comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plebis qustutib ei uiri fortuncq tũ uero ego inquit necquicquã hacd exeracapitoliũ arcẽq ser¬
uauerim siciu ẽ commilitonẽ qi meũ ttc̃quã geali suidtorib captũ in seruitutẽ acuincula duciuidet̃
inderem creditori palã populo soluit. libraq et aere liberatũ emittt deos atq homines obtestiente
ut im̃ manlio libenatorisuo perenti plebis r̃ gratiã referant Acceptus exteplointum ultuo sã turbã
et ipse tumultũ augebatcicatricesac ceptas ueientig allico alisq deinceps belli sostenta .ns. sehnilitentẽ
sepe statuentẽ euersospenates multi pliciiã sorte ex solita ingentib suꝑ sortem usuris obrutũ esse
uiderelucẽ forũ cium hora m̃. manlioperacom̃a parentiũ beneficia ab illo sehabere . illi se¬
deuouere corporis cuita eq ac sangiunis quod supersit. quo dcumq: sibi cum patria penatibus publuias io

Expanded text:
plebis, uirtutibus eius uiri fortunaque, 'tum uero ego' inquit 'nequiquam hac dextra Capitolium arcemque serplebis, uirtutibus eius uiri fortunaque, 'tum uero ego' inquit 'nequiquam hac dextra Capitolium arcemque seruauerim, si ciuem commilitonemque meum tamquam Gallis uictoribus captum in seruitutem ac uincula duci uideam.' inde rem creditori palam populo soluit libraque et aere liberatum emittit, deos atque homines obtestantem ut M. Manlio , liberatori suo, parenti plebis Romanae, gratiam referant. acceptus extemplo in tumultuosam turbam et ipse tumultum augebat, cicatrices acceptas Ueienti Gallico aliisque deinceps bellis ostentans: se militantem, se restituentem euersos penates, multiplici iam sorte exsoluta, mergentibus semper sortem usuris, obrutum fenore esse; uidere lucem, forum, ciuium ora M. Manli opera; omnia parentum beneficia ab illo se habere; illi deuouere corporis uitaeque ac sanguinis quod supersit; quodcumque sibi cum patria penatibus publicis ac
Abbreviated transcription (Latin):
posset merce demilitisse . sed principes quidam iuuentutis inuenti Manifesta fides publicaope uolscos
hostes adiutos. cerciensiũ ñ qͥdã cogniti. et colonia uelitris romãq om̃s missi : percunc tantibus pri¬
moribus patrũ ea dẽ qͤ dic tatoridefeccionẽ suiquisq populi haud ꝑplexeindiaauere : dictator ex¬
ercitum in statiuis tenebat minime dubius bellũ cũ us populis patresiussuros cumaior domiexorta
moles coegit acciriromã eũ crescente indies seditione quã solico magis metuendam auctor stciebat
Nenimiam orationes modo m̃manlis sed ficcite popularia inspetiemtu multuosa etadem quam̃ tefierent
incuenda erant. Centurionẽ nobilẽ miliitrib factis necũ obes alienum cũ duciuidiss&. medioforo cũ
catũa su accurrit &ina nũ mec̃ uociferatꝰq de suꝑbia patrũ a crudelitate feneratorũ et miseriis

Expanded text:
posset mercede militasse, sed principes quidam iuuentutis inuenti, manifesta fides publica ope Uolscos posset mercede militasse, sed principes quidam iuuentutis inuenti, manifesta fides publica ope Uolscos hostes adiutos. Circeiensium quoque quidam cogniti et coloni a Uelitris; Romamque omnes missi percontantibus primoribus patrum eadem quae dictatori defectionem sui quisque populi haud perplexe indicauere. dictator exercitum in statiuis tenebat, minime dubius bellum cum iis populis patres iussuros, cum maior domi exorta moles coegit acciri Romam eum gliscente in dies seditione, quam solito magis metuendam auctor faciebat. non enim iam orationes modo M. Manli sed facta, popularia in speciem, tumultuosa eadem, qua mente fierent intuenda erant. centurionem, nobilem militaribus factis, iudicatum pecuniae cum duci uidisset, medio foro cum caterua sua accurrit et manum iniecit; uociferatusque de superbia patrum ac crudelitate feneratorum et miseriis
Abbreviated transcription (Latin):
in latio & suũ terror ẽ intulit eques ruptiinde multis locis ordines. totaq: om̃a et fluctuanti
similis a cieserat. Deinde posiquã cȩdentibus primisiam ad sequisq: ꝑuenturũ caedem cerne¬
bat Egiuestunt stareromanus et donec armat confertiq: abibant. peditum labor in ꝑsequendo
fuit. posiquam iactari arma passimfugaq: ꝑ agros. spargiaciem bostium anĩ aduersũ ẽ
Tũ equitum turme emissaedato signo ne in singulorũ morando caedespatium ad euadendũ
interĩ multitudinidarent. satis eẽmissilib: ac terroreim pediricursum obequitandoq: agm̃
teneri dum ad sequi pedes et ius aiacaedȩ conficere bos tempossa fuges equendiq: ñ ante
nootẽ finis fuit Captacquoq ac direpac eodemdie castra uolscorũ p̃daq om̃is p̃terlibera cor¬
porie militi concessa ẽ parsincxima captiuorũ exlatinis atq hernicis fuit nec omniũ deplebe ut credi

Expanded text:
inlata; et suum terrorem intulit eques; rupti inde multis locis ordines motaque omnia et fluctuanti inlata; et suum terrorem intulit eques; rupti inde multis locis ordines motaque omnia et fluctuanti similis acies erat. dein postquam cadentibus primis iam ad se quisque peruenturam caedem cernebat, terga uertunt. instare Romanus; et donec armati confertique abibant, peditum labor in persequendo fuit: postquam iactari arma passim fugaque per agros spargi aciem hostium animaduersum est, tum equitum turmae emissae, dato signo ne in singulorum morando caede spatium ad euadendum interim multitudini darent: satis esse missilibus ac terrore impediri cursum obequitandoque agmen teneri dum adsequi pedes et iusta caede conficere hostem posset. fugae sequendique non ante noctem finis fuit. capta quoque ac direpta eodem die castra Uolscorum praedaque omnis praeter libera corpora militi concessa est. pars maxima captiuorum ex Latinis atque Hernicis fuit, nec hominum de plebe, ut credi
Abbreviated transcription (Latin):
uana mniecerint missilia et effusi stantibi uobis seintulerint. tũ micentgladi. etuemat in ñẽ on
deoseẽ quiromanum adiuuent . deos qui secundis auibus in p̃liũmiserinttu. t̃ quintiȩ quitẽ intentꝰ
ad primum in itiũ moticertaminis tenecs. ubi herere iam aciem conlato pedeuideris. tum terro¬
rẽ equestrẽ occupatis alio pauore inferinuectusq ordine spugnantium dissipa sic eques. sic pedes
ut p̃ceperant pugnant. Nec dux legiones nec fortuna fefellit ducẽ . multitud o hostiũ nullirei
p̃terquam numero freca. & oculis utrũq: metiens aciem temere p̃lium inut temere omisit
clamore tantũ misilib: q: telis et primopugnȩ impetuferox gladios & conlatũ pedem et
uultum hostis ardore animi micantẽ ferre ñ potuit. in pulsa fronsprima et trepidatio subsidus

Expanded text:
illi uana iniecerint missilia et effusi stantibus uobis se intulerint, tum micent gladii et ueniat in menteilli uana iniecerint missilia et effusi stantibus uobis se intulerint, tum micent gladii et ueniat in mentenicuique deos esse qui Romanum adiuuent deos qui secundis auibus in proelium miserint. tu, T. Quincti , equitem intentus ad primum initium moti certaminis teneas; ubi haerere iam aciem conlato pede uideris, tum terrorem equestrem occupatis alio pauore infer inuectusque ordines pugnantium dissipa.' sic eques, sic pedes, ut praeceperat, pugnant; nec dux legiones nec fortuna fefellit ducem. multitudo hostium nulli rei praeterquam numero freta et oculis utramque metiens aciem temere proelium iniit, temere omisit; clamore tantum missilibusque telis et primo pugnae impetu ferox gladios et conlatum pedem et uoltum hostis ardore animi micantem ferre non potuit. impulsa frons prima et trepidatio subsidiis
Abbreviated transcription (Latin):
usos ẽẽ aut ñ ex hisdem semꝑ populis exercitus scriptos quã quã ecdẽ sẽꝑ gens bellumntulent ait
innumerabilẽmultitudinem librorũ capitũ ineis fuisselo cis. quae nuncuix seminario exiguonst̃ eluco
milliductuatq auspicio accisaereserant uolscorũ exercitus fuit ad hoc latim hermcq accestr a
et cercuensium quidã etcolonietiã a uelitris roman: diciator castris eo diepositis. posterocũuis prts
luce prima capiente s ꝓcessit nr̃a uictoria ẽ milite sinquit siquiddiuates ueeorũ infuturũ udent bes
ut dec& certespeiplenos & cumin parib: manꝰconserturospilis ante pedes positis gladus tantĩdens
armemꝰ Nec ꝓcurri quidem ab acieuelim. sed obmixo uos stabiligraduim petũ hostiũ exuperẽ &b

Expanded text:
usos esse aut non ex iisdem semper populis exercitus scriptos, quamquam eadem semper gens bellum intulerit, aut usos esse aut non ex iisdem semper populis exercitus scriptos, quamquam eadem semper gens bellum intulerit, aut innumerabilem multitudinem liberorum capitum in eis fuisse locis quae nunc uix seminario exiguo militum relicto uamquam nuper Camilli ductu atque auspicio accisae res erant, Uolscorum exercitus fuit; ad hoc Latini Hernicique accesserant et Circeiensium quidam et coloni etiam a Uelitris Romani.—dictator castris eo die positis, postero cum auspicato edictum erat, luce prima capientes processit. 'nostra uictoria est, milites' inquit, 'si quid di uatesque eorum in futurum uident. itaque, ut decet certae spei plenos et cum imparibus manus conserturos, pilis ante pedes positis gladiis tantum dextras armemus. ne procurri quidem ab acie uelim sed obnixos uos stabili gradu impetum hostium excipere. ubi
Abbreviated transcription (Latin):
potestas q̃reratur sed noua c̃siliaman lĩ magis c̃pulere senatũ ad diccatorẽ eretndũ Creatus a coni
cossus mag̃ equitũ dux quintũ titũ capitolinũ dictator et simaiorẽ dimicationẽ ꝓposituan dom
ratꝰ dilectuhabito in agrũ põtinũ quo a uolscis exercitũ indictũ audierat ꝑgit . Ñ dubito p̃tersicutiati
todiam libris ad siduebella cũ uolscis gesta legentib: illud qͦq succursurũ qđ mibi ꝑcensenti ꝓpiorestũpm
harũ rerũ auctores miraculo fuit. Vnde totiens uictis uulscs etȩquis fufficerint milites. quodũ aburups
tiacitũ p̃t̃ missũq sit cui. tandẽ egorei p̃t̃ opinionẽq suacuiq ciecitentiẽẽ potest auetor sim simleuerio
int̃uallis bellorũ sic nunc indilectib fit romanis alia atq alia suboleiuniorũ adbella instaum odiaties

Expanded text:
 maior potestas quaereretur; sed noua consilia Manli magis compulere senatum ad dictatorem creandum. creatus A. Cornelius  maior potestas quaereretur; sed noua consilia Manli magis compulere senatum ad dictatorem creandum. creatus A. Cornelius Cossus magistrum equitum dixit T. Quinctium Capitolinum . dictator etsi maiorem dimicationem propositam domditurum ratus, dilectu habito in agrum Pomptinum, quo a Uolscis exercitum indictum audierat, pergit.—non dubito praeter satietatem tot iam libris adsidua bella cum Uolscis gesta legentibus illud quoque succursurum, quod mihi percensenti propiores temporibus harum rerum auctores miraculo fuit unde totiens uictis Uolscis et Aequis suffecerint milites. quod cum ab antiquis tacitum praetermissum sit, cuius tandem ego rei puallis bellorum, sicut nunc in dilectibus fit Romanis, alia atque alia subole iuniorum ad bella instauranda totiens
Abbreviated transcription (Latin):
solum apud exercit᷑ eẽ : Tantũ iã eminere utisdem auspicus creatos ñpcollegis sed proministris lida
Cũinterĩ si qͥ suere aestim areuelit m̃ furiore cuperaripatria ex obsidione hostiũ ñ potuerit nisiua seprie
liũ atq arx seruatie et &ille int̃aurũ accipiendũ &spẽpacis solutis animis gullos ad gresi sit ips tcormas
capentesq arcẽ depulerit illius gloriȩ parsuirilis apudom̃s milites sit qui simuluicerint suae uctori na
plebeis magis tratib c̃silia cõmunicare criminando patres alliciendo ad seplebeiã aurã ñc̃silo semsi
corpꝰliberũ territent et erataeris aliem magnauis resdã nosissima etiã diuitib aedificand o c̃eruct
Bellũ utq uulscũ graue ꝑsehoneratũ latinorũ att hernicorũ defectione inspeciem caus ȩuctatĩuna

Expanded text:
solum apud exercitus esse; tantum iam eminere ut iisdem auspiciis creatos non pro collegis sed pro ministris habeat; solum apud exercitus esse; tantum iam eminere ut iisdem auspiciis creatos non pro collegis sed pro ministris habeat; cum interim, si quis uere aestimare uelit, a M. Furio reciperari patria ex obsidione hostium non potuerit, nisi a se prius Capitolium atque arx seruata esset; et ille inter aurum accipiendum et in spem pacis solutis animis Gallos adgressus sit, ipse armatos capientesque arcem depulerit; illius gloriae pars uirilis apud omnes milites sit qui simul uicerint: suae uictoriae neminem cum plebeiis magistratibus consilia communicare; criminando patres, alliciendo ad se plebem iam aura non consilio ruo ac uinculis corpus liberum territent. et erat aeris alieni magna uis re damnosissima etiam diuitibus, aedificando, contracta. bellum itaque Uolscum, graue per se, oneratum Latinorum atque Hernicorum defectione, in speciem causae iactatum ut
Abbreviated transcription (Latin):
dinis red diceres. Oppidũq cũ p̃sidio relictũ. ita duab sociis urbib: ex hostereceptis uictorẽ
exercitũ tribuni Cũ magnagloria romam reduxer̃ . Codem anno ablatinis hernicisq res
re petitȩ quae sitũq curꝑ eos annos militẽ ex instituto non de dissent. Res ponsum frequent:
utriusqi gentis consilio ẽ nec culpam eopubliaa nec comsilũ fuisse qđ suae iuuentutis aliqui
apud uulscos militacuerint. Eos ttcm̃ ipsos praui consilu poenam habere nec quẽ quã ex his
reducẽ eẽ Militis aut̃ nondaticausam erorẽ ad siduũ a uolscis fus se quã pestẽ adherentẽ
laterisuotot alis suꝑ alia belis exhauririnequisse quae relata patrib magis belli causa
exortabellũ a uulscis adiunoit latinorũ atq hernicorũ defectione seditio undeminimȩ
timeripotut a patriciaegentis uiro et incditae famae m̃ manlio aegre ferebac solũeumin nags

Expanded text:
dini redditae res oppidumque cum praesidio relictum. ita duabus sociis urbibus ex hoste receptis uictorem dini redditae res oppidumque cum praesidio relictum. ita duabus sociis urbibus ex hoste receptis uictorem exercitum tribuni cum magna gloria Romam reduxerunt. eodem anno ab Latinis Hernicisque res repetitae quaesitumque cur per eos annos militem ex instituto non dedissent. responsum frequenti utriusque gentis concilio est nec culpam in eo publicam nec consilium fuisse quod suae iuuentutis aliqui apud Uolscos militauerint; eos tamen ipsos praui consilii poenam habere nec quemquam ex his reducem esse; militis autem non dati causam terrorem assiduum a Uolscis fuisse, quam pestem adhaerentem lateri suo tot super alia aliis bellis exhauriri nequisse. quae relata patribus magis tempus quamexorta, bellum ab Uolscis adiuncta Latinorum atque Hernicorum defectione, seditio, unde minime timeri potuit, a patriciae gentis uiro et inclitae famae, M. Manl
Abbreviated transcription (Latin):
etruscihabebant uidebatur plus in ea recipienda laboris foreñ in eo solũ qđ totahostiũ erat. sed etiã qđ
paste nepesin orũ ꝓdente ciuitatẽ faccitcerat deditio. Mutittm̃ ad principes eorũ placuit . ut secerne¬
rent seabutriscis fidemq quam plorassent abromanuipsi p̃sitrent. Vndecũ responsũ allatũ eẽt nibi
succe potestatis eẽ etruscosmoenia custodiasq porarũ tenere. primo populationib: agriterro
rẽ oppidanis ad motus de inde posiquã deditionis quã sociecatis fides sanctior erat fadcib: sarm̃toꝵ
exagris conlatis ductus ad moenia exercitus completisq fossis sade ad motȩ & clamore primoim¬
petuq: oppidum capitꝰ. nepesinis inde edictũut arm aponant. parciq ussũ inermi. et rusciparit
anmatiatq inermes caesi ne pessinorũ quoq auctores dedicionis securi ꝑcussi in noxiȩ multitu¬

Expanded text:
Etrusci habebant. uidebatur plus in ea urbe recipienda laboris fore, non eo solum quod tota hostium erat sed etiam quod Etrusci habebant. uidebatur plus in ea urbe recipienda laboris fore, non eo solum quod tota hostium erat sed etiam quod parte Nepesinorum prodente ciuitatem facta erat deditio; mitti tamen ad principes eorum placuit ut secernerent se ab Etruscis fidemque quam implorassent ab Romanis ipsi praestarent. unde cum responsum allatum esset nihil suae potestatis esse, Etruscos moenia custodiasque portarum tenere, primo populationibus agri terror est oppidanis admotus; deinde, postquam deditionis quam societatis fides sanctior erat, fascibus sarmentorum ex agro conlatis ductus ad moenia exercitus completisque fossis scalae admotae et clamore primo impetuque oppidum capitur. Nepesinis inde edictum ut arma ponant parcique iussum inermi: Etrusci pariter armati atque inermes caesi. Nepesinorum quoque auctores deditionis securi percussi: innoxiae multitu
Abbreviated transcription (Latin):
Itaqi diuiso exercitu camillus collegam in etm pastem circumductis copus quam hostes tenebant moe¬
nia ad grediiub&. Non tanta spescalis calis cap iurbem posse quamut auersis eo hostibus & oppid anis
iampugnando fessis laxaretur labor & ipsespatiũ intrandis inecertamine moenia baberet. Qquod
cumsi mulutrĩq factum e ẽt . ancepsq terror etruscoscircumstar& et moenia suma uioppugnari
et intramoenia eẽ hostem uiderent. porta seq una fronte ñ obsidebatur. Trepidiuno agmine eie¬
cere magnaca edes fugientiũ & in urbe & ꝑagros ẽ facito plures afurianis biera moenia caefi
aleriani expeditiores ad ꝑsequendos fuere nec ante noctẽ quae conspectum ademit finem caederdi
facere sutrio recepto restitutoq: socus nepete exercitus ductus quod ꝑdeditionẽ acceptũ iam totũ

Expanded text:
itaque diuiso exercitu Camillus collegam in eam partem circumductis copiis quam hostes tenebant moeitaque diuiso exercitu Camillus collegam in eam partem circumductis copiis quam hostes tenebant moenia adgredi iubet, non tanta spe scalis capi urbem posse quam ut auersis eo hostibus et oppidanis iam pugnando fessis laxaretur labor et ipse spatium intrandi sine certamine moenia haberet. quod simul utrimque factum esset ancepsque terror Etruscos circumstaret, et moenia summa ui oppugnari et intra moenia esse hostem <ut> uiderunt, porta se, quae una forte non obsidebatur, trepidi uno agmine eiecere. magna caedes fugientium et in urbe et per agros est facta: plures a Furianis intra moenia caesi, Ualeriani expeditiores ad persequendos fuere, nec ante noctem, quae conspectum ademit, finem caedendi fecere. Sutrio recepto restitutoque sociis Nepete exercitus ductus, quod per deditionem acceptum iam totum
Abbreviated transcription (Latin):
Eonim camilli abantio fortuna a uertit nãq cũ etdo ccopposita aetruriȩ et uelut clausera inders
eent &illis occupandi ecccum quid noui molirentur & romanis recuperandituendiq curuena u
senatui cũ camillo agiplacuit ut omisso antiobellũ & ruscũ susciper&. legione surbane qͥbi quintus pt¬
erat eidecernuntur quã quã ex ꝑtũ exercitũ adsuetũ q imperio quinuulscis eratmall& nb d: ati
Valeriũ tantũ modo in ꝑti sotium depoposcit Quintius oratiusq successores quaderio inuulscis missi profecti
aburbe sutrũ furiũ et uaderius partemoppidiiam captam ab excruscis inuenere. Exparte cdtera in t̃septis
itinerib aegre oppid anos iuimbostium absearcentes . Cum romania uxilii aduentus . Tũ camilli nom̃ cele¬
berrimũ apud hostis sociosq & in p̃sentia rem inclinatam sustinuit & spatium ad opẽ ferendam dedit

Expanded text:
eo uim Camilli ab Antio fortuna auertit. namque cum ea loca opposita Etruriae et uelut claustra inde poeo uim Camilli ab Antio fortuna auertit. namque cum ea loca opposita Etruriae et uelut claustra inde portaeque essent, et illis occupandi ea cum quid noui molirentur et Romanis reciperandi tuendique cura erat. igitur senatui cum Camillo agi placuit ut omisso Antio bellum Etruscum susciperet; legiones urbanae quibus Quinctius praefuerat ei decernuntur. quamquam expertum exercitum adsuetumque imperio qui in Uolscis erat mallet, nihil rauit; Ualerium tantummodo imperii socium depoposcit. Quinctius Horatiusque successores Ualerio in Uolscos missi. profecti ab urbe Sutrium Furius et Ualerius partem oppidi iam captam ab Etruscis inuenere, ex parte altera intersaeptis itineribus aegre oppidanos uim hostium ab se arcentes. cum Romani auxilii aduentus tum Camilli nomen celeberrimum apud hostes sociosque et in praesentia rem inclinatam sustinuit et spatium ad opem ferendam dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
uolsci ubis e desertos ab eis uidere quorũ fiducia rebellauerant . relictis castris moenibi satricis se
incladunt quos primo camillus uollo circũ dare & aggereatq: operib: oppugnare ẽ ad ortus
quacepostquã nulla ereption eim pediri uidet minus eẽ animuratus in hoste quã ut in eo tamlente sper-
uictoriã expectar& coortatus milites neccc̃quã ueios oppugnante s in opere longinquosseten intiuitus¬
ĩ mnanibꝰ esse Camillus ingentimilitũ alacriate moeniaundiq ad gressus scalis oppidũc ept llasa
abiectis armis sesededider̃. Ceterũ anim : ducis reimaior antio inminebat. Ideccputiuls com̃tũ
Int̃ sermone ei credorẽ antiatiẽ duiturnionẽ manere duscordis fuisse. legati ab ne pete ausutis
Auxilium aduersus &rus cos petente sueniunt breuẽ occasionẽ eẽ ferendr auxilu me moruants

Expanded text:
Uolsci ubi se desertos ab eis uidere quorum fiducia rebellauerant, relictis castris moenibus Satrici se Uolsci ubi se desertos ab eis uidere quorum fiducia rebellauerant, relictis castris moenibus Satrici se includunt; quos primo Camillus uallo circumdare et aggere atque operibus oppugnare est adortus. quae postquam nulla eruptione impediri uidet, minus esse animi ratus in hoste quam ut in eo tam lentae spei uictoriam exspectaret, cohortatus milites ne tamquam Ueios oppugnantes in opere longinquo sese tin manibus esse, ingenti militum alacritate moenia undique adgressus scalis oppidum cepit. Uolsci abiectis armis sese dediderunt. ceterum animus ducis rei maiori, Antio, imminebat: id caput Uolscorum, eam inter sermonem eius—credo rem Antiatem diuturniorem manere dis cordi fuisse—legati ab Nepete ac Sutrio auxilium aduersus Etruscos petentes ueniunt, breuem occasionem esse ferendi auxilii memorantes.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlatum nec uis ttntũ militũ uadebat. excitata p̃sentia ducis sed quod uulscorũ animis niltrbleo
erut quã ipsius camilli forte oblataspecies. Ittc quocũq seintuliss& uictoriã secũ haud dubiũtrila
maxime id euidens fuit cũ in leuũ cornuꝓpeiã pulsũ arrepto repente eqͦcum scuto pedestriaduts
c̃spectu suopliũ restituit. Ostentans uincentẽ cert̃aciem. lamindinata reserat sed turbidi
et fuga ĩ pediebat. et longa caede conficienda multicudottenta fessomlitierat. Cũ repente iget
ꝓcellis fusu simber certic̃ magis uic coriã quã p̃liũ diremit signode indereceptiudato noxin setatines
romanis ꝑfecitbellum latin inãq: ⁊ hernici relictis uolscis domꝰ s ꝓfectis Malis consilus pares adepuiet

Expanded text:
perlatum. nec uis tantum militum mouebat, excitata praesentia ducis, sed quod Uolscorum animis nihil terribilius perlatum. nec uis tantum militum mouebat, excitata praesentia ducis, sed quod Uolscorum animis nihil terribilius erat quam ipsius Camilli forte oblata species; ita quocumque se intulisset uictoriam secum haud dubiam trahebat. maxime id euidens fuit, cum in laeuum cornu prope iam pulsum arrepto repente equo cum scuto pedestri aduectus conspectu suo proelium restituit, ostentans uincentem ceteram aciem. iam inclinata res erat, sed turba hostium et fuga impediebatur et longa caede conficienda multitudo tanta fesso militi erat, cum repente ingentibus procellis fusus imber certam magis uictoriam quam proelium diremit. signo deinde receptui dato nox insecuta quietis Romanis perfecit bellum; Latini namque et Hernici relictis Uolscis domos profecti sunt, malis consiliis pares adepti euentus;
Abbreviated transcription (Latin):
mihium quã animos fec̃ ut neexiliũ quidem ademit id ẽ igitur om̃s sumus et cũ eadẽ om̃a in hocbalẽ
Ad feramus q̃in prioracattulimꝰ eundem euentũ belli ex pectamꝰ simul c̃curreritis quod qus qidde¬
quod quisq didicit ac consueuit faci& uos uincetis illifugient Dato deinde signo exequoðsut &pa
signiferũm anu a rreptũ secũ n hostẽrapit infermiles dlamitans signũ Qđ ubiuiderespsunc amillumia
Admunera corporis senecta inuadidũ uadentem in hostes : ꝓcurr̃ paric̃ om̃s d aomore sublatos e q̃rtimpa
torẽ ꝓseqͥsq clamantes. Emis sum ettã signũ camilli iussu in hostiũ aciẽ fer̃ idq ut repeteret᷑ anitos
ante signatos Ibi primũ pulsum antiatẽ terrorẽq ñ in prim am tuntũ aciem sed etiã ad subsidionis

Expanded text:
mihi unquam animos fecit, ut ne exsilium quidem ademit. iidem igitur omnes sumus, et cum eadem omnia in hoc bellum mihi unquam animos fecit, ut ne exsilium quidem ademit. iidem igitur omnes sumus, et cum eadem omnia in hoc bellum adferamus quae in priora attulimus, eundem euentum belli exspectemus. simul concurreritis, quod quisque didicit ac consueuit faciet: uos uincetis, illi fugient.' dato deinde signo ex equo desilit et proximum signiferum manu arreptum secum in hostem rapit 'infer, miles' clamitans, 'signum.' quod ubi uidere, ipsum Camillum, iam ad munera corporis senecta inualidum, uadentem in hostes, procurrunt pariter omnes clamore sublato 'sequere imperatorem' pro se quisque clamantes. emissum etiam signum Camilli iussu in hostium aciem ferunt idque ut repeteretur concitatos antesignanos; ibi primum pulsum Antiatem, terroremque non in primam tantum aciem sed etiam ad subsidiarios
Abbreviated transcription (Latin):
cunctabundosq et resistentes egrȩssos castris eẽ quin uoces quoq auditas cũcentenis hoscibus
singulos pugnaturos & egre in ermẽ tantt̃ multitudinẽ nedũ armatam sustineriposse
inequum in silut & ante in signa obuersus in aciemordinis int̃ equittens quae cristitiamilites
hue q̃in solita cuncitatio ẽ hostẽ anme anuo signoratis hostis ẽ quid aliud quã ꝑpetua
materia iustutis gloriȩ ur̃ euos c̃trameduce et falerios ueiosq captos & in capta patria
gellorũ legiones ouesus tuottm modo trigemine iuccoriȩ . Triplicẽ triũ plũ ex iis ipsis
uolscis etȩquis et exetruria egistis. Anme quo d ñ dictutor uobis sed tribunus signũ dediñ agnoscitis duc̃
neq ego maxima imperia in uos desidero & uos in menihil p̃t̃ meipsum intueridec& neq eni dictitan

Expanded text:
cunctabundosque et resistentes egressos castris esse, quin uoces quoque auditas cum centenis hostibus cunctabundosque et resistentes egressos castris esse, quin uoces quoque auditas cum centenis hostibus singulos pugnaturos et aegre inermem tantam multitudinem, nedum armatam, sustineri posse, in equum insilit et ante signa obuersus in aciem ordines interequitans: 'quae tristitia, milites, haec, quae insolita cunctatio est? hostem an me an uos ignoratis? hostis est quid aliud quam perpetua materia uirtutis gloriaeque uestrae? uos contra me duce, ut Falerios Ueiosque captos et in capta patria Gallorum legiones caesas taceam, modo trigeminae uictoriae triplicem triumphum ex his ipsis Uolscis et Aequis et ex Etruria egistis. an me, quod non dictator uobis sed tribunus signum dedi, non agnoscitis ducem? neque ego maxima imperia in uos desidero, et uos in me nihil praeter me ipsum intueri decet; neque enim dictatura
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ. pinde quam opinionẽ deuni coimperatore eãspemdebello haberent siue robenes peraie
patres etdebello etdepaceuniuersaq rep̃erectigaudio fremunt. nec diciatoreumquã opfore
re i p̃sitades uiros inmagis tratuhab eat Ta in cordib: iunctos animis parereatq: imperare
uxta paratos laudẽq conferentes potius inmediũ quã ex cõmuni ad secrahentes Iustitio in¬
dicto dilectuq habito furius acuaderius ad satricum ꝓfect quo ñuulscorũ modo iuuentutẽ antiates
ex noua subolelecttm sed ingentẽ latinorum herni corũq c̃ciuerant ex inte gerrimis diutina
pacepopulis. Itq nouus hostis ueteri a diunotus cõmouit animos militis romani Qđubiaciẽ iam
in struenti camillo centuri ones nuntiauer̃ turbatts militũ m̃tes eẽ segnit̃ arma captic

Expanded text:
futurum; proinde, quam opinionem de unico imperatore, eam spem de bello haberent. se uero bene sperare futurum; proinde, quam opinionem de unico imperatore, eam spem de bello haberent. se uero bene sperare patres et de bello et de pace uniuersaque re publica erecti gaudio fremunt nec dictatore unquam opus fore rei publicae, si tales uiros in magistratu habeat, tam concordibus iunctos animis, parere atque imperare iuxta paratos laudemque conferentes potius in medium quam ex communi ad se trahentes. iustitio indicto dilectuque habito Furius ac Ualerius ad Satricum profecti, quo non Uolscorum modo iuuentutem Antiates ex noua subole lectam sed ingentem Latinorum Hernicorumque <uim> conciuerant ex integerrimis diutina pace populis. itaque nouus hostis ueteri adiunctus commouit animos militis Romani. quod ubi aciem iam instruenti Camillo centuriones renuntiauerunt, turbatas militum mentes esse, segniter arma capta,
Abbreviated transcription (Latin):
aces actineat. plusibiminarũ quã periculie ẽ. secam̃ ut nihil tim̃ disic nihil contempnendi auctorẽ
hostem ducereplac&. Teq: seruili altero exercitu in scructo paratoq: in urbecastra habereintentũ
siue ctruria seinterĩ utnuꝑ siue nouahaeccurdatini atq hernicimo uerint ꝓcerto habeo itarem
gesturũ ut patre a uotoq ipso acsex tribunatib: dignum ẽ . Tertius exercitus ex causa riis senioribusq
actito quintio scribatur . qui urbimoenib:q p̃sidio sit . Ihoratius armatelefrum̃tũ q̃q bellialia
tempora poscent ꝓuid eant. Teserui corneli p̃sidem buius publici consiuicustodẽ religionum co¬
mitiorũ legũ rerũ omniũ urbanarũ college facim. Cunctis in partes muneris subenignȩ pollicen¬
tibus operã. uderius socius imperiilectus adiecit .m̃. furiũ sibiꝓdictatore seq: ei ꝓmagis troequitũ

Expanded text:
ates attineat, plus ibi minarum quam periculi esse; se tamen, ut nihil timendi, sic nihil contemnendi auctorem ates attineat, plus ibi minarum quam periculi esse; se tamen, ut nihil timendi, sic nihil contemnendi auctorem hostem ducere placet; te, Q. Seruili , altero exercitu instructo paratoque in urbe castra habere, intentum siue Etruria se interim, ut nuper, siue noua haec cura, Latini atque Hernici mouerint; pro certo habeo ita rem gesturum ut patre auo teque ipso ac sex tribunatibus dignum est. tertius exercitus ex causariis senioribusque a L. Quinctio scribatur, qui urbi moenibusque praesidio sit. L. Horatius arma, tela, frumentum, quaeque alia belli tempora poscent prouideat. te, Ser. Corneli , praesidem huius publici consilii, custodem religionum, comitiorum, legum, rerum omnium urbanarum, collegae facimus.' cunctis in partes muneris sui benigne pollicentibus operam Ualerius, socius imperii lectus, adiecit M. Furium sibi pro dictatore seque ei pro magistro equitum
Abbreviated transcription (Latin):
ubiuellent desierantiã ulla contẽpnibella. litq senatusdis ageregratias qd camillus in
gis tratueẽ dicttore quippe dicendum eũ fuisse si priuatus eẽt &college fateri regim̃omii
ubi quidbellia terroris ingruat in uiro uno eẽ sibiq destinatũ in animo ẽe camillo submitere imperiũ
nec quicquã demaiestate suade traccatũ credere quodmaiestati ei : uiri concessissent. Conlauda¬
tis absenacu tr̃ & ipse camillus confusus animogratias egit . ingensinde aitonus a. p̃r. sibi quise
dicta toremiam quastũ cretass& magnũ a senatutalib: dese iudicus eius ordinis maxumũ t̃honora¬
tum collegicrũ obsequio iniungi Itq siquid laboris uigiliarũq: adicipossit certam̃ secũ ipsũ adni¬
surũ ut tan todese c̃sensuciuitatis opinionẽq: maxima sit etiã constantẽ efficiat. qđ ad bellũ atq: anti¬

Expanded text:
ubi uellent. desierant iam ulla contemni bella. itaque senatus dis agere gratias quod Camillus in ubi uellent. desierant iam ulla contemni bella. itaque senatus dis agere gratias quod Camillus in magistratu esset: dictatorem quippe dicendum eum fuisse si priuatus esset; et collegae fateri regimen omnium ubi quid bellici terroris ingruat, in uiro uno esse sibique destinatum in animo esse Camillo summittere imperium nec quicquam de maiestate sua detractum credere quod maiestati eius uiri concessissent. conlaudatis ab senatu tribunis et ipse Camillus confusus animo gratias egit. ingens inde ait onus a populo Romano sibi, qui se dictatorem iam quartum creasset, magnum ab senatu talibus de se iudiciis eius ordinis, maximum tam honoratorum collegarum obsequio iniungi; itaque si quid laboris uigiliarumque adici possit, certantem secum ipsum adnisurum ut tanto de se consensu ciuitatis opinionem, quae maxima sit, etiam constantem efficiat. quod ad bellum atque Anti
Abbreviated transcription (Latin):
gͥlli cobello uota dedicatiẽ atto quintio duũ uiro sacris faciendis trib: iuii ex nouis cuib aldicae
stellatina trom̃tina sabatina arnienses eaeque xax i tribuũ numerum expleuere deigro pimptuo
ab lsicinio tr̃ p̃lactum ad frequentiorẽ iam populũ mobiliorẽq ad cupiditatẽ agriquo suent ie
delatinohernicoq bellomentio facit in senatu maioris bellicura qđ e truria in arnisent dia
quintus seruilius fidenas sextum lucius quintius cincinnatus .l. oratius puluillus. p̃uderis
principio anni a uersa ecurae hominũs ab ello & rusco qđ fugientiũ ex agro pomtino agñi
pente in latũ in urbem actulit antiates in armis eẽ latinorũq populos iuuentutẽ sabmissist u
idbellũ eo abnuentes publicũ fuis se consilũ quod ñ ꝓhibitoscantũ modo uoluntarios dicerent m luas

Expanded text:
Gallico bello uota dedicata est a T. Quinctio duumuiro sacris faciendis. tribus quattuor ex nouis ciuibus additae, Gallico bello uota dedicata est a T. Quinctio duumuiro sacris faciendis. tribus quattuor ex nouis ciuibus additae, Stellatina Tromentina Sabatina Arniensis; eaeque uiginti quinque tribuum numerum expleuere. de agro Pomptino ab L. Sicinio tribuno plebis actum ad frequentiorem iam populum mobilioremque ad cupiditatem agri quam fuerat. et de Latino Hernicoque bello mentio facta in senatu maioris belli cura, quod Etruria in armis erat, dnsis Q. Seruilius Fidenas sextum L. Quinctius Cincinnatus L. Horatius Puluillus P. Ualerius . principio anni auersae curae hominum sunt a bello Etrusco, quod fugientium ex agro Pomptino agmen repente inlatum in urbem attulit Antiates in armis esse Latinorumque populos iuuentutem suam summisisse ad id bellum, eo abnuentes publicum fuisse consilium quod non prohibitos tantummodo uoluntarios dicerent militare
Abbreviated transcription (Latin):
conabantur ostentabat᷑ in spẽ põptinus agertum primũ pͥaccisas a camillo uols corumres pises¬
sionis haud ambigue crimin abantur multo eum infestiorem agrũ ab nobilitate eẽ quamn uilos
fuerit ab alii s enim tantum quo aduires & arma habuer̃ incursiones eo ftctas. nobiles bomus
in possessionẽ pablicierassari necnisi ante quam om̃a p̃cipiant diuisus sit locũ ibi plebi fore haui
noopereplebẽ mouerat & in frequentẽ in forg ꝓpt̃ aedificandicurã & eodem ex haustũ inpensit
agri in memorẽ ad quem in struendum uires non eent incuutateplena religionũ tuncetuanb
recentclade suꝑstitionis principib: ut renouarent᷑ auspicia res ad interregnum reditut᷑¬
nenium luaderiũ publicolam t̃tium creatihii exint̃ regnomãg accepere eo annoa edis mrus

Expanded text:
conabantur. ostentabatur in spem Pomptinus ager, tum primum post accisas a Camillo Uolscorum res possesconabantur. ostentabatur in spem Pomptinus ager, tum primum post accisas a Camillo Uolscorum res possessionis haud ambiguae. criminabantur multo eum infestiorem agrum ab nobilitate esse quam a Uolscis fuerit; ab illis enim tantum, quoad uires et arma habuerint, incursiones eo factas; nobiles homines in possessionem agri publici grassari nec, nisi antequam omnia praecipiant diuisus sit, locum ibi plebi fore. haud magno opere plebem mouerunt et infrequentem in foro propter aedificandi curam et eodem exhaustam impensis eoque agri immemorem, ad quem instruendum uires non essent. in ciuitate plena religionum, tunc etiam ab recenti clade superstitiosis principibus, ut renouarentur auspicia res ad interregnum rediit. internenium L. Ualerium Publicolam tertium creat; ii ex interregno magistratum occepere. eo anno aedis Martis
Abbreviated transcription (Latin):
Alterumin agrumtar quinien semibioppida &ruscorũ cortuosa etcomte nebrduicapta ad cortuosor
niͦ hil certtminis fuit. in ꝓueso adorti primolamore atqi impetucepere direptum oppidum atqioro¬
sumẽ. Contenebra paucos dies oppugnationẽ sustinuit laborq continuus ñ dieñ nocce remissira
git eos cumins ex partes diuisus exercitus romanus senis horis inorbem succederet plio oppidans
dem integrosemꝑcertamini paucitts fessos obicer&. Cesseretandem locusq in uadenduibenm
manis datus ẽ : Publicari p̃dam tribunis placebat sedimperiũ quã consilium segnius fuit dun
cunctantur iãmilitũ p̃daerat Necnisi ꝑ inuidiam adimipoterat. Code manno ne priuatis cantũo¬
rib crescer& urbscapitolium quoq scxo quad rato substructum ẽ opuelin hacmagnificentia urbisans¬
piciendum ia & tr̃ p̃liciuitate aedificando aucupata contionessuas frequentare legib agrinris

Expanded text:
m, duxere, alterum in agrum Tarquiniensem; ibi oppida Etruscorum Cortuosa et Contenebra ui capta. ad Cortuosam nihil certaminis fuit: improuiso adorti primo clamore atque impetu cepere; direptum oppidum atque incensum est. Contenebra paucos dies oppugnationem sustinuit, laborque continuus non die, non nocte remissus subegit eos. cum in sex partes diuisus exercitus Romanus senis horis in orbem succederet proelio, oppidanos eosdem integro semper certamini paucitas fessos obiceret, cessere tandem locusque inuadendi urbem Romanis datus est. publicari praedam tribunis placebat; sed imperium quam consilium segnius fuit; dum cunctantur, iam militum praeda erat nec nisi per inuidiam adimi poterat. eodem anno, ne priuatis tantum operibus cresceret urbs, Capitolium quoque saxo quadrato substructum est, opus uel in hac magnificentia urbis conspiciendum. iam et tribuni plebis ciuitate aedificando occupata contiones suas frequentare legibus agrariis
Abbreviated transcription (Latin):
tancum aenis redactumẽ u t p̃tio ꝓ auro matronis ꝑsoluto exeo quod suꝑerat trespaterȩ
aurex facte quascũtitulo nominis cramilli antecapitolium incensum i niouis cella consitat
antẽ pedes iunonis positts fuis se. eo anno inciuitatẽ accepti quiueientium capenatiũq: ac fet¬
liscorũ posteabellatnans fugerant ad romanos agerq his nouis ciuib: ad signacus re
cieposiliso. palerent : & primo fremieus fuit as pͥncntiumimperiũ dies deinde p̃sacuta
cargaisq porna quñ nemigrassa romã ex ferocibiuniuersis singulos metu suo quẽq

Expanded text:
tantum aeris redactum est ut, pretio pro auro matronis persoluto, ex eo quod supererat tres pateraetantum aeris redactum est ut, pretio pro auro matronis persoluto, ex eo quod supererat tres paterae aureae factae sint, quas cum titulo nominis Camilli ante Capitolium incensum in Iouis cella constat ante pedes Iunonis positas fuisse. eo anno in ciuitatem accepti qui Ueientium Capenatiumque ac Faliscorum per ea bella transfugerant ad Romanos, agerque his nouis ciuibus adsignatus. reUeios se contulerant. et primo fremitus fuit aspernantium imperium; dies deinde praestituta capitalisque poena, qui non remigrasset Romam, ex ferocibus uniuersis singulos, metu suo quemque,
Abbreviated transcription (Latin):
fonte se inagros eicere possent clausas id enĩ primũ dicictor imperauerat porta sinueniunt
indecdi arma capere aluquos forte armatos tumultus occupauerat conuocaresuos u p̃liũ in i¬
rent qđ accensuma desperatione bostium fuiss& nip̃cones ꝑurbem dimissi poniarma et parci
inermiius sissent Nec p̃teraormatosquẽ quã iuolari. Tum etiam quib: animiinspe ultima
obstinat ad decertandum fuerant postquã data spes uite eẽ. iactare passim arma inermes
quod tutius fortuna fecerat sebostiofferre oagna multitudomn custodias diuisa. oppidũ
ante noctem redditũ sutrinis inuiolatũ in tegrũq ab omnicladebelliquia ñ uicaptũ sedtra¬
ditum ꝑ conditiones fuerat camillus in urbem trium phans reduit Trium simulbellorũ
uictor longe plurimo scaptiuos ex etruscs antecurrum dux̃ quib: subhasti uenundatis

Expanded text:
forte se in agros eicere possent, clausas—id enim primum dictator imperauerat— portas inueniunt. forte se in agros eicere possent, clausas—id enim primum dictator imperauerat— portas inueniunt. inde alii arma capere, alii, quos forte armatos tumultus occupauerat, conuocare suos ut proelium inirent; quod accensum ab desperatione hostium fuisset, ni praecones per urbem dimissi poni arma et parci inermi iussissent nec praeter armatos quemquam uiolari. tum etiam quibus animi in spe ultima obstinati ad decertandum fuerant, postquam data spes uitae est, iactare passim arma inermesque, quod tutius fortuna fecerat, se hosti offerre. magna multitudo in custodias diuisa; oppidum ante noctem redditum Sutrinis inuiolatum integrumque ab omni clade belli, quia non ui captum sed traditum per condiciones fuerat. Camillus in urbem triumphans rediit, trium simul bellorum uictor. longe plurimos captiuos ex Etruscis ante currum duxit; quibus sub hasta uenumdatis
Abbreviated transcription (Latin):
te s relinq: nao eo fontetẽ pr̃ camillus cũ exerctu romano int̃uenit cuicũ emesta turba adpd
ꝓuoluiss& principũq orationẽ necessitate ultima ex p̃ssam. fletus mulierũ acpuerorum qͥ exilui
comites trahebantur excepissec parcerelam̃tis sutrinos iussit et ruscisseluctum lacrimasq ferre
Sarcinas inde deponi sacrinosq ibi considere modico presidiore licto arma secũ militẽ ferre iub&
licexpedito exercitu ꝓfectus ad sutriũ id qđ rebatur soluta om̃a rebiut fit secundis inuenit Mullã
stationẽ ante moenia patentes pontas . uiotoremuagũ p̃dam ex hostiũ tectis egerentem. Iterũ
igit᷑ eodem die sucritm capitur uictores etruserpas simtrucidantur ab nouo hoste. neq se conglo¬
bandi coeundiq inunũ aut arma capiundidatur spatium sum ꝓsequis qitenderent ad portas siqua

Expanded text:
ates relinqueret, eo forte tempore Camillus cum exercitu Romano interuenit. cui cum se maesta turba ad pedes ates relinqueret, eo forte tempore Camillus cum exercitu Romano interuenit. cui cum se maesta turba ad pedes prouoluisset principumque orationem necessitate ultima expressam fletus mulierum ac puerorum qui exsilii comites trahebantur excepisset, parcere lamentis Sutrinos iussit: Etruscis se luctum lacrimasque ferre. sarcinas inde deponi Sutrinosque ibi considere modico praesidio relicto, arma secum militem ferre iubet. ita expedito exercitu profectus ad Sutrium, id quod rebatur, soluta omnia rebus, ut fit, secundis inuenit, nullam stationem ante moenia, patentes portas, uictorem uagum praedam ex hostium tectis egerentem. iterum igitur eodem die Sutrium capitur; uictores Etrusci passim trucidantur ab nouo hoste, neque se conglobandi coeundique in unum aut arma capiundi datur spatium. cum pro se quisque tenderent ad portas, si qua
Abbreviated transcription (Latin):
incendio ad sumptũ fuerat : fusis hostib: caesisq: cum aastrampetu co episs et dictator p̃dã mliti
dedit quominus sperattc̃minime largitor educe . eomiliti gratiorẽ : ꝑsecutus dndefigu¬
entescum omin ẽ uulscum agrũ depopulatus eẽt addedicitionẽ uulscos septua gesimobenũ mo
subegieuictor ex uolscis inaequos transut & ipsos bellum molientes exercitum eorũ adudas
opp̃ssit neccastramodo sedurbemetiã aggressus impetu primocep̃ : Cumin ea parte inquacapit̃
romanȩ camillus erat etfortuna eẽt aliã in partẽ t̃roringens ingruerat E truria ꝓpeonis
decretũtulere ut dictator primo qͦq tẽpr auxdiũ sutrinis ferra Cui : spei morã cumpati fortus
ꝑpaction ẽ urbȩ hostib tradita i nermes cums ingulis emis saues tim̃tis miserabiliagmine piu¬

Expanded text:
incendio absumptam fuerat. fusis hostibus caesisque cum castra impetu cepisset dictator, praedam militi incendio absumptam fuerat. fusis hostibus caesisque cum castra impetu cepisset dictator, praedam militi dedit, quo minus speratam minime largitore duce, eo militi gratiorem. persecutus deinde fugientes cum omnem Uolscum agrum depopulatus esset, ad deditionem Uolscos septuagesimo demum anno subegit. uictor ex Uolscis in Aequos transiit et ipsos bellum molientes; exercitum eorum ad Bolas oppressit, nec castra modo sed urbem etiam adgressus impetu primo cepit. cum in ea parte in qua caput rei Romanae Camillus erat ea fortuna esset, aliam in partem terror ingens ingruerat: Etruria prope omnis decretum tulere ut dictator primo quoque tempore auxilium Sutrinis ferret. cuius spei moram cum pati fortuna em urgebant, per pactionem urbe hostibus tradita inermis cum singulis emissa uestimentis miserabili agmine pen
Abbreviated transcription (Latin):
Aemilius p̃positus : tciam partẽ ipse a duulcos dix̃ nec ꝓculalanuiuo ad meciũ is locus dio¬
castra oppugnare ẽ adortus quib: ab contẽptu quod ꝓpe omnẽ deletã agallis romiñiun¬
tutem crederent adbellum ꝓfectis tantum camillus auditus imperator terrori sutulna
ut uallo seipsi uallũ congestis arboribus sepirent nequa intrareadmunim̃ta hosis
poss& Quo dubi animaduertit camillus ignẽ in obiectũ sepẽ coniciius sit et forte erat us
magnauenti uersa in hostẽ. Itaq non a peruit solum incendioruã sed flaminis incasira
tendentib uaporeetiã ac fumo crepituq uiridis materiae flagrantis ittcconsternauit hostes ut
minormoles superantibus uallam in castriuuls corũ romanis fuerit quã transcendentibus suepẽ

Expanded text:
L. Aemilius praepositus; tertiam partem ipse ad Uolscos duxit nec procul a Lanuuio—ad Mecium is locus dicL. Aemilius praepositus; tertiam partem ipse ad Uolscos duxit nec procul a Lanuuio—ad Mecium is locus dicitur—castra oppugnare est adortus. quibus ab contemptu, quod prope omnem deletam a Gallis Romanam iuuentutem crederent, ad bellum profectis tantum Camillus auditus imperator terroris intulerat ut uallo se ipsi, uallum congestis arboribus saepirent, ne qua intrare ad munimenta hostis posset. quod ubi animaduertit Camillus, ignem in obiectam saepem coici iussit; et forte erat uis magna uenti uersa in hostem; itaque non aperuit solum incendio uiam sed flammis in castra tendentibus uapore etiam ac fumo crepituque uiridis materiae flagrantis ita consternauit hostes, ut minor moles superantibus uallum militibus munitum in castra Uolscorum Romanis fuerit quam transcendentibus saepem
Abbreviated transcription (Latin):
fectione latinorũ hernicorũq qui pꝰpugnam ad lacum regillũ facctã ꝑannos ppȩcentum nũ quã an¬
bigua fide in amititia p̃r. fuerant. Itaq cumtantiundiq: terrores circum stanent appa¬
rer&q: omnib: non odiosolum apud hostis sed contẽptueciã int̃ socios nom̃ romanum laborans
placuit eiusdem auspitiis defendirem̃ pcuius recuperata ẽẽt dictator ẽq: dicimaro
camillum ds dictator c̃. seruilium halã mag̃ equitũ dix̃ Iustitioq: indicto dilectum iuniorunhdi
licut seniores quoq quib: aliquid roboris suꝑ eẽt in uerba sua iuratoscenturiar& Exorata
conscriptum armatũq tristcriamdiuisit. partẽ un amin a gro ueientȩ etum ae opposut. Alin
ante urbem casera loccreius sit trm̃lhis ã manlius illis qui aduersus etrus cosittebanar

Expanded text:
fectione Latinorum Hernicorumque, qui post pugnam ad lacum Regillum factam per annos prope centum nunquam amfectione Latinorum Hernicorumque, qui post pugnam ad lacum Regillum factam per annos prope centum nunquam ambigua fide in amicitia populi Romani fuerant. itaque cum tanti undique terrores circumstarent appareretque omnibus non odio solum apud hostes sed contemptu etiam inter socios nomen Romanum laborare, placuit eiusdem auspiciis defendi rem publicam cuius reciperata esset dictatoremque dici M. Furium Camillum . is dictator C. Seruilium Ahalam magistrum equitum dixit; iustitioque indicto dilectum iuniorum habuit ita ut seniores quoque, quibus aliquid roboris superesset, in uerba sua iuratos centuriaret. exercitum conscriptum armatumque trifariam diuisit: partem unam in agro Ueiente Etruriae opposuit, alteram ante urbem castra locare iussit; tribuni militum his A. Manlius , illis quia aduersus Etruscos mittebantur