comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.ł. Negi autẽ municipali ca¬
sabus pr̃ibus partibus adhibitis
onum rescindi debent. siue aliquẽ
debitorem dimiserint siue largiti
sunt. ꝓuide tit assolent siue det̾ue¬
runt de puͣ. alicui. uł p̃dia uł edes
uł certam qnͣtitatẽ p̃stari nichil
ualebit hiꝰ dec̾tum. s ⁊ si salarium
aliqui decuriones dec̾ũnt decretum
id ñ nũqm er̃ illius momenti. ut
puta si ob liberalẽ arte̾ fu̾it cõsti¬
uit ñ oꝑtere id rescindi. diuus adͥ¬
anus in comedensib rescrip. nisi ex
cã .i. si ad publicam utilitatẽ res¬
ꝑiciat reciso pͥoris dec̃ti.

Expanded text:
. Lege autem municipali caabus partibus adhibitis.onum rescindi debent. siue aliquem debitorem dimiserint siue largiti sunt. Proinde, ut solent, siue decreuerint de publico alicuius uel praedia uel aedes uel certam quantitatem praestari, nihil ualebit huiusmodi decretum. Sed et si salarium alicui decuriones decreuerint, decretum id nonnumquam ullius erit momenti: ut puta si ob liberalem artem fuerit constiuit, non oportere id rescindi diuus Hadrianus Nicomedensibus rescripsit nisi ex causa: id est si ad publicam utilitatem respiciat resc‹i›ssio prioris decreti.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ obligõnẽ fiunt ⁊ ꝑendent
ex negõ contracto. ¶ Cõmunes
sunt scipulatõnes uelutirẽ sal¬
uam fort pupillo cau̾i. nam. et
tint̾ dũ uidex si alit̾ expediri
uenit a iudite aut ab edilicio
edicto. ¶ Stipulatõ autẽ est
u̾boꝵ ꝯceptõ quib his qͥ int̾roga¬
tur daturũ fcurũ ꝑe se ꝙ int̾ro¬
gatus est. R. ¶ Satis acceptõ
est stipulatõ q̃ ita obugat ꝓmisso¬
rẽ ut ex ꝓmissoris ꝙͦ abee̾ acci
tis aũ acciꝑe dictũ ẽ eodem nͦ
quo satis tacẽ. nam qr id quo qͥs
contentus erat. ei p̃stabatur sat̃
dabantur ut. u̾bis obligarentꝰ
Sat̃ accipi dc̃m esb. ¶ S sortẽ ꝓmi¬
seris ⁊ si ea soluta non eẽt penam
⁊̃ si unus ex heredib tuis portionẽ
suam ex pate soluent nicħominus
penã cõmittetur. donec portio cohe¬
redis soluatur. Idemq ẽ ⁊ de pena ex
ꝓmisso si unus paruerit alter non
paruerit snĩe iudicis. s a coherede eiꝰ
sat̃fieri d. nec enĩ aliisd in hiis stipu¬

Expanded text:
um obligationem fiunt et pendent ex negotio contracto. communes sunt stipulationes ueluti rem saluam fore pupilli: nam et et interdum iudex, si aliter expediri uenit ab iudice aut ab aedilis edicto. Stipulatio autem est uerborum conceptio, quibus is qui interrogatur daturum facturumue se quod interrogatus est responderit. Satis acceptio est stipulatio, quae ita obligat promissorem, ut tis autem accipere dictum est eodem modo, quo satis facere: nam quia id, quo quis contentus erat, ei praestabatur, satidabantur, ut uerbis obligarentur, satis accipi dictum est. Si sortem promiseris et, si ea soluta non esset, poenam: etiamsi unus ex heredibus tuis portionem suam ex sorte soluerit, nihilo minus poenam committet, donec portio coheredis soluatur. Idemque est de poena ex compromisso, si unus paruerit, alter non paruerit sententiae iudicis: sed a coherede ei satisfieri debet. nec enim aliud in his stipu
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃.ł. Etipulatõnũ alie iudi¬
tiales sut̾ alie p̃torie. alie cõuentio¬
iudicis offcõ ꝓficiscũtur ueluti
mero iudicis offcb̃ ꝓficiscuntur ue¬
luti infecti p̃torias aut̃ stipula¬
tõnes sic audiri oꝑ ut in hiis cõ¬
tineatur ⁊̃ edilicie. nam ⁊ hee a
iuris dcõe ueniut. ¶Conuentiona¬
les sunt q̃ ex cõuentõne eoꝵ fiunt

Expanded text:
omine. Stipulatione alie sunt iudiciales, alie pretorie, alie conventioiudicis officio proficiscuntur, veluti mero praetoris officio proficiscuntur, ueluti damni infecti. praetorias autem stipulationes sic audiri oportet, ut in his contineantur etiam aediliciae: nam et hae ab iurisdictione ueniunt. conuentionales sunt, quae ex conuentione reorum fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃eu̾.ł. Eilie intestato patris he¬
reclis negotia mr̃ gessit. ⁊ res uendẽ¬
das. ꝑ argentarios declit id ꝙx ip̃m
codice. ¶Gonscͥptũ ẽ argentarii u¬
niu̾sũ redactũ uendicõnis soluerũt.
⁊ post sołonẽ .ix. fere annis qͥtquid
agendũ erat noĩe pupille mater
egit eamc marito. nuptui collocae¬
uit. et res ei tradidit q̃sitũ est an pu¬
pila cũ argentariis alicłͣ actõnẽ hãt
ri lib̾tati ẽẽt᷑. R̾di iure lib̾atos esse.
Claudius. subẽ. n illa ex iurisdcõ¬
ne pendens q̃o. an p̃cia rerũ que
sciebantur eẽ. pupille bona fide sol¬
uisse uideantur matͥ q̃ ius ãmĩstͣ¬
tioni ñ habebat. Id̾o. si hoc sciebãt
ñ liberant᷑. s si mat̾ soluendo ñ sit:¬

Expanded text:
um. Filiae intestato patri heredis negotia mater gessit et res uendendas per argentarios dedit idque ipsum codice conscriptum est: argentarii uniuersum redactum uenditionis soluerunt et post solutionem nouem fere annis, quidquid agendum erat, nomine pupillae mater egit eamque marito nuptum collocauit et res ei tradidit. quaesitum est, an puella cum argentariis aliquam actionem habet, rii liberati essent, responderi iure liberatos. Claudius: subest enim illa ex iurisdictione pendens quaestio, an pretia rerum, quae sciebant esse pupillae, bona fide soluisse uideantur matri, quae ius administrationis non habebat: ideoque si hoc sciebant, non liberantur, scilicet si mater soluendo non sit
Abbreviated transcription (Latin):
me accepisse ⁊ hr̃e. ⁊ accepto tulisses
agaio ticio reliquũ oẽ post rationẽ
ꝓpositam ea perunia ꝙͣ michi stichꝰ
gaii ticii seruus cauerat. q̃sitũ est̾
an ceteris cẜrogͣhis q̃ non stichris ca¬
uit. s ip̃e debitor integͣ man actio.
Ex reliqͥs ꝙͥ rogͣphis ꝑ ip̃m debitorẽ ca¬
utis. R. eam solã obligõnẽ dissolutã.
ex qua soluta ꝓpon̾etur. ¶Luciꝰ ticius
ex duob ꝙͥrographis ex qnib qͣdrin¬
genta ei aseio debebantur. alt̾o .c. al

Expanded text:
accepto tulisse a Gaio Titio reliquum omne ratione posita eius pecuniae, quam mihi Stichus Gaii Titii seruus cauerat'. quaesitum est, an ex ceteris chirographis, quae non Stichus cauit, sed ipse debitor, integra manet actio ex reliquis chirographis per ipsum debitorem cautis. respondit eam solam obligationem dissolutam, ex qua solutum proponeretur. Lucius Titius ex duobus chirographis, quibus quadringenta ei a Seio debebantur, altero centum
Abbreviated transcription (Latin):
dauit. ut ex.ccc. solu̾entur. nͨ solutũ
ratũ hu̾it. nec ẽẽ liberatũ ¶Lucus
suris leuiorib seiũ eadem die oblig¬
auit. ita ut .xx. pͥus soluerentur .i.
idib semtembris. debitor post diem
utruisq stipłonis cedentẽ soluit. xx¬

Expanded text:
dauit, ut ex trecentum solueretur, nec solutum ratum habuit, non esse liberatum. Lucius suris leuioribus Seium eadem die obligauit, ita ut uiginti prius soluerentur, id est idibus Septembribus: debitor post diem utriusque stipulationis cedentem soluit
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ uenerit. Itẽ magratũ ppłi
dũ ñ retractandi leges cã ab est.¬
¶ Noc bñficõ ⁊̃ intꝰ ẽos recepti uti
possut̃ si abolicõne infueniente
repetisse non repeti Deb̾e cõtendant
scd̾m epłam diui adriani ad glb¬
onem consulẽ scriptam. ¶Lege
iulia iudicoꝵ publicoꝵ caueturꝰ

Expanded text:
i dum non ‹d›etractandae legis causa abest. Hoc beneficio etiam in reos recepti uti possunt, si abolitione interueniente repeti se non debere contendant, secundum epistulam diui Hadriani ad Glabrionem consulem scriptam. Lege Iulia
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ messala consulib. ¶Omĩbus
autẽ legib serui rei fut excepta le¬
ge fuerit iuł. de ui pͥnata qr ea le¬
ge condempnati ꝑtis percie bonoꝵ
publicatõne puniunt᷑ que pena
in seruũ ñ cadit. Idẽq dicendũ est
irrogatur .ł. ⁊̃ captas q seruoꝵ pe¬
nis non duenit situti relegatio.
Itẽ nec lex pompeia parricidii qm̃
cap̃. pͥmũ eos app̃hendit. qͥ paren¬
tes cognatos ue. aut prõnos occide¬
rint que in seruos qnͣtũ ad ħ u̾ba
ꝑtinet non cadut᷑. s cũ natura
cõĩs est. similitꝰ et in eos aĩadu̾ts¬
mus Itẽ cormelia iniuriaꝵ senisi
nõ deb̾e reciꝑt resi. Corneliꝰ sila

Expanded text:
ta et Messala consulibus. Omnibus autem legibus serui rei fiunt excepta lege Iulia de ui priuata, quia ea lege damnati partis tertiae bonorum publicatione puniuntur, quae poena in seruum non cadit. idemque dicendum est irrogatur uel etiam capitis, quae seruorum poenis non conuenit, sicuti relegatio. item nec lex Pompeia parricidii, quoniam caput primum eos adpraehendit, qui parentes cognatosue aut patronos occiderint: quae in seruos, quantum ad uerba pertinet, non cadunt: sed cum natura communis est, similiter et in eos animaduertetur. item Cornelia iniuriarum seruum non d
Abbreviated transcription (Latin):
dpus fec̾it licet ced̾e loco ꝑatus sit co¬
uenitur ut opꝰ tollat᷑ aliud ẽ In bone
fid̾i emptore. hic enĩ tm̃ paciam p̃st
bus seruitus acĩ debebatur ñ ĩn̾to
cũ enĩ minuitur ius eoꝵ consequens
fũ. exqusri. an cõsentiant. an gn̾ar
suie ĩ corꝑe siue in iure loci uͥaqua
orgur ut in ip̃a aqͣ habeat ꝙͣuis

Expanded text:
pus fecit, licet cedere loco paratus sit, couenitur, ut opus tollat. Aliud est in bonae fidei emptore: hic enim tantum patbus seruitus aquae debebatur, nec immerito: cum enim minuitur ius eorum, consequens fuit exquiri, an consentiant. et generaliter siue in corpore siue in iure loci, ubi aqua oritur, uel in ipsa aqua habeat quis
Abbreviated transcription (Latin):
in fraudẽ creditoꝵ lib̾tas datasit
ab eo qͥ mortis tp̃r soluendo ñ ea
an cõpetat. ⁊ si quidẽ fiscus bona
solidũ creditori offertur. atq̾nsi adi
fiscus agnou̾it hr̃ditatẽ faciliꝰ plui¬
bitiur cessare lib̾tatẽ nisi siquis ulu
tare deb̾e qui adlici sibibona hac
dicõne sibi uoluit ut ubtates com¬
petant. Sici̾saũ exemplũ adite hr̃¬
ditatis fuĩt secutꝰ duxcte lib̾tateᷤ
friudandoꝵ crelitoꝵ. nec fid̾i cõ¬
missariꝰ ꝓsrabuntur. si euentus fra¬
udentur creditores. ¶Si bona
fiscus postea agnoscere possit. et
mag̾ est ne possit . Plane si non
lbertatis ꝯseruande gr̃a adilita
uidendũ est an ꝯstitutõni lotur

Expanded text:
in fraudem creditorum libertas data sit ab eo, qui mortis tempore soluendo non est, an competat? et si quidem fiscus bona solidum creditoribus offertur: atquin si adfiscus adgnovit hereditatem, facilius probabitur cessare libertatem, nisi si quis verba tare debere, qui addici sibi hac condicione bona uoluit, ut libertates competant. si quis autem exemplum aditae hereditatis fuerit secutus, directae libertates fraudandorum creditorum: nec fideicommissae praestabuntur, si euentu fraudentur creditores.Si bona fu, an possit fiscus postea adgnoscere? et magis est, ne possit. plane si non libertatis conseruandae causa addicta, uidendum est, an
Abbreviated transcription (Latin):
uitis aliis possint bona pp̃ lib̾tatem
ergo si quadam p̾sentes sint qͣdã abs¬
entes. uideamꝰ an et̃ absentib opetat
lib̾tas. et pot̃ dici utiq exemplo adi¬
te hr̃clitatis his cõpetere lib̾tates eti¬
am absentib. ¶ Si ex die data sit
lib̾tas an dies ex̃pettanda sit.⁊ puto
expectandũ. añ ergo nõ adiciendũ.
tur. ꝙͥ dem̃ si sub ꝯdicõe data sit lib̾

Expanded text:
sunt bona propter libertatem ergo, si quidam praesentes sint, quidam absentes? uideamus, an etiam absentibus competat libertas. et potest dici exemplo aditae hereditatis competere libertatem etiam absentibus. Si ex die data sit libertas, an dies exspectandus sit? et puto exspectandum: ante ergo non addicentur. quid deinde, s‹i› sub condicione data sit l
Abbreviated transcription (Latin):
bit constit̾o. mag̃ꝙ ẽ ut lotus sit
consticõi. addcũ enĩ donis redime
⁊ p̃stare libertatẽ̾ cogr᷑ ap̃tore.¬
¶Si ñ heres s legatarꝰ rogatus
fuerit manumittere nũquidaes¬
s constitutõ ꝙ legatis ñ debitis
nec libertates possũt̃ debĩ. ma¬
gis ꝙ ẽ ut idem fauor sit oĩb¬
⁊ enũ gñalit̾ uoluit lib̾tatem
p̃starẽ quib coperẽt si adita¬
hr̃ditus tuiss. ¶ Eadem cõstitõ
ꝓsperit ut si fiscus bona admiserit
eque lib̾tate s competant ergo sue
uacent bona fiscosꝑtinentia. sui
agnou̾it cõstitõ locũ hat. cetm si ali¬
legionis bona delata sint idẽ erit
delit lib̾tatẽ dicemꝰ non ⁊pet̾e
nis fid̾i cõmissariam. hec enĩcom¬

Expanded text:
bit constitutio? magisque est, ut locus sit constitution‹i›: addictis enim bonis redimere et praestare libertatem cogitur a praetore.Si non heres, sed legatarius rogatus fuerit manumittere, numquid cesset constitutio, quod legatis non debitis nec libertates possunt deberi? magisque est, ut idem fauor sit: omnibus enim generaliter uoluit libertatem praestare, quibus competeret, si hereditas adita fuisset. Eadem constitutio prospexit, ut, si fiscus bona admiserit, aeque libertates competant: ergo sive iacent bona fisco spernente sive adgnoverit, constitutio locum habet. ceterum si ali caducis legionis bona delata sint, idem erit dedit libertatem, dicemus non competere, nisi si fideicommissa
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam si seruũ suũ rogatꝰ sit ma¬
numt̾e ⁊ dodrantẽ ex legato acceꝑit
ñ ẽẽ cõpellendũ manumitt̾e usdea¬
mus ne utiq ĩ hac sp̃e aliud dicendũ
sit. S et in suꝑiore sunt qͥ putant
cogendũ legatariũ redim̾e seruum
⁊ se hoñi subiecisse dũ accipit uel do¬
drantẽ. S si paratus sit retro restitu¬
ere ꝙ acceptt an audiendꝰ sit udẽd̾.
S cogendus ẽ heres totam .x. p̃stare
ꝑiñ atꝙ si adieciss testator ut integͣ
dẽ.i cui legata sunt .c. ita
ut seruũ alienũ redimat ⁊ manu¬
mtat .⁊ bonis hr̃dis uenditis ꝑtem
ñ totũ ꝯseqͣtur ñ alias deb cõsequi
ad serui p̃ciũ. paratus ꝙ sit dñs
tanti uend̾e eum alioqͥñ exceptõne
doli mali debebit iegatariꝰ repelli.

Expanded text:
si suum seruum rogatus sit manumittere et dodrantem ex legato acceperit, non esse compellendum manumittere. uideamus, ne utique in hac specie aliud dicendum sit. sed in superiore sunt qui putant cogendum legatarium redimere seruum, et se oneri subiecisse, dum accipit uel dodrantem: sed si paratus sit retro restituere quod accepit, an audiendus sit, uidendum. sed cogendus heres tota decem praestare, perinde atque si adiecisSi cui legata sint centum ita, ut seruum alienum redimat et manumittat, et bonis heredis uenditis partem, non totum persequatur, non alias debet consequi ad serui pretium paratusque sit dominus tanti eum uendere: alioquin exceptione doli debeb
Abbreviated transcription (Latin):
puissent lucͣtiue fuissent dolo.
M. in qnͣtũ edcõ p̃toris actõ daret᷑
auł .ł. Melius posse ⁊̃ dici ex
naufragio raꝑe qͥ dũ naufragiũ
fiat ĩ uia trepidatõne rapiat.¬
¶Dius antoniꝰ de hũs qͥ p̃dam ex
naufragio deripuissent iti resc¬
psit cx de naufragiis rauis. ⁊ ra¬
tis scͥpsisti mͥ. eo ꝑtin ut explore ᷤᷤ
qua pena afficiendos eos putem
qui diripuisse aͣ ex ipõ ꝓbant᷑
et facile ut opionor constitui
pot̾. Nam płimũ int̾est ꝑitura
collegerint. an q̃ seruari possit̾
flagiciose inuaserint. Id̾oq si gͣ¬
uior pena p̃da ui apetita uide¬
bitur. liberos quidem fustibus
cesos in trienniũ relegabit. Aut si sor¬
didiores erũt in opus publicũ eldẽ
temꝑis dabis seruos flagellis cesos.
ĩ metallũ dampnabis si non magne
pecunie res fuerit liberos fustibus¬

Expanded text:
puissent lucratiue fuissent dolo puissent lucratiue fuissent dolo malo, in quantum edicto praetoris actio daretur, um.Pedius posse etiam dici ex naufragio rapere, qui, dum naufragium fiat, in illa trepidatione rapiat.Diuus Antoninus de his, qui praedam ex naufragio diripuissent, ita rescripsit: 'Quid de naufragiis nauis et ratis scripsisti mihi, eo pertinet, ut explores, qua poena adficiendos eos putem, qui diripuisse aliqua ex illo probantur. et facile, ut opinor, constitui potest: nam plurimum interest, peritura colle gerint an quae seruari possint flagitiose inuaserint. ideoque si grauior praeda ui adpetita uidebitur, liberos quidem fustibus caesos in triennium relegabis aut, si sordidiores erunt, in opus publicum eiusdem temporis dabis: seruos flagellis caesos in metallum damnabis. si non magnae pecuniae res fuerint, liberos fustibu
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝙ de uehiculo excid̾it tulit. nec
raꝑe uidetur. qͥ in lutore iacentẽ
tollit. ¶ Dem̃ ait p̾tor rate naue
tem aliquid rapit. suĩ expugnet
siũ pdonib expugnantib rapiat.¬
lab̾. scribit equũ fuisse. ut sui de
domio. sũ de uilla expugnantis aliꝙͥ
rapiedar. huic edcõ locus sit. ił enĩ
musꝰ ĩ mari qmͣ in uilla ꝑ iatrsicu¬
los indetamur. uł infestari possu¬
mus. ¶Cũ tiñ aut qui rapit. u̾m̃ ã
is quoc qui receꝑit ex cãis supͣscͥp¬
tis tenetur. qr receptores ñ minus
delinqunt qmͣ ag̾ssores. s em̃ adi¬
tũ ẽ dolo .m. qui ñ onsis ⁊̃ qͥ recipit
statĩ ⁊̃ delinquid. sqͥ dolo .m. retipit
Quid si ignarus reciꝑit. aũ ꝙͣ si
ad hac recip̃. ut custodiret. saluaq
faceret ei qui amiserat. utiq nõ
uit. S et quĩ abstulit. ł amouit᷑
uł dampnũ dedit. uii recipit. hc
actione tenetur. aliud ẽẽ aũ rapi
aluid noueri palam est siquidem
ãmou̾ aliquid ⁊ sinc u possit. ra¬

Expanded text:
quod de uehiculo excidit tulit. nec rapere uidetur, qui in litore iacentem tollit.Deinde ait praetor 'rate naui tem aliquid rapit, siue expugnet siue praedonibus expugnantibus rapiat.Labeo scribit aequum fuisse, ut, siue de domo siue in uilla expugnatis aliquid rapiatur, huic edicto locus sit: nec enim minus in mari quam in uilla per latrunculos inquietamur uel infestari possumus.Non tantum autem qui rapuit, uerum is quoque, qui recepit ex causis supra scriptis, tenetur, quia receptores non minus delinquunt quam adgressores. sed enim additum est 'dolo malo', quia non omnis qui recepit statim etiam delinquit, sed qui dolo malo recipit. quid enim, si ignarus recipit? aut quid, si ad hoc recepit, ut custodiret saluaque faceret ei qui amisserat? utique non uit, sed et qui abstulit uel damnum dedit uel recepit, hac actione tenetur. Aliud esse autem rapi, aliud amoueri palam est, si quidem amoueri aliquid etiam sine ui possit: ra
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓmͦ culpe uł iuc̃ti uł sub fido¬
iussorib ad p̃sidẽ remitrantur.
Adño quoq possõnis in qua id
admissũ dicatur sat̾ accipi. ne cõ¬
gnitõm desit p̃cipitur. s nec ĩt¬
uenire naufragiis colligendis. aũ
militẽ. aũ pͥuatũ aũ lib̃m seruuĩ¬
ue. pͥncipis place̾ sibi ait senatꝰ.

Expanded text:
modo culpae uel uincti uel sub fideiussoribus ad praesidem remittantur. a domino quoque possessionis, in qua id admissum dicatur, satis accipi, ne cognitioni desit, praecipitur. sed nec interuenire naufragiis colligendis aut militem aut priuatum aut libertum seruumue principis placere sibi ait senat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocare.¶ Eum qui ognouit edcm̃
pemptoriũ scd̃m orduns cãm dati pla¬
ondentẽ. aut defensũ eclicti denũciati¬
onẽ rũꝑe.

Expanded text:
ocare. Eum, qui cognovit edictum peremptorium, secundum ordinis causam dati plaondentem aut defensum edicti denuntiationem rumpe
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃. ł. Set si manente adhuc
p̃cario tu mult̾ius tempꝰ rogasti.
progatur p̃caris̃. nam nec mut¬
atur cã possõnis. ⁊ non oscituit᷑
eodẽ modo p̃cariũ. s in longus
tempus profertur. Si uͦ p̃terita
die rogas prus ẽ ut soluta u̾cau¬
sa p̾tarii. ñ redintegretur. s non
a constituatur.
rĩceꝑit uł decesserit. fi̾ non posse.
marcelł. ait ut p̃cariũ redingret᷑
⁊ hoc u̾m est. ¶ Si ꝓcurator m̃s¬
me mandante uł ratũ hñte. p̃ca¬
rio rogaũt: ego p̾cario ꝓpre hre
dicor. ¶Is qui rogauit nͭ p̃cari¬
o ĩ fundo moretur̾ non possidet
s possõ ap̃ eum qui concessit re¬
manet. siam ⁊ fructuarius. ⁊ colo¬
nus ⁊ inquilinus inquid fi̾ ĩ pre¬
qui ui alt̾um deietit. s ab eodem
p̃cario rogauĩt desin̾e ui possid̾e
⁊ incipere p̃cario. n existimare¬

Expanded text:
m. Sed si manente adhuc precario tu in ulterius tempus rogasti, prorogatur precarium: nam nec mutatur causa possessionis et non constituitur eo modo precarium, sed in longius tempus profertur. si uero praeterita die rogas, propius est, ut soluta iam causa precarii non redintegretur, sed noua constituatur. coeperit uel decesserit, fieri non posse Marcellus ait, ut precarium redintegretur, et hoc ume mandante vel ratum habente precario rogaverit, ego precario habere proprie dicor. Is qui rogavit, ut precario in fundo moretur, non possidet, sed possessio apud eum qui concessit remanet: nam et fructuarius, innus et inquilinus sunt in praequi ui alterum deiecit et ab eodem precario rogauit, desinere ui possidere et incipere precario, neque existimar
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. k In reb ⁊̃ mobilib pre¬
dacii rogatio consistit. ¶ semi¬
nisse aũ nos oꝑ cũ qui p̃cario
ht̃. ⁊̃ possidere. ⁊ tenetur hoc int̾¬
dico. non utitꝑ ille qũi p̾cario ro¬
pot̾ ut quis non rogauit. s hat
preturi. ut puta seruusoms
rogauit. michi ꝙͥ acquisiuit
p̃cariũ uel quis alius qui iuri mõ
subiectus est. ¶Itẽ si rẽ meã p̃ca¬
rio rogau̾o. rogauui qͥdẽ p̃cario. s
ñ habeo p̃carioͣ. icuco qr receptũ¬

Expanded text:
 In rebus etiam mobilibus precarii rogatio constitit. Meminisse autem nos oportet eum, qui precario habet, etiam possidere. Tenetur hoc interdicto non utique ille, qui precario ropotest, ut quis non rogaverit, sed habeat precario. ut puta servus meus rogavit: mihi adquisiit precarium: vel quis alius, qui iuri meo subiectus est. Item si rem meam precario rogavero, rogavi quidem precario, sed non habeo precario
Abbreviated transcription (Latin):
sima. cotidie. Nip̃cario roganturꝰ cre¬
possõnẽ per int̾clictũ uti possidetis
retin̾e possim qmͣius futurũ essetꝰ
ut tenear de ꝓprietate p̃cariotͥ ꝯces¬
sim teneb̾is hoc int̾clco.

Expanded text:
sima: cottidie enim precario rogantur crepossessionem per interdictum uti possidetis retinere possim, quamvis futurum esset, ut tenear de proprietate, precario tibi concesserim, teneberis hoc interdicto.
Abbreviated transcription (Latin):
res d ĩ pͥstinam cãm cysi nõ fũit fac¬
tum ꝯ dempnatõ in tm̃ fiet qnͣti¬
int fuit actoris ei rem restitus. et
tus ex die int̃dicti editi p̃stabun¬
turꝰ. ¶E seruitute usus ñ fuĩt
is qui p̾dario roganit ac ꝑ hoc am¬
issa fit. uideamꝰ an hoc int̾tlicto te¬
neatur. Ego aũ arbitror ñ arbit᷑:¬
non alias qmͣ si dolo fecerit. ⁊ gene¬
ralit̾ erit dicendum ĩ restitutõ¬
nem uensre dolũ ⁊ culpã latam
dum taxat cet̾a non uenire. pla¬
ne post int̾rlictũ ecditũ oꝑtebit
⁊ dolũ. ⁊ culpam ⁊ oẽm causam
uenire. Nam ubi moram quis fa¬
tit p̃cario oem cãm debebit resti¬
tuere. ¶Int̾clictũ hoc ⁊ post
annũ ꝯpetere. lab̾o scrib̾. eoq iu¬
re utimuiꝰ. Cũ enĩ ñ nũcꝓͣ ĩ ion¬
gũ tempus p̃cariũ concedatur
ab surdũ ẽ dicere int̾clictũ locũ
non hr̃e post annũ. ¶ Hoc int̃¬
dicto hr̃s eius qui p̃cario rogauit

Expanded text:
debet in pristinam causam: quod si non fuerit facdebet in pristinam causam: quod si non fuerit factum, condemnatio in tantum fiet, qinterfuit actoris ei rem restitui ex etus ex die interdicti editi praestabuntur. Si servitute usus non fuit is qui precario rogavit ac per hoc amissa sit, videamus, an interdicto teneatur. ego arbitror non anon alias, quam si dolo fecerit. Et generaliter erit dicendum in restitutionem uenire dolum et culpam latam dumtaxat, cetera non uenire. plane post interdictum editum oportebit et dolum et culpam et omnem causam uenire: nam ubi moram quis fecit precario, omnem causam debebit constituere. Interdictum hoc et post annum competere Labeo scribit eoque iure utimur: cum enim nonnumquam in longum tempus precarium concedatur, absurdum est dicere interdictum locum non habere post annum. Hoc interdicto heres eius qui precario rogauit
Abbreviated transcription (Latin):
quis p̃tario uidetur. Idẽ ⁊ lab̾o
ꝓbat. et adicit ⁊̃ si ignoret quis
heredem trĩ uderi eum abhere¬
de p̃cario hrẽ. ¶ Illud tñ iudea¬
mus quale sit si p̃cario a me rog¬
auerit. ⁊ ego eam rẽ alienauerõ
an p̃cariũ duret. re ad aliũ tnͣsla¬
ta. ⁊ magis est ut si ille ñ reuocet̾
posse int̾tlicer qĩ ab illo p̃cario hãs
ñ qsĩ ame. ⁊ si passus est aliquo xp̃r
a se p̃cario hr̃e recte int̃tliciturꝰ
qĩ a se p̃carioͫ hãs. ¶ Eũ quoh
precario teneri uolust pretor qlii
dolo malo fecit ut hr̃ẽ desinẽt :̃
¶Illud an notat᷑ ꝙ culpam ñ prãt᷑
is qui p̃cario rogauit. s dolũ solum
prãt ꝙͣgmis qui ꝯmodatũ suscepit
non tm̃ dolũ. s ⁊̃ culpã pr̃at. nec
ĩm̾ito dolũ solũ pr̃t . ss. qui p̃c̃ario
rogauit cũ totũ hoc ex lib̾alitate
descendat eius qui p̃cano ꝯcessit᷑¬
⁊ satis sit si dolus tm̃ p̃stetur. Cur¬
dixerit. ¶ Ex ħ int̃dicto restitu

Expanded text:
quis precario videtur. idem et Labeo probat et adicit, etiamsi ignoret quis heredem, tamen videri eum ab herede precario habere. Illud tamen videamus quale sit, si a me precario rogaveris et ego eam rem alienavero, an precarium duret re ad alium translata. et magis est, ut, si ille non revocet, posse interdicere quasi ab illo precario habeas, non quasi a me: et si passus est aliquo tempore a se precario habere, recte interdicet, quasi a se precario habeas. Eum quoque precario teneri voluit praetor, qui dolo fecit, ut habere desineret. illud adnotatur, quod culpam non praestat is qui precario rogavit, sed solum dolum am is, qui commodatum suscepit, non tantum dolum, sed etiam culpam praestat. nec immerito dolum solum praestat ‹is› qui precario rogauit, cum totum ex liberalitate descendat eius qui precario concessit et satis sit, si dolus tantum praestetur. culdixerit. Ex hoc interdicto restitui
Abbreviated transcription (Latin):
affectasse. tñ si ỹdoneos ẽẽꝰ ꝓbetur
non ex testõ. s ex decreto tutor
dandus est. nec excusatõ eius ad

Expanded text:
affectasse, tamen, si idoneus esse adprobetur, non ex testamento, sed ex decreto tutor dandus est. nec excusatio eius ad
Abbreviated transcription (Latin):
non ⁊ sat̾ det ꝙ quibusdã udet᷑.
habet aut̃ rõnem ut magis repro¬
mittat qmͣ sat det. suo enĩ noĩe id
facit. ¶Siue corꝑis dñs siũ is qͥ tꝰ
ht̃ ut puta seruitutẽ de dampno
infecto caueat. puto eũ reꝓmitt̾e
deb̾e non sat̾dare qr suo noĩe id fa¬
cit non alieno ¶Cum int̾ edes me¬
as ⁊ tuas sint alie edes ñ uiciose
uidendum ẽ utrum tu solus mͥ
cau̾e debeas an u̾o ⁊ is cuiꝰ edes ui¬
ciose sunt an ille solus an ambo
⁊ mag̃ est ut ambo cau̾e̾ debeant
qr fieri potest ut edes uiciose in
edes non uiciosas uicrosas incidẽtes
dampuũ mͥ dent qmͣ uti possit qͣs
dic̾e nõ uitõ ĩ coluꝑuũ ediũ hoc
fcm̃ si alie meas intidentes dãpni
potuerit dampni infecti cautõne
non ꝓspexerit merito auenietur.
¶Qui dampni infecti caueri sibi
poͣsrulat pͥus de calũpnia iurare
admictiturꝰ ad stipułonẽ. ⁊ non in¬
quireturꝰ utrũ init̾sit eiꝰ an non¬
eo deambulet. n ei qͥ in medio lauet

Expanded text:
 satisdet. quod quibusdam uidetur: habet autem rationem, ut magis repromittat quam satisdet: suo enim nomine id facit.Siue corporis dominus siue is qui ius habet ut puta seruitutem de damno infecto caueat, puto eum repromittere debere, non satisdare, quia suo nomin‹e› id facit, non alieno.Cum inter aedes meas et tuas sint aliae aedes non uitiosae, uidendum est, ut‹r›um tu solus mihi cauere debeas an uero et is, cuius aedes uitiosae non sunt, an ille solus, an ambo. et magis est, ut ambo cauere debeant, quia fieri potest, ut aedes uitiosae in aedes non uitiosas incidentes damnum mihi dent. quamuis possit quis dicere non uitio incolumium aedium hoc factum, si aliae in eas incidentes damni potuerit damni infecti cautionem, non prospexerit, merito convenietur. Qui damni infecti caveri sibi postulat, prius de calumnia iurare admittitur ad stipulationem, et non inquiretur, utrum intersit eimeo deambulet neque ei qui in meo lauet
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qui in possõnẽ dampni infecti
noiẽ mittitur nõ pͥus inciꝑe per
decreto a p̃tore dñs constituatur.
¶Si añ hoc decretum. alius qͦ
in possõnẽ missus fu̾i̾t equaliter
ambo ediũ fierit dnĩ .s. cũ iussi
fuerint possid̾e. Si u̾o iam ꝯstitu¬
to dño eo qui pͥmus in possõ mis¬
sus ẽ. ticius dampni infecti ca
ueri desid̾au̾it cessante pͥmo ca¬
uere solus ticius er̃ in possõnẽ.¬
¶Cum aũ plures mittuntur in
possõnẽ equalit̾ mͣtũtur nõ pro
rata dampni ꝙ unũquẽc cõtĩg̾e̾t
⁊ mĩto. nam ⁊ cũ unus mitritur¬
mittitur. s in totũ. ¶ Cũ igitur
om̃s qĩ ĩ totũ missi concursu par¬
tes habebunt. S et siquis eoꝵ
missus in possõnẽ sumptũ fefit
dem̃ iubeatur possid̾e an sũptũ ose

Expanded text:
eum, qui in possessionem damni infecti nomine mittitur, non prius incipere per decreto a praetore dominus constituatur. Si ante hoc decretum alius quoque in possessionem missus fuerit, aequaliter ambo aedium fiunt domini, sciliituto domino eo, qui primus in possessionem missus est, Titius damni infecti sibi caueri desiderabit, cessante primo cauere solus Titius erit in possessione.Cum autem plures mittuntur in possessionem, aequaliter mittuntur, non pro rata damni, quod unumquemque contingeret, et merito: nam et cum unus mittiturmittitur, sed in totum: cum igitur quasi in totum missi concursu partes habebunt.Sed si quis eorum missus in possessionem sumptum fecerit, deinde iubeatur possidere, an
Abbreviated transcription (Latin):
uissu rogntu ue meo eoꝵ quid sine
dolo malo fecerit ⁊ eo noĩe idempn¬
atus sim. auct dederim sine dolo malo.¬
ne si cruidẽ si adiurare rẽ ñ possit
id fetit. lab̾o scribit integrũ iuse¬
it relinquere amisisse eũ sibi uelit p̃¬
toris bũficiũ n si pꝰ ea succurri si¬
bi uelit audiendũ eñ. cassius autẽ
ait si metu ruine recesserit ñ hoc
aĩo ut edificia d̾elinq̃rit restituen¬
dum in possõnẽ. Eum tñ qͥ missuᷤ
in possõnẽ non accesserit. ⁊ si edifi

Expanded text:
iussu rogatuue meo eorum quid sine dolo malo fecerit et eo nomine condemnatus sim aut dederim sine dolo malo.ne, si quidem, cum adiuvare rem non posset, id fecit, Labeo scribit integrum ius eit relinquere, amississe eum praetoris beneficium neque, si postea succurri sibi velit, audiendum eum. Cassius autem ait, si metu ruinae recesserit, non hoc animo, ut aedificia derelinqueret, restituendum in possessionem: eum tamen, qui missus in
Abbreviated transcription (Latin):
tis latrociniũ fecerint aliud¬
ue ꝙ facinus ut capitalẽ penã
meruisse uideantur ꝯmiserint
iunctos eos custodies. et michi
fere istigradus .s. sũmũ suppli¬
ciũ ẽẽ uidetur ad furcam dampn¬
cio. Item uiui crematio ꝙ qmͣꝙͣ
to contineretur. tñ eo quod post¬
ea id egenus pene adinuentũ ẽ
postius pͥmo uisũ est. Item ca¬
pitis amputatio deinde ꝓximan
morti pena. metalli cohertio post
deinde in insulam deportatio.
Cetere pene ad estimatõnẽ nõ
ad capitis ꝑiculum pertiñet re

Expanded text:
tis latrocinium fecerint aliudtis latrocinium fecerint aliudue quod facinus, ut capitalem poenam meruisse uideantur, commiserint, uinctos eos custod‹i›es et mihi fere isti gradus sunt. summum supplicium esse uidetur ad furcam damnatio. item uiui crematio: qu‹o›d to contineretur, tamen eo, quod postea id genus poenae adinuentum est, posterius primo uisum est. item capitis amputatio. deinde proxima morti poena metalli coercitio. post deinde in insulam deportatio. Ceterae poenae ad existimationem, non ad capitis periculum pertinent, ue
Abbreviated transcription (Latin):
terlia nullam maculam filio
infligere pot̾. Namꝙ unus cͥs
ex suo admisso sorti subicitur
nec alieni cͥminis successor cõ¬
stituitur idꝙ etiam diui fratͤs
ierapolitanis rescripserunt
silioni rescripserunt. ñ solere
que pronunciaũnt ipõs rescind̾e
hicine qͦ italicẽsi rescripsert̃ su¬
am mutare sisiam. neminem pꝰ¬
se. Idq in solitũ ẽẽ fieri. Si tñ
de se quis mentitꝰ fũit uel cum
tthrẽt probationũ instruuenta
que postea receꝑit pena afflic¬
tus est. non nulla extat pͥnci¬
palia rescripta. quib ⁊ penã eo¬
restitutõ cõcessa. s id dũtarat
ap̾ncipibus fi̾ potꝰ. ¶ De decu¬
rionib. et p̾ncipalib ciuitatũ
qui capitale admiserunt man¬
datis cauetur. ut siquis admi¬
sisse uideãt᷑. pp̃ quod relegan¬
dus extra prouinciã in insu¬
lam fit imperatori scribatur
adiecta sententia a p̃side ¶A¬
lio quoq capite mandatorum̃
in hec uerba cauetur. Si quis
ex pͥncipalibus alicuius ciuita¬

Expanded text:
terna nullam maculam filio infligere potest: namque unusquisque ex suo admisso sorti subicitur nec alieni criminis successor constituitur, idque divi fratres Hierapolitanis rescripserunt.Siloni rescripserunt non solere quae pronuntiaverunt ipsos rescindere. Vetinae quoque Italicensi rescripserunt suam mutare sententiam neminem posse idque insolitum esse fieri. si tamen de se quis mentitus fuerit vel, cum non haberet probationum instrumenta, quae postea reppererit, poena adflictus sit, nonnulla exstant principalia rescripta, quibus uel poena eorestitutio concessa. sed id dumtaxat a principibus fieri potest. De decurionibus et principalibus ciuitatium, qui capitale admiserunt, mandatis cauetur, ut, si quis id admississe uideatur, propter quod relegandus extra prouinciam in insulam sit, imperaadiecta sententia a praeside. Alio quoque capite mandatorum in haec verba cavetur: "si qui ex principalibus alicuius ciuita
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝑsonalib accõnib qui pꝰ¬
ea qnͣdõ cortrarerunt. um ut
pecunia eoꝵ ad pͥores creditores ꝑue¬
rerũ uenditõnẽ utiꝙ bonis suis nõ
caret quare si ꝑatus fu̾it se defẽ¬
dere. bona eius non ueneunt.
quid postea acquisierto in qͣntũ fa¬
ce pot̾ cõuenitur. ¶ Sabinꝰ et
cassius putabant eũ qui bonis ces¬
sit nec quidẽ ab aliis quib deb̾et
posse inquietari.
sisse pot̾ defendendo se cõseqͥ. nebo
modicũ aliquid post bona sua uen¬
dita accͥsiuit. Iterũ bona eius non
ueneũt. Uñ ergo modũ hũc esti¬
mabimꝰ. utrũ ex qnͣtitate eiꝰ ꝙ ad
quisitũ est. an u̾o ex qualitate

Expanded text:
personalibus actionibus qui postea quidem contraxerunt, uerum ut pecunia eorum ad priores creditores peruererum uenditionem utique bonis suis non caret: quare si paratus fuerit se defendere, bona eius non ueneunt. quid postea adquisierit, in quantum facere potest conuenitur. Sabinus et Cassius putabant eum qui bonis cessit ne quidem ab aliis, quibus debet, posse inquietari. sisse, potest defendendo se consequi, ne bmodicum aliquid post bona sua uendita adquisiuit, iterum bona eius non ueneunt. unde ergo modum hunc aestimabimus, utrum ex quantitate eius quod adquisitum est
Abbreviated transcription (Latin):
eius it̾ate uenũdari. nͨ enĩ frau¬
dandus ẽ alim̃tis cotidianis. Idẽ
ẽ ⁊ si usus fructus eisit cõcessus
uł legatus ex quo tm̃ ꝑcipiturꝰ
qnͣtũ ei alim̃toꝵ nor̃e sat̃ est:¬
dem .ł. Si debitoris bona uenierĩt
postulantib creditorib ꝑm̃titur
rursus eiusclem debitoris bona dis¬
trahi donͤ suũ conseqnͣtur. Si tale ᷤᷤ¬
tñ facultates ei acqͥsite sũt debitori
debitũ noscat cõdempneturꝰ.ue.x
linꝰ cõfiteatur̾ audiri d.
qͣuib in possõnem mitti deb sa
Peruande rei cã. Ite legatoꝵ seruan¬
dorũ grã ⁊ uentris noĩe dampni in¬

Expanded text:
eius iterato uenundari: nec enim fraudandus est alimentis cottidianis. idem et si usus fructus ei sit concessus uel legatus, ex quo tantum percipitur, quantum ei alimentorum nomine satis estm.Si debitoris bona uenierint, postulantibus creditoribus permittitur rursum eiusdem debitoris bona distrahi, donec suum consequantur, si tales tamen facultates adquisitae sunt debitori,debitum adgnoscat, condemnetur uel in ius confiteatur, audiri non quibus in possessionem mitti solet: rei seruandae causa, item legatorum seruandorum gratia
Abbreviated transcription (Latin):
rit̃ cũ dño aurũ et argentum.
exportasse dicentur in ẽẽ a dñõ
int̃regandos. neqquidẽ si utra aliaͣd
dixerint obeẽ hoc domino. Diuifpẽs
lemano. longinno rescripsertꝰ ¶De
seruo heredum non ẽẽ hñdã ĩ res
hĩcarias q̃onẽ qnͣnis suspectum
d̾entur. Seruũ muncipũ posse
in capud ciuium torqueri sepis¬
sime rescriptũ est qr non sit illo¬

Expanded text:
riter cum domino aurum et argentum riter cum domino aurum et argentum exportasse dicerentur, non esse de domino interregandos: ne quidem, si ultro aliquid dixerint, obesse hoc domino. Diui fratres Leliano Longino rescripserunt de seruo heredum non esse habendam quaespectum deretur. Servum municipum posse in caput civium torqueri saepissime rescriptum est, quia non sit illo
Abbreviated transcription (Latin):
ga ei instruatur: De questionibꝰ.
uł quatinus id faciendũ sit ui¬
deamus. et nõ eẽa tormentis ĩcip¬
iendũ. et diuis aut̃ ãg̾. cõstitũit
n adeo fides qõnem hñdam. Set
⁊ epła diui adriani ad sẽnũ sabs¬
nũ continetur. Herba rescripti.ĩ.
se hñt ad tormenta seruoꝵ. ita
demũ ueni oꝑ cũ suspectus ẽ reus
et aliis argumentis ita ꝓbõni ad¬
mouetur ut sola confessio seruo¬
rũ deeẽ uideatur. ¶Itẽ diuus
adrianus claudio quitino rescͣp¬
sit quo rescripto illud exp̃ssit. aut
suspectissimo incipiendum ⁊ a
quo facislime posse uerũ scire iu¬
dex credid̾it. ¶ Ad q̃onẽ ñ ẽẽ pro¬
uocandos reos quos accusator
de domo sua ꝓduxit. nec faule
credendũ subiectam eam qmͣ pa¬
rentes dñt᷑ carã filiã habuisse
rescriptio diuoꝵ fr̃m ad luci
tiberianũ aͤmisso declaratur ¶
tem corneliano ꝓculo rescripsẽ
casm examinandam. ¶Qiiuis
ant᷑. et diuus adrianꝰ sennio
sabino rescͥpsertꝰ. Cum seruipa¬

Expanded text:
ga eius instruatur. DE QUAESTIONIBUSuel quatenus id faciendum sit, uideamus. et non esse a tormentis incipiendum et diuus Augustus constituit neque adeo fidet epistula diui Hadriani ad Sennium Sabinum continetur. Uerba rescripti ita se habent: 'Ad tormenta seruorum ita demum ueniri oportet, cum suspectus est reus et aliis argumentis ita probationi admouetur, ut sola confessio seruorum deesse uideatur'. Idem diuus Hadrianus Claudio Quartino rescripsit: quo rescripto illud expressit a suspectissimo incipiendum et a quo facillime posse uerum scire iudex crediderit. Ad quaestionem non esse prouocandos eos, quos accusator de domo sua produxit, nec facile credendum subiectam eam, quam ambo parentes dicuntur caram filiam habuisse rescripto diuorum fratrum ad Lucium Tiberianum emisso declaratur. Idem Cornelio proculo rescripserucausam examinandam. Diuus Antoninus, et diuus Hadrianus Sennio Sabino, rescripserunt, cum serui pa
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝓ lib̾tate lib̾ti litigare si eo ig¬
porante lib̾tus uenire se passus est.
ꝑsonis existant qui uelint ꝓ hiis li¬
tigare p̃toris ꝑtes int̾ponende sunt.
ut eligat ꝙ̃ potissimũ in hoc ẽẽ eris¬
timet ꝙ et in plib prõnis obseruari

Expanded text:
 libertate liberti litigare, si eo ignorante libertus uenire se passus est.personis existant, qui uelint pro his litigare, praetoris partes interponendae sunt, ut eligat, quem potissimum in hoc esse existimat. quod et in pluribus patronis ‹o›bseruari
Abbreviated transcription (Latin):
criptũ ẽ. eoq iure utimur. ¶ Qd̃
ait p̃tor sciente te sic accipimꝰ te cõsci¬
o.⁊ fraud̃ ꝑticipante. Non enĩ si sĩ¬
plicit᷑ scio illũ creditorẽs hre. hoc suf.¬
ficit ad contendendũ teneri eũ ĩ fcm̃
actõne. S ita si ꝑticeps fraudis est:
siquis ꝑticeps quidem ñ fraudis fu¬
erit u̾nitñ uendente debitore testato
ouentus est acreditorib ne emeret:
an sfcm̃ accõne teneatur si comꝑaue¬
rit ⁊ mag̃ ẽ ut tenĩ debeat. ñ enim
caret fraude qͥ ꝯuentus testato ꝑse¬
uerat. alias aũ qui scit alicỹ credito¬
rem hr̃e si cũ eo cõtrahat simpliciter
sine fraudis conscĩa non uidetur
actõne ten̾i. ¶Ait p̃tor sciente te
.u eo qui ꝯueniet᷑ actione. Quid er¬
go si tutor forte pupilli scit. ip̾e pu¬
pillus ignoranit. uideamꝰ an actioni
locus sit ut scientia tutoris noce¬
at idem ⁊ in curatore furiosi ⁊ ado¬
lescentis. ⁊ putẽ hactenus istis noc̾e
scientiã tutoꝵ uł curatoꝵ qͣtenus

Expanded text:
criptum est eoque iure utimur. Quod ait praetor 'sciente', sic accipimus 'te conscio et fraudem participante': non enim si simpliciter scio illum creditores habere, hoc sufficit ad contendendum teneri eum in factum actione, sed si particeps fraudis est. Si quis particeps quidem fraudis erumtamen uendente debitore testato conuentus est a creditoribus, ne emeret, an in factum actione teneatur, si comparauerit? et magis est, ut teneri debeat: non enim caret fraude, qui conuentus testato perseuerat. Alias autem qui scit aliquem creditores habere, si cum eo contrahat simpliciter sine fraudis conscientia, non uidetur hac actione teneri. Ait praetor 'sciente te eo, qui conuenietur hac actione. quid ergo, si forte tutor pupilli scit, ipse pupillus ignorauit? uideamus, an actioni locus sit, ut scientia tutoris noceat: idem et in curatore furiosi et adulescentis. et putem hactenus istis nocere conscientiam tutorum siue curatorum, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
de .l. Ex contractib uenienteᷤᷤ
actiones in heredes dantur. lic de¬
lictũ quoꝙ u̾setur. ueluti cũ rutor
in rutela g̾enda dolo feci̾t. aũ hiis ap̃
quẽ depositũ est. quo casu ⁊̃ cum
filiꝰ famił. aut seruus tale ꝙͣ cõmi¬

Expanded text:
 Ex contractibus venientes actiones in heredes dantur, licet delictum quoque versetur, veluti cum tutor in tutela gerenda dolo fecerit aut is apud quem depositum est: quo casu etiam cum filius familias aut servus quid tale commi
Abbreviated transcription (Latin):
lib ẽt̃ uissus ẽ. ñ ascͥpto eo cui si de¬
si ita fuiss scriptũ si hr̃ai dedisset᷑¬
partũ eius clemens aiebat si ita sic fi¬
dei cõmissũ relictũ cui eoꝵ uoles
rogo restituas si nullũ elegiss c
restitueret omĩb deberi imꝑato¬
rẽ atĩ. constituisse dicitr

Expanded text:
ui si desi ita fuisset scriptum 'si heredi dedisset'.Pactumeius Clemens aiebat, si ita sit fideicommissum relictum 'cui eorum uoles, rogo restituas', si nullum elegisset cui restitueret, omnibus deberi imperatorem Antoninum constituisse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona liberari pp̃ illam rõnẽ. qr
non possũt ꝓ eodẽ ap̃ eundẽ obli¬
gati ẽẽ ut q̃ ad̾m inciꝑe alias
non possũt ꝓ eodem ita nec remaneãt.
Igitur alt̾m reũ eiusdem pecunie non
lberari. ⁊ ꝑ hoc nol fidẽiussorẽ. uel n¬
mandatorem eius. liberari plane. qr is¬

Expanded text:
sona liberari propter illam rationem, quia non possunt pro eodem apud eundem obligati esse, ut quemadmodum incipere alias non possunt, ita nec remaneant. igitur alterum reum eiusdem pecuniae non liberari et per hoc nec fideiussorem uel mandatorem eius. plane
Abbreviated transcription (Latin):
iam mutuã accipientib. ita ut duo
p̃ aureliũ palmam mandator exti¬
tit. Iulii bona ad fiscũ uen̾ũt siłit
tor allegabat. se lib̾atũ iure cõfu¬
sionis. qr fiscus tam c̾clitori ꝙͣ debi¬
tori successerat. ⁊ qͥdẽ si unꝰ debitor
fuiss non dubitabã. sic̃ fideiussorẽ.
iͣ. ⁊ mandatorẽ liberatũ ẽẽ ꝙͣuis
enĩ iudicio cõuento. pͥncipali debi¬
tore mandator ñ libereturꝰ. tñ ubi
successĩt creditor debitori ueluti
solutionis iure sublata obligõne
s cũ duo rei ꝓmittendi sunt. ⁊ alt̾i
heres exstit̾it creditor iusta dubitõ

Expanded text:
tuam accipientibus, ita ut duo pud Aurelium Palmam mandator exstit‹it›: Iulii bona ad fiscum uen‹e›runt: sitor allegabat se liberatum iure confusionis, quia fiscus tam creditori quam debitori successerat. et quidem si unus debitor fuisset, non dubitabam sicut fideiussorem, ita et mandatorem liberatum esse: quamuis enim iudicio conuento principali debitore mandator non liberetur, tamen ubi successit creditor debitori, ueluti solutionis iure sublata obligatione sed cum duo rei promittendi sint et alteri heres extitit creditor, iusta dubitatio
Abbreviated transcription (Latin):
taueturꝰ ne in acceptũ feraturꝰ o¬
pus publicũ faciendũ frum̃tũ pu ͤ
dandum. p̾bendũ app̃hendendum.
sarta tecta tuenda añ qmͣ ꝑfecta
ꝓbata p̃stita legerint. ¶ Hodie
ex lege repentendar̃ exͣ ordinem
puniãtur.⁊ płiq uł exilio puniũ¬

Expanded text:
cauetur, ne in acceptum feratur ocauetur, ne in acceptum feratur opus publicum faciendum, frumentum publice dandum praebendum adpraehendendum, sarta tecta tuenda, antequam perfecta probata praestita lege erunt.Hodie ex lege repetundarum extra ordinem puniuntur et plerumque uel exilio puniun
Abbreviated transcription (Latin):
lege ẽẽ postulare ut ꝓhibetur¬
lege iuł. repetundar̃ caueturᷤ
ne qui s ob militẽ elagendũ. ist.¬
dendũ ue es accipiat. ne ue quis
obsententiam in.sis. ue publi
cõ dandam pecuniam accipiat
uł ob accusandũ. uł nõ accusan¬
dũ. ut ꝙ urbani magr̃atus ab oĩ
sorde se abstineant. neue pͥus do¬
n miuneris ne in anno accipiant
p̃cip̃. neqͥs ob iuditẽ arbitrũ. ue
dandũ uł mutandã. iubendũ ue
ut iudicet. neue ob non dandum
uł mutandũ nõ iubendũ uidicet
neue ob hoĩẽ nincula puͭ. cõnicẽ¬
dũ. uinciendũ. uintiri ue iaben¬
dũ ex ueninculis dimittendũ
neue quis ob hoĩnẽ cõdempnã¬
dum ab soluendũ ue neue oblitẽ
estimandũ iudiciũ uecapitis petͤ¬
ue faciendũ. uł nõ faciendũ aliquid
accepit. apparet autẽ ꝙ lex ab exre¬
ptis quidem in infinitũ caꝑe per¬
mitnit. ab hiis autẽ qui hoc capi¬
de enu̾antur a nullo nullã qnͣti¬
tatem caꝑe ꝑmittit. Illud quo

Expanded text:
ex esse postulareue prohibetur.Lege Iulia repetundarum cauetur, ne quis ob militem legendum mittendumue aes accipiat, neue quis ob sententiam in senatu consico dicendam pecuniam accipiat, uel ob accusandum uel non accusandum: utque urbani magistratus ob omni sorde se abstineant neue plus doni muneris in anno accipiant,praecipit, ne quis ob iudicem arbitrumue dandum mutandum iubendumue ut iudicet: neue ob non dandum non mutandum non iubendum ut iudicet: neue ob hominem in uincula publica coiciendum uinciendum uinciriue iubendum exue uinculis dimittendum: neue quis ob hominem condemnandum absoluendumue: neue ob litem aestimandam iudiciumue capitis pecuniaeue faciendum uel non faciendum aliquid acceperit.Apparet autem, quod lex ab exceptis quidem in infinitum capere permittit, ab his autem, qui hoc capite enumerantur, a nullo neque ullam quantitatem capere permittit.Illud quoque
Abbreviated transcription (Latin):
hostib ⁊ infra fines imꝑii nrĩ esses
ceꝑit post liminio redisse existimã¬
dum ẽ. pauł. Imo cũ seruꝰ ens esi uul
nrĩ ab hostibꝰ captus inde aufugit
⁊ uł in urbe rome ita estaut nyñ do
minii sui pot̾ate sit uł usli serui¬
at ñdũ post liminio redisse existunã

Expanded text:
esse coepit, postliminio redisse existimandum est.Paulus. immo cum seruus ciuis nostri ab hostibus captus inde aufugit et uel in urbe Roma ita est, ut neque in domini sui potestate sit neque ulli seruiat, nondum postliminio redisse existima
Abbreviated transcription (Latin):
aboł .ł. Catrones tibi eripuerant¬
eruũ postea is seruus ad germanoͥᷤᷤ¬
negant posse usu capi eũ ab emp¬
tore. lab̾. filiꝰ thebatius. qr u̾m ẽet
eũ subreptũ eẽnec ꝙ hostiũ fuisset.
aut post liminio rediss ei rei ĩpedi¬
mento ẽe.
abol .R. Siquis bello captus est
in p̃dã ñ post uiminio redit. pauł. nõ ẽst
ĩmo si in bello captꝰ pace fcã domũ
refugit. deiũ renouato ĩ bello capit᷑
post liminio redit ad cũ a quo pͥore
bello captꝰ erat si mͦ ñꝰ uen̾it ĩ pace ut
captiui redd̾ent᷑.
dũ in hostiũ pot̾ate fuisti usuca¬
ꝑe potuisti. pauł. ĩmo siquid s̾uus
tuus petulii noĩe dũ ĩ eo statu ẽẽs
possederit. medio qͦ temꝑe usucaꝑe
pot̾is qm̃ eaꝰ res ⁊̃ inscientes usucaꝑe
solemus. ⁊ eo mͦ ⁊̃ hr̃ditas ñdũ nato
postumo. aũ ñ dum adita aug̾̃e per
seruũ heroditariũ solet.

Expanded text:
Labeonis.Latrones tibi seruum eripuerant: postea is seruus ad Germanos pnegant posse usucapi eum ab emptore Labeo Ofilius Trebatius, quia uerum esset eum subreptum esse, nec quod hostium fuisset aut postliminio redisset, ei rei impedimento esse. atorum Si quid bello captum est, in praeda est, non postliminio redit. paulus. immo si in bello captus pace facta domum refugit, deinde renovato bello capitur, postlimbello captus erat, si modo non conuenerit in pace, ut captiui redderenturdum in hostium potestate fu‹i›sti, usucapere potuisti.Paulus. immo si quid seruus tuus peculii nomine, dum in eo statu esses, possederit, id eo quoque tempore usucapeoniam eas res etiam inscientes usucapere solemus et eo modo etiam hereditas nondum nato postumo aut nondum adita augeri per seruum hereditarium solet.
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ nec exͣneo qͥdẽ qͥsqmͣ cũ pari¬
etem couem edificare repmittere
deberet. s cm̃i iam in totũ repmisis
rursus repet̾e qm̃ re stipulatꝰ esset
a uicino siquid ob eam rem cꝑ ibi edi¬
ficium ẽ fcm̃ sibi dampñ datũ esset
idreddi. cũ et ip̃a hãbeat pecuniam

Expanded text:
 ne extrario quidem quisquam, cum parietem communem aedificaret, repromittere deberet. sed quoniam iam in totum repromisissrursus repetere, quoniam restipulatus esset a vicino, si quid ob eam rem, quod ibi aedificatum esset, sibi damnum datum esset, id reddi, cum et ipsam hanc pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
res in hiis ex uicinis cenaculis emi¬
grassent. uicinꝰ ab eo m̾̃cedẽ ꝙͣ ha¬
bitatores non redd̾e̾nt pet̾e uult
quesitũ ẽ an recte pet̾et. R. ñ opor¬
tuisse eos ꝙͥ cum comnunẽ ꝑietem
edificarent int̾ se repmittere. neq
ullo mͦ alt̾m ab alt̾o cogi potuisse. S¬

Expanded text:
habitatores ex uicinis cenaculis emigrassent, uicinus ab eo mercedem, quam habitatores non redderent, petere uult: quaesitum est, an recte petet. respondit non oportuisse eos, cum communem parietem aedificarent, inter se repromittere neque ullo modo alterum ab altero cogi potuisse