comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eͦ. cũ ꝓ certo hẽamꝰ neꝙ duos ioħs baptistas. neque unũ ip̃m qͦd dici
nephas ÷ fieri potuisse bicipitem. Et ꝯsid̾atidus etiã sub hac oc casio¬
ne plurimꝰ quidẽ s nõ ꝑuitiosꝰ ÷ error: qui gallicanas p̃cipue de
sc̃oꝵ corꝑib obsedit eccłias istis illũ. illis eundẽ seumartyrẽ seu ꝯfes¬
sorẽ se hr̃e iactantib cũ duo loca ñ ualeat occupare in deg̾ unꝰ. Qͦs
totũ ꝯtentionis malũ inde sumit origine̾. quod sc̃i ñ ꝑmittunt᷑
habere debite ⁊ ĩmut abił sepult᷑e quietẽ. Et plane et pietate
descendisse nõ ambigo quod eoꝵ corꝑa argẽto ꝑiant᷑ ⁊ auro: sed iam
euidenti ⁊ nutiũ tͦpi auaricie militant. ⁊ olsuũ ostensiones. ⁊ fe̾tͦꝵ
ad pecunias corrogandas cirꝯlationes: que om̃ia desiuissent. si coꝵu
ti ĩp̃iꝰ dñi iħu forti apposito obice immnobili cdaud̾ent᷑ meubra sepulcro.
getiti ꝙ qͦꝵ m̃nultterabłes illic hẽtit᷑ copie cupiditas illic̾et. Inf̾t detuꝙ

Expanded text:
e duos Joannes fuisse Baptistas, neque unum ipsum, quod dici nefas est, fieri potuisse bicipitem. Et considerandus etiam sub hac occasione, plurimus quidem, sed non perniciosus error, qui Gallicanas praecipue, de sanctorum corporibus obsedit Ecclesias ; istis illum, illis eumdem, seu martyrem, seu confessorem se habere jactantibus, cum duo loca non valeat occupare integer unus. Quod totum contentionis malum inde sumit originem quod sancti non permittuntur habere debitae et immutabilis sepulturae quietem. Et plane ex pietate descendisse non ambigo quod eorum corpora argento operiuntur et auro; sed jam evidenti et nimium turpi avaritiae militant, et ossium ostensiones, et feretrorum, ad pecunias corrogandas circumlationes. Quae omnia desivissent, si eorum, ut ipsius Domini Jesu, forti apposito obice immobili clauderentur membra sepulcro. gentique, quorum innumerabiles illic habentur copiae, cupiditas illiceret. » Infert denique
Abbreviated transcription (Latin):
Oitidem tẽpore gens alanoꝵ pͣua ac pessuma rebellauerũtꝯt᷑ ualen¬
finianũ imꝑatorẽ romanoꝵ ac gendium. Tunc ille ex̾citũ mouit
hostẽ maxinũ de roitia ꝯtͣ eos prexit pugnã inut suꝑauit ꝙ eos atq
deuicit. Illi itaꝗ cesi suꝑ danubiũ fluuiũ fugerũt ⁊ ĩfuerũt ĩ meoti¬
das paludes dixit autẽ imꝑator. Qͥcũ ꝙ pot̾it ĩtͦire ĩ paludes istas ⁊
gẽtẽ istã pͣuã eier̾it. ꝯcedã eis tributa denaria ãnis detẽ. Tũt ꝯg̾gati
tꝰiani fecerũt ĩsidias sicut erant eduͣcli ac cogniti. ⁊ ĩgͣssi ĩ meotidas
paludes cũ alio popło romanoꝵ eiecerũt ꝙ inde alanos ꝑcusserũt ꝙ eͥs more
gladii Tunc applłauit eos ualentiuianꝰ imꝑator fnͣcos attica lĩgua hoc ÷ fe¬
ros a durisia uł audatia cordis eoꝵ. ¶m ubi ĩmꝑator exactores

Expanded text:
itidem tempore gens Alanorum prava ac pessima rebellaverunt contra Valentinianum imperatorem Romanorum ac gentium. Tunc ille exercitum movit hostem magnam de Roma, contra eos perrexit, pugnam iniit superavitque eos atque devicit. Illi itaque caesi super Danubium fluvium, fugierunt et intraverunt in Meotidas paludes. Dixit autem imperator: 'Quicumque potuerit introire in paludes istas et gentem istam pravam eicerit, concedam eis tributa donaria annis decim'. Tunc congregati Troiani, fecerunt insidias, sicut erant edocti ac cogniti, et ingressi in Meotidas paludes cum alio populo Romanorum, eieceruntque inde Alanos percusseruntque eos in A. ore gladii. Tunc appellavit eos Valentinianus imperator Francos Attica lingua, hoc est feros, a duritia vel audacia cordis eorum. 3. Igitur pos
Abbreviated transcription (Latin):
grcͦ p̾t tͣus ã nos actos decẽ ã nos misit memoradꝰ imꝑator exactores
una cũ pͥmario duce de romano senatu ut darent ꝯsuet a t̾bu¬
ta de popło faͣcoꝵ. Illi ꝙͦ sicut erant cͣdeles ⁊ inmanissimi qilio
ĩutili accepto dixerũt ad ĩuic̃e. Imꝑator cũ excitu romano nõ po¬
tuit eic̾e Ellanos de latibulis paludũ gent̃e fortẽ ac rebellem
Nlos etũ qui eos suꝑauimꝰ cue soluimꝰ tributa: Consurgam igleˢ¬

Expanded text:
r post transaetos decim annos misit memoratus imperator exactores una cum Primario duce de Romano senatu, ut darent consueta tributa de populo Francorum. Illi quoque, sicut erant crudeles et inmanissimi, consilio inutile accepto, dixerunt ad invicem: ' Imperator cum exercitu Romane non potuit eicere Alanos de latibulis paludarum, gentem fortem ac rebellem; nos enim, qui eos superavimus, quur solvimus tributa? Consurgamus ig
Abbreviated transcription (Latin):
idola ⁊ simulacra ⁊ nõdũ dm̃ celi ac t̾re qui creauit eos.¬
Erat ꝙͦ ĩ ista t̾ũc ꝑte galliaꝵ ex romanis egidiꝰ rex ab imꝑa
tore missus. Childericꝰ itaꝙ rox filiꝰ merouechi cũ esset tumis
luxuriosus ⁊ regnaret suꝑ fnͣcos cepit eoꝵ filias diludere atꝙꝑ
dilthere. Illi cũ gͣndi furore ꝑ hoc ĩ dignãtes uoluerũt oocide¬
pe eum ⁊ eiecere de regno. ¶ ui. ubi Childericus rex

Expanded text:
patris sui elevaverunt. Id temporis crinitos reges habere coeperunt. Venientesque sagaciter in finibus Toringorum , ibique resederunt. Habitavit itaque Chlodio rex in Disbargo castello in finibus Toringorum regionem Germaniae. In illo tempore in his partibus citra Renum usque Ligere fluvio habitabant Romani, ultra Ligere quoque Gothi dominabantur. Burgundiones itaque paganissimo in Arriana doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
nabit ex̾citꝰ. Et cͦbaran arridens eis. His ne lucidis a deo acfortib ar¬
mis orietitẽ depopulabũt᷑. his uirib caucasi excͤma subdetit᷑. eas ꝙ for¬
tassis qͣs autiquitꝰ obtiunuere t̾ras aitiarones. ac tir̃i qͦndã sibi uendicau̾e
ꝑentes. poterũt adut̾ie nobis franci ꝓsus mermes ͦ Dixit ⁊ accito ꝯfes¬
tim notario ait. Scribe ꝙͣ totiꝰ eosde̾ apices ꝑ diuersa pitacĩa q̃ ꝑ ꝓuin¬

Expanded text:
nabit exercitus. » Et Curbaran arridens eis: « Hisne lucidis adeo ac fortibus arnabit exercitus. » Et Curbaran arridens eis: « Hisne lucidis adeo ac fortibus armis, Orientem depopulabuntur? his viribus Caucasi extrema subdentur? easque 410 fortassis quas antiquitus obtinuere terras Amazones, ac nostri quondam sibi vindicavere parentes, poterunt adimere nobis Franci prorsus inermes? » Dixit, et accito confestim notario, ait: « Scribe quantocius eosdem apices per diversa pitacia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
g̾ atiti lle ref̾t. Si inquit uis ut his tuis instantib ꝑicłis obsten. tuis ꝙ
utilitatibus attentiꝰ oꝑam dem: oppidũ quod defendis ⁊ ꝓ quo supplicas tace
cear ꝯmodo. Nd ħ sensadolas. Si francos ait mͥ ꝓrsꝰ interimas mͥ ꝙ eoꝵ
desecta capita tͣdas. ad mitt̾a te ĩ oppidũ facto ꝙ tͥ hominio. tuo uiri
idem sũabo castellum. Cui Curbaran ait. Non tta meꝯ actus es: s ꝯtinuo
castrũ cdes. Qͥd pła: Prophani pͥncipis uicit exacho. ⁊ se iuuenis a
Dmio castelli exponers alũ qui extor quebat ñ diu inde gͣuisurũ ĩ duxit
raptis recens cuꝰdã pauꝑis peditis xp̃iani armis ad nr̃oꝵ ludibriũ
p̃ ocłis cͦbaran ea ĩiexerũt. ensem scilicet diutina rubigine scabrũ.
tigrũ ad instar fuliginis arcũ. ⁊ lanceã impolitam młtoꝵ ãnoꝵ fu¬
to ĩfectã. eiꝙ garriendo dicunt. Ecce arma qͥb francoꝵ nos exprg¬

Expanded text:
geranti me refert: « Si, inquit, vis ut his tuis instantibus periculis obstem tuisque geranti me refert: « Si, inquit, vis ut his tuis instantibus periculis obstem tuisque utilitatibus attentius operam dem, oppidum, quod defendis et pro quo supplicas, mrcear commodo. » Ad haec Sensadolus: « Si Francos, ait, mihi prorsus interimas, mihique eorum desecta capita tradas, admittam te in oppidum, factoque tibi hominio, tuo juri idem servabo castellum. » Cui Curbaran ait: « Non ita mecum acturus es: sed continuo castrum trades. » Quid plura? Profani principis vicit exactio, et se juvenis a dominio castelli exponens, illum qui extorquebat, non diu inde gavisurum, induxit. raptis recens cujusdam pauperis peditis armis, ad nostrorum ludibrium prae oculis ea ingesserunt, ensem scilicet, diutina rubigine scabrum, nigrum ad instar fuliginis arcum, et lanceam impolitam, multorum annorum fumo infectam, eique garriendo dicunt: « Ecce arma, quibus nos Francorum expug
Abbreviated transcription (Latin):
uero incassum tullo mͦ ꝓrsus itura. Memrait gła tua quod a pẽe cas¬
siatio dũ ia atichiochia obsid̾et᷑ legationes hũeris. ⁊ quod dũ ei sũbueni
re delib̾as captã a francis urbem audieris. nũc int̾erapto ꝑente irtͣ p̃sidiũ
ciꝰdem ciuitatis obsiħ̾or. eadẽ ꝓe cul dubio mͥ ip̃i p̃stolans euent᷑a que
patri cognou̾iiti facta. Si anthiochiã ꝑuaserunt. idem ꝙ płimus rotnane
ac syrie municipiis urbib ꝙ fec̾unt. Indubiũ ꝓfecto est ꝯͣd ⁊ uob ⁊ aliis
ur̃e hõinib geritis atꝙ locis idẽptitat̃e fac̾e ꝓposuerũt. Excellentia ita ꝙ
tua aditiotis ꝯtͣ tam rabidos ausus uiribus excitet᷑. ⁊ oĩa occupare uolen¬
tib hotuitũ pauꝑriuis cepta possibłitas abscidat᷑. Michi nẽpe ĩ meis
dis criminib tuoꝵ auxilioꝵ spes sup̃pnia restiterat. Cui q̃ximonias exag¬

Expanded text:
vero in cassum nullo modo prorsus itura. Meminit gloria tua quot a patre Casvero in cassum nullo modo prorsus itura. Meminit gloria tua quot a patre Cassiano, dum in Antiochia obsideretur, legationes habueris, et quod, dum epto parente intra praesidium ejusdem civitatis obsideor, eadem procul dubio mihi ipsi praestolans eventura, quae patri cognoverim facta. Si Antiochiam pervaserunt, idemque plurimis Romaniae ac Syriae municipiis urbibusque fecerunt, indubium profecto est quod et vobis et aliis nostrae hominibus gentis atque locis, identidem facere proposuerunt. Excellentia itaque tua, admotis contra tam rabidos ausus viribus, excitetur, et, omnia occupare volentibus hominum pauperrimis, coepta possibilitas abscindatur. Mihi nempe in meis infortuniis, tuorum auxiliorum spes suprema restiterat. » Cui querimonias exag
Abbreviated transcription (Latin):
tieꝙ lanceas. aut sagittas nulla petitꝰ aruudant. quia om̃i ex ꝑde tũ ip̃i
tũ equi eoꝵ f̾ro adoꝑiunt᷑. Hii nichil armoꝵ ꝓrsus in bellis p̃t̾ etises usui
habent. Qurbaran gͥ cũ tatto gentium fastii ad francos ab ãthiochia diuer¬
tendos ꝯtendebat. Cũ ꝙ iã fieret urbi ꝯtinguus. ecce cassiani defũctifi¬
liꝰ secisadolꝰ uocabulo obuiꝰ eidẽ pͥicipi affuit: ⁊ cũ multa ad eũ mestitu¬
dine dixit. Cũ magna tue fortituditus h̃atͦ celebritas. ⁊ tuaꝵ uictori¬
aꝵ ubi ꝙ gentiũ ĩꝯ ꝑabił ꝓcedat opinio. de tuis ut spero psidiis neutiꝗͣ
uir itiuictissime mn desꝑare licebit. Dñ enĩ tua nemini uideã nõ uale̾
susfragia. tua ꝙ passitai ꝯstet ob facinoꝵ clarytate reu̾enda pot̾atia ñ
m̾n pudori ÷ corã de tuea deplorare infortunia. cũ certũ teneã ea q̃ exora¬

Expanded text:
neque lanceas, aut sagittas, nulla penitus arma formidant, quia omni ex parte cum ipsi, neque lanceas, aut sagittas, nulla penitus arma formidant, quia omni ex parte cum ipsi, tum equi eorum ferro adoperiuntur. Hi nihil armorum prorsus in bellis praeter enses usui habent. Curbaran igitur cum tanto gentium fastu ad Francos ab Antiochia divertendos contendebat. Cumque jam fieret urbi contiguus, ecce Cassiani defuncti filius, Sensadolus vocabulo, obvius eidem principi adfuit, et cum multa ad eum moestitudine dixit: abilis procedat opinio, de tuis, ut spero, praesidiis neutiquam, vir invictissime, mihi desperare licebit. Dum enim tua nemini videam non valere suffragia, tuaque passim constet ob facinorum claritatem reverenda potentia, non nisi pudori est coram te mea deplorare infortunia, cum certum teneam, ea quae exora
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ exeqͣret. Quͣ̃ ꝙ ad modt̃i grandẽ iam ideta militie Iͥnceps huiꝰ spe
spollicitationis illectꝰ ꝯflasset ex̾citũ ⁊ ad sirmo sui erroris pontifice habet
enũ ⁊ papã suũ ad instar uẽi. licentiã xp̃ianos ꝑituendi poposcisset ⁊ accepis¬
set ad eruendã ãtiochiã ꝓꝑare ĩfinito agaune succenturiatꝰ intendit. Hie¬
tosolioꝵ p̃fectꝰ quos barbarica illi lingua admi auisas uocant płinno ꝯfes¬
tii ex̾citu ip̃iꝰ ad uentantis copia auxit. I ꝑa clamascenũ reg̾ẽ cũ expedi¬
tione ñ tuinima suis ꝯtͣxit auxiliis. Gencei a̾utẽ ille qͣs ꝓphanꝰ euocau̾at
pͥtceps. p̃t̃ tͦcos. Sarracenos. arabes ac psas. cogniti uidelicet apd̾ hystorio¬
gͣphos nõis hoĩes. nouitiis cetisebant᷑ uocabulis. publicani scilicet. Eͤti arimite
⁊ agubani. cũ aliis ĩnuit̾abłibus neqͣquã genitibus s portentis. Eoꝵ siqͥdẽ
quos agulatos apellant. tria num̾o milia extitisse ferũtͦ: qui neꝙ gladios

Expanded text:
odum grandem jam idem militiae princeps, hujus spe pollicitationis illectus, conflasset exercitum, et a summo sui erroris pontifice habent enim et papam suum, ad instar nostri licentiam Christianos perimendi poposcisset ac accepisset, ad eruendam Antiochiam properare, infinito agmine succenturiatus intendit. Hierosolymorum praefectus quos barbarica illi lingua Admiravisos vocant plurimo confestim exercitu, ipsius adventantis copias auxit. Itidem Damascenum regem, cum expeditione non minima, suis contraxit auxiliis. Gentes autem illae, quas profanus evocaverat princeps praeter Turcos, Sarracenos, Arabes ac Persas, cogniti videlicet apud historiographos nominis homines, novitiis censebantur vocabulis, Publicani scilicet, Curti, Azimitae, et Agulani, cum aliis innumerabilibus nequaquam gentibus, sed portentis. Eorum siquidem quos Agulanos appellant tria numero millia exstitisse feruntur. Qui neque gladios,
Abbreviated transcription (Latin):
opitulatione dignissimã. ⁊ cerce nichil ueriꝰ. Urbs etũ illa nõ mͦ sc̃oꝵ
illoꝵ monimentis excellens. sed ⁊ auctoris mecito ⁊ noĩe p̃duens.
p̃sertĩ cũ ex reuelatione suꝑna ex uetꝰtissimo oppidulo. eã toti mũ¬
do sp̃tabilẽ romã ꝙ sod̾am fec̾it. uniuersi si fieri posset orb̾ ꝯcͦsu ⁊

Expanded text:
opitulatione dignissimam. » Et certe nihil verius. Urbs enim illa, non modo sanctorum opitulatione dignissimam. » Et certe nihil verius. Urbs enim illa, non modo sanctorum illorum monumentis excellens, sed et auctoris merito et nomine praecluens, praesertim cum ex revelatione superna, ex vetustissimo oppidulo eam toti mundo spectabilem, Romamque secundam fecerit, universi, si fieri posset, orbis concursu et
Abbreviated transcription (Latin):
uatiori flãma i̾ato succẽditͦ ergo humana se teꝑet. que brutoꝵ aũaltũ
in auditis ⁊ ori xp̃iano uetitis ꝯmixtionib sordet. Et cũ sit miseris ꝑmis¬
sa suo ip̃oꝵ arbito multipliatas feminaꝵ. parũ ÷ apud eos nͥ ⁊ dignitas t̾a¬
te spurcitie uolutabro ꝯmadetͦ mariũ. Ne nirũ si deꝰ ex oletam eoꝵ ne¬
quitiã ⁊ indamorẽ uersam impacient̾ tułit. tanta ꝙ funestaͦꝵ habita.¬
toꝵ execramenta more antiquo terra uomuerit. Cum engo de
ꝯstantinopolitana ꝗͣ potissimũ uerebat᷑. ⁊ que tͣnsito sc̃i sẽorgii bͣchio
ĩminebat obsidione multa querela tͤctaret: inter cet̾a ĩ tubit. ꝗd udeli¬
cet si nõ alia subueniendi sibi uid̾et᷑ nob̃ occasio. saltem ꝓpt̾ senos qͦꝵ cor¬
pora ibidem tumulata habent᷑ apłos. ne ab impus aut incendio ꝯflaga¬
rent᷑ aut in uoragines derergant᷑. celeb̾rutiã ꝑhibet ciuitatẽ oĩmoda

Expanded text:
vacior flamma iterato succenditur, erga humana se temperet, quae brutorum animalium vacior flamma iterato succenditur, erga humana se temperet, quae brutorum animalium inauditis, et ori Christiano vetitis commistionibus sordet? Et cum sit miseris permissa suo ipsorum arbitrio multiplicitas feminarum, parum est apud eos nisi et dignitas tantae spurcitiae volutabro commaculetur marium. Nec mirum si Deus exoletam eorum nequitiam, et in clamorem versam impatienter tulerit, tantaque funestorum habitatorum exsecramenta, more antiquo, terra vomuerit. » Cum ergo de Constantinopolitana quam potissimum verebatur, et quae transito Sancti Georgii Brachio imminebat obsidione, multa querela tractaret, inter caetera intulit: « Quod videlicet si non alia subveniendi sibi videretur nobis occasio, saltem propter senos, quorum corpora ibidem tumulata habentur, apostolos, ne ab impiis, aut incendio conflagrentur, aut in voragines demergantur, celeberrimam perhibet civitatem omnimoda
Abbreviated transcription (Latin):
g̾erent. ip̃is ut arrbit᷑r mortib acriorẽ. Uirgines eñĩ fideliũ dephense
ꝑublicũ fieri p̃cipiebant᷑ scortũ: cũ nusꝙͣ pudori defreret᷑ ac honestati ꝯuigũ.
Matres correpte in ꝯspectu filiaꝵ multiplicit᷑ repetitis diuersoꝵ cohiti¬
bus uexabant᷑. cũ filie asistentes carmitia precin̾e saltando nefaria int̾
huꝰmodi cog̾entͦ. Eadẽ statĩ passio qͦd dici quidẽ ⁊ dolor ⁊ pudor est re¬
uoluebat᷑ ad filias. que ⁊̃ feditas. obscenis infeliciũ matrũ cantionib or¬
nabat᷑: Tocius deniq nõis reu̾entra xpĩani ꝓstibulo tͣdebat᷑. cũ ꝙ serui
pecualitate tͣnsgressa solutis humauitatũ legib itur. Unde ut unius
exetranda ⁊ penitꝰ intołabili autib mayestate flagitii. illa q̃ in medio
cres defriebat petulantia pand̾e tͦ: dicit quẽdã eos abusione sodomitica
seiuꝑ ꝯsilii frontis ꝙ fugaꝵ ꝑpetuo impetu agit᷑. ⁊ qͦ cbiꝰ extinguit᷑ eo ui¬

Expanded text:
elium deprehensae, publicum fieri praecipiebantur scortum, cum nusquam pudori deferretur ac honestati conjugum. Matres corruptae in conspectu filiarum, multipliciter repetitis diversorum coitibus, vexabantur, cum filiae assistentes, carmina praecinere saltando nefaria inter hujusmodi cogerentur. Eadem statim passio, quod dici quidem et dolor et pudor est, revolvebatur ad filias, quae etiam foeditas obscenis infelicium matrum cantionibus ornabatur. Totius denique nominis reverentia Christiani, prostibulo tradebatur. Cumque sexui citur, in masculinum pecualitate transgressa, solutis humanitatum legibus, itur. » Unde, ut unius exsecranda et penitus intolerabili auribus majestate flagitii, illa, quae in mediocres et infimos, defurebat petulantia, panderetur, dicit quemdam eos abusione Sodomitica semper consilii frontisque fugax perpetuo impetu agitur, et quo crebrius exstinguitur, eo vi
Abbreviated transcription (Latin):
I. ¶ De origine ⁊ gestis francoꝵ. uel eoꝵ frequẽti certamine.ii.
¶ Qd̃ gens alanoꝵ ꝯtͣ ualentinianũ imꝑatorẽ rebellauerit: eosq
frãci deuicerũt. ⁊ tributa fr̃acis ꝯcessa sunt. iii. ¶ ubi ĩꝑator exa¬
ctores misit ut tributa soluerent fr̃aci .iiii. ¶ Qd̃ i̾dem imꝑator exer¬
citũ ꝯmouĩt aduersum fnͣcos: ⁊ de aduentu eoꝵ ĩ ꝑtib rheni flumi¬

Expanded text:
enta certamina. 2. Quod gens Alanorum contra Valentinianum imperatorem rebellarunt, eosque Franci devicerunt, et tributa Francis concessa sunt. 3. Ubi imperator exactores misit, ut tributa solverent Franci. 4. Quod idem imperator exercitum commovit adversus Francos, et de adventu eo
Abbreviated transcription (Latin):
m h̃ ip̃m ꝓmoueri ceꝑat iter. ꝙͣ nouis uescio quib rudimentis inbutus
pret̾ iuertis uira nat᷑e uersabundꝰ ꝓseq̃bat᷑ anser. Et ecce fama uolaus pegaseis
Rotibus acta ⁊ castra repleuit ⁊ uͣbes: a deo a ihtłm redimendã ⁊̃ auseres
destinatos. Nec tt̃a defe̾bat᷑ muulieri muisere. ut ip̃a anserẽ ductitaret. sea
nlło sollicitãte succed̾et. Qui quidẽ ĩtͣ lotharĩgiã mox ut ꝯꝑimꝰ obita sibi i¬
morte decessit. qui sane ihrłm rectiꝰ isset. si pͥdie ꝗͣ ꝓficisc̾e tͦ sue se ipm̃
dñe festa ꝯuiuia prebusset. Qd̾ totũ ab ħ a nob̃ hystorie ueraci attexit .

Expanded text:
erat iter. Quam novis nescio quibus rudimentis imbutus, praeter inertis jura naturae, versabundus prosequebatur anser. Et ecce, fama volans Pegaseis motibus acta, et castra replevit et urbes, a Deo ad Hierusalem redimendam etiam anseres destinatos. Nec tantum deferebatur mulieri miserae, ut ipsa anserem ductitaret, sed ea nullo sollicitante, succederet. Qui quidem intra Lotharingiam mox, ut comperimus, obita sibi morte ddominae festa convivia praebuisset. Quod totum ob hoc a nobis historiae veraci attexitur,
Abbreviated transcription (Latin):
rio ꝑente suo cũ hoste aduenĩt. Conuenẽtes ꝙ ad bellũ. uł
Iet se fortit̾ ꝯpugnatib siagͥus lesum cernẽs ex̾citũ suñ ꝑ fu¬
gã lapsus ad alaricũ regẽ gochorũ aufugit ad uͦbẽ bemtolosam
Chlodo ueꝰ etũ missos suos ad alaricũ dirigens ut redd̾et siagͥũ.
Si aut̃ redd̾e̾ nõ uellet ꝑaretͦ ad p̃lũ. Ille aut̃ timens fułcoꝵ¬
⁊ irã tradidit siagriũ missis chlodouehi. Quicũ ei p̃sentatꝰ fuis¬
set iussit eũ occidere. totũ ꝙ regnũ eiꝰ ac thesauros chlodehus

Expanded text:
rio, parente suo, cum hoste advenit. Convenientesque ad bellum, illis inter se fortiter conpugnantibus, Siagrius lesum cernens exercitum suum, per fugam lapsus, ad Alaricum regem Gothorum aufugit ad urbem Tolosam. Chlodovechus enim missos suos ad Alaricum dirigens, ut redderet Siagrium; si autem reddere non vellet, pararetur ad proelium. Ille autem timens Francorum iram, tradidit Siagrium missos Chlodovecho. Qui cum ei presentatus fuisset, iussit eum occidere, totumque regnum eius ac thesauros Chlodovechus
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾is estuata petitio alacri leuidetͦ effectu. Audiui a ꝑsonis q̃ illuc iere se¬
uilib quod papitꝰ uel lichiiꝰ nã utͦ utant᷑ utriꝰ ꝙ nõ noui. gentilis semel
cuiꝰdã sit recua sublatꝰ. ferrũ ꝙ remansit inane. s celitꝰ labente tuiraculo ex
Fro lumen emersit. dũ ꝙ fogude uurtutes cupit eneruare sr̃uas: didicit ꝯtͣ
suam ip̃aꝵ nafͤam deo suo nulitare naturas. ¶In ãto uo pͥmo uel sod̾o¬

Expanded text:
sideriis aestuata petitio, alacri leniretur effectu. Audivi a personis, quae illuc iere, sesideriis aestuata petitio, alacri leniretur effectu. Audivi a personis, quae illuc iere, senilibus, quod papyrus vel lichinus nam utro utantur utriusque non novi gentilis semel cujusdam sit theca sublatus, ferrumque remansit inane; sed, coelitus labente miraculo, ex ferro lumen emersit. Dumque fraude virtutes cupit enervare supernas, didicit, « contra suam ipsarum naturam, Deo suo militare naturas. » XL. Ob pe
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ex qͦ idẽ ceꝑit fi. orbis fere latinus ignorat. At nos conitiendo ꝑpendituus.
quia postaͣ calcari ante h nr̃a tẽpora cepit agetitib. id ꝓsuoꝵ qͥ ibi degebatit ꝑ
id ue teꝑis ꝯueniẽbant a tinuerit daͣs. qd̾ uidelicet in ip̃o paschali sabbato sepulcri
lampas dñici uideat᷑ quot aunis accensa diuinitꝰ. Erat aut̃ eadẽ moris in urbe.
⁊ tanta id fiebat ab ethuicis indagine. ꝗtũ id ip̃m putabat᷑ fieri fideliũ frau¬
de uõ fide. Cum gͦ hoc mondo uuloanꝰ eliminaret  ab opido. eahora qͣ nr̃e re¬
ligionis obsequiũ plebem catholicã sollẽpni resurrectionis atꝙ baptisinatum
int̾ ẽe mandat officio. uidisses ꝑ uuiuersam gentiles exertis inucnib ober
res indigenas. gͣui peties dm̃ merore tor queri. eos uͦ tul minꝰ quos de abditis
nundi sinibus oratiotus uota illo ꝯfrerant. uel oausa miracłi. lumainis om̃s
munus utumoda uaitenitione p̃cari. Nec tc̃ erat ĩporduna dilatio qura de¬

Expanded text:
eri coeperit, orbis fere Latinus ignorat. At nos conjiciendo perpendimus quia, postquam calcari ante haec nostra tempora coepit a gentibus, id pro suorum qui ibi degebant, per idve temporis conveniebant, annuerit Dominus; quod videlicet in ipso paschali Sabbato, sepulcri lampas Dominici videatur quotannis accensa divinitus. Erat autem id moris in urbe  tanta id fiebat ab ethnicis indagine, quantum idipsum putabatur fieri fidelium fraude, non fide. Cum ergo hoc modo Vulcanus eliminaretur ab oppido, ea hora qua nostrae religionis obsequium plebem catholicam solemni resurrectionis atque baptismatum interesse mandat officio, vidisses per universam gentiles exertis mucronibus oberes indigenas, gravi penes Deum moerore torqueri, eos vero nil minus, quos de abditis mundi finibus orationis vota illo contraxerant vel causa miraculi, luminis omnes munus unimoda intentione precari. Nec tunc erat importuna dilatio quin de
Abbreviated transcription (Latin):
Sari aũt a uob uolo q fnicos qui nob̾ otãib imuabant᷑ exitiũ. itra
ip̃am ꝙͣ ceꝑatit anthiochiã obsessos teneo. castrũ uero quod p̃minet urbi
altͥnsecꝰ e regione obsessoꝵ possideo. Et cũ mee adiaceat ad libitũ uo¬
luntati aut ꝯdusos trucidare. aut extͦme .aptiuitati ad dic̾e. uol int̾im
dũ redeã nulla uolo trr̃i caus a sollicitudine cͣciari. s scire indubitant
nos eoꝵ om̃iũ driari. Solito ergo tutius uacade delicis. laudiora epła
re. Testor uerũptamen sũmũ beatissimo mathomo pactitiãte tonade. qm̃¬
nõ acite ur̃e maiestatis ocł̃os intueat. douͦ regĩa urbẽ scilicet arithiochiã
aspendic̃e ꝙ syriam gͤcos atq epyrotas quos dicũt bulgaros iteo iure coħ̾¬
sceã. appulos qͦꝙ ⁊ calabros ad ur̃e głe excrementũ mee diciotii sb̾itiga sub¬

Expanded text:
ri autem a vobis volo quia Francos, qui nobis omnibus minabantur exitium, intra ipsam quam coeperant Antiochiam obsessos teneo, castrum vero quod praeminet urbi altrinsecus, e regione obsessorum, possideo. Et cum meae adjaceat ad libitum voluntati aut conclusos trucidare, aut extremae captivitati addicere; vos interim, dum redeam, nulla volo nostri causa sollicitudine cruciari; sed scire indubitanter nos eorum omnino dominari. Solito ergo tutius vacate deliciis, lautiora epularum re. Testor verumtamen summum, beatissimo Mathomo patrocinante, Tonantemmajestatis intuear, donec regiam urbem, scilicet Antiochiam, appendicemque Syriam, Graecos atque Epirotas, quos dicunt Bulgaros, meo sub jure coerceam; Apulos quoque et Calabros ad vestrae gloriae incrementum meae ditioni subju
Abbreviated transcription (Latin):
matiere ꝯtigit. externis indigene sese sub tributi reddibitionibus sub didunt.
Predicatissime nobłitatis urbes. anthiochia iherusalem ac rlicea ꝓuiutie¬
T syria. palestina ⁊ goecia e quib noue gõe seminaria pullularunt.
ab ortiuis florentib italis. Galis britonib ab uit̾no uirore tadicitꝰ defe¬
cunt. Taceo quod in ipsis ut ita dixerim quisquiluis eccłaꝵ tatite ab asio¬
nes moleuerutet ut in pleris ꝙ illoꝵ regionib tetno ad brespit̾iũ ꝓuehat᷑
nusi pͥmo ꝯiugiũ sorttat᷑ it de uniꝰ sororis uporis uiro q̃ eligendus est apł̃¬

Expanded text:
manere contigit, externis indigenae sese sub tributi redibitionibus subdiderunt. manere contigit, externis indigenae sese sub tributi redibitionibus subdiderunt. Praedicatissimae nobilitatis urbes Antiochia, Jerusalem ac Nicaea, eti Syria, Palaestina et Graecia, et quibus novae gratiae seminaria pullularunt, abortivis florentibus Italis, Gallis, Britonibus ab interno virore radicitus defecerunt. Taceo quod in ipsis, ut ita dixerim, quisquiliis Ecclesiarum tantae abusiones inoleverunt, ut in plerisque illorum regionibus, nemo ad presbyterium provehatur, nisi primo conjugium sortiatur, ut de unius uxoris
Abbreviated transcription (Latin):
actione discordẽt. Hũc dãpnatione sue adiec̾u̾nt cumulũ. ut claudicare ꝑhi¬
beant ĩ ficta ei ꝓprie natͦe ĩ eqͣlitate dm̃. Pi etũ ex filii dei p̃cepto ĩ patris ⁊ filii
⁊ sp̃c sc̃i noĩe baptizandũ ÷ ⁊ hoc idcirco quia hec tria unus deꝰ ÷. qͥqͥd ĩ his
uacas ppłoꝵ excluserũt ⁊̃ nũc eos qui ꝓbati st argento. dũ quidã nr̃atiũ
hac gͣtoꝵ alt̾catione citati. clatissimos de sc̃i sp̃c ꝓcessione edid̾unt libros.
t qm̃ offendicłum ponit deꝰ corã his qui uoluntarie peccant. t̾ ra eoꝵ ip̃os
sui habitatores euomuit. dũ pͥmo fiunt a noricia uere cͥdelitatis exortes.
ac m̾ito deinde ⁊i iure om̃is sue t̾rene possessionis extorres. Nũ eñĩ a tͥnita¬
tis fide desciscũt. ut ad huc sordescatit qui in sordib st. paulatĩ usꝙ ad extre¬
ma suscipiende gentilitatis detͥmenta ueneruur. ⁊ ꝓcedente pena p̾cati.
alienigenis irruentib ⁊̃ solũ patrie amuserũt. aut si quẽpiam ibidem re¬

Expanded text:
 suae abjecerunt cumulum, ut claudicare perhibeant, inflicta ei propriae naturae inaequalitate, Deum. Si enim, ex Filii Dei praecepto, in Patris et Filii et Spiritus sancti nomine baptizandum est , et hoc idcirco quia haec tria unus Deus est: quidquid in his vaccas populorum, excluserunt etiam nunc eos qui probati sunt argento , dum quidam nostratium, hac Graecorum altercatione citati, clarissimos de sancti Spiritus processione ediderunt libros. At quoniam offendiculum ponit Deus coram his qui voluntarie peccant, terra eorum ipsos sui habitatores evomuit, dum primo fiunt a notitia verae credulitatis 372 exsortes ac merito deinde ac jure, omnis suae terrenae possessionis extorres. Dum enim a Trinitatis fide desciscunt, ut adhuc sordescant qui in sordibus sunt , paulatim usque ad extrema suscipiendae gentilitatis detrimenta venerunt, et procedente poena peccati, alienigenis irruentibus, etiam solum patriae amiserunt; aut, si quempiam ibidem re
Abbreviated transcription (Latin):
sed tẽporis ꝓcessu tͣ coꝵ en̾gente copia assirus eiudis aiaiserat. Ii igtꝰ
aomis uiuatiores ⁊ ꝯsulteꝰ utentis audatia: dñ ꝯstãt inopolit anũ urgent
ĩꝑiũ ⁊ eidẽ urbi pene obsidende uud̾ent᷑ iͣ tũꝑe. ĩpador gͥeoꝵ minis eoꝵ
freqũetib ⁊ assiduis incͦsiotib tͣmefadꝰ: miłit ⁊ trãciã scribens ⁊obto
seniori flandr̃ẽsiũ comiti ephistolã. młtiplices ei obiectatis causas quib exci¬
tari eiꝰ posset atricuꝰ ad defendendã ꝑiclitãtẽ greciã. Noti autẽ ideo sol¬
licit abat eundẽ uirũ : quod tarto negotio solꝰ i plꝰ estimaret suticͥe
posse geͦsum. lioet dictissimꝰ eñt ⁊ magtia ualiuisset susflagare tianũ
sed quia nõ ignorabaat quod si uir a deo potens id ip̃mu a ggͣ de t᷑ iter.

Expanded text:
ii igitur armis vivaciores, et consuetius utentes audacia, dum Constantinopolitanum urgerent imperium, et eidem urbi pene obsidendae viderentur irrumpere, imperator Graecorum minis eorum frequentibus, et assiduis incursionibus tremefactus, misit in Franciam, scribens Rothberto seniori Flandrensium comiti epistolam, multiplices ei objectans causas, quibus excitari ejus animus posset ad defendendam periclitantem Graeciam. Non autem ideo sollicitabat eumdem virum, quod tanto negotio, solius ipsius aestimaret sufficere posse concursum, licet ditissimus esset, et magnam valuisset conflare manum, sed quia non ignora
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑsotias indiffent̾ emi ac si bruta aĩalia distͣħi. ⁊ longiꝰ a prĩa ad dͥdelita¬
tis augtitũ ut gentiliũ fiant mancipia uendendas emitti. His deriq oĩb
qd de cĩum udelicet filiab ꝯcessa passim qͣi ꝓ iusto licentia assumi debeãt
subite ꝓstib̾ulũ. Uerbi gr̃a. Ecce quis habet dres aut im filias. una eaꝵ
ad lupandro etponit᷑. ⁊ de eo ip̃o t̾ã putenti luc quod ĩfeliciũ illaꝵ s pasi¬
ne quesitũ pars nescio quota itułis imꝑatoris def ᷑ ad fiscura.: pars ĩni
supdꝰ eiꝰ que sͦpit̾ id m̾uit retinet᷑. Nec ninꝰ illud. quod de plurib filus oũ
eunuchitari data p̃cepti auchoritate mandauerit. ⁊ corꝑa enarlũ  ep¬
tis uirilib eneruia ac effreminata reddid̾it. q̃ usib militie iã ñ hãnt᷑
utilia ĩnio ad det̾menti cumulũ absadat᷑ ⁊̃ ip̃is ꝓr ago fut a cuiꝰ mnciuetis
sperari ualerent ꝯͣ hostes auxiba. Ai gͦ dñpnau̾it ułe sua iã querere

Expanded text:
ersonas indifferenter emi, ac si bruta animalia, distrahi, et longius a patria ad crudelitatis augmentum, ut gentilium fiant mancipia vendendas emitti. Nefanda Orientalquod, de omnium videlicet filiabus, concessa passim quasi pro justo licentia, assumi debeant subiturae prostibulum. Verbi gratia: Ecce quis habet tres aut quatuor filias, una earum ad lupanar exponitur, et de eo ipso tam putenti lucro, quod infelicium illarum est passione quaesitum, pars nescio quota miseri imperatoris defertur ad fiscum; parum eunuchizari, data praecepti auctoritate, mandaverit, et corpora marium ademptis viribus enervia ac effeminata reddiderit, quae usibus militiae jam non habeantur utilia, imo ad detrimenti cumulum, abscidatur in ipsis propago futura, cujus incrementis sperari valerent contra hostes auxilia. Qui ergo damnaverit ultro sua, jam quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ loca dñicoꝵ suplicioꝵ uesligiis insignita: basilice fũt ꝑ eandem
augustam ⁊ ministeria digna basilicis instituta. Que iustitutõnis or¬
dinem pꝰ decessũ p̾fatoꝵ ꝑ romani imꝑii successiones diutͦnis tꝑib ec¬
clesi astica historia docente ꝯꝑimiꝰ ꝑdurasse. Orientaliũ aũ fides cũ senꝑ
nut abunda ꝯstrc̾it. ⁊ rerũ molitione nouaꝵ mutabilis ⁊ uagabũda
fuerit. semꝑ a regła uere credulitatis exorbitans. tib autiqͦꝵ patm
actoritate desciuit. Ip̃i plane hoĩes ꝓ aeris ⁊ celi cui ĩnati sũt pͦitate.
cũ sĩt leuoreͥs corpulentie. ⁊ idcirco alacͥoris ĩgeni. młtis ⁊ ĩutibib
scrutãtes scrutinio. Inde hereses ⁊ pestium uariaꝵ gen̾a portentuo¬
sa. qͣi tanta ꝑnities. ⁊ ĩextͥcabłis extitit laberuitꝰ. ut ue prium uł
etiã uͤticaꝵ. feratior uspiã fieri ueqͣquã ĩ cultissima possit huutꝰ. Om̃i¬
ũ hereseon catalogi ꝑlegaut᷑. libri ãtiqͦꝵ scripti aduersus heticos re¬

Expanded text:
 Dominicorum suppliciorum vestigiis insignita, basilicae sunt, per eamdem Augustam, et ministeria digna basilicis instituta. Quem institutionis ordinem post decessum praefatorum, per Romani imperii successiones, diuturnis temporibus, ecclesiastica historia docente, comperimus perdurasse. Orientalium autem fides, cum semper nutabunda constiterit, et rerum molitione novarum mutabilis et vagabunda fuerit, semper a regula verae credulitatis exorbitans, ab antiquorum Patrum auctoritate descivit. Ipsi plane homines, pro aeris et coeli cui innati sunt puritate, cum sint levioris corpulentiae, et idcirco alacrioris ingenii, multis et inutilibus scrutantes scrutinio . » Inde haereses et pestium variarum genera portentuosa: quarum tanta pernicies et inextricabilis exstitit labyrinthus, ut veprium vel etiam urticarum ferocior uspiam fieri nequaquam incultissima possit humus. Omnium haereseon catalogi perlegantur, libri antiquorum scripti adversus haereticos re
Abbreviated transcription (Latin):
tolamꝰ uet̾es. de originib regnoꝵ hystorias. ⁊ garriamtꝰ suꝑ ridiculo sta¬
tu regũ ⁊ asiaticami leuitatẽ suꝑ subita pͥncipũ destitutione ac cesti
uuoue  mueiu Qui gͦ dcc̃i de eoꝵ feda tnobłitate desidat otabim¬
des in  regus internantes ꝙ anthiocos detaetos ue recenseat. ⁊ qũe ho¬
die florentissumũ uiderit in imꝑio gentiũ facilitas subditaꝵ eũ nõ me a
nece t̃ encharistie ꝯfetione neꝙ in apłice sedis subietio ne pene ⁊s ꝗ lis

Expanded text:
olamus veteres de originibus regnorum historias, et garriamus super ridiculo statu regum et Asiaticam levitatem, super subita principum destitutione ac restiQui ergo doceri de eorum foeda mobilitate desiderat, rotabundos in regnis alternantesque Antiochos Demetriosque recenseat, et quem hodie florentissimum viderit in imperio, gentium facilitas subditarum eum non modo a neque in Eucharistiae confessione, neque in apostolicae sedis subjectione pene
Abbreviated transcription (Latin):
stati lecdio oecensa ꝯcituit. id ip̃m aꝑta locntione telificans. que diulbanerhe¬
he ueselimitano exitio inhiant. nebella moant ꝯt᷑ id qo sibi ostensi est fat ae

Expanded text:
statim lectio recensa concinuit, idipsum aperta locutione testificans, quod jubar aethestatim lectio recensa concinuit, idipsum aperta locutione testificans, quod jubar aetherenantur qui Hierosolymitano exitio inhiant, ne bella ineant contra id quod sibi ostensum est fatale
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis. ⁊ ꝑ uniu̾sũ diem maxima ibidẽ habita ꝯtione. ad sua tandẽ ⁊̃ uespuoi
diuerticula sunt regressi. Hospitabat᷑ tc̃ comes hisdẽ apud aliqũe gͣuioris
eui ⁊ exꝑtioris ĩgenii. uite ꝙ ꝗͣtũ ad eos sanctioris sarracenũ ciũ suus dei ui¬
sitatiꝰ erat uooabulũ. Qui cũ ab eo redeunte domũ sasatare tͦ quid ĩ illo tͥa
diu ꝯlede eis colibuiset tẽplo. suꝑ qͥb ⁊̃ a deo lacͥuosa disputatione tẽtassent.
ĩtulit hortio. Insolita inquit signa quedam in ipsis stellaꝵ cͦsibus recͦsibus ꝙ ꝯspe¬
Qiod tñ utrũ ualde in post̾um dilt a ͦ an ꝓxime fidei debeat peuis nobis
incertũ ꝯstat. Ex ip̃a tñ alt nomica nobis portenspne ꝓpatuit. qd hũ ipi
mo uiicendi a nobis. ⁊ ab ea qũa us ur pabunt patria belloꝵ siat uite pellen¬
dae s ui celesti indicio uet̾um secte ur̃e oraculoꝵ pasim ex quib ⁊ uos pettuso

Expanded text:
Salomonis, et per universum diem maxima ibidem habita concione, ad sua tandem in vesperum Salomonis, et per universum diem maxima ibidem habita concione, ad sua tandem in vesperum diverticula sunt regressi. Hospitabatur tunc comes isdem apud aliquem gravioris aevi et expertioris ingenii, vitaeque, quantum ad eos, sanctioris Sarracenum, cui servus Dei usitatius erat vocabulum. Qui cum ab eo redeunte domum sciscitaretur quid in illo dere eis collibuisset templo, super quibus etiam adeo laciniosa disputatione tractassent? Intulit homo: « Insolita, inquit, signa quaedam in ipsis stellarum cursibus recursibusque conspeQuod tamen utrum valde in posterum differatur, an proxime fieri debeat, penitus nobis incertum constat. Ex ipsa tamen astronomica nobis portentione perpatuit quod hii emo vincendi a nobis, et ab ea quam usurpabunt patria, bellorum sint jure pellendi. Cui coelesti indicio, veterum sectae nostrae oraculorum passim, ex quibusque voluminibus
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. nec minꝰ hodie ꝙ t̾rere diuoscit᷑. quod sentẽtia scientia scilicet astͦꝵ que apud oc¬
cidentales tenuor extat ⁊ rarior: eo apud orientales ubi ⁊ originẽ habuit ꝯtinuo
usu ac frequẽtĩ memoria magis fuere cognoscitͦ. eiudens idem gentiles ꝓgnosticũ
se accepisse testant᷑.⁊ iã dudũ aute infortunia ip̃a pħerant. qͥa a xp̃i ano ppło
subigent᷑. s artis ip̃iꝰ peritia ad integͣm iustrui nõ pot̾ant. quo ista tẽpore ꝯple
Rob̾tꝰ flandrensiũ senior comes de quo ĩ pͥmo hucꝰ oꝑis egimnꝰ libro. cũ uiłtis opib
herusalem orationis gr̃a ÷ ꝓfectꝰ. Qui cũ eadẽ moreret᷑ in urbe aliquot desid̾io
uidendi lota scã dieb ⁊ ob sui in inificentiã cognoscendi płima etixta que apid
gentiles fierent ꝑ mitt̾et᷑ hab̃e licentiã. qͣdam die uti ab his didia qui fanũlarẽ
inibi comiti p̃ltit̾ aut comitatũ. uniuersi pene urbis eiꝰdẽ ciues ad tẽpłũ eflũt

Expanded text:
ruit, nec minus hodieque terrere dignoscitur: quod scientia scilicet astrorum, quae apud Occidentales quo tenuior exstat et rarior, eo apud Orientales, ubi et originem habuit, continuo usu ac frequenti memoria magis fervere cognoscitur, evidens idem gentiles prognosticum se accepisse testantur, et jamdudum ante infortunia, ipsa praescientia quia a Christiano populo subigerentur; sed artis ipsius peritia ad integrum instrui non poterant quo ista tempore compleRobertus Flandrensium senior 444 comes, de quo in primo hujus operis egimus libro, cum multis opibus Hierusalem, orationis gratia, est profectus. Qui cum eadem moraretur in urbe aliquot, desiderio videndi loca sancta, diebus, et ob sui munificentiam, cognoscendi plurima, etiam quae apud gentiles fierent, permitteretur habere licentiam, quadam die, uti ab his didici qui familiarem inibi comiti praestiterant comitatum, universi pene urbis ejusdem cives ad templum confluunt
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cordi tuo ad iacet ĩbue. Hunc ĩstitutõnũ tuaꝵ fidissimũ auditorẽ
pdicta sibi ĩter aduentantiũ cuneos circũs pexit isignia. uruenẽ ꝙ
recognitũ affectuose tenuit. peste qͣ tabescẽbat ĩbuit. ⁊ ͥa ꝑauꝑ
erat ⁊ pauꝑi minꝰ auctoritas suppetẽbat. hoc ei stat̃i mͦ diuit ias ꝓeͣa¬
uit: Ditisina quedã mulier iuduit atẽ obeñte uiro ĩ ciderat. E¬
am sibi nrũtio sordidissimꝰ h̾emita ꝯtͣxit. ⁊ de ꝯuigĩ iteratione sb¬
mnonuis. Illa cũ dic̾et iuxta sue statũ honestatis nõ se p̃sto hãbere
qescet ꝑ eiꝰ nuptias felic̾ẽ om̃ino uctam. Multa mulierẽ cucũlocu¬

Expanded text:
eperat perfidiae veneno, ad sui ultionem catholica passim posset documenta perverterpraedicta sibi inter adventantium cuneos circumspexit insignia, juvenemque recognitum affectuose tenuit, peste qua tabescebat imbuit; et, quia pauper erat et pauperi minus auctoritatis suppetebat, hoc ei statim modo divitias procuravit. Ditissima quaedam mulier viduitatem, obeunte marito, inciderat. Eam sibi nuntio sordidissimus eremita contraxit, et de conjugii iteratione submonuit. Illa cum diceret, juxta suae statum honestatis, non se praesto habere quiesceret, per ejus nuptias felicem omnino victuram. Multa mulierem circumlocu
Abbreviated transcription (Latin):
met qũẽ isti colũt dũ adhuc uiueret in noĩe suo ꝓprie fabricauit ⁊ de
aliquis xanus ad illud aꝑpcopinquat statiũm ꝑiditat᷑. Set cũ aliquis sarrace¬
nus eausa adorandi uł precandi mahumet accedit ille ĩcolumis recedit. Si
forte sr illud auis quelibet se deposuerit. illiço morit᷑. Est gͥ in maris mar.¬
gine lapis antiqus oꝑe sarracenico optime scubtꝰ supͣ terram sitꝰ. deorsũ latꝰ ⁊ qͣ¬
qũe eleuat᷑ ymago. illa de auricaloo optimo. ĩ esfigie hominis fusa suꝑ pedes
suos erecta. faciem habens aduersus m̾idiem ⁊ clauem ꝗͣdam ingentẽ in ma¬
tiu dextera tenens. Que scilicet clauis ut ip̃i sarraceni aiũt̃ amanu eiꝰ
cadet anuo quo rex fut᷑us in gallia natꝰ fuerit qui totã terr̃a. hyspan.¬
xp̃ianis legibus in nouissimis temporibus subiugabit. Mox ut uideruit¬

Expanded text:
omet dum adhuc viveret, in suo nomine fabricavit, et aliquis Christianus ad illud appropinquat, statim periclitatur; sed cum aliquis Saracenus causa adorandi vel deprecandi Mahomet accedit, recedit incolumis. Si forte super illud avis quaelibet se deposuerit, illico moritur. Est autem lapis antiquus in margine maris opere Saracenico optime sculptus, supra terram situs, deorsum latus et ququem elevata est imago illa de aurichalco optimo in effigie hominis fusa, super pedes suas erecta, faciem habens versus meridiem, et clavem quamdam ingentem in manu dextera tenens. Quae scilicet clavis, ut Saraceni aiunt, de manu ejus cadet, anno quo rex futurus in Gallia natus fuerit, qui totam Hispaniam Christianis legibus in novissimis temporibus subjugabit. Mox ut Sar
Abbreviated transcription (Latin):
tite ÷ tunt quidam ex ipsis pͥanis. qui sero ante dieri belli attra belica sua¬
studi .osisime p̃ꝑances hastas suas erectas infix̾unt ĩ terra ante castra. in
diuine: ascribentes absaiderũt eas ꝓpe terrã ⁊ radices que remanserũt in
tellute in modum ꝑticatũ. ex se magna post ea generatunt. arbusta. q̃ adhuc
in illo lo co apparent. Erant enim illoꝵ tuulte haste de lignis fraxineis.
spatã suã tiõĩe gaudiosam. ⁊ trucidauit młtos sarracenos ꝑ mediũ. Die u̾o¬
aduesꝑante uerterunt sarraceni ⁊ xͥani ⁊̃ castris. Alt̾a die uenerunt ad suc

Expanded text:
titerunt quidam Christiani, qui sero ante diem belli arma sua bellica studiosissime praeparantes, hastas suas erectas infixerunt in terra, ante castra in divinae gratiae ascribentes, absciderunt eas prope terram, et radices quae remanserant in terra in modum perticarum, ex se postea magna generarunt arbusta, quae adhuc in illo loco apparent. Erant enim illorum multae hastae de lignis fraxinis. spatam suam, nomine gaudiosam, et trucidavit multos Saracenos per medium. Advedie conversi sunt Saraceni et Christiani in castris. Altera die venerunt Carolo
Abbreviated transcription (Latin):
euoluit᷑. anhelanti tͦbe exponitͦ petulantia tͦbi lege ꝑ tissa gauden¬
t excipit᷑. Qed pła: oblati libri miraculũ centuplicatis fauorab de¬
lebrat᷑ ꝑcopagat᷑ ubi gentiũ qͣ celitꝰ ueniens in different̾ coeundi
nioua licentia. ⁊ ꝙͣ to magis pollutionũ ꝯcessaꝵ exuberat copia. t an to
magis tacito feditttis nõie. dei remissiora tẽpora ĩdulgentis plicat᷑ gr̃a
Tota xp̃ianitatis censura quitũs mille dãpnat᷑. ⁊ Aeqͥd olim honesta¬
tis ac uigoris ex euangłioꝵ tenore ꝯstit̾at cdelis uocat̃ acerbitas at pre¬
ceptũ qͦd uacca detulit. genexalis appellat᷑ ⁊ ip̃a solũ adeo ꝯmendata
ubertaꝰ Son taossi autictas ñ catholica nouitas reyutat᷑. qcqͥd aa legẽ. sũb

Expanded text:
evolvitur, anhelanti turbae exponitur, petulantia turpi lege permissa, gaudenevolvitur, anhelanti turbae exponitur, petulantia turpi lege permissa, gaudenter excipitur. Quid plura? oblati libri miraculum centuplicatis favoribus celebratur. Propagatur ubique gentium quasi coelitus veniens indifferenter coeundi nova licentia. Et quanto magis pollutionum concessarum exuberat copia, tanto magis tacito foeditatis nomine, Dei remissiora tempora indulgentis praedicatur gratia. Tota Christianitatis censura convitiis mille damnatur, et quidquid olim honestatis ac vigoris ex Evangeliorum tenore constituerat, crudelis vocatur acerbitas. At praeceptum, quod vacca detulit, generale appellatur, et ipsa solum a Deo commendata libertas. Non Moysi antiquitas, non catholica novitas reputa
Abbreviated transcription (Latin):
ne sollicitat. hoc ⁊̃ eis signũ dat: quia si d̾o sibi legẽ dare placu¬
eeit more eis insolito ⁊ ꝑ manũ de qͣ ñ sꝑat᷑ dabit . Interĩ uac̃a habe¬
bat ꝙͣ ita manui sue assuefecerat ut qͦciensꝯꝙ aut eiꝰ uoc̃e audiret
uel iuderet p̃sentiã ux ea uis ulla teneret quĩ ad eũ iuitolerabili qͣ¬
dam auiditate ꝯcͣreret. Factũ gͥ libellũ cornib aĩalis cixcũligat.
⁊ intentorio qͦ uersabat᷑ illud occultat. Ecio deciꝙ die suꝑ omane qui
ꝯuenerat populũ eminetis tribunal ascendit. ⁊ declamare ꝓductis
uocib tid ppłm cepit. Que cũ ut ita dixerim sũma aure uerboꝵ so¬
nitũ attigisset: etentorio subteriacenti ꝯfestim egredit᷑ ⁊ ꝑ me¬
dias coad unataꝵ gentiũ tͦmas. uolumine cornib ĩposito ad pedes
loqu̾etis qͣ cungͣtulari uacca ꝯtẽdit. M irãt᷑ ot̃s: rapt̃i uoluren

Expanded text:
ne sollicitat. Hoc etiam eis signum dat: Quia si Deo sibi legem dare placune sollicitat. Hoc etiam eis signum dat: Quia si Deo sibi legem dare placuerit, more eis insolito, et per manum, de qua non speratur, dabit. Interim vaccam habebat, quam ita manui suae assuefecerat ut quotiescunque aut ejus vocem audiret, vel videret praesentiam, vix eam vis ulla teneret quin ad eum intolerabili quadam aviditate concurreret. Factum igitur libellum cornibus animalis circumligat et in tentorio quo versabatur illud occultat. Tertio denique die super omnem qui convenerat populum eminens, tribunal ascendit, et declamare productis vocibus ad populum coepit. Quae cum, ut ita dixerim, summa aure verborum sonum attigisset, e tentorio subterjacenti confestim egreditur, et per medias coadunatarum gentium turmas, volumine cornibus imposito, ad pedes loquentis quasi congratulatura vacca contendit. Mirantur omnes, raptim volumen
Abbreviated transcription (Latin):
applicat diuina maiestas e. Nesipisce tandẽ. ⁊ ne ĩ solitis uisionib ex paues¬
cas. beatas ꝙ sã hominis tortiones gͣtanter uttende. p̃sertĩ cũ eũ tunc uir¬
tꝰ sp̃alis uastituat. suꝑ hus omnib q̃ serri ⁊ fieri ĩ fut᷑ra a uobis expediat.
buebat᷑ ⁊ ipsius qͣ quauersum p̃eunte p̃conio. ꝓpha ab aniũsis creditur.
Cũ ꝙ ĩa louge late ꝙ in om̃iũ opiionib fama ꝓficiente daresc̾e̾t ⁊ su¬
is docunentis cirgiacentiũ ac remotaꝵ ꝓuintiaꝵ acclines pplos ꝯspepis¬
set: ꝯmirnicato cũ suo doctore ꝯsilis leg̾e scripsit. ubi suis seqͣtib uociꝰ
epitudinis ꝑ qͦd magis t᷑herent᷑ frena remisit. Qͦ facto: infinite młtitu¬
dinis uulgꝰ aggregat. ⁊ ut magis uaga corda p̃missa rengione deciꝑpet
⁊t duo eis ieũinare imperat. ⁊ ut dm̃ attente pꝰtulẽt ꝓ legis acceptio¬

Expanded text:
applicat divina majestas? Resipisce tandem, ne insolitis visionibus expavesapplicat divina majestas? Resipisce tandem, ne insolitis visionibus expavescas, beatasque sancti hominis tortiones gratanter attende, praesertim cum eum tunc virtus spiritualis instituat super his omnibus quae sciri et fieri in futurum a vobis expediat. buebatur, et ipsius quaqua versum praeeunte praeconio, propheta ab universis creditur.ue jam longe lateque, in omnium opinionibus fama proficiente, claresceret, et suis documentis circumjacentium ac remotarum provinciarum acclines populos conspexisset, communicato cum suo doctore consilio, legem scripsit, ubi suis sequacibus totius turpitudinis, per quod magis traherentur, frena remisit. Quo facto, infinitae multitudinis vulgus aggregat, et ut magis vaga corda praemissa religione deciperet, triduo eis jejunare imperat, et ut Deum attente postulent pro legis acceptio
Abbreviated transcription (Latin):
git. Sye gͦ diũ q̃ fierẽt ⁊ fienda essent p̃cognutõnis illecta suo uati ꝯ¬
ĩgif. ⁊ ꝑridem nuser mathomus fortunis undecũꝙ nuicantib ad ĩtopiꝰ¬
natos fasces forsitan ñ sine sui ipsius meͤdibili stupore ꝓueh it. Est cu se¬
pius utͦꝵ ꝙ ꝯmertia lecti uniꝰ urua susciꝑet. ꝓpħa cepit. ed̃ gꝰ morbo e¬
pylensie ꝙ̃ caducũ uulgo dicimꝰ aliqͦciens acͥter ꝓpħissa c̾nente uexari.
⁊ eu̾sis obtutib facie tabida. labiis spumatitib dentiũ eiꝰ stridorib ip̃a
t̾reri. In sꝑato hoc euentu ꝑterrita ret᷑rit ad solitariũ. qd ꝙ sibi accidit
causat᷑ ĩfortuniũ: ⁊ animi ꝓrsus egͥtudine ꝯst̾nata. p̃optare sibi fatet
modis. heremit imꝓperat neꝗͣ sibi p̃buisse ꝯsiliũ. ftt ille cũ ĩꝯꝑabili p̃mau¬
nitꝰ esset astucia: desipis inqͥd fatua. dũ id qͦd ÷ claritatis ⁊ głe. tu tue ascͥ¬
corporis humani massa ꝯcutit᷑. qͥa fre ñ p̃ualet carnis infirmitas. cũ er se

Expanded text:
gitur omnium quae fierent et quae fienda essent praecognitionis illecta, suo vati conjungitur; et pridem miser Mathomus, fortunis undecunque micantibus, ad inopinatos fasces, forsitan non sine sui ipsius incredibili stupore, provehitur. At cum saepius utrorumque commercia lecti unius urna susciperet, propheta coepit egregius morbo epilepsiae, quem caducum vulgo dicimus, aliquoties acriter, prophetissa cernente, vexari, et eversis obtutibus, facie tabida, labiis spumantibus, dentium ejus stridoribus ipsa terreri. Insperato hoc eventu perterrita, recurrit ad solitarium, quodque sibi accidit causatur infortunium, et, animi prorsus aegritudine consternata, praeoptare sibi fatetur modis eremitae improperat, nequam sibi praebuisse consilium. At ille, cum incomparabili praemunitus esset astutia: « Desipis, inquit, fatua, dum id quod est claritatis et gloriae, tu tuae ascrcorporis humani massa concutitur, quia ferre non praevalet carnis infirmitas, cum ei se