comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
positum tunc medium ẽ organum tactus.
receptiua sensibilis. S imilit̾ nõ potest ẽẽ
de natura sicci qr siccum repugnat receptõi
Ergo relinquit᷑ ꝙ sit de naͣ huimidi. Ergo
erit de nã aerei humidi uł aq̃i. Non aũt de¬
na aerei aereum enim humidum ñ potest
incorꝑari ut hẽtur in libro de sensu ⁊ sensa¬
to. S omne intrinsecus animali necesse
est ip̃i incorꝑari et sic relinquit᷑ ꝙ fit de naͣ
humidi aq̃i. Et sic hẽtur medium in gustu
⁊ tactu. Si aũt ẽ extrinsecus tunc necesse ẽ
ip̃m esfe simplex qr compositum possibile
ẽ ad animatoem extrinsecum aũt scd̃m ꝙ
extrinsecum : possibile. Et tunc cũ calid̃ et
frigidum nicħ oꝑent᷑ ad naͣm medii sic cũ
aũt repugnet oportebit it̾um ẽẽ humidũ
ad hoc ꝙ recipiat imp̃ssiones sensibilium
aut gͦ recipiet ꝑ actõem agentis naliter¬

Expanded text:
positum, tunc est medium et organum tactus. receptiva sensibilis . Similiter non potest esse de natura sicci, quia siccum repugnat receptioni; ergo relinquitur quod sit de natura humidi; ergo erit de natura aërei humidi vel aquei. Non de natura aërei, aëreum enim humidum non potest incorporari, ut habetur in libro de sensu et sensato; sed omne intrinsecum animali necesse est ipsi incorporari. Et sic relinquitur quod sit de natura humidi aquei, et sic habetur medium in gustu et tactu. Si autem est extrinsecum, tunc necesse est ipsum esse simplex, quia compositum possibile est ad animationem; extrinsecum autem secundum quod extrinsecum impossibile; et tunc cum calidum et frigidum nihil operentur ad naturam medii, siccum autem repugnet, oportebit iterum esse humidum ad hoc quod recipiat impressiones sensibilium ; aut ergo recipiet per actionem agentis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Si scd̾o modo tunc eẽt ꝑ actum frigidi uł
ꝑactum calidi. Non aũt ꝑ actum ꝑ actũ¬
frigidi qr frigiditas sistit motum. Ergo
ꝑ actum calidi: ꝙ est diffusiuum sicci ua¬
poratiui. Si aũt est ꝑ motum iuolent̾ est
medium in auditu de cuius na ẽ instrum̃

Expanded text:
m. Si secundo modo, tunc erit per actum frigidi vel per actum calidi. Non per actum frigidi , quia frigiditas sistit motum; ergo per actum calidi, quod est diffusivum sicci vaporativi. Si autem est per motum violentum, tunc est medium in
Abbreviated transcription (Latin):
et ex ꝑte medioꝵ et ex ꝑte medioꝵ ⁊ ex ꝑte
ip̃oꝵ sensuũ. Et ex ꝑte sensibilium sͤ. Sensi¬
bile aũt ẽ ⁊mixtum in consimili ꝯplexione
cum sentiente aut simplex. Si primo mͦ aut
sentimus scd̃m ip̃a complexionantia ⁊ ẽ
iunctum ꝯplexion antibꝰ necessario: aut est
mͦ tunc ẽ medium in tactu. Si scdo modo tẽ

Expanded text:
e mediorum et ex parte ipsorum sensuum. Ex parte sensibilium sic: Sensibile aut est commixtum in simili complexione cum sentiente, aut simplex. Si primo modo, aut sentitur secundum ipsa complexionantia , et sic est oniunctum complexionantibus necessario, aut est modo, tunc est medium in tactu . Si secundo modo, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
lis qui maxiius ẽ in ꝑtib orientis. Raro eĩ
ĩuenit᷑ ħ animal nͥ in calidiorib ꝑtib orb̾
Itaq libent̾ libent̾ etiam in ruppe lapidea
speluncam sortit᷑. Circa turrim babel ⁊ in des̾¬
tis illius antiq̃ babilonis acruinis eius:
debitam magnitudinẽ ueniẽs sine cibo tẽꝑe
multo uiuit. At uͥ comecłit nõ de facili satia¬
tur. In abyssis t̾re sicut dicit augꝰtinus. aliq̃n
draco morat᷑. ⁊ cum ĩ aere sensi̾t humiditatẽ
egredr̃ ac suꝑ aera fert̾ magnis alaꝵ remigi¬
is aerẽ ꝯcitans ⁊ ĩpellẽs alis quidẽ pellicea
inficit. Nddam genꝰ eoꝵ pectore suꝑ t̾ram repit.
Aliud uͦ pedes ht s hoc rarius inuenit᷑. Draco¬

Expanded text:
lis, qui maximus est in partibus orientis. Raro enim invenitur hoc animal nisi in calidioribus partibus orbis. Itaque libenter in rupe lapidea speluncam sortitur. Circa turrim Babel et in desertis illius antiqui Babylonis, ac ruinis eius, debitam magnitudinem veniens, sine cibo tempore multo vivit, ab ubi comederit, non de facili satiatur. In abyssis terre, sicut dicit Augustinus, aliquando draco moratur et cum in aere senserit humiditatem, egreditur, ac super aera fertur, magnis alarum remigiis aerem concitans et impellens, alis quidem pellicea inficit. Quoddam genus eorum pectore super terram repit; aliud vero pedes habet, sed hoc rarius invenitur. Ex c
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ minusq ꝑfcãm ꝯfirmatõem adhuc¬
s̃ in habiles pp̃ humorẽ qui ĩ illa etate. ex¬
uberat martidi pp̃ nullam excitatõem lan¬
guidi. Pondꝰ uero corꝑis adeo ẽ exiguũ ut
ne alio quidẽ impactũ grauit̾ urgeat oꝑ¬

Expanded text:
centem minusque perfectam conformationem inhabiles, et propter humorem qui illi aetati exuberat marcidi, et propter nullam exercitationem languidi; pondus vero adeo sit exiguum, ut ne ab alio quidem impactum graviter urgeat, o
Abbreviated transcription (Latin):
audatia. Retundr̃ ã timore ⁊ multo mag̃
desꝑatõe. Nam ĩ metu cũ aliqͣ spẽs sb̃est:
uehem̃tiores iuires appare solẽt. Machinam̃¬
tum uͦ configuratõ quedam corꝑis coaptat
temperatõ modificat ualitudo ⁊firmat
exertitatõis industriã. Pondꝰ dat moles m̃¬
broꝵ qͣm etas ⁊ nutrim̃ta comꝑant intau-¬
rant aũt sola nutrim̃ta. Hiis om̃ib qͥ eqͣ¬
lit̾ p̃ualet mirandꝰ est nirib ⁊ tanto ẽ aliꝰ
alio ualidior qnͣto plus eũ ista deficiunt
fitq sepe ut ꝑtinaci nutu melioreq ma¬
chinam̃to aliusqͣmuis ꝑuũ ꝑi pondꝰ cor¬
ꝑis egĩt alium maiori mole p̾ditũ uincat
rursusq non nunqͣm tanta moles ẽ. ut q̃¬
si mmbecilliore iusn agat᷑ obruat tam̃ ꝑuũ
adu̾sarium młto uehem̃tius ĩnitentẽ. Nõ
ergo crescit aĩa cum puer crescit in iuib.

Expanded text:
acia, retunditur autem timore, sed multo magis desperatione nam in metu cum aliqua spes subest, vehementiores vires apparere assolent; machinamentum configuratio quaedam corporis coaptat, temperatio modificat valetudinis, confirmat exercitationis industria; pondus dat moles membrorum, quam aetas et nutrimenta comparant, instaurant autem sola nutrimenta. His omnibus qui aequaliter praevalet, mirandus est viribus, et tanto est alius alio invalidior, quanto plus eum ista deficiunt. Fitque saepe ut pertinaci nutu, meliore machinamento alius, quamvis parvum pondus corporis egerit, alium majore mole praeditum vincat. Rursusque nonnunquam tanta moles est, ut etiamsi imbecilliore nisu agatur, opprimat tamen parvum adversarium multo vehementius innitentem. Cum ver
Abbreviated transcription (Latin):
uisa potuerunt coniũgi. Nec minꝰ mira-¬
bile fuit ꝙ limo nr̃o deus seip̃m deꝰ sei con¬
iũxit ut sͥ inucẽ unirẽt d̾s ⁊ limꝰ tanta
sublimitas ⁊ tanta ulitas. Nich enim
d̾o sblimiꝰ ⁊ ncħ limo uilius. Mirabilis
fuit coniuncto prima. mirabłis ⁊ scd̃a. nͨ er̃
minus mirabilis et t̾cia cũ hõ ⁊ angłs ⁊ ds

Expanded text:
vicem potuerunt conjungi. Nec minus mirabile fuit quod limo nostro Deus se ipsum conjunxit, ut sibi invicem unirentur Deus et limus, tanta sublimitas, tanta vilitas. Nihil enim est Deo sublimius, et nihil limo vilius. Mirabilis fuit conjunctio prima, mirabilis et secunda, nec minus mirabilis erit tertia, cum homo et angelus et Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ ⁊ ĩtellc̃m uͭ ꝑsensũ lut̾ sͥ sociat uiuificar
deretur ⁊ ꝯtẽplaretur dei sapĩam. ⁊ ꝑ sen¬
sum foris egred̾et᷑. ⁊ contẽplaret᷑ oꝑa sapĩe.
Intellcũ intus illustrauit sensu foris deco-¬
ris ut in utroq refcõem inueniret. intꝰ ad fe¬
licitatẽ. foris ad iocunditatẽ. Ex carne gͥ¬
⁊ aĩa constat hõ in utraq bonum suũ ht
fluentia dulcedinis sue. boñ caris mundꝰ¬
ẽ cum habundãtia iocunditatis sue. Nͥ cꝙͣ ccło¬

Expanded text:
ensum lutum sibi sociatum vivificaret, ederetur et contemplaretur Dei sapientiam et per sensum foris egrederetur, et contemplaretur opera sapientiae, intellectu intus illustravit, sensu foris decoravit, ut in utroque refectionem inveniret, intus ad felicitatem, foris ad jucunditatem. Sed quia anima constat homo, et utrumque bonum suum habet, t Deus, cum affluentia dulcedinis suae. Bonum carnis est mundus, cum abundantia jucunditatis suae. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tet ã scire q̃m intelligibiliũ suscepto ñ
fit nisi ex disciplina uł nali ingenio
Non enim ex sensu. Nam sensibilia qͥ¬
dẽ scd̃m se ip̃a memorie rm̃dant᷑ intelli¬
gibilium uͦ siqͥd quidẽ dñĩs memoram᷑¬

Expanded text:
tet scire, quoniam intelligibilium susceptio non fit nisi ex disciplina vel naturali ingenio; non enim ex sensu. Nam sensibilia quidem secundum seipsa memoriae commendantur, intelligibilium vero, si quid quidem didicimus, memoram
Abbreviated transcription (Latin):
quisiuit. Ideo incidit ⁊ mundificat caco
optime det̾git. I deoq det̾git frigidis ⁊ hũi¬
dis bene ꝯuenit p̃cipue semorib. Cito in
eis sanguinẽ gn̾at. Calidis uͦ ĩconuemiẽs
sit sicca qr eoꝵ corꝑib acum̃ incendiosũ do¬
nat ⁊ ĩ humores cołicos mutat᷑ Si uͦ mutat᷑
ĩ humorẽ sanguineũ nõ tam̃ eum laudabi

Expanded text:
quisivit. Ideo incidit et mundificat cachooptime detergit. Ideoque frigidis et humidis bene convenit, precipue senioribus; cito enim in eis sanguinem generat, calidis vero inconveniens sit sicca, quia eorum corporibus, acumine incendium donat et in humores cholericos mutatur, si vero mutatur in humorem sangui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaliũ siłitudĩes ĩ sp̃n demonstrabant᷑ sig-¬
na nisi accessissent m̃tis officium ut etiã
intellig̾ent᷑ nond̃ erat ꝓph̃ia. Mag̃ qͣm ꝓ¬
ph̃a erat qui int̾pretabatur ꝙ alius iudiss
ꝙͣ ip̃e qui uidiss. Unde apparet magis ad

Expanded text:
poralium similitudines demonstrabantur in spiritu, nisi accessisset mentis officium, ut etiam intelligerentur, nondum erat prophetia; magisque propheta erat, qui interpretabatur quod alius vidisset, quam ipse qui vidisset. Unde apparet magis ad
Abbreviated transcription (Latin):
munt᷑. Itaq mag̃ ioseph fuit ꝓph̃a qui
intellexit qͥli significarẽt septem ⁊ sep
spice. ⁊ .uii. boues. ꝙͣ pharaon qui eas ui
ac ꝑ hoc ĩ illo erat lingͣ in isto ꝓph̾ia qr ĩ il¬
lo rer ymagĩatõ in isto ymaginum int̾pre¬
tatõ. Minus gͦ ꝓph̾a ẽ qui rer sola signa

Expanded text:
 Ioseph propheta, qui intellexit, quid significarent septenae spicae et septenae boues, quam Pharao, qui eas uidac per hoc in illo erat lingua, in isto prophetia, quia in illo rerum imaginatio, in isto imaginationum interpretatio. minus ergo propheta, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. St̾coꝵ congestio locum suũ tenebit qr
habundet bumore ⁊ pp̃ odoris horrenda a
pretorii conu̾tat᷑ aspectu. humoreñ hñ-¬
dans hoc p̾stabit st̾cori ut si qͣ insunt spi-¬
naꝵ semina putrefiãt. St̾cus asinoꝵ pͥ¬
mum ẽ maxime ortis. Deinde ouillũ. ⁊ capͥ¬
num ⁊ ium̃toꝵ. portinum uͦ pessimũ. cines
optimi sed columbinũ fiuidissimũ. cet̾aꝵ¬
q auium satis utile me excepto palustriũ
S̾t̾cus ꝙ anno requieu̾it segetib utile est
nec herbas creat. Si netustius fit minꝰ ꝑde-¬
rit. Pratis uͦ recentia st̾cora ꝓficiẽt. At u-¬
ber herbarũ ⁊ maris pͣgam̃tã si aqͥs dulci¬
b eleuant᷑ mixta reliqͥs iucẽ st̾coris exhi¬
bebunt ⁊ limus quẽ scatiens aqͣuł flu-¬
uii increm̃ta respu̾int.

Expanded text:
. Stercorum congestio locum summ teneri debebit, qui abundet humore. Et propter odoris horrenda, a pretorii convertatur aspectu. Humor enim abundans hoc prestat stercori, ut si qua insunt spicarum semina, putrefiant. Stercus asinorum primum est, maxime hortis, deinde ovinum et caprinum et iumentorum; porcinum vero pessimum. Cineres optimi, sed columbinum fervidissimum; ceterarumque avium satis utile, excepto palustrium. Stercus quod anno requieverit, segetibus utile est, nec herbas creat; si vetustius sit, minus proderit. Pratis vero recentiora stercora proficient, at uber herbarum et maris purgamenta, si aquis dulcibus eluantur, mixta reliquis, vicem stercoris exhibebunt; et limus quem scaturiens aqua vel fluvii incrementa respuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
more collatatq deo. qͣm dotẽ iam specu-¬
latur. qͦs thalamos qͥs cultus eam q̃ fe
festa serenẽt. qͥs dicatur. S peciosa ueni
dixẽ beate maioresq anime. Nec eis tñ
aut ea uirtus. aut ea lingua fuit quibz
hec aꝑire licẽt. Excedit sensus m̾itũq
uificatõ. scd̃s sensus. t̾cius ars. qͣrtus cor¬

Expanded text:
more, Collateratque Deo, quam dotem jam specumore, Collateratque Deo, quam dotem jam speculatur. Qui thalami, quis cultus eam, quae festa serenent? Quis dicat, Mea sponsa veni? Dixere beatae, Majoresque animae: nec eis tamen aut ea virtus, Aut ea lingua fuit, quibus haec aperire liceret, Excedit sensus meritumque vificatio; secundus, sensus; tertius, ars; quartus, cor
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝓpͥos sͥ uencdicat actus. uiuificat
sentit. uarias amplectit᷑ artes. Corrig̃
mus ĩest animalia bruta. ꝑticipant a¬
lium duo nr̃e ꝓpͥetatis. Tres sunt ⁊ suꝑ¬
um suꝑi tñ antefertur. Ex actu pͥmo
uegetantur corꝑa crescunt. Prouenit in
dit. gustat. odorat. odit amat. petit apta
sͥ contraria uitat. S oluit᷑ in sompnos
in sompnia m̃te uagatur. Pret̾iti me¬
minit uentis instat ag̃q plurima q̃
sensu ñ ex rõe g̾unt. Tertius ĩgenuas
ingenium uł disciplina ministrat. Col¬
ligit e uario ꝓfectu m̃tib heret. Qrtus
ab iicitis reuocat residetq reatus ab¬
uirare docet. extunc agnosce sele. incip̃
inq nouũ niti ac transire decorẽ. Di¬
cimus ex qͥnto ne᷑ lege ten̾i. Res incõ¬
cessas uirtutis amore cauere. concessis
aliquot etiam sine teste car̾e. S̾extus
in aspectũ solis lucisq suꝑne pene pa-¬
rẽ suꝑis animã rapit ĩmaculatã. Sep¬
timus astringit stabiliq subartat a¬

Expanded text:
tem sibi vindicat actus: Vivificat, sentit, varias amplectitur artes, Corrigitmus inest, animalia bruta Participant alium, duo nostrae proprietatis, Tres sunt et superum: superi tamen anteferuntur. Ex actu primo vegetantur corpora, crescunt; Provehit inde dit, gustat, odorat; Odit, amat; petit apta sibi, contraria vitat; Solvitur in somnos, in somnia mente vagatur; Praeteriti meminit, venturis instat, agitque Plurima quae sensu non et ratione geruntur. Tertius ingenuas ingenium vel disciplina ministrat, Colligit, et vario profectu mentibus haeret. Quartus ab illicitis revocat, mentisque reatus Abjurare docet; et tunc agnoscere sese Incipit, inque novum discit transire decorem. Discimus ex quinto naturae lege teneri, Res inconcessas virtutis amore cavere, Concessis aliquot etiam sine teste carere. Sextus in aspectum solis lucisque supernae Pene parem superis animam rapit immaculatam. Septimus astringit stabilique subarrhat a
Abbreviated transcription (Latin):
principiũ hñs ex qͦ est ꝑfecta ẽ in
gen̾e suo. unde ex quo ẽ sciret omnia q̃ al
hoĩe scui possunt nisi grauitas carnis ẽt
ꝙ ꝑ primum hoĩem qui ante corruptõe
humanitatis ex qͦ fuit ꝑ fecte habuit sa¬
entiam humanã ꝓbari potest. S cormpta
humanitate ex quo ꝯiungit᷑ corruptor
corrũpitur nec ꝓprie etates suas potest e¬
c̾e̾ donec usu ⁊ exꝑientia ⁊ aliquꝰ doctrina
ud̾e̾ tam̃ ñ potest ibi nisi prius assuescat
tenebriᷤ ⁊ lum̃ accendat᷑.

Expanded text:
principium habens, ex quo est, perfecta est in genere suo: unde ex quo est, sciret omnia quae ab homine sciri possunt, nisi gravitas carnis esset. Quod per primum hominem, qui ante corruptionem humanitatis, ex quo fuit, perfecte habuit scientiam humanam, probari potest. Sed modo corrupta humanitate, ex quo conjungitur corruptioni, corrumpitur. Nec proprietates suas potest exercere, donec usu et experientia et alicujus doctrina videre tamen non potest ibi, nisi prius assuescat tenebris, vel lumen accendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sentiam tenent᷑ in corꝑe t̾reno ⁊ humido.
ut oĩm qͣtuor fiat tẽꝑatõ pꝰt eiusdẽ aĩe ab¬
cessum ad suꝑna euadt ac sese expediũt. Igͦ¬
aĩa p̃sentia sua corpus uiuificat ⁊ sͤ colli-¬
gata ẽ ei. ut nͨ cum uelit se inde segrega-¬
re possit nͨ retin̾e cũ iussionẽ creatoris au¬
ꝑis. ⁊ de morte corꝑis descendit mors aĩe
Sicut enim anima uita sua fac̃ carnẽ ui¬
uentẽ ⁊ de fonte nẽ sue unigat eam ani-¬
mando. sic caro ꝑcorruptelam mat̾ie sue
animam si cupiditatib illicitis illiga
aut carnẽ .i. ut aut carnẽ spũalem aĩa
nirtutibz suis pr̃et aut animam carna¬
lem caro nutxeiꝰ efficiat. Anima tam̃ de
nis ei ꝓpinatum fu̾it nec caro ad de ui-¬
ta retin̾e potest nisi ab aĩa fu̾it irriga¬

Expanded text:
nimae praesentiam tenentur in corpore terreno et humido, ut omnium quatuor fiat temperatio, post ejusdem animae abscessum ad superna evadunt ac sese expediunt. aque presentia sua corpus vivificat et sic colligata est ei, ut nec cum velit se inde segregare possit, nec retinere cum iussionem sui creatoris auporis, et de morte corporis descendit mors animae. Sicut enim anima vita sua facit carnem viventem, et de fonte naturae suae irrigat animando; sic caro per corruptelam materiae suae animam, si cupiditatibus illicitis illigavam; id est, ut aut carnem spiritualem anima virtutibus suis praestet, aut animam carnalem caro victrix ejus efficiat. Anima tamen nihil de ei propinatum fuerit: nec caro aliquid de vita retinere potest, nisi ab anima fuerit irriga
Abbreviated transcription (Latin):
ne niio calore cor ꝯsumat᷑ ⁊ dissoluat᷑.
Sedes ignis ẽ in corde. ⁊ id̾o infu̾s ẽ latũ
⁊ suꝑius acutũ. qr formam ignis retinz
Q̾dam ã ignea uis aere tẽꝑata a corde ad
lata ꝑ ocłos nares aures ceteraq instru-¬
menta sensuũ foras egredit᷑ ⁊ ex contactu
ext̾iori formata .u. sensus corꝑis facit. Q¬

Expanded text:
ne nimio calore cor consumatur et dissolvatur. Sedes ignis est in corde; et ideo inferius est latum, et superius acutum; quoniam formam ignis retinet. Quaedam vis ignea aere temperata a corde ad lata per oculos, aures, nares, caeteraque instrumenta sensuum, foras progreditur, et ex contactu exteriorum formata quinque sensus corporis facit;
Abbreviated transcription (Latin):
alitas aĩe gens simlitudinẽ ad ꝑsonalẽ
umonẽ eius eẽntiam susciꝑe potest. Itaq¬
niuificatõe ⁊ sensificatõe descendit a sa
ad car corpus. Presentia namq sua
illd̃ uiuificat colligit in unũ atq in u¬
no tenet defluere atq contabesc̾e ñ sinit
qz gignendo

Expanded text:
alitas animae gerens similitudinem ad personalem unionem ejus essentiam suscipere potest. Na ad corpus. Praesentia namque sua illud vivificat, colligit in unum, atque in uno tenet; defluere atque contabescere non sinit, ue gignendo
Abbreviated transcription (Latin):
iusiblia intuenda. Deinde mixta qͣdam pes-¬
mo cum aere ponit᷑ scdõ cum aere caligñ¬
so ac nebuloso t̾cio cum corpulentiore hn¬
more. qͣrto cum t̾rena crassitudĩe. sicq sẽ¬
sus qͥnq cũ ip̃o sensu ocłoꝵ ꝑficit uͥ ipa so¬
la excellit. Isti sensꝰ qr in sola facie p̃locati
sunt: ideo scriptũ arbitr᷑ qm̃ in faciẽ d̾s ĩ¬
sufflauit hõĩ spiracłm uite cũ fc̃s est ma
numam uiuentẽ. Ant̾ior qͥ ppe ꝑs post̾ion

Expanded text:
isibilia intuenda; deinde mixtura quadam primo cum aere puro, secundo cum aere caliginoso atque nebuloso, tertio cum corpulentiore humore, quarto cum terrena crassitudine, quinque sensus cum ipso sensu oculorum perficit, ubi ipsa sola excellit. Isti sensus quia in sola facie praelocati sunt, ideo scriptum arbitror quod Deus in faciem insufflavit homini spiraculum vitae, et factus est in animam viventem
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ẽẽ et uiu̾e ⁊ mou̾i scd̃m intellectũ ⁊ sẽ¬
sum appetit ꝓpriam concupiscẽs nalem
⁊ plenam ẽẽntiam gͦ uidetur ꝙ uidetur
ꝙ uoluntas nõ sit nisi adeẽ ⁊ uiu̾e ⁊ sẽ¬
s. naturalis ⁊ deliberatua. Nat᷑alis est

Expanded text:
dem esse et vivere et moveri secundum intellectum et sensum appetit propriam concupiscens naturalem et plenam essentiam’; ergo videtur quod voluntas non sit nisi ad esse et vivere et sens
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq ⁊ melancolicis ⁊ febricitantib ⁊ ĩ
ebriatis uisiones apparẽt turbate. Inflati-¬
discreto sensoꝵ motus motus ex unoqͦ
sensibilium conseq̃ntia ⁊ ordinata facit
pnis memoriam nõ hẽmus. Huiꝰ cã est
dit. Dormientes enim ñ sentimus ⁊ eoꝵ¬

Expanded text:
Itaque melancholicis, et febricitantibus, et Itaque melancholicis, et febricitantibus, et inebriatis, visiones apparent turbate. Inflatidiscreto, sensuum motus ex unoquoque sensibilium, consequentia et ordinata facit mnis memoriam non habemus. Huius causa est, dit; dormientes enim non sentimus, e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃q sensum inficiunt. ⁊ ab eis fica pas¬
sio ñ solum oꝑantib sensib ĩ est aisthe¬
iam et cessantib uelut si ꝙͣ motũ fu̾it
ab alt̾o cessante motore manet ip̃m mot̾
ita ẽ ut non mouebaturab illo. Sic itaz
nõ solum igilantium motus a sensi¬
bilib fc̃i remanent etiam sensib tran-¬
seuntib s ⁊ cũ dormuus. Magis enĩ
ñ apparent eo ꝙ int̾diu quidẽ expellantꝰ
⁊ euanescant intelligentia ⁊ sensib oꝑ¬
antib sicut minor ignis a maiore ⁊ ꝑue
passiones a magnis. Noctu uͦ pp̃ silenti¬
um sensuum ⁊ infirmitatem oꝑandi
suꝑcrescunt ⁊ continue fuint ⁊ sepe qͥdẽ
similes sepe uͦ malias figas dissoluti ꝑ
sb̃iecte mat̾ie resolutoem. Ac ꝑ hoc nec
post escam continuo sicut nez infantibz
apparent sompnia quomͦ in humido
ꝑturbato nulla apparet umbra uł etiã
uidet᷑ ꝑturbata. Silente uͦ hũido pura
apparent. indormendo phantasmata ⁊
reliqui motus qui a sensibilib accidũt

Expanded text:
s facta passio, non solum operantibus sensibus inest arteiam et cessantibus. Velut si quid motum fuerit ab altero, cessante motore manet ipsum motum, ita ut movebatur ab illo. Sic itaque non solum in vigilantia, motus a sensibus facti remanent, etiam sensibus transeuntibus, sed etiam cum dormimus; magis enim tunc apparent, eo quod interdiu quidem expellantur et evannescant, intelligentia et sensibus operantibus; sicut minor ignis a maiore et parve passiones a magnis: noctu vero propter silentium sensuum et infirmitatem operandi, supercrescunt et continue fiunt; sepe quidem similes, sepe vero in alias figuras dissoluti, per subiecte materie resolutionem. Ac per hoc post escam continuo, cibis adhuc inflantibus non apparent somnia quoniam in humido perturbato, nulla apparet umbra, vel etiam videtur perturbata. Silente vero humido pura apparent in dormiendo phantasmata et reliqui motus qui a sensibilibus accidunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sia ꝑ sensum accipr̃ a re ⁊ sensu ⁊ ꝓcedit
ĩ phantasiam ⁊ sic ult̾ius ꝓcedit ad mo¬
uend̾ intellectũ. In sompino ã nõ est tał
ꝓcessus phantasmatis s potius a phan¬
tasia ꝓcedit ad sensum ꝑ distantiam ab
intelsectu. Unde intellcs manet ĩmobi¬
lis eo ꝙ non sit mouẽs ip̃m. Et tunc ñ de¬
sit iudicium intellc̃s desit etiam illa cõ¬
ꝑatõ sensus ⁊munis qͣ comꝑat ext̾ius ad
int̾ius: necesse acciꝑe ẽ simulachrũ ut rẽ.
t hoc latẽs¬

Expanded text:
nsu procedit in phantasiam, et sic ulterius procedit ad movendum intellectum. In somnio autem non est talis processus phantasmatis, sed potius a phantasia procedit ad sensum per distantiam ab intellectu. Unde intellectus manet immobilis, eo quod non sit movens ipsum, et tunc cum desit iudicium intellectus, desit etiam illa comparatio sensus communis qua comparat interius ad exterius, necesse est accipere simulacrum ut rem, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
una nã ⁊ subiecto ꝯtingit ꝙ si aĩa intẽ¬
dit motui unius potẽtie. statim abstra¬
hit᷑ a motu alt̾ius. Qͥa sicut dicit pħs
motus fortior in motib aĩe semꝑ exclu¬
dit debiliorẽ unde cum in sopniss aĩa
maxime intendit motui ymaginatõis
contingit qd̃ abstrahit᷑ a motu rõis ⁊ ĩ¬
tellc̃s. Alud accidẽs qr c̃ intelłs moneat᷑ a phã

Expanded text:
nimae et subiecto contingit quod si anima intendit motui unius potentiae, statim abstrahitur a motu alterius, quia, sicut dicit Philosophus, motus fortior in motibus animae semper excludit debiliorem. Unde cum in somnis anima maxime intendit motui imaginationis, contingit quod abstrahitur a motu rationis et intellectus.
Abbreviated transcription (Latin):
alexandro ã ꝙ licet intelligerbile denu¬
datum pure a mat̾ia ⁊ mat̾ialib appẽ¬
diciis dr ĩtelligẽtia s ĩ ł de aĩa ĩtelligẽtia
⁊sueuit appellari actꝰ ĩtlłigendi sic̃ ĩ .ini ubi
dr̃. intelligẽtia ĩ diuisibiliũ. ĩ hiis ẽ cir-¬
ca q̃ non est falsum. Richard̾ uͭ de sc̃o
uictore simpliciorẽ actum intellc̃s dic̃ ẽẽ
intelligentiam in illo qui fertur in deũ
gentia quidẽ ñ app̃hendit rẽ nisi ꝑ rñ¬
ctõem forme sue cum forma illius. Ip̃a¬
q intelligentia ẽ locus formaꝵ ĩtelli¬
ligentie fc̃a est comp̃hensibsis oĩm re-¬
rum ꝑ unitatẽ eẽntie sue q̃ dux̃ adesse eã
formaq adesse ĩtelligentie ꝑfectõr ⁊
clarior est forma aĩe prima uero forma
uniu̾sał est origo oĩs forme. ⁊ ex eiꝰ scĩa
inquirit᷑ om̃is forme scĩa. Ip̃a denq

Expanded text:
Alexandro autem quodlibet intelligibile denudatum pure a materia et materialibus appendiciis dicitur intelligentia. Sed in libro de anima intelligentia consuevit appellari acr: ‘Intelligentia indivisibilium in his est circa quae non est falsum’. Richardus vero Victore simpliciorem actum intellectus dicit esse intelligentiam , ut illum qui fertur in deum gentia non apprehendit rem, nisi per coniunctionem forme sue cum forma illius. Ipsaque intelligentia est locus formarum intelliis omnium rerum per unitatem essentie sue, que duxit eam ad esse, formaque intelligentie perfectior et clarior est forma anime. Prima vero forma universalis est origo omnis forme, et ex eius scientia inquiritur omnis forme scientia. Ipsa denique
Abbreviated transcription (Latin):
arbores qͥb nulla a maritudo respõdet flo¬
ri desucco. Siluestria uͦ glanlifã robora
th̾ebintus lentiscus. cedrus. tilia. ilex mi¬
nor et thimis. s taxi remoueant᷑ inimi-¬
ce. Sint arbores a septẽtrionali ꝑte dispoĩ¬
te frutices atq uirgulta ordĩes suas sb̾
qui humiles transeundo formet lacunas
qͣs oꝑiant rara ⁊ tnͣsu̾sa uirgulta sedes tu¬

Expanded text:
arbores, quibus nulla amaritudo respondet floarbores, quibus nulla amaritudo respondet flori de succo. Sylvestria vero glandifera, robora, terebinthus, lentiscus, cedrus, tilia, ilex minor et thymus: sed taxi removeantur inimi. Sint autem a septentrionali parte disposite fructices, atque virgulta ordines suos sub uc conveniat ociosus, qui humiles transeundo formet lacunas, quas operiant rara et transversa virgulta, sedes tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuideamus ut plena comꝑent᷑. Qmͣ rem uł
inspectõ uł mͣmuris magnitudo uł freq̃n¬
tia monstnͣt ⁊meantis ac remeantis exami-¬
nis ex uicina potiꝰ qm longingqͣ regione
ne aeris nouitate temptent᷑. Si uͦ lõgius
aduehende s̃ collo nocte portẽtur nec collora¬
te nec aꝑire aluearia nͥ uesꝑe i̾stante debemꝰ
Speculemur deiide p̃t triduum ne cẽ tanni-¬
as suas egrediat᷑ exam̃. hoc enim signo fu
orib uasculoꝵ. Apib stationẽ ñ lõge a
domini edib uł in orti ꝑte secreta ⁊ aprica
⁊ a uent̾s remota ⁊ calidiore locare debemꝰ
q̃ in qͣdratam ꝯstituta m̃surã fures ⁊ ac¬
cessus hoĩm pecudumq sb̃moueat. Sit hñ¬
chimũ iuolas ag̾stes affodillum amara-¬
cum iacinctum. qui iris uł gladiolus dr̃
similitudĩe folioꝵ narcisũ. crocũ. cet̾asq
h̾bas suaiuissi odoris et floris. ĩ fruticib rose¬
uͦ s̃ lilia uiole rosmarinꝰ hede̾. In arborib
zizifa amigdalus ꝑsicus pirus pomife̾q

Expanded text:
provideamus ut plena comparentur; quam rem, vel inspectio, vel murmuris magnitudo et frequentia monstrant commeantis ac remeantis examinis: ex vicina potius quam longinqua regione, ne aeris novitate tententur. Si vero longius aduehende sunt, collo nocte portentur, nec collocare nec aperire alvearia, nisi vespere instante debemus. Speculemur deinde post triduum, ne omne ianuas suas egrediatur examen: hoc enim signo fugoribus vasculorum. Apibus stationem non longe a domini edibus, vel in horti parte secreta et aprica et a ventis remota et calidiore locare debemus, que in quadratam constituta mensuram, fures et accessus hominum pecudumque submoveat: sit abunymum, violas agrestes, affodillum, amaracum, hyacinthum qui iris vel gladiolus dicitur similitudine foliorum narcissum, crocum, ceterasque herbas suavissimi odoris vel floris. In fructicib flave, rosmarinus, hedere. In arboribus zizifa, amigdalus, persicus, pyrus, pomifereque
Abbreviated transcription (Latin):
de s̃.S loca melliflua indicant apes
si cura fontes freq̃ntissĩe pascant᷑ Nam si
rariores uidebunt᷑ in hiis locis mellificari
utilit̾ nõ potest. Qd̃ si freq̃ntes aqͣnt᷑ ubi¬
co sĩt examĩa eaꝵ. hoc gen̾e possumꝰ inueĩre

Expanded text:
emus. Sed loca mellifica indicant apes, si circa fontes frequentissime pascantur. Nam si rariores videbuntur, in his locis mellificari utiliter non potest. Quod si frequentes aquantur, ubi sint examina earum hoc genere possumus invenire
Abbreviated transcription (Latin):
re. Aliqͥ mellis breuissimũ cura aqͣs nascu-¬
lum ponunt. de quo cum apis aqnͣda gͦta¬
u̾it ad ꝯmune pabulũ ꝑgẽs alias exhibe¬
bit. Quaꝵ freq̃ntiam sb̃inde crescentẽ no¬
tata reuolantiũ ꝑte us ad emina ꝑseq̃ris
Qd̃ si ẽ exam̃ in spelunca reconditum fu¬
mo eiciet᷑. Et cum exiert eris sonitu t̾ritũ
in frutice uł in aliqͣ silue se ꝑte suspẽdet¬
⁊ ita admoto uascło recipiet᷑. Si uͦ in caue
arboris ramo fu̾it: acutissĩa serra idẽ ramꝰ
supra infraq decisus ⁊ munda ueste cooꝑtꝰ
pot̾it afferri ⁊ int̾ aluearia collocari. uestigã¬
tur aũt mane ut tota die sufficiat ad seꝙ̃¬
dũ. Nam uesꝑe ꝑacto opere ad aqͣs ꝑacto s¬
ꝑe plerumq redeunt. uasa ã quib recipiũt᷑
ꝑfricanda sunt citreagĩe uł ħ̾bis suauib ⁊
ꝯsꝑgenda ymbre mellis exigui. Qd̃ si u̾no
fiat ⁊ cura fontes aluearia sic tincta ponã¬
t᷑ locis qͥb apum freq̃ntia ẽ multitudiem sͥ

Expanded text:
re. Aliqui mellis brevissimum circa aquas vasculum ponant, de quo cum apes aquanda gustaverit, ad commune pabulum pergens, alias exhibebit; quarum frequentiam subinde crescentem, notata revolantium parte, usque ad examina prosequeris. Quod si est examen in spelunca reconditum fumo eiicietur et cum exierit sonitu territum, infrutice, vel in aliqua silve se parte suspendet et ita admoto vasculo recipietur. Si vero in cave arboris ramo fuerit, acutissima serra idem ramus supra infraque decisus et munda veste coopertus, poterit afferri et inter alvearia collocari, vestigantur autem mane, ut tota dies sufficiat ad sequendum: nam vespere, peracto opere, ad aquas plerumque non redeunt. Vasa autem quibus recipiuntur perfricanda sunt citragine, vel herbis suavibus et conspergenda imbre mellis exigui. Quod si verno fiat et circa fontes alvearia sic tincta ponantur locis quibus apum frequentia est, multitudinem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ro consistit equalit̾ in qͣtuor uł plus ex a¬
qͣ ⁊ ex t̾ra. Cum gͦ tactus consistat ĩ cune¬
tõne ⁊ corruptõe. At uͦ aqͣ ⁊ terra det̾mi¬
magis faciat ad conseruatõem tactus et
mobilitatoem qͣm ad lassationẽ ⁊ ĩmobi
gͣuante organum tactus. Dicimꝰ itaq ad
na non sentit actualit̾ sine aliquo calido
xio eius est ĩ calido temꝑato scd̃ actũ ⁊ scdm

Expanded text:
ro consistit aequaliter ex quattuor vel plus ex aqua et terra; sed tactus consistit in carnetione et corruptione; sed aqua et terra determimagis faciat ad conservationem tactus et mobilitatem quam ad lassationen et immobiavante organum tactus. II Deindex natura, non tamen sentit actualiter sine aliquo calido xio eius est in calido temperato secundum
Abbreviated transcription (Latin):
las cum ab equerrio suo alias etiã mollit̾ se-¬
d̾etur. accepto regio stratu neminẽ unqͣm¬
alium p̃ter dominũ uehere dignatꝰ est. Docum̃¬
quis gais cesaris nullum p̾ter cesarẽ dorso re
cepit. Cuius priores pedes facie nestigii hu¬

Expanded text:
 Cum ab equario suo alio tempore molliter insideretur, accepto regio stratu, neminem unquam praeter dominum vehere dignatus est. Documequus Caii Ccepit; cuius primores pedes facie uestigii hu
Abbreviated transcription (Latin):
cula ꝓdider̃t. Quidam equoꝵ eĩ cantib tybia¬
rum quidam saltatõnib quidam colorum
uarietati nonnulli ⁊ accensis facib ad curs
bello sentiunt. a deo ut adu̾sarios morsu pe¬
tant. Aliqui ⁊̃ ꝓprios dominos recognoscũt
obliti sunt mansuetudĩs si mutent᷑. Aliqͥ pͤ¬
t̾ dominum dorso nullũ recipiunt. Int̾fectis
uł morientib dñis multi lacrimas fundũt
Solum enim equũ fert᷑ pp̃ hoĩem lac̾mam ⁊
doloris affectũ sentire uñ cẽtauris eqͦꝵ ⁊ hõim¬

Expanded text:
cula prodiderunt; quidam enim equorum cantibus tibiarum, quidam saltationibus, quidam colorum uarietate, nonnulli etiam accensis facibus ad cursbello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et in Centauri
Abbreviated transcription (Latin):
physiologꝰ ꝙ ht̃ faciem humanam usq ad
umbilicũ ab umbilico uͦ usq ad caudã cocod̾l¬
li figuram. Meatꝰ digestibilis qͣi foram̃ acꝰ ẽ
⁊ ideo more cet̾ar̃ ⁊ciꝑere ñ pot̾ sed tantũ pos.
Cau̾nas ht loco aurium ⁊ tres dẽtes tantũ.
Morsus eł tumorẽ ⁊ ĩflatõem inclucit. ⁊ irre¬
mediabilis ẽẽ ꝑhibet᷑ hic serpẽs hyeme in t̾ra¬
runt ꝙ si quis iuꝑe mortue renes ĩcaute cal¬
cau̾it grauius qͣm uenenũ ꝑhibet᷑ noc̾e. ⁊ irre¬
mediabile uulnus serꝑe

Expanded text:
phisiologus quod habet faciem humanam usque ad umbilicum, ab umbilico vero usque ad caudam, crocodili figuram. Meatus digestibilis quasi foramen acutus est et ideo more ceterarum concipere non potest, sed tantum per os. Cavernas habet loco aurium et tres dentes tantum: morsus eius tumorem et inflationem inducit et irremediabilis esse perhibetur. Hic serpens hyeme in terquod si quis vipere mortue renes incaute calcaverit, gravius quam venenum perhibetur nocere et irremediabiliter vulnus serpe
Abbreviated transcription (Latin):
ori m̾ito p̃̾ponit᷑ qm̃ ista dic̃ ducit ⁊ illa
sequit᷑ ⁊ ab ista sensus ⁊ ab illa motus
est sicut consiliũ p̾ceclit actõem. ⁊ qr cor¬
lis tempoꝵ nullus ẽ ag̾e aũt int̾ualla
temꝑm spontaneo motu nͥ ꝑ adiutoriũ
memorie nõ ualemus ideo tres qͣi uentͥ¬
culi ce̾bri demõstrant᷑. ynus ant̾ior ad
faciẽ a qͦ sensus hoĩs alt̾ post̾ioꝵad cerui¬
cem a quo motus om̃is t̾cius int̾ utrũ¬
q in quo memoriam uig̾e demonstrant
Nam cum sensu d sequitur motus nõ cõ¬
iectat hõ ꝙ faciẽdum ẽ si fu̾it ꝙ fecit oblitꝰ¬

Expanded text:
ori merito praeponitur, quia et ista ducit, illa sequitur, et ab ista sensus, ab illa motus est, sicut consilium praecedit actionem. Et quolis temporum nullus est, agere autem intervalla temporum spontaneo motu nisi per adjutorium memoriae non valemus; ideo tres tanquam ventriculi cerebri demonstrantur: unus anterior ad faciem, a quo sensus omnis; alter posterior ad cervicem, a quo motus omnis; tertius inter utrumque, in quo memoriam vigere demonstrant, ne cum sensum sequitur motus, non connectat homo quod faciendum est, si fuerit quod fecit oblit
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ⁊ equoꝵ aures. Namn et has notas ge¬
n̾osissĩo cuiq naͣ tribuit. Immota gͦ ẽ cau¬
da leon placido clemens blandienti. ꝙ rayx ẽ¬
Crebrior enim iracundia cuiꝰ cauda in princi¬
pio t̾ra u̾berat᷑ ⁊ increm̃to t̾ga ceu quodam
ungue imp̃sso siue dente. Acer ꝓfluit sangͥs
Idem saciati in noxii sunt. Generositas ĩ ꝑi¬
culis maxime dep̃hendit᷑. Nã ĩ illo tantũmo¬
do ꝙ sꝑnẽs tela diu se collo t̾rore tuet᷑ ac uelut
cogi testat᷑. cogiturq nõ tanqͣm ꝑiclo coactus
sed tanqͣm am̃tia iratus. Illa nobilior antini
significatõ ꝙ qͣmlibet magna canũ ⁊ uenan-¬
tium urgente ui ꝯtẽptim restitans cedit ĩ cã¬
pos ⁊ nͥ spectari potest. Idẽ uͦ u̾u̾gulta siluas¬
q penetrau̾it acerrimo cursu fertur uelut tͣ¬
dc̃m ẽ insilit saltu quo in fuga ñ utit᷑. Uuln̾a¬
tur obseruatõe mira ꝑcussorẽ nouit. ⁊ ĩ qͣnta-¬
libet multitudine appecit. Eum uero qͥ tela qui¬

Expanded text:
et equorum aures; namque et has notas generosissimo cuique natura tribuit. inmota ergo placido, clemens blandienti , quod rarum escrebrior enim iracundia, cuius in principio terra verberatur, incremento terga ceu quodam ungue inpresso sive dente ater profluit sanguis. iidem satiati innoxii sunt. generositas in periculis maxime deprehenditur , non illo tantum modo, quo spernens tela diu se terrore solo tuetur ac velut cogi testatur cooriturque non tamquam periculo coactus, sed tamquam amentiae iratus. illa nobilior animi significatio: quamlibet magna canum et venantium urguente vi pis et ubi spectari potest; idem ubi virgulta silvasque penetravit, acerrimo cursu fertur velut abtur, insilit saltu, quo in fuga non utitur. 51 vulneratus observatione mira percussorem novit et in quantalibet multitudine adpetit; eum vero, qui telum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ctu ꝓbamꝰ quicꝙͥ cet̾is sensib iudicare nõ
possumus. Duo uͦ gn̾a tactus ẽẽ patet. Nã
aut extrinsecus uenit ꝙ feriat aut intus
in ip̃o corꝑe oritur. unicuiq sensui ꝓpͥam
tur ꝙ audiend̃ est aurib. Mollia ⁊ da ta¬
ctu estimant᷑ sapor gustu odor narib ducit

Expanded text:
ctu probamus quidquid ceteris sensibus iudicare non ctu probamus quidquid ceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; nam aut extrinsecus venit quod feriat, aut intus in ipso corpore oritur. Unicuique autem sensuitur, quod audiendum est, auribus: mollia et dura tactu aestimantur, sapor gustu, odor naribus ducit
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quib duo aꝑiunt᷑ ⁊ claudunt᷑ duo sẽ¬
eos aĩa sb̃tilissime totum corpꝰ agitat uigore
sentiendi. Unde et p̃sentia nuncupant᷑ ꝙ sĩt
presensib sicut p̃ oculis q̃ presto sunt ocłis
Hunc ã quidam asseuant fi aut ext̾na e-¬
th̾ea luce aut int̾no spu lucido ꝑ tenues uias
a cerebro uenientes atq penetratis tuntcis
cetis sensib ac p̃stantior siue uelocior am¬
plĩq uigeat qͣnͣt̾ memoria int̾ cet̾a m̃tis officia u¬
cinior est enim c̾ebro unde om̃ia manẽat
ex quo fit ut ea q̃ ad alios ꝑtinẽt sensꝰ inde
dicamꝰ ueluti cum dicimꝰ. Uide quomͦ sonat
Uide quomͦ sapit sic et ceta. auditꝰ appella¬
tus ẽ ꝙ uoces hauriat hoc est aere u̾berato su¬
cipiat sonos. O doratꝰ quasi odoris attactus
Tacto enim aere sentitur. S ic ⁊ olofc̃s ꝙ o
dorib afficiat᷑. Gustus a gutture dc̃s est. ta¬
ctus eo ꝙ pertractet ⁊ tangat. ⁊ ꝑ omĩa m̃bra
membra uigorẽ sensus asꝑgat. Nam ta¬

Expanded text:
Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semeos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, quod sint prae sensibus: sicut prae oculis, quae praesto sunt oculis. fieri quidam adseverant aut externa aetherea luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes, atque penetratis tunicis ceteris sensibus ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter cetera mentis officia. Vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit ut ea quae ad alios pertinent sensus, 'vide' dicamus; veluti cum dicimus: 'Vide quomodo sonat,' 'vide quomodo sapit,' sic et cetera. Auditus appellatus, quod voces auriat; hoc est aere verberato suscipiat sonos. Odoratus quasi aeris odoris adtactus. Tacto enim aere sentitur. Sic et olfactus, quod odoribus adficiatur. Gustus a gutture dictus. Tactus, eo quod pertractet et tangat et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam ta
Abbreviated transcription (Latin):
ał ꝑuũ de t̾ ingrum et cecũ de t̾ra genitũ ⁊plu¬
ta et lutulenta s corrupta. hꝰ pellis multoꝵ pi¬
loꝵ ẽ ⁊ suaius ualde s tet̾rimum colorẽ ht̃. In t̾¬
in hĩtat u̾miũ esca uiuit. In fame qͦ t̾ram co¬
medit. Auq̃n uͦ terra siti arente egrediturs qr
cecũ est ad locum unde exiit redire nescit. Unde
plerumq fit ut anticipatũ occidat᷑ licet ã ceca
medio eius pupillam ocłoꝵq colorẽ acdispõ¬
nẽ s corio tectam. In qͦ ⁊sideranda ẽ ꝓuidẽtia cre¬
atoris qui bestiole in tenebris ⁊ in terre latiblĩs
hĩtanti dedit ocłos ad plenũ formatos ⁊ tñ liũe
priuatos. ut ⁊ utilitati uł necessitati satiffac̾et¬
⁊ nature decus om̃imode ñ negaret. licet ã t̾ra
tã dẽpso uidelicet ac surdo elem̃to obruta om̃i
tam̃ aĩali liqͥdiꝰ audit ꝙ in hoc utiq mag̃ mir̃¬

Expanded text:
arvum nigrum et cecum, de terra genitum compluta et lutulenta, sed corrupta. Huius pellis multorum pilorum est et suavis valde, sed teterrimum colorem habet. In terra habitat, vermium esca vivit. In fame quoque terram comedit aliquando vero terram siti arente egreditur. Sed quia cecum est, ad locum unde exit redire nescit: unde plerumque fit ut anticipatum occidatur. Licet autem ceca medio eius pupillam, oculorumque colorem ac dispositionem, sed corio tectam. In quo consideranda est providentia creatoris, qui bestiole in tenebris et latibulis habitanti, dedit oculos ad plenum formatos et tamen lumine privatos, ut et utilitati et necessitati satisfaceret et nature decus omnimode non negaret: licet autem terra, tam denso videlicet ac surdo elemento obruta sit, omni tamen animali liquidius audit: quod in hoc utique magis mir
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uecant᷑ articłi aliubi int̾uentu. aliubi am¬
bitu. aluibi transitu ligantes. hic teretes
illic lati ut q̃ possit figuratõ ne hiis alli¬
dantib incisi mir̃q uulneratis summus do-¬
lor p̾sectis nullus. Sine n̾uis q̃dam anima¬
lia sunt ut pisces. art̾iis enim constant. S
neq hiis molles. Piscium gn̾i ubi sunt n̾¬
ui int̾iores ⁊ducũt m̃bra suꝑiores reuocant

Expanded text:
qui vocantur articuli, aliubi interentu, aliubi ambitu, aliubi transitu ligantes, hic teretes, illic lati, ut quaeque poscit figuratio. 218 nec hi solidantur incisi, mirumque, vulneratis summus dolor, praesectis nullus. sine nervis sunt quaedam animalia, ut pisces, arteriis enim constant; sed neque his molles piscium generis. ubi sunt nervi, interiores conducunt membra, superiores revocant
Abbreviated transcription (Latin):
rat mat̾i̾am in istis aũt oportet ẽẽ ma¬
t̾iam ante p̃paratam. Qd̃ aũt illa nõ gene¬
rant de sb̃a sb̃a sua. huiꝰ cã est qr sunt ho¬
mogenea. In homogeneis &̃ nich est ꝙ in
potentia sit ad formam s totum ẽ in actu
tia et q̃dam actu. Nutrim̃tum enim assimi-¬
batum ẽ ꝑs potentia ⁊ non actu. Cum itaq
generatõ fiat ex ente potentia ⁊ non actu. In
hiis q̃ sunt animata debet fi̾ gn̾atõ extali¬
b ꝑtib. In ilł aũt q̃ non sunt animata fĩ

Expanded text:
am. In istis autem oportet esse materiam ante praeparatam. Quod vero illa non generant de sua substantia , huius causa est quod homogenea sunt, et in homogeneis nihil est quod sit in potentia ad fortia et quaedam actu; nutrimentum enim assimilatum est pars potentia, et non actu. Et cum generatio fiat ex potentia ente, et non actu, in his quae sunt animata, debet fieri generatio ex talibus partibus. In illis autem quae non sunt animata,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ megac̃ Q renti empedocles cur uiu̾et. inqͥt
ut astra ꝯspiciam. celũ substrahe nullusero.
S eneca ad luciliũ. Uetas me celo int̾esse
.i. uibes me capite demisso uiu̾e. Maior sum
⁊ ad maiora genitus qm ut corꝑis mei sim¬
mancipium. ꝙ quidẽ nõ alit̾ aspicio qͣm ũ¬
culum aliꝙ lib̾tati mee curundatum cuiꝰ cõ

Expanded text:
m. Querenti Empedocles cur viveret, inquit ut astra Inspiciam, celum subtrahe nullus ero.stole ad Lucilium Vetas me celo interesse, id est iubes me capite demisso vivere. Maior sum et ad maiora genitus, quam ut corporis mei mancipium sim. Quod equidem non aliter aspicio, quam vinculum aliquod libertati mee circundatu
Abbreviated transcription (Latin):
mentis qͣmuis et in ip̃o corꝑe hẽat qͣndam ꝓpri¬
etatem q̃ hoc indicet ei ꝙ erecta statura fc̃s ẽ
ut hoc ip̃o ammoneret᷑ ñ sibi t̾rena ẽẽ sec¬
tanda uelut pecora quoꝵ uoluptas om̃is
ex t̾ra est unde in aliũ cũcta ꝓna at ꝓstͣcas

Expanded text:
mquam et in ipso corpore habeat quandam proprietatem, quae hoc indicet, quod erecta statura factus est, ut hoc ipso admoneretur non sibi terrena esse sectanda, uelut pecora, quorum uoluptas omnis ex terra est: unde in aluum cuncta prona atque pros
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fructus arboꝵ declit d̾ ĩ escam hõib ⁊ aĩali¬
b:⁊ ꝙ in escam inde colligit᷑ qr ante pcc̾m
nil noxiũ aut st̾ile t̾ra ꝓduxit. Et nota ꝙ
in maximis ut in leonib ꝑdidit hõ dñiũ
ut sciat se amisisse ⁊ ĩ minimis ut in mus¬
cis. ⁊̃ ꝑlidit ut sciat ulitatẽ suam. In me¬
diis aũt dominiũ ht ad solatiũ ut sciat se

Expanded text:
 in escam hominibus et animalibus. Quod inde colligitur, quia ante peccatum nihil noxium, aut sterile terra produxit. Et nota quia in maximis, ut in leonibus, perdidit homo dominium, ut sciat se amisisse, et in minimis, ut in muscis etiam perdidit, ut sciat vilitatem suam; in mediis habet dominium, ad solatium, et ut sciat se
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt q̃ ip̃e filius nouit in seip̃o. Sciũt
gͦ inuicẽ pr ⁊ filius s ille gignendo iste
unusquisq eoꝵ simul uidet ñ ꝑticulatĩ
aut sigillatim uelut alt̾nante ꝯspecta
hinc illuc ⁊ iñ. huc ⁊ rursꝰ uł inde uł ĩn
in aliud atq aliud ut alia uid̾e̾ ñ possit
nisi ñ uidẽs alia. s ut dixi simul ⁊ oĩa
uidet.¬

Expanded text:
ta sunt, quae ipse Filius novit in se ipso. Sciunt ergo invicem Pater et Filius: sed ille gignendo, iste unusquisque eorum simul videt; non particulatim aut singillatim, velut alternante conspectu hinc illuc, et inde huc, et rursus inde vel inde in aliud atque aliud, ut aliqua videre non possit nisi non videns alia: sed, ut dixi, simul omnia videt
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate sequit᷑ rõem licet scd̃m ordi-¬
nẽ debitũ sequi debeat. Ad id ꝙ ult̾ius
q̃ritur utrum om̃is uoluntas sit finis
Dicend̃ est ꝙ sic si accipiat᷑ uoluntas
respectu uoliti extͣ. S ibi finis accip̃r ul¬
timum intentũ ꝑ appetitũ hoc enĩ semꝑ
⁊ consiliũ. S modꝰ acquirendi ip̃m ñ ẽ
det̾minatus. ⁊ iõ consiliũ ẽ de ip̃o. Si ã¬
ẽ accipiatur uoluntas mͥ respectu obie-¬
cti extra s respectu uiriũ intra aĩam qͣs
mouet ad actum. tunc uer̃ ẽ ꝙ uolun-¬
tarie rõcinatur ⁊ noluntarie disponit ⁊
consulit. Et hoc modo uoluntas pot̃ ẽẽ eiꝰ¬

Expanded text:
ate sequitur rationem, licet secundum ordinem debitum sequi debeat. 11 Ad id quod ulterius quaeritur, utrum omnis voluntas sit finis, dicendum quod sic, si accipiatur voluntas respectu voliti extra; sed ibi finis accipitur ultimum intentum per appetitum; hoc enim semper odus acquirendi ipsum non est determinatus, et ideo consilium est de ipso. Si autem accipiatur voluntas non respectu obiecti extra, sed respectu virium intra animam, quas movet ad actum, tunc verum est quod voluntarie ratiocinatur et voluntarie disponit et consulit; et hoc modo voluntas potest e
Abbreviated transcription (Latin):
Et sic om̃is uoluntas dũ modo ꝓpͥe su¬
matur uoluntas ẽ in rõne. Et iste mo¬
dus ẽ incõꝑatõe ad iid̃ cuius ẽ uoluntas
ut sb̃iecti. etiar Est etiam in rõe in cõꝑatõe
ad obiectum .i. uolitũ qr uolitũ antecedẽ¬
ter debet ẽẽ ex rõne det̾minatũr. Et sic ñ¬

Expanded text:
et sic omnis voluntas , dummodo proprie sumatur voluntas, est in ratione , et iste modus est in comparatione ad id cuius est voluntas ut subiecti. Est etiam in ratione in comparatione ad obiectum, idest volitum, quia volitum antecedenter debet esse ex ratione determinatu
Abbreviated transcription (Latin):
naͣm non solũ aliis alia dedisse t̾ris
ammalia s in eodẽ q situ q̃dam aliqͥb
locis negasse In messia silua ytalie non
nisi in ꝑte reꝑiunt᷑ higlires. In licia dorcli¬
des non transeunt montes saxis uicinos
t̾ui ⁊ cuta arginulam elatum montẽ ñ
excedunt ⁊ aurib. ⁊̃ in monte fissis. In por¬
tu selene insulam uicinam mustele non
tnͣseunt. In boetia lebadee illate solum ip̃m
fugiunt. Q iuxta more omeno tota subru¬
unt arua talpe qͣrum epellib cubicłaria ui¬
dimus stragła adeo ne religiosa qͥdẽ a portẽ¬
tis submouet delicias. In itaca lepores illa¬
ti moriunt᷑. extremis quidẽ in littorib. ¶y
araneis uenenatꝰ est morsus eosdem ult̾ior
omnino animal pp̃ phalanguim. In affrica
q̃dam ammalia indigenis ĩnoxia adue-
ta eufratis maxĩe rippas dormientes syros
non attingũt aut etiam calciati mordere
nõ sentiunt᷑ maleficia. alios uͦ cuiuscũq
gentis infesti auide ⁊ cũ cruciatu exanni-

Expanded text:
am non solum alia aliis dedisse terris animalia, sed in eodem quoque situ quaedam aliquis locis negasse. in Mesia silva Italiae non nisi in parte reperiuntur hi glires. in Lycia dorcades non transeunt montes Sexis vicinos,cervi, et circa Arginusam Elaphum montem non excedunt, auribus etiam in monte fissis. 226 in Poroselene insula via mustelae non transeunt. item Boeotiae Lebadeae inlatae solum ipsum fugiunt, quae iuxta in Orchomeno tota arva subruunt, talpae. quarum e pellibus cubicularia vidimus stragula: adeo ne religio quidem a portentis submovet delicias. in Ithaca lepores inlati moriuntur extremis quidem in litoribus, araneis venenatus est morsus; eosdem ulterior m animal praeter phalangium. in araaedam animalia indigenis innoxia advenaca Euphratis maxime ripas dormientes Syros non attingunt aut, etiamsi calcati momordere, non sentiuntur malefici, aliis cuiuscumque gentis infe