comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uno peccatore penitentiam agente.
quam supra nonagĩta nouem iustisꝗ
ñ indigent penitentia. Et ouem ꝑdi¬
tam: nonaginta nouem ñerrantib
relictis. humero pupastoris ad oui¬
le portandam dominus ip̃e testatuł.
Siouis ꝑdita errans post inuentionẽ
ad ouile humero deportatur: p̃dictiᷤ
eccłe ministĩum lapsus ñ reuocetur.
Sicut inapocalipsis dicitur. demini¬
stro eccłe. Memento unde cecidis.⁊ a
ge penitentiam.⁊ prima oꝑa fac. Od
enim ẽ grauius aut carnale delictum
comittere sine quo pauci inuemiun¬
tur aut dei filium iureiurando nega¬
re: inquo uerbo hunc ip̃m beatũ pe¬
trum apłors principem: ad cuius sa¬
crum corpus indigni sedemus. lapsũ
ẽẽ cognouimus. Si post negationem:
penitentia secuta est. ⁊ poit penitñti
dixit. Idem.post acerrimam peni¬
fuos. et loquar tecum: quia enĩ iacentilo¬
rum: S⁊ sciendum ẽ. quia alia s̃ q̃ iacẽtes
alia q̃ stantes. audire debemus. Iacentin
dicitur ut surgat. stanti autẽ precipitur.

Expanded text:
o peccatore poenitentiam agente, magis quam super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia . Et ovem perditam, nonaginta novem non errantibus relictis, humero pii pastoris ad ovile reportatam Dominus ipse testatur. Si ovis perdita errans post inventionem ad ovile humero reportatur, cur iste Ecclesiae ministerium lapsus non revocetur? Sicut in Apocalypsi dicitur de ministerio Ecclesiae: Memento unde excideris, et age poenitentiam, et prima opera fac . Quid enim est gravius, aut carnale delictum admittere, sine quo pauci inveniuntur, aut Dei filium jurejurando negare? In quo verbo hunc ipsum beatum Petrum apostolorum principem, ad cujus sacrum corpus indigni sedemus, lapsum esse cognoscimus. Sed post negationem poenitentia secuta est, et post poenitentidixit. C. XVII. Post acerrimam poentuos, et loquar tecum? Qui enim jacenti lorum? Sed sciendum quia alia sunt quae jacentes, alia quae stantes audire debeamus. Jacenti enim dicitur ut surgat, stanti autem praecipitur
Abbreviated transcription (Latin):
niquum est ut quiᷤ se uidicari ꝯdempnit.
si audiant adulteros uiros pende
similes adulteris feminis penas cũ
tanto grauius eos puniri oportuerit
quantomagis adeos ꝑtinet et uirtu¬
te uincere:. et exemplo regere feminã¬
mulieris sic adulterando grauius ḋ¬
onmechaberilinquit quam mulier.
idest non ibis adaliam aliquã preter
uxoremtuam.tu autemexigis hoc ab
cadis et uis uxorem tuam uictricem
ẽẽ tu uictus iaces et tu cum cap̃ sis ux
ris precedite adeum cuius caput es.
Nis tuam domum capite deorsum pẽ¬
dere: Caput enimest mulieris uir: Ubi
autem melius uiuit mulier quam u¬
uir capite deorsum pend domus.Sic
est caput uir. Melius debet uiuereuir.
et preceđe mõribus bonis factis uxorẽ
miserit uxorem suam causa fornicatio¬
nis illa uiuente aliam ducere potĩt
quod aut fieri hoc ñ possit. Testatur
culum coniugii fornicationẽ dissolui
coniuges sint q̃ seꝑati. Cum illis aut̃
q̃ post suum repudium copulati. Nul¬
uxor obcausa fornicationis si man¬¬

Expanded text:
niquum est ut quisque judicare de si audiant adulteros uiros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto grauius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et uirtute uincere et exemplo regere feminamulieris, sic adulterando gravius delinquit quam mulier.id est non ibis ad aliquam preter uxorem tuam. Tu autem exigis hoc ab cadis et vis uxorem tuam victricem esse et tu victus iaces. Et cum tu caput uxoris sis, precedit te ad deum, cuius caput es. Vis tuam domum capite deorsum pedere? Caput enim mulieris est vir. Ubi autem melius vivit mulier quam vir, capite deorsum pendet domus. Si caput est vir, melius debet vivere vir, et praecedere in omnibus bonis factis uxorem miserit uxorem suam causa fornicationis, illa vivente aliam ducere possit? Quod autem hoc fieri non possit, testatur culum conjugii fornicatione non potestconjuges sint etiam separati; cum illis autemrint etiam post suum repudium copulati. Nuxor ob causam fornicationis, sed mane
Abbreviated transcription (Latin):
bono coniugali adulterium committi
tur u cum ꝓprie libidimis instinctu uł
aliene consensu cum altero. uł altera cont᷑
pactum ꝯiugale concumbitur atq ita¬
frangitur fides q̃ in rebus corporeis ⁊ ab¬
iectis magnum animi bonum ẽ.⁊ideo eis
salutem quoq corꝑalem quam q̃ uita ista
ꝯtinetur certum ẽ debere post poni. Item
cui qui preter matrimoniifedus miscẽt᷑
trimoni aliis federa feminis admisceat᷑
nemmem reluctari adulterum eẽ:quiuł
du languente uł diu absente ut ꝯtinen¬
ter uiuere cupiente uxore sua alteri cõ¬
rum inista deprehendanturꝰ fuisse ꝗa
nec ꝓprie ubidinis instinctunec alieneo
sensu nec uiro suo languente uł absente
sit. si uiolent̃ aliena libidine oporessa: uñ
ꝑtulit apparet quod nec adultera nec
fornicaria dicipot̃. Vñ nec aliqua occa¬
sione ualet dimitti. cum erĩ iudei a xp̃o q̃re¬

Expanded text:
bono conjugali . Adulterium dicitur, bono conjugali . Adulterium dicitur, cum vel propriae libidinis instinctu, vel alienae consensu, cum altero vel altera, contra pactum conjugale concumbitur, atqfrangitur fides, quae in rebus etiam corporeis et abjectis magnum animi bonum est. Et ideo eam saluti quoque corporali, quam etiam vita ista continetur, certum est non debere postponi. CAP. alicui praeter matrimonii foedus miscetur.trimonii foedera aliis feminis misceatur nem reluctari adulterum esse qui vel diu languente, vel diu absente, vel continenter vivere cupiente uxore sua, alteri comrum in ista deprehendatur fuisse, quia nec propriae libidinis instinctu, nec alienae consensu, nec viro suo languente vel absente, alii, sed violenter aliena libidine oppressa vim pertulit, apparet, quod nec adultera, nec fornicaria dici potest. Unde nec aliqua occasione valet dimitti. Quum enim Judaei quae
Abbreviated transcription (Latin):
greco uocabulo adult̃ mechus dicitur
cumñaliena coniux fmulier uiden
ꝓhibeatur aꝑte ueritas ostendit ꝗa
insolo uiso cum turpiter uł innupta
ꝯcupiscitur adulterium ꝑpetratur. qd̾
tñplerumꝙ: exloco uł ordine concu
sacro ordine studiosa ꝯcupiscentia sic̃t
illum adulterii inquinat culpa. Inꝑ
sonis tñ ñ dissimilib id luxurie distĩ¬
guitur reatus. ¶ Quamis autem¬
uiolent̃ oppresse pudicitiam ñ amise¬
rint inꝯtaminatis tñse ñ audeant ex¬
equare urgimbus ¶Inde leo pp̃. Que¬
opprununtur in contaminatis se
uirginibus comparare non audeant.
lle autem famule dei quȩ integrita¬
tempudoris oppressione barbarica ꝑ
marlitate acuerecundia sise inconta¬
minatis ñ audeant comꝑare uirginib
quamiis enĩ omne peccatum exuolun¬
tate nascatur.⁊ potuerit corruptione
carnis mens inuita ñpollui: minus tñ
hoc ills oberit siquod potuer aĩo ñ am¬
tiam amisisse probari ñ potest nullomõ
ꝯuncitur formcationis uł adulteruer¬

Expanded text:
lter dicitur, cum non aliena conjux, sed mulier videri prohibetur, aperte Veritas ostendit quia etiam solo visu cum turpiter vel innupta concupiscitur, adulterium perpetratur. Quod tamen plerumque ex loco vel ordine concupsacro ordine studiosa concupiscentia, sicut illum adulterii inquinat culpa. In personis tamen non dissimilibus, idem luxuriae distinguitur reatus, in quibuviolenter oppresse pudicitiam non amiserint, incontaminatis tamen se non audeant exequare virginibus. Unde Leo papa: opprimuntur incontaminatis se virginibus comparare non audeant.: Illae autem famulae Dei, quae integritatem pudoris opmilitate ac verecundia, si se incontaminatis non audeant comparare virginibus. Quamvis enim omne peccatum ex voluntate nascatur et potuerit corruptione cen eisdem oberit, si quod potuerunt animo non atiam amisisse probari non potest, nullo modo convincitur fornicationis vel adulterii cr
Abbreviated transcription (Latin):
re fieri pot̃ ut uir dimittat uxorem
causa fornicationis quam Exceptã
eẽ uoluit. Iam uõ sinec illi nubereꝯ
ceditur unro uiuo aquo recessti neq
huic alteram ducere uiua uxore quã
dimisit multominus fas est illicita
cum quibuslib strupra comittere.¬
sus uł dimissa auiro ad penitentiã
redigant᷑ isi aut continẽtur uiuere¬
lacuit aut sibi reconciliariuoluerit.
lacuit aut sibin¬
ut scđm euangłicam ⁊ apłicam disci¬
plinam neq: dimissus abuxore neq
dimissa amarito alteri ꝯiungatur.
si ita maneant aut sibim reconciliẽt
ꝗdem si ꝯtempserint adpenitentiam

Expanded text:
25. Fieri potest, ut vir dimittat uxorem causa fornicationis, quam Dominus exceptam esse voluit. Jam vero si nec illi nubere conceditur vivo viro, a quo recessit, neque huic alteram ducere viva uxore, quam dimisit, multo minus fas est illicita cum quibuslibet stupra committere.sus, vel dimissa a viro, ad poenitentiam redigantur, nisi aut continenter vivere, aut sibi reconciliari voluerint.Placuit ut secundum evangelicam et apostolicam disciplinam neque dimissus ab uxore, neque dimissa a marito, alteri conjungantur, sed ita maneant, aut sibi reconcilientur. Quod si contempserint, ad poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tia constittus si urgente aut metu¬
mortis aut captiuitatis ꝑiculo penith¬
tiam gesseririt ⁊ postea timens lapsũ
incont᷑inentie uiueniuis copulam u¬
xoris eligĩt nec erimen fornicatioĩs in¬
curreret. rem uidetur fecisse uenialẽ
si preter ꝯiugem nullam oĩo cognouĩt
Inquo tññ regłam ꝯstitiumus si quid
sit tollerabilus estimamus. Itemni¬

Expanded text:
tia constitutus, si urgente aut metumortis, aut captivitatis periculo, poenitentiam gessit, et postea timens lapsum incontinentiae juvenilis, copulam uxoris elegit, ne crimen fornicationis incurreret, rem videtur fecisse venialem, si praeter conjugem, nullam omnino cognoverit. In quo tamen non regulam constituimus, sed quid sit tolerabilius aestimamus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsuis scclibus. post confessionem deo pa¬
ctam: utrum cadauera eorum adecclas
Deferenda sint. et oblationes procis of¬
ferende.⁊ misse celebrande.annon. Qui¬
bus ita respondemus. Si hominibus de
peccatis suis puram confessionem aꝗẽ¬
cur canones cõionem. uł sepulturim ei¬
int̃dicant: qui ꝓpeccatis suis penamex¬
tremam ꝑsoluerunt: ⁊ ꝯfitentur. ut con¬
fiteri desidant. Scriptum est enm. ñ
iudicat deus bis in idipsum.¬

Expanded text:
pro suis sceleribus post confessionem Deo peractam, utrum cadavera illorum ad ecclesias deferenda sint, et oblationes pro eis offerendae, et missae celebrandae, an non. Quibus respondemus: Si omnibus de peccatis suis puram confessionem agecur canones communionem vel sepulturam interdicant eis qui pro peccatis suis poenam extremam persolvunt, et confitentur et confiteri desiderant. Scriptum est enim: Non judicat Deus bis in idipsum
Abbreviated transcription (Latin):
dem mortuos quid agatur hic: sidũ
hic agitur. postea uõ audire abeis: qui
hic adeos moriendo ꝑgunt. ñ ꝗdem oĩa
iuios quibus hec indicat oportet audire
possunt ⁊ ab anguis qui rebus q̃ hinc a¬
guntur prestosunt audire aliquidm
mortui. scił quod unumquemq illoꝵ
uudire debe indicat. cuicuncta subiecta
paulum exuiuis inparadisum raptum
ce diuina scriptura testatur. ¶ Dehis¬

Expanded text:
dem mortuos quid hic agatur, sed dum dem mortuos quid hic agatur, sed dum hic agitur; postea audire ab eis qui hinc ad eos moriendo pergunt, non quidem omnia, et que illos quibus hec indicant oportet audire; possunt etiam ab angelis, qui rebus que hic aguntur, presto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere judicat cui cuncta subjecta Paulum ex vivis in paradisum raptum esse divina Scriptura testatur. XI
Abbreviated transcription (Latin):
abent forsitan illi iustam longi doloriᷤ
excusationem: qui uitam atteram nesci¬
unt qui dehoc scło ad melius ee tran sity
ñ confidunt. nos autẽ qui hoc credimus
⁊docemus: contristari nimium deobeun¬
ti ñ debemus. neꝙ ap̃alios pietatis te¬
net spẽm hoc magis nobis inculpa sit.
Nam diffidentie quodam mõ genus est.
ꝯtra hoc quod quisq u̾dicat: querere u¬
stitiam amans dicente apto. Nolumus
aute uos ignorare fr̃s dedormientib
tem exconcilio tolletano. iiii. De eodẽ.
li duuua uocatione abhac uita rece¬
dunt: cum psalmis ⁊ ymnis ⁊ psallen¬
tium tantamo uocib obent ad sepul¬
chrum deferri. Sufficiat autem quod
inspe resurrectionis xp̃ianorum corpon¬
dominus ñ fleuit iazarum mortuum¬
suscitandum.Si autem potest noc dib¬
gere. rcugiosis tñ dio aliter ficrin dele
censemus. Sicut erim xp̃ianorum ꝑom
nem mundum humari oportet corꝑa
trum sciant ea q̃ auiiuis geruntur ysa¬
tas exꝑsona ppłi aflictiait. abrihampa¬

Expanded text:
abent forsitan illi justam longi doloris excusationem, qui vitam alteram nesciunt, qui de hoc saeculo ad melius esse transitum non confidunt. Nos autem qui novimus, qui hoc credimus et docemus, contristari nimium de obeuntibus non debemus, ne quod apud alios pietatis tenet speciem, hoc magis nobis in culpa sit. Nam diffidentiae quodammodo genus est, contra hoc quod quisque praedicat torqueri moestitia, dicente Apostolo: Nolumus autem vos ignorare, fratres, de dormientibus, tem ex Concilio Toletano III, c. 22. Qui divina vocatione ab hac vita recedunt, cum psalmis tantummodo et psallentium vocibus debent ad sepulhibemus. Sufficiat autem quod in spe resurrectionis Christianorum corporDominus non flevit resuscitandum. Si autem potest hoc eReligiosis tamen omnino aliter fieri non debere censemus. Sic enim Christianorum per omnem mundum humari oportet corportrum sciant ea, quae hic a vivis geruntur? Esaias ex persona populi afflicti ait: Abraham pa
Abbreviated transcription (Latin):
est defunctorum animas pietate suo¬
rum uiuentium releuari: cum proiliᷤ
sacrificium mediatori offertur. uele¬
sunt quicum uiuerent: hec sibi ut post¬
ea possent ꝓdee meruerunt.Estenim
quidam uiuendi modus nec tam boreꝰ
ut ñ requirat istapost mortem nec tã¬
Domis malus malis ut ei ista ñ prosint
post mortem. Est uõtalis inbono ut h
non requirat. Et est rursus talis in ma¬
lo: ut nec his ualeat cumhec uita transie¬
rit aduuuari. Quo circa nie omne me¬
ritum comꝑatur: quo possit post uita

Expanded text:
est defunctorum animas pietate suorum viventium revelari, cum pro illis sacrificium mediatoris offertur, vel esunt qui cum viverent haec sibi ut possint prodesse meruerunt. Est enim quidam vivendi modus nec tam bonus ut non requirat ista post mortem; nec tam malus ut ei ista non prosint post mortem. Est enim talis in bono ut haec non requirat; et est rursus talis in malo ut nec habens valeat cum ab hac vita transierit adjuvari. Quocirca omne meritum compa
Abbreviated transcription (Latin):
contristari: tam ꝓnrã quam ꝓ aliorum
morte. cyprianus prohibet dicens.
⁊ arcessit dehoc mundo. ñstatim uolũ¬
tatis eius imꝑio pareamus. obnitim᷑
adconspectum domini cum tristitia ⁊
memore pdlucimur ereuntes istine ne¬
cessitatis uinculo. non uoluntatis ob¬
sequio. et uolumus abeo premuis cele¬
stibus honorari. ad quem uenimus in
frequenter atq manifeste dedei dig¬
natione preceptum est. ut cum ꝯtesta¬
rer assidue: ut publice  predicarem: fr̃s
nõs ẽẽ lugendos: accessione dominica. de
premitti recedentes: prececłe. ut ꝓficiscẽ¬
tes. ut nauigantes solent. Item ioħs eri¬
nimitate: mortuos lugere contingit.
lugere autem: et deplorare: ⁊ lam̃tari eos
quihac uita decedunt: expusilianimi¬

Expanded text:
et tristari tam pro nostra quam pro aliorum morte Cyprianus prohibet, dicens et accersit de hoc mundo Deus, non statim voluntatis ejus imperio pareamus, obnitimur ad conspectum Domini cum tristitia et moerore perducimur, exeuntes istinc necessitatis vinculo, non obsequio voluntatis, et volumus ab eo praemiis coelestibus honorari, ad quem venimus invfrequenter atque manifeste de Dei dignatione praeceptum est, ut contestarer assidue et publice praedicarem, fratres nostros non esse lugendos accersione dominica de praemitti, recedentes praecedere, ut proficiscentes et navigantes solent. C. XXVInimitate mortuos lugere contingit. Lugere autem et deplorare et lamentari eos, qui de hac vita decedunt, ex pusillanimi
Abbreviated transcription (Latin):
đidit sicut et cetĩ quispem ñ hñt. pieta¬
tis namq affectus humanitatis intui¬
tu mortuos lugere ñꝓhibemur. sicut ñ¬
nullos sc̃orum aliorum exequiis pias lacͥ¬
mas impendisse legimus. Hinc ⁊̃ anasta

Expanded text:
idit: sicut et ceteri, qui spem non habent. Pietatis namque affectu et humanitatis intuitu mortuos lugere non prohibemur, sicut nonnullos sanctorum aliorum exsequiis pias lacrimas impendisse legimus. Hinc etiam Anasta
Abbreviated transcription (Latin):
tiationes fumt: ꝓualde malis ⁊ sinulla
adhoc prosunt: ut sit plena remissio:
tuorum cominemoratione seruentur.
Aia autem aui tertium diem. Aliiuii.
ctio considemus. defuncto quidem ia¬
cob precepit ioseph pueris suis sepulto¬
Sic enim dinumerantur dies sepulty
quenda sollemnitas quam p̃scribit
lectio. S etiã indeutero nomio scͥptũ
e quia planexerunt filuisrł moysem
diebus xxx. ⁊ consumatis dies luctuᷤ¬

Expanded text:
tiationes sunt, pro valde malis, etsi nulla m prosunt aut ad hoc prosunt, ut sit plena remissio, tuorum commemoratione serventur. Quia alii tertium diem, alii tricctio consideremus. Defuncto, inquit, Jacob, praecepit Joseph pueris suis sepultoSic enim dinumerantur dies sepulturquenda solennitas, quam praescribit lectio. Sic etiam in Deuteronomio scriptum est: Quia planxerunt filii Israel Moysen diebus triginta, et consummati s
Abbreviated transcription (Latin):
hensum: q̃dam autẽ contraria his q̃ in
lege statuta sunt: nc inueniantur con¬
cessa. ñuidetur ius naturale: immuta¬
bile ꝑmanere.Inlegenamq precipi¬
ebatur: ut mulier si masculum parcret.
cessaret ingressu. Nunc autẽ statim post
partum: eccłam ingredi ñꝓhibetur. Itẽ
Mulier q̃ menstruam patitur. ex lege cẽ¬
immunda eẽ reputabatursnc̃ autem¬
nec eccłam intrare: nec sacrecoĩonis mi¬
steria ꝑcipere. sicut illa q̃ parit. uł iliud
quod gignitur. snec statim quod post
partum baptizariprohibetur. Inde
enixa. gratia s actura: eccłam intrare:¬
nuuo pondere peccati grauatur. Nolu¬
ptas et enĩ carmis. ñdolor: inculpa ẽ.
ries. Si itaq enixam muuerem int̾re¬

Expanded text:
ehensum, quaedam autem contraria his, quae in ehensum, quaedam autem contraria his, quae in lege statuta sunt, nunc inveniantur concessa, non videtur jus naturale immutabile permanere. In lege namque praecipiebatur ut mulier, si masculum pareret, cessaret ingressu; nunc autem statim post partum ecclesiam ingredi non prohibetur. Item mulier, quae menstrua patitur, ex lege immunda esse reputabature ecclesiam, nec sacrae communionis mysteria percipere, sicut nec illa, quae parit, vel illud, quod gignitur, statim post partum baptizari prohibetur. Unde enixa gratias actura ecclesiam intrarnullo pondere peccati gravatur; ptas etenim carnis, non dolor, in culpa est. ries . Si itaque ipsam mulierem pr
Abbreviated transcription (Latin):
incendium.deniq ꝗacarne abstim: ne¬
quaquã sũptuosiora marinarũ belluarũ
conuiuia preparet. Uinum ergo ita bibere
ꝑmittinir: ut ebrietates oĩo fugiamus.
Alioqn restat ut õia q̃corporilibent: simi¬
sint: tñ ꝗa coĩusu approbata ñ sunt.: le ñ
obseruantes: transgressionis ñ arguunt.
Auoꝗn his ñ obedientes. ꝓprio priuarẽt᷑
honore.cum illi quisacris nesciunt obe¬
dire canonib: penitus officio iubeant̃ ca¬
rere suscepto. Nisi forte quis dicat hec nõ
decernendo eẽ statuta: si exortando consẽ¬
pta. decretum uõ necessitatem faciti. ex or¬
tatio autem: lib̾am uoluntatẽ excitat ħ q̃
tam scłarib quam eccłasticis legib conue¬
niunt. Nunc ad differentiam naturał iu¬
int̃ omnia pͥmatum optim: ⁊ tempore.
et dignitate. Cepit enĩ abexordio ratio¬
nalis creature. Nam nec uariatur tẽpore
s immutabile ꝑmanz. Si cum naturale
ius: lege ⁊ euangłio supradicatur eẽ cõp̃

Expanded text:
incendium. Denique qui a carne abstinet, neincendium. Denique qui a carne abstinet, nequaquam sumptuosiora marinarum belluarum convivia praeparet. § 4. Vinum quoque ita bibere permittitur, ut ebrietatem omnino fugiamus; alioqui restat, ut omnia, quae corpori libent, simi se non observantes transgressionis reos non arguunt; alioquin his non obedientes proprio privarentur honore, quum illi, qui sacris nesciunt obedire canonibus, penitus officio jubeantur carere suscepto; nisi forte quis dicat, haec non decernendo esse statuta, sed exhortando conscripta. Decretum vero necessitatem facit, exhortatio autem liberam voluntatem excitat. DISTtam saecularibus quam ecclesiasticis legibus conveniunt. Nunc ad differentiam naturalis juinter omnia primatum obtinet et tempore et dignitate. Cepit enim ab exordio rationalis creature, nec variatur tempore, sed immutabile permanet. Sed cum naturale i
Abbreviated transcription (Latin):
eniq sacerdotes: et diaconi. et reliꝗqͣs ornđ̃.
quo⁊ aliꝗd adpensum scẽ institutionis
adiciant. ⁊ eorũ ꝗinlaicali ordine ordi¬
ne consistunt obseruantiam: sicut loco
ita religione precellant.de ipãuõ die
dominica: hesitamus quidnam dicen¬
dum sit: cum om̃s laici: ⁊ scłares: uia
die plus solito. ⁊cetĩs dieb accuratius
cibos carnium: appetant. ⁊nisi noua q̃¬
dam auiditate: usq ad medias noctẽ
se ingurgitent: se ñ alit̃ huius scĩ tem¬
poris obieruationem susciꝑe putant
quodutiq ñ rationi: s uoluptati. im¬
dum ẽ. Uñ nec atali consuetudine aũ¬
ti possunt. ⁊ iõ cum uenia suoingenio
reliquendi sunt. ne forte peiores exi¬
stant. si atali consuetudine ꝓhibeantur
Vt enĩ ait salomon: qui multũ emungł:
elicit sanguinems ⁊ post pauca. Par autẽ
ẽ: ut quihis dieb acarne animaliũ absti
piscium esus ita xp̃iano relinꝗtur: ut nꝰ
ei infirmitatis solatium: ñ luxurie pariãt

Expanded text:
enique sacerdotes et diaconi , et reliqui omnes qquo et aliquid ad pensum sanctae institutionis adjiciant et eorum qui in laicali ordine consistunt observantiam, sicut loco, ita religione praecellant. De ipsa vero die Dominica haesitamus quidnam dicendum sit, cum omnes laici et saeculares illa die plus solito caeteris diebus accuratius cibos carnium appetant; et nisi nova quadam aviditate usque ad mediam noctem se ingurgitent, 1303 non aliter se hujus sacri temporis observationem suscipere putant. Quod utique non rationi, sed voluptati, idum est; unde nec a tali consuetudine averti possunt, et ideo cum venia suo ingenio relinquendi sunt, ne forte pejores existant, si a tali consuetudine prohibeantur. Ut enim ait Salomon: Qui multum emungit, elicit sanguinem . Et post pauca. Par autem est ut quibus diebus a carne animalium apiscium esus ita Christiano relinquitur, ut hoc ei infirmitatis solatium, non luxuriae pariat
Abbreviated transcription (Latin):
constituit. Mercurius. trimegistus: pͥm
ieges egrptuis tradidits s alon pͥmus le¬
ges atthemensib edidisligurgus pͥmꝰ
iacedemonib iura exapoumis auctori¬
tate confixisnumma põpilius. qui ro¬
mulo successit in regno: pͥmus leges roanꝰ
edictideiñ cum ppłs seditiosos magistra¬
tus ferre ñ possi.x. uiros legib scribendi
creauit. Quileges exubris salonis in
iatinum sermonem trans latas .xii. ta
leges.xii.tabulis exposuerunt:¬
unt autemhii. apius. claudius. ge¬
mitius. ueterius. iulius. Mamilius. scul¬
pitius. Sextius. curatius. Romedius. po¬
stomius. hii. decemiuri legũ conscribe¬
rum electi sunt. leges autẽ redigere in
ubris. primus consui. põpeus insti¬
tuere uolun. s ñ ꝑseuerauñt: obtrec¬
tatorũ metu. Deĩ cesir cepit facere i¬

Expanded text:
constituit. Mercurius Trismegistus primus constituit. Mercurius Trismegistus primus leges Aegyptiis tradidit. Solon primus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis jura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanas edidit. Deinde quum populus seditiosos magistratus ferre non posset, decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas XII tabulleges XII tabularum exposueruntFuerunt autem hi, Apius Claudius, Genutius, Veterius, Iulius, Manilius, Sulpitius, Sextius, Curatius, Romelius, Postumius. Hi decem viri legum conscribendarum electi sunt. Leges autem redigere in libris, primus consul Pompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Cesar cepit id facere
Abbreviated transcription (Latin):
ut pote sacrificiorũ precepta. ⁊ alia his si¬
mailia. Morilia mandata: ad naturale
ius spectant. ato: ideo nulam mutabilita¬
tem recepisse monstrantur. Mistica uõ.
qͣntum ad suꝑficiem: anaturali ure pro¬
bantur aliena. quintũ admoralem init¬
ugentiam: inueniantur sibi adnexa. Ac
mutabilitatem nescire probantur:. Natu¬
rale ergo ius. ab exordio rationaus cretu¬
re incipiens. ut supradictum ẽ mantim¬
mobile. Ius uõ consuetudinis: post natu¬
ralem iegem. exordium rabuit. exquon
omines conuenientes inunum: ceper simt
habitare. Q uod exeo tempore factum cre¬
ditur: ex quo caym: ciuitatem edificaise
legitur. quod cum diluuio ꝓpt̃ hõĩnium
raritatem fere uideatur extinctum: pꝰt¬
modum. a tempore nemroth. reꝑatum:
siue potius immutatum existimatur. cũ
dominus tradidit moysidicens. Si emeriᷤ
oium: diuinas leges sacris littĩs explicaũ.
Foroneus rer: grecis pͥmus ieges. iudicuq

Expanded text:
utpote sacrificiorum precepta et alia his siutpote sacrificiorum precepta et alia his similia. Moralia mandata ad naturale ius pertinent et ideo nullam mutabilitatem recepisse monstrantur. Mystica vero, quantum ad superficiem, a naturali iure probantur aliena, quantum ad moralem intelligentiam inveniuntur sibi annexa ac mutabilitatem nescire probantur. § 1. Naturale ergo jus ab exordio rationalis creaturae incipiens, ut supra dictum est, manet immobile. Jus vero consuetudinis post naturalem legem exordium habuit, ex quo homines convenientes in unum coeperunt simul habitare; quod ex eo tempore factum creditur, ex quo Cain civitatem aedificasse legitur, quod quum diluvio propter hominum raritatem fere videatur exstinctum, postea a tempore Nemroth reparatum sive potius immutatum existimatur, quum Dominus tradidit Moysi dicens: Si emeris nium divinas leges sacris literis explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges judiciaque
Abbreviated transcription (Latin):
s ligatum se uehem̃ter ingemiscat. Vñ
⁊ ille celestis excitus precipuus miles ge¬
mebat dicens. Uideo aliam legem ĩmen¬
bris meis repugnantem iegimenti mex
⁊ captiuũ me ducentem inlege peccĩq̃ ẽ
inm̃bris meis. Si autẽ captiuus erat mi¬
nime pugnabat. qui ꝓpt̃ ⁊ captiuus erł
do sit peccatum nocturnis imagini
onest peccatum: qñ nolente̾bus illudi.¬
imaginib nocturnis illudimur:. s tcẽ
peccatum: si añ quam illudamur: cogi¬
tationis affectib preuenimu. luxuriȩ
quippe imagines quas inuĩtate gessimus.
sepe dormientib inaĩo apparent. si in no¬
uie ñ concupiscendo si occurr̃. Item: Iui
nocturna illusione polluitur: quãuis
extramemoriam turpium cogitationũ
sese ꝑsentiat inquinatum: tñ hoc ut tẽp¬
taretur: culpe suȩ tͥbuat. suamq ĩmun¬
ie ius continetur. non tñ qcumq in lege
⁊euangłio inueniuntur naturali urico¬
ralia: ut ñ occides. ⁊ cetera. q̃dam mistica.

Expanded text:
sed ligatum se vehementer ingemiscat. Unde sed ligatum se vehementer ingemiscat. Unde et ille coelestis exercitus praecipuus miles gemebat, dicens: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege mbris meis. Si autem captivus erat, minime repugnabat: quapropter et captivus erat, et do sit peccatum nocturnis imaginiest peccatum, quando nolentes imaginibus nocturnis illudimur; sed tunc est peccatum, si, antequam illudamur, cogitationis affectibus praevenimur. Luxuriae quippe imagines, quas in veritate gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxiae, si non concupiscendo occurrunt. § 1. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis extra memoriam turpium cogitationum sese persentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae tribuat, suamque immunle jus continetur; non tamen quaecunque in lege et evangelio inveniuntur, naturali juri coralia, ut non occides et cetera, quedam mystica,
Abbreviated transcription (Latin):
adam uõ uelut spũs consentit. Et ne¬
cessaria ẽ magna discretio inter sugge¬
stionem atq deleciationem .⁊ int̃ dele¬
ctationem.atq consensum iudicem sy¬
ipresidere animum. Cum enĩmalign̾s
sp̃s peccatum suggerit inmente. sint¬
la peccati delectatio sequatur peccatũ
õimodo ꝑpetratum ñ ẽ. Cum uõ delectaĩ
caroceꝑit. tc̃ peccatum incipit nasciSi
autẽ ⁊̃ ad consensum erdelibatione con¬
sentit: tc̃ peccatum cognoscitur ꝑfici.
Insuggestione ergo peccati semenẽ. in
delectatione fit nutͥmentum. inconsensi
ꝑfectio. ⁊ sepe contingit ut hoc malignꝰ
sp̃s seminat incogitatione: caro indele¬
ctatione trahat.ñtñ animus eidẽ de¬
iectatione consentiat.⁊ cum caro delec¬
tari sine anima neq̃at. ip̃e t̃nanimus cã¬
nis uoluptatib reluctans. indelectatio¬
ne carnali aliquo modo uigatur inuitꝰ.
Vt ei exratione contradicat. nec consen¬
tiat.⁊ tñ eidem delectatione ugatus sit.

Expanded text:
Adam vero velut spiritus consensit. Et neAdam vero velut spiritus consensit. Et necessaria est magna discretio inter suggestionem atque delectationem; inter delectationem atque consensum. judicem sui praesidere animum. Cum enim malignus spiritus peccatum suggerit in mente, si nulla peccati delectatio sequatur, peccatum omnimodo perpetratum non est. Cum vero delectari caro coeperit, tunc peccatum incipit nasci. Si autem etiam ad consensionem ex deliberatione descendit, tunc peccatum cognoscitur perfici. In suggestione igitur peccati semen est, in delectatione fit nutrimentum, in consensu perfectio. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectatione trahatlectationi consentiat, et cum caro delectari sine animo nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans in delectatione carnali aliquomodo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat nec consentiat, et tamen delectatione ligatus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
imiginatione nconcusserit. nims̃ cidã
quib itaplerumq illusio nascitur: ut co¬
rũ animus. ⁊̃ in sonno corporis positus.
turpibus imaginationib non fedetur.
quamre unumibi ostenditur. ip̃a mẽs
⁊sidormmientis corpore. nichil meminit
uidisse. tñ inuigilus: corporis meminit
se iningluuiem uentris cecidisse. Sin
uõ exturpi cogitatione uigilantis: orit̃
iiusio inmente dormientis: patet aĩo
reatus suus. uid⁊ enĩ aqua radice inqna¬
tio illa processit. quia quod cogitauit sci¬
ens. hoc ꝑtulit nesciens .p. propter talẽ
pouutionem asacro misterio eo die ab¬
stinere oportetss: pensandum ẽ. ip̃a cogi¬
tatio. utrũ insuggestione. an indelectati¬
one. u quod maiuis ẽ inpeccati consensu
accidit. tribus enĩ modis impletur oẽ
peccatum. Videlici. suggesstione. delecta¬
tione. consensu.Suggestio quippe fit ꝑdi¬
abolum. delectatio ꝑcarnem. consensu p
spũm. quia et primo culpam serpens

Expanded text:
imaginatione non concusserit. Nam sunt imaginatione non concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens et dormienti corpore nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporeis meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio dormientis, patet animo reatus suus. Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit: quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Propter talem pollutionem, a sacro mysterio eo die abstinere oportet. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum in suggestione, hac in delectatione, vel, quod majus est, in peccati consensu ceciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum, videlicet, suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatio per carnem, consensus per spiritum: quia et primam culpam serpens
Abbreviated transcription (Latin):
nium eum illudi reputat: qui tẽptatus
immnunditia: ueris imaginib incogita¬
tiõe inqnatur: s lauandius ẽ aqua ut
culpam cogitationis lacrimis abluat.¬
inprius ignis tẽptationis recesserit. re¬
um se quanusq aduesꝑum cognoscat.
Sed ẽ in eademillusione necessaria u¬
ualde discretio: q̃ subtilit̃ pensare de¬
beat: ex quare: accidant menti dormi¬
entis. aliqñ enĩexerapula. aliqũerna¬
turȩ suȩ suꝑfluitate. uł infirmitate.a¬
uqñe cogitatione: contingit pouutio.
lisse magis dolendus ẽ. quam fecisse. Cũ
uo ultrimodum appetitus gule insu¬
mendis alimentis rapitur. atq ideco:
umorum receptacula grauantur: ht ex¬
cum fortasse aut festus dies exigit: aut
exhibe mistĩum. ꝓeo quod sacerdos aliuꝰ
deest. ip̃a necessitas compellit. Namsi ad¬
sunt alii quumplere ministeriũ uale¬
ant: uiusio ꝑcrapulam facta aꝑceptioe
sacri misterii prohibe ñ deb s abimmo¬
latione sacrimisteruut arbitror. absti

Expanded text:
nium eum illudi reputat, qui tentatus immunditia veris imaginibus in cogitatione inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpam cogitationis lacrymis abluati prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperam cognoscat. Sed est in eadem illusione valde necessaria discretio, quia valde subtiliter pensari debet ex qua re accidat menti dormientis. Aliquando enim ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate vel infirmitate, aliquando ex cogitatione contingit. Et ulisse magis dolendus est quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet excum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium, pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere mysterium valeant, illusio per crapulam facta a perceptione sacri mysterii prohibere non debet; sed ab immolatione sacri mysterii absti
Abbreviated transcription (Latin):
lib iegib: quaquam dehis hominesir¬
dicent᷑. cum eas instituunt: tñcum fu
ges instituuntur cum ꝓmulgantur.¬
firmantur: cum morib utentiũ ap¬
robantur. Sicut enĩ morib utentium
incontrarium:ñnulie leges hodie ab¬
rogate sunt: ita morib utentium: leg¬
ieiunent. ꝗa morib utentium appro¬
batum ñ est: alit̃ agentes: transgressi¬
onis reos ñ arguit. Telephorus romtã¬
clici insortem domini uocati:acarne
ieiunẽt. ꝗa sicut discreta debreẽ uita
septimanas habi. cui addidit telespho¬
rus pontifex: septimam ebdomaciã.⁊
uocatum ẽ hoc tempus ꝗnquagesima.¬

Expanded text:
libus legibus, quamquam de his homines iudicent cum eas instituunt, tamen cum ges instituuntur cum firmantur, quum moribus utentium approbantur. Sicut enim moribus utentium in contrarium nonnullae leges hodie abrogatae sunt, ita moribus utentium ipsaabstinerent quia moribus utentium approbatum non est, aliter agentes trangressionis reos non arguit. Nisi fortclerici in sortem Domini vocati a carne jejunent: quia sicut discreta debet esse vita septimanas habet, cui addidit Telesphorus pontifex septimam hebdomadam, et vocatum est hoc tempus quinquagesima
Abbreviated transcription (Latin):
ui eorum.i. patruelib u ꝯsobrinis
genealogiam numerare incpiunt
Sicentes filios frũm inprima gnãti¬
one cõputari debere quia fr̃s quasi
quidam truncus ex quo cetĩ ramuscł
suꝑius exposunnus insententia potĩt
ẽẽ diuersa. Istienim quinumerandi in mi¬
tium sumunt a filus frũm non ꝓgrecliũt᷑
ultra ui. gnãtionem si sicut totius mĩ¬
di sex ẽtates ꝯsistunt ⁊ humane uite i¬
mõ autumant cõputandas eẽ gnãtio¬
nes quib finitis uiiii. ꝯumctionis dict̃
posse fieri initium ut quasi fugientẽ¬

Expanded text:
 est patruelibus, vel consobrinis, genealogiam numerare incipiunt, docentes filios fratrum in prima generatione computari debere: quia fratres, quasi quidam truncus ex quo caeteri ramusculi superius exposuimus in sententia poterit esse diversa. Isti enim qui numerandi initium sumunt a filiis fratrum non progrediuntur ultra sextam generationem; sed, sicut totius mundi sex aetates existunt et humanae vitae iodo autumant computandas esse generationes; quibus finitis, novae conjunctionis dicunt posse fieri initium, ut, quasi fugiente
Abbreviated transcription (Latin):
parentela ꝓpinquitas una efficitur
Quo circa ego et soror uxoris mee in
uno ⁊ pͥmo graduerimus Filius uõ eiꝰ¬
Idq utrĩq incetĩs agendum ẽ succes¬
sorib uxorem uõ ꝓpinqui cuiuscũq
gradus sit itame oportet attende ꝗͣ
admodum ip̃ius quoq gradus aliqͣ
femina ꝓprie ꝓpinquitatis sit qđ mim¬
rum uxorimee deꝓpinquitate sui uiri
incunctis cognationib gradib ꝯuenit
obseruari.quiuõ aliorsum sentiunt an

Expanded text:
parentela propinquitas una efficitur. parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae in uno et pIdque utrinque in caeteris agendum est successionibus. Uxorem vero propinqui cujuscumque gradus sit, ita me oportet attendere, quemadmodum ipsius quoque gradus aliqua femina propriae propinquitatis sit. Quod nimirum uxori meae de propinquitate viri sui in cunctis cognationis gradibus convenit observare. Qui vero aliorsum sentiunt, an
Abbreviated transcription (Latin):
sistit diuersitas quamus innũo gra¬
duum uarietas uideatur. Vltima enĩ
gnãtio si afratrib sumat initium ny¬
merandi.xii.inuenitur si afiliis frũm¬
ui. repꝑitur. taliter igitur determinatiꝰ
gradib ꝯsanguinitatis aplica aucto¬
ritate uos monemus frs̃ ⁊ filiiut õib
sic seriem genealogie computanda eẽ
intimetis quem admodum scĩpatres
numerandam eẽ sancrer̃ ⁊antiquus
mos sc̃e ⁊ uniuersalis eccle ꝑlonga tp̃ra
olim computasse monstrantur. nam
siquis ꝑuersa ⁊ obstinata mente arec¬
to tramite aplice sedis deuiare uoluĩt
⁊ aliter quam nos nuptus celebrãdis
gradus parentele numerare contendĩt
p̾mum ꝓsua temeritate celesti pena
orro autem deaffinitate sint computan¬
quam dicitis parentelam eẽ quam de:
adurrum exparte uxoris seu quod ex
parte uiri adurorem ꝑtim manifestiᷤ¬
simarationẽ quia si scd̃m duunã sen¬
tentiam ego ⁊ uxor mea sumus una ca
ro profecto michi ⁊ illi meaq: suaq:

Expanded text:
existit diversitas, quamvis in numero graduum varietas videatur. Ultima enim generatio si a fratribus sumat initium nseptima invenitur; si a filiis fratrum, reperitur sexta. Taliter igitur determinatis gradibus consanguinitatis, apostolica vos auctoritate monemus, fratres et filii, ut omnibus sic seriem genealogiae computandam esse intimetis, quemadmodum sancti Patres numerandam esse sanxerunt, et antiquus mos sanctae et universalis ecclesiae per longa tempora olim computasse monstratur. Nam, si quis perversa et obstinata mente a recto tramite apostolicae sedis deviare voluerit, et aliter, quam nos, in nuptiis celebrandis gradus parentelae numerare contenderit, primum pro sua temeritate coelesti poena orro autem de affinitate, quam dicitis parentelam esse, quae ad virum ex parte uxoris, seu quae ex parte viri ad uxorem pertinet, manifestissima ratio est, quia si secundum divinam sententiam ego et uxor mea una caro sumus, profecto mihi et illi mea suaque
Abbreviated transcription (Latin):
euanglicis meminisse mandatisquod
abipsaueritate precipitur: ut siuos o¬
culus. aut pes. aut dextra scandali¬
gauerit manus acompage corporis au¬
feratur. quia melius sit his inscło care¬
re membris.quam cum ip̃is ineterna
ire supplicia. Nam suꝑfluo extra eccłã
positis resistimus: siabhis quuntus s̃
ineis quos decipiunt uulneramur. A¬
bicienda prorsus pestifera hec asacer¬
dotali uigore patientia est. quȩ sib¬
met peccatis aliorum parcendo non

Expanded text:
evangelici meminisse mandati, quod evangelici meminisse mandati, quod ab ipsa Veritate praecipitur, ut si nos oculus, aut pes, aut dextera scandalizaverit manus, a compage corporis auferatur: quia melius sit his in Ecclesia carere membris, quam cum ipsis in aeterna ire supplicia . Nam superfluo extra Ecclesiam positis resistimus, si ab his qui intus sunt in eis quos decipiunt vulneramur. Abjicienda prorsus pestifera haec a sacerdotali vigore patientia est, quae sibimet, peccatis aliorum 1319 parcendo, non
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid prauumq qui sapiunt sicor¬
repti:ut sanum rectumq sapuant re¬
sistant contumatit᷑ suaq pestifera et
mortifera dogmata emendare nolt̃.
s deferdere ꝑsisturit: heretici sunt.
ui auorum errorem defende errorem.¬
dicula erroris preparat ⁊ confirmat. U¬
Nde quia magister erroris est: ñ tm̃ he¬
reticus. s ÷ heresi archadicendus est.
tem ier̃. Quiimendatio ueritatemum¬
mutat patrum terminos transferre
sensus quod sophismatib sus et arte
diabolica. sepe opprimant eccłasticos.
nire non possum scindisse eccłam ⁊ de
domo domini ppłos se duxisse: p̃ter
eos qui sacerdotes adeo positi fuerãt
tur inlaqueum tortuosum inõib
locis ponentes scandalum. temle¬
opp̃. Abiciantur qui aduersarioꝵ¬
mum michi displicere significo tati
quod int̃dictionis tue clericos quidã
ẽẽ dicuntur. qui aduersariorũ ꝯueni¬
diligentia tua uigilant̃ insistere. itau̾
his quibus prodesse ñ poterit correcti
o: ñ parcat abscisio. Oportet eram nos

Expanded text:
aliquid prauumque sapiunt, si correpti, ut sanum rectumque sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera et mortifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt, haeretici fiunt ui aliorum errorem defenddicula erroris praeparat et confirmat. Unde quia magister erroris est, non tantum haereticus, sed etiam haeresiarcha dicendus est. C. XXXIII. Qui mendacio veritatem immutant patrum terminos transferre sensus, quod sophismatibus suis et arte dialectica saepe opprimant ecclesiasticonire non possum scidisse ecclesiam, et de domo Domini populos seduxisse, praeter eos, qui sacerdotes a Deo positi fuerant tur in laqueum tortuosum, in omnibus locis ponentes scandalum. C. XXXIV. Abjiciantur qui adversariormum mihi displicere significo, quod inter dilectionis tuae clericos quidam esse dicuntur, qui adversariorum convenidiligentia tua vigilanter insistere: ita ut his quibus prodesse non potuerit correctio, non parcat abscissio. Oportet etenim nos
Abbreviated transcription (Latin):
officii potestate penitus carent here
scismaticos nil habere potestatis ac ui¬
ris propt̃ quod nouatianus nec debet
nec potest excipi quominus ipse quai:
extra eccłam consistens. ⁊ contra pacem
ac dilectionem xp̃i faciens int̃ adũs¬
os ⁊ antixp̃os computetur: et paulopt
ris ñ potest. Sienim ap̃ nouatianum ẽ
ap̃ cornelium ñ fuit. Siuõ ap̃ corneli¬
um fuit: qui fabiano ep̃o legitima or¬
dinatione successit. ⁊ quem post sacer¬
dotii honorem.martirio quoq dñs
succedens ase ipso ortus ẽ habere nãq
aut tenere eccłam nullo mõ pot̃ qui
ordinatus ineccła ñest. Et paulo pt᷑

Expanded text:
officii potestate penitus carent haereofficii potestate penitus carent haereschismaticos nil habere potestatis ac juris. Propter quod Novatianus nec debet nec potest excipi, quominus ipse quoque extra ecclesiam consistens, et contra pacem ac dilectionem Christi faciens, inter adversarios et antichristos computetur. Et paulo poris non potest. Si enim apud Novatianum est, apud Cornelium non fuit. Si vero apud Cornelium fuit, qui Fabiano episcopo legitima ordinatione successit, et quem praeter sacerdotii honorem martyrio quoque Dominus succedens a se ipso ortus est. Habere namque aut tenere ecclesiam nullo modo potest qui ordinatus in ecclesia non est. Et paulo post.
Abbreviated transcription (Latin):
te fidei. uel societatis petri apłi quoli
possunt regni celestis ingredi. Item ier̃¬
di et proieci festiuitates uestras et ñ capi¬
am odorem cetuum urõrum. quod siob¬
nera ura ñ accipiam. et uota pinguium
uestrorũ: ñ respiciam. Odit autem ds̃ ⁊ ñ
riet prohicere humana loquitur sim¬
utudine ut nos affectumdĩ nrĩs. ẜmo¬
elemosinas pudicitiam polliceri. que ho¬
ferentium merita causasq duudicat.n
nuta miserat. omnib asaluatore p̃fer
tur: quia dominus ñea q̃ offeruntur.
sed uoluntatem respicit offerentium.
temaug̃. Ubicaritas ñ est: ibi fides uł¬
bi sana fides iustitia locum non hab.¬
ẽ ex fide uiuit. Neq scifmatici aliꝗd sibi
exista mercede promittant. Quia simili¬
ter ubi caritas ñ est ñ potest ẽẽ iustitia. Di¬
lectio enim proximi malum ñ oꝑatur.
quam si heretici haberent. ñ dilamarent
corpus xp̃i quod est eccła. Item in noc̃.
ereticum afide catholica destiterĩt. ꝑ¬
fectionem sp̃s quam acceꝑant amiser̾.¬

Expanded text:
fidei vel societatis Petri apostoli qupossunt regni coelestis ingredi. C. XXVdi et projeci festivitates vestras, et non capiam odorem coeluum vestrorum. Quod si anera vestra, non accipiam, et vota pinguium vestrorum non respiciam. Odit autem Deus, et non ri, humana loquitur similitudine, ut nos affectum Dei, nostris sermoeleemosynas, pudicitiam polliceri, quae hoferentium merita causasque dijudicat.nuta miserat, omnibus a Salvatore praetur, quia Dominus non ea, quae offeruntur, sed voluntatem respicit offerentium. C. XXIX. Ubi caritas non est, ibi fides vel justitia locum non hab ex fide vivit. Neque schismatici aliquid sibi ex ista mercede promittant, quia similiter, ubi caritas non est, non potest esse justitia. Dilectio enim proximi malum non operatur, quam si haberent, non dilaniarent corpus Christi, quod est Ecclesia. C. XXX. fide catholica desciverunt, perfectionem Spiritus, quam acceperant, amise
Abbreviated transcription (Latin):
sibimmonastris uendicent sacerdotẽ
quod precipiunt canones.i. monac¬
chos ad conuersationem scãm p̃monẽ
abbates aliaq officia instituere. ato
extraregłam acta corrigere. Quodsi au¬
quid inmonachos canonib int̃dictum
presumpsent aut usurpare ꝯcquam
demonasti rebus temptauerint: nõ
deerit ab eis sententia excoĩcationis.
COntra gg scribit castorio ariminensi
quem extraneorum ordinetur. neqab
um sedque dignum morib atq acti
acono. Iue debetꝰ abbas institui: quem
illam uolumus ordinari. quem sibi de
sua ggaione. ⁊ monachorum electio:¬

Expanded text:
onasterio vendicent sacerdotes, quod praecipiunt canones, id est monachos ad conversationem sanctam praemonere, abbates aliaque officia instituere, atque extra regulam facta corrigere. Quod si aliquid in monachos canonibus interdictum praesumserint, aut usurpare quippiam de monasterii rebus tentaverint, non deerit ab illis sententia excommunicationis.orius scribit Castorio Ariminensi m aut per aliquem extraneorum ordinetur, neque ab um, sed quem dignum moribus atque actibV. Ille debet abbas institui, quem illum volumus ordinari, quem sibi de sua congregatione et monachorum electio
Abbreviated transcription (Latin):
iquis incognitus monastium piati
ingrediuoluerit ante trihennium
tres annos. aut ẜuus. aut liber: uł co¬
lonus q̃ratur adomino suo redlat᷑
ei cumominib que attulit fide tmac
cepta deimpunitate.Si au̾t infratri¬
ennium ñ fuerit requisitus postea
queri ñ potest. nuisi sit tam longe qd in¬
ueniri ñ possit. ¶ Quod autem qr:an¬
post traditionem sit ei fas cum licenta
abbatis adpriora redire facile monst¬
ratur ñ posse fieri ipm̃ enim redire cri¬
minosum ẽ ¶Qui autem manifesto fa¬
cinori desinit obiuare cum potest.ꝰ
sentit. hic autem non solum ñ obui
at. s q̃ ꝓmittendo fauto ex istit. Non
ergolici abbati dare licentiam alicui
ret᷑ro habeundi. Nec itaq iluuc retro¬
sum habire. quia ex quo semel se abba
Datis demonastio discesserit. qr̃ utrũ
sua suaserit ei reddendi anñ. E S ed
possessiones. ⁊ res eccłe traditas quoli¬
bi mõ alienare: nec abbati. nec alicui
licet᷑ Inde simachus pp̃. possessiones

Expanded text:
quis incognitus monasterium ingredi voluerit, ante triennium  si intra tres annos aut servus, aut libertus colonus quaeratur a domino suo, reddatur ei cum omnibus, quae attulit, fide tamen accepta de impunitate. Si autem intra triennium non fuerit requisitus, postea quaeri non potest, nisi sit tam longe, quod inveniri non possit. Sed tantum post traditionem sit ei fas cum licentia abbatis ad propria redire? facile monstratur non posse fieri. Ipsum enim redire criminosum est. Qui autem manifesto facinori desinit obviare, quum potest, consentit. Hic autem non solum non obviat, sed etiam permittendo fautor exsistit. Non ergo licet abbati dare licentiam alicui retro abeundi, nec illi licet utique retrorsum abire, quia ex quo semel se abbatbatis de monasterio discesserit, quaeritur, utrum sua sint ei reddenda, an non? Sed possessiones et res ecclesiae traditas quolibet modo alienare nec abbati, nec alicui licet. Unde Symmachus Papa: « Possessiones