comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nemo in illum possit ẽẽ. nͥ conscientia gratus. Qnto
hȩc iustiora uota sunt q̃ te mnullam occasionẽ diffe¬
runt. s gratum statim faciunt: quid: quid enĩ ꝓhi¬
bet referre gr̃am ꝓspis rebus: quã multa sunt ꝑ
quȩ quicquid debemus reddere etiã felicib possum̃:
fiaele consilium. assidua conu̾satio. sermo comis & si¬
ne adulatione iocundus. aut res si deliberari uelit
diligentes tute. sicredere conuictus familiaritas. He¬
minẽ tã alte scd̾a posuerũt. ut ñ illi eo magis amicꝰ
desit: qͥa nichil absit. Ita tristis et omni uoto sũmo¬
uendda occasio. ac ꝓcul repeslenda: ut gratus ẽẽ pos¬
sis. Tratus: dus opus ẽ. Ne ex hoc qͥdem peccare te in¬
telligis: qd meliꝰ cũ eo agitur cui ingratus es: ẜpone
animo tuo carcerẽ. uincula. sordes. seruitutẽ. bellũ
egestatẽ Hec sunt occasiones uotitui Siqͥs tecũ cum¬

Expanded text:
nemo in illum possit esse nisi conscientia gratus." Quanto nemo in illum possit esse nisi conscientia gratus." Quanto haec iustiora vota sunt, quae te in nullam occasionem differunt, sed gratum statim faciunt! Quid enim prohibet referre gratiam prosperis rebus ? Quam multa sunt, per quae, quidquid debemus, reddere etiam felicibus possumus ! Fidele consilium, adsidua conversatio, sermo comis et sine adulatione iucundus, aures, si deliberari velit, diligentes, tutae, si credere, convictus familiaritas. Neminem tam alte secunda posuerunt, ut non illi eo magis amicus desit, quia nihil absit. Ista tristis et omni voto submovenda occasio ac procul repellenda. Ut gratus esse possis, iratis dis opus est ? Ne ex hoc quidem peccare te intellegis, quod melius cum eo agitur, cui ingratus es ? Propone animo tuo carcerem, vincula, sordes, servitutem, bellum, egestatem ; haec sunt occasiones voti tui. Si quis tecum con
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpestas occupauit. portus ac p̃sidii dubium. Quan¬
tum tormentum existimas etiã si acceꝑo eguisse. ⁊̃
siseruatus fuero trepidasse. etiã si absolutus fuero
causam dixisse: Hulliꝰ metus tam gratus ẽ finis:
ut ñ gratior sit solida & inconcussa securitas. Optas
ut reddere mͥ beneficium possis: cum opꝰ erit ñ ut opꝰ
sit. Si ec̃t. in tua potestate: qd̾ optas ipse fecisses. En¬
to hoc honestius uotum ẽ. opto i eo statu sit qͦ sẽper
beneficia distribuat: nũquã desidet. Sequatur illũ
mat̾ia. qua tã benigne utatur largiendo iuuando¬
ꝙ:: ut nũquã illi sit dandoꝵ beneficioꝵ in opia. da¬
torum penitentia. Iaturam ꝑse ꝓnam ad miscđiã
humanitatẽ. clementiã. Trritet ac ꝓuocet turba gra¬
torum. qͦs illi & habere contingat. nec exꝑiri neces¬
se sit. Ipse nulli implacabilis sit: ipsi nemo placandꝰ.
Tam equali in eũ fortuna indulgentia ꝑseueret: ut

Expanded text:
tempestas occupavit portus ac praesidii dubium. Quantempestas occupavit portus ac praesidii dubium. Quantum tormentum existimas, etiam si accepero, eguisse ? Etiam si servatus fuero, trepidasse ? Etiam si absolutus fuero, causam dixisse ? Nullius metus tam gratus est finis, ut non gratior sit solida et inconcussa securitas. Opta, ut reddere mihi beneficium possis, cum opus erit, non, ut opus sit. Si esset in tua potestate, quod optas, ipse fecisses. Quanto hoc honestius votum est : " Opto, in eo statu sit, quo semper beneficia distribuat, numquam desideret ; sequatur illum materia, qua tam benigne utitur, largiendi iuvandique ; numquam illi sit dandorum beneficiorum inopia, datorum paenitentia ; naturam per se pronam ad misericordiam, humanitatem, clementiam irritet ac provocet turba gratorum, quos illi et habere contingat nec experiri necesse sit ; ipse nulli implacabilis sit, ipsi nemo placandus ; tam aequali in eum fortuna indulgentia perseveret, ut
Abbreviated transcription (Latin):
diis noceri: a te succurri. Iniq cũ ipsis diis. illis enim
aurissimas partes imponis: tͥ humanas. Ut tu prosis.
dii nocebunt: Si accusatorem sũmitt̾es quẽ de inde
remoueres. si aliqua illũ lite implicares quã sub inde
discuteres: nemo de tuo scełe dubitaret. Quid inter¬
ẽ. utrũ istuc fraude tẽptetur anuoto. nͥ qđ potentio¬
res illi adu̾sarios queris: Non ẽ quid dicas quã enĩ
illi inuiriam facio. Uotum tuũ aut suꝑuacuũ ẽ: aut
iniuriosum. Immo iniuriosum: etiã si irritũ. Quic¬
quid ñ efficis: dei munus ẽ. In iuria uͦ: qͥcquid op¬
tas. Sat ẽ tͥ. N on aliter debemus urasci: quã si ꝑse¬
ceris. Siuota inquit ualuissent: et in hoc ualuissẽt
ut tutus eẽs. Primũ certũ mͥ optas ꝑiculum sub in¬
certo auxilio. de inde utrumꝙ certum puta. Qd no¬
cet: pͥus ẽ. Pret̾ea tu conditionẽ uoti tui nosti. Me

Expanded text:
dis noceri, a te succurri, inique cum ipsis dis ; illis enim dis noceri, a te succurri, inique cum ipsis dis ; illis enim durissimas partes imponis, tibi humanas ; ut tu prosis, di nocebunt. Si accusatorem submitteres, quem deinde removeres, si aliqua illum lite implicares, quam subinde discuteres, nemo de tuo scelere dubitaret. Quid interest, utrum istuc fraude temptetur an voto, nisi quod potentiores illi adversarios quaeris ? Non est, quod dicas : " Quam enim illi iniuriam facio ? " Votum tuum aut supervacuum est aut iniuriosum, immo iniuriosum, etiam si irritum. Quidquid non efficis, dei munus est, iniuria vero, quidquid optas. Sat est ; tibi non aliter debemus irasci, quam si profeceris. " Si vota," inquit, " valuissent, et in hoc valuissent, ut tutus esses." Primum certum mihi optas periculum sub incerto auxilio. Deinde utrumque certum puta : quod nocet, prius est. Praeterea tu condicionem voti tui nosti, me
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ unum inuoto tuo honestum uidĩ poterat: ipsum
turpe & in gratum ẽ nolle debere. Optas enĩ non ut
tu facultatem habeas referendȩ gr̃ȩ: s ut ille necessita¬
us tem implorandȩ Suꝑiorem te facis. et qͦd nefas ẽ.
bene m̾itum ad pedes tuos mittis. Quanto sacius est
enĩ nisi qd̾ dederat amuteres. Nunc uis illum subici
tͥ iactura rerum suarum et status mutatione in id de¬
uocare. ut infra beneficia sua iaceat Gratum te puta¬
bo coram eo. cui ꝓdẽe uis. Opta. Uotum tu istud uocas.
qͦd int̾ gratum & inuicũ pot̾ diuidi. qd̾ ñ dubites ad¬
u̾sarium & hostem fecisse: Si extrema taceantur: hos¬
tes ꝙͦ optauerunt caꝑe qͣsdam urbes ut seruarent. &
uincere quosdam ut ignoscerent. Nec ideo ñ hostilia uo¬
ta: in quib qd̾ mitissimũ ẽ. pꝰ crudelitatẽ uenit. Deni¬
ꝙ: qualia eẽ uidicas uota. q̃ nemo tͥ minus uolet quã
is ꝓ quo fiunt succedere : Pessime cũ eo agis cui uis a

Expanded text:
quod unum in voto tuo honestum videri poterat, ipsum quod unum in voto tuo honestum videri poterat, ipsum turpe et ingratum est, nolle debere; optas enim, non ut tu facultatem habeas referendae gratiae, sed ut ille necessitatem implorandae. Superiorem te facis et, quod nefas est, bene meritum ad pedes tuos mittis. Quanto satius est enim, nisi quod dederat, amitteret. Nunc vis illum subici tibi, iactura rerum suarum et status mutatione in id devocari, ut infra beneficia sua iaceat. Gratum te putabo ? Coram eo, cui prodesse vis, opta! Votum tu istud vocas, quod inter gratum et inimicum potest dividi, quod non dubites adversarium et hostem fecisse, si extrema taceantur ? Hostes quoque optaverunt capere quasdam urbes, ut servarent, et vincere quosdam, ut ignoscerent, nec ideo non hostilia vota, in quibus, quod mitissimum est, post crudelitatem venit. Denique qualia esse iudicas vota, quae nemo minus tibi volet, quam is, pro quo fiunt, succedere ? Pessime cum eo agis, cui vis a
Abbreviated transcription (Latin):
suscites. ut emittas includere. Non ẽ beneficiũ umu¬
riȩ finis. necumꝗͣ id detraxisse meritũ ẽ: qd̾ ipse qͥ de¬
traxit intulerat. Non uulneres me malo qͣ sanes.
Potes inirȩ gr̾am si quia uuln̾atus sũ sanas: ñ siuul¬
neras ut sanandussim. Nũquã cicatrix nͥ collocata:
uuln̾i placuit. qd ita coiss e gaudemꝰ. ut ñ fuisse mal¬
lemus. Si hoc ei optares cuiꝰ nullum beneficium ha¬
beres in humanum erat uotum. Quantum in humaniꝰ
ei optas cui beneficium debes: Nimul inqͥt. ut possẽ
ferre illi opemp̃cor. Primum ut te in media parte
uoti tui occupem: iam ingratus es. Nondum audio
quid illi uelis p̃stare. scio quid illũ uelis pati Sollici.¬
tudinẽ illi & metum et maius aliqͦd imprecaris malũ.
Optas ut ope indigeat: hoc contra illum e.
Optas ut ope mndigeat: hoc ꝓ te est. Non succurrere uiᷤᷤ
illi: sed soluere. Qui sic ꝓꝑat solui: uult ñ soluere. Ita

Expanded text:
suscites, ut emittas includere. Non est beneficium iniususcites, ut emittas includere. Non est beneficium iniuriae finis, nec umquam id detraxisse meritum est, quod ipse, qui detraxit, intulerat. Non vulneres me malo quam sanes. Potes inire gratiam, si, quia vulneratus sum, sanas, non, si vulneras, ut sanandus sim. Numquam cicatrix nisi conlata vulneri placuit, quod ita coisse gaudemus, ut non fuisse mallemus. Si hoc ei optares, cuius nullum beneficium haberes, inhumanum erat votum ; quanto inhumanius ei optas, cui beneficium debes ! Simul," inquit, " ut possim ferre illi opem, precor." Primum, ut te in media parte voti tui occupem, iam ingratus es ; nondum audio, quid illi velis praestare, scio, quid illum velis pati. Sollicitudinem illi et metum et maius aliquod imprecaris malum. Optas, ut ope indigeat : hoc contra illum est ; optas, ut ope tua indigeat : hoc pro te est. Non succurrere vis illi, sed solvere : qui sic properat, solvi vult, non solvere. Ita,
Abbreviated transcription (Latin):
trahant. & ad beneficium inuria ueniunt. cũ satius sit.
uł cessare. quã ꝑscelus officio locum querere. Quid si
gubernator adiis. tẽpestates ĩfestissimas. et ꝓcellas
petat. ut gratior ars suo ꝑiculo fiat: quid si imꝑator
deos oret. ut magna uis hostiũ cutũfusa castris. fos¬
sas subito impetu cõpleat. et uallum trepidante ex¬
ercitu conuellat. & impsis portis infesta signa con¬
stituat. qͦmaiore cũ gła reb lapsis ꝓfligatisq suc¬
currat: Omnes isti beneficia sua detestabili uia du¬
cunt. qͥ deos contra eũ aduocant cui ipsi affuturist̃.
& ante illos sterni quã engiuolunt. Inhumana ista
& ꝑu̾sa grati animi natura ẽ: contra eũ optare cui ho¬
neste de eẽ. ñ possis. Nonnocet inqͥt illi uotũ meum:
qͥa simul opto. et ꝑiculum & remedium. Hoc dicis ñ
nichil te peccare: s minꝰ quã sisine remedio ꝑiculum
optares. Neqͥtia ẽ. ut extrahas mergere. euertere ut

Expanded text:
trahant, et ad beneficium iniuria veniunt, cum satius sit trahant, et ad beneficium iniuria veniunt, cum satius sit vel cessare, quam per scelus officio locum quaerere. Quid, si gubernator a dis tempestates infestissimas et procellas petat, ut gratior ars sua periculo fiat ? Quid, si imperator deos oret, ut magna vis hostium circumfusa castris fossas subito impetu compleat et vallum trepidante exercitu vellat et in ipsis portis infesta signa constituat, quo maiore cum gloria rebus lassis profligatisque succurrat ? Omnes isti beneficia sua detestabili via ducunt, qui deos contra eum advocant, cui ipsi adfuturi sunt, et ante illos sterni quam erigi volunt. Inhumana ista perverse grati animi natura est contra eum optare, cui honeste deesse non possis. " Non nocet," inquit, " illi votum meum, quia simul opto et periculum et remedium." Hoc dicis non nihil te peccare sed minus, quam si sine remedio periculum optares. Nequitia est ut extrahas mergere, evertere ut
Abbreviated transcription (Latin):
plicant. Adolescentib ꝙͦ ac iam potentib sui. si reme¬
dia metu. aut intẽꝑantia reiciunt: ius adhibetur
ac seruitus. Itaꝙ: beneficioꝵ maxima sunt q̃ aparen¬
tib accepimus: dũ aut nescimꝰ aut nolumus. His
ingratis et repudiantib beneficia ñ quia nolunt
s ne debeant: similes sunt exdiu̾so nimis grati. qͥ
aliquid incõmodi p̃cari solent his quib obligati st̃
aliqͥd adu̾si. in qͦ affectu: memorẽ acceptibeneficii
approbent. An hoc recte faciant. et pia uoluntate:
q̃ritur. Quoꝵ anius. simillimus ẽ. prauo amore
flagrantib qͥ amice suȩ optant exiliũ. ut desertã
fugientemq comitentur. Optant inopiã: ut mag̃
desid̾anti donent. Optant morbum: ut adsideant.
Et quicqͥd inimicus optaret: amantes uouent. Fẽre
idem itaq exitus ẽ odii: & amoris insani. Tale qͥddã
exhis accidit qui amicis incõmoda optant. quȩ de¬

Expanded text:
plicant. Adulescentibus quoque ac iam potentibus sui, si remeplicant. Adulescentibus quoque ac iam potentibus sui, si remedia metu aut intemperantia reiciunt, vis adhibetur ac severitas. Itaque beneficiorum maxima sunt, quae a parentibus accepimus, dum aut nescimus aut nolumus. His ingratis et repudiantibus beneficia, non quia nolunt, sed ne debeant, similes sunt ex diverso nimis grati, qui aliquid incommodi precari solent iis, quibus obligati sunt, aliquid adversi, in quo adfectum memorem accepti beneficii approbent. An hoc recte faciant et pia voluntate, quaeritur ; quorum animus simillimus est pravo amore flagrantibus, qui amicae suae optant exilium, ut desertam fugientemque comitentur, optant inopiam, ut magis desiderant donent, optant morbum, ut adsideant, et, quidquid inimicus optaret, amantes vovent. Fere idem itaque exitus est odii et amoris insani. Tale quiddam et his accidit, qui amicis incommoda optant, quae de
Abbreviated transcription (Latin):
pisse. a quib cũ maxime accepit. qui et sẽꝑ daturi
sunt. et nunqͣm recepturi: Quanta aũt̃ ꝑu̾sitas ob
hoc alicui ñ debere: Quia etiam inficianti benignꝰ
ẽ. et continuationẽ ipsam seriẽq beneficium ar¬
gumentum uocare necessario dantis nolo sibi ha¬
beat. Quis illum rogat: Et omnes alias impu¬
dentis animi uoces: his adstrue. Non ideo de te mi usi¬
nus meretur is cuiꝰ liberalitas ad te etiã dum negaᷤᷤ
ꝑuenit cuiꝰ ꝙ beneficioꝵ uł hoc maximũ ẽ. qͦd etiã
q̃renti daturus ẽ. Nonuides quẽ admodum tenerã
lib̾orum infantiã parentes. ad salubrium rerum
pacientiam cogant: Flentium corpora ac repugnã¬
tium diligenticura fouent. et ne m̃bra lib̾ tas inma¬
tura detorq̃at: in rectum exitura constringunt. &
mox lib̾alia studia inculcant: ad hibito timore no¬
lentib. Adultimum audacẽ inuentam frugalitati
pudori. morib bonis. si parum sequit᷑: coactam ap¬

Expanded text:
pisse, a quibus cum maxime accepit, qui et semper daturi pisse, a quibus cum maxime accepit, qui et semper daturi sunt et numquam recepturi ? Quanta autem perversitas ob hoc alicui non debere, quia etiam infitianti benignus est, et continuationem ipsam sedemque beneficiorum argumentum vocare necessario dantis! "Nolo! Sibi habeat! Quis illum rogat ? " et omnes alias impudentis animi voces his adstrue. Non ideo de te minus meretur is, cuius liberalitas ad te etiam, dum negas, pervenit, cuiusque beneficiorum vel hoc maximum est, quod etiam querenti daturus est. Non vides, quemadmodum teneram liberorum infantiam parentes ad salubrium rerum patientiam cogant ? Flentium corpora ac repugnandum diligens cura fovent et, ne membra libertas immatura detorqueat, in rectum exitura constringunt et mox liberalia studia inculcant adhibito timore nolentibus ; ad ultimum audacem iuventam frugalitati, pudori, moribus bonis, si parum sequitur, coactam ap
Abbreviated transcription (Latin):
se quid effecturi eẽnt: cũ omnib alim̃ta ꝓtinꝰ et
exilia ꝓuidint nec eos ꝑneglegentiã genuere: qͥb
tam multa generabunt. ¶ogitauit nos ante na¬
tura quã fecit. nec tam leue opussuũ: ut illi potu¬
erunus excidere. Uide quantũ nobis ꝑmiserit. qͣm
ñ intra homines humanii imꝑĩ conditio sit. Uide
inqͥntum corporib uagari liceat. q̃ coherruit fine
t̾rarum. s in omnẽ partem sui misit. Uide animi
qͣntum audeant: quẽ ad modum soli aut nou̾int
deos aut q̃rant. & mente in altum data: diuina co¬
mitentur. Scies ñ eẽ hominẽ tumultuarium: et in¬
cogitatum opus. Int̾ maxima rerũ suarũ natura
nichil habet qͦ magis głietur. aut certe cui głiet᷑.
Quantus iste furor ẽ controu̾siam diis mun̾is sui
facere: Quomͦ adu̾sus eos hic erit gratus. qͥb gr̃a re¬
ferri sine impendio ñ pot̃: Qui negat se abhis acce¬

Expanded text:
se, quid effecturi essent, eum omnibus alimenta protinus et se, quid effecturi essent, eum omnibus alimenta protinus et auxilia providerint, nec eos per neclegentiam genuere, quibus tam multa generabant. Cogitavit nos ante natura, quam fecit, nec tam leve opus sumus, ut illi potuerimus excidere. Vide, quantum nobis permiserit, quam non intra homines humani imperii condicio sit ; vide, in quantum corporibus vagari liceat, quae non coercuit fine terrarum, sed in omnem partem sui misit ; vide, animi quantum audeant, quemadmodum soli aut noverint deos aut quaerant et mente in altum elata divina comitentur : scies non esse hominem tumultuarium et incogitatum opus. Inter maxima rerum suarum natura nihil habet, quo magis glorietur, aut certe, cui glorietur. Quantus iste furor est controversiam dis muneris sui facere ! Quomodo adversus eos hic erit gratus, quibus gratia referri sine impendio non potest, qui negat se ab iis acce
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝑmanent. s quia ñ licet ab optimis ab errare. et
sic ire decretum ẽ: in pͥma aũt illa constitutione cum
uniu̾sa disponerent etiã nr̃a uiderunt: rationẽq ho¬
minis habuerunt. Itaq ñ possunt uideri sua tantum
causa decurrere. & explicare opus suũ: qͥa pars oꝑis
sumꝰ et nos. Debemus gͦ et soli et lunȩ & cet̾is cȩlestibus
beneficium: quia etiã sipociora illis sunt inq̃ oriunt᷑.
nos tam̃ in maiora itura uiuant. Adice qͦd ex destinato
iuuant ideo obligati sumꝰ qͥñ inbeneficiun ignoran¬
tium incidimus. Sed hȩc quȩ accipimꝰ accepturos
scierunt. et quã quã maiusillis ꝓpositum sit. maiorꝙ
actus sui fructus quã seruare mortalia: tam̃ in nr̃as
mundo datus. ut appareat curã nr̃i ñ int̾ ultimna
habitam. Debemus parentib nr̃is pietatẽ. et multi
ñ ut gignerent coierant. Dii ñpossunt uidi nescis.¬

Expanded text:
tate permanent, sed quia non libet ab optimis aberrare et tate permanent, sed quia non libet ab optimis aberrare et sic ire decretum est. In prima autem illa constitutione, cum universa disponerent, etiam nostra viderunt rationemque hominis habuerunt; itaque non possunt videri sua tantum causa decurrere et explicare opus suum, quia pars operis et nos sumus. Debemus ergo et soli et lunae et ceteris caelestibus beneficium, quia, etiam si potiora illis sunt, in quae oriuntur, nos tamen in maiora ituri iuvant. Adice, quod ex destinato iuvant, ideoque obligati sumus, quia non in beneficium ignorantium incidimus, sed haec, quae accipimus, accepturos scierunt ; et quamquam maius illis propositum sit maiorque actus sui fructus, quam servare mortalia, tamen in nostrmundo datus, ut appareat curam nostri non inter ultima habitam. Debemus parentibus nostris pietatem, et multi non, ut gignerent, coierant. Di non possunt videri nescis
Abbreviated transcription (Latin):
sime intot scła ꝓmissas uices inmedio itinere destitu¬
at. et quȩ nunc alt̾nis eunt redeuntq oportunis libra¬
mentis mundum exęquo tẽꝑantia: repentino concre¬
ment᷑ incendio. et extanta uarietate soluantur atꝙ
eant inunum oĩa. Ignis cuncta possideat. quẽ dein¬
de pigra nox occupet. & ꝓfunda uorago tot deossorbe¬
at ẽ. tanti ut tu coargueris ista concedere possunt tͥ
etiam inuito. euntꝙ ista tua causa etiã simaior illis a¬
alia acpͥorillis causa ẽ: A dice nunc qd ñ ext̾na cogũt
deos: s sua illis in legem et̾na uoluntas ẽ. Statuerũtꝙ.
quȩ ñ mutarent. Ttaꝙ ñpossunt uidi facturi aliqͥd qͦuᷤ
nolint. qͥa quicquid desinere ñpossint: ꝑseuerare uolu¬
erint. nec unꝗͣ primi consilii deos penitet. Sine dubio
stare illis et desciscere in contrarium ñ licet.s ñ obau¬
dio. quã qͥa uis sua illos inpposito tenet. nec imbecilli¬

Expanded text:
simae in tot saecula promissas vices in medio itinere destitusimae in tot saecula promissas vices in medio itinere destituat, et, quae nunc alternis eunt redeuntque opportunis libramentis mundum ex aequo temperantia, repentino concrementur incendio, et ex tanta varietate solvantur atque eant in unum omnia ; ignis cuncta possideat, quem deinde pigra nox occupet, et profunda vorago tot deos sorbeat." Est tanti, ut tu coarguaris, ista concidere ? Prosunt tibi etiam invito euntque ista tua causa, etiam si maior illis alia ac prior causa est. Adice nunc, quod non externa cogunt deos, sed sua illis in lege aeterna voluntas est. Statuerunt, quae non mutarent ; itaque non possunt videri facturi aliquid, quamvis nolint, quia, quidquid desinere non possunt, perseverare voluerunt, nec umquam primi consilii deos paenitet. Sine dubio stare illis et desciscere in contrarium non licet, sed non ob aliud, quam quia vis sua illos in proposito tenet ; nec imbecilli
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ nolle. Nai sinecesse ẽ illi facere: ñ debeo ipsi be¬
neficium s cogenti. Si necesse ẽ illi uelle: ob hoc qͥa
niehil habet meliꝰ qd uelit ipse se cogit. Itaqͥd tanꝗͣ
coacto ñ deberẽ: tanꝗͦ cogenti debeo. Desinant in qͥt
uelle. Hoc loco tͥ occurrat. Quis tam demens ẽ. ut eam
neget uoluntatẽ ee. cui ñ est ꝑiculum desinendi uer¬
tendiq se incontiariũ. cũ exdiu̾so nemo eque ideri
debeat uelle. quã cuiꝰ uoluntasusꝙ eo certa ẽ. ut et̾na
sit. Ansiis quoꝙ uult qͥpot̃ statim nolle. Ĩs ñ uidebit᷑
uelle incuiꝰ naturam ñ cadit nolle. ⁊ gendum in qͥt
si posunt resistant hoc dicis. omina ista ingentio
interuallis diducta. & incustodiam uniu̾sa disposita.
stationes suas deserant. subita confusione rerum sy¬
dera sẏdib incurrant. & rupta rerum concordia in riu¬
nam diuina labantur: contextusq uelocitatis citatis¬

Expanded text:
potest nolle." Nam si necesse est illi facere, non debeo ipsi bepotest nolle." Nam si necesse est illi facere, non debeo ipsi beneficium, sed cogenti; si necesse est illi velle ob hoc, quia nihil habet melius, quod velit, ipse se cogit ; ita, quod tamquam coacto non deberem, tamquam cogenti debeo. " Desinant," inquit, " velle." Hoc loco tibi illud occurrat : Quis tam demens est, ut eam neget voluntatem esse, cui non est periculum desinendi vertendique se in contrarium, cum ex diverso nemo aeque videri debeat velle, quam cuius voluntas usque eo certa est, ut aeterna sit ? An, si is quoque vult, qui potest statim nolle, is non videbitur velle, in cuius naturam non cadit nolle ? " Agedum," inquit, " si possunt, resistant." Hoc dicis : " Omnia ista ingentibus intervallis diducta et in custodiam universi disposita stationes suas deserant ; subita confusione rerum sidera sideribus incurrant, et rupta rerum concordia in ruinam divina labantur, contextusque velocitatis citatis
Abbreviated transcription (Latin):
monentur. Uniu̾sorum enim pars sum. A dice nc̃ qd̃
nr̃a et horum conditio: aisimilis ẽ. Namqͥm̃ ꝓdest¬
ut ꝑine psit tͥ: Non dedit beneficium qͥa me instrum̃¬
tum utilitatis sue fecit. solaut̃ & luna etiã si nobis
ꝓsunt sua causa. ñ in hoc tam̃ ꝓsunt ut ꝑnos ꝓsint
sibi. Quid em̃ nos conferre illis possumꝰ : sciam inqͥt
solem ac lunam nobis uelle ꝓdesse: si nolle potuent
illis autẽ ñ licet ñ moueri. Ad sũmã. consistant et opus
suum int̾mittant. Hoc unide qͦt modis refellatur⁊ lon
idõ minus uult qͥ ñ pot̃ nolle. gͦ maximum argum̃tũ
ẽ firmna uoluntatis ne mutare qͥ dem posse. Uir bonus
ñ pot̾ nonface qͦa facit. Nonenĩ ent bonus: nͥ fecerit.
Eroo nec bonus uir beneficiũ dat. quia facit qđ deb.
Nonpot̃ aũ ñ facere qd̾ debet. Pret̾ea mustum inter¬
ẽ utrum dicas. Non pot̃ hoc ñ fac̾e qͥa cogitur annon

Expanded text:
moventur ; universorum enim pars sum. Adice nunc, quod moventur ; universorum enim pars sum. Adice nunc, quod nostra et horum condicio dissimilis est ; nam t sibi, non dedit beneficium, quia me instrumentum utilitatis suae fecit; sol autem et luna, etiam si nobis prosunt sua causa, non in hoc tamen prosunt, ut per nos prosint sibi ; quid enim nos conferre illis possumus ? " Sciam," inquit, " solem ac lunam nobis velle prodesse, si nolle potuerint ; illis autem non licet non moveri. Ad summam consistant et opus suum intermittant." Hoc vide quot modis refellatur. Non ideo minus vult, qui non potest nolle ; immo maximum argumentum est firmae voluntatis ne mutari quidem posse. Vir bonus non potest non facere, quod facit ; non enim erit bonus, nisi fecerit ; ergo nec bonus vir beneficium dat, quia facit, quod debet, non potest autem non facere, quod debet. Praeterea multum interest, utrum dicas : " Non potest hoc non facere," quia cogitur, an : " Non
Abbreviated transcription (Latin):
aut ñ tanꝗͣ propͥum beneficiũ. s tãꝗͣ publice partũ.
me direxit animum. Ita quare ei debeam qͥme sͥ nõ
substituit. cũ facturus eẽt quid fecit: Primum cũ cogi¬
tauit gallis omnib ꝓdẽe. et mͥ cogitauit ꝓdẽe. E ram
enĩ gallus. et me etiam siñ mea publica tam̃ nota
cuniam credat: ñ dicã me illiꝰ debitorem nec hoc es
alienum ꝓfitebor aut candidatus aut reus. aut exsol¬
uendum tam̃ hoc: porcionem meam dabo. Sic istus
mun̾is qͦd uniu̾sis datur debitorẽ me nego. qͥa mͥ qͥdẽ
dedit s ñ ꝓpt̾ me. & mͥ quidẽ: s nesciens anmͥ daret.
Nichilominus aliqͥd mͥ dependendum sciam. quia
ad me ꝙͦ circuitu longo ꝑuenit. Ppt̾ me debet fac¬
tum cẽ. qͦa me obliget. Ĩ sto inquit m̃ nec lunȩ.
nec soli quicquam debes. Non enĩ ꝓpter te mouentur.
S cum in hoc moueant᷑. et unu̾sa conseruent: et ꝓme

Expanded text:
autem non tamquam proprium beneficium, sed tamquam publici partem. autem non tamquam proprium beneficium, sed tamquam publici partem. me direxit animum ; ita quare ei debeam, qui me sibi non substituit, cum facturus esset, quod fecit ? " Primum, cum cogitavit Gallis omnibus prodesse, et mihi cogitavit prodesse ; eram enim Gallus et me etiam si non mea, publica tamen nota cuniam credat, non dicam me illius debitorem nec hoc aes alienum profitebor aut candidatus aut reus ; ad exsolvendum tamen hoc dabo portionem meam. Sic istius muneris, quod universis datur, debitorem me nego, quia mihi quidem dedit sed non propter me, et mihi quidem, sed nesciens, an mihi daret; nihilo minus aliquid mihi dependendum sciam, quia ad me quoque circumitu longo pervenit. Propter me debet factum esse, quod me obliget. " Isto," inquit, " modo nec lunae nec soli quicquam debes ; non enim propter te moventur." Sed cum in hoc moveantur, ut universa conservent, et pro me
Abbreviated transcription (Latin):
ri hoc suo datũ credens. dixit positum illi eẽ apud
platonẽ officium. Deinde paulopꝰ cũ alium atq aliũ
gratis eadem sedulitate transueheret: negauit illi iã¬
s apud platonẽ positũ officium. Nam ut tibi debeam
quã michi. Non potes obid quẽquã appellare quod
spargis in populum/ Quid gͦ: Nichil tibi debebit᷑
ꝓ hoc tanquam ab uno: Nichil cum omnib soluã
quod cumomnib debeo. Negas inquit nullum dare
beneficium. eum qui me gratuita naue ꝑ flum̃ padum
tulit: Nego. Aliquid boni facit beneficium ñdat fa¬
cit enĩ aut sua causa: aut utiꝙ ñ mea. Adsũmam:
ne ipse quidem se mͥ beneficium uidicat dare. sed aut
.a .ẜ. aut uiciniȩ aut ambiciomi sue prestat. et ꝑ hoc ali¬
ud qłdam cõmodum expectat. quã qd asingulis recep
nib gallis. si immunitatẽ hispanis. nichil hoc nomi¬
ne singuli debebunt: quid ni debeant: Debebunt

Expanded text:
ri hoc suo datum credens dixit positum illi esse apud ri hoc suo datum credens dixit positum illi esse apud Platonem officium; deinde paulo post, cum alium atque alium gratis eadem sedulitate transveheret, negavit illi iam apud Platonem positum officium. Nam ut tibi debeam quam mihi ; non potes ob id quemquam appellare, quod spargis in populum. Quid ergo ? Nihil tibi debebitur pro hoc ? Tamquam ab uno nihil; cum omnibus solvam, quod cum omnibus debeo. " Negas," inquit, " ullum dare beneficium eum, qui me gratuita nave per flumen Padum tulit ? " Nego. Aliquid boni facit, beneficium non dat ; facit enim aut sua causa aut utique non mea ; ad summam ne ipse quidem se mihi beneficium iudicat dare, sed aut rei publicae aut viciniae aut ambitioni suae praestat et pro hoc aliud quoddam commodum expectat, quam quod a singulis receptnibus Gallis, si immunitatem Hispanis, nihil hoc nomine singuli debebunt ? " Quidni debeant ? debebunt
Abbreviated transcription (Latin):
Preter illa q̃ ap̃cipientib incõmune dicuntur: aliqͣn¬
do instillanit. ac tradidit. hortando bonã indolem
erexit. & mͦ laudib ad fecit animum. mͦ ammonitio¬
nib discussit desidiam. Tum ingenium latens & pi¬
grum iniecta ut ita dicam manu extraxit. nec quȩ
sciebat maligne dispensauit. qͦ diutius ẽẽt necessarus
sed cupit si posset uniu̾sa transfundere. Ingratus
sum: nͥ illum int̾gratissimas necessitudines diligo.
Sordidissimoꝵ ꝙͦ artificioꝵ institutorib supra con¬
stitutũ aliqͥd adiecimus. si nobis oꝑa illoꝵ enixior
uisa ẽ. et gubernatori et opifici uilissimȩ mercis. et
nichil se plus existimat debere quã pepigit: ingra¬
tus ẽ. Adice qd talium studioꝵ traditio: miscet. ani¬
mos. Hoc cũ factum ẽ: tã medico ꝗͣ preceptori p̃ciũ
oꝑe soluitur. anmni debetur. Plator cũ flum̃ naue
transisset. nec ab illo quicꝗͣ portitor exegisset. hono¬

Expanded text:
praeter illa, quae a praecipientibus in commune dicuntur, aliqpraeter illa, quae a praecipientibus in commune dicuntur, aliqua instillavit ac tradidit, hortando bonam indolem erexit et modo laudibus fecit animum, modo admonitionibus discussit desidiam ; tum ingenium latens et pigrum iniecta, ut ita dicam, manu extraxit ; nec, quae sciebat, maligne dispensavit, quo diutius esset necessarius, sed cupit, si posset, universa transfundere : ingratus sum, nisi illum inter gratissimas necessitudines diligo. Sordidissimorum quoque artificiorum institoribus supra constitutum aliquid adiecimus, si nobis illorum opera enixior visa est ; et gubernatori et opifici vilissimae mercis et nihil se plus existimat debere, quam pepigit, ingratus est. Adice, quod talium studiorum traditio miscet animos ; hoc cum factum est, tam medico quam praeceptori pretium operae solvitur, animi debetur. Platon cum flumen nave transisset nec ab illo quicquam portitor exegisset, hono
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ amicum uidit. s tamꝗͣ isiꝑdtbrem. Ne p̃ceptorẽ
qͥdem habeo cur uenerer. si me ingrege discipuloꝵ ha¬
buit. si ñputauit dignum pͥa et peculiari cura. si nũꝗͣ
in me direxit animum. et cũ in medium effundẽt quȩ
sciebat: ñ didici s excepi. Quid gͦ ẽ. quare istis debeamꝰ
s qͥa nobis ipsis aliquid p̃stiterunt. Ille magis p̃pen¬
dit ꝗͣ medico necesse ẽ. ẜ me ñ ꝓfama artis extimuit.
Non fuit contentꝰ remedia monstrare: et ad mouit.
Interea sollicitus ad sedit. ad suspecta tẽpora occurrit.
Nullum minist̾ium illi oneri. nullũ fastidio fuit. Ge¬
mitus meos: ñ securus audiuit. Inturba multoꝵ in uo¬
cantiũ: ego illi potissima curatio fur tantum aliis ua¬
cauit: quantũ mea ualitudo ꝑmiserat. Huic ego nõ
tamquam medico: sed tamquã amico obligatus sũ.
Alter rursus docendo: ad laborem et tedium tulit.

Expanded text:
tamquam amicum videt, sed tamquam imperatorem. Ne praeceptorem tamquam amicum videt, sed tamquam imperatorem. Ne praeceptorem quidem habeo cur venerer, si me in grege discipulorum habuit, si non putavit dignum propria et peculiari cura, si numquam in me derexit animum, et, cum in medium effunderet, quae sciebat, non didici, sed excepi. Quid ergo est, quare istis multum d emimus, sed quia nobis ipsis aliquid praestiterunt. Ille magis pependit, quam medico necesse est ; pro me, non pro fama artis extimuit ; non fuit contentus remedia monstrare : et admovit ; inter sollicitos adsedit, ad suspecta tempora occurrit ; nullum ministerium illi oneri, nullum fastidio fuit ; gemitus meos non securus audivit; in turba multorum invocantem ego illi potissima curatio fui ; tantum aliis vacavit, quantum mea valetudo permiserat : huic ego non tamquam medico sed tamquam amico obligatus sum. Alter rursus docendo et laborem et taedium tulit ;
Abbreviated transcription (Latin):
frigore balneum aut ignẽ: scio tam̃ qͣnti ista consecu¬
turas diu̾sorium subeam. qͣntum nobis prestat qui
labentem domum suspicit. et agentẽ eximo rimas
insulam in credibili arte suspendit. certo tam̃ & leui
p̃cio fultura conducit᷑. Alurus nos ab hostib tutos
& a subitis latronum incursionib p̃stat. Notũ ẽ. tam̃
illas turpes ꝓsecuritate publica ꝓpugnacula habitu¬
ras excitaturus faber qͥd indiem mereat. Infinitum
erit si latius exempla conqͥram. qͥb appareat paruo¬
usq magna constare. Quid gͦ quare & medico & p̃ceptoriplꝰ
qͥddam debeo. Nec adu̾sus illos mercede defungor: Quia
ex medico ac p̃ceptore: in amicum tͣnseunt. & nos ñ arte
quã uendunt obligant. s benigna et familiari uolun¬
tate. Itaq medicus nichil ampliꝰ ꝗͣ manũ tangit. & me
int̾ eos qͦs ꝑ ambulat ponit. sine ullo affectu facienda
uitanda ue p̃cipiens. Nichil ampliꝰ debeo. qͥa me non

Expanded text:
frigore balneum aut ignem ? Scio tamen, quanti ista consecufrigore balneum aut ignem ? Scio tamen, quanti ista consecuturus deversorium subeam! Quantum nobis praestat, qui labentem domum suscipit et agentem ex imo rimas insulam incredibili arte suspendit ! Certo tamen et levi pretio fultura conducitur. Murus nos ab hostibus tutos et a subitis latronum incursionibus praestat ; notum est tamen, illas turres pro securitate publica propugnacula habituras excitaturus faber quid in diem mereat. Infinitum erit, si latius exempla conquiram, quibus appareat parvo magna constare. Quid ergo ? Quare et medico et praeceptori plus quiddam debeo nec adversus illos mercede defungor ? Quia ex medico et praeceptore in amicum transeunt et nos non arte, quam vendunt, obligant, sed benigna et familiari voluntate. Itaque medico, si nihil amplius quam manum tangit et me inter eos, quos perambulat, ponit sine ullo adfectu facienda aut vitanda praecipiens, nihil amplius debeo, quia me non
Abbreviated transcription (Latin):
dero. Quȩdam inqͥt pluris sũt quã ueneunt ꝙ ob
hoc aliqͥd mͥ extra ꝓ illis ꝗͦuis empta sint debes. Pri¬
mum qͥd int̾ ẽ. quanti sint. cũ de p̃cio int̾ ementem
uendentẽꝙ conuen̾it. Deinde ñ enĩ illud suo p̃cio sed
laudau̾is: tanti sũt qͣnto pluris uenire ñ possunt
Pret̾ea nichil uenditori debet: qui bene emit. Dem¬
de etiam si pluris ista sunt ñ tam̃ ullum istic tuum
munꝰ ẽ ut ñ exusu effectu ue. s exconsuetudme et an¬
noua estimetur. qd tu p̃cium ponis traiciendi ma¬
ria. & ꝑ medios fluctus cũ et̾rȩ conspectu recessit certã
secanti uiã. et ꝓspicienti futuras tẽpestates. & securis
omnib subito iubenti uela stringi. armam̃ta dimitti.
paratos adincursum ꝓcelle & repentinum impetũ
stare. huic tam̃ tante rei p̃mium uictura ꝑsoluit. Qͣnti
estimas insolitudine hospicium. in imbix tectum. in

Expanded text:
dero. " Quaedam," inquit," pluris sunt, quam venierunt, et ob dero. " Quaedam," inquit," pluris sunt, quam venierunt, et ob hoc aliquid mihi extra pro illis quamvis empta sunt, debes." Primum quid interest, quanti sint, cum de pretio inter ementem vendentemque convenerit ? Deinde non emi illud suo pretio, sed laudaveris, tanti sunt, quanto pluris venire non possunt ; propterea nihil venditori debet, qui bene emit. Deinde, etiam si pluris ista sunt, non tamen ullum istic tuum munus est, ut non ex usu effectuve, sed ex consuetudine et annona aestimetur. Quod tu pretium ponis traicienti maria et per medios fluctus, cum terra e conspectu recessit, certam secanti viam et prospiciens futuras tempestates et securis omnibus subito iubenti vela substringi, armamenta demitti, paratos ad incursum procellae et repentinum impetum stare ? Huic tamen tantae rei praemium vectura persolvit ! Quanti aestimas in solitudine hospitium, in imbre tectum, in
Abbreviated transcription (Latin):
s quanti daturus sit. Qdͦ undiq inse conu̾sus ẽ. U en¬
dit mͥ aliquis frum̃tum: iuuere ñ possum nͥ emero. s
ñ debeo uitam qͥa emi. Nec quã necessarium fuerit
estimo. sine qͦuicturus ñfur: s quã ingratũ qͦd ñ ha¬
buissem: nͥ emissem. In qͦ inuehendo: mercator ñ cogi¬
debere te nͥ mercedulam dicis. nec p̃ceptori. qͥa ali¬
quid numeraueris. At qui omnium hoꝵ ap̃ nos mag¬
na caritas magnareu̾entia ẽ. Adu̾sus hoc respon¬
detur quedam pluris ẽẽ ꝗͣ emuntur: E mis amedico rẽ
mestimabilem uitã. ac ualitudinẽ bonã. abonarũ
arcium p̃ceptore: studia liberalia. & animi cultum.
Itaꝙ his ñ rei p̃cium s oꝑ soluitur. Qa deseruiunt.
qd̾ areb sins auocati nobis uacant: m̃cedem ñ meri¬
ti s occupationis suȩ ferunt. Aliud tam̃ dici pot̃ ue¬
rius qd̾statĩ ponã. si pͥus qͦmͦ istud refelli possit ostñ¬

Expanded text:
sed quanti daturus sit, quod undique in se conversum est. Vensed quanti daturus sit, quod undique in se conversum est. Vendit mihi aliquis frumentum ; vivere non possum, nisi emero ; sed non debeo vitam, quia emi. Nec, quam necessarium fuerit, aestimo, sine quo victurus non fui, sed quam ingratum, quod non habuissem, nisi emissem, in quo invehendo mercator non cogidebere te nisi mercedulam dicis nec praeceptori, quia aliquid numeraveris. Atqui omnium horum apud nos magna caritas, magna reverentia est." Adversus hoc respondetur quaedam pluris esse, quam emuntur. Emis a medico rem inaestimabilem, vitam ac bonam valetudinem, a bonarum artium praeceptore studia liberalia et animi cultum ; itaque his non rei pretium, sed operae solvitur, quod deserviunt, quod a rebus suis avocati nobis vacant ; mercedem non meriti, sed occupationis suae ferunt. Aliud tamen dici potest verius, quod statim ponam, si prius, quomodo istud refelli possit, osten
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ. & me inbeneficium recipis duob ꝓfuturum.
Prefers me aliis: hoc totum mea causa facis. Itaꝙ
si p̃torẽ te factura eẽt. decẽ captiuoꝵ redẽptio. de¬
cem aũt soli captiui essemꝰ: nemo tͥ quicꝗͣ deberet
exnobis. quia nichil haberes qͦd cuiꝗͣ imputares atua
utilitate seductum. Nonsumuides beneficii int̾pres
nec desidero illud mͥ tantum dari: sed ⁊ mͥ. Quid gͦ¬
inqͥd siisortẽ nomina ur̃a conici ussissem. & tuũ
nom̃ int̾ redimendos exisser nichil deberes mͥ: Ini
mo deberem. s exiguum. Quid sit hoc: dicam. Aliqͥd
ista mea causa facis: qͦd me ad fortuã redẽptionis
admitis. Qđ nom̃ meum exit. sorti debeo. qͦd exire
potuit: tibi. Aditum tͥ adbeneficium tuum dedistr.
cuiꝰ maiorẽ partẽ fortunȩ debeo. s hoc ipsum tͥ quod
fortunȩ debere potui. Illos ex toto p̃teribo quoꝵ mer¬
cennarium beneficiũ ẽ: qͦd quidat: ñ computat. cui

Expanded text:
mecum et me in beneficium recipis duobus profuturum. mecum et me in beneficium recipis duobus profuturum. Praefers me aliis ; hoc totum mea causa facis. Itaque, si praetorem te factura esset decem captivorum redemptio, decem autem soli captivi essemus, nemo quicquam tibi deberet ex nobis, quia nihil haberes, quod cuiquam imputares, a tua utilitate seductum. Non sum invidus beneficii interpres nec desidero illud mihi tantum dari, sed et mihi." " Quid in sortem nomina vestra coici iussissem, et tuum nomen inter redimendos exisset, nihil deberes mihi ? " Immo deberem, sed exiguum ; quid sit hoc, dicam. Aliquid istic mea causa facis, quod me ad fortunam redemptionis admittis ; quod nomen meum exit, sorti debeo, quod exire potuit, tibi. Aditum mihi ad beneficium tuum dedisti, cuius maiorem partem fortunae debeo, sed hoc ipsum tibi, quod fortunae debere potui. Illos ex toto praeteribo, quorum mercennarium beneficium est, quod qui dat, non computat, cui
Abbreviated transcription (Latin):
quus: ut nichil ei debeam. qui cũ michi utilis ẽẽt.
fuit & sibi. Non enĩ exigo ut sine respectu sui mͥ¬
consulat. imino etiam opto ut beneficium mͥ datũ
uł magis danti ꝓfuerit. dum mͦ id qui dabat duos
intuens dederit. et int̾ me seque: diuiserit. licet id¬
us ipse ex maiore parte possideat simͦ me in consorci¬
um admisit. si duos cogitauit. ingratus sũ ñ solũ in¬
iustus: nͥ gaudeo hoc illi ꝓfuisse qđ pd̾at mͥ. sũme
malignitatis ẽ. ñ uocare beneficium. nͥ qͦd dantẽ aliqͦ
incõmodo adfecit Alt̾i illi qͥbeneficiũ dat sua cau¬
magistrũ quã si decẽ captos ciues ex magno capti¬
uorum numero redem̾o. Nichil debebismͥ: cũ teser¬
uitute acuinculis liberau̾o. atqͥ mea id causa faciã.
A dũ̾sus hoc respondeo. Aliquid ista tua catisa facis.
redimis me: s qͦd eligis. Pot̾as enĩ & alt̾ius redẽptio¬
ne idem consequi: qđ mea. Utilitatẽ rei partiris

Expanded text:
quus, ut ei nihil debeam, qui, cum mihi utilis esset, quus, ut ei nihil debeam, qui, cum mihi utilis esset, fuit et sibi; non enim exigo, ut mihi sine respectu sui consulat, immo etiam opto, ut beneficium mihi datum vel magis danti profuerit, dum modo id, qui dabat duos intuens dederit et inter me seque diviserit. Licet id ipse ex maiore parte possideat, si modo me in consortium admisit, si duos cogitavit, ingratus sum, non solum iniustus, nisi gaudeo hoc illi profuisse, quod proderat mihi. Summae malignitatis est non vocare beneficium, nisi quod dantem aliquo incommodo adfecit. Alteri illi, qui beneficium dat sua caumagistratum, quam si decem captos cives ex magno captivorum numero redemero ; nihil debebis mihi, cum te servitute ac vinculis liberavero ? Atqui mea id causa faciam." Adversus hoc respondeo : " Aliquid istic tua causa facis, redimis me, sed quod eligis ; poteras enim et alterius redemptione idem consequi, quod mea. Utilitatem rei partiris
Abbreviated transcription (Latin):
luit mͥ. Q et̾m si benigniore fortuna usus p̃stitero. be¬
neficium dedero. ñ gram retulero. Ille mͥgr̃am debebit
referre. Hinc initiũ fiet ame numerantur Intelligo usq¬
iã qͥd uelis querere. ñ opꝰ ẽ te dicere. uultus tuus loqͥtur.
Hoc enim sepe te conquerentẽ audio qͣa quȩdam hoĩe
sibi p̃stant: aliis imputant. Dicam mi lib̾alis: s pͥus
istam q̃stiunculamdiuidam. et rem equalem ab ini¬
qua separabo. Multum enĩ int̾ est utrũ aliqͥs be¬
neficium nobis det sua causa anñ & sua. Ile qͥ totꝰ
ad se spectat & nobisꝓdest. qͥa alit̾ ꝓdẽe. sͥ ñ potest:
eo loco mͥ est. qͦ qui peccori suo hybernum & estiuum
pabulum ꝓspicit. Eo loco ẽ: quo qͥ captiuossuos ut
cõmodius ueniant pascit. et opimos boues sagi¬
nat ac defricat. Quo lanista. qͥ familiam suã sũma
cuia exercet atq ornat Multum ut ait cleanthes.
abeneficio distat negociatio. Rursus ñ sum tã ini¬

Expanded text:
luit mihi, ceterum, si benigniore usus fortuna praestitero, beluit mihi, ceterum, si benigniore usus fortuna praestitero, beneficium dedero, non gratiam rettulero. Ille mihi gratiam referre debebit ; hinc initium fiet, a me numerabitur. Intellego iam, quid velis quaerere ; non opus est te dicere ; vultus tuus loquitur.? Hoc enim saepe te conquerentem audio, quod quaedam homines sibi praestant, aliis imputant." Dicam, mi Liberalis ; sed prius istam quaestiunculam dividam et rem aequam ab iniqua separabo. Multum enim interest, utrum aliquis beneficium nobis det sua causa an et sua. Ille, qui totus ad se spectat et nobis prodest, quia aliter prodesse sibi non potest, eo mihi loco est, quo, qui pecori suo hibernum et aestivum pabulum prospicit; eo loco est, quo, qui captivos suos, ut commodius veneant, pascit et ut opimos boves saginat ac defricat, quo lanista, qui familiam summa cura exercet atque ornat. Multum, ut ait Cleanthes, a beneficio distat negotiatio. Rursus non sum tam ini
Abbreviated transcription (Latin):
duospueros misi. Alt̾ totam porticum ꝑscutatus est.
alia qͦ loca inqͥb illũ inueniri posse sꝑabat: ꝑcucur¬
rit. & domũ ñ minꝰ lassus quã irritus redĩt Alterapud
ꝓximum curculatorẽ resedit. & dumuag̾ atq erior uer¬
naculis congregatur & ludit: transeuntẽ platonẽ quẽ
ñ quesierat iuenit. Illum inquit laudabimꝰ puerũ
qͥ quantũ in seerat qd̾ iussus ẽ. fecit hunc felicit̾ inertẽ
castigabimus. Uoluntas ẽ q̃ apud nos ponit officium.
cuiꝰ uide quȩ conditio sit. Ut me debito obstringat: pa
enĩ aliquẽ donare uoluisse: nec donasse. Animũ qͥdẽ
eĩ habeo: s beneficium ñ habeo. qd̾ consũmat et res
&animus. Quẽ admodum ei qͥuoluit mͥquidẽ pecuniã
credere s ñ dedit: nichil debeo. ita ei qͥ uoluit mͥbe
neficium dare: s ñ potuit. A micus quidem ero: sed
ñ obligatus. Et uolo illi aliquid p̃stare: nã & ille uo¬

Expanded text:
duos pueros misi. Alter totam porticum perscrutatus est, duos pueros misi. Alter totam porticum perscrutatus est, alia quoque loca, in quibus illum inveniri posse sperabat, percucurrit et domum non minus lassus quam irritus redit ; alter apud proximum circulatorem resedit et, dum vagus atque erro vernaculis congregatur et ludit, transeuntem Platonem, quem non quaesierat, invenit. Illum, inquit, laudabimus puerum, qui, quantum in se erat, quod iussus est, fecit; hunc feliciter inertem castigabimus." Voluntas est, quae apud nos ponit officium ; cuius vide quae condicio sit, ut me debito obstringat. Parenim aliquem donare voluisse nec donasse ; animum quidem eius habeo, sed beneficium non habeo, quod consummat et res et animus. Quemadmodum ei, qui voluit mihi quidem pecuniam credere, sed non dedit, nihil debeo, ita ei, qui voluit mihi beneficium dare, sed non potuit, amicus quidem ero sed non obligatus ; et volam illi aliquid praestare nam et ille vo
Abbreviated transcription (Latin):
sensum officii casus ẽ. Nec inimico cuiꝰ nos lis sera¬
uit: dũ uexat ac detinet. Non ẽ beneficiũ: nͥ qd̾ abo¬
na uoluntate ꝓficiscitur. Nisi illud agnoscit qͥde¬
dit. ẜ fuit aliquis mͥ dum nescit. nichil illi debeo.
ꝓ fuit cũuellet not̾e: imitabor ipsum. Ad pͥmũ illud
ficium mͥ daret nichil fecit. Ut ad alterum tͣnseamꝰ
uisme h uic gr̃am referre. ut qd̾ a nolente accepi:. uo¬
lens reddam: Hamqͥd de t̾cio loquar qͥ ab iniuria in
beneficium. delapsus ẽ. ut benefictum tͥ debeam:
parum ẽ uoluisse te dare. Ut ñ debeam. satis ẽ noluisse.
Beneficium enĩ: uoluntas nuda ñ efficit. s qd̾ beneficiũ
ñ eẽt si optime acplenissime uoluntati fortuna de eẽt
ideque beneficium. ñ ẽ nͥ fortunã uoluntas antecessit.¬
it Non enĩ ꝓfuisse te mͥ oportet ut obhoc tͥ obliger: s ex
destinato ꝓfuisse. Qleanthes exẽplo eiꝰ modi utitur.

Expanded text:
sensum officii casus est, nec inimico, cuius nos lis servasensum officii casus est, nec inimico, cuius nos lis servavit, dum vexat ac detinet. Non est beneficium, nisi quod a bona voluntate proficiscitur, nisi illud adcognoscit, qui dedit. Profuit aliquis mihi, dum nescit: nihil illi debeo. Profuit, cum vellet nocere : imitabor ipsum. Ad primum illum ficium mihi daret, nihil fecit ! Ut ad alterum transeamus, vis me huic gratiam referre, ut, quod a nolente accepi, volens reddam ? Nam quid de tertio loquar, qui ab iniuria in beneficium delapsus est ? Ut beneficium tibi debeam, parum est voluisse te dare ; ut non debeam, satis est noluisse. Beneficium enim voluntas nuda non efficit, sed, quod beneficium non esset, si optimae ac plenissimae voluntati fortuna defuisset, id aeque beneficium non est, nisi fortunam voluntas antecessit. Non enim profuisse te mihi oportet, ut ob hoc tibi obliger, sed ex destinato profuisse. Cleanthes exemplo eiusmodi utitur :
Abbreviated transcription (Latin):
beneficium dederunt. qͣuis ꝓfuerint: qͥa telum qͦmis¬
distinguit ñ euentus: s animus. Adu̾sarius m̃s dum
contraria dicit. et iudicẽ suꝑbia offendit. & inunum
testem temere dimittit: causam meã erexit. Nonq̃ro
an ꝓme errau̾it. qͥa contra me uoluit. Nempe ut gra¬
tus sim uelle debeo idem fac̾e qđ ille. ut beneficium
dare debuit. Numqͥd ẽ iniqͥus homine qͥ eum odit
a qͦ inturba calcatus. aut resꝑsus. aut qͦ nollet impul¬
sus ẽ: At qͥcquid ẽ alud qͦd illum q̃relȩ existimat cũ
inre sit inuiria. ꝗͣnescisse qͥd faceret. eadem res effi¬
cit. ne hic beneficium dederit: ne ille inuriam fec̾it
uspi.i& amicum & inimicũ: uoluntas facit Quã multos
miliciȩ morbus eripuit. qͦsdamne ad ruinã domus
suȩ occurrerent: ininicus uadimonio tenuit. Ne im
piratarum manꝰ ꝑuenirent quidã: naufragio con¬
secuti st̃. Nec his tam̃ beneficium debemus: qͥa extͣ

Expanded text:
beneficium reo dederuntbeneficium reo dederuntdistinguit non eventus sed animus. Adversarius meus, dum contraria dicit et iudicem superbia offendit et in unum testem temere rem1 demittit, causam meam erexit ; non quaero, an pro me erraverit : contra me voluit. Nempe, ut gratus sim, velle debeo idem facere, quod ille, ut beneficium daret, debuit. Num quid est iniquius homine, qui eum odit, a quo in turba calcatus aut respersus aut, quo nollet, impulsus est ? Atqui quid est aliud, quod illum querellae eximat, cum in re sit iniuria, quam nescisse, quid faceret ? Eadem res efficit, ne hic beneficium dederit, ne ille iniuriam fecerit ; et amicum et inimicum voluntas facit. Quam multos militiae morbus eripuit ! Quosdam, ne ad ruinam domus suae occurrerent, inimicus vadimonio tenuit ; ne in piratarum manus pervenirent, quidam naufragio consecuti sunt ; nec his tamen beneficium debemus, quia extra