comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
priuatorum erit sequenda.
tores rescripserunt. seruos tem¬
peraria uincula dampnatos li¬
bertatẽ ⁊ hereditatẽ siue le¬
gatum postqmͣ tempus exple¬
uerint consequi quia tp̃ra
uel cohercio que descendit exe¬
quenda pene est abolitio. Si ã
beneficiũ ubertatis in uincu¬
lis eos inueniat ratio iuiris
⁊ uerba constitutõis sibertati refra¬
gant᷑. Plane si testamento h
bertatis data sit. eo tempore
quo au̾ditur hereditas tempꝰ
uinculorum solutum sit ret¬
te manumissus intelligetur ñ
secus ac si pignori datũ seruũ
debitor mnanumisisset eiusq pꝰ
libertatum pignoris addita

Expanded text:
priuatorum erit sequenda. tores rescripserunt seruos in temporaria uincula damnatos libertatem et hereditatem siue legatum, postquam tempus expleuerint, coria coercitio, quae descendit ex sententia, poenae est abolitio. si autem beneficium libertatis in vinculis eos inveniat, ratio iuris et verba constitutionis libertati refragantur. ibertas data sit et eo tempore, quo aditur hereditas, tempus uinculorum solutum sit, recte manumissus intellegetur, non secus ac si pignori datum seruum debitor manumisisset eiusque post liberatum pignus a
Abbreviated transcription (Latin):
Lauł . ł. Quod dicit᷑ prem
filio utilit᷑ stipulari quasi si¬
bi ille scipuletur. hoc inhiis
uerũ est q̃ iuris st̃. q̃quẽ acqͥ¬
ri. patri possunt alioquin si fac¬
tum conferatur in ꝑsonam
filii inutibis erit stipulatõ. Ueluti
ut tenere ei. uł ire ag̾e liceat ͣ

Expanded text:
um Quod dicitur patrem filio utiliter stipulari, quasi sibi ille stipularetur, hoc in his verum est, quae iuris sunt quaeque adquiri patri possunt: alioquin si factum conferatur in personam filii, inutilis erit stipulatio, veluti ut tenere ei vel ire agere liceat
Abbreviated transcription (Latin):
turis expilatõnes afutpris petulan¬
tia auiolentia q̃ de re maximus ap̃
grecos oratot᷑ demostenes sic ait.¬
ob̵ͣ. ¶ Qnͣtitas disc̾nt furẽ ab
ab igeo. Nam qui unã suẽ subripu¬
erit. ut fur choercebitur qͥ gregẽ
ut abigens. ¶ Euentꝰ spectatur
ut alementissimo quoꝙꝙ facta qmͣ¬
quam lex ñ minꝰ eũ qͥ occidendi ho¬
minis cã cũ telo fui̾t quam cũ
qui occid̾it puniat et id ap̃ g̾cos
exiho uoluntario fortituttu ca¬
sus liberantur. ut ap̃ p̃ciprisi
ut eadem scelera in quibusdam
ꝓuinciis grauiꝰ plectantur.ut
in affrica messium incessores in
musia uiciũ uͥ metalla sunt
adulteratores monete. ¶on¬
nũꝙꝙͣ euenit. ut aliquoꝵ malefi¬
cioꝵ supplicia exacerbentur quo¬
ciens nimiũ multis ꝑsonis gca¬
tibus exemplo opus sit.
in opus metalli. et siqͥs eis tes¬
tranento datum furrit pronõ
uo datũ. s pene. Itẽ quidẽ anno¬
magrece. hoc est sine ciuitate

Expanded text:
turis, expilationes a furtis, petulanturis, expilationes a furtis, petulantia a uiolentia. qua de re maximus apud Graecos orator Demosthenes sic ait§ 7. Quantitas discernit furem ab abigeo. Nam, qui unum suem surripuerit, ut fur coercebitur: qui gregem, ut abigeus. § 8. Eventus spectatur, ut a clementissimo quoque facta; quanquam lex non minus eum, qui occidendi hominis causa cum telo fuerit, quam eum, qui occiderit, puniat, et ideo apud Graecos exsilio voluntario fortuiti casus luebantur, ut apud praecipuum ut eadem scelera in quibusdam prouinciis grauius plectantur, ut in Africa messium incensores, in Mysia uitium, ubi metalla sunt adulteratores monetae. Nonnumquam euenit, ut aliquorum maleficiorum supplicia exacerbentur, quotiens nimium multis personis grassantibus exemplo opus sit. in opus metalli: et si quid eis testamento datum fuerit, pro nouo datum, sed poenae. Item quidam ἀπόλιδες sunt, hoc est sine ciuitate:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ famosi libelli. aut concilia
nt coniurationes ⁊ latronum
ꝯscientia. quoscy alios suadendo
minuisse. scełis est instar. s ħ .iiii.
tate. euentu. Causa ut in u̾b̾ibus
que impunita sunt a magr̃o illa¬
ta. ułꝰ parente qm̃ emendatõnis
non uiurie grã iudẽtur ad hib̾i
puniuntur. tum quis ꝑ iram ab
extraneo pulsatus est. ¶ꝑ̾sonam
duplicit᷑ spectaturꝰ eiurs qui fecit
⁊ euis qui passus eso Alliter enĩ
puniuntur ex hiisdem factiõsub
serui qmͣ lib̾i. et alit̾ quictx in
dominũ parentẽ ue ausus est ꝙͣ
qui in extraneum in magr̃atum
uł in pͥuatũ. In huiꝰ rei considera¬
tione. etatis quoc ratio habenat᷑.
¶Locus facit uti idem uł furcũ
uel sacrilegiũ sit. et capite ludẽ¬
dum. uł minore supplicio ¶ Lem¬
pus deceruit emansorem a fusti¬
uo uł effracto rem uł furẽ diur¬
tiũ ac nocturnum. ¶Quali¬
ut furta manifesta añ mani¬
festis discerni solent. Rixa aggͣssa¬

Expanded text:
et famosi libelli, aut consilia, et famosi libelli, aut consilia, ut coniurationes et latronum conscientia quosque alios suadendo iuuisse sceleris est instar. Sed haec quatate euentu. Causa: ut in uerberibus, quae impunita sunt a magistro allata uel parente, quoniam emendationis, non iniuriae gratia uidentur adhiberi: puniuntur, cum quis per iram ab extraneo pulsatus est. Persona dupliciter spectatur, eius qui fecit et eius qui passus est: aliter enim puniuntur ex isdem facinoribus serui quam liberi, et aliter, qui quid in dominum parentemue ausus est quam qui in extraneum, in magistr‹at›um uel in priuatum. in eius rei consideratione aetatis quoque ratio habeatur. Locus facit, ut idem uel furtum uel sacrilegium sit et capite luendum uel minore supplicio. Tempus discernit emansorem a fugitiuo et effractorem uel furem diurnum a nocturno. Qualiut furta manifesta a nec manifestis discerni solent, rixae a grassa
Abbreviated transcription (Latin):
tis pena est bestii obici. uł alias
similes penas pati uł animadtũti.
M art .ł. Quod ad statũ damp¬
natoꝵ ꝑtinet. nicħ int̾ est iudi¬
cium. p̃. fui̾t nec ne. Nam sola
sententia non genus criminis
spectatur. Itaq hui in quos aͥddũ¬
aĩadu̾ti iubetur qui ue ad besti
as dantur confestim pene serui
Ordinem de crimine cognoscit
qm uult sentẽtiam ferre. uł gra¬
uiorem uł leusorẽ. ita tñ ut in
utroq mode rationẽ non excedat.
arc᷑.ł Duedam delicta paga¬
eio. aut nullam aut lemorem pe¬
nam irrogat᷑. militi uero graui¬
miles artẽ ludicram fecerit. uel
in seruitutẽ se uenire passus est
capite puniendũ menader scribit.
enuł. łDiuus adrianus eoᷤ
qui in nũo decurionũ eẽnt capr¬
te puniri ꝓhibuit. nͥ si qui pare¬
tes occidissent. uerũ pena iegis
tor. puniendos mandatis pͥenit
untur. ut furta. cedesq aut
dicta. nt comuitia. ⁊ infid̾. aduo¬
cationes. aut scripta ut falsa.

Expanded text:
tis poena est bestiis obici uel alias tis poena est bestiis obici uel alias similes poenas pati uel animaduerti.. Quod ad statum damnatorum pertinet, nihil interest, iudicium publicum fuerit nec ne: nam sola sententia, non genus criminis spectatur. itaque hi, in quos animaduerti iubetur quiue ad as dantur, confestim poenae servordinem de crimine cognoscit, quam uult sententiam ferre, uel grauiorem uel leuiorem, ita tamen ut in ‹u›troque moderationem non excedat.ari. Quaedam delicta pagano aut nullam aut leuiorem poenam irrogant, militi uero grauimiles artem ludicram fecerit uel in seruitutem se uenire passus est, capite puniendum Menander scribit.. Diuus Hadrianus eos, qui in numero decurionum essent, capite puniri prohibuit, nisi si qui parentem occidissent: uerum poena legis Corneliae puniendos mandatis plenissuntur, ut furta caedesque, aut dicta, ut conuicia et infidae aduocationes, aut scripta, ut falsa
Abbreviated transcription (Latin):
arcꝰ .ł. Respiciendũ est iu¬
dicanti riequid autẽ duriꝰ ã re¬
missiꝰ constituat. qm causa depꝰ¬
sit. Nec enĩ aut seueritatis. aut
clementie gła affectanda est.
S ꝑpenso m̾dicio ꝓut quetꝑ res
postulat statuendũ est. plane
in leuiorib causis ꝓ̃mores ad
leuitatẽ iudices esse debent ĩ
grauioribus penis seueritatẽ
legum cum aliquo temꝑamen¬
to benignatis subsequi. ¶Fur¬
ta domestica si uiliora sunt puͤ
uendicanda non sunt. nec admͣ
uus a dnõ. uel lib̾tus a prõ¬
no in cuiꝰ domo morat᷑. uł m̾cẽna¬
rius ab eo cui oꝑas suas locaũat
offeratur qõni. Nam domestica fur¬
ta uocantur̾ que seruis dm̃s. uel
lib̾ti prõnis. uł mercẽnarũ ap̃ quoᷤ
degunt subripiunt. ¶ Delincit
autẽ aut ꝓposito aut impetu
aut casu ꝓposito delinquunt᷑
iatrones qui scõnẽ hñt. impetu.
aut̃ aum ꝑ ebrictatem ad manus
aut ad ferrum uenit᷑. casu uło¬
utcum inuenando telum inferam
missũ hoiẽm int̾fecit. ¶ Capi¬

Expanded text:
 est iudicanti, ne quid aut durius aut remissius constituatur, quam causa deposcit: nec enim aut seueritatis aut clementiae gloria affectanda est, sed perpenso iudicio, prout quaeque res expostulat, statuendum est. plane in leuioribus causis proniores ad lenitatem iudices esse debent, in grauioribus poenis seueritatem legum cum aliquo temperamento benignitatis subsequi. Furta domestica si uiliora sunt, publice uindicanda non sunt, nec admituus a domino uel libertus a patrono, in cuius domo moratur, uel mercennarius ab eo, cui operas suas locauerat, offeratur quaestioni: nam domestica furta uocantur, quae serui dominis uel liberti patronis uel mercennarii apud quos degunt subripiunt. Delinquitur autem aut proposito aut impetu aut casu. proposito delinquunt latrones, qui factionem habent: impetu autem, cum per ebrietatem ad manus aut ad ferrum uenitur: casu uero, cum in uenando telum in feram missum hominem interfecit. Capi
Abbreviated transcription (Latin):
dicõne ait ticio pure. inutilis
erit tota stipulationẽ nisi ĩ me¬
am ꝑsonã condicio exstiterit.
scił. qr nisi quidẽ a me inde ac¬
ceꝑit obligatõ. adiectõ nicħ po¬
test ualere hoc tũ itamen ita de¬
mum tractari pot̾ si euidenter
appareat. pure ticii ꝑsona adiec¬
ta. alioquin cum ita stipulor
si nauis ex affrica uenent mi¬
chi aut ticio dare spondes. ticii
q̃uoꝙꝵ persona sub eadem cõdi¬
cione uidetur. ex hoc apparet
si diu̾sa condicio in meam ꝑso
nam diu̾sa ticii in poĩta sit. nec
in meam ꝑsonam extiterit cõ¬
dicio totam stipisłone̾ nullius
momenti futuram extante u̾
mea condicione. si ꝙdem ticii
quoꝙ condicio exstiterit pot̾ii
uł ticio ab solui. Si uͦ in illiuis ꝑs
defecerit qi non adiectus habebit᷑.
ex his om̃ib apparet. uicẽt altius
ꝑsona non recte adiciatur. ñ id̾o
minus in nr̃a ꝑsona intlit̾ ꝓced̾e
reus ꝓmitrẽcli hẽtur.
abobenus .ł. Cum duo eandẽ

Expanded text:
dicione aut Titio pure, inutilis dicione aut Titio pure, inutilis erit tota stipulatio, nisi in meam personam condicio extiterit, scilicet quia, nisi quod ad me uim acceperit obligatio, adiectio nihil potest ualere. hoc tamen ita demum tractari potest, si euidenter apparet pure Titii persona adiecta: alioquin cum ita stipulor: 'si nauis ex Africa uenerit, mihi aut Titio dari spondes?' Titii quoque persona sub eadem condicione adici uidetur. Ex hoc apparet, si diuersa conam, diversa in Titii posita sit nec in meam personam extiterit condicio, totam stipulationem nullius momenti futuram: exstante vero mea condicione, si quidem Titii quoque condicio extiterit, poterit uel Titio solui: si uero in illius persona defecerit, quasi non adiectus habebitur. Ex his omnibus apparet, licet alterius persona non recte adiciatur, non ideo minus in nostra persona utiliter procedere reus promittendi habetur.duo eandem
Abbreviated transcription (Latin):
iussorẽ adhiben mea obligõne
Id̾oq nicħ prohib duos reos scip¬
ulandi constitui. uł ꝓmitendi sicu¬
tisi ab codem fabro. duo rei stipu¬
landi easdem operas stipulent᷑
⁊ econtrario duo fabri eiusdẽ ꝑr¬
ae. eatdem aꝑas ꝓmittere ĩ telli¬
gunt᷑. ⁊ duo rei ꝓmittendi fieri.
gauero .S si alt̃ duitaxat
responderit ueriꝰ puto eume
sub condicõne int̾rogatio ĩ utͥ¬
usq ꝑsona fit ut iti obliget ͤ
si alter quoq respond̾it. duo¬
bus autẽ reis constitutis. qͥn
lib̾um sit stipulatori uł ut roq
uł ab altero dũ taxat fidenis¬
sorem acciꝑe non dubito. S si
a duob reis stipulandi in t̾ro¬
gatus respondiss uni se spon¬
dere. ei soli tenetur. ¶Duo rec
sine dubio ita constitui possũt
ut temꝑis ratõ habentur intͣ
ꝙ utriq respondcatur. Modicũ

Expanded text:
iussorem adhiberi in ea obligatione. et ideo nihil prohibet duos reos stipulandi constitui uel promittendi, sicuti si ab eodem fabro duo rei stipulandi easdem operas stipulentur: et ex contrario duo fabri eiusdem peritiae easdem operas promittere intelleguntur et duo rei promittendi fieri. gauero, sed alter dumtaxat responderit, uerius puto eum sub condicione interrogatio in utriusque persona fit, ut ita demum obligetur, si alter quoque responderit. Duobus autem reis constitutis quin liberum sit stipulatori uel ab utroque uel ab altero dumtaxat fideiussorem accipere, non dubito. Sed si a duobus reis stipulandi interrogatus respondisset uni se spondere, ei soli tenetur. Duo rei sine dubio ita constitui possunt, ut et temporis ratio habeatur, intra quod uterque respondeat: modicum
Abbreviated transcription (Latin):
dnõꝵ gͣ seruos nimia indulgentia
inqͥnaret amplissimũ ordine̾ eo ꝙ
patentꝰ seruos suos ingenuitatẽ
ꝓclamare. libosꝙꝙ iudicari senatꝰ
ꝯsultũ fcm̃ ẽ domiciani tp̃ib quo
cautũ ẽ ut siquis ꝓbass ꝑ collusi¬

Expanded text:
erga seruos nimia indulgentia inquinaret amplissimum ordinem eo, quod paterentur seruos suos in ingenuitatem proclamare liberosque iudicari, senatus consultum factum est Domitiani temporibus, quo cautum est, ut, si quis probasset per collusi
Abbreviated transcription (Latin):
no rescripsit. s om̃s oĩo in
maiestatis crimine cy ad ꝑso¬
nas pͥncipũ attinetꝰ si ad tes¬
timoniũ ꝓuocentur cũ res exi¬
gio torquentur. posꝰ q̃rian
de seruis filii castrensis pecu¬
lii in capud patris qo haberi
non possit. Nͥam patris non
deb̾e corq̃ri in filium cõstitutũ
cõstitutũ est. ⁊ puto rectẽ dici nõ
filii seruos sic in cap pat̾s ẽẽ
in t̾rogandos. ¶Tormenta aũ
hñda sunt nĩ qnͣta accusator
postulat. S ut mod̾ate rõnis
tempam̃ta desiderant. ne dẽb
initiũ ꝑ bonũ de domo rei accu¬
sator̃ sum̃e dũ aut libertos eiꝰ
quem accusat. aũ seruos ĩtesti¬
moniũ uocat. ¶Plurimũ
quoq in extutienda ueritate
lis diligentia affert. Nam ex
sermone ⁊ ex eo qͣ qͥs cõstantia
qua trepidatõne quid did̾et. uꝑ
cuiꝰ estimationis qͥsq ĩciuitate
sua est q̃dam ad illuminanda
ueritatẽ in lucẽ emergunt. In caũis
ueritatẽ requiru.

Expanded text:
in maiestatis crimine, quod ad personas principum attinet, si ad testimonium prouocentur, cum res exigit, torquentur.Potes quaeri, an de seruis filii castrensis peculii in caput patris quaestio haberi non possit: nam patris non debere torqueri in filium constitutum constitutum est. et puto recte dici nec filii seruos in caput patris esse interrogandos. Tormenta autem adhibenda sunt, non quanta accusator postulat, sed ut moderatae rationis temperamenta desiderant. Nec debet initium probationum de domo rei accusator sumere, dum aut libertos eius quem accusat aut seruos in testimonium uocat. Plurimum quoque in excutienda ueritate lis diligentia adfert: nam et ex sermone et ex eo, qua quis constantia, qua trepidatione quid diceret, uel cuius existimationis quisque in ciuitate sua est, quaedam ad inluminandam ueritatem in lucem emergunt. In causis ueritatem requiri.
Abbreviated transcription (Latin):
aboł . ł. Emptor fundi ꝑtẽ
eius alienam ee̾ ñ ignorauerat res¬
ponsum ẽ neũ ex eo fundo longa
posso̾ne capturũ ꝙ ita uerũ esfe
existimo si qua pars aliena eẽt in
eo fundo emptor ignoraĩt quod
si certũ locum ẽe sciret reͥliqu̾a ᷤ¬
ꝑtes longas possõne capi posse ã
dubito idem litris est si is qui to¬
tum fundũ emebat᷑ ꝓ indiuiso ꝑ¬
tem aliqm̃ ẽẽ alienam scit. ea enĩ
dum taxat non capiet. cet̾arũ ꝑtium

Expanded text:
o Emptor fundi partem eius alienam esse non ignoraverat: responsum est nihil eum ex eo fundo longa possessione capturum. quod ita verum esse existimo, si, quae pars aliena esset in eo fundo, emptor ignoraverat: quod si certum locum esse sciret, reliquas partes longa possessione capi posse non dubito. Idem iuris est, si is, qui totum fundum emebat, pro indiviso partem aliquam alienam esse scit: eam enim dumtaxat non capiet, ceter
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. pu̾tes tm̃ plipillus lice̾ res sia
sine r̾udris auctorate admĩstr̾a᷑¬
re non capies usu. qr uiris error nu̾¬
li ꝓdest. ¶Si a furioso ꝙ̃ plutẽ sab
mtnis emaero cõsiitutũ ẽ utilitatis
tã caꝑe me posse qmͣuis nulla es¬
Rt̃ emptõ ⁊ Ido n de euictõne ac¬
tio tascatur michi. nec publicana
ꝯpetet. nͭ actessio possõnis. ¶Sr cã
rem̃ qmͣ pro emptore usucapiebase
scienti mͥ atienam ẽẽ uendid̾is. ñ usu

Expanded text:
esse, putes tamen pupillis licere res suas sine tutoris auctoritate administrare, non capies usu, quia iuris error nulli prodest. Si a furioso, quem putem sanae mentis, emero, constitit us‹u›capere utilitatis causa me posse, quamuis nulla esset emptio et ideo neque de euictione actio nascitur mihi nec Publiciana competit nec accessio possessionis. Si eam rem, quam pro emptore usucapiebas, scienti mihi alienam e
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣuis ctim ꝑ errorẽ ẽẽ arbitre¬
turꝰ. qͥ rẽ ex cã peculiari qłitã net
possid̾e possit. idẽ dicendum erit
⁊ si ex pr̃ĩs hereditate ad se ꝑue¬
nissẽ. rem emptam non leui p̾sũ¬
ptõne credat. ¶Non mutat usuca¬
pio suꝑueniens ꝓ emptore uł pro
herede quominus pignoris ꝑsetu¬
tio salua sit. ut enĩ usu sfructus u¬
sucapi non pot̾ ita ꝑsecutio pign
pionerei non ꝑimitur. ¶ Eũ qui
postea qmͣutapere ceꝑit ĩ furorẽ
incidit utilitate suadente recep¬
tum ẽ ne longuor animi dampnũ
⁊̃ ĩ bonis afferat. ⁊ ex omĩ cã implẽ
usucapionẽ. ¶Si cum aput hosteᷤᷤ
dñs aut patꝰ agat. seru̾ aut filiꝰ

Expanded text:
itretur, qui rem ex causa peculiari quaesitam nec possidere possit? idem dicendum erit et si ex patris hereditate ad se peruenisse rem emptam non leui praesumptione credat. Non mutat usucapio superueniens pro emptore uel pro herede, quo minus pignoris persecutio salua sit: ut enim usus fructus usucapi non potest, ita persecutio pignopione rei non peremitur. Eum, qui postea quam usucapere coepit in furorem incidit, utilitate suadente relictum est, ne languor animi damnum etiam in bonis adferat, ex omni causa implere usucapionem. Si, cum apud hostes dominus aut pater aga
Abbreviated transcription (Latin):
stipuler rẽ alienã usucapiã sicũ
traditur mͥ existim̃dũ uliꝰ esse.
at ĩ emptõne. ⁊ illud tp̃s inspici.
ꝙ cͣcͣhitur. Igitur ⁊ bona fide
eptus eẽ. ¶ Seꝑata ẽ causa possõs
⁊ usucapionis. Nam u̾e̾ diciturꝰ qͥs
emisse s mala fide q̃mad̾ qͥ sciens
alienã rem emit ꝓ emptore possi¬
d licet usut᷑apiat. ¶Si sub cõ

Expanded text:
enam, usucapiam, si, cum traditur mihi, existimem illius esse: at in emptione et illud tempus inspicitur, quo contrahitur: igitur et bona fide eptus esse. Separata est causa possessionis et usucapionis: nam uere dicitur quis emisse, sed mala fide: quemadmodum qui sciens alienam rem emit, pro emptore possidet, licet us
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris affcõnẽ emptoris ht̃. at
cũ ñ dũ putat ꝯdicõnẽ exstitisse
q̃ĩ nõ dũ putat sibi emisse ꝙ aꝑtiꝰ
a cã sibi tradi. an usucapio cessat
sab̾ait. si sic empta sit̃ ut nͥ pe¬
empta res fieret ñ usucapturũ
nisi pꝰ solutã pecuntã. s uideamus
ut rum ꝯdicõ sit ħ an ꝯuentio.
Si cõuentõnẽ magis resoluet᷑. qmͣ
implebr̃. ¶ Si in die̾ adiectio

Expanded text:
ditoris, affectionem emptoris habeat, at cum nondum putat condicionem exstitisse, quasi nondum putat sibi emisse. quod apa causa sibi tradi, an usucapio cesset. Sabinus, si sic empta sit, ut, nisi peempta res fieret, non usucapturum nisi persoluta pecunia. sed uideamus, utrum condicio sit hoc an conuentio: si conuentio est, magis resoluetur quam implebitur. Si in diem addictio
Abbreviated transcription (Latin):
dem. łusto errore ductus
existimaui cũ arrogatõ non iure
int̾ueniss eũ ex remea q̃rere mͥ
ñ existimo. Non enĩ ꝯstitutũ est
⁊̃ hoc ꝙ ĩ homine libero qui bona
fide seruit placuit: Ibi enĩ pp̃ assi¬
duam ⁊ cotdianã oꝑatõnẽ seruorũ
ita cõstitui publice int̾fuit. Nam
frec̃t̃ ignorantia lib̾os emimus
non enĩ tam facił tamͣ freq̃ns ad¬
optio uł arcogatõ filioꝵ est ¶Cõ¬
stat si rem altenam scienti mĩchi
uendas. tradas aũ eo tp̃r quo dñs
ratũ hãt traditõnis tempus in¬
spiciendũ rem ꝙ meã fieri. ¶ Et
cet. ñ nũcꝓͣ tñ euenit ut ñ miti¬
um p̾̃sentis possõnis. s cãm anti¬
quior̃e tradicionis q̃ bonã fidẽ
hiĩt inspiciamus ueluti circa ꝑ

Expanded text:
m. Iusto errore ductus sse existimaui, cum adrogatio non iure interuenisset: eum ex re mea quaerere mihi non existimo. non enim constitutum est in hoc, quod in homine libero qui bona fide seruit placuit: ibi propter adsiduam et cottidianam comparationem seruorum ita constitui publice interfuit, nam frequenter ignorantia liberos emimus, non autem tam facilis frequens adoptio uel adrogatio filiorum est. Constat, si rem alienam scienti mihi uendas, tradas autem eo tempore, quo dominus ratum habet, traditionis tempus inspiciendum remque meam fieri. Etsi cet, nonnumquam tamen euenit, ut non initium praesentis possessionis, sed causam antiquiorem traditionis, quae bonam fidem habuit, inspiciamus
Abbreviated transcription (Latin):
enitẽtur ẽe cognouit. Idem in
seruo post liminio reu̾so dcm̃ est.
¶Nondũ adite hr̃ditatis ip̃c usu¬
capioni datũ e. siue seruꝰ hr̃dita¬
rlꝰ aliquid cõꝑandũ. siue defunct᷑ꝰ
usucaꝑe ceꝑat. s hoc iure sing¬
ulari recepta sunt. ¶ Filius
.fꝰ᷑ emptor aliene rei fũ prẽm F¬

Expanded text:
eniteretur, esse cognouit. idem in seruo postliminio reuerso dictum est. Nondum aditae hereditati‹s› tempus usucapioni datum est, siue seruus hereditarius aliquid comparat, siue defunctus usucapere coeperat: sed haec iure singulari recepta sunt. Filius familias emptor alienae rei, cum patrem f
Abbreviated transcription (Latin):
dam eẽ ait. ꝙ si peticliari: tũt m̃tẽ
serui q̃rendam. ⁊ si sefuuis mala
fide. possideat. eam q dñs nactus
sit ⁊t suo. noĩe possidcat. adempto
pitã peculio. dd̾ ẽ ut eadem cã sit pꝰ
cedat. ¶Ei seguus. bona side.em¬
erit peculiari noiẽ ego ub̃i pͥmũ
cõgnoni. scͥam ałtenã ꝓcessiram
usucapionẽ sec̃eisus ãĩt. Initiũ enĩ
postõnis sine̾ u̾stio fuisse. s si eã
fide faciat. ego. re alienã eẽ sciam
u̾su me ñ capturũ. ⁊ si qd̾ ñ boã
one lib̾tatis mͥ ded̾it. ñ id̾o me ma¬
gis usu capturũ durare enĩ pͥmã
tãm possõnis. Idem celsus ait.
¶ i a pupillo ẽmĩo sine tutoris aucͣͤ¬

Expanded text:
dam ait: quod si peculiari, tunc mentem serui quaerendam. et si seruus mala fide possideat e‹a›que dominus nanctus sit, ut suo nomine possideat, adempto puta peculio, dicendum est, ut eademcedat. Si servus bona fide emerit peculiari nomine, ego ubi primum cognovi sciam alienam, processuram usucapionem Celsus ait: initium enim possessionis sine vitio fuisse: sed si eo fide faciat, ego alienam rem esse sciam, usu me non capturum. Et si quod non bona onem libertatis mihi dederit, non ideo me magis usucapturum: durare enim primam causam possessionis idem Celsus ait. Si a pupillo emero sine tutoris auc
Abbreviated transcription (Latin):
aboł. ł. Si arbitratu tuo ante
certam diem .fi̾. ꝙ si effc̃m ñ ess
qnͣti ut efficiatur opus locasses
tanti fideiussores accepisti. ⁊ quia
opus effcm ñ erit alii locasti. ⁊ cũ
post̾ior conductor sat̾ non daret ip¬
se opus fecisti. q̃ro an fiderꝰsor tẽ
q̃ a te ꝓposita sc̃. fideiussores ñ te¬
fecisti ꝙ in scipłone ꝯuen̾it. id est¬

Expanded text:
opus arbitratu tuo ante certam diem fieri, quod si effectum non esset, quanti ut efficiatur opus locasses, tanti fideiussores, cepisti: et quia opus effectum non erat, alii locasti et, cum posterior conductor satis non daret, ipse opus fecisti: quaero, an fideiussor tenequae a te proposita sunt, fideiussores non tefecisti, quod in stip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ procuratorem ex senatꝰ ꝯsulto
dutractis. nullam accõnẽ ex anrg̃o.
fraudatori compet̾e:
Cerit.⁊ curatores pͥuato cõsilio coi¬
erint ⁊ elegerint unũ ꝑ ꝙ̃ bona
distrahantur. ⁊ portio ipsis q̃ ex
eredacto fieret solueturꝰ mox ex¬
titerit alius qui se creditorem
dicat nullã quidẽ accõnẽ adu̾suᷤ
curatorẽ hẽbit. S bona debitoriᷤᷤ

Expanded text:
per curatorem ex senatus consulto distractis nullam actionem ex ante gesto fraudatori competere.erit et creditores priuato consilio coierint et elegerint unum, per quem bona distrahantur et portio ipsis, quae ex redacto fieret, solueretur, mox exstiterit alius, qui se creditorem dicat: nullam quidem actionem aduersus curatorem habebit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ curator constituitur. s possunt
⁊ ñ creclitores. ¶Si tres curato¬
res fu̾int ⁊ imꝰ ex eis nicħ attige¬
rit. an ĩeũ qͥ nicħ attĩgorit ac¬
tio danda ẽ. ⁊ cassiꝰ existimat mo¬
dũ accori non debere constitui. pos¬
seꝙ eũ cũ quo uult exꝑiri. puto
rassii sñia ueriorẽ. Spectandũ enĩ

Expanded text:
 curator constituitur, sed possunt et non creditores. Si tres curatores fuerint et unus ex his nihil attigerit, an in eum, qui nihil tetigit, actio danda est? et Cassius existimat modum actori non debere constitui posseque eum cum quo uult experiri. puto Cassii sententiam uerio
Abbreviated transcription (Latin):
debebit bonis q̃ seꝑari maluerit.
S uel si cũ stipulator iste ñ adita¬
a reo fideiussoris hr̃cditate bonĩ
fideiissoris uenditis ĩ residuũ ꝑmis¬
ceri debitoris creclitorib potu̾it:¬
ħ etũ ⁊ ratõ ñ patit᷑ eũ ĩ ꝓposito sum¬
mouerb. s ĩ quolib alio creditore qui a¬
seꝑatõnẽ impetͣuent ꝓbari cõmo¬
dius ẽ. ut si solidũ ex ħ̾eclitate ser¬
uari nõ possit. Ita demũ alicẜ ex bo¬
nis hereclis ferat s ꝓpͥi fclitores
hereclis fu̾int dimissi ꝙ sine dubi¬
o admutendũ ẽ ciroa creditores hr̃¬
dis dimissis hr̃ditarus.

Expanded text:
 separari maluit? sed cum stipulator iste non adita fideiussoris a reo hereditate bonis fideiussoris uenditis in residuum pro misceri debitoris creditoribus potuerit, ratio non patitur eum in proposito summoueri. Sed in quolibet alio creditore, qui separationem impetrauit, probari commodius est, ut, si solidum ex hereditate seruari non possit, ita demum aliquid ex bonis heredis ferat, si proprii creditores heredis fuerint dimissi. quod sine dubio admittendum est circa creditores heredis dimissis hereditariis.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. łDe curatore ꝯstituendo
hos iure utimur ut p̃tor adeatur
isꝙ curatorem. curatores ꝙ cõsti¬
tuat ex ꝯsensu maioris ꝑtis c̃clito¬
rum. uł p̃ses ꝓuincie si bona dist ͣ¬
henda in ꝓuincia sint q̃q ꝑ eum
eos ue qui ita creatus creatiue es¬
sent acca fc̃ã gestaꝙ sũt rata hẽ¬
bunt᷑. eisꝙ acciones. ⁊ in eos utiles
cõpetũt. ⁊ siquẽ curator mittẽt ad
agendũ uł defendendũ uti . s ius
eẽ solet. nec ab eo satis. n de rato
n iudicatũ solui noĩe eiꝰ cuus
bona ueneunt exigeturꝰ. s noĩe
eiꝰ curatoris qͥ eũ misit. ¶ Si pl¬
ures aũ constituantur curatores.
ones fu̾int cõstituti curatores u
nus forte rei ytalice ⁊ aluis in
ꝓuincia. P̃utoi ꝑ regiones eos
suas oserlare debere. ¶ Qrͣ an
inuitus curator fieri pot̾. ⁊ cassius
scribit neminẽ inuitũ cogendũ fi̾
rius itaq q̃rendus est nͥ ex mag¬
na necc̃itate. et imꝑatoris arbi¬
trio hoc ꝓcedat. nt ⁊ inuitꝰ t̾aret᷑¬

Expanded text:
 De curatore constituendo hoc iure utimur, ut praetor adeatur isque curatorem curatoresque constituat ex consensu maioris partis creditorum, vel praeses provinciae, si bona distrahenda in provincia sunt: Quaeque per eum eosve, qui ita creatus creative essent, acta facta gestaque sunt, rata habebuntur: eisque actiones et in eos utiles competunt: et si quem curatores mitterent ad agendum vel defendendum, uti ius esset: nec ab eo satis, neque de rato neque iudicatum solvi, nomine eius cuius bona veneant exigetur, sed nomine ipsius curatoris qui eum misit. Si plures autem constituantur curatores, ones fuerint consnus forte rei Italicae, alius in prouincia, puto regiones eos suas conseruare debere. Quaeritur, an inuitus curator fieri potest: et Cassius scribit neminem inuitum cogendum fierrius itaque quaerendus est, nisi et magna necessitate et imperatoris arbitrio hoc procedat, ut et inuitus crearet
Abbreviated transcription (Latin):
qm ꝓpͥi hr̃dis creditores hñt̃ ꝓpͥa
eius bona ⁊ ꝑsonam q̃ potꝰ donec
uiuit adquirere.
soluendo ñ sut̃ ñ solũ creditores
testatoris. s ⁊̃ cos quib legatum
fuerit impetͣre bõꝵ seꝑatõnẽ e
quũ est. ita ut cũ creditorib solidũ
acqͥsitũ fuerit legatariis. ł solidũ
ł portõ q̃raturꝰ. ¶Si lib̾ta heres
instituta bonoꝵ possõnẽ scd̾m ta¬
bulas petiss eius qͥ soluendo non
erat. q̃sitũ ẽ an bona eius seꝑari
ab hr̃ditariis debeantur .Re̾. ñ ẽ¬

Expanded text:
m heredis creditores habent propria eius bona et personam, quae potest donec uiuit adquirere. soluendo non sunt, non solum creditores testatoris, sed etiam eos, quibus legatum fuerit, impetrare bonorum separatione creditoribus solidum adquisitum fuerit, legatariis uel solidum uel portio quaeratur. Si liberta heres instituta bonorum possessionem secundum tabulas petisset eius, qui soluendo non erat, quaesitum est, an bona eius separari ab hereditariis debent. respon
Abbreviated transcription (Latin):
rõ iuris q̃ cãm fideiussõris ꝓpter
pͥncipalẽ̾ obligationẽ q̃ maior fu¬
erit exclusit. dampno d affice̾ cre¬
ditorem qui sibi diligent᷑ ꝓspexera¬
nt. Qd̾ engo si bonis fideiussoris se¬
ꝑatis in solidum ex hereditate
scipulator cõseqͥ non possit utt̃
portio cũ cetĩs heredis c̾clitorib

Expanded text:
o iuris, ‹quae› causam fideiussionis propter principalem obligationem, quae maior fuit, exclusit, damno debet adficere creditorem, qui sibi diligenter prospexerat. Quid ergo, si bonis fideiussoris separatis solidum ex hereditate stipulator consequi non possit? utrum portio cum ceteris heredis credit
Abbreviated transcription (Latin):
rit bona prõm ĩ ea cã sit ut ei q̃ͣccpͥ
postea adquisierit seꝑetur. S siquid
ei a testatore ei debetus
te seꝑatio frustra desid̾abitur. uti¬
ꝙ si nulla fraudis incurrat suspi¬
cio. Namq bona fide medio tẽꝑe ꝑ
he̾dẽ gesta sĩt ea rata ꝯseruan solit̃.

Expanded text:
rit bona patroni, in ea causa sit, ut ei quidquid postea adquisierit separetur: sed et si quid ei a testatore debetur. 2 te separatio frustra desiderabitur, utique si nulla fraudis incurrat suspicio: nam quae bona fide medio tempore per heredem gesta sunt, rata conseruari solent.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩueniatur. ñ ỹdonea h̾editas. hr̃s
aũ ỹdoneus non pot̾ũit reu̾ti ad
he̾dem. s eo cꝑ semel postulauint
stare debent. S si post impetra
ex hr̃ditate admitti debebunt ad
impetrau̾int. S si illis satifcm̃
fuerit ꝙ suꝑẽ tribueturꝰ ꝓpͥiis
hr̃clis creditorib. at si asia ex cã
heres acquisierit ñ admutantur

Expanded text:
ditas, heres autem idoneus: non poterunt reuerti ad heredem, sed eo, quod semel postulauerunt, stare debent. sed si post impetratex hereditate, admitti debebunt ad impetrauerunt: sed si illis satisfactum fuerit, quod superest tribuetur propriis heredis creditoribus. at si ex alia causa heres adquisierit,
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Quod nulgo dicit᷑ sub
płib ꝯdicionib data lb̾tate leuis¬
simã ꝯdicionẽ spectandã ẽẽ itaue¬
rũ ẽ si seꝑatim condicõnes sint
date & si ꝯuinctũ date sunt nͥ oĩb̾

Expanded text:
m.Quod uolgo dicitur sub pluribus condicionibus data libertate leuissimam condicionem spectandam esse, ita uerum est, si separatim condiciones sint datae: quod si coniunctim datae sunt, ni
Abbreviated transcription (Latin):
tãs allegare possit cͥb ĩpeditus non
ĩstituit accusationem.
postulari posse ĩ p̾ore m̾m̾io cõmisi
dubisi ñ eso cũ aperte lege uił. de ad¬
ult̾iis coħcendis caueatur siqͥdẽ uid¬
ua sit de cuiꝰ adult̾io caueturꝰ. ut ac¬
cusator lib̾m arbiͥum hãt adulte¬
rũ an adult̾am pͥns accusare ma¬
lit. si u̾o nupta sit ut p̾us adult̾i

Expanded text:
as, allegare possit, quibus impeditus non instituit accusationem. postulari posse in priore matrimonio commissi dubium non est, cum aperte lege Iulia de adulteriis coercendis caueatur, si quidem uidua sit, de cuius adulterio agetur, ut accusator liberum arbitrium habeat, adulterum an adulteram prius accusare malit: si uero nupta sit, ut prius adult
Abbreviated transcription (Latin):
IRipħ .ł Si rerũ samotarum
cũ uiro agaturꝰ qmͣꝙͣ uideatur ea
quoq accio p̃cedentis societatis ie
causam huĩsse ⁊ solidũ odempnari
debet .rͦ. ex malo cͣcͣtu ⁊ delicto ori¬
tur.Hermogꝰ. ł

Expanded text:
ionum Si rerum amotarum cum viro agatur, quamquam videatur ea quoque actio praecedentis societatis vitae causam habuisse, in solidum condemnari debet, quoniam ex male contractu et delicto oritur. Hermog
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Siquis p̃gnantẽ uxorẽ
relicta ĩ hostiũ pot̾ate ꝑuen̾it
mox natus filiꝰ eiꝰ uxore ducta fi¬
lium ue filicm ꝓcreauerit ac tũc
postliminio auus reu̾sus fuĩt oĩa
uira nepotis noĩe ꝑiñ capiet ac si
miniũ illi necc̃m ẽ. ab hostib autẽ
captus puta a germanis siue ꝑchis
⁊ seruus est hostũ. ⁊ post liminio sta¬
tũ pͥstinũ recuꝑlit.
alptuus reu̾sus est utrũ dimissus
mui uł fallacia pofatẽ hostiũ eua¬
serit iꝰ tñ si ea mente uen̾it. ut ñ ĩ il¬
disse si mente alienꝰ ẽ. S et qͥ iuctis

Expanded text:
m.Si quis praegnate uxore relicta in hostium potestatem peruenerit, mox natus filius eius uxore ducta filium uel filiam procreauerit ac tunc postliminio auus reuersus fuerit: omnia iura nepotis nomine perinde capiet, ac siminium illi necessarium est: ab hostibus autem captus, ut puta a Germanis et Parthis, et seruus est hostium et postliminio statum pristinum recuperat.captiuus reuersus est, utrum dimissus an ui uel fallacia potestatem hostium euaserit, ita tamen, si ea mente uenerit, ut non ildisse, si mente alienus est. sed et qui uictis
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditatẽ adierint qͥ si ex lege corne¬
lia nemo heres exstiteritꝰ bona pu.
fiant legata nec seruis eoꝵ p̃senti
die uł sub condicõne ad heredes ꝑti¬
nebunt. Itẽ si seruus ab extrã hr̃s
institutus fu̾it iussu heredis captiui
adiri pot̾it. ¶ Ꝙ filius eiꝰ qͥ ĩ hosti¬
um pot̾ate ẽ accipit aũ stipulatur
prẽ prius qmͣ post liminio redirit
mortuo ip̃i acquisitũ intelligitur
⁊ si uiuo prẽ decesserit ad h̾edẽ pñs
ꝑtinebit. Nam st̃us hoĩm quocꝵ
prẽs in hostiũ potestate sunt inpẽ¬

Expanded text:
lege Cornelia heres extiterit, bona publica fient. legata quoque seruis eorum praesenti die uel sub condicione ad heredes pertinebunt. item si seruus ab extero heres institutus fuerit, iussu heredis captiui adire poterit.Quod si filius eius, qui in hostium potestate est, accipit aut stipulatur, id patre priusquam postliminio rediret mortuo ipsi adquisitum intellegitur, etsi uiuo patre decesserit, ad heredem patris pertinebit. nam status hominum, quorum patres in hostium potestate sunt, in pen
Abbreviated transcription (Latin):
Sauł. ł Quod senatꝰ consultũ ne¬
cessariũ est. cũ nom̃ adiectũ ñ est
eiꝰ in quẽ factũs ẽ : Tunc .i ei quia
difficilis ꝓbõ est. uoluit senatꝰ puͣ
q̃one rem uindicare. Cetm̃ si no

Expanded text:
Quod senatus consultum necessarium est, cum nomen adiectum non est eius, in quem factum est: tunc ei, quia difficilis probatio est, uoluit senatus publica quaestione rem uindicari. ceterum si no
Abbreviated transcription (Latin):
uo. ex̾ seq̃ndam ñ ambigi. iniquũ enĩ
uisũ est uolũtatẽ uniꝰ ex modica tor¬
an tm̃ subsequi uoluntas possit
p̃cedat uoluntas aq̃ ductionẽ an sb̾¬
sequatur. qr et post̾i̾orẽ uoluntatẽ
p̃tor tueri d.¶Si flum̾ nauig

Expanded text:
 iniquum enim uisum est uoluntatem unius ex modica forAn tamen subsequi uoluntas possit, utrum praecedat uoluntas aquae ductionem an subsequatur, quia et posteriorem uoluntatem praetor tueri debet. Si flumen nauig
Abbreviated transcription (Latin):
late ap̃ marcellũ agitata. an c̾¬
ditori pignoratio caũi dampni
ti stipulationẽ equissimũ tñ puto
huic ꝓspiciendũ .i. creditori ꝑ stipła

Expanded text:
latere apud Marcellum agitata, an creditori pigneraticio damni ti stipulationem. aequissimum tamen puto huic prospiciendum, id est creditori, per stip
Abbreviated transcription (Latin):
s minorẽ manum ictẽ uetari. iam aũ
mior non est qui diem supp̾mũ agit
nrio seruũ legatũ manumiserit uox̾
legatarius repudiau̾it manumissum
sliberũ fore placuit.

Expanded text:
 minorem manumittere uetari: iam autem minor non est, qui diem supremum agit tario seruum legatum manumiserit, mox legatarius repudiauerit, manumissum liberum fore pl
Abbreviated transcription (Latin):
ac᷑. ł De eo qui ei in cuiꝰ pot̾a¬
se ÷. eiꝙ qui in eadẽ pot̾ate est ad¬
hus rei emolumentũ ad prẽm dum̃

Expanded text:
corum De eo, qui ei in cuius potestate est eique qui in eadem potestate est adhuius rei emolumentum ad patrem dom
Abbreviated transcription (Latin):
atũ mortis cã acceꝑit tm̃ cepisse in¬
telligendus er̃at. qnͣttiis homo ueni¬
re potuiss ¶Idem in fundo qui est¬
obligatus obseruari pot̾it ut p̃cuĩ
excutiaturꝰ.

Expanded text:
ausa acceperit, tantum cepisse intellegendus est, quanti is homo uenire potuisset. idem in fundo qui obligatus est obseruari poterit, ut pretium excutiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
i mulier uentris noĩe ꝑ calũpni¬
am ut ĩ possõnẽ mitti desid̾et petu¬
niam accepit. forte dũ substituto
prõcinatur ut ĩstitutũ aliqͣ rõne ex¬
cludat mortis cã eam caꝑe Iuliꝰ
sepius scripsit.

Expanded text:
i mulier, uentris nomine per calumniam ut in possessionem mitti desideret, pecuniam accepit, forte dum substituto patrocinatur, ut institutum aliqua ratione excludat, mortis causa eam capere Iulianus saepius scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
tum petierit a debitore h̾edita
rio deiũ h̾editatẽ petat. uel¬
ctͣ. si an heditatẽ pͥener̃ ⁊ p̾ea
debitum petat. Nam ⁊ hic obstabit
exceptio. nam .t̃. ħ̾editatẽ peto. et
corꝑa ⁊ actõnes om̃s q̃ in heditare¬

Expanded text:
dem quaestio reuocatur uel alio genere iudicii. et ideo si hereditate petita singulas res petat uel singulis rebus petitis hereditatem petat, exceptione summouebitur. Idem erit probandum et si
Abbreviated transcription (Latin):
nouam. Nam qualecũ ⁊ unũtũq dnĩũ
acqͥsitũ huĩt uendicõne pͥma ĩ iudiciũ
decluxit. ¶ Si quis iter petient Se¬
inde actũ petat. puto fortuis defen¬
dendũ m̾ aliud uid̾i tisc petitũ. aliud
mst. actꝵ id̾o exceptõne rei idita¬
te cessare. ¶HNoc iure utumur
ut ex ꝑte accors in exceptõne rei

Expanded text:
nouam: nam qualecumque et undecumque dominium nouam: nam qualecumque et undecumque dominium adquisitum habuit, uindicatione prima in iudicium deduxit. Si quis iter petierit, deinde actum petat, puto fortius defendendum aliud uideri tunc petitum, aliud nunc, atque ideo exceptionem rei iudicatae cessare. Hoc iure utimur, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
iudicata sit int̾ te ⁊ uenditorẽ me¬
um. Nam ⁊ si a te eandem ꝑtẽ petis¬
sem ⁊ ag̾e̾m familie herciscunde
obstaret exceptõ qr res iudicata sit
int̾ me rte ¶ Eandẽ cãm facit
⁊̃ origo peticõnis. cet̾m si forte pe¬
tieris fundũ uł hoĩẽ. moxꝰ alia cã
noua post peticionẽ mͥ accesserit
c̃ mͥ dnm̃ tribuat non repellet me¬
ista exceptõ nͥ forte int̾missũ dnm̃
ĩ medio tp̃r rediit quodam post li¬
minio ꝙͥ enĩ si hõ ꝙ̃ pecieram ab
non nocepti notebit exceptõ. et
id̾o si forte sub cõdicõne res lega¬
ta mͥ fuerit deiñ medio tp̃r acci¬
sito dnĩo petam mox existente
cõdicõne legati. rursus petã. pu¬
tem exceptionẽ non obstare. ala
enĩ cã fuit pͥoris dini ħ noua
nũt accepssit. Itaq acquisitum
quide̾ postea dñiũ aliam cam
ut puta opĩnabatur ex ͦ cã h̾e¬
ditaria se dinũ hr̃e mutauit
opiõnẽ ⁊ cepit putare ex cã do¬
natõns ħres ñ parit ꝓeticõne¬

Expanded text:
cata sit inter te et uenditorem meum: nam et si ante eandem partem petissem et agerem familiae erciscundae, obstaret exceptio 'quod res iudicata sit inter me et te'.Eandem causam facit etiam origo petitionis. ceterum si forte petiero fundum uel hominem, mox alia causa noua post petitionem mihi accesseritdominium tribuat, non me repellet ista exceptio, nisi forte intermissum dominium in medio tempore rediit quodam postliminio. quid enim, si homo, quem petieram, ab non nocebit exceptio: et ideo si forte sub condicione res legata mihi fuerit, deinde medio tempore adquisito dominio petam, mox existente condicione legati rursus petam, putem exceptionem non obstare: alia enim causa fuit prioris dominii, haec nova nunc accessit. Itaque adquisitum quidem postea dominium aliam causam ut puta opinabatur ex causa hereditaria se dominium habere: mutauit opinionem et coepit putare ex causa donationis: haec res non parit petitione
Abbreviated transcription (Latin):
merabitur. qr adu̾sus defensorem
qqui agit litem in iudicuĩ deuxit :
¶Sicnus hoĩem a filio famil. petie¬
ntt. dem̃ eumdẽ a pre petat locũ ht̃
rũ eo agatur. nocet ħ exceptõ. set
de oꝑe ꝙ iam erat fcm̃ cũ iudiciũ
acciꝑetur. Itẽ si rem qmͣ a te petie¬
rat ticiꝰ pignori seio declerit. deinde
seiꝰ pignorantia adu̾sus te utatur
distinguendũ ent. qñ pignori dede¬
uit ticius ⁊ siqͥdẽ añqmͣ peti̾t ñ oꝑ¬
ei noc̾e exceptõnẽ. nã et ule petere
debuit.⁊ ego saluam hr̃e debeopi
ceat exceptõ rei idicate.

Expanded text:
merabitur, quia aduersus defensorem qui agit, litem in iudicium deducit. Si quis hominem a filio familias petierit, deinde eundem a patre petat, locum habet cum eo agatur, haec exceptio nocetquod iam erat factum, cum iudicium acciperetur. Item si rem, quam a te petierat, Titius pignori Seio dederit, deinde Seius pigneraticia adversus te utatur, distinguendum erit, quando pignori dedit Titius: et si quidem antequam peteret, noei nocere exceptionem: nam et ille petere debuit et ego saluam habere debeo piceat exceptio rei iudicatae.
Abbreviated transcription (Latin):
obitaturam exceptõne̾. ¶Siquuis
aũ petat fundũ suũ ẽe eõꝙꝑticius
eum sibi tradid̾it. si postea eũ ali¬
a ex causa petat. cã adiecta ñ deb
sũmoueri exceptõnẽ. ¶ Iuł. scͥbit¬

Expanded text:
ram exceptionem. Si quis autem petat fundum suum esse eo, quod Titius eum sibi tradiderit, si postea alia ex causa petat causa adiecta, non debet summoueri exceptione. Item Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
possidere itm he̾ditatem a tepetã
an noceat exceptõ ista. ⁊ putẽ sũ
fui̾t iudicatum he̾ditatẽ meam
eẽ. sue adu̾sarius qr nicħ posside¬
bat absolutus ẽ non noce̾ excep¬
tionẽ. ¶Sitrius fundũ quem
titu̾e cogatur. et ait neratius
si accori it̾m petenti obiciatur
exceptõ rei iudicate replicare
eũ oꝑt̾e de re scd̃m se iuditata.
Iui. scribit exceptionẽ rei iu¬
dicate a ꝑͦ auctoris ad emptorẽ
tore ad auctorẽ reu̾ti non debere
quare si hereditariã rem uendi
deris.⁊ ego eandem ab emptore
petiero ⁊ uicero. petenti tibi ñ
opponã exceptionem. aut si ea
res iudicata non sit int̾ me et
tũ adu̾sus me exceptõnẽ ñ hẽbs̾.
na uendicauerit. icirco qr puta¬
bat rupto pr̃s eiꝰ testõ neminẽ
ẽe substitutũ. uictaq fuerat qr¬

Expanded text:
possidere, hereditatem petam, an noceat exceptio ista? et putem, sive fuit iudicatum hereditatem meam esse, sive adversarius, quia nihil possidebat, absolutus est, non nocere exceptionem. Si quis fundum, quem tituere cogatur? et ait Neratius, si actori iterum petenti obiciatur exceptio rei iudicatae, replicare eum oportere de re secundum se iudicata. Iulianus scribit exceptionem rei iudicatae a persona auctoris ad emptorem tore ad auctorem reverti non debere. quare si hereditariam rem vederis, ego eandem ab emptore petiero et uicero, petenti tibi non opponam exceptionem 'at si ea res iudicata non sit inter me et tu aduersus me exceptionem non habebisna uindicauerit idcirco, quia putabat rupto patris eius testamento neminem esse substitutum, uictaque fuerit, q
Abbreviated transcription (Latin):
fundo ꝙ̃ petis tatũ obstabit ex¬
ceptis. idem erit ꝓbandũ. ⁊ si
duo corꝑa fuennt petita moxꝰ
alf̾utrum corpꝰ petat᷑. nã no¬
cebit exceptio. Item siquis fun¬
dum potient mox arbores exti¬
sas ex eo fundo petat. aut insulã
petiet. deiñ aream pecat uł uigi¬
na uł lapides petat. Itẽ si nau¬
es petiero postea singulas tabu
quidem ita diffiniri potest toti¬
ens eandem rem agi quociens
ap̃ iudicẽ posf̾iorem id q̃ritur
ꝙ ap̃ priorem q̃sitũ est. Inis gͥ
fere omĩb exceptõ nocet si in
cementis. ⁊ tignis diu̾sũ est. nã
is qui insulam petit si cem̃ta
uł tigna uł aliquid aliud petat̾¬
suũ in eadẽ condicõne ÷ ut ui¬
deatur aliud pet̾e ⁊ enĩtiuꝰ insu¬
la ẽ non utiq ⁊ cementa sunt
alieiis seꝑata dñs uendicare pͭ.¬

Expanded text:
fundo, quem peti, obstabit exceptio. idem erit probandum et si duo corpora fuerint petita, mox alterutrum corpus petatur: nam nocebit exceptio. item si quis fundum petiesas ex eo fundo petat, aut insulam petierit, deinde aream petat, vel tigna vel lapides petat: item si navem petiero, postea singulas tabulquidem ita definiri potest totiens eandem rem agi, quotiens apud iudicem posteriorem id quaeritur, quod apud priorem quaesitum est. In his igitur fere omnibus exceptio nocet: sed in cementis et tignis diversum est: nam is, qui insulam petit, si cementa vel tigna vel quid aliud suum petat, in ea condicione est, ut videatur aliud petere: etenim cuius insula est, non utique et cementa sunt: alienis, separa
Abbreviated transcription (Latin):
pedes tollere. obstabit excepto̾ cum
ałr suꝑior ꝑs iure hr̃i non possit᷑
qmͣ si inferior quoꝙ iure habeat᷑.
¶Item ⁊ si fundo petito. postea ĩ suła
que ex regione eius in flumine na

Expanded text:
pedes tollere, obstabit exceptio, cum aliter superior pars iure haberi non possit, quam si inferior quoque iure habeatur. Item si fundo petito postea insula, quae e regione eius in flumine na
Abbreviated transcription (Latin):
tendit᷑.¶Quin alfutras ꝑtes dis¬
cedent uitũ hostiũ non sunt int̾
quos iura captiuitat̃. aũ post li¬
minioꝵ fu̾int ⁊ id̾o captos ueñda¬
tos postea y manuiissos placust

Expanded text:
tenditur: qui in alterutras partes discedent, uice hostium non sunt eorum, inter quos iura captiuitatium aut postliminiorum fuerint. et ideo captos et uenumdatos posteaque manumissos placuit
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾i̾t. idẽ Iuris erit ĩ hc una cõceptõ¬
due stipułones conepte fuissent.
altera in ꝑsonã mei serui. altera
eo ꝙ alt̾ ex disĩs potꝰ ad quirere.
alt᷑ ñ pot̃. ꝑiñ habeat᷑. ac si eius
solitꝰ ẽẽt.cui adqͥrendi facultatem
ht̃. ¶ Sr fructuartꝰ seriuis stipu¬
latus eẽt fructuario. uł ꝓpͥetario
sicuidẽ ex re fructuarii stipulatꝰ
ẽẽt. inutilis est stipuło. Quiantͥq
ex re fructuarii. accõnẽ adqͥrere¬
non pot̾isset.S si aliũ stipulatus
fuiss ꝓpͥetariũ pct̾e posse. ⁊ si pro¬
missor fructuario soluiss libenit᷑¬
Cũ seruus cõis ticii ⁊ meniisti¬
pulatur in hũc modũ. decẽ ĩ ka¬
lendis ticõ dare spoñdes. si dẽcãs
kalendis ticõ non debis. tũc me¬
nio uigiati dare spondas. duo
stipułones ẽe uident᷑. S si kalen¬
dis decẽ data non fuu̾int. ut̾q dñs
ex stipulatu ag̾e pot̾it. s secũda

Expanded text:
t, idem iuris erit in hac una conceptioduae stipulationes conceptae fuissent, altera in personam mei serui, altera eo, quod alter ex dominis potest adquirere, alter non potest, perinde habeatur, ac si eius solius esset, cui adquirendi facultatem habeat.Si fructuarius seruus stipulatus esset fructuario aut proprietario, si quidem ex re fructuarii stipulatus esset, inutilis est stipulatio, quia utrique ex re fructuarii actionem adquirere potuisset: sed si aliud stipulatus fuisset, proprietarium petere posse, et, si promissor fructuario soluisset, liberatur.Cum seruus communis Titii et Maeuii stipulatur in hunc modum: 'decem kalendis Titio dare spondes? si decem kalendis Titio non dederis, tunc Maeuio uiginti dare spondes?' duae stipulationes esse uidentur, sed si kalendis decem data non fuerint, uterque dominus ex stipulatu a
Abbreviated transcription (Latin):
cuniã ded̾it. obligõnẽ tibi adqͥret.
⁊ si eandẽ mͥ noĩatĩ scipulatꝰ fu̾i̾t.
debitorẽ a te non liberabit. s ut̾
tu ꝙ pecunia. tua numerata sit. de¬
bitor tñ me doli mali exceptõe sũ¬
mou̾e potĩt. ¶ Qd̃ seruns meus
seruo tuo stipulat᷑ ꝑinde. ac si stip¬
ulatus eẽt. ut alt̾a stipuło obligõ¬
nem pariat. alt̾a nulliꝰ mom̃ti sit:

Expanded text:
cuniam dederit, obligationem tibi adquiret et, si eandem mihi nominatim stipulatus fuerit, debitorem a te non liberabit, sed utertu quod pecunia tua numerata sit: debitor tamen me doli mali exceptione summouere poterit.Quod seruus meus tuo seruo stipulatur, perinde ac si tibi stipulatus esset, ut altera stipulatio obligationem pariat
Abbreviated transcription (Latin):
nichil int̾est sibi. an dño. an u̾o sĩ
alt̾utra eoꝵ adiectioni dari stipłet᷑.¬
Si seruus tuus qui mͥ bona fide
seruiebat. peculiũ habu̾t. ꝙ ad te
ꝑtineat. ⁊ ego exeo pecuniã ticõ t̾di¬
dero. nũmi tui manebt̃. Stipulandes
aũ mͥ seruus eandẽ pecuniã uendicã¬

Expanded text:
 sibi an domino an uero sine alterutra eorum adiectione dari stipuletur.Si seruus tuus, qui mihi bona fide seruiebat, peculium habuerit, quod ad te pertineat, et ego ex eo pecuniam Titio credidero, nummi tui manebunt, stipulando autem mihi seruus eandem pecuniam ni