comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eusebius carthagineñ ep̃s etiã et sc̃s au
stinus yponcusis ep̃s in eadem synodo
legitur fuisse tp̃rib honorii augusti.
Ctaua a fricana sub theodosio iu¬
temporib aurelii carthagineñ ep̃i legun
estantini augusti sicut qͥdam asserunt.

Expanded text:
Aurelius Carthastinus Hipponensis episcopus in eadem synodo legitur fuisse, temporibus Honorii Augusti. § 7. Octava Africana sub Theodosio temporibus Aurelii Carthaginensis episcopi leguntConstantini Augusti, sicut quidam asserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dosio eius imꝑio filii successe¬
unt archadius in oriente hono¬
rius in occidente hoc tẽpore ĩ rom̃¬
na cc̃c̃a damasius p̾sidebat.

Expanded text:
dosio, in ejus imperio filii successerunt, Arcadius in Oriente, Honorius autem in Occidente. Hoc tempore in Romana Damasus praesidebat
Abbreviated transcription (Latin):
Huiꝰ leonis. pape
lepam primam
cuutatem ytalie
et fere totam yta¬
liam destruxisset
ad eum accessiłł
et cuncta deo oꝑi
tilla a sua seuicia

Expanded text:
us Leonis pape am primam civitatem Ytalie. Et fere totam Ytaliam destruxisset, ad eum accessisset. Et cuncta Deo opittila a sua sevitia
Abbreviated transcription (Latin):
gusta ꝯstancia in apuliã descendit. uͭ
regnũ sibi ꝙ ire successorio debebat᷑.
et̃ quidã regulus ĩuaserat. oꝑtin̾et.
s augustãm quidã ꝑiata noĩe mͣr¬
garitus apud salemũ capiens. cã ad¬

Expanded text:
gis Siculi, in Apuliam descendit, ut regnum sibi, quod jure successorio debebatur, et quidam regulus invaserat, obtineret. Sed Augustam quidam pirata nomine Margaritus apud Salernum capiens, eam re
Abbreviated transcription (Latin):
das res ecc̃e postulaint karolus uero i¬
mam ueniens obsedit. ibiq relicto ex̾¬
citu in sc̃a resurrectõ ab adriano. ꝓp̃. ro¬
me honorifice susceptus est post scãm
resurrectõem u̾o reu̾sus papiam cepit
desideriũ regem demde iomã reu̾sus cõ¬
sa synodo tradiderũt karolo ius et pote
finuit et ut nisi a rege laudet in uesti¬
atur ep̃s a nemine ꝯsecretur. Et quicũq
contra hoc decretũ ageret anathematis
uinculo ĩnodauit et nisi resispisceret bo¬
na eius publicari fecit hex leguntur in

Expanded text:
it. Karolus vero Romam veniens Papiam obsedit, ibique relicto exercitu in sancta resurrectione ab Adriano pape Rome honorifice susceptus est. Post sanctam resurrectionem reversus Papiam cepit Desiderium regem. Deinde Romam reversus con cum universa synodo tradiderunt Karolo ius et potesfinivit et ut, nisi a rege laudetur et investiatur, episcopus a nemine consecretur. Et quicumque circa hoc decretum ageret, anathematis vinculo eum innodavit, et nisi resipisceret, bona eius publicari precepit. – Hec in
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam subfocans ambicionẽ tiucidã
libidinẽ has pugnas fac in occuto. et
nõ uicis in aꝑto ad hoc docentur manu
nĩe ad p̾lium. Non ẽ hoc in spectaculis
nũs uenator. qd̃ citharista alud agi
uenator. aliud cicharsta in spectaculo¬
u̾o dei est unũ. tangis casdem. decẽ cor¬
das. ⁊ feras occidis ut̃q simul facis.
Angis pͥmã cordam q̃ unꝰ colit᷑
deus. cecidit bestia supsticionis.

Expanded text:
biam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. Has pugnas fac in occulto, et non vinceris in aperto. Ad hoc docentur manus nostrae ad praelium. Non est hoc in spectaculis vestris venator, quod citharista. Aliud agit venator, aliud citharista. In spectaculo Dei unum est, tangis easdem decem chordas, et feras occidis. Utrumque simul facis? tangis primam chordam qua unus colitur Deus, cecidit bestia superstitionis.
Abbreviated transcription (Latin):
drachonib qui pͥmꝰ apd̃ beroam doctor
seminans uenit corintũ ibiq auideis i
grecis ut traditur pͥmo flãmis u̾ectus
h. nichil lesus. deinde crucifixus martyri

Expanded text:
, qui primum apud Beroeam doctor sseminans, venit Corinthum, ibique Judaeis et Graecis, ut traditur, primo flammis injectus, sed nihil laesus est, deinde cruci affixus martyri
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemus educebrtur extra castia ut
lapidaret eũ unuisus ppłs. Et testes duo
.s. talsi qui pͥmi scd̾m leges tenebant lapi¬
des ꝓiceir qr in lege dcm ẽ de blaphemo.
p̾ma manus testiũ lapidabat eũ. Depo¬
suerũt uestim̃ta sua ne in qͥnarentur
tactu illius secus pedes adolescentis qui
uocabatur saulus qui post ea uocaitus

Expanded text:
blasphemus educebatur extra castra, et lapidabant eum universus populus. « Et testes, » duo falsi, qui primi secundum legem tenebantur lapides projicere, quia in lege dictum est de blasphemo: Prima manus testium lapidabit eum. Et « deposuerunt vestimenta sua: » ne inquinarentur tactu illius, « secus pedes adolescentis, qui vocabatur Saulus, » Postea vocatus
Abbreviated transcription (Latin):
a pħ̾o dicebant audientes et uidentes
signa et murcła que faciebat qr młto
demoniacos libriabat mltos paliticos¬
sanabit. Et claudos engebac. erat aũt ibi
symon magns seducens gentem cunq¬

Expanded text:
a Philippo dicebantur, videntes miracula quae faciebat, quia multos daemoniacos liberabat, multos paralyticossanabat, et claudos erigebat. Erat autem ibi Simon Magus seducens gentem, cu
Abbreviated transcription (Latin):
bis eius erant peccauerũt sic abra
licet in lumbis ade et abrabe fuit quia
nõ scd̃m ⁊cupiscenciã carius in de descen¬
dit cum gͦ leui et ip̃s scd̾m caruẽ essent in
lumbis abrahe qndo decimatus ẽ in eocẽ¬
ꝑiter decimati nõ sũt qr scd̾m aliquẽ
modũ nõ erat ibi xp̃s quo erat ibi leui
scd̃m ratõnem quippe illam semmalẽ
ubi fuit leui q̃ ratõe ꝑ ꝯcubitũ uentur
de uenturus erat cũ enĩ sic in semine et
uisibilis corpulencia et ĩuisibilis ratõ
utrũq cuturrit ꝙ abraham uł eciam ex
ip̃o adam usq ad corpus marie. qr ⁊ ip̃m
eo modo conceptum et ortum est.

Expanded text:
bis ejus erant peccaverunt, sic Abralicet in lumbis Adae et Abrahae fuerit; quia non secundum concupiscentiam carnis inde descendit. Cum ergo Levi et Christus secundum carnem essent, in lumbis Abrahae, quando decimatus est, ideo pariter decimati non sunt, quia secundum aliquem modum non erat ibi Christus quo erat ibi Levi, secundum rationem quippe illam seminalem ibi fuit Levi. Qua ratione per concubitum venturus am corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum est.
Abbreviated transcription (Latin):
thedeus scd̃m dñi p̾ceptũ ad regẽ abaga¬
rum inissus ip̃am siquidẽ egritudinem
credulitate sociauit ita ut in hodiernũ¬
diem ciuitas illa quippeqz ip̃ius dñi ⁊
saluatoris meruit scripta susciꝑe uelut
sp̃ali ꝗͣdam xp̃o deuocõne dicata sit.

Expanded text:
cundum Domini praeceptum ad regem Abgarum missus, ipsum quidem aegritudine credulitate sociavit, ita ut in hodiernum civitas illa, quippe ipsius Domini et Salvatoris nostri meruit scripta suscipere, velut speciali quadam
Abbreviated transcription (Latin):
ennarrare. Et rocilionẽ comeato talit̾
in crastinũ ad monasteriũ redierunt.
¶Qualit autẽ karolus hyspaniam
rair. S ut memoria edificatõis ⁊ cõ¬
secratõis monasfii crasse ĩppetuũ heat᷑.¬

Expanded text:
enarrare. Et apud Rossilionem comeato taliterenarrare. Et apud Rossilionem comeato taliterin crastinum ad monasterium redierunt. Qualiter autem Karolus Yspaniam rare. Sed ut memoria hedificationis et consecrationis monasterii in perpetuum ha
Abbreviated transcription (Latin):
esset facturus et qui irent secum uel qͥ
remanent. Et elegit qͣs uoluit reliqͥs
om̃s repatriare ꝑmisit. Retinuit tam̃
secum .lxx̃. miliã milites. et .C. milia.
Et die crastina mane om̃ib ꝯgregati
suũ pͥuatũ esiliũ ꝓpalauit. Recesser̃t¬
namiq om̃s exceptis supͣdc̃ĩs. p̾cepit
etiam omĩb recedentib. ut qͣndocũq
suos nũcios iiderint ꝙ ueniant ꝓui
melius poterint pͥparati. Ip̃e tamen
remansit apud crassã nocte illa ⁊ alii
om̃s ut dcm̃ ẽ recesserũt ¶ Die crasti¬
na mane auditis missis sũpserunt
karolus et om̃s alii comeatũ a toto
uentu monachoꝵ et flens om̃s singła¬
riter osculatus fuit kaiolus. et archiep̃s
turpinꝰ rotlandus et młti alii similit̾
eos qͣm pliuimũ dep̾cantes ut bt̃issĩe
uirgini p̾ces ꝓ eis effundant cotidie ut
eos ab omib adu̾sis custodiat. et def¬
fendat. Fuit nempe aute altare uirgĩs¬
ta larimaꝵ effusio tã ꝑ monacdos ꝙͣ

Expanded text:
lium, quid esset facturus et qui irent secum vel qui lium, quid esset facturus et qui irent secum vel qui remanerent, et elegit, quos voluit; reliquos omnes repatriare permisit. Retinuit tamen secum LXX milia milites et C milia pedites. Et die crastina mane omnibus congregatis suum privatum consilium propalavit, recesseruntque omnes exceptis supradictis. Precepit etiam omnibus recedentibus ut, quandocumque suos nuncios viderent, quod veniant, prout melius poterint, preparati. Ipse tamen remansit apud Crassam nocte illa et alii omnes, ut dictum est, recesserunt. Die crastina mane auditis missis sumpserunt Karolus et omnes alii comeatum a toto conventu monachorum; et flens omnes singulariter osculatus fuit Karolus et archiepiscopus Turpinus, Rotolandus et multi alii similiter, eos quam plurimum deprecantes, ut beatissime Virgini preces pro eis effunderent cotidie, ut eos ab omnibus adversis custodiat et defendat. Fuit nempe ante altare beaarum effusio tam per monachos quam
Abbreviated transcription (Latin):
at et deffendas. Et cũ eius aĩa recesse¬
rit a corpore eius p̾cib int̾uenientib
ꝑ eius filiũ ĩ celesti palacio collocetur.
¶ Dr̃one ꝑacta dedic etiã ibi pondus
ad panem ut nũqͣm augmentet nec mi¬
nuatur de lapide quodã qui fuit ĩuentus
in capite cuidam piscis qui cetus ab oĩ¬
b nũcupatur. ¶ Archieps etiã tipin᷑
obtulit similit post eũ unã cupã mira¬
biliter oꝑatam. et unũ librũ quã ip̃e
fecerat om̃s litt̾e cuiꝰ erant auro pmis¬
simo oꝑate ope mirabili et diuise erãt
nãq postes circũdati ex lapidib p̾cio¬
ad missam celebrandã. Et rogeuus
ep̃s carcassone cãtauit epłam archi
ep̃s turpinus euangeliũ. Multa nã¬
q et uaria. et diu̾sã fucrũt ibi oblata
que omũa et qͣlia fuerũt esse longissimũ
ennarrare Celebrata missa om̃s reces¬
Octe illa fecit karolꝰ ¶ redierũt¬
barones die crasfina mane ad sui ten¬
toriũ ꝯgregent. Et nocte illa cũ archi

Expanded text:
at et, cum eius anima recesserit a corpore, eius precibus intervenientibus per eius filium in celesti palatio collocetur. Oratione peracta dedit etiam ibi pondus ad panem, ut numquam augmentetur aut minuatur, de lapide quodam, qui fuit inventus in capite cuiusdam piscis, qui cetus ab omnibus nuncupatur. Archiepiscopus etiam Turpinus optulit similiter post eum unam capam mirabiliter operatam et unum librum, quem ipse fecerat, omnes littere cuius erant auro purissimo operate opere mirabili et diverse; erant namque postes circumdati ex lapidibus precioad missam celebrandam et Rogerius, episcopus Carcassone, cantavit epistulam, arc Turpinus evangelium. Multa namque et varia et diversa fuerunt ibi oblata, que omnia, que et qualia fuerunt, esset longissimum enarrare. Celebrata missa omnes recesedierunt. Nocte illa fecit Karolus prbarones die crastina mane ad sui tentorium congregarentur. Et nocte illa cum archie
Abbreviated transcription (Latin):
cenciĩ. Uasconi et tholosanoꝵ. Carcas¬
senciũ et młtoꝵ alioꝵ locoꝵ et fucrũt
inter om̃s .C.xxx. milia. et om̃s in si¬
mul seriatim uener̃t. ¶ Ex alia ꝑte
gelde et pedites marcilii fuerũt. cͣt nulia
Et una pars apud aliam put citius pp¬
tuit ꝓpauit. et fuit in ẽnariabile p̾lium
inter eos. ed ultimũ fuerũt om̃s sara¬
ceni dilacerati et deuicti. Et fuerunt ibi
propter lascitudinẽ et nox p̾liũ fuit se¬
patum. sz tamen si dies plus durasset
om̃s sarracem fuissent deuicti. Et karo¬
lus apud narbonã cũ omib sius re¬
diit. Et p̾lascitudĩe paꝵ ut nichł comede

Expanded text:
censium, Vasconum et Tholosanorum, Carcassencium et multorum aliorum locorum; et fuerunt inter omnes CXXX milia, et omnes insimul seriatim venerunt. Ex alia parte gelde et pedites Marcilii fuerunt CCC milia. Et una pars apud aliam, prout cicius potuit, properavit et fuit inenarrabile prelium inter eos. Ad ultimum fuerunt omnes Sarraceni dilacerati et devicti et fuerunt ibi norum et propter lassitudinem et noctem prelium fuit separatum. Sed tamen, si dies plus durasset, omnes Sarraceni fuissent devicti. Et Karolus apud Narbonam cum omnibus suis rediit et pre lassitudine pa
Abbreviated transcription (Latin):
thecas in signũ dilectõis monasterii ꝓ¬
mittens ꝙ si ei deus iuitam p̾stiterit et
hyspaniam acquisierit possessiones ip¬
sius augm̾̃tabit. ¶ Posic etiã ibi du¬
os libros .i. cooꝑtu heboris in qͦ erat y¬
mago crucifrai ex una ꝑte sculpta. et
magestas sũmi regis ex alta. Et psal¬
terium cuiꝰ postes erant cypresci ⁊ du¬
as cappas de auro et series mirabilit̾
oꝑatas et .x. pãnor integros de serico
preciosos. Et ĩ postib psalterii q̃m ibi
posuit erant .C.xxu. lapides p̾ciosissimi
et mirabilit̾ uirtuosi. ¶Hiis omĩb¬

Expanded text:
thecas in signum dilectionis monasterii pthecas in signum dilectionis monasterii promittens quod, si ei Dominus vitam prestiterit et Yspaniam acquisierit, possessiones ipsius augmentabit. Posuit etiam ibi duos libros, unum coopertum eboris, in quo erat ymago crucifixi ex una parte sculpta et maiestas summi regis ex altera, et psalterium habens postes de cipresso et duas capas de auro et serico mirabiliter operatas et X pannos integros de serico pretiosos. Et in postibus psalterii, quem ibi posuit, erant CXXXV lapides preciosissimi et mirabiliter virtuosi. His omnib
Abbreviated transcription (Latin):
toto posse m̃o. Et ides primũ donum
ꝙ in altariꝰ ponetur post tam b̃t̃issi¬
mam ꝯsecratdẽm uisitatoemq benig¬
nissimã creatoris delet esse tale ꝙ se¬
ꝑ hic ixmareac et ab om̃ib uelle ui¬
ceu uicacur. Et hoc ent calix quidam
p̾ciofssimi sinaragdinis resplenden¬
tis et mel. ois qͣm rassit ĩuenui quẽ
mltociens de nuille marchis argenti re¬
demi. quem crrdebam portare apud aq̃n¬
sem in capella alamãnia. et patella de
lapide preciosissimo fc̃o. nomen cuiꝰ ua
rii smaradinis et nõ pares ei nisi tres
bonitate nec p̾cio ut suspicor ĩ hoc nũ¬
do. Unũ uidesicet apd̃ sc̃m dyonisiũ.
aliũ apud sc̃am sophiã in ꝯstantino¬
politana ciuitate. Et ip̃emet suis mani¬
b calicem et patenã offerendo ad ho¬
norem uirgiuis in altario posuit. Et
ut semꝑ ibi ẽẽt abbi. et monachis ĩꝑa¬
uit ¶ Obtulit eciã postea totam suã
capellam. pãnis cericis librisq neces¬
sariis prepatam. posuit etiã ibi cỹro¬

Expanded text:
toto posse nostro. Et ideo primum donum, quod in altario ponetur post tam beatissimam consecrationem visitationemque benignissimam Creatoris, debet esse tale, quod semper hic remaneat et ab omnibus velle videntibus videatur; et hoc erit calix quidam preciosissimi smaracdinis resplendentis et melioris, quam possit inveniri, quem multociens de mille marchas argenti redemi, quem credebam portare apud Aquensem in capella Alamannia. Et patella de lapide pretiosissimo facta, nomen cuius est ‘varii smaragdinis’, et non sunt pares ei nisi tres bonitate nec precio, ut suspicor, in hoc mundo: unum videlicet apud Sanctum Dionisium, alium apud Sanctam Sophiam in Constantinopolitana civitate. Et ipsemet suis manibus calicem et patenam offerens in honorem Virginis in altario posuit et, ut semper ibi essent, abbati et monachis imperavit. Optulit etiam postea totam suam capellam pannis sericis librisque necessariis preparatam. Posuit etiam ibi ciro
Abbreviated transcription (Latin):
bte uirginis sũt ꝓstrati bñdicentes et
in hoc omĩa que dñs aplicus eis ennar¬
rauerat esse uera. gauisi lacuimantes
pietate q̃ moti gr̃acias egerũt bt̃issĩe
uirgini marie. amore cuius filius eius
tale et tam magnũ miradm demõstͣ¬
uit. Dñs autẽ apł̾icus et archiep̃s tur¬
pinus ampulã qͣndam de aqͣ illa btĩs¬
sima in colũpnã altaris posuerũt ut
aqua illa semꝑ ĩ memoria haheretur.¬
¶ Ad hoc eciã cirator oĩm istud miracu
culũ manifestius aꝑuit. Nam mut
quidam om̃ib uidentib tetigit linguã
suã ex aqͣ illa. et omĩb audientib locu

Expanded text:
te Virginis sunt prostrati benedicentes et te Virginis sunt prostrati benedicentes et in hoc omnia, que dominus apostolicus eis dixerat, esse vera; gavisi, lacrimantes pietateque moti gratias egerunt beatissime Virgini Marie, amore cuius eius filius eis tale et 3050 tam magnum miraculum demonstravit. Dominus autem apostolicus et archiepiscopus Turpinus ampullam quandam de aqua illa benedictissima in columpna altaris posuerunt, ut aqua illa semper in memoria haberetur. Ad hoc etiam Creator omnium istud miraculum voluit manifestius operari; nam mutus quidam omnibus videntibus tetigit linguam suam ex aqua illa et o
Abbreviated transcription (Latin):
q pannos et parietes aqua illa bñdr̃a
a benedicente bñdictissimo madefcõs.
omĩaq pacta ꝑfectissime et melius
qͣm posset humana res aliqͣ meditari.
Et ideo ip̃emet campanas pulsauit. So¬
nũ cuiꝰ quarũ audientes monachi et
alii tam clerici qͣm layci. surrexert ⁊ in¬
trantes ecc̃am uidentes eciã pannos et
om̃s parietes undiq madefcor ⁊ sig¬
na ⁊secratõis aꝑta ip̃mq dñm apłi
cum cãpanas pulsante admiratione
fuerũt mirabili stupeftĩ. ¶ Et dñs leo.
karolũ et alios uidens eis omĩa qͣliter
fr̃a fuerãt ennarrauit ¶  Ip̃i hx audiẽ¬
tes leticia et gandi reffecti fientes pre
gaudio. ip̃i da filio grates redierunt
racłm pateret. Tres ceci qui ibi ueu̾ant
ꝓpter ꝯgregatõem ꝯsecratõis unus nar¬
bonensis Radulphus noĩe. Alter al¬
biensis harinus. Tertius soricinus ber¬
nardris. Audientes hoxc intrauerunt ec¬
uelius qͣm unqͣm uiderint flentes et

Expanded text:
que pannos et parietes aqua illa benedicta que pannos et parietes aqua illa benedicta a benedicente benedictissimo madefactos omniaque peracta perfectissime et melius, quam posset humana res aliqua meditari. Et ideo ipsemet campanas pulsavit, sonum quarum audientes omnes monachi et alii tam clerici quam layci surrexerunt; et intrantes ecclesiam videntes etiam parietes et omnes pannos undique madefactos et signa consecrationis aperta ipsumque dominum apcum campanas pulsantem admiratione fuerunt mirabili stupefacti. Et dominus Leo papa Karolum et alios videns eis omnia, qualiter facta fuerant, enarravit. Ipsi hoc audientes leticia et gaudio refecti flentes pre gaudio grates ipsi Dei filio reddiderunt,raculum pateret, tres ceci, qui ibi venerant propter congregationem consecrationis, unus Narbonensis, Radulphus nomine, alter Albiensis, Garinus nomine, tertius Soricinus Bernardus, audientes hoc intraverunt momelius, quam unquam viderint, flentes et
Abbreviated transcription (Latin):
et clausit ianuas. flexisq genib corã
altare bt̃e uirgius ip̃am et eiꝰ filuiz
hunuliter exorauit et tam diu stetit
in or̃one qͦusq om̃s in dormitorio dor¬
mierũt postea intrauit dormitoriu
suauit̾ et in qͦdam lecto sicut erat in¬
dutus humilit̾ se ꝓiecit. Nondũ tam̃
ip̃ius ocło sompnus occuꝑau̾at ¶Q
ipemet filius homĩs cũ in finita mul¬
titudine archangeloꝵ et angeloꝵ dig
natus est descende. Et qͣntũ ad ꝯsecrã¬
tõem dc̃i monast̾ii ꝑtinebat. uices car
diter adĩpleuit. Tantus nãq fuit ar¬
changeloꝵ angeloꝵqz cantus melo¬
die armonia parit q suauitas. ꝙ dcĩ
aures apłic dłcifiua dulcedine rese
gub̾nator in sui celesti palacio glori¬
õlos comitatus sup̃ d̃a familia reme¬
auit. Que omĩa uir ie sc̃s aplicus
audiens ip̃is discedentib intrauis escle¬
siam. Ipemet agens gr̃as miserabiles
ciratori qui mĩserabili motus pietate
sup̃dca dignacus est adĩplere. Uidit nã¬

Expanded text:
et clausit ianuas flexisque genibus coram altari beate Virginis ipsam et eius filium humiliter exoravit et tamdiu stetit in oratione, quousque omnes in dormitorio dormierunt. Postea intravit dormitorium suaviter et in quodam lecto, sicut erat indutus, humiliter se proiecit. Nondum tamen ipsius occulos sompnus ocupaverat, quod ipsemet filius hominis cum infinita multitudine angenatus est descendere et, quantum ad consecrationem dicti monasterii pertinebat, vices carnditer adimplevit. Tantus namque fuit archangelorum et angelorum cantus melodie armonia pariterque suavis, quod dicti aures apostolici dulciflua dulcedine reserrs omnium ille gubernator in sui celesti palatio gloriosus comitatus supradicta familia remeavit. Que omnia vir ille sanctus apostolicus audiens, ipsis discedentibus, intravit monasterium ipsemet agens gratias Creatori, qui miserabili motus pietate supradicta dignatus est adimplere. Vidit nam
Abbreviated transcription (Latin):
men quilibet uõca ur̃a ut die pasche ho¬
neste et mũdificati a delictis om̃b cor¬
pus xp̃i recipere ualeatis. et ip̃e dignet᷑
nobiscũ hospitari qui ꝑ nob die illa il¬
la a mortius resurrerit᷑ ut nob̃ mnet̾nũ
cũ gaudio uitam daret. Et cius sermo

Expanded text:
 quilibet, ut in die pasche honeste et mundificati a delictis omnibus corpus Christi recipere valeatis; et ipse dignetur vobiscum hospitari, qui pro vobis die illa a mortuis resurrexit, ut nobis in eternum cum gaudio vitam daret». Et eius sermo
Abbreviated transcription (Latin):
pars quilibet ad p̾lium aĩata ordĩa¬
dus .i. mulitem cordubense scuidit ꝑ
medium cũ durandarda signũ fortit
ciamando. postea fuit marimũ p̾liũ.
Et qui et qͣt fuerũt ibi int̾feti nõ poi¬
set uiuens aliquis ennaccare. S us
apud iũ quenas marciliũ et suo &c¬
dendo et truncando fugarũt. Tũc mar¬
cilius uoce magua exclamauit fortit̾
Et hospinellus secũ fernagandus. Tur¬
na filius Beligandus. Satandus.
Falsabrodinus sobrandus. ⁊tenã¬
dus et om̃s alii regens signũ suum
quilibet et erclamauit Et suis put
melius potuit ꝯgregauit et resumpti
uirib usq ad sanctũ cusantũ xp̃ianõ¬

Expanded text:
pars quelibet ad prelium animata ordinapars quelibet ad prelium animata ordinadus unum militem Cordubensem scindit per medium cum Durandarda signum fortiter exclamando. Postea fuit prelium maximum et, qui et quot fuerunt ibi interfecti, non posset vivens aliquis enarrare. Sed usque apud Iunquerias Marcilium et suos occidendo et detruncando fugaverunt. Tunc Marcilius voce magna clamavit fortiter et Hospinellus secum, Ferragandus, Turnafilius, Belligandus, Satandus, Falsabronius, Sabrandus, Atenandus et omnes alii reges, signum suum quilibet exclamando, et suos, prout melius potuit, congregavit. Et resumptis viribus usque ad Sanctum Crisantum chri
Abbreviated transcription (Latin):
mare fucrũt. Et securitate utriusq ꝑ¬
tis p̾stita. int̾ utrũq ex̾citũ. Tornabel¬
lus et falco ad duellũ ꝑ agendũ fue¬
runt armaturis om̃ib prẽꝑati. Et ꝓpos¬
se equoꝵ unꝰ apud aliũ ueniens sed
ad inuicem taliter ꝑcusserũt. ꝙ ambo
euulsi a cella resupini et ceciderunt. et
se quilibet ꝓut citius potuit eleuauͣ
Et torna bellus ense euaginata falco¬
nẽ ita fortiter ꝑcussit ꝙ ex ꝑte dext̾a
galeam et curulos et nazales usq ad
loricam scindit. Ss ea nõ potuit frãgͥe¬
nec falsare. Et eũ fere ad sui memoriã.
sepauit. Et icerum credidit eũ ꝑcutere et
ambas tibias amputare. S falco ictũ
et ibidem rediit. Et falco ense puticẽ
galee taliter eũ ꝑcussit ꝙ eũ usq ad
zonam ꝑ medium sepauit. qui anceq̃
cecidisset uidentib oũĩb expuauit. Et
karolus et om̃s sui falconem fecerũt
aseude gaudẽtes qr bene ei ꝯtigerat. et

Expanded text:
mare fuerunt. Et securitate utriusque pmare fuerunt. Et securitate utriusque partis prestita inter utrumque exercitum Tornabellus et Falco ad duellum peragendum fuerunt armaturis omnibus preparati; et pro posse equorum unus versus alium veniens se ad invicem taliter percusserunt, quod ambo evulsi a sella resupini etiam ceciderunt et se quilibet, prout cicius potuit, elevavit. Et Tornabellus ense evaginata Falconem ita fortiter percussit, quod ex parte dextera galeam et circulos et nazales usque ad loricam scindit, sed eam non potuit frangernec falsare, et eum fere a sui memoria separavit. Et iterum credidit eum percutere et ambas tibias amputare; sed Falco ictumet ibidem rediit. Et Falco ense eum per verticem galee taliter percussit, quod eum usque ad zonam per medium separavit, qui, antequam cecidisset, videntibus omnibus expiravit. Et Karolus et omnes sui Falconem fecerunt ascendere, gaudentes quia ita bene ei contigerat, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ie crastina mane tornabellus
armauit se cũ sius omĩb ad ex¬
citum karoli in sultauit. Et .u. domicel¬
los qui equos ad aqͣm durerant inter¬
fecit. Et falco de monte sclario fuit ar¬
matus et maxima pars excitus. ⁊ eos
in secuti fuerũt. Et falco uidens eum
ita aꝑte et curialit̾ fuge̾ sius omib
ante se positis. quesuut quis erat. Et
ille rendens ait ꝙ tornabellus noĩa¬
batur. et suũ nomẽ simulit̾ reqͥsiuit
Qui rendic falco de monte sclario uo¬
cor uassallus karoli et amic. te solũ
q̃rebam. Ergo dixit tornabellus. Et
qr neptem meã habes in urorẽ duel¬
lũ tecũ si uolueris faciã ꝙ mahoniet᷑¬
ualet plus ih̃u. xͦ et uxor tua falsa
meretrixr ẽ et nefanda. Et falco a ꝓꝑau
duellũ et asserens ꝙ mentiebatur. Et
duellũ ibidem fumauer̃t. ¶ Postea
uenit karolus ad ciuitatẽ et rotlan¬
dus et aymericus exierunt cũ omĩb
de cuutate. Et om̃s armati utriusq
partis in plano illo int̾ narbonam ⁊

Expanded text:
ie crastina mane Tornabellus armavit se cum suis omnibus et ad exercitum Karoli insultavit et V domicellos, qui equos ad aquam duxerant, interfecit. Et Falco de Montesclario fuit armatus et maxima pars exercitus et eos insecuti fuerunt. Et Falco videns eum ita apte et curialiter fugere suis omnibus ante se positis, quesivit, quis erat. Et ille respondens ait, quod Tornabellus nominabatur et suum nomen similiter quesivit, qui respondit: «Falco de Montesclario vocor, vasallus Karoli et amicus». «Te solum querebam ego», dixit Tornabellus, «et, quia neptem meam habes in uxorem, duellum tecum, si volueris, faciam, quod Mahometesu Christo et uxor tua falsa meretrix et nephanda». Et Falco approbavit duellum asserens, quod menciebatur, et duellum ibidem firmaverunt. Postea venit Karolus ad civitatem, et Rotolandus et Aymericus exierunt cum omnibus de civitate, et omnes armati utriusque partis in plano illo inter Narbonam et
Abbreviated transcription (Latin):
et pedites uenerant er utraq parte et
partem illoꝵ ꝑ se quilibet app̾hendit
et put melius potuit se aꝑtauit. Fuc¬
runt nãq Gelde siue cõmunie norma¬
noꝵ theodonicoꝵ. angenor. briconũ

Expanded text:
et pedites venerunt ex utraque parte. Et pars illorum per se quilibet apprehendit et, prout melius potuit, se aptavit. Fuerunt namque ibi gelde sive comunie Normannorum, Teotonicorum, Angevorum, Britonum,
Abbreviated transcription (Latin):
euangele ꝙ̃ dñs sup̃ mare galilee ad
p̾dicando ppłos sua in effabili guicia
eligere dignatus ẽ ꝙ̃ herodes uer̃ in gla¬
dio pemit. cuĩ corpus in galletia que a
me liberasti. qui tot urbes tantasq ter¬
ras acquisisti ¶ Qua ꝑpter t̾ notifico
qr sic̃ dñs potenciorẽ omniũ regũ t̾ir¬
noꝵ te fecit. sic ad pparandũ itẽr incũ.
et ad deliberandã tellurẽ meã a manib
moabitar tceuit̾ om̃s ut t̾ coronã et̾ne
retributõis cruide pparet elegit. ¶ Cami¬
nus stellaꝵ quẽ uicelo iudisti loc signi¬
ficat. ꝙ tu cũ magno ercitu ad expũg¬
nandã gentẽ paganoꝵ ꝑfidem Et libe¬

Expanded text:
uem Dominus supra mare Galilaeae, ad praedicandum populis, sua ineffabili gratia eligere dignatus est; quem Herodes rex gladio peremit; cujus corpus in Gallaecia, quaem liberasti, qui tot et tantas urbes acquisisti. Quapropter tibi notifico quia, sicut Dominus potentiorem omnium regum terrenorum te fecit, sic ad praeparandum iter meum et liberandam terram de manibus Moabitarum, te inter omnes, ut tibi coronam aeternae retributionis exinde praeparet, elegit. Via stellarum, quam in coelo vidisti, significat quod tu, cum magno exercitu ad expugnandam gentem paganorum perfidam et libe
Abbreviated transcription (Latin):
tõnis monasteru. Et uogauit dñm pa¬
pam ut cum honorabilius qͣm posset et
honestius ꝯsecraret. Qui rendens audiẽ¬
ciam pecut et surrerit. suũ ẜmonẽ pro¬
ferens in hũc modũ. ¶ Dui frr̃s ⁊ filii.
nõ sũt nsi . ũ. dies usq ad pascha. Et m¬
bac. xl młta passi estis et ides ꝯsulo ut
om̃s simꝰ hic in festo. Et ut honorabiliꝰ
monasteriũ ꝯsccretur. Labeamꝰ omnes
ep̃os istius ꝓuincie et die martis post
octabas pasche ꝯsecrabitur. Interun pro¬
curctis qualit̾ debratis ura negocia et¬

Expanded text:
tionis monasterii et rogavit dominum pationis monasterii et rogavit dominum papam, ut eum honorabilius, quam posset, et honestius consecraret. Qui respondens audienciam peciit et surrexit suum sermonem proferens in hunc modum: «Viri fratres et filii, non sunt nisi a multa passi estis; ideo consulo, ut omnes simus hic in festo et, ut honorabilius monasterium consecretur, habeamus omnes episcopos istius provincie et die Martis post octabas pasche consecrabitur. Interim procuretis, qualiter debeatis vestra negotia
Abbreviated transcription (Latin):
riũ or̃one fc̃a exiciũt. Et q̃ͣliter fererãt
et coꝵ uictoriã karolus abbi et moñ¬
chis plenaue omĩa ẽnariauit. Et ita
stecerunt cũ gaudio magno illa nocte
Ie crastina mane karolus ⁊gre¬
gauit oms p̾latos et barones.
abbem et monachos et corã omnib
dicit abbi et monachis. ꝙ ip̃e nõ ue¬
nerat ibi nisi ut comeatũ accipet ab
cis. Deprecans eos ut honeste uiuãt
et regulam tencant et ne sinc deua¬
statores. s ad melioratõem mona¬
sterii ꝓut melius potuit qui libet sit
intentus. Et dũ taliter eo crortaret dũ
albas. Dñe añqͣm recedatis ex q̃ mona¬
nast̾ium ꝯ̃secretur cdem̃ciã tamen ur̃am
qͣnto carus possumꝰ dep̾cam̃ qͣtinus
si absens estis corpre tam̃ mente ⁊ ef¬
fectu. et dilectõne semꝑ sitis nobiscum
et no semp et młtociens ꝑ ur̃o nũcio
uisitetis. ⁊it ille dirit ꝙ nũnꝙͣ erit illor¬
ĩmemor s adhuc plura qͣm dederit da¬
ret monast̾io Et ꝯcessit peticionẽ ꝯsecra¬

Expanded text:
cta exierunt, et qualiter fecerant et eorum victoriam Karolus abbati et monachis plenarie omnia ennarravit, et ita steterunt cum gaudio magno illa nocte. 2950 Die crastina mane Karolus congregavit omnes prelatos et barones, abbatem et monachos. Et coram omnibus dixit abbati et monachis, quod ipse non venerat ibi, nisi ut comeatum acciperet ab eis, deprecans eos, ut honeste vivant et regulam teneant et non sint devastatores, sed ad meliorationem monasterii, prout melius poterint, quilibet sit intentus. Et dum taliter eos exortaret, dixit abbas: «Domine, antequam recedatis, ex quo monanasterium consecraretur. Clemenciam tamen vestram quanto karius possumus deprecamur, quatinus, si absens estis corpore, et mente et affectu et dilectione semper sitis nobiscum et nos semper et multociens per vestros nuncios visitetis». At ille dixit, quinmemor, sed adhuc plura, quam dederit, daret monasterio. Et concessit peticionem consecra
Abbreviated transcription (Latin):
fecit exur marciliũ. et dũ uidit eũ dixit
ei Marcili qͣre recessisti a narbona. Nñ¬
quid erhibitis facerr torncam̃tũ nob.
an tanqͣm uictus inclusus ꝑmanebiti
in hoc castro. at ille ait Non halruiꝰ cqͣs
S anteqͣm sit ãnus clapsus gaudum
ẽ locus dixit karolus litigandi s qr in
inclusus estis castrum istud dusa uoca¬
bitur de cet̾o. Et ita fecit cũ postea nomi¬
uari. Et qr castrũ erat forte et ad expug¬
nandũ nõ uo̾i̾ant p̃prati. De ꝯsilio oĩ¬
um apud cassam om̃s parit̾ recesseĩt
Et cura montẽ de cangilla: nocte stece

Expanded text:
fecit exire Marcilium. Et dum vidit eum, dixit fecit exire Marcilium. Et dum vidit eum, dixit ei: «Marcili, quare recessisti a Narbona? Numquid exibitis facere torneamentum nobiscum, an tanquam victus inclusus permanebitis in hoc castro?» At ille ait: «Non habemus equos. Sed antequam sit annus elapsus, gaudiur». «Non est locus», dixit Karolus, «litigandi; sed quia inclusus estis, castrum istud Clausa vocabitur de cetero». Et ita fecit eum postea nominari. Et quia castrum erat forte et ad expugnandum non venerant preparati, de consilio omnium apud Crassam omnes pariter recesserunt. Et circa montem de
Abbreviated transcription (Latin):
uidit marciliũ duit ei Dñc ego bñ
dix̾am uobis ne apud nartonã ur¬
tis. Alia nãq uice cegnou̾amꝰ poten¬
ric ip̃e rendit. Ita erat necessariũ eucrure.
S ex quo ego euasi amissionẽ meam
ciudelissimnc̃ uindicabo. s depͥcor fidelita¬
accomodetis Et in qͣntum ppt̾o fugiam
pͥtimore haroli ista nocte. Et fernãgad̃
ait. Castrum halrmus fortissimũ et nõ
dubitamus karolum neq aliꝙ̃ uiuẽ¬
tem qͣre nõ recedetis iñ. Et ad sui ⁊sola¬
tõem uemansit. Et femagandus eum
et suos collocauit in caffro omĩa eis ne¬
cessania largissime tubuc̃do. ¶ In auro¬
ra dici karõlus suiq surrererũt et dum
fuerunt armati uiderũt montẽ accutũ
et neminẽ sarracenoꝵ. Tunc ait karolꝰ
u q̃ ꝑte recesserũt isti. Et rotlandus ai
apud montẽ accutũ. Tunc karolus cum
suis fuit apud montẽ accutũ. Et ferna¬
gandus clausit portas et neminẽ exire
ꝑinisit. Et karolus ad qͣndam fenestrã

Expanded text:
vidit Marcilium, dixit ei: «Domine, ego bene vidit Marcilium, dixit ei: «Domine, ego bene dixeram vobis, ne apud Narbonam iretis; alia namque vice cognoveramus potenAt ille respondit: «Ita erat necessarium evenire; sed ex quo evasi, amissionem meam crudelissime vindicabo. Sed deprecor fidelitaacomodetis et, in quantum potero, fugiam pre timore Karoli ista nocte». Et Fernegandus ait: «Castrum habemus fortissimum et non dubitamus Karolum neque aliquem viventem, quare non recedetis modo». Et ad sui consolationem remansit. Et Fernegandus eum et suos collocavit in castro, omnia eis necessaria largissime tribuendo. In aurora diei Karolus suique surrexerunt et, dum fuerunt armati, viderunt Montem Acutum et neminem Sarracenorum. Tunc ait Karolus: «In qua parte recesserunt isti?» Et Rotolandus ait: «Apud Montem Acutum». Tunc Karolus cum suis apud Montem Acutum fuit; et Fernegandus clausit portas et neminem exire permisit. Et Karolus ad quandam fenestram
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ autẽ aliqui induti aliqui expoli¬
ati fortiter dormierũt. Marcilius at de
osilio suoꝵ õim. fugam acupuit illa
nocte. Et anteqͣm dies esset sepatus fuit
a narbona ꝑ unã leucam ⁊ plus. ¶ Et
dum dies fuit custodes narraueĩt karo
Itͣ milia militib secutus fuit eos. Et
donee fuit fere nor. nõ potuit cos aciige
Et yuerant iam ꝑ .xu. leucas. Et in q̃dã
pessimo passu ubi uocatur ad albarras.
Nomen cuiꝰ fuit ꝑ turpinũ postra mu¬
tatum malus pertusus iudelicet ꝯsetut̾
fuit eo. Et abstulit ibi marcilio. xx̃x. Mͣ
sarraccuos. et xxͣx. Mͣ. sauinenos honera¬
tos uictualiũ. et lxx. camelos honcratos
te auro et argento. cupis. et ciphis. et
scutellis. mirabilit̾ oꝑatis. et qr nor
fuit sequela remansit. Et ibidem stetit
karolus illa nocte. ¶Marcilius autẽ
cũ omĩb qui in bonis equis erant us
ad moutẽ accutũ uenit et ibi remãsit.
qm̃ dñs illius castri erat uassallus
suus fernagandus uidelicet. qui dum

Expanded text:
tem aliqui induti, aliqui expoliati fortiter dormierunt. Marcilius autem de consilio omnium suorum fugam arripuit illa nocte et, antequam dies esset, separatus fuit a Narbona per unam leucam et plus. Et dum dies fuit, custodes Narbone narraverEt cum LX milia militibus secutus fuit eos et, donec fuit fere nox, non potuit eos consequi et iverant iam per XV leucas. Et in quodam pessimo passu, ubi vocatur ‘Ad Albarras’ – nomen cuius fuit per Turpinum postea mutatum, Malus Pertusus videlicet – consecutus fuit eos. Et abstulit ibi Marcilio XXX milia Saracenos et tria milia saumerios honeratos victualium et septuaginta camelos honeratos de auro et argento, cupis et ciphis, et scutellis mirabiliter operatis. Et quia nox fuit, sequela remansit et ibidem stetit Karolus illa nocte. Marcilius autem cum omnibus, qui in bonis equis erant, usque ad Montem Acutum fugit et ibi remansit, quoniam dominus illius castri erat vassallus suus, Fernegandus videlicet. Qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
crassam ueniant. Miscrũt pret̾a ꝑ om̃s
necessarus alus. Et gaudio maximo
festũ pasche et honorifice celebraĩt ¶ Et
dum dies ꝯstituta aduenit fuerũt õs
prelati ⁊gregati. Et tam cp̃i qͣm abb̃es
crossas ex debide deferentes fueĩt mlle
ccc. Et ex pãnis p̾ciosissinus ornaueĩt
totũ monasteriũ cutũq̃q solũq ca¬
pitis et herbis. et florib bene redolenti¬
b posucrunt eciã corã altan tineas
aqua pleuas et omĩa ad ꝯsecracoẽm
necessaria. Et dñs papa p̾cepit ꝙ usq
ad horam nonã misse celebiarent ab
ep̃is. et ita fcm̃ fuit. ¶ Postea dix̃ dñs

Expanded text:
am veniant. Miserunt itaque per omnes necessariis et cum gaudio maximo festum pasche honorifice celebrarunt. Et dum dies constituta advenit, fuerunt omnes prelati congregati, et tam episcopi quam abbates crossas ex debito deferentes fuerunt M et CCC. Et ex pannis pretiosissimis ornaverunt totum monasterium circumquaque solumque tapetis, herbis et floribus redolentibus. Posuerunt etiam coram altari tynas aqua plenas et omnia ad consecrationem necessaria. Et dominus papa precepit, quod usque ad horam nonam misse celebrarentur ab episcopis; et ita factum fuit. Postea dix
Abbreviated transcription (Latin):
inclinasset. mirabili atq ꝑpetua ad
querendũ qͦz diligens. et ad laigien¬
dũ liberalis. ĩ amicos et ĩimicos uehe

Expanded text:
uo inclinasset mirabili ac perpetua. Ad acquirendum diligens, ad largiendum liberalis, in amicos inimicosque
Abbreviated transcription (Latin):
aldoynus monasteriũ sc̃ stepħi argẽ¬
tense ꝙ hyldegauus oruare disposuat¬
in magna catherna monachor anteꝙͣ¬
strurit et ibi canonicos restituit hac de
nora lemouicã intrauit urbem ubi re¬

Expanded text:
ium sancti Stephani Agentense, quod Hildegarius ornate disposuin magna caterva monachorudestruxit, et canonicos ibi restituit. Hac de noxa Lemovicam intra urbem mona
Abbreviated transcription (Latin):
rlui euoluris ex qͦ ascithia expulsi sunt
ab luiꝰ er qͦ u̾o credentib rbandalis et de
gere ad huc uget in colume et dei pro¬
tegente fide. in erpugnabile manet.
luprandus longob̾dor rer audicus ꝙ
sarraceni de populata sardia. etiã lo¬
ca illa fedassent ubi ossa bt̃i augusti¬
ni ob uastatõem barbaroꝵ olim ab ypo¬
et urcondita fuerant legatos suos illuc
direrit. qui dato magno auro p̾ciosas
occurrens corpus almificũ deuote ado¬
stetit ĩmobile ut nulla ius ull̾a poss
uouit. ꝙ si bt̃s ꝯfessor ex loco illo se tol¬
li ꝑmittet et traduci papiam. uillam
illam cum omĩb ꝑtinenciis. sius ser¬
furmato. corpus in extimabili facilita¬
te subtollit᷑ et ticinũ .i. papiam usq
tͣnsuectũ. clero parit ac ppło ꝯcurrente.
honorifice et gaudenter excipit᷑ et ĩ ba¬
silica bt̃i pecri qͣm p̾fatus rex ꝯstruens¬
celum auirũ dix̾at. dignissime collo¬

Expanded text:
346 evolutis, ex quo a Scithia expulsi sunt ab Hunis; ex quo vero cedentibus Wandalis et devgere, adhuc viget incolume, et Dei protegente fide manet inexpugnabile.Liuthprandus rex Longobardorum audiens quod Sarraceni depopulata Sardinia illa etiam loca fedassent ubi ossa beati Augustini ob uastationem barbarorum olim ab Ypoet recondita fuerant, legatos suos illuc direxit; qui dato magno pretio secum ccurrens cum gaudio illas deuote adostetit immobile ut nulla uis nulla possetuouit quod si beatus confessor ex illo loco se tolli permitteret et transduci Papiam, uillam illam cum omnibus appendiciis suisfirmato corpus sanctum inestimabili facilitate subtollitur et Ticinum usque transuectum clero pariter et populo concurrente honorifice et gaudenter suscipitur et in basilica sancti Petri quam prefatus rex celum aureum dixerat dignissime collo
Abbreviated transcription (Latin):
luis suis qͣi gallias hitaturi. fluuiuz¬
garonam transeũt omĩa qz deuastãt
ac dei ecc̃as cremant quib karolus
aurilio dei fietus bello occurrt. ⁊ exeis
ccͣclrxib. milia cũ rege suo abduraui

Expanded text:
liis suis quasi in Galliis habitaturi, Garunnam transeunt, omnia devastant, aecclesiasque Dei cremant. Quibus Karolus Dei auxilio fretus bello concurrit; et ex eis 375 milia cum rege suo Abdyrama
Abbreviated transcription (Latin):
guͣs enĩ legis decem precepta habet que
lic sũt diffributa ut tria ꝑtineant ad de¬
um. Septem ꝑtineant ad hoĩem. est enĩ
qd̃ secum agĩt homo dimicans ⁊tͣ ꝯcupis¬
cencias małas et fienans auanciã. elidã

Expanded text:
gus enim legis decem praecepta habet, quae sic sunt distributa ut tria pertineant ad Deum, septem pertineant ad hominem. Est enim bellum quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, et frenans avaritiam, elid
Abbreviated transcription (Latin):
Imussime tene. et nullatenus
dubites nõ solũ homĩes ratõne
tentes uerũ etiã ꝑuulos siue ĩ uteus
matrũ. qui uiu̾e incipiũt. Et ibi mo¬
riuntur suie iam de matrib. sine sa¬
cram̃to sancti baptimatis. ꝙ datur in
noĩe pr̃is et filii et sp̃u scĩ. De hoc scło tñ¬
seunt ignis eterni sempit̾no supplicio
puniendos qr et si pcc̃m ꝓprie actionis
nullũ habuerint originalis tam̃ pc̃ci
dampnatõnẽ carnali ꝯceptõne et na¬
tiuitate traxerunt. Idem in codem¬

Expanded text:
missime tene et nullatenus dubites non solum homines iam ratione utentes, uerum etiam paruulos, qui siue in uteris matrum uiuere incipiunt et ibi moiant, sive jam de matribus nati, sine sacramento sancti baptismatis, quod datur in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, de hoc saeculo transeunt, ignis aeterni sempiterno supplicio puniendos; quia etsi peccatum propriae actionis nullum habuerunt, originalis tamen peccati damnationem carnali conceptione et nativitate traxerunt. » In
Abbreviated transcription (Latin):
N hoc autẽ uiuat. ne aliquis in hoc
secło uł uixerit uicturis ue sit sine
¶ullo oĩo pcc̃o. Ercepto uno mediato¬
re der et hom̃i hoĩe xp̃o ih̃u qui dedit se¬
metip̃ni redemptionẽ ꝓ omĩb qͣnta ip̃e
donat diligencia uł facultate disseren¬
dum enodandũq suscepi. Idem in eo¬

Expanded text:
in hoc autem uiuatne aliquis in hoc saeculo uel uixerit uicturusue sit sine ullo omnino peccato excepto uno mediatore dei et hominum homine Christo lesu, qui dedit semet ipsum redemptionem pro omnibus, quanta ipse donat diligentia uel facultate disserendum enodandumque suscepi. cui
Abbreviated transcription (Latin):
On g̾ istam humanã male def¬
fendendo in pediebat ad salutem
natuiam qr om̃s sub pcc̃o nascunt᷑ et
ꝑ unũ solum qui sine prc̃o est natus li¬
beram̃ ista inquit corpoꝵ ꝯmixtio cũ ca¬
lore cũ uoluntate cũ semine a deo fr̃a et
pro suo m̃ laudabil aꝓpbatur. que aliqͣ̃n¬
do eciam amplũ efficitur minus pioꝵ
dixit cum calore. dixit cũ uoluptate. dix̃
cunda filioꝵ nõ ⁊mocio p̾udenda m̃bror
qͣm nõ haberet in gen̾adis filiis natura
sana nũc autẽ habet eam natura uicia
ta ꝑ hoc et qui inde nascitur indiget re¬
nasci. ut sit mẽbꝵ xp̃i et de q nascitur
suam renatus est indiget lilrrar ab ea
in corpore mortis huiꝰ est lege peccati:

Expanded text:
on ergo iste humanam male defendendo inpediat a salute naturam, quia omnes sub peccato nascimur et per unum solum, qui sine peccato natus est, liberamur. \'Ista\', inquit, 'corporum commixtio cum calore, cum uoluptate, cum semine a deo facta et pro suo modo laudabilis adprobatur, quae aliquando etiam amplum efficitur munus piorum\\ dixit \'cum calore\', dixit \'cum uoluptate\', dixit cunda filiorum, non commotio pudenda membrorum, quam non haberet in generandis filiis natura sana, nunc autem habet eam natura uitiata. ac per hoc et qui inde nascitur indiget renasci, ut sit membrum Christi, et de quo nascitur, si iam renatus est, indiget liberari ab ea quae in corpore mortis huius est lege peccati
Abbreviated transcription (Latin):
salutate audonicũ et iuliã cognatos et
captinos meos qui sũt nobiles ĩ apłis
qui et ante me fuerũt in xp̃o ¶ Ubi re¬
ut scd̾m carnem isti cognati fuerint a¬
postoli pauli iuidei sic existentes et sunt
exules effc̃i ꝓprie sedis ob gr̃am fidei sic̃
et paulus quãdo appellauit cesarẽ credi¬
deuuĩt autẽ ante illum in xp̃o ⁊ nobiles¬

Expanded text:
Salutate Andronicum et Juniam, cognatos et concaptivos meos, qui sunt nobiles in apostolis, qui et ante me fuerunt in Chrut secundum carnem isti cognati fuerint Apostoli, Judaeique similiter existentes, et sunt exsules effecti propriae sedis ob gratiam fidei, sicut et Paulus quando appellavit Caesarem. Crediderunt autem ante illum in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
no Godefudus. et sigifridus reges Nor¬
mãnoꝵ cũ in extimabili młtitudine
uixta mosam in loco qui dr̃ baslon cõ¬
sedentes leodiũ traiectũ. tungris. colomi¬
am. agripinã brẽnamq cũ ad iacẽtib̃¬

Expanded text:
no Godefridus et Sigefridus, reges Normannorum, cum inestimabili multitudine suorum juxta Mosam in loco dicto Haslon considentes, Leodium, Trajectum, Tungris, Coloniam Agrippinam, Bunnam cum adjacentib
Abbreviated transcription (Latin):
francoꝵ mortuo. Cuiꝰ frat̾ ludouicꝰiam
ciam redeunt dicentes se cũ rege frãcor
tantũ nõ cum francis pacis federa pcpi
ad auriliandũ sibi int̾im requirentes.
franciã ei subiciũt. Qui xtra normam¬
nos apud lonauiũ castra mecatus. Se

Expanded text:
m ciam repetunt, dicentes se cum rege Francorum tantum, non cum Francis pacis pe pigisse pad auxiliandum sibi invitantes, Franciam ei subiciunt. Qui contra Northmannos
Abbreviated transcription (Latin):
de turonis est altisiodoꝵ deportatũ et in
germani. S qr hospitem honorauit.s.¬
tor corpore et animo deficiens. ab opti¬
matib regni repudiat᷑ et a rnulphꝰ fili
karlomãni regis fratruelis ip̃ius subli

Expanded text:
de Turonis Altisiodorum est deportatum et in Germani, sed quia hospitem honoravit.tor corpore et animo deficiens, ab optimatibus regni repudiatur, et Arnulfus filius Carlomani regis, fratruelis ejus i
Abbreviated transcription (Latin):
tates err̃asticas maxime contͣ custachiũ
qui dicebat ꝙ ulłs in riugali gradu posi¬
tus nec nullus fidelis qui nõ omĩb renũ¬
ciau̾it que possidet nullam spem ad deũ
baleret et mlta alia uenenosa que numa

Expanded text:
tates ecclesiasticas, maxime contra Eustatium, qui dicebat quod nullus in conjugali gradu positus, nec ullus fidelis qui non omnibus renuntiaret quae possideret, spem apud Deum haberet, et
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s uidue sarreptensis ymitator esuriẽ
pascit. alios et ore pallente ieuunio fam̃
torq̃tur aliena. omnẽq substanciã ip̃i.
niscerib eregauit nichil illo dicius qui
corpus dñi canistro portat uinimeo sã¬
guinẽ potat in intro. qͥ auarciã ꝓiecit de
templo qui absq funido et in cͣrepatõe

Expanded text:
episcopus, uiduae Saraptensis imitator, esuriens pascit alios et ore pallente ieiuniis fame torquetur aliena omnemque substantiam Christi uisceribus erogauit. nihil illo ditius, qui corpus domini canistro uimineo, sanguinem portat uitro, qui auaritiam proiecit e templo, qui absque funiculo et increpatione
Abbreviated transcription (Latin):
ed dico ppc̃cm originale ĩ omĩ¬
b infantib ꝯccptis naturalit̾
lale esse sicut pc̃cm ade ꝙ est causa
cur nascantur.

Expanded text:
Sed dico peccatum originale in omnibus infantibus conceptis naturaliter aequale esse: sicut peccatum Adae, quod est causa cur nascantur
Abbreviated transcription (Latin):
uo cumłantes. ĩꝑatorem ab iuraut. ⁊ ra¬
dulphũ ducẽ burgũdioꝵ suꝑ se regẽ sta¬
tuũt corona ei a dño. ppͣ. tnsmissa cui e¬
rat in scriptum petra dedit petro petrus
dyadema radulpho: hũc aũt sigifudu

Expanded text:
o cumulantes, imperatorem abjurant, et Rodulphum regem Burgundiae super se regem statuunt, corona ei a papa missa, cui erat inscriptum: Petra dedit Petro, Petrus diadema Rodulpho. Hunc Sigefridus
Abbreviated transcription (Latin):
meris westgothoꝵ Regis. et audarici
gopidoꝵ regis. et młta aquilonarũ
genciũ sͥ subrectaꝵ aurilio fietus. a pã¬
noniis egressus: occidentale ĩꝑium in
eos dei esferbuit indignato ut ullam
mo aurelianeñ cuutatẽ eis obsidẽtib̾
ad subsidiũ galliaꝵ ad uolauit pat̾¬
cius Romanoꝵ ethius fultus et ip̃e
theodorici weestgothoꝵ regis. et mero¬
nei francoꝵ regis. aliaꝵ gentiũ copi¬
is militarib ꝯserto q pͥlio incampis
gothoꝵ. attila resumpta spe exethui dis¬
cessu repatuauit. mature expleto excitu

Expanded text:
 regis et Ardarici Gepidarum regis et multarum aquilonarium gentium sibi subjectarum auxilio fultus, a Pannoniis egressus, occidentale imperium ieos Dei efferbuit indignatio, ut nullmo Aurelianis urbem eis obsidentibus, ad subsidium Galliarum advolavit patricius Romanorum Etius, fultus et ipse Theoderici Wisigothorum regis et Meroveci Francorum regis aliarumque gentium copiis militaribus. Conserto prelio in campis gothorum. Attila, resumpta spe ex Etii discessu, repatriavit, mature reditu
Abbreviated transcription (Latin):
et exulatis. ccccxluiii. ep̃is catholicis.
ecc̃as clausit. et arrianis dedit plebem
miris suppliciis affuxit. et inum̾am¬
młtitudiem catholicam ꝓ fidei u̾itate
ꝑemit ĩnum̾is euã manus abscidens.
lingas q p̾scidens. pene totam affu¬
cam in catholica iutate fundatã unã

Expanded text:
et exiliatis 444 episcopis catholicis, aecclesias clausit aut Arianis dedit, plebemque variis suppliciis afflixit. Letummultitudinem catholicam pro fide veritatis peremit, innumeris manus abscindens, linguas quoque praescindens, pene totam Africam in catholica veritate plene fundatam, unum