comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plum. cũ illã incolum̃ẽ clarã opulenta
principẽ grecie reddidisset. eousqz sensit
inimicam ut ad xersis quẽ paulo ante
destrurerat nõ debitam sibi miscricordi¬
am ꝑfugere necesse hrẽt:
hotion nõ his dotibus que ad
pariendũ hoĩem potentissime iu¬
dicantur clemẽtia ⁊ liberalitate istruc¬
tissimus nõ tm̃ ineculeo ab Atheniẽsib
ĩpositus ẽ. Certe post obitũ nullã actice
regionis que ossibus cius inceretur gle¬
bulam inueĩt. uissus ertra fines prouci
intra quos optimus cuus uixerat ¶Qd
ab est igitur quin publica demẽtia sit ex¬
timanda sũmo ꝯsensu maximas uͥtutes
quasi grauissima delicta punire bñficia¬
q iniuriis pendere: Quo cũ ubiq tñ p̃¬
cipue Athenis ĩ tolerabile uideri debet.
in qua urbe actio adui̾sus ĩgratos cõsti¬
tuta ẽ. Et recte quia dandi ⁊ recipiendi
bñficii cõmerciũ sine quo uix uita hoĩ¬
num extaret pdit ⁊ tollit quisquis bñ

Expanded text:
plum, cum illam incolumem, claram, opulentam, plum, cum illam incolumem, claram, opulentam, principem Graeciae reddidisset, eo usque sensit inimicam, ut ad Xerxis, quem paulo ante destruxerat, non debitam sibi misericordiam perfugere necesse haberet. Phocion uero his dotibus, quae ad pariendum hominum amorem potentissimae iudicantur, clementia et liberalitate instructissimus tantum non in eculeum ab Atheniensibus inpositus est. certe post obitum nullam Atticae regionis, quae ossibus eius iniceretur, glebulam inuenit, iussus extra fines proici, intra quos optimus ciuis uixerat. Quid abest igitur, quin publica dementia sit existimanda summo consensu maximas uirtutes quasi grauissima delicta punire beneficiaque iniuriis rependere? quod cum ubique tum praecipue Athenis intolerabile uideri debet, in qua urbe aduersus ingratos actio constituta est, et recte, quia dandi et accipiendi beneficii commercium, sine quo uix uita hominum † experet tollit quisquis bene
Abbreviated transcription (Latin):
patria de qua optime meruerat humari
contigit.
Ene egissent Athenienses cum
Milciade si eũ post trecẽta milia
psar Marathone deuicta ĩ exiliũ ꝓtinus
misissent. ac nõ incarc̾ẽ ⁊ iũculis mori
coegissẽt. ut puto hactenus seuire aduer¬
sus optime meritũ abũde duxeruĩt.Imo
nec corpus quidẽ eius sic expirare coacti
sepulture pͥus mandari passi sũt ꝙͣ ci¬
mon filius eiusdẽ eisdẽ se nĩculis ꝯstrin¬
gendũ tradẽt. Hac hr̃ditatẽ paternã ma¬
xiii ducis filius et futurus ip̃e etatis
sue dux maximus solã se creuisse cathe¬
nas et carcerẽ gloriani potuit
Histides ⁊̃ quo tocius Grecie iusti¬
cia censetur. cõtinẽtie quoq exi¬
mium specimẽ patria uissus excede̾ est.
Felices Athenas que post illius exiliũ
in ueĩre alique aut uirũ bonũ aut am̃atẽ
sui cuĩe potuerũt cũ quo tuc ipã sanc¬
titas migrauit.
Hemistodes cor qui ĩgratã pa¬
triam expti sũt celeberimũ erẽ¬

Expanded text:
patria, de qua optime meruerat, humari patria, de qua optime meruerat, humari contigit. Bene egissent Athenienses cum Miltiade, si eum post ccc milia Persarum Marathone deuicta in exilium protinus misissent ac non in carcere et uinculis mori coegissent. at, puto, hactenus saeuire aduersus optime meritum abunde duxerunt. immo ne corpus quidem eius sic expirare coacti sepulturae prius mandari passi sunt quam Cimo filius eius eisdem se uinculis constringendum traderet. hanc hereditatem paternam maximi ducis filius et futurus ipse aetatis suae dux maximus solam se creuisse, catenas et carcerem, gloriari potuit. Aristides etiam, quo totius Graeciae iustitia censetur, continentiae quoque eximium specimen, patria iussus excedere est. felices Athenas, quae post illius exilium inuenire aliquem aut uirum bonum aut amantem sui ciuem potuerunt, cum quo tunc ipsa sanctitas migrauit! Themistocles eorum, qui ingratam patriam experti sunt, celeberrimum exem
Abbreviated transcription (Latin):
le. aut nõ tam clare erũt. Siquidẽ
ille leucatĩ dispsos ciues suos ĩ suã unã
urbem ꝯtraxit sepatĩq ⁊ agresti more
uiuẽti ppło amplissime ciuitatis formã
atq imaginẽ imposuit. Idẽ seua poten¬
tissimi regis Minoys impia uixdum
etate pubescente repulit. Idem effrenatã
Thebaꝵ ĩsolentiã domuit. Idẽ opẽ liberis
heculis tulit. et quicꝗd ubiqz monstri
aut sceleris fuit uirtute aĩ ac robore der¬
tere cõminuit. Huius tñ sũmoti ab
Atheĩensib sciros exule minor insula
ossa mortui cepit:
Am solon qui tã p̾claras tãꝙͣ uti¬
les leges Atheĩensibus fint tulit.
ut si bis ꝑpetuo uti uoluissẽt. sẽpit̾n̾ũ
hĩturi fuerĩt imꝑiũ. qui salaminam
uelut hostilẽ arcẽ expropĩquo saluti
eor imminẽtẽ recupauit. qui pisistrati ti¬
rannidẽ primus uidit orientẽ solus armiᷤ
opprimi debere palam dictitare ausus se¬
nectutẽ Cipri profugus eregit. Neq ei ĩ

Expanded text:
lae aut non tam clarae Athenae erunt, si quidem lae aut non tam clarae Athenae erunt, si quidem ille uicatim dispersos ciues suos in suam unam urbem contraxit, separatimque et agresti more uiuenti populo amplissimae ciuitatis formam atque imaginem inposuit. idem saeua potentissimi regis Minois imperia uixdum aetate pubescente reppulit: idem effrenatam Thebarum insolentiam domuit: idem opem liberis Herculis tulit et quidquid ubique monstri aut sceleris fuit uirtute animi ac robore dexterae comminuit. huius tamen summoti ab Atheniensibus Scyros, exule minor insula, ossa mortui cepit. Iam Solon, qui tam praeclaras tamque utiles Atheniensibus leges tulit, ut, si his perpetuo uti uoluissent, sempiternum habituri fuerint imperium, qui Salaminam uelut hostilem arcem ex propinquo saluti eorum inminentem recuperauit, qui Pisistrati tyrannidem primus uidit orientem, solus armis opprimi debere palam dictitare est ausus, senectutem Cypri profugus exegit, neque ei in
Abbreviated transcription (Latin):
Tne nr̃a ꝯfessis alienigene urbes
insultẽt. Cartaginẽses hanibalẽ
qui prõ illoꝵ icolumitate et uictoriam
tot imꝑatores totq exercitus nr̃os tru¬
cidauerat. quot gregarios milites hosti¬
um si occidisset magne glorie foret e cõ¬
spectu suo sũmouere ĩ aĩu ĩduxerũt:
Emin̾e ligurgo aut maiorem aut
ntiliorẽ uirũ lacedemon genuit.
utpotẽ cui apollo phytiꝰ oraculũ petenti
respondisse fertur nescire ne utrũ illum
hoĩum an deor nuͣoꝵ aggregaint. huic ret
tñ uite neq sũme sinceritas neq ꝯstã¬
tissimus erga patriã amor neqz leges
salubriter excogitate auxilio eẽ potuer̃t
quo minus ĩ festos ciues expiretur. Sepe
eim̃ lapidibo petitus aliꝙͣ do furore eiec¬
ipã patria pulsus ẽ. ¶ Quid alie faciẽt¬
urbes ubi ⁊̃ illa q̃ ꝯstantie ⁊ moderatoĩs
et grauitatis eximĩa sibi laud̾ẽ uẽdicat
tam ingrata aduersus tam bene meri¬
tum extitit.
Etrahe atheĩensib Thesca. Nul¬

Expanded text:
tra confessis alienigenae urbes insultent, Karthaginienses Hannibalem, qui pro illorum incolumitate et uictoria tot imperatores totque exercitus nostros trucidauerat, quot gregarios milites hostium si occidisset magnae gloriae foret, conspectu suo summouere in animum induxerunt. Neminem Lycurgo aut maiorem aut utiliorem uirum Lacedaemon genuit, utpote cui Apollo Pythius oraculum petenti respondisse fertur nescire se utrum illum hominum an deorum numero adgregaret. huic tamen neque uitae summa sinceritas neque constantissimus erga patriam amor neque leges salutariter excogitatae auxilio esse potuerunt quo minus infestos ciues experiretur: saepe enim lapidibus petitus, aliquando foro eiecipubi etiam illa, quae constantiae et moderationis et grauitatis eximiam sibi laudem uindicat, tam ingrata aduersus tam bene meritum extitit? Detrahe Atheniensibus Thesea, nul
Abbreviated transcription (Latin):
postꝙͣ eius corpus ignis cornpuit ui¬
uere se proclamauit. auxiliũq pedago¬
gi sui nam is solus sibi remãserat ĩuo¬
cauit. sed iam flãmis circũdatus fato
subtrabi non potuit:
ucio quoq lamie pretorio iuiro
Que minus ad mirabilia pheretris
pamphili casus facit quẽ plato sebit
inter eos qui in acie ceciderant decem
diebus iacuisse bidiuoq postꝙͣ in de
sublatus eẽt impositum rogo reuixis¬
se ac mira quedam tpr̃e mortis uisa
narrasse.

Expanded text:
postquam corpus eius ignis corripuit, uipostquam corpus eius ignis corripuit, uiuere se proclamauit auxiliumque paedagogi sui—nam is solus ibi remanserat—inuocauit, sed iam flammis circumdatus fato subtrahi non potuit. L. quoque Lamiae praetorio uiro Quae minus admirabilia fere Eris Pamphyli casus facit, quem Plato scribit inter eos, qui in acie ceciderant, X diebus iacuisse, biduoque post quam inde sublatus esset, inpositum rogo reuixisse ac mira quaedam tempore mortis uisa narrasse.
Abbreviated transcription (Latin):
ambages fata cecinit. Nichil inquit ad
te hoc romane bellum Euboe celam obti¬
nebis. At his ratus consiliis se apollin¬
is moneri ne illi discrimini inter esset.
in eam regionem secessit que inter tha¬
menta nobilem atthici soli ptẽ Caristũ¬
q calchidico freto uicinam intiacens
cele euboe nom̃e obtinet ubi añ phar¬
salicum certamen morbo cõsũptus p̾¬
dem̃ adeo locum sepulture possedit.
Ossũt et illa miraculoꝵ loco põĩ¬
ꝙ deusto sacrario salioꝵ nichil in eo p̾t̾
lituum romuli integrum reptum est.
ꝙ ẜui tulii statua cũ etes fortune con¬
statua in uestibulo templi matri deum
posita bis ea ede incendio consũpta pͥ
us Nasica scipione et lucio bestia. Itẽ
Marco ẜuilio et lucio lamia cõsulib
in sua basi flãmis intacta stetit:
liquid ad mirat̃onis ciuitati nr̃e
ctiam Atilii auiole rogus attulit. qui
et amedicis et a domesticis mortuus cre¬
ditus cũ aliꝙͣdiu humi iacuisset clatus

Expanded text:
ambages fata cecinit: 'nihil' enim inquit 'ad ambages fata cecinit: 'nihil' enim inquit 'ad te hoc, Romane, bellum: Euboeae coela obtinebis'. at is ratus consiliis se Apollinis moneri ne illi discrimini interesset, in eam regionem secessit, quae inter Rhamnunta, nobilem Attici soli partem, Carystumque Chalcidico freto uicinam interiacens Coelae Euboeae nomen obtinet, ubi ante Pharsalicum certamen morbo consumptus praedictum a deo locum sepultura possedit. Sunt et illa miraculorum loco, quod deusto sacrario Saliorum nihil in eo praeter lituum Romuli integrum repertum est: quod Serui Tulli statua, cum aedis Fortunae constatua in uestibulo templi Matris deum posita bis ea aede incendio consumpta, prius P. Nasica Scipione et L. Bestia, iterum M. Seruilio L. Lamia consulibus, in sua basi flammis intacta stetit. Aliquid admirationis ciuitati nostrae Acilii etiam Auiolae rogus adtulit, qui et a medicis et a domesticis mortuus creditus, cum aliquamdiu domi iacuisset, elatus,
Abbreviated transcription (Latin):
põt. seo mortali ad huc corpore utentem
uolando meriusti ut tam infestum deũ¬
haberes
Am ꝙ lutius lentulus littus p̾naui¬
gañs in quo Gnci pompei magni ꝑfidia
ptholomei in terrempti corpus cõscisse
scaphe lignis cõburebatur ignarus caus
eius cum ip̃i fortune erubescendum ro¬
gum uidisset cõmilitonib dixit. quid
scimus an in hac flama Gneus põpeus
cremetur: dĩtus misse uocis miraculũ ẽ.
tum ueridica phitice uaticinatõnis fiteᷤᷤ
precucurrit.
Sbello ciuili quo se Gneus pompe¬
uis a Cesaris cõcordia pestifero sibi nec
rei publice utili consilio arruperat euẽ¬
tum grauissimi motus explorare cupiẽs
tistitem delphice cortine in intim̾a sacri
specus partem descendere coegit unde ut
certe consulentib sortes petũtur ita ni¬
mius duum spiritus haustus reddẽi¬
bus pestifer existit. Igitur impulsu cap¬
ti numinis instincta uirgo horrendo so¬
no uocis Appio inter obscuras uerboꝵ

Expanded text:
potest, sed mortali adhuc corpore utentem potest, sed mortali adhuc corpore utentem uiolando meruisti ut tam infestum haberes deum. Iam quod L. Lentulus litus praenauigans, in quo Cn. Pompei Magni perfidia Ptolomaei regis interempti corpus concisae scaphae lignis conburebatur, ignarus casus eius, cum ipsi Fortunae erubescendum rogum uidisset, conmilitonibus dixit 'qui scimus an hac flamma Cn. Pompeius cremetur?' diuinitus missae uocis miraculum est. tum ueridica Pythicae uaticinationis fides praecucurrit. is bello ciuili, quo se Cn. Pompeius a Caesaris concordia pestifero sibi nec rei publicae utili consilio abruperat, euentum grauissimi motus explorare cupiens, tistitem Delphicae cortinae in intimam sacri specus partem descendere coegit, unde ut certae consulentibus sortes petuntur, ita nimius diuini spiritus haustus reddentibus pestifer existit. igitur inpulsu capti numinis instincta uirgo horrendo sono uocis Appio inter obscuras uerborum
Abbreviated transcription (Latin):
nu factum existimari poterat uolũtatẽ¬
suam relatos Albam altero transitu si¬
gnificasse.
Ec me preterit de uoce et motu
deoꝵ im mortalium humanis oculis¬
et aurib percepto ꝙͣ inancipiti oppini¬
one existimatio uersaretur. sed qr non
noua dicũtur. sed tradita repetuntur
fidem auctores uendicẽt. nrm sit ĩ clitiᷤᷤ
literaꝵ monimentis cõsecrata ꝑ inde
ac uanum nõ refugisse: Facta mẽtio¬
ne urbis equa primordia ciuitas no¬
stra traxit.
Iuus Iiulius fausta proles eius se
nobis offert quẽ Gaius Cassius nũꝙͣ sine
p̾facione publici parricidii noĩandus cũ
uidit humano habitu augustiorem pur¬
pureo palludamẽto amictum minaci a¬
uultu et concitato equo in se impetum
facientem. Quo aspectu ꝑterritus tergũ
hosti delit uoce p̾us illa emissa. Quid
eĩm amplius agas: si occidisse parum ẽ:
Non occideras tu quidem Cassi Cesarem.
neq cim̃ ulla in extingui illa diuinitas

Expanded text:
nu factum existimari poterat,nu factum existimari poterat, relatos Albam uoluntatem suam altero transitu significasse. nec me praeterit de motu et uoce deorum inmortalium humanis oculis auribusque percepto quam in ancipiti opinione aestimatio uersetur, sed quia non noua dicuntur, sed tradita repetuntur, fidem auctores uindicent: nostrum est inclitis litterarum monumentis consecrata perinde ac uera non refugisse. Facta mentione urbis, e qua primordia ciuitas nostra traxit, diuus Iulius fausta proles eius se nobis offert. quem C. Cassius numquam sine praefatione publici parricidii nominandus, cum et, uidit humano habitu augustiorem, purpureo paludamento amictum, minaci uultu et concitato equo in se impetum facientem. quo aspectu perterritus tergum hosti dedit uoce illa prius emissa: 'quid enim amplius agam, si occidisse parum est?' non occideras tu quidem, Cassi, Caesarem, neque enim ulla extingui diuinitas
Abbreviated transcription (Latin):
su armoꝵ suoꝵ prostratos hostes uigu¬
landos capiendos q romanis tradidit.
a cũ statio statilio duce gentis ut̾usq
et tribus et uiginti militaribo signis
capta. postero die cũ cõsul inter hono¬
randos quoꝵ opera strenua fuerat usuᷤ.
uallarem coronam ei se seruare dixisset
a quo castra erãt oppressa. nec inueire¬
tur qui id p̾mium peteret. cognitũ
pariter et creditũ ẽ. Martem patrẽ tũc
ppło suo affuisse. inter cetera huiusce rei
manifesta iudicia galea quoq duabus
distic̃ta pinnis qua celeste caput tectũ
fuerat argum̃tum p̾buit. Itaq fabritii
edicto supplicatõ marti ẽ adhibita. et a
laureatis militibus magna cũ aĩo leti¬
cia allati auxilii testimoniũ datũ est.
emanauit ad posteros penates deos e¬
neam troia ad uectos lauinii collocasse
inde ab Ascanio filo eius albam qua
ip̃e cõdiderat trãslatos pristinum sacra¬
rium repetisse. et quia id humana ma¬

Expanded text:
su armorum suorum prostratos hostes iugusu armorum suorum prostratos hostes iugulandos capiendosque Romanis tradidit: e cum Statio Statilio duce utriusque gentis et tribus atque XX militaribus signis capta sunt. postero die cum consul inter honorandos, quorum strenua opera fuerat usus, uallarem coronam ei se seruare dixisset, a quo castra erant oppressa, nec inueniretur qui id praemium peteret, cognitum pariter atque creditum est Martem patrem tunc populo suo adfuisse. inter cetera huiusce rei manifesta indicia galea quoque duabus distincta pinnis, qua caeleste caput tectum fuerat, argumentum praebuit. itaque Fabricii edicto supplicatio Marti est habita et a laureatis militibus magna cum animorum laetitia oblati auxilii testimonium ei est reddmanauit ad posteros, penetrales deos Aeneam Troia aduectos Lauini conlocasse: inde ab Ascanio filio eius Albam, quam ipse condiderat, translatos pristinum sacrarium repetisse, et quia id humana ma
Abbreviated transcription (Latin):
romanus exercitus uictor abibit. Mi¬
ram dcĩ fidem digesta nuͣo cadauera
erhibuere:
uid martis auxiliũ quo uicto¬
nam romanoꝵ adiuuit, nõ ne memo¬
ria celebrandum est. Cum brutii atq
lucani odio incitatissimo ⁊ maximis
uiribus Turrine urbis peterẽt auxili¬
exitium. Et p̾cipuo studio eius ĩcolu¬
mitatem Gaius fabricius cõsul prote
geret. resq in ancipiti euẽtu collatis
in unũ lecum utriusq ꝑtis copiis ge¬
reretur. non audentibo romanis p̾liũ
ingredi eximie magnitudĩs iuuenis
primũ eos hortari ad capescẽdam forti¬
tudinem cepit. deinde ubi tardiores
aĩadũtit. arreptis scalis ꝑ mediam
hostium aciem ad cõtraria castra eua¬
sit. et ad motus uallum cõscẽdit. in de
uoce ingenti clamitans factũ uictoĩe
gradum nr̃osq ad aliena castra capĩe¬
da et lucanos brutiosq ad sua defen¬
denda illuc contraxit. ubi cõferti dub¬
io certamine terrebantur. sed ĩde ĩpul¬

Expanded text:
Romanus exercitus uictor abibit'. miRomanus exercitus uictor abibit'. miram dicti fidem digesta numero cadauera exhibuere. Quid? Martis auxilium, quo uictoriam Romanorum adiuuit, nonne memoria celebrandum est? cum Bruttii atque Lucani odio incitatissimo maximisque uiribus Thurinae urbis peterent excidium ac praecipuo studio incolumitatemgeret, resque ancipiti euentu conlatis unum in locum utriusque partis copiis gereretur, non audentibus Romanis proelium ingredi eximiae magnitudinis iuuenis primum eos hortari ad capessendam fortitudinem coepit. deinde, ubi tardiores animaduertit, arreptis scalis per mediam hostium aciem ad contraria castra euasit et admotis uallum conscendit. inde uoce ingenti clamitans factum uictoriae gradum et nostros ad aliena castra capienda et Lucanos Bruttiosque ad sua defendenda illuc traxit, ubi conferti dubio certamine terebantur. sed idem inpul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte montis auentini in qua nũc tẽ¬
plum eius cernimus collocauerũt:
Ortune ⁊̃ muliebre simula crum
qd est latina uia ad quartũ miliariu
eo tpr̃e cũ ede sua cõsecratum quo co¬
riolanum ab excidio urbis materne
p̾ces repulerũt nõ semel sed bis locu¬
tum cõsistit hic pͥus uerbis rite me
matrone uidistis riteq dedicastis:
Alerio aũt publicola consule¬
exñte qui post exactos reges bellum
cũ ueiẽtibus et etruscis gessit illis
tarquino pristinũ imꝑium restituẽ
romanis nuꝑ partam libertatem re¬
tinere cupientib etruscis et tarqui¬
nio in cornu dextro prelio suꝑiorib
tantus terror subito incessit. ut non
solum uictores ip̃i profugerent. sed
etiam pauoris sui consortes secum
ueiẽtes traberent. cuius rei pro ar¬
gumento miraculum adicitur in¬
gens repente uox e proxima silua
Arsia que ore siluani in hũc pene modũ
missa traditur. uno plus ctrusci cadent.

Expanded text:
parte montis Auentini, in qua nunc temparte montis Auentini, in qua nunc templum eius cernimus, collocauerunt. Fortunae etiam Muliebris simulacrum, quod est Latina uia ad quartum miliarium, eo tempore cum aede sua consecratum, quo Coriolanum ab excidio urbis maternae preces reppulerunt, non semel sed bis locutum constitit † prius his uerbis: 'rite me, matronae, dedistis riteque dedicastis'. Valerio autem Publicola consule, qui post exactos reges bellum cum Veientibus et Etruscis gessit, illis Tarquinio pristinum imperium restituere, Romanis nuper partam libertatem retinere cupientibus, Etruscis et Tarquinio in cornu dextro proelio superioribus tantus terror subito incessit, ut non solum uictores ipsi profugerent, sed etiam pauoris sui consortes secum Veientes traherent. cuius rei pro argumento miraculum adicitur, ingens repente uox e proxima silua Arsia, quae ore Siluani in hunc paene modum missa traditur: 'uno plus e Tuscis cadent,
Abbreviated transcription (Latin):
remanserat. lapsus in uestibulo edis E¬
sculapii Mirtho frequẽtibus ramis di¬
ffuse umminẽtem excelse altitudĩs pal¬
maz circundedit. ꝑq tres dies positis
quib uesci solebat nõ sine magno me¬
tu legatoꝵ ne inde in tirremẽ reuerti
uellet. Antiensis templi hospitio usus
urbi se nr̃e ad uehendum restituit. et
in ripam tiberis egressis legatis ĩ in¬
sulam ubi templũ dicatũ ẽ tranauit.
aduentu suo tempestatem cui reme¬
dio quesitus erat dispulit:
Ec minus uolũtarius ĩ urbem
nram uinonis trãsitus. Captis afurio
camillo ueiis milites uissu imꝑatõis
simulacrũ uinenis monete qd̾ bi
p̾cipua religione colebatur. in urbem
translaturi sede sua monere conabãt᷑
Quoꝵ ab uno ꝑ iocum in terrogata d̾a
ante romã migrare uellet uelle se re¬
spondit. hac uoce audita iocus mad¬
miratõnem uersus est. iamq non si¬
mulacrum sed ipam celo uinonem pe¬
titam portare se credentes. leti in ea

Expanded text:
remanserat, prolapsus in uestibulo aedis Aeremanserat, prolapsus in uestibulo aedis Aesculapii murto frequentibus ramis diffusae superimminentem excelsae altitudinis palmam circumdedit perque tres dies, positis quibus uesci solebat, non sine magno metu legatorum ne inde in triremem reuerti nollet, Antiensis templi hospitio usus, urbi se nostrae aduehendum restituit atque in ripam Tiberis egressis legatis in insulam, ubi templum dicatum est, tranauit aduentuque suo tempestatem, cui remedio quaesitus erat, dispulit. Nec minus uoluntarius in urbem nostram Iunonis transitus. captis a Furio Camillo Veis milites iussu imperatoris simulacrum Iunonis Monetae, quod ibi praecipua religione cultum erat, in urbem translaturi sede sua mouere conabantur. quorum ab uno per iocum interrogata dea an Romam migrare uellet, uelle se respondit. hac uoce audita lusus in admirationem uersus est, iamque non simulacrum, sed ipsam caelo Iunonem petitam portare se credentes laeti in ea
Abbreviated transcription (Latin):
merent benignissime in uitauerũt. quoꝵ
tam promptam indulgentiam numẽ
ip̃ius dei sb̾ secutum uerba mortalium
celesti cõprobauit obsequio. Si quidẽ is
angius quẽ f̃pidauri rapto sed nũꝙͣ siẽ
magno ipõꝵ bono uisum ĩ modũ Escula¬
pii uenerati fuerant ꝑ urbis celeberimaᷤᷤ
ꝑtes mitib oculis et leni tractu
cepit. triduoq inter omĩum religiosã
admiratõne cõspectus haud dubiam
pre se appetite clarioris sedis alacritatẽ
ferens ad triremẽ romanã prexit. pauẽ¬
tibq in usitato spectatulo nautis eo cõ¬
scendit ubi Quiti ogolini legati taberna¬
culum erat. inq multiplicẽ orbemq¬
ꝑ sũmã quietem ẽ deuolutus. Tũ legati
ꝑinde atq exoptate rei cõpotes expleta
grãx actione cultuq anguis aperitis
accepto leti inde soluerũt. ac prosperã
cmẽsi nauigationẽ. postꝙͣ antium ap¬
pulerũt. anguis qui ubiq ĩ nauigio

Expanded text:
merent benignissime inuitauerunt. quorum merent benignissime inuitauerunt. quorum tam promtam indulgentiam numen ipsius dei subsecutum uerba mortalium caelesti obsequio conprobauit: si quidem is anguis, quem Epidauri raro, sed numquam sine magno ipsorum bono uisum in modum Aesculapii uenerati fuerant, per urbis celeberrimas partes mitibus oculis et leni tractu labi coepit triduoque inter religiosam omnium admirationem conspectus haud dubiam prae se adpetitae clarioris sedis alacritatem ferens ad triremem Romanam perrexit pauentibusque inusitato spectaculo nautis eo conscendit, ubi Q. Ogulni legati tabernaculum erat, inque multiplicem orbem per summam quietem est conuolutus. tum legati perinde atque exoptatae rei conpotes expleta gratiarum actione cultuque anguis a peritis excepto laeti inde soluerunt, ac prosperam emensi nauigationem postquam Antium appulerunt, anguis, qui ubique in nauigio
Abbreviated transcription (Latin):
Astorem uero et pollucem q̃ illo tp̃e
pro impio ppłi romani excubuisse cogtũ
est. quo aput lacum uiturne suũ equor¬
q sudorem abluisse uisi sũt. uictaq fõti
edes eoꝵ nullius hoĩum manu resera¬
ta patuit
E ut ceteroꝵ quoq deor propẽsu
huic urbi numen exequamur. tri¬
ennio cõtinuo uexata pestilentia ciuitaᷤ
nr̃a cũ finem tanti et tam diuturni ma
spectis sibillinis libris aiãdũtit nõ ałr
pristinam recupari salubritatem posse
ꝙͣsi ab spidauro Esculapius eẽt arcessi¬
tus. itaq co legatis missis unicam fa¬
talis remedii opem auctoritate sua que
iam in terris erat amplissima ĩpetratu¬
ram se credidit. neq eam oppinio fe¬
fellit. pari nãq studio petitũ ac ꝓmissũ
est presidium. euestigioq epidauri roma¬
nor legatos intemplum esculapii qd̃ ab
eoꝵ urbe quq milibo passuum distat
ꝑductos ut quicqd salubre inde patrie
laturos se existimassent pro suo iure su¬

Expanded text:
Castorem uero et Pollucem etiam illo tempore Castorem uero et Pollucem etiam illo tempore pro imperio populi Romani excubuisse cognitum est, quo ad lacum Iuturnae suum equorumque sudorem abluentis uisi sunt, iunctaque fonti aedis eorum nullius hominum manu reserata patuit. Sed ut ceterorum quoque deorum propensum huic urbi numen exequamur, triennio continuo uexata pestilentia ciuitas nostra, cum finem tanti et tam diutini malispectis Sibyllinis libris animaduertit non aliter pristinam recuperari salubritatem posse quam si ab Epidauro Aesculapius esset accersitus. itaque eo legatis missis unicam fatalis remedii opem auctoritate sua, quae iam in terris erat amplissima, impetraturam se credidit. neque eam opinio decepit: pari namque studio petitum ac promissum est praesidium, e uestigioque Epidauri Romanorum legatos in templum Aesculapii, quod ab eorum urbe v passuum distat, perductos ut quidquid inde salubre patriae laturos se existimassent pro suo iure su
Abbreviated transcription (Latin):
ulta etiam in terdum
et uigilantib accide¬
runt. pinde ac tene¬
brax sonniiq nube inuoluta. que
qr unde manauerũt aut qua rõne
cõstiterint dinoscere arduũ ẽ mira¬
cula merito uocẽtur. Quoꝵ emagno
aceruo in primis illud crcunit:
Um apud lacum regiliũ paulꝰ
postimius dictator et tuscuiaroꝵ
durx Manillius octauus magnis
uinbus inter se concurerent ac nentra
acies pedem aliꝙͣdiu referret. Castor. ac pol¬
lux romanaꝵ ꝑtium propugnatores ui¬
si hostiles copias penitus fucerũt.
Tem bello macedonico.p. uatinius¬
re noctu urbem petens existimauit du¬
os uiuenes excellentis forme albis eꝗs
resitentes obuios sibi fcõs nũtiare die q̃
preterierat persam regem apaulo uictũ.
qd̾ cũ senatui in dicasset. tamꝙͣ maiesta¬
tis eius et amplitudĩs uano ẜmone
cõtemptor incarcerem cõiectus ẽ. post¬
ꝙͣ pauli litteris illo dic persam captum
apparuit. et custodia liberatus et insuꝑ
agro et uacatione donatus est.

Expanded text:
ulta etiam interdiu et uigilantibus acciderunt perinde ac tenebrarum somnique nube inuoluta. quae, quia unde manauerint aut qua ratione constiterint dinoscere arduum est, merito miracula uocentur. quorum e magno aceruo in primis illud occurrit. Cum apud lacum Regillum A. Postumius dictator et Tusculanorum dux Mamilius Octauius magnis uiribus inter se concurrerent ac neutra acies aliquamdiu pedem referret, Castor ac Pollux Romanarum partium propugnatores uisi hostiles copias penitus fuderunt. Item bello Macedonico P. Vatiniusir noctu urbem petens existimauit duos iuuenes excellentis formae albis equis residentes obuios sibi factos nuntiare die, qui praeterierat, Persen regem a Paulo captum. quod cum senatui indicasset, tamquam maiestatis eius et amplitudinis uano sermone contemptor in carcerem coniectus, postquam Pauli litteris illo die Persen captum apparuit, et custodia liberatus et insuper agro ac uacatione donatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
abdito cruciatu ⁊ mugitu resonante
spĩ edere cogeb̾atur. ne ululatus eoꝵ
humano sono uocis exp̃ssi phalaĩdiᷤ
tyrãni misericordiã implorare possẽt.
Quã quia calamitosis de esse uoluit
teterrimũ artis sue opus pͥmus arti¬
fex ĩclusus merito auspicatus ẽ
Tne Etrusi quidẽ paꝵ feroces
in pena excogitãda qui uiuo cor¬
pora cadauerib aduersa adu̾sis allig¬
ata atq ostricta. ita ut sigłe mebroꝵ
ptes singulis eẽt accõmodate. tabesce̾
simul patiebãtur amari uite piter ac
mortis tortores ¶Sicut illi Barbari
quos ferũt mactatarũ pecudũ in te¬
stinis. ⁊ uiscerib egestis hoiẽs ĩserere
q ut diutius pene sufficiãt cibo ⁊ po¬
ticionẽ ĩ felicẽ spm̃ prorogare. donec
intus putrefcĩ laniatui sĩt aiãlibus
tũq celestis roboris hũane cõditõni
denegatũ moleste feramus: cũ tot cru¬
ciatus sibimet ip̃ã mortalitas ĩ pulsu
crudelitatis ex cogitauert:

Expanded text:
abdito cruciatu mugitus resonantem abdito cruciatu mugitus resonantem spiritum edere cogebantur, ne eiulatus eorum humano sono uocis expressi Phalaridis tyranni misericordiam implorare possent. quam quia calamitosis deesse uoluit, taeterrimum artis suae opus primus inclusus merito auspicatus est. Ac ne Etrusci quidem parum feroces in poena excogitanda, qui uiuorum corpora cadaueribus aduersa aduersis alligata atque constricta, ita ut singulae membrorum partes singulis essent adconmodatae, tabescere simul patiebantur, amari uitae pariter ac mortis tortores. Sicut illi barbari, quos ferunt mactatarum pecudum intestinis et uisceribus egestis homines inserere, quoque ut diutius poenae sufficiant, cibo et potione infelicem spiritum prorogare, donec intus putrefacti laniatui sint animalibustumque caelestis roboris humanae condicioni denegatum moleste feramus, cum tot cruciatus sibimet ipsa mortalitas inpulsu crudelitatis excogitauerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Septũ eĩ altis parietib locũ cinere cõ¬
pleuit suppoĩtoq cigno prominẽte be¬
nigno cibo ⁊ potione exceptos ĩ co col¬
locabat. equo somno sopiti ĩillam in¬
sidiosam cõgeriem decidebat.
Pertior ⁊ tetrior alt̾ius Ochi co¬
gnomie Artaxersis crudelitas.
qui Ochi sorore atq eãdẽ socrũ uiuã
capite defodit. ⁊ patruũ cũ cẽtũ ãpliꝰ
filiis ac nepotibo uacua area destitutũ
iaculis cõfixit nulla ĩuiria lacessitus.
Sed ꝙ ĩhis maximã apud psas pro¬
bitatis ⁊ fortitudĩs laude constitere
uidebat.
Onsimili gnͣe emulatoĩs ĩstic̃ta
ciuitas Atheniẽsiũ ĩdigno głie
suo decreto egiĩesiũ uiuẽtuti pollices
abscidit ut classe potẽs ppsus ĩcerta¬
men maritimaꝵ uiriũ secũ descentere
nequiret. Non agnosco Athenas ti¬
moti remediũ acrutelitare matuãtes.
Euus ⁊̃ ille enei tauri inuẽtor. qͦ
inclusi subditis ignib longo ⁊

Expanded text:
saeptum enim altis parietibus locum cinere consaeptum enim altis parietibus locum cinere conpleuit superpositoque tigno prominente benigne cibo et potione exceptos in eo conlocabat, e quo somno sopiti in illam insidiosam congeriem decidebant. Apertior et taetrior alterius Ochi cognomine Artaxerxis crudelitas, qui Atossam sororem atque eandem socrum uiuam capite defodit et patruum cum centum amplius filiis ac nepotibus uacua area destitutum iaculis confixit nulla iniuria lacessitus, sed quod in his maximam apud Persas probitatis et fortitudinis laudem consistere uidebat. Consimili genere aemulationis instincta ciuitas Atheniensium indigno gloriae suae decreto Aeginensium iuuentuti pollices abscidit, ut classe potens populus in certamen maritimarum uirium secum descendere nequiret. non agnosco Athenas timori remedium a crudelitate mutuantis. Saeuus etiam ille aenei tauri inuentor, quo inclusi subditis ignibus longo et
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ciosos. ⁊ manus ĩ cistã clamide oper¬
tam pro munere natalicio matri mi¬
sit. Punide qͣĩ ip̃e cladis quã illi ĩ fere¬
bat exps ac nõ ĩ felicior ꝙ ĩ cõi orbi¬
tate Cleopatrã miserabilẽ cũctis seĩ¬
uisũ reddiderat. Adeo ceco furore sũ¬
ma queq efferuescit cnucelitas. Cui
munimẽtu ex se ipã repit. Nã cũ aiãd¬
uerteret ꝙͣto sui odio patria teneͣtur
timori iemediũ scelere petiit. Quoq
tucius plebe trucidata regnaret. freꝙ̃s
iuuẽtute gignasiũ armis ⁊ igne circũ¬
dedit om̃sq qui ĩ eo erãt ptĩ ferro ptĩ
flama necauit:
Chus aũt qui postea Darius ap¬
pellatus ẽ. scĩssimo Persis iure
uirãdo obstrictus nequẽ excõuiratõe
que septẽ magos cũ eo oppresserat aut
ueneno aut ferro aut ulla ui aut in¬
opia alim̃toꝵ necaret. crudeliore mor¬
tis rõne excogitauit. que honustos si¬
bi nõ p̾mpto iũculo religioi̾s tolleret.

Expanded text:
praecisos et manus in cista chlamyde operpraecisos et manus in cista chlamyde opertos pro munere natalicio matri misit, perinde quasi ipse cladis, quam illi inferebat, expers, ac non infelicior, quod in communi orbitate Cleopatram miserabilem cunctis, se inuisum reddiderat. adeo caeco furore summa quaeque efferuescit crudelitas, cum munimentum ex se ipsa repperit: nam cum animaduerteret quanto sui odio patria teneretur, timori remedium scelere petiuit, quoque tutius plebe trucidata regnaret, frequens iuuentute gymnasium armis et igni circumdedit omnesque, qui in eo erant, partim ferro, partim flamma necauit. Ochus autem, qui postea Darius appellatus est, sanctissimo Persis iure iurando obstrictus ne quem ex coniuratione, quae septem magos cum eo oppresserat, aut ueneno aut ferro aut ulla ui aut inopia alimentorum necaret, crudeliorem mortis rationem excogitauit, qua † hosustos sibi non perrupto uinculo religionis tolleret:
Abbreviated transcription (Latin):
uĩcie hospitales deos ĩiusto sed nõ in¬
ulto cruore respsit. qnĩ cũ maxio cru¬
ciatu ueneno repugnãt᷑e spm̃ suum
tãdem succũbere coegit. Simulq pia¬
cula crucib illis dedit quibꝰ illos a¬
micos suos autore Gado spadone libi¬
dinosus obsequio scelestus imperio
affecerat:
umiscenis diogidis filii trachie
regis ⁊ siminus admirabilẽ cru¬
delitatẽ gentis ip̃ius feritas narrãdũ
tñ rabies seuitie facit. Cui neq uiuos
hoĩes medios secare neqz parentes
liberoꝵ uesci corporib nefas fuit:
Tex ꝑcolomeus phiton emergit
paulo añ libidinose ametie teteᷤᷤ¬
rimũ exẽplũ. id̾e ẽ inter p̾cipua cru¬
delitatis indicia referẽdus. Quid cĩ
hoc fcõ truculẽtius filiũ suũ nomĩe
Menofite qũe ex elcopatra eade soro¬
re ⁊ uxore sustulerat. liberalis forme
optime spei puex ĩ ꝯspectu suo occidi
iissit. Protinusqz caput eius. ⁊ pedes

Expanded text:
rouinciae hospitalis deos iniusto, sed non inrouinciae hospitalis deos iniusto, sed non inulto cruore respersit, quoniam cum maximo cruciatu ueneno repugnantem spiritum suum tandem succumbere coegit simulque piacula crucibus illis dedit, quibus illos amicos suos auctore Gauro spadone libidinosus obsequio, scelestus imperio adfecerat. Zisemis, Diogyridis filii, Thraciae regis, etsi minus admirabilem crudelitatem gentis ipsius feritas, narrandam tamen rabies saeuitiae facit, cui neque uiuos homines medios secare neque parentes liberorum uesci cogere corporibus nefas fuit. Iterum Ptolomaeus Physcon emergit, paulo ante libidinosae amentiae taeterrimum exemplum, idem inter praecipua crudelitatis indicia referendus: quid enim hoc facto truculentius? filium suum nomine Memphiten, quem ex Cleopatra, eadem sorore et uxore, sustulerat, liberalis formae, optimae spei puerum, in conspectu suo occidi iussit protinusque caput eius et pedes
Abbreviated transcription (Latin):
ac pondere elisi ĩusitata rõne mortis
barbarã feritatẽ saciarẽt. tetro facino¬
re pollutis classib ipm̃ mare molati
Or dux Anibal cuiꝰ maiore ex
ꝑte uirtus seuitia cõstabat. ĩ flu¬
mine Gello corporib romaĩs ponte
facto exercitũ traduxit. ut eque terre¬
striũ scelestũ Cartaginẽsiũ copiaꝵ eg̾¬
ssum terra ꝙͣ maritimaꝵ Neptunus
expiretur. Idẽ captiuos nr̃os onc̃ib
⁊ itinere fessos iã pͥma ꝑte pedũ suc¬
cisa relĩquebat. Quos uoͣ ĩ castra per¬
duxerat paria fere fratñ ⁊ propĩqͦꝵ
iũgẽs ferro decemere crgebat. neq
añ sangiĩe explebatur ꝙͣ ad unu
uictorẽ oẽs redegisset ¶Iusto ergo il¬
lum odio uex tñ tardo supplicio sẽãtꝰ
prsie regis factũ supplic̾ẽ ad uolun¬
tariam mortem compulit.
Am hercule ꝙͣ Mitridate regẽ
cuuũ romanoꝵ ĩ Asia purbes negociã¬
di gr̃a dispsa interemit. ¶Tanteq ꝓ¬

Expanded text:
ac pondere elisi inusitata ratione mortis ac pondere elisi inusitata ratione mortis barbaram feritatem satiarent, taetro facinore pollutis classibus ipsum mare uiolaturi. Eorum dux Hannibal, cuius maiore ex parte uirtus saeuitia constabat, in flumine Vergello corporibus Romanis ponte facto exercitum transduxit, ut aeque terrestrium scelestum Karthaginiensium copiarum ingressum terra quam maritimarum Neptunus experiretur. idem captiuos nostros oneribus et itinere fessos iam prima pedum parte succisa relinquebat. quos uero in castra perduxerat, paria fere fratrum et propinquorum iungens ferro decernere cogebat neque ante sanguine explebatur quam ad unum uictorem omnes redegisset. iusto ergo illum odio, uerum tamen tardo supplicio senatus Prusiae regis factum supplicem ad uoluntariam mortem conpulit. Tam hercule quam Mitridatem regem, uium Romanorum in Asia per urbes negotiandi gratia dispersa interemit tantaeque p
Abbreviated transcription (Latin):
enis oppidi ciues quos studiosiores
Cesaris senserat uigulatos muris p̾ci¬
pitauit. femiãs qͦ ciuitatis nõib ui
roꝵ cõuocatis qui ĩcõtrariis castris
erãt ut cetes ꝯuigũ suax cernerent.
maternis gremiis suppoĩtos liberos
trucidauit. Infantes alios ĩ ꝯspectu
paiẽtũ humo ĩfigi alios supiactos.
pilis excipi iussit. Que auditu ⁊̃ into¬
lerabilia. romano iussu lusitaĩs maĩ¬
bus admĩstrata sũt. Cuius gẽtis p̾si¬
dio flaccus ualatus duunis oꝑibus
uecordi ꝑtinatia resistebat. ¶Trans¬
grediemur nũc ad illa quibout par
dolor ita nullus nr̃e ciuitatis ruborĩẽ:
Artaginẽses Athiliũ Externa¬
Regulũ palpebris resectis ma¬
chiam ĩ qua ũdiq pacuti stimuli emi¬
nebãt ĩ clusũ iugilatĩ ꝑiter ⁊ cõtinuo
tractu doloris necauerũt. ¶Tormenti
genus in dignũ passo autorib dig̾ssi¬
mũ. Eadẽ usu crucelitate milites nr̃os
tos nanib sustrauerũt. ut eaꝵ carmiꝰ

Expanded text:
eius oppidi ciues, quos studiosiores eius oppidi ciues, quos studiosiores Caesaris senserat, iugulatos muris praecipitauit. feminas quoque citatis nominibus uirorum, qui in contrariis castris erant, ut caedes coniugum suarum cernerent, maternisque gremiis superpositos liberos trucidauit. infantes alios in conspectu parentum humo infligi, alios superiactatos pilis excipi iussit. quae auditu etiam intolerabilia Romano iussu Lusitanis manibus administrata sunt, cuius gentis praesidio Flaccus uallatus diuinis opibus uaecordi pertinacia resistebat. Transgrediemur nunc ad illa, quibus ut par dolor, ita nullus nostrae ciuitatis rubor inest. Karthaginienses Atilium Regulum palpebris resectis machinae, in qua undique praeacuti stimuli eminebant, inclusum uigilantia pariter et continuo tractu doloris necauerunt, tormenti genus haud dignum passo, auctoribus dignissimum. eadem usi crudelitate milites nostrotos nauibus substrauerunt, ut earum carinis
Abbreviated transcription (Latin):
uictorie eus nõ fuerũt. Quaꝵ oblitꝰ
plus criminis domi ꝙͣ laudis ĩ mili¬
tia merit. Idem caput Marcii anthoii
abscissũ letis manib ĩter epulas per
sũmã aĩ ac u̾boꝵ ĩsolentiã aliꝙͣdiu te¬
nuit. clanissimiqz ciuis et oratoris
sanguie cõtaminari mẽse sacra pas¬
id attulerat ĩ sinũ suũ recẽtis cedis
uestigiis aspsum recepit.
Amasippus nichil laudis hũit
qd̾ corrũpet. Itaq meõria eius
licentiore accusatõe ꝑstrĩgitur. Cuius
ussu prĩcipũ ciuitatis capita hostiaꝵ
capitib ꝑmixta sũt. Carboĩsq arui¬
ne trũcũ corpus patibulo affixum
gestatũ ẽ. adeo aut flagiciosissimi
hoĩs p̾tura multũ aut reipu maie¬
stas nichil potuit
unatius ⁊̃ flaccus pompeiani
noĩs acrior ꝙͣ probalior defen¬
sor cũ abimpatore Cesare ĩhispania
inclusus meĩb Athignesiũ obsidere¬
tur efferata crudelitatẽ suã truculẽtis¬
simo gnͣe uesane exercuit. Om̃s eĩm

Expanded text:
uictoriae eius non fuerunt, quarum oblitus uictoriae eius non fuerunt, quarum oblitus plus criminis domi quam laudis in militia meruit. idem caput M. Antoni abscisum laetis manibus inter epulas per summam animi ac uerborum insolentiam aliquamdiu tenuit clarissimique et ciuis et oratoris sanguine contaminari mensae sacra pasid attulerat, in sinum suum recentis caedis uestigiis aspersum recepit. Damasippus nihil laudis habuit, quod corrumperet, itaque memoria eius licentiore accusatione perstringitur. cuius iussu principum ciuitatis capita hostiarum capitibus permixta sunt Carbonisque Aruinae truncum corpus patibulo adfixum gestatum est. adeo aut flagitiosissimi hominis praetura multum aut rei publicae maiestas nihil potuit. Munatius etiam Flaccus, Pompeiani nominis acrior quam probabilior defensor, cum ab imperatore Caesare in Hispania inclusus moenibus Ateguensium obsideretur, efferatam crudelitatem suam truculentissimo genere uaesaniae exercuit: omnes enim
Abbreviated transcription (Latin):
uita p̾nauit ꝙͣ oculos ĩfelicis eruẽt.
et singłas corporis ꝑtes cõfringeret.
¶uix michi uerisiłia narrare uideor.
At ⁊̃ ille Marcũ pletoriũ ꝙ ad eius
suppliciũ exanimis ceciderat cõtinuo
ibi mactauit. Nouus punitor miẜicõ¬
die apud quẽ iniquo aiõ scelus ĩtuen
scelus admittͣe fuit ¶ Sed mortuoꝵ
umbris saltẽ pepcit᷑. Minime. Nã Gai.
Marii cuius ⁊ si postea hostis questor
tñ aliqñ fuat erutos cine̾s ĩ amnis
alueũ sꝑsit. e quib actis felicitatis
nom̃e asserẽdum putauit.
Uius tñ crudelitates Gauis Ma¬
rius ĩuidia leuat. Nã ⁊ illa nim̃¬
ia cupiditate ꝑsequẽdi in unicos irã
suã nefane distrixit. Gaii cesaris ꝯsu¬
laris et cẽsorii nobilissimũ corpus ign¬
obili seuitia trucidãdo equide apd̾ se¬
diciosissimi et abiectissimi hoĩs bustũ.
Id eĩ maloꝵ miserime tũc reipu deerat
ut uario Cesar piaculo cedẽt pene tãti

Expanded text:
uita priuauit quam oculos infelices erueret uita priuauit quam oculos infelices erueret et singulas corporis partes confringeret. uix mihi ueri similia narrare uideor: at ille etiam M. Plaetorium, quod ad eius supplicium exanimis ceciderat, continuo ibi mactauit, nouus punitor misericordiae, apud quem iniquo animo scelus intueri scelus admittere fuit. sed mortuorum umbris saltem pepercit? minime: nam C. Marii, cuius, etsi postea hostis, quaestor tamen aliquando fuerat, erutos cineres in Anienis alueum sparsit. en quibus actis felicitatis nomen adserendum putauit! Cuius tamen crudelitatis C. Marius inuidiam leuat: nam et ille nimicos iram suam nefarie destrinxit, C. Caesaris consularis et censorii nobilissimum corpus ignobili saeuitia trucidando, et quidem apud seditiosissimi et abiectissimi hominis bustum: id enim malorum miserrimae tunc rei publicae deerat, ut Vario Caesar piaculo caderet. paene tanti
Abbreviated transcription (Latin):
salutis ꝑ publiũ cethegũ data extra
menia municipii euocatos. cũ abiec¬
tis armis humi corpora prostrauissẽt
interficiẽda protinusq ꝑ agros di¬
sꝑgenda curauit. ¶Quatuor milia
et septĩgẽtos dare proscͥptoĩs edicto
igulatos ĩ tabulas publicas retulit
uicelicet ne memoria tã p̾clare rei di¬
lueretur. Nec ꝯtẽtus ĩ eos seuire qui
armis a se dissenserãt etiã quicti aĩ ci¬
ues ꝑꝑ pecunie magnitudiẽ ꝑ nom̃¬
clauoꝵ cõquisitos proscͥptoꝵ nũo ad¬
iecit. Adu̾sus mulieres quoq gladios
distrixit qr paꝵ cedib uiroꝵ saciatus.
Id qͦ ĩ explebilis feritatis ĩditiũ ẽ. Ab¬
scisa miseroꝵ capita mõ nõ uultũ ac
spm̃ retinẽtia ĩ ospectũ suũ affem uoluͤ
ut oculis illa qr ore nefas erat made̾t.
Qͣ porro crudeliter se ĩ Marco Mario
p̾tore gessit. quẽ ꝑ ora uulgi ad sepul¬
cium lutatis gentis ꝑtractũ nõ pͥus

Expanded text:
salutis per P. Cethegum data extra salutis per P. Cethegum data extra moenia municipii euocata, cum abiectis armis humi corpora prostrauissent, interficienda protinusque per agros dispergenda curauit. quattuor milia et dcc dirae proscriptionis edicto iugulatos in tabulas publicas retulit, uidelicet ne memoria tam praeclarae rei dilueretur. nec contentus in eos saeuire, qui armis a se dissenserant, etiam quieti animi ciues propter pecuniae magnitudinem per nomenclatorem conquisitos proscriptorum numero adiecit. aduersus mulieres quoque gladios destrinxit, quasi parum caedibus uirorum satiatus. id quoque inexplebilis feritatis indicium est: abscisa miserorum capita modo non uultum ac spiritum retinentia in conspectum suum afferri uoluit, ut oculis illa, quia ore nefas erat, manderet. quam porro crudeliter se in M. Mario praetore gessit! quem per ora uulgi ad sepulcrum Lutatiae gentis pertractum non prius
Abbreviated transcription (Latin):
Rudelitatis uõ horndꝰ
hĩtus truculẽta spẽs
uioleti spũs uox terri¬
bilis. oiã nimiis ⁊ cruẽtis impiis re¬
ferta. Cui silẽtiũ donare cremẽtũ est
adicẽ. Nã quẽ modũ sibi ip̃a statuet
si nõ suggillatoĩs quidẽ frenis fui̾t re¬
uocata ad sũmã cũ penes illã sit time¬
ii. penes nos sit odisse¬
ucius silla quẽ neqz laudare ne¬
qz uitupare qsꝙͣ satis digne põt.
qz dũ querit uictorias scipionẽ se
ppło romano dũ exercet Anibalem
rep̾sẽtauit. Egregie nãq autoritate¬
defensa nobilitatis crudelit̾ tota urbẽ
atq oẽs Italie ꝑtes ciuilis sanguũs
flumĩb ĩ undauit. quatuor legioẽs
ꝯtrarie ꝑtis ficẽ suã secutas ĩ puͣ uil¬
la q̃ ĩ Marcio cãpo erat nequicꝙͣ fall-¬
cari iussit. Quaꝵ lam̃tabiles q̃ritatus
trepide ciuitatis aures receperũt. la¬
cerata ferro corpora tiberis ĩpatiẽs
tãti honeris qruẽtatis aquis uehere
coactus ẽ. Quĩq milia p̾nestinoꝵ spe

Expanded text:
rudelitatis uero horridus habitus, truculenta species, uiolenti spiritus, uox terribilis, omnia minis et cruentis imperiis referta. cui silentium donare crementum est adicere: etenim quem modum sibi ipsa statuet, si ne suggillationis quidem frenis fuerit reuocata? ad summam, cum penes illam sit timeri, penes nos sit odisse. L. Sulla, quem neque laudare neque uituperare quisquam satis digne potest, quia, dum quaerit uictorias, Scipionem se populo Romano, dum exercet, Hannibalem repraesentauit,—egregie namque auctoritate nobilitatis defensa crudeliter totam urbem atque omnes Italiae partes ciuilis sanguinis fluminibus inundauit—quattuor legiones contrariae partis fidem suam secutas in publica uilla, quae in Martio campo erat, nequiquam fallcari iussit. quarum lamentabiles quiritatus trepidae ciuitatis aures receperunt, lacerata ferro corpora Tiberis inpatiens tanti oneris cruentatis aquis uehere est coactus. v milia Praenestinorum spe
Abbreviated transcription (Latin):
sũt obiecti. Atq illi cũ uxor dixisset
id egisse illũ ut filiis minore pott̾atẽ
relinqueret. Relĩquã inquit sed diu¬
turniorem. ¶ Optime quidẽ. Ea eĩm
demũ tuta ẽ potentia que uirib suis
modũ imponit. Igitur Theopompus
regnum legitimis uĩculis cõstrĩgen¬
do quo longius alicentia retraxit. hoc
ad beniuolentiam ciuiũ propͥus ad¬
mouit
Nthiocus aũt a lucio scipiõe
ultra Taux mõtẽ impii finibus
sũmotus cũ Asiam prouĩciam uici¬
nas q ei gentes amisisset. grãs age̾
ppło romano nõ dissimulãter tulit.
ꝙ nimis magna procuratõne libera¬
tus modicis regni terinis uterẽt.
Et sane nichil ẽ tam p̾claꝵ tã mag̃¬

Expanded text:
sunt obiecti, atque illi cum uxor dixisset sunt obiecti, atque illi cum uxor dixisset id egisse illum, ut filiis minorem potestatem relinqueret, 'relinquam' inquit, 'sed diuturniorem'. optime quidem: ea enim demum tuta est potentia, quae uiribus suis modum inponit. igitur Theopompus regnum legitimis uinculis constringendo, quo longius a licentia retraxit, hoc ad beniuolentiam ciuium propius admouit. Antiochus autem a L. Scipione ultra Taurum montem imperii finibus summotis, cum Asiam prouinciam uicinasque ei gentes amisisset, gratias agere populo Romano non dissimulanter tulit, quod nimis magna procuratione liberatus modicis regni terminis uteretur. et sane nihil est tam praeclarum
Abbreviated transcription (Latin):
Huius uiri mẽtio subicit ut deseptem
sapientum moteratõne referam:
piscatoribus in Melesia regiõe
euerticulum trahentib quidã
iactum emerat. Extracta deide magni
ponteris aurea delphica mensa orta o¬
trouersia ẽ. illis se piscium capturam
uendidisse affum̃atibus hoc fortune
ductus emisse dicente. Qua cõditõne
placuit apollinẽ delphicũ cõsuli cui¬
nã adiudicari mẽsa debẽt. Deus respõ¬
dit illi ẽẽ dandã qui sapiã ceteros p̾¬
mensã dederũt. Ille cessit eam Gianti.
Bias picthaco. Is protinus alii.demn¬
ceps q ꝑ oĩum septem sapiẽtũ orbem
adultimũ ad solonem pueĩt. Qui et
titulum amplissime prudentie et p̾¬
mium ad ipm̃ apollinẽ trãstulit.
Tq ut Teopompo quoq Sptaoꝵ
regi moderatoĩs testimoĩu red¬
damus. Cum primus instituisset ut
Ephori lacedemoĩe crearẽtur ita futuri
regie potestati oppoĩti quẽ admodum
rome cõsulari imꝑio Tribuni plebis

Expanded text:
Huius uiri mentio subicit ut de septem Huius uiri mentio subicit ut de septem sapientium moderatione referam. a piscatoribus in Milesia regione euerriculum trahentibus quidam iactum emerat. extracta deinde magni ponderis aurea Delphica mensa orta controuersia est, illis piscium se capturam uendidisse adfirmantibus, hoc fortunam ductus emisse dicente. qua cognitione s populum delata placuit Apollinem Delphicum consuli cuinam adiudicari mensa deberet. deus respondit illi esse dandam, qui sapientia ceteros praemensam dederunt. ille cessit ea Bianti, Bias Pittaco, is protinus alii, deincepsque per omnium vii sapientium orbem ad ultimum ad Solonem peruenit, qui et titulum amplissimae prudentiae et praemium ad ipsum Apollinem transtulit. Atque ut Theopompo quoque Spartanorum regi moderationis testimonium reddamus, qui cum primus instituisset ut ephori Lacedaemone crearentur, ita futuri regiae potestati oppositi, quemadmodum Romae consulari imperio tribuni pl.