comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
donio regum usurpato castigare eum iussi: hoc etiã opor¬
tere fieri: & ut a tutoribus pupilli: a maritis uxores: ser¬
uos quoq pueros huius etatis uerberare concedimus. Hec
est seuitia in ipsum mea: quã impia cede uoluit ulcisci. Nã
in caeteris qui mihi permittunt uti ingenio meo: quã mitis
non ignoratis. Conmemorare superuacuum est hermolao
parricidarũ supplicia non probari: Cum eadem ipse merue¬
rit: inest hercule admirator.Nam cum parmenionem &
phylotam laudat suae seruit causae: lyncestres uero alexã¬
drum bisinsidiatum capiti meo: a duobus indicibus libe¬
beraui. Rursus conuictum per biennium tamen distuli
donec uos postularetis ut tandem debito supplicio scelus
lueret. Attalus antequã rex essem: hostem meo capiti fuis¬
se meministis. Clitus utinã non coeqisset me sibi irasci: cu¬
ius temerariam linguam probra dicentis mihi & uobis di¬

Expanded text:
doniae regum usurpato castigari eum iussi. Hoc et opordoniae regum usurpato castigari eum iussi. Hoc et oportet fieri et ferunt a tutoribus pupilli, a maritis uxores: servis quoque pueros huius aetatis verberare concedimus. Haec est saevitia in ipsum mea, quam inpia caede voluit ulcisci. Nam in ceteros, qui mihi permittunt uti ingenio meo, quam mitis sim, non ignaris commemorare supervacuum est. Hermolao parricidarum supplicia non probari, cum eadem ipse meruerit, minime, hercule, admiror. Nam cum Parmenionem et Philotan laudat, suae servit causae. Lyncestem vero Alexandrum quamvis insidiatum capiti meo a duobus indicibus litterisque suis convictum per triennium tamen distuli, donec vos postularetis, ut tandem debito supplicio scelus lueret. Attalum, antequam rex essem, hostem meo capiti fuisse meministis. Clitus utinam non coegisset me sibi irasci! cuius temerariam linguam probra dicentis mihi et vobis di
Abbreviated transcription (Latin):
uenerariq te ut deum: Tu phylippum patrem aduersariꝰ
siquis deorum ante iouem haberetur fastidires esse io¬
uem.Miraris si liberi homines superbiam tuam ferre ñ
possumus: quid speramus exte: quibus aut insontibus mo¬
riendum est: aut tristius morte est: inseruitudine uiuen¬
dum. Tu quidem si emendari potes multum mihi debes
ex me enim scire cepisti:quid ingenui homines ferre nõ
possunt.De cetero quorum orbam senectutem suppliciis
ne oneraueris.Nos iube duci ut quod ex tua morte petie¬
ramus consequamur ex nostra. Haec hermolaus.At rex
quoniam falsa sunt inquit: quae iste tradita amagistro suc
dixit:patientia mea ostendet.Confessis illis ultimum
impudens cum permisissem latroni huic dicere usurũ
cum rabie qua impulsus est:non me quem parentis loc
colere deberet. uellet occidere nuper cum procacius se
in uenatione gessisset. more patrio: & ab antiquis mace

Expanded text:
venerarique te ut deum, tu Philippum patrem aversaris et, venerarique te ut deum, tu Philippum patrem aversaris et, si quis deorum ante Iovem haberetur, fastidires etiam Iovem. Miraris, si liberi homines superbiam tuam ferre non possumus? Quid speramus ex te, quibus aut insontibus moriendum est aut, quod tristius morte est, in Servitute vivendum ? Tu quidem, si emendari potes, multum mihi debes. Ex me enim scire coepisti, quid ingenui homines ferre non possint. De cetero propinquorum orbam senectutem suppliciis ne oneraveris: nos iube duci ut, quod ex tua morte petieramus, consequamur ex nostra.” Haec Hermolaus. At rex: “Quam falsa sint,” inquit, “quae iste tradita a magistro suo dixit, patientia mea ostendit. Confessum enim ultimum inprudens, cum permisissem latroni huic dicere, usurum eum rabie, qua conpulsus est, ut me, quem parentis loco colere deberet, vellet occidere. Nuper cum procacius se in venatione gessisset, more patrio et ab antiquissimis
Abbreviated transcription (Latin):
Pueris rudibus ad dicendum agere permittis: calistenis
uox carcere inclusa est: quia solus potest dicere: cur enĩ
non producitur: cum etiam confessi audiuntur: Nempe
quia liberam uocem innocentis au dire metuis: an ne
uultum quippe patris: atqui nihil eum fecisse contendo.
Sunt hi qui mecum rem pulcerrimam cogitauerunt:ne¬
mo est qui conscium fuisse calistenem dicat: cum morti
olim destinatus sit a iustissimo & patientissimo rege.Haec
ergo sunt macedonum premia: quoꝵ ut superuacuo ac
urum uehunt: cum milites nihil domum praeter grati¬
as cicatrices relaturi sunt:Quae tamen omnia tolerare p¬
umus:antequã nos barbaris dederes: & nouo more uid¬
turos: sub uiqum muteres: Persarum te uestis & disciplina
delectat: patrios mores exosuses: Persarumq non macedo¬
num regem occidere uoluimus: & te transfugam belli uire
persequimur.Tu macedonas uoluisti genua tibi ponere

Expanded text:
“pueris rudibus ad dicendum agere permittis! at Callisthenis “pueris rudibus ad dicendum agere permittis! at Callisthenis vox carcere inclusa est, quia solus potest dicere. Cur еnim non producitur, cum etiam confessi audiuntur? nempe quia liberam vocem innocentis audire metuis ac ne vultum quidem pateris. Atqui nihil eum fecisse contendo. Sunt hic, qui mecum rem pulcherrimam cogitaverunt: nemo est, qui conscium fuisse nobis Callisthenen dicat, cum morti olim destinatus sit a iustissimo et patientissimo rege. Haec ergo sunt Macedonum praemia, quorum ut supervacuo et aurum vehunt, cum milites nihil domum praeter gratuitas cicatrices relaturi sint. Quae tamen omnia tolerare potuimus, antequam nos barbaris dederes et novo more victores sub iugum mitteres. Persarum te vestis et disciplina delectant, patrios mores exosus es. Persarum ergo, non Macedonum regem occidere voluimus et te transfugam belli iure persequimur. Tu Macedonas voluisti genua tibi ponere
Abbreviated transcription (Latin):
non auilissimo sanquine athalus & phylotas & parmenio
& lincestes. alexander & clitus:quantum ad hostes perti¬
net uiuunt:stant in aciȩ: te clipeis suis protegunt. & pro
gloria tua & pro uictoria: uulnera excipiunt: quibus tu
egreqiam gratiam retulisti: alius mensam tuam sanquine
suo aspersit: alius ne simplici quidem morte defunctus est.
Duces exercituum tuoꝵ in eculeum positi: persis quos uice¬
rant fuere spectaculo: Parmenio in dicta causa trucida¬
tus est: perquem attalum occideras. Inuicem enim misero¬
rum utens manibus ad expetenda supplicia: & quos pau¬
loante ministros caedis habuisti:abaliis iubes trucidari.
Obstrepunt subinde cuncti: hermolao pater suppremum.
strinxerat ferrum percussurus: haud dubie ni inhibitus
esset a rege. Quippe hermolaum dicere iussit:petitq u
bi causas supplicii augentem patienter audirẽt. Egre er¬
go cohercitus: rursus quoq hermolaus liberaliter inquii.

Expanded text:
non e vilissimo sanguine? Attalus et Philotas et Parmenio non e vilissimo sanguine? Attalus et Philotas et Parmenio et Lyncestes Alexander et Clitus, quantum ad hostes pertinet, vivunt, stant in acie et clipeis suis te protegunt et pro gloria tua, pro victoria vulnera excipiunt. Quibus tu egregiam gratiam rettulisti: alius mensam tuam sanguine suo adspersit, alius ne simplici quidem morte defunctus est. Duces exercituum tuorum in eculeum inpositi Persis, quos vicerant, fuere spectaculo. Parmenio indicta causa trucidatus est, per quem Attalum occideras. Invicem enim miserorum uteris manibus ad expetenda supplicia et, quos paulo ante ministros caedis habuisti, subito ab aliis iubes trucidari.” Obstrepunt subinde cuncti Hermolao, pater super eum strinxerat ferrum percussurus haud dubie, ni inhibitus esset a rege: quippe Hermolaum dicere iussit petiitque, ut causas supplicii augentem patienter audirent. Aegre ergo coercitis rursus Hermolaus: “Quam liberaliter,” inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem salute securi: Quippe macedonum more pe¬
rire debebant:omniumq deuotis capitibus: qui fan¬
guine contigissent eos. Rex uero introduci coniura¬
tos praeter calistenem iussit: atq quae agitauerant sine
contatione confessi sunt: Increpantibus deinde uni¬
uersis eos ipse rex quo suo merito: tantum insemet
cogitassent facinus interrogat. stupentibus ceteriᷤᷤ her¬
molaus uero inquit:Quoniam quasi nescias queris.
ccidendi te consilium unde iniuimus: quia non ut ĩ¬
genuis imperare cepisti:sed quasi in mancipia cdomina¬
is: Primus ex omnibus pater ipsius parricidam etiã
arentis sui clamitans esse consurqit: & ad os manu o¬
iecta scelere & malisinsanientem:ultra negat audiẽ¬
dum. Rex inhibito patre dicere hermolaum iubet
quae ex magistro didiciss& calistene. Et hermolaus.
Utor inquit beneficio tuo: & dico quae nostris malis didici
Quota pars macedonum seuitiae tue superest: quotus quidẽ

Expanded text:
quidem salute securi: quippe Macedonum more pequidem salute securi: quippe Macedonum more perire debebant omnium devotis capitibus, qui sanguine contigissent reos. Rex introduci coniuratos praeter Callisthenen iussit: atque, quae agitaverant, sine cunctatione confessi sunt. Increpantibus deinde universis eos ipse rex. quo suo merito tantum in semet cogitassent facinus, interrogat. Stupentibus ceteris Hermolaus: “Nos vero,” inquit, “quoniam, quasi nescias, quaeris, occidendi te consilium iniimus, quia non ut ingenuis imperare coepisti, sed quasi in mancipia dominari.” Primus ex omnibus pater ipsius Sopolis parricidam etiam parentis sui clamitans esse consurgit et ad os manu obiecta scelere et malis insanientem ultra negat audiendum. Rex inhibito patre dicere Hermolaum iubet, quae ex magistro didicisset Callisthene. Et Hermolaus: “Utor,” inquit, “beneficio tuo et dico, quae nostris malis didici. Quota pars Macedonum saevitiae tuae superest? quotus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ticipem facinoris nominatum esse constabat: Sed soli¬
tum puerorum sermonibus: uituperantium crimi¬
nantiumq regem: facil es aures prebere.Quidam adi¬
ciunt cum hermolaus apud eum quoq uerberatũ se
a rege quereretur dixisse: calistenem meminisse debe¬
re eos iam uiros esse:idq an ad consolandam patien¬
tiam uerberũ:an ad incitandum iuuenũ dolorem
dictum esset.in ambiguo fuisse.R ex animi corpo¬
risq sopore discusso: cum tanti periculi quo euaserit
ymago oculis oberraret. Eurilocum quinquaginta ta.¬
lentis: & cuiusdam tyridatis opulentis bonis: protinus
donat:.fratremq antequã pro salute sua precaretur
estituit. Sceleris autem auctores:interq: eos calistenẽ
uinctos. asseruari iubet: quibus in regiam adductis toto
die & nocte mero ac uigiliis grauis acquieuit.Postero
autem frequens consilium adhibuit: cui patres & pro¬
pinqui eoꝵ:de quibus agebatur intererant:nisi de sua

Expanded text:
ticipem facinoris nominatum esse constabat, sed soliticipem facinoris nominatum esse constabat, sed solitum puerorum sermonibus vituperantium criminantiumque regem faciles aures praebere. Quidam adiciunt, cum Hermolaus apud eum quoque verberatum se a rege quereretur, dixisse Callistbenen, meminisse debere eos iam viros esse: idque ad consolandam patientiam verberum an ad incitandum iuvenum dolorem dictum esset, in ambiguo fuisse. Rex animi corporisque sopore discusso, cum tanti periculi, quo evaserat, imago oculis oberraret, Eurylochum L. talentis et cuiusdam Tiridatis opulentis bonis protinus donat fratremque, antequam pro salute eius precaretur, restituit, sceleris autem auctores interque eos Callisthenen vinctos adservari iubet. Quibus in regiam adductis toto die et nocte proxima mero ac vigiliis gratis adquievit. Postero autem frequens consilium adhibuit, cui patres propinquique eorum, de quibus agebatur, intererant, ne de sua
Abbreviated transcription (Latin):
fratri suo eurilico: quem antea expertem esse cõsilii
uoluerat: quid pararetur aperit: omnibus phylote sup¬
plicium in oculis erat.Itaq protinus.inicit fratri manũ
& in reqia peruenit: excitatisq custodibus corporis
ad salutem regispertinere.quae afferret.affirmat: &
tẽpus quo uenerat & uultus haud sane securi animi
bantes. ad cubiculi limen excitauerunt:Itaq: aper¬
tis foribus: et lumine illato:sopitum mero ac sonno
excitauit regem: Ille paulatim mente collecta: quid
afferrent interrogat: nec contatus eurilocus: non ex
toto domum suam aduersari deos dixit quia frater
ipsius: quanquã impium facinus ausus foret. tamẽ
& presentiam eius ageret. & perse potentissimũ profi¬
teretur inditium: In eam ipsam noctem quae decede¬
ret: insidias comparatas fuisse:auctores consilii esse qͥs
minime crederet rex. Tum epimenes cuncta ordine
consotioꝵq nomina exponit. Calistenem non ut par¬

Expanded text:
fratri suo Eurylocho, quem antea expertem esse consilii fratri suo Eurylocho, quem antea expertem esse consilii voluerat, quid pararetur, aperit. Omnibus Philotae supplicium in oculis erat: itaque protinus inicit fratri manum et in regiam pervenit excitatisque custodibus corporis ad salutem regis pertinere, quae adferret, adfirmat. Et tempus, quo venerant, et vultus haud sane securi animi bantes ad cubiculi limen excitaverunt. Itaque apertis foribus et lumine inlato sopitum mero аc somno excitant regem. Ille paulatim mente collecta, quid adferrent, interrogat. Nec cunctatus Eurylochus non ex toto domum suam aversari deos dixit, quia frater ipsius, quam quam impium facinus ausus foret, tamen et paenitentiam eius ageret et per se potissimum profiteretur indicium: in eam ipsam noctem, quae decederet, insidias conparatas fuisse, auctores scelesti consilii esse, quos minime crederet rex. Tum Epimenes cuncta ordine consciorumque nomina exponit. Callisthenen non ut par
Abbreviated transcription (Latin):
tis: conuersari in regia solita: instinctu uidebatur futu¬
a praedicere: non occurrit modo abeunti:sed etiã se¬
met obietit: uultuq & oculis motum preferens animi
ut rediret in conuiuium monuit: Et ille per ludum
benedictis suadere respondit: Reuocatisq amicis ĩ ho¬
am diei fere secundam: conuiuii tempus extraxit
Lam alii ex cohorte: in stationem successerant: ante cu¬
bili fores excubatur: Ad huc tamen coniurati stabant
uice officii sui expleta:Adeopertinax spes est. quã hu¬
runt: Rex benignius quã alias allocutus: discedere eos
ad curanda corpota quoniam tota nocte. perstitissent
laudatisq qđ etiam aliis tradita uice tamen excuba¬
re perseuerassent: Illi tanta spe destituti: domos abeũt
& caeteri quidem expectabant. Spimenes siue comi
tate regis quia ipsum inter conuiratos exceperat. re¬
pente mutatus:siue quia ceptis deos obstare credebat

Expanded text:
tis conversari in regia solita, quia instinctu videbatur fututis conversari in regia solita, quia instinctu videbatur futura praedicere, non occurrit modo abeunti, sed etiam semet obiecit vultuque et oculis motum praeferens animi, ut rediret in convivium, monuit. Et ille per a ludum, bene deos suadere, respondit revocatisque amicis in horam diei ferme secundam convivii tempus extraxit. Iam alii ex cohorte in stationem successerant ante cubiculi fores excubituri, adhuc tamen coniurati stabant vice officii sui expleta: adeo pertinax spes est, quam hurunt. Rex benignius quam alias adlocutus discedere eos ad curanda corpora, quoniam tota nocte perstitissent, laudatique, quod etiam aliis tradita vice tamen excubare perseverassent. Illi tanta spe destituti domos abeunt. Et ceteri quidem expectabant stationis suae nocteimenes sive comitate regis, qua ipsum inter coniuratos exceperat, repente mutatus, sive quia coeptis deos obstare credebat,
Abbreviated transcription (Latin):
quendae rei.xxx et duo dies absumpti sunt.Aderat nox
ua coniurati excubare debebant: multa fide leti cu¬
us documentum tot dies silentio acti fuerant: nemi¬
nem metus spes ue mutauerat:tanta omnibus uel in
regem ira: uel fidem inter ipsos fuit. Stabant igitur
ad fores edis cenis in quo rex uescebatur: ut conuiuio
egressum: in cubiculum deducerent. Sed fortuna
ipsius: simulq epulantium comitas: prouexit omnes
ad larquis uinum: ludi etiam conuiuales extraxere. tẽ¬
pus. nunc letantibus coniuratis: qđ sopitum aggressuri
essent: nunc solliciti: ne in lucem conuiuiũ extraher&
Quippe alios instationem oportebat prima luce succe¬
dere ipsoꝵ post seitimum diem reditura uice: nec spe¬
rare poterant in illud tempus:omnibus duraturã fidẽ
Ceterum cum iam lux apparer&: & conuiuiũ soluitur.
et coniurati ceperunt legẽ leti occasionẽ exequẽdi sce¬
leris amotam: cum mulier attonite ut creditũ est mẽ¬

Expanded text:
quendae rei XXX et duo dies absumpti sunt. Aderat nox, quendae rei XXX et duo dies absumpti sunt. Aderat nox, qua coniurati excubare debebant, mutua fide laeti, cuius documentum tot dies fuerant. Neminem metus spesve mutaverat: tanta omnibus vel in regem ira vel fides inter ipsos fuit. Stabant igitur ad fores aedis eius, in qua rex vescebatur, ut convivio egressum in cubiculum deducerent. Sed fortuna ipsius simulque epulantium comitas provexit omnes ad largius vinum: ludi etiam convivales extraxere tempus nunc laetantibus coniuratis, quod sopitum adgressuri essent, nunc sollicitis, ne in lucem convivium extraheret. Quippe alios in stationem oportebat prima luce succedere ipsorum post septimum diem reditura vice, nec sperare poterant in illud tempus omnibus duraturam fidem. Ceterum cum iam lux adpeteret, et convivium solvitur et coniurati exceperunt regem laeti occasionem exequendi sceleris admotam: cum mulier attonitae, ut creditum est, men
Abbreviated transcription (Latin):
ex regia cohorte:cum aprum telo occupasset:quẽ rex fe¬
rire destinauerat: iussu eius uerberibus affectus est: quã
ignominiam egre ferens: deflere apud sostratum cepit.
Ex eadem cohorte erat sostratus amore eius ardens:qui cũ
laceratum corpus inquo deperibat intueretur: forsitan
olim obaliam quoq: causam reqi infestus: iuuenem sua
sponte iam motum:data fide acceptaq perpulit: ut oc¬
cidendi regem consilium secum iniret: nec pueri impetu
regem executi sunt: quippe solerter legere quos insotie¬
tatem sceleris asciscerent: nicostratum antipatru:asclepio¬
dorumq & phylotam placuit assũmi: perhos adiecti sũt
anticles claptonius & ephymanes:Caeterum agende rei
haud sane facilis patebat uia. Opuserat eadem coniura
tos omnes nocte excubare: ne ab expertibus consilii im¬
pelirentur. Forte autem alius alia nocte excubabat: Itas
intermutandis stationum uicibus: ceteroq apparatu exe¬

Expanded text:
ex regia cohorte, cum aprum telo occupasset, quem rex feex regia cohorte, cum aprum telo occupasset, quem rex ferire destinaverat, iussu eius verberibus adfectus est. Quam ignominiam aegre ferens deflere apud Sostratum coepit. Ex eadem cohorte erat Sostratus, amore eius aniens: qui cum laceratum corpus, in quo deperibat, intueretur, forsitan olim ob aliam quoque causam regi infestus, iuvenem sua sponte iam motum data fide acceptaque perpulit, ut occidendi regem consilium secum iniret. Nec puerili impetu rem executi sunt: quippe sollerter legerunt, quos in societatem sceleris adsciscerent. Nicostratum, Antipatrum Asclepiodorumque et Philotan placuit adsumi: per hos adiecti sunt Anticles et Aphthonius et Epimenes. Ceterum agendae rei haud sane facilis petebat via: opus erat eadem omnis coniuratos nocte excubare, ne ab expertibus consilii inpedirentur, forte autem alius alia nocte excubabat. Itaque in permutandis stationum vicibus ceteroque apparatu exe
Abbreviated transcription (Latin):
ignouit:Incalisthenẽ olim contumacia sui suspectum: per¬
ucacioris ire fuit. cuius explende matura uenit occasio
Moserat ut supradictum est principibus macedonũ: adul¬
tos liberos regibus tradere admunia. haud multũ serui¬
libus ministeriis adhorrentia excubabant:seruatis noc¬
tium uicibus. proximi foribus eius edis. in qua rex acquie¬
scebat: per hos pellices introducebantur: alio aditu quã
quem armati obsidebant:Idem ab agasonibus equos cũ
rex ascensurus esset: admouebant:comitabantur: et
uenantem & in preliis:omnibus artibus studioꝵ libera¬
lium. exculti:precipuus honor habebatur. qđ licebat se¬
dentibus uesci cum rege: castigandi eos uerberibus: nul¬
lius potestas preter ipsum erat: Hec cohors uelut feminaꝵ
ducum: prefectorumq apud macedonas fuit: Hinc ha¬
buere posteri reges: quorũ stirpibus post multas etates
romani opes ademerunt. Igitur hermolaus puer nobił

Expanded text:
ignovit: in Callisthenen olim contumacia suspectum perignovit: in Callisthenen olim contumacia suspectum pervicacioris irae fuit. Cuius explendae matura ob- venit occasio. Mos erat, ut supra dictum est, principibus Macedonum adultos liberos regibus tradere ad munia haud multum servilibus ministeriis abhorrentia. Excubabant servatis noctium vicibus proximi foribus eius aedis, in qua rex adquiescebat. Per hos pelices introducebantur alio aditu, quam quem armati obsidebant. Idem acceptos ab agasonibus equos, cum rex ascensurus esset, admovebant comitabanturque et venantem et in proeliis omnibus artibus studiorum liberalium exculti. Praecipuus honor habebatur, quod licebat sedentibus vesci cum rege. Castigandi eos verberibus nullius potestas praeter ipsum erat. Haec cоhors velut seminarium ducum praefectorumque apud Macedonas fuit: hinc habuere posteri reges, quorum stirpi post multas aetates Romani opes ademerunt. Igitur Hermolaus, puer nobilis
Abbreviated transcription (Latin):
calisthenes: ueluti uindex publice libertatis audiebat᷑
expresserat: non assensionem modo: sed etiam uocẽ seni¬
orum precipue quibus erat grauis inueterati moris ex¬
terna mutatio:nec quicquam eoꝵ quae inuicem iactata
erant rex ignorabat: cum post aulea quae lectos obduxe¬
rãt staret. lgitur ad ragen & deonem misit. ut sermone¬
finito barbaros tantum cum intrasset:procũbere suo mo¬
re paterentur. & paulo post quasi potiora quedam egisset
conuiuium repetit:quẽ uenerantibus persis polipercon
qui cubabat super regem: unum ex his mento contingẽ¬
tem humum: per ludibrium cepit hortari: ut uehemẽ¬
tius id quateret ad terram: elicuitq iram alexandri q¬
uam olim animo capere non poterat:Itaq rex. Tu autẽ
inquit non ueneraberis me an tibi uni digni uidemur esse
ludibrio: Nec se contemptum dignum esse respondit. tũ
detractum eum lecto rex precipitat in terram: & cum is
pronus corruisset. Uidesne inquit idem te fecisse. qđ pau

Expanded text:
Callisthenes veluti vindex publicae libertatis audiebatur. Expresserat non adsensionem modo, sed etiam vocem, seniorum praecipue, quibus gravis erat inveterati moris externa mutatio. Nec quicquam eorum, quae invicem iactata erant, rex ignorabat, cum post aulaea, quae lectis obduxerat, staret. Igitur ad Agin et Cleonem misit, ut sermonefinito barbaros tantum, cum intrasset, procumbere suo more paterentur, et paulo post, quasi potiora quaedam egisset, convivium repetit. Quem venerantibus Persis Polypercon, qui cubabat super regem, unum ex iis mento contingentem humum per ludibrium coepit hortari, ut vehementius id quateret ad terram, elicuitque iram Alexandri, quam olim animo capere non poterat. Itaque rex: “Tu autem,” inquit, “non veneraberis me? An tibi uni digni videmur esse ludibrio?” Ille nec regem ludibrio nec se contemptu dignum esse respondit. Tum detractum eum lecto rex praecipitat in terram et, cum is pronus corruisset: “Videsne,” inquit, “idem te fecisse, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
rum: crapula graues: in suo triumpho capere potuerũt.
Sed fortuna quae rebus famam pretiumq constituit.
hoc quoq militiae probrum uertit ingloriam: & presẽs
&tas & posteritas. deinde mirata est.pergentes nõdum
satis domitas incessisse temulentos barbaris: qđ temeri¬
tas erat fiduciam esse credentibus: Hunc apparatũ car¬
nifex sequebatur: quippe satrapes aspastis. de quo dictũ
est: interfici iussus est: adeo ne luxuriae quicquã crude¬
litas. nec crudelitati lux uria obsta

Expanded text:
rum crapula graves in suo triumpho capere potuerunt. rum crapula graves in suo triumpho capere potuerunt. Sed fortuna, quae rebus famam pretiumque constituit, hoc quoque militiae probrum vertit in gloriam. Et praesens aetas et posteritas deinde mirata est per gentes nondum satis domitas incessisse temulentos barbaris, quod temeritas erat, fiduciam esse credentibus. Hunc apparatum carnifex sequebatur: quippe satrapes Astaspes, de quo ante dictum est, interfici iussus est: adeo nec luxuriae quicquam crudelitas nec crudelitati luxuria obsta
Abbreviated transcription (Latin):
institutus: siue bacantium luxus statuit imitari animũ
super humanum fastigium elato: uicosper quositer e¬
rat floribus coronisq sterna iubet: liminibus edium cra¬
teras uino repletas & alia eximiae magnitudinis dispo¬
ni: uehicula deinde costrata:ut plures capere milites
possent: in tabernaculoꝵ modum ornari: alla candi¬
disuelis: alia ueste pretiosa: Ibant primi amici: & co¬
hors regia uariis redimita Nororibus coronisq: alibi tu¬
bicinum cantus. alibi lire sonus audiebatur. Item ĩ¬
uehiculis procopia cuiusq adornatis. cõmess abundũ
exercitus. armisq maxime decorauerant: circum pẽ¬
dentibus ipsum: conuiuasq currus uehebat crateris
aureis. eiusdemq materiae ingentibus poculis pregrauiᷤ.
Hloc modo per dies .uii. bacabundum agmẽ incessit: par¬
ta preda siquid uictis saltem aduersus conmessantes
cum fuisset. Mille hercule uiri: modo & sobrii.uii. die¬

Expanded text:
institutus sive bacchantium lusus, statuit imitari animo institutus sive bacchantium lusus, statuit imitari animo super humanum fastigium elato. Vicos, per quos iter erat, floribus coronisque sterni iubet, liminibus aedium creterras vino repletas et alia eximiae magnitudinis vasa disponi, vehicula deinde constrata, ut plures capere milites possent, in tabernaculorum modum ornari, alia candidis velis, alia veste pretiosa. Primi ibant amici et cohors regia variis redimita floribus coronisque: alibi tbicinum cantus, alibi lyrae sonus audiebatur: item vehiculis pro copia cuiusque adornatis comissabundus exercitus armis, quae maxime decora erant, circumpendentibus. Ipsum convivasque currus vehebat creterris aureis eiusdemque materiae ingentibus poculis praegravis. Hoc modo per dies VII bacchabundum agmen incessit, parata praeda, si quid victis saltem adversus comissantes animi fuisset: mille, hercule, viri modo et sobrii VII die
Abbreviated transcription (Latin):
A cratero nuntius uenit orzinem & zanaspen nobiles per¬
sas defectionem molientes oppressos a se in uinculis esse
Preposito igitur regioni inburtio:nanq menno prefectuꝰ
eius nuper interierat morbo: in camaniram ipse processi.
aspatis erat satrapes gentis suspectus: res nouare uoluisse
dum in india rex esset:quẽ occurrentem dissimulata ira
comiter allocutus:dum exploraret quae delata erant ĩ
eodem honore habuit. Cum indi praefecti sicut impera¬
tum erat: equoꝵ iumentoꝵq uigalium iuim ingentẽ
ex omni quae sub imperio erat regione misissent qui¬
bus deerant impedimenta restituit.Arma quoq inpri¬
stinum refecta funt cultum. Quippe haud procul aper¬
side aberant: non pacata modo:sed etiam opulenta. lgi¬
tur ut supradictum est:emulatus patris liberi non glo¬
riam solum. quã ex illis gentibus deportauerat: sed e¬
tiam famam:siue illud triumphus fuit ab eo primũ

Expanded text:
A Cratero quoque nuntius venit Ozinen et Zariaspen, nobilis PerA Cratero quoque nuntius venit Ozinen et Zariaspen, nobilis Persas, defectionem molientes oppressos a se in vinculis esse. Praeposito igitur regioni Sibyrtio — namque Menon, praefectus eius, nuper interierat morbo — in Carmaniam ipse processit. Astaspes erat satrapes gentis, suspectus res novare voluisse, dum in India rex est: quem occurrentem dissimulata ira comiter adlocutus, dum exploraret, quae delata erant, in eodem honore habuit. Cum inde praefecti, sicut imperatum erat, equorum iumentorumque iugalium vim ingentem ex omni, quae sub imperio erat, regione misissent, quibus deerant inpedimenta, as restituit. Arma quoque ad pristinum refecta sunt cultum: quippe haud procul a Perside aberant non pacata modo, sed etiam opulenta. Igitur, ut supra dictum est, aemulatus Patris Liberi non gloriam solum, quam ex illis gentibus deportaverat, sed etiam pompam, sive illud triumphus fuit ab eo primum
Abbreviated transcription (Latin):
ta erant quibus excipi possent: & miles uix arma porta¬
bat: ĩminentis ipsius facies mali ante oculos erat: ergo
sepius reuotat: ne respicere quidem suos substinebant.
mĩã in formidinem uersa: Illi relicti: deos testes& sacra
omnia: regisq implorabant opem.Cunq frustra surda
aures fatigarent. in rabiem desperatione uersi: parem
suo exitũ similesq ipsis amicos: & contubernales preca¬
bantur. Rex dolore simul ac pudore anxius: quia
satrapem misit: qui iuberet camelis tota cibaria afferre
alios finitimarum regionum prefectos certiores necessita¬
tis suae fecit: nec cessatum est. Ab his itaq fame dumta¬
xat uindicatus exercitus: tandem in codrosie fines per¬
ducitur: omniumq rerum sola fertilis regio est: inqua
statiua habuit: ut uexatos milites quiete firmar&: hĩc
leonati luteras accepit: conflexis se ipsum: cum. uiiii. pe¬
ditum: & .ccc. equitibus meritarum prosper euentus.

Expanded text:
ta erant, quibus excipi possent, et miles vix arma portata erant, quibus excipi possent, et miles vix arma portabat, inminentisque et ipsis facies mali ante oculos erat. Ergo saepius revocati ne respicere quidem suos sustinebant misericordia in formidinem versa. Illi relicti deos testes et sacra communia regisque inplorabant opem, cumque frustra surdas aures fatigarent, in rabiem desperatione versi parem suo exitum similesque ipsis amicos et contubernales precabantur. Rex dolore simul ac pudore anxius, quia arthyaeorum satrapen, misit; qui iuberet camelis cocta cibaria adferri, aliosque finitimarum regionum praefectos certiores necessitatis suae fecit. Nec cessatum est ab his. Itaque fame dumtaxat vindicatus exercitus tandem in Cedrosiae fines perducitur. Omnium rerum solo fertili regio est: in qua stativa habuit, ut vexatos milites quiete firmare! Hic Leonnati litteras accepit conflixisse ipsum cum VIII milibus peditum et CCCC equitibus Horitarum prospero eventu.
Abbreviated transcription (Latin):
primo inopiam:deinde adultimũ famem sentire cepe¬
runt. Radices palmarum nanq sola ea arbor gignit᷑.
ubiq: rimantes.Sed dum haec quoq alimenta defecerãt
iumenta cedere aggressi: nec equis quidem abstinebaN
& cum deessent. quae sarcinas ueherent. spolia de hostibuᷤ
propter quae ultima orientis peragrauerant cremabant
incendio. Famem deinde pestilentia secuta est: quippe
in salubrium ciborum noui suci adhoc uineris labor &
egritudo animi uulgauerant morbos:& nec manere sine
clade: nec progredi poterant manentes fames. progressoᷤ
acrior pestilentia urgebat.ergo strati erant campi plurib
semiuiuis quã cadaueribus. At ne leuiusquidem egri se¬
qui poterant. Quippe agmen raptim agebatur. tantum
singulis adspem salutis ipsos proficere credentibus: quan¬
tum itineris festinando preciperent: Ioitur qui defecerãt
notos.ignotosq ut alleuarentur:orabant:sed nec umẽ¬

Expanded text:
primo inopiam, deinde ad ultimum famem sentire coepeprimo inopiam, deinde ad ultimum famem sentire coeperunt radices palmarum — namque sola ea arbor gignitur — ubique rimantes. Et cum haec quoque alimenta defecerant, iumenta caedere adgressi ne equis quidem abstinebant. Et cum deessent, quae sarcinas veherent, spolia de hostibus, propter quae ultima Orientis peragraverant, cremabant incendio. Famem deinde pestilentia secuta est. Quippe insalubrium ciborum noxii suci, ad hoc itineris labor et aegritudo animi vulgaverant morbos, et nec manere sine clade nec progredi poterant: manentes fames, progressos acrior pestilentia urguebat. Ergo strati erant campi paene pluribus semivivis quam cadaveribus. Ac ne levius quidem aegri sequi poterant: quippe agmen raptim agebatur tantum singulis ad spem salutis ipsos proficere credentibus, quantum itineris festinando praeciperent. Igitur, qui defecerant, notos ignotosque, ut adlevarentur, orabant: sed nec iumen
Abbreviated transcription (Latin):
ad flumen barbarum incole appellant. regio deserta
& aquarum in ops excipit. quam emensus in mocitas tr¬
ansit:ibi maiorem maiorem exercitus partem ephestio¬
ni tradidit: leuem armaturam cum ptholomeo leonato
partitus est.Tria simul agmina populabantur indos:ma¬
gnaeq praede acte sunt. Marithimosptholomeus. caete¬
rosq ipse rex: & ab alia parte leonatus urebant: In hac qͦ&
regione urbem condidit: deductiq sunt maracosii. Hinc
peruenit ad maritimos indos:desertam uastamq regionẽ¬
late tenent: ac ne finitimis quidem ullo conmertii iure
miscentur: Ipsa solitudo quoq natura initia efferauit in¬
genia: prominent unques nunquam recisi: come hirsu¬
te & intonse sunt: tuguria conchis: et ceteris purgamentis
maris instruunt:ferarum pellibus tecti:piscibus sole du-¬
ratis: & maioꝵ quoq beluarum quas fluctus eiecit car¬
ne uescuntur: Consumptis igitur alimentis.macedone

Expanded text:
ad flumen: Arabum incolae appellant. Regio deserta ad flumen: Arabum incolae appellant. Regio deserta et aquarum inops excipit: quam emensus in Horitas transit. Ibi maiorem exercitus partem Hephaestioni tradidit, levem armaturam cum Ptolomaeo Leonnatoque partitus est. Tria simul agmina populabantur Indos, magnaeque praedae actae sunt: maritimos Ptolomaeus, ceteros ipse rex et ab alia parte Leonnatus urebant. In hac quoque regione urbem condidit, deductique sunt in eam Arachosii. Hinc pervenit ad maritimos Indoslate tenent ac ne finitimiscentur. Ipsa solitudo natura quoque inmitia efferavit ingenia: prominent ungues numquam recisi, comae hirsutae et intonsae sunt. Tuguria conchis et ceteris purgamentis maris instruunt. Ferarum pellibus tecti piscibus sole duratis et maiorum quoque beluarum, quas fluctus eiecit, carne vescuntur. Consumptis igitur alimentis Macedones
Abbreviated transcription (Latin):
cu salso: cuius incognita natura plerosq recepit:temere ĩ¬
gressos aquam:Ouippe scabies corpora inuasit: & contagiũ
morbi esse inalios uulgatum:oleum remedio fuit. Leo¬¬
nato deinde premisso ut puteos foderet:qua terrestri iti¬
ciere ducturus exercitum uidebatur: quippe sicca erat
reqio: ipse cum copiis consistit uernum tempus expeftas
Interim & urbes plerasq condidit: Nearco atq onesicrito
nautice rei peritis imperauit: ut ualidissimas nauium
deducerent in occeanum: progressiq quo ad tuto possẽt
naturat maris noscerent:uel eodem amne uel eufrate
subire eos posse: cum reuerti ad seuellent: lamq: miti¬
gata hieme: & nauibus quae inutiles uidebantur crema¬
tis: traducebat exercitum: nouis castris in regione abo¬
ridon: Inde totidem diebus.nicedoseoꝵ peruentum:li¬
ber hic populus: consilio habito dedit se:ne quicquã dedi¬
tis preter cõmeatias imperatum est. Quinto hinc die uenit

Expanded text:
cu salso, cuius incognita natura plerosque decepit temere incu salso, cuius incognita natura plerosque decepit temere ingressos aquam. Quippe scabies corpora invasit, et contagium morbi etiam in alios vulgatum est. Oleum remedio fuit. Leonnato deinde praemisso, ut puteos foderet, qua terrestri itinere ducturus exercitum videbatur — quippe sicca erat regio —, ipse cum copiis subsistit vernum tempus expectans. Interim et urbes plerasque condidit et Nearcho atque Onesicrito nauticae rei peritis imperavit, ut validissimas navium deducerent in Oceanum progressique, quoad tuto possent, naturam maris noscerent: vel eodem amne vel Euphrate subire eos posse, cum reverti ad se vellent. Iamque mitigata hieme et navibus, quae inutiles videbantur, crematis terra ducebat exercitum. Nonis castris in regionem Arabiton, inde totidem diebus in Cedrosiorum perventum est. Liber hic populus concilio habito dedidit se, nec quicquam deditis praeter commeatus imperatum est. Quinto hinc die venit
Abbreviated transcription (Latin):
Tota ea nocte inter uigilias adhortationesq cõsumpta¬
celeriter & equites ingenti cursu refugere: & secutus est
estus. qui primo aquis leni tractu subeuntibuscepit le¬
uare nauigia. mox totis campis inundantes:etiam in¬
pulsit classem. plaususq militum nauticoꝵ insperatã
salutem ĩ modico celebrantium gaudio litoribus ripisq
re sonabat. unde tantum redisset subito mare:quo pri¬
die refugisset. quonam etiam esset eiusdem elementi na
tura: modo imperio temporum obnoxia mirabundi re¬
quirebant. Rex cum ex eo qđ acciderat coniectaret: post
solis ortum statutum tempus esse ex media nocte ut estum
occuparet: cum paucis nauigiis secundo amne defluxit
euectusq ad os eius: quadraginta stadiis processit ĩ mare
Tatidem uoti sui compos: praesidibusq et maris& locorum
diis sacrificio facto:ad classem rediit. Hic aduersum flu¬
men subiit classis. & altero die appulsa est:haud procul la¬

Expanded text:
Tota ea nocte inter vigilias adhortationesque consumptaTota ea nocte inter vigilias adhortationesque consumptaceleriter et equites ingenti cursu refugere et secutus est aestus. Qui primo aquis leni tractu subeuntibus coepit levare navigia, mox totis campis inundatis etiam inpulit classem. Plaususque militum nauticorumque insperatam salutem inmodico celebrantium gaudio litoribus ripisque resonabat. Unde tantum redisset subito mare, quo pridie refugisset, quaenam esset eiusdem elementi natura modo discors, modo imperio temporum obnoxia, mirabundi requirebant. Rex cum ex eo, quod acciderat, coniectaret post solis ortum statum tempus esse, media nocte, ut aestum occuparet, cum paucis navigiis secundo amne defluxit evectusque os eius CCCC stadia processit in mare tandem voti sui compos. Praesidibusque et maris et locorum dis sacrificio facto ad classem rediit. Hinc adversum flumen subit classis et altero die adpulsa est haud procul la
Abbreviated transcription (Latin):
in proram:alia in latera procumbunt. strati erant cãpi
sarcinis: armis auulsarum tabularũ: remoꝵq: fraomen¬
tis. Miles non egredi in terram:nec innaues subsistere
audebat: Identidem presentibus grauiora quae sequeren¬
tur expectans. uix quae patiebantur uidere ipsos crede¬
bant. in sicco naufragia: in amni mare: nec fines maloꝵ
quippe estum paulo post mare relaturum: quo naui¬
qa alleuarentur. ignari: famem & ultima sibimet omi¬
nabantur. Belue quoq: fluctibus destitute: terribiles
uagabantur. Itaq: nox appetebat & regem quoq des¬
peratio salutis egritudine affecerat:non tamen inuic¬
tum animum cure obruunt: quin tota nocte perside¬
ret: inspecturus: equitesq premutteret ad osamnis: ut
cum mare rursus estuare sensissent: praecederent naui
ꝗa. & lacerata refici: & euersa fluctibus. erigi iubet: pa¬
ratosq et intentos cum rursus mare terras in undassẽs.

Expanded text:
in proras, alia in latera procumbunt. Strati erant campi in proras, alia in latera procumbunt. Strati erant campi sarcinis, armis, avulsarum tabularum remorumque fragmentis. Miles nec egredi in terram nec in nave subsistere audebat identidem praesentibus graviora, quae sequerentur, expectans. Vix, quae perpetiebantur, videre ipsos credebant, in sicco naufragia, in amni mare. Nec finis malorum: quippe aestum paulo post mare relaturum, quo navigia adlevarentur, ignari famem et ultima sibimet ominabantur. Beluae quoque fluctibus destitutae terribiles vagabantur. Iamque nox adpetebat, et regem quoque desperatio salutis aegritudine adfecerat. Non tamen invictum animum curae obruunt, quin tota nocte persederet in speculis equitesque praemitteret ad os amnis, ut, cum mare rursus exaestuare sensissent, praecederent. Navigia quoque et lacerata refici et eversa fluctibus erigi iubet paratosque esse et intentos, cum rursus mare terras inundasset.
Abbreviated transcription (Latin):
bernatoribus quidem quicquã operis erat. quoꝵ nec
exaudiri uox: a tumultuannbus poterat:nec imperiṽ
ã territis. imcompositisq seruari: Ergo collidi inter se
naues abstergiq inuicem remi & alii alioꝵ nauigia ur¬
gere ceperunt:Crederes non unius exercitus classem
sed duoꝵ nauale inisse certamen: Incutiebantur pup¬
pibus prore: praemebantur a sequentibus qui anteced
cica flumen campos inundauerat. tumulis dũ taxat
eminentibus: uelut insulis paruis: in quos pleriq emis
sis nauigiis enare properant. Dispersa classis partim in
prealta aqua stabat que subsederant ualles. partĩ uado
herebant: ut cunq in equale terre fastigium occupaue¬
rant: Unde cum subito nouus & pristino maior terror ĩ¬
cutitur reciprocari cepit mare:magno tractuaquis in
suum fretum recurrentibus. red debanq: terras paulo an
te salo mersas.Iqitur destituta nauigia:alia precipitant᷑

Expanded text:
bernatoribus quidem quicquam opis erat, quorum nec bernatoribus quidem quicquam opis erat, quorum nec exaudiri vox a tumultuantibus poterat nec imperium a territis inconpositisque servari. Ergo conlidi inter se naves abstergerique invicem remi et alii aliorum navigia urgere coeperunt. Crederes non unius exercitus classem vehi, sed duorum navale inisse certamen. Incutiebantur puppibus prorae, premebantur a sequentibus, qui antecedecirca flumen campos inundaverat tumulis dumtaxat eminentibus velut insulis parvis, in quos plerique trepidi omissis navigiis enare properant. Dispersa classis partim in praealta aqua stabat, qua subsederant valles, partim in vado haerebat, utcumque inaequale terrae fastigium occupaverant undae: cum subito novus et pristino maior terror incutitur. Reciprocari coepit mare magno tractu aquis in suum fretum recurrentibus reddebatque terras paulo ante profundo salo mersas. Igitur destituta navigia alia praecipitantur
Abbreviated transcription (Latin):
uehementius pulsum maiore impetu aduersum age¬
batur: quã torrentia precipiti alueo incurrunt.Igno¬
ta uulgo natura freti erat: Monstraq: ire domini indi¬
tia cernere uidebatur: Identidem intumescens mare
& incampos paulo ante siccos descendere superfusum
Lamq leuatis nauigiis & tota classe dispersa:qui expo¬
siti erant.undique ad naues trepidi:etiam inprouiso
malo attoniti recurrunt. Sed intumultu festinatio qͦq
tarda est: hii uinctis nauigia applicabãt: hii dum remos
aptari prohibebant consciderant:Quidam enauigare
properantes. sed non expectatis qui simul esse debebãt
clauda & inabilia nauigia:languide moliebantur:alia
nauium in consulte ruentes non receperant:pariters
& multitudo & paucitas festinantes morabatur clamor
hinc expectare.hinc ire iubentium:dissoneq: uoces
nunquam unum atq: idem tendentium:non oculoꝵ
modo usum sed etiam aurium abstulerant: Nec ĩgu¬

Expanded text:
vehementius pulsum maiore impetu adversum agevehementius pulsum maiore impetu adversum agebatur. quam torrentia praecipiti alveo incurrunt. Ignota vulgo freti natura erat, monstraque et irae deum indicia cernere videbantur, identidem intumescens mare et in campos paulo ante siccos descendere superfusum. Iamque levatis navigiis et tota classe dispersa, qui expositi erant, undique ad naves trepidi et inproviso malo a attoniti recurrunt. Sed in tumultu festinatio quoque tarda est. Hi contis navigia pellebant, hi, dum remos aptari prohibebant, consederant, quidam enavigare properantes, sed non expectatis, qui simul esse debebant, clauda et inhabilia navigia languide moliebantur, aliae a navium inconsulte ruentes non receperant: pariterque et multitudo et paucitas festinantes morabatur. Clamor hinc expectare, hinc ire iubentium dissonaeque voces numquam idem atque unum tendentium non oculorum modo usum, sed etiam aurium abstulerant. Ne in gu
Abbreviated transcription (Latin):
esse uisuros: Paucos tamen nauigio misit inripam:
qui agrestes uagosq exciperent:equibus certiora no¬
sei posse sperabat: Illi se scrutati omnia tuguria:tã¬
dem latentes reperere:qui interogati quã procul
abesset mare responderunt:nullum ipsos mare:nec
fama quidem accepisse: Caeterum tertio perueniri
posse ad aquam amaram quae corrumper& dulcem.
Intellectum est mare destinari ab ignaris nature eiuᷤ
ltaq ingenti alacritate nautici remigant: & pro¬
ximo quoq die quo proprius spes admouebatur
crescebat ardor animoꝵ:Iam tertio die mixtu flu¬¬
men subiecit mare: leni adhuc confundentes dispa¬
resundas: Tum aliam insulam medio amni sitam e.¬
uecti: paulo leniusq cursus estu reuerbetabatur. ap¬¬
plicant classem: & ad cõmeatus petendos discurrunt
securi: Casus eis superuenit ignaris: Tertia ferme hosa
erat cum statuta uoce occeanus exestuans inuehi cepis.
& retro flumen urgere: qđ primo cohercitum: deinde

Expanded text:
esse visuros. Paucos tamen navigio emisit in ripam, esse visuros. Paucos tamen navigio emisit in ripam, qui agrestes vagos exciperent, e quibus certiora nosci posse sperabat. Illi scrutati omnia tuguria tandem latentes repperere. Qui interrogati, quam procul abessent mari, responderunt nullum ipsos mare ne fama quidem accepisse: ceterum tertio die perveniri posse ad aquam amaram, quae corrumperet dulcem. Intellectum est mare destinari ab ignaris naturae eius. Itaque ingenti alacritate nautici remigant, et proximo quoque die, quo propius spes admovebatur, crescebat : ardor animorum. Tertio iam die mixtum flumini subibat mare leni adhuc aestu confundente dispares undas. Tum aliam insulam medio amni sitam evecti paulo lentius, quia cursus aestu reverberabatur, adplicant classem et ad commeatus petendos discurrunt, securi casus eius, qui supervenit ignaris. Tertia ferme hora erat, cum stata vice Oceanus exaestuans invehi coepit et retro flumen urgere. Quod primo coercitum, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
gerant. Misitq qui conquirerent alios nec repertis
peruicax cupido uisendi occeanum: adeundiq: termi¬
nos mundi: sine regionis peritis flumen ignoto caput
suum.totamq fortissimoꝵ uirorum salutem permi¬
tteret. Nauigabant ergo omnium perq ferebanturi¬
gnari: quantum inde abesset mare: quae gentes cole¬
rent: quã placidum amnis os: quã patiens longarũ
nauium esset. anceps et ceca existimatio augurabat᷑.¬
unum erat temeritatis solatium perpetua felicitas.
Lam .xl. stadia processerant: cum gubernatores agno¬
scere ipsos auram maris: & haud procul ui deri sibi oc¬
ceanum abesse indicant regi: Letus ille hortari nauti¬
cos cepit incumberent remis: adesse finem laboris om¬
nis uotis expetitum: lam nihil de esse gloriae: nihil ob¬
stare uirtuti: sine ullo maris discrimine:sine sanqui¬
ne orbem terre abillis capi:nec naturam quidem lon¬
guis posse. procedere:breui incognita nisi mortalibus

Expanded text:
gerant, misit, qui conquirerent alios. Nec repertis gerant, misit, qui conquirerent alios. Nec repertis pervicit cupido visendi Oceanum adeundique terminos mundi sine regionis peritis flumini ignoto caput suum totque fortissimorum virorum salutem permittere: navigabant ergo omnium, per quae ferebantur, ignari. Quantum inde abesset mare, quae gentes colerent, quam placidum amnis os, quam patiens longarum navium esset, anceps et caeca aestimatio augurabatunum erat temeritatis solacium perpetua felicitas. Iam CCCC stadia processerant, cum gubernatores agnoscere ipsos auram maris et haud procul videri sibi Oceanum abesse indicant regi. Laetus ille hortari nauticos coepit, incumberent remis: adesse finem laboris omnibus votis expetitum: iam nihil gloriae deesse, nihil obstare virtuti, sine ullo Martis discrimine, sine sanguine oram terrae ab illis capi: ne naturam quidem longius posse procedere: brevi incognita nisi inmortalibus
Abbreviated transcription (Latin):
tum in quo ipse acquiesceret iussit inferri: in quem
ut se recepit protinus altior in secutus est somnus: ex
quo excitatus perqui etem: uidisse se exponit: spetiẽ
draconis oblatam erbam ferentis ore: quam ueneni
remedium esse monstrasset: colore quoq: herbe refere¬
bat agricoꝵ siquis reperisset affirmans. Inuentã de
inde amultis similis erat:requisita uulneri imposui
protinusq dolore finito: intra breue spatium cicatri
quoq obducta est. Barbaros ut prima spes fefellerat:
se ipsosurbemq dediderunt. Hinc in proximã gen¬
tem pataliam peruentum est:rex erat mocris qui ur¬
be deserta inmontes profugerat.Itaq: alexander
oppido potitur:agrosq populatur:Magne inde prede
acte sunt.petorum armentoꝵq: magna uis reperta
frumenti: Ducibus deinde amnis peritis: defluxit aq
insulam.⁊ medio ferme alueo enatantibus diutius sb̃¬
stinere: coactus: quia duces soccodius asseruati profu¬

Expanded text:
tum, in quo ipse adquiesceret, iussit inferri. In quem tum, in quo ipse adquiesceret, iussit inferri. In quem ut se recepit, protinus altior insecutus est somnus. Ex quo excitatus per quietem vidisse se exponit speciem draconis oblatam herbam ferentis ore, quam veneni remedium esse monstrasset: colorem quoque herbae referebat agniturum, si quis repperisset, adfirmans. Inventam deinde — quippe a multis simul erat requisita — vulneri inposuit, protinusque dolore finito intra breve spatium cicatrix quoque obducta est. Barbaros ut prima spes fefellerat, se ipsos urbemque dediderunt. Hinc in proximam gentem Patalium perventum est. Rex erat Soeris, qui urbe deserta in montes profugerat: itaque Alexander oppido potitur agrosque populatur. Magnae inde praedae actae sunt pecorum armentorumque, magna vis reperta frumenti. Ducibus deinde insulam medio ferme alveo enatam. Ibi diutius subsistere coactus, quia duces socordius adservati profu