comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enne sit. Apis populorum omnium numen est.
Bos niger certis maculis insignis: & cauda lingu¬
aque dissimilis aliorum. Raro nascitur nec cor¬
tu pecoris ut aiunt: sed diuinitus & celesti igne
conceptus. diesq quo gignitur genti maxime:
festus est. Ipsi uetustissimi ut praedicant homi¬
num trecentos & triginta reges ante Amasim:
& supra tredecim milium annorum aȩtates cer-¬
tis annalib referunt mandatumq literis seruãt
dum aegyptii sunt quater cursus suos uertisse⁊
sydera: ac solem bis iam occidisse unde nunc orit᷑.
Uiginti millia urbium Amasi regnante habitarũt¬
& nunc multas habitant. Earum clarissime procul
amari Says. Memphys. Syene. Bubastis. Elephan¬
tin. & Thebe utique ut homero dictum est centũ
portas. siue ut alii auint centum aulas habent:to¬
tidem olim principum domos: solitasque singu¬
las ubi negotium exegerat: dena armatorum mil¬
lia effundere. In littore Alexandria africe con¬

Expanded text:
lemne sit. Apis populorum omnium numen est: lemne sit. Apis populorum omnium numen est: bos niger certis maculis insignis et cauda linguaque dissimilis aliorum. Raro nascitur nec coitu pecudis, ut aiunt, sed divinitus et caelesti igne conceptus, diesque quo gignitur genti maxime festus est. Ipsi vetustissimi ut praedicant hominum trecentos et triginta reges ante Amasim, et supra tredecim milium annorum aetates certis annalibus referunt mandatumque litteris servant, dum Aegyptii sunt, quater cursus suos vertisse sidera ac solem bis iam occidisse unde nunc oritur. Viginti milia urbium Amasi regnante habitarunt et nunc multas habitant. Earum clarissimae procul a mari Sais, Memphis, Syene, Bubastis, Elephantine Thebae utique quae ut Homero dictum est centum portas sive ut alii aiunt centum aulas habent, totidem olim principum domos, solitasque singulas ubi negotium exegerat dena armatorum milia effundere; in litore Alexandria Africae con
Abbreviated transcription (Latin):
bus huc & illuc remeantibus. sed continuo an¬
fractu & sepe reuocatis porticibus ancipites: ꝗb
subinde alium super alios orbem agentibus: &:
cesserat: magno & explicabili tamen errore per¬
plexus est. Cultores regionum multo aliter a
caeteris agunt: mortuos fimo obliti plangunt:.
nec cremare aut fodere fas putant: uerum ãte¬
medicatos inter penetralia collocant. Siuis litte¬
ris peruerse utuntur lutum inter manus fari¬
nam calcibus subigunt. Forum ac negocia foemi¬
nae uiri pensa ac domus curant:onera ille hume¬¬
ris. hi capitibus accipiunt. Parentes cum egent i
illis mulieribus scilicet necesse est. his liberos
est alere: cibos palam & extra suatecta capiunt.
Obscena intimis aedium reddunt: colunt effigieᷤ
multorum animalium atq ipsa magis animalia:
sed alii alia adeo ut quaedam eorum etiam per ĩ¬
prudentiam interemisse capitale sit & ubi mor¬
bo aut forte extincta sint sepelire ac lugere sol¬

Expanded text:
bus huc et illuc remeantibus, sed continuo anbus huc et illuc remeantibus, sed continuo anfractu et saepe revocatis porticibus ancipites: quibus subinde alium super alios orbem agentcesserat, magno et explicabili tamen errore perplexus est. Cultores regionum multo aliter a ceteris agunt. Mortuos fimo obliti plangunt: nec cremare aut fodere fas putant, verum artemedicatos intra penetralia conlocant. Suis litteris perverse utuntur. Lutum inter manus, farinam calcibus subigunt. Forum ac negotia feminae, viri pensa ac domus curant; onera illae umeris, hi capitibus accipiunt; parentes cum egent, illis mulieribus scilicet necesse est, his liberum est alere. Cibos palam et extra tecta sua capiunt, obscena intimis aedium reddunt. Colunt effigies multorum animalium atque ipsa magis animalia, sed alia alii: adeo ut quaedam eorum etiam per inprudentiam interemisse capitale sit, et ubi morbo aut forte extincta sint sepelire ac lugere sol
Abbreviated transcription (Latin):
emittit. Quod si est alter orbis suntq oppositi no-¬
bis & meridie Antichthones ne illud quidem a
uero nimium abscesserit in illis terris ortum am¬
nem ubi subter maria caero alueo penetrauerit
in nostris rursus emergere. & hac re solsticior
accrescere: tum hyeme sit unde oritur. Alia qͦ:
inhis terris mira sunt. In quodam lacu chemniᷤ
insula lucos siluasque & apollinis grande susti
nens templum natat & quocunque uentiagũt
pellitur. Piramides tricentum pedum lapidib:
extructae quarum maxima tres nanq sunt qͣ¬
ttuor fere soli iugera quae sede occupat totidem
in altitudinem engitur. Moeris aliquando cam¬
pus nunc lacus iugintimillia passuum incircui¬
tu patens: altior quam ad nauigandum magnis
labyrinthus domos mille & regias duodecim per¬
petuo parietis ambitu amplexus marmore extr¬
uctus ac tectus unum inse descensum habet:
intus pene innumerabiles uias multis ambagi¬

Expanded text:
emittit. Quod si est alter orbis suntque oppositi noemittit. Quod si est alter orbis suntque oppositi nobis a meridie antichthones, ne illud quidem a vero nimium abscesserit, in illis terris ortum amnem, ubi subter maria caeco alveo penetraverit, in nostris rursus emergere, et hac re solstitio adcrescere quod tum hiemps sit unde oritur. Alia quoque in his terris mira sunt. In quodam lacu Chemmis insula lucos silvasque nens templum natat, et quocumque venti agunt pellitur. Pyramides tricenum pedum lapidibus exstructae, quarum maxima, tres namque sunt, quattuor fere soli iugera qua sedet occupat, totidem in altitudinem erigitur. Moeris, aliquando campus nunc lacus viginti milia passuum in circuitum patens, altior quam ad navigandum magnis labyrinthus, domos mille et regias duodecim perpetuo parietis ambitu amplexus, marmore exstructus ac tectus, unum in se descensum habet, intus paene innumerabiles vias, multis ambagi
Abbreviated transcription (Latin):
glebis etiam infundat animas: ex ipsaq humo
uitalia effingat. Hoc eo manifestum est quod ubi
sed auit diliua ac se sibi reddidit perhumentes
campos quaedam nondum perfecta animalia: sed
tum primum accipientia spiritum & ex parte
iam formata exparte adhuc terrena iusuntur.
Crescit porro siue quod solutae magnis aestib ni¬
ues ex immanibus aethiopiae iugis largius quam
ripis accipi queant defluunt: Siue quod sol hye¬
me terris propior & obid fontem eius minues
tunc altius abit: sinitque integrum & ut est pl¬
enissimus surgere siue quod perea tempora flã¬
tes ethesiae aut actas a Septentrione in meridiẽ
nubes super principia eius imbre praecipitant
aut uenienti obuiae aduerso spiritu cursum de¬
scendentis impediunt: aut harenis quas cum fl-¬
uctibus littori applicant hostia obducunt: fitq
maior uel quod nihil ex se met amittit: uel. qđ
plusquam solet accipit: uel quod minus ꝗͣ debet

Expanded text:
glaebis etiam infundat animas, ex ipsaque humo glaebis etiam infundat animas, ex ipsaque humo vitalia effingat. Hoc eo manifestum est, quod ubi sedavit diluvia ac se sibi reddidit, per umentes campos quaedam nondum perfecta animalia sed tum primum accipientia spiritum et ex parte iam formata ex parte adhuc terrena visuntur. Crescit porro, sive quod solutae magnis aestibus nives ex inmanibus Aethiopiae iugis largius quam ripis accipi queant defluunt, sive quod sol hieme terris propior et ob id fontem eius minuens tunc altius abit, sinitque integrum et ut est plenissimus surgere, sive quod per ea tempora flantes Etesiae aut actas a septentrione in meridiem nubes super principia eius imbre praecipitant, aut venienti obviae adverso spiritu cursum descendentis impediunt, aut harenis quas cum fluctibus litori adplicant ostia obducunt; fitque maior vel quod nihil ex semet amittit, vel quod plus quam solet accipit, vel quod minus quam debet
Abbreviated transcription (Latin):
missus nec statim nauigari facilis nec statim Ni¬
lus est: & cum du simplex seuusq descendit circa
Meroen late patentem insulam inaethiopiam
diffunditur. alteraq parte Astabores altera as-¬
tape dictus est: ubi rursus coit ibi nomen hoc ac¬
cipit. Inde partim asper partim nauigia patiẽs
in immanem lacum deuenit: ex quo praecipiti
impetu egressus & Talenso alteram insulam am¬
plexus usque ad elephantilem urbem aegyptiam
atrox adhuc feruensq decurrit: tum demum
placidior & iam pene nauigabilis primum iu¬
xta certasorum oppidum triplex esse incipit.
Deinde iterumque diuisus ad Deltam & ad Me¬
lin it per omnem aegyptum uagus atque disper¬
sus septemque in ora se scindens singulis tamen
grandis euoluitur. Non pererrat autem tantũ
eam sed aestiuo sydere exundans etiam irrigat:
adeo efficacibus aquis ad generandum alendũq
ut praeter id quod scatet᷑ piscibus quod hyppo¬
tamos cocodrillos que uastas belluas gignit e

Expanded text:
missus nec statim navigari facilis nec statim Nimissus nec statim navigari facilis nec statim Nilus est, et cum diu simplex saevusque descendit, circa Meroen late patentem insulam in Aethiopiam diffunditur, alteraque parte Astabores altera Astape dictus est. Vbi rursus coit ibi nomen hoc capit. Inde partim asper partim navigia patiens in immanem lacum devenit, ex quo praecipiti impetu egressus et Tachempso alteram insulam amplexus usque ad Elephantinen urbem Aegyptiam atrox adhuc fervensque decurrit. Tum demum placidior et iam bene navigabilis primum iuxta Cercasorum oppidum triplex esse incipit. Deinde iterum iterumque divisus ad Delta et ad Melyn it per omnem Aegyptum vagus atque dispersus, septemque in ora se scindens singulis tamen grandis evolvitur. Non pererrat autem tantum eam sed aestivo sidere exundans etiam irrigat, adeo efficacibus aquis ad generandum alendumque, ut praeter id quod scatet piscibus, quod hippopotamos crocodilosque vastas beluas gignit,
Abbreviated transcription (Latin):
ut oracula consulunt precatique quae uolunt ubi
tumulis incubuere pro responsis ferunt somnia:
Feminis eorum solenne est nocte qua nubunt om¬
nium stupro patere: qui cum munere aduene¬
rint & tum cum plurimis concubiusse maximũ
decus in reliquum pudicitia insignis est. Nudi
sunt Ciamphasantes armorumque omnium ignaĩ
nec uitare sciunt tela nec iacere. ideoque obuioᷤ
fuguint neque aliorum quam quib idem ingenii
est aut congressus aut colloquia patiuntur. Ble¬
miis capita absunt uultus in pectore est. Satyris
praeter effigiem nihil humani Egipanum quae
celebratur ea forma est: Haec de AF RI C A¬
SIAE PRIMA PARS EEYPTE
inter Catabathion & Arabas ab hoc
littore penitus immissa donec ethiop¬
iam dorso contingat ad meridiem re¬
fugit terra expers imbrium mire tamen fertilis &
hominum aliorumq animalium perfecunda gene-¬
ratrix. Nilus efficit amnium innostrum mare
permeantium maximus. Hic ex desertis Africȩ

Expanded text:
ut oracula consulunt, precatique quae volunt, ubi ut oracula consulunt, precatique quae volunt, ubi tumulis incubuere, pro responsis ferunt somnia. Feminis eorum sollemne est nocte qua nubunt omnium stupro patere qui cum munere advenerint, et tum cum plurimis concubuisse maximum decus, in reliquum pudicitia insignis est. Nudi sunt Gamphasantes armorumque omnium ignari; nec vitare sciunt tela nec iacere, ideoque obvios fugiunt, neque aliorum quam quibus idem ingenii est aut congressus aut conloquia patiuntur. Blemyis capita absunt, vultus in pectore est. Satyris praeter effigiem nihil humani. Aegipanum quae celebratur ea forma est. Haec de Africa. Asiae prima pars Aegyptus inter Catabathmon et Arabas; ab hoc litore penitus immissa donec Aethiopiam dorso contingat ad meridiem refugit. Terra expers imbrium mire tamen fertilis et hominum aliorumque animalium perfecunda generatrix. Nilus efficit, amnium in Nostrum mare permeantium maximus. Hic ex desertis Africae
Abbreviated transcription (Latin):
ita se ac tuguria sua promouent atq ubi dies de¬
ficit ibi noctem agunt. Quanꝙͣ infamilias passim
& sine lege disparsi nihil incomune consultant
tamen quare singulis aliquot simul coniuges &
plures obid liberi agnatique sunt nusquam pau¬
ci. Ex his qui ultra deserta esse memorantur o¬
athlantes solem execrantur: & dum oritur & dũ
occidit ut ipsis agrisque pestiferum. Nomina si¬
guli non habent non uescuntur animalib, neq
illis in quiete qualia caeteris mortalib uisere da¬
tur:. Trogloditae nullarum opum domini: strid¬
ent magisquam loquntur: specus subeunt alun¬
turq serpentib. Apud Garamantas etiam arm¬
enta sunt ea quae obliqua ceruice pascuntur: nã
pronis directa inhumum cornua officiunt: nul-¬
la certa uxor est: exhis qui tam confuso parentũ¬
coitu passim incertique nascuntur: quos prosuis
colant formae similitudine agnoscunt. Angilae
manes tantum deos putant pereos deierant: eos

Expanded text:
ita se ac tuguria sua promovent, atque ubi dies deita se ac tuguria sua promovent, atque ubi dies deficit ibi noctem agunt. Quamquam in familias passim et sine lege dispersi nihil in commune consultant, tamen quia singulis aliquot simul coniuges et plures ob id liberi adgnatique sunt nusquam pauci. Ex his qui ultra deserta esse memorantur Atlantes solem exsecrantur et dum oritur et dum occidit ut ipsis agrisque pestiferum. Nomina singuli non habent, non vescuntur animalibus, neque illis in quiete qualia ceteris mortalibus visere datur. Trogodytae nullarum opum domini strident magis quam locuntur, specus subeunt alunturque serpentibus. Apud Garamantas etiam armenta sunt eaque obliqua cervice pascuntur, nam pronis directa in humum cornua officiunt. Nulli certa uxor est. Ex his qui tam confuso parentcoitu passim incertique nascuntur quos pro suis colant formae similitudine agnoscunt. Augilae manes tantum deos putant, per eos deierant, eos
Abbreviated transcription (Latin):
deinde tepores iterum & prima nocte calidus:
atque ut illa procedit ita calidior rursus cum
est media perfert in littore. Promontoria sũt
zephynon: & Naustathinos: portus paretonius.
Urbes hesperia apollonia ptholomeis. Arsince
atque unde terris nomen est ipsa Cyrene. Ca¬
tabatmos uallis deuexa in aegyptum finit afri¬
cam. Orae sic habitantur ad nostrum maxime:
ritum moratis cultoribus: nisi quod quidam li¬
guis differunt & cultu deorum quos patrios
seruant ac patrio more uenerantur. Proximis
nullae quidem urbes stant: tamen domicilia
sunt quae mapalia appellantur. uictus asper
& mundiciis carens primores sagis uelantur uulgus
bestiarum pecudumq pellibus: humi quies aepuleq
capiuntur. Uasa ligno fiunt aut cortice: potus est
lac sucusq baccarum: cibus est caro plurimum feri¬
na nam gregib quare id solum optimum est quo¬
ad potest parcitur: interiores etiam incultius. Se
quuntur uagi pecora: utque apabulo ducta sunt

Expanded text:
dein teporem iterum, et prima nocte calidus, dein teporem iterum, et prima nocte calidus, atque ut illa procedit ita caldior rursus cum est media perfervet. In litore promunturia sunt Zephyrion et Naustathmos, portus Paraetonius, urbes Hesperia, Apollonia, Ptolemais, Arsinoe atque unde terris nomen est ipsa Cyrene. Catabathmos vallis devexa in Aegyptum finit Africam. Orae sic habitantur ad nostrum maxime ritum moratis cultoribus, nisi quod quidam linguis differunt et cultu deum quos patrios servant ac patrio more venerantur. Proximis nullae quidem urbes stant, tamen domicilia sunt quae mapalia appellantur. Victus asper et munditiis carens. Primores sagis velantur, vulgus bestiarum pecudumque pellibus. Humi quies epulaeque capiuntur. Vasa ligno fiunt aut cortice. Potus est lac sucusque bacarum. Cibus est caro plurimum ferina: nam gregibus, quia id solum opimum est, quod potest parcitur. Interiores incultius etiam secuntur vagi pecora, utque ea pabulo ducta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad phiconta: & id promontorium est impor.¬
tuoso littore: pertinet arae ipsȩ nomen ex ph¬¬
ylenis fratribus traxere: qui contra cirenei¬
cos missi Charthagine addirimendum condi¬
cione belli diu iam definibus & cum magnis
amborum cladibus gestum: Postquam in eo
quod conuenerat manebatur: ut ubi legati cõ¬
currerant certo tempore utrinq dimissi ibi te¬
mini statuerentur: pacti deintegro ut quicꝗ
citra est popularibus caeder& mirum & memo¬
ria dignissimum facinus hic se uiuos obrui peͣ¬
tulerunt: Inde ad catabatmon cireneica prouĩ¬¬
cia est: in eaque sunt Hammonis oraculum fidi
inclytae & fons. quem solis appellant & rupes
quaedam austro sacra. Haec cum hominum ma¬
nu attingit᷑ ille immodicus exurgit harenaq
quasi maria agens sic saeuit ut fluctib. Tones
media nocte feruet: mox & paulatim tepescẽs
fit luce frigidus. tunc ut sol surgit ita frigidio
subinde per meridiem maxime riget sumit

Expanded text:
ad Phyconta, et id promunturium est, inporad Phyconta, et id promunturium est, inportuoso litore pertinet. Arae ipsae nomen ex Philaenis fratribus traxere, qui contra Cyrenaicos missi Carthagine ad dirimendum condicione bellum diu iam de finibus et cum magnis amborum cladibus gestum, postquam in eo quod convenerat non manebatur, ut ubi legati concurrerent, certo tempore utrimque dimissi, ibi termini statuerentur, pacti de integro ut quidquid citra esset popularibus cederet, mirum et memoria dignissimum facinus, hic se vivos obrui pertulerunt. Inde ad Catabathmon Cyrenaica provincia est, in eaque sunt Hammonis oraculum fidei inclutae, et fons quem Solis adpellant, et rupes quaedam austro sacra. Haec cum hominum manu attingitur, ille inmodicus exsurgit harenasque quasi maria agens sic saevit ut fluctibus. Fons media nocte fervet, mox et paulatim tepescens fit luce frigidus, tunc ut sol surgit ita subinde frigidior per meridiem maxime riget, sumit
Abbreviated transcription (Latin):
clarior. hadrumetum. Leptis. Clupea: habrom¬
acte. phyrie neapolis. Hinc ad Syrtim adiacẽ.
ut inter ignobilia celeberrimae Sirti sinus est i¬
centum fere millia passuum: qua mare accipit.
patens trecenta qua cingitur: uerum importu¬
osus atque atrox: & obuadorum frequentium
breuia magisque etiam obalternos motus pela¬
gi affluentis & refluentis infestus. Super hũc
ingens palus amnem Tritona recipit: ipsa Trito¬
nis: unde & Mineruae cognomen inditum ẽ
ut incolae arbitrantur ibi genitȩ: faciuntq
ei fabule aliquam fidem: quod quem natalem
eius putant ludicris uirginum inter se decer¬
tantium celebrant. Utra est ora oppidum:
& Cinyps fluuius per uberrima arua decidẽs.
Tum leptis altera & Syrtis nomine atque inge¬
nio par priori.Caeterum altero fere spacio qͣ
dehyscit quaque flexum agit: amplior eius
promontorium est Borion:ab eoque incipiẽs
ora quam lothophagi tenuisse dicuntur usq

Expanded text:
clarior. Hadrumetum, Leptis, Clupea, Habromclarior. Hadrumetum, Leptis, Clupea, Habromacte, Phyre, Neapolis hinc ad Syrtim adiacent ut inter ignobilia celeberrimae. Syrtis sinus est centum fere milia passuum qua mare accipit patens, trecenta qua cingit; verum inportuosus atque atrox et ob vadorum frequentium brevia, magisque etiam ob alternos motus pelagi affluentis ac refluentis infestus. Super hunc ingens palus amnem Tritona recipit, ipsa Tritonis, unde et Minervae cognomen inditum est, ut incolae arbitrantur, ibi genitae; faciuntque ei fabulae aliquam fidem, quod quem natalem eius putant ludicris virginum inter se decertantium celebrant. Vltra est Oea oppidum et Cinyps fluvius per uberrima arva decidens, tum Leptis altera et Syrtis nomine atque ingenio par priori, ceterum altero fere spatio qua dehiscit quaque flexum agit amplior. Eius promunturium est Borion, ab eoque incipiens ora, quam Lotophagi tenuisse dicuntur, usque
Abbreviated transcription (Latin):
pit mirum admodum spinae piscium: muri¬
cum: ostrearumque fragmenta: saxa attrita
uti solent fluctibus & non differentia: mari¬
nis infixae cautibus anchore. Alia & huius¬
modi signa atque uestigia effusi olim usq
adea loca pelagi in campis nihil alentibus esse
inuenirique narrantur: Regio quae sequitur
a promontorio Metagonio ad aras philenoꝵ
proprie nomen Africae usurpat. In ea sunt
oppida hippo regius & Rusicade & Tabraca.
Deinde tria promontoria candidum apollĩs:
Mercurii uaste proiecta in altum duos gran¬
des sinus efficiunt Hipponensem uocant & ꝓ¬
ximum ab hippone diarico quod lutori eius
appositum est. In altero sunt castra Laelia: castã
cornelia: flumen Bragada: Utica & chartago:
ambe inclitae ambȩ a foenicibus conditae. illa
fato Catonis insignis: haec suo: nunc populi.r.
colonia: olim imperii eius pertinax aemula. lã
quidem iterum opulenta est: etiam non tam
priorum excidio rerum quam ope presentium

Expanded text:
pit, mirum ad modum spinae piscium muripit, mirum ad modum spinae piscium muricum ostrearumque fragmenta saxa adtrita, uti solent, fluctibus et non differentia marinis infixae cautibus anchorae et alia eiusmodi signa atque vestigia effusi olim usque ad ea loca pelagi in campis nihil alentibus esse invenirique narrantur. Regio quae sequitur a promunturio Metagonio ad Aras Philaenorum proprie nomen Africae usurpat. In ea sunt oppida Hippo Regius et Rusiccade et Thabraca. Dein tria promunturia Candidum, Apollinis, Mercurii, vaste proiecta in altum, duos grandes sinus efficiunt. Hipponensem vocant proximum ab Hippone Diarryto quod litori eius adpositum est. In altero sunt Castra Dellia, Castra Cornelia, flumen Bagrada; Utica et Carthago ambae inclutae ambae a Phoenicibus conditae, illa fato Catonis insignis, haec suo, nunc populi Romani colonia, olim imperii eius pertinax aemula, iam quidem iterum opulenta, etiam nunc tamen priorum excidio rerum quam ope praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
fratres uocantur: Tum uada fluuius & rusi¬
gada & Siga paruae urbes & portus: cui ma-¬
gno est cognomen obspatium. Moluca ille
quem diximus: amnis est ingentium olim regn
orum terminus Bocchi Iugurthaeque. Ab eo ⁊¬
Numidia ad ripas exposita fluminis ampsaci
spatio quidem quam mauritania angustior ẽ.
Uerum & culta magis & ditior urbium: quas
habet maximȩ sunt Cirtha procul amari: nunc
Sicianorum colonia: quondam segum domus:
& Si phacis cum forte opulentissima. lola ad mae
aliquando ignobilis: nunc quare lubae regia
fuit & quod caesarea uocitatur illustris. Ci¬
tra hanc nam in medio ferme littore sita est:
Cartinna & Arsinna sunt oppida & ampsa
castellum & laturus sinus & Sardabale fluu¬
ius ultra monumentum commune regiȩ gen¬
tis. Deinde iocosum ruthisia urbes effluenteᷤ
inter eas Ancus & Nabar aliaque quae ta¬
ceri nullum rerum famȩ ue dispendium ẽ.
Interius & longe satis alitore si fidem res ca¬

Expanded text:
Fratres nuncupantur. Tumuada fluvius, et RusiFratres nuncupantur. Tumuada fluvius, et Rusigada et Siga parvae urbes, et portus cui Magno est cognomen ob spatium. Mulucha ille quem diximus amnis est nunc gentium olim regnorum quoque terminus, Bocchi Iugurthaeque. Ab eo Numidia ad ripas exposita fluminis Ampsaci spatio quidem quam Mauretania angustior est, verum et culta magis et ditior. Vrbium quas habet maximae sunt Cirta procul a mari, nunc Sittianorum colonia, quondam regum domus, et cum Syphacis foret opulentissima, Iol ad mare aliquando ignobilis, nunc quia Iubae regia fuit et quod Caesarea vocitatur inlustris. Citra hanc, nam in medio ferme litore sita est, Cartinna et Arsinna sunt oppida et Quiza castellum et Laturus sinus et Sardabale fluvius. Vltra monumentum commune regiae gentis, deinde Icosium Ruthisia urbes, effluentes inter eas Aucus et Nabar aliaque quae taceri nullum rerum famaeve dispendium est. Interius et longe satis a litore, si fidem res ca
Abbreviated transcription (Latin):
uetus ab Antheo ut ferunt conditum extat i¬
rei signum parma elephantino tergore execto
ingens: & ob magnitudinem nulli nunc ɨ¬
usuro habilis: quam locorum accolȩ abillo
gestatam pro uero habent traduntq: & in
eximie colunt.Deinde est mons praealtus
ei quem ex aduerso His pania attolit obiec¬
tus. Hunc abilam: illum calpen uocant. Co¬
lunnas Herculis utrunque addit fama ɨ¬
nominis fabulam. Herculem ipsum uinc¬
tos olim perpetuo iugo diremisse colles:atq:
ita exclusum mole montium oceanum ad
quem nunc inundat admissum. Hinc iaz
mare latius funditur: summotasq uastius
terras magno impetu inflectit. Caeterum
regio ignoͬbilis & uix quicꝗͣ illustre sortita
parius oppidis habitatur: parua flumĩa
emittit: solo quam uiris melior & segnicie
gentis obscura. Ex iis tamen quae comme¬
morare non piget montes sunt alti:qui cõ¬
tinenter & quasi deindustria inordinem ex¬
positi: obnumerum septem obsimilitudinẽ

Expanded text:
vetus et ab Antaeo, ut ferunt, conditum. Exstat vetus et ab Antaeo, ut ferunt, conditum. Exstat rei signum parma elephantino tergori exsecta ingens et ob magnitudinem nulli nunc usuro habilis, quam locorum accolae ab illo gestatam pro vero habent traduntque et inde eximie colunt. Deinde est mons praealtus, ei quem ex adverso Hispania adtollit obiectus: hunc Abilam, illum Calpen vocant, Columnas Herculis utrumque. Addit fama nominis fabulam, Herculem ipsum iunctos olim perpetuo iugo diremisse colles, atque ita exclusum antea mole montium oceanum ad quae nunc inundat admissum. Hic iam mare latius funditur, submotasque vastius terras magno impetu inflectit. ceterum regio ignobilis et vix quicquam inlustre sortita parvis oppidis habitatur, parva flumina emittit, solo quam viris melior et segnitia gentis obscura. Ex his tamen quae commemorare non piget montes sunt alti qui continenter et quasi de industria in ordinem expositi ob numerum Septem, ob similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ac sedibus uagi habent potius terras quamꝰ habi¬
tent. Haec summa nostri orbis: hae maximae par¬
tes: hae formae gentesque partium. Nunc exac¬¬
tius oras situsque dicturo: inde est commodis¬¬
simum incipere. Unde terras nostrum pelags
ingreditur: & abiis potissimum quae influen-¬
ti dextra sunt. Deinde stringere littora ordine
quo iacent peragratisque omnibus. quae mare
attingunt legere etiam illa quae cingit Ocea¬
nus donec cursus incaepti operis intra extraq
circumuectus orbem illuc unde cȩperat redeađ:
ICTUMEST ATHIANTICUAS
esse oceanum qui terras aboccidente
continger&. Hinc in nostrum maͬ
pergentibus laeua Hispania. Mau-¬
ritania dextra est: Primae partes illae furope.
Ha&e A fricae. Eius orae finis Moluca caput att
exordium est promontorium: quod graeci am¬
pelusian. Afr̃ĩ aliter sed idem significantei
uocabulo appellant. In eo est specus Hercu¬
li sacer & ultra specum Tinge oppidum per¬

Expanded text:
ac sedibus passim vagi habent potius terras quam habiac sedibus passim vagi habent potius terras quam habitant. CAPUT 21 Haec summa nostri orbis, hae maximae partes, hae formae gentesque partium. Nunc exactius oras situsque dicturo inde est commodissimum incipere unde terras Nostrum pelagus ingreditur, et ab his potissimum quae influenti dextra sunt; deinde stringere litora ordine quo iacent, peragratisque omnibus quae attingunt legere etiam illa quae cingit oceanus; donec cursus incepti operis, intra extraque circumvectus orbem, illuc unde coeperit redeat. Dictum est Atlanticum esse oceanum qui terras ab occidente contingeret. hinc in Nostrum mare pergentibus laeva Hispania, Mauretania dextra est, primae partes illa Europae, haec Africae. Eius orae finis Mulucha, caput atque exordium est promunturium quod Graeci Ampelusiam, Afri aliter sed idem significante vocabulo appellant. In eo est specus Herculi sacer, et ultra specum Tinge oppidum per
Abbreviated transcription (Latin):
tur multo ac malefico genere animalium uasta ẽ
magisquam frequens. Mare quo cingitur a Sep¬
tentrione libicum ameridie aethiopicum. Abi
occidente athlanticum dicimus: ab ea parte quae
libyco adiac & proxima Nilo prouincia: quam
Cyrenas uocant. Deinde cui totius regionis uoca¬
bulo cognomen inditum est Africa. Caetera Nu¬
midae & Mauri tenent: sed mauri in athlanti¬
cum pelagus expositi ultra Cigritae sunt & Ca-¬
rusii usque ad aethiopas. Hi & reliqua huius
& totum latus: quod meridiem spectat usque
in Asiȩ confinia possident. At super ea quae li¬
bico mari abluuntur libyes aegyptii sunt: & le¬
ucoaethiopes & natio frequens multiplexq Getu
li. Deinde late uacat regio perpetuo tractu in¬
habitabilis. Tum primos aboriente Ciaramantas.
post augilas & Troglodytas & ultimos ad occasũ
athlantas audimus. Intra si credere libet ux
iam homines magisque semiferi aegipanes & ble¬
miae & Ciampasantes & Satyri sine tectis passim¬

Expanded text:
tur multo ac malefico genere animalium, vasta est tur multo ac malefico genere animalium, vasta est magis quam frequens. Mare quo cingitur a septentrione Libycum, a meridie Aethiopicum, ab occidente Atlanticum dicimus. In ea Libyco adiacet proxima Nilo provincia quam Cyrenas vocant; dein cui totius regionis vocabulo cognomen inditum est Africa. Cetera Numidae et Mauri tenent, sed Mauri et in Atlanticum pelagus expositi. Vltra Nigritae sunt et Pharusii usque ad Aethiopas. Hi et reliqua huius et totum latus quod meridiem spectat usque in Asiae confinia possident. At super ea quae Libyco mari adluuntur Libyes Aegyptii sunt et Leucoaethiopes li. Deinde late vacat regio perpetuo tractu inhabitabilis. Tum primos ab oriente Garamantas, post Augilas et Trogodytas, et ultimos ad occasum Atlantas audimus. Intra, si credere libet, vix iam homines magisque semiferi Aegipanes et Blemyes et Gamphasantes et Satyri sine tectis
Abbreviated transcription (Latin):
Adriatici latus illiris occupat inter ipsum adria¬
ticum & Tuscum Italia procurrit. In tusco intimo
Ciallia est: Utra hispania est: haec in occidentem
diuque etiam ad Septentrionem diuersis frontib
uergit. Deinde rursus Gallia est longe & anos¬
tris litoribus hucusque promissa. Ab ea Germa¬
ni ad Sarmatas porriguntur illi ad As iam:
SERICA ABORIENTIS PARTE
Nilo terminata pelago acaeteris bre¬
uior est quidem quam Europa: ꝗa.
nec usquam Asiae & non totis huius
lutoribus obtenditur. Longior tamen ipsa quã
latior. & qua ad fluuium attingit latissima. Uq
inde procedit ita media praecipue iniuga ex-¬
urgens pergit in curua ad occasum: fastigiatq
se molliter: & ideo ex spatio paulatim adductiõ.
Ubi finitur ibi maxime angusta est. Quantum
incolitur eximiae fertilis. Uerum quod plaerae
eius niculta & aut harenis sterilibus obducta a
obsitim caeli terrarumq deserta sunt: aut infestã¬

Expanded text:
Hadriatici latus Illyris occupat. Inter ipsum HadriaHadriatici latus Illyris occupat. Inter ipsum Hadriaticum et Tuscum Italia procurrit. In Tusco intimo Gallia est, ultra Hispania. CAPUT 17 Haec in occidentem diuque etiam ad septentrionem diversis frontibus vergit. Deinde rursus Gallia est longe et a nostris litoribus hucusque permissa. Ab ea Germani ad Sarmatas porriguntur, illi ad Asiam. CAPUT 18 Africa ab orientis parte Nilo terminata, pelago a ceteris, brevior est quidem quam Europe, quia nec usquam Asiae et non totis huius litoribus obtenditur, longior tamen ipsa quam latior, et qua ad fluvium adtingit latissima, utque inde procedit ita media praecipue in iuga exsurgens pergit incurva ad occasum, fastigatque se molliter; et ideo ex spatio paulatim adductior ubi finitur ibi maxime angusta est. CAPUT 19 Quantum incolitur eximie fertilis, verum quod pleraque eius inculta et aut harenis sterilibus obducta aut ob sitim caeli terrarumque deserta sunt aut infestan
Abbreviated transcription (Latin):
ab oriente Ianain & Mȩotida & Põ¬
tum a meridie reliqua nostri maris.
Ab occidente Athlanticum: A Sep¬
tentrione Dritannicum oceanum.Ora eius for¬
ma littorum Thanai adhellespontum:quare i¬
ripa est dicti amnis quia flexum paludis ad
ponticum redigit: quare propontidi & helle̾¬
ponto latere adiacet contrariis lutoribus as¬¬
Inde ad fretum nunc uaste retracta: nunc ꝓ¬
minens tres maximos sinus efficit: totidemq
in altum se magnis frontibus euehit. Extra
fretum ad occidentem in aequalis admodum
prȩcipue media procurrit ad Septentrionem
nisi ubi semel iterumque grandi recessu ab¬
ducitur: pene ut directo limite extenta est.
Mare quod primo sinu accipit aegeum dicit᷑.
Quod sequenti in ore. lonium adriaticum ĩ¬
terius. Quod ultimo nos tuscum: quod graii
Scythia alia quam dicta est a Thanai media ferme
pontici lateris. Hinc in aegei partem continens ⁊¬
Thraciae ac Macedoniae adiungitur. Tum graeciae
prominet. Aegeumque ab lonio mari dirimit.

Expanded text:
ab oriente Tanain et Maeotida et Pontum, a meridie reliqua Nostri maris, ab occidente Atlanticum, a septentrione Britannicum oceanum. Ora eius forma litorum a Tanai ad Hellespontum, qua ripa est dicti amnis, qua flexum paludis ad Ponticum redigit, qua Propontidi et Hellesponto latere adiacet, contrariis litoribus AsPUT 14 Inde ad fretum nunc vaste retracta nunc prominens tres maximos sinus efficit, totidemque se in altum magnis frontibus evehit. Extra fretum ad occidentem inaequalis admodum praecipue media procurrit; ad septentrionem, nisi ubi semel iterumque grandi recessu abducitur, paene ut directo limite extenta est. CAPUT 15 Mare quod primo sinu accipit Aegaeum dicitur; quod sequenti in ore Ionium, Hadriaticum interius; quod ultimo nos Tuscum quem Grai Scythia, alia quam dicta est ad Tanain, media ferme Pontici lateris, hinc in Aegaei partem pertinens Thracia, huic Macedonia adiungitur. Tum Graecia prominet, Aegaeumque ab Ionio mari dirimit.
Abbreviated transcription (Latin):
auri libris se obsedione redimerunt: postea Cialloe
cum uictoria remeantes Camillus qui in exilio erat
collecta de agris multitudine oppressit aurum &
signa quae Gialli caepere reportauit: cum Gallis mł̃ti
cõss. pretores & dictatores euentu uario conflixert.
Manlius Ciallus de italia expulit & transcensis al¬
pibus faeliciter aduersus eos pugnauit:¬
ET ERUM .C. Caesar cum .x. legionib quae ⁊¬
quaterna milia militum italorum habuerant

Expanded text:
auri libris se ab obsidione redemerunt. Postea Gallos auri libris se ab obsidione redemerunt. Postea Gallos cum uictoria remeantes Camillus qui in exsilio erat, collecta de agris multitudine oppressit; aurum et signa quae Galli ceperant, reportauit. Cum Gallis multi consules praetores ac dictatores euentu uario conflixerunt. Marius Gallos de Italia expulit, transcensis Alpibus feliciter aduersus eos pugnauit. C. Caesar cum decem legionibus, quae terna milia militum Italorum habuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mare peruenimus. post ad hispanos tumultuantes syl¬
lanus exercitus missus eos uicit: Celtiberi inhispania sae¬
pe rebellarunt: sed misso minore Scipione cum excid¬
io Numanciae subacti sunt: Omnes pene hispaniae oc-
dedicionem acceptae sunt: postea prorogato inquinq¬
uennium imperio a pompeio perdomit᷑ sunt: ad extre-¬
mum quoq ab octauiano Caesare Augusto Cantabri
qui freti montibus resistebant deleti sunt. Per omnes
his panias sex sunt nunc prouinciae. Terraconensis: Cã¬
taginensis: lusitania: Ciallicia: Betica. Tranffretana
etiam insula terrae africanae prouincia hispaniarum
est quae Tingitania cognominatur: ex his Betica &
partem Italiae ubi nunc Mediolanum est usq ad i¬
Rubiconem tenebant fluuium: intantum uiribus
freti ut somam ipsam bello peteret: & caesis exerci¬
trarent: capitolium obsiderent: ad cuius arces sexcẽ¬
ti nobilissimi.senatores confugerant qui mille ⁊¬

Expanded text:
mare peruenimus. Postea ad Hispanos tumultuantes Sylmare peruenimus. Postea ad Hispanos tumultuantes Sylla missus eos uicit. Celtiberi in Hispania saepe rebellauere, sed misso iuniore Scipione cum excidio Numantiae subacti sunt. Omnes prope Hispaniae Ser dicionem acceptae sunt. Postea, prorogato quinquennii imperio, a Pompeio perdomitae sunt. Ad extremum quoque ab Octauiano Caesare Augusto Cantabri et Astures, qui freti montibus resistebant, deleti sunt. Ac per omnes Hispanias sex nunc sunt prouinciae: Tarraconensis, Carthaginensis, Lusitania, Gallaecia, Baetica, trans fretum etiam in solo terrae Africanae prouincia Hispaniarum est, quae Tingitana Mauretania cognominatur. Ex his Baetica et etiam eam partem Italiae, in qua nunc Mediolanum est, usque ad Rubiconem fluuium tenebant in tantum uiribus freti, ut Romam ipsam bello peterent, caesis exercitrarent, Capitolium obsiderent, ad cuius arcem sescenti nobilissimi senatores confugerant; qui mille
Abbreviated transcription (Latin):
Apbricam prodefensione siculorum so̾mana transmissa
sunt signa: Ter aphrica rebellauit: ad extremum dele¬
cta per Aphricanum Scipionem. Cartago prouincia
facta est: Nunc sub consularibus agitur. Numidia
ab amicis regib tenebatur: sed iugurthae obnecatos i¬
Adherbalem & Ihensalem Micipsȩ regis filios bellũ
inductum est: & eo per aietellum consulem attrito ꝑ
uenit. Mauritaniae a Boccho sege obtentae sunt: sed
subacta omni Aphrica Mauros luba rerum tenebat
qui in causa belliciuilis & lulio Cesare uictus mortẽ
sibi propria uoluntate consciuit: ita Mauritaniae nr̃ae
esse ceperunt: ac per omnem Aphricam sex prouinciae
factae sunt: Ipsa ubi Carthago est proconsularis: Nu¬
duae hoc est Sitifensis & cesariensis sunt praesidales. hiᷤ¬
panis primum auxilium aduersum aphros per Scip-¬
ionem tulimus: rebellantes lusitanos in hispania per De¬
cium Brutum obtinuimus: & usq Eiades ad occeanu

Expanded text:
Africam pro defensione Siculorum Romana arma transmissa Africam pro defensione Siculorum Romana arma transmissa sunt. Ter Africa rebellauit; ad extremum, deleta per Africanum Scipionem Carthagine, prouincia facta est, nunc sub proconsulibus agit. Numidia ab amicis regibus tenebatur, sed Iugurthae, ob necatos Adherbalem et Hiempsalem, filios Micipsae regis, bellum indictum est; et eo per Metellum consulem adtrito, per uenit. Mauritaniae a Boccho obtentae sunt. Sed subacta omni Africa Mauros Iuba rex tenebat, qui in causa belli ciuilis ab Augusto Caesare uictus mortem sibi propria uoluntate consciuit. Ita Mauritaniae nostrae esse coeperunt ac per omnem Africam sex prouinciae factae sunt: ipsa, ubi Carthago, est proconsularis, Nuuae Mauritaniae, hoc est Sitifensis et Caesariensis, sunt praesidales. Hispanis primum auxilium aduersum Afros per Scipionem tulimus. Rebellantes Lusitanos in Hispania per Decimum Brutum obtinuimus et usque Gadis ad Oceanum
Abbreviated transcription (Latin):
omnis uicta est. Cilicia & Sẏria in potestatem popłi
romani uenerunt. Aaegypti seges faederati erant:
UB IMPERATORIBUS uero per annos
ccccuii. quum diuersa rei.p. fortuna multi
principes imperarent: Accesserunt tamen¬
Po̾mano orbi alpes maritime: alpes Ciociae : Reciȩ:
Noricae: Pannoniae: Miciae & omnis ora Danubii
in prouincia est redacta pontus omnis. Armenia
minor oriens totus cum Mesopotamia. Asia Ara¬
bia & aegẏpto sub imperii.r. uire tãsiuit. Quo aũt¬
ordine singulas prouincias romana res.p. assetuta ẽ
uicto hierone Siculorum rege Marcellus cõ-¬
sul obtinuit: deinde apraetoribus recta est: po¬¬
stea est commissa presidibus: nunc a cõss. administrat᷑.
Sardiniam & Corsicam Metellus uicit qui triumpha-¬
uit de Sardis. Rebellauerunt saepe Sardi: Iuncta ad-¬
ministratio harum insularum fuerat: post suos preto-¬
res habuit: nunc singulae presidibus reguntur. In a¬

Expanded text:
omnis uicta est, Cilicia, Syriae in potestatem populi omnis uicta est, Cilicia, Syriae in potestatem populi Romani peruenerunt, Aegypti reges foederati erant. Sub imperatoribus uero per annos CCCCVII, cum diuersa rei publicae fortuna multi principes imperarent, accesserunt Romano orbi Alpes Maritimae, Alpes Cottiae Raetiae Noricae Pannoniae Moesiae et omnis ora Danuuii in prouincias est redacta. Pontus omnis, Armenia minor, Oriens totus cum Mesopotamia, Assyria, Arabia et Aegypto sub imperii Romani iura transiuit. Quo ordine autem singulas prouincias Romana res publica adsecutuicto Hierone, Siculorum rege, Marcellus consul obtinuit. Deinde a praetoribus recta, postea est commissa praesidibus: nunc a consularibus administratur. Sardiniam et Corsicam Metellus uicit, triumphauit de Sardis rebellauere saepe Sardi. Iuncta administratio harum insularum fuerat, post suos praetores habuit, nunc singulae a praesidibus reguntur. In
Abbreviated transcription (Latin):
& imperatorio quantum sõma profecit breuiter
intimabo:
UB REEIIBUS .UII.perannos . ccxliii. nõ
amplius quam usque portum atq hostiam
utpotẽ adhuc paruae & apastoribus conditae quum
finitimae circum ciuitates praemerent Iõmanum
processit imperium
Us cõs̃s. inter quos non nunꝗͣ dictatores fu-¬
erunt perannos simul ccccxluii.usq transp¬
adum Italia occupata est Africa subacta: his¬
paniae accesserunt: Gialliae & Britanniae tributarie
factae sunt. Inde illyricum: histri: liburni. Dalma¬¬
tae domiti sunt: Ad Achaiam transitum est Ma¬
cedones subacti: cum Dardanis. Misiis & Thracibus
bellatum est. Ad Danubium usque peruentum. in
Asia expulso Antiocho primum pedem posuerũt
sõmani. Mitridate uicto ponti regnum occupatũ
est & Armenia minor quam idem tenuerat armis
obtenta in Mesopotamiam lõmanus exercitus ꝑ¬
uenit. Cum Parthis faedum unitum est: contra cã¬
dones ac Saracenos & Arabes bellatum est. Iudea

Expanded text:
 imperatorio, quantum Roma profecerit, breuiter  imperatorio, quantum Roma profecerit, breuiter intimabo. Sub regibus septem per annos CCXLIII non amplius quam usque Portum atque Ostiam utpote adhuc paruae et a pastoribus conditae, cum finitimae circum ciuitates premerent, Romanum processit imperium. Sub consulibus, inter quos nonnumquam et dictatores fuerunt, per annos simul CCCCLXVII Italia usque trans Padum occupata est, Africa subacta est, Hispaniae accesserunt, Galliae et Brittaniae tributariae factae sunt. De Illyrico Histri Libyrni Dalmatae domiti sunt, ad Achaiam transitum est, Macedones subacti, cum Dardanis Moesis et Thracibus bellatum est, et ad Danuuium usque peruentum. In Asia expulso Antiocho primum pedem posuere Romani, Mithridate uicto Pontus regnum eius occupatum est, Armenia minor, quam idem tenuerat, armis obtenta est, in Mesopotamiam Romanus peruenit exercitus, cum Parthis foedus initum est, contra Carduenos ac Saracenos et Arabas bellatum est, Iudaea
Abbreviated transcription (Latin):
REUEM FIERI CLEMEN¬
tia tua praecepit parebo libẽs
praeceptis. Quippe quum desit
facultas latius eloquendi: aci
morem sequutus calculatoru
qui ingentes summas aere bre¬
uiori exprimunt: Res gestas signabo non eloqr.
Accipe ergo quo breuiter dicta breuius computẽt
ac preteriti facta temporis non tam legere gloriose
Princeps quam numerare uidearis: Ab urbe igitur¬
condita in ortum per ennitatis uestre quo prospe
EENAR UNT Romae perannos. coxl¬
iii.Reges numero.uii. Romulus regnauit¬
per annos.xxxuii.Senatores per quinos.
dies. annum.i. Numa Pompilius regnauit annis xliii.
Tullus hostilius regnauit annis.
xXXII.
Ancus Marcius regnauit
Seruius tullius regnauit. annis. xxxiiii.
Tarquinus superbus expulsus est regno anno.
ONSUIES fuerunt a lunio Bruto & lu¬
Quinque annis somae cõss. defuerunt: Subdece¬
MPER ATORES ab octauiano cesare Au¬
gusto usque in lonianum fuerunt numero
xliii. per annos. ccccuii. Sub his igitur tri.¬
bus imperandi generibus hoc est regio consulari¬

Expanded text:
reuem fieri clementia tua praecepit. Parebo libens praecepto, quippe cui desit facultas latius eloquendi; ac morem secutus calculonum, qui ingentes summas aeris breuioribus exprimunt, res gestas signabo, non eloquar. Accipe ergo quod breuiter dictis breuius conputetur: ac praeteriti facta temporis non tam legere tibi, gloriosissime princeps, quam numerare uidearis. Ab urbe condita in ortum perennitatis uestrae, quo prosperCCCVII. Regnarunt Romae per annos CCXLIII reges numero VII. Romulus regnauit annos XXXVII; senatores per quinos dies annum unum; Numa Pompilius regnauit annos XLIII; Tullus Hostilius regnauit annos XXXII; Ancus Marcius regnauit Seruius Tullius regnauit annos XLIIII; Lucius Tarquinius Superbus expulsus regno est, anno Consules fuerunt a Bruto et Punis Romae consules defuerunt, ita sub decemImperatores ab Octauiano Caesare Augusto in Iouianum fuerunt numero XLIII per annos CCCCVII. Sub his igitur tribus imperandi generibus, hoc est regio consulari
Abbreviated transcription (Latin):
pularia aquitaniae duae. Alpes Ciagiae. Anaximĩ
sequanorum Giermaniae due Belgicae duae. lugdu¬
nenses duae. In britannia maxima caesariensis:bri¬¬
tannia prima: britannia secunda: In illyricum ab
ore maritimo paulatim regressi sumus. Leuinius cõ¬
sul adriacum atque lonicum mare primus ingressuᷤ
maritimas obtinuit ciuitates. Creta per Metellu
proconsulem qui creticus dictus est prouincia facta
est. Crȩcis infidem nostram confugientib ad achaiã
accessimus. Athenienses aduersus Philippum Ma-¬
cedonum sẽgem auxilium nostrum petierunt libeã
diu subamicis nostris Achaia fuit: Ad extremum
legatis rom. apud corinthum uiolatis per lucium nu¬
mium cons̃s. capta Corintho Achaia omnis obtenta ẽ.
Epirotae qui aliquando cum sege Pyrro etiam ad
Italiam transire presumpserant uicti atque Thies

Expanded text:
pulana, Aquitaniae duae, Alpes Graiae, Maxima Sequanorum, Germaniae duae, Belgicae duae, Lugdunensis duae; in Brittania, Maxima Caesariensis, Flauia Caesariensis, Brittania prima, Brittania secunda. Illyricum ab ore maritimo paulatim adgressi sumus. Laeuinus consul Hadriaticum atque Ionium mare primus ingressus maritimas obtinuit ciuitates. Creta per Metellum proconsulem, qui Creticus dictus est, prouincia facta est. Graecis in fidem nostram confugientibus ad Achaiam accessimus. Athenienses aduersum Philippum, Macedonum regem, auxilium nostrum petiuerunt. Libera diu sub amicitiis nostris Achaia fuit, ad extremum legatis Romanorum apud Corinthum uiolatis per Lucium Mummium proconsulem capta Corintho Achaia omnis obtenta est. Epirotae, qui aliquando cum Pyrrho rege etiam ad Italiam transire praesumpserant, uicti ac Thes
Abbreviated transcription (Latin):
clarissima. Reliqua est ora mauritaniae exterior:
& in finem sui fastigiantis se africae nouissimus an¬
gulus u̾sdem opibo: sed minus diues. Caeterum solo
etiam ditior & adeo fertilis est ut frugum genera
non cum serantur modo benignissime procreet:
sed quaedam profundat etiam nota. Hic Anthes
regnasse dicitur & signum quod fabulae claru
prorsus ostenditur collis modicus resupini homi-¬
nis imagine iacentis illius ut incolae ferunt tum¬
ulus. unde ubi aliqua pars eruta est solent imbreᷤ
spargi. & donec effossa repleantur eueniunt homi-¬
num per syluas frequentant minus ꝗͣ quos modo
diximus uagi pars. In urbib habitant quarum ut
inter paruas opulentissimae habentur procul amaĩ
Culdano: Dulbritania propius autem sala & lixio
flumini luno proxima. Utra est Colonia & fluuius
Ciria & unde initium fecimus ampelusia in nostri
iam fretum uergens. Promontorium operis huiuᷤ¬

Expanded text:
clarissimum. Reliqua est ora Mauretaniae exterior, clarissimum. Reliqua est ora Mauretaniae exterior, et in finem sui fastigantis se Africae novissimus angulus, isdem opibus sed minus dives. Ceterum solo etiam ditior et adeo est fertilis, ut frugum genera non cum serantur modo benignissime procreet, sed quaedam profundat etiam non sata. Hic Antaeus regnasse dicitur et signum quoque fabulae clarum prorsus ostenditur collis modicus resupini hominis imagine iacentis, illius ut incolae ferunt tumulus: unde ubi aliqua pars eruta est solent imbres spargi, et donec effossa repleantur eveniunt. Hominum pars silvas frequentant, minus quam quos modo diximus vagi, pars in urbibus agunt, quarum ut inter parvas opulentissimae habentur procul a mari Gilda, Volubilis, Banasa, propius autem Sala et Lixos flumini Lixo proxima. Vltra est colonia et fluvius Gna et unde initium fecimus Ampelusia in Nostrum iam fretum vergens promontorium, operis huiu
Abbreviated transcription (Latin):
tentes magis campi quam ut prospici possint. panui
Satẏrorumq hinc opinio causae fidem cepit: quod cũ
in his nihil culti sit nulle habitantium sedes nulla
uestigia solitudo indiem uasta: & silentium uastius
nocte crebri ignes micant: & ueluti castra late iacẽ¬
tia ostenduntur: crepant cymbala & tympana: au¬
diunturque tibiae sonantes maius humanis: tunci
rursus aethiopes nec iam dites quos diximus nec ita
corporib similes: sed minores incultique sunt &
nomine hesperio: inhorum finib fons est quemi
Nili esse aliqua credibile est: Nuchul ab incolis di¬
citur & uideri potest non alio nomine appellari:
sed a barbaro ore corruptus aliter pirum & min¬
ora quidem eiusdem tamen generis animalia aliis
omnib in oceanum uergentib solus in mediam. re-¬
gionem adorientem abit & quonam exeat incertu
est. Inde colligitur Nilum hoc fonte conceptum i¬
actumq aliquam diu perinuia. & ideo ignotum itẽ

Expanded text:
tentes magis campi quam ut perspici possint ‹Aegi›panum tentes magis campi quam ut perspici possint ‹Aegi›panum Satyrorumque. hinc opinio causae fidem cepit, quod cum in his nihil culti sit, nullae habitantium sedes, nulla vestigia, solitudo in diem vasta et silentium vastius, nocte crebri ignes micant et veluti castra late iacentia ostenduntur, crepant cymbala et tympana, audiunturque tibiae sonantes maius humanis. CAPUT 84 Tunc rursus Aethiopes, nec iam dites quos diximus, nec ita corporibus similes, sed minores incultique sunnomine Hesperioe. in horum finibus fons est quem Nili esse aliqua credibile est: Nuchul ab incolis dicitur, et videri potest non alio nomine adpellari sed a barbaro ore corruptus. Alit et papyrum et minora quidem eiusdem tamen generis animalia. Aliis amnibus in oceanum vergentibus solus in mediam regionem et ad orientem abit, et quonam exeat, incertum est. Inde colligitur Nilum hoc fonte conceptum actumque aliquandiu per invia et ideo ignotum, iterum