comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
graue sit aut parum. nunquid rursus qui accepturus est aut
fastidiat aut non capiat. Urbem cuidam alexander donauit ue¬
sanus & qui nihil animo nisi grande conciperet: cumq ille cui do¬
nabatur. se ipsum mensus tanti muneris inuidiam refugisset. di¬
cens non conuenire fortune sue: non quero inquit quid te deceat
accipere: sed quid me dare. Animosa uox uidetur & cum sit regia
tamen est stultissima. Nihil per se quenquam decet. Refert᷑¬
ͥ quid & cui quando quare ubi & cetera: sine quibus facti ratio
non constabit: tumidissimum animal si illum accipere hoc non
decet nec te dare. Nabetur personarum ac dignitatum ratio:
& cum sit ubique uirtutis modus: eque peccat quod excedit. ꝗͣ
quod deficit. Liceat istud sane tibi & te in tantum fortuna su¬
stulerit ut congiaria tua urbes sint: quas quanto maioris animi
fuit non capere ꝗͣ spargere: est tamen aliquis minor ꝗͣ in sinu

Expanded text:
grave sit aut parum, numquid rursus, qui accepturus est, aut grave sit aut parum, numquid rursus, qui accepturus est, aut fastidiat aut non capiat. Urbem cuidam Alexander donabat, vesanus et qui nihil animo nisi grande conciperet. Cum ille, cui donabatur, se ipse mensus tanti muneris invidiam refugisset dicens non convenire fortunae suae : " Non quaero," inquit, " quid te accipere deceat, sed quid me dare." Animosa vox videtur et regia, cum sit stultissima. Nihil enim per se quemquam decet ; refert, qui det, cui, quando, quare, ubi, et cetera, sine quibus facti ratio non constabit. Tumidissimum animal ! Si illum accipere hoc non decet, nec te dare; habetur personarum ac dignitatium portio et, cum sit ubique virtus modus, aeque peccat, quod excedit, quam quod deficit. Liceat istud sane tibi et te in tantum fortuna sustulerit, ut congiaria tua urbes sint quas quanto maioris animi fuit non capere quam spargere ! : est tamen aliquis minor, quam in sinu
Abbreviated transcription (Latin):
quentissime. ut nihil intersit inter odium & beneficium. Nunꝗͦ
inturpitudinem nostram reditura tribuamus: cum summa ami¬
citie sit amicum sibi equare: utrique consulendum est. Dabo
egenti: sed ut ipse non egeam succurram perituro: sed ut ipse
non peream. Nisi futurus ero magni hominis aut magne rei
merces: nullum beneficium dabo quod turpiter peterem: nec
exiguum dilatabo: nec magna pro paruis accipi patiar. Nam
ut qui quod dat imputat gratiam destruit: ita qui quantum
det ostendit munus suum commendat non exprobrat. Re¬
spiciende sunt cuique facultates sue uiresq: ne aut plus preste¬
mus ꝗͣ possumus: aut minus. Estimanda est eius persona cui dam¬
us:quedam enim minora sunt ꝗͣ ut exire a magnis uiris debeant.
quedam accipiente maiora sunt. Utriusque itaꝙ personam con-¬
fer: & ipsum inter illas quod donabis examina: nunquid aut

Expanded text:
quentissime, ut nihil intersit inter odium et beneficium ? Numquam quentissime, ut nihil intersit inter odium et beneficium ? Numquam in turpitudinem nostram reditura tribuamus. Cum summa amicitiae sit amicum sibi aequare, utrique simul consulendum est. Dabo egenti, sed ut ipse non egeam ; succurram perituro, sed ut ipse non peream, nisi si futurus ero magni hominis aut magnae rei merces. Nullum beneficium dabo, quod turpiter peterem. Nec exiguum dilatabo nec magna pro parvis accipi patiar ; nam ut qui, quod dedit, imputat, gratiam destruit, ita qui, quantum det, ostendit, munus suum commendat, non exprobrat. Respiciendae sunt cuique facultates suae viresque, ne aut plus praestemus, quam possumus, aut minus. Aestimanda est eius persona, cui damus ; quaedam enim minora sunt, quam ut exire a magnis viris debeant, quaedam accipiente maiora sunt. Utriusque itaque personam confer et ipsum inter illas, quod donabis, examina, numquid aut danti
Abbreviated transcription (Latin):
oderit a quo indamnum & periculum adiutus est: Exorari in
pernitiem rogantium seua bonitas est.Quemadmodum pulcher¬
rimum opus est etiam inuitos nolentesq: seruare. Ita rogantibus
pestifera largiri blandum & affabile odium est: beneficium demus
quod in usumagis ac magis placeat: quod nunquam in malum
uertat: pecuniam non dabo quam numeraturum adultere sciã:
nec in societate turpis facti aut consilii inueniar:si potero re¬
uocabo: sin minus non adiuuabo scelus:sin nullum ira quo nõ
debet impellit: siue ambitionis calor abducit atutis: siue illum
malum uires a semet ipso sibi inferri non patiar: nec committã
ut possit quandoq dicere. Ille amando me occidit. Sepe nihil
interest inter amicorum munera & hostium uota. Quicquid
illi accidere optant in id horum intempestiua indulgentia
impellit atq instituit. Quid autem turpius ꝗͣ quod euenit fre¬

Expanded text:
oderit, a quo in damnum ac periculum suum adiutus est ? Exorari in oderit, a quo in damnum ac periculum suum adiutus est ? Exorari in perniciem rogantium saeva bonitas est. Quemadmodum pulcherrimum opus est etiam invitos nolentesque servare, ita rogantibus pestifera largiri blandum et adfabile odium est. Beneficium demus, quod in usu magis ac magis placeat, quod numquam in malum vertat. Pecuniam non dabo, quam numeraturum adulterae sciam, nec in societate turpis facti aut consilii inveniar ; si potero, revocabo, si minus, non adiuvabo scelus. Sive illum ira, quo non debebit, impellet, sive ambitionis calor abducet a tutis, in nullum malum vires a me sumere ipso1 patiar nec committam, ut possit quandoque dicere : " Ille amando me occidit." Saepe nihil interest inter amicorum munera et hostium vota; quidquid illi accidere optant, in id horum intempestiva indulgentia impellit atque instruit. Quid autem turpius quam quod evenit fre
Abbreviated transcription (Latin):
mus: nec despicere ꝗͣ pernitiosa sunt libet: quia iudicium inter¬
pellat affectus. Sed cum subsedit cupiditas cum impetus ille fla¬
grantis animi qui consilium fugat cecidit: detestamur pernitio¬
sos malorum munerum actores: ut frigida egris negamus: & lu-¬
gentibus ac sibi iratis ferrum: aut amentibiis quicquid usuros
contra ardor petit: sic omnium que nocitura sunt impense ac
summisse non nunquam etiam miserabiliter rogantibus perseue¬
rabimus non dare: cum mitia beneficiorum suorum spectare:
tum etiam exitus decet: & ea dare que non tantum accipere sed
metiam accepisse delectet. Multi sunt qui dicant scio hoc illi non
profuturum: sed quid faciam : rogat: resistere precibus eius nõ
possum: uiderit de se non de me queretur: falsum est:immo de
te & merito quidem:cum enim admentem bonam redierit:cũ
accessio illa que mentem in flammabat se remiserit: quid ni eũ

Expanded text:
mus, nec dispicere, quam perniciosa sunt, licet, quia iudicium intermus, nec dispicere, quam perniciosa sunt, licet, quia iudicium interpellat adfectus ; sed cum subsedit cupiditas, cum impetus ille flagrantis animi, qui consilium fugat, cecidit, detestamur perniciosos malorum munerum auctores. Ut frigidam aegris negamus et lugentibus ac sibi iratis ferrum, ut amentibus, quidquid contra se usurus ardor petit, sic omnino, quae nocitura sunt, impense ac summisse,non numquam etiam miserabiliter rogantibus perseverabimus non dare. Cum initia beneficiorum suorum spectare tum etiam exitus decet et ea dare, quae non tantum accipere, sed etiam accepisse delectet. Multi sunt, qui dicant : " Scio hoc illi non profuturum, sed quid faciam ? Rogat, resistere precibus eius non possum ; viderit : de se, non de me queretur." Falsum est : immo de te et merito quidem; cum ad mentem bonam redierit, cum accessio illa, quae animum inflammabat, remiserit, quidni eum
Abbreviated transcription (Latin):
quid das corrumpis. Libet itaq interrogare quid se tantopere
resupinet: quid uultum habitumq oris peruertat: ut malit per¬
sonam habere ꝗͣ faciem: Iocunda sunt que humana fronte cer¬
te leni placidaꝙ tribuuntur. Que cum daret mihi superior non
exultauit supra me: sed qua potuit facie benignissimus fuit. De¬
scenditq in equum & detraxit muneri suo pompam: si obseruauit
idoneum tempus ut in occasione potiusꝗͣ in necessitate succurre¬
ret. Uno modo istis persuadebimus ne beneficia sua insolentia
perdant: si ostenderimus non ideo uideri maiora quo tumultuo¬
sius data sunt: nec ipsos quidem obhoc uideri posse cuiquam ma¬
iores uanam esse superbie magnitudinem & que in odium etiã
Iamanda perducat. Sunt quedam nocitura impetrantibus: que¬
I non dare sed negare beneficium est. Estimabimus itaq utilita¬
tem potiusꝗͣ uoluntatem petentium. Sepe enim uitia concupisci¬

Expanded text:
quid das, corrumpis. Libet itaque interrogare, quid se tanto opere quid das, corrumpis. Libet itaque interrogare, quid se tanto opere resupinet, quid vultum habitumque oris pervertat, ut malit personam habere quam faciem ? Iucunda sunt, quae humana fronte, certe leni placidaque tribuuntur, quae cum daret mihi superior, non exultavit supra me, sed quam potuit benignissimus fuit descenditque in aequum et detraxit muneri suo pompam, sic observavit idoneum tempus, ut in occasione potius emam in necessitate succurreret. Uno modo istis persuadebimus, ne beneficia sua insolentia perdant, si ostenderimus non ideo videri maiora, quod tumultuosius data sunt ; ne ipsos quidem ob id cuiquam posse maiores videri; vanam esse superbiae magnitudinem et quae in odium etiam amanda perducat. Sunt quaedam nocitura impetrantibus, quae non dare sed negare beneficium est ; aestimabimus itaque utilitatem potius quam voluntatem petentium. Saepe enim noxia concupisci
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisse: ita prorsus quid hic contumeliosum est: siuir consularis
aurum & margaritas osculatus est: Alioquin nullam partem
incorpore eius electurus quam purius oscularetur. Nomo natus
in hoc ut mores libere ciuitatis persica seruitute imitaret parum
iudicauit: si senator senex summissis honoribus in conspectu prĩ¬
cipum supplex sibi eo more iacuisset quo hostes uicti hostibus iacu-¬
ere: inuenit aliquid infra genua quo detruderet libertatem. Num
hoc est rempublicam calcare : & quidem licite dicet aliquis non
ad rem pertinere utrum sinistro uel dextro pede. Parum enim
fede insolens furioseq fuerat: qui de capite uiris consularis socca¬
Osuperbia magne fortune stultissimum malum: ut a te accipere ni¬
hil iuuat: ut omne beneficium in iniuriam conuertis: ut te om¬
nia dedecent: quoq altius malis te subleuasti: hoc depressior es:
ostendisq te non noscere ista bona quibus tantum inflaris: quic¬

Expanded text:
voluisse. Ita prorsus : quid hic contumeliosum est, si vir consularis voluisse. Ita prorsus : quid hic contumeliosum est, si vir consularis aurum et margaritas osculatus est alioquin nullam partem in corpore eius electurus, quam purius oscularetur ? Homo natus in hoc, ut mores liberae civitatis Persica servitute mutaret, parum iudicavit, si senator, senex, summis usus honoribus in conspectu principum supplex sibi eo more iacuisset, quo hostes victi hostibus iacuere ; invenit aliquid infra genua, quo libertatem detruderet ! Non hoc est rem publicam calcare, et quidem, licet id aliquis non putet ad rem pertinere, sinistro pede ? Parum enim foede furioseque insolens fuerat, qui de capite consularis viri soccaO superbia, magnae fortunae stultissimum malum ! Ut a te nihil accipere iuvat ! Ut omne beneficium in iniuriam convertis! Ut te omnia dedecent ! Quoque altius te sublevasti, hoc depressior es ostendisque tibi non datum adgnoscere ista bona, quibus tantum inflaris ; quid
Abbreviated transcription (Latin):
ditio est. Nunquid ulla maiora possunt esse ꝗͣ que in liberos patres
conferunt: Nec tamen irrita sunt si in infantia deserantur. ni¬
si longa pietas munus suum nutrit: eadem ceterorum beneficioꝵ
conditio est: nisi illa adiuueris perdes. Parum est dedisse. fouen¬
da sunt. Si gratos uis habere quos obligas: non tantum des oportet
beneficia sed ames. Precipue ut dixi parcamus auribus. Ad mo¬
nitio tedium facit. exprobratio odium. Nihil eque in beneficio
dando uitandum est ꝗͣ superbia. Quid opus est arrogantia uul-¬
tus: quid tumore uerborum: ipsa reste extollit: detrahenda est
inanis iactatio. Res loquentur nobis tacentibus. Non tantum
dedit uitam pompeio peno sidat qui non aufert: deinde absolu¬
to & agenti gratias porrexit osculandum sinistrum pedem. Qui
excusant & negant id insolentie causa factum aiunt: socculum
auratum: immo aureum margaritis distinctum ostendere eũ

Expanded text:
dicio est. Numquid ulla maiora possunt esse, quam quae in liberos patres dicio est. Numquid ulla maiora possunt esse, quam quae in liberos patres conferunt ? Haec tamen irrita sunt, si in infantia deserantur, nisi longa pietas munus suum nutrit. Eadem ceterorum beneficiorum condicio est : nisi illa adiuveris, perdes; parum est dedisse, fovenda sunt. Si gratos vis habere, quos obligas, non tantum des oportet beneficia, sed ames. Praecipue, ut dixi, pareamus auribus ; admonitio taedium facit, exprobratio odium. Nihil aeque in beneficio dando vitandum est quam superbia. Quid opus arrogantia vultus, quid tumore verborum? Ipsa res te extollit. Detrahenda est inanis iactatio; res loquentur nobis tacentibus. Non tantum dedit vitam Pompeio Penno, si dat, qui non aufert ; deinde absoluto et agenti gratias porrexit osculandum sinistrum pedem. Qui excusant et negant id insolentiae causa factum, aiunt socculum auratum, immo aureum, margaritis distinctum ostendere eum
Abbreviated transcription (Latin):
taceat. narret qui accepit. Dicetur enim quod illi iactanti ubique¬
cunque narrasti. Quid opus est eloqui: quid alienum occupare of¬
ficium: est qui istud honestius facere possit. quo narrante & hoc la¬
udabitur quod ipse non narras. Ingratum me iudicas si istud te
tacente nemo sciturus est: quod adeo non est committendum ut
etiam siquis coram nobis narrabit respondendum sit. Dignissimus
quidem ille est maioribus beneficiis. sed & ego magis uelle me scio
omnia illi prestare ꝗͣ ad huc prestitisse: & hec ipsa non uernaliter
nec ea figura qua quidam reiciunt: que ad se magis uolunt attrahe¬
re. Deinde adicienda omnis humanitas. Perdet agricola quod spar¬
sit si labores suos destituit in semine. Multa cura sata perducuntꝰ
ad segetem. Nihil in fructum peruenit quod non a primo usque
ad ultimum equalis cultura prosequitur: eadem beneficiorum cõ¬

Expanded text:
taceat, narret, qui accepit. Dicetur enim, quod illi ubique iactanti taceat, narret, qui accepit. Dicetur enim, quod illi ubique iactanti cumque narrasti." Quid opus est eloqui, quid alienum occupare officium ? Est, qui istud facere honestius possit, quo narrante et hoc laudabitur, quod ipse non narras. Ingratum me iudicas, si istud te tacente nemo sciturus est ! Quod adeo non est committendum, ut etiam, si quis coram nobis narrabit, respondendum sit : " Dignissimus quidem ille est maioribus beneficiis, sed ego magis velle me scio omnia illi praestare quam adhuc praestitisse " ; et haec ipsa non verniliter nec ea figura, qua quidam reiciunt, quae magis ad se volunt adtrahere. Deinde adicienda omnis humanitas. Perdet agricola, quod sparsit, si labores suos destituit in semine; multa cura sata perducuntur ad segetem ; nihil in fructum pervenit, quod non a primo usque ad extremum aequalis cultura prosequitur. Eadem beneficiorum con
Abbreviated transcription (Latin):
dicaturus sum: illi me dedisse: cum inter prima precepta ac ma¬
xime necessaria sit.ne unquam ex probrem:immo ne admoneã
quidem. Hec enim beneficii inter duos lex est: alter statim dati¬
obliuisci debet alter accepti nunquam. Lacerat animum & pre¬
mit frequens meritorum commemoratio licet exclamare quod ille
triumuirali proscriptione seruatus a quodam cesaris amico exclam¬
auit: cum superbiam eius ferre non posset: redde me cesari quousq
dices ego te seruaui: ego te eripui morti: Istud si meo arbitrio me¬
mini uita est: si tuo mors est. Nihil tibi debeo si me seruasti ut ha¬
bere quem ostenderes: quousque me circunducis : quousque obliui-¬
sci me fortune mee non sinis: Semel intriumpho ductus essem: nõ
est dicendum quid tribuerimus. qui admonet repetit non est instã¬
dum: non est memoria reuocanda nisi ut aliud dando prioris ad¬
moneas: ne aliis quidem narrare debemus. Qui dedit beneficium

Expanded text:
sum iudicaturus me dedisse, cum inter prima praecepta ac masum iudicaturus me dedisse, cum inter prima praecepta ac maxime necessaria sit, ne umquam exprobrem, immo ne admoneam quidem. Haec enim beneficii inter duos lex est : alter statim oblivisci debet dati, alter accepti numquam. Lacerat animum et premit frequens meritorum commemoratio. Libet exclamare, quod ille triumvirali proscriptione servatus a quodam Caesaris amico exclamavit, cum superbiam eius ferre non posset : " Redde me Caesari! " Quousque dices : " Ego te servavi, ego eripui morti " ? Istud, si meo arbitrio memini, vita est ; si tuo, mors est. Nihil tibi debeo, si me servasti, ut haberes, quem ostenderes. Quousque me circumducis ? Quousque oblivisci fortunae meae non sinis ? Semel in triumpho ductus essem! Non est dicendum, quid tribuerimus ; qui admonet, repetit. Non est instandum, non est memoria renovanda, nisi ut aliud dando prioris admoneas. Ne aliis quidem narrare debemus ; qui dedit beneficium,
Abbreviated transcription (Latin):
sumptum ad necessarios usus clam succurrendum esse iudicasset
puluino eius ignoranti sacculum subiecit ut homo inutiliter ue¬
recundus quod desiderabat inueniret potius ꝗͣ acciperet. Quid ergo
ille nesciet a quo acceperit: primum nesciet si hoc ipsum benefi¬
cii pars est.Deinde alia multa faciam multa tribuam: perque
intelligat & illius auctorem: denique ille nesciet accepisse se:ego
sciam me dedisse: parum est inquis. parum si fenerare cogitas.
sed si dare quo genere accipienti maxime profuturum essẽt dabis.
contentus eris te teste: alioquin non bene facere delectat: sed ui-¬
si honestius: si gratius: non in aliam partem adhibis. Uolo sciat.
ita tu hominem non seruabis in tenebris: non nego quotiens pa¬
titur respiciendum gaudium ex accipientis uoluntate. Sin ad¬
iuuare illum & oportet & pudet: si quod prestamus offendit nisi
absconditur. beneficium in aperta non mitto. Quid ni ego illi in

Expanded text:
sumptum ad necessarios usus, clam succurrendum iudicasse ; sumptum ad necessarios usus, clam succurrendum iudicasse ; pulvino eius ignorantis sacculum subiecit, ut homo inutiliter verecundus, quod desiderabat, inveniret potius quam acciperet. " Quid ergo ? ille nesciet, a quo acceperit ? " Primum nesciat, si hoc ipsum beneficii pars est ; deinde multa alia faciam, multa tribuam, per quae intellegat et illius auctorem ; denique ille nesciet accepisse se, ego sciam me dedisse. " Parum est," inquis. Parum, si fenerare cogitas ; sed si dare, quo genere accipienti maxime profuturum erit, dabis. Contentus eris te teste ; alioqui non bene facere delectat sed visi honestius, si gratius, non in aliam partem abibis ? " Volo sciat." Ita tu hominem non servabis in tenebris ? Non nego, quotiens patitur res, respiciendum gaudium ex accipientis voluntate ; sin adiuvari illum et oportet et pudet, si, quod praestamus, offendit, nisi absconditur, beneficium in acta non mitto. Quidni ? ego illi non
Abbreviated transcription (Latin):
effugere tiberius ne hoc quidem modo quod putabat potuit. Nam
aliquot postea qui idem rogarent inuenti sunt: quos omnes in se
dedit: non est illud liberalitas censura est: auxilium est: princi-¬
pale tributum est. Beneficium non est cuius meminisse sine ru¬
bore non possum. Ad iudicem missus sum ut impetrarem: cau-¬
sam dixi. Precipiunt itaq omnes auctores sapientie quedam
beneficia palam danda: quedam secreto. palam que consequi'
gloriosum est: ut militaria dona: ut honores & quicquid aliud
notitia pulchrius fit. Rursus que non producunt nec honestio¬
rem faciunt sed succurrunt infirmitati: egestati: ignominie:
tacite danda sunt: ut nota sint solis quibus prosunt. Interdum
etiam ipse qui iuuatur fallendus est ut habeat: nec aquo accepe¬
rit sciat. Archesilaum aiunt amico pauperi & paupertatem dis¬
simulanti: egro autem & ne hoc quidem confitenti deesse sibi in

Expanded text:
" effugere Tiberius ne hoc quidem modo, quod vitabat, potuit ; nam " effugere Tiberius ne hoc quidem modo, quod vitabat, potuit ; nam aliquot postea, qui idem rogarent, inventi sunt, quos omnes iussitdedit." Non est illud liberalitas, censura est. Auxilium est, principale tributum est ; beneficium non est, cuius sine rubore meminisse non possum. Ad iudicem missus sum ; ut impetrarem, causam dixi. Praecipiunt itaque omnes auctores sapientiae quaedam beneficia palam danda, quaedam secreto. Palam, quae consequi gloriosum, ut militaria dona, ut honores et quidquid aliud notitia pulchrius fit; rursus, quae non producunt nec honestiorem faciunt, sed succurrunt infirmitate egestati, ignominiae, tacite danda sunt, ut nota sint solis, quibus prosunt. Interdum etiam ipse, qui iuvatur, vel fallendus est, ut habeat nec, a quo acceperit, sciat. Arcesilan aiunt amico pauperi et paupertatem suam dissimulanti, aegro autem et ne hoc quidem confitenti deesse sibi in
Abbreviated transcription (Latin):
rienti accipere necessarium est: esse tamen acerbum. Fiberius cesar
rogatus a nepote .M. elio ut eri alieno eius nomine succurreret
edere illum sibi nomina creditorum iussit. hoc non est donare:
sed creditores uocare. Cum edita essent. scripsit nepoti iussisse se
pecuniam solui adiecta contumeliosa admonitione: effecit ut ne¬
pos nec es alienum haberet nec beneficium: liberauit illum a credi¬
toribus sibi non obligauit. Aliquid tiberius secutus est. puto no¬
luit plures esse qui idem rogaturi concurrerent. ista fortasse ef.¬
ficax ratio fuerit adhominum improbas cupiditates pudore re¬
primendas. Beneficium uero danti tota alia sequenda est uia.
Omni genere quod des quo sit acceptabilius adornandum est: hoc
uero non est beneficium dare: deprehendere est: & ut intransitu
de hac quoque parte dicam quid sentiam: ne principi quidem sa-¬
tis decorum est donare ignominie causa: tamen inquit

Expanded text:
rienti accipere necessarium sit, esse acerbum. Ti. Caesar rienti accipere necessarium sit, esse acerbum. Ti. Caesar rogatus a Nepote Mario praetorio, ut aeri alieno eius succurreret, edere illum sibi nomina creditorum iussit ; hoc non est donare sed creditores convocare. Cum edita essent, scripsit Nepoti iussisse se pecuniam solvi adiecta contumeliosa admonitione. Effecit, ut Nepos nec aes alienum haberet nec benefidum; liberavit illum a creditoribus, sibi non obligavit. Aliquid Tiberius secutus est ; puto, noluit plures esse, qui idem rogaturi concurrerent. Ista fortasse efficax ratio fuerit ad hominum improbas cupiditates pudore reprimendas, beneficium vero danti tota alia sequenda est via. Omni genere, quod des, quo sit acceptatius, adornandum est. Hoc vero non est beneficium dare, deprehendere est. Et ut in transitu de hac quoque parte dicam, quid sentiam, ne principi quidem satis decorum est donare ignominiae causa. " Tamen," inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
dit & tempus & argumentum amice uoluntatis: tarde uelle
nolentis est.In omni negocio liberalis non minima portio est.
quomodo quidq aut dicatur aut fiat. Multum celeritas fecit.
multum abstulit mora. Sicut in telis eadem ferri uis est: sed
infinitum interest utrum excusso lacerto torqueantur an ne¬
missa manu effluant: gladius idem & stringit & perforat: ꝗͣ pres¬
so articulo uenerit refert: sic idem est quod datur: sed interest
quomodo detur: ꝗͣ dulce ꝗͣ pretiosum est sigratias sibi agi non
est passus. qui dedit: si dedisse dum dat oblitus est:nam corripe¬
re eum cum maxime aliquid prestes dementia est: & in serere con¬
tumeliam meritis. Itaq non sunt exasperanda beneficia nec
quicquam illis triste miscendum: etiam siquid erit de quo uelis ad¬
monere: aliud tempus eligito. Fabius uerrucosus beneficium ab-
homine duro aspere datum panem lapidosum uocabat: quem exu-¬

Expanded text:
dit, et tempus et argumentum amicae voluntatis ; tarde velle dit, et tempus et argumentum amicae voluntatis ; tarde velle nolentis est. In omni negotio. Liberalis, non minima portio est, quomodo quidque aut dicatur aut fiat. Multum celeritas adiecit, multum abstulit mora. Sicut in telis eadem ferri vis est, sed infinitum interest, utrum excusso lacerto torqueantur an remissa manu effluant, gladius idem et stringit et transforat, quam presso articulo venerit, refert, ita idem est, quod datur, sed interest, quomodo detur. Quam dulce, quam pretiosum est, si gratias sibi agi non est passus, qui dedit, si dedisse, dum dat, oblitus est ! Nam corripere eum, cui cum maxime aliquid praestes, dementia est et inserere contumeliam meritis. Itaque non sunt exasperanda beneficia nec quicquam illis triste miscendum. Etiam si quid erit, de quo velis admonere, aliud tempus eligite. Fabius Verrucosus beneficium ab homine dure aspere datum panem lapidosum vocabat, quem esu
Abbreviated transcription (Latin):
ma quod ille comicus dixit. Quid tu non intelligis tantum te gra¬
tie demere quantum more adicis : inde ille uoces quas ingenus
dolor exprimit: facito siquid facis & nihil tanti est.Malo iam
neges ubi in tedium ad ductus animus est. incipit beneficium
est que trahit penam & misericordie genus est cito occidere:
quia tormentum ultimum finem sui secum affert: & quod an¬
tecedit tempus maxima uenturi supplicii pars est: ita maior est
muneris gratia quo minus diu pependit. Est enim bonarum re¬
rum sollicita expectatio: & cum plurima beneficia remedium ali¬
cuius rei afferant. qui aut diutius torqueri patitur quem pro¬
tinus potest liberare: aut tardius gaudere beneficio suo mantis
affert: omnis benignitas properat᷑. & proprium est libenter¬
libenter facientis cito facere. Qui tarde & diem dedie extra¬
hens profuit: non ex animo fecit.ita duas res maximas perdi¬

Expanded text:
ma, quod ille comicus dixit : Quid ? tu non intellegis tantum te grama, quod ille comicus dixit : Quid ? tu non intellegis tantum te gratiae demere, quantum morae adicis ? Inde illae voces, quas ingenuus dolor exprimit : " Fac, si quid facis " et: " Nihil tanti est ; malo mihi iam neges." Ubi in taedium adductus animus incipit beneficium est, quae trahit poenam, et misericordiae genus est cito occidere, quia tormentum ultimum finem sui secum adfert, quod antecedit tempus, maxima venturi supplicii pars est, ita maior est muneris gratia, quo minus diu pependit. Est enim etiam bonarum rerum sollicita expectatio, et eum plurima beneficia remedium alicuius rei adferant, qui aut diutius torqueri patitur, quem protinus potest liberare, aut tardius gaudere, beneficio suo manus adfert. Omnis benignitas properat, et proprium est libenter facientis cito facere ; qui tarde et diem de die extrahens profuit, non ex animo fecit. Ita duas res maximas perdi
Abbreviated transcription (Latin):
per multorum manus teritur: ex quo gratie minimum apud pro¬
mittentem remanet: quia auctori detrahit quisquis post illum
rogandus est. Noc itaq cure habebis si grate extimari que presta¬
bis uoles: ut beneficia tua illibata ut integra ad eos quibus promis¬
sa sunt ueniant. sine ulla quod aiunt deductione. Nemo illa inter¬
cipiat. nemo detineat. Nemo in eo quod daturus est gratiam
suam facere potest ut non tuam minuat:nihil eque amarum ꝗͣ
diupendere. Equiore quidem animo ferunt precidi spem suam
ꝗͣ trahi. Plerisq autem hoc uitium est ambitione praua differẽ¬
di promissa. ne minor sit rogantium turba: quales regie poten¬
tie ministri sunt. quos delectat superbie sue longum spectaculũ.
minusq se iudicant posse: nisi diu multumq singulis quid possint
ostenderunt. Nihil confestim nihil semel faciunt: in iurie il¬
lorum precipites lenta beneficia sunt.Quare uerissimum existi¬

Expanded text:
per multorum manus teritur, ex quo gratiae minimum apud proper multorum manus teritur, ex quo gratiae minimum apud promittentem remanet, quia auctori detrahit, quisquis post illum rogandus est. Hoc itaque curae habebis, si grate aestimari, quae praestabis, voles, ut beneficia tua inlibata, ut integra ad eos, quibus promissa sunt, perveniant, sine ulla, quod aiunt, deductione. Nemo illa intercipiat, nemo detineat ; nemo in eo, quod daturus es, gratiam suam facere potest, ut non tuam minuat. Nihil aeque amarum quam diu pendere; aequiore quidam animo ferunt praecidi spem suam quam trahi. Plerisque autem hoc vitium est ambitione prava differendi promissa, ne minor sit rogantium turba, quales regiae potentiae ministri sunt, quos delectat superbiae suae longum spectaculum, minusque se iudicant posse, nisi diu multumque singulis, quid possint, ostenderint. Nihil confestim, nihil semel faciunt; iniuriae illorum praecipites, lenta beneficia sunt. Quare verissimum existi
Abbreviated transcription (Latin):
mum meum libuit: postea quicquid desiderabis iure tuo exiges.
s emel rusticitati tue ignoscitur. Sic efficies ut animum tuum plu¬
ris extimet ꝗͣ illud quicquid est ad quod petendum uenerat: tũc
est summa uirtus tribuentis: tunc benignitas: ubi ille qui disces¬
sit dicet sibi. Magnum hodie lucrum feci: malo quod illum talẽ
inueni ꝗͣ si multiplicatum hoc ad me de quo loquebar alia uia per¬
uenisset. huic eius animo nunquam parem gratiam referam. At
plerique sunt qui beneficia asperitate uerborum & supercilio in
odium adducunt: eo sermone usi ea superbia ut impetrasse penite¬
at: alie deinde post rem promissam secuntur mone. Nihil est autẽ
acerbius ꝗͣ ubi quoque rogandum est impetrasti. Representanda
sunt beneficia que a quibusdam difficilius est accipere ꝗͣ impetrare.
Nic rogandus est ut admoneat ille ut consumet. Sic unum munus

Expanded text:
mum meum libuit ; postea, quidquid desiderabis, tuo iure exiges ; mum meum libuit ; postea, quidquid desiderabis, tuo iure exiges ; semel rusticitati tuae ignoscitur." Sic efficies, ut animum tuum pluris aestimet quam illud, quidquid est, ad quod petendum venerat. Tune est summa virtus tribuentis, tunc benignitas, ubi ille, qui discessit, dicet sibi : " Magnum hodie lucrum feci; malo, quod illum talem inveni, quam si multiplicatum hoc ad me, de quo loquebar, alia via pervenisset; huic eius animo numquam parem gratiam referam." At plerique sunt, qui beneficia asperitate verborum et supercilio in odium adducunt eo sermone usi, ea superbia, ut impetrasse paeniteat. Aliae deinde post rem promissam secuntur morae ; nihil autem est acerbius, quam ubi quoque, quod impetrasti, rogandum est. Repraesentanda sunt beneficia, quae a quibusdam accipere difficilius est quam impetrare. Hic rogandus est, ut admoneat, ille, ut consummet ; sic unum munus
Abbreviated transcription (Latin):
ne approbemus. Quemadmodum in egris ipsa oportunitas cibi sa¬
lutaris est: & aqua tempestiue data remedii locum obtinuit:ita ꝗͣ¬
uis leue ac uulgare beneficium sit si presto fuit: si proximam quanq
horam non perdidit multum sibi adiecit. gratiamq pretiosi sed len-¬
ti & diu cogitati muneris uincit. Qui tam parate facit non est du¬
bium quin libenter faciat: itaꝙ letus facit: & induit sibi animi sui
uultum: Ingentia quorundam beneficia silentium aut loquendi
tarditas imitata grauitatem & tristitiam corrumpit: cum promit¬
terent uultu negantium. Quanto melius est eligere bona uerba re¬
bus bonis: & predicatione humana benignaq commendare que
prestas ut ille se castiget quod tardior in rogando fuit: adicias li¬
cet familiarem querelam. Irascor tibi quod cum aliquid desideras¬
ses non olim me scire uoluisti quod tam diligenter rogasti: quod
quenquam adhibuisti. Ego uero gratulor mihi quod experiri ani-¬

Expanded text:
ne approbemus. Quemadmodum in aegris opportunitas cibi sane approbemus. Quemadmodum in aegris opportunitas cibi salutaris est et aqua tempestive data remedii locum obtinuit, ita, quamvis leve et vulgare beneficium est, si praesto fuit, si proximam quamque horam non perdidit, multum sibi adicit gratiamque pretiosi sed lenti et diu cogitati muneris vincit. Qui tam parate facit, non est dubium, quin libenter faciat ; itaque laetus facit et induit sibi animi sui vultum. Ingentia quorundam beneficia silentium aut loquendi tarditas imitata gravitatem et tristitiam corrupit, cum promitterent vultu negantium. Quanto melius adicere bona verba rebus bonis et praedicatione humana benignaque commendare, quae praestes ! Ut ille se castiget, quod tardior in rogando fuit, adicias licet familiarem querellam : " Irascor tibi, quod, cum aliquid desiderasses, non olim scire me voluisti, quod tam diligenter rogasti, quod quemquam adhibuisti. Ego vero gratulor mihi, quod experiri ani
Abbreviated transcription (Latin):
& suffundatur rubor: qui hoc tormentum remittit. multipli¬
 cat munus suum: non tulit gratis qui cum rogasset accepit.
uiris: nulla res carius constat ꝗͣ que precibus empta est. Uota
homines partius facerent si palam facienda essent. Adeo etiã¬
deos quibus honestissime supplicamus tacite malumus: & inter nos¬
metipsos precari. Molestum uerbum est & onerosum demisso uul¬
tu dicendum rogo. Huius facienda est amico gratia & cuicunq¬
quem amicum sis promerendo facturus: properet licet sero bene¬
ficium dedit qui roganti dedit. Ideo diuinanda cuiusque uolun-¬
tas: & cum intellecta est necessitate rogandi grauissima liberan¬
da est. illud beneficium iocundum uicturumq in animo scias qđ
obiuam uenit. Si non contigit preuenire plura rogantis uerba in¬
tercidamus ne rogati uideamur sed certiores facti statim promit¬
tamus: facturosq nos etiam anteꝗͣ interpellemur ipsa festinatio¬

Expanded text:
 suffundatur rubor, qui hoc tormentum remittit, multipli suffundatur rubor, qui hoc tormentum remittit, multiplicat munus suum. Non tulit gratis, qui, cum rogasset, accepit, um est, nulla res carius constat, quam quae precibus empta est. Vota homines parcius facerent, si palam facienda essent ; adeo etiadeos, quibus honestissime supplicamus, tacite malumus et intra nosmet ipsos precari. Molestum verbum est, onerosum, demisso vultu dicendum, rogo. Huius facienda est gratia amico et quemcumque amicum sis promerendo facturus ; properet licet, sero beneficium dedit, qui roganti dedit. Ideo divinanda cuiusque voluntas et, cum intellecta est, necessitate gravissima rogandi liberanda est; illud beneficium iucundum victurum in animo scias, quod obviam venit. Si non contigit praevenire, plura rogantis verba intercidamus ; ne rogati videamur sed certiores facti, statim promittamus facturosque nos, etiam antequam interpellemur, ipsa festinatio
Abbreviated transcription (Latin):
NSPICIAMUS LBERALIS UIRO¬
RUM OPTIME ID QUOD EXPAR¬
TESUPERIORE ADHUC SUPER¬
EST QUEMAD MODUMDANDUM
SIT BENEFICIUM: CUIUS REI EXPEDITISSIMAM
uideor monstraturus esse uiam: Sic demus quomodo uellemus
accipere. Ante omnia libenter cito sine ulla dubitatione. In¬
gratum est beneficium quod diu inter manus dantis hesit: qđ
quis egre dimittere uisus est: & sic dare tanquam sibi eriperet: ut¬
etiam siquid interuenit more euitemus omni modo ne deliberasse
uideamur: proximus est anegante qui dubitauit.: nullamq ini¬
uoluntas: qui nolentem se tribuisse ipsa cunctatione testatus
est non dedit sed aduersus male ducentem retinuit.Multi au¬
tem sunt quos liberales facit fortis infirmitas. Gratissima sunt
beneficia parata: facilia occurrentia. ubi nulla mora fuit nisi
in accipientis uerecundia. Optimum est desiderium antecede¬
re cuiusque proximum sequi: illud melius occupare anteꝗͣ ro¬
gemur: quia cum homini probo ad rogandum os concurrat.¬

Expanded text:
nspiciamus, Liberalis virorum optime, id quod ex priore parte adhuc superest, quemadmodum dandum sit beneficium ; cuius rei expeditissimam videor monstraturus viam : sic demus, quomodo vellemus accipere. Ante omnia libenter, cito, sine ulla dubitatione. Ingratum est beneficium, quod diu inter dantis manus haesit, quod quis aegre dimittere visus est et sic dare, tamquam sibi eriperet. Etiam si quid intervenit morae, evitemus omni modo, ne deliberasse videamur; proximus est a negante, qui dubitavit, nullamque inioluntas, quia nolentem se tribuisse ipsa cunctatione testatus est, non dedit sed adversus ducentem male retinuit ; multi autem sunt, quos liberales facit frontis infirmitas. Gratissima sunt beneficia parata, facilia, occurrentia, ubi nulla mora fuit nisi in accipientis verecundia. Optimum est antecedere desiderium cuiusque, proximum sequi. Illud melius, occupare ante quam rogemur, quia, cum homini probo ad rogandum os concurrat et
Abbreviated transcription (Latin):
NSCRIPTI MALEEITII SIT ACTIO.
QUIDAM NAUTRAGIO FACTO AMIS¬
SIS TRIBUS UIBERIS ET UXORE IN¬
CENDIO DOMUS: SUSPENDIT SE: PRECIDIT IILI QUI¬
dam ex pretereuntibus laqueum. Aliberato reus fit maleficii.
Res inquit liberos perdidi: utinam & illos ¶. Declamatio.¬

Expanded text:
nscripti maleficii sit actio. Quidam naufragio facto, amissis tribus liberis et uxore incendio domus, suspendit se. praecidit illi quidam ex praetereuntibus laqueum. a liberato reus fit maleficii. Tres, inquit, liberos perdidi. Vtinam et illos seruare po
Abbreviated transcription (Latin):
Go non expectabam dum rogaret. Moleste ferebas socerum tuũ
dici gallie. Mores puelle: non tantum passus in uitia labi: sed ipse
impulisti. Nactus occasionem non omisisti.
EXTRA.

Expanded text:
go non exspectaueram dum rogarer. Moleste ferebas socerum tuum dici Calliam. Mores puellae non tantum passus es in uitia labi, sed ipse inpulisti; nactus occasionem non omisisti. Extra.
Abbreviated transcription (Latin):
Ui cetum & concursum fecerit. capitale sit. Lucta olintho
cum filio adolescente: olinthius senex athenas uenit.Atheni¬
enses omnibus ciuitatem olinthiis decreuerunt. Inuitatus ad ce¬
nam ab adolescente luxurioso: cum filio uenit.Ibi cum destrupro
filii mentio esset. pater profugit adolescens retentus est. Pater fle¬
re ante domum cepit: Incensa est domus: decem adolescentes peri¬
erunt: & filius olinthii accusatur: pater: quod cetum concursũq
fecerit.

Expanded text:
ui coetum et concursum fecerit, capital sit. Victa Olyntho cum filio adulescente Olynthius senex Athenas uenit. Athenienses omnibus ciuitatem Olynthiis decreuerunt. inuitatus ad cenam ab adulescente luxurioso cum filio uenit. ibi cum de stupro filii mentio esset, pater profugit, adolescens retentus est. pater flere ante domum coepit; incensa est domus; decem adolescentes perierunt et filius Olynthii. accusatur pater quod coetum concursumque fecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
cusati fecisset: Qui persequitur tacentem. Quare inquit sequeris
me : Vt aliquando mei miserearis. Ut desinas afflictam domum per¬
sequi. Fum accusatorem habeo qui se reum non esse miratur.Cur nõ
agis: guia adeo non metuis ut cogas. Sordidatus sum. Quod receni
licet. lugenti non licet: An ne lugebo quidem quem uindicare non
possum: Non erat in illo pre quem crassatur ad poteret. Erat summa
uirtus contumax aduersus fastidium diuitiarum innocentia. Nec
ab inimicopetita sunt spolia. Quiscedem machinatus est: scire non pos¬
sum. quod dissimulari non potest: scio quis optauerit. Et tu diues ini¬
micus es: & ille inspoliatus inuentus est. Non est cur accusem: sed est
cur suspicer.
PARS ALTERA.

Expanded text:
cusanti fecisset qui persequitur tacentem? Quare, inquid, sequeris cusanti fecisset qui persequitur tacentem? Quare, inquid, sequeris me? ut aliquando mei miserearis, ut desinas adflictam domum persequi. Eum accusatorem habeo qui se reum non esse miratur. “Cur non agis?” quia adeo non metuis, ut cogas. Sordidatus sum. Quod reo licet, lugenti non licet? an ne lugebo quidem quem uindicare non possum? Non erat in illo praeda quam grassator adpeteret; erat summa uirtus, contumax aduersus fastidium diuitiarum innocentia: haec ab inimico petita sunt spolia. Quis caedem machinatus est? scire non possum; quod dissimulari non potest scio, quis optauerit. et tu diues inimicus es et ille inspoliatus inuentus est: non est cur accusem, sed est cur suspicer. Pars altera.
Abbreviated transcription (Latin):
Ratias diuiti quod quos odit iam reos facere contentus est. Non
ambulabis inquit eadem uia: Non calcabis uestigia mea. Non
offeres delicatis oculis sordidam uestem. Non flebis inuito me. Non
tacebis. Perieramus si hic magistratus esset. Quod sordidatus fui
lustus est. Quod fleui: pietatis. Quod non accusauitimoris. Quod
repulsus est uestrum est. Honores apatre meo nunquam petiuit.
Uitium meum sequatur: taceo. Ueniam hoc uitium habuisset & pa¬
ter. Quando uobis non sordidati sumus: Accusat inquit pauper
diuitem: Ambulare mihi arbitrio meo non licet. Accusa inquit:
Rem perage. Perora. Quis accusare sic loquentem potest: Cur inꝗt
me sequeris : Aliud ergo pauperes iter: aliud diuites habem.Quis¬
quis percussor fuit: quasi diues spolia contempsit. Mortuo patre
meo me aio enim ne quis se ledi putet si dixero occisum sordidatus in
quit fles. Quid aliud facere possum occisi pauperis filius: Quid ac¬

Expanded text:
ratias ago diuiti, quod quos odit iam reos facere contentus est. Non ambulabis, inquid, eadem uia, non calcabis uestigia mea, non offeres delicatis oculis sordidam uestem, non flebis inuito me, non tacebis. perieramus si hic magistratus esset. Quod sordidatus fui, luctus est; quod fleui, pietatis; quod non accusaui, timoris; quod repulsus est, uestrum est. Honores patre meo uiuo numquam petiuit. Vitium me meum sequitur: taceo. utinam hoc uitium habuisset et pater! Quando uobis non sordidati sumus? Accusa, inquit, pauper diuitem. ambulare mihi arbitrio meo non licet. Accusa, inquit, reum perage, perora. quis accusare sic loquentem potest? Cur, inquid, me sequeris? aliud ergo pauperes iter, aliud diuites habent? Quisquis percussor ruit quasi diues spolia contempsit. Mortuo patre meo — metuo enim ne quis se laedi putet, si dixero occisum. Sordidatus es, inquid, fles. Quid aliud facere possum occisi pauperis filius? Quid ac
Abbreviated transcription (Latin):
Atro aiebat semper inuisum esse qui reum alium prose subice:¬
ret. Non oportere hic diriuari factum in sororis uoluntatẽ:
Q ui defendit inquit: crimen auditur tanquam reus. Qui transfert
tanquam accusator. Malo autem loco est qui habet rei fortunã.
accusatoris inuidiam. Asinius pollio dicebat colorem in narratione
ostendendum. In argumentis exequendum. Non prudenter fa¬
cere eos qui in narratione omnia instrumenta coloris consumerẽt.
Nam & plus alios ponere ꝗͣ narratio desiderasset: & minusꝗͣ proba¬
tio.
Armis Sepulchri Uictor

Expanded text:
atro aiebat semper inuisum esse qui reum alium pro se subiceret. non oportere hic deriuari factum in sororis uoluntatem. Qui defendit, inquid, crimen, auditur tamquam reus, qui transfert, tamquam accusator. malo autem loco est qui habet rei fortunam, accusatoris inuidiam. ASINIVS POLLIO dicebat colorem in narratione ostendendum, in argumentis exsequendum. non prudenter facere eos qui in narratione omnia instrumenta coloris consumerent; nam et plus illos ponere quam narratio desiderasset et minus quam probatio. armis sepulchri victor
Abbreviated transcription (Latin):
Iprecideritis. Si irasceris. scribe potius si occideritis. Ti¬
rannicida exitum tiranni rogo: non timeo nequas ma¬
nus pyrate soluerunt: iudices alligent. Pro adultero filio rogas.
Querite nunc quomodo tiranni fiant. Duplam dabo. Apparet⁊
pro unico filio rogat: duplam dabo. Alteram pro filio: alteram
pro tirannicida: si manus precideritis: hoc nec adultero fecimus:
nec tiranno. Etiam non manus meas petis: Nega tuam esse epi¬
stolam: & habes argumentum: dic. ego rogare etiam pro adulte¬¬
ro soleo. Remiserunt me rei publice cum manibus patri cum epi¬
stolis. Noc nostro seculo ad fabulas deerat:ut narraretur aliquis
solutus apyratis: alligatus a patre : Eius crudelitatis emptor.
cuius nec pirata uenditor. Duplam dabo.Quid necesse est: Potui
uilius solui. Ut precidatis manus. obstupuere predones. Et indi¬
ca inquiunt patri non omnia piratas uendere. Qualem optem pa¬
trem nescio. Diues debilitat. Egens alligat. Neutrum manibus

Expanded text:
praecideritis:” si irasceris, scribe potius: “si occideritis.” Tyrannicida exitum tyranni rogo. non timeo ne quas manus piratae soluerunt, iudices alligent. Pro adultero filio rogas. quaerite nunc quomodo tyranni fiant. “Duplam dabo:” apparet, pro unico filio rogat; “duplam dabo:” alteram pro filio, alteram pro tyrannicida; “si manus praecideritis:” hoc nec adultero fecimus nec tyranno. Etiamnunc manus meas petis? Nega tuam esse epistolam; et habes argumentum: dic: ego rogare etiam pro adultero soleo. Remiserunt me reipublicae cum manibus, patri cum epistolis. Hoc nostro seculo ad fabulas deerat, ut narraretur aliquis solutus a piratis, alligatus a patre. Eius crudelitatis emtor cuius nec pirata uenditor. “Duplam dabo:” quid necesse est? potui uilius solui. “ut praecidatis manus:” obstipuere praedones et: indica, inquiunt, patri, non omnia piratas uendere. Qualem optem patrem nescio: diues debilitat, egens alligat; neutrum manibus
Abbreviated transcription (Latin):
Dolescens luxuriosus peccat. Senex luxuriosus insanit. Ne¬
mo uitia quia odit imitatur. Quis imperator obhoc ipse de
prelio fugit: ut bene pugnaret exercitus: Non cohercet uitia qui
prouocat. Meam quoque luxuriam patri imputabo. Non sub se¬
uera fui disciplina: non sub bene institute domus lege: que posset
adolescentis formare mores & a uitiis etatis abducere. Quodãmo¬
do ad luxuriam a patre premissus sum. Madent unguento cani:
& commessator senex nulli nimis luxuriosus: sed parum sanus ui-¬
detur.
Peregrinus negotiator.

Expanded text:
dulescens luxuriosus peccat, senex luxuriosus insanit. Nemo uitia quia odit imitatur. quis imperator ob hoc ipse de proelio fugit, ut bene pugnaret exercitus? Non coercet uitia qui prouocat. Meam quoque luxuriam patri imputabo. non sub seuera fui disciplina, non sub bene institutae domus lege, quae posset adulescentis formare mores et a uitiis aetatis abducere. Quodammodo ad luxuriam a patre praemissus sum. Madent unguento cani et commessator senex nulli nimis luxuriosus, sed parum sanus uidetur. peregrinus negotiator.
Abbreviated transcription (Latin):
uenientem non potui excludere. Si cuius obsessa latronibus armata
alligant: & corporibus nostris ui medentur. Non potest mecum
agere tanquam cum alieno. Habet sua iura natura. Et hoc inter
auum & patrem interest: quod auo licet seruare suos: patri & occi¬
dere. Que ista est tam sera pietas. tam prepostera: Querere tuos
atertio incipis: Quisquis puero fauit: ne inueniretur optauit.
.PARS ALTERA.

Expanded text:
uenientem non potui excludere. Si cuius obsessi a latronibus armata uenientem non potui excludere. Si cuius obsessi a latronibus armata alligant et corporibus nostris ui medentur. Non potest mecum agere tamquam cum alieno. habet sua iura natura et hoc inter auum et patrem interest, quod ano seruare licet suos, patri et occidere. Quae ista est tam sera pietas, tam praepostera? quaerere tuos a tertio incipis. Quisquis puero fauit ne inueniretur optauit. Pars altera.
Abbreviated transcription (Latin):
in miseriis ac periculis suis. Inquibus iocari eum non debuisse quis
nescit: potius se quis credit: Priuignus ab auo raptus nouerce.
Eui sit actio.
¶Quidam duos filios sub nouerra amisit. dubiis
signis crudelitatis & ueneno. Tertium filium auus maternus
rapuit qui ad uisendos agros non fuerat admissus. Querenti patri
perpreconem: dixit apud se esse. Accusatur de ui. Declamatio.¬
Abui filiam quanuis unus filius supersit fecundam. Apud ine
nutriatur. sine.Quid times ne non amittare cum ueneris:
N on queris filios quos perdidisti. Quem non perdidisti queris. Pater
a me unum repetit:ego duos apatre.Plus habeo quod auo ꝗͣ quod
reo timendum sit. Ueni ad egrotantes nepotes. Admissus non sum
Nec uerti uis fuit. Nulla uis est. que arma pugnam uulnera non ha¬
bet. Describe istius comitatum tumultus. Unus est & unus senex.
apiusti inquis filium meum. Immo nepotem meum sustuli. Immo

Expanded text:
in miseriis ac periculis suis, in quibus iocari eum non debuisse quis in miseriis ac periculis suis, in quibus iocari eum non debuisse quis nescit potuisse quis credit? privignus ab avo raptus novercae. De ui sit actio. Quidam duos filios sub nouerca amisit, dubiis signis cruditatis et ueneni. tertium filium auus maternus rapuit, qui ad uisendos aegros non fuerat admissus. quaerenti patri per praeconem dixit apud se esse. accusatur de ui. Habui filiam, quamuis unus filius supersit, fecundam. Aput me nutriatur sine. Quid times? ne non admittare, cum ueneris? Non quaeris filios quos perdidisti; quem non perdidisti quaeris. Pater a me unum repetit, ego duos a patre. Plus habeo quod auo quam quod reo timendum sit. Veni ad aegrotantes nepotes, admissus non sum: haec uera uis fuit. Nulla uis est quae arma, pugnam, uulnera non habet. Describe istius comitatum tumultus: unus puer est et unus senex. Rapuisti, inquis, filium meum. immo nepotem meum sustuli, immo