comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bati legit᷑ oꝑatus: ita uͭ iudeos rephẽ¬
eret dicens. Quis urm bouẽ aut alinũ
suum ñ soluit in die sabbati: ⁊ ducit ad
sabbati secundum legis litterã custodit:
cui alt̾i. nͥ ip̃i ueritati contͣdicit᷑ ¶ Aliud¬

Expanded text:
bati legitur operatus, ita ut Judaeos reprehenbati legitur operatus, ita ut Judaeos reprehenderet, dicens: Quis vestrum bovem, aut asinum suum non solvit in die SabbatSabbati secundum legis litteram custodit, cui alteri nisi ipsi Veritati contradicit? Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̃dicatores dixeim: queniens die sab¬
batum atq dnĩcũ ab omnifaciet opẽ
custodiri: Quia em̃ mori se & resurege
simulat: haberi in ueneratioe iurt co
teneri potuit quandiu legẽ licuit iuxta
mm nr̃iħux apparuit: p̃cepta legis q̃
ꝑ figurã dicta sunt iurta litterã seruari
ñ possunt. Nam siqͥs dicit ħ de sabbato
ee seruandũdicat necesse ÷ carnalia sacri¬
ficia ꝑsoluenda. dicat p̃ceptũ qͥ. de cirban¬
cisione corꝑis adhuc usq retinendum. S.
cont᷑ se paulum apłm audiat dicentẽ. sĩ
pius: spũalit̃ retinemꝰ. Salbatũ autẽ
requies dicit᷑. Her̃ aũ sabbatũ ipsũ redẽp
ce fidei cognoscit: si peccata concupiscen¬
tie ad m̃tẽ ꝑ ocłosthit: indie sabbati one¬
ra ꝑportas introducit. Nongͥ die sabba¬
tionera ꝑ portas intͦducimꝰ: sun redẽpto¬
ris nr̃igra constituti. ponddera peceati ad
anima ꝑsensus corporeos ñ traham᷑. Nã
idẽ dus ac redẽptor nr̃ multa in die sab¬

Expanded text:
edicatores dixerim? qui veniens diem Sabbatum atque Dominicum ab omni faciet opere custodiri: quia enim mori se et resurgere simulat, haberi in veneratione vult diteneri potuit, quandiu legem licuit juxta risti apparuit , praecepta legis, quae per figuram dicta sunt, juxta litteram servari non possunt. Nam si quis dicit hoc de Sabbato esse servandum, dicat necesse est etiam carnalia sacrificia persolvenda; dicat praeceptum quoque de circumcisione corporis adhuc usque retinendum. Sed contra se Paulum apostolum audiat dicentem: Si cpimus, spiritaliter tenemus. Sabbatum enim requies dicitur: verum autem Sabbatum ipsum Redemplucem fidei cognoscit, si peccata concupiscentiae ad mentem per oculos trahit, in die Sabbati onera per portas introducit. Non ergo in die Sabbati onera per portas introducimus, si in Redemptoris nostri gratia constituti, pondera peccati ad animam per sensus corporeos non trahamus. Nam idem Dominus ac Redemptor noster multa in die Sab
Abbreviated transcription (Latin):
se munerib ludificare solebat: ñ solum
nil abeis penitꝰ capiebat: quin ĩmo eoꝵ
munera gregoriꝰ execrabilia iudicabat. Un¬
de recharedo regi uuisigothar̃ pꝰ cetera sc̃p¬
bit dicens. Precerea indico qr creuit de urõ
pecumar̃ sũmã offerendo moliti sunt.
Quã excellentia ur̃ãcontẽpsit: et oĩpoten¬
tis dĩ placẽ iudicio reqͥrens. auro innocẽ¬
tiã p̃tulit. Quiam re mͥ dauid regis factũ
ad memoriã uenit: cuidũ concupita aqͣ
de cistña bethieemitica qit hostiles cuneoᷤ
habebat̾ ab obsequentib militib fuisset
oblata: ꝓtinꝰdix̃. Absit ame: uͥsanguinẽ¬

Expanded text:
se muneribus ludificare solebat, non solum nil penitus ab eis capiebat, quinimmo eorum munera Gregorius execrabilia judicabat. Unde Recaredo, regi Wisigothorum, post caetera scribit, dicens: « Praeterea indico, quia crevit de vestro pecuniarum summam offerendo, moliti sunt, quam excellentia vestra contempsit, et omnipotentis Dei placere judicio requirens, auro innocentiam praetulit. Qua in re mihi David regis factum ad memoriam venit, cui dum concupita aqua de cisterna Bethlehemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus militibus fuisset oblata,
Abbreviated transcription (Latin):
papꝰponit. Ipsa autem diu̾sitasq̃ accessit
enuicio: duuno uidicio dispensat᷑ ut qr
omnis homo eqͥ stare ñ ualet alt regatur
abalterõ. Unde cuncti qͥpsunt ñ in sepor¬
cestatem debent ordinis: s eqͣlitatẽ pͥen¬
sare conditionis. Nec p̃ee hominib gau¬
deant: s ꝓdesse. Antiqͥ et enim patres
ne nregei homiũ: s̃ pastores peceoꝵ fuisse
memorant᷑. Et cum noe dñs filiisq ei dice

Expanded text:
utem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur, ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt non in se potestatem debent ordinis sed aequalitatem pensare conditionis, nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur, et cum Noe Dominus filiisque
Abbreviated transcription (Latin):
fendendi se habuit. S et de ꝑsonis accu¬
sãtiũ ac testificãtiũ subtilit̃ q̃rendũ÷: cuiꝰ
conditionis cuiꝰq opinionis.⁊ aut ne in.
nium exauditu dixerunt. aut certe spe
cialit se scire testati sunt si scͥptis uidica¬
tũ ÷. et partib p̃sentib sententia recitata:
Quod si forte ħ sollẽnter acta ñ sunt neq

Expanded text:
buit. Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter quaerendum est, cujus conditionis, cujusve opinionis, aut ne inopnium ex auditu dixerunt, aut certe se scire specialiter testati sunt; si scriptis judictatum est, et partibus praesentibus sententia recitata est. Quod si forte haec solenniter acta non s
Abbreviated transcription (Latin):
En sem̃ necesse ÷ ut rectores a subditis
temeant: qnͣ ab eis dm̃ minime cimeri
depbendunt: u humana saltẽ formidi¬
ne peccare metuant. qͥ diuina iudicia
indeliet ex qͣ parte bestiales sunt subãite
area debent etiam formidini iaceu aio¬
minet: elatioe cogitationis intumescp
odum adusũ cuncta subia centraes ac
ioii uelocit iussacõplent. uom̃s subdi

Expanded text:
et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia idelicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere suberis praeeminet, elatione cogitationis intumescit. Et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, du
Abbreviated transcription (Latin):
minis uł pecumaria adu̾sus p̃fatũ adł¬
nũ consac̾dotẽ nr̃m potuelt euenire. l
ꝑeos qͥnti sunt. ie fueint in urbe res
uesponsales. si mediocͥs ẽ questio cognoscat᷑:
uł adhuc ad apłicã sedẽ si ÷ ardua deducat᷑:
qͣtnꝰ niẽ audientie sententia decidat᷑. Qosi
cont̃ ħ q̃ statuimꝰ qlibet tẽꝑe. qͣlibet occasiõe
muniõe pͥuatũ nͦ eã te ȩxcepto ultimo uite
tue tẽꝑe. ñ concessa roman pontificis de¬
cernimꝰ iussiõe reciꝑe. Hec enĩconsona sq̃s
pr̃b definitiõe sancimꝰ uͭ qͥsacͥs nescit obe¬
lire canonib: nͨsac̾s administrͣe. ił com¬
munioem caꝑe sit dignꝰ altarib¬
tẽ ioħi ep̃o pͥme iustiniane. Post longas
tbulationes qͣs adrianꝰ thebane ciuitatis
epõ a consac̾dotib suis uelut ab hostib ꝑ¬
tulit in romanã ciuitatẽ confugit. tU

Expanded text:
criminis, vel pecuniaria adversus praefatum Adrcriminis, vel pecuniaria adversus praefatum Adrianum consacerdotem nostrum potuostri sunt vel fuerint in urbe regia responsales, si mediocris est quaestio, cognoscatur; vel huc ad apostolicam sedem, si est ardua, deducatur: quatenus nostrae audientiae sententia decidatur. Quod si contra haec quae statuimus, quolibet tempore seu qualibet occasione munione privatum, nec eam te, excepto ultimo vitae tuae tempore, nisi concessa Romani pontificis decernimus jussione percipere. Haec enim consona sanctis Patribus definitione sancimus, ut qui sacris nescit obedire canonibus, nec sacris administrare, vel communionem capere, sit dignus altaribepiscopo primae Justinianae: « Post longas tribulationes quas Hadrianus Thebanae civitatis episcopus, a consacerdotibus suis velut ab hostibus pertulit, in Romanam civitatem confugit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰtiniane atq altero ioħe larisseo epĩs inuis¬
te depositũ ñ solum sediꝓpͥe reddidit: uerũ
etiã ipsiꝰ eccłiam romano iuri defendens a
larissei epĩ potestate subdux̃ int̃cetera di
dotales mores odio laborasse: et nullo uie
pecuniariis incausis eum fr̃nitatis tue c̃¬
dẽnatũ fuisse sententia. Quia gͥ ⁊ abante¬
nesq depositꝰ honoris sui gͣdũ carere ñ po¬
tuit: in sua eũ reformari eccłia. atq ippe
oportuisset te ex eo dñci corporis cõmun¬
õe pͥuari. qͦd admoniciõe sc̃e memorie decs¬
soris mei contẽpta ꝑ ꝙͣ. eũ eccłiamq eiꝰ de su
uiris diciõe potestatis exemit: rurs mes
aliqͥd tͥ iuris dicionis seruare p̃sũpseris. I¬
m̃ nos humaniꝰ decernentes. cõmunionis
tͥ sacͣm̃tũ interĩ conseruantes. decernimꝰ iͥ
nitas tua ab eo eccłiaq eiꝰ omẽ ante habicte
potestatẽ iuris dicionis abstineat. S scd
scͥpta decessoris nr̃i siqͣ causa. uł fidiei ul

Expanded text:
tinianae, et altero Joanne, Larissaeo episcopis, injuste depositum, non solum sedi propriae reddidit, verum etiam ipsius ecclesiam Romano jure defendens, a Larissaei episcopi potestate subduxit, inter caeterdotales mores odio laborasse, et nullo jure pecuniariis in causis eum fraternitatis tuae condemnatum fuisse sententia. Quia igitur et ab antenesque depositus, honoris sui gradu carere non potuit, in sua eum reformari Ecclesia, atque incari. Et cum oportuisset te ex eo Dominici corporis communione privari, quod, admonitione sanctae memoriae decessoris mei contempta, per quam eum Ecclesiamque ejus de tuae jurisdictione potestatis exemit, rursus in eis aliquid tibi jurisdictionis servare praesumpseris, tamen nos humanius decernentes, communionisque tibi sacramentum interim conservantes, decernimus ut fraternitas tua ab eo Ecclesiaque ejus omnem ante habitae suae potestatem jurisdictionis abstineat, sed secundum scripta decessoris nostri, si qua causa vel fidei vel
Abbreviated transcription (Latin):
enpaꝰ eroraie. uͭ cor ur̃e pietatis sua seꝑ dex¬
ta teneat: eiꝰq cogitationes celestis gr̃e &
pe dispenset qͣtinꝰ tnqͥllitas ur̃a tanto rec¬
tiualeat s seruientes rege: qͣnto dñatoꝵi oĩ¬
ũ nouelt ueriꝰ deserune. In amore eatholice
ilcifaciat defensores suos qͥs fecit exbenlige¬
nio oꝑe ĩꝑatores nr̃os: infundat inurĩs m̃¬
ibi delũ simul ⁊ mansuetudinẽ ũpio sẽꝑ
fauore ualeatis & qͥcqͥd in dno excedit ñmp¬
pltũ relinquerȩ ÷ si quid uob delinqͥt̃ par¬
endo colerare. His gͥgoriꝰ laudib
ut idleo nouos pͥncipes demulcebat. u̾au¬
ientes ql es e debeant fierent mitio reaiq̃
piaut d fueratꝰ cuiꝰ̃tot cͥminib inuolsta

Expanded text:
enixius exorare, ut cor vestrae pietatis sua semper dextera teneat, ejusque cogitationes coelestis gratiae ope dispenset: quatenus tranquillitas vestra tanto rectius valeat sibi servientes regere, quanto Dominatori omnium noverit verius deservire. In amore catholicae fidei faciat defensores suos, quos fecit ex benigno opere imperatores nostros. Infundat in vestris mentibus zelum simul et mansuetudinem, ut pio semper fervore valeatis, et quidquid in Deo exceditltum relinquere, et si quid in vobis delinquitur, parcendo tolerare. » 23. His Gregorius laudibus aut ideo novos principes demulcebat, ut audientes quales esse debebant, fierent mitiores quam Mauricius fuerat, cujus tot criminibus involuta
Abbreviated transcription (Latin):
acte. Redeat cunctis in reb ꝓpͥis secura
possessio uͭ sine timore habe se gaudeãt:
q̃ñ sunt ab eis fraudib adquisita. Refor¬
met᷑ singłis sub iugo piĩ imꝑerii lib̾tas sua.
Hoc nanq int̃ reges gentium ⁊ reipubli¬
ce imꝑatores distat: qͦd reges gentium.
dñi seruoꝵ sunt. ĩꝑatores uͦ rei publice do¬
Considerare cũ gaudiis ⁊ magnis actiom¬
b gr̃ar libet: quantas oĩpotenti dnolaudᷤ
tẽꝑa. sub ĩꝑali benignitatis ur̃e pietate ꝑ
uenim᷑. Nam qͦd ꝑmanere in palatio uix¬
ta antiꝙͣ consuetudinẽ apłice sedis diaco¬
nẽ ura serenitas ñ inuenit: ñ ħ mee negli¬
gentie s gͣuissime necessitatis fuit. Quia
nulli eoꝵ poterat ĩponi. uͭ ad urbẽ regã
in palatio ꝑmansurꝰ accedet. S pꝰꝙͣ ur̃an
culm̃ ĩꝑii ꝑuenisse cognouer̃: ipsi qͦ sui¬
dente letitia ad ur̃a fastigia uenire deui.¬
derant.: qͥ illuc pͥus accedẽ ualde timu¬

Expanded text:
actae. Redeat cunctis in rebus propriis secura actae. Redeat cunctis in rebus propriis secura possessio, ut sine timore habere se gaudeant quae non sunt ab eis fraudibus acquisita. Reformetur jam singulis sub jugo pii imperii libertas sua. Hoc namque inter reges gentium et reipublicae imperatores distat, quod reges gentium domini servorum sunt, Imperatores vero Reipublicae DoConsiderare cum gaudiis et magnis actionibus gratiarum libet, quantas omnipotenti Deo laudes tempora sub imperiali benignitatis ervenimus. Nam quod permanere in palatio, juxta antiquam consuetudinem, apostolicae sedis diaconem vestra serenitas non invenit, non hoc meae negligentiae, sed gravissimae necessitatis fuit, quia nulli eorum poterat imponi, ut ad urbem regiam in palatio permansurus accederet. At postquam cognoverunt, ipsi quoque suadente laetitia ad vestra vestigia venire festinant, qui prius illuc accedere valde timu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ꝑ ꝓpħam suũloqͥ dignatus ÷ dicens: qr
dnatur excelsuᷤ in regno homiñ: et cui uo¬
luerit ip̃e dat illud. In oĩpotentis qͥppe dĩ
incomp̃hensibili dispensatiõe. alt̾nant
nꝰ erigit᷑ ꝑ cuiꝰ duriciã tͥbulationis iugo
subiectoꝵ colla depͥmant᷑. qͦd nos in nr̃a
duitius tribulatione ꝓbauimꝰ aliqñ uͦ cũ
misericors ds merentia multoꝵ corda sua
decernit consolatiõe refouẽ. unũ ad re
in cunctoꝵ m̃tib exultationis sue grãm
infundat. De qua exultationis abundã
nisse gaudemꝰ. Letent᷑ celi et exultet terra:
et de benignis ur̃is actib uniu̾se rei publi¬
ce ppłs nuncusq uehem̃t̃ afflictꝰ hilares.¬
cat. Cõpͥmant᷑ uigo ur̃e dnãtionis. suꝑ¬
ac dep̾ssianimi subiectoꝵ. Hirtꝰ celestis gra¬
tiȩ. inimicis uos tribiles faciat: pietas
subditis benignos. Quiescat felicissimis
causar̃ imagine p̃da pacis: cessent testa¬
mñtoꝵ insidie.⁊ donatioñ gr̃e uiolent̃ ex¬

Expanded text:
per prophetam suum loqui dignatus est, dicens: Quia dominatur Excelsus in regno hominum, et cui voluerit, ipse dat illud . In omnipotentis quippe Dei incomprehensibili dispensatione vitae mortnus erigitur, per cujus duritiam tribulationis jugo subjectorum colla deprimantur. Quod nos in nostra diutius tribulatione probavimus. Aliquando vero cum misericors Deus moerentium multorum corda, sua decernit consolatione refovere, unum ad rein cunctorum mentibus exultationis suae gratiam infundit. De qua exultationis abundantenisse gaudemus. Laetentur coeli, et exultet terra ; et de benignis vestris actibus universae reipublicae populus nunc usque vehementer afflictus hilarescat. Comprimantur jugo dominationis ac depressi animi subjectorum. Virtus coelestis gratiae inimicis vos terribiles faciat, pietas subditis benignos. Quiescat felicissimis causarum imagine praeda pacis. Cessent testamentorum insidiae, donationum gratiae violenter ex
Abbreviated transcription (Latin):
tos sufficet. eẽ eos ⁊ simplices sic̃ colũbas:
e prudentes ut serpentes uoluit: qͣtinꝰ
neis ⁊ serpentis astutia colũbe siplicita
in tẽparet. Ego gͥ qͥ in serenissimis adñoꝵ
ussionib. ab haruilti astutia deceptꝰ ñ ad¬
uncta prudentia simplex denuntior es¬
at ꝓculdubio qr fatuus appellor. Quod
ñfiuissẽ ad ista toleranda qͦ int lango¬
rdoꝵ gladios q̃ ħ in loco patiorminii¬
e uenisse. In ea aũ re ꝙͣ de hariulfo phi¬

Expanded text:
tos efficeret, esse eos et simplices sicut columbas, tos efficeret, esse eos et simplices sicut columbas, et prudentes ut serpentes voluit, quatenus in eis et serpentis astutia columbae simplicitam temperaret. Ego igitur, qui in serenissimis dominorum jussionibus, ab Ariulphi astutia deceptus, non adjuncta prudentia simplex denuntior, constat procul dubio quia fatuus appellor, quod non fuissem, ad ista toleranda quae inter Langobardorum gladios hoc in loco patior minime venissem. In ea autem re quam de Ariulph
Abbreviated transcription (Latin):
cio in cuiꝰ nimir̃ manu corda regũ col¬
sistentia. qͦc̃q uoluerit inclinant᷑: ñsa¬
ducis humanis fauorib deputabat. us¬
ce lib̾a c̃tͣdicens : his eũ responsionib
fregit: det᷑pauit: atq ñ nulla de fuꝰ
dei iudicio disserendo det̾ruit. In seli¬
nissimis inqͥt uissionib suis dñoꝵ
etas. dũ me de qͥb̾dã redarguere stio¬
it: partendo mͥ minime peꝑcit. Nã in eis
urbane simplicitatis uocabulo: mefatu¬
umappellat. Inscͥpt᷑a et enĩ sac c̃ in bona
intelligentia siplicitas ponit᷑ uigilant᷑
spe prudentie aut rectitudini sociat᷑. un-
cens. Estote simplices in malo: ⁊ pruden¬
tes inbono. E ꝑ semet ipãm ueritas ine¬
uangłio ãmonet dicens. Estote pruden¬
tessic̃ serpentes. ⁊ simplices sic̃ columbe.
Esse ualde inutile indicans si aut si p̃lici¬
tat prudentia aut prudentie siplicitas
desit. It gͦ seruos suos ad cuncta erudi¬

Expanded text:
icio, in cujus nimirum manu corda regum conicio, in cujus nimirum manu corda regum consistentia , quocumque voluerit, inclinantur, non caducis humanis favoribus deputabat, voce libera contradicens, his eum responsionibus fregit, deturpavit, atque nonnulla de futuro Dei judicio disserendo deterruit: « In serenissimis, inquit, jussionibus suis dominorum pietas, dum me de quibusdam redarguere studuit, parcendo mihi minime pepercit. Nam in eis urbanae simplicitatis vocabulo me fatuum appellat. In Scriptura etenim sacra cum in bona intelligentia simplicitas ponitur, vigilanter saepe prudentiae aut rectitudini sociatur. Undus admonet, dicens: Estote simplices in malo, et prudentes in bono . Et per semetipsam Veritas in Eitas, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Esse valde inutile indicans, si aut simplicitati prudentia, aut prudentiae simplicitas desit. Ut ergo servos suos ad cuncta erudi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tam̃ ã nob̃ petitio dulcissimi atqer
cellentissimi filii nri dõni gallinici exar¬
chi uͭ tẽꝑantiꝰ erga te ageremꝰ exegit. Cuiꝰ
carissimã uoluntatẽ. nͨ ꝑtulimꝰ. nͨ potu¬
im̾ contͥstari. PReterea cupidissimꝰ
ac tenacissimꝰ ĩꝑator. qͥ consuetudinib ĩ¬
tiqͥssimis dationum. legionũ qͦ milites
frequentissime sic̃ in romanoꝵ narrat᷑
historia defraudabat: cernens gͥgoriũ cõ¬
tra om̃s mundi strepitꝰ augustalib defen¬
sionib quoꝵ suffragio ad arcẽ pontifica.¬
tꝰ hunc se ꝓuexisse iactabat penitꝰ ñ ege.
ĩmo canonicis auctoritatib scĩtatis ac pa
sapientib p̃ualere: ad odiũ detͣcionẽq fa¬
me illiꝰ magis magisq conu̾sus ẽ libera¬
litatẽ pontificis qr famelicis militib tã
eccłiastica ꝙͣ publica frum̃ta diuiserat:
subdoł assertionib rep̃hendens. Cuiggo¬
riꝰ u pote qͥ ꝓuectionem suã diuino nd¬

Expanded text:
tum tamen a nobis petitio dulcissimi atque tum tamen a nobis petitio dulcissimi atque excellentissimi filii nostri, domni Callinici exarchi, ut temperantius erga te ageremus, exegit; cujus charissimam voluntatem, nec pertulimus, nec potuimus contristare. » 16. Praeterea cupidissimus ac tenacissimus imperator, qui consuetudinibus antiquissimis dationes, legionum quoque milites frequentissime, sicuti Romanorum narrat historia, defraudabat, cernens Gregorium contra omnes mundi strepitus, augustalibus defensionibus, quarum suffragio ad arcem pontificatus hunc se provexisse jactabat, penitus non egere: imo canonicis auctoritatibus, sanctitatis acsapientibus praevalere: ad odium detractionemque famae illius magis magisque conversus est, liberalitatem pontificis, quia famelicis 132 militibus tam ecclesiastica quam publica frumenta diviserat, subdolis assertionibus reprehendens. Cui Gregorius, utpote qui provectionem suam divino jud
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃t angebat: ne q̃dã illicita q̃ de te
audieramꝰ negligent̃ omittere uiderem.
Que si bene c̃sideres: ip̃e te satisfac̾e dif¬
ferendo firmabas. ⁊ atq ex hac adu̾sum
te zelũ nr̃m acͥus incitabas. At ubi salu¬
bri tandẽ consilio usus. iugo te obediẽ¬
tiȩ humilit̃ sũmisisti: et dilectio tua pem¬
tentiã agens digna se ut deputauimꝰ sans¬
factiõe purgauit: redditã tͥ grãm fr̃ne ca¬
ritatis intellige: atq in nr̃o te receptũ c̃sor¬
tio gͣtulare. Quia sic̃ ꝑseuerantib in culpa
distctos: ita resipiscentib nos benignos de¬
cet ẽẽ ad ueniã. Postꝗͣ gͦ fr̃nitas tua apłic
sedis cõmunioẽm se ꝑcepisse cognoscit.:
ꝑsonã ad nos tnͣsmittat q̃ palliũ tͥ deferẽ¬
dũex more ꝑcipiat. Nã quẽ ad modũ illi
cita ꝑ petͣri ñ patim᷑. sic ea q̃sunt c̃suetudi¬
nis ñ negam᷑. Licet aũ ad ħ concendenda
dispensatio nos locinrĩ uocaui̾t: mul¬

Expanded text:
vehementer angebat, ne quaedam illicita, quae de te vehementer angebat, ne quaedam illicita, quae de te audieramus, negligenter omittere videremur. Quae si bene consideres, ipse per te satisfacere differendo firmabas, atque ex hoc adversum te zelum nostrum acrius incitabas. At ubi salubri tandem consilio usus, jugo te obedietiae humiliter submisisti, et dilectio tua poenitentiam agens, digna se, ut deputavimus, satisfactione purgavit, redditam tibi gratiam fraternae charitatis intellige, atque in nostro te receptum consortio gratulare: quia sicut perseverantibus in culpa districtos, ita resipiscentibus nos benignos decet esse ad veniam. Postquam ergo fraternitas tua apostolicae sedis communionem se reparasse cognoscit, personam ad nos transmittat, quae pallium tibi deferendum excita perpetrari non patimur, sic ea quae sunt consuetudinis non negamus. Licet autem ad haec concedenda dispensatio nos loci nostri vocaverit: mul
Abbreviated transcription (Latin):
sentiam. Itẽ castorio notario et carcula¬
rio rauenne. Quanta tͥ credi ã nob ⁊ ne-
cessarias uides causas iniungi tanto te
magis strenuũ debes et sollicitũ exib̾e.
& inde si maximꝰ salonitanꝰ p̃stito sacͥmen-¬
to firmauei̾t simomaca heresi ñ teneri:
atq de aliis ante corpꝰscĩ apollinaris tã¬
tũ mͦ reqͥsitꝰ innoxiũ se ee respondei̾t. et
de inobedientia suã penitentiã sic̃ deputa¬
uimꝰ egeit: uolumꝰ ut ad consolandũ il¬
lũ epłam ꝙͣ ad eũ scͥpsimꝰ. ubi ei ⁊ grãm
nr̃am & cõmunioẽm nos reddidisse signa-¬
uimꝰ exꝑientia tua dare debeat: qr sic̃ inc̃¬
tumacia ꝑsistentib seueros ẽẽ nos conue¬
nit: sic iterũ humiliatis ⁊ penitentib ne¬
gare locum uenie ñ debemꝰ. xuiii.
umq maximꝰ penes corpꝰ beatiapollina-¬
ris scđm uissũ ggorii de cunctis humilit̃
qͦd decuit moderamine tẽꝑantes: nunꝙͣ
cont᷑ te usq ad ħ qͦd causa poscebat exarsi¬

Expanded text:
EGORIUS CASTORIO notario et chartulario Ravennae : « Quantum credi tibi a nobis, et necessarias vides causas injungi, tanto te magis strenuum Proinde si Maximus Salonitanus, praestito sacramento, firmaverit se simoniaca haeresi non teneri, atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris tantummodo requisitus, innoxium se esse responderit, et de inobedientia sua poenitentiam, sicut deputavimus, egerit: volumus ut ad consolandum illum epistolam quam ad eum scripsimus, ubi ei et gratiam nostram et communionem nos reddidisse signavimus, experientia tua dare debeat: quia sicut in contumacia persistentibus severos esse nos convenit, sic iterum humiliatis et poenitentibus negare locum veniae non debemus. » 15. Cumque Maximus penes corpus beati Apollinaris secundum jussum Gregorii de cunctis humiliterem eo quo decuit moderamine temperantes, nunquam contra te usque adhuc ut causa poscebat, exarsi
Abbreviated transcription (Latin):
entis tħu mĩa ꝙͣ de ur̃e pietatis iꝰticia p̃¬
sumo. Et st̃ multa q̃ de iudicio illiꝰ hoies
ignorant: qr fortasse q̃ uos laudatis il¬
le rep̃hendet: ⁊ q̃ uos rep̃henditis ille
laudabit. Int̃ gͦ oĩa incerta ad solas lacri¬
mas redeo: petens uͭ isdẽ oĩpotens ds̃ piissi¬
lo terribili uidicio liber̃ ab omĩb faciat.¬
mauriciꝰ ĩꝑator lib̾tatẽ uocis tanti ponti¬
ficis rep̃hensionisq constantiã ad mirat
qr de fut᷑o dĩ indicio se t̾ruerat: ad exercen¬
dã in eũ tyrannidẽ ꝓdire nitebat᷑. Eñ ꝓtuiꝰ
eodẽ anno uir qͥdã monachiciᷤᷤ uestim̃tiꝰ d

Expanded text:
rae pietatis justitia praesumo; et sunt multa quae de judicio illius homines ignorant, quia fortasse quae vos laudatis ille reprehendet, et quae vos reprehenditis, ille laudabit. Inter ego omnia incerta, ad solas lacrymas redeo, petens ut idem omnipotens Deus piissiillo terribili judicio liberMauricius imperator libertatem vocis tanti pontificis, reprehensionisque constantiam admiratus, quia de futuro Dei judicio se terruerat, ad exercendam in eum tyrannidem prodire nitebatur, cum protinus eodem anno vir quidam monachicis ind
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis inuasit. Qd̾ gregoriꝰ audiens:
dalinatinis et iadertinis epĩs ne illi
manꝰ ĩponẽnt. sub magna int̃minati¬
õe ꝓhibuit. At uͦ maximꝰ. qͥ episcopatꝰ
sedẽ contͣ canones inuaserat: etiam sa¬
c̾̃dotiũ cõtͣ dm̃ ꝑ simoniacã heresime
płis dũtaxat ex cõmunicatis corrup¬
tis ñ timuit ꝓmereri: fauente. sͥ occa-¬
siõe tẽꝑis ex cupiditate simul in solen¬
tiaq augusti. Quẽ disꝑgendo faculta¬
tes inuase eccłie ã deo defensorẽ scelerũ
suoꝵ effecit: uͭ gregoriũ ñ solum frequen-¬
t̃ postularet. quatinꝰ in discussã maxi¬
mi ꝓmotionẽ relinq̃ret: uer̃ etiã romã
satiffact᷑um ꝓ simoniaca heresi aliisq¬

Expanded text:
civitatis invasit. Quod Gregorius audiens, civitatis invasit. Quod Gregorius audiens, Dalmatinis et Jadertinis episcopis ne illi manus imponerent, sub magna interminatione probibuit. At vero Maximus, qui episcopatus sedem contra canones invaserat, etiam sacerdotium contra Deum per simoniacam haeresim ab episcopis duntaxat excommunicatis, pretio corruptis, non timuit promereri: favente sibi occasione temporis ex cupiditate simul insolentiaque Augusti, quem dispergendo facultates invasae ecclesiae adeo defensorem scelerum suorum effecit, ut a Gregorio non solum frequenter postularet, quatenus indiscussam Maximi promotionem relinqueret, verum etiam Romam satisfactu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ordo: si aut temere illicita p̃sumant:
aut ĩpune ñ c̃cessa tẽptent᷑. Peruenit
itaq ad nos diacones eccłie catinensis. cal¬
ciatos cãꝑagis ꝓcedere p̃sumpsisse. Qd̾
qr nulli actenꝰ ꝑtotã siciliã licuit nͥ solis
tantũm diaconib eccłie misenensis.: qͥ
b olĩ a p̃decessorib nr̃is ñ dubitat᷑ eẽ cor¬
cessũ: bene recolitis. Quia gͦ tante teme¬
ritatis ausus ñ ẽ leuit̃ attendendus c̃ oĩ
a se uł alicuiꝰ h auctoritate p̃sũpsem̾t:
nob subtilit innotescat. uͭ cognita ueri¬
tate qd fieri debeat disponam᷑. Nãsi negligẽt
ea q̃ male usurpant᷑ omittimꝰ excessus
uiã aliis aꝑimꝰ. INterea nataliep̃o xii
defuncto. cũ dalmatinoꝵ generalitas
honoratũ archidiaconẽ quẽ ip̃e ex pr¬
b̃o indiaconẽ conu̾terat sͥ p̃ficiendũ c̃¬
cordit̃ elegissent: eoꝵq decretũ pontifex
approbasset: factiõe malchiepĩ apłici pa-
tis cͥminib inuolutꝰ. epãtũ salonitane

Expanded text:
tur, si aut temere illicita praesumantur, aut impune non concessa tententur. Pervenit itaque ad nos diaconos Ecclesiae Catanensis calciatos campagis procedere praesumpsisse; quod quia nulli hactenus per totam Siciliam licuit, nisi solis tantum modo diaconis ibus olim a praedecessoribus nostris non dubitatur esse concessum, bene recolitis. Quia ergo tantae temeritatis ausus non est leviter attendendus, cum oma se, vel alicujus auctoritate hoc praesumpserint, nobis subtiliter innotescat, ut cognita veritate, quid fieri debeat, disponamus. Nam si negligenter ea quae male usurpantur omittimus, excessus viam aliis aperimus. » 9. Interea, Natali episcopo defuncto, cum Dalmatinorum generalitas Honoratum archidiaconum, quem ipse ex presbytero in diaconum converterat, sibi praeficiendum concorditer elegissent, eorumque decretum pontifex approbasset, factione Malchi episcopi, rectotis criminibus involutus, episcopatum Salonitanae
Abbreviated transcription (Latin):
natione sua me uł responsalẽ p̃termitte¬
re p̃sũpsit ita ex corde laxaui: ac si me aue¬
tore fuei̾t orilinatꝰ. Alia uͦ ꝑu̾sa illiꝰscili¬
cet mala corporalia q̃ cognouiuł qr cũ
peccuniis ẽ electꝰ uł qͦd exxomunicatꝰ mis¬
sas fac̾e p̃sũpsit: ꝓpt̃ dm̃ in reqͥsita p̃turñ¬
possũ. S opto et dnm̃ dep̃cor qͣtinꝰ nichil
de eo de his q̃ dicta sunt ualeat inuenir:
et sine ꝑicło animȩ meȩ causa ipsiꝰ t̃mine
t᷑. Priꝰtam̃ ꝙͣ ħ cognoscant᷑ serenissimꝰ dĩs
discrenti uissiõe p̃cep̃: uͭ eũ uenientẽ c h
nore suscipiã. Et ualde graue ẽ uͭ uir de
qͦ tanta et talia nunciant᷑: c̃ ante reqͥn
patrocinio disponunt᷑ infelix ego mas
sia ista qͥd facio: S uͭ ep̃i mei me despis¬
ant. et contͣ me refugiũ ad seculares il¬
dices habeant oĩpotenti dõ grãs ago
Peccatis meis deputo. Hoc tam̃ breuis
suggero: qr aliquantulũ expecto. a

Expanded text:
natione sua me vel responsalem meum praetermittenatione sua me vel responsalem meum praetermittere praesumpsit, ita ex corde laxavi, ac si me auctore fuisset ordinatus. Alia vero perversa illius, scilicet mala corporalia, quae cognovi, vel quia cum pecuniis est electus, vel quia excommunicatus missas facere praesumpsit, ppossum; sed opto, et Dominum deprecor, quatenus nihil de eo, de his quae dicta sunt valeat, inveniri, et sine periculo animae meae causa ipsius termines discurrente jussione praecepit ut cum venientem cum honore suscipiam. Et valde grave est ut vir de quo tanta et talia nuntiantur, cum ante requiri patrociniis disponuntur, infelix ego in Ecclesia ista quid facio? Sed ut episcopi mei me despiciant, et contra me refugium ad saeculares judices habeant, omnipotenti Deo gratias ago, peccatis meis deputo. Hoc tamen breviter suggero, quia aliquantulum exspecto; et si
Abbreviated transcription (Latin):
guinis dñi nr̃itħuxͣ qͦusq suã p̃sentiã
exib̾e  pͥuauit. Maximꝰ aũ ĩꝑͥalib militis
fultꝰ p᷑ excõmunicatiõẽ et missas cecinit:
et sacram̃ta satis indignꝰ accepit. Quappi
constantine auguste pꝰ multa alia scͥbit᷑
dicens. SAlonitane ciuitatis ep̃s. me ac
responsale meo nesciente ordinatꝰ ẽ: et
facta res ÷ q̃ sub nulł anteriorib pͥncipib
euenit. Qd̃ ego audiens ad eundẽ p̃uan¬
catorẽ qui in ordinate ordinatꝰ ẽ. ꝓtinus
misi: uͭ oĩno missar̃ sollẽnia celebrare mi¬
lo mͦ p̃sumẽt. nͥ pͥus aserenissimis dm̃s cas¬
noscerẽ siħ fieri ip̃i uississent. Qd̃ ei ȩrẽ¬
municationis int̃positiõe mandaur:⁊¬
contẽpto me atq despecto in audatia
qͦrundã seculariũ homiñ. qͥb denudata
sua eccłia p̃mia multa p̃be dicit᷑ nuncus¬
q missas face p̃sumit.⁊ atq ad me uenit
scłm iussionẽ dnõꝵ noluit. Ego autem¬
mo qͥme nesciente ordinatꝰ ẽ. ħ qͦd in ordi¬

Expanded text:
usque suam praesentiam exhiberet, privavit. Maximus autem imperialibus militiis fultus, post excommunicationem, et missas cecinit, et sacramenta satis indignus accepit. Quapropter Constantinae Augustae post multa alia scribit, dicens: « Salonitanae civitatis episcopus, me ac responsale meo nesciente, ordinatus est; et facta res est, quae sub nullis anterioribus principibus evenit. Quod ego audiens, ad eumdem praevaricatorem qui inordinate ordinatus est protinus misi, ut omnino missarum solemnia celebrare nullo modo praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem, si hoc fieri ipsi jussissent. Quod ei sub excommunicationis interpositione mandavi:contempto me atque despecto, in audaciam quorumdam saecularium hominum, quibus denudata sua ecclesia praemia multa praebere dicitur, nunc usque missas facere praesumit, atque ad me venire secundum jussionem doimo, qui me nesciente ordinatus est, hoc, quod in ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ulario ꝑ indictioẽm scctam scͥbit dicenᷤ.
ũ florentinꝰ rauennatis eccłie diaconꝰa
ud nos ꝓreuerentissimo frẽ et coep̃o nr̃o
iariniano de usu pallii ageret: reqͥsitꝰã
omuĩb letaniis pallio rauennas ep̃s u
eret᷑. Quod ita ñ et et ab aliis didicimꝰ. et

Expanded text:
bit, dicens: « Dum Florentius, Ravennatis ecclesiae diaconus, apud nos pro reverendissimo fratre et coepiscopo nostro Mariniano, de usu pallii ageret, requisitus omnibus litaniis pallio Ravennas episcopus uteretur. Quod ita non esse, et ab aliis didicimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
Mea aq̃ misa ẽ et frusta ei congesta siuiit:
quando ad eam undiq ppli constusart:
quelut aq̃ caleus accionib i oniluedauẽ¬
cerent ed quasi frusta carumin ter oe
suo feruore liquaient᷑. de quabetre iicot
elterunit coctia el. et decotia bent oscã
ili n ieilio eiꝰ. qr pus qde meat ese

Expanded text:
eam aqua missa est, et frusta ejus congesta sunt, quando ad eam undique populi defluebant, qui velut aqua calens actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium, in ipso suo fervore liquarentur, de qua bene dicitur, « efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa i
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽẽ cognoueit. Et queq sollicita inda¬
gatiõe reppereit. nob̾ subtilit̃ indicet: uͭ
ueritate sic̃ dixim cognita. frĩs et coe
consuetudo a nrãtib subtilit inqͥsita.
a rauennatib ꝓbari nullo mͦ potuit.
gregoriũ in sua sententia ꝑmansisse ꝓ¬
culdubio illud ostendit: qd̃ neq ob ħ
quantũ exapicib eiꝰ dinoscit᷑ a qͦꝗͣ solli¬
citatꝰ extitit. neq a semet ip̃o cõmotꝰ ul

Expanded text:
tis esse cognoverit; et quae sollicita indatis esse cognoverit; et quae sollicita indagatione repererit, nobis subtiliter indicet: ut veritate, sicconsuetudo a nostratibus subtiliter inquisita, a Ravennatibus probari nullo modo potuit, Gregorium in sua sententia permansisse procul dubio illud ostendit, quod neque ob hoc, quantum ex apicibus ejus dignoscitur, a quoquam sollicitatus exstitit, neque a semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
uondã ep̃s ẽ inibit᷑ ne pallio mordi¬
ate as teuie uti p̃sumet: scͥpsit nobͥ
hãc fuisse pͥscã consuetudinẽ. uͭ ciuitatis
ipsiꝰ ep̃s pallio in letaniis sollẽnib uteret᷑:
quar̾ tͥ literar̃ exeplaria ꝓtua informati¬
one t̾nsinisimꝰ. Ad eodatꝰ u p̃dicte eccłie
de iꝰdẽ usu p allii agẽ enixiꝰ studeret: uolẽ¬
tes cognosc̾e ueritatẽ eũ similit̃ q̃ eet c̃suetu¬
do curauimꝰ reqͥrendũ. Qui u ẽdi sibimet
suaderet atq a nob ualeret qd̾ petebat exi¬
gẽ subiure urando testatꝰ ẽ antiꝙͣ consue¬
tudinẽ fuisse uͭ qͣttuor aut qͥnq sollẽni¬
b letaniis pallio ciuitatis sue ep̃s ute¬
ret᷑. Exꝑientia gͦ tua diligent̃ inuigilet:
et cũ omni sollicitudine quot letanie
sollẽnes ab antiqͥtate fuei̾nt reqͥrat. n
eas sollẽnes nominando reqͥrere studeat
epła: dũ constiteit quante letanie sollẽ¬
nes fuei̾nt. qͦtiens indui solebat inleta¬
niispallio cognoscentes: libentissime c̃

Expanded text:
ordinate ac temere uti praesumeret, scripsit nobis hanc fuisse priscam consuetudinem, ut civitatis ipsius episcopus pallio in litaniis solemnibus uteretur: quarum tibi litterarum exemplaria pro tua informatione transmisimus. Adeodatus vero, praedictae ecclede ejusdem usu pallii agere enixius studeret, volentes cognoscere veritatem, eum similiter, quae esset consuetudo curavimus requirendum. Qui uti credi sibimet suaderet, atque a nobis valeret, quod petebat, exigere, sub jurejurando testatus est, antiquam consuetudinem fuisse, ut in quatuor aut quinque solemnibus litaniis pallio civitatis suae episcopus uteretur. Experientia 128 ergo tua diligenter invigilet, et cum omni sollicitudine, quot litaniae solemnes ab antiquitate fuerint, requirat; nec eas solemnes nominando requirere studeat, epistola, dum constiterit, quantae litaniae solemnes fuerint, quoties indui solebat in litaniis pallium cognoscentes, libentissime con
Abbreviated transcription (Latin):
exordio. dum a ioħe rauennatis urb epõ
humilit rep̃hensus fuisset. cur pastoralis
curȩ delitescendo pondera fugere uir tã
idoneꝰ uoluisset. librũ regłe pastorał cõpo¬
suit. Quẽ quadriꝑtita ratione distingiñ
ualde pensandũ esse ꝑdocuit. cũ rer̃ ne¬
cessitas exposcit ad culm̃ qͥsq regiminis qͣ¬
lit ueniat.. atq ad ħ rite ꝑueniens qͣlit
uiuat: & bene uiuens qͣlit̃ doceat: &
docens recte infirmitatẽ suã qͦtidie qͣnta cõ¬
sideratiõe cognoscat: neaut humilitas
acces sũ fugiat: aut ꝑuentioni uita con¬
tradicat. aut uitã doctͥna destituat: aut
doctͥnã p̃sumptio excollat. Primũ gͦ appeti¬
tum timor tẽꝑet. Post autẽ magistiũ qd̾a
non querente suscipit᷑: uita cõm̃det. Dem¬
de necesse ÷ ut pastoris bonum qͦd uiuen

Expanded text:
exordio, dum a Joanne, Ravennatis urbis episcopo, humiliter reprehensus fuisset, cur pastoralis curae delitescendo pondera fugere vir tam idoneus voluisset, librum Regulae Pastoralis composuit: quem quadripartita ratione distinguens, valde pensandum esse perdocuit, cum rerum necessitas exposcit, ad culmen quisque regiminis qualiter veniat, atque ad hoc rite perveniens qualiter vivat, et bene vivens qualiter doceatrecte docens infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoscat; ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumptio extollat. Prius ergo appetitum timor temperet, post autem magisterium, quod a non quaerente suscipitur, vita commendet. Ac deinde necesse est ut pastori
Abbreviated transcription (Latin):
recogita: diẽ tue uocationis attende:
qͣs rationes de sarcina epãtus redditurꝰ
es c̃sidera. E m̃da illos mores notarii: ui¬
de qͥd in lingua. qͥd in actu epm̃ deceat
Esto totꝰ purꝰ frĩb tuis. Non aliud loqͣ¬
ris. aliud in corde habeas nͨ appetas ultͣ
xerat: eodẽ anno uixta qͦd gregoriꝰ ei p̃¬
dixerat. dic̃ sue uocationis dũ ñ attend
incurrit. Et ante tumidus c̃puit: ꝙͣ mer¬
isset amictu pallii saturari. Quiꝰ reigrã ͥ
goriꝰ uisitatioem rauennatis eccłiȩ seuero

Expanded text:
recogita; diem tuae vocationis attende; quas rationes de sarcina episcopatus redditurus es, considera. Emenda illos mores notarii; vide quid in lingua, quid in actu episcopum deceat. Esto totus purus fratribus tuis. Non aliud loquaris, aliud in corde habeas; nec appetas ultraxit, eodem anno, juxta quod Gregorius ei praedixerat, diem suae vocationis, dum non attendit, incurrit; et ante tumidus crepuit, quam meruisset amictu pallii saturari. Cujus rei gratia Gregorius visitationem Ravennatis ecclesiae Severo,
Abbreviated transcription (Latin):
diaconẽ qͣm ñ suspicor ꝓ alt̾iꝰ honore pe¬
ierare. ec alios antiquiores qͥ insacͥs ordi¬
nib ante ioħis epĩ tẽꝑa fuerant reqͥrat.
uł siqͥ maiores sunt extͣ sacros ordines.
et ueniant ante corpꝰ sq̃ appollinaris et
tacto eiꝰ sepulchro iurent qͣ consuetudo
ante ioħis ep̃i tẽꝑa fuerit. Quia sic̃ sciss
dẽ uir multũ presũptor extitit: et mil¬

Expanded text:
diaconum, quem non suspicor pro alterius honore pediaconum, quem non suspicor pro alterius honore pejerare, et alios antiquiores, qui in sacris ordinibus ante Joannis episcopi tempora fuerant, requirat, vel si qui maturiores sunt extra sacros ordines, 127 et veniant ante corpus sancti Apollinaris, et tacto ejus sepulcro jurent, quae consuetudo ante Joannis episcopi tempora fuerit: quia, sicut scis, idem vir multum praesumptor exstitit, et mul
Abbreviated transcription (Latin):
uennatib epm̃ c̃sec᷑uit. Cui et palliũ diri¬
git: scͥbens. Ipostolice sedis.
beniuolentia et antiq̃ c̃suetudinis ꝓuoca¬
ti: fr̃nitati tue quã in rauennati eccłiagi¬
b̾nationis c̃stat suscepisse officiũ: pallii
usũ p̃uidimꝰ c̃cedendũ. Q ñ alit̃ uti me¬
mineris: nͥ in ꝓpͥa tuȩ ciuitatis dimis¬
sis iã filiis eccłie ꝓcedens a salutario adsa
cra missar̃ sollẽma celebranda. ꝑ actisuͦ
missis: id in salutatorio rursũ curabis
depone. Extra eccłiam uͦ ñ alit̃ illo tͥ nͥ qͣt
in anno: in letaniis quas ad decessorẽ tuũ
ed marinianꝰ clericoꝵ suoꝵ sugestioni¬
b delinitꝰ tã ꝑ andreã uir̃ magnificũ ꝙͣ
ꝑ qͦscunq poterat. restitui sue eccłiȩ usũ
pallii flagitabat. Quaꝓpt̃ ggoriꝰ castorio
cartulario int̃cetera scribit dicens. Tuaex¬
ꝑientia nulliꝰ ꝑsonã. nulliꝰ u̾ba considet:
solũ dĩtimorẽ et rectitudinẽ ante ocłos
habe: et seniores ꝑsonas eiꝰdẽ eccłiȩ archi

Expanded text:
episcopum consecravit; cui et Pallium dirigit, scribens: « Apostolicae sedis benevolentia, et antiquae consuetudinis oennati Ecclesia gubernationis suscepisse constat officium, pallii usum praevidimus concedendum. Quo non aliter te uti memineris, nisi in propria tuae civitatis dimissis jam filiis Ecclesia, procedens a salutacra missarum solemnia celebranda. Peractis vero missis, id in salutatorio rursum curabis deponere. Extra ecclesiam vero non amplius illo tibi, nisi quater in anno in litaniis, quas ad decessorem tuum Sed Marinianus, clericorum suorum suggestionibus delinitus, tam per Andream virum magnificum, quam per quoscumque potuerat, restitui suae ecclesiae usum pallii flagitabat. Quapropter Gregorius Castorio chartulario inter caetera scribit, dicens: « Tua experientia nullius personam, nullius verba consideret: solum Dei timorem et rectitudinem ante oculos habeat
Abbreviated transcription (Latin):
detractionẽ pontificis totꝰ conu̾tit᷑. Un¬
de prudentissimꝰ pontifex sic eũ admonet
tua duplicicorde scͥbit: & alia blandim̃¬
ta in epłis siuis exhibet alia in lingua sua
secłariter ostendit. Deinde gͣue m ÷ qr¬
irrisioẽs illas qͣs hab̾e notarii pueri solẽt:
usq hodie fr̃ m̃s ioħs in lingua sua reti¬
net Mordent̃ loqͥt᷑: et qͣsi de tali astutia
letat᷑. A micis p̃sentib blandit᷑: de ab¬
sentib obloqͥt᷑. Tercio graue mͥ et omĩno
execrabile ẽ: qr seruis siis qͣhora fuei̾t cõ
mot̾ ꝙ̃pia cͥmina ĩponit: ut effeminati

Expanded text:
detractionem pontificis totus convertitur. Undetractionem pontificis totus convertitur. Unde prudentissimus pontifex sic eum admonet,tua duplici corde scribit, et alia blandimenta in epistolis suis exhibet, alia in lingua sua saeculariter ostendit. Deinde grave mirrisiones illas, quas habere notarii adhuc pueri solent, usque hodie frater meus Joannes in lingua sua retinet, mordaciter loquitur, et quasi de tali astutia laetatur. Amicis praesentibus blanditur, de absentibus obloquitur. Tertio grave mihi et omnino execrabile est, quia servis suis, qua hora furit, turpia crimina imponit, ut effeminati,
Abbreviated transcription (Latin):
phibet᷑. S ꝑ excellentissimũ romañ
triciũ. & ꝑeminentissimũ ꝑfectũ.
atq ꝑ alios ciuitatis suȩ nobiles uiros
importune expetit. u ħ debeat concedi.
No saũ sollicite reqͥrentes ab adeodato qͦn¬
dã diacono fr̃nitatis tuȩ cognouimꝰ: qr
nunꝗͣ consuetudo fueit decessorib tuis uͭ
linaris uterent᷑. Cui qͥdẽ neqͣꝙͣ crede debu¬
credendũ ÷: ꝙͣ uni ꝓ sua eccłia aliqͥd acceᷤ¬
tanti. S qr nos fr̃nitatẽ ur̃am concͥstari
nolum᷑: et petitioẽm filioꝵ nr̃oꝵ apud noᷤᷤ
minime frustrari: usũ pallii doneo sub¬
tiliꝰ ueriꝰq aliqͥd cognoscam. in letaniis
sollẽnib id ⁊ die natalicio bi ioħis baptis¬
atq in ordinationis celebratiõe ur̃ȩ con¬
cedim. Insectario uͦ scd̾m morẽ pͥstm̃ sus¬
ceptis ac dimissis eccłiȩ filiis. induere ue¬
stra fr̃nitas palliũ debeat: atq ad missar̃
ext̾iori habitu mordinate aliqͥd arripit᷑:
ordinate etiã q̃ lic̾e poterant amittant᷑.

Expanded text:
excellentissimum Romanum patricium, et per eminentissimum praefectum, atque per alios civitatis suae nobiles viros importune expetit, ut hoc debeat concedi. Nos autem sollicite requirentes ab Adeodato, quondam diacono fraternitatis tuae, cognovimus quia nunquam consuetudo fuerit decessoribus tuis, ut linaris, uterentur. Cui quidem nequaquam credere debucredendum est, quam uni pro sua ecclesia aliquid attestanti. Sed quia nos fraternitatem vestram contristari nolumus, et petitionem filiorum nostrorum apud nos minime frustrari, usum pallii, donec subtilius veriusque aliquid cognoscamus, in litaniis solemnibus, id est die natalitio beati Joannis Baptisatque in ordinationis vestrae celebratione concedimus. In secretario vero secundum morem pristinum, susceptis ac dimissis Ecclesiae filiis, induere vestra fraternitas pallium debeat, atque ad missarum exteriori habitu inordinate aliquid arripitur, ordinate etiam, quae licere poterant, amittantur
Abbreviated transcription (Latin):
scdm indiculũ qͥsubt̃ ad nexꝰ ÷ ħ uoluis
in eadẽ eccłia conseruari. S uide ne N¬
gligent̃ agas. neqͥs fidẽ aut deuotione
tuã in hac causa corr̃pat. ⁊̃ elum enss¬
cuum scio. Age sollicite: ita tam̃ uͭ p̃dic¬
ta eccł̃ia contra iusticiã ñ gͣuet᷑: s usus qͥ
ante ioħis ep̃i tẽꝑa extitit. ei conseruet᷑.
Personas autẽ ñ duas uł tres ad satisfaci¬
endũ tͥ. s quantas antiqͥores et gͣuiores in¬
ueneĩs reqͥre.⁊ uͦ neq qd̃ usus fuit antiqͥtꝰ
eiꝰdẽ eccłie denegemꝰ: neq qđ nouo ausꝰ
appetitũ ẽ concedam᷑. S omĩa age blan-¬
de et dulcit᷑: uͥ et actio tuia distͥcta sit. et

Expanded text:
 volumus in eadem Ecclesia conservari. Sed vide ne negligenter agas, ne quis fidem tuam aut devotionem tuam in hac causa corrumpat, zelum entuum scio. Age sollicite, ita tamen ut praedicta Ecclesia contra justitiam non gravetur, sed usus qui ante Joannis episcopi tempora exstitit ei conservetur. Personas autem non duas, vel tres ad satisfaciendum tibi, sed quantas antiquiores et graviores inveneris require, ut neque quod usus fuit antiquior eidem Ecclesiae denegemus, neque quod novo ausu appetitum est concedamus. Sed omnia age blande et dulciter, ut et actio tua districta sit, et
Abbreviated transcription (Latin):
usam. fr̃nitas aũtua sit oĩno sollicita:
ie ħ qͦd p̃sũptioni incͥoanti adhuc cedi
inꝓficiente det̾iꝰ uindicet᷑. Et pꝰ pau-¬
a. Illud aũ qͦd ꝓutendis aclero ur̃o map¬
im fuisse eccł̃ie: nͨ rauennates clericos.
ł illic. uł in romana ciuitate tale ali
dc̃ sua c̃scientia p̃sũpsisse: nͨ si tẽpta¬
im eẽt. ex furtiua usurpatioe sͥ p̃ uidi¬
ũ generari. S etiã in qualib& eccłia

Expanded text:
us. Fraternitas autem tua sit omnino sollicita ne hoc, quod praesumptioni inchoanti adhuc ceditur, in proficiente deterius vindicetur. » Et post pauca: « Illud autem quod pro utendis a clero vestro mapsum fuisse, nec Ravennates clericos vel illic vel in Romana civitate tale aliquid cum sua conscientia praesumpsisse, nec si tentatum esset ex furtiva usurpatione sibi praejudicium generar
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsit: nunꝙͣ a decessorib eiꝰ p̃sũptũ ÷ sic̃
responsales nr̃i testant᷑ excepto si reliqͥe q̃¬
derent᷑ qͦd tam̃ de reliqͥis unꝰ tantũ mͦ po¬
tuit inuenire qͥ dicẽt: meis dieb in des¬
pectu meo c̃ sũma audatia ñ solũ faciebat
s etiã frequentabat. Ex qͥbꝰ om̃ib inuenio:
qr honor epãtꝰ totꝰ foras in ostensiõe ẽ ñ
in m̃te. & qͥdẽ ago oĩpotenti dõ grãs: qr
eo tẽꝑe qͦ ad me ħ ꝑuenit qͦd ad aures de
quantũ scio ẽẽ distͥcͥtꝰ. Ne autẽ c̃das qr
ego eccłiã tuã in aliqͦ grauari aut mi-¬
nui uolo: Recordare in missar̃ sollẽnia
bi hodie stat: et cognosces qr rauẽna
q qͦdlibet ex suꝑbia arripiat: ħ ego to-¬
lerare ñ possũ. Tam̃ hac de re iã diaco
no constantinopolĩ scͥpsi: uͭ ꝑ om̃s qͥ
sub se etiã tͥcenos et quadragenoᷤᷤ epõs
habent: reqͥrere debeant sicubi iste usus
÷ uͭ inletaniis c̃ palliis abulent. Absit

Expanded text:
sumpsit, nunquam a decessoribus ejus praesumptum est, sicut responsales nostri testantur excepto si reliquiae conderentur, quod tamen de reliquiis unus tantummodo potuit inveniri qui diceret, meis diebus in despectum meum cum summa audacia non solum faciebat, sed etiam frequentabat. Ex quibus omnibus invenio quia honor episcopatus totus foris in ostensione est, non in mente. Et quidem omnipotenteo tempore quo ad me hoc pervenit, quod ad aures decquantum scio esse districtus. Ne autem credas quia ego Ecclesiam tuam in aliquo gravari aut minui volo, recordare in missarum Romanorumbi hodie stat, et cognosces quia Ecclescunque quodlibet ex superbia arripiat, hoc ego tolerare non possum. Tamen hac de re jam diacono nostro Constantinopolim scripsi, ut per omnes qui sub se etiam tricenos et quadragenos episcopos habent requirere debeat. Et sicubi iste usus est, ut in litaniis cum palliis ambulent, absit
Abbreviated transcription (Latin):
dit: ut & humilitatẽ teneam inm̃ti.
et tam̃ ordinis nr̃i dignitatẽ seruem̾n
honore.: qͣtinꝰ nͨ in nob̾ humilitas tims
nͦerectio sit suꝑba. Et cetera. Qd̃ gregori
sic̃ exp̃cedentib ac subsequentib manis¬
tissime colligi pot̾it: et fec̃ et dix̃.
Iam ioħem rauennatẽ epm̃ typol¬

Expanded text:
humilitatem teneamus in mente, et tamen ordinis nostri dignitatem servemus in honore: quatenus nec in nobis humilitas timida, nec erectio sit superba, » et caetera. Quod Gregorius, sicut ex praecedentibus ac subsequentibus manifestissime colligi poterit, et fecit, et dixit. 2. Nam Joannem, Ravennatem episco
Abbreviated transcription (Latin):
De diu̾sioe scͥptoris qͥ ab emulo treri potuit ec
abeato gͣgorio meruit c̃solari.
et ẽ gregoriĩ de refutatiõe no¬
minis uniu̾sał plena ratio̾is
humilitatisq sententia. Qͥ
uidelicet contͣ suꝑbos pru¬
dent̃ uti nouerat serpentis astutia: et a co¬
lumbe sĩplicitate circa humiles minime
recedebat. Quappt̃ sue teꝑantiȩ consciꝰ do¬
minico cartaginensi ep̃o pꝰcet̾a scͥbit. De¬

Expanded text:
De divisione scriptoris, qui ab aemulo terreri potuit, et a beato Gregorio meruit consolari. t Gregorii, de refutatione nominis universalis, plena rationis humilitatisque sententia. Qui videlicet contra superbos prudenter uti noverat serpentis astutia, et a columbae simplicitate circa humiles minime recedebat. Quapropter suae temperantiae conscius, Dominico, Carthaginensi episcopo, post
Abbreviated transcription (Latin):
teis palliũ ult̾iꝰ ñ p̃sumas: ne ñ hab̾e et
ad missas incipias. qͦd audacter et in pli¬
teisusurpas. De secretario aũ qđ fr̃nitas
tua resedisse cũ pallio & filios eccłie sus¬
cepisse et fecit & excusauit. nc̃ interĩ ni¬
chil q̃rimꝰ: qr sẏnodoꝵ sententiã sequẽ¬

Expanded text:
teis pallio ulterius non praesumas; ne non habere et ad missas incipias quod audacter et in plateis usurpas. De secretario autem, quod fraternitas tua resedisse cum pallio, et filios Ecclesiae suscepisse et fecit et excusavit, nunc interim nihil querimur, quia synodo