comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
serint si id totũ formare uolueruit
suffragio iusre pnĩe absoliuintur.
accusatio suppoĩti partus milla
temꝑis p̃scriptione depellit᷑ nec

Expanded text:
serint, si id totum formare noluerunt, suffragio iustae paenitentiae absoluuntur. Accusatio suppositi partus nulla temporis praescriptione depellitur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
datam non susciꝑe. ⁊ adiẽcit. ⁊ illã d¬
dignũ fuisse puniri ꝓtam turpi:
tãq inuidioso com̃to ⁊ nicħ durlm
ctͣ eẽ uidebatur in ultͦ uenientẽ pe¬
nam statũe. ¶Sit̃ nũciare cãm
nemo cogr̃ ita lib̃m arbitͥũ desis¬
tendi ei ñ datur qui detulit ⁊ ita
cripserunt delatorẽ audiendũ uo¬
lentẽ aute desisfẽ si sibi mondato
cãm agere institũat ñ hĩta m̃tione
mandatoris si postea desistant p̃¬
iguaa tendens mandatorem ẽe decessisse
si non probau̾i̾t s et mandator
quẽ exhibere d delator.
lp̃.. Uest ⁊ decret̃o ab imꝑa¬
tore seũ : constitutũ nullo mͦ exig¬
endũ ꝙ̃ probare. nñ. habeat cuta
emancipass filiũ ut h̾editatem
adiret rescriptũ est non uideri
ĩ fraudẽ fisci fcm̃ ꝙ adqͥsitũ ñ est¬

Expanded text:
donatam non suscipere. et adiecit et illum donatam non suscipere. et adiecit et illum dignum fuisse puniri pro tam turpi tamque invidioso commento, et nisi durum esse videbatur in ultro venientem poenam statuere. Sicut nuntiare causam nemo cogitur, ita liberum arbitrium desistendi ei non datur qui detulit: et itcripserunt delatorem audiendum volentem a lite desistere, si sibi mandatorsolus agere instituerat non habita mentione mandatoris, si postea desistat, praetendens mandatorem causae decsi non probauerit, sed et mandator: quem exhibere debet delator.Est et decretum ab imperatore Seuero et constitutum nullo modo exigendum quem probare, unde habeat, circa emancipasset filium, ut hereditatem adiret, rescriptum est non uideri in fraudem fisci factum, q
Abbreviated transcription (Latin):
Iaut̃. ẜ. Ticius qͥ mͥ sub pignorib
pecuniam debebat cũ ess fisci debitoꝵ
soluit mͥ q̃ debebat. postea fiscus iu¬
re suo usus abstulit mͥ ꝑecuniã q̃re¬
fiscus abstulit ñ cõpetẽ pignoris
lib̾ationem. n differentiam admit¬
tendam ẽẽ existimo int̾ẽe putand̃
id ipm̃ cx solutũ ẽ aut tm̃dem repe
⁊ debent a procuratore cesaris ñ dis¬
trahi. s differenda est eoꝵ uendi
rede purgare ĩnocentiã mortui dis
a ꝓcuratore q̃ ⁊̃ ĩ cõtrou̾sia. ¶ Res
autẽ pignori distrah̾e ꝓcurator po¬
test. s si alii ante res obligate sũt
iure pignoris non d ꝑcurator
ius creditoriũ led̾e. s siquid sr̃fluũ
ẽ iure ꝑmittiturꝰ ꝓcuratori uend̾e
ea lege ut ⁊̃ pͥmis c̾ditorib p̃ceden¬
tib sat̾fiat ⁊ sqͥuid suꝑfluuĩ fisco
creditori pͥuato fu̾it ꝓbatũ exsolui
Lites donatas se nõ suscipe diuꝰ
pius rescͥpsit licet bona relictur̃
se quis ꝓficeatur̾ uł ꝑtẽ bonoꝵ

Expanded text:
onum.Titius, qui mihi sub pignoribus pecuniam debebat, cum esset fisci debitor, soluit mihi quae debebat: postea fiscus iure suo usus abstulit mihi pecuniam. quaerefiscus abstulit, non competere pignorum liberationem. neque differentiam admittendam esse existimo interesse putantium, id ipsum quod solutum est an tantundem repetnon debent a procuratore Caesaris distrahi, sed differenda est eorum uendrede purgare innocentiam mortui, disa procuratore, quae esset in controuersia.Res autem nexas pignori distrahere procuratores possunt. sed si ante alii res obligatae sunt iure pignoris, non debet procurator ius creditorum laedere: sed si quidem superfluum est in re, permittitur procuratori uendere ea lege, ut inprimis creditoribus praecedentibus satisfiat et si quid superfluum est, fisco creditori priuato fuerit probatum, exsolui Lites donatas se non suscipere divus Pius rescripsit, licet bona relicturum se quis profiteatur: vel partem bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
de .i. Euis ddelatorẽ corrupit
ea cõditione ut ꝓuicto habeat᷑.
Nam in fiscalib cãĩs cõstitutũ ⁊¬
u̾sũ ullũ locũ hãt qui delatorẽ te¬
demit. Cetin᷑ quin adu̾sus hr̃dẽ
eius tnͣsire non deb̾et. nec enĩ
exiñ ꝑit cã ex quo redempta÷
facta uidetur u̾m oꝑ constare
pͥus ⁊ de cͥmine ꝓuunciare pla¬
ne si forte de re tractanda cã a
gatur q̃ semel iudicata ẽ ꝑ de¬
latoris corruptelam mortuus
corruptor ñ efficiet q̃minꝰ agi
possit. atꝙ retractari cã. hic.Ru¬
um qui falsũ testm̃ dixit̾ posse
adue hereditatẽ ostat. s denegatis ei
actionib fisco locus erit obligationes
quas adeundo confudit ñ resticuũt᷑.
Nam ⁊ ĩ eoqͥ post aditam hr̃ditatẽ
defuc̃ti mortẽ nõ defendit. Impr̃ nr̃¬

Expanded text:
Eius, qui delatorem corrupit, ea condicio est, ut pro uicto habeatur: nam in fiscalibus causis id constitutum euersus ipsum locum habeat, qui delatorem redemit: ceteroquin aduersus heredem eius transire non debet. nec enim exinde perit causa, ex quo redempta est, facta videtur, verum oportet constare prius et de crimine pronuntiare. plane si forte de retractanda causa agatur, quae semel iudicata est, per delatoris corruptelam, mortuus corruptor non efficiet, quo minus agi possit atque retractari causa: hic eEum, qui falsum testamentum dixit, posse adire hereditatem constat: sed denegatis ei actionibus fisco locus erit. Et obligatioquas adeundo confudit, non restituuntur: nam et in eo, qui post aditam hereditatem defuncti mortem non defendit, imper
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatus eẽt. an exigiss creditor¬
set. Iccuto si exstipulatu .x. ut
hicõne recte agtum uideri.

Expanded text:
stipulatus esset aut exegisset creditorset. idcirco si ex stipulatu 'decem aut habitione recte actum uideri.
Abbreviated transcription (Latin):
ratum hãt dñs ut possit dic̾ñe
utrũ ne dño condici debeat id
ꝙ indebitũ solutũ sit si is ratũ
hãt an uero ꝓcuratori cõndigendura
dum petiss ⁊ cauiss uti assol rem
ratam dum̃ hĩturũ. dñs ꝙ posita

Expanded text:
ratum habeat dominus, ut possit dinosci, utrumne domino condici debeat id quod indebitum solutum sit, si is ratum habeat, an uero procuratori condicendum dum petisset et cauisset, uti adsolet, ratam rem
Abbreviated transcription (Latin):
ur .L. Ced̾e ẽ non solũ suc¬
tid̾e. s ⁊̃ ferire cedendi cã. cing̃e
est deglabare subtecare est sub¬
secuisse. ñ enĩ pot̾at cecidisse ĩtel¬
ligi ꝙ scra secuisset. ¶ Eius ac¬
tionis eadẽ cã est. q̃ eis legis a¬
cuilie. ¶ Is curiꝰ usus fractus ẽ ĩ
fundo hanc accionẽ ht̃. GUͥ aũ¬

Expanded text:
um Caedere est non solum suce, sed etiam ferire caedendi causa. cingere est deglabrare. subsecare est subsecuisse: non enim poterat cecidisse intellegi, qui serra secuisset. Eius actionis eadem causa est, quae est legis Aquiliae. Is, cuius usus fructus est in fundo, hanc actionem non ha
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃. si qõnẽ in ciuili negotio hñ¬
dam iudex̾ int̾ locutus sit. uł in
cͥminali si ccͣ leges hoc faciat.
Iauł.ł.ntra triduũ apara¬
re licet ei qui de suspecto tutore
frustretur̾ & dicit se libellũ pͥn¬
cipis dedisse ⁊ sacrsi rescriptũ expec¬
tare audiri desid̾iũ ꝓhibetur. set
si obeam cam ꝓuocau̾it appella¬
tio eius recipi sacris constitutõr

Expanded text:
potest, si quaestionem in ciuili negotio habendam iudex interlocutus sit, uel in criminali, si contra leges hoc faciat.um. Intra triduum appellare licet ei, qui de suspecto tutore frustratur, cipi dedisse, et sacrum rescriptum exspectare, audiri desiderium prohibetur, et si ob eam causam provocaverit, appellatio ejus recipi sacris constitut
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniarie q̃stionẽ lib̾tati morã
fieri qͣ tiũ rep̃sentata cõfestim
arbit̾ a p̃tore erit dandus ap̃ ꝙ̃ rti¬
onẽ qmͣ admĩstrasse eũ apparuerit
ex fide reddat. tantã igit᷑ rõnẽ red¬
dere cogetur. ss añ et reliqͣ restitu̾e
debeat uicħ adicitur nec puid cogẽ¬
dũ. nam de eo ꝙ in seruitute gessit
post lib̾tatẽ cõueniri nõ pot̾ corꝑa
plane rõnũ. ⁊ si qu̾s res uł petunias
ex hiis detin. cogendꝰ ẽ per p̃torem

Expanded text:
pecuniariae quaestionem libertati moram fieri. qua tamen repraesentata confestim arbiter a praetore erit dandus, apud quem rationem, quam administrasse eum apparuit, ex fide reddat'. tantum igitur rationes reddere cogetur. sed an et reliqua restituere debeat, nihil adicitur, nec puto cogendum: nam de eo, quod in seruitute gessit, post libertatem conueniri non potest. corpora plane rationum et si quas res uel pecunias ex his detinet cogendus e
Abbreviated transcription (Latin):
eissa ub̾tas. et is seruꝰ rõnes adꝯi¬
strasse dicatur duuus marcꝰ rescͥpsit.
moram lił̾tati ñ ẽẽ faciendam ex
continenti tm̃ arbitũ dandũ e̾e
qui cõputõnẽ meat u̾ba rescripti

Expanded text:
missa libertas et is seruus rationes administrasse dicatur, diuus Marcus rescripsit moram libertati non esse faciendam, ex continenti tamen arbitrum dandum esse, qui computationem ineat. uerba rescripti
Abbreviated transcription (Latin):
hãt. assidua cõtractionẽ furis. nec mag̃
furti accõ nasci pot᷑. nec in id quideut
in quo decreuiss postea res surrep¬
ta .S si cam afũre uendicasse ꝯdicõ
mͥ manebit. s pot̃ dici officõ iudi¬
tis qui de ꝓprietate cognoscit atim̾.
ut non aliter iubeat restitui. qmͣ si
condicõnẽ petitor remitt̾eꝵ ꝙ si ex cõ¬
dicionẽ ante dampnatus reus litis
estunationẽ sustulerit. ut aut oĩo
ibsoluat reum. aut ꝙ mag̃ placet᷑
si paratus eẽt petitor estimatõne᷑
restitũt. nͨ restitu̾etar ei hõ qnͣti in

Expanded text:
habet, adsidua contrectatione furis non magis furti actio nasci potest, ne in id quidem, in quod creuisset postea res subrepta. Sed si eam a fure uindicassem, condictio mihi manebit. sed potest dici officio iudicis, qui de proprietate cognoscit, contineri, ut non aliter iubeat restitui, quam si condictionem petitor remitteret: quod si ex condictione ante damnatus reus litis aestimationem sustulerit, ut aut omnimodo absoluat reum aut quod magis placet, si paratus esset petitor aestimationem restituere nec restituetur ei homo, quanti in
Abbreviated transcription (Latin):
ulatio non ꝯmittitur. plane si ꝓ¬
hib̾e potuit cõmittitur. S sicuis
ꝓmissoris noie fecerit uł eius pro
quo ꝓmissũ est. aut alius qui ꝓhib̾e̾
pot̾int. stipuło ista cõmittetur. ¶p¬
terea si furni noĩe dampni infec̃ti
fuit cautũ dem̃ furnarii culpa dã¬
pnũ datũ fuerit non hec uenire in
quoꝙ scribit ꝙ ccͣ eam dampnũ da¬
tũ est cui nulla oꝑa occurri potest
stipułonẽ ñ tene. ¶Item apud
uiuianũ relatũ ẽ si ex agro uicini
arbores in tempestatis confracte ĩ iu
meum agrũ deciderint eoꝙ fcõ uicib
meis uł segetib noc̾ent uꝑ edificia de¬
molidrunt᷑ scipłonẽ istã in qua hec¬
omĩa cõp̃hendũtur siquid arborũ
loci ue uicio accid̾it non ee̾ utilẽ qr
ñ arboꝵ uicõ s si uiuentoꝵ dampñ.

Expanded text:
tur. plane si prohibere potuit, committetur. sed si quis promissoris nomine fecerit uel eius pro quo promissum est aut alius, qui prohiberi potuerit, stipulatio ista committetur.Praeterea si furni nomine damni infecti fuerit cautum, deinde furnarii culpa damnum datum fuerit, non uenire in quoque scribit, quod contra ea damnum datum est, cui nulla ope occurri poterit, stipulationem non tenere.Item apud Uiuianum relatum est, si ex agro uicini arbores ui tempestatis confractae in meum agrum deciderint eoque facto uitibus meis uel segetibus nocent uel aedificia demoliunt, stipulationem istam, in qua haec comprehenduntur 'si quid arborum lociue uitio acciderit', non esse utilem, quia non arborum uitio, sed ui uentorum damnum
Abbreviated transcription (Latin):
tatis in tua edificia cetiderint. eaq
edes mee fuerint ut ĩ qualib uł in¬
uimia pot̾ate ruerint ħ omĩa uera
sunt. s eł lab̾o putat ⁊ uerũ est
referre utrũ inpulsu fluminis ruit
edificiũ an deteriꝰ añ fcm̃ postea
cetid̾it. ¶ Itẽ uideamꝰ qñ dampñ
dari iuideatur. stipło hec enĩ con¬
tinet ꝙ uicio edum loci oꝑis dam¬
ptũ datũ sit ut puta in domo mea
puteũ aꝑio quo aꝑto uene cui p̃cise
sunt antenear. ait trebatiꝰ non teñ
me dampni inf᷑. n enĩ eͥstimaripot᷑¬
oꝑis mei uic̾o dampnũ dari tibi in
Ca re in qua iure meo usus sũ. Si
tm̃ tam alte fodiam s meo ut ꝑies
tuus stare non possit dampni ĩftĩ
stipło omittetur

Expanded text:
tatis in tua aedificia deciderint eaque meae aedes fuerint, ut qualibet vel minima tempestate ruerint. haec omnia vera sunt. Sed et quod Labeo putat verum est, referre, utrum impulsu fluminis ruit aedificium an deterius ante factum postea ceciderit. Item videamus, quando damnum dari videatur: stipcontinet, quod uitio aedium loci operis damnum fit. ut puta in domo mea puteum aperio, quo aperto uenae putei praecisae sunt: an tenear? ait Trebatius non teneri me damni infecti: neque enim existimari operis mei uitio damnum tibi dari in ea re, in qua iure meo usus sum. si tamen tam alte fodiam in meo, ut paries tuus stare non possit, damni infecti stipulatio committetur
Abbreviated transcription (Latin):
le deiecte dampnũ uicmno dedi̾nt ita eũ
teneri si edificii uicõ id acciderit. iem
si uiolenta uentoꝵ uł qua alia rõe
q̃ uim ht̃ diuinam. labo̾ ⁊ rõnẽ adi¬
cit. ꝙ si ħ non adinittat᷑ iniquũ est
ꝓ enĩ tam firmũ edificiũ est ut
fluminis aut inaris aut tempostatiᷤ
aut ruine. ait iecendii. aut t̾remo¬
tus ium sustin̾e ñ possit. ¶ Idem ser¬
uius putat si ꝯtrou̾sia aque in suis
subuercerit. dem̃ stiplonis edificia
cecid̾int nicħ eum ex stipulatu cõ¬
secuturũ qz idnͤ oꝑis nec loci uicio
fcm̃ ẽ. ¶Si aũ aqua uiciet fũda¬
m̃ta ⁊ edifĩciũ ruiss cõmitti stipło¬
nẽ ait. multũ enĩ int̾e̾e̾ ꝙ erat fir

Expanded text:
int, ita eum teneri, si aedificii uitio id acciderit, non si uiolentia uentorum uel qua alia ratione, quae uim habet diuinam.Labeo et rationem adicit, quo, si hoc non admittatur, iniquum erit: quo enim tam firmum aedificium est, ut fluminis aut maris aut tempestatis aut ruinae incendii aut terrae motus uim sustinere possit?Idem Seruius putat, si controuersia aquae insulam subuerterit, deinde stipulatoris aedificia ceciderint, nihil eum ex stipulatu consecuturum, quia id nec operis nec loci uitio factum est. si autem aqua uitiet fundamenta et sic aedificium ruisset, committi stipulationem ait: multum e
Abbreviated transcription (Latin):
dem.ł.Quociens lex obligõ¬
nẽ introducit. nͥ si noũtum caue¬
rit. ut sola ea actione utamur
etiam uetẽs eo noĩe accõnes
cõpet̾ẽt. ¶ Si ex eodẽ fcõ ou
e ꝯpetant actiones. p̾t̾ea uidicis

Expanded text:
m.Quotiens lex obligationem introducit, nisi si nominatim cauerit, ut sola ea actione utamur, etiam ueteres eo nomine actiones competere.Si ex eodem facto duae competant actiones, postea iudicis
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ł In honorariis aca
tere intra annũ. honorarie aũ
q̃ post annũ ñ dantur̾. nec ĩhe¬
redẽ dande sunt. ut tm̃lucrum
ei extorqueatur sicũt fit ĩ ac¬
tione doli mali ⁊ intelcõ unde
ui ⁊ similib. Iue autẽ rei ꝑse¬
cutõnẽ continent quib ꝑsequi
mur ꝙ expr̃imonio nobis abẽ.¬
possore debitars nr̃ĩ. Itẽ publi
c̾ma c̃ exemplũ uendicatõnis
datur. s cũ rescissa usu capione
udditur inno funitur qr ccͣ us ciui¬
le dat᷑. ¶ In duũ uiros. ⁊ ĩ rẽ pu¬
dẽ.L.Cessat ignominia ĩ dic¬

Expanded text:
 In honorariis actiterae intra annum. honorariae autem, quae post annum non dantur, nec in heredem dandae sunt, ut tamen lucrum ei extorqueatur, sicut fit in actione doli mali et interdicto unde vi et similibus. illae autem rei persecutionem continent, qmur quod ex patrimonio nobis abepossessore debitoris nostri, item Publiciana, quae ad exemplum uindicationis datur. sed cum rescissa usucapione redditur, anno finitur, quia contra ius ciuile datur.In duumuiros et rem puCessat ignominia in condic
Abbreviated transcription (Latin):
rum.⁊ sique similes sunt int̃oc̃a
quoꝙ actionis ũbo otinent᷑. ¶ syix¬
te sunt accõnes in quib ut̃t ac¬
tor ẽut reus ut puta finiũ regã¬
doꝵ familie herciscunde coĩ diui¬
dundo int̾tlcm̃ uti possidetis. ⁊
gamur qͣtenus placuit. ñ minꝰ
ualere ꝙꝑ scriptura ꝙͣ ꝙ uocibus
obligatur.et ob idagi cũ eo tam¬
qnͣ cũ prẽ famił. potꝰ.¬

Expanded text:
s sunt. interdicta quoque actionis verbo continentur. Mixtae sunt actiones, in quibus uterque actor est, ut puta finium regundorum, familiae erciscundae, communi dividundo, interdictum uti possidetis, utgamur, quatenus placuit non minus valere, quod scriptura, quam quod vocibus obligatur et ob id agi cum eo tamquam cum patre familias pot
Abbreviated transcription (Latin):
ceditor. s tũc exsttt̾it condicõ¬
qmͣnis eũ a stipulatus ẽ. sub cõdicõe
placet etiam pendente condicõne cre¬
ditorẽ e̾e̾. Creditores accipe debemꝰ¬
eos qui aliqmͣ accõnem uel ciuilem
hant sic tñ nͨ exceptõne submoueã

Expanded text:
cum exstiterit condicum, qui stipulatus est sub condicione, placet etiam pendente condicione creditorem esse.Creditores eos accipere debemus, qui aliquam actionem uel ciuilem habent, sic tamen, ne exceptione submouea
Abbreviated transcription (Latin):
lpꝰ.ł. Gleriq probant fuiti
fulidi agi non posse. Uñ q̃ritur
siquis de fundo ui deiectꝰ sitian
ꝯdici ei possit qui deiecit. lab̾.
negnt. s celsus putat posse cõ
subrepta. ¶ Eoꝵ q̃ de fundo
tolluntur. ut puta arboꝵ ueł
lapidũ. ł harene .ł. fructuum
quos qͥs fraudandi animo decer¬
re fundi tui apes fecerint. sitͥis
eas uł fauũ abstułit eũ ñ ten¬
eri tͥ furti. qr non fuerunt tue.
easq constat captarũ terra. n¬
fructus stantes subripuerit ac¬
turũ furti. q̃r tͥ pͥmũ dece̾ptus

Expanded text:
, quod plerique probant, fundi furti agi non posse. Unde quaeritur, si quis de fundo ui deiectus sit, an condici ei possit qui deiecit. Labeo negat: sed Celsus putat posse condsubrepta. Eorum, quae de fundo tolluntur, ut puta arborum uel lapidum uel harenae uel fructuum, quos quis f‹ur›andi animo decerre fundi tui apes fecerint, si quis eas uel fauum abstulerit, eum non teneri tibi furti, quia non fuerint tuae: easqo, qui fructus stantes subripuerit, acturum furti, quia, ut primum decerptus
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nũquid ip̃aꝵ tm̃ tabulaꝵ
p̾cis uideatur ẽẽ estimatõ faciẽd
ꝙͥ enĩ int̾fuit eius. S pot̾ dici. qr
non ñqmͣ debitores tabulas sibi
restitui petant. qr non nũqm
calũpniant᷑ debitores. q̃i indebi¬
to soluto ab hũs int̾ ẽẽ creditoris
tabulas hr̃e. ne forte ꝯtͦu̾siam
suꝑ ea re paciatur. et generalit᷑
dicendũ est iid ꝙ int̾ est dup¬
licari. ¶ Inde pot̃ queri siguis
cum alias ꝓbationes m̃se qmͣ scͥp¬
turam haderet. ꝙ̃ rogͣphi furtũ
passus sit. an estimari duplo cp̃¬
rographi qnͣtitas debeat. ⁊ nũ
tabulis instrument̃oꝵ scriptum
sit. Nam nicħ uidet᷑ deꝑd̾e̾. s fur¬
tũ est. ut alio cyrographo saluo
securior sit c̾ditor. ¶ Apocha qͦ
si fu̾it surrepta. eq dicendũ est
furti actionem. in id ꝙ uit̾ est

Expanded text:
 tabularum pretii uideatur esse aestimatio facienda? quid enim interfuit huius? sed potest dici, quia nonnumquam debitor‹e›s tabulas sibi restitui petant, quia nonnumquam calumniantur debitores quasi indebito soluto, ab his interesse creditoris tabulas habere, ne forte controuersiam super ea re patiatur. et generaliter dicendum est in id quod interest duplari. Inde potest quaeri, si quis, cum alias probationes mensaeque scripturam haberet, chirographi furtum passus sit, an aestimari duplo chirographi quantitas debeat. et numtabulis instrumentum scriptum sit: nam nihil uidetur deperdere, si futurum est, ut alio chirographo saluo securior sit creditor. Apocha quoque si fuerit subrepta, aeque dicendum est furti actionem in id quod interest
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Siquis p̃gnantẽ uxort̃
relicta ĩ hostiũ pot̾ate ꝑuen̾it
mox natus filiꝰ eiꝰ uxore ducta ti¬
lium ue filiam ꝓcreauerit ac tũc
postliminio auus reu̾sus fuĩt or̃ã
u̾ira nepotis noĩe ꝑiñ capiet ac si
miniũ illi neccĩm ẽ. ab hostib autẽ
captus puta a germanis siue ꝑthes
⁊ seriuis est hostiũ. ⁊ post liminio sta¬
tũ pͥstinũ recuplit.

Expanded text:
m. Si quis praegnate uxore relicta in hostium potestatem peruenerit, mox natus filius eius uxore ducta filium uel filiam procreauerit ac tunc postliminio auus reuersus fuerit: omnia iura nepotis nomine perinde capiet, ac siminium illi necessarium est: ab hostibus autem captus, ut puta a Germanis et Parthis, et seruus est hostium et postliminio statum pristinum recuperat.
Abbreviated transcription (Latin):
diiuis pius grece tescripsit. s et de¬
creuit ut pͥus de ui q̃ratur qmͣ de
iurc dni siue possõnis qͥ uacantem
mulierẽ rapuit uł nuptã ultimo
supplicio punit᷑. et si pat̾ in iuriam
suam p̃cib exoratus remiserit

Expanded text:
 Graece rescripsit: sed et decreuit, ut prius de ui quaeratur quam de iure dominii siue possessionis. Qui uacantem mulierem rapuit uel nuptam, ultimo supplicio punitur et, si pater iniuriam suam precibus exoratus remiserit
Abbreviated transcription (Latin):
.d.m incluserit obsederit qͥ ue fece¬
rit quominꝰ sepeliatur. quo magis
fumus dircpiatur. distrahat᷑ qͥ ueꝑ
uim sibi aliꝙ̃ obligau̾it. Nã eam
obligbnẽ lex rescindit. ¶ Si de ui

Expanded text:
dolo malo incluserit obsederit: quiue fecerit, quo minus sepeliatur, quo magis funus diripiatur distrahatur: quiue per uim sibi aliquem obligauerit, nam eam obligationem lex rescindit. Si de ui
Abbreviated transcription (Latin):
seruos ue aut lib̾os hoĩes in armis ha¬
bũnt. ¶ Eadem lege tenetur d pu¬
bes cũ teła in ph ͦ. fu̾it in eadẽ cã sũt
qui pessimo exemplo cõuocata sedi¬
tione uillas expugnau̾nt. et cũ teli
et armis bona rapu̾intur. Itẽ tene¬
tur qͥ ex incendio rapiũt aliquid p̃t̃
mat̾iam. p̃t̾ea punitur ħꝰ legis pe¬
gladio aut telo rapiendi cã fu̾it. ꝑ
phibendi dnm res suas seruare eadẽ
uetur qui hõib armaris possõrẽ
domo agro. ue suo aut naui sua. de

Expanded text:
seruosue aut liberos homines in armis habuerint. Eadem lege tenetur, qui pubes cum telo in publico fuerit. In eadem causa sunt, qui pessimo exemplo conuocatu seditione uillas expugnauerint et cum telis et armis bona rapuerint. Item tenetur, qui ex incendio rapuerit aliquid praeter materiam. Praeterea punitur huius legis poegladio aut telo rapiendi causa fuit uel prohibendi dominum res suas seruare, eadem netur, qui hominibus armatis possessorem domo agroue suo aut nau
Abbreviated transcription (Latin):
uo̾ ꝓprietatis de oꝑis uicio. setꝰ
siqind fructuarius edificet. nam
de ruina ediũ neut᷑ ab alr̾o cauti¬
onc̃ desiderare potest. fructuariꝰ
io qr refectioediũ ad eius ip̃nus
honus ꝑtinet. ꝓprietarius ideo
q usitata scipuło quã de restitu¬
enda fructuariꝰ cauet ad hunc qꝙͦ
casũ porrigitur.

Expanded text:
uero proprietatis de operis uitio, si quid fructuarius aedificet: nam de ruina aedium neuter ab altero cautionem desiderare potest, fructuarius ideo, quia refectio aedium ad eius ipsius onus non pertinet, proprietarius ideo, quia usitata stipulatio, qua de re ‹re›stituenda fructuarius cauet, ad hunc quoque casum porrigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
milites inde eis donari barba¬
ros etiam inde munerari uẽ¬
nientes ad se. Negotiationis
uł alterius rei causa plerumq
etiam inde cum rasas petunias
presides ad fiscum transmiserit᷑
quod per quam uinere diligen¬
tie est cum sufficiat. Sei quis

Expanded text:
milites, inde eis donare: barbamilites, inde eis donare: barbaros etiam inde munerari uenientes ad se uel legationis uel alterius rei causa. plerumque etiam inde conrasas pecunias praesides ad fiscum transmiserunt: quod perquam nimiae diligentiae est, cum sufficiat, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
se habuerint proauus aliquis
sibi uendicare debebit. Set
uestem qua is fu̾it indutus.
aut mimilarios inuentrales
quom̃ẽtus sui causa in ꝓmp¬
tu habuit. aut leues anulos
idꝙ res non excidũt aureorum
quinq. alioquin siquis damp¬
natus digito habuerit. aut
sardonicam. aut aliam gem¬
mam magni p̃retii uel si q¬
quod cỹrographum magne
pecume in sinu habuerit nil¬
lo iure islum in pannicularia
ratione tenebitur. ¶Pan¬
nicularia sunt en que in cus¬
todiam recoptus secum at¬
⁊ ip̃a appellatio ostendit
ita neꝙ spiculatores ultro sibi
uendicent. nec agiones ea desi¬
derent quibus spoliatur quoi
momento quis punctus est hnͣc
rationem non in compedio suo
debent p̃sides uertere. S nec
pati optiones siue comentari¬
enses ea pecunia abuti. set de¬
bent ad ea seruari que iure p̃¬
sidium solent erogari. ut puta
carciaticum quibus causa dif¬
ficialibus iudicuis inde subscri¬
bere. uel si qui fortit᷑ fecert̃

Expanded text:
se habuerit, protinus aliquis se habuerit, protinus aliquis sibi uindicare debebit: sed uestem qua is fuerit indutus, aut nummulos in ue‹n›tralem, quos uictus sui causa in promptu habuerit, aut leues anulos, id est quae rem non excedit aureorum quinque. alioquin si quis damnatus digito habuerit aut sardonychica aut aliam gemmam magni pretii uel si quod chirographum magnae pecuniae in sinu habuerit, nullo iure illud in pannicularia ratione retinebitur'. pannicularia sunt ea, quae in custodiam receptus secum att et ipsa appellatio ostendit. ita neque speculatores ultro sibi uindicent neque optiones ea desiderent, quibus spoliatur, quo momento quis punitus est, hanc rationem non compendio suo debent praesides uertere, sed nec pati optiones siue commentarienses ea pecunia abuti, sed debent ad ea seruari, quae iure praesidum solent erogari, ut puta chartiaticum quibusdam officialibus inde subscribere, uel si qui fortiter fecerint
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. Et omnes omnio ma¬
ritus saluas actiones contͣ
pitis punita sĩt que lex̾ do¬
tem non publicat. quia pͥꝰ
serua pene efficiturꝰ. nerum
est dotem mariti fucto cede qͣi
mortua sit. ꝙ si deportata sit᷑
filia. f marcelł. ait. que son¬
tentia uera est. non utiq de¬
portatione dissolui matrimo¬
nium. Nam cum libera muli¬
er remaneat nicħ prohibet
et uirum mariti affectionẽ.
⁊ mulierem uxoris aĩsi reti¬
nere. si igiturꝰ eo animo mu¬
lier fuerit. ut discedere a ma¬
rito uelit. aut Marc. tunc ꝑ¬
patrem de dote accurum. S
si mater. ẜ. sit. et interim cõ¬
stante matrimonio fuerit
deportata. dotem penes ma¬
ritum remanere. postoa uero
dissoluto mattimonio posse
eam agere quasi humanita¬
tis intuitu hodie nata accionẽ.
aquilio bradue ita rescribit
pannicularia causa quemad¬
modum intelligi debeat ex
ip̃o nomine apparet. non enĩ
bona dampnatorum panicu¬
laria significari quis probe
dixerit. nec si zonam curia

Expanded text:
lteris. et omnes omnino maritus saluas actiones contrapitis punita sit, quae lex dotem non publicat, quia prius serua poenae efficitur, uerum est dotem mariti lucro cedere, quasi mortua sit.Quod si deportata sit filia familias, Marcellus ait, quae sententia et uera est, non utique deportatione dissolui matrimonium: nam cum libera mulier remaneat, nihil prohibet et uirum mariti affectionem et mulierem uxoris animum retinere. si igitur eo animo mulier fuerit, ut discedere a marito uelit, ait Marcellus tunc patrem de dote acturum. sed si mater familias sit et interim constante matrimonio fuerit deportata, dotem penes maritum remanere: postea uero dissoluto matrimonio posse eam agere, quasi humanitatis intuitu hodie nata actione. 6Aquilio Braduae ita rescripsit: 'Panniculariae causa quemadmodum intellegi debeat, ex ipso nomine apparet. non enim bona damnatorum pannicularia significari quis probe dixerit, nec, si zonam circa
Abbreviated transcription (Latin):
ti. nec int̾est ꝙ ad feras. bestias  uo¬
lucres. utrũ in suo fundo quisq capi¬
at. an in alieno. plane qͥ ĩ alienũ fũ¬
dum ingreditur uenandi aut oc¬
trũ ec̃ intelligetur donec nr̃a custo¬
dia cohercet᷑. cũ uõ euaserit custodiã¬
in nr̃am ⁊ ĩ naturalẽ lib̾tatẽ se rece¬
ꝑit nr̃m eẽ desinit ⁊ rlsus occupan

Expanded text:
r. Nec interest quod ad feras bestias et volucres, utrum in suo fundo quisqat, an in alieno: plane qui in alienum fundum ingreditur venandi aut autuum esse intellegitur, donec tua custodia coercetur: cum vero evaserit custodiam tuam et in naturalem libertatem se receperit, tuum esse desinit et rursus occupan
Abbreviated transcription (Latin):
stipło obrem ñ defensq̃. Nã et¬
plures hr̃des necc̃e hẽbũt unsi
dare ꝓcuratorẽ. nẽ defensio ꝑ¬
płes ꝑsonas scissa. ĩ omodo aliqͦ
afficiat auctorem.Aliud ẽ ĩ he¬
redib auctoris quib neccĩas nõ
imponitur ut ꝑ uns̃ litigent.
Ilud sciondũ est ibi rẽ eẽ defc̃¬
dendam. ut recte defendatur
pisi debet agi.
tres clausulas in unũ collata
ht̃ de re iudicata de re defen¬
denda de dolo malo.

Expanded text:
stipulatio ob rem nstipulatio ob rem n necesse habebunt unum dare procuratorem, ne defensio per plures scissa incommodo aliquo adficiat actorem. aliud est in heredibus actoris, quibus necessitas non imponitur, ut per unum litigent. Illud sciendum est ibi rem esse defendendam, ut recte defendatur, ubi debet agi. tres clausulas in unum collatas habet: de re iudicata, de re defendenda, de dolo malo.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi imputari d qui talẽ defensi¬
onẽ admisit. ¶ Si uõ ex fideus.¬
sorib a iudicatũ solui cauerant
existat. unus defensor placuit ob
rem iudicatam stipło̾m nõ omit.¬
ti. ceteraq eadẽ esse atq si crͣntꝰ
defensor existat. ¶ In hc stipło¬
ne ħ tcͣtatur. an ħii qͥ fid̾iussent̃
si defẽsionẽ omiserunt mandatiũ¬
Hii enĩ in qnͣtitatẽ int̾uenerat¬
⁊ hoc illis fuit mandatũ ñ ĩdefẽ¬
sionẽ. quid tñ si ⁊ hoc sibi assũpse¬
rint ut defendant an mandati
possint age̾. ⁊ si qͥdẽ uicti sunt
ntiꝙ ꝙ ob rem iudicatã p̃stit̾ũt
consequent᷑. sumptus tñ litis mins¬
me petẽtuir. si aũ optiniũnt
potuerũt sumptus litis cõseqͥ cũ
iurta mandatũ. ⁊ si ñ mandatũ
fecerit. ¶Si tñ plures fid̾uisso¬
res defend̾e fuerint ꝑati. uide
coꝵ pro parte sua defendat. uel
defensorem substituat ⁊ mag̾ ÷
ut nisi unũ dent ꝓcuratorẽ de¬
siderante. ⁊ hoc auctoro omitrat

Expanded text:
sibi imputar‹e› debet, qui talem defensorem admisit.Si ex fideiussoribus, qui iudicatum solui cauerant, existat defensor, placuit ob rem iudicatam stipulationem non committi ceteraque eadem esse, atque si extraneus defensor existat.In hac stipulatione hoc tractatur, an hi qui fideiusserint, si defensionem omiserint, mandati ihi enim in quantitatem intervenerunt et hoc illis fuit mandatum, non in defensione. Quid tamen, si et hoc sibi adsumpserint, ut defendant, an mandati possint agere? et si quidem victi sunt, utique quod ob rem iudicatam praestiterunt consequentur: sumptus tamen litis minimpoterunt sumptus litis consequi, quasi iuxta mandatum, etsi non mandatum fecerint.Si tamen plures fideiussores defendere fuerint parati, uideauisque eorum pro parte sua defendat uel defensorem substituat. et magis est, ut, nisi unum dent procuratorem, desiderante scilicet hoc actore, committatur
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ est repeticõnẽ ꝯstitu̾emꝰ
eius ꝙ solutum esb. ¶Unꝰ ex
fideiussorib uł hedib płibus
alio cessante susciꝑe potest de
una qnͣtitate concluse. si ꝯmit¬
tatur statim scipło ex uno casu
ampliꝰ. ex alio ꝯmitti ñ potest.
Nũc uideamꝰ qualis defensio ex¬
igatur. ne cõmittatur stipuło.
⁊ quarum ꝑsonaꝵ. ⁊ siquidem
ex ꝑsonis enũatis in defensiõe
quis succedat. palam est recte
rem defendi. nec omͣti stipłom.
Si uero excrinsetus ꝑsona dete̾¬
soris infueniat eqꝰ stipło ñ ꝯmit¬
tetur. Si modo ille paratus sio¬

Expanded text:
iudicatum est, repetitionem constituerimus eius quod solutum est. Vnus ex fideiussoribus vel heredibus pluribus alio cessante suscipere defensiouna quantitate conclusae, si committeretur statim stipulatio ex uno casu, amplius ex alio committi non potest. Nunc videamus, qualis defensio exigatur, ne committatur stipulatio, et quarum personarum. et si quidem ex personis enumeratis in defensionem quis succedat, palam est recte rem defendi nec committi stipulationem. si vero exstrinsecus persona defensoris interveniat, aeque stipulatio non committetu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ si ẽi fu̾it societas. ꝓ in ꝑtem si soci
futrũt posse cclitorẽ ag̾e ꝙ si caitor
fid̾uissori heres fu̾it uł sidesussor cre¬
ditori puto ꝯuenire ꝯfusione obligõi
ñ liberari reũ. ¶Si ponamꝰ unum
ex reis ꝓmittendĩ pactũ ẽẽ.ne a se
pet̾etur. deisi mandatorẽ soluisse mẽ¬
dati iudicio ꝯuenire pot̾it. ⁊̃ eũ cum
lit alienã accõnẽ. ¶ Placet mandato¬
rem ten̾i. ⁊̃ si fenerator hoc cditori.
mandet pecuniã credere.

Expanded text:
in partem, si socii fuerunt, posse creditorem agere. quod si creditor fideiussori heres fuerit uel fideiussor creditori, puto conuenire confusione obligationis non liberari reum. Si ponamus unum ex reis promittendi pactum esse, ne a se peteretur, deinde mandatorem soluisse: mandati iudicio conuenire potuit etiam eum, cum llit alienam actionem.Placet mandatorem teneri etiam si faeneraturo creditori mandet pecuniam credere.
Abbreviated transcription (Latin):
iam mutuã accipientib. ita ut duo
rei in solidũ eiusdẽ debiti fu̾int. a¬
p̃ aureliũ palmam mandator exta¬
tit iulii bona ad fiscũ uem̾̃t siłit
tor allegabat. se lib̾atũ uire cõfu¬
sionis. qr fiscus tam c̾litori ꝙͣ debi¬
tori successerat. ⁊ qͥdẽ si unꝰ debitor
fuiss non dubitabã. sic̃ fidelssorẽ.
iͣ ⁊ mandatorẽ uberatũ ẽẽ ꝙͣuss
enĩ iudicio cõuento. pͥncipali debi¬
tore mandator ñ liberetur. tñ ubi
successit creditor debitori ueluti
solutionis iure sublata obligõne
s cũ duo rei ꝓmittendi sunt. ⁊ alt̾i
heres exsti̾it creditor iusta dubitõ

Expanded text:
 accipientibus, ita ut duo rei eiusdem debiti fuerint, apud Aurelium Palmam mandator exstit‹it›: Iulii bona ad fiscum uen‹e›runt: stor allegabat se liberatum iure confusionis, quia fiscus tam creditori quam debitori successerat. et quidem si unus debitor fuisset, non dubitabam sicut fideiussorem, ita et mandatorem liberatum esse: quamuis enim iudicio conuento principali debitore mandator non liberetur, tamen ubi successit creditor debitori, ueluti solutionis iure sublata obligatione sed cum duo rei promittendi sint et alteri heres extitit creditor, iusta dubitatio
Abbreviated transcription (Latin):
sent ĩ carce̾m ꝯstipͤau̾int. ut ruptiᷤᷤ
uincłis. et effracto carc̾e euadãt᷑
ampliꝰ qmͣ cã ex qͣ recepti sunt
ĩnocentes ĩueniañtur ex eo cri¬
pimiend st̃. eos uero qui ospirõne
coꝵ decexerint releuandos.

Expanded text:
sent in carcerem, conspirauerint, ut ruptis uinculis et effracto carcere euadant, amplius, quam causa ex qua recepti sunt innocentes inueniantur ex eo cripuniendi sunt: eos uero, qui conspirationem eorum detexerint, releuandos.
Abbreviated transcription (Latin):
aiptiuus reu̾sus est utrũ dimissus
Inui uł fallacia pofatẽ hostiũ eu¬
disse si mente alienꝰ ẽ. S et qͥ uicti

Expanded text:
captiuus reuersus est, utrum dimissus an ui uel fallacia potestatem hostium eudisse, si mente alienus est. sed et qui uicti
Abbreviated transcription (Latin):
bouem uł unum abigeatus cͥñ
non a silua nec agrege. ¶Q
sepiꝰ abegerunt licet semp̃er
unũ uł alt̾m pecus subripiũt
tñ abigei sunt. ¶ Receptores
abigeoꝵ qua pena .p. plecti de¬
beant. epła diui adriani ita
cauet᷑ ut exͣ t̾tã p̾taliam .x. ãnis
relegarẽtur. De p̃uarice

Expanded text:
bouem uel unum abigeatus crimenon a silua nec grege. Qui saepius abegerunt, licet semper unum uel alterum pecus subripuerint, tamen abigei sunt. Receptores abigeorum qua poena plecti debeant, epistula diui Traiani ita cauetur, ut extra terram Italiam decem annis relegarentur. DE PRAEUARIC
Abbreviated transcription (Latin):
putare̾ me in fundũ sempnianutp
missũ. ⁊ ĩ cornelanũ iero ñ adcrã
possonẽ nisi forte ĩ noĩe tm̃ erra
possõ qr aĩo depon̾e ⁊ mutare pos
sõnẽ nos posse. ⁊ celsus ⁊ marcellus
sub condicõne recessit de possõne.
rem ꝓcurato meus nõ erł an mͥ
possõ acqͥrator ⁊ cũ place̾t ignors¬
ti mͥ adquiri pot̾it ⁊̃ erranti. &
si ꝓcurator meus ex̃ eir. ego no
entm. s magis ẽ ut adquirem p̾¬
sonem. ¶ Seruus quoq meus ig¬
noranti michi ad quiret possõnẽ.
siam ⁊ seruꝰ alienus ut celsus scti¬
inc possideat᷑. pot᷑ mͦ acqͥre̾ possõ¬
nẽ. si noiẽ meo eam ad ipiscutur
ꝙ et ipm̃ admitrendũ ẽ.¬

Expanded text:
tarem me in fundum Sempronianum missum et in Cornelianum iero, non adquiram possessionem, nisi forte in nomine tantum errauepossessio, quia animo deponere et mutare nos possessionem posse et Celsus et Marcellus sub condicione recessit de possessionrem, procurator meus non erret, an mihi possessio adquiratur. et cum placeat ignoranti adquiri, poterit et errantsi procurator meus erret, ego non errem, magis est, ut adquiram possessionem. Seruus quoque meus ignoranti mihi adquiret possessionem. nam et seruus alienus, ut Celsus scriine possideatur, potest mihi adquirere possessionem, si nomine meo eam adipiscatur: quod et ipsum admittendum e
Abbreviated transcription (Latin):
arc̃ .ł. Ne pignoris noĩe data
⁊ possõne tradita. de iñ a credito¬
re conducta ꝯuenit ut is qͥ yꝑo¬
tetham decliss ꝓcolono in ag̾ ledi¬
bus aũ ꝓ ineusss ĩquilmo sit
ub.u. Qui absenti seruo scͥbr
ut in lib̾tatẽ moreture ñ eã ñte
ht̃ ut statim uelit serui possõnem
dim̾te̾. s mag̃ destinatõnẽ suã in io
tempus conferre quo seruus c̾tior
factus fu̾it. ¶ Si quis possõnem
fundi ita tradid̾it ut ita demum
cede eam dicat. si ip̃ius fundus
cet nõ uidet᷑ possõ tradita si fũ¬
dus auenus sit᷑ hoc ampliꝰ existi¬
mandũ est possõne̾s sub condicõe
tradi posse si c̃ res sub condicõne tͣ¬
duntur. n alit̾ accipientis fui̾t

Expanded text:
ariam.R‹e› pignoris nomine data et possessione tradita, deinde a creditore conducta conuenit, ut is, qui hypothecam dedisset, pro colono in agro, aedibus autem pro inquilino sit: um.Qui absenti seruo scribit, ut in libertate moretur, non eam mentem habet, ut statim uelit serui possessionem dimittere, sed magis destinationem in id tempus conferre, quo seruus certior factus fuerit.Si quis possessionem fundi ita tradiderit, ut ita demum cedere ea dicat, si ipsius fundus esset, non uidetur possessio tradita, si fundus alienus sit. hoc amplius existimandum est possessiones sub condicione tradi posse, sicut res sub condicione traduntur neque aliter accipientis fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
art̃ .ł. Siquis fundũ emerit
fuiꝰ ꝑticilam sciebat ẽẽ auienã ip
cũ relicis ꝑtes longa possõne cuꝑe¬
s et si ꝓ indiuiso licet ignoret qͣ
sit locus eam que cape posse ꝙ
sine ulliꝰ dampno ꝑs que putat᷑
ẽẽ uendentis ꝑ iongam possõnem
ad emptorẽ tuͣssit. s et pomp̃.

Expanded text:
arum.Si quis fundum emerit, cuius particulam sciebat esse alienam, Iueum reliquas partes longa possessione capere: sed si pro indiuiso licet ignoret quis sit locus, aeque eum capere posse, quod sine ullius damno pars, quae putatur esse uendentis, per longam possessionem ad emptorem transit.Sed et Pomponi
Abbreviated transcription (Latin):
uł .LIn estate sororis hẽditaᷤᷤ
obuenit̃ duob frĩb quoꝵ alt̃ ab¬
ssens erat. alt̃ p̾sens ⁊̃ absentis cãm¬
agebat ex qua hr̾ditate. suo ⁊ ftĩ
sui noĩe fundũ in solidũ uendidit
lucio ticõ bona fide em̃ti q̃sitũ est
cũ scierit ꝑtẽ fundi absentis esse
an totũ fundũ longa possõne ceꝑ¬

Expanded text:
um. Intestatae sororis hereditas obuenit duobus fratribus, quorum alter absens erat, alter praesens: praesens agebat, ex qua hereditate suo et fratris sui nomine fundum in solidum vendidit Lucio Titio bona fide ementi: quaesitum est, cum scierit partem fundi absentis esse, an totum fundum longa possessione cep
Abbreviated transcription (Latin):
gatũ adscripsit ueniam dari e¬
ut si seruus diũ sui iussu testĩto¬
ulł codicilliis ne libertatẽ sibi as¬
cripserit ob eam rem ce ipĩus
manu ad scriptsi est. minus
liber sit. S lib̾tas ei ex fidei
ram manu sua cestator testõ co
dñis suis parent necessitate potes¬
tatis exrusari si tñ accedat domi¬
ni auctoritas subscribentis se ea
dictasse ⁊ recognouisse uideri .n.
ait ip̃ius dnĩ manu subscripta
cuiꝰ uoluntate ea scripta sunt.
in quas nullũ ius testator hũit
extendi non ht̃ queri tã dẽbet
an eq̃ subsequendi necc̃itas ⁊ ho¬
nesta excusatõne ñ facientibus
ꝙ non sit consessũ. Mariti quoq
cui ꝑ seruũ suũ dictantẽ filio
legatũ scriptũ ẽe᷑ ueniã tribuen¬
dam legis cornelie placuit. Itet
in filia que dictante mr̃e sua ꝑ
ignorantiam iuris legatũ sibi
Asubscripserat. s. censuit. ¶ Siqͥs
duob heredib institutis adic¬
us cent ut si alt̾ut᷑ heres sine libs
decessiss ei qui suꝑ eẽt. ⁊ libos

Expanded text:
gatum adscripsit, ueniam dari. ‹eut, si seruus domini sui iussu testamento codicillisue libertatem sibi adscripserit, ob eam rem, quod ipsius manu adscriptum est, minus liber sit: sed libertas ei ex fideicram manu sua testator testamento dominis suis parent, necessitate potestatis excusari, si tamen accedat domini auctoritas subscribentis se ea dictasse et recognouisse: uideri enim ait ipsius domini manu scripta, cuius uoluntate ea scripta sunt. s personas, in quas nullum ius testator habuerit, extendi non debet: quaeri tamen debet, an aeque subsequendi necessitas et honesta excusatio est non facientibus, quod non sit concessum.' Matri quoque, cui per seruum suum dictante filio legatum scriptum esset, uen‹i›am tribuendam legis Corneliae placuit. Idem in filiam, quae dictante matre sua per ignorantiam iuris legatum sibi scripserat, senatus censuit. Si quis duobus heredibus institutis adiecerit, ut, si alteruter heres sine liberis decessisset, ei qui superesset et liberos
Abbreviated transcription (Latin):
prĩe suẽ porrigeret imꝑatori dec̾tũ
eiusdem ciuitatis ꝙ erat cũ ipsa
epła missũ. Is aũ qui suscepiss ut¬
teras restituendas collisione facta
dedit lucio ticõ qui ⁊ ip̃e rome mora¬
batur sue rei grã sublato ticii noĩe
cui erat decretum missũ uti ꝑ ipm̃
daretur suũ nom̃ sccipsit. ⁊ sic łꝑa¬
tori dec̾tum scd̾m mandata rei .p. de
iss. ⁊ ailud ꝯmisisse uidetur is qui
non restituit utt̾as ei cui restitu¬
ere mandatũ susceꝑat. ⁊ isqui sub¬
iato alieno noiẽ i scripto ꝙ suo qr̃
ipẽ Iussus a patria deccetum imꝑ¬
pit pacto fcõ cũ debitore ut soluto
debito sine ulla remissione distra¬
hatur pignus succedentes gradus
in locũ ticii nom̃ ⁊ pignus proba¬
uerunt us ad medium ex uenditione
pignoris pp̃ remissionẽ a magrãtu
uendentib fcãm de modo fundi de¬
monstrato sat̃ debito fcisĩ ñ ẽ. q̃re¬
batur qui rei .p. teñetur̾ hẽrẽius
uendidisse ꝓponũtur cũ uideł̾ ptais

Expanded text:
 porrigeret imperatori decretum eiusdem ciuitatis, quod erat cum ipsa epistula missum. is autem, qui suscepisset litteras restituendas, collusione facta dedit Lucio Titio, qui et ipse Romae morabatur suae rei gratia: sublato Titi nomine, cui erat decretum missum, uti per ipsum daretur, suum nomen scripsit et sic imperatori decretum secundum mandata rei publicae isset? et quid commisisse uidetur is, qui non restituit litteras ei, cui restituere mandatum susceperat, et is, qui sublato alieno nomine inscriptoque suo, quasi ipse iussus a patria, decretum imperpit pacto facto cum debitore, ut non soluto debito sine ulla repromissione distrahatur pignus. succedentes gradus in locum Titii nomen et pignus probauerunt usque ad Maeuium: ex uenditione pignoris propter repromissionem a magistratu uendentibus factam de modo fundi demonstrato satis debito factum non est. quaerebatur, quis rei publicae tenetur. Herennius uendidisse proponuntur, cum uid‹e›licet pluris
Abbreviated transcription (Latin):
uł uno ꝓ trib ꝙ uulgo ꝑemp¬
toriũ appellatur. litt̾is euocatus
p̾sentiam face̾ contẽpnit. ¶ Pe¬
ãtnam contumacis non patit᷑. quẽ
adu̾sa ualitudo uł maioris canse
occupatõ defendit. ¶Contuunaces
nõ unr᷑ nisi qui cũ obedire deb̾et
ñ obsecũturꝰ.i. qͥ ad iurisditõnem
eius cui negant obseqͥ ꝑtiñt.¬

Expanded text:
o tribus, quod uulgo peremptorium appellatur, litteris euocatus praesentiam sui facere contemnet. Poenam contumacis non patitur, quem aduersa ualetudo uel maioris causae occupatio defendit. Contumaces non uidentur, nisi qui, cum oboedire deberent, non obsequuntur, id est qui ad iurisdictionem eius, cui negant obsequi
Abbreviated transcription (Latin):
gnificau̾it. ampliꝰ ẽ rescriptũ. ⁊ in sen¬
tentia ñ sit sũma adiecta si trã is qui
petit sũmã exp̾sserit. ⁊ iudex ait. sol
ualere sui̾am. ¶ Qui sortis quidem
ꝯdempnatõnẽ faciũt. de usuris autẽ
deb̾ent enĩ de usuris quoq ꝯgnosce̾
⁊ c̾tam fac̾e ꝯdempnationem ¶Siciuis
ex edicto peremptorio post mortem

Expanded text:
gnificauerit. Amplius est rescriptum, etsi in sententia non sit summa adiecta, si tamen is qui petit summam expresserivalere sententiam. Qui sortis quidem condemnationem faciunt, de usuris autem debent enim de usuris quoque cognoscere et certam facere condemnationem. Si quis ex edicto peremptorio post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
de iure ꝙ ex ꝑsona agentis hu̾it
iudicatũ est Nam et si libertus
meus me int̾ueniente seruus uł
lib̾tus alt̾ius iudiceturꝰ mͥ p̃iudi¬
catur diu̾sa cã ẽ si fundũ a teti¬
cuis petierit. qm̃ ego ꝙͦ si si ex ꝑͦ

Expanded text:
de iure, quod ex persona agentis habuit, de iure, quod ex persona agentis habuit, iudicatum est. nam et si libertus meus me interueniente seruus uel libertus alterius iudicetur, mihi praeiudicatur. diuersa causa est, si fundum a te Titius petierit, quem ego
Abbreviated transcription (Latin):
D arcest. ł. Sepe constitutũ est̾
res int̾ alios iudicatas. aliis ñ p̃iu¬
dicare ꝙ tm̃ qnͣdã distinctionẽ ht̃.
Nam siũa int̾ alios dicta aliis qͣb¬
dam ⁊ scientib obest. quibusclã u̾o
ti siex duob heredib debitoribus
alt̃ ꝯdempnetur. Nam alt̾i integͣ
defensio est. ⁊̃ si cum coherede suo
agi scierit. Item si ex duob peti
rat᷑ alios data est obẽ cum siquis de
ea re cuiꝰ accõ uł defensio pͥmũ com¬
petit seq̃ntẽ age̾ paciatur. ueluti
si debitor exꝑiri passus sit debito¬
aut maritꝰ soc̃um uł uxorem de ꝓ¬
prietate rei ĩ dotẽ accepte. aut pos¬
sõr uenditorẽ de ꝓpͥetate rei empte
⁊ ħita ex multis ꝯstitutõib intel¬
ꝓhibere eum a qͦminꝰ uti uelit
pria actõne. uł defensione utat᷑
Non potꝰ is nõ qͥ pͥorẽ dñm defero¬
dere cãm patiturꝰ. io pp̃ scĩãm p̃scͥp¬
sione rei qmͣuis inter alios uidi¬
cate ssĩmouet᷑. qr ex uolũtate eiꝰ

Expanded text:
s. Saepe constitutum est res inter alios iudicatas aliis non praeiudicare. quod tamen quandam distinctionem habet: nam sententia inter alios dicta aliis quibusdam etiam scientibus obest, quibusdam uero,ti si ex duobus heredibus debitoris alter condemnatur: nam alteri integra defensio est, etiamsi cum coherede suo agi alios data est, obest, cum quis de ea re, cuius actio uel defensio primum sibi competit, sequent‹em› agere patiatur, ueluti si creditor experiri passus sit debitoaut maritus socerum uel uxorem de proprietate rei in dote acceptae, aut possessor uenditorem de proprietate rei emptae: et haec ita ex multis constitutionibus intelprohibere eum, quo minus uti uelit propria actione uel defensione utatur, non potest: is uero, qui priorem dominum defendere causam patitur, ideo ione rei quamuis inter alios iudicatae summouetur, quia ex uoluntate eius
Abbreviated transcription (Latin):
nec ex eo uire qͦ ticiꝰ usttus est
minus iure suo utatur. sicutiꝰ¬
⁊ de coherede supͣdiximus.
tractũ est q̃sitũ ẽ applłatõne euis
ĩiuista ꝓñciata. an quo tardius
iudicatum sit. usure peccunue ĩ con¬
dempnatõnt̃ declucte medii tꝑis

Expanded text:
neque ex eo iure, quo Titius uictus est, minus iure suo utatur, sicutit de coherede supra diximustractum est: quaesitum est appellatione eius iniusta pronuntiata, an, quo tardius iudicatum sit, usurae pecuniae in condemnatum deductae medii t
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit indicetũ resoluitur: ⁊ si pra¬
uocatũ ñ fiũt. Itẽ si calculi error i
snĩa ẽẽ dicatur appellare necc̃e ñ est
ueluti si iudex ita ꝓnũciauĩt cũ cõ¬
stet ticiũ sero ex illa sp̃e qͥnqͣgutta.

Expanded text:
fuerit iudicatum, rescinditur, si prouocatum non fuerit. Item si calculi error in sententia esse dicatur, appellare necesse non est: ueluti si iudex ita pronuntiauerit: 'Cum constet Titium Seio ex illa specie quinquaginta,
Abbreviated transcription (Latin):
tis cõdempnatõ sit nullꝰ monĩti esse
snĩam ostitutõnes demonstrant. ¶ Si
ap̃ eundem iudicẽ suicẽ petamũs.
si ⁊ mea. ⁊ tua peticõ sine usuris fuit
⁊ uidex me pͥorem tibi condẽpnauit
quo magis tu pͥor me ꝯdempnatũ hãs
non ẽ m necc̃e ꝓ hac cã appellare qũ
scd̃m sacras ꝯstitutõnes iudicatũ a¬

Expanded text:
tis, condemnatio fit, nullius momenti esse sententiam constitutiones demonstr‹a›nt. Si apud eundem iudicem inuicem petamus, si et mea et tua petitio sine usuris fuit et iudex me priorem tibi condemnauit, quo magis tu prior me condemnatum habeas: non est mihi necesse pro hac causa appellare, quando secundum sacras constitutiones iudic
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ erit innouandũ qmͣ dui de appł¬
biturꝰ n in ꝓuincia quare iegat᷑ ete
pp̃ eandẽ rõnẽ. ⁊ siquis deportat᷑ fuit
ab eo cui deportandi iuis nt̃. ut aduo¬
tatꝰ.n iuĩcula paciet᷑ n ullam aliam
inuiriam qmͣ patitur qui siũe non
ad quicuerat. Integ̾.N. status uider᷑¬
ẽt ꝓuocatõne int̾poĩta ergo. ⁊ si ab¬
stin̾e ordine iussus sit ⁊ ꝓuocau̾it᷑
sint cͥmina. obã applło int̾po̾i̾a ẽ. leut̾¬

Expanded text:
uit et appein prouincia, qua relegatus est. Propter eandem rationem et si quis deportatus fuit ab eo, cui deportandi ius est, uel adnotatus, neque uincula patietur neque ullam aliam iniuriam, quam patitur, qui sententiae non adquieuerat: integer enim status esse uidetur prouocatione interposita. Ergo et si abstinere ordine iussus sit et prouocauersint crimina, ob quae appellatio interposita est, leu