comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dia & ec desicasticam correeit tonsiuosum: Anio¬
d coni iuctredrox cantuceriorum obut : Apit
traonsun: ostno mortius est dno dcc xot uber¬
ucdd archi epis copus obut: Anno coderuuer ueni:
consecrictus as chiepis copus nonus doruuerneniñ
ccdesiae  ae dilbaldo rege merciorũ. Micigente¬

Expanded text:
cha et ecclesiasticam correxit tonsuram. Anno 725, Uictred rex Cantuariorum obiit. Anno mortuus est. Anno 731, Berctuald archiepiscopus obiit. Anno eodem Tatuini consecratus archiepiscopus nonus Dorovernensis Ecclesiae, Aedilbaldo rege Merciorum quint
Abbreviated transcription (Latin):
libr. de orthographia eilẜtib&i ordine distinctũ y¬
des che matibus siue tr opiss libellũ hoc est defu¬
guris modisque locutionum : quibus scriptura
scã contexta est. :¬
benignus aliquando adte fontem omnis scepientiae

Expanded text:
Librum de Orthographia, alphabeti ordine distinctum. ILibrum de Orthographia, alphabeti ordine distinctum. Ide Schematibus sive Tropis libellum, hoc est, de figuris modisque locutionum, quibus Scriptura sancta contexta est. Tbenignus, aliquando ad te fontem omnis sapientiae p
Abbreviated transcription (Latin):
noctio luxta anatolium una Item dehistorus
scõrum : li uitae. & pcessio sc̃ felicis confessoris:¬
eme trico paculini opere: in prosam transtuli: librũ¬
uitae & ꝓcessionis scĩ ancsta simale degrero
tsions latum n& peius a quodam inperito tmendatũ.
prout potui codsensum correxi : uitam scĩpatris
mona chisimul & antis titis cudbercti : & prius hero¬
lco m&ro. & post modum plano sermone descripsi :
distoria cbbatum monasterii liuius. in quo suꝑnae
sicisticã nrae insulae acgintis In libris .v: Marty
rologium denctaliciis scõrum martyrum diebł
in quo omnes quos inuenire potui. non solum quec
die uerum&iam quogenere certaminis. uel sub
quo ludice mundum uicerint: diligenter ad notare
studui : Librum hymnorum diuerso m&ro. siue
rythmo : Librum epygraminatum: herolco mero
siue elegiaeo: dentedinorerum & de temporibus
libros singulos : Item d&emporibus : lib̵ ÷ madorẽ

Expanded text:
noctio, juxta Anatolium, una. Item, de historiis noctio, juxta Anatolium, una. Item, de historiis sanctorum; librum vitae et passionis sancti Felicis confessore metrico PaVitae et passionis S. Anastasii male ex Graeco translatum, et pejus a quodam imperito emendatum, prout potui, ad sensum correxi. Vitam S. Patris, monachi simul et antistitis, Chutberti et prius heroico metro, et postmodum plano sermone descripsi; historiam abbatum monasterii hujus, in quo supernae siasticam nostrae insulae ac gentirologium de natalitiis sanctorum martyrum diebus; in quo omnes quos invenire potui, non solum qua die, verum etiam quo genere certaminis, vel sub quo judice mundum vicerint, diligenter Al. om. diligenter adnotare studui. Librum Hymnorum, diverso metro, sive rhythmo. Librum Epigrammatum heroico metro, sive elegiaco. De Natura rerum, et de Temporibus libros singulos. Item, de Temporibus librum unum majorem.
Abbreviated transcription (Latin):
lis idest usque cmortem scculis : libros iiii
deaedificatione templi clligoricae: exposuilo su
sicut & ceter libros iii Iteminr egum librũ
capitulorum. extructatu becti hieronimi exceptas:
nerrcm & ne emicmi lib̵ iii . in canticum habacut
librõ i: In librum becti pactris tobiae. explunati¬
onis cllegoricae dexp̃o &ecclesia: libr̃ ÷: Item
capit ula lectionum : inpentate ucum mosi. losue.
ludicum. in libros regum. & uerba derum : In libro
beccti patris lob: inparabolas ecdesicesten. & cun¬
tica cantiquorum : in ipscclã proph&ã. etram quo¬
que & ne emiam: In euangelium marcilibinii:
neucangelio lucae e lib̵ ui: Omelicrum euangelu
lib̵ .ii: incipostolum quue cumque inopus culis
scĩ augustini. exposita lutni : cuncta perordinem
trtins cribere curaui : In actus a postolorum dib ii
sin scĩ lohannis e li .iii. Item capitulalectionum
intotum nouum testamentum: excepto eucinge¬

Expanded text:
lis, id est, usque ad mortem Saulis, libros quatuor. lis, id est, usque ad mortem Saulis, libros quatuor. De aedificatione templi allegoricae expositionis, sicut et caetera, libros duos. Item in Regum, librum capitulorum, ex tractatu B. Hieronymi excerptas; in Esdram et Neemiam libros tres, in canticum Habacuc librum unum, in librum B. Patris Tobiae explanationis allegoricae de Christo et Ecclesia, librum I. Item, capitula lectionum in Pentateuchum Mosi, Josue, Judicum. In libros Regum, et Verba dierum. In librum beati Patris Job. In Parabolas, Ecclesiasten, et Cantica canticorum. In Isaiam Prophetam, Ezram quoque, et Neemiam. In Evangelium Marci, libros IV. In Evangelium Lucae, libros VI. Omeliarum Evangelii, libros II. In Apostolum quaecumque in opusculis sancti Augustini exposita inveni, cuncta per ordinem transcribere curavi. In Actus Apostolorum, libros II.sin sancti Johannis, libros III. Item, Capitula lectionum in totum Novum Testamentum, excepto Evange
Abbreviated transcription (Latin):
tor us lapofto lorum pesti erpcuilr quod estad
uiurae muda & ingyruum: quincctus interrito
rio eiuidem monasterii. cumessem annorumaui.
cura propin quorum datus sume du candus
reuerentis simocbbati benedicto acdeinde
ceolfrido : Cunctumque exeo tempus uitae . Ineius¬
dem moncisterii habitatione peragens. omnem
meditandis scripturis operam dedi : atque inter
obseruantiam disciplinae reguluris. & cotidianã
cantundi inecdesia curam semper aut discere.
cuut docere. aut scribere. dulce habui: nonode¬
cimo cu temuitae meae anno dia conatum:
tricesimo gradum presbrteratus: utrum que
permnsterium reuerentis simi ep̃i lohannis.
iubente ceolfrido abbate suscepi: ex quo tempore
accepti presbyteratus usque ad cinnũ a&cctis
meorum necessitati. exopus culis uenerabilium
patrum breuiter ad notare ⁊ siue &iam ad for
uititem Isaccc. & lectionẽs ismahelis: libros. iii
Deibernaculo & ucsis eius acuestibus sa cer
dotum: libir iuii in primam partem sa muhe¬

Expanded text:
atorum apostolorum Petri et Pauli, quod est ad Uiuraemuda et Ingyruum. Qui natus in territorio ejusdem monasterii DCLXXIX, cum essem annorum septem, cura propinquorum datus sum educandus reverentissimo abbati Benedicto, ac deinde Ceolfrido; cunctumque ex eo tempus vitae in ejusdem monasterii habitatione peragens, omnem meditandis Scripturis operam dedi: atque inter observantiam disciplinae regularis et quotidianam cantandi in ecclesiia curam, semper aut discere, aut docere, aut scribere dulce habui. Nono decimo autem vitae meae anno diaconatum DCXCI; tricesimo gradum presbyteratus DCCII, utrumque per ministerium reverentissimi episcopi Johannis, jubente Ceolfrido abbate, suscepi. Ex quo tempore accepti presbyteratus usque ad annum aetatis mmeorumque necessitati ex opusculis venerabilium Patrum breviter vitatem Isaac, et ejectionem Ismaelis libros quatuor: De tabernaculo et vasis ejus, ac vestibus sacdotum libros tres. In primam partem Samue
Abbreviated transcription (Latin):
berct rexcantuuriorum de functus: & colmen
cum scottis ad suos reuersus est: & pestilentia
uenit : &cedda acuilfrid nordan hymororum
ordinantur episcopi: anno . dclxiiiii. theodorus
ordinatur eps: Anno dela: osuiur e nordan¬
hrmbrorum obiit : anno. dclxuii. ecgberet rex
cant uariorum obiit: &synodus fucta est adhe¬
rud fordã p̃sente ecgfridorege ⁊ p̃sidente archi¬
epis copo theodoro. ut illimax. capitulorum: Anno
.dclxxu. uulferirex merciorum. postquã .xiii.
annos regnauerat de functus : aedilredo fratri
reliquit imperium : Anno. delaaii : aedilred
dorege: & ꝑeobosa eicta et ead haeh consecrati
antistes: Anno. dclxauiii. ael fuini occisus :¬
nno .delxx. srnodus fucta inccmpo haedi¬
feltha defide catholica. prae sidinte archiepo
theodoro : In quo ad fuit lohannes abba romanus
quo anno: hilda abbatissa instreanaes halae obut:
Anno. dclaxi ecgfridrex nordan hrmbrorum
occisus est: anno eodem hloderi rexcantuariorũ
obut , Anno. dcloauiii: caeduddr& occidentadiũ

Expanded text:
berct rex Cantuariorum defunctus, et Colman cum Scottis ad suos reversus est; et pestilentia venit; et Ceadda ac Uilfrid Nordanhymbrorum ordinantur episcopi. Anno 668, Theodorus ordinatur episcopus. Anno 670, Osuiu rex Nordanhymbrorum obiit. Anno 673, Ecgberct, rex Cantuariorum obiit; et synodus facta est ad Herutforda, praesente Ecgfrido rege, praesidente archiepiscopo Theodoro, utillima, decem capitulorum. Anno 675, Uulfheri, rex Merciorum, postquam septem decim annos regnaverat, defunctus, Aedilfredo fratri reliquit imperium. Anno 676, Aedilred do rege; et pro eo Bosa, Eata et Eadhaeth consecrati antistites. Anno 679, Aelfuini occisus. Anno 680, synodus facta est in campo Haethfeltha de fide catholica, praesidente archiepiscopo Theodoro: in qua adfuit Johannes abba Romanus. Quo anno Hild abbatissa in Streanaeshalch obiit. Anno 685, Ecgfrid rex Nordanhymbrorum occisus est  Al., obiit. Anno eodem Hlotheri rex Cantuariorum obiit. Anno 688, Caeduald rex Occidentalium
Abbreviated transcription (Latin):
ccpidmeo manum cumuebis bene dictioris rodon
cedortndum ÷ & post pusillum mereui sens inuent¬
sedentem & iamloqui ualentem : copit quec mali¬
te rogure diuino ut mox patuit cedmonitus uns¬
tinctu. conme esse bapti ratum cibsque scrupulo
nossem : cuiego cibsque ulla mehoc dubi&ate scire
respondi : quia sclutgeri fonte inremis sionem pec¬
cutorum essem cblutus : & nomen presbiteri
coquo mebaptizatum noueram dixis atille:
si cibhoc inquit sacerdote baptitatus es nones
ꝑfecte baptiratus : nouinamque eum : & quie
cumess& presbit ordinatus nullatenuis propt̃
ingenu turditatem. potuit cecthezixandi uel
baptizcandi minis terium discere ꝑꝑ quod &ipse
illum cibhuius presumtione ministerii quodreguleunti¬

Expanded text:
capiti meo manum, cum verbis benedictionis rediit capiti meo manum, cum verbis benedictionis rediit ad orandum: et post pusillum me revisens sedentem et jam loqui valentem: coepitque me interrogare, divino, ut mox patuit, admonitus instinctu, an me esse baptizatum absque scrupulo nossem: cui ego, absque ulla me hoc dubietate scire respondi, quia salutari fonte in remissionem peccatorum essem ablutus; et nomen presbyteri a quo me baptizatum noveram, dixi. At ille: Si ab hoc, inquit, sacerdote baptizatus es, non es perfecte baptizatus: novi namque eum, et quia cum esset presbyter ordinatus, nullatenus, propter ingenii tarditatem, potuit catechizandi vel baptizandi ministerium discere, propter quod et ipse illum ab hujus praesumptione ministerii quod regularit
Abbreviated transcription (Latin):
infracto pollice: capitis quoque iunctura soluer&ur.
&ego ut dixi simillimus mortuo fierem : & quia moue¬
ri non poteram: tetenderunt ibidem papilionem
inqua la cerem: erct autemor adiq. circiter septi
mortuus permanens: Tunc paululum reuiuisco.
ferorque domum a sociis: actacitus tota nocte
perduro : uomebam autem s anguinem ẽo quod & intra¬
neccessent ruendo conuulsa : ct ep̃s gra uissime de cusu
&iteri tumeo dolebat: eo quod me speciudimo dilige¬
r& ciffectu: Necuo luit nocte illa duxtr mor or
cumde issuis manere : Verum solus iorctione
sistens noctem ducebat peruigilem : promea uorcom
sospitate suꝑnce pi&cti supplicans: & mane primo
ingressus adme cccdicta suꝑme orutione uoeccunt ne
nominemeo : & quasi desomno graui excitatum bite¬
noguit si nossem quis ess& quilo quer &lur adines
atrgo ciperiens oculus : alo: &iam tues antis tes ñs
por orationes uestrus : siuolueritdñs : Quil poneus

Expanded text:
infracto pollice capitis quoque junctura solveretur; infracto pollice capitis quoque junctura solveretur; et ego, ut dixi, simillimus mortuo fierem. Et quia moveri non poteram, tetenderunt ibidem papilionem in qua jacerem. Erat autem hora diei circiter septimmortuus permanens, tunc paululum revivisco, ferorque domum a sociis, ac tacitus tota nocte perduro. Vomebam autem sanguinem, eo quod et interanea essent ruendo convulsa. At episcopus gravissime de casu et interitu meo dolebat, eo quod me speciali diligeret affectu: nec voluit nocte illa juxta morem cum clericis suis manere, verum solus in oratione persistens noctem ducebat pervigilem, pro mea, ut reor, sospitate supernae pietati supplicans. Et mane primo ingressus ad me, ac dicta super me oratione, vocavit me nomine meo, et quasi de somno gravi excitatum interrogavit si nossem quis esset qui loqueretur ad me. At ego aperiens oculos, aio: Etiam tu es antistes meus per orationes vestras, si voluerit Dominus. Qui imponens
Abbreviated transcription (Latin):
tundi cumillis copia dar &ur. Uidebam naẽque
equo quemmihi ipse optimum donauerat. Nequa quam
inp&rure potui : At cumsepius hucatque illuc spec¬
tante me &ep̃o. concitatis incur sumequis. seuerte¬
rentur: & ipsel asciuo superatus animo. non me potui
cohibere : sed prohibente lic& illo ludentibus me miscui ÷¬
& simul cur suequi contendere coepi: quod dumagerem :
cuidiuiillum postergum mihi cumgemitudicentem:
oquam magnum ue fcccis mihi: sic equitando ÷ &ego ccudi¬
ois : nihi lominus coeptis institiu&itis : Nec morcodum
feruens equus quoddã itghieris concauum uedentiore
imp&u transihr& lapsus decidi : & mox uelut emori¬
ens sensum penitus motumque omnem perdidi:
erat namque illo in loco lapis terrae aequadis. ob¬
tectus cespite tenui Neque ullus alter in toti illa
campi plunitiae lapis. inueniri poterat: casuque
euenit. uel potius duuhia prouisione adpuniendum
in oboedi entiae meae culpam: uthunc capite acma¬
nu quam capitiruens subposueram. tangerem atque

Expanded text:
tandi cum illis copia daretur, fidebam namque equo quem mihi ipse optimum donaverat, nequaquam impetrare potui. « At cum saepius huc atque illuc spectante me et episcopo, concitatis in cursum equis reverterentur; et ipse lascivo superatus animo non me potui cohibere, sed, prohibente licet illo, ludentibus me miscui, et simul cursu equi contendere coepi. Quod dum agerem, audivi illum post tergum mihi cum gemitu dicentem: O quam magnum vae facis mihi sic equitando! Et ego audiens, nihilominus coeptis institi vetitis. Nec mora, dum fervens equus quodam itineris concavum valentiore impetu transiliret, lapsus decidi, et mox velut emoriens sensum penitus motumque omnem perdidi. Erat namque illo in loco lapis terrae aequalis obtectus cespite tenui, neque ullus alter in tota illa campi planitie lapis inveniri poterat; casuque evenit, vel potius divina provisione, ad puniendam inobedientiae meae culpam, ut hunc capite ac manu quam capiti ruens subposueram, tangerem, atque
Abbreviated transcription (Latin):
prosternens se in terram : Obsecroinquit pat
uis : at ille obsecro inquitdicas quoderat canti¬
cum illũd la&antium quod audiui uenienti¬
um decelis suꝑoratorium hoc & post tempus
redentium adcȩlos: respondit ille : si uocẽ
carminis audisti: & cȩlestes suꝑuenire co&us
cognouisti. p̃cipiotibi in nominedm̃ ne hoc cui¬
quam ante meũ obitum dicas: Reuera aut̃
angelorum fuere sps̃ qui meadcglestia quȩ
semꝑ amabam acdesiderabam p̃mia uoca¬
rełueneruũ : & postdes .vII. seredituros
ac mesecum ad ductdros eẽ promiserunt: qđ
r am confestim languore corporis tactus ẽ
& hocłdies in grauescene. septimo ut promisum
fuerat die post quamobitum suum domini corporis
& sanguinis ꝑceptione muniuit. soluta abergastu¬
lo corporis anima scã duceibus ut credifas ÷ ange¬
lis comitibus : a & ernagandia p&iuit: Non aũt mi¬
rum sidiem mostis uel pontus diem dnĩ la&us ar

Expanded text:
prosternens se in terram: « Obsecro, inquit, Pprosternens se in terram: « Obsecro, inquit, Pvis. At ille: Obsecro, inquit, ut dicas quod erat canticum illud laetantium quod audivi, venientium de caelis super oratorium hoc, et post tempus redeuntium ad caelos? Respondit ille: Si vocem carminis audisti, et caelestes supervenire coetus cognovisti, praecipio tibi in nomine Domini, ne hoc cuiquam ante meum obitum dicas. Revera autem angelorum fuere spiritus, qui me ad caelestia quae semper amabam ac desiderabam, praemia vocare venerunt, et post dies septem se redituros, ac me secum adducturos esse promiserunt. » Quod est. Nam confestim languore corporis tactus est, et hoc per dies ingravescente, septimo, ut promissum ei fuerat, die postquam obitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, soluta ab ergastulo corporis anima sancta, ducentibus, ut credi fas est, angelis comitibus aeterna gaudia petivit. Non autem mirum si diem mortis, vel potius diem Domini laetus a
Abbreviated transcription (Latin):
trare p̃coepit: Introiuit ille concitus: Cuidi¬
huc uenire facito : tuquoquesimul adesto:
quicum uenissent primo ãd monuit eos ut uir¬
tutem dilectionis & pacis ad inucẽ & adom̃is
fideles seruareñ Instituta quoque discipli¬
nȩ regularis qe uel abipsodidicissent &inip¬
souidissent : uel in patrũ p̃cedentium facctis
si uedictis inuenissent : In defessa hnstantia seque¬
rentur : Deinde subiunxit. diem su iobitus iam ꝓ¬
ximȩ instare : Nam que hospes inquit ille anae¬
bilis qui ftr̃ nrõs uisitaresolebat: admo quoque
hodie uenireme que descło e uoca redignatus ⁊
ꝓpt᷑ quodreuestentes adecdosiam. dicite sratri¬
bus. ut & meum ecitum dnõp̃cibus commnendetd:
& suum quoque & itum cuius hora incertaonese.
uigiliis orationibus. bonis operibus puenosu
meminerint : Cumq hac & huius modi plu¬
rado quer&ur atque illi ꝑceptaeius benẽuic¬
tione lam multum tristes &issent : Rediit
ipsesolus quicarmen cȩlestȩ audierat &

Expanded text:
trare praecepit. Introivit ille concitus, cui di fratres huc venire facito; tu quoque simul adesto. » Qui cum venissent, primo admonuit eos ut virtutem dilectionis et pacis, ad invicem et ad omnes fideles servarent: instituta quoque disciplinae regularis, quae vel ab ipso didicisssent et in ipso vidissent, vel in Patrum praecedentium factis sive dictis invenissent, indefessa instantia sequerentur. Deinde subjunxit diem sui obitus jam proxime instare. « Namque hospes, inquit, ille amabilis, qui fratres nostros visitare solebat, ad me quoque hodie venire, meque de saeculo evocare dignatus est. Propter quod revertentes ad ecclesiam, dicite fratribus ut et meum exitum Domino precibus commendent, et suum quoque exitum, cujus hora incerta est, vigiliis, orationibus, bonis operibus praevenire meminerint. » Cumque haec et hujusmodi plura loqueretur, atque illi percepta ejus benedictione, jam multum tristes exissent, rediit ipse solus qui carmen caeleste audierat, et
Abbreviated transcription (Latin):
lescenti ut suo in loco reponer& atille salubri ins¬
anctu cidmonitus : cumcacepiss& capillos sc̃i captas
cdposuit pad pebrȩ languenti & cliquaendiu tumo¬
rem illum infestum. horum aadpositione conprimere
cecmollire curcibat : quofacto reliquics utlus susdat
sua intheca recondidit  credens suumoculum. capil¬
lis uiridĩ quibus adtactus erat. ocius esse scnandum
erat solitus tunc hora circiter secunda diei: sedcum
dici quieq dies illa exigebat cogitares & fucg&
inminente hora ipsius diei sexta sepente contingens
oculum Itcsconũ cum palpebra inuenit: acsi nil uinquã
in eo deformitatis actumoris appar uiss& iBer
labor antibus inmari fratribus tempestatem
Ut

Expanded text:
lescenti, ut suo in loco reponeret. At ille salubri inslescenti, ut suo in loco reponeret. At ille salubri instinctu admonitus, cum accepisset capillos sancti capitis, adposuit palpebrae languenti, et aliquandiu tumorem illum infestum horum adpositione comprimere ac mollire curabat. Quo facto, reliquias, ut jussus erat, sua in theca recondidit, credens suum oculum capillis viri Dei quibus adtactus  Al., adlatus erat, ocius esse sanandum.erat solitus, tunc hora circiter secunda  Al., horam . . . . secundam diei. Sed cum alia, quaeque dies illa exigebat, cogitaret et faceret, imminente hora ipsius diei sexta, repente contingens oculum, ita sanum cum palpebra invenit, ac si nil unquam in eo deformitatis ac tumoris apparuisset. LIBElaborantibus in mari fratribus, tempestatem ut
Abbreviated transcription (Latin):
pigmentorum fomentis emollire nec ucd ebcnt :
Quidam abscidendumesse docebant : alii hocfieri
m&umaloris periculi u&cbant : cumque tempose
non pccuco. frccter prefatus tali in commodo labo¬
perscĩs simi pactris cudbecti reliquics scnecri:
Namn quando fratressui corpus ipsius. postmultos
sepulturae connos. In corruptum repererunt :
Tulerunt partem deccpillis. quammore reliquia¬
rum roguntibus amicis dare. uel ostendere¬
insignum mirecculi possent: harum pcrticulam rel¬
quicrum. eo tempore habebat penesse quidam de
psesbsteris eius dem moncsterii nomine thruidred:
qui nunc ipsius moncesterii cabbas est: Quicum die quadã
ingressus ecclesia cperuiss& thecã reliquiaer uni ut
portionem ectrum roganti amico psesturo : Contigit
&ipsum adalis centem cui oculus languebeet. In eudẽ
ecclesia tunc cdesse : Cumque presbrte portionen
qua nta muoluit ecmico dediss& Residuum dedit ada¬

Expanded text:
pigmentorum fomentis emollire, nec valebant. pigmentorum fomentis emollire, nec valebant. Quidam abscidendum esse dicebant  Al., docebant; alii hoc fieri metu majoris periculi vetabant. Cumque tempore non pauco frater praefatus tali incommodo laboper sanctissimi Patris Cudbercti reliquias sanari. Nam quando fratres sui corpus ipsius post multos sepulturae annos incorruptum reperierunt  Al., repererant, tulerunt partem de capillis quam more reliquiarum rogantibus amicis dare, vel ostenderein signum miraculi possent. Harum particulam reliquiarum eo tempore habebat penes se quidam de presbyteris ejusdem monasterii, nomine Thruidred, qui nunc ipsius monasterii abbas est. Qui cum die quadam ingressus ecclesiam, aperuisset thecam reliquiarum, ut portionem earum roganti amico praestaret, contigit et ipsum adolescentem cui oculus languebat, in eadem ecclesia tunc adesse. Cumque presbyter portionem quantam voluit, amico dedisset, residuum dedit ado
Abbreviated transcription (Latin):
e pressa fueat corporissui pcertem : paulegam
fugiente dolore ac scinitate subsequente cedpe¬
scinis simus sursexit ÷ ecpro sua sccnitacte dnõgra¬
ticis denuo referens quid erga seactumesseu frcc¬
tribus indicauit: cunctisque congaudentibus:
cedministerium quod sollicitus exhibere solebet:
quasi flagillo probante. castigatior sediit : sed & in¬
dumenta quibus dõ dicatum corpus cudbercti uel
uiuum centece uel postea de functum uestiercnt : &ia
ipsac agratia curandi Nonua carunt: sicut in uolu¬
mine uitae &uirtutum eius quis que legerit inueni& :¬
& silentio pr&er eundum : quod ante triennium per
reliquics eius
moncsterio quodiuxta cmnem dacore constructũ
cbeo cognomen accepit : Cuitunc uirre ligiosus.
suidberet abbatis iure prefuit: Erat in eo quidã
aadulescens cuitumor deformis palpebram oculi
fedauerat : quicumperdies crescens oculo interitũ
mincr&ur : curabant medici huc adpositis

Expanded text:
e pressa fuerat corporis sui partem, paulatim e pressa fuerat corporis sui partem, paulatim fugiente dolore, ac sanitate subsequente, ad pesanissimus surrexit, ac pro sua sanitate Domino gratias denuo referens, quid erga se actum esset fratribus indicavit: cunctisque congaudentibus ad ministerium quod solicitus exhibere solebat, quasi flagello probante castigatior rediit. Sed et indumenta, quibus Deo dicatum corpus Cudbercti, vel vivum antea, vel postea defunctum vestierant, etiam ipsa a gratia curandi non vacarunt, sicut in volumine Vitae et virtutum ejus quisque legerit, inveni silentio praetereundum quod ante triennium per reliquias ejus monasterio quod juxta amnem Dacore constructum ab eo cognomen accepit, cui tunc vir religiosus Suidberct abbatis jure praefuit. Erat in eo quidam adolescens cui tumor deformis palpebram oculi foedaverat, qui cum per dies crescens oculo interitum minaretur, curabant medici hunc adpositis
Abbreviated transcription (Latin):
moribus pcculetim: & nocte super ueniente. grauior
effectus est . Ite utdie redeunte uixipse perse exsur¬
gere cut incedere uel er&: Quo ciffectus hi cominodo
quo quo modo poss& perueniens. intrcusos ceditumbem
feueentis simi pcctris cudbereti: ibique geubus efleb¬
xis suopliesi superncum pi&cetem rogtise ÷ it uelcb
huius cemodi lcenguore. si hoc sibi utile ess& libercere¬
tur suel sise tilimolestie diutius ccestigteri diuinec
prouidente grcctia oporter& pectienter dolorera u¬
cecpla cidccmente sustiner& in latum: fecit hitus
ut cenimo disposuerait : &inbedles certus becculo
sustenttnis intrecuit ecdesicm Ac prosternens se
cd corpus uiridĩ. piac intentione pereius ccuxilium
dñm sibi propitium fieri precabetur : atque inter
preces uelut in soporem solutus sensit ut ipse re:¬
ferre poste erct solitus que si mognam letã¬
que manum. capud sibi inparte qua dolebeet teti¬
gisse Eodemque tactuto ttm illam qucel cenguo¬

Expanded text:
morbus paulatim, et nocte superveniente gravior morbus paulatim, et nocte superveniente gravior effectus est, ita ut, die redeunte, vix ipse per se exsurgere aut incedere valeret. Quo affectus incommodo, quoquo modo posset perveniens, intraret ad tumbam reverentissimi Patris Cudberct, ibique genibus flexis supplex supernam pietatem rogaret, ut vel ab hujuscemodi languore, si hoc sibi utile esset, liberaretur; vel si se tali molestia diutius castigari divina providente gratia oporteret, patienter dolorem ac placida mente sustineret inlatum. Fecit igitur ut animo disposuerat, et imbecilles artus baculo sustentans intravit ecclesiam; ac prosternens se ad corpus viri Dei pia intentione, per ejus auxilium Dominum sibi propitium fieri precabatur: atque inter preces velut in soporem solutus sensit, ut ipse postea referre erat solitus quasi magnam latamque manum caput sibi in parte qua dolebat, tetigisse, eodemque tactu totam illam quae languor
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius corpus insepulchro bene dieq patris cũbeti ponen¬
tes ead posuerunt de supercar cam: in qua in corruipta eius¬
dem pectris membra locauerant : Inquo&ium loco
signao scnitatum cliquoties facta : meritis amborũ
testimonium ferunt: equibus cliqua in lbro uitae
illius olim memoriae mandecuimus : sed & in hac historia
Srat in eodem moncesterio frat̃ quidam nomine bec¬
dudegna tempore non pauco hospitum ministeio deser¬
uiens : qui nunc usque super est: testimonium habens
nlunctoque sibi officio. suꝑnae tantum mercidis gratia
subditus : hic cum quadaindie lencs siue sagit quib
in hospitgli ut obatur. inmari laua ss& Rediens do¬
mum repentina medio itinere molestia tactus est :
uixtandem resur ger&: Resurgens sensit c̃uitem
dimidi comcor poris sui paertem acapite us quecedpe¬
des paradr̃sis languore depsesscm : &mximo cum
labore baculo innitens domum peruenit : crescebat

Expanded text:
etiam corpus in sepulcro benedicti Patris Cudbercti ponenetiam corpus in sepulcro benedicti Patris Cudbercti ponentes, adposuerunt desuper arcam in qua incorrupta ejusdem Patris membra locaverant: in quo etiam loco signa sanitatum aliquoties facta, meritis amborum testimonium ferunt, e quibus aliqua in libro Vitae illius olim memoriae mandavimus. Sed et in hac Historia rat in eodem monasterio frater quidam, nomine Badudegn, tempore non pauco hospitum ministerio deserviens, qui nunc usque superest, testimonium habens tatis ac religionis, injunctoque sibi officio supernae tantum mercedis gratia subditus. Hic cum quadam die lenas sive saga quibus in hospitale utebatur, in mari lavasset, rediens domum repentina medio itinere molestia  Al. add. covix tandem resurgeret; resurgens autem sensit dimidiam corporis sui partem a capite usque ad pedes paralysis languore depressam: et maximo cum labore baculo innitens domum pervenit. Crescebat
Abbreviated transcription (Latin):
cessor eius cutbect prius quam in sulã furne p&e¬
biercnt : quȩ cumille & munert grateuros indipe¬
menta quasi patris adhuc corporicircuidurta
miro deos culabectur ceffectui Nouȩ inquid induñtta
corpori proeis quae tulistis circumdãte: & sic repo¬
nite h arca quam paras tis: scio cuitem certissime
quia nondiu uacuus remanebit locusille : quitan
totius becctitudinis cuctor cotque lcengitari pses¬
torts digncbitur: Haec & huius modi plura. ubimul¬
tis cumla crimis & magna conpunctione : centistes
linguci &icm dremente conpleuit fecerunt frastioas
ut iussercct & in uolutũ nouo comictu corpus noue¬
que ithieca reconditum : suprec pauimentur scũari
posuerunt : Nec moradõ dilectus antistes eadberet
morbo correptus est a cerbio: Xcꝑdies crescente . multum que
ingrcuescente cordore languoris non multo post id est
pridie non s macias &iam ipse migrauit adelnm̃¬

Expanded text:
cessor ejus Cudberct priusquam insulam Farne petecessor ejus Cudberct priusquam insulam Farne petebierant. Quae cum ille et munera gratanter accipementa quasi Patris adhuc corpori circumdata miro deosculabatur affectu: « Nova, inquit, indumenta corpori pro his quae tulistis circumdate, et sic reponite in theca quam parastis. Scio autem certissime quia non diu vacuus remanebit locus qui tanta coetotius beatitudinis auctor atque largitor praestare dignabitur. » Haec et hujusmodi plura ubi multis cum lacrymis et magna compunctione antistes lingua etiam tremente complevit, fecerunt fratres ut jusserat, et involutum novo amictu corpus novaque in theca reconditum, supra pavimentum sanctuarii posuerunt. Nec mora, Deo dilectus antistes Eadberct morbo correptus est acerbo, ac per dies crescente multumque ingravescente ardore languoris, non multo post, id est, pridie Nonas Maias etiam ipse migravit ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
satio quanta ingloria uirdñi cutberet postmor¬
tem uiuer& cuius ante mortem uita sublimis. cre¬
bris mino culorum &iam patebat indiciis: transiactis
sepulturȩ eius .xi in misit in animo fretrum ut tolle¬
rent osscullius quaemoremortuorum comsumto
lam & in puluerem redacto corpore reliquo sic¬
ca inuenienda putabant : ad quie in nouo recon
dite lo culo in eodem quidem loco. sed supreo pa¬
uimentum dignae uenerationis gratialo ca¬
sent: fecerunt autem itu: &a perientes sepulcrũ :
inuenerunt corpus. totum qua si ad huc uiuer&
multo dormienti. quam mortuo similius:
Sẽd &uestimentto omnia quibus indutum erat.
non solum intemerata: uerum &iam prisca no
quod ubi uidere fractres : nimio moxtimore perculsi
festinarunt referre antistiti quue inuene radiu:
Quitum forte in remotiore cbecdesuc loco replun
undique pelugi fluctibus cincto: solitarius nnane
nentiae. oritionis & lacrimarum deuotione
transigere solebat: In quo &idm uenerubilis psede¬

Expanded text:
satio, quanta in gloria vir sanctus post mortem viveret, cujus ante mortem vita sublimis crebris etiam miraculorum patebat indiciis, transactis sepulturae ejus annis undecim, immisit in animo fratrum ut tollerent ossa illius, quae, more mortuorum, consumpto jam et in pulverem redacto corpore reliquo, sicca invenienda rebantur, atque in levi arca recondita, in eodem quidem loco, sed supra pavimentum dignae venerationis gratia locasent. Fecerinvenerunt corpus totum quasi adhuc viveret, multo dormienti quam mortuo similius; sed et vestimenta omnia quibus indutum erat, non solum intemerata, verum etiam prisca novQuod ubi videre fratres, nimio mox timore perculsi, festinaverunt referre antistiti quae invenerant, qui tum forte in remotiore ab ecclesia loco refluis undique pelagi fluctibus cincto, solitarius manebanentiae, orationis et lacrymarum devotione transigere solebat: in quo etiam venerabilis praede
Abbreviated transcription (Latin):
nibus consulere acfauere curauit: Misit &iam galliam &
reuocauit mellitum aciustum: eosque ad suas ecdesias libe
erat reduit: mellitum uero lundonienses epm̃ recipeset
noluerunt ii ido latriis magis pontificibus serui regaudenes:
Nonenim taNTaeratei quanta patriipsius regmipotestas: ut &iã
noleribus ac contradicenibus paganis. antistitem succepos¬
sal ecdesiȩ reddere: Uerumtamen ipsecum suagerte & quo
addnm̃ xonuersusest: diuinisse studiuit mancipare p̃cep¬
tis: Denique & in monasterio beatis simi a postolorum prin¬
cipis ecdẽ sic̃ scaẽ dĩgenetricis fecit : quacm consec rauit
archiepũ mellitus

Expanded text:
nibus consulere ac favere curavit. Misit etiam Galliam, et nibus consulere ac favere curavit. Misit etiam Galliam, et revocavit Mellitum ac Justum, eosque ad suas Ecclesias libererat, rediit, Mellitum vero Lundonienses episcopum recipere noluerunt, idolatris magis pontificibus servire gaudentes. Non enim tanta erat ei, quanta patri ipsius regni potestas, ut etiam nolentibus ac contradicentibus paganis antistitem suae posset Ecclesiae reddere. Verumtamen ipse cum sua gente, ex quo ad Dominum conversus est, divinis se studuit mancipare praeceptis. Denique et in monasterio beatissimi apostolorum principis, ecclesiam sanctae Dei genitricis fecit, quam consecravit archiepiscopus Mellitus
Abbreviated transcription (Latin):
re secr&ȩ noctis flagillis artioribus afficiens ⁊ͣciscitaba¬
tur capostolica districtione. quare gregem quensibi ipse
credideratrelinques& liel oui pastorum ouesxpĩ inmedio
luporum positas. fugiens ipsed imitter&: Anmei inquic
oblitus es &empli: quiproparuulis xpĩ quos mihi in indicium
succe dilectionis commendauerat : uincula. uerbera carce¬
res. ad flictiones ipsam postremomostem. mortem aũt
crucis ab infidelibus &inimicis xp̃i ipsecum xpõ coronan¬
diis pertulr His beatipetri flagellis simul & & hostationibus
ostendit: quimultum miratus & inquirens quisstano uiro
tales ausus e& plagas infligere : ut audiuit quia suce causa
salutis episcopus ab a postoloxpĩ tatla e& tormenta plagasq
ꝑpessus. &timuit multum : atque anathematizato omni
i dolatriae cultii : abdicato conubio non legitimo suscepit
fidemxpĩ : & baptizatus ec desiȩ rebusquardum ualuit in om¬

Expanded text:
re secretae noctis flagellis artioribus afficiens, sciscitabare secretae noctis flagellis artioribus afficiens, sciscitabatur apostolica districtione, quare gregem quem sibi ipse crediderat, relinqueret, vel cui pastorum oves Christi in medio luporum positas fugiens ipse dimitteret. « An mei, inquit, oblitus es exempli, qui pro parvulis Christi, quos mihi in indicium suae dilectionis commendaverat, vincula, verbera, carceres, adflictiones, ipsam postremo mortem, mortem autem crucis, ab infidelibus et inimicis Christi ipse cum Christo coronandus pertuli? » His beati Petri flagellis simul et exhortationibus ostendit. Qui multum miratus, et inquirens quis tanto viro tales ausus esset plagas infligere: ut audivit quia suae causa salutis episcopus ab apostolo Christi tanta esset tormenta plagasque perpessus, extimuit multum; atque anathematizato omni idolatriae cultu, abdicato connubio non legitimo, suscepit fidem Christi, et baptizatus, Ecclesiae rebus quantum valuit, in om
Abbreviated transcription (Latin):
procuntia demorari: & epuleruNt eum: acde suore¬
copis. quid in his ess& agendum: Decr&umque ẽ com¬
muni consilo. quia satius ess& ut omnes patriam se¬
deuntes: libera ibimeNedño deseruisen : quaminter
belles fidei barbaros sine fructu resideret Discessese
ae secessere : ibirerum finem & spectase disponen¬
expulerant : de monicis cultibus in pune seruiebarh¬
Namegressi contragentem geuissorum in proelium : om̃s
pariter cum suamilitia corruerurt Nec lic& aucto¬
ribus perditisexcitatum adscelera uulgus potũit
recorrigi : ad queeadsimplicitatom fidei & caritatis
quȩ est in xpõreuocari:
Gumuero & laurentius mellitum iustumque secuturus
rum apostolorum petri& pauli dequafsequerłer
iam diximus stratum parari: In quocum post mnultus
p̃cesaclacrimas ad dnm̃ prostatuȩcdesia e fusas adquies¬
cendum membraposuiss& atque obdormis s& : apparuit¬
ei beatissimus apostolorum princeps. & multo illum tempo¬

Expanded text:
provincia demorari. » Et expulerunt eum, ac de suo regprovincia demorari. » Et expulerunt eum, ac de suo regcopis, quid in his esset agendum. Decretumque est communi consilio, quia satius esset ut omnes patriam redeuntes, libera ibi mente Domino deservirent, quam inter rebelles fidei barbaros sine fructu residerent. Discessere ae successere, ibi rerum finem exspectare disponenexpulerant  Al., depulerant, daemonicis cultibus impune serviebaNam egressi contra gentem Gevissorum in praelium omnes pariter cum sua militia corruerunt. Nec licet auctoribus perditis exercitatum ad scelera vulgus potuit recorrigi, atque ad simplicitatem fidei et charitatis, quae est in Christo, revocari. Cum vero et Laurentius Mellitum Justumque secuturus,rum apostolorum Petri et Pauli, de qua frequenter jam diximus, stratum parari. In quo cum post multas preces ac lacrymas ad Dominum pro statu Ecclesiae fusas ad quiescendum membra posuissei beatissimus apostolorum princeps, et multo illum tempo
Abbreviated transcription (Latin):
runillimoxdolatriae quam uiuede eo aliquartulũ
in tesmusisse uidebanur palamseruire subiettsque
populis idola col endi liberam darelicentiam : Cum¬
que uidereN pontisicem caelebratis in ȩcclȩsia missarũ
sollemnis eu. harista populo dare diceban ut uulgo festꝰ
adeum. barbara inflatistultitia : quare non & nobis
adhucdare in ecdesiam non desistis : Quibus ille
respondebat : siuultis ablui fonte illo salutari. quopa¬
ter uester ablutus est Potestis &iam panisscĩ cui
ille participaba T esse pasticipes: sinautim lauaorum
uitȩ contemimitis : Nullatenus ual&is panemuitȩ
percipere: Atilli nolumus inquiuNT fontemillum
intrare: quia nec ille opus illo nos habere nouimus: ⁊¬
sed tamenpane illo refici uolumus : Cumque diligedẽr
acsȩpecbillo essent admoniti: nequaquam ita fieri
posse ut absque purgatione sacroscã quisoblatio
facili causa quam petimus: non poteris iamhinrã

Expanded text:
runt illi mox idolatriae, quam vivente eo aliquantulum runt illi mox idolatriae, quam vivente eo aliquantulum intermisisse videbantur, palam servire, subjectisque populis idola colendi liberam dare licentiam. Cumque viderent pontificem celebratis in ecclesia missarum sollemniis, Eucharistiam populo dare, dicebant, ut vulgo fertur, ad eum barbara inflati stultitia: « Quare non et nobis adhuc dare in ecclesia non desistis? » Quibus ille respondebat: « Si vultis ablui fonte illo salutari quo pater vester ablutus est, potestis etiam panis sancti, cui ille participabat, esse participes: sin autem lavacrum vitae contemnitis, nullatenus valetis panem vitae percipere. » At illi: « Nolumus, inquiunt, fontem illum intrare, quia nec opus illo nos habere novimus, sed tamen pane illo refici volumus. » Cumque diligenter ac saepe ab illo essent admoniti, nequaquam fieri posse ut absque purgatione sacrosancta quis oblationfacili causa quam petimus, non poteris jam in nostra
Abbreviated transcription (Latin):
orio cognomento oise a quo reges cantuariorum solent
oiscingas cognominari : cuius pater hengist : qui cumfi¬
lio suo oisc inuitatus a uurtigerno brittaniam primus
ae dilbercti cum filius eius eadbado regniguberra¬
cula suscepiss& magnostenellis ibi cadhuc ec clesiae
crementis de crimento fuit: Si quidem non solum
fidem xp̃i recipere noluerat sed & fornicatione
pollutus est tali qualem nec intergentes auditã
apͣus testat᷑ : itaut uxorem patris haber& : quo
ut roque scelere : oc casionem dedit . Atpriorem
uomitum reuertendi his. qui subimpero sui paren¬
tis. uel fauore. uel timore regio fidei & castimonie
iura sus ceperunt : Nec supernȩ flagella districuons
perfidoregi castigando & corrigendo defuere: Nam crebra
mentis uiesania. & ips inmundi Inuasione pinebatur :
mors sabercti regis orienalium saxonum: quiuhi
regnapꝰbnia petens: tres suos filios qui pagani perdu¬
raueraNt regni temporalis hereder reliquit : Coepe¬

Expanded text:
 cognomento Oisc, a quo reges Cantuariorum solent Oiscingas cognominare. Cujus pater Hengist, qui cum filio suo Oisc invitatus a Vurtigerno  Al., VurtigerioAedilbercti, cum filius ejus Eadbald regni gubernacula suscepisset, magno tenellis ibi adhuc Ecclesiae crementis detrimento fuit. Siquidem non solum fidem Christi recipere noluerat, sed et fornicatione pollutus est tali, qualem nec inter gentes auditam Apostolus testatur, ita ut uxorem patris haberet. Quo utroque scelere occasionem dedit ad priorem vomitum revertendi, his qui sub imperio sui parentis, vel favore vel timore regio, fidei et castimoniae jura susceperant. Nec supernae flagella districtionis perfido regi castigando et  Al., vel corrigendo defuere: nam crebra mentis vesania et spiritus immundi invasione premebatur. mors Sabercti regis Orientalium Saxonum, qui ubi regna perennia petens, tres suos filios, qui pagani perduraverant, regni temporalis heredes reliquit, coepe
Abbreviated transcription (Latin):
Mocenim regnante regabeatus archiepũ lauseniius regnũ
celesteonscendit : At que nec cłao & monasterio scicepos¬
tolipetri iuxta predecessorem suum &gustinum sepultus
litus quierat lundoniȩ epĩs sedem dorũ uernensis ecde¬
siue testius abagustano suscepit : Iustiis aut̃ eedhuc suꝑ-¬
stes hrofensom regebat ecdesiam: Quicum magna ec dȩ¬
sicim anglorumcura a labore gubermaren: susce¬
perunT scripta & hortutoria pontifice& a postolicȩ

Expanded text:
oc enim regnante rege DCXIX beatus archiepiscopus Laurentius regnum caeleste conscendit, atque in ecclesia et monasterio sancti apostoli Petri juxta praedecessorem suum Augustinum sepultus litus, qui erat Lundoniae episcopus, sedem Doruvernensis Ecclesiae tertius ab Augustino suscepit: Justus autem adhuc superstes Hrofensem regebat Ecclesiam, qui cum magna Ecclesiam Anglorum cura ac labore gubernarent, susceperunt scripta exhortatoria a pontifice Romanae
Abbreviated transcription (Latin):
am fucta est: quae in actibus apostolorũ
per proph&am agabum p̃dicta esseme¬
moratur ab eodem diudio ues pasicnus
qui post neronem impera uit inbrittaniã missus
inbrittuniã missus :¬
&iam uectam in sulam brittaniae proximam
a meridie romanorum dicioni subiugauit.
quae hab& aboriente in occidente xxx cir¬
citer milic passuum Ab custro inboreum
lium Inocodentidibus trium a meridia no
brictanice litore distans:: suc cedens autem
diudio in imperium. Nero nihilomnino in
re militariusus est : Vride inter alic no¬
mani regni d&rimenta innumerabrittuniã
puent amisit: Namduo subeo Nobilis sima
oppida illecapta atq subuersa sunt i¬

Expanded text:
am facta est, quae in Actibus apostolorum am facta est, quae in Actibus apostolorum per prophetam Agabum praedicta esse memoratur. Ab eodem Claudio Vespasianus, qui post Neronem imperavit, in Brittaniam missusin Brittaniam missus, etiam Vectam insulam Brittaniae proximam a Meridie, Romanorum ditioni subjugavit; quae habet ab Oriente in Occasum triginta circiter milia passuum, ab Austro in Boreamlium, in Occidentalibus trium a meridiano Brittaniae litore distans. Succedens autem Claudio in imperium Nero, nihil omnino in re militari ausus est. Unde inter alia Romani regni detrimenta innumera Brittaniam pene amisit; nam duo sub eo nobilissima oppida illic capta atque subversa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
in super siluccrum munitumoninibusq: rebus
confertissimum : tundem graui pugna coe¬
pit: Cxhinc cuesur abrittanis reuersus in ged¬
liam post quam legiones in hibernã misit:
repentinis bellorum tumultibus. undiq cir¬
III cumuentus & conflictatus est:ANNO au¬
imperator ub augusto quastus :: cupiens utilẽ
q & uictoriam: unde cumq: quaesiuit: Itaq
ex peditionem in brietaniã mouit: quue ex
uidebatur tracns uectus in in solam ẽ ÷ Quã
neq ante iulium cuescrem:: neq post eum
quis quam adire cusus fuerat: Ibiq sine
ullo p̃lio acsunguine intr& paducissimos di¬
es plurimam in sulaepastem indeditionem
recepit .: Ocudus &iam insulas ultra brit¬
tuniã in oceano positas. romano adiecit
imperio: Ac sextoquam profectus erat mense
romum rediit. ⁊ filioq: suo brittanici nom̃
in posuit: Hoc autem bellum quarto impe¬
rii sui anno compleuit: qui est annus ab in¬
carnatione dñĩ. quadragesimus sextus:
quo &icm anno fames grauissima perspri¬

Expanded text:
insuper silvarum munitum, omnibusque rebus confertissimum, tandem gravi pugna cepit. Exhinc Caesar, a Britannis reversus in Galliam, postquam legiones in hiberna misit, repentinis bellorum tumultibus undique circumventus et conflictatus estimperator, ab Augusto quartus, cupiens utilem que et victoriam undecunque quaesivit. Itaque expeditionem in Brittaniam movit, quae excvidebatur. Transvectus in insulam est, quam neque ante Julium Caesarem. neque post eum quisquam adire ausus fuerat, ibique sine ullo praelio ac sanguine intra paucissimos dies plurimam insulae partem in deditionem recepit. Orcadas etiam insulas ultra Brittaniam in Oceano positas Romano adjecit imperio, ac sexto quam profectus erat mense Romam rediit, filioque suo Brittanici nomen imposuit. Hoc autem bellum quarto imperii sui anno complevit, qui est annus ab Incarnatione Domini quadragesimus sextus, quo etiam anno fames gravissima per Syri
Abbreviated transcription (Latin):
ulo capuagatus roma madiitbrit taniam redit
& si propt̃ inimicitias memoratiregis In patum sabeu
gadi ⁊ candi potuit ministerio cohiberi Nqudem de¬
uestens ad pumntiam australiũ sxonum pties eca
tempore paganis cultibus seruiebat huic uerbum
sidep & lauacrum salutis ministrabat : Erat aũt¬
baptitatis: in prouinci a merciorum : p̃senite e esu¬
gerene regeuulfhere a quo &iam egressus ele
fonteloco filii susceptus ẽ : incuius signum adop¬
tionis duas illipiuncias donauit : uecta t̃iedeli¬
c& insulam: & meanuarorum ꝓuinciã ogeo le
oo usantaliũ saxonũ. Itaq ep̃o concedenne lo

Expanded text:
u loca pervagatus, Romam adiit, Brittaniam rediit; u loca pervagatus, Romam adiit, Brittaniam rediit; et si propter inimicitias memorati regis in patria  Al.gelizandi potuit ministerio cohiberi: siquidem divertens ad provinciam Australium Saxonum, quatempore paganis cultibus serviebat; huic verbum fidei et lavacrum salutis ministrabat baptizatus in provincia Merciorum, praesente ac suggerente rege Uulfehre, a quo etiam egressus de fonte, loco filii susceptus est: in cujus signum adoptionis, duas illi provincias donavit, Vectam videlicet insulam, et Meanvarorum provinciam in gente Occidentalium Saxonum.
Abbreviated transcription (Latin):
episcopatus gradum adsciti : cum quibus & ead¬
haed in prouinciam lindis farbrum quam nuper¬
rimȩ rex egfrid superato inbello & fugato uul¬
Fhere obtinuerat ordinatur ep̃s : & hunc pri¬
mum cadem puinçia ꝓpriũ accepit p̃sulem : I.¬
edilum : IIi. eadgarum .iII crniberctum : quẽ
in p̃seni hab& : Habebatenim ante cadhaedum
antistitem sex uulfum: qui&iam merciorum
& mediterr̃ aneorum anglorum simulepꝰ s fuit:
unde & xpulsus delindisn in illarum proumci¬
arum regimine ꝑmansit : Ordinati sun aũt̃
aecd huedbosa & eata eboraci abcrchiepõ
theo doro : qui&iam posttres abcessionis uilfri¬
di annus: horum numero duos addidit antis¬
tites : tunberctum ad ecdȩsiam hagustadden¬
sem remanente eata & lindis farnensem : & trũ¬
uini ad prouinciam pictorunque tunetemporis
amlorum eratimperio subiecta : Acad het edum
ded indissi reuersum : eoquodecedilred prouinci¬
amrecepiss& : hrypensi ecdesiae p̃fecit¬

Expanded text:
episcopatus gradum adsciti. Cum quibus et Eadepiscopatus gradum adsciti. Cum quibus et Eadhaed in provincia Lindisfarorum, quam nuperrime rex Ecgfrid, superato in bello et fugato Uulfhere, obtinuerat, ordinatur episcopus. Et hunc primum eadem provincia proprium accepit praesulem, ium Eadgarum, quartum Cyniberctum, quem in praesenti habet. Habebat enim ante Eadhaedum, antistitem Sexuulfum, qui etiam Merciorum et Mediterraneorum Anglorum simul episcopus fuit: unde et expulsus de Lindissi, in illarum provinciarum regimine permansit. Ordinati sunt autem Eadhaed, Bosa, et Eata Eboraci ab archiepiscopo Theodoro: qui etiam post tres abscessionis Uilfridi annos, horum numero duos addidit antistites DCLXXXI, Tunberctum ad Ecclesiam Hagustaldensem, remanente Eata ad Lindisfarnensem, et Truvini ad provinciam Pictorum, quae tunc temporis Anglorum erat imperio subjecta. Eadhaedum de Lindissi reversum, eo quod Aedilred provinciam recepisset, Hrypensi Ecclesiae praefecit