comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diderir nõ solu̾it. fide tua ẽẽ
ibes. uerisile est. id actu nt
cum appellatus reus non sol¬
uiss fideiussor tenereturs⁊
sireus an quã intpellaretur
decem̃ss. fidenissor obligatu
eet reum non soluisse.

Expanded text:
did‹i›, non soluerit, fide tua esse iubes?', uerisimile est id actum, ut, cum appellatus reus non soluisset, fideiussor teneretur. sed et si reus, antequam appellaretur, decessisset, fideiussor obligatus es‹t› reum non soluisse.
Abbreviated transcription (Latin):
dictoni obligatur qu̾a si pu
quare sireum pure int̾rogar¬
uero.⁊ fidenissore cũ adietoe
loci acceponõ obligabitur fi¬
deuissor s ⁊ sirens romeosti¬
tutus. capue dare ꝓmiẜit. si¬
deuissor quoq ephesi pinde
non obligabitur fidenissor
aesireus suboditõe ꝓmississ

Expanded text:
quam si purquare si reum pure interrogavero et fideiussorem cum adiectione loci accepero, non obligabitur fideiussor. Sed et si reus, Romae constitutus, Capuae dari promiserit, fideiussor Ephesi, perinde non obligabitur fideiussor, ac si reus sub condicione promis
Abbreviated transcription (Latin):
proprie debere dicãt ñał actõi
debitores.ꝑabusionemtñm¬
telligi possũt debitores. ⁊ qui
abhis peccui̾am recipuit. de¬
pisse. ¶Stiplone indiẽcõcep¬
ta si fidenissor subolitoe ac¬
eeptus fiñt.ins eius impẽdẽ¬
tierit.ut siañdiem olitiour¬

Expanded text:
proprie debere dicantur naturales debitores, per abusionem intellegi possunt debitores et, qui ab his pecuniam recipiunt, depisse. Stipulatione in diem concepta fideiussor si sub condicione acceptus fuerit, ius eius in pendenti erit, ut, si an
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat qui din abfugis ut is
int mansores hereturs et si
sine deprensus offerratũ
penam destionis euitat nes
interest cuise offerrat uł agro
deprehendat᷑ leonis itaque
delictum emansoris Ecurũ
uius ut infuguus. ¶cai¬
nantur autem cãc semp emĩa¬
siomis ⁊cur ⁊ubi fuit ⁊̃ quio

Expanded text:
ciebat qui diu aufugisset, ut is inter emansores haberetur. Sed si sive deprehensus offeratur, poenam desertionis evitat nec interest cui se offerat et a quo comprehendatur. Levius itaque delictum emansionis habebatur ut vius ut in fugitivis. Examinantur autem causae emansionis et cur et ubi fuerit et quid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊p. Idulter diem suñ obierit.
constitutũe etiam mortuo adui
subtrarent ad huc dicimus pse
admuliere uenin. ¶Sicotepor
quo eligebatur reus adulta nup¬
ta no fuit quo añt absoluaturd
nupta iuentur dicendũ est hãe
absoluto quoq adulicro posse
accan quia eo tp̃r quo adult̾ cli¬
gebatur nupta ño fuñt. ¶Nup̃¬
adultum acc̃auit. nec obtinint
s nec abalio qdẽsi adult ab sol¬
lutus ẽ. proindesipeolusionem
cum adulto ꝯstituent fueritq
ab solutus dedit npte mulien
adu̾sus om̃es secuntatẽ plan
si nipta eẽ desient acc̃a poten
neqz eni alia lex tñtur qua ca q̃

Expanded text:
 adulter diem suum obierit, constitutum est etiam mortuo adultsubtraxerit, adhuc dicimus posse ad mulierem veniri. Si eo tempore, quo eligebatur reus, adultera nupta non fuit, quo autem absolvatur, nupta invenitur: dicendum est hanc absoluto quoque adultero posse accusari, quia eo tempore, quo adulter eligebatur, nupta non fuit. Nupadulterum accusauit nec optinuit, sed nec ab alio quidem, si adulter absolutus est. proinde si per collusionem cum adultero constituerit fueritque absolutus, dedit mulieri nuptae aduersus omnes securitatem. plane si nupta esse desierit, accusari poterit: neque enim aliam lex tuetu
Abbreviated transcription (Latin):
pl̃moz pietas pat̾ni noĩs consi¬
lum prolibens capit cetm ma¬
nticalor et ĩpetus façile de ser¬
uientis fuerit refrenanͣdus.
ulterum dep̾benderit nõ occisũ ..¬
undetur. uolit enim ita demũ
hanc potatempatrꝯ petere. siiꝑ
ip̃a turpioine filiãinadulterio
dep̾hendat. labeo quoq ita pro¬
neris  dephensum occidia hoc ẽ
quo occidit nõ quo  imniocolo¬
cauit. finge enim postraredac¬
tam. inpotãte quare nõ ubicũ¬
q dep̾henderit pater pmutitur
ci occidere. s si domuisue gene¬
maiorem ĩ uinam putauit legi¬
lator qd indomo patris aut ma¬
nti ausa fiñt filia adult̾um ĩdi
biter dep̾hensam illo filĩa ubi
nõ bitat occidere non poterit.
Ed ait lex motinen filiam oc¬
cidit sicent accipiendũ ne occi¬
so hoche adult̾o reẜuet ⁊ post d¬
dies filiam occidar.ulcẽ de ber
enim prope uno ictu ⁊ nno ĩpe¬
tuntrũq occidẽ equalura adu̾¬
sus utiuq sumpta qd si non

Expanded text:
 pietas paterni nominis consilium pro liberis capit: ceterum mariti calor et impetus facile decernentis fuit refrenandus. Vulterum deprehenderit", non otiosum videtur: voluit enim ita demum hanc potestatem patri competere, si in ipsa turpitudine filiam de adulterio deprehendat. Labeo quoque ita proneris deprehensum occidi: et hoc quo occidit, non quo in matrimonio collocauit: finge enim postea redactam in potestate‹m›. Quare non, ubicumque deprehenderit pater, permittitur ei occidere, sed domi suae genemaiorem iniuriam putauit legislator, quod in domum patris aut mariti ausa fuerit filia adult‹er›um inhabitet, deprehensam illo filiam, ubi non habitat, occidere non poterit. Quod ait lex 'in continenti filiam occidat', sic erit accipiendum, ne occiso hodie adultero reseruet et post dies filiam occidat, uel contra: debet enim prope uno ictu et uno impetu utrumque occidere, aequali ira aduersus utrumque sumpta. quod si non
Abbreviated transcription (Latin):
re ṅoe diu̇sos hoc ꝓbare diusos
accatores admictiposse . dũsian
denũtiatõem nupsit. prior mnbir
accãn ṅo potit expectabit igitu
muliersṁam de adultio latam
cẽtnec ultra accan põt. siꝯlemp¬

Expanded text:
bare diuersos accusatores admitti posse, dum, si ante denuntiationem nupserit, prior mulier accusari non possit. exspectabit igitur mulier sententiam de adultero latam:cet nec ultra accusari pote
Abbreviated transcription (Latin):
qoest. nasi .x. titio in hoc dedint
stichum emeret. aliter nõ dona¬
cunis mortuo sticho ꝯsictõe repe¬
tam. Siũo al quoq donacurus
titio .x. dem̃ qr intim stiebũ emẽ

Expanded text:
tio est: nam si decem Titio in hoc dedi, ut Stichum emeret, aliter non daturus, mortuo Sticho condic‹t›ione repetam: si uero alias quoque donaturus Titio decem, quia interim Stichum eme
Abbreviated transcription (Latin):
cnum iefectio et purgatio. adi
publicam utilitite spectart ur̃
idcuto placrut nõ ẽe mitlicto
siquis talomusum hũit.tñ no
prohibctur nolens cloacam
reficere. uł puignt. ¶Dcinde au

Expanded text:
um refectio et purgatio ad publicam utilitatem spectare videtur, idcirco placuit non esse in interdicto si quis talem usum habuerit, tamen non prohibeatur volens cloacam reficere vel purgare. Deinde ait
Abbreviated transcription (Latin):
rem fumosi eadẽ dicenda sunt q
ad copsonã dĩn sustinet. ut etia
tradendo rem furiosi alienarte
stimetur. olicere aũt rẽ fuituia
tutor⁊ curator fimosi corum
noie possunt. ¶Si duo seru
tii uestem ⁊ argẽtum suripue¬
actum fuĩt. ⁊ alt̾ius de argento
agetur. nulla exceptio dar ḋbe¬
specum quis feciss.⁊ creta ab¬
stuliss fur est non quia fogiss
Set quia eam ab stulisset
agino põt /qr suñ recepisset. ⁊
ille ꝯmodati libatus eet hoc tñ
ita accipiendũ est.sinullas

Expanded text:
rem furiosi eadem dicenda sunt, qui adeo personam domini sustinet, ut etiam tradendo rem furiosi alienare existimetur. condicere autem rem furtivam tutor et curator furiosi eorum nomine possunt. Si duo servi tui vestem et argentum subripueactum fuerit, alterius de argento agatur: nulla exceptio dari debespecum quis fecisset et cretam abstulisset, fur est, non quia fodisset, sed quia abstulissetagi non potest, quia suum recepisset et ille commodati liberatus esset. hoc tamen ita accipiend
Abbreviated transcription (Latin):
dati actõem attinet. dubitarese
plius quã insupĩorib ẽais fua¬
dum ẽ. ut etia si ignoranitis q
certum hoĩem emi madauerit
decidere cogetur iũsfissime enim
procmritore allegare nõ fuisse se
io dampnũ passinum si id mada¬
tum nõ suscepiss. idq eindẽtin
inꝙ̃ depositi apparerẽt. namliez
alioqn equũ indeati: nõ o port¬
tere cui qua plus dapni psuum
euenire quã quati ip̃e suns sitml¬
lto tñ equs eẽ nemini officiũ q¬
quisciens reticuerit pumendũ
rit diligẽtior circa monendu
qualem ẜuũ deponeret. Cura
ꝯmodatũ ant meĩto aliud e

Expanded text:
ndati actionem attinet, dubitare seplius quam in superioribus causis seruandum, ut, etiamsi ignorauerit is, qui certum hominem emi mandauerit, decidere cog‹a›tur. iustissime enim procuratorem allegare non fuisse se id damnum passurum, si id mandatum non suscepisset: idque evidentius in causa depositi apparere. nam licet alioquin aequum videatur non oportere cuiquam plus damni per servum evenire, quam quanti ipse servus sit, multo tamen aequius esse nemini officium suqui sciens reticuerit, puniendum rit diligentior circa monendum, qualem seruum deponeret.Circa commodatum autem merito aliud e
Abbreviated transcription (Latin):
si sit lib̾ fes cum ip̃o agip̾se
dicamus sicuti nꝯageretur
etiam si ꝓprius fuũss exhus
igitur apparet.mortuo seruo
nich eet qd actor eo noĩe ꝯse¬

Expanded text:
 sit factus, cum ipso agi posse dicamus, sicuti non ageretur etiam, si proprius fuisset. ex his igitur apparere et mortuo seruo nihil esse, quod actor eo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cano cessit⁊ satis sit sidolus
ma ꝯtineri. quis mĩto dixerit.
¶ Exhint dc̃o restitin debet in
odepnatio intm̃ fiet. qͣti inter¬
fuit actoris. ei rem restitui. Et
exeo tp̃r ex quo tp̃r int̾dictum
eclitu ẽ ergo ⁊ fructus ex die in¬
t̃clicti ecuitip̾stabũtur: ¶ Si ẜ¬
nicure usus nõ fuitisꝗ p̾caĩo ro¬
gauir. ac ph̾amissa sit. uideamꝰ
anhoc inticto tñatur ego ar¬
bitror nõ ał. ꝙͣsidolo fecentige
neralit ert dicend inrestitude¬

Expanded text:
concessit et satis sit, si dolus mam contineri quis merito dixerit. Ex hoc interdicto restitui debet in condemnatio in tantum fiet, quanti interfuit actoris ei rem restitui ex eo tempore, ex quo interdictum editum est: ergo et fructus ex die interdicti editi praestabuntur. Si seruitute usus non fuit is qui precario rogauit ac per hoc amissa sit, uideamus, an interdicto teneatur. ego arbitror non alias, quam si dolo fecerit. Et generaliter erit dicendum in restitu
Abbreviated transcription (Latin):
aqua obhasduas ies.i. obñar
sramutilitate que locorum in
que declucitur. ꝓprie appellari.
itant siuecius natura ent utñ

Expanded text:
aquam ob has duas res, naturam suam utilitatemque locorum in quae deducitur, proprie appellari, ita ut, siue eius natura erit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
estuia.itemcotidiana qͥrentos
primũ constitrcdum exstima¬
proprin intictum ad prioris
estatis tp̃s relatũ recdli solet. hoc ẽ
dumtaxat tp̃rutendi duc̾ctin
anexmte ppositoq ducentisd¬

Expanded text:
estiua, item cottidiana quaerentes primum constituendum existimaproprium interdictum ad prioris ae‹s›tatis tempus relatum reddi solet, hoc est dumtaxat tempore utendi diceretur, an ex mente propositoque ducentis
Abbreviated transcription (Latin):
defunctosiquidez sine
hr̃de cuiuscunq genis
appellatio fuent. euane¬
sit. ¶Quodsi appellatori heres
extͣiterit. siquidem nullius alte¬
rius interest causas appellatõi
reddere. cogendus non esse pa¬
gere appellatioe Siõ fisci uel
alterius contra quem appellati
est. interest. Brs cã appellatiois

Expanded text:
efuncto, si quidem sine herede, cuiuscumque generis appellatio fuit, euanescit. quod si appellatori heres extiterit, si quidem nullius alterius interest causas appellationis reddi, cogendus non est peragere appellationem: si uero fisci uel alterius, contra quem appellatum est, interest, heres causas appellationis
Abbreviated transcription (Latin):
Artianus .l. Siquis dicat sesi¬
is numis emptũ. põtꝯsistere cñ
dñosuo.cuins infide ꝯfugit et
quen qd abeo nõ manimitatur.
rome quide. apud p̾fectũ urbis
inpronicus no.apud p̾sides. exsa¬
Sub ea cũ deñciatõe ut is ẜuus
qui hoc intendit. nec imͣplenent.

Expanded text:
tionum.Si quis dicat se suis nummis emptum, potest consistere cum domino suo, cuius in fidem confugit, et queri, quod ab eo non manumittatur, Romae quidem apud praefectum urbis, in prouinciis uero apud praesides ex sasub ea tamen denuntiatione, ut is seruus, qui hoc intenderit nec inpleuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinaris enminib.omnes
calumpniosi extra ordinemꝑ
qualitate. admissi plectuntur
nutiatione desistens om̃isit. ex
nidetur. ¶Post abolitõem ide
crmen abeodem ineruisdem per¬
sonam instauran non potest

Expanded text:
aordinariis criminibus omnes calumniosi extra ordinem pro qualitate admissi plectuntur.nuntiationem desistens omisit, ex steneri non videtur. Post abolitionem idem crimen ab eodem in eundem instaurari non potest
Abbreviated transcription (Latin):
destitit quicum adu̾sano suod̾
ꝯpositoe eius cumus qd̾ inten¬
debat fint locntus. aio ab accãci¬
one destitit qui affectum ⁊ aui
acc̃andideposuit. ¶Destitisse

Expanded text:
titit qui cum aduersario suo de compositione eius criminis quod intendebat fuerit locutus. Animo ab accusatione destitit, qui affectum et animum accusandi deposuit. Destitisse
Abbreviated transcription (Latin):
sitatem. siuc ĩremsit successũ¬
catem cius ad que cares ptinz
debere. Xndesiquis cepit qdem
ex uolutate cius ad que carrs
ptinet possideit postea uouo
qr semel possidẽ cepitex nolu¬
rem alegatano possideri alter
nisisatisdatũ sit. accipe debem̾
datum sit.ut legatano. ulip̃o
nuye acꝗsita sit ydonea canto
uł pmadati actõemacqu ꝑoss¬
it ⁊ tũc mttco locũ fore. ¶Si¬

Expanded text:
it› successumtate eius, ad quem ea res pertinet, debere. unde si quis coepit quidem ex voluntate eius, ad quem ea res pertinet, possidere, postea vero quia semel possideri coepit ex volunrem a legatario possideri, alter"nisi satisdatum sit", accipere debemus datum sit, ut legatario uel ipso iure adquisita sit idonea cautio uel per mandati actionem adquiri possit, et tunc interdicto locum fore.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Oos nos hostes ap¬
pellamus. eos ueteres ꝑdu¬
elles appellabãt / ꝑ eade ad¬
iectionem indicantes cum
quib bellum cet. ¶ Iccupl.¬
ex ẽ qui satis ydonee ħt pro
magnitudine rei quã actor
reffitienda c̃e putet. ¶Uer¬
bum uiuere quidã putãtad
cibum ꝑtinere. S offilius ⁊

Expanded text:
um.Quos nos hostes appellamus, eos ueteres 'perduelles' appellabant, per eam adiectionem indicantes cum quibus bellum esset. 'Locuples' est, qui satis idonee habet pro magnitudine rei, quam actor resti tuendam esse petit.Uerbum 'uiuere' quidam putant ad cibum pertinere: sed Ofilius
Abbreviated transcription (Latin):
dioris teporis silentio finita
Itunc uerum est. cũ de ip̃ius i¬
nire querit᷑. alus ant nopro¬
dest. nisi natus sit.
ul et quatitatis et cestima¬
tionis significatiua est.
retur. et frustetur. inde et ca¬
lũpniatores appellati sunt i
quip fraude et frustrationẽ
Alios uetaret litib ande et ca¬
iułatio dicta ẽ. ¶ Post kal¬
endas ianuarias dic t̾cio pro
salute principis nota suscipi¬
untur. ¶Aclum uulgo quad
id appellatur quod abͥ arcu m
q sequit᷑ ut ⁊ lapis et lignũ
et ferrũ hoc noĩe ꝯtĩeat. dicty¬
q abco q in longinquu. mit¬
titur. greca uoce figuratũ. auo¬
catione iucnre possumus. ⁊
ĩgreco noie. na quod nos tel¬
um appellamus. illi b̾a hoc ap¬

Expanded text:
poris silentio finita.tunc verum est, cum de ipsius iure quaeritur: aliis autem non prodest nisi natus. ul et quantitatis et aestimationis significatiua est. retur et frustretur. inde et calumniatores appellati sunt, quia per fraudem et frustrationem alios uexarent litibus: inde et cauillatio dicta est.Post kalendas Ianuarias die tertio pro salute principis uota suscipiuntur. 'Telum' uolgo quidem id appellatur, quod ab arcu mi sequitur, ut et lapis et lignum et ferrum hoc nomine contineatur: dictumque ab eo, quod in longinquum mittitur, Graeca uoce figuratum ἀcationem inuenire possumus et in Graeco nomine: nam quod nos telum appellamus, illi βέλος ‹ap
Abbreviated transcription (Latin):
status filius decessise ꝓcomt
non est ergo rõ respondendu
competẽ libertate eodẽ tr̃pore
datam quo non fuit indomio
Iulus. SEt siponas finũ te¬
stam̃ctum fecisse et patre idẽ
institiusse. cum utiq pat̾ testo
suo ẜuo filii lib̾tatẽ decdiss ꝗad

Expanded text:
status filius decessisse proponitur. non est ergo ratio respondendi competere libertatem eo tempore datam, quo non fuit in dominianam.Sed si ponas filium testamentum fe cisse et patrem heredem instituisse: cum utique pater testamento suo seruo filii libertatem dedisset, qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
ius patris cessam̃t Qd̾ sũtesta¬
tus de cesserit filras post liminii
cunisdam similtudrẽ patꝰ anti¬
quouirehãt pecculu  etreque
iudeatur huisse rerum dominza
non ti sirit hr̃s uinofilio uin¬
dictam ẜuoimposuit dicatur
eum post mortẽ ites atifil ex
illa maumissiõe liberũ fcm e
Quid autẽ sitestm fecit furus.
et nõ sit eius roita hroitas ñ
tam facile ẽ dr̃e ꝯtĩatam pa¬
tri post mortẽ fuii rerũ peccu
dominium cum medium tc̃pũ¬

Expanded text:
ius patris cessaverit, quod si intestaius patris cessaverit, quod si intestatus decesserit filius, postliminii cuiusdam similitudine pater antiquo iure habeat peculium retroque videatur habuisse rerum dominia. Non tamen ut heres vivo filio vinrvo imposuit, dicatur eum post mortem intestati filii ex illa manumissione liberum factum esse. Quid autem, si testamentum fecerit filius et non sit eius adita hereditas? non tam facile est dicere continuatum patri post mortem filii rerum peculii dominium, cum medium tempus
Abbreviated transcription (Latin):
igitur intlem mnii colono
competitinmilipͥmq simili
inttlicto locatori obstrictum
forequem deiecisse tũc indet
didit / nisi forte ꝓꝑiustam et
probabilemcam id fecisse.

Expanded text:
ictum unde vi colono competiturum ipsumque simili interdicto locatori obstrictum fore, quem deiecisse tunc videredidit, nisi forte propter iustam et probabilem causam id fecisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Arcellus .l.¶olonus cumm
cuilocator fũdum nelidirci
lomponem ne nissus eet no¬
admisit deiñ colonus ni aba¬
lio deiectus ẽ quẽbaturquis
drci nich̃ in tcrẽe colonus do¬
minũ ingrecli uolente prohi¬
buifrr. anempiore cui inssiss

Expanded text:
olonus eum, cui locator fundum uendiderat, essionem missus esset, noadmisit: deinde colonus ui ablio deiectus est: quaerebatur, quis dixi nihil interesse, colonus dominum ingredi uolentem prohibuisset an emptorem, cui iussiss
Abbreviated transcription (Latin):
sit possit it legan. ab eo quici ꝓ¬
untie pest. euenit ut relegatus
debeat abstinerc⁊ inqua deliqd
et qua incolit ⁊ origuus. et siex
duisis prouitiis orm iudeatur
pp oditõem uł sũa uł parentis e¬

Expanded text:
sit, possit relegari ab eo qui ei prouinciae praeest: eueniet, ut relegatus debeat abstinere, et in qua deliquit et quam incolit et originis. et si ex diuersis prouinciis oriri uideatur propter condicionem uel suam uel parentis
Abbreviated transcription (Latin):
pronitie quot al ique misulan
deportãdum putant hoc ip̃m
adnotire debent nom̃uo eius
serbend ñ est pricipi. ut mĩsula
deportetur. sic deinde principi
scribere  missa plena oppiniono
ut princeps estimer an seq̃da su
lam  deteat.mecho aut tp̃r duz¬

Expanded text:
sulam deportandum putent, hoc ipsum adnotare debeant, nomen uero eius scribendum principi, ut in insulam deportetur: sic deinde principi scribere missa plena opinione, ut princeps aestimet, an sequenda sit ulam debeat. medio aut
Abbreviated transcription (Latin):
fiscumcogenda sint. quã sidecri¬
mo publicanda  sut.s duipine
modestino tamino rescripsit.si
parati sint hrdes defensionem
suscipe nõ eẽ bona publicãda n
decrimine fiñt. ꝓbatum. Deint¬
dictis ⁊ relegatis ⁊ de portatis.R¬

Expanded text:
sint, quam si de crimodo publicanda sunt. sed diuus Pius Modesto Taurino rescripsit, si parati sint heredes defensiones suscipere, non esse bona publicanda, nisi de crimine fuerit probatum. DE INTERDICTIS ET RELEGATIS ET DEPORTATIS
Abbreviated transcription (Latin):
ercedat cuntatem aliqua uł relige¬
onem aliquã nõ egrediatur.s et
ores scio p̃sides solitos relegane¬
¶Int̾clicere aut quis eapm̃tia
põt quã regit. alia nõ põt nta di¬

Expanded text:
excedat ciuitatem aliquam uel r‹eg›ionem aliquam non egrediatur.Sed et ores, scio praesides solitos relegare.Interdicere autem quis ea prouincia potest quam regit, alia non potest:
Abbreviated transcription (Latin):
scio relegatorñ bona
anaritia supiori tp̃rum
fiscouendicata.s aliud c¬
clemetie mee ꝯuenit qui int̾ ce¬
cera qũib inocentia rationum
meorum temporum hoc quoq¬

Expanded text:
Scio relegatorum bona auaritia superiorum temporum fisco uindicata. sed aliud clementiae meae conuenit, qui inter cetera, quibus innocentiam rationum mearum temporum, hoc quoq
Abbreviated transcription (Latin):
sideepossit. Icndicendũerit.
ct si expatus b̾rditate ad se per¬
uenisse rem emꝑt̾a nõ lemi p̃siip¬
cionc credat. ¶on mutarus¬
psccutios alua sit. ut eiusuf. uisu

Expanded text:
sidere possit? idem dicendum erit et si ex patris hereditate ad se peruenisse rem emptam non leui praesumptione credat. Non mutat upersecutio salua sit: ut enim usu
Abbreviated transcription (Latin):
furoremicidit. utiitate suaden¬
te receptumẽ ne langor ardãp
numctiamĩbonis afferat. exo¬
minca impler usucapionen.¬
¶ Sicum apud hostes dñs ant

Expanded text:
tate suadente relictum est, ne languor animi damnum etiam in bonis adferat, ex omni causa implere usucapionem. Si, cum apud hostes dominus aut
Abbreviated transcription (Latin):
Rlul. Cum amplius
solutum est qua debe¬
atur ciis ꝑs nõmine¬
nitur que repcti nõ po¬
sit totum esse indebi¬
tum intelligitur man¬
ente pristina obligatõc
¶s natura debet que
uire gentim dareop

Expanded text:
um. Cum amplius solutum est quam debebatur, cuius pars non inuenitur quae repeti possit, totum esse indebitum intellegitur manente pristina obligatione. Is natura debet, quem iure gentium dare op
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Nemo reinsuamutiliter
stipulatim. s p̃cinmirisue nõ
mutiliter sancrem meamich
restituu ectestipulari udeor
Si post moram promissoria ho
decesẜit. tenetur mehomimis
pinde. ac sihouiueret ⁊ hic mo¬
ram uidetur fecisse qͥlitigair

Expanded text:
. Nemo rem suam utiliter stipulatur, sed pretium rei suae non inutiliter: sane rem meam mihi restitui recte stipulari uideor. Si post moram promissoris homo decesserit, tenetur nihilo minus, proinde ac si homo uiueret. Et hic moram uidetur fecisse, qui litigar
Abbreviated transcription (Latin):
ascribat. sin ab ipͥo quiges. it
res ẜ uani̾poss. Et solũeto nõ
fiũt. honore depõĩto alioqum
sipsona eoꝵ uł cauptiosit yt¬
nea uł soluendo fuit. quo te¬
pore ꝯuẽmi potuit unusqsq
in hus que admistrauit tene ar¬

Expanded text:
scribatur, si neque ab ipso qui gessit res seruari possit et soluendo non fuit honore deposito. alioquin si persona uel cautio sit idonea, uel soluendo fuit quo tempore conueniri potuit, unusquisque in id quod administrauit tene
Abbreviated transcription (Latin):
deyr ¶dine de curionum
ad tpc mocus ⁊ inordine reg̾i¬
sus adhonores ereplo relega¬
ti tanto tempore no admittit
quanto dignitate camit. s in
utroq: placuit examinari quo
ori merruerunt de curionib ⁊ eĩ
penis affectos ignoiniauelut
transsactonegotio pca lib̾ar i
iminoribo uero quam leges p¬
mittirat subiectos. nichilom¬
inus int̾ infames hr̃i cum fc̃i
quide questiosit ĩpot̾ateuidi¬
¶Meum qui succorem suo ꝑ¬
iculo noĩauit. Sifuntomagi¬
stratu sucessor ydoneus fuit
actonemban nõoportet.
¶Infraudem caulium mimẽrũ
tacitam fidem p̾dia tñssacta
fisco uendicantur tm̃q alter
int̾ dc̃ȩrei minister desurs bor
cogit soluere. ¶ Ins origims
inhonorib subendis ac muñi¬
bus suscipiendis ad optõe nõ
mutat᷑. s nonis quoq mumi¬
bns  filius ꝑ adopturũ patrẽ¬

Expanded text:
rdine decurionum ad tempus motus et in ordinem regressus ad honorem, exemplo relegati, tanto tempore non admittitur, quanto dignitate caruit. sed in utroque placuit examinari, quo odi meruerunt: durioribus etenim poenis affectos ignominia uelut transacto negotio postea liberari, minoribus uero, quam leges permittunt, subiectos nihilo minus inter infames haberi, cum facti quidem quaestio sit in potestate iudiIn eum, qui successorem suo periculo nominavit, si finito magistratu successor idoneus fuit, actionem dari non oportet. In fraudem civilium munerum per tacitam fidem praedia translata fisco vindicantur tantumque alterum interdictae rei minister de suis bonis cogitur solvere. Ius originis in honoribus obeundis ac muneribus suscipiendis adoptione non mutatur: sed novis quoque muneribus filius per adoptivum patre
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.¶. PEcume u̾bum. noso¬
lum nũatam pecuniam cõplec¬
titur. uerum etiam omñe oĩo
pecuniam hoc est om̃ia cõpora
nam corpora quoq pecunie.ap¬
pellatione ꝯtineri.nemo ẽ qui

Expanded text:
m. 'Pecuniae' uerbum non solum numeratam pecuniam complectitur, uerum omnem omnino pecuniam, hoc est omnia corpora: nam corpora quoque pecuniae appellatione contineri nemo est qui
Abbreviated transcription (Latin):
est pr eẽ ei deteat ⁊̃ magis
est ut hec queq parentibus
prosint nec enim ẽ qd eis in¬
ꝓutetur que qualiter potuẽi
estatutis obtempanerunt ne¬
que id quod fatalit accessit i
filio qua ex filia editaru cete

Expanded text:
prodesse ei debeat? et magis est, ut haec quoque parentibus prosint: nec enim est quod eis imputetur, quae qualiter potuerunt, statutis obtemperaverunt, neque id quod fataliter accessit, filio quam ex filia editorum cete
Abbreviated transcription (Latin):
effectus. ¶Uerba ħ. isqui ad
quẽ eares pertinet sic intelli¬
guntur. ut qui inuninersu
pominium. ułiure ciui li. ułuire
p̾toris succedit. contineatur.

Expanded text:
effectus. uerba haec 'is ad quem ea res pertinet' sic intelleguntur, ut qui in uniuersum dominium uel iure ciuili uel iure praetorio succedit, contineatur.
Abbreviated transcription (Latin):
endumẽ. uulgo placẽ ẽcdito¬
res qdemhrdis siquid super¬
fuĩt exbonis testatoris possi
hre insuñ debitumelitores
u̾o testatoris exbonis hrdis
nich cinus reiro illaẽ qd̃ qui
impetranit seꝑatoem sibi deb
impetrare sũa facilitatem. si
cumeent bona ydonca hrdis
illimalint bona pocius defuc

Expanded text:
ditores quidem heredis, si quid superfuerit ex bonis testatoris, posse habere in suum debitum, creditores uero testatoris ex bonis heredis nihil. cuius rei ratio illa est, quod qui impetrauit separationem, sibi debet imputare suam facilitatem, si, cum essent bona idonea heredis, illi maluerint bona potius defu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmum postaditoem nũand
sepatio no stipulctur. ¶De
his aut om̃ib. i admitteda
sit sepatio. nec nep̾toris erit.
ul presiois notio ⁊ mullius
alterius. hoc ẽ eis quiseꝑati¬
onem idultums c̃. ¶ Siquis
pignus  abb̃rde accepit noe
ei ꝯcedenda sepatio. qierm se¬
cutus sit. neq ẽiferendus est.
est uesitumẽ. si forte plies
sint cditores qdam secutihr¬
dem. qdam no secuti ⁊ hii qui
hrdem secutinosũt ĩpetramt.
sepatoem. n eos secu adimita¬
nt quisccucisũt ⁊ pute nch̾
cis prodee hos cĩ cumcredito¬

Expanded text:
um post aditionem numerandum separatio non postuletur. De his autem omnibus, an admittenda separatio sit nec ne, praetoris erit uel praesidis notio, nullius alterius, hoc est eius, qui separationem indulturus est. Si quis pignus ab here‹de› acceperit, non est ei concedenda separatio, quasi eum secutus sit: neque enim ferendus est, est. Quaesitum est, si forte sint plures creditores, quidam secuti heredem, quidam non secuti, et hi, qui heredem secuti non sunt, impetrauerint separationem, an eos secum admittant, qui secuti sunt. et putem nihil eis prodesse: hos enim cum
Abbreviated transcription (Latin):
coribhis ul curatorib iecte e
pͥupullo pecuiam debita solin
quinegã cius admistrãt. eos
ratores ul tutores sũt ytalie
negocia admistrare no solere
msi spaliter tutores. ꝓuĩtialin

Expanded text:
e pupillo pecuniam debitam solui, qui negotia eius administrant: eos ratores uel tutores sunt, Italica negotia administrare non solere, nisi specialiter tutores prouincialium
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. excepto eo qd̾ celsus
putat nõ ualere siꝯuerĩt
ne dolus prestetur. hoc cr̃
bone fidci mditio ꝯtrariũ est.

Expanded text:
dedit, excepto eo, quod Celsus putat non ualere, si conuenerit, ne dolus praestetur: hoc enim bonae fidei iudicio contrarium est
Abbreviated transcription (Latin):
fundũ cornelio reddi. deinde
añt q̃ uedderetur. netuit ñ tute
reclderet sꝰ añ qua seia uetaret
cornelio en fundũ reddidiss.
nec cam hiiss existimadi id

Expanded text:
fundum Cornelio reddi, deinde antequam redderetur, uetuisset, non tuto sed si antequam Seia uetaret, Cornelio eum fundum reddidisset nec causam habuisset existimandi id
Abbreviated transcription (Latin):
lui .i. SẼ natus censint. si
delator abolitionem petat. qt
errasse se dicat utidem uidex
cognoscat mi iusta ca abolitio¬
nis sit. ⁊ si errasse iudebit᷑. det
imprudentie nemam. Siantẽ
calupnie. hoc ip̃m uidicet. ea¬
q causa acusatori pinde cedat
ac si cam egisset. ⁊ pdidiss.¬
¶Siquis delatorem subiecent t̃¬
tum merrarium defetat. quan¬
tum premii nomine delator u¬
ip̃e consecuturus finset si icis¬
set. ¶Dmus. ⁊driamis rescrip¬
sit.candem pena delatorem fei¬
re debere. sicitatus ad edictur
non respondent. qua tenereti
sicam non probasset. ¶Scatr
adriam temporibus censint.a
cumquis se ad errarium detul¬
lerit quod cape nõ potĩt. ut
totum merrarium colligatur
et ex eo pars dimidia sibi secũ¬
dum benefitum diuitraiam
restituatur. ¶Quodsitribus
clictis aprefecto errarii. ad eẽ
delator nissus uenire noluit
secundum possessorem sit pro¬
nunciandum. Srabeo qui ita
ad ẽe iuifsus respund̾ete pofses¬
ore nõ adfrñt tantũ exigẽdu

Expanded text:
iam.Senatus censuit, si delator abolitionem petat, quod errasse se dicat, ut idem iudex cognoscat, an iusta causa abolitionis sit, et si errasse uidebitur, det inprudentiae ueniam, si autem calumniae, hoc ipsum iudicet eaque causa accusatori perinde cedat, ac si causam egisset et prodidisset.Si quis delatorem subiecerit, tantum in aerarium deferat, quantum praemii nomine delator consecuturus fuisset, si uicisset.Diuus Hadrianus rescripsit eandem poenam delatorem ferre debere, si citatus ad edictum non responderit, qua teneretur, si causam non probasset.Senatus Hadriani temporibus censuit, cum quis se ad aerarium detulerit, quod capere non potuerit, ut totum in aerarium colligatur et ex eo pars dimidia sibi secundum beneficium diui Traiani restituatur.Quod si tribus edictis a praefecto aerario adesse delator iussus uenire noluerit, secundum possessorem sit pronuntiandum: sed ab eo, qui ita adesse iussus respondente possesore non adfuerit, tantum exigendum,
Abbreviated transcription (Latin):
uent. ¶ Fintum ẽꝯtractatio
ic̃i frandulosa lucri faciendi
gratul ip̃ius reiuletia nsus eĩ¬
bibitum est admittere.

Expanded text:
uerit. Furtum est contrectatio rei fraudulosa lucri faciendi gratia uel ipsius rei uel etiam usus eirohibitum est admittere.
Abbreviated transcription (Latin):
D. Onpilli debitor. tutore de¬
legante pecĩam c̾clitoritutor¬
ris soluit. libatio ꝯtĩgit si non
maloꝯsilio eũ tutore hĩto hoc
fem ẽẽ probetur. S etia int̾dc̃o¬
frandatorio critoris e̾clitor pu¬

Expanded text:
 Pupilli debitor tutore delegante pecuniam creditori tutoris solvit: liberatio contigit, si non malo consilio cum tutore habito hoc factum esse probetur. sed et intfraudatorio
Abbreviated transcription (Latin):
ligent debitore ad monitum
ita negnisuũ gesturum fuisse
stior ectus an̾ soluetur ¶Si
maior pecmna mĩatasit. quaratõ
mus exprimo eẽtu solutũ qui
pocior e̾rit. supflim̾ ordini sedõ
uł intotum. uł proparte minu¬
endo idebitur datum.

Expanded text:
 debitorem admonitum ita negotium suum gest‹u›rum fuisse. stior contractus ante soluetur. si maior pecunia numerata sit, quam ratio minus primo contractu soluto, qui potior erit, superfluum ordini secundo uel in totum uel pro parte minuendo uidebitur datum.
Abbreviated transcription (Latin):
pupilla magrati quiꝑfraude
pupillo tutore dedit. hr̃s extit¬
tir. ⁊ tutores erus cñ adolescete
transegerũt eam transactõne
pupillarata hr̃e uolunt ncho
cuinamlbatanec tutores ꝯt
ntilem hebunt qui sum̃ recuꝑa¬
uit. planefiadolescens peciñ¬
am restituere tutori pupillen
mabuit.rescisso qd̾ gestumest
actoem utilem ĩpupilla brdez
magratus accipiet. ¶Soror
cuilegatũ abhrde fr̃e debebatu
post mot̾a legati qonem transe¬
git.ut noĩe debitoris ꝯtetalega¬
tum no pet̾et. placuit quans
nulla delegatio fẽa. neqlibatio

Expanded text:
pupilla magistratui, qui per fraudem pupillo tutorem dedit, heres extitisset, tutores eius cum adulescente transegerunt: eam transactionem pupilla ratam habere noluit: nihilo cunia liberata nec tutores contra utilem habebunt, qui suum reciperauit. plane si adulescens pecuniam restituere tutori pupillae maluerit, rescisso quod gestum est actionem utilem in pupillam heredem magistratus accipiet. Soror, cui legatum ab herede fratre debebatur, post motam legati quaestionem transegit, ut nomine debitoris contenta legatum non peteret. placuit, quamuis nulla delegatio facta neque liberatio
Abbreviated transcription (Latin):
mius ẽ locus plongiudine de¬
p̾sus. quo aqua decurrat. cuius
aut ẽ locus ex quo despicitũ. m̃
ad incileopponiituraque deri¬
nande ꝯpellende neex flumine
c̃a.siuccalignea sũtsine lapi¬
dea.siue alia qualibet matena
sintad cõtinenda tñs mitecłaq
aqua excogitatam. ¶Incileat
est locus dep̾ssus ad latus flu¬
minis ex eodictus. qd incidat
ineiditur eĩ lapis.ul trrra. und
primii.aqua exflumine agip̃¬
sit /s ⁊ fosse ⁊putei hoc in telco
continẽitur demi ait p̃tor itfi¬
ubo reficiendi tegere substitue
sarcrre. elifficart. tẽ ad ueheie.¬

Expanded text:
us est locus per longitudinem depressus, quo aqua decurrat, cui autem est locus, ex quo despicitur: inde ad incile opponuntur aquae deriuandae compellendaeue ex flumine causa, siue ea lignea sunt siue lapidea siue qualibet alia materia sint, ad continendam transmittendamque aquam excogitata.Incile est autem locus depressus ad latus fluminis, ex eo dictus, quod incidatur: inciditur enim uel lapis uel terra, unde primum aqua ex flumine agi possit. sed et fossae et putei hoc interdicto continentur.Deinde ait praetor 'refiuerbo reficiendi tegere substruere sarcire aedificare, item aduehere
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l. ENtabulis sccłis filio su¬
um data libtate substicutunnt
staru libi prudctes mimierũt qd
rescindat. que ums auctoritas
citra delectũ ordinis adsmquoq¬

Expanded text:
m.In tabulis secundis fili‹o› seru‹um› data liber tate substitutum iure statuliberi prudentes munierunt: quod rescindat. quae iuris auctoritas citra dilectum ordinis ad secu
Abbreviated transcription (Latin):
nebitur demora ꝯsidcrare. nccmi¬
nus ꝯputare nões ⁊ sircliquatra
S nriquam neganit reliqua de¬
bere cũ aut ꝯuenuret hrdem ⁊ rõ¬
nes offere professus sit itfusum̃
quicqd miteliquis cẽ ꝯstiterit et

Expanded text:
nebitur de mora considerare nec minus computare rationes et, si reliqua trahi si numquam negauit reliqua debere, cum autem conueniret heredem et rationes offerre‹t›, professus sit refusurum, quidquid in reliquis esse constiterit et
Abbreviated transcription (Latin):
accepat. nec pose iuderi propti
imprimauoluntate testatore
ꝑseuerasse. set inumucrso p¬
nuncianit. Nlec testin prius
stare. nec sidedisset ĩpͥo testt̃
exposteriore peti potuisse. nsi
petitum eẽt. placuit quia non
probabat sibidatas precept¬
ones exsola sua cauptione se¬
lum fideicõmussum prestare
debere. ¶Cornelio felicimat¬
scriptab̾rs rogata erat restitu¬
ere brditatem post mortem

Expanded text:
ideri pro parte in prima uoluntate testatorem perseuerasse, sed in uniuerso. pronuntiauit nec testamentum prius exstare nec, si dedisset in primo testamento, ex posteriore peti potuisse, nisi petitum esset. placuit, quia non probabat sibi datas praeceptiones ex sola sua cautione, solum fideicommissum praestare debere.Cornelio Felicicripta heres rogata erat restituere hereditatem post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
enti furdum et certe peccuĩe
quantitatem daret. et eono¬
muine cauptionem apopeio i¬
exigi curanerat serestituru
eaq ei ppreceptionem dedat᷑
postea idem florus facto sec̃¬
do testo. et eodez pompeio et
faustino h̾rdib institutis u¬
nullas pceptiones pompeio d¬
poterat se detullerat consultũ
patores aprocuratorib rescrip¬
serant. sinon probaretur mu¬
tatam noluntatexi esse p̾stã¬
dum fidecomissumatq ita⁊
popeius cõdempnatus cõside¬
rabat io honus eẽ ħ̾rditatis n¬

Expanded text:
enti fundum et certam pecuniae quantitatem daret, et eo nomine cautionem a Pompeio exigi curauerat se restituturum ea, quae ei per praeceptionem dederat. postea idem Florus facto secundo testamento et eodem Pompeio et Faustino heredibus institutis nullas praeceptiones Pompeio dpoterat, se detulerat. consulti imperatores a procuratoribus rescripserant, si non probaretur mutatam uoluntatem esse, praestandum fideicommissum: atque ita Pompeius condemnatus desiderabat onus e
Abbreviated transcription (Latin):
at felix seante pena esse. hoc ẽ¬
dies fideicomissi uenisset quia¬
posset prius ip̃e mori. uł eciam
materalias res acquirere. re¬
pulsus est interii apetitione
capere nichil posse detulliset¬
inquestioneuenit dodrantis
antocius assis ꝑtem dimidia

Expanded text:
at Felix se ante poenam esse hoc dies fideicommissi uenisset, quiaprius ipse mori uel etiam mater alias res adquirere, repulsus est interim a petitionese nihil posse detulisestionem uenit, dodrantis an totius assis partem dimidia
Abbreviated transcription (Latin):
ex benefitio diui traiam recci¬
pere debeat de quare extat rit¬
oui impatoris anton. inhec
uerba impator anton. ulior
iupho qui tacitam fidem aco¬
modauit. ut non capienti i¬
i restitueret ħrditatem sideduo¬
ta quarta ꝑte resticuit nichil
retinere debet quadrãs autez
qui b̾rdi impõnit̾ ip̃i erripiat
et ad fiscum trasferat᷑ undei
dodrantis semissem solu capta
qui se detullit

Expanded text:
aiani recipere debeat. de qua re exstat rescriptum imperatoris Antonini in haec verba: "imperator Antoninus Iulio Rufo. qui tacitam fidem accommodavit, ut non capienti restitueret hereditatem, si deducta parte quarta restituit, nihil retinere debet. quadrans autem qui heredi imponitur ipsius eripiatur et ad fiscum transferatur". unde dodrantis semissem solum capit qui se detulit
Abbreviated transcription (Latin):
uendirois ꝑ actum. nsncapa
nsucapionib mobiliumꝯti¬
licet in libtate moretur nch
possider nec pen̾alius. At qm̃
sinoie alicinus dũmlibtate
¶Si ẜuusm̃s. uł filis peculi¬
an uil enammeo noic quid
tenet. nt ego peingnorans p̃

Expanded text:
nditionis peractum, usucapi usucapionibus mobilium contilicet in libertate moretur, nihil possidet nec per eum alius. atquin si nomine alicuius, dum in libertate Si seruus meus uel filius peculiari uel etiam meo nomine quid tenet, ut ego per eum ignorans p
Abbreviated transcription (Latin):
nulum ⁊ grmamposstoerinuis
sucapi.cũntrũq ꝑmaneatir¬
tegrum. Deccio gne corpor
sus sic capitur uiu. quomio si¬
gueres. nec sic. quomo coher¬
entes. Quid ergot ⁊ sicanaci

Expanded text:
mam possideri et usucapi, cum utrumque maneat integrum.De tertio genere corporum sus sic capitur usu quomodo singulae res, nec sic quomodo cohaerentes. quid ergo est? etsi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdsitps. ⁊dicctũ fĩt ulud spectabi
solumimrõib ordinadis. sctia
mycliquo rectlendo ⁊ qd ita scrip¬
tumẽ iudebitur pro hoc accipid¬
bet. iuderipotit. sic ⁊ u̾balegis. xiii¬

Expanded text:
s adiectum fuerit, illud spectabitsolum in rationibus ordinandis, sed etiam in reliquo reddendo. et quod ita scriptum est 'uidebitur', pro hoc accipi debet 'uideri poterit': sic et uerba legis
Abbreviated transcription (Latin):
io ꝗd proprio noie ei deberet
at qn maga est hunis rei dife¬
rẽtĩanimnalt̾ex reis pactione¬
ti tprali exceptõe sũmonen po¬
tent intererit is ꝗhrs extitent
ntrunc suo noĩc an brditario
tere. in exceptõi locus sit. necre

Expanded text:
od proprio nomine ei deberetur. atquin magna est huius rei differentia: nam si alter ex reis pacti conventi temporali exceptione summoveri poterit, intererit, is qui heres exstitit utrumne suo nomine an hereditario tere, exceptioni l
Abbreviated transcription (Latin):
uiso ꝗs ẽẽ intelligat. sine ĩ pe¬
cuma nocorpora eogiret. s q̃¬
citate.s ⁊sifidenissor alienos
nĩimos meam fidenissionisd̃¬
dit. ꝯsuptis bis madati ago
põt etio si cam pecuiam solu¬
at qua sumpuerat madati¬

Expanded text:
iuiso quis esse intellegat siue in pecunia non corpora cogitet, sed quantitatem.Sed et si fideiussor alienos nummos in causam fideiussionis dedit, consumptis his mandati agere potest: et ideo si eam pecuniam soluat, quam subripuerat, mandati
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Stichumant pamphylũ
utrumegonola dar spodes al¬
tero mortuo. quinit solus petey
Nisi morafea sit inco mortuo q̃
illequidecessit. debeturacsi soł
mobligatõem deductus frnssei
Quod si promissoris fuit electõ
defũcto alto. qui sũpẽ eq ꝑeti po¬
terit Enim uosi feo debitoris al¬
tersit mortuns. cũdebitoris eẽt
forte longe fint uilior. qm id
tm: nllomo extiplam agi potit¬

Expanded text:
Stichum aut Pamphilum, utrum ego velim, dare spondes?" altero mortuo qui vivit solus petetur, nisi si mora facta sit in eo mortuo, quem ille qui decessit praebetur, ac si solus in obligationem deductus fuisset. Quod si promissoris fuerit electio, defuncto altero qui superest aeque peti poterit. enimvero si facto debitoris alter sit mortuus, cum debitoris esset eforte longe fuit vilior, quoniam id atur, nullo modo ex stipulatu agi pot
Abbreviated transcription (Latin):
libm esse nõ enim plibtate. sct ꝓ
opis cam peciũam dedisse necm
fundi pecinam decliss. ¶ Seruus
lib̾ee uissus erat is ẜuus fugenit.
ct anum infugafeccrat. cũ.rii. an¬
ni ptcrissent. R nonẽe libm noci¬

Expanded text:
liberum esse: non enim pro libertate, sed pro operis eam pecuniam dedisse nec mafundi pecuniam dedisset.Seruus liber esse iussus erat: is seruus fugerat et annum in fuga fecerat. cum septem anni praeterissent, respondit no
Abbreviated transcription (Latin):
test̃o liberum ẽẽ iuissi.⁊ peculi¬
um cilegauas post morten
meam adebitorib pecinam
exegit. mnhr̃s meus retinere
expeculio cins qd c̃ xegit p̾sit
queritur: ⁊ siqdem postaditaz
brditatem exegerit peciuaz dri¬
bitarino d. qn depeculio eor
noie retineri.nich debeit. qr li¬
ber fẽs i̾cipit debere. siubant
solutoe debitores cum uo. ar
aditam hrditatem pecumnian
Acçepit sispensator.siquiden
libmturdebitores ip̃a solutẽ¬
neno est dubium qͣn depeclic
idrctinedimisit. qa incipir de¬

Expanded text:
ento liberum esse iussi et peculium ei legaui: is post mortem meam a debitoribus pecunias exegit: an heres meus retinere ex peculio eius quod exegit possit, quaeritur. et si quidem post aditam hereditatem exegerit pecuniam, dubitari non debet, quin de peculio eo nomine retineri nihil debeat, quia liber factus incipit debere, si liberantur solutione debitores. cum uero ante aditam hereditatem pecuniam accedit dispensator, si quidem liberantur debitores ipsa solutione, non est dubium, quin de id retinendum sit, q
Abbreviated transcription (Latin):
nam subłata est negoru gor
acrio co qd ratum no hãbim
tuarius pot is ẜuus pacccpri¬
latõem libnt enm idebitu
enim exre eius acquirere idẽ
inpacto dicemus.

Expanded text:
nam sublata est negotiorum gestorum actio eo, quod ratum non habui: et tuarius, potest is seruus per acceptilationem liberare eum: uidebitur enim ex re eius adquirere. idem in pacto dicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
bto suo quehrdem expte institu¬
erat stichum ẜuũ prelegariãt ⁊ ci
libtatem hus ũbis declerat ita u
sitibi exdie mortis mee pannos
ꝯtinuos .u. mestruos sexagenos
pmphrlus anquqnium moriẽs

Expanded text:
berto, quem heredem ex parte instituerat, Stichum seruum praelegauerat et ei libertatem his uerbis dederat: 'ita ut, si tibi ex die mortis meae per annos continuos quinque menstruos sexagenos .Pamphilus ante qu
Abbreviated transcription (Latin):
ti agere nollet. põt penitentia
zacta añ quã lis abalio ꝯteste¬
tur dieere se uelleagẽ ⁊ audie¬
tur Si suns insepulcro hĩtatuł
edificauit noxalis actõ cessa.
et ĩeump̾tor hãc actõem polli¬
cetur.si tñnon hitet. s domn¬
culam hãt ibi ẜuus. noxale iu¬
dicium ent dandum. si modo
habere posse indetur. hec actio
popullans est.

Expanded text:
ti agere nollet, potest paenitentia acta, antequam lis ab alio contestetur, dicere uelle se agere et audietur. Si seruus in sepulchro habitat uel aedificauit, noxalis actio cessat et in eum praetor hanc actionem pollicetur. si tamen non habitet, sed domunculam ibi habeat seruus, noxale iudicium erit dandum, si modo habere posse uidetur. Haec actio popularis est.
Abbreviated transcription (Latin):
cuq muliebris estidenespon¬
des magis adm temstiplantis
qua adm̃tem ꝓmittrtis id re¬
ferridebeatut qd̃ sit mcare id¬
ita estimari debeaon ꝯ qd̾ sehit
promissor. iti qsisolitus fue

Expanded text:
ue muliebris est, dare spondes?', magis ad mentem stipulantis quam ad mentem promittentis id referri deb‹e›t, ut quid in re sit, aestimari debeat, non quid senserit promissor. itaque si solitus fue
Abbreviated transcription (Latin):
proximo uicino.sctiam supio
rib facientib nũti.ne opus ro¬
quid postea fcmͣ sit. ¶ Sicũue¬
te possem probibere nutiauero
tibiopus nouũ.non aledificar¬
diius hẽbis quã satisdeders.¬
qñ nunti aucro tibi nequid cẽ
leges in loco publico fatias rep¬
mutere debebis qm deeo o̾pere
quam alieniums petitor itpro¬
missione ꝯtentus c̃ẽ debco. ¶ Sc̃i

Expanded text:
proximo uicino, sed etiam superiori opus facienti nuntiare opus noquid postea factum sit.Si, cum possem te iure prohibere, nuntiauero tibi opus nouum, non alias aedificandi ius habebis, quam si satisdederis.Quod si nuntiauero tibi, ne quid contra leges in loco publico facias, promittere debebis, quoniam de eo opere quam alieni iuris petitor repromissione contentus esse debeo.Sci
Abbreviated transcription (Latin):
q̃r no dicctur unũposse maĩmiti
qr ⁊ uno mortuo.soluendo c̃⁊ uno
maimnisso soluendo ẽ. mic aduen¬
nore nõ põt quominus lege cliese¬
entia libtates intpellarentur. ñas
silii testatoris  fraudulc̃tum non
cotp̃robfuatur quo codicilli ꝯ fir¬

Expanded text:
 non dicetur unum posse manumitti? quia et uno mortuo soluendo est, et uno manumisso soluendo est, nec aduenneri non potest, quo minus lege libertates interpellarentur: nam consilium testatoris fraudulentum non eo tempore obseruatur, quo codicilli confir
Abbreviated transcription (Latin):
frande stipłatoris stichum mani¬
mifit. qd ⁊ solum pamphriudur
promississ nõdubitart qnstich
adlib̾tatem pucn̾rt quaius simi¬
liter pamphylus mori possit mu¬
ltum cĩ intc̃st. iotincatu  pastip¬
latone is quimaĩmmititur cr̃obli¬
gitõemsit.nã⁊ qui obantos. isti

Expanded text:
fraude stipulatoris Stichum manumisit. quod si solum Pamphilum dari promississet, non dubitarem, quin Stichus ad libertatem perueniret, quamuis similiter Pamphilus mori possit: multum enim interest, contineatur ipsa stipulatione is qui manumittitur an extra obligationem sit. nam et qui ob aureos qui
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam ẜuos ul om̃s maumitte¬
do aut encrix.aut mincie ns clecti¬
icctor fuidata quodam mo singu¬
numiteit non possumns.
quaius hr̃s locupler cristit libtas
ertestõno ꝯpctit Siant is qui sol¬
uendo noc hoc mo libtatem decdit
sicdicorib meis solidũ solutum
fuit stichus libesto. nõ põt iudcra
frandidorum cdicorum gra lib̾m
ce uississe ¶Sititius nichinbois
amplius quã stichũ ⁊ pamphrlur
bũt cosqstipulanti neiuo ita ꝑ¬
mifit. sticbii. aut pamphrlĩdart
spondes dem̃ cum. aliii editorem rõ
bret stichum maumis is libtas
plegem cdiescentia itscinditurqua¬
phrlum daret. en quadu cum nor
dedit qr inteñ moripotit no sinc¬

Expanded text:
uos uel omnes manumittendo aut euertere aut minuere ius electiectione serui data quodammodo singunumittere non possumus. existat, libertas ex testamento competit. Si autem is qui solvendo non est hoc modo libertatem dederit "si creditoribus meis solidum solutum fuerit, Stichus liber esto", non potest videri fraudandorum creditorum liberos esse iussisse. Si Titius nihil amplius in bonis quam Stichum et Pamphilum habeat eosque stipulanti Maevio ita promiserit 'Stichum aut Pamphilum dare spondes?', deinde, cum alium creditorem non haberet, Stichum manumiserit: libertas per legem Aeliam Sentiam rescinditur. quaphilum daret, tamen quamdiu eum non dederit, quia interim mori possit, non si