comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dando. insuam ꝑsonam dotẽ stip¬
ulatus ÷ ł pactum fecit : tuc̃ pre¬
sumatur młier iꝑa. stipłacionem
fecisse. ut ei dos ex huiusmedi ca¬
su accedat.Neq it inhãc spetie
uolumꝰ uid̾i extraneum tacitã
erib introdurimꝰ hoc aonersus

Expanded text:
dando in suam personam dotem stipulatus est vel pactum fecerit, tunc praesumatur mulier ipsa stipulationem fecisse, ut ei dos ex huiusmodi casu accedat. Neque enim in hac specie volumus videri extraneum tacitam eribus introduximus, hoc adversus
Abbreviated transcription (Latin):
tu ꝙ ac cio naturalt restitucioemn
dotu aparte mariti nrori ilico
⁊ insolidũ fieri uꝰbebat. rei urone
aũ annu̾a bina trima die. ii his
q̃ ponde iimero m̃suraue ꝯsis¬
tunt exaccionẽ pollicelit᷑ ⁊ non
in solidũ. s quantũ mãritꝰ fac̾e
potest. si ñ dolõ malo suam dimi¬
tioni. ut simatrimonũ fu̾it dis¬
solutũ milio pacto adibito. inͦ

Expanded text:
 restitutionem dotis a parte mariti uxori ilico et in solidum fieri iubebat, rei uxoriae autem annua bima trima die in his quae pondere numero mensura consistunt exactionem pollicebatur, et non in solidum, sed quantum maritus facere potest, si non dolo malo suam demitioni, ut, si matrimonium fuerit dissolutum nullo pacto adhibito, in
Abbreviated transcription (Latin):
pulcritudine decorata Aprimum
itꝙ qd nat᷑ał sit exstipulatu acco¬
nis exponatur. ⁊ ita si ꝗd exac̃̾cone
rei uxorie suꝑuen̾it ad datur. ¶ Sci¬
endumntq ⁊ edictum pretoris qd¬

Expanded text:
pulchritudine decorata. Primum itaque quid naturale sit ex stipulatu actionis, exponatur, et ita, si quid ex actione rei uxoriae supervenerit, addatur. Sciendum itaque est edictum praetoris, q
Abbreviated transcription (Latin):
tur. re ixoria in post̾um cessante.
¶S ⁊ si ñ ignoram exstipłatu ati nasi¬
cionẽ. stłto iure uire eẽ uallatã. ⁊
ñ erbona fide descende. tñ qr nouã
naturam ddote stipłacõ sib̾ unuenit
accõmodet᷑ ei anatura rei urorie.⁊
bone fid̾i bñficuim. ⁊ om̃s ꝗ euentus
quos dodit exstipłatu ht̃. maneat
ꝓsui nat᷑a exercẽs ¶ Siꝗd aũ opti¬
nũ exrei uxorie accõe inuenimꝰ ħ

Expanded text:
um cessante. Sed etsi non ignoramus ex stipulatu actionem stricto iure esse vallatam et non ex bona fide descendere, tamen, quia novam naturam de dote stipulatio sibi invenit, accommodetur ei a natura rei uxoriae etiam bonae fidei beneficium. Et omnes quidem eventus, quos dos ex stipulatu habet, maneat pro sui natura exercens: si quid autem optimum ex rei uxoriae actione invenimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ei exdotalib pactis accesserit. non
hoc cedat donatora s in suũ lucrum
hec maritꝰ ꝯuertat.firmũq ⁊ ir¬
reuocabił hat̃. nisi donator ⁊ bocs
reddi huiꝰ modi casum fu̾it stipłatꝰ.
ne ⁊in p̃fato casusima anͣcetiorł
quantitas sit. ł iranes gstsit
lit ᷤ monumientoꝵ ex hom̃i parte
nulla sit utilitas. ⁊ tͦme doñacio.
ritꝰ casum lucretur. nͥ ⁊ħ dona¬
tor eã stiplatus sit. ¶ Yret̾ea sanc¬
reoditũ. ł edes. ł panes cuules. spo¬
pondit. ł ꝓmisit. si extꝑr matͥmonii
bienniũ transactũ sit. ilico redditi¬
res pͥnciptiles tradite.¶Et si totadoᷤᷤ
in auro sit. itidẽ pꝰ bienniũ usuraᷤᷤ
alie res p̃t̃ immobiles ł mauro fu

Expanded text:
ei ex dotalibus pactis accesserit, non hoc cedat donatori, sed in suum lucrum hoc maritus convertat firmumque et irrevocabile habeat, nisi donator et hic sibi reddi huiusmodi casum fuerit stipulatus, ne et in praefato casu simile anteriori quantitas sit vel ita res gesta sit, ut monumentorum ex omni parte nulla sit utilitas, et tunc donatio ritus casum lucretur, nisi et hic donator eum stipulatus sit. Praeterea sancreditum vel aedes vel panes civiles spopondit vel promisit, si ex tempore matrimonii biennium transactum sit, ilico reditures principales traditae: et si tota dos in auro sit, itidem post biennium usuras al
Abbreviated transcription (Latin):
erant necessitatẽ habebat accõesĩ
huiꝰ modi casꝰ adeum qͥ dotẽ deoit
ꝑcesonẽ trans feire. ł ppłas resreodẽ
uita inueniebatur forsitan. pͥꝯͣ pͥsiꝰ¬
pã matr imomii amnioꝵ cuiricula ⁊¬
poitꝰ filios forte editos infelix młiet
hom̃ib casib nullis monumentis
rem uidigere. s in om̃i ꝑsona rataᷤᷤ
eẽ huiꝰ mõi donatioẽs. ⁊ młierem do¬
tem suam iꝑam hab̾e. cũ fortuitus
casꝰ hoc lucrum ei aodiđ̃rt. ⁊ fir¬
miter ħ apud eam ꝑman̾e. nͥ ipse
huiusmõi stiplatꝰ ÷ ⁊ unc urcũ

Expanded text:
bebat actiones huiusmodi casus ad eum qui dotem dedit per cessionem transferre vel ipsas res reddere: et ita inveniebatur forsitan post prolixa matrimonii annorum curricula et liberos forte editos infelix mulier omnibus casibus nullis monumentis rem indigere, sed in omni persona ratas esse huiusmodi donationes et mulierem dotem suam ipsam habere, cum fortuitus casus hoc lucrum ei addiderit, et firmiter hoc apud eam permanere, nisi ipse, huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ. ¶Illo ꝓculdubio merstipłã¬
tu acc̃one ẜ uando. ut si dcesserit
mlier ꝯstante matͥiomo. dos nõ
inlucrum mariti cedat. nͥ exqbꝰdã
pactionib. s ad ħrdes młieris ex
stipłatu acc̃o seđ sui uaturam trã¬
sinitatur. siue exp̃ssa fu̾it siue ex
hac lege ueẽ intelligatur.¶Cũ
au inegaccionem dotis exstipła¬

Expanded text:
Illo procul dubio in ex stipulatu actione servando, ut, si decesserit mulier constante matrimonio, dos non in lucrum mariti cedat nisi ex quibusdam pactionibus, sed ad heredes mulieris ex stipulatu actio secundum sui naturam transmittatur, sive expressa fuerit sive ex hac lege inesse intellegatur. Cum autem in exactione dotis ex stip
Abbreviated transcription (Latin):
amotaꝵ uidiciũ ¶Sileat ob libos
canonem ortatur. Ne uariũ ge¬
nus culpe. mariti eẽ uxores exro¬
gitent. ut possint ead̾ retencõẽ
.ꝯstitucionib statutũ sit. si culpa
młieris dissolutum fu̾it matͥmo¬
monium qͥo fie̾ri oꝑt. ¶S nec
obimpensas ires aotis factas reit̃¬
cio satis eẽ nb iudetur idonea Cũ
it necessarie ꝗd mpense dõtis mi

Expanded text:
amotarum iudicium. Sileat ob liberocationem hortatur. Ne varium genus culpae mariti contra uxores excogitent, ut possint eadem retentione constitutionibus statutum sit, si culpa mulieris dissolutum fuerit matrimonium, quid fieri oportet. Sed nec ob impensas in res dotis factas retentio satis esse nobis videtur idonea. cum enim necessariae quidem expensae dotis mi
Abbreviated transcription (Latin):
ieris. non maritꝰ quondam. sollẽp¬
nib penuacoib parere d̃ent.
inminore etate ꝯstituta dotem
marito ꝯsenciente gen̾ali ł spc̃a¬
li cunitore̾ rect̃e dare.⁊ crigere
potest. lic ĩꝑe᷑ tꝑ⁊ crecitionis fi¬
dei uissorem inminorem quam dos
⁊ quantitatẽ dr̃ p̃stitisse. ¶hoc
idẽ obfuatur. ⁊ si minior añnup¬
tias donationẽ. ꝯsenciẽte ut oie¬
cum ÷ curatore fecerit.

Expanded text:
es, non maritus quondam, sollemnibus pensitationibus parere debent. in minore aetate constituta dotem marito consentiente generali vel speciali curatore recte dare et exigi potest, licet ipse tempore creationis fideiussorem in minorem quam dos est quantitatem dicitur praestitisse. Hoc idem observatur et si minor ante nuptias donationem consentiente, ut dictum est, curatore fecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
possint accões mou̾e . idc̃ opulentib
qui. dẽ maritis ꝯstitutis pꝰ dissolut᷑
eis infortuniũ illatũ eẽ cłaru̾it. cũ
ꝯstante ⁊̃ matͥmonio posse iliereᷤ
cc̃ maritoꝵ parum idoneoꝵ bona.
ypothecas suas exͥcere. iam nr̃a le¬
ge humanitatis intuitu disfinitũ.¬

Expanded text:
ossint actiones movere, id est opulentis quidem maritis constitutis post dissolutum eis infortunium illatum esse claruerit, cum constante etiam matrimonio posse mulieres contra maritorum parum idoneorum bona hypothecas suas exercere iam nostra lege humanitatis intuitu definitu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃rogatiuam  neminẽ c̾ditoꝵ ma¬
riti qͥ antiores st̃. posse sib̾ potior¬
em causã inhis ꝑ ypothecam uen¬
dicare. cum eedem res ⁊ ab uncio
ꝙ legũ subulitate transit ⁊ caꝵ
in mariti patrimonium iudetur
fieri. id eo reĩ uerntes deletiti
ꝯfusa ÷. QUolumus itaq oeii
inͣ rem᷑ anom ẽ qũ aͥ si inhuuismõ
reb ꝓͥiis habere. ⁊ ypothecariã
omnib anteriorẽ possidere. ut
siue exnaturali iure eiusd̾ mu¬
lieris res cẽ intelligantur. uł
scđ legum subtilitatẽ admari
cariam: ei plenissime ꝯsulatur.¬
¶ Om̃is autem temꝑał exreptio
siue ꝑ usu cãpionem ĩndueta

Expanded text:
gativam et neminem creditorum mariti, qui anteriores sunt, sibi potiorem causam in his per hypothecam vindicare, cum eaedem res et ab initio quod legum subtilitate transitus earum in mariti patrimonium videtur fieri, ideo rei veritas deleta vel confusa est. Volumus itaque eam in rem actionem quasi in huiusmodi rebus propriis habere et hypothecariam omnibus anteriorem possidere, ut, sive ex naturali iure eiusdem mulieris res esse intellegantur vel secundum legum subtilitatem ad maricariam ei plenissime consulatur. Omnis autem temporalis exceptio, sive per usucapionem inducta
Abbreviated transcription (Latin):
faia dotem tͥ dantem. si pꝰ suͭaim
mortem. inmat̾monio ꝯstituta re¬
b humanis Ead̃ ermatur: par¬
it dimidiã dotis imie reddis pue¬
tum ꝓponas. pꝰ u̾ testainto facto
cũ aliis ⁊̃ ãmam ħrdem scͥpsisse.
nec ãmiam ꝗcquã ex stipłatu pe¬
t̾e uelle sanoxisse. si ꝗ hanc sibi.
reddi scđ fidem pacti stipłatam
ãmiã ñ ꝓbetur er alieno pacto
t̾entem. quatrniꝰ accepit. exde¬
functi uoluntate que fut stipł¬
ata. exceptione saluã falcidia uti

Expanded text:
ia dotem tibi dantem, si post suam mortem in matrimonio constituta rebus humanis eadem eximatur, partem dimidiam dotis Ammiae reddi pactum proponas, post vero testamento facto cum aliis etiam Ammiam heredem scripsisse nec Ammiam quicquam ex stipulatu petere velle sanxisse, si quidem hanc sibi reddi secundum fidem pacti stipulatam Ammiam non probetur, ex alieno pacto tentem, quatenus accepit ex defuncti voluntate quae fuit stipulata, exceptione salva Falcidia uti
Abbreviated transcription (Latin):
ran  pdurorb ł abaliis qui non
potiora uira logib hr̃e noscuntur.
ut potuiss si matrimoniũ eo mͦ
eẽt dissolutum. q̾ dotis ⁊ añnupti¬
as donationis exactio. ei ꝯpetere
potuit. Ini tñ ut ead̾ młier nul¬
lam hat̃ licenciã. eas res alienãdi
uiuente marito ⁊ matͥmonio int̾ eos
ꝯstituto. s fructib eaꝵ ad sustẽta

Expanded text:
ribus vel ab aliis, qui non potiora iura legibus habere noscuntur, ut potuisset, si matrimonium eo modo esset dissolutum, quo dotis et ante nuptias donationis exactio ei competere poterat: ita tamen, ut eadem mulier nullam habeat licentiam eas res alienandi vivente marito et matrimonio inter eos constituto, sed fructibus earum ad
Abbreviated transcription (Latin):
pit. ł si uxori caꝑe dongtiouscã
ꝑmisit. eũ inquantum locli plebi¬
or facta:. posse agere manifestis
uirũ ⁊ uxorem pactũ fit int̾ posi¬
tũ. ut si mat̾moniũ intra qͥnq̃n¬
nii forte tꝑra quoqͦ m̃o eet sisso¬
lutum. spẽs eristimate dotis dͥate
preciis ꝗb estimate s̃ reoderent᷑.
manifestũ ÷. nõ p̃cia specieꝵ da¬
ri. s⁊ iꝑas sp̃es d̾ere restitui. ẽ
in placito specieꝵ redendaꝵ ic
ne si spes aliqua deimita fus¬
s aut ꝑdtta. a lioͫ precio quam
quo taxata fuerat posceretur.

Expanded text:
pit, vel, si uxori capere donationis causa permisit, eum in quantum locupletior facta est posse agere manifestissvirum et uxorem pactum sit interpositum, ut, si matrimonium intra quinquennii forte tempora quoquo modo esset dissolutum, species aestimatae doti datae pretiis quibus aestimatae sunt redderentur, manifestum est non pretia specierum dari, sed ipsas species debere restitui, cum in placito specierum reddendarune, si species aliqua deminuta fuisset aut perdita, alio pretio quam quo taxata fuerat posceretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ris scdm bonan fidem. restitui
sine dubio ceta ꝓationum inditia
iure ꝓoita. non hñtur ppita
tua fimoum d̃edueto nsufructu
usum frũctum dedit. uxore tua
reb humanis ininatmomio exẽꝑ¬
ta. fundũ ap̃te romansisse sebm
pͣlatiu inter uoi fidemnon amͣ¬
bigitu. Nani si accept̾ini cert̃
quio annuũ filie sue usũ frtu
locauit mortua ꝯ ouetrice usus
fructus eingui mimme potuit.

Expanded text:
ris secundum bonam fidem restitui sine dubio cetera probationum indicia iure prodita non habentur irrita. tua fundum deducto usu fructu usum fructum dedit, uxore tua rebus humanis in matrimonio exempta fundum apud te remansisse secundum placiti inter vos fidem non ambigitur. nam si acceptura certum quid annuum filiae suae usum fructum locavit, mortua conductrice usus fructus extingui minime potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
dotem estimatam te accepisse ꝓfi¬
tearis: appar ⁊ iure comuni ꝑ ꝓac¬
tum ꝙ doti inẜtum : formato stro¬
tu. exempto accionẽ eẽ. qis n du¬
pitat estimationem aͣte mulieri A¬
bi cum ꝑiło tuo res detiores fuat̃
ł augmenta lucro tuo recipiant᷑.¬

Expanded text:
dotem te aestimatam accepisse profitearis, apparet iure communi per pactum quod doti insertum est formato contractu ex empto actionem esse. quis enim dubitet aestimationem a te mulieri deberi, cum periculo tuo res deteriores fiant vel augmenta lucro tuo recipiant
Abbreviated transcription (Latin):
leges incognite s. quib cantum:
om̃im paternũ ẽẽ officiũ. dotes ł
añ nuptias donaciões ꝓsua dare ꝓ¬
ienie. libalitas Itaq tał maneat
uera ⁊ inreuocabił. ⁊ puro nomine
lłulitas.⁊ citum suã sequat᷑ fortu¬
nam.¶Uui anteni exreb tã suisꝗͣ
mat̾nus. ł aliis que nõ ad quirũt᷑.

Expanded text:
 quibus cautum est omnimodo paternum esse officium dotes vel ante nuptias donationes pro sua dare progenie. Et liberalitas itaque talis maneat vera et irrevocabilis et puro nomine liberalitas, et debitum suam sequatur fortunam. Vbi autem ex rebus tam suis quam maternis vel aliis quae non adq
Abbreviated transcription (Latin):
r̾i accionem emꝑti possit ad ꝗrere
ac dotis tantũ accio ł ꝯpetat. Uñ
aditꝰ p̃ses ꝓuincie si nonte trãs¬
egisse reꝑerit. s ⁊ maiore dotem
partem ꝯsecutam residuum res¬
titui ꝑrouidebit.

Expanded text:
ri actionem empti possit adquirere ac dotis tantum actio tibi competat. unde aditus praeses provinciae, si non te transegisse reppererit, sed ex maiore dote partem consecutam, residuum restitui providebit.
Abbreviated transcription (Latin):
donationem. ut sele a hius mori
nexu lib. anbitum quid̾ reman̾
infua natura. Libalitas aũ pater¬
na. docẽ aut añmptias donaciõem
dare suggessit᷑. ⁊ intali dubitacõne
milta pars legis latoꝵ sese oiisit.
Alo auĩ merem̃to hurꝰ mõi q̃stioni
ad dito. si forte dixit ininstrum̃to
notuli exreb paterns ⁊ꝰ matnis do¬
te ł ante nuptias donatiõem dare
utrũ ꝓdimidia parte uideait᷑ dacõ
⁊ ꝓmisnio facta eẽ. aᷝn ꝓrta pͥbr¬

Expanded text:
i nexu liberet, an debitum quidem remanet in sua natura, liberalitas autem paterna dotem vel ante nuptias donationem dare suggessit. Et in tali dubitatione multa pars legislatorum sese divisit, alio etiam incremento huiusmodi quaestioni addito, si forte dixerit in instrumento dotali ex rebus paternis et maternis dotem vel ante nuptias donationem dare, utrum pro dimidia parte videtur datio vel promissio facta esse, an pro rata por
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. agripine. Qtiam si non
dotem reddi sibi mat᷑.s ea que ĩ
dotem data sunt ut eam sequetẽ¬
mo d functa filia stipłata sit. dutã¬
te matrimonio filia decedente.¬

Expanded text:
dem A. Agrippinae. Etiamsi non dotem reddi sibi mater, sed ea, quae in dotem data sunt, ut eam sequerennio defuncta filia, stipulata sit, durante matrimonio filia decedent
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a donandi am̃o passa ⁊ partẽ
didiam ootis pꝰ obitum matris¬
filiam stipłari. metilere nẽ ꝙ ao
li exopptionẽ. eo ꝙ matri sue pact̃¬
ꝗͣ interꝑosuit hrs ermminore quã¬

Expanded text:
ra donandi animo passa est partem dimidiam dotis post obitum matrisfiliam stipulari, metuere non debet doli exceptionem, quod matri suae quae pactum interposuit heres ex minore qua
Abbreviated transcription (Latin):
res eñstimate indotem dantur.ma¬
pitii dominium ꝯsecut ꝯ summe
ulut precii debitor esficitur. ¶ Siita¬
q non ꝯuenit ut soluto matrimo¬
mo res restituerentur. ⁊ iure existi¬
matt sunt. regmebit eas si peccum¬
am tibi offerat.

Expanded text:
res aestimatae in dotem dantur, maritus dominium consecutus summae velut pretii debitor efficitur. si itaque non convenit, ut soluto matrimonio res restituerentur et iure aestimatae sunt, retinebit eas, si pecuniam tibi offerat.
Abbreviated transcription (Latin):
i uolunt ate dotantis intali in
d. aa ricc desumiane. Si ꝓte pat̾
marito tuo stipłanti ꝓmisit dotem.
ñ tͥ s marito tuo cẽ suocessores soceri
semel prestari placuit. qualiãciunq
susficere uerba censem. septa fi̾nt¬

Expanded text:
Si voluntate dotantis in dotali . et CC. Dasumianae. Si pro te pater marito tuo stipulanti promisit dotem, non tibi, sed marito contra successores soceri semel praestari placuit, qualiacumque sufficere verba censemus, si
Abbreviated transcription (Latin):
D doti ꝓmissione ł nuda ⁊⁊ pollicitacõe.
mꝑ. alex̃. ã. claudie. E rustra
existimas acc̃onem tͥ ꝯpetere qͣsi ꝓ¬
imissuas tibi nec prestita sit. ã
neq spẽs ulla nec quantitas ꝓmi¬
nasit s actenus nuptiali instru¬
m̃toᷤ scriptũ ꝙͣ ca que  nubebat a¬

Expanded text:
 DOTIS PROMISSIONE VEL NVDA POLLICITATIONE. Imp. Alexander A. Claudio. Frustra existimas actionem tibi competere, quasi promissa dos tibi nec praestita sit, cum neque species ulla nec quantitas psed hactenus nuptiali instrumento adscriptum, quod ea quae nubebat do
Abbreviated transcription (Latin):
lib bonis ꝯͣsultissimis legib difi¬
nita sunt. ¶S⁊ cũ tacitas ypothe¬
cas tan uet̾es leges inꝗb dam cer¬
tis casib introdurer̃. quã nos ĩma¬
oubitabatur exquo ypothecas ꝯpe¬
t̾e op̃r utr̃ne abmicio. aneo tꝑrer¬

Expanded text:
alibus bonis consultissimis legibus definita sunt. Sed cum tacitas hypothecas tam veteres leges in quibusdam certis casibus introduxerunt quam nos in maet dubitabatur, ex quo hypothecas competere oportet, utrumne ab initio an e
Abbreviated transcription (Latin):
minuĩ at̃ filiis famł. inhereat
ad exemplam tã mat̾naꝵ quã ex
nuptialib caĩs filiis famił ad qui¬
sitaꝵ reꝵ. Sic ⁊ ii. ⁊ parenti nichil
d rogabitur. usum fruetũ reꝵ pos

Expanded text:
minium autem filiis familias inhaereat ad exemplum tam maternarum quam ex nuptialibus causis filiis familias adquisitarum rerum. Sic etenim et parenti nihil derogabitur usum fructum rerum pos
Abbreviated transcription (Latin):
uiris obẜuacione mltas eẽ res que
extrinsecus ad filios famł ueniunt
⁊ minue patrib adquirnnt᷑. q̃m¬
ad modũ umat̾nis bonis. ł q̃ ex ma¬
ritali lucro ad eos ꝑueniut̃. ita ũ
his que exaliis causis filiis fumilias

Expanded text:
e extrinsecus ad filios familias veniunt et minime patribus adquiruntur, quemadmodum in maternis bonis vel quae ex maritali lucro ad eos perveniunt, ita et in his, quae ex aliis causis filiis familias
Abbreviated transcription (Latin):
tũ d urore. d sponsa obẜuare
arbitrat sitt lica ler iulia aurore
tantum soqͣuit᷑ Qua nõt tam spõ¬
saliciam donacoẽn. ꝗͣ ħdicatem.
ꝗͣ memorat.. sp̾ons suam spõsam
iucrari uoluit nõ ad quiri patri
s adcam ꝑuenire. benignũ eẽ ꝑs

Expanded text:
tam de uxore quam de sponsa observare arbitratus sit, licet lex Iulia de uxore tantum loquatur: qua ratione tam sponsaliciam donationem quam hereditatem, quam memoratus sponsus suam sponsam lucrari voluit, non adquiri patri, sed ad eam pervenire benignum es
Abbreviated transcription (Latin):
nib quesita scinditur. ł ignoris ã
uire młtis obligatis reb quas di¬
u̾si possidet̃. cũ eaꝑuendicatio ñ
ꝑ sonã oblig. s rem sequit᷑. ꝗ
possident tenentes ñ ꝓnͦ singłar̃¬

Expanded text:
nibus quaesita scinditur, pignoris autem iure multis obligatis rebus, quas diversi possident, cum eius vindicatio non personam obliget, sed rem sequitur, qui possident tenentes non pr
Abbreviated transcription (Latin):
tione libare. Sin aut̃ intꝑr sta¬
tuto. ł ninim̃ fu̾it inuentꝰ ul
creditã pecc̃am totã offerre nol¬
u̾it: tẽ creditor adeat culm̃ pͥu¬
cipat.⁊ p̃cib porrects uire dñii
hr̃ẽ eand̾ rem expetat. hat̃q di
uino oracło eã insuo aniõ. Et pͦ¬
ꝗ̃ hoc su̾it sub secutum pietatis
intuitu. hat̃ ̃itor intra biẽnii
tꝑs ui suã rem humanũ reu̾sũ:
exdie sac oracłi nuandum. Et
liceat eiꝰ. creditori ꝗ iam dñs fac¬
tus ÷ offeire ̃itum c̃ usurisi
dampnis uitio eius creditori il¬
latis. quoꝵ  qͣuãtitatẽ creditor
c̃ suo uiram̃to manifestare.¬

Expanded text:
. Sin autem in tempore statuto vel minime fuerit inventus vel creditam pecuniam totam offerre noluerit, tunc creditor adeat culmen principale et precibus porrectis iure dominii habere eandem rem expetat habeatque ex divino oraculo eam in suo dominio. Et postquam hoc fuerit subsecutum, pietatis intuitu habeat debitor intra biennii tempus in suam rem humanum reversum ex die sacri oraculi numerandum, et liceat ei, creditori qui iam dominus factus est offerre debitum cum usuris et damnis vitio eius creditori illatis, quorum quantitatem creditor debet suo iuramento manifestare
Abbreviated transcription (Latin):
adseu̾as nichil creditor nũauit
urori tue q̃ pignꝰ dõit. s manẽ
ertorsit cautioriẽ : iñdacii scͥptu¬
ra oc̃ fioẽ u̾itatis obligare eius re̾
ꝯrꝑ. ata⁊̃. Aucole. Pominii iure
pignora posside duderãs. noĩa d̾¬
bitoꝵ qͦs insolucoe cessare dicis
ex pͥme ⁊ an sollẽpnia ꝑegisti si¬
gnificare cb̃iusti. dum mͦ scias
omĩa bona cb̃itoris q̃ pignori d¬
dit ut uniu̾sa diũo tuo gen̾alit᷑¬

Expanded text:
adseveras, nihil creditor numeravit uxori tuae quae pignus dedit, sed inanem extorsit cautionem, mendaci scriptura contra fidem veritatis obligari eius res er A. Nicolaae. Dominii iure pignora possidere desiderans nomina debitorum, quos in solutione cessare dicis, exprimere et, an sollemnia peregisti, significare debuisti, dummodo scias omnia bona debitoris, qui pignori dedit, ut universa dominio tuo generalit
Abbreviated transcription (Latin):
censem:. ut siũ p̃sens sit cb̃itor
dnunciacõ ei scił pꝰ bienntũ mit¬
tatur. siue abfuit: ꝓuinciał tri¬
bunal creditor petar. ⁊ iudicẽ cer¬
tiorare festinz. quaten ille eũ
reꝗsierit. certo tꝑr sub hoc abeo
statuendo. ut fiat c̃itori mani¬
festũ ꝑ apparitorẽ iuoicis. ꝗͥ acre¬
ditore petitum ⁊ ⁊ certũ tp̃s sta.¬

Expanded text:
sive praesens sit debitor, denuntiatio ei scilicet post biennium mittatur, sive afuerit, provinciale tribunale creditor petat et iudicem certiorare festinet, quatenus ille eum requisierit, certo tempore super hoc ab eo statuendo, ut fiat debitori manifestum per apparitionem iudicis, quod a creditore petitum est, et certum tempus sta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯꝑ. Gord̾.ñ. Iuste. Sicre Sse.¬
ditor pignꝰ uire dimi anrã sereni¬
tate possid̾e petiit.⁊ pꝰ formã rescͥp¬
ti alio anno usuras aub̃ accep̃. abe¬
neficõ impetrato recessisse uidet᷑.
simã obẜuatioẽni q̃ nullatenꝰ in
iꝑis reꝵ claruit docĩtis. peuit
eẽ duxini amꝑutãdã ĩmo magis
clariorib remediis coirigendam.

Expanded text:
. Gordianus A. Iustae. Si creditor pignus iure dominii a nostra serenitate possidere petiit et post formam praescripti alio anno usuras a vobis accepit, a beneficio impetrato recessisse videtur. simam observationem, quae nullatenus in ipsis rerum claruit documentis, penitus esse duximus amputandam, immo magis clarioribus remediis corrigendam.
Abbreviated transcription (Latin):
irusꝑei . malo sacerdos. nullus
coꝵ ꝗ huic ritui assolent minis¬
trare. limen alteriꝰ accedrt. nec
tur. ꝯcremando illo aruspice ꝗ
ad domum alienam accesserit.⁊
illo inm sulam deportando pꝰad
emptionẽ bonoꝵ ꝗ eũ euocaiit
suasi omb Ipremiis. Accusatorẽ
aut̃ hunis criminis non d la¬
torem eẽ.s dignum magisp̃¬
nuo arbitramur.¬

Expanded text:
haruspex, nullus sacerdos, nullus eorum, qui huic ritui adsolent ministrare, limen alterius accedat nec tur: concremando illo haruspice, qui ad domum alienam accesserit, et illo in insulam detrudendo post ademptionem bonorum, qui eum evocaverit suasionibus vel praemiis. Accusatorem autem huius criminis non delatorem esse, sed dignum magis praemio arbitramur
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ moliti: aut pudicos
aĩmos ad libidinem d flexisse
deteguntur¶ Nullis uͦ erenit¬
nacionib implicanda s remeda.
humanis q̃sita corporib. aut
inagrestib locis mnocent adi¬
bitt susfngia. ne maturisui¬
demiis metuerent᷑ imbres.
aut uentis grandisq lapi¬
atione quaterentur. quib nõ
cuiꝰ cumq salus aut estimacio
led̾ctur. s quoꝵ ꝓficerent ac¬
tꝰ ne diuina imimera ⁊ labores
hominum sternantur.
cum. nemo ar̾iolum augurũ
⁊ natum prana ꝯ fessio ꝯtisces¬
cat. caldei ac m̾agi ⁊ ceteri
quos maleficos obfacinoꝵ mag¬
nitudinem uulgus appeltat.
neo ad hanc partem aliꝗͥ moli¬
antur. Sileat omĩb ꝑpetua di¬
plicium capitis fer ÷ gladio ui¬
tore ꝓstrat: : ꝗcimq iustis ob¬
artib usi. elementa turbare.
uitas insoncium labefactare: ñ
anbitant : ⁊ manib accitis audẽt

Expanded text:
hominum moliti aut pudicos animos ad libidinem deflexisse detegentur. Nullis vero criminationibus implicanda sunt remedia humanis quaesita corporibus aut in agrestibus locis innocenter adhibita suffragia, ne maturis vindemiis metuerentur imbres aut ruentis grandinis lapidatione quaterentur, quibus non cuiusque salus aut aestimatio laederetur, sed quorum proficerent actus, ne divina munera et labores hominum sternerentur. cum, nemo hariolum. Augurum et vatum prava confessio conticescat. Chaldaei ac magi et ceteri, quos maleficos ob facinorum magnitudinem vulgus appellat, nec ad hanc partem aliquid moliantur. Sileat omnibus perpetuo diplicium capitis feret gladio ultore prostratus, quicumque iussis obartibus usi elementa turbare, vitas insontium labefactare non dubitant et manibus accitis audent
Abbreviated transcription (Latin):
tam uendicionẽ añ precium nu¬
m̾atum rei uenundate mota fue¬
torẽ si satis ei ñ offeratut. ad
tociꝰ residui. p̃cii solucõem non
ꝯpelli uiris auc̃coͣntate mõstła¬
tu ͭ. uside cum pus se g̃precii

Expanded text:
tam venditionem ante pretium numeratum rei venumdatae mota fueio, emptorem, si satis ei non offeratur, ad totius vel residui pretii solutionem non compelli iuris auctoritate monstratur. Vnde c
Abbreviated transcription (Latin):
fuit lata sentẽcia pot̾is deuic¬
tione si nesciens ꝯdicionẽ eiuis
ꝯꝑasti. si ne aliqua dubitacione
auctorẽ. ł eiꝰ fideussorem hẽndeᷤᷤ¬
sue eoꝵ ꝯuenire. ꝗ si fuisse ser¬
nũ sentencia aclaraũĩt. in telli¬
gis aduenditoreite reũti ñ pos

Expanded text:
fuerit lata sententia, poteris de evictione, si nesciens condicionem eius comparasti, sine aliqua dubitatione auctorem vel eius fideiussores heredesve eorum convenire. quod si fuisse servum sententia declaraverit, intellegis ad venditorem te reverti non pos
Abbreviated transcription (Latin):
Quꝑ empti agͥ qõne disceptab
p̃ses ꝓuincie. ⁊ si porcionem
diu̾se partis eẽ cognou̾it. impẽ¬
sas quas admeliorandã rẽ aneisis
erogasse ꝯstit̾it. habita frucuũ
ĩnpeosie restitui nos uibebit
tam suꝑ precio euien porcioĩs.
ñ eum qui amum euic̾it. s auc

Expanded text:
quaestione disceptabit praeses provinciae et, si portionem diversae partis esse cognoverit, impensas, quas ad meliorandam rem vos erogasse constiterit, habita fructuum ratione restitui vobis iubebit. nam super pretio evictae portionis non eum qui dominium evicerit, sed auc
Abbreviated transcription (Latin):
sio uenditoris fuit filius eiꝰ eiꝰd̾ꝙ
patͥs hr̃s frustra q̃onem mouec. si¬
ue ñ patris s faii eiꝰ possessio
fuit dqua uire ħditario auctor
laudari pot̃. ꝯtrou̾siam mouere

Expanded text:
sio venditoris fuit, filius eiusdemque patris heres frustra quaestionem movet, sive non patris, sed filii eius possessio fuit, de qua iure hereditario auctor laudari potest, controversiam movere
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ m̾cata es si aliqua auenditore ob¬
ligata ⁊ necdũ t tradita sut̃ ex
empto accione ꝯseq̃ris. ut ea acre¬
diter lib̃entur. Id  fi si adu̾sus
uenditorem exuendito accõe p̃ciũ
petentẽ doli exceptionẽ oposuis.¬

Expanded text:
mercata es, si aliqua a venditore obligata et necdum tibi tradita sunt, ex empto actione consequeris, ut ea a creditrice liberentur: id enim fiet, si adversus venditorem ex vendito actione pretium petentem doli exceptionem op
Abbreviated transcription (Latin):
apͥnio. Iam tͥ rescripsi posse ap̃
iudicem queri. an sollẽpnib u̾bis
tutoris aucto rirate int̾ueniẽte op¬
ortuma soror tua acceptilacione a¬
bitorem suum libauit. ¶ Quare si
inrepetenda pecẽa ꝗͣ ex soluit diu̾¬
sa pars ꝓseũau̾it. ut̾is defensioni
b ꝯpetentibuis.

Expanded text:
Apronio. Iam tibi rescripsi posse apud iudicem quaeri, an sollemnibus verbis tutoris auctoritate interveniente soror tua acceptilatione debitorem suum liberaverit. quare si in repetenda pecunia, quam exsolvit, diversa pars perseveraverit, uteris defensionibus competentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tur.anotorem tuum c̃tum faci¬
sti. nec utin iudicis pucẽptaco¬
ñeua euĩn quem eneras tradidi¬
sti preses ꝓuincie indãpnis q̃
te to lerasse memuinsti medelã
uris adibebit.

Expanded text:
tur, auctorem tuum certum fecisti nec citra iudicis disceptationem eum quem emeras tradidisti, praeses provinciae in damnis, quae te tolerasse meministi, medelam iuris adhibebit.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. Rufo. Int̾ ÷ multũ utr̃ne
spe fature numerationis suscepisse
te qd ustrunñto ꝯtinetur scripsisti.
anaccepta minore quantitate tĩnꝗͣ
tum lectio ꝓbat inscͥpt᷑a ꝯfemi pla¬
cuit.Cam suꝑiore ꝗd̾ casu residui
peticio dnti man integra. posterio¬
re llero ꝯsensu transaccionis finitis
tum nec ne sit ei rographũ. ur̃a so¬
lucionẽ semel cb̃iti cã factã ei ꝗ exi¬
gendi potestatẽ huit̃. ꝓbanciũ ncħ¬
auxcennonis ꝯtẽplatione. q̃s ad aristo¬
cepisse scripsisti ãitum. ab aristone
mandato ñ impleto. cũ peticio n¬
ti mau integr̃a. nicħ logitunt̃ ex¬
accõem impedire pot̃.¬

Expanded text:
. Rufo. Interest multum, utrumne spe futurae numerationis suscepisse te quod instrumento continetur scripsisti, an accepta minore quantitate tantum quantum lectio probat in scriptura conferri placuit. nam superiori quidem casu residui petitio debiti manet integra, posteriori vero consensu transactionis finitis tum nec ne sit chirographum, vestrum solutionem semel debiti factam ei, qui exigendi potestatem habuit, probantium nauxanonis contemplatione, quas ad Aristocepisse scripsisti debitum ab Aristone, mandato non impleto, cum petitio debiti manet integra, nihil legitimam exactionem impedire pot
Abbreviated transcription (Latin):
cãm nõ ꝓhibemini. Dd̾ si eis
ħ oniã euicta s̃. instauracioli¬
tis exꝑsona ur̃a si appellacioẽ
nunciatum ꝓbetur intelligitiᷤ
quatinus uosm : tueri ꝙ̃ eatis.

Expanded text:
causam non prohibemini. Quod si eis haec iam evicta sunt, instauratio litis ex persona vestra, si appellationem nuntiatum probetur, intellegitis, quatenus vosmet ipsos tueri debeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
allegas ab aliquo moueat᷑. aucto¬
ri hr̃oiue eiꝰ de ninitia. Et siꝗd̾
obtinu̾is: habebis ꝗd enusti. S in
ã euictumerit. auenditrice succe¬
s.ã. Longo. Si fiuer agri uen¬
oitor d̾monstrauit. ⁊ legem dixit
uit cos neminem ingressuꝵ siqͥ
iñ euĩcatur ꝑ icło fit auctoris. Ꝙ
nendĩdit iis fuuał aduenditores¬
tione doli mali recte eum submo¬
uebis quẽ ab auctore tuo fideius¬
sorẽ accepisti.si eiꝰ noie ꝯtrou̾siã
refert quasi ꝑuxoreu suã añ qͣm

Expanded text:
b aliquo movetur, auctori heredive eius denuntia. et si quidem obtinueris, habebis quod emisti. sin autem evictum erit, a venditrice succeA. Largo. Si fines agri venditor demonstravit et legem dixit intra eos neminem ingressurum, si quid inde evincatur, periculo fit auctoris. quod vendidit, lis finalis ad venditoretione doli recte eum submovebis, quem ab auctore tuo fideiussorem accepisti, si eius nomine controversiam refert, quasi per uxorem suam, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
succedant.Siꝗs forte exiusto. ⁊ legi¬
timo matͥmonio editi fu̾int. ħ ÷ de
descendẽtib. filiꝰ. filia. nepos. ne¬
ptis. ꝓnepos. ꝓneptis. de ascẽden¬
t̾e. fr̃. soror. patruꝰ.amita. testan¬
succed̾e imꝑial p̃cepti tenore mau¬
dauimꝰ. Ita tñ ut ħroitate a func¬
ti penitꝰ arceatur. siꝗs exhis quoᷤᷤ
memorauimꝰ in ꝯtrahendis inces
dũ ꝓrimꝰoꝵ inuenit᷑. ea sane q̃ đ
uiris caiumꝰ ⁊̃ d̾ feminis qui pre¬
dictoꝵ sese ꝯsortiis ẽmaculau̾int

Expanded text:
succedant, si qui forte ex iusto et legisuccedant, si qui forte ex iusto et legitimo matrimonio editi fuerint, hoc est de descendentibus filius filia nepos neptis pronepos proneptis, de ascendentere frater soror patruus amita. Testansuccedere imperialis praecepti tenore mandavimus: ita tamen, ut hereditate defuncti penitus arceatur, si quis ex his quos memoravimus in contrahendis incestadum proximus invenitur. Ea sane, quae de viris cavimus, etiam de feminis, quae praedictorum sese
Abbreviated transcription (Latin):
timꝰ. exceptis tam feminis ꝗͣ uiris
q aut eirore acrissimo nĩ asfectato
insimulatone neq excã uili decep¬
ti st̃. aut ctatis lubrico lapsi qͦs
tm̃ ita dinum legis nr̃e laqueis
eximi placuit. si aut errore ꝯꝑto:
aut uͥ adlegitimos ꝑuen̾int an¬
nos. ꝯuinctionẽ huiꝰ cemodi fine
ulla recrastinacione direme
ouab sororib ꝯungendi. pe¬
nitꝰ licenciã submouemꝰ. nec
dissoluto quocũq mͦ ꝯuigio.
ꝓꝑ. archadius ⁊ honor̃. aq̃.
ruchiachi no. Siquis
incesti uetitiq ꝯuigii sese nuptiis
funes trau̾it. ꝓͥas quamdui uxerit
teneat facłtates s neꝙ uxorem
neq filios exea editos hre credat᷑.
nicħ ꝓrsus p̾dictis. nec ꝑ int̃positã¬
ꝗ ꝑ sonam. ł don suꝑstes. ł mort¬
uus drelinquat. Siqͣd dos sollẽp
ꝓmissa fu̾it: iusta uis antiquũ fis¬
ci nr̃i commodis cedat: testam̃to suo
extraneis nicħ relinqͣt s siue tes¬
tato siue intestato. legib er iiure

Expanded text:
imus: Exceptis tam feminis quam viris, qui aut errore acrissimo, non adfectato insimulatove, neque ex causa vili decepti sunt aut aetatis lubrico lapsi. Quos tamen ita demum legis nostrae laqueis eximi placuit, si aut errore comperto, aut ubi ad legitimos pervenerint annos, coniunctionem huiuscemodi sine ulla recrastinatione diremerduabus sororibus coniungendi penitus licentiam submovemus, nec dissoluto quocumque modo coniugio.. Arcadius et Honorius AA. Eutychiano pp. Si quis incesti vetitique coniugii sese nuptiis funestavit, proprias quamdiu vixerit teneat facultates, sed neque uxorem neque filios ex ea editos habere credatur. Nihil prorsus praedictis nec per interpositasonam vel donet superstes vel mortuus derelinquat. Dos si qua promissa fuerit, iuxta ius antiquum fisci nostri commodis cedat. Testamento suo extraneis nihil relinquat, sed sive testato sive intestato legibus ei et iure
Abbreviated transcription (Latin):
eminẽ qui sub dicione sit rom¬
ni nominis. rinas nees hre
posse uulgo pat⁊. c̃ unedicto p̃to¬
ris huiusmõi uiri infamia notati¬
ese non pacietur  mł agãt ut i p.

Expanded text:
Neminem, qui sub dicione sit Romani nominis, binas uxores habere posse vulgo patet, cum et in edicto praetoris huiusmodi viri infamia notatesse non patietur
Abbreviated transcription (Latin):
actors. msii ꝓcuratorib nescien¬
mliere ecallum trudi ꝑsen¬
tenciam udicis iubemus ⁊ ipsum
dcurionem in insulam deportari.
om̃ib bonis eiꝰ ciuitati euiꝰ curi¬
ał fu̾t mancipandis. si patͥa po¬
testate fui̾t lib̾atus. nullosꝙ ħ¬

Expanded text:
curatoribus nescienm in metallum trudi per sententiam iudicis iubemus et ipsum decurionem in insulam deportari, omnibus bonis eius civitati, cuius curialis fuerat, mancipandis, si patria potestate fuerit liberatus nullosque h
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ in cert: sit quẽ admodũ res
materne adcos ꝑueniat̃ siue tã¬
tũmͦ ad lib̾os iustos. siue adspu¬
rios dubitabatur. Scĩm itaq
ut neq extestam̃to neq abintes¬
tato neq alia lib̾alitate inter
uiuos habita. iustis lib̃is existẽ¬
tib aliquid penit: ab illustrib
matrib ad spurios ꝑueniat. Cum
inmilierib ingeniif ⁊ illustrib qͥ

Expanded text:
pater incertus sit, quemadmodum res maternae ad eos perveniant, sive tantummodo ad liberos iustos sive et ad spurios, dubitabatur. Sancimus itaque, ut neque ex testamento neque ab intestato neque a liberalitate inter vivos habita iustis liberis existentibus aliquid penitus ab illustribus matribus ad spurios perveniat, cum in mulieribus ingenui
Abbreviated transcription (Latin):
c̃itum ⁊. ⁊ miãre spurios satis in¬
uiriosum satisq ac̾bum ⁊ urĩs
hanc legen iꝑi pudicicie quã
dicoĩs ꝯstituta filium ł filiã exli¬
cita ꝯsuetudine ab hoĩe libo habi¬
ta ꝓcreau̾it. eos ⁊̃ cũ legitimis lib

Expanded text:
t, et nominari spurios satis iniuriosum, satis acerbum et nostris hanc legem ipsi pudicitiae, quam stituta filium vel filiam ex licita consuetudine ad hominem liberum habita procreaverit, eos etiam cum legitimis lib
Abbreviated transcription (Latin):
Atris tꝑr. s succedenciũ mat̃¬
suꝑstitib diẽ functa :⁊ hii qui ĩ
potestate patͥs fuer̃ priusquam
maternã ħdĩtatem sib quererẽt
nob humanis exempti sunt. int
ii. tm̃ uiriles non ambigitur fac
a functe scd̾m orficianum sena
tꝯsultum. citra bonoꝵ po srea¬
sionem filia  ꝓ ħde  generłndo suc¬
ce dere non ꝓhibetur.¬
clarianum. pp̃. ¶ uociens de
filii emancipati filiene successi¬
one tractatur. filiis exhis getu¬
tis deferatur intacta ꝓ̃soli ꝓos

Expanded text:
atris tempore, sed succedentium matersuperstitibus diem functa est et hi, qui in potestate patris fuerant, priusquam maternam hereditatem sibi quaererent, rebus humanis exempti sunt, inter duos tantum viriles non ambigitur factdefunctae secundum Orfitianum senatus consultum citra bonorum possessionem filia pro herede gerendo succedere non prohibeturc emancipati filii filiaeve successione tractatur, filiis ex his genitis deferatur intacta pro s
Abbreviated transcription (Latin):
animo ꝓuidentes sc̃im: fr̃s quid̃
⁊ sorores mortue ꝑ sone ad successi¬
onem ꝓͥetatis solos ꝓuirili parte
uocari. ł atͥ aũ ⁊ matri usus fru¬
et : tocus successionis ꝓbesse ꝯpe¬
te equa lance uiter patrem ⁊ ma¬
trẽ diuidendũ reliqua parte
usus fruet ap̃ fr̃s ⁊sorores re¬
manente. Sin uͦ dfuncta ꝑsona
insacris pat̾nis ꝯstituta dcesserit
pat̃ ꝗͥ usum fructũ quẽ iuẽte
filio habebat teneat donee uiu¬
potest. tõtum apud patrem ꝯsti¬
tutum una cũ frĩb defuncte ꝑ¬
rib sola indimidiam c̃ frĩb uł¬

Expanded text:
animo providentes sancimus fratres quidem et sorores mortuae personae ad successionem proprietatis solos pro virili parte vocari, patri autem et matri usus fructus totius successionis bessem competere aequa lance inter patrem et matrem dividendum, reliqua parte usus fructus apud fratres et sorores remanente. Sin vero defuncta persona in sacris patris constituta decesserit, pater quidem usum fructum, quem et vivente filio habebat, detineat donec vivpotest totum apud patrem constitutum, una cum fratribus defunctae pribus sola in dimidiam, cum fratribu
Abbreviated transcription (Latin):
mortui ł mortue si suꝑstes ⁊ filiꝰ
ł pruugnꝰ ipsiꝰ sit ad eam ꝑtin̾e¬
ł ꝑuenire. ad similitudinẽ soroꝵ
mortui ł mortue. ita tñ ut siꝗd̾
mat̃. alteram u̾ dimidiã partẽ õs
sorores hant̃¶ Sin uͦ matre suꝑsti¬
b ⁊̃ intestat: quis ł intestata mo¬
riat᷑. incapite distribuat᷑ eiꝰ ħdi¬
tas. Neo liceat matri occasione
soroꝵ mortui ł mortus amplidrẽ
partem s uendicare. quã rata por¬
tio capitum exigit. patruo scilic
mortui ł mortue. ⁊ eiꝰ filio ł nepo¬
te nullum uis ad eiꝰ ħditatem ma¬
tre eiꝰ ħde existente hñtib. nec
exuet̾ib legib ł ex ꝯstitucionib¬

Expanded text:
mortui vel mortuae, si superstes vel filius vel privignus ipsius sit, ad eam pervenire ad similitudinem sororum mortui vel mortuae: ita tamen, ut, si quidem mater, alteram vero dimidiam partem omnes sorores habeant: sin vero matre superstibus intestatus quis vel intestata moriatur, in capita distribuatur eius hereditas nec liceat matri occasione sororum mortui vel mortuae ampliorem partem sibi vindicare, quam rata portio capitum exigit: patruo scilicet mortui vel mortuae eius filio vel nepote nullum ius ad eius hereditatem matre herede existente habentibus nec ex veteribus legibus vel ex constitutionib
Abbreviated transcription (Latin):
tiaꝵ. medietatẽ filio ł filie filiis
seu filiab donauerit. quos habe¬
bat. exiiro pͥore susceptos pure sci
płub ue donau̾it ⁊ sorte fatali
un: ⁊ una seu alis ł alia exhisdẽ
uitestat: ł intestata obierit. semꝑ
testati diem obierunt: oure fortu¬
ne admatrem solatia ex integro
reu̾tantur. ita scił ut hũc semissẽ
quẽ filiis seu filiab donau̾at in

Expanded text:
tiarum, medietatem filio filiaeve, filiis seu filiabus donaverit, quos habebat ex viro priore susceptos, pure scipluribusve donaverit et sorte fatali unus vel una, seu alius vel alia ex isdem intestatus vel intestata obierit, sempetestati diem obierint durae fortunae ad matrem solacia ex integro revertantur, ita scilicet, ut hunc semissem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
extrinsecus ꝗ quesita filio filieue
simili firmitate possidepta łaer uͦ
paternaꝵ d fungti solo usufructu
humanitatis ꝯtemplacõe pociat᷑.
sura defuncti.
la suscepta adscd̾as cc̃ sacram̃tũ
p̃stitum aspirau̾it nuptias ante¬
ꝗͣ ei tutorem alium fecerit ordina¬

Expanded text:
extrinsecus quidem quaesita filio filiaeve simili firmitate possideat, rerum vero paternarum defuncti solo usu fructu humanitatis contemplatione potiatur, sura defuncti. la suscepta ad secundas contra sacramentum praestitum adspiraverit nuptias, antequam ei tutorem alium fecerit ordina
Abbreviated transcription (Latin):
siqua matre suꝑstĩte .⁊ fr̃e ⁊ le¬
gitimo ł sola ꝯgnacionis iura
hũte. intestat: ł intestata aces¬
serit: non excludi afilii succes¬
sione matrem s⁊ una cum frẽ¬

Expanded text:
si qua matre superstite et fratre vel legitimo vel sola cognationis iura habente intestatus vel intestata decesserit, non excludi a filii successione matrem, sed una cum fr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ om̃i mõ sine ulla dilacione def¬
fensionem ꝓpupillis ⁊ adultis aliis¬
q supra memoratis ꝑsonis. subi¬
re cos necẽẽ ÷. Hisq ad discimus
nullãntq in hoc capitulo ambig¬
uitatẽ relinquentes: tutorib ⁊ oĩ¬
b curatorib licere fruetꝰ. siue
qexreditib p̃dioꝵ colliguntur.
nacionem hnt̃ inuenti fu̾int .i.
sp̃ei st̃. sine d̾creto distrͣħreiusto
p̃cio ꝙ in his locis in ꝗb uendic̃o
celebratur. tẽtꝑris noscitur optiñ¬
ꝯligunt᷑ peceẽ. cum alia pupillo

Expanded text:
quod omnimodo sine ulla dilatione defensionem pro pupillis et adultis aliisque supra memoratis personis subire eos necesse est. Hisque adicimus nullam neque in hoc capitulo ambiguitatem relinquentes tutoribus et omnibus curatoribus licere fructus, sive qui ex reditibus praediorum colliguntur nationem habent inventi fuerint, id est speciei sunt, sine decreto distrahere iusto pretio, quod in his locis, in quibus venditio celebratur, tunc temporis noscitur obtinecolliguntur pecuniae, cum alia pupillorum
Abbreviated transcription (Latin):
afensionis. atutela lcuracionere¬
moueant. necessitatẽ impominus
tores łcunitores łereantur exsua
d fensione dclarantes subire a fẽ¬
sionem. ¶Ne aũ tales ꝑsone. si¬
ne ꝓuisione d̃ita relinquant᷑. łoc̃
affiuib. ł creditorib ł aliis quoꝵ
inter⁊ adeuntib ł amonentibus
aꝑcuis delanintes. Neforte puta¬
uerĩt tutores lcuratores grauam̃¬
nun dfensionem cos subire. que
aliisq ꝑsonis instituant. licenei¬
am ex hac ñ auctoritate hñtes
sine dcreto res quaꝵ guƀnacionẽ
gerunt ꝓcautela litis sub signa¬
re. ¶omnem aũ dubitacionem
ꝓ defensione pupilloꝵ. ⁊ adultoꝵ¬

Expanded text:
nem tutela vel curatione removeantur, sic necessitatem imponimus tores vel curatores creantur, ex sua confessione declarantes talem subire defensionem. Ne autem tales personae sine provisione debita relinquantur adfinibus vel creditoribus vel aliis quorum interest adeuntibus vel admonentibus rtius declarantes, ne forte putaverint tutores vel curatores gravamnimus defensionem eos subire, quaealiisque personis instruant, licentiam ex hac nostra auctoritate habentes sine decreto res quarum gubernationem gerunt pro cautela litis subsignare. Omnem autem dubitationem pro defensione pupillorum et adulto
Abbreviated transcription (Latin):
tutor petitꝰ. ł testam̃to datus tu¬
torem te ꝯstitutum eẽ. non exre¬
miss̾oris negligencie uicio. s uis¬
te rõne ignorationis non dioicis¬
ti. ioꝙ liquidis ꝓbacionib offen¬

Expanded text:
tutor petitus vel testamento datus tutorem te constitutum esse non ex remissioris neglegentiae vitio, sed iustae ignorationis ratione non didicisti idque liquidis probationib
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui te inpupillari etate ꝯstitu¬
ta fuerunt tutores. postea inaom¬
inistracõne ꝑseuerantes. Icurato¬
res ꝯstituti tua predia locauerut᷑.

Expanded text:
hi, qui te in pupillari aetate constituta fuerunt tutores, postea in administratione perseverantes vel curatores constituti tua praedia locaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cũm neminem tutoꝵ łcurato¬
ꝵ pupilli ł adulti. ł furiosi.
ꝓlite susceꝑuit tecusare. S ab
inicio litis mõis om̃ib memora¬
tas ꝑsonas d fende.⁊ litem ĩparatã

Expanded text:
us neminem tutorum vel curatorum pupilli vel adulti vel furiosi apro lite susceperunt recusare, sed ab initio litis modis omnibus memoratas personas defendere
Abbreviated transcription (Latin):
nuper fecim. disponeãtes quẽ admodum
ãent solucões in ꝯtrnctib minoꝵ
cã fieri. siue ex reditib. siue expẽ¬
sionib siue exaliis similib caͣsib
nosossimatĩ sieq exinltis amus col¬
lecte iam cb̾entur. Biennales me

Expanded text:
nuper fecimus disponentes, quemadmodum debent solutiones in contractibus minorum causa fieri sive ex reditibus sive ex pensionibus sive ex aliis similibus causis, non summatim neque ex multis annis collectae iam debentur
Abbreviated transcription (Latin):
aeffinitum. post officiũ apositum
om̃s accões qͣs tutor. ł curator. exne¬
cessictite osficĩ subierit. inqͥndam
pupillum ł adultum trans fenri.&
re tam optimo exemplo argumen¬
tati nec ñ ⁊ inaliis omib casib in
ꝗb ueretur tutor. ł curator. ne p̃¬
uidicium aliꝗs ei fiat. timorẽ eiꝰ
remouem dam gͥ eis cũ simima
fiducia res pupilloꝵ ł adultoꝵ gu¬
bnare scituris. ꝙ lex nr̃a eis sua ui¬
ra inmutilata refuat. nicħ exhe¬
mõi auctoritate. ł ꝯsensu pseies

Expanded text:
definitum post officium depositum omnes actiones, quas tutor vel curator ex necessitate officii subierit, in quondam pupillum vel adultum transferri. Quare tam optimo exemplo argumentati non et in aliis omnibus casibus, in quibus veretur tutor vel curator, ne praeiudicium aliquid ei fiat, timorem eius removemus? Damus igitur eis cum summa fiducia res pupillorum vel adultorum gubernare, scituris, quod lex nostra eis sua iura immutilata reservat nihil ex huiusmodi auct
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑse ⁊ non ꝑ ꝓcuratorẽ suscep̃
mus ꝯtinuo curatorem ei in ꝯpe¬
tenti uidicio ordinari. cura ⁊ ꝓui¬
tuta lis diucuis ꝓtrahatur. nece¬
ssitatẽ hñte. creando curatorem
afensionem subire ⁊ ct̾a litis adĩ¬

Expanded text:
 se et non per procuratorem suscepit, mus continuo curatorem ei in competenti iudicio ordinari cura et provituta lis diutius protrahatur: necessitatem habente creando curatore defensionem subire et cetera litis adim
Abbreviated transcription (Latin):
uisequitur post tutele trans lacio¬
nem. administracõis officio finito.
ad eos qui fuer̃ tutores gerende
rei non ꝑtinere ꝑicłm rõnis ÷.¬
Qn exfacto tutoris ł curatoris minores
age ł ꝯueniri possunt.
acc̃o iudicati utił aduersus ipsã
bonaseiꝰ exercenda ⁊. Nam tuto¬
res. curatoresq finito officio non
eẽ ꝯueniendos exaoministracione
pupilloꝵ. adolescencium q se¬
pe decretum ⁊.¬
oũ pecc̃am ꝑupillarẽm crederent.
ꝓfecta sit. que curatorił tutori
eius nomine minoris mutuo da¬
ta ÷: merito ꝑsonal ineundem¬

Expanded text:
sequitur post tutelae translationem, administrationis officio finito ad eos qui fuerunt tutores gerendae rei non pertinere periculum rationis  ex facto tutoris vel curatoris minores agere vel conveniri possunt. actio iudicati utilis adversus ipsam bonaque eius exercenda est. Nam tutores curatoresque finito officio non esse conveniendos ex administratione pupillorum adulescentiumque saepe decretum cum pecuniam pupillarem crederent, profecta sit, quae curatori vel tutori eius nomine mutuo data est, merito personalis in eundem