comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alamanos a p̃d culbiaceñ opidum
percussus ĩgeniculũ claudicabat
popro rex cum fugatis guotis ala¬
riũ reg̃ẽ mierfecisset duo ex ad¬
uerso subito aduemiẽtes cũ sc̃cĩs
centis. utraqz latera secerũt et seqͥ¬
tur insra Clodoneus uero apud

Expanded text:
Alamannos apud Tulbiacense oppidum Alamannos apud Tulbiacense oppidum percussus in geniculo claudicabat. Porro rex, cum fugatis Gotthis Alaricum regem interfecisset, duo ex adverso subito advenientes, cum contis utraque ei latera feriunt. Ses. Chlodovechus vero apud
Abbreviated transcription (Latin):
in parcẽ tenent gallioz Camus
dũ dei aduitorio et supatis eis redi¬
gamꝰ frai ĩ dictione nr̃a. Cumqz
placuisset om̃ibꝰ hic sermo cõmoto
hostium ꝑ tritoriũ turonicũ trausie¬
bat pro reuerencia bti martun de dit
editũ ut millo aregione illa aliud
ꝙͣ herbaꝵ alimẽta aquãq sumeret
Quidaᷤ autẽ de excertitu iue̾to ciꝯ¬
Spauperis freno ait Rõne rex her
ui detulissei factã ꝑuenit ad regem
quẽ dicto titia glãdio pemptũ ait
Et ubi erit spes uiccorie si beatus
m̃tins offeñoit satisq fuit egcera¬
tu nehil uiteriꝰ ab hac regione
terra Clodoueus rexcũ
a larico rege guctoꝵ icãpo
nau claudense decinio ab uobe nuili¬
ario cõuenit et confligentibus eis
euuuꝰ resistunt cõnuius illi Cũ¬
qz secundũ consuetudinẽ guochi
terga uertissẽt ip̃e rex clodoneꝯ
uictoria domio adunãte obtinu¬
it habebat aute ĩ adiutoriũ suũ
filiũ sigiberti claudi noĩe cloderi¬
cum hic sigibertꝰ pugnãs contͣ

Expanded text:
ni partem teneant Galliarum. Eamus cum Dei adjutorio, et superatis redigamus terram in ditionem nostram. Cumque placuisset omnibus hic sermo, commotohostium per territorium Turonicum transibat, pro reverentia beati Martini dedit edictum, ut nullus de regione illa aliud quam herbarum alimenta aquamque praesumeret. Quidam autem de exercitu, invento cujusdam pauperis feno, ait: Nonne rex herbvirtute tulisset, factum pervenit ad regem. Quo dicto citius gladio perempto, ait: Et ubi erit spes victoriae, si beatus Martinus offenditur? Satisque fuit exercitui nihil ulterius ab hac regione terea Chlodovechus rex cum Alarico rege Gothorum in campo Vogladense decimo ab urbe Pictava miliario convenit, et confligentibus his eminus, resistunt comminus illi. Cumque secundum consuetudinem Gothi terga vertissent, ipvictoriam, Domino adjuvante, obtinuit. Habebat autem in adjutorium suum filium Sigiberti Claudi, nomine Chlodericum. Hic Sigibertus pugnans contra
Abbreviated transcription (Latin):
moyssiaĩẽ et õs burgen de moyssiaco
habuer̃t placitu cũ bertrando demonte
incẽsi dicto seculari ablte ĩ morun
coitis ildesonse uolebat eĩ ut recde¬
ret sibi egcĩa et clocania Qd dns
abbas et burgen penitꝰ cẽtradicebat¬

Expanded text:
Moysiacensis, et omnes burgenses de Moysiaco habuerint placitum cum Bertranno de Monte Incensi, dicto seculari abbate, in manu comitis Ildefonsi. Volebat enim ut redderent sibi ęcclesiam et clocaria, quod dompnus abbas et burgenses penitus contradiceba
Abbreviated transcription (Latin):
umenes et adolescẽtes iguatas ĩ stin¬
pudores ꝓp̃t̃ quas mlte ecia ia pudice
ad ꝓditorias ĩfestatões hominũ euor¬
miter corruerũt uirde multociẽs orta
st scandala et mulcoꝵ nescis cã sequta
Cateruatĩ ergo a dire temꝑla deoꝵ
et eoꝵz celebrare fequia iyꝙͣ sit fas ne.¬
phas tamẽ eiudeter apet et iͣ seqͥtur¬

Expanded text:
iuuenes et adolescentes ignotos institupudoris. Propter quas multe eciam iam pudice ad proditorias infestaciones hominum enormiter corruerunt, vnde multociens orta sunt scandala et multorum necis causa sequta. Cateruatim ergo adire templa deorum et eorum celebrare festiua quamquam sit fas, nefas tamen euidenter apparet cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ mltas etia pudissiãs nuilieres ad
ĩpndicos subito lraxere colla psus lu¬
ubi iuuenes cõfluẽtes sicas excerce¬
pẽt illeciebras uolũtates et raptos
ad sui pudoris couue subita mꝑati¬
tate ce̾dacũt cũ habeñ muenes hili¬
tatẽ cõmodã indendi puellas et młto
forciꝰ alias ad mũdana deliramẽ¬
la promotas mĩt occulos nũc tacitꝭ
blaudiciaꝵ ẜmonibq nũc tactu moi¬

Expanded text:
 multas impudicissimas mulieres ad impudicos subito traxere collapsus luuisiones, vbi iuuenes confluentes suas exercent illecebras et raptos ad sui pudoris crimen subita rapacitate seducunt, cum habentes iuuenes habilitatem commodam uidendi puellas et multo forcius alias ad mundana deliramenta promotas, nunc oculis, nunc tacitis blandiciarum sermonibus, nunc tactu man
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙ noaus sentiret sibi dissuta nausfia¬
gĩi si cõtumo suo siaret ĩ portu ĩ ꝑtes
uero nangãs alienas. Optasti lu he¬
leua luã exire regiã et uisere iytaieũ
ut p̃lextu uoti soluẽdi uirũ posses mee
barbaritũ et pretextu liciti ad̃ ullicita
declinares. Nã era iupi uisio uirus fuit

Expanded text:
enim nauis sentiret dissuta naufragium si continuo suo staret in portu, in partes non nauigans alienas. Optasti ergo tu, Helena, tuam exire regiam et uisere Cythaream ut sub pretextu uoti soluendi virum posses uidere barbaricum et ut pretextu liciti ad illicita declinares. Nam eius uiri visio virus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
iopis secundi hactenus ydolatrie
dedicti hoc tempore ad fidem xp̃i
conuertitur per gillam sororem
imperatoris que mipta ungarioꝵ
regi ad hoc sua instancia regemi
adduxit. ut se et totain ungarior
gentem baptisari expecieret qui
in baptismo stephanus euocat
cuius merita per ungariam¬

Expanded text:
orum hactenus idolatriae dedita, hoc tempore ad fidem Christi convertitur per Gislam sororem imperatoris, quae nupta Ungarorum regi, ad hoc sua instantia regem adduxit, ut se et totam Ungarorum gentem baptizari expeteret. Qui in baptismo Stephanus est vocatus; cujus merita per Ungariam
Abbreviated transcription (Latin):
alterum papaii ad uices ecciã¬
stiai officii exequendas fecuni co¬
seqͥcrami fecit et cum multis nõ
placeret alter inducitur qui so¬
lus uices duorum impleret uno¬
papatu alter tantibus et mortuo
gregorio henricus imperator p᷑ͥ¬
dit et eis canonica et imperiasi
censura deppositis. Clemẽs niͫ¬

Expanded text:
alterum ad vices ecclesiastici officii exequendas secum papam consecrari fecit. Quod cum multis non placeret, tercius superducitur, qui vices duorum expleret. Ropapatu altercantiGregorio Heinricus rex tercdit et eis canonica et imperiali censura depositis Swydegeri
Abbreviated transcription (Latin):
sidio terre sancte pro elet. sũmi
pontisicis et pro statu eccie um
tez pilus la boribus et expensis
iterato cum silus duohus adiu¬
to sibi rege nauarre et ꝙͣ plu

Expanded text:
sidio Terre Sancte, pro electione summi pontificis et pro statu ecclesie territus laboribus et expensis iterato, cum filiis duobus, adiuncto sibi rege Navarre, et quam p
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit quorum temporibus cũ
catii romane eccłie preesset misu
ad̃ cum lucius britauorum rex epi¬
stolam obfecreans ut per ems
mandatum x pĩanus efficcretur
et mox effertum pit postulacõnis
effectus est suceptam qr fidem
britam usq in tempora deoleria¬
in principis iumolatam quie tã
qz in pace sernabant. hic fuit

Expanded text:
gesserunt. Quorum temporibus, cum catui Romanae Ecclesiae praeesset, misit ad eum Lucius Britanniarum rex epistolam, obsecrans ut per ejus mandatum Christianus efficeretur. Et mox effectum piae postulationis consecutus est, susceptamque fidem Britanni usque in tempora Diocletiani principis inviolatam integramque quieta pace servabant. Laus
Abbreviated transcription (Latin):
Nec accipiã iusticiã de bauil nec
de sermẽtiba suis q̃ sunit ĩ emuitate
ul ĩ burgo hec omĩa sicut ĩ hec carta
striptas ita dono ego supradutus
comes Et lando et firmo des e tsgo
stephano pres sedis et ep̃o ysarno
p̃nonnato atq canonicis eiusdem
sedis pñtibus ac futuris et ut nũꝙͣ
hoc iorumpẽ possim Sed semper
firma stabilitate tenta et fidelit
obseruez in noĩe scc̃e sidei osculatꝰ
sum p̃striptum epm̃ ysgoiuũ et ca¬
nouicos eiusdẽ sedis. Preterea
cõstitumus et ppetua obfernacõe
diffinmꝰ ut ĩ p̃nonnĩato loco scc̃i
saturium nĩꝙͣ ĩstituat᷑ abbas Red
semper habeat et fencat illum cũ
pore suo suprastriptus abbas clu¬
inerisis ac successores eis ꝑ manũ
epĩ et cauonicoꝵ cuis sedis excep¬
tis illis que superiꝰ nonĩatun exp̃s¬
sa retentis ad opus ep̃i et canom¬
totum factum ẽ in pntia huualdi
supraistpti abdis et arualdi abbis
sancci audard et petri pͥoris scci

Expanded text:
Nec accipiam justiciam de baiulo nec Nec accipiam justiciam de baiulo nec de servientibus suis qui sint in civitate vel in burgo. Hec omnia sicut in hec carta scriptas ita dono ego, supradictus comes, et laudo et firmo Deo et Sancto Stephano predicte sedis et episcopo Ysarno prenominato atque canonicis ejusdem sedis presentibus ac futuris, et ut numquam hoc irrumpere possim, sed semper firma stabilitate teneam et fideliter observem in nomine sancte fidei, osculatus sum prescriptum episcopum Ysarnum et canonicos ejusdem sedis.  Preterea constituimus et perpetua observacione diffinimus ut in prenominato loco Sancti Saturnini numquam instituatur abbas, sed semper habeat et teneat illum cum priore suo suprascriptus abbas Cluniensis ac successores ejus, per manum episcopi et canonicorum ejus sedis, exceptis illis que superius nominatim expressa retentis ad opus episcopi et canontotum factum est iipti abbatis, et Arnaldi abbatis Sancti Audardi, et Petri prioris Sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate uoluerit sepeliri ĩ cumterio
nr̃e sedis sine om̃m calumpina de
ꝯtradicõe recipia᷑. ac sepeliatur ibi
omña hec suprastripta Ego yfar
mis epũs iã supͣ nounãtꝰ retineo
ad opus sauiri sterham nr̃e sedis
et ad meũ opus et canonicoꝵ eid
sedis preter laycalẽ senũ quẽ post
michi et sedi mee atq canonicis
meis retineo cõnenit inter nos ut
nithil nũꝙͣ impediã neqz alias
transsudã neqz ullam difficultate
ĩmictã contra sedem meã ei cang ᵒ ͤ
ipsuis sedis simile cõnencõez facõ
de oĩba illis que remanẽt iuris scci
saturium propter hoc placitũ et
cõnencõe/ ꝓpter cõstitucõe ÷ suprad
nasticã regnla ĩ loco. sccĩ saturium
Ego guillerꝰ thlamns comes dons
houorẽ epãtus neqz inferã ullam
uimi. Et ꝓpter hoc idem placitum
dono et frrmo illi ut ab hodierno
die de millo cuco accipiã iusticiã
qui habitet ĩ suburbio uel ĩciita¬
te posꝙͣ habuerit ĩ capite coronã

Expanded text:
civitate voluerit sepeliri in cimiterio nostre sedis, sine omni calumpnia de contradicione recipiatur ac sepeliatur ibi. Omnia hec suprascripta ego Ysarnus episcopus jam supranominatus retineo ad opus Sancti Stephani, nostre sedis, et ad meum opus et canonicorum ejusdem sedis, preter laycalem fevum quem postmichi et sedi mee atque canonicis meis retineo, convenit inter nos ut nichil numquam impediam neque alias transfundam, neque ullam difficultatem immittam contra sedem meam et canonicos ipsius sedis. Similem convencionem facio de omnibus illis que remanent juris Sancti Saturnini. Propter hoc placitum et convencionem propter constitucionem supradicti nasticam regulam in loco Sancti Saturnini, ego Guillermus, Tholosanus comes, dono honorem episcopatus, neque inferam ullam vim. Et propter hoc idem placitum, dono et firmo illi ut ab hodierno die de nullo clerico accipiam justiciam, qui habitet in suburbio vel in civitate, posquam habuerit in capite coronam.
Abbreviated transcription (Latin):
prediorum facultatibus censuu¬
ne oppinꝰ ex uberãs redditiba
eccũs ad modum crocumarca poĩtis
populari suꝑennẽbat cõcursione
ut pͣ earuin mater et sedes cuuitoꝵ
rocaret astippullacõe mĩe autẽ
deffensoꝵ ꝓdolor ĩ curia atante
diguitatis nõ ad modicũ exaĩa ͭ ͦ
gl̃ia ad tãtam eccĩastice granem
depopulacõez suoꝵqz moluta ẽ
silioꝵ orbacõez oĩode deppesa pa¬
pietum magna ex parte conquera
ruma uerum ecia lugect quod
diuim cultꝰ religio ac totius nn
fallor dei excesserit iemoria.
ut merito illud sibi qͦabe̾t natici¬
nium spãlem plangẽs ita ihelz
dispersi sunt lapides sauctuarn
ĩ capite oĩz plateaꝵ uolens ergo
ultiuius p̃nouuõte eccie ego ꝓce¬
fatus filius eiusdẽ ꝯdefcendẽ de¬
solacõi obtentu et ĩnuuitate głio¬
sissum nr̃i comitis dĩi guilleri
cõsuitu eque monastiee discipline
propagatoꝵ clumeseñ abbis hu¬
goins auxiliãte queqz et ceope¬

Expanded text:
prediorum facultatibus, censuuprediorum facultatibus, censuumve oppinus exuberans redditibus, ecclesiis admodum circumcirca positis populari supereminabat concursione, ut prima earum mater et sedes cunctorum vocaretur astippullacione. Nunc autem deffensorum, pro dolor ! incuria, a tante dignitatis non ad modicum exinanita gloria, ad tantam ecclesiastice gravem depopulacionem suorumque inoluta et filiorum orbacionem, omnimodo de perpesa parietum magna ex parte conqueratur ruina, verum eciam lugeat, quod divini cultus religio ac totius, nisi fallor, Dei excesserit memoria, ut merito illud sibi qoabtetur vaticinium spiritualem, plangens ita Iherusdispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum ? Volens ergo ultimus prenominate ecclesie ego prefatus filius ejusdem condescendere desolacioni, obtentu et immunitate gloriosissimi nostri comitis domni Guillermi, consultu eque monastice discipline propagatoris Cluniesensis abbatis Hugonis, auxiliante quoque et coope
Abbreviated transcription (Latin):
uue qd socundũ caonẽ cogi¬
tatur et ĩ stabli uarietate
dat Quid quid uero eregione
spali speetulacõe gerendũ delibe¬
ratur tanto alcuiꝰ cõcussionis manu
munme queritur quãto uelle et ꝑ¬
ficere ꝓboira uoluntate ab iluis
illabitur dignacõe qui heri et
hodie ne dõtiuet ee. Quare ĩterioꝵ
houũs contemplacõĩs spegulam
ad ipsius nr̃adum sudor actionũ
Tantis uero ac talibꝰ ab ipsins
pene cepundis ĩfancie suꝑ aquã
reffeccionis educatꝰ educacõib
Sactenns torpentis ferin ĩ dulgẽs
esidie duĩi ⁊ aindẽ amoris ser¬
Ego ylsariis ep̃s fexta licet
dei hora excollandã dm̃ unnea
tardus aggdior operaris. Est
amppe ĩ p̃fata curtate diuino it¬
su sine quo nec deffunit ab arbore
Iolum queda eccia prochonir̃tiris
stepham tropheia ĩsignita sus
postorali prouifiain mee exigne¬
tati contradicta que olim uario
laqueaꝵ et parietum rutilo ex¬
polito fulgore diuc̃e mense or¬
namẽtoꝵ uernas decore copiosil

Expanded text:
uod secundum carnem cogitatur et instabili varietate dat: quidquid vero e regione spirituali specculacione gerendum deliberatur, tanto alicuius concussionis manu minime queritur, quanto velle et perficere pro bona voluntate ab illius illabitur dignacione, qui heri et hodie idem continet esse. Quare interioris hominis contemplacionis specculam ad ipsius nostrarum sudor actionum Tantis vero ac talibus ab ipsius pene crepundis infancie super aquam reffectionis educatus educacionibus, sed actenus torpentis servi indulgens desidie, divini tandem amoris serego Ylsarnus episcopus, sexta licet dei hora excollandam Domini vineam tardus aggredior operarius. Est quippe in prefata civitate, divino nutu, sine quo nec deffluit ab arbore folium, quedam ecclesia prothomartiris Stephani, tropheis insignita, sub pastorali provisioni mee exiguitati contraditta. Que olim vario laquearum et parietum rutilo expolito fulgore, dominice mense ornamentorum vernans decore, copiosis
Abbreviated transcription (Latin):
senoris mer et guillerini conuitis
qui ip̃am ecciam inquãtum po
ant liber auit. Quienqz antẽ l
obsernauerit qque hic teneia mã¬
damus benedicat illum omĩpotes
deus et ad dexterã suã ponat in
die iudicii cum oibus bonuis. Qͥ
antẽ infregerit donee uesi pisccit
sias se ẽẽ excdicatum et anathe¬
matiratum maledicõibꝰ cunitis
Et ut carta rata ꝑmaneat manu
ꝓpͬa firmani et canonicis meis
corroboranda tradidi .d ysarin
p̃positi s stephani d. petri senetarii
Sranuundi petoi canoinci s. ste¬
phani Et sancti saturnm facta¬
hec carta anno ab icarnacõne
domi mullio lxxiiͦ pontifficatũ
romane eccĩe teneñ donño grego¬
rio un ppa ⁊̃ francoꝵ autẽ reguo

Expanded text:
senioris mei et Guillermi comitis, senioris mei et Guillermi comitis, qui ipsam ecclesiam in quantum po liberavit. Quicumque autem hec observaverit que hic tenenda mandamus, benedicat illum omnipotens Deus et ad dexteram suam ponat in die judicii cum omnibus bonis. Qui autem infregerit, donec resipiscat, siat se esse excommunicatum et anathematizatum maledicionibus cunctis. Et ut carta rata permaneat manu propria firmavi et canonicis meis corroboranda tradidi. D. Ysarniprepositi Sancti Stephani. D. Petri Sanctarii. D. Ramundi Petri canonici Sancti Stephani et Sancti Saturnhec carta anno ab incarnacione Domini millesimo LXXII, pontifficatum Romane ecclesie tenente domno Gregorio VII papa, in Francorum autem regno
Abbreviated transcription (Latin):
misertus ẽ generis humano per
ĩcarnacõis suc misterum multi
prẽs ĩ occia extiterunt qui toto ui¬
su laborauerunt ut ip̃a ectĩa di¬
niua floreret ueligione quorum
ecciaz i honore bte marie semper
uirgĩs que iure ẽ ectie mee q̃ ꝙmis
gliosa eẽt et uene rabilibꝰ ab auti¬
quis dicbus meritis eiusde uir¬
guns. Dumen desolata diuino cul¬
tu erat et dei sermco. Et u cireo
cum concilio semoriba mer dñi
guilleru tholosam comitis et ali¬
oꝵ fidelium nr̃oꝵ et p̃cipue cano¬
ncoꝵ trado concedo et dono ip̃az
ectiani dempno hugoni abbate
ut monastieus ordo ibi maneat
⁊ per sugedencia tpã ꝑpetuo du¬
ret ocuui ante ipsum ꝓp̃t quiẽtẽ
habitantiũ ab om̃i sermẽo libeꝵ
autem cartam facis ꝓ ueis uie
aiẽ mee ⁊ om̃i autecesserum maoꝵ
ponti fficur et m̃a successorum
qui firmaner̃t et custodierint
hec que hic stripta sunt et om̃
canoincoꝵ meoꝵ que hic sipta
uinoꝵ ⁊ deffunctoꝵ et precipue

Expanded text:
misertus est generi humano per incarnacionis sue misterium, multi patres in ecclesia extiterunt qui toto nisu laboraverunt ut ipsa ecclesia divina floreret religione. Quorum ecclesiam in honore beate Marie semper Virginis, que jure est ecclesie mee, que quamvis gloriosa esset et venerabilibus ab antiquis diebus, meritis ejusdem Virginis, tamen desolata divino cultu erat et Dei servicio. Et idcirco cum concilio senioribus mei, domni Guillermi Tholosani comitis, et aliorum fidelium nostrorum et precipue canonicorum, trado, concedo et dono ipsam ecclesiam dompno Hugoni abbati ut monasticus ordo ibi maneat et per succedencia tempora perpetuo duret. Locum autem ipsum propter quietem habitancium ab omni servicio liberum autem cartam facio pro remedio anime mee et omnium antecessorum meorum pontifficum et omnium successorum, qui firmaverint et custodierint hec que hic scripta sunt, et omnium canonicorum meorum que hic scripta vivorum et deffunctorum, et precipue
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positure decanie sacristaine pa
obitum meum quitquid expred
honoribꝰ solent tenere layci ꝑ ma¬
Retineo et õs stacões sestintatum
sicut antiquitꝰ sunt cõffitute fieri
apõ sedem. ⁊enueo ecĩa hoc lauda

Expanded text:
prepositure, decanie, sacrastanie; post prepositure, decanie, sacrastanie; post obitum meum quicquid ex predictis honoribus solent tenere layci per maRetineo et omnes staciones festivitatum sicut <ab> antiquitus sunt constitute fieri apud sedem. Retineo eciam hoc lauda
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pred̃ eccĩa acquirẽtur a populo re¬
iues terciam part̃e ad opera eccie
⁊t terciam partẽ epĩ et uium
cubitum caudele spalem et aluid
pp̃osit et aliud decani et aliis sac̾¬
ste et aliud ad opera eiusde ectie
et lummaria ad prandiũ michi
nectessaria que ex cõsuetudine
habere loleo et tota opera fabuce
eccĩe suprastripte retineo ĩ domio
dum uino post obitum meum cõ¬
uenit inter nos ut medietas ip̃iq
operis eccĩe remaneat ĩ pocestate
s. stepham et canonicoꝵ eiusdẽ
sedis cõsummiata nero fabrica. p̃d
et cogre gacõez eiusde loci sic sgi
stephami et ep̃i ac canonicoꝵ ipss
sedis ⁊ etinẽs ecia pascum quẽ
recipero soleo ĩ festo sgĩ saturnim
sicut cõstitutum ẽ. Et terciã ꝑtẽ
om̃iz rerum que pro sepultura mor¬
tuoꝵ pred eccĩe conferẽtur uel
dabuntur ultra u.s. Retineo sili
michi dum uixero om̃ez honore

Expanded text:
in predicta ecclesia acquirentur a populo, rein predicta ecclesia acquirentur a populo, retineo terciam partem ad opera ecclesie, et terciam partem episcopi, et unum cubitum candele episcopalem, et aliud prepositi, et aliud decani, et aliud sacriste, et aliud ad opera ejusdem ecclesie, et luminaria ad prandium michi neccessaria, que ex consuetudine habere soleo. Et tota opera fabrice ecclesie suprascripte retineo in dominio dum vivo. Post obitum meum, convenit inter nos ut medietas ipsius operis ecclesie remaneat in potestate Sancti Stephani et canonicorum ejusdem sedis. Consummata vero fabrica predicte et congregacionem ejusdem loci, sit Sancti Stephani et episcopi ac canonicorum ipsius sedis. Retineo eciam pascum quem recipere soleo in festo sancti Saturnini, sicut constitutum est, et terciam partem omnium rerum que pro sepultura mortuorum predicte ecclesie conferentur vel dabuntur, ultra V solidos. Retineo similiter michi dum vixero omnem honorem
Abbreviated transcription (Latin):
animauercõis gladius sub epãli
et aplita quod ser pibilius ĩterdicõe
prenaleat expertus sit ethuicus et
publicanus seculo luat ĩaiã penas
hycar filio carini dupplici ĩ etertiũ
et ultra dõtricõe contrictus
Quouuẽ dei pris omĩpotens
et filii et spũ sancti in quo qm̃i¬
quid facunq ĩ uerbo uel opere face
nus dei gr̃a lholose epũs statuto et
firuio cum hunaldo abbte moyssian
Deloco sangi satutium quẽ ego
laudo et cõmito dom̃o hugomi abbi
clumaceñ et huualdo suprast pͥto
abbi ut ibi deo sub mouastica regl̃a
omi ip̃e seruiaͬ. hoc indelicet pacco
Phabendum michi semꝑ retmneo
quarta parte oĩ oblacõnũ eccĩẽ
supͣdr martiris et ꝓpͥun custodiã
altaꝵ ⁊ uictum ipsus custodis
de caustro accipiendũ ⁊ domum
ad̃ apus custodis prope hostiũ eccĩe
ad placitum meñ retineo quoq cla¬
nem sepulcri martiꝵ et clanẽ ante
altare scti asciscli, et de omilq que

Expanded text:
animavercionis gladius sub episcopali animavercionis gladius sub episcopali et apostolica, quod terribilius, interdicione prevaleat expertus, sicut ethnicus et publicanus, seculo luat inanima penas Hycar filio Carmi dupplici in eternum et ultra contricione contrittuse Dei Patris omnipotentis et Filii et Spiritu Sancti, in quo quiquid facimus in verbo vel opere, facenus Dei gracia Tholose episcopus statuto et firmo, cum Hunaldo abbate Moyssiaci, de loco Sancti Saturnini, quem ego laudo et commito domno Hugoni, abbati Cluniacensi, et Hunaldo suprascripto abbati, ut ibi Deo sub monastica regula omni tempore serviatur. Hoc videlicet pacto, quod habendum michi semper retineo quartam partem omnium oblacionum ecclesie supradicti martiris, et proprium custodiam altaris, et victum ipsius custodis de claustro accipiendum, et domum ad opus custodis prope hostium ecclesie, ad placitum meum. Retineo quoque clavem sepulcri martiris et clavem ante altare Sancti Asciscli. Et de omnibus que
Abbreviated transcription (Latin):
fecunꝰ pessuna qd absit p̃sumpcõe
temerare ul infeccum reddere stu¬
dueritis ip̃i dei et proxiii prone¬
catus auiore et nr̃a suppliccicõe apo¬
stolice sedis nõ dedignet: pontifficẽ
ĩterpellare et ita ꝓ supprad̾ nõi
loci sicut pro fui discucienda loci
cã qute tante maiestatis tribunas
strenuissiꝯ nr̃ aduocatꝰ ⁊ p̃cipius
deffensor studeat q̃s contra ĩ fur¬
gẽtes surgere ac sacimda racõcina¬
tor aduer sus maguiloquos oblo¬
quentĩ lingãs assistere. Ad
huius ergõ ĩffilucoĩs nr̃e corro¬
borandam diffinicõez et mulo tp̃e
penitus abolendã nrr̃o pontissicum
pontiffici pp̃e reuerendissimo dño
ꝯg pedibus tronsimictunꝯ hanc di¬
stripcõnis carta Si quis igitur
comes ul epũs sine aliciiꝰ ĩnaisio¬
uis manus disceptacõe concussiõe
agitacõe aliqua tam salutaris dec̾ti
temera re censirr̃ã acrẽptauerit ul
ĩqͣuietauerit pͥmñ quãtum spũalis

Expanded text:
fecimus pessima, quod absit, presumpcione fecimus pessima, quod absit, presumpcione temerare vel infectum reddere studueritis, ipsi Dei et proximi provocatus amore, et nostra supplicacione apostolice sedis non dedignetur pontifficem interpellare, et ita pro suppradicti nostri loci, sicut pro sui discucienda loci causa, ante tante maiestatis tribunal strenuissimus noster advocatus et precipuus deffensor studeat quas contra insurgentes surgere, ac facundus raciocinator adversus magniloquos obloquencium linghujus ergo institutionis nostre corroborandam diffinicionem, et nullo temporae penitus abolendam, nostro pontifficum pontiffici pape reverendissimo domno Gregorio pedibus transmittimus hanc discripcionis cartam. Si quis igitur, comes vel episcopus sive alicuius invasionis manus disceptacione, concussione, agitacione aliqua, tam salutaris decreti temerare censuram attemptaverit vel inquietaverit, primum quantum spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
ex illo thesauro furtine aliauid
pel uiolẽter distraxerit ul abstu
Dous uers illã uillam q̃ bracay
uit uero bra quauilla cognoiãt
et cuuiccas ad illa ꝑticieñ aquas
acq siluas culta et ĩ tulta cũ om̃ilii
hitancibꝰ ĩea Dõno autẽ ecdem
cõuenc̃õne salini medietatẽ quod
accipio et hr̃e indeor de sancto sa¬
turium burgo testamuẽti igitur cõ¬
frouracõe huic donaconi cõsiomo
ut liceat illis pro helemosina su¬
scipere uel quocumqz p̃cio quit q̃d
poteruit emere de toco honore suẽ
ab antecessoribꝰ meis ul ame
quilibet cleriti siue clerice sine laici
sen aliter tenẽt. Dono ecia extra
mures predi urbis tholose tantũ
terre que uin pari boum possit
sufficere. Comendannis igit
haut nr̃am salutare cessionẽ et
operacõnẽ/ ego preditus presul
ysarnus et ego eiusd̃ enũtatis
ceñ abbi tam ip̃i ꝙͣ omibus ĩ eod
loco abbatibus usq ĩ feculũ fuge
ut quicũqz maligne mẽtis hõ. d

Expanded text:
ex illo thesauro furtive aliquid ex illo thesauro furtive aliquid vel violenter distraxerit vel abstulDono vero illam villam que Bracay nunc vero Braquavilla cognominatur, et cunctas ad illam pertinentes aquas atque silvas, culta et inculta, cum omnibus habitantibus in ea. Dono autem eadem convencione salini medietatem, quod accipio et habere videor de Sancto Saturnini burgo. Testamenti igitur confirmacione huic donacioni confirmo, ut liceat illis pro helemosina suscipere, vel quocumque precio, quicquid poterunt emere de toto honore quem ab antecessoribus meis vel a me quilibet clerici sive clerici sive laici seu aliter tenentur. Dono eciam extra muros predicte urbis Tholose, tantum terre que uni pari boum possit sufficere. Commendamus igitur hanc nostram salutarem cessionem et operacionem, ego preditus presul Ysarnus et ego ejusdem civitatis censi abbati, tam ipsi quam omnibus in eodem loco abbatibus, usque in seculum futuris, ut quicumque maligne mentis homo quod
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtum quod antecessores mei et
ego scco stephano portandũ cõsfitui¬
nius nl offerendũ cõmito antem
sub tesfamẽto eoꝵ pt̃ati ut quĩcũq
clericoꝵ indicium ad aquã fugi¬
dam cum puullo facẽ uoluerit ab
illis p̾us licencia accipiat. Deinde
partem illam totain quã aute ces¬
emelni eiusd sedis prioris archi¬
diaconatum agͣpuanẽsem coguo¬
uuãtum silicer et beruardi francom
archidiaconatũ apportanarbonẽse
adusq carthaseñ ad teroitoriũ
ĩsuꝑ et alioꝵ ounz archidiacõatꝰ
clericoꝵ qui se huit uite canonice
associare uoluerỹt mĩe et ãfutuꝵ
ut ciuicto suas quas ĩ dõ archidia¬
com tenẽt ꝑtes ĩ cõmime reddant
Et pꝯ eorum decessum quoscunqz
uoluerit ep̃s archidiacones esse
cum cleri cõsilio seciuidũ deũ debeat
eligere et cõstituere Done autem
illis cuncta ep̃alumi penitenciaꝵ
gandia et õs eccie thesauros in
eorum mito custodia. Co scl teno

Expanded text:
mentum quod antecessores mei et mentum quod antecessores mei et ego Sancto Stephano portandum constituimus, vel offerendum. Commito autem sub testamento eorum potestati, ut quicumque clericorum judicium ad aquam frigidam cum parvulo facere voluerit, ab illis prius licenciam accipiat. Deinde partem illam totam quam antecesEmelii, ejusdem sedis prioris, archidiaconatum Agarnanensem cognominatum, similiter et Bernardi Franconi archidiaconatum a Pporta Narbonensi ad usque Carchasense ad territorium, insuper et aliorum omnium archidiaconatus clericorum, qui se huic vite caassociare voluerunt, nunc et in futurum, ut cuncti suas quas in dominio archidiaconi tenent partes in commune reddant. Et post eorum decessum quoscumque voluerit episcopus archidiacones esse, cum cleri consilio, secundum Deum debeat eligere et constituere. Dono autem illis cuncta episcopalium penitenciarum gaudia, et omnes ecclesie thesauros in eorum mito custodia, eo scilicet t
Abbreviated transcription (Latin):
sibi eligñat substituãt eoꝵ qr hono¬
res cum dib honoribꝰ cẽsilu tama
seculari cõnercõtone cõuertetiũ ꝙͣ
apuero sub canonica disciplina me¬
ritoꝵ ꝑ fuccedentiũ huiꝰ cemodi
mĩstroꝵ eccĩe sugessiones cũ arche¬
diaconatuu redditibus accipiant
possideam om̃ia ergoq cõmum
donare eoꝵ uite decren insra con¬
stribere et assignare uolus.
ouo igitur ego hysaruns
epũs concilio gloriosissum
pred̃ comitis guilleꝵ suiq fũs
rayiund conutis ruchenoꝵ et cũcto¬
rum thiãne regiouis principum
a ffrrmacõe et femoris concilni sq̃e
sedis. cauonicoꝵ ꝓmissa regula¬
uibꝰ ĩstitutis obediẽcie dono et in
ꝓpetum̃ pessidenda relin quo sub cõi
uita reglariter in pred̃ sede cauo¬
uicis biuẽtibus p̃positure scilicet
at decuue sacoistanie et capistolie
ciuictũ houore. Douo uero om̃e do¬
nacõez om̃ez eccĩe uel altaris olla¬
cõnem. Couo totam abitegro fui¬

Expanded text:
sibi eliguant, substituant, eorumque honosibi eliguant, substituant, eorumque honores cum omnibus honoribus, censibus, tam a seculari conversacione convertencium, quam a puero sub canonica disciplina meritorum, per succedencium hujuscemodi ministrorum ecclesie successiones, cum archidiaconatum redditibus accipiant, possideant. Omnia ergo que communi donare eorum vite decrevi, infra conscribere et assignare volui.  Dono igitur ego Hysarnus episcopus, concilio gloriosissimi predicti comitis Guillermi, suique fratris Raymundi, comitis Ruthenorum, et cunctorum Tholosane regionis principum affirmacione, et senioris concilii sancte sedis canonicorum promissa, regularibus institutis obediencie, dono et in perpetuum possidenda relinquo sub communi vita regulariter in predicta sede canonicis viventibus, prepositure scilicet ac decanie, sacristanie, et capiscolie cunctum honorem. Dono vero omnem donacionem, omnem ecclesie vel altaris oblacionem, dono totum ab integro fru
Abbreviated transcription (Latin):
ipnamẽtoꝵ p sacultatũ ne dõp¬
na restituere uerum eciã eccĩasti¬
cura uigorẽ ad festiui status lurẽa
totis usibus cor rige statu Sa¬
quid̃ habita deliberacõne ut quĩcuq
clericoꝵ abhuit et deinceps cor ꝑo¬
rari noluerit cõmunitatẽ ectĩe pr̃e¬
libate mãcipandum se noluerit ngo¬
ri canomee uite uerbi gr̃a ut nichil
sibi aliud ꝓpͥum habeat nel eciam q̃d
absit dicat om̃s bna prandeant
pna sompnũ accipiãt cõrums. oĩbi
secundũ apłice ĩstitucõĩs formam
uictus sit et uestitus nuilli pret liceñ
sui poris ubilibet suppetat enudi
uel enagandi libertas a liqua ut
quibꝰ uinuis dñs ua fides unum
e baptisiua uiuis existat sproitꝰ
et una aĩa Reuero aliem ob penu¬
piam iugtus tante auc̃ti diffinicã̃
transgrediendi male blandia᷑ ocra¬
sio decerno ut demiceps ex suis si
forte reperiri possint qui mere at
ꝓpositum docanũ archidiacones ssole
magistrum sacrista cõmini cõsensu

Expanded text:
acultatumve dampna restituere, verum eciam ecclesiasticum vigorem ad pristini status lineam totis nisibus corrigere. Statui, siquidem habita deliberacione, ut quicumque clericorum abhinc et deinceps corporari voluerit communitate ecclesie prelibate, mancipandum se noluerit rigori canonice vite, verbi gratia ut nichil sibi aliud proprium habeat, vel eciam, quod absit, dicat. Omnis una prandeant, una sompnum accipiant, communis omnibus secundum apostolice institucionis formam victus sit et vestitus, nulli preter licenciam sui prioris ubilibet suppetat eundi vel evagandi libertas aliqua, ut quibus unus Dominus, una fides, unum est baptisma, unus existat spiritus et una anima. Ne vero alicui ob penuriam victus tante auctoritati diffinicioni transgrediendi male blandiatur occasio, decerno ut deinceps ex suis, si forte reperiri possint qui mereatur, propositum, decanum, archidiacones, scole magistrum, sacristam, communi consensu
Abbreviated transcription (Latin):
nec mirum qm̃ mentis obceca¬
cõ ill dominatur quantis
afflictiomib uos qui adestis
qui reddistis inurpiauerunt
uos ip̃i melius noscis qui sub¬
stancias nr̃as sanguine uettrũ
nubi deo inmolastis. Hec id cireo
karissum dixermius ut nos
ipos sermonis nõi testes habea¬
mus Plures supersunt et
fratroum nostropum miserie z
ectiarum dei deppopulac̃ones
que singlatim possemus refferre
Ced instant la cone et gemitue
instant suppiria et singultus
Plopemus fres era ploremꝰ
et cum psalinsta medulitus
plorantes ingenuscamus nos
nusceri nos infelices quorum
diebus prophecia ista comple¬
ta est. Deus uenerunt gentes
in hereditatem tuam polluert¬
templum sanctum tuum po

Expanded text:
nec mirum, quoniam mentis obcaecanec mirum, quoniam mentis obcaecatio illis dominatur. Quantis afflictionibus vos qui adestis, qui redistis injuriaverint, vos ipsi melius nostis, qui substantias vestras, qui sanguinem vestrum ibi Deo immolastis. Haec idcirco, fratres, diximus, ut vos ipsos sermonis nostri testes habeamus. Plures sunt et fratrum nostrorum miseriae, et ecclesiarum Dei depopulationes, quae sigillatim possemus referre; sed instant lacrymae ac gemitus, et instant suspiria et singultus. Ploremus, fratres, eia ploremus, et cum Psalmista medullitus plorantes ingemiscamus, nos miseri, nos infelices, quorum tempore Dei prophetia ista completa est: Deus, venerunt gentes in haereditatem tuam, polluertemplum sanctum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
latra sua bapbape nationes t¬
uenerantur. De sepulcro doĩ¬
nnco ideo remisisti supercẽdi¬
mus qũi quidam uerum oc¬
culis ueflris uidistis quaritũ
ab hommacõni traditum fit
in de uiolenter abstralunt tur¬
ci q̃s pro helemosina illuc
multociens in tulistis oblaco¬
nes ibi minipum multas et
mimmeras religiomi np̃e ui
gerunt iorisiones. Et tantu
illo in loco nou ignota loquor
requieit Deus ibi pro nobis
locus concupiscibilis neq si
pretermictit facere mmpaculũ
tum indiebus passionis sue
extinctis omib et in sepulcro
et in ectiã cipcum circa lumi¬
naribus iubare diuino lampa¬
des extincte reaccendunt cums
petus silicumi fr̃es tantu mira¬
culum non emoliatur. Credi¬
te michi bestralis homo et in¬
fulti capitis est Cunis cor uir¬
tus diuina tam presens ad
fidem non cunberat et tamen
gentiles cum xp̃ĩanns iste ui¬
dent cõmunitez nec emendõ¬
tur Preterrentur equidem
Seo non conuertuntur ãd fide

Expanded text:
lacra sua barbarae nationes lacra sua barbarae nationes enerantur? De sepulcro Dominico ideo reminisci supersedimus, quoniam quidam vestrum, oculis vestris vidistis quantae abominationi traditum sit. Inde violenter abstrahunt Turci quas pro eleemosyna illic multoties intulistis oblationes, ibi nimirum multas et innumeras religioni nostrae ingerunt irrisiones. Et tamen illo in loco non ignota loquor, requievit Deus, ibi pro nobis locus concupiscibilis, locus praetermisit facere miraculum; cum in diebus Passionis suae, exstinctis omnibus et in sepulcro et in ecclesia circumcirca luminibus, jubare divino lampades exstinctae reaccenduntur. Cujus pectus silicinum, fratres, tantum miraculum non emolliat? Credite mihi, bestialis homo et insulsi capitis est, cujus cor virtus divina tam praesens ad fidem non everberat. Et tamen gentiles cum Christianis ista vident communiter, nec emendantur: perterrentur equidem, sed non convertuntur ad fidem:
Abbreviated transcription (Latin):
runt ab au la deo dicata tur¬
piter climinauerunt. Predia
sauctorum stippendus dedita
et nobilium patrimomia su¬
stentandis paiperibus cont¬
dicta pagane tiraundi iubi¬
ciutur Sisqz in propinios
usus redactis diũ tpude les
abutuntur. Bacerdocium dei
humothenus conculcatum¬
est sanctuarum de pronefas
ubiq profanatum est Si qui
ibi adhuc latitant opĩam in¬
auditis exquiruntur torinẽ¬
tis De sancta ihrlm sratres
humsqz quasi loqui dissimula¬
nimus quia ualde lequide ea
pertunestimus et erubscimus
pront om̃s noseis xpũs ipse
pro nobis passus est, pecctis
nr̃is exigentibus sub spirrti¬
cia paganorum redacta est
demq seruituti ad ignominia
nram dico subducta est quod
enim ita est improperu nõi
cumulus est opianopum q̃
ita ꝓpomerumius magnimi
dedecus est. Cui seruit nunc
eccia beate marie in qua ip̃a
pro corpore sepulta fuit in
uale iosaphat. Ced quid tem¬
plum salomonis inmo donñ
pretermisius in quo siuul¬

Expanded text:
rant, ab aula Deo dedicata turrant, ab aula Deo dedicata turpiter eliminarunt. Praedia sanctorum stipendiis dedita, et nobilium patrimonia sustentandis pauperibus contradita, paganae tyrannidi subjiciuntur, eisque in proprios usus redactis domini crudeles abutuntur. Sacerdotium Dei humotest; sanctuarium Dei, proh nefas! ubique profanatum est. Si qui ibi adhuc latitant Christiani, inauditis exquiruntur tormentis. De sancta Jerusalem, fratres, huc usque quasi loqui dissimulavimus, quod valde loqui de ea pertimescimus et erubescimus: prout omnes nostis, Christus ipse pro nobis passus est, peccatis nostris exigentibus, sub spurcitiam Paganorum redacta est, Deique servituti ad ignominiam nostram dico subducta est, quod enim ita est improperii nostri cumulus est, Christianorum, qui ita promeruimus, magnum dedecus est. Cui servit nunc ecclesia B. Mariae in qua ipsa pro corpore sepulta fuit in valle Josaphat? Sed quid templum Salomonis, imo Domini praetermisimus, in quo simu
Abbreviated transcription (Latin):
mus frres dilecti ssum et audi¬
stie ꝙ sue profundis singul¬
ti bus retractare nequaꝙͣ pos¬
sumus quant. ⁊ ealamitatib
quantis incomõdiat ib ꝙͣ dnie
contritomibus in iherusalem
et in auchiochia et in ceteris
orientalibus plage cuu tatilz¬
bra upi flagelantier opprmiũ¬
tur iniupiantur. Oermani sres
ini nostri nam eiusdem opi et
eiusdem eccĩe filus estis in ipsis
suis domibus hereditarus uel̾
aliems dm̃is mancipatur uel
ex ipis pellirẽtur aut inter nes
mendicant aut quod grauius
est in ppĩs suis patrimomiis
uenales exultant et uapulant
carins xpi consanguinea nepha¬
dis impcus et seruntutibus
ne pharus mancipatui illis
in upbibus luctus ubiqz mrse¬
ria ubiqz genitus suspipiosꝰ
dico ectie in quibus diuina ce¬
lebrata sunt sacrisicia protho
uoloy ẽẽ ammalibus eorum
sanctas octupauere cimitates
Turci spurii et ininundi con
fratribus nõis dominantur
stic̃õnes religionẽ opianam
quã poti ssimũ colusse debue¬

Expanded text:
imus, fratres dilectissimi, et audistis quod sine profundis singultibus retractare nequaquam possumus quantis calamitatibus, quantis incommoditatibus, quam diris contritionibus in Jerusalem et in Antiochia et in caeteris Orientalis plagis civitatibra Christi flagellantur, opprimuntur, injuriantur. Germani fratres i vestri: nam et ejusdem Christi, et ejusdem Ecclesiae filii estis; in ipsis suis domibus haereditariis, vel alienis, dominis mancipantur, vel ex ipsis exploduntur, aut inter nos mendicant, aut, quod gravius est, in ipsis suis patrimoniis venales exsulant et vapulant.carni Christi consanguinea nefandis ineptiis et servitutibus nefariis mancipatur. Illis  ubique luctus, ubique miseriae, ubique gemitus. Suspirio haec dico: ecclesiae in quibus olim divina celebrata sunt sacrificia, proh dolor! ecce animalibus eorum sanctas occupaverunt civitates. Turcae spurci et immundi nostris fratribus dominantur.stitiones, et religionem Christianam, quam potissimum coluisse debue
Abbreviated transcription (Latin):
ut et manus homicidas a fr̾̃na
nece. contineatis et pro fidei
domesticis nos exteris racõn¬
sima Melius ꝙͣ ip̃iueteres iacho¬
bite pro nr̃a ihrlm decertetis et
turcos qui in ea sunt nephan¬
diores ꝙͣ zebii impugnetis ⁊
expugnetis Pulcrum fit no¬
bis in illa cuntate mori pro
dominus eiusdem denarn ret¬
butor est prima et undecuna
in sapracenos gladium uibrare
singulare bonũ est qz et beaciꝰ¬

Expanded text:
ut et manus homicidas a fraterna ut et manus homicidas a fraterna nece contineatis, et pro fidei domesticis, vos exteris nationisima, melius quam ipsi veteres Jacobitae, pro vestra Jerusalem decertetis; et Turcos qui in ea sunt, nefandiores quam Jebusaeos, impugnetis et expugnetis. Pulchrum sit vobis in illa civitate mori pro Deus ejusdem denarii retributor est, prima et hora undecima in Sarracenos gladium vibrare; singulare bonum est: quia et chari
Abbreviated transcription (Latin):
eccĩa ad suorum oppitulacõnẽ
sibi reseruauit militami Red uos¬
eam male dampnastis in ma¬
liciam ut ueritatem fate amur
cuis precones ẽẽ de benius uere
non tenetis uiam per quã eatis
ad salutem et uitam uos pupil¬
lorum oppressores uos uidua¬
rum predones uos homicide
uos sacoilegii nes aliem iurz
dipepcoret uos pro effundẽdo
Iangumie xpĩano expectatis la¬
trocinencum stippendia. E
sicut uultures adorantur cada¬
uera sie longicarum parcumi
auspicanum et sectanum uella
Ecte uia ista pessima est qudo dir
adeo remota est. Porro si uul¬
tis anmabus uestꝭ consulli aut
istius mooi milicie singulum
ꝙͣ totius depoite aut xp̃i milit᷑
audater procedite, et ad desen¬
dendam opientalem ecciam uo¬
lociis concurrere hec est enimi
dequa totius np̃e salutis ena¬
uauerunt gaudioique distilla¬
ut in ẽs nõm diuini latis uhe¬
ra que nobis propinauit euuã¬
geliorum sacro sancta dognnia¬
ta. hec ideo fratres dicinuit

Expanded text:
Ecclesia, ad suorum opitulationem Ecclesia, ad suorum opitulationem sibi reservavit militiam, sed eam male depravastis in malitiam. Ut veritatem fateamur, cujus praecones esse debemus, vere non tenetis viam per quam eatis ad salutem et vitam, vos pupillorum oppressores, vos viduarum praedones, vos homicidae, vos sacrilegi, vos alieni juris direptores; vos pro effundendo sanguine Christiano exspectatis latrocinantium stipendia; et sicut vultures odorantur cadavera, sic longinquarum partium auspicamini et sectamini bella. Certe via ista pessima est, quoniam a Deo omnino remota est. Porro, si vultis animabus vestris consuli, aut istiusmodi militiae cingulum quantocius deponite, aut Christi milites audacter procedite, et ad defendendam Orientalem Ecclesiam velocius concurrite. Haec est enim de qua totius vestrae salutis emanaverunt gaudia, quae distillavit in os vestrum divini lactis verba, quae vobis propinavit Evangeliorum sacrosancta dogmata. Haec ideo, fratres, dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tem lamꝙͣ aquam in cirem¬
tu tui ihrlm et non erat qui
sepeliret Ue nobis frẽs Nos
qui iam facti sumus opprobri¬
um uicinis urr̃is subsanaco
et illusio hus qui incipciitu
ur̃o fant. Condoleamus et cõ¬
paciamur fr̃ibus nr̃is saltẽ
ni lacrimis nos abiectio plebis
sancti et omiz deteriores in ma¬
inssimai sancte terre planga¬
mus deuastacõne. Quã terrã
merito sanctam dixermius in qͣ
non est eciam passus pẽdis q̃
non illustrauerit et stificauerit
uel corpus uel menbra salua¬
toris uel gloriosa pucia sancte
dei genitoicis uel ampletendꝰ
apłorum comeatus uel marti¬
rum ebibenbendus sangnis
eftusus. Qui beati ostephẽ
prothomartir qui te laupeaue¬
punt lapides ꝙͣ felites obapti¬
ta iohannes qui tibi ad salua¬
torem baptisandum fuerunt
iordama latiees filn ispael ab
egipciis educti qui rubro ma¬
ie transsito nos prefiguraue¬
ount terram illis armis ihũ
duce sibi uiudicauerunt rebu¬
zeos et alios conuenas inde ex

Expanded text:
tanquam aquam in circuitibus Jerusalem, et non erat qui sepeliret . » Vae nobis, fratres: nos, qui jam facti sumus opprobrium vicinis nostris, subsannatio et irrisio his qui in circuitu nostro sunt, condoleamus et compatiamur fratribus nostris, saltem in lacrymis; nos abjectio plebis facti, et omnium deteriores, immanissimam sanctissimae terrae plangamus devastationem. Quam terram merito sanctam dixerimus, in qua non est etiam passus pedis quem non illustraverit et sanctificaverit, vel corpus vel umbra Salvatoris; vel gloriosa praesentia sanctae Dei genitricis; vel amplectendus apostolorum commeatus; vel martyrum ebibendus sanguis effusus. Quam beati, o Stephane protomartyr, qui te laureaverunt lapides? quam felices, o Baptista Joannes, qui tibi ad Salvatorem baptizandum servierunt Jordanici latices? Filii Israel ab Aegyptiis educti, qui Rubro mari transito vos praefiguraverunt, terram illam armis suis, Jesu duce, sibi vindicaverunt; Jebuseos et alios convenas inde exp
Abbreviated transcription (Latin):
beate marie beatiq petri apli
piudeas deuotis serincus incu¬
bare te et om̃s qui in eodem
loco religionis gra obtauerint
sepelipi per beati petri grãn
ab om b absolumus uinicu¬
lis delictorum. Epõ antem
ciuitatis ut illud consecret
ex nr̃a parte mandabis, forte¬

Expanded text:
beatae Mariae beatique Petri apostoli beatae Mariae beatique Petri apostoli studeas devotis servitiis incubare, te et omnes qui in eodem loco religionis gratia optaverint sepeliri, per beati Petri gratiam ab omnibus absolvimus vinculis delictorum. Episcopo autem civitatis ut illud consecret ex nostri parte mandabis.
Abbreviated transcription (Latin):
epũs seruus seruorum dei guil¬
lermo conncti tholosano sliũ et
apłicami benedic̃onem Euper
religione et helemosuis quas
erga deum et eius samulos di¬
ceris eohibere marimo gaudio
exultamus marimas aginius
ummus hoc autẽ ex eo actipit
angnentum quia moyssiccen
⁊ le zaten cenobu abbates ni iũ¬
ste expelli et in corum locis im¬
que alios subrogari pati nullo
modo potuisti Notum auten
tibi sacinius ꝙ uener abilẽ frem
nostrum ausquilinum ĩ mopssi¬
acen abbatem consecrauius
humaldũ autenr inuasorem
ex eodem cenebio recẽcere dec¬
uimus icq totum epõ caturcen
nr̃is licteris intimauinius stu¬
deat ergo religio tua sedis apo¬
stolice de crens uigilanter in lu¬
dare et ut nr̃is affectibus p̾¬
ceptorum detur mcistere Sane
quia te sancte marie de aurate
apud tholosam omo ecciam di¬
ligere et honorare accepimus
ligionis dilectiom concedinuu
quathume tibi tueq urogem¬
ei illie cum terum construas
et benẽdici facias ut autem

Expanded text:
pus, servus servorum Dei, Guillermo comiti Tolosano, salutem et apostolicam benedictionem. Super religione et eleemosynis quas erga Deum et ejus famulos diceris exhibere, maximo gaudio exultamus, maximas agimus vimus. Hoc autem ex eo accipit argumentum, quia Moyssiacensis et Lezatensis coenobii abbates injuste expelli, et in eorum locis inique alios subrogari, pati ullo modo potuisti. Notum autem tibi facimus quia venerabilem fratrem nostrum Ansquilium in Moyssiacensem abbatem consecravimus, Hunaldum autem invasorem ex eodem coenobio recedere decrevimus; idque totum episcopo Caturcensi nostris litteris intimavimus. Studeat ergo religio tua sedis apostolicæ decretis vigilanter insudare, et ut nostris affectibus præceptorum detur, insistere. Sane quia te Sanctæ Mariæ Deauratæ apud Tolosam omnino ecclesiam diligere et honorare accepimus, lectionis religioni concedimus, quatenus tibi tuæque progeniei ilet benedici facias. Ut autem
Abbreviated transcription (Latin):
ini ueniani uos autem qui utu¬
yi estis habebitis nos pro uobis
oratores nos habeanus uos pro
populo dei pugnatores nostrũ
est orare uestrum sit contra ama¬
lethicas pugnare. Nos exten¬
demus cum moyse manus inde¬
fens sas orantes in celum uos
excer uirte et uibrate intrepidi
preliatores in amalech gladiu¬

Expanded text:
mini veniam. Vos autem qui itumini veniam. Vos autem qui ituri estis, habebitis nos pro vobis oratores; nos habeamus vos pro populo Dei pugnatores. Nostrum est orare, vestrum sit contra Amalecitas pugnare; nos extendemus cum Moyse manus indefessas orantes, in coelum; vos exerite et vibrate intrepidi praeliatores in Amalech gladiu