comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat. alitu tm̃ ꝑtenui quia uiueret demonstrans. Qui¬
cum ita sinecibo et potu. sine uoce et auditu quatͥduo
ꝑseueraret: quuita demum inlucescente cliequasi de
graui exprectꝰ somno exurgens resedit. aꝑtisq oculis
uidit circa sechoros psallentrum simul& flentium
frm̃. ac modicum suspirans int̾rogauit uͥ eẽt acca
prb̃r. Qui statim uocatꝰ intrauit. & indens eũ melius
habentem ac loqui iamualentem: flexisgenib grãs
egit dõ cum omnib qui ad erant frĩb Et cum parũ
conselissent. ac de suꝑnis iuditiis trepidi aliqua con-
tremenda apparuit: quam teaudire ac silentio ceg̾e
uolo. donec sciam quid de me fieri uelit dĩ. Astitit enĩ
mͥ quidam candido prec larꝰ habitu di cens se michelẽ
ẽẽ archangelum: et obhoc inquit missus sum. ut teamor¬
te reuocem. Donauit enun tͥ clominus uitam ꝑ oratiões
ac lacrimas liscipulorum ac frm̃ tuuorum: & ꝑ inter¬

Expanded text:
bat, halitu tantum pertenui quia viveret demonstrans. Cumbat, halitu tantum pertenui quia viveret demonstrans. Cumque ita sine cibo et potu, sine voce et auditu quatriduo perseveraret, quinta demum inlucescente  Al., influente die, quasi de gravi experrectus somno exsurgens resedit; apertisque oculis, vidit circa se choros psallentium simul et flentium fratrum; ac modicum suspirans interrogavit, ubi esse Acca presbyter; qui statim vocatus intravit, et videns eum melius habentem ac loqui jam valentem, flexis genibus gratias egit Deo cum omnibus qui aderant fratribus. Et cum parum consedissent, ac de supernis judiciis trepidi, aliqua confaihi modo tremenda apparuit, quam te audire ac silentio tegere volo, donec sciam quid de me fieri velit Deus. Adstitit enim mihi quidam candido praeclarus habitu, dicens se Michaelem esse archangelum: et ob hoc, inquit, missus sum ut te a morte revocem: donavit enim tibi Dominus vitam per orationes ac lacrymas discipulorum ac fratrum tuorum, et per inter
Abbreviated transcription (Latin):
rebabsolutꝰ. ⁊ c̾. que supra posumus. Quod uͥ lectũ:.
stupor. apprehendit audientes:. & silente lectore. cepe¬
runt alterutrum requirere quis eẽt ille iuilfridꝰ ep̃c.¬
Tunc bomfatiꝰ consiliariꝰ apłici pape et alii ꝑplures.
qui eum temꝑib agatonis pape ibi uidant. dicebant
ab apłica sẽde udicandus aduenerit qui iam dudũ
inquiruit eque accusatꝰ ad huc adueniens. mox audi¬
ta ac cluuelicata causa et controuersia utriꝰq par
rum incorrupte fidei & animi ꝓbi reside preciꝑet
Quib auditis dicebant omnes una cum ipso pontifice
batur nequaquaquam dampnaridebere. s ad integrũ
culpis accusationum ab solutum patriam eum honore re¬
uerti. Qui cum britannuam remeans ingalliarum par¬
tes deueniss tastꝰ ẽ infirmitate repentina: et eacrescen¬
te adeo pressus. ut neq equo uehiposs seo manibus mi¬
nistrorum portaret᷑ in grabato. Sic delatuis in meldum¬
cruitate galliȩ. uiiͬ. dieb ac noctibꝰ quasi mortuus iace¬

Expanded text:
ra quae supra posuimus. Quod ubi lectum, stupor apprehendit audientes, et silente lectore coeperunt alterutrum requirere, quis ille Wilfridus episcoTum Bonifacius consiliarius apostolici papae, et alii perplures, qui eum temporibus Agathonis papae ibi viderunt, dicebant ab apostolica sede judicandus, advenerat. « Qui jamdudum, inquiunt, aeque accusatus huc adta ac dijudicata causa et controversia utriusque partrum incorruptae fidei et animi probi residere praeciperet. Quibus auditis, dicebant omnes una cum ipso pontifice,batur, nequaquam damnari debere, sed ad integrum culpis accusationum absolutum, patriam cum honore reverti. Qui cum Brittaniam remeans in Galliarum partes devenisset, tactus est infirmitate repentina, et ea crescente adeo pressus, ut neque equo vehi posset, sed manibus ministrorum portaretur in grabato DCCV. Sic delatus  Aluor diebus ac noctibus quasi mortuus jace
Abbreviated transcription (Latin):
che celebrationem huius lectione ꝑduxit. Scrip¬
sit & de uirginitate librum ȩximium: quẽ ad exẽ¬
plum sedulii geminato oꝑe et uersibꝰ exametris
a psacomposut. Senpst e alia nonuuia auoite
are audecumq doctisimus Nam et sermone nes
au tmcrip tuararum ut dixi tam nb̃alium guamȩe¬
dasticoͥium erat eruditione murandus. Quo defunebo:

Expanded text:
chae celebrationem hujus lectione perduxit. Scripchae celebrationem hujus lectione perduxit. Scripsit et de Virginitate librum eximium quem in exemplum Sedulii, geminato opere, et versibus hexametris et prosa, composuit. Scripsit et alia nonnulla, utpote ir undecunque doctiidus, et scripturarum, ut dixi, tam liberalium quam ecclesiasticarum erat eruditione mirandus. Quo defuncto,
Abbreviated transcription (Latin):
hominesq ꝓuinciȩ illiꝰ solitos ablatum inde
puluerem ꝑꝑ languentes in aquam mitt̾e atq
huiꝰ gustum siue asꝑsionem. multis sanitatem
egrotis. & hominib & peccorib conferre. Propter
qd̾ frequenti ablatione pulueris sacͥ fossa sit ibi¬
dem facta non minima. Quo defuncto epaͣtus
ꝓuinciȩ illiꝰ induas parrochias diuisus ẽ. una da-¬
ta danieli quam usq hodie regit. Altera althelmo.
cui annis .iiii. streniussime pͣfuit. Ambo et in rebꝰ
ȩccłasticis & in scientia scripturarrim. sufficient᷑ ins¬
tructi. Deniq althelmꝰ cum adhuc eẽt prb̃retab¬
bas monasterii qd̾ maildrifi urbem noncupãt.
scripsit iubente sinodo suȩ gentis librum egre¬
gium aduersus errorem britonum: quo uel
pascha non suo temꝑe gelebrant̾.: łalia ꝑplura
ȩccłastice castitati & paci contraria gerunt. mul¬
tosq eorum qui occidentalibus saxonib subdi¬
ti erant britonib ad catholicam dominici pas¬

Expanded text:
hominesque provinciae illius solitos ablatum inde hominesque provinciae illius solitos ablatum inde pulverem propter languentes in aquam mittere atque hujus gustum sive aspersionem multis sanitatem aegrotis et hominibus et pecoribus conferre; propter quod frequenti ablatione pulveris sacri fossa sit ibidem facta non minima. Quo defuncto, episcopatus provinciae illius in duas parochias divisus est: una data Danieli, quam usque hodie regit; altera Aldhelmo, cui annis quatuor strenuissime praefuit: ambo et in rebus ecclesiasticis et in scientia Scripturarum sufficienter instructi. Denique, Aldhelmus, cum adhuc esset presbyter et abbas monasterii quod Maildufi urbem nominant, scripsit, jubente synodo suae gentis, librum egregium adversus errorem Britonum, quo vel Pascha non suo tempore celebrant, vel alia perplura ecclesiasticae castitati et paci contraria gerunt, multosque eorum qui Occidentalibus Saxonibus subditi erant Britones ad catholicam dominici Pas
Abbreviated transcription (Latin):
toris ad sensum quidem uerborum illiꝰ. s breuio¬
ribꝰ stristisq compͣhensa sermonib nr̃is adutili¬
tatem legentium historiis inderȩplacuit. Pluia
uolumine. ł in eo quod de illo dudum strictim
excepͣsimus epitomate reqturat.
dam himbrorum defunctꝰ ẽ. anno regni
.xxͦ. nec dum impleco. Cui fuccedensim
ꝑium filius suus orreth puer osto curit᷑annoꝵ:
regnauitannos .xii. huiꝰ regni pͥncipio: antis¬
tes occidentalium saxonum eddi. cȩlestem mi¬
grauit ad uitam. B onus quippe erat uir ac
iustus. & epalem uitam siue doctrinam. ma¬
gis insito sibi uirtutum amore quam lestionibꝰ
instit utꝰ exercebat. Deniq reuerentissimꝰ antisteᷤ
pecthelm de quo insequentibꝰ suo loco dicendum
ẽ qui cum successore eiꝰ althelino multo temꝑead¬
hucdiachonus siue monachus fuit. Referre ẽ soltꝰ
quod in loco quode functꝰ ẽ obm̾itum sanctitatis
eus multa sanitatum sint patrata miracula.

Expanded text:
toris ad sensum quidem verborum illius, sed breviotoris ad sensum quidem verborum illius, sed brevioribus strictisque comprehensa sermonibus, nostris ad utilitatem legentium Historiis indere placuit. Plura vvolumine, vel in eo quod de illo dudum strictim excerpsimus, epitomate requirat.thanhumbrorum, defunctus est, anno regni sui vicesimo necdum impleto; cui succedens in imperium filius suus Osredus, puer octo circiter annorum, regnavit annis undecim. Hujus regni principio antistes Orientalium Saxonum Hedda coelestem migravit ad vitam; bonus quippe erat ac justus, et episcopalem vitam sive doctrinam magis insito sibi virtutum amore quam lectionibus institutus exercebat. Denique reverendissimus antistes Pechtelmus, de quo in sequentibus suo loco dicendum est, qui cum successore suo Aldhelmo multo tempore adhuc diaconus sive monachus fuit, referre est solitus, quod in loco quo defunctus est, ob meritum sanctitatis ejus, multa sanitatum sint patrata miracula,
Abbreviated transcription (Latin):
& nocte lucente. In occidentali eiusdem ȩccłe par¬
te fenestre.uiii. totidemq e regione lampades
infunibꝰ pendentes: usq ierosolimam ꝑ uitrum
fulgent. Quarum lux corda intuentium: cum
quadam alacritate & conpunctione paue facere
dr̃. Indie ascensionis dominice ꝑannos singulos
missa ꝑacta. ualida flaminis ꝓcella desursum
uenire consueuit: om̃sq qui in eccła ad fuerint
tis patrum. ita scribit. Ebron quondam ciui
dio speluncam duplicem in ualle ht̃. uͥ circum
gula singulis testa lapidibꝰ instar basilice do¬
latis. crium patriarcharum candidis: adam
obscuris & uilioris oꝑis qui non longe ab illis
ad borealem extremamq muri illiꝰ partem pau
sat. Trium quoq feminarum uiliores & mino¬
ualde & floridꝰ. campestrem hñs in uertice pla-¬
niciem. In cuiꝰ aquilonali parte quertꝰ habra¬
e duorum homiuũ alticudinis trumcus eccła
cutumdata ẽ. ħ de opusculis excepta p̃fatiscrip¬

Expanded text:
et nocte lucente. In occidentali eiusdem ecclesiae paret nocte lucente. In occidentali eiusdem ecclesiae parte fenestrae octo totidemque e regione lampades in funibus pendentes usque Hierosolimam per uitrum fulgent, quarum lux corda intuentium cum quadam alacritate et conpunctione pauefacere dmissa peracta, validi flaminis procella desursum venire consuevit, et omnes qui in ecclesia adfuerint Hebron et monumentis Patrum ita scribit: « Chebron quondam civitdio speluncam dgula singulis tecta lapidibus instar basilicae dolatis, trium patriarcharum candidis, Adam obscurioris et uilioris operis, qui haud longe ab illis ad sat. Trium quoque feminarum viliores et minovalde et floridus, campestrem habens in vertice planitiem; in cujus aquilonali parte quercus Abrahae duorum hominum altitudinis truncus ecclesia circumdata est. » Haec de opusculis excerpta praefati scrip
Abbreviated transcription (Latin):
quadratũ altare ante hostiũ nichilominꝰ eiꝰd̾
monumenti stat. maior uͦ in orientali eiꝰd̃ eccle
loco quadrangłm aliud altare sub lintea minib¬
extat color aut̃ eiꝰdem monumenti et suꝑul
Mons oliuarum altitudini monti syon par ẽ: seo
latitudine et longitudiueprestat: exceptis uitibꝰ
et oliuisrare ferax arboris: frumentiquoq et or¬
dei fertilis. Neq enim brucosa s herbosa ce fiori¬
da.soli isliꝰ ẽ qualitas. In cuiꝰ summa uertice ubi
dominus ad cȩlos ascendit ȩccła rotunda & gran¬
dis: ternas ꝑcircuitum cameratas ht̃ porticus
desuꝑtectas. Int̾ior namq domus ꝑꝑdominici
corꝑũ meatum. camerari et teginon potuit.
Altare adhorientem hñsangusto culmine ꝓtec¬
tum: in curius medio ultima domini uestigia
manet eandemq adhuc spẽm ueluti impressis
signata uestigiis seruat. ħ cura aerea rota iacet.
usq ad ceruicemalta: ab occasu hñsintroitũ. pen¬
d ente desuꝑinitrocleis magna lampade. totaq die

Expanded text:
quadratum altare ante hostium nihilominus eiusdem monumenti , stat, maior uero in orientali eiusdem ecclesiae loco quadrangexistit. Color autem ejusdem monumenti, et sepulMons Olivarum altitudini montis Sion par est, sed latitudine et longitudine praestat, exceptis vitibus et olivis raro ferax arboribus, frumenti quoqdei fertilis; neque enim brucosa, sed herbosa et florida soli illius est qualitas. In cuius summo uertice, ubi Dominus ad caelos ascendit, ecclesia rotunda grandis ternas per circuitum cameratas habet porticus desuper tectas; interior namque domus propter dominici corporis meatum camerari et tegi non potuit; altare ad orientem habens angusto culmine protectum, in cuius medio ultima Domini uestigia manet eandemque adhuc sui speciem ueluti inpressis signata uestigiis seruat. Haec circa aerea rota iacet usque ad ceruicem alta, ab occasu habens introitum, pendente desuper in trocleis magna lampade totaque die
Abbreviated transcription (Latin):
tros destinauit. & sccło anno aifridi qui pꝰ ecgfridum
regnauit. Selem suam et ep̃atum ipsorege inuitante
& płimis epis presulatu pulsus ẽ.: ueniensq roman
cum p̃sentib acciisatorib aͣcciꝑet locum se defendendi.
consedentib epĩs pluribꝰ cumaplico papa ioħe. omni-¬
umiuditio ꝓbatumẽ accusatoresenis non nulla in par-¬
te falsas contra eum machinasse calumpnias. Scriptũ
q a p̃fato papa regibꝰ anglorum edilredo. ⁊ ald frido.:
ut eumꝰ ep̃atum suum eoquod iniuste fuerit condemp¬
natꝰ facerent recipi. Iu̾it autem causam absolutionis
euis lectio sy nodi beate memoriȩ pape agatonis. quȩ
quondam ipsopresente in urbe. atq in eodem concilio
int᷑ epõs residente ut prediximusacta÷. Cuingͦ causa
exigente ss nodus eadem coram nobilibus et frequen¬
tia populi ubente apłico papa dieb aliquod leg̾etur.
uentum: ad locum ubi scripserae. Uilfridus dõ ama-¬

Expanded text:
tros destinavit: et secundo anno Aldfridi qui post Ecgfridum regnavit, sedem suam et episcopatum, ipso rege insitante,et plurimis episcopis praesulatu pulsus est DCXCI: veniensque Romam, cum praesentibus accusatoribus acciperet locum se defendendi, considentibus episcopis pluribus cum apostolico papa Joanne, omnium judicio probatum est, accusatores ejus nonnulla in parte falsas contra eum esse machinatos calumnias. Scriptumque est a praefato papa regibus Anglorum Edilredo et Aldfrido, ut eum in episcopatum suum eo quod injuste fuerit condemnatus facerent recipi. Juvit autem causam absolutionis ejus lectio synodi beatae memoriae papae Agathonis quae quondam ipso praesente in urbe atque in eodem concilio inter episcopos residente ut praediximus acta est. Cum ergo, causa exigente, synodus eadem coram nobilibus et frequentia populi, jubente apostolico papa, diebus aliquot legeretur, ventum est ad locum ubi scriptum erat: Wilfridus Deo ama
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩcȩ incarnationis. uel alia quȩlibet sc̃ẽ eccł̃iȩ sacͣ¬
menta sonare uiderimꝰ. quasi alias qͥnq m̃sas ad
portanda uasa electionis. & alimoniã uitȩ spũalis.
in dextris tẽpli inuenimꝰ: qͥ eadẽ ipsa uerba sacrȩ
historiȩ. nouũ omĩno fulgur nobis sapientiȩ cȩles¬
tis nouos aꝑire sensus de ueteribꝰ agnoscimꝰ. In qua
ꝓfecto figura. & candel abra qͥna st̃ facta in templo.
Cũ enĩ duxisset script᷑a. regẽ Salomonẽ m̃sã suꝑ qͣm
¶ subsequent̾ & ait

Expanded text:
dominicae Incarnationis, vel alia quaelibet sanctae Ecclesiae sacradominicae Incarnationis, vel alia quaelibet sanctae Ecclesiae sacramenta sonare videmus, quasi alias quinque mensas ad portanda vasa electionis, et alimoniam vitae spiritualis in dextris templi invenimus, quia eadem ipsa verba sacrae historiae novum omnino fulgur nobis sapientiae coelestis, novos aperire sensus de veteribus cognoscimus; in qua profecto figura et candelabra quina sunt facta in templo. Cum enim dixisset Scriptura regem Salomonem fecisse mensam subsequenter, et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
cis plena figuris ostendit᷑. ꝙͣ quondã in dĩ popło anti¬
quo. uixta litterã solũ intelligenda ẽẽ. putabat᷑. Cũ
enĩ legentes in scã scriptura u̾bi gr̃a abel coronatũ
martr̃rio enoch translatũ de mundo. noe ꝑeunte
mundo mirabilit̾ saluatũ. hospitalitatẽ loth ext̾mi-¬
natis impiis sullimit̾ remuneratã. abrabã merito
obedientiȩ patrẽ cunctarũ gentiũ constitutũ. iosepħ
post uenditionẽ. merito casticatis & innocentiȩ exẽplo
sullimatũ. Bȩc & huiꝰmodi innumera nob̾ in exẽplũ
uirtutis assumimꝰ: qͥd nisi mensȩ qͥnq aureȩ. siue ua-¬
sa dñi. seu panesꝓpositionis adhuc in sinistris templi.¬
nobisq diuine litcerȩ iuxta historicũ sensũ ianuam
nob̾ & recte uiuendi. & ȩt̾na pͣmia a dño sꝑandi aꝑi-
unt: At cũ eadẽ altiꝰ intelligentes. uel dispensationẽ

Expanded text:
cis plena figuris ostenditur, quae quondam Dei populo anticis plena figuris ostenditur, quae quondam Dei populo antiquo juxta litteram solam intelligenda putabatur; cum enim legentes in sancta Scriptura, verbi gratia, Abel coronatum martyrio, Enoch translatum de mundo, Noe pereunte mundo mirabiliter salvatum, hospitalitatem Loth exterminatis impiis sublimiter remuneratam, Abraham merito obedientiae patrem cunctarum gentium constitutum, Joseph post venditionem merito castitatis et innocentiae exemplo sublimatum , haec et hujusmodi innumera nobis exempla virtutis assumimus, quid nisi mensae quinque aureae, sive vasa Domini, seu panes propositionis adhuc in sinistris templi, divinae litterae juxta historicum sensum januam nobis et recte vivendi aeterna tius intelligentes, vel dispensationem
Abbreviated transcription (Latin):
gura huiꝰ m̃sȩ ꝓpositionis discrepant. Nã sicut una
mensa auodecĩ panibus onusta. unitatẽ totiꝰ script᷑e
concordi auctoritate apłica munitã designat: ita ñ
imerito decẽ mensȩ aureȩ. diuinȩ legis & ꝓpb̃arũ elo¬
quia figurate denunciant: quȩ uel refectionẽ nob̾
uerbi dĩ quasi panes ꝓpositionis offert᷑: uel in nobis
exempla fideliũ quasi positoꝵ in se uasoꝵ dr̃u. cla¬
ritatẽ & miracula ꝓpont̃. Recte aũt bis qͥne st̃ m̃sȩ:
non solũ quia legislator qͥnq uolumina scripsit:
uerui ȩciã qͥa tota testam̃ti ueteris series. qͥnq ȩtateᷤᷤ
seculi cõpleccit᷑. Geminat᷑ uͦ numeriis mensarũ qui-¬
nariꝰ. & quinq a dextris qͥnq a sinistris ponunt᷑: cũ
post incarnationẽ dñicã. eadẽ scripta siue utͥq dei
populo. uideo scilicet & gentili cõmittit᷑. siue euͣgłi¬

Expanded text:
gura hujus mensae propositionis discrepant: nam sicut una gura hujus mensae propositionis discrepant: nam sicut una mensa duodecim panibus onusta, unitatem totius Scripturae, et concordiam auctoritate apostolica unitam designat, ita non immerito decem mensae aureae divinae legis et prophetarum eloquia figurate denuntiant, quae vel refectionem nobis verbi Dei, quasi panes propositionis offerunt, vel in nobis exempla fidelium quasi positorum in se vasorum Domini claritatem et miracula proponunt. Recte autem bis quinae sunt mensae, non solum quia leetates saeculi complectitur. Geminatur autem numerus mensarum quinarius, et quinque a dextris, et quinque a sinistris ponuntur, cum post Incarnationem dominicam eadem Scriptura, sive utrique Dei populo, Judaeo scilicet et gentili, committitur, sive evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
portanda. factas eẽ. cre dibile est: pbialas uidelicet
quas parit̾ factas script᷑a refert. trmiamateria.
thuribula. mortariola. & cȩtera quȩ in sequentibꝰ
legunt᷑. Nã qͦd paulopost in eodẽ uerboꝵ uolumi¬
ne subinfert᷑ fecitq Salomon omĩa uasa domꝰ dñ.
& altare eneũ. & m̃sas. & suꝑ eas panes ꝓpositionis. uł
pluralẽ numerũ ꝓ singulari posuit. more scrip¬
curis usitatissimo. ut in ihesu naue. filii aut isrł pͣ¬
uaricati st̃ mandata. & de anathemate. cũ achar
solus & ñ plures filu isrł hoc fecert̃: uel certe qͥa
panes ꝓpositionis solebant ante sabbatũ eoqui. ut
in sabeato mox poni posent in m̃sã ꝓpositionis pͥo¬
tuit fieri. ut panes nouiter cocti mox illis mensis
imponerentꝰ ibidemq nocte illa seruarent᷑ oꝑti:
donec primo mane ablatis ueteribꝰ. suꝑ m̃sã ꝓpo¬
sitionis ponerent᷑ calidi. Non aũt hȩ m̃se decẽ. a fi¬

Expanded text:
portanda factas esse credibile est, phialas videlicet, portanda factas esse credibile est, phialas videlicet, quas pariter factas Scriptura refert, thymiamateria, thuribula, mortariola, et caetera, quae in sequentibus leguntur. Nam quod paulo post in eodem verborum volumine subinfertur: « Fecitque Salomon omnia vasa domus Dei, et altare aureum, et mensas, et super eas panes propositionis; vel pluralem numerum pro singulari posuit, more Scripturae usitatissimo, ut in Jesu Nave: Filii autem Israel praevaricati sunt mandata, de anathemate ; cum Acham solus et non plures filii Israel hoc fecerint. Vel certe quia panes propositionis solebant ante sabbatum coqui, ut in sabbato mox poni potuissent in mensam propositionis, potuit fieri ut panes noviter cocti mox illis mensis imponerentur, ibidemque nocte illa servarentur operti, donec primo mane, ablatis veteribus, super mensam propositionis ponerentur calidi. Non autem hae mensae decem a fi
Abbreviated transcription (Latin):
prȩceptos. De quibꝰ omibꝰ mysticus de int̾na refec-¬
tione sensus luce clarior refulget. Ablatis enĩ ue-¬
teribus. noui restituunt᷑ panes: cũ assũptis de hac ui¬
ta aliquibꝰ doccoꝵs fideliũ. alios loco eoꝵ sc̃a ordmat
ȩccłia. Et hoc ñ nisi die sabbati: quia qͥsqͥs bonum
certamen certauerit. cursũ consũmauerit. fidẽ ser-¬
uauerit: tẽpore suȩ resolutionis. requiẽ beate penni-¬
tatis intrabit. Uniꝰ m̃surȩ & ñ dispari simila sẽꝑ fie¬
bant panes. qui a nimirũ una eadẽq forma uerita-¬
tis & fidei. quã pͥmo apłi suis auditoribꝰ ostendebant.
ac demde successores eoꝵs: & om̃s usq ad finẽ scłi pii
uero in uerbis dierũ legimꝰ. quia fecit Salomon mñsas
decem. & posuit eas in tẽplo. quinq a dextris &
quinq a sinistris: phialas qͦq aureas centũ nouas
mensas cã ad panes ꝓpositionis quã ad uasa dm̃

Expanded text:
praeceptos. De quibus omnibus mysticus de interna refecpraeceptos. De quibus omnibus mysticus de interna refectione sensus, luce clarior refulget. Ablatis enim veteribus, novi restituuntur panes, cum, assumptis de hac vita aliquibus doctorum fidelium, alios loco eorum sancta ordinat Ecclesia. Et hoc non nisi de die Sabbati, quia quisquis bonum certamen certaverit, cursum consummaverit, fidem servaverit, tempore suae resolutionis requiem beatae perennitatis intrabit. Unius mensurae, et non disparis, similes semper fiebant panes, quia nimirum una eademque forma est veritatis et fidei, quam primo apostoli suis auditoribus ostendebant, ac deinde successores eorum, et omnes usque ad fidem saeculi pii ero in verbis dierum legimus, quia fecit Salomon mensas decem, et posuit eas in templo, quinque a dextris, et quinque a sinistris, phialas quoque amensuras tam ad panes propositionis, quam ad vasa Domini
Abbreviated transcription (Latin):
t mensã suꝑ quã ponerent᷑ panes ꝓpositionis
auream. Uensa aũt aurea. scriptura est sacra spi¬
ritualis intelligentiȩ claritate fȩcunda. De qͦ psal¬
mista dño. parasti inquit in c̃spectu meo m̃sã: ad¬
uersus eos qui tribulant me. Ne enĩ adu̾sarii tri-¬
bulantes nos ad errorẽ inflectant: m̃sã nob conditor
noster. scientiã ꝑ quã in fide ueritatis confortemꝰ
parauit. Nanq panes ꝓpositionis. sci st̃ doctores qͦrs¬
ꝓposita. semꝑ in diuinis paginis quisqͥs qͦrit inuenit.
Unde apte idem panes in exodo auodecĩ fieri p̃ce¬
pti st̃ uidelicet ꝓpt̾ apłos duodecĩ ꝑ qͦis ministeri¬
instrum̃ti ueteris donante dño reuelata st̃ mys¬
libus ministrant: quia om̃s utiq ipsã doctrinȩ
formã. quã apłi a dño accepere sequunt᷑. Legunꝰ
aũt de his panibꝰ in exodo. ꝑ singula sabbata eos
mutari debere. & nouos ꝓ ueteribꝰ in m̃sa dñi ꝓpo¬
ni: uniꝰ qͦq m̃surȩ ac similis farinȩ. sẽꝑ eos parari

Expanded text:
t mensam super quam ponerentur panes propositionis auream. Mensa autem Scriptura est sacra, spiritalis intelligentiae claritate fecunda, de qua psalmista Domino, Parasti, inquit, in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me ; ne enim adversarii tribulantes ab errore inflectant, mensam nobis Conditor noster scientiae, per quam in fide veritatis eum confitemur, paravit. Namque panes propositionis sancti sunt doctores, qproposita, semper in divinis paginis quisquis bene quaerit invenit. Unde et apte iidem panes in Exodo duodecim fieri praecepti sunt, videlicet propter apostolos duodecim, per quorum ministeriInstrumenti Veteris, donante Domino, revelata myslibus ministrant, quia omnes utique ipsam doctrinae formam, quam apostoli a Domino accepere, sequuntur. Legimus autem de his panibus in Exodo, per singula Sabbata eos mutari debere et novos pro veteribus in mensa Domini proponi, unius quoque mensurae ac similis formae semper eos parari
Abbreviated transcription (Latin):
Ad huc ad maiorem euidentiam rerũ
dictarũ & dicendarũ ponemꝰ qnͣdã
partem historie henrici archidiaco¬
ni.de quaiam epłam antepositam
signita.preter castella innumera.
q̃ ⁊ ip̃a muris. turrib. portis. ac seris.
erant instructa fortissimis¶ͥnq aũ¬

Expanded text:
Adhuc ad majorem evidentiam rerum dictarum et dicendarum ponemus quandam partem historie Henrici archidiaconi, de qua jam epistolam ante positam signita, praeter castella innumera, quae et ipsa muris, turribus, portis, ac seris erant instructa firmissimis. Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
dentibꝰ dõ. archana secrecors cȩlestiũ spetialiꝰ cȩtersᷤ
uideri c̃cedit᷑. Qui dũ ea quȩ in occulto uident pu¬
blice fidelibꝰ pandunt: quasi suscepto lumine solis.
fenestrȩ cuncta cẽpli penetralia replent. Unde bene
eedem fenestrȩ obliquȩ. idest intꝰ latiores fuisse ꝑhi¬
bent᷑: qͥa nimirũ necesse est. ut qͥsqͥs iubar suꝑnȩ c̃tẽ¬
plationis uel ad mom̃tũ ꝑceꝑit: mox imũ cordis am-¬
plius castigando dilatet: atq ad maiora capessen¬
da sollerti exercitatione pͣparet

Expanded text:
 Deo arcana secretorum coelestium specialius caeteris videre conceditur. Qui, dum ea quae in occulto vident, publice fidelibus pandunt: quasi suscepto lumine solis, fenestrae juncta templi penetralia replent. Unde bene caedem fenestrae obliquae, id est intus latiores fuisse perhibentur: quia nimirum necesse est, ut quisquis jubar supernae contemplationis vel ad momentum perceperit, mox sinum cordis amplius castigando dilatet, atque ad majora capessenda solerti exercitatione praeparet
Abbreviated transcription (Latin):
quam more reliquiarum rogantib amicis da¬
re uel ostendere in signum miracłi possent.
Harum particulam reliquiarũ eo temꝑe ha¬
bebat penes se. quidam de prb̃is eiꝰdem mo¬
nasterii nomine triudrecl. qui nunc ipsius
monasterii abbas ẽ. Qui cum die quadam ĩ¬
gressus ȩccłam apꝑiuss tecam reliquiarum
ut portionem earum roganti amico p̃sta¬
ret: Contigit et ipsum ad olescentem cui
ocuiꝰ languebat in eadem ȩccła tunc adeẽ
Cumꝙ prb̃r portionem quãtam uoluit ami¬
co dedisset : residuum dedit adolescenti. ut
suo in loco reponeret. At ille salubri intinc¬
tu admonitus. cum accepisset capillos scĩ
capitis apposuit palpebre languenti: & aliquã¬
diu cumorem illũ infestum horum appõe cõ¬
pͥmere. ac mollire curabat. Quo facto reliqͥas
utt uisserat sua in theca recondidit: credens su¬
um oculum capillis uiri dĩ quib attastꝰ erat
cogitaret & faceret iuminente hora ipsius diei

Expanded text:
quam more reliquiarum rogantibus amicis daquam more reliquiarum rogantibus amicis dare, vel ostendere in signum miraculi possent. Harum particulam reliquiarum eo tempore habebat penes se quidam de presbyteris ejusdem monasterii, nomine Thruidred, qui nunc ipsius monasterii abbas est. Qui cum die quadam ingressus ecclesiam, aperuisset thecam reliquiarum, ut portionem earum roganti amico praestaret, contigit et ipsum adolescentem cui oculus languebat, in eadem ecclesia tunc adesse. Cumque presbyter portionem quantam voluit, amico dedisset, residuum dedit adolescenti, ut suo in loco reponeret. At ille salubri instinctu admonitus, cum accepisset capillos sancti capitis, adposuit palpebrae languenti, et aliquandiu tumorem illum infestum horum adpositione comprimere ac mollire curabat. Quo facto, reliquias, ut jussus erat, sua in theca recondidit, credens suum oculum capillis viri Dei quibus adtactus  Acogitaret et faceret, imminente hora ipsius diei
Abbreviated transcription (Latin):
post ea defunctum uestierant: etiam ipsa ã
rrã curandi ñ uacarunt: sicut in uolumi¬
ne uitȩ &e uirtucum eiꝰ quisq legerit inue¬
niet:¬
Est autem factum in monasterio quod iuxta
amnem dacore constructum abeo cognomen
accepit: cui tũnc uir religiosus sudbeit abb̃is
iure pͣfuit. Erat in eo quidam adolescens cui
tumor deformis palpebram oculi fedau̾at.
qui cum ꝑ dies crescens oculo interitum mi¬
naretur: curabant medici hunc appositis
pigmentorum fomentis emollire. nec ua¬
lebant. Quidam abscidendum eẽ docebant:
alii hoc fieri. metu maioris ꝑiculi uetabant.
Cuniq temꝑe non pauco fr̃ pͣfatꝰ tali commo¬
do laboraret: neq imminens oculo exiti¬
um humana manrs cuiare ualeret. quin ꝑ
dies augesceret: contigit tum subito diuine
pietatis grã ꝑ sanctissum patris cuthb̃ti reli¬
quias sanari. Nam quando fr̃s sui corpus
ipsius pꝰ multos sepulture annos in corrup

Expanded text:
postea defunctum vestierant, etiam ipsa a postea defunctum vestierant, etiam ipsa a gratia curandi non vacarunt, sicut in volumine Vitae et virtutum ejus quisque legerit, invenietEst autem factum in monasterio quod juxta amnem Dacore constructum ab eo cognomen accepit, cui tunc vir religiosus Suidberct abbatis jure praefuit. Erat in eo quidam adolescens cui tumor deformis palpebram oculi foedaverat, qui cum per dies crescens oculo interitum minaretur, curabant medici hunc adpositis pigmentorum fomentis emollire, nec valebant. Quidam abscidendum esse dicebant  Al., docebant; alii hoc fieri metu majoris periculi vetabant. Cumque tempore non pauco frater praefatus tali incommodo laboraret, neque imminens oculo exitium humana manus curare valeret, quin  Al. add. potius per dies augesceret, contigit eum subito divinae pietatis gratia per sanctissimi Patris Cudbercti reliquias sanari. Nam quando fratres sui corpus ipsius post multos sepulturae annos incorrupt
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc sibi utile eẽt lib̾aret᷑ : uelsi se tali mo¬
lestia diutius castigari diuina ꝓuidente grã
oporteret: pacient̾ dolorem ac placida men¬
te sustineret inlatum. fẽcit igit᷑ ut ani¬
mo clisposuerat:. & in becilles artꝰ baculo sus¬
tentans. intrauit eccsãm: ac ꝓsternens se
ad corpꝰ uiri dĩ. pia intentione ꝑ eius auxi¬
lium dnm̃ sibi ꝓpitium fieri pͣcabatur:
atq int̾ preces uelut in soporem solłtus.
sensit ut ipse referre. pꝰea erat solitꝰ quasi
magnam latamq manum cap̃ sibi in par¬
te qua dolebat tetigisse. Podemq tactu. to¬
tam illam quȩ langore pressa fuerat corpis
sui partem. paulatim fugiente dolore. ac
sisse. Quo facto mox euigilans sanissimus
surrexit: ac ꝓsua sanitate domino gratias
denuo referens: quid erga seactum esset.¬
fr̃ibus indicauit. Cunctisq congaudentibꝰ.
dõdicatum corpꝰ cuthb̃ti. ł uurum antea uel

Expanded text:
si hoc sibi utile esset, liberaretur; vel si se tali mosi hoc sibi utile esset, liberaretur; vel si se tali molestia diutius castigari divina providente gratia oporteret, patienter dolorem ac placida mente sustineret inlatum. Fecit igitur ut animo disposuerat, et imbecilles artus baculo sustentans intravit ecclesiam; ac prosternens se ad corpus viri Dei pia intentione, per ejus auxilium Dominum sibi propitium fieri precabatur: atque inter preces velut in soporem solutus sensit, ut ipse postea referre erat solitus quasi magnam latamque manum caput sibi in parte qua dolebat, tetigisse, eodemque tactu totam illam quae languore pressa fuerat corporis sui partem, paulatim fugiente dolore, ac sisse. Quo facto, mox evigilans sanissimus surrexit, ac pro sua sanitate Domino gratias denuo referens, quid erga se actum essetribus indicavit: cunctisque congaudentibus Deo dicatum corpus Cudbercti, vel vivum antea, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Rat in eodem monasterio fr̃ quidam
nomine badudegn. tꝑr non pauco
hospitium ministerio deseruiens. qui nunc
usq suꝑẽ. testimoniũ habens ab uniuer¬
sis frĩb cunctisq suꝑuenientibꝰ hospitibus:¬
qd̃ uir eẽt multe pietatis ac religionis. In¬
iunctoq sibi officio suꝑne tm̃ mercedis grã
subditꝰ. hic cum quadam die lenas siue
saga quib in hospitale utebatur in mari
lauass. rediens dom um repentina medio iti
resurgeret. Resurgens aũt sensit dunidiã
corꝑis sui partem acapite usq ad pedes para¬
lisis langore depressam: & maximo cum labo¬
re baculo innitens domum ꝑuenit. Cresce¬
bat morbꝰ paullatim. & nocte suꝑueniente
grauior. effectꝰ ẽ: ita ut die redeunte uix ip¬
se ꝑ se exurgere aut inced̾e ualeret. Quo affec
intraret ad tumbam reuerentissimi prĩs cittb¬
b̃ti: ibiq genib fiexis supplex suꝑnam pie¬
tatem rogaret. ut uel ab huiꝰcemodi langore

Expanded text:
rat in eodem monasterio frater quidam, rat in eodem monasterio frater quidam, nomine Badudegn, tempore non pauco hospitum ministerio deserviens, qui nunc usque superest, testimonium habens ab universis fratribus cunctisqd vir esset multae pietatis ac religionis, injunctoque sibi officio supernae tantum mercedis gratia subditus. Hic cum quadam die lenas sive saga quibus in hospitale utebatur, in mari lavasset, rediens domum repentina medio itinresurgeret; resurgens autem sensit dimidiam corporis sui partem a capite usque ad pedes paralysis languore depressam: et maximo cum labore baculo innitens domum pervenit. Crescebat morbus paulatim, et nocte superveniente gravior effectus est, ita ut, die redeunte, vix ipse per se exsurgere aut incedere valeret. Quo affectintraret ad tumbam reverentissimi Patris Cudberct, ibique genibus flexis supplex supernam pietatem rogaret, ut vel ab hujuscemodi languore,
Abbreviated transcription (Latin):
date & sic reponite in airha quam parastis.
Scio autem certissime quia non dui uacuus
remanebit locꝰ ille. qͥ tanta miracłi gelestis
grã sacratꝰ ẽ. Et ꝙͣ beatꝰ ẽ cui in eo facultatẽ
quies cendi. dñs totiꝰ beatitudinis auctor. atq
largitor. prestare dignabitur. ħ & huiꝰmoĩ
plura sibi multiscũ lacrimis & magna con¬
punctione antistes lingua etiam tre men¬
te compleuit. fecerunt fr̃s ut iusserat. et ĩ¬
uolutum nouo amictu corpꝰ nouaq inte¬
ca reconditum. supͣ pauimentum sanctua¬
rii posuerunt. Nec mora dõ di lestꝰ antistes
eadbert morbo correptꝰ ẽ acerbo: ac ꝑ dies
crescente multũq ingrauescente ardore
langoris: non multo post idẽ pͥdie Ñ. maii¬
chro benedicti pris cuthb̃ti ponentes. appo¬
suerunt desuꝑ archam in qua incor rup¬
ta eiusdem patris menbͣ locau̾ant. In qͦ
&̃ loco signa sanitatum aliquoties facta:
meritis amborum testimonium ferunt

Expanded text:
date, et sic reponite in theca quam parastis. date, et sic reponite in theca quam parastis. Scio autem certissime quia non diuremanebit locus ille, qui tanta miraculi caelestis gratia sacratus est; et quam beatus est cui in eo facultatem quiescendi Dominus totius beatitudinis auctor atque largitor praestare dignabitur. » Haec et hujusmodi plura ubi multis cum lacrymis et magna compunctione antistes lingua etiam tremente complevit, fecerunt fratres ut jusserat, et involutum novo amictu corpus novaque in theca reconditum, supra pavimentum sanctuarii posuerunt. Nec mora, Deo dilectus antistes Eadberct morbo correptus est acerbo, ac per dies crescente multumque ingravescente ardore languoris, non multo post, id est, pridie Nonas Maicro benedicti Patris Cudbercti ponentes, adposuerunt desuper arcam in qua incorrupta ejusdem Patris membra locaverant: in quo etiam loco signa sanitatum aliquoties facta, meritis amborum testimonium ferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Et aꝑientes sepulchrum: inuenerunt corpꝰ
totum qͣs i adhuc uiu̾et integrũ: & flexibilibꝰ
arcuũ cõpagibꝰ multo dormienti quam mor
tuo similiꝰ. S et uestimenta omĩa quib in¬
ducum erat. ñ solum intemerata. uerum &̾.
festinarunt referre antistiti. quȩ inuenerant .a.
Quitũ ĩ remotiore ab ȩccła loco. refiuis undiq
pelagi fiuctibus cincto solitarius manebat:
dominicum natale dies. in magne continen¬
tiȩ orationis & lacrimarum deuotione tran¬
sigere solebat. In quo etiam uenerabilis pre¬
cessor. eius cuthbeit priusquam insulam
farne peceret: aliquandiu secretꝰ dño milita
bat. Acculerunt autem ei & partem inclu¬
mentorum: quȩ corpus scm̃ ambierant. Quȩ
cum ille ut munera gratant᷑ acciꝑet. et mi¬
racula libent̾ audiret. Nan & ipsa indu¬
menta quasi prĩs ad huc corꝑi circumdata
miro deosculabatu affectu: noua inquit
indumenta corꝑi ꝓ eis quȩ tulistis circum¬

Expanded text:
Et aperientes sepulcrum, invenerunt corpus Et aperientes sepulcrum, invenerunt corpus totum quasi adhuc viveret integrum, et flexibilibus artuum comptuo similius; sed et vestimenta omnia quibus indutum erat, non solum intemerata, verum etiafestinaverunt referre antistiti quae invenerant, qui tum forte in remotiore ab ecclesia loco refluis undique pelagi fluctibus cincto, solitarius manebat. aginta ante dominicum natale dies in magna continentiae, orationis et lacrymarum devotione transigere solebat: in quo etiam venerabilis praedecessor ejus Cudberct priusquam insulam Farne peteret, albat. Attulerunt autem et partem indumentorum, quae corpus sanctum ambierant. Quae cum ille et munera gratanter acciperet, et miracula libenter audiret, nam et ipsa indumenta quasi Patris adhuc corpori circumdata miro deosculabatur affectu: « Nova, inquit, indumenta corpori pro his quae tulistis circum
Abbreviated transcription (Latin):
assenfum dedit. ut ad insulam lin clisfarnen¬
sium relatus in ȩccła deponeretur. Quod dũ
factum ẽẽt: ep̃atum ȩccłȩ illiꝰ anno uno ser¬
uabat uenerabilis antistes ulfrid. donec eli-¬
geretur. qui ꝓ cuthbto antistes ordinari deb̾et.
mł et p̾ceptorum glestium obseruancia.
ac maxime elemosinarum oꝑatione ĩsig¬
nis. ita ut uixta legem omnib annis deci¬
mam non solum qͣdrupedum: uerum etiã
frugum oniniũ atq pomorum. necñ et ues¬
timentoꝵ parcem pauꝑib daret.
olens aut̃ latiꝰ demonstrare diuna dis¬
pensatio. quanta in glã uir dñi cuth
bert pꝰ mortem uiueret. cuiꝰ ante mortem
uita sublimis. crebris miraculorum &iam
patebat inditiis. transactis sepulture eius
annis .xii. inmisit in animo frmͣ ut tolle¬
rent ossa illiꝰ. quȩ morte mortuorum con¬
sumpto iam et in puluerem reclacto corꝑe
reliquo. sicca inuenienda putabant: atq
graͣ locarent. Quod dum sibi placuisse ead¬
lio eorum: iussitq ut die depositionis eius

Expanded text:
assensum dedit, ut ad insulam Lindisfarnensium relatus, in ecclesia deponeretur. Quod dum factum esset, episcopatum Ecclesiae illius anno uno servabat venerabilis antistes Uilfrid, donec eligeretur qui pro Cudbercto antistes ordinari deberet.mul et praeceptorum caelestium observantia, ac maxime eleemosynarum operatione insignis; ita ut, juxta legem, omnibus annis decimam non solum quadrupedum, verum etiam frugum omnium atque pomorum, necnon et vestimentorum partem pauperibus darerare divina dispensatio, quanta in gloria vir sanctus post mortem viveret, cujus ante mortem vita sublimis crebris etiam miraculorum patebat indiciis, transactis sepulturae ejus annis undecim, immisit in animo fratrum ut tollerent ossa illius, quae, more mortuorum, consumpto jam et in pulverem redacto corpore reliquo, sicca invenienda rebantur, atquegratia locarent. Quod dum sibi placuisse Eadlio eorum, jussitque ut die depositionis ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
perhibent᷑: ꝓpt̾ uidelicet uel meritũ ꝓpriȩ claritatis.
uel illiꝰ quã habent in dm̃ caritatis. Et ꝑfecit om̃e o-
pus qͦd faciebat Salomon in domo dñi: cũ rex nr̃ pacifi
cus in die nouissima om̃s electos resurrectionis im-¬
mortalitate glificat. Alioqum. quãdiu statꝰ huiꝰ scłi
gerit᷑. facit quidẽ opus dñi Salomon. sed nondũ ꝑfe¬
cit: quia corda electoꝵs dñs ut bona oꝑent᷑ inspirat
& adiuuat: nullũ camen in hac uita aũtaxat cõmo¬
rantẽ absq peccato ẽẽ. tribuit: nanq hanc domũ¬
futurȩ uitȩ beatitudini reseruat. Perfecit uͦ om̃e opꝰ
templi sui: & hoc dedicatione aptũ reddit: cũ transla¬
tos de hac uita electos suos. ȩc̾nũ ꝑducit ad regnum.
Quod bene significat᷑ & in eo. qͦo templui septẽ annis
caficatum est: octauo añt ꝑfetũ ac aedicatũ. Septen
nanq diebꝰ om̃e hoc tempus uoluit᷑: occaua est desui

Expanded text:
perhibentur, propter videlicet vel meritum propriae claritatis, perhibentur, propter videlicet vel meritum propriae claritatis, vel illius, quam habent in eum, charitatis. « Et perfecitpus quod faciebat Salomon in domo Domini. Cum Rex pacificus noster in die novissimo omnes electos resurrectionis immortalitate glorificat. Alioquin quamdiu status hujus saeculi geritur, facit quidem opus domus Domini Salomon, sed nondum perficit: quia corda electorum Dominus, ut bona operentur, inspirat et adjuvat, nullum tamen in hac vita dumtaxat commorantem absqfuturae vitae beatitudinis reservat. Perficit vero omne opus templi sui, et hoc dedicationi aptum reddit, cum translatos de hac vita electos suos aeternum perducit ad regnum, quod bene significatur etiam in eo quod templum quatuor annis aedificatum est, octavo autem perfectum ac dedicatum est, septem na
Abbreviated transcription (Latin):
utroq altari. ac uasis domꝰ dñi: in libris qͦs de factu¬
ra tabernaculi. & habitu sacerdotali scripsimꝰ. Si qͥs
ergo capacitatẽ nr̃i sensus ex patrũ traditione ꝓgeni¬
tam de his scire desiderat: in opere illo requirat:
corpore egressis introitũ uitȩ cęlestis reserant: & ostia
aomus templi doctores st̃ sc̃i ac sacerdotes. qui instru
pandunt: qͥd cardines utroꝵq ostioꝵ. nisi sensus &
oni ac dilectioni sui conditoris adherent: ut eo mini¬
sterium diuinitꝰ sibi delegatũ recte cõpleant. qͥa uo-¬
luntati illiꝰ cũ ministrant. nunquã oculis eiꝰ abst̃. Aꝑi¬
unt᷑ enĩ & claudunt᷑ ostia tẽpore congruo. sed nullo
suũ cardinẽ tẽpore deserunt: quia & angłi & hoĩes
sc̃i. siue in hac uita fidei. seu in illa speciei. fideles atq
electos suscipiant: semꝑ animũ in radice dilectionis fi-¬
xum tenent. Unde bene idẽ cardines ex auro ẽt. Facti

Expanded text:
utroque altari, ac vasis domus Domini, in libris quos de factuutroque altari, ac vasis domus Domini, in libris quos de factura tabernaculi et habitu sacerdotali scripsimus. Si quis ergo capacitatem nostri sensus ex Patrum traditione progenitam, de his scire desiderat, in opere illo requirat. corpore egressis introitum vitae coelestis reserant , et ostia domus templi doctores sunt sancti ac sacerdotes, qui instruepandunt; quid cardines utrorumque ostiorum, nisi sensus et oni ac dilectioni sui Conditoris adhaerent, ut eo ministerium divinitus sibi delegatum recte compleant, quo a voluntate illius cui ministrant nunquam oculos avertunt? Aperiuntur enim et clauduntur ostia tempore congruo, sed nullo suum cardinem tempore deserunt, quia et angeli et homines sancti sive in hanc vitam fide, seu in illam spe fideles atque electos suscipiant, semper animum in radice internae dilectionis fixum tenent. Unde bene ibidem iidem cardines ex auro esse facti
Abbreviated transcription (Latin):
repandi deformata. qͦd in candelabro tab̾nacłi fac¬
tum eẽ. legimꝰ: cuiꝰ & stipes medius & calami ex
ipso ꝓcedentes. cũ sciphis & sperulis. lilia scribunt᷑
habuisse ꝑplurima. Hlores aũt lilii ut sepe dictũ¬
est. amenitatẽ semꝑ uirentis t̾rȩ uiuentiũ designant :
de qua dicit beatꝰ pekꝰ regeneratos nos a dño in spẽ
uiuam. in hereditatẽ in corruptibilẽ. & in contamina¬
tam. & imarcescibilem. c̃seruatam in cȩlis. Et bene
lisũ flores aurei in candelabro sc̃ facti domꝰ del: qͥa
scriptura diuina spretis t̾ooralibꝰ gaudiis. ad ap¬
petenda nos bona patriȩ ceestis ꝓuocare consue¬
uit. Et qͦ mͦ erectũ in altitucine candelabrũ lilis
flores & lucernas habet aureas in capite: ita electi
om̃s qui in eadem seriptura sacra continent᷑. erecto
ad suꝑna sensu. celestia bona a dño quęsisse & ꝑcepis
se ꝓbant᷑. Diximꝰ pleniꝰ de mensa & candelabro &

Expanded text:
repandi formata: qrepandi formata: qtum esse legimus, cujus et stipes medius, et calami ex ipso procedentes cum scyphis et sphaerulis, lilia scribuntur habuisse perplurima. Flores autem lilii, sicut saepe dictum, amoenitatem semper virentis terrae vin spem vivam, in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem, conservatam in coelis . Et bene lilii flores aurei in candelabro sunt facti domus Dei, quia Scriptura divina, spretis temporalibus gaudiis, ad appetenda nos bona patriae coelestis provocare consuevit; et quomodo erectum in altitudine candelabrum lilii flores et lucernas habet aureas in capite, ita electi omnes qui in eadem Scriptura sacra continentur, erecto ad superna sensu, coelestia bona a Domino quaesisse et percepisse. Diximus plenius de mensa et candelabro, et
Abbreviated transcription (Latin):
pora ferendis dñi mandatis. humili semꝑ intentione
supponunt. Quisqͥs enĩ in nullo ꝓpriã seqͥ curat uo¬
luntatẽ. uerũ in omibꝰ quȩ scriptura sc̃a dicat atten-¬
dit. eiꝰq sese subicere mandatis. eiꝰ satagit auscultare
ꝓmissa. quasi candelabrũ domꝰ dĩ aureũ. aureas eiꝰ
gestat lucernas: quia casta corporis sui mẽbra. castas
mentis cogitationes. ad facienda quȩ ds̃ iubet suppone-
re contendit: & hoc tã fixa intentione. quã candela-¬
brũ necesse est firmit̾ ad suꝑna erectã. ĩpositas sibi lu¬
cernas ñ solũ absq ruina. sed ȩtiã absq ulla statꝰ siui
mutatione seruare. Cũ uero dixisset & candelabra
aurea. quinq ad dexterã & quinq ad sinistrã. contra o¬
raculũ ex auro purissimo: addidit. & quasi lilii flo¬
res. lucernas desuꝑ aureas. Uidetꝰ iuxta lit teram.
quia suprema pars candelabroꝵ in modũ sit lilii

Expanded text:
pora ferendis Domini mandatis humili semper intentione pora ferendis Domini mandatis humili semper intentione supponunt. Quisquis enim in nullo propriam sequi curat voluntatem, verum in omnibus, quae Scriptura sancta dicat, attendit, ejusque se subjicere mandatis, ejus satagit auscultare promissis, quasi candelabrum domus Dei aureum, aureas ejus gestat lucernas, quia casta corporis sui membra, castas mentis cogitare contendit, et hoc tam fixa intentione, quam candelabrum necesse est firmiter ad superna erectum, impositas sibi lucernas non solum absque ruina, sed etiam absque ulla status sui mutatione servare. Cum vero dixisset, Et candelabra aurea quinque ad dexteram, et quinque ad sinistram contra oraculum ex auro purissimo, addidit, Et quasi lilii flores et lucernas desuper aureas; videtur, juxta litteram, quia suprema pars candelabrorum in modum sit lilii
Abbreviated transcription (Latin):
utrisq nobis. ꝑ quȩ in actione iustitiȩ & ipsi confor¬
temur ꝓponit. Si aũt queris qͥd inter candelabra
& lucernas eoꝵ typice distet: possumꝰ recte intellige¬
re lucernas ẽẽ. uiros scõs. qui oleo scĩ sp̃s infusi. &
ipsi igne ailectionis ardent in corde: & ꝓximis lucẽ
scientiȩ p̃ferunt in lingua. Candel abra aũt qͤ has
lucernas in sullime tollunt. ut longe lateq uideri
possint in eccłia. scriptura est sacra: quȩ scõꝵ nob̃
uircutẽ & doctrinã sua lectione demonstr̃at. Cui
uidelicet int̾pͣtationi. annuit sermo dñi: qͦ dicit᷑ de
iohanne. ille erat lucerna ardens & lucens. Possu¬
mus ȩciã ita aptissime dicere. quia lucernȩ diui¬
na st̃ eloquia: iuxta illud psalmistȩ qͦd & supͣ posuimꝰ.
lucerna pedibꝰ meis uerbũ tuũ dñe. Candelabra au-
tem harũ lucernarũ. scĩ st̃ om̃s: qui sua corda & cor-¬

Expanded text:
utrisque nobis, per quae in actione justitiae et ipsi conforutrisque nobis, per quae in actione justitiae et ipsi confortemur, proponit. Si autem quaeris quid inter candelabra et lucernas eorum typice distet, possumus recte intelligere lucernas esse viros sanctos, qui oleo sancti Spiritus infusi, et ipsi igni dilectionis ardent in corde, et proximis lucem scientiae proferunt in lingua. Candelabra autem quae has lucernas in sublime tollunt, ut longe lateque videri possint in Ecclesia, Scripturam esse sacram, quae sanctorum nobis virtutes et exempla sua lectione demonstrant. Cui videlicet interpretationi annuit sermo Domini, quo dicitur de Joanne, Ille erat lucerna ardens et lucens . Possumus etiam ita aptissime dicere, quia lucernae divina sunt eloquia, juxta illud psalmistae, quod et supra posuimus, Lucerna pedibus meis verbum tutem harum lucernarum sancti sunt omnes, qui sua et corda et cor
Abbreviated transcription (Latin):
terã & qͥnq ad sinistrã contra oraculũ: patet nisi fallor.
quod equȩ utraq qͥnq oraculũ respiciebant: utpote uxta
utrunq latus tẽpli e regione posita. Nã si omĩa can-¬
delabra ad australe latus tẽpli in longũ posita ẽe̾nt. ñ
diceyent᷑ contra oraculũ posita. sed potiꝰ contra aquilonẽ.
siue contra mensas: si ȩtiã mensȩ ibi stabant. Qs dictũ
est in exodo de illo uno candelabro. qͦd absq ulla du¬
biecate ad meridiẽ stabat. posuit & candelabrũ in ta-¬
bernaculũ testimonii e regione mensȩ. in parte austra¬
li: itẽq in libro numeroꝵ. cũ posueris septẽ lucernas ꝯtͣ
eam parcẽ qua candelabrũ lucere debebit. Exx utraq¬
ergo parte templi candelabra. ex utraq erant mensȩ qͥa
scriptura diuina ad illustrationẽ ac refectionẽ utri¬
& ne ceci remaneamꝰ. illustrare consueuit. Uasa qͦq
miscd̾iȩ sibi suꝑ posita. hoc est scripta in se iustoꝵ oꝑa.

Expanded text:
eram, et quinque ad sinistram contra oraculum, patet, ni fallor, quod aeque utraque quinque oraculum respiciebant: utpote juxta utrumque latus templi in longum posita: nam si omnia candelabra ad australe latus templi in longum posita essent, non dicerentur contra oraculum posita, sed potius contra aquilonem, sive contra mensas, si etiam mensae ibi stabant; quod dictum est in Exodo de illo uno candelabro quod absque ulla dubietate ad meridiem stabat: Posuit et candelabrum in tabernaculum testimonii e regione mensae in parte australi . Itemque in libro Numerorum, Cum peam partem, qua candelabrum lucere debuit . Ex utraque parte templi candelabra, ex utraque erant mensae, quia divina Scriptura ad illustrationem ac refectionem utriet ne caeci remaneamus, illustrare consuevit. Vasa quoque misericordiae sibi superposita, hoc est, scripta in se justorum opera,