comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gnientũ omelia ꝯͣ eutropium
legem poni. ut nullus ad eccłas cõ¬
fug̾et.ymo qui dudũ refugerant
craherenti. Gr d̾i sequtũ ẽ repente
cũ ip̃e eutropius offendiss impato¬
res int̾ refugas erat apd̃ eccłam. Io¬
hãnes gͦ ep̃s eutropio sub altare cũ¬

Expanded text:
gmentum homilia contra Eutropium legem poni jubentem ut nullus ad ecclesias confugeret, imo qui dudum refugerant, traherentur. Sed Dei secutum est repente cum ipse Eutropius offendisset imperatorem, inter refugas erat apud ecclesiam. Episcopus vero, Eutropio sub altari
Abbreviated transcription (Latin):
fuus di. ⁊ si minietate forcitã excessit.
pus certe mẽtib nõ denimietate s
de feruore exemplĩ reliquit. Sane
nõ ⁊ funtebatur ex hec accusane seiyz
ut pote qui uebatur omĩa oꝑa sua

Expanded text:
us Dei etsi nimietate forsitan excessit, piis certe mentibus non de nimietate, sed de fervore exemplum reliquit. Sane non confundebatur ex hoc accusare seipsum, utpote qui 1249 verebatur omnia opera sua,
Abbreviated transcription (Latin):
quid qd̾ nõ mͥ utilit̾. s ⁊ libent̾ audi¬
ant ⁊ suꝑ sedeant ociosis. Int̾ueiendũ
caute ⁊ prudent̾ nugacitati. Danto
studio fugiaus nugas ꝙͣto odio ꝓse¬
qutus. sic detractõẽ facile potest adiiti.
ritudine u̾bum ꝓferret amarũ.
ex eo maxime a ĩadu̾tebatur qd̾ per¬
facile eiꝰ moĩ impeditũ cohibebat. In¬
crepatoẽ rarius utebat᷑ monitis pociꝯ
⁊ obsecratoĩb agens. Et quidem in
lib̾tate sp̃ẽ excellent̾ emiciuit cũ hñi¬
litate ⁊ mansuetudie tñ ut qͦdãmo
uid̾etur ⁊ uereri neminẽ ⁊ omẽ ho

Expanded text:
 utiliter, sed et libenter audiant, et supersedeant otiosis: interveniendum caute et prudenter nugacitati. » Tanto studio fugisse nugas, quanto odio persecutus sit detractiones, facile potest adverti.ritudine verbum proferret amarum, ex eo maxime animadvertebatur, quod perfacile ejusmodi impetum cohibebat. crepatione rarius utebatur, monitis potius et obsecrationibus agens. Et quidem in libertate spiritus excellenter enituit, cum humilitate et mansuetudine tamen; ut quodam modo videretur e
Abbreviated transcription (Latin):
orabat seu meditabat᷑ absq int̾missi¬
one ext̾ioris laboris. ⁊ ext̾ius laborabat
absq lacuuia int̾ious suauitatis. Ua
aut orabat aut legebat aut medirabã¬
litudo offerret cantabat. Sinantem
ubicũq seu apd̾ se seu inturba esset
sollitudiẽm cor sui ip̃e sibi efficiens:
ubiq solus erat.
nt̃ tantos langores corpis ⁊ la to¬
sordes numꝙ̃ ninux anmi fore iudices
aiebat aut negligentis ant ĩamt̾ apd̾
se aoriantis aut foris głam affectantis
hũanam. Incessus eius ⁊ hĩtus omĩs
modestus ⁊ disciplinatꝰ p̾ferẽs huili¬
tatẽ solo uisu edificans ituentes:
De risu frequent̾ auditũ ẽ ex ore illiꝰ
dũ cathinos religiosoꝵ hõmũ mira¬
retur nõ memĩss se ap̾mis annisi
sue ꝯu̾sacoĩs aliq̃n sic risisse ur nõ po¬
cius ad ridendũ ꝙͣ ad repͥmendũ sibi
ium face oportet. De ociositate ũboꝵ

Expanded text:
orabat, seu meditabatur absque intermissione exterioris laboris, et exterius laborabat absque jactura interioris suavitatis. Naaut orabat, aut legebat, aut meditabalitudo offerret, ea utebatur; sin autem, ubicunque seu apud se, seu in turba esset, solitudinem cordis ipse sibi efficiens, ubique solus erat.nter tantos languores corporis et labosordes nunquam. Nimirum animi fore indices aiebat, aut negligentis, aut inaniter apud se gloriantis, aut gloriolam foris affectantis humanam. Incessus ejus 1119 et habitus omnis modestus et disciplinatus, praeferens humilians et aedificans intuentes. De risu frequenter auditum est ex ore illius, dum cachinnos religiosorum hominum miraretur, non meminisse se a primis annis suae conversionis aliquando sic risisse, ut non potius ad ridendum, quam ad reprimendum sibi vim facere oporteret. De otiositate verborum
Abbreviated transcription (Latin):
senciebat maxime in siluis ⁊ in
agris meditando ⁊ orando se accepis¬
se conficebat᷑. ⁊ in hoc nullos aliqͣndo
se magros hũissenisi quercus ⁊ fa¬
gos ioco illo suo grõso int̾ amicos
simplicit̾ ac seriatim lbenciꝰ ac sepi
legebat. nec ullis malis ꝙͣ ip̃aꝵ u̾bis
eas incellig̾e se dicebat. Et quicquid
gis ꝙͣ indecurrẽtib expoĩtõnũ riuis
sape testabatur. Scos tam̾ ⁊ ortodoxo
eaꝵ expõitores hũilit̾ legens neq̃ꝙͣ

Expanded text:
sentiebat, maxime in silvis et in agris meditando et orando se accepisse confitebatur: et in hoc nullos aliquando se magistros habuisse, nisi quercus et fagos joco illo suo gratioso inter amicos simpliciter ac seriatim libentius ac saepius legebat; nec ullis magis quam ipsarum verbis eas intelligere se dicebat, et quidquid gis, quam in decurrentibus expositionum rivis sapere testabatur. Sanctos tamen et orthodoxos earum expositores humili
Abbreviated transcription (Latin):
phi gentiles uen̾unt ad eũ putan¬
tes anroniũ se posse cep̾tare. Erat
paganos intellexit nultu: ⁊ ꝓcedẽs
ad eos ꝑ int̾pretẽ̾ ita cepit. Quare
tam longe ad stultũ hoĩem sapiẽ¬
tes se uexare neniendo uoluerunt.
s sapientẽ. uigilant rũdit. Si ad
stultũ uenistis suꝑflinis ẽ laborur.
Si aut putatis me sapientem esse
uos iuitare: s qr uos aduae ql̃ ad
sapientẽ uenistis. estote sic. ⁊ ego
nii ⁊ demonũ expulsionem.

Expanded text:
tiles venerunt ad eum, putantes Antonium se posse decipere. Erat paganos intellexit ex vultu; et procedens ad eos, per interpretem ita coepit loqui: Quare tam longe ad stultum hominem sapientes se vexare voluerunt?  sapientem, vigilanter respondit: Si ad stultum venistis, superfluus est labor vester; si autem putatis me sapientem esse,vos imitarer; sed quia vos ad me quasi ad sapientem venistis, estote, sicut ego nii, et daemonum expulsiones.
Abbreviated transcription (Latin):
atb̾e lemouicensis urbis qui abipe
siue diaconatꝰ ordiez ẽ sortitꝰ. Hec
que sb̃iecta sũt me audisse quẽ ĩ hoc
minos eiectis  demonib saue mẽti
restitueret. Nec credendũ ẽ eũ men¬
duci nube obũbran posse. quẽ sepiꝰ¬

Expanded text:
ab ipso clericatus ordinem sortitus est, haec quae subiecta sunt me audisse; quem in hoc minos·, eiectis daemonibus, sanae menti restituit. Nec credendum est, eum mendacii nube obumbrari posse, quem De
Abbreviated transcription (Latin):
momiał quippe fenima caput ĩ ma¬
nib declinans lac̾maꝵ flumos in¬
in mensa fu̾̃at ꝑ quos serenitatem
aens ad plumia traxit. Nec paulo
tardius post oroem ĩundatõ illa se¬
cuta ẽ. S tanta fint cõnemencia:

Expanded text:
monialis autem femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensa fuderat, per quos serenitatem aeris ad pluviam traxit: nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est. Sed tanta fuit convenientia
Abbreviated transcription (Latin):
ioquẽdi artẽ quã magist̾ia disci¬
pliue extioris insinat ẜuare del¬
peri. nã sic̃ hinus qr epistole teno
ie nũciant nõ metacisim cõlusio¬
nem fugio. nõ barbarisini confu

Expanded text:
loquendi artem quam magisteria disciplinae exterioris insinuant servare despexi. Nam sicut hujus quoque epistolae tenor enuntiat, non metacismi collisionem fugio, non barbarismi confu
Abbreviated transcription (Latin):
intĩ lues ip̃a iudicio diuino dese¬
uit. ut intra muꝰ hore spaciũ dum
plebs ad dñm supplicatos uoces
enuitẽt. octoginta homines ad trã
corruentes sp̃m exaltarẽt. S⁊ neq̃qͣ
destitit facudissimꝰ doctor populo
pdicare ne ab orone cessarent. don
misatõne diuna pestis ip̃a qͥescet.
uni u̾o adhuc futus antistes¬
gͥgorius putaret se pͥncipem
icoseñsu conseciatois sue penitus
au̾tisse. coguouit tande suas lĩas a
uolũtati sue ꝯͣium ferebat᷑ p̾ueniens
qr palam egredi portas ciuitatis nõ
pot̾at. anegociatorib exponẽdũ se dissi¬
mulato ut fertur hitu calidus impe¬
trauit. Siluar salcus expecuc cauer¬
naꝵ latibula requisunt. In quib dũ
ab oĩb sũma sollicitudĩe quereret᷑
dependentis agnoscit᷑. captus chitur.
⁊ apd̾ bti petri apłoꝵ pͥncipis tẽplũ
sũmus pontifex consecrat᷑.¬

Expanded text:
a divino judicio desaeviit, ut intra unius horae spatium, dum voces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed non destitit sacerdos tantus populo praedicare, ne ab oratione cessarent, donec miseratione divina pestis ipsa quiesceret. um adhuc futurus antistes putaret se principem a consensu consecrationis suae penitus avertisse, cognovit tandem suas litteras a voluntati suae contrarium rebatur, praeveniens, quia palam egredi portas civitatis non poterat, a negotiatoribus exponendum se, dissimulato, ut fertur, habitu, callidus impetravit, silvarum saltus expetiit, cavernarum latibula requisivit. In quibus dum ab omnibus summa sollicitudine quaereretur, dependentis, agnoscitur, capitur, trahitur, et apud beati Petri apostolorum principis templum summus pontifex consecrat
Abbreviated transcription (Latin):
Tem enlogio prĩarche alexan¬
anno suauissima scĩtatis ur̃e scrip¬
ti suscepi. Quib pegritudĩs mee
imetate respondere nũc usq nõ
ualu. Ecce enĩ iam biemnũ pene
expletui ꝙ lectulo teneor tantisq

Expanded text:
 Eulogio patriarchae Alexananno suavissima sanctitatis vestrae scripta suscepi, quibus pro aegritudinis meae nimietate respondere nuncusque non valui. Ecce enim jam biennium pene expletur, quod lectulo teneor, tantisque
Abbreviated transcription (Latin):
Et est g̾gorii de refuti¬
lis plena rõms him¬
litatisqr sucĩa. Qui ui¬
delicet ꝯͣ suꝑbos prudent᷑ uti nouat
spentis astucia. ⁊ acolumbe simp¬
uatate circa hũiles minime recede¬
bat qua ꝓpt̾ sue temꝑancie conscius.
diñco cartaginensi ep̃o post cetera
legus qd̾ ur̃a frat̾uitas scribit. hoc
postpoĩti dubitatoẽ teneat. qr sicut
nr̃a defendimꝰ ita singłis qͥbusq
ecclus sua uira ẜuamiꝰ. Nec cuil
fauente grã ultra ꝙͣ m̾etur ĩparcior
nec ulli q̾d̾ sin uiris e̾̃ ambitu sti¬
mulante derogo. s fr̃es meos houo¬
rare ꝑ onũa cupio. Sicq studeo ho¬
nore sugulis subuchi. dũmͦ nõ sit
qd̾ alti i̾re ab altõ possit opponi.
¶Ulogio qͦr alexandrino ⁊ auas¬
an. Cũ p̾dicator egregius dicat. ꝙͣ

Expanded text:
ec est Gregorii, de refutalis, plena rationis humilitatisque sententia. Qui videlicet contra superbos prudenter uti noverat serpentis astutia, et a columbae simplicitate circa humiles minime recedebat. Quapropter suae temperantiae conscius, inico Cartaginensi episcopo. legiis quod vestra fraternitas scribit, hoc, postposita dubitatione, teneat, qui sicut nostra defendimus, ita singulis quibusque ecclesiis sua iura servamus. Nec cfavente gratia, ultra quam meretur, impartior; nec ulli hoc, quod sui juris est, ambitu stimulante, derogabo: sed fratres meos honorare per omnia cupio, sicque studeo honore singulos subveni, dummodo non sit quod alteri jure ab altero possit opponi. opo Alexandrino, et Anaso. Cum praedicator egregius dicat: Qua
Abbreviated transcription (Latin):
rud pͥmũ. Dem̃ rem gestã ꝑ ordiem
pandũt. ⁊ baptizatos ẽẽ quosdã cathe¬
cimimos cõfitent᷑ ꝑ athanasiũ qui
idi illius puerilis ep̃s fuerat siła¬
ab huis qui baptizati dice̾bant. Qd

Expanded text:
 rem gestam per ordinem pandunt, et baptizatos a se quosdam catechumenos confitentur, per Athanasium, qui ludi illius puerilis episcopus fuerat sab his qui baptizati dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
Tempe siquidẽ ꝙ apud alexãdriã
petri mr̃s diem alexander ep̃s a
gebar. cũ post expleta sollepnia
cos expectarer n locomari ucino
uidit eninus pu̾oꝵ suꝑ hora ma¬
ris ludũ mutanciũ ut fieri solz ep̃z.¬

Expanded text:
Tempore quo apud Alexandriam Petri martyris diem Alexander episcopus agebat, cum post expleta sollemnia cos expectaret, in loco mari vicino videt eminus puerorum super ora mris ludum imitantium, ut fieri sol
Abbreviated transcription (Latin):
sui pu̾um morelephantino fiuns¬
se ita correptũ ut iã pilis cadentib
cutis ĩtumesc̾et. atq ĩcrescentem
somiẽ occultare nõ poss. Qui ad
uirũ di ab eod̾ pr̃e eiꝰ missus est

Expanded text:
sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre e
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uir assidue corriper ⁊ frequent̾
adiuon̾et. ille u̾o ulło mͦ ꝯ sentiret
in ꝯgregatoẽ ꝑsist̾e atq ĩportuus
dio affc̃s nacus iussit ut discederet
Qui mox ut monast̾iuz exiit cont̾
se assist̾e aꝑto ore draconẽ in itiue
ĩueuit. Cumq eũ idem dracho qui
apparuerat deuorare uellet. cepit
ipe tremes ac palpitas magius uo¬
cib clamare dicens. Currire: qr¬

Expanded text:
corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis dio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid dũe dyacone sic ten̾is. Ille
respondit. Quãtũ adiem quidẽ
nr̃am spectat ignoro. Suspicor
ruptus peccuma ip̃iꝰ index supplicio
Si ꝯiliũ amici tui accipis nõ e xpedit
c̾ diucius in hac ciuitate u̾sari. Ad hoc
drcit cuagrius. Si me ds ex his liba¬
u̾it mal. Ult̾ius ĩ ꝯstantĩopolitana

Expanded text:
s, domine diacone, sic teneris? Ille respondit: Quantum ad rem quidem veram spectat, ignoro; suspicor ruptus pecuniis ipsius judex supplicio ilium, inquit, amici tui accipis, non expedit tibi diutius in hac civitate versari. Ad haec dixit Evagrius: Si me Deus ex his liberaverit malis, et ulterius in Constantinopolitana
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾saꝵ sectaꝵ ĩ urbe memorata flo
implicitus. ex his tñ ip̃e ꝯtimio
libatus a mari ab eadẽ insere quã
amau̾at cepit que quidẽ illustto
cuusdã ⁊ unius de magnatibus

Expanded text:
ue sectarum, in urbe memorata florimplicitus, ex his tamen ipse continuo liberatus, amari ab eadem muliere quam amaverat coepit. Quae quidem cujusdam illustris et unius de magnatibus
Abbreviated transcription (Latin):
puagan. Quo audito uir dei senciens
sibi de bestiali pugna uenire uictoriã
in noiẽ dñi p̾cedente crucis auxilio des¬
cendit ĩ isulam. Eo aut̃ inso ẜpentes
in fugam ꝯu̾si sũt: nõ ualentes ferre¬
in t̾ra qĩ metam quo usq deb̾e̾t e̾xcur¬
rere uͥtutis potenciã designauit. Nec
amplius lib̾um fint illis occupare qd̾

Expanded text:
a. Quo audito, vir Dei sentiens sibi de bestiali pugna venire victoriam, in nomine Domini, praecedente crucis auxilio, descendit in insulam: eoque viso, serpentes in fugam conversi sunt, non tolerantes ein terram, quasi metam, quo usque deberent excurrere, virtutis potentia designavit: nec amplius libertas est illis occupare, quod
Abbreviated transcription (Latin):
mite dño sũma potestate p̾diti. frat̃
regis ⁊ patrums mediꝰ in hos martim
p̾or accubuerat. Ip̃e aũt martius¬
celula iuxͣ regẽ poĩta conced̾at. Ad
mediũ fere ꝯuiuiũ ut moris ẽ paterã
lit. Ille uͦ scõ ep̃o pociꝰ dari iuber. exper¬
tas atq ambiẽs: ut ab illiꝰ decta po¬
culũ sum̾et. S martinꝰ uͥ bibit pa¬
t̾am p̾sor̃õ suo tradidit. nlłm scilic
etistimans digniorẽ qͥ possit prior
in qͦ cõcepti fuerãt eis plac̾t. Cele¬
berrimũq funt ꝑ om̃e palaciũ fecis¬
se martiñ sregis prandio: qd̃ cõm
p̾dicit futir ut si ad ytaliam
ꝑgeret quo ire cupiebat bellũ ualẽti

Expanded text:
mites duo summa potestate praediti, frater mites duo summa potestate praediti, frater regis et patruus, et medius inter hos Martini presbyter accubuerat. Ipse autem sellula iuxta regem posita consederat. Ad medium fere convivium, ut moris est, pateram i iubet, expectans adque ambiens, ut ab illius dextera poculum sumeret. sed Martinus ubi ebibit, pateram presbytero suo tradidit, nullum scilicet existimans digniorem, qui post se prior in quo contempti fuerant, placeret. celeberrimumque per omne palatium fuit, fecisse Martinum in regis prandio, quod in ipraedixit futurum ut, si ad Italiam pergeret, quo ire cupiebat, bellum Valenti
Abbreviated transcription (Latin):
Un ad imꝑatorẽ maximũ ferocis
ingeii uirũ. ⁊ belloꝵ ciliũ me¬
toria elatũ. plures ex diu̾sis ꝑtibus
tancia regie clientele: sac̾dotalis dig¬
nitas sb̃didiss. in solo martino apłie
auctoritas ꝑianebat. Nam ⁊ si pro
aquibꝰ supplicand̾ regi fuit. impariit¬
rogatus abstimnt. Dicens se mense
enis ꝑticipem eẽ nõ posse. Qui impa¬
tores unũ regno altum uita expuliss.
Postremo eni maximuꝰ se nõ sponte
supsisse impium affirmaret. S ĩpo¬
regni nctͣitatẽ armmis defendisse.⁊ nõ
alienã ab eo d̾i uolũtatẽ uider: penes
que iã incredibili euentu uictoria:
fuiss nlłmq ex adu̾sariis nisi in acie
occubuisse. tandem uictus uł ratõne
uł p̾cibus ad ꝯuiiũ ueĩt. miꝵ ĩ modũ
gautẽte rege qd id im petrass.¬
Onuue aũt aderant ueluti ad di¬
eni festũ euocati. siñm atq illus¬
tres uni p̾fectus idẽq ꝯsul euodiꝰ uir
quo nich nũꝙͣ illo iustius fuit. Co¬

Expanded text:
um ad imperatorem Maximum, ferocis ingenii uirum et bellorum ciuilium uictoria elatum, plures ex diuersis orbis tantia regiae clientelae sacerdotalis dignitas subdidisset, in solo Martino apostolica auctoritas permanebat. nam et si pro aliquibus regi supplicandrogatus abstinuit, dicens se mensae ejus participem esse non posse, qui imperatores, unum regno, alterum vita expulisset. Postremo, cum Maximus se non sponte sumpsisse imperium affirmaret, sed imporegni necessitatem armis defendisse, et non alienam ab eo Dei uoluntatem uideri, penes quem tam incredibili euentu uictoria fuisset, nullumque ex aduersariis nisi in acie occubuisse, tandem uictus uel ratione uel precibus ad conuiuium uenit, mirum in modum gaudente rege, quod id impetrassuae autem aderant, uelut ad diem festum euocati, summi adque inlustres uiquo nichil unquam illo iustius fuit, co
Abbreviated transcription (Latin):
iste inpłibus gͣuauir eccłas: oppͥ̾ssit
paupes offendit deũ. Si in creditis
ut eccliis rescituant ablata ⁊ usur¬
pata ingͣuamẽ paupũ consuetudi¬
nes dimttant᷑. Lcquet᷑ ad huc ⁊ suo¬
rum cõfessiõem faciet delictoꝵ ⁊ dim
rantur om̃s letatur filiꝰ ⁊ familia to
ta. quicqͥd p̾cipir homo di furmit̃ ei
ꝓmittitur ⁊ implet᷑. uerũ frat̾ eius
gar dus ⁊ galbricus ausiculus qui.
erant cũ eo nõ paꝵ t̾riti ⁊ turbati secie¬
cius eũ suꝑ tali ꝓmissice ꝯueniunt
rente nũcius suꝑuenit qui indicaret
obinxius uir di festinaret adeũ. Cui
post oblatũ sacͥficiũ uenienti cũ lac¬
mis ⁊ genutus pcc̃a confessus. diuina
sac̃menta suscepit. ⁊ duob aut trib

Expanded text:
iste in pluribus gravavit ecclesias, oppressit pauperes, offendit Deum. Si mihi 1250 creditis, ut ecclesiis restituantur ablata, et usurpatae in gravamen pauperum consuetudines dimittantur; loquetur adhuc, et suorum confessionem faciet delictorum, divrantur omnes, laetatur filius, familia o quidquid praecipit Homo Dei, firmiter ei promittitur et impletur. Verum frater ejus Girardus et Galdricus avunculus, qui erant cum eo, non parum territi et turbati, secretius eum super tali promissione conveniunt, rente nuntius supervenit qui indicaret, obnixius ut Vir Dei festinaret ad eum. Cui post oblatum Sacrificium venienti cum lacrymis et gemitu peccata confessus, divina Sacramenta sus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alia oritur cũ codem hoste tep̃¬
taco. Opante illo nã semꝑ ut ueni¬
entib ꝓhiis que s̾ detulant aliquid
nmuscłi repend̾et laborabat. rraxit
quid̾ sportellam ꝙͣ tex̾at trica sine
fumncłm. Ad cuius motũ ugens
uidit bestiaꝵ pubet hemis hũanam
faciem pͥftrentt̾ que er iñ in asmũ
fim ebatur. Post ciius aspectũ ueti¬
llum crucis infronte sua puigens

Expanded text:
 alia oritur cum eodem hoste certatio. Operante illo nam semper, ut venientibus pro his quae sibi detulerant, aliquod munusculum rependeret, laborabat traxit quidam sportellae, quam texebat, tricinam sive funiculum. Ad cujus motum exsurgens, vidit bestiam pubetenus humanam faciem praeferentem quae exinde in asinum finiebatur. Post cujus aspectum, vexillum crucis in fronte sua pingens,
Abbreviated transcription (Latin):
exuflans aucianꝰ se eruflare existim¬
ans. Quid me inquit sc̃e sic aspicis.
Tũc martums nõ te inqͥt. s eũ qui
sit dyabolus ⁊ reliquit familiarem
die auicianũ miciorẽ fuisse. Seuq
intellig̾et egisse se semꝑ assidentis
sibi dyaboli uolũtatẽ. sen qd̾ ĩniũdꝰ
pͥuatus ẽ potestate grassaudi. cum
erubesc̾e nmist̾ auctorẽ. nec m̃istrũ

Expanded text:
exsufflans, Auitianus se exsufflari existimans, quid me, inquit, sancte, sic accipis? tum Martinus, non te, inquit, sed eum, qui sit diabolus et reliquit familiare diem Auitianum mitiorem fuisse, seu quod intellexerit egisse se semper adsidentis sibi diaboli uoluntatem, seu quod inmundus priuatus est potestate grassandi, cum erubesceret minister auctore nec ministru
Abbreviated transcription (Latin):
dicum sb̃duxͥunt. Cũq accedentes ad
eũ pͥncipes ut ceꝑat eos pro pace roga¬
ꝓ quo tanta facit in occłis nris. Quib
ille ur semꝑ cautus erat cõpetent̾ hiꝰ¬
moi głam decliuare: nõ ꝓpr me ĩqͥt

Expanded text:
dice subduxerunt. Cumque accedentes ad se principes, ut coeperat, pro pace rogapro quo tanta facit in oculis nostris. » Quibus ille, ut semper cautus erat competenter hujusmodi gloriam declinare: » Non propt
Abbreviated transcription (Latin):
rit̾ ꝯuen̾unt. Orante aũt d̾i famulo
sb̾ occł̃is oiu paulatim concussione¬
senciens mułr sospitatẽ adeptã: ex¬
clamians ait.Serue dei inquid: ego¬
ꝯualui. Queres in tantã admuatõe
cursus ꝓcidenciũ ⁊ deosculanciũ iri
sacra uestigia ut ꝓpe modũ cõpͥm̾etur.¬

Expanded text:
convenerunt. Orante Dei Famulo sub oculis omnium paulatim concussionsentiens mulier sospitatem adeptam, exclamans: « Serve Dei, inquit, convalui. » Quae res in tantam admirationem cursus procidentium et deosculantium Viri Dei sacra vestigia, ut propemodum comp
Abbreviated transcription (Latin):
Moꝵ correctõe nõ locoꝵ mutatõnem.
si bñ menum in libris oĩb comẽdam
nifamis in scm̃. pcussit maxillã eius
tam grauit̾ ut succed̾er statim rubor
ictui tumor rubori. Iam qͥ aderant
ĩ sacͥlegũ inuolabant. S p̾uenit eos
ẜuus dei clamas ⁊ adiirans ꝑ noṁ¬

Expanded text:
onem si bene memini in libris omnibus commendaui». faciens in eum percussit maxillam eius tam grauiter ut succederet rubor ictui et tumor rubori. Iam qui aderant in sacrilegium inuolabant, sed preuenit eos uir dei clamans et adiurans
Abbreviated transcription (Latin):
ta talit̾ ab eo int̾pretari si qͦ nõ inni
utile iudicabit mutandos eiꝰ effes
ꝙͣ mirandos actus. ⁊ moꝵ ĩsiguia qͣm
opũ signa cognosc̾e.¬
Eniens aliqn ad clarã uallẽ cłicꝰ
Quidã hĩtu canonicus regularis
importue satis instabat.ut eũ atbas¬
d̾i ut ad suã reu̾t̾etur eccłam. nec ac
comendasti si eam desid̾anti oꝑe remi¬
is exhib̾e. ⁊ iracundie sp̃u instigatꝰ¬

Expanded text:
ta taliter interpretari. Sibi quoque non minus utile judicabit imitandos ejus affectus, quam mirandos actus, et morum insignia, quam operum signa cognosceeniens aliquando Claram-Vallem clericus quidam habitu canonicus regularis, importune satis instabat ut in monasancto ut ad suam reverteretur ecclesiam, nec acqfectionem commendasti, si eam desideranti opem renuis exhibere? » Et iracundiae spirit
Abbreviated transcription (Latin):
dicens ei. ꝑ oĩa que ad ꝓpõitum
tuũ ꝑtinent scias te ẽẽ pftm̃. Und̾
lam in spellũca suꝑflue sedes. Ue¬
ni gͥ ⁊ relicto ħ locõ collige om̃s

Expanded text:
dicens ei: Per omnia quae ad propositum tuum pertinent, scias te esse perfectum; unde jam in spelunca superfluo sedes, veni igitur, et relicto hoc loco, collige om
Abbreviated transcription (Latin):
mdni regalib nestib fecit quẽ qͣi
inꝑsona sua ꝑgere ad di hoiem
p̾cepit. In cunis obsequio tres q
sibi p̾cet̾is ad herere ꝯsueuerant
tes: ens laten obambularent
Cui alia q obsequia ⁊ spatanos
p̾buit ut tã ex eisdem obseqͥus
ꝙͣ ex pipureis uestib rex esse
putaretur. Cũq idem rigo deco¬
ratus uestib ⁊ obsequenciũ fre¬
quencia comitatꝰ monast̾ium
fuiss ingressus uir d̾i emiuꝰ sede¬
bat que uenientẽ conspicies cũ
iam ab eo audiri potuiss. clama¬
uit dicens. Pone fili pone. Hacqd
portas nõ ẽ tini. Qui rigo ꝓtimi
in t̾ram cecidit. ⁊ q tanto uiro il

Expanded text:
 regalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cujus obsequio tres qui sibi prae caeteris adhaerere consueverant, tes, ejus lateribus obambularent; cui alia quoque obsequia atque spatharios praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque idem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum jam ab eo audiri potuisset, clamavit, dicens: Pone, fili, pone hoc quod portas: non est tuum. Qui Riggo protinus in terram cecidit, et quia tanto viro il
Abbreviated transcription (Latin):
uignnus iħs colluctatõem ieri
Demq cũ eleuarer occłos uidit de¬
suꝑ culmẽapiri ⁊ deductis tenebris
radium ad se lucis nniftuere. Post
cims splendoris aduẽtũ nec demo¬
nũ aliquis apparint ⁊ corpis dolor
extimplo deletus ẽ. Edificium qͦrqd̃
panlo añ dissolutũ fuiat instamatũ
est. Illico p̾sentiam dnĩ intelle ⁊ͤ an¬
tonius. Et ex ymo pectore longa tra
hens suspiria. ad iusionẽ que ei appa¬
ruerat loquebatur. Ubi eras boneihu
qr dimicando uirilit̾ nõ cessisti sẽp
auxiliabor t̾ ⁊ faciam te in oñi orbe¬

Expanded text:
 servi Denique cum elevaret oculos, vidit desuper culmen aperiri, et, deductis tenebris, radium ad se lucis influere. Post cujus splendoris adventum nec daemonum aliquis apparuit, et corporis dolor extemplo deletus est. Aedificium quoque, quod paulo ante dissolutum fuerat, instauratum est. Illico praesentiam Domini intellexit Antonius, et ex intimo pectore trahens longa suspiria, ad lumen quod ei apparuerat loquebatur, dicens: Ubi eras, bone Jesu? quia dimicando viriliter non cessisti, semper auxiliabor t
Abbreviated transcription (Latin):
dare naulũ dispon̾er ĩ medio ferme
adrie. naucleri filiꝰ arreptus ademo¬
ne clamare cepit ⁊ dicẽ. Hylarions¬
ue dei cur nb̃. ꝓte ⁊ in pelagotutos
eẽ nõ licet. Da mͥ spatiũ donͣ ad t̾ra

Expanded text:
dare naulum disponeret in medio ferme Adriae, naucleri filius arreptus a daemone, clamare coepit, et dicere: Hilarion serve Dei, cur nobis per te et in pelato tutos esse non licet? Da mihi spatium donec ad
Abbreviated transcription (Latin):
anius plus miꝰ exacto quia illuc
q cũ sui fama p̾uen̾at qi iã ĩoriẽte
lat̾e nõ poss uͥ młti illũ ⁊ oppiniõe
⁊ nultu nouerant: ad solas nauigͣ¬
re isulas cegitabat ut quẽ t̾ra mił¬
gau̾at. salcem maria celarent. Eo¬
dem ferme tp̃re adriamis discipłs
eiꝰ de palestina suꝑuenit dicens iu¬

Expanded text:
lluc quoque sua fama pervenerat, quasi jam in Oriente latere non posset, ubi multi illum et opinione, et vultu noverant, ad solas navigare insulas cogitabat; ut quem terra vulgaverat, saltem maria celarent. Eodem ferme tempore Hadrianus discipulus ejus de Palaestina supervenit, dicens Ju
Abbreviated transcription (Latin):
maneas mane. Si au̾t ille cicit. Qd
mͥ ĩuiriam fec̾is hõi peccatoriatq
mendico. Hoc au dicebat ne naute
⁊ negociatores qui ĩ naui erũ cũ ad
t̾ramꝰ pueissẽt se ꝓced̾e̾nt. Nec multo
post purgatus ẽ puer. prẽ fidẽ dãte.
⁊ cet̾is qui aderant nlłs se suꝑ eiꝰ noĩe
loquturos.

Expanded text:
maneas, mane; sin autem ille te ejicit, quid mihi invidiam facis, 34 homini peccatori atque mendico? Hoc autem dicebat, ne nautae et negotiatores qui in navi erant, se, cum ad terram pervenissent, proderent. Nec multo post purgatus est puer, patre fidem dante, et caeteris qui aderant, nulli se super ejus nomine locuturos.
Abbreviated transcription (Latin):
placido eiusd̾ mõtis ascendit ru¬
pem. Ibiq diucius oranit. Et or̃o¬
ne ꝯpleta tres petras ĩ loco eoclez
aque p̾dicti fr̃es redissent dixit.
lte ⁊ rupẽ illã in q̃ tres suꝑ ĩuicem
ut ub laborẽ tanci itiu̾is diguet᷑
auferre. Qui eũtes rupẽ moutis
Cũq in ea concanũ locũ fecissent
statim aqua repletꝰ ẽ. Que tam
sufficient emanauit ut nc̃ usq
ubertim defluat. atq ab illo mõ¬
tis cacunune. uł qr ad inferiora
deriuerur.

Expanded text:
ci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montisCumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora derivetur.
Abbreviated transcription (Latin):
spn ad ꝯuersiõe uenit. Quẽ
iur dn bñdẽs libentissiẽ suscepie
Quadã uo die ei ferramentum¬
dari iuissit. ꝙ ad falcis sili̾tudiçi
falcastrũ uocabat. ut de loco qͦda
deberet. Locus aũr ip̃e quẽ niũda¬
dꝰ gothus susceꝑat suꝑ ip̃amn¬
pam iacebat. Cũq gothus id̾ deu¬
sitatẽ nepiũ cecius mtutis adius¬
sus succidet. ferrũ de mainibrio
ꝓsiliens in lacũ cecidir. Ubi tanta
di ferramẽtũ nlła iã eet. Itaꝙ fei¬
ro ꝑdito tremebũdꝰ ad maurũ
monachĩ cucurrit. gothus damꝓ¬
nũ qd̾ fec̾at nũciauit. ⁊ reatus su

Expanded text:
ionem venit: quem Dei vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsamacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicdi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui
Abbreviated transcription (Latin):
m õrone nõ pot̾at. quidã inger
puerulꝰ ꝑ uestimẽti fimbriam
foras trahebat. Tuc eidem pũ mo¬
nastu po̾pexano nose. ⁊ maurodĩ
famulo secreto dixit. Nũqͥd non
aspicitis qͥs ẽ qui istũ monachum
foras trahit: Qui respondẽtes di¬
x̾unt. Non. Quib alt. Oremus
ut nos ⁊̃ indeatis: quẽ iste mõa¬
chus sequit. Cũq ꝑbiduũ esser
oratũ: maurus monachus indix.
Pompeyanꝰ aut euisdẽ monast̾ii
pat inde nõ potuit. Die gͥ alia ex¬
pleta orone. uir di oiatoriũ egͥssꝰ
stautẽ foras moãchũ reꝑit. Quẽ
ꝓcecitate cordis sui u̾ga ꝑcussit.

Expanded text:
manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussi
Abbreviated transcription (Latin):
qs adhuc nsua p̾sentia arciꝰ crudi
ne urbis nobiles ⁊ religosi cõcur¬
rere. suosq ei filios onimpotenti
do nut̾endos dare. Tuc̃ q uoẽ spei
suas soboles enicuis maurũ. ter¬
culus u̾o prĩcius placidũ tradidit.
Equib maurus iuimor cũ bonis
uolleret morib: magñ adiutor
cepit erist̾e̾. Placidus u̾o pueris.
ad huc iudociles amios gerebur.¬
Numo aũr exeis monasteno
que circũquaq construxerat.
quidã mor achus eiat qui ad orõ¬
nem stare nõ potãt. S mox ut se
fies ad studium orõnis ĩclinasꝰ ẽt
ipc egrediettur foras ⁊ mẽte uã¬
ga fĩena aliq̃ ⁊ timisitoria augetir.
Cumq ab alb̾e suo sepiꝰ finsset¬

Expanded text:
uc in sua praesentia aptius erudiri nae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis aduno autem ex eis monasteriis quae circumquaque construxerat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
tem ip̃m magr̃m malicie inuenit.
Castrum qͦ qd cassinũ dr̃ ĩexcelsi
montis latere situm ẽ. Qui indel
mons distenso sinu hoc idẽ castrũ
recepit. s ꝑ tria miliaria ĩ altum se
sbͥrgens uelut ad acra cacumẽ ten¬
dit. Ibi u̾o uetustissimũ fanũ fuit.
In quo ex antiquoꝵ more gentili¬
uni astulto rusticoꝵ ppło apollo
colebatur. Cntũquaq ⁊̃ incultu
demonũ luci sb̾creuerat. In qͥb
ad huc eoclem tp̃r infidelium in sa¬
na multitudo sacrificus sacrilegiis
insudabat. Ibi itaq ur d̾i pue̾mes
contriuit ydolũ sb̃u̾tit aram. succi¬
dit lucos. atq in ip̃o templo apo

Expanded text:
tem ipsum malitiae magistrum invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu emonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apo
Abbreviated transcription (Latin):
cius ⁊ cleris ⁊ monachis secũ inxͣ alta¬
re consistentib mulierẽ ibidẽ inber.
constitui ⁊ ten̾i. illa u̾o reluctans ⁊

Expanded text:
tius, et clericis et monachis secum juxta consistentibus, mulierem ibidem jubet constitui et teneri. Illa vero reluctans
Abbreviated transcription (Latin):
Unc post paululũ desperati
mͥ bt̃s gͥgorius comitante se¬
cum dextorsum reu̾ende meniorie
pp̃e nicholao. sinostrorsum u̾o sic̃
michi udebatur petio dixicono.
multo luminc clarificatus appir
dicens. Modice fidei: qͣre dubitas¬
respondere nõ possem beniuolꝰ m
pat̾ ncholaus latentẽ adu̾sarnm
post cortinã que tuc meũ lectulu
circũdabat. digito monstrans ait.
Qui hic u̾ndus luc̾ne ip̃is flãmas
ꝙͣtũ inse fuit extruxit. Mox gͥgoriꝰ
manũ dyacom q̃ magnã face te¬
n̾e uidebatur arripiens. eiusq fla¬
ma os faciemq penlantis exu¬
rens ad instar echiopis deiguit.
Qua exustione ab ore peculantis
ꝑuissima sciutilla descendẽs can¬
dentẽ timicã dicto ciciꝰ cõflagͣuit.
Sicq ingerrimꝰ totus apparuit.
Cũq dyaconus dic̾er satis adu̾¬
sanum denigatũ bt̃s g̾goriꝰ ait.
infortumũ meũ diu̾sis ꝯsolatoĩ¬
bus exortatus abscessit. ⁊ facere
quidẽ deculit. s tanto lumine lo¬

Expanded text:
Cum post paululum desperanti mihi beatus Gregorius, comitante secum dextrorsum reverendae memoriae papa 187 Nicolao, sinistrorsum vero, sicut mihi videbatur, Petro suo diacono, multo lumine clarificatus apparuit, dicens: Modicae fidei, quare dubitasrespondere non possem, benevolus mihi pater Nicolaus latentem adversarium post cortinam, quae tunc meum lectulum circumdabat, digito manifestans: quit, hic invidus lucernae ipsius flammas quantum in se fuit exstinxit. Mox Gregorius manum diaconi, qua magnam facem tenere videbatur, arripiens, ejusque flammis os faciemque petulantis exurens, ad instar Aethiopis denigravit. Qua exustione ab ore petulantis parvissima scintilla descendens, candentem tunicam dicto citius conflagravit; sicque nigerrimus totus apparuit. Cumque diaconus diceret satis adversarium denigratum, beatus Gregorius: infortunium meum diversis consolationibus exhortatus, abcessit. Et facem quidem secum detulit, sed tanto lumine lo
Abbreviated transcription (Latin):
librũ claude gestiebam: nocte
q̃ dince resurrectoĩs dies uen̾abilis
lucesçebat in sompins descrites qdã
sb̾ effigie cusdũ uet̾is infidiatoris
palam udendũ se p̾bint ⁊ candi¬
dissima timica sumilq temussim̃
cuiꝰ nimiril iaritate ngredo sb̃t̾io¬
ris tunice transparebat. sac̾dotali
insignitus. mox ꝓpͥus astitit ĩfla¬
tis b̾uecis. risumi contin̾e nõ potuit
Cui dũ curilim p̾pori cogitarẽ hũc
supͣmod̾ cachinantẽ ꝯspiciens. con¬
pellare uidelar. ꝙobrem noctinno
silencio tã petulant̾ nir officu gra¬
uioris ꝑstrepet. At ille inquit. Qa
tu scribis de mortins quos niuẽtes
cius scribere quanto m̾coguitum
facie nõ aũt incognitũ leccõe sine
ullo liuoris uł adulatois uicio re¬
tulissem: Respondit. Tn sic̃ uideo
ꝙ uoliusti fecisti. At egoque face̾
potuero: nõ cessabo. Hec dicens lu¬
cerne flamas cuius lumine frue
extincxisse totũ nõ potuit. me tam̃

Expanded text:
ino, claudere gestiebam, nocte qua Dominicae Resurrectionis dies venerabilis illucescebat, in somnis describens, quidam sub effigie cujusdam veteris insidiatoris palam videndum se praebuit, et candidissima tunica simulque tenuissima, cujus nimirum raritate nigredo subterioris tunicae translucebat, sacerdotaliter insignitus mox propius adstitit, et inflatis buccis risum continere non potuit. Cui dum curulem praeparare cogitarem, hunc supra modum cachinnantem conspiciens, compellare videbar quamobrem nocturno silentio tam petulanter vir officii gravioris perstreperet. At ille, quia, inquit, tu scribis de mortuis quos viventes cius scribere, quanto incognitum facie, non autem incognitum lectione, sine ullo livoris vel adulationis vitio retulissem, respondit: Tu, sicut video, quod voluisti fecisti; at ego quae facere potuero non cessabo. Haec dicens, lucernae flammas cujus lumine forte exstinguere non potuit; me t
Abbreviated transcription (Latin):
batur expͥmere. Neq u̾o quo adu̾s
coeuos aliqͣn mouebat: s ea tĩ fam̃¬
eg̾gio niro crescebat inp̾tore. ne scd̃s
cuiꝙͣ in p̾dictis opib inueniretin.
Et hoc ita faciebat. ut cũ om̃i gła añ¬
iret: omib tũ carus ẽẽt. Nam ⁊ uici¬
ni ⁊ monachi ad quos sepe uene¬
bat antonũ indentẽ deicolam mimi¬

Expanded text:
batur exprimere. Neque vero adversum batur exprimere. Neque vero adversum coaevos aliquando movebatur, sed ea taegio viro crescebat in pectore, ne secundus cuiquam in praedictis operibus inveniretur. Et hoc ita faciebat, ut cum omnes gloria anteiret, omnibus tamen charus esset. Nam et vicini et monachi, ad quos saepe veniebat, Antonium videntes, Deicolam nun
Abbreviated transcription (Latin):
dio cum ꝑ dies sigulos ita aĩmum
roboraret: u nec spl pat̾uarũ.
desrd̾ium ⁊ sollicitudiem erga id qd̃¬
dem sane opis sui p̾cio panis excep¬
to egentib largiebatur Orabat:
freqͥuent quippe qui didic̾at quod
dium comodabat ut nich̾ ex eius
antmo laberetur:. s uniu̾sa diũ p̾¬
cepta custodiens. memoriam pro
libris hebat.
stituens ab uniũsis fr̃ibus
pͥuro diligebatur affectir. ⁊ omĩb
ad quos studio ꝑgebat obediens.
ꝓprias singuloꝵ grãs huriebat.
Huius continencia. iocunditatem
illius sectabatur. Istius leuitatem
illius uigilias: alt̾ius legendi e¬
mulabatur industriam. Istum
ieninante. illum humi qui escẽtẽ
Mirabutur alt̾ius paciencia: alt̾ius
mansuetudiem p̾dicabat. Oĩum qͦ
incariã erga se retinẽs: caritatẽ atq
uinu̾sis uͥtutũ ꝑtib irrigatus ad se¬
dem ꝓpͥam regrediebat. Ibi secũ mu¬
u̾sa ꝑtractans om̃iu inse bona inte¬

Expanded text:
dio, cum per dies singulos ita animum dio, cum per dies singulos ita animum roboraret, ut nec opum paternarum, desiderium et sollicitudinem erga id quodem tamen operis sui, pretio panis excepto, egentibus largiebatur. 37 Orabat frequenter, quippe qui didicerat quod dium commodabat, ut nihil ex ejus animo laberetur; sed universa Domini praecepta custodiens, memoriam pro libris haberet. stituens, ab universis fratribus puro diligebatur affectu; et omnibus, ad quos studio discendi pergebat, obediens, proprias singulorum gratias hauriebat: hujus continentiam, jucunditatem illius sectabatur; istius lenitatem, illius vigilantiam, alterius legendi aemulabatur industriam; istum jejunantem, illum humi quiescentem mirabatur; alterius patientiam, alterius mansuetudinem praedicabat. Omnium quoque vicariam erga se retinens charitatem, atque universis virtutum partibus irrigatus, ad sedem propriam regrediebatur. Ibi secum universa pertractans, omnium in se bona nite
Abbreviated transcription (Latin):
audiss dum̃ in euan̾głio dicẽ¬
⁊ reliq̃m quoq portõem pauꝑibus
distribut: neq se u̾sari passus est
domui s sorore fidelibus ac notis
u̾gimnbus comendata: ut ad earum
mitriretur exemplum. ip̃e iã oĩb
scłi uincuł liber: aspum atq arclu¬
um arripuit inscitutũ. Nec dũ aũt
tã crebra erant megipto moͬsteria
neq om̃mio quisꝙͣ iã sollicitudĩs
te sibimet ꝓdẽe cupiebat: nõ ꝓcul
a sua uilla seꝑatus instituebatur.
Rat igitur in agello uicino se¬
nex quidam: uitã solitariam a
pͥmam sectatus etate. Hũc antoniꝰ.¬
emulatus ẽ ad bonũ. Et pͥmo quid
icipiens ⁊ ip̃e ini locis paululum
a uilla remotõribus manebat. Ex¬
m̾ aut si quidem uigilantẽ in ħ stu¬
dio comꝑiret: ꝓcedens quert bat is
apis prirdentissima.nec ad hĩtacu¬
lum suũ añ remeabet. nisi eis quẽ
cupiebat frueretui aspecrib. Et sic
tanꝙͣ nume mellis accepto hebut
assidue. Tali idem institutus exor¬

Expanded text:
dicen, reliquam quoque portionem pauperibus distribuit; neque se versari passus est domi, sed sorore fidelibus ac notis virginibus commendata, ut earum nutriretur exemplo, ipse jam omnibus saeculi vinculis liber, asperum atque arduum arripuit institutum. Necdum autem tam crebra erant in Aegypto monasteria, neque omnino quisquam aviam solitudinem te sibimetipsi prodesse cupiebat, non longe a sua villula separatus instituebatur. Erat igitur in agello vicino senex quidam, vitam solitariam a prima sectatus aetate: hunc Antoniemulatus est ad bonum. Et primo quidem incipiens etiam ipse, in locis paululum a villa remotioribus manebat: exinde autem, si quem vigilantem in hoc studio compererat, procedens, quaerebat ut apis prudentissima; nec ad habitaculum suum ante remeabat, nisi ejus quem cupiebat frueretur aspectibus; et sic, tanquam munere mellis accepto, abibat ad sua. Tali ibidem institutus exor
Abbreviated transcription (Latin):
ut nicħ aliud p̾ter pa¬
rentes ⁊ domũ coguosc̾et. Et cũ iam
puer eẽt. nõ se lit̾is erudiri nõ m¬
hitabat domi. Ad eccãm quoq cũ
parentibus sepe ꝯueniens: nec in¬
fantum lascinias nec pueror negli¬
gencias sectabatiuu utilitatem pre

Expanded text:
ut nihil aliud praeter parentes domumque cognosceret. Et cum jam puer esset, non se litteris erudiri, non inhabitabat domi. Ad ecclesiam quoque cum parentibus saepe conveniens, nec infantum lascivias, nec puerorum negligentiam sectabatur; sed tantum e
Abbreviated transcription (Latin):
gentẽ in sublime conscendẽ. Et statiz
in faciẽ ꝓcidens: sabulũ capiti supla¬
Bam tarde notus tam cito recedit
Referebat postea bt̃s antouras tanta
se uelocitate qd̾ relicum erat me cut¬
risse ut instar auis prolaret intro¬

Expanded text:
gentem in sublime conscendere. Et statim in faciem suam procidens, sabulum capiti superjaTam tarde notus, tam cito recedis? 15. Referebat postea beatus Antonius tanta se velocitate, quod reliquum erat viae cucurrisse, ut ad instar avis pervolaret: n
Abbreviated transcription (Latin):
mamis eiꝰ pedesq lingentes ut ille
aĩadut̾et bñdieroem eos a se de p̾cari.
muta quoq aĩalia se sentirer̃ air. Dne
sine cums nutu nec foliũ arboris de¬
fluit. nec unꝰ pasẜum ad t̾ram cadit
rent impauit. Cũq illi recessissent
c⁊ depoito eo n fossam de sr̃ himũcon¬
quid pius hes ex intestanis boĩs
no possident timicã eiꝰ s uendicauit.
Qua insportar mod̾ de palme folus

Expanded text:
manus ejus pedesque lingentes. At ille animadvertit benedictionem eos a se precari. muta quoque animalia Deum esse sentirent, ait: Domine, sine cujus nutu nec folium arboris defluit, nec unus passerum ad terram cadit, rent, imperavit. Cumque illi recessissent,et deposito eo effossam, desuper humum conquid pius haeres ex intestati bonis non possideret, tunicam ejus sibi vindicavit, quam in sportarum modum de palmae
Abbreviated transcription (Latin):
na traditõe caritatis contristabatinr
antonius ꝙ sarculum quo terram
moriar ergo ut dignũ ẽ ⁊ ix bellato¬
rem tuuĩ xp̃e ruens extremũ hanelicũ
fundami. Balia eo aĩo noluẽte. ecce
duos leones ⁊ int̾ioris heremi parte
currentes uolantib ⁊ ꝑcolla iubis
ferelumtur. Quibus aspectis pͥmu
exorrit. rũsusq ad d̾m mẽtẽ referẽs

Expanded text:
na traditione decantans, contristabatur Antonius, quod sarculum, quo terram 12 Moriar ergo, ut dignum est, juxta bellatorem tuum, Christe, et ruens, extremum halitum fundam. Talia eo animo volvente, ecce duo leones ex interioris eremi parte currentes, volantibus per colla jubis, ferebantur: quibus aspectis primo exhorruit. Rursusque ad Deum referens
Abbreviated transcription (Latin):
bus compliratis erecta ce n ce exten¬
silq ir. aiti rrer. l corpus exanime¬
ac pͥmo ⁊ ip̃e eñ muĩe credens pater
orabat. Postꝙͣ u̾o nullam ut solebat
suspiria p̾cantis audiuit ut inflebile
oscłin tueris. intellexit qd̾ ⁊ cadaner
scĩ deũ cui omiã muũt offõ gestus p̾¬

Expanded text:
bus complicatis, erecta cervice, extensisque in altum manibus, corpus exanimeAc primum et ipse vivere eum credens, pariter orabat. Postquam vero nulla, ut solebat, suspiria precantis audivit, in flebile osculum ruens, intellexit quod etiam cadaver sancti Deum, cui omnia vivunt, officio gestus p
Abbreviated transcription (Latin):
paulum uidi. Ac si ore comp̾sso ⁊ ma
ii u̾bims pectus de cella paslium
ꝓtulit. rogantibusq disciplis ut ple¬
ius quidnã rei eẽt exponeret. Ait:
Tempus loquendi e ⁊ tempus tacen

Expanded text:
paradiso. Et sic ore compresso, et manu verberans pectus, ex cellula pallium protulit. Rogantibusque discipulis, ut plenius quidnam rei esset, exponeret, ait: Tempus tacendi, et tempus loquen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eẽ cũ xp̃õ ꝑacto cursu. supest michi
corona iusticie te missꝰ es adno q
flens ⁊gememens ne se desereret:
que tua sut s que aliena. Expedit
eñ tͥ sarcina carnis abiecta agim
sequi. s ⁊ cet̾is expedit fr̃bus ut tuo
ad huc instiuantur exemylo. Quã¬

Expanded text:
 cum Christo, peracto cursu superest mihi corona justitiae: tu missus es a Domino, qui flens et gemens, ne se desereret, quae tua sunt, sed quae aliena. Expedit tibi, sarcina carnis abjecta, Agnum sequi. Sed et caeteris expedit fratribus, ut tuo adhuc instituantur exemplo. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
luttore gallie .xl. millaribus. Ibiq in
quodam monast̾io religiois hĩtum
assimiens cũ gaudio ẽ susceptus.
uadam uero die dũ pnisulam
ambularet: uidit quẽdã spen¬
tem seu colubrũ mire magnitudĩs.
fpentem opposuit ⁊ ad latebrã suam
nt iude m̃q exiret fug̾c compulit n
ex tuẽ apparuit. Et sic̃ hĩtatores illiꝯ
nsule as pentino picło nłaunt. Parẽ¬
tes uo euis uolũmit eũ ad ꝓp̃a iedu¬

Expanded text:
ibique in quodam monasterio religionis habitum assumens, cum gaudio est susceptus. Quadam vero die dum per insulam ambularet, vidit quemdam serpentem seu colubrum mirae magnitudinis. serpentem opposuit, et ad latebram suam, ut inde nunquam exiret, fugere compulit, nec ex tunc apparuit. Et sic habitatores illius insulae a serpentino periculo liberavit. Parentes vero ejus voluerunt eum ad propria redu
Abbreviated transcription (Latin):
Eacus Amandus in
pago erbacilico non
longe alitore occeani
gnilic ab unclitis ⁊ ca¬
tholicis parentib tra¬
nit originem. Ciuꝰ pr seremis noĩe
dictus ẽ. inat̾ uo amãcia nũcupata
e̾. hic abinfancia lris cruditus ĩspi¬
rante s diuina grã relictis parentib
⁊ pña uitũ cenobitaꝵ eligẽs nauiga

Expanded text:
eatus Amandus in pago Herbatilico non longe a littore oceani Galliae, ab inclytis et catholicis parentibus traxit originem: cujus pater Serenus nomine dictus est, mater vero Amantia nuncupata est. Hic ab infantia litteris eruditus, inspirante sibi divina gratia, relictis parentibus et patria, vitam coenobitarum eligens, navig
Abbreviated transcription (Latin):
brĩsq angustus ꝑ horaꝵ momẽta
ad exitimi ꝓpiquaret ac insieu
frẽs frequenti cito refic̾ent. uitał
ei sp̃s funditus int̾cipi inderetur.
Paschalis supuenit dies. ⁊ dum
cere. Mox accercito nuo scĩssimo e

Expanded text:
a ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. Et dum cere . 8. Mox accersito viro sanctissimo E
Abbreviated transcription (Latin):
fabricanit. In quo relictis togis sen¬
maxiiniam uen̾abiliũ prm regi¬
mine multis sibi sociatis frĩbus
regłar tiamte militauit. Post uͦ
ꝙͣuis subesse malet uotiua fiatiũ
cõcordia ĩmmẽte pce nõ remnt¬

Expanded text:
fabricavit. In quo, relictis seriMaximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente
Abbreviated transcription (Latin):
regis palatõ laudatꝰ. atq ex ħ ut
deceptus cepit extollere u̾bis ad se
⁊ clegii m̾ita demũ dus declararet
mox ut t̾rã saitulo cauare cepit:
manubriũ fossoru maibꝰ eiꝰ inhe¬

Expanded text:
regis palatio laudatus atque ex hoc, ut deceptus, coepit verbis extollere, a se  Eligii merita demum Dominus declararet, mox ut terram sarculo scabare coepit, manubrium fossorii manibus eius inhae