comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯistratũ ipli suffragio cepit.C. Rufusis questoriꝯ Enciũ¬
& Caiũprocreauit. Aquib duplex octauioꝵ familia de¬
Auxit condicione diusa Siquidem qneͥtis & dcinceps
ib eo reliqui om̃s fuctisunt honorib sũmis. Ac .C. ciꝯq
posceri seu fortuna seu uolimrare in equestri ordine cõ¬
sriterune usq ad augustipatrem. Proauus Angusti secũ¬
do punico bello stipendia in sçicilia tribimꝯ militũ secit
cnulio paulo imꝑatore. Auus nuniupalib magisteĩ¬
is contentus ab undante prĩmoio tranquillissime sẽ¬
nuit: sed hoc alii. Ip̃e Augustꝰ nibil ampliꝯ qͣ equestrifa¬
milia ortum se seribit uetere ac locuplete: & in qua pͥ¬
mꝯ senator pater siuis fuit M. Antoniꝯ libertinũ et
pauũ exꝓbat Restionẽ e pago turingo auũ argẽtariũ
nec quicꝗͣ ultra de paternis augusti maiorib repperi.
Caius octauius pat a principio etatis & re & estimau¬

Expanded text:
gistratum populi suffragio cepit C. Rufus. is quaestorius Cn. egistratum populi suffragio cepit C. Rufus. is quaestorius Cn. et C. procreauit, a quibus duplex Octauiorum familia defluxit condicione diuersa, siquidem Gnaeus et deinceps ab eo reliqui omnes functi sunt honoribus summis; at C. eiusque posteri, seu fortuna seu uoluntate, in equestri ordine constiterunt usque ad Augusti patrem. proauus Augusti secundo Punico bello stipendia in Sicilia tribunus militum fecit Aemilio Papo imperatore. auus municipalibus magisteriis contentus abundante patrimonio tranquillissime senuit. sed haec alii; ipse Augustus nihil amplius quam equestri familia ortum se scribit uetere ac locuplete, et in qua primus senator pater suus fuerit. M. Antonius libertinum ei proauum exprobrat, restionem e pago Thurino, auum argentarium. nec quicquam ultra de paternis Augusti maioribus repperi. C. Octauius pater a principio aetatis et re et existimat
Abbreviated transcription (Latin):
ne imq codic senatuis ageretur.
Terculloꝵ aũt fere neq triennio quisꝗ̃ ampliꝯ supiuxit.
neq sua morte defimctꝰ est. Damnati omnes. Alius.
lio cau periit pars naufragio pars pręlio nõ nulli se¬
met codem illo pugione quo cesarem uiolauerant
interemerunt.
Entem octauiam uelitris p̃cipuã olim
fiusse multa declarant. Nam & uicꝯ cele¬
bello dux finitino quom forte inarti
rem diuinã facer&: nũciata repente hostis incursione
semicruda exta rapra foco prosecuit atq ita p̃liũ in¬
gressus uictor rediit. Decretũ et̃ publitũ extabat quo ca¬
uebatur ut ĩposterũ qͦ sili mõ exta marti redderentur
reliquieq ad octaiuios referẽutur.
Cagens a Tarquo priscorege in terminis gentis illecta
ĩsenatũ. mox a Sirilio Tullo in patricias ttadueta pee¬
dente tp̃r ad plebem se contulit: ac rursꝰ magno ĩ t̾uallo
per diuũ fulium in patriciatũ redix. Prinꝯ ex hac ma¬

Expanded text:
ne umquam eo die senatus ageretur. ne umquam eo die senatus ageretur. percussorum autem fere neque triennio quisquam amplius superuixit neque sua morte defunctus est. damnati omnes alius alio casu periit, pars naufragio, pars proelio; nonnulli semet eodem illo pugione, quo Caesarem uiolauerant, interemerunt.entem Octauiam Velitris praecipuam olim fuisse multa declarant. nam et uicus celebello dux finitimo, cum forte Marti rem diuinam faceret, nuntiata repente hostis incursione semicruda exta rapta foco prosecuit atque ita proelium ingressus uictor redit. decretum etiam publicum extabat, quo cauebatur, ut in posterum quoque simili modo exta Marti redderentur reliquiaeque ad Octauios referrentur. a gens a Tarquinio Prisco rege inter minores gentis adlecta in senatum, mox a Seruilio Tullio in patricias traducta, procedente tempore ad plebem se contulit ac rursus magno interuallo per Diuum Iulium in patriciatum redit. primus ex hac ma
Abbreviated transcription (Latin):
nir& neq quiera fore & aliquauto deteriore cõdi¬
tione ciuilia bella subi turani.
Illud plane fere int̾ omẽs fere constitit talem ei mor¬
tem penȩ ex sinã obtigisse.Nam & quondã quom a¬
pud xenophontẽ legiss& Cyrum ultima ualitudie
mandasse q̃dam de fimere suo aspernatꝰ tã lentũ
mortis genꝰ subitam sibi celereniq optauerat. Et pri¬
die ꝗͣ occideretur in sermone nato suꝑ çȩnã apud
M. Lepidũ quisnã eẽt finis uite cõmodissimꝰ repen¬
tinũ ĩopinatũq prętulerat.
Periit sexto & qnꝗ̃gesimo xtauis anno atis ĩ deoꝵ nu¬
mero relati est nõ ore modo decernentiũ. s & per¬
suasionc uulgi Siquidem ludis quos primo conseeratos
et heres augustus edebat. Stella crinita per septẽ cõti¬
nuos dies fulsir exoriens circa undecimã horã Creditii
cro ciꝯi uertice additur scella. Curiam in qua occiłꝰ ẽ
obstriu placuit. Idusq marcias parcidiũ nominari Ae

Expanded text:
niret, neque quietam fore et aliquanto deteriore condiniret, neque quietam fore et aliquanto deteriore condicione ciuilia bella subituram. illud plane inter omnes fere constitit, talem ei mortem paene ex sententia obtigisse. nam et quondam, cum apud Xenophontem legisset Cyrum ultima ualitudine mandasse quaedam de funere suo, aspernatus tam lentum mortis genus subitam sibi celeremque optauerat; et pridie quam occideretur, in sermone nato super cenam apud Marcum Lepidum, quisnam esset finis uitae commodissimus, repentinum inopinatumque praetulerat. Periit sexto et quinquagensimo aetatis anno atque in deorum numerum relatus est, non ore modo decernentium, sed et persuasione uolgi. siquidem ludis, quos primos consecratos ei heres Augustus edebat, stella crinita per septem continuos dies fulsit exoriens circa undecimam horam, creditumcro eius in uertice additur stella. Curiam, in qua occisus est, obstrui placuit Idusque Martias Parricidium nominari, ac
Abbreviated transcription (Latin):
nã per errorẽ nomius qi comelius is eẽt quẽ graui¬
ter pridie concionatũ de cęsare inquirebat occidit
Caputq eius ꝓfixũ hastȩ circũtulit. postra solidam
ꝓpe uiginti pedum lapidis numydici ĩ foro statuit sꝙ̃p̃¬
sitq parenti patriȩ Apud eaudem longo tp̃r sacrifica¬
re uota suscipere. controu̾sias quasdam in t̾posito ꝑ
cȩsarem iure iurando distrahere ꝑseuerare
Suispicionẽ Cȩsar quibusdani suoꝵ reliꝗr neq uoliuis¬
se se diutiꝯ uiuere neq curasse ꝙ ualitudine miuus
ꝓspera uterenir. Ideoq & quȩ religiones moneñt & q̃
renũtiar&̃ amici neglexisse. Sinnt qui putãt confisũ
esse nouissimo illo senatus consulto ac iure iurando
& custodias hispanoꝵ cũ gladiis inspectantiũ se re¬
mouisse Alii e diu̾so opinantur insidias undiq ĩ¬
minentes subire semel ꝗ̃ cauere solitũ ferunt nõ
tentie glorieq abiuide adeptum rem p.si quid sibi eue¬

Expanded text:
nam per errorem nominis, quasi Cornelius is esset, quem grauinam per errorem nominis, quasi Cornelius is esset, quem grauiter pridie contionatum de Caesare requirebat, occidit caputque eius praefixum hastae circumtulit. postea solidam prope uiginti pedum lapidis Numidici in foro statuit inscripsitque parenti patriae. apud eam longo tempore sacrificare, uota suscipere, controuersias quasdam interposito per Caesarem iure iurando distrahere perseuerauit. Suspicionem Caesar quibusdam suorum reliquit neque uoluisse se diutius uiuere neque curasse quod ualitudine minus prospera uteretur, ideoque et quae religiones monerent et quae renuntiarent amici neglexisse. sunt qui putent, confisum eum nouissimo illo senatus consulto ac iure iurando etiam custodias Hispanorum cum gladiis †adinspectantium se remouisse. alii e diuerso opinantur insidias undique imminentis subire semel quam cauere solitum ferunt: nontentiae gloriaeque abunde adeptum; rem publicam, si quid sibi eue
Abbreviated transcription (Latin):
re pars ĩ curia pompeii destiuar&. repente duo ꝗdẽ gla¬
diis succincti:ac bina iacula gestantes ardentib cere¬
is succenderũt. Confestimq circũstantiũ turba uuir¬
gulta arida & cũ subselliis tribimalia quicꝗd a p̃tea
ad donũ aderat congessit. Deinde tibicines & stęni¬
ci artifices/ uestem quã ex triũphoꝵ ĩstrimiẽto ad
pñtẽ usũ induerant. detractã sibi atq discissã ĩiecẽ
famnię. Et ueteranoꝵ militũ legionarii arma sua
quib exculti fimꝯ celebrabant. Matront & plereq
oruamẽt.a sua q̃ gerebãt & liberoꝵ bullas atq p̃tex¬
tas in sinmo publico luctu exterarũ gentiũ multi¬
tudo circulatĩ suo quęq more lamentata ẽ p̃cipue
indei qui &̃ noctib continuis bustum freqisẽrart
Hebs statim a fimere ad domũ Bruti & cassii cũ fa¬
cib tetendit atq egre repulsa obuiũ sibi Heltũ cỹ¬

Expanded text:
re pars in curia Pompei destinaret, repente duo quidam glare pars in curia Pompei destinaret, repente duo quidam gladiis succincti ac bina iacula gestantes ardentibus cereis succenderunt confestimque circumstantium turba uirgulta arida et cum subselliis tribunalia, quicquid praeterea ad donum aderat, congessit. deinde tibicines et scaenici artifices uestem, quam ex triumphorum instrumento ad praesentem usum induerant, detractam sibi atque discissam iniecere flammae et ueteranorum militum legionarii arma sua, quibus exculti funus celebrabant; matronae etiam pleraeque ornamenta sua, quae gerebant, et liberorum bullas atque praetextas. In summo publico luctu exterarum gentium multitudo circulatim suo quaeque more lamentata est praecipueque Iudaei, qui etiam noctibus continuis bustum frequentarunt. plebs statim a funere ad domum Bruti et Cassii cum facibus tetendit atque aegre repulsa obuium sibi Heluium Cin
Abbreviated transcription (Latin):
Iulie tumulũ & pro rosiril aurata edes ad si mulacꝵ
tẽpli ueneris guutritus collocata iutraq lectus ebur¬
nens auro ac piripura stratul & ad caput tropheu
cuueste in qua fuerat occisꝯ p̾ferentib inmera quia
suffecturꝰ dies nõ uidebatur peeptu ut onulso ordie
quib
quilq ueller innetib urbis portaret ĩ cãpñ. Ine̾ ludos
canitata sũt qlã ad miscrationẽ & iuidiam cedis elꝯ ac¬
cõmodata ex pacuuianoꝵ iudicio me seruasse ut eent
qui me perder&̃. Et ex electra Acilii ad silem sniã lau¬
dationis loco Consul Antonius ꝑ p̃conẽ pronũtiauit
Senatus consultum quo omĩa simul ei diuina atq
humana decreuerat. Item iusiurandũ quo se cũcti ꝓ
salute imiꝯ astrinxerãt: quib perpauca a se u̾ba addidit.
Lectura pro rostris inforum: magrati & hõrib functi
detulerunt. Quẽ cũ pars ĩ capitoliũ Iouis cella crema¬

Expanded text:
Iuliae tumulum et pro rostris aurata aedes ad simulacrum Iuliae tumulum et pro rostris aurata aedes ad simulacrum templi Veneris Genetricis collocata; intraque lectus eburneus auro ac purpura stratus et ad caput tropaeum cum ueste, in qua fuerat occisus. praeferentibus munera, quia suffecturus dies non uidebatur, praeceptum, ut omisso ordine, quibus quisque uellet itineribus urbis, portaret in Campum. inter ludos cantata sunt quaedam ad miserationem et inuidiam caedis eius accommodata, ex Pacuui Armorum iudicio: men seruasse, ut essent qui me perderent? et ex Electra Acili ad similem sententiam. laudationis loco consul Antonius per praeconem pronuntiauit senatus consultum, quo omnia simul ei diuina atque humana decreuerat, item ius iurandum, quo se cuncti pro salute unius astrinxerant; quibus perpauca a se uerba addidit. lectum pro rostris in forum magistratus et honoribus functi detulerunt. quem cum pars in Capitolini Iouis cella crema
Abbreviated transcription (Latin):
mũ retulerunt Hec intor nulierib int Anuisiiul medi¬
cus enisuimabat letale cillu reptum est nisi quod secũdo
loco ĩ pecrore accepat. fuerar auis coniuratis corpoc¬
cisi ĩ tiberĩ trahere bona publicare. acta restinelere l
metu .M. Antonii consulis & mgri equitũ lepidi des¬
titerunt. Tostulante ergol. pisone socero test.amẽtũ eiꝰ
iperitur recitaturq i Antonii domo qđ idib septẽbris
pximis in lauicano suo fecerat demaudaueratq u¬
ꝯini ueltali maxie Q tubeto tradit heredẽ ab cosiri¬
bi solitũ ex contulatu ipiꝯ primerusq id iniciũ ciui¬
lis belli Cri. pompetũ Iaq militib procontione recita¬
tum. Sed nouissimo testimento tres ĩstituit heredes
et ĩfamiliã nomẽq adoptauit. Plerosq puulsoꝵ ĩtu¬
ĩsccundis heredib populo ortos errea tyberĩ priblice
&uiriti trecenos sextertios legatiii.
Iunere indicto rogus extructꝰ ẽ in MArCΙ CΑ̃Ρ IuΥtΑ

Expanded text:
mum rettulerunt. nec in tot uulneribus, ut Antistius medimum rettulerunt. nec in tot uulneribus, ut Antistius medicus existimabat, letale ullum repertum est, nisi quod secundo loco in pectore acceperat. Fuerat animus coniuratis corpus occisi in Tiberim trahere, bona publicare, acta rescindere, sed metu Marci Antoni consulis et magistri equitum Lepidi destiterunt. postulante ergo Lucio Pisone socero testamentum eius aperitur recitaturque in Antoni domo, quod Idibus Septembribus proximis in Lauicano suo fecerat demandaueratque uirgini Vestali maximae. Quintus Tubero tradit heredem ab eo scribi solitum ex consulatu ipsius primo usque ad initium ciuilis belli Cn. Pompeium, idque militibus pro contione recitatum. sed nouissimo testamento tres instituit heredes etiam in familiam nomenque adoptauit; plerosque percussorum in turutum etiam in secundis heredibus. populo hortos circa Tiberim publice et uiritim trecenos sestertios legauit. Funere indicto rogus extructus est in Martio campo iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
Assidentẽ conspiraui specie officii errcũstetert̃. Illico Cym¬
ber tulliꝯ qui pͥmas ptes suscepat qĩ aliquid rogaturꝰ ꝓ¬
pius accessit. Rennuentiq & gestũ in aliud temp dit¬
fercnti ab utroq humero togam appliendit deindecla¬
mantem Isea quidem tus est. Alter cassius adusũ uul¬
uerat paulũ infra uigulum Cȩsar casii brachiũ arrep¬
to graplno traiecit conatꝯq prosilite alio uulnẽ tar¬
datus est. Utq aĩadũtir undiq se stricus pugionib
peti toga caput obuoluir semul sinistra manu sinim
adima crura deduxit quo honestius caderer ẽt̃ iteri¬
ore corpis parte uelata Atq ita trib & uiginti plagis cõ¬
fossus est. Uno mõ ad piũ itiũ gemitũ sine noce co¬
diro et si tradiderrquidami .M. bruto irruenti dixille
Exanimis detugientib eũctis aliqͣdiuia eu
donce lectiee ĩpositũ dependente bracliio tres ẜruuli do¬

Expanded text:
assidentem conspirati specie officii circumsteterunt, ilicoque Cimassidentem conspirati specie officii circumsteterunt, ilicoque Cimber Tillius, qui primas partes susceperat, quasi aliquid rogaturus propius accessit renuentique et gestum in aliud tempus differenti ab utroque umero togam adprehendit: deinde clamantem: 'ista quidem uis est!' alter e Cascis auersum uulnerat paulum infra iugulum. Caesar Cascae brachium arreptum graphio traiecit conatusque prosilire alio uulnere tardatus est; utque animaduertit undique se strictis pugionibus peti, toga caput obuoluit, simul sinistra manu sinum ad ima crura deduxit, quo honestius caderet etiam inferiore corporis parte uelata. atque ita tribus et uiginti plagis confossus est uno modo ad primum ictum gemitu sine uoce edito, etsi tradiderunt quidam Marco Bruto irruenti dixisseexanimis diffugientibus cunctis aliquamdiu iacuit, donec lecticae impositum, dependente brachio, tres seruoli do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecritx ibidem decerpsert̃. Ea uero nocte cui illuxit
dies çȩdis & ip̃e sibiuisꝯ esrꝑ quietẽ i nẽdũ supra ny¬
bes uolitare alias cũ ioue dexterã iungere & calph¬
urnia uxor iinaginata ẽ conlabi fastigiũ domus.
maritũq ĩ gremio suo confodi ac subito cubi culi
fores sponte patuerunt. ob hȩc simul & ob ĩfirmã
ualitudine diucũctatus anse contmer& & q̃ apd
Senatum ꝓposuerat agere differ& sandem .d. bru¬
to adhorrante ne frequentes aciam dudũ operien¬
res destituer&. Quinta fere hora progressꝰ ẽ libel¬
lumq indicem insidiarum ab obiuo quodã por¬
rectũ libellis cęxeris quos sinistramanti trnebat
qi mox lecturus cõmileuit: Deinde plurib holtiis
cesis quomi litare nõ poss& introiit curiam spicta
religiome Spurinamiq irridens & ut fallũ argues
qusine ulla sira noxa idus martie adelserit. qmq̃
isuenisse quidem eas dicer& s non pixteristẽ.

Expanded text:
persecutae ibidem discerpserunt. ea uero nocte, cui inluxit persecutae ibidem discerpserunt. ea uero nocte, cui inluxit dies caedis, et ipse sibi uisus est per quietem interdum supra nubes uolitare, alias cum Ioue dextram iungere; et Calpurnia uxor imaginata est conlabi fastigium domus maritumque in gremio suo confodi; ac subito cubiculi fores sponte patuerunt. Ob haec simul et ob infirmam ualitudinem diu cunctatus an se contineret et quae apud senatum proposuerat agere differret, tandem Decimo Bruto adhortante, ne frequentis ac iam dudum opperientis destitueret, quinta fere hora progressus est libellumque insidiarum indicem ab obuio quodam porrectum libellis ceteris, quos sinistra manu tenebat, quasi mox lecturus commiscuit. dein pluribus hostiis caesis, cum litare non posset, introiit curiam spreta religione Spurinnamque irridens et ut falsum arguens, quod sine ulla sua noxa Idus Martiae adessent: quanquam is uenisse quidem eas diceret, sed non praeterisse.
Abbreviated transcription (Latin):
is denũciata est saucos ante menses quom ĩ coloni¬
a capua deducti lege sulia coloni ad extruendas uillas
bula enea ĩmonimiẽto in quo dicebatur capiscon¬
ditor capue sepultii: inuenta ẽ consep̾ta lrĩs uerbis¬
q grecis hac sententia Qũcũq ossa capis detecta eẽnt
fore ut yulo prognaty manu cõsanguincoꝵ necare¬
tur magnisq mox italie cladib uindicaret᷑. Cuuiq rei
ne quis fabulosã aut cõmentitiã put& auctor ẽ cor¬
nelius ẜ alb familiarissimꝯ cęsaris prĩs dieb eqͦꝵ
greges quos ĩtraicendo Rubicone flumĩe consecrarit.
ac uagos & sine custode dimiserat: comperit ꝑtinacis¬
sime pabulo abstinere ubertĩq flere. Et ĩmolantem
aruspex spurina monuit. cauer& piculũ quod nõ
ultra marcias idus ꝓferretur. Pridic aũt easdẽ idꝯ
auem regaliolũ cũ aureo ramulo pompeiane curiȩ
se inferentẽ uolucres uarii genĩs e primo uemore

Expanded text:
is denuntiata est. paucos ante menses, cum in coloniis denuntiata est. paucos ante menses, cum in colonia Capua deducti lege Iulia coloni ad extruendas uillas bula aenea in monimento, in quo dicebatur Capys conditor Capuae sepultus, inuenta est conscripta litteris uerbisque Graecis hac sententia: quandoque ossa Capyis detecta essent, fore ut illo prognatus manu consanguineorum necaretur magnisque mox Italiae cladibus uindicaretur. cuius rei, ne quis fabulosam aut commenticiam putet, auctor est Cornelius Balbus, familiarissimus Caesaris. proximis diebus equorum greges, quos in traiciendo Rubiconi flumini consecrarat ac uagos et sine custode dimiserat, comperit pertinacissime pabulo abstinere ubertimque flere. et immolantem haruspex Spurinna monuit, caueret periculum, quod non ultra Martias Idus proferretur. pridie autem easdem Idus auem regaliolum cum laureo ramulo Pompeianae curiae se inferentem uolucres uarii generis ex proximo nemore
Abbreviated transcription (Latin):
Galli brachas deposuert latũ clauũ supserũt.Q. Ma¬
ximo suffecto trimestriq consule theatrũ introc¬
unte quom lictor aĩadũti ex more iussiss& ab uniũ¬
sis conclamatũ est nõ eẽ eũ consulem. Post remotos
cescciũ & Marullũ tribimos reꝑta sunt ꝓxĩs comici¬
is complura suffragia consules eos declarantiũ sub¬
scͥpsere quidã. L. Bruti statuę Utinam ⁊uueres. Item
ctus est Conspiratũ ẽ ĩ eũ a sexaginta ampliꝰ. CCas¬
sio Marcoq & decio bruto prĩcipib cõspirationis.ꝗ
primũ cunctati utrũ ne illũ in campo ꝑ comicia tri¬
b ad suffragia uocantem partib diuisis e ponte de¬
icerent atq exceptũ trucidar&: An in sacratua: uł
ĩ aditutheatri adorirentur. sostꝗ senatꝰ idib mar¬
ciis in pompeii curtam edictus est facile temp & locũ p̃¬
culerunt. Sed Cęsari futura cedes euidentib prodigi¬

Expanded text:
Galli bracas deposuerunt, latum clauum sumpserunt. Quinto MaGalli bracas deposuerunt, latum clauum sumpserunt. Quinto Maximo suffecto trimenstrique consule theatrum introeunte, cum lictor animaduerti ex more iussisset, ab uniuersis conclamatum est non esse eum consulem. post remotos Caesetium et Marullum tribunos reperta sunt proximis comitiis complura suffragia consules eos declarantium. subscripsere quidam Luci Bruti statuae: 'utinam uiueres!' item ctus est. conspiratum est in eum a sexaginta amplius, Gaio Cassio Marcoque et Decimo Bruto principibus conspirationis. qui primum cunctati utrumne in Campo per comitia tribus ad suffragia uocantem partibus diuisis e ponte deicerent atque exceptum trucidarent, an in Sacra uia uel in aditu theatri adorirentur, postquam senatus Idibus Martiis in Pompei curiam edictus est, facile tempus et locum praetulerunt. Sed Caesari futura caedes euidentibus prodigi
Abbreviated transcription (Latin):
miã affectati ẽt regii nomĩs discutere uoluit: qͣniqͣ
A plebi regem se salutanti eesarem se nõ regẽ ẽẽ ispõ¬
derir. Et lupcalib pro rostris a consule antonio ad¬
motũ sępius capitid suo diadema respulit. atq ĩ capi¬
tolium soni optimo maxĩo miserit. Quĩ & caria fa¬
ma pcrebuit migraturã alexanduam uel iliũ trans¬
latis simul opib smpii exhaustaq italia delectib & pro¬
curatione urbis amicis pmissa. proximo aũt senatu .l.
Cottam qndecĩuirũ sententiam dicturũ ut qͣm libris
fatalib contineretur. Parthos nisia rege nõ posse iũci
Cȩsar rex appellaretur.
Quę causa cõiuratis maturandi destinata negocia
ne assentiri necesse ess& consilia igr dispersim añ hita.
natũ allectis libellꝰ p̃positus est Bonũ factũ: nequis
Senatori nouo curiã mõstrare uelit. & illa uulgo ca¬
nebantur Gallos cęsar in triũphũ ducit. Idẽ ĩ curiã

Expanded text:
miam affectati etiam regii nominis discutere ualuit, quanquam miam affectati etiam regii nominis discutere ualuit, quanquam et plebei regem se salutanti Caesarem se, non regem esse responderit et Lupercalibus pro rostris a consule Antonio admotum saepius capiti suo diadema reppulerit atque in Capitolium Ioui Optimo Maximo miserit. quin etiam uaria fama percrebruit migraturum Alexandream uel Ilium, translatis simul opibus imperii exhaustaque Italia dilectibus et procuratione urbis amicis permissa, proximo autem senatu Lucium Cottam quindecimuirum sententiam dicturum, ut, quoniam fatalibus libris contineretur Parthos nisi a rege non posse uinci, Caesar rex appellaretur. quae causa coniuratis maturandi fuit destinata negotia, ne assentiri necesse esset. Consilia igitur dispersim antea habita natum allectis libellus propositus est: 'Bonum factum: ne quis senatori nouo curiam monstrare uelit!' et illa uulgo cane bantur: Gallos Caesar in triumphum ducit, idem in curiam:
Abbreviated transcription (Latin):
bo quom conaretur assurgere. Ali neconatũ quidẽ oĩo
scd ẽt ad monentẽ. C. Trebacitĩ ut assurger& minꝯ faila¬
riuultu rspexisse Iaq factum eiuus tanto ĩtollerabiliꝯ ẽ
uuisum ꝙ ip̃e triũphanti & subsellia tribimicia pfuehẽti
sibi unũ e collegio rontiũ Aquilam nõ assurrexisse ad eo
licuerit. Adiecit ad tam insignem despecti senatus
contineliã multo arogantiꝯ factũ. Nam quom asa¬
crificio latinarũ reu̾tente eo int̾ modicas ac noru ppli
nouas ppli acclamationes quidam ẽ turba sticriȩ ciꝰ
coronã laurca candida fascia pręligatam ĩposuisset &¬
tribuni plebis epodius. amullus cẽsetiusq flauus
corone fasciam detrahi hoiẽmq ductĩ uincula ins¬
siss&̃ doleus scupꝑ parũ ꝓspere motã regni mentionẽ
sine ut ferebat ereptam sibi glãm recusandi tiibiuios
grauit increpitos potestestate priuauit. ueq ex coĩfa¬

Expanded text:
bo, cum conaretur assurgere; alii, ne conatum quidem omnino, bo, cum conaretur assurgere; alii, ne conatum quidem omnino, sed etiam admonentem Gaium Trebatium ut assurgeret minus familiari uultu respexisse. idque factum eius tanto intolerabilius est uisum, quod ipse triumphanti et subsellia tribunicia praeteruehenti sibi unum e collegio Pontium Aquilam non assurrexisse adeo i Aquilam licuerit.' adiecit ad tam insignem despecti senatus contumeliam multo arrogantius factum. nam cum in sacrificio Latinarum reuertente eo inter inmodicas ac nouas populi acclamationes quidam e turba statuae eius coronam lauream candida fascia praeligata inposuisset et tribuni plebis Epidius Marullus Caesetiusque Flauus coronae fasciam detrahi hominemque duci in uincula iussissent, dolens seu parum prospere motam regni mentionem siue, ut ferebat, ereptam sibi gloriam recusandi, tribunos grauiter increpitos potestate priuauit. neque ex eo infa
Abbreviated transcription (Latin):
cepit incuriam lreterea monete publicisq uectigalib
recuiliares seruos sposiu eTriũ legionũ quat alexnidrię
relinquebat curã & Impiũ Rufmo liberti siu filio ex¬
oleto suo demandauit.
Nec minoris impotentie noces propalam edehat ut
lirus lamprius scribit nihil esse remp appellatioẽ mõ
sine corpore. ac specie Syllam nescisse lr̃as qui dictatu¬
ram deposuerie. debere homines consideratiꝯ iãloq
secum ac prolegib hr̃c quȩ dicat Eoq arog.niriaepro¬
gressus est ut aruspice tristia et sine corde exta sacra¬
quõdã nũtiante futura dicẽt letiora quom uellet.
nec pro ostento ducendũ si pecudicor deftuss&. Uerũ p̃¬
cipiiam & exicialem sibi inuidiam huic maxĩe miouit.
Adeunites secum pluimil honori ficentissimisq decre¬
tis uniũsos parres conseptos sedens proȩde ueners¬
genitricis excepit. Quidam prrant retentũ a corucliohil¬

Expanded text:
cepit in curiam. praeterea monetae publicisque uectigalibus cepit in curiam. praeterea monetae publicisque uectigalibus peculiares seruos praeposuit. trium legionum, quas Alexandreae relinquebat, curam et imperium Rufioni liberti sui filio exoleto suo demandauit. nec minoris inpotentiae uoces propalam edebat, ut Titus Amprius scribit: nihil esse rem publicam, appellationem modo sine corpore ac specie. Sullam nescisse litteras, qui dictaturam deposuerit. debere homines consideratius iam loqui secum ac pro legibus habere quae dicat. eoque arrogantiae progressus est, ut haruspice tristia et sine corde exta quondam nuntiante futura diceret laetiora, cum uellet; nec pro ostento ducendum, si pecudi cor defuisset. Verum praecipuam et exitiabilem sibi inuidiam hinc maxime mouit. adeuntis se cum plurimis honorificentissimisque decretis uniuersos patres conscriptos sedens pro aede VenerGenetricis excepit. quidam putant retentum a Cornelio Bal
Abbreviated transcription (Latin):
Sedem auream in curia & pro tribunali chensam & fer¬
culum circensi pompa templa. aras. simulachra iuxta deos
pulumar. Namem flaminẽ lupercos. appellatoe mensis e
suo noĩe ac nullos nõ honores ad libidine cepit & dedit.
Tertiũ & quartum consulatũ titulorentis gessit contẽtis
dictature ptate decrete cũ consulatib simul atq utroq
annos binos consules substituit sibi interuos notissios¬
ic nouissimos menses ita ut medio ip̃r comitia  illa
habuerit p̾ter tribunoꝵ & ediliũ plebis prefectosq pprę¬
torib constitucit qui pñte se res urbaas adim̃striret
Pridie aiũt kł sanuarias repentina consulis morte cessan¬
tẽ honorens ĩ paueas horas petenti dedit. Eadem licẽta sp¬
reto patrio more mãgratꝰ in pluris annos ordinatut
Decem prx̧toriis uiris consularia ornamẽta tribuit qi¬
uirate donatos & quosdam e semibmbaris galloꝵ re¬

Expanded text:
sedem auream in curia et pro tribunali, tensam et fersedem auream in curia et pro tribunali, tensam et ferculum circensi pompa, templa, aras, simulacra iuxta deos, puluinar, flaminem, lupercos, appellationem mensis e suo nomine; ac nullos non honores ad libidinem cepit et dedit. tertium et quartum consulatum titulo tenus gessit contentus dictaturae potestate decretae cum consulatibus simul atque utroque anno binos consules substituit sibi in ternos nouissimos menses, ita ut medio tempore comitia nulla habuerit praeter tribunorum et aedilium plebis praefectosque pro praetoribus constituerit, qui apsente se res urbanas administrarent. pridie autem Kalendas Ianuarias repentina consulis morte cessantem honorem in paucas horas petenti dedit. eadem licentia spreto patrio more magistratus in pluris annos ordinauit, decem praetoris uiris consularia ornamenta tribuit, ciuitate donatos et quosdam e semibarbaris Gallorum re
Abbreviated transcription (Latin):
miserat. magratꝯq & imperia capere. Sed & statuas.l.
Sillę atq fompeii aplebe disiectas reposuit. Ac si qͥ post¬
hec aut cogitarentur grauiꝯ adusꝯse aut dicerẽtur
ihibere maluit ꝗͣ uĩdicare. Itaq & detectas conitirati¬
ones conuentusq nocturnos nõ ultra arguit ꝗͣ ut
edicto oñder& ẽẽ sibi notas: & acerbe loquentib s aus
hir̃t pro cõtione denũtiare ne ꝑseuerarã Auliq cecynic
crimi nosissimo libro & pitholai crimĩb carmĩb male¬
dicentissimis laceratam existimationẽ suam ciuili aĩ¬
mo tulit. Pręgrauant tñçȩtera facta dictaq eius ut & abu¬
sus dñatione & iure cȩsus existimetur. Nõ cĩ hõres mõ
nimios recepit ut continuũ consulatũ ꝓpetriã dictaturã
ꝑfecturamq Mox insuper p̃nomẽ imꝑatoris cognomen
patris patriȩ statuã inter reges suggestũ in orchestra
s& ampliora & humamo fastigio decerni sibi passꝯ est.

Expanded text:
ermisit magistratusque et imperia capere; sed et statuas Luci ermisit magistratusque et imperia capere; sed et statuas Luci Sullae atque Pompei a plebe disiectas reposuit; ac si qua posthac aut cogitarentur grauius aduersus se aut dicerentur, inhibere maluit quam uindicare. itaque et detectas coniurationes conuentusque nocturnos non ultra arguit, quam ut edicto ostenderet esse sibi notas, et acerbe loquentibus satis habuit pro contione denuntiare ne perseuerarent, Aulique Caecinae criminosissimo libro et Pitholai carminibus maledicentissimis laceratam existimationem suam ciuili animo tulit. Praegrauant tamen cetera facta dictaque eius, ut et abusus dominatione et iure caesus existimetur. non enim honores modo nimios recepit: continuum consulatum, perpetuam dictaturam praefecturamque morum, insuper praenomen Imperatoris, cognomen Patris patriae, statuam inter reges, suggestum in orchestra; sed et ampliora etiam humano fastigio decerni sibi passus est:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗordines dederat pt̃atem transeundi ad eũ om̃ib fec̃
Notis apud ylerdam deditionis conditionib quom
assiduo interutrasq partes usu atq cõmertio. Affrani¬
us & setreius deprehensos intra castra iulianos subita
penitentia int̾feciss& ad missam ĩ sc ꝑfidiam nõ sus¬
tinuit imuitari. Acie phars alica proclamauit ut ciu¬
b parteretur. deiuceps nemini. non suoꝵ quẽ ueli&
unũ partis aduse seruare concessit. nec ulli periisse
nisi in prelio reꝑiuntur: exceptis dũtaxat afranio & fau¬
sto & L Cȩsare iuuene. Ac ne hos quidem uolũtate ip̃i
int̾emptos putant: quoꝵ tũ & priores post ĩpetrata ue¬
niam rebellauerunt. & cȩsar libertisq seruisq ei ꝯ fẽro
& igni crudelem in modum eniectis: bestias q ad mimꝯ
ppłi comꝑatas contrucidauerat. Deniq tp̃r extremo q
quib nondũ ignouerat cunctis in Italiam redire ꝓ¬

Expanded text:
ordines dederat, potestatem transeundi ad eum omnibus fecit. ordines dederat, potestatem transeundi ad eum omnibus fecit. motis apud Ilerdam deditionis condicionibus, cum, assiduo inter utrasque partes usu atque commercio, Afranius et Petreius deprehensos intra castra Iulianos subita paenitentia interfecissent, admissam in se perfidiam non sustinuit imitari. acie Pharsalica proclamauit, ut ciuibus parceretur, deincepsque nemini non suorum quem uellet unum partis aduersae seruare concessit. nec ulli perisse nisi in proelio reperientur, exceptis dum taxat Afranio et Fausto et Lucio Caesare iuuene; ac ne hos quidem uoluntate ipsius interemptos putant, quorum tamen et priores post impetratam ueniam rebellauerant et Caesar libertis seruisque eius ferro et igni crudelem in modum enectis bestias quoque ad munus populi comparatas contrucidauerat. denique tempore extremo etiam quibus nondum ignouerat, cunctis in Italiam redire p
Abbreviated transcription (Latin):
hospicioq prĩs eius sicut consuerat uti ꝑscuerauit.
Sed & in ulascendo natura lenissimꝰ firatas a quibus
caprꝰ ẽ quom ĩditionẽ redegiss& qm̃ se suffixurũ se cruci
añ urauerantiugulari prius iussit. deinde suffigi Cor¬
nelio phagite cuiꝯ quondam nocturnas insidiat eger
ac latens ne ꝑduceretur ad sillam uix p̃mio dato eua¬
serat nũꝗ nocete sustinuit.phylemonẽ amanii ser¬
ut̃ĩ qui necẽ suã peruenenũ inimicis promiserat. nõ
grauis ꝗ simplic morte piit. in .s clodiũ pompciȩ
uxoris suȩ adulterũ: atq eadem decausa pollutaru
cerimoniarum reũ testis citatus negauit se quicqͣ cõ¬
perisse. ꝗuis & mater aurelia & soror iulia apud cos¬
qͣ crimĩe iudico carere oportere.
Moderationẽ uõ clementiamq tũ ĩ ad mĩstratõe
tũ in uictoria belli ciuilis admirabilem exhibuit
futuros ꝓnũtiauit quib aũt ex comẽdatione pompeis

Expanded text:
hospitioque patris eius, sicut consuerat, uti perseuerauit. hospitioque patris eius, sicut consuerat, uti perseuerauit. sed et in ulciscendo natura lenissimus piratas, a quibus captus est, cum in dicionem redegisset, quoniam suffixurum se cruci ante iurauerat, iugulari prius iussit, deinde suffigi; Cornelio Phagitae, cuius quondam nocturnas insidias aeger ac latens, ne perduceretur ad Sullam, uix praemio dato euaserat, numquam nocere sustinuit; Philemonem a manu seruum, qui necem suam per uenenum inimicis promiserat, non grauius quam simplici morte puniit; in Publium Clodium Pompeiae uxoris suae adulterum atque eadem de causa pollutarum caerimoniarum reum testis citatus negauit se quicquam comperisse, quamuis et mater Aurelia et soror Iulia apud eosquam crimine iudico carere oportere.' moderationem uero clementiamque cum in administratione tum in uictoria belli ciuilis admirabilem exhibuit. futuros pronuntiauit. quibus autem ex commendatione Pompei
Abbreviated transcription (Latin):
Amricos ranta semp facilirate indulgentiaq tracta¬
uit ut C oppio comiranti se per siluestre iter cõreptos¬
q subita ualitudĩe & in diu̾sorio loco qđ iiũ erat cesse¬
rit & ip̃e humi ac sub dio accubuerit. Iam añ rerũ
potens quosdam ẽt infii gnit ad amplissimos hõres
prouexit. quom obid culparetur ꝓfessꝯ est palam se¬
ꝙ crassatoꝵ si & siccarioꝵ ope intuenda sua digni¬
tate usꝯ ẽẽt talib qͦ se parem gram relaturũ.
Simultates contra nullos tam graues excepit imiqͥ
ut nõ occasione oblata libens deponer& CMc̃miiiͦ cu¬
ius asperrimis or̃onib nõ mĩore acerbitate resepserat
& suffragrator mox ĩpetitione consulatꝰ fuit. Ecaluo
posi famosa ephiygraniata de reconciliatiõe ꝑ amicos
aigenti ultro ac prior scpsit. Ualeriũ catulũ a quo sibi
uersiculis de Mamurra ppetua stigniati ĩ posita nõ dis¬
simulauerat satiffacientẽ cademꝰdic adhibiit exnę

Expanded text:
Amicos tanta semper facilitate indulgentiaque tractaAmicos tanta semper facilitate indulgentiaque tractauit, ut Gaio Oppio comitanti se per siluestre iter correptoque subita ualitudine deuersorioloco, quod unum erat, cesserit et ipse humi ac sub diuo cubuerit. iam autem rerum potens quosdam etiam infimi generis ad amplissimos honores prouexit, cum ob id culparetur, professus palam, si grassatorum et sicariorum ope in tuenda sua dignitate usus esset, talibus quoque se parem gratiam relaturum. Simultates contra nullas tam graues excepit umquam, ut non occasione oblata libens deponeret. Gai Memmi, cuius asperrimis orationibus non minore acerbitate rescripserat, etiam suffragator mox in petitione consulatus fuit. Gaio Caluo post famosa epigrammata de reconciliatione per amicos agenti ultro ac prior scripsit. Valerium Catullum, a quo sibi uersiculis de Mamurra perpetua stigmata imposita non dissimulauerat, satis facientem eadem die adhibuit cenae
Abbreviated transcription (Latin):
rome cũ ingentib minis sumoq &̃ urbis piculo inis¬
Nonẽ a p̾mia flagitantes ardente tunc ĩ. africa bel¬
lo neq adire cunctatꝰ est qͣmꝗͣ de terrentib amicis
neq dimittere s una noce qua quirites eos ꝓ mi¬
litib appellarat tam facile circũ̃egit & flexit ut et mi¬
lites ẽẽ confestim rũderint. Et qͣuis recus antẽ uliro
ĩ africam sunt sẽcuti. At si quoq sediciosissimum¬
queq̃ & p̾de & agri destinati tertia parte mulctauit.
Studium & sides erga lientes ne iuueni ꝗdẽ defuert̃
Masinthiam nobilem iuuenẽ eũ adusꝰꝯ hiempsalẽ rege
tam enixe defendiss& ut iube regis filio ĩ altercatiõe
barba iuascrit stipendiariũ q pronũtiatũ & abstrahẽti¬
b statim cripuit occultauitq apud se diu & mox ex
p̾tura ꝑficiscens in hispania inter officia prosequẽniũ
fastesq littoꝵ lectica sua adnexit.

Expanded text:
Romae cum ingentibus minis summoque etiam urbis periculo missRomae cum ingentibus minis summoque etiam urbis periculo missionem et praemia flagitantes, ardente tunc in Africa bello, neque adire cunctatus est, quanquam deterrentibus amicis, neque dimittere; sed una uoce, qua 'Quirites' eos pro militibus appellarat, tam facile circumegit et flexit, ut ei milites esse confestim responderint et quamuis recusantem ultro in Africam sint secuti; ac sic quoque seditiosissimumpraedae et agri destinati tertia parte multauit. Studium et fides erga clientis ne iuueni quidem defuerunt. Masintham nobilem iuuenem, cum aduersus Hiempsalem regem tam enixe defendisset, ut Iubae regis filio in altercatione barbam inuaserit, stipendiarium quoque pronuntiatum et abstrahentibus statim eripuit occultauitque apud se diu et mox ex praetura proficiscens in Hispaniam inter officia prosequentium fascesque lictorum lectica sua auexit.
Abbreviated transcription (Latin):
& triginta milia intra uallum reperta sunt. Hec mi¬
rũ si quis singuloꝵ facta respiciat uelcasũ sceuȩ̨
centurionis ⁊iel Caii Acilii militis. ne de pluĩb re¬
feram scena excusso oculo transfixus femore & hy
inero centũ & uiginti ictib scuito ꝑforato custodi¬
am porte cõmissi castelli retinuit. Acilius nauali
ad Massiliã prelio imiecta ĩ purpim hostiũ dexter
& abscisa memorabile illud apud grecos Eynegire
exemplũ imitatꝰ transiliuit in nauemumbone ob¬
uiamageus.
editionẽ per decem ãnos gallicis bellis nullã om̃iuo
mouerunt ciuilib aliquas s ut celeriter ad offini ali¬
quod redier&̃. nectã indulgentia ducis ꝗͣ auc̃te Hõ
iit. Et nonã quidẽ legionem apud placentiã ꝗͣꝗͣ ĩ
armis adlie ẽẽt pomperꝯ totã cũ ignominia milła
fecit egreq post multas & supplices preces: nec uisi
exacta de sontib pena restituit. Decinnanos autẽ

Expanded text:
ac triginta milia intra uallum reperta sunt. nec miac triginta milia intra uallum reperta sunt. nec mirum, si quis singulorum facta respiciat, uel Cassi Scaeuae centurionis uel Gai Acili militis, ne de pluribus referam. Scaeua excusso oculo, transfixus femore et umero, centum et uiginti ictibus scuto perforato, custodiam portae commissi castelli retinuit. Acilius nauali ad Massiliam proelio iniecta in puppem hostium dextera et abscisa memorabile illud apud Graecos Cynegiri exemplum imitatus transiluit in nauem umbone obuios agens. editionem per decem annos Gallicis bellis nullam omnino mouerunt, ciuilibus aliquas, sed ut celeriter ad officium redierint, nec tam indulgentia ducis quam auctoritaiit; et nonam quidem legionem apud Placentiam, quanquam in armis adhuc Pompeius esset, totam cum ignominia missam fecit aegreque post multas et supplicis preces, nec nisi exacta de sontibus poena, restituit; decimanos autem
Abbreviated transcription (Latin):
Ingresso ciuile bellũ centuriones cuiꝯq legionis sin¬
gulos equites e uiatico suo obtulerunt & unisisimi¬
lites gratuito & sine frumento stipendioq oꝑam te
nuiorũ tutelam locupletiores ĩ se contuliss&̃ neq
in tam diuturno spacio quisꝗ̃ om̃io desciuit. Hleri¬
q capti concessam sibi sub conditione uitã si mili¬
tare adusꝯ eũ uellent recusarent famẽ & cȩteas
necitates nõ quom obsiderentur modo. s & si ip̃i a¬
lios obsider&̃ tantope tollerabant ut durachina mi¬
ꝑtinatia hostis aumu suoꝵ frangerentur. &ta for¬
consolandos eos magis Impator ꝗͣ puniendos hũe¬
rit. Ccceꝵ preliis ĩnumeras adũsarioꝵ copias multis
partib ip̃i pauciores facile suꝑarunt. Deniq uua sex¬
te legionis cohors pposita castello quatuor pompeii
legionesper aliquot horas sustinuit pene om̃i con¬
fixa multitudine hostiliu sagutarum quaꝵ cẽtu

Expanded text:
ingresso ciuile bellum centuriones cuiusque legionis siningresso ciuile bellum centuriones cuiusque legionis singulos equites e uiatico suo optulerunt, uniuersi milites gratuitam et sine frumento stipendioque operam, cum tenuiorum tutelam locupletiores in se contulissent. neque in tam diuturno spatio quisquam omnino desciuit, plerique capti concessam sibi sub condicione uitam, si militare aduersus eum uellent, recusarunt. famem et ceteras necessitates, non cum obsiderentur modo sed et si ipsi alios obsiderent, tanto opere tolerabant, ut Dyrrachina mupertinacia hostis animi suorum frangerentur. Quanta forconsolandos eos magis imperator quam puniendos habuerit. ceteris proeliis innumeras aduersariorum copias multis partibus ipsi pauciores facile superarunt. denique una sextae legionis cohors praeposita castello quattuor Pompei legiones per aliquot horas sustinuit paene omnis confixa multitudine hostilium sagittarum, quarum centum
Abbreviated transcription (Latin):
opinari mihiq qui compertũ habeo credãt. Aut ꝗ¬
dem uerustissima naue impositos quocũq uento
ĩ quascũq t̾ras iubebo aduchi.
Delicta neq obseruabat omĩa neq pro mõ exeq̃¬
batur s desertoꝵ ac sediciosoꝵ & inꝗsitor & pu¬
nitor acerrimꝰ. Colibebat ĩ cę̧teros. ac nõ nũꝗͣ po¬
se magnã pugnã atq uictoriã remisso offoꝵ munẽ
licentiam omnẽ passim lasciuiendi pmittebat: iac¬
tare solitus milites suos & unguentatos bene pug¬
nare posse. Nec milites suos procontione s blãdio¬
re nomine cõmilitones appellabat. Habebatq tam
cultos ut argento & auro politis armis ornar& simul
et ad spem & quo tenatiores eoꝵ ĩ pręlio eẽnt metu
damni. Dili gebat quoq usq adio ut audita clade
tituriana barbam capillũq sumiserit. nec añ demp¬
serit ꝗͣ uindicass& quib reb & deuonssimos sibi & fõ¬
tissimos reddidit.

Expanded text:
opinari mihique, qui compertum habeo, credant; aut qopinari mihique, qui compertum habeo, credant; aut quidem uetustissima naue impositos quocumque uento in quascumque terras iubebo auehi.' Delicta neque obseruabat omnia neque pro modo exequebatur, sed desertorum ac seditiosorum et inquisitor et punitor acerrimus coniuebat in ceteris. ac nonnumquam post magnam pugnam atque uictoriam remisso officiorum munere licentiam omnem passim lasciuiendi permittebat, iactare solitus milites suos etiam unguentatos bene pugnare posse. nec milites eos pro contione, sed blandiore nomine commilitones appellabat habebatque tam cultos, ut argento et auro politis armis ornaret, simul et ad speciem et quo tenaciores eorum in proelio essent metu damni. diligebat quoque usque adeo, ut audita clade Tituriana barbam capillumque summiserit nec ante dempserit quam uindicasset. quibus rebus et deuotissimos sibi et fortissimos reddidit.
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ ubiq ac semper. s quom hostis in ꝓrimo eẽt &x¬
cebat Tum maxĩe exactor grauissimꝯ disciplĩȩ: ut
neq itineris neq p̃lii temp denũtiar& s paratũ &
intentũ momentis omib quo uell& subito educẽt.
quod & sine cã plerũq faciebat p̃cipue pluuiis &
festis dicb. Ac deinde obseruandũ se ad monẽs repẽte
interditi ac nocte subtrahebat augebatq iter ut ser¬
uis serius subsequentes defatigar&. fama uẽo hos¬
tilium copiarũ pertẽritos nõ negando minuẽdo¬
ue s insuper. amplificando ementiendoq cõfirma¬
bat. Itaq quom expectatio aduentꝰ iube teͬribilis eẽt:
cõuocatis ad contionẽ militib. Seitote inꝗt pauci¬
ssimis his dieb regem affutuꝵ cũ decem legionib
equitũ triginta leuis armature centũ milib elephã¬
tis trecentis. proinde desmant quidã q̃rere ultra a

Expanded text:
non enim ubique ac semper, sed cum hostis in proximo esset, coernon enim ubique ac semper, sed cum hostis in proximo esset, coercebat: tum maxime exactor grauissimus disciplinae, ut neque itineris neque proelii tempus denuntiaret, sed paratum et intentum momentis omnibus quo uellet subito educeret. quod etiam sine causa plerumque faciebat, praecipue pluuiis et festis diebus. ac subinde obseruandum se admonens repente interdiu uel nocte subtrahebat, augebatque iter, ut serius subsequentis defetigaret. fama uero hostilium copiarum perterritos non negando minuendoue, sed insuper amplificando ementiendoque confirmabat. itaque cum expectatio aduentus Iubae terribilis esset, conuocatis ad contionem militibus: 'scitote,' inquit, 'paucissimis his diebus regem adfuturum cum decem legionibus, equitum triginta, leuis armaturae centum milibus, elephantis trecentis. proinde desinant quidam quaerere ultra aut
Abbreviated transcription (Latin):
tem Et quidem adeo plerũq trepidos ⁊it aqlifero mo¬
ranti cuspide sit cõminatꝰ alius in manudetinentis
reliquerit signum
Non minꝯ adcominora illa constantia eiꝯ ĩmoma¬
iora ẽt iudicia fuer̃t. fost aciem pharsalicam quom p̃mis¬
sis iasiam copiisp angustias helesponti uectoria naui¬
cula traicer& .l cassium ꝑtis adũsaecũ decẽ rostrauis
nanib obutũ sibi neq refugit. & cominꝰ tendẽs ultꝰ
id deditionẽ hortatꝰ supplicem ad se recepit.
Alex audric circa oppugnationẽ pontis cruptiõe hosti¬
u facta subito compullꝰ inscapham pluib eodẽ p̾cipitã¬
tib quom desiliiss& in mare nando ꝑ duccntos passꝰ
cuasit ad primã nauẽ e leua ne libelli quos tenebat ma¬
defierent paludamentũ mordicus trahens ne spolio po¬
tiretur hostis.
ilitem ncqamaiorib neq a fortuna probabat s
tm̃ a uirib tractabatq pari seueritate atq ĩdulgx̃ta¬

Expanded text:
tem et quidem adeo plerumque trepidos, ut aquilifero motem et quidem adeo plerumque trepidos, ut aquilifero moranti se cuspide sit comminatus, alius in manu detinentis reliquerit signum. non minor illa constantia eius, maiora etiam indicia fuerint. post aciem Pharsalicam cum praemissis in Asiam copiis per angustias Hellesponti uectoria nauicula traiceret, L. Cassium partis aduersae cum decem rostratis nauibus obuium sibi neque refugit et comminus tendens, ultro ad deditionem hortatus, supplicem ad se recepit. Alexandriae circa oppugnationem pontis eruptione hostium subita conpulsus in scapham pluribus eodem praecipitantibus, cum desilisset in mare, nando per ducentos passus euasit ad proximam nauem, elata laeua, ne libelli quos tenebat madefierent, paludamentum mordicus trahens, ne spolio poteretur hostis. Militem neque a moribus neque a fortuna probabat, sed tantum a uiribus, tractabatque pari seueritate atque indulgentia
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ab itiuere statim int̾dũ spurcissimis tẽpestatib cũ
mĩme quis moturũ putar&. nec nisi tp̃r extremo ad
dimicandũ cunctatior factꝯ ẽ. Quo sepio uiciss& hoc
minꝯ exꝑiendos casus opinans. Nihilq se trũ acꝗsi¬
turũ uictoria ꝗͥtũ dũ hostem fudit qui in castris qͦ
exuer& ita ut nullã spactũ perterrito dabat. Ancipiti
prelio equos dimitebat & in primis siuũ quo maior pina¬
nẽdi nec̃itas imponeretur aurilio fuge erepto.
Utebatur aũt equo insigni pedib ꝓpe humanis & ĩmo¬
dũdigitoꝵ ungulis fissis quẽ natũ apud se quom au¬
ruspices impiu orbis t̾re significare dño pronũtiass&
magna cura aluit nec patientẽ sessoris alteriꝯ p̾mꝯascẽ¬
dit. Cuiꝯ ẽt instar pro ęde ueneris genitricis postea dedicau.
Inclinatam. iciem solo sepe restituit obsistens fugiẽtib
retinensq singulos & contortis faucib cõuertẽs ĩ hos¬

Expanded text:
saepe ab itinere statim, interdum spurcissimis tempestatibus, cum saepe ab itinere statim, interdum spurcissimis tempestatibus, cum minime quis moturum putaret; nec nisi tempore extremo ad dimicandum cunctatior factus est, quo saepius uicisset, hoc minus experiendos casus opinans nihilque se tantum adquisiturum uictoria, quantum hostem fudit, quin castris quoque exueret: ita ut nullum spatium perterritis dabat. ancipiti proelio equos dimittebat et in primis suum, quo maior permanendi necessitas imponeretur auxilio fugae erepto. utebatur autem equo insigni, pedibus prope humanis et in modum digitorum ungulis fissis, quem natum apud se, cum haruspices imperium orbis terrae significare domino pronuntiassent, magna cura aluit nec patientem sessoris alterius primus ascendit; cuius etiam instar pro aede Veneris Genetricis postea dedicauit. inclinatam aciem solus saepe restituit obsistens fugientibus retinensque singulos et contortis faucibus conuertens in hos