comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
thone senescallo regis fnͣcie ĩ scocia silua ꝓꝑe ꝯ
pendiũ occisus ẽ. Qui u aracho successat ĩ eode
Oum aut̾ scũs ingilius de ꝯpendio ad ꝓpam ue¬
hetur urbẽ. delatus ẽ ꝑ ur̃le̾ senouic᷑. Cumq
tnͣsiret ante qmͣda̾ domum ĩ qua rei unieti ca¬
thenis tenebãtur: sb̾ito ruptis cathenis de
carc̾e exrer̃t. Et bĩ iugilii exeqͥas celebnͣtes
⁊ catheuas suas ad ecr̃am bẽ marie quã ip̃e cõ¬

Expanded text:
chone senescallo regis Francie in Cotia silua prope Compendium occisus est. Qui Waracho successerat in eodem Cum autem sanctus Vigilius de Compendio ad propriam ueheretur urbem, delatus est per urbem Senonicam. Cumque transiret ante quandam domum in qua rei uincti cathenis tenebantur, subito ruptis cathenis de carcere exierunt. Et beati Vigilii exequias celebrantes et cathenas suas ad ecclesiam beate Marie quam ipse co
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾ ⁊ qũo ut̾q untã istã fiiret. ẽ ũc hebiomsꝰ ui¬
cẽs eũ de suo marcyrio ⁊ de illiꝰ et̾no suplicõ gła¬
ri: ꝯfusus de ꝯcilio exiit. ⁊ cuidã militi ep̃m intu̾r
s̾uare p̾cepit. Quẽ oũ nules ad domũ suet̃ qͣ lo̾¬
ge erat duc̾et: siciẽti ep̃o qͥda̾ ꝯmitãciũ potũ de¬
dit. ⁊ sratĩ lux ĩ m̃sa ĩ mod̾ corone capd̃ eiꝰ cͥcĩ
oĩom ĩ columes eleuaint: ⁊ ut religiose sedeĩceps
hr̃ent obtinnt. audrẽs hec heb̾mus: mistis
iiiiʳ. spiculatorib eũ decoslari p̾cepit. Eductũ gͦ¬

Expanded text:
am finiret. Tunc Hebroinus uiam finiret. Tunc Hebroinus uidens eum de suo martyrio et de illius eterno supplicio gloriari confusus de concilio exiit et cuidam militi episcopum interim seruare precepit. Quem dum miles ad domum suam que longe erat duceret, sitienti episcopo quidam comitantium potum dedit et statim lux immensa in modum corone caput eius corationem incolumes eleuauit et ut religiose deinceps se haberent obtinuit. Audiens hec Hebroinus missis quatuor spiculatoribus eu
Abbreviated transcription (Latin):
nudis pedib ꝑ quẽdã fluuiũ sr̃ acutissĩos lapidos
de currenteᷤ deduai. Et enidiẽs ꝙ uirscũs dm̃ i tãto
cruciatu laudaret᷑. p̾cisa ei ligua alabus t̃didit
eũ cuida̾ custodi ut eũ nouis supplicus resu̾aret. at
ille nolẽs eum ĩdecent̾ tctare ⁊ qͦdam mo̾cat̾io scĩ¬
monialũ ȩiĩ reposint. ⁊ iͥ paululũ cõmorat᷑ dĩnitꝰ
plenũ offm̃ loqn̾di et p̾drcã di recepit. IInt̾ea rex
tħ od̾ĩcꝰ cũ hebmo conciliũ cõnocauit. Inqꝰ denuor¬
cõ illi qui manũ ĩ ep̃m mitt̾e p̾sũpsunt ħ p̾mumi
acceꝑunt ꝙ uis eoꝵ exillatꝰ ⁊ tand̾ decouatꝰ ẽ. alt̾¬
u̾o̾ cui hobromꝰ pp̃ hoc pontificatũ dedat. ꝯuietꝰ sce¬
łis ⁊ corã om̃ib flagellat᷑ laq̃o se suspe̾dit. post
hec leo degariꝰ accsiri usbetur ⁊ ue int̾ ep̃os ⁊ ppa¬
reret. ex̾ ꝯaliũ detinetur. S cũ ibi de futuris intro¬
gatꝰ u̾acitꝰ r̾ uderet: p̾dixit de se ip̾o ⁊ de hebͦmo

Expanded text:
 quendam fluuium super acutissimos lapides decurrentem deduci; et audiens quod uir sanctus deum in tanto cruciatu laudaret, precisa ei lingua cum labiis tradidit eum cuidam custodi et eum nouis suppliciis reseruaret. At ille nolens eum indecenter tractare in quodam monasterio sanctimonialium eum reposuit et ibi paululum commoratus diuinitus plenum officium loquendi et predicandi recepit. Interea rex Theodericus cum Hebroino concilium conuocauit in quo dei iudicio illi qui manum in episcopum mittere presumpserunt hoc premium acceperunt quod unus eorum exiliatus et tandem decollatus est, alt cui Hebroinus propter hoc pontificatum dederat conuictus sceleris et coram omnibus flagellatus laqueo se suspendit. Post hec Leodegarius accersiri iubetur et ne inter episcopos appareret extra concilium detinetur. Sed cum ibi de futuris interrogatus ueraciter responderet, predixit de se ipso et de Hebro
Abbreviated transcription (Latin):
tu pͥuat. Aliqͦs ⁊̃ eox irreuocabili exilro dãpnat.
Subtã ꝓcelloso domestice ꝑ sequtõrs tumultu scũs
⁊ lamb̾tus a tͣiectensi eanotus ep̃atu ⁊̃ cenobio sta¬
bnlãs monachice qͥetis expetit portũ iͥ ꝙꝑ .uii. ã
euulsiouẽ post plantaꝵ ꝯcisione̾. pt lingue ⁊ la¬
Iroꝵ excisione̾ cõsũmauit tance̾ martyriũ ꝑ capi¬
cis abscisionẽ cxxiiii. De scõ leodegario aug̾tudi¬

Expanded text:
tu privat, aliquos etiam inrevocabili exilio damnat. Sub tam procelloso domesticae persecutionis tumultu sanctus etiam Lambertus a Trajectensi amotus episcopatu, in coenobio Stabulaus monachicae quietis expetit portum, ibique per sepevulsionem, post plantarum concisionem, post linguae et labiorum excisionem, tandem consummavit martyrium per capitis abscisione
Abbreviated transcription (Latin):
ut tota srancia scitati ep̃ ⁊ regali ĩ dust̾e ⁊ gau¬
det ̾ni post amnũ dyalꝯ adu̾sitats turbmẽ
cocitãte maliguis sugg̾entib de magno amore
latenti odio ĩ festabat: ꝙ oꝑtimitate ⁊ modũ
noctis eiꝰ acrenciꝰ ĩ. quirebat. S ep̃o blãde fe¬

Expanded text:
 regali industrie congauderet. Verum post annum dyabolo aduersitatis turbinem concitante, rex malignis suggerentibus de magno amore latenti odio infestabat quod oportunitatem et modum mortis eius attentius inquirebat. Sed episcopus blande fe
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as nũqmͣ uideatis: s relegati colonias uire ad
extoslend̃ agrũ accipietis ita trĩ ut n̾o psallatis
neq oretis: aut ad legerid̾ codicẽ manib gestetis
ñ baptiretis neꝙ ordĩetis: aut siliq̾n recõsiliare
p̾sumatis. Siłr ñ uirãtib ait. Qm a regnũ filii dñ
nr̃i nõ optatis: idcͥcͥo iurare uoliustis. Ob qmͣ cau¬
sã uissi estis ĩ coriscauã ĩ sulã relegari: ut ligna
ꝓ futura nauib dñis ĩcicatis. acdidit ita bestia
illa sãguinẽ siciẽs ĩnocentũ ep̃is nec dumi ĩ ex

Expanded text:
uestras numquam uideatis, sed relegati colonatus iure ad excolendum agros accipiatis, ita tamen ut non psallatis neque oretis aut ad legendum codicem in manibus gestetis, non baptieetis neque ordinetis aut aliquem reconciliare praesumatis. Sinostri non optatis. idcirco iurare noluistis. Ob quam causam iussi estis in Corsicanam insulam relegari, ut ligna profutura navibus dominicis incidatis. I. Addidit itaque bestia illa, sanguinem sitiens innocentum, episcopis necdum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ libellꝰ leg̾etur oblat᷑: u̾itatis lum̃ neq̃anͣ suffr̾e
cecis ocłis pot̾u̾nt ĩ samẽtes uocib: ⁊̃ ferẽtes gͣiit¬
q ferẽtes qͣre nos noĩe nr̃o catholicos dixurt᷑. Sta¬
crede̾s mẽdatõ: festinauit fac̾e ꝙ uolebat. Ist̃ q cõ¬
scͥtum deccetũ hñs: ⁊ occulte cũ eodẽ decreto ꝑ ou̾¬
sas ꝓuĩcias suos hoĩes dirigẽs ep̃rs carchagĩe
poi̾tis unadie uniu̾se affcͥe ecc̃as clausit: inu̾se̾̃¬
Nesciẽs qͦ qͥd loq̃retur ueq de quib affirmabat

Expanded text:
ferre caecis oculis potuerunt, insanientes uoeibaa inferendis grauiterque ferentes, quare BOS nomine nostro catholicos dixerimus. Stacredens mendacio festinauit facere quod uolebat. Et iam conscriptum decretum habens et occulte com eodem decreto per diuersas prouincias suos homines dirigens, episcopis Carthagine positis una die uniuersae Africae ecclesias clausit, uniueNesciens quoque quid loqueretur neque de quibus adfirmabat,
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ scd̾s ĩ offõ mĩsiroꝵ. Qui cũ elpicoforo secẽte
⁊ frem̃te. honorabił senior ceprss extẽdi pͥnsqmͣ
exueret ᷑ clã forte nesciẽtib cunctis illa quib eũ
susciprẽs de fonte dudũ texerat sabanabauila¬
bat. Quib uẽtilatis surłq c ostẽsio̾e cunctoꝵ ex¬
tẽtis. ĩ his i̾bis totã ad fletũ et lacͥmas ꝯmo
uisse d̾ cuutatẽ. Hec sunt lurth eanu̾a cłpido¬
fore mmĩster erroris: qͥ te accusabũt dũ maies¬
tas uen̾it iudicãtis. Eustodrẽtur dilige̾ciã
mea ad testimonũtue ꝑditõis: ad dem̾gend̾
possid̾e̾ q ĩ diusti te maleccõnẽ sic̾ ne sti̾tunt
scurdẽs an amitces ueri baptisnats ⁊ fidi
saccam̾tũ eluid fcũrus es user cũ su̾i pũs famili¬
as ad cenã regia cõg̾gate ceꝑint ĩ uitatos: Qũe
to aliꝗũ uocatũ t̾ribiłr ĩdignatus exutũ stolã
uenisti ueste̾ nõ hũs nuptiale᷑: Nõ uideo ꝙ cõtulr:
ñ cognosco ꝙ dedi ꝑdrdrsa milicie clamidẽ: qmͣ ur

Expanded text:
oforo sedente et fremente honorabilis senior coepisset extendi, priusquam exueretur, clam forte nescientibus cunctis, illa. quibus eum suscipiens de fonte dudum texerat, sabana baiulabat. Quibus ventilatis simulque in ostensione cunctorum extentis, in his verbis totam ad fletum et lacrimas covisse dicitur civitatem. Haec sunt linteamina, Elpidofore minister erroris, quae te accusabunt, cum majestas venerit judicantis. Custodientur diligentia mea ad testimonium tuae perditionis, ad demergendum possidere, quia induisti te maledictionem sicut uestimentum, scindens atque amittens ueri baptismatis et fidei sacramentum. Quid facturus es, miser, cum serui patris familias ad cenam regiam congregare coeperint inuitatos ? Tunc te aliquando uocatum terribiliter indignatus exutum stolam uenisti uestem non habens nuptialem? non uideo quod contuli, non cognosco quod dedi. Perdidisti militiae clamidem, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
mũ q̃ reretur. Q cũ fuiss allatũ: uen̾abili seni recu¬
qui ad hoc uen̾at ut potaret cũ gustass noluit
bib̾e: qnͣto mag̃ ure si̾uis et cõfessor fideł omĩo
nollet insi hetica feritas ĩgessiss: Ex qͦ accepto
pͥsci illi passioĩ noxio morb etcceꝑit augñitũ:
cui pietas xp̃ misicordit̾ sb̃uenrẽs postea sebi¬

Expanded text:
 cum fuisset allatum, uenerabilis senis recuqui ad hoc uenerat ut potaret, cum gustasset noluit bibere, quanto magis iste seruus et confessor fidelis omnino nollet, nisi heretica feritas ingessisset! Ex quo aceto praesertim illi passioni noxio morbus accepit augmentum; cui pietas Christi misericorditer subueniens postea san
Abbreviated transcription (Latin):
crudeł ⁊ fer᷑. cui fu̾at delegatũ m̃bra cõfessoꝵ xͥ
supplicus crassantib lamare. Hic eĩ f̾u̾at ap̾ud
nos: dudũ ĩ ecc̾a fausti baptiratꝰ. Qũe uen̾ab ił
murta diaconus: de alueo fontis susceꝑat gen̾a¬
tũ. Post uo̾ dũ aposratar tante extitit feritatis
adu̾sus ecc̃am dei: ut sr̃ior oĩb executor ꝑsecu¬
tõis suiss ĩ uentus. Qͥd młta : Dim pͥmo ꝑbri suꝑ¬

Expanded text:
t delegatum membra confessorum Christi suppliciis grassantibus laniare. Hic enim dudum fuerat aput nos in ecclesia Fausti baptizatus, quem uenerabilis Muritta diaconus de alueo fontis susceperat generatum. Post uero dum apostataret, tantae extitit feritatis aduersus ecclesiam dei, ut superior omnibus exsecutor persecutionis fuisset inuentus. Quid multa? Dum primo
Abbreviated transcription (Latin):
ingit̾ ĩ eltis edib suspẽdio conciãtes ĩpulsio̾e maiuisi
suib agitatis ꝑ uacuũ aerem hue atq illuc facie¬
bãt uagari pẽdẽtes. Qui ũ nuĩaiłi ꝯiruptio suud
de illa eltitu dĩe suspẽsioĩs ictu ualido corruetes p¬
ini artẽ cerebͥ cũ ocłis amisu̾nt.: ellũ cõfractis oss
rt̃. Si qui ħ fabulosũ putat: auiũ ⁊enonis legti¬
tũ int̾roget cuiꝰ p̾sencia p̾cipue gesra sunt illa scilie
cã qr ueniẽs cartaginẽ sese ꝓ defẽsione ecc̃aꝵ catho¬
licoꝵ uenisse iactabat. Et ut illi oscene̾et tꝑ ramlꝰ¬
se ueminẽ formidare: illis plateis ilł ircis płes
tortores et crudeliores sratit ĩ quib legetis mo¬
ris ẽ ascẽdendo ad palatiũ et descẽdẽdo tnͣsire: ad
oꝑbͥum indel ip̃ius rerpublice ⁊ ur̃i iam deficiẽ
te regis nomũe dagili qui temꝑib geyserici młto¬
ciẽs iam cõfessor exstitat ir̃ona ⁊ nobił ae deli¬
cata: flagellis ⁊ fustib omĩuo debilita: exilio ari¬

Expanded text:
ibus aedibus suspendio cruciantes, impulsione manuum funibus agitatis, per vacuum aerem huc atque illuc faciebant vagari pendentes. Qui nonnunquam disruptis funibus de illa altitudine suspensionis, ictu valido corruentes, plurimi arcem cerebri cum oculis amiserunt: alii confractis ossrunt. Sed qui hoc fabulosum putat, Vranium Zenonis legatum interroget, cuius praesentia praecipue gesta sunt, illa scilicet causa, quia veniens Carthaginem sese pro defensione ecclesiarum catholicarum venisse iactabat. Et ut illi ostenderet tyrannus neminem formidare, in illis plateis vel vicis pluriores tortores et crudeliores statuit, in quibus legatis moris est ascendendo ad palatium et descendendo transire: ad obprobrium videlicet ipsius reipublicae et in nostri iam deficienttae regis, nomine Dagila, quae temporibus Geiserici multotiens iam cocata, flagellis et fustibus omnino debilitata, exsilio ari
Abbreviated transcription (Latin):
diña ĩ domo una cõg̾gati celebre ceꝑunt. Et ille cog¬
nosce̾s: relatõm occlte cartagini adu̾sus cos di¬
rexit. Que cũ regi ĩ notuiss: comitẽ ꝙdam cũ iracũ¬
dia dirigẽs. p̾cepit ut ĩ medio foro cõg̾gata illuc
oi ꝓuincia lĩguas ers ⁊ manus dextras radiat᷑ꝰ

Expanded text:
divina in domo una congregati celebrare coeperunt. Quod ille cognoscens relationem occulte Carthaginem adversus eos direxit. Quae cum regi innotuisset, comitem quendam cum iracundia dirigens praecepit ut in medio foro, congregata illuc omni provincia, linguas eis et manus dextras radicitus
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾ut: ut rogarent tortores ut una pena pariq suꝑ¬
plicõ torqͥrẽtur. Et dum pͥmo suspẽdio molib laꝑid̃
redib alligatis tota die pẽdent: unꝰ illoꝵ petunt se
deponi ⁊ sibi ĩ ducias dari. Cuꝰ sr̃ aliuis metuẽs ne
sce negaret: de suspẽdio clamabat. Noli noli fr̃: ño
ita unamimꝰ xp̃o. Acrusabo te cum aute chronũ es t̾ri¬
euicem paciamł. Icra dice̾s es alia: ꝯfortauit gͥma¬
nũ ad p̾liũ pessionis. Qui clamãs ĩgenti uoce dice¬
bat. adicite supplicis q̃ cum mltis ⁊ penis xͥanos
exarati quib cruciatib torti ip̃a res docet: ꝙ eosip̃r
coctores ei sua facie ꝓiec̾nt dicẽtes. Isros uintat᷑u

Expanded text:
ent tortores ut una poena parique supplicio torquerentur. Et dum primo suspendio, molibus lapidum pedibus alligatis, tota die penderent, unus illorum petivit se deponi, et sibi inducias dari. Cui frater alius, metuens ne fidem negaret, de suspendio clamabat: Noli, noli, frater; non ita juravimus Christo. Accusabo te cum ante thronum ejus terriinuicem patiamur/ Ista dicens et alia multa confortauit germanum ad praelium passionis, qui clamans ingenti uoce dicebat: cadigite suppliciis quibus uultis et poenis Christianos exarati, quibus cruciatibus torti, ipsa res docet, quod eos ipsi tortores a sua facie proiecerunt dicentes: \'istos imitatu
Abbreviated transcription (Latin):
anici cuiꝰdã sui secreta nudaret. Incuntate u̾o culu¬
sitana nd ualeo q̃ gesta sũt nũciare: q ⁊ ip̃ani qnͣti¬
tatẽ martirũ uł ⁊̃ cõfessoꝵ hoĩ ĩ possibilẽ ẽ supputa¬
re. uͥ q̃ dã mnr̃ona aut̾x suiuoĩs uictoriadum ĩ ꝯppͦ¬
tu uulgi cõcinuato suspẽdro cõcremaret᷑. a mari¬
to iam ꝑdrto filiis p̾sentib tałr rogabat᷑. Quid
pat̾is ꝯmux : Si me desprcisuł hoꝵ qͦs genuisti mi¬
sere. Impia ꝑuuloꝵ qͣre obliusc̾is ut̾i tui et ꝓ nich̃o
ducis qͦs cũ genutu peꝑisti: uͥ sunt fed̾a cõugalis¬
amoris: u̾ societatis uncła q̃ int̾ nos dudũ honesta¬
tis iure. tabule cõsqͥte fu̾nt: Respice q̃so filios ac
maritũ: ⁊ regie uissioĩs ĩplere festina p̾ceptũ ut ĩ
mine̾tia ad l᷑ torm̃ta lucreris: sunł ⁊mͥ doneris et
lib̾is nr̃is. S illa nec filioꝵ fletus nͦ s̾pentis audi¬

Expanded text:
amici cuiusdam sui secreta nudaret: quanto amici cuiusdam sui secreta nudaret: quanto aleo quae gesta sunt nuntiare, quia et ipsam quantitatem martyrum uel etiam confessorum inpossibile est homini supputare. Ubi quaedam matrona auctrix sui nominis Uictoria, dum in conspectu uulgi continuato suspendio cremaretur, a marito iam perdito filiis praesentibus taliter rogabatur: \'quid pateris coniux? si me despicis, uel horum quos genuisti miserere, impia, paruulorum quare obliuisceris uteri tui et pro nihilo ducis, quos camoris? ubi societatis vincula, quae inter nos dudum honestatis iure tabulae conscriptae fecerunt? Respice, quaeso, filios ac maritum et regiae iussionis implere festina praeceptum, ut et inminentia adhuo tormenta lucreris, simul et mihi doneris et liberis nostris. Sed illa nec filiorum fletus nec serpentis audi
Abbreviated transcription (Latin):
crus. Si auit̾ forte contigiss ut eiliq̃ soicẽs ibi
cecidissẽe: ñ cessabat tauiꝰ ꝑ totẽ noctẽ donec pe¬
dib suis locũ mũdasset. Quecã ã feĩa noche ais¬
todiẽs ⁊ girãs domũsuã ĩ ulla b̾nitico uidit
ĩ m̃sum sulgorẽ ĩ loco illo uͥ arm̾tunt erat ⁊ cu¬
currit ad ostiũ. Et uidit duas lãpãdes accẽsas
totũ locũ illiũantes uelut ĩ nu̾die: ⁊ cõnoca¬
uit iucnos ut miracłm hoc uid̾e̾nt. fc̃m est ħ
una uocte et alt̾a: ⁊relatae̾ res adsac̾dotes xx¬

Expanded text:
crucis. Si autem forte contigisset, ut aliquae sordes ibi cecidissent, non cessabat taurus per totam noctem, donec pedibus suis locum mundasset. Quaedam autem femina nocte custodiens et gyrans domum suam in villa Brenitico, vidit immensum fulgorem in loco illo, ubi armentum erat, et cucurrit ad ostium, et vidit duas lampades accensas totum locum illuminantes, velut in meridie: et convocavit vicinos, ut miraculum hoc viderent. Factum est hoc una nocte et altera, et relata est res ad sacerdotes. E
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uisionẽ apparunt cuidam monacho g̾co qͥ fu¬
erat illiuis ecc̃e custos dicẽs. Surge collige os
sa mea q̃ disꝑsa sunt. Eui ille R̾ndit. Quare
ossa tria collig̾e aut aliq̃m honorẽ tͥ ĩpend̾e
debeamus cũ tu ꝑmisis nos et ppłur istu celeri
apagans: at ille ent. Plonga annox curriesa

Expanded text:
atus apostolus cuidam monacho Greco, qui fuerat illius ecclesie custos, dicens: sa mea quae dispersa sunt. Cui ille respondit: Quare ossa tua colligere, aut aliquem tibi honorem impendere debeamus, cum tu permiseris nos et populum istum a pagan
Abbreviated transcription (Latin):
x m̃ses pane. Demide oĩ cibo et potũ ꝑtͥenũt abssi¬
iuit: ⁊ posr ad cõem uitã hoĩm rediit. ¶ Auo. xͦ
seueri rauẽnatis ep̃i et uxoris eł u̾cencie ⁊ filie
inocencie: ab otgario arͥ ep̃o magũciã tñslata
lunt. ¶A gallia añ solsuciũ estinaleaere ⁊̃ tẽpes¬
tate̾ repẽte conu̾so: ingens suͣgm̃tũ glacier cum
gnͣdĩe cecidit cuiꝰ longituco pedes .xu. latituco
ui. grossituco .ii. pedes h̾ebat. Legati michaelis
ĩꝑatoris int̾cet̾a mumꝰa detułunt lucouico ĩ ꝑa¬
tou libͦs dyonisii ariopagite ab ip̃o cõscpͥtos ce
ierarchia .i. sacro pͥncipatu: petẽte ip̃o ludonico de
greco ĩ latuũ tnͣs latos. Qui lib̾ ꝑisuis ĩ ip̃o sacꝰ
martyris festo missi sũt: ⁊ cũ gaudio suscepti. Qe
gaudiũ nͥtus scĩ martyris auxit .xix. egcotis¬
corpꝰ sc̃i hucb̾ti tnͣsfd̃ aleodio ad andagiũ mo¬
ulli sed̾s fit ałbas fulcẽsis: qͥ młta descpͥ
turis sc̃is disseruit. Qui ⁊̃ librũ de laude sc̃e cru

Expanded text:
decem menses pane, deinde omni cibo et potu per triennium abstinuit et post ad cSeveri Ravennatium episcopi et uxoris ejus Vincentiae et filiae Innocentiae ab Otgario archiepiscopo Moguntiam translata sunt. In Gallia ante solstitium aestivale, aere in tempestatem repente converso, ingens fragmentum glaciei cum grandine cecidit; cujus longitudo pedes quindecim, latitudo sex, grossitudo duos pedes habebat. Legati Michaelis imperatoris inter cetera munera detulerunt Ludowico imperatori libros Dionisii Areopagitae, ab eo conscriptes de hierarchia, id est sacro principatu, petente ipso Ludowico de Greco in Latinum translatos. Qui libri Parisius in ipso sancti martyris festo cum gaudio suscepti sunt. Quod gaudium virtus martyris auxit XIX egriscorpus sancti Hucberti transfert a Leodio ad Andagium moulli secundus, fit abbas Vuldensis; qui multa de sanctis scripturis disseruit, qui etiam librum de laud
Abbreviated transcription (Latin):
sũt alii fugati. ẽercia die iecit aygolaridꝰ sor¬
tes suas et cognouit decͥiũtum karoli. Et ma̾¬
dauit ei: ut seqñti die plenariũ si uellet bellũ
fac̾et. eł abutro cõcessum ẽ. ẽu̾c astit̾unt qͥdã
xp̃i enri: qui sero aute die̾ uelli arma sua bellica stu¬
diosissĩe pparãtes hastas suas ertas infix̾unt
li aroli cõstrueta ẽ: et magna uilla ⁊ pinguissĩa.
Isras haias sumo mane corticib et frõdib de¬
coratas ĩuen̾unt: hi scil qͥ ĩ acie ꝓxi̾a marty¬
rii palmã a depturi erãt ĩ dei fide. Et ad mod̾ m
rãtes abscid̾unt eas ꝓꝑe t̾ram. Et radices q̃ re¬
ma̾su̾nt ĩ tr̾a ĩ mod̾ ꝑticaꝵ ex sc posrea magna
gen̾arũt arbusta. Que ad huc ĩ illo loco apparẽt.
erant eĩ illoꝵ mlte hasbe: de lignis fraxineis. Mi¬

Expanded text:
sunt, reliqui fugati. Tertia die jecit Aigolandus sortes suas, et cognovit detrimentum Caroli; et mandavit ei, ut sequenti die plenarium, si vellet, bellum faceret. Quod ab utroque commissum est. Tunc astiterunt quidam Christiani, qui sero ante diem belli arma sua bellica studiosissime praeparantes, hastas suas erectas infixerunt Caroli constructa est, et magna villa et pinguissima. Istas hastas summo mane corticibus et frondibus decoratas invenerunt: hi scilicet qui in acie proxima martyrii palmam adepturi erant in Dtes, absciderunt eas prope terram, et radices quae remanserant in terra in modum perticarum, ex se postea magna generarunt arbusta, quae adhuc in illo loco apparent. Erant enim illorum multae hastae de lignis fraxinis. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑce uͥgnus exisrẽte. luna ĩ.ͣ. ꝑte pisciũ. Sieq
ab anuu sr̾ioris seꝑte̾bri us aid seꝑtẽbrẽ ꝑcets
luna t̾ obscurata e̾. ⁊ solsemł. legatus regis
ꝑsax noĩe abdella cetulit imꝑatori ł arolo mu¬
nera: papilione̾ et tentoria atͥi uario colore
mire magnitudĩs ⁊ pulcritudis. Erant eĩ oĩa
bissina tam tentoria qmͣ sunes diu̾sis tucta co¬
lorib. Et p̾t̾ea pallia młta serica p̾cõsa ⁊odores
aromatũ: ⁊ ungue̾ta ⁊ balsanũ ⁊ ĩ suꝑ horolo¬
giũ: ex auricalco arte mechamca mirifice ꝯpoĩ¬
tum. Iu qͦ.xii. horaꝵ cursus ad clepse drã u̾te¬
bãtur cum totid̾ ereis pilulis q̃ ad ꝯpletõm ho¬
raꝵ decidebant: et ca̾u suo subitum sibi cumba¬
lũ timure faciebãt. additis ĩ eodẽ eiꝰdem mun̾i¬
eqͥtib qui ꝑ .xii. fenestras cõpletis horis exila̾t:
⁊ ĩ pulsu egͥssionis sue totid̾ fenestras q̃ pͥus e¬
rant a ꝑte claucebant. Et alia młta: erant ĩ¬

Expanded text:
Piscium: sicque ab anni superioris Septembri usque ad Septembrem praesentis luna ter obscurata est, et sol semel. Legatus regis Persarum, nomine Abdella, detulit imperatori Carolo munera, papilionem, et tentoria vario colore, mirae magnitudinis et pulchritudinis. Erant enim omnia byssina, tam tentoria quam funes, diversis tincta coloribus, et praeterea pallia multa sericae pretiosa, et odores aromatum, et unguenta, et balsamum: et insuper horologium ex aurichalco arte mechatum, in quo XII horarum cursus ad clepsydram vertebatur cum totidem aereis pillulis, quae ad completionem horarum decidebant, et casu suo subjectum sibi cymbalum tinnire faciebant, additis totidem equitibus, qui per XII fenestras completis horis exibant, et impulsu egressionis suae totidem fenestras quae prius erant apertae claudebant; necnon et alia multa
Abbreviated transcription (Latin):
eg̾ssus sũ dre crastia pouend̾: ⁊ me ĩ padyso
suturũ. Quib ccĩs dusparuit. ẽremetũs ille
eigilauit. Et cũ eadẽ die narraret socũs
sõpnũ suũ ib̃ito fcũs ẽ elamor ĩ aere ueld̃
leonũ lupoꝵ ⁊ ursoꝵ. Et ecceille sb̾ito raptꝰ ẽ
a domonib: ⁊̃ locũ dĩno iudicio oͥ dessinatũ.
Quesitꝰ a socus nix .xii. die supͣ qmdã montẽ

Expanded text:
ias ponendum; at me in paradiso futurum. » Quibus dictis disparuit. Tremefactus ille evigilavit; et cum eadem die narraret sociis somnium suum, subito factus est clamor in aere, velut leonum, luporum et ursorum. Et ecce ille subito raptus est a daemonibus in locum jam divino judicio sibi destinatum. Quaesitus a sociis, vix duodecimo die sup
Abbreviated transcription (Latin):
ucib. Poco ħ prexit barolus illuc cũ magno ex̾ci
bũ ut ppͣhonorẽ noĩs sui daret ei caꝑe auitate᷑. Ẽũc
muri fũditus corruert. Qui de sarͣacenis baptire¬
riuolu̾nt resu̾ati sunt ad uitã: q nolu̾nt occisi
suit. Hus auditis nurab ilib om̃s urbes se dedi¬
d̾unt:⁊ fcã esp tota tr̃a sb̃tͥbuto. Dem̃ iusitato sax¬
cofago uenit ad petromiũ ⁊ ĩ fixit ibr ĩ marilance¬
ã sus̃. agẽs dõ gr̃as ⁊ scõ iacolo: qͥ eum illuc us
ꝑduxit. Pocrea unt ꝑ totã hy spamã: amari us
ad mare. In galecia tũc acqͥsuit .xiii. urbes: int̾
qͣs ꝯpostella tũc erat ꝑua. Inhysꝑama sunt urbes

Expanded text:
illuc cum magno exercibum, ut propter honorem nominis sui daret ei capere civitatem. Tunc muri funditus corruerunt. Qui de Saracenis baptizari voluerunt, reservati sunt ad vitam; qui noluerunt, occisi sunt. His auditis mirabilibus, omnes urbes se dediderunt; et facta est tota terra sub tributo. Denique visitato sarcophago, venit ad Petronium, et infixit ibi in mari lanceam suam, agens Deo gratias et sancto Jacobo, qui eum illuc usque perduxit. Postea ivit per totam Hispaniam a mari usque ad mare. In Gallaecia tunc acquisivit 14 urbes; inter quas Compostella tunc erat parva. In Hispania urbes
Abbreviated transcription (Latin):
r̾t. Estate poit cibũ nu̾dranũ pomoꝵ aliqͥd iumẽs
ac semł bibẽs depoĩtis uestib et calciam̃tis uelut
noctu solitus erat duab aut tͥb horis qͥesc̾e. Noc¬
tib sic dormiebat: ut sõpnũ qͣt̾ aut qͥnqͥes ñ so¬
lũ exꝓgiscẽdo si ĩ surgẽdo int̾rumꝑet sygib̾tꝰ Igit᷑¬

Expanded text:
t. Aestate post cibum meridianum pomorum aliquid sumens, ac semel bibens, depositis vestibus et calciamentis, velut noctu solitus erat duabus aut tribus horis quiescere. Noctibus sic dormiebat, ut somnum quater aut quinquies non solum expergiscendo sed etiam surgendo interrumperet. I
Abbreviated transcription (Latin):
mã: ⁊ erat dux ex̾cituũ mão deangleris rat
rollãdi. e̾umã aꝑd̾ baionã urłe̾ baseloꝵ ex̾cit᷑
tia cuidã cõsagumeo suo p̾cepit ut equũ q̃m
he̾bat uend̾e̾t: ⁊ pͥcĩ cłicis et egenis daret. Q ͦ
p̾cĩ cibis ⁊ potib ⁊ nestib uelocit᷑ expẽdit.¬

Expanded text:
m: et erat dux exercituum Milo de Anglieris, pater Rollandi. Cum autem apud Bayonnam urbem Basclorum exercitus tia, cuidam consanguineo suo praecepit, ut equum, quem habebat, venderet, et pretium clericis et egenis daret. Quo pretium cibis et potibus et vestibus velociter expe
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs fusa: sr̃ pedes suos erta faciẽ hñs u̾sus m̾i¬
diẽ. ⁊ claue̾ qm̃da᷑ ĩgentẽ ĩ manu xtͣ tenẽs. Que
scih elauis ut saracem auĩt de maii esꝰ cacet ãno
quo rex futurꝰ ĩ gallia natꝰ fu̾it: qͥ totã byspanã
Mox ut sarracem nd̾int elauẽ lapsa᷑. garis aus
ĩ t̾ra repoĩtis om̃s sugiẽt. Ex aurs ꝙ reges ⁊ pͥncipes
illis horis cõmorãs augm̃tauit. antisite᷑ ⁊rano¬
tĩnabuł et palleis et laͥs decent᷑ ornanit. rere¬
siduo auro et argẽto ĩ m̃so ꝙ de hyspanra atrislit:
fecit has ecc̃as. Reate marie u̾ͥgnus a qͥlgͣn. Qͣ¬
bĩ iacobi ĩ gascoma: int̾ urlẽ axam et scm̃ ioh̾n

Expanded text:
des suas erecta, faciem habens versus meridiem, et clavem quamdam ingentem in manu dextera tenens. Quae scilicet clavis, ut Saraceni aiunt, de manu ejus cadet, anno quo rex futurus in Gallia natus fuerit, qui totam Hispaniam Mox ut Saraceni viderint clavem lapsam, gazis suis in terra repositis omnes fugient. Ex auro quod reges et principesillis horis commorans, augmentavit, antistitem et canotinnabulis, et palleis, et libris, decenter ornavit. De residuo auro et argento immenso, quod de Hispania attulit, fecit has ecclesias: Beatae Mariae virginis AquB
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ sꝑinea corona erat. tantꝰ odor exinde exiit ut
om̃s putarẽt se ĩꝑadyso ẽẽ. ẽ unc barolus ꝓsicꝰ
sd cũ orass sratĩ ros celitꝰ uenẽs lignũ ĩ fudit¬
⁊ĩ ebͥcit: ⁊ flores emitr̾e fecit. ẽanta q lux cũ
odore affuit: ut om̃s sua uestum̃ta celesria eẽ
ligni secare ĩciꝑet: tũc mag̃ ⁊ mag̃ floreroco¬
pit. Qunel arolus ĩ arboreo pallio ꝙ ad hoc p̾¬
parau̾at susceprt de florib tĩpleuit ue antũ su¬
ũ suxtrũ. Dehinc alm̃ w antũ ad susciꝑr ẽdas

Expanded text:
qua spinea corona erat, tantus odor inde exiit, ut omnes putarent se in paradiso esse. Tunc Carolus prostratus Et cum orasset, statim ros celitus lignum infudit et flores emittere fecit. Tantaque lux cum odore affuit, ut presentes sua vestimenta celestia esse ligni secare inciperet, tunc magis et magis florere coepit. Tunc Carolus in arboreo pallio, quod ad hoc praeparaverat, suscepit de floribus et implevit uvantum suum dextrum, dehinc alium uvantum ad
Abbreviated transcription (Latin):
dã canutũ frabrũ: adunca forcipe excrah̾e ex suns
mami sua et suust ͦ pede sisłr arido elauũ. ⁊ alatẽ
lanceã. Datasunt pt̾ea regi k arolo frustũ cenas
symdĩs. Que oĩa recõdit ĩ sacco de bullamo tͥge
fc̃o: ⁊ ad collũ suũ suspẽdit ad iustarpere. uemẽs
aut̃ ad casrũ nore ligmedo: pu̾m mortuũ ꝑtac¬

Expanded text:
rahere ex sinistra manu sua, et sinistro pede similiter arido, clavum, et a latere lanceam. Data sunt praeterea regi Carolo frustum crucis Simeonis. Quae omnia rex recondidit in sacco de bulbanio tergore facto et ad collum suum suspendit ad instar perae. Veniens autem ad castrum, nomine Lignedo, pu
Abbreviated transcription (Latin):
medũe ĩ senuta mãdatoꝵ tuoꝵ qr ip̃am uolui: ecce
ad aures es eindentiꝰ uox audam elitis ꝓꝑe lectũ eiꝰ
clamantis audita est. Qmͣ qͥ ad erãt ẽudiẽtes ex
precti sunt. ⁊ex a̾ ꝑsalmos cõtimauit us ad illil̃
locũ. Educ de custodia aĩam mea᷑ ⁊c̾. Q cũ dic̾e̾t.
ales it̾m clamauit. Erance qͥd dicis : france qͥd dr¬
cis: hane alitẽ ꝑsequtꝰ ẽ rex ꝑuula semita: donec
recoguou̾nt cale̾ quẽ die p̾t̾ito amisa̾nt. Pegni
dicũt: ꝙ ab illo temꝑe cepert audiri alites sic
loquͣtes ĩ ula t̾ra. fugatis ꝑagams es recuꝑatat̾
ra petunt rex licenciã repatraidi eb ĩpatore ꝯ srã¬

Expanded text:
me in semitam mandatorum tuorum, quia ipsam volui , ecce me in semitam mandatorum tuorum, quia ipsam volui , ecce ad aures ejus evidentius vox cujusdam alitis prope lectum ejus clamantis audita est: quam qui aderant audientes, ext usque ad illum locum: Educ de custodia animam meam , etc. Quem cum diceret, ales iterum clamavit: France, quid dicis? France, quid dicis? Hanc alitem prosecutus est rex parvula semita, donec recognoverunt callem, quem die praeterita amiserant. Peregrini dicunt, quod ab illo tempore coeperunt audiri alites sic loquentes in illa terra. Fugatis paganis, et recuperata terra, petivit rex licentiam repatriandi ab imperatore
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e ĩ dño ꝓpugnatorẽ. Et ostẽdit inͥ quẽda̾ mi¬
litẽ armatũ et ocreatũ et loricatũ scutũ rubeñ
hũtem ense p̾cnctũ cuiꝰ manubͥũ erat purpureũt.
hasta altissima: cuiꝰ cuspis sepe fla̾mas euitte¬
bat ⁊ ĩ manu tenebat casside̾ aureã. Et ip̃e seuex
fulgebãt ta̾amͣ̃ srelle⁊ canis capd̃ albescebat.
age iã einguide. Qui iussioi̾b dei refugit obeoi¬
Dic ip̃e cõstãtinus seꝑties expulat paganos
ab ih osolits: s tñ p̾ualu̾ant. Hi legati regẽ
tis rex lacͥmari cepit ꝓ sepulcͦ dñi. Has epłas
audito moxrex edictũ ꝓposuit ut om̃s qͥ possẽt
arma ferre irẽt secũ ꝯ̃paganos ⁊ qui ñ iret
duoꝵ dieꝵ sꝑatõ soled tnͣsri ĩ quo erãt gͥfones ursi
leones. ⁊ tygres ⁊ alre fere diu̾se. b arolus putãs
te nocte ⁊ex̾citu errante. karolus p̾cepit casbͣ me¬
tari. ẽni acto ã noctis silentõ: rex ⁊̃ lecto suo accu¬
bãs ĩchoaurt psalmos. Et cũ dice̾t hũc u̾ssi. Redͤ

Expanded text:
esiae in Domino propugnatorem. Et ostendit mihi quemdam militem armatum, et ocreatum, et loricatum, scutum rubeum habentem, ense praecinctum, cujus manubrium erat purpureum; hasta altissima, cujus cuspis saepe flammas emittebat; et in manu tenebat cassidem auream, et ipse senex fulgebant tanquam stellae, et canis caput albescebat. Age jam, Auguste, qui visionibus Dei refugit obedi» Hic ipse Constantinus sexies expulerat paganos ab Hierosolymis; sed tamen praevaluerant. Hi legati regem tis rex lacrymari coepit pro sepulcro Domini. Has epistolas audito, mox rex edictum proposuit, ut omnes, qui possent arma ferre, irent secum contra paganos; et qui non iret, duarum dierum spatio solet transiri, in quo erant griphones, ursi, leones, et tigres et aliae ferae diversae, Carolus putans te nocte et exercitu errante, Carolus praecepit castra metari. Transacto autem noctis silentio, rex in lecto suo accubans inchoavit psalmos; et cum diceret hunc versum: Deduc
Abbreviated transcription (Latin):
diis quib ⁊ ip̃e oꝑam dabat erudirẽtur. Tum ⁊̃ f¬
lios cũ pͥmũ etas patiebat᷑ more snͣcoꝵ eqͥtare⁊
armis atq uenator̾b ex̾ceri fecit. filias u̾o lau¬
ficõ assuesc̾e̾ coloq ac fuso ue ꝑ ociũ torpesc̾em.
ꝑami ĩpend̾e atq ad õem honestatẽ erudiri ui

Expanded text:
diis, quibus et ipse operam dabat, erudirentur. Tum filios, cum primum aetas patiebatur, more Francorum equitare et armis ac venationibus exerceri fecit. Filias vero lanificio assuescere coloque ac fuso, ne per otium torperent, operam impendere atque ad omnem honesta
Abbreviated transcription (Latin):
sia ꝑdoꝵ t̾ra castellanoꝵ t̾ra mauroꝵ. tellus na¬
uarroꝵ. tellus portugalloꝵ tellus sarratenoꝵ
cellus alauaꝵ. tellus biscaioꝵ tellus baseloꝵ tel¬
lis palargox. Herx urbiut q̃idã sñ ꝑugna ceꝑit
larolus qͣsdã cũ bello magno ⁊ arte maxr̃a. lu
stã p̾ce dõ ⁊ scõ iacobo cecid̾uno murieł. ⁊ ẽ cesta¬

Expanded text:
 terra Castellanorum, terra Maurorum, tellus Navarrorum, tellus Portugallorum, tellus Saracenorum, tellus Alavarum, tellus Biscaiorum, tellus Basclorum, tellus Palargorum. Harum urbium quasdam sine pugna cepit Carolus: quasdam cum bello magnfacta prece Deo et sancto Jacobo, ceciderunt muri ejus: et est
Abbreviated transcription (Latin):
ocł̾is aspexiss: sratĩ cr̾itus erat. C̾iugłm quo ã¬
Par̃ panis comedebat. s qrͣtam ꝑtem arietis au
galliuas duas. aut auserũuuũ. aut spatula
porcinã aut panonẽ aut gruẽ. aut lepore̾ inte pr̃̾
edebat. Modicũ unũ et aqmͣ limphã sob̾e bibe¬
bat. T̃ ante fortitudr̃s erat ꝙ nulitẽ armatũ
sr̃ eqũ sedentẽ au̾tice capitis us ad bases simił
cũ eqͦ uno ictu ꝓpria spata secabat. Quatuor fra¬
turas equoꝵ simł mauib facile extẽdebat. Mili¬
tẽ armatũ rectũ stantẽ sr̃ palmã suã atr̾a us
ad capd̾ suũ sola mami uelocit̾ eleuabat. Erat¬

Expanded text:
oculis aspexisset, statim perterritus erat. Cingulum, quo ciParum panis comedebat; sed quartam partem arietis, aut gallinas duas, aut anserem unum, aut spatulam porcinam, aut pavonem, aut gruem, aut leporem integrum edebat. Modicum vinum et lympham sobrie bibebat. Tantae fortitudinis erat, quod militem armatum super equum sedentem, a vertice capitis usque ad bases simul cum equo uno ictu propria spata secabat: quatuor ferraturas equorum simul manibus facile extendebat; militem armatum super palmam suam a terra usque ad cap
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ librũ illum qͥ collatõ es pr̃m ĩscbitur. su¬
diose lege̾s ac iugilant̾ ĩ telligẽs sallutis ĩ eo
rimatꝰ semitas: magnũ ꝑfeccõis apicẽ apꝑbe̾¬
dit. Agit siquice̾ lib̾ ille de cordis puritate: de
uicus ⁊ de oĩm ꝑfeccõe uͥtutum. Cus freqũs lec¬
d̃: xp̃i discipłm ad multã cordis puritatẽ ad

Expanded text:
llum qui Collationes Patrum inscribitur, studiose legens, ac vigilanter intelligens, salutis in eo rimatus semitas, magnum perfectionis apicem apprehendit. Agit siquidem liber iste de cordis puritate, de vitiis, et de omnium perfectione virtutum: cujus frequens lectio Christi discipulum ad multam cordis pu
Abbreviated transcription (Latin):
mũ dicãt ĩ medio ulłs ad ẽẽ credat ᷑ : ac p̾ciꝑue cũ
cõ sũ matur or̃o In qͣ nõ sputũ ennirit᷑: ño exciratõ
obsrcepit ñ tussis int̾sonat: ñ oscitatõ sõpnolẽca
dissutis malis ⁊hyantib trahit᷑ ulłi gemtꝰ ulła
sardotis p̾ce cõclude̾tis audit᷑: uisi forte q̃ ꝑ exces

Expanded text:
e credatur, ac pręcipue cum consummatur oratio, in qua non sputum emittitur, non excreatio obstrepit, non tussis intersonat, non oscitatio somnolenta dissutis malis et hiantibus trahitur, nulli gemitus, nulla sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ onũ dec̾nunt reu̾encia deb̾e tͣcbari. Tantaq fi¬
de inuu̾sa ꝓcurant atq dispẽsant: ut ⁊̃ ea q̃ desp᷑¬
tui hñtur ⁊ ꝑua reputatur ac uilia si uł loco moue¬
rĩt uł ꝯpetenciꝰ collocau̾unt si gillonẽ aqͣ ĩ pleu̾int:
si ex eo qͥcmͣ obtułu̾t ad bibend̾ si tenuẽ festucã
de oratorio cella ue sb̾mou̾ut: m̾cede̾ se ꝯsecuros a
dũo tota credulitate cõfidant xxii. Exempla obedĩe¬

Expanded text:
e tractari, tantaque fide uniuersa procurant atque dispensant, ut etiam ea, quae despectui habentur paruaque reputantur ac uilia, si uel loco mouerint uel conpetentius conlocarint, si gillonem aqua. inpleuerint, si ei eo cuiquam obtulerint ad bibeudum si, si tenuem fistucam de oratorio cellaue submouerint, mercedem se consecuturos a domino tota credulitate confidant. Noui
Abbreviated transcription (Latin):
tib ĩ cubebãt ut nec escaꝵ quidẽ appetitꝰ uł memoria
nisi alio t̾cio ne dre corporis int̾pellaret᷑ ĩ edia. Cum¬
ꝓ suounꝰ qͥsq fu̾ore ĩ firnutatis ĩ memor alierie ad
sratui debere censer ꝙ ꝯtempłoni fidei ac roboris
sui facilliniũ indicabat: parũ discutiẽs qͥd geu̾ałr
plenitudĩ fr̃m possibile ẽet ĩ qua ncc̾e ẽ ĩ firmoꝵ qͦ¬

Expanded text:
tibus incubabant, ut nec escarum quidem appetitus vel memoria, nisi alio tertiove die corporis interpellaret inediam suo unusquisque fervore infirmitatis immemor alienae id statui debere censeret, quod contemplatione fidei ac roboris sui facillimum judicabat, parum discutiens quid generaliter plenitudini fratrum possibile esset, in qua necesse est infirmo
Abbreviated transcription (Latin):
sidẽte ecc̃a: amlo uissu honori augusti ur be eg̾diũ¬
tur⁊ sic repbato culalio uissu augustibonefaciꝰaͥ
ting̾et aut lauaret aut ⁊̃ censũ pon̾et: ⁊ ut su̾us
uł obnox ꝰ curie ant cutꝰub rei nõ fiat cłicus. Anno¬
seqñti iommꝰ ꝑ. lor. annos libͥs suis ꝯfectis ita
corꝑo pͥlaborim defecto ut lecto surg̾e neqͥret uisi
app̾h eso manib sume qui ad hoc detrabe pẽcebat:
genes cõueniẽtes sollicite tͣcbãtes de singłis discu¬
tiẽdo sic̾ lex salica de clarat uidicare decreu̾nt. u ã¬
dali alemi suem regiones lyspaniaꝵ ad hĩtandil
iunt̾ se tͥfariam ꝯpartiti ⁊ ĩ tͥb regnis diuisi: colli

Expanded text:
sidente aecclesia, ambo jussu Honorii augusti Urbe egrediuntur; et sic reprobato Eulalio, jussu augusti Bonefacius,tingeret aut lavaret, aut incensum poneret; et ut servus vel obnoxius curinimus per 56 annos libris suis confectis, ita corpore prae laboribus defecto, ut lecto surgere nequiret nisi apprehenso manibus fune, qui ad hoc de trabe pendebat, gines convenientes sollicite tractantes, de singulis discutiendo, sicut lex Salica declarat, judicare decreverunt. Wandali, Alani, Suevi, regiones Hispaniarum ad habitandum inter se trifariam
Abbreviated transcription (Latin):
ex dõ eẽt it̾m eit̾cio apparet. ⁊ seqñti sexta fr᷑ e⁊ siẽ
p̾us apparuit. ⁊ int̾ro gauit eũ cur ita dissimłatis
ĩuenires qũo reliqͥas singłoꝵ disc̾nere posses: ui¬
de q̃ tͥ osrẽdo. Et osrẽdit er.i ͣ. calathos: tres au¬
reos plenos unũ rosis rubentib ⁊ duos aliosr¬
sis albis: ⁊ qrͣtum calachũ argenteũ plenũ croco
et dixit gamaliel. ⁊sa sunt locł̾i ĩ quib iacem᷑.⁊
herose reliqͥe nr̃e sunt. Calathꝰ plenus rosis risleis
ẽ locus ĩ qͦ scñs sreph̃s reqͥescit: qͣ solus ex nobꝰ
iiiiͣʳ. martyr suit alii duo aurer plem rosis albis
sũt locus nĩs ⁊ nichodemi nepotis mei. Qrͣcus aũ
argente̾ ẽ abibe silii mer: qr uͥgo ⁊ iu̾dꝰ exuut
de mũdo. Et his dcĩs it̾m disparuit. frͣ ã .uĩ. seqñ

Expanded text:
ei et tertio appareret, in sequenti sexta feria ei sicut prius apparuit et interrogauit eum cur ita dissimulans inuenires quomodo reliquias singulorum discernere posses, uide que tibi ostendo». Et ostendit ei quatuor calatos, tres aureos, plenos: unum rosis rubentibus et duos alios rosis albis et quartum argenteum plenum croco. Et dixit Gamaliel: «Isti sunt loculi in quibus iacemus et hec rose reliquie nostre sunt. Calatus plenus rosis rubeis est locus in quo sanctus Stephanus requiescit, qui solus ex nobis quatuor martyr fuit. Alii duo aurei pleni rosis albis sunt locus meus et Nichodemi nepotis mei. Quartus autem argenteus est Abibe filii mei qui uirgo et mundus exiuit de mundo». Et hiis dictis iterum disparui
Abbreviated transcription (Latin):
ã corpꝰ oꝑiant tm̃ ñ ã amittus głia blãdiãtͣ: i ta
ulia ut ulła coloris uł hĩtus nouitate int̾ cetos
hus ꝓpoi̾ti uiros hẽant ĩ signia ita studiosis ae¬
curatõib aliena: ut ulłis rur sũ sit affãitis ꝑ ĩ¬
curiã sordib decolora. p ostremo sic ab ħꝰ mũdi se¬
parẽtur ornatu: ut cultiu suoꝵ dei: ⁊̃ omi̾b cõi
a ꝑsenerẽt. Quimͥd emi̾ int̾ famłos di p̾sunit᷑
abuno uł pauas: nec catholice ꝑ om̃e corpꝰ fr̃ ni

Expanded text:
ant tantum, non quae amictus gloria blandiantur, ita uilia, ut nulla coloris uel habitus nouitate inter ceteros huius propositi uiros habeantur insignia, ita studiosis accurationibus aliena, ut nullis rursum sint adfectatis per incuriam sordibus decolora: postremo sic ab huius mundi separentur ornatu, ut cultui seruorum dei in omnibus communia perseuerent. quidquid enim inter famulos dei praesumitur ab uno uel paucis nec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad ecñm ortodoxoꝵ cb̾ eadẽ ĩtentõebaptirãd̾.
et cũ raptizari deb̾et. aqͣ fontis subito diparuit. ⁊
it̾m aqq it̾ allata aqͣ et fonte repleto itm atu
it̾um a qͣ dispare̾s uͥtutem dei tindei ꝑfidiam ostẽ
dici. Quidã occidentales ultimo ãno ꝙcli decẽ no¬
uenał ꝓembolismo cõem aniũ tenẽtes. ac ꝑhoc
ĩ pascha celebnͣdo aberrãtes diumo miracłoꝰ ed
u̾itatem reuocãt᷑. Imina eĩ ytalie ecc̃a iͥ ĩ calrõ¬

Expanded text:
am orthodoxorum, sub eadem intentione baptizandus. Et cum baptizari deberet, aqua fontis subito disparuit; et iterum atque iterum aqua allata et fonte repleto, iterum atque iterum aqua disparens, virtutem Dei et Judei perfidiam ostend. Quidam occidentales ultimo anno cycli decennovennalis pro embolismo communem annum tenentes, ac per hoc in pascha celebrando aberrantes, divino miraculo ad veritatem revocantur. I
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ u̾sum cuiq ire unsũ est toto pene osbe nagału
tur ronano. Ex hus ⁊̃ ad nos uenunt duo fr̃
⁊ soror. paulus et pedudia. msis alus locis
ms̾ia diffamãte iãcoganti. u enuuit ã aũ paschs
ferme dies qlideam: teaiãm cotioie ᷤ etũ renchs¬
ĩ ea memoriã głiosissiu martyris stephi trreor¬
tabãt: orantes ut sͥ iam placaret᷑. So n alut᷑

Expanded text:
sum cuique ire visum est, toto pene vagabantur orbe Romano. Ex his etiam ad nos venerunt duo, frater et soror, Paulus et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante jam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, ecclesiam quotidie et in ea memoriam gloriosissimi Stephani frequentabant, ora
Abbreviated transcription (Latin):
cepto ip̃n selna fc̃a e ¶ apd̃ ypone̾ basus qdant
hrꝰ ad memoria eiꝰdem mtͣris orabat ꝓeg cotate
et ꝑiditãte filia: eoq secum uestẽ euis certĩat
sũ ecce pu̾i de domo cacurrero: q ermuotuã niesa¬
hibu̾nt eos illidic̾e ne ꝑ publicũꝓ lang̃et. Quiaũ
domũ rediss iamsuoꝵ eulatib ꝑsonantẽ⁊ nepe᷑
filie qmͣ ferebat sr̃ eecmꝓiecms reddite ẽnite. ⁊ur¬

Expanded text:
 salua facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntia, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiulatibus personantem et uestem filiae, quam ferebat
Abbreviated transcription (Latin):
rt. Cui cum ego egrotãti ncͣiͣa illustrassẽ. paulubĩ
sr̃mxit ⁊ ego fecieum ad pedes sã stephi sepeliri. Ii¬
leu̾o t̾r̾ius qui mecũ ẽ. ip̃e ẽ abibas fulłꝰ m̃s ãno e¬
tatis sue .xxͦ. iecũ bap̃m suscepit: ⁊ uͥgo ꝑmanẽs
cũ paulo discipło meo legẽ ordicit. uxor no mea a

Expanded text:
t. Cui cum ego egrotanti necessaria ministrassem, paululum superuixit; et ego feci eum ad pedes sancti Stephani sepeliri. Ipse uero tertius qui mecum est, ipse est Abibas, filius meus qui anno etatis sue XX mecum baptisma suscepit et uirgo permanens cum Pau
Abbreviated transcription (Latin):
cianus surgẽs: iut Iosolunã ⁊ cuĩ hoc ex̃o retuliss
ille gras agẽs cõnocatis alus ep̃is prexit illuc.
et cũ cepissẽt fode̾: fcõ t̾cemotir tant᷑ o̾dor erupit
qnͣtã mlłs sensisse sememinit. Cuł odoris litus. mnͥ¬
tis scoꝵ.lxxiii. hoĩes adi̾sis ĩ firmitatib lib̾m
Et sic cũ magno gaudio ĩ ecc̃am syon q̃ ierłm esp

Expanded text:
cianus surgens iuit Ierosolimam. Et cum hoc episcopo retulisset, ille gratias agens conuocatis aliis episcopis perrexit illuc; et cum cepissent fodere, facto terre motu, tantus odor erupit, quantum nullus sensisse se meminit. Cuius odoris uirtus meritis sanctorum LXXIII homines a diuersis infirmatibus liberauit; et sic cum magno gaudio i
Abbreviated transcription (Latin):
discͥcte aurodiat si indiciũ suũ diligent̾ exceat: fiet
ut ĩ cet̾is tͥbub raro ĩueniat᷑ ꝙ uire dãpnari debe¬
at. Mens ⁊ enĩ q̃ sratĩ ⁊̃ ip̃a suggestiõe p̾cidit illece¬
bͦsam cogitatõm: u̾o facile rapitꝰ᷑ ⁊ pͣuami delecta¬
tõm sicut ⁊ culpa q̃ cohibet᷑ añ pͣuũ ꝯ sensũ: nũqmͣ
tnͣsit ĩ actũ. Semꝑ ĩueniet dan ĩ sua tͥbu ꝙ examu¬

Expanded text:
districte custodiat, si judicium suum diligenter exerceat, fiet ut in caeteris tribubus raro inveniatur quod jure damnari debeat. Mens enim quae statim in ipsa suggestione praecidit illecebrosam cogitationem, non facile rapitur in pravam delectationem, sicut et culpa quae cohibetur ante pravum consensum, nunquam transit in actum. De
Abbreviated transcription (Latin):
futuroꝵ maloꝵ: ad nepteslĩ speculatõ futoꝵ bonoꝵ.
ean ncħ nouit uisi corꝑalia: s ea tm̃ ruat ᷑ ꝯ̾ longe
lic a se̾su corꝑeo remota. Neptalĩ ꝑ reꝵ insibiliũ for¬
uã: surgit ad roꝵ ĩ iubiliũ ĩtelł̾am. Infernalia enĩ¬
com̃ta longe asensu corꝑeo remota ñ dubitamꝰ. qr¬

Expanded text:
 speculatio futurorum bonorum. Dan nihil novit nisi corporalia, sed ea tamen rimatur quae longe sunt a sensu corporeo remota. Nephtalim per rerum visibilium formam surgit ad rerum invisibilium intelligentiam. Infernalia tormenta longe a sensu corporeo remota non dubitamus, q
Abbreviated transcription (Latin):
ã rumoꝵ. aierẽ tolles enutiũt et atirabũt: c̃ rumo¬
res audiũt fre̾s et dñt. audit᷑ bi turat᷑ fostud¬
ẽ dissẽsio ĩ patientiũ. Cõmonẽtur ces: qr cito tͣ¬
ba̾tur leuiores. C̃rescit flãma. dũ succedit᷑ ĩra uo¬
lat santille: id ẽ u̾ba discordie. Sie cũ aaron fetis¬
set uitulũ cõflatilẽ. afilus isrł pocutis aures stͣ

Expanded text:
am rumorum. Aerem folles attrahunt et emittunt, cum rumores audiunt fratres et dicunt. Auditur ibi tumulus fo dissensio impatientium, commoventur cineres, quia cito turbantur leviores, crescit flamma dum succenditur ira, volant scintillae, id est, verba discordiae. Sic Aaron, ut faciat vitulum conflatilem, a filiis Israel petiit inaures .
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑa lo quit᷑ nñe de fr̃ib nũe de parẽtib głiant᷑. Nũc
las audires. Nũe albas nũe ingͣs nũc medio colo¬
re coloratas: delecbãt᷑ hr̃e cappas. Aũe milis plae
hĩtus: nũe medro cͥs mĩe sr̃fluus. Nũe dãt illis o¬
lera pasiũ a qͣtotũ: nũc uo ex qͣsitis fercuł uu̾e
diu̾sis poełis utũtir. Qũc leborãt: nũc labor dis¬

Expanded text:
 nunc de fratribus, nunc de parentibus gloriantur, nunc las audire volunt. Nunc albas, nunc nigras, nunc medio colore coloratas delectantur habere cappas, nunc vilis placet habitus, nunc mediocris, nunc superfluus. Nunc dant illis olera pastum, aqua potum, nunc vero exquisitis ferculis, nunc diversis poculis utuntur. Nunc laborant, nunc labor dis
Abbreviated transcription (Latin):
tor gͣ pedes dñt ne moriar culpã: erigã me ad os¬
ełm manuũ ut bonis oꝑib inuã. ĩ iuxis pedũ
sumitats ⁊ manib reptãs extenda̾ me: ut oscu¬
lũ oris sumã. Oscłm oris: e̾ recõcilatõ gnu̾s hri¬
mami: fc̃am ꝑ ĩ carnatõm iediatoris. ad pedes
Gꝰ agnoscit᷑ msia: ad inanũ datͣ uenia ad os
ille iohis amor. Hie plorat maria: ibi martha
ꝯq̃ritur illic iohẽs qͥescit. In hiis trib: possũt de¬

Expanded text:
erigam me ad osculum manuum, ut bonis operibus vivam, innixus pedum summitatibus et manibus reptans, extendam me, ut osculum ori sumam. Osculum oris est reconciliatio gene is humani facta per incarnationem mediatoris. Ad pedes igitur cognoscitur miseria, ad manum datur venia, ad os ille Joannis amor; hic plorat Maria, ibi Martha conqueriritur, illic Joannes quiescit. In his tribus possunt de
Abbreviated transcription (Latin):
horis ad capłm cõfluut: sic ⁊̃ m̃tis rõ cogitati¬
nes diu̾sas ad secrctũ cordis qñ cõuocat ut: co¬
rigibiles eiciat: corripiat ĩ qͥetas negligẽtes eũ¬
det: ĩ struat simplicores untiget iracũdas uoluptr¬
osas restagat. pigͣs exritet cõsolet᷑ pusillamm es:

Expanded text:
confluit, sic mentis ratio cogitationes diversas ad secretum cordis quandoque convocat, ut incorrigibiles ejiciat, corripiat inquietas, negligentes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes,
Abbreviated transcription (Latin):
implicitate: s careat colũba felle serpẽs ueneno. hr¬
irs siccitate ut sit simplicitas ĩti sũ amaritdr̃e. p̾d̃¬
ua sñ malligintate doctn̾a sũ uanitate. Poit caruus
cula tres pisciũ diu̾sitates apponũt᷑scu pisces dẽ
uari de flui̾e de sragno. Pisces de mari scłares: de¬

Expanded text:
simplicitate: sed careat columba felle, serpens veneno, nubes siccitate, ut sit simplicitas justi sine amaritudine, prudentia sine malignitate, doctrina sine vanitate. Post carnium fercula tres piscium diversitates opponuntur, scilicet pisces de mari, de flumine, de stagno. Pisces de mari saeculares,