comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oleo: uirtus infudit remedium. Hinc stupen¬
tes digiti ugorem pͥstinum resipiscunt: ob¬
litumq artis officium reducti articuli medi¬
tantur. Manus ramosa distendit᷑: & purga¬
ta uicio dextra saluti redicitur K ecte credi¬
tur inserendum illud qͦq miraculum. Bololi¬
nus quidam de uico nouiomo uehementer
inimici ꝑuasus insidiis ad hominẽ dei uin¬
culis nexus adducitur rebelli sp̃u rotatus.
extutitur nec lassatur. Qui exorante scõ uiro
quasi delongo itinere: ad se suamq mentẽ
septuno die reuertitur. Sic dupliciter liberato.
deum fugit umibra de sensib. cathena cadit
de mamibr: saius redditur & solitus. Cadoc
etiam memorie uire ꝑpetuo est tradendum.
Quudem ex nautharici familia separatis ab
mincem enapalarum umituris ore apto ad
inrura beatum ꝑductur. Que signo aiuas
impresso ianitat resditum uetut ne acipet
uiri potims aut carnis ednliaut. Ee a cre¬
cepto postposito: ad normam sulla nguo poe

Expanded text:
oleo, virtus infudit remedium. Hic stupenoleo, virtus infudit remedium. Hic stupentes digiti, vigorem pristinum resipiscunt; oblitum artis officium reducti articuli meditantur, manus ramosa distenditur, et purgata vitio, dextra saluti reducitur. XVII. Recte creditur inserendum illud quoque miraculum. Bobolinus quidam de vico Noviomo, vehementer inimici pervasus insidiis, ad hominem Dei vinculis nexus adducitur; rebelli spiritu rotatus, excutitur, nec lassatur. Qui, exorante sancto viro, quasi de longo itinere ad se suamque mentem septimo die revertitur. Sic dupliciter liberato dum fugit umbra de sensibus, catena cadit de manibus, sanus redditur et solutus. XVIII. Hoc etiam memoriae iure perpetuo est tradendum. Quidam ex Nantharici familia, separatis ab invicem maxillarum iuncturis, ore aperto ad virum beatum perducitur. Quem signum crucis inpresso et sanitati reddito vetuit, ne acciperet vini potum aut carnis edulium. Qui, praecepto postposito, ad normam sui languoris
Abbreviated transcription (Latin):
uertamur ad ordinem. Quidã in exona uicode
fiscalib famulis gildomerꝰ nomine cum die do¬
minico quiddã oꝑatus sit ita contrahit᷑ digitis.
ut unguium acumen partẽ transiret in alterã.
Qui parisus scõ uiro occurrit in oratorio. Et̾
oratione data. manuq ꝑuncta oleo: ungues
de palma retracte sunt. Digitis redditur orga¬
num: & in antiquum officium neruoꝵ tela
retexitur. Quem clericum post effectum ut in¬
tegre saluum faceret: & peste libauit & crimi
ne. Nursus quedã mulier nomine fauonia
in urbe parisiaca ꝑ nouem dies ꝑcipiens nichil
preter pulticulam ore aꝑto hians: sco uiro ob¬
lata est. Que uelut ferro opposito: nulla legẽ
poterat iungere dentes aut labia. Quam in
oratione sacro ꝑungens oleo palpato undiq
capite sine tarditate saluti restituit. ccidit
ut puella quedam de domo medardi miglido¬
nensis familie filans die dñico: contracta ma¬
nu dampnaretur supplicio. Qua contacta

Expanded text:
vertamur ad ordinem. Quidam in Exona vico de vertamur ad ordinem. Quidam in Exona vico de fiscalibus famulis Gildomires nomine, cum die dominico quiddam operatus sit, ita contrahitur digitis, ut unguium acumen partem transiret in alteram. Qui Parisius sancto viro occurrit in oratorio, et oratione data, manus peruncta oleo, ungues de palma retractae sunt, digitis redditur organum, et in antiquo officio nervorum tela retexitur. Quem clericum post effectum, et ut integrum salvum faceret, peste liberavit et crimine. XV. Rursus quaedam mulier nomine Favonia in urbe Parisiaca, per novem dies percipiens nihil praeter pulticulam, ore aperto inhians, sancto viro oblata est. Quae, velut ferro opposito, nulla lege poterat iungere dentes aut labia. Quam in oratorio sacro perunguens oleo, palpato undique capite, sine tarditate saluti restituit. XVI. Accidit, ut puella quaedam de domo Medardi Meglidonensis familia, filans die dominico, contracta manu, damnaretur supplicio. Quae contacta
Abbreviated transcription (Latin):
populi facte sunt: solus ille qui scit nouit
sex milia solidorum pauꝑib eroganda: ex¬
pendens tͥa milia reuertitur ad palacium.
Interrogatus a rege si adhuc resideret quod
egenis tribueret. respondit medietatem re¬
sedisse: nec inuenisse inopes quib totum
expenderet. Cui rex inquit. Domine. dona
qd̾ restitit. Nam xp̃o largiente: qd̃ donet᷑
non deficit. Incidens aurata missoria. ar¬
gentea uasa comminuens: qͥcquid primum
habuit dans sacerdoti ne ꝑderet. Erat ergo
expectanda contentio: inter sacerdotem &
pͥncipem. Faciebant apud se de misericordia
pugnam. & de pietate certam̃: thesauros
ut spargerent. & de suis talentis egeni dites¬
cerent. fẽstini ad futura lucra. ut bratheũ
semen sererent: & post messores accederent
aurolentam ꝑ segetem. Ut sacerdos locuple
taretur regalib thesauris: & in rege flore¬
ret gr̃a sacerdotis. Qui suum solum hoc ẽẽ¬
credidit: qd̾ nudus aut egenꝰ accepit. ed re¬

Expanded text:
Sancti factae sunt, solus ille qui omnia scit,Sancti factae sunt, solus ille qui omnia scit,sex millia solidorum pauperibus eroganda, expendens tria millia revertitur ad palatium; interrogatus a rege si adhuc resideret quod egenis tribueret, respondit medietatem resedisse, nec invenisse inopes quibus totum expenderet. Cui rex inquit: « Domine, dona quod restitit: nam Christo largiente quod donetur non deficiet: » incidens aurata missoria, argentea vasa comminuens, quidquid primum habuit dans sacerdoti ne perderet. Erat ergo exspectanda contentio inter sacerdotem et principem. Faciebant apud se de misericordia pugnam et de pietate certamen, thesauros ut spargerent, et de suis talentis egeni ditescerent, festini ad futura lucra, ut bratheum semen sererent, et post messores accederent aurolentam per segetem: ut sataretur regalibtis thesauris, et in regem floreret gratia sacerdotis, qui suum solum hoc credidit, quod nudus aut egenus accepit. XIIII. Sed re
Abbreviated transcription (Latin):
positus sopore: inspicit a quodam sene claues
sibi porte parisiace porrigi. Interrogans quid
hoc fieret: accepit responsum ut saluas cas
faceret. Quod post ciuitatis eius ep̃o deceden¬
te dum p̃cellentissimo regi childeberto occiirre¬
ret: in eus electionem effestum illa uox me¬
ruit Ordinatusq pontifex qualem quantũ¬
ꝙ segesserit. hoc expedire lingua mortalis
non sufficit: qm supra hominem fuit om̃e
qd edidit. Deniq adeptus gradum cure pasto¬
ralis ep̃i: de reliquo monachus ꝑsistebat.
Hinc se frequentib exercebat uigiliis: inde
continuatis macerabat inediis. ꝑnoctabat
algida senectus ꝑhiemem sustinens dupli¬
citer frigus etatis & temporis: qd̾ nec tole¬
rare possint petulanti uiuenes. Se ipsum
pene obliuiscens ꝓ uictoria corporis: tanqͣm
si simul accessissent & clignitas & necessitaᷤ
Que uero elemosine tam de reb eccł̃ie quã
popłi oblatione uel regio munere ꝑ manꝰ

Expanded text:
positus in sopore, inspicit a quodam sene claves positus in sopore, inspicit a quodam sene claves sibi portae Parisiacae porrigi. Interrogans quid hoc fieret, accepit responsum, ut salvas eas faceret. Quod post civitatis ejus episcopo decedente dum praecellentissimo regi Childeberto occurreret, in ejus electione effectum illa vox promeruit. Ordinatusque pontifex qualis quantusque se gesserit, hoc expedire lingua mortalis non sufficit, quoniam supra hominem fuit omne quod edidit. Denique adeptus gradum curae pastoralis, de reliquo monachus persistebat. Hinc se frequentibus exercebat vigiliis, inde continuatis macerabat inediis. Pernoctabat algida senectus per hiemem sustinens dupliciter frigus, aetatis et temporis, quod nec tolerare possint petulenti juvenes: seipsum pene obliviscens pro victoria corporis, tanquam si simul accessissent dignitas et necessitas; quae vero eleemosynae tam de rebus ecclesiae quam populi oblatione vel regio munere per manus
Abbreviated transcription (Latin):
nachorum. Que causa modo mirabili patri ꝓ
uin: posteris transiret in lucrum. In pago ali¬
siense res gesta est. Coniux illustris uri uulfa¬
rii destasia nomine uitalis spei destituta sola¬
ciis. lingue carens officiis. ꝑ biduum iã muta
sp̃u deficiente decumbens: apparatis exequiis
iam palpitabat exanimis. Cui eulogiis per
prb̃rm suum cdirestis. & uolenter adaꝑtis pre¬
mortue dentib in ore transiectis. mox ut fauces
semiuiue liquor benedictionis introiit: statim in¬
cipit premortua uite flatib anhelare. oculi ne¬
ce prelusi lumen diei requirere. Ut post funereũ
pallorem facies in ruborem transiret. donec cun¬
dis stupentib uiuificata consurgeret: & accũ¬
stantes auctorem muneris gr̃am predicarent.
Que singulis annis: tͥbutum uite soluit ꝓ pre¬
tio Geterum reuelationum dm̃ quis scritator
introeat: Ante qͣtuor annorum curritula: ipsa
episcopatus sui causa non est abscondita. Itaq

Expanded text:
nachorum. Quae causa modo mirabili profuit nachorum. Quae causa modo mirabili profuit um posteris transiret in lucrum. 11. In pago Alisiense res gesta est. Conjux illustris viri Vulfarii, Destasia nomine, vitalis spei destituta solatiis, linguae carens officiis, per biduum jam muta, spiritu deficiente decumbens, apparatis exsequiis jam palpitabat exanimis. Cui eulogiis per presbyterum suum directis et violenter adapertis praemortuae dentibus, in ore transjectis, mox ut fauces semivivae liquor benedictionis introiit, statim incipit praemortua vitae flatibus anhelare, oculi nece praeclusi lumen diei requirere, ut post funerum pallorem facies in ruborem transiret, donec cunctis stupentibus vivificata consurgeret, et circumstantes auctorem muneris gratiam praedicarent. Quae singulis annis tributum vitae solvit pro preI. Caeterum revelationum suarum quis scrutator introeat, cui ante quatuor annorum curricula, ipsa episcopatus sui causa non est abscondita? Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
plicans ut qͦlibet precio eum de insolentis dñi
seruicio liberaret. Qd̃ indignatus sabarius ꝓ
esario & coniuge uel unico eus filio. octoginta
solidos precii nomen petiit: quominꝰ famulos
seruili ditione laxaret. Tamen hoc ñ dubitauit
misccłia iusti: uel ꝑquirere uel donare. Qͦ precio
soluto. contigit ut ante basilicam sepedictus sa¬
baricus p̃teriret: nec orationi quoq occurreret.
Qui domum suã ingrediens statim affligitur.
ligatur: & cathenis reuinctus ad scm̃ ꝑdiicitur.
Neꝙ sic a pio uiro miscłia tollitur: sed statim
missa prece eius obtinente fide purgat᷑. Tunc
adiecit sabaricus adhuc uginti aureos ad pre¬
cium qd̾ acceꝑat. & de centum solidis crux ad se¬
pulchrum beati symphoriani ab ipso suspensa
est: que usq hodiernam diem res est in testimo¬
nium. Qua occasione filii uel filie ita scẽ conuer¬
sati sunt: ut ꝑ monasteria regant agmina mo¬

Expanded text:
plicans ut quolibet pretio eum de insolentis domini plicans ut quolibet pretio eum de insolentis domini servitio liberaret. Quod indignatus Sabaricus pro Aesario, et conjuge, vel unico ejus filio, octoginta solidos, pretii nomen, petiit, quominus famulos servili ditione laxaret. Tamen hoc non dubitavit misericordia Justi vel perquirere, vel donare. Quo pretio persoluto, contigit ut ante basilicam saepedictus Sabaricus praeteriret, nec tamen orationi quoque occurreret. Qui domum suam ingrediens, statim affligitur, ligatur, et catenis revinctus ad sanctum perducitur. Neque sic a pio viro misericordia tollitur, sed statim missa prece, ejus obtinente fide, purgatur. Tunc adjecit Sabaricus adhuc viginti aureos ad pretium quod acceperat, et de centum solidis crux ad sepulcrum beati Symphoriani ab ipso suspensa est: quae usque hodie res est in testimonio. Qua occasione filii vel filiae ita sancte conversati sunt, ut per monasteria nunc regant agmina mo
Abbreviated transcription (Latin):
dum remis remearet. in ipso itinere rex extrema
sorte defecio: quasi sci uiri sermo dictus fuisset ab
angło. Et q̃m beatissimo uiro erat familiare
in basilica scĩ symphoriani soli uigilias clucere:
euntem eum monachus siluester ꝓsequitur Et
ingressi pariter ad scĩ martyris tumulum. circa
noctis medium ab altari tumultum frequentan¬
tium rumoris accipiunt: tanqͣm si ad rapinam
collecta curreret multitudo. Credens enim uir
dei latronum incursum. imꝑat monacho ante
sepulchrum psallere: ipse uero accedit ad altare.
Dehinc illa turba ad monachum quo psallebat:
alacriter ꝓperat. Quo tractato grauiter & in terrã
piesto ac semiuiuo relicdo: uelocius effugiunt. Q
ui uoce flebili cladem suam replicans a demonib
se cesum graui congressu confessus est. Accidit
ut sabarici famulus esariꝰ nomine ad uirum de
quo loqͥmur iniuriam passus confugeret: sup¬

Expanded text:
dum a Rhemis remeavit, in ipso itinere rex extrema dum a Rhemis remeavit, in ipso itinere rex extrema sorte defecit, quasi sancti viri sermo dictus fuisset ab angelo. 9. Et quoniam beatissimo erat familiare in basilica sancti Symphoriani soli vigilias ducere, euntem eum monachus Silvester prosequitur. Et ingressi pariter ad sancti martyris tumulum, circa noctis medium, ab altari tumultum, frequentantem rumores, accipiunt, tanquam si ad rapinam collecta curreret multitudo. Credens enim vir Dei versari latronum incursum, imperat monacho ante sepulcrum psallere. Ipse vero accedit ad altare. Dehinc illa turba ad monachum, quo psallebat, alacriter properat. Quo mactato graviter et in terram projecto, ac semivivo relicto, veloces effugiunt. Qui vix voce flebili cladem suam replicans, a daemonibus se caesum gravi congressu confessus est. 10. Accidit ut Sabarici famulus, Aesarius nomine, ad virum de quo loquimur injuriam passus confugeret, sup
Abbreviated transcription (Latin):
iusti collatum ẽ. Cuiꝰ ingrediente domum anna
mat̾na ꝓclamat: rem mirabilem se uidere: Inqͥ¬
sita conuige qͥd erat conspiceret: ait. Ecce beatus
germanus: cornuta facie mͥ uidet᷑ incedere. Qd̃
pene uix ualeo aut intueri lumine. aut sermo¬
ne conferre: sc̃m uirum nouo more cornib radi¬
antem. Consternataq mulier: hominem nr̃o
tempore in figura moysi potuisse conspici. Cre¬
dendum qd̵ & iste post colloqͥum dñi potuit a
muliere cornu exaltatus agnosci. Cuius cause
pauore ebro eadem die iuxta sc̃m sedere nullatenꝰ
presumꝑsit. duplici ꝓ merito: merore pariter &
terrore. Contigit ut ꝓ ullis augustudunensis
eccł̃ie theodeberto regi cabilone occurreret. Memor
scĩ sẏmphoriani in ingressu palatii ita spiritu dei
redundante loquutus est. ut ante rex annuerit:
quam uerbi petitor explicaret. Eui & ore ꝓpħ̾ico:
finem dixit de transitu. Qd̃ paucis interim dieb

Expanded text:
Justi collatum est. Cujus ingrediente domum, Anna Justi collatum est. Cujus ingrediente domum, Anna matrona proclamat rem mirabilem se videre. Inquisita a conjuge quid esset quod inspiceret, ait: Ecce beatus Germanus cornuta facie mihi videtur incedere quod pene vix valeo aut intueri lumine, aut sermone conferre sanctum virum, novo more cornibus radiantem. Consternataque mirabatur mulier hominem nostro tempore in figura Moysi potuisse conspicere. Credendum quod et iste post colloquium Domini potuit a muliere cornu exaltatus agnosci. Cujus causae pavore Ebro eadem die juxta sanctum sedere nullatenus praesumpsit duplici pro merito, moerore pariter et terrore. 8. Contigit ut pro villis Augustudunensis Ecclesiae Theodeberto regi Cabillone occurreret. Memor sancti Symphoriani in ingressu palatii, ita Spiritu Dei redundante locutus est, ut ante rex annueret quam verba petitor explicaret. Cui et ore prophetico finem dixit de transitu. Quod paucis interim diebus
Abbreviated transcription (Latin):
hemo sensum actipet.& dart ñ in telligente
belia pationem Pehinc biatus ageola enbi¬
bonenus ep̃s habens cubiculartins gla atter
pendebat in transitu: dirigit ad sc̃m uirum in¬
tercedendi suffragio. Qui ꝑceptis apicib sub ba¬
silice porticu ad sc̃i symphoriani sepulchrũ ꝓgredit᷑.
Interea uir uistus oratiom incubuit. terrã corpore
premens: & sydera mente tͣnscendens. Et qͣsi ante
se habens p̃sentiam dñi: ꝓ uoto supplicis obse¬
crator accedit. Nam mox uicini redemptoris au¬
rib exauditur. Et adhuc isto recubante in pulue¬
rem: egrotum medicina ꝑfudit. Ac uisto iacen¬
te in paum̃to languidꝰ surgit de lectulo. ante
currente medela: quam ꝑoret qͥ supplicat. Ita
ut portitori redeunti obuiam puer occurreret
cui parabant᷑ reliquie: quatinus non eẽt ambigu¬
um eadẽ hora languidum saluti fuisse redditum.
qua uir beatissimus fusus orasse comꝑitur. ec
illud omitti conuenit qd̾ ad domum ebronis ꝓfide

Expanded text:
homo sensum acciperet et daret non intellegenti homo sensum acciperet et daret non intellegenti belua rationem. VI. Dehinc beatus Agricola Cabilonensis episcopus, habens cubicularium graviter pendebat in transitum, dirigit ad sanctum virum intercedendi suffragium. Tunc, perceptis apicibus, basilicae sub porticu ad sancti Synphoriani sepulchrum progreditur. Interea vir iustus orationi incubuit, terram corpore praemens et sidera mente transcendens; quasi ante se habens praesentiam Domini, pro voto supplex obsecrator accedit. Nam mox vicini redemptoris auribus exauditur, et adhuc isto recubante in pulvere, aegrotum medicina perfudit, ac iusto iacente in pavimento, languidus surgit de lectulo, ante currente medella, quam peroret, qui supplicat, ita ut, portitore redeunte, obviam puer occurreret, cui parabantur exsequiae, ut non esset ambiguum, eadem qua vir beatissimus fusus orasse comperitur. 7. Nec illud omitti convenit, quod ad domum Ebronis pro fide
Abbreviated transcription (Latin):
dens supra fabricam concinens alleliua. fun¬
dens paululum aque in crucis ymaginẽ: re¬
stinxit incendia. Ac de manu sc̃i ymbre seda¬
ta est ignis unda: quam uix restinguerent flui¬
mina. Qd̾ tamen postero die cuiꝰ insidiis actũ
est: hostis ipse confessus est. Cariultus quidã
francus: partim uille basilice res obstinatus in¬
uaserat. Quem cum uir dei ad reddendũ aliqua¬
denus cõmoneret. nec tamen ꝓficeret: ad oratio¬
nem se conũtit. nec fides iundictam distulit.
Suatm ex uicino ferus ursus exiliut. tres illꝰ
eq uos interfetit: net sic a duricia resipiscit. Se¬
q uenti uero nocte: duplicauit ultor ꝑniciẽ. Sex
iumenta interemit: nec sic quoq pena suffecit.
Tertia idem node nouem uehicula psternit. tri¬
plicanto cadauere. Sic labor crescebat in cladem¬
Bost hes adbeatum uirum tardis dirigit pue¬
rum agrum reformat inuasum: calainitas
compescitur: Idactum ẽ. ut bestia castiganite¬

Expanded text:
dens supra fabricam concinens Alleluia, fundens supra fabricam concinens Alleluia, fundens paululum aquae in crucis imaginem restinxit incendia: ac de manu Sancti imbre sedata est ignis unda, quam vix exstinguerent flumina. Quod tamen postero die cujus insidiis actum est hostis ipse confessus est. V. Chariulfus quidam Francus partim villae basilicae res obstinatus invaserat. Quem cum Vir Dei ad reddendum aliquatenus commoneret, nec tamen proficeret, ad orationem se convertit, nec fides vindictam distulit. Statim ex vicino ferus ursus exsiliens tres illius equos interfecit, nec sic a duritia resipiscit. Sequenti vero nocte duplicavit ultor perniciem. Sex jumenta interemit, nec sic quoque poena suffecit. Tertia idem nocte novem vehicula prosternit, triplicato cadavere: sic labor crescebat in cladem. Dehinc ad beatum Virum tardius dirigit puerum; agrum reformat invasum, calamitas compescitur. Id actum e
Abbreviated transcription (Latin):
quantis quoq iugiliis continuando durauerit.
quib elemosinis ꝓfusus extiterit: illa res una
testis est. cum iam reb reliqͥs pauꝑib erogati:
nec panis ipse resideret. quatenus fratres refi¬
cerent. Qua de re insurgentib adu̾sum se mo¬
nachis retrudens se in cellula amare fleuit &¬
doluit. Inter hec ipso orante quedam anna ma¬
trona duoꝵ saumarioꝵ cum pane dirigit ho¬
nera. Sequenti etiam die cũ annona destina-¬
uit plena carpenti uehicula. ita ut exinde mo¬
nachi cum saturarentur cibo: terrerent᷑ mi¬
raculo. His itaq celeber intentus officiis: ñ
desiit predicandis manifestari miraculis.
gitur quadam uice dum cibum fessus accipe¬
ret ingrediente amando monacho in fenile cũ
lumine. carbone decidente flãma fenũ corripuit.
& arida nutͥmenta uorax ignis allambit. Con¬
currentib reliquis nec tam̃ succurrentib tar¬
diꝰ ipse ꝓuliens rapta de foco cucuma ascen¬

Expanded text:
quantis quoque vigiliis continuando duraverit, quantis quoque vigiliis continuando duraverit, quibus eleemosynis profusus exstiterit, illa res una testis est, cum jam rebus reliquis pauperibus erogatis nec panis ipse resideret quatenus fratres reficerentur. Qua de re insurgentibus adversum se monachis, retrudens se in cellula, amare flevit et doluit. Inter haec ipso orante quaedam Anna matrona duorum saumariorum cum pane dirigit onera. Sequenti etiam die cum annona destinavit plena carpenti vehicula: ita ut exinde monachi cum saturarentur cibo, terrerentur miraculo. His itaque celebriter intentus officiis, non desiit praedicandis manifestari miraculis. IV. Igitur quadam vice dum cibum fessus acciperet, ingrediente Amando monacho in fenile cum lumine, carbone decidente, flamma fenum corripuit, et arida nutrimenta vorax ignis allambit. Concurrentibus reliquis, nec tamen incurrentibus, tardius ipse prosiliens, rapta de foco cucuma, ascen
Abbreviated transcription (Latin):
fallitura nece tractauit. Que temꝑatam potio¬
nem in ampulla condidit. uinũ quoq in alte¬
ra: precipiens puelle ut uenientib ambob
illi porrigeret de uino. isti de maleficio. Sed ig¬
dum insonti parat᷑ interitus. auctor cadit in
laqͣum. Quo mater eius cognito puellam in¬
crepat cum fletu: extinxisse se filium. Cui
stratidio sollicite impenso studio facto de ipsis
maleficiis uario & si mors uitam ñ abstulit:
tamen signum mortis infixit. Hinc ad pa¬
rentem suum sc̃m scopilionem lausiaco se con¬
ferens morib honestis alitus & institutus ẽ.
Qui cum fere mille passus longe a uico con¬
sisterent. iugiter ad matutinos currebant:
ducti fidei calore. ꝑ tempestatem. ꝑ hiemem.
Qͥ intra terni lustri spacium a beato agͥpino
diaconus instituit᷑: & sequenti tͥennio presbi¬
ter ordinatur: Dehinc a pontifice nectario:
abba ad sc̃m symphorianum merito dignus a¬
sciscitur. Quanta uͦ inibi abstinentia uixerit.

Expanded text:
fallitura nece tractavit. Quae temperatam potiofallitura nece tractavit. Quae temperatam potionem in ampullula condidit, vinum quoque in altera, praecipiens puellae ut venientibus ambobus illi porrigeret de vino, isti de maleficio. Sed igdum insonti praeparatur interitus, auctor cadit in laqueum. Quo mater ejus cognito, puellam increpat cum fletu, exstinxisse se filium. Cui Stratidio, sollicite impenso studio, facto de ipsis maleficiis vario, etsi mors vitam non abstulit, tamen signum mortis infixit. III. Hinc ad parentem suum sanctum Scopilionem Lausia se conferens, moribus honestis alitus et institutus est. Qui cum fere mille passus longe a vico consisterent, jugiter ad matutinos currebant, ducti fidei calore per tempestatem, per hiemem. Qui intra terni lustri spatium a beato Agrippino diaconus instituitur, et sequente triennio presbyter ordinatur. Dehinc a pontifice Nectario abbas ad sanctum Symporianum merito dignus asciscitur. Quanta vero inibi abstinentia vixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Eatus igitur germanꝰ parisioꝵ
pontifex territorii augustudu¬
nensis indigena patre eleuthe¬
rio matre quoq eusebia hone¬
stis honoratisq parentib ꝓcre¬
Satus est. Cuius genitrix ꝓ eo
q̃d hunc post alterum intra breue spacium con¬
cepisset in utero. pudore mota muliebri: cupie¬
bat ante partum infantẽ extinguere. Et accep¬
ta potione ut abortiuum ꝓiceret. dum nocere
ñ posset incubabat in uentre: ut pondere pre¬
focaret. quem uenena ledere ñ ualerent. Cer¬
tabat mater cum paruulo: renitebat᷑ infans
ab utero. Erat ergo pugna: inter mulierem &
uiscera. Ledebatur matrona. nec nocebatur in¬
fantia: obluctabatur sartina. ne genitrix fie¬
ret parricida. Id actum est. ut seruatus inco¬
lumis ipse illesus ꝓcederet: & matrẽ redderet
innocuam. Erat hinc futura p̃noscere. ante
einde cum aullone castro cum stratidio pro¬
pinquo puer scolis excurreret. mater ꝓpinqui
ut eius hereditatem adqͥreret: de adoleicentis

Expanded text:
eatus igitur Germanus Parisiorum pontifex, territorii Augustodunensis indigena, patre Eleutherio, matre quoque Eusebia, nonestis honoratisque parentibus procreatus est. Cujus genitrix, pro eo quod hunc post alterum intra breve spatium concepisset in utero, pudore mota muliebri cupiebat ante partum infantem exstinguere: et accepta potione ut abortivum projiceret, dum nocere non posset, incubabat in ventre, ut pondere praefocaret quem venena haedere non valerent. Certabat mater cum parvulo, renitebatur infans ab utero: erat ergo pugna inter mulierem et viscera. Laedebatur matrona, nec nocebatur infantia: obluctabatur sarcina, ne genitrix fieret parricida. Id actum est, ut servatus incolumis, ipse illaesus procederet, et matrem redderet innocentem. Erat hinc futura praenoscere, ante Deinde cum Avallone castro cum Stratidio propinquo puer scholis excurreret, mater parentis ut ejus haereditatem acquireret, de adolescentis
Abbreviated transcription (Latin):
& latebrosa siluaru: ut suorum criminum
singuli potirent᷑ effectu. Pagos quoq sibi in¬
dagandi sollicitudie diuiserunt. Tunc demũ
ꝑagus autisiodorensis in sortem impiissimi a¬
lexandri sacri latens ꝓtectoris obuenit. Ibat¬

Expanded text:
et latebrosa silvarum. Et ut suorum criminum singuli potirentur effectu, pagos quosque sibi indagandi sollicitudine diviserunt. Tum demum pagus Autissiodorensis in sortem impiissimi Alexandri sacri lateris protectoris obvenit. Voc
Abbreviated transcription (Latin):
cursu irrumpeni: ait. Que uos seductio in hoc
loco glomeratim consistere compulit. aut cuiꝰ
Cui scissima npiltitudo respondit. Nos non
seductio: sed reuerentissima ad hunc locum de¬
cum deferimꝰ congregati: qͥ disꝑsionem nr̃am san¬

Expanded text:
cursu irrumpens, ait: Quae vos seditio in hoc loco glomeratim consistere compulit; aut cujus ssima multitudo respondit: Nos non seditio, sed reverendissima ad hunc decum deferimus congregati, qui dispersionem nostram san
Abbreviated transcription (Latin):
rex decollar̃i. Anteqͣm autem aministris interfi
ceretur hanc orationem fudit ad dũm diceneꝰ
Domine d̃s meus qun edigisti me de emore ydosoꝵ
ad scientiam diam hoc qd̾ a te peto presta m p¬
ami corp meum ñ ibi ingrediatur grando uonur

Expanded text:
rex decollare . +antequam ministris interfi| ceretur hanc orationem profudit. Domine deus meus| qui eduxisti me de errore in sciencia hoc quod ad te peto| praesta mcorpus meum.| non ingrediatur grando. Non ira
Abbreviated transcription (Latin):
autem tyrannus quia nichil potuerat ignis no¬
cere famulam dei: ussit eam decollari. Et com¬
ipsarum. Et qr uicerunt tyrannum illum cre¬
Magnus est deus xp̃ianorum. Iratus autẽ rex:
dicebat in corde suo. Si non ꝑdidero ipsum ma
leucum a facie terre cum maleficiis suis: omnes¬

Expanded text:
autem tyrannus| quia nihil poterat faautem tyrannus| quia nihil poterat facire famule dei . iussit eam| decollare et comipsarum .| quia uicerunt tyrannum illum et cremagnus| deus christianorum. Iratus rex dicebat in corde suo . si| non perdedero malefico isto a facię terrae in malefi| ciis suis
Abbreviated transcription (Latin):
bra eius singulanter duumꝑentur. Ipsa autẽ
re mea: sed dignare me cum ea coronare. Et us¬
sit rex uenire nicetam ante conspectum suum:
& dixit ad eam. Adhuc in hac stulticia ꝑseueraᷤ:
Audi me & sacrifica diis: ut non tormenta que
passa est soror tua & tu patiaris. Niceta respon¬
& pedes eius. & dentes illius singłariter expelli:
ut pre dolore respondere non posset. Illa uero
amplius clamabat & dicebat. Ego tormenta
tua non timeo. Habeo enim adutorem qui po¬
test me liberare de manibz tuis: & de tormen¬
tis tius. Iratus rex iussit exhiberi ligna multa.
& fieri rogum ingentem: & iussit eam ibi con
cremari. Ipsa autem in medio flamme stabat:
& clamabat dicens. Dñe qui misisti angelum
tuum in camino tͥum ꝑueroꝵ & liberasti eos de
me de igne isto. & erubescat tyrannus iste cum
ira sua. Et tunc solute sunt manus eiꝰ & pedes:¬
& stabat in medio ignis. Et facta est flamma
illa tanquam ros qui de celo descendit. Uidens

Expanded text:
bra eius singulariter disrumperentur. Ipsa au| tebra eius singulariter disrumperentur. Ipsa au| tere mea sed cum ea me digniris coronari.| Et iussit nicia rex uenire ante conspectum suum . et| dixit ad eam adhuc in hac stulticia tua persiueras| Audi me et sacrifica deis meis ut non turmentis qui| bus passa est soror tua et tu paciaris. Nicia responet pedes eius . et dentes eius singulariter expelli | ut ipsa prae dolore respondere non possit. Ipsa uero| amplius clamabat . ego tormenta tua non timeo| abeo adiutorem qui potest me liberare de manibus| et de tormentis tuis. Iratus rex iussit exhibere ligna| multa et fieri pyram ingentem . et iussit eam ibi con| cremari. Ipsa autem in media flamma stabat et| clamabat dicens. Domine . qui misisti angelum tuum| in camino trium puerorum . et liberasti eos de me| de igne isto ut erubiscat tyrannus cum ira sua . et| tunc solute sunt manus et pedes eius stabat+ in| media igni et facta est flamma ipsa tamquam| ros qui de celo cendit+. Videns
Abbreviated transcription (Latin):
bantq uoce magna dicentes. Ora ꝑ nob famu¬
le dei: ut liberet nos deus tuus de ydolis his:¬
Et ingresse in templum: clamabant ad y dola¬
dixerunt. Et non erat uox in illis. Et dicebant
popłi. Forte sompnum ceꝑunt & non audiunt.
aut forte aliqd̾ artificium oꝑantur: & non illis
uacat. Tunc niceta soluit cinctum & posuit in
collo iouis. & traxerunt ambe & iactauerunt
eum in faciem popłi: & contriuerunt eum. Si¬
militer & apollini fecerunt. Et dixerunt ad eos :¬
Si dii estis. leuate & adiuuate uosmet ipsos.
Audiens autem rex quia niceta & aqͥlina con
ram ut sacrificaretis diis meis: non ut collide¬
retis eos. Responderunt ille & dixerunt. Stul¬
te: nos lapides collisimus. Tales sunt dii tui:
ut a mulierib collidantur: Respondit eis rex.
meos: male uos ꝑdam de hoc scło. ut & xp̃oftorꝰ¬
iudeat ꝑditionem ur̃am. & sacrificet diis meis.
des aquiline muti. & uissit eam suspendi & mit¬
ti lapidem magnum in pedib euis: qͦ mem¬

Expanded text:
bant uocem magnam dicentes. Ora| pro nobis famuli dei . ut liberit nos deus ab idolis.| Ingresse sunt in templum . et clamabant idol. et non erat uox in illis .| et dicebant iterum . ne forte somnium ceperint| et non audiunt . aut aliquo artificio operantur| et non illis uacat. Tunc nicia soluit cinctum| suum . et posuit in collo iouis . et traxerunt ambas .| et iactauerunt eum in faciem et conteruerunt.| Similiter et apollene ficerunt . et dixerunt. Si dei| estis . leuate et adiuuate uos. Audiens autem rex| quod nicia et aquilina deos ram ut sacrificaretis| deis meis non ut conlederetis. Responderunt illas| dicentes. Stulte nos lapides conlisemus . talis sunt| dei tui . ut a mulieribus conlidantur. Respondit| rex et dmeos . male uos perdam de hoc| seculo . ut etideat perdicionem uestram| et sacrificit deis meis. dis aquilinae mitte . et iussit eam| suspendi . et mitte lapidem magnum in pedis eius . quo| +mem
Abbreviated transcription (Latin):
.Scs̃ xp̃oforus respondit. Ego non sum stultus:
stultus es & insipiens. qr non confiteris dñm:
sed confiteris sathanan patrem tuum. Et iratꝰ
rex iussit ligari manus eiꝰ & pedes. & cedi eum
uirgis ferreis: & mitti in caput eius cassidem
igneam. Tunc dixerunt regi tres uiri de consu¬
lib. Beatiꝰ tibi eẽt dagne rex si natus ñ fuisses:
qui talia tormenta iussisti fieri famulo dei.Ira
& dulciora suꝑ mel & fauum. Tunc uissit fieri
illum in medium ciuuitatis. Et uissit sc̃m xp̃o¬
forum alligari ad eum. & deferri ligna multa
& cooꝑiri eum: & ignem suꝑponi. Et uissit
ex hiberi quadraginta orcas olei: & mitti suꝑ
mͥ infers: in tua turpitudine & in ignomina
deorum tuoꝵ consument᷑. Ego semel tͥ dixi. qr
non tuneo tormenta tua: nec iram tuã. Cum

Expanded text:
stoferus et| dixit . ego non sum stultus . stultus es et insipiens . quia non confiteris| dominum . sed confiteris in satanae patrem tuum. Iratus| rex iussit legare manus et pedes eius . et cedi a uirgis| ferreas . et mitte in capite eius casside ignea. Tunc| dixerunt tres uiri ex consolibus. Beatus eras dagne .| si natus non fuissis qui talia tormenta iussisti fieri| famulum dei.et dulci| ora super mel et fauum. Tunc iussit rex fieri | eum in medium ciuitatis . et iussit smulta et comburrire eam+ | igne subponi . et iussit exhibere .XL. orcas olei et mitte| super mihi infris in| tua turpitudine . et in deis tuis consumentur . ego| simel tibi dixi quia non timeo tormentam nec iram| tuam. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ñã meretricium est. & qd accipiebam e e
pore nr̃o pauꝑib erogabamꝰ. nudos uestie bor¬
teium ꝑferemus martyrium. Alia auter guea
iuist illas res erite de cartere.: a nilogn die
eas dicens. Niceta & aquilina. fecistis xp̃oforũ
sacrificare diis meis. & negare deum suum: NRes¬
ponderunt ille: dicentes. Utinam audires nos:
os. Nos autem credimus in deum scĩ xp̃ofori.
Respondens rex: dixit ad eas. Niceta & aquili¬
na & uos maleficate estis ab illo grandi male¬
fico. ut & uos negetis deos meos magnos : Cogi¬
ficateq diis meis. Si autem nolueritis: male¬
uos faciam ꝑire a facie terre Responderunt¬
ille: dicentes ad eum. Si uolueris ut sacrifice¬
mus diis tius. uibe mundari plateas tuas: &.
exeat preco clamans ut omnes congregent᷑ in
templo. quia niceta & aquilina sacrificabunt᷑¬
diis tuis. Tunc congregatus est popłs magnus:

Expanded text:
quod accipiebamus| de corpore nostro pauperibus erogabamus . nudus| uestietecum perferimus martyrium. Alia| autem die iussit illas rex exire de carcere+ . interroga| bat eas dicens niciae . et aquilina fecistis christo| fero sacrificare diis meis . et negare deum suum responderunt| illas dicentes . utinam audires nos eos nos autem credi| mus deum christoferi. Respondit rex et dixit ad eas | nicia et aquilina . et uos maleficate estis de illo| grande maleficio . ut uos negaretis deus meus magnus| cogifi| cate diis . si autem nolueritis . male faciam uos| perire a faciae terrae. Responderunt dicentes ad| eum. Si uolueris ut sacrificemus diis tuis iube mun| dare plateas totas . et exeat praecum clamans| ut omnes congregentur in templum . et quia nicia| et aquilina sacrificare habent diis Cum congre| gatus est populus mag
Abbreviated transcription (Latin):
reᷤ Sic mͥ faciant dii mei & sic mͥ reddant. si
rex ad eum. Iam sacrifica diis meis & intellige
dei xp̃oforus dixit. Ego diis tuis abhominatio¬
nem facio: quia fidem quam in baptismo acce
afferri lignum magnum scłm statum euis &

Expanded text:
 sic mihi faciant dei mei et sic mihi| reddant . si eius . | dixit ad eum . iam sacrifica deis meis et intellege| ctus| christoferus dixit . ego deis tuis abhominationem facio . | quia fidem meam habeo quam bere lignum magnum secundum| statum eius .
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ad illas. Leuate filie mee: & nolite time¬
re. Stabit autem ante iudicium del. q̃ uo
transmisit adme. Et interrogabat eas dicens
Qd̾ est artificium ur̃m: Responderunt illes
dicentes ad eum. Ora ꝓ nob̾ fammule dei iride.¬

Expanded text:
dixit ad illas filiae meae . nolite| timidixit ad illas filiae meae . nolite| timire . stare autem habit ante iudicium dei . qui| uos transmisit ad me+ Interrogabat eas dicens.| Quod est artificium uestrum . responderunt illas .| dicentes ad eum . ora pro nobis famuli dei ut d
Abbreviated transcription (Latin):
ta ei intulero: Et iussit eum rex mitti in car¬
cerem. Et ecce illi quadringenti uiri uenerunt
ante conspectum dagni: & iactauerunt ante
illum arma sua dicentes. Et nos credimus in
eis rex. Nunquid uos maleficati estis. qͥa ip¬
sum uultis sequi: uenite & adorate deos me¬
os. & do uob̃ aurum & argentum: & in hono¬
lites ad eum. Aurum & argentum tuũ: te¬
cum sit in ꝑditione. Nos autem simul bapti¬
rati sumus: & credimus in scãm t̾nitatem. Ira¬
tus autem rex: iussit eos decollari. Ipsi autem
compleuerunt martyrium. Tunc iussit rex ut
uenirent ad eum due puelle pulchre. & inclu
nicetam & aquilinam. Et ꝓmisit eis se datu¬
rum aurum & argentum si facerent eum se¬
cum peccare: & sacrificare dis. Ingresse sunt¬
autem ad famulum dei. At ubi uiderunt fa
ciem eius fulgentem tanqͣm flammam ignis.
cecderunt in facies suas: & obdormierunt¬
ab hora terria usq ad horam sextã. Cum com

Expanded text:
ta intulero . et iussit eum rex mitti in carta intulero . et iussit eum rex mitti in carcere| et ecce illi .CCCC+. milites uenerunt ante conspectu| dagni iactauerunt arma sua ante illum dicentes| et nos credimus in  rex. Numquid et uos maleficati estis quod| ipsum uultis . sequi  adorate deus meus . et do uobis| aurum et argentum et in honolitis ad eum Aurum et argentum tecum sit in| perdicione Nos autem simul baptizati sumus et| credimus in sancta trinitate Iratus rex iussit eos decol| lare ipsi autem impleuerunt| martyrium bonum Tunc iussit rex . ut uenirent ad| eum duas puellas pulchras . et inclunicea et aquilina et promisit eis| aurum et argentum ut facerent eum secum peccare| et sacrificare diis. Ingressi autem ad famulum dei| et ubi uiderunt eum faciem eius tamquam flamma| ignis ceciderunt in facies suas ab hora tercia| usque in hora sexta. Cum compl
Abbreviated transcription (Latin):
tos uiros: ut eum sibi exhiberent. Uidentes au¬
tem illum orantem: tunuerunt appropinqͣre
ad illum. Quo audito rex: transmisit alios
xp̃oforus orationem suam: surrexit. Et dixe¬
runt milites ad eum. Dñe: rex desiderat te
eum rex qi magnus erat statura: pauore ꝑ¬
Et postinodum surrexit: & sedit ꝓ tribunali.¬
Et interrogauit eum dicens. Quis es tu aut
unde es. aut qd̃ est nomen tuum: Respon
dictus sum. Post baptismum uero: xp̃oforꝰ
Chananee fex mala. non sacrificas diis meis:
es dagnus. quia tu es pars mortis: & ꝯiun
geris patͥ tuo diabolo. Dii autem quib mͥ
sacrificare dicis uani sunt: nec ipsos qͥ ado¬
rant eos adiuuare possunt. Dii autem qui
audires me. & adorares deum qui fecit celũ
& terram: qui potestatem habet liberare te
de igne eterno. & dimittere peccata tua.
Ipse autem tanqͣm stultus rex: cogitans intra
se dicebat. Quomodo possum istum qui inter
feras nutritus est suꝑare. nisi exqͥsita tormen¬

Expanded text:
milites ut eum ad se exhiberent .| uidentes ilmilites ut eum ad se exhiberent .| uidentes illum milites orantem timuerunt adpro| piare ad illum . et transmisit alius istofe| rus orationem suam surrexit et dixerunt milites| ad eum. Domine rex desiderat te  rex quia| magnus erat statim curet postmodum surrexit+ sedens pro tribunali| interrogabat eum dicens. Quis es tu aut unde es . | aut quis est nomen tuum Respondidictus sum| post baptismum+ christoferus et  mala . non sacrificas diis meis res . dagne .| quia tu es patris mortis . et coniux+ patris tui dia| boli . dii autem quos mihi sacrificare dicis uani| sunt . nec ipsis qui adorant eos adiuuare possunt| Dii autem qui audires me| et adoraris deum qui fecit caelum et terram| quia in potestatem habet liberare te de igne et demit| tere peccata tua. Ipsi autem tamquam stultus rex| cogitans intra se dicebat . quomodo possum istum| qui inter feras nutritus est superare nisi exquisita| turmen
Abbreviated transcription (Latin):
dei uiui. Ipse autem sc̃s ex toto corde credens:
ecce nubes de celo descendit & illuxit suꝑ eum.
Et uenit uox de celo dicens. Serue electe dei
uiui. accepisti baptismum in nomine dm̃ nr̃i
tibi deus qui conuertis ignorantes. & adducis
ad iuam ueritatis: & commutas linguam fera¬
rum. & das eis linguam humanam. Et ingres¬
sus ipsam ciuitatem: orabat dicens. Domine qͥ
fecisti adam & dedisti ei eloquentiam ut agnos¬
ceret uam ueritatis: da & mn seruo tuo ut doce¬
am popłm istum qui errauit. Et orante eo. eccq
exiit mulier de cuutate: ut adoraret ydola. Et
uidens scm xp̃oforum contremuit: & facies eiꝰ
mutata est. Et currens ad ciuitatem: clami¬
bat & dicebat. Uenite & uidete mirabilia que
adhuc nullus udere potuit. Exierunt gͦ tur¬
be: & uiderunt ipsum sc̃m stantem iuxta ecele
tuum. Et tenens uirgam in manu sua: fixit
eam interra & dixit. Dñe deus fac uirgã me¬
am florere & ramos bonos habere. & folia for¬
Audienꝰ autẽ hec dagnꝰ rex. misit ad eum ducen

Expanded text:
isti. Ipse| autem sanctus ex toto corde orans. Ecce nebula| de caelo discendit . et inluxit super eum . et| uenit uox de caelo dicens . electus dei ecce acce| pisti baptismum in nomine dominitibi deus qui conuertis ignorantis . et adducis| a\d/ uiam ueritatis et mutas linguas ferarum . et| das eis linguam humanam . et ingressus infra| ciuitatem orabat dicens. Domine, qui fecisti adam| et dedisti eloquentiam ut agnuscerit uiam ueri| tatis da et mihi seruo tuo ut doceam populum| istum qui errauit . et orante eo . ecce exiit mu| lier de ciuitate ut adoraret “idolis”. et uidens| ipsum sanctum contremuit . et facies eius mutata est| et currens ad ciuitatem . clamabat et dicebat Veni| et uidite mirabilia quod adhuc nullus uidere po| tuit . et exierunt turbae et uiderunt ipsum sanctum| stantem iuxta ecclesancto tuo et tenens uirgam in manum suam . | fixit eam in terram et dixit Domine deus . fac uirgam meam| florere et ramos bonus habere et folia forAudiens dagnus| rex misit ad eum .CC+.
Abbreviated transcription (Latin):
interficerent. Uenerunt itaq milites secundũ
& liberare eum de manib meis. Et sagitaue¬
runt ab hora pͥma usq in horam duodecimã:¬
debantura uento a dexts & a sinistris ei. aura
exeis corpus eius non tetigit. Et post solis or¬
casum iterum iussit eum rex dimitti ligatum

Expanded text:
interfeci et uenerunt| milites . secundum et liberare eum de manibus meis . et sagittauerunt| eum ab hora prima usque+ ora duodecima edebantur a uento a dextris| eius et una ex eis . corpus eius numquam tetigit . et post| solis occasum misit eum rex demitte legatum
Abbreviated transcription (Latin):
placere deo conuersatiõnem habentes spiritu¬
alen. Diuina mandata m dilectione euis. cum
iapientia legis precepta in tabulis cordium
urd̃s sintiu unt quidem ampli sapiatis qd uimpli¬
teas onfurmat scrpturarum dei. ¶sulti au¬

Expanded text:
placere Deo, conversationem habentes spiritplacere Deo, conversationem habentes spiritalem. Divina mandata in dilectione Dei cum sapientia, legis praecepta in tabulis cordium vestrorum sint; nec quidem amplius sapiatis quam simplicitas confirmat Scripturarum Dei. Multi au
Abbreviated transcription (Latin):
de humero suo honus exponere si abba pͥsens
lium diuerteris adbibendum. aut alterius
fr̃is tecum comitantis etiam iunioris. peccatũ
fetisti: qui p̾ter benedictionem aquam potasti
Qd̾ si calor solis exarserit & uolueris bibers &
ris. deliquisti. Deinde siin uia calcaueris spi
cul ab inuicem contexta iuncis sternite cũ ad
dormiendum seceditis. intersticium cubitus.
habeat᷑ unus: ne dum ad inuicem ꝓximant
noctipetas in sp̃uali oꝑe ꝑagatur. Exꝑrectis
cantum fraternarum orationũ commiinis ho¬
ra succedat. Alteriꝰ uocis cantus alterum non
extitet ad orandum. sed cum suum pectus tun¬
dere ceꝑit. qui pͥmus exꝑrectus est: ꝓuocetur
etiam ille qui dormit exurgere. Sepe enum sa¬
thanas cum sompno anima capta nocturnis
inuoluitur tenebris. & ab orationis patcinio
separata: fit oꝑante diabolo soca tenebrarum.
deo dico uob̃ filioli uigilate: q̃m nescitis qua
hora fur ueniat animarum. Studete igit᷑ com¬

Expanded text:
de humero suo onus exstare, si abbas praesens de humero suo onus exstare, si abbas praesens lium diverterit ad bibendum, aut alterius fratris secum comitantis, etiam junioris, peccatum fecisti, qui praeter benedictionem aquam potasti. Quod si calor solis exarserit, et volueris bibere, eris, deliquisti. Deinde si in via calcaveris spincul ab invicem contextas vites sternite. Cum ad dormiendum seceditis, interstitium cubitus habeatur unius; ne, dum ad invicem proximant noctipetas, in spiritali opere peragatur. Experrectis cantum, fraternarum orationum communis hora succedat. Alterius vocis cantus alterum non excitet ad orandum; sed cum suum pectus tundere coeperit, qui primum experrectus est, provocetur etiam ille qui dormit, exsurgere. Saepe enim Satanas somno animam captam nocturnis involvit tenebris, ut ab orationis patrocinio separata sit, operante diabolo socio tenebrarum. Ideo dico vobis, filioli, vigilate, quia nescitis qua hora fur veniet animarum . Studete igitur com
Abbreviated transcription (Latin):
enum dñs iħe in uobis: quia fecistis fideliter
qd̾ ipse mandauit. Nam pͥma legis in mon¬
te syna ordinatio hec ad moysen data est: di¬
liges inquit dñm deum tuum ex toto corde
tuo. & ex tota anima tua. Scd̾o: diliges ꝓxi¬
iura tuum sicut te ipsum. Uacat enim dilec¬
tio dei nisi iungatur & proximi. Plenum gͦ
preceptum ueritatis est: ut maneat in sensũ
indiuidua regula caritatis. Tunc gͦ dilectio
ur̃a erit in pleno: si colla obedientie suppo¬
sueritis ꝓposita. Obedientia quoq: in con¬
gregatione laudatur. Nichil uobis ꝑderit fi¬
lioli si diligitis inuicem: & non uultis inui¬
cem obedire. Dilectio sine obedientia est: cũ¬
faciet graminosum conscientia agrum. Quo¬
modo enim gramen seminales impendit fructꝰ.
sic inobediens homo frustra ieiunait: & oratio¬
uis nullum recipit fructum. Igit᷑ qui in uno
ẽẽ concupiscunt & uiuere mente cõmuni dil¬
posuerunt. in consilus maiorib inseruient:

Expanded text:
enim Dominus Jesus in vobis, quia fecistis fideliter enim Dominus Jesus in vobis, quia fecistis fideliter quod ipse mandavit. Nam prima legis in monte Sina ordinatio haec ad Moysen data est: Diliges, inquit, Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua . Secunda: Diliges proximum tuum, sicut teipsum. Vacat enim dilectio Dei, nisi jungatur et proximi. Plenum ergo praeceptum veritatis, ut maneat in sensu individua regula charitatis. Tunc ergo dilectio beata erit in pleno, si colla obedientiae posueritis proposito. Obedientia quoque in congregatione laudatur. Nihil vobis proderit, filioli, si diligitis invicem, et non vultis invicem obedire. Dilectio sine obedientia faciet criminosum, et conscientia aegrum. Quomodo enim gramen seminales impedit fructus, sic inobediens homo frustra jejunat, et orationis nullum accipit fructum. Igitur qui in uno esse concupiscunt, et vivere mente communi disposuerunt, hi consiliis majoribus serviant.
Abbreviated transcription (Latin):
tur aliud genꝰ erroris in qͦ maiꝰ anime dampnũ
suꝑbie malum ꝑ omnia est cauendum. Hec
omnia angłm in pͥmordio mundi de celo deie¬
cerunt: & nouimus suꝑbiã originale ẽẽ pecca¬
tum. Ad quam excludendam de cogitationib
nr̃is deum serꝑ pretẽmur: ut donetur nob̃
forma humilitatis. Accidit & alia infestatio
mortis in corpore. si de scłari uicioꝵ çausa mo¬
nachorum concitet quempiam. fũniculũ uero
caritatis ante om̃ia inter uos habete. fide con¬
nexa ii spe manentes: q̃m ad regnum festina¬
tis eternitatis. Cura gͦ discipline monachorum:
ꝑfesta est dilectio. Hec uincula caritatis & pa¬
cis exornat. Sine auaritia igitur in dilestio¬
ne sincera modus sufficiens est presentib: &
qui in uicem diligunt filii regni uocabuntur.
ꝑfecte inuicem diligentes: ip̃si sunt qͥ man¬
ducant panem in regno dei sine macula. ꝑ
in odorem suauitatis celos ascendat. Gaudet

Expanded text:
tur aliud genus erroris, in quo majus est animae damnum, tur aliud genus erroris, in quo majus est animae damnum, superbiae malum per omnia esse cavendum: haec angelum in primordio mundi de coelo dejecit, et novimus superbiam originale esse peccatum. Ad quam excludendam de cogitationibus nostris Deum semper deprecemur, ut donetur nobis forma humilitatis. Accedit et alia infestatio mortis in corpore, si de saeculari vitiorum causa monachorum sollicitet quemquam. Funiculum vero charitatis ante omnia inter vos habete, fide continua in spe manentes, quoniam ad regnum Dei festinatis aeternitatis. Cura ergo disciplinae monachorum perfecta est dilectio. Haec vincula charitatis et pacis exornant sine avaritia. Igitur in dilectione sincera modus sufficiens est praesentibus; et qui invicem diligunt, filii regni vocabuntur. Perfectius invicem diligentes, ipsi sunt qui manducant panem in regno Dei sine macula Luin odorem suavitatis zelo succendet. Gaudebit