comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gatas putaret iam ante uurarit. Non offert se ille istis temeritatibꝰ
designatus. TR. Pl. obtulit in discrimen uitam suam. dixit eam sentẽ¬
cianiscuius inuidiam capitis periculo sibi prestandam uidebat. Dixit
uehementer. egit acriter. ea que sensit pre se tulit. dux auctor. actor re¬
rum illarum fuit. Non quo periculum suũ non uideret. sed in tanta
R .P. tempestate. iuhil sibi isi de patrie peritulis cogitandum putabat.
Consecutus est ip̃ius tribunatus. Quid ergo de sĩgulari magnitudine
auimi eius ac de incredibili uirtute dicam: Aleministis illum diem cum
templo a collega occupato nobis om̃ib de uita eiuł uiri et cuus timentib
ip̃e auimo firmissimo uenit in templum. & clamorẽ hominũ auctoritate.
impetum improborũ uirtute sedauit. Adiit tum ꝑiculum. sed adiit ob
causam que qnͣta fuerit iam mihi dicere non est necesse. At si isti ꝙyprie

Expanded text:
gatas putaret, iam ante iurarit! non offert se ille istis temeritatibusgatas putaret, iam ante iurarit! non offert se ille istis temeritatibusdesignatus tribunus plebis, obtulit in discrimen vitam suam; dixit eam sententiam cuius invidiam capitis periculo sibi praestandam videbat; dixit vehementer, egit acriter; ea quae sensit prae se tulit; dux, auctor, actor rerum illarum fuit, non quo periculum suum non videret, sed in tanta rei publicae tempestate nihil sibi nisi de patriae periculis cogitandum putabat. consecutus est ipsius tribunatus. quid ego de singulari magnitudine animi eius ac de incredibili virtute dicam? meministis illum diem cum, templo a conlega occupato, nobis omnibus de vita eius viri et civis timentibus, ipse animo firmissimo venit in templum, et clamorem hominum auctoritate impetum improborum virtute sedavit. adiit tum periculum, sed adiit ob eam causam quae quanta fuerit iam mihi dicere non est necesse. at si isti Cypriae
Abbreviated transcription (Latin):
nebris. & pulsa loco manet tamen atq heret in patria. splendetq per
sese semper. neq aliems uinqm sordibus obsolescit. Non illi oruandum
.M. catonem sed relegandum. nec illi cõmittendum illud negociũ. sed
imponendum putauerunt. qui in contione palam dixerint linguam se
euellisse. Al. catoni. quȩ semper contra extra ordinarias potestates libera
fuisset. Sencient ut spero breui tempore manere libertatem illam. atq
hoc eciam si fieri potuerit esse maiorem. quod cum consulib illis. Al. ca¬
to etiam cum iam desperasset aliquid auctoritate sua profici posse. tam̃
uote ip̃a ac dolore pugnauit. & post meum discessum his pisonem uer¬
bis flens meũ &. R .P̾. casum uex̾auit. ut illum hominẽ perditissimũ
atq impudentissimũ poene iam ꝓuncie peniteret. Cur igitur roga¬
tiomi paruit: Quasi uo̾ ille non in alias quoq leges quas iniuste ro¬

Expanded text:
nebris et pulsa loco manet tamen atque haeret in patria splendetque per nebris et pulsa loco manet tamen atque haeret in patria splendetque per sese semper neque alienis umquam sordibus obsolescit. non illi ornandum M. Catonem sed relegandum, nec illi committendum illud negotium sed imponendum putaverunt, qui in contione palam dixerint linguam se evellisse M. Catoni, quae semper contra extraordinarias potestates libera fuisset. sentient, ut spero, brevi tempore manere libertatem illam, atque hoc etiam, si fieri potuerit, esse maiorem, quod cum consulibus illis M. Cato, etiam cum iam desperasset aliquid auctoritate sua profici posse, tamen voce ipsa ac dolore pugnavit, et post meum discessum iis Pisonem verbis flens meum et rei publicae casum vexavit ut illum hominem perditissimum atque impudentissimum paene iam provinciae paeniteret. cur igitur rogationi paruit? quasi vero ille non in alias quoque leges, quas iniuste ro
Abbreviated transcription (Latin):
reposuit. & certis rebus imperatis regnare uissit. Net minus & sibi &
recepit. qui conflixit. qui signa contulit. qui de imꝑio poene certauit
regnat hodie. & amnicicię nomen ac societatis quod armis uiolauit. id p̃¬
cibus est consecutus. Ille ciprinus miser qui semꝑ amicus. semper socius
fuit.de quo nulla uinqͣm suspicio durior aut ad senatum aut ad im¬
ꝑatores allata ur̃os est: uiuus ut auint est & uidens cum uictu ac
uestitu suo publicatus. En cur çęteri reges stabilem esse suam fortunã
arbitrarẽtur. cum hoc illuis funesti anni prodito exemplo uideant ꝑ
tribunũ aliquem & sescentas operas se fortums spoliari & regno omni
posse nuderi: At eciam eo negocio. Al. catonis splendorem maculare
uoluerunt siguari quid grauitas. quid integritas. quid magnitudo anm.
quid demq uirtus ualeret. Quȩ ĩ tẽpestate seua quieta est. & lucet in te¬

Expanded text:
reposuit et certis rebus imperatis regnare iussit, nec minus et sibi ereposuit et certis rebus imperatis regnare iussit, nec minus et sibi erecepit, qui conflixit, qui signa contulit, qui de imperio paene certavit, regnat hodie et amicitiae nomen ac societatis, quod armis violarat, id precibus est consecutus: ille Cyprius miser, qui semper amicus, semper socius fuit, de quo nulla umquam suspicio durior aut ad senatum aut ad imperatores adlata nostros est, vivus, ut aiunt, est et videns cum victu ac vestitu suo publicatus. em cur ceteri reges stabilem esse suam fortunam arbitrentur, cum hoc illius funesti anni prodito exemplo videant per tribunum aliquem et sescentas operas se fortunis spoliari et regno omni posse nudari! at etiam eo negotio M. Catonis splendorem maculare voluerunt ignari quid gravitas, quid integritas, quid magnitudo animi, quid denique virtus valeret, quae in tempestate saeva quieta est et lucet in te
Abbreviated transcription (Latin):
purpura & sceptro & illis insignibus regiis prȩconi publico subiceretur.
rex amicus inuiria cõmemorata. nulłis rebus repetitis cum bonis om̃ib
publicaretur. Aulta acerba. multa turpia. multa turbulenta habuit
ille annus. tamen illi sceleri qd̾ in me illorum ĩmanitas edidit. haud scio
au recte hoc proximũ esse dicamus. Antiochum magnũ illum maiores
ur̃i magna belli contentione t̾ra mariq suꝑatum: mtra montẽ taurum
regnare iusserunt. asiã qua illum mulctarunt. attalo ut is regnaret in
ea condonauerunt. Cum armeniorũ rege tigrane graue bellum diutur¬
numq gessimus. cum ille miuriis in socios mõs inferendis bello prope
pulsum. ammo tamen hostili cum reliquis suis copiis in pristina mẽte
mansit. Hunc. ¶. pompeuis cuni in suis castris supplicem abiectum
udisset. erexit atq insigne regium quod ille de suo capite abiecerat

Expanded text:
purpura et sceptro et illis insignibus regiis praeconi publico subiceretur, purpura et sceptro et illis insignibus regiis praeconi publico subiceretur, rex amicus nulla iniuria commemorata, nullis rebus repetitis, cum bonis omnibus publicaretur. multa acerba, multa turpia, multa turbulenta habuit ille annus; tamen illi sceleri quod in me illorum immanitas edidit haud scio an recte hoc proximum esse dicamus. Antiochum Magnum illum maiores nostri magna belli contentione terra marique superatum intra montem Taurum regnare iusserunt: Asiam, qua illum multarunt, Attalo, ut is regnaret in ea, condonaverunt. Cum Armeniorum rege Tigrane grave bellum nuper ipsi diuturnumque gessimus, cum ille iniuriis in socios nostros inferendis bello prope pulsus animo tamen hostili cum reliquis suis copiis in pristina mente mansit. hunc Cn. Pompeius cum in suis castris supplicem abiectum vidisset erexit, atque insigne regium, quod ille de suo capite abiecerat,
Abbreviated transcription (Latin):
spoliatus sacerdocio est. fanumq sanctissimarũ atq autiquissimaꝵ reli¬
gionum uenditũ pecunia grandi brogitano impuro homim atq indig¬
no illa religione presertim cum ea sibi ille non colendi sed uolandi cau¬
sa adpetisset. Appellati reges a populo quid nũqĩ ne a senatu quidem
postulassent. Reducti exules bizanciũ condemnati. tum cum indemnati ci¬
ues e ciuitate eiciebantur. Rex ptolomeus qui si uondum erat ip̃e a sena¬
tu sociuis appellatus. erat tamen frater eius regis qui cum ẽẽt in eadem
causa. iam erat a senatu honorem istum consecutus. Erat eodem gen̾e̾
eistemq maiorib eadem uetustate societatis. Demde erat rex si uondum
socius at non hostis. Patatus. quietus. fretus imꝑio. P.R. regno paterno
atq auito regali ocio perfruebatur. De hoc nihil cogitante. inhil suspi¬
cante. eistem operis suffragium ferentibus est rogatum ut sedens cum

Expanded text:
spoliatus sacerdotio est, fanumque sanctissimarum atque antiquissimarum relispoliatus sacerdotio est, fanumque sanctissimarum atque antiquissimarum religionum venditum pecunia grandi Brogitaro, impuro homini atque indigno illa religione, praesertim cum eam sibi ille non colendi, sed violandi causa adpetisset; appellati reges a populo qui id numquam ne a senatu quidem postulassent; reducti exsules Byzantium condemnati tum cum indemnati cives e civitate eiciebantur. rex Ptolomaeus, qui, si nondum erat ipse a senatu socius appellatus, erat tamen frater eius regis qui, cum esset in eadem causa, iam erat a senatu honorem istum consecutus, erat eodem genere eisdemque maioribus, eadem vetustate societatis, denique erat rex, si nondum socius, at non hostis; pacatus, quietus, fretus imperio populi Romani regno paterno atque avito regali otio perfruebatur—: de hoc nihil cogitante, nihil suspicante, eisdem operis suffragium ferentibus, est rogatum ut sedens cum
Abbreviated transcription (Latin):
gum multitudineni cũ earum quȩ late sunt tũ uo quȩ promulgate fu¬
erunt. Nam late quidem sunt consulibus illis tacentib dicam mimo
u̾o ȩciam adprobantibus. ut censoria notio & grauissimum iudicium sc̃ĩs¬
simi magistratus de.R.P. tolleretur. ut collegia nõ modo illa uetera contͣ
berentur. ut remissis semis & trientib quinta ꝓpe pars uectigaliũ tolle̾¬
tur. ut gabmio pro illa sua cilicia quam sibi si. R. P. prodidisset pactus
erat syria daretur. & ui helluom bis de eadem re deliberandi & rogata
legem fieret prouinciȩ cõnutande. Alitto eam legem quȩ omĩa iura reli¬
gionum. auspiciorũ. potestatum. om̃is leges que sunt de iure & de tem¬
pore legum rogatarin. una rogatione deleuit. Mitto omnẽ domesticã
labem. Eciam exteras nationes illius anm furore conquassatas uidebamꝰ.
Lege tribunicia matris magnę pessinuncius ille sacerdos expulsus &

Expanded text:
gum multitudinem, cum earum quae latae sunt, tum vero quae promulgatae fugum multitudinem, cum earum quae latae sunt, tum vero quae promulgatae fuerunt. nam latae quidem sunt consulibus illis—tacentibus dicam? immo vero etiam adprobantibus; ut censoria notio et gravissimum iudicium sanctissimi magistratus de re publica tolleretur, ut conlegia non modo illa vetera contraberentur, ut remissis senis et trientibus quinta prope pars vectigalium tolleretur, ut Gabinio pro illa sua Cilicia, quam sibi, si rem publicam prodidisset, pactus erat, Syria daretur, et uni helluoni bis de eadem re deliberandi et rogata lege potestas per novam legem fieret provinciae commutandae. mitto eam legem quae omnia iura religionum, auspiciorum, potestatum, omnis leges quae sunt de iure et de tempore legum rogandarum, una rogatione delevit; mitto omnem domesticam labem: etiam exteras nationes illius anni furore conquassatas videbamus. lege tribunicia Matris magnae Pessinuntius ille sacerdos expulsus et
Abbreviated transcription (Latin):
ne ferretur senatus fuerat ueste mutata. Hac tanta ꝑturbatione clui¬
tatis. ne noctem quidem consules inter meum & suum a preda interesse
passi sunt. statim me ꝑculso ad meum sanguinem hauriendum. & spi¬
rante eciam. R.P. ad eius spolia detrahenda aduolauerunt. Omitto
gratulationes. epulas. particionem erarii. beneficia. spem. promissa. pre¬
dam. leticiam paucorum in luctu om̃ium. Uexabatur uxor mea. Liberi
ad uetem querebantur. Gener a pisonis consulis pedibus supplex reicieba¬
tur. Boua diripiebantur. eaq ad consules deferebantur. Domus ardebat.
n palacio. Cons. epulabantur. Quod si meis in cõmodis letabantur.
urbis tamen periculo cõmouerentur. Sed ut mea causa iam recedam. re¬
liquas illius anni pestes recordamini. Sic enim faciluue ꝓspicietis. qnͣtã
ium omium remediorum a magistratib proximis. R. P̾ desiderarit. le¬

Expanded text:
ne ferretur senatus fuerat veste mutata. hac tanta perturbatione civine ferretur senatus fuerat veste mutata. hac tanta perturbatione civitatis ne noctem quidem consules inter meum interitum et suam praedam interesse passi sunt: statim me perculso ad meum sanguinem hauriendum, et spirante etiam re publica ad eius spolia detrahenda advolaverunt. omitto gratulationes, epulas, partitionem aerari, beneficia, spem, promissa, praedam, laetitiam paucorum in luctu omnium. vexabatur uxor mea, liberi ad necem quaerebantur, gener, et Piso gener, a Pisonis consulis pedibus supplex reiciebatur, bona diripiebantur eaque ad consules deferebantur, domus ardebat in Palatio: consules epulabantur. quod si meis incommodis laetabantur, urbis tamen periculo commoverentur. sed ut a mea causa iam recedam, reliquas illius anni pestis recordamini—sic enim facillime perspicietis quantam vim omnium remediorum a magistratibus proximis res publica desiderarit—le
Abbreviated transcription (Latin):
mei. furori hominis. sceleri. ꝑfidię. telis. minisq cessissem. patriamq
quȩ unhi erat carissima ꝓpter ip̃ius patriȩ caritatem reliquissem. cũ
meum illũ casum tam horribilem. tam grauem. tam repentinũ nõ
solum homines sed tecta urbis ac templa lugerent. nemo ur̃m forũ.
neno curiam. nemo lucem aspicere uellet. illo inqͣm ipso die dico ĩmo¬
hora atq eciam puncto temporis eodem mihi . R. q. P ꝑinicies. gabino &
pisoni prouincia rogata est. Pro dii mimortales. custodes & conseruatores
huius urbis atq imperii. quȩnam illa in. R.P. monstra. que scelera uidi¬
stis: Cuns erat expulsus is qui. R. P. ex senatus auctoritate cum oĩbꝰ
bonis defenderat. & expulsus non alio aliquo. sed eoipõ crimine. Erat aũt
expulsus sine iudicio. ut lapidibus ferro seruicio demq concitato. lex erat
lata uastato ac relicto foro. & sicariis seriuisq tradito. E ea lex que ut

Expanded text:
mei, furori hominis, sceleri, perfidiae, telis minisque cessissem, patriamque, mei, furori hominis, sceleri, perfidiae, telis minisque cessissem, patriamque, quae mihi erat carissima, propter ipsius patriae caritatem reliquissem, cum meum illum casum tam horribilem, tam gravem, tam repentinum non solum homines sed tecta urbis ac templa lugerent, nemo vestrum forum, nemo curiam, nemo lucem aspicere vellet: illo, inquam, ipso die—die dicohora atque etiam puncto temporis eodem mihi reique publicae pernicies, Gabinio et Pisoni provincia rogata est. pro di immortales, custodes et conservatores huius urbis atque imperi, quaenam illa in re publica monstra, quae scelera vidistis! civis erat expulsus is qui rem publicam ex senatus auctoritate cum omnibus bonis defenderat, et expulsus non alio aliquo, sed eo ipso crimine; erat autem expulsus sine iudicio, vi, lapidibus, ferro, servitio denique concitato; lex erat lata vastato ac relicto foro et sicariis servisque tradito, et ea lex quae ut
Abbreviated transcription (Latin):
id quod debetur psolutum. Deide nũqm iam ut spero quisqmͣ impro¬
armati exercitus terrorem opponet togatis. neq erit iusta causa ad por¬
tas sedenti imperatori quare suum terrorem falso iactari opponiq pa¬
ciatur. Nũqͣm enim erit tam oppressus senatus. ut ei ne supplicandi
quidem ac lugendi sit potestas. Tam captus equester ordo. ut equites.R.
a consule relegentur. Quȩ cum omĩa atq ȩciam multo alia maiora
quȩ consulto pretereo accidissent. uidetis me tamen in meam pͥstinam
diguitatem breui tempore doloris int̾iecto. R. P. uoce esse reuocatum.
Sed ut reuertar ad illud quod mihi in hac oni est orõne ꝓpositũ omĩ¬
bus malis illo anno scelere consulum. R.P. esse confectam. Primum
illo ipõ die qui mihi fuuestus fuit. om̃ib bonis luctuosus cum ego me
complexi patriȩ conspectuq ur̃o eripussem & metu ur̃i ꝑiculi. non

Expanded text:
id quod debetur persolutum. deinde numquam iam, ut spero, quisquam improid quod debetur persolutum. deinde numquam iam, ut spero, quisquam improarmati exercitus terrorem opponet togatis; neque erit iusta causa ad portas sedenti imperatori qua re suum terrorem falso iactari opponique patiatur. numquam autem erit tam oppressus senatus ut ei ne supplicandi quidem ac lugendi sit potestas, tam captus equester ordo ut equites Romani a consule relegentur. quae cum omnia atque etiam multo alia maiora, quae consulto praetereo, accidissent, videtis me tamen in meam pristinam dignitatem brevi tempore doloris interiecto rei publicae voce esse revocatum. sed ut revertar ad illud quod mihi in hac omni est oratione propositum, omnibus malis illo anno scelere consulum rem publicam esse confectam, primum illo ipso die, qui mihi funestus fuit, omnibus bonis luctuosus, cum ego me e complexu patriae conspectuque vestro eripuissem, et metu vestri periculi, non
Abbreviated transcription (Latin):
immortalem hanc ciuitatem futuram: Nam externa bella regum.
gentium. nationũ. iam pridem ita extincta sunt. ut prȩclare cum his
agamus. quos pacatos esse paciamur. Deniq ex bellica uictoria non
fere quẽqͣm est inuidia ciuium consecuta. Domesticis malis & audaci¬
um cuuum consiliis sepe est resistendum. eorumq ꝑiculorum est in
R.P. retinenda medicina. quam omnem uidices perdidissetis si meo in¬
teritu senatui. P. q . R. doloris sui de me declarandi potestas eẽt erepta.
Qua re moueo uos adulescentes atq hoc meo iure precipio. qui digni¬
tatem. qui . R. P. qui gloriam spectatis ne si qua uos aliquͣdo necessitas
ad. R .P. contra improbos ciuus defendendam uocabit segniores sitis &
recordatione mei casus a consiliis fortibus refugiatis. Primũ non est peri¬
culum ne quis uinqͣm incidat in eiusmodi consules. presertim si erit his

Expanded text:
immortalem hanc civitatem futuram? nam externa bella regum, immortalem hanc civitatem futuram? nam externa bella regum, gentium, nationum iam pridem ita exstincta sunt ut praeclare cum iis agamus quos pacatos esse patiamur; denique ex bellica victoria non fere quemquam est invidia civium consecuta. domesticis malis et audacium civium consiliis saepe est resistendum, eorumque periculorum est in re publica retinenda medicina; quam omnem, iudices, perdidissetis, si meo interitu senatui populoque Romano doloris sui de me declarandi potestas esset erepta. qua re moneo vos, adulescentes, atque hoc meo iure praecipio, qui dignitatem, qui rem publicam, qui gloriam spectatis, ne, si quae vos aliquando necessitas ad rem publicam contra improbos civis defendendam vocabit, segniores sitis et recordatione mei casus a consiliis fortibus refugiatis. primum non est periculum ne quis umquam incidat in eius modi consules, praesertim si erit iis
Abbreviated transcription (Latin):
meo quidem anno sumini in prĩam amoris mei signum ẽẽ debet certis¬
simum. quod cum abesse ab ea sine sunimo dolore non possem. hũc me
perpeti quã illam labefactari ab improbis malui. Meminerã iudices
diuinũ illum uirũ atq ex isdem quib nos radicib natum ad salutem
huius imperii. C. mariũ sumina senectute cum uim ꝓpe iustorum
armorum profugisset. primo semle corpus paludib occultasse demer¬
sum. Deinde ad infimorum ac tenuissimorũ hominum minturnis
misericordiam confugisse. Inde nauigio ꝑparuo cum om̃ĩs portus t̾rasq
fugeret niortas affrice desertissimas peruenisse. Atq ile uitam suam¬
Ego qui quemadinodum multi in senatu me absente dixerunt piculo
tencia exteris nationib cõmendabar. nonne si meam multam deseruissẽ
R.P. prodidissem. In quo quidem nunc me restituto uiuit mecum simł
exemplum fidei publice. Iuid si immortale retinetur quis non intelligit

Expanded text:
meo quidem animo summi in patriam amoris mei signum esse debet certismeo quidem animo summi in patriam amoris mei signum esse debet certissimum, quod, cum abesse ab ea sine summo dolore non possem, hunc me perpeti quam illam labefactari ab improbis malui. memineram, iudices, divinum illum virum atque ex isdem quibus nos radicibus natum ad salutem huius imperi, C. Marium, summa senectute, cum vim prope iustorum armorum profugisset, primo senile corpus paludibus occultasse demersum, deinde ad infimorum ac tenuissimorum hominum Minturnensium misericordiam confugisse, inde navigio perparvo, cum omnis portus terrasque fugeret, in oras Africae desertissimas pervenisse. atque ille vitam suamego qui, quem ad modum multi in senatu me absente dixerunt, pericutentia exteris nationibus commendabar, nonne, si meam vitam deseruissem, rem publicam prodidissem? in qua quidem nunc me restituto vivit mecum simul exemplum fidei publicae; quod si immortale retinetur, quis non intellegit
Abbreviated transcription (Latin):
inunicum. eadem sibi manu uitam exhausisse. qua mortem sepe hostib
obtulisset. Hec ego & multa alia cogitans. hoc uidebam si causam
publicam mea mors ꝑe misset. uemuinem uiqmͣ fore qui auderet susci¬
sem. sed ȩciam si morbo extinctus eẽm. fore putabam ut exemplũ. R
P conseruande mecum simul interuret. Quis enuim uniqmͣ me a sena¬
tu .P.q. R. tanto om̃ium bonorum studio non restituto. qd̾ certe si essẽ
interfectus accidere non potiusset. ullam. R. P. partem cum sua mini¬
ma iuidia auderet attingere : Seruaui igitur. R.P. discessu meo iu¬
dices. cȩdem a uobis liberisq ur̃is. uastitatem. incendia. rapinas. meo dolo
cumo fratre. carissimis liberis. fidissima coniuge. ur̃o conspectu. patria. hoc
honoris gradu sine dolore caruisse glorier. Quod si fecissem. qd̵ a me bene¬
ficium haberetis cum pro uobis ea quȩ unhi essent uilia reliquissẽ: Hoc

Expanded text:
inimicum, eadem sibi manu vitam exhausisse qua mortem saepe hostibus inimicum, eadem sibi manu vitam exhausisse qua mortem saepe hostibus obtulisset. haec ego et multa alia cogitans hoc videbam, si causam publicam mea mors peremisset, neminem umquam fore qui auderet suscisem, sed etiam si morbo exstinctus essem, fore putabam ut exemplum rei publicae conservandae mecum simul interiret. quis enim umquam me a senatu populoque Romano tanto omnium bonorum studio non restituto,—quod certe, si essem interfectus, accidere non potuisset,—ullam rei publicae partem cum sua minima invidia auderet attingere? servavi igitur rem publicam discessu meo, iudices: caedem a vobis liberisque vestris, vastitatem, incendia, rapinas meo dolortimo fratre, carissimis liberis, fidissima coniuge, vestro conspectu, patria, hoc honoris gradu sine dolore caruisse glorier; quod si fecissem, quod a me beneficium haberetis, cum pro vobis ea quae mihi essent vilia reliquissem? hoc
Abbreviated transcription (Latin):
fugiendum non esse caiere sensu. alterum ȩciam optandum meliore esse
sensu : Deniq cum omña semꝑ ad dignitatem retulissem. nec siue ea qͥcꝙ̃ͣ
expetendum esse homini in uita putassem. mortem quã eciam uugiues
athenis regis opmnor ericthei filiȩ pro patria contẽpłisse dicutur. ego uir
consularis tantis rebus gestis timerem : Presertim cum eius essem cuuta¬
tis ex qua. Q. nuitius solus in castra porsennȩ uenisset: eumq int̾ficere
proposita sibi morte conatus esset. Ex qua. P. decus primũ pat̾ post
aliquot annos patria uirtute preditus filius se ac uitam suam instructa
acie pro salute. P. R. uictoriaq deuouisset. Ex qua inuumerabiles alii par¬
tim adipiscende laudis. partim uitande turpitudinis causa. mortem ĩ ua¬
ruis bellis equissimis auimis oppetissent. In qua ciuitate ipe meminissem
patrem huius. M. crassi fortissimum uirum ne uideret uictorẽ inius

Expanded text:
fugiendum non esse, carere sensu, alterum etiam optandum, meliore esse fugiendum non esse, carere sensu, alterum etiam optandum, meliore esse sensu. denique, cum omnia semper ad dignitatem rettulissem nec sine ea quicquam expetendum esse homini in vita putassem, mortem, quam etiam virgines Athenis, regis, opinor, Erechthei filiae, pro patria contempsisse dicuntur, ego vir consularis tantis rebus gestis timerem? praesertim cum eius essem civitatis ex qua C. Mucius solus in castra Porsennae venisset eumque interficere proposita sibi morte conatus esset; ex qua P. Decius primum pater, post aliquot annos patria virtute praeditus filius se ac vitam suam instructa acie pro salute populi Romani victoriaque devovisset; ex qua innumerabiles alii partim adipiscendae laudis, partim vitandae turpitudinis causa mortem in variis bellis aequissimis animis oppetissent; in qua civitate ipse meminissem patrem huius M. Crassi, fortissimum virum, ne videret victorem vivus
Abbreviated transcription (Latin):
uon mihi mors. non exilium ob oculos uersabatur : Non hec deniq a
me tum tanqͣm fata in ip̃a re gerenda cauebantur: An erat mihi in tã¬
to luctu eorum. tanta disiunctione. tanta acerbitate. tanta spoliacione
om̃ium rerum quas mihi aut natura. aut fortuna dederat uita retinẽ¬
da : Tam eram rudis. tam ignarus rerũ. tam exꝑs consilii. aut ingenii:
Nihil audieram. inhil uideram. mhil ip̃e legendo querendoq cognouerã:
Nesciebam uitȩ breuem esse cursum. gloriȩ sempit̾nũ. cum ẽẽt om̃ĩbus
defunta mors. optandum ẽẽ ut uita que necessitati deberetur prĩe pociꝰ
donata qmͣ reseruata nature uideretur. Nesciebam inter sapientissimos
homines hanc contentionem fuisse ut alii dicerent ammos hominũ sen¬
susq morte restingui. alii autem tiu maxime mentes sapientiũ ac for¬
tium uirorum cum e corpore excessissent sentire ac iugere. quorũ alterum

Expanded text:
non mihi mors, non exsilium ob oculos versabatur? non haec denique a non mihi mors, non exsilium ob oculos versabatur? non haec denique a me tum tamquam fata in ipsa re gerenda canebantur? an erat mihi in tanto luctu meorum, tanta diiunctione, tanta acerbitate, tanta spoliatione omnium rerum quas mihi aut natura aut fortuna dederat, vita retinenda? tam eram rudis, tam ignarus rerum, tam expers consili aut ingeni? nihil audieram, nihil videram, nihil ipse legendo quaerendoque cognoveram? nesciebam vitae brevem esse cursum, gloriae sempiternum? cum esset omnibus definita mors, optandum esse ut vita, quae necessitati deberetur, patriae potius donata quam reservata naturae videretur? nesciebam inter sapientissimos homines hanc contentionem fuisse, ut alii dicerent animos hominum sensusque morte restingui, alii autem tum maxime mentis sapientium ac fortium virorum, cum e corpore excessissent, sentire ac vigere? quorum alterum
Abbreviated transcription (Latin):
cione periculi sui non defenderent. alii uetere odio bonorum incitarentur.
alii inuiderent. abii obtestare sibi me arbitrarentur. alii ulcisci dolorẽ ali¬
quem suũ uellent. alii rem ipãm publitam atq hunc bonorum statum
ociũq odissent. & ob hasce causas tot tamq uarias me unũ deposcerent.
depugnarem pocius cum summo nõ dicam exitio sed periculo certe ur̃o
liberorũq ur̃orum. qͣm non id quod om̃ĩb impendebat uius pro omĩbus
susciperem ac subirem. Uicti ẽẽnt improbi. at ciues. at ab eo pͥuato qui
sine armis ȩciam Cons. R. P. conseruarat. Sm uicti eẽnt bom qui suꝑ¬
essent. noime ad seruos uidetis rem uenturam fuisse: An mihi ip̃i ut qͥ¬
dam putant fuit mors ȩquo animo oppetenda: Quid tum mortem ne
fugiebani. An erat res ulla quam unhi magis optandam putarẽ: Aut
ego illas res tantas in tanta improborum multitudine cum gerebam.

Expanded text:
cione periculi sui non defenderent, alii vetere odio bonorum incitarentur, cione periculi sui non defenderent, alii vetere odio bonorum incitarentur, alii inviderent, alii obstare sibi me arbitrarentur, alii ulcisci dolorem aliquem suum vellent, alii rem ipsam publicam atque hunc bonorum statum otiumque odissent et ob hasce causas tot tamque varias me unum deposcerent, depugnarem potius cum summo non dicam exitio, sed periculo certe vestro liberorumque vestrorum, quam id quod omnibus impendebat unus pro omnibus susciperem ac subirem? victi essent improbi. at cives, at ab eo privato qui sine armis etiam consul rem publicam conservarat. sin victi essent boni, qui superessent? nonne ad servos videtis rem venturam fuisse? an mihi ipsi, ut quidam putant, fuit mors aequo animo oppetenda? quid? tum mortemne fugiebam? an erat res ulla quam mihi magis optandam putarem? aut ego illas res tantas in tanta improborum multitudine cum gerebam,
Abbreviated transcription (Latin):
testor & uos penates patriiq dii me urãrum sedium templorũq causa.
ie ꝓpter salutem meoꝵ ciuium quȩ mihi semper fuit mea carior uita
dimicationem cȩdemq fugisse. Eenm si mihi in aliqua naue cũ meis
ainicis nauiganti hoc iudices accidisset. ut multi ex multis locis predo¬
nes classibus eam nauem se oppressuros minitarentur uisi me unũ sibi
dedissent. si id uectores negarent ac mecum simul interire qmͣ me tradere
hostibus mallent. iecissem ip̃e me pocius in profundum ut ceteros con¬
seruarem. qmͣ illos mei tam cupidos non modo ad certam mortem sed ĩ
magnum uite discrimen adducerem. Cum uo̾ in hanc. R. P. nauem erep¬
tis senatu gubernaculis. fluitante in alto tempestatib sedicionum ac dis¬
cordiarum. armate tot classes. insi ego essem unus deditus incursure uide¬
rentur. cum proscriptio. cedes. direptio denunciaretur. cum alii me suspi¬

Expanded text:
testor et vos, penates patriique dei, me vestrarum sedum templorumque causa, testor et vos, penates patriique dei, me vestrarum sedum templorumque causa, me propter salutem meorum civium, quae mihi semper fuit mea carior vita, dimicationem caedemque fugisse. etenim si mihi in aliqua nave cum meis amicis naviganti hoc, iudices, accidisset, ut multi ex multis locis praedones classibus eam navem se oppressuros minitarentur nisi me unum sibi dedidissent, si id vectores negarent ac mecum simul interire quam me tradere hostibus mallent, iecissem ipse me potius in profundum, ut ceteros conservarem, quam illos mei tam cupidos non modo ad certam mortem, sed in magnum vitae discrimen adducerem. cum vero in hanc rei publicae navem, ereptis senatui gubernaculis fluitantem in alto tempestatibus seditionum ac discordiarum, armatae tot classes, nisi ego essem unus deditus, incursurae viderentur, cum proscriptio, caedes, direptio denuntiaretur, cum alii me suspi
Abbreviated transcription (Latin):
res esset habiturus. cum quid in concione dixisset aut mihi semel ꝑe¬
undum. aut bis esse uincendũ: Quid erat bis uincere: Id profecto
ut cum amentissimo. TR. Pl. decertassem. cum consulibus ceterisq eiꝰ
ultoribus dimicarem. Ego uo̾ uem penudum fuisset ac non accipien¬
da plaga mihi sanabilis illi mortiferaq imposuisset. Semel pire tñ
iudices maluissem qmͣ uincere. Erat enim illa altera eiusmodi contẽtio
contentione ui tribunicia uictus. in foro cum multis bonis uiris conci¬
dissem. senatũ Cons. credo uocassent quem totum de ciuitate delerant.
Ad arma uocarent. qui ne uestitu quidem defendi. R.P. fissent. A
& suorum premiorũ esse uoluissent. Unum enĩ mihi rest̾abat illud
quod forsitan nõ nemo uir fortis & acris animi magniq dixerit. resti¬
tisses. repugnasses. mortem pugnans oppetisses. Se quo te te inꝙͣ prĩa

Expanded text:
res esset habiturus? cum quidam in contione dixisset aut mihi semel pereres esset habiturus? cum quidam in contione dixisset aut mihi semel pereundum aut bis esse vincendum. quid erat bis vincere? id profecto, ut, si cum amentissimo tribuno plebis decertassem, cum consulibus ceterisque eius ultoribus dimicarem. ego vero, vel si pereundum fuisset ac non accipienda plaga mihi sanabilis, illi mortifera qui imposuisset, semel perire tamen, iudices, maluissem quam bis vincere; erat enim illa altera eius modi contentiocontentione vi tribunicia victus in foro cum multis bonis viris concidissem? senatum consules, credo, vocassent, quem totum de civitate delerant; ad arma vocassent, qui ne vestitu quidem defendi rem publicam sisset suorum praemiorum esse voluissent. unum autem mihi restabat illud quod forsitan non nemo vir fortis et acris animi magnique dixerit: restitisses, repugnasses, mortem pugnans oppetisses. de quo te, te, inquam, patria,
Abbreviated transcription (Latin):
mum possent opponi omĩb concionib falso. sed formdolose tamen
auctores ad ꝑuiciemi meam. conciones haberi cotidie contra me. uocem
pro me ac pio. R.P. neminem mittere. iutenta signa legionũ existĩa¬
ri ceruicib ac bouis ur̃is. falso sed putari tamen comuratorum copias
ueteres & effusam illam ac suꝑatam catilinȩ importuã manũ nouo
duce & insuperata cõmutacione rerum esse renouatam. Hec cũ uide¬
rem quid agerem iudices : Scio enim tum non mihi ur̃m studiũ. sed
meum prope ur̃o defuisse. Contenderem contra. ¶ R. Pl. priuatus ar¬
mis. uicissent improbos boni. fortes mertes: interfectus ẽẽt is qui hac
una medicina sola potuit a. R.P. peste depelli. Quid deinde quis reliqͥ¬
in re staret: Quid deniq erat dubium. quin ille sanguis tribuniciꝰ
nullo presertim publico consilio profusus. consules ultores & defenso¬

Expanded text:
mum possent opponi omnibus contionibus falso, sed formidolose tamen, mum possent opponi omnibus contionibus falso, sed formidolose tamen, auctores ad perniciem meam; contiones haberi cotidie contra me; vocem pro me ac pro re publica neminem mittere; intenta signa legionum existimari cervicibus ac bonis vestris falso, sed putari tamen; coniuratorum copias veteres et effusam illam ac superatam Catilinae importunam manum novo duce et insperata commutatione rerum esse renovatam:—haec cum viderem, quid agerem, iudices? scio enim tum non mihi vestrum studium, sed meum prope vestro defuisse. contenderem contra tribunum plebis privatus armis? vicissent improbos boni, fortes inertis; interfectus esset is qui hac una medicina sola potuit a rei publicae peste depelli. quid deinde? quis reliqua praestaret? cui denique erat dubium quin ille sanguis tribunicius, nullo praesertim publico consilio profusus, consules ultores et defenso
Abbreviated transcription (Latin):
a consulibus ineam causam suscipiendã esse dicebat & eorum fidem
pompeius implorabat. ueq se priuatum publice suscepte cause esse
de. domi mee certe homines ad cam rem positi monuerũt: ut eẽt.
cautior. eiusq uite a me isidias apud me domi positas esse dixerunt. Atq
hanc eius suspicionem alii litteris mittendis. alii nunciis. alii coram ip̃i
excitauerunt. ut ille cum a me certe nihil timeret. ab illis ne quid meo no¬
mine moliretꝰ sibi cauendum putaret. Ip̃e autem cęsar queni maxime
homiues ignari ueritatis mihi eẽ iratum putabant. erat ad portas. e¬
rat cum imperio. erat in italia eius exercitus. inq eo exercitu ipsius.
erant occulta. senatũ sine quo ciuitas stare non posset om̃mo de ciuita¬
te esse sublatum. Cons. qui duces publici consilii esse deberent perfe¬
cisse ut ꝑ ipos publicum consilium funditus tolleretur. eos qui pluri¬

Expanded text:
a consulibus meam causam suscipiendam esse dicebat, et eorum fidem a consulibus meam causam suscipiendam esse dicebat, et eorum fidem Pompeius implorabat neque se privatum publice susceptae causae defdae, domi meae certi homines ad eam rem positi monuerunt ut esset cautior, eiusque vitae a me insidias apud me domi positas esse dixerunt; atque hanc eius suspicionem alii litteris mittendis, alii nuntiis, alii coram ipsi excitaverunt, ut ille, cum a me certe nihil timeret, ab illis, ne quid meo nomine molirentur, sibi cavendum putaret. ipse autem Caesar, quem maxime homines ignari veritatis mihi esse iratum putabant, erat ad portas, erat cum imperio; erat in Italia eius exercitus, inque eo exercitu ipsius tm,—neque enim erant occulta,—senatum, sine quo civitas stare non posset, omnino de civitate esse sublatum; consules, qui duces publici consili esse deberent, perfecisse ut per ipsos publicum consilium funditus tolleretur; eos qui pluri
Abbreviated transcription (Latin):
esse usurum dicebat. Ex quibus unũ habere & exertitum in italia
citum posse. idq facturos esse dicebat. Nec mihi ille iudicium popłi
nec legitimam aliquam contentionem nec disceptationem aut cause
dictionem. sed uim. arma. exercitus. imꝑatores. castra denuntiabat.
Quid ergo mimici oracio uana presertim tam improbe in clarissi¬
mos uiros comecta me mouit: Lle uo̾ non illius oracio tam ĩproba.
led eorum tatiturnitas in quos illa oratio tam improba conferebat᷑.
Iui tum qͣmꝙͣ ob alias causas tacebant tamen hom̃ib omĩa timen¬
tibus tacendo loqui non inficiando confiteri uidebantur. Illi autem
aliquo tum tunore ꝑterriti. qd̾ acta illa atq om̃is res auni supioris
labefactari a pretoribus. infirmari a senatũ atq a principib ciui¬
tatis putabant tribunũ popularem a se alienare nolebant. suaq
sibi propͥora esse ꝑicula qmͣi mea loquebãtur. Sed tamen q crassus

Expanded text:
esse usurum dicebat; ex quibus unum habere exercitum in Italia esse usurum dicebat; ex quibus unum habere exercitum in Italia rare, si vellent, exercitum posse, idque facturos esse dicebat. nec mihi ille iudicium populi nec legitimam aliquam contentionem nec disceptationem aut causae dictionem, sed vim, arma, exercitus, imperatores, castra denuntiabat. quid ergo? inimici oratio, vana praesertim, tam improbe in clarissimos viros coniecta me movit? me vero non illius oratio, sed eorum taciturnitas in quos illa oratio tam improba conferebatur; qui tum, quamquam ob alias causas tacebant, tamen hominibus omnia timentibus tacendo loqui, non infitiando confiteri videbantur. illi autem aliquo tum timore perterriti, quod acta illa atque omnis res anni superioris labefactari a praetoribus, infirmari a senatu atque a principibus civitatis putabant, tribunum popularem a se alienare nolebant, suaque sibi propiora esse pericula quam mea loquebantur. sed tamen et Crassus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequebatur. sed cum scurrarum locupletiũ scorto cum sororis
adultero. cum stuproꝵ sacerdote. cum uenefico. cum testamentario
cum sicario. cum latione. Quos homines si id qd̾ facile factu fuit.
& quod fieri debuit. quodq a me optimi & fortissimi ciues flagita¬
bant .iii. armisq supassem: non uerebar ne quis aut uim ui depul¬
mereret. sed me illa mouerunt. om̃ib in contionib illa furia clama¬
bat se que faceret contra meam salutem facere: auctore.CNI. pom¬
peio clarissimo uiro mihiq & nunc & quoad licuit amitissimo: Al
crassus quo cum mihi omnes erant amcicie necessitudines. uir for¬
tissimus ab eadem illa peste infestissimus esse meis fortuns predica¬
batur.E. cesar qui a me nullo meo merito alienus esse debebat ĩimmi¬
cissimus ẽẽ meȩ saluti ab eodem cotidianis concionibus dicebatur. His
se tribus auctoribus in consiliis capiendis adiutorib in re gerenda

Expanded text:
persequebatur, sed cum scurrarum locupletium scorto, cum sororis persequebatur, sed cum scurrarum locupletium scorto, cum sororis adultero, cum stuprorum sacerdote, cum venefico, cum testamentario, cum sicario, cum latrone; quos homines si, id quod facile factu fuit et quod fieri debuit quodque a me optimi et fortissimi cives flagitabant, vi armisque superassem, non verebar ne quis aut vim vi depulum mortem maereret. sed me illa moverunt: omnibus in contionibus illa furia clamabat se quae faceret contra salutem meam facere auctore Cn. Pompeio, clarissimo viro mihique et nunc et quoad licuit amicissimo; M. Crassus, quocum mihi omnes erant amicitiae necessitudines, vir fortissimus, ab eadem illa peste infestissimus esse meis fortunis praedicabatur; C. Caesar, qui a me nullo meo merito alienus esse debebat, inimicissimus esse meae saluti ab eodem cotidianis contionibus dicebatur. his se tribus auctoribus in consiliis capiendis, adiutoribus in re gerenda
Abbreviated transcription (Latin):
ta italia publice. onines bom proprie eiuxeq susceperant. Eas res
gesseram quarum nõ unus auctor sed dux om̃ium uoluntatis fu¬
issem. Iuȩq non mͦ ad singularem meain gloriam. sed ad cõmunẽ
salutem om̃ium ciuiũ & proprie gentiũ ꝑtinerent. Ea condicione
gesseram. ut meũ factum semꝑ omnes prestaret. uereriq deberent.
Erat autem mihi contencio non cum uictore exercitu sed cum opis
conductis. & ad diripiendam urbem concitatis. Habebam inmicum
non. C. marium terrorem hostium. spem subsidiumq patrie. sed
duo imnportuna prodigia quos egestas. quos eris alien maguitudo¬
quos leuitas. quos improbitas. TR. Dl. constrictos addixerat. Nec
mihi erat res cum saturmino qui qd̾ a se quȩstore ostiensi ꝑ ignomi¬
niam ad principem & senatus & ciuitatis. Al. scaurũ rem frumen¬
tariam translatam sciebat. dolorem suũ magna contentione aĩmi

Expanded text:
ta Italia publice, omnes boni proprie enixeque susceperant. eas res ta Italia publice, omnes boni proprie enixeque susceperant. eas res gesseram quarum non unus auctor sed dux omnium voluntatis fuissem, quaeque non modo ad singularem meam gloriam sed ad communem salutem omnium civium et prope gentium pertinerent; ea condicione gesseram ut meum factum semper omnes praestare tuerique deberent. erat autem mihi contentio non cum victore exercitu, sed cum operis conductis et ad diripiendam urbem concitatis; habebam inimicum non C. Marium, terrorem hostium, spem subsidiumque patriae, sed duo importuna prodigia, quos egestas, quos aeris alieni magnitudoquos levitas, quos improbitas tribuno plebis constrictos addixerat; nec mihi erat res cum Saturnino, qui quod a se quaestore Ostiensi per ignominiam ad principem et senatus et civitatis, M. Scaurum, rem frumentariam tralatam sciebat, dolorem suum magna contentione animi
Abbreviated transcription (Latin):
furori. contentissinioꝵ consulum leuitatem audaciamq pertimmn.
niinium me timidũ uullius animi. nullius consilii fuisse confiteor.
Quid enum simile fuit i. Q metello. tuius causam ꝙ si omes
ꝓbabant. tamen neq senatus publice. neq ullus ordo ꝓprie. neq sius
decretis italia cuncta susceperat. Ad suam enim qͣndam magis ille
legem per uim latam iurare uoluerat. Deniq uidebatur ea condici¬
one tam fortis fuisse. ut cum patrie caritate constantiȩ gloriam cõ¬
iutaret. Erat autem res ei cum exertitu . C. marii in iicto. habebat
mimicum. C marium conseruatorem patrię. sextum iam illum
consulatum gerentem. Res erat cum. L. saturnino iterũ. ¶R. Pl
iugilante homine. & in causa populari si non moderate. at certe
populari tera isti neterq uersato cessit. ne aut uictus a fortib uiris
ret. Aeam causam senatus palam. equester ordo acerrime cunc¬

Expanded text:
furori, contemptissimorum consulum levitatem audaciamque pertimui, furori, contemptissimorum consulum levitatem audaciamque pertimui, nimium me timidum, nullius animi, nullius consili fuisse confiteor. quid enim simile fuit in Q. Metello? cuius causam etsi omnes boni probabant, tamen neque senatus publice neque ullus ordo proprie neque suis decretis Italia cuncta susceperat. ad suam enim quandam magis ille legem per vim latam iurare noluerat: denique videbatur ea condicione tam fortis fuisse ut cum patriae caritate constantiae gloriam commutaret. erat autem res ei cum exercitu C. Mari invicto, habebat inimicum C. Marium, conservatorem patriae, sextum iam illum consulatum gerentem; res erat cum L. Saturnino, iterum tribuno plebis, vigilante homine, et in causa populari si non moderate at certe populariter abstinenterque versato. cessit, ne aut victus a fortibus viris icam orbaret. meam causam senatus palam, equester ordo acerrime, cunc
Abbreviated transcription (Latin):
haberet. equester ordo reus a. Cons. citaretur. italię totius auctoritas
repudiaretur. alii nominatim relegarentur. alii metu & periculo ter¬
rerentur. arma eẽnt in templis. armati in foro. eaq non silencio con¬
sulum dissimularetur. sed & uoce et sentencia comprobarentur: cum
om̃s urbem nondum excisam & euersam. sed iam captam atq oꝑ¬
pressam uideremus. tamen his tantis malis. tanto bonorum studio iu¬
dices restitissemus. Sedme alii metus atq aliȩ curȩ suspicionesq mo¬
uerunt. Exponam enim hodierno die iudices omnem rõnem facti
& consilii mei neq huic ur̃o tanto studio audiendi. nec uero huic
tante multitudim qnͣta mea memoria nũqm̃ ullo in udicio fuit
deero. Nam si ego in causa tam bona. tanto studio senatus. consen¬
su tam incredibili bonoꝵ om̃ium tam parato. tota deniq italia ad
omnem contencionẽ expedita. cessi. TR. Pl. despicatissimi hominis

Expanded text:
haberet, equester ordo reus a consulibus citaretur, Italiae totius auctoritas haberet, equester ordo reus a consulibus citaretur, Italiae totius auctoritas repudiaretur, alii nominatim relegarentur, alii metu et periculo terrerentur, arma essent in templis, armati in foro, eaque non silentio consulum dissimularentur sed et voce et sententia comprobarentur, cum omnes urbem nondum excisam et eversam sed iam captam atque oppressam videremus: tamen his tantis malis tanto bonorum studio, iudices, restitissemus, sed me alii metus atque aliae curae suspicionesque moverunt. exponam enim hodierno die, iudices, omnem rationem facti et consili mei, neque huic vestro tanto studio audiendi nec vero huic tantae multitudini, quanta mea memoria numquam ullo in iudicio fuit, deero. nam si ego in causa tam bona, tanto studio senatus, consensu tam incredibili bonorum omnium, tam parato populo, tota denique Italia ad omnem contentionem expedita, cessi tribuni plebis, despicatissimi hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
fustiane ualeret. Qua una rogatione quis est qui non intelligat.
uniuersam. R.P. esse deletam: Istẽq consulibus inspectantib seruo¬
rum delectus habebatur pro tribunali aurelio. nomine collegiorũ: cũ
uicatim homines conscriberentur. decuriarentur: ad im ad mamis. ad
cedem. ad direptionem incitarentur. Isdemq consulib arma in templo
castoris palam comportabantur. gradus euisdem templi tollebantur.
armati homiues forum & conciones tenebant. cedes lapidationesq fie¬
bant. nullus erat senatus. inhil reliqui magistratus. unus omnẽ omĩ¬
um potestatem armis & latrociniis possidebat. non aliqua ui sua. s
cum duo consules a. R.P. prouinciarũ foedera retraxissent. insulta¬
bat. domnabatur. aliis pollicebatur. terrore ac metu multos. pluris
eciam spe et promissis tenebat. Quȩ cum eẽnt eiusmodi iudices cum
senatus duces nullos at pro ducib proditores. aut potius aꝑtos hostes

Expanded text:
Fvfia ne valeret: qua una rogatione quis est qui non intellegat Fvfia ne valeret: qua una rogatione quis est qui non intellegat universam rem publicam esse deletam? isdemque consulibus inspectantibus servorum dilectus habebatur pro tribunali Aurelio nomine conlegiorum, cum vicatim homines conscriberentur, decuriarentur, ad vim, ad manus, ad caedem, ad direptionem incitarentur. isdemque consulibus arma in templum Castoris palam comportabantur, gradus eiusdem templi tollebantur, armati homines forum et contiones tenebant, caedes lapidationesque fiebant; nullus erat senatus, nihil reliqui magistratus: unus omnem omnium potestatem armis et latrociniis possidebat, non aliqua vi sua, sed, cum duo consules a re publica provinciarum foedere retraxisset, insultabat, dominabatur, aliis pollicebatur, terrore ac metu multos, pluris etiam spe et promissis tenebat. quae cum essent eius modi, iudices, cum senatus duces nullos ac pro ducibus proditores aut potius apertos hostis
Abbreviated transcription (Latin):
quos legatos non modo nullo. S. C sed eciam repugnante senatu tibi
tute legasti. Ergo hominis desperati & proditoris. R.P. casum luge¬
bant fortasse qui uolent. cuuis florentissimi benuolencia bonorum &
optime de salute pariȩ meriti periculum cõiunctum cum periculo ci¬
uitatis. lugere senatui non licebit: Idẽq consules si appellandi sunt
consules quos uemo est qui non modo ex memoria sed ęciam ex fastis
euellendos putet. pacto iam focdere prouinciarũ. producti in cuco flami¬
nio in concionem ab illa furia ac peste patrię maximo cum gemitu
urõ illa omĩa quȩ tum contra me contraq. R.P. uoce ac sentencia
sua comprobauerũt. Isdem consulib sedentib atq inspectantib lata
lex est ne auspicia ualerent. ne quis obnunciaret. ne quis legi inter¬
cederet. ut omnib fastis dieb legem ferri liceret. ut lex celia. lex

Expanded text:
quos legatos non modo nullo senatus consulto, sed etiam repugnante senatu tibi quos legatos non modo nullo senatus consulto, sed etiam repugnante senatu tibi tute legasti? ergo hominis desperati et proditoris rei publicae casum lugebunt fortasse qui volent: civis florentissimi benivolentia bonorum et optime de salute patriae meriti periculum, coniunctum cum periculo civitatis, lugere senatui non licebit? idemque consules, si appellandi sunt consules quos nemo est quin non modo ex memoria sed etiam ex fastis evellendos putet, pacto iam foedere provinciarum, producti in circo Flaminio in contionem ab illa furia ac peste patriae, maximo cum gemitu vestro, illa omnia quae tum contra me contraque rem publicam agebantur voce ac sententia sua comprobaverunt. isdemque consulibus sedentibus atque inspectantibus lata lex est, ne avspicia valerent, ne qvis obnvntiaret, ne qvis legi intercederet, vt omnibvs fastis diebvs legem ferri liceret, vt lex Aelia, lex