comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibimet dampna inferentes non modica plurimas suorum strages dederunt.
Deinde quoq occulto dei iudicio cepit desciuire in ipsorum ꝑ lebibus diuina
ultio. Consumpsit enim quidam mortifer ardor multos iam de inagnatibus
quam de mediocribus. atq nfimis populi. quosdam uero truncatis m̃brorũ
partibus reseruauit ad futurorum exemplum. ł unc etiam pene gens totius or¬
bis. sustinuit penuriam ꝓ raritate uini & tritici
odem uero anno id ẽ quinto pꝰ quadragesimũ atq millesimum do¬
minice incarnationis annuna. ante dictus hemticus filius chounta¬
Ai rel saronum iam in re. romanorum uero imꝑator in spe: duxit uxorem̃
filiam u illelini pictauorum ducis nomine agnetem. quam etiam despon¬
sauit. in ciuitate ensopolitana. que uulgo uesuntio uocatur. Illuc deniq
ob amoris ac beniuolentie grãm. uiriusq c̃uenit maxima nobilium multi¬

Expanded text:
sibimet damna inferentes non modica, plurimas suorum strages dederunt. sibimet damna inferentes non modica, plurimas suorum strages dederunt. Deinde quoque occulto Dei judicio coepit desaevire in ipsorum plebibus divina ultio. Consumpsit enim quidam mortifer ardor multos tam de magnatibus quam de mediocribus atque infimis populi; quosdam vero truncatis membrorum partibus reservavit ad futurorum exemplum. Tunc etiam pene gens totius orbis sustinuit penuriam pro raritate vini et tritici. Eodem vero anno, id est, quinto post quadragesimum atque millesimum Dominicae Incarnationis annum, antedictus Henricus, filius Chuonradi, rex Saxonum jam in re, Romanorum vero imperator in spe, duxit uxorem filiam Willelmi Pictavorum ducis, nomine Agnetem, quam etiam desponsavit in civitate Chrysopolitana, quae vulgo Vesontio vocatur. Illuc denique, ob amoris ac benevolentiae gratiam utriusque, convenit maxima nobilium multi
Abbreviated transcription (Latin):
ta fisidis uicrum enam inuttociens diuinis suffragata t̾roribus. Nam pli¬
qnuesam audau nemtritate p̃scͥptũ pactũ ñ timuere transgdi. in quib
ꝓtinis aice diumã undex ara seu humanus gladius ultor extitit. Et ħ̾
passim palnfreduenter. cantigit. at ẜsui multitudine sigulatĩ non
queant ad nata i. & hoc satistiuste. ⁊am sicut dies dominicus ꝓpt̃ anicã
resurecuionem utnetabius habetur. & octauus cognominatur. ita qͥn¬
tus. seitus & septimus. ob doninies cene. & eiusciem passionis reuerẽ¬
uam debent ab iniquis actionibius est scnati. sontigit enim ut dĩ
pene sicut iam diximus ꝑ totas gallias hoc statutum firmiter custodiretur
neustrie gens illud susciꝑe recusaret. Erat enim huius rei occasio discidiũ
suꝑbissimi litigii quod exortum fuerat inter heniricum regem filium rober¬
ti &. filios supradicti odonis. qui uicissim incendiis bella miscentes intestina

Expanded text:
ta praesidiis, verum etiam multoties divinis suffragata terroribus. Nam plerita praesidiis, verum etiam multoties divinis suffragata terroribus. Nam plerique vesani audaci temeritate praescriptum pactum non timuere transgredi, in quibus protinus aut divina vindex ira, seu humanus gladius ultor exstitit. Et hoc passim tam frequenter contigit, ut prae sui multitudine singulatim non queant adnotari, et hoc satis juste. Nam sicut dies Dominicus propter Dominicam resurrectionem venerabilis habetur, et Octavus cognominatur, ita quintus, sextus et septimus, ob Dominicae coenae et ejusdem passionis reverentiam, debent ab iniquis actionibus esse feriati. Contigit enim ut, dum pene, sicut jam diximus, per totas Gallias hoc statutum firmiter custodiretur, Neustriae gens illud suscipere recusaret. Erat enim hujus rei occasio dissidium superbissimi litigii quod ortum fuerat inter Henricum regem filium Roberti, et filios supradicti Odonis, qui vicissim incendiis bella miscentes intestina,
Abbreviated transcription (Latin):
embolismus septimo kłdarum maiarun liem aliquando excedit. Siinter
ipsos triginta quinq dies. legitime dies sacerrimus pasche caartatur. Obut qͦ
eodem anno chouradus imꝑator cui successit in regnum heinricus filius
ipsius tam ab eodem patre rex constitutus Contigit uero ipso in tempore in¬
sparante diuina gr̃a primitus in partibus aquitanicis. deinde paulatim ꝑ
iniuisum galliarum t̾ritorium firmari pactum ꝓpter timorem dei parit̃ & a
itorem. talit̾̃ ut nemo mortalium a ferie quarte uesꝑe usq ad scdam feria
mcpiente:. oc ausu tenierario p̃sumtret quippiam alicui hominum ꝑ
a fideiussore uidimonium sumere. Q nab aiuuo neri contigilet: conira hoc¬
i decretun. publicum. aut deuita componeret: aut axp̃ianorum consortio
expulsus patria pellerctur. hoc insuꝑ placuit uniu̾fis ueluti uulgo dicit᷑
un treuga. damini. uocarerur. Quł iudelicet non solum humanis fui¬

Expanded text:
embolismus septimum Kalendarum Maiarum diem aliquando excedit. Sed inter embolismus septimum Kalendarum Maiarum diem aliquando excedit. Sed inter ipsos triginta quinque dies legitime dies sacerrimus Paschae coarctatur. Obiit quoque eodem anno Chuonradus imperator. Cui successit in regnum Henricus filius ipsius, jam ab eodem patre constitutus rex. Contigit vero ipso in tempore, inspirante divina gratia, primitus in partibus Aquitanicis, deinde paulatim per universum Galliarum territorium, firmari pactum propter timorem Dei pariter et amorem. Taliter ut nemo mortalium a feriae quartae vespere usque ad secundam feriam incipiente luce, ausu temerario praesumeret quidpiam alicui hominum pea fidejussore vadimonium sumere. Quod si ab aliquo fieri contigisset contra hoc decretum publicum, aut de vita componeret, aut a Christianorum consortio expulsus patria pelleretur. Hoc insuper placuit universis, veluti vulgo dicitur, ut Treuga Domini vocaretur. Quae videlicet non solum humanis ful
Abbreviated transcription (Latin):
cum alius querere. demde uir ille theologui fubsecutus att. Nonite in quiens
&x optime cognitum ẽ michi. T̃ indieit. ei. Sctoait p̃cunetis romam oribus uld
ualere. p̃cipue in liberatione animarum. ademonica dominatione. Tanta e¬
nim uiget ui eo uiuifici sacrificu frequens imolatio: ut nulla pene dies per¬
transeat. in qua non de potestate malignorum demonum. tale comercium a¬
nimas eripiat. Erat si quidem ut ip̃si ꝑspeximus mosillius cenobii. aprima diei
aurora. usq in horam prandũ ꝓpter fratrum copiam. continua missarum ce¬
lebratio. Que uidelicet tam digne pureq ac reuerenter fiebat. ut magis an¬
gelica quam humana exibitio putabatur.
nno gͥ millesimo quadragesimo pͥmo incaruationis dominice extitit
t̃minus paschalis duodecimo kłdarum apͥlium. & ipse dies undeci¬
mo. atq iccirco adnotare placuit: qm̃ nec cõmunis umquam fit tempior. nec

Expanded text:
eum aliud quaerere. Deinde vir ille theologus subsecutus ait: « Novi te, inquiens, eum aliud quaerere. Deinde vir ille theologus subsecutus ait: « Novi te, inquiens, et optime cognitum est mihi. » Tunc dixit ei: « Scito, ait, prae cunctis Romani orbis illud valere praecipue in liberatione animarum a daemonica dominatione. Tanta enim viget in eo vivifici sacrificii frequens immolatio, ut nulla pene dies pertranseat, in qua non de potestate malignorum daemonum tale commercium animas eripiat. » Erat siquidem, ut ipsi perspeximus, mos illius coenobii, a prima diei aurora usque in horam prandii, propter fratrum copiam, continua missarum celebratio. Quae videlicet tam digne pureque ac reverenter fiebat, ut magis angelica quam humana exhibitio putaretur. Anno igitur millesimo quadragesimo primo Incarnationis Dominicae exstitit terminus paschalis duodecimo kalendarum Aprilium, et ipse dies undecimo. Atque idcirco adnotare placuit, quoniam nec communis unquam fit temperior, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tamen e diuersis psentialit᷑ ꝓclucere ad medium. unum. In remonorib af¬
frice partibus. erat quidam anachorita. de quo ferebatur. qđ si cuim uigin¬
tiannorum tenebat illum omnino segregatur. amns  uuus nonnnnis.
Uiuebat enim labore manuum. &x radicib hetbarum. Contigit ũt hontun¬
tio quidam gñe teiphalts unus ex iius cireuitoribus tegionum qui num¬
quam saturantur expientia & nouitatibus locoram. iuuc ꝑgens acaeratit. aͥ
famamiltius anĩchorite compiens. aggressus soutudinem araarc sotis puste regio¬
nis. diu multumq uium inquirens si forte reyꝑieet. ł andem ilte prior soltrarius
se inquirentem aspiciens uocauit eum ut ad seuerartt. Qui ueniens ad uium:
introgare eundem cepit. quis aut unde eiset. scucuibs rei gr̃a iliuc acuenissttsm
ꝓtinꝰ responã. Ipsiꝰ desidio conspiciendi accensus uue deuenisse. nichaq. pter

Expanded text:
tamen e diversis praesentialiter producere ad medium unum. In remotioribus Atamen e diversis praesentialiter producere ad medium unum. In remotioribus Africae partibus erat quidam anachoreta, de quo ferebatur quod spatium viginti annorum tenebat illum omnino segregatum a conspectu ullius hominis. Vivebat enim labore manuum et radicibus herbarum. Contigit ut homuncio quidam genere Teiphalus, unus ex illis circuitoribus regionum qui nunquam saturantur experientia et novitatibus locorum, illuc pergens deveniret. Qui famam illius anachoretae comperiens, aggressus solitudinem ardore solis perustae regionis, diu multumque illum inquirens, si forte reperiret. Tandem ille prior solitarius se inquirentem aspiciens, vocavit eum ut ad se veniret. Qui, veniens ad illum, interrogare eumdem coepit: Quis, aut unde esset, seu cujus rei gratia illuc devenisset. Qui protinus respondit: ipsius desiderio conspiciendi accensum illuc devenisse, nihilque praeter
Abbreviated transcription (Latin):
uariis auolauit. usq ad uillam cui riualgas uocabulum e. ibiq iuꝑ ciomnm
iuidam ueniens sedit. Q uo ꝓsecutus: ad monasteriũ dignanter ẽ delacus Conti¬
gerat enim ipso anno die pasche in eccła que monasterio ad iacct beati pauli na¬
mini dicata. ut calix uiuifici sanguinis de sacerdotis manibus in tram labetur.
s ut pdictus pat̾ comperit. ut erat uir souertis ingenii. tribus e suis monachis
stitisset. ꝓuidentia sagacis uri. ut rei ꝓbaint euentus. anq iccireo ista p̃misimꝰ
ut intimaremus fidenter credere. qm̃ sicubi casus huius sacti. ac iuuifieido¬
i negligenter euenerit ultionis dadem diuinitus ĩminere. ac subscquui. Quẽ¬
ad motum uersa uice quolibet in loco condigne iliud tractari contigerit. ha¬
bundare cõmodis uniuersis: Sed& illius magniftci mysteru ectebratio quant̃
ꝓsit anmabus defunctorum fidelium. cum initiultis sit ꝓbatissinum. libet

Expanded text:
lliariis avolavit usque ad villam cui Tivalgas vocabulum est, ibique super domum lliariis avolavit usque ad villam cui Tivalgas vocabulum est, ibique super domum cujusdam veniens sedit. Quo prosecuto, ad monasterium dignanter est delatus. Contigerat enim in ipso anno die Paschae in ecclesia quae Monasterio adjacet, beati Pauli nomine dicata, ut calix vivifici sanguinis de sacerdotis manibus in terram laberetur. Sed ut praedictus pater comperit, ut erat vir solertis ingenii, tribus e suis monachis stitisset providentia sagacis viri, ut rei probavit eventus. Atque idcirco ista praemisimus, ut intimaremus fidenter credere quoniam, sicubi casus hujus sacri ac vivifici doni negligenter evenerit, ultionis cladem divinitus imminere ac subsequi. Quemadmodum, versa vice, quolibet in loco condigne illud tractari contigerit, abundare commodis universis. Sed et illius magnifici mysterii celebratio quantum prosit animabus defunctorum fidelium, cum in multis sit probatissimum, libet
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut most̃ adrractare ticilet. em anibus iliꝰ se se cripiens: longius in aereste¬
eicrisirale etiam: quod a quibusdam corporalis appellatur. płimũ
exꝑtuxiẽ p̃stare remedia. si fides exigentium non fuerit dubia. Nã
contra incendia sepius eleuatum. aut extinguendo compescuit aut retror¬
sum pepulit. s in partem alteram retorsit. Menbra quippe egrorum do¬
lentia multotiens sana restrabur. febricitantib nichilominus imposi¬
tum salutem contulit apud tdonasterium reomense. tempore uenabi¬
lit. xillelm̾t abbatu. casii dentigiint incendium cirumiacentia mo¬
nasteru depopulatenit. Atripientit autem eiusdem loci frs crismale
conto impositum acuauerunt aius ennite incendufatras aire fla quantis Srati
uero isdem igis in sese reiorquens minime amplius quam alasciat arpreua ua
Uannius tamen ule domiricus. aura flante a enitiilo elapsus plus miinus duxuisi¬

Expanded text:
tur, ut mos est, attractare vellet, e manibus illius sese eripiens, longius in aere stetur, ut mos est, attractare vellet, e manibus illius sese eripiens, longius in aere stechrismali etiam, quod a quibusdam corporalis appellatur, plurimum expertum est praestare remedia, si fides exigentium non fuerit dubia. Nam contra incendia saepius elevatum, aut exstinguendo compescuit, aut retrorsum pepulit, seu in partem alteram retorsit. Membra quippe aegrorum dolentia multoties sana restituit, febricitantibus nihilominus impositum salutem contulit. Apud monasterium Reomense, tempore venerabilis Willelmi abbatis, contigit ut incendium circumjacentia monasterii depopularetur. Arripientes autem ejusdem loci fratres chrismale conto impositum, elevaverunt illud contra incendii flammas dire flagrantes. Statim vero, idem ignis in sese retorquens, minime amplius quam invaserat, arripere valuit. Panis tamen ille Dominicus, aura flante, a contulo elapsus, plus minus duobus mi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi fidelis etiam eucha ristiam ꝑcipit ad salutem: demiq extitit quidam no
stro intempore in dicali habitu. dum uire culparetur quodam crimine con¬
tigit ut sufiet audacter iudicio craminationis donum eucharietie calicis
dnsima quam sumpserat eiusdem sacrificui. dans ꝓtuidubio euidens indi¬
nram reatus st indigne ꝑcipientis. Nico uero confitens quod prius negaue¬
nto digne penttuit. In cabillonensi quoq pago obiminentem cladẽ uidi¬
mus quiuideres erpant sacrato ueram carnẽ effectã apd diuionẽ castrũ eođ tpr dũ
ddla deferret̃ eiudã grotanticasu excecłȩmanu ferentis. Qui attente quereni
repput ininilc ipotint. ꝑ ost annum u̾o cuolutum reptum ẽ iuxta uiam pr¬
pudam ubi fub dmo ceciderat ita candidum. atq incontaminatum. ac si
dam ut credi debet inconuenienter bustulam. ł pixidem in qua scruaba¬

Expanded text:
nisi, fidelis, etiam eucharistiam percipit ad salutem. Denique exstitit quidam in nisi, fidelis, etiam eucharistiam percipit ad salutem. Denique exstitit quidam in nostro tempore in clericali habitu, dum jure culparetur quodam crimine, contigit ut sumeret audacter judicio examinationis donum eucharistiae, calicidissima quam sumpserat ejusdem sacrificii, dans procul dubio evidens indicium reatus se indigne percipientis. Illico, vero confitens quod prius negaverat, digne poenituit. In Cabillonensi quoque pago, ob imminentem cladem, vidimus qui videret ex pane sacrato veram carnem effectam. Apud Divonem casquaerens, reperire minime potuit. Post annum vero evolutum, repertum est juxta viam publicam, ubi sub divo ceciderat, ita candidum atque incontaminatum, ac si arensi, dum quidam, ut credi debet, inconvenienter bustulam vel pyxidem, in qua servaba
Abbreviated transcription (Latin):
sese deficiens minuit. ut scripturaidacit: Qui scrutator ẽ maiestans
opprimitur a gła. S cur ista p̃misimus. breuiter intimabimus. Constat
enim misterium eucharistie paucissimisi ꝓspienum. dum sit pene mor¬
talibus uniu̾sis incognitum. Sicuticotera. que. fide. constant. &. intu¬
iunn oculorum uon exposcunt illud p̃cipue comonendum quod corporis &
sanguinis domini iħu xp̃i uiuificans confectio eristimetur. millatenus
iunscit pati duspendium. aut casu aliquo in currere ꝑicutum. Si quando
autemuidetur. conlabi sen deperire ꝑ negligentiam sibi tractantium
restat eisdem si non alacriter penituerint dampnationis iudicium. Ac cum
dominus dixerit qui manducat meam carnem & bibit ieum sanguinẽ
babet uitamt ect̃uani & ego resuscitabo eum. Nullo modo putare debemꝰ
ut quodquam aninal p̾ter hominem carnis resureectionem ꝑcipiat. Sed no

Expanded text:
sese deficiens minuit, ut Scriptura dicit: Qui est scrutator majestatis, sese deficiens minuit, ut Scriptura dicit: Qui est scrutator majestatis, opprimitur a gloria. Sed cur ista praemisimus, breviter intimabimus. Constat enim mysterium Eucharistiae paucissimis perspicuum, dum sit pene mortalibus universis incognitum, sicuti caetera quae fide constant, et intuitum oculorum non exposcunt. Illud praecipue commonendum, quod corporis et sanguinis Domini Jesu Christi vivificans confectio existimetur nullatenus in sese pati dispendium, aut casu aliquo incurrere periculum. Si quando autem videtur collabi seu deperire per negligentiam sibi tractantium, restat eisdem, si non alacriter poenituerint, damnationis judicium. At cum Dominus dixerit: Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam, et ego resuscitabo eum, nullo modo putare debemus ut quodquam animal, praeter hominem, carnis resurrectionem percipiat, sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
ens illum caudetenus effectus ẽ uirga. tipice in hoc facto ꝑspiciendus ẽ
Signatur ꝑ serpentem ex uirga factum deitatis patentia. ex scẽ marie uir¬
ginis carne induta. ꝑ moy sen enim iudaicus ppłs qui cernens dominum
iħm uerum deum & hominem fugit ab eo incredulus sed recipict illum
cirea finem seculi quod exprimitur ꝑ caudam serpentis. Ilie queq trausndis
maris rubri in quo illud mare diuisum. ł exsiccatuni ẽ. deinde gentes exp̃¬
cepto domini gladio extirpate euidenter signant regnum isrłitice gentis
nisi quod subactis gentibus uniu̾sis. & non funditus ꝑditis. ł extirꝑa¬
tis. ex cisdem stabilietur xp̃i regnum ꝑ scła mansurum: Est emnsꝑeques
adtestatio diuini sermonis quod indelicet mare figuram gerat p̃seritis
seculi.
epe igitur dunr aliquis rem ꝑmaximam uerbis elucidare cupit ĩ

Expanded text:
ens illum cauda tenus effectus est virga, typice in hoc facto perspiciendus est. ens illum cauda tenus effectus est virga, typice in hoc facto perspiciendus est. Signatur per serpentem ex virga factum Deitatis potentia ex sanctae Mariae virginis carne induta: per Moysen enim, Judaicus populus, qui cernens Dominum Jesum verum Deum et hominem, fugit ab eo incredulus; sed recipiet illum circa finem saeculi, quod exprimitur per caudam serpentis. Ille quoque transitus maris Rubri, in quo illud mare divisum vel exsiccatum est; deinde gentes ex praecepto Domini gladio exstirpatae, evidenter signant regnum Israeliticae gentis  innuitur, nisi quod subactis gentibus universis, et non funditus perditis vel exstirpatis, ex eisdem stabilietur Christi regnum per saecula mansurum? Est enim frequens attestatio divini sermonis, quod videlicet mare figuram gerat praesentis saeculi. Saepe igitur, dum aliquis rem permaximam verbis elucidare cupit, in
Abbreviated transcription (Latin):
pastus quadraginta annorum celeste manna iordanem transiens int̾ram ue¬
int chanaan cessauit celum pluere illud. nec ultra usi sunt tali cibo filii isrł.
Quid igitur in hoc facto nobis innuit. quibus pene omnia in figura contĩ¬
gunt. nisi quod transito nr̃o iordane id ẽ xp̃i baptismate. non ultra p̾sagi¬
orum celitus signa deb̾e inquiri: Sed potius nobis debet panis uiuus ille
sufficere. quo quis uescetur. uiuet in et̾num possessurus t̃ram uiuentium
Rursus uero ex p̃cepto domini constitutum ẽ a moyse ut queq uasa ex
p̃da hostium ui populo ꝓuenirent. lignea: aqua expiarentur. & eneaig¬
ne. Simili quoq modo figuraliter exprimit. qm̃ uasa idem homines qͥ
ex p̃da hostis antiqui in parteni cesserunt saluatoris aqua baptismatis. at¬
q igne martyrii purificandi essent. Non minus etiam uirgeus ille sex¬
pens. qui moysi pauorem incussit. ita ut fugeret illum. & ruissus acetpi¬

Expanded text:
pastus quadraginta annorum coeleste manna, Jordanem transiens, in terram vepastus quadraginta annorum coeleste manna, Jordanem transiens, in terram venit Chanaan, cessavit coelum pluere illud, nec ultra usi sunt tali cibo filii Israel. Quid igitur in hoc facto nobis innuit, quibus pene omnia in figura contingunt, nisi quod, transito nostro Jordane, id est Christi baptismate, non ultra praesagiorum coelitus signa debent inquiri? Sed potius nobis debet panis vivus ille sufficere, quo qui vescetur, vivet in aeternum possessurus terram viventium. Rursus vero ex praecepto Domini constitutum est a Moyse ut, quaecumque vasa ex praeda hostium illi populo provenirent, lignea, aqua expiarentur, quae aenea, igne. Simili quoque modo figuraliter exprimit quoniam vasa iidem homines qui ex praeda hostis antiqui in partem cesserunt Salvatoris, aqua baptismatis atque igne martyrii purificandi essent. Non minus etiam virgeus ille serpens, qui Moysi pavorem incussit ita ut fugeret illum, et rursus accipi
Abbreviated transcription (Latin):
de migrarent ab hac luce. Quorum unur uouneacut ugnoituto
ut erat statura pusillus. ac natura simplicissimus. incipiente nocte magni
sabbati resurrectionis dominice & ipse obut. apparuit enim in hora sui exi¬
tus innumerabilibus uiris ac mulieribus. columpna lucis ignea. a culmine
monasteru ad celum usq ꝑtingens. Quibrs nempe non dubium fuit. mi¬
sencordissimi dei actum largitione. qui animam fr̃is istius sue glose resur¬
Sionis uoluit participem fore ac uiuentibus uiã in nocentie demostrare:
eri solet a nonnuius cur tempore noue legis ł gr̃e
nͥ manifeste sic̃ antiqͥtꝰ fiũt uisiones diuinit᷑ acrerum miracła. Quib
paucis rapondendum ẽ ex ipsius diuine scripture testimonus. si tamen
eor illorum capar fuit sci sp̃s donorum. libet quoq ut deut̾onomium
cuicdens primitus ceibeat testimonium. Poaquam emm ppss bebiconi

Expanded text:
de migrarent ab hac luce. Quorum unus nomine Walterius, cognomento, de migrarent ab hac luce. Quorum unus nomine Walterius, cognomento, ut erat statura, Pusillus, ac natura simplicissimus, incipiente nocte magni Sabbati Resurrectionis Dominicae, qua ipse obiit. Apparuit enim in hora sui exitus innumerabilibus viris ac mulieribus columna lucis ignea, a culmine monasterii ad coelum usque pertingens. Quibus nempe non dubium fuit misericordissimi Dei actum largitione, qui animam fratris istius suae gloriosae resurrectionis voluit participem fore, ac viventibus viam innocentiae demonstrare. Quaeri solet a nonnullis cur tempore novae legis vel gratiae, non manifeste, sicut antiquitus, fiunt visiones divinitus ac rerum miracula? Quibus paucis respondendum est ex ipsius divinae Scripturae testimoniis, si tamen cor illorum capax fuerit sancti Spiritus donorum. Libet quoque ut Deuteronomium evidens primitus exhibeat testimonium. Postquam enim populus Hebraeorum
Abbreviated transcription (Latin):
gere solitus fuerat: ita contigit. Heu ꝓhdolor inquiens. qm̃ neuum inuidẽ¬
tie. licet in ceteris grassetur hominibus. tam̃ in sinbus aliquorum monachi¬
lit̃ uiuere ꝓfessis: cubile sibi locauit. Nam quidam a sui monasteru fr̃ibus ex¬
osus discedens. uenit ad nr̃os. a quibus ut mos illorum semꝑ fuit. deuote sus¬
ceptus ẽ. Is autem ueneno inuidie infecit abbatem cum aliquibus monachi:
compellens in tantum adu̾sum me odium. ut p̃scriptos altariorum titulos
destruerent uniu̾sos. S ꝓtinus dõ ultore. affuit illi ue uindex: qui incen¬
tor extiterat fr̃ne discordie. Multatus enim ilico dampnabili ocłorum ce¬
citate. offendens pedibus in recuꝑabiliter usq in finem uite sue. Cuius
deniq rei euentus. tam uicinis quam longe positis ñ minimam p̃buit
amirationem: Contigit ibidem ipso in tempore. ut aliqui e fr̃ibus subin¬

Expanded text:
gere solitus fuerat, ita contigit: Heu! proh dolor! inquiens, quoniam naevum invidengere solitus fuerat, ita contigit: Heu! proh dolor! inquiens, quoniam naevum invidentiae, licet in caeteris grassetur hominibus, tamen in finibus aliquorum monachaliter vivere professis cubile sibi locavit. Nam quidam, a sui monasterii fratribus exosus, discedens venit ad nostros. A quibus, ut mos illorum semper fuit, devote susceptus est. Is autem veneno invidiae infecit abbatem cum aliquibus monachis, compellens in tantum adversum me odium, ut praescriptos altariorum titulos destruerent universos. Sed protinus, Domino ultore, adfuit illius vindex qui incentor exstiterat fraternae discordiae. Multatus enim illico damnabili oculorum caecitate, offendens pedibus irrecuperabiliter usque in finem vitae suae. Cujus denique rei eventus tam vicinis quam longe positis non minimam praebuit admirationem. Contigit ibidem ipso in tempore ut aliqui e fratribus subin
Abbreviated transcription (Latin):
tento angustiis. apparuit michi uircanicie uenerandus. qui me in sõp¬
nis ꝑbrachium erigens aiebat. Exple quantotius quod cepisti. dolere uitͣ
ne paueas. Ilico uero exꝑgefactꝰmemet admirans excutiẽsq alectulo cucurri.
ad altare uictoriosorum martyrum uictoris uideliet. apolunarisq aege
orgii quoniam iuorum oratorium contiguum erat domui infirmorum
ibiq uniu̾sorum deo humillimas grates referens. alacer matutinales exple¬
ui sollempnes. Die uero insecuta. toto intergerrime ualens corꝑe. eorumd
martyrum. nominibus ꝓpͥis ibidem composui titulum. Eccle deniq ma¬
ioris erant altaria numero iuginti dũo. quibus ut decenserat titulis siuopi
de uersibus exametris conuenienter digestis. scõrumq epitaphũs reꝑatis te¬
ligiosorum etiam uirorum quorudã tumulos itidem ꝑornare curaui. Q d̃
sane mentis hominibus admodum placabile fuit. S ut pat̾ odilo sepius plã¬

Expanded text:
tento angustiis apparuit mihi vir canitie venerandus, qui me in somtento angustiis apparuit mihi vir canitie venerandus, qui me in somnis per brachium erigens, aiebat: Exple quantocius quod coepisti; dolere ultra ne paveas. Illico vero expergefactus, memet admirans excutiensque a lectulo, cucurri ad altare victoriosorum martyrum, Victoris videlicet, Apollinarisque ac orgii, quoniam illorum oratorium contiguum erat domui infirmorum; ibique universorum Deo humillimas grates referens, alacer matutinales explevi solemnes. Die vero insecuta toto integerrime valens corpore, eorumdem martyrum nominibus propriis ibidem composui titulum. Ecclesiae denique majoris erant altaria numero viginti duo, quibus, ut decens erat, titulis synopi  sic  de versibus hexametris convenienter digestis, sanctorumque epitaphiis reparatis, religiosorum etiam virorum quorumdam tumulos itidem perornare curavi. Quod sane mentis hominibus admodum placabile fuit. Sed, ut pater Odilo saepius plan
Abbreviated transcription (Latin):
tores. inereuerunt. d̾s exinde ultor. ipsorum genus cum suis rebus in obꝓbri¬
um & pene ad nichilum. redigere consueuit. Huius enim testimonium int̃
cetera nr̃e assertionis euidens extat ultio gen̾is cuiusdam bauonis. nec non
&. filii eius aluualonis creb̾rimaq confusio siuimiaci sacrilegissimi castri.
Pretea egomet quondant iogaiui a conseruis. &. fr̾ĩbus nr̃is eiusdem loci
ut altariorum titulos qui a scolastici uiris compositi olim fuerant. sed ue¬
tustate ut pene cuncta fatiscente minime comparebant reformarem. Qd̾
ut competens erat. libenti animo quomodo ualebam adimplere studui.
Sed priusquam ad cepti oꝑis calcem opus ꝑducerem. ex nimia corporissta¬
tione ut reor. nocte quadam in strato conquiniscens ita contractus men
bris omnibus. hicterica passione. ut non erigere memet. neq in latus ali¬
ud uertere ullomodo ualerem. Post triduum u̾o insecuta nocte. nimiis de¬

Expanded text:
tores increverunt, Deus exinde ultor ipsorum genus cum suis rebus in opprobritores increverunt, Deus exinde ultor ipsorum genus cum suis rebus in opprobrium et pene ad nihilum redigere consuevit. Hujus enim testimonium inter caetera nostrae assertionis evidens exstat ultio generis cujusdam Bavonis, necnon et filii ejus Aluvalonis, creberrimaque confusio Silliniaci sacrilegissimi castri. Praeterea egomet quondam rogatus a conservis et fratribus nostris ejusdem loci ut altariorum titulos, qui a scholasticis viris compositi olim fuerant, sed vetustate, ut pene cuncta, fatiscente minime comparebant, reformarem. Quod, ut competens erat, libenti animo, quomodo valebam, adimplere studui. Sed priusquam ad calcem coeptum opus perducerem, ex nimia corporis statione, ut reor, nocte quadam in strato conquiniscens, ita contractus sum membris omnibus icterica passione, ut non exigere memet neque in latus aliud vertere ullo modo valerem. Post triduum vero insecuta nocte, nimiis de
Abbreviated transcription (Latin):
me inquiens sputis ꝓprus uerb̾ando inlinis: Nam ego ut cernis suscipio mu¬
nus tuarum orationum deferens illud ad conspectum misericordissimi uidi¬
cis. Qua uisione correptus frater ille. & sese continuit. & cet̾os ut se in quantum
ualerent. Isacris locis continerent. ãmonere curauit.& licet hoc natura dic¬
tante ꝓueniat tamen in plisq locis gentium omnimodis abstinetur in eccla.
ab screationum sputis. nisi forte suscepta. ddelatura exinde foras in quibus¬
dam receptaculis. & p̃cipue apud grecos ubi semꝑ tenor eccłasticus cautissime
iuguit. Clarere igitur locum pdictum diutine meritis beati germani ac ce¬
torum scorum ibidem quiescentium. signis & ꝓdigiis. tam in ddonis sanitatũ
quam in uitionum uindictis ad seꝑtinentia diripientium manifestum est.
Si qui nempe de primatibus patrie huius loci rerum inuasores seu diremp¬

Expanded text:
me, inquiens, sputis propriis verberando illinis? Nam ego, ut cernis, suscipio mume, inquiens, sputis propriis verberando illinis? Nam ego, ut cernis, suscipio munus tuarum orationum, deferens illud ad conspectum misericordissimi Judicis. » Qua visione correptus frater ille, et sese continuit, et caeteros ut se, in quantum valerent, in sacris locis continerent admonere curavit. Et licet hoc natura dictante proveniat, tamen in plerisque locis gentium omnimodis abstinetur in ecclesia ab screationum sputis, nisi forte suscipiantur, deferenda exinde foras, in quibusdam receptaculis; et praecipue apud Graecos, ubi semper tenor ecclesiasticus cautissime viguit. Clarere igitur locum praedictum diutine meritis beati Germani ac caeterorum sanctorum ibidem quiescentium, signis et prodigiis, tam in donis sanitatum quam in ultionum vindictis ad se pertinentia diripientium, manifestum est. Si qui nempe de primatibus patriae hujusce loci rerum invasores seu direnp
Abbreviated transcription (Latin):
ebro in codem monasterio ꝑnoctanti. dum in subterioribus criptis ubi mł̃¬
ta scorum requiescunt corꝑa obdormiret. circa galli cantum. reppit semet
asportatum. post chorum monachorum: Nam & de cadem eccła certa re¬
latio constat. qm̃ si contigerit. noctu luminare extingui. quousq reac¬
cenclatur. custodes eiusdem eccle. nullam quietem porse consequi. Pretea
furs quiddam sr qui solitus erat ad altare scẽ marie quod excellentissim.
constat. srequent orare. ac gemitus ce compunctions lacrimas funder
Unum gͦ eierat quod pene uniu̾sis acidit interoratum frequent spuere ac delum¬
be saluam emitt̾e. Contigit uero aliquando ut sompno depͥssus oblormiret. ap¬
paris eistans iuxta altare quidam candidis indumentis circum datus p̃ferens
in manibus pannum candidissimum. atq in huius modi erumpebat uba. Cur

Expanded text:
presbytero in eodem monasterio pernoctanti, dum in subterioribus cryptis, ubi mulpresbytero in eodem monasterio pernoctanti, dum in subterioribus cryptis, ubi multa sanctorum requiescunt corpora, obdormiret, circa galli cantum reperit semet asportatum post chorum monachorum. Namque de eadem ecclesia certa relatio constat quoniam, si contigerit noctu luminare exstingui, quousque reaccendatur, custodes ejusdem ecclesiae nullam quietem posse consequi. Praeterea fuit quidam frater qui solitus erat ad altare sanctae Mariae, quod excellentissime constat, frequenter orare, ac gemitus et compunctionis lacrymas fundere. Unum igitur ei erat, quod pene universis accidit, inter oratum frequenter spuere, ac de lumbe salivam emittere. Contigit vero aliquando ut somno oppressus obdormiret. Apparuit ei stans juxta altare quidam candidis indumentis circumdatus, praeferens in manibus pannum candidissimum, atque in hujusmodi erumpebat verba: « Cur
Abbreviated transcription (Latin):
tus quod uidit. illi qui ꝑsensere testes fuerunt. Nam sequenti anno filius re¬
gis rob̾ti. henricus qui post illum regnauit ad eundem castrum. ira ꝑmotus
ueniens cum ingenti exercitu. multa ibidem hominum cedes abutraq parte
patrata ẽ. de hoc ꝓfecto constat. quoniam ea que uiderat. &. sibi ꝓspexit &. aliis.
Licet dissimilit mirifice tamen apud autisiodorum in eccła beati germani cõ¬
sigissimeminimus. Erat ibidem fr̃ gerardus nomine. cui mos erat post souẽp¬
nes matutinales in oratorio remorari. Huic contigit quodam mane. ut in¬
ter orationes obdormisceret. Qui ptinus graui somno dep̃ssus uelut exanimis
ddatus ẽ foras monasterii sed qualiter aut a quibrs hucusq nescitur: Qui
exꝑgefactus. reppit se in claustro extra monast̾ium eiectum. admirans indi¬
cibiliter quod factum de sese cernebat. Simili quippe modo contigit cuidã

Expanded text:
tus quod vidit, illi qui persensere testes fuerunt. Nam sequenti anno filius retus quod vidit, illi qui persensere testes fuerunt. Nam sequenti anno filius regis Roberti Henricus, qui post illum regnavit, ad idem castrum ira permotus veniens cum ingenti exercitu, multa ibidem hominum caedes ab utraque parte patrata est. De hoc profecto constat quoniam ea quae viderat, et sibi prospexit et aliis licet dissimiliter, mirifice tamen apud Antissiodorum in ecclesia beati Germani contigisse meminimus. Erat ibidem frater, Gerardus nomine, cui mos erat post solemnes matutinales in oratorio remorari. Huic contigit quodam mane ut inter orationes obdormisceret. Qui protinus, gravi somno depressus, velut examinis delatus est foras monasterii; sed qualiter, aut a quibus huc usque nescitur. Qui expergefactus reperit se in claustro extra monasterium ejectum, admirans indicibiliter quod factum de sese cernebat. Simili quippe modo contigit cuidam
Abbreviated transcription (Latin):
quibus etiam non nulla memorie comendari placuit. ut quotiens euenerĩt.
cautelam inferant potius quam deceptionem. Apud castrum tarnodorens ẽ
erat quidam p̾sbit̃ religiose degens. fretterius nomine. tempore quo bruno lin¬
gonum p̃sulatum tenebat. Hic uero una dicrum dominica iam uesꝑascente.
cum cenaturus esset exiuit paululum se releuandi gr̃a ad fenestras domꝰ sue ꝓspi¬
ciensq uidit a septemtrionali parte egredi acies equitum uelut in p̃lum innum̃e
multitudinis ꝑgentes ad occidentem. Quas cum diu multumq intuitus fuis¬
set: estuans uocare quẽpiã e suis ad testimonium tanti ostentus. dum aut̃
cepit clamare ut occurretur. rarescendo ꝓtinus disparuerunt. Ipse quoq
tanto anmi terrore ꝑculsus. ut uix alacrimis se continere posset.dehinc ce¬
pit infirmari eodemq anno ut optime uixat obuit. Portento deniq subtrac¬

Expanded text:
quibus etiam nonnulla memoriae commendari placuit, ut, quoties evenerint, quibus etiam nonnulla memoriae commendari placuit, ut, quoties evenerint, cautelam inferant potius quam deceptionem. Apud castrum Tarnodorense erat quidam presbyter religiose degens, Fretterius nomine, tempore quo Bruno Lingonum praesulatum tenebat. Hic vero, una dierum Dominica jam vesperascente, cum coenaturus esset, exivit paululum se relevandi gratia ad fenestras domus suae, prospiciensque vidit a septentrionali parte egredi acies equitum, velut in praelium, innumerae multitudinis, pergentes ad occidentem. Quas cum diu multumque intuitus fuisset, aestuans vocare quempiam e suis ad testimonium tanti ostentus. Dum autem coepit clamare ut occurreretur, rarescendo protinus disparuerunt. Ipse quoque tanto animi terrore perculsus est ut vix a lacrymis se continere posset; dehinc coepit infirmari, eodemque anno, ut optime vixerat, obiit. Portento denique subtrac
Abbreviated transcription (Latin):
petebat dicens. Ego sum. ego sum. qui sto cum illis qui remanent. Qua uoce
excitus caput eleuans. uidi recognoscens. quem bis dudum iam uidam. Post
diem uero tcium. unus ex illis fr̃ibus qui ut diximus clamcule cubitare
soliti fuerant. ꝓcaciter a monasterio egressus p̃fato demone instigante. sex
dies ertra monasterium cum scłaribus tumultuose mansit. Septima ta¬
men die. correptus recipitur. ꝓfecto ut beatꝰ gregorius testatur. quibꝰdã
ħ apparent ad sui detrim̃tum. aliquib u̾o ad em̃dationis emolum̃tũ
qd̾ michi contingat ad salutem. orari ac ꝓuenire opto ꝑ dñm iħm redẽs¬
torem nr̃m. Illud nempe attentius ẽ memorie cõmendandũ qm̃ dum
manifestissima ꝓdigia in corpore adhuc constitutis. siue ꝑ bonos seu ꝑ
sinstros sp̃s ostentẽtur non illos diutius in hac carne uicturos quibus hiuus

Expanded text:
petebat dicens: « Ego sum, ego sum, qui sto cum illis qui remanent. » Qua voce petebat dicens: « Ego sum, ego sum, qui sto cum illis qui remanent. » Qua voce excitus, caput elevans, vidi recognoscens quem bis dudum jam videram. Post diem vero tertium, unus ex illis fratribus qui, ut diximus, clancule cubitare soliti fuerant, procaciter a monasterio egressus, praefato daemone instigante, sex dies extra monasterium cum saecularibus tumultuose mansit. Septima tamen die, correptus recipitur. Profecto, ut beatus Gregorius testatur, quibusdam hic apparent ad suum detrimentum, aliquibus vero ad emendationis emolumentum. Quod mihi contingat ad salutem orari ac provenire opto per Dominum Jesum Redemptorem nostrum. Illud nempe attentius est memoriae commendandum quoniam, dum manifestissima prodigia in corpore adhuc constitutis, sive per bonos, seu per sinistros spiritus ostantentur, non illos diutius in hac carne victuros quibus hujusm
Abbreviated transcription (Latin):
rora diei currens exiit adomo latrinarum talit̃ indamando meus bacalla¬
ris ubi ẽ. meus baccallaris ubi ẽ. Sequenti quoq die eadem fere hora aufu¬
giens abiit exinde quidam fr̃ uiuenis mente leuissimus theodericus nomi¬
ne reiectoq habitu. ꝑ aliquod temporis spacium secularit̃ uixit. Qui post¬
modum corde compunctus. ad ꝓpositum sacri ordinis rediit. Tercio qͦq c̃apud
cenobium beate semꝑq uirginis marie cognomento meleredense demoraret.
una noctium. dum matutinorum pulsaretur signum. & ego labore quodam
fessus. non ut debueram mox ut auditum fuerat. exsurrexissem. mecumq ali¬
qui remansissent. quos uidelicet praua consuetudo illexerat. ceteris ad eccłam
concurrentibus. E grecuiens autem post fr̃m uestigia. hanelus ascendit gradũ
p̃signatus demon ad dorsum manibus reductis herensq parieti. bis terq re¬

Expanded text:
rora diei, currens exiit a domo latrinarum, taliter inclamando: « Meus baccalarora diei, currens exiit a domo latrinarum, taliter inclamando: « Meus baccalaureus ubi est, meus baccalaureus ubi est? » Sequenti quoque die, eadem fere hora, aufugiens abiit exinde quidam frater juvenis, mente levissimus, Theodoricus nomine, rejectoque habitu, per aliquod temporis spatium saeculariter vixit. Qui postmodum, corde compunctus, ad propositum sacri ordinis rediit. Tertio quoque, cum apud coenobium beatae semperque virginis Mariae, cognomento Meleredense, demorarer, una noctium, dum matutinum pulsaretur signum, et ego, labore quodam fessus, non, ut debueram, mox ut auditum fuerat exsurrexissem, mecumque aliqui remansissent, quos videlicet prava consuetudo illexerat, caeteris ad ecclesiam concurrentibus; egrediens autem post fratrum vestigia anhelus ascendit gradum praesignatus daemon, ad dorsum manibus reductis, haerensque parieti bis terque re
Abbreviated transcription (Latin):
monachili indutus babitu. heu phdolor. qm̃ueste sosumodio don nis ate
mutatus. Quecumq enim a patribus. ł spiritalibus frĩbus modesta & scã
caritatiue michi suggererentur. truculenti animi inflatione. turgidum scutũ
cordis gerens. dictante suꝑbia. ne salubria me contingerent opponebam.
De hinc senioribus non obediens. coequalibus molestus. uuenioribiis onero¬
sus. atqr ut uere fatear unusis mei p̃sentia grauedo erat. leuamen abfentia.
Pret̾ea his & buius modi p̃dicti loci fr̃s instigati expulerunt me a contuber¬
mo sue habitationis. tamen scientes non defore michi locum quempiam
cõmanendi tantum ob litteratoriam notionem. hoc etiam ꝑsepe exꝑtũ
fuerat. Post ħ igitur in monasterio st̃i benigni diuonensis martyris. loca¬
tus. non dispar immo isdem michi uisus ẽ in dormitorio fr̃m incipiente au¬

Expanded text:
monachili indutus habitu, heu! proh dolor! quoniam veste solummodo, non mente monachili indutus habitu, heu! proh dolor! quoniam veste solummodo, non mente mutatus. Quaecunque enim a Patribus vel spiritalibus fratribus modesta et sancta charitative mihi suggererentur, truculenti animi inflatione turgidum scutum cordis gerens, dictante superbia, ne salubria me contingerent, opponebam. Dehinc senioribus non obediens, coaequalibus molestus, junioribus onerosus, atque, ut vere fatear, universis mei praesentia gravedo erat, levamen absentia. Praeterea his et hujusmodi praedicti loci fratres instigati expulerunt me a contubernio suae habitationis, tamen scientes non defore mihi locum quempiam commanendi, tantum ob litteratoriam notionem. Hoc etiam persaepe expertum fuerat. Post hoc igitur in monasterio sancti Benigni, Divionensis martyris, locatus, non dispar, imo idem mihi visus est in dormitorio fratrum. Incipiente au
Abbreviated transcription (Latin):
fieri contingit. aspexi talem quem p̃scripsi. Iyse uero infrendens. idemtidem
nlebar. non hic ultra manebis. Ilico deniq alectulo ȩxiliens. cucurri i mo¬
rasteruati. adii ante altare scissimi patris benedicti ꝓstratus acnimium
pauefactus. aurtine decubin. aopiꝙ acerrime ad memoriam telucere quic¬
iund ab in cunte etate offensionum. grauiumq peceaminum ꝓcacit seu
egdiegent conseram. Tum pcipue. qm̃ pene nulla penitudinis satisfacti¬
en sb am oremi seu timorem auunitatis. a me exinde successerat. Ita quoq
miser ee confusus uacens non babebam quid potissimum dicerem. nisitar¬
nait domine iħu qui uenisti peccatores saluos facere secundum magnam
iscdiam tuam muserere michi. Int̾ea confiteti non erubesco. me non solũ
i rentatis parentum meorum genitum fuisse uerum etiam moribus iou¬
bortunumi d asti nis irnolerabilem plusquam narrari queat extitis seai

Expanded text:
fieri contingit, aspexi talem quem praescripsi. Ipse vero infrendens identidem fieri contingit, aspexi talem quem praescripsi. Ipse vero infrendens identidem aiebat: « Non hic ultra manebis. » Illico denique a lectulo exsiliens, cucurri in monasterium, atque ante altare sanctissimi patris Benedicti prostratus ac nimium pavefactus diutine decubui. Coepique acerrime ad memoriam reducere quidquid ab ineunte aetate offensionum graviumque peccaminum procaciter seu negligenter commiseram, tum praecipue, quoniam pene nulla poenitudinis satisfactio ob amorem seu timorem divinitatis a me exinde successerat. Ita quoque, miser et confusus jacens, non habebam quid potissimum dicerem, nisi tantum: « Domine Jesu, qui venisti peccatores salvos facere, secundum magnam misericordiam tuam miserere mei. » Interea confiteri non erubesco me non solum in peccatis parentum meorum genitum, verum fuisse moribus importunum, et actibus intolerabilem plusquam narrari queat exstitisse. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
nuprinae multotiens. deo ꝓpitiante palam ẽ contigisse. Nam dumali¬
quando in beati martyxis leo degarii monasterio quod cappelis cog̃no¬
minatur positus degerem. nocte quadam ante matutinalem sinaxim
astitat michi ex parte pedum lectuli forma homunculi tet̾rime speciei
rat erm quantum a me dinosci potuit. statura mediocris. couo graci¬
lo facis macilenta. oculis nigerrimis fronte rugosa. & contracta. deps¬
fis ratibus os eporeetum. labellis tumentibus inento subtracto. ac ꝑangusto.
barba caprina. aures utas & pacutas. capillis stantibus. & in compositis denti¬
buis caninis. occipitio acuto. pectore tumido. dorso gibbato. cdinibus agitan¬
tiemis uestibus iordidis. conatu estuans. ac toto corpe pceps. Arripiensq sũmita¬
tem strati in quo cubabam. totum tribilit̃ concussit lectulum. ae deinde in¬
fier uinitum hoc loco ultra manebis. At ego tritus. eiugilansq sicuti repente

Expanded text:
nuperrime multoties, Deo propitiante, palam est contigisse. Nam dum alinuperrime multoties, Deo propitiante, palam est contigisse. Nam dum aliquando in beati martyris Leodegarii monasterio, quod Cappellis cognominatur, positus degerem, nocte quadam, ante matutinalem synaxin, astitit mihi ex parte pedum lectuli forma homunculi teterrimae speciei. Erat enim, quantum a me dignosci potuit, statura mediocris, collo gracili, facie macilenta, oculis nigerrimis, fronte rugosa et contracta, depressis naribus, ore exporrecto, labellis tumentibus, mento subtracto ac perangusto, barba caprina, auribus hirtis et praeacutis, capillis stantibus et incompositis, dentibus caninis, occipitio acuto, pectore tumido, dorso gibbato, clunibus agitantibus, vestibus sordidis, conatu aestuans ac toto corpore praeceps; arripiensque summitatem strati in quo cubabam, totum terribiliter concussit lectulum, ac deinde infit: « Non tu in hoc loco ultra manebis. » At ego territus, evigilansque, sicuti repente
Abbreviated transcription (Latin):
ac desidiorũ securi ag̾e potestis. ħec nempe &. alia pplura sicuti erat fallacissi¬
mus demon eidem monacho illudens friuola retulit. adeoq illum illexit.
ut cõmuni fr̃m sinaxi matutinali defuerit. Illud sane quod de dñica resurrec¬
tione seductorie confinxit. uerba sacri redarguunt euuanglii que dicunt
multa corꝑa scõrum qui dormierant surrexerunt. Non inquiunt omnia s
multa. & ita reuera ꝓfitetur fides catholica licet enim aliquotiens uera
omnipotentis p̃serentia disponente. fallacissimi omnino demones minꝰ¬
tunus urita p̾muncient. tamen quantum ex illorum deliberatione fit. ꝑ¬
functorra ac seductoria constant Uel etiam si contigerit ex parte que p̃sagãt᷑
ab eisclee fiei: nou plane saluti humane sunt ꝓfutura. nisi forte diuiina
fiat ꝓudentia ob correctionis solertiam. huius modi igitur michimet

Expanded text:
ac desideriorum securi agere potestis. » Haec nempe et alia perplura, sicuti erat fallacissiac desideriorum securi agere potestis. » Haec nempe et alia perplura, sicuti erat fallacissimus daemon, eidem monacho illudens, frivola retulit, adeoque illum illexit, ut communi fratrum synaxi matutinali defuerit. Illud sane quod de Dominica resurrectione seductorie confinxit, verba sacri redarguunt Evangelii, quae dicunt: « Multa corpora sanctorum, qui dormierant, surrexerunt. » Non, inquiunt, omnia, sed multa. Et ita revera profitetur fides catholica. Licet enim aliquoties, vera Omnipotentis praescientia disponente, fallacissimi omnino daemones minus irrita praenuntient, tamen, quantum ex illorum deliberatione fit, perfunctoria ac seductoria conflant; vel etiam, si contigerit ex parte quae praesagantur ab eisdem fieri, non plane saluti humanae sunt profutura, nisi forte divina fiat providentia, ob correctionis solertiam. Hujusmodi igitur mihimet
Abbreviated transcription (Latin):
pluresq alias humiliationes excetis extra cõmunem aliorum hominum usũ:
Nonne inmimerabiles scłarium homines. usq ad uite t̃minum in diu̾sis fla¬
gitiis ꝑseuerantes eandem tam̃ ꝑcepturi quamuos expectatis requiem: Suffĩ¬
ceret enim dies unus ł una hora ad ꝓmerenda p̃mia et̃ne beatitudinis ur̃e iusti¬
cie. Nam & tu ipse miror qua decausa tam sollicitus. mox ut audis signum
uelocit exsurgis alecto. rumpisq dulcem somni quietem. cum posses quieti in¬
dulgere uel usq ad ĩcium signum. E it ctiam quod tibi pandam secretum ual¬
de memorabile. licet nr̃e sit partis disƿendium ur̃e quoq salutare remediũ:
Nam consiat omnibus annis die qua xp̃s resurgens ex mortuis uitam reꝑauit
humani gen̾is. ab eodem uniu̾sa spoliari tartara. &. suos quoq reduci ad su¬
ꝑa. Y qua re nil uobis ꝑtimescendum. quicquid libuerit uoluptatum cartus

Expanded text:
pluresque alias humiliationes exercetis extra communem aliorum hominum usum? pluresque alias humiliationes exercetis extra communem aliorum hominum usum? Nonne innumerabiles saecularium homines usque ad vitae terminum in diversis flagitiis perseverantes, eamdem tamen percepturi quam vos exspectatis requiem? Sufficeret enim dies unus, vel hora, ad promerenda praemia aeternae beatitudinis vestrae justitiae. Namque tu ipse, miror qua de causa tam sollicitus, mox ut audis signum, velociter exsurgis a lecto rumpisque dulcem somni quietem, cum posses quieti indulgere vel usque ad tertium signum. Est etiam quod tibi pandam secretum valde memorabile, licet nostrae sit parti dispendium, vestrae quoque salutare remedium. Nam constat omnibus annis, die qua Christus resurgens ex mortuis vitam reparavit humani generis, ab eodem universa spoliari tartara et suos quoque reduci ad supera. Pro qua re nihil vobis pertimescendum. Quidquid libuerit voluptatum carnis