comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mamur exemplis. Nam solon qui
sumino sapientie feruore semꝑ fla¬
gͣnerat. sup̃mo clie assidentib amicis
confereutib iam fere m̾sum caput
ispondit. ut cum istuł quicquid ẽ
de quo cdispittatis ꝑceꝑo: moriar. Mi¬
passet ꝓfecto ex hominib mercia.
uco animo uitam ingrẽderentur.
nio eam solori egressus ẽ. Cãneadẽ
it. Cato octogesimum ⁊ sextum agẽs
annum animo tam̃ iuuendi. urili
robore. grauitate seuili in re publica
agens. it nec memoriam tardiorẽ.
aut lat̾um infirmitatem. aut qͣssa¬
tam carnem. anembra torpentia. Añ
linguam impeditam. quisqmͣ anz¬
madu̾teret. grecis etiam litteris ap¬
petiit erudiri: qui sero ⁊ fere senex
ris quoq ciuilis ꝑitissimus hab̾etur.
s̾uis uͦ ꝓles mirifica. ⁊ patre cathone
digna. adeo doctrine cupiditate fla¬
grauit. ut ne inicuria quidem qua
senatus cogebatur temꝑaret sibi qͦ¬
minus grecos libros lectitaret. Na
quidem industria ostendit aliiĩ tem¬

Expanded text:
mamur exemplis. Nam Solon, qui mamur exemplis. Nam Solon, qui summo sapientiae fervore semper flagraverat, supremo die, assidentibus amicis et conferentibus, jam fere mersum fatis respondit 'ut, cum istud, quidquid est, de quo disputatis, percepero, moriar'. migrasset profecto ex hominibus inertia, si eo animo uitam ingrederentur, quo eam Solon egressus est. Quam it. Cato octogesimum et sextum agens annum, animo tamen juvenili, virili robore, gravitate senili, in republica agens, ut nec memoriam tardiorem, aut laterum infirmitatem, aut quassatam carnem, et membra torpentia, aut linguam impeditam quisquam animadverteret. Graecis etiam litteris appetivit erudiri, qui sero, et fere senex, ris quoque civilis peritissimus haberetur. Ejus vero proles mirifica, et patre Catone digna, adeo doctrinae cupiditate flagravit, ut ne in curia quidem, qua senatus cogebatur, temperaret sibi, quominus Graecos libros lectitaret. Qua quidem industria ostendit aliis tem
Abbreviated transcription (Latin):
angło reportaret: Hec ei in sp̃u aut
in figura contigerunt. sed nob teste
figuralia seruiunt. In uia gͦ ꝑegri¬
nationis nr̃e appreheudaims ange¬
los scripturarum.⁊ infatigabili cer¬
tamine luctantes cum eis: ñ cedamꝰ.
donec aurora u̾itatis nos illustret.
Nec solam nosse sufficiat u̾itatem. nͥ
femore a moris temporalium marces¬
cente. eo uere uͥtitis aditum de be¬
nedictione angłica facilius conseq̃¬
mur: quo magis et̾noꝵ amore excita¬
tomn appetiti temꝑalium clandicamꝰ.
ło enim lucta ista ꝑclucit: ut tͥum¬
phantis hominis testimonio. d̾s ip̃e
qui sumnia u̾itas ẽ facie ad faciẽ ui¬
deatur. Quicquid enim bom in ficte
ant oꝑib apparet.: imago quedam di¬
ume uisionis est. Q recte aurora sñ
benedictione ñ expedit angłm. qr
noticia u̾itatis sine gr̃a bone oꝑatio¬
nis sane conscientie ñ habet fructu᷑.
Porro ad studium querencti ñ mͦ do¬
mesticis sed etiam extraneis ani¬

Expanded text:
angelo reportaret. Haec ei in spiritu, aut angelo reportaret. Haec ei in spiritu, aut in figura contigerunt; sed nobis, Apostolo teste, figuralia serviunt. In via ergo peregrinationis nostrae, apprehendamus angelos Scripturarum, et infatigabili certamine luctantes cum eis, non cedamus, donec nos veritatis aurora illustret. Nec solam nosse sufficiat veritatem, nisi femore amoris temporalium marcescente, eo verae virtutis aditum de benedictione angelica facilius consequamur, quo magis aeternorum amore excitato, in appetitu temporalium claudicamus. Eo enim lucta ista perducit, ut triumphantis hominis testimonio, Deus ipse, qui summa veritas est, facie ad faciem videatur. Quidquid enim boni in fide, aut operibus apparet, imago quaedam visionis divinae est. Et recte aurora sine benedictione non expedit Angelum, quia notitia veritatis sine gratia bonae operationis, sanae conscientiae non habet fructum. Porro ad studium quaerendi, non modo domesticis, sed etiam extraneis ani
Abbreviated transcription (Latin):
tente constat ad increpandam maliã
hominum ĩmuncdi sodomã descenchis¬
se. Auclite inquit u̾bum dm̃ pͥncipeᷤᷤ
gomoere. Seruentum ẽ gͦ scrpturis
ñ dñanctum. nͥ forte qui se ipsun dig¬
num credat: ut angłis cdebeat dũari.
Utiq urri uisti eos adorasse ⁊ cibũ
minisse leguntur. ⁊ eis humana terhħ¬
tas uult p̾ferri: Cibant᷑ aut̃ fidei et
bonoꝵ oꝑumi cibis. nam ⁊ magni con¬
silis angłm ad piteũ sic cibaiuit mu¬
lier samaritana. Et forte eos adorasse
ñ procuit. si cib ñ trahatur. Nonne
querencti stucdio iuguisse scribttur
pat᷑archa. qui scalam uidens cuns
sumnittas celum tangebat. angelos
ascenctentes ⁊ descendentes uicdit. ⁊ ip¬
suim dũm innixum scale. ⁊ cum al¬
gło donec aurtea illuscesceret lucfa¬
muns certam̃ exercuit. nec ante ab
angło fatigatus adquieuit ut cdł¬
ret qm̃ femore alt̾o debilitatus beus¬
dictiomiꝰ grim uoti compos aest̃a

Expanded text:
tente constat ad increpandam malitiam tente constat ad increpandam malitiam hominum, in mundi Sodomam descendisse. Audite, inquit, verbum Domini, principes Gomorrhae. Serviendum est ergo Scripturis, non dominandum. Nisi forte quis se ipsum dignum credat, ut angelis debeat dominari. Utique viri justi eos adorasse et cibum ministrasse leguntur: et eis humana temeritas vult praeferri? Cibantur autem fidei et bonorum operum cibis. Nam et magni consilii Angelum ad puteum sic cibavit mulier Samaritana. Et forte eos adorasse non proderit, si cibus subtrahatur. Nonne quaerendi studio viguisse scribitur patriarcha, qui scalam videns, cujus summitas coelos tangebat, angelos ascendentes et descendentes vidit, et ipsum Dominum innixum scalae, et cum angelo donec aurora illucesceret, luctaminis certamen exercuit: nec ante, ab angelo fatigatus, acquievit ut cederet, quam femore altero debilitatus, benedictionis gratiam voti compos accedente
Abbreviated transcription (Latin):
apperutt ocłos eoꝵ ut intelligerent
scripturas. ⁊ suam uiso dño argnerẽt
tarditatẽ. Sic enim ꝓdest querenti
studium: si auiclitas ipsa sciendi re¬
feratur act xp̃m. S nec ipse msi ĩ
fractione panis agnostitiu. quia mẽs
senpturatũ nisi refectio fidei aut mo¬
ram detur anime: ommino ñ uide¬
tur. Quisquis enim aduoluptatem
suam ingeni aut stucti urrłb set¬
tumirum integritatẽ attenptar. q̃ si
asacrario pħie exelusits. ab intelligen¬
tia ueri alienus extat. ł Iam ⁊ sodo¬
mite clum angiõs coreptores malicie
⁊ uiti iusti hospites. corrumꝑe nolucĩt.
cecitate ꝑcussi sunt:⁊ circa parieten
aberantes. palpando in mĩdie crassis
tenebris obuoluti. iuisto di uidicio sub¬
iñsi sunt. Sic dum elati ⁊ maligni ob¬
erant ad parietẽ script᷑arum. sensum
fidelem qui in domo simplicis cum qͦ
est sermocinatio cđi. ⁊ qui correptorem
malicie uidet angłm: non attingunt.
Angłs siquidem fcript᷑a ẽ. qmͣ d̾o iit¬

Expanded text:
oculos eorum, ut intelligerent Scripturas, et suam, viso Domino, arguerent tarditatem. Sic enim prodest quaerendi studium, si aviditas ipsa sciendi referatur ad Christum. Sed nec ipse, nisi in fractione agnoscitur, quia mens Scripturarum, nisi refectio fidei aut morum detur animae, omnino non videtur. Quisquis enim ad voluptatem suam ingenii aut studii viribus, Scripturarum integritatem attentat, quasi a sacrario philosophiae exclusus, ab intelligentia veri alienus exstat. Nam et Sodomitae, dum angelos correptores malitiae, et viri justi hospites corrumpere voluerunt, caecitate percussi sunt: et circa parietem aberrantes, palpando in meridie crassis tenebris obvoluti, justo Dei judicio submersi sunt. Sic dum elati et maligni oberrant ad parietem Scripturarum, sensum fidelem, qui in domo simplicis, cum quo est sermocinatio Dei, et qui correptorem malitiae videt angelum, non attingunt. Angelus siquidem Scriptura est, quam Deo mit
Abbreviated transcription (Latin):
mina que sceꝗpta sunt ꝓphetis
famulantur ⁊ legi. id est si omnis do¬
strina illuc tendit ut homo subiec¬
tus sit legidei: quis ambigit ad ieg¬
num caritatis uniu̾sa referri: Qui
finem. Hec est itaq uera ⁊ immita¬
bilis pħantium regła. ut sic in om¬
nib legendis aut disdenctis agẽdis
ains aut sola est: sed honestatẽ mo¬
destram cum sobriotate pudiciei¬
am ⁊ aliarum uen̾abiluim uirtu¬
tum cetum. in ipsum hominem
q̃m pietati consecrat: quasi in
templum dñi introduriti aͥc¬
quid aliorsum u̾git in artib siue
iata sed inanes fabule sunt et
fignienta eoꝵ: suꝑ quoꝵ impie¬
tatem ira dei de celo reuelatur. Qe¬
quid illi garriant: recte pħanti in¬
eptum iudecur. insipictum. ⁊ insul¬
sum. Audi ñ me. s ꝓpħam dicentẽ
de talib. Narrauerunt mͥ iniqui
fabulationes: s ñ ut lex tua. Loqͥ
recta que docet sequitur: ne phi¬
losophus est. xii.

Expanded text:
omnia quae scripta sunt prophetis famulantur et legi, id est si omnis doctrina illuc tendit, ut homo subjectus sit legi Dei, quis ambigit ad regnum charitatis universa referri? Qui vfinem. Haec est itaque vera et immutabilis philosophantium regula, ut sic in omnibus legendis aut discendis, agendis, anis aut sola est, sed honestatem, modestiam, cum sobrietate pudicitiam, et aliarum venerabilium virtutum coetum in ipsum hominem, quem pietati consecrat, quasi in templum Domini introducit. Quidquid aliorsum vergit in artibus, sivsophiae dogmata, sed inanes fabulae sunt, et figmenta eorum, super quorum impietatem ira Dei de coelo revelatur. Quidquid illi garriant, recte philosophanti ineptum videtur, insipidum et insulsum. Audi, non me, sed prophetam dicentem de talibus: Narraverunt mihi iniqui fabulationes, sed non ut lex tua . Loqurecta quae docet sequitur, vere philosophus est. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
est multe lectionis iocuncdissimꝰ
⁊ salubrimus fructus. Ipsa fiquidẽ
rerum omnium continet cdisciplinã.
⁊ omniũ mod̾atrix uniu̾sis huma¬
ne uite actib ⁊ uerbis ⁊ cogitationz¬
bus mocdum ⁊ t̾minos ipsa constrmn¬
it. Est tamen cui nec ipsa nouit t̾¬
minum prefinire. Est cui in es p̃¬
scribit modum. ut ũ habeat modũ.
quicquicd agit aut loquitur illuc
tendit. quod apud recte pħautes
ñ habet t̾minum. łam ⁊ eius sub̾a
in eo consistit. ut illuit nequaqͣm
t̾mmettir. Si enun sccłm platonem

Expanded text:
est multae lectionis jucundissimus et saluberrimus fructus. Ipsa siquidem rerum omnium continet disciplinam, et omnium moderatrix, universis humanae vitae actibus, et verbis, et cogitationibus modum, et terminos ipsa constituit. Est tamen cui nec ipsa novit terminum praefinire. Est cui in eo praescribit modum, ut non habeat modum. Quidquid agit aut loquitur, illuc tendit, quod apud recte philosophantes non habet terminum. Nam et ejus substantia in eo consistit, ut illud nequaquam terminetur. Si enim secundum Platonem
Abbreviated transcription (Latin):
cum multis prescrbat modum : dm̃
sũ mͦ precipit cdiligendum. Hisi qr
aantati moctus ille prescribit᷑. ut
u̾ sine t̾mino amoris cliligatur. Qe
euim ait diliges ꝓximum sicut te
psum. i deni premisit diliges do¬
minum dm̃ tuum ex toto corde
ilo.⁊ ex tota auima tua.⁊ ex tota
mente tua. ⁊ ex omnib uirib tuzs.¬

Expanded text:
bat modum, Deum sine modo praecipit diligendum: nisi quia charitati modus ille praescribitur, ut Deus sine termino amoris diligatur. Qui enim ait: Diliges proximum tuum sicut te ipsum , idem praemisit: Diliges Dominum Deum tuum, ex toto corde tuo, ex tota anima tua, ex tota mente tua, et ex omnibus virib
Abbreviated transcription (Latin):
frugalitatis. sed uidecur potius
commendare decorẽ. Constat eñ
nequaqmͣ malum eẽ: quod in pa¬
trocinum ⁊ excusationem sinist
rumoris assumitur. Sic fuscus color
nigrum extenuat. ⁊ quod turgidũ
est: nomine plenituclinis honorat᷑.
Est autem frugalitas uͥtus modera

Expanded text:
frugalitatis honorem, sed videtur potius frugalitatis honorem, sed videtur potius commendare decorem. Constat enim nequaquam malum esse, quod in patrocinium, et excusationem sinistri rumoris assumitur. Sic fuscus color nigrum extenuat; et quod lurgidum est, nomine plenitudinis honoratur. Est autem frugalitas virtus modera
Abbreviated transcription (Latin):
dinior est ad auariciam. Sunt tñ
quib est indicenda calcatius. ut
qui sua ꝓdigunt: ⁊ ratione contẽp¬
ta esfundunt non discernentes qͥd
usus sit uł abusus. Quo quidom tem.¬
ꝑamento usum eẽseruium opidiũ
camisinum. in ultimo elogio cum
filios peste contraria uideret occupa¬
tos: refert oratius. Simplicit̾ tam̃
constat frugalitatem in bonis nu¬
merandam. it pote illam que satur¬
no regnante regna aurea temꝑant.
⁊ eornaindem omna dispensautt os¬
ficia. Hec est que astream ⁊ puclia¬
ciam in t̾ris diutius tenuit. donei
eas inualescente luxu: regnanteu
ue ad suꝑos contigit euolasse. Nos
hec fabula respicit. ut sciamus
sine frugalitate non posse iusti¬
tiam aut pucdiciciam conser¬
na .Eri. Si quidem neccessitas ex¬
condi luxus excludit iusticiam. et
exercici uoluptas. pudiciciam ꝓ¬
pellit. Ait enim. Qui festinat dita¬
ri non erit innocens. Illud tamen
cloctii nequaqͣm denigrat honorem¬

Expanded text:
clivior est ad avaritiam. Sunt tamen clivior est ad avaritiam. Sunt tamen quibus est indicenda calcatius, ut qui sua prodigunt, et ratione contempta effundunt, non discernentes quid usus sit vel abusus. Quo quidem temperamento usum esse Servium Opidium Canusinum in ultimo elogio, cum filios peste contraria videret occupatos, refert Horatius. Simpliciter tamen constat frugalitatem in bonis numerandam, utpote illam, quae Saturno regnante regna aurea temperavit, et eorumdem omnia dispensavit officia. Haec est quae Astream, et pudicitiam in terris diutius tenuit, donec eas, invalescente luxu, regnante Jove, ad superos contigit evolasse. Nos haec fabula respicit, ut sciamus sine frugalitate non posse justitiam, aut pudicitiam conservari. Siquidem necessitas exercendi luxus excludit justitiam, et exercitii voluptas pudicitiam propellit. Ait enim: « Qui festinat ditari, non erit innocens. » Illud tamen Clodii nequaquam denigrat
Abbreviated transcription (Latin):
qui increpatione adhibita: ⁊ surap¬
tib denegatis. Siquidem ambrosiᷤ¬
sanctor est. quia qui talib doncat:
speccatum grande commititit. Hoc
cium fouet in eis: in quo nequissi¬
mi sunt. xiii.
laudem frugalitatis. mͥq ab insul¬
sis inepte uuuentib ⁊ in discrete lo¬
quentib illud publis clocdii illud¬
subsanando ingeritur. quia fruga¬
litas boni rumoris mistria est. Hi
sunt qui dum luxuriam uitare
nolunt uł nequeunt. quicqͥd pro
iurtute dicitur: auaricie patroci¬
nium putant. Secus quidem est
luxuriam ꝑ se turpem nemo am¬
bigit. ⁊ licet frugalitas sit canqm
iurtutũ bonorumq oꝑum origo
laudabilis: non tamen omnib pla¬
cet. nec cred̾t sa auariciam ma¬
licie fomitem posse uitari: nisi ⁊
frugalitas fugiatur. Nempe iti¬
doctorum hec opinio ẽ. Ut enim a¬
to echicus. Dum uitant stulti uicia
in contraria currunt. recectentes &
mectio uiciorum qui regio uirtutiᷤ
est. Sunt tamen quib frugalitas
est inhibenda. ut quoꝵ natura pro¬

Expanded text:
qui increpatione adhibita, et sumptibus denegatis. Siquidem Ambrosius auctor est, quia qui talibus donat, peccatum grande committit. Hoc enim fovet in eis, in quo nequissimi sunt. CAP. laudem frugalitatis, mihique ab insulsis, inepte viventibus, et indiscrete loquentibus, illud Publii Clodii subsannando ingeritur, quia frugalitas boni rumoris inserta est. Hi sunt, qui dum luxuriam vitare nolunt, vel nequeunt, quidquid pro virtute dicitur, avaritiae patrocinium putant. Secus quidem est. Luxuriam per se turpem nemo ambigit, et licet frugalitas sit tanquam virtutum, bonorumque operum origo laudabilis, non tamen omnibus placet, nec credunt avaritiam malitiae fomitem posse vitari, nisi et frugalitas fugiatur. Nempe indoctorum haec opinio est. Ut enim ait ethicus: Dum vitant stulti, vitia in contraria currunt recedentes a medio vitiorum, quae regio virtutis est. Sunt tamen quibus frugalitas est inhibenda, ut quorum natura pro
Abbreviated transcription (Latin):
nicurins inuenisse. quod ex eo sic
dicitur: quod atiem presfirgat o¬
culorum. fuit ꝙ magorum ꝑitissi¬
ius. ut quascunq res uellet inui.¬
sibiles faceret. aut ut uidebatur
inalias sp̾es tranfformaret. Omĩa

Expanded text:
ur invenisse, quod ex eo sic dicitur, quod aciem praestringat oculorum, fuitque magorum peritissimus, ut quascunque res vellet invisibiles faceret, aut ut videbatur, in alias species transformaret. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
defuerunt. niri quidem uͥtutis ti¬
tulo nobiles. magnoꝵ ꝙ operum
fulgentes insignib. quoꝵ exempls
ad cultum uistitie semꝑ alii ꝓue¬
hantur. Nonne abdinnocentiam
docuit. enoch mundiciam actionis:
Quid de ltinganimitate spei ⁊ oꝑi̾
ñ hũit noe: quid de obedicntia fide¬
liter implendastut abeahe: Isa¬
ac coniuigii castamoniã instruit.
⁊ iatob laboris colerantiã ostẽoit.
Ioseph parricidas fratres boni ret̾¬
butione reniun̾at. eoq docet a bo

Expanded text:
defuerunt, viri quidem virtutis tidefuerunt, viri quidem virtutis titulo nobiles, magnorumque operum fulgentes insignibus, quorum exemplis ad cultum justitiae semper alii provehantur. Nonne Abel innocentiam docuit, Enoch munditiam actionis? Quid de longanimitate spei et operis non habuit Noe? Quid de obedientia fideliter implenda defuit Abrahae? Isaac conjugii castimoniam instruit, et Jacob laboris tolerantiam ostendit. Joseph parricidas fratres boni retributione remunerat, eoque docet a bo
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qui peecedebant ⁊ sequebanti
xp̃m. eandem confessionem ẽẽ alle¬
tañtu in eo distinguitur fides. ꝙ
isti iam sibi gaudent impleta. q̃
illi expectabant et desid̾abant ni
iͥtutem ampleditur ipsam: Qs
etiam umbras u̾titum iuduit.
quib uidemus floruisse gentiles.
licet eis subtracto xp̃o. uere beati¬
tudinis ñ apprehencłint fructum:
ibuis temistodis diligentiã. fronto¬
nis gͣuitatẽ. continentiam socratis.
fabeicii fidem. innocentian nume.
puticiciam scipionis. longanuni¬
tatem ulixis catonis partitatẽ. ty¬
ti pietatem umitatur: Quis non
cum admiratione uen̾atur Pro¬
bitas siquidem laudat᷑ ⁊ alget. Por¬
ropredicti ⁊ consules. magni qͥ¬
dem ⁊ laudabiles uiri. qͣsi quedam
scłorum suoꝵ sidera spleuduerũt.
illustrautes tempora sua. peeãbłi
coetaneorum suoꝵ in id uisticie
tm̾tatis quod dispositione diuina
illuxerat eis. Sic quoq in successio
geiĩ ad noctis sue tenebras cecitatis¬
q molestias depellendas sua sidera

Expanded text:
edebant et sequebantur Christum, eamdem confessionem esse assetamenti in eo distinguitur fides, quod isti jam sibi gaudent impleta, quae illi exspectabant et desiderabant imvirtutem amplectitur ipsam? Quis etiam umbras virtutum induit, quibus videmus floruisse gentiles, licet eis subtracto Christo, verae beatitudinis non apprehenderint fructum? Quis Themistoclis diligentiam, Frontonis gravitatem, continentiam Socratis, Fabricii fidem, innocentiam Numae, pudicitiam Scipionis, longanimitatem Ulyxis, Catonis parcitatem, Titi pietatem imitatur? Quis non cum admiratione veneratur? Probitas siquidem laudatur, et alget. Porro praedicti, et consimiles magni quidem et laudabiles viri, quasi quaedam saeculorum suorum sidera splenduerunt, illustrantes tempora sua, praeambuli coaetaneorum suorum in id justitiae et veritatis, quod dispositione divina illuxerat eis. Sic quoque in successiomano generi ad noctis suae tenebras, caecitatisque molestias depellendas, sua sidera
Abbreviated transcription (Latin):
orare ioueme qui donat ⁊ aufert:
Det iuitam̃. det opes. aminum mͥ go
ipse parabo. Alius quoq. Nullum
numen h̾s: si sit prudentia. sed nost
te facimus fortuna deam celoꝙ lo¬
camus. Cato quoq licet u̾um non
agnouisset dm̃. gentiumq suꝑsti¬
tionib ab erraret: inl ibia tamen
iouis quem colebat conteusit oracła.
se ad ea que sibi agenda erant suffi¬
cere arbitratus. & quidem etiam
ipsa imago uirtutis suam qnͣdam
habet uenustatis decorisq clarita¬
tem. ut quicquid in ea ceruitur
eius m̾̃ito uenustum credatur
decorum. Non tam̃ usꝙꝙͣ decoeu̾
esti quod in tenebris ignorantie oli¬
curatur nec potest quisqmͣ clari¬
cere nisi in fide illiis qui lux urra
ẽ. ⁊ illuminat omnẽ hominẽ uen¬
entẽ in hunc muñdũ. Ex quo pa¬
teti quod insi in i̾ dei noticia ⁊¬

Expanded text:
orare Jovem qui donat et aufert, orare Jovem qui donat et aufert, Det vitam, det opes, animum mihi ego ipse parabo. Alius quoque. Nullum numen habes si sit prudentia; sed nos Te facimus, fortuna, deam, coeloque locamus. Cato quoque, licet verum non agnovisset Deum, gentiumque superstitionibus aberraret, in Lybia tamen Jovis, quem colebat, contempsit oracula, se ad ea quae sibi gerenda erant, sufficere arbitratus. Et quidem etiam ipsa imago virtutis, suam quamdam habet venustatis decorisque claritatem, ut quidquid in ea cernitur, ejus merito venustum credatur et decorum. Non tamen usquequaque decorum est, quod in tenebris ignorantiae obscuratur: nec potest quisquam clarescere, nisi in fide illius, qui lux vera est, et illuminat omnem hominem, venientem in hunc mundum . Ex quo patet, quod n
Abbreviated transcription (Latin):
uuctus gͦ fuos ht elisios. solẽ¬
q suum ⁊ sua sicła nouit.
uirtus siquidem solaris quidam
radiuis est. a fonte claritatis om̃¬
bus datus in usum. ⁊ qui omnia
que attingit: claritate sui facit exi¬
mia. Inde est qd̾ etiam illi quos huiꝰ
rath uenuustas quasi reꝑcussa sp̃s
sui uidetut astlasse:. statum in sub¬
iectoꝵ conspectu clarescunt. fiunt¬
ꝙ quodamiᷤ uircutis titulo głosi.
Absit enim ut quisqm̃ uere sit gło¬
sus. nisi qui in domino głatur. Non
eium qui seipsum aut quem homo
commendat ille ꝓbatus este s quẽ
ds cominendat. Quod utiq uera ⁊
sola uirtus meretur. ñ quantacũq
uͥtutis unago. Hoc autẽ ẽẽ arbi¬
tror quicquid in morib egregiũ
de nature beneficio ⁊ exercitio m̃¬
tis citra gr̃am philosophi sibi re¬
ꝓmuitunt. eoꝙ ipso euanuerunt.
in cogitationib suis de lib̾o confi¬
si arbittio. ⁊ dicentes se ẽẽ sapien¬
tes. stulti facti sunt. stultiq appa¬
ierunt. Unde ethicus. Satis est

Expanded text:
tur suos habet Elysios, solemque suum et sua sidera novit. Virtus siquidem solaris quidam radius est, a fonte claritatis omnibus datus in usum, et qui omnia quae attingit, claritate sui faciat eximia. Inde est, quod etiam illi, quos hujus radii venustas, quasi repercussa specie sui videtur afflasse, statim in subjectorum conspectu clarescunt, fiuntque quodammodo virtutis titulo gloriosi. Absit enim, ut quisquam vere sit gloriosus, nisi qui in Domino gloriatur. Non enim qui se ipsum, aut quem homo commendat, ille probatus est, sed quem Deus commendat . Quod utique vera et sola virtus meretur, non quantacunque virtutis imago. Hoc autem esse arbitror, quidquid in moribus egregium de naturae beneficio, et exercitio mentis citra gratiam, philosophi sibi repromittunt, eoque ipso evanuerunt in cogitationibus suis, de libero confisi arbitrio, et dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt , stultique apparuerunt. Unde ethicus: . . . . Satis
Abbreviated transcription (Latin):
trificaret urbis: accessit ad eũ ma¬
ris ep̃s calcedone. ⁊ publice impiũ
⁊ sine deo apostatam nocitauit.
At ille solam ei imꝑꝑans cecitatẽ
eo quod senex cecus manu alt̾us
agebatur adiecit. Neq galileu⁊
d̾s tuus curare te potest. Respon¬
dit maris. Gr̃as ago deo qui hoc e¬
git: ne te uicd̾em pietate nudatũ.
simulans ut ostentatione pacien¬
tie paganitatem roboraret. Lege
autem inhibuit. ne galileoꝵ fili:
rent disciplinas. ꝓpriis inquit te
suit ⁊ aliam legemi. p̃cipietis galile¬
os expelli militiis. Adiecit ⁊ aliam.
sit appollinaris uir doctus ⁊ ingenio¬
sus eroicis u̾sib ꝓ omeri poeniate he

Expanded text:
crificaret urbis, accessit ad eum Macrificaret urbis, accessit ad eum Maris, episcopus Chalcedoniae, et publice impium et sine Deo apostatam vocitavit. At ille solam ei improperans caecitatem, eo quod senex caecus manu alterius agebatur, adjecit: « Neque Galilaeus Deus tuus curare te potest. » Respondit Maris: « Gratias ago Deo qui hoc egit, ne te viderem pietate nudatum.  philosophum simulans, ut ostentatione patientiae paganitatem roboraret. Lege autem inhibuit ne Galilaeorum filii, prent disciplinas. « Propriis, inquit, tesuit et aliam legem, praecipiens Galilaeos expelli militiis. Adjecit et aliam, sit Apollinaris, vir doctus et ingeniosus, heroicis versibus pro Homeri poemate
Abbreviated transcription (Latin):
feriore loco ea reꝑcutiendo depelłet.
Res ꝓctigiosa uisa ẽ õib estimantib
quia non ẽet uir ille in xp̃ia religi¬
one salubris. Nec falso quia patuit
ex post facto. slam ⁊ eccłias ⁊ minis¬
tros possessionib ⁊ priuilegiis spoli¬
atut.⁊ quod ininis graue ⁊ plane
iiuriosum ẽ: cłicos uifsit multtil
inscribi peecepit.⁊ tanqm̃ uicane¬
os tribita ꝑsoluere. ⁊ galileos om̃s
censuit infelici diminutione ca¬
pitis subiacere. In iicio aut̃ xp̃ra¬
nis parcens mitior uisus est:sciens
priores ꝑsequutores nichil ꝓfecisse
in pena xp̃ianoꝵ. qui magis incde
creueruit. ⁊ facti sunt głosi ꝓ ue¬
ro doginate morientes. Inuidens gͦ
cortim głe abstinuit a torm̃tis. iu¬
dicans ẽe neccessarium ut sermo¬
ne potius ⁊ admonitione ad paga¬
uitatẽ colendam ppłm suaderet.
sꝑans etiam hinc se monstrare cle¬
mentem. Dicitur enim quia dum
constantinopoli apud fortunã sa¬

Expanded text:
feriore loco ea repercutiendo, depelleret. feriore loco ea repercutiendo, depelleret. Res prodigiosa visa est omnibus, existimantibus, quia non esset vir ille in Christiana religione salubris. Nec falso: quod patuit ex post facto. Nam ecclesias et ministros possessionibus et privilegiis spoliavit, et quod nimis grave, et plane injuriosum est, clericos jussit militibus inscribi praecepit, et tanquam vicaneos tributa persolvere, et Galilaeos omnes censuit infelici diminutioni capitis subjacere. In initio autem Christianis parcens, mitior visus est, sciens priores persecutores nihil profecisse poena Christianorum, qui magis inde creverunt, et facti sunt gloriosi, pro vero dogmate morientes. Invidens ergo eorum gloriae, abstinuit a tormentis, judicans esse necessarium, ut sermone potius et admonitione, ad paganitatem colendam populum suaderet, sperans etiam hinc se monstrare clementem. Dicitur enim quia, dum Constantinopoli apud Fortunam sa
Abbreviated transcription (Latin):
autem quia dum aliqnͣdo sacrifica¬
ret: ostensum ẽ ei in iuscerib hostie
signum crucis corona circundatũ.
Quo niso: alii quidem ꝑt̾riti uere
religionis uirtutem ⁊ xp̃iam dog¬
matis et̾uitatem intellex̾unt. eoqd
corona uictorie indicium ẽ. ⁊ ambi¬
tus circularis in se rectiens: est finis
ignarus. Fruniceps autem confortãs
eos sibi ꝓsꝑa monstrari asseruit. ⁊
quia signum doginatis xp̃iam coħ¬
ceretur ne ei dilatari liceret: cutłi
t̾̃mino ẽe conseptum. Cum aũt ad¬
huc pueri gallus ⁊ iuliamis ad se¬
pulturam manime martiris oꝑe
inter se diuiso certatim basilitam
fabricarent: res dictu mirabilis et
forsitan incredibilis accidisse nar¬
ratur. Galli nanq pars augebatur.
utiliterq crescebat. Iuliam uͦ labo¬
res alii quidem fodiebantur: alii t̾¬
ra ipsa euomente ructerib imple¬
bantur. aliquociens t̾re deposita fũ¬
damenta copulari non poterant.
ac si quedam iuolenta uirtus ab in¬

Expanded text:
autem, quia dum aliquando sacrificaautem, quia dum aliquando sacrificaret, ostensum sit ei in visceribus hostiae signum crucis corona circumdatum. Quo viso, alii quidem perterriti, verae religionis virtutem, et Christiani dogmatis aeternitatem intellexerunt, eo quod corona victoriae indicium est, et ambitus circularis, in se rediens est finis ignarus. Princeps autem confortans eos, sibi prospera monstrari asseruit, et quia signum dogmatis Christiani coerceretur, ne ei dilatari liceret, circuli termino esse conseptum. Cum autem adhuc pueri Gallus et Julianus ad sepulturam Mammaeae matris, opere inter se diviso certatim basilicam fabricarent, res dictu mirabilis, et forsitan incredibilis, accidisse narratur. Galli namque pars augebatur, utiliterque crescebat: Juliani vero labores alii quidem fodiebantur, alii, terra ipsa evomente, ruderibus implebantur: aliquoties terrae deposita fundamenta copulari non poterant, ac si quaedam violenta virtus, ab in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fama uiros huuisim undiq cong̾¬
gabat cirra palatia. qui circum a¬
micti pallizs. magis habitu qm̃ ma¬
gistio pandebantur. Erantq graues
umu̾sis xp̃ianis seductores uiri. et
imꝑatoris semꝑ religioni fauentes.
Noctib ugilans conscribebat libros.
quos in senatu publice recitabat. So¬
lus enim imꝑatorum a uilio cesare
in curia recitauit orationes. Publicũ
cuisum mularum ⁊ caballoꝵ in hi¬
ministrari. Hec eus oꝑa laudant pau¬
ci. płimiq uituꝑant. quia remoto
fastri palacii.contemptibile iideat᷑
imꝑium. Apud soromenum fertui:
quia mox in ipso pͥncipio sic aꝑte
⁊ impudenter negauit xp̃ianam
fidem. ut quib dam sacrificiis ⁊ in¬
uocationib quas expeditiones pa¬
gani uocanit: ⁊ sanguine ĩmolatio.
nr̃m baptisma studeret ablui. ⁊ ab¬
remuntiare eccłiastice confessionz.
Ex illo enim temꝑe tam secretim
qm̃ publice ⁊ in templisi pagani li¬
center sacrificia celebrabãt. Fertur

Expanded text:
et fama viros hujusmodi undique congret fama viros hujusmodi undique congregabat circa palatia, qui circumamicti palliis, magis habitu, quam magisterio pandebatur. Erantque graves universis Christianis seductores viri, et imperatoris semper religioni faventes. Noctibus vigilans conscribebat libros, quos in senatu publice recitabat. Solus enim imperatorum a Julio Caesare in curia recitavit orationes. Publicum cursum mularum, et caballorum inhiministrari. Haec ejus opera laudant pauci, plurimique vituperant, quia remoto fastu palatii, contemptibile videatur imperium. Apud Sozomenum fertur, quia mox in ipso principio sic aperte et impudenter negavit Christianam fidem, ut quibusdam sacrificiis et invocationibus, quas expeditiones pagani vocant, et sanguine immolatitio nostrum baptisma studeret ablui, et abrenuntiare ecclesiasticae confessioni. Ex illo enim tempore, tam secretim quam publice, et in templis pagani licenter sacrificia celebrabant. Fertur
Abbreviated transcription (Latin):
tã. Ut uero fauorem multitudinis
sibi conciliaret. ius sibi preferende re¬
ligionis omnib inctulgebat. Stude¬
głẽ causa largus. huniᷤᷤ affectata simu¬
latione pħi parcus. hinc a ciulitate
ficticia comis. hinc grauis a molemi¬
ꝑii.⁊ quod maxinie erati ne crudel
haberetur: mansuetudinem men¬
tiebatur Cet̾um qualis eẽt: religio¬
ne monstrabat. E p̾os gͦ in exilium
deportatos uissit euocari. ⁊ confisca¬
tas eoꝵ sibi reddi substantias. Tẽ¬
pla quoq paganorum uelocit̾ suis
neccessarizs precepit aperire.⁊ que
eis ablata fuerant: incunctanter re¬
stituere sanctiuit. Palatio expulit
eunuchos. tonsores. ⁊ cocos. lumi¬
chos quittem: eoq uxor eus obie¬
rat. postqm ñ duxit aliam. socos
autem: quia more pħi cib̃ simpli¬
cib utebatur. lonsorez: qm̃ ut ip̃e
aiti unis sufficit multis. Scriptores
płimum uen̾abatur. cultoresq disci¬
pliuarum. sed maxime pħantes. Unde

Expanded text:
ta. Ut vero favorem multitudinis ta. Ut vero favorem multitudinis sibi conciliaret, jus sibi praeferendae religionis omnibus indulgebat. Studenc vanae gloriae causa largus, hinc affectata simulatione philosophi parcus, hinc a civilitate fictitia comis, hinc gravis a mole imperii, et quod maxime erat, ne crudelis haberetur, mansuetudinem mentiebatur. Caeterum qualis esset, religione monstrabat. Episcopos ergo in exsilium deportatos jussit evocari, et confiscatas eorum sibi reddi substantias. Templa quoque paganorum velociter suis necessariis praecepit aperire, et quae iis ablata fuerant, incunctanter restituere sancivit. Palatio expulit eunuchos, tonsores et coquos. Eunuchos quidem, eo quod uxor ejus obierat, post quam non duxit aliam. Coquos autem, quia more philosophi cibis simplicibus utebatur. Tonsores, « quoniam, ut ipse ait, unus sufficit multis. » Scriptores plurimum venerabatur, cultoresque disciplinarum, sed maxime philosophantes. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
siuum apud milites collocauit. fer¬
tur etiam quod dum in aliqmͣ ciui¬
tatem fuisset ingressus. corona lau¬
rea quib solent ornari ciuitates
inter columpnas pendens rupto
fime suꝑ caput euis decicdit. eum¬
q aptissime coronauit. Quo facto:
cuncti clamau̾unt quod ei signũ
foret imꝑii. Congrediens deinde cũ
hostib tanta felicitate ꝓuectus ẽ:
ut amilitib appellaretur atigustꝰ
Cumq corona deesset imꝑialis:
unuis signa poetantum torquem
qmͣ habebat capiti eius circum pofu¬
it. ⁊ hoc mͦ factus est imꝑator iulia¬
nus. Que uͦ postea gesserit ille pħse
udicent audientes. Nam in ipso
principio omnia ꝓ libito cdispone¬
bat. figmentumq xp̃iane religiõis
abietit. ⁊ singłarum urbium tẽpla
apiens. idolis offerebat. dicens se ip¬
sum eẽ pontificem paganorum. In¬
testino quoꝙ bello lascerasset imꝑi¬
um. nisi ei degenti i tracia: fuisset
moes imꝑatoris constantii nuncia¬

Expanded text:
suum apud milites collocavit. Fersuum apud milites collocavit. Fertur etiam quod dum in aliquam civitatem fuisset ingressus, corona laurea, quibus solent ornari civitates, inter columnas pendens, rupto fune super caput ejus decidit, eumque aptissime coronavit. Quo facto, cuncti clamaverunt, quia ei signum foret imperii. Congrediens deinde cum hostibus, tanta felicitate provectus est, ut a militibus appellaretur Augustus. Cumque corona deesset imperialis, unus signa portantium, torquem quem habebat, capiti ejus circumposuit, et hoc modo factus est imperator Julianus. Quae vero postea gesserit ille philosophus, judicent audientes. Nam et in ipso principio omnia pro libito disponebat, figmentum Christianae religionis abjecit, et singularum urbium templa aperiens, idolis offerebat, dicens se ipsum esse pontificem paganorum. Intestino quoque bello lacerasset imperium, nisi ei degenti in Thracia fuisset mors imperatoris Constantii nuntia
Abbreviated transcription (Latin):
helladam uates querebati consu¬
lens an adimꝑum ꝑueniret. In¬
uentoq uiro qui se potentissimum
in magica fateretur: introductꝰ
est ab eo in locum ytbolorum. ut in
adito euocatos a mago demones
presens consuleret. Quib sollempni¬
ter apparentib: compulsus ẽ iuilia¬
nus frontem suam crucis iiu¬
re signacło. Quo facto: repente de¬
mones disparnerunt. Magus ita¬
q cepit culpare uilianum. At
ille prtendens metum: crucis di
xit se obstupuisse uirtutem. eo qd̾
signum hoc demones fug̾int. Non
suspiceris hoc bone uir inquit ma¬
gus quia timuerint sicut ais. secd
ab homunati hoc signum potius abͤ¬
cesserunt. ⁊ ita capiens miserum: o¬
dio xp̃iam signacłi repleuit iuli¬
anum. Post hec sicut socrates auctoe
est unꝑator euocans uilianum:e¬
um constituit cesarem.⁊ datasoro¬
re constantia in uxorem: ipsum
contra barbaros destinauit ad gal¬
lias. Successit gͦ ei fecitꝰ sibi imiciũ
tuncencti barbaros: quod amorem

Expanded text:
Helladam, vates quaerebat, consuHelladam, vates quaerebat, consulens, an ad imperium perveniret. Inventoque viro qui se potentissimum in magica fateretur, introductus est ab eo in locum idolorum, ut in abdito evocatos a mago daemones praesens consuleret. Quibus solemniter apparentibus, compulsus est Julianus frontem suam crucis munire signaculo. Quo facto, repente daemones disparuerunt. Magus itaque coepit culpare Julianum. At ille praetendens metum, crucis se dixit obstupuisse virtutem, eo quod signum hoc daemones fugerint. « Non suspiceris hoc, bone vir, inquit magus, quia timuerint sicut ais, sed abominati hoc signum potius abscesserunt. » Et ita capiens miserum, odio Christiani signaculi replevit Julianum. Post haec, sicut Socrates auctor est, imperator evocans Julianum, eum constituit caesarem, et data sorore Constantia in uxorem, ipsum contra barbaros destinavit ad Gallias. Successit ergo ei, fecitque sibi initium vincendi barbaros, quod amorem
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopolitauis expulsus mo¬
rabatur. Utebatur tamen lectione
librorum euis. ⁊ in rectorica ꝓficiens
maximo philosopho ephesio quem
postea quasi artes magicas exerren¬
tem ualentinamis imꝑator fecit
occicti: familiaris effectus est. Cum¬
q ab eo u̾ba philosophica pregustã¬
set: cepit eius mitari religionem.
mnagis ⁊ magis cupidine succensus
imꝑu. Imꝑatorem uͦ timens suspi¬
cionemq cauens tonsus monachi¬
cam simulabat uitam. agens ꝓ¬
ditorem in habitu xp̃iano: ⁊ in ec¬
cłie nichomedie lector ordinatus.
sic furorem declinauit imꝑatoris.
In manifesto autẽ sacros legebat
ambitione imꝑii. Unde ⁊ amicis
dicebat folicia fore tempora. qui¬
bus ipse rerum potiretur imperio.
Et quidem manus non euasisset
imꝑatoris: nisi imꝑatrix eusebia in¬
ueniens latitantem. ⁊ ꝓ eo iit̾cedẽs
obtinuisseceut ad pħancdum mit¬
teretur atthenas. Refert theodori¬
tus quod exinde discurrens omnẽ

Expanded text:
Constantinopolitanis expulsus moConstantinopolitanis expulsus morabatur. Utebatur tamen lectione librorum ejus, et in rhetorica proficiens, Maximo philosopho Ephesio, quem postea, quasi artes magicas exercentem, Valentinianus imperator fecit occidi, familiaris effectus est. Cumque ab eo verba philosophica praegustasset, coepit ejus imitari religionem, magis et magis cupidine succensus imperii. Imperatorem vero timens, suspicionemque cavens, tonsus monachicam simulabat vitam, agens proditorem in habitu Christiano, et in ecclesia Nicomediae lector ordinatus, sic furorem declinavit imperatoris. In manifesto autem sacros Christiaambitione imperii. Unde et amicis dicebat felicia fore tempora, quibus ipse rerum potiretur imperio. Et quidem manus non evasisset imperatoris, nisi imperatrix Eusebia inveniens latitantem, et pro eo intercedens obtinuisset ut ad philosophandum mitteretur Athenas. Refert Theodoretus quod exinde discurrens omnem
Abbreviated transcription (Latin):
la nserui compencdiose decerpta ab
hisi que de eo socrates. theodoritus.
⁊ soromenus. teste cassiodoro tradi¬
dit. Iuliamis gͦ de regio sanguine
oenindus. ⁊ exconstantio nepos con¬
stantim magni qui birantium a
suo nomine constantinopolim apel¬
uit: ab mnicio exainit xp̃ianus. cres¬
censq in auctitoriis constantinopoli¬
tane urbis exercebatur. in basilica
ubi doctores erant. habitu priuato
ꝓcedens. Pedagogum habebat nrõie
martonium. gramaticum.: niclodẽ
laconensem. Recloricam uͦ legebat a¬
put eubolium sophistam iam oꝑa
⁊ diligentia magm̃i basilii xp̃ianũ.
Prouidebat enim imꝑator ne apud
paganum sophistam legens: ad im¬
pientatis domata declinaret. Pro¬
fegt gͦ ut ei fama deferret uires ĩ¬
ꝑũ gub̾uandi. unde insuspitione
ductus imꝑatori: ab urbe regia iꝰ¬
sus ẽ abstinere. missusq ni comedi¬
am ꝓhibitus ẽ conuenire apucł
libanium sophistam sirum pa¬
ganumq. qui ibi apedagogis

Expanded text:
la inserui, compendiose decerpta ab la inserui, compendiose decerpta ab his quae de eo Socrates, Theodoretus, et Sozomenus, teste Cassiodoro, tradiderunt. Julianus ergo e regio sanguine oriundus, et ex Constantio nepos Constantini Magni, qui Byzantium a suo nomine Constantinopolim appellavit, ab initio exstitit Christianus, crescensque in auditoriis Constantinopolitanae urbis, exercebatur in basilica, ubi doctores erant, habitu privato procedens. Paedagogum habebat nomine Marconium, grammaticum Nidoclem Laconiensem. Rhetoricam vero legebat apud Ebolium sophistam, jam opera et diligentia Magni Basilii Christianum. Providebat enim imperator ne apud paganum sophistam legens, ad impietatis dogmata declinaret. Profecit ergo, ut ei fama deferret vires imperii gubernandi. Unde in suspicionem ductus imperatori, ab urbe regia jussus est abstinere, missusque Nicomediam, prohibitus est convenire apud Libanium sophistam Syrum paganumque, qui ibi a paedagogis
Abbreviated transcription (Latin):
mine iam plasmato: parce. Suscipi¬
ens gͦ librum: legit ab inicio usq
ad parce. Similem quoq uisionem
uidit in eadem nocte questor iu¬
liani in expettitione libanuis. Redi¬
ens basiluis ad martirium sc̃i
m̾curi uocte ipsa: m̾curii arma
ñ reperit. sed die sequenti uucnit.
eadem. ⁊ lanceam recenti sangui¬
ne cruentatam. Orosuis tamen de
m̾curio martire non facit menti¬
onem. sed in expeditione partica
tirannum refert obuii militis
telo ẽe ꝑemptum. Eutropius quo¬
ꝙ qui romanam eleganti compẽ¬
dio describit historiam ꝑemptum
fatetur in castris: sed nullum expͥ¬
mit cedẽs auctorem. ꝑsequittionem
tamen qmͣ eodem auctore in xp̃ianos
supra moctum exercuit: ei constat płi¬
mum nocuisse. At historia tͥꝑtita
diligentius ꝓsequitur flagicia uili¬
ani. ⁊ qnͣta ummanitate ꝑ sequittꝰ
sit xp̃m queni galileum nominabat:
toto sexto uolumine comprehendit.
Ex quib ad landem galilei non nul¬

Expanded text:
mine jam plasmato, Parce. Suscipimine jam plasmato, Parce. Suscipiens itaque librum legit ab initio usque ad Parce. Similem quoque visionem vidit eadem nocte quaestor Juliani in expeditione Libanius. Rediens Basilius ad martyrium sancti Mercurii nocte ipsa, Mercurii arma non reperit, sed die sequenti invenit eadem, et lanceam recenti sanguine cruentatam. Orosius tamen de Mercurio martyre non facit mentionem, sed in expeditione Parthica, tyrannum refert obvii militis telo esse peremptum. Eutropius quoque, qui Romanam eleganti compendio describit historiam, peremptum fatetur in castris, sed nullum exprimit caedis auctorem: persecutionem tamen quam eodem auctore, in Christianos supra modum exercuit, ei constat plurimum nocuisse. At Historia tripartita diligentius persequitur flagitia Juliani, et quanta immanitate persecutus sit Christum, quem Galilaeum nominabat, toto sexto volumine comprehendit. Ex quibus ad laudem Galilaei nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
diduus imperator. dolo potius qͣm
uissima xp̃ianorum exorta est ꝑse¬
quittio. dum galilei quem dicebat
conatu impio nomen moliebatur
extinguerẽ. uerum dum adu̾fus
parthos infaustam expeditionem
ageret. ⁊ iadolis in reditu suo pro
sacrificio cedem deuoueret xp̃iano¬
lancea ꝑforauit. morientemꝙ co¬
egit impium: confiteri galileum
enim prefatus ep̃c fideles cesaree in
eccłia ꝑpetue uͥginis genitͥcis dei ꝑ¬
noctantes in orationib collegissẽt:
ipsa nocte beatam uirginem in uisio¬
ne sc̃s agnouit. ⁊ huiusins consolatio¬
nem acceptt̃. uocate inquit illa mͥ
m̾curium.⁊ abibit interficere uilia¬
muim: in filium meum ⁊ dm̃ tumi¬
de blasphemantem. Sc̃s autem cũ
armatura sua adueniensi uelocit̾
abiit. Et aduocans que apparuerat
magnum bafiliuum dedit ei librum
habentem in historia omnem mun¬
di facturam. dextroesum uͦ hoĩem
acteo plasiatum. In principio aũ
libri suꝑscriptio erat. dic. In fine ho¬

Expanded text:
didus imperator, dolo potius quamdidus imperator, dolo potius quamvissima Christianorum exorta est persecutio, dum Galilaei, quem dicebat, conatu impio nomen moliebatur exstinguere. Verum dum adversus Parthos infaustam expeditionem ageret, et idolis, in reditu suo, pro sacrificio, caedem devoveret Christianolancea perforavit, morientemque coegit impium confiteri Galilaeumenim praefatus episcopus fideles Caesareae in ecclesia perpetuae Virginis Genitricis Dei pernoctantes in orationibus collegisset, ipsa nocte beatam Virginem in visione sanctus agnovit, et hujusmodi consolationem accepit: « Vocate, inquit illa, mihi Mercurium, et abibit interficere Julianum, in Filium meum, et Deum tumide blasphemantem. » Sanctus autem cum armatura sua adveniens, velociter abiit, et advocans, quae apparuerat, Magnum Basilium, dedit ei librum habentem in historia omnem mundi facturam, dextrorsum vero hominem a Deo plasmatum. In principio autem libri superscriptio erat, Dic. In fine, ho
Abbreviated transcription (Latin):
armeinorum. in t̾ram. ⁊ regnauit
eseradon filuis eius ꝓ eo. Nec moue¬
at si alio ⁊ alio nomine censeatur
in cliu̾sis historiis. quia ꝓtraditio¬
ne hebreoꝵ sicut ieronimus auctor
est: idem pentanomiiis extitit. Dic¬
tus est enim salmanasar. ⁊ sennache¬
rib. ⁊ phul. ⁊ regladphalasar. ⁊ sargõ.
Nisi enimi polioniiꝰ habeat᷑. histo¬
ricoꝵ quadam contrarietate dissi¬
dentium qnͣdoq uacillabit auctori¬
tas. Hic gͦ angłicos glactio permum
adu̾sus exercitum usus est cdñs. cte¬
inde aduersus impium: manibus
filiorum. Ipsa quoq natura uin¬
dictas stupet intercłum altissum.
⁊ hominum ꝓuocante malicia: cre¬
atoris sui legibe mirabiliter adqui
tempnio bestiam egit. ⁊ penitens est
demio reu̾sus in hominem reb res¬
titiutis ⁊ regno. licet eo postinoctum
meruerit: misero exitu spoliari. Ad
tempora transeo xp̃iana. qm̃ it
omii gente ⁊ ppło manifesta est
nequicia tirannoꝵ: ⁊ eidens pe¬
na. Iulianus uilis apositita et sor¬

Expanded text:
m, et regnavit Asaraddon filius ejus pro eo . Nec moveat si alio et alio nomine censeatur in diversis historiis, quia pro traditione Hebraeorum, sicut Hieronymus auctor est, idem pentonymus exstitit. Dictus est enim Salmanasar, et Sennacherib, et Phul, et Tegladphalasar, et Sargon. Nisi enim polyonymus habeatur, historicorum quadam contrarietate dissidentium quandoque vacillabit auctoritas. Hic ergo angelico gladio primum adversus exercitum usus est Dominus, deinde adversus impium manibus filiorum. Ipsa quoque natura vindictas stupet interdum Altissimi, et hominum provocante malitia, Creatoris sui legibus mirabiliter acquietennio bestiam egit, et poenitens est denuo reversus in hominem, rebus restitutus et regno, licet eo postmodum meruerit misero exitu spoliari. Ad tempora transeo Christiana, quoniam in omni gente et populo manifesta est nequitia tyrannorum, et evidens poena. Julianus vilis apostata, et sor
Abbreviated transcription (Latin):
tiranni: usus ẽ dñs. Salmanasan
quoq regnante erechia premebat po¬
płm domini. conu̾susq rex in preces
adu̾sus minas tiranni: cdipeum di¬
uine ꝓtectionis opposuit. Unde ⁊ eũ
ingredietur urbem hanc. nec mitter
in eam sagiitam. nec occupabit eã
clipens. nec circundabit eam muni¬
tio. ꝑ uiam qua uenit reu̾tetur. et
ciuitatem hanc non ingredietur
dicit ctñs. Protegamq urbem hanc
⁊ saluabo eam ꝓpter me: ⁊ ꝓpt̾ da¬
uid serinim meum. Factum est ergo
milia. Cumq dilucło surrexisser.
uidit cnnnia corꝑa mortuoꝵ.⁊ rece¬
dens abiit. E reu̾sus est sennacherib¬

Expanded text:
rsionem tyranni usus est Dominus. Salmanasar rsionem tyranni usus est Dominus. Salmanasar quoque, regnante Ezechia, premebat populum Domini, conversusque rex in preces adversus minas tyranni, clypeum divinae protectionis opposuit. Unde et eum ingredietur urbem hanc, nec mittet in eam sagittam, nec occupabit eam clypeus, nec circumdabit eam munitio. Per viam qua venit revertetur, et civitatem hanc non ingredietur, dicit Dominus. Protegamque urbem hanc, et salvabo eam propter me, et propter David servum meum. Factum est ergo millia. Cumque diluculo surrexisset, vidit omnia corpora mortuorum, et recedens abiit. Et re
Abbreviated transcription (Latin):
ritur. nunquid tot innocentũ san¬
guis irrequisitus erit: Uineam ui¬
sti concupiuit impietas. ⁊ imꝑmu¬
tationem eius totus regni uira ami¬
sit. Punitur autẽ malicia semꝑ a dño.
sed interlum suo int̾clum qͣuꝰ homĩs
utitur telo. in penam impioꝵ. Aflĩx
pharto ppłm cłi.⁊ ab eodem grauissimiᷤ¬
est sicut in exodo legitur flagellatus
plagis. Quas breuiter ut fidelius te¬
neantur metro comprehensas cura¬
in iniserere. Prima rubens unda. rane
tabesq sccła. Inde culex tͥstis. post mꝰ¬
ca nociuior istis. Quinta pecus stuit.
uesicam sexta c̾auit. Pone subit gnͣ¬
do post hrutis dente nefando. No¬
na tegit solem. pͥmam necat ultima
ꝓlem. Hec curo quis u̾sus fecerit. ħ
solum attendens. quia plagas egip¬
ti sub pharaone satis compendiose
compeehendit. In his tamen om̃ib
non est auersus furce eius a ppło d̾i.
sed egredientem ꝑsequensi cum cͦ¬
rib ⁊ equitib suis in mari subm̾sus

Expanded text:
ritur, nunquid tot innocentium sanritur, nunquid tot innocentium sanguis irrequisitus erit? Vineam justi concupivit impietas, et in permutationem ejus totius regni jura amisit. Punitur autem malitia semper a Domino, sed interdum suo, interdum quasi hominis utitur telo, in poenam impiorum. Afflixit Pharao populum Dei, et ab eodem gravissimis, sicut in Exodo legitur , flagellatus est plagis. Quas breviter, ut fidelius teneantur, metro comprehensas curavi inserere: Prima rubens unda, ranae, tabesque secunda, Inde culex tristis, post musca nocivior istis. Quinta pecus stravit, vesicam sexta creavit. Pone subit grando, post bruchus dente nefando. Nona tegit solem, primam necat ultima prolem. Nec curo quis versus fecerit, hoc solum attendens, quia plagas Aegypti sub Pharaone, satis compendiose comprehendit. In his tamen omnibus non est aversus furor ejus a populo Dei, sed egredientem persequens cum curribus et equitibus suis, in mari submersus