comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
priuilegio aliquo subinxus est
nec pontifer excusatur p̃t̾ ca
habent quedam cuntatos pre¬
rogatiuam ut hui qui int̾itorie
carũ possident c̾tum quid fru¬
menti ꝓmensura agri. ꝑ singu¬
los ancs p̾beant. ꝙ genus coll¬
ationis. munus possessioius
est mirta mimã decapt he
tico aprotie. ut herẽuius mod̾¬
stinus ⁊ notando ⁊ dispuitãdo
bene ⁊ optiaratione decreuit.
int micta hoc munus nuari de¬
beat sz ca que suprap sonaliai
cẽ diximus. sihii qui fungunt᷑
exlege ciuĩtatis sue uł morẽ eqͣ¬
am quod de propriis facuitati¬
exigẽtes deẜtorum prediorum

Expanded text:
priuilegio aliquo subnixus, nec pontifex excusatur. Praeterea habent quaedam ciuitates praerogatiuam, ut hi, qui in territorio earum possident, certum quid frumenti pro mensura agri per singulos annos praebeant: quod genus collationis munus possessionis est. Mixta munera decaprotiae et icosaprotiae, ut Herennius Modestinus et notando et disputando bene et optima ratione decreuit: inter mixta hoc munus numerari debeat. Sed ea, quae supra personalia esse diximus, si hi qui funguntur ex lege ciuitatis suae uel more etiam de propriis facultatiexigentes deser
Abbreviated transcription (Latin):
non peccrãe suffitiat. diyuttat
⁊ alium constitũat. ¶Corporis
debilitas corum muneram excu¬
satocm prestat. que tin corpore
implenda sunt ceterũ q̃ ꝯscino
prudẽtis um uł patrimonio su¬
fitientis in honores ouiai posiũ
msic̾tis et receptis ꝓbabilibus
cãis nõ remituntur. ¶Qui t¬
pueros primas litefas docẽt im¬
sidis religione ꝑtinet sine inci¬
uitatibus. sine inuicis. primas

Expanded text:
iat, d‹i›mittat et alium constituat. Corporis debilitas eorum munerum excusationem praestat, quae tantum corpore implenda sunt. ceterum quae consilio prudentis uiri uel patrimonio sufficientis in homines obiri possunt, nisi certis et receptis probabilibus causis non remittuntur. Qui pueros primas litteras docent, insidis religionem pertinet, siue in ciuitatibus siue in uicis primas
Abbreviated transcription (Latin):
triples duusio ẽ Nam q̃d̃a mui¬
nera ꝑsonalia sunt: q̃dam pat̾¬
moniorum dicunt. aua mixta
psonalia sunt que animi piuisi¬
one. ⁊ corporalis laboris intecio¬
ne. sine anquogerentis detͥmen¬
co ppetrantur./ neniti tutela et cu¬
ra kalend̃arii quoq curatio et q̃¬
stura in aliqua ciuitate int̾ hono¬
res non betur: sz psonale muny
est tyromm siie equorum pro
hicularis solicitudo it angarian
phibitio. ꝑsonale munus est n
cura quoq emendi frumenti. o¬
lci. nam harum specierum curat
moris ẽnt̾ psonania munã in
quibusdam ciuitatibus munẽ¬
tũr ⁊ calefatio publici balnci. si
ex redditibus alicuius cuncati¬
bus curatori peccunia sriminist¬
ratur. S ⁊ cura custodiendi aq̃t
uctus ꝑsonalib muñibus agg̃¬
gatur. yrenarche quoq quidisci¬
pline publice ⁊ corigendis mo¬
nbus prefitumtur. S ⁊ qui ao
refitiendas mias eligi solentci
nichil deproprio matimonio ĩ
hoc mimus conferant ptez ẽp̃i
qui p̾̃sunt pani. ⁊ cetis uc̃nali¬

Expanded text:
triplex diuisio est: nam quaedam munera personalia sunt, quaedam patrimoniorum dicuntur, alia mixta. Personalia sunt, quae animi prouisione et corporalis laboris intentione sine aliquo gerentis detrimento perpetrantur, ueluti tutela uel cura, kalendarii quoque curatio. Et quaestura in aliqua ciuitate inter honores non hab‹e›tur, sed personale munus est. Tironum siue equorum prodhicularis sollicitudo, item angariarum praebitio personale munus est. Cura quoque emendi frumenti olei nam harum specierum curatomoris est inter personalia munera in quibusdam ciuitatibus numerantur: et calefactio publici balinei, si ex reditibus alicuius ciuitatis curatori pecunia subministratur. Sed et cura custodiendi aquae ductus personalibus muneribus adgregatur. Irenarchae quoque, qui disciplinae publicae et corrigendis moribus praeficiuntur: sed et qui ad facienda uias eligi solent, cum nihil de proprio patrimonio in hoc munus conferant: item episcopi, qui praesunt pani et ceteris uenali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝰuntur elemporia. ⁊ h piratnã
aput alexandrines patrimonii
munus existimantr suscepte¬
rec quoq uin per ꝓuintiam af¬
ricam patrmonii munus seri
¶Patrimoniorum aũt muna
monis indicunnturu l uti egn¬
ipes. neq incoie sunt agnosce
coguntur set ⁊ qui fenus exer¬
cent. ⁊ siueteram sint tributões
cius mõi agnoscere debere sepe

Expanded text:
untur. Elemporia et pratura apud Alexandrinos patrimonii munus existimatur. Susceptores quoque uini per prouinciam Africam patrimonii munus gerunt. Patrimoniorum autem muneimoniis indicuntur, ueluti agipes neque incolae sunt, adgnoscere coguntur. Sed et eos, qui faenus exercent, etsi ueterani sint, tributiones eiusmodi a
Abbreviated transcription (Latin):
niam publicam possident. Stẽ¬
nere uiam ꝑsonale murus est
pari modo qui accptandis sine
suspitiendis censualibus ꝓfes¬
sionib: destinat᷑ adpsonaus i¬
unens sollicitudĩc animũ in¬
ri quoq qm mothetas ince̾t¬
minibus comictarit᷑ ⁊ scribxͣ m¬
agistratus psonali mimenẜi¬
unt. ¶Patrimoniorũ sũt mu¬
nera que sũptibus patrimoñ¬

Expanded text:
iam publicam possident, sternere uiam, personale munus est. Pari modo qui acceptandis siue suscipiendis censualibus professionibus destinantur, ad personalis muneris sollicitudinem animum in qui agonothetas in certaminibus comitantur, et scribae magistratus personali muneri seruiunt. Patrimoniorum sunt munera, quae sumptibus patrimon
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e tẽpore quo ꝑꝑeos excusarrd¬
siderant ꝓbare debent./ nr̃is enim
liporum põstea impletus suscep¬
tis aña mumeribus non liberat
¶Que patrimoniorum muncã
sunt nuouib̾orum non excusãt
incolumes lib̾i. eciasi inpotest¬
ace patris sin desiennt esse. extu¬
sacionem amuerib cuulibus
prestant. ¶Mĩus audiens i

Expanded text:
re tempore, quo propter eos excusari desiderant, probare debent: numerus enim liberorum postea impletus susceptis antea muneribus non liberat. Quae patrimoniorum onera sunt, numero liberorum non excusantur. Incolumes liberi, etiamsi in potestate patri suo desierint esse, excusationem a muneribus ciuilibus praestant. Minus
Abbreviated transcription (Latin):
proparteratumbre no potest
Sus qui duplaistipulatus
est decesserit pluribo hr̃dibus
relictis. mius quisq obenito¬
nem sue partis pro pornone.
sue partis habebit actionem.
Idemq est ⁊ scipulatone fruc¬
m̃aria. ⁊ dampm infectiet ex
operis nouimnitiatiõe resti
trntñ opus exopis nomimim¬
tiatione proparte nõpot. hec¬

Expanded text:
test. Si is, qui duplam stipulatus est, decesserit pluribus heredibus relictis, unusquisque ob evictionem suae partis pro portione sua habebit actionem. idemque est in stipulatione quoque fructuaria et damni infecti et ex operis novi nuntiatione: restitui tamen opus ex operis novi nuntiatione pro parte non pote
Abbreviated transcription (Latin):
nem inse recipit Grditas autẽ
uel maxime fructibus anget᷑. ex
siue ĩꝑsonã. siue ĩrem sit petͣo
sz plennq actiones ꝑsonales
solemus dicẽpetitonis autez

Expanded text:
nem in se recipit: hereditas autem uel maxime fructibus augetur. 'Asiue in personam siue in rem sit petitio: sed plerumque 'actiones' personales solemus dicere. 'petitionis' aute
Abbreviated transcription (Latin):
uendicatoem singuli bant ait
p̃tor. siꝑte stat quomin eã adi¬
mas. quominus eã arbore illi
adimereliceatium fieri ueto.
pͥus itaq tibi datur adimendi
facultas. situ nõ facias. t̾c uici¬
no ꝓhibetĩ fieri adimẽ uolẽ¬
ri. ¶ De inde ait p̾tor. que arbor
idcuro effcũm ẽ. ne umbra air¬
boris uicino pdio nocẽt diffr̃a
duoꝵ capitũ int̾dc̃i hec ẽ. siqdẽ
arbor edib ĩpendeat. succidi eã p̃

Expanded text:
uindicationem singuli habeant.Ait praetor: 'si per te stat, quo minus eam adimas, quo minus illi eam arborem adimere liceat, uim fieri ueto'. prius itaque tibi datur adimendi facultas: si tu non facias, tunc uicino prohibet uim fieri adimere uolenti.Deinde ait praetor: 'Quae arbor idcirco effectum est, ne umbra arboris uicino praedio noceret.Differentia duorum capitum interdicti haec est: si quidem arbor aedibus impendeat, succidi eam pra
Abbreviated transcription (French):
Ideoq eorum que usu capicba
pse met ipm possidens qui po¬
stea captus est int̾rupitũ usu¬
capio quiactum est eñ possid¬
ere desisse. eoru uõ que ꝑsubie¬
ctas uirisuo psoas possidebat

Expanded text:
ideo eorum, quae usucapiebat per semet ipsum possidens qui postea ‹cap›tus est, interrumpitur usucapio, quia certum est eum possidere desisse. eorum uero, quae per subiectas iuri suo personas possidebat
Abbreviated transcription (Latin):
abeo quisinumis e mea legeñ
separetur:dums quoq adria¬
nus rosiano gemino  reserp¬
sit⁊ munto patre filiũ hac lge
reum facere posse Mantus et

Expanded text:
 sui iuris est, in ea lege non separatur. diuus quoque Hadrianus Rosiano Gemino rescripsit et inuito patre filium hac lege reum facere. Maritus et
Abbreviated transcription (Latin):
cocursum fecisse dicitur quomir
quis mius ꝓluccrctur. ⁊ siquis
io moderatius edicto p̾toris de ĩ¬
unus utendumesse labeo. ait.
ip̃l. Siquis aliqu̾e deiecerit
cragid sno hoib ogregatis sinc
siano quiiprobe coent maliena
litemut qequid ex odempnatõ
ne nem ipius redactum fuent i¬
tricos comumicarctur. lege. iulia
dem prinata tenentuꝵ.

Expanded text:
concursum fecisse dicitur, quo minus quis in ius produceretur.Et si quis et: et ideo moderatius edicto praetoris de iniuriis utendum esse Labeo ait. ictum Si quis aliquem deiecit ex agro suo hominibus congregatis sine siano, qui inprobe coeunt in alienam litem, ut, quidquid ex condemnatione in rem ipsius redactum fuerit, inter eos communicaretur, lege Iulia de vi privata tenentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Ieo qd plus sit
semp inest minus. ¶Ne
datione. ¶Pupillus pa¬
ti ꝑosse non intelligitur¬
¶Ubi uerba comiucta nõ
sunt. sufficit alterutrum
ẽẽ factum. ¶Mulierb
tũc succuredu e cũdefen¬
lius. Pypillus qui ꝓr¬
imus pũb̾tati sit. capacez
eẽ. ⁊ furandi et inuiric fa¬
ciende. ¶In brdem no so¬
lent actiones transire q̃
penales sunt ex malcfito
uł uti furti dãpni iniure¬

Expanded text:
eo, quod plus sit, semper inest et minus.Nemo datione.Pupillus pati posse non intellegitur.Ubi uerba coniuncta non sunt, sufficit alterutrum esse factum.Mulieribus tunc succurrendum est, cum defenle.Pupillum, qui proximus pubertati sit, capacem esse et furandi et iniuriae faciendae.In heredem non solent actiones transire, quae poenales sunt ex maleficio, ueluti furti, damni iniur
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l. LUtitus titius ẜuoli¬
btatem dedit. sirõcm actus siui
exfide rectldiss gaioseio fili¬
o suocumanos pubtatis co¬
ressus fuiss garus scuis acu¬
etiam apudiudicem omnib
satiffecit exacta cantoc acura

Expanded text:
m. Lucius Titius seruo libertatem dedit, si rationem actus sui ex fide dedisset Gaio Seio filio suo: cum annos pubertatis egressus fuisset Gaius Seius, a cuetiam apud iudicem omnibus satisfecit: exacta cautione a cura
Abbreviated transcription (Latin):
e plibolibis omiabona dãpntor¬
cessasũt. s. ⁊ duus adriamis̃
u̾ba hec siñ.am rescrpsit. fauora¬
bilem.apud mecm liborum. al¬
bimi filiorum nũs fac̃. cum am
rea exhis qͥne pflagitiũ dampã¬
tus acquisunt. portoes liborum
ño.agentur uelutisicognacum
suũ inc̾imi cuxarĩt⁊ eius hr̃dit.¬
tem adut. ul bonorum pone ac¬
cepit. nã ita diuus pis resc̃psit

Expanded text:
 liberis omnia bona damnati concessa sunt. sed et diuus Hadrianus in hac sententia rescripsit: 'Fauorabilem apud me causam liberorum Albini filiorum numerus facit, cum amprea ex his, quae per flagitium damnatus adquisiit, portiones liberorum non augentur: ueluti si cognatum suum interemi curauerit et eius hereditatem adiit uel bonorum possessionem accepit: nam ita diuus
Abbreviated transcription (Latin):
tane hrditates confirmant᷑.
Ipena sine fraude ee non põt a
pena est norie uindicti frars
et ip̃a noriadicit᷑ et q̃r pene q̃¬
dam preparatio. ¶Int mul
multam sp̃alis pecati cuius
aiadusio hodie pecumana est
estucnm capitis ⁊ existima¬
tiomis irrogari solet et mulct.
quidem ex arbitrio eius ueit
qui multam dicit pena non
arrogatur nisi quacunq lege
uł quo alio nire specialiter i¬
hic delicto int̾pofita ẽ qũi
imo mulcta ibidicitur. ubi
specialis pena non est ĩposita
item mulctam s dicere potes
cuiadiidicatio data estMa¬
gr̃atũs solos. et p̾sides ꝓuint¬
iarum posse muicta dicere m¬
andatis ꝑmissum est pena
autem unusquisq urrogaret
potest. cui huius criminis.si¬
ne delicti crecutio competit
qui ecstremo  annidie morit
et consuctudo loquendi idita
esse  declarat. ¶Ante diemt
cimumu kalendarum postd̾
cuum diem halendaruz. ne¬
ugro enim ẜmone undecima
dies significat. ¶falsum est
eam pepisse cui mortue filius
extractus est.

Expanded text:
ae hereditates confirmantur.poena sine fraude esse non potest. poena est noxae vindicta, fraus et ipsa noxa dicitur et quasi poenae quaedam praeparatio. multa specialis peccati, cuius animaduersio hodie pecuniaria est: uerum capitis et existimationis irrogari solet. et multa quidem ex arbitrio eius uenit, qui multam dicit: poena non irrogatur, nisi quae quaque lege uel quo alio iure specialiter huic delicto imposita est: quin immo multa ibi dicitur, ubi specialis poena non est imposita. item multam is dicere potest, cui iudicatio data est: magistratus solos et praesides prouinciarum posse multam dicere mandatis permissum est. poenam autem unusquisque inrogare potest, cui huius criminis siue delicti exsecutio competit.qui extremo anni die moritur. et consuetudo loquendi id ita esse declarat: 'ante diem decimum kalendarum', 'post diem decimum kalendarum': neutro enim sermone undecim dies significantur.Falsum est eam peperisse, cui mortuae filius exsectus est.
Abbreviated transcription (Latin):
cause sunt. ex quibus
nuntiatio adfiscum
fien solet antenimi
se quis quod tacite relictumi
est. profitetur cape non posse
uel abalio preuentus defertui
ul quod mors ab ħrdibus ño
uindicetur. uł qd̃ indignus ⁊¬
quis ħrs nunciat᷑ uł quod pͥn¬
ceps hrs institutus est. et test¬
mentum siue codĩcili sub rep
ti esse nunciantur uł qd dicat
quis thesaurum inuenisse uel
magni precuren munioris exfi¬
sco compasse. uł expreuaricati¬
one fiscum uictum ẽẽ. uł eum
decessisse qui incapitali crimmi¬
ne esset. uel eciam post mortẽ
aliquemrcum esse. uł domuni
destructam esse uł ab accusati¬
one recessum ec uelrem litigi¬
osam uenunidan uel penamti¬
sco excontractu priuato debe.¬
ri. uel adu̾sus leges cõmissu
factum ẽe. ¶An bona que sol¬
uendononsint ipouure ad fise¬
um ꝑtincant. quesitum est. la¬
beo.scripsit eciam ca que solu¬
endo nonsint ip̃onire adfiscũ
ꝑtinere. s contra sentenciam
cius edictum ppetuum script̾
est. quod ip̃abona ueneunt. si

Expanded text:
causae sunt, ex quibus nuntiatio ad fiscum fieri solet. aut enim se quis, quod tacite relictum est, profitetur capere non posse uel ab alio praeuentus defertur: uel quod mors ab heredibus non uindicatur: uel quod indignus quis heres nuntiatur: uel quod princeps heres institutus et testamentum siue codiciti esse nuntiantur: uel quod dicatur quis thensaurum inuenisse: uel magni pretii rem minoris ex fisco comparasse: uel praeuaricatione fiscum uictum esse: uel eum decessisse, qui in capitali crimine esset: uel etiam post mortem aliquem reum esse: uel domum destructam esse: uel ab accusatione recessum: uel rem litigiosam uenumdari: uel poenam fisco ex contractu priuato deberi: uel aduersus leges commissum factum esse.An bona, quae soluendo non sint, ipso iure ad fiscum pertineant, quaesitum est.Labeo scribit etiam ea, quae soluendo non sint, ipso iure ad fiscum pertinere. sed contra sententiam eius edictum perpetuum scriptum est, quod ita bona ueneunt, si
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum nunciationem quad.¬
riennio finiri. idque tempus̃
ex die quo certum esse cepit he¬
possefsorem extare ꝯputan op¬
ortet. Prescriptio autem. xx.i
anorum que eciam cuta requi¬
rendorum an notatorum bõa
obẜuatur. exconstitutione di

Expanded text:
bonorum nuntiationem quadriennio finiri idque tempus ex die, quo certum esse coepit nepossessorem exstare, computari oportere.Praescriptio autem uiginti annorum, quae etiam circa requirendorum adnotatorum bona eruatur, ex constitutione di
Abbreviated transcription (Latin):
testate fuerunt. recte enisde
familic appellabunt. quiere
adem domo ⁊ gente ꝓditi sint
sermientiim quoqz solȩmus
appellare f.imiliamut inedic¬
to p̃toris ostendimus subti¬
tulo defurtis nbi p̾torloꝗtin
defamilia publicanorũ s ibi

Expanded text:
e fuerunt, recte eiusdem familiae appellabuntur, qui ex eadem domo et gente proditi sunt. Servitutium quoque solemus appellare familias, ut in edicto praetoris ostendimus sub titulo de furtis, ubi praetor loquitur de familia publicanorum. sed ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tur et ad corporis cuiusdam
significationem qd̾ aut iure
proprio ip̃oꝵ/aut cõi uniu̾se
cognationis ⁊ tinet nre enim
proprio familiã dicimus plu¬
res ꝑsonas que sũt supuniuᷤ
potestate. aut natura aut in¬
resubiccte ut yuta patrem i¬
uicem eorum secuntur ũ pu¬
ta neꝑotes. ⁊ neptes et dein¬
ccps Sat̾ aũt fam̃ appellatur
qui indomodiñum ht̃ rectȩ¬
q hec nõie appellat qũauis fi¬
lium nõ hãt Non sotum enim
solam ꝑsonam eius.sz ⁊ us¬
demonstramus deniq et pu¬
pillum patr̃e fam̃. appellamuᷤ
et cũ pat̾ fam̃ morit᷑ quot qu¬
ot capita ei subiecta fuerint
singulas famillas incipunt
hr̃e singuli enĩpatrũ familia¬
rumnom̃ subcunt id̃q ene¬
niet inco quiemancipatus
eIna ⁊ hic siuuins effectus:
ꝓpriam familiam h̃t cõi iurei
familam dicimus oĩuzagrr¬
torum/nam ⁊ sipatre fam̃. m̃e¬
tuo suguli singulas familia

Expanded text:
tur et ad corporis cuiusdam significationem, quod aut iure proprio ipsorum aut communi universae cognationis continetur. iure proprio familiam dicimus plures personas, quae sunt sub unius potestate aut natura aut iure subiectae, ut puta patrem uicem eorum sequuntur, ut puta nepotes et neptes et deinceps. pater autem familias appellatur, qui in domo dominium habet, recteque hoc nomine appellatur, quamuis filium non habeat: non enim solam demonstramus: denique et pupillum patrem familias appellamus. et cum pater familias moritur, quotquot capita ei subiecta fuerint, singulas familias incipiunt habere: singuli enim patrum familiarum nomen subeunt. idemque eveniet et in eo qui emancipatus est: nam et hic sui iuris effectus propriam familiam habet. communi iure familiam dicimus omnium adgnatorum: nam etsi patre familias mortuo singuli singulas familia
Abbreviated transcription (Latin):
hoc intest qd int̾genus ⁊spẽ
namgenus esse doni. laboan
nam munus ee donũ cuz causa
in sexu masculmo adutrũq se¬
xum plerunq porngit. ¶Fam¬
ilie appellatio qualit accipiat᷑
uideamus et quide uane ace¬
epta estnam ⁊ inres.⁊ ĩꝑsõa
deducitͥurinres ut putainle¬

Expanded text:
hoc interest, quod inter genus et speciem: nam genus esse donum Labeo nam munus esse donum cum causa, in sexu masculino ad utrumque sexum plerumque porrigitur. "Familiae" appellatio qualiter accipiatur, videamus. et quidem varie accepta est: nam et in res et in personas deducitur. in res, ut puta i
Abbreviated transcription (Latin):
quimntum accepit.siquo libet
caqd̃ accepit. amuẜit nichomi¬
nus obligatus pmanetsuo
ꝑit muẽit securus ẽ. al tñexac¬
cissimadiligẽtiam custodiende
reiprare ꝯpellicur. nec sufficit ci¬

Expanded text:
qui mutuum accepit, si quolibet casu quod accepit amiserit, nihilo minus obligatus permanet: is uero pit amiserit, securus est. alias tamen exactissiman diligentiam custodiendae rei praestare compellitur, nec suf
Abbreviated transcription (Latin):
lpł. UEtant locum hñt qu¬
ociens pupillus no  defendatũ.
equecuiqr. suie atutore. ulac¬
atore. sichat tutore pnpi¬
stat alios qui defendẽ sit para¬
tus.cessabit ixiẜuade ca posso.¬
Non defendendi pupilli co¬

Expanded text:
locum habent, quotiens pupillus non defendatur a quocumque, siue a tutore uel curatore, siue habeat tutorem pupistat aliquis, qui defendere sit paratus, cessabit rei seruandae causa possessio.Non defendi pupillum co
Abbreviated transcription (Latin):
neccessicudine ul ꝑpcantatem
ul qua.alia ronetibcieti misi
qui sut ydonci cuocandi fũt cx¬
quirrndaq defrnsioẽ. Si ant
negent se defendẽ. it no ncge

Expanded text:
caritatem uel qua alia ratione: liberti etiam si qui sunt idonei, euocandi exquirendaque defensio. si aut negent se defendere aut non neg
Abbreviated transcription (Latin):
ere et precipere/ un de etia
dicere solemuscenseo l̃
fatias ẽt senatum aliqui
censuisse. Inde censoris
nomen uidetur esse trac¬
tum.

Expanded text:
uere et praecipere. unde etiam dicere solemus 'censeo hoc facias' et 'semet aliquid censuisse'. inde censoris nomen uidetur esse tractum.
Abbreviated transcription (Latin):
de .l. Si uendidero neq trati¬
dero ẜuum.⁊ is sine culpa mea
surripnatu: magis ẽ ut furti
ꝯpetat actiol mea uidetur int̾
Cum aũt iure dim. defertu fr̃¬
ti actia quams nõ al msiint¬
sit.utilitas mea referenda ẽ de¬
q et instatulibis ⁊ inlegato i¬
sub xlitoe relicto ꝓbatur. alioq
tas existimatõem facit eu ces¬
sante dño furti actio nascitur
mistis eais ad extimatoez cor¬
poris fuiti actio referri no pot
¶Si ad exibendi egissem opta¬
turis ẜuũs miehi legatum
iinus ex familia ẜuus suꝑeꝑ¬
tus sit. heres furti hebit actoe¬
eus eĩ int̾est neh enim refere
cur prare custodiam debeat
¶Cum raptor omnimo fuitum
noie pecuiam pperã falsus pro¬
curator accepitratu bãt.ap̃e q¬
dem titius negõrum .s̾. agetio¬

Expanded text:
. Si uendidero neque tradidero seruum et is sine culpa mea subripiatur, magis est, ut mihi furti competat actio: et mea uidetur interCum autem iure dominii defertur furti actio, quamuis non alias, nisit, utilitas mea referenda est, idque et in statuliberis et in legato sub condicione relicto probatur: alioquitas aestimationem facit, cum cessante dominio furti actio nascitur, in istis causis ad aestimationem corporis furti actio referri non potest. Si ad exhibendum egissem optaturus servum mihi legatum et unus ex familia sertus, heres furti habebit actionem: eius interest: nihil enim refert, cur praestari custodia debeat. Cum raptor omnimodo furtum nomine pecuniam perperam falsus procurator accepit, ratum habeat, ipse quidem Titius negotiorum
Abbreviated transcription (Latin):
tem infenorum pliorum ut na
profluctem. aquã excipiantpla¬
nesiꝓpt̃ io opus sublatũ uͣche¬
mentior.aqua ꝓfluat. ul cormi¬
ctur. aque pluic. ntende actõe

Expanded text:
tem infer‹ior›um praediorum, ut natura profluentem aquam excipiant. plane si propter id opus sublatum uehementior aqua profluat uel corriuetur, aquae pluuiae arcendae actione
Abbreviated transcription (Latin):
Ceñ .l.Senius effectus no io¬
ento qd postea indulgentiai
principali libtatem consecut᷑
est. redisse dicitur mobligati

Expanded text:
 Seruus effectus non idcirco, quod postea indulgentia principali libertatem consecutus est, redisse dicitur in obligatio
Abbreviated transcription (Latin):
nssimi ire p̃senti cognoscitur¬
⁊ sequi iudice oportet.¶Planc antẽ
scire debet posse aliq̃ furti enmir
obsuos alienos intceptos teneri
nec idcirrco  tnstatiplagianũ esse
extimari Idem princeps de eadẽn¬
ĩhuba rescͥpsit. apque unus aut
alt̾ fiuĩt fugituus inuetus. qui
opad suas locanĩt ut pisccretur.
et utiq si idem aña apud alios
opus fec̾it. hũc siupssorem non
mreꝗs dixit. ¶Lege fauia care¬
etur ut libquihoiem ingenuum
ul libtimim ĩnitũ celam̃t ux¬

Expanded text:
ssimum in re praesenti cognoscitur, sequi iudicem oportet. plane autem scire debet posse aliquem furti crimine ob servos alienos interceptos teneri nec idcirco tamen statim plagiarium esse existimari". Idem princeps de eadeunus aut alter fuerit fugitiuus inuentus, qui operas suas locauerint ut pascerentur, et utique si idem antea apud alios opus fecerint, hunc suppressorem non iure quis dixerit'.Lege Fabia cauetur, ut liber, qui hominem ingenuum uel libertinum inuitum celau
Abbreviated transcription (Latin):
fundorumduorũ. alt̾o enieto
conuẽtus abemptore ꝯdemp¬
natus est inctam quatitate
quesitũ est.an cũb̾rde uendi¬
toris. andiem quo iudicatu
facereꝯpelle̾ntur:. agere possit

Expanded text:
fundorum duorum altero euicto conuentus ab emptore condemnatus est certam quantitatem: quaesitum est, an cum herede uenditoris ante diem, quo iudicatum facere compelleretur, agere possit
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃. P ypillus ẽ qui cum
impobes est. desut in patri
potestate ẽẽ/ aut morte ant
emancipatiõe. ¶Euorum
appellatio exco fluxit ꝙ im¬
patores nr̃ibent cap̾tiuo
uendẽ / ac ꝑ hoc ẜuare. nec oc¬
cidere solent. ¶ncola est
qui ialiqua regione domi¬
cilium sunz ꝯtulit que gre¬
ci. Nnapikon. appellant. nec
tm̃ qui inopido morantur
incole sunt. s ctiaqui inali¬
ciuus opidi filrs frmbus
ita agrum hr̃it. ut intra cu
se qi maliqua sede recipiãt
¶Mius publicum ẽ offi¬
tium priuati hõis ex quo cõ
modur adsingullos unuĩe¬
sosqz cincs remq coru. ĩpio
magrãtus ex ordinarium p¬
uenit. ¶Iouena est quem
grecian. rh̾on. appellant.
¶Decuriones quidadictos
auunt erco qd̾ inimtio cu
colome deducerentur. deci¬
ma ps corum qui ducerẽtũ
ꝯ scilu ꝑublici gratia cõ scribi
solita sit. ¶Urbs aburbo u¬
appellata c̃. urbare ẽ aratro
diffinireut ⁊ uarus ait. ur¬
bum appellan curuiaturam.
aratri ꝙ in urbe ꝯdenda adh¬

Expanded text:
"Pupillus" est, qui, cum impubes est, desiit in patris potestate esse aut morte aut emancipatione. "Servorum" appellatio ex eo fluxit, quod imperatores nostri captivos vendere ac per hoc servare nec occidere solent. "Incola" est, qui aliqua regione domicilium suum contulit: quem Graeci πάροικον appellant. nec tantum hi, qui in oppido morantur, incolae sunt, sed etiam qui alicuius oppidi finibus ita agrum habent, ut in eum se quasi in aliquam sedem recipiant. "Munus publicum" est officium privati hominis, ex quo modum ad singulos uniuersosque ciues remque eorum imperio magistratus extraordinarium peruenit. 'Aduena' est, quem Graeci ἄποικον appellant. 'Decuriones' quidam dictos aiunt ex eo, quod initio, cum coloniae deducerentur, decima pars eorum qui ducerentur consilii publici gratia conscribi solita sit. 'Urbs' ab urbo appellata est: urbare est aratro definire. et Uarus ait urbum appellari curuaturam aratri, quod in urbe condenda adh
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯĩctio contingit/ aut re ⁊i
bis aut u̾bis tantum. Nec
dubium est quin ꝯuictisint
quos et noium et rei cõplex
iuingit ueluti ritius ⁊ meiui¬

Expanded text:
coniunctio contingit, aut re et uerbis, aut uerbis tantum. nec dubium est, quin coniuncti sint, quos et nominum et rei complexus iungit, ueluti 'Titius et Maeui
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ł. Si mat̾ filii ĩpubis defucti
ex senatus ꝯsul bõi uedicaueĩt
id circo qr putabãt mpto patris
eius testõ neminẽ ẽẽ substiru¬
tum. uictaq fuãt quia testĩn¬

Expanded text:
 Si mater filii impuberis defuncti ex senatus consulto bona vindicaverit idcirco, quia putabat rupto patris eius testamento neminem esse substitutum, victaque fuerit, quia test
Abbreviated transcription (Latin):
nec non illud cque quide no
interent cuius etatis sit.is q
se defert. utrum iuste. anͦ piii¬
ilaris. nam pupillis ecĩa pmi¬
titur deferre se exquibꝰ non i¬
capuit

Expanded text:
nec non illud aeque non intererit, cuius aetatis sit is qui se defert, utrum iustae an pupillaris: nam pupillis etiam permittitur deferre se, ex quibus non capi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Siquis argueturr falias ra¬
tiones detulisse. deco prefects
errarii cognoscat. quantã fran¬
dem inuenerit ut tantã peccu¬
Iam inerranonibeat infem¬

Expanded text:
.Si quis arguetur falsas rationes detulisse, de eo praefectus aerarii cognoscat, quantam fraudem inuenerit, ut ‹t›antam pecuniam in aerario iubeat infe
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ matenc ipius. app̾hender¬
decopiam faccrt Echibe an̾̃t
apud p̃torem o portet ut er
mc̃tite cius. signatores.⁊di¬
onicincuxyit. iorecognoscen¬
dasigna Et siforte no obtr̃p¬
ent testes iabcoserbit colxi¬
cer eoe.ip̃tore debe. ¶Solct
aut cribertabulac desideran¬

Expanded text:
hoc est materiae ipsius adprehendendae copiam facere.Exhibere autem apud praetorem oportet, ut ex auctoritate eius signatores admoniti uenirent ad recognoscenda signa: et si forte non optemperent testes, Labeo scribit coerceri eos a praetore debere.Solent autem exhiberi tabulas desidera
Abbreviated transcription (Latin):
nl .i. Ule nicmales queer
agris prin. atorn collatis facti
sunt. quañi memoria no exta
inteas ⁊ cctasui. as militares.
hoc intest. qd uic militanscx¬
fluma public.a.ant.io. ilian

Expanded text:
 Viae vicinales, quae ex agris privatorum collatis factae sunt, quarum memoria non exstat, inter eas et ceteras vias militares hoc interest, quod viae militares exflumina publica aut ad alia
Abbreviated transcription (Latin):
pudpupillũ ⁊ dolo tutoris d
licto suotĩm. no pupillum
oportet. sib̃rditatis ꝯtrousiaci
sacra intenm deponende sũi
aut.ipudinumydoneum
Nequid in loco sacto fiat. Rubric¬

Expanded text:
pud pupillum et dolo tutoris delicto suo teneri, non pupillum. oportet, si hereditatis controuersia ex sacra interim deponendae sunt aut apud uirum idoneum. NE QUID IN LOCO SACRO FIAT 1 Ulpi
Abbreviated transcription (Latin):
stiman debet. Quare sibre ser¬
ptus hoc inclicto expiatur. l
hrditate ieferenda c estimatio
si sub ulicõc legatũ sit. qialict̃¬
ne existentesic extimaduẽ¬

Expanded text:
stimari debet.Quare si heres scriptus hoc interdicto experiatur, ad hereditatem referenda est aestimatio:si sub condicione legatum sit, quasi condicione existente sic aestimandu
Abbreviated transcription (Latin):
site sint hoc nedicto agendur
est.⁊ cũ eo q detinct.⁊ cũco qde
suscepit dicẽdum c̃ timcumĩ¬
terdicto. ¶Sĩpencs ẜuos tab¬
ule funrit.dñs inilicto tnbit.¬

Expanded text:
itio, hoc interdicto agendum est et cum eo qui detinet et cum eo qui suscepit, dicendum est teneri eum interdicto.Si penes seruum tabulae fuerint, dominus interdicto tenebit
Abbreviated transcription (Latin):
abeo qui no eribet nde q̃ntu¬
si hincs secucus ẽ estimatõen
legatmus. postea legatũ petat
dum.Sialius repellino o por¬
tere. idco ⁊ sibrs sit qui mnitlco
usus estestimatõcmꝯ secutus

Expanded text:
eo qui non exhibet.Inde qusi hinc consecutus aestimationem legatarius postea legatum petat,dum, si alius, repelli non oportere. et ideo et si heres sit, qui interdicto usus est aestimationem consecutus,
Abbreviated transcription (Latin):
lius exuolũtate meamaumiẜit.
anut ingratũ cum accusandiuis
ham dubitan põt id cuco qr non
maumisi.s procohndus sumac
si mau̾misissem. s sicastiensem

Expanded text:
meus ex uoluntate mea manumiserit, an ut ingratum eum accusandi ius habeam, dubitari poterit idcirco, quia non manumisi: sed pro eo habendus sum, ac si manumississem. Sed si castrensem
Abbreviated transcription (Latin):
um rapint.pumendũ diuus pui
rescrpsit.in hec u̾ba exemplum bi¬
bellidatimichi adomicio sali̾ia¬
no noĩe domicii saliuam patrui
subicuussi motus q̃rela eius q̃¬
ͥ significauĩt filium suñ ĩgenum
inuenẽ admodũ raptũatq oclu
pereris hec ita  admissa rem seue¬
re exequans.

Expanded text:
um rapuit, puniendum divus Pius rescripsit in haec verba: "exemplum libelli dati mihi a Domitio Silvano nomine Domitii Silvani patrui subici iussi, motus querella eius, qua significavit filium suum ingenuum, iuvenem admodum, raptum atque conclupereris haec ita admissa, rem seuere ex‹e›qua
Abbreviated transcription (Latin):
Nocul. Non dubito qn fedeã¬
ti et lib̾i nobis ex̃nei sunt neq̃
int̾ncsatqz eos postliminiu
ẽe et enim quidint̾nos atque
eos post liminio opus ẽ. cumã
illi aput nos ⁊ lib̾tatem suam
et  dominium rerumsuaꝵ cque
atq aput se rctineant et eadez
nobis aput cos ꝯtingãt. liber
aũt pplłs ẽ is quinuliuis alte¬
rius populli potãti subiectus

Expanded text:
um Non dubito, quin foederati et liberi nobis externi sint, nec inter nos atque eos postliminium esse: etenim quid inter nos atque eos postliminio opus est, cum et illi apud nos et libertatem suam et dominium rerum suarum aeque atque apud se retineant et eadem nobis apud eos contingant? Liber autem populus est is, qui nullius alterius populi potestati est subiectus
Abbreviated transcription (Latin):
sum est ut et ispplłs alterius
pplłi magestatem coit̾obẜ ua¬
ret / hcc eniii. addicit᷑ ut intel¬
ugatur alterum ppłum supio¬
remẽe non ut intelligatur al¬
terum non ẽe liberum et que¬
admodũ elientes nr̃os intelli¬
gimus liberos esse eciam sincq̃
auc̃te. neq dignitate neque
uiri bom nobis presunt. Sici
cos qui magestatem nr̃az cõit

Expanded text:
sum est, ut is populus alterius populi maiestatem comiter conseruaret. hoc enim adicitur, ut intellegatur alterum populum superiorem esse, non ut intellegatur alterum non esse liberum: et quemadmodum clientes nostros intellegimus liberos esse, etiamsi neque auctoritate neque dignitate neque uiri boni nobis praesunt, sic eos, qui maiestatem nostram comit
Abbreviated transcription (Latin):
postea quam ille ad hostes ꝑ¬
uenit hoc h̾ebunt ħ̾rdes eius
¶ quia et si caꝑtiutatis cius tr¬
pore decessiss acquisitum fo
honerarus ꝓpterbelliusum
postliminium est non pisca¬
tores ant siquas actuanasn
uoluptatis cã pauerũt. Item
equus aut equa frenũpatiẽs
recipuintur post liminio. Nã
sine culpa equitis ꝓ riꝑe se po

Expanded text:
posteaquam ille ad hostes pervenit, hoc habebunt heredes , quia et si captivitatis tempore decessisset, adquisitum foronerariis propter belli usum postliminium est, non piscatoriis aut si quas actuarias voluptatis causa paraverunt. Equus item aut equa freni patiens recipitur postliminio: nam sine culpa equitis proripere se po
Abbreviated transcription (Latin):
magisq cẽ pumendos qtamdino
se dicere iactant. nec em̃debeant tã¬
magnamem tam diureticeit.
Siquos connitũ. uł iegatisiuicos
beat. ansuccessoris uarc quen põt¬
sz multaertant exempla quenẽ
tmn offitialiñs uorũ. nec subse agẽ¬
cimu̾m quoq sues suos pena af¬
fecerunt: qd̃ qdem idco faciendu
est. ut exemploͬ detemti minus de¬
amquant. ¶Lunc gña penanim¬
nob enumcranda sut. quib p̾sides

Expanded text:
magisque esse puniendos, qui se dicere iactant? nec enim debebant tamagnam rem tam diu reticere. Si quos comitum uel legati sui reos beat an successori seruare, quaeri potd multa exstant exempla, quae non tantum officialium suorum nec sub se agensuos quoque seruos poen‹a› adfecerunt: quod quidem faciendum est, ut exemplo deterriti minus delinquant. Nunc genera poenarumnobis enumeranda sunt, quibus praesides
Abbreviated transcription (Latin):
aput hoste̾s qͥd̾eotempore a¬
quo capiebatur uto mat̾ gere¬
bat cummatre reddimatur
abcodem uno precio oblato ta¬
to quantũ expretio qd̾ putro

Expanded text:
apud hostes, quod eo tempore quo capiebatur utero gerebat, cum matre redimatur ab eodem uno pretio: oblato tanto, quantum ex pretio, quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
unimortis testatoris tabulcte¬
stam̃tiapte c̃ent us codicilli et p¬
tus medio tp̃r editus sit. ne for
isse cos mora libtati fortiuta no¬
ecir editis exea cui fiociomiss
libertas relita dataẽnon tñsia
substituto ĩpubi fideiꝯmissali¬
btas datasir.ancille eaq iuuo
inpubeptum elidit. ul si post
dent. ad libtatemptus pducetũ
moram fortuita. s ex uolũtate
testatis passisunt. ¶ Si pr̃ono
scuiptohĩtus sit. ẜuns alicun ie¬

Expanded text:
um mortis testatoris tabulae testamenti apertae essent vel codicilli et partus medio tempore editus sit, ne fortisse eos moram libertati fortuitam nocere edito ex ea, cui fideicommissa libertas data est. Non tamen si a substituto impuberis fideicommissa libertas data sit ancillae eaque vivo impubere partum ediderit, vel si post derit, ad libertatem partus perducetur, moram fortuitam, sed ex voluntate testantis passi sunt. Si pro non scripto habitus sit servus alicui le
Abbreviated transcription (Latin):
puto obligan cũ sole płiq etĩa¬
putãt hoc facere ut libellũ ꝓpo¬
nat ꝯtinẽtem inueisse se ⁊ red¬
dituru ci qui desideramĩtibn ei
go ostendut se nonaio furadi¬
fecisse. Quid ergo si p̾cuim ĩ uẽ
tionis petat. nechic urdetinf
fintũ facere. Si ño probe petat
aliquid. ¶Siquis sponte ie
iecit. uł iactanerit. nõ qĩ pro
derelicto hĩturus. tuq re haix

Expanded text:
puto obligari eum. solent plerique etiputo obligari eum. solent plerique etiam hoc facere, ut libellum proponant continentem inuenisse se et redditurum ei qui desiderauerit: hi ergo ostendunt non furafecisse. Quid ergo, si εὕρετρα quae dicunt petat? nec hic uidetur furtum facere, etsi non probe petat aliquid. Si quis sponte rem iecit uel iactauit, non quasi pro derelicto habiturus, tuque hanc
Abbreviated transcription (Latin):
nich mꝑsona sua ititus ẽ. Si
u̾bis fraude ad hibiit. fallar
est. magis qua furtum facitiũ
puta si dixĩt selocupletem. si
inmeicẽ se collatumi qd̾ accep̃
si fideussores ydoneos datuz
uł pecinam ꝯfestim se solutuu
Namhis omib magis deceṗ
adṅsus en actio de dolo dabi¬
tur. ¶Can alienu̇ quid iacẽs
lncri faciendi c̃a sustulit. fuirti
obstrĩgitur. sine scit cuius sit.
siueignorait. nicħenim ad
sit ignoret. Qdsidns id dereli¬
quid fuitũ no fit eius etia si
sito aũt nilli fit. Emippe cum
placeat sabim ⁊ cassu sina exi
stim̃atrum. statim eẽ nr̃am desi¬
nere re qua dereliqmus.s ⁊ si
no sit derelictũ putarnt tñdere¬
lietũfuiti nõ tenetur. ssi neq
fuit. neq putauit. iacens tñti
lit. no ut lucretur. s redditum
ei ciuus fint. nõ tntur furtispre¬
inde indeamus sinescit cuuis e¬
set. sic tñtulit qĩ redditurus ei
ꝗdesiderass.ul ꝗ ostendiss rez
suam. an finti obligetur. ⁊ nẽ

Expanded text:
in persona sua mentitus est, sed uerbis fraudem adhibuit, fallax est magis quam furtum facit: ut puta si dixit se locupletem, si in mercem se collocaturum quod accepit, si fideiussores idoneos daturum uel pecuniam confestim se soluturum: nam ex his omnibus magis decepitaduersus eum actio, de dolo dabitur. Qui alienum quid iacens lucri faciendi causa sustulit, furti obstringitur, siue sive ignoravit: nihil enim ad sit ignoret. Quod si dominus id dereliquit, furtum non fit eius, etiamsi oposito autem nulli fit, quippe cum placeat Sabini et Cassii sententia existimantium statim nostram esse desinere rem, quam derelinquimus. Sed si non fuit derelictum, putauit tamen derelictum, furti non tenetur. Sed si neque fuit neque putauit, iacens tamen tulit, non ut lucretur, sed redditurus ei cuius fuit, non tenetur furti. Proinde uideamus, si nescit cuius esset, sic tamen tulit quasi redditurus ei qui desiderasset uel qui ostendisset rem suam, an furti obligetur. et non
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l. Simartus p̾uenerit
accareq instituerit tpraño ce¬
maritus occupanit. residua tp̾ra
nl ab adulta cẽpit nam aduer¬
sus en  adusus que nõ cepit. en¬
desmũt tpra currere hec inma¬
ritis ⁊ patrib dicta sũt exncis
aut qui accãre possũt accandi
facultas post mantum ⁊ patre
xeditur: nam p̾t seragintadic
quatuorm̃ses eẽncis d̾atur⁊ ip̃
ntiles. Si ant ẽxnenis institint
maricum audiendum. sinon
negligentia pͥuetus ẽ er ideosi
accatione instituta absoluta i
cusatõem.siydoneas cas alega¬
re p̾sit qb ĩpeditus non instit¬
tuit accusationem.

Expanded text:
num. Si maritus praeuenerit accusareque instituerit, tempora non cemaritus occupauit, residua temporro uel adultera coepit: nam aduersus eum, aduersus quem non coepit, desinunt ei tempora cedere. haec in maritis et patribus dicta sunt. Extraneis autem, qui accusare possunt, accusandi facultas post maritum et patrem conceditur: nam post sexaginta dies quattuor menses extraneis dantur et ipsi utiles. Si ante extraneus instituerit maritum audiendum, si non neglegentia praeuentus est. et ideo et si accusatione instituta absoluta sicusationem, si idoneas causas, allegare possit, quibus impeditus non instituit accusationem.
Abbreviated transcription (Latin):
arborum. ¶Siquis. accruum
quia solo uicium adhibitum
sit plancsiquid agricollendica
locum nob̃t. simclior ea fca sit
agri. qnis phibitus quis uiui
clam fecent. ¶preteica si fossar
fecens ĩisiluapublica.⁊ bosm̃s
menn ceciderit agt̃ possum hoc
quis eclificũ de molitus fuit ꝙ̃¬
uis nousqr adsolũ.qu intͥclco

Expanded text:
arborum. Si quis aceruum  uerum est, quia solo uitium adhibitum sit. Plane si quid agri colendi causa locum non habet, si melior causa facta sit agri, quamuis prohibitus quis ui uel clam fecerit. Praeterea si fossam feceris in silua publica et bos meus in eam inciderit, agere possum hoc quis aedificium dem‹o›litus fuerit, quamuis non usque ad solum, quin
Abbreviated transcription (Latin):
eque pitus eclib. Ed si nuło
icendio idfeceris. dem post¬
ca incẽdm̃ortum frit norder
erit dicendũ. qr nõ ex post fc̃o
s ex psentistatũdampnũ fcn
sir nec noestiman oportẽ iabo
aut. ¶ Notam̃imus supra qd
quis u̾ba intelicti late paceat
placere quecũq fiant in solo.
eumeĩ qui fuctu tangit nõ te¬
nen interdc̃oqduaut clam
nullũ enimopus in solo faci
at qui arbores succidit uniq
t̃bitur et qui. mũdineet qui
solo ip̃icorrũpendo manus ĩ
fiar ĩterdem locum bt insolo
bores fiat nosiquid curca nictr

Expanded text:
eque perituris aedibus. quod si nullo incendio id feceris, deinde postea incendium ortum fuerit, non idem erit dicendum, quia non ex post facto, sed ex praesenti statu, damnum factum sit nec ne, aestimari oportere Labeo ait. Notavimus supra, quod, quamvis verba interdicti late pateant, placere, quaecumque fiant in solo. eum enim, qui fructum tangit, non teneri interdicto quod vi aut clam: nullum enim opus in solo facit. at qui arbores succidit, utique tenebitur, et qui harundinem et qui solo ipsi corrumpendo manus inffiat, interdictum locum habet. in solo bores fiat, non si quid circa fr
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .i. Sisuus cumement.
scit ignorauit. ant dñs. ni cor¬
tra. uidendũ est cuius pocius sꝑ¬
ectanda sit scĩ.i⁊ magis est in
scĩa inspicienda sit eius quis

Expanded text:
m Si servus cum emerit scit, ignoravit autem dominus, vel contra, videndum est, cuius potius spectanda sit scientia. et magis est, ut scientia inspicienda sit eius qui c
Abbreviated transcription (Latin):
tclitasit. ¶rs quimius defu¬
cti succeclit licet apud cñgn¬
meus ancillam qua surpu¬
crit prolibtatt sua michi ded¬
erit an ꝑtum apudme xcp̃¬
tum usucape possim sabmus
et cassius no putant.qr pͥo q̃s¬

Expanded text:
tradita sit. Heres, qui in ius defuncti succedit, licet apud eum ignmeus ancillam, quam subripuit, pro libertate sua mihi dederit, an partum apud me conceptum usucapere possim. Sabinus et Cassius non putant, q
Abbreviated transcription (Latin):
¶Siuiam ham ꝑtuni fudum
et tume abea in expulensp
longum tp̃s nontento ami¬
tammam. qr nec possiderim
telligitur ius incor poralen
ditur. ¶Ittm si occupancris

Expanded text:
m per tuum fundum et tu me ab ea ui expuleris, per longum tempus non utendo amittam uiam, quia nec possideri intellegitur ius incorporale neditur. Item si occupaueris
Abbreviated transcription (Latin):
prior extit̾it. non tñtur:.pinde
acsistatimabinitio ꝑine acce¬
ptus eet.reo sub oclito̾e obliga¬
to ¶Sireo mfũdum obligato
fidenissor imisũfruetũ accipiatu
qĩtum est utrum obligetu fid¬
uissor. qĩ inminus aut nõ ob¬
ligetur.qĩ maliud/ nobis ineo

Expanded text:
prior extiterit, non tenetur, perinde ac si statim ab initio pure acceptus esset reo sub condicione obligato. Si reo in fundum obligato fideiussor in usum fructum accipiatur, quaesitum est, utrum obligetur fideiussor quasi in minus, an non obl
Abbreviated transcription (Latin):
scipło nulla int̾cessiss. s neene¬
gectum qdem ullũ gestum inte¬
uelligitur qd siprorco furioso ui¬
re obligato fidenissorẽ accepo.
tñturfidenssor. ¶Id ꝙuuli
go dem est. malefitioru fidem¬
soremaccipi nõ possenõ sic in¬
telligi debet. ut in pẽmi furti.s
cui furtum fe̾mest. fideuissore
accipeno possit. nampenas ob
malefitia solui. magnaratio e¬
suadet s ita pocius.ut qeum
alio cum quo furtũ admisita
ptem quã exfurto sibi restitin
desiderat.fideuussorẽobligare i¬
non põt⁊qui alieno ortatu.a
ad furtum faciẽdum ꝓuectus
est. ne infinrtipẽam. abeo qui
orratus est.fiderussore accipe
possit. inquib cãib illa ratio

Expanded text:
io nulla intercessisset, sed ne negotium quidem ullum gestum intellegitur. quod si pro furioso iure obligato fideiussorem accepero, tenetur fideiussor. Id quod volgo dictum est maleficiorum fideiussorem accipi non posse non sic intellegi debet, ut in poenam furti is, cui furtum factum est, fideiussorem accipere non possit nam poenas ob maleficia solvi magna ratio suadet, sed ita potius, ut qui cum alio cum quo furtum admisit, in partem, quam ex furto sibi restitui desiderat, fideiussorem obligare non possit, et qui alieno hortatu ad furtum faciendum provectus est, ne in furti poena ab eo qui hortatus est fideiussorem accipere possit. in quibus casibus illa ratio
Abbreviated transcription (Latin):
menpõt dici adlegeminliã
q̃uia de eo cauetur quid fecĩt.
quominus aliqs funcretur
sepelliatur. nequia ⁊ qui sep¬
lcrum molat faciat quo qui
minus sepultus sit

Expanded text:
men potest dici ad legem Iuliam qua de eo cauetur, qui fecerit quid, quo minus aliquis funeretur sepeliaturue: quia et qui sepulchrum uiolat, facit, quo quis minus sepultus sit
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. DEmo predo ẽ qui
pretiñ numerauit. ¶lo¬
cuplectiornon est factu
qui liberum acquiescit.
¶Cum de lucroduoriz.
rede dat actione quate¬
nus ad cum puenit. suf¬
ficit siuł momento. ⁊de¬
am puerut exdolodfc̃ti

Expanded text:
. Nemo praedo est, qui pretium numerauit. Locup‹l›etior non est factus, qui libertum adquisierit. Cum de lucro duorum redem dat actionem, quatenus ad eum peruenit, sufficit, si uel momento ad eum peruenit ex dolo defuncti
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquo tamen uiuebat quã
nunc uero nomine amicam
paulo hõestiorem cõcubinaz
appellan Granius flaccus in
libro  deuire papiriano scribit
misceat quosdã eam q̃uxoris

Expanded text:
aliquo tamen uiuebat: quam nunc uero nomine amicam, paulo honestior‹e› concubinam appellari. Granius Flaccus in libro de iure Papiriano scribit misceat: quosdam eam, quae uxoris
Abbreviated transcription (Latin):
nator quoq libare eũ abalto
pot̾it. cumid spalragit eo mi¬
gis cũ eam stiplatcem simile
eẽ solutoi existimemus alic¬
qu quid dicemus si unus de¬
leganĩr cclitori suo comunẽ
debitorem isq abeostipłatus
fũit. aur mulrfundum iuss¬
it doti promitt̾e iiro. uł nup¬
tura iẜadoti eũ promiẜit. na
debitor ab uiroq liberabitur

Expanded text:
que liberare eum ab altero poterit, cum id specialiter agit, eo magis cum eam stipulationem similem esse solutioni existimemus. alioquin quid dicemus, si unus delegauerit creditori suo communem debitorem isque ab eo stipulatus fuerit? aut mulier fundum iusserit doti promittere uiro, uel nuptura ipsi doti eum promiserit? nam debitor ab utroque liberabitur
Abbreviated transcription (Latin):
no nou̾adi aio stiplatus eẽt
itant aprimaobligatoe in u¬
mu̾sum discederetr. rursus
cas demres apostiore debitore
siñ ꝯsẽsu pͥoris obligai no p̾se¬
rebrhũans. ur nouatomi loc
sit Nisi p᷑ ꝓmissore stetit qn
minus daret. Ideoq sihoiem
michidare te oporteat⁊ ĩmor̃
fiũs. quominus dares. etian
defũcto eo tenis. et siprius q̃
deceder.cũ iam mora fc̃asur.ei¬
demate subodictoe stiplatus
fuero ⁊ ẜuus p̾ea dẽcesẜit. demñ
oditioextitit.cum iamexstipi¬
latu obligatus es michi nora
q sibi acquisient. fere aũt cor¬

Expanded text:
o nouandi animo stipulatus esset ita, ut a prima obligatione in uniuersum discederetur, rursum easdem res a posteriore debitore sine consensu prioris obligari non posrebus humanis, ut nouationi locus sit, nisi si per promissorem steterit, quo minus daret. ideoque si hominem mihi dare te oporteat et in mora fueris, quo minus dares, etiam defuncto eo teneris: et si, priusum iam mora facta sit, eundem a te sub condicione stipulatus fuero et seruus postea decesserit, deinde condicio exstiterit, cum iam ex stipulatu obligatus es mihi, nouatuisque sibi adquisierit. fere autem con
Abbreviated transcription (Latin):
mandati actio peculio. acquint¬
Agnatum firosi. aut prodig
curatorem. nouadi ius pre mi¬
nime dubitind. est. si hoc furio¬
so uł pligo expediar. ¶Insũ¬
ma ad monẽdisumus. mchil
netare imastiploneples obli¬
gatoes nouar neluri sutasti¬

Expanded text:
mandati actio peculio adquiritur.Adgnatum furiosi aut prodigi curatorem nouandi ius habere minime dubitandum est, si hoc furioso uel prodigo expediat.In summa admonendi sumus nihil uetare una stipulatione plures obligationes nouari, ueluti si ita sti