comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arcfices illi cirtumuentionũ aruspices.
b ipsa ut assolet declinatioue morborum
de celebrassent. proculdubio sͥ dũs & ritib
s reducte sanitatis głam uindicassent. Ita
isra & ad sacrilegia male religiosa ciuitas
endaciis quib liberari non poterat ludeba
Igtur fabius consul contia lustanos &¬
uiriatum dimicans bucciam oppidum quod ui¬
riatus obsidebat. depulsis hostib liberauit. & in
deditionem cum plurimis aliis castellis recepit.
Fecit facinus ȩtiã ultimis barbaris stichie ũ
dicam romanȩ fidei & moderationis execrabile.
Quingentis eñi principib eorum quos socie¬
tate inuitatos deditionis iurȩ susceperat. ma¬
nus pre cidit. Pompeius sequentis anni con-¬
sul. fines nuniantinorũ ingressus. accepta maxi¬
ma clade discessit. Non solum exercitu pene
om̃i ꝓfligato. uerum ȩtiã plurimis nobilium
qui ei militiȩ aderant interemptis. Hirratus
autẽ cum ꝑ xiiii. annos. romanos duces atq ex¬

Expanded text:
artifices illi circumuentionum haruspices artifices illi circumuentionum haruspices sub ipsa ut adsolent declinatione morborum forte celebrassent, procul dubio sibi dis et ritibus suis reductae sanitatis gloriam uindicassent. ita misera et ad sacrilegia male religiosa ciuitas mendaciis, quibus liberari non poterat, ludebatur. Igitur Fabius consul contra Lusitanos Viriatum dimicans Bucciam oppidum, quod Viriatus obsidebat, depulsis hostibus liberauit et in deditionem cum plurimis aliis castellis recepit. fecit facinus etiam ultimis barbaris Scythiae, non dicam Romanae fidei et moderationi, exsecrabile. quingentis enim principibus eorum, quos societate inuitatos deditionis iure susceperat, manus praecidit. Pompeius sequentis anni consul fines Numantinorum ingressus accepta maxima clade discessit, non solum exercitu paene omni profligato uerum etiam plurimis nobilium, qui ei militiae aderant, interemptis. Viriatus autem cum per quattuordecim annos Romanos duces atque ex
Abbreviated transcription (Latin):
fabio. maximo. seruiliano. consulib inter
atra ꝓdigna condrogenus romȩ uisus iussu
ruspicum in mari mersus est. S nichil im¬
u expiadionis procuratio profecit. Nam
fuuta subito pestilentia exorta est. ut minis¬
⁊i quoq faciendorũ funerum pͥmum non
fficerent. Deinde non e̾ent. Iamq ȩtiã mag
domus uacuȩ uiuis. plene mortus reman¬
runt. lafgissimȩ introrsum hereditates. &
illi penitus heredes. Deniq tam non solum
iurbe uiuendi sed etiã appropinquandi ad
em negabatur facultas. Tam seui ꝑtotã
sum tabescentium sub tects. atq instractis
I cadauerũ putores exalabantur. Expiatio
crudelis. & uiam mortib hominũ morte
uinis instruens. tandẽ romanis inter mi¬
ts suas erubescentib quã misera ꝙ uana ẽẽt
notuit Ante enim in suffragium preucni.¬
ls cladis est habita. & sic pestilentia conse
Etionib tantũ modo scdm mensurã archani
dicũ expleta correptione sedata est. Quã

Expanded text:
Fabio Maximo Seruiliano conaulibus inter Fabio Maximo Seruiliano conaulibus inter cetera prodigia androgynus Romae uisus iussu haruspicum in mare mersus est. sed nihil impiae expiationis procuratio profecit; nam tanta subito pestilentia exorta est, ut ministri quoque faciendorum funerum primum non sufficerent deinde non essent; iamque etiam magnae domus uacuae uiuis plenae mortuis remanserunt: largissimae introrsum hereditates et nulli penitus heredes. denique iam non solum in Vrbe uiuendi sed etiam adpropinquandi ad Vrbem negabatur facultas, tam saeui per totam Vrbem tabescentium sub tectis atque in stratis suis cadauerum putores exhalabantur. Expiatio illa crudelis et uiam mortibus hominum morte hominis struens tandem Romanis inter miserias suas erubescentibus quam misera et uana esset, innotuit. ante enim in suffragium praeueniendae cladis est habita et sic pestilentia, consufactionibus tantummodo secundum. mensuram arcani iudicii expleta correptione sedata est. quam si
Abbreviated transcription (Latin):
abolenda superiore macula turpiorẽ ipsil
xit infamiã. Nam congressus cum uirrat. e
uersas quas secum deduxerat. copias. maxits
uites romani misit excrcitꝰ uiriatus trabes
fasces cederaq insignia romana in montib
tropͥea prefixit. Eodem tempore. cce. luilst¬
ni cum mille romanis in quodã sabtu conti¬
re pugnã. inqua septuaginta lusitanos. si
cum uictores lusitani. sparsi ac securi ahl
unus exhis longe accteris segregatus cuns
cum fusis equitib pedes ipse deprehensũ
ꝯcecilio. metello consulib. appius. clauduis ad¬
uerssus Salassos gallos congressus & uicꝰtus. qͥnq¬
hostium occidit. Sed cum uixta legen qua con¬
sicutum erat. ut quisq .U. milta hostium per¬
iuisset. triumphandi haberet potestatẽ. Iste
hoq cum triumphũ expetisset. ꝓpter supe¬
fara uero dampna non impetrauisset. infami
spudentia atq ambitione usus. priuatis sũp¬
pus triumphauit. L.ucio. cecilio. Metello. qͥn

Expanded text:
pro abolenda superiore macula, turpiorem ipse pro abolenda superiore macula, turpiorem ipse auxit infamiam. Nam congressus cum Viriatho, universas, quas secum deduxerat, copias, maximasque uires Romani amisit exercitus. Viriatus trabeas fasces ceteraque insignia Romana in montibus suis tropaea praefixit. Eodem tempore ccc Lusni cum mille Romanis in quodam saltu contraxere pugnam, in qua septuaginta Lusitanos, RomCum victores Lusitani sparsi ac securi abirent, unus ex his longe a caeteris segregatus, cum, circumfusis equitibus pedes ipse deprehensus,ecilio Metello coss., Ap. Claudius adversus Salassos Gallos congressus, et victus V mihostium occidit. Sed cum juxta legem, qua constitutum erat, ut quisquis V millia hostium peremisset, triumphandi potestatem haberet; iste quoque triumphum expetisset, propter superiora vero damna non impeimpudentia atque ambitione usus priuatis sumptibus triumphauit. L. Caecilio Metello Q.
Abbreviated transcription (Latin):
chrorumq in illo ciuitatis incendio ꝑmixta in
unum auri argenti atq aeris omiaq simil te¬
talla fluxissent. nouum genus metalli fastũ :
Nne usq in hodiernum dic̃. siue ipsũ sius
ex ipso eximitatione eius aes chorinthiũ sicit
memoris traditum est: & choruithia uasi d¬
is peo consulib uiriatus in hisꝑ¬
nia genere lusitanus. homo pasor¬
lis & latro. primũ in festando uus
drinde uastando prouintias. postremo exerct̾¬
Sp̃rttorũ. & consolum romanorũ uincendo. su¬
do. subigendo. maximo terrori romanis ommi
fuit. Siquidẽ hiberũ & tagum maxuma ꝙ d¬
sissimorum locorũ flumina. late transgredis¬
ti ꝙ ꝑuaganti. gauis uetulius prȩtor ocuti
Qui continuo ciso usq ad internitionẽ pps
om̃ni exercitu suo. uix ipse prȩcor cum paucis
ga lapsus euasit. Deinde gaium. plaueum
torem. doem uirratus multis prelis fractum
gauit. Post ȩcrã claudius unimanus cum i
no instructui belli contra uirratũ missus. qui

Expanded text:
crorumque in illo ciuitatis incendio permixta in unum auri argenti atque aeris omniaque simul metalla fluxissent, nouum genus metalli factum est, unde usque in hodiernum diem siue ex ipso siue ex imitatione eius aes Corinthium, sicut memoriae traditum est, et Corinthia uasa dIsdem consulibus Viriatus in Hispania genere Lusitanus, homo pastoralis et latro, primum infestando uias deinde uastando prouincias postremo exercitus praetorum et consulum Romanorum uincendo fugando subigendo maximo terrori Romanis omnibus fuit. siquidem Hiberum et Tagum, maxima et diuersissimorum locorum flumina, late transgrediuaganti C. Vecilius praetor occurrit: qui continuo caeso usque ad internecionem paene omni exercitu suo uix ipse praetor cum paucis fuga lapsus euasit. deinde C. Plautium praetorem idem Viriatus multis proeliis fractum fugauit. pos etiam agno instructu belli contra Viriatum missus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quadam die francis uideutib cres xp̃ianos
in quadam turre. nec ausi fuerunt xp̃iam subsidi¬
u inclusis p̃stare. Defecerant enĩ multis afflicti
tribulationib & adluc tabescebant nullis nisi in
se defendebat solus de turcorum inuasione. Stra¬
int itaq duos turcos nullis coadintꝰ auxilus. s so¬
la manu ꝑsequentium obstitit tͣmis. hec it circo di¬
xerumis. ut qnͣtum iam ext̾riti fuerint. xpĩani di
nari nec audebant ꝑ eͥoͥs coram positi obluctari.
lle pliator fortissumis hugo forsenuatꝰ de monte

Expanded text:
quadam die, Francis videntibus, tres Christianos quadam die, Francis videntibus, tres Christianos in quadam turre, nec ausi fuerunt Franci subsidium inclusis conferre. Defecerant enim multis afflicti tribulationibus; et adhuc tabescebant, nullis nisi inse defendebat solus de Turcorum invasione: stravit itaque duos Turcos, nullis coadjutus auxiliis: sed sola manu persequentium obstitit turmis. Haec idcirco dixerimus, ut quantum jam exterriti fuerint Christiani, dinari, nec audebant pro iis, coram positi, obluctari. Ille praeliator fortissimus, Hugo Forsenatus dice
Abbreviated transcription (Latin):
uera esse. Scias enim qm̃ hec reuelatio multum fati¬
gatis ꝓderit. xpĩanis. ut pote quib plancea confi¬
dentia ꝓfluet salutaris. Infra eni quinq dies.
iusitabit eos dominus. & pocent̃ eruet eos de ꝑse¬
quentium manib. Petrus aut̃ hoc consilium sibi
dunintꝰ insimiatum suis patefecit comitibꝰ. sopłs
autem discredebat. & testificanti subsanniabat:
Estitit ille & iuire iurando affl̾mauit bis ei scm̃ ancdre¬
am apparusse sibiq talia demintiasse. & ne ulte¬
rius secretum sibi creditum absconderet uehe¬
m̃t̃ adiurasse. Tandem crediderunt iuranti. ui¬
resq pͥstinas resumpser̃. tanqͦm exꝑge facti asom¬
sua salute dĩq ꝑpitiatione concordabant. Iam
gͦ de dĩ securiores adiutorio uelud iam uicissẽt
gratulabant᷑ in domino.
Nterea turci qui erant in castello axpĩanorimn
infestacione nullatemis cessabant. ẜ tota sedu¬
litate fraucos incursabant. Ineluserint itaq

Expanded text:
vera esse; scias enim quoniam haec revelatio multum proderit fativera esse; scias enim quoniam haec revelatio multum proderit fatigatis Christianis: utpote quibus pro lancea, confidentia profluet salutaris. Infra enim quinque dies visitabit eos Dominus, et potenter eruet eos a persequentium manibus. » Petrus autem consilium hoc sibi divinitus insinuatum suis patefecit comitibus. Populus autem discredebat, et testificanti subsannabat. Perstitit ille, et jurejurando affirmavit bis ei sanctum Andream apparuisse, sibique talia denuntiasse; et ne ulterius secretum sibi concreditum absconderet vehementer adjurasse. Tandem crediderunt juranti, viresque pristinas animo resumpserunt, tanquam expergefacti a some concordabant. Jam ergo de Dei securiores adjutorio, velut jam vicissent, congratulabantur in Domino. Interea Turci, qui erant in castello, a Christianorum infestatione nullatenus absistebant; sed tota sedulitate Francos incursabant. Incluserunt itaque
Abbreviated transcription (Latin):
roborata est cota xpĩanor cõgregatio.&. in immensũ
ex hy larta ẽ. tali cõminicata uiramento.
rat etiam ibi qͥlam ꝑegrinus nomine
petrus. eui anteqͣm anty ochia p̃occupa¬
retur sẽs apparuit andreas introgans euum & di
dicens. Quid agis bone uir. Cui petris. Quis enĩ es
ueris gͥ uolo qm̃ postqm᷑ ingressus ciuttatem istam
beati petri eccłam intraueris. uiuenies illo in loco
locumq demonstrauit. lanceam que latus salua¬
toris in cruce perforauit. Quicqͥd enĩ in patibulo
crucis salutare illud sp̃e scĩ domiciliũ attigit:
his dictis bis. disparuit apłs. Peregrius autẽ ins
auditis siluit. responsum enĩ apłi nemiri ꝓpalare
uoluit. Estimabat siqͥdem se sominantis more ui¬
postea referebat eũ adlocum usq deportauerat ibiq
qͦd diu latuerat cotum demonstrauerat.
andreas dicens. Quare pulsillammis laneeam ũ
abstulisti: Cui petrus. E quis inqͥt dñe meo credet

Expanded text:
roborata tota Christianorum congregatio, et in immensum exhilarata est, tali communicata juramento. Erat etiam ibi quidam peregrinus, nomine Petrus, cui, antequam Antiochia praeoccuparetur, sanctus apparuerat Andreas, interrogans eum et dicens: « Quid agis, bone vir? » Cui Petrus: « Quis enim es  quoniam postquam ingressus civitatem istam, beati Petri Ecclesiam intraveris, invenies illo in loco, » locumque demonstravit, « lanceam quae latus Salvatoris in cruce perforavit. Quidquid enim in patibulo crucis salutare illud Spiritus sancti domicilium tetigit s» His dictis, beatus disparuit apostolus. Peregrinus, his auditis, siluit. Responsum enim apostoli nemini propalare voluit: aestimabat enim se somniantis more vis referebat, cum ad locum usque deportaverat; ibique quod diu latuerat totum demonstraverat. Andreas dicens: « Quare, pusillanimis, lanceam non abstulisti? » Cui Petrus: « Eequis, inquit, domine, meo crederet
Abbreviated transcription (Latin):
carnes uł asmine. ꝓ imꝑialib computabant᷑ deli¬
tiis. Gallme p̃tum. quindeci solidoꝵ erat. Duũ.
cduob solidis. Nux siue glans. uno app̃ciabatur
derario. Multos stateres queq uilia ualebant.
F olia ficulnearum. uitiũ & cardonum. &. si que
inueniebant᷑. aliarũ arborum auidius decerpta
anxietates & penurias. Coaeti sunt & enim cibos
& deglutire. Nichil enim fuit tam fedum. tã
insipidum. cui fames saporem ñ attͥbuerit. eui
urrecundiam ut gustaret᷑ non abstulerit. Hanc̃
passionem contisuiam tolerauerunt gens mi¬

Expanded text:
carnes vel asininae pro imperialibus computabantur delicarnes vel asininae pro imperialibus computabantur delitiis. Gallinae pretium quindecim erat solidorum; ovum, duobus solidis; nux juglans uno appretiabatur denario: multos stateres quaeque vilia valebant: folia ficulnearum, vitium et cardonum, et si quae inveniebantur aliarum arborum, avidius decerptas calamitates et penurias. Coacti sunt etenim cibos icare, et deglutire. Nihil enim fuit tam foedum, tam insipidum, cui fames saporem non attribuerit; cui verecundiam ut gustaret non abstulerit. Hanc passionem continuam toleraverunt gens mi
Abbreviated transcription (Latin):
stabant lanceis & missilib & illidebant᷑ uulnera inĩl¬
nerib. Pars aut̃ que morabat in castris. ita eiutatẽ
cireuinuallauit. ut nemim pateret in die uł intro¬
itꝰ uł exitꝰ. Nocte siquidem aliquando aliquis po¬
terat exire. s: occulte. nec tamen sine ꝑieulo.
gitur fames inghies niualescebat. & apĩanoꝵ exer¬
citum ultra qm credi uł dici pot̃. ueliement̃ an¬
gebat. Nulti siquidem expuauerunt fame.
Qũi inui uix palpitabant. luria inchebat᷑ eoꝵ
facies. quos enormit̾ deformabat exhausta p¬
celatis ieuinus attenuata macies. Nullos m
illa calamitate uideres ꝓcdigos. iimo quoq di¬
tiores. etiam inderes uidigos. &. om̃s ob es is carm¬
b & tenuata ineclia macilentos. Panis enĩ paria¬
tius & ꝑmodicus. si qnͣdo inuemebat᷑ biranteo cõ¬
ꝑabat᷑. De utio mrelius puto silere qͣm dicere. eũ
uinũ iux aliquis clucum ibi libauerit. ẜ quine

Expanded text:
stabant lanceis et missilibus, et illidebant vulnera vulstabant lanceis et missilibus, et illidebant vulnera vulneribus. Pars autem quae morabatur in castris ita civitatem circumvallavit, ut nemini pateret in die vel introitus vel exitus. Nocte siquidem aliquando aliquis poterat exire; sed occulte, nec tamen sine timore. Igitur fames in dies invalescebat, et Christianorum exercitum ultra quam credi vel dici potest vehementer angebat: multi siquidem exspiraverunt fame. Qui vivi, vix palpitabant, lurida videbatur eorum facies, quos enormiter deformabat exhausta, protelatis jejuniis, attenuata macies. Nullos in illa calamitate videres prodigos; imo quosque ditiores, etiam videres indigos: et omnes obesis carnibus, et tenuata inedia macilentos. Panis enim paximatius et permodicus, si quando inveniebatur, byzanteo comparabatur. De vino melius puto silere quam dicere: cum vinum ibi vix aliquis ducum libaverit. Equinae
Abbreviated transcription (Latin):
refrigerare sibi poterat. quippe nec respirare ua¬
cabat. In tanta gͥ constituti miseria mitrum ali¬
um silice & ealce aggressi sut ꝓuehere. qm̃
quem pͥus ineem̃tatum erexerant. curci indif¬
maclnnã. quo seruriores apĩan se tutare potu¬
issent. Nec etiam bellum interim deerat. qm̃ ne
inurus ageret᷑ turci nidessi omnimodis el abo¬
rabant.
ox caliginosa rerum colores
& ignis ab occidente d̃ celo
uisus est miminere. & iutra curtorim castra tan¬
qm candens deseure. Non eñ mulcũ eoꝵ castra
differebant a ciintate. qui sua locauerant. cen
Itoria inualle. Et licet ignis indempnis & inno¬
Utrisq siquidem pͦpłis signin illud de cels em¬
tuit. Quidam autem eorum castris continuo
relictis. paiicantes hospitati sunt uͥ potuerunt.
udelicet ꝓpe bonnudi portam.
UI uͦ mininucipio remanserant cotadie
cum xpĩanis cõflgebant. nec abeorum
uł mortib uł fatigationib auelli poterant. In¬

Expanded text:
refrigerare sibi poterat; quippe quibus nec respirare varefrigerare sibi poterat; quippe quibus nec respirare vacabat. In tanta igitur constituti miseria, murum alium silice et calce aggressi sunt provehere: quoniam quem ipsi incaementatum erexerant, indifmachinam, quo securiores Christiani se tutare potuissent. Nec etiam bellum interim deerat, quoniam ne murus ageretur, Turci indefessi omnimodis elaborabant. Nox caliginosa rerum omnium  ignis ab occidente de coelo visus est imminere, et inter Turcorum castra tanquam cadens desaevire. Non enim multum eorum castra differebant a civitate, qui sua locaverant tentoria proxima in valle. Et licet ignis indemnis et innoutrisque siquidem populis signum illud de coelo enituit. Quidam autem eorum, castris continuo relictis, pavitantes hospitati sunt ubi potuerunt, videlicet prope Boamundi portam. ui vero in municipio remanserant, tota die cum Christianis confligebant, nec ab eorum vel mortibus vel fatigationibus avelli poterant: in
Abbreviated transcription (Latin):
bant. quia more solito nullam eis reuerentiam
p̃bebat lignorũ antiqua congeries. uentꝰ aut̃
urens suppͥeditabet mnettam̃tĩm & iures. Qui¬
cumq gͦ in domib illis hospitati fuerant spolus
siris uix ereptis ad duces suos coacti confugiebant
qui ad portas ciuitatis excubandi causa sibi imus¬
quisq locum acceꝑant. Ab ora diei tercia usq
tutantib p̃ualuerant. quos pene abmun
nuq dum taxat gerebatur. & iam cõminus utrĩq
certabat᷑ uec belsum uł ad mom̃tũ int̾rumpeba¬
cur. Turei plures munero & impensiori conforta¬
ti cibo. uicib sibi succede. nelnl intemptatũ
p̃t̾mnitere. francos audacter aggredi. ultro se
congressib ingerere. aluis alium cõmonere.
Franci e regionẽ inmocł̾ant̃ angustiati uacillare.
nec cibum nec sommũ caꝑe. qͥppe nulla dabatur
requies. Qui entin panem habebat. comedere nõ
licebat. aqua quoq reseruata nullus os squalidũ

Expanded text:
bant quod more solito nullam eis reverentiam,bant quod more solito nullam eis reverentiam,us, alimenta praebebat lignorum antiqua congeries: ventus autem urens, suppeditabat incitamentum et vires. Quicunque igitur in domibus illis hospitati fuerant, spoliis suis vix arreptis, ad duces suos coacti confugiebant, qui ad portas civitatis excubandi causa sibi unusquisque locum acceperant. Ab hora diei tertia usque tutantibus, praevaluerant, quos pene ab invnuque duntaxat gerebatur, et jam cominus utrinque certabatur; nec bellum vel ad momentum interrumpebatur. Turci plures numero, et impensiore confortati cibo, vicibus sibi succedere, nihil intentatum praetermittere, Francos audacter aggredi, ultro se congressibus ingerere; alius alium commonere. Franci e regione, immoderanter angustiati vacillare; nec cibum nec somnum capere, quippe quibus nulla dabatur requies: qui enim panem habebat, comedere non licebat; aqua quoque reservata nullus os squalidum
Abbreviated transcription (Latin):
qm suoꝵ non iuuerunt arma. suecessuiis salcem
generationib militem głosum nr̃a cõmendauerit
pagina. Heu quoc & quantis calamitatib francoꝵ
einarcuerant ammi. qͥunum ex suis totadie uide¬
runt pugnantem nec succurrer̃. audier̃ claman¬
tẽ nec responder̃. Quos cũ duces uocarent non cõ¬
ueniebant. cum litui elangẽnt ii domib latita¬
bant. unmo uermes: i exanimati bellum du
rogatum detestabant᷑. & iam uelud exanimes
inbelles & irgloru mori p̃obtabant.
ouundus & dduces sic exercitu defeoꝰ¬
tum ire uidentes. qͥa neq se uolebant
defend̾e. nec saltem admurũ usq qui
ciuitatem ab oppido ut cumq tenui discrimine
seꝑabat. poterant eos cõducere. ignem copi¬
osum mandauer̃ accendi. & ciuitatem ex par̃¬
te cremari. qͣtinus uł sic domos exirent.¬
& latibula in quib ad ultimum euirati
satis inuerecunde delitescebant. Accensus ẽst i¬
taq uignis murbe qua parte cassiam palaeium
pminebat. Duces enĩ molestabant᷑ & egre fere¬

Expanded text:
quem suorum non juverunt arma, successivis saltem generationibus, militem gloriosum, nostra commendaverit pagina. Heu! quot et quantis calamitatibus Francorum emarcuerant animi, qui unum ex suis tota die viderunt pugnantem, nec succurrerunt; audierunt clamantem, nec responderunt. Quos cum duces vocarent, non conveniebant; cum litui clangerent, in domibus latitabant: imo inermes et exanimati, bellum diu rogatum detestabantur; et jam velut exanimes, imbelles et inglorii, mori praeoptabant. Boamundus et duces sic exercitum defetum ire videntes, quod neque se volebant defendere; nec saltem ad murum usque qui civitatem ab oppido utcunque tenui discrimine separabat, poterant eos conducere: ignem copiosum mandaverunt accendi; civitatem ex parte cremari: quatenus vel sic domos exirent, et latibula in quibus ad ultimum evirati, satis inverecunde delitescebant. Accensus est itaque ignis in urbe qua parte Cassiani palatium proeminebat. Duces enim molestiabantur et aegre fere
Abbreviated transcription (Latin):
ad lamenta cõuertit᷑. & de reatꝰ sui confes¬
sione aliis alium cohortabat᷑. Uideres
suffusa fletib xp̃ianoꝵ ora. capitibq emneratis.
& nudis pedib passim orationis gr̃a. oinus etas.
nulla excepta ꝑsona maturabant ꝑ eccłas. Petunt
aurilium. rog̾ant consilum. Inspirauit aut̃ eis do¬
minus. Hioc consilium qͦd iniammit̃ acceꝑunt. Di¬
xit enim qͥspiam illoꝵs. Optimates nr̃i uireimis¬
uiam hanc ingressi sumus deosculato. tunc ẽtiã
consalutatis fr̃ib qui uoluerint ad ꝓpͥa reũtant᷑.

Expanded text:
ad lamentum convertitur; et de reatus sui confessione alius alium cohortatur: videres suffusa fletibus Christianorum ora: capitibus cineratis, et nudis pedibus, passim orationis gratia, omnis aetas, nulla excepta persona, maturabant per ecclesias: petunt auxilium, rogant consilium. Inspiravit autem Dominus eis hoc consilium, quod unanimiter acceperunt. Dixit enim quispiam illori, pro quo viam hanc ingressi sumus, deosculato. Tunc, etiam consalutatis fratribus, qui voluerint ad propria revertantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nequiter ageret. in credibili ȩtiã uoracitatis
petitu humanã uitã ꝓbris ad grauaret. postiꝰ
de uespasiano comperit᷑ primũ de ponere maltꝰ¬
est imperiũ. Postea aquibdam animat᷑ sabime
uespasiani frãttẽ nichil dum mali suspicantem
cum cȩteris flauianis incapitoliũ compulit: Se¬
censoq templo & mixta simul flammꝗ ruina
om̃s munum pariter interitum ac tupuli a¬
dit. Post deficiente in uespasiani nomen erer¬
citu suo destitutus ad propinquantibq ianbs¬
tibus. trepidus cum se in quandã ꝓximem pli¬
tio cellulam construxisset turpissime inde sd
fimuminos eius coniectantib in forum dedutt
octauo quã regnum presumpserat mensȩ. ay
germanias scalas minutissimorũ istuum crebns
compunctionib excarnificatus. atq inde h ii
tractus. & intiberim mersus. ȩtrã communisa¬
ruit sepultura Multis autem & nefariis no¬
dis ꝑ complures dies auespasianis militib adi¬

Expanded text:
nequiter ageret, incnequiter ageret, incappetitu humanam vitam probris aggravaret, postquam de Vespasiano comperit, primum deponere molitus imperium, post, a quibusdam animatus, Sabinum Vespasiani fratrem, nihil tum mali suspicantem, cum caeteris Flavianis in Capitolium compulit; succensoque templo, et mista simul flamma ruinaque, omnes in unum pariter interitum ac tumulum dedit. Post deficiente in Vespasiani nomen exercitu suo destitutus, appropinquantibus jam hostibus, trepidus, cum se in quamdam proximam palatio cellulam contraxisset, turpissime inde profimum in os ejus conjectantibus, in forum deductus, octavo quam regnum praesumpserat mense apud Gemonias scalas minutissimorum ictuum crebris compunctionibus excarnificatus, atque inde unco tractus in Tyberim mersus, etiam communi caruit sepultura. Multis autem et nefariis modis per complures dies a Vespasiani militibus adv
Abbreviated transcription (Latin):
celeritate tantorum incendia bellorum & exci
tata sunt. & repressa. cum & antea minimis
causis magnȩ ac diuturne clades agitaren¬
tur: & nunc maximi undiq concrepantis ma:¬
lorum magnorũ fragoris minimo negotio
superentur. Iam erat toms quãuis ꝑsecutione
uexata ȩccłiaque iudici omniũ xp̃o ȩtiã ꝓ iimi¬
cis & ꝑsecutoribus supplicaret. Igitur otho cum
galba & pisone romȩ interfectis. inter tumuli
cedesq inuasisset imperiũ. Ac mox creatum m¬
peratorem ingallia ꝑ germanicas legiones ureliũ
comperisset. bellum ciuile molitus cum trib pri.¬
mum lcuib preliis. hoc est uno apud alpes. a¬
lio circa placentiã. tertio cirta locum quẽ castoris
uocant. contra b̾itellianos duces congressus ufdor
extitisset. Q uarto apud betriaticum preliũ cũ
animaduertisset socios uinci. mensȩ tercio quã
imperare cȩperat sese inter fecit: U itellius uit¬
tor romã uenit. ubi cum multa crudeliter a

Expanded text:
celeritate tantorum incendia bellorum eceleritate tantorum incendia bellorum etata sunt et repressa, cum et antea minimis causis magnae ac diuturnae clades agitarentur, et nunc maximi undique concrepantes magnorum malorum fragores minimo negotio sopirentur. iam enim erat Romae. quamuis persecutione uexata Ecclesia, quae iudici omnium Christo etiam pro inimicis et persecutoribus supplicaret. igitur Otho cum, Galba et Pisone Romae interfectis, inter tumultus caedesque inuasisset imperium ac mox creatum imperatorem in Gallia per Germanicas legiones Vitellium conperisset, bellum ciuile molitus tribus primum leuibus proeliis, hoc est uno apud Alpes, alio circa Placentiam, tertio circa locum, quem Castores uocant, contra Vitellianos duces congressus uictor exstitisset, quarto apud Bedriacum proelio cum animaduertisset suos uinci, mense tertio quam imperare coeperat sese interfecit. Yitellius uictor Romam uenit: ubi cum multa crudeliter ac
Abbreviated transcription (Latin):
NNo ab urbe condita dccc xxiiii. gal¬
ba apud hispanias usurpauit impe¬
rium Q ui mox ut neronis mortem
comperit romã uenit. Cumq om̃s
auaritia. leuitia. signitiaq offenderet. pisonẽ
sibi nobilẽ industriumq adolescentẽ in filiũ
adque in regnum adoptauit. Cum quo septimo
mensȩ imperuĩ sui abothone iugulatus c̃: luit
roma cȩdibus pͥncipum. excitatisq ciuilib bellis.
recentes xpianȩ religionis iniurias. & signa illa
legionumque sub aduentu in urbẽ petri apłi
diuinitus cohercita conuelli nullomodo adex¬
citandum ciuile bellũ ualuerant. quod ꝑ scͥbo¬
nianum parabatur petro in urbe interfecto.
&xpianis pęnarũ diuersitate laniatis. toto se
orbe soluerunt: De hispania siquidẽ ilico gal.¬
ba surrexerat. Q uo mox presso otho romȩ. uitel¬
lius ingermania. uespasianus insyria. imperia sĩ¬
simul atq arma rapuerunt: P robent sanaẽ
ȩtiã inuiti potentiã simul & dementiã dei
qui xpĩanis temporib offenduntur. Quanta᷑

Expanded text:
nno ab Vrbe condita DCCCXXIIII Galba apud Hispanias usurpauit imperium. qui mox, ut Neronis mortem conperit, Romam uenit; cumque omnes auaritia saeuitia segnitiaque offenderet, Pisonem sibi nobilem industriumque adulescentem in filium atque in regnum adoptauit: cum quo septimo mense imperii sui ab Othone iugulatus est. Luit Roma caedibus principum excitatisque ciuilibus bellis recentes Christianae religionis iniurias, et signa illa legionum, quae sub aduentu in Vrbem Petri apostoli diuinitus cohercita conuelli nullo modo ad excitandum ciuile bellum ualuerant, quod per Scribonianum parabatur, Petro in Vrbe interfecto et Christianis poenarum diuersitate laniatis toto se Orbe soluerunt. de Hispania siquidem ilico Galba surrexerat; quo mox oppresso Otho Romae, Vitellius in Germania, Vespasianus in Syria imperia simul atque arma rapuerunt. probent sane etiam inuiti potentiam simul et clementiam Dei, qui Christianis temporibus offenduntur: quanta
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ fortitudini ⁊ audaciȩ delando aliqͥd decerpam.
ꝓ ferende siqͥdẽ ueritati tĩꝑant̃ studebo: ⁊ animi mei
fauorem qͤm tam̃ maximȩ xp̃ianis debeo. ueritatis cen¬
sura castigabo. Si eri gentiliũ robur plus uisto attenu¬
arem. xp̃ianoꝵ forcitudini ⁊ labori detraherẽ. dũ tan¬
qͣm ad usus gentẽ ibellẽ genꝰ nr̃m hiatu cemerario
łimicasse ddeclamarem. Succiicte ꝙͥ quȩ in codice p̃dic¬
to ppendi recapitisabo: ⁊ partĩ narratituĩ qͥibi a fue¬
runt relatione frecas. q̃ audiui int̃serã. sicq ad̾ adiunau¬
te dño aggressus sũ opus consumabo. Iam gͥ ad. p̃liba¬

Expanded text:
eorum fortitudini et audaciae zelando aliquid decerpam: eorum fortitudini et audaciae zelando aliquid decerpam: proferendae siquidem veritati temperanter studebo; et animi mei favorem, quem tamen maxime Christianis debeo, veritatis censura castigabo. Si enim gentilium robur plus justo attenuarem; Christianorum fortitudini et laboribus detraherem, dum tanquam adversus gentem imbellem, genus nostrum hiatu temerario dimicasse declamarem. Succincte igitur quae in codice praedicto perpendi, recapitulabo; et partium narrantium quae ibi adfuerunt relatione fretus, quae audivi interseram, sicque juvante Deo aggressum opus consummabo. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqͣm p̃ulio si me castigauerint facundie tan¬
tum p̃cor ut nr̃o ñ derogert labori causa inuidentie
uł culpa insolentie. Non tamen huic beate intẽe ꝓͥ
merui milttie: neq uisa narraui. s nescio qͥs cõpisa¬
tor nomine suo suppsso libellũ suꝑ hac re nimis rusti¬
canum ediderat. ueritatẽ tamen cexuerat: s ꝓpt̾ in tir¬
banitatẽ codicis. nobilis materies uiluerat. ⁊ simplici¬
ores etiã inculpta et incompta lectio a se auocabat. ñ
tumore inflatꝰ. s qđ successiue placeat xp̃ianitati men¬
dicauerim titulum. paganistaũ aũt ut pote alege dĩ
extorrem totis mrib ab horruerim: tamen in ꝓferen¬
da bystoriȩ ueritate. inneutrã amor uł odiũ uł cet̾a
uicia me scienter p̃cipitabunt partẽ ut scilicet paga¬
nis decrabendo. xp̃ianis mendax & metidosus tem̃e
fan̾eam. &t siꝗͥd fortiter ⁊ acdaucter gentiles egerunt.

Expanded text:
nequaquam praejudico, si me castigaverint, facundiae: tannequaquam praejudico, si me castigaverint, facundiae: tantum precor ut nostro non derogent labori, causa invidentiae vel culpae insolentiae. Non tamen huic beatae interesse promerui militiae, neque visa narravi; sed nescio quis compilator, nomine suo suppresso, libellum super hac re nimis rusticanum ediderat; veritatem tamen texuerat: sed propter inurbanitatem codicis nobilis materies viluerat, et simpliciores etiam inculta et incompta lectio confestim a se avotumore inflatus, sed quod successivae placeat Christianitati, memsessionis vindicaverim titulum; paganismum autem, utpote a lege Dei extorrem, totis viribus abominaverim, tamen in proferenda historiae veritate, in neutram amor vel odium, vel caetera vitia, me scientem praecipitabunt partem: ut scilicet paganis detrahendo, Christianis, mendax et mendosus, temere faveam; et si quid fortiter et audacter gentiles egerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
us e miscdis pullatenꝰ obstuscamini Ipse reges mu¬
⁊ it tempora. ipse pros cortigit ꝓuehat. ipse punit
mt milicia. fideles suos unamiiter excitauit.
lon enĩ sitie diuina inspiratione credendũ est
hoecie entali in orientalem plagam. omiũ reritm
mosos uelle militatũ iri: ⁊ contra barbaras natio
ui tot pͥncipes. toc duces. tot milttes tot pedites
qi rege. sine imꝑatore. dimicantis eatenꝰ auditũt :¬
iq siqͥdem masto exercitũ alter alteri p̃suto. asiꝰ
is entmaute.: atq indiscissam eis concordiam inspi
ñ satis expolito nisus sum cõmendare: qͣmuis tantum
q̃ tamen huic ocio ñ ignobili asside uellet sterilis gͣm¬
nebat inopia. maiorib rr̃is qͥ dormitabant. & pigri¬
tabant᷑ uelut indignatus hoc opꝰ aggressus sum: &
ne inuide oblunoni cecdet A storia digna relata:
ad scribendũ pene sexagenariã apptili manũ. Sane
si meliꝰ facundiores id ipsum attemptauerĩt: ipsor

Expanded text:
nos misericordiae nullatenus obliviscamini. Ipse reges mutat, et tempora; ipse pios corrigit, ut provehat; ipse punit reret militia, fideles suos unanimiter incitavit. Non enim sine divina inspiratione credendum est, ab occidentali ad orientalem plagam, omnium rerum copiosos velle militatum iri; et contra barbaras nationenim tot principes, tot duces, tot milites, tot pedites sine rege, sine imperatore dimicantes eatenus audivit? Neque siquidem in isto exercitu, alter alteri praefuit, alieos animavit, atque indiscissam eis concordiam inspirtylo nostro, licet non satis expolito, nisus sum commendare, quamvis tantum qui tamen huic otio non ignobili assidere vellet, sterilis imminebat inopia: majoribus nostris, qui dormitabant et pigritabantur, velut indignatus, hoc opus aggressus sum: et ne invidae oblivioni cederet historia digna relatu, ad scribendum pene sexagenariam appuli manum. Sane si melius facundiores id ipsum attentaverint, ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ spolia quecumq possent secũ absporcarent. Signo
aut̃ qđ chrimus cognito: ꝑnices & irrequietiꝰ
aufugiebant. & cremuli suppellectilem p̃tiosio¬
rem diripiebant. Tpĩam aut̃ qui aduerso pug¬
nabant. iam ad eorum tentoria pugnam diuer¬
tebant. ubi maiorem eoꝵ uirtutem remansisse
non dubitabant. Obstalunt ad huc turci tota qua
poterant obstmacioni. Alii siqͥdem pugnabant.
alui tendis spoliandis intendebant.¬
ux autem godefredus & rocb̃tꝰ flandren¬
sis. & hugo magnus iuxta flum̃ equitabant.
ubi rursus marima pugnantium erat copia. hu
constant̾ eos aggressos unanunit̃ repellebant. In¬
stabant gentiles illi ꝑtinacit᷑: & utrimq pugnala¬
t᷑ ix remediabilit̃. Resonabant enex cassides tã¬
qͣm ꝑcusse in cudes. muicatim scintillabat ignis:
inutilabantur enses. eliso cerebro humi ꝓcumbebãt
liomines. Rumpebant᷑ lorice. funde bautur exta. fa¬
tiscentes sucdabant equi. nec equis nec eqͥtib ulla

Expanded text:
 spolia quaecunque possent, secum asportarent. Signo autem quod diximus cognito, pernices et irrequieti aufugiebant; et tremuli suppellectilem pretiosiorem diripiebant. Christiani autem qui ex adverso pugnabant, jam ad eorum tentoria pugnam divertebant, ubi majorem eorum virtutem remansisse non nesciebant. Obstabant adhuc Turci, tota qua poterant obstinatione; alii siquidem pugnabant, alii tendis spoliandis intendebant. Dux Godefridus, et Robertus Flandrensis, et Hugo Magnus, juxta flumen equitabant, ubi rursus maxima pugnantium erat copia. Hi constanter eos aggressos, unanimiter repellebant; instabant gentiles illi pertinaciter, et utrinque pugnabatur irremediabiliter. Resonabant aeneae cassides, tanquam percussae incudes, minutatim scintillabat ignis, mutilabantur enses, eliso cerebro humi procumbebant homines; rumpebantur loricae, fundebantur exta; fatiscentes sudabant equi, nec equis nec equitibus ulla
Abbreviated transcription (Latin):
infacinus libertini quorum tanta manus fuit
ut sine controuersia ausu potirentur. Correptã
urbẽ suo tantũ generi uindicant. Patrimonia
comugaq dominorũ sibi ꝑscelus usur pant.
extorre s dominos ꝓcul abigunt. Qui miseri
exules egentesq romam deferuntur: Ubi osten-¬
tasa miserra querelaq de fleta ꝑromanorum
seueritatem & uindicati sunt & restituti. Cap̃ .uii.¬
NNO ab urbe condita quadringente

Expanded text:
in facinus libertini — quorum tanta manus fuit, in facinus libertini — quorum tanta manus fuit, ut sine controuersia auso potirentur — correptam urbem suo tantum generi uindicant, patrimonia coniugiaque dominorum sibi per scelus usurpant, extorres dominos procul abigunt, qui miseri, exules egentesque Romam deferuntur: ubi ostentata miseria querellaque defleta, per Romanorum seueritatem et uindicati sunt et restituti. Anno ab Vrbe condita CCCCLXXXI pe
Abbreviated transcription (Latin):
Eno aburbe condita .cccc.lxxx. inter
multa prodigia sanguis eterra lac ui-¬
sum est manare de cȩlo: Nam & plu¬
ribus locis scaturriens. & fontib cru-¬
or fluxit. & de nubib guttatim
inspeciem pluuiȩ. Lactȩ de misso diri ut ipsis
uisum est terrã imbres irrigauerunt: Eo tẽ¬
pore carthaginienses dato ad uersus romanos
auxilio tarentinis. cum asenatu ꝑ legatos ar-¬
guerentur. turpissimã ruptis fȩderis labẽ
presumpto acumulauere ꝑ iurio. Tunc ȩcram
uulsmienses. etruscorũ florentissimi luxuriȩ
pene perierunt. Nam cum licenta in consuetu.¬
diue ꝓ rogata. seruos suos passim liberos face-¬
ient conuiuiis allegarent. conuigiis honestarẽt.
libertimi in partẽ potestatis recepti. plenitu¬
dinem ꝑ scelus usurpare meditati sunt. & li¬
berati seruitutis iugo. ambitu dominationis ar-¬
serunt. & quos dominos subdit equa nimiter
dilexerunt. eos iam liberi quos dominos fuis-¬
se meminerant execrati sunt. Itaq conspirantes

Expanded text:
no ab Vrbe condita CCCCLXXX inter multa prodigia sanguis e terra, lac uisum est manare de caelo. nam et plurimis locis scaturiens e fontibus cruor fluxit et de nubibus guttatim in speciem pluuiae lacte demisso, diri, ut ipsis uisum est, terram imbres inrigauerunt. eo tempore Carthaginienses dato aduersum Romanos auxilio. Tarentinis, cum a senatu per legatos arguerentur, turpissimam rupti foederis labem praesumpto accumulauere peiurio. Tunc etiam Vulsinienses, Etruscorum florentissimi, luxurie paene perierunt. nam cum, licentia in consuetudinem prorogata, seruos suos passim liberos facerent, conuiuiis allegarent, coniugiis honestarent: libertini in partem potestatis recepti plenitudinem per scelus usurpare meditati sunt et liberati serui- : tutis iugo, ambitu dominationis arserunt et quos dominos subditi aequanimiter dilexerunt, eos iam liberi, quod dominos fuisse meminerant, exsecrati sunt. itaque conspirantes
Abbreviated transcription (Latin):
Nno ab urbe condita deccc xci. Gordia
pupienus interfector maximini. & frater eiꝰ
albinus qui usurpauerant imperiũ. in palatio
mox interfecti sunt Gordianus ad modũ
puer inorientẽ ad bellũ parthicũ ꝓ fectu-¬
rus. sicut cutropius scribit: Iani portas ape¬
ruit. quas utrum post uespasianũ & titum
aliquis clauserit. neminẽ scripsisse memini:
Cum tamen eas ab ipso uespasiano post annũ
aꝑtas cornelius tacitus prodat: Igitur gordiaꝰ¬
nus ingentib preliis aduersum parthos ꝓs¬
pere gestis. suorum fraude aut longe a circe
lipp̃us xxiiii. ab augusto creatus impe

Expanded text:
nno ab Urbe condita DCCCCXCI, Gordiannis sex. Nam Pupienus, interfector Maximini, et frater ejus Balbinus, 510 qui usurpaverant imperium, in palatio mox interfecti sunt. Gordianus admodum puer in Orientem ad bellum Parthicum profecturus, 511 sicut Eutropius scribit, Jani portas aperuit: quas utrum post Vespasianum et Titum aliquis clauserit, neminem scripsisse memini, cum tamen eas ab ipso Vespasiano post annum apertas, Cornelius Tacitus prodat. Igitur Gordianus, ingentibus praeliis adversum Parthos prospere gestis, lippus XXIIIIus ab Augusto cum filio
Abbreviated transcription (Latin):
this. eosq passim conturbatos ab antiquis se-¬
dibus expulit. Gothi transito danubio fu-¬
gientes: aualente sine ulla fȩderis factione
suscepti. nearma quidẽ quo citius barbaris cre-¬
deretur tradidere romanis. Deinde ꝓpter in¬
tolerabilem auariciã maximi duces fame. et
esuriȩ. ad acti. in arma surgentes uicto ualentis
exercitu. ꝑtraciam sesc miscentes. quȩ simul
omnia cedibus. incendiis. rapinisq fudert̃.
N alens egressus de anthiocia cum ultima in¬
felicitate belli sorte traheretur. Sera pecca¬
ti maximi penitentia stimulatus. ep̃os cȩte¬
rosq scõs reuocari de exiliis imperauit. Itaq
lum inthracia cum gothis iam tunc excita¬
tione uirium rerumq habundantia instruc-
tissimis gessit. Ubi primo statim impetu
gothorum ꝑturbate romanorũ equitum
turbȩ. nuda peditum undiq deseruere pre-

Expanded text:
thos eosque passim conturbatos ab antiquis sethos eosque passim conturbatos ab antiquis sedibus expulit. Gothi transito Danuuio fugientes, a Valente sine ulla foederis pactione suscepti ne arma quidem, quo tutius barbaris crederetur, tradidere Romanis. deinde propter into- lerabilem | auaritiam Maximi ducis fame et iniuriis adacti in arma surgentes, uicto Valentis exercitu per Thraciam sese, miscentes simul omnia caedibus incendiis rapinisque, fuderunt. Valens egressus de Antiochia cum ultima infelicis belli sorte traheretur, sera peccati maximi paenitentia. stimulatus. episcopos ceterosque sanctos reuocari de exiliis imperauit. Itaquelum in Thracia cum Gothis iam tunc exercitatione uirium rerumque abundantia instrutissimis, gessit, ubi primo statim impetu Gothorum perturbatae Romanorum equitum turmae, nuda peditum undique deseruere pr
Abbreviated transcription (Latin):
sim preoptauit. ac postquã sacramentũ xp̃i
eo quesitrat adsecutus est. Post glosam¬
sȩculi uitam ȩtiam de uitȩ ȩternitate securus
ꝑcussori iugulum ultro prebuit. Gratianus
interea imperator ad modũ iuuenis. cum in-¬
estimabilẽ multitudinẽ hostium romanis in-¬
fusam finibus cerneret. fretus xp̃i potentia
longe in pare militũ numero sese in hostem
dedit Et continuo apud argentariũ oppidũ
galliarũ. formi dolosissimũ bellũ incredibili
felicitate confecit. Nam plusquã .xxx. milia
alamannorũ minimo romanorũ detrimento
meo prelio interfecta narrantur. Tercio de¬
cimo autẽ anno imperũ ualentis hoc est
paruo tempore postea quã ualens ꝑtotam
orientẽ ęccłiarum lacerationes scõrumq ce.¬
des egerat: Radix illa miseriarũ nr̃arum co-¬
piosissimas simul frutices germinauit: Si¬
quidem gens hunorũ diuinexcelsis clausa
montib repenti narabiȩ ꝑscita exarsit ingo¬

Expanded text:
rum praeoptauit ac postquam sacramentum Christi rum praeoptauit ac postquam sacramentum Christi quod quaesierat adsecutus est, post. glosaeculi uitam etiam de uitae aeternitate securus percussori iugulum ultro praebuit. Qratianus interea imperator admodum iuuenis cum inaeatimabilem multitudinem hostium Romanis infusam finibus cerneret, fretus Christi potentia, longe inpari militum numero sese in hostem dedit et continuo apud Argentariam, oppidum Galliarum, formidulosissimum bellum incredibili felicitate confecit. nam plus quam triginta milia Alamannorum minimo Romanorum detrimento in eo proelio interfecta narrantur. Tertio decimo autem anno imperii Valentis, hoc est paruo tempore postea quam Valens per totum Orientem ecclesiarum lacerationes sanctorumque caedes egerat, radix illa miseriarum nostrarum copiosissimas simul frutices germinauit. siquidem gens Hunorum, diu inaccessis seclusa montibus, repentina rabie percita exarsit in Go
Abbreviated transcription (Latin):
ho nomine ꝑsecutionis abstraherent: Interfecta
lut ibi agmina multa scõrum:. Quẽ autem
pdiuersas ubiq prouintias his similibq ius-
aiduersus ȩccłias catholicas & rectȩ fidei popu¬
li gesta sint. satis significatum ipsa reticendi elec-¬
me sufficiat: Interca in africȩ partibus firmꝰ
li eecitatis maurorũ gentib regem constitu¬
i. africam mauritaniamq uastauit: Cȩsare-¬
t urbem nobilissimã mauritaniȩ dolo captã.
lunde cedib cedibus incendusq conpletã. bar-¬
lus in predam dedit: Igitur comis theodosius
lidosii qui post imperio prefuit pater aua-¬
atiniano missus. effusas maurorũ gentes mul-
prelis fregit. Ipsum firmũ affuctum & op¬
ilsum coegit ad mortẽ. Post cum experien-¬
lma prouidentia totam cum mauritania a¬
liam meliorẽ pristinis reddidisset. stimulan-
T& ob repente inuidia iussus interficia apud
rthaginem baptitare in remissionẽ peccato¬

Expanded text:
io nomine persecutionis abstraherent. interfecta io nomine persecutionis abstraherent. interfecta sunt ibi agmina multa sanctorum. quae autem per diuersas ubique prouincias his similibusque iussis aduersus ecclesias catholicas et rectae fidei populos gesta sint, satis significatum ipsa reticendi electione sufficiat. Interea in Africae partibus Firmus sese excitatis Maurorum gentibus regem constituens Africam Mauretaniamque uastauit; Caesaream urbem nobilissimam Mauretaniae dolo captam, deinde caedibus incendiisque conpletam barbaris in praedam dedit. igitur comes Theodosius, Theodosii qui post imperio praefuit pater, a Valentiniano missus effusas Maurorum gentes multis proeliis fregit, ipsum Firmum afflictum et oppressum coegit ad mortem. post cum experientissima prouidentia totam cum Mauretania Africam meliorem pristinis reddidisset, instimulante et obrepente inuidia iussus interfici, apud Carthaginem baptizari in remissionem peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Simperũ sui ualentinianus cum sarm¬
tas sese ꝑ pannonias diffudisscitt. us
uastarent᷑. bellum ineos parans aplls
brigitiontꝰ oppidum subitȩ effusione sangul
quod grecȩ apoplexis uocantur. suffocatis
cortuus est: Post quẽ gratianus filius occiden.¬
is imperiũ tenuit. ualente patruo inorientis
suitibus constituto. ualentinianũ ȩciã fratrem
num paruum ad modũ socium creauit imperũ:
UIIII. imperiũ quattuor annis ualen-¬
tiniano mortuo tenuit. cui soli cum
impie ageret. potuisset erubescere.
co ueluti effrenata liber audacia legem de¬
it. ut monachi hoc est xp̃iani qui ad unum
nti opus dimissa sęculariũ rerum multimo¬
l actione se redigunt. ad militiã cogerentur.
utas illas tunc ȩgipti solitudines harenasq
ifisas quas ꝓpter sitim ac sterilitatẽ pericu¬
ulmamq serpentium habundantiã conuer-¬
lo humana non nosset: Magna habitantiũ
amachorũ multitudo conpleuerat huc tribuni
ymlites missi qui scõs ac ueros milites dei a-¬

Expanded text:
imperii sui Valentinianus, cum Sannatae sese per Pannonias diffudissent easque uastarent, bellum in eos parans apud Brigitionem oppidum subita effusione sanguinis, quod Graece apoplexis uocatur, suffocatus mortuus est. Post quem Gratianus filius Occidentis imperium tenuit, Valente patruo in Orientis partibus constituto; Valentinianum etiam, fratrem suum paruum admodum, socium creauit imperii us imperium quattuor annis Valentiniano mortuo tenuit, cui soli, cum impie ageret, potuisset erubescere. ilico uelut effrenata libertatis audacia legem dedit, ut monachi, hoc est Christiani qui ad unum fidei opus dimissa saecularium rerum multimoda actione se redigunt, ad militiam cogerentur. uastas illas tunc Aegypti solitudines harenasque diffusas, quas propter sitim ac sterilitatem periculesissimamque serpentum abundantiam connersatio humana non nosset, magna habitantium monachorum multitudo compleuerat. hnc tribuni et milites missi, qui sanctos ac ueros milites Dei al
Abbreviated transcription (Latin):
alexandri magni repositȩ usq ad nunc sub
ripheis montib docent. Karthaginẽ uero
uniuersȩ precelluisse africȩ & nõn solum in
siciliam sardiniã cȩcerasq ad iacentes insulas
sed ȩciã in hispaniã regni derminos tetendis¬
se historiarũ simul monumenta urbimq
declarant. Dictum est ȩtiã uastate ꝑ medos
babilonie. & in ruptȩ ꝑgothos romȩ. pares
admodũ annorũ numeros cucurrisse. Nunc
autẽ his illud adicio quo magis clartat. Unũ
cẽ. arbitrum seculorũ regnorũ locorumq
omniũ dm Regnum carthaginiense acon¬
nicum acharano usq ad ꝑsen. paulominus
nuimerus quo uidicantur omnia terminauit.

Expanded text:
Alexandri Magni arae positae usque ad nunc sub Alexandri Magni arae positae usque ad nunc sub Riphaeis montibus docent; Carthaginem uero uniuersae praecelluisse Africae et non solum in Siciliam Sardiniam ceterasque adiacentes insulas sed etiam in Hispaniam regni terminos tetendisse, historiarum simul monumenta urbiumque declarant. dictum est etiam, uastatae per Medos Babyloniae et inruptae per Gothos Romae pares admodum annorum numeros cucurrisse. Nunc autem his illud adicio, quo magis clareat unum esse arbitrum saeculorum regnorum locorumque omnium Deum. regnum Carthaginiense a connicum a Carano usque ad Persen paulo minus numerus, quo iudicantur omnia, terminauit.