comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trectans fidẽ: uł que ip̃a u̾i¬
tas sugg̾it: indiuisionis m̾¬
bra mutamꝰ. has erraticas
cũ luminib duob aut
infixas celo ut alia sid̾a nul¬
lum sui motũ nr̃is ocłis in¬
oicare s ferri mundane ꝯu̾¬
sationis impetu. aut mou̾i
quoq accessione: dicemus
Rursus si mouentur aut ce¬
li uiam sequunt᷑ ab iortu in
ocasũ ⁊ ꝯmunici suo motu: me¬
antes: au ccio recessu in oriẽ¬
tem ab occidentis parte u̾sas
poterit ueri ꝓari. Si infixe
ẽẽnt ñqͣm ab ead̾ statiõne
discederent. s in hisdẽ locis
sẽꝑ u alie: uid̾entur. Ecce .Ni.
de infixis u̾gelie nec a sui un¬
qͣm se copulatiõe disꝑgunt.
orionis ꝓximã regionẽ relĩqy¬
unt.Septemtrionẽu ꝯpago
ñ soluitur anguis qͥ int̾ eos
labitur semel circunfusum
ñ mutat amplexũ. hee mõ
uͦ. hac mõ in illa celi regione:
uifuntur. Et sepe cũ in unũ
locũ due plures ue c̃ uen̾int
⁊ a loco tũ in quo simł uise ft̃¬

Expanded text:
tractans fidem, uel quae ipsa ueritractans fidem, uel quae ipsa ueritas suggerit, in diuisionis membra mittamus. Has erraticas, cum luminibus duobus, aut infixas caelo, ut alia sidera, nullum sui motum nostris oculis indicare, sed ferri mundanae conuersionis impetu, aut moueri sua quoque accessione dicemus. Rursus, si mouentur, aut caeli uiam sequuntur ab ortu in occasum, et communi et suo motu meantes, aut contrario recessu in orientem ab occidentis parte uersanpoterit uerum probari. Si infixae essent, numquam ab eadem statione discederent, sed in isdem locis semper, ut aliae, uiderentur. Ecce enim, de infixis, Vergiliae: nec a sui umquam se copulatione disperguntOrionis proximam regionem relinquunt. Septentrionum compago non soluitur; Anguis, qui inter eos labitur, semel circumfusum non mutat amplexum. Hae uero modo in hac, modo in illa caeli regione uisuntur, et saepe, cum in unum locum duae pluresue conuenerint, et a loco tamen in quo simul uisae sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
dep̾hendend̾. Hinc tulliꝰ nul¬
lius secte inscł. ueterib ap¬
ꝓbare simł attigit ut̃mq sen¬
tentiã: dicendo. in quo sc̃ fixi
illi qͥ uuoluunt᷑ stellar̾ curgꝰ
sẽpitͥni. Nã ⁊ infixos dix̃. ⁊ cur¬
sus hr̃e ñ tacuit. Nc̃ utrũ illi
ait ꝙͣ celũ uoluit᷑ motu fera¬
tur argum̾tis ad uer̃ ducẽtib
requiramꝰ. Solem ac lunam
⁊ stellas.u. quib ab errore uo¬
men ẽ: p̾cer ꝙ secũ trahit ab
ortu in occasũ celi diurna
ꝯu̾sio: ip̃a ip̃o motu suo in
orientẽ ab occidente ꝓced̾e
lict̾arũ ꝓfanis. s młtis quoq
doctrina iniciatis ab horrere
a fide ao monstro simile iudi¬
catũ est. S apud p̾ssiꝰ intuẽ¬
tes ita uerũ ẽẽ. ꝯstabit: si ñ sola
m̃te ꝯcipi. s oculis quoq ip̃is
possit approbari.Tam̾ ut no
de ħ sit cũ ꝑtinacit̾ negan¬
te tractatꝰ: age quisquis hli¬
quere dissimulas. simul oĩa
que uł ꝯtencio sibi fingit de¬

Expanded text:
deprehendendum. Hinc Tullius, nuldeprehendendum. Hinc Tullius, nullius sectae inscius ueteribus apobatae, simul attigit utramque sententiam dicendo «in quo sunt infixi illi qui uoluuntur stellarum cursus sempiterni»: nam et infìxos dixit et cursus habere non tacuitait, quam caelum uertitur motu ferantur, argumentis ad uerum ducentibus requiramus. Solem ac lunam et stellas quinque quibus ab errore nomen est, praeter quod secum trahit ab ortu in occasum caeli diurna conuersio, ipsa suo motu in orientem ab occidente procedelitterarum profanis, sed multis quoque doctrina initiatis, abhorrere a fide ac monstro simile iudicatum est; sed apud pressius intuentes ita uerum esse constabit ut non solum mente concipi, sed oculis quoque ipsis possit probari. Tamen ut nobis de hoc sit cum pertinaciter negante tractatus, age, quisque tibi hoc liquere dissimulas, simul omnia quae uel contentio sibi fingit de
Abbreviated transcription (Latin):
uocauertꝰ.⁊ apud theologos
illd̃ a ioue pͥncipiũ muse
iouis om̃a plena ꝙ de arato
poete alii mutuati sunt
qui de syd̾ib locuturꝰ a celo
ĩ qͦ st̃ oet̾a exordiũ sumendũ
ẽẽ. decernens : a ioue incipi¬
endũ ẽẽ: memorauit. Huic
⁊ iuno soror eiꝰ ⁊ ꝯiuns uocatꝰ.
Est ã iuno aer ⁊ d̾r soror qr
ifoem seminib quib celũ ⁊̃¬
aerꝓcreatꝰ e. Coniunx: quia
aer subiectꝰ ẽ celo His illd̃
addiciendũ ẽ. qr p̾ter duo
lumina⁊ stellas quinq ꝙ̃
appellantur uage. reliquas
om̃s alii infixas celo nec nisi
cũ celo mou̾i. Alii quoꝵ asser¬
tio u̾o ꝓp̾or ẽ. has quoq di¬
xert̾ suo motu p̾ter hoc ꝙ
cũ celi ꝯu̾sione ferunturꝰ:
acced̾e s ꝓpt̾ inm̾̃sitate̾ exti¬
mi globi excedentia credibi¬
cursus ambitiõe ꝯsumere
⁊ iõ nullũ ear̾ motũ ab hoĩe
sentiri. cũ ñ sufficiat huãe
uite spaciũ ad bue saltim
punctũ tam tarde accessio̾is

Expanded text:
uocauerunt, et apud theologos uocauerunt, et apud theologos est: ab Ioue principium, Musae, Iouis omnia plena, quod de Arato poetae alii mutuati sunt, qui de sideribus locuturus, a caelo, in quo sunt sidera, exordium sumendum esse decernens, ab Ioue incipiendum esse memorauit. Hinc et Iuno soror eius et coniunx uocatur. Est autem Iuno aer; et dicitur soror, quia isdem seminibus quibus caelum rocreatus est; coniunx, quia aer subiectus est caelo. His illud adiciendum est quod praeter duo lumina et stellas quinque quae appellantur uagae, reliquas omnes alii infìxas caelo nec nisi cum caelo moueri, alii, quorum adsertio uero propior est, has quoque dixerunt suo motu, praeter quod cum caeli accedere, sed propter immensitatem extimi globi excedentia credibicursus sui ambitione consumere, et ideo nullum earum motum ab homine sentiri; cum non sufficiat humanae uitae spatium ad breue saltem punctum tam tardae accessionis
Abbreviated transcription (Latin):
uͥq tota ubiq ꝑfecta ẽ Cur
gͦ si qͣm querit repperit nos
quiescit: qr illa quietis est
nescia. Staret.Ni. si usqͣm stan
dem repperiret. Cũ ñ illa ad cꝰ
appetentiam trahitur: sẽꝑ ĩ
uniu̾sa se ꝯfundit: semper
⁊ corpꝰse in ipa̾m ⁊ ꝑ ip̾̃am re¬
corquet. ħ⁊de celestis uolubi¬
litatis archano pauca demł¬
tis plotino auctore reꝑta: suf¬
ficient. Yã hic istũ extimum
globũ qui ita uoluit᷑ sũmũ
dm uocauit ñ ira accipiendũ
ẽ u ip̃e pͥma ẽa ⁊ d̾s ille om̾i¬
potentissimꝰ extimet᷑ cũ glo¬
b ip̃e ꝙ celũ est ꝓcreata sit
fabrica: s aĩa ex men ꝓcesse¬
rit: mens ex deo qui uere sil¬
mꝰ ẽ ꝓcreata sit: s sũmum
quidẽ dix̃ ad cet̾oꝵ ordinem
qui subiecti st̃ un̾ mox sub¬
inelice ex illa purissima
m̃te rationis. s ꝙ ⁊ uirtutẽ
om̃sque illã pͥme orm̃ipotẽ¬
tiam sũmitatisꝰ sequunt᷑
aut ipse faciat aut ip̃e ꝯti¬
neat. Ip̃m demq iouẽ uet̾es

Expanded text:
ue tota, ubique perfecta est. Cur ergo, si quam quaerit reperit, non quiescit? Quia et illa requietis est inscia. Staret enim, si usquam stantem animam reperiret; cum uero illa ad cuius appetentiam trahitur, semper in uniuersa se fundat, semper et corpus se in ipsam per ipsam retorquet. Haec de caelestis uolubilitatis arcano pauca de multis Plotino auctore reperta sufficient. Quod autem hunc iste extimum globum qui ita uoluitur, summum deum uocauit, non ita accipiendum est ut ipse prima causa et deus ille omnipotentissimus aestimetur, cum globus ipse quod caelum est animae sit fabrica, anima ex mente processerit, mens ex deo qui uere summus est procreata sit. Sed summum quidem dixit ad ceterorum ordinem qui subiecti sunt, unde mox subinditae ex illa purissima mente rationis, sed quod et uirtutes omnes, quae illam primae omnipotentiam summitatis sequuntur, aut ipse faciat aut ipse contineat. Ipsum denique Iouem ueteres
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ. qr suffic̃ aꝑuisse rõnem
cur t̾ribił alia alia salutaris
ꝓnũciat nͥl ui ł potestate eoꝵ
hõib euenire. s ea q̃ d̾c̃ti neces¬
p̾t̾uolando seu stando fut᷑a pẽ¬
nis łuoce: sig̾cant nescientes
dicunt᷑ nec frustra nec ad lau¬
dis ponpã lasciuit orõ s res
uere uocabuł expͥmuntur
dux ⁊ pͥnceps ait ⁊ mod̾ator lu¬
minu̾ reliquoꝵ m̃smundi ⁊
de .uii. sꝑis loqueret᷑. sic ait ut
aut̃ ꝑ ipos .uiii. circuitꝰ cełita¬
tis ⁊ tradidatis c̾ta m̾sura ⁊ sit
⁊ noscat᷑ds̃ mambitu supra
terram scdo. Lumen accẽdit
ꝙ nc̃ solem uocamꝰ. uides li hec
in sole: S cic̾o sciẽs ⁊ cet̾as stel¬

Expanded text:
a hic sufficit aperuisse rationem cur alia terribilis, alia salutaris pronuntiat nihil ui uel potestate eorum hominibus euenire, sed ea quae decreti neceseu praeteruolando seu stando, futura pennis uel uoce significant nescientes.dicuntur, non frustra nec ad laudis pompam lasciuit oratio, sed res uerae uocabulis exprimuntur. «Dux et princeps», ait, «et moderator luminum reliquorum, mens mundi et etur, sic ait: «Vt autem per ipsos octo circuitus celeritatis et tarditatis certa mensura et sit et noscatur, deus in ambitu supra terram secundo lumen accendit nunc solem uocamus.» Vides ut haec in sole; sed Cicero, sciens etiam ceteras stel
Abbreviated transcription (Latin):
gas stellas refert᷑ d har steua¬
rũ alias int̾uentꝰ nũoꝵ quoꝵ
supͣ fecimꝰ m̃tionẽ. cõlumini¬
b bn iung̾ ac sociat alias nul¬
lus applicat niũ corpꝰ nexꝰ ad
liuã. gͦ uen̾ia ⁊ iouiał stella ꝑ
hos nuõs lumini utͥq socian¬
dur. S iouiał soli pom̃s. lune
soli ꝑ plures nu̾os agg̾atur.¬
hinc lucce ut᷑q b̃nficia ẽdan¬
tur. Iouis ã stella cõ sole accõ

Expanded text:
las refertur; sed harum stellarum alias interuentus numerorum quorum supra fecimus mentionem cum luminibus bene iungit ac sociat, alias nullus applicat numeri nexus ad lumina. Ergo Veneria et Iouialis stella per hos numeros lumini utrique sociantur, sed Iouialis soli per omnes, lunae soli per plures nuHinc licet utraque benefica credatur, Iouis tamen stella cum sole accomo
Abbreviated transcription (Latin):
soł inẽbit u celi ⁊one q̃ ꝓcul
a sole s̃ ꝑpetuo frigore sint ob
sesse.Sic̃ infra ostendetur.
Luna u̾o qr sola ip̃a subsole
e ⁊ caducoꝵ iam regioni luce
sua careirti pronnia: lucem
nͥ de suꝑposito sole cui resplẽdr
ħre ñ potuit. deniq qr tocius
mundi una pars t̾ra ẽ etħis
aut̃ una pars luna ẽ. lunã qͦ¬
bił tñ ut t̾ra ẽẽ ñ potuit. qr in
bilem p̾ter centrũ. Mundane
do soł lumine. clarescit tmꝰmͦ
ñ relucet. luna specłi instar
quo illustrat᷑: emittit qr illa
de denfata ẽ. nec ultra suꝑficiẽ
qͣmuis luce penetrat᷑. ħlicet ⁊
ipa finis fuiss. S liquidisse lu¬
cis ⁊ ignis etħei. iõ qmuis densiꝰ
corpꝰ sit qͣm cet̾a ⁊ celestia ut
młtum tũ terreno puriꝰ fit ac¬
cepta luce penetrabile adeo
uͥ eã de se rursus emittat. Nui
Cui uͦ in lime corpꝰ infundi tur
⁊ in resplendor solã refundit
claritudinẽ. ñ calorẽ. Nam⁊
speculũ cũ splendorẽ de se ui
oppositi entinus ignis emittit

Expanded text:
s incumbit ut caeli zonae quae procul a sole sunt perpetuo frigore oppressae sint, sicut infra ostendetur. Luna uero, quia sola ipsa sub sole est et caducorum iam regioni luce sua carenti proxima, lucem nisi de superposito sole, cui resplendet, habere non potuit. Denique quia totius mundi ima pars terra est, aetheris autem ima pars luna est, lunam qbilis autem ut terra esse non potuit, quia in bile praeter centrum; mundanaeto solis lumine clarescit tantummodo, non lucet; luna speculi instar lumen quo illustratur emittit, quate denseta est, nec ultra superficiem quauis luce penetratur; haec licet et ipsa finis sit, sed liquidissimae lucis et ignis aetherii, ideo, quamuis densius corpus sit quam cetera caelestia, ut multo tamen terreno purius, fit acceptae luci penetrabile, adeo ut eam de se rursus emittat, nullcum uero in lunae corpus infunditur et inde resplendet, solam refundit claritudinem, non calorem. Nam et speculum, cum splendorem de se ui oppositi eminus ignis emittit,
Abbreviated transcription (Latin):
migͣsse sigc̃. Pͥ geminos reced̃
in cancrũ ⁊ tũ cũ occidit. Mox
libͣ in medio celo uidet᷑ adeo
ꝯstat solem tͥb signis ꝑactis
.u ariere ⁊ tauro ⁊ geminis ad
occidit. mox orit᷑ aries. in quo
sol añui. m̾ses occid̾e solebat.
Ioaũ occasũ eiꝰ mag̃ qͣm ortũ
elegimꝰ p̾ponend̾. qr signa pꝰe¬
riora pꝰ occasũ uident᷑⁊ dũ ad ħ
que sole m̾gente uid̾i solent
tur ostendimꝰ. Haut̃ que de
sole ac luna diximꝰ ẽẽ quinq
stellar̃ recessũ assignare suf
signa migͣndo sꝑ munda¬
ne uolubłitati c̃ria reces¬
sione u̾sant᷑. ¶ His ast̾tis
de sꝑar̃ ordine pauca dicñ¬
da ft̃ in quo dissentire apla
simo locũ sextũ ten̾e ꝯme¬
mori. Cic̃oni archimedes ⁊
parentes secutꝰ ẽ. Qui ĩ solem
nerem ẽẽ credat᷑ Nam nec il¬
li qͥ iͣ existimant a sp̃e ueri ꝓ¬

Expanded text:
migrasse significat. Post Geminos redit migrasse significat. Post Geminos redit in Cancrum, et tum cum occidit mox Libra in medio coelo videtur: adeo constat solem tribus signis peractis, id est, Ariete et Tauro et Geminis ad occidit, mox oritur Aries, in quo sol ante sex menses occidere solebat. Ideo autem occasum ejus quam ortum elegimus praeponendum, quia signa posteriorquae sole mergente uideri solent tur ostendimus. Haec autem quae de sole ac luna diximus, etiam quinque stellarum recessum adsignare suffsigna migrando semper mundanae uolubilitati contraria recessione uersantur. His adsertis, de sphaerarum ordine pauca dicenda sunt, in quo dissentire a Platsummo locum sextum tenere commemoret. Ciceroni Archimedes etplinarum parentes, secutus est, qui ita solem nerem esse credatur: nam nec illi qui ita aestimant a specie ueri pro
Abbreviated transcription (Latin):
de ẽẽ ponamꝰ ꝙ qr equinoctiale
signũ est. pares horas sõtu ⁊ dies
facit. In hħsigno cũ occid̾ libram
.i. scorpii chelas mox oriri uide
⁊ uergilias ⁊ hiadas partes tau¬
ri clariores. ñ multo pꝰsole mgẽ¬
de tudemꝰ sequenti m̃se solin
signũ post̾ius .i. ĩ taur̃ recedit
sole oritur ⁊ ꝯsole occidit semꝑ
oculit᷑. ad eo uͥ ⁊ uicina astͣ ĩ ꝓpĩ¬
quitate celent᷑. Ham ⁊ canisqr¬
lucis ꝓpinquitate. R ħ ẽ ꝙ uir¬
gilius ait. Candidꝰ auratis aꝑit
cũ cornib annũ. Taurꝰ ⁊adu̾so
cedens canis occid̾ astͦ. Nõ .N. uult
intlłigi tauro oriente ꝯsole mox
ĩ occasũ ferri canẽ qͥ ꝓximꝰ tau¬
ro ẽ. S occid̾e eũ dixit rauro gẽ¬
tante solẽ qui tẽ incipit ñ uid̾i
sole iucmno. ł c̃ tñ occidente sole¬
libra adeo suꝑior inuenit᷑.
ũ totꝰ scorpiꝰ ortꝰ appareat G̃e¬
mini u̾o uicini tc̃ u̾dent᷑ occa¬
sui. rursus pꝰ tauri mensẽge¬
mini ñ uident᷑ ꝙ in eos solẽ

Expanded text:
te esse ponam, quod quia aequinoctiale signum est, pares horas somni et diei facit. In hoc signo cum occidit, Libram, id est, Scorpii chelas mox oriri videm Vergilias et Hyadas partes Tauri clariores non multo post solem mergentes videmus. Sequenti mense sol in signum posterius, id est in Taurum recedit, sole oritur et cum sole occidit semper occulitur, adeo ut et uicina astra solis propinquitate celentur. Nam et Canis tlucis propinquitate. Et hoc est quod Virgilius ait: Candidus auratis aperit eum cornibus annum Taurus, et adverso cedens Canis occidit astro. Non enim vult intelligi Tauro oriente cum sole mox in occasu fieri Canem, qui proximus Tauro est, sed occidere eum dixit Tauro gestante solem, quia tunc incipit non videri, sole vicino. Tunc tamen occidente soleLibra adeo superior invenitur, ut totus Scorpius ortus appareat; Gemini vero vicini tunc videntur occasui; rursus post Tauri mensem Gemini non videntur, quod in eos solem
Abbreviated transcription (Latin):
pellit᷑. Nam c̃ aĩe que incor¬
mũ aut̃ om̃ium celi corpꝰ
aĩa fabricata sit. sñ dubio
in corpꝰ ħ pͥmũ ex in corpo¬
reis motꝰ natura migrauit
cuiꝰ ius integra ⁊ incorrup¬
da. ñ deserit ꝙ pͥmũ cepit
mou̾e. Iouero celi motꝰ necc̃o
uolubił ẽ. qr cũ semꝑ mo¬
ũi necẽẽ sit ultra au̾tͥ nullꝰ
locus sit: quo se tendat acces¬
sio ꝯtinuatione ꝑpetue in se
redicionis agitatur.cͦ in quopͤ¬

Expanded text:
pellitur. Nam cum animae, quae incorpellitur. Nam cum animae, quae incorimum autem omnium caeli corpus anima fabricata sit, sine dubio in corpus hoc primum ex incorporeis motus natura migrauit, cuius uis integra et incorrupta non deserit quod primum coepit mouere. Ideo uero caeli motus necessario uolubilis est quia, cum semper moueri necesse sit, ultra autem locus nullus sit quo se tendat accessio, continuatione perpetuae in se reditionis agitatur. Ergo in quo
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ corpꝰ uocauit: ⁊ mag¬
no se corpore miscer. ħ aut̃
loco eycero rerum querenda¬
rũm certis seminib mul¬
ta nob̃ excolenda legauit.
Deuii. subiectis globis: ait.
qui u̾santur retro. cͣcio mo¬
motu moueant᷑. Au si hu̾c
ẽẽ sꝑarũ ordinẽ quẽ cyce¬
ro refert: platornca ꝯset̾it
auctoritas. Q cũ uere sub¬
iecte sunt: quo pacto stel¬
le earũ om̃ium. rodia cũ
lustrare dicantur.cũ zo¬
diacus ⁊ unꝰ ⁊in sũmo celo
sit que ue rõ in imo rodia¬
co aliar̃ cursus breuiore
aliar̃ faciat longiores. ħ
.N. oĩa inexporiẽdo ear̾ ordiẽ
necesse ẽ asserant᷑ ⁊ pꝰtremo
qua rõe in t̾ram ferantur.
sic̾ ait. oĩa nutu suo pond̾a
relinquit ꝙ uita ñ deserit
nec ab eo uita disced̾. in qro
uiget semꝑ agitatus. Igit᷑
⁊ celeste corpꝰ ꝙ mundi ar̃a
futur̃ sibi inmortalitatis
particeps fabricaea est ne
unqͣm uiuendo deficiat. sẽ¬
ꝑ in motu ẽ. ⁊ stare neseit
qr nec ip̃a stat aĩa qua im¬

Expanded text:
«magnum corpus» uocauit: ... et magno se corpore miscet. Hoc autem loco Cicero, rerum quaerendarum iactis seminibus, multa nobis excolenda legauit. De septem subiectis globis ait: «qui uersantur retro contrario momotu mouentur, aut si hunc esse sphaerarum ordinem quem Cicero refert Platonica consentit auctoritas, et si uere subiectae sint; quo pacto stellae earum omnium zodiacum lustrare dicantur, cum zodiacus et unus et in summo caelo sit; quaeue ratio in uno zodiaco aliarum cursus breuiores, aliarum faciat longiores — haec enim omnia in exponendo earum ordine necesse est adserantur —; et postremo, qua ratione in terram ferantur, sicut ait, «omnia nutu suo pondera.» relinquit quod uita non deserit, nec ab eo uita discedit in quo uiget semper agitatus. Igitur et caeleste corpus, quod mundi anima futurum sibi immortalitatis particeps fabricata est, ne umquam uiuendo deficiat, semper in motu est et stare nescit, quia nec ipsa stat anima qua im
Abbreviated transcription (Latin):
ordine quẽ manifeste clareq
regione que ab omib mul¬
tum recessit: int̾ ueteres est
aliqͣ dissensio. hoꝵ u̾o trium
rii circulo si inferior ambit᷑
Illũ qͦ suꝑior circulꝰ uen̾is
includ̾. Atq ita fit ut he due
stelle c̃ꝑ suꝑiores cirtuloꝵ

Expanded text:
ordine, quem manifeste clarequeregione, quae ab omnibus multum recessit, inter ueteres fuit aliqua dissensio. Horum uero trium urii circulo ut inferior ambitur; illum quoque superior circulus Veneris includit, atque ita fit ut hae duae s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ abrupte mediũ solẽ s fere
mediũ dix̾it his u̾b. Deiñ de
subt̾ mediam fere regionẽ sol
optint S ñ uacat adiectio ꝗͣ
gionẽ tenebit nũo spacio nos
tenebit. Si int̾ t̾nos ł sũmos:
imos locat᷑ sñ dubio mediꝰ est

Expanded text:
rupte medium solem, sed «fere» medium dixerit his uerbis: «deinde de septem mediam fere regionem sol obtinet.» Sed non uacat adiectio quagionem tenebit numero, spatio non tenebit. Si inter ternos enim summos et imos locatur, sine dubio medius est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯficiat. Rursus tm̾ a ioue sꝑa
gione martis inferior ẽ uͥ ei
annꝰ satis sit ad rodiacũ ꝑa¬
grand̾. Iã uero ĩ uen̾i ꝓxima
ẽ stella m̾curii. ⁊ m̾curio solꝓ¬

Expanded text:
ficiat, rursus tantum a Jove sphaera gione Martis inferior, ut ei annus satis sit ad zodiacum peragrandum. Jam vero ita Veneri proxima est stella Mercurii, et M
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ temꝑatio tanta magni¬
tudine u cuncta luce sua.¬
lustret ⁊ ꝯpleat. He u comi¬
des sequuntur alt̾ uen̾is alt̾
mercurii cursus. In infimo
orbe luna radiis soł accen¬
sa ꝯu̾titur. Infra aut̃ eam
et̾na orñia. Nam ea que est
mediaci nona tellus ni mo¬
uetur.⁊ infima ẽ ⁊ ĩ eam fe¬
runtur oĩa nutu suo pon¬
dera. ¶ Tociusn mundi
a sũmo in uũ diligens in
ħe loc̃ collecta descriptio ẽ
⁊ integum quoddã uniu̾si¬
tatis c̃orpꝰ effigitur. ꝙ qͥdam¬

Expanded text:
et temperatio, tanta magnitudine ut cuncta sualucelustret, et complcat. Huncut comites consequuntur, alter Veneris, alter Mercurii cursus, in infimoque orbe luna, radiis solis accensa convertitur. infra autem iamaeterna omnia. Nam ea quae est media et nona, tellus, neque mouetur et infima est et in eam feruntur omnia nutu suo pondera.» Totius mundi a summo in imum diligens in hunc locum collecta descriptio est, et integrum quoddam uniuersitatis corpus effingitur, q
Abbreviated transcription (Latin):
pultis rursus unꝰ ⁊ integ̾
mentẽ uocari. ex indiui¬
duo p̾bendo se diuidendũ
⁊ rursus ex diuiso ad indi¬
uiduũ reu̾tendo ⁊ mundi
implet officia.⁊ nat᷑e sue
archana ñ deserit. ħgͦ pͥmo
pond̾e de zodiaco.⁊ lacteo
ad subiectas usq sꝑas aĩa
delapsa. dum ⁊ ꝑ illas la¬
bitur in singuł. ñ solum
u̾ iam dixiꝰ luminosi cor¬
poris amicit᷑ accessu. s ⁊
singłos motꝰ quos in ex̾ci¬
tio est habitura ꝓducit.¬
Insaturni. raciocinatõnẽ
⁊ intelligentiã ꝙ logisti¬
In iouis. uĩ agendi. ꝙ pra¬
cticon dr̃. In marcis aiõsi¬
tatis ardorẽ qr thimicon
uocatur. In soł sentiendi
opinandiq naturã quod
esteticon.⁊ phantasticon
appellant. desiderii uero
motũ ꝙ epitimethͥcon uocat᷑:¬

Expanded text:
pultis, rursus unus et integer pultis, rursus unus et integer mentem uocari, ex indiuiduo praebendo se diuidendum, et rursus ex diuiso ad indiuiduum reuertendo et mundi implet officia et naturae suae arcana non deserit. Hoc ergo primo pondere de zodiaco et lacteo ad subiectas usque sphaeras anima delapsa, dum et per illas labitur, in singulis non solum, ut iam diximus, luminosi corporis amicitur accessu, sed et singulos motus, quos in exercitio est habiturain Saturni ratiocinationem et intelligentiam, quod logistiin Iovis vim agendi, quod practicum dicitur; in Martis animositatis ardorem, quod thymicon nuncupatur ; in Solis sentiendi opinandique naturam, quod aestheticon et phantasticon appellant; desiderii vero motum , quod epithymeticon vocat
Abbreviated transcription (Latin):
uio illic aĩs incipit latent̾
obreꝑe. Nam si aĩe rerũ¬
memoriã diuinarũ quar̃
in celo erant ꝯscie ad cor¬
ꝑa usq deferrent. nulla in¬
ter homines foret de diui¬
nitate dissensio. S obliui¬
onẽ quidẽ om̃s descenden¬
do haurrint. alie u̾o mag̾
minus alie.⁊ iõ in terris ue¬
r̃ cum ñ om̃ib liqueat tũ
opinantꝰ om̃s. qui opinio.
Quia facile reminiscuntꝰ
g̾cos uocatur: repetita ꝯg¬
nitio. Quia cũ uera disci¬
mꝰ ea recognostimꝰ. que na¬
turałr noueramꝰ pͥusqͣm
mat̾iał influxio in corpꝰ
uenientes aiãs ebriarce.
mundi ꝙ ubicumq cer¬
nimꝰ. ydeis inp̾ssa forma¬
uit.S altissuma ⁊ purissi¬
ma pars eius qua uł sus¬
tentantur diuina łꝯstãt
nectar uocatur. ⁊ creditur
turbidior: potꝰ aminarũ.
intelligi qui ab illo indi¬
uiduo natꝰ in singłos ip̃e
diuiditꝰ. Ino in illoꝵ sacris
traditur tytanio furore ĩ
menbra disc̾tꝰ.⁊ frustis se¬

Expanded text:
uio, illic animis incipit iam latenter uio, illic animis incipit iam latenter obrepere. Nam si animae memoriam rerum diuinarum, quarum in caelo erant consciae, ad corpora usque deferrent, nulla inter homines foret de diuinitate dissensio; sed obliuionem quidem omnes descendendo hauriunt, aliae uero magis, minus aliae. Et ideo in terris uerum cum non omnibus liqueat, tamen opinantur omnes, quia opinioniquia facile reminiscunturGraecos uocatur repetita cognitio, quia, cum uera discimus, ea recognoscimus quae naturaliter noueramus, priusquam materialis influxio in corpus uenientes animas ebriaret. mundi quod ubicumque cernimus, ideis impressa, formauit. Sed altissima et purissima pars eius, qua uel sustentantur diuina uel constant, nectar uocatur et creditur turbidior potus animarum, intellegi, qui ab illo indiuiduo natus in singulos ipse diuiditur. Ideo in illorum sacris traditur Titanio furore in membra discerptus et frustis se
Abbreviated transcription (Latin):
a puncto nascitur linea
⁊ in longum ex induu¬
duo ꝓcedit. ibiq a pũcto
suo quod ẽ monas uenit
indyadem que ẽ pͥma ꝓ¬
tradio. Et ħ est essentia
qͣm indiuiduã eandẽq
diuiduam plado in thy¬
meo ec̃ de mundane aiẽ
fabrica loqueretur: exp̾s¬
sit. Aĩe.ii. sicut muñdi i
repperiunt᷑. ignare diui¬
ne nature simplicitas
cogitetur. mõ capaces o̾
illa ꝑ mundi ħ ꝑ hominiͦ
m̃bra diffunditur. Aiã gͦ
cũ trahitur ad corpꝰ. in hac
pͥma sui ꝓductioẽ silues¬
fluentem sibi. incipit ex¬
periri. Et ħ ẽ ꝙ plato nota¬
uit in phedrone. aĩam ⁊̃
corpꝰ trahi. noua ebrietate
trepidantem. uolens no¬
uum potũ mat̾iat obli¬
uionis intelligi. quo deli¬
buta ⁊ grauata deducit᷑.
Archam huius iudiciũ
ẽt crater libi prĩs ille sy¬
dereus. in regione que int̾
cancrum ẽ ⁊leonẽ: locatꝰ.
Ebrietatem illic pͥmum
descensuris aĩs euenire sil¬
ua influente significans.
Uñ ⁊ comes ebrietatis obli¬

Expanded text:
a puncto nascitur linea a puncto nascitur linea et in longum ex indiuiduo procedit, ibique a puncto suo, quod est monas, uenit in dyadem, quae est prima protractio. Et haec est essentia quam indiuiduam eandemque diuiduam Plato inTimaeo, cum de mundanae animae fabrica loqueretur, expressit. Animae enim, sicut mundi, itreperientur ignarae, si diuinae naturae simplicitas cogitetur, modo capaces, cum illa per mundi, haec per hominis membra diffunditur. Anima ergo, cum trahitur ad corpus, in hac prima sui productione siluesfluentem sibi, incipit experiri, et hoc est quod Plato notauit in Phaedone, animam in corpus trahi noua ebrietate trepidantem, uolens nouum potum materialis alluuionis intellegi, quo delibuta et grauata deducitur. Arcani huius indicium est et Crater Liberi patris ille sidereus, in regione quae inter Cancrum est et Leonem locatus, ebrietatem illic primum descensuris animis euenire silua influente significans, unde et comes ebrietatis, obli
Abbreviated transcription (Latin):
dentia in antri ythacensis
descriptione sig̃cat hinc ⁊
pythagoras putat a lacteo
circulo deorsum incipere
ditis imꝑiũ. qr aĩe inde
lapse. uidñr iam a suꝑis re¬
cessisse. Io pͥmã nascentib
offerri ait lactis alimoniã
ꝙr pͥuseis motꝰ a lacteo in¬
cipit in copora t̾rena la¬
bentib. Uñ ⁊ scypioni de
aĩs batoꝵ ostenso lacteo
dectuni ẽ. hinc ꝓfecti. huc
reu̾tuntur. gͦ descensure
cum adhuc in cancro qm̃
illic posite neo dũ lacteũ
reliquert̃ ad huc in nu̾o
st̃ dõꝵ. Cũ u̾o ad leonem:
future auspicantur exor¬
dium. Et qr in leonẽ st̃
rudim̃ta nascendi ⁊ que¬
dam humane nature
tyrotinia aquariꝰ autẽ
adu̾sus leoni e̾. ⁊ illo ori¬
ente mox occidit. idõ cum
sol aquãriũ tenet manib
parentatur. ut pote in
signoꝙ humane uite ꝯ¬
trariũ uł adu̾sũ feratur.
rodiacus lacteusq ꝯtingt̃
aĩa descendẽs atereti. que
sola forma diuina e. in co¬
nũ defluendo ꝓducit᷑. sio̾

Expanded text:
eri diuina prudentia in antri Ithacensis descriptione significat. Hinc et Pythagoras putat a lacteo circulo deorsum incipere Ditis imperium, quia animae inde lapsae uidentur iam a superis recessisse. Ideo primam nascentibus offerri ait lactis alimoniam, quia primus eis motus a lacteo incipit in corpora terrena labentibus. Vnde et Scipioni de animis beatorum ostenso lacteo dictum est: «hinc profecti huc reuertuntur.» Ergo descensurae cum adhuc in Cancro sunt, quoniam illic positae necdum lacteum reliquerunt, adhuc in numero sunt deorum. Cum uero ad Leonem futurae auspicantur exordium. Et quia in Leone sunt rudimenta nascendi et quaedam humanae naturae tirocinia, Aquarius autem aduersus Leoni est et illo oriente mox occidit, ideo, cum sol Aquarium tenet, Manibus parentatur, utpote in signo quod humanae uitae contrarium uel aduersum feratur. zodiacus lacteusque contingunt, anima descendens a tereti, quae sola forma diuina est, in conum defluendo producitur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
publi ⁊ piis om̃ib retiuend̾
animꝰ ẽ. in custodia tꝰtodia cor¬
poris nͨ in iussu eiꝰ aquo ille
ẽ uob̃ datꝰ ex hominũ uita
migrandũ ẽ. ne munꝰ assig¬
natũ a dõ diffugisse usdami¬
ni. ħsecta ⁊ p̾ceptõ platonis ẽ
qui in fedrone definit. hõi ñ
ẽẽ sua ponte moriendũ. d in
eodẽ tñ dialogo idẽ dicit mor¬
tem philosophantib appetẽ¬
una ni. uirtutes alt̾am p̾stãt.
hõ .ii. morit᷑ cũ aĩa corpꝰ reliqͥt
solutũ legem nat᷑e Mori ⁊̃ dr̃¬
c̃ aĩa adhuc in corpore ꝯstitu¬
ta corporeas illecebras ppħia
docente ꝯtempnit. cupidita¬
tũ dulces insidias. reliquasq
om̃s exuit passiones. Et ħ ẽ qd̾¬

Expanded text:
etinendus animus est in custodia corporis nec iniussu eius, a quo ille est uobis datus, ex hominum uita migrandum est, ne munus adsignatum a deo diffugisse uideamini.» Haec secta et praeceptio Platonis est, qui in Phaedone defìnit homini non esse sua sponte moriendum. Sed in eodem tamen dialogo idem dicit mortem philosophantibus appetenunam natura, uirtutes alteram praestant. Homo enim moritur cum anima corpus relinquit, solutum lege nat anima adhuc in corpore constituta corporeas illecebras philosophia docente contemnit et cupiditatum dulces insidias reliquasque omnes exuit passiones. Hanc e
Abbreviated transcription (Latin):
tiquitas. Qumq alii circu¬
li paralelli uocant᷑. horũ
mediꝰ. ⁊ maximꝰ ẽ equinocti¬
ał. duo extremitatib uici¬
duo st̃ tropici. maiores ulti¬
mis. medio minores. ⁊ ip̃i ex
utraq parte zone uste ter¬
minos faciunt. Preter hof
alii duo st̃ coluri. qͥb nom̃ dedit

Expanded text:
tiquitas. Quinque alii circutiquitas. Quinque alii circuli paralleli uocantur. Horum medius et maximus est aequinoctialis, duo extremitatibus uiciduo sunt tropici maiores ultimis, medio minores, et ipsi ex utraque parte zonae ustae terminum faciunt. Praeter hos alii duo
Abbreviated transcription (Latin):
cum cursũ suũ in ead̾ li¬
nea parit̾ sol ⁊ luna ꝯfici¬
unt. Alt̾ius eoꝵ necee est e¬
uenire defectũ. Soł si ei tc̃
luna succedat lune: si tũc
adu̾sa sit soli. iõ nec sol un¬
qͣm deficit nisi cũ tricesimꝰ
lune dies ẽ ⁊ nͥ quinto deci¬
mo cursus sui die nescit lu¬
na defectũ. Sic .ii. euenit u̾
aut lune cͣc solem posite
ad mutuand̾ ab eo solitũ lu¬
m̃ sub ead̾ uiuentꝰ linea t̾re
coniꝰ obsistat: aut soli luna
succedens obiectu suo abi
mo aspectu lumen eiꝰ appel¬
lat. In defectu gͦ sol ip̃e nicħ
patitꝰ. s nr̃ fraudatur aspec¬
dus. Luna u̾o circa pͥum de¬
fectum laborat. ñ accipiẽdo
soł lum̃. cꝰ bñficio noctẽ co¬
lorat. ꝙ sciens uirgiliꝰ disci¬
plinarũ om̃iũ ꝑitissimꝰ ait.
defectus soł uarios luueq
labores. Qͣmuis gͥ triũ linear̃
uuctꝰ zodiacũ ⁊ claudat ⁊ di¬
uidat. unũ tñ circũ auc̾tor
uocabuloꝵ dici uoluit an¬

Expanded text:
cum cursum suum in eadem licum cursum suum in eadem linea pariter sol et luna conficiunt, alterius eorum necesse est euenire defectum: solis, si ei tunc luna succedat; lunae, si tunc aduersa sit soli. Ideo nec sol umquam deficit nisi cum tricesimus lunae dies est, et nisi quinto decimo cursus sui die nescit luna defectum. Sic enim euenit ut aut lunae contra solem positae ad mutuandum ab eo solitum lumen sub eadem inuentus linea terrae conus obsistat, aut soli ipsa succedens obiectu suo ab humano aspectu lumen eius repellat. In defectu ergo sol ipse nil patitur, sed noster fraudatur aspectus, luna uero circa proprium defectum laborat non accipiendo solis lumen cuius beneficio noctem colorat. Quod sciens Vergilius, disciplinarum omnium peritissimus, ait: defectus solis uarios lunaeque labores. Quamuis igitur trium linearum ductus zodiacum et claudat et diuidat, unum tamen circum auctor uocabulorum dici uoluit an
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s que spisso tractu in
unum ooacte spaciis que
angustissima int̾iacent:
sim diffuse: lucis asꝑgine
ꝯtinuũ uncti luminis cor¬
pus ostendũt. S possedo¬
sus accessit: ait lacteũ esse¬
caloris syd̾ei infusionẽ. qͣm
iõ adu̾sa ⁊odiaco curuitas
obliquauit ut qm̾ sol nũꝙͣ
⁊odiaci excedendo t̾minos
ex ꝑtem feruoris sui partẽ
cel reliqͣm deserebat: hic cir¬
cus a uia soł in obliquũ rece¬
dens uniu̾sitatẽ flexu calido
acum int̾setet. suꝑiꝰ iam re¬
circi sunt quoꝵ unꝰ ẽ ip̃e ro¬
dracus qui ex his .x. solus po¬
tuit latitudinẽ ħ m̾o quem
referemꝰ adipisci. Natura
celestiũ circuloꝵ in corꝑał
ẽ linea que ita mente ꝯci¬
pitͦ u sola longitudine cẽ¬
seatur latũ hr̃e non possit
S in rodiaco latitudinem
signoꝵ capacitas exigebãt.
Suantũ gͥ spacii fata dim̾¬
sio porrex̾ctis syd̾ib occu¬
pabat duab lineis limira¬
tum ẽ⁊ t̾cia ducta ꝑ medi¬
um ecliptica uocatur qͥa

Expanded text:
omnes, que spisso tractu in unum coacte, spaciis que angustissima interiacent sim diffuse lucis aspergine continuum iuncti luminis corpus ostendunt. Sed Posidosus accessit, ait lacteum caloris esse siderei fusionem, quam ideo aduersa zodiaco curuitas obliquauit ut, quoniam sol numquam zodiaci excedendo terminos expertem feruoris sui partem caeli reliquam deserebat, hic circus, a uia solis in obliquum recedens, uniuersitatem flexu calido acum intersecet, superius iam recirci sunt, quorum unus est ipse zodiacus, qui ex his decem solus potuit latitudinem hoc modo quem referemus adipisci. Natura caelestium circulorum incorporalis est linea, quae ita mente concipitur ut sola longitudine censeatur, latum habere non possit; sed in zodiaco latitudinem signorum capacitas exigebat. Quantum igitur spatii lata dimensio porrectis sideribus occupabat, duabus lineis limitatum est; et tertia ducta per medium ecliptica uocatur, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
dines omnium qͣs ẽẽ ñquam
suspicati sumꝰ. Ex quib erat¬
ea minida. que ultima a-
celo. citinia t̾ris luce lucebat
aliena. stellar aut̃ globi t̾re
magnitudinẽ facile uince¬
bant¶Dicebant ex quo oiã
retulimꝰ affirmat. in ip̃o lac
miratũ refert. Aliquarum
nouitatẽ. ⁊ om̃ium magni¬
tudinẽ ac pꝰ de nouitate post
de magnitudinẽ disseramꝰ.
ꝑ lene. ⁊ docte addiciendo qͣs ñ¬
qͣm ex ħ loco uidimꝰ ca̾m cur
a noħ ñ uid̾ant᷑ ostend̾. locꝰ

Expanded text:
dines omnium, quas esse numquam dines omnium, quas esse numquam suspicati sumus, ex quibea minima, quae ultima a caelo, citima terris luce lucebat aliena: stellarum autem globi terrae magnitudinem facile uincebant.» Dicendo: «ex quo omnia rettulimus adfirmat: in ipso lactmiratum refert, aliquarum nouitatem et omnium magnitudinem. Ac prius de nouitate, post de magnitudine disseremus. Plene et docte adiciendo: «quas numquam ex hoc loco uidimus», causam cur a nobis non uideant
Abbreviated transcription (Latin):
ccͦs. ⁊ hostadios longitudine¬
accessu def̾iciens in rotundi¬
tatẽ currendo curuatur. At
ꝙ intra orirontem suũ ꝯti¬
net᷑ efficiat. Semꝑq qͣntũ
ex huius spacii parte post̾a
ꝓcedendo dimiseris: tm̃ tibi
de anteriore sumetuia ideo
orizon semꝑ ꝗntac̾q locoꝵ
trangression̾e mutatur. ħe
aut̃ quem diximꝰ admitat
aspectum. aut in terris eq̃t̃
planicies. aut pelagi tran¬
quilla lib̾tas. que nullã
ocuł obicit offensam. Nec te
moueat qd̃ spͥe in longissi¬
mo posituin montẽ uide¬
mus. Aut quid ipsa celi su¬
ꝑna suscipimꝰ. Aliud ẽ .N.
uo. Aliud cũ ꝑ planũ se por¬
rig̃. ⁊ extendit intuitꝰ. in qyo
solo orizontis curcꝰ efficitur.
ħ de circis om̃ib quib celũ
cingitur dicta sufficiant:
tractatũ ad sequentia trãs¬
feramꝰ. Ex quo michi om̃a
ꝯtemplanti: p̾clara cetera¬
⁊ mirabilra iudebantur¬
Erant aut̃ hec stelle quas ñꝙ
ex ħ loco uidimꝰ ⁊ hee magnitu¬

Expanded text:
 stadios longitudine stadios longitudinenerit, accessu deficiens in rotunditatem recurrendo curuatur, atq intra horizontem suum continetur efficiat, semperque, quantum ex huius spatii parte postea procedendo dimiseris, tantum tibi de anteriore sumetur; et ideo horizon semper quantacumque locorum transgressione mutatur. Hunc autem quem diximus admittit aspectum aut in terris aequa planities aut pelagi tranquilla libertas, qua nullam oculis obicit offensam. Nec te moueat quod saepe in longissimo positum montem uidemus aut quod ipsa caeli superna suspicimus. Aliud est enim do, aliud cum per planum se porrigit et extendit intuitus, in quo solo horizontis circus efficitur. Haec de circis omnibus quibus caelum cingitur dicta sufficiant. Tractatum ad sequentia transferamus: «Ex quo mihi omnia contemplanti pet mirabilia videbanturErant autem eae stellae, quas numquam ex hoc loco vidimus, et eae magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
atq iñ indiu̾sa diffusi⁊ se in
somno intsecant . iu. paralel¬
los in quat̾nas partes equalr
diuidunt. rodiacũ ita inter¬
secantes: ut unꝰ eoꝵ ꝑ arietẽ
⁊ libram. Ałr ꝑ cancrũ. atq ꝑ
capricornũ meando decur¬
rat. s ad australẽ uerticẽ ñ ꝑ¬
uenirec̾dunt᷑. ¶Quo circi¬
qui ad num p̾dictum suꝑst̃
m̾idianꝰ ⁊ orizon ñscribuntꝰ ̃
sꝑ̃a qr c̾tũ locũ hr̃e ñ possũt
s ꝓdiu̾sitate cirt̾spicientis
habitantis ue uariant᷑. Meri¬
u̾ticem uen̾it: ip̃m diem me¬
dium efficiendo designat.
⁊ qr globositas terre habita¬
tionis hõium equales sibi
ẽẽ ñ patitur ñ ead̾ pars celi
om̃ium u̾ticẽ despicit. ⁊ iõ
pot̾it. s singłis gentib suꝑ
u̾ticem suũ ꝓpriꝰ meridianꝰ
efficit᷑. Similit̾ orirotem fac̃¬
sibi. circ̃spectio singłoꝵ Ori
quisq ocłos circumferendo ꝯ¬
terram ẽ tͥminũ facit. hic
orizon quẽ sibi unꝰcuiꝰq cir¬
cumscripsit aspectꝰ. ultra.

Expanded text:
sa diffusi, et se in summo intersecant, et quinque parallelos in quaternas partes aequaliter diuidunt, zodiacum ita intersecantes ut unus eorum per Arietem et Libram, alter per Cancrum atque Capricornum meando decurrat; sed ad australem uerticem non peruenire creduntur. Duo qui ad numerum praedictum supersunt, meridianus et horia certum locum habere non possunt, sed pro diuersitate circumspicientis habitantisue uariantur. Meriuerticem uenerit, ipsum diem medium efficiendo designat. Et quia globositas terrae habitationes omnium aequales sibi esse non patitur, non eadem pars caeli omnium uerticem despicit; et ideo it, sed singulis gentibus super uerticem suum proprius meridianus efficitur. Similiter sibi horizontem facit circumspectio singulorum. quisque oculos circumferendo cterram est terminum facit. Hic horizon, quem sibi uniuscuiusque circumscr
Abbreviated transcription (Latin):
sol in etħ̃e ꝙ in aĩali cor. Cuiꝰ
narura ẽ ne unqͣm cess amo¬
tu au breuis eiꝰ quoq casu ab-
agitatõe cessatio: Mox ai̾al
uocałi. Cur u̾o⁊ temꝑatio
bñficio caloris ⁊ ima frigoris
ꝑpetuitate torpescant.ꝙ ĩ
ħ maxime ꝯseqͥ in oĩ circa mag¬
nitudine̾ soł inquisitoe uolue¬
t̃ qͣnto maior possit ẽẽ ꝙͣ t̾ra
Etħastenes in libro dim̃sio¬
nũ sic ait. Mensura t̾re sep¬
ties. ⁊ uigesies multiplicata:
mensurã soł efficiet. possido¬
mus multo multoq sepius
⁊ ut̾q lunares defectus argm̃¬
ꝓse inuicẽ aduocat. Ita cͥ sole
uobũt t̾ra maiorẽ ꝓbare itesti¬
monio lime deficientis utũ¬
tur. Cũ defectũ lune conãt᷑
asser̾e. þatõẽ de soł magnito¬
dine mucuantur.⁊ sic eue¬
nit u dũ uttq alt̾o astruit᷑¬

Expanded text:
sol in aethere quod in animali cor, cuius ista natura est ne umquam cesset a motu; aut breuis eius quocumque casu ab agitatione cessatio mox animal uocauit. Cur uero et «temperatio»beneficio caloris et una frigoris perpetuitate torpescant. Quodhoc maxime consequi in omni circa magnitudinem solis inquisitione uoluerunt, quanto maior possit esse quasthenes in libris dimensionum sic ait: «mensura terrae septies et uicies multiplicata mensuram solis efficiet»; Posidonius multo multoque saepius, et uterque lunaris defectus argumentum pro se aduocat. Ita cum solem uolunt terra maiorem probare, testimonio lunae deficientis utuntur, cum defectum lunae conantur adserere, probationem de solis magnitudine mutuantur, et sic euenit ut, du
Abbreviated transcription (Latin):
duo lumina ⁊ uag̾e.u. dis¬
currunt. Circi uero ⁊ orbes
⁊ his nominib quid̃ alibi
alit̾ est a cero usus. Nam
⁊ orbem ꝓ circulo posuit.
ut orbem lacte ũ ⁊̃ orbem
ꝓ spera. ut .ix. tibi orbib
ł pocius glob̃. S ⁊ circi uocas¬
tur qui sꝑam inaximam
cingunt. ut eos sequens tracta¬
tus inueniet: quoꝵ unꝰ ẽ lacteꝰ
de quo ait inter flamas cutꝰ
elucens. d hic hoꝵ nicħn

Expanded text:
duo lumina et uagae quinque discurrunt. Circi uero et orbes et his nominibus quidem alibi aliter est usus. Nam et orbem pro circulo posuit, ut «orbem lacteum», et orbem pro sphaera, ut «nouem tibi orbibus uel potius globis». Sed et circi uocantur qui sphaeram maximam cingunt, ut eos sequens tractatus inueniet; quorum unus est lacteus, de quo ait: «inter flammas circus elucens». Sed hic horum nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ã duo nomina solida spera
describitur. que nec ex globo
si rotunditas desit nec ex ro¬
tunditate si glob desit effi¬
citur. cũ alter̃ in forma alte¬
rum in soliditate corpo¬
ris: deseratur. Speras aut̃
hic dicimꝰ ip̃a stellarũ cor¬
pora. que om̃a hac sp̃e for¬
mata st̃. Dñt preterea spe

Expanded text:
 duo nomina solida sphaera describitur, quae nec ex globo, si rotunditas desideretur, nec ex rotunditate, si globus desit, efficitur, cum alterum forma, alterum soliditate corporis deseratur. Sphaeras autem hic dicimus ipsarum stellarum corpora, quae omnia hac specie formata sunt. Dicuntur praeterea
Abbreviated transcription (Latin):
ita lineis t̾minatur. quas suo
Punctis: linee finiunt᷑. Et ħ
st̃ corpora q̃ mathemathica
uocantꝰ. de quib sollerti in¬
dustria geometria dispu¬
tat. Ergo ħ suꝑficies cũ ex
aliqͣ parte corporis cogitat᷑
ꝓ forma subiecti corporis
accipit num̃ linear. Nam
seu triũ ut tͥganũ seu .iiii.
ut quadratũ. seu pluriũ
sit angloꝵ totidẽ lineis se¬
se ad extrema tangentib:
planicies eiꝰ mcluditur.
Hoc loco admonendi sumꝰ
ꝙ oe corpꝰ longitudinis ⁊ la¬
titudinis ⁊ altitudinis dim̃¬
sionib ꝯstat. Exhis tͥb in linee
ductu dim̃sio ẽ. lõgitudo ẽ
.u. sñ latitudine. Planities u̾o¬

Expanded text:
ita lineis terminatur, quas suo Punctis lineae finiuntur, et haec sunt corpora quae mathematica uocantur, de quibus sollerti industria geometriae disputatur. Ergo haec superficies, cum ex aliqua parte corporis cogitatur, pro forma subiecti corporis accipit numerum linearum. Nam seu trium ut trigonum, seu quattuor ut quadratum, seu plurium sit angulorum, totidem lineis sese ad extrema tangentibus planities eius includitur. Hoc loco admonendi sumus quod omne corpus longitudinis, latitudinis et altitudinis dimensionibus constat. Ex his tribus in lineae ductu una dimensio est: longitudo est enim sine latitudine. Planities u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥemens ẽ qͣm diuiniorem
anima nemo dubitauit
S nunqͣm sie⁊ aĩam usur¬
pantes uoeamꝰ. Cũ gͦ dicit.
hisq animꝰ datꝰ ẽ ex ilł sem¬
pit̾nis ignib mentẽ p̾stat
intelligi que nob ꝓͥe cũ celo
ait. retinendꝰ ẽ auimꝰ in cus¬
todia corporis: ipãm tunc
animã nominat que uin¬
citur custodia corporali. cui
disseramꝰ. Ds̃ qui pͥma cã¬
queq uidnͣr ẽẽ pͥnceps ⁊
origo ẽ. Hic suꝑhabundã¬
ti maiestatis fecunditate
de se mentẽ creauit. Hm̃s
trem inspicit plenã simi¬
litudinẽ seruat auctoris.
aĩam u̾o de se c̾at pꝰteriora
despiciens. Rursus aĩa pr̃ẽ
qua intuet᷑. induit᷑ ac par¬
latim regrediente respectu
in fabricam corpoꝵ incor¬
porea ip̃a degenerat. Ht̃ gͦ
ex mente de qua ẽ nrata ra¬
ex sua natura accipit: p̾¬
bendi sensus. p̾bendiq in¬
crem̃ti semmariũ quoꝵ u

Expanded text:
rie mens est, quam diuiniorem anima nemo dubitauit; sed nonnunquam sic et animam usurpantes uocamus. Cum ergo dicit: «hisque animus datus est ex illis sempiternis ignibus», mentem praestat intellegi, quae nobis proprie cum caelo ait: «retinendus animus est in custodia corporis», ipsam tunc animam nominat quae uincitur custodia corporali, cui disseramus. Deus, qui prima cauquaeque uidentur esse princeps et origo est. Hic superabundanti maiestatis fecunditate de se mentem creauit. Haec trem inspicit, plenam similitudinem seruat auctoris, animam uero de se creat posteriora respiciens. Rursum anima patrem qua intuetur, induitur, ac paulatim regrediente respectu in fabricam corporum incorporea ipsa degenerat. Habet ex mente, de qua est nata, raex sua natura accipit praebendi sensus praebendique incrementi seminarium, quoru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniroe. si te inquit ag¬
nou̾is. S ⁊ in ipsius fronte
templi ħ inscripta senten¬
tia ẽ. hõi aut̃ ut diximꝰ una
ẽ agnitõ sui. si originis natat¬
q principiĩ exordia pͥma
respexerit.nec se quesierit
extra. Sic .N. aĩa uirtutes ip¬
sas ꝯscientia nobilitatisin¬
duitur: quib pꝰ corpꝰ euectã
eo uñ descend̾at reportat᷑.
Quia nec corporea sordescit
łonerat᷑ eluuie. q̃ puro ac
leui fomite uirtutũ rigat᷑
nͨ deseruisse unꝙͣ celũ uidr̾.
ꝙ respectu ⁊ cogitatõnibus
possidebat. Hinc aĩa ꝙͣ in se

Expanded text:
perueniret: «si te, inquit, agperueniret: «si te, inquit, agnoueris.» Sed et ipsius fronti templi haec inscripta sententia est. Homini autem, ut diximus, una est agnitio sui: si originis natalisque principii exordia prima respexerit nec se quaesiuerit extra. Sic enim anima uirtutes ipsas conscientia nobilitatis induitur, quibus post corpus euecta eo unde descenderat reportatur, quia nec corporea sordescit uel oneratur eluuie, quae puro ac leui fomite uirtutum rigatur, nec deseruisse umquam caelum uidetur, quod respectu et cogitationibus possidebat. Hinc anima, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ris fiat. ut eos qui ipsis ce¬
lestib incipiunt. discern̾et
a rectorib ciuitatũ quib ꝑ t̾¬
renos actꝰ iter paratur ad ce¬
lum. Illa aut̃ diffinitiõe qͥd
de noĩe ciuitatũ. qͣm ꝯcilia
inquit cetꝰq hominũ iure
sociati que ciuitates appel¬
lantur: Nam ⁊seruit quon¬
dam ⁊ gladiatoria manꝰ ꝯci¬
lia hominũ cetꝰq fuerunt
s ñ iure sociati. Iua aut̃ sola
iusta ẽ multitudo. cuiꝰ uniu̾¬
sitas in legum ꝯsentit obse¬
quiũ. gd̃ uero ait harũ rec¬
tores. ⁊ seruatores hinc ꝓfec¬
ti huc reu̾tunt᷑. ħ m̃o acci¬
piend̾ ẽ. Ar̃arũ originem
manare de celo. int̾ recte
phylosophantei indubita
deꝯstat ẽẽ sententie. Et aĩe
dum corpore utitur ħest
ꝑfecta sapientia. ui ũn sit¬
orta. de quo fonte uen̾it re¬
conoscat. Hinc illd̃ a quodã
in t̾ alia seu festiua siue mor¬
dacia. serio tñ usurpatũ est:
uton. Nam ⁊ delphici uox ħ
fertur oraculi. ꝯsulenti ad
beatitudinẽ quo mnere

Expanded text:
in terris fiat», ut eos qui ab ipsis caelestibus incipiunt discerneret a rectoribus ciuitatum, quibus per terrenos actus iter paratur ad caelum. Illa autem definitione quid de nomine ciuitatum? «Quam concilia, inquit, coetusque hominum iure sociati, quae ciuitates appellantur». Nam et seruilis quondam et gladiatoria manus «concilia hominum et coetus» fuerunt, sed non «iure sociati». Illa autem sola iusta est multitudo, cuius uniuersitas in legum consentit obsequium. Quod uero ait: «harum rectοres et seruatores hinc profecti huc reuertuntur», hoc modo accipiendum est. Animarum originem manare de caelo inter recte philosophantes indubitatae constat esse sententiae; et animae, dum corpore utitur, haec est perfecta sapientia ut unde ortsit, de quo fonte uenerit, recognoscat. Hinc illud a quodam inter alia seu festiua, siue mordacia, serio tamen usurpatum est: υτόν. Nam et Delphici uox haec fertur oraculi. Consulenti ad beatitatem quo itinere
Abbreviated transcription (Latin):
sũ mo d̾õ m̃s ⁊ ex m̃te aĩa sit
aĩa u̾o ⁊ ꝯdat. ⁊ uita ꝯpleat
oĩa q̃ secuntur: cunctaq
hic unꝰ fulgor illuminet
⁊ uniu̾si appareat u in
multis specoł ꝑ ordinẽ po¬
ꝯtinuis successionib sese
seqͣnt᷑ degñatia ꝑ ordinẽ
ad imũ meando: inuenie¬
tur p̾ssiꝰ intuenti a sũmo
do usq ad ultimã rer̃ fecẽ
una mutuis uincut se re¬
ligans ⁊ nꝰqͣm int̾rupta ꝯne¬

Expanded text:
mo deo mens, ex mente anima sit, anima uero et condat et uita compleat omnia quae sequuntur, cunctaque hic unus fulgor illuminet et in uniuersis appareat, ut in multis speculis per ordinem pocontinuis successionibus se sequantur degenerantia per ordinem ad imum meandi, inuenietur pressius intuenti a summo deo usque ad ultimam rerum faecem una mutuis se uinculis religans et nusquam interrupta cone
Abbreviated transcription (Latin):
a diuinis recedunt ita ꝯue
qͣm sapientes de deo ⁊ m̾te
uoyn nõtant. ex illo mero
ac piissimo fonte m̃tis q̃m
nascendo de originis sue co¬
pia hauserat. Corꝑa illa di¬
uina ł suꝑa celi dico. ⁊ syde¬
b qͥ in formã teretẽ .i. insꝑe

Expanded text:
a diuinis recedunt, ita conquam sapientes de deo et mente νοῦν nominant — ex illo mero ac purissimo fonte mentis, quem nascendo de originis suae hauserat copia, corpora illa diuina uel supera — caeli dico et sidebus quae in formam teretem, id e
Abbreviated transcription (Latin):
comitatur. Terrenoꝵ corꝑa
t̾cius ordo in arborib ⁊ herͣ¬
bis ẽ que carent tã rõne ꝙͣ
sensu ⁊ qr crescendi tm̃ m̃o
ufus in his uiget. hac sola par
animã dedit. ⁊ ũpuritati eiꝰ
Et ut illius mundane aĩe
assereret dignitatẽ:m̃tẽ ẽẽ
testatur mens agitat molẽ
Nec ñ ut ostendet ex ip̃a aĩa
ꝯstarem animari uniu̾sa q̃

Expanded text:
omittemus. Terrenorum corporum tertius ordo in arboribus et herbis est, quae carent tam ratione quam sensu, et quia crescendi tantummodo usus in his uiget, hac sola uiueanimam dedit et, ut puritati eiusEt ut illius mundanae animae adsereret dignitatem, mentem esse testatus est: mens agitat molem... Nec non ut ostenderet ex ipsa anima constare et animari uniuersa