comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sariis
p̾cepetunt. S ip̃i ꝯsciencia pumẽte de terri¬
ti: iuuigunt cũ parentili p̾ces. sicq oronem
qui expectatoem ppłi ⁊ ĩclinatos adu̾sarios
ĩtuentes oronẽ breuit᷑ fundũt ac demde germa¬
nus plenꝯ sp̃u sc̾o ĩuecat tͥnitatẽ. ⁊ ꝓtino ad¬
herent̾e̾ lateri suo capsulã cũ scõꝵ reliqͥis collo
aduulsam manib eopͥhendit eãq ĩ cõspecru
oĩũ: puelle cccłis applicanit. Quos stati eua¬
cuatos tenebris. lumine uitatis impleuit.
Exultant parentes miracło ppłs cõtremiscit.
Postꝙͣ diẽ ita ex aninus hõrnũ ꝑsuasio iniqͣ
deleta ẽ: ut sac̃dociũ doct᷑nã sitientib desiderisᷤ
fidei puritate ⁊positis : sac̾dotes beatũ alba¬
Unde dum red̾unt. infidiator numimꝰ casu¬
alilii laq̾is p̾paratis. germani pedẽ lapsus
cecasione cõtriuit. ignorãs merita illiꝯ sicut
iob merita beatissima afflctione corporis ꝓpa¬
ganda. Et dũ aliꝙͣ diu uno inloco ĩ firmitatis

Expanded text:
rsariis eperunt. Sed, conscientia puniente, deterriti, iungunt cum parentibus preces et curationem qui expectationem populi et inclinatos adversarios intuentes, orationem breviter fundunt. Ac deinde Germanus plenus Spiritu sancto invocat Trinitatem et protinus adhaerentem lateri suo capsulam cum sanctorum reliquiis collo avulsam manibus conprehendit eamque in conspectu omnium puellae oculis adplicavit; quos statim evacuatos tenebris lumine veritatis implevit. Exultant parentes miraculo, populus contremescit. Post quam diem ita ex animis hominum persuasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doctrinam, sitientibus desideriis, fidei puritate conpositis, sacerdotes beatum AlbaUnde dum redeunt, insidiator inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem lapsus occasione contrivit, ignorans merita illius sicut lob beatissimi adflictione corporis propaganda. Et dum aliquamdiu uno in loco infirmitatis
Abbreviated transcription (Latin):
piscitur. Triumphant pontifices hostilꝰ fusiᷤᷤ
sine sanguine tͥumphant iuctoria fide obtẽ¬
tanõ iurilii cõposita. Composita itaq opulẽ¬
tissime ĩsula securitate multiplici suꝑatisq
hostib uł syititalil uł earne cõspicuis. qspe¬

Expanded text:
piscitur. Triumphant pontifices, hostibus fusis piscitur. Triumphant pontifices, hostibus fusis sine sanguine; triumphat victoria fide obtenta, non viribus. Conposita itaque opulentissima insula securitate multiplici superatisque hostibus vel spiritalibus vel carne conspicuis, q
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊iam aderat feroꝵ hostiũ multitudo. ꝙͣ
ad ꝓpinqͣre intuebant᷑ inĩsidiis ꝯstitun. cũ
subito germanꝰ signifer uniu̾sos ãmonet.
⁊ p̾dic̾ ut uoci sue uno clamore respondeant.
securisq ostilii qui se insperatos adse cofisi¬
erant: alleluia t̾cio repetitũ sac̃dotes excla¬
mant. Seqͥtur una uox õium ⁊ elenatũ cla¬
morẽ: reꝑcussos aere monciũ c̾odusa multi¬
plicant. Hostile agmen t̾rore ꝓst̾nitur. et
ruisse suꝑ se nõ solum rupes cͥcũdatas ueꝵ
etiã ip̃am celi machinã ꝯtreiiscunt trepi¬
dationiq miecte uix sufficere pedum ueloci¬
tas credebat᷑. Passim fugiunt arma ꝓicuint:
gaudentes uł nuida corpora eripusse discͣmim.
Plures etiã timore p̾cipites. Elum̃ ꝙ sensim
uenientes tͣnsierant deuorauit. ulcionẽ suã
innecens ex̾citus intuetur ⁊ uictorie p̾stite
occiosus expectator efficit᷑ colligunt᷑ exposita.
⁊ p̾dam celestis uictorie miles religiosus adi¬

Expanded text:
 iam aderat ferox hostium multitudo, quam adpropinquare intuebantur in insidiis constituti: cum subito Germanus signifer universos admonet et praedicit, ut voci suae uno clamore respondeant, securisque hostibus, qui se insperatos adesse confiderent, Alleluia tertio repetitam sacerdotes exclamant. Sequitur una vox omnium, et elatum clamorem, repercusso aere, montium conclusa multiplicant. Hostile agmen terrore prosternitur, et ruisse super se non solum rupes circumdatas, verum etiam ipsam caeli machinam contremescunt, trepidationique iniectae vix sufficere pedum pernicitas credebatur. Passim fugiunt, arma proiciunt, gaudentes vel nuda corpora eripuisse discrimine. Plures etiam timore praecipites flumen, quod sensim venientes transierant, devoravit. Ultionem suam innocens exercitus intuetur et victoriae praestitae otiosus expectator efficitur; spolia colliguntur exposita, et praedam caelestis victoriae miles relegiosus adi
Abbreviated transcription (Latin):
tus uͦ ex meritis accedebat. Preterea tãtis
auctorib p̾ualebat assercio uͣitatis ita regi¬
onis unuisitas: in eoꝵ sñiam ꝓmpta tͣnͣsie¬
rat. Latebãt abditi sinistre ꝑsuasionis auc¬
tores ⁊ amore maligni sĩx ingemebãt perire
sibi ppłos enadẽtes. Ad extremũ uͦ diuturna
meditatõe cepta p̾sumũt in ire cõflictum
ꝓcedũt ꝯspicui. diuiciis ⁊ ueste fulgentes
cͥcumdati asẜtõe młtoꝵ. Cogrationẽq sub¬
ire aliã mallierũt quã inppłm quẽ subu̾¬
terant pudorẽ taciturnitatis ĩcurrere ne
uiderent᷑ se ip̃i silencio dapnauisse illic
plane ĩmense młtitudinis numerositaᷤte
etiã ettã cũ cõiuigilii ac liberis excitata con¬
uenerãt. Ad erat ppłs ex pectat᷑ futum ⁊ u
dex. Astabat ꝑtes disꝑari ꝯdicione dissimi
xp̃s. pͥmo in loco beatissimi sac̾dotes p̾buer̃t
Deinde antistites uen̾andi torrẽtẽ eloqͥi sui
cũ apłicis euãgłicisq tonitruis ꝓfuderũt.

Expanded text:
eterea tantis auctoribus adsertio veritatis, itaque regionis universitas in eorum sententiam prompta transierat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores et more maligni spiritus gemebant, perire sibi populos evadentes. Ad extremum, diuturna meditatione concepta, praesumunt inire conflictum. Procedunt conspicui divitiis, veste fulgentes, circumdati aire aleam maluerunt, quam in populo, quem subverterant, pudorem taciturnitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio damnavisse. Illic plane immensae multitudinis numerositas, etiam cum conjugibus ac liberis excita convenerat. Aderat populus, spectator futurus et judex: adstabant partes, dispari conditione dissimilgius auctor. Primo in loco beatissimi sacerdotes praebuerunt Deinde antistites venerandi torrentes eloquii sui cum apostolicis et evangelicis tonitruis profuderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
stimulis mutulantes. Itaq oceanũ mare xp̃o
duceret auctore ꝯcẽdit᷑. qui famlo̾s suos ĩ¬
ter discrimina ⁊ tutos reddidit ⁊ ꝓbatos. Ac
yͥmũ desinu gallico fabris lenibꝰ nauis in
altũ ꝓuecta deducitur. dones adequor medi¬
um ꝑueniret porrectis ĩ logũ uisib. ita ut¬
nũ qui tantos actales iuros ꝓtendere ad reci¬
piendã ppłoꝵ salutẽ: luidis iniqͥtatib ĩ u¬
derent. obponũt itaq ꝑicła ꝓ cellas cõcitãt.
celũ diẽq nubiũ noctẽ obdũcunt. ⁊ tenebra¬
rũ caliginẽ maris atq eris errore cõgenu

Expanded text:
maturantes. 13. Itaque oceanum mare Christo duce et auctore conscenditur, qui famulos suos inter discrimina et tutos reddidit et probates. Ac primum de sinu Gallico flabris lenibus navis in altum provecta deducitur, donec ad aequor medium perveniret, ubi, porrectis in longum visibus, ca vis daemonum, qui tantos ac tales viros pertendere ad recipiendam populorum salutem lividis iniquitatibus inviderent. Obponunt pericula, procellas concitant, caelum diemque nubium nocte subducunt et tenebrarum caliginem m
Abbreviated transcription (Latin):
Audi gͦ me. ⁊ accede adeos.⁊ noli se ducihua¬
nis maleficiis. ⁊ ego scribens referã dr̃io orb̾
t̾re. de te q. es degenere amicoꝵ nr̃oꝵ. ⁊tradet
oĩ ⁊ illustrior. Si uͦ nolueris audire que iu
pessima torm̾ta tͥ applicabo. ⁊ nõ te eripiat deꝰ
tuus quẽ colis. Beata xͥna respiciens ĩ eũ d̾.¬

Expanded text:
ina et accede ad eos . et noli seduci| humanis malefecis . et scribens referam domino orbi terrae .| de te quia de genere anicorum es tu et i| um generis Si uero nolueris audire que iubpessi| ma iudicia+ tibi ampliabo et non te eripiet deus tuus quem| coles. Beata+ cristina . respiciens
Abbreviated transcription (Latin):
coronã. Hec cũ dixiss beata xͥna. iussit eã uili¬
uidere eam. Et audientes tribulatões qͣs susti¬
nuerat. deferebãt ei debonis siuis. ut blandirent᷑
⁊ cõsolarentur eam. ⁊ ingresse matrone ꝓcide
bãtur eas. Ammirantes demq sufferenciam
eius de illis crediderũt matrone sẽptem. Man̾
aut̾e fc̃o iussit ulianꝰ adduci eã inp̾torio. ⁊¬

Expanded text:
onem. Haec cum dixis| set beata cristina iussit eam iuliuidire eam audientes tribulaci| onis qua sustenuit ferentes multa de boni suis . ut blan| direntur et consolarentur eam . et inuenerunt bebatur eas mirabantur autem insuffe| rentiam mentis . ita ut crediderunt matronae . septem | mane autem facto iussit iulianus adduci eam in prae|
Abbreviated transcription (Latin):
cruciari mbra tenera. Multis aut̃ modis cru¬
ciabat᷑ b̾ata xͥna. Erant aut̃ qui eã cedebant.
xii. ⁊ de fecerũt cruciantes eã. Pat̾ aut̃ eiꝯ ur¬
banꝯ iissit eã suspensã torquer. Cũ gͦ corq̃re¬
tur accepit do carmbii sis. ⁊ ꝓiecit in faciẽ pris¬
sui. ⁊ dicit ei. In die mala nate.⁊ amara hora¬

Expanded text:
cruciare membra eius| tenera multis autem oris . cruciabatur beata cristina | Erant autem qui eam cruciabant XII defecerunt| cruciari eam pater autem eius . urbanus iussit eam .| suspensam torquere. Cum ergo torqueretur . accepit de| carnibus eius . et proiecit in faciem eius . et dicit ei . in die| mala et amara na
Abbreviated transcription (Latin):
tutes tuas. cũ patre tuodiabolo ꝑat̃ aut̾ eius
ebabat ꝙ̃ admodũ fimret eã. Inssic aut̃ eam
sedebat. ⁊ loquia dei medibat᷑. Ueͣxũt aut̃ in
conspectu eiꝯ tres angli afferentes ei prandiũ
salutis. ⁊ mittentes manus suas sanauerũt

Expanded text:
tutes . cum patre tuo dia| bule. Vrbanus autem ebat quemadmodum finierat eam ius| sit eam sedebat et eloquia dei meditabatur. +Venerunt| in conspectu eius tres angeli adferentes ei prandium| salutis . et mittentis manus sanauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
suo. ⁊ ingemescebat. ⁊ nõ offerrebat in censũ ẏdol
ꝑdies septẽ. Dicũt ad eã ancille. Dña nr̃a ecce iã
septimanã ex qua dii sacrificiũ nõ acceperũt. Neq
incensum. neq libamen. ne forte irascant᷑ suꝑ
nos ⁊ pereaniꝰ. In fans aut̃ xͥana. dix̃ ad ancillas

Expanded text:
ebat . et non offeri| bat incensum idolis per dies septem et dicunt ad eam| ancillae Domina nostra ecce iam septimana ex quo| diis sacrificium non obtulisti . neque incensum . neque liba| mina . ne forte irascantur super nos . et pereamus Infans| autem cristina dixit ad illas
Abbreviated transcription (Latin):
Rat autem q̃dam sc̃a ⁊ sacra puella
de ryro spem dñi habens inu̾ginitatẽ
custodiendã. nõ dum erat annoꝵ un
decim. ⁊erat pat̾ eiꝯ degenere magno
nõĩe pat̾ eiꝯ urbanꝯ turreã altã. ⁊ in dux̾ eã intur¬
rem cũ duodecim ancillis. ⁊ fec̾ deos aureos ⁊ argẽ¬
teos ⁊ statuit eã intra turrẽ. ut ad oraret deos. et

Expanded text:
rat quidem sancta et sacra puella de tyro . spem| dei habentem in uirginitate custodiendam. | Nondum erat annorum XI . erat pater eius+| de genere magno cit pater eius urbanus turrem altam . et induxit eam in| turrem cum XII ancillas . et fecit duos aureos et argenteos .| et statuit infra turrem ut adoraret eos
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Non erubeseis homo sine sc̃ĩa qr con¬
lienos: asfer mͥ munera in maculata ut ad¬
orẽ parrẽ meũ celestẽ. uofferã ei sacrificium
ꝯtra sanguinẽ. ⁊ ĩ censum uͣstatis qui me pro¬
bauit ĩuitate. ꝑat᷑ aut̃ eiꝰ. se ducebat᷑ inuer¬

Expanded text:
dixit . non erubiscis+ homo sine scientia .| quia conlienos . offerre mihi munera| inmaculatum et ador+ deum caelestem . et offeram ei sacri| ficium citra sanguinem et incensum ueritatin ueritate Pater autem eius seducebatur in uer
Abbreviated transcription (Latin):
farerent᷑. Qd plura: In hec ꝯsencurnt om̃es.
Cedula iignẽ ꝓhicitur. S cũ in medio igne
aliqͣntulã morã feciss: in combusta penitus
ab igne resiliuit. Scupentibꝰ qui adherant:
unꝰ̃ ceteris durior ait illis. ꝓhiciatur ĩ ig¬
nẽ it̾m : extũc ex periremͣ pleniꝰ nitatem.
Phicit᷑ it̾m: it̾m resiliut ĩ combusta. Ꝙ

Expanded text:
faterentur. Quid plura? In hoc consentiunt omnes, schedula in ignem projicitur; sed, cum in medio igne aliquantulum moram fecisset, incombusta penitus ab igne resilivit. Stupentibus qui aderant unus caeteris durior ait illis: « Projiciatur in ignem iterum ex tunc experiemini plenius veritatem: » projicitur iterum, iterum resiliit incom
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cia iice ꝓbabitur. Ex t̃c sine dubio rei exitũ
ritur: s integra ab igne resilit ⁊ illesa. Here¬
tici aut̃ iusis tot sign̾is. nec cunc ad fidem
uoluerũt ꝯu̾ti. s insua manẽtes malicia.
distͥctissimes in uic̾e adhibuer̃t. ne miracu¬
lum illd̾ ꝑ narratõem alicꝰ ad nr̃oꝵ noticiã
deueniret. S miles quedam qui erat cu
illis. qui aliqntulũ ꝯsenciebat fidei ñre.
noluit celare qd̃ uiderat. s płib ennarra¬
uit. Eactũ ẽ autẽ hoc apd̾ montẽ regalem

Expanded text:
Trina vice projiciatur, et tunc sine dubio rei exitum ritur, sed integra ab igne resiliit et illaesa. Haeretici autem, visis tot signis, ne tunc ad fidem voluerunt converti, sed in sua manentes malitia, districtissime sibi invicem inhibuerunt ne miraculum istud per narrationem alicujus ad nostrorum notitiam deveniret; sed miles quidam, qui erat cum illis, qui aliquantulum consentiebat fidei nostrae noluit celare quod viderat, sed pluribus enarravit. Factum est autem hoc apud Montem-regalem,
Abbreviated transcription (Latin):
Ascipiens uͦ manũ scĩ martiris ad̾ani. ĩ uoluit
ĩpurpura ĩ fundens mirra. posuit eã ĩ grabato
ad capd̾ fuũ nlłos sciente. Post aliqͣntes aut̃ dies
ꝯgioscens qͥdam tͥbumis cuitatis qd̾ eẽm ĩ eadẽ¬
ciartate. batisfima natalia uemiens ad palacium
ragabat rege ut eã acciperet ĩ ꝯiugio. Erat eĩ mł¬

Expanded text:
i mar| tyres hadriani . inuoluit in purpura . et infundens mero| posuit eam in grabatto ad caput suum . nullo sciente .| Post dies autem agnoscens quidam tribunus ciuitatis .| quod ibi esset Beatissima natalia . ueniens ad palatium.| Rogabat regem . ut eum acceperet sibi . in
Abbreviated transcription (Latin):
mio t̾reat᷑. As illi fecerũt si c̃ dĩ eis. Et dũ posuissẽ¬
qonarii incudẽ eneũ subpedib eiꝰ beata natalia. ad¬
p̾hendens pedes scĩ adri ani extendit supͣ incude.
Questionarii uͦ cũ magna uͥtute ꝑcuciẽtes absci¬
derũt pedes eiꝯ simł que ꝯfregerũt crura eiꝰ. Ait it̾m
ẜue xͥ adhuc dumi inte iuget sp̃s. extende manum
cuã ut abscidãt eã ate. ut ĩ oĩb equalis efficiaris
Extendens aut̃ beatissimꝰ adͥanꝯ manũ suã deditei.
At ille suꝑ posuit eã suꝑ ĩcudẽ. Questionarii uero

Expanded text:
tus terreatur. At ille| fecerunt sicut dixerat eis . et dum posuisseo| narii incudinem aeneum sub pedibus eius. Beata na| talia adpraehendens pedes sancti hadriani extendit| super incudinem. Quaescionarii uero cum magna uir| tute percutientes absciderunt pedes eius . simulque con| fristi adhuc dum in te uiget spiritus. Exten| de manum tuam ut abscidant eam| a te . ut in omnibus aequalis efficiaris|Extendens uero| beatissimus hadrianus manum suam| dedit ei. Ad illa superposuit eam incudini quaes| tionarii
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Statĩq uenientes ad carrerẽ hii qui missi fu¬
erant cõpellebant eos. ut egrederẽt. Et dũ uidis¬
sent eos resolutos apenis sic iniudis aĩalib por¬
tauerũt eos qr nõ pot̾ant ambulare. Oñs eĩ
fu̾ant iuĩcti una chatena. Ad rianꝰ uͦ athleta i¬

Expanded text:
. aduenientes| ad carcerem hii qui missi fuerant . conpellebant| eos ut egrederentur. Et dum uidissent eos resolu| tis a poenis . in nudis animalibus portauerunt| eos dum non possent ambulare. Omnes enim fue| runt uincti una catena. Hadrianus uero ad| leta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙisle acuset eos. s motip̃m xp̃ianũ ꝓfitetuir.
uaruit eĩ deus nos ut nom̃ etꝰ cũ his qui cõdeþ¬
aatisũt scͥbereniꝰ. Andiens rex iratꝯ ẽ ualde et
iusis ad se scelerius eũ ꝑduci. Quicũ ueniss ma
ius uitã malã ꝑdere. Adrianꝯ dix̃. Non ĩ sanio
rex. s ex młta in sania ad sanã mentẽ ꝯũto. Ma

Expanded text:
etur. Rogauit enim nos| ut nomen eius cum his qui damnati sunt scriberemus. Audiens haec rex . iratus est ualde| et iussit eum ad se celerius perduci. Qui cum| uenisset uis uitam tuam male perdere. Hadri| anus dixit. Non insanio rex . sed ex multa insania| ad sanam mentem reuertor.
Abbreviated transcription (Latin):
impiissimi. Iõq ⁊ fortate eũ de illis beatissimis
monitis ut futura credens ad impleat agonẽ. Et
aspicias ad pͣłcritudinẽ corporis tui nec ĩ decore
ruuentutis cue. Hec oĩa esca uermiũ sũt. nec
se ducat te aurñ aut argentũ aut ĩ dum̃ta pre¬
ciosa aut possessiones uł reliqͦꝵ implicatoes.
Non eĩ aderũt ciuꝙͣ in illa hora indicii ꝯm̃oĩa

Expanded text:
istus. Ideo confortate eum| de illis beatissimis monitis . ut futura credens . adim| pleat agonem. Et aspicias ad| pulchritudinem corporis tui. ne ad decorem iuuen| tutis tuae. Haec omnia aescae uermium sunt.| Nec seducat te aurum . aut argentum . aut indu| menta praeciosa. Aut possessiones uel reliquorum| inplicatio. Non enim aderunt cuiquam in hora iudi| cii . quonia
Abbreviated transcription (Latin):
s hioc peto ut det᷑ m̃ triũ dieꝵ spaciũ ut me p̃parẽ.
nõ eĩ me estimabã inqͥri. Hec aut̃ ꝓpt̾ea dicebat
reclinatoriũ suũ ubi erat manꝰ martiris adri¬
ami. Et ꝓcidens ĩ faciẽ suã clamabat cũ lacͥmis
deus qͥ iuste es. his qͥ tͥbulato sunt corde respice
me ancillã tuã. ⁊ ne ꝑmittas macdari corpora li¬
ugẽ adrian nirĩs tui. Rogo te dñe rogo ne ob¬
lutiscaris corm̃itoꝵ ad̾ͥani ẜui tui. Adiẜere mei¬

Expanded text:
peto ut detis mihi trium mensium spatium .| ut me praeparem . non enim aestimabam me inquiri.| Haec autem dicebat reclinatorium ubi erat ma| nus martyris hadriani . et procidens in faciem suam| cum lacrimis. qui iuxta es his qui tribulato sunt cor| de . respice in ancillam tuam. et ne permittas macula| ri concorporalem hadriani martyris tui. Rogo domine. rogo| ne obliuiscaris tormentorum hadriani serui tui. Mise| ri
Abbreviated transcription (Latin):
quis te cẽꝑauit ascĩs: aut quis te se duxit. ut rece¬
deres acõuentu pacis ⁊ repausatoĩs: dic mͥ qͣre in
fugã u̾sus es anteꝙͣ fieret pugna : quare ꝓiecisti
arma tua ante ꝙͣ uideres repugnãtem tibi hostẽ:
Qͦ mͦ nulneratꝰ es.⁊ nec dum amissa sagitta:
dissimo. ⁊ demedio eoꝵ qui amatores sunt effusi¬
sum huic ex imꝑiissimis impio nec ꝯcessũ ẽ m
uniꝯ hore spaciũ ut uocarer uxor mnr̾is sedut di¬
ceret cõux transgressoris. Ad modicũ quidẽ ex¬
ultatio mea fuit ⁊ ecce ꝑ scła erit ob ꝑbriũ meũ.
Ad hora ex ultaui int̾ mulieres ⁊ eoce cũ ꝯfusione
ꝯu̾sor ĩ medio eaꝵ. Beatissimꝯ aut̃ adrianꝯ hec
audiens. libentissime suscipi ebat u̾ba eiꝰ. Ualde

Expanded text:
Quis te separauit. Aut quis te seduxit aut recideres| a conuentu pacis uel repausationes. Dic mihi| quare in fugam conuersus es antequam fieret| pugna . quare proiecisti arma tua. Antequam| uideris repugnantem tibi hostem quemadmodum| uulneratus es . nec dum emissa sagitta . dis| simo . et de medio eorum qui amatores sunt effusisum huic . ex impiis impio. nec conces| sum est mihi unius horae spacium . ut uocarer| uxor martyres . sed ut dicerer coniux transgressores .| ad modicum exultacio mea fuit . et ecce per secula| erit obproprium meum . ad hora exultaui inter| mulieres . et ecce cum confusione conuersor in medio| earum. Beatissimus autem adrianus haec au| diens . libentissime suscipiebat . ualde
Abbreviated transcription (Latin):
chori uirginũ sua tondentes spectora dantes
mugitus ꝓclamabant. Omors dẏra cur tan¬
tos hodie ꝑhumis dũ a nob̾ aufers sc̃e matͥs
sue nr̃e presenciã : longu̾ ẽ narrare ꝓ singula
quanta ⁊ qualia iihibi sine int̾missione mi¬

Expanded text:
eum stabant, sua tundentes pectora, dantes mugitus proclamabant: O mors dira, cur tantos hodie perimis, dum a nobis aufers sancti nostri praesentiam? Longum est enarrare per singula, quanta et qualia inibi sine intermissione
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ⁊ romanis insulis ꝯstitute. qr merette uene¬
rem ⁊ incestũ iouem.⁊ mercutiũ fallace̾. ⁊ satͣ¬
nũ filioꝵ occisorẽ: colere nolo. ĩ famiã genero¬
negamꝯ xp̃m filium dei adhec de celo descendis¬
cendere in d̾o om̃s istas uanas effigies q̃s colitis
sñ ca ꝓculcãs pedib mis d̾o m̃o oĩpotenti me sub¬
ieci. Tũc fabianꝯ iussit ad pedes eiꝯ carbones ar
dentes effundi. ⁊ ait ad eũ. Elige unũ t̃ eduob
aut thura ĩ istis carbonib adice: aut pedibꝰ
signũ cuicis ꝯstant̾ nudis suꝑ eos ingresso est
plantis. ⁊ cep̃ p̾fecto dicere. depone infidelita¬
tem ⁊ disce qr hic solꝰ est d̾s ꝙ̃ ꝯfitem᷑ xp̃m ip¬
os gradiar. qr creatura ip̃a creatoris su famła¬
tur imꝑio. Fabianꝯ dix̾. &̾ signorat magicã
mutesce infelix. ⁊ noli aurib nũs hũc ĩuriam
face̾ ut audiã te rapido ore latrantẽ. ꝯtra mel
iua lauicana t̾cio miliano ab urbe. ⁊ effundes

Expanded text:
stitutum! quia meretricem Venerem, et incestum Jovem, et Mercurium fallacem, et Saturnum filiorum occisorem colere nolo, infamiam generos; Christum Filium Dei ad hoc de coelo descendiscendere; ideo istas omnes vanas effigies, quas colitis sine causa, proculcans pedibus meis, Deo me omnipotenti subjeci. 81. Tunc Fabianus jussit ante peddentes effundi, dicens ad eum: Elige tibi unum de duobus: aut thura in istis carbonibus adjice, aut pedibus signum crucis, constanter slitatem et disce quia hic solus est Deus, quem confits gradior, quia creatura Creatoris sui famulatur imperio. 82. Fabianus dixit: Quis ignorat magicam mutesce, infelix, et noli auribus meis hanc injuriam facere, ut audiam te rabido ore latrantem, mellifluuvia Lavicana tertio milliario ab Urbe
Abbreviated transcription (Latin):
Rep̃hendebã tñ in eo ciclopeã edacitatẽ inmẽ¬
sũ. iuni potatorẽ. ⁊ sepultã diuinis nm̃is sc̃ĩta¬
iudici porrigit. ⁊ut demoniis cetinces incline¬
mꝯ hortat᷑. Uidemꝰ uotũ tuũ. audimꝰ cruenta⁊
filia: ⁊ scelerata arte u̾boꝵ. uenena tui pectoriᷤᷤ
intuemꝰ. Accingere nẽ: o crudessime. utere car¬
inficis officiis. Uindica t̃. ⁊ ip̃iꝰ uidicis uocẽ:
applica etuleos. sꝯpende.xͥanos dãpna. ꝑcute.¬

Expanded text:
clopaeam edacitatem, emersum vino putorem, et sepultam divini nominis sanctitajudici porrigit, et ut daemoniis cervices nostras inclinemus hortatur. Videmus votum tuum, videmus cruenta consilia, et scelerata arte verborum venena tui pectoris intuemur. Accingere nunc, o sceleratissime, utere carnificis officio, vindica tibi et ipsius judicis vocem, applica equuleos, appende Christianos, damna,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerans. longũ eĩ tp̃s sopnꝯ capere inter
cruces longũ traxisse martiriũ. O quã p̾cla¬
ra dei nr̃i uirtus ⁊ pietas qui famulũ sim̃
inuia u̾itatis fideliter gradiente̾: duplici re¬
muneratõe donauit. ut p̾teriti siqui fuant
de quo querentur errores: ⁊ celeriter ei defe¬
cata sc̾itas p̾staretur. Quicq poc̾is p̾t̾itisi

Expanded text:
severans; longum enim tempus somnum capere inter severans; longum enim tempus somnum capere inter cruces longum traxisse martyrium. O quam praeclara Dei nostri virtus et pietas! qui famulum suum in via veritatis fideliter gradientem duplici remuneratione donavit, ut et praeteriti, si qui fuerant, decoquerentur errores et celeriter defecata sanctitas praestaretur, quique peccatis praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ hic ꝙyl grauior ieiuniis undicetur.
nũquã nͥ uespere int̾ dũ tñ ĩ ebdomada me¬
dia: plerũq die septima ponebat᷑ ĩ dum̃tũ
aut cuculla: ⁊ tunica: indiscretis fuere tp̃tibꝰ.
Nam neq hyeme accessit adiectio. n esta¬
te leuam̃ admissũ ẽ. Qd̾ utrũq tam diu.
usui fuit. nͥ forte donatũ ẽ. donec atricione
nimia solueret᷑. cilicio semꝑ interius ĩ herẽ¬
te. Spaciũ uero lectuli sui trabecłe donatiles
ambiebãt mniectos cyneres usq ad sumitatiᷤ
marginẽ ꝯtinẽtis qui tñ cotidiana ĩ p̾ssione
densati. ĩ ꝯfecti soli duricie p̃ferebant᷑. Stra¬
cũ oĩ sb̾iecto cylicio. ⁊ suꝑ posito uno tm̃ occło
ꝯtentũ fuit. Cap̃ ab humeris ꝑceruicis cõ¬
nũs ꝓstrata ꝑt̾ram m̃bra dãpnaber. Noctib
nũquã nestitũ. raro singłm raro calciam̃ta
detraxit. redimitꝰ loro semꝑ. ⁊ capsula sc̃oꝵ
reliqͥas ꝯtinente uigi gemitu ĩ orone erit¬

Expanded text:
Et cum hic cibus gravior ieiuniis iudicetur, numquam nisi vespere, interdum tamen in ebdomada media, plerumque die septimo ponebatur. 4. Indumentum cuculla et tunica indiscretis fuere temporibus. Nam neque hieme accessit adiectio, neque aestate levamen admissum est. Quod utrumque tam diu usui fuit, nisiforte donatum est, donec adtritione nimia solveretur, cilicio semper interius inhaerente. Spatium vero lectuli sui trabiculae dolatiles ambiebant, iniectos cineres usque ad summitatem marginis continentes; qui tamen, cotidiana inpressione densati, inconfecti soll duritiam praeferebaut. Stratum omne subiecto cilicio et superposito uno tantum sagulo fuit; caput ab humeris per cervicis conronus prostrata per terram membra damnaverat. Noctibus numquam vestitum, raro cingulum, raro calciamenta detraxit, redimitus loro semper et capsula sanctorum reliquias continente. Iugis gemitus, oratio per
Abbreviated transcription (Latin):
auctores cͥmmũ fuisse maloꝵ. ⁊ in sepultos
iacere et obhoc inquietare hoĩes quia ip̃i
quieti ẽẽ nõ possunt ⁊ cepit eũ rogare. ut ꝓ
his dñm precaret᷑. qͣtinꝯ reciꝑe requiẽ me¬
rent᷑. Ad hec uir sc̾s indoluit imperatq ut
locũ ostenderẽt inquo iacerẽt. Tum uero ce¬
reo p̾cedente. dux unibra ꝓg̾dit᷑. ⁊ int̾ diffi¬
cultates maxĩas ruinaꝵ. intẽpesta nocte
locũ inquo ꝓiecti fu̾ant indicauit. Cũ uero
mundo ẽ reoditꝯ dies cͥcũ iectos incolas in¬
uitat. ortat᷑. ⁊ ip̃e oꝑis maturator adsistens
corpora fusa sine ordine ossaq ferreis ad huc
nexibi illigata. Adlegẽ sepulture fossa diri¬
gitur m̃bra ut exauudis: linteis ambiumt᷑
humo suꝑiecta cõponutur:. Sraco intcessiois

Expanded text:
auctores criminum fuisse multorum, insepultos auctores criminum fuisse multorum, insepultos iacere et ob hoc inquietare homines, quia ipsi quieti esse non possent; rogare, ut pro his Dominum precaretur, quatenus recepti requiem mererentur. Ad haec vir sanctus indoluit imperatque, ut locum ostenderet, quo iacerent. Tum vero, cereo praecedente, dux umbra progreditur et inter difficultates maximas ruinarum intempesta nocte locum, in quo proiecti fuerant, indicavit. Ut vero mundo est redditus dies, circumiectos incolas invitat, hortatur, ipse operis maturator adsistens.corpora fusa sine ordine, ossa ferreis adhuc nexibus inligata. Ad legem sepulturae fossa dirigitur, membra exuta vinculis linteis ambiuntur, humus superiecta conponitur, oratio intercessionis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtexerant ita ut pene ee̾t meliꝯ nocte̾ sb̾ nu¬
di eris rigorẽ ducere: quã in illo ꝑicło ⁊ hor¬
rore succedere p̃ẜtum cũ duo senes ꝓpt̾ habi¬
tantũ infestatõem t̾ribilẽ ac ip̃am domum
ĩ habitabitabilẽ p̃dixisset. Qd̾ ubi iur beatis¬
simꝯ comperit. orrentes uͥtutes uł ruinas
qͣi amenitates expetiit ibiq int̾ młtiplices q̃
Sdam fu̾ant mansiones inuenta uix una ẽ.
que iustar hr̃et hĩtaculi. Illic leues sarcino¬
let pancissimi. comites collocantur. qͥbꝰ bre¬
ius cenula esus fuit ep̃o penitꝰ abstinente.
Deinde adulta iam nocte cũ unꝯ excłicis le¬
gendi suscepiss officiũ ille icuino ⁊ fatigatõ¬
ne cõfectus sopore soporatꝯ ẽs. Cum subito
ante legentẽ adsistit umbrã t̾ribilis ⁊ pau¬
latim sub eccłis intuentis erigitur. Tunc
qui statimi ꝓpe filium effigiẽ t̾ribilis imma¬
imperat ut quis ee̾ qui due illic ageret fate

Expanded text:
contexerant, ut paene esset melius, noctem sub nucontexerant, ut paene esset melius, noctem sub nudi aeris rigore durare, quam in illo periculo et horrore succedere, praesertim cum duo senes propter habitantes infestatione terribili hanc ipsam domum inhabitabilem praedixissent. Quod ubi vir beatissimus conperit, horrentes ruinas quasi amoenitates expetiit, ibique inter multiplices quae quondam fuerant mansiones inventa vix una est, quae instar haberet habitaculi. Illic leves sarcinulae et paucissimi comites conlocantur, quibus brevis cenula esui fuit, episcopo penitus abstinente. Deinde alta iam nocte, cum unus ex clericis legendi suscepisset officium, ille, ieiunio et fatigatione confectus, sopore superatus est: cum subito ante ora legentis adstetit umbra terribilis et paulatim sub oculis intuentis erigitur, parieQui statim prosiliens, effigiem terribilis imaChristi, imperat, ut, quis esset quidve illic ageret, fate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsueuerãt uexaret᷑. Qui subito cũ sũma
uoce ꝑclamat germanꝰ adflum̃ ẽ: s sine
nauigio non pot̾ transmeare. Dui albas
fidem dc̃is negauit. dum ⁊ nequã sp̃m fal¬
fiĩb ueridicũ fuisse de monẽ nũciauit. Nla¬
iugiũ muttit᷑ tͣnsit sac̾dos: ⁊ cũ ea qua solebat
gratulacõe̾ suscipitur. incũbĩ suie macła mora¬
oroni: cõgregatio tota ꝓst̾nitur. Cũ subito
ꝑmane eris in uisibilib nexibi hostis religͣ¬
tus appenditur: ⁊ ibi ꝑtantũ moraꝵ fuit do
nec de or̃one cõsurgerẽtur. nichilq aliud dep̾¬
catur: quã ut sine aliqͣ corporis debilitate dis¬
cederet. quo int̾dc̃os: feda relinq̃ns uestigia cũ
equo erat dignꝯ fetore discessit. Quodã uero
ac fatigatõe duxiss cõmonitꝰ ẽ. ut cogente:
uespera quocũq succederet. Erat aut̃ eminꝯ
domiciliũ tectis iam pͥdẽ sine habitatore se¬
miruicis. ꝙ etiam ꝑ ĩcuriã uulgaria arbusta

Expanded text:
consueverant, vexaretur. Qui subito cum summa consueverant, vexaretur. Qui subito cum summa voce proclamat: 'Germanus ad flumen est, sed sine navigio non potest transmeare'. Diu abbas fidem dictis negavit, dum et nequam spiritum falribus veridicum fuisse daemonem nuntiavit. Navigium mittitur, transit sacerdos et cum ea qua solebat gratulatione suscipitur. Incumbit sine mora orationi, congregatio tota prosternitur: cum subito per inane aeris invisibilibus nexibus hostis religatus adpenditur, et id tantum morarum fuit, dum de oratione consurgitur, nihilque aliud deprecatus est, quam ut cum aliqua corporis debilitate discederet. Quo interdicto, foeda relinquens vestigia, cum eo quo erat dignus foetore discessit . 10. Quodaac fatigatione duxisset, commonetur, ut, cogente vespera, quocumque succederet. Erat eminus domicilium, tectis iam pridem sine habitatore semirutis, quod etiam per incuriam vulgariam arbusta
Abbreviated transcription (Latin):
ferebat. s tand̾e̾ pene sero plebs treprda adduui¬
nũ p̾siduũ ꝑ antistitẽ decurrit. Qui ꝓtinꝯ
oleum bñdixit ciuꝰ tactu ita int̾ͥnsemꝰ tum ⁊¬
me fc̃a tabescebat ĩ firmitas. ut statim mea¬
tus ꝑ hiuꝰ anhelitũ cybũ deficiẽtib minis¬
traret. Cantaq celeritate remediũ celeste oc¬
currit. qͣnta irruerat illata ꝑnicies. ꝙ amas¬
sum malignoꝵ spirituũ fraude ꝯtingisse u¬
nus ex obsessis dum asc̾o iuro purgaret᷑ euo¬
are b̾atissimo uiro alt̾nis uicilii nũc ec̾cam.
nũc monast̾ium: qͣi dux celestiũ militã uisi¬
tare. ut certantibii studiis emulantes ad ꝑ¬
fectõis głiam ꝓuocaret. Quadã aut̃ uice
occupationis detentis uenire ad mo̾ast̾um¬
dum rogaretur. excusauit aduentũ. Nec mł¬
to post absolutis morarũ uexibi. insꝑatam
fr̾ib sui p̾senciã deferebat. Contigit aut̃ ut
hora eadem ĩ monast̾io unꝯ exhis qui pati

Expanded text:
ferebat, et paene sero plebs trepida ad diviferebat, et paene sero plebs trepida ad divinum praesidium per antestitem decucurrit. Qui protinus oleum benedixit, cuius tactu ita intrinsecus tumefacta tabescebat infirmitas, ut statim meatus pervius et anhelitum et cibum deficientibus ministraret, tantaque celeritate remedium caeleste succurrit, quanta inruerat inlata pernicies. Quod admissu malignorum spirituum contigisse, unus ex obsessis, dum a sancto viro purgatur, evoare beatissimo viro alternis vicibus nunc ecclesiam, nunc monasterium quasi dux caelestium militum visitare, ut certantibus studiis aemulantes ad perfectionis gloriam provocaret. Quadam vice occupatione detentus, cum ad monasterium rogaretur, excusavit adventum, nec multum post, absolutis morarums nexibus, insperatam fratribus sui praesentiam deferebat. Contigit, ut hora eadem in monasterio unus ex his, qui pati
Abbreviated transcription (Latin):
maxĩa uoce nom̃ in uocãt sac̾dotis cͥmen qd
comiẜat ꝯficetur. Tand̾eq uir beatissimꝰ ex
or̃one cõsurgens accedit ad podiũ: euocat estu
runtur. Clamor popularis actollit᷑. ⁊ un̾o ho¬
re germani meritũ ⁊ duunitatis potñcia p̾¬
dicator eodẽq mirado ⁊ deceptꝰ pecuniã: et
obcessus recepit sospitatẽ plures iam ante
curau̾at s semꝑ noticiã secreti obumbatiõe
obpssit. Hoc uero fc̾m id̾o mirabłe qr publi¬
cũ fuit. Quodã uero tp̃r. ꝯsꝑiratõe terribili:
beato uiro bellũ quodam demones intulerũt.
Quẽ cũ multiplici infestatõe tẽptatũ ĩ dutũ
fidei lorica inex pugnabłi repperissent. cõceptã
machinã ad plebis exciduũ ⁊tulerũt. Nam
pͥmũ ꝑiuli. deuide maiores natu repente
tumẽ factis intͥnsecus fancib: int̾ ibant ita
ut irruente morte: egritudinis spaciũ iux
triduo traheretur ⁊ sic mortis furẽtis gladii
ppłs delebat᷑. nichilq opis hũana ꝓuisio cõ¬

Expanded text:
ima nomen invocat sacerdotis, crimen quod commiserat confitetur. Tandemque vir beatissimus, ex oratione consurgens, accedit ad pogium; evocat aesturuntur, clamor popularis adtollitur, et uno ore Germani meritum et divinitatis potentia praedicatur, eodemque miraculo et deceptus pecuniam et obsessus recepit sospitatem. Plures quidem iam ante curaverat, sed semper notitiam secreti obumbratione subpressit. Hoc vero factum ideo memorabile, quia publicum fuit. 8. Quodam tempore conspiratione terribili beato viro bellum quoddam daemones intulerunt. Quem cum multiplici infestatione temptatum, indutum fidei lorica, inexpugnabilem repperissent, conceptam machinam ad plebis excidium contulerunt. Nam primum parvuli, deinde maiores natu repente, tumefactis intrinsecus faucibus, interibant, ut, inruente morte, aegritudinis spatium vix triduo traheretur. Ita more furentis gladii populus delebatur. Nihil opis humana provisio con
Abbreviated transcription (Latin):
tradidiss peccuniã repetebat. ꝙͣ. ille in dei noĩe
refor mandã: ꝙͣsi uemꝰ debitor reꝓmisit. Ta
tunc dies salbati fuit qua ꝑtotam urbem
sollicita indagatione ip̃e ꝑcurrit. Et cũ nic
iudicii fuiss inuentũ: pꝯ pridie is qui soli¬
dos requirebat lacͥmans genua sac̾dotis am¬
plectitur. Contestans experiturũ se sub preme
mortis occasũ nͥ peccunia publica fuiss ĩ uen¬
ta.Indicit ep̃s ei pacienciam pollicetur secu¬
tur. p̾cepit ⁊ forte fortuitu. is qui furti auc¬
tor fuerat p̾sentat᷑. Quẽ cũ dist̾cta exami¬
natõe discuteret. dicens fieri nõ pꝰse ut ad¬
missum facinꝰ lateret inimicũ ꝑ quẽ fieri
retur. s nequã sp̃ crimen ac maliciã quã
comuifat denegauit. Tunc uͦ pia cõmotio
sacͥdotes ꝓduci inficiantẽ p̾cepit e ppło. nec
mora missam celebra tumꝰ ĩ greditur. pͥmis¬
saq ĩplebe salutatões sollẽpni ĩ or̃onẽ totam

Expanded text:
tradidisset, pecuniam requirebat. Quam ille in Dei nomine tradidisset, pecuniam requirebat. Quam ille in Dei nomine reformandam quasi verus debitor repromisit. Ea tum dies sabbati fuit, qua per totam urbem sollicita indagatione percurrit. Et cum nihil indicii fuisset inventum, post pridie is qui solidos requirebat lacrimans genua sacerdotis amplectitur, contestans, adpetiturum se supremae mortis occasum, nisi pecunia publica fuisset inventa. Indicit episcopus patientiam, pollicetur securaecepit. Fortuitu is qui furti auctor fuerat praesentatur. Quem cum districta examinatione discuteret, dicens, fieri non posse, ut admissum facinus lateret, inimico, per quem fieri a malitia, quod commiserat, denegavit. Tum vero pia commotio sacerdotis produci infitiantem praecepit in populo. Nec mora, missam celebraturus egreditur, praemissaque in plebem salutatione sollemni, in oratione tota
Abbreviated transcription (Latin):
plicem uiã xp̃o ad ꝓfectũ religionis istitu¬
ens. incõspectu oppidi int̾ pofito hic auna
flumine monastenũ collocauit. ut ad fidem
catholicã ppłi ⁊ ꝯgregatoib monachoꝵ ⁊ ec
cłastica gracia rex raperent᷑. p̾ẜtim cũ tali
pontifice. uł magistro accedentili miracłis
fides succensa feruerãt. ⁊ ut ad tẽptam̃ta uir¬
tutũ crescentibii meritis ueniretur: nõ pre¬
sumptionis. s miscd̾ie pͥncipiũ fuit. Erat
aut̾ illo tp̃r uir bonis morilꝰ. i anuariꝯ nõie.
quicũ prnceps ẽẽt. p̾sidialis militaris officĩi
exactos apiuncialibi solidos ⁊ ad iuidiõe defe¬
rebat. is cũ uisendi ep̃i c̃ã exitinere reu̾tiss.
sacculũ ꝑdidit ꝙ̃ ferebat nulsaq de cͥcum stan¬
tib intuente: ca̾u is reppent. qui uerari ini¬
mica infestatõe ꝯsueuerat. Tand̾eq inse reu̾¬
sus: dãpnũ uiator agnouit. Implet questilii
cuutat̾e ⁊ abeatissimo sac̾dote: nõ ałr ꝙͣ si ip̃r

Expanded text:
plicem viam Christo ad profectum religionis instituens, in conspectu oppidi, interposito Icauna flumine, monasterium conlocavit, ut ad fidem catholicam populi et congregationibus monachorum et ecclesiastica gratia raperentur, praesertim cum tali pontifice vel magistro, accedentibus miraculis, fides succensa ferveret. Et ut ad temptamenta virtutum, crescentibus meritis, veniretur, non praesumptionis, sed misericordiae principium fuit. 7. Erat in illo tempore vir bonis moribus Ianuarius nomine; qui cum princeps praesidalis militaret officii, exactos a provincialibus solidos ad iudicem deferebat. Is cum visendi episcopum causa ex itinere divertisset, sacculum perdidit, quem ferebat, nulloque de circumstantibus intuente, casu is repperit, qui vexari inimica infestatione consueverat. Tandemque in se reversus, damnum viator agnovit; inplet questibus civitatem et a beatissimo sacerdote non aliter, quam si ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Leriq namq scribencium sollicitante
matherie uberior ꝓducti sũt longiꝰ dũ
ꝑ młtiplices sensus sua młtiplicari credunt
ingenia. s mͥ illustrissimi uiri germani an¬
tistitis. iutã gestaq uł ex aliqua ꝑte d̾curo:
ĩcutitur ꝓmiracłoꝵ numerositate trepidatio.
⁊ sic̃ solis splendor humanis illatus obtutib
hebetata occłoꝵ acie lumen cõfundit. ex lumi¬
ne.ita animi mei infirmitas oblatũ quem
implere nõ pot̃. ex pauescit laborẽ. s ꝓsus int
sedem pectoris mei ꝯstitucio alt̾na ꝯffigit.
Hinc resistit ĩpossibilitati cosencia. illinc cõ¬
memorare aliqua uł ꝓferre ⁊ religionis con¬
tẽplatio ⁊ ĩ numerabiliũ miracłoꝵ exempla

Expanded text:
lerique ad scribendum, sollicitante lerique ad scribendum, sollicitante materia uberiore, producti sunt, dum per multiplices sensus locupletari creduntur ingenia; sed mihi inlustrissimi viri Germani antistitis vitam gestaque vel ex aliqua parte dicturo incutitur pro miraculorum numerositate trepidatio. Et sicut solis splendor humanis inlatus obtutibus, hebetata oculorum acie, lumen confundit ex lumine, ita animi mei infirmitas oblatum praeconiorum cumulum, quem implere non potest, expavescit. Sed rursus intra sedem pectoris mei contentio alterna confligit: hinc resistit inpossibilitas conscientiae, illinc commemorare aliqua vel proferre et religionis contemplatio et i
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃or. merito uit̾ om̃s uirtutes obedi¬
enciã obtinet pͥncipatũ q̃ facit plerosq tẽpta¬
re ꝙ neq̃unt. Et ideo dignis deuotionis. laude
habendi sũt qui cõfiderata sui ĩ possibilitate
iubentib obsecunt᷑. Itaq papa uenerabilis
dum ⁊ sc̃m uirã illustrari uirtutibii siuis de¬
sideras. ⁊ ꝓfectũ oĩum mirabiliũ ⁊ exempla
largiri. imperasti sepissime. ut uitã sc̃iger¬
mani ep̃i obũbratã si lentio: qualicũ q stilo
uł p̾sentib uł postens traderem. Qd̾ dum au¬
dacter aggredior p̾sumptõis reũ me ẽe sentio:
s date ueniam pene ẽ enĩ ut etiam iudicium
nr̃m quedam culpa respergat: quo tante mate¬
rie relatorẽ magis dignum debiustis eligere.
s quia ut̾q caritate peccaiumꝰ. Dum ⁊ uos
putastis ẽẽ ꝙ nequeo: ⁊ ego ꝙ auctoritati nr̃e
libens pariu. Orate ut nuuust̾ium meũ gr̾ã
ꝙͣ sui merito nõ potest obtinere ur̃a inter ces¬
sione mereatur. Itead pro logus. Muuo¬

Expanded text:
 merito inter omnes virtutes obedientia vindicat principatum, quae facit plerosque tentare quod nequeunt. Et ideo devotionis laude habendi sunt qui, considerata sui possibiubentibus obsequuntur. Itaque, papa venerabilis, dum et sanctum virum inlustrare virtutibus suis desideras et profectui omnium mirabilium exempla largiris, imperasti saepissime, ut vitam sancti Germani episcopi obumbratam silentio qualicumque stilo vel praesentibus vel posteris traderem. Quod dum audacter adgredior, praesumptionis reum esse me sentio. Sed date veniam; paene est, ut etiam iudicium vestrum quaedam culpa respergat, qui tantae materiae relatorem magis dignum debuissetis eligere. Sed quia uterque caritate peccavimus, dum et vos me putatis posse, quod nequeo, et ego auctoritati vestrae libens parui, orate, ut ministerium meum gratiam, quam sui merito non potest obtinere, vestra intercessione mereatur. Vale longum m
Abbreviated transcription (Latin):
Nam clerici om̃s cunctaq nobilitas. plebs
urbana uł rustica: inunã uenerẽ uł sentẽ¬
ciã germanũ ep̃m oĩ una nox pꝯtulabat.
Bellũ itaq ind̾r potestati ciuꝰ subietio facił
fuit: cũ etiam abhis quos ꝓse parau̾at iunce¬
ret᷑. Suscepit sac̃dociũ in uitus coactus ad¬
ditus. s repente mutatur ex oĩbꝰ. Heseritur
mundi nulicia celestis ad sumit᷑ scłi pompa
calcat᷑. humilitas ꝯu̾satoĩs eligitur. uxor in
sororẽ mutatur ex cõige sb̾a dispensat᷑ in
pauꝑes pauꝑtas ambitur. Iã uero enarrari ñ
pot̾ quali hostilitate iim sibi ip̾e cosciuerit.
Quas cruces tñ que ue supplicia corporis sui
ꝑsecutor induerit. breuiter iuixta ueri uniu̾¬

Expanded text:
Nam clerici omnes cunctaque nobilitas, plebs Nam clerici omnes cunctaque nobilitas, plebs urbana vel rustica in unam venere sententiam: Germanum episcopum omnium una vox postulat; bellum indicitur potestati, cuius subiectio facilis fuit, cum etiam ab his, quos pro se paraverat, vinceretur. Suscepit sacerdotium invitus, coactus, addictus; sed repente mutatur ex omnibus. Deseritur mundi militia, caelestis adsumitur; saeculi pompa calcatur, humilitas conversationis eligitur, uxor in sororem mutatur ex coniuge, substantia dispensatur in pauperes, paupertas ambitur. 3. Iam vero enarrari non potest, qua hostilitate vim sibi ipse consciverit, quas cruces quaeve supplicia corporis sui persecutor induerit. Breviter iuxta veri fi
Abbreviated transcription (Latin):
infancie rudim̃tis. studiis lib̾alib ĩsticu¬
tus. iniqͦ doct᷑ne collacio. cũ ingentis eloqͥi
ubertate ꝯsentiens: Herudissimũ dublicato
bono .i. nature ⁊ ĩdustͥe redcliderũt. Et cũ
in eũ ꝑfecitõ litt̾arũ plena ꝯflueret. post
auditoria gallicana intra urbẽ romã missus
iuris scienciã plenitudim ꝑ fectõis adiecit. de¬
uide tribunalia prefecture: ꝓfessione ad uoca¬
tionis ornauit. In quo actu dum młtiplici.
laudis luce resplendust sublymẽ genere di¬
niciis morro. sortitur uxorẽ. Quem quidẽ
ꝓtinꝰ res publica. ad honoꝵ ꝓuexit ĩ signia.
ducatꝰ culmẽ ei ⁊ regim̃ ꝑ ꝓuincias cõferẽ¬
do erudiebat᷑ ꝓfecto occłto diuinitatis iudicio.
ne qͥd ꝑfectõi de ẽẽt apłico pontifici mox fu¬
turo parabat᷑ quidẽ eloq̃ncia p̾dicationilii
iuris doctrina iusticie. uxoris societas adtes¬
timoniũ castitatis. cũ subito diuina ꝓcedit
auctoritas: quã cõcensꝰ uniu̾sitatis exseqͥt᷑.

Expanded text:
alibus institutus; in quo doctrinae conlatio cum ingenii ubertate consentiens, eruditissimum duplicato bono, id est naturae et industriae, reddiderunt. Atque ut in eum perfectio litterarum plena conflueret, post auditoria Gallicana intra urbem Romam iuris scientiam plenitudini perfectionis adiecit. Deinde tribunalia praefecturae professione advocationis ornavit. In quo actu dum multiplici laudis luce resplendet, sublimem genere, divitiis, moribus sortitur uxorem. Quem quidem protinus res publica ad honorum praesumpsit insignia ducatus culmen et regimen per provincias conferendo. Erudiebatur profecto occulto divinitatis iudicio, ne quid perfectionis deesset apostolico pontifici mox futuro. Parabatur eloquentia praedicationibus, iuris doctrina iustitiae, uxoris societas ad testimonium castitatis. 2. Cum subito divina procedit auctoritas, quam consensus universitatis exsequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tutes diuinas usq qͣq oblunone ueterasc̾e̾.
excusat eĩ materia dc̃atorẽ.⁊ cui u̾boꝵ abiec¬
tio displicuerit: forte sensꝰ placebunt. Nec
uereor ꝑuasorẽ me hiuꝯcemodi iniisterii
iidicandũ tanta ẽĩ iã tẽpoꝵ fluxere curricła.
ut obscurata ꝑsilenciũ nix colligat᷑ agnitio.
pocius ꝙͣ mefuisse. quia qͥcũq fuerũt illi:
me fuerunt digniores. ꝙ quia nõ cõtigit uti¬

Expanded text:
tutes divinas usquequaque oblivione veterescere. Excusat materiadictorem, et cui verborum abiectiodisplicuerit, pulchri sensus placebunt. Nec vereor pervasorem me huiuscemodi ministerii iudicandum; tanta enim iam temporum fluxere curricula, ut obscurata per silentium vix colligatur agnitio. potius quam ine fuisse, quia quicumque illi me fuerant digniores; quod quia non contigit,
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritates qͣs inmediũ ꝓdux̾at redigit ĩ scͥp¬
tis. ⁊ cuidã ħrtico tradidit cedulã illã. ut suꝑ
obiectis delib̾aret. Nocte gͥ illa erãt ħrtici c̃o¬
gregati in una domo sedente ad ignem. Ille
autẽ cui uir dei tradiderat cedulã: ꝓduxit eã
in mediũ. Cunc dixerũt soch. ut in medium
ignẽ illã ꝓhiceret. ⁊ cedula illa combureret᷑.

Expanded text:
ritates, quas in medium produxerat, redegit in scriptum, et cuidam haeretico tradidit schedulam illam, ut supra objectis deliberaret. Nocte igitur illa erant haeretici congregati in una domo, sedentes ad ignem. Ille autem cui vir Dei tradiderat schedulam, produxit eam in medium: tunc dixerunt socii sui ut in medium ignem i
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Sane librũ qui collatões pacrũ ĩ scribitur
studioselegens acuigilant̾ intlłigẽs salutis
ĩ eo rimatus semitas: iagnũ ꝑfectõis apicẽ
app̾hendit. Agit siqͥd̾e̾ lib̾ ille. de cordis purita¬
te deuiciis. ⁊ de õiim ꝑ fectõe u̾tutũ: cuiꝰ fre¬
qͥns lectio xͥ discipulum. ad młtã cordis puri¬

Expanded text:
 illum qui Collationes Patrum inscribitur, studiose legens, ac vigilanter intelligens, salutis in eo rimatus semitas, magnum perfectionis apicem apprehendit. Agit siquidem liber iste de cordis puritate, de vitiis, et de omnium perfectione virtutum: cujus frequens lectio Christi discipulum ad multam cordis puri
Abbreviated transcription (Latin):
cor . l sieca comedens . undeħ xe¬
sicca comestio. uł abstmnentia eiboꝵ
hume̾tium. uñ ⁊ ꝙ dam genꝯ ienirã
oꝵ sic dr. quia quibꝰdaui siceis:
escis hoses tune utãtur.

Expanded text:
 sicca comedens, unde hec xesicca comestio vel abstinentia ciborum humentium, unde et quoddam genus ieiuniorum sic dicitur quia quibusdam siccis escis
Abbreviated transcription (Latin):
mnue dedito lethelen q noĩe. qmi temeriro auiu
qͥdam de fiscalib relꝰ fraudiilent᷑ occupau̾at.
unde dum argueret᷑ arege: ostendit illi falsa
auctoi̾tatẽ. Quis ĩ quid rer hanc tͥ ꝑceptoe̾ dedit.
Dixitq. austrigisilꝯ maparius accersitur austͥgi¬
silus: int̾ragatõ ꝙ nõ fecerat deregauit. Illis uero¬
disceptantibꝰ rex infurorẽ u̾sus: iussit eos ex hec
inicãpo cõcertar ut quis eoꝵ falleret: dĩu udicio
monstraret᷑. Iant aduen̾rat dies institutꝰ decer¬
tandi. Mane itaq singens austrigisilꝰ: lipeñ cũ
iaculo ꝑ pueros suos direrit aut cãpũ. ubi rerago¬
nistas ex pectare solitꝰ erat. ip̃e aut̃ adlasiliea scĩ
marcelli solito more orandi gr̃a ꝑgens hũit q̃ndã

Expanded text:
miae deditus Bethelenus nomine, qui temerario hordine quiddam de fiscalibus rebus fraudulenter occupaverat. Unde dum argueretur a rege, ostendit illi falsam auctoritatem. 'Quis', inquid rex, 'hanc preceptionem dedit?' Dixit: 'Austrigisilus mapparius'. Accersitus Austrigisilus, interrogatus, quod non fecerat denaegavit. Illos disceptantes, rex in furore versus iussit eos ex hoc in campo certare, ut, quis falleret, Domini iudicio monstraretur. Iam advenerat dies institutus certandi. Mane surgens Austrigisilus, clypeum cum iaculo per pueros suos direxit in campum, ubi rex agonistas expectare solitus erat. Ipse ad basilicam sancti Marcelli solito more orandi gratia pergebat; habuit
Abbreviated transcription (Latin):
splendor intrauit. Et efugatis tenebris : sol quasi
peregͥnꝰ illuxit. Itẽ stetit hoc int̾ reliqua uene¬
rabile docum̃tũ. Cũ utiq inciuitate andegauiᷤᷤ
tunis porte coherens da̾pnatis eẽt caroer efficar.
eos pietatis cã de custodia relaxaret. Euod cu
ille amre surda deferret mox pontifices ad dñi se
fideli petitoe̾ ꝯu̾tens tã familiari uoce ei p̾ces sug¬
gessit ut inlcro quo oronẽ sc̃s fudit mire mag¬
nitudinis saxũ quadrũ exiliens porte aditũ feri¬
ẜuare nõ potuit se inde egressi qĩ de sepłcro. ueni¬
entes ad basilicã sc̃i i aurilionis dõpno albino
dinẽ uesice sanguinẽ collegit. Tunc põtifex al¬
binꝯ faciens signũ crucis. increpauit eũ dicẽs.
Imici occulo. ꝙ̃ nõ dedisti nec pot̾is offerre le¬

Expanded text:
talis splendor intravit, et, fugatis tenebris, sol olim peregrinus illuxit. Est et hoc inter reliqua venerabile documentum. Cum in civitate Andegava turris portae cohaerens damnatis esset carcer effecta, eos pietatis causa de custodia relaxaret. 45 Quod cum ille aure surda differret, mox pontifex ad deum se fida petitione convertens, tam familiari voce suggessit, ut in loco quo orationem sanctus effudit mirae magnitudinis saxeus quadrus exiliens portae aditus fieinc egressi quasi de sepulchro viventes, in basilica sancti Maurilii domno Albino dinem vesicae sanguine se collegit. Tunc pontifex faciens signum crucis increpavit eum, dicens: Inimice, oculum quem non dedisti, nec possis auferre