comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu. ¶ de dominationib t
uirtutibus. et potestatibz. et de
media eoꝵ ierarchia. id est sa¬
cro principatu. ¶ De principa¬
tib et archangelis. et angelis.
ct ultima eoꝵ ietarchia. id est
sacro principatu. ¶ Etpetico
et congregatio boni angelici or
pud homines sunt icrarchi id
est sacci principes. iudelicet sa¬
nificat traditus angeloꝵ nũ
angelicaꝵ uirtutum ymagi¬
nes et ordines. ¶Quid qd̃
igneum est. et quid est qd̾ hu¬
mana specie angeli apparent.
¶Qui sunt illi oculi. q̃ ille
tes. Qui sunt humeri. Quest
illa brachia. et manus. Qd̃
illud cor. Que sunt illa pectora.
Que sunt illa dorsa. Qui sũt
illi pedes. Que sunt illo ale.
Que est illa nuditas. Quis est
ille uestitus. Que est illa splẽ¬
didissima uestis. Quis illesa¬
cerdotalis. Que sunt zone. Q
sunt ille uirge. Que sunt ille
lancee. Que sunt ille secures.
Quis est ille grometricalis
funis. Qui sunt illi uenti.
Que ille mibes. Qd̾ est illud a¬

Expanded text:
tu. Octavo, de dominationibus et tu. Octavo, de dominationibus et virtutibus et potestatibus, et de media eorum hierarchia, id est sacro principatu. Nono de principatibus et archangelis, et angelis, et ultima eorum hierarchia, id est, sacro principatu. Decimo, repetitio et congregatio boni et angelici pud homines sunt hierarchi, id est, sacri principes, videlicet said significat traditus angelorum nuangelicarum virtutum imagines et ordines quid, quod igneum est. Et quid est, quod humana specie angeli apparent? qui sunt illi oculi? quae illtes? qui sunt illi humeri? quae sunt illa brachia et manus? quod illud os? quae sunt illa pectora? quae sunt illa dorsa? qui sunt illi pedes? quae sunt illae alae? quae est illa nuditas? quis est ille vestitus? quae est illa splendidissima vestis? quis ille sacerdotalis? quae sunt zonae? quae sunt illae virgae? quae sunt illae lanceae? quae sunt illae secures? quis est ille geometricalis funis? qui sunt illi venti? quae illae nubes? quod est illud a
Abbreviated transcription (Latin):
dinatus antistes: ac denide ĩp̃o
iubente. xp̃i euuangelium pre¬
dicauit. eandemq ciuitatem
lo fulgor anti sermone. se eiꝰdẽ
pants ncrbo quo uuuint ange¬
li replctum ostendens de celesti
principatu. id est de ordinibus
angeloꝵ: insigni elequencia.
et reuerenda ꝓfundissima ꝙ ĩ¬
telligencia. sicut reuera i s qͥ
in celo os suum posuerat cũ
de celestib loquebatur. ubi cor
tissime disserens. Euia om̃is
diuinus splendor scd̾m benig¬
nitatem uarie ĩꝓuitentib ꝓ¬
cedens mauct simplex. Et non
uoc tantũ. s et coadunat illa
que splendorem accipint. Quia
decenter diuina et celestia ꝑ in¬
similitudinẽ symbola monstrã¬
tur. ¶Quid est icrarchia. id est
sacer principatus. et quis est
in cõmune angeli dicinitur.
¶Quis est primus celestium
substanciar ornatus. quis
medius. et quis ultimus:
¶de seraphin et cherubi et thro¬
nis: et de prima coꝵ icrarthia
idẽ de primo eoꝵ sacro principa¬

Expanded text:
dinatus antistes, ac deinde, ipso dinatus antistes, ac deinde, ipso jubente, Christi Evangelium praedicavit, eamdemque civitatem lo, fulguranti sermone, se ejusdem panis verbo quo vivunt angeli repletum ostendens, de coelesti principatu, id est de ordinibus angelorum insigni eloquentia, et reverenda profundissimaque intelligentia, sicut revera is qui in coelo os suum posuerat, cum de coelestibus loquebatur, ubi cordtissime disserens. Primo, quia omnis divinus splendor secundum benignitatem varie in providentibus procedens, manet simplex: et non hoc tantum, sed et coadunat illa quae splendorem accipiunt. Secundo, quia decenter divina et coelestia, per insimilitudinum symbola, monstrantur. Tertio, quid est hierarchia, id est, sacer principatus, et quis est in commune angeli dicuntur. Sexto, quis est primus coelestium substantiarum ornatus, quis medius, et quis ultimus. Septimo, de seraphim et cherubim et thronis, et de prima eorum hierarchia, id est, de primo eorum sacro principa
Abbreviated transcription (Latin):
uerba per ordinem nunciauit.
dyomsiꝰ uero clectionis gra
iam p̾uentus. ut cecum respe¬
xit non ante habitis lumnr¬
ne tu ille quen cecum natum
anicti cognouerunt ad fines :
Cui ille respondit. Ego nempe
sum: cui ceco nato hactenus
sol non luxit. Sed ip̃e paulus
cuuis tibi defero mandata sa¬
inuocnita uirtute. sãnitatis mͥ
luen induisit. Qui ꝑtinus
surgens cum om̃i domo et cda¬
mati uxdre sua. quam ut sume¬
nt more tarene nobuitatis ppt
amorem suscpience aate sobolis
cum sui coeg̾e parentes: ad ma¬
ficeltter. et abuegatis cnorib
paganor. sacri est in ptisma¬
tis undai rosꝑsus. ac sic demũ se
tindidit enis magisteno plensꝰ
imbuendum. Inqr sc̃c trinita¬
chanis ec̃castice scĩtatis affa¬
tun. ut comes eius insepara¬
bilis quocumq gressum mo¬
uerat: a beato paulo ꝑ triennu¬
um institutus. thessalonica
magistrum obscquendo reu̾¬
tens ab eodem paulo beato a-¬
postolo athemiensium est or¬

Expanded text:
verba per ordinem nuntiavit. verba per ordinem nuntiavit. Dionysius vero, electionis gratia jam praeventus, ut caecum respexit non ante habitis luminine tu ille, quem caecum natum cuncti cognoverunt affines? Cui ille respondit: Ego nempe sum, cui caeco nato hactenus sol non luxit: sed ipse Paulus, cujus tibi defero mandata sainvocata virtute, sanitatis mihi lumen indulsit, qui protinus surgens, cum omni domo et Damari uxore sua quam ut sumeret more terrenae nobilitatis, propter amorem suscipiendae charae sobolis, eum sui coegere parentes, ad mafideliter, et abnegatis erroribus paganorum, sacri est baptismatis unda respersus: ac sic demum se tradidit ejus magisterio plenius imbuendum, inque sanctae trinitacanis ecclesiasticae sanctitatis affatim, ut comes ejus inseparabilis, quocunque gressum moverat, a beato Paulo per triennium institutus. Thessalonica, magistro obsequendo, revertens, ab eodem beato Paulo apostolo Atheniensium est or
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter ip̃am nouitatem offia¬
osissime acceptabant. Dyoni¬
sius uemm doctunam et dog¬
ma salutis audiens. et ni
ẽe ydola quib seruiebat. quin
magis demonia qmͣ deos cẽ
cognoscens: scn uero sp̃m. et
uerlil autalia in pauli doctu¬
na euidentissime scenciens.
diumo lumine corde tactus.
erdem paulo cessit. Et ab eo er¬
petuit. quatinus pro illo ip̃i dei
retur. ut illius cultor uerus et
ageret iter: cecus quidam ce¬
pit cum obsecrationib nocib
compellare. Sauctus autem
apłs crucis signum clausis
posuit ceci nati. et limen ei re¬
stituit: ip̃e te potencia sua illu¬
ninet. Quem mox uidentẽ
his uerbis est affatus. Uade
inquiens ad dyonisium t dic
ei quia paulus seraus ih̾u xp̃r
ad te me misit. ut memor spo¬
sionis tue ad eum uenrre non
difftras. quo haptismũ saiu¬
tis acapiens: ab om̃ib possis
absolui nerib delictoꝵ. Is aut
qui lumen recepit obedient
uerba iubentis impleuit. et ad
dyonistum ꝓperans: pauli ei

Expanded text:
propter ipsam novitatem officpropter ipsam novitatem officiosissime acceptabant, Dionysius veram doctrinam et dogma salutis audiens, et nihil esse idola, quibus serviebat, quin magis daemonia quam deos esse cognoscens, sanctum vero Spiritum et verba vitalia in Pauli doctrina evidentissime sentiens, divino lumine corde tactus, eidem Paulo cessit, et ab illo expetiit, quatenus pro illo ipsius Deretur, ut illius cultor verus et ageret iter, caecus quidam coepit eum obsecrationis vocibus compellare. Sanctus autem apostolus, crucis signum clausis posuit caeci nati, et lumen restituit ei , ipse te potentia sua illuminet. Quem mox videntem est verbis affatus: vade, inquiens ad Dionysium, et dic ei quia Paulus servus Jesu Christi ad te me misit, ut memor sponsionis tuae, ad eum venire non differas, quo baptismum salutis accipiens, ab omnibus possis absolvi nexibus delictorum. Is autem, qui lumen recepit, obedienter verba jubentis implevit, et ad Dionysium properans, Pauli ei
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ait. Quid uobis iu¬
detur homo erit an sp̃s deoꝵ:
Respondens dyonisius dixit.
uerus deus et uerus homo:
et ip̃e renouaturus est mundũ.
Sed adhuc incegnitus est ho¬
minib. qm apud deuin ĩ celo
conuersatio eius est. Et ait
paulus. Illum deum predico
uobis. quem incegnitum ap¬
pellatis. Natus enii ex ma¬
na nirgine passus sub ponco
pylato prosalute humana.
mortuus resurcexit. celosq as¬
cendens. sedet indextera patus.
uerus deus et uerus homo. ꝑ
quem facta sunt om̃ia: et uẽ¬
tinus est in fine seculi iuder
oum que gerũturꝰ qui not
est iam udea deus. et magnũ
ꝓpter que ignotum usq nunc
habiustis: modo cognoscite.
quia ip̃e est deus solus. et pre¬
ter eum non est alter. qui nos
de morte sangumis siu p̾cio
reduxit ad uitam. qui celum
et terram. hp̃ĩes scilicit et an¬
gelos in imitate regui sui
comunxit. qui mortificat in¬
stus et munificat pius. qui
claudit et nemo aperit. aꝑit
mica curiositate atheuienses

Expanded text:
Paulus ait: Quid vobis viPaulus ait: Quid vobis videtur? homo erit, an spiritus deorum? Respondens Dionysius, dixit: verus Deus et verus homo, et ipse renovaturus est mundum: sed adhuc incognitus est hominibus, quoniam apud Deum in coelo ejus conversatio est. Et ait Paulus: Illum Deum praedico vobis, quem incognitum appellatis. Natus enim ex Maria virgine, passus sub Pontio Pilato pro salute humana mortuus, resurrexit, coelosque ascendens, sedet in dextera Dei Patris, verus Deus et verus homo, per quem facta sunt omnia, et venturus est in fine saeculi judex omnium quae geruntur. Qui natus est in Judaea Deus, et magnum ropter quem incognitum usque nunc habuistis, modo cognoscite, quia ipse est Deus solus, et praeter eum non est alter , qui nos de morte, sanguinis sui pretio reduxit ad vitam, qui coelum et terram, homines scilicet et angelos, in unitate regni sui conjunxit, qui mortificat justus et vivificat pius: qui claudit, et nemo aperit; aperimica curiositate Athenienses,
Abbreviated transcription (Latin):
uatem qui olimi paganis ad¬
huc uscerib tanti misterii ꝙ
uentum erat quasi uenturũ
ualuit reserare: ut pote loci
primatem cum ariopagum
adisset: erectis ad uerbum õt¬
ui aurib: interiegare specia¬
liter cepit paulus quid coleret
et quib nuninib in tã spa¬
cioso et uenerabili loco inser¬
uiret. Cui respondit dyonisiꝰ.
deos quos coluerunt patres
nr̃i. quoꝵ uirtute et sollercia
mater terra continet᷑. hos co¬
lunus et adoramus. Aras qͥs
uides. martis. et herculis. mer¬
curii. et pͥapi nõie et honore sa¬
crate sunt. Dum uero paulus
tulus suꝑscriptus deo ignoto.
Et conuersus ad eum paulus:
interro gauit eum dicens.
Quis est ille deus ignotus:
ad qu̾e dyonisius. Ad huc in¬
quit non est ipe deus demõitra¬
tus inter deos. sed est incgni¬
tus nobis. et soculo uenturo
futurus. Ipe est enim deus qͥ
regnaturus est in celo et in ter¬
ra. et regnum ip̃ius nõ accipi¬
et finem. Subiungens itaq

Expanded text:
vatem, qui olim paganus advatem, qui olim paganus adhuc visceribus tanti mysterii quod ventum erat, quasi venturum valuit reserare, ut pote loci primatem, cum Areopagum adisset, erectis ad verbum omnium auribus, interrogare specialiter coepit Paulus, quid coleret, et quibus numinibus in tam spatioso et venerabili loco inserviret. Cui respondit Dionysius: Deos quos coluerunt patres nostri, quorum virtute et solertia mater terra continetur, hos colimus et adoramus: aras, quas vides, Martis et Herculis, Mercurii et Priapi nomine et honore sacratae sunt. Dum vero Paulus tulus superscriptus, Deo ignoto. Et conversus ad eum Paulus, interrogavit illum dicens: Quis est ille Deus incognitus? Ad quem Dionysius: adhuc, inquit, non est ipse Deus demonstratus inter deos, sed est incognitus nobis, et saeculo futuro venturus. Ipse enim est Deus, qui regnaturus est in coelo et in terra, et regnum ejus non accipiet finem. Subjungens itaque
Abbreviated transcription (Latin):
tranfingrauit. Ubi simul cũ eo
degens: quando deus homo
lute inuidia uideoꝵ cruci pepẽ¬
dit affixus: et sol sui dñi mor¬
tem pauescens: lucis sue ra¬
horrorem. atq orbis dyma¬
ta tenebraꝵ obtexit caligine
carũdem tenebraꝵ signo an¬
tea nuuiso. et maudito atto¬
nitus: ut õium litterarum
disciplinis edoctus: dixit. Hec
nor quam nr̃is oculis nouã
descendisse miramur: tocius
mundi ucram lucem adue̾¬
turam signauit. atq deum
humano generi effulsurum
serena dignatione dictauit.
Unde expletis pro quib per¬
rererat. felicit̾ rediit. ariq to¬
cius urbis athene prcerat. Et
cunc ariopagi presidens õiũ
negocioꝵ ciuilium publice
et priuatim ut nobilior no¬
bilissimis moderamina dispo¬
nebat. at int̾ primos primꝰ
sophistica et sillogistica ii¬
uersalium doctrinaꝵ acumi¬
na et strophas infulatus to¬
ga philosophica ciuib acũ¬
diq ad id scudi confluente¬
b profundebat. Hunc siquidẽ

Expanded text:
transmigravit. Ubi simul cum eo transmigravit. Ubi simul cum eo degens, quando Deus homo,lute invidia Judaeorum cruci pependit affixus, et sol sui Domini mortem pavescens, lucis suae rahorrorem, atque orbis climata tenebrarum obtexit caligine, earumdem tenebrarum signo antea inviso et inaudito attonitus, ut omnium litterarum disciplinis edoctus, dixit: haec nox, quam nostris oculis novam descendisse miramur, totius mundi veram lucem adventuram signavit, atque Deum humano generi effulsurum, serena dignatione dictavit. CAPUT VI. Unde expletis, pro quibus perrexerat, feliciter rediit, arcique totius urbis Athenae praeerat, et curiae Areopagi praesidens omnium negotiorum civilium publice et privatim ut nobilior nobilissimis moderamina disponebat, atque inter primos primus sophistica et syllogistica universalium doctrinarum acumina, et strophas, infulatus toga philosophica civibus ac undique ad id studium confluentibus profundebat. Hunc si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
adimientiones ꝓuolutus a¬
postoli pedib: dep̾catus est
eum ut illi uetam doctinã
et uiam salutis ostenderet.
seq ip̃i et non saturmi profes¬
sus est fore discipulum. His
ituq gestis: cum uocis no¬
uitatẽ athenienses ꝑmoti:
quadam die paulum ad are¬
opagum duxissent. ut ibi exa¬
meñ sua doctrina acaperet.
adorsus est dyonisiũ. qui ob
plenitudinẽ diine suꝑnoꝵ
numinũ sciencie theo sophus:
id est dũi sapiens. et a regio¬
ne urbis qua sedulo cõmora¬
intur. et humatus principa¬
ntur anopagita gemmo
quasi nocabulo utelatur.
altissimo sanguine prui et
magni dyonisii. non illius
semelae. uel deucalionis. sed
eius qui nitis iuentor apud
athenas insignis est habitus
longissima et lara progenie
ꝓpagatus. Hic namiq annos
etutis. quinq et iuginti age̾s.
et cunctis pene artibus copio¬
se imbutus. crementi studio ex¬
citus una cum appollo famo
cum philosopho astrologice
discipline uoto egyptiliopolĩ

Expanded text:
adinventiones, provolutus aadinventiones, provolutus apostoli pedibus, deprecatus est eum, ut illi veram doctrinam et viam salutis ostenderet, seque Christi, et non Saturni, professus est fore discipulum. CAPUT V. His ita gestis, cum vocis novitate Athenienses permoti, quadam die Paulum ad Areopagum duxissent, ut ibi examen sua doctrina acciperet, adorsus est Dionysium, qui ob plenitudinem divinae supernorum numinum scientiae, Theosophus, id est Deum sapiens, et a regione urbis, qua sedulo commorabatur, et innatus principabatur, areopagita genuino quasi vocabulo utebatur, altissimo sanguine primi et magni Dionysii, non illius Semelae vel Deucalionis, sed ejus qui vitis inventor apud Athenas insignis est habitus, longissima et clara propagine propagatus. Hic namque annos aetatis quinque et viginti agens, et cunctis pene artibus copiose imbutus, crementi studio excitus, una cum Apollophanio conphilosopho suo astrologicae disciplinae voto Aegypti Heliopolim
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ac uectigaliũ cõmea¬
tib. et uoluptatũ cunctaꝵ
affluentiis ultra urbes alias
exornata quondã nobilissĩe
floruit. Sed que suo priori se¬
culo cunctis mundi felicitati¬
b suꝑerat: modo gentiũ freꝙ̃¬
ti. et condempso impetu oppres¬
sa. et int̾ capta dirimitur. Ubi
in aduentu pauli quidam ur
nobilis erat. qui simstes. id
est consecratalis apollo kro
ẽsiũ prĩcipis ꝓsapia dixilla¬
tus. Cuiꝰ pater nicolaus mr
magni ingenii. litteraꝵ stu¬
dio pollens: cuus et argolice
artis magister fuit. Huiuis
igitur fũius appollo du int̾
philosop hoꝵ scolas clarus
haberetur. et antenticas bi¬
bliothecas reuolueret: deditꝰ¬
q ẽẽt philosophie. et uanis
suꝑstiaonib ritu paganoꝵ
audint paulum aplm noua
et maudita autea dognata
p̾dicantem. Et cum ei resist̾e̾
non ualeret. inuenit ueram
ẽẽ doctrinam: quam pautus
apud athenas docuit. Relm¬
quens igitur demonicas lu¬
dificationes. et gencilicias

Expanded text:
quoque ac vectigalium commeaquoque ac vectigalium commeatibus et voluptatum cunctarum affluentiis, ultra urbes alias exornata, quondam nobilissime floruit. Sed quae suo priori saeculo cunctis mundi felicitatibus supererat, modo gentium frequenti et condenso impetu oppressa et intercepta dirimitur. Ubi in adventu Pauli quidam vir nobilis erat qui Symmistes, id est, consecretalis Apollo Kroniensium principis prosapia derivatus: cujus pater Nicolaus, vir magni ingenii, litterarum studio pollens civis et Argolicae artis magister fuit. Hujus igitur filius Apollo, dum inter philosophorum scholas clarus haberetur, et authenticas bibliothecas revolveret, deditusque esset philosophiae, et vanis superstitionibus ritu paganorum, audivit Paulum apostolum nova et inaudita antea dogmata praedicantem: et cum ei resistere non valeret, invenit veram esse doctrinam, quam Paulus apud Athenas docuit. Relinquens ergo daemoniacas ludificationes et gentilitias
Abbreviated transcription (Latin):
gio in eadem urbe est. ubi ydo¬
lum martis. et simulachrũ
herculis in colle tritonii mon¬
tis in medio urbis positi ste¬
terat ad colendum multis ĩ¬
molationib et delusionibus
martem et herculem quos illi
doos maximos et fortissimos
adorabnt. Ubi eciam exerce¬
bantur iudicia. et docebantur
fora. ingeniiq om̃us sollera a.
Qui locus arispagus appella¬
tur a marte. Mars enr̃: arisgre¬
ce uocatur. Quinta regio cũui¬
tatis eiusdem uersa est ad por¬
tam cheam hermes pagus er
nõie merturii qui berines gre¬
ce diat᷑ apellata. In qua stati¬
culum ip̃ius mercurii uenera¬
meniis mare florido mellicis
ut sic dictum sit rinulis et flu¬
minib satis pinguissimis
nemorib consitis. et aroma¬
tib odoratis. uinetis. nacta¬
reis. et ubrrtatis copia. efflu¬
entib oliietis. habundantis¬
simis uiretis florentib. pascu¬
is peccorib sufficientissimis.
auri et argenti. ceteroꝵq me¬
talloꝵ oim copiis: nauiũ

Expanded text:
gio in eadem urbe est, ubi idogio in eadem urbe est, ubi idolum Martis et simulacrum Herculis in colle Tritonii montis, in medio urbis positi, steterat, ad colendum multis immolationibus et delationibus Martem et Herculem, quos illi deos maximos et fortissimos adorabant. Ubi etiam exercebantur judicia et docebantur fora, ingeniique omnis solertia, qui locus Areopagus appellatur a Marte: Mars enim Ares Graece vocatur. Quinta regio civitatis ejusdem versa est ad portam Schaeam, Hermis pagus ex nomine Mercurii, qui Hermes Graece dicitur, appellata, in qua staticulum ipsius Mercurii veneramoenibus, mari florido, mellitis, ut sic dictum sit, rivulis et fluminibus, satis pinguissimis nemoribus, consitis et aromatibus odoratis, vinetis nectareis et ubertatis copia effluentibus, olivetis abundantissimis, viretis florentibus, pascuis pecoribus sufficientissimis, auri, argenti, caeterorumque metallorum omnium copiis, navium
Abbreviated transcription (Latin):
nomen aptatum. Hec pͥma
cunctaꝵ urbium leges condi¬
regionib disterminata signa¬
turͣ. Prima regio est que egrũ
mare respicit. in qua situs mõs
extat suꝑeminens urbi ubi sa¬
turni. et pͥapi auree statue ua¬
narum illusionum collebant᷑
dementiis. Nec enim regio
kronospagos apellatꝰ ex sat¬
ni nommne qui grece kronos
uocatur. Scd̃a rẽgio achene est.
que respiat trachiam ubi che¬
rebintus mire magnitudinis
merat sub qua silani et agre¬
sti hominis fauni simulacra
statutis dieb a pastorib uene¬
rabant. Que regio panospagꝰ
appellat̾ ex nõie siluani et fãn¬
ni. Greci enĩ siluanũ pan et
faunos ficanos panitas uo¬
citant. Teria uero regio possi¬
donos pagos appellatur que
intendit portum neptimi. pos¬
sidon nãq grece: neptimꝰ dicit᷑.
Cuiꝰ simulacrũ. et diane effigi¬
em egei ibidem colebant. et
quo recursus tocius ppłi luna
renascente in multis functi¬
onib confluebat. Quarta re¬

Expanded text:
nomen aptatum. Haec prima nomen aptatum. Haec prima cunctarum urbium leges condiregionibus disterminata signatur: Prima regio est, quae Aegeum mare respicit, in qua situs mons exstat supereminens urbi, ubi Saturni et Priapi aureae statuae variarum illusionum colebantur dementiis: haec enim regio Kronos pagos appellatur ex Saturni nomine, qui Graece Kronos vocatur. Secunda regio Athenae est, quae respicit Thraciam, ubi terebynthus mirae magnitudinis inerat, sub qua Sylvani et Fauni agrestium hominum simulacra statutis diebus a pastoribus venerabantur; quae regio Pagos appellatur ex nomine Sylvani et Fauni: Graeci enim Sylvanum Pan, et Faunos ficarios Panitas vocitant. Tertia regio Possedonos pagos appellatur, quae intendit portum Neptuni: Possedon namque Graece, Neptunus dicitur, cujus simulacrum et Dianae effigiem Aegii ibidem colebant: et quo recursus totius populi, luna renascente, in multis functionibus confluebat. Quarta re
Abbreviated transcription (Latin):
nbera appellata.Ionici maris
faucib bithalassi mare inter¬
dusa aegeum pelagus aleua
contingit. Urb̃s inclita et an¬
tiqua. sola preter externum ĩ¬
crementũ głosa. Cuiꝰ cinib nõ
dedit micium conlactata na¬
tiuitas. s que illis sedes: ea¬
dem est et origo. ẽ enaꝵ fecti¬
litate opulenta. fandi et eloqu̾e
trix arcium liberalium. et di¬
uitiaꝵ õĩum copia preurbib
cunctis emicuit. Hec sita est
in attica elladis proumaa q̃
duerunt. ubi apollo et ippocra¬
tes. ac aristotilles ceteriq in¬
uentores. et ꝓpagatores tociꝰ
peticie sunt exorti. et in toto
orbe sui p̾sencia. et temporib
nr̃is memoria fulgent. In hac
sũmoꝑe urbe temporib cropis
et menandri regumq succeden¬
ciuim cultus simulacroꝵ. et sta¬
tuaꝵ adoratio. ydoloꝵ qr suꝑ¬
sticiosa religio prima est reꝑ¬
ta et sanctionib ꝓlata. Hec
quoq in ꝓuectu sui est miner̃¬
ue sa cratͥa. et ip̃i eius de nõie

Expanded text:
ubera appellata: Ionici maris ubera appellata: Ionici maris faucibus, bithalassi more, interclusa, Aegeum pelagus a laeva contingit. Urbs inclyta et antiqua, sola praeter externum incrementum gloriosa: cujus civibus non dedit initium collecta nativitas: sed quae illis sedes, eadem est et origo: terrarum fertilitate opulenta, fandi et eloquenttrix, artium liberalium et divitiarum omnium copia prae urbibus cunctis emicuit. Haec sita est in Attica Helladis provincia, qua osi, splenduerunt: ubi Apollo et Hippocras ac Aristoteles, caeterique inventores et propagatores totius peritiae sunt exorti, et in toto orbe suis praesentia, et temporibus nostris memoria fulgent. In hac summopere urbe temporibus Cecropis et Menandri, regumque succedentium cultus simulacrorum et statuarum adoratio, idolorumque superstitiosa religio primo est reperta, et sanctionibus propalata. Haec quoque in provectu sui est Minervae sacrata, et ipsi ejus de nomine
Abbreviated transcription (Latin):
tis inimici iacula ꝓbationẽ
fideliũ tuoꝵ prestitisti ẽẽ: E
non nulnera. sed in ter ceta
curismatũ mueta. talem
turs testib tribiisti pro la¬
bore mercedem ut nullũ tuoꝵ
fuisse gaudeat hostis in bellẽ.
Quinimo ꝓpetuum illis es
largitus trumphũ. ut ecc̃e
tue semper sint in exemplum.
De quoꝵ collegio beatus pau¬
lus apl̾s. quem celo presidens
lumanitas et bengnitas sal¬
uatoris nr̃i dei compellans:
sauluin scraint. ac paulum
statuit. coꝵq merito ac nuͣo
sociauit replens xp̃i enuange¬
lio non solum ab iherosolimuis
usq in illricum uerũ. et usq
ad terminos quomodo a deo
constitutus magister om̃ium
gentium ꝑagrans suꝑiores
et uianas ciuitates tempore
quo princeps claudius age
tracie ꝓspiciens lacedemonie
termin̾os posita media int̾
achaiam et macedoniã iacet
qua nichil habuit grecia clari¬
us. Situ terrarum eminentib
et frequentib collib montu¬
osa antiqua scuiptoꝵ facundi¬
a paterna. uiscera et materna

Expanded text:
tis inimici jacula probationem fidelium tuorum praestitisti esse, et non vulnera: sed inter caetera charismatum munera, talem tuis testibus tribuisti pro labore mercedem, ut nullum tuorum fuisse gaudeat hostis imbellem: quinimo perpetuum illis es largitus triumphum, ut Ecclesiae tuae semper sint in exemplum. De quorum collegio beatus Paulus apostolus, quem coelo praesidens humanitas et benignitas Salvatoris nostri Dei, compellans Saulum stravit, ac Paulum statuit, eorumque merito ac numero sociavit, replens Christi Evangelio, non solum ab Hierosolymis usque in Illyricum, verum et usque ad terminos, quomodo a Deo constitutus magister omnium gentium, peragrans superiores et vicinas civitates, tempore quo princeps Claudius agebThraciae prospiciens Lacedaemoniae terminos, posita media inter Achaiam et Macedoniam jacet, qua nihil habuit Graecia clarius situ terrarum, eminentibus et frequentibus collibus montuosa, antiqua scriptorum facundia, paterna viscera et materna
Abbreviated transcription (Latin):
greditur: et incomparabilẽ
thesaurum. quem diu sibi et
posteris profut᷑um seruauit
omnibz patenter eadem sacra¬
tissima die innotuit.: qua be¬
atus dyonisius. cum suis
sociis triumphans agonem
erpleuit: et coronain uictorie
acapere de manu din meruit.
atq testis ihu xp̃i pretiosus.
sydereum senatum possedit:
ip̃mq locum emmentis mau
solet edificatione signauit. Sc̃o
ta tunica iudelicet filicium et
calige dyonisii pretiosi. et ca¬
sula scĩ rustici archip̾sbr̃i. atq
dalmatica sc̃ eleutherii archidi¬
aconi. exceptis portionib. que
pro reliquiis electoꝵ dñi a fide¬
lium deuotione sumpte sunt.
usq hodie debiti cultus reuerẽ¬
cia conseruantur. Quoꝵ meri¬
tis et precib: eadem uenera¬
bilis femina in nõie sc̃e tri¬
nitatis ex aqua et sp̃n scõ rena
crasatubias apud eoꝵ corpora
qmͣ dui suꝑuixerat celebrans:
i boua confessione ac conu̾sa¬
tione ad xp̃i et scõrum martyꝵ

Expanded text:
greditur, et incomparabilem greditur, et incomparabilem thesaurum, quem diu sibi et posteris profuturum servavit, omnibus patenter eadem sacratissima die innotuit, qua beatus Dionysius cum sociis suis triumphans agonem explevit, et coronam victoriae accipere de manu Domini meruit, atque testis Jesu Domini pretiosus sidereum senatum possedit, ipsumque locum eminentis mausolei aedificatione signavit. Sanctta, tunica videlicet, cilicium, et caligae Dionysii pretiosi, et casula sancti Rustici, archipresbyteri, atque dalmatica beati Eleutherii archidiaconi, exceptis portionibus quae pro reliquiis electorum Domini, a fidelium devotione sumptae sunt, usque hodie debiti cultus reverentia conservantur, quorum meritis et precibus, eadem venerabilis femina, in nomine sanctae Trinitatis ex aqua et Spiritu sancto renatcras excubias apud eorum corpora, quandiu supervixerat, celebrans, in bona confessione ac conversatione, ad Christi et sanctorum mar
Abbreviated transcription (Latin):
pie credentib luccũ maximũ
contulit: sexto amemorata
urbe. lapide insulcis antũpna¬
lib quos tune seminib iaci¬
endis: prscapta matrona. m
habundancia paratat aranci¬
um speciem agricolaꝵ preten¬
dentes. uelud quiddam rura¬
lis oꝑis laborantes abscon¬
dunt̃ locum eciam rerto no¬
tamme assignare ꝓcurant.
Er quo eadem dei futura pleniꝰ
femina ac sibi college ip̃ian
inter nocturna secreta silencia.
prescripta martyrum corpora
tollentes brati dyonisii corpo¬
ri conuinxerunt: et uenerati¬
one qua inter ꝑsccutoꝵ rabiẽ
poterant deuotissime freqũc¬
talunt. Facta deiceps satio¬
ne nec suum seges negauit
obsequium: que tali est fecũ¬
data pinguedine. Atq sic se m
cam beneficiũ ubertatis infu¬
dit: ut centuplicatos fructus
deuotissima cultrix ad qui¬
reret: et patua mereretur sa
sa seruantem: qua oportuit
honorificencia. una cum scĩs
dñi saccrdotib et ficelium tur¬
bis reuerentissime satis ag¬

Expanded text:
pie credentibus lucrum maximum pie credentibus lucrum maximum contulit, sexto a memorata urbe lapide, in sulcis autumnalibus, quos tunc seminibus jacendis, praescripta matrona in abundantia parabat arantium, speciem agricolantium praetendentes, velut quiddam ruralis operis laborantes abscondunt: locum etiam certo notamine assignare procurant. Ex quo eadem Dei futura plenius femina, ac sibi collegae Christiani, inter nocturna secreta silentia, praescripta martyrum corpora tollentes, beati Dionysii corpori conjunxerunt, et veneratione, qua inter persecutorum rabiem poterant, devotissime frequentabant. Facta deinceps satione, nec suum seges negavit obsequium, quae tali est fecundata pinguedine, atque sic se in eam beneficium ubertatis effudit, ut centuplicatos fructus devotissima cultrix acquireret, et patria mereretur salsa servantem, qua oportuit honorificentia una cum sanctis Domini sacerdotibus et fidelium turbis reverentissime satis ag
Abbreviated transcription (Latin):
lentis femmne ĩmutauit: mi¬
quoꝵ consilia sue dispositõis
art industria. qua noluit ser¬
uire coegit. Nam nobilis que
cam materfamilias catulla
nomine. que licet paganorũ
adhuc errorib. neccessitate po¬
cius qmͣ uolutate teneretur
addicta: conuerti tamen ad fi¬
dem xp̃i per exempla martyrũ
atq ad baptismi gr̃am perue¬
nire se desicerare. et mente de¬
monstrabat et opere: dei m̃ia
inspirata. magne uirtutis cõ¬
silium appetunt. atq ad con¬
uinium uenire postulat scõꝵ
corpoꝵ ꝑditores. Et dum eis
copiam oblate humanitatis
expendit. a memoria coꝵ qua
susceperant agenda discussit:
fidelib q sius. et familians
noti consciis secreta ordinati¬
one cõmittit. ut subtracta fur¬
to pretiosa corpora beatoꝵ dili¬
gens elaboraret occultare ꝓ¬
uisio. Qui dñe uolutate et
iussione cõꝑta. festinant᷑ qd̾
eis preceptum fuerat exequũt᷑.
Furtũq laudabile. qd nemi¬
ui dampnũ intulit: et om̃ib

Expanded text:
lentis feminae immutavit, inilentis feminae immutavit, iniquorum consilia suae dispositionis arti, industria qua voluit, servire coegit. dam mater familias, Catulla nomine, quae licet paganorum adhuc erroribus necessitate potius quam voluntate, teneretur addicta, converti tamen ad fidem Christi, per exempla martyrum, atque ad baptismi gratiam pervenire se desiderare, et mente demonstrabat et opere, Dei misericordia inspirata, mactae virtutis consilium appetivit, atque ad convivium venire postulat sanctorum corporum perditores. Et dum eis copiam oblatae humanitatis expendit, a memoria eorum quae susceperant agenda, discussit, fidelibusque suis et familiaris voti consciis secreta ordinatione committit, ut subtracto furto pretiosa corpora beatorum diligens laboret occultare provisio. Qui dominae voluntate et jussione comperta, festinanter, quod eis praeceptum fuerat exsequuntur, furtumque laudabile, quod nemini damnum intulit, et omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
us iusbius quem ex p̾scripto
lisbio iuro suo susceperat romã
ductus: domiciano eius pyla¬
to per tres cesares militauit.
et sub scõ masso ep̃o. qui t̾aus
abeato dyonisio parisioꝵ rexit
eccl̃iam reuersus: om̃ib q̃ sunt
mundi relictis laptizatus. et
religiosoꝵ xp̃iq pauperum
numero est sociatus. Ceterũ
metuentes ꝑsecutores. et gen¬
tilu phalange. ne conuersi
ppłi. fidelissima ꝓbata q deuo¬
tio scõrum corpora rustici et e¬
leutlxrii. que in monte ubup¬
si una cum beato dyonisio
fuerant martyrizati iacebãt
profutura sibi ad patrociniũ
colligerent et tumularent:i¬
ito consilio. eligunt tetrs se¬
quane ꝓfundisq gurgitib
martyrum corpora ꝑdenda cõ¬
mittere. Que imposita namb
ad ꝓuisum gurgitem. mini¬
stios iubent demergenda ꝑfer¬
re. Sed deus omp̃s p̾scus fu¬
turoꝵ qui mutat tempus. Et
qd predestinauit nõ mutat cõ¬
siliu. qui malum oloferm
conceptum. prudencia beneno¬

Expanded text:
us Visbius, quem ex praescripto us Visbius, quem ex praescripto Lisbio viro suo susceperat, Romam ductus, Domitiano evespillatoper tres Caesares militavit, et sub sancto Masso episcopo, qui tertius a beato Dionysio Parisiorum rexit Ecclesiam reversus, omnibus quae sunt mundi relictis, baptizatus, et religiosorum Christique pauperum numero est sociatus. Caeterum metuentes persecutores et gentilium phalanges, ne conversi populi fidelissima probataque devotio, sanctorum corpora Rustici et Eleutherii, quae in monte, ubi ipsi una cum beato Dionysio fuerunt martyrisati, jacebant, profutura sibi ad patrocinium colligerent, et tumularent, initio consilio, eligunt terris Sequanae profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere. Quae imposita navibus, ad provisum gurgitem ministros jubent demergenda perferre; sed Deus omnipotens praescius futurorum, qui mutat tempus, et quod praedestinavit non mutat consilium: qui malum Holophernis conceptum prudentia benevo
Abbreviated transcription (Latin):
nit ad societatem angelorum.
Nempe nouũ prius. et in audi¬
tum miraculum. exanime cor¬
pus uiuentis currere more:
et hominẽ iam mortuu̾ racto
gressu incedere. Sed qũaqmͣ
sit nurum. non est tamen diffi¬
cie. pretioso capite sc̃ssimi uiri
corpus angelico ministerio in
modum unientis ambulare:
cum idcm deus. sua om̃ipotẽcia
efflato sp̃u. cadauer eius faci¬
le ꝓpter fidei sue cõmendationẽ
quam isdem suus fidelis seruuᷤ
predicauerat facile ut iret po¬
tuit regere. qui id ip̃m corpus
de puluere terre cõpingens sp̃u
quo uegetaret᷑ dignãtus est
inspirare: eundemq redactum
in cinerem dignabitur repara¬
re: et qua iuterat animia inui¬
dum ꝑhenniter reddere. Quod
stupendum muraculum. cum
superius p̾fata larcia conspexis¬
set: ꝓsiluit in infidelium turba s:
et uociferata est se esse xp̃i gr̃a
nis sui fonte ab ĩmundiciã ydo¬
loꝵ occubuit: baptizata in re¬
missionẽ peccatoꝵ. Cunus fili¬

Expanded text:
pervenit ad societatem angelorum. pervenit ad societatem angelorum. Nempe novum, prius et inauditum, miraculum, exanime corpus viventis currere more, et hominem jam mortuum recto gressu incedere. Sed quanquam sit mirum, non est tamen difficile, praeciso capite, sanctissimi viri corpus angelico ministerio in modum viventis ambulare, cum idem Deus sua omnipotentia efflato spiritu, cadaver ejus facile propter fidei suae commendationem, quam idem suus fidelis servus praedicaverat facile ut iret, potuit regere, qui idipsum corpus de pulvere terrae compingens, spiritum, quo vegetaretur, dignatus est inspirare: idemque redactum in cinerem dignabitur reparare, et qua vixerat anima, vividum perenniter reddere. Quod stupendum miraculum, cum superius fata Larcia conspexisset, prosiluit in infidelium turbas, et vociferata est se esse Christi grnis sui fonte ab immunditia idolorum occubuit baptizata in remissionem peccatorum. Cujus fili
Abbreviated transcription (Latin):
cepit brachiis uectitare. Et
facta est comes multitudo ce¬
lestis exercitus eranimi corpo¬
ri caput ꝓprium ab ip̃o monte
ubi fuerat decollatus per duo
fere milia deportanti. usq ad
locum in quo nunc dei dispo¬
sitione. et sua electione requi¬
escit humatum: sine cessatio¬
ne hymnts dulcissomis deum
laudans. Sed et celos petencia
diuinoꝵ sp̃uum ĩnumerabi¬
lia agmina sunt audita. ca¬
nore mestimabilis suauita¬
tis modulantia: gła tibi dñe
adiuncto frequentius alleluya.
Nam prout discerni potuit cã¬
tus auditus. uelut alt̾natim
chori angelia: hoc et alia quoꝵ
intellectus non potuit percipi
concinelant. Quod uidentes
et audientes ĩnumeri ppłi. et
multi eciam ꝑsecutoꝵ: in dñm
crediderunt. Non credentes au¬
oni mirificatum sanctũ suum
in celis taliter demonctrare in
tenis: qui ad ferocissimos po¬
pulos inditus nuncius. et cõ¬
fessor ip̃ius pretiosus: succens
igne diuini amoris constant
sustinuit supplicia passionis:

Expanded text:
coepit brachiis vectitare. Et coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput proprium, ab ipso monte, ubi fuerat decollatus, per duo fere millia deportanti usque ad locum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudans. Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestimabilis suavitatis modulantia: Gloria tibi, Domine, adjuncto frequentius, Alleluia. Nam prout discerni potuit tantus auditus, velut alternatim chori angelici, haec et alia, quorum intellectus non potuit percipi, concinebant. Quod videntes et audientes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum crediderunt. Non credentes auoni mirificatum sanctum suum in coelis taliter demonstrare in terris, qui ad ferocissimos populos inclytus nuntius et confessor ipsius pretiosus, succensus igne divini amoris, constanter sustinuit supplicia passionis,
Abbreviated transcription (Latin):
quod ore iam sumpserat ser¬
monibz estuabat ardor. Uere
lrata nmium et deo nr̃o grata
societas: inter quos nec prim̃
alter potuit ẽẽ nec tercius: sed
tunitatem confitẽtes trio me
merunt decoran martyrio: qͣti¬
rat. eadem die cum illo et in
crtuitu ciuitatis pro xp̃i nõre
cesa: et in diuersissimis ac an¬
tea iauditis suppliciis est af¬
fecta. ut parisius inderetur mi¬
pletum. qd̾ de iherusalẽ ꝓphico
uaticinio fuerat peroratum.
Posuerunt mortalia feruorũ
tuorum in circuitu eius: et nõ
erat qui sepeliret. Ramq ad de¬
claranda martyris et galliaꝵ
primi sacerdotis merita glosa:
ut ubi salutifer primo ceperat
fructus ormi: eo amplius głe sp̃ĩ
pat̾et trumphus: maximus
sunctos assistentes horror m¬
uasit. ac lux ineffabilis cunc¬
tis resplenduit: et bratissimi
dyonisii se cadauer erexit: sc̃aq
manu caput a corpore dolabra
lictoris truncatum. angelico
ductu gressum regente et luce
celesti arrumfulgente: pendulis

Expanded text:
quod ore jam sumpserat, serquod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino meruere decorari martyrio, quaterat, eadem die cum illo, et in circuitu civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis videretur impletum quod de Hierusalem prophetico vaticinio fuerat peroratum: posuerunt mortalia servorum tuorum in circuitu ejus, et non erat qui sepeliret. Namque ad declaranda sancti martyris et Galliarum primi sacerdotis merita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coelesti circumfulgente, pendulis
Abbreviated transcription (Latin):
nam martyrii cum fratribz me¬
is seruis tuis suscipe me. Au¬
osqr tue custodie cõmendo quoᷤᷤ
ninisterio nr̃o et tibi tuo san¬
guine acquisisti. Cunctos es
am qui te ꝑ nos in nõie tuo
pecierint. ut pollicitus es cle¬
menter exaudi: qm̃ tuum ẽ rog¬
num et potestas cum patre et scõ
sp̃u ante om̃ia. et in om̃nia scl̃a
scłorum. Cumq beatus rustic
et eleutherius. cunctiq fideles.
et multi eciam paganoꝵ qui
eum lamentantes proseque¬
luntur respondissent amen.
positis genib et ꝓtensis cer¬
uicib muio eodemqr momen¬
to hebetatis. scd̃m principis p̃¬
ceptum securib decollati surit.
atq in hac fidei constancia ꝑ¬
uianentes. rocdentes terre coi¬
pora: beatas celo animas i¬
tulerunt. Taliq ad dñm meru¬
erunt ꝓfessione migrare: ut
ampu̾tatis capitib ad huc pu¬
taretur lingua palpitans the¬
sum xp̃m dominũ confiteri.
Quatinꝰ unde mentib in erat
amor licet precisis capitibus

Expanded text:
nam martyrii cum fratribus menam martyrii cum fratribus meis servis tuis suscipe me: tuosque tuae custodiae commendo, quos ministerio nostro, et tibi tuo sanguine acquisisti: cunctosque etiam, qui te, per nos in nomine tuo petierint, ut pollicitus es, clementer exaudi: quoniam tuum est regnum et potestas cum Patre et sancto Spiritu ante omnia, et in omnia saecula saeculorum. Cumque beatus Rusticus et Eleutherius, cunctique fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, hebetatis, secundum praeceptum principis, securibus decollati sunt: atque in hac fidei constantia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulere. Talique ad Dominum meruere professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putaretur lingua palpitans Jesum Christum Dominum confiteri. Quoniam unde mentibus inerat amor, licet praecisis capitibus,
Abbreviated transcription (Latin):
fices: hinc paluiata uox mar¬
tyris. Ambiebat supplicia: ut
tormento crescente. cresceret et
corona. Quappt̃ iterum uelud
ab iicio uirgis in conspectu oĩ¬
um sc̃ martyres nudi cesi. et
sius uestib remiduti: e regio¬
ne ydoli mercurii ad locum cõ¬
scitutum educti: ad decollatio¬
nem sunt genua flectere iussi.
onisius manus expandens:
et oculos ad celos erigens ait.
dñe deus meus qui creasti me
et gr̃a tua in uitam hanc ĩdu¬
uisti me qui eterna sapiencia
tua edocusti me. et consilta se¬
cretoꝵ tuorũ non abscondisti a
me. sed semper in mĩa et mise¬
rationibz tius consolatus es
me. et fiuisti mecum in om̃ib
ad quecumq ꝑrexi: tibi gr̃as
ago pro cunctis que fecisti et
ostendisti michi: atq dignatꝰ
es opari ꝑme. Maxime qui a
nunc humilitatem meã rrisi¬
tasti ꝑte: et uocasti senectutem
meam tuo desiderio fatigatã
ad te: sciens quia iam ex̃ młto
tempore largius concupiui in¬
dere te. Nunc iam dñe per coro¬

Expanded text:
fices, hinc palmata vox marfices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter iterum, velut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt genua flectere jussi. onysius manus expandens, et oculos ad coelos erigens, ait: Deus, Deus meus, qui creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me, et consilia secretorum tuorum non abscondisti a me: sed semper in misericordia et miserationibus multis consolatus es me, et fuisti mecum in omnibus, ad quaecunque perrexi; tibi gratias ago pro cunctis quae fecisti et ostendisti mihi, atque dignatus es operari per me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre te; nunc jam, Domine, per coro
Abbreviated transcription (Latin):
in humata. et tormentorũ
ad huc signa seruancia. cur¬
tes cernite. et si non resipue¬
et infeliciter ut desideratis obi¬
te. Ad hanc uocem xp̃i marty¬
res dyonisius. rusticus. et cleu¬
therius in agonia pari confes¬
sione fidei et nrtutis constã¬
cia roborati: post nimia tor¬
menta głosimi complere mͣr¬
tyrium clegerunt. Et iudicis
abstracti cõnspectib ac fimer¬
bus sibi scõrm ostensis: diui¬
na iusta et occulta laudauere
iudicia. qui sic eos in presen¬
ti humiliare disponit: quos
in celesti regno tam głose exal¬
tari aute omne tempus decre¬
uit. Deinde terrore subiuncto
multisq iniuriis. et nõ antra
platis suppliciis macerati xp̃i
se famulos magna confessio¬
nis uoce ꝓmuinciant. Laceraba¬
turq precipue sanctus dei sac̾¬
dos humana rabie: cui serut¬
unt et bestie. Qui precurcebat
ad tormenta: ne tarde iret ad
głam. ꝓuocabat in se penam:
ut maior cẽt et uictoria. Con¬
fligelunt inter se illinc carni¬

Expanded text:
inhumata, et tormentorum inhumata, et tormentorum adhuc signa servantia, euntes cernite, et si non respueet infeliciter, ut desideratis, obite. Ad hanc vocem Christi martyres, Dionysius, Rusticus et Eleutherius, in agonia pari confessione fidei et virtutis constantia roborati, post nimia tormenta gloriosum complere martyrium elegerunt. Et judicis abstracti conspectibus, ac funeribus sibi sanctorum ostensis, divina justa et occulta laudavere judicia, qui sic eos in praesenti humiliare disponit, quos in coelesti regno tam gloriose exaltari ante omne tempus decrevit. Deinde terrore subjuncto, multisque injuriis et non ante perlatis suppliciis macerati, Christi se famulos magna confessionis voce pronuntiant: lacerabaturque praecipue sanctus Dei sacerdos humana rabie, cui servivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset victoria. Confligebant inter se, illinc carni
Abbreviated transcription (Latin):
modi lux de celo suꝑ eum: et
om̃s qui ibi aderant. qualem
nemo eoꝵ antea uiderat. In
qua ueniens apparuit ei doꝰ¬
iłx xp̃c: eciam cunctis uidenti¬
cum multitudine angeloꝵ.
Et acapiens panem sanctũ:
dedit illi dicens. Acape hoc ca¬
re meus qd̾ mox complebo te¬
bi una cum patre meo: qm̃
mecum est marima mertes
tua: et his qui audierint te
salus in regno meo. Nune fa¬
cies fortiter: et memoria tua
erit in laudẽ. Dilectio autem
et benignitas quam habes
semꝑ pro quibuscumq pecie¬
rit impetrabit. huius uero
tercibilis et admirandi sur¬
ctaculi misterio quamqũa
adhuc pagana cmiositate
tamen miraculoꝵ sollicita
predicta larcia int̾erat. His
fices. qui xp̃i famulos de sqͣ¬
lore carteris educentes: p̾fit¬
ti obtutib iterum presenta¬
runt. Quib prefectus ait.
Si prudenti consilio tandẽ
aduitam tenditis. ĩmolate
diis et uiuite. Si uero mori
cligitis: mortuoꝵ quos e¬
ducastis cadanera infelicit᷑

Expanded text:
modi lux de coelo super eum et modi lux de coelo super eum et omnes qui ibi aderant, qualem nemo eorum antea viderat: in qua veniens apparuit ei Doistus, etiam cunctis videnticum multitudine angelorum: et accipiens panem sanctum, dedit illi, dicens: Accipe hoc, chare meus, quod mox complebo tibi una cum Patre meo: quoniam mecum est maxima merces tua, et his qui audierint te, salus in regno meo. Nunc facies fortiter, et memoria tua erit in laude, Dilectio autem et benignitas, quam habes semper, pro quibuscunque petierit, impetrabit. Hujus vero terribilis et admirandi spectaculi mysterio, quanquam adhuc pagana curiositate, tamen miraculorum sollicita, praedicta Larcia intererat. CAPfices, qui Christi famulos de squalore carceris educentes, praefecti obtutibus iterum praesentarunt. Quibus praefectus ait: Si prudenti consilio tandem ad vitam tenditis, immolate diis, et vivite: si vero mori eligitis, mortuorum quos seduxistis, cadavera infeliciter
Abbreviated transcription (Latin):
et eleutherius flentes et ad pe¬
nas similes noto promptissi¬
mo ꝓperantes: umti differũ¬
tur nõ dimittunt᷑. Cumq ex¬
tracto ad orationẽ eius forna¬
cis incendio. bratus dñi pon¬
tifex dyonisius. fuisset splen¬
didior auro eductus: patibu¬
lo cruciarie scipitis tormenta¬
lium nistrumentoꝵ conficio¬
ne appenditur. unde sẽꝑ ihm
Et in carcere clausini tres simlꝰ
electi dñi cum ficelium multi¬
tudine reduduntur. Duceban¬
tur sane a delicto obligati iu¬
sti in uinculis. condempnan¬
di adampnatis: et inno¬
centes a nocentib exponunt᷑.
Ubi cum post multas et por¬
neccessarias pplĩ qui eum se¬
quendo carcerem inruꝑant.
exhortationes. et ad absentes
directa iustitutionũ precepta
dñica mssaꝵ sollempnia. ut
confirmarent participatione
corporis et sanguiis dñi no¬
in celis positus celebraret. lo¬
ra qua frangebat᷑ panis sc̃s
quo ip̃x et populus cõmunica¬
ii debelant: resplenduit huiꝰ

Expanded text:
et Eleutherius flentes, et ad poeet Eleutherius flentes, et ad poenas similes voto promptissimo properantes, vincti differuntur, non dimittuntur. Cumque exstincto ad orationem ejus fornacis incendio, beatus Domini pontifex Dionysius fuisset splendidior auro eductus, patibulo cruciarii stipitis, tormentalium instrumentorum confixione appenditur. Unde semper Jeet in carcere Glaucini, tres simul electi Domini, cum fidelium multitudine recluduntur. Ducebantur sane a delicto obligatis, justi in vinculis, condemnandi a damnatis, et innocentes a nocentibus exponuntur. Ubi cum post multas et pernecessarias populi, qui eum sequendo, carcerem irruperant, exhortationes, et ad absentes directa institutionum praecepta, Dominica missarum solemnia, ut confirmarentur participatione corporis et sanguiniin coelis positus celebraret: hora, qua frangebatur panis sanctus, quo ipse et populus communicare debebant, resplenduit hujus