comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si in binis tabulis Instrum̃¬
tum scriptum sit. Nam nicħ
uidetur deꝑdere.s futurũ est
ut alio cyrographo saluo se¬
curior sit credicor Capocha
quo si fu̾it sunepta cque di¬
cendum est furti actionan
lu id qd int̾ost. lccum he̾re set¬
nicħ michi uidetur int̾ee̾. si sĩt
et alic ꝓbationes solute poc¬
cunie. sr ctsiquis non ad mo¬
uerit hiusmodi instrum̃ta si
int̾leint. non tm̃ furti actio
locum ħt. uerũ ctiam logis
Aquilie nõ ad mouisse uidr¬

Expanded text:
si in binis tabulis instrumentum scriptum sit: nam nihil uidetur deperdere, si futurum est, ut alio chirographo saluo securior sit creditor. Apocha quoque si fuerit subrepta, aeque dicendum est furti actionem in id quod interest locum habenihil mihi videtur interesse, si sint et aliae probationes solutae pecuniae. Sed si quis non amovit huiusmodi instrumenta, sed interlevit, non tantum furti actio locum habet, verum etiam legis Aquiliae: nam rupisse vid
Abbreviated transcription (Latin):
sui adũsus dñm no torqietur.
X qdne smppositi partus. uel
si petat h̾rditatẽ ꝙ ati filii non
esse frc̃m suum cõtendũt. q̃o de
Stra dñm cecen filu s ꝓ succe¬
sione dñi defucti quentur. qd̾
cõgrint ei ꝙ diuꝰ adrianus re¬
scũipsit. Cum cñ in socmĩ cedis
socius postularetur̃ de cõi fuo hnda

Expanded text:
serui aduersus dominum non torquentur. De quaestione suppositi partus, uel si petat hereditatem, quem ceteri filii non esse fratrem suum contendunt, quaestio de successione domini defuncti quaeritur. quod congruit ei, quod diuus Hadrianus rescripsit: cum enim in socium caedis socius postularetur, de communi seruo
Abbreviated transcription (Latin):
a suus cum em̃it scitignoramit
aut domimus. uł cõtra. indẽd
est. cuius ꝑocuis spectanda sit sci¬
entia ⁊ magis ẽ ut scientia ins¬
picienda sit eius quicõpauit.
non cius cui ad quirat udeo
pena litigiosi conpetit sic tam̃
si non mandato dominiemit
hibemur insacrum dedicare
Ulioquin dupli penam pati¬
mur. nec in merito. neliccat
co modo dunorem adusarii
conditionem faces: dupluco
utrum fisco an adu̾sario p̾stã¬
dum sit. nichil ceprimitur. for¬
tassis aut̃ magis adñsario pr¬
cium hẽat.proco ꝙ potentiori
Badũsario traditus est. Np̃.¬
gationes¬

Expanded text:
us cum emerit scit, ignoravit autem dominus, vel contra, videndum est, cuius potius spectanda sit scientia. et magis est, ut scientia inspicienda sit eius qui comparavit, non eius, cui adquiretur, et ideo poena litigiosi competit, sic tamen, si non mandatu domini emit: hibemur in sacrum dedicare: alioquin dupli poenam patimur, nec immerito, ne liceat eo modo duriorem adversarii condicionem facere. sed duplum utrum fisco an adversario praestandum sit, nihil exprimitur: fortassis autem magis advercium habeat pro eo, quod potentiori adversario traditus est. GATION
Abbreviated transcription (Latin):
puta ꝙ ei medicam̃ctum dediss nͨ
potuit tres hr̾ehtẽ si hrdi ẜunt iꝰsũ
statu lib̾um hrs uendidit ⁊tradi¬
dit. credo statim adlib̾tatem ꝑuẽnt.¬
umh̾rs reipublice causa Pul.¬
abcet. peccumam statu lib̾ heret. uel
ccpectan cum debe doncc redeat isi
iam consignatam oz quo subsecu¬
to.statim ad lib̾tatẽ ꝑue̾it. ¶Non
c̃ statu lib̾. cui lib̾tas in̾tam longum
tẽpus collata ẽ. ut eo tpr̃e is qui maũ

Expanded text:
puta quod ei medicamentum dedisset, ne potuit tres edere. Item si heredi seruire iussum statuliberum heres uendidit et tradidit, credo statim ad libertatem peheres rei publicae causa abesset et pecuniam statuliber haberet: uel exspectari eum debere, donec redeat is m pecuniam consignatam oportet, qu‹o› subsecuto statim ad libertatem peruenit. Non est statuliber, cui libertas in tam longum tempus collata est, ut eo tempore is
Abbreviated transcription (Latin):
quominus impleatutsiquis sic acce¬
ꝓit libtatcm cum dece dire pot̾. lib
esto trebacius ait. licet habuent dec̃e
ul ydoncus fu̾it ad ad quirendum
⁊ confuandum peculiũ. tñ no al
ladlibtatem ꝑuentuꝵ. nisi ded̾it
aut ꝑcum non stct̾it quominus¬

Expanded text:
quo minus impleatur. Si quis sic acceperit libertatem 'cum decem dare poterit, liber esto', Trebatius ait, licet habuerit decem uel idoneus fuerit ad adquirendum et conseruandum peculium, tamen non alias ad libertatem peruenturum, nisi dederit aut per eum non steterit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
si alii subripuerint nummos. ⁊ br̃di
decdit. adlibtatem ꝓueniet qui ⁊ aue¬
lli nũmi ei qui accepit possuntiplan
sisic consupti fuerint. ut nullo casu
auelli possint. ꝯpetit lib̾ta¶no solu
autem si hrs moram fecent libtati.
s ⁊ situtor. ul procurator ul curator.
alius qui uis incunis ꝑsona conditi¬
oni parendum ẽ. libtatem ꝯpete di¬
cemusisane ħ uire utimur. Instatu¬
libero. ut sufficiat ꝑ cum non Ctare
quominus conditioni parcatꝰ siqui
hroi in dieb xxx proximis mortis
dolo malo tardius adierit. dantẽ cũ
intra dies.xxx. adite hĩditatis ad li¬
btatem ꝑuenire que sñia uera est.

Expanded text:
si aliis subripuerit nummos et heredi dederit, ad libertatem perueniet, quia auelli nummi ei qui accepit possunt. plane si sic consumpti fuerint, ut nullo casu auelli possi‹n›t, conpetet libertas. Non solum autem si heres moram facit libertati, sed et si tutor uel curator uel procurator uel alius quiuis, in cuius persona condicioni parendum est, libertatem competere dicemus. et sane hoc iure utimur in statulibero, ut sufficiat per eum non stare, quo minus condicioni pareat. Si quis heredi in diebus triginta proximis mortis eo, si sine dolo malo tardius adierit, dantem eum intra dies triginta aditae hereditatis ad libertatem peruenire: quae sententia uera est.
Abbreviated transcription (Latin):
annua bina trumadic iussusẽ dare
dena. tota simul offerat hroi nõ ex¬
pectata die ul decẽ primo anno da
accipiat qd̃ prtp̃c consequi potit. si
Uita sit libtas suo data. si quinquen

Expanded text:
annua bima trima die iussus est dena dare, tota simul offerat heredi non exspectata die? uel decem primo anno dataccipiat, quod post tempus consequi poterat. Si ita sit libertas seruo data, si quinquen
Abbreviated transcription (Latin):
ssis flumina exerescant. ułm¬
utatus alucus uicinis inum¬
am aliquam afferat /ꝑtinet. ⁊̃
ad flumina publica sue nam¬
gabilia sunt. sine non sunt.i
ut pretor. quo alit̾ aqua flua
quam priore estate fluxit. no
omnis ergo qui misit uł qui
fecit tenetur. s qui facienco
efficit alit quam priore estate
fluxit aquam fluere. ¶Drant
ait alit̾ fluat non adqñtitatẽ
aque fluc̃tis ꝑtinet. s ad mod
⁊adrigorem cursus aq referẽ¬
dum est.et gñalit dicenoñ ẽ
ita demum int̾dicto qũe teni
simutetur aq cursus phoc qd
factum ẽ.dum uł depressior.l
uł altior fiat aqua. ac ꝑhoc rap¬
idior fit. cum in comodo acco¬
ex fc̃o eius. qui conuenitur sẽti¬

Expanded text:
ssis flumina excrescant uel mutatus alueus uicinis iniuriam aliquam adferat. Pertinet autem ad flumina publica, siue nauigabilia sunt siue non sunt. Ait praetor: 'quo aliter aqua fluat, quam priore aestomnis ergo, qui immisit uel qui fecit, tenetur, sed qui faciendo r, quam priore aestate fluxit, aquam fluere. quod autem ait 'aliter fluat', non ad quantitatem aquae fluentis pertinet, sed ad modum et ad rigorem cursus aquae referendum est. et generaliter dicendum est ita demum interdicto quem teneri, si mutetur aquae cursus per hoc quod factum est, dum uel depressior uel artior fiat aqua ac per hoc rapidior fit cum incommodo accoex facto eius qui conuenitur senti
Abbreviated transcription (Latin):
nunc opto nelit. int̾dicto ttm
placuit. si modo hoc factum ci
incomodum cͥca acolentes.
afferatumili modo i suncille
ducat. int alio loco faciat aut
si aluchum fuminis mutet.
hoc intlicto tenebitur. Sunt
quiputant excipiendum. hoc
quo alit̾ aqua fiuat. sitñ mimi¬
ende rpt causa fict. int̾dicto lo¬
cus nonsit s nec hec quib dam
placet neq cnimupe cumnẽ¬
comodo accolentium muniẽ¬
de sunt Uoctn ur utimurut p¬
tor ecciusa ertimet. in hancco¬
ceptionẽ darc debeat ꝑleniqo
cnm atilita s suadet ecceptio
nem istamdar s ⁊ si aliqu̾a u¬
tilitas utitur eus qui quid ĩ
flumine publico fecit. pene cĩ
grante dapnum fumen cide¬
re sclitum. predia cius depulaĩ
ũ forte agerem. ulquam aliam
munitione aohibuit. ut agm̾
sum tucittur eiꝙ rescun̾um
fluminis.ad aliquio inmutiũ.
curcinon consulatur plerosq
scio. prorsus flumina adutibe.
alucosq mutasse. dumpreon
modi rtb ũtilitatem ⁊ tutcla
Faciẽtis spcctari. siuc inurria n¬

Expanded text:
nunc operto velit, interdicto teneri placuit, si modo hoc factum eius incommodum circa colentibus adferat. Simili modo et si incile ducat aut alio loco faciat aut si alveum fluminis mutet, hoc interdicto tenebitur. Sunt qui putent excipiendum hoc quo aliter aqua fluat, si tamen muniendae ripae causa fiat, interdicto locus non sit. sed nec hoc quibusdam placet: neque enim ripae cum incommodo accolentium muniendae sunt. hoc tamen iure utimur, ut praetor ex causa aestimet, an hanc exceptionem dare debeat: plerumque enim utilnem istam dari.Sed et si alia utilitas uertatur eius, qui quid in flumine publico fecit pone enim grande damnum flumen ei dare solitum, praedia eius depopulari, si forte aggeres uel quam aliam munitionem adhibuit, ut agrum suum tueretur eaque res cursum fluminis ad aliquid immutauit, cur ei non consulatur? plerosque scio prorsus flumina auertisse alueosque mutasse, dum praedmodi rebus utilitatem et tutelam facientis spectari, sine iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
ita canctinꝰ ex siscio fabri¬
libꝰ opibus eyceit milites non
atur. qui m sit tolłandus. offici¬
pͥsunt. milites in castris retine.
taꝵ suscipe ingilias int̾dum ar¬
cunt. frumtonib ꝯmilitonu
int̾cite frumitum ꝓbare mẽsine¬

Expanded text:
ita cauetur: 'Etsi scio fabrilibus operibus exerceri milites non atur, qui mihi sit tolerandus'.Officipraesunt, milites in castris continertarum suscipere, uigilias interdum , frumentationibus commilitonum interesse, frumentum probare, me
Abbreviated transcription (Latin):
qdem noĩs eis agru cõpa¬
re licet/ alion fisco uendicabit.¬
sĩs aut̃ qui contra disciplinam
agrũ ꝯparauit. si nulla de ca re
questione missionẽ mota acce¬
pat. inquietari ꝓhibetur. Culd
constat huius pͥscriptois como

Expanded text:
nomine eis agrum comparare licet: alioquin fisco uindicabitur.Is autem, qui contra disciplinam agrum comparauerit, si nulla de ea re quaestione mota missionem acceperit, inquietari prohibetur.Illud constat huius praescriptionis com
Abbreviated transcription (Latin):
Int reos recepti.iti possimi
di aboltione int̾uementen
petise nõ debe contendant.
scađm epłam dimi adriani:
adglabrionẽ ꝯsulci serp¬
tams lege iulia iudiciorum
publicorũ cauctur. ne eodẽ
tp̃r de duobus reis quis qͣre¬
turmsi suarum inuiriae
readem obsuanda sunt que
si lib eẽt exsenatus ꝯsulto
cocta et messalla consulib¬

Expanded text:
in reos recepti uti possunt, si abolitione interveniente repeti se non debere contendant, secundum epistulam divi Hadriani ad Glabrionem consulem scriptam. Lege Iulia iudiciorum publicorum cavetur, ne eodem tempore de duobus reis quis quereretur nisi suarum iniuriarum eadem observanda sunt, quae si liber esset, ex senatus consulto Cotta et
Abbreviated transcription (Latin):
umerplunb eode nomine ẜuᷤ
unolib̾ eẽ issus. ño apparcat qͥs
quamuis se abstincat. tñ lib̾ta¬
tes ꝯpctͥc.simo nõ infraude̾ legi
elia sentie date funt.õ D̾.

Expanded text:
uribus eodem nomine seruis unus liber iussus non appareat qui quamuis se abstineat, tamen libertates competere, si modo non in fraudem legis Aeliae Sentiae datae fuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ sfilitatt tp̃ris bom unĩ arbit᷑¬
tu in soluenda pensione cutiuꝰ¬
q ãm pacto ꝯp̾hensũ est explora¬
ta lege conductõms fides bona se¬
qnda est.Dans

Expanded text:
ilitate temporis boni uiri arbitratu in soluenda pensione cuiusque anni pacto comprehensum est, explorata lege conductionis fides bona sequenda est.
Abbreviated transcription (Latin):
supra łimũ modum delega¬
uero cͥditori meono pott̾rit
adu̾sus petentẽ uti exceptiõe
qm̃ creditorsuum repetit/In
eadem cuisa ẽ mantu Ince h
enim debet exceptione sũm¬
oucn qui suo nomine agit
nunquid ergo dedolo muli¬
ens excipiendum sit pou̾su
maritum qui dotẽ petit. nõ
ductunis uxorem nisidotẽ
accepisset. nisi du̾itit in it¬
ꝙ conditione tenctur deb¬
itor qui delegauit.ul mulicr.
ut uł lib̾et debuoremsul si¬
soluit ut peccuma ei recblat᷑
¶Nonsiẽ dedolo accõ ceno tẽ¬
pore funtur ita⁊ exceptio cõ
demtp̃re danda estñam hec
ppetuo conpetit cum actor qͥ¬
dem insuapotestate hẽat qñ
atatur suouut. is autem cũ
quo agitur non heat potatẽ
quando conueniatur. GNi.
debitor peccuniam quam so¬
luituru: eãt pleret: ecceptiõẽ
doli mali creditor remoueb̃¬

Expanded text:
supra legitimum modum, delegauero creditori meo, non poterit aduersus petentem uti exceptione, quoniam creditor suum petit. in eadem causa est maritus: nec hic enim debet exceptione summoueri, qui suo nomine agit. numquid ergo nec de dolo mulieris excipiendum sit aduersus maritum, qui dotem petit, non ducturus uxorem, nisi dotem accepisset? nisi iam diuertit. itaque condictione tenetur debitor qui delegauit uel mulier, ut usoluit, ut pecunia ei reddatur. non sicut de dolo actio certo tempore finitur, ita etiam exceptio eodem tempore danda est: nam haec perpetuo competit, cum actor quidem in sua potestate habeat, quando utatur suo iure, is autem cum quo agitur non habeat potestatem, quando conueniatur. 6 debitor pecuniam, quam soluturus erat, perderet, exceptione doli mali creditor removeb
Abbreviated transcription (Latin):
opponitur redibitoria licet ⁊̃
hisquiuendidit domino pre¬
ecium soluit.⁊ mercis nontra¬
dite exceptione subuetur.
soluis. uidco is qui uendidit.
agit adusus dominũ candẽ

Expanded text:
opponitur redhibitionis, licet iam is qui uendidit domino pretium soluerit etiam mercis non traditae exceptione summouetur et soluit et ideo is qui uendidit agit aduersus dominu
Abbreviated transcription (Latin):
istimabam ꝓmiscropetentem
dolimali exccptione sũmouer
debe ⁊ amplius agendo cũstip¬
ulatore conscquarut macccp¬
tam faciat stipulationem ih ħ
⁊conditione cui sum obligit.¬

Expanded text:
misero, petentem doli mali exceptione summoueri debere, et amplius agendo cum stipulatore consequar, ut mihi acceptam faciat stipulationem. et haet condictione, cui sum obligat
Abbreviated transcription (Latin):
tacienti cloacas uis fiat / quia mart¬
cadem utilitas fuit pretorẽ eĩ
sit int̾lixisse. neuis fieret. quo
mirius loacam in publicum
face lic̾et.idꝙ offilio. ⁊ trebatio
placuisse dicenduait. ipidẽ
ut fc̃am cloacam purgarea re¬
stituere ꝑmutendum sit ꝑ ĩt̾¬
dictum nouam uo face is de¬
mum concec̾e debeat. cui in¬
ax publicax cura sit. S lp̃.¬
factu ẽ. quia dere
agitur id ecpiundi potestas
ẽ restituas. ¶Hoc int̾lictum¬
ẽ restitutorium ⁊ ꝑ hoc occursũ
ẽ caliditati coꝵ ꝙ ii. aut clam
quedam molluuntur iubent᷑
non siue enim iushuit. suie ñ.
aut clam fec̃ tueri aut̃ ius sũt
obicere. ꝙ non inuir meo fe¬
cerim ⁊ mag̃ ẽ ne possit. Ia
nulla uista exceptione se tuẽi
posse. ¶XCInt̾dictum ad ea
sola oꝑa ꝑtinet. quecuq ⁊n
solo.ui aut clam fu̾it. ¶Ddsit
ui factum uideri quintus m¬
utius scͥpsit. si quis cc̃ quem ꝓ¬
hib̾etur focit ⁊ michiuidetur
rid s si quisiactuuł mimini

Expanded text:
acienti cloacam uis fiat, quia eadem utilitas sit: praetorem enim sic interdixisse, ne uis fieret, quo minus cloacam in publico facere liceret: idque Ofilio et Trebatio placuisse. ipse dicendum ait, ut ne factam cloacam purgare et restituere permittendum sit per interdictum, nouam uero facere is demum concedere debeat, cui uiarum publicarum cura sit. factum est, qua de re agitur, id cum experiendi potestas est, restituas', Hoc interdictum restitutorium est et per hoc occursum est calliditati eorum, qui ui aut clam quaedam moliuntur: iubentur  non: siue enim ius habuit siue non, aut clam fecit: tueri enim ius suum obicere: 'quod non iure meo receperim'. et magis est, ne possit: nam nulla iusta exceptione se tueri potest. Hoc interdictum ad ea sola opera pertinet, quaecumque in solo ui aut clam fiunt. Quid siui factum uideri Quintus Mucius scripsit, si quis contra quam prohiberetur fecerit: et mihi uidetur Sed et si quis iactu uel minimi
Abbreviated transcription (Latin):
nmantur in mudicie cloacar¬
Itẽr si nõ reficiantur. ¶ xc ant
int̾dictum ppositum ẽ de doa¬
cis priuatis ꝑ. enim cloace pub¬
licamcuram merentur. ¶Clo¬
aca autẽ ẽ locus cauus ꝑ quem
coliues quedam fluat. ¶x
prohibitorium ẽ quo ꝓhibes
uicinis iim face̾ quo minus clo¬
aca purgetur. ⁊ reficiaturcloas
appellone ⁊ tub ⁊ fistula cotin¬
eturquia aut̃ cloac refecno
⁊ purgatio. adpublicam utilita¬
tem ⁊̃pectare ucetur iocco pla¬
cuit non ee int̾dictũ. aiddĩdũ.¬
ꝙ nccui nec clam nec precario
nsum huit. tñ non prohibetur
uolens cloacam refic̾e. uł purs¬
are deinde ait pretor que ex e¬
dib eius intua ptinet. edes h¬
edem accipere debes ꝓomni
edificio. hoc ẽ ex elificio cius ĩ
tuum cdificium ħ ampliuis
libeo putibat hinc intraẽo

Expanded text:
nantur immunditiae cloacarum, si non reficiantur. Hoc autem interdictum propositum est de cloacis priuatis: Publicae enim cloacae publicam curam merentur. Cloaca autem est locus cauus, per quem colluuies quaedam fluat. Hoc prohibitorium est, quo prohibetur uicinus aca purgetur et reficiatur. Cloacae appellatione et tubus et fistula continetur. Quia autem cloacarum refectio et purgatio ad publicam utilitatem spectare videtur, idcirco placuit non esse in interdicto addendu ui non clam non precario usum habuerit, tamen non prohibeatur uolens cloacam reficere uel purgare. Deinde ait praetor 'quae ex aedibus eius in tuas pertinet'. aedes hic accipere debes pro omni aedificio, hoc est ex aedificio eius in tuum aedificium. hoc amplius Labeo putabat hoc interdicto
Abbreviated transcription (Latin):
puenit. ⁊tam ad proumnam
uicinum hoc int̾dictum ꝑtinet.
quam adũsusultiores. p̃quoꝵ
hedes cloaca curritnte flmꝰ
mela scbit. conpete lde intcuet
ut inuicini eles uemi̾at. ⁊ resci¬
dat paiumeta purgandum el

Expanded text:
peruenit'. Et tam ad proximum uicinum hoc interdictum pertinet quam aduersus ulteriores, per quorum aedes cloaca currit. Unde Fabius Mela scribit competere hoc interdictum, ut in uicini aedes ueniat et rescindat pauimenta purgandae
Abbreviated transcription (Latin):
os sumere dr isqui nunciat¬.
qui ut sumantur
ꝯfcranturꝙ pretor dẽcer¬
nc solet. ¶Morte cui qui nũ¬
qiauit extingitur nunciatio
sicut alicnatione qz hiis moi
finitur uns prohibendi. Od
sis cui opo nouum nunciatũ
caͣt. decessent ul cdes alicnau̾

Expanded text:
os sumere debet is qui nuntiat, qui ut sumantur conferanturque, praetor decernere solet. Morte eius qui nuntiauit extinguitur nuntiatio, sicut alienatione, quia his modis finitur ius prohibendi. Quod si is cui opus nouum nuntiatum erat decesserit uel
Abbreviated transcription (Latin):
Ssi satclationem nõ dabit.
sub mouẽdus erit ab exccuti¬
onc opis nour⁊ actiones qua
nominc dĩ intendit. debent¬
ei denegan ⁊tutoria cu¬

Expanded text:
si satisdationem non dabit, summouendus erit ab executione operis noui, et actiones, quas domini nomine intendit, debentei denegari. Et tutor et cu
Abbreviated transcription (Latin):
quo loco opus nouum nũcict.
scituro cocui punciatum est.
ubi possit edificare iubi inte¬
nm abstinendum est. ¶t. ol¬
cris autem demonstratio fa¬
cienda ẽ quotiens in partẽ fit
nuncratioscgeꝵ si intotũ opus
fiat:non cẽ nc̃ce demonstrnt
locis opo fiat. utrum una num¬
citio sufficiat. inucro płos sũ

Expanded text:
quo loco opus nouum nuntiet, scituro eo cui nuntiatum est, ubi possit aedificare, ubi interim abstinendum est. totiens autem demonstratio facienda est, quotiens in partem fit nuntiatio: ceterum si in totum opus fiat, non est necesse demonstrare, locis opus fiat, utrum una nuntiatio sufficiat an uero plures sint
Abbreviated transcription (Latin):
nom nntiatio dimissa ec̃t.
Hab aintẽ hoc rtmedium uti¬
lititcin ñ mi remittit uetati¬
oñc ad pretorem uciendi. et
desidandi ut omissa fiet nun¬
cutio. ¶Qui procuratorio
nomine nunciauerit. si non
biturum. nunciatio oĩo rem¬
utitur. ⁊̃ siucrus sit procuritor
Qui remissionẽ abscutisno.¬
minc desid̾at. siuc ad priuat᷑
siuc. ad publicuriꝰ. ei remissio
ptinet. safdait cogitur sustim
cnuim ꝑtes defensorisss hec sa¬
tisdtio. non ꝑtinet ad rati¬
hitionẽ. s ad opis noui nunci¬
ationẽ ¶Siprocurator ante
op nouum mͥ nunciau̾it. ⁊
tar. neuim michi faciat quo
minus cclificem ex int̾dicto
cum oportet iudicatum solui
satclare / quia ꝑte̾ sustinet de¬
fensoris.¶ Iprnus.
Sidco nocexecptiones ꝓcura
toric opponi ci debentinec sat̾
dare cogendus ẽ. ratam it do.¬

Expanded text:
novi nuntiatio omissa esset. habet autem hoc remedium utilitatem: nam remittit vexationem ad praetorem veniendi et desiderandi, ut missa fieret nuntiatio. Qui procuratorio nomine nuntiaverit, si non tam habiturum, nuntiatio omni modo remittitur, etiamsi verus sit procurator. Qui remissionem absentis nomine desiderat, siue ad priuatum siue ad publicum ius ea remissio pertinet, satisdare cogitur: sustinet enim partes defensoris. sed haec satisdatio non pertinet ad ratihabitionem, sed ad operis noui nuntiationem. Si procurator autem opus nouum mihi nuntiauerit et tar, ne uim mihi faciat, quo minus aedificem, ex interdicto eum oportet iudicatum solui satisdare, quia partes sustinet defensoris: 6 Itar, ne uim mihi faciat, quo minus aedificem, ex interdicto eum oportet iudicatum solui satisdare, quia partes sustinet de
Abbreviated transcription (Latin):
lum allatur⁊ qp̃roinde siquis
cum opr hec mora piculum a¬
llatir num ect nunciauerit
nonum opo ueluti sincloaci
ul runs itficiendis aliquid fic¬
ret.dicemus apud audicẽ q̃n
debere. antalia opa fuint. ut cõ¬
tc̃pni nuncutio deberet na
si apprnierit.ul inloaca. nuo
ucco cuus mori ꝑiculum al¬
tura cẽt.dicendum ẽ. nõ esse
ueredum ne ħ nunciatio no¬

Expanded text:
lum allatura est. Proinde si quis, cum opus hoc mora periculum allaturum esset, nuntiauerit opus nouum uel si in cloacis uel ripa reficiendis aliquid fieret, dicemus apud iudicem quaeri debere, an talia opera fuerint, ut contemni nuntiatio deberet: nam si ap paruerit uel in cloaca riuoue eoue, cuius mora periculum allatura esset, dicendum est non esse uerendum
Abbreviated transcription (Latin):
ttra quo: oꝑi cxccꝑit quorum
mori piculim aliq alatura ẽ
nam inhus quo: otc̃pnenda:
quis enim dubitat multo me
¶Dociens autem hec paislocu
hab. quoticns dilatio piciͦe

Expanded text:
 quorum mora periculum aliquod allatura est: nam in his quoque contemnendam quis enim dubitat multo meltotiens autem haec pars locum habet, quotiens dilatio pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsulti. ꝯstitutiones ꝙ princi¬
pium ꝑ oꝑis noui nũciationẽ
tuentiurnpositiuam cumqui
poea quamius suũ diminuit.
altius auxit hoc ẽ pꝰci quam
uitutt̃ edibus suis in posuit. ꝯ̃
ẜuitutẽ focit. ¶ Memisse. iutẽ
oportebit. quotiens quis in nr̃o
ul proicere nult. melius cẽ eũ¬

Expanded text:
nesque principum per operis noui nuntiationem tuemur, impositiciam, cum quis postea, quam ius suum deminuit, alterius auxit, hoc est postea, quam seruitutem aedibus suis imposuit, contra seruitutem fecit. Meminisse autem oportebit, quotiens quis in nostro uel proicere uult, melius esse
Abbreviated transcription (Latin):
optin: fortunã. et casus tustiores
suos. ad ħ solune prĩe rdoneus ci¬
uis ce untictur. ¶Corpãna mu¬
nera fc̃ĩs ip̾c scrus. denegat. quo
minus honorẽs ⁊ muncra ĩuin¬
gantur¶si filius nullam ht creu¬
sacõm. intercedert pat̾ in ainis po¬
testate est ius non ht ꝙ pat̾ nõ

Expanded text:
opponet fortunam et casus tristiores suos ad hoc solum, ne patriae idoneus ciuis esse uideatur. Corporalia munera feminis ipse sexus denegat. Quo minus honores aut munera iniungantur filio, si nullam habet excusationem, intercedere pater, in cuius pote
Abbreviated transcription (Latin):
primum ergo arbitrum drrc de be¬
at apud quem constaret quid ẜuãi
⁊eet dubitatum ante fuit. utͫ ulciꝰ.¬
fuus dum trcat. in libtus iando
prono obligarctur in hiique lib̾ta¬
tis causa imponuntin tnucruis est.
nõ alit quam lib̃m obligarisd eo
aut̃ solemus iusiurandum aẜius

Expanded text:
primum ergo arbitrum dare debeat, apud quem constaret, quid servari et dubitatum antea fuit, utrum servus dumtaxat an libertus iurando patrono obligaretur in his quae libertatis causa imponuntur, tamen verius est non aliter quam liberum obligari. ideo autem sol
Abbreviated transcription (Latin):
ut alio quo nõie istius ẽe cepiss petẽ
cum tuimẽe potis. nec t̾ obstabit ici
iudicate psc̾ptio iabolen ħuba sũt.
Sis qui bona eorum qͥb ꝑsꝑ¬
siuebant int̾cepissent dinde adli¬
btitem pro climabãt. adrianus im

Expanded text:
aut alio quo nomine is tuus esse coepisset, petere eum tuum esse poteris nec tibi obstabit rei iudiis, qui bona eorum quibus serviebant intercepissent, deinde ad libertatem proclamabant, Hadrianus im
Abbreviated transcription (Latin):
quippe si suntptus furi foret. ac
ss ⁊ siduo furta fociss. non am¬
plius quam sełcum eo furti a¬
giposs nec dubitauim quin a¬
adolescentispo quam infantis
estimationem fien oport̾e et
quid tam ndiculum ẽ quam
meliorẽ furis conditionem
ẽc̃ pͥpcontimiationẽ furti esti¬
marecum ẜuus inep̃tus factus
sit non pot̾ ẽꝑtor furti agere cũ
tionem ante quam retsetur
sumpuiss ꝙ furi ip̃i fuitum fe¬
cent fuitinus ẜnus conomine
accõnem cum domino funs hai¬
bitur placet ne facinora taliũ
suorum furtispeculia cor dem
augentur. Si colonus pr lustũ
conductionis in non amplui
fructus inuito domino pccpit
uidend̾ ne mesis ⁊ uindennẽ fu¬
iti cumco agi possit. ⁊ michidu¬
bium non uioctur quin fur
sit ⁊ si consũpẜit rem surrepta
negabat non forte ꝙ pignori
dedat defunctus. aut comota

Expanded text:
quippe, si subreptus furi foret ac sset, etiam si duo furta fecisset, non amplius quam semel cum eo furti agi posset. nec dubitaverim, quin adulescentis potius quam infantis aestimationem fieri oporteret. et quid tam ridiculum est quam meliorem furis condicionem esse propter continuationem furti existimare? Cum servus inemptus factus sit, non posse emptorem furti agere cum etur, subripuisset. Quod furi ipsi furtum fecerit furtivus servus, eo nomine actionem cum domino furem habiturum placet, ne facinora talium servorum furtis peculia eorundem augentur. Si colonus post lustrum conductionis anno amplius fructus invito domino perceperit, videndum, ne messis et vindemiae furti cum eo agi possit. et mihi dubium non videtur, quin fur et si consumpserit rem subreptam, negabat, nisi forte pignori dederat defunctus aut commoda
Abbreviated transcription (Latin):
penam promisisti. adeo suffice
eam nc̃ce fuit. furti acco in hoc
quoꝙ estimabr̃. ¶Infans apo
fuitm adoleuit. tamadolescẽ¬
tis furt fac̃ ille. ꝙͣ infantiᷤ
duppli tenctur quanti inqur
apudcum plurimi fuit nam

Expanded text:
poenam promisisti, ideoque sufferre eam necesse fuit, furti actione hoc quoque coaestimabitur.Infans apud furem adoleuit: tam adulescentis furtum fecit ille quam infantis, dupli tenetur, quanti umquam apu
Abbreviated transcription (Latin):
qui a duxit opetulisse uidenp
cum furtum factum non sit s
dabr acc̃o infactum incum qui
ad dicitisistipulatus dete sim
cum sur tpto eo exstipulatu ñ

Expanded text:
duxit opem tulisse potest videri cum furtum factum non sit: sed dabitur actio in factum in eum qui adduxit. Si stipulatus de te simcum subrepto eo ex stipulatu non
Abbreviated transcription (Latin):
filium exposuit ħ sublatus. abalio
educatus ẽ nominc pr̃is uocitat.¬
filius neq echrdatus ẽ nomine¬
pr̃is neq hrs institutus sit. recita¬
to. filius ⁊ amatit ⁊ abauia prna
agnitus hrditatẽ pr̃is ab ĩtesta¬
to quasilimus possidet quesitũ

Expanded text:
filium exposuit: hic sublatus ab alio educatus est nomine patris uocitatfilius neque exheredatus neque heres institutus sit, recitato filius et a matre et ab auia paterna adgnitus hereditatem patris ab intestato quasi legitimus possidet. quaes
Abbreviated transcription (Latin):
lerent. ẜui autẽ manumissi sip
quinquenmũ inlib̾tatẽ mora¬
sisũt. semel datam libtatẽ infirma
nõrium studiũ fauori libtatiẽ.
libi cc̃ iussi sunt. adlib̾tatẽ ꝑ nci

Expanded text:
lere. serui autem manumissi si per quinquennium in libertate morati sunt, semel datam libertatem infirmari contrarium studium fauore libertatis liberi esse iussi sunt, ad libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
uipotuerĩt ap̾ꝯsilium manum¬
attendo ad lib̾tatẽ ꝑduce. possũt
nc̃citas probabilẽ faciat manum
sic ẽ atꝙ sidicet stichus siñ capi¬
tolium non ascendero. lib̾esto.
nam ⁊ hr̃s sic istitui pot̾it. cen¬

Expanded text:
ui potuerint apud consilium manumittendo ad libertatem perducere, possunt ecessitas probabilem faciat manumisic est atque si diceret: 'Stichus, si in Capitolium non ascendero, liber esto': nam et heres sic institui potest.
Abbreviated transcription (Latin):
inde postta res defendatur. al¬
ter fideuissorum obrem iudi¬
catam ꝯueĩn pot̾ et si icus ꝓ¬
nuttendi duob ħ̾rdib relic¬
tis decesẜit relictis alter n
defendat alt̾ non defendat.is
qui nõ defendat obrem non

Expanded text:
inde postea res defendatur, alter fideiussorum ob rem iudicatam conueniri potest. et si reus promittendi duobus heredibus relictis decesserit, alter rem non defendat, alter defendat: is qui non defendat ob rem
Abbreviated transcription (Latin):
sse ꝯmttitur ħ clansula ¶Si a¬
adiectũ sit. si huiꝯ ꝓcidolus in¬
Alus nõ abcrit qͣnti ea res ẽ¬
dare spondes. et ob crͣnei dolũ
ꝓmissor pens tenebitur doli
autẽ mali clausula sic̃ reliq̃
stipulonos in quib tp̃t nomi¬
natim adiectum ^ est ad pͥncip¬
nim stiplatõnis refertur.
Rm apud sempro ccũ¬
nũ iudicem datum. rrus de¬
fenderetur. stipłone cautũ ẽ.
ut ꝙ sempinus iudex ludica¬
sset p̃stetur. a cuiꝰ snĩa petito
apellauit. et cum apud ꝯpe¬
tentẽ appsłationis iudicem
res agerctur. defensore ꝯdep¬
nato q̾situm est an scipłatõ

Expanded text:
i aadiectum sit: 'si huius rei dolus alus non aberit, quanti ea res edari spondes?', et ob extranei dolum omissor poena tenebitur.Doli autem mali clausula, sicut reliquae stipulationes, in quibus tempus nominatim adiectum non est, ad principium stipulationis refertur. m apud Sempronium iudicem datum reus defenderetur, stipulatione cautum est, ut, quod Sempronius iudex iudicasset, praestaretur: a cuius sententia petitor appellavit et, cum apud competentem appellationi iudicem res ageretur, defensore condemnato quaesitum est, an stipulatio
Abbreviated transcription (Latin):
Dgnitio delibali causa nsu¬
fructuano datur. ⁊ si dñs quo uelit
hẽ qui se dñium dicit. moue statu
controusiam. ¶Siplures sibi dñiũ
fui uindicent.dicentos eẽ comim¬
em:ad cundem iudicem mittendi
crint. uta scnatus censuit ceter si
unus quisꝙ. suum ẽe msosidum
non inpartẽ dicat. cessat senatus
consultum Incq enim timorẽ. ne
uane iudiciõ unusquisq solidũ
dũium sibi uendicet s ⁊ si alter
usum fructum totum. alt ꝓpetatẽ
ent fipiru refert. Ab eodẽ. an aba¬
lo cipignori datus sit. O Auis.¬
ipariter adũsus cum qui delib̾ta¬
te litigat consistant. fructuanus ⁊ ppͥe¬
tinus fieri pot̾.ut alt̾ut absit quoca¬
su anpresenti soli ꝓmisumis sit p̾̃tor
xdu̾sus cum age. dubitan potꝰ qui.
non d altius collusione aut maxia
utri corum ꝑmittendum agere. ũ
Altius ius incorruptum man̾cat q̃
si adhuc nondum finito uidicio
suꝑucnit. adeũdem iudice̾ mittẽt
niu si iustam cãm afferat quart ad

Expanded text:
gnitio de liberali causa usufructuario datur, etiamsi dominus quoque uelit, hoc est qui se dominum dicit, mouere status controuersiam. Si plures sibi dominium serui uindicant dicentes esse communem, ad eundem iudicem mittendi erunt: et ita senatus censuit. ceterum si unusquisque suum esse in solidum, non in partem dicat, cessat senatus consultum: neque enim timor est, ne uarie iudicetur, cum unusquisque solidum dominium sibi uindicet. Sed et si alter usum fructum totum, alter proprieerit: et parui refert, ab eodem an ab alio ei pigneri datus sit. 9 Gaiariter aduersus eum, qui de libertate litigat, consistant fructuarius et proprietarius, fieri potest, ut alteruter absit: quo casu an praesenti soli permissurus sit praetor aduersus eum agere, dubitari potest, quia non debet alterius collusione aut inertia utri eorum permittendum agere, ut alterius ius incorruptum maneat. quod si adhuc nondum finito iudicio superuenerit, ad eundem iudicem mittetur, nisi si iustam causam adferat, quare ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicantur. ⁊ quidam pĩxe ᷤᷤ fũit. quida
ab crint unde mutroq casu dispi¬
ciamus. ansiis qui prior eg̾it uictu
sit. prosit eiq posttrior uicerit. uł ꝯ̃
infraudem pr̃oni ẜui manumissi
sunt. sicũiplaccat p̃ro dẽe ꝯscqũes

Expanded text:
quidam praesto sint, quidam aberint. Unde in utroque casu dispiciamus, an, si is qui prior egerit uictus sit, prosit ei, quod posterior uicerit, uel coin fraudem patroni serui manumissi sint. si cui placeat prodess
Abbreviated transcription (Latin):
s inpossõne lib̾tatis. sine dolo ma¬
lo fuisse. ꝙ sit aut. sine dolo malo
is gerant. quamuis ẜui singũani
iuĩtem scbit. cum qui se libi scia
dum infuga sit. ño uideri sine do¬
lo malo mub̾tate ẽẽ s simul atq
desicrit. quasi fugituis se celare ⁊
pro libo ag̾e. tunc incipe sine dolo
malo inlib̾tate ẽẽ ⁊ enimcum ci

Expanded text:
sione libertatis sine dolo malo fuisse. quid sit autem 'sine dolo malo is gerant, quamuis serui sint. Uarus autem scribit eum, qui se liberum sciat, dum in fuga sit, non uideri sine dolo malo in libertate esse: sed simul atque desierit quasi fugitiuus se celare et pro libero agere, tunc incipere sine dolo malo in libertate esse: etenim ait
Abbreviated transcription (Latin):
cit gͥ cum de ħ incertum ẽ. ut possit
idicium ordine accipe. hic autẽ
apud cum qui delib̾tate cognitur
disceptatur. ut celib̾tate in x̾uitutẽ
aut contͣ agtur. ⁊ si forte apꝑment.
cum qui delib̾tate sua litigat. in lib̾¬
tate sine dolo malo fuissẽ. isqui se

Expanded text:
cit. igitur cum de hoc incertumcit. igitur cum de hoc incertumiudicium ordinem accipere, hoc ante apud eum, qui de libertate cogniturus est, disceptatur, utrum ex libertate in servitutem aut contra agatur. et si forte apparuerit eum, qui de libertate sua litigat, in libertate sine dolo malo fuisse, is qui se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙsit ctatis qui cptus c̃⁊ dcͥco.qr
non ẽ uenia dignus quĩ cmit ⁊ͥ¬
si scientem prudentemꝙ selibenĩ
cmit s cnim si postea alius cũ cm̃nt
abħ quistiur ignorans. dencgã¬
daẽ cilibtas. ESiduo simul eme¬
uit. antotum ⁊ questio dicemu
de aliqua pant an adeum qui sit
ꝑtincat. s ille indignus ẽ qd̾ hr̃e
quiasciens em̃it nirsus qui igno
ruit.non pot̃ maiorem partem
alis cause ex quĩb in lib̾tate pro¬
clamatio dencgatur nl uti siqui
pretor appenin uctat quia testa¬
tor afamilia uocatus cẽ dicatur. cũ
cnum in co sit iste insupplicio forte
sit afficiendus. nõ d libale iudici¬
dubitaturut noccns sit an inocẽ
differtur libale iudicium donce
constat de morte cuis qui noccatu
c̃ apparebit enim ut supplicio affi¬
ciendus sit anñ. GSiquis exẜuitu¬
te inlib̾tatẽ pro clamat. petitorispa¬
rtem actoris sustinet si uero ex li¬
u̾tate insuitutẽ petitur. ĩs ꝑtem ac¬
toris sustinet. qui fuum suum di¬

Expanded text:
sit aetatis qui emptus est, idcirco quia non est uenia dignus qui emit, etiamsi scientem prudentemque se liberum emerit. sed enim si postea alius eum emerit ab hoc, qui sciuit, ignorans, deneganda est ei libertas. Si duo simul emeuit an totum? et quid dicemus de alia parte? an ad eum qui scit pertineat? sed ille indignus est quid habere, quia sciravit, non potest maiorem partem aliae causae, ex quibus in libertatem proclamatio denegatur, veluti si quis praetor vetat, quia testator a familia necatus esse dicatur: cum enim in eo sit iste, ut supplicio forte sit adficiendus, non debet liberale iudicidubitatur, utrum nocens sit an innocens, differtur liberale iudicium, donec constet de morte eius, qui necatus est: apparebit enim, utrum supplicio adficiendus sit an non. Si quis ex seruitute in libertatem proclamat, petitoris partes sustinet: si uero ex libertate in seruitutem petatur, is partes actoris sustinet qui seruum suum di
Abbreviated transcription (Latin):
dob pctẽtib homine insuitute
pro pnte dimidi seprtim siyo
iudicio liber altero ẜuus iudicatus
ẽ comodissimum est. eo usꝙ cogi
iudices. donec consẽtiantu id ṅo
continget. sabinum no referunt
ccistimasse. duci ẜuum debere ab
eo qui uiciss cuius sme cassuis quo

Expanded text:
obus petentibus hominem in seruitutem pro parte dimidia separatim, si uno iudicio liber, altero seruus iudicatus est, commodissimum est eo usque cogi iudices, donec consentiant: si id non continget, Sabinum refertur existimasse duci seruum debere ab eo qui uicisset: cuius
Abbreviated transcription (Latin):
maiores.xx. annis uenũ sedan pa¬
ssi sunt. uł infuitutẽ. quam quam
rõne deduci. nich obẽ quo min
possint inlib̾tatẽ pro clamare nisi
forte se uonundan passi sung. ut
tcipauennt precium. ¶Siquis mi¬
nor .xx. annis ad paticipandum
precium uenundar se passus ẽ. ni

Expanded text:
maiores uiginti annis uenum se dari passi sunt uel in seruitutem quaqua ratione deduci, nihil obest, quo minus possint in libertatem proclamare, nisi forte se uenum dari passi sunt, ut participauerint pretium. Si quis minor uiginti annis ad p‹a›rtiendum pretium uenu
Abbreviated transcription (Latin):
iussu. uit abhus qui primi ã¬
ꝗros ꝯstitucrunt opꝰ fc̃m fu̾it.
in hoc uidicum non uenit.¬
Hactio ⁊ inuectigalib agris

Expanded text:
iussu aut ab his, qui primi agros constituerunt, opus factum fuerit, in hoc iudicium non uenit.Haec actio etiam in uectigalibus agris
Abbreviated transcription (Latin):
ius siuidua ec̃t. In ꝑune in
ca stuprũ ꝯmittetundnu
Insponsam hoc idem uendi¬
candum/ quia neq matri¬
monium qualocumq. noc
crcum qua incestum ꝯmi¬
ssum est uł ca que q̃muis
uxoris animo lrrctur ux̃o
tnĩ eẽ nõ põt dicondũ est
uire manti accus.are camũ
posse iuit extranci posse In¬
dex adult̾ii. ante occłos hre
d et inquirere añ maritus
pudice unicus. mlicri quo¬
que bonos morcs colendi
uidetur cẽ ut pudiciciami¬

Expanded text:
 impune in ea stuprum committeretur.Diui in sponsa hoc idem uindicandum, quia neque matrimonium qualecumque nec lier, cum qua incestum commissum est, uel ea, quae, quamuis uxoris animo haberetur, uxor tamen esse non potest, dicendum est iure mariti accusare eam non posse, iure extranei posse.Iudex adulterii ante oculos habere debet et inquirere, an maritus pudice uiuens mulieri quoque bonos mores colendi uidetur esse, ut pudicitiam
Abbreviated transcription (French):
potert. que ixor non fit
ssure tame excrinci acel¬
sationẽ msti tuere nõ. ꝓbi¬
cubina tu sedando matron¬
e nonien amsit ot puta
que proni concubmna fuit¬
dine mista: accusationem

Expanded text:
on fuit, iure tamen extranei accusationem instituere non prohincubinatu‹m› se dando matronae nomen non amisit, ut puta quae patroni concubina fuitsiue iniusta, accusationem
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝑ crrorẽm hunsmodi instr̃a
ꝓferantur ignoscatur eis qui
lo corrũpunt falsi pena płctut᷑.
¶si uenditor mensuras p̃. ꝓbat¬
rer.aut eptor corruꝑit. dolo ne
malo frandẽ fec̾it. qnͣti ea res ẽ.
eius dnpli condẽpnatur decreto¬
q di adriam p̃ccptum ẽ in in¬
sulam cos relegan ꝗ põdera au̾
mesuras falsasset̾.

Expanded text:
 errorem huiusmodi instrumenta proferantur, ignoscatur eis, qui lo corrumpunt, falsi poena plectuntur. Si venditor mensuras pubrei, aut emptor corruperit dolove malo fraudem fecerit: quanti ea res est, eius dupli condemnatur: decretoque divi Hadriani praeceptum est in insulam eos relegari, qui pondera aut mensuras falsassent.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pro senctica intuenerit. facien¬
dinois cansa ut multi solent.
uiteamus. an possit quasi man¬
hic monstrat mag̾ nom. qm
mandat.tam ⁊ si laudet nomẽ.¬
Itom dico ⁊ si aliquid filiã tro¬
phii nõie acccpit. nec er lecato q¬

Expanded text:
 proxeneta intervenerit facienminis, ut multi solent, videamus an possit quasi manhic monstrat magis nomen mandat, tametsi laudet nomen.em dico, et si aliquid philanthronomine acceperit: nec ex locato
Abbreviated transcription (Latin):
pud cos pot̾it. si quis forte con
fu̾it. sunt cnĩ hinius homũ ut
ita ĩ magna cinitate. officins c̃
cni ꝓ senectar modus. qui cpti¬
onibus uenditõnib. com̃ciis.
contractibus licitis utiles non
ad co ꝓbabili mors st cribent.:¬

Expanded text:
pud eos poterit, si quis forte condfuit: sunt enim huiusmodi hominum ut in tam magna civitate officinae. est enim proxenetarum modus, qui emptionibus venditionibus, commerciis, contractibus licitis utiles non adeo improbabili more se exhibent.
Abbreviated transcription (Latin):
Uimmio redit. pro eoh̾nturac
si nũꝙͣ ile hostĩ potitus funss
si quis sun captum ab hosti¬
bus redement: ꝓtinus est redi¬
mentis. ꝙͣins scientis alienu
funsse s oblato ci picto qd̾ te
derat: post liminie redisse. aut re¬
ceptus cẽ ẜuus credituri ⁊̃ si ign¬
orans captumu cristimas uen¬
tentis esse redemit. an q̃si usu¬
cepisse iideatur .s. ne post legit¬
timũ temp offerẽdi pcu pͥori
dño facultas sit. iute a musgĩa¬

Expanded text:
inio redit pro eo habentur, ac si numquam iste hostium potitus fuisset. Si quis servum captum ab hostibus redemerit, protinus est redimentis, quamvis scientis alienum fuisse: sed oblato ei pretio quod dedit postliminio redisse aut receptus esse servus credetur. Et si ignorans captivum, existimans vendentis esse redemit, an quasi usucepisse videatur, scilicet ne post legitimum tempus offerendi pretii priori domino facultas sit,
Abbreviated transcription (Latin):
itimineod opesut puta cum
prohibert̃ fundamenta posu¬
isti. prea cum conuenissent ne
rdiquum op fieret. ab sente
⁊ignorante me reliquum opꝰ
ꝑfecisti ul ꝯ̃ fundamenta clam
fecisti. deinde cet̾a mephibẽtt
edificasti. hoc iur utimur ut si
ui. ⁊cłam factum sit. int̾dictũ
hoc sufficiat. ¶Si tutoris iussu
aut curatoris factum sit. cum i¬
placet ꝙ cassius probat ex
dolo tutoris uł curatoris pupil¬
lum ⁊ furiosum non teneri. ẽ

Expanded text:
im, in eodem opere. ut puta cum prohiberem, fundamenta posuisti: postea cum conuenissem, ne reliquum opus fieret, absente et ignorante me reliquum opus perfecisti: uel contra fundamenta clam iecisti, deinde cetera prohibente me aedificasti. hoc iure utimur, ut et si ui et clam factum sit, interdictum hoc sufficiat. Si tutoris iussu aut curatoris factum sit, cum placeat, quod Cassius probat, ex dolo tutoris uel curatoris pupillum uel furiosum
Abbreviated transcription (Latin):
ui aut clam factum est. uenie¬
nt funou.lan uenoitor nicho
hoc int̾dicto expiri possit. id̃¬
amus fiextat snña existiman¬
tium. nichominus conpet̾e ei
int̾dictum. nec finiri uenditi¬
ones nec excpto actione ent¬
ci quicquam p̾standum c̃pto¬
n.er eo ope ꝙ ante uend¬
itionem factum ẽ satis enim¬
predium distraxent ccrte ⁊¬
sinon uiliori uendidenit ide
crit probandum. splanc si
pr uenditionem fundiop
factum ẽ ⁊isi ipe expiatur ũc¬

Expanded text:
ctum est, uenierit fundus, an uenditor nihilo minus hoc interdicto experiri possit, uideamus. et extat sententia existimantium nihilo minus competere ei interdictum nec finiri uendition‹e›: sed nec ex empto actione quicquam ei praestandum emptori ex eo opere, quod ante uenditionem factum epraedium distraxerit. certe etsi non uiliori uendidit, idem erit probandum. Plane si post uenditionem fundi opus factum est, etsi ipse experiatur u
Abbreviated transcription (Latin):
scũ ⁊ ant. quendã clanssimũ
iuuene cũ inuentus ess artułã
in tẽpłi ponere. ibia hoiem in¬
clutere. qui post clausũ tc̃plu
de arca cxiret. ⁊ de tẽplo multa
sb̾traheret. et se ĩ arcã ituꝵ iefer¬
ret. cõnictum ĩ insulã deportaii¬
unt.

Expanded text:
us quendam clarissimum iuuenem, cum inuentus esset arculam in templum ponere ibique hominem includere, qui post clusum templum de arca exiret et de templo multa subtraheret et se in arculam iterum referret, conuictum in insulam deportauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
publicar. inspiciendaꝵ. de scribẽ¬
quoꝵ qui peccumiã publicã m
usus aliquos retinuerit. nec cro¬
abiret. pectiũa que penes se eẽt
ad errariũ. ꝓfessus retinuerit.
nõ ẽe residne peccine actonem
quia cã prinatus fisco debeba.
et ideo int̾ debitores eũ ficriẽ
amq ab co is qui ħ impio u¬
titur exiget .i. pignus capiẽdo
corpus rennẽdo. młcta dicento
s cã quoq lex ulia resronoꝵ
post ãnum residuã ẽẽ iussit.

Expanded text:
publicarum inspiciendarum describen, qui pecuniam publicam in usus aliquos retinuerit nec eroabiret, pecuniam, quae penes se esset, ad aerarium professus retinuerit, non esse residuae pecuniae actionem, quia eam priuatus fisco debeat, et ideo inter debitores eum ferri: eamque ab eo is, qui hoc imperio utitur, exigeret, id est pignus capiendo, corpus retinendo, multam dicendo. sed eam quoque lex Iulia residuorum post annum residuam esse iussit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nter fideiussores non ip̃o uir
diuioi obligatio s ex epl di z¬
madriam ⁊ ĩdeo siquis ẽdr anͣte
exactam ase ꝑtem. sinchrde de¬
cosẜit uł ad inopiamꝑuenerit
pans oiuis. Accroꝵ om̃is rtspic̃¬

Expanded text:
nter fideiussores non ipso iure diuiditur obligatio ex epistHadriani: et ideo si quis eorum ante exactam a se partem sine herede decesserit uel ad inopiam peruenerit, pars eius ad ceterorum onus respic
Abbreviated transcription (Latin):
suam pocius ẽ ut nicħ agat̾
non enim intelligi posse ut
quis ꝓ se in fideiubendo obli¬
octur. ꝙsihic fuus manum¬
issus fidͥcussori suo h̾̃rs exis¬
tat. durare fideisiõi ᷤ cã puta¬

Expanded text:
suam, potius ut nihil agatur: non enim intellegi posse, ut quis pro se fideiubendo obligetur. quod si hic seruus manumissus fideiussori suo heres existat, durare causam fideiussionis puta
Abbreviated transcription (Latin):
feratur ci qui sb̃ ꝯditonc ꝓmisit:
ita demũ egisse aliquid acccptilatõ
intelligitur. si obligatõnis ꝯditõ:
extitit. que si ũbis nõratĩ acceptila¬
tõnis ꝯp̾hendatur. nulliꝯ momẽ¬
ti facict actum.Dem.¬

Expanded text:
feratur ei, qui sub condicione promisit, ita demum egisse aliquid acceptilatio intellegitur, si obligationis condicio exstiterit: quae si uerbis nominatim acceptilationis comprehendatur, nullius momenti faciet actum.
Abbreviated transcription (Latin):
iꝗder isqui in possonẽ ẜuituti osti¬
tutꝰ ẽ litigare deconoitione sua
non patiatur.ꝙ forte sibi suoꝙ gui
uellet aliquam inuinam infem. in
hoc casu equum ẽ quibdam ꝑsõis
di licẽciam pro eo litigar ũt pu¬
ti patuti qui dicat filium iniua
pot̾ite cẽ n ãm ⁊̃ si nolit filius. ꝓ ce
utigabii s ⁊ si in potatt non ut p¬
tenti dibitur ħ ius. quia sỹpuẽti¬
int ẽ. filium fuituttm non subire
⁊ inuitorum candem facultatem

Expanded text:
is, qui in possessione servitutis constitutus est, litigare de condicione sua non patitur, quod forte sibi suoque generi vellet aliquam iniuriam inferre, in hoc casu aequum est quibusdam personis dari licentiam pro eo litigare: ut puta parenti, qui dicat filium in sua potestate esse: nam etiamsi nolit filius, pro eo litigabit. sed et si in potestate non sit, parenti dinterest filium seruitutem non subire. inuitorum eandem facultatem
Abbreviated transcription (Latin):
titis uire utitur. isque sc̃issi mus
inobilissimus impator. natalibus
siuis resticuit s ẽa res noc dubititio¬
ncm ht̃. ncc umquam habuit. quin
ccploratum sit. ad omñe ingenui¬
titis statum restitu cum qui uto

Expanded text:
quem sanctissimus et nobilissimus imperator natalibus suis restituit. sed ea res nec dubitationem habet nec umquam habuit, quin exploratum sit ad omnem ingenuitatis statum restitui eum, qui isto
Abbreviated transcription (Latin):
no potest. nisi sĩmatĩ dundatur.
Aumcrus ergo cognitonũ. in qͣ
ceptatur aut de estimatoe alico
cognoscitur aut de capitali cris
lese status legib ac morib ĩõib̾¬
conꝓbatus. que ex telicto mr̃o
auctoritate legñ aut minuitur
aut consumitur. miniutur es
cuti cũ relegatur quis uł cum
ordine mouctu. uł cũ ꝓhibetin
honoribus publicis fugi. uel
cũ plebcio fustibus ceditur uelĩ
opus publicũ datu. uł cũ ĩ cam
cam quis incidat q̃ ect̃o ppetuo
infamic cause numcrat᷑ con¬
sumitur ncro. quocicns mag¬
na capitis dimnnt̾o int̾uc̾it.
.i. cũlib̾tas adimitur ułuti cũ
aqua ⁊ igmi int̾dicitur. que in
psona tcportatoꝵ enenit. ułcũ
plebcius mopus metalli. nel

Expanded text:
non potest, nisi summatim diuidatur. numerus ergo cognitionum in quaceptatur, aut de existimatione alicuius cognoscitur, aut de capitali crimilaesae status, legibus ac moribus comprobatus, qui ex delicto nostro auctoritate legum aut minuitur aut consumitur. Minuitur exicuti cum relegatur quis uel cum ordine mouetur uel cum prohibetur honoribus publicis fungi uel cum plebeius fustibus caeditur uel in opus publicum datur uel cum in eam causam quis incidit, quae edicto perpetuo infamiae causa enumeratur. Consumitur uero, quotiens magna capitis minutio interuenit, id est cum libertas adimitur: ueluti cum aqua et igni interdicitur, quae in persona deportatorum euenit, uel cum plebeius in opus metalli ue