comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
halendarum lanua marum proprereronemgentilitates Is¬
rituitecdesia Iadusenem quid am princeps paganorumo fuit
aquo uomenmensisia ianuariinuneupatur quen in peratihocm¬
ues uelutidq colentes inreligionem hoxonis posters tradi de¬
monetruuosas inferarum habito trars formatotur aliifamiweo
cestudemũtaniurnili uultumepfemaNt uonullietiam depa¬
uatĩa ad huo con suitudinecquir damipsodiae obseruationu
augurus proranantur peretra pant omnia galtantiumo pedib
mribu diantiua plausis quodhisturpius wepas wexis interses
itinusque sexus choriinopsanimi purensuino turans ons¬
citur proid deergoserpatresconsiderantes mamimam partie
qeueris humana eodem diem huius modisacralegis acluxurns
hsedere statueruntiuuniuer somtirdo peromnes ecclesias
purlicum eiunium perquodagnoscerenthomines intantum
INSE PRAUEAGERE UTPROEORUM PECCATISNECESSEESSETOMNVS¬

Expanded text:
Kalendarum Januariarum propter errorem gentilitatis instituit Ecclesia. Janus enim quidam princeps paganorum fuit, a quo nomen mensis Januarii nuncupatur, quem imperiti homines veluti Deum colentes, in religione honoris posteris tradidemonstruosas, in ferarum habitu tranformantur: alii, femineo gestu demutati, virilem vultum effeminant. Nonnulli etiam de fanatica adhuc consuetudine quibusdam ipso die observationum auguriis profanantur; perstrepunt omnia saltantium pedibus, tripudiantium plausibus, quodque est turpius nefas, nexis inter se utriusque sexus choris, inops animi, furens vino, turba miscetur. 3. Proinde ergo sancti Patres considerantes maximam partem generis humani eodem die hujusmodi sacrilegiis ac luxuriis inservire, statuerunt in universo mundo per omnes Ecclesias publicum jejunium, per quod agnoscerent homines in tantum se prave agere, ut pro eorum peccatis necesse esset omn
Abbreviated transcription (Latin):
uoniamorigenes causasq ofriciorum quae incam munia ahecclesia
celebrantur . expartecliquu explicuimus de inceps exordic eorum
quidiumoculturmnisreria
relicionis in penduntordi¬
Nepersequentur
C

Expanded text:
uoniam origines et causas officiorum quae in communi ab Ecclesia celebrantur ex parte aliqua explicuimus, deinceps exordia eorum qui divino cultui ministeria religionis impendunt ordine prosequamur. C
Abbreviated transcription (Latin):
questione dubitat᷑ ansit. ꝗd sit. quale sit. ut p̃t̾ hȩc an
iure ł more possit exerceri iudiciũ: Sed si factũ ł res quȩ
intendit᷑ ab anũsarionegat᷑: q̃stio ÷ utruĩ sit eaq c̃iectu

Expanded text:
quaestione dubitatur an sit, quid sit, quale sit; et propter haec, an jure, vel more possit exerceri judicium. Sed si factum, vel res quae intenditur ab adversario, negatur, quaestio est utrum sit ea quae conjectu
Abbreviated transcription (Latin):
Doneris est contro uersia
opbrtattu constat tamen &
quantum & cuiꝰ modi & om̃¬
no quale sit qritur hoo modo
iustũ an iniustũ. utile an
inutile &om̃a inꝗb. quale¬

Expanded text:
Generis est controversia, oporteat, constat et tamen, quantum et cuiusmodi et omnino quale sit, quaeritur, hoc modo: iustum an iniustum, utile an inutile, et omnia, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
Oluridicialis est inqua eꝗ
& recti natura & premii aut
peno ratio queritur¬
D Negocialis ost inqua ꝗd iuris
dex ciuili more & eꝗtato
sit consideratur

Expanded text:
Iuridicialis est in qua aequi et recti natura et praemii aut poenae ratio quaeritur. Negotialis est in qua quid iuris ex ciuili more et aequitate sit consideratur
Abbreviated transcription (Latin):
assumit.
Concessio ÷ cũ reus ñ idq factũ
ẽ dofendit sed ut ignõ scat᷑
postulat ꝙ ad nos poonitontes
ꝓbauimus ꝑtinere:
Romotio oriminis ẽ cũ crim̃¬
ĩ naliũ rous de mouet᷑ conitur
Relatio criminis est cũ ideo
riam lacesserit.
Cõparatio est cũ aliud aliꝗd
al ernis factum honestũ &ut᷑ ile
contenditur quod ut fier& illud
qđ arguitur dr̃ eẽ commissum.¬

Expanded text:
assumit. Concessio est cum reus non id quod factum est defendit, sed ut ignoscatur postulat; quod nos ad paenitentes probauimus pertinere. Remotio criminis est cum iin alium reus demouere conatur. Relatio criminis est cum ideo ria lacessitus sit. Comparatio est cum aliud aliquod alterius factum honestum aut utile contendituquod arguitur, dicitur esse commissum
Abbreviated transcription (Latin):
ase differre ñ ẽ nr̃i oꝑis. uerũ rethorici de monstrare
Hȩc enĩ speculanda doctis ñ rudib. discenda ꝓponimꝰ
quãuis eorũ differentias intopicorũ cõm̃tis ꝑtransitũ
disseruerimꝰ: earũ aut̃ ẽstitucionũ quȩ p̃t̃ scriptũ in ip¬
sarũ rerũ c̃tentione sposite: Ita differentiȩ segregant᷑¬

Expanded text:
se differre, non est nostri operisve rhetorici demonstrare. Haec autem speculanda doctis, non rudibus discenda proponimus: quamvis de eorum differentia in topicorum commentis per transitum disseruerimus. Earum autem constitutionum, quae praeter scriptum in ipsarum rerum contentione sunt positae, 581 ita differenti
Abbreviated transcription (Latin):
Lcuitd ꝗ obicitur non bȩe¬
qe contendimus. sod ꝗ illud
sit adhibitas diffinitionibus
Qualitas est cum quał ressit
Uqueritur & quia doui age¬
nerali negotio. contro uorfia
est constitucio generalis
uocatur

Expanded text:
uod obicitur, non hoc esse contendimus, sed quid illud sit adhibitis definitionibus Qualitas est cum qualis res sit quaeritur; et quia de ui et genere negotii controuersia est, constitutio generalis uocatur
Abbreviated transcription (Latin):
exea ae edẽ s̃ differentiȩ corporis. quȩ animalis:
Siquis enĩ dicat substantiȩ aliud ÷ corporale. ali¬
ud incorporale. recte diuisionẽ fecerit. Nãq dif¬
ferentie ꝓpͥe substantiȩ s Siquis uͦ sic substanti¬
arũ. alia s̃ animata alia in animata: hic ñ recte
substantiȩ differentias disgregauit: corporis nãq
faciendã: Quotiens aut̃ genꝰ aut indifferentias.
aut inspecies soluit᷑. post diuisionẽ factã. mox
diffinitiones aut exempla subdenda s sed siꝗd
diffinitionib ñ habund&: satis ẽ exẽpla subice¬
re. ut cũ dicimꝰ corpore. alia s̃ animata. subiciam
ut homines. ł fere. alia in animata ut lapides:
oport& aut̃ diuisionẽ qq̃ sic̃ t̾minos neq dimi¬
nutã eẽ. neq suꝑfluã. neq plures species quã sub
genere s̃ oport& ad poni. nec pautiores ut inse
ipsa diuisio sic̃ t̃minꝰ c̃uertatur Conuertit᷑ enĩ t̃minꝰ
sic uirt̾ ẽm̃tis habitꝰ oꝑtimꝰ: rursus habitꝰ m̃tis optimꝰ:

Expanded text:
enim eaedem sunt differentiae corporis quae animalis, si quis enim dicat ''substantiae aliud est corporale, aliud incorporale'', recte diuisionem fecerit, hae namque differentiae propriae substantiae sunt, si quis uero sic, ''substantiarum alia sunt animata, alia inanimata'', hic non recte substantiae differentias disgregauit, corporis namquefaciendam. Quoties autem genus aut in differentias aut in species soluitur, post diuisionem factam mox definitiones aut exempla subdenda sunt, sed si quis definitionibus non abundet satis est exempla subicere, ut cum dicimus ''corporum alia sunt animata'' subiciamus ''ut homines uel ferae, alia inanimata, ut lapides''. Oportet autem diuisionem quoque sicut terminum neque diminutam esse neque superfluam, nam neque plures species quam sub genere sunt oportet apponi nec pauciores, ut in se ipsa diuisio sicut terminus conuertatur. Conuertitur enim terminus sic: ''uirtus est mentis habitus optimus'', rursus ''habitus mentis optim
Abbreviated transcription (Latin):
peditis. Illud arbitroꝵ ad ponendũ. qđ mare tullius to¬
picãqũad .g̾. trebaciũ ꝑitũ uris edidit ñ eomͦ qđ
deipsis disputari possit disseruit. sed quẽ ad modũ
rethorice facultatis argum̃ta ducerent᷑. qđ in his cõ¬
m̃tariis diligentiꝰ expediuimꝰ. ꝗ nobis in eidẽ ciceronis
topica c̃scripti s̃. quo aut̃ modo dehis dialecticis ra¬
tionib disputet᷑. In his cõm̃tariis quos in aristotelis.
topica a nobis translata c̃scripsimꝰ expeditũ est¬

Expanded text:
peditis, illud arbitror apponendum quod M. Tullius Topeditis, illud arbitror apponendum quod M. Tullius Topica quae ad C. Trebatium peritum juris edidit, non eo modo quo de ipsis disputari possit disseruit, sed quemadmodum rhetoricae facultatis argumenta ducerentur, quod in his commentariis diligentius expedivimus qui a nobis in ejusdem Ciceronis Topica conscripti sunt. Quo autem modo de his dialecticis rationibus disputetur, in his commentariis quos in Aristotelis Topica a nobis translata conscripsimus expeditum est
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a generis ante p̃cognita ẽ. ut si dubitet᷑. an
fuerit aliqĩs ebrius dicere si refellere uelimꝰ. ñ fu¬
isse. qm̃ nulla in eo luxuries antecesserit. Id circo
nimirũ quia cũ luxuries ebrietas q̃si qđdã gen̾
sit. Cũ luxuries nulla fuerit nec ebrietas ꝗdẽ fuit:
sed hoc pend& exalt̾o: Cur enĩ si luxuries ñ fuerit
ehrietas eẽ ñ potuit: ex nat᷑a generis demonstat᷑.
qđ dialectica ratio subministrat. unde enĩ gen̾ꝰ
ab ẽ. Inde etiã species ab eẽ necesse ẽ. qm̃ genꝰ species
ñ relinqiđ & desimilib quidẽ & dec̃trariis eodẽ mͦ
in ꝗb. maxima similitudo ẽ. int̾rethoricostac dialecticos
locos: dialectica enĩ exipsis qualitatib rethorica ex
qͣlitate suscipientib reb argum̃ta uestigat. ut dialec¬
tie exgenere idẽ exipsageneris. nat᷑a. rethor ex ea re
q̃ geñ ẽ: Dialectiẽ exsimilitudine. rethor exsimili. idẽ
exea re quȩ similitudinẽ coepit: eodẽ mͦ ille exc̃tra¬

Expanded text:
natura generis ante praecognita est: ut si dubitetur an fuerit aliquis ebrius, dicetur, si refellere velimus, non fuisse, quoniam nulla in eo luxuries antecesserit. Idcirco nimirum, quia cum luxuries ebrietatis quasi quoddam genus sit, cum luxuries nulla fuerit, nec ebrietas quidem fuit. Sed hoc pendet ex altero. Cum enim luxuries non fuit, ebrietas esse non potuit. Ex natura generis demonstratur, quod dialectica ratio subministrat. Unde enim genus abest, inde etiam species abesse necesse est, quoniam genus species non relinquit; et de similibus quidem, et de contrariis eodem modo, in quibus maxima est dissimilitudo inter rhetoricos ac dialecticos locos. Dialectica enim ex ipsis qualitatibus, rhetorica ex qualitate suscipientibus rebus argumenta vestigat. Ut dialecticus ex genere, id est ex ipsa generis natura, rhetor ex ea re quae genus est; dialecticus ex similitudine, rhetor ex simili, id est ex ea re quae similitudinem cepit. Eodem modo ille ex contra
Abbreviated transcription (Latin):
perdum quodsiuthõcminẽ Siue umuersa nullanecessitate ds̃
creaerit nullo es seomino usipilemi ninsuilẽ quaes uestautiã
uisi autem quae os̃sit autanonodõ Bonacrextasint sedds̃sõ
Me etin conmutariliterronus creaturaue rompenius etou¬
tarali teriona et quodanima ȩ origo incertasit et quod angelo¬
rumatur auel anima ponsitparsdiuinae sorstantiae. Seddĩ
creatura exnihilo cordita id eoq: incorporea quiatadicoa

Expanded text:
tiendum: quod sive hominem, sive universa, nulla necessitate Deus tiendum: quod sive hominem, sive universa, nulla necessitate Deus creaverit; nullam esse omnino visibilem, invisibilemque substantiam, nisi aut quae Deus me et incommutabiliter bonus, creatura vero inferius et mutabiliter bona. Et quod animae origo incerta sit, et quod angelorum natura vel animae non sit pars divinae substantiae, sed Dei creatura ex nihilo condita, ideoque incorporea, quia ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
procedendononnasci.Ipsumquoq piliũ exuincinesine pecctohocmnẽsus¬
cipis se inquensolaꝑonitatecreauerats ponte lapsuco mise ricorditer
repararet. quemue naciter crucipixumettertnadie resurrexisseet
cuen eademmpsacar nec loripicata as cendis se incaelũ. in qua etadiudiciũ
uiuonume icrortuonũ expectatoruenturus et quo ddiuiã humanãꝙ
SUBSTANTIAmiNutroq perfectus unaxp̃s persona cegiauerit quia nec
gecminauit us trausq SubStANtiae intecritatẽ persona nec con fundit
ceminaunrate personae substantia altero quippe neutrucnexdusit
quiautruoq unus intemeratoiureseruauit. quodnouierue teres tes¬
tacnextis luprais cormendatur actoratas: illa perprophetiã lota
penhigros ̃ uenaciter pengolata etquoda eqdedõ nequtua
decreatoraaeculasit. cumpacanis auteꝰ heredieis aliquid
sertienduonuhis quis. aueritate dissentiunt. sedquodintitro¬
q tegtamexto diuinaprotestantim eloquia. hoctantõ coodosex¬

Expanded text:
sanctum procedendo non nasci. Ipsum vero Filium ex Virgine sine peccato hominem suscepisse, ut quem sola bonitate creaverat, sponte lapsum misericorditer repararet. Quem veraciter crucifixum, et tertia die resurrexisse, et cum eadem ipsa carne glorificata ascendisse in coelum, in qua ad judicium vivorum et mortuorum exspectatur venturus. Et quod divinam humanamque substantiam, in utroque perfectus, una Christus persona gestaverit; quia nec geminavit utriusque substantiae integritas personam, nec confudit geminam unitas personae substantiam. Altero quippe neutrum exclusit, quia utrumque unius intemerato jure servavit, quod Novi et Veteris Testamenti salubris commendat auctoritas: illa per prophetiam, ista per historiam veraciter persolutam. Et quod neque de Deo, neque de creatura saeculi sit cum paganis aut cum haereticis aliquid sentiendum in his, quibus a veritate dissentiunt; sed quod in utroque Testamento divina protestantur eloquia, hoc tantummodo sen
Abbreviated transcription (Latin):
id multomagis ut dialecticos locos arethoricis segregemꝰ:
qđ nos efficatius ad gredi posse arbitramͣ: Si ab ipsa facul¬
tatũ natura disputandi sumamꝰ exordium Ostensa
enĩ dialectice ac rethoricȩ similitudine ac dissimilitu¬
dine : ab ipsarũ facultatũ necesse ÷ ut etiã locorũ qͥ

Expanded text:
id multo magis ut dialecticos locos a rhetoricis segregemus, quod nos efficacius aggredi posse arbitramur, si ab ipsa facultatum natura, disputandi sumamus exordium. Ostensa enim dialecticae ac rhetoricae similitudine ac dissimilitudine, ab ipsarum facultatum necesse est formis etiam locorum q
Abbreviated transcription (Latin):
sone numerata s illa enĩ extra negotiũ quo de
agit᷑ ꝑ sonã informantia: fidemei negotio p̃stant.
de qͦ uersat᷑ intentio. hẽc uͦ facta quȩ c̃tinentia st̃
cũ ipso negotio ad ipsũ negotiũ deqͦ querit᷑ ꝑtinent.
Postremas uͦ.iiiͦiͦ. circũstantias cicero ponit ingesti¬
one negotii. quȩ ÷ scđa pars adtributorũ negotiis:

Expanded text:
sonae numerata sunt; illa enim extra negotium, de rsonam informantia, fidem ei negotio praestant de quo versatur intentio; haec vero facta quae continentia sunt cum ipso negotio, ad ipsum negotium de quo quaeritur pertinent. Postremas vero quatuor circumstantias Cicero ponit in gestione negotii, quae est secunda pars attributorum negotiis
Abbreviated transcription (Latin):
R. a notacione tullii locꝰ ẽ. is qui themistii a nominis
int̾p̃tacione: R. ac̃iuigatis cõmunis ẽ loc̾ eũ themistius
in t̃medios collo cauit A genere cicero: themistius a toto

Expanded text:
. A notatione Tullii locus is est qui Themistii a nominis interpretatione. A coniugatis communis est locus, eum Themistius inter medios collocavit. A genere M. Tullius posuit, a toto
Abbreviated transcription (Latin):
conueniens trahit᷑ argum̃tũ. Quȩ cũ ita sint singu¬
lorũ diligentius natura tractanda ẽ. Forũq ꝑspe

Expanded text:
conveniens trahitur argumentum. Quae cum ita sint, singulorum diligentius natura tractanda est, eorumque pe
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nc̃ inudiciũ deuocat᷑ Reliquas uͦ circũstantias.y
in adtributis negotio ponit. qiđ & quur. dicens
c̃tinentiã cũ ipso negotio quur in causa c̃stituens.¬
en enĩ causa ẽ unius cuiq facti ꝓpt̾ quã facta ẽ.
id ũ secat. in .iiiͦiͬ. partes. in sũmã facti. ut paren¬
tis occisio. ex hac maxile locꝰ sumit᷑: amplificationis

Expanded text:
nc in judicium devocantur. Reliquas vero circumstantias, in attributis negotio ponit. Quid et cur, dicens continentia cum ipso negotio: cur, in causa constituensea enim causa est uniuscujusque facti, propter quam facta est. Quid vero, secat in quatuor partes. In summam facti, ut parentis occisio. Ex hac maxime locus sumitur amplificationis
Abbreviated transcription (Latin):
onsesti. Sedperidies ai¬
igrture flatus resistenrte
undis oppositis quaeetiã
hosnis eius quis. lnmare¬
cotilas uilipructusintu¬
miscunr actetroreuer
ncocuntur. Sicꝙ aqua
erumpentis propellua¬
turinaustrũ. quike cons¬
egris nisuilus inaegyp
ioerumpit. quiescentti¬
by quoq: aetherris rop¬
Rurgusinsuũ. alueuoo

Expanded text:
ens est, sed per dies auigitur flatu resistente undis oppositisque eciam hostiis eius, quibus in marecumulis, Nili fluctus intumescunt ac retro reverti coguntur. Sic aque prorumpentes propelluntur in A<ustrum> quibus congestis, Nilus in Egyptum perrumpit. Quiescentibus quoque Ethesiis, ruprursus in suum alveum
Abbreviated transcription (Latin):
tantumqr diurnoua pone
Consumni quantucꝯpen
Singulos dies exoomip¬
Inuehitur quae fausaex
Solais ratione fieraperhi¬
Betur qui quadpurũ Acle¬
Graue siueterRenũ Re¬
lanquit quodetia mamarũ
xliil.
DENILO
E eGΥptus aerascalone
Semper sole cohabit
Numquẽ nubes uelim¬
Bres recipit. Euius locy
Nil fluuius aestatestemo¬
pone inundat que copuo
epimo pluuius ademintei

Expanded text:
tantumque diurno vapore consumi, quantum per singulos dies ex omnibuinvehitur. Quod etiam solis ratione fieri perhibetur, qui quod purum, ac legrave ac terrenum reliquit, quod etiam amarum XLIII. De Nilo.  Egypto aeris calorem semper per solem habet, numquam nubem vel ymbres <re>cipit, cuius loca Nilus fluvius estatis tempore inundat, quo <pro> enim fluvius idem inter
Abbreviated transcription (Latin):
reuentatuunus quisq. auia suamala qđn magnius purorenn
diqnatio quamlocutus es ⁊dras aduersũ. populũhunc.etfecit
Banuch pilius neruae iux taocnnia quae praeceperabne racnias
popolo in hie rusalem hacercoae turaltare diunae beraptura.
ecclesiamuremortisuit etumuers alisesunium hacobseruatio¬

Expanded text:
revertatur unusquisque a via sua mala, quoniam magnus furor et indignatio, quam locutus est Dominus adversum populum hunc. Et fecit Baruch filius Neriae juxta omnia quae praeceperat Jeremias populo in Jerusalem . Hac ergo auctoritate divinae Scripturae Ecclesia morem obtinuit, et universale jejunium hac observatio
Abbreviated transcription (Latin):
rei dubię faciens fidem: ñ u idẽ ẽ argum̃tũ qđ
argum̃tatio: Nã uis sententię rati&qea quȩ clau¬
dit̾ oratione cũ aliquid ꝓbatur ambiguũ: argum̃tũ
uocatur: Ipsa uͦ argum̃ti elocutio: argum̃tatio dr̃:
explicatio:

Expanded text:
idem est argumentum et argumentatio: nam vis sententiae ratioque ea quae clauditur oratione cum aliquid probatur ambiguum, argumentum vocatur; ipsa vero argumenti elocutio, argumentatio dicitur. explicatio.
Abbreviated transcription (Latin):
iopica in latinã uertimꝰ orationẽ. ł his  ꝗb. m̃
tullii topicis lucẽ plenę cxpositionis infudim: Iilic
gͥ cuncta s ppriis atq enudatis partib expedita. hic
uͦ que alias. ꝑ mbra patefacta st̃ cõmuni speculatione
tractant̃: Nec hialecticos. solũ locos sed rethoricos ciã
qͥd ee bi int̾se atq dialecticos ꝑferant cura ẽ ꝯse¬
quendi. ut om̃ib undiq locis plena c̃sideratione ꝓpo¬

Expanded text:
opica in Latinam vertimus orationem, vel his septem Tullii Topicis lucem plenae expositionis insudavimus. Illic igitur cuncta sunt propriis atque enodatis partibus expedita; hic vero quae alias per membra patefacta sunt, communi speculatione tractantur. Nec dialecticos solum locos, sed etiam rhetoricos, quove hi inter se atque dialecticis differant, cura est exsequendi, ut omnibus undique locis plena consideratione propo
Abbreviated transcription (Latin):
Surdiaconos quiapude recos ippo diacones
uocranturines dramnue niun turappellanturꝙ iBinatãnei.id
estinhualitẽteduoseruentes Exeorumondinefuiillenata¬
nuael quiineuancelioiohannis diuinxproditione comonitus
saluxtorẽ meranteoNsiteri quiq: etiã ad primum dẽumitatisin¬
helatam quodolus nouest.Daiq s tẽoslanones iatecnplodinsus¬
cipiuntapopulis.is noBoediuno pƿicnsleuitarũistiquoq uaacoR¬

Expanded text:
Subdiaconi, qui apud Graecos hypodiaconi vocantur, in Esdra inveniuntur, appellanturque ibi Nathinaei, id est, in humilitate Domino servientes . Ex eorum ordine fuit ille Nathanael, qui in evangelio Joannis divina proditione commonitus, Salvatorem meruit confiteri. Quique etiam ad primum divinitatis inelita, in quo dolus non est . Denique isti oblationes in templo Domini suscipiunt a populis. Isti obediunt officiis levitarum. Isti quoque vasa cor
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ erirat. St autemo sacendotecantehanametin
cureuitoeius cbnqua pratrum ohonus emopro¬
priecnul titudo capentium est quiqueapodio¬
daeos nouannus adecim eous tat canentirus apud
nos autemincentonocapabciorieus pluri¬
uitodisue sineollodis crne conetat: n ouarau

Expanded text:
 Stantem sacerdotem ante aram, et in circuitu ejus coronas fratrum . Chorus enim proprie multitudo canentium est, quique apud Judaeos non minus a decem constat canentibus, apud nos autem incerto numero a paucioribus plurimisve sine ullo discrimine constat. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
hic. cui generis diffinitio ñ c̃uenit id eiꝰ cui¬
cuiꝰ ca diffinitio ẽ. species. non est: loc̾ suꝑior diffe¬
rentia : qui locꝰ nihilominꝰ nuncupat adiffinitione:
Uides gͥ ut tota dubitatio questionis. silogismi argu
positiones q̃uĩ suã expͥma & maxima ꝓpositione
custodiunt. exea scilic& q̃negat eẽ speciẽ. cui non
conueniat generis diffinitio. atq ipsa uniuersalis
ꝓpositio a substantia tracta ẽ unius eorũ t̾mini

Expanded text:
it, huic generis definitio non convenit, id ejus cujus ea definitio est, species non est loci superioris differentia: qui locus nihilominus nuncupatur a definitione. Vides igitur ut tota dubitatio quaestionis syllogismi argumropositiones, quae vim suam ex prima et maxima propositione custodiunt; ex ea scilicet quae negat esse speciem, cui non conveniat generis definitio. Atque ipsa universalis propositio 574 a substantia tracta est unius eorum termini
Abbreviated transcription (Latin):
nere sententiã. Itaq c̃cludendũ ẽ particularẽ quidẽ
affirmationẽ uniuersalẽq: negationẽ c̃uersionẽ sui
firmã sẽꝑ ac stabilẽ custodire. affirmationẽ aut̃ uni¬
uersalẽ particularẽq. negationẽ in conuertendo firmas
eẽ ñ posse. Sed hanc ꝗͥdẽ affirmationi particulari. illã

Expanded text:
particularem quoque affirmationem universalemque negationem convertionem sui firmam ac stabilem custodire. Affirmationem autem universalem particularemque negationem in convertendo firmas esse non posse, sed hanc affirmationi particulari, illa
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ut pat̾ filius. dominꝰ. seruus: scđm quas gͥ harũ. iiiͬi. op¬
positionũ diuisio generis fit. rectissima ratione mon
oppositionẽ harũ .iiii. ł quẽ ad moduĩ species agenere
disiungi c̃ueniat. & pͥma ꝗdẽ sit c̃tradictionis opposi¬
tio: Uoco aut̃ c̃tradictionis oppositionẽ quȩ adfirmati¬
one & negatione ꝓponit᷑: in hac gͥ negatio ꝑse nullã spe
cies s̃ Qic ꝗd aut̃ quis innegatione ꝓtulerit. speciẽ ñ
declarat. ñ eẽ enĩ hominẽ. ñ ÷ species Omĩs enĩ species.
ẽẽ c̃stituit: Negatio uͦ ꝗc ꝗd ꝓponit: ab eo qđ ẽ eẽ disun¬
git. ut cũ dico homo: qͣsi si sit ꝗdã. locutꝰ sũ: Cũ uͦ non
homo: substantiã hominis negatione destruxi Sic gͥ ꝑse
carde diuisio igeneris inspecies negationei. necesse ẽ ł etiã
sẽpe speciẽ negatione cõponere cũ ea quã sĩplici noẽ
speciẽ uolumꝰ ad signare. Nullo uocabulo nuncupat᷑.

Expanded text:
 ut pater, filius, dominus, servus. Secundum quas igitur harum oppositionum quatuor divisio generis sit, rectissima ratione monsoppositionem harum quattuor uel quemadmodum species a genere disiungi conueniat. Et prima quidem sit contradictionis oppositio, uoco autem contradictionis oppositionem quae affirmatione et negatione proponitur. In hac igitur negatio per se nullacies sunt, quicquid autem quis in negatione protulerit speciem non declarat, non esse enim hominem non est species. Omnis enim species esse constituit, negatio uero quicquid proponit ab eo quod est esse disiungit, ut cum dico ''homo'' quasi si sit quiddam locutus sum, cum uero ''non homo'' substantiam hominis negatione destruxi. Sic igitur per se caret diuisio generis in species negatione. Necesse est autem saepe speciem negatione componere cum ea quam simplici nomine speciem uolumus a
Abbreviated transcription (Latin):
nullus enĩ dicit animaliũ alia s̃ rationalia alia
duos pedes habentia. id circo qđ rationale & bipes
lic& differant nulla ase oppositione disuingent᷑.¬
Et constat quecũq ase aliqͣ oppositione differunt
eas solas differentias sub genere positas genꝰ ipsũ
posse disiungere Sunt aut̃ oppositiones.iiii. aut.
ut contraria ut bonũ malo. aut ut habitꝰ & pͥ¬
uatio. ut uis & cȩcitas. quanquã sint & quȩdã res
in ꝗb. discernere difficultas sit utrũ in c̃traniis
an in pͥuatione ł habitu ea oporteat collo cari. ut
s̃motꝰ & quies sanitas regritudo. uigilatio somnꝰ. lux tene¬
brȩ. sed hȩc alias. nc̃ aut̃ defeliꝗs oppositionib dicendũ
ẽ: t̃cia oppositio ẽ quȩ ⁊ scđm ad firmationẽ &negationẽ

Expanded text:
nullus enim dicit ''animalium alia sunt rationabilia, alia duos pedes habentia'' idcirco quod rationale et bipes, licet differant, nulla a se oppositione disiunguntur, constat quaecumque a se aliqua oppositione differunt eas solas differentias sub genere positas genus ipsum posse disiungere. Sunt autem oppositiones quattuor: aut ut contraria, ut bonum malo, aut ut habitus et priuatio, ut uisus et caecitas, quamquam sint et quaedam res in quibus discernere difficultas sit utrum in contrariis an in priuatione uel habitu ea oporteat collocari, ut sunt motus quies, sanitas aegritudo, uigilatio somnus, lux tenebrae, sed haec alias, nunc autem de reliquis oppositionibus dicendum est. Tertia oppositio est q
Abbreviated transcription (Latin):
uiciis. certũ incerto. stabile fixũq mutabili Sed omã
quȩ aut definita parte orationis aut ad firmatione
ꝓferunt᷑ : plus finita s̃ quã aut nom̃ cũ particula ne¬
gatiua aut tota negatio: quare finito potius quã
infinito ẽ facienda diuisio Sed sicui quȩdã ꝑhȩc parat᷑
anxietas : aut obscuriora s̃ fortasse quã ipse desiderat:
nihil adme cognitionẽ facilẽ pollicenteneq enĩ rudi

Expanded text:
uitiis, certum incerto, stabile fixumque muuitiis, certum incerto, stabile fixumque muquae aut definita parte orationis aut affirmatione proferuntur, plus finita sunt quam aut nomen cum particula negativa, aut tota negatio. Quare finito potius quam infinito est facienda divisio. Sed si cui per haec quaedam paretur anxietas aut obscuriora sint fortasse quam ipse desiderat, nihil ad me cognitionem facilem pollicentem. Neque enim rudi
Abbreviated transcription (Latin):
lineȩ s. aliȩ ñ rectȩ lineę: & color. alii s̃ albi. alii nigri
alr̃ neo albi nec nigri: Ergo qͣndor nom̃ unũ specieb
positũ ñei eas negatione ꝓferre necesse ẽ. hoc gͥ cogit
int̃diĩ necessitas ñ natura: in eodẽ qq̃ quotiens negatione
facimꝰ sectionẽ. p̃us aut ad firmatio aut siplex dicen¬
dũ ẽ nom̃. ut ẽ : numerorũ alii s̃ pͥmi alii ñ pͥmi: Nã
si pͥus negatio dictasit. tardior fiet ei quã ꝓponimꝰ
intellectꝰ Nã cũ pͥmũ dicis eẽ aliquos numeros pͥmos
cũ qͣles sint pͥmi exemplo ł diffinitione docueris. qͣles
ñ sint pͥmi. mox auditor intelleg&: Sin uͦ ec̃trario fece¬
ris. aut neutra subito. aut tardius utraq cognosces:
deb& potius ad intelligibiliora deducere: ãplius qͦq pͥor
adfirmatio ẽ posterior negatio: qđ aut̃ pͥmũ ẽ. indi¬
uisione qͦq oport& & pͥmit̾ ordinari: Necesse ẽ quoq
sẽꝑ finita infinitis eẽ potiora ut ȩq̃le in ęqͤli. uirtutẽ

Expanded text:
lineae, aliae non rectilineae'' et ''colorum alii sunt albi, alii nigri, alii nec albi, nec nigri''. Ergo quando nomen unum speciebus positum non est, eas negatione proferre necesse est. Hoc igitur cogit interdum necessitas, non natura. In eodem quoque quotiens negatione facimus sectionem prius aut affirmatio aut simplex dicendum est nomen, ut est ''numerorum alii sunt primi, alii non primi'', nam si prius negatio dicta sit, tardior fit rei quam proponimus intellectus. Nam cum primum dicis eCUM QUALES SINT PRIMI EXEMPLO VEL DEFINITIONE DOCVERIS, QUALES NON SINT PRIMI MOX AUDITOR INTELLIGET. NAM Cris, aut neutra subito aut tardius utraque cognoscet,eperta est debet potius ad intelligibiliora deducere. Amplius quoque prior affirmatio est, posterior negatio, quod autem primum est, in diuisione quoque oportet primitus ordinari. Necesse est quoque semper finita infinitis esse priora, ut aequale inaequali, uirtutem
Abbreviated transcription (Latin):
dicat tali significatione ñ t̾minat. Pret̾ea ne¬
gatio iuncta cũ uerbo siue in eo qđẽ. siue in
eo qđ non e recte dici potest. ut hõ non uinc̃

Expanded text:
dicat tali significatione non terminat; praeterea negatio iuncta cum verbo sive in eo quod est, sive in eo quod non est, recte dici potest, ut homo non c
Abbreviated transcription (Latin):
adtributa s: neq in ipsis in ẽ reb. neq rerũ substantiã¬
ñ relinquunt. neq ex cõparatione repiunt᷑. sed rẽ ges¬
tã ł antecedunt ł etiã c̃secunt᷑. atq hic totꝰ locus
extrinsecꝰ ẽ pͥmũ enĩ in eo querit᷑. id ꝙ factũ ẽ. Quo
noẽ appellari c̃ueniat. Inqͦ ñdere. sed deuocab ulo

Expanded text:
attributa sunt, neque in ipsis sunt rebus, neque rerum substantiam relinquunt, neque ex comparatione reperiuntur; sed rem gestam vel antecedunt, vel etiam consequuntur. Atque hic locus extrinsecus est. Primum enim in eo quaeritur id quod factum est, quo nomine appellari conveniat: in quo non de re, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
Quidendi quãq apud ꝑipateticã disciplicam
sẽꝑ hȩc. fuerit in honore noticia. doc& & andronici
diligentissima senis dediuisione lib editꝰ. & hicͣ idẽ a

Expanded text:
idendi, quamque apud peripateticam disciplinam, semper haec fuerit in honore notitia, docet et Andronici, diligentissimi senis, de divisione liber editus, et hic idem a
Abbreviated transcription (Latin):
pedes strepere sin uno eodẽq loco c̃sistens pedes me¬
ueat & trepidare qͥs cũ nihil atrox fecerit. &ñ trepi

Expanded text:
pedes strepere, si uno eodemque loco consistens pedes moveat; et trepidare quis, cum nihil atrox fecerit, et non trepi
Abbreviated transcription (Latin):
bene c̃stitute m̃tis: uirtutis sit diffinitio faciem̃ itaq
abspecieb sic argum̃tationẽ. Si iusticia fortitudo mo¬
gͥ bene estitutȩ m̃tis ÷ habit̾. Mlaxima ꝓpositio. qđ eñi
singulis partib in ẽ. idđe toti in eẽ necesse ẽ Argum̃tũ

Expanded text:
bene constitutae mentis, virtutis sit definitio. Faciemus itaque ab speciebus argumentationem sic: Si justitia, fortitudo, moigitur bene constitutae mentis est habitus. Maxima propositio; quod enim singulis partibus ine
Abbreviated transcription (Latin):
extorumsuorũ. unus quisꝙ cons ringinur. Vr quippesȩcocam
Nutitat. Utartxpostulus ignocmma estilli ipsa mergoignommnia
Suscipiunt paoritentes promerito peccatorũ quodueroicili¬
propierhedosadsinis trã futuros.Ideercoconfitentes incili¬¬
tio prosternimus.tacquã dicentes. et peccatũm eũ contrameest
Seciꝑ quodaureocmere as parguntur uelutsimnemoresquia
rieatores prim hocmines recedenes adomalisq pactsosfendentes
creatorẽ in puluenẽ un desumptisuNT redierunt Beneercoincili¬
cioetemere paenitens de plorat peecatũ. quiaincilicioas piritas

Expanded text:
catorum suorum unusquisque constringitur. Vir quippe si comam catorum suorum unusquisque constringitur. Vir quippe si comam nutriat, ut ait Apostolus, ignominia est illi . Ipsam ergo ignominiam suscipiunt poenitentes pro merito peccatorum. Quod vero in cilipropter haedos ad sinistram futuros. Inde ergo poenitentes in cilicio prosternimur, tanquam dicentes: Et peccatum meum coram me est semper. Quod autem cinere asperguntur, vel ut sint memores, quiricatores, primi hominis recedentes a Deo, malisque factis offendentes Creatorem, in pulverem unde sumpti sunt redierunt. Bene ergo in cilicio et in cinere poenitens deplorat peccatum, quia in cilicio asperitas
Abbreviated transcription (Latin):
quandopostfunere uelplacella adhucm suredareutioneenã m
cilicioetemerelameNtapaenmdinis sumpsitdicers. Idcircoaco
paeniteniã infauilla etcmene : posthunc nos isdauid ƿaemterłiae
cracis teriũ praerurt . quando graueuulmere lapsus ducnaudisset
apropheta peceatusuũ confes norpaenituit. etculpacosuaẽ pae in¬
terrnae copes siomesunuuit. Sic neniuitas. etalaimulti peccatascia
corpessisutt pae ntenłiã ecerurt dis plicueru n siiquales puẽ¬
Runt
et quales perdo pactisunt illiplacuerunt.Estautempaenrten¬
tix cnedicacoen tõuulneris spes salutis perquam peccatoness al¬
uantur perquacꝯds ad cmisericordiamprouoeatur quae non
tempore pensatur sed propunditate luctus etlacracnanu: pae¬
Nitentiaautec non mensuũ acecõporum cuosupensatur: Sed
poena qua cnanima enuciatur et mortipi ca turcaro. hiuenoquae
paeni tennã gerunt: proindecapillosersarbã nutruunt ude
mons trent habundantiã eracoinũ quib. capud peccatores grauatoꝵ

Expanded text:
quando post funera vel flagella adhuc in sua redargutione etiam in cilicio et cinere lamenta poenitudinis sumpsit, dicens: Idcirco ago poenitentiam in favilla et cinere . Post hunc nobis David poenitentiae magisterium praebuit, quando gravi vulnere lapsus, dum audisset a propheta peccatum suum, confestim poenituit, et culpam suam poenitentiae confessione sanavit . Sic Ninivitae et alii multi peccata sua confessi sunt, et poenitentiam egerunt. Displicuerant sibi quales fuerant, et quales per Deum facti sunt illi placuerunt . Est autem poenitentia medicamentum vulneris, spes salutis, per quam peccatores salvantur, per quam Deus ad misericordiam provocatur: quae non tempore pensatur, sed profunditate luctus et lacrymarum. Poenitentia autem non mensium ac temporum cursu pensatur, sed poena, qua anima cruciatur, et mortificatur caro. Hi vero, qui poenitentiam gerunt, proinde capillos et barbam nutriunt, unde monstrent abundantiam criminum, quibus caput peccatoris gravatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nonerat i libenaret quodfecerat. Haec ester godomica
idiuntatis maqnasoleciuitas. haec est dicihuius nouaetclo¬
rios afestuita saduentum dĩ pactu cnadhocinis. Itaq diesis te
uane perne uolitum cinculumanni festasolecnuitate colinos
ut imeriamreuoceru quodiratusesta p̃s

Expanded text:
non erat, ut liberaret quod fecerat. 3. Haec est ergo dominicae non erat, ut liberaret quod fecerat. 3. Haec est ergo dominicae Nativitatis magna solemnitas, haec est diei hujus nova et gloriosa festivitas, adventus Dei factus ad homines. Itaque dies iste, vare per revolutum circulum anni festa solemnitate solemus, ut in memoriam revocetur quo die Christus
Abbreviated transcription (Latin):
causa apanus uotiuae soleotatis insntutus est
quiain eoxp̃s proredeartione muxdiwascicorporab¬
teruolur prodieis exumgiinsutero qui eratin patrs im¬
peraocuiussusceptaecarwis causahaecest postquameps¬
INuidiadiabuli parensille prrimis spegeductus Ianicecidĩ
confestimerul etperditus inom: Generesuo radicemali¬
nae etpeccantrans duatt eres cebat quecinmalum
ucheqentius oennegenus mortalium dirfusisusiꝙ scele¬
no signis placis prodicus. Sedcucnecsic quideonerno¬
ressuos aenmonitus acuosceret mundus. Misitds piliũsuũ
uitcaruemiNduenetethocainip. appareret etpeccatones sana¬
rer quiideom hocinecueni quiaseipsunabhocnini: coc¬
VOSCInon potun UtautecuideneturuerBucꝯcaro pactũ est
adsucnendocarnemn noncnutatũ incarne. ad sumpsitenĩ humna¬
uitatemonaasis diuimtatem. Itaidemd̾s̃. etidemhono. INa¬
tonadĩaequa las pariti. innaturahocninis factusest mnontalis in
noris pronoris demoris coauens quoderat suscipiens quad

Expanded text:
solemnitatis institutus est, quia in eo Christus pro redemptione mundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex virginis utero, qui erat in Patris imperio. Cujus susceptae carnis causa haec est. Postquam einvidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul, et perditus in omni genere suo radicem malitiae et peccati transduxit, crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium diffusis ubique sceletis, signis, plagis et prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carne indueretur, et hominibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut autem videretur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem. Ita idem Deus et idem homo, in natura Dei aequalis Patri, in natura hominis factus mortalis 393 in nobis pro nobis, de nobis, manens quod erat, suscipiens quod
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ qualia in dialecticis locis ea quȩ scđm themisti
nuĩ. partim rei substantiã c̃secunt᷑ partĩ s̃ extrin¬
sec. Partĩ uersant᷑ in mediis. scđm ciceronẽ uͦ int̾
affecta numerata st̃. ł extrinsecꝰ posita: St̃ enĩ
adiuncta negotio. ipsa &iã quȩ fidẽ faciunt qͥstioni.
affecta quodãmͦ adid dequo quęrit᷑ & respicientia ne¬
gotiũ qđ ł agit᷑ hoc modo: Nã circũstantię septẽquȩ in
ad tributis ꝑsonȩ ł negotio numerat& shȩt cũ aliis coe¬
ꝑint cõparari & quasi ł in relationẽ uenire siꝗd ad

Expanded text:
 qualia in dialecticis locis ea quae secundum Themistium quidem partim rei substantiam consequuntur, partim sunt extrinsecus, partim versantur in mediis; secundum Ciceronem vero inter affecta numerata sunt, vel extrinsecus posita. Sunt enim adjuncta negotio ipsa etiam quae fidem faciunt quaestioni, affecta quodammodo ad id de quo quaeritur, respicientia negotium de quo agitur, hoc modo. Nam circumstantiae septem quae in attributis personae vel negotio numeratae sunt, haec cum coeperint comparari et quasi in relationem venire, si
Abbreviated transcription (Latin):
unicuiq specierũ rethorice subiecta. ut informis ad¬
huc ciuilis questio cũ acceꝑit exiudiciali finẽ iusti: fratꝰ
ipsa ciuił questio in iudiciali genere õstituta. Cũ uͦ ex
delibatiuo sũpserit utile ł on estũ. tunc fiat ipsa ciuit

Expanded text:
unicuique specierum rhetoricae subjecta. Ut informis adhuc civilis quaestio cum acceperit ex judiciali finem justi, fiat ipsa civilis quaestio in judiciali genere constituta. Cum vero ex deliberativo sumpserit utile vel honestum, tunc fiet ipsa civi
Abbreviated transcription (Latin):
sitam en ali quod quisq sibi meritum praeparauit dum
adhuc corporeuiueret proquoista prosint quaecũq
dipperenrtiacuitae quaoquis quaeces sitircorpore
Nacproualde bonis gratiarucꝯ actionis sunit. prono¬
ualdemalis propitiationis sunit. proual decnalis etiã
Senulla suntadiumentamortuorum qualiscucnq
uiuorumconsolationessunt. quis autecoprosuł
autadhoc prosunt utsitplenarecssio. autcerte
XUIIII. DETERTIA
horaontertiã. Sex¬
tac et nonam danibelo tres pueri supplecatiorits
deuouerunt scilicet titar bortudiei intempus
praecationiis meshorae porrectae trantatis
Nobis reuerennam declararent pariliteratertia
adsextamad quemndead nonam parlocis interualla
Satisdemensio nixus termixatatrunitas tErderoca¬
tacolerenm. illudetac occurrensadprobationem ue¬
locoetnumeroettemporediscenditaternas icpleturis
Insacracento legiticis ad praecemtem poris perter¬

Expanded text:
si tamen aliquod quisque sibi meritum praeparavit, dum si tamen aliquod quisque sibi meritum praeparavit, dum adhuc in corpore viveret, per quod ista prosint, quaecunque differentiam vitae quam quisque gessit in corpore? Nam pro valde bonis gratiarum actiones sunvalde malis, propitiationes sunt, pro valde malis, si etiam nulla sunt adjumenta mortuorum, qualescunque tamen vivorum consolationes sunt. Quibus autem prosunt, aut ad hoc prosunt, ut sit plena remissio, aut certe XIX. De tertiae, Horam tertiam, sextam, et nonam Daniel et tres pueri supplicationibus devoverunt , scilicet, ut ab ortu diei in tempus precationis tres horae porrectae Trinitatis nobis reverentiam declararent, pariliter ad tertiam, ad sextam, atque deinde ad nonam per 387 lucis intervalla, ratis dimensionibus terminata, Trinitas ter die rogata coleretur. Illud etiam occurrloco et numero et tempore descendit ad terras impleturus sacramento legitimis ad precem temporibus per ter
Abbreviated transcription (Latin):
mento populus nosterostendnuradunatus. Utquẽ¬
adcodumngranamultamunũ collecta etconcoolita
et conmata panemunumpaciunt. Sic inx po quiest
panis caelestis unumsciamuses se corpus coniunc¬
tus dit Nosternumerus eradunatus. dicuntaliqui
nisialiquointercedente peccato eucharisna condie
accipiendũ hoc enimn paneondaricondienosis iubene
dũo posiulamus dicentes paneͬnos trũ cotidianũda
nosishodie. quodquidẽ renedicunt.siboc curela¬
gione eideuotione ethumilitatesuscipiunt. nepi
dendodeiusrita superis iae praesumptione id paciant
cererum setalia peccata quae quas icnortuũ abalnone
Mduear iprius acendapaententiaegc ac dicdemde hocga
luteperũmedicamertum sus cipiendumn. quienim mando¬
caueritradicmriudicioosiramanducat etra set. hoc ẽ.
enimudĩguraccipere. Sieotempore quis accipixtquo
debeatagere paernertiã ceterũsi tantanonsunt pecca¬

Expanded text:
mento populus noster ostenditur adunatus, ut quemmento populus noster ostenditur adunatus, ut quemadmodum grana multa in unum collecta, et commolita, et commista panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus, et adunatus. » 7. Dicunt aliqui, nisi aliquo intercedente peccato, Eucharistiam quotidie accipiendam; hunc enim panem dari quotidie nobis, jubente Domino, postulamus, dicentes: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Quod quidem bene dicunt, si hoc cum religione et devotione et humilitate suscipiunt, nec, confidendo de justitia, superbiae praesumptione id faciant. Caeterum si talia sunt peccata, quae quasi mortuum ab altari removeant, prius agenda poenitentia est, ac tum suscipiendum. Qui enim manducaverit indigne, judicium sibi manducat et bibit. Hoc est enim indigne accipere, si eo tempore quis accipiat quo debet agere poenitentiam. Caeterum si tanta non sunt pecca
Abbreviated transcription (Latin):
quodscra tumest Esosumurris. Sed parisquia corpis
confimar ideocorpus xp̃inuncupati. Vinũ autẽquia
SangumemoperaturaNcarne ideoadsangunem
iranseunt . promideautemut sc̃is sious cyprianus
mus ina quapopulucintellegi inuinoue noos tendene
Sanquinem. quando aurtemincaliceuino a quacmiscrtiy
xp̃opopulas adunarur etcredentiũ pless eiinquem
credidircupulat urenungitur quae copolatio Eacon¬
uunctioaquae eruini sicomisciturincalacedam urteon
onstioillaaBinuiceo non possit se parari.Sicutimec
Siueroaquasit solapless incipitessesinexpo. quando
autemutrumꝙ miscituretadunano con fusasisi in un¬
cemcopolxtur. Tuncsacramentumspiritale eitaeleste
perficitur. Sicueronon potestcalix dmnĩesseaquaso¬
la attumumsolumnis iutrumq sibi misceatur quo¬
codo nec corpusdrrpotestes se simila sola autaqua
Sola. Nisiutrumꝙ adunatuoofuenit et copularum.et
panis unius conpacesolidatum. quoetipsosacra¬

Expanded text:
s vera ; sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem ini corporis transeunt. Proinde autem, ut sanctissimus Cyprianus mus in aqua populum intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Quando autem in calice vino aqua miscetur, isto populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et jungitur. Quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in calice Domini, ut commistio illa ab invicem non possit separari, sicut necsi vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. Quando autem utrumque miscetur, et adunatione confusa sibi invicem copulatur, tunc sacramentum spirituale et coeleste perficitur. Sic vero calix Domini non est aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus. Domini potest esse simila sola, aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit, et copulatum, et panis unius compage solidatum. 6. « Quo et ipso sacra
Abbreviated transcription (Latin):
Meauerunt ieiuniapos toli quia neces seerat utpaschaal¬
luttpicumantea impleretur. etde nouoadueterumpas¬
chaesacra mentuotransirent. hoc enianansterio
Tncfactumest quod primũ discipulacorpus etsaneui¬
SIANUNCIENINIS Secperacȩpitur. Sicenie placures p̃ui
Sc̃o pera postolos utinhonorẽtantisacracentiinosxpia¬
piprius docinicum corpus intrarer quãceteraeibi. Endeo
peminiuersumorkemo seruatur: panis enimquẽ prax

Expanded text:
nicaverunt jejuni apostoli, quia necesse erat ut pascha ilnicaverunt jejuni apostoli, quia necesse erat ut pascha illud typicum antea impleretur, et sic denuo ad verum paschae sacramentum transirent. 3. Hoc enim in mysterio tunc factum est quod primum discipuli corpus et sanguisia nunc a jejunis semper accipitur. Sic enim placuit Spiritui sancto per apostolos, ut in honore tanti sacramenti in os Christiani prius Dominicum corpus intraret quam caeteri cibi. Et ideo per universum orbe
Abbreviated transcription (Latin):
Sacri ficiumn autẽ quodatx pia¬
Iustituit. quan docbumen daurta postolis corpus etsan¬
quinẽ suuͣ prius quamtraderotur sicutetleciturmeu
ancedio accipit i qui dihs panem et calice bene¬
dicens dediteis quod quidem sacramentũ melei¬
sedech Rexalim piguraliter ixtypuin corpo¬
PSETSANQUINISXp̃i primus obtulit priusquãm ystiriuͣ
tartisacrifienmagi nariae. Idem e& prrȩs sit praere¬
Rens similitudiñdni et saluaroris nognrihũ xp̃i. sa¬
cerdotis aeterni adquem dicrtu Tuessacerduslna e¬
teruũ secux dumordinem melchis edech
hocengosa cripiciuax pianis celesrane praeceptũ est
relactis ac fixitis ioaicisuctis. quae in serureutẽ
uetenes populi celes rare imperatasunt. hocitaq: firo
anoris quodpronosisdns ipse fie þt quodnonmane sed
posicenam inues perumoꝵ tulat. Sicenicoxp̃moponte¬
Batidimplerecincaues peradiei uthoraipsasacraficu
ostendoret ues perã mundi. prondeautem noracõmu¬

Expanded text:
Sacrificium autem, quod a Christiainstituit, quando commendavit apostolis corpus et sanguinem suum, priusquam traderetur; sicut legitur in Evangelio: Accepit, inquit, Jesus panem, et calicedicens dedit eis. Quod quidem sacramentum Melchisedech rex Salem figuraliter in typum corporis et sanguinis Christi primus obtulit, primusque mysterium tanti sacrificii imaginarie ipse expressit, praeferens similitudinem Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, sacerdotis aeterni, ad quem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech . Hoc ergo sacrificium Christianis celebrare praeceptum est, relictis ac finitis Judaicis victimis, quae in servitute veteris populi celebrare imperata sunt. Hoc itaque fit a nobis, quod pro nobis Dominus ipse fecit, quod non mane, sed post coenam in vesperum obtulit. Sic enim Christum oportebat adimplere circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrificii ostenderet vesperam mundi. Proinde autem non commu
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ uidet᷑ eẽ diffinitio. ꝙ ex se moueri possit: animał
diffinitio eẽ putanda ẽ: Questio dediffinitione ꝓ¬
magis Aminorib uͦ c̃uerso mͦ Nã si ÷ hominis diffini¬
tio animal gressibile bipes. Cũq id minꝰ uideat᷑ eẽ
diffinitio hominis ꝙ qđ animal rationale mortale:
sitq. diffinitio ea hominis q̃ dic̃ animal gressibile
bipes: Frit diffinitio hõis animal rationale morta¬
le: Questio dediffinitione. maxima ꝓp̾ositio: si id ꝙ
minꝰ argum̃ta ministrantiũ. quos in expositione to¬
picorũ aristoteł diligentius ꝑsecut sumꝰ Itẽ exppor

Expanded text:
definitio, quod ex se moveri possit, animalis definitio esse putanda est. Quaestio de definitione. Pmajus. A minoribus vero converso modo. Nam si est hominis definitio, animal gressibile bipes: cumque id bipes videatur esse definitio hominis minus quam animal rationale mortale; sitque definitio ea hominis quae dicit animal gressibile bipes, erit definitio hominis, animal rationale mortale. Quaestio de definitione. Maxima propositio: Si id quminus, argumenta ministrantium: quos in expositione Topicorum Aristotelis diligentius persecuti sumus. Item ex pr
Abbreviated transcription (Latin):
Nonitrala auiẽi expira¬
gore nubiumgeneran¬
tur. Conceptienico¬
RŨ. SP̃S UERSANTUNIBI¬
demcumq uehementer¬
Rint erunerirtis Sui¬
chorilitareinquacnliber

Expanded text:
onitrua autem ex fragore nubium generantur. Concepti enirum spiritus versantur ibidem. Cumque vehementrint, et virtutis suobilitate in quamlib
Abbreviated transcription (Latin):
IDque UTTIS ADSERANT NÕ.
Intercitiere uitrinatu¬
cuopantesqlis aliquan¬
docorpus hominis uel
ARBoRiSoccurrit exEN
parte qualumenreper¬
cunturumhirasutsis¬
trr. Sic cum rȩcedentẽ.
diem solis adeuclocum
perue Nerrt. U bioccide¬
Redicitar libi montium
Mas witudine. ANORis
Sepenaturisic qutier¬
RACOInECIu ASEΡtENt¬
Nalr̃. partemohucbra

Expanded text:
nt non intermittere vim natucum a parte solis aliquod corpus hominis vel arboris occurrit, ex parte qua lumen repertur umbra subsis43 sic cum recedente die sol ad eum locum pervenerit ubi occidere dicitur, ibi montium agnitudine a nobis separatur, sicque terrae objectu a septentrionali parte obumbra