comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loquar q̃ secordem uirũ at cesa¬
ueũ de fens cubile noctu lupana¬
na circiubat illa faciens q̃ refer¬
n etiami pudor piohibet quid
has ego quid ue alias stringam
su quis formx angustis me̾tri¬
cbus nõ augustus sit quarũ
quiemoratio fatear nec houesta
est nec ulła ep parte adult̾u ẽ¬
men leuat quin pociꝰ giauat
habut tamẽ haud synẽdã ꝯsbla¬
tionis efficatiã simlitudo ꝯsp̾ta
imẜie ac paritas er̃puaro uo
palieno quisꝙ̃ insi maliuolus
descetur malo ẜ ꝙ humilioris
fortue hominẽ indiguãt᷑ pati
que teciens mũdi duõs passos
nouit uel nõ ferenda mollities¬
nc̃e supbia uideatur tolauda
diosissimisq mortaliũ piomide nõ
hominib tũi iptas s deo etiã
desponsatas in hec flagicia labr
solitas uides et prothpudor nec
tanti sp̃osi ieu̾e̾ncia infelicẽ p̾ci¬
pitemq ammiã fienat cui autẽ
ꝓoet effienis ac rabida libido q̃
nec cels parcit uec celestẽ metu¬

Expanded text:
loquar, que socordem virum ac cesaloquar, que socordem virum ac cesareum deferens cubile, noctu lupanaria circuibat, illa faciens que referri etiam pudor prohibet? Quid has ego, quidve alias stringam, seu quis tam fornix augustis meretricibus non angustus sit? Quarum commemoratio, fateor, nec honesta est, nec ulla ex parte adulterii crimen levat, quin potius gravat. Habet tamen haud spernendam consolationis efficaciam, similitudo conspecta miserie ac paritas erumnarum, non quod alieno quisquam, nisi malivolus delectetur malo, sed quod humilioris fortune hominem indignanter pati que totiens mundi dominos passos novit, vel non ferenda mollities, vel superbia videatur. Toleranda diosissimisque mortalium. Proinde non hominibus tantum nuptas, sed deo etiam desponsatas, in hec flagitia labi solitas vides: ac proh pudor, nec tanti sponsi reverentia infelicem precipitemque animam frenat: cui autem parcet effrenis ac rabida libido, que nec celo parcit, nec celestem metu
Abbreviated transcription (Latin):
n fabulam et hystoiras ieliquor
in mẽtem redeat olimiias philippt
leopatra tholomet agermenoĩs
clitemestia nenelai helena pasi¬
phe minos pħedia theser neue
ipam̃ urbem Romã oliui quoq
dum quodd̃ quasi pudicicie tẽ¬
plum eẽt mali qui ⁊ expedtem
çiedas Redeat ad memoriã metal¬
la uxor sille illius qui si eius
nosset adult̾a nõ tñ rome perq
omẽ ytaliam uulgata s que a¬
thenis iam ac ꝑ goeciam cãtaba¬
tur mimime ut aibitror felitis
nomen prorsus in debitũ usurras¬
set post hanc Iulia agppe quam
qiic a flagicio uni uirtus hic̃ ma¬
iestas patus abst̾ruisse debuerat
simlq̃ quiꝰ filia et nomine et
lascuna matr par harpq seu bite
seu fortime uestigus herens Iuli¬
a seui nõ sat pudicicie faustum
nomẽ quid domiciam cõiigem
domitiã quid herculanillã claudu
sen quãdo hit adult̾aꝵ fortima¬
tus ꝯugũ pͥnceps fuit eiusdem
messalmã sinnũ imꝑii probram

Expanded text:
ri fabulam, et historias reliquorum, ri fabulam, et historias reliquorum, in mentem redeat Olympias Philippi, Cleopatra Ptolemei, Agamemnonis Clytemnestra, Menelai Helena, Pasyphe Minois, Phedra Thesei, neve ipsam urbem Romam, olim quoque dum quoddam quasi pudicitie templum esset, mali huius expertem credas. Redeat ad memoriam Metella, uxor Sille, illius qui si eius noscet adulteria, non tantum Rome, perque omnem Italiam vulgata, sed que Athenis etiam per Greciam cantabantur, minime, ut arbitror, “felicis” nomen sibi prorsus indebitum usurpasset. Post hanc Iulia Agrippe, quam hinc a flagitio viri virtus, hinc maiestas patris absterruisse debuerat; simulque huius filia, et nomine et lascivia matri par; harumque seu vite seu fortune vestigiis herens Iulia Severi, non sat pudicitie faustum nomen. Quid Domitiani coniugem Domitiam? Quid Herculanillam Claudii, seu quando hic adulterarum fortunatus coniugum princeps fuit?, eiusdem Messalinam, summum imperii probrum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ adusterii usus est demq hoc ẽ
quod ut ait quidam nec ꝑmnti
nec prohiben p̃t quia salicet al¬
terum honestas libido altere fi
betat tu ne tibi ergo sciãm tũã
unam totã atq integiã uoluisses
quod nec ferocissiimis tyrãnoꝵ
nec regum maxunis tua potuit
etate conting̾e nec p̃ore potueiat
mucto recẽtia ne quos forte p̃uciũ
offendam tutius est heiculẽ feci¬
Ie ꝙ̃ uillicum nec beio cũcta ue¬
terp actingã formidatissinorum
sĩmoꝵ q hom̃i fame parcã no¬
sti autem husq ue in silẽtio geni¬
tũ tuũ fiena alioquin urbẽ la¬
stia stiritaie uiciniã dextͣ leuaq
adetinit qui uł neglectũ geniũt
caltatãq thori fidem̃ lugeat uel
iguan soli uulgo noti dedecoris
ndeant᷑ crebuora illa quidem
quotũq t̾rarp piexi̾s de futura
ac maioribus maior iuest cõsolacio
reges cogita quos uidisti ac t̾ia¬
rũ dominos dehine septis famaq
cognitos iecordae iespite et artu¬

Expanded text:
quam adulterii usus est. Denique hoc est, quam adulterii usus est. Denique hoc est, quod ut ait quidam, nec permitti, nec prohiberi potest, quia scilicet alterum honestas, libido alterum fieri vetat. Tu ne tibi ergo feminam unam, tuam totam atque integram voluisses, quod nec ferocissimis tyrannorum, nec regum maximis potuit tua etate contingere, nec priore potuerat? Mitto recentia, ne quos forte presentium offendam: tutius est Herculem ferire quam villicum. Nec vero cuncta veterum attingam: formidatissimorum summorumque hominum fame parcam. Nosti autem, hisque vel in silentio gemitum tuum frena; alioquin urbem lustra, scrutare viciniam: dextera levaque aderunt, qui vel neglectum genium calcatamque thori fidem lugeant, vel ignari soli vulgo noti dedecoris rideantur. Crebriora illa quidem, quocunque terrarum perrexeris defutura; at maioribus maior inest consolatio. Reges cogita quos vidisti ac terrarum dominos; dehinc scriptis famaque cognitos recordare; respice et Arthu
Abbreviated transcription (Latin):
Iudices qui de puditiꝰͣ Iudicẽt ĩpu¬
dici impine passim agũt omĩa et
ceu soluti legibus uaga libidine
rapiũt᷑ uxor oculum parũꝑ infle¬
uent adultii rea fit. quasi ueio do¬
mini nõ manti ip̃i quidẽ ille
aut̃ nõ upores diuine atq huma¬
ne domus socie s capte ex hostib
uit emyte ptio sunt ancille cũ
et si obsequn plustulũ fidem in¬
chil plus tua tibi comũx debeat
ꝙͣ tu sibi yr debitũ equꝰ amor
nuitua quigii fidet̾ est nõ excuso
epoies bnros arguo pmãq illis
culpe partem tr̃buo ꝑsepe emii
uxori duꝑ atq exemplũ lastuue
uir fuit et inde malt processitꝭ
miciũ unde iemediũ dobebat᷑
ꝙͣuis autem pudor semiẽ spus
uno certe puidentia atq ꝯstãtia
sua de debet itaq omĩs ini uno
ꝙ̃ in muliere demẽtia anmi q
lentas eo est fedior quo uur
debita magis est grauitas. O¬
Comugis adultio mestus sũ E
ũsitatus dolor uetus nuina nc̃

Expanded text:
iudices; qui de pudicitia iudicent impuiudices; qui de pudicitia iudicent impudici, impune passim agunt omnia, et ceu soluti legibus, vaga libidine rapiuntur. Uxor, si oculum parumper inflexerit, adulterii rea fit, quasi vero domini, non mariti, ipsi quidem, ille autem non uxores, divine atque humane domus socie, sed capte ex hostibus aut empte pretio sint ancille; cum etsi obsequii plusculum, fidei, nichil plus tua tibi coniunx debeat, quam tu sibi. Par debitum, equus amor, mutua coniugii fides est. Non excuso uxores: viros arguo, primamque illius culpe partem tribuo. Persepe enim uxori dux atque exemplum lascivie vir fuit, et inde mali processit initium, unde remedium debebatur, quamvis autem pudor femine proprius, viro certe prudentia atque constantia sua esse debet. Itaque omnis in viro, quam in muliere, dementia animique levitas, eo est fedior, quo viro debita magis est gravitas. Coniugis adulterio mestus sum. Usitatus dolor, vetus iniuria, nec
Abbreviated transcription (Latin):
degnũ sit nusta enĩ atq npu¬
dens est querela pati quod fetit
indignãtis et ab alus expecta¬
re alten quod fet̾is moralis sex¬
Iubet et facere alus quod tibi
ab alus fier uelis sanctũ adeo
dognia est ut illud propham
eciam cogẽte sentẽtie grauitate
atq equitate laudaueruit sed
moitalis petulacie licẽcia legĩt
sa lubriũ abiogatux/ ome fas
nefasqꝙ cõfiuidit ctaq passim
adulti occ̾sant qui cũ thalamos
birmor cõuigiaq fedauerint
suas nit̾mn comuges uł in pu¬
blico cermi noluit et si quis in
illas oculuum deflexit in samant
sit seuerus alus sic indulgens si¬
ui sit nquus ienĩ arbit̾ quisq ẽ¬
D Comugalis michi fides fran¬
git᷑. P uide ne tu hant alus nõ
maritis tñi s uxori tue fiegens
nam sunt qui ab uxoie exigunt
quod nõ piestant qui lastmia suã
titulo urbanitatis exeusent alie¬
nã ut grauissinũ scelus seu̾issiẽ
pumẽtes qui cimeta sibi cum¬

Expanded text:
dignum sit. Iniusta enim atque impudignum sit. Iniusta enim atque impudens est querela pati quod fecerit indignantis; et ab alio expectare, alteri quod feceris, lex moralis iubet, et facere aliis quod tibi ab aliis fieri velis, sanctum adeo dogma est, ut illud prophani etiam cogente sententie gravitate atque equitate laudaverint. Sed mortalis petulantie licentia, legum salubrium abrogatrix, omne fas nefasque confundit. Itaque passim adulteri occursant, qui cum thalamos vicinorum coniugiaque fedaverint, suas interim coniuges, vel in publico cerni nolint, et si quis in illas oculum deflexit insaniant: sic severus aliis, sic indulgens sibi, sic iniquus rerum arbiter quisque est. Coniugalis michi fides frangitur. Vide ne tu hanc aliis, non maritis tantum sed uxori tue fregeris. Nam sunt qui ab uxore exigunt quod non prestant; qui lasciviam suam titulo urbanitatis excusent, alienam ut gravissimum scelus severissime punientes; qui cuncta sibi perm
Abbreviated transcription (Latin):
aspis potius ꝙ̃ lascuus ac tpib
foienda tanie omia ingẽti ui¬
sa ngetiq anino et aernm
contemptore anu̾ablles sũt hom̃i
miẜie quibus omnib una uirtꝰ
obicit᷑ D Impudita ni ẽ Exor¬
S pudicitia insignis impiosis
efficit mationas nichil metuit
que sibe nichil est constia huic
male igit᷑ hoc saltem bono iest
esse iann molesta mꝰ icipiet
minꝯq insolens lesa enĩ constiã
femineũ piemt amii tumoiem
et sepe obsequẽtior in ieliquis uno
est que se menũt nuipudicã D
lastuia est oxor E nõ murani¬
dum se formosa nõ curãdum si
deformis O uxor impudica ẽ
rara est adeo concerdia forme atq
pudicioe nam si turpis insaniat
prope gaudend est cam adesse
diuorti. Dadult̾a uxor est R
adult̾iũ sepe quidem equo aidentĩ
expetiti quign sepe bnũ altius
adulti pena est eoꝑ iustior si mł¬
toꝵ cogita an tu unꝙ̃ alii fetĩs
unde hoc tibi fier nũc ab alio

Expanded text:
asperis, potius quam lascivis ac turpibus. asperis, potius quam lascivis ac turpibus. Ferenda tamen omnia ingenti nisu ingentique animo, econtemptores; innumerabiles sunt hominum miserie, quibus una virtus obicitur. Impudica est michi uxor. Pudicitia insignis, imperiosas efficit matronas, nichil metuit que sibi nichil est conscia. Huic malo igitur, hoc saltem boni inest: esse iam molesta minus incipiet, minusque insolens. Lesa enim conscientia, femineum premit animi tumorem, et sepe obsequentior in reliquis viro est, que se meminit impudicam. Lasciva est uxor. Non mirandum si formosa, non curandum si deformis. Uxor impudica estSatyrici: Rara est adeo concordia forme, atque pudicitie. Nam si turpis insaniat, prope gaudendum est: causam adesse divortii. Adultera uxor est. Adulterium sepe quidem equo ardentius expetiti coniugii, sepe unum alterius adulterii pena est, eoque iustior si multorum. Cogita an tu unquam alii feceris, unde hoc tibi fieri nunc ab alio
Abbreviated transcription (Latin):
gens indecisũq litigiũ una ꝯiuge
forsitan et graue ꝑicalũ tue domꝰ
limen excesẜit multi ꝑier̃t qui
Gixissent se uel raptu ul alit ꝯui¬
gib cariussent it uite mala n¬
hil pemie ꝙ̃ indestina distrumiua
Rapta uxor abut Ly se coacta
uut ignostito ac si uolens uno ac¬
tu duplex tibi quent᷑ uiudc̃a nã
adultera suũ ad toitore adut et
ille tuũ uirus suã trãstulitin do¬
mũ qualem enĩ mecho spet que
tasis fu̾it manto. D Uxor tũ
raptoie libens abut. B Sine
paululũ alt̃i quid̃ alt̾ius fastidiũ
no longa dies astuli̾t si ante fla¬
gieiũ cogitarent honnes nõ eo
usq p̾cipites ad peccandũ essent
nũ̃t feruidos appetitꝰ seu dapuat
ponitetia ml nisi post sattũ c̾ni¬
lio a teigo oculos habetis/ ceta
sions est O fapta e uxor nichi¬
M hoc genus nurie nec reges
euadue potuerũt et siphati
quasmissa et philippo herodes suã
ayyudica uxor domi est
Tt etiam impoituã moribus q

Expanded text:
gens indecisumque litigium, una cum coniuge, gens indecisumque litigium, una cum coniuge, forsitan et grave periculum tue domus, limen excesserit. Multi perierunt qui vixissent si vel rapto vel aliter coniugibus caruissent. Inter vite mala nichil peius quam intestina discrimina. Rapta uxor abiit. Si coacta ivit, ignoscito; at si volens, uno actu duplex tibi queritur vindicta. Nam et adultera suum ad raptorem abiit, et ille, tuum virus, suam transtulit in domum. Qualem enim mecho speret, que talis fuerit marito? Uxor cum raptore libens abiit. Sine paululum: alteri quidem alterius fastidium non longa dies attulerit. Si ante flagitium cogitarent homines, non eo usque precipites ad peccandum essent. Nunc fervidos appetitus, sera damnat penitentia. Nichil nisi post factum cernitis, a tergo oculos habetis, ceca frons est. Rapta est uxor michi. Hoc genus iniurium nec reges evadere potuere. Et Syfaci Masinissa, et Philippo Herodes suam mpudica uxor domi est aut etiam importuna moribusque
Abbreviated transcription (Latin):
sed quas fuga nõ euasit pacientia
proferẽdas sciat nec luctande ⁊ nec
calcitrando se torqueat ac Iugũ
sponte susceptũ iactabundus exa¬
ꝑet BImportunã piorsus et in¬
domntã fro Exoiem A bene a¬
gis ferendum est et enĩ quod de¬
pon nequit et si p̾mat D¬
D mole¬
tissinã hẽo Exorem. S ꝓ habes
unde paciẽ laudem queras unde
dicas requiẽ optare uiĩ ꝑegrinan
ames reditũq odeus uõi uocem ex̾¬
ceas ac uacillum ¶ de Raptu con¬
om̃e molestũ paciẽti fateor
at res ip̃ã si per se illam extnues
quã queso tante melestie causam
qͣt cũ ꝓfucto si nuportuã est uxor
eus comssio magni om̃s sit leua¬
cõmodũ corꝑis cuianti pͥmũ debe¬
tur quid nõ leuanti animi ango¬
res ac molestias debeat᷑ si quis
tibi medicq c̾nariã feuĩe abstulisset
et graciam ilsi haberes et pieciũ
dares quid pũe facias continuam
auseienti. O Riapta ẽ oxor Bi
nescio quid raptori debeas cura ĩ¬

Expanded text:
Sed quas fuga non evaserit, patientia Sed quas fuga non evaserit, patientia perferendas sciat; nec luctando nec calcitrando se torqueat, ac iugum sponte susceptum, iactabundus exasperet. Importunam prorsus et indomitam fero uxorem. Bene agis: ferendum est etenim, quod deponi nequit, etsi premat. Molestissimam habeo uxorem. Habes unde patientie laudem queras, unde discas requiem optare, unde peregrinari ames, reditumque oderis, ubi vocem exerceas ac bacillum. 20 DE RAPTU CONomne molestum patienti, fateor, at res ipsa, si per te illam extimes, quam, queso, tante molestie causam habet, cum profecto si importuna est uxor, eius amissio magni oneris sit levacommodum corporis curanti, premium debetur, quid non levanti animi angores ac molestias debeatur? Si quis tibi medicus tertianam febrem abstulisset, et gratiam illi haberes et pretium dares, quid nunc facies continuam auferenti? Rapta est uxor. Nescis quid raptori debeas! Cura in
Abbreviated transcription (Latin):
leges uitiũ uxoris aut tollend̃
hec affert᷑ qui tollit uiciui inq̃t
uxoien cõmodioiẽ p̾stat qui
fent se se meliorem facit. qued
dictum stuptoies ali sit nc̾ie¬
tati sunt eiusmõi uiciũ uxo¬
no si comgi nõ possit feiendũ
cẽ quod feni a uiro salua pos¬
sit honestate ꝙ uicia nempe
flagicus leuiora suit eaq nõ
allam sentẽçiã fuisse uarronis¬
s procax et moiosa est uxor¬
B fer niores si mutart neq̃ñt
et qualit̾ soris uiuas domi di¬
ste cũ socrate et si ille duas si¬
nule ꝑtulit alii plures uiii ne
qui se nuptus constant̾ abstineat
cum et adriano pͥncipi et quo
iũx dura ac ꝑusa moribusq a¬
spens digna iepudio et catomi
censorio tam ngidi tamq ĩmiti
uiro animi paula quedã uiolẽta
uxor ac suꝑba contingẽti quod
mirens huili eciam orta piogenie
ne quis hom̃i syeret ignobilitate uł
mopia uł om̃s aliter ꝙͣ ppetuo celi¬
uata cõuigii sust̾fugisse molestias

Expanded text:
leges: Vitium uxoris aut tollendumleges: Vitium uxoris aut tollendumhec affertur: qui tollit vitium — inquit — uxorem commodiorem prestat, qui fert, sese meliorem facit. Quod dictum scriptores alii sic interpretati sunt: “eiusmodi vitium uxoris, si corrigi non possit, ferendum esse, quod ferri a viro salva possit honestate, quod vitia nempe flagitiis leviora sint”; eamque, non aliam sententiam fuisse Varronis. Procax et morosa est uxor. Fer mores, si immutari nequeunt, et, qualiter foris vivas, domi disce cum Socrate; et si ille duas simul pertulit, alii plures, uni ne qui se nuptiis constanter abstineat? Cum et Hadriano principi, et quoiunx dura ac perversa, moribusque asperis digna repudio. Et Catoni Censorio tam rigidi tamque invicti viro animi, cum Paula quedam violenta uxor ac superba contigerit, quod mireris, humili etiam orta progenie, ne quis hominum speret ignobilitate, vel inopia, vel omnino aliter quam perpetuo celibatu coniugii subterfugisse molestias.
Abbreviated transcription (Latin):
mio est plarib. T Infestam
patior oxorem B Ii aluis ot¬
tũq fortunã cuspes in uxore
gulas frange de resiquo yuisu
tiot est ita uero cumulate que
te domo pellant aderũt fumꝰ
feillicidiũ atq uxor L ꝑfidam
patior uxoiem. E Ian picu¬
lo reo nõ uarat Sxor agance¬
nonẽ uxor affucanũ morti dedit
ot amphiaraũ ot dei phebũ Et
sansonem sileam aliosq quos mi¬
mare longum est Illi quidem
prorsus ĩnu̾abiles quos uxoies
iec mori cogũt nec uiu̾e patũit᷑
mala michi notissiã expli¬
cas iemediũ quero.  Enint
qui suadeant ut fastiges et pra¬
uos mores ad rectũ icm̃ reuoces
totũq huic uni negocio ĩpendas
ego autem quid castigandã Exo¬
rem si castigando proficias non
nego si id sola est firstra iestat
patiẽtia hant amare quodq ĩ¬
uitꝰ faceres uolens fac est uairo¬
us satyra me imppeam Gocant
de manui offitio manti ilbt de hc̃
re illis docti uiri consiliũ breue
s efficax hue uerbis exp̾ssum

Expanded text:
nus est pluribus. Infestam nus est pluribus. Infestam patior uxorem. In aliis utcunque fortunam culpes, in uxore gulas frange, de reliquo tibi provisum est: ita vero cumulate que te domo pellant aderunt, fumus, stillicidium, atque uxor. Perfidam patior uxorem. Iam periculo res non vacat. Uxor Agamemnonem, uxor Africanum morti dedit; ut Amphiareum, ut Deiphobum, ut Sansonem sileam, aliosque, quos numerare longum est. Illi quidem prorsus innumerabiles, quos uxores nec mori cogunt, nec vivere patiuntur. Mala michi novissima explicas: remedium quero. Erunt qui suadeant ut castiges, et pravos mores ad rectum revoces, totum te huic uni negotio impendas. Ego autem quid? castigandam uxorem, si castigando quid proficias, non nego; si id frustra est, sola restat patientia; hac amare, quodque invitus faceres, volens fac. Est Varronis Satyra, Menippeam vocant, de officio mariti. Ibi de hac re illius docti viri consilium breve, sed efficax, his verbis expressum
Abbreviated transcription (Latin):
pdien Q C omuge amsi
optsisl Q Et que optiẽ quez
optorp a matissime uidentii
ieso at suspitis nib aliquanto
celeo acnus mardescũt quo
uitendio conflagrare patem do¬
mestica est necesse ꝗuorsũ igti
questr l̃ pdidisti eonẽ ĩ icisti
libertatem.calibatũ ꝓacẽ sompnũ
requiem lã tiãsquilla sine liagio
noctem ages. A Sine uxore
sum. R Et sine adu̾sano iã
tui rerũq domimus tuaro esse
incipis ante lucem lectulo
matutiꝰ domo eggredi uesꝑti¬
nue regredi solus aut cum
quibus uoles totos dies agere
nullo racõnũ exactore ꝑmutis¬
p uxorem ꝓdidi R ꝓdita du¬
dum at repudiata requies in
tubiculum ieuotanda ent illa
tibi duore qualib utilior comes
Luxorem bonã ac decoram
ꝑdidi. A Stulti est ꝯpedes
fias. quãuis aureas amare
uoiem patior molestam¬
E felicius amisisses at¬
qui nõ ꝑditam qu̾ebaie d.
Oxorem patior inquieta R
ymo lasore uemia forsan et misia¬
fioi secuindo no insi odiũ debet᷑
et quem una uxor fastugat dig¬

Expanded text:
ent. Coniugem amisi optimam. Et que optime, queque virorum amantissime videntur, zelo ac suspitionibus aliquanto ceteris acrius inardescunt, quo incendio conflagrare pacem domesticam est necesse. Quorsum igitur querele? Perdidisti uxorem: invenisti libertatem, celibatum, pacuillam sine litigio noctem ages. Sine uxore sum. Et sine adversario, iam, tui rerumque dominus tuarum esse incipis; ante lucem lectulo matutinus domo egredi, vespertinus regredi, solus aut cum quibus voles, totos dies agere, nullo rationum exactore, permitteris. Uxorem perdidi. Perdita dudum ac repudiata requies, in cubiculum revocanda erit: illa tibi uxore qualibet utilior comes. Uxorem bonam ac decoram perdidi. Stulti est compedes suas, quamvis aureas, amare. rem patior molestam. Felicius amisisses! Atqui modo perditam querebare. Uxorem patior inquietam. R: Primo labori venia forsan aut miseratio, secundo non nisi odium debetur; et quem una uxor non castigat, dig
Abbreviated transcription (Latin):
filiam augustus cesat aut quem
filiũ germanico magna de luce
magnas tenebras uidebis et in¬
telliges hoc piolis infortumum
nestio quidem uii s in mapnuã
quãq familiam suo iure fanilia¬
nus standere et cuiqz suas uo¬
mitas domi ẽẽ uł ignetas fami¬
lie uicimie ul neglectas/ un fra¬
tiũ nepotũq deerãt exẽpła issa
posi quoro quo por eo grauior
uidi pudor solet oñi uia est ie¬
gr̃a alfius quisquis ille sit macue¬
las nuto alle uł affigi posse nͭ heu̾e
Insanua p̾mor grani BS

Expanded text:
filiam Augustus Cesar, aut quem filiam Augustus Cesar, aut quem filium Germanicus. Magna de luce magnas tenebras videbis et intelliges hoc prolis infortunium, nescio quidem unde, sed in maximam quanque familiam suo iure familiarius scandere, et cuique suas vomicas domi esse, vel ignotas vicinie vel neglectas, nec fratrum nepotumque deerant exempla. Illa posui, quorum quo propior eo gravior videri pudor solet; omnium una est regula: alterius, quisquis ille sit, maculas, invito alteri nec affigi posse nec herere. Infamia premor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ spes omnis abient illis omissis
solicitudine atq angores deponẽ¬
dos censeo nam et in cassũ inti
et tristicie mat̾iam ancupan par
demẽtia est E Seruilib piobus
notor R mentam paciẽ penã luis
ꝯ dilu̾e̾ notam possis sceleꝵ pulẜ
auctoribus. D at meoꝵ qui tam
fatile pelli neq̃mnt uior piobrdo¬
L Quor queso Iam parentũ
castigatio filus nullo Iure per¬
missa est inde tibi igit᷑ nichil ĩ¬
faonie quin potius recto Iudicio
quase quid fulgor ex tenebris na¬
sci pt̃ nã cum uirtutis p̃pũ difsi¬
Geio te ag̾e oporteat et quoꝵ ꝓ
remedio menũsse parilo supia
moniii Si nator respice qui bi¬
ri quos filios habu̾e̾ fabius ma¬
ximꝰ ac scipio afsucanus et p̃o¬
peiis magnus nõ enĩ imꝑu atq
opnm ẜ etatis et gl̃ie sequer er¬
dinẽ quẽ aut uispasianꝰ uleiniũ
aut aieliꝰ antoniꝰ unnicũ aut
senonis pͥmiũ quos in grno alio
hortensius ac ꝙycero quã postͤmo

Expanded text:
Si spes omnis abierit, illis omissis, Si spes omnis abierit, illis omissis, sollicitudinem atque angores deponendos censeo. Nam et incassum niti, et tristitie materiam aucupari, par dementia est. Servilibus probris notor. Meritam patientie penam luis, cum diluere notam possis scelerum pulsis auctoribus. At meorum qui tam facile pelli nequeunt uror probris. Quorum, queso? Iam parentum castigatio filiis nullo iure permissa est, inde tibi igitur nichil infamie; quin potius recto iudicio, quasi quidam fulgor ex tenebris nasci potest. Nam cum virtutis proprium diffivero te agere oporteat, et quorum pro remedio meminisse, paulo supra monui. Si natorum, respice qui viri, quos filios habuere: Fabius Maximus ac Scipio Africanus et Pompeius Magnus non enim imperii atque opum sed etatis et glorie sequor ordinem; quem aut Vespasianus ultimum, aut Aurelius Antoninus unicum, aut Severus primum; quos in genere alio Hortensius ac Cicero; quam postremo
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ agnationũ aut cognationũ gra¬
dus hac in re seu tu clarp tibi
seu tu fuscum noñ optaueris
ate illus nõ ab alio petend̃ est
tius opus est mitis est quãdequi¬
dem aliens nec fedan potes. nͨ
ornan qui tabellõneni respicis
qudd testantẽ quid aniãtissimo
cCanssimoq seni tuo fidis seu qͥd
houes obsturum nec uero deco
iude nec dedecus nõ legat᷑ fama
mia. Pymo quidem tua te p̾¬
mit opimo humane iiẜie ra¬
dix ingens pone illam fasso fa¬
ste leuabens. D Meoꝵ cͥm̃ib
infamor S. nego id quid̃ fien
posse sed ut fatear p̾sta taniẽ
alienis te flagicus aufamiẽ ese
ꝙͣ alios tuis multo est enĩ guius
peccati pondus ꝙ̃ infanuie uõi pec¬
catum illic miyia bera est St
autem falsa infania uere misie
ammos illa pũgat hec ml̃ceat
Daeorp infanna nõ tangi ne¬
queo ẜ Tangi piũ sterii mi¬
ynini puide dum relique spei sũt
sĩmo tuoꝵ studio fame atq iude
suscepte ꝓturbatiom tue consule

Expanded text:
li agnationum aut cognationum grali agnationum aut cognationum gradus; hac in re, seu tu clarum tibi, seu tu fuscum nomen optaveris, a te illud non ab alio petendum erit, tuis opus est meritis. Est quando quidem alienis nec fedari potes nec ornari. Quid tabellionem aspicis, quid testantem? Quid amantissimo clarissimoque seni tuo fidis? Seu quid horres obscurum, nec verum decus inde nec dedecus? Non legatur fama mia. Immo quidem tua te premit opinio, humane miserie radix ingens. Pone illam, falso fasce levaberis. Meorum criminibus infamor. Nego id quidem fieri posse, sed, ut fatear, prestat tamen alienis te flagitiis infamem esse, quam alios tuis. Multo est enim gravius peccati pondus quam infamie: ubi peccatum, illic miseria vera est. Contra autem falsa infamia, vere miseranimos, illa pungat, hec mulceat. Meorum infamia non tangi nequeo. Tangi pium, sterni miserum. Proinde, dum relique spei sunt, summo studio tuorum fame atque inde suscepte perturbationi tue consule.
Abbreviated transcription (Latin):
sepe nuo ꝑentes firistra et fta¬
neq id iuꝵ ꝯsit st̃ptum alit̾ nõ
possumm ẽẽ ꝯtinẽs insi deus det
neue huic ipudici ͤ excusatio
ulla sit dat hoc deus pia fide
postẽtibus quod qr in se e adiut¬
tentibus ac stiẽtib ciuꝰ sit hoc¬
donũ nteq et ip̃m extuantibus
et auctorẽ .dͥ. filia adulta est
¶Si mipta habes ꝑticipem ge¬
ner doloris habes et ip̃m cesarem
augustum et m̃ine comitẽ et ultio¬
enis exemplum ¶ de aduẽticio dede¬
infanior. E dicebam mͦ ⁊ sic
est aliem te qmĩs dolor actingeie
emui ut sit dura durabilis non
ent et infannã et gliam ut lon¬
geua sit tuo tu quidem ex agello
ammi ꝓpͥa uite salte messueris¬
D dAteno om̃e mestus sum E
Credo hercle esto aut̃ tua leta in¬
notẽtia insi magis alieno tage¬
ns ꝙͣ tuo nõ ut pat̾uonii here¬
ditas sit et fame et si eẽt repudi¬
ari posset onosam et infamẽ qidi¬
tatem adire nemo cogit᷑ nũeut
dixi nom̃i sucessio nulła est nł̃¬

Expanded text:
et fraNeque id mirum cum sit scriptum: “aliter non possum esse continens, nisi Deus det.” Neve hinc pudicitie excusatio ulla sit: dat hoc Deus pia fide poscentibus, quodque in se est annitentibus, ac scientibus cuius sit donum, riteque et ipsum extimantibus et auctorem. Filia adultera est. Si nupta, habes participem generum doloris; habes et ipsum Cesarem Augustum et iniurie comitem, et ultionis exemplum. 24 DE ADVENTICIO DEDEinfamor. Dicebam modo et sic est alieni te criminis dolor attingere enim, ut sit dura, durabilis non erit; et infamiam et gloriam, ut longeva sit, tuo tu quidem ex agello animi propria vite falce messueris. Alieno crimine mestus sum. Credo hercle; esto autem tua letus innocentia, nisi magis alieno tangeris quam tuo. Non patrimonii hereditas sic et fame est, et, si esset, repudiari posset. Onerosam et infamem hereditatem adire nemo cogitur. Nunc, ut dixi, nominum successio nulla est; nul
Abbreviated transcription (Latin):
et Iuuare pũt et terr̾e. umbias
metu̾e nõ est uni D infanue
sertia ingens est. E Si flagitio
collata graius fateor si casu fa¬
cilie si honesti studiosa gl̃iosa si
quidem bonis actib q̃sita infanua
laus est insultent fati tu exul¬
ta lucro nobile uirtutẽ nẽpe ra¬
nssimã mertem maguo licet et¬
quo nullũ mauis fame p̾cio cõ¬
parasti is uirtutis cultor uerris

Expanded text:
et iuvare possunt et terrere: umbras et iuvare possunt et terrere: umbras metuere non est viri. Infamie sarcina ingens est. Si flagitio collecta, gravis fateor: si casu, facilis; si honesti studio, gloriosa: si quidem bonis artibus quesita infamia laus est. Insultent fatui? Tu exulta lucro nobili: virtutem nempe rarissimam mercem, magno licet, etquo nullum maius fame pretio compara
Abbreviated transcription (Latin):
to anmo piocultans. tua teꝯ
a. i. laboro. . uentoso faste
suspnas sic suapte nã leuẽ sar¬
tina ferentis mibecillitas grauẽ
facit DGraius in meũ nom̃
surgit infaisua ¶ Stefert quib
orta iadicibus ẜ ben uiuet auge¬
uit᷑ ollonn mop aiescet ac de¬
fiuet. D Magna miche infa¬
mia cõftata est H bene ais
flatus est eni fama sere etiã
ipun ous quod uẽs a deo
quatiti et t̾ntat atqui magna
nfamia magnẽ fame p̃ncipiũ
m̃tis fuit puduit uulgus et
rebus ꝙ modum cũctis exclude̾t¬
ñuodic̃a infanuã in modicis laudi¬
bus tand̾ uicit B musta uudiq
pulsor infanua BCuꝯflantib
uentis in portum redi et ab au¬
riũ procellis in cubitulũ cordis
ingredeie cui si trãsquillitas sua
est habes bbi Iurgior fessus re¬
quiostas et ut dici solet in su
gaudeas O fusta fama constiã
clara sum. S Tu ne igit᷑ fauca
ẽẽ clanssina constĩa turpi cupo¬
ns atq obscura ita ne penitꝰ be¬
riu est illud flacti falsus honor
Iuuat et mendax infanua t̾iet

Expanded text:
to animo proculcans, tua te amia laboro. Ventoso fasce suspiras, sic suapte natura levem sarcinam, ferentis imbecillitas gravem facit. Gravis in meum nomen surgit infamia. Refert quibus orta radicibus, si veri, vivet, augebitur; alioquin mox arescet ac defluet. Magna michi infamia conflata est. Bene ais: flatus est enim fama, sepe etiam impurioris, qui vos adeo quatit ac territat. Atqui magna infamia, magne fame principium multis fuit. Puduit vulgus, et rebusque modum cunctum excluderet, modicam infamiam immodicis laudibus tandem vicit. Multa undique pulsor infamia. Circumflantibus ventis in portum redi, et ab aurium procellis, in cubiculum cordis ingredere, cui, si tranquillitas sua est, habes ubi iurgiorum fessus requiescas, et, ut dici solet, in sinu gaudeas. Fusca fama, conscientia clara sum. Tu ne igitur fama esse clarissima, conscientia turpi cuperes atque obscura? ita ne penitus verum est illud Flacci: Falsus honor iuvat, et mendax infamia terret!
Abbreviated transcription (Latin):
tate durissimũ si miẜ̾ũ exor ad¬
ult̾ imẜrimiũ et scda feconda.¬
D oxor est stais. BQuid ergo
tu puerperã emlãtem audue et
nutces litigantis et bagiẽtes in¬
fantulas malusses sasicas onũa
tedia sec submouit  fillis G
uor ẽ. R uide ue quod ĩti fati¬
ũt uiciũ tuũ alti obicias multe
uni uno nuyte uise st̾les nuyte
post alue pepeie. L stlio e Epor¬
A Quid sc̃is quale tibi filiũ par¬
iet si fecũda ẽẽt quarpda ptas
fecũditatem odiosam et st̾uĩtatem
fecit optabilẽ nõ tulisset imꝑiũ
Romanũ portenta illa feralia ga¬
iĩ caligulam neronẽ cõmodum
uassianũ si germanicꝰ si domicio
se marcus automus si septimꝰ se¬
uerus aut nullas oxores aut
stenles habuissent ¶de ĩpudica fia
filia H Duas se hiẽ filias de
salicet et Iuliã dit̾e̾ solitꝰ fort᷑
augustus cesar Iulieq añii letũ
quidem usq ad speciem ꝓcacita¬
tis ẜ reatu libeꝵ In utraq tñ

Expanded text:
tate durissimum, si miserum uxor adtate durissimum, si miserum uxor adultera, miserrimum et fecunda. Uxor est sterilis. Quid ergo, tu puerperam eiulantem audire, et nutrices litigantes, et vagientes infantulos maluisses? Sterilitas omnia tedia hec submovit. Sterilis uxor est. Vide ne, quod multi faciunt, vitium tuum alteri obicias. Multe uni viro nuper vise steriles, nupte post aliis peperere. Sterilis est uxor. Quid scis qualem tibi filium pareret, si fecunda esset? Quarundam partus fecunditatem odiosam, et sterilitatem fecit optabilem. Non tulisset imperium Romanum portenta illa feralia, Gaium Caligulam, Neronem, Commodum, Bassianum, si Germanicus, si Domitius, si Marcus Antoninus, si Septimus Severus, aut nullas uxores aut steriles habuissent. 23 DE IMPUDICA FILIA filia. Duas se habere filias delcam scilicet et Iuliam, dicere solitus fertur Augustus Cesar, Iulieque animum letum quidem usque ad speciem procacitatis, sed reatu liberum. In utraque tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mlta sũt aut̃ que nõ feiro egeãt
s fomẽtio D Impudita est bxor¬
S Si pati eligis etas forsitan
illam franget et labor et filii
et moibi et rei familians ari¬
gustia quibuss fienũ utile pudor
fuit D uror infanus a but R
Opta ne Redeat, ne abient sers¬
uotum. D uxor adultũ est secuta¬
S malle ne tuũ in cubiculit
adultoꝵ indupisset hic saltem
pudor ampudice fuit turpe uitã
piocul agere pepcit oculis erubu
es ut mãẜit. dignus ut ledeat
tenlis uxor est michi
unũ cõnigalis incõmodi ie¬
mediũ su̾litas obsequiosas facit
atꝙ siminles que płimos pant
iam nõ uxor ciedit ẽẽ si domina
st̾ilis autem flet᷑ et tacet annã
heltane momisti. D epor michi
stlsis obtigit. L modo de ꝯuigis
impuditiͣ qu̾e̾bans nũe de stilita¬
te conquens atqui si ea q̃rimoiã
Iusta fuit hec mista est expedit
impudico uiro ut st̾lis uxor sit
nõ pasçet filios alienos quos est
in ommi uxoris inunia ac fediff¬

Expanded text:
multa sunt autem que non ferro egeant, multa sunt autem que non ferro egeant, sed fomentis. Impudica est uxor. Si pari eligis, etas fortassis illam franget, et labor et filii, et morbi et rei familiaris angustia, quibusdam frenum utile pudor fuit. Uxor infamis abiit. Opta ne redeat, ne abierit fervotum. Uxor adulterum est secuta. Malles ne tuum in cubiculum adulterum induxisset? Hic saltem pudor impudice fuit, turpem vitam procul agere, pepercit oculis erubuies ut manserit, dignus ut redeat. terilis uxor est michi. Unum coniugalis incommodi remedium: sterilitas obsequiosas facit atque humiles. Que plurimos parit, iam non uxorem se credit esse sed dominam. Sterilis autem flet et tacet. Annam Helcane meministi. Uxor michi sterilis obtigit. Modo de coniugis impudicitia querebaris, nunc de sterilitate conquereris, atqui, si ea querimonia iusta fuit, hec iniusta est. Expedit impudico viro ut sterilis uxor sit: non pascet filios alienos, quod est in omni uxoris iniuria ac fedi
Abbreviated transcription (Latin):
I. nũt tet exempsie et tã clans
et tani sacus cbnitꝯ in tanta pa¬
dicicie Ruma tot ꝓbus illustriũ
concussam paululũ quiilions
Q Id nõ nullis nutãde in
melius uite causa fuit qui ma¬
ntali compede libãti ieiectoq gia¬
iu faste ne altus ceperũt quid
te uetat conugis feditatem pn
nũ tibi gradum face̾ ad uite li¬
berioris ascẽsum sepe pondus se¬
pe et comes pedes expedicissi¬
nos retardau̾it ibis ociꝰ quoꝯq
decienis solus ac uacuus. O¬
Turpitudine uxoris infamor¬
N. Ex alieno pectato dampnũ
dolorꝙ nasti p̃t nõ infanna sic̃
ox aliena uirtute gaudiũ nõ
cit ille uir sanctus nacte de sim¬
plicitate cognoniẽ et piofecto pͥ¬
mũ molle minis t̾tiũ piedurrĩ
mediũ honesti humaniq cõsilii
uideat᷑ hus piestim quoꝵ me¬
dia itiden est soituma nã suꝑ¬
bis potẽtibus fuistia lex ponit᷑
uolũtas. libido. na nuyetus. hre
pocẽtis infolẽcie leges sũt oẽ
olcus feno iestiudend̃ putãt

Expanded text:
I nunc, tot exemplis et tam claris et sacris obrutus, in tanta pudicitie ruina, tot probris illustrium, concussam paululum humilioribt. In nonnullis mutande in melius vite causa fuit, qui, maritali compede liberati, reiectoque gravi fasce, ire altius ceperunt, quid te vetat coniugis feditatem primum quoque tibi gradum facere ad vite liberioris ascensum? Sepe et pondus, sepe et comes pedes expeditissimos retardaverit. Ibis ocius quocunque decreveris solus ac vacuus. Turpitudine uxoris infamor. Ex alieno peccato damnum dolorque nasci potest, non infamia, sicut ex aliena virtute gaudium, noncit ille vir sanctus nactus de simplicitate cognomen, et profecto primum molle nimis, tertium predurum, medium honesti humanique consilii videatur, his presertim quorum media itidem est fortuna. Nam superbis potentibus frustra lex ponitur, voluntas, libido, ira, impetus, he potentisferro rescindendum putant,
Abbreviated transcription (Latin):
tabile semꝑ feiã. Duxoiem bo¬
nam ac Iuuemili euo flondain
amisi. H parum ne igit᷑ noti
femenei moies sunt ꝙ̃ mltas .¬
pudicissimas ad olescẽtulas ĩpre¬
ditas ac lascuias couis uidunꝰ
ardor nemye libidinis quoties
uetule ossibus ncubuit quasi
igius ini ligno arido uiosenti
estuat ui iustantẽ gͦ uite mu¬
tatõnem uel ut inde ꝑicului
nõ ẽẽt uentine utiq seuectu

Expanded text:
tabile semper femina. Uxorem botabile semper femina. Uxorem bonam ac iuvenili evo floridam amisi. Parum ne igitur noti feminei mores sunt? Quam multas pudicissimas adolescentulas, impudicas ac lascivas anus vidimus? Ardor nempe libidinis, quotiens vetule ossibus incubuit, quas ignis in ligno arido vinolentius estuat? Vel instantem ergo vite mutationem, vel ut inde periculum non esset, venture utique senec
Abbreviated transcription (Latin):
qui taleni huĩt suuilẽ tnueat
ac qui uonã sumulem ne speiet¬
sed ut̾sq pant̾ ille adilsitatẽ cu¬
mulare hic presꝑitatẽ suã defor¬
maie caueat sic ni omie casum
secundo conugio abstinend̃ tr
nũc eigo si ut ais bonã ꝯuigem
amisisti. & p̾terito pociꝰ gratusare
ꝙ futuri spem contipias neq ꝓ
yuppe nitegra littus attigeris
crebre nauiculam uontis ciedas
DConugni uniculũ quo tenebar
mors dissoluit ¶noli te nusus
inuecte̾ͥ cogita quã optabilis
ꝙͣꝙͣ incemꝑabilio sit libertas et
consiliũ ꝙ c̾onis aomplect̾e qui
uxoiem uiuacissimã et adusus
quam frustiti moitis aupilului
expͨtandum ẽẽt duni repudio
duisisset hortantib antis ut
aliani ducet nõ posse siil se u.¬
xon et sapientie studio diue o¬
ꝑani respondit H uxore benã
ꝑdidi. ¶ Quid si hoc etiã nõ
iaccura sed luciũ et magni fuga
ꝑiculi est ut enui sit uonã reꝑies
constantẽ ubi queruꝰ. notum
illud suum uatis uariũ et au¬

Expanded text:
ui malam habuit, similem timeat, at qui bonam, similem ne speretsed uterque pariter, ille adversitatem cumulare, hic prosperitatem suam deformare caveat; sic, in omnem casum, secundo coniugio abstinendum. Tu nunc ergo, si, ut ais, bonam coniugem amisisti, preterito potius gratulare, quam futuri spem conspicias, neque quod puppe integra litus attigeris, crebro naviculam ventis credas. Coniugii vinculum quo tenebar, mors dissolvit. Nolite rursus innectere! Cogita quam optabilis, quanque incomparabilis sit libertas, et consilium Ciceronis amplectere, qui uxorem vivacissimam, et adversus quam frustra mortis auxilium expectandum esset, dum repudio dimisisset, hortantibus amicis ut aliam duceret, non posse simul se uxori et sapientie studio dare operam respondit. Uxorem bonam perdidi. Quid, si hoc etiam non iactura sed lucrum, et magni fuga periculi est? ut enim sit bonam reperire, constantem ubi querimus. Notum illud summi vatis: varium et mu
Abbreviated transcription (Latin):
est asterl̃ adulte. ad Gtrũl apti¬
or Inuentꝰ sũ hus aut̃ ab uxore
ꝑ ceptis siue q̃oꝵ alto. eo illa ni¬
quenue optabas. ubi inhabilis
ad utnĩq sẽt siue ad qͥec nataͣ
ihabilem senio furi posse habilẽ
spabas: quid nisi netũ suꝑuatuũ
pes insilesa est. D alussa dul¬
a conuge solue sum. B Inudi

Expanded text:
 adulteri. Ad utrumlibet aptior iuventus. Sive his autem ab uxore preceptis, sive horum altero, eo illam pervenire optabas, ubi inhabilis ad utrunque esset? Sive ad hec natura inhabilem senio fieri posse habilem sperabas, quid nisi votum supervacuum, spes insulsa, est? Amissa dulci coniuge solus
Abbreviated transcription (Latin):
tet genus quib mali habũdãt
mali ex̾cent᷑ ꝑfer igit et gau¬
sit młti enĩ diii uenefici dici
uolunt iactatores sũt atq exy¬
uatores. houosũ genus quor
beneficia plus effense p̾femĩt
ꝙ gratie idq nichil est aliud ꝙͣ
ptio odui ꝑare i̾timoniũ isa¬
nũ D bene m̾tꝰ m̃ltos ma¬
se meniores et ingratos patior
QTu ne qoc illie muides¬
tiãq cũ illoꝵ sorte ꝯuiutatã cu¬
pis noli obsecio cuiustũq sit uiti¬
uii uirtꝰ tũa ueniat in partẽ-¬
D chultos qabeo iugratos. E¬
Quid exptas audire bĩtfacere
ot desmas deꝙ alfius culꝑa tu¬
ũ ip̃e dompuũ facias quin tu
pocius contrariũ fat et qͣ młtos
habes cura nuc eciã ut habeas
ples̃ habesis aut̃ si mĩtis bũ¬
fetis mẽti enĩ semꝑ iugrati
h ples  qodie bereorq ne cõse

Expanded text:
tet genus, quibus mali abundant, tet genus, quibus mali abundant, boni excercentur. Perfer igitur et gausit: multi enim dum benefici dici volunt, iactatores sunt, atque exprobratores. Onerosum genus, quorum beneficia plus offense preferunt quam gratie, idque nichil est aliud, quam pretio odium parere, mercimonium insanum. Bene meritus, multos male memores et ingratos patior. Tu ne hoc illis invidestuamque cum illorum forte commutatam cupis? Noli obsecro, cuiuscunque sit vitium, virtus tuam veniat in partem. Multos habeo ingratos. Quid expectas audire, benefacere ut sinas, deque alterius culpa tuum ipse damnum facias? Quin tu potius contrarium fac, et qui multos habes, cura nunc etiam ut habeas plures; habebis autem si multis benefeceris. Multi enim semper ingrati, sed plures hodie, ver
Abbreviated transcription (Latin):
efferant sunt qui fidẽ frang̾e nõ
fallere dicant ẽẽ s plus stire et ẽẽ¬
igemi melioris que licet uulgo
mltoꝵ hodie sit opmio et mł̃toꝵ
uep apud lactãtiũ nomĩatim m̾cu¬
uo t̾buit᷑ dicenti situt ille ait nõ
fraudis ẽẽ deciꝑe s astucie pulthi
ingenii deus et eloquii et ad sinũa
nulla uirtus tã laudata est qn uitr¬
ꝑatores mnueniat gratitudinẽ mła
uarbanes gẽtiũ nulla moꝵ mĩa¬
intas nõ laudabit nemo osꝙ nõ
uituꝑabit ingͣtitudiuẽ si fur  sit
si tarius sit preditor sit ingratus
biciũ suũ excusare nłõ audebit s
negaie que ꝙ̃uis ita suit nnchilo¬
munꝰ tam̃ nuuiabiles sũt ingrati
nec est feie uitiũ aliud quod tam
mĩtis Geibo dampnatũ tã ml̃ti
rebus ipĩs amplectant᷑ acteueant
quid concludam dampnand utiq
nẽ solum uerbo s anuo mapie
atq iuiditio et in se cuiq houofu¬
giend̃ ac uitand in alt̾o tolerã¬
dum sicut ceta quib hũanũ sta¬

Expanded text:
efferant, sunt qui fidem frangere non fallere dicant esse, sed plus scire et esse ingenii, que, licet vulgo multorum hodie sit opinio et multorum vox, apud Lactantium nominatim Mercurio tribuitur dicenti, sicut ille ait: non fraudis esse decipere, sed astutie. Pulcher enim ingenii Deus et eloquii, et ad summam, nulla virtus tam laudata est, quin vituperatores inveniat. Gratitudinem nulla barbaries gentium, nulla morum immanitas non laudabit. Nemo usquam non vituperabit ingratitudinem. Sit fur, sit sicarius, sit proditor, sit ingratus: vitium suum excusare non audebit, sed negare; que, quamvis ita sint, nichilominus tamen innumerabiles sunt ingrati. Nec est fere vitium aliud quod tam multis verbo damnatum, tam multi rebus ipsis amplectantur ac teneant. Quid concludam? Damnandum utique non solum verbo, sed animo maxime atque iudicio et, in se, cuique bono fugiendum ac vitandum, in altero tolerandum, sicut cetera quibus humanum sca
Abbreviated transcription (Latin):
tane nulla ẽ uiolenta quod et
multis in locis disputatũ et cie¬
uerrime iepetitũ est si ml hoꝵ¬
est in tã quid alius ẽ ꝙ torpor
et ignauia sic ad id ieu̾tim᷑ quod.
ait seneta turpissima est iagura
que ꝑ negligẽtiam uemt O ot
amictã temꝑus mesta nc̃cctas
me togit Brundũ capio quid
rei sit nã si tẽ hestis in unitulis
habeat si mors instet pũt fateor
bonos actus impedire s nõ pios
sc̃os q cogitatus qui maxiẽ ii ee
tatu emimẽt atq effulgent quib
stio an alibi usꝙmina que ꝓfecto
et in dolumi reguli et in taurũ
pħalandis intione pñt et in trricẽ
theodori tyienẽs astende̾ sic quoꝵ¬
te ueit̾is in te biũ amissi tẽporis
tula ieflectit᷑ ac uos ex moie
natirrã accusantes que bolubile
tempus fetit cuni hic nõ esset
etuitas ini omnib uosmetipes ad¬
soluitis cum iei om̃i soli sitis
ouine emm fere tempus ꝑditis
ynia pioititis et quasi iem uilem
abiegam q contempnitis quod̃

Expanded text:
tarie, nulla tarie, nulla multis in locis disputatum, et creberrime repetitum est. Si nil horum in causa, quod aliud est quam torpor et ignavia? Sic ad id revertimur quod ait Seneca: “turpissima est iactura que per negligentiam venit”. Ut amittam tempus, mesta necessitas me cogit. Nondum capio quid rei sit. Nam si te hostis in vinculis habeat, si mors instet, possunt, fateor, actus bonos impedire, sed non pios sanctosque cogitatus, qui maxime in eo statu eminent atque effulgent; quibus scio an alibi usquam minus. Que profecto et in dolium Reguli, et in taurum Phalaridis introire possunt, et in crucem Theodori Cyrenensis ascendere. Sic quocunque verteris, in te unum omissi temporis culpa reflectitur. At vos ex more naturam accusantes, que volubile tempus fecit, cum hic non esset eternitas, in omnibus vosmet ipsos absolvitis, cum rei omnium soli sitis. Omne enim fere tempus perditis imo proicitis, et quasi rem vilem abiectamque contemnitis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tur nõ hec temꝑis amissie sed
laudabilis est im̃pensã/ iem tarã
ra om̃i canssime que in t̾rus sũt
laigitꝰ et uin uoni et cuus eggͤn
funictus efficio es/ ꝙuis nõ iguo¬
loni homines quidqud p̾t̾ auan¬
cie studium agit᷑ uulgo tempꝰ
ꝑditum uocare cũ id demũ ma¬
unne uereq sit ꝓditum quod
illi studio tribuit᷑ et quid scmmiꝰ
an tu quoq populant̃ ꝑ ditũ tẽ¬
pus uoces quod si cuedereni. o¬
missa nicabilis morbi cura nõ
iam tempue s te ipm̃ male ꝑditũ
faterer nã si tenipus quod ma¬
lueri deo tuo nõ dicã donas
ẜrestitus quod siue uera nõge¬
nt᷑ pietate ingens atq inoesti¬
mauile lucrum scito pio parui
enim temꝑis ipẽdio etiutatẽ
queris quis unꝙͣ u̾cator ꝓnu¬
tacione taui posꝑa usus est
piorsus alia michi tris ꝑdeudi
michi causam dicas nã si ꝓpt̃
seu aliam anmi passionẽ cogi cie¬
dis fallens om̃i eadem est Rac̃o.
quam auarcie diximꝰ om̃s uolũ¬

Expanded text:
tur, non hec temporis amissio, sed tur, non hec temporis amissio, sed laudabilis est impensa, rem caram rei omnium carissime que in terris sunt largitus, et viri boni et civis egregii functus officio es; quamvis non ignorem homines, quicquid preter avaritie studium agitur, vulgo tempus perditum vocare, cum id demum maxime vereque sit perditum, quod illi studio tribuitur. Et, quid scimus, an tu quoque populariter perditum tempus voces? Quod si crederem, omissa incurabilis morbi cura, non iam tempus, sed te ipsum male perditum faterer. Nam si tempus quod maluerim Deo tuo non dicam donas sed restituis, quod sine vera non geritur pietate, ingens atque inextimabile lucrum scito. Pro parvo enim temporis impendio, eternitatem queris. Quis unquam mercator permutatione tam prospera usus est? Prorsus alia michi perdendi temmichi causam dicas. Nam si propter seu aliam animi passionem cogi credis, falleris: omnium eadem est ratio quam avaritie diximus; omnes volun
Abbreviated transcription (Latin):
deret posset et nolenti tempus en¬
pi et Iusta eẽ suꝑ p̾ciossissime iei
amissione quermionia Dno mͬ
cupiditas tempus extorquet sed
nãtas N Quenã queso nc̃tas
ista est que tibi p̾npiat quod
uuã ex om̃ib tuũ est ita dico
duitias houoies potẽtiã cliẽtelas
nmꝑia et que suit enusmoĩ suo
Iuie dat atq erpit fortuã tp̃o
sensini defluit/ nõ urẽti paula
sonant seie et nuitiles fletur
temꝑis amissio s silet᷑ culpa
anuittere. S Queio ctum q̃nã
hec tam uiolenta ncͣitas ũ
forte duõꝵp negociũ implicitus
tua negligis quasi bero nõ ad hoc
te sola cupiditas et mexplebilis
lucu spes impellatz pone cupidi¬
tates ꝓpuas. dommor cupidita¬
tibus non parebis, si hoc unue
inmueditabile uenis infusũ et ꝑer¬
rans uistera sensu hebetat et
nõ solum tempne s llbtatem bi¬
tamq ip̃ãm nõ sentiẽtib enpit
ꝙ si foite nec tuis nec aliems cu¬
piditatib ẜ curis honestioribus

Expanded text:
deret, posset et nolenti tempus erideret, posset et nolenti tempus eripi, et iusta esset super pretiosissime rei amissione querimonia. Non michi cupiditas tempus extorquet sed necessitas. Quenam, queso, necessitas ista est, que tibi preripiat quod, unum ex omnibus, tuum est? Ita dico: divitias, honores, potentiam, clientelas, imperia, et que sunt huiusmodi, suo iure dat atque eripit fortuna; tempus  sensim defluit, non utenti paulatsonent sere et inutiles, fletur temporis amissio, sed siletur culpa. amittere. Quero iterum: quenam hec tam violenta necessitas? Nisi forte, dominorum negotiis implicitus, tua negligis, quasi vero non ad hec te sola cupiditas et inexplebilis lucri spes impellat. Pone cupiditates proprias: dominorum cupiditatibus non parebis. Sed hoc virus immedicabile venis infusum et pererrans viscera, sensum hebetat, et non solum tempus, sed libertatem vitamque ipsam non sentientibus eripit. Quod si forte nec tuis nec alienis cupiditatibus, sed curis honestioribus,