comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliena inuaserit : & hyrcano gratiã conciliar&ur: Cui uel meri
touitae uel aecatis suffragio. regnandi ius cõpeteret ad stipu¬
lante p̃sertim matris auctoritate. quȩ et iudiciũ eligendiha¬
buit etius conferendi: Nec aristobolus diuafuit. Quamuis
nihil in magno pectore qđ suis artibꝰ. conduceree intuer&. p̃su¬
mebat tam̃ descauri redemptione. seseq eius iactabat societate:
Venie ltaq regio ornatu p̃ditis. exppemaiore quã solebat.
stipatꝰ ambitu. Vt qui de iustitia diffideret. ad quiescendi
p̃iudiciũ excluderet. spem oboediendi negar&: Seddiutius
tolentre romani consulis sublimitatẽ ne quiuit . Cui mos erat regni
exorti regibꝰ imperitare : Itaq: ubi ad urbẽ uentũ est. cuin omen
dio polis alio conces sit romanȩ dignitatis suꝑciliũ dedignatꝰ tumore:
Qua secessione aris toboli non mediocris datus offensionilocus.
Vsq: ad eo cõmoto consulȩ ut statimarma romana iniudeam

Expanded text:
aliena inuaserialiena inuaserito uitae uel aetatis suffragio regnandi ius competeret adstipulante praesertim matris auctoritate, quae et iudicium eligendi habuit et ius conferendi. Nec Aristobolus diu afuit. Quamuis nihil in Magni pectore quod suis artibus conduceret intueretur, praesumebat tamen de Scauri redemtione seseque eius iactabat societate. Venit itaque regio ornatu praeditus et pompae maiore quam solebat stipatus ambitu, ut qui de iustitia diffideret, adquiescendi praeiudicium excluderet, spem oboediendi negaret. Sed diutius tolerare Romani consulis sublimitatem nequiuit, cui mos erat regni exsorti regibus imperitare. Itaque ubi ad urbem uentum est cui nomen Diopolis, alio concessit Romanae dignitatis supercilium dedignatus regni tumore. Qua secessione Aristoboli non mediocris datus offensioni locus usque adeo commoto consule, ut statim arma Romana in Iudaeam
Abbreviated transcription (Latin):
dũ : Eoterrore obsidiosoluta. aretas fila delphiam petut.
scaurus damas cũ reuertit: Aristobolus aut̃ uixdudum idone¬
us ꝓpulsando periculo manũ collegit hostẽ in sequitur. et ad
paprronẽ id uocabulũ locõ sexmilia hostiũ simulet fratrẽ anti¬
patris fallionem proelio fudit: Hrr caniatq antipatrispes
lapsȩ quib: fiducia om̃is in anebiȩ uiribꝰ. erat: Sedubi magnus
pompelis abire syriam coepit. et damascũ aduenit: a romanis quorũ
auxiliis infracqqͥdemanibꝰ uictoriam amisere. opem postulant. Iom¬
peiĩ ad eunt. tam quã iusti arbitric̃ et minime auarum pecuniae :
Allegationibꝰ: Itaq ñmuneribꝰ ut ante niti coepere. qm̃ integer ani¬
mus aduersus corruptelam pecuniȩ laqueis a uaritiȩ ñ capiebatur:
et graetuituodisse poterat fract̃ no insidiatũ honori: Etideohis
eũ ad orsiquȩ relis quibꝰ. et aristobolofieret inuidia quod indignꝰ

Expanded text:
dum. Eo terrore obsidio soluta, Aretas Philadelfiam petiit, dum. Eo terrore obsidio soluta, Aretas Philadelfiam petiit, Scaurus Damascum reuertit. Aristobolus autem uix dudum idoneus propulsando periculo manum collegit, hostem insequitur et ad Papyronem, id uocabulum loco, VI milia hostium simul et fratrem Antipatris Fallionem proelio fudit. Hyrcani atque Antipatris spes lapsae, quibus fiducia omnis in Arabiae uiribus erat. Sed ubi Magnus Pompeius obire Syriam coepit et Damascum aduenit, a Romanis, quorum auxiliis infracti manibus uictoriam amisere, opem postulant Pompeiumque adeunt tamquam iusti arbitrum et minime auarum pecuniae. Allegationibus itaque, non muneribus ut ante niti coepere, quoniam integer animus aduersus corruptelam pecuniae laqueis auaritiae non capiebatur et gratuito odisse poterat fraterno insidiatum honori. Et ideo his eum adorsi querellis, quibus et Aristobolo inuidia fieret, quod indignus
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ quȩ clusũ expugna uis set : pisi scarus ductor romamexercitus
alterius bellioccasione qđ aduersus tigranẽ gerebat soluis set
obsidionẽ missus a pompeio: Eui recepti mitridatis ultio grauis.
belliq: in socerum trans ferendiꝓpositũ exarsit: Qua causa frri¬
am infestari ꝑscaurum p̃ceperat . Cũ ipse trgranenatq: arme¬
niam urgeret: Icauro itaq aduenientida mascũ quã mecellus.
et lollius funditus euerterant. occurrere frm̃ legati sibi qui¬
busq: romanȩ opis auxilium in plorantibꝰ: Etquã uis inferioribꝰ¬
cet uiribꝰ aris tobolus p̃pondert uit tam̃ pecuniȩ oblationẽ:
Venditur summa proelialis certaminis talentis trecentis. et iustitia
postulati p̃tiopensat. Qua pecunia sibia dnumereta. denuntiat
scaurus hrrcano regiq: anbiȩ discedere ab obsidione. Aut si ꝑma¬
nerent scirent sibi aduersũ pompeum et romanos bello certan¬

Expanded text:
dinem, quae clausum expugnauisset, nisi Scaurus ductor Romani exercitus dinem, quae clausum expugnauisset, nisi Scaurus ductor Romani exercitus alterius belli occasione, quod aduersus Tigranen gerebatur, soluisset obsidionem missus a Pompeio, cui recepti Mitridatis ultio grauis bellique in socerum transferendi propositum exarsisset, qua causa Syriam infestari per Scaurum praeceperat, cum ipse Tigranen atque Armeniam urgueret. Scauro itaque aduenienti Damascum, quam Metellus et Lollius funditus euerterant, occurrere fratrum legati sibi quibusque Romanae opis auxilium implorantibus, et quamuis inferior esset uiribus Aristobolus, praeponderauit tamen pecuniae oblatioVenditur summa praelialis certaminis talentis trecentis, et justitia postulati pretio pensatur. Qua pecunia sibi annumerata, denuntiat Scaurus Hnerent scirent sibi aduersus Pompeium et Romanos bello certan
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ regifouendum auxilio uirum qui drcumuentꝰ foret : ut regno
cederet : Decorũ hoc fore regi si arbit fieret imperurestituendi
Multoq pulchrius sicircum scripto cui primitiua regne competerent.
dolo sublata reformar iubet: Illum uersutum et callidũ et id eosus¬
pectum uicinis : Hunc mitem et quietum qui psũ mobene ficio accipe¬
ret quic quid sibi ab externotribueretur : cui frat etiam regnandi
ius a demis set : Prepana tã ituq regis aretȩ gratiam. hrrcano ad nun¬
tians fugiendi spemdeculit . &uiam demonstieuit. ut secũ peteret
petram infinibꝰ artebiȩsitam. quo inloregemadirent: Qui pcibꝰ
anti patridonisq: inflexus plurimã bellatorũ manũ hrr cano ad¬
iuxit . ut regnorestitueret᷑ Erant fere peditũ aequitum quin qua¬
gintamilia: A quibꝰ prima pulsus congressione aristobolus. hiero so¬
lrmam confugit : Ibi quoq: intutus aduers cantam hostiũ multitu¬

Expanded text:
tae regi fouendum auxilio uirum, qui circumuentus foret ut regno tae regi fouendum auxilio uirum, qui circumuentus foret ut regno decederet. Decorum hoc fore regi, si arbiter fieret imperii restituendi, multoque pulchrius, si circumscripto, cui primitiua regni competerent, dolo sublata reformari iuberet. Illum uersutum et callidum et ideo suspectum uicinis, hunc mitem et quietum, qui pro summo beneficio acciperet, quicquid sibi ab externo tribueretur, cui frater etiam regnandi ius ademisset. Praeparatam itaque regis Aretae gratiam Hyrcano adnuntians fugiendi spem detulit et uiam demonstrauit, ut secum peteret Petram in finibus Arabiae sitam, quo in loco regem adirent. Qui precibus Antipatri donisque inflexus plurimam bellatorum manum Hyrcano adiunxit ut regno restitueretur. Erant fere peditum equitumque quinquaginta milia, a quibus prima pulsus congressione Aristobolus Hierosolyma confugit, ibi quoque intutus aduersus tantam hostium multitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut regnohyrcanꝰcederet : atq ad aristobolũ ius omne imperui
traensiret: Nec tam̃ hyrcanũ inhonorẽ relinqueret. sed reg¬
niȩxortẽ honore alio fungi seneret. quẽ ipse in ꝑtiuis set.
Traens actiohuiꝰ modi etiã religione templi sacraetam adsenti¬
onẽ utriusq: tenuit uolunturiã : Inde cugratia discessũ e.
acse muicẽ salutantes. aristobolus in aulã regiã sese recepit .
re quos metus acrerũ mutatio incesseret. quise studuis se ad
uersus aris tobolũ recordarent᷑. & p̃ceteris antipat̃. Iserat
idumeus genere. maioribꝰ. apud suos clarus. Non tenuis pecuniȩ.
ec ideo p̃ualidȩ potentiȩ : Artȩmine factus ad contem nendam pecunia
ꝓpt̃ concilian dam gnatiam : Qui hrrcanum consilus suis ꝑterritum
qđ nullam alutis suȩ spem to tam haberet. qui imperio decessis set. nisi
truns fugio sibi consuleret. ubi ad suas artes inclinauit : In sinuatare¬

Expanded text:
ut regno Hyrcanus cederet, atque ad Aristobuli jus omne imperii ut regno Hyrcanus cederet, atque ad Aristobuli jus omne imperii transiret, nec tamen Hyrcanum inhonorum relinqueret, sed regni exsortem honore alio fungi sineret, quem ipse impertivisset. Transactio hujusmodi etiam religione templi sacrata, assensionem utriusque tenuit voluntariam: inde cum gratia discessum est, ac se invicem salutantes, Aristobulus in aulam regiam sese recepit, Hre, quos metus ac rerum mutatio iuersus Aristobolum recordarentur, et prae ceteris Antipater. Is erat Idumaeus genus, maioribus apud suos clarus, non tenuis pecuniae et ideo praeualidae potentiae, arte mira factus ad contemnendam pecuniam propter conciliandam gratiam. Qui Hyrcanum consiliis suis perterritum, quod nullam salutis suae spem tutam haberet, qui imperio decessisset, nisi transfugio sibi consuleret, ubi ad suas artes inclinauit, insinuat Are
Abbreviated transcription (Latin):
malitiã uoluntarios. ac p̃tio cõponit : ut om̃a quellet fidem p̃sta¬
rent atq infulas regniinduit : Turbatus enĩ hyrcanꝰ. matrẽ lacri¬
mis conueniebat: Atilla spirans ferocia filios et uxorẽ aristobo¬
li in castrũ redudit cui nom̃ primobaris. postea antonia appel¬
latũ dequo supͣ memorauimꝰ: Coepta alexan driȩ celerieius obitu
destituuntur. In hereditatem omnẽ hyrcanus successit : qui
uiuente ad huc matre dignitatem induerat sacer dotii: Aristobo¬
lus uirtute et sapientia p̃stabat Res usq ad contentionem atq
congressionẽ deducta: Vbi consertũ pleriq: relicto hyrcano. illũ
alterũ bellomeliorẽ secuti. Hyr canꝰ comitantibꝰ secũ quibello
reliqui fueraent. confugit in antoniam: Reꝑtisq filiis et uxore
aristobol ꝑ obsides salutẽ inuenit Quia nequit asperũ in suos
fieret. aristobolus pacto consuluit Conuentũ frmhuiꝰ modi fuit.

Expanded text:
militiam voluntarios ac pretio componit, ut in omnia quae vellet fidem praestamilitiam voluntarios ac pretio componit, ut in omnia quae vellet fidem praestarent, atque infulas regis induit. Turbatus animo Hyrcanus, matrem lacrymis conveniebat. At illa spirans ferocia, filios et uxorem Aristobuli in castrum reclusit, cui nomen primo Baris, postea Antonia appellatum, de quo supra memoravimus. Coepta Alexandrae celeri ejus obitu destituuntur. In haereditatem omnem Hyrcanus successit, qui vivente adhuc matre dignitatem induerat sacerdotii. Aristobulus virtute et sapientia praestabat: res usque ad contentionem atque congressionem deducta: ubi consertum, plerique relicto Hyrcano, illum alterum bello meliorem secuti. Hyrcanus comitantibus secum qui bello reliqui fuerant, confugit in Antoniam, repertisque filiis et uxore Aristobuli, per obsides salutem invenit, quia ne quid asperum in suos fieret, Aristobulus pacto consuluit. Conventum fratrum hujusmodi fuit
Abbreviated transcription (Latin):
noxios suspectarecpatrandi flagiti incentores fuisse. urbe egre¬
diiuber&: Qui acceptauitȩ securitate ꝑ agros dilapsi. Eodem
lomeus frequentibꝰ. incursionibꝰ. incolas memoratȩ urbis terebat.
Cuius negotiineces sitas occupauit deexercitualex andriae
ualidã manũ : Vlet a trã quoq tigranes. qui armeniis imperita¬
bat. in urbẽ cui nom̃ ptholomcs obsidione clauserat Quẽ mune¬
ribꝰ. alex andriam ulcebat . ut a se auerteret᷑.: Quẽ lucullus fac¬
ta int̃ruptione interras armeniorũ redire infeccis rebꝰ. coe
git : consultius ducente sua tutari. quã aliena adiungere:
lantis itaq negotiis intenta alexandr a inmorbũ incidit¬
quã occasi onẽ rapuit aristobolus ad suas artes. et congregitamanu.
conspirantibꝰ: secũ quos feruor naturaee ad prupta quȩq: audendũ
cupienti adiuxerat. thesauros occupat. eorũq copiis inuitat ad

Expanded text:
noxios suspectaret, et patrandi flagitii incentores fuisse urbe egrenoxios suspectaret, et patrandi flagitii incentores fuisse urbe egredi juberet. Qui accepta vitae securitate per agros dilapsi sunt. Clemaeus frequentibus incursionibus incolas memoratae urbis terrebat; cujus negotii necessitas occupavit de exercitu Alexandriae validam manum. Cleopatram quoque Tigranes qui Armeniis imperitabat, in urbe cui nomen Ptolemais, obsidione clauserat, quem muneribus Alexandra mulcebat, ut a se averteretur. Quem Lucullus facta irruptione in terras Armeniorum git consultius ducentem sua tutari quam aliena adiungere. Tantis itaque intenta negotiis Alexandria in morbum inciditQuam occasionem rapuit Aristobolus ad suas artes et congregata manu, conspirantibus secum quos feruor naturae ad praerupta quaeque audendum cupienti adjunxerat, thesauros occupat, eorumque copiis invitavit ad
Abbreviated transcription (Latin):
cocgit ingentes. ut non solu domituta. adomnẽ regnandi securitatem
foret: Veru &ium exteris potentibꝰ e& formidabilis : Catam̃ reliquis
p̃stabat om̃ib: sed phariseis quasi inferior obtemperabat: Erat dio¬
genes in regnocius. quidepotissimis alexan driamicis. familiari¬
tatieiꝰ in heserat: Cum adorsiobtruncauere. memorantes ipsius:
consilio. octingentos illos inmedio urbis ab alexandro cruciftxos.
Necabant᷑ itaq: quopharisei p̃cipiebant . ñ quos societas sce¬
leris in uoluerat : Quo metu ꝑ t̾riti pleriq: quibꝰ huiꝰ modi pericula
intendebant . et maxime prestantiores opibꝰ. aut dignitatibꝰ. ab aris¬
robolo int̾cessionẽ implorauere . ut matrẽ ab ex secutione p̃cepti
seuerioris ad molliora inflecteret: Ille sibi gratiã parare cupi¬
ens : ñ detrectauit: Malier aegrelicet orantitam̃ filioces sit.
ut contuitu bonorũ quos gesserant. quibuꝰ modi inuidiã arcesse¬
bant᷑ suprȩ menecis sententia mitigaret̃: Atq: eos tantũ quosob¬

Expanded text:
coegit ingentes, ut non solum domi tuta ad omnem regnandi securitatem foret, verum etiam exteris potentibus esset formidabilis. Ea tamen reliquis praestabat omnibus, sed Pharisaeis quasi inferior obtemperabat. Erat Diogenes in regno ejus, qui de potentissimis. Alexandri amicis familiaritati ejus inhaeserat: eum adorsi obtruncavere, memorantes ipsius consilio octingentos illos in medio urbis ab Alexandro cruci suffixNecabantur itaque, quos Pharisaei praecipiebant, non quos societas sceleris involverat. Quo metu perterriti plerique quibus hujusmodi pericula intendebantur, et maxime praestantiores opibus aut dignitatibus, ab Aristobulo intercessionem imploravere, ut matrem ab exsecutione praecepti severioris, ad meliora inflecteret. Ille sibi gratiam parare cupiens, non detrectavit. Mulier, aegre licet, oranti tamen filio concessit, ut contuitu honorum quos gesserant, qui in hujusmodi invidiam arcessebantur, supremae necis sententia mitigaretur, atque eos tantum quos ob
Abbreviated transcription (Latin):
delitatis ut sepulturamomnibꝰ. quiuel intemplo necati fuerãt. uelcir caurbis
plateas. negarent: nec humare cuiquã: cauabat. dumbello interse occupa

Expanded text:
delitatis, ut sepulturam omnibus, qui uel in templo necati fuerant uel circa urbis delitatis, ut sepulturam omnibus, qui uel in templo necati fuerant uel circa urbis plateas, negarent. Nec humare cuiquam uacabat dum bello inter se occupa
Abbreviated transcription (Latin):
est pietas. et abiit omnis uistutis aemulatio. Necmirũ sipopulus quia dõ
recessit etimꝓbum contradictionis sp̃m sequitur. inseipsum diusus est:
Quomodo enim pacem suam tenerepoterat. quipaccm̃di repudiauit : Paxdĩ
xp̃c ẽ. qui fecit utraq unum: Merito ergo ex uno populo plures aduer¬
sus se factisunt. qui a noluerunt sequi diuisa socianttm itũm sed secutist̃
coniunctadiuidentem furoris sp̃m : Soluebas igitur bierus alem merce¬
dem ꝑfidiȩtuȩ. cum ipsatius manibꝰ. destrueres muniminatua: cũtius
mucronibꝰ foderes uisceratua itaut hostis miscreretur ut illepar cer&¬
ettuseures: Videbat enĩ quod ds̃ aduersumtepugnaret. et romanorum
fungeretur pastibus ut ipsatibi inferres uoluntariam ꝓditionẽ : Et ideo
spectatores malebant. ẽẽ . romani quã ꝑcussores. Nefurentibꝰ tuis int̾se
iusceribꝰ manum ad mouere contagionis magis quã fortitudinis aestima¬
retur: Adhacc nefande cȩdis supplicia accedebat impiȩ immanitas eni¬

Expanded text:
est pietas et abiit omnis uirtutis aemulatio. Nec mirum si populus, qui a deo recessit et improbum contradictionis spiritum sequitur, in se ipsum diuisus est. Quomodo enim pacem suam tenere poterat qui pacem dei repudiauit? Pax dei Christus est qui fecit utraque unum. Merito ergo ex uno populo plures aduersum se facti sunt, quia noluerunt sequi diuisa consociantem Iesum, sed secuti sunt coniuncta diuidentem furoris spiritum. Soluebas igitur, Hierusalem, mercedem perfidiae tuae, cum ipsa tuis manibus destrueres munimina tua, cum tuis mucronibus foderes uiscera tua, ita ut hostis misereretur, ut ille parceret tu saeuires. Videbat enim quod deus aduersum te pugnaret et Romanorum fungeretur partibus, ut ipsa tibi inferres uoluntariam proditionem. Et ideo spectatores malebant esse Romani quam percussores, ne furentibus tuis inter se uisceribus manum admouere contagionis magis quam fortitudinis aestimaretur. Ad haec nefandae caedis supplicia accedebat impiae immanitas cru
Abbreviated transcription (Latin):
tuitumatris offensam inuerctur: Nam iterum domo eam dep̃hen¬
sam in artes filii conscientiȩ consortio exutam regiȩ liberilitatis
compendiis elimina uenit. cuise remissurũ indignationẽ scripto¬
rum speciȩ manifestaret. metuens necomꝑta matris expulsiones
suspiciones suas antipat̃ ad cauendum exsuscitaret: Adueniens
itaq: tarenti primum deferorte obitu cognouit. ibiq luctũ mag¬
num exercuit: quod a quibꝰ. dapietatis ad fectuidatũ eo quod pa-¬
trui mortem impatient̃ doloret: Ile aut̃ ministrũ ausiparri¬
cidalis sibi sublatum ingemescebat: Nec solum non ꝓcessisse
sceleris appartum. uerum etiam uenenũ sededisse terrorierat.

Expanded text:
tuitu matris offensa minueretur. Nam iterum domo eam deprehentuitu matris offensa minueretur. Nam iterum domo eam deprehensam in artes filii consentire, consortio exutam regiae liberalitatis compendiis eliminaverat, cui se remissurum indignationem scriptorum specie manifestaret, metuens ne comperta matris expulsione, suspiciones suas Antipater ad cavendum exsuscitaret. Adveniens itaque, Tarenti primum de Pherorae obitu cognovit, ibique luctum magnum exercuit, quod a quibusdam pietatis affectui datum, eo quod patrui mortem impatienter doleret. Ille autem ministrum ausi parricidalis sibi sublatum ingemiscebat, nec solum non processisse sceleris apparatum, verum etiam venenum se dedisse terrori erat
Abbreviated transcription (Latin):
ret parricidium: Quibus omnibus in medium deductis cum
questionibꝰ patrisuita epistolis mors fr̃m appetita euidentissime
panderetur : consilium definitur deauctore supplicium sumendũ
qui porsteriore ꝓdidis set calumnia quod germanos suos non qua¬
si parricidas sed quasi legitime successionis aemulos ꝑsequeretur:
Non quo patrem defenderet sed ne con sortem regni haberet:
Interea cum septem mensum curricula inter documenta flagi¬
tiorum & reditum antipatri conducerent᷑. nulla in notuere an
tipatro iudicia rerum gestarum tanta circa eum uniuersorũ:
odia feruebant: Incestus igitur omniũ scribit exurbero ma
continuose adfore sum moq: sehonore dimissũ acaesare: Quibus
litteris lectis rescribit hero des matuncto eum contendere opor¬
tere securũ ad fectus paterni. cui non solum nihil imminutũ ꝑ ab¬
sentiam foret: Uerum etiam tantum accederet gratiȩ ut eiuscon¬

Expanded text:
ret parricidium. Quibus omnibus in medium deductis cum ret parricidium. Quibus omnibus in medium deductis cum quaestionibus patris uita, epistulis mors fratrum adpetita euidentissime panderetur, consilium definitur de auctore supplicium sumendum, qui posteriore prodidisset calumnia quod germanos suos non quasi parricidas sed quasi legitimae successionis aemulos persequeretur, non quo patrem defenderet sed ne consortem regni haberet. Interea cum septem mensuum curricula inter documenta flagitiorum tipatro indicia rerum gestarum, tanta circa eum universorum odia fervebant. Incertus igitur omnium, scribit ex urbe Roma continuo se adfore, summoque se honore dimissum a Caesare: quibus litteris lectis, rescribit Herodes maturato eum contendere oportere, securum affectus paterni, cui non solum nihil imminutum per absentiam foret, verum etiam tanta accederet gratia, ut ejus con
Abbreviated transcription (Latin):
frxtres compositae: Hiregis erent filii quiromȩ institu ebant᷑.
quos antipat̃ ea uel maxime causa appetebat. quod uidebat non
medio cri p̃ditos sapientia suprar quos rex patrium animũ recli¬
nabat Deniq euocauenrt cos litteris ut maturius domũ regre¬
derentur: Obstare itaq eos suis utilita tibꝰ. antipat̃ arbi tiebat
atq incumbere suis artibus ut spe adulescentium simulata om̃a
factionis suȩ studia abum bntrent᷑: Composuit itaq epistolas
nomine uirorum potentium. quos romȩ positos insuã amicitiam
in lexerit: Aliis quoq p̃tio extortum ut scriberent. quod ad¬
ulescentes infestis patrem odiis urguerent. & nimio quȩstu mor¬
temalexandri & aristoboli deplorerent: Et cum huius modi
epistolas clandestinis artibus ꝑ aulicos sceleris suiministros
patri ingereret eadem uersutia qua su prt simulabat faxtrẽ
in t̾cessorem ut p̃tentopietatis patrocinio impietatis subtrexe¬

Expanded text:
fratres conpositae. Hi regis erant filii qui Romae instituebantur, fratres conpositae. Hi regis erant filii qui Romae instituebantur, quos Antipater ea uel maxime causa adpetebat, quod uidebat non mediocri praeditos sapientia, supra quos rex patrium animum reclinabat; denique euocauerat eos litteris ut maturius domum regrederentur. Obstare itaque eos suis utilitatibus Antipater arbitrabatur atque incumbere suis artibus, ut spe adulescentium simulata omnia factionis suae studia obumbrarentur. Conponit itaque epistulas nomine uirorum potentium, quos Romae positus in suam amicitiam inlexerat, aliis quoque pretio extortum ut scriberent, quod adulescentes infestis patrem odiis urguerent et nimio questu mortem Alexandri et Aristoboli deplorarent. Et cum huiusmodi epistulas clandestinis artibus per aulicos sceleris sui ministros patri ingereret, eadem uersutia qua supra simulabat fratrum intercessorem, ut praetento pietatis patrocinio inpietatis subtexe
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ panrrentur marito idque frictribꝰ. eius int̾̃ supplicia confi¬
tentibꝰ manifestatur: Vnde herodes iunior mat̃ nȩ audaciȩ
p̃tiumluit quod in regnisuocessionem. antipatro substitutum.
idem qui subrogauerat pat̃ detestamento delendum putauit: Ethio
quidem non mediocris error herodissenioris ut alterius flagitio.
dephenso. alter multa retur: Sed etiam herodis iunioris non in iusta
multatio. nam diuinitus p̃cautũ uidetur. ut licet nondum facti
sui merito tamentiũ obp̃tium futurre imꝓbitatis regno abduca¬
retur. Nam quis eũ regem ꝑpeti potuis set quite troercha tam
in solens fuit ut colenrri nequiret.: Adicitur etiam aliud uene¬
ficiigenus quod bacillus antipatrilibertus. ferorȩ et eius uxori
detulit compositum exsucis serpentium & ueneno aspidũ. ut si
primum non conualuis sec. ad mortem herodis secundo uterentur:
Reperiuntur etiam litterȩ aduersus archelaum et philippum

Expanded text:
quae pararentur marito, idque fratribus eius inter supplicia confiquae pararentur marito, idque fratribus eius inter supplicia confitentibus manifestatur. Vnde Herodes iunior maternae audaciae pretium luit, quem in regni successione Antipatro substitutum idem qui subrogauerat pater de testamento delendum putauit. Et hic quidem non mediocris error Herodis senioris, ut alterius flagitio deprehenso alter multaretur, sed etiam Herodis iunioris non iniusta multatio. Nam diuinitus praecautum uidetur, ut licet nondum facti sui merito tamen ob pretium futurae inprobitatis regno abdicaretur. Nam quis eum regem perpeti potuisset, qui tetrarcha tam insolens fuit ut tolerari nequiret? Adicitur etiam aliud ueneficii genus, quod Bathyllus Antipatri libertus Ferorae et eius uxori detulit conpositum ex sucis serpentium et ueneno aspidum, ut si primum non conualuisset ad mortem Herodis secundo uterentur. Reperiuntur etiam litterae aduersus Archelaum et Philippum
Abbreviated transcription (Latin):
debitum: Circũ uentus sum fateor antipatridolis. sed cogitatio¬
nis eiꝰ ego p̃tium ferom: Tu quod habes uenenũ abeo relictum mi¬
hicito ꝑfer. et sub meis oculis effunde. ut uel ad inferos nonferam
animũ parricidalem penituis se correctionis sit quod criminosũ
est p̃paruisse: Lito inquã mulier uel mortem p̃ueniã. qm̃cul¬
pam ne quiui: Tum ego deculi uenenum & in conspectueius exina¬
niui. parum tam̃ exeo reser uauimihi quȩ temetuerẽ ut eẽtre¬
mediũ siꝑderetur panactum adhos usus uenenum: Hisdictis
pixidem cum eo quod resederrt ueneni ꝓtulit. subicitur quȩs¬
tionimater antifilii & froct̾ ipsius confitent᷑. ex aegypto anti¬
filium detulisse puxidem plenam ueneni qđ ille accepisset a
frrtre quia alexandriȩ commonrreturꝰ sub medicinȩ ꝓfessio¬
ne: Dep̃henditur etiam mariam nefilia insidiarum conscia

Expanded text:
debitum. Circumuentus sum, fateor, Antipatri dolis, sed cogitatiodebitum. Circumuentus sum, fateor, Antipatri dolis, sed cogitationis eius ego pretium feram. Tu quod habes uenenum ab eo relictum mihi cito perfer et sub meis effunde oculis, ut uel ad inferos non feram animum parricidalem. Paenituisse correctionis sit, quod criminosum est praeparauisse. Cito, inquam, mulier, ut uel mortem praeueniam, quoniam culpam nequiui. Tum ego detuli uenenum et in conspectu eius exinaniui, parum tamen ex eo reseruaui mihi quae te metuerem, ut esset remedium, si proderetur, paratum ad hos usus uenenum.’ His dictis pyxidem cum eo quod resederat ueneni protulit. Subicitur quaestioni mater Antifili et frater ipsius. Confitentur ex Aegypto Antifilum detulisse pyxidem plenam ueneni, quod ille accepisset a fratre, quia Alexandreae commoraretur sub medicinae professione. Deprehenditur etiam Mariamme insidiarum conscia
Abbreviated transcription (Latin):
fidem tacendi: ꝓquosupplicia non recusarem sine cessaria forent:
Sedille nunc li̵ acruciatibꝰ & siueniabilis erroris correctioẽ libe
nt culpa: Quidigitur in uoluere ueritatem mendaciis cogitẽ
ut antipatro montin genrm parco ergo illi nom parcam mihi:Lgregũ
enĩ mercedem debemus. uiro. qui nos om̃s sceleribꝰsuis in haec supplicia de¬
duxit: Audirex dõ presulȩ qui solus mihi ueritatis arbiter est: ꝓpo¬
suienim nibil fallere: Auduinquã sed prius repete quem ad modum
ad sederis lacrimans germano periclitanti. ut impleueris om̃a
circa feronrm munia pia germanitatis: Quibus ille inflexus. ubi
decessisti. Continuome ad sẽse uocauit. & ait: Non exiguum
ergomulier a fratris affectu. & studio deeyraui quioderr̃ sic
amantem mei & uoleba moccidere tam inpatientem doloris inpe¬
riculis meis ferre ille non potest fortuitum quodego urgebã in¬

Expanded text:
fidem tacendi, pro quo supplicia non recusarem si necessaria forent. fidem tacendi, pro quo supplicia non recusarem si necessaria forent. Sed ille nunc liber a cruciatibus et si ueniabilis erroris correctio est, liber a culpa. Quid igitur inuoluere ueritatem mendaciis cogit? ut Antipatro morem geram? Parcam ego illi, non parcam mihi? Egregiam enim mercedem debemus uiro qui nos omnes sceleribus suis in haec supplicia deduxit. Audi, rex, deo praesule qui solus mihi ueritatis arbiter est, proposui enim nihil fallere, audi, inquam, sed prius repete quemadmodum adsederis lacrimans germano periclitanti, ut inpleueris omnia circa Feroram munia piae germanitatis. Quibus ille inflexus, ubi discessisti, continuo me ad se reuocauit et ait: non exiguum ego mulier a fratris affectu et studio deerraui, qui oderam sic amantem mei et uolebam occidere tam inpatientem dolorem in periculis meis. Ferre ille non potest fortuitum, quod ego urguebam in
Abbreviated transcription (Latin):
tunt quod pecebat᷑. & sesedefastigio p̃cipitat aedificiorũ. quo
gemini pondus criminis euitaret. atq obitu p̃ueniret indiciũ
rei . & quȩstionis a cerbitatem. sed quia maturabatur antipatro
ferirlis ultio parricidii. non supͣ uerticẽ capitis ruit. quo ca su faci¬
le extingueretur sed in aliam partem corporis decidat ut mors
ptelaretur Lomposita tam̃enit atq at tonita mulier. quia ex
alto decidenat loco: Iubet eam paulisꝑ recreari hero des. donẽc ad
serediret. spondet ueniã . sisimplicit̃ aperiret. gestorũ ordinẽ:
Non denihilo eẽ quod sese p̃cipitauerit. sed magni criminis con
sciam compendiũ supplicii quȩsis se: Impunita sihi om̃a flagitia
confitenti fore aut inficienti acerbanda supplicia ipsam quoq se¬
pulturt̃t negandam: Atilli ubi resumpsit paululũ. &cui inquit
adhuc ego secretorũ seruabo silentia feror mortuo: Illi enĩ debui

Expanded text:
tura quod petebatur et sese de fastigio praecipitat aedificiorum, quo tura quod petebatur et sese de fastigio praecipitat aedificiorum, quo gemini pondus criminis euitaret atque obitu praeueniret indicium rei et quaestionis acerbitatem. Sed quia maturabatur Antipatro feralis ultio parricidii, non supra uerticem capitis ruit, quo casu facile extingueretur, sed in aliam partem corporis decidit ut mors protelaretur. Consopita erat tamen atque attonita mulier, quia ex alto deciderat loco. Iubet eam paulisper recreari Herodes, donec ad se rediret, spondet ueniam si simpliciter aperiret gestorum ordinem. Non de nihilo esse quod sese praecipitauerit, sed magni criminisciam, compendium supplicii quaesisse; impunita sibi omnia flagitia confitenti fore: at inficianti acervanda supplicia, ipsam quoque sepulturam negandam. At illa ubi se resump‘adhuc ego secretorum seruabo silentia Ferora mortuo? Illi enim debui
Abbreviated transcription (Latin):
bantur . & mancipio credebat herodes. maxime qui a decentũ
talentis solianti patro dixerat. Nec AAlus ser monis eius ad fue¬
net int̾pres. successus itaq indignatione. socpit plerosq ad
supplicium & in noxios. nequis deob̾noxus relinqueretur:¬
Arces situr ad supplicia antipater samaritanus. eo quod ẽe antipat
ꝓcurator. & diuersis excruciatur modis: ꝓdit quȩstiomissum
ex aegypto uenenum ꝑ antifili quendam contubernalẽ: idq ab
ullo datum theudioni amico antipatri. ꝑ ipsũ ferorte redditũ.
cui regis filius antipat̃ executionẽ commisenrt. ut dũ ipse in ur¬
beroma degeret. pat̃ cius hero des extingueretur: Quotempore
nulla de absente patratȩ necis suspicio for&: Sed ferorr cũ intẽ¬
pore uenenum acceptum uxori ꝓpriȩ cõmen dauis set. recurrit
altera in uxorem ferorae ueneni inuidia: Iubet ilicorex ferorȩ
uxorem uenire. uenenum deferre: Igreditur mulier quasi ꝑla¬

Expanded text:
bantur, et mancipio credebat Herodes, maxime quia de centum bantur, et mancipio credebat Herodes, maxime quia de centum talentis soli Antipatro dixerat, nec ullus sermonis ejus adfuerat interpres. Succensus itaque indignatione, rapit ad sque et innoxios, ne qui de obnoxiis relinquereturAccersitur ad supplicia Antipater Samaritanus, eo quod esset Antipatri procurator, et diuersis excruciatur modis. Prodit quaestio missum ex Aegypto uenenum per Antifilum quendam contubernalem idque ab illo datum Theudioni amico Antipatri, per ipsum Ferorae redditum, cui regis filius Antipater exsecutionem commiserat, ut dum ipse in urbe Roma degeret pater eius Herodes extingueretur, quo tempore nulla de absente patratae necis suspicio foret: sed Feroram in tempore uenenum acceptum uxori propriae commendauisse. Recurrit altera etiam in uxorem Ferorae ueneni inuidia. Iubet ilico rex Ferorae uxorem uenire, uenenum deferre. Egreditur mulier quasi perla
Abbreviated transcription (Latin):
tute uiuidum & intentum cȩdibꝰ. suorum suieẽ testam̃ti execu¬
torem ut nemosuꝑ eẽt qui pos set succedere: Ferri odio gneui
infilios nec infrxtrem minore qui sibi dederit centum talenta¬
necum patruo suo sermonẽ haberet: Etrespondente ferora:
Inquo enim eũ lȩsimus: Nunc etiam ipse suctessor sum.
Retulis se antipatrum non nullas habere eũ causas offensi¬
onis utinam amissis omnibꝰ. licet re offensionis. seipsum cõ¬
ponere ferrm eẽ bestiam quȩ ne mortibꝰ. quidem sacia retͣ.
Nec posset ꝑpeti ullam inter ꝓpin quos caritatem manere :
Atq utinam amissis omnib. licet ut nudi eum tantum modo
uiuentes cuaderemus sedinpossibile: Ideoq sibi occulta ad
tempus conloquia necessariũ foretem̃pus quo uterentur uiri¬
limentis ui gore et consilii uiuacitate dexterre quoq uindi¬
cis ministerio: Haec amancipiis insupplicio positis responde¬

Expanded text:
tutis uiuidum et intentum caedibus suorum sui esse testamenti exsecututis uiuidum et intentum caedibus suorum sui esse testamenti exsecutorem, ut nemo superesset qui posset succedere. Ferri odio graui in filios nec in frnec cum patruo suo sermonem haberet. Et respondente Pherora: In quo enim eum laesimus? Num etiam ipse successor sum? retulisse Antipatrum, nonnullas habere eum causas offensionis. Utinam amissis omnibus, liceret offensioni se ipsum componere: feram esse bestiam, quae ne mortibus quidem satiaretur, nec posset perpeti ullam inter propinquos charitatem manere! Atque utinam amissis omnibus liceret, ut nudi eum tantummodo viventes evaderemus, sed impossibile. Ideoque sibi occulta ad tempus colloquia. Necessarium autem fore tempus, quo uterentur virili mentis vigore, et consilii vivacitate, dexterae quoque vindicis ministerio. Haec a mancipiis in supplicio positis responde
Abbreviated transcription (Latin):
mis deditũ obsequiis. & postremis urgueri periculis. nec solũ reg¬
nandi ius sibi perisse. seduiuendiquoq curriculaȩ uolutatem po¬
rum. aetatem sibi maturiarem. in canuisse iamuerticem: Contre
aut̃ iuuenes cerepatrem frustrx sperarieius hereditatem. qui
fortas se etiam suꝑstes hereditam diu reseruaretur: Quod aut
sibi aemulo mentum successionis. futurũ longeuo heredi. cuitã¬
multiplex alexandri atq aristoboli soboles uel ut quȩdam hi¬
dre renatis quae amputata fuenent capitibꝰ. regerminaret. ⁊¬
Extesta mento patris &iam ius commune creptum ut data
speciȩ regnandi cuius ad tempus uicarius foret. non aliquẽ exsu¬
isfiliis in suum imperium substitueret sed herodimarianes fi¬
lio necesse haberet regnum refundere: Itaq non ad fructum
sibi regni spem datam. sed ad periculum. ut eẽt decessori sus¬
pectus successori gracuis: Postremo ipsum regem longa senec¬

Expanded text:
mis deditum obsequiis et postremis urgueri periculis. Nec solum regmis deditum obsequiis et postremis urgueri periculis. Nec solum regnandi ius sibi perisse sed uiuendi quoque curricula euoluta temporum. Aetatem sibi maturiorem, incanum iam uerticem, contra autem iuuenescere patrem, frustra sperari eius hereditatem qui fortasse etiam superstes tam diu reseruaretur. Quod autem sibi emolumentum successionis futurum longaeuo heredi, cuimultiplex Alexandri atque Aristoboli suboles uelut quaedam hydra renatis quae amputata fuerant capitibus regerminaret? Et testamento patris etiam ius commune ereptum, ut data specie regnandi, cuius ad tempus uicarius foret, non aliquem ex suis filiis in suum imperium substitueret, sed Herodi Mariammes filio necesse haberet regnum refundere. Itaque non ad fructum sibi regni speciem datam sed ad periculum, ut esset decessori suspectus, successori grauis. Postremo ipsum regem longae senec
Abbreviated transcription (Latin):
suspectior in solitudinis secreto & noctĩ silentio: Ibi composi¬
tũ ut antipater romã peteret. fero raes imperiã ꝑgeret:
Quod frequent̃ int̾̃se conferre soliti ꝓdebant᷑ eo qđ post ale¬
xandrum & aristobolũ in ipsorũ necem sesehero des conuer¬
surus for&. miseros sequi putas sent. quod herodes in illis parri¬
cidales cogitationes odisset qui regni heredes ꝑsequebat᷑ subla¬
tos eẽ non potestatum aemulos sed consortes miseriarum in
sepericulũ omne & odia taensisse nemulierem quidem par¬
citurũ sexui qui dilectȩ sibi mariam ne atq ex ea genitis non
pepercis set nullũ sibi aliud remedium nisi udongius ali¬
ud secederent quotantȩ bestiȩ furori uel fuga eximerent᷑ :
Adiciebant᷑ crebrȩ apud matrem antipatri conquȩstiones de¬
plorantis. ardere se inuidia regalis successionis cũ sȩuitĩa reg¬
ni. suꝑ ipsũ p̃cipuȩ incubuerit. ut iam sustinere nonqueat. ulti¬

Expanded text:
suspectior in solitudinis secreto et noctis silentio. Ibi composisuspectior in solitudinis secreto et noctis silentio. Ibi compositum, ut Antipater Romam peteret, Pheroras in Petram pergeret: quod frequenter inter se conferre soliti prodebantur, eo quod post Alexandrum et Aristobolum in ipsorum necem sese Herodes conuersurus foret. Miseros se qui putassent quod Herodes in illis parricidales cogitationes odisset: regni heredes persequebatur, sublatos esse non potestatum aemulos sed consortes miseriarum, in se periculum omne et odia transisse. Ne mulierum quidem parsurum sexui, qui dilectae sibi Mariammae atque ex ea genitis non pepercisset. Nullum sibi aliud remedium nisi ut longius aliquo secederent, quo tantae bestiae furori uel fuga eximerentur. Adiciebantur crebrae apud matrem Antipatri conquestiones deplorantis ardere se inuidia regalis successionis, cum saeua regni super ipsum praecipue incubuerint, ut iam sustinere non queat; ulti
Abbreviated transcription (Latin):
rum quȩ relis qui patronũ suũ ueneno int̃ fectum ad sererent
stimulatis herodes dum sollicitius quȩrit. cognito quia ab uxo¬
re desucis anrbiȩ accepis set ferorrs poculũ quod amatorium
puta retur. idq: ueneno fuiis se quod syllei studio tracditũ . et ilico
inpestem conuersum: In plurimorũ quȩstionem tetendit: Vnde
quedam int̃ torm̃ta deancillulis exclamauit. ut ds̃om ñps inma-¬
trem anti patri om̃a supplicia tuens ferret. uniuersorũ arbi tr̃c
flagitiorum: Per ipsam occultos conuentꝰ antipatri acferorȩ die
noctuq exercitos potationes usq: ad temulentiã ut a conuiuio re¬
gis recipientibꝰ. sese totis noctibꝰ. biberet᷑. Quod nonociosum nec
coniunrtionis uacuũ temptam̃torũ remotis p̃sertim seruulis et
ministris iure suspectabatur: Magnũq: uinculum conexio¬
nis & conspinctionis indiciũ tam diuturnȩ mortre quȩ regibꝰ.

Expanded text:
rum querellis, qui patronum suum ueneno interfectum adsererent, rum querellis, qui patronum suum ueneno interfectum adsererent, stimulatus Herodes, dum sollicitius quaerit, cognito quia ab uxore de sucis Arabiae accepisset Feroras poculum, quod amatorium putaretur, idque uenenum fuisse, quod Syllei studio traditum et ilico in pestem conuersum, in plurimorum quaestionem tetendit. Vnde quaedam inter tormenta de ancillulis exclamauit, ut deus omnipotens in matrem Antipatri omnia supplicia transferret uniuersorum arbitram flagitiorum. Per ipsam occultos conuentus Anoctuque exercitas potationes usque ad temulentiam, ut a convivio regis recipientibus sese, totis noctibus biberetur. Quod non otiosum nec conjurationis vacuum tentamentorum, remotis praesertim servulis et ministris jure suspectabatur, magnumque vinculum connexionis et conspirationis indicium tam diuturnae morae, quae regibus
Abbreviated transcription (Latin):
ea sanementis intentione ut adherodem uiuentem num reuerter&:
Deniq: netunc quidem cum eũ aegritudine graeui ad fectum com¬
peris set . & frequent̃ onrntem ut ad sese ueniret. quod ei quȩdam qua¬
simoriturus committenda arbitri retur. uisitandũ existima uerit :
Qua ꝑcussus licet in iuria rex ubip̃ter spem in commodũ depulit
tam̃ frirterno affectu uenit adeum ubi aegrum comperit. & se¬
dulo conpatiebatur. & defunctum hiero solymã transtulit:
& magno fletu celebriq pompa funuscunruit: Nectamen his in¬
diciis sedulȩ caritatis conceptam exclusit opinionem. quod eum¬
froct̃ ueneno appetissec: Itaenit &iam in suos credulus nec dif¬
ficilis fidesrerum. quod potuerit fratrem occidere quifilios in¬
teremis sec: Hunc itaq: unus de int̃fectoribꝰ. alex andri &aris¬
toboli imꝓbitatis suȩ finem inuenit. a quo exordium sumens in
anti patrũ poena trensiuit sceleris auctorem: Namq: liberto¬

Expanded text:
ea sane mentis intentione ut ad Herodem uiuentem numquam reuerteretur; ea sane mentis intentione ut ad Herodem uiuentem numquam reuerteretur; denique, ne tunc quidem, cum eum aegritudine graui affectum conperisset et frequenter orantem ut ad sese ueniret, quod ei quaedam quasi moriturus committenda arbitraretur, uisitandum existimauerit. Qua percussus licet iniuria rex ubi praeter spem incommodum depulit, tamen fraterno affectu et uenit ad eum, ubi aegrum conperit, et sedulo conpatiebatur et defunctum Hierosolyma transtulit et magno fletu celebrique pompa funus curauit. Nec tamen his indiciis sedulae caritatis conceptam exclusit opinionem, quod eum ueneno adpetisset. Ita erat etiam in suos crudelis. Nec difficilis fides rerum quod potuerit fratrem occidere qui filios interemisset. Hunc itaque unus de interfectoribus Alexandri et Aristoboli inprobitatis suae finem inuenit, a quo exordium sumens in Antipatrum poena transiuit sceleris auctorem. Namque liberto
Abbreviated transcription (Latin):
rentis sui filiȩ coniungeretur . tantũ adulatione p̃ualuit ut pac¬
tas nuptias solueret: Contric aut̃ salome cum uellet sylleo nube¬
re nesuffracgio quidem liuiȩ quȩ uxor eret cȩsaris. potuit defrr¬
tre impetire. sed inuita alexan dro cuidam ex amicis regis innup¬
tias conuenit: Subuersis itaq: dispositionibꝰ. regis. antipat̃ quasi
is qui ut uoluerxt. sibi consuluis set. exultabat animo et supene¬
bat om̃s uersutia: Odium tamen nullo modo comprimere pote¬
net sed accendebat . qm̃ terrore adfectabat sibi munim̃tũ para re:
Con iunx entt aut sibi coopentrium factionum suarũ. ferorẽ
patris germanum quẽ herodes non post multo recusantem. ab ux¬
re ꝓpria diuellit. cui obiniurias. quas ca mulier dosidi coniugiesꝰ
intulenrt infestior habebatur domo expulit. ferores aut amplexa¬
tus in iuriam. in partessuas concessit. quibꝰ ut tetrarrcha p̃sidebat.

Expanded text:
trui sui filiae coniungerentur. Tantum adulatione praeualuit, ut pactrui sui filiae coniungerentur. Tantum adulatione praeualuit, ut pactas nuptias solueret. Contra autem Salome cum uellet Sylleo nubere, ne suffragio quidem Liuiae quae uxor erat Caesaris potuit de fratre inpetrare, sed inuita Alexandro cuidam ex amicis regis in nuptias conuenit. Subuersis itaque dispositionibus regis Antipater, quasi is qui ut uoluerat sibi consuluisset, exultabat animo et superabat omnes uersutia. Odium tamen nullo modo conprimere poterat, sed accendebat quoniam terrore affectabat sibi munimentum parare. Coniunxerat autem sibi cooperarium factionum suarum Feroram patris germanum, quem Herodes non multo post recusantem ab uxore propria diuelli, cui ob iniurias quas ea mulier Dosidi coniugi eius intulerat infestior habebatur, domo expulit. Feroras autem amplexatus iniuriam in partes suas concessit, quibus ut tetrarcha praesidebat,
Abbreviated transcription (Latin):
gio potiebant᷑. ex his duȩ tantũ sineliberis eraent: Cẽteris soboles
suppeditabant. antipat̃ dosiden attollebat parentẽ herodes ma¬
riamnen. antipas & archelaus mathathes erant. filii samari¬
tanȩ & filia olrmpias . quȩ ioseppo iure conubii sociabatur: Veo¬
patri quoq: hiero solymitana herodem et phslsppum genuenrt
herodi pallas phasȩlum: Eraent quoq: etiam aliȩ regifiliȩ roxanȩ
& salome quarum uni fedrar erat mater. Elp̃is alteri: Iuꝑenrnt etiã
alexandri et aris toboli germanȩ sorores quas mariamne exherode
susceperrt. sicut suprr memort ui mus: Multiplicem itaq generae¬
tionem hero des metuens archelaus. Egrelicet atq in primis tẽp̃ta¬
mentis multum rege commoto. quod destitutis paterno auxilio
nepotibꝰ inuideret. dispositas societa tes copularum ad postremũ
tamen effecit. ut sibi aristoboli filia atq: ex ipsogenitus ferorȩpa¬

Expanded text:
gio potiebantur, ex his duae tantum sine liberis erant, ceteris suboles gio potiebantur, ex his duae tantum sine liberis erant, ceteris suboles suppeditabant. Antipater Dosidem attollebat parentem, Herodes Mariammen, Antipas et Archelaus Malthaces erant filii Samaritanae et filia Olympias, quae Iosepho iure conubii sociabatur. Cleopatra quoque Hierosolymitana Herodem et Philippum genuerat Herodi, Pallas Phasaelum. Erant quoque etiam aliae regi filiae Roxane et Salome, quarum uni Phedra erat mater, Elpis alteri. Supererant etiam Alexandri et Aristoboli germanae sorores quas Mariamme ex Herode susceperat, sicut supra memorauimus. Multiplicem itaque generationem Herodis metuens Antipamentis multum rege commoto, quod destitutis paterno auxilio nepotibus invideret dispositas copularum societates: ad postremum tamen effecit ut sibi Aristoboli filia atque ex ipso genitus Ferorae pa
Abbreviated transcription (Latin):
tenebat fuffrocgia suppetere cerneret caeteris ualidior:
Aduertebat odia sui crescere nepotibus aut̃ adstipulari mise¬
cordiam. Nec poterat aris toboli filiam recipere domo. nesce¬
leris iudicium diuturnis eius conspectibus offenderetur:
Adire non audebat patrem. Neadom̃s mobilem suspiciones exa¬
gitaret. si complacitarum foedere nuptiarum soluenda ex
istima res : Subtilit̃ tam̃ p̃supsit orrre. ut consuleret ei pater.
ne aduersus duorum potentium opus regis & tethraerchȩ nudo
regni nomine inualidus exponereturꝰ foueret certehonorem.
quem conferendum filio iudicaret. nespecies regni ad eum uirtus ad
illos ꝑueniret: Neq uero solos alexandri atq: aris tobolifilios susceptos
habebat. sed om̃s obstare sibi arbitrbatur. quicũq exdiuersis hero¬
dis coniugibus competere uel taciti uidebant᷑. regni successionem
quorũ frequens numerus erat: Nouem &enĩ mulieres regali coniu¬

Expanded text:
tenebat, suffragia suppetere cerneret, caeteris validiora. tenebat, suffragia suppetere cerneret, caeteris validiora. Advertebat odia sui crescere, nepotibus autem adstipulari misericordiam. Nec poterat Aristobuli filiam recipere domo, ne sceleris indicium diuturnis ejus aspectibus offenderetur. Adire non audebat patrem, ne ad omnes mobilem suspiciones exagitaret, si comistimaret. Subtiliter tamen praesumsit orare ut consuleret ei pater, ne aduersus duorum potentium opes regis et tetrarchae nudo regni nomine inualidus exponeretur, foueret certe honorem, quem conferendum filio iudicaret, ne species regni ad eum, uirtus ad illos perueniret. Neque uero solos Alexandri atque Aristoboli filios suspectos habebat, sed omnes obstare sibi arbitrabatur, quicumque ex diuersis Herodis coniugibus conpetere uel taciti uidebantur regni successionem, quorum frequens numerus erat. VIIII etenim mulieres regali coniu
Abbreviated transcription (Latin):
Nehos quoq illorum in uoluant pericula. atq uno uulnere simul
filios amiserim nepotes ꝑculerim. Puideamus his defensores quibꝰ.
ademimus : Disponsabo itaq seniori exfilis alexandri. tuam mi
ferorc filiam. & te ei constituam patrem: Tuo aũt antipater
filio. aristobolo filiam: Ot hoc modo filis pupillȩ pater germa¬
nam quoq: eius accipi& hero des meus. ex mariamne hircani sus¬
ceptus filiam: Haec inquit ẽ. mea sententia. ut inuicem sub co¬
eunte copula. iungatur postaeritatis meȩ successionis quone¬
mosus pectus alterisit. & ipse traon quilli oribꝰ. oculis. uidea ne¬
potes meos. quam uidieorum parentes: Quibꝰ dictis iunx̃ memo¬
roctorum dexteras & osculatos singulos in lacrimauit: Quod
antipa t̃ laetantibꝰ aliis ita gracuit accepit ut statim dolorẽ¬
suum &iam uultu ꝓderet. haud mediocri constrictꝰ sollicitudi¬
ne quo alexandrifiliis archelairegis. & ferorȩ quite tharchiã

Expanded text:
ne hos quoque illorum inuoluant pericula atque uno uulnere simul ne hos quoque illorum inuoluant pericula atque uno uulnere simul filios amiserim, nepotes perculerim. Prouideamus his defensores quibus ademimus. Desponsabo itaque seniori ex filiis Alexandri tuam, Ferora, filiam et te ei constituam patrem, tuo autem, Antipater, filio Aristoboli filiam, ut hoc modo fias pupillae pater. Germanam quoque eius accipiet Herodes meus ex Mariamme Hyrcani susceptus filia. Haec’ inquit ‘est mea sententia, ut inuicem sibi coeunte copula iungantur posteritatis meae successiones, quo nemo suspectus alteri sit et ipse tranquillioribus oculis uideam nepotes meos quam uidi eorum parentes.’ Quibus dictis iunxit memoratorum dexteras et osculatus singulos inlacrimauit. Quod Antipater laetantibsuum etiam vultu proderet, haud mediocri constrictus sollicitudine, quod Alexandri filiis Archelai regis et Pherorae qui tetrarchiam