comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum iudicii accepti tc̃pore possitoret
posita aũt sinc dolomalo possit̾t de¬
sierit. ab solui cũ oportatt.quamius
statim restiturt. s passus c̃. sccum utẽ
ꝯtestangitem scribit. siꝗs utis ꝯtesta¬
it tempore possecłit. tcinde desicriapꝰ

Expanded text:
cum iudicii accepti tempore possideret, postea sine dolo malo possidere desierit, absolui eum oportet: quamuis statim restituit, sed passus est secum litem contestari.Idem scribit, si quis litis contestatae tempore poss
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ ciuilit̾ non p̃ossittã. cõ si armarioł
raui. tabulã mcam ł ansam scipto
iunxcris. ł emblamata phyale. ued
purpuram uestim̃to intexucris. a¬
ut brachiũ statue. coadimauissitẽ
municipes adexhilt̃lum ꝯuerũ pꝰ¬
sũt. qr facultas ẽ restituc̃li. nam et
possidere aisu caꝑt eos posse ꝯsta̾t: idẽ
et incollegiis cetĩsq corporib dicon¬
dum erit᷑. ¶ Siqs nĩpossiteat utis¬

Expanded text:
tunc ciuiliter non possideas.Idem et si armario uel naui tabulam meam uel ansam scypho iunxeris uel emblemata phialae, uel purpuram uestimento intexeris, aut bracchium statuae coadunaueris.Item municipes ad exhibendum conueniri possunt, quia facultas est restituendi: nam et possidere et usucapere eos posse constat. idem et in collegiis ceterisque corporibus dicendum erit.Si
Abbreviated transcription (Latin):
is autem cum quoagetur. itiẜuã¬
ec cã sit ĩpossessionccum uõ quiu¬
sumfructum nt. sic ut actor itinc
poffideat. is ud cum quo agetur. u¬
tatur. fruatur. Idem iuł scrib̾. em¬
torem ꝗ rupta ccsi ñ restituit. atce

Expanded text:
is autem cum quo agetur rei seruandae causa sit in possessione: eum uero qui usum fructum habeat sic, ut actor rem possideat, is cum quo agetur utatur fruatur.Idem Iulianus scribit emptorem, qui ruta caesa non restituit, ad e
Abbreviated transcription (Latin):
ut noxiũ ẜuum agnoscat. ꝙ excã te¬
ret fieri addesignandũ cum: cuius
noñine norali ꝗs agit. rocc̃ssione ẜ¬
uorum facta. ¶Siquis extrahere¬
tem tabulas tostam̃ti.ł codiculos
zuł ꝗd aliut ad testamtũ ꝑtineno
exriteri uelit. dicẽdum ẽ. phane ac¬
tionẽ agendum ñ esse cũ sufficiũt
sibi intercucta ĩhanc rem cõpeten

Expanded text:
uum adgnoscat? quod ex causa debet fieri ad designandum eum, cuius nomine noxali quis agit, recensitione seruorum facta.Si quis extra heredem tabulas testamenti uel codicillos uel quid aliud ad testamentum pertinens exhiberi uelit, dicendum est per hanc actionem agendum non esse, cum sufficiunt sibi interdicta in hanc rem competen
Abbreviated transcription (Latin):
accipe. ne decipiatur. isꝗ satis acce¬
tere. pꝰ satis dationẽ cogisalto ait cã
cognita tẽꝑandum. et si capcio acto¬
ris sit ꝓpt̾ temꝑis tãtum. iudiciu
cum accipe cogendũ. eud̃ si aut af¬
finitas direpta sit. aut inimicitie ĩ¬
t̃cesserĩt. ł tora absẽtis possiteri. ceꝑĩt.¬
aũ: Honcogẽtum ¶Sabinus
ait nullas partes p̾toris eẽ: adc
cõpellendũ defend̾e. s ex stipulatũ
obrẽ non tefensam agi posse acci
iustam excusationẽ afferret. defen¬
dẽ cogeretur. s. ⁊ ni fatis ñ tẽdit. set
reꝓmittẽti ei creditum ẽ. idem sta¬
tuẽdum c̃. ¶ Qui ita depublico
ẽagũt. ut pͥratũ com modũ defẽ¬
dunt cã cognita ꝑmittũtur ꝓcu¬
ratorẽ dare. ⁊ postea aliꝰ agens exi¬

Expanded text:
is accedere, post satisdationem cogi. Labeo causa cognita temperandum, et si captio actoris sit propter temporis tractum, iudicium eum accipere cogendum: quod si aut adfinitas dirempta sit aut inimicitiae intercesserint aut bona absentis possideri coeperum non cogendum. Sabinus autem nullas praetoris partes esse ad compellendum defendere, sed ex stipulatu ob rem non defensam agi posse: at sit, ut qui iustam excusationem adferret, defendere cogeretur. sed et si satis non dedit, sed repromittenti ei creditum est, idem statuendum est. Qui ita de publico agunt, ut et privatum commodum defendant, causa cognita permittuntur procuratorem dare, et postea ali
Abbreviated transcription (Latin):
cum habituru necesse habet. satisda¬
ut tenegetur: ei actio. ¶ Si ꝓcuratõ
agãt. ⁊ presens sit absentis fuus ati¬
ucinus ait ẜuocanẽdum ñ ꝓturatori
eui ñ cogitłr desendẽ abscntẽ tn nui
dicatũ solui satis dedit desẽdendi absẽ

Expanded text:
eum habiturum necesse habet daut denegetur ei actio. Si procurator agat et praesens sit absentis servus, Atilicinus ait servo cavendum, non procuratori. Qui non cogitur defendere absentem, tamen si iudicatum s
Abbreviated transcription (Latin):
locum halt hoc etlictũ. si intra diẽ
tciectũ sit. ñ nocit s qb dã locis et e¬
nocit itarsit. ¶ habitator suam
suoꝵ ꝙ culpã prestart debet. Si
de naue̾ de iectũ sit. dabitur actõ u¬
tił in eum ꝗ ĩ naui p̃põitus sit.

Expanded text:
cum habere hoc edictum, si interdiu deiectum sit, non nocte: sed quibusdam locis et nocte iter fit. Habitator suam suorumque culpam praestare debet. Si de naue deiectum sit, dabitur actio utilis in eum qui naui praepositus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
tii est.s qd quid sic poitum ẽ ut c¬
toremne posĩt noccre. noc spcctam
uͥ noceat s oĩo sinocere posĩt oche¬
to locus sit coroteatur aũt ꝗ poĩ¬
tum habaut. siue nocuit. siue ñ¬

Expanded text:
t, sed quidquid sic positum est, ut torem, ne possit nocere: nec spectamus ut noceat, sed omnino si nocere possit, edicto locus sit. coercetur autem, qui positum habuit, siue nocuit id
Abbreviated transcription (Latin):
hoc alictũ suꝑioris portõ est. ꝯse¬
quẽs erũ fuit ptorẽ ctum ĩ hũc ci¬
sum ꝓspicere. ut siꝗd ĩhis pa̾tib
cclium ⁊ ꝑiculose poĩtum ẽẽt ne
noceret. ¶ ait ptor noqs ĩ sugrũ¬
da ꝓprotecto ue. ħ uerba noqd̾ ad
omnes ꝑtinc̃t.ł inqlinos uł to¬
mines cdiũ. siue ĩhabite̾t. siu ñ¬

Expanded text:
Hoc edictum superioris portio est: consequens etenim fuit praetorem etiam in hunc casum prospicere, ut, si quid in his partibus aedium periculose positum esset, non noceret. Ait praetor: 'ne quis in suggr‹u›nda protectoue.' haec uerba 'ne quis' ad omnes pertinent uel inquilinos uel dominos aediu
Abbreviated transcription (Latin):
s. ẜuius.R. ad exẽplum uꝰ actionis
dar oportort actiot̃m. hañc eͥ non cõ¬
petẽ palam cẽ qr neꝙ ĩ suggãda. ne¬
ꝙ ĩ ꝓtocto. tabula fu̾at posita. idẽ ẜ̃¬
uãdum. respondi. q si amproracx
reticulo suspẽsa decidiss ⁊damp̃u
dediss. qr ⁊ logitima. ⁊õnoraria
actio defic̃. ¶ Ista aũ actõ płaris
dem aũi non cõpeͣtit. qr penał est.

Expanded text:
us actionis dari oportere actionem: hanc enim non competere palam esse, quia neque in suggrunda neque in protecto tabula fuerat posita. idem seruandum respondit et si amphora ex reticulo suspensa decidisset et damni dedisset, quia et legitima et honoraria actio deficit. Ista autem actio popularis des autem non competit, quia poen
Abbreviated transcription (Latin):
te cognatione uecle fuc̾tum ꝯtin¬
griss silibero nocitũ sit. ip̃i ꝑpetua e¬
rit hatios si alius uelit exꝑmi.an.¬
nua erit ħ̾ actio. nec enĩhĩclib iure
hr̃ditariocõpetit Oppt ꝙ ĩcorpore li¬
bo dampnidatur. unt hĩditaro tͣn¬
sire ad succossoros ñ dclet. qͣi non ñt
dampnũ pocuniarium ꝙã ex bono
⁊ equo oritur. ¶ pretor ait. ncꝗo¬

Expanded text:
te cognationeue defunctum contingat. sed si libero nocitum sit, ipsi perpetua erit actio: sed si alius uelit experiri, annua erit haec actio, nec enim heredibus iure hereditario competit, quippe quod in corpore libero damni datur, iure hereditario transire ad successores non debet, quasi non sit damnum pecuniarium, nam ex bono et ‹ae›quo oritur. Praetor ait:
Abbreviated transcription (Latin):
Uduti si cã ponam q̃ in nrã po¬
testait sit. ĩstitutã iusserimus adi¬
re hĩtlitatem.s ⁊ si titio ꝗ scio hr̃s
extĩtit. nos ñdes facti sumus. sicu¬
tititii hr̃litatẽ nr̃am csse ĩtendert pꝰo¬
sumus. ita ⁊ scii ̃ ab intostato. forte
ꝙ sui hiles defucto sumus. ł agrati

Expanded text:
uti si eam personam, quae in nostra potestate sit, institutam iusserimus adire hereditatem: sed et si Titio, qui Seio heres extitit, nos heredes facti sumus, sicuti Titii hereditatem nostram esse intendere possumus, ita et Seii vel ab intestato forte quod sui heredes defuncto sumus, vel adgnati
Abbreviated transcription (Latin):
to uectig̃ali ud ĩsupficiario. int cõ¬
stitutus. capitis dimiruitioe amit¬
titur.ẜ. ita demũ aonttitur capitis
diminutione usus fructus. si u
tem. aui inte dic̃ codentẽ ꝗs capi¬
it minutus sit. ꝯstat non am̾tti¬
sitibi fũdus cx die legatus ẽ ⁊ u¬
sum fructũ mic̾ rogatus es restu¬
tũc. uittnoum erit. sicipite mi¬
nutus fucro ĩtia dicmegatotuo
ĩftum. nc forit saluus sit mͥus
fructus. qͣi aĩdiem codẽtemcai¬
u̾fi ĩ singulos ãnos x m̃sos edios
legatus sit. is temiĩ amnttaturq
iam ꝓcossit. ⁊ si forte ĩan nos sin¬

Expanded text:
do uectigali uel superficie non iure constitutus capitis minutione amittitur.Sed ita demum amittitur capitis deminutione usus fructus, si iam tem aut ante diem cedentem quis capite minutus est, constat non amitti.Si tibi fundus ex die legatus est et usum fructum mihi rogatus es restituere, uidendum erit, si capite minutus fuero intra diem legato tuo insertum, ne forte saluus sit mihi usus fructus, quasi ante diem cedentem caut si in singulos annos uel menses uel dies legatus sit, is demum amittitur, qui iam processit et si forte in annos sin
Abbreviated transcription (Latin):
ã suam ꝑsequãtur ł furtũ edam¬
pnũ ꝙ nẽ passi sũt. aliocꝑi ut ⁊ iul¬
lis elegãter ait. aut ĩpune ꝯtume¬
liis ⁊dãpnis asficiãtur aut erit
ĩpotestate cuiusq pulsanto cos
subicere ipẽs iuris dictioni du
se m̃dicãtis si dubitetur utrũi
ta ꝗs cã sit. ut tomũ reuocari pꝰ¬
sit᷑. nec ne. ipẽ p̃tor debet cã cogni
tatũeĩ.ead si ꝯstititit inea cũ efse
cãut comũ reuocet. dcbobit cau̾e
ĩ iudicio sisti statuẽte p̾tore ĩ que
dicm ꝓmittat. s utrũ nuda cau¬
tione.ã satisdatione. marcellusc
dubitat. micͥ uitetur sola ꝓinisi¬
oneꝙ et mela scribit alioqũ cor¬
pellesur iudicium acciꝑt. quã in
oportet. ¶ Yis datur mulcte dicẽ¬
de ius qu publice iudĩcuĩ est. et
ñ aliis nisi speciaͣlit᷑ eis ꝑmissũ

Expanded text:
am suam persequantur uel furtum uel damnum quod nunc passi sunt: alioquin, ut et Iulianus eleganter ait, aut impune contumeliis et damnis adficientur aut erit in potestate cuiusque pulsando eos subicere ipsos iurisdictioni, dum se uindicant. Sed si dubitetur, utrum in ea quis causa sit, ut domum reuocare possit, nec ne, ipse praetor debet causa cognita statuere. quod si constiterit in ea eum esse causa, ut domum reuocet, debebit cauere in iudicio sisti, statuente praetore in quem diem promittat. sed utrum nuda cautione an satisdato, Marcellus dubitat: mihi uidetur sola promissione, quod et Mela scribit: alioquin compoportet. His datur multae dicendae ius, quibus publice iudicium est, et non aliis: nisi hoc specialiter eis permissum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩduplũ est. ¶ S si qd̃ naute ĩter
crcrcitorẽ non ꝑtinet s siꝗs sit
bit illidari. ⁊ꝗd siq̃s᷑ quos uulgo
tur. s huius factũ prestat cũ sit ⁊
nautassi ẜuus naute dãpnumt̃¬
derit. licet ẜuus nauta ñ sit̃. eqso¬
simũ erit ĩ exertitorẽ actionẽ ue¬
tilẽ darishac aũt actione suo no¬
mine ex̃citor tenetur. culꝑe scic¬
licet sue. ꝗ tales adhibuit. ⁊ iõ
et si tecesserit. ñ releuabitin ẜuo¬
rum aũ suoꝵ noĩe. noxalidum¬
taxat tonctur. nã cum alienos
adhiret. explorare eũ oportet. cu¬
ius fideicuius ĩnocẽtie sĩt. inc
suis uenia dignus ẽ. si qu̾alesc
ad ĩsiruendam nauẽ adhibuit
sipłes nauĩ exẽrceãt. unus ꝙs¬
q ꝓ parte qua naũ exercet con¬
uenitur. ¶ hec iudiciã quauis
honoraria sint. tñ ꝑpetua sũt. inc
hĩtlem aũ non dabũtur ꝓinde
et si ẜuus nauim exẽicuit. cmõ

Expanded text:
e inter exercitorem non pertinet. sed si quis sit bit illi dari: quod si quis quos uolgo tur, sed huius factum praestat, cum sit et nauta. Si seruus nautae damnum dederit, licet seruus nauta non sit, aequissimum erit in exercitorem actionem utilem dare. Hac autem actione suo nomine exercitor tenetur, culpae scilicet suae qui tales adhibuit: et ideo et si decesserint, non releuabitur. seruorum autem suorum nomine noxali dumtaxat tenetur: nam cum alienos adhibet, explorare eum oportet, cuius fidei, cuius innocentiae sint: in suis uenia dignus est, si qualesquales ad instruendam nauem adhibuerit. Si plures nauem exerceant, unusquisque pro parte, qua nauem exercet, conuenitur. Haec iudicia quamuis honoraria sunt, tamen perpetua sunt: in heredem autem non dabuntur. proinde et si seruus nauem exercu
Abbreviated transcription (Latin):
Con sensisse auttinuitent᷑
qui iciant ñ se cẽ subiectos iurs¬
dictioni cius ũ cum ꝯsentiãttẽ¬
terum si putẽt eius iuris dictio¬
na eẽ. ñ erit eius iuris dictio.
sum. aut si putaueri̾t aliũ esse
uis ex litigatorib. uirib p̾retine
cõpulsus est. nuua iuris dictioc
esti ¶ Gomienire aũ utrũ int̾ p̾¬
uatos sufficiat. ã uero etiam ip̃iu
p̃toris ꝯsensus necessarius ẽ. lex
iula iudiciorum ait com̃inus ĩ¬
t̃ priuatos ꝯueniãt. sufficit ergo
tire.et putet suã iuris dictione
an legi satis factũ sit uitẽdumẽ.
et puto posse defendi. eius eẽ unͣs¬
dictionẽ. ¶ Si ⁊iudẽe ad tẽpusc
datus.  õs litigatores ꝯsenͣtiãt. nͥ
specialit̃ principis iussione ꝓro¬
gatio fuerit ĩbibĩta. possut tẽpo
logationem ꝯtraxert̃ itẽ hĩs q
testimonii cã uocati fũt e ꝗ iudi¬

Expanded text:
Consensisse autem uidentur, qui sciant se non esse subiectos iurisdictioni eius et in eum consentiant. ceterum si putent eius iurisdictionem esse, non erit eius iurisdictio: sum. aut si putauerunt alium esse uiuis ex litigatoribus, uiribus praeturae compulsus est, nulla iurisdictio est. Conuenire autem utrum inter priuatos sufficit an uero etiam ipsius praetoris consensus necessarius est? lex Iulia iudiciorum ait 'quo minus inter priuatos conueniat': sufficit ergo tire et putet suam iurisdictionem, an legi satisfactum sit, uidendum est: et puto posse defendi eius esse iurisdictionem. Si et iudex ad tempus datus et omnes litigatores consentiant: nisi specialiter principali iussione prorogatio fuerit inhibita, possunt temporlegationem contraxerunt, item his qui testimonii causa euocati sunt uel si qui iudi
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃s. Siquis exaliena uiris dic¬
tione ad p̃torem uocetur. debetc
sit iuris dictio uocati aũ non cõ¬
tẽptat auctoritatẽ pretoris ra
eticgati. cetĩꝙ ꝗ reuocãditomu

Expanded text:
. Si quis ex aliena iurisdictione ad praetorem uocetur, debet usit iurisdictio, uocati autem non contemnere auctoritatem praetoris: nam et legati ceterique qui reuocandi domum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ imponitur necessitas intͣ tt̃pa
ꝓuocationis exercende rome uł
alio loco uͥ ꝓuocatio exercetur to¬
aliis pulsantib responde namcc¬
uic sus licentiã tomum reuocationis
dãdam ait. qm̃ obaliam cã uene¬
rit̾ ħ suã rationabił est. nã et di¬
uus pius plotio celsiano rescͥpũt.
cã non erat cuocatus. ñ debe cõ¬
pelli iudiciũ susciꝑt id̾ claudio
flauiano rescripsit minorem.i
negotu cã uenerat. ñ esse rome
audiendũ os autem isti domũ
reuocant. si ñ ibi ꝯtraxerĩt. ubi
ꝯueniũtur. cetũm si ꝯtraxerĩt.
reuouocandi ius r̃ habet. ex ccp¬
tis legatis. quilicet ibi contrarerint
dum mõ ante legationẽ ꝯtraxĩt. ñ
cõpellũtur se drome desentere. qͣnc¬
diu legationis causa ħdemorãtur.
scͥpsit. ¶ Itẽ si ex trã ꝓũciam suã
ã rome ꝯueniri possit̃. ⁊ marcelluᷤᷤ
ĩeo soio ꝓͥuilegio eos utidomũ re¬
uocãdi. ꝙ induitate sua. ł certe ĩ¬

Expanded text:
n imponitur necessitas intra tempora provocationis exercendae Romae vel alio loco ubi provocatio exercetur aliis pulsantibus respondere: nam Celsus huic etiam domus revocationem dandam ait, quoniam ob aliam causam veneentia et rationabilis est. nam et diuus Pius Plotio Celsiano rescripsit causa non erat euocatus, non debere compelli iudicium suscipere. idem Claudio Flauiano rescripsit minorem uinegotii causa uenerat, non esse Romae audiendum. Omnes autem isti domum reuocant, si non ibi contraxerunt, ubi conueniuntur. ceterum si contraxerunt ibi, reuocandi ius non habent: exceptis legatis, qui licet ibi contraxerunt, dummodo ante legationem contraxerunt, non compelluntur se Romae defendere, quamdiu legationis causa hic demorantuscripsit. Item si extra prouinciam suam an Romae conueniri possint. et Marcellus in eo solo priuilegio eos uti domum reuocandi,
Abbreviated transcription (Latin):
rone fitei autem possessore hii tãtu
ueniũt in restitutionẽ. quasi aug̃¬
m̃tum hĩclitatis ꝑ quos locupletio

Expanded text:
onae fidei autem possessore hi tantum ueniunt in restitutione quasi augmenta hereditatis, per quos locupletio
Abbreviated transcription (Latin):
tñne ad picturaꝵ quoꝙ q ma̾morũ ⁊
cetẽꝵaꝵ uolũptariaꝵ reꝵ ĩpenias. qque
ꝓficiat nob̾ doli cxcepͣtõ si mõ bone fi¬
ta possessores simus. Nã procloni ꝓle
impẽsas fac̾e. ut tm̃ potestas ei fieret t¬
tollẽdoꝵ corum q̃ sine det̾mto ipsius
rei tolli possunt.

Expanded text:
morum et ceterarum uoluptariarum rerum impensas aeque proficiat nobis doli exceptio, si modo bonae fidei possessores simus: nam praedoni probimpensas facere: ut tamen potestas ei fieret tollendorum eorum, quae sine detrimento ipsius rei tolli possint.
Abbreviated transcription (Latin):
non c̃ qnusus fructus ꝑcũm acꝗsitꝰ
retincãtur. ¶Rcimutatiõe intcrut u¬
sumfructũ placet. ueluti ususfructꝰ
iedium icgatus ẽ. edes corruer̃t ł ox¬
usit sũt. sine dubio ususfructus an

Expanded text:
in usus fructus per eum adquisitus retineatur.Rei mutatione interire usum fructum placet: ueluti usus fructus mihi aedium legatus est, aedes corruerunt uel exustae sunt: sine dubio extinguitur. an
Abbreviated transcription (Latin):
te minutus erit. cido iego. ł sic. qͦ¬
tic̃s amissus crit. ⁊ t̃ sicapitis d¬
minutione amittatur repetitu̾
uidebitur. um̃ tractatũ est. si cuic
quãdin uurit usus frus icgatus
sit. anuidcatur repctitus quoti¬

Expanded text:
te minutus erit, ei lego', uel sic 'quotiens amissus erit': et tunc, si capitis minutione amittatur, repetitus uidebitur. unde tractatum est, si cui quamdiu uiuat usus fructus legatus sit, an uideatur repetitus, quoti
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sꝑare debit s ⁊ petitor si acredi¬
torib ꝯueruatur ex cepͥtione u¬
ti debebit s ⁊ si ipi aliqd p̃doni

Expanded text:
stare debebit. sed et petitor si a creditoribus conveniatur, exceptione uti debebit. Sed si ipsi aliquid praedoni
Abbreviated transcription (Latin):
cuutate utile ẽ. ut est ius ulule nec
ius honoraium. p̃tor quaꝙ ius ittĩ¬
illud̃ ꝙ pretorem facert ꝯuant. alia
si ginficatiõẽ ius dr̃ locus in quo
ius itiditur. appellitiõe collata ab
eo ꝙ fit. ĩ eoubi fie̾t. q̃ locum d̾ termi¬
salui maiestate ĩpii sui saluo quoq
more maioꝵ ius drct ꝯstituit. is lo¬
cus ratt uis appellatui:¬

Expanded text:
itate utile est, ut est ius ciuile. nec ius honorarium. praetor quoque ius reddillud quod praetorem facere conuenit. alia significatione ius dicitur locus in quo ius redditur, appellatione collata ab eo quod fit in eo ubi fit. quem locum determisalua maiestate imperii sui saluoque more maiorum ius dicere constituit, is locus recte ius appellatu
Abbreviated transcription (Latin):
xhune gaitium ĩtroductas̃¬
ua. discicte gentos. regna cognita
dominia distucta. agris tͣmmi po¬
siti. eclificia collata ꝯmatiũ. emp¬
tioĩs. uenditioõs locatioẽs. ꝯduc¬
tioẽs. obliq itioõs institute. cxcepi¬
tis ꝗb. dumq̃ aunt ciuili ĩtroducto¬

Expanded text:
ure gentium introducta bella, discretae gentes, regna condita, dominia distincta, agris termini positi, aedificia collocata, commercium, emptiones uenditiones, locationes conductiones, obligationes institutae: exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
tebeatur. ħ deduc̾e ñdebebit. ma¬
xime si id fuit debitũ ꝙ nã debe¬
uatin: Quid tñ si expediebat peti¬
tori id debitũ esse dissolutũ ꝓpt̃
penam e aliã causã. põt dici ip̃u
sibi e soluisse. ł debuisse soluere
Iustus aũ possessor ꝓcui dubiod
rebit deduc̾c. quod sibi debetur
sic autem sũp̃tũ quem fecit dec¬
culpe huiꝰ reddat rationẽ nisi lo¬
neficci possessor ẽ. tunc crũ qa
qͣi iem suam neglex̃. nulli qrele
subiectus ẽ. ante pctitã hĩlitatẽ.

Expanded text:
ebatur, hoc deducere non debebit: maxime si id fuit debitum, quod natura debebatur. quid tamen si expediebat petitori id debitum esse dissolutum propter poenam uel aliam causam? potest dici ipsum sibi uel soluisse uel debuisse soluere. Iustus autem possessor dubio procul debebit deducere, quod sibi debetur. Sicut autem sumptum quem fecit deculpe huius reddat rationem, nisi bone fidei possessor est. Tunc enim quia quasi rem suam neglexit, nulli querele subiectus est ante petitam hereditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tecesserit. fctus piculũ crit fructua¬
sus fructus legatus ẽ. ceterum sin¬
guloꝵ capitum nichil supplebit.
itẽ si forte cotpre quo sc̃tus alicti
fũt. nicͥi fuit ꝙ sũmittidebet. nc ẽ
post elitiont̃. utrum ex his q̃eciẽ

Expanded text:
decesserit fetus, periculum erit fructuasus fructus legatus est: ceterum si singulorum capitum, nihil supplebit. Item si forte eo tempore, quo fetus editi sunt, nihil fuit quod summitti deberet, nunc et post editionem: utrum
Abbreviated transcription (Latin):
priam tradat. nõ puto cum dom̃ini¬
um trãfferre. tinscͥ transfert. cum o¬
negotium cesaris gerens. ꝯsonisi ipꝰ¬

Expanded text:
priam tradat, non puto eum dominium transferre: tunc enim transfert, cum negotium Caesaris gerens consensu ip
Abbreviated transcription (Latin):
tis pͥncipum adicitur. nep̃sides
puincialos admitãt nam ex ꝯuor¬
satione cquali. ꝯtẽptio dignitatisc
nascitur. s et ĩ cognaoscendo. neq ex¬
cãtẽscet aduersus cos quos maios
putat. ncꝙ p̃cib calamitosoꝵ illacri¬
mari oportet. id enim ñ est ꝯstãtis q¬
⁊ recti iudicis. cuiꝰ ãĩ motum. iltusd̃¬
teogit. et sũmatim ius rocididebet. ut
auctoritatẽ digͥtatis ĩgenio suo au̾ge

Expanded text:
raesides provinciales admittant: nam ex conversatione aequali contemptio dignitatis nascitur. Sed et in cognoscendo neque excandescere adversus eos, quos malos putat, neque precibus calamitosorum inlacrimari oportet: id enim non est constantis et recti iudicis, cuius animi motum vultus detegit. et summatim ita ius reddi debet, ut auctoritatem dignitatis ingenio suo auge
Abbreviated transcription (Latin):
au. reses cũ cognosit de ẜuocõꝵ¬
rupto ud ancila de uirginuta. e suo
strupato. si acͣtor rerum agc̃tis corrup
s ad totius domus adusiorẽ ꝑtina¬
at. seucrissgue debet. aĩaducrif.¬
ratore cesans. sic ab co cõplatim. at

Expanded text:
aeses cum cognoscat de seruo corrupto uel ancilla deuirginata uel seruo stuprato, si actor rerum agentis corruptsed ad totius domus euersionem pertineat: seuerissime debet animaduerRATORIS CAES
Abbreviated transcription (Latin):
nͦ.t exdiu̾so si petitor ute cõ¬
testata usum fructũ legau̾ert exc
cotp̃r ex quodiscessit aꝓͥetate. fruc¬
tuũ rationẽ hãbẽlam ꝗdam iocte
putãt. ubi alici᷑u fundũ petii
et iucex sña cecłau̾it mereẽ dcłe.¬

Expanded text:
m.Et ex diuerso si petitor lite contestata usum fructum legauerit, ex eo tempore, ex quo discessit a proprietate, fructuum rationem non habendam quidam recte putant.Ubi autem alienum fundum peti‹i› et iudex s
Abbreviated transcription (Latin):
cipi honeste potirt̃i estimãdi sũt et
ĩo si dolo aũ culpa possẽssoris respe¬
tita perierĩt ueriorẽ putat poptre¬
batu opinionẽ. putantis co usꝙye
fructũũ rationem habendã. quo
usq habẽtur. si ñ eass.i.ad rei iu

Expanded text:
cipi honeste potuerunt aestimandi sunt: et ideo si dolo aut culpa possessoris res petita perierit, ueriorem putat Pomponius Trebatii opinionem putantis eo usque fructuum rationem habendam, quo usque haberetu
Abbreviated transcription (Latin):
inarena cẽ ꝯcessit. et is mortuus
sit s ꝯ fugitiuum ase petitãtum
ñcustodit. siis su̾g̃. q̃ ꝗ nauẽ a se
petitã aducnso tp̃re nauigãtuor
misit. si ca naufrigio ꝑemꝑta ẽ

Expanded text:
in harena esse concessit, et is mortuus sit: sed et qui fugitiuum a se petitum non custodit, si is fugit, et qui nauem a se petitam aduerso tempore nauigatum misit, si ea naufragio perempta e
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnegonatione rabiuii ex mee compata
uus credito. es. s quosdam ĩmercib ce̾r¬
tis. anomnes ũsdem ꝯsuntedi crunt
et omnes ĩtributum uocandi. ut puta
dius negotiationes excelut. puta s¬
gririãm ⁊ linttanam ⁊ sepatos habuit ẽ¬
ditoria puto stpatim cos inoributum

Expanded text:
habuit ex merce parata, ruus creditores, sed quosdam in mercibus certis, an omnes in isdem confundendi erunt et omnes in tributum uocandi? ut puta du‹a›s negotiationes exercebat, puta sagariam et linteariam, et separatos habuit creditores. puto separatim
Abbreviated transcription (Latin):
ne cius adhuc tributoria actiõt presta¬
turus sit. quare si agite poculio cꝑit.
cum forte ex ea mate poculiũ ess .u. tan¬
quam adhuc croditor ẜui deduce dec¬
duccre dclebit.

Expanded text:
ne eius tributoria actione praestaturus sit: quare si agi de peculio coeperit, cum forte extra mercem peculium esset, quinque tamquam adhuc creditor servi deducere debebit.
Abbreviated transcription (Latin):
trictu ĩ quo pocunam ñ numaui. ⁊ si
stipulatus sim. licet coꝑit cẽ mutra pe¬
cuma.tam̃ q pocunic num̾atio ñ occur¬
rit. cessat scratus ꝯsu̾ltũsꝙ itactinu
crit dicendum. siñ fraus senatus ꝯsul¬
to sit cogͥta. ut q cͣrͣcͣde n ic tuit. magis a
uc̃derit ũ ille iti p̃tium halet inmuitui
uiceni. ¶ Siatilio.ł. stipulatus sim. ⁊

Expanded text:
tractu, in quo pecuniam non numeravi, etsi stipulatus sim: licet coeperit esse mutua pecunia, tamen quia pecuniae numeratio non concurrit, cessat senatus consultum. quod ita demum erit dicendum, si non fraus senatus consulto sit cogitata, ut qui credere non potuit magis ei venderet, ut ille rei pretium haberet in mutui vicem. Si a fil
Abbreviated transcription (Latin):
poculio actionẽ comictort aitꝰ trbu¬
toriam. uicarii nemine dc pitu liou
ucro ordinari. cligat tamer teltre agentẽ
qua potius actione exꝑiatur. sic tamenũ
utrumq tͥbuatur.⁊ quod michiet ⁊ quõ
serno telctur. cum si ẜuus orclinarius i¬
gnorass. teduceret᷑ nũtegrum ꝙ ei auica¬
rio deltrctur.S ⁊ si ancilła negotabit᷑
admittendam tributoriã dommnꝰ. ¶ It̃e
paru rescit. cũ ipso ẜuo ꝯtrabatur. ancũ
institore cius. ¶ metis noĩe incrito adic
citur. ne oĩs negotiatio cum co factatri¬
butoriam inducat ¶ꝑhanc actione
tribui iubetur ꝙ excamece.et ꝙ conoĩe
receptum᷑ ẽ.Intbutũ autem uocant᷑
qui ĩpotestate habẽt acreditorib mc̃tis. s
est quesitum utrum tominus s̃ ita demũ
partictur ex merce siꝗd cimcrcis noic de¬
beatur: an uero ⁊ si ex alu cã. et labo ait ex
quacu̾mq cã citdeatur. paruiq restrre
ãutẽ incitem. an postea citeltrt ꝗd ser¬
aius ceꝑit. sufficat ciũ ꝙ priulegium

Expanded text:
competere ait, tributoriam u‹i›carii nomine, de peculio uero ordinarii: eligere tamen debere agentem, qua potius actione experiatur, sic tamen, ut utrumque tribuatur et quod mihi et quod seruo debetur, cum, si seruus ordinarius ignorasset, deduceretur integrum, quod ei a uicario debetur. Sed et si ancilla negotiabitur, admittendam tributoriam dicimus. Item parui refert, cum ipso seruo contrahatur an cum institore eius. 'Mercis nomicitur, ne omnis negotiatio cum eo facta tributoriam inducat. Per hanc actionem tribui iubetur, quod ex ea merce et quod eocantur, qui in potestate habent, cum cre ditoribus mercis. Sed est quaesitum, dominus utrum ita demum partietur ex merce, si quid ei mercis nomine debeatur, an uero et si ex alia causa. et Labeo ait, ex quacumque causa ei debeatur, paruique referret, ante mercem an postea ei debere quid seruus coeperit: sufficere enim, quod priuilegium
Abbreviated transcription (Latin):
positus fuiss. cumaũt et aua q̃dam gcͤ¬
sisse ⁊ horita ꝯduxisse. et multis solius¬
sc itemẜuus ꝓbaretur. p̃fectus anno¬
nc ꝯtra dominum doderat sc̃teñtiam.
dicchimus quasi fitesussionem cẽ ui¬
tericum ꝓ alio solu̾et debitum. ñ ꝓ alłi
suscep̃ clebitum. ñ solcit autt̃ exeacausa¬

Expanded text:
aepositus fuisset. cum autem et alia quaedam gessisse et horrea conduxisse et multis solvisse idem servus probaretur, praefectus annonae contra dominum dederat sententiam. dicebamus quasi fideiussionem esse videri, cum pro alio solveret debitum, non pro aliis suscipit debitum: non solere autem ex
Abbreviated transcription (Latin):
referet audic̾clu̾m cum. q̃ sentẽtiaba¬
bet cquitatẽ ⁊ płumꝙ arbitrum ĩ bãc
itin p̃tor cebebit clarecuius inter¬
uẽtu tribuantur mẽces pcculians
Sicuius dolomalo factũ est quomi¬
nus ita tribucretu ĩ cum tributo¬
ri datur. uͥquanto minus tͥbutũ
sit. quam debucrit p̃stet. que actio
colũmalum coherdet domini mi¬
nus autem tribucit uitetur etiam
simel tributum c. sitam̃ igriorãs

Expanded text:
refert audiendum eum, quae sententia habet aequitatem: et plerumque arbitrum in hanc rem praetor debebit dare, cuius interventu tribuantur merces peculiares. Si cuius dolo malo factum est, quo minus ita tribueretur, in eum tributoria datur, ut quanto minus tributum sit quam debuerit, praestet: quae actio dolum malum coercet domini. minus autem tribuere videtur etiam si nihil tribu
Abbreviated transcription (Latin):
Sctiam mortẽ post part̃tis ciuis cuius ĩ poit¬
statt fuisset. actio. ꝓttitioq darctur. ũ scut̃t
ꝗpessimo cxc̃plo fencrarẽt. nullius posse
fiuii.f. conum nom̃ expoctata sui patusc
mor̃te fieri. ¶ Sipentcat an sit ĩ potestate
filius. ut puta qm patitm ap̃hostes rac¬
uet ĩpertenti ẽ an inscratus ꝯsultũ sit
cõminissum. nam sircdicrit in potestato
scratus ꝯsultolocus c̃. siminus c̾essat. ĩ¬
toriingͥ denegandã est actio. ¶ ecrit siãro¬
gatus mutuã pocuniam accoꝑit. ttinde
sit restitũtus uͥ cmancipetur. senatus cõ¬
filio. Fimilias nichil dignitas facit. quo¬

Expanded text:
is eius, cuius in potestate fuisset, actio petitioque daretur, ut scirent, qui pessimo exemplo faenerarent, nullius posse filii familias bonum nomen exspectata patris morte fieri". Si pendeat, an sit in potestate filius, ut puta quoniam patrem apud hostes habet, in pendenti est, an in senatus consultum sit commissum: nam si recciderit in potestatem, senatus consulto locus est, si minus, cessat: interim igitur deneganda est actio. Certe si adrogatus mutuam pecuniam acceperit, deinde sit restitutus, ut emanciparetur, senatus confilius familias. I
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰttm negotiationis crcituit er ego
futalerne̾ ubigrã quam adbucinum
babuit ratiocinator. alius cius qua
trans tiberim. cquissunum puto scꝑa¬
tin tributionem ficiẽdam ne exaltiꝰ
re merctus. alii intc̃pnos funt.alii dã¬
itina merces tefcrebantur. licet hec q̃
extant ex unius creditoris ꝑtcurua sũt
comꝑate. dictndum c̾it õs intributu
uet᷑ut nͥ fuerint crelitori pignorate
cetat. iuitcamus ne iniquũ sit intric¬
butum me uocari. ⁊ siꝗtem ĩcielitu
abii.tributio locum ualtbit. cnim u̾o
si ñ tabii qr res uendite nĩ alias. tosic¬
nũt esse met quam uis uẽdittro. nisi
cre soluto. uł alias satis facto. dicẽtlum
orit uendicait me posse.tributio a¬
utem sit ꝓ ratacius quod cuiꝙ debeat᷑.
et ĩo si unus creditor uoniat desiter̃a
trbui. integrã portionem ꝯscquitur.
s quoniam sicri potest. ũ alius quoꝙ
uł alii cristoe possint mercis pcculia
ncrditors. cau̾e debet creclitor iste ꝓ

Expanded text:
em negotiationis exercuit et ego fui tabernae uerbi gratia quam ad Bucinum habuit ratiocinator, alius eius quam trans Tiberim, aequissimum puto separatim tributionem faciendam, ne ex alterius re merceue alii indemnes fiant, alii daberna merces deferebantur, licet hae quae extent ex unius creditoris pecunia sint comparatae, dicendum erit omnes in tributum uenire, nisi fuerint creditori pigneratae. exstat, uideamus, ne iniquum sit in tributum me uocari. et si quidem in creditum ei abit, tributio locum habebit: enimuero si non abit, quia res uenditae non alias desinunt esse meae, quamuis uendidero; nire dato vel alias satisfacto, dicendum erit vindicare me posse. Tributio autem fit pro rata eius quod cuique debeatur, et ideo, si unus creditor veniat desiderans tribui, integram portionem consequitur, sed quoniam fieri potest, ut alius quoque vel alii exsistere possint mercis peculiaris creditores, cavere debet creditor iste pro
Abbreviated transcription (Latin):
uł minore.rruannis. ẜ ĩminore cã cogͥ¬
ctiam abaratione debuit diccit cefsare
scratus ꝯsultumꝙ mutua pocuma nõ
sit. quam sinc tutoris auctoritatt pu¬
pillu̾s dat. q̃ ad modum ip̃c cuͣc iuł.ł xi

Expanded text:
uinque annis. sed in minore, causa cognetiam alia ratione debuit dicere cessare senatus consultum, quod mutua pecunia non fit, quam sine tutoris auctoritate pupillus dat, quemadmodum ipse dicit I
Abbreviated transcription (Latin):
tam itẽ ꝓli̾tum negotiu creruit.
uinetut status nĩ mutabiti piculi ca.
pecunic spcciem. sitciuledo negotiota¬
ltrnc miscuit.Scruus pocurus tan¬
tum fencradis p intcessione es ab enp

Expanded text:
m per libertum negotium exercuit, varietate status non mutabitur periculi causa. pecuniae speciem fideiubendo negotio tabernae miscuerit. Servus pecuniis tantum f
Abbreviated transcription (Latin):
Tutius tius m̃sc nũmulur qu
cecrcdut. habuit lib̾tum ppositum.
ttriu ial reagens octaui felitis. comi¬
tio fcliꝰi saluttm. aubos penos m̃sains
patroni maccro mille. quos tera¬
nos uob̾nume art deteto pͥchie uił.

Expanded text:
ucius Titius mensae nummulariae quam exercebat habuit libertum praepositum: Terminalis rem agens Octauii Felicis Domitio Felici salutem. habes penes mensam patroni mei denarios mille, quos denarios uobis nume
Abbreviated transcription (Latin):
agit.ut ꝗ ꝯtrar̃ cum co qui ĩ aliera poi¬
testate sit. ⁊̃ si coticiant suꝑiores actioẽs.
itest. cxcrtitoria. ĩ stitorri. tbutoriaue
nic̾lominus tam̃ inquantũ cxbono
citquoros patitur. suũ ꝯscqu̾atur siue
crum uiꝰ su cius cuius ĩ potestate sit c
negoti an gestũ fu̾it. in solidũ cono¬

Expanded text:
qui in aliena potestate sit, etiamsi deficient superiores actiones, id est exercitoria institoria tributoriaue, nihilo minus tamen in quantum ex bono et aequo res patitur suum consequatur. siue enim iussu eius, cuius in potestate sit, negotium gestum fuerit, in solidum eo
Abbreviated transcription (Latin):
hbuit qs ẜuum ppositum. noiec
ius tencbitur ¶S ⁊̃ os institoro
dicedos placuit. ꝗb uestiari uedun¬
teri dat uestem ci̾cum it t̾clam et
distrahendam. quos uulgo cutito
⁊ sarcinater p̃positus. ¶ Stibula¬
ru queꝙq loco ĩstitoꝵ nabc̃li sũt.¬

Expanded text:
quis servum praepositum, nomine eius tenebitur. Sed etiam eos institores dicendos placuit, quibus vestiarii vel lintearii dant vestem circumferendam et distrahendam, quos volgo circitoet sarcinatorum praepositus. stabularii quoque loco institorum habendi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
co ꝑut passus essiaut cam cuertiti aut
iulioris dita oꝑa distrar̃. ł si ab c̃ptorib
p̃tium ñ exegc̃rit. dicendum ent teneri
cum tributoria. si dolus ĩtcrucrut s et si
negau̾it dominus cuiquã teltri. uitẽ¬
dum erit. antributorie locus sit. ⁊ est ue¬
nor laltonis srã tributoriam locum ba¬
bere. alioquin expedict domino c̃gare.
hec actioet ipctuo ⁊ inhĩde datur. de co
diuntaxat ꝙ ad cum perũcrut.¬

Expanded text:
 aut vilioris data opera distraxit vel si ab emptoribus pretium non exegerit, dicendum erit teneri eum tributoria, si dolus intervenit. Sed et si negaverit dominus cuiquam deberi, videndum erit, an tributoriae locus sit: et est verior Labeonis sententia tributoriam locum habere: alioquin expediet domino negare. Haec actio et perpetuo et in heredem datur de eo dumtaxat quod ad eum pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
tdoe.⁊ iõ actenus cum ꝙ tolo utors¬
U tribut oria tencri siquio it cum pue¬
nit. item ⁊ in furioso puto qͣuis põp
bacinus tenebitim ut acuonẽ quam
pisli tolo fictum. it. si cis tatis sit
toli capax sit esficͣcit ut tencatin qua¬
ius scicta cius ñ s fficit ad ncgͣotiatõ¬
nem. cuuit ergo c̃. socritia cius ꝙ tuto

Expanded text:
deo hactenus eum ex dolo tutoris tributoria teneri, si quid ad eum pervenerit: idem et in furioso puto. quamvis Pohactenus tenebitur, ut actionem, quam pilli dolo factum sit, si eius aetatis sit, ut doli capax sit, efficere ut teneatur, quamvis scientia eius non sufficiat ad negotiationem. quid ergo est? scientia
Abbreviated transcription (Latin):
situmꝰ cuccm ⁊ mutus pccuniis acci¬
picdis accepat mutuã petinuã. pu¬
tãs crtutor ad ineitos cũ accepisset
egit ꝓposita actione ꝓluit ñ potuit.e¬
ta c̃ atno nec amplius agc potcpi
qum̃ pcunus quoq mutui acioi¬

Expanded text:
utuis pecuniis accipiendis: acceperat mutuam pecuniam: putans creditor ad merces eum accepisse egit proposita actione: probare non potuit mta est actio nec amplius agere poterit, quasi pecuniis quoque mutuis accipi
Abbreviated transcription (Latin):
ouissime scicndum ẽ as actioes
uillicus ꝓpf fructus ꝑcipiẽdos. ñon
ꝓpt̾ questum ꝓponitur. si tam̃ uillicũ
distrahẽdis quoꝙ mc̾tib ꝓpositum
habucro. ñcrit iniquũ exemplo usti¬
torqq actionem ĩmc compettre.

Expanded text:
Novissime sciendum est has actiones vilicus propter fructus percipiendos, non propter quaestum praeponitur. si tamen vilicum distrahendis quoque mercibus praepositum habuero, non erit iniquum exemplo institoriae actionem
Abbreviated transcription (Latin):
retur. si ꝓ numo imposita amp
phoarum mo ces ꝯstituta ẽ. con¬
ta se balct. rã ꝓ tot amphoris p̃¬
tium celes. quot port st. te in
ꝙͣuicͥtu ĩstitoꝵ. itã obligan nos ei

Expanded text:
es: si pro numero impositarum amphorarum merces constituta est, contra se habet: nam pro tot amphoris pretium debes, quot portasti. DE INactu institorum, ita etiam obligari nos ex
Abbreviated transcription (Latin):
n ħ nominc obligat eỹcitor
cui autcm ꝯdictiõrus sit mãgiter
iscc nichilintest. trumaib an
itus. et utrum exditoris. a aliciii.
I si nec cuiꝰ ctatis sit. ĩtererit. ibi im¬
 putaturo qͥ p̃posuit. ¶ ongistrum
autẽ accipicinus. n solum qͣu

Expanded text:
hoc nomine obligat exercitorem. Cuius autem condicionis sit magister iste, nihil interest, utrum liber an servus, et utrum exercitoris an alienus: sed nec cuius aetatis sit, intererit, sibi imputaturo qui praeposuit. Magistrum autem accipimus non solum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
tatem n accõmodauit. dum taxit de
pccu̾lio tenchitur .s. filiꝰ ipẽ in solidũ.
planc si uolũtate drũ ł patris at¬
⁊ filius. ⁊ si ip̃e uolũtatom accõda¬
uit. ĩ solidum crit obligatus ut
euĩquam autẽ ⁊ si cum magiiro ciꝰ
gestum sit. dum taxat pouiceti
scrpsit. etiam si cum ipio exutore
sit ꝯtrictum.ꝓat̾ dñs ue ĩ solidũ
tencbitur. ¶ hocactio ex pona ma¬
gistri in ercititorẽ. dabitur. et io sicu
alt̾ utro toꝵ actum̃: cum alto gi
rĩ potestiset ũ qd sit solutum. si qd̃

Expanded text:
tatem non accommodauit, dumtaxat de peculio tenebitur, sed filius ipse in solidum. plane si uoluntate domini uel patris exet ipse voluntatem accommodavit, in solidum erit obligatus. Quamquam autem, si cum magistro eius gestum sit, dumtaxat polliceatur scribsit, etiamsi cum ipso exercitore sit contractum, pater dominusve in solidum tenebitur. Haec actio ex persona magistri in exercitorem dabitur, et ideo, si cum utro eorum actum est, cum altero agi non potest. sed si quid sit solutu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ oficio obligibitur excituo. ¶ Sct
et sisic p̃psuit ut płumq faciunt ne
ait̾ sine altõ ꝗd gerat. qui contraxit
cum uno. sibi impũtabat. ¶Excicito¬
iem. ũi cum dicimus ẽ iid quem ob¬
uc̃ti: nos et icclitus omnes ꝑuenu¬
ut. siue is domunꝰ nauis su siue a

Expanded text:
 officio obligabitur exercitor. Sed et si sic praeposuit, ut plerique faciunt, ne alter sine altero quid gerat, qui contraxit cum uno sibi imputabit. Exercitorem autem eum dicimus, ad quem obuentiones et reditus omnes perueniunt, siue is dominus nauis sit siue a
Abbreviated transcription (Latin):
alicna potestait ent.ciusq uolun¬
tate nauem excͤcuert. ꝙ cũmagi¬
stro cius nagẽstum crit. ĩ cum ĩ
cuł potestate is erit ꝗ nauẽ crer¬
cuenit iudicium datin licet aut
datur actio ĩcum cinus ĩ potestat

Expanded text:
aliena potestate erit eiusque uoluntate nauem exercuerit, quod cum magistro eius gestum erit, in eum, in cuius potestate is erit qui nauem exercuerit, iudicium datur. Licet autem detur actio in eum, cuius in potestate
Abbreviated transcription (Latin):
negotit. nroposuit. cum sit maio
necesitas ꝯtrahendi cum magut
quam ĩstuoe. oppe res patitur ut
te ꝯditioẽ ꝗs institoris dispiciat. et
sic otrarat. ĩ naiuis magistro ñ ita
nm ĩttrdum iocus tepũs. ñꝑati¬
strum nauis acc ciclemus. cui
totius nuua anchora nrcuta est
ficum quolibet nautaꝵ st ꝯtrat

Expanded text:
negotio praeposuit, cum sit maior necessitas contrahendi cum magistro quam institore. quippe res patitur, ut de condicione quis institoris dispiciat et sic contrahat: in navis magistro non ita, nam interdum locus tempus non patistrum nauis accipere debemus, cui totius nauis cura mandata est. Sed si cum quolibet nautarum sit
Abbreviated transcription (Latin):
t. ec orum amplius adchitore
quam debiti sũmam ꝯseꝗ potĩt. set
si stipulãtio usuraꝵ fuerat.⁊ post qn¬
quẽuum forte quã pretiũ ex re ob¬
omptori ratituit. ctam mediite
poris usuras adebitore pettit potẽ.
austrri ñ possit palam factũ cu q. fi
plum̾ p̃stitit. dou ceceptiõe reptuẽ¬
dus crit abusuraꝵ petitioẽ. qr habu¬
it usum pecurue p̃tu ꝙ ab ẽpto̾re ac

Expanded text:
m amplius a debitore quam debiti summa consequi poterit. sed si stipulatio usurarum fuerat et post quinquennium forte, quam pretium ex re obemptori restituit, etiam medii tem poris usuras a debitore petere potest, auferri non possit, palam factum est: sed si simplum praestitit, doli exceptione repellendus erit ab usurarum petitione, quia habuit usum pecuniae pretii, quod ab emptore ac
Abbreviated transcription (Latin):
tmͫ. ñ esse pignor cissius ait.gaa
aliuit sit matta aͦluut iaius. et itco
nou̾tun inuito pignore adiciẽdu
cẽ aiti q̃ ꝙ ex silua ficta nataue sira
seruus rem peculiare sipignoriõ¬
terit. tuendu est. siliberam pecu lii
administrationẽ rabuit. nam t¬

Expanded text:
tam non esse pignor‹i› Cassius ait, quia aliud sit materia, aliud nauis: et ideo nominatim in dando pignore adiciendum esse ait: 'quaeque ex silua facta nataue sint'. Seruus rem peculiarem si pignori dederit, tuendum est, si liberam peculii administrationem habuit
Abbreviated transcription (French):
pignoridatas mal ꝯctauit. crecli¬
to.i f uos debilitaruloe si pro
maleñcus sius cohercuit a uĩri.
D Sisuos pigneratos artificus
ĩsctuxit crecutor. siꝗde iã im̃buto.
uł uolu̾ntait debitoris. erit actio

Expanded text:
pignori datas male tractauit creditor uel seruos debilitauit. plane si pro maleficiis suis coercuit uel uinxit i seruos pigneratos artificiis instruxit creditor, si quidem iam imbutos uel uoluntate debitoris, erit actio
Abbreviated transcription (Latin):
ã Ciuich enda mãcipia ꝯduristi.
ꝓco mãcipio ꝙ ĩnaut mortuum
sent. incites durctur. ed si s appac¬
ie ñ potĩt satis crit ꝓ nauta. si ꝓba¬
uit impoitũ eñt mãci᷑pĩ ¶ Sica¬

Expanded text:
 uehenda mancipia conduxisti, pro eo mancipio, quod in naue mortuum sent, merces daretur: quod si hoc apparere non poterit, satis erit pro nauta, si probauerit impositum esse ma
Abbreviated transcription (Latin):
sisti ñ poterit ueluti mories ẜuor.
que sunc clolo ⁊ culꝑa cius accidunt.
latronũ. ostium ut ĩcinsus.pirata¬
rum ĩ sidias. rausigium incẽclur.
fugãs ruꝵ. ꝗ cussodiri ñ solc̃t. ⁊õ¬
aut delatronil ⁊ pitatis ⁊ nauita¬
gio diximus.ita sciucet accipico
ũ ĩ hoc comod ta sit alicui res uer¬

Expanded text:
resisti non possit, ueluti mort‹e›s seruorum quae sine dolo et culpa eius accidunt, latronum hostiumue incursus, piratarum insidias, naufragium, incendium, fugas seruorum qui custodiri non scautem de latronibus et piratis et naufragio diximus, ita scilicet accipiemus, si in hoc commodata sit alicui res, u
Abbreviated transcription (Latin):
rint. ⁊ꝙ locata sunt. id ipsum pit¬
stabit ei qui exꝑiundum ddit. ne¬
ꝙ enun ante eam rem q̃stui cuiq
cc̃oportit. pͥus quam ꝑicuo cius
nit. ¶ Silibero hõiu ꝗmicͥ bonafi. u
dauero. uideanus an hultã com¬
modatiationẽ.rum ⁊ colsus fuiꝰ

Expanded text:
rint eaque locata sint, id ipsum praestabit qui experiundum dedit: neque enim ante eam rem quaestui cuique esse oportet, priusquam periculo eius sit. Si libero homini, qui mihi bona fide davero, videamus, an habeam commodati actione
Abbreviated transcription (Latin):
 scrt. sine diminutiõt inqͣtidis so
mei pignoritibi sit. tueda est. ap̃to¬
pecunia. ⁊ tebitorẽ aduanus mesi
cum eo expur. tucatimeãrgo s̃ iono¬
mẽ pocuniariũ fucrit. eractã pitu¬
num tecumꝰ peĩabis. si uo corpteis

Expanded text:
 ut sine deminutione mercedis solmei pignori tibi sit, tuenda est a praepecunia et debitorem adversus me, si cum eo experiar, tueatur. ergo si id nomen pecuniarium fuerit, exactam pecuniam tecum pensabis, si vero corpori
Abbreviated transcription (Latin):
nascat᷑ pigneritita ałtio ss̃tiofact̃
auttm accipim̾. quem admooniuo⁊¬
luit creclitor. uec ñ sit solutu siue
aliis pignõrib sibi canc uoluit. ũ
ab roc reclat. suic fittussorib suic
ficciusso itodito. sius ptio aliquo. uł
nuda ꝯuẽtione: niscitur pigneta¬
quotiõs rececte uolu i atditor apig¬

Expanded text:
nascatur pigneraticia actio. satisfactum autem accipimus, quemadmodum uoluit creditor, licet non sit solutum: siue aliis pignoribus sibi caueri uoluit, ut ab hoc recedat, siue fideiussoribus siue reo dato siue pretio aliquo uel nuda conuentione nascitur pigneraquotiens recedere uoluit creditor a pig
Abbreviated transcription (Latin):
ã. xargc̃to subrepto pocula facta cõ¬
dicipo fulcinius ait. ergo ĩꝯclic¬
tione poculoꝵ etiam celature estior¬
tio fiet q̃ impẽsa furis factã q̃quer¬
ad moctum sũ fans supreptus ado¬
leunt. estimatio sit adolescentis. quar¬
iuis cura ⁊ sũptib furis creũerit.

Expanded text:
 argento subrepto pocula facta condici posse Fulcinius ait: ergo in condictione poculorum etiam caelaturae aestimatio fiet, quae impensa furis facta est, quemadmodum si infans subreptus adoleuerit, aestimatio fit adulescentis, quamuis cura et sumptibus furis creuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
argentũ comoduue i ̃ ꝙ is amicos
et naufragũ casũ pnstait debẽt.
hita. sidumtarat accipiẽtis grã
comodata sit udãt siutriusꝙͣ ue¬
luti si cõmun amicũ adccnar
ĩuitauerimus. tuq cius reicuram
susccpisses. ⁊ ego t argentum como¬
tuuim. scͥptum qd̾ aput quoedã

Expanded text:
amicos et naufragii casum praestare debet. haec ita, si dumtaxat accipientis gratia commodata sit res. at si utriusque, ueluti si communem amicum ad cenam inuitauerimus tuque eius rei curam suscepisses et ego tibi argentum commodauerim, scriptum quidem apud quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ñ ad facic̾clam insulã tigna cõmo¬
dasti. tem ꝓtraxisti.ai eam scĩcs
utiosa ço nodau̾is. adiuuari qui
nos ñtccipi bencsicio oportet. ex
agi posse uiuianus icbit. nam eum
dauit. ñiectt actuꝵ desinguł par¬
tib E rem cõmodatam ꝓlidi. et

Expanded text:
 si ad fulciendam insulam tigna commodasti, deinde protraxisti aut etiam sciens uitiosa commodaueris: adiuuari quippe nos, non decipi beneficio oportet. ex agi posse Uiuianus scripsit: quod dauit, non recte acturum de singulis partibus. Rem commodatam perdidi et
Abbreviated transcription (Latin):
Auem res pigneridan uolũp¬
it m̃i põtests̃ et slignorate co
datum sit. et ratum rabucrit. pi¬
ꝙiuis ualebit. ¶ Sipłib ies simi
pignori detur tquał oĩ im causa
ẽ.¶ Siꝑ ueditorem stcr̾it quomin
qiolitur. iecte agitur pigntitc
Intclum ⁊ si souita sit pcurpa. tñ¬
si pignorantu actio ĩhiteda est. ue¬
luti si creditor pignus suum cine

Expanded text:
 res pignori dari uoluntate domini potest: sed et si ignorante eo data sit et ratum habuerit, pignus ualebit. Si pluribus res simul pignori detur, aequalis omnium causa est. Si per creditorem stetit, quo minus ei soluatur, recte agitur pigneraticia. Interdum etsi soluta sit pecunia, tamen pigneraticia actio inhibenda est, ueluti si creditor pign
Abbreviated transcription (Latin):
ti referenda. ꝓĩde si ualitudine un¬
relitus. aut .ii. aũten qrstate peti¬
tor nuch̾it ip̃si nocere pop̃ scribir
eud̃ adicitur camq pocuruã cum
ꝯstitucbatur debita fuisse. int̃pit

Expanded text:
ti referenda. proinde si valetudine impeditus aut vi aut tempestate petitor non venit, ipsi nocere Pomponius scribit. Quod adicitur: "eamque pecuniam cum constituebatur debitam fuisse", int
Abbreviated transcription (Latin):
Pl q etiam sisine dolomalo ⁊ cul.i.d¬
pa cius ĩttrierit its clit̾ione tame
ñ facile ultra culpa. et inepolto. ñ
ultra dolum malũ tencturis cũ qua
tepositi agetur.

Expanded text:
etiamsi sine dolo malo et culpa eius interierit res, condictione tamen non facile ultra culpam et in depositi non ultra dolum malum teneatur is, cum quo depositi agetur.