comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indeditionẽ acceperant samnites uerberib: fedum in modumlaceratos occiderant deditos huic in¬
fensos crudelitati iunius nihil antiquius oppugnatione cluuia naratus quodiead gressus ẽ moenia
ui coepit atq: om̃s paberes interfecit. indeuictor exercitus bouianũ ductus capit hocerat pentro¬
rũ scamnitiũ longeditissimũ atq opulentissimũ armis uirisq: Ibi quia hauotantũ irarũ erat spȩ
p̃demilites accensi oppido potiuntur minus itaq saeuitum in hostes ẽ p̃deplus paene quã ex om̃i sãno
umquã e gestũ benigniq om̃ smiliq concessa & postquã p̃potentẽ armis romanũ nec acies suab:¬
sistere ullȩ neccastra ne curbes poteran tomniũ principũ in sãnio eocurȩ sunt intente ut in sidus
q̃ rereturlo cͦ si qualicentia populando effusus exercitus excipiaccircũ ueniri poss& trans fugere

Expanded text:
in deditionem acceperant Samnites uerberibusque foedum in modum laceratos occiderant deditos. huic inin deditionem acceperant Samnites uerberibusque foedum in modum laceratos occiderant deditos. huic infensus crudelitati Iunius, nihil antiquius oppugnatione Cluuiana ratus, quo die adgressus est moenia, ui cepit atque omnes puberes interfecit. inde uictor exercitus Bouianum ductus; caput hoc erat Pentrorum Samnitium, longe ditissimum atque opulentissimum armis uirisque. ibi, quia haud tantum irarum erat, spe praedae milites accensi oppido potiuntur. minus itaque saeuitum in hostes est, praedae plus paene quam ex omni Samnio unquam egestum benigneque omnis militi concessa. et postquam praepotentem armis Romanum nec acies subsistere ullae nec castra nec urbes poterant, omnium principum in Samnio eo curae sunt intentae ut insidiis quaereretur locus, si qua licentia populando effusus exercitus excipi ac circumueniri posset. transfugae
Abbreviated transcription (Latin):
eos incuriã hostatis uti re uerterent᷑ romani. postquã ꝑpelli ne quibant consilio haud ab horrente
abingenus hominũ eos ad grediuntur die festi alii alios ꝑspeciemcele brandarũ cantuepularũ cau¬
sainuitant etiu nocui auidũ firmegenꝰ ẽ oneratossopiunt atq: ittin plaustrauinctos conicunt acromã
deportant nec prius senserequã plaus tris infororelictis plenos crapulȩ eos lux opp̃s sit tunc concunꝰ
populi factus impetratoq ut manerent . datũ ut triduũ quot annis ornaticũ cantuatq hucq nunc
sollẽnis ẽ licentia ꝑurbem uagarentur restitutũq: in edeuescendius his quis acris p̃cinerent
haecint̃ duorũ ingentiũ bellorũ curã gerebantur cõs interseꝓuincias partiti iunios amnites aelion ouũ
bellũ &rua sorte obuenit in samnio cluuiani p̃sidiũ romanũ quia ne quiuerat uica piobsessum fame

Expanded text:
eos in curiam hortati sunt uti reuerterentur Romam; postquam perpelli nequibant, consilio haud abhorrente eos in curiam hortati sunt uti reuerterentur Romam; postquam perpelli nequibant, consilio haud abhorrente ab ingeniis hominum eos adgrediuntur. die festo alii alios per speciem celebrandarum cantu epularum causa inuitant, et uino, cuius auidum ferme id genus est, oneratos sopiunt atque ita in plaustra somno uinctos coniciunt ac Romam deportant; nec prius sensere quam plaustris in foro relictis plenos crapulae eos lux oppressit. tunc concursus populi factus, impetratoque ut manerent, datum ut triduum quotannis ornati cum cantu atque hac quae nunc sollemnis est licentia per urbem uagarentur, restitutumque in aede uescendi ius iis qui sacris praecinerent. haec inter duorum ingentium bellorum curam gerebantur. consules inter se prouincias partiti: Iunio Samnites, Aemilio nouum bellum Etruria sorte obuenit. in Samnio Cluuiarum praesidium Romanum, quia nequiuerat ui capi, obsessum fame
Abbreviated transcription (Latin):
claudiũ & c̃plautium fuerat & duo imperiaeo annodaricepta ꝑpopulũ utraq ꝑtinentia adrem
paucis suffragio populirelictis locis dictatorũ etconsulum ferme fuerantbeneficiatule¬
reetm rogationem tribuni plebei .l. atilius .c. marcius alterũ utduumuiros uandes dlassisor¬
nandȩ reficiendeq causa idem populus iuber& latorhuius plebis sciti fuit m̃ decius tr̃plei dem
anni rem dictu paruam p̃terirẽ niadreligionẽ uisae&̃ ꝑtinere : Tibicines quicaꝓhibiti a proximis
censoribus erant in edeiouis uesci quod traditũ antiquitus erat egrepassi tibur uncagmine abiẽn
ad eo ut nemo i n urbe eẽt quisacrificus p̃ciner& eius rei religiotenuit senatũ legatosq: tiburmi ser
uedarentoperam ut hi homines romanis resticuerentur tibur tinibenigne polliciti primũ accitos

Expanded text:
Claudium et C. Plautium fuerat. et duo imperia eo anno dari coepta per populum, utraque pertinentia ad remClaudium et C. Plautium fuerat. et duo imperia eo anno dari coepta per populum, utraque pertinentia ad rempaucis suffragio populi relictis locis dictatorum et consulum ferme fuerant beneficia—tulere eam rogationem tribuni plebei L. Atilius C. Marcius —: alterum, ut duumuiros nauales classis ornandae reficiendaeque causa idem populus iuberet; lator huius plebi sciti fuit M. Decius tribunus plebis. eiusdem anni rem dictu paruam praeterirem, ni ad religionem uisa esset pertinere. tibicines, quia prohibiti a proximis censoribus erant in aede Iouis uesci quod traditum antiquitus erat, aegre passi Tibur uno agmine abierunt, adeo ut nemo in urbe esset qui sacrificiis praecineret. eius rei religio tenuit senatum legatosque Tibur miserunt: ut darent operam ut ii homines Romanis restituerentur. Tiburtini benigne polliciti primum accitos
Abbreviated transcription (Latin):
in famen atq: inuidios camsenatus lectionem uere candicuctus collega magis cructa se
ed dicuertet &eppiusi aminde antiquitus in sitũ ꝑ tinaciã familice gerendo soluscen surtẽ
obtinut eodẽ cppio auctore potitigens cuius cedarãmaximã herculis familiare sacc̃¬
demũfuerat seruospublicosminiscerii delegandi causa sollem niei: saeridocue pos
raditũ ndediatũ mrabile et qđ imin ouendis statusuo su cris religionẽ facere possa
ex ctꝰ nec nom̃ tuntũ putitsorũ int̃risse sedcensorẽ etiã memorideũ irapostediquor
eũ anũ secutis c̃iunius bubulcusterciũ &q aemilius barbula
oruinitio anni questia pud populũ deformatũ ordinẽ pricualectione senatus quaepdio: etiã¬
li no leatispteritiee nt negauer ecc leccionẽ seqͦsine recti priuiq discrimine dd goatu
a dibidnẽ fuacta eẽ asserturos & senatũex tẽplocitauer̃ eo ordine qui anteressores a p̃f

Expanded text:
infamem atque inuidiosam senatus lectionem uerecundia uictus collega magistratu se infamem atque inuidiosam senatus lectionem uerecundia uictus collega magistratu se abdicauerat, Appius iam inde antiquitus insitam pertinaciam familiae gerendo solus censuram obtinuit. eodem Appio auctore Potitia gens, cuius ad Aram Maximam Herculis familiare sacerdotium fuerat, seruos publicos ministerii delegandi causa sollemnia eius sacri docuerat. traditur inde, dictu mirabile et quod dimouendis statu suo sacris religionem facere possetexstinctos; nec nomen tantum Potitiorum interisse sed censorem etiam Appium memoreum annum secuti sunt, C. Iunius Bubulcus tertium et Q. Aemilius Barbula iterum, initio anni questi apud populum deformatum ordinem praua lectione senatus, qua potiores aliquot lectis praeteriti essent, negauerunt eam lectionem se, quae sine recti prauique discrimine ad gratiam ac libidinem facta esset, obseruaturos et senatum extemplo citauerunt eo ordine qui ante censores Ap.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃decius m̃ uderio p̃decio cõs ꝓfligato feres amnitiũ bello prius quam eacura deceder&
patrib romanis &ruscibellistma exortaẽ nec erat eatempes eate gens alut suus scđm gal¬
licos tumultus corma t̃ribiliorteẽnt cum ꝓpinquitate agri tũmultitudin ehominum
litq altero cõs insamnioreliquias belli ꝑ sequenti publius decius qui grauit̃ ae geromȩ
resciterat cuctore senatudictatorem. c̃ iuniũ bubulcũ dix̃ is putrei magnitudo postula¬
batom̃s uiniores saeram̃toadigit. Armaq̃q cliacres poscit sumaandus tria parat nec tan¬
tis apparatibelatus de inde ferendobello agitat quieturus haauid dubice nisiurtraarm a
et ruscunferrent eacdem in comparando cohibendoq belli c̃silia & apud ruscos fuere nea¬
nifinb egressi et censurcclaraeo eo anno appiclaudii & c̃plauci fuit memoriȩ tam̃
felicioris ed posteros nom̃ ceppi qđuiã muniuit & aquã inurbem dux̃ etq: unus ꝑferit ꝙ ob

Expanded text:
P. Decius .  M. Ualerio P. Decio coss. profligato fere Samnitium bello, priusquam ea cura decederet patribus Romanis, Etrusci belli fama exorta est; nec erat ea tempestate gens alia, cuius secundum Gallicos tumultus arma terribiliora essent cum propinquitate agri tum multitudine hominum. itaque altero consule in Samnio reliquias belli persequente P. Decius , qui grauiter aeger Romae restiterat, auctore senatu dictatorem C. Iunium Bubulcum dixit. is, prout rei magnitudo postulabat, omnes iuniores sacramento adigit, arma quaeque alia res poscit summa industria parat; nec tantis apparatibus elatus de inferendo bello agitat, quieturus haud dubie, nisi ultro arma Etrusci inferrent. eadem in comparando cohibendoque bello consilia et apud Etruscos fuere; neutri finibus egressi. et censura clara eo anno Ap. Claudi et C. Plauti fuit; memoriae tamen felicioris ad posteros nomen Appi, quod uiam muniuit et aquam in urbem duxit; eaque unus perfecit quia ob
Abbreviated transcription (Latin):
c̃iura sentue aduersus rm̃pq risenatuiussisse et coitiones honorũ adipiscendorũ
tores ine fine ullaquestionis suȩius eẽ postulabantur ergo nobiles homines apel¬
luntibi qitribunos nemoerut ccuxilio quin nominareciperentur inde nobilitas nec
in modo in quos crim̃ intendebatur seduni uersi simulnegarenobiliũ incrim̃ e ẽqͥb
similla obscetur frade pateciua adhonorẽ sed hominũ nouorũ ipsos adeo dictatonẽ
magis trũq equitũ reos magis quã quȩ sicores idon eosei criminis eẽ intelleo curosq
itudeẽ simulmagistraabissent tũ enĩuero menius iã fame magis quã imperime mor

Expanded text:
iurassentue aduersus rem publicam quaeri senatum iussisse et coitiones honorum adipiscendorum tore sine fine ulla quaestionis suae ius esse. postulabantur ergo nobiles homines appellantibusque tribunos nemo erat auxilio quin nomina reciperentur. inde nobilitas, nec ii modo in quos crimen intendebatur sed uniuersi, simul negare nobilium id crimen esse quibus, si nulla obstetur fraude, pateat uia ad honorem, sed hominum nouorum; ipsos adeo dictatorem magistrumque equitum reos magis quam quaesitores idoneos eius criminis esse intellecturosque ita id esse simul magistratu abissent. tum enimuero Maenius, iam famae magis quam imperii memor
Abbreviated transcription (Latin):
olgendus exercendis questionib: fuit: sed qm̃ qui demnobiles homines quadecituss
uosexstimare quĩ ꝓmem agis cratu quic quã inc̃ꝑtudicere meliusẽ primũ ipsa
aapigncrequestione somnio peadnisis deinposquã adidparũ potente serauit
et au sacmdicerent in p̃sidia teduerscrionũ apellationũ & tribuniciũ auxilũ¬
faenouconfuger̃ postremore pulsi inde cdeo om̃a tutior a quã in noc ertuẽ du c ure¬
reitist inno sinruer & priuttus dicato: ẽ poscere reũueretundiȩ ñ fuit ucom̃s
lihomin esqi sciuinteao losatit see ñ possipete pctri nercitionem uitȩ reuldle ãt¬
meobiuã irecrimim& offerreme inimicis reũ dictaturame abdico uos quȩ so cõs siuob̵ diaũ
absenatu negotiũ fuerit in me primum & huno m̃ foliũ questiones exerceatis utt ꝓpareat
in nocentianrũ nos ñ maiestate honoris tuto sacriminationib: istis eẽtbdiat inde so

Expanded text:
deligendus exercendis quaestionibus fuit. sed quoniam quidam nobiles homines—qua de causa vos existimare quam me pro magistratu quicquam incompertum dicere melius est—primum ipsas expugnare quaestiones omni ope adnisi sunt, dein postquam ad id parum potentes erant, ne causam dicerent, in praesidia adversariorum, appellationem confugerunt; postremo repulsi inde adeo omnia tutiora quam ut innocentiam suam purgarent visa—in nos inruerunt et privatis dictatorem poscere reum verecundiae non fuit; —ut omnes di hominesque sciant ab illis etiam quae non possint temptari ne rationem vitme obuiam ire crimini et offerre me inimicis reum, dictatura me abdico. uos quaeso, consules, si uobis datum ab senatu negotium fuerit, in me primum et hunc M. Folium quaestiones exerceatis, ut appareat innocentia nostra nos, non maiestate honoris tutos a criminationibus istis esse.' abdicat inde se
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ inde ostentaretergum foedum recentib uestigis uerberũ Ad haecius a auditiq:
clamor ingensoritur : Niamforo secumultus sustinet : sed passimtotã urbẽ ꝑ uadit

Expanded text:
esse. inde ostentare tergum foedum recentibus uestigiis uerberum. ad haec uisa auditaque esse. inde ostentare tergum foedum recentibus uestigiis uerberum. ad haec uisa auditaque clamor ingens oritur. non iam foro se tumultus tenet, sed passim totam urbem peruadit
Abbreviated transcription (Latin):
ons pabitus pallore acmaciȩ ꝑempti  Ad hoc ꝓmisscb arba etcapillie fferauerant speciẽ
enis. Noscittabatur ticm̃ intanta deformitate . etor dinẽ duxisse aiebant: aliaq militiȩ
deiore uulgomiserantes eũ iactibant: Ipsecesces honestarũ aliquotlocis pugnarũ cica¬
trices A duer sopector e ostentabat : Sciscitintib: unde ul ehabitus unde deformitas cũ
ontã fusa turba eã ꝓpeincontionib: modum sabin obellodit semilitantẽ quia ꝓpt̃ po¬
palatione sagriñ fruccumodocaruert seduilla incense fuerit direpticom̃a pecoria
aba ctte tributum iniquosuotempore in peratum aes alienũ fecisie. Id cumulatumusuris¬
primo seagropat̃no a uitoq exuisse deinde fortunis aluispostremo uelut cabem
ꝑuenis sead corpus ductum se abcreditore ñ in seruitium sed inergastulũ et carnificinĩ

Expanded text:
ris habitus pallore ac macie perempti; ad hoc promissa barba et capilli efferauerant speciem ris habitus pallore ac macie perempti; ad hoc promissa barba et capilli efferauerant speciem oris. noscitabatur tamen in tanta deformitate, et ordines duxisse aiebant, aliaque militiae decora uolgo miserantes eum iactabant; ipse testes honestarum aliquot locis pugnarum cicatrices aduerso pectore ostentabat. sciscitantibus unde ille habitus, unde deformitas, cum circumfusa turba esset prope in contionis modum, Sabino bello ait se militantem, quia propter populationes agri non fructu modo caruerit, sed uilla incensa fuerit, direpta omnia, pecora abacta, tributum iniquo suo tempore imperatum, aes alienum fecisse. id cumulatum usurisprimo se agro paterno auitoque exuisse, deinde fortunis aliis; postremo uelut tabem peruenisse ad corpus; ductum se ab creditore non in seruitium, sed in ergastulum et carnificinam
Abbreviated transcription (Latin):
qui captiuorum remissi ad suos fuerant: magna circũ fusa multitudo uenit ꝑguntdo mos
eorũ a pud quẽ quisq seruierant gratias agunt libercdit̃ habiticultiq incalamitate
suc inde hospitia iungunt : num quam alias ante publicȩ priuatimq latinũ nom̃
romanoim perio coniuntius fuit sed etbellum uulscum inminebat : et cuutts secum
ipsa discorsante stino int̃patres plebẽq flagrabat odio maximȩ ꝓp̃t nexos obȩsadienũ :
fremebant seforis plibertate et imperio dimicantes domi aciuib: ccptos etopp̃ssos eẽ
tuciorẽq in bello quamin pace et int̃hostis quam int̃ciues libertatẽ plebis eẽ : Inuidiã
omisua sponte gliscentẽ in signis unius calamitts accendit : Magno natuquid am cum
ominiummaiorũ suorũ in signib se in forũ ꝓrecit: Obsitacerat squalore uestis. fedior corpo¬

Expanded text:
qui captiuorum remissi ad suos fuerant, magna circumfusa multitudo, uenit. pergunt domos qui captiuorum remissi ad suos fuerant, magna circumfusa multitudo, uenit. pergunt domos eorum apud quem quisque seruierant; gratias agunt liberaliter habiti cultique in calamitate sua; inde hospitia iungunt. nunquam alias ante publice priuatimque Latinum nomen Romano imperio coniunctius fuit. sed et bellum Uolscum imminebat et ciuitas secum ipsa discors intestino inter patres plebemque flagrabat odio, maxime propter nexos ob aes alienum. fremebant se, foris pro libertate et imperio dimicantes, domi a ciuibus captos et oppressos esse, tutioremque in bello quam in pace et inter hostes quam inter ciues libertatem plebis esse; inuidiamque eam sua sponte gliscentem insignis unius calamitas accendit. magno natu quidam cum omnium malorum suorum insignibus se in forum proiecit. obsita erat squalore uestis, foedior corpo
Abbreviated transcription (Latin):
beros : Itasin eceriamine inde adductȩ legiones: necitamulto pꝰ uolscis leuatis mecusuũ
redut ingeniũ rursus occultũ parant bellum : Hernicis in societatẽ armorũ. ad sumptis
legitis quoq ad sollicitandũ latium passimdimitunt . sed recens ad regillum lacum accep¬
taladis latinos iraodioq: ei : quicũq arma suader& neablegatis quidem uiolandis absti¬
nuit comp̃hensos uolscos romam duxere : ib itraditic̃sulib: Indicatumq ẽ. uolscos herni¬
cosqpararebellum romanis relattre ad senatum. adeo fuit gratũ patrib: ut & capti¬
uorũ sexmilia latinis remit terent . & defoedere qđ ppe in ꝑpecuum negatũ fueraat
rema dnouos magis tratus traicerent : Enimuerotum latinigaudene sticto pacis aucto¬
res in ingentigloriaeẽ coronã aureã iouidomũ in capitoliũ mittunt cũ legatis donoq

Expanded text:
beros. ita sine certamine inde abductae legiones. nec ita multo post Uolscis leuatis metu suum beros. ita sine certamine inde abductae legiones. nec ita multo post Uolscis leuatis metu suum rediit ingenium. rursus occultum parant bellum, Hernicis in societatem armorum adsumptis. legatos quoque ad sollicitandum Latium passim dimittunt; sed recens ad Regillum lacum accepta cladis Latinos ira odioque eius, quicumque arma suaderet, ne ab legatis quidem uiolandis abstinuit; comprehensos Uolscos Romam duxere. ibi traditi consulibus indicatumque est Uolscos Hernicosque parare bellum Romanis. relata re ad senatum adeo fuit gratum patribus ut et captiuorum sex milia Latinis remitterent et de foedere, quod prope in perpetuum negatum fuerat, rem ad nouos magistratus traicerent. enimuero tum Latini gaudere facto; pacis auctores in ingenti gloria esse. coronam auream Ioui donum in Capitolium mittunt. cum legatis donoque
Abbreviated transcription (Latin):
sed ecia m auctorũ digerere possis Appius claudius deinde& .p. seruilius cons factiinsigus
hic annus ẽ nuntiotarquinii mortis : Mortuus cumis ÷ quo sepꝰ fractas opes latinoꝵ ad arisco¬
demum tirannũ c̃tulerat Ponuntio ereccipatres erecta plebes sed patrib nimis luxurios abaseo
lecitia ꝓlebicui ade tc̃diẽ su maope in seruitũ erat iniuriȩ a primorib: fieri coepere & odẽ anno sigu
factae Aedes mercuri dedicataẽ : Cumuolscorum gente latino bello neq: paxneq
bellum fuerat: Nam et uolsci conparauerant auxilia quae mitterentlatinis. ñima¬
turatum abdicitctoreromano eẽt Et iaturautromanus. neplio uno cũ lati no uulscoq: c̃tender&
Hacira consules inuuls cum a grũlegiones duxere : uulscos c̃siuipoenã ñ mecuentes. ñ eco pi¬
natares ꝑculit : Armorũ inmemores obsidesdant . cc̃cp̃rincipium acora atq pometia li¬

Expanded text:
sed etiam auctorum digerere possis. Ap. Claudius deinde et P. Seruilius consules facti. insignis sed etiam auctorum digerere possis. Ap. Claudius deinde et P. Seruilius consules facti. insignis hic annus est nuntio Tarquini mortis. mortuus Cumis, quo se post fractas opes Latinorum ad Aristodemum tyrannum contulerat. eo nuntio erecti patres, erecta plebes; sed patribus nimis luxuriosa ea fuit laetitia; plebi, cui ad eam diem summa ope inseruitum erat, iniuriae a primoribus fieri coepere. eodem anno Signia  et uiginti factae. aedes Mercuri dedicata est idibus Maiis. cum Uolscorum gente Latino bello neque pax neque bellum fuerat; nam et Uolsci comparauerant auxilia quae mitterent Latinis, ni maturatum ab dictatore Romano esset, et maturauit Romanus ne proelio uno cum Latino Uolscoque contenderet. hac ira consules in Uolscum agrum legiones duxere. Uolscos consilii poenam non metuentes necopinata res perculit; armorum immemores obsides dant trecentos principum a Cora atque Pometia li
Abbreviated transcription (Latin):
nec diuine nechumanȩ opis diciactor p̃t̃mitens aedem castori uouissefertur a cꝓnuntias semilit
p̃mia qui primꝰ qͥ scđr castrahostium intrass& : tantusq ardor fuit ute o dẽimpetu quo fuderinthosẽ
romanicastracaperent : hocmodo adlocũ regillũ pugnatunẽ : diccator & magister e quitũtrũ¬
phantes in urbẽ redire : Trienn od einde nec ceritpax necbellũ fuit. cõs. quintꝰ cloelius ett lat
Aulus deinde postumius & t. uerginius cõs fcȩaihocdemum annocd regillum lacũ pugnatũ
quos daminuenio aulũ pꝰtumium quia collegadubiȩ fide fuerit seconsulatu abdicasse de¬
tatorẽ indefactum tancierrore sinplieant tempoꝵ: Alit̃ apud alios ordinatis magistricdi
ut nec qui consules scđ quosdam nec quid quoq anno actum sit intaenta uetus tutate ñ rerũ na

Expanded text:
nec diuinae nec humanae opis dictator praetermittens aedem Castori uouisse fertur ac pronuntiasse militi nec diuinae nec humanae opis dictator praetermittens aedem Castori uouisse fertur ac pronuntiasse militi praemia, qui primus, qui secundus castra hostium intrasset; tantusque ardor fuit ut eodem impetu quo fuderant hostem Romani castra caperent. hoc modo ad lacum Regillum pugnatum est. dictator et magister equitum triumphantes in urbem rediere. triennio deinde nec certa pax nec bellum fuit. consules Q. Cloelius et T. LaA. deinde Postumius et T. Uerginius consules facti. hoc demum anno ad Regillum lacum pugnatum apud quosdam inuenio; A. Postumium , quia collega dubiae fidei fuerit, se consulatu abdicasse; dictatorem inde factum. tanti errores implicant temporum, aliter apud alios ordinatis magistratibus, ut nec qui consules secundum quos, nec quid quoque anno actum sit, in tanta uetustate non rerum modo
Abbreviated transcription (Latin):
rapit: hos a gmine uenientes .t. herminius legatꝰ c̃spicatꝰ uint̃q eo sin signẽ uestẽ armisq mamiliũ nosa¬
tansi tanto uima iore quã paulo ante magis t e quitũ cũ hostium duce plium inut. ut et unoietu orans¬
fixum ꝑlatus occiderit mamiliũ &ipseint spoliandũ corphostis uerruto ꝑcussus cũiuctor in castra
eãt relat᷑in t̃primã curationẽ expiracuerit : tum adequites dictator aduolat obtestans ut feso
iampedite descendant exequiset pugnã capessant : Diccoparuere desilunt exequis pͥuolant in
primũ & pante signis signanis parmas obiciunt recipit ex templo animũ pedestris acies pꝰqua
iuuentutis ꝓceres aequato generepugnȩ secũ partẽ periculisustinentes uiđ tãdemũ mi pulslatn
ꝑculs aq inclinauitacies equites ad moq equiuit ꝑ sequia hostẽ possa : secuta & pedestris acie sibin hl

Expanded text:
rapit. hos agmine uenientes T. Herminius legatus conspicatus, interque eos insignem ueste armisque Mamilium noscrapit. hos agmine uenientes T. Herminius legatus conspicatus, interque eos insignem ueste armisque Mamilium noscitans, tanto ui maiore quam paulo ante magister equitum cum hostium duce proelium iniit, ut et uno ictu transfixum per latus occiderit Mamilium et ipse inter spoliandum corpus hostis ueruto percussus, cum uictor in castra esset relatus, inter primam curationem exspirauerit. tum ad equites dictator aduolat, obtestans ut fesso iam pedite descendant ex equis et pugnam capessant. dicto paruere; desiliunt ex equis, prouolant in primum et pro antesignanis parmas obiciunt. recipit extemplo animum pedestris acies, postquam iuuentutis proceres aequato genere pugnae secum partem periculi sustinentes uidit. tum demum impulsi Latini perculsaque inclinauit acies. equiti admoti equi, ut persequi hostem posset; secuta et pedestris acies. ibi nihil
Abbreviated transcription (Latin):
petie : Carquinius retro in cogñ suorum infenso cessit hostiuaderium temere
inuectum in exulum aciemextrans uerso quidã adortustrans figit : nec quic quam e quitis uol¬
nere equoret ardato moribundus romanus. labentib: suꝑcorpꝰ armis ad terram deflux̃ :
dictatorpostumius pꝰquam cecidis secidem uirum exules fero cit̃ citato agmine in uehisuos
ꝑculsoscedere a nĩaduertit : cohortisuae quam delectam anup̃siducasa circa. se habebatdat
signum utquẽ suorũ fugientẽ uiderint ꝓhostebabeant : itametu ancipiti uersia fuga roman
in hostẽ etrestituta acies cohors dictatoris tũ primũ p̃lium inut integris corporibi animisq
fessos ad or exules caedunt ibialia int̃ꝓceres coorta pugna : imperator latinꝰ ubicobortẽx¬
ulum adictatorerom ano ꝓpecircũ uentton uiđ ex sabsi diaris manipulos aliquot in primã a ciẽsetuõ

Expanded text:
petit. Tarquinius retro in agmen suorum infenso cessit hosti: Ualerium temere petit. Tarquinius retro in agmen suorum infenso cessit hosti: Ualerium temere inuectum in exsulum aciem ex transuerso quidam adortus transfigit, nec quicquam equitis uolnere equo retardato, moribundus Romanus labentibus super corpus armis ad terram defluxit. dictator Postumius postquam cecidisse talem uirum, exsules ferociter citato agmine inuehi, suos perculsos cedere animaduertit, cohorti suae, quam delectam manum praesidii causa circa se habebat, dat signum ut quem suorum fugientem uiderint, pro hoste habeant. ita metu ancipiti uersi a fuga Romani in hostem et restituta acies. cohors dictatoris tum primum proelium iniit; integris corporibus animisque fessos adorti exsules caedunt. ibi alia inter proceres coorta pugna. imperator Latinus, ubi cohortem exsulum a dictatore Romano prope circumuentam uidit, ex subsidiariis manipulos aliquot in primam aciem secum
Abbreviated transcription (Latin):
nec sefellit ueniens cusculanum ducẽ contraquem etille concitat equum atentaq uis
infestis uenientium hastis fuit : ut brachium ebutio erauectum sit ianilio pectus
poustum huncquidam in secundam aciem latinire cepere : Ebutiuscum sccutiobra¬
biotenene telum ñ poss& p̃ugna excessic : latinus dux nihildecerritus uulnere
pumi qsg̃ equica suos ꝑculs os uidebat arces sit cohortem̃ exulem romanorum cuilucũ
tn quim erat : eo quomaiore pugnabat ira obereptabona patriãq ademptam p̃ug¬
nan parũ presticuit referentibi am pedem ab ea pcorteromanis m̃ ualerius
publicolae fr̃ conspicatus fero cẽ iuuenẽ tarquinium ostentantẽ se in primaex¬
ulua ie domestic etiam glonia acensus ut cuius fumliae decus lec cire ges eraaT
enusdem intenfecꝗforent : subdit calcaniaequo & t aerquinium in festo spiculo

Expanded text:
nec fefellit ueniens Tusculanum ducem, contraque et ille concitat equum. tantaque uis nec fefellit ueniens Tusculanum ducem, contraque et ille concitat equum. tantaque uis infestis uenientium hastis fuit ut brachium Aebutio traiectum sit, Mamilio pectus percussum. hunc quidem in secundam aciem Latini recepere; Aebutius cum saucio brachio tenere telum non posset, pugna excessit. Latinus dux nihil deterritus uolnere proelium ciet et quia suos perculsos uidebat, arcessit cohortem exsulum Romanorum, cui L. Tarquini filius praeerat. ea quo maiore pugnabat ira ob erepta bona patriamque ademptam, pugnam parumper restituit. referentibus iam pedem ab ea parte Romanis, M. Ualerius Publicolae frater , conspicatus ferocem iuuenem Tarquinium ostentantem se in prima exsulum acie, domestica etiam gloria accensus ut cuius familiae decus eiecti reges erant, eiusdem interfecti forent, subdit calcaria equo et Tarquinium infesto spiculo
Abbreviated transcription (Latin):
denȩ obsessue crustumeria capta p̃neste ablatinis ad romanos desciuiit. Nec
ultrabellum latinum gliscenflam ꝑaliquot annos dilatum aurelius postumius
dictatortitus Aebatius magister cequitum in agnis copus peditum equitũq:
ꝓfecti ad lacum regillum in cgrotusculano agmini hostium occurrerunt :
Etquiattr quinios eẽ in exercitulatinorũ auditum ẽ. Sustineruirañ potuit quinex¬
timplo configerent : Ergo etiam p̃liũ aliquanto quam cetert grauius atq atrociuis
fuit : Nonenimduces ad regendam modo consiliorẽ ad fuere : sed suis metipsis cor¬
porib: dimicantes miscuerecestamina : Nec quis quam ꝓcerum ferme hac autilla-
& acies ineuulnere p̃t̃ dictatorẽ .r. excessit : in pꝰtumiũ prima inacies uoscdoritntẽ
inscruentẽq: taerquinius suꝑb: quã quã iam a& ate ec uirib erat grauior equũ
in festus admuisit ict usq ablatere c̃oncursusuorum receptus ẽ intutum & ad alte¬
num cornu ebutius magister equitum inociauium manilium impetum dederat

Expanded text:
denae obsessae, Crustumeria capta; Praeneste ab Latinis ad Romanos desciuit, nec ultra bellum Latinum, gliscens iam per aliquot annos, dilatum. A. Postumius dictator, T. Aebutius magister equitum, magnis copiis peditum equitumque profecti, ad lacum Regillum in agro Tusculano agmini hostium occurrerunt, et quia Tarquinios esse in exercitu Latinorum auditum est, sustineri ira non potuit quin extemplo confligerent. ergo etiam proelium aliquanto quam cetera grauius atque atrocius fuit. non enim duces ad regendam modo consilio rem adfuere, sed suismet ipsi corporibus dimicantes miscuere certamina, nec quisquam procerum ferme hac aut illa ex acie sine uolnere praeter dictatorem Romanum excessit. in Postumium prima in acie suos adhortantem instruentemque Tarquinius Superbus, quamquam iam aetate et uiribus erat grauior, equum infestus admisit, ictusque ab latere concursu suorum receptus in tutum est. et ad alterum cornu Aebutius magister equitum in Octauium Mamilium impetum dederat;
Abbreviated transcription (Latin):
Maiora iam hincbella & uiribus hostium & longinquitate uel regionum uel temporum spatio quib bel¬
latum ẽ dicentur neq eo anno aduersus samnites gentem opib: irmisq uelidam mota arma. samnitiũ
bellum ancipitamaste gestum pyrrhus hostis prrrũ penesecutiRu anta rerũmoles quotiens in extrema
pericalorũ uentum ut inba nomagnitudinem quȩ uix sustinetur erigi imperium poss& Bellia itẽ causa

Expanded text:
. maiora iam hinc bella et uiribus hostium et longinquitate uel regionum uel temporum spatio quibus bel. maiora iam hinc bella et uiribus hostium et longinquitate uel regionum uel temporum spatio quibus bellatum est dicentur. namque eo anno aduersus Samnites, gentem opibus armisque ualidam, mota arma; Samnitium bellum ancipiti Marte gestum Pyrrhus hostis, Pyrrhum Poeni secuti. quanta rerum moles. quotiens in extrema periculorum uentum, ut in hanc magnitudinem quae uix sustinetur erigi imperium posset. belli autem causa
Abbreviated transcription (Latin):
adbellum uolscumusis oram exhostibus in caustos a dorticeperunt. Annopostquam uotuerat
dedicationem secutũ simile uetus tomontis albani ꝑdigio namq: et lapidibus pluit . & nox int̃¬
duuis a intendi librisq inspectis cumplene relegione ciuitas eet senatui placuit dictator ẽ
feriarũ constituendarũ causadici dictus p̃ucderius publicola. mag̃ equitũ eiquintus fabius
ambitus datus ẽ ñ tribitantũ supplioatum ireplacuit. sed finitimos ettã populos ordoq
is quoquisq die suppliarent siatutus Iudicieo annopopuli tristiã infeneratores facta qͥbi
ab aedilib: dicticdies eẽt eraduntur : & reshaut ulla in signiad memoriã causa ad interregnũ redit
exinterregno id actum uideripotest ambo patricũcoñs creati sunt .ũi. uaderius coruus ii. a cornelius cossus

Expanded text:
ad bellum Uolscum usi Soram ex hostibus, incautos adorti, ceperunt. anno postquam uota erat ad bellum Uolscum usi Soram ex hostibus, incautos adorti, ceperunt. anno postquam uota erat dedicationem secutum, simile uetusto montis Albani prodigio; namque et lapidibus pluit et nox interdiu uisa intendi; librisque inspectis cum plena religione ciuitas esset, senatui placuit dictatorem feriarum constituendarum causa dici. dictus P. Ualerius Publicola ; magister equitum ei Q. Fabius Ambustus datus est. non tribus tantum supplicatum ire placuit sed finitimos etiam populos, ordoque iis, quo quisque die supplicarent, statutus. iudicia eo anno populi tristia in feneratores facta, quibus ab aedilibus dicta dies esset, traduntur; et res haud ulla insigni ad memoriam causa ad interregnum redit. ex interregno, ut id actum uideri posset, ambo patricii consules creati sunt, M. Ualerius Coruus tertium A. Cornelius Cossus
Abbreviated transcription (Latin):
mileẽ quam deditos uenisse hos coñs secutis m̃ fabius dorsuoserune sulpitius camerius ainola
in debellum abrepentina populatione coeptũ metuq n eid factum populiunius consilũ omustentis
latim ess& dictator uelut aduersum anmatũ ãlatium .l. furius creatus. mag̃ eq̃ oñ imanlũ
habitus e& legiones quantũ maturaripotuit in aruncos ductae ibi p̃donũ magis qũ hoftũ uis
inuenti prima utq aced ebellatumẽ. Dic tator autẽ quia & ulerobellum intulerant tqr
detractione secertamine offerebant. deorũ quoq̃ opesecd hibendas ratus intipsam dimie¬
nem aedemiu nonimon et te uouit. Cuiusdã natus uoticum uic torromã reuerus dietas
locus in arcedestinatus qua e area aedium m̃ manlicapito lini fuerat conssdic ttaons exercitu

Expanded text:
simile est quam deditos uenisse. hos consules secuti sunt M. Fabius Dorsuo Ser. Sulpicius Camerinus . Auruncum simile est quam deditos uenisse. hos consules secuti sunt M. Fabius Dorsuo Ser. Sulpicius Camerinus . Auruncum inde bellum ab repentina populatione coeptum; metuque ne id factum populi unius consilium omnis nominis Latini esset, dictator—uelut aduersus armatum iam Latium— L. Furius creatus magistrum equitum Cn. tionibus habitus esset, legiones quantum maturari potuit in Auruncos ductae. ibi praedonum magis quam hostium animi inuenti; prima itaque acie debellatum est. dictator tamen, quia et ultro bellum intulerant et sine detractatione se certamini offerebant, deorum quoque opes adhibendas ratus inter ipsam dimicationem aedem Iunoni Monetae uouit; cuius damnatus uoti cum uictor Romam reuertisset, diri iussit; locus in arce destinatus, quae area aedium M. Manli Capitolini fuerat. consules dictatoris exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
priuatis difficultatibus potior adcuram senatui fuit. Leuate m aximȩres quia tributo acdltas
suꝑ sessum tertio anno pꝰsatricũ restitutum a uolscis .m̃. ualerius conuus ũ cõs cũ .c. petilisttꝰ
bellum prius quam plus hostium fier& uulscis arma inferre iussus ad satricum exeratuo
infesto ꝑgit. Quocum antiates aliiq uolsci p̃paratis iam ante siquid abroma moueritur
copis occurrissent . nullamora inter in fensos diut inoodiodimicandi facta ẽ uolsc sen¬
ciora drebellandum quam adbellandũ genscertam in euict fugaeffusa satricimonaptis
et ne in muris quidem satis firma specũ coronamilitũ cincitiam socdis caperetur urbs adĩ
habita eos iunctos cõs ante currũ triumphans egit uenditis de inde magnã petunan inuema¬
riũ regegit. sunt quib anc multitudinem captitiam seruorum fuisse scribant. laqimiesuers

Expanded text:
priuatis difficultatibus potior ad curam senatui fuit. leuatae maxime res, quia tributo ac dilectu priuatis difficultatibus potior ad curam senatui fuit. leuatae maxime res, quia tributo ac dilectu supersessum. tertium anno post Satricum restitutum a Uolscis M. Ualerius Coruus iterum consul cum C. Poetelio bellum, prius quam plus hostium fieret Uolscis arma inferre iussus, ad Satricum exercitu infesto pergit. quo cum Antiates aliique Uolsci praeparatis iam ante, si quid ab Roma moueretur, copiis occurrissent, nulla mora inter infensos diutino odio dimicandi facta est. Uolsci, ferocior ad rebellandum quam ad bellandum gens, certamine uicti fuga effusa Satrici moenia petunt; et ne in muris quidem satis firma spe, cum corona militum cincta iam scalis caperetur urbs, ad qhabita; eos uinctos consul ante currum triumphans egit; uenditis deinde magnam pecuniam in aerarium redegit. sunt qui hanc multitudinem captiuam seruorum fuisse scribant, idque magis ueri
Abbreviated transcription (Latin):
certiẽ maxime siciliȩ fuisse tyran nos credidem̃ namulterior grecia ea cempe stace inte stinos
bello iammacedonũ opes horrebat exercitib: dimissis cũ foris pax & domi concordia ordini eũ
nenimis laetȩ reseent pescilentia ciuitatẽ ad orta coegit senatum in perire decemuiris udls
sybillinos inspicerent eorũ qi monitu lectisterniũ fuit. Eodem anno satricũ ab antiatbiclonu
deducta restituitaqi urbs quã latinidiruerant. litum cantaginiensibilegatis romae foedisi tui
cumamicitiam ac societatem peentes uenis sent. Ide motium domi forisqi mansit mamlio teorquo
c̃. plautium coñs. semuntiarium tantum exuntiario foenus factum et inpensiones aequastrientiu ia
ut qua sta p̃sens eẽt solutio aeris alienis dispensata ẽ et sic quoq parte plebis ad fecat fides tiam̃ pulũ

Expanded text:
certi est. maxime Siciliae fuisse tyrannos crediderim; nam ulterior Graecia ea tempestate intestino fessa certi est. maxime Siciliae fuisse tyrannos crediderim; nam ulterior Graecia ea tempestate intestino fessa bello iam Macedonum opes horrebat. exercitibus dimissis, cum et foris pax et domi concordia ordinum otium esset, ne nimis laetae res essent, pestilentia ciuitatem adorta coegit senatum imperare decemuiris ut libros Sibyllinos inspicerent; eorumque monitu lectisternium fuit. eodem anno Satricum ab Antiatibus colonia deducta restitutaque urbs quam Latini diruerant. et cum Carthaginiensibus legatis Romae foedus ictum, cum amicitiam ac societatem petentes uenissent. idem otium domi forisque mansit T. Manlio Torquato ii† C. Plautio consulibus. Semunciarium tantum ex unciario fenus factum et in pensiones aequas triennii, ita ut quarta praesens esset, solutio aeris alieni dispensata est; et sic quoque parte plebis adfecta fides tamen publica
Abbreviated transcription (Latin):
inde apuliam aomare in ferũ petier̃ : Cõs contione aduocata laudatũ tribunũ decembub: aureaq
coron qdonat Ipseiussus ab senatubellũ maritimũ curare cum p̃tore iunx̃ castra. Iibiquiares trabi
segnitia grecorũ non cõmittentiũ semnaciem uidebantur. dictatorẽ comitiorũ causa .t̃. maniliũ
onquatũ ex auctoritate senatus dis Dictatorimag̃ equtũ a cornelio cossodicto comitia consale¬
sta habuit emulũq decorisq su absentem .m̃. ualeriũ coruum ad enim illide inde cognominis
põpilius lenas .ii. coñs futurus datusẽ cum grecis acamillo nullamemorabilis gesteres
illiterra necromanus maribellator erat. postremocumlitoribus arcerentur aquastũ pta
cetera necessaria usuide ficiente itiliã reliquere . cuius populi et cuius gentis clausis fuene n

Expanded text:
inde Apuliam ac mare inferum petierunt. consul contione aduocata laudatum tribunum decem bubus aureaque inde Apuliam ac mare inferum petierunt. consul contione aduocata laudatum tribunum decem bubus aureaque corona donat; ipse iussus ab senatu bellum maritimum curare cum praetore iunxit castra. ibi quia res trahi segnitia Graecorum non committentium se in aciem uidebantur, dictatorem comitiorum causa T. Manlium Torquatum ex auctoritate senatus dixit. dictator magistro equitum A. Cornelio Cosso dicto comitia consularia habuit aemulumque decoris sui absentem M. Ualerium Coruum — id enim illi deinde cognominis Popilius Laenas , quartum consul futurus, datus est. cum Graecis a Camillo nulla memorabilis gesta res; nec illi terra nec Romanus mari bellator erat. postremo cum litoribus arcerentur, aqua etiam praeter cetera necessaria usui deficiente Italiam reliquere. cuius populi ea cuiusque gentis classis fuerit nihil
Abbreviated transcription (Latin):
corpus caesi hostis tribunus coepit necgilli statione tenuer̃ & romanorũ cursus adiuctorẽ etiã
otior fuit ibicirca iacentis galli corpꝰcantra otocerta min epugna a trox concitatur : nã non ma¬
mipulis pximarũ stationũ sed legionibus utrĩq effusis regeritur : Camillus letũ militemuictoria
tribunũ letũtã p̃sentibus ac secundis diis ir ẽi p̃lium uib& ostentansq in signem spolus tribunt
hũc imita remiles aiebat & circa iacentem ducẽ ster negallorũ cateruas Dii hominesq illiad fuere
pugnae depugnatũq haud quaquã certamine ambiguo cumgallis ẽ. ad eoduorũ militũ euentũ interquos
sugnatueratutraq acies animis p̃ceperat Int̃primos qͦrũ concursis alio exciuerat a trox p̃liũ fuit : Alia
multatudo prius quã ad comiectũ teliuenir& terga uestit. Primo ꝑ uulscos falernũq agrũ dissipatis

Expanded text:
corpus caesi hostis tribunus coepit, nec Galli se statione tenuerunt et Romanorum cursus ad uictorem etiam corpus caesi hostis tribunus coepit, nec Galli se statione tenuerunt et Romanorum cursus ad uictorem etiam ocior fuit. ibi circa iacentis Galli corpus contracto certamine pugna atrox concitatur. iam non manipulis proximarum stationum sed legionibus utrimque effusis res geritur. Camillus laetum militem uictoria tribuni, laetum tam praesentibus ac secundis dis ire in proelium iubet; ostentansque insignem spoliis tribunum, 'hunc imitare, miles' aiebat, 'et circa iacentem ducem sterne Gallorum cateruas.' di hominesque illi adfuere pugnae depugnatumque haudquaquam certamine ambiguo cum Gallis est; adeo duorum militum euentum, inter quos pugnatum erat, utraque acies animis praeceperat. inter primos, quorum concursus alios exciuerat, atrox proelium fuit: alia multitudo, priusquam ad coniectum teli ueniret, terga uertit. primo per Uolscos Falernumque agrum dissipati sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
in signis. quatiensq scutũ hastacum silentiũ fecisset : ꝓuocat ꝑ int̃ pretem unum exromanis quisecum fer
manliũ racus prius sciscitatus consulis uoluntatẽ in mediũ armatu s ꝓcessit Uinꝰ insigne cestamen
humanũ numine int̃posico deorum factũ namq: conserentiiãm anũ romano coruus repente ingalea
consedit inhostẽ uersus quod primout in auguriũ caelomissũ laetus accẽp̃tribunꝰ p̃catus deinde
sidiuus ẽ sidiua eã qui sibi p̃petẽmissis s& uolens ꝓpitius ad eẽt Dictumirabile tenuit non solũ ales
captã semel sedẽ sed quotienscũq cercam̃ initũ ẽ. leuans seales os oculosq: hostis rostro & un¬
guibi appecit donec territũ ꝓdigii talisius uoculisq simulacmente turbatũ ualerius obtruncat:
Corius ex conspectue latusorientẽ petie actenus quiȩte utroq: stationes fuere Postquã spoliare

Expanded text:
insignis; quatiensque scutum hasta cum silentium fecisset, prouocat per interpretem unum ex Romanis qui secum ferrinsignis; quatiensque scutum hasta cum silentium fecisset, prouocat per interpretem unum ex Romanis qui secum ferrManlium ratus, prius sciscitatus consulis uoluntatem, in medium armatus processit. minus insigne certamen humanum numine interposito deorum factum; namque conserenti iam manum Romano coruus repente in galea consedit, in hostem uersus. quod primo ut augurium caelo missum laetus accepit tribunus, precatus deinde, si diuus, si diua esset qui sibi praepetem misisset, uolens propitius adesset. dictu mirabile, tenuit non solum ales captam semel sedem sed, quotienscumque certamen initum est, leuans se alis os oculosque hostis rostro et unguibus appetit, donec territum prodigii talis uisu oculisque simul ac mente turbatum Ualerius obtruncat; coruus ex conspectu elatus orientem petit. hactenus quietae utrimque stationes fuere; postquam spoliare
Abbreviated transcription (Latin):
uires p̃rquas uix terrarum capit orbis contractae in unum haud facile efficiant adeo inquae laboramꝰ
solaereuimus diuitias luxuriamq int̃cetera tristia eius annicõs alter a p̃pclaudiusimpsobelli appara¬
tumoritur rediera eqires ad camillum cuiunico consuliue lobaliam dignationẽ haud subiciendam die¬
taturae uel obomen faustum adgallicumtum ultũ cognominis dictatorem ad rogaribaud satis decorũ
iuisumẽ patribus cõs duab: legionibus urbi p̃positis. octo cuml. pinario p̃tore diusis memor paternȩ
uirtucis gallicũ sibibellum extrasortem sumit p̃torẽ maritimã orã tutari grecosqi arce relitoribus
iussit & cumin a grum ppmptinum descendisset. quianeq: incampis congredinulla cogente reuolebat.
& ꝓlbendo populationib: quosr apto uiuere necessitas coger& satis domaricredebat hostem locũ idoneũ
statiuis delegit ubicum stationibus quieti tempus tererent gallus ꝓcessit magnitudine atqi armis

Expanded text:
i, quas uix terrarum capit orbis, contractae in unum haud facile efficiant; adeo in quae laboramus sola creuimus, diuitias luxuriamque. inter cetera tristia eius anni consul alter Ap. Claudius in ipso belli apparatu moritur; redieratque res ad Camillum, cui unico consuli, uel ob aliam dignationem haud subiciendam dictaturae uel ob omen faustum ad Gallicum tumultum cognominis, dictatorem adrogari haud satis decorum uisum est patribus. consul duabus legionibus urbi praepositis, octo cum L. Pinario praetore diuisis memor paternae uirtutis Gallicum sibi bellum extra sortem sumit, praetorem maritimam oram tutari Graecosque arcere litoribus iussit. et cum in agrum Pomptinum descendisset, quia neque in campis congredi nulla cogente re uolebat et prohibendo populationibus quos rapto uiuere necessitas cogeret satis domari credebat hostem, locum idoneum statiuis delegit. ubi cum stationibus quieti tempus tererent, Gallus processit magnitudine atque armis
Abbreviated transcription (Latin):
milium & ducentorũ peditũ equitũq coc quẽ nun cnouũ exercitũ si qua ext̃naus ingruats¬

Expanded text:
milium et ducenorum peditum equitumque milium et ducenorum peditum equitumque
Abbreviated transcription (Latin):
corũ eratꝰor aq litoris antiatis laurensqi tractus et tyberis hostia ut p̃dones martin cũter¬
restrib: congressi ancipiti semel plio decertarent . dubuq discesserint in castragiad lisgreunt
tro adnauesiuctosse. anuictores putarent . in t̃hos longem cxim extitit terror conelia pope¬
lorum latinorũ ad lucũ ferentine habita responsũq haud ambiguum imperantibus mlites ro¬
manis datum absisterent imperarehis quorũ auxilio e gerent. latinos ꝓsua libertaeps
quam ꝓalieno imperio laturos anma int̃ duo simulbella externa defectione etiã sociorus
senatus anxiuscumcerner& metutenen doquos fides ñ tenuis sas extendereom̃ s imperio
cõss̃ dilectu habendo ius sit ciuiliquippestandum ex ercitueẽ quando socialis coetus destr
undiq ñ urb anatantum sed etiam a grestuuuen tut golesẽ legiones scripte dicuntur que

Expanded text:
corum erat oraque litoris Antiatis Laurensque tractus et Tiberis ostia, ut praedones maritimi cum tercorum erat oraque litoris Antiatis Laurensque tractus et Tiberis ostia, ut praedones maritimi cum terrestribus congressi ancipiti semel proelio decertarint dubiique discesserint in castra Galli, Graeci retro ad naues, uictos se an uictores putarent. inter hos longe maximus exstitit terror concilia populorum Latinorum ad lucum Ferentinae habita responsumque haud ambiguum imperantibus milites Romanis datum, absisterent imperare iis quorum auxilio egerent: Latinos pro sua libertate potius quam pro alieno imperio laturos arma. inter duo simul bella externa defectione etiam sociorum senatus anxius, cum cerneret metu tenendos quos fides non tenuisset, extendere omnes imperii uires consules dilectu habendo iussit: ciuili quippe standum exercitu esse, quando socialis coetus desereret. undique non urbana tantum sed etiam agresti iuuentute decem legiones scriptae dicuntur quaternum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ultracastra in secutus quia & ualdegrauabat & subicere exercitum tumulis ab hoste auios
nolebat p̃daomnicas trorũm ilitidata uictorẽ exercitũ opulentũq gallicis spolus romũtda
consulib comitia habereadictator Lifurius camillus dictus ad dito mag̃ equicũ p̃. cornelis i¬
one red diditpatrib: possessionem pristinam consulatus ipse obid meritũ ingenti patrũstido
creatus cos collegã appiũ claudiũ crassumdix̃ . priusquã inirent noui cõsmagis tratũrũ bu
A põpilio degallis accus magno facuore plebis mussantesq: interserogitabant. nũ que pito
consulis peniter& simuldicaatorẽ increpabant quilegis liciniȩ s p̃te mercede consilt̃
priuata cupiditate quã publica inuiria fediorẽ coepisset . ut seipse consulem dictata
crear&. Annus multis uarusq: motib fuit insignis galliex albanis montib qlhienis ũ
patine qui uerant ꝑ cc̃posma ritimaq: locauagi populabantur. Mare infestũ lastus grte¬

Expanded text:
n ultra castra insecutus, quia et uolnus degrauabat et subicere exercitum tumulis ab hoste occupatis nolebat, praeda omni castrorum militi data uictorem exercitum opulentumque Gallicis spoliis Romam rconsulibus comitia haberet. dictator L. Furius Camillus dictus addito magistro equitum P. Cornelio Scipione reddidit patribus possessionem pristinam consulatus. ipse ob id meritum ingenti patrum studio creatus consul collegam Ap. Claudium Crassum dixit. prius quam inirent noui consules magistratum, triumphus a Popilio de Gallis actus magno fauore plebis; mussantesque inter se rogitabant num quem plebeii consulis paeniteret; simul dictatorem increpabant, qui legis Liciniae spretae mercedem consulatum priuata cupiditate quam publica iniuria foediorem cepisset, ut se ipse consulem dictator crearet. annus multis uariisque motibus fuit insignis: Galli ex Albanis montibus, quia hiemis uim pati nequiuerant, per campos maritimaque loca uagi populabantur; mare infestum classibus Grae