comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
astutum. pet̾e insticit ex pacto mer¬
cedem. litem cũ euathlo contestat᷑.
Et cũ adiudices conitiende consisten¬
deq cause gr̃a uenissent. tum pitha¬
goras sic exorsus ẽ. Disce inquit stul¬
tissime adolescens utroq modo fore
s & quispiam samius athleta nom̃ illi
fuit. ex a a oyc cũ antea ñ loquens
fuiss. obsimilitudinẽ dicit᷑ causam
loqui cepisse. Nam cũ in sacro certami
bona fide fieret. & sorte nominis fals
subici animadu̾tiss. repente in eum
uti reddas qd peto.siue contͣ te pro¬
nuntiatũ erit. siue ꝓte. Nansi ꝯtͣ
telis data erit. merces mͥ ex sentencia
debebitur. qr ego uicero. Sin uͦ scd̾m
te iudicatũ erit. merces mͥ ex pacto
debebit᷑ quia tu uiceris. Ad ea respõ¬
dit euathlus. Opto inqͥt huic tue tã
ancipiti captioni isse obuiam. si u̾ba
ñ ip̃e fac̾em atq alio patrono uterer.
S maiꝰ mͥ in ista uictoria ꝓlubiũ ẽ.
cum te ñ in causa tantũ. s in argum̃¬

Expanded text:
astutum; petere institit ex pacto merastutum; petere institit ex pacto mercedem, litem cum Euathlo contestatur. Et cum ad iudices coniciendae consistendaeque causae gratia venissent, tum Protagoras sic exorsus est: Disce, inquit, stultissime adulescens, utroque id modo foret quispiam Samius athleta, nomen illi fuit Ἐχεκλοῦς, cum antea non loquens fuisset, ob similem dicitur causam loqui coepisse. Nam cum in sacro certaminersaries non bona fide fieret et sortem nominis falsam subici animadvertisset, repente in eum uti reddas quod peto, sive contra te pronuntiatum erit sive pro te. Nam si contra te lis data erit, merces mihi ex sententia debebitur, quia ego vicero; sin vero secundum te iudicatum erit, merces mihi ex pacto debebitur, quia tu viceris. Ad ea respondit Euathlus: Potui, inquit, huic tuae tam ancipiti captioni isse obviam, si verba non ipse facerem atque alio patrono uterer. Sed maius mihi in ista victoria prolubium est, cum te non in causa tantum, sed in argume
Abbreviated transcription (Latin):
modo. Cum argum̃tũ ꝓpositũ refer¬
ri contͣ conu̾tiq ineum̃ pot̾. a quo
dictum est. & utr̃q parit̾ ualet qua¬
le est. ꝑ uolgitũ illud quo ꝑthagorã
sophistarum acerrimũ usũ eẽ fert̾.
adu̾sus euathlum discipłm suum.
Is namq int̾ eos & cont᷑u̾sia suꝑ pa¬
cta mercede hec fuit. Euathlus ado¬
lescens diues eloqñtie discende cau¬
sarumq orandi cupiens fuit. Is in
disciplina pithagore sese dedit datu¬
pecuniam qñtam ꝓithagoras petiue¬
rat. dimidiumq eius dedit tunc iã
statim priꝰqm disceret. pepigitꝙ ut
reliquũ dimidiũ daret quo primũ
die causam apud iudices orass & uicis¬
set. Postea cum diutule auditor assec¬
tatorq ꝓithagore fuiss instudio qͥd
facundie abunde ꝓmouiss causas
tam̃ ñ reciperet. tempꝰq iam longũ
transcurreret & face id uidetur ne
reliquũ mercedis cdaret. capit consi¬
lium ꝓythagoras ut cũ existimabat

Expanded text:
modo, cum argumentum propositum refermodo, cum argumentum propositum referri contra convertique in eum potest a quo dictum est, et utrimque pariter valet; quale est pervolgatum illud quo Protagoram, sophistarum acerrimum, usum esse ferunt adversus Euathlum, discipulum suum. Lis namque inter eos et controversia super pactapact mercede haec fuit. Euathlus, adulescens dives, eloquentiae discendae causarumque orandi cupiens fuit. Is in disciplinam Protagorae sese dedit datupecuniam, quantam Protagoras petiverat. Dimidiumque ejus dedit jam tunc statim, prius quam disceret, pepigitque, ut reliquum dimidium daret, quo primo die causam apud judices orasset et vicisset. Postea cum diutule auditor assectatorque Protagorae fuisset et in studio quidem facundiae abunde promovisset, causas tamen non reciperet tempusque jam longum transcurreret et facere id videretur, ne reliquum mercedis lium Protagoras, ut tum existimabat,
Abbreviated transcription (Latin):
nas insignis obibat᷑ & hastam.
poss infans erat. Et cũ iã multũ
adoleuiss. item nicħ fari quibat. mutꝰ
adeo & elinguis diu habitꝰ est. cũ patrẽ
eiꝰ bello magno uictum & urbe inqͣ
erat capta hostis gladio deducto regẽ
ẽẽ. ignorans inuad̾et: diduxit adoles¬
cens os clamare nitens. eoq nisu atq
impetusp̾e. uitiũ nodumq lingue
rupit planeq & articulate elocutꝰ ẽ.
clamans in hostem ne rex cresus occid̾e¬
tur. Tum & hostis gladium reduxit.
& rex uita donatꝰ est. & adolescens lo¬
qui proisus deinceps incepit. huc usq¬
Herodotꝰ in historiis huiꝰ memoue scͥp¬
tor ẽ. eiusq u̾ba sunt que prima dixis¬
se filiũ cręsi refert. a ns¬
qui id faciebat uide sese qd̾ faceret
magnũ inclamauit atq is oris uin¬
cdosolutꝰ. ꝑ omne inde uite tempꝰ nõ
turbide neq adhese locutꝰ est.¬
ta greci dicunt. E a quidã e nr̃is ñ
hercde nimis absurde reciꝑca appel¬
lauerunt. Id aũt uitiũ accidit hoc

Expanded text:
nas insignis obibat et hasta. Iposset, infans erat et, cum iam multum adolevisset, item nihil fari quibat. Mutus adeo et elinguis diu habitus est. Cum in patrem eius, bello magno victum et urbe in qua erat capta, hostis gladio educto, regem esse ignorans, invaderet, diduxit adulescens os, clamare nitens, eoque nisu atque impetu spiritus vitium nodumque linguae rupit planeque et articulate elocutus est, clamans in hostemhosterm ne rex Croesus occideretur. Tum et hostis gladium reduxit et rex vita donatus est et adulescens loqui prorsum deinceps incepit. Herodotus in Historiis huius memoriae scriptor est eiusque verba sunt, quae prima dixisse filium Croesi refert: qui id faciebat, videre sese quid faceret, magnum inclamavit. Atque is oris vinclo solutus per omne inde vitae tempus non turbide neque adhaese locutus est.τα Graeci dicunt. Ea quidam e nostris non hercle nimis absurde reciproca appellaverunt. Id autem vitium accidit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quus alexandri regis & capite &
nomine bucephalas fuit. emptũ
ikares scripsit talentis tredecĩ. ⁊ regi
dignũ memoria uisum qd̾ uͥ oinatꝰ
erat armatꝰq ad prelium haudũ¬
qm̃ inscendi sese ab alio nisi ab rege
passus sit. ł etiã de isto eguo mem̾o¬
ratum ẽ. qd cum insidens in eo ale¬
xander bello udico & facinora facienꝰ
fortia in hostium cum eũ ñ latis sibi
ꝑuidens immisiss: coniectisq undiq
in alexandrũ telis uuln̾ib altis incer¬
uice atq in latere equus ꝑfossus est.
moribundꝰ tam̃ ac ꝓpe iam exanguis
e mediis hostib regem iuuacissimo cur¬
su retulit. atq ubi eum extra tela ex¬
tulerat ilieo concidit. & domini iam
suꝑstitis securꝰ quasi cum sensus huma¬
ni solatio animã expirauit. Tum rex
alexander parta eiꝰ belli anctoria. opi

Expanded text:
QUUS Alexandri regis et capite et nomine Bucephalas fuit. Emptum Chares scripsit talentis tredecim et regi dignum memoria visum, quod, ubi ornatus erat armatusque ad proelium, haud umquam inscendi sese ab alio nisi ab rege passus sit. Id etiam de isto equo memoratum est, quod, cum insidens in eo Alexander bello Indico et facinora faciens fortia, in hostium cuneum non satis sibi providens inmisisset, coniectisque undique in Alexandrum telis, vulneribus altis in cervice atque in latere equus perfossus esset, moribundus tamen ac prope iam exanguis e mediis hostibus regem vivacissimo cursu retulit atque, ubi eum extra tela extulerat, ilico concidit et, domini iam uperstitis securus, quasi cum sensus humani solacio animam expiravit. Tum rex Alexander, parta eius belli victoria, op
Abbreviated transcription (Latin):
trarumq animi partium aut since¬
rarum. aut egrarũ philosophi ꝑtrac̃¬
tio. Pret̾ea dicebat magnam laudem
ñ abẽẽ. ab admiratione. admirationẽ
autẽ que maxima ẽ. ñ u̾ba parere
s silentium. lccirco inquit poetarũ
sapientissimꝰ auditores illos ulixi labo¬
res suos illustrissime narranti. ubilo¬
quendi finis factꝰ non exultare. nec
strepere. nec uociferari facit. s consi¬
luisse uniu̾sos dicit quasi attonitos
& ołstupidos de lenim̾tis auriũ ad
origines usq uocis ꝑmanentib.uc¬

Expanded text:
trarumque animi partium, aut sincetrarumque animi partium, aut sincerarum aut aegrarum, philosophi pertractatio. Praeterea dicebat magnam laudem non abesse ab admiratione, admirationem autem quae maxima est non verba parere, sed silentium. Idcirco, inquit, poetarum sapientissimus auditores illos Ulixi, labores suos inlustrissime narrantis, ubi loquendi finis factus, non exsultareexultare ne strepere nec vociferari facit, sed consiluisse universos dicit, quasi attonitosattonitcs et obstupidos, delenimentis aurium ad origines usque vocis permanantibu
Abbreviated transcription (Latin):
USONIM phylosophum solitum
accepimꝰ. cum philosophꝰ inquit
hortatur monet. Syad⁊. obiurgat. alid¬
ue quid disciplinarum disserit. tũ qui
audiunt si de sũmo & soluto pectore
obiuias uulgatasq laudes efficiunt. si cla¬
mitant etiã si gestiunt. si uocũ eiꝰ festi¬
uitatib si modulis u̾boꝵ.si quibdam
quasi fretam̃tis orationib mouentur.
exagitantur. & gestiunt. tum scias &
qui dicit & qui audiunt frustra ẽẽ. neq
illi philosophum loqui. s tibicinẽ can̾e.
Animꝰ inquit audientis philosophum
que dicunt᷑ ucilia ac salubria sunt.
& erroꝵ atq uitioꝵ medicinas fuert̃
laxam̃tum atq otium ꝓlixe ꝓfuseq
laudandi non habet quisqͥs ille est. qͥ
audit nͥ ille ẽ. plane deꝑditꝰ int̾ ip̃am¬
M
philosophi orationem & ꝑhorrescat
necesse est. & pudeat tacitꝰ. & penite¬
at. & gaudeat. & admiret᷑ uarios adeo
uultꝰ disparilesꝙ sensus gerat. ꝓinde
ut eum conscientiãq eiꝰ adfecerit. u¬

Expanded text:
USONIUM philosophum solitum accepimus. Cum philosophus, inquit, hortatur, monet, suadet, obiurgat aliudve quid disciplinarum disserit, tum qui audiunt si de summo et soluto pectore obvias vulgatasque laudes effutiunt, si clamitant etiam, si gestiunt, si vocum eius festivitatibus, si modulis verborum, si quibusdam quasi fritamentis orationis moventur, exagitantur et gestiunt, tum scias et qui dicit et qui audiunt frustra esse, neque illi philosophum loqui, sed tibicinem canere. Animus, inquit, audientis philosophum, dum quae dicuntur utilia ac salubria sunt et errorum atque vitiorum medicinas ferunt, laxamentum atque otium prolixe profuseque laudandi non habet. Quisquis ille est qui audit, nisi ille est plane deperditus, im philosophi orationem et perhorrescat necesse est et pudeat tacitus et paeniteat et gaudeat et admiretur, varios adeo vultus disparilesque sensus gerat, proinde ut eum conscientiamque eius adfecerit u
Abbreviated transcription (Latin):
tum nosmet ip̃i manib nr̃is cras mete¬
mus. łoubi expullis dixisse dñm mat̾
audiuit: tempꝰ inquit ẽ. cedendi &
abeundi. Fiet nc̃ dubio ꝑcul qd fut᷑m
dixit. In ip̃so enĩ iam uertitur cuia
res est. ñ in alio unde petitur. Atq ita
cassita. nidũ migrauit seges adomino
demessa est. Hec quid̃ est esopi fabula.
de amicoꝵ & ꝓpinquoꝵ leui plerumq
& inani fiducia. S quid aliud sanctioreᷤ
libri philosophoꝵ mouent. quam ut
in nobis tantũ ip̃is nitamͣ. alia audem
omuria que extra nos extraq nr̃m ani¬
in satiris scite admodum & uenuste uer¬
sib quadratis composuit. quoꝵ duo po¬
stremi isti sunt. quoshabere cordi & me¬
morie opere precium ẽẽ. herele puto.
hec erit tibi argum̾tum semꝑ inprom¬

Expanded text:
tum nosmetipsi manibus nostris eras metetum nosmetipsi manibus nostris eras metemus. Id ubi ex pullis dixisse dominum mater audivit, Tempus, inquit, est cedendi et abeundi; fiet nunc dubio procul quod futurum dixit. In ipso enim iam vertitur cuia res est, non in alio, unde petitur. Atque ita cassita nidum migravit, seges a domino demessa est. Haec quidem est Aesopi fabula de amicorum et propinquorum levi plerumque et inani fiducia. Sed quid aliud sanctiores libri philosophorum monent quam ut in nobis tantum ipsis nitamur, alia autem omnia quae extra nos extraque nostrum aniin Satiris scite admodum et venuste versibus quadratis composuit. Quorum duo postremi isti sunt, quos habere cordi et memoriae operae pretium esse hercle puto: Hóc erit tibi árgumentum sémper in prom
Abbreviated transcription (Latin):
tur. neq necesse est hodie uti uos
auferam. Die gͥ postero mat̾ in pa¬
bulum uolat dñs quos rogauerat
operitur. sol feruit. & fit nicħ. ⁊ di¬
es ⁊ amici nulli erant. Tum ille
rursum ad filium. Amici isti mag¬
nam partem inquit cessatores sunt
quin potiꝰ imꝰ & cognatos ad fines¬
amicosq nr̃os oramus ut assint cras
temperi ad metendũ. Itdem hoc
pulli pauefacti matri nuntiant.
Mat̾ hortatur ut tum quoq sine
metu ac sine cura sint cognatos ad
finesq nullos ferme tam eẽ obsequi¬
biles ait. ut ad laborem capessendum
nichil cunctent᷑ & statim dicto obe¬
diant. Uos mͦ inquit adu̾tite si mͦ qͥd
denuo dicetur Alia luce orta. auis in
pastum ꝓfecta est. cognati & ad fines
oꝑam quam dare rogati sunt suꝑsede¬
runt. Ad postremũ igit᷑ dñs filio. uale¬
ant inquit amici cum ꝑpinquis affe¬
res primo luci. falces duas unam ego¬
met mͥ. ⁊ tu tͥ capies alt̾am. ⁊ frum̃¬

Expanded text:
tur neque necessum est hodie uti vos tur neque necessum est hodie uti vos auferam. Die, inquit, postero mater in pabulum volat. Dominus quos rogaverat opperitur. Sol fervit, et fit nihil; it dies, et amici nulli eunt. tumTurn ille rursum ad filium amici isti magnam partem, inquit, cessatores sunt. Quin potius imus et cognatos adfinesque nostros oramus ut assint eras tempori ad metendum? Itidem hoc pulli pavefacti matri nuntiant. Mater hortatur ut tum quoque sine metu ac sine cura sint, cognatoscognates adfinesque nullos ferme tam esse obsequibiles ait, ut ad laborem capessendum nihil cunctentur et statimstatic dicto oboediant: Vos modo, inquit, advertite, si modo quid denuo dicetur. Alia luce orta avis in pastum profecta est. Cognati et adfines opera, quam dare rogati sunt supersederunt. Ad postremum igitur dominus filio: Valeant, inquit, amici cum propinquis. Afferes primo luci falces duas; unam egomet mihi et tu tibi capies alteram et frumen
Abbreviated transcription (Latin):
tib ea cassita insementes forte con¬
cesserat tempestiuiores. ꝑpt̾ea fru¬
m̃tis flauentib pulli etiam tunc in¬
uolucre serant. Dum gͥ ip̃a iret cibũ
pullis quesitum. monet eos ut siqd
ibi rei noue fieret. diceretur ue ani¬
madu̾terent. idq uti sibi ubi re¬
diss nuntiarent. Dominꝰ postea
segetum illarũ filium adolescentẽ
uocat. & uides ne inquit hec ema¬
turuisse. & manꝰ iam postulare .s
Iccirco die crastina ubi primũ di¬
luculabit. fac amicos eas ⁊ rogesue¬
niant oꝑamq mucuam dent̃. et¬
messim hanc nob̾ adiuuent. Hec uͥ
ille dixit. ⁊ discessit. atq uͥ redit cas¬
sita. pulli trepiduli circiistreꝑe.
orareq matrem. ut iamn statim ꝓ¬
peret. inq alium locũ sele asporte̾t.
Nam dñs inqͥunt misit qui amicoᷤᷤ
roget. uti luce oriente ueniant &¬
metant. Mat̾ iubet eos animo oti¬
oso eẽ. Si enĩ dñs inquit messim ad
amicos reicit. crastino seges ñ mete¬

Expanded text:
tibus. Ea cassita in sementes forte contibus. Ea cassita in sementes forte congesserat tempestiviores; propterea frumentis flavescentibus pulli etiam tunc involucres erant. Dum igitur ipsa iret cibum pullis quaesitum, monet eos ut, si quid ibi rei novae fieret dicereturve, animadverterent idque uti sibi, ubi redisset, nuntiarent. Dominus postea segetum illarum filium adulescentem vocat et Videsne, inquit, haec ematuruisse et manus iam postulare? Idcirco die crastini, ubi primum diluculabit, fac amicos eas et roges veniant operamque mutuam dent etmessim hanc nobis adiuvent. Haec ubi ille dixit, et discessit. Atque ubi redit cassita, pulli tremibundi, trepiduli circumstrepere orareque matrem ut iam statim properet inque alium locum sese asportet; nam dominus, inquiunt, misit qui amicos roget uti luce oriente veniant et metant. Mater iubet eos otioso animo esse: Si enim dominus, inquit, messim ad amicos reicit, crastino seges non mete
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba catonis ex originum quarto ħ
sunt. Non uib scribere qd in tabula
apud pontificem maximũ est. quoti¬
ens annona cara quotiens lune aut
solis lumine caligo. aut quid obstite¬
rit usq adeo parui fecit rationes ue¬
ras soł. & lune deficientium uel scire
uel dicere.
esopꝰ ille e frigia fabulator. haud
immerito sapiens existimatusẽ
Cum queq utilia monitu suasu que
erant nͥ seuere neq imꝑiose precepit¬
& censuit ut philosophis mos ẽ. s fe¬
stiuos dilectabiles que apologos com¬
mem̃itꝰ. res salubrit ac ꝑspicient̾ ani¬
madu̾sas inenites animosq hominũ
cum audiendi quadam illecebra in¬
duit. uelut hec eiꝰ fabula de auicłe
nidulo lapide atq iocunde ꝑmonet
spem fiduciamq rerum quas efficere
quis possit haud unqmͣ in alios s in
semet ip̃o habendam. Auicula inqͥt
est parua. hom̃ ẽ cassita. Habitat ni¬
dulat᷑q in segitib id ferme temꝑis.
ut appetat messis. Pullis iãiã plumã¬

Expanded text:
erba Catonis ex Originum quarto haec sunt: Non lubet scribere quod in tabula apud pontificem maximum est, quotiens annona cara, quotiens lunae aut solis lumine caligo aut quid obstiterit. Usque adeo parvi fecit rationes veras solis et lunae deficientium vel scire vel dicere.ESOPUS ille e Phrygia fabulator haut immerito sapiens existimatus est, cum quae utilia monitu suasuque erant, non severe neque imperiose praecepit et censuit, ut philosophis mos est, sed festivos delectabilesque apologos commentus, res salubriter ac prospicienter animadversas in mentes animosque hominum cum audiendi quadam inlecebra induit. Velut haec eius fabula de aviculae nidulo lepide atque iucunde promonet, spem fiduciamque rerum quas efficere quis possit haut umquam in alio, sed in semetipso habendam. Avicula, inquit, est parva, nomen est cassita. Habitat nidulaturque in segetibus, id ferme temporis, ut appetat messis pullis iam iam pluman
Abbreviated transcription (Latin):
eruunt. ⁊ iccirco ñ desuꝑ lese. s ꝓpulse
in adu̾sum aque etiam desistentꝰ & flatu.
retinent aliqnͣtisper de pristino pulsu
impetum. Io autem ip̃m qd dicimus. ex
illis quoq homericis uersib siquis ñ incu¬
riose legat. ad miniculari potest. Nam
quem aquilonem nos appellamꝰ. alio

Expanded text:
eruunt, et idcirco non desuper laesae, sed propulsae eruunt, et idcirco non desuper laesae, sed propulsae in adversum aquae, etiam desistente flatu, retinent aliquantisper de pristino pulsu impetum. Id autem ipsum quod dicimus ex illis quoque Homericis versibus, si quis non incuriose legat, adminiculari potest. Nam quem aquilonem nos appellamus, alio
Abbreviated transcription (Latin):
oc sepe nuniero mundarum motu
quas aquilones uenti quiq ex ead
celi religione aer fluit. faciunt in ma¬
ri austri atq affrici. Nam fluctꝰ qui fla¬
te aquilone maximi & creberrimi exti¬
tantur simł ac uentꝰ posuit. ster nun¬
tur & conflaccescunt. ⁊ mox fluctus
ẽẽ desinunt. At ñ idem fit flante
austro uel affrico. quib iam nichil
spirantib unde tam̃ facte diutiuscu¬
ment. ⁊ a uento quid̾ iam dudum en¬
quilla sunt: s mare ẽ etiam atq etiã
undabundum. Eius rei causa eẽ hec
comiectatur. qd uenti a septentrio¬
nib ex altiore celi parte in mare inci¬
dentes. deorsum in aquarum ꝓfunda
quasi precipites deferuntur. undasq̃
faciunt ñ ꝑrsus impulsas. s mitꝰ cõmotas
que tantis ꝑerute uoluuntur. dumil¬
lius infusi desuꝑ sp̃c uis manet. Austn
uͦ & affrici ad meridianũ orbis cirełm.
& ad partem axis infimam depressi.
inferiores & humiles ꝑsuprema equo¬
ris euntis. protrudunt magis fluctꝰ qmͣ

Expanded text:
oc saepenumero in undarum motu, quas aquilones venti quique ex eadem caeli regione aer fluit, faciunt in mari austri atque Africi. Nam fluctus, qui flante aquilone maximi et creberrimi excitantur, simul ac ventus posuit, sternuntur et conflaccescunt et mox fluctus esse desinunt. At non idem fit flante austro vel Africo; quibus iam nihil spirantibus undae tamen factae diutius tument et a vento quidem iamdudum tranquillae sunt, sed mare est etiam atque etiam undabundum. Eius rei causa esse haec coniectatur, quod venti a septentrionibus, ex altiore caeli parte in mare incidentes, deorsum in aquarum profunda quasi praecipites deferuntur undasque faciunt non prorsus inpulsas, sed imitus commotas, quae tantisper erutae volvuntur, dum illius infusi desuper spiritus vis manet. Austri vero et Africi, ad meridianum orbis circulum et ad partem axis infimam depressi, inferiores et humiles, per supreme aequoris euntes protrudunt magis fluctus quam
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tuntur: ñ uident᷑ affuisse unũ
diem. qm̃ ante hoiam uoctis sextã
regressi parte aliqua illiꝰ in urbe ro¬
ma sunt. Quoq mucium iure con¬
sultum dicere solitum legi ñ ẽẽ usur¬
patam mulierem que cum kalen¬
dis ianuariis apud uirum matri¬
monii causa eẽ cepiss ante diem
ini. kłas ianuarias seqñtes usurpa
noctium qd abeẽ. a uiro usurpandi
causa ex duodecim tabuł deberet
qm c̾cie noctis post̾ions sex hore alt̾iꝰ
anii eẽnt: qui incipent ex kalendi
lste autẽ omnia de dierum temꝑib
&e finib obseruationem discipuli nã¬
q iuris antiqui ꝑcinentia: cum in
libris uet̾m inueniremꝰ. ñ dubitaba¬
mus quin uirgiliꝰ quoq id ip̃m osten¬
recondita & quasi aꝑta uet̾is ritꝰ sig¬
nificatione. Toiquet inquit mediã
nox humida cursus. & meseuus equis
oriens afflauit anhelis. his enĩ uersibꝰ
obliq sicuti dixi admonere uoluit diẽ.
quem romani ciuilem appellauerunt

Expanded text:
revertuntur, non videntur afuisse unum revertuntur, non videntur afuisse unum diem, quoniam, ante horam noctis sextam regressi, parte aliqua illius in urbe Roma sunt. Q. quoque Mucium iureconsultum dicere solitum legi, non esse usurpatam mulierem, quae, cum Kalendis Ianuariis apud virum matrimonii causa esse coepisset, ante diem IV. Kalendas Ianuarias sequentes usurpatnoctium, quod abesse a viro usurpandi causa ex Duodecim Tabulis deberet, quoniam tertiae noctis posterioris sex horae alterius anni essent, qui inciperet ex Kalendis. Istaec autem omnia de dierum temporibus et finibus ad observationem disciplinamque iuris antiqui pertinentia cum in libris veterum inveniremus, non dubitabamus quin Vergilius quoque id ipsum ostenrecondita et quasi operta veteris ritus significatione: Torquet inquit medios nox umida cursus Et me saevus equis oriens afflavit anhelis. His enim versibus oblique, sicuti dixi, admonere voluit, diem quem Romani civilem appellaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad inseqñtem meridiem. Qd quid
inquit nimis absurdum ẽ. Nam qͥ
kalendis hora sexta apud umbrosna¬
tus ẽ dies eiꝰ natał uideri debebit.¬
& kalendarum dimidiarũ. & quiẽ.
post kalendas dies ante horam eius
diei sextam. Popłm autem romanũ
ita uti uarro dixit. dies singulos ad¬
numerare a media nocte ad mediã
pximam. młtis argum̃tis ostendit᷑
Sacra sunt romana partim diurna
alia nocturna. S ea que int̾ noctẽ
fiunt: dieb abdicuntur. nͥ noctiboi.
Que gͥ sex postiorib noctis horis fiunt.
eo die fieri dicuntur: qui ꝓxunus ea
noctem illucessit. Ad hoc ritꝰ quoꝙ
& mos auspicandi eandem ẽẽ obser¬
uationem docet. Nam magistratꝰ qñ¬
do uno die eis auspicandum e. & id
suꝑ quo auspicauerunt agendum
pꝰmediam noctem. auspicantur. &
post meridiem solem agnum. auspr
abeẽ roma licet: cum pꝰ mediam no¬
ctem ꝑficiscuntur. & post primam
facere᷑ ante mediam sequentem

Expanded text:
ad insequentem meridiem; quod quidem, ad insequentem meridiem; quod quidem, inquit, nimis absurdum est. Nam qui Kalendis hora sexta apud Umbros natus est, dies eius natalis videri debebit et Kalendarum dimidiarum et qui est post Kalendas dies ante horam eius diei sextam. Populum autem Romanum ita, uti Varro dixit, dies singulos adnumerare a media nocte ad mediam proximam, multis argumentis ostenditur. Sacra sunt Romana partim diurna, alia nocturna, sed ea quae inter noctem fiunt diebus addicuntur, non noctibus; quae igitur sex posterioribus noctis horis fiunt, eo die fieri dicuntur qui proximus eam noctem inlucescit. Ad hoc ritus quoque et mos auspicandi eandem esse observationem docet; nam magistratus, quando uno die eis auspicandum est et id super quo auspicaverunt agendum, post mediam noctem auspicantur et post meridiem sole magno agunt, aem abessealesse Roma licet, cum post mediam noctem proficiscuntur et post primam facem ante mediam sequentem
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt. uter dies natał haberi appel¬
lariq debeat. is ne quem nox ea con¬
secuta est. an qui dies noctem consecu¬
tus est.M. uarro in libro rerum hu
nes inquit qui in media nocte ad pro¬
ximã mediam noctem in his horis ui¬
ginti.iiiͦi. natisunt. uno die nati di¬
cuntur. quib u̾bis ita uidetur dierũ
obseruationem diuisisse. ut qui post
solem occasum ante mediam noctem
natꝰ sit. is ei dies natał sit. a quo die
ea nox ceꝑit. Contra uͦ qui insex no¬
ctis horis poster iorib nascatur. eo die
uideri natum. qui postea noctem
diluxerit. Athenienses aucẽ alider
obseruare idem uarro in eoð libro scͥp¬
sit: eosq a sole occasu ad solem it̾m oc¬
cidentem omne id medium tempus
unũ diem ẽẽ dicere. Babilonios por¬
ro alit̾. Asole enim ex orto ad exor¬
tum eiꝰdem incipientem.totum id
spacium uniꝰ die in homine appella¬
re. młtos uͦ in terra umbria. unum
& eundem diem ẽẽ dicere a meridie

Expanded text:
ti sunt, uter dies natalis haberi appelti sunt, uter dies natalis haberi appellarique debeat, isne quem nox ea consecuta est, an qui dies noctem consecutus est. M. Varro in libro Rerum humnes, inquit, qui inde a media nocte ad proximam mediam noctem in his horis viginti quattuor nati sunt, uno die nati dicuntur. Quibus verbis ita videtur dierum observationem divisisse, ut qui post solem occasum ante mediam noctem natus sit, is ei dies natalis sit, a quo die ea nox coeperit; contra vero, qui in sex noctis horis posterioribus nascatur, eo die videri natum, qui post eamearn noctem diluxerit. Athenienses autem aliter observare, idem Varro in eodem libro scripsit, eosque a sole occaso ad solem iterum occidentem omne id medium tempus unum diem esse dicere. Babylonios porro aliter; a sole enim exorto ad exortum eiusdem incipientem totum id spatium unius diei nomine appellare; multos vero in terra Umbria unum et eundem diem esse dicere a meridie
Abbreviated transcription (Latin):
legi denuo u̾ba ead sallustii iubet.
atq ubi lecta sunt: quid gͥ inquit
dicimꝰ. qd młtos uid̾e. ẽ pecunie cu¬
pidos. & eosdem tam̃ corpore. ẽẽ ue¬
geto ac ualenti: Tum ille ita respo̾¬
dit. Respondis ñ ercule inscite. Qs¬
quis inquit est pecunie cupiens et
corꝑe tam̃ ẽ. bene habuito ac stre¬
nuo aliarum quoq rerum uel studio
uł exercitio eum teneri necessũ ẽ.
acq in sese colendo nͥ eque ẽẽ parcũ.
slam si auaricia sola sũma omnes
hominis partes affectionesq occupꝰ
& si ad incuriam usq corꝑis grassetur.
ut ꝑ illam unam neq uirtutis. neq
uirium. neq corꝑis. neq animi cu¬
ra absit: tum deniq id uere dici po¬
test esfemiuando. ẽẽ & animo & cor¬
pore. qui neq sese neq aliud curent
nisi pecuniam. Tum fauorinꝰ. aut
hoc inquitꝰ dixisti ꝓbabile est. aut̃
sallustius odio auaricie plusqm po
tuit criminatꝰ est.
tercia. quarta ue siue qua alia na¬

Expanded text:
legi denuo verba eadem Sallustii iubet legi denuo verba eadem Sallustii iubet atque, ubi lecta sunt, Quid igitur, inquit, dicimus, quod multos videre est pecuniae cupidos et eosdem tamen corpore esse vegeto ac valenti? Tum ille ita respondit: Respondes non hercle inscite. Quisquis, inquit, est pecuniae cupiens et corpore tamen est bene habito ac strenuo, aliarum quoque rerum vel studio vel exercitio eum teneri necessum est atque in sese colendo non aeque esse parcum. Nam si avaritia sola summa omnes hominis partes affectionesque occupet et si ad incuriam usque corporis grassetur, ut per illam unam neque virtutis neque virium neque corporis neque animi cura adsit, tum denique id vere dici potest effeminando esse et animo et corpori, si qui neque sese neque aliud curent, nisi pecuniam. Tum Favorinus Aut hoc, inquit, quod dixisti, probabile est, aut Sallustius odio avaritiae plus quam par fuit eam criminatus est. tertia quartave sive qua alia na
Abbreviated transcription (Latin):
ui hoc dicere. usum ẽẽ sallustium
circũlocutione quadam poetica. &
cum dicere uellet hominem auari¬
cia corrumpi. corpꝰ & aninũ dixisse.
que due res hominem demonstra¬
rent. Namq homo ex amino & cor¬
pore est. Nunqͣm inquit fauormꝰ
quodẽ quid̃ scio. tam importuna
tamq audaci argutia fuit nr̃ ꝓb̾
ut sallustium uel subtilissimu̾m
breuitatis artificeni perifrasis poe¬
carum facere diceret. Erat tumno¬
biscuni in eod ambulacro homo quis¬
piam: sane doctꝰ. Is quoq a fauormo
rogatꝰ eo quid haret suꝑ ea redicer
huiꝰcemodi u̾bis usus est. Quor inqͥt
eos plerosq tali genere uitte occu¬
patos uidemꝰ. ut sicuti alia inhis oĩa
prepecunia. ita labor quoq uirilis
exercendiq corꝑis studium relictui
sit. Negotiis enĩ se plerumq umbra¬
ticis & sellulariis questib intentos
habent. in quib omnis eoꝵ uigor
animi corꝑisq elanguescit. & qd sal¬
lustiꝰ ait effeminatur. Tum fauorinꝰ

Expanded text:
vi haec dicere: usum esse Sallustium vi haec dicere: usum esse Sallustium circumlocutione quadam poetica et, cum dicere vellet hominem avaritia corrumpi, corpus et animum dixisse, quae duae res hominem demonstrarent; namque homo ex anima et corpore est. Numquam, inquit Favorinus, quod equidem scio, tam inportuna tamque audaci argutia fuit noster Probus, ut Sallustium, vel subtilissimum brevitatis artificem, periphrasis poetarum facere diceret. Erat tum nobiscum in eodem ambulacro homo quispiam sane doctus. Is quoque a Favorino rogatus ecquid haberet super ea re dicere, huiuscemodi verbis usus est: Quorum, inquit, eos plerosque tali genere vitae occupatos videmus, ut sicuti alia in his omnia prae pecunia, ita labor quoque virilis exercendique corporis studium relictui sit. Negotiis enim se plerumque umbraticis et sellulariis quaestibus intentos habent, in quibus omnis eorum vigor animi corporisque elanguescit et, quod Sallustius ait, effeminatur. Tum Favorinus
Abbreviated transcription (Latin):
yeme iam decedente apud balue¬
as sticias in area sub calido sole
cum fauorino philosopho ambula¬
bamꝰ. atq ibi int̾ ambulandum lege¬
batur catilina sallustii quem in ma¬
nu amici conspectum legi iusserat.
Cumq hec u̾ba ex eo libro lecta es¬
sent. auaricia & pecunia studiũ
habet quam nemo sapiens concupi¬
uit. ea quasi ueniens malim simbuta
corpꝰ animũq uirilem. effeminat
semꝑ infinita & insatiabił est. neq
copia neq inopia minuitur. Tum
fauormꝰ me aspiciens. quo inquit pa¬
cto corpꝰ hominis auaricia effemi¬
nat: Quid enĩ istuc sit qͦd animum
iurilem ab ea effeminari dixit ui¬
deor ferme assequi. s quonã mͦ corpꝰ
quoq hominis effeminet. ñ dum
reperio. Et ego inqm longe iam du
in eo ip̃o querendo fui. ac nsi tu oc¬
cupasses ultro te hoc rogassen. Uix
ego hec dixeram cunctabundꝰ: atq
imibi quispiam desectatorib fauor¬
iniqui uidebatur ẽẽ in lict̾is uete¬
rator ualerium inquit ꝑbum audi¬

Expanded text:
EME iam decedente, apud balneas Titias in area subcalido sole cum Favorino philosopho ambulabamus; atque ibi inter ambulandum legebatur Catilina Sallustii, quem in manu amici conspectum legi iusserat. Cumque haec verba ex eo libro lecta essent: Avaritia pecuniae studium habet, quam nemo sapiens concupivit; ea quasi venenis malis imbuta corpus animumque virilem effeminat, semper infinita et insatiabilis est, neque copia neque inopia minuitur, tum Favorinus me aspiciens Quo, inquit, pacto corpus hominis avaritia effeminat? Quid enim istuc sit, quod animum virilem ab ea effeminari dixit, videor ferme assequi, set quonam modo corpus quoque hominis effeminet nondum reperiorcperio. Et ego, inquam, longe iamdiu in eo ipse quaerendo fui ac, nisi tu occupasses, ultro te hoc rogassem. Vix ego haec dixeram cunctabundus, atque inibi quispiam de sectatoribus Favorini, qui videbatur esse in litteris veterator, Valerium, inquit, Probum audi
Abbreviated transcription (Latin):
cipale nature consilium ut faceret ho-¬
mines morbis obnoxios. Nunqm enĩ hoc
conuenisse nature auctori parentiq om¬
nium rerum bonarũ. s cum młta inqͥt
atq magna gignent pareretq aptissi¬
ma & utilissima. alia quoq siniul adgna¬
ta sunt incõmoda his ip̃is que faciebat
las quasdam necessarias facta dicit. qd
fingeret. racio subcilior & utilicas ipsa
oꝑis postulauit. ut tenuissimis munitis¬
q ossicuł caput compinget. s hanc uti¬
litatem rei maioris alia quedam incom¬
moditas extrinsecꝰ consecuta est. ut fierit
caput tenuiter munitum & ictib offen
Homines fecisse dicatur tantam uini
ẽẽ erumnar̃ & maloꝵ. Adu̾sus ea chry¬
quarto dissereret. nicħ est prorsus istiꝰ
inquit in subidiꝰ qui opinant᷑ bona eẽ
potuisse si ñ eẽnt ibid mala. Nam cũ
bona mał contraria suit: utraq necessũ

Expanded text:
cipale naturae consilium, ut faceret hocipale naturae consilium, ut faceret homines morbis obnoxios, numquam enim hoc convenisse naturae auctori parentique omnium rerum bonarum. Sed cum multa, inquit, atque magna gigneret pareretque aptissima et utilissima, alia quoque simul adgnata sunt incommoda his ipsis quae faciebat llas quasdam necessarias facta dicit, quofingeret, ratio subtilior et utilitas ipsa operis postulavit ut tenuissimis minutisque ossiculis caput compingeret. Sed hanc utilitatem rei maiorem alia quaedam incommoditas extrinsecus consecuta est, ut fieret caput tenuiter munitum et ictibus offenhomines fecisse dicatur tantam vim esse aerumnarum et malorum. Adversus ea Chryquarto dissereret, Nihil est prorsus istis, inquit, insubidius, qui opinantur bona esse potuisse, si non essent ibidem mala. Nam cum bona malis contraria sint, utraque ne
Abbreviated transcription (Latin):
contrarium ẽ. sine contrario alt̾o. Quo
enĩ pacto iusticie sensus ẽẽ poss. nͥ eẽnt
iniurie: Aut quid aliud iusticia ẽ qm̃ in¬
iusticie priuatio: Qͥd item fortitudo in¬
telligi poss. insi ex ignauie appositione:
Qͥd continentia. nisi ex intemꝑantie: Qꝰ
itẽ mͦ prudentia ẽẽt. nͥ foret contra im¬
prudentia: Pinde inquit homines
stulti. cur non hoc etiam desid̾ant ut
ueritas sit. & ñ sit m̃dacium: Nãq itid
sunt bona & mala felicitas & infort̾unitaᷤ.
dolor & uoluptas. Alt̾m enĩ ex alt̾o sicuti
placo ait uerticib int̾ se contrariis deli¬
catum ẽ. Si tuleris unũ. abstuleris utr̃q.
Idem crysippꝰ in eoð libro tractat consi¬
deratꝙ dignum ẽẽ id queri putat. ein¬
id: natura ip̃a rerum uł ꝑuidentia q̃
compagẽ hanc mundi & genꝰ hominũ
fecit morbos quoq & debilitates & egri¬
tudines corpoꝵ quas paciunt᷑ homineᷤᷤ
fecerit. Existimat autẽ ñ fuisse hoc pͥn¬

Expanded text:
contrarium est sine contrario altero. Quo enim pacto iustitiae sensus esse posset, nisi essent iniuriae? aut quid aliud iustitia est quam iniustitiae privatio? Quid item fortitudo intellegi posset, nisi ex ignaviae adpositione? Quid continentia, nisi ex intemperantiae? Quo item modo prudentia esset, nisi foret contra inprudentia? Proinde, inquit, homines stulti cur non hoc etiam desiderant, ut veritas sit et non sit mendacium? Namque itidem sunt bona et mala, felicitas et infortunitas, dolor et voluptas. Alterum enim ex altero, sicuti Plato ait, verticibus inter se contrariis deligatum est; si tuleris unum, abstuleris utrumque. Idem Chrysippus in eodem libro tractat consideratque dignumque esse id quaeri putat, i natura ipsa rerum vel providentia, quae compagem hanc mundi et genus hominum fecit, morbos quoque et debilitates et aegritudines corporum, quas patiuntur homines, fecerit. Existimat autem non fuisse hoc prin
Abbreviated transcription (Latin):
Aliarum aũt opimonum disciplinar̃¬
q auctores. huic definitioni ita obstre¬
punt. Si chrysippꝰ inquiunt fato pu¬
tat omnia moueri & regi. nec declina¬
ri transcendiq posse agmina fati & uo¬
lumina peccata quoq hominũ & de¬
licta ñ suscensenda neq inducenda sunt
ipsis uoluntatib q eoꝵ. s necessitati
cuidam & instantie que oritur ex faco
omniũ que sit rerum dña & arbitra ꝑ
stitutas. si homines ad maleficia ñ spon¬
te ueniunt s fato trahunt᷑. contra ea
chrysippꝰ tenuit̾ młta & argute disserit.
s omniũ fereque suꝑ ea rescripsit huiꝰ¬
cemodi sentencia est. Quamqm̃ itasit
inquit ut ratione quadã necessario &¬

Expanded text:
Aliarum autem opinionum disciplinarumque auctores huic definitioni ita obstrepunt: Si Chrysippus, inquiunt, fato putat omnia moveri et regi nec declinari transcendique posse agmina fati et volumina, peccata quoque hominum et delicta non suscensenda neque inducenda sunt ipsis voluntatibusque eorum, sed necessitati cuidam et instantiae, quae oritur ex fato, omnium quae sit rerum domina et arbitra, per stitutas, si homines ad maleficia non sponte veniunt, sed fato trahuntur. Contra ea Chrysippus tenuiter multa et argute disserit; sed omnium fere quae super ea re scripsit huiuscemodi sententia est: Quamquam ita sit, inquit, ut ratione quadam necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
ui usq ad aures sit ora qmͣ uola. du¬
bium idnonẽ. Nam uocał in priore
u̾su extreina eadq in seqñti prima.
canoro suul atq iocundo hiatu trac¬
tim sonat. est adeo inuenire apud no¬
biles poetas huiꝰcemodi suauitatis mł¬
taq appareat nauata ẽẽ. non fortuita
s pret̾cet̾os omnis apud homerum
płima. uno quippe in loco talestamq
hiant & sonitꝰ in assiduis uocib płib

Expanded text:
viusque ad aures sit ora quam Nola, duviusque ad aures sit ora quam Nola, dubium id non est. Nam vocalis in priore versu extrema eademque in sequenti prima canoro simul atque iucundo hiatu tractim sonat. Est adeo invenire apud nobiles poetas huiuscemodi suavitatis multa, quae appareat navata esse, non fortuita; sed praeter ceteros omnis apud Homerum plurima. Uno quippe in loco tales tamque hiantes sonitus in assiduis vocibus pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
.l. cornelium setpionem asiaticum a
college ui ꝓhibeo.
aleriꝰ aut̃ antias contra hanc de¬
cretoꝵ memoriam. contraq auc¬
toritates uet̾m annalium. pꝰ affrica¬
ni mortem int̾cessionẽ istam ꝓscipi¬
one afiatico factam ẽẽ. a tiberio grac¬
cho dixit. Neq młtam irrogatan
scipioni. s damnatũ eum peculatꝰ ob
antiochiam pecuniam. qui predes ñ
daret in carcerem duci ceptun. atq
ita int̾cedente graccho exemptum.
repperi uersus istos a uirgilio ita
primum ẽẽ recitatos atq editos. talẽ
diues arat capua & uicina uese uono¬
la iugo. Postea uirgilium petisse a
uolanis aquam uti duceret in ꝑpin¬
quum rus. nolanos beneficium peti¬
tum ñ fecisse poetam offensum. nom̃
urbis eoꝵ quasi ex hominũ memoria.
sic ex carmine suo derasisse. oramq pro
nolam nuictasse. atq ita reliquisse. & ui
cina uese uo ora iugo. Eares uerane an
falsa sit. ñ laboro. quin tam̃ meliꝰ sua¬

Expanded text:
L. Cornelium Scipionem Asiaticum a L. Cornelium Scipionem Asiaticum a collegae vi prohibeo. Valerius autem Antias contra hanc decretorum memoriam contraque auctoritates veterum annalium post Africani mortem intercessionem istam pro Scipione Asiatico factam esse a Tiberio Graccho dixit, neque multam irrogatam Scipioni, sed damnatum eum peculatus ob Antiochinam pecuniam, quia praedes non daret, in carcerem duci coeptum atque ita intercedente Graccho exemptum. repperi, versus istos a Vergilio ita primum esse recitatos atque editos: Talem dives arat Capua et vicina Vesevo Nola iugo; postea Vergilium petisse a Nolanis, aquam uti duceret in propinquum rus, Nolanos beneficium petitum non fecisse, poetam offensum nomen urbis eorum, quasi ex hominum memoria, sic ex carmine suo derasisse, oram que pro Nola mutasse atque ita reliquisse; et cina Vesevo Ora iugo. Ea res verane an falsa sit, non laboro; quin tamen melius sua
Abbreviated transcription (Latin):
te utiliceat. De ea re: nr̃m sentencia
omniũ ea ẽ. Si .L. corneliꝰ scipio asia¬
ticus college arbitratu predes dabit.
college ne eum in uincula ducat int̾¬
cedemꝰ. si eiꝰ arbitratu predes ñ dabit
quomuiꝰ collega sua potestate urat᷑.
ñ int̾cedemꝰ. Post hoc decretum cũ
augurinꝰ tribunꝰ. l. scipione m predes
ñ dantem. prendi & incarcerem du¬
ci iussiss. tunc tiberiꝰ semꝑniꝰ gracchꝰ
TR. .pl. pat̾ tiberi atq .c. gracchoꝵ
cum .p. scipione affricano inimitꝰ gra¬
uis obplerasq in re publica dissensioneᷤᷤ
ẽẽ. iurauit palam mnanuciciam inq
grãm sec̃ .p. affricano ñ redisse. atq ita
decretum ex tabula recitauit. Eius
decreti uerba hec sunt. Cum .l. corneliꝰ
scipio asiaticꝰ triumphans hostiũ du¬
ces in carcerem coniectarit. alienum
uidet᷑ eẽ. dignitate rei.p. in eũ locum
imꝑatorem ppłi .R. duci: inquem loc̃
ab eo coniecti sunt duces hostium. Itaq

Expanded text:
te uti liceat, de ea re nostrum sententia te uti liceat, de ea re nostrum sententia omnium ea est: Si L. Cornelius Scipio Asiaticus collegae arbitratu praedes dabit, collegae ne eum in vincula ducat intercedemus; si eius arbitratu praedes non dabit, quominus collega sua potestate utatur non intercedemus. Post hoc decretum cum Augurinus tribunus L. Scipionem praedes non dantem prendi et in carcerem duci iussisset, tunc Tiberius Sempronius Gracchus tr. pl., pater Tiberi atque C. Gracchorum, cum P. Scipioni Africano inimicus gravis ob plerasque in republica dissensiones esset, iuravit palam in amicitiam inque gratiam se cum P. Africano non redisse, atque ita decretum ex tabula recitavit. Eius decreti verba haec sunt: Cum L. Cornelius Scipio Asiaticus triumphans hostium duces in carcerem coniectarit, alienum videtur esse dignitate reipublicae, in eum locum imperatorem populi Romani duci, in quem locum ab eo coniecti sunt duces hostium; itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ulcrũ atq liberale atq magni ani¬
mum factum tiberii sempronii grac¬
chi in exemplis repositume. Id exemplũ
huiꝰcemodi est.L. scipioni asiatico.p.
scipionis affricani suꝑioris fratri .c̃. muinu¬
cius augurinꝰ tribunꝰ plebi młtam irro¬
gauit. eumq ob eam cãm pre desposce¬
bat. scipio affricanꝰ patris nomine ad
collegium tribunoꝵ ꝓuocabant pete¬
bantq ut uirum consularem trium¬
phalemq a college ui defend̾ent. Oc¬
to tribuni cognita causa decreuert̃.
Eius decreti u̾ba que posui ex annali¬
um monim̾̃tis exłcripta sunt. Qd̃ .p.
scipio asfricanꝰ postulauit. p .l. scipi¬
one asiatico fr̃e cũ contra leges contra
ꝑium in auspicato sentenciã de eotu¬
ierit. młtamq nlło exemplo ir roga¬
uerit. prȩdesq euni ob eam renidare
cogat. aut si non det in uincula du¬
ci iubeat. & eũ a college ui ꝓhibeamꝰ.
& qd̾ contra collega postulauit. ne sib
int̾cedamꝰ. quo minus suapte potesta¬

Expanded text:
ULCRUM atque liberale atque magnanimum factum Tiberii Sempronii Gracchi in Exemplis repositum est. Id exemplum huiuscemodi est: L. Scipioni Asiatico, P. Scipionis Africani superioris fratri, C. Minucius Augurinus tribunus plebi multam irrogavit eumque ob eam causam praedes poscebat. Scipio Africanus fratris nomine ad collegium tribunorum provocabat, petebatque ut virum consularem triumphalemque a collegae vi defenderent. Octo tribuni cognita causa decreverunt. Eius decreti verba, quae posui, ex annalium monumentis exscripta sunt: Quod P. Scipio Africanus postulavit pro L. Scipione Asiatico fratre, cum contra leges contraqccitis per vim inauspicato sententiam de eo tulerit multamque nullo exemplo irrogaverit praedesque eum ob eam rem dare cogat aut, si non det, in vincula duci iubeat, ut eum a collegae vi prohibeamus. Et quod contra collega postulavit ne sibi intercedamus quominus suapte potesta
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ idoneum ratos eẽ. cum tanti cor¬
poris pondere ad faciend equitis munꝰ.
Non enĩ plena id fuit ut quidã existi¬
mant. s munꝰ sine ignominia remit¬
tebatur. tam̃ cato in oratione quam
de sacrificio commisso scripsit. obicit
hanc rem criminosius uti magis ui¬
deri possit. cum ignominia fuisse. Qd
si ita accipias. id ꝑfecto existimandũ
est. ñ omnino inculpatum neq in¬
desidem uisum ẽẽ. cuius corpꝰ uitam
in modic̃ mod̾ luxuriass exuberass ꝙ̃.¬

Expanded text:
minus idoneum ratos esse cum tanti corminus idoneum ratos esse cum tanti corporis pondere ad faciendum equitis munus. Non enim poena id fuit, ut quidam existimant, sed munus sine ignominia remittebatur. Tamen Cato, in oratione quam De Sacrificio Commisso scripsit, obicit hanc rem criminosius, uti magis videri possit cum ignominia fuisse. Quod si ita accipias, id profecto existimandum est, non omnino inculpatum neque indesidem visum esse, cuius corpus in tam inmodicum modum luxuriasset exuberassetq
Abbreviated transcription (Latin):
Catullus quoq elegantissimꝰ poetar̃
in hisce uersib minister uetuli puer
falerni ingermi calices amar iores.
ut lex postumie niuet magistre. ebrio¬
se ac me ebriosioris cum dicere ebriosi
poss qd eratu sitacius acmũ in neut᷑
gñe appellare amans tam̃ hiatꝰ illius
homerici suauitatem ebriosam dixit.
ꝑpt̾ inseqñtis .a. litt̾e concentum qui
ebrios autẽ catullum dixisse putant
aut ebriosos. Nam id quoq temere scͥp¬
tum inuenitur in libros scilicet de cor¬
ruptis exemplarib factos inciderunt.
cĩ cõntrarie s id̾ atq unũ tempꝰ ut᷑q
dimittetur. tam & si haberi atq dimit¬
ti contraria sunt: unũ atq idip̃ni tñ
utroq inu̾bo ostenditur. Tempora
enĩ duo cum int̾ sese opposita sunt.
atq ita coherentia ut alterius finis
cum alt̾ius initio misceatur. ñ refert
utr̃ ꝑ extremitatem prioris an per
initium seqñtis locꝰ ip̾e cũ finis demõ¬
stretur.
censores equ adimere solido scilicet

Expanded text:
Catullus quoque elegantissimus poetarum in hisce versibus: Minister vetuli puer Falerni, Inger mi calices amariores, Ut lex Postumiae iubet magistrae Ebria acina ebriosioris, cum dicere ebrio posset et, quod erat usitatius, acinum in neutro genere appellare, amans tamen hiatus illius Homerici suavitatem, ebriam dixit propter insequentis a litterae concentum. Qui ebriosa autem Catullum dixisse putant aut ebrioso, nam id quoque temere scriptum invenitur, in libros scilicet de corruptis exemplaribus factos inciderunt. ci contrariae; sed idem atque unum tempus utraque dimittetur, tametsi haberi atque dimitti contraria sunt, unum atque id ipsum tamen utroque in verbo ostenditur. Tempora enim duo cum inter sese opposita sunt atque ita cohaerentia ut alterius finis cum alterius initio misceatur, non refert utrum per extremitatem prioris an per initium sequentis locus ipse confinis demonstretur. censores equum adimere solitos, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
I cant ad hanc ferme sentenciam chry¬
sippus stoice pͥnceps philosophie definit.
factumẽ inquit sempit̾na quedam &
indeclinabił series rerum & cathena uol¬
uens semet ip̃a sese & implicans ꝑ et̾nos
consequentie ordines. ex quib apta nexa¬
q est. lp̃a autẽ u̾ba chrisippi quantũ
ualui memoria ascripsi. ut si cui meum
istud int̾pretam̃tum uidebit᷑ ẽẽ obscuriꝰ
ad ipsius uerba animadu̾tat. In libro

Expanded text:
cant, ad hanc ferme sententiam Chrysippus, Stoicae princeps philosophiae, definit: Fatum est, inquit, sempiterna quaedam et indeclinabilis series rerum et catena, volvens semetipsa sese et inplicans per aeternos consequentiae ordines, ex quibus apta nexaque est. Ipsa autem verba Chrysippi, quantum valui memoria, ascripsi, ut, si cui meum istud interpretamentum videbitur esse obscurius, ad ipsius verba animadvertat. In libro
Abbreviated transcription (Latin):
fum eẽ ꝓpe modũ chaurum existi¬
mo. Nam᷑ ⁊ ẽ. occidentał. & iudetur
ex adusum eurum flare. Itaq uirgi¬
lius cleopatram. e nauali prelio me
gyptum fugientem uento ia ny re.
ferri ait. Equum quoq ⁊ s apulũ
eod quo uentum uocabulo iapygẽ
appellauit. Est etiã uentꝰ nomine
caecias quera aristotiles ita flare di¬
cit ut nubes non ꝑcul propellat.
s ut ad sese uocat. Ex quo uersum

Expanded text:
Eum esse propemodum caurum existiEum esse propemodum caurum existimo; nam et est occidentalis et videtur exadversum eurum flare. Itaque Vergilius Cleopatram e navali proelio in Aegyptum fugientem vento iapyge ferri ait, ecum quoque Apulum eodem quo ventum vocabulo iapygem appellavit. Est etiam ventus nomine caecias. quem AristotelesAristotoles ita flare dicit, ut nubes non procul propellat, ed ut ad sese vocet, ex quo versum