comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sentatꝰ et apudauresianũ car¬
ceri sit inclus ¶¶Erat et
Sa somon ungaroꝵ rex bireᷤᷤ
Ladissai et zeice et ignamã
issis territꝰ fugiensqz liqͥss
¶Erat et Petrus eiusdẽ
ungarie xex dõsens ꝙ pulsꝰ
regno et demũ susceptꝰ ad
tie ussu occis sic ¶Erat
et lupoloꝰ comes siens ꝙ ex
maxĩo cũ õi sua familia ꝑauꝑ
et exul senuerit ĩsiluis ¶ Erat
et hernestꝰ suauie dux se lacei¬
mabiliter accusans atq fortu¬
nã ꝙ henrico ĩpatori uictrico
suo regnũ conatũ subripere
abeodẽ pulsꝰ et siluas colere
coactꝰ et in eisdem a fidelibus
nupern cesd sit ¶Erat et
diogenes cõstãtio positanoꝵ
ĩperator olim stillante sanie
ex concauitatibz oculoꝵ sordi¬
dus et squalore obsitꝰ płimo
suas miserias ingemiscens.
Quas ego et si non om̃es / cõ¬
pertas tñ scribẽdas accepi.
gmoxositanorum imperatore
ogenes cognomẽto.¬
romanꝰ seu ytasꝰ fu̾it
origine seu grecꝰ incertũ est.¬

Expanded text:
esentatus et apud Aurelianum caresentatus et apud Aurelianum carceri sit inclusus. Erat et Salomon Ungarorum rex, vires Ladislai et Zeyce et ignaviam illis territus fugiensque reliquisset. Erat et Petrus eiusdem Ungarie rex, dolens quod pulsus regno et demum susceptus ad tis iussu occisus sit. Erat et Leopoldus comes flens quod ex maximo cum omni sua familia pauper et exul senuerit in silvis. Erat et Ernestus Suevie dux se lacrimabiliter accusans atque Fortunam quod Henrico imperatori victrico suo regimen conatus surripere, ab eodem pulsus et silvas colere coactus et in eisdem a fidelibus imperii cesus sit. Erat et Diogenes Costantinopolitanus imperator, olim stillante sanie ex concavitatibus oculorum sordidus et squalore obsitus plurimo, suas miserias ingemiscens. Quas ego, etsi non omnes, compertas tamen scribendas accepi. tinopolitano imperatore. Diogenes cognomentoRomanus, seu ytalus fuerit origine seu grecus, incertum. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
Eruefat ammus in
mossiciẽ et secor diã
atq suꝑcisiũ graue pontificu
modernoꝵ scrifere. Sz memor
sacris in lx̃ĩs aliq̃n legisseꝰ losite
tangere xp̃os meos. ustro manũ
retraxi. Orans tñ ut is quiscru¬
tator est cordiũ bideat actatqz
ne post libidinũ atq extorsionũ
exempla nepharia grer simpler
cuiꝰ ip̃e fuit redemptor et p̃ciũ ĩ
cruce sibratũ parit̾ et solutu
a semita ueritatis exorbitans
per abrupta ĩiquitatis cõcidat
in profundũ. Et huic in ꝑtẽ
aliã flectens oculos: fortunã
minaci uultu turmã ãplissiõꝵ
osim uiroꝵ ỹ se cogentez uidi.
¶quot ibi mestos pontifi¬
ces deiectos pulsos cathenis
unictos nutilos atqz cesos
aduerti: Sz actũ est. Alteri
eoꝵ miserias scribendas xelin¬
quere mẽs est. ¶ Erat int̾
hos tñ krosus Coctorĩgie dux
flebilibz uerbis dampnans
perfidiã Ancelim presulis l¬
lugdumensis. qua cũ uxore
sorore et filiis nocte captꝰ et
hugomi ciapeth adu̾sario p̃¬

Expanded text:
ervebat animus in molliciem et socordiam atque aupercilium grave pontificum modernorum scribere, sed memor sacris in literis aliquando legisse «Nolite tangere christos meos», ultra manum retraxi; orans tamen ut Is qui scrutator est cordium vident agatque ne post libidinum at. que extorsionum exempla nepharia grex simplex, cuius ipse fuit redemptor et pretium in cruce libratum pariter et solutum, a semita veritatis exorbitans, per abrupta iniquitatis concidat in profundum. Et hinc in partem aliam flectens oculos, Fortunam minaci vultu turmam amplissimorum olim virorum pre se cogentem vidi. O quot ibi mestos pontifices deiectos pulsos catenis vinctos, mutilos atque cesos adverti! Sed actum est. Alteri eorum miserlas scribendas relinquere mens est. Erat inter hos tamen Carolus Lotharingie dux, flebilibus verbis damnans perfidiam Ancelini presulis lugdunensis, qua cum uxore sorore et filiis nocte captus et Ugoni Ciapeth adversario pr
Abbreviated transcription (Latin):
miseriaꝵ secula ꝑsica
peperere bella. Quippe post
troianũ excidiũ simises ante
nõ cognitos grandes attulere
et cruentas regũ uictorias qͣs
dũ ñc ĩtestio bello. ñc ext̾o
gretia mnisabisis expit᷑. dxbiũ¬

Expanded text:
miseriarum secula persica peperere bella. Quippe post troianum excidium similes ante non cognitos grandes attulere et cruentas regum victorias, quas dum, nunc intestino bello, nunc extero, Grecia miserabilis experitur, urbiu
Abbreviated transcription (Latin):
quib deꝰ nõ erat tã aperte
cõsultor morari paꝵper. et
bementi didom tyrie sibens
occurrere. cui forsã fortuna
fecit ĩuiriã. Uideo eĩ eã eo ĩ
habitu quo bltima sua die
cõscendit ĩ rogũ accedere. et
pio pallore resꝑsã lacrimis
interdũ ora rigãtib suafata
defsentẽ. Dedidone Regĩa car¬

Expanded text:
quibus Deus non erat tam aperte quibus Deus non erat tam aperte consultor, morari parumper; et venienti Didoni tyrie libens occurrere, cui forsan Fortuna fecit iniuriam. Video enim eam eo in habitu quo ultima sua die conscendit in rogum accedere, et pio pallore respersam lacrimis interdum ora rigantibus sua fata deflentem. X. De Didone regina Ca
Abbreviated transcription (Latin):
Ir e tursel. In hebrcos¬
Heẜreoꝵ sua hõicidĩa
crebra ac atroces in xeges
suos prodiciones. et acta
grandia uerbis pusilla
fc̃o defsenciũ. płra ꝓmittẽs
fugiẽs me mnͥ restitut᷑ sũ ¶ In¬
iecerant quippe tediũ tot mu¬
tacõnib sius. Nũc dẽo. yiunc
dyaẜoso. Nũc ĩ tẽpse. Nunc ĩ
excelsis p̃stãtes bt aiĩt ob¬
sequiũ. et eo ꝓ iudicio meo
fortunã eciã accusarẽt ĩdigne
cũ haberẽt bates egregios et
dĩno spũplenos. quoꝵ suffra¬
gio deo uosentes cõciliabant᷑
et fictura ⁊ cognoscebãt. et
ab eisdẽ quid issis agẽdũ fo¬
ret ad bictorias ex adu̾sariis
obtinẽdas et sua ꝑpetuãda
regna eciã mõstraret᷑. et ip̃i
tñ discoli obuirgãtesqz et
sui nescn mõstrata linquẽte ᷤ
sius qz bñplacitis obsequẽte ᷤᷤ
deo adu̾sãte e manibz fortũe
ĩfortunia extorq̃bãt si ĩfor¬
tumia dici pñt a suscipiẽtib
et apͦ asiũ ꝓ tp̃re lamẽtent᷑
Michi quippe mẽs ẽ cũ aliis

Expanded text:
ix e turbelis Hebreorum, sua homicidia crebra ac atroces in reges suos proditiones et acta, grandia verbis pusilla facto, deflentium, plura promictens fugiens, me michi restitutus sum: iniecerant quippe tedium tot mutationibus suis, nunc Deo nunc dyabolo nunc in templo nunc in excelsis prestantes – ut aiebant – obsequium; et eo quod, iudicio meo, Fortunam etiam accusarent indigne, cum haberent vates egregios et divino spiritu plenos, quorum suffragio Deo volentes conciliabantur, et futura etiam cognoscebant, et ab eisdem quid illis agendum foret ad victorias ex adversariis obtinendas et sua perpetuanda regna monstraretur, et ipsi tantum discolit obiurgantesque et sui nescii, monstrata linquentes suisque beneplacitis obsequentes, Deo adversante e manibus Fortune infortunia extorquebant, si infortunia dici possunt a suscipientibus et apud alium pro tempore lamententur; michi quippe mens est cum aliis,
Abbreviated transcription (Latin):
rome subiacẽs colũ sicut ce¬
tere suiusat. Quid młta
dixerim: Quese beslicis ĩmi¬
didonẽ predicau̾at: Nũc ut¬
cenobie nomẽ si possit deleat
exoptat. ¶Ite nĩx hũane
cõdic̃onis ĩmemores et scã¬
dite celsa. ut aut oez fortũẽ
spirantis aurã timeatis: ãt
sopiti ĩpulsu mĩmo ĩ mortẽ

Expanded text:
Rome subiacens colum sicut ceRome subiacens colum sicut cetere baiulat. Quid multa dixerim? Que se, bellicis immiDidonem predicav,erat, nunc Zenobie nomen, si possit, deleatur exoptat. Ite igitur humane conditionis immemores et scandite celsa ut, aut omnem Fortune spirantis auram timeatis, aut sopiti inpulsu minimo in morte
Abbreviated transcription (Latin):
ex ea ingenti cũ põpa ductita¬
retriũphũ . Cui ip̃a currũ
p̾cedẽs psurmiũ csaritatis
attribuit. Nam bellatrix
mułr et formosa gemmis
onusta atq aureis cõpedib
uincta. esto robustiuigoris
existeret laborãs sub põd̾e.¬
ad cõsistendũ alñ coacta ẽ.
N  solũ matronis. ueꝵ et ui¬
xis ꝓsptãtib monstruosũ
qd̾ dã saudabise inferebat.
Que postꝙͣ ex regina ĩcli¬
ta captiua de se spectatulũ
prebuit int̾ romanas alias
musieres uite residuũ pͥua¬
ta deduxi ¶Mortasium
equidẽ inimũ inconsiderata
cõdicio ꝙͣ crebris atq dissomᷤ¬
mutaciomib cõcussa distra¬
hit᷑. Pec nuꝑ persis. siris q
tremenda regibz. Nunc uisi¬
pendit᷑ a priuatis. Hec nuꝑ¬
Impatorib admiranda: nc̃
benit miseranda ꝑlebeis/.
Het nuꝑ taseata cõcionari
misitib assueta: ñc bessata
cogit᷑ mufiertulaꝵ andire
fabellas. Hec miper orienti
presidẽs sceptra gestabat ñc

Expanded text:
ex ea ingenti cum pompa ductitaex ea ingenti cum pompa ductitare triunphum, cui ipsa currum precedens plurimum claritatis attribuit. Nam bellatrix mulier et formosa, gemmis honusta atque aureis compedibus vincta, esto robusti vigoris existeret, laborans sub motendum aliquando coacta est. Nec solum matronis verum et viris prospectantibus, monstruosum quoddam laudabile inferebat. Que postquam ex regina inclita captiva de se spectaculum prebuit, inter romanas alias mulieres vite residuum privata deduxit. Mortalium equidem nimium inconsiderata conditio. quam crebris atque dissonis eventibus concussa distrahitur. Hec nuper persis syrisque tremenda regibus, nunc vilipenditur a privatis; hec nuimperatoribus admiranda, nunc venit miseranda plebeis; hec nuper galeata contionari militibus assueta, nunc velata cogitur muliercularum audire fabellas; hec nuper Orienti presidens sceptra gestabat, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
mortuo et priuigno et hoste
ĩsitmbs decoratos p̃ se ferens.
armis indita nõ mossicie mu¬
siebri s quadã militari austeri¬
sitate refulctẽs exab salutarẽ
ducatũ erhibuit. et orientasia
rom ĩpn iura oĩa occupauit et
temiut ¶ Sane ronoꝵ ducũ
opa cesis ubiq tyrãnis cu ad
manꝰ diui. iuresiam csaudĩo
angusto mortuo res pnͫ. deue¬
niss indignũ rat᷑ feminã ro¬
biã arma cõuertit. Que qͥdẽ
nõ pt̾rita s acri aĩo birib cõ¬
uocatis: adu̾sꝰ aurelianũ descẽ¬
dit maciẽ. Sir quid refert.
Et si mlta fit uirtꝰ ascendẽti
tñ qñq cadendũ est. A quo nec
cenobia ĩmums euasisse xotuit
Nam dũ pugnãtib suis. ñc
misitis ñc strenui ducis more
cũcta ꝑagit uolente fortima
suꝑat᷑. et uiua ad auresianũ
usq captiua pducit᷑. qui dato
uictoriaꝵ pluriũ eẽt insignis.
hanc tanta ãĩ uoluptate susce¬
pit. ut nõ mereret᷑ uirtute
musieris uirisi p̃poĩta sexui

Expanded text:
mortuo et privigno et hoste mortuo et privigno et hoste insignibus decoratos pre se ferens, armis induta, non mollicie muliebri, sed quadam militari austeritate refulgens, exercitibus salutarem ducatum exhibuit et orientalia romani imperii iura omnia occupavit et tenuit. Sane romanorum ducum opera cesis ubique tyramnis, cum ad manus divi Aureliani, Claudio Augusto mortuo, res publica devenisset, indignum ratus feminam robiam arma convertit. Que quidem non perterrita, sed acri animo viribus convocatis adversus Aurelianum descendit in aciem. Sed guid refert? Etsi multa sit virtus, ascendenti tamen quandoque cadendum to est, a quo nec Zenobia immunis evasisse potuit. Nam dum pugnantibus suis, nunc militis nunc strenui ducis more cuncta peragit, volente Fortuna, superatur et viva capta ad Aurelianum usque perducitur. Qui, dato victoriarum plurium esset insignis, hanc tanta cum voluptate suscepit ut non vereretur, virtute mulieris virili preposita sexui,
Abbreviated transcription (Latin):
periũ/ ectrectiis facmorib suscep¬
cũ odenato pasmrenoꝵ pͥncip
nupsisse et ex eo ꝑlem gemmã
peperiss. actũ est ut ualerianꝰ
capet᷑ a ꝑfis. ex quo odenatus
issico orientis occupauit dñium.
et regali insigintꝰ tituto una
cũ cenobia ꝯuge et regnia/ ac
herode filio cõtrregatis copiis
Ustur ꝰ  ĩers fisiꝰ negsigeht
ualerianũ. arma direxit ĩ ꝑsas.
et ĩ ptãtẽ mesopotannã atq
alia płra redecit. ceso fuctatoi
saporis ex̾citu. Inde quietũ ma¬
criam filiũ aduersꝰ gassienuĩ
arma mouentẽ: interennit. et
orientis motꝰ om̃es sũma cũ di¬
ligencia atqr felicitate opescurt
Quib cũ płimũ cenobie ful
rodes filiꝰ equo spsendore regnã¬
tes a meoneo odenaticõsohᷤ no
ardẽti ĩ̾uidia ꝑ cito occisi sunt.
Qui obsuxuriã et spuxticiez
suã suis odiosꝰ effect᷑. Insto dei
indicio ab eisdẽ occisꝰ est Ceno¬
bia bero uirisi p̃dita aĩo. uiro

Expanded text:
perium, egregiis facinoribus suscepperium, egregiis facinoribus suscepdenato Palmirenorum principi nupsisset et ex eo prolem geminam peperisset, actum est ut Valerianus caperetur a Persis, ex quo Odenatus illico orientis occupavit dominium et regali insignitus titulo, una cum Zenobia coniuge et regina ac Herode filio, congregatis copiis, ulturus quem iners filius negligebat Vaerianum, arma direxit in Persas et in potestatem Mesopotamiam atque alia plura redegit ceso fugatoque Saporis exercitu. Inde Quietum, Macriani filium, adversus Gallienum arma moventem, interemit et Orientis motus omnes summa cum diligentia atque felicitate compescuit. Quibus cum plurimum Zenobie fulgrodes filius equo splendore regnantes a Meonio, Odenati consobrino, ardenti invidia percito, occisi sunt is ob luxuriam et spurcitiam suam suis odiosus effectus, iusto Dei iudicio ab eisdem occisus est. Zenobia vero virili predita animo, viro
Abbreviated transcription (Latin):
rata militari oppressũ tumłtu
dicehat. ¶ E ni adheresat ⁊¬
carus narbonaoriũdꝰ. deum
to iã ĩpn sin biemno rep̃ssis
sarmatis psieq suꝑactie: ic¬
tu fusminis tãꝙͣ ẜeste suũ
bita priuauerit ¶Post
quẽ et numerianꝰ cesar ꝙ
ippri soceri su dolo cłã simñ¬
b captꝰ sit et occisꝰ turbatꝰ
płimũ incedebat. ¶ Piis e¬
rat ĩmistꝰ septumꝰ dosens ꝙ
ab eisdem a quib apꝰ dalma¬
tas fuerat ad ꝓupiuĩ sublĩat᷑
eq̃ occisꝰ sit ¶Qiud tetri¬
cos. quid basentes. Ncomũ
Salistã. Macrianos Pisonẽ.
serrimos om̃es destribã esset
quppe songissimũ. Et cenobia
pasmirenoꝵ regiadosẽs ꝙ
auresian triũpẜũ decorau̾it
distrahit etiam si cepissem De
cenobia palmirerioꝵ regina.
Enobia. Aptholomeiͤ
regisz duxit originez
temina morib cõsiliis eloquen¬
cia et corporeo robore insiins.
et bellicis disciplinis instructa
Que cũ marimiũ suscerisset ĩ¬

Expanded text:
rata militari oppressum tumultu rata militari oppressum tumultu dicebat. Cui adherebat et Carus, Narbona oriundus, Deum to iam imperii sui biennio, repressis Sarmatis Persisque superatis, ictu fulminis tanquam hostem suum vita privaverit. Post quem et Numerianus Cesar, quod Apri soceri sui dolo clam luminibus captus sit et occisus turbatus plurimum incedebat. His erat immixtus Septimius dolens quod ab eisdem, a quibus apud Dalmatas fuerat ad imperium sublimatus, eque occisus sit? Quid Tetricos, quid Valentes Meonium Balistam Macrianos Pisonem Eserrimos omnes? Esset quippe longissimum et Zenobia, Palmirenorum regina, dolens quod Aureliani triunphum decoraverit, distrahit, etiam si cepissem. VI. De Zenobia Palmirenorum regina. enobia a Ptholomeis regibus duxit originem, femina moribus consiliis eloquentia et corporeo robore insignis et bellicis disciplinis instructa. Que cum maximum suscepisset im
Abbreviated transcription (Latin):
que trauis tã ampsi¬
tudme maiestatis ꝙͣ
doloris habũdãcia cesaꝵ cat̾ua
subsequẽs m̃cedẽs cõtinuabat
añ alios querebat᷑ ꝙ se regente
ĩperio natõnes pħ̾me refessas¬
sent. ipẽqr postposito tã magne
mosis onere pͥuatꝰ ap̾ medio¬
lanũ ab ĩnnicis occisus sit.
tina. atq ab insidiãciũ itla¬
diis illata morte subtractus
sit mestꝰ incedebat ¶ Quẽ
aurelianꝰ ex xipensi dacia ori¬
ũdꝰ stremie hirtutis hõ come̾
seq̃sut᷑ ori amaris ierigans
Latrimis ꝙ post multa clare
at fesiciter bella ꝑacta. frande
cuiꝰ dã ẜmi.ipud cenusturiũ.
int᷑ cõstãtmoposĩ et heracłiã
iter agẽs mitoꝵ manihus
tacius serto sin imꝑn mẽse in
ponto cesꝰ. ĩfortumũ ĩ gemis¬
cebat simĩ. ¶ Et cum iste
pariter florianꝰ se confossũ
tercis ĩꝑn mẽse plorabat.
Et ẜnacũ eis ꝓbus post
nlta sua cõmẽdanda facio¬
ra fracta sigultib uoce se
m̃ocuũ apᵈ firmũ ĩ turri fer¬

Expanded text:
que gravis, tam amplitudine maiestatis quam doloris habundantia, Cesarum caterva subsequens antecedens continuabat ante alios querebatur quod, se regente imperio, nationes plurime rebellassent ipseque, postposito tam magne molis onere, privatus apud Mediolanum ab inimicis occisus sit. tina atque ab insidiantium gladiis illata morte subtractus sit, mestus incedebat. Quem Aurelianus, ex ripensi Datia oriundus, strenue virtutis homo, comes sequebatur ora amaris irrigans lacrimis, quod, post multa clare ac feliciter bella peracta, fraude cuiusdam servi apud Cenusturium inter Constantinopolim et Heracliam iter agens amicorum manibus Tatius sexto sui imperii mense in Ponto cesus infortunium ingemiscebat suum. Et cum isto pariter Florianus se confossum tertio imperii mense plorabat. Et una cum eis Probus, post multa sua commendanda facinora, fracta singultibus voce se innocuum apud Syrmium in turri fer
Abbreviated transcription (Latin):
incid̾e̾t. cũ telesmo mortẽspo¬
pondit mutuã. Ueꝵ cũ ip̃e in
eũ biolenciꝰ irruisset. Nec a
tesesmo ictu suo mortuo fere
Lesꝰ fuisset: seruo ceruicem
percuciendã prebuit. Et sic
Laboribz cruenteqz senectuti
sinẽ ĩposunit. ¶ S adhuc odn
fortũe durante ĩpetu ĩ tantũ
seucia sylle fremuit ut eciã

Expanded text:
incideret, cum Thelesino mortem spoincideret, cum Thelesino mortem spopondit mutuam. Verum cum ipse in eum violentius irruisset nec a Thelesino ictu suo mortuo fere lesus fuisset, servo cervicem percutiendam prebuit et sic laboribus cruenteque senectuti finem imposuit. Sed adhuc odii Fortune durante impetu, in tantum sevitia Sylle
Abbreviated transcription (Latin):
res extenuass omisso cepto p̃¬
sto affint. Quas ruinas qͣs
mortes. q̃ incẽdia. ẜmꝰ. aduẽtꝰ
dederit. eẽt describere songũ dato
nõ a matĩa asienũ. ¶Cictis
it̃r płib ĩ cõsfictib marianis
et mlns ex mariiducib ac ex̾¬
citib cesis brbẽ syllauictor ⁊̃¬
trauit. In qua cũ ꝑ omẽm eiꝰdẽ
crassarent᷑ satellites occidendo
quos uellent. ut decet̾is sileam
Martꝰ mariꝰ marniducis frat᷑.
ap̾ sepulcrũ catuli. seu ut placr
asiis luctacioꝵ ex caprisi casa
distract᷑. effosis ocdis ab scisis
manib. crurib fractis mẽbri¬
q cet̾ĩs saceratis. cũ max̃ia mẽ¬
tis angustia per partẽ corporis
oẽm tristẽ emisit spm. inde ca¬
put illi abscisũ et p̃ueste quo
ttaiꝰ mariꝰ abierat eidẽ trãsiis¬
sũ est. Quobiso cũ et ip̃e iam
fractꝰ reb adu̾sis ultia desꝑa¬
cione correptꝰ est. Et ne manꝰ
lucrecii a quo obsidebat᷑ uiuꝰ

Expanded text:
res extenuasset, omisso cepto, prres extenuasset, omisso cepto, presto affuit. Quas ruinas quas mortes que incendia huius adventus dederit, esset describere longum, dato non a materia alienum. Victis igitur pluribus in conflictibus Marianis et multis ex Marii ducibus ac exercitibus cesis, Urbem Sylla victor intravit. In qua cum per omnem eiusdem crassarentur satellites, occidendo quos vellent, ut de ceteris sileam, Marcus Marius Marii ducis frater apud sepulcrum Catuli seu, ut placet aliis, Luctatiorum, ex caprili casa distractus, effossis oculis abscisis manibus cruribus fractis membrisque ceteris laceratis, cum maxima mentis angustia per partem corporis omnem tristem emisit spiritum. Inde caput illi abscisum et Preneste, quo Gaius Marius abierat, eidem transmissum est. Quo viso tum et ipse, iam fractus rebus adversis, ultima desperatione correptus est et ne manus Lucretii, a quo obsidebatur, vivus
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ ĩfortumũ obfuscasse. fa¬
cise ex. qͣcũq somm̃ manu cõitre¬
gauit ex̾citũ. Cuii se cornesuis
cuma iũgẽs. ĩ p̾tałiã rediens
urbẽ cuiꝰ a senatu iudicatꝰ fu̾at
hostis repetẽs quatripartitis
copiis maxĩa cũ romanoꝵ cede
ĩtrauit.Qã gueroctaun con¬
sulis caput abscisũ. ꝓ rostris
positũ fuit. Merula flamen
dicisis añ ip̃m capitosiũ Iouẽ
per buln̾a spm̃ emisit. Crassꝰ
et eiꝰ fisiꝰ ꝓpriis ĩ edib trucida¬
tist̃. Catusꝰ austu ummis adu̾¬
etꝰ Numitoriꝰ asnq płres pnaᷤ
carnificũ ꝑ mediũ forũ tractist̃
Quis multoꝵ strartẽ. qͥe fuctã
quis erisiũ narret. Per horũ
nẽpe sanguinẽ miserias qr sep¬
timã cõsusatꝰ purpurã mariꝰ
adeptꝰ est. Cuiꝰ n ͨ finẽbidere
fortũa nͨ eobt pacifice passa
est ¶Nam qui aufugerãt
ex clade senatores p̃cibz syllã
ad extinguẽdã marii rabiẽ er
besso iitridatico reuocarunt.
Qui cũ iã płimũ mitridatis bi¬

Expanded text:
facile ex quacunque hominum manu congregavit exercitum. Cui se Cornelius Cynna iungens, in Ytaliam rediens, Urbem, cuius a senatu iudicatus fuerat hostis, repetens, quadripartitis copiis maxima cum Romanorum cede intravit. Nam Gnei Octavii consulis caput abscisum pro rostris positum fuit. Merula flamen Dialis ante ipsum Capitolinum Iovem per vulnera spiritum emisit. Crassus et eius filius propriis in edibus trucidati sunt. Catulus haustu ignis adveet Numitorius aliique plures uncis carnificum per medium forum tracti sunt. Quis multorum stragem, quis fugam, quis exilium narret? Per horum nempe sanguinem miseriasque septimam consulatus purpuram Marius adeptus est. Cuius nec finem videre Fortuna nec eo uti pacifice passa est. Nam qui aufugerant ex clade senatores, precibus Syllam ad extinguendam Marii rabiem ex bello mitridatico revocarunt. Qui cum iam plurimum Mitridatis vi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ per ãnos neqͥuerat auro
corrupta nobisitas. ĩfra ãnũ
Iugurta rege capto subegit.
et tã clara bictoria tãtũ splẽ¬
didiorẽ brbi sibiq triũphu
duxit: ꝙͣ tũ despͨciorẽ issũ me¬
tesẜꝰ asnqz nobiles hũerant

Expanded text:
quod per annos nequiverat auro quod per annos nequiverat auro corrupta nobilitas, infra annum, Iugurta rege capto, subegit et tam clara victoria tantum splendidiorem urbi sibique triunphum duxit quantum despectiorem illum Met
Abbreviated transcription (Latin):
fore iussis existimãs. ut eo q ͦ
De gaio mario Arpmate.
⁊pmas osim haud igno¬
Bise uosscor oppidum
fuisse testat᷑ antiquitas. Ex qͦ
pr̃e siguario fabro gaiꝰ mariꝰ
traxit originẽ. Et ut quibdã
placet. puer per ãnos aliquoᷤ
ĩdustria militari ꝙͣ sosercia ar¬
mor et uirtute corporea cogͥtꝰ
tribunatũ misitũ et magr̃at᷑
asios adept᷑ est. Cuiꝰ post in¬
explebilẽ am̃ꝰ cũ ardor ĩfestꝰ
brg̾et ad cõsulatũ. bñ gestis
ĩ affrica reb ab auruspice
luanti magna portendi dictũ
suasꝰ. romã postulaturꝰ ad¬
uenit. Quo et sussũ ad ta
trrãde obtinẽdũ ĩpiũ soses ue¬
teꝵ deessent ymagines tñ ĩ
odiũ nobisitatis q̃ tũc granis
erat plebi nõ sosũ pro boto
cõsusarã oẜtiuit. Uerum et
Urmdia illi ꝓuĩcia sũmo ple¬
uis cõsensu designata est/. quã
pr̃es iã ꝓrogato ĩꝑio metesso
decreuerãt. Hanc ip̃e tã soser¬
ter ꝙͣ strenue ardua cũcta agẽs

Expanded text:
fore iussis existimans, ut eo quo fore iussis existimans, ut eo quo  II. De Gaio Mario Arpinate. Arpinum olim haud ignobile Volscorum oppidum fuisse testatur antiquitas; ex quo patre lignario fabro Gaius Marius traxit originem et, ut quibusdam placet, puer per annos aliquos industria militari quam solertia armorum et virtute corporea cognitus, tribunatum militum et magistratus alios adeptus est. Cuius post inexplebilem animum cum ardor infestus urgeret ad consulatum, bene gestis in Affrica rebus, ab auruspice litanti magna portendi dictum suasus, Romam postulaturus advenit. Quo etsi illi ad tam grande obtinendum imperium sole veterum deessent ymagines, tamen in odium nobilitatis, que tunc gravis erat plebi, non solum pro voto consulatum obtinuit, verum et umidia illi provincia summo plebis consensu designata est, quam patres iam prorogato imperio Metello decreverant. Hanc ipse tam solerter quam strenue ardua cuncta agens,
Abbreviated transcription (Latin):
et miẜabile. Madẽs eratad hric
undis egipciis bdoꝵq frag¬
mentoꝵ fumo suridꝰ uirx cerni¬
cẽ subftentare posse uidebatur.
Quem dũ ego spectarẽ:. et issa
dixit. Huiꝰ ego głia tã reges
suꝑando.ꝙͣ eciã regna dando
osq ad sidera sũmo cũ fanore
portami. tandẽ bt siꝯuido ꝙͣ
Fragisis eẽt mũdanarũ reꝵ
splendor oñdexẽ. ĩfesicit᷑ pugͣie.¬
eũ fuga capescere. et ĩ manib
egripci pueri ut occũẜe̾t: ip̃a
permisi ¶ Inde duxit ⁊ qͥntũ.
Tuiꝰ egto platidã atq beneraẜi¬
lem faciẽ esto tacto merore cõ¬
motã et moꝵ grauitatẽ aspi¬
ciẽs. bti erat ꝑmaximũ qͥd̾ ar¬
bitratꝰ sũ. Nam intuẽti mͥ si
forte cognoscerẽ p̃ueĩens illa
eloquii. cuiꝰ eo ꝙ fortũas nomͥ.
cõtenta ante ocłos posusse tuo ᷤᷤ
tãlaudes ꝙͣ exũpnas sisebo. tu
autẽ et huiꝰ et gesiquoꝵ qd̾ bi¬
debit scribito. fineqi uloꝵ fc̃õ
se se inliquidũ aera euannt
audita repensãs: obsequendũ

Expanded text:
dens erat adhuc undis egyptiis udorumque fragmentorum fumo luridus vix cervicem substentare posse videbatur. Quem dum ego spectarem et illa dixit: «Huius ego gloriam, tam reges superando, quam etiam regna dando, usque ad sydera summo cum favore portavi; tandem ut liquido quam fragilis esset mundanarum rerum splendor ostenderem, infeliciter pugnare, fugam capessere et in manibus egyptii pueri ut occumberet ipsa permisi». Inde duxit et quintum. Cuius ego placidam atque venerabilem faciem, esto tacito merore commotam, et morum gravitatem conspiciens, uti erat, permaximum quid arbitratus sum. Nam intuenti michi, si forte cognoscerem, preveniens illa eloquii. Cuius, eo quod fortunas noveris, contenta ante oculos posuisse tuos, tam laudes quam erumnas silebo; tu autem et huius et reliquorum quod videbitur scribito»; fineque verborum facto, sese in liquidum aera solvens audita repensans, obsequendum
Abbreviated transcription (Latin):
rõnos iã toto dommãtes orbi
ĩ qͣdragesmũ et ampliꝰ ãnũ
Uariis cũ euẽtib trahe̾ fessu.
quẽ eo ꝙ eiꝰ smnis longe fuerit
adusꝰ pͥncipio oñdisse bolui.
Subsequẽter traxit ĩ t̾ciũ¬
quĩ rege̾. qui tumore gentili
depõito qͣr demẽs mestꝰͦ s ꝓ li¬
bito se trahi ꝑmittebat a mõ¬
stro. Dixitq. Huiꝰ ego maioreᷤᷤ
a scithiaꝵ exilio ĩ reges ãplissiõ ᷤᷤ
subsimaui et in tantã produxi
potẽciã ut huic xoͣnoꝵ ex̾citus
superare cõcesserĩ. sed eum iam
mimie esatũ subita reuosucõne

Expanded text:
to dominantes orbi, to dominantes orbi, in quadragesimum et amplius annum variis cum eventibus trahere bellum; quem, eo quod eius finis longe fuerit adversus principio, ostendisse volui». Subsequenter traxit et tertiumgium regem, qui, tumore gentili deposito, quasi demens mestusque pro libito se trahi permictebat a monstro, dixitque: «Huius ego maiores a Scitharum exilio in reges amplissimos sublimavi et in tantam produxi potentiam ut huic Romanorum exercitus superare concesserim, sed eum iam nimis elatum subita revolutione
Abbreviated transcription (Latin):
asi crucibz penas darent.¬
¶ Sic et iuriatũ lusitanuz.
ex pauꝑrimo m̾cenario ĩꝑ a¬
torẽ factũ cui non minus ad
culmen uietꝰ ꝙͣ ego fauit. a
longo sabore q̃sito decore cep¬
nonis oꝑa atq satellitũ suoꝵ
uerfidia sit morte repentina
sublatꝰ Qui et si ingencia
nr̃e potẽcie argumẽta sint.
tñ uolo rostronas. ut quos
monstrauero successiue oꝑi
ãnectas tuo. ¶ Hec mora.
Et ecce añ oculos meos m̃łr
ĩperiosa deduxit. madidĩs ge¬
mitu genie. squalida hurba
Incõposins cams funesta heste
adhut cnli sangiũe respersũ
erũpnosũ Mariũ arpinatem.
Dixitq. Quẽ cerms ex huis¬
sima fere sixaꝵ fece ĩseptimũ
cõsiilatũ usq deduxi. totq splẽ¬
dorib exornaui: ꝑt missꝰ accep¬
ciores eno suo triũphos deducet
tatis oñdere. ¶Oinc deduxit
ĩ mediũ intridatẽ pontiosim
regẽ clarissimũ. et ait. Uidos¬
ne hũc. Huic ego qd̾ nemini
asteri cõcessũ est pmisi adu̾sꝰ

Expanded text:
alii crucibus penas darent.alii crucibus penas darent. Sic et Viriatum lusitanum, ex pauperrimo mercennario imperatorem factum, cui non minus ad culmen virtus quam ego favit, a longo labore quesito decore Cepionis opera atque satellitum suorum perfidia sit morte repentina sublatus. Qui, etsi ingentia nostre potentie argumenta sint, tamen volo postponas et quos monstravero successive operi adnectas tuo». Nec mora; et ecce ante oculos meos mulier imperiosa deduxit, madidis gemitu genis, squalida barba, incompositis canis, funesta veste, adhuc civili sanguine respersum, erumnosum Marium Arpinatem dixitque: «Quem cernis ex humillima fere lixarum fece in septimum consulatum usque deduxi totque splendoribus exornavi ut nullus acceptiores evo suo triunphos deduceretatis ostendere». Hinc deduxit in medium Mitridatem, Ponti olim regem clarissimum, et ait: «Videsne hunc? Huic ego quod nemini alteri
Abbreviated transcription (Latin):
geni̾e suũ cõꝑtũ facinꝰ magu¬
dulsã scil mauritanũ pͥnci¬
pẽ sũpta pecĩa a bocco mau¬
roꝵ recte eidẽ elephãto obiciẽ¬
dũ proditorie tradidisset. et ꝙ
ĩmedia postremo plebe mortiᷤ¬
ĩlxneste datorem compererit.
¶Ules de cepionẽ cuiꝰ preto¬
riũ fulgorẽ triũphũ splendi¬
dũ decꝰ exinũ consulatꝰ atqr
marĩ pontificatꝰ sacerdõciũ pa¬
tronatũqz senatꝰ eo decurrerĩt
ut cathenas indu̾et publicas
spũs eiꝰ a funesto fa̾t carnifice
pussꝰ cadauer ĩ gemoniis sca¬
lis spͤtacusũ borridũ cib sui
p̃b̃uerit. ¶ Et inde ꝓspͨta ᷤ
fanaticũ sirũ et pastorem An¬
thoniũ atqr gladiatorẽ sparta¬
cũ. quos abiectis ergastusis tã¬
tũ me fauẽte ẜuilis manus ⁊
ex rõnoꝵ ducib a deptebictorie
extusere. ut eoꝵ asiqui rectum
purpuras et quidã fasces ĩ¬
periales nõ bererẽt᷑ assumere.
ꝙͣꝙͣ postremo gladiatore ceso

Expanded text:
gemere suum compertum facinus, Magugemere suum compertum facinus, Magudulsam scilicet mauritanum principem, sumpta pecunia a Bocco Maurorum rege, eidem elephanto obiciendum proditorie tradidisse et quod in media postremo plebe inhoneste mortis datorem compererit; vel Cepionem, cuius pretorium fulgorem, triunphum splendidum, decus eximium consulatus atque maximi pontificatus sacerdotium patronatumque senatus eo decurrerint ut catenas indueret publicas, spiritus eius a funesto fuerit carnifice pulsus, cadaver in Gemoniis scalis spectaculum horridum civibus suis prebuerit? Et inde prospectas fanaticum Syrum et pastorem Athonium atque gladiatorem Spartacum, quos, abiectis ergastulis, tantum me favente, servilis manus et ex Romanorum ducibus adepte victorie extulere, ut eorum aliqui regum purpuras et quidam fasces imperiales non vererentur assummere, quanquam postremo, gladiatore ceso,
Abbreviated transcription (Latin):
discessĩr. ¶ Sencio eĩ tesus¬
pensũ discutere quẽ ex młtis
astantib misis sũpturꝰ sis
An Luciũ apulerĩ sat̾inũ
cuiꝰ insolencie et audacie co¬
micioꝵ tpr̃e romano cruore
sepissie madeftm cãpi maroi
solũ testĩomiũ est. et dictum
pr̃ib cõstrictis in curia mur
Nen glancã satellitẽ con¬
sulẽ fc̃m̃. eo ꝙ asplendore tã
sucido ĩ capitolio obsessꝰ sit
atqr ad dedicõnẽ coactꝰ ꝑsebi¬
q tumultu quã sepe tribunꝰ
erexat. fustib nectis ac lapi¬
dibz fuerit oppressus. et eiꝰ
caput tronco cetero demptũ
per ꝯnina ĩ sudiẜriũ depor¬
tatũ sit ¶ Elut Marcũ lun¬
ũ drusũ cuiꝰ ꝙͣtũ eg̃gia fuit
nobilitas sangñis: tãtũ su¬
perbia et ãbicio atq ꝑfidia
detestãda. cinꝰ dũ acta renos¬
uis. mixaris ilsũ in asia q̃¬
storẽ magr̃atꝰ insigma renu¬
isse. seqz dixisse in sigmorez
esse insignibz. uel se p̃t ml
et issũ aientẽ nl obmisisse
cenũ. Denũ fronte curna

Expanded text:
discedam. Sentio enim te suspensum discutere quem ex multis astantibus miseris sumpturus sis: an Lucium Apuleium Saturninum, cuius insolentie et audacie, comitiorum tempore, romano cruore sepissime madefactum campi Martii solum testimonium est et dictum patribus conscriptis in curia murseu Glaucam satellitem consulem factum, eo quod a splendore tam lucido in Capitolio obsessus sit atque ad deditionem coactus plebisque tumultu, quam sepe tribunus erexerat, fustibus iniectis atque lapidibus fuerit oppressus et eius caput trunco cetero demptum per convivia in ludibrium deportatum sit; aut Marcum Livium Drusum, cuius quantum egregia fuit nobilitas sanguinis, tantum superbia et ambitio atque perfidia detestanda; cuius dum acta revolvis, miraris illum in Asya questorem magistratus insignia renuisse seque dixisse insigniorem esse insignibus, vel, se preter, nil et illum sientem nil omisisse num; demum fronte curva
Abbreviated transcription (Latin):
suere feroces et obsistere diu.
Tandẽ cernẽtes eoꝵ saforem a
mariams frustrari. mutius
busnerib aut saq̃is in mortẽ
ruentes bictori cadaua resiq̃re
Erat et in tigurmos iã dup ᶜ.
insignis uictoria processurus.
Ni e saltib noricis illos dissipa¬
Nomã it̃r rediens sũma
cũ uosuptate psebis capitoliũ
exsustib tã tremẽdis triũphãs
scendit. Quiꝰ in testiõmũ li¬
feri pris more demde cãtaro
ĩ poculũ semperu sꝰ est Quid
młta huius uiri seriose splẽ¬
dida referã. Ad sextũ ꝯmppe
fortũe nuimere ꝯsulam̃ ad foc
usqr tempꝰ delatꝰ est. Et qͣm̃
crebra dignitatũ assũpcio nõ
sitĩsedasse glorie sed auxisse
uisa est. nõ forsan ĩepte quis
arbitrabit᷑ in ĩdignacionẽ fa¬
uẽtẽ hactenꝰ uersã eẽ fortimã.
¶So nãqr iã ãnoso lucio
sille consuli itridaticũbellũ
decretũ est. qd̾ ip̃e. non ꝙ ilsĩ¬
tm̃ s ꝙ sibi nõ fuiss decretũ

Expanded text:
suere feroces et obstitere diu; suere feroces et obstitere diu; tandem cernentes eorum laborem a Marianis frustrari, mutuis vulneribus aut laqueis in mortem ruentes victori cadavera reliquere. Erat et in Tigurinos, iam duplici insignis victoria, pre cessurus, ni e saltibus noricis illos dissipaRomam igitur rediens summa cum voluptate plebis Capitolium ex hostibus tam tremendis triunphans ascendit. Cuius in testimonium Liberi patris more deinde cantaro in poculum semper usus est. Quid multa huius viri seriose splendida referam? Ad sextum quippe, Fortune munere, consulatum ad hoc ue tempus delatus est. Et quoniam crebra dignitatum assumptio non sitim sedasse glorie, sed auxisse visa est, non forsan inepte quis arbitrabitur in indignationem, faventem hactenus, versam esse Fortunam. Eo namque iam annoso, Lucio Sylle consuli mitridaticum bellum decretum est; quod ipse, non quod i quod sibi non fuisset decretum
Abbreviated transcription (Latin):
suis xulsis et ĩfestis agiĩb
rõno nõi exiciũ minitantib
trib iã ẜictis ronis ducib ex̾ci¬
tibq fusis et captis castris.
tripartito agĩe aspe ᷤᷤ ytaliã
cr̾andentes supãtib obuius
missꝰ est. Eui tm̃ fortuna
faint. Ut primo apud aquas
sextias in ip̃is alpiũradicib
cũ theritonis descendẽs i aciẽ
eos mira suoꝵ uirtute suparet
Regẽq eoꝵ thentobocũ suꝑbis¬
simũ at procerestature soiẽm
futtientẽ capet et ĩbĩcusis tͥũpho
seruaret. Et inde cõuersus in
cimbros. eos pari felicitate in
cãpo randio pugna dup. ster¬
neret. ⁊ã pͥmo cũ biris aẜ eo
acriter p̃liatũ est et cedes ex eiꝰ
ucta ꝑmarĩa. et int̾ alios hoseri
eoꝵ rex birisiter diicãs occis
Inde cũ suꝑatoꝵ bxorib q̃ cũ
as ĩpatore nõ ĩpetrassẽt posse
bestali sacͥficio uti cõpositis in
modũ bassi behiculis. Inde clisi ᷤ
ac suffocatis ꝑuis filns sudib
Iaculisqz se se ad puinã dispo¬

Expanded text:
ulsis et infestis agminibus romano nomini exitium minitantibus, tribus iam victis romanis ducibus exercitibusque fusis et captis castris, tripartito agmine Alpes Ytaliam claudentes superantibus, obvius missus est. Cui tantum Fortuna favit ut primo apud Aquas Sextias in ipsis Alpium radicibus cum Theutonis descendens in aciem, eos mira suorum virtute superaret regemque eorum Theotobocum superbissimum atque procere stature hominem fugientem caperet et in vinculis triunpho servaret: et inde conversus in Cymbros, eos pari felicitate in Campo Raudio pugna duplici sterneret. Nam primo cum viris ab eo acriter preliatum est et cedes ex eis acta permaxima et inter alios Boleris eorum rex viriliter dimicans occisus est; inde cum superatorum uxoribus que, cum ab imperatore non impetrassent posse vestali sacerdotio uti, compositis in modum valli vehiculis, inde elisis ac suffocatis parvis filiis sudibus iaculisque, sese ad pugnam dispo
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sꝰ me mẽte distes a u̾bis
Memĩ quibz ignominiis qͥbr
blasfennis quibr execracõmb¬
si potuisses lacessineris osim
Niũt stolidã uocãs Nũc orbã.
nũc Inundã homicidã ĩmcã
nouercãq. eo ꝙ ĩẽptas cupidi¬
tates tuas hactenꝰ nõ explene¬
frequẽter ĩexꝑte puessuse blã¬
diciis mẽdacus q fallũt᷑ falli
possim. suppler meũ exposcis
subsidiũ. Nom et satis nom
quã geras mentẽ et meis in
uirib hẽas fidẽ. S qͣliscũq
tibi sit ammꝰ. aminũ fleristi¬
meũ. et mutasti consiliũ. Iã
et dũ solers cepta seꝯuaris o¬
racõm tue fauor non deficiet
meꝰ. qͥn et. Certasdũ tuñ ĩt

Expanded text:
adversum me mente distes a verbis. Memini quibus ignominiis, quibus blasphemiis, quibus execrasi potuisses, me lacessiveris olim, nunc stolidam vocans, nunc orbam, nunc invidam, nunc homicidam inimicam novercamque eo quod ineptas cupiditates tuas hactenus non explevefrequenter inexperte puellule blanditiis mendaciisque falluntur, falli possim, supplex meum exposcis subsidium. Novi et satis novi quam geras opinionem et meis in viribus habeas fidem; sed qualiscunque tibi sit mmeam et mutasti consilium; et cem tuum, dum solers cepta sequaris, orationi tue favor non deerit meus, quin et Certaldum tuum et
Abbreviated transcription (Latin):
seruaret᷑ exhibitꝰ. qͦ uictoris
ussu cimiber quidã ẜuꝰ fero¬
cissimꝰ in cedemeiꝰ iissꝰ est
Tui cũ assuritet mariꝰ esto se¬
nex et ĩermis eẽt aucto . irbitror
uetis maiestatis cmmibrũ ꝑter¬
ruit. adeo ut ĩ eũ nichil insuper
aude̾t. fcm̃ puto ne is qui regẽ
cymbroꝵ uirtute suꝑanat: A
scruo eiꝰ dẽ nacõnis oppͥmeret:

Expanded text:
itus. Quo victoris iussu Cymber quidam servus ferocissimus in cedem eius missus est. Cui cum assurgeret Marius, esto senex et inermis esset, auctoritate, arbitror, veteris maiestatis, Cymbrum perterruit adeo ut in eum nichil insuper auderet. Factum puto ne is qui regem Cymbrorum virtute superaverat a servo eiusdem nationis opprimeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
liquis satis si senciãt. quocũqz
modo senciant potẽtes e culmĩe
lapsos. et inde se deici posse qñq.
naꝵ tomtruo nõ monitos s
attomitos facis. expiẽcia ꝯuipe
docemur. Ii miniũ pustros casca¬
rib prgẽamꝰ. nõ promptos ad
iter s ut pħmũ retrogrados fa¬
cimꝰ. ubisi mossibirga cedant᷑
ĩsidentis secũt᷑ arbitriũ. Et ubi
tormẽtis incorrigibises non mo¬
uent᷑ corrigibisib nõ minꝰ ꝓ¬
berboꝵ tumitꝰ forocem eacidis
aũo sitatẽ sedauit sepissime. quã
n ͨ armoꝵ fragor nec troianoꝵ
misitũ bires. aut agamenonis
indugnacõnes unꝙͣ potu̾e fleris
se. S cũ te mototurbine a.
facie terre cũcta posse subripe̾
nouerĩ q̃so suppler ut tua gr̃a
ceptũ secũdet᷑ opꝰ. Et qd̾ obscu¬
rũ pñtib nomen meũ est: tuo
illustratũ fulgore claꝵ apud
posteros habrat᷑. ¶ At issa
bultu miciori subridẽs: ĩquit
So .p ĩ ꝓfundũ consiliorũ

Expanded text:
liquis, satis si sentiant, quocunque liquis, satis si sentiant, quocunque modo sentiant, potentes e culmine lapsos et inde se deici posse quandoqnarum tonitruo non monitos sed attonitos facis; experientia quippe docemur si nimium pultros calcaribus urgeamus, non promptos ad iter sed persepe retrogrados facimus; ubi, si molli cedantur virga, insidentis sequuntur arbitrium; et sic, ubi tormentis incorrigibiles non moventur, corrigibilibus non minus pnervorum tinnitus ferocem Eacidis animositatem sedavit sepissime, quam nec armorum fragor nec Troianorum militum vires aut Agamenonis indignationes unquam flexisse potuere. Sed cum te moto turbine a facie terre cuncta posse surripere noverim, queso supplex ut tua gratia ceptum secundetur opus et quod obscurum presentibus nomen meum est tuo illustratum fulgore clarum apud posteros habeatur». At illa vultu mitiori subridens inquit: «Eo quod in profundum consiliorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ut bolens possim posteritat re
sinqu̾e. Equo modo liguido
fateor nõ mͥ tã ꝑspicax ĩgẽiũ
est bt roꝵ cãs cõtinge̾ possim
Restabat ig̃r auido ut ad gmũ
tuũ hũanaꝵ reꝵ cõfertissimũ
deuenirẽ. et unde bates egregii
atq historiographi illustros.
tã canẽd ꝙͣ scribendi ĩ deficiẽtẽ
mirabũdꝰ aspicerẽ et si mea
auiditas me ĩpesseret ad ma¬
ĩ extremo fere eiusdẽ fortiũcusã
Labori meo mea sm̃a congruã
bidẽs obsistente nemĩe cepi.
Masseoq ĩgemosi mei suppõitã
hucusq ꝓtendi. quãtu nũc ni¬
mia stili hũisitate bituperas.
qͣi oẜ id sectoꝵ corda mouere nõ
possit. Negasse tulliana ĩcude
fabricatũ esoquiũ sõge magi
ꝙͣ rude possit stultissimũ est.
S n ͨ rude caruit effcũ qñq.
So nãq ĩ pr̃m̃ gr̃a e sacro mõ¬
te psebs romana ĩ brbẽ reduc¬
ta est. fide pociꝰ ꝙͣ eloquencia
suadẽtis insp̾ta. Nec mͥ cũ bñ dis¬
positis multũ laboris est. cũ re¬

Expanded text:
ut volens possim posteritati mandare. Equo modo, liquido fateor, non michi tam perspicax ingenium est ut rerum causas contingere possim. Restabat igitur avido ut ad gremium tuum humanarum rerum confertissimum devenirem et unde vates egregii atque hystoriographi illustres, tam canendi quam scribendi indeficientem mirabundus intuerer, etsi mea aviditas me inpelleret ad main extremo fere eiusdem sortiunculam labori meo, mea sententia, congruam videns, obsistente nemine, cepi malleoque ingenioli mei suppositam huc usque protendi, quam tu nunc nimia stili humilitate vituperas, quasi ob id lectorum corda movere non possit. Negasse tulliana incude fabricatum eloquium longe magis quam rude possit, stultissimum est; sed nec rude caruit effectu quandoque; eo namque in patrum gratiam e Sacro monte plebs romans in urbem reducta est, fide potius quam eloquentia suadentis inspecta. Nec michi cum bene dispositis multum laboris est; cum re
Abbreviated transcription (Latin):
Quis te p̃ter nõ uideat opera
Longe magis posse ꝙͣ uerba.
Sino deꝑdita multa qͥb frust᷑
Leges nr̃i ludi desunãs exudis¬
sebinẽtes conata sũ et ad opiꝰ
circa qd̾ inquieta semper et ñc
sublima imis et nc̃ ima subli
regias edes aut sacra ĩꝑatorũ
pasacia q̃ tu rimaris ut płimũ
uisito. sz et paupeꝵ gurgusciola
pastoꝵ tuguria/ et p iscatoꝵ map¬
acerbitate lacessitũ cõꝑio. qͥn
gens oꝑa fecisse uerbis paucis
arbitraris: Siciine cet̾i de fece
labores ut solũ hũc in banuz
assũpseris. ¶ Eũ ettoIlla iã
ꝯiescente birib reassũptis in¬
cepi. ⁊ Romequider indefessa¬

Expanded text:
Quis, te preter, non videat opera Quis, te preter, non videat opera longe magis posse quam verba? Sino deperdita multa, quibus, frustra leges nostri ludi designans, erudisse viventes conata sum et ad opus, circa quod inquieta semper, et nunc sublimia imis et nunc ima sublimantum regias edes aut sacra imperatorum palatia, que tu rimaris plurimum, ineo, sed et pauperum gurgustiola, pastorum tuguria et piscatorum mapacerbitate lacessitum comperio, qugens opera, fecisse verbis paucis arbitraris? Siccine ceteri defecere labores, ut solum hunc m vanum assumpseris?». Tum ego, illa iam quiescente, viribus revocatis incepi: «Novi equide
Abbreviated transcription (Latin):
requieriã casamũ
resumẽti. horridũ
Unõstrũ issud rer¬
mministra mortaliũ fortũa affuit.¬
¶ O deꝰ bone ꝙͣ grandis illista¬
tura ꝙͣ admirabisis forma. Nõ
inficiar. ꝓspiciens timunĩ. Nam
ardentes minacesqz isli erant
ocusi facies torua capissicium
mustipser per ora pendasum
manꝰ credo centũ et brachia
totidẽ Uaria uestis. et ferrea
box. quib tñ incederet pedib
uidere nõ potui. Et dum quid
uesit pauescẽs expecto Hec in
me defreis Lũibz ĩquit ¶Qͥd
nnsane tã fruiolo labore cõsu¬
meris: tu ñt ab eo cardine ĩ
occiduũ solem. ñc ab artico
in antarticũ posũ ꝑnici ue¬
locitate discuyrẽs hos ⁊ issos¬
quosdã carpis hoĩes. ex hiis
bides quos mee manꝰ ad sid̾a¬
enexere./ et demũ m̾sere sub
inferis casꝰ eoꝵdẽ calamo
describens tenui. qͣi dũ panci
sub berbis amplissiõs laboreᷤᷤ
nr̃os restrixeris mortaliũ
mẽtes ad sin cognicionẽ pro¬
uocatas existimes. fallexis.

Expanded text:
requiei iam calamum resumenti horridum monstrum illud, rerum ministra mortalium Fortuna, affuit. O Deus bone, quam grandis illi statura, quam admirabilis forma! Non inficiar, prospiciens timui. Nam ardentes minacesque illi erant oculi, facies torva, capillitium multiplex per ora pendulum, manus, credo, centum et brachia totidem, varia vestis et ferrea vox; quibus tamen incederet pedibus vidisse non potui. Et dum quid velit pavescens expecto, hec in me defixis luminibus inquit: «Quid, insane, tam frivolo labore consumeris? Tu nunc ab eo cardine in occiduum solem, nunc ab artico in antarticum polum pernici velocitate discurrens, hos et illos carpis homines, ex his videlicet quos mee manus ad sydeevexere et demum mersere sub inferis, et casus eorundem calamo describis tenui, quasi, dum paucis sub verbis amplissimos labores nostros restrinxeris, mortalium mentes ad sui cognitionem provocatas existimes. Falleris.
Abbreviated transcription (Latin):
sose. Ueꝵ ne dũ et egolp̃e dissos¬
uar nomen meũ sepuscro una
cũ corpore claudat᷑. et feraꝵ ritu
q̃ sosũ uentri seruiũt uixisse ui¬
dear. qualiscũqz sit laborẽ hũc
uolens assũpsi. Nec adeo demẽᷤ
sũ: qͥn nouerĩ młta cõsistere q̃
oportũitat possint scribendi ã¬
et deitas una est miranda ma¬
gnalia ac gliam aꝑire oĩ parẽ¬
tis nature solerti indagine cõ¬
perta secreta detegere. et ĩfmita
ad Ius tuũ sp̾tancia reperiri.
sz uires metirisnas et portable
humeris onꝰ impon̾ẽ ꝑ maxĩa
prudẽcia est. elgnosco quidẽ nõ
ẽẽ pennas bolucres mͥ quarũ
adintꝰ suffragio celos penetre
q̃am. Ibidẽ dei sustraturꝰ arcana
Ut demũ mortasib bisa repã¬
dã. q̃ et si młtipsici deigr̃a cõce

Expanded text:
erum ne dum et ego ipse dissolvar, nomen meum sepulcro una cum corpore detur et ferarum ritu, que solum ventri deserviunt, vixisse videar, qualiscunque sit, laborem hunc volens assumpsi. Nec adeo demens sum quin noverim multa consistere que optanti possint scribendi amet deitas una, miranda magnalia ac gloriam aperire, omniparentis nature, solerti indagine comperta, secreta detegere et infinita ad ius tuum spectantia reperire. Sed vires metiri suas et portabile humeris onus imponere, permaxima prudentia est. Agnosco quidem non esse pennas volucres michi, quarum adiutus suffragio celos penetrare queam, ibidem Dei lustraturus archana et demum mortalibus visa relaturus; que, etsi multiplici Dei gr
Abbreviated transcription (Latin):
uos audisse. Dotiit ne trux
excogitare penas: Non equidẽ¬
Non fletreton nõ stigia suffecit
pasꝰ. fũris ip̃is et psutom aẜ¬
homnabiles estis et õĩ tarta¬
ro ur̃o conspectu penas ĩfsigitis
Abite ut̃r in faustissime belue
eã quã meriustis ĩcrucẽ. et bos
ip̃os docete hr̃a prius expiare
facmora ꝙͣ morsus infigere
asieme ¶L Dec cũ illa infsic¬
ta quadã biuacitate narrass
et etto nõ solũ ab̃sq tedio sed
sũma cũ desectacõne eleuatis
auribz audissẽ truces hoĩes
cõfusi et ilłiꝰ uictoriã tacitur¬
intate pandentes pniulis
oẜtectis capitib⁊ iam recessũ
parafant amb̃o. dũ suꝑadue¬
int songte alter quã cũ laureã
int̾ citharistas assũpsit orbis
mõstrũ et nõ añ simł uisa selua
Nero claudiꝰ cesar. qͣi memoria
suoꝵ sceseꝵ positurus sisencium
ufiens. Cuiꝰ qm̃ tam grandis
Capsꝰ suit uti fuerat ascensꝰ.
Ut de sescribam serio sius ordo
sũpti laboris obtinut. De

Expanded text:
vos audisse? Potuitne trux vos audisse? Potuitne trux excogitare penas? Non equidem Flegeton, non Stigia suffecit palus; Furiis ipsis et Plutoni abominabiles estis et omni Tartaro vestro conspectu penas infligitis. Abite igitur, infaustissime belue, eam quam meruistis in crucem et vos ipsos docete vestra prius expiare facinora, quam morsus infigere alienis». Hec cum illa infracta quadam vivacitate narrasset et ego, non solum absque tedio, sed summa cum delectatione elevatis audissem auribus, truces homines confusi et illius victoriam taciturnitate pandentes, pinnulis obtectis capitibus, iam recessum parabant ambo, dum supervenit longe alter, quam cum lauream inter citharistas assumpsit orbis monstrum et non ante similis visa belua, Nero Claudius Cesar, quasi memoria suorum scelerum positurus silentium alienis. Cuius quoniam tam grandis lapsus fuit uti fuerat ascensus, ut de se scribam seriosius ordo sumpti laboris obtinuit. IV. De