comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cẽtõree ut parentes amadi sunt ⁊ coledi
Sicut emi illi corporum ita et isti quida
se ppo ppagando substancia sed quasi sapi¬
entiam in auatoru mentiba giqulie
in melia reformado naturũ ⁊ hec qͥdem
petas studio pluriui confeit Nam ⁊
libenter aud̾unit quos amiat ⁊ dictis
cedunt et eis ee siles concupistunt
et pio faciente afoctu in ipos cetus sco¬
larn leti alacies qz couenunt emeda¬
ti no nastiuitur laudati nõ enibes¬
cunt ut fuit et ipi carissin stiao
merebintur nam ut doctoru oficii
est docere Sit auditoru protere se
dociles Alioquin nentru siue altero
sufficit Nain sicut homus oitus ex
ntioq giguencin est confectꝰ Et fuist᷑
spaisens semina insi ea premollitꝰ
fouent sulcus Ita eloquencia coa¬
lescere nequit iisi sociata tradentis
canda Profecto nec eloquencia iisi
preceptis sapientie comparritur. ⁊ in
forum illorum qui ames audiendi

Expanded text:
ceptores ut parentes amandi sunt et colendi. ceptores ut parentes amandi sunt et colendi. Sicut enim illi corporum, ita et isti quidem e se sapientiae propagando substantiam, sed quasi sapientiam in auditorum mentibus gignunt, in melius reformando naturam. Et haec quidem pietas, studio plurimum confert. Nam et libenter audiunt, quos amant, et dictis credunt, et eis esse similes concupiscunt, et pio faciente affectu, in ipsos coetus scholarium laeti alacresque conveniunt. Emendati non irascuntur, laudati non erubescunt, ut sint et ipsi charissimi studio merebuntur. Nam ut doctorum officium est docere, sic auditorum se praebere dociles. Alioquin neutrum sine altero sufficit. Nam sicut hominis ortus ex utroque gignentium est confectus, et frustra sparseris semina, nisi ea praemollitus foverit sulcus: ita eloquentia coalescere nequit, nisi sociata tradentis canda. Profecto nec eloquentia, nisi praeceptis sapientiae comparatur. Et in forum illorum, qui aures audiendi
Abbreviated transcription (Latin):
et iprietate spus sui mutant ⁊ los qͦ
quidqua diuersa lectione ꝯsiumꝰ cõ¬
uertamꝰ in usum iurtutis ut omia
in ordine gerendoꝵ ioms indicio dir¬
gente coalestant/ Nam et in aio meliꝯ
disticta seruantur et ipa distictio nõ
siue quodam fermeto quo condit᷑ unu¬
uersitas in uma saporis usum uaria li¬
bamenta cofudit ut ecia si appauent
unde sumptũ sit aliud tamẽ ẽẽ ꝙͣ uinde
sumptũ sit noscetur apꝑareat quod
in corpore meo facere indemꝰ sie emi
openi nr̃a natuiũ alicuẽta q̃ accipimꝰ
ꝙ diu in sua qualitate ꝑsenerant et
solida ĩuatant male sto macho onen
sunt at cũ ex eo ꝙ erant muitata st̾
tu demũ in uires trauseunt saugnis¬
ex diuino maudato diducitur dum
uicia declinantur Pascon eccłie repti¬
lia et ĩmũda mactare precipitur et
comedere/ quod licet ad uocaçio nẽ gẽ¬
cm qpe ieferatum ueł exẽpli ꝯformitate
docere potest ut digilateo enoriba geti¬

Expanded text:
et proprietate spiritus sui, mutant. Nos quoque et proprietate spiritus sui, mutant. Nos quoque quidquid diversa lectione quaesivimus, convertamus in usum virtutis, ut omnia in ordinem gerendorum, rationis judicio digerente, coalescant. Nam et in animo melius distincta servantur, et ipsa distinctio, non sine quodam fermento, quo conditur universitas, in unius saporis usum varia libamenta confundit, ut etiamsi apparuerit unde sumptum sit, aliud tamen esse, quam unde sumptum noscetur, appareat, quod in corpore nostro facere videmus, sine omni ere naturam. Alimenta quae accipimus, quamdiu in sua qualitate perseverant et solida innatant, male stomacho oneri sunt: at cum ex eo quod erant mutata sunt, tum demum in vires et sanguiex divino mandato diducitur, dum vitia declinantur. Pastor ecclesiae reptilia et immunda mactare praecipitur, et comedere: quod licet ad vocationem gentium proprie referatur, vel exempli conformitate docere potest ut, jugulatis erroribus, genti
Abbreviated transcription (Latin):
ouducunt saiis et sauatinis Nai
Rec ipa non addo uatiia Nlobomũt desica¬
ciora si quidem miꝯ nituunt magis coia
et aliuenti ut ita dixerim piugnions Sic
et in libris sunt ꝙ omibꝰ prosunt dum
contineat uisi cõificationem fidei et
morum Sunt que solidionbus auimus
faciant habenda quidem ycul a letoe
simplicium Sunt que uatura bone me¬
tis omo eiciat Sunt que digerat i usu
monum aut eloquencie Siuit q idurẽt
aiam et in fide et boiis operibus solan
faciunt cruditate uix autem ĩuenetur
guitur. ⁊ cantia et gentiles simplicibꝰ
perculosiꝰ patent sed in utusq eyerceri
fidelioribus ingenus ueilissui est
tiam exquisita lectio singuloꝵ doctissi¬
nni cauta electio melioꝵ optimu facit
Tot em in libro saturualioꝵ et in epłis
senece ad lucillum legitur apes qdamode
dibema ymitari quẽ uagantur ⁊ flo¬
res cãpunt deĩde quidquĩt actulere dis¬
pount ⁊ per fauos dundunt ⁊ fucum
uarium in unu sapore miotur q̃dã

Expanded text:
anativis. Nam haec ipsa non adeo naturam corroborant: delicatiora siquidem minus nutriunt, magis communia, et alimenti, ut ita dixerim, pinguioris. Sic et in libris sunt quae omnibus prosunt, dumcontinent nisi aedificationem fidei et morum. Sunt quae solidioribus animis faciant, habenda quidem procul a lectione simplicium; sunt quae natura bonae mentis omnino ejiciat; sunt quae digerat in usum morum aut eloquentiae; sunt quae indurent animam, et in fide et bonis operibus solam faciant cruditatem. Vix autem invenietur guntur et cautius; et gentiles simplicioribus periculosius patent: sed in utrisque exerceri fidelioribus ingeniis utilissimum est. Nam exquisita lectio singulorum, doctissimum; cauta electio meliorum, optimum facit. Ut enim in libro Saturnaliorum, et in epistolis Senecae ad Lucilium legitur, apes quodammodo debemus imitari, quae vagantur, et flores carpunt, deinde quidquid attulere disponunt, et per favos dividunt, et succum varium in unum saporem, mistura quadam
Abbreviated transcription (Latin):
pugiiantes nani in eis quere̾ quod no
habent pprimn seusum obstuere est
uon aod istere alienu ⁊ ronue ⁊ diso¬
agnosterent quia tardi erunt ad Intelli¬
gendum que ppliete loquebant᷑ queretes
qued aberat a mentiba ꝓplietarũ ⁊ no
attendentos upm qui latebat in sra S
quia caritatis ardenti studio querebant
quod latebat sapietia que ꝗrebatu. a funt
et aperuit otusos eoꝵ ut intelligeres
scuiꝑtinas et suam iuso duo arguerẽt

Expanded text:
 in his quaerere quod non habent, proprium sensum obstruere est, non addiscere alienum. Nonne et discre agnoscerent? Quia tardi erant ad intelligendum quae prophetae loquebantur, quaerentes quod aberat a mentibus prophetarum, et non attendentes Christum qui latebat in littera? Sed quia charitatis ardenti studio quaerebant, quod latebat, sapientia quae quaerebatur adfuit, et aperuit oculos eorum, ut intelligerent Scripturas, et suam, viso Domino, arguerent
Abbreviated transcription (Latin):
sapiencia dei per occultam ⁊ Rectam
dispoicionis sue uiam fidelem incogn¬
tum uitio ducit de quo nequaꝙͣ p̃cesse¬
uit seruio uł cogitato illi tame cx
contigentibus nichil omittũt insi
forte in eo contigencia preteriuittãt
ꝙ ambiendo modum excedunt Si tu
in eo aliquis e modi excessꝰ ubi ullo
ẽ õmo modus. Pulsant itaq a p̃ci
unes suas ambicio erent sue ⁊ alie¬
ne facultatis diuicias ostendit iam
palam loquitur et in monte elaconis
asceudit ⁊ clauiat hec oniã tibi dabo
si a fundamẽto fidai cadens ꝓuionenis
me ħ si quidem cadero est cum certũ
sit ex anccoritate scorum patrum ꝙ
perheresim symomacam a sunceritate
fidei coruit quisquis in spnalibus
idest rebus sacris ⁊ eccliasticis merci¬
moniu auaricie comuttit nec refert
qn pcuia uitt᷑edat in contractu ul
aute ul post cum onũ tpĩe negocia¬
tes in calibus dampnaco symoniace
piriuitatis moluat Cum enim pꝑe

Expanded text:
sapientia Dei, per occultam et rectam sapientia Dei, per occultam et rectam dispositionis suae viam, fidelem incognitum introducit, de quo nequaquam praecesserat sermo vel cogitatio: illa tamen ex contingentibus nihil omittunt, nisi forte in eo contingentia praetermittant, quod ambiendo modum excedunt, si tamen in eo aliquis est modi excessus, ubi nullus est omnino modus. Pulsant itaque et pravires suas ambitio exerit, suae et alienae facultatis divitias ostendit, jam palam loquitur, et in montem elationis ascendit et clamat: Haec omnia tibi dabo, si a fundamento fidei cadens, promoveris me . Hoc siquidem cadere est, cum certum sit ex auctoritate sanctorum Patrum, quod per haeresim Simoniacam, a sinceritate fidei corruit quisquis in spiritualibus, id est rebus sacris et ecclesiasticis, mercimonium avaritiae committit. Nec refert quod pecunia intercedat, in contractu, vel ante, vel post, cum omni tempore negotiantes in talibus damnatio Simoniacae pravitatis involvat. C
Abbreviated transcription (Latin):
uocaconis preuenit hui st̃ qui crebrs
nuueribus uisitant ptates la t̾ales
⁊ familia res cor sollicitant/ eccłior
prinus se comendant applandunt
omibus et eciã magnar̃ domuu
non modo osficiales sed ccuflones
rogant ut cum locum iderĩt me¬
minerint sui hu sunt amici oium
et qui nõ se sc̃d in se auiicos in se
desiderant promouen, hu sunt qui
uitam scintantur alienam / negligñt
suam iufulator um anuos dimimerl
canis setantur Phisicos ⁊ gene alicos de
fatis presidencii consulunt librat hu¬
uores et quasi in statera appendiuit
ruit etatem nestoris dicũt excedere et
cerui. aut cornicis iam implere mesura
debileo etate uł morbo concuciunt ecia
sinccros criminibo iucrustant simulatis
et quasi beredipete uacillanciũ cathedus
insidiantur cupiq ĩterueniente co¬
mercio occupatarum scdni sepe illititas
ipetuunt cessiones hu sunt qui de se co¬
adiuuandis et ꝓmouendis uepharias¬
obꝭ obligatones int̾poniit ⁊ tandem
cum ad rem uentũ est ĩueniores fidei

Expanded text:
 qui crebris muneribus visitant potestates, laterales et familiares eorum sollicitant, ecclesiarum primis se commendant, applaudant omnibus, et etiam magnarum domuum non modo officiales, sed ciniflones rogant, ut, cum locum viderint, meminerint sui. Hi sunt amici omnium, et qui non se, sed amicos in se desiderant promoveri. Hi sunt qui vitam scrutantur alienam, negligunt suam, infulatorum annos dinumerant, canis laetantur, physicos et genethliacos de fatis praesidentium consulunt, librant humores, et quasi in statera appendunt esse conspexerint, aetatem Nestoris dicunt excedere, et cervi aut cornicis jam implere mensuram. Debiles aetate vel morbo concutiunt, etiam sinceros criminibus incrustant simulatis, et quasi haeredipetae vacillantium cathedris insidiantur, turpique interveniente commercio occupatarum sedium saepe illicitas impetrant sessiones. Hi sunt qui de se coadjuvandis et promovendis, nefarias obligationes interponunt; et tandem cum ad rem ventum est, immemores fidei
Abbreviated transcription (Latin):
upm Si uec ipe uisi in fraccione panio¬
aguoscitui. quia mens scuptuar iii
nisi Refecto fidei aut morum det aie
omo no uidetur Quis quis ei ad uolup¬
tatem sua iugenu aut sticon uiribus
scpturaru integrtate attemptat qͣsi
a sacurio supiencie ex clusus płme ab
nitessigencia uen asienuo cotat Nam
⁊ sodomite dum augelos comptores
malicie ⁊ uni iusti hospites conũpere
uoluerunt cecitate ꝑtussi siuit et cuta
parietem aberrantes palpiido i me¬
udie crassis tenebrs obuoluti iusto dei
indicio subiueisi sunt sic dum elati
et masigui obenant ad pariete scup¬
tiurarum sensum fidelem qui in domo¬
pincipis simplicis cum quo eẜmoci¬
naco dei et qui conoptore malicio uidet
angelslum nõ attigunt angelus si quide
sciptura est quam deo mittente astat
ao icepandam maliciam hominũ in
nuidi Soddiam desceudisse audite ĩqͣ¬

Expanded text:
um. Sed nec ipse, nisi in fractione agnoscitur, quia mens Scripturarum, nisi refectio fidei aut morum detur animae, omnino non videtur. Quisquis enim ad voluptatem suam ingenii aut studii viribus, Scripturarum integritatea sacrario philosophiae exclusus, ab intelligentia veri alienus exstat. Nam et Sodomitae, dum angelos correptores malitiae, et viri justi hospites corrumpere voluerunt, caecitate percussi sunt: et circa parietem aberrantes, palpando in meridie crassis tenebris obvoluti, justo Dei judicio submersi sunt. Sic dum elati et maligni oberrant ad parietem Scripturarum, sensum fidelem, qui in domo simplicis, cum quo est sermocinatio Dei, et qui correptorem malitiae videt angelum, non attingunt. Angelus siquidem Scriptura est, quam Deo mittente constat ad increpandam malitiam hominum, in mundi Sodomam descendisse. Audite, inq
Abbreviated transcription (Latin):
quidem est ⁊ intolserabile eoꝙ amor cõmo¬
di ĩnatus ẽ homini ut ecia qui nõ agit
nt bouus sit bonus uideu uolit ⁊ ĩ estinia¬
bonus sit nõ cõmodi quidem sed insti aõr
leuiter euanestit at illa que głiam pa
ut ⁊ prorogat ex multis singit articłis
ses mariẽ a mnitutũ exeiacio conalestit
Patet ergo ꝙ laboriosus sit trausitus
ad bitudiuem per uoluptates q̃ susficiẽ¬
cie causa diuicias congerunt ut potecia
nitantur amplitudines qrunt dignitates
ad Renerenciã ⁊ fuga contemptꝰ ⁊ conci¬
liande colebritatis gracia aspirant ad głiam
hus tamẽ omibꝰ nõ ea uita qua epycua
describit acquiritur ⁊ que tusticie sit et
todiꝰ perturibacõns iguara aut oui ħ in
uirium quelib nõ concurrñt aut no cõ

Expanded text:
 amor commodi innatus est homini, ut etiam qui non agit ut bonus sit, bonus videri velit, et in aestimabonus sit, non commodi quidem, sed justi amor leviter evanescit. At illa quae gloriam parit et prorogat, ex multis surgit articulis, sed maxime a virtutum exercitio convalescit. Patet ergo quam laboriosus sit transitus ad beatitudinem per voluptates. Qui sufficientiae causa divitias congerunt, ut potentia nitantur, amplitudines quaerunt, dignitates ad reverentiam et fugam contemptus, et conciliandae celebritatis gratia, aspirant ad gloriam. His tamen omnibus non ea vita, quam Epicurus describit, acquiritur, et quae tristitiae sit et totius perturbationis ignara. Aut enim haec in unum quemlibet non concurrunt, a
Abbreviated transcription (French):
¶ Mes huilis sticdiũ qrendi uita quietã
¶ Sontinu tacitu pauꝑtas t̾ra aliena
¶hõc Reserare solent multio obstira le¬
gendo l iuuilibus naq dat graciam
dus ⁊ illis ueritatio intelligencia ꝯfert

Expanded text:
o: Mens humilis, studium quaerendi, vita quieta o: Mens humilis, studium quaerendi, vita quieta Scratinium tacitum, paupertas, terra aliena, Haec reserare solent multis obscura legendo. Humilibus namque dat gratiam Dominus, et illis veritatis intelligentiam confert
Abbreviated transcription (Latin):
acomodata sit suꝑficies lre multiplici¬
tas misterior intrinseco latet ⁊ ab
cade i Re sepe allegoria fidem tio polo¬
gia mores uarus modis dificet ana¬
goge quoq iulcipliciter sur sum ducit
ut lra no modo uerbis sed rebus ipis
iustituat At in liberalibus disciplinis
suos abducere auditores po lane porplur¬
olu ieptu arcdo si ita scripsit ut sensus
eis intlligi nequeat usi aristotile pla¬
toue ⁊ plotuo presectis uaseat quicuq
ie in aliquam discipliua dipponit int̾io¬
ducere compendio tali Ego quidem illu
sequar qui lram aperit et quasi suꝑficie
patefacta seusum ut ita dicam historici
est et quid sit luctari cũ augelo uł ciba¬
re eñ quid sit aut prosit adnocacione
sapiencie relinquere ꝑ atriam
ne uero sint distondi clanes¬
Rr que pliantibꝰ ad intuendam
speciem ueritatis uia eo tẽdeu¬
bũs ed expediunt Senex Carnotesis
pancis expressit Et licet eis metri sua¬

Expanded text:
accommodata sit super ficies litterae, multipliciaccommodata sit super ficies litterae, multiplicitas mysteriorum intrinsecus latet. Et ab eadem re saepe allegoria fidem, tropologia mores variis modis aedificat. Anagoge quoque multipliciter sursum ducit, ut litteram non modo verbis, sed rebus ipsis instituat. At in liberalibus disciplinis,suos abducere auditores. Plane, Porphyriolum ineptum credo si ita scripsit, ut sensus ejus intelligi nequeat, nisi Aristotele, Platone et Plotino perlectis. Valeat quicunque me in aliquam disciplinam disponit introducere compendio tali. Ego siquidem illum sequar, qui litteram aperit, et quasi superficie patefacta, sensum, ut ita dicam, historicu: et quid sit luctari cum angelo, vel cibare eum. Et quid sit aut prosit, ad vocationem sapientiae, relinquere patriam. Quae vero sint discendi claves, quae philosophantibus ad intuendam speciem veritatis, viam eo tendentis expediunt, senex Carnotensis paucis expressit. Et licet metri ejus sua
Abbreviated transcription (Latin):
ad onia que quermitur ẜmo sit ad
ppłm faciendus regularitor siquidem
pditum est ꝙ qui plus uł unꝰ respo¬
det ꝙ̃ querutur ab eo lineam recte
disputaua iguorat Cetorũ cũ quis
docendus e illa sunt dicenda dit taxat
pstant unde illos qui in singulis le¬
gunt omia ⁊ dum unũ queritur.
nituntur omia expedue. Planue
⁊ Recte de cencii formulam no ton̾e
Aut emi uesciunt quis sit recte docdi
modus aut dissimulacone officu
uendicant forte iugenia sua et ut
ait Cicero Non quid ꝓposita disti¬
pluia sod quis ipi possuit ostentant
tibus replent maoducendoru ob tundut
igenia memoria turbant ⁊ qui insti¬
tuendus erat tanta granitate concuci¬
ut ut ona reputet importabile quod
suscepit diuine pagine libros quorum
siuiguli apices dimius pleni sunt saciri¬
mentis tuita grauitate legendos forte
concesserim eoq thesaurus spus sci cuiq
rn licet eui ad unui tantummodo sensu

Expanded text:
ad omnia quae quaeruntur, sermo sit ad ad omnia quae quaeruntur, sermo sit ad populum faciendus. Regulariter si quidem proditum est, quod qui plus vel minus respondet quam quaeritur ab eo, lineam recte disputandi ignorat. Caeterum cum quis docendus est, illa sunt dicenda duntaxat, praestant. Unde illos, qui in singulis legunt omnia, et dum unum quaeritur, nituntur omnia expedire, planum est recte docentium formulam non tenere. Aut enim nesciunt quis sit docendi modus, aut dissimulatione officii venditant forte ingenia sua. Et ut ait Cicero, non quid proposita disciplina, sed quid ipsi possunt ostentant. tibus replent, introducendorum obtundunt ingenia, memoriam turbant. Et qui instituendus erat, tanta gravitate concutiunt, ut onus reputet importabile, quod suscepit. Divinae paginae libros, quorum singuli apices divinis pleni sunt sacramentis, tanta gravitate legendos forte concesserim, eo quod thesaurus Spiritus sanctriri. Licet enim ad unum tantummodo sensum
Abbreviated transcription (Latin):
a scipturis aut a Racombꝰ excitat q̃stio¬
nes aut si alius ppositu est ex industua
in eas quasi ex incidenti plabitur ⁊ si
sacisfacere no susficis quia neuo est
qui onna que ecia ab iperitis qriuit᷑
sufficiat explanare stati anuit oculis
discoiquet uultum brachia iactat cla¬
nuit salit ⁊ trinssigiatim gestibꝰ qui
in quonis histrione uł ninio uideantun
iepti no utiq satisfacies insi Respondras
nerbis suis ⁊ iõ tantũ dicas qd consue¬
uit audire ipe tame licet scrupulo sioi
sit tociꝰ est salonis iguaiꝰ in uno ta¬
me fortasse sibi ꝓspexit cauciꝰ ꝙ in
marsupio omia quibꝰ inflatur ĩgessit
facile tume a quasi acu uesica haut
perforaudo quidquid loquatitatis in
follibus imperite gutturis ie sonabat
nterdum uno saꝑientis uerbulo cor¬
quiescet ⁊ rec illos ad pħandũ cre¬
diderumm apciores quĩ qui omi uerbu¬
lo longam oronem obiauut ac si

Expanded text:
a Scripturis, aut a rationibus excitat quaestioa Scripturis, aut a rationibus excitat quaestiones, aut si aliud propositum est, ex industria in eas, quasi ex incidenti prolabitur. Et si satisfacere non sufficis, quia nemo est, qui omnia, quae etiam ab imperitis quaeruntur, sufficiat explanare, statim annuit oculis, distorquet vultum, brachium jactat, clamat, salit, et transfiguratur gestibus, qui in quovis histrione vel mimo videantur inepti. Non utique satisfacies, nisi ei respondeas verbis suis, et id tantum dicas quod consuevit audire. Ipse tamen licet scrupulosior sit, totius est solutionis ignarus. In uno tamen fortasse sibi prospexit cautius, quod in marsupio omnia, quibus inflatur, ingessit. Facile tamen, et quasi acu vesicam hanc perforando, quidquid loquacitatis in follibus imperiti gutturis resonabat, interdum uno sapientis verbulo acquiescit. Nec illos ad philosophandum crediderim aptiores, qui omni verbulo longam orationem subjiciunt, ac si
Abbreviated transcription (Latin):
pro Rebus ul res pro nonubꝰ posue¬
runt suam astrunt sentencia uel
enoiem orimitur hĩc magna semi¬
uaria nirgioro et cossigit quisq ꝑ
quo possit suam heresim cofirmare
A generibus et speciebus neqna pͣ
iroeditur. sed eo appłicabis uude q
iustitutus sit sormo Poeticu illum
to subito muralens menisse pitore
qui ad onna que necessitas exigit
sat fortasse simulare cupressum de¬
sipit ita i rursus in uenia aqͣ enm
ceste coquo nullus casus auertit Na
¶Quc̃oquid agit tusus uichil est
nsi dema iusso ¶ Si gaudet si flet
si tacet haut loquitur Cenat ppinat
post negat inuit una ¶Est uenia si
nõ sit uena muta eut res illa ad pħi¬
losophaudum uidetur apcior in qua li¬
berior est licencia fugendi qd uolueris
et miuor est ex roi difficultate aut
disceptantiũ iꝑicia certitudo sepe sic̃
ãd hostem impediendum faciliꝰ sule¬
bius et augustias transe midi niles
cantus obseruat Sie disficiles quis aut

Expanded text:
pro rebus, vel res pro nominibus posuepro rebus, vel res pro nominibus posuerunt, suam astruit sententiam vel errorem. Oriuntur hinc magna seminaria jurgiorum, et colligit quisque quo suam possit haeresin confirmare. A generibus et speciebus nequaquam receditur, sed eo applicabit, undecunque institutus sit sermo. Poeticum illum te subito miraberis invenisse pictorem, qui ad omnia quae necessitas exigit, scit fortasse « simulare cupressum. » Desipit ita Rufus in Naevia, a qua eum, teste Coquo, necessitas avertit. Nam Quidquid agit Rufus, nihil est nisi Naevia Rufo; Si gaudet, si flet, si tacet, hanc loquitur. Coenat, propinat, poscit, negat, innuit, una est Naevia: si non sit Naevia, mutus erit. Res illa ad philosophandum videtur aptior, in qua liberior est licentia fingendi quod volueris, et minor ex rei difficultate, aut disceptantium imperitia, certitudo. Saepe sicut ad hostem impediendum, facilius salebras et angustias transeundi miles cautus observat; sic difficiles quis aut
Abbreviated transcription (Latin):
agentis ⁊ frustiri laborintis e nebu¬
le siquidem sunt terum fugacui et
cum queriuitur auidia ciciꝰ euaues¬
cunt. Expedint hac auctores multis
modis uarus q sermoniba ⁊ du indi¬
sserenter neibis usi sunt uarias opi¬
mones nuune nisi sunt ⁊ litigiosis
homibus multam contendendi mate¬
pola ueraaciter oe diciuitu ea ĩ diuer¬
de status subuehit pro quor Racoe
in ipis sigularibꝰ specialissia geue¬
nlissimaq costituit ¶ Sunt qui more
mathematicorum sormas abstruhuit
⁊ ad illas quĩo quc̃o de ulibus dicit᷑ re¬
serunt Alu distuciuut melleus ⁊ eos
fuernut et qui uoces ipas genera dice¬
ient ẽẽ et species s eoꝵia erplosa
sentencia e et facile cu auctore suo
enauuit Sunt tanie adħuc qui
deprehendiuitur in uestigus eoru
licet erubescant auctorem uł sente¬
ciam profiteri solis nomibus ihe¬
rentes quod robus ⁊ inellaba subtra¬
hiuit sermonibꝰ astribunt in igno
iudite qui sꝙ se tuetur et ex nerbis
auctorum qui indisferent᷑ nonnĩa

Expanded text:
ntis, et frustra laborantis est. Nebulae siquidem sunt rerum fugacium, et cum quaeruntur avidius, citius evanescunt. Expediunt hanc auctores multis modis, variisque sermonibus; et dum indifferenter verbis usi sunt, varias opiniones invenire visi sunt, et litigiosis hominibus multam contendendi matesola veraciter esse dicuntur, ea in diversos status subvehit, pro quorum ratione in ipsis singularibus specialissima generalissimaque constituit. Sunt qui more mathematicorum, formas abstrahunt, et ad illas quidquid de universalibus dicitur, referunt. Alii discutiunt intellectus, et eos Fuerunt et qui voces ipsas genera dicerent esse et species; sed eorum jam explosa sententia est, et facile cum auctore suo evanuit. Sunt tamen adhuc qui deprehenduntur in vestigiis eorum, licet erubescant auctorem vel sententiam profiteri, solis nominibus inhaerentes, quod rebus et intellectibus subtrahunt, sermonibus ascribunt. Magno se judice quisque tuetur et ex verbis auctorum, qui indifferenter nomina
Abbreviated transcription (Latin):
specierum equos uestes aues armatas
denaticos emes numeiosos greges aime¬
torum ⁊ patorm ⁊ bariam nuidi supellec¬
tisem qui per siugula ciurere mres hu¬
manas excedit plenq pecie prefert
et toauo homis uires exhamint in acqui¬
rendis hus aut tenendis Nam in hus
natio soruat Etquidem imoderaciꝰ appe¬
tit quioquis quod deest legem nccitatis
excedens ⁊ usus exposcit tenentur quaq
auiduis que usui substiuh untur ea uero
que sine usu possesso ribus olabuntu
intilia sibi ee quis dubitat auarician
ul eo eo nõ modo fugiendm s detestan¬
dom constat ꝙ a colestibus ꝓ cul secta

Expanded text:
specierum. Equos, vestes, aves armatas, specierum. Equos, vestes, aves armatas, venaticos canes, numerosos greges armentorum, et pecorum, et variam mundi supellectilem quoniam per singula currere vires humanas excedit plerique pecuniae praeferunt, et totius hominis vires exhauriunt, in acquirendis his aut tenendis. Nam in his nacius servat. Et quidem immoderatius appetit, quisquis quod deest, legem necessitatis excedens, et usus, exposcit. Tenentur quoque avidius quae usui subtrahuntur. Ea vero quae sine usu possessoribus elabuntur, inutilia sibi esse quis dubitat? Avaritiam vel ex eo non modo fugiendam, sed detestandam constat, quod a coelestibus procul s
Abbreviated transcription (Latin):
uersatur in aliquo mĩsteno sin aute
sufficit uł in matricula curialiũ ee
conscriptum sola siquidem constripco
ꝯͥstuosa est lit numũ locũ paisimo¬
me facit qua nullum uectigal ntiliꝯ
suis eñ cõmodissume parcit que loculi
exibent alieui nulitatur in curia usq
ad canos yuo ⁊ issos cosuuit curia bis
est ut que curia pecduxit ad canos do¬
nui Redeat uł exclusus si ngiauerĩt
fame peremnt Quia ut ait Sydomꝰ
eos nõ tam bonus pasct ꝙͣ pauis alie¬
ua Suanor est eni ⁊ quadam ab alieuo
mate dulceduns halet rrestit nti suo qui
semper abusus e alieno s honesta finiut
osficia parasiti partto nõ erubestunt explere
uł uiuui queuis indigna pacietur. anteꝙͣ
exuat apito uitione tebin cogitos distitꝰ.¬
bentem Nam et huit idem ppositu ⁊ semp
uie funt quibus palami ant claniculo ppe¬
uitul. ad questum ⁊ quem non subigit
amor pecume intecoum supenit aipiditus

Expanded text:
versatur in aliquo ministerio; sin autem, versatur in aliquo ministerio; sin autem, sufficit vel in matricula curialium esse conscriptum. Sola siquidem conscriptio quaestuosa est. Ut minimum, locum parcimoniae facit, qua nullum vectigal utilius. Suis enim commodissime parcit, quem loculi exhibent alieni. Militatur in curia usque ad canos, imo et illos consumit curia. Vix est, ut quem curia perduxit ad canos, domum redeat vel exclusus. Si migraverint, fame pereunt, quia ut ait Sidonius, eos non tam bonus pascit, quam panis alies. Suavior enim est, et quiddam ab alieno innatae dulcedinis habet. Nescit uti suo, qui semper abusus est alieno. Si honesta finiuntur officia, parasiti partes non erubescit explere, vel mimi. Quaevis indigna patietur antequam exeat. Apud Varronem Trebrium cogites discumbentem. Nam et huic idem propositum, et semper viae sunt, quibus palam aut clanculo properatur ad quaestum: et quem non subigit amor pecuniae, interdum superat cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
ungerere cuuñt nithis in uita
pocius credi uolunt uia qua
copleatur diuersa pbantur a diuer¬
sis nullum grine ꝑiculu est si spes
dolosi numi tefulgeat Iparh fele na¬
tura Sinat auior pecuiie ⁊ res pene
ĩpossibiles ad possibilem iedigit fa¬
custatem anaro nich il uile idetur
aut sordidum ⁊ sibilaute ppło se ip̃mn
consolatur ymo et sibi aplandit fil
¶Quisquis ht mimos secur nauiget aura
Cortuuiaq suo temperet arbitris¬
¶ Muore ducat dauaen ipmq licebit
Carina coponat declamiet ꝯcrepet oes
¶⁊ peuigut cãs sit q catone prioi
¶mo consultus paret nõ paret habeto
¶  esto quidꝙͥ seruiꝰ et lalro
¶ Et ueuet clausum possidet archa ioue
Dum itaq questum fuciat nulla ꝑs
mudi uidetur maccessibilis ⁊ ip̃ns
tomde estum maior auancie iguis ex¬
supeuit Inde est ꝙ hic mutat merces
sugente a sole ad emy quo uespertina
tepet Regio hic toto nupetu fertur in
hostem concuritur hore momento
cita mors euenit aut uictoria leta

Expanded text:
ita potius credi volunt via, quam expleatur, diversa probantur a diversis. Nullum grave periculum est, si spes dolosi nummi refulgeat. Ipsam fere naturam vincit amor pecuniae, et res pene impossibiles ad possibilem redigit facultatem. Avaro nihil vile videtur, aut sordidum, et sibilante populo, se ipsum consolatur, imo et sibi applaudit, siQuisquis habet nummos, secura naviget aura, Fortunamque suo temperet arbitrio. Uxorem ducat Danaen, ipsumque licebit Carmina componat, declamet, concrepet omnes Et peragat causas, sitque Calone prior. Jurisconsultus paret, non paret, habeto Atque esto quidquid Servius et Labeo. , Et veniet; clausum possidet arca Jovem. Dum itaque quaestum faciat, nulla pars mundi videtur inaccessibilis, et ipsius torridae aestum, major avaritiae ignis exsuperat. Inde est quod hic « mutat merces, surgente a sole, ad eum quo vespertina tepet regio. » Hic toto impetu fertur in hostem, . . . concurritur, horae Momento aut cita mors venit, aut victoria laeta.
Abbreviated transcription (Latin):
percipiendam ⁊ exercendam doctua cofe¬
rens ignotus irbi illi mroit quod ipe
quodam uoliuine testatus e ¶Soca¬
tes queqi ille thebanus proiecto in mare
no paruo aun pondere abite inquit pessa
male cupiditats egro uos mergam ne ppe
mergar a uobis ¶S et auaragoras cu
adiutina peregnnacone patriam repetissit
fertur oraculu nemine locuplete fut̾um
ut doceat insi se adistendum pauꝑem ⁊
egenu credat Semper eni disentibus plar
deerut que stitu iocuuida aut necessana
sunt ¶Eera alienam pl̃ra ex igit et
suam interdum aliena facit ymo aliena
ꝙ domesticas ⁊ que carnus sunt ambigi
Reputet alienũ nbiq tame doni et
nbiq in patria quia nb̃iq locoru
apito se ⁊ ubiq apud sapiencia cõmo¬
ritur. Et forte huc patriarcham ĩuitat
dus dum en exne de terrri ⁊ de cogna¬
cione sua precepit nt in pereginacone
proficiens multiplicetur in gente magua

Expanded text:
percipiendam et exercendam doctrinam confepercipiendam et exercendam doctrinam conferens, ignotus illi urbi vixit, quod ipse quodam volumine testatus est. Crates quoque ille Thebanus, projecto in mare non parvo auri pondere: « Abite, inquit, pessum, malae cupiditates, ego vos mergam, ne ipse mergar a vobis. » Sed et Anaxagoras, cum a diutina peregrinatione, patriam repetisset,fertur oraculum, neminem locupletem fieri ut doceat, nisi se ad discendum pauperem et egenum credat; semper enim discentibus plura deerunt, quae scitu jucunda aut necessaria sunt. Terram alienam philosophia exigit, et suam interdum alienam facit, imo alienam  domesticas, et quae carnis sunt, abigit reputet alienum. Ubique tamen domi, et ubique in patria, quia ubique locorum apud se, et ubique apud sapientiam commoratur. Et forte huc patriarcham invitat Dominus, dum eum exire de terra et de cognatione sua praecipit, ut in peregrinatione proficiens, multiplicetur in gentem magnam,
Abbreviated transcription (Latin):
uir tittis opere fidelitꝰ occupatur s studu tt
tuut exeiciticio plirrinui proficit cum iita
in singulis que elegit aut audit homo tacito
apud se ueri indicu scrntimo conalestit ibi
uauiq raco cuuicta exauuat ⁊ fructũ omi
appendit in statera Ceteru inta quieta ẽẽ
uo pt si natine necessaria sub trlhuntu.
et econtiu si lux uniat animꝰ in delicus rer
asfluencia lumẽ Raconis extinguit unde
fecunda uno rum panpertas ⁊ uere huillta¬
tis custos ⁊ socia uirtutis premissis adhi¬
betur ut luxmia moderatur ip̃a cõpeseat
⁊ scimulis suis hoiem sui uictorẽ officio
uirtutis ingiter instare copellat honesta
quidem res est ut ait sapiens leca panꝑ¬
tas nec camen ost panpertas si leta si
cresi diuicus pocior ¶ Unde demooitus
cu diuicus ansen po̾tiusẜ que taute fue¬
runt ut pater enis exercitui uersis epulu
douauit Athenis autẽ cum plinibꝰ aius
meratus onia temporum momẽta ad

Expanded text:
virtutis opere fideliter occupatur. Sed studii virtutis opere fideliter occupatur. Sed studii tunc exercitatio plurimum proficit, cum virtus in singulis, quae legit aut audit homo, tacito apud se veri judicii scrutinio convalescit. Ibi namque ratio cuncta examinat, et fructum omnium appendit in statera. Caeterum vita quieta esse non potest, si naturae necessaria subtrahuntur; et econtra si luxuriat animus in deliciis, rerum affluentia lumen orationis exstinguit. Unde fecunda virorum paupertas, et verae humilitatis custos, et socia virtutis, praemissis adhibetur, ut luxuriam moderatrix ista compescat, et stimulis suis hominem sui memorem, officio virtutis jugiter instare compellat. Honesta quidem res est, ut ait sapiens, laeta paupertas, nec tamen est paupertas, si laeta, sed Croesi divitiis potior. Unde Democritus, cum divitiis censeri posset quae tantae fuerunt, ut pater ejus exercitui Xerxis epulum donavit. Athenis autem compluribus annis moratus, omnia temporum momenta, ad
Abbreviated transcription (Latin):
doctriue cupiditate flagrauit ut ne iama qͥde
qua se natus cogebatur temperaret s qͥuua
grecos libros lectitaret qua quidein idustria
ondit alus tempora deesse Alos supes tempo¬
ethincus docet qui studentis iane exerciau
eputat si ad hostiui eius ꝑrementiũ tumultuu
turba pulsat Ait emi ¶is locis iugenio ubi
cuin se carruine solo ¶ Leuant et duis aroe mu¬
seq fermitur ¶ Pectoru mã dnas no aduit¬
tençia curas ¶Mague metis opus nec de lo¬
dice parunda ¶Attoute cuirus ⁊ equos fa¬
ciesq deorum ¶aspicere et qualis tutilum co¬
fiuidat ennis ⁊ lamn ꝙ tuiba ueritatis lumen
ipediat cetus euangelictus docet que tunbe p¬
cedentes et sequetes increpabant pariter ut
tacerent Siquidem dicente duo Qui nersat᷑
in turbis turbatur eiga plurima quo incli
studus aut bonis moribus ex̾cendis ꝑnicosiꝰ¬
est Si eni studu ut ciceromi placet e ecħe
magna cum uolutute Profecto mes que tin¬
batã ad plia distrabuitur. nequaꝙͣ in uno nu¬

Expanded text:
doctrinae cupiditate flagrauit, ut ne in curia quidem, dum senatus cogitur, temperaret sibi quo minus Graecos libros lectitaret. qua quidem industria ostendit aliis tempora deesse, alios superesse tempoethicus docet, qui studentis inane exercitium reputat, si ad ostium ejus prementium se tumultuum turba pulsat. Ait enim: Quis locus ingenio, nisi cum se carmine solo Vexant, et dome feruntur Pectora nostra, duas non admittentia curas? Magnae mentis opus, nec de lodice paranda, Attonitae, currus et equos, faciesque deorum Aspicere, et qualis Rutilum confundat Erinnys. Nam quod turba veritatis lumen impediat, caecus evangelicus docet, quem turbae praecedentes et sequentes increpabant pariter, ut taceret. Siquidem dicente Domino, qui versatur in turbis, turbatur erga plurima, quo nihil studiis aut bonis moribus exercendis est perniciosius. Si enim studium, ut Ciceroni placet, est magna cum voluntate, profecto mens quae turbata ad plura distrahitur, nequaquam in uno
Abbreviated transcription (Latin):
neq nent neq congiegant in hõreis
neq penũ ꝯstriuit sud omom excludũt
estiui Econtra mures
et reptilia congerũt in futurm
in futurum
et genercoes ꝑhi¬
bentur ce
quibus t̾ra ẽ ĩ cibũ par¬
parce uiuut¬
ciat in quã tuiue ipe pculdubio
resoluentur Sẽciat unꝯ quisq
ꝙ uult ego auanun posse fien ꝯpote
uoti non credo isi forte et epicu ꝯ fa¬
mellicum et siti audum ⁊ languente
pleue uoluptatis io cuuditate frui co¬
senciat Si quitem uterq famellicꝰ ẽ si. et
perniciosus esurit auarus qui semꝑ ĩdi¬
mentis ꝙͣ corporis ⁊ insi scip̃m deꝰ in¬
funeat omo nequit nplen ⁊iam cu
natura spũalis uirtute ppria sit corpo¬
ialia comprehendat ut nuilla ẜtitate diste¬
tatur uec tos una soco preoccupato astena
impedimento sit quo nuĩꝰ illa ꝯphendat᷑
et quo plura concipuitur eo pliribꝰ lius
est luce clariꝰ est quia sts corporilis
it eui mũdus angustus e ad amme ꝙͣti¬
tatem/ ex quo patet ꝙ in eo toto anima

Expanded text:
ongregant in horreis, nec penum: construunt, sed omnem excludunt stini. Econtra mures et reptilia congerunt in futurum. Et generationes perhibentur esse, quibus terra est in cibum, eparce vivuciat, in quam tamen ipsae procul dubio resolventur. Sentiat unusquisque quod vult, ego avarum posse fieri compotem voti non credo, nisi forte et Epicurus famelicum, et siti aridum, et languentem, plenae voluptatis jucunditate frui consentiat. Siquidem uterque famelicus est; sed perniciosius esurit avarus, qui semper indimentis, quam corporis: et nisi se ipsum Deus infundat, omnino nequit impleri. Nam cum natura spiritualis virtute propria sic corporalia comprehendat, ut nulla quantitate distendatur, nec res una loco praeoccupato, alterius impedimento sit, quo minus illa comprehendatur, et quo plura concipiuntur, eo pluribus locus est, luce clarius est, quod res corporalis Totus enim mundus angustus est ad animae quantitatem. Ex quo patet, quod in eo toto anima
Abbreviated transcription (Latin):
contiuua gaudentes alicui in uita p̃eẽ¬
ie fugiunt uita pociꝰ politicoꝵ excuai¬
endã est quem michi dibis int̾ illos
qui nõ uelit uł uimi potencia autene
Quis est qui nolit sibi ius ee in alique
Quis est qui sic subditum traccet sicut
se uellet tractari si subderetur Dum
ergo ambicio iualescit calcata equita¬
te procedit ĩiusticia et teranidis pro¬
curaus ortum omia quibꝰ illa crestit
exequitur. qui eigo suis nõ preualet

Expanded text:
continua gaudentes, alicui in vita praeescontinua gaudentes, alicui in vita praeesse refugiunt. Vita potius politicorum excutienda est. Quem mihi dabis inter illos, qui non velit vel unum potentia anteire? Quis est qui nolit sibi jus esse in aliquem? Quis est qui sic subditum tractet, sicut se vellet tractari, si subderetur? Dum ergo ambitio invalescit, calcata aequitate, procedit injustitia, et tyrannidis procurans ortum, omnia quibus illa crescit, exsequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
metu ⁊ ĩpune quod uoluent facere
et ĩpune quodam modt iam ẽe sic̃
dens nõ camẽ ꝙ diuinam uelit ymi¬
cari bonitatem scs dum dando ĩpu¬
uitate malis ad suam uult inclinari
malicia de tudice ergo supeibie sime¬
ꝑit ambicio potencie s. enpiditatis ⁊
houons ⁊ huic uires habeat ne pre¬
matur ħĩc proueniat nt Renerencia
ne uilestat nemo eni est qui no gau¬
assit Seruitus eni quedam ymago
mortis est ⁊ libertas seciuitas uite
Inde ẽ ꝙ ad conciliandam petenciam
efudiuitur opes/ et ꝙͣto quis potẽ cie
cipidior est tanto eas fuciliꝰ expendit
cum uero potenciã nactꝰ ẽ ongitun
in tirumdem et equitate contẽpta
nature et condiconis consoites ĩspici¬
ente deo deprmere nõ ueretur Et
licet om̃es occupare nõ possit princi¬
patus et Rogna a tirãuide tamen
om̃o inuinis est ant nuillꝰ aut ram
Dicitur aute quia tyrãno ẽ qui uio¬
quatenus quisq p̃t dominatur
non em̃ de hus institutus ẽ sermo
qui sunt omo aniii desecati ⁊ subiectoe

Expanded text:
 impune quod voluerit facere, et quodammodo jam esse sicut Deus. Non tamen quod divinam velit imitari bonitatem, sed Deum, dando impunitatem malis, ad suam vult malitiam inclinari. De radice ergo superbiae subrepit ambitio, potentiae scilicet cupiditas et honoris, ut hinc vires habeat, ne prematur, hinc proveniat reverentia, ne vilescat. Nemo enim est qui non gauadsit. Servitus enim quaedam imago mortis est, et libertas securitas vitae. Inde est quod ad conciliandam potentiam effunduntur opes; et quanto quis potentiae cupidior est, tanto eas facilius expendit. Cum vero potentiam nactus est, erigitur in tyrannidem, et aequitate contempta, naturae et conditionis consortes, inspiciente Deo, deprimere non veretur. Et licet omnes occupare non possint principatus et regna, a tyrannide tamen omnino immunis est aut nullus, aut rarus. Dicitur autem quia tyrannus est, qui vioquatenus quisque potest, dominatur. Non enim de his institutus est sermo, qui sunt omnino animi defaecati, et subjectione
Abbreviated transcription (Latin):
sociatur et stul y ticia couies sua¬
deus id amait et q̃r quod tener
nõ potest/ Et est stultitia eoꝵ q̃ tenẽda
liber magui augustimi de libero arbitrio
pingit Si eñ uesciatur quod scm no
p̃t in nouũe stulticie mĩme tadit at cu
sui ignorancia quis tenetur trausit ad
a uicia sequens partem sua de tenorem
faciat stulticie maledictione dapnatur.
Si eigo enron fuerit cupiditate succe¬
sus precipicu multipley uia paret cu
ab enoie sit ut homo quid sit sequedu
iguoret et ipii in ymo abennte fornar
cuptoitatio inflanet ecquidem adhc
preualent neiba iniquor dñ hõ ꝓpne

Expanded text:
Sociatur enim ei stultitia comes, suadens id amari et quaeri, quod teneri non potest. Et est stultitia eorum quae scienda liber magni Augustini De libero arbitrio pingit. Si enim nesciatur quod sciri est, in nomen stultitiae minime cadit. At cum sui ignorantia quis tenetur, transit ad Si vitia sequens, partem suam deteriorem faciat, stultitiae maledictione damnatur. Si ergo error fuerit cupiditate succensus, praecipitii multiplex via patet, cum ab errore sit, ut homo, quid sit sequendum ignoret, et ipsum in invio abeuntem, fornax cupiditatis inflammet. Et quidem adhuc praevalent verba iniquo
Abbreviated transcription (Latin):
ermagorã audiant cõnenisse cũ tame
de auibulacoe et circuicoe uicor ũ pocis
ꝙͣ diligenti iuestigatõe iero ꝑipathe¬
ticos ymitentur Si taniẽ ħ ad copia
cloquencie operandam exerceatur discep¬
tacio ⁊ silia ⁊ difficilia conquirantur
Exercicii quide landabile est et quo
aliquid ee conducibiliꝰ inuentuti no

Expanded text:
 cum tamen deambulatione et circumitione viarum potius, quam diligenti investigatione rerum, Peripateticos imitentur. Si tamen haec ad copiam eloquentiae comparandam exerceatur disceptatio, et similia et dissimilia conquirantur, exercitium quidem laudabile est, et quo aliud e
Abbreviated transcription (Latin):
nuit deo eni et manone fideliter
non seruitur Ne uerraris ut quie
patriam deserat ut paupertatẽ spon¬
taueam amplectatur ut studio ua¬
cet ⁊ iam pliyã ip̃a labor iudetur i¬
utilis nisi finctus oppulencie conse¬
quatur Alios ut sciant cunositas
excitat alios ut scue uidtãtur elacio¬
is scimulo uaultas urget Alios
ut doceacun aut doceat na cõ ĩniũde
uoluptatis aut uaue utilitatis ĩ¬
epcias omia Rẽfermitur In hus
eui fiius est aĩe abenrintis Na

Expanded text:
rant. Deo enim et Mammonae fideliter non servitur. Ne verearis ut quis patriam deserat, ut paupertatem spontaneam amplectatur, ut studio vacet: nam philosophia ipsa labor videtur inutilis, nisi fructus opulentiae consequatur. Alios ut sciant, curiositas excitat. Alios, ut scire videantur, elationis stimulo vanitas urget. Aliosut doceatur aut doceat. Nam ad immundae voluptatis, aut vanae utilitatis ineptias, omnia referuntur. In his enim finis est animae
Abbreviated transcription (Latin):
delitiar um diuiue pagne Replet sed
etia ad gentes pertiuuseunt ut uec ecia
ethiopibus omo desuit Inde st̃ floridi
Redolentes ⁊ fiuctiferi gencui orti qͦs
si forte simplex lector ingreditur. sꝑ
poetici illiꝰ meminent
ui legiio flores ⁊ huimi nustẽcia friga
¶igidus oꝑuen fugite hic latet aguis

Expanded text:
iarum divinae paginae replent, sed etiam ad gentes pertranseunt, ut nec etiam Aethiopibus omnino desint. Inde sunt floridi, redolentes, et fructiferi gentium horti, quos si forte simplex lector ingreditur, semper poetici illius meminerit, Qui legitis flores, et humi nascentia fraga, Frigidus, o pueri, fugite hinc, latet anguis
Abbreviated transcription (Latin):
uestibus deuiqi onna que mens luigua
muanus appetit cogitare loqui ⁊ facere ⁊
in nillo contirre sibi aut motũ repͥme
ꝓprie uoluntatis uitam ee homis uemi
et suma felicitate gaubentis S miquis
hiuc sine labore uenitur quot obices ne sic
uiuatur uarietus hũane sortis interiaait
ut robus nauiq ntaris ad libitũ oppulecia
necessaria est hus om̃ egenus ita no utit᷑
quia desmit aut parcit sepe ne desuit Sa
ponantur adee inter mustos ꝯpetitores
⁊ tanta cunetis aucc̃tate eas forcior aspor¬
tabit Unibus itaqi opus est ut seruẽtur
exigitur ergo ⁊ potencia nuquid ħ guitis
idest sime labore ⁊ sollicitudiẽ geriitut¬

Expanded text:
vestibus: denique omnia quae mens, lingua, vestibus: denique omnia quae mens, lingua, manus appetit, cogitare, loqui, et facere, et in nullo contraire sibi, aut motum reprimere propriae voluntatis, vitam esse hominis vera et summa felicitate gaudentis. Sed nunquid huc sine labore venitur? Quot obices, ne sic vivatur, varietas humanae sortis interjacit? Ut rebus namque utaris ad libitum, opulentia necessaria est. His enim egenus non utitur ita, quod desunt, aut parcit saepe, ne desint; sed ponantur adesse. Inter multos competitores, et tanta currentes aviditate, eos fortior asportabit. Viribus itaque opus est, ut serventur. Exigitur ergo et potentia. Nunquid haec gratis, id est sine labore
Abbreviated transcription (Latin):
ilsuc siue labore per tiugit aut teiton
Cum eni fuit tres phancuun secte que
et ipe scucdinitur in semitas multas oes
⁊ si dissimuliter laborant tame i asse¬
quendo fine quem statunt Siquidem
epyamrus et totus grex sodaliu eius uita
letatur ut insticie ⁊ perturbaconis no
iterueniat uł tenius moto uer quidte
defluxit in uauitates uoluptates repu¬
taus se corum usu bissima ee futua
nuchi tauie porsnaderi nequit hoc aliꝙ
hausisse de fonte socratico qui tanta
uiorum docuit piuritate ut a posteno
arditus sit non humanu mod sẽs
diuinu spi habnisse S quia facile
est aure ul ore insipienain de optia
depriman ad compendmm nuidiae trac¬
ta sunt que iuirtutis ee debnenunt
instrumetum Caro siquidem opmata
est niam ħ utiq cordatus hõ no sentit
quod amore iocisq mł est iocundius
uil suauia Parasitica nita aut coro
qui epulantur cotidie splendide/ qui
unio estuant splendidis nitiuitur

Expanded text:
illuc sine labore pertingit, aut tendit. Cum enim sint tres philosophantium sectae, quae et ipsae scinduntur in semitas multas, omnes, etsi dissimiliter, laborant tamen assequendo finem quem statuunt. Siquidem Epicurus et totus grex sodalium ejus, vitam laetatur, ut tristitiae et perturbationis non interveniat vel tenuis motus. Vera quidem deflexit in voluptates, reputans se earum usu beatissimam esse futuram. Mihi tamen persuaderi nequit hoc aliquem hausisse de fonte Socratico, qui tantam morum docuit puritatem, ut a posteris creditus sit, non humanum modo, sed divinum spiritum habuisse. Sed quia facile est aure vel ore insipientium, dicta optima depravari, ad compendium immunditiae tracta sunt, quae virtutis esse debuerant instrumentum. Caro siquidem opinata est nam hoc utique cordatus homo non sentit quod amore jocisque nil est jucundius, nil suavius parasitica vita, aut eorum qui epulantur quotidie splendide, qui vino aestuant, splendidis utuntur
Abbreviated transcription (Latin):
iam mrtus iscparlibilit̾ comtatur unde
astat quia illi qui uerbis uiberet ma¬
sunt inderi ꝙͣ ee sapientes plateas
arcueuut terunt limina doctioni q̃sti¬
uuculas monent iitricant uerba ut
siui et alienu rducant sensum parri¬
iores bentilare ꝙͣ exauunare siques di¬
ficustatis emeisit ueientur tame ꝑdere

Expanded text:
liter comitatur. Unde constat, quia illi qui verbis inhaerent, malunt videri quam esse sapientes. Plateas circumeunt, terunt limina doctiorum, quaestiunculas movent, intricant verba, ut suum et alienum obducant sensum, paratiores ventilare quam examinare si quid difficultatis emersit. Verentur tamen prodere
Abbreviated transcription (Latin):
uerum et quod fliũ uidetur nõ semꝑ
fliũ ẽẽ Si ꝓpositor um silũ dissi¬
nuilitudiue in teris aperire rem ĩauẽ
aggiedens aut euĩ te uł clamore pre¬
pẽdiet aut superfluã operaum deridebit
cum omiũ sumliũ aliquã dissimili¬
tudiuem ẽe opporteat alio quin no
tam suuilia ꝙͣ eadem merito dicere¬
tur Docere cur ita no sit no modo
fimolum sed mrisione dignissimũ
iudicatur stati q̃ntur an uelis con¬
cionari dicut se ut ꝑpateticũ non

Expanded text:
verum, et quod falsum videtur, non semper verum, et quod falsum videtur, non semper falsum esse. Si propositorum similium dissimilitudinem niteris aperire, rem inanem aggrederis. Aut enim te vel clamore praepediet, aut superfluam operam deridebit; cum omnium similium aliquam dissimilitudinem esse oporteat. Alioquin non tam similia, quam eadem merito esse dicentur. Docere cur ita non sit, non modo frivolum, sed irrisione dignissimum judicatur. Statim quaeritur an velis concionari. Dicunt s