comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
li retrait itaq qui honeste ali¬
quro facturus est.quicquid op¬
ponitur ioetiam siincommo¬
dum putat malum nõ puta
uelit libens faciat om̃e honesty
mniussum incoactum ẽ.since¬
rum et nullimalo mixtum. ⁊¬
Scio quid michi ixderi hoc loco
possit her nobis ꝑsuadere cona¬
ris nichil int̾est.utruz aliquis
ingaudio sit. an mecculio is ce¬
at actortorem suum lasset.po¬
teram respõdere epicurus quo
ait sapientem si inphalaridis
thauro ꝑutatur exclamãtium
dulce est.et ad me nichil ꝑtines
Quro miraris siego paria bona
stantis cum qu od increlibilis
est. dicat epicurus dulces eẽ do¬
lores. et hoc respondeo płimum
int̾eẽ int̾ gaudium et dolorem
Si queratur electio. alterum pe¬
tam. alterum uitabo. Illud ẜm
naturam est hocotra quam diu
existimãtur magno interse dissi¬
dent spatio. Cum aduirtutem
et quicquid aliud incomodi est
uirtute enim obruitur.Quomo
minuta lumina claritas solis

Expanded text:
li retrahit. Itaque qui honeste alili retrahit. Itaque qui honeste aliquid facturus est, quicquid opponitur, id etiam si incommodum putat, malum non putet, velit, libens faciat. Omne honestum iniussum incoactumque est, sincerum et nulli malo mixtum. Scio, quid mihi responderi hoc loco possit: "hoc nobis persuadere conaris, nihil interesse, utrum aliquis in gaudio sit an in eculeo iaceat ac tortorem suum lasset?" Poteram respondere: Epicurus quoque ait sapientem, si in Phalaridis tauro peruratur, exclamaturum: "dulce est et ad me nihil pertinet." Quid miraris, si ego paria bona stantis, cum quod incredibilius est dicat Epicurus, dulce esse torreri? Sed hoc respondeo, plurimum interesse inter gaudium et dolorem; si quaeratur electio, alterum petam, alterum vitabo. Illud secundum naturam est, hoc contra. Quamdiu sic aestimantur, magno inter se dissident spatio; cum ad virtutem et quicquid aliud incommodi est; virtute enim obruitur. Quemadmodum minuta lumina claritas solis
Abbreviated transcription (Latin):
ram dolo . Itaq remeclia sunt
hecqueplurimum int̾ualli
recipiant. uirtus inutͣq par
est. uirtutem mͣ no mutat
necpeiorem façit dur: diffici¬
lis. nec meliores ylaris et leta
melius in hoc cali gerere ñ ille
ncluis in illis cruciatibo.duo
ũt quib nichil fier melius p
paria sunt.nam siqua extra u¬
tututem posita sunt aut minu¬
cre illamaut augere possunt
sunt unum bonum eẽ qd̾ est
honestum. ¶Si hoc ocesseris
om̃e honestum parit. quare di¬
cam qr nichil honestum est ꝙ
abinuito. quod coacto fit. omẽ
honestum uoluntarim est a¬
missione illi pigriciam. quere¬
lam tͥgiusatcem.metum quod
habet in se optimum ꝑlidit
sibi placere. nõ põt honestu
eẽ quod nõ est liberum. nã qd̃
timet seruit. hoẽstum omne
securum est. traquillum est si
recusat aliquid. si complorat
simalum indicat. ꝑturbatio¬
nem recipit. et in magna di¬
scordia uolutatur. Hinc spes
recti uocat.illincsuspicio ma¬

Expanded text:
ram dolor. Itaque media sunt ram dolor. Itaque media sunt haec, quae plurimum intervalli recipiunt; virtus in utroque par est. Virtutem materia non mutat; nec peiorem facit dura ac difficilis, nec meliorem MELIUS IN HOC GAUDIO GERERE, NEC ILLE melius in illis cruciatibus. Duo autem, quibus nihil fieri melius potest, paria sunt. Nam si, quae extra virtutem posita sunt, aut minuere illam aut augere possunt, desinit unum bonum esse, quod honestum. Si hoc concesseris, omne honestum perit. Quare ? Dicam: quia nihil honestum est, quod ab invito, quod coactum fit. Omne honestum voluntarium est. Admisce illi pigritiam, querellam, tergiversationem, metum; quod habet in se optimum, perdidit, sibi placere. Non potest honestum esse, quod non est liberum; nam quod timet, servit. Honestum omne securum est, tranquillum est; si recusat aliquid, si conplorat, si malum iudicat, perturbationem recepit et in magna discordia volutatur. Hinc enim species recti vocat, illinc suspicio ma
Abbreviated transcription (Latin):
uinum est. Nullum porro
int̾ uiuma discrimen ẽ.ergo
necrnt̾ bona paria itaq sut
ergauoium et fortis atq i
obitinata torm̃torum ppes¬
missa etlenta. ĩ altero pugꝰr
et intenta. ¶Quid tu nõ
putas parem ẽe uirtutem eiꝰ
qui fortiter menia hostium
expugnat. et enis qui o bsidio¬
nem patientissime substinet.
et magnus sipio quinumã¬
tiam cludit et compͥmit. co¬
gitq inuictas manus ĩ exi¬
cium ipas suum uerti. ma¬
gnus ille obsessorum animi
etatis expirat. Eque reliqua
quoq int̾se paria sunt. tran¬
quilitas. simplicitas. lib̾alitaᷤ.
constantia. equanimitas tol¬
lerantia. omĩb enim istis
una iurtus sub est. que aĩum
rectum et ĩdeclinabilem pre¬
stat. Quidergo: nichil int̾ẽ
int̾ gaudium et dolorum ĩ¬
flexibilem patientiam. nicħ
quãtum ad ipãs uirtutes płi¬
mumint̾ illa inquib unrtus
utͣq ostendit᷑. In altõ enim
naturalis est animi remissio
ac laxitas. inaltero ꝯtra natu¬

Expanded text:
num omne divinum est. Nullum porro num omne divinum est. Nullum porro inter divina discrimen est; ergo neenec inter bona. Paria itaque sunt et gaudium et fortis atque obstinata tormentorum perpesmissa et laeta, in altera pugnax et intenta. Quid? Tu non putas parem esse virtutem eius, qui fortiter hostium moenia expugnat, et eius, qui obsidionem patientissime sustinet ? Magnus Scipio, qui Numantiam cludit et conprimit cogitque invictas manus in exitium ipsas suum verti; magnus ille obsessorum animus, complexu libertatis expirat. Aeque reliqua quoque inter se paria sunt, tranquillitas, simplicitas, liberalitas, constantia, aequanimitas, tolerantia. Omnibus enim istis una virtus subest, quae animum rectum et indeclinabilem praestat. "Quid ergo? Nihil interest inter gaudium et dolorum inflexibilem patientiam?" Nihil, quantum ad ipsas virtutes; plurimum inter illa, in quibus virtus utraque ostenditur. In altero enim naturalis est animi remissio ae laxitas, in altero contra natu
Abbreviated transcription (Latin):
Siqu̾id adici põt tefuit. hoestũ
quoq nullam accessionem
recipit. Hostum en im ꝓpter
ista que retuli. Quio porro
decorum et iustum et legitti¬
mum no ciusdem dẽ forme
putas cetis termims cõpre¬
bensum crescere posse imper¬
i fecterei signum est bonum
om̃e ĩ easdem cadit leges ĩ mc¬
ta est. priuata ⁊publica. Utili¬
tastam me hercule quam in¬
seꝑabile est laudadum peten¬
dumq ergo uirtututes cum
mortales sint.fragiles quap.
caduceꝙ sunt et incerte exili¬
unt residũtq. ⁊ ideo nõ eodẽ
ducitur humanis uirtutib
regula imaenim est ratio rec¬
ta simplex q. nichil est diui¬
no diuinius celesti celestius.
mortalia minuũtur cadunt
deceruntur crescunt. exaunũ¬
tur. impłetur.Itaꝙ illis uitã
incerta sorte mequalitas est
diuinorum una natura est
Ratio autem nichil aluro ẽ
quam ĩcorpus humianum
pars diuini sp̃s mersa sirati¬
o diuina est.nullum autem
bonum sine ratione eit di

Expanded text:
si quid adici potest, defuit. Honestum si quid adici potest, defuit. Honestum quoque nullam accessionem recipit; honestum est enim propter ista, quae rettuli. Quid porro ? Decorum et iustum et legitimum non eiusdem esse formae putas, certis terminis conprensum ? Crescere posse inperfectae rei signum est. Bonum omne in easdem cadit leges; iuncta est privata et publica utilitas, tam mehercules quam inseparabile est laudandum petendumque. Ergo virtumortales sint, fragiles quoque caducaeque sunt et incertae. Exibunt residuntque et ideo non eodem ducitur humanis virtutibus regula. Una enim est ratio recta simplexque. Nihil est divino divinius, caelesti caelestius. Mortalia minuuntur, cadunt, deteruntur, crescunt, exhauriuntur, inplentur. Itaque illis in tam incerta sorte inaequalitas est; divinorum una natura est. Ratio autem nihil aliud est quam in corpus humanum pars divini spiritus mersa. Si ratio divina est, nullum autem bonum sine ratione est, bo
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus est. hec eius est facies si
sub unum ueniat aspectum
et seme totam se ostendat. Ce
plicantur. nec mi̾nor fit aut
maior ipã decrescere etu sum¬
mum bonum nõ põt nec uͥ¬
tuti retro ire nõ licet. si ĩ aliaᷤᷤ
atq alias qualitates conu̾ti¬
tur adrerum quas actura ẽ ha¬
bitum figurata. Quicquid
attigit insimilitudĩe sui ac¬
cidit et iungit actõnes ami¬
cicias int̾clum domos totas
quas intrauit dispoiutq
condecorat quicquid ꝯdecoãt
io amabile ospicuum mirabi¬
le facit itaq uiseius. ⁊magni¬
tudo ultͣ nõ põt surgere quato
increm̃tum maximum nõ ẽ
nichil inuenies rectius recto
nõ magis quam uerius ueõ
quam tempato temꝑantine
omnis in modo est uirtus ⁊
modu certa menisura est.
constantianon habet quo p¬
cedat. nõ magis quam fior¬
cia ant ueritas aut fites. q
accedere ꝑfc̃o põt. nichil aut
ꝑfectum nõ erat emaccessit.
Ergo ne uirtuti quidem cui

Expanded text:
virtus est. Haec eius est facies, si virtus est. Haec eius est facies, si sub unum veniat aspectum et semel tota se ostendat. Cetctionibus explicantur; nec minor fit aut maior ipsa. Decrescere enim summum bonum non potest nec virtuti ire retro licet; sed in alias atque alias qualitates convertitur ad rerum, quas actura est, habitum figurata. Quidquid attigit, in similitudinem sui adducit et tinguit; actiones, amicitias, interdum domos totas, quas intravit disposuitque, condecorat. Quidquid tractavit, id amabile, conspicuum, mirabile facit. Itaque vis eius et magnitudo ultra non potest surgere, quando incrementum maximo non est. Nihil invenies rectius recto, non magis quam verius vero, quam temperato temperatius. Omnis sine modo est virtus; modo certa mensura est. Constantia non habet, quo procedat, non magis quam fiducia aut veritas aut fides. Quid accedere perfecto potest ? Nihil, aut perfectum non erat, cui accessit. Ergo ne virtuti quidem, cui
Abbreviated transcription (Latin):
tria bona ẽẽ si triplex ꝯdictio ẽ
Salus patrie. quedã ẜa in mat̾ia
felicitatis exp̃ssatamꝙ̃ torm̃¬
torum pacientia et in morbo
graui impantia.Illa boã direc¬
to optauimus nobis hec sine¬
ceẽ erit. Sunt ad hrct̾cia tãqͣ
modestus incessus et compo¬
situs ac ꝓbus uultus et ꝯueni¬
ens prudenti uiro gestus. Quõ
ista int̾se tria ẽẽ possunt cum
alia optanda sint. alia au̾san¬
da si uolumus ista distĩgue̾
adpͥmum bonum reuertam̃
et ꝯsideremus ioquale sit aĩ¬
musintuẽs uera ꝑitus fugi¬
endorum ac petedoꝵ no exop¬
pinione s exnatura p̃cia re¬
b im pones totise unferens
mundo et ĩ omẽs eius actus
cõtemplatõem suam mittens
cogitatõib actoniboq inten¬
dens excquo magnus ac ue¬
hens asꝑis blãdisq ꝑiter in¬
uictus. neutri fortune se submi¬
ttes supͣ omia que contigunt
acsiccus sicẽt inꝑturbatus. ĩtre¬
pidus quem nulla uis fran¬
gat quem nec attollant fortu¬
ita nec depͥmant. tał anim us

Expanded text:
ria bona esse, si triplex eorum condisalus patriae; quaedam secunda, in materia infelici expressa, tamquam tormentorum patientia et in morbo gravi temperantia. Illa bona derecto optabimus nobis, haec, si necesse erit. Sunt adhuc tertia, tamquam modestus incessus et conpositus ac probus voltus et conveniens prudenti viro gestus. Quomodo ista inter se paria esse possunt, cum alia optanda sint, alia aversanda ? Si volumus ista distinguere, ad primum bonum revertamur et consideremus id quale sit: animus intuens vera, peritus fugiendorum ac petendorum, non ex opinione, sed ex natura pretia rebus inponens, toti se inserens mundo et in omnes eius actus contemplationem suam mittens, cogitationibus actionibusque intentus, ex aequo magnus ac vehemens, asperis blandisque pariter invictus, neutri se fortunae summittens, supra omnia quae contingunt ac siccus, inperturbatus, intrepidus, quem nulla vis frangat, quem nec adtollant fortuita nec deprimant; talis animus
Abbreviated transcription (Latin):
tum illa natura cõtulit ad ꝑmane¬
dum. ĩ cõciliatioẽ ⁊ eai̾tatẽ sui. Non
pot̾ant salua ẽẽ. nisi uellẽt. Nec nõ¬
hoc perse. profutiũ erat. s sñ hoc
nullares profuiss. Sz ĩnulla de p̃¬
hedes uutatẽ sui. Negligẽtia quid
tacitis quoq ⁊ brutis. quauis ĩcer¬
ta torꝑoeat adiniẽdũ solercia est
ridebisq aliis inutilia sunt sibupa¬

Expanded text:
ntum in illa natura contulit ad permanentum in illa natura contulit ad permanendum, conciliationem et caritatem sui. Non poterant salva esse, nisi vellent. Nec hoc per se profuturum erat, sed sine hoc nulla res profuisset. In nullo deprendes vilitatem sui, ne neglegentiam quidem. Tacitis quoque et brutis, quamquam in cetera torpeant, ad vivendum sollertia est. videbis, quae aliis inutilia sunt, sib
Abbreviated transcription (Latin):
quidq ⁊ que uuiãt. illa petit. lesu¬
asꝑnatioẽs sunt. sine ulla cogita¬
tione. que ħdicit. Sine cosilio fit
quicquid ña p̾cepit. Nonuides
quata sit subtuitas apib ad figẽ¬
da domicilia. Quãta diu ob eũcti
q cõcordia. Nõ uides quã nulli
mortaliu imitabilis sit illa ata¬
neatextura. quati oꝑis sit filia diᷤ¬
ponẽ. Aua inrectũ ĩmussa firmam̃¬
ti locoalia inorbez cuirẽtia exde¬
so rara.quã minora aialia inquo
arsista. nõ discitur. Itaq nõ nlł
ẽ ał. alt̾o doctius. Uidebis arangoꝵ
pares telas. par  infaius  angloruz
omĩum foram̃. Incertũ ẽ. ⁊ ieqͣ¬
bile quicquid. ais tradit. Et quo uenit
quod natura distrbuit. Denc nichili
magis quã tutelam sin. et eius peri¬
ciam tradidit. Ideoq etiam simuli¬
cipiunt et discere ⁊ uen̾t. ⁊ lec ẽ mi¬
rum cum eo. nasci illa. sne quo fru¬
stra nasce̾ntur. Primũ hoc instrum̃¬

Expanded text:
quidque et iuvantia petit, laesuquidque et iuvantia petit, laesuaspernationes sunt; sine ulla cogitatione, quae hoc dictet, sine consilio fit, quidquid natura praecepit. Non vides, quanta sit subtilitas apibus ad fingenda domicilia, quanta dividua  concordia ? Non vides, quam nulli mortalium mutabilis illa aranei textura, quanti operis sit fila disponere, alia in rectum inmissa firmamenti loco, alia in orbem currentia ex denso rara, qua minora animalia, in quars ista, non discitur. Itaque nullum est animal altero doctius. videbis araneorum pares telas, par in favis angulorum omnium foramen. Incertum est et inaequabile, quidquid ars tradit; ex aequo venit, quod natura distribuit. Haec nihil magis quam tutelam sui et eius peritiam tradidit, ideoque etiam simul incipiunt et discere et vivere. Nec est mirum cum eo nasci illa, sine quo frustra nascerentur. Primum hoc instrume
Abbreviated transcription (Latin):
Nuid ẽ quare pauonẽ qranserem
galina refugiat. At tanto minorez
et ne nocum quid sibi accipitur.i
Quare  pullifellem timeãt. canez
nõtimeant. Apparet illis iesse.
nõ cituri scientiam. nõ exꝑim̃to
collectam.Nam anteqũa possint
expenri cauent.Deinde ne hoc qua¬
si extimes fi̾nec metuñt aua qua
dehr̾t. necũquam obliuiscit huiꝰ
tutele et diligentie. equalis ẽ. illis
apnitioso fuga. Pret̾ea nõ fuint
timidiora.uiuendo. ex quo quid
appet. nõ usu illa ad hoc ꝑuenire
si naturali amore salutis sue. Et
tardum ẽ. et uai̾um qued usus do¬
cet. Quicquid na tradit. ⁊ equale
omib ẽ. ⁊ statim. Sitam̃ exigis. di¬
cam qũo om̃e aĩal ꝑnitiosaintel¬
ligere conatur.sentit se carne cõ¬
stare.Itaq sẽcit quid sit. quo seq̃¬
ricaro. quo uri. quo obter possit
Que sunt aialia  armata ad nocen¬
dum. horum spem trabit inimicã
et hostilẽ. Int̾ se ista cõuincta sunt
Simul enim cõciliant᷑ salutis sue

Expanded text:
uid est, quare pavonem, quare anserem gallina non fugiat, at tanto minorem et ne notum quidem sibi accipitrem ? Quare pulli faelem timeant, canem non timeant ? Apparet illis inesse nocituri scientiam non experimento collectam; nam antequam possint experisci, cavent. Deinde ne hoc casu existimes fieri, nec metuunt alia quam debent nec umquam obliviscuntur huius tutelae et diligentiae; aequalis est illis a pernicioso fuga. Praeterea non fiunt timidiora vivendo. Ex quo quidem apparet non usu illa in hoc pervenire, sed naturali amore salutis suae. Et tardum est et varium, quod usus docet; quicquid natura tradit, et aequale omnibus est et statim. Si tamen exigis, dicam quomodo omne animal perniciosa intellegere conatur ? Sentit se carne constare; itaque sentit, quid sit, quo secari caro, quo uri, quo opteri possit, quae sint animalia armata ad nocendum; horum speciem trahit inimicam et hostilem. Inter se ista coniuncta sunt; simul enim conciliatur saluti suae
Abbreviated transcription (Latin):
tunc infanti ẽ. nõq futura inueĩ
ẽ.Neq enim si aliquid illi mauis
aliquid cẽ. ad quod alia referantur.
Uoluptatẽ peto. Cmi. Michi. Eigo ꝙ¬
mei curam ago. Uolorem refugio.
Pro quo. Prome. Ergo mei curaz
ago.Si omĩa ꝓptͥ curam mei facio
ante omia est̾. mei cura. hec aĩalib
mest. cunctis. nec inseritur nec in¬
nascitur. Producit fetus suos non
Kabicit ⁊ quia intela certissima ex
proximo ẽ. sibi quisq cõmissus ẽ
Itaq ut ĩpriorib eplis dixi. tene
quoq aĩalia ⁊ materno ut̾o. uel qͦ¬
quo mõ effuisa quid sit infestũ ip̃i
protinus norunt. ⁊ mortifera de¬
uitant. Ymbrã quoq transuolan¬
tium reformidãt. obnioxia auibu
rapto uiuentibꝰ. ⁊ lullũ aĩal adi¬
tam prodit. sine metu mortis. Qũe¬
admodum in quid editum aĩal ĩ¬
tellectum habere aut salutars aut
mortifere rei pot. Primũ q̃rit᷑ an in
telligat. nõ quẽadmodũ intlłiga

Expanded text:
tunc infanti est, non quae futura iuveni tunc infanti est, non quae futura iuveni est. Neque enim, si aliquid illi maius aliquid esse, ad quod alia referantur, voluptatem peto, cui ? Mihi. Ergo mei curam ago. Dolorem refugio, pro quo ? Pro me. Ergo mei curam ago. Si omnia propter curam mei facio, ante omnia est mei cura. Haec animalibus inest cunctis nec inseritur, sed innascitur. Producit fetus suos natura, non abicit. Et quia tutela certissima ex proximo est, sibi quisque commissus est. Itaque, ut in prioribus epistulis dixi, tenera quoque animalia et materno utero vel ovo modo effusa, quid sit infestum, ipsa protinus norunt et mortifera devitant. Umbram quoque transvolantium reformidant obnoxia avibus rapto viventibus. Nullum animal ad vitam prodit sine metu mortis. " Quemadmodum," inquit," editum animal intellectum habere aut salutaris aut mortiferae rei potest ? " Primum quaeritur, an intellegat, non quemadmodum intellegat.
Abbreviated transcription (Latin):
Qũo gͦ infans est cõciliari cõstitu¬
coi ratonalipõt. cum iõnalis nũdũ
sit. Unicuiq etatisua costitutio ẽ
Aliainfanti.alia pueroalia sem.i
Om̃s enim costitutioni cociliant᷑
ĩqua sunt. Infans sinedentib est
Huic cõstitutioni sue coriliantur
Benati sunt detes huic cõstituto
cõciliatur.Nlam ⁊ illasꝰ ba que in
segetem fiuge̾q uetura ẽ aliam cõ¬
stitutioe̾m habet teniera ⁊ uix emi¬
nens suleo. aliacum cõualuit. et
molli quidem culmo. s quol fert
honus suum constitit aliam cum
flauescit. ⁊adarcham spectat.⁊ spi¬
cacius induruit. In quacũq consti¬
tutioẽmuenit. eam tuctur.meã c̃o¬
ponitur. Alia ẽe tas infantis puei
adlescentis senis. Ego tamidez sum
qui ⁊ infans fui puer.⁊ adolescẽs
Sic quaiuus  alia  atq alia cuq cõ¬
stitutio sit. cõciliatio cõstitutionis
sue eadem est. Non enim puerum
michi aut iuuenẽ aut senem. set
me natura com̃dat. Ergo infans
ei costitutionisue conciliat que

Expanded text:
Quomodo ergo infans conciliari constitutioni rationali potest, cum rationalis nondum sit ? " Unicuique aetati sua constitutio est, alia infanti, alia puero, alia seni; omnes ei constitutioni conciliantur in qua sunt. Infans sine dentibus est: huic constitutioni suae conciliatur. Enati sunt dentes; huic constitutioni conciliatur. Nam et illa herba, quae in segetem frugemque ventura est, aliam constitutionem habet tenera et vix eminens sulco, aliam, cum convaluit et molli quidem culmo, sed quo ferat onus suum, constitit, aliam cum flavescit et ad aream spectat et spica eius induruit; in quamcumque constitutionem venit, eam tuetur, in eam componitur. Alia est aetas infantis, pueri, adulescentis, senis; ego tamen idem sum, qui et infans fui et puer et adulescens. Sic, quamvis alia atque aha cuique constitutio sit, conciliatio constitutionis suae eadem est. Non enim puerum mihi aut iuvenem aut senem, sed me natura commendat. Ergo infans ei constitutam suae conciliatur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
iudeo cum tibi hodierna
questumculã inqua satis dine¬
simus ex posuero. Iterum .n. exclam¬
abis hoc quod admores.s exclamã
dum tioi p̾mum auos opponã cũ qb̃
litiges. possidonium ⁊ archidenium.
Di urditium accipiẽt. Deinde dica.
Non quicquid mortale ẽ mors bo¬
nos facit aliud ad hoĩem alendum
ꝑtinet. aliud ad exercendũ . aluid i¬
aduestiẽoum. ad docẽdum. aliud
addelctãdam. Omĩatam̃ adhoĩez
ꝑtinẽt. etiam si nõ omia.meliorez

Expanded text:
ideo, cum tibi hodiernam quaestiunculam, in qua satis diu haesimus, exposuero. Iterum enim exclamabis: " hoc quid ad mores ? " Sed exclama, dum tibi primum alios opponam, cum quibus litiges, Posidonium et Archidemum; hi iudicium accipient. Deinde dicam: non quicquid morale est, mores bonos facit. Aliud ad hominem alendum pertinet, aliud ad exercendum, aliud ad vestiendum, aliud ad docendum, aliud ad delectandum. Omnia tamen ad hominem pertinent, etiam si
Abbreviated transcription (Latin):
parti hominũ togatoꝵ obscuram
intlłigat. Uerum erat quoi oppoĩs
Si egoꝰ ab aĩalib cõstitutionis fi¬
nitionem intelligidicert no ip̃a
cõstitutionem. Facilius natura
itelligitur. quam ennariat. Itaq ĩ¬
fans ille quid sic cõstitutioem no
ẽẽ. se sentit. Pret̾ea ip̃am cõstitutõ¬
nem suam errasse intelligit. ⁊ sũma¬
tin ⁊ obscure. N los quoq animum
habere nos scimus. quid sit animu
ubisit. qualis sit. aut unde nescimꝰ
sensus. quamuis naturam eius ig̾¬
remus ac sedemtał . adomĩa aĩaua
cõstitutionis sue sensus ẽ. Necesse
ẽ id enimsentiant. per quod auia qͦ¬
aua quoq sentiunt. ncc̃e est. eius ⁊¬
sensum heant eui parent. aquo regũ¬
tur. Nemo nõ ex uobis intelligit ẽe
aliquid quodimpet̾ suos moueat.
quid sit illud ignorat. Et qd natu
sibi ẽẽ. scit. quid sit aut unde sit ne¬
scit. Sic intantib quoq aĩalibꝰq i
pͥncipalis partis suc sensus est no

Expanded text:
parti hominum togatorum obscuram parti hominum togatorum obscuram intellegant." Verum erat quod opponis, si ego ab animalibus constitutionis finitionem intellegi dicerem, non ipsam constitutionem. Facilius natura intellegitur quam enarratur; itaque infans ille quid sit constitutio non nesse se sentit. Praeterea ipsam constitutionem suam crasse intellegit et summatim et obscure. Nos quoque animum habere nos scimus; quid sit animus, ubi sit, qualis sit aut unde, nescimus. sensus, quamvis naturam eius ignoremus ac sedem, talis ad omnia animalia constitutionis suae sensus est. Necesse est enim id sentiant, per quod alia quoque sentiunt, necesse est eius sensum habeant, cui parent, a quo reguntur. Nemo non ex nobis intellegit esse aliquid, quod impetus suos moveat; quid sit illud ignorat. Et conatum sibi esse scit; quis sit aut unde sit, nescit. Sic infantibus quoque animalibusque principalis partis suae sensus est non
Abbreviated transcription (Latin):
motus ẽ. adeo aũt no adigit illai
ad hoc doloris timorait ĩ naturalez
motum etiam dolore prohibẽte
nitantur. Sic infans qui stare me¬
ditatur ⁊ ferre se assuescit. simult
temptare uires suas cepit cadit
et cum fletutociens reẜgit.donec
se perdolorem adid qd natura poᷤ¬
set exercuit. Animalia quedã ter¬
gi durloris inu̾su tam diu se tor¬
quent. Ac pedes exert᷑ ⁊ obliquã
dones adlocum reponant. Nullu
torm̃tum sentit supina testudo. In¬
quieta ẽ. tam̃ desideno naturał ita¬
tus. nec ante desinit niti quat̾e se
qua inpedes cõsticit. Ego omibus
cõstitutionibꝰ sius sensus ẽ.⁊ inde
mẽbrorum.tam expedita tractatõ
nec ullum maius inditium hemꝰ
cum hac illam aduiuedũ uenut
notitiam. quam quod nullũ aĩal
adusum sui rude est. Cõstitutio in¬
quit ẽ ut uos dicitis p̾ncipale ani¬
ni quodãmo se hns erga corpu
intelligit. Omĩa aĩalia dyaletica
nascio ut istam finitioẽm magre

Expanded text:
motis est. Adeo autem non adigit illa motis est. Adeo autem non adigit illa ad hoc doloris timor, ut in naturalem motum etiam dolore prohibente nitantur. Sic infans, qui stare meditatur et ferre se adsuescit, simul temptare vires suas coepit, cadit et cum fletu totiens resurgit, donec se per dolorem ad id, quod natura poscit, exercuit. Animalia quaedam tergi durioris inversa tam diu se torquent ac pedes exerunt et obliquant, donec ad locum reponantur. Nullum tormentum sentit supina tcstudotestudo, inquieta est tamen desiderio naturalis status nec ante desinit quatere se, quam in pedes constitit. Ergo omnibus constitutionis suae sensus est et inde membrorum tam expedita tractatio, nec ullum maius indicium habemus cum hac illa ad vivendum venire notitia, quam quod nullum animal ad usum sui rude est. " Constitutio," inquit, " est, ut vos dicitis, principale animi quodam modo se habens erga corpusintellegit ? Omnia animalia dialectica nasci oportet, ut istam finitionem magnae
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sue sensus. Sensus aut ẽẽ
exeo maxime apparet. quod men¬
oraapte ⁊ expedite mouẽt nõ au¬
ter quaminhoc erdita. Nlulli nõ
partium suarum agilitas ẽ. Artifex
instrum̃ta sua tractat. exfacili rector
naui scit gubnaculum flecti. pictor
colores quos ad redclendam siłitu¬
diẽm multo uariosq auerse posu¬
it. celerime denotat. ⁊ int̾ ceram
opusq facile uultu ac manu con¬
meat. Sic animali nomenusum
sin mobilem mirari solemus. Sa¬
illoꝵ ẽ. manus. ⁊ u̾borũ uelocitatẽ
gestus assequitur. Quod illi ais pre¬
stat. his natura. nlemo molit᷑ egre
artus suos. nemo inusu suo hesit. Ad
hoc edita protinus fatiumt. cum h¬
hac scientia prodeunt. instituta na¬
scentur. Ideo inquit partes suas
animalia apta mouent. quia si al¬
ter mouerint dolore sensura sunt¬
Itantuos dicitis coguntur metusq
illa in rectum nõ uosuntas mouet
qued ẽ falsum. Taida enim sunt q̃
necitate impellũtur Agilitas spote

Expanded text:
tionis suae sensus ? Esse autem tionis suae sensus ? Esse autem ex eo maxime apparet, quod membra apte et expedite movent non aliter quam in hoc erudita. Nulli non partium suarum agilitas est. Artifex instrumenta sua tractat ex facili, rector navis scite gubernaculum flectit, pictor colores, quos ad reddendam similitudinem multos variosque ante se posuit, celerrime denotat et inter ceram opusque facili vultu ac manu commeat; sic animal in omnem usum sui mobilest. Mirari solemus saillorum est manus, et verborum velocitatem gestus adsequitur. Quod illis ars praestat, his natura. Nemo aegre molitur artus suos, nemo in usu sui haesitat. Hoc edita protinus faciunt. Cum hac scientia prodeunt; instituta nascuntur. " Ideo," inquit, " partes suas animalia apte movent, quia si aliter moverint, doloreIta, ut vos dicitis, coguntur, metusque illa in rectum, non voluntas movet." Quod est falsum. Tarda enim sunt, quae necessitate inpelluntur, agilitas sponte
Abbreviated transcription (Latin):
tant cum quare hoĩcm natura pro¬
ducͥit quare pretulei̾t aĩalib̾ cet̾is
Longe me iudicas mores reliquisse
falsum ẽ. Quo enimscies quiben¬
disint.nisi quid homini sit optim¬
um inueneris. nisi naturam cius.
ispexeĩs. Tunc demũ intlłiges quid
faciendum tͥ. quiduitandũ sit.cuz
didisceris quid nature tue debeas
Ego inquis uolo discere. quo min
cupiam. minus timeam. Suꝑstitõ¬
ne michi excute.doce lenc ec̃ uanũ¬
q hoc feucitas dicitur unam illis
sulam  facillime accedẽ. desiderioi
tuo satisfatiam. ⁊ u̾tutes exhortabo
⁊ uitia cõu̾berabo. Licet aliquis
nimium ĩmoderatũq in hac parte
me iudicet nõ desistam persequi i¬
nequitiam ⁊ affectus afferatissimo
inhibere ⁊ uoluptates ituras ĩdo¬
lorem compescere ⁊ uotis ostrepe
Quid .n. cum maxima malorũ opta¬
uei̾mnus. ⁊ ex gratu latioe natũ sit
quicquid alloquimur. Intim peri¬
mitte michi ea que paulo remotie¬
ra uidentur excutere. Querebam
an eẽt omĩbranimalib cõstitu¬

Expanded text:
aero, quare hominem natura produxerit, quare praetulerit animalibus ceteris, longe me iudicas mores reliquisse ? Falsum est. Quomodo enim scies, qui habendi sint, nisi quid homini sit optimum, inveneris, nisi naturam eius inspexeris ? Tunc demum intelleges, quid faciendum tibi, quid vitandum sit, cum didiceris, quid naturae tuae debeas. "Ego," inquis, "volo discere, quomodo minus cupiam, minus timeam. Superstitionem mihi excute. Doce leve esse vanumque hoc, quod felicitas dicitur, unam illi syllabam facillime accedere." Desiderio tuo satis faciam, et virtutes exhortabor et vitia converberabo. Licet aliquis nimium inmoderatumque in hac parte me iudicet, non desistam persequi nequitiam et adfectus efferatissimos inhibere et voluptates ituras in dolorem compescere et votis opstrepere. Quidni ? Cum maxima malorum optaverimus, et ex gratulatione natum sit quidquid adloquimur. Interim permitte mihi ea, quae paulo remotiora videntur, excutere. Quaerebamus, an esset omnibus animalibus constitu
Abbreviated transcription (Latin):
quam inquomio afflatur ma¬
ximus is illud bon uili ẽ fixũ
ita dico extrĩsecus aliqua sũt
tclum robusto soliooq erup¬
tõnes quedam puscularuꝵ⁊
ulcuscula nullum malto ma¬
lum est. hec inquem interest
inter consumate sapientie u¬
rum et alium ꝓcedentis. qd̾ ĩ¬
ter sanum et exmorbo graui
ac diutino emergẽtez. cuisant¬
tatis loco est leuior accessio. R
nisi attendit subinde g̃uatur
et meadem reuoluitur. ¶Sa¬
piẽs recidẽ nõ põt nec incidẽ
quidem amplius. ¶Corpori
enim .⁊d tp̃s bona ualituto est
reddidit nõ prestat sepe ad eũ¬
serel intotum sanat dicar
quo intelligas sanum siseip̃o
contentus est. Si ꝯfidit sibi. si
scit omĩa uota mortalium oĩa
bnficia que dantur petuturq
nullum inb̃ta uita habere mo¬
m̃tum. ¶Nam cui aliquid
accedere pot io inꝑfectum est
quib uulgus iniat. ultro citͦq
fluunt. nichil dat fortuma m̃a¬
mancipio. ¶S hec quoꝙ tũc for¬
tuita delectant cum illa ratio

Expanded text:
quam, incommodo addatur; maquam, incommodo addatur; maximum autem illud bonum est fixum. Ita dico: extrinsecus aliqua sunt terdum robusto solidoque eruptiones quaedam pusularum et ulcuscula, nullum in alto malum est. Hoc, inquam, interest inter consummatae sapientiae virum et alium procedentis, quod inter sanum et ex morbo gravi ac diutino emergentem, cui sanitatis loco est levior accessio: hic nisi adtendit, subinde gravatur et in eadem revolvitur, sapiens recidere non potest, ne incidere quidem amplius. Corpori enim ad tempus bona valetudo est, reddidit, non praestat, saepe ad eunsemel in totum sanatur. Dicam, quomodo intellegam sanum: si se ipso contentus est, si confidit sibi, si scit omnia vota mortalium, omnia beneficia quae dantur petunturque, nullum in beata vita habere momentum. Nam cui aliquid accedere potest, id inperfectum est;quibus vulgus inhiat, ultro citroque fluunt. Nihil dat fortuna mancipio. Sed haec quoque fortuita tunc delectant, cum illa ratio
Abbreviated transcription (Latin):
minos uita ꝓducitur nõ mul¬
tum refert u̾trum omittas ph¬
ppħiam aũt int̾mittas. nõ eĩ
ubi int̾rupta ẽ manet s eoꝵ
more que intenta dissiliunti
usq ad inicia sua recurrit ꝗd
Aꝯtinuatõe sua discessit. ¶Resi¬
stendum est occupatõib nec
explicande. s submouende st̃
tĩs quidem nullum parum
est ydoncum studio salutari
atq multi int̾ illa nõ student
ꝑꝑ que stupẽdum est. Incidet
aliquid quod impediat.nõ
quidem eum ciuus animus
momĩi negotio letus atq ala¬
cer est. ¶Impfectis adhuc in¬
t̃scinditur leticia sapientis ⁊¬
nõ ꝯtexitur gaudium nulla
cã rumpitur nlla fortuna. sẽꝑ
⁊ ubiꝙ traquillum ẽ. nõ eni
ex alieno pendet. necfauorem
.fortĩnie aut homĩs expectat
tomestica illifelicitas est exureto
exanimo siantraret. ibi nascit̃
aliquado extrĩsecus quo ad¬
moueat̃ mortalitas in t̾ueĩa¬
tur. Set id leue et qd̾ summa
cutem strĩgat. ¶Aliquo in¬

Expanded text:
erminos vita producitur. Non mulerminos vita producitur. Non multum refert, utrum omittas philosophiam an intermittas; non enim ubi interrupta est, manet, sed eorum more, quae intenta dissiliunt, usque ad initia sua recurrit, quod a continuatione discessit. Resistendum est occupationibus, nec explicandae, sed submovendae sunt. Tempus quidem nullum parum est idoneum studio salutari; atqui multi inter illa non student, propter quae studendum est. " Incidet aliquid, quod inpediat." Non quidem eum, cuius animus in omni negotio laetus atque alacer est; inperfectis adhuc interscinditur laetitia, sapientis vero contexitur gaudium, nulla causa rumpitur, nulla fortuna, semper et ubique tranquillus est. Non enim ex alieno pendet nec favorem fortunae aut hominis expectat. Domestica illi felicitas est; exiret ex animo, si intraret; ibi nascitur. Aliquando extrinsecus, quo admoneatur mortalitatis, intervenit, sed id leve et quod summam cutem stringat. Aliquo, in
Abbreviated transcription (Latin):
uod queris a me lique¬
bat michi cui rem edisẜem ꝑse
Set diui nõ retctaui memoriã
meam. ¶ Itaꝙ nõ facile me
sequitur quod euenit libris
sibi coherentib. hec euenisse
michi sentio. explicandus est
animus.⁊ quecumq apud
illum deposita sũt subinde exe¬
cuti dr. ut pata sint quotiens
usus eregert. ergoħ inpsentia
differamus. multum eñi opere
multum diligentie poscit eu
primum longiore endem loco
sꝑauero moram. tuc istiro in
manu suma. ¶Quedaz eniz
sunt que posscic et incuto scͥbẽ
quedam lectum ⁊ ccium ⁊ secre¬
tum desiderant nicħominus hiis
quoq occupatis dieb agatur
aliquid et quidem totis. ¶Nũ¬
quam enim nõ succedent occripa¬
tõnes noue ẜuus illas. Itaꝙ ex
una ereunt plures. de inde ip̃i
nobis dillatoem damus. ¶Cũ
hec ꝑegero toto animo incum¬
bam.etsibãt rem molestam cõ¬
alia negligenda. ut huic asside¬
amus cuinullum tp̃s satis ma¬
gnum ẽ etiã si apuericia usꝙ
adlongissimes humani euit¬

Expanded text:
uod quaeris a me, liquebat mihi, sic rem edidiceram, per se. Sed diu non retemptavi memoriam meam, itaque non facile me sequitur. Quod evenit libris situ cohaerentibus, hoc evenisse mihi sentio; explicandus est animus et quaecumque apud illum deposita sunt, subinde excuti debent, ut parata sint, quotiens usus exegerit. Ergo hoc in praesentia differamus; multum enim operae, multum diligentiae poscit. Cum primum longiorem eodem loco speravero moram, tunc istud in manus sumam. Quaedam enim sunt, quae possis et in cisio scribere. Quaedam lectum et otium et secretum desiderant. Nihilominus his quoque occupatis diebus agatur aliquid et quidem totis. Numquam enim non succedent occupationes novae; serimus illas, itaque ex una exeunt plures. Deinde ipsi nobis dilationem damus: "cum hoc peregero, toto animo incumbam " et "si hanc rem molestam comalia neglegenda, ut huic adsideamus, cui nullum tempus satis magnum est. etiam si a pueritia usque ad longissimos humani aevi t
Abbreviated transcription (Latin):
coĩa cum amico hẽbit qui młta
cum homine. hoclucili uiroꝵ
optime micbi abistis subtilib
principi malo. quid amico p̃¬
stare debcam quio hoi quam
quod modis amicus dicatur
⁊hõ quam multa significet ĩ
diu̾sum. Eoce sapiã et stulticia
discedunt cui accedas. In utͣ¬
q irepartem iubes. Illi homo
pamico est huic amicus non
est pro homine. Ille amicum
sibi pat hiese amie. Tu mich̾
u̾ba distorques et sillabas di¬
struxo et conclusioẽ falsa auȯ
nascẽs mĩdatium astrincxero
non pot̾o afugiendis petenda
secemere puter me inre tam
seria senes ludimus.ale
us sillaba

Expanded text:
co communia habebit, qui multa cum homine. Hoc, Lucili virorum optime, mihi ab istis subtilibus praecipi malo, quid amico praestare debeam, quid homini, quam quot modis amicus dicatur, et homo quam multa significet. In diversum ecce sapientia et stultitia discedunt; cui accedo ? In utram ire partem iubes ? Illi homo pro amico est, huic amicus non est pro homine. Ille amicum sibi parat, hic se amico. Tu mihi verba distorques et syllabas distruxero et conclusione falsa a vero nascens mendacium adstrinxero, non potero a fugiendis petenda secernere. Pudet me; in re tam seria senes ludimus. " Mus syllaba
Abbreviated transcription (Latin):
tacentem. nisi dum uelit alaᷤ
et alium ꝓse clamare cogit. Iã
liberi uarias exclamationes et
botularium et distularium
et omẽs popinarum istitores
mercedem suam quedam et
insignita modulatioẽ uen¬
dences. ote inquis ferrum ł¬
autsurdum.cui mens inter
tot clamores.tam uari. stam
dissonos constat c̃crisipum
nostrum assidua salutatio ꝑ¬
ducat admortem. at me her¬
cule ego istum fremitum nõ
magis curo. quam fluctumi
aut deiectum aque quãuis a¬
udiam cuidam genti hancu¬
nam fuisse cãm urbem suam
quod fragorẽ nili cadentis ferre
nõ potuit. magis michi uox ad¬
uocare uidetur qua in crepitus.
¶Ilaenim animum adducit ħ
cñ aures implet ac uerberat.
Inhiis que me sine aduocatõe
circum stͣpt̾ essedas transcurren¬
tes. pono et fabrum inquilinũ
et ẜarium uicinum. aut hũc
qui ad metam sudatem tabu¬
las exꝑitur et tybias nec cantat
s exclamat etiam nũc molesti¬
orest michi sonus qui inter¬
mittitur. subinde quam qui
ꝯtinuatur. ¶Siam me sic

Expanded text:
tacentem, nisi dum vellit alas et alium pro se clamare cogit. Iam libari varias exclamationes et botularium et crustularium et omnes popinarum institores mercem sua quadam et insignita modulatione vendentis. "O te," inquis, "ferreum aut surdum, cui mens inter tot clamores tam varios, tam dissonos constat, cum Chrysippum nostrum adsidua salutatio perducat ad mortem." At mehercules ego istum fremitum non magis curo quam fluctum aut deiectum aquae, quamvis audiam cuidam genti hanc unam fuisse causam urbem suam transferendi, quod fragorem Nili cadentis ferre non potuit. Magis mihi videtur vox avocare quam crepitus. Illa enim animum adducit, hic tantum aures implet ac verberat. In his, quae me sine avocatione circumstrepunt, essedas transcurrentes pono et fabrum inquilinum et serrarium vicinum, aut hunc, qui ad Metam Sudantem tubulas experitur et tibias, nec cantat, sed exclamat. Etiamnunc molestior est mihi sonus, qui intermittitur subinde quam qui continuatur. Sed iam me sic
Abbreviated transcription (Latin):
morte minas eorum quibꝰ usꝙ
ad mortẽ timm et. parum est. nõ con¬
teret inquid me nec unicus. nec
piecti adꝯtumelia cadauens lace¬
ratio feda uisuris. Neminem desu¬
p̃mo officio rogo. nulli reliquias
meas ꝯm̃to nequis insepultus esset
rerum natina ꝓspicit. Quẽ seicia
ꝓiecerit dies ꝯoit diẜte mecenas a¬
it. nec tumulũ curo sepelit natura
relictos. Alte ciẽtũ putes dixisse ha¬
buic cnuim ingeniu et grande ⁊ ui¬

Expanded text:
mortem minas eorum, quibus usque mortem minas eorum, quibus usque ad mortem timeri parum est. Non conferret, inquit, me nec uncus nec proiecti ai contumeliam cadaveris laceratio foeda visuris. Neminem de supremo officio rogo. nulli reliquias meas commendo. Ne quis insepultus esset, rerum natura prospexit. Quem saevitia proiecerit, die; condet. Diserte Maecenas ait: Nec tumulum curo. Sepelit natura relictos. Alte cinctum putes dixisse. Habuit enim ingenium et grande et vi
Abbreviated transcription (Latin):
bi positas ẽẽ diuitias quox cũ ge¬
runtur aĩum impleri debẽ nõr
archam hunc imponere dñio re¬
rum omĩum licet hunc inpos¬
sessionem rerum nature indu¬
cere. ut sua orientis occidentisq
minus fiat deorumq ritu cũcta
possiteat. ¶Cũ opib suis diui¬
tes superne despiciat. quorũ nemo
tam suoletus est quã tristis alieno
Cũ se mnhãe sublimitatẽ tulit. Cor¬
poris q uł honeris necessarii nd̃ a¬
mator set ꝓcurator est nec seilli ꝙr
impositus est subicit Nlemolib
est qui corpori seruit. Namut
imꝑium delicatumq est. Abho
modo equo animo exit modo
magno ꝓsilit. Nequis deinte ⁊¬
relicti eius futurus sit exitus quei̾t
s ut exbarba capillic detonsane¬
gligimꝰ ita ulediuinus ammus
egressurus hoĩem quo receptacłm
suum ꝯferat᷑. ignis illum exclu
quã scd̾as adedictum infãte. utr̃
ꝓiectũ aues differãt. Anosũ atur
canib data plamarinis. Quid

Expanded text:
bi positas esse divitias quam quo congebi positas esse divitias quam quo congeruntur; animum impleri debere, non arcam. Hunc inponere dominio rerum omnium licet, hunc in possessionem rerum naturae inducere, ut sua orientis occidentisque terminis finiat deorumque ritu cuncta possideat. cum opibus suis divites superne despiciat. quorum nemo tam suo laetus est quid cristis alieno. Cum se in hanc sublimitatem edit. corporis quoque ut oneris necessarii non amator, sed procurator est nec se illi, cui inpositus est, subicit. Nemo liber est, qui corpori servit. Nam utimperium delicatumque est. Ab hoc modo aequo animo exit, modo nihilo prosilit, nec quis deinde relicti eius futurus sic exitus quaerit. Sed ut ex barba capilloque tonsa neglegimus, ita ille divinus animus egressurus hominem. quo receptaculum suum conferatur. ignis illud exurat quam secundas ad editum infantem. Utrum proiectum aves differant. an consumatur Canibus data praeda marinis. quid
Abbreviated transcription (Latin):
deoc equat illo tendit originis
sue memor. Nemo imꝓbe cona¬
tur. eo ascendere. unde descenderat
Quid est aũt cur nõ eristimes in
eo diuini aliquid existere qui der
pars est. totum hec que ꝯtinemũ
et unde est et deus ⁊ socii sumus
euis et menbra. Capar est noster
animus ꝑfertur illo si uicia ñ de¬
primunt quẽadmodũ corpoꝵ
nr̃orũ habitus erigitur et spec¬
tat incelum.ita animus dumn
quãtum uult licet porrigi. in
hac rerum natura formatus ẽ
ut paria diis uellet ⁊ sic utat᷑ suis
iuirib ac se inspacium suũ extẽdat
ñ aliena uita asummum nititur
Magnus erat labor ire incelum
Redit cum hoc iter nactus ẽ. ua¬
dit audacter. ꝯteptor oĩum. nec
adpeccĩam respicit. aurum ⁊ ar¬
gẽtum illis inquib iacuere te¬
nebris. dignissima. nõ ad hoc ex¬
stimat splendore quo imꝑatos
uerberant cccłos. set ad uertere ce¬
lo exquo illa secreuit cupiditas
nra ⁊ effodit. Scit in quam. alicu¬

Expanded text:
deos aequat, illo tendit originis deos aequat, illo tendit originis suae memor Nemo inprobe eo conatur ascendere, unde descenderat. Quid est autem cur non existimes in eo divini aliquid existere, qui dei pars est ? Totum hoc, quo continemur, et unum est et deus; et socii sumus eius et membra. Capax est noster animus, perfertur illo, si vitia non deprimant. Quemadmodum corporum nostrorum habitus erigitur et spectat in caelum, ita animus, cui in quantum vult licet porrigi, in hoc a natura rerum formatus est, ut paria dis vellet. Et si utatur suis viribus ac se in spatium suum extendat, non aliena via ad summa nititur. Magnus erat labor ire in caelum; redit. Cum hoc iter nactus est, vadit audaciter contemptor omnium nec ad pecuniam respicit aurumque et argentum illis, in quibus iacuere, tenebris dignissima, non ab hoc aestimat splendore, quo inperitorum verberant oculos, sed a vetere caeno, ex quo illa secrevit cupiditas nostra et effodit. Scit, inquam, aliu
Abbreviated transcription (Latin):
nus dolorib insũmis calamita¬
tib sapiẽtem nec misersi futuꝵ
nec beatũ. at qui hic quoq incre¬
dibile est.ĩmo incredibilius. nõ
efastigio suo deiecta uirtus aut
beatu p̾stare debet. aut si abħ de¬
pulsa est nõ ꝓhibebit fieri miser
Stãs nõ põt uiciaut umcatur o¬
portet aut iuncat diis inquid
imortalib solic et uirtus. ⁊ beata
illorum bonorũ bonor⁊ simili¬
ꝯsumabilis. set ad desꝑationẽ noc
uicia nostra ꝑclucũt. Nam ille
alter. scd̾s est ut aliquis parum
ostans adcustodienda optima
cuius iudicium labat. ⁊ iam nẽ
et inc̾tum est desidẽt occłorum
atq aurium sensum. bona ua
et habitu manẽte suo etatis pre¬
terea longius spacium ꝑhanc̃ p
huic malicie uisquedam in est qr
aĩum habet mobilem adp̃ua. il¬
la agit arens malicia et camagi¬
tata abest debono nõ est aohuc
bonus. S inbonum fingitur. Cu¬
icũꝙ antem de est aliquid aobo¬
num mauis ẽ. Set sicui uirtus
ammucq incorpore presens h

Expanded text:
mis doloribus, in summis calamitatibus sapientem nec miserum futurum nec beatum. Atqui hoc quoque incredibile est, immo incredibiles. Non v agatur e fastigio suo deiecta virtus. Aut beatum praestare debet, aut si ab hoc depulsa est, non prohibebit fieri miserum. Stans non potest mitti; aut vincatur oportet aut vincat. "Dis," inquit, "inmortalibus solis et virtus et beata illorum bonorum et similiconsummabilis. Sed ad desperationem nos vitia nostra perducunt; nam ille alter secundus est ut aliquis parum constans ad custodienda optima, cuius iudicium bibat etiamnunc et incertum est. Desideret oculorum atque aurium sensum, bonam valcorporis et habitu manente suo aetatis praeterea longius spatium. Per hanchuic malitiae vis quaedam inest, quia animum habet mobilem ad prava. Illa apparens malitia et exagitata abest ; non est adhuc bonus, sed in bonum fingitur. Cuicumque autem deest aliquid ad bonum, malus est. Sed Si cui virtus animusque in corpore praesens, hic
Abbreviated transcription (Latin):
es suos computare. ĩ quãtolibet
tp̃r bona et̾na cõsumat. Incredi¬
bilia nob̾ hec hec urdetur.⁊ snpra
humana naturã excocurreta ¶ on¬
iestatez enĩ cius exnostra in becilli¬
tate metimur et uiciis nostris no¬
men uirtutis imponimus. Quid
porro neq incredibile ur aliq̃ ĩ
sumis cruciatib positum dicere
beatus suz. atꝙ hec uou impa of¬
ficina uoluptatis audita est bea

Expanded text:
es suos computare; in quantulo libet es suos computare; in quantulo libet tempore bona aeterna consummat. Incredibilia nobis haec videntur et supra humanam naturam excurrentia. Maiestatem enim eius ex nostra inbecillitate metimur et vitiis nostris nomen virtutis inponimus. Quid porro ? Non aeque incredibile videtur aliquem in summis cruciatibus positum dicere " beatus sum" ? Atqui haec vox in ipsa officina voluptatis audita est. " Bea
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis. Ergo ymago ista dissiłis
est deinde tradotibi hominẽ nec
miserũ nec beatum. huic aditio
cecitatem. ñ fit mis. a dicio debili¬
tatem nõ fit miẜ adicio dolores
cõtimios ⁊ graues miẜnon fit.
¶Qm̃ tam multa mala ĩmiẜaz
uitam nõ transferũtur nec erbe¬
ata ꝙ educũt. si nõ põt ut dicitis
sapiens erbrato inmiẜum deci
qui illa cepit alicubi subsistant
deuolui retinet insũmo quidi¬
ni nõ possit beata uita rescindi
la fortuna semꝑ luctatus ẽ. Rn
de michi. Num quid ⁊ melior
est ⁊ honestior. si hec nõ sunt ne
beatior est.rectius uiuat. oportet
ut beatius uiuat. Si rectius nõ pͥ
ne beatius quidem nõ int̾edit᷑
uirtus ergo ne beata uita quidẽ
que exuirtute est. uirtus est enĩ
tãtum bonum est ut istas ac¬
cessiones minutas nõ sentiati
breuitatem eui et dolorum ⁊cor¬
porum uarias offensiones. na
uoluptas nõ est digna ad quam
respiciat. Quid est in urtute pre¬
cipuum futuro nõ indige̾̃ nec di¬

Expanded text:
dicitis; ergo imago ista dissimilis est. Deinde trado tibi hominem nec miserum nec beatum. Huic adicio caecitatem; non fit miser. Adicio debilitatem; non fit miser. Adicio dolores continuos et graves; miser non fit. Quem tam multa mala in miseram vitam non transferunt, ne ex beata quidem educunt. Si non potest, ut dicitis, sapiens ex beato in miserum decidqui labi coepit, alicubi subsistat ? devolvi, retinet in summo. Quidni non possit beata vita rescindi la fortuna semper luctatus est ?" Responde mihi: numquid et melior est et honestior ? Si haec non sunt, ne beatior quidem est. Rectius vivat oportet, ut beatius vivat; si rectius non potest, ne beatius quidem. Non intenditur virtus, ergo ne beata quidem vita, quae ex virtute est. Virtus enim tantum bonum est, ut istas accessiones minutas non sentiat, brevitatem aevi et dolorem et corporum varias offensiones. Nam voluptas non est digna, ad quam respiciat. Quid est in virtute praecipuum ? Futuro non indigere nec di
Abbreviated transcription (Latin):
ror ueyat Necẽe est enim im
insum excat cupiditas que na¬
turalem modum transilitq̃lle
enim habet suum finem ⁊na¬
nia et exlibidine orta sine ter¬
mino sũt Necessaria metitur
utilitas suꝑua cua quo redigis
uolũptatib sc itaq mergunt
quib inꝯsuctuoinem adduc¬
tis carere nõpossũt. et obhoc mi¬
ut illis que suꝑuacua fuerunt fac¬
ta sint necessaria. Seruiunt itaz
uoluptatib nõ feriuntur.⁊ ma¬
la sua quod malorum ultimũ
est amant. Tunc aũt cõsũma¬
ta est infelicitas: ubiturpia nõ
solum delectant.S etiam pla¬
cent et desinit cẽ remedio locus
ubiq fuant uicia mores sunt

Expanded text:
ror vexat; necesse est enim in inmensum exeat cupiditas, quae naturalem modum transilit. Ille enim habet suum finem, inania et ex libidine orta sine termino sunt. Necessaria metitur utilitas; supervacua quo redigis ? Voluptatibus itaque se mergunt, quibus in consuetudinem adductis carere non possunt, et ob hoc miut illis quae supervacua fuerant, facta sint necessaria. Serviunt itaque voluptatibus, non fruuntur, et mala sua, quod malorum ultimum est, et amant. Tunc autem est consummata infelicitas, ubi turpia non solum delectant, sed etiam placent, et desinit esse remedio locus, ubi quae fuerant vitia, mores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
singła insidiunt circumspͥec¬
ta. et carminis modo inclusa
Ideo pueuis et sententias ediscẽ¬
das damus. has quas g̾ci chri¬
asuocant. quia complecti illas

Expanded text:
singula insidunt circumscripta et carminis modo inclusa. Ideo pueris et sententias ediscendas damus et has quas Graeci chrias vocant, quia conplecti illas