comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾salit ẽsurgẽt inpͥora. reges qͥq suo tẽꝑe in anteriora ecuten¬
ti & obliuiscrntes qͣ retͦ s in antiora ẽsurgunt. suiꝰ rei spectacusu
io cundu eũ late ꝑcuĩ gram pateat. maxime in suecessoribꝰ beati
Petri oculos bonos delectat. & oculos malos cruciat. Pontificis enĩ ro¬
mani cũ pͥuilegia eccłus sup̃ petrã fundatis ł fundandis donãt. Petͥ
eccłe pͥmitius c̃cordantia iudicant. Uñ si aulica illa instituta in sepe
notata regła institutis apłicis posteriora ꝓferant᷑ in mediũ cũ pͥoribꝰ
& melioribꝰ illi trutinanda insede apłicaᷤ ñ dubiũ pͥora illa illic apꝑ¬
banda & posteriora ista pͥoribꝰ contͣria oĩno ẽẽ reꝓbanda. Nã ꝙ̃ si perio¬
ra ista de ant̾ioribꝰ habeant qͦđa sͥ inmixtanp̃notata regła. necessita¬
te tñ cogente sic ẽ aliꝗͣ dampnationis ustione caut̾ianda & ueł aqͣ
fluminis babiloniei desiccandaut inmatͥcibꝰ eccłiis huiꝰ aꝗͦ inundati¬

Expanded text:
 reges quique suo tempore in anteriora extenti et obliviscentes quę retro sunt, in anteriora consurgent. Cuius rei spectaculum iocundum cum late per Dei gratiam pateat, maxime in successoribus beati Petri, oculos bonos delectat et oculos malos cruciat. Pontifices enim romani, cum privilegia ęcclesiis supra petram fundatis vel fundandis donant, PetriĘcclesię primitivę concordantia iudicant. Unde, si aulica illa instituta in sepe notata Regula institutis apostolicis posteriora, proferantur in medium cum prioribus et melioribus illis trutinanda in sede apostolica, non dubium priora illa illic approbanda et posteriora ista prioribus contraria omnino esse reprobanda. Nam, etiamsi posteriora ista de anterioribus habeant quędam sibi inmixta in prenotata Regula, necessitate tamen cogente sic est aliqua dampnationis ustione cuterianda, et velut aqua fluminis babilonici desiccanda, ut in matricibus ęcclesiis huius aquę inundati
Abbreviated transcription (Latin):
saluberrimo aplice doctrine ꝑomĩa c̃sonõ. Ed ͦ  tbidiꝰ eo saduceꝙ
fermto qͦ plenũ ẽ eiꝰde regse illud capitusu qͦ p̃cipit᷑ ut una cadẽq
ẽgregatione his qͥ multa sua possidendo diuiciis affluunt. & his qͥ
nichii ł parũ habendo pauꝑes s̃ eq̃lia dent᷑ stipendia. Si ut iã dicty
licet necdu reuelato placita institutio agnoseit᷑. cũ res paupibis

Expanded text:
bidius eo Saduceorum fermento, quo plenum est eiusdem regule illud capitulum, quo precipitur, ut in una eademque congregatione his qui multa sua possidendo diviciis affluunt, et his qui nichil vel parum habendo pauperes sunt, equalia dentur stipendia? Si, ut iam dictus licet necdum revelato placita institutio agnoscitur, cum res pauperibus
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃na c̃qͥrens. Altã tenentes inferiorẽ t̾̃renis bonis utunt᷑. alterã sequen¬
tes supiorẽ trenabona despiciunt & relinquunt. Nex aut̃ qͦ at̾renis diũ¬
trat: in duas pene unius ei dem grositi aradef portione samonieqi seile¬

Expanded text:
aeterna conquirens. Alteram tenentes inferiorem terrenis bonis utuntur, alteram sequenaeterna conquirens. Alteram tenentes inferiorem terrenis bonis utuntur, alteram sequentes superiorem terrena bona despiciunt et relinquunt. Haec autem quae a terrenis divertitur, in duas pene unius ejusdem propositi dividitur portiones, canonicorum scil
Abbreviated transcription (Latin):
recte diuisũ. s nimis c̃fusũ. du inscĩtatis obseruantia cleri amonachis
disiungunt᷑ & pplõ ab eis regendo nimis c̃fuse iungunt᷑. Multo rectiꝰ
obtulit᷑ rectiꝰ diuisit urbans p̃p.u. de ordine canonieo scribens regu¬
laribꝰ clericis inħc modũ. Oportet nos qͥlicet indigni petͥ residemy in
loco pͣua corrig̾e.recta firmare: & in oĩ eccłã adint̾ni arbitͥũ iudicis sic
disponenda dispone. ut de uultu eiꝰ uidiciũ nr̃m ꝓdeat & oculi nr̃ĩ u.e.¬
seqe eirorta s crescente eccła iã pene deleta instinctu scĩ sp̃s suscitatis
Duȩ enĩ ab eccse sc̃ẽ pͥmordus uite eiꝰ filiis s̃ institute. una qͣ infirm 
debilitas retinet᷑. alt̾a qͣ forti& uirtꝰ beata ꝑficit᷑. una remanens inse¬
gor paruula. alta ad montis altiora c̃scendens. una lacͥmis & elemo¬
sinis cottidiana peccata redimens. alt̃a cottidiana instantia merita

Expanded text:
recte divisum, sed nimis confusum; dum in sanctitatis observantia clerici a monachis recte divisum, sed nimis confusum; dum in sanctitatis observantia clerici a monachis distinguuntur et populo ab eis regendo nimis confuse iunguntur. Multo rectius optulit rectiusque divisit Urbanus papa II, de ordine canonico scribens regularibus clericis in hunc modum: «Oportet nos, qui licet indigni Petri residemus in loco, prava corrigere, recta firmare et in omni loco ad interni arbitrium iudicis sic disponenda disponere, ut de vultu eius iudicium nostrum prodeat, et oculi nsanctae exorta, sed crescente Ecclesia jam pene deleta, instinctu sancti Spiritus suscitatis. Duae enim ab Ecclesiae sanctae primordiis vitae ejus filiis sunt institutae: una qua infirmorum debilitas retinetur, altera qua fortiorum virtus beata perficitur; una remanens in Segor parvula, altera ad montis altiora conscendens: una lacrymis et eleemosynis quotidiana peccata redimens, altera quotidiana instantia merita
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃fata regis institutio separans amonachis clericos insc̃ĩtatis ꝓposito
quos ds eisdẽ adiunar̃ & quantũ ad sacerdotale ꝑtinet officiũ suꝑ ertu¬
lit. c̃iungens elericos ppło qͦs ab eo distinguit sermo diuinꝰ ut pastores
bi pedes erecto uultu supinos. agrege qͣdrupede in humũ ꝑno. ut nubes
in alto uolantes a t̾ra deorsũ iacente. ac de altis nubibꝰ imbrẽ siciente. oĩs
erẽ ꝗͥ peꝑit mascułũ gentes oẽs recturũ. ut eã fac̾et t̃hi a flumine. S aꝑu¬
it t̾raos suũ & absorbuit flum̃ adiuuando mulierẽ. Sic ñ sosũ in absor¬
benda heretica doctrina os aꝑtũ ẽ uerã fide astruentiũ doct& s & in
absorbenda p̃fata regula t̃bide aque assimilata os t̾re ñsemel aꝑtũ ẽ.
sadhuc flum̃ eiꝰ ñ penitꝰ ẽ absorptũ ł manifesta dampnatione caut̃iati
nec repudiatũ. ꝓut oportet repuiliari sacͥficiũ & si recte oblatũ ñ tñ

Expanded text:
ut prefata regis institutio separans a monachis clericos in sanctitatis proposito, quos Deus eisdem adiunxit, et quantum ad sacerdotale pertinet officium superextulit, coniungens clericos populo, quos ab eo distinguit sermo divinus, ut pastores bipedes erecto vultu supinos a grege quadrupede in humum prono, ut nubes in alto volantes a terra deorsum iacente, ac de altis nubibus imbrem siciente: omnis, erem, quae peperit masculum gentes omnes recturum, ut eam faceret tit terra os suum et absorbuit flumen adiuvando mulierem. Sic non solum in absorbenda heretica doctrina os apertum est veram fidem astruentium doctorum, sed etiam in absorbenda prefata Regula, turbidę aquę assimilata, os terrę non semel apertum est. Sed adhuc flumen eius non penitus est absorptum vel manifesta dampnatione cauteriatum nec repudiatum, prout oportet repudiari sacrificium etsi recte oblatum, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ordines qͥ sẽ c̃stituti c̃tin̾e ñ posst̃. sortiri uxores debent & stipentda
sua eirt̃iꝰ acciꝑe. Et quia de eisdẽ patͥbꝰ de qͥbꝰ p̃fati sumꝰ nouimꝰ scriptũ.
qͣ diuidebat᷑ singłis ꝓut cuiq opꝰ erat. de eoꝵ qͦ: stipendio cogtandũ¬
atq ꝓuidendu ẽ & sub exclastica regła sunt tenendi. ut bonis moribꝰ
uiuant & canendis psalmis inuigilent & ab oĩb̾ illicitis cor & linguã
& corpꝰ do auctore ẽseruent. Hotandu qͥa ñ sub canoniea ł apliea s

Expanded text:
tituti, qui se continere non possunt, sortiri uxores debent et stipendia sua exterius accipere. Et quia de eisdem patribus, de quibus prefati sumus, novimus scriptum, quod dividebatur singulis, prout cuique opus erat, de eoatque providendum est, et sub ecclesiastica regula sunt tenendi, ut bonis moribus vivant, et canendis psalmis invigilent, et ab omnibus illicitis cor et linguam et corpus Deo auctore conservent. Communi
Abbreviated transcription (Latin):
aũ usqͦmͦ butirũ & mel comedens inuestigatis undiq malis & bonis sei¬
uit & studuit reꝓbare małũ & elige bonũ: ñ expectatis accusationibys
łtestificationibꝰ in rebꝰ manifestis. & qͦmͦlibet sͥ notificatis. Certe si nune
indiebꝰ istis nouissimis & temꝑibꝰ ꝑiculosis iste sẽs uiueret multa mal
in crepare hab̃et: qͦ ita fiunt in aꝑto ut nullo accusationis ł testificatiõis
egeant ordine iudiciario. Si gͦ suꝑ his reꝓbandis apłicȩ mittent᷑ epłę.
imulq scribet᷑ uiris religiosis. ut siqͥs ñ obedit u̾bo ꝑepłam misso. he̾¬

Expanded text:
taverit, quomodo butirum et mel comedens, investigatis undique malis et bonis, scitaverit, quomodo butirum et mel comedens, investigatis undique malis et bonis, scivit et studuit reprobare malum et eligere bonum, non expectatis accusationibus vel testificationibus in rebus manifestis et quomodolibet sibi notificatis. Certe, si nunc in diebus istis novissimis et temporibus periculosis iste sanctus viveret, multa mala increpare haberet, quę ita fiunt in aperto, ut nullo accusationis vel testificationis egeant ordine iudiciario. Si ergo super his reprobandis apostolicę mittentur epistolę, simulque scribetur viris religiosis, ut si quis non obedit verbo per episto
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ã it̃um p̃ceptione cognoscas. Itẽ sedo seruo dĩ int̾ cet̾a sic. frẽm nr̃m ma¬
gula retulerint. quanta eis & iutin̾e data sint. Qđ̃du sollicite dep̃dicto
frẽ reqͥrerẽ. ꝗd eis dedisset. responder̃ seeũ rogasse.s ab eo nichil ac¬
cepisse: ita ut neq panẽ inuia acciꝑent
ꝙͣ dare om̃ibꝰ illi
ecesȩ semꝑ familiare fuit. Bixert̃  bonũ. be oce. enĩ. Respond
tionẽ & orationẽ credat suffic̾e: ñut remotus studeat sedẽ. & ñde imn¬
nu fructificare s largãmanũ hat. necessitatẽ patientibꝰ c̃eurrat. alienã
inopiã suã eredat: qͥasi sie ñħt uacuũ epĩ nom̃ tenet. Inħe mođu plures
inueniunt᷑ eiꝰ epsȩ qͥbꝰ ult᷑ & nullo petente missis reꝓbant᷑ mala & eli¬
gunt᷑ bona. Pidetis ꝗͦ obeniuoli spectatores qͦmͦ iste sc̃s̃ ꝓlege dĩ sui cer¬

Expanded text:
nostra iterum preceptione cognoscas». Item Secundo servo Dei inter cetera sic: «Fratrem nostrum Manostra iterum preceptione cognoscas». Item Secundo servo Dei inter cetera sic: «Fratrem nostrum Magula retulerunt, quando est et a quibus in itinere data sint. Quos cum sollicite de praedicto fratre requirerem, quid eis dedisset? responderunt se eum rogasse, sed ab eo nihil accepisse, ita ut neque panem in via acceperint, quod dare omnibus illi Ecclesiae semper familiare fuit. Dixerunt enim: Respondit tionem et orationem credat sufficere; non ut remotus studeat sedere et non de manu fructificare, sed largam manum habeat, necessitatem patientibus concurrat, alienam inopiam suam credat. Quia si sic nibus ultro et nullo petente missis reprobantur mala et eliguntur bona. Videtis ergo, o benivoli spectatores, quomodo iste sanctus pro Lege Dei sui cer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑientia tua hoc p̾ceptum susceꝑit. eum ita ad reu̾tenđu districta cxrecuti¬
one cõpellat: qͣtenꝰ ei illic te insistente.u. diebꝰ sub qͣlibet ercusatione imimo¬
rari ñ lieeat. ne si qͦlibet mͦ cũ ibide ampliꝰ morã habe ꝑmiseris. cũ ipso ap̃n
incipias ẽe culpabilis. Itẽ anthenio subdiaeono. Puenit ad nos pͥmeniũ ama¬
fitane ciuitatis ep̃m in ȩccłia sua residẽ ñ ẽẽ ꝯtentũ s foris ꝑdiu̾sa loca u.¬
gari. E d̃ uidentes alii. nec ipsi in castro se retinent: s eiꝰ exempsũ seqntes
forismagis eligunt habitare. Et qͥa hec agentes ipsi potiꝰ ad suã hostes dep̃da¬
tionẽ inuitant. ideireo hac tͥ auctoritate p̾cipimꝰ. ut supͣ scripto epo̾ int̾n¬
nare ñ desinas. qͣtenꝰ hec de cet̾o fac̾e ñ p̃sumant. s in ȩccłia sua sacerdotali
more resideat. Qũẽ si forte ñ em̃dari pꝰ tuã int̾minationẽ cognou̾is. in mo¬
nasterio eũ deputare & nob curabis modis omibꝰ indicare. ut qd fac̾e debea

Expanded text:
perientia tua hoc preceptum susceperit, eum ita ad revertendum districta executione compellat, quatenus ei illic te insistente V diebus sub qualibet excusatione inmorari non liceat, ne, si quolibet modo eum ibidem amplius moram habere permiseris, cum ipso apud nos incipias esse culpabilis». Item Anthemio subdiacono: «Pervenit ad nos Primenium, amalfitanę civitatis episcopum, in ęcclesia sua residere non esse contentum, sed foris per diversa loca vagari. Quod videntes alii nec ipsi in castro se retinent, sed eius exemplum sequentes foris magis eligunt habitare. Et quia hec agentes ipsi potius ad suam hostes depredationem invitant, idcirco hac tibi auctoritate precipimus, ut suprascripto epminari non desinas, quatenus hoc de cetero facere non praesumat, sed in ecclesia sua sacerdotali more resideat. Quem si forte non emendari post tuam interminationem cognoveris, in monasterio deputare, et nobis curabis modis omnibus i
Abbreviated transcription (Latin):
earinde pꝰ.uiii. m̃ses hanc obisse ñcredamꝰ tn qͥa eã contͣ ꝓpositi sui ordinẽ
huĩmͦ fec̃ affligi duobꝰ hẽ m̃sibꝰ amissaꝵ solempnitate suspende ut ł hec
eun uerecundia quale se de cetero ex hib̾e possit instituat. Audian
osficuiq militis a sacerdotis inuna ꝑsona ẽfundt̃ comalis a ponusecis argi¬
tatẽ simul ãministiant. Hostibꝰ ñtyrannil antib uerũ eaqͥ oaciss & gi chumi

Expanded text:
exinde post VIII menses hanc obisse non credamus, tamen, quia eam contra propositi sui ordinem exinde post VIII menses hanc obisse non credamus, tamen, quia eam contra propositi sui ordinem huiusmodi fecit affligi, duobus hunc mensibus a missarum solempnitate suspende, ut vel hec eum verecundia, qualem se de cetero exhibere possit, instituat». Audianofficiumque militis et sacerdotis in una persona confundunt, comitis et pontificis dignitatem simul administrant, hostibus non tyrannizantibus, verum
Abbreviated transcription (Latin):
onibꝰ tãdiu in custodus afflirisset qͦusq spm exalaret: sabiniano suo ẽ¬
stantinopolitano diacono seribens ait. Unũqͣ breuit̃ suggeras serenissi¬
mis dominis nr̃is qͥa si ego seruus eo. in mort̾ẽ ł longobard& memisc̾e
uoluissẽ hodie longobard& gensnec regẽ nec ducesnec comites habet¬
atq insũma ẽfusio ẽ diuisa ẽet. S qͥa dm timeo. inmorte euiꝰ libet hoĩs
me mise̾e formido. Alalchus aut̃ isdẽ ep̃s. neq in custodia fuit. neq in
aliq̃ afflictioẽ. s die q̃ causã diã. & ad dictis ẽ. nesciente me abonifacio
mortuus ẽ inuentꝰ. luã uͦ crudele uisũ fuerit huic sac̃tissimo doctori ut
epõ iubente aliqͥs ita castigaret᷑ ut exipsa castigatiõe mortis causa in¬
ferret᷑ inde colligit᷑. q iohanni ep̃o calliopotano int̾ alia scribens ait.

Expanded text:
onibus tandiu in custodiis afflixisset, quousque spiritum exhalaret, Sabiniano suo Coonibus tandiu in custodiis afflixisset, quousque spiritum exhalaret, Sabiniano suo Constantinopolitano diacono scribens, ait: «Unum est quod breviter suggeras serenissimis dominis nostris, quia si ego servus eorum in mortem vel Longobardorum me miscere voluissem, hodie Longobardatque in summa confusione esset divisa. Sed quia Deum timeo, in mortem cujuslibet hominis me miscere formido. Malchus autem episcopus neque in custodia fuit, neque in aliqua afflictione, sed die qua causam dixit, et addictus est, nesciente me, a Bonifacio mortuus est inventus». Quam vero crudele visum fuerit huic sacratissimo doctori, ut episcopo iubente aliquis ita castigaretur, ut ex ipsa castigatione mortis causa inferretur, inde colligitur, quod Iohanni episcopo calliopolitano inter alia scribens ait:
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã S̾ie enĩ legimꝰ apontificibꝰ romanis qͦ sdã regũ seu pͥncipũ pinutili¬
tate ł neqͥcia sua ex cõmunicatos & destitutos. aliosq ꝓillis ẽstitutos. ut hui
qͣ tuba eũ pͥncipis edicto ẽsonante sic se lingua sacerdotał debet eo hibe
ne seuideat᷑ mortibꝰ &̃ hostiũ cõmisc̾e: sic̃ de beato ẜ̾nes̃ legimꝰ. qͥ cũ ro¬
manos milites indefensioẽ urbis contͣ longabardos pecunia ȩcclastica
uer saccellariꝰ iuuaret. atq do ctrina sacerdotali tanꝗͣ iusticie signifer
animaret: amortibꝰ tñ ips& longabard&. studuit sͥ cau̾e ipsis qͦ. hostib
parcendo nec bella inferendo ł inferri p̃cipiendonͥ quantũ ecregit ne¬
qͥescentibꝰ & eccsam ñ ledentibꝰ minime docet bella inferenda ꝗͣ ꝗͣ nota
fuerit hostił eoꝵ neqͥcia. Inde ẽ qd penes imꝑatorẽ mauriciũ sͥ ꝓrsus infen

Expanded text:
iusticiam. Sic enim legimus a pontificibus romanis quosdam regum seu principum pro inutiliiusticiam. Sic enim legimus a pontificibus romanis quosdam regum seu principum pro inutilitate vel nequicia sua excommunicatos et destitutos, aliosque pro illis constitutos, ut hi qquoque tuba cum principis edicto consonante, sic se lingua sacerdotalis debet cohibere, ne se videatur mortibus etiam hostium commiscere, sicut de beato Gregorio legimus, manos milites in defensione Urbis contra Longobardos pecunia ecclesiastica velut sacellarius juvaret, atque doctrina sacerdotali tanquam justitiae signifer animaret; a mortibus tamen ipsorum Longobardorum studuit sibi cavere, ipsis quoque hostibus parcendo, nec bella inferendo vel inferri praecipiendo, nisi quantum exegit nequiescentibus, et Ecclesiam non laedentibus minime docet bella inferenda, quanquam nota fuerit hostilis eorum nequitia. Inde est quod penes imperatorem Mauritium sibi prorsus infens
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat᷑. ludicet gͦ sp̃ał oĩa p̃sertĩ suę sollicitudini cõmissa ̃t scłaria:
sic tñ ut se sełaribꝰ negocus ñ implicet. Aliud ẽ enĩ de scłaribꝰ iuste uid.¬
care aliud eisde se implicare. Hã de scłaribꝰ uidicũs & iudicibꝰ h̃t po¬
niffrare. alia ꝗͤ debet sensatis laicis cõmitt̾e p̃cipue qͦ spectant ad
uindictã malefacto cont᷑ qͦs minister armatꝰ & uidea cinctus ñ sini
causa gladiũ portat: quẽ nemodebet sua p̃sumptio ẽ acciꝑe ne gla¬
diũ accipiens gladio ꝑeat. s excłastiea potestate ordinante scłarẽ
atq int̃ dũ frenꝰante int̾̃dũ stimulante sic ꝑsc̃os udicent᷑ nationes:
ut ipsis iuste dominantibꝰ munda sit manꝰ & lingua sacerdotis a negocio
sanguinis. Neq enĩ sanguis ꝑiudieẽ cinctũ lieet ab epõ ẽstitutũ fusus impi¬
tandus ẽ ep̃o. si tñ eidẽ udici ñsinit ẽẽ potestatẽ lib̾am seu uiolentã eont᷑¬

Expanded text:
italis omnia, presertim suę sollicitudini commissa, etiam secularia, sic tamen, ut se secularibus negociis non implicet. Aliud est enim de secularibus iuste iudicare, aliud eisdem se implicare. Nam de secularibus iudiciis et iudicibus habet ponistrare, alia quędebet sensatis laicis committere, precipue quę spectant ad vindictam malefactorum, contra quos minister armatus et iudex cinctus non sine causa gladium portat, quem nemo debet sua presumptione accipere, ne gladium accipiens gladio pereat, sed ęcclesiastica potestate ordinante secularem atque interdum frenante, interdum stimulante, sic per sanctos iudicentur nationes, ut ipsis iuste dominantibus munda sit manus et lingua sacerdotis a negocio sanguinis. Neque enim sanguis per iudicem cinctum, licet ab episcopo constitutum, fusus imputandus est episcopo, si tamen eidem
Abbreviated transcription (Latin):
nobitalia ornare: quẽadmodũ scĩ martyres offerendo myrrã. & seĩ ẽ¬
fessores offerendo thuseade cunabula ꝓsui ordinis ẽgruentia ornant:
dũ in eis reliqͥe mr̃m collocatȩ uirtutibꝰ & miraculis coruscant suisq
meritis inibi militantes adiuuant: & doctrine ẽfessꝙ sc̃os mores in¬
formant orationibꝰq suffragant᷑ boui & asino huiꝰmͦ p̃sepe dni sui
recognoscentibꝰ. Et qi ñsolo cibo angło s & feno animaliũ decet ẽe re¬
fertũ hoc p̃sepe dñi. cõportent hoc fenũ diuites mundi huiꝰ faciendo
s amicos de mãmona iniqͥtatis ut cũ defecerint recipiant᷑ ab eis inẽt̾¬
na tab̃nacula: ꝓ qͥbꝰ c̃ seq̃ndis ipsi reges offerant edificia regalia. ut
impleat᷑ q scriptũ ẽ. Incubilibꝰ in qͥbꝰ pͥy dracones habitabantꝰ: oriet᷑ ui¬
ror calami & iunci. Qđ adlitterã qͦ impletũ ꝑpendimꝰ. qͥ ñ solu tẽpla¬

Expanded text:
nobitalia, ornare, quemadmodum sancti martyres offerendo mirram et sancti connobitalia, ornare, quemadmodum sancti martyres offerendo mirram et sancti confessores offerendo thus eadem cunabula pro sui ordinis congruentia ornant, dum in eis reliquię martyrum collocatę virtutibus et miraculis coruscant suisque meritis inibi militantes adiuvant, et doctrinę confessorum sanctos mores informant orationibusque suffragantur bovi et asino huiusmodi presepe domini sui recognoscentibus. Et quia non solo cibo angelorum, sed et feno animalium decet esse refertum hoc presepe Domini, comportent hoc fenum divites mundi huius faciendo sibi amicos de mammona iniquitatis, ut, cum defecerint, recipiantur ab eis in ęterna tabernacula, pro quibus consequendis ipsi reges offerant edificia regalia, ut impleatur quod scriptum est: «In cubilibus, in quibus prius dracones habitabant, orietur viror calami et iunci». Q
Abbreviated transcription (Latin):
tiant᷑. Si uero de gestis ecclesiasticis inde tibi suboritur ambiguitas quod
ecdesiastica hystoria in aliquibus uidetur dissonare atͥꝑtita hystoria cͥca ea qͤ de
ĩpatore ꝯstantino scͥpta utꝰbi . pt̃ missa diu̾sitate codicũ de babtismo ẽstanti¬
ni uarie agentiũ. unã tñ & eandẽ pietatẽ iã dicti pͥncipis c̃testantiũ: respi¬
ce quesopontifices romanos eiꝰd̃e u̾itatis attestationi unanimit̃ ẽsonantes.
Qa si adhuc firmiora petis argum̃ta. recurre adimmobile fundam̃tũ¬
euangelieꝙ apłico ꝓpheticoe testimoni&. qͥbꝰ aꝑte inuenis apꝓbatũ.
regibꝰ & pͥncipibꝰ cet̾isq diuitibꝰ mundi huiꝰ e̾ẽ licitũ ac salubre. scãm
di excsam larga munificentia honorare: xp̃oq in ea regnanti aurũ
de thesauris suis offerendo eunabula eiꝰ ꝗͣ s famulantiũ sͥ habitaeula ce¬

Expanded text:
iantur. Si vero de gestis ecclesiasticis inde tibi suboritur ambiguitas, quod in iantur. Si vero de gestis ecclesiasticis inde tibi suboritur ambiguitas, quod in ecclesiastica historia in aliquibus videtur dissonare a Tripertita historia, circa ea quae de ipta sunt utrobique: pretermissa diversitate codicum de babtismo Constantini varie agentium unam tamen et eandem pietatem iam dicti principis contestantium, respice, queso, pontifices Romanos eiusdem veritatis attestationi unanimiter consonantes. Quod si adhuc firmiora petis argumenta, recurre ad immobile fundamentuestimoniorum, quibus aperte invenis approbatum regibus et principibus ceterisque divitibus mundi huius esse licitum ac salubre sanctam Dei Ęcclesiam larga munificentia honorare, Christoque in ea regnanti aurum de thesauris suis offerendo, cunabula eius, quę sunt famulantium sibi habitacula ce
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eccsastica lib̃tate p̃manibꝰ habent᷑ qͥbꝰ eccsasticȩ inmunitatis & lib̾ta¬
tis pͥuilegia tã ab ipsis ꝗͣ asuis antecessoribꝰ ꝓmulgata censent᷑ omnino
rationabilia & inuiolabilia. Uñ archadiꝰ & honoriꝰ diẽt̃ int̾ cetera. Que¬
cũq aparentibꝰ nr̃is diu̾sis s̃ statuta temꝑibꝰ. man̾e inuiolata atq in cor
rupta circa sacͦ scãs eccłas p̃cipimꝰ. Nichil ꝗͥ apͥuilegũs inmutet᷑: omĩbꝰ
qͥ ecelũs deseruiunt tuitio deferat᷑: qͥa tẽꝑibꝰ nr̃is addi potiꝰ reuerentię
deseruire. nulliꝰ attemptatioĩs molestiã sustine decernimꝰ. Sulta his co¬
similia eix legibꝰ ł edictis imꝑatꝙ seu regũ possemꝰ collig̾e. S habemꝰ in
firmiora munim̃ta indecretis pontificũ roman& lib̃tatẽ & umunim
tus in contͣdicibili auctoritate. qͥbꝰ rerũ eccłasticax fraudatores
uastatores alienatores anathematis iaculo feruint᷑ & sacrilegi ꝓnus¬

Expanded text:
stica libertate pre manibus habentur, quibus ęcclesiasticę inmunitatis et libertatis privilegia, tam ab ipsis quam a suis antecessoribus promulgata, censentur omnino rationabilia et inviolabilia. Unde Archadius et Honorius dicunt inter cetera: «Quecunque a parentibus nostris diversis sunt statuta temporibus, marupta circa sanctas Ecclesias praecipimus. Nihil igitur a privilegiis immutetur, omnibusque qui ecclesiis serviunt, tuitio deferatur. Quia temporibus nostris addi potius reverentia deservire, nullius attemperationis molestiam sustinere decernimus. » nsimilia ex legibus et edictis imperatorum seu regum possemus colligere. Sed habemus firmiora munimenta in decretis pontificum Romanorum libertatem et imlatus in contradicibili auctoritate: quibus rerum ecclesiasticarum fraudatores, vastatores, alienatores anathematis jaculo feriuntur, et ut sacrilegi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ cap̃ sͥ hominẽ imposuerit alieuiꝰ leuitatis instinctu ł districtioris
religiõis obtentu de claustro audeat sine p̃lati & c̃ggationis ꝑmissioẽ
discedẽ. lu& uestigus inherentes q qͥda fr̃es inclaustro berthersgadm̃s¬
de mutatione ordinis sui uana p̃sumptiõ ẽ attẽptare uoluert̃ apłica
auetoritate ne fiat int̃ dicimꝰ p̃cipientes ut q̃ dõ uouer̃t redde & re¬

Expanded text:
 caput sibi honorem imposuerit, alicuius levitatis instinctu vel districtioris religionis obtentu de claustro audeat sine prelati et congregationis permissione discedere. Quorum vestigiis inherentes, quod quidam fratres inde munitione ordinis sui vana praesumptione attentare voluerunt, apostolica auctoritate ne fiat interdicimus, praecipientes ut quod Deo voverunt, reddere; et re
Abbreviated transcription (Latin):
uicino obedientiȩ pede iubentisuoeẽ factis sequunt᷑. Et ueluti uno
momto p̃dicta magistri iussio. & ꝑfecta discpłi oꝑa inueloeitate timo¬
ris di ambe res cõmunit᷑ ettiꝰ explicant᷑. suibꝰ aduitã ȩt̃nã gͣdiendi
amor in cũbit. idło angustã uiã arripiunt uñ đns dic̃. Angusta uia ẽ¬
qͥausc adurtã. ut ñ suo arbitͥo uiuentes ł desidus suis & uoluptaubꝰ
obedientes s ambulantes alieno iudicio & imꝑio. Incenobus de ge¬
tes. abbatẽ s p̃ es desidant. Sine dubio hi tales illã dni imitant᷑ sen-¬

Expanded text:
vicino obedientię pede iubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno vicino obedientię pede iubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno momento predicta magistri iussio et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei, ambę res communiter cicius explicantur, quibus ad vitam amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: Angusta via educit ad vitam”, ut non suo arbitrio viventes vel desideriis suis et voluptatibus obedientes, sed ambulantes alieno iudicio et imperio, in cenobiis degentes abbatem sibi preesse desiderent. Sine dubio hi tales illam Domini imitantur sen
Abbreviated transcription (Latin):
ao fuit in ꝓmptu. sic̃ econt᷑ ide loquens in apło suo in ꝓmptu ht ulciser
omnẽ in obedientiã. Ido petͦ iã potato ꝑintellectũ & esurienti effectũ
de celo dictũ ẽ. Macta macta & manduca. parata inc̾spectu eiꝰ m̃sam
multis cibariis plena. inq̃ erant animalia t̾restria & uolatilia çȩli. qͥa
de gentibꝰ u̾tendi erant actiui & c̃templatiui in eecsa di fut᷑i. & in
corpꝰ petͥ tͣnsit᷑i ꝑ obedientiã sñ mora eaxhibenda. qͣlẽ pͥmo indomo
cornelii centurionis ergentibꝰ inuenit petrus. & qͣłe in regła sua eõ¬
m̃dat uen̾abilis pat̾ ses benedicti. srimꝰ in qͥt humilitatis ꝗͣdus est
tũ fuerit amaiore acni diuinitꝰ imꝑ at᷑ morã pati nesciant in faciendo
De qͥbꝰ ansdic̃. Obauditu auris obediũ mͥ. Et iterũ dic̃ doctoribꝰ. Eui uo
audit me audit Ergo hi tales relinq̃ntes statĩ qͦ sua s̃. & uoluntatẽ ꝓpͥã
deserentes. moa: dccupatis manibꝰ & qͥ agebant imꝑfectũ relinq̃ntes

Expanded text:
 loquens in Apostolo suo, in promptu habet ulcisci omnem inobedientiam. Ideo Petro, iam potato per intellectum et esurienti effectum, de cęlo dictum est: «Macta, macta et manduca», parata in conspectu eius mensa multis cibariis plena, in qua erant animalia terrestria et volatilia cęli, quia de gentibus convertendi erant activi et contemplativi, in Ęcclesia Dei futuri et in corpus Petri transituri per obedientiam sine mora exhibendam, qnit Petrus, et qualem in Regula sua commendat venerabilis pater sanctus Benedictus: «Primus» inquit «humilitatis gradus est tum fuerit a maiore, ac si divinitus imperetur, moram pati nesciant in faciendoDominus dicit: “Obauditu auris obedivit michi”; et iterum dicit doctoribus: “Qui vos audit, me audit”. Ergo hi tales relinquentes statim quę sua sunt et voluntatem propriam deserentes, mox exoccupatis manibus et quod agebant imperfectum relinquentes,
Abbreviated transcription (Latin):
aploe spu seo dicente legimꝰ. Segregate mͥ fausũ & barnaban inopus
aerrassumosi eos. Beatus quẽ sic elegisti de mundo ut obhoc ipsũ suffti¬
nereto diũ mundi qatu eũ elegisti & assumpsisti ñ adopus malu ład
horã matrustius mansurỹ s ad opꝰ bonũ & ꝑmanfurũ in ȩt̃nũ. quõ in¬
babitabit inatistuis. Seruus ñmanet indomo in et̃nũ filiꝰ manet inet̃nũ
Eoeres seruusmalus aatempꝰ assumptꝰ ꝓpt̃ aliqđ opus necessariu ret̃ aspi¬
ciensa retͦabiens ñ habitabit in atrũstuis in qͦ illũ assumpsisti: s filr¬
onhosbersiin peatruis tuistanq̃ heres legitimꝰ. Et nos qͥ de babilonia insy
onuficiseim᷑ heredes qͥđẽ di coheredes aut̃ xp̃i efficim̃: Aata ꝑipiia
bit matrustuis. ueruntñ in ipsis atriis ñ ẽ plenitudo beatitudinis.
Eit enĩli cet santes pedes nr̃i in atriis tiuis ierłm beati sint.: tñ plene
domus tue sunt ineffabilia. siue domusipsa intelluga s. humnansa uaturl

Expanded text:
 Sancto dicente legimus: «Segregate michi Paulum et Barnaban, in opus ad quod assumpsi eos». Beatus quem sic elegisti de mundo, ut ob hoc ipsum sustineret odium mundi; quia tu eum elegisti et assumpsisti non ad opus malum, vel ad horam in atriis tuis mansurum, sed ad opus bonum et permansurum in ęternum, quoniam inhabitabit in atriispiciens et retro abiens non habitabit in atriis tuis, in quę illum assumpsisti, sed Filius habitabit in atriis tuis tanquam heres legitimus. Et nos, qui de Babilonia in Syon proficiscimur, heredes quidem Dei, coheredes Christi efficimur, et itabit in atriis tuis. Veruntamen in ipsis atriis tuis non est plenitudo beatitudinis. Etenim, licet stantes pedes nostri in atriis tuis Ierusalem beati sint, tamen planedomus tuę sunt ineffabilia, sive domus ipsa intelligatur humana natura
Abbreviated transcription (Latin):
re huiꝰ scłi amarũ curis & tͣbidũ temptationibꝰ ac ꝓcellosũ spiritibꝰ ma¬
lignis quasi uentis contͣriis agitatũ. in qͦ pisces deuorant᷑ apiscibꝰ. recte
dicunt᷑ ẽẽ inmari longe aciuitate syon & iersm uisione pacis mundi
huiꝰ amatores int̾ se tumultuantes. Quibꝰ tñ si digne penitrant & medi
tores etenĩ ieremie Paggeo similes inse paruos & humiles tu facis altos
& immobiles inuirtute tua ñ sua. Noc & ipsi c̃fitent᷑ dicentes. Fiduciã

Expanded text:
re huius seculi amarum est curis et turbidum temptationibus ac procellosum, spiritibus mare huius seculi amarum est curis et turbidum temptationibus ac procellosum, spiritibus malignis quasi ventis contrariis agitatum, in quo pisces devorantur a piscibus, recte dicuntur esse in mari longe a civitate Syon et Ierusalem visione pacis mundi huius amatores inter se tumultuantes; quibus tamen, si digne peniteant et mediatores etenim Ieremię vel Aggeo similes, in se parvos et humiles, tu facis altos et inmobiles in virtute tua, non sua. Hoc et ipsi confitentur dicentes: «Fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
syon. ñ in illa paruula & angusta syon. qͤ modicã uidee partieusa occupaũ.
s in illa magna ciuitate qͦ fundat᷑ exultatione uniu̾se t̾re seđm qͥtu rex
ł tm̃ affriee sic̃ uoluit donatꝰ s cuiꝰquã pͥuate sectȩ ut hi uolt̃. qͥ dicunt
eces hic aut ecce illie.s omniũ finiũ t̾re ut oiscaro ñso lumͦ ẽtinentium
Sic̃ enĩ regina ethiopie definibꝰ t̾ręuenit audire sapientiã salemonis.
ita uniu̾salis exiudeis & gentibꝰ electa & collecta excła ueniet adte ue¬
rũ salemonẽ afinibꝰ t̾rȩ imponens uides finẽ uiciis cupiditatibꝰq t̾renis
ł a adlitt̾am spes es omniũ finiũ t̾re in omnẽ t̾rã sono apłꝙ exeunte.
uoces ei &̃ mextremis finũ t̾re & inmari longe. siue adlitt̾am in in¬
sulis marinis longe positis a eohabitatione aliꝙ. hominũ. siue quia ma¬

Expanded text:
Syon, non in illa parvula et angusta Syon, quę modicam Iudeę particulam occupavit, Syon, non in illa parvula et angusta Syon, quę modicam Iudeę particulam occupavit, sed in illa magna civitate, quę fundatur exultatione universę tevel tantum Africae, sicut voluit Donatus, vel cujusquam privatae sectae, ut hi volunt qui dicunt: Ecce hic, aut: Ecce illic, sed omnium finium terrae; ut Sicut enim regina Ethiopię de finibus terrę venit audire sapientiam Salemonis, ita universalis ex Iudeis et gentibus electa et collecta Ęcclesia veniet ad te, verum Salemonem, a finibus terrę, imponens videlicet finem viciis cupiditatibusque terrenis. Vel etiam ad litteram spes es omnium finium terrę, in omnem terram sono Apostolorum exeunte,  in extremis finium terrę et in mari longe. Sive ad litteram in insulis marinis longe positis a cohabitatione aliorum hominum, sive quia ma
Abbreviated transcription (Latin):
a sic tempsu illud sc̃m mirabile ineqͥtate seruata uenundate & redempti
equa caritate. Suꝑ huiꝰ admirabilis eqͥtatis admiratione altisona poseue
canunt ipsiꝰ redempti templi uiui lapides q̃si cũ aggeo festiuo festius
dicentes. omestimabilis dilectio earitatis ut seruuꝰ redimeres filiũ tili
disti. sontentiñsimꝰ inhac ꝑegͥnationis uia de templo isto mira bilimi¬
rando potiꝰ q̃ erponendo hec pauca dixisse: cuiꝰ aditꝰ phylosophie
mundanȩ seratꝰ. fidĩ xͦ catholicȩ nẽ exparte reseratꝰ. in fut̾o plene pan¬
dendis. ñ ẽ questionibꝰ indisciplinatis irrũpendi. s orationibꝰ humilit̃
& reuerent᷑ pulsandys. stoc gͥtemplũ scm mirabile ineqͥtate ut remissis
iniqͥtatibꝰ meream̃ ingͥdi arege babiloni a roma eo libati. tuapẽ qͥ es¬
templu simulq ipsiꝰ templi hostiariꝰ & a roma hostiũ ecraudi no¬
nos pulsante sa ut oĩs
caro adteueniat fidelit̾ orantes. Eoraudi hunc ymnũ quite decet ds̃ in

Expanded text:
 sic templum illud sanctum mirabile in equitate, servata venundati et redempti equa caritate. Super huius admirabilis equitatis admiratione altisona voce canunt ipsius redempti templi vivi lapides, quasi cum Aggeo festivo festive dicentes: «O inestimabilis dilectio caritatis! Ut servum rdisti. Contenti nunc simus in hac peregrinationis via de templo isto mirabili mirando potius quam exponendo haec pauca dixisse; cujus aditus philosophiae mundanae seratus, fidei vero catholicae nunc ex parte reseratus, in futuro plene pandendus, non est quaestionibus indisciplinatis irrumpendus, sed orationibus humiliter  pulsandus. Hoc igitur templum sanctum mirabile in equitate, ut remissis iniquitatibus mereamur ingredi a rege babilonico liberati, tu, Chrisum simulque ipsinos pulsantes, et ut omnis caro ad te veniat fideliter orantes. Exaudi hunc ymnum qui te decet, Deus, in
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓmissiones s omẽs tͥbꝰ t̃re .i. aliqͥ de omĩbꝰ tͥbubꝰ t̃re: ita ut ñ sit ꝑson&
acceptio. qn inoĩ gente oĩs qͥ tuet dm̃ & oꝑat᷑ iusticiã acceptꝰ ẽ illi.
Sic nos oramꝰ ꝗͥ ꝓficisci nc̃ incipientes infinẽ tendimꝰ ubi uideat᷑ d̾s d̃
insyon. ubi te decet ymnꝰ ds̃ insyon. s ñ exaudimꝰ ꝗͣ cito uellemꝰ. Quare̾.
Quia u̾ba iniqu&ꝵ p̃ualuert̃ suꝑ nos. Iniqͥ primifuert̃. Serpens ada
& eua. int̃ qͦs c̃flata s̃ u̾ba ꝑ egͥnationis nr̃e causa effectiua dicente ꝑ
serpentẽ diabolo angło iniquo iniqͥs humani gen̾is parentibꝰ. some¬
dite & erits sic̃ du.scientes bonũ & masu. Quibꝰ u̾bis nimiũ erudeli

Expanded text:
rę, ita ut non sit personarum acceptio, quando in omni gente omnis qui timet Deum et operatur iusticiam acceptus est illi. Sic nos oramus, qui proficisci nunc incipientes in finem tendimus, ubi videatur Deus Deorum in Syon, ubi te decet ymnus, Deus, in Syon; sed non exaudimur quam cito vellemus. Quare? Quia verba iniquorum prevaluerunt super nos. Inim, Eva: inter quos conflata sunt verba peregrinationis nostrae causa effectiva, dicente per serpentem diabolo angelo iniquis humani generis parentibus «Comedite, et eritis s
Abbreviated transcription (Latin):
a fortibꝰ ad artiora suisq uiribꝰ maiora. neq fortes ab infirmis tͣhebant᷑
eiꝰ optat᷑ cũ dr̃. Riuos eiꝰ in ebria. multiplica genimina eiꝰ. ut niehil de¬
sit inulla inulla gr̃a uitȩ artioris & caste sectantibꝰ disciplina ascis
apłis ordinatã. & asũmo puritatis fonte deriuatã. S qͥa ñ oe̾s capiunt
hoc u̾bũ. ut eg̾dientes desodoma stati festinent c̾scendẽ ad montis
altiora. sit c̃cessũ fragilibꝰ remane insegor paruula & modica qͥa
modicã ħnt uirtutẽ neq idonei s̃ ascendẽ in montẽ dñi aut stare in
loco sc̃o eiꝰ qͦ innocens manibꝰ & mundo corde ascendit: sociatꝰ in sexto
gͣdu .uiii. beatitudinũ beatis illis qͥ mundo corde dm uidebt. Sint isti
beati mites beati lugentes beati esurientes & sitientes iusticiã. beati

Expanded text:
a fortibus ad arctiora suisque viribus majora, neque fortes ab infirmis trahebantur ejus optatur, cum dicitur: Rivos ejus inebria, multiplica genimina ejus, ut nihil desit in ulla gratia vitae arctiori et caste sectantibus disciplinam a sanctis apostolis ordinatam, et a summo puritatis fonte derivatam. Sed quia non omnes capiunt hoc verbum, ut egredientes de Sodoma statim festinent conscendere ad montis altiora; sic concessum fragilibus remanere in Segor parvula et modica, quia modicam habent virtutem, neque idonei sunt ascendere in montem Domini, aut stare in loco sancto ejus, quo innocens manibus et mundo corde ascendit sociatus in sexto gradu octo beatitudinum beatis illis, qui mundo corde Deum videbunt. Sint isti  pauperes spiritu, beati mites, beati lugentes, beati esurientes et sitientes justitiam, beati
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ sua & una queq habeat uirũ suũ ꝓpt̾ fornicationẽ scił uitanda.
& ꝓpt̾ sobosẽ ꝓcreanda. Talibꝰ documtis uel qͥbꝰda stillicidus irrigata
letabit᷑ germinans t̃ra. flumini di repleto aqͥs ita c̃tigua. ut si ñpos¬
sit in ebriari int̾ riuos eiꝰ. tñ instillicidus eiꝰ letet᷑ germinans. du ea
bene ordinata uita ẽuigat&. ꝓuenit germ̃ beatꝙ beneq disciplina¬
tꝙ filiꝙ seu filiaꝵ & fructy bon&. oꝑũ. Bescendant hec stillicidia
suꝑ t̃rã. & germinare eã faciant. Rorate uos cęli desuꝑ & nubes plu¬

Expanded text:
pter fornicationem scilicet vitandam et propter sobolem procreandam. Talibus documentis velut quibusdam stillicidiis irrigata, letabitur germinans terra, flumini Dei repleto aquis ita contigua ut, etsi non possit inebriari inter rivos eius, tamen in stillicidiis eius letatur germinans, dum ex bene ordinata vita coniugatorum provenit germen beatorum beneque disciplinatorum filiorum seu filiarum et fructus bonorum operum. Descendant hec stillicidia super terram et germinare eam faciant. Rorate vos, cęli, desuper, et nubes plu
Abbreviated transcription (Latin):
tiat dominus t̾ram anathemate siue omnino uel subito ut.Lx .x. transtu¬
lert̃. Noc enĩ significat aAI N. mittet dñs in helya qͥ intͣp̃tat᷑ ds ms ꝙ¬
ẽ de oppido thesbi. q ꝯu̾sionẽ & penitentiã sonat omnẽ ꝓpħaꝵ chorulq¬
ut credant posteri eo in dnm saluatorẽ. in quẽ & illi credidert̃. Abraha
enĩ uidit diẽ dni & letatꝰ ẽ. Siue cor patͥs adfiliũ .i. cor dĩ ad omnẽ qͥ spm

Expanded text:
tiat Dominus terram anathemate, sive omnino, vel subito, ut LXX transtulerunt: hoc enim significat ἀρδὴν, mittet Dominus in Elia qui interpretatur, Deustiat Dominus terram anathemate, sive omnino, vel subito, ut LXX transtulerunt: hoc enim significat ἀρδὴν, mittet Dominus in Elia qui interpretatur, Deus mnium patriarcharum, ut credant posteri eorum in Dominum Salvatorem, in quem et illi crediderunt: Abraham enim vidit diem Domini, et laetatus est : sive cor pa
Abbreviated transcription (Latin):
lanti & laboranti.Qui nimirẽ uesꝑtinꝰ labor seu & ut meridianꝰ fer¬
uor & si aliqͦtiens gͣuabat tñ exritꝰ eiꝰ delectabat. Nine aliꝰ pastor
ouiũ. crebra uicissitudine matutini & uesꝑe ꝓbatꝰ & exercitatꝰ huiꝰmͦ
uarietatũ delectatꝰ exitu dic̃. cupio dissolui ⁊ ẽẽ cũ xp̃o. Reuera
laudabilis ẽ ista delectatio. Quẽ de talibꝰ ñdelectat exire. facile ca¬
pit᷑ lucris t̾renis ut pote quẽ ñ delectat ꝓmissio ł expectatio lucri
cȩlestis: qͣ si animꝰ quantũ debet delectat᷑. nec ꝑ matutinũ ꝓsꝑitati
exrtollit᷑. nec ꝑ uesꝑam adu̾sitatis frangit᷑. nec int̾ huiꝰmͦ uarietates

Expanded text:
ilanti et laboranti. Qui nimirum vespertinus labor, seu etiam meridianus ferilanti et laboranti. Qui nimirum vespertinus labor, seu etiam meridianus fervor, etsi aliquotiens gravabat, tamen exitus eius delectabat. Hius et exercitatus huiusmodi varietatum delectatus exitu dicit: «Cupio dissolvi, et esse cum Christo». Revera laudabilis est ista delectatio. Quem de talibus non delectat exire, facile capitur lucris terrenis; utpote quem non delectat promissio vel expectatio lucri cęlestis. Qua si animus quantum debet delectatur, nec per matutinum prosperitatis extollitur, nec per vesperam adversitatis frangitur, nec inter huiusmodi variet
Abbreviated transcription (Latin):
mis de se p̃sum̃tis. ñ ita fuit lucidũ sic̃ matutinũ luciferr qͥ nimis ma¬
radice ꝓcessit amoris. ñ qͥđẽ adhuo plene c̃sumati usq ad claritatẽ
diei. s qͣsi matutini adhuc tenebris ꝑmiati. Eocitꝰ aut̃ fuit huiꝰ ma¬
tutini amabilis petͦ & delectabilis c̃sũmatio istiꝰ amoris. usq ad tantã
diurne lucis meridianã claritatẽ. euiꝰ ipse sͥ c̃seiꝰ magistro sciscitant
sub tͥna in t̾rogatione anse amaret. ẽfident᷑ ei respondit. Dne tu
scis qͥa amo te. Puto anima qͦ sic amat ipso amore a damatũ clamat.
indica mͥ ubi pascas. ubi cubesinmeridie Ppt̃ q̃ &̃ Petͦ sic amant
đr. Pasce agnos meos. itẽ pasce agnos meos. t̾cio pasce oues meas
Inqͥbꝰ pascendis exritꝰ matutini & uesꝑe delectabilis fuit. Petͦ nẽ in
meridie cubanti & pausanti. nc̃ imminente uesꝑa contͣ lupos uig¬

Expanded text:
mis de se praesumentis, non ita fuit lucidum sicut matutinum Luciferi qui nimis mamis de se praesumentis, non ita fuit lucidum sicut matutinum Luciferi qui nimis maradice processit amoris, non quidem adhuc plene consummati usque ad claritatem diei, sed quasi matutini adhuc tenebris permixti. Exitus autem fuit huius matutini amabilis Petro, et delectabilis consummatio istius amoris usque ad tantam diurnę lucis meridianam claritatem, cuius ipse sibi conscius, magistro sciscitanti sub trina interrogatione an se amaret, confidenter ei respondit: «Domine, tu scis quia amo te». Puto anima quę sic amat, ipso amore suo ad amatum clamat: «Indica michi ubi pascas, ubi cubes in meridie»; propter quod et Petro sic amanti dicitur: «Pasce agnos meos», item: «Pasce agnos meos», tercio: «Pasce oves meas». In quibus pascendis exitus matutini et vesperę delectabilis fuit Petro nunc in meridie cubanti et pausanti, nunc inminente vespera contra lupos vig
Abbreviated transcription (Latin):
curudent eslis as oꝑ nreagitis ipsĩ ep̃i aamissa ẽ prudenti ẽsilio.
non solum ad demonstrandũ principi apło se ipsũ qui nimis imꝓuide
iactauerat se nũꝗͣ negaturũ. s & ut ꝑ ipsũ Petrũ infatuaret᷑ ude õsiliũ
dũ ꝓpt̾ negationẽ putatꝰ nẽẽ amicꝰ ueri dd̃ mortis inmat᷑e ꝑicułu eua¬
sit: qͥ tñ pꝰ modũ głosa morte ipsũ clarificauit. fatuũq uide xcp̃m reg¬
nare nolentis c̃siliũ ñ sołũ uiuendo s & moriendo annichilauit. sticͦ
notandu qđ peccatũ iude ꝓfunda malicia eoreogitatũ totũ nocturnũ
ac tenebrosũ ñ inuenit ecritũ inlucis matutine serenũ. Petͥ aut̃ culpa
tanꝗͣ caligo uesꝑtina luce simulactenebris ꝑmixta dũ xp̃m lingua
negaũ ꝗͥ corde amaũ. fragilitate potiꝰ ꝗͣ malignitate peccando. eccitũ
ꝓculdubio inuenit auesꝑa inmatutinũ. qñ pꝰ gallicantũ luce iã ꝓpin¬
quante fleũ amare. Similit̾ matutinũ Petͥ semetipsũ cingentis ac ni¬

Expanded text:
el, sic Petri negatio ipsius Christi admissa est prudenti consilio, non solum ad demonstrandum principi Apostolorum seipsum, qui nimis improvide iactaverat se nunquam negaturum, sed etiam ut per ipsum Petrum infatuaretur Iudę consilium, dum propter negationem putatus non esse amicus veri David, mortis inmaturę periculum evasit, qui tamen postmodum gloriosa morte ipsum clarificavit, fatuumque Iudę Christum regnare nolentis consilium non solum vivendo, sed etiam moriendo annichilavit. Hic notandum quod peccatum Iudę, profunda malicia excogitatum, totum nocturnum ac tenebrosum, non intanquam caligo vespertina luce simul ac tenebris permista, dum Christum lingua negavit quem corde amavit, fragilitate potius quam malignitate peccando, exitum procul dubio invenit a vespera in matutinum, quando post galli cantum luce jam propinquante flevit amare. Similiter matutinum Petri seipsum cingentis ac ni
Abbreviated transcription (Latin):
tes & suo exremplo alios ad conu̾sionẽ & penitentiã ꝓuocantes de¬
spiciunt & seqͥ nołt̃. Ni deniq ñ suꝑ flumina babilonis residentes
flendo incaptiuitate suspirant. s eisde fluminibꝰ in mersi ueł piscei
de reedificando nido sc̃e ciuitatis & templi ñcurant. At tñ hi qͥsuꝑ
flumina babilonis more auiculaꝵ sedent. nidu suũ reqͥrent canend
pomniferũ sem genꝰ suũ. hulla inhae enunciatione nrtioe ispunae iebu¬

Expanded text:
tes et suo exemplo alios ad conversionem et penitenitam provocantes, detes et suo exemplo alios ad conversionem et penitenitam provocantes, despiciunt et sequi nolunt. Hi denique non super flumina Babilonis residentes flendo in captivitate suspirant, sed eisdem fluminibus inmersi velut pisces de reedificando nido sanctę civitatis et templi non curant. Attamen hi qui super flumina Babilonis more avicularum sedent, nidum suum requirent, canendpomiferum secundum genus suum». Nulla in hac enunciatione
Abbreviated transcription (Latin):
iã uenit. in helya ioħem intelligens. ꝗd qd pharisei diẽt̃. qd helyas uent᷑is
ẽ. Quibꝰ ille respondit. Nelyas qͥde ueniet. s si creditis iã uenit: in helya
iohem intelligens. Nec dicente scõ ieronimo ñ ẽ incredibile sensu uida¬
ico reꝓbato moysen & helyã legẽ ẽẽ ac ꝓpħiam. qͥbꝰ iã diligent̃ eirpo¬
sitis & inoĩ auditorio totiꝰ ecese ꝓpositis qͥcũq ñ obedierint. neq siqͥs
earmortuis resurrererit credent ei. neq si helyas corꝑalit̾ ut iudo
& iudaiꝰantes heretici putant uen̾it credent ei. neq si enoch & he¬
lyas qͥ ut beatꝰ Greꝗ̃ ait mortẽ distulert̃ ñ euasert̃ uisibilit̾ appare¬
ant. ut cũ antiarp̃o pugnantes & eiꝰ tyrannide tolerantes mortis debi¬
tũ soluant. ut plures eirpectant. credent eis qͥ moysen & ꝓphas ñ au¬
diunt. qͥ catholicos doctores inspũ & uirtute moysi & helye loqͣntes
contẽpñt. qͥ de oppido thesbi qd int̾p̃tat᷑ conu̾sio ł penitentia surgen¬

Expanded text:
i dicunt, quod Helyas venturus est?”. Quibus ille respondit: «Elias quidem veniet, sed si creditis iam venit», in Helya Iohannem intelligens». Hec dicente sancto Ieronimo, non est incredibile, sensu iudaico reprobato, Moysen et Helyam Legem esse et prophetiam; quibus iam diligenter expositis et in omni auditorio totius Ęcclesię propositis, quicunque non obedierint, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei, neque si Helyas corporaliter, ut Iudei et iudaizantes heretici putant, venerit, credent ei, neque si Enoch et Helyas qui, ut beatus Gregorius ait, mortem distulerunt, non evaserunt, visibiliter appareant ut cum Antichristo pugnantes et eius tyrannidem tolerantes mortis debitum solvant, ut plures expectant, credent eis, qui Moysen et prophetas non audiunt, qui catholicos doctores in spiritu et virtute Moysi et Helyę loquentes contempnunt, qui de oppido Thesbi, quod interpretatur «conversio» vel «penitentia», surgen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositi repleat᷑. & instillicidis eiꝰ letet᷑ germinans t̾ra c̃uigatꝙ. ex
hoc utiq laudabilis: q & si ñ penitꝰ abstinet auino inqͦ ẽ luxuria qͦmͦ
uirginitas atali luno ẽ omino aliena. tñ frumtũ electũ & uinũ ger¬
minans uirgines infructu eiꝰ inuenit᷑: dũ ꝓles bndicta ex legitimo
c̃iuigio nascit᷑. qͣlis fuit ħo missus adõ natꝰ delegitimo ẽiugio beatys
lo hesuinũ & sicerã ñ bibens & õe inmundu ñ manducans. In cuiꝰ na¬
niutato quia multi gaudebant letabat a ipsa ige minar s tra fiuñtã¬

Expanded text:
nans terra coniugatorum, ex hoc utique laudabilis, quod etsi non penitus abstinet a vino, in quo est luxuria, quomodo virginitas a tali vino est omnino aliena, tamen frumentum electum et vinum germinans virgines in fructu eius invenitur, dum plebs benedicta ex legitimo coniugio nascitur, qualis fuit homo missus a Deo, natus de legitimo coniugio, beatus Iohannes, vinum et siceram non bibens, et omne inmundum non manducans; in cuius nativitate quia multi gaudebant, letabatur et ipsa germinans terra fru
Abbreviated transcription (Latin):
ab euangelicȩ ł apłicȩ doctrine fonte seu flumine di q̃ repletũ ẽ¬
aqͥs deriuatas. Et qut̃ fluminis huiꝰ impetꝰ letificȩt ciuitatẽ di usq
infinẽ scłitu fons luminis huiꝰ purissimi riuos eiꝰ in ebria. ut neo
ouangelic as e aplicas ordinata a inc̃ uaat& uatea sedm legs. liuine¬

Expanded text:
ab evangelicae vel apostolicae doctrinae fonte seu flumine derivatab evangelicae vel apostolicae doctrinae fonte seu flumine derivataquis, derivatas. Ut autem fluminis huius impetus letificet civitatem Dei usque in finem seculi, tu, fons luminis huius purissimi, rivos eius inebria, ut nec eeuangelicas et apostolicas ordinata, etiam in coniugatorum vita secun