comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uero aduersus rufinũ posuisti quosdam huic sententiȩ
calumniari. qđ dm̃ dare animas ad ulteriiis conceptib:
uideatur indignũ. Unde conantur adstruere meritais
gestȩ ante carnẽ uitȩ animos quasi adergastula huiꝰ
modi iuste possẽ ꝑduci. Nonmoua in ulta cogitantem
qͥb hȩc possae calũma refutare .&. quod ipse respondisti
ñ eẽ uitiũ sem̃tis intritico qđ furto dr̃ ẽc̃ sublatũ sed
ineo qͥ frum̃ta furatꝰ ÷ Nec idcirco terram non debusse
gremio suo sẽmina confouere. quia sator inmunda
ea ꝓiecerit manu. clegantissima similitudo est. Quã
et antequã legerẽ nullas n obiectio isti de adulteri¬
nis foctibus in hac questione faciebat angustias. ge¬
neralit᷑ intuenti multa bona dm̃ facere. ctiã de nr̃is
malis nr̃isq peccatis: Animalis aut̃ cuicumq erca¬
tio si habeat prudentẽ piumq: consideratore i.
mestãbilẽ laudẽ creatori excitant. Quantomaris
creatio non cuius lib&. animalis. sed hominis:

Expanded text:
ro aduersus Rufinum posuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod deum dare animas adulterinis conceptibus uideatur indignum, unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem uitae animas quasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico,. quod furto dicitur esse sublatum,. sed in eo, qui frumenta . furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam et antequam legerem, nullas mihi obiectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias generaliter intuenti multa bona deum facere etiam de nostris malis nostrisque peccatis. animalis autem cuiuscumque creatio si habeat prudentem piumque consideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto magis creatio non cuiuslibet animalis sed hominis!
Abbreviated transcription (Latin):
uiiuficabunt᷑. Qui aut̃ male eger in resurrectionem
pusꝙ possent agere bene ł male sine baptismo corpore
exutis. Nichil de talib dictũ ÷ Sedsi caro eoꝵ idõ non
resurge qr necboni aliꝗd eger̃ nec mali. nec illoꝵ
resurrectura ÷ qͥ ꝑcepta baptismi gr̃a in illa defimc¬

Expanded text:
uiuificabuntur, qui autem male egerunt, in resurrectionem qui. priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in illa ae
Abbreviated transcription (Latin):
neq animarũ si nouȩ fiunt singulis singule uideo
ẽẽ ullũ in illa aetate peccatũ ł lec adeo dãpnari
aliq credo quã uid& nullũ habere peccatũ. Anfor¬
te dicdũ ÷ in paruulo carnẽ solã cẽ peccati Nonã
uͦ illi animã fieri. qua scđm dĩ p̃ceptũ uiuente in ad¬
i ad qͥrit᷑ qđ illius morib: ñdũ potuit: Siaut̃ si ne
illo sacram̃to anima paruuli exierit. ipsa qͥđẽ maet̃na
uita erit. unde eõ nullũ peccatũ potuit separare.

Expanded text:
neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua secundum dei praecepta uiuente in adeius adquiritur, quod illius moribus nondum potuit; si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s & ibi om̃s. Qui moriunt᷑ ñ nisi in adã moriunt᷑.
Ita onis qͥ uiuificabunt᷑. nisi in xp̃o uiuificabunt᷑. Aeꝑ
hoc quisquis nob̵ dixerit quẽ quã resurrectionẽ mortu¬
oꝵ uiuificari nisi in xp̃o. tãq pestis cõmunis fidei de¬
testandus. ẽ. Itẽ quisquis dixerit qđ in xp̃o uiuificabun¬
tur & paruuli qͥsine sacram̃to eius participationis de
uita exeunt. hic ꝓfesto &. c̃tra apłi p̾dicationẽ uenit.
et totã c̃dẽpnat eccłam. Ub ꝓpt̃ea cũ baptizandis par¬
uulis festinat᷑ et currit᷑ quia sine dubio credit᷑ aliter
eos inxpo om̃ino uiuificari ñ possẽ. Qui aut᷑ ñ uiuifi¬
ipłs ꝓunius delictũ. inom̃s homines adc̃ dẽpnationem
Euidelicto eb noxios pariulos nasci &. om̃is credit
ecła & ipseiã contra iouianũ disputans et expo¬
nens ionã ꝓpham sic̃ paulo ante cõmemoraui. fĩ¬
de uerissima definisti credo a in aliis locis op̃cu
huiꝰ gͥ dãpnationis in paruulis causã reqͥro quia

Expanded text:
sicut omnes, qui moriuntur, non nisi in Adam moriuntur, ita omnes, qui uiuificabuntur, non nisi in Christo uiuificabuntur. ac per hoc, quisquis nobis dixerit quemquam resurrectione mortuorum uiuificari nisi in Christo, tamquam pestis communis fidei detestandus est. item, quisquis dixerit, quod in Christo uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo uiuificari omnino non posse. qui autem non uiuifiPer unius delictum in omnes homines ad condemnationem. cui delicto obnoxios paruulos nasci et omnis credit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti, credo et in aliis locis opuscuhuius igitur damnationis in paruulos causam requiro, quia
Abbreviated transcription (Latin):
seri cordia ꝓbat᷑. Quis eigo nouit qͥdipsis paruulis
insecreto iudicioꝵ suoꝵ bonȩ compensitionis reser¬
unius mediatoris liberari adãpnacione ñ poss̃. ut
possit cis & iã ꝓ illis malis quae hic in diuersis afflic¬
tionib: ꝓtuler̃. compensatio illa p̃stari. Nunc autem
deat᷑ qͥ p grauissimos cruciat sine sacram̃to xp̃ianȩ
societatis expirauit. quae circa eos compensatio

Expanded text:
ergo nouit, quid ipsis paruulis in secreto iudiciorum suorum bonae compensationis reserunius mediatoris liberari a damnatione non possunt, ut possit eis etiam pro illis malis, quae hic in diuersis I afflictionibus pertulerunt, compensatio illa praestari. nunc autem,deatur, qui post grauissimos cruciatus sine sacramento Christianae societatis expirant, quae circa eos compensatio
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ dr̃. illo dominte dicit᷑ qui c̃ ipsi ue
digeant sacram̃to xp̃i. remissionẽ peccatorũ pas¬
tes inadim. ex quo curo est ꝓpagata peccats
snon peccant. qua iusticia creatoris ita pera
obligant᷑ alieno cũ ex inde propagati sint ne¬
bris mortalib: inserunt᷑ ut eas nisi ꝑ ecłenq¬

Expanded text:
ur, illo donante dicitur, qui est ipsa ueritas. indigeant in sacramento Christi remissione peccati peccantes in Adam, ex quo caro est propagata peccati; aut, si non peccant, qua iustitia creatoris ita peccato obligantur alieno, cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur, ut eas, nisi per e
Abbreviated transcription (Latin):
optime scire quod ille quaesierat. Ecce uolo ut illa
sententia etiã mea sit. sed nondum esse confirmo.
Missti adme discipulos. ut ea doceã quae nondũ didici.
Doce ergo qd doccã. Nam ut doceam. mida aone flagitant.
cisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor
Et fortassẽ quãuis in os ineũ uerecundent᷑. tam̃ apud se
dicunt. Iues magist̃ in isrł. et haec ignoras. Quod
quidẽ dñs eidixit. quierat inius eoruni quos de¬
lertabat uocuri rabbi. Unde etiã. ad uerũ magis¬
re. quã uelu magistrũ delcetit iudiri. Recolo
nee alius corneliũ etiã ꝑpriorem peap¬

Expanded text:
optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. Misisti ad me discipulos, ut eam rem doceam, quam nondum ipse didici. doce ergo, quod doceam. nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. et fortasse, quamuis in os meum uerecundentur, tamen apud se dicunt: tu es magister in Israhel et haec ignoras? quod quidem dominus ei dixit, qui erat unus illorum, quos delectabat uocari rabbi, unde etiam ad uerum magisre quam uelut magistrum delectat audiri. recolo r Iothor nec alius Cornelium etiam per priorem Pe
Abbreviated transcription (Latin):
Proinde ne longum faciamus. hoc certe sentis. ut singulas
animas singulis nascentibus etũ modo ds̃ficiat. Cui
sententiae ne obiciat᷑ qđ om̃s creacuras sextodie consum
mauerit ds̃. et septimo die requicuit. Adhibe testino¬
niũ ex euanglio. Pater ms̃ usque nunc operatur
Sic enĩ ad marcellinũ scripsisti. Inqua epła: & iã mei com¬
memorationẽ beniuolentiae facere dignat᷑ es quod hic
me haberet mafrica qͥ ei possẽ istã facilius explicare senten¬
tã. Qd si potuissẽ: non ille hoc abscc tõ longe posito ia¬
quireret sitam̃ id tibi exafrica scripsit. Nam quando
scripserit nescio: Tntũ scio qđ de hoc bene cognorierit
cunctationẽ meã unde me inconsulto fãcere uoluit
quã quã etiã si consuleret magis hortarer. et gratias
agerẽ quod nob conferriom̃ib: possa nisi cubreuit̃
rescribere quã respondere malusses. Credo ne
supfluo laborares ubi ego eẽm. quẽ putabas id

Expanded text:
Proinde, ne longum faciamus, hoc certe sentis, quod singulas Proinde, ne longum faciamus, hoc certe sentis, quod singulas animas singulis nascentibus etiam modo deus faciat. cui senmaverit Deus, et septimo requieverit , adhibe testimonium ex euangelio: pater meus usque nunc operatur. sic enim ad Marcellinum scripsisti, in qua epistula etiam mei commemorationem beniuolentissime facere dignatus es, quod hic me haberet in Africa, qui ei possem istam facilius explicare sententiam. quod si potuissem, non ille hoc abs te tam longe posito inquireret, si tamen id tibi ex Africa scripsit. nam, quando scripserit, nescio; tantum scio, quod de hoc bene cognouerit cunctationem meam, unde me inconsulto facere uoluit. quamquam, etiam si consuleret, magis hortarer et gratias agerem, quod nobis conferri omnibus posset, nisi tu breuiter rescribere quam respondere maluisses, credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, quem putabas id
Abbreviated transcription (Latin):
commemorasti. ne aliquã preterires. Ubi de hac questi¬
one interroganti rescripsisti. religiosȩ memoria e
uiro. nobisque in xp̃i caritate gratissimo marcellino
quod aninia non sit pars di. Primo. quia nonde in carnatione etus s:
de nitura queritur. cũ hoc queritur. Oeinde quia sntiuont illi
contraquos agebã . id maxine agebim. ue creatoris inculpib¬
lem in uiolabilemq nacuram. acrentore uitis & labe seteruerẽ
cum illi a substantia alicui proprium pricipiũ principesq tribuunt
ipsãm di boni substantiam. exparte qua capta est corruptã et oppres¬
sim. et ad peccandi necessitatem ꝑductã eẽ contendunc. hoc itaq
excepto hereticae opinionis errore. ex quattuor reliquis opini¬
omnious quae nanisit cligenda sure desidero Q uaecumq enĩ eligen¬
di est. absit ut inpugnet hunc fidẽ de qua certi sumus. Onĩi anime
ctiuã paruuli in fantis necessariã eẽ liberationẽ ex obligatione pec¬

Expanded text:
commemorasti, ne aliquam praeterires, ubi de hac quaesticommemorasti, ne aliquam praeterires, ubi de hac quaestione interroganti rescripsisti religiosae memoriae uiro nobisque in Christi caritate gratissimo Marcellino, quod anima sit pars dei, primo quia non de incarnatione eius sed de natura quaeritur, cum hoc quaeritur, deinde quia hoc sentiunt illi, contra quos agebam, et id maxime agebam, ut creatoris inculpabilem inuiolabilemque naturam a creaturae uftiis et labe secernerem, cum illi a substantia mali, cui proprium principium principesque tribuunt, ipsam boni dei substantiam ex parte, qua capta est, corruptam et oppressam et ad peccandi necessitatem perductam esse contendant. hoc itaque excepto haereticae opinionis errore ex quattuor reliquis opinionibus quaenam sit eligenda, scire desidero. quaecumque enim eligenda est, absit, ut inpugnet hanc fidem, de qua certi sumus, omni animae etiam paruuli infantis necessariam esse liberationem ex obligatione pec
Abbreviated transcription (Latin):
anima ubi contraxerit. unde oporteat eã & iã milla xtate
ꝑ sacram̃tũ xp̃ianȩ gr̃e liberari. Ego quidẽ ante annos
aliquot cũ libros quosdã scriberem de libero arbitrio
qui inmultorũ manus exierunt & habent᷑ aplurimis.
quattuor opiniones de animȩ incarnatione. utrum
ex illa una quae primo homini data est. ceterȩ ꝓpagen¬
tur. an esingulis quibusque modo etiam nouae fiant᷑
an alicubi iam existentes. uł nuttant᷑ diuinitus. uel
labant᷑ incorpora. ita putaui ẽẽ tractandas. ut quȩ lib&
earũ uera ess&. non impedir& intentionẽ meã. Quia
tunc aduersus eos quantis poteram uiribus agebam
qui naturã mali suo principio editã. aduersus dm̃
conantur inducere. id ÷ contra manicheos. Nam de
priscillianistis ad huc nichil audierã. qui non in mul¬
tũ abistis dissimiles blasphemias fabulant᷑ ideo quintã
opimonẽ non addidi. quã intua epła interceteras

Expanded text:
anima ubi contraxerit, unde oporteat eam etiam in illa aetate anima ubi contraxerit, unde oporteat eam etiam in illa aetate per sacramentum Christianae gratiae liberari. Ego quidem ante aliquot annos, cum libros quosdam scriberem de libero arbitrio, qui in multorum manus exierunt et habentur a plurimis, quattuor opiniones de animae incarnatione, utrum ex illa una, quae primo homini data est, ceterae propagentur, an singulis quibusque nouae etiam modo fiant, an alicubi iam existentes uel mittantur diuinitus uel sponte labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, quaelibet earum uera esset, non impediret intentionem meam, qua tunc aduersus eos quantis poteram uiribus agebam, qui naturam mali suo principio praeditam aduersus deum conantur inducere, id est contra Manichaeos; nam de Priscillianistis adhuc nihil audieram, qui non multum ab istis dissimiles blasphemias fabulantur. ideo quintam opinionem non addidi, quam in tua epistula inter ceteras
Abbreviated transcription (Latin):
infantis morte p̃uenti. si ei ꝑ sacram̃tũ quo & ĩ paruuli bapti¬
tiitur xp̃i gr̃ã non subuenerit. Non enĩ es de illis. quimodo
noua quaedã garrire coeper̃ dicentes. nullũ reatũ ẽẽ exadã
tractũ qui ꝑbaptismũ infonte soluat᷑. Quodsi te sapere scirem
immo nisi te id non sapere scirem. nequaquã hoc abste queren¬
dũ putarẽ. Sed qr tenem de hac resententiã tuã continentẽ
catholice fundatissime fidei. qua et iouinzani uani loquu
redarguens adhibiusti cestimoniũ ex libro iob Nemo
mundus in conspectu tuo. nec infans cuius ÷ unius diei
uita suꝑ terrã. deinde adiunxisti. Tenemurq reiiN
similitudinẽ p̃uaricationis adȩ. Et libertiuis in ionã
ꝓphetam. sitis hoc insignit̃ dilucideq declarat. ubueu¬
nure paruulos ꝓpt̃ psũ originale peccatũ merito coac tos
et̃ dixisti. Non inconuenient̃ abste quęro. hunc reatũ

Expanded text:
infantis morte praeuenti, si ei per sacramentum, quo etiam paruuli baptiinfantis morte praeuenti, si ei per sacramentum, quo etiam paruuli baptizantur, Christi gratia non subuenerit. non enim es ex illis, qui modo noua quaedam garrire coeperunt dicentes nullum reatum esse ex Adam tractum, qui per baptismum in infante soluatur. quod te sapere si scirem, immo nisi te id non sapere scirem, nequaquam hoc abs te quaeredum putarem. sed quia tenemus de hac re sententiam tuam concinentem catholicae fundatissimae fidei, qua et Iouiniani uaniloquia redarguens adhibuisti testimonium ex libro Iob: Nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita super terram, deinde adiunxisti: 'Tenemurque rei in similitudinem praeuaricationis Adae\\ et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propter ipsum originale peccatum merito coactos esse dixisti, non inconuenienter abs te quaero, hunc reatum
Abbreviated transcription (Latin):
sedypria uoluntate in peccatũ eẽ conlapsam. nec liberare
pisse de corpore mortis huius. ł suae uoluntacis uir¬
tut tamquã sibi ad hoc sufficiente. uel ipsius corpo
nino ẽẽ animã ullam ingenere humano. cui non sit
recessarius ad liberationẽ mediatordĩ et hominum
homo xp̃s iħs. Quacũque aut̃ sine grã mediator is
a sacramento eius inqualib& corporis aetate de cor¬
pore exierit . & in poena futura . & in ultimo uidicio
recepturam corpꝰ ad poenam. Si aut̃ post generationẽ
umanã quae facta ẽ. exadam regeneret᷑ in xp̃o
ad eius pertinens societitem. et requiẽ post mortẽ corporis habi¬
turam. et corpꝰ ad głam recepturam. Haec s̃. quaȩ de annna firmis¬
sime teneo. Nunc accipe obseero quid requirã. et nolime sper¬
nere .si non te spernat qui ꝓ nob dignatꝰ ÷ sperni. Quero ubi
contraxerit anima reatũ. quo traliat᷑ in condẽpnationẽ. etiam

Expanded text:
sed propria uoluntate in peccatum esse conlapsam nec liberari sed propria uoluntate in peccatum esse conlapsam nec liberari posse de corpore mortis huius uel suae uoluntatis uirtute tamquam sibi ad hoc sufficiente uel ipsius corpornino esse animam ullam in genere humano, cui non sit necessarius ad liberationem mediator dei et hominum, homo Christus Iesus. quaecumque autem sine gratia mediatoris et sacramento eius in qualibet corporis aetate de corpore exierit, et in poena futuram et in ultimo iudicio recepturam corpus ad poenam. si autem post generationem humanam, quae facta est ex Adam, regeneretur in Christo ad eius pertinens societatem, et requiem post mortem corporis habituram et corpus ad gloriam recepturam. haec sunt, quae de anima firmissime teneo. Nunc accipe, obsecro, quid requiram, et noli me spernere; sic non te spernat, qui pro nobis dignatus est sperni. quaero, ubi contraxerit anima reatum, quo trahitur in condemnationem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fusi ꝓspacia locorũ minorib: suis partibus minora occu
t aomplioribus ampliora. Qua ꝓpt̃ si aninia corpus
dus locis. et minora inminorib: et nichil eorũ in aliqͣ
ꝓte sui totũ adest. Sedut s̃ partes locorũ. ita occupan
prtibus corporũ. Vnde intelligitur anima siue
nis. sue incorporea sit dicenda ꝓpriã quandã habere
tara. om̃ibus his mundanȩ molis elem̃tis excellentiorẽ
Vlintam ereatam. quaȩ ueracit᷑ nom possit in aliqua fanta¬
i corporiliũ imaginũ quas percarnis sensus percepimꝰ
gari. sedmente intelligi uitaque sentiri.
liec ꝓinde loquor. ut te quȩ tibi nota sunt doceam.
dit aperiã quid firmissime de anima teneã. Neme
usquã cũ adea uenero q̃ requiro. nichil me de anima
Escentia ł fide tenere arbitretur. Certus etiã sum
ommnã nalladi culpa. nulla dĩ necessitate . ł sua

Expanded text:
diffusa per spatia locorum minoribus suis partibus minora occupare diffusa per spatia locorum minoribus suis partibus minora occupare et amplioribus ampliora. quapropter, si anima corpus esse ribus locis et minora in minoribus et nihil eorum in aliqua sui parte totum adest, sed, ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. unde intellegitur, anima siue corpus siue incorporea dicenda sit, propriam quandam habere naturam omnibus his mundanae molis elementis excellentiore substantia creatam, quae ueraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sed mente intellegi uitaque sentiri. neque haec perinde loquor, ut te, quae tibi nota sunt, doceam, sed ut aperiam, quid firmissime de anima teneam, ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima uel scientia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam sum animam nulla dei culpa, nulla dei necessitate uel sua
Abbreviated transcription (Latin):
parte maiorẽ locũ occup&. et breuiore breuiero
Minusq sit in parte. quã in tota non est corpus
anima. Percotũ quippe corpus. anima non locali
diffusione. sed quadam uitali intentione porrigitus
Namper om̃s eius particulas. tota sinnil ad est. necm¬
nor inminoribus et ui maioribus inaior. sed alicubi u¬
tentius. alicubi remissius. & in om̃ib tota. et insin¬
gulis toca est. Neque enim aliter quod incorgore
Quintico fenti. tonen cota sentit. Namcũ exiguo punc
led nmnlacet. neque id quodsẽntit᷑ percorporis cunc
Quarsit sedibi tantũ sentit᷑. ubi fit. Unde ergo mox
Lon peruenit. quod non in toto fit. nisiquia et ibi tota
Iiscs. nec ut tota ib sit cetera deserit. Uiuunt enim
I ea presente ubi nichil tale faccum est. Quodsi fiera
et in singulis particulis corporis sui. tota simul eẽ
possa si ꝑ illas ita diffunderet᷑. ut uidemus corpora

Expanded text:
parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in parte quam in toto, non est corpus anima. per totum quippe corpus, quod animat, non locali diffusione, sed quadam uitali intentione porrigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest nec minor in minoribus et in maioribus maior, sed alicubi intentius, alicubi remissius et in omnibus tota et in singulis tota est. neque enim aliter, quod in corpore etiam non toto sentit, tamen tota sentit; nam cum tamen totam non latet. Neque id quod sentitur per corporis cuncdiscurrit, sed ibi tantum sentitur, ubi fit. unde ergo ad totam mox peruenit, quod non in toto fit, nisi quia et ibi tota est, ubi fit, nec, ut tota ibi sit, cetera deserit ? uiuunt enim et illa ea praesente, ubi nihil tale factum est. quod si fiereet in singulis particulis corporis sui tota simul esse non posset, si per illas ita diffunderetur, ut uidemus corpora
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc denique infirmitatẽ et egritudir
quã sẽntimus inom̃ibus hominbus. non exipsa ilicẽ t
quod uere in commutabile et in corruptibile ql
nullius rei accessũ commutari uel corrumpi
potest. Alioquin. non achillea tantũ sicut fabu
ferunt sed om̃is caro eẽt in uulnerabilis si nullis
quȩ aliquomodo. aliqua causa. aliqua parte mid¬
lis. ẽ. DM autem nefas est nisi uere summe quera¬
mut abilẽ credere . Non est igitur anima pars di
poreã quoque eẽ animã. & si difficiletardioribuss
suaderi potest. michi tam̃ fateor eẽ ꝑsuasum. Sebs
uerbi controuersiã uel suꝑfluo faciam ł meritosa
Si corpus ẽ om̃is substantia ł essentia. ł siquid aptus
nuncupat᷑ id quod aliquo modo .ẽ in seipso corpus eh
anima. qm̃ tale aliquid ipsa non est. Porro si corpusre
.ẽ. nisi qđ per loci spatiũ. aliqua longitudine. lititub
altitudine. ita sistitur uel mouet᷑. ut maiore sui

Expanded text:
hanc denique infirmitatem et aegritudinem, hanc denique infirmitatem et aegritudinem, quam sentimus in omnibus hominibus, non ex ipsa illi esse, sed quod uere incommutabile et incorruptibile est, nullius rei accessu commutari uel corrumpi potest. alioquin non Achillea tantum, sicut fabulae ferunt, sed omnis caro esset inuulnerabilis, si nullusquae aliquo modo, aliqua causa, aliqua parte mutabilis est; deum autem nefas est nisi uere summeque incommutabilem credere: non est igitur anima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi difficile tardioribus persuaderi potest, mihi tamen fateor esse persuasum. sed ne uerbi controuersiam uel superfluo faciam uel merito si corpus est omnis substantia uel essentia uel, si quid aptius nuncupatur id, quod aliquo modo est in seanima, quoniam tale aliquid ipsa non est. porro, si corpus non est, nisi quod per loci spatium aliqua longitudine, latitudine, altitudine ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui
Abbreviated transcription (Latin):
nem exꝑtussum : eũ ipsũ eẽ quem adño petebam
dubitire non potai. Accipe igtur quȩ michi p&
aperire. ac disserere non graueris
Questio de anima multos mou&: in quib et me esse
confiteor. Nam quid de anima firinissime teneã. non
tacebo Deinde subiungã. quid michi ad huc expediri
uelum. Anima hominis immortalis est. scđmquen¬
dã modũ suũ. Nonenim omnimodo sicut ds̃. de quo
dictũ ẽ: qđ solus habeat immortalitatẽ. Nam de ani¬
mae mortibus. sca scriptura multa comimemorat
Vnde illud est : Sine mortuos sepelire mortuos suos
S ed quod ita moritur aliena auita dĩ. ut tamen
innatetra sua non omnino de sistat: Ita mortalis ex
aliqua causa in uenit᷑. ut etiam immortalis Non
sine ratione dicatur. Non est pars di anima
ceret inmeluis. nec aliquid in semet ipsa uł mco
seipsũ aduertit agnoscit. Frustra aut̃ dr̃ abess
pitudmẽ quã uidemꝰ inne quissimis hominb

Expanded text:
nem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, nem expertus sum, eum ipsum esse, qualem a domino petebam, dubitare non potui. Accipe igitur, quae mihi peto aperire ac disserere non graueris. quaestio de anima multos mouet, in quibus et me esse confiteor. nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo; deinde subiungam, quid mihi adhuc expediri uelim. anima hominis inmortalis est secundum quendam modum suum. non enim omni modo sicut deus, de quo dictum est, quod solus habeat inmortalitatem — nam de animae mortibus sancta scriptura multa commemorat, unde illud est: sine mortuos sepelire mortuos suos —, sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei animaceret in melius nec aliquid in semet ipsa uel incse ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem dicitur arpitudinem, quam uidemus in nequissimis hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
pellendas falsas ꝑnicios asque doctrinas. quȩ animius
hirspanoꝵ multo infelicius . quã corpora barbaricꝰ
gladius trucidarunt. Nam inde ad nos usq ab oce¬
ani littore properauit. fama excitus quod a me
poss& de his quȩ scire uell&. quicquid uelleraudire
N eque nullũ ce̾pit aduent᷑ sui fructũ primo. Ne
deme multũ famȩ crederet. deinde docui homi¬
nem quod potui. Quod aut̃ nom potui. unde discere possa
ad monui. atq ut adte ir& hortatus sũ. Qua in
re consiliũ uł p̃ceptũ meũ cũ libent᷑ & oboedienter
accipers: rogaui eũ ut abste ueniens ꝑ nos ad pro¬
pria remeara& Quã eiꝰ pollicitationẽ tenens:
occasionẽ inichi credidi ad ñõ ẽẽ concessã. quatibi
scriberẽ de his que perte scire cupio. Querebã enim
quẽ ad ceinitterẽ. nec miclii facile occurrebat i do¬
neus & fide agendi et alacritite oboediendi.
et exercitatione peregrinandi. Ubiergo istũ iuiue¬

Expanded text:
fellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas fellendas falsas perniciosasque doctrinas, quae animas Hispanorum multo infelicius, quam corpora barbaricus gladius, trucidarunt. nam inde ad nos usque ab oceani littore properauit fama excitus, quod a me posset de his, quae scire uellet, quicquid uellet, audire. neque nullum cepit aduentus sui fructum, primo, ne de me multum famae crederet; deinde docui hominem, quod potui, quod autem non potui, unde discere posset, admonui atque, ut ad te iret, hortatus sum. qua in re consilium uel praeceptum meum cum libenter et oboedienter acciperet, rogaui eum, ut abs te ueniens -per nos ad propria remearet. quam eius pollicitationem tenens occasionem mihi credidi a domino esse concessam, qua tibi scriberem de his, quae per te scire cupio. quaerebam enim, quem ad te mitterem, nec mihi facile occurrebat idoneus et fide agendi et alacritate oboediendi et exercitatione peregrinandi. ubi ergo istum iuue
Abbreviated transcription (Latin):
cio fructũ nobis eẽ uelit. Quam quã enĩ temul¬
to quam egosum aetate maiorẽ. tamen i am senex
consulo Sed ad discendũ quod opus est. nulla michi
aetas sera uideri potest. Quia et si senes magis deca
docere quã discere. magis tamen discere quã quid
doceant ignorare. Nichil equidem molestius fero
in om̃ibus angusti is meis quas patior in difficillimus
questionibus: quam intam longinqua tuȩ caritatis
absentia. ut uix possim meas dare. uix recipere
litteras tuas ꝑ interualla. nondiẽrũ. non mensium. sed
aliquot annoꝵ. cũ si poss&̃ fieri te cotidie p̃sentẽ
habere uellẽ. cũ quo loquerer quicquid uellẽ. Nec
ido tam̃ nondebui facere qtł potui. si ñ potui totũ
qđ uolui. Ecceuenit ad me religiosus uiuenis:
catholica pace frat̃. aetate filius. hionore conprbt̃
nr̃ orosius. uigil ingenio paratꝰ eloquio fraglans
studio. utile uas in domo dñi eẽ desiderans ad re¬

Expanded text:
cio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim te mulcio, fructuosum esse nobis uelit. quamquam enim te multo, quam ego sum, aetate maiorem tamen etiam ipse iam senex consulo. sed ad discendum, quod opus est, nulla mihi aetas sera uideri potest, quia, etsi senes magis decet docere quam discere, magis tamen discere quam, quid doceant, ignorare. nihil equidem molestius fero in omnibus angustiis meis, quas patior in difficillimis quaestionibus, quam in tam longinquo tuae caritatis absentiam, ut uix possim meas dare, uix recipere litteras tuas per interualla non dierum, non mensium, sed aliquot annorum, cum, si fieri posset, cotidie praesentem te habere uellem, cum quo loquerer, quicquid uellem. nec ideo tamen non debui facere, quod potui, si non potui totum, quod uolui. Ecce uenit ad me religiosus iuuenis, catholica- pace frater, aetate filius, honore conpresbyter noster Orosius, uigil ingenio, paratus eloquio, flagrans studio, utile uas in domo domini esse desiderans ad re
Abbreviated transcription (Latin):
ponẽt de cius erroribus iudicare Frustra igit᷑
ame eius dẽ uiri cõmentarios postulas. cum michi
millis multa displiceant. Quodsi opposueris. cur
ceteris dederim. audies. non om̃s eodẽ uesci cibo.
Ilis indeserto plures ordeaceis pauit panibus.
triticeis pauciores . Chorintii in quibus formca¬
tio audiebatur. & talis fornicatio qualis nec iter
gentes quidon lacte pascebant᷑. quia necdũ poterant
solidũ cibũ capere. Ephesii aut̃ in quib nullũ crim̃
arguit᷑ ipso dño celesti uescunt᷑ pane & sacram̃tum
quod ascłis absconditũ fuerat agnoscunt Neque
uero eoꝵ qui ame exemplaria acceperunt. uel
auctoritate uł xtate ducaris. cũ & danihel sẽnes
uidelic& & amos pastor caprarum : in sacerdotũ
de origine animae hominis¬
m̃ nr̃m qui nos uocauit insuum regnum
& głam. et rogaui & rogo hoc quod adte seri¬
bo sc̃ẽ frat̃ hieronime. consulens te de his quȩ nes¬

Expanded text:
posset de eius erroribus iudicare! Frustra igitur posset de eius erroribus iudicare! Frustra igitur a me eiusdem uiri commentarios postulas, cum mihi in illis multo displiceteris dederim, audies non omnes eodem uesci cibo. Iesus in- deserto plures hordeaceis panibus pascit, triticeis pauciores; Corinthii, in quibus fornicatio audiebatur et talis fornicatio, qualis nec inter gentes quidem, lacte pascuntur, quia necdum poterant solidum cibum capere. Ephesii autem, in quibus nullum crimen arguitur, ipso domino caelesti uescuntur pane et sacramentum, quod a saeculis absconditum fuerat, agnoscunt. neque uero eorum, qui a me exemplaria acceperunt, uel auctoritate uel aetate ducaris, cum et Danihel senes iudicet et Amos, pastor caprarum, in sacerdotum DE ORIGIXE ANIMAE. Deum nostrum, qui nos uocauit in suum regnum gloriam, et rogaui et rogo, ut hoc, quod ad te scribo, sancte frater Hieronyme, consulens te de his, quae nes
Abbreviated transcription (Latin):
nues habuerunt quae de charsis solitae sint afferre
ul exercere commertia : Ad quod facilis responsio est.
omonimon ẽẽ uocabulũ. quod et indiȩ regio ita apellat᷑.
et ipsum mare quia ceruleũ sit. & sȩpe solis radi is
reꝑcusum colorẽ gupradictorum lapidũ trahat. &
aelore nomen acceperit. Lic& iosephus tau. lictera
commutata grecos putet tharsum apellasse prodursis
nnumerabilia sunt. quaȩ in illius mͥ cõmentariis sordere
uisa s̃ Et serino quidẽ compositꝰ. & gallicano coturno fluens¬
ed quid ad interp̃tem. cuius ꝓfes̃o est. non quomodo ipse
disertus appareat. sed quomodo eũ qui lecturꝰ est sic faciat
utelligere. quomodo intellexit ille qui scripsit. Rogo non
habuerat decem origenis uolumina. non interp̃tes ceteros.
Aut certe aliquos necessarios hebrȩoium. aut ad interro¬
gare. aut ad legere : Et quid sĩbi uellet. quȩ ignora¬
bat: Sed tam male existimassẽ poteris. ut nemo

Expanded text:
naues habuerint, quae de Tharsis solitae sint adferre naues habuerint, quae de Tharsis solitae sint adferre uel exercere commercia. ad quod facilis responsio est 6juvdiov esse uocabulum, quod et Indiae regio ita appelletur et ipsum mare, quia caeruleum sit et saepe solis radiis repercussum, colorem supra dictorum lapidum trahat, a colore nomen acceperit, licet Iosephus tau littera commutata Graecos putet Tarsum appellasse pro Tharsis. Innumerabilia sunt, quae in. illius mihi commentariis sordere uisa sunt. est sermo quidem conpositus et Gallicano coturno fluens: sed quid ad interpretem, cuius professio est non, quomodo ipse disertus appareat, sed quomodo eum, qui lecturus est, sic faciat intellegere, quomodo intellexit ille, qui scripsit? rogo, non habuerat decem Origenis uolumina, non interpretes ceteros aut certe aliquos necessarios Hebraeorum aut ad interrogare aut ad legere et, quid sibi uellent, quae ignorabat? sed tam male existimasse de posteris, ut nemo
Abbreviated transcription (Latin):
lcephus in euangłio. sit apellatus habuerat utique et ia
tih de idssum uerbũ ubi dequactuor animalibus scribitur
soecies ratrũ sicut species tharsis inter lapides qui in orna¬
pentũ sicerdocis tribiuon nominibus sc.lpti sunt. eiusdẽ lapidis
nomen insertũ est. &. oñns ferme scriptura hoc referta uoc abulo
ut. de sat uero quid dicam. cũ supradictus danihel propheca
incertio anno csri regis persarũ. post tres ebdomadis ieiu¬
nii atque tristitiae dicat. extuli oculos meos et uidi. &
cece uir unus indutus baddm. et renes eius cineti auro ofir.
luri quippe apud hebrȩos auri sunt genera. Unde dis¬
tmetionẽ nunc ophat positũ ẽ. nequis ⁊ abad putar&:
quod ingenesi nascicumi lapide carbunculo predicatur
ueras si charsis lapis chrisolitus ita ut iacinctus ut
diuersi interp̃tes uolunt. ad cunius similitudinẽ de i
sp̃ecies describat᷑ quare ionas propheta tharsis ireuelle
dicatur et salomon & iosaphat in regnorũ libris

Expanded text:
elio idem Petrus sit appellatus. Habuerat utique et in Ezechiele idipsum verbum, ubi de quatuor animalibus scribitur: « Et species rotarum sicut species Tharsis tum sacerdotis tribuum nominibus sculpti sunt, eiusdem lapidis nomen insertum est et omnis ferme scriptura hoc referta uocabulo est. de Ofaz uero quid dicam, cum supra dictus Danihel propheta in tertio anno Cyri, regis Persarum, post tres ebdomadas ieiunii atque tristitiae dicat: extuli oculos meos et uidi, et ecce uir unus indutus baddim et renes eius cincti auro Ofaz? plura quippe apud Hebraeos auri sunt genera; unde ob distinctionem nunc Ofaz positum est, ne quis zaab putaret, quod in Genesi nasci cum lapide carbunculo praedicatur. Quaeras, si tharsis lapis chrysolithus sit aut hyacinthus, ut diuersi interpretes uolunt, ad cuius similitudinem dei species describatur, quare Ionas propheta Tharsis ire uelle dicatur et Salomon etlosaphat inRegnorum libris
Abbreviated transcription (Latin):
mus: Doce igit᷑ quid sentire. quid dicere deben
Vt consta nob ratio nouiarũ animurũ. singilis cef
singulatimq factarũ. Ego qͥdẽ non ingeniis sed slles
depoenis paruuloꝵ quas in hacpatiunt᷑ inta dici alip
in libris illis delibero arbitrio. Quod quales sc¬

Expanded text:
cere debeamus, cere debeamus, ut constet nobis ratio nouarum animarum singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem non de ingeniis sed saltem de poenis paruulorum, quas in hac uita patiuntur, dixi aliquid in libris illis de libero arbitrio. quod quale s
Abbreviated transcription (Latin):
in ista quã habemꝰ in manibus questione non sufficiat a¬
mabo & eũ ipsũ dec̃tio libro locũ scriptũ his lnteris inꝰ
Nã ita se haba. Decrucratibus aut̃ corporis quibas
iusta iudicat᷑. Hẽpe cũ maiores ista patumt᷑ sdle
piniri .&. de qͥbusdã exẽplis q̃ dñs manis esta e
Si poenis tantis nulla ieiss̃ punienda peag
Nam utique nulla .ẽ. in illis aetatibus examino
iustitia. Deingenioꝵ uͦ diuersitace. iinoas¬
cace quid dicã : Qua qͥdẽ in paruulis lacetp
ut ñ multũ a pecorib differant . quos moriones
uocant. Respond& : Lortasse corpora hoc ficiue
Sednũ quid scđm hanc sententiã quã defcndie
anima sibi corpꝰ eligit .&. incligendo cũ filler
errauie. Aut cũ in corpꝰ cogeret᷑ intrare necessrt
nascendi alia corpora p̃occupantib: animirĩq
ipsa aliud non inuenit & sic̃ inspectaculo ilig
locd̃. ita carnẽ ñ quã uoluit. sedꝙ ualuit occipe
Nũ quidhȩc & talia ł dicere possumꝰ. ł sentins

Expanded text:
in ista, quam habemus in manibus quaestione, non sufficiat, intimabo, et eum ipsum de tertio libro locum excerptum his litteris inseram; nam ita se habet: De cruciatibus autem corporis quibusiusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, sopuniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta eus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia. De ingeniorum uero diuersitate quid dicam? quae quidem in paruulis latet, ut non multum a pecoribus differant, quos moriones uulgo uocant. respondetur fortasse: \'corpora hoc faciunt\'. sed numquid secundum hanc sententiam, quam defendi uolumus, anima sibi corpus elegit et in eligendo, cum falleretur, errauit ? aut, cum in corpus cogeretur intrare necessitate nascendi, alia corpora praeoccupantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectaculo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam ualuit, occupauit? numquid haec et ta
Abbreviated transcription (Latin):
auit. in digna uita iusta morte finiuit. Cui
childericus cessit in regno. Ipso quede func¬
to childemerus regnum suscepit. Apud¬
quem belscinus patricius fortissime dimica¬
uit In quem regnũ uuandalorũ finiuit:
USTINIANUSPRIVSQUE TEMEORIBS

Expanded text:
avit, indignam vitam justa morte finivit. Cui avit, indignam vitam justa morte finivit. Cui Childericus successit in regnum. Ipso defuncto, Childemerquem Bellesarius patricius fortissime demigavit. In quem regnum Wandalorum finivit. 62. Iustinianus, priusquam temporib
Abbreviated transcription (Latin):
tania. Credo diuino nutu fera ducente cum
uuanda linos undando transiuit. Fertur
mare ibi sept̃ẽ milia passuum latitudinẽ
eẽ. mortuo in mauretania transe mundo ho¬
nericus mente crudelior uuandalis successit
in regnũ. Mauretaniam tott̃ occupans ni¬
mici stragem in xp̃ianis exercuit. Con¬
siliante crrola hereticorum ep̃o cuius
persecutione plurimis numerus xp̃ianoꝵ
martirii palma sunt coronati. Hisdiebus
eugenius ⁊ iundemi alis ep̃i miras uirtutes
in xp̃icinorũ ostendebant egros & mortuos
suscitabant. Errola quaedam hominem
preuentũ dcitis quin qua ginta aureis ut se¬
cũ fingeres ⁊ clamar& coram honericum
regẽ. Cyrole uirtutibus lum̃ accipere.
quittie tus cyrola cȩcus efficit᷑ post eti ora¬
cionibus eugenu lum̃ recepit. Instingante
ccpite truncatur. Longinus & uinde mia¬
lis diuersis poenis afflicti ꝓxp̃i nomine ad
aet̃ na migrarum becititudinẽ. Honericꝰ
merito exiente propriis semorsibus lani¬

Expanded text:
tania, credo divino noto fera ducente, cum tania, credo divino noto fera ducente, cum Wandalis vadando transivit; fertur mare ibi septe milia passum latitudinem esse. Mortuo in Mauritania Trasemundo, Hunericus mente crudelior Wandalis successit in regnum. Avream tutam occupans, nimia estrage in christianis exercuit, consiliante Cyrola hereticorum episcopo, cuius persecucionem plurimos numerus christianorum martyrii palmam sunt coronatae. His diebus Eugenius, Longinus et Vindemialis episcopi miras virtutis in Christi nomen ostendebant, etiam et mortuos suscitabant. Cyrola quaedam hominem praeventum datis quinquacaecum fingeret, et clamaret coram Honericum regem Cyrolae virtutibus se lumen accipere. Qui tactus a Cyrola caecus efficitur; postea, oratione Eugenii, lumen recepit. Instigante Ccapite truncatur; Longinus et Vindemialis diversis poenis adfecti pro Christi nomine, ad aeternam migrant beatitudinem. Honericus merito exigente propriis se morsibus lani
Abbreviated transcription (Latin):
ruens capta est ciuitus auuandalis. Reuerici
uero in arena huiꝰ ciuittitis quẽ munierant liba¬
tisurs. Posthaet cunc tas gallias chrocus cũ uuan¬
ne deleuit. Aliasq ingenios erupens utis tauit.
Nec ulla ciuitts nec caster ab eis ingalleis libert¬
ta est. Cũq arelato obsiderent. Chrocus ana¬
rio quadẽ milite captus & uinculis constrie ẽ:
Quiductus ad poenã ꝑ uniuersas ciuitate:
qua sucista uerat impia uita dignia morte
finiuit. Cui transe mundus succes sit inregno.
la manni aduersus uuandalos arma com¬
mouunt. Uterq consentientes singulare
certam̃ proeliandũ duos miserunt. sed & il¬
le quiau uandalis missus ÷ ab alamanno suꝑat᷑.
inctus quaȩ transe mundus &uuandalis seđm
placitũ cum uuandalinos suaeius &t alanis
degallias p̃termissis spanias ad petiuit .¬
bique multos xp̃i anorꝰ ꝓficle catholi ca in¬
terfecit . ꝓpauco tẽ pr̃ mare traducta inmauri¬

Expanded text:
ruens, capta est civitas a Wandalis, Treverici ruens, capta est civitas a Wandalis, Treverici vero in arenam hujus civitatis quam munierant liberati sunt. Post haec cunctas Gallias Chrocus cum Wanne delevit, aliasque ingeniose rumpens vastavit, nec ulla civitas aut caster ab eis in Galliis liberata est. Cumque Arelato obsiderent, Chrocus a Mario quodam milite captus et vinculis constrictus est. Qui ductus ad poenam per 712 universas civitates quas vastaverat, impiam vitam digna morte finivit, cui Trasemundus successit in regnum. Alamanni adversus Wandalos arma commovunt. Uterque consentientes, singulare certamen proeliandum duos miserunt. Sed et ille qui a Wandalis missus est ab Alamannos superator. Victusque Trasemundus et Wandali, secundum placetum cum Wandalis, Suaevis et Alanis de Gallias praetermissis Spanias adpetivit, ibique multos christianorum pro fide catholica interfecit. Post paucum tempore mare traducta in Maurit
Abbreviated transcription (Latin):
heodericus cum papã rom̃sem aplicum
urru iohannẽ sine culpa morte dampnas¬
s&. et sim machu patricium Nullis causis extan¬
abus idemq trũdare feciss&. Ire ꝑcussus di¬
uina agermano suo gaisirico int̃ficitur.
firtur inde aliquid sc̃s gregorius ut a quo¬
dã sacer doti uisibiliter ab ipso pontifice
& patricio theo dericus uinctus traditur
sicilit i n ollam ignis:¬
iibcus rex uuandalorũ cũsuauis &alanis
tgressis desedibus gallias appetens consiliũ
matris nequissimũ ut enis. dũei dixiss&. sinouã
rem uolueris facere & nom̃ ad quire re. quod
aii aedificauerunt cunc tadestruae & ppłm
quẽ superas totũ interfice. Nã nec aetli fici ũ
meliore a praecessoribus. fticere non potes ueq
renũ magantiam ponte in geniose transien.
rimo ipsã ciuitatẽ & popłm uastauit. Deinde
cuntus ciuitates germaniae uallans metis ꝑue¬
nit Ubimurus ciuitatis diuino nutuꝑ noct̃

Expanded text:
59. Theudericus cum papa Romensis apostolicum 59. Theudericus cum papa Romensis apostolicum virum Iohannem sine culpa morte damnassit et Symmacum patricium nullis causis extantibus itemque trucitare fecisset, ira percussus divina, a germano suo Gaisirico interficetur. Fertur in dialiquos sancti Gregorii a quaedam sacerdoti visibiliter: ab ipso pontefici et patricio Theudericus vinctus tragetur Sicilia in olloam igniscus rex Wandalorum cum Suaeuis et Alanis egressus de sedibus Gallias appetens , consilium matris nequissimae utens, dum ei dixisset: Si novam rem volueris facere, et nomen adquirere, quod alii aedificaverunt cuncta destrue, et populum quem superas, totum interfice. Nam nec aedificium meliorem a praecessoribus facere non potes, neque es. Qui Rhenum Magantiam ponte ingeniose transiens, primum ipsamque civitatem et populum vastavit: deinde cunctasque civitates Germaniae vallans Mettis pervenit, ubi murus civitatis divino nutu per nocte
Abbreviated transcription (Latin):
egothi suꝑ eum solidos iactarent. quo usqu
legatum &arquũ & cacumine conticũ s
lidis cooperirent. Renuntiantes legatl
ico ꝓtinus. qđ theo dericus huꝰ rei termius¬
scet iudicium. & cũ eẽc difficile haec alario
& gothis supplere uolentes fraude pat no
brachio uxtandem euasit. Ducens que eus
ros cũs acramento dicens aplius solidos no
habert quã ad prȩsens arcis plenis osca¬
der&r. unũ pat̃ nꝰ unũ solidũ depugno ee¬
qrhiens sinu piecit dicens. his solidos ad ar¬
nbo ad partẽ dominimti ehlodo uei regi
&francis Reuertens adchlodoueo narras
psingula chlodo ueus aduersus a laric̃ũ ar¬
ma cõmou&. quem incã paniam uoglauen¬
en decimo aburbe pecta ua miliario int̃¬
sicot & maximã partẽ exercitus gothorum
biglacho trucidauit Regnũ quae ei Ali¬
gge fluuio & roclano ꝑ mare terre nũ &
nontes perineos usquae oceanũ mar̃e abstu¬
lt qđ hodieq ditioni condigne ꝑman& ad
regnu francorum

Expanded text:
Gothi super eum solidos iactarint, quousque Gothi super eum solidos iactarint, quousque legatum et aequum et cacumine conti cum slidis cooperirent. Renuntiantes legati Alarico protinus, quod Theoderici hujus rei terminasset judicius: et cum esset difficile haec Alarico vel Gotthis supplere, volentes fraude Paternum brachio 711 vix tandem evasit. Ducitque eum ros, et cum sacramento dicens amplius solidos non habere, quam ad praesens arcis plenis ostenderet. Ubi Paternus unum solidum de pugno extrahens, sinu projecit dicens: Hos solidos adarrabo ad partem domini mei Chlodovei regis, et Francis, Revertens ad Chlodoveo, narrans per singula. Chlodoveus adversus Alaricum arma commovit, quem in campania Voglavensem, decimo ab urbe Pectava milliario, interfecit, et maximam partem exercitus Gotthorum ibi gladium trucidavit, regnumque ejus a Legere fluvium et Rhodano per mare Terrenum et montes Perenaeos usque mare Oceanum abstulit, quod hodiaeque dicione condigno permanet ad regnum Francorum.
Abbreviated transcription (Latin):
pectu ꝓperant theoderici. exponens por
dinem pat̾nus. causa chlodouei & frren¬
cis. quod legatus a laricide ne gtre non
potuit: nisitantum petens ut iudici um
theoderici finir&lur. Cogitan insemet ip¬
so theo dericus huiꝰ causae euentũ & futuris
te porbus quae opor tebant obliuio Ne
non tradeis: Zelũ aduersum hosduos
reges tenens diceas his legates. Incrastnĩ
quod at tentius huiꝰ rei ꝓpa eis concorda
ut iusticiae ordo postuerit. eusemores pala tuꝑ
tractare potuero fratribus meis cũ integra
dilectione &amore profuso mandare nons¬
leo. Ractans que in archana cordis iam
olim celciuerat. Cupiens hisduobus reg
ab in uicẽ semꝑ eẽ discordes. Ialem int̃ eos
iudicium terminauit indificile gothis
quos alaricus regebat huiꝰ culpe composta
suppleretur. Ut ueniret legatarius francor
sedens suꝑ aequũ cot̃uerectũ tenens in mani
aula palticii alarici. & tam diualaricus &

Expanded text:
spectum properant Theuderici. Exponens per spectum properant Theuderici. Exponens per ordine Paternus causam Chlodoviae et Francis, quod legatus Alarice denegare non potuit, nisi tantum petens, ut iudicium Theuderici fineretur. Cogitans in semet ipsum Theudericus huius causae aeventum et futuris temporibus quae oportebant oblivionem non tradens, zelum adversus hos duos regis retenens, dicens his legatis: 'In crastinum, quod attencius huius rei pro pacis concordiam, ut iusticiae ordo poscuerit, cum seniores palatiae pertractare potuero, fratribus meis cum integra delectione et amore praefuso mandare non sileo'; tractansque in archana cordis iam olym caelaverat. Cupiens, his duobus regibus ab invicem semper esse discordis, talem inter eosdem iudicium termenavit, ut difficile Gothis, quos Alaricus regebat, huius culpa conpositio suppleretur: ut veniret legatarius Francorum, sedens super aequum, contum aerictum tenens in manum, ante aula palatiae Alarice, et tam diu Alaricus et
Abbreviated transcription (Latin):
pacem inire cepissent hiiiꝰ conuenentiae.
ut alaricus barbã tanger&t chlodouei
nec francos nec gothos armatos poenitus¬
non accederent. sta tuentes diem ad locũ
de signatũ ab inuicem ibique legatus
chlodo uei pat̾ nꝰ nom̃ ad alaricũ accessit
INquirea utrum eo habitu godii inhermes
quospoponderant. Placitũ custodirent quod¬
spoponderant Aut forte more solito. ut post
probatũ ÷ mendiciis parerent. Cumloq retͥ
pat̃nꝰ cũ alaricũ regẽ. Nunciansalutes
chlodo uei & diligent᷑ inquiren quo ordine
deberent coniungere gothi fraudulenter
uxos pbaculis inmanũ ferentes. Adphesũ unũ
exhis pat̃nꝰ extrahit dicens. Mendacia tua
placittis rexit fraude coneris cũtuis gothis
dominũ meũ & francos decipere: Accep¬
to placito cũ ala rico spondens pat̃ nꝰ ꝓfran¬
cis ut iudicium theoderici regis ittiliae
huiꝰ rei t̃minus fieretur. Ibilegatꝰ alarici
regis & ptit̃ nus directus achlodo ueo cod¬

Expanded text:
pacem inire coepissent huius convenentiae, pacem inire coepissent huius convenentiae, ut Alaricus barbam tangerit Chlodovei, nec Francos nec Gotthos armatos penitus accederent. Statuentes diem ad locum designatum ab invicem; ibique legatus Chlodovei, Paternus nomine, ad Alaricum accessit, inquirens utrum eo habitu Gotthi inermes quo spoponderant, placitum custodirent: aut forte more solito, ut post probatum est, mendaciis parerent. Cum loqueretur Paternus 710 ad Alarico regem, nuntians salutes Chlodovei, et diligenter inquirens quo ordine debereuxos pro baculis in manum ferentis, adpraehensum unum ex his Paternus extrait, dicens: 'Mendacia tua placita sunt, rex, ut fraude coneris cum tuis Gothis dominum meum et Francos decepere'. Accepto placito cum Alarico, espondens Paternus pro Francis, ut iudicium Theuderice regis Aetaliae huius rei terminus fieretur. Ibi legatus Alarice regis et Paternus directus a Chlodoveo con