comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perficies at uero in illa que cum conditione
dicitur: ut cum dicimus socratem sedere ne¬
cesse est tunt cum sedet id quod dicimus idẽ¬
proponimus tunt tum sedet et hane conditionem tem¬
poris si a prepositione diuidamus de tota proposin¬
dere. Habet ⁊ quandam tanuenientiam  teo¬
tionem potestas socratis sicut ad sedendum sit etia
ad non sedendum. Ergo is quod dicimus ex necesitate
socratem sedere tunc cum sedet ad actidens ⁊espicien.¬
tes proponimus nam quoniam acciait socratiꝰ stie¬
& eo tempore quo accidit ei non actidisse non potest¬
parentiesis sit n fiet ut eidem eadem res & acti.
dat & non accidat uno eodemq tempore. quoq iriu¬
sibile est: idcirco accidens eius inspitientes dicunus ne¬
cese ese sotratem sedere sed non sumpliciter sed tini
candidum falsum uerum tamen est u aliquo ẽẽ
condidum in oculis n. illi uel in dentitus candor
est: ita quos falsum est dicere focratem ex necesi¬

Expanded text:
perficiet. At vero illa quae cum conditione perficiet. At vero illa quae cum conditione dicitur, ut cum dicimus Socratem sedere necesse est, tunc cum sedet, id quod dicimus, tunc cum sedet, et hanc conditionem temporis, si a propositione dividamus, de tota propositdere. Habet enim quamdam convenientiam et cognationem potestas Socratis sicut ad sedendum, sic etiam ad non sedendum. Ergo id quod dicimus ex necessitate Socratem sedere, tunc cum sedet, ad accidens respicientes proponimus. Nam quando accidit Socrati sedere, eo tempore quo accidit, ei non accidisse non potest. Sic enim fiet ut eidem eadem res accidat et non accidat uno eodemque tempore, quod impossibile est. Idcirco accidens ejus inspicientes dicimus, necesse est Socratem sedere, sed non simpliciter, sed tunccandidum falsum est, verum tamen est in aliquo esse candidum In oculis enim et dentibus illi candor inest, ita quoque falsum est Socratem ex necessi
Abbreviated transcription (Latin):
tas uenit. Altera uero que cum conditiane dicit᷑
talis est. ut cum dicimus sotratem sedere nec esse
est cum sedet & non sedere necesse est cui
non sedet. Nam cum idem eodem tempore sedere
& non sedere non possit quicunq sedet non potest
non sedere tunt cum sedet: gitur sedere necesse
est Ergo tunc quando quis sedet cum sedet: eum se.¬
lere necesse est Fieri n. non potest ut cur sedet nõ
sedeat Rursus quando quis non sedet tune eum nõ
uitione necessitas ue cum sedere aliquis tunt cũ.
sedet ex necessitate sedeat & cum non sedet tunt
cum non sedet et necessitate non sedetit. Sed ista
cum conditione qua proponitur necessitas non illã
imolicem secum erahit. Non n quicunq sedet
simpliciter eum sedere necesse est sed cum adiee.¬
tione ea quae est tunc cum sedet: sicut solem
uetur. net hoc addimus ut solem mouerine.¬
cesse sit cum mouetur sed tantum simpliciter di.¬
cimus solem mouen necesse est. Eo haet necessiras
simplex de sole dicta ueritatem in orationene

Expanded text:
vero qui cum conditione dicitur talis est, ut cum dicimus, Socratem sedere necesse est, cum sedet, et non sedere necesse est, cum non sedet. Nam cum idem eodem tempore sedere et non sedere non possit, quicunque sedet non potest non sedere, tunc cum sedet, igitur sedere necesse est, ergo tunc quando quis sedet, eum sedere necesse est; fieri enim non potest ut cum sedet, non sedeat. Rursus quando quis non sedet, tunc cum nonditione necessitas, ut cum sedet aliquis, tunc cum sedet, ex necessitate sedeat, et cum non sedet, tunc cum non sedet, ex necessitate non sedeat. Sed ista cum conditione quae proponitur necessitas, non illam simplicem secum trahit. Non enim quicunque sedet, simpliciter eum sedere necesse est, sed cum adjectione ea quae est, tunc cum sedet, sicut solem . Nec hoc addimus, ut solem moveri necesse sit cum movetur, sed tantum simpliciter dicimus solem moveri necesse est, et haec necessitas simplex de sole dicta, veritatem in oratione
Abbreviated transcription (Latin):
quentius euemat : non tamen prolutitum est mal¬
tera prouenire ut inquit est hominem in fenecta
canescere in pluritus quidem hoc contingit sed cõ¬
tingit fieri et alterum idest ut non canescat: alteꝵ
uero minime idest ut canescat. Ita ipitur e et pos¬
sibilitate & ex casu ex ex libero arbitrio contra.¬
dictionem in una parte de futuro definite non
ese ueram uel falsam firmissima e ualidissima
argumentatione constituit his autem aaiicit.
Hoc ipitur quod est quando est ey non esse quod
non est quando non est necese est: sed non qđ
est omne necesse est esse nec quod non est necesse e
non esse. Non n idem est euine quos est esse netes.¬
sario quando est e simpliciter ese ex nocessitate : da.¬
ples modus necesitatis ostenditut unus qui cum ali.¬
auus accidentis necessitate proponitur alterqui sim.¬
plici praedicatione profertur. Et simplici quidem pre¬
cesse est. Non n solum quia nune mouetur. sea quia

Expanded text:
non tamen prohibitum est in altera provenire, ut in eo quod est hominem in senecta canescere. In pluribus quidem hoc contingit, sed contingit fieri et alterum, id est ut non canescat. Alterum vero minime, id est ut canescat. Ita ergo et possibilitate, et casu, et libero arbitrio, contradictionem in una parte de futuro definite non esse veram vel falsam, per firmissimam et validissimam argumentationem constituit. His autem adjicit  esse quod est quando est, et non esse quod non est quando non est, necesse est; sed non quod est omne necesse est esse, nec quod non est necesse est non esse non enim idem est omne quod est esse necessario quando est, et simpliciter esse ex necessitate; plex modus necessitatis ostenditur, unus qui cum alicujus accidentis necessitate proponitur, alter qui simplici praedicatione profertur, ut cum cesse est
Abbreviated transcription (Latin):
printur ad oppositum tognationem aeq ideo
in bis non esse iam partem contraldictio¬
nis assumere: & eam necesario ese praedi:¬
care & runsus aliam necesario non eẽ pro¬
ponere quõiuis totius contradictions nna
quelibet pars uera sit taltera falsa sed inco.¬
pnite & indifftinite & non nobis uerum na.¬
tura ipsarums rerum quee proponuntur duii.¬
tabilis uit in eo propositione quce est Soerates
hodie lecturus est sotrates hodie lecrurus
non est. Totuis quidem tontradietionis una
uera est nua fulsa: aut n lectiimis est
aut non lecturus & hoc confuse s in tota
pratione perspectum Sed nullus potest dn¬
dere & nespondere quauiam uera est: lecturum ẽe
eum uel certe quoniam uera est non eum es.¬
se lecturũ. Hot autem non quod audientes de
luturo nestiomus sed quod eadem ues & esse pos.¬
sit & nort esse. Alioquin si e nostra scientia lo

Expanded text:
 ideo in his non est unam partem contradictionis assumere, et eam necessario esse praedicare, et rursus aliam necessario non esse proponere, quamvis totius contradictionis una quaelibet pars vera sit, altera falsa, sed incognitae et indefinitae, et non nobis. Verum quia natura ipsarum rerum quae proponuntur dubitabilis est, ut in ea propositione quae est, Socrates hodie lecturus est, Socrates hodie lecturus non est, totius quidem contradictionis una vere est, altera falsa, aut enim lecturus est, aut non lecturus, et hoc confuse et in tota oratione perspectum. Sed nullus potest dividere et respondere, quoniam vera est et lecturum eum esse, vel certe quoniam vera est non eum esse lecturum. Hoc autem non quod audientes de futuro nesciamus, sed quod eadem res et esse possit et non esse. Alioqui si ex nostra scie
Abbreviated transcription (Latin):
tones. Quocirea recte duce oppositiones quattuor
propositronum sunt: hoc autemhuiusmodi est quã¬
do est tertium adiacens predicatur quod princi.¬
paliter predicatur aut nomen erit: aut infinitũ
nomen. &hae ut affirmatiuae priedicandae sunt
aut negatiuae. Quocirta simplicis nominis affir.¬
matio ꝙ simplicis nominis neratiouna oppor¬
sitio est & ause propositiones: fiuitum auteme
infruitum: hie nonsuoiectum seꝗ simutur pre:¬
dicatum: ut in eo quod est homo iuistus est: iustꝰ
predicatur: hot acitemnomer erit aue infinitũ
nomen.Tuint ergo ex his duae affirmationes &¬
auae negationes. homo iustus est: est non iustus¬
homo. non est nan iuistust homo hamonon est
homo iustus: atq hoc quidem in indefinitis. Poste¬
rius autem monstratitur hoc etratu in his esse
que depeomeationem habent uniuersalitatis uel por¬
ticularitatis ninc autem horum ordo silcrectiu
numerumm oppositionemq declarae. A ffirmatiosia¬

Expanded text:
tiones. Quocirca recte duae oppositiones quatuor tiones. Quocirca recte duae oppositiones quatuor propositionum sunt. Hoc autem hujusmodi est. Quando est tertium adjacens praedicatur, quod principaliter praedicatur aut nomen erit, aut infinitum nomen. Et haec aut affirmative praedicanda sunt, aut negative. Quocirca simplicis nominis affirmatio et simplicis nominis negatio, una est oppositio, et duae propositiones. Finitum autem et infinitum hic non subjectum, sed sumitur praedicatum, ut in eo quod est, homo justus est, justus praedicatur, hoc autem nomen erit, aut infinitum nomen. Fiunt ergo ex his duae affirmationes et negationes, homo justus est, homo est non justus, non est non justus homo, non est justus homo. Atque hoc quidem in indefinitis. Posterius autem monstrabitur hoc etiam in his esse, quae determinationem habent universalitatis vel particularitatis. Nunc autem horum ordo subjectus numerum oppositionemque declarat. Affirmatio sim
Abbreviated transcription (Latin):
nens & per se p̃dicari. ut siquis dicat sotrates philo.¬
sephas est. ut propositro haet y sentias socrates phalosoph
uut est n. pro unut positum est Siquis ergosic dicat
duo inueniuntur subiecta: est uero solum predicatur&
non etiam adiacens. Quod n. dicimus sotrates philoso.¬
ihus utraq subiecta sunt est autem predieatur solum:
iquis autem dicat sie socrates philosephus est ut non
iam socratem philosorhum esse atꝙ uiuere sed socratẽ
ihilosophari. & philosorhum esse estuntiatione signisi.¬
cet trine inuenctur unum subiectum duo pradica.¬
ta. Socrate n subiectum est: philosophus dutemr
tens Iunt etiam alae propositrones hoc modo sotra.
tes in lytio legit & sunt hae ex trious terminis: sed de hac
inferiori propositionium natura nil tractat sed de his
solis in quibus est tertium adiacens praedicatur ut
est: homo iustus est: sed de his duas quidem opposi¬

Expanded text:
ties et per se praedicari, ut si quis dicat Socrates philoties et per se praedicari, ut si quis dicat Socrates philosophus est, ut propositio haec hoc sentiat: Socrates philosophus vivit. Est enim pro vivit positum est. Si quis ergo sic dicat, duo inveniuntur subjecta. Est vero solum praedicatur, non etiam adjacens. Quod enim dicimus Socrates philosophus, utraque subjecta sunt. Est enim praedicatur solum; si quis autem dicat sic: Socrates philosophus est, ut non jam Socratem philosophum esse atque vivere, sed Socratem philosophari et philosophum esse enuntiatione significet, tunc invenitur unum subjectum et duo praedicata. Socrates enim subjectum est, philosophus autem ecens. Sunt autem aliae propositiones hoc modo: Socrates in Lycaeo disputat. Et sunt hae ex tribus terminis. Sed de hac interim propositionum natura nihil tractat, sed de his solum in quibus est tertium adjacens praedicatur, ut est homo justus est, sed de his duas quidem opposi
Abbreviated transcription (Latin):
n. nomen esse subiectum dicebat. aut infinitum uonẽ
ita hiec nune de priedicato loquitur & de praedica¬
ti differentiss tractat. In his in propositionibus inꝗ.¬
bus est tertium adiacens pratditatur sucptum
predicatum alias nomen alias infinitum nbmen
facit differentias propositignum. Predicatum autem dico
eatum de homine est est autem non praedicatur sedter¬
tium adiatens praedicatur idest secundo loco & adiatẽs
iusto tertium uero in tota propositione praedicatar nõ
quasi quaedam pars totius propositionis sed potius demõ¬
stratio quantatis est: non n. hoc quod dicimus est cõ.
stitiut propositionem totam: sed qualis sit idest quom¬
am est afirmatiua demonstrat: atq ideo non dixit
tertium praedicatur tantum sed tertium adracẽs
predicattur. Non in positum tertium praedicatur so¬
lum sed adiatens tercium secundo loco& quem
intelligi iacirco dixisse Aristoteem est in his ter.¬
tutm adiacens predicari quoniami possit aliquo¬

Expanded text:
n dicebat esse subjectum, aut infinitum nomen. Ita hic nunc de praedicato loquitur, et de praedicati differentiis tractat. In his enim propositionibus in quibus est tertium adjacens praedicatur, sumptum praedicatum alias nomen, alias infinitum nomen facit differentias propositionum. Praedicatum autem dico oc enim praedicatum de homine est, est autem non praedicatur. Sed tertium adjacens praedicatur, id est secundo loco, et adjacens justo, tertium vero in tota propositione praedicatur, non quasi quaedam pars totius propositionis. Sed potius demonstratio qualitatis, hoc enim quod dicimus est, non constituit propositionem totam, sed qualis sit, id est quoniam est affirmativa demonstrat, atque ideo non dixit tertium praedicatur tantum, sed tertium adjacens praedicatur. Non enim positum est tertium praedicatur solum. Sed adjacens tertium secundo loco, et qintelligi, idcirco dixisse Aristotelem est in his tertium adjacens praedicari, quoniam possit aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
non secari. & aqua potest quidem talescere: Ped nhi
eam prohibet frigori quoq conuinetam Et imi¬
uersaliter dicere esti Quacunq neꝙ semper st
ne semper non sunt : ses aliquotiens sunt auquo.¬
tiens non sunt ea per hoc ipsum qđ sunt & mõ
sunt hñt aliguam ad contraria cognationem haet au¬
tem impossibuuim & necossariarim mediasirt
Impossitile .n. nunꝙ esse potest: necesarium ninq̃

Expanded text:
non secari. Et aqua potest quidem calescere, sed nihil non secari. Et aqua potest quidem calescere, sed nihil eam prohibet frigori quoque esse conjunctam. Et universaliter dicere est, quaecunque neque semper sunt, neque semper non sunt, sed aliquoties sunt, aliquoties non sunt, ea per hoc ipsum quod sunt, et non sunt, habent aliquam ad contraria cognationem. Haec autem impossibilium et necessariorum media sunt. Impossibile enim nunquam esse pote
Abbreviated transcription (Latin):
tat nullam habere ao contraria cognationem ue
nix quae semper est iugida. nunꝰ̃ caleri coniun.¬
eta est ignis quano tuinꝯ frigori cognatus ẽ
idcrco ꝙ semper in frigoris contrarietate uersa.¬
tur idest in talore. omnia ergo quaecunq sut
necessaria nullam ad contrariarum qualitaten
quas ip̃a retinent. habent cognationem. Qđ siquam
cognationem haberet ignis ad frigus frustra estet illa
cognatio nunꝙ̃ ine in frigus qualitatem uertente
ed nouimus nihi propeium natum tyustra nata.¬
ra solere perficere. Ergo illa sint posita necesaria.
quaecunq ad contraria nullam habene cognationẽ
Quaecuns autem habent illa sunt non necessaria. S
queniam ad utranq partem contrauietatis. natu.¬
rali quadam cognatione uidentui esse uuncta io¬
circo in utras parte eorum euentus possibilis est
ut lignum hoci potest quidem secari. Ced niluilo tamer
minus hatet ad contraria cognationem potest n

Expanded text:
tat nullam habere ad contraria cognationem, ut tat nullam habere ad contraria cognationem, ut nix, quoniam semper est frigida, nunquam calori conjuncta est. Ignis quoque nunquam frigori cognatus est. Idcirco quoniam semper in frigoris contrarietate versatur, id est in calore. Ergo omnia quaecunque sunt necessaria, nullam ad contrariam qualitatem, quam ipsa retinet, habent cognationem. Quod si quam cognationem haberet ignis ad frigus, frustra esset illa cognatio, nunquam igni se in frigoris qualitatem vertente, sed novimus nihil proprium natum frustra naturam solere perficere. Ergo illa sunt posita necessaria quaecunque ad contraria nullam habent cognationem, quaecunque autem habent, illa non sunt necessaria. Sed quoniam ad utramque partem contrarietatis naturali quadam cognatione videntur esse conjuncta, idcirco ad utramque partem eorum eventus possibilis est, ut lignum hoc potest quidem secari, sed nihilo tamen minus habet ad contraria cognationem. Potest enim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uoo est falsum dte haec omnia imposibilia
subire coprntur quicunq tum definite lalte¬
ram contradictionis partem in futuro ueram
esse tontendunt: solam necessitatem uire.¬
biis moicant Nes n siquis naufragio perit
in pelago idarco si nung naiugasset immori¬
talis in terra futurus fuiset Atuero none
mentu yerum sed ex natura euentus ipsos suscipier¬
num propositienum contraditiones iudicande sũt
si ni mihi omnia non suppeditent ut atrenas eam
etiam si non uadam posse me tamenrre manife.¬
sum est &e cum iero potiasse non ire Iam q̃q̃ apud
eos qui euentus ex rerum natura recta duudicãt
indubitatum est. Non ergo i possibile ut sit neces¬
sarium sed quanꝙͣ quos necesarium est possitile
sit est tame alia quaedam estrinsecus possibili¬
tatis natura quae & ad impossitili E a necesitate se.¬
uineta sunt. Aristoteles n hanc habens opinio.¬
nem de his quae semper esse necese est ea pu.¬

Expanded text:
, quod perfalsum est. Atque haec omnia impossibilia , quod perfalsum est. Atque haec omnia impossibilia subire coguntur. Quicunque enim definite alteram contradictionis partem in futuro veram esse contendunt, solam necessitatem in rebus inducunt. Neque enim si quis naufragio periit in pelago, idcirco si nunquam navigasset, immortalis in terra futurus fuisset. At vero non ex eventu rerum, sed ex natura eventus ipsos suscipientium propositionum contradictiones judicandae sunt. Si enim mihi omnia suppetunt nunc ut Athenas eam, etiamsi non vadam, posse me tamen ire manifestum est, et cum iero potuisse non ire. Id quoque apud eos qui eventus ex rerum natura recta ratione dijudicant indubitatum est. Non ergo id est possibile ut sit necessarium. Sed quanquam quod necessarium est, possibile sit, est tamen alia quaedam extrinsecus possibilitatis natura, quae et ab impossibili et a necessitate sejuncta est. Aristoteles enim hanc habens opinionem de his quae semper necesse esse est, ea pu
Abbreviated transcription (Latin):
sum sit non erit uerum Necesarum quos cum uerũ
sit non erie falsum: non necessario quod aut ĩ
est aut ent falsum. Storci uero possibile quidem psi.¬
erunt quoq susceptibile esse uerae praedicationis mi¬
hl his prohbentious quae cum extra sunt cum ipso
tamen fieri contingune. Impossibile autem qđ̃ nus.¬
lam unꝙ̃ suscipiat ueritatem aliis extra euentum
psius prohibentious Necessariũ autem quod cum sit¬
uerum falsam praedicationem nulla ratione susci.¬
piat. Sed si omnia ex necessitate sunt in Diodori
sententiam non rectam sine ulla dutitatione ue.¬
mendum est Ille .n. arbitratus est siquis in mari
moreretur eum interra mortem non potuisse su.¬
scipere. Quod neꝙ phio neq stoici dicunt S
quanꝙ̃ ista mon dicant tamen si unã partem tõ.
ro sentire coguntur. Nam siquis in mari mor¬
tiuis est allum necese fuit in mari necar
impossibile eum fiut mortem in terra suscipere¬

Expanded text:
sum sit, non erit verum, necessarium quod cum verum sum sit, non erit verum, necessarium quod cum verum sit non erit falsum. Non necessarium, quod aut jam est aut erit falsum. Stoici vero possibile quidem posuerunt, quod susceptibile esset verae praedicationis, nihil his prohibentibus quae cum extra sint, cum ipso tamen fieri contingunt. Impossibile autem quod nullam unquam suscipiat veritatem, aliis extra eventum ipsius prohibentibus. Necessarium quod cum verum sit, falsam praedicationem nulla ratione suscipiat. Sed si omnia ex necessitate fiunt, in Diodori sententiam non rectam sine ulla dubitatione veniendum est. Ille enim arbitratus est si quis in mari moreretur, eum in terra mortem non potuisse suscipere, quod neque Philo neque Stoici dicunt. Sed quanquam ista non dicant, tamen si unam partem contrro sentire coguntur. Nam si quis in mari mortuus est, illum necesse fuit in mari necari, impossibile enim eum fuit mortem in terra suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
etram necese sit Possibile auter ditere folemꝰ
quos de cum non sit esse possit & cum sit non
esse iterum possit Si quis ergo omnia necessita.¬
eati subiecerit ille natura possiuilitatis inter.¬
cipitIres sunt ergo sententie de possibilitate pra¬
o n dicit possibie esse q̃đ natura propria enuntia.¬
tionis ueritatem suscipiat ut cum dico me bodie esse
tretriti bucolica relieturum h si ruhil etra prohi¬
beat quantum in se est potest uenaciter predicar Codẽ
autem modo ipse filo necessarium esse diffint quod cum
uerum sit quantum inse philo nunquã possit susteptiũ
esse mendacis non neces arium autem idem esst deterni¬
nat qđ quantum in se est possit suscipere falsitatem in¬
possibile uero quod seciindum propriã naturam uũ¬
ꝗ̃ possit suscipere ueritatem Idẽ tamen ipse tontiupẽ
& possitue unum esse confirmat. Diodarus possitile est
determinat quod aut est aut erie Impossibile qđ cum ful¬

Expanded text:
etiam esse necesse sit. Possibile autem dicere solemus, etiam esse necesse sit. Possibile autem dicere solemus, quod et cum non sit, esse possit, et cum sit, non esse iterum possit. Si quis ergo omnia necessitati subjecerit, ille naturam possibilitatis intercipit. Tres ergo sunt sententiae de possibilitate Philo enim dicit possibile esse, quod natura propria enuntiationis suscipiat veritatem, ut cum dico me hodie esse Theocriti Bucolica relecturum, hoc si nihil extra prohibeat, quantum in se est potest veraciter praedicari. Eodem autem modo idem ipse Philo necessarium esse definit, quod cum verum sit, quantum in se est nunquam possit susceptivum esse mendacii, non necessarium autem idem esse determinat, quod quantum in se est, possit suscipere falsitatem. Impossibile vero secundum propriam naturam, nunquam possit suscipere veritatem. Idem tamene unum esse confirmat. Diodorus possibile esse determinat, quod aut est aut erit, impossibile quod cum fal
Abbreviated transcription (Latin):
alterum scil contingit fieri & alterum alterum
uero minime. ꝯnitimius quidem sensus est ex su-¬
perorib hoc modo. Supras .n. cit qđ si non haec
possibilia idest ut ommia necesitas adininistret ui¬
demus .n. a nobis quoddam esse principtum fut¬
turorum ut a nostris actibus atq consiliis. his d.¬
lud addidit quonam sunt aliqua quae possibilia¬
quidem sunt ese cur nonsint & non ese cum.
sint. hec etram simut auferuntur si necessitas in
omntus dominatur & sensus quidem cum superi¬
oritus ita coniunctus est Qiud antem habeat
argumentationis tota sententia hoc modo per¬
spitiendum est Possibile est dicitur quod in utrã.¬
: partem facile nature suae ratione uertat᷑
ut cum non sit. possitue sit esse: nec cum sit ut
non sit ues ulla prohibeat Ita ergo & quod possidi.¬
e ditimus a necessitate serungimus Niter n.
dicit᷑ possibie me esse ambulare cum sedeam ali¬
ter nuno sole esse in sagittario: & post pautos
ues in aquario transeredi Ita n posibile est ut

Expanded text:
men contingit fieri et alterum, alterum vero minime. Continuus quidem sensus ex superioribus hoc modo. Supra enim ait quod si haec non sunt possibilia, id est ut omnia necessitas administret. Videmus enim a nobis quoddam esse principium futurorum et a nostris actibus, atque consiliis, his illud addit, quoniam sunt aliqua quae possibilia sunt esse cum non sint, et non esse cum sint, haec jam simul auferentur si necessitas in omnibus dominetur, et sensus quidem cum superioribus ita conjunctus est. Quid autem habeat argumentationis tota sententia, hoc modo perspiciendum est. Possibile esse dicitur quod in utramque partem facile naturae suae ratione vertatur, ut cum non sit, possibile sit esse, nec cum sit, ut non sit res ulla prohibeat, ita ergo et quod possibile dicimus a necessitate sejungimus. Aliter enim dicitur possibile me esse ambulare cum sedeam, aliter solem nunc esse in Sagittario et post paucos dies in Aquarium transgredi. Ita enim possibile est ut
Abbreviated transcription (Latin):
admodum in nesolutoriis dictum est sic sunt dis¬
posita. Quod autem dicitur per boscurum est &
expositim a plurions incurate quorum tũ iidi.¬
cio tompetenti enumerabo sententias: Postꝗͣ dehis
ꝓpositronibus expeditum quae duobus constitenũt
terminis & suuectim habuerunt aut nomen
aut ut ipse ait innominatum idest infinitũ
nomen: lume ad eas transit in quibus est ter.¬
tium adiacens praedicatum uno subrecto du¬
obus predicatis. ut in eo quos ditrinus zomo
ustus est: homo subiectum est s iustus s est
utraq praedicantur. Grgo in hoe duo furit prae.¬
dicata unum uero subiectum & fortasse aliquis
ingrat cur ita dixerit quando autem est ter-¬
tium adiacens predicatur: non n. tertium
praedicatur sed secuinaum: duo .n. surnt quae
bdicantur urium uero subiectum est. Sed non
ita dictuum est quasi in propositione quae dicie homo iustus

Expanded text:
solutoriis dictum est, sic sunt disposita. Quod autem dicitur perobscurum est et expositum a pluribus incurate, quorum cum judicio competenti enumerabo sententias. Postquam de his propositionibus expedivit, quae duobus constiterant terminis, et subjectum habuerant aut nomen, aut ut ipse ait innominatum, id est infinitum nomen. Nunc ad eas transit in quibus est tertium adjacens praedicatur uno subjecto duobus praedicatis, ut in eo quod dicimus, homo justus est, homo subjectum est, et justus et est, utraque praedicantur. Ergo in hoc duo sunt praedicata, unum vero subjectum, et fortasse aliquis inquirat cur ita dixerit. Quando autem est tertium adjacens praedicatur, non enim tertium praedicatur, sed secundum. Duo enim sunt quae praedicantur, unum vero subjectum est. Sed non ita dictum est quasi est in pr
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil nprohibet uno tempore contraria alis atqi
aliis messe subiectis. Quotirta tonstat indefinits
per ia quod in esemplis supraposilit simul aliq¬
tiens ueras uideri e semper inter se uerum fal.¬
sumq partiri Sg uero uit iudetitur autem sus¬
ito inconuenens esse idcrto quoniam mdetur
homo albus ost huiusmodi est Dixit n propesitio¬
nem affirmationis ea quae dicit est hombalous ne¬
ram posse esse tum ea quae dicit non est homo
albus nunc homo notat. Uidebitur inquit aliquo.¬
tiens inconueniens esse & incongnuum ditere ea
que dicit est homo albus s ea quae est non est

Expanded text:
Nihil enim prohibet uno tempore contraria aliis atque Nihil enim prohibet uno tempore contraria aliis atque aliis inesse subjectis: quocirca constat indefinitas per id quod in exemplis supra posuit simul aliquoties veras videri, et non semper inter se verum falsumque partiri. Quod vero ait: videbitur autem subitohomo albus est, hujusmodi est. Dixit enim propositionem affirmationis, eam quae dicit est homo albus, veram posse esse cum ea quae dicit non est homo albus. Nunc hoc notat: Videtur, inquit, aliquoties inconveniens esse, et incongruum dicere eam quae dicit est homo albus et eam quae est non es
Abbreviated transcription (Latin):
dicere quoniam est homo probus & non est probus
es indetrr fortasse auquis sibe dixisse contrariu
& difficiuor procedit ostensio: quae per huiusmodi
eempla proponitur qu&e contraria esse uideant᷑
albus n. & iger de probus & turpis contraria sũt:
& fortasse dubitet quidam utrumamo tempore
contraria h in alquibus ualeant repeuri. Sed
adiecit exemplum alius quos cum contrarium
non sit tamen et eo sicut in contrariis quoq ne.
patio propanatur: ut siquis dicat est homo pro-¬
ous. & alius dicat non est homo probals : Siguisa.
io docente uel se ipso corrigente aliqua discigle.¬
na rationis eniteat. Niluil ergo contrariumha.¬
nui habet contrariũ aubrum non est quin sat
osse possunt Sed quod fit nondum est adhue tum fit
Quare nondum est probus qui fit protus Sed ue¬
rum erat dicere cum eo qui est ꝓbus homo qui¬
probus homo uerum est iprtur simub ditere quo¬
miam est homo probus & non est probus hongh
non inualida exempla sint posita de tontraris

Expanded text:
homo probus, et non est homo probus. Sed videbitur fortasse aliquid sibi dixisse contrarium, et difficilior procedat ostensio quae per hujusmodi exempla proponatur quae contraria esse videantur. Albus enim et niger, probus et turpis contraria sunt, et fortasse dubitet quidam utrum uno tempore contraria haec in aliquibus valeant reperiri. Sed adjecit exemplum aliud, quod cum contraria non sint, tamen ex eo sicut in contrariis quoque natur: ut si quis dicat, est homo probus, et alius dicat, fit homo probus, si quis vel alio docente, vel seipso corrigente aliqua disciplina rationis eniteat. Nihil ergo contrarium hanihil contrarium habet, dubium non est quin simul esse possint. Sed quod fit, inondum est adhuc cum fit quare nondum est probus qui fit probus. Sed verum est dicere cum eo quod est: est homo probus homo. Verum est igitur dicere simul quoniam est homo probus, et non est homo probus, licet non invalida exempla sint posita de contrariis.
Abbreviated transcription (Latin):
tiatienn uno semperuera est definite fala
est semꝑ altera definte Horum n ueritatens
falsitatem necessitas consequitur quae de casum
de netis et liberum subrudicat arbitrium. Undo
mne quoꝵ idem repetens dicit nihil impedire a¬
trum aliqus ante nille annos dicat aliquidfa.¬
da. sed si necese ẽ dicentem uel negantemres
quoq affirmatas nel negatas subsequi asi illi nõ
dicant que illis dicentibus euenire necesse est: di

Expanded text:
tiationum una semper vera est definite, falsa tiationum una semper vera est definite, falsa semper altera definite. Harum enim veritatem et falsitatem necessitas consequitur, quae et casum de rebus et liberum subducat arbitrium. Unde nunc quoque idem repetit dicens: Nihil impedire utrum aliquis ante mille annos aliquid funon facienda, sed si necesse est, dicentem vel negantem, res quoque affirmatas vel negatas subsequi, etiam si illi non dicant quae illis dicentibus evenire necesse erat,
Abbreviated transcription (Latin):
tenter euenturo sunt ex necessitate euentura
nouerit in propria prouidentia salsus est. Nouit
n. deus futura non ut & necessitate euenientia
sed ut contingenter. ta ut etiam aliua posse fie.¬
ri non ignoret quos tamen fiat ex ipsorum homo.¬
num ꝙ actuũ ratione persciscat: Quare siquis .o.
ut ipsum dei benefacere ex necesitote quodam mõ
sit e non ipsius uoluntate Nam si et ipsiis no.¬
luntate qudedam frunt ut ipse nulia necessita.¬
te claudatur non omnia es necessitate contin.¬
gunt. Quis igitur tam impie saplens deum quos
necesitate construgat Qđ si omnia er neces¬
sitate fieri dieat ista quoq uir impossituitatis
euenet. Quare panendum in rebus est casu q̃¬
dam posse et noluntate effici & necessitate constũ¬
ti. Et uratio qnae utrũuis iorum subruit impos¬
sibidis andicanda est. Non igitur iumerito Aristo¬
eles ad ampossitilem rationem perducit dicens
e possibuiatem & casira ee liberum arbitrium de¬
perire qđ fieri nequit si omniũ futurarum enũ.¬

Expanded text:
te eventura noverit, in propria providentia falsus est. Novit enim futura Deus, non ut ex necessitate evenientia, sed ut contingenter, ita ut etiam aliud posse fieri non ignoret, quod tamen fiat ex ipsorum hominum et actuum ratione persciscat. Quare si quis omnut ipsum Dei benefacere ex necessitate quodammodo sit, et non ex ipsius voluntate, nam si ex ipsius voluntate quaedam fiunt, ut ipse nulla necessitate claudatur, non omnia ex necessitate contingunt. Quis igitur tam impie sapiens Deum quoque necessitate constringat? qui si omnia ex necessitate fieri dicat, ista quoque vis impossibilitas eveniet. Quare ponendum in rebus est casu quaedam posse, et voluntate effici, et necessitate constringi. Et oratio quae utrumvis horum subruit, impossibilis judicanda est. Non igitur immerito Aristoteles ad impossibilem rationem perducit dicens, et possibilitatem, et casum, et liberum arbitrium deperire, quod fieri nequit, si omnium futurarum enun
Abbreviated transcription (Latin):
in rebus prtat: ut non ae his ulla opeis sit de¬
monstratione s impossibilis tratio uoducetur q̃¬
cus uel possioue mel casum nel ia quod in
nobls est conatur euertere: & casum quide
quemaamodum definita in propositronitus pu.¬
turis ueritas destruat supra monstrauit. Nunt añt
quemadmedum eadem ipsa ueritas defruta futu.¬
rarum & contrngentium propositianum tollat lbe¬
ri arbitrii facultatem maxima ni argumento¬
tronis exequitur dicens huiusmodi trinctat̃¬
tingere impossibilia siquis uriam enuntiatranis
tem definite ueram uel falsam esse confugat
Sed nos secuti Borphyrium cum huiufmedi ds¬
putationis expositionem tepimus id qued erus
dixit in singularibus & futuris ob hot dixiss
praediximus ꝙ faciuor sut inteliettus disputati¬
onis: si haet prius in singularbus perspiterei¬
tuy. de quitus singularitus dilgentissime p.¬
locutus: nnt de imeuersalitus uniuersaliten

Expanded text:
it demonstratione, sed impossibilis ratio judicetur, quaecunque vel possibile, vel casum, vel id quod in nobis est conatur evertere. Et casum quidem quemadmodum definita in propositionibus futuris destruat, veritas supra monstravit. Nunc autem quemadmodum eadem ipsa veritas definita futurarum et contingentium propositionum tollat liberi arbitrii facultatem, maxima vi argumentationis exsequitur dicens: Hujusmodi cuncta contingere impossibilia, si quis unam enuntiationis partem definite veram vel falsam esse confingat. Sed nos secuti Porphyrium cum hujus disputationis expositionem cepimus, id quod prius dixit in singularibus et futuris ob hoc dixisse praediximus, quod facilior sit intellectus disputationis, si haec prius in singularibus perspicerentur, de quibus singularibus diligentissime praelocutus, nunc de universalibus uni
Abbreviated transcription (Latin):
riorum crefugiant in eo qđ simul esse uere nõ
possunt. ita quos & contraarm eroprie¬
tatem uitant in eo ꝙ sirui falsae non repe.¬
muntur Nabent ergo propriam natriram ut
neq false simul sint neq uere Quare una
ipsapin semper enit nera. semper er it altea
lalla Impossibile est igitur cum sit falsa negatio non
qued utraeq non uere sint quod per hoc dixit qđ
at atuero nec quoniam neutrum uerum este cõ¬
tingit dicere idest non nobis contiugit dicere hoc
est impossitie est dicere quoniam neutrum ue.¬
tem Aristotelem arbitrati sune utrasq propositiones
in futuro falsas arbitrari: si haec quae punio dicie
diligentissime perlegissent iurꝙ tantis raptaren¬
tr errerius. Neꝗ .n. idem est dicere neutra
uera est quod ditere neutra uera est definite.

Expanded text:
giunt in eo quod simul verae esse non possunt, ita quoque contrariarum proprietatem vitant, in eo quod simul falsae non reperiuntur. Habent ergo propriam naturam, ut neque falsae simul sint, neque verae, quare una ipsarum semper vera, semper altera falsa. Impossibile est igitur cum sit falsa negatio, non quod utraeque non verae sint. Quod per hoc dixit quod ait, at vero nec quoniam neutrum verum est, contingit dicere, id est, non nobis contingit dicere, hoc est impossibile est dicere, quoniam neutrum vetem Aristotelem arbitrati sunt, utrasque propositiones in futuro falsas arbitrari, si haec quae nunc dicit diligentissime perlegissent, nunquam tantis laberentur erroribus. Neque enim idem est dicere neutra vera est quod dicere neut
Abbreviated transcription (Latin):
tinpentium propositionum modum de frituris oste.
dere aequaliter se halere in affirmatione ꝙ neri¬
tione & in utraq parte facere atq ideo determi¬
natam euentus constantiam non labere. Qđ iusi
ito esset omnia et nocessitate fieri crederentur
quod mrelius liquebit cum ad ipsa Aristotelis uer.¬
ba uenermius Non autem incommode neq icon¬
grue ali Aristoteles de retus altroritus & fortase
non pertinentions ad artem logitam disputationẽ
transtulit cum de propositionitus logueretur nõ
sitielum constituere nisi hane ex rebus ita ese
probaiusset Pycedicatiuae .n propositiones ut ddictũ
est non in sermonius neq in complarionitus¬
dicationũ sed in perum sipnificatione consistunt
Quare omnibus quie praedicenda erant expli¬
citis ad ipsius Aristotelis fententias apemendas
enodandass peruenimus Inhis ergo quae suat
et facta sunt necese est affirmationem uel
negationem ueram esse uel falsam: usq dictũ¬

Expanded text:
tingentium propositionum modum de futuris ostendere, tingentium propositionum modum de futuris ostendere, id est aequaliter se habere in affirmatione et negatione, et in utraque parte facere. Atque ideo determinatam eventus constantiam non habere, quodni ita esset, omnia ex necessitate fieri crederentur, quod melius liquebit cum ad ipsa Aristotelis verba venerimus. Non autem incommode neque incongrue Aristoteles de rebus altioribus et fortasse non per inentibus ad artem logicam disputationem transtulit, cum de propositionibus loqueretur. Neqsitionum constituere, nisi hanc ex rebus ita esse probavisset. Praedicativae enim propositiones ut dictum est non in sermonibus neque in complexione praedicationum, sed in rerum significatione consistunt. Quare omnibus quae praedicenda erant explicitis, ad ipsius Aristotelis sententias aperiendas enodandasque perveniamus. In his ergo quae sunt, et facta sunt, necesse est affirmationem vel negationem veram vel falsam esse, i
Abbreviated transcription (Latin):
esse quod posit fieri & quod fieri perhibetur non sit
hoc as nostram possitulitatem scilieet reserentes. ut
qued non possumis io posibile dicere. Quod uero
nobis imposioue esset id possibie negare. Peripa.¬
retici autem non in nobis hoc sed in ipsa natura
posuerunt ut qucedam ita esse possitibia fieri: ut
eset possibila nõ fieri: ut uune colamum frangi
quidem possibile & etram non frangi qd possibite
est: Et ios non aa nostram possibulitatem refertur
ed ad rei ipsius naturam eui sententiae contra.¬
ria est illa quie dicit fato omnia freri: cuiussto.¬
ici auctores sunt. Quod in fato fit ex principa.¬
ubus causis euenit: sed si ita est hoc quod nor fii¬
at non potest permutari nos autem dicimus ita¬
quaedam esse possitiua fieri ut eadem sint etiam
possibilitate nostra metientes tis igitur expedi¬
tis illus aadere sufficiat. haec Aristotelem ftixa
in sententia & dasciplina retiuenti facue fiusle con¬

Expanded text:
esse quod possit fieri, et quod fieri prohibetur, non sit, esse quod possit fieri, et quod fieri prohibetur, non sit, hoc ad nostram possibilitatem scilicet referentes, ut quod nos possumus, id possibile diceretur. Quod vero nobis impossibile esset, id possibile negarent. Peripatetici autem non in nobis hoc, sed in ipsa natura posuerunt, ut quaedam ita possibilia essent fieri, ut essent possibilia non fieri, ut, hunc calamum frangi quidem et hoc non ad nostram possibilitatem referunt, sed ad ipsius rei naturam. Cui sententiae contraria est illa quae dicit omnia fato fieri, cujus Stoici auctores sunt. Quod enim fato fit, ex principalibus causis evenit. Sed si ita est hoc, quod non fiat, non potest permutari. Nos autem ita dicimus quaedam esse possibilia fieri, ut eadem sint etiam possibilitate nostra metientes. Ilis igitur expeditis illud addere sufficiat, hoc Aristoteli fixum in sententia et disciplina retinenti, facile fuisse con
Abbreviated transcription (Latin):
amaginationis perpensione consistit atque
ideo quarundam actronum nos ipsi priui¬
cipia nan sequaces suncus ħ est .i uti rati¬
me uti iudicatione. Omine n. commune nobis est tum te.¬
eris aminalibus sola ratione distiuguinuu. Quod si so.
la iudicatione inter nos & cetera auimalia est distã.¬
na: crir dubitemus ratione uti hoc esse quod est uti
iudicatione. quam siquis ex rebus tollat. rationem
rominis susculerit honicnis ratione sublata nec ipsa quo.¬
q humanitas permanebie. Melius igitur nostri peripa.
tetiei & casum in rebus ipsis fortuitum dantes & praeter
ullam necessitatem & laberum quoq arbitrium neq in
necessitate neꝙ in ia quod ex necessitate quidem. nõ
est non tamen in nobis est ut casus sed in electione uu.¬
dieatianis & in uoluntatis examinatione posuerunt.¬
Et in eo autem quod imposibile esse dicitur est quae.¬
lam inter peripatetitos & storcos disensio. quam hoc
modo pancis absoluimus. Illi n. difinunt possibie

Expanded text:
imaginationis perpensione consistit, atque imaginationis perpensione consistit, atque ideo quarumdam actionum nos ipsi pricipia non sequaces sumus. Hoc est enim uti ratione, uti judicatione. Esse enim commune nobis est cum caeteris animanlibus sola ratione disjungimur. Quod si sola est judicatione inter nos et caetera animalia distantia, cur dubitemus ratione uti, hoc esse quod uti judicatione? Quam si quis ex rebus tollat, rationem hominis sustulit, hominis ratione sublata, nec ipsa quoque humanitas permanebit. Melius igitur peripatetici nostri et casum in rebus ipsis fortuitum dantes, et praeter ullam necessitatem, et liberum quoque arbitrium, neque in necessitate, neque in eo quod ex necessitate quidem non est, non tamen in nobis est ut casus, sed in electione judicationis et voluntatis examinatione posuere. In eo autem quod possibile esse dicitur, est quaedam inter peripateticos et stoicos dissensio, quam hoc modo paucis absolvimus. Illi enim diffiniunt possibile
Abbreviated transcription (Latin):
tollegerit. Alioguin muta quog tinimalia habe.¬
bunt liberum uduntatis arbitrium. Illa m. aude.¬
mus quedam sponte refugere: quibusdam spon.¬
te toncurreue. Quod si uelle aliquid uel nol¬
le ħ recte liberi arbitrii uocabulo teneretur nõ
solum hoc eset hominũ sed caeterorum quog animo¬
lium quibus hanc liberi arditrii potestatem abes.¬
se quis nescrat : Sed est liberum arbitriũ quod
ipsa quoq nocabula produnt liberum nobis de
noluntate iuiciũ. Quotrenscunq n imagina.¬
tiones quaedam concurriut animo & uolunta¬
tem irritant eas ratio perpendit & de his uidi.¬
tat & qđ̃ ei melius uodetur cum arbitrio ꝑ.¬
penderit & iudicatione tollegerit facit. atꝙ
ideo gucedam dulcia & specrem utrlitatis mõ¬
strantia spernimus quaedam aimara nolentes¬
tamen fortiter sustinemus adeo nin uolunta¬
te sed in uidicatione uoluntatis liberum con¬
stat arbitriũ & non imaginatione sed insius

Expanded text:
collegerit. Alioqui multa quoque animalia habecollegerit. Alioqui multa quoque animalia habebunt liberum voluntatis arbitrium. Illa enim videmus sponte quaedam refugere, quibusdam sponte concurrere. Quod si velle aliquid vel nolle hoc recte liberi arbitrii vocabulo teneretur, non solum hoc esset hominum, sed caeterorum quoque animalium, quibus hanc liberi arbitrii potestatem abesse quis nesciat: sed est liberum arbitrium, quod ipsa quoque vocabula produnt, liberum nobis de voluntate judicium. Quotiescunque enim imaginationes quaedam concurrunt animo, et voluntatem irritant, eas ratio perpendit, et de his judicat, et quod ei melius videtur cum arbitrio perpenderit et judicatione collegerit, facit, atque ideo quaedam dulciret speciem utilitatis monstrantia spernimus, quaedam amara, licet nolentes, fortiter sustinemus. Ideo non in voluntate, sed in judicatione voluntatis liberum constat arbitrium, et non in imaginatione, sed in ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
irditrium custedire conantur Ditunt n perne¬
cesse naturaliter quidem auintam habere quã.¬
dam uoluntatem ad quam propria natura ipsi¬
us uoluntatis impellitur & sicut in corperitus
manimatis quaedam naturaliter grauia ferit¬
turas terram leuia sisum meant & hoc
natura fieri mullus dubitat itt quoq in hami:¬
ierus enin cceteris animalibus uoiulitaten ꝗ¬
lem maturalem esst cuncris ei quiquis fit a¬
prouidentiae illius necessitas imperauit: ut siquidẽ
nobis uoluntas concessa naturaliter & ia quod faci.¬
mus uoluntate faciamus quia scuicet in nobis est.
ipsam tamen uoluntatem illius prouidentiae neces¬
suitas constringit: ita fieri quia omnia ex necesii¬
tate. q̃đ uoluntas ipsa naturalis necessitatem se.¬
quatur fieri etram quae facintus ex nobis qđ uo
luntas ipsa et nobisiest : S. seciindum antmalis
uoluntatis arbitrium non ia dicimus quod quiss
uoluerit. sed quod quisq iudicio & examinatione

Expanded text:
arbitrium custodire conantur. Dicunt enarbitrium custodire conantur. Dicunt enim naturaliter quidem animam habere quamdam voluntatem, ad quam propria natura ipsius voluntatis impellitur. Et sicut in corporibus inanimatis quaedam naturaliter gravia feruntur ad terram, levia sursum meant. Et haec natura fieri nullus dubitat, ita quoque in hominibus et in caeteris animalibus voluntatem quidem naturalem esse cunctis, et quidquivolumus quae providentiae illius necessitas imperavit, ut sit quidem nobis voluntas concessa naturaliter, et id quod facimus voluntate faciamus, quae scilicet in nobis est, ipsam tamen voluntatem illius providentiae necessitas constringit, ita fieri quidem omnia ex necessitate, quod voluntas ipsa naturalis necessitatem sequatur, fieri etiam quae facimus ex nobis, quod ipsa voluntas ex nobis est et secundum animalis voluntatis arbitrium non id dicimus quod quisque voluerit, sed quod quisque judicio et examinatione
Abbreviated transcription (Latin):
constaret ignorantiam: non ut idcirco quaedam ccsu
ese iuderentur ꝙ nobis ignota essent. seo potuis idcis¬
o a nobis ignorarentur qđ hoc innatura quaetũs
cosu fuint millam necessitatis constantiam uut pro¬
uidentia modum tenerent. Stoies autem omnigo
turam ses secundum nostram ignorautiam meti.¬
untur  i n. casu fieri putant quod tum ex neces.¬
sitate fit: tamen as ommibus ignoretur Et de li¬
hero quoꝵ arbitrio eadem pene nobis & alis centen.¬
tio est. Nos .n. liberum arbitrium pontmus nullo extõ¬
etus uel a cogente in id quod nobis faciendum uel
non faciendum iudicantitus perpendentitusq uide¬
atur Ad quam rem presimipta prius cogitatione p¬
ficiendam & agendam ueniinus ut id quod fit &
nobis & ex nostro iudicio principiũ sumat nullo ex¬
minsetus aut uolenter cogente aut impediente
molenter Stoici autem omnis necessitatitus dan.¬
tes canuerso quodam ordine liberum uolintatis

Expanded text:
constaret ignorantia, ut non idcirco quaedam esse constaret ignorantia, ut non idcirco quaedam esse casu viderentur, quod nobis ignota essent, sed potius idcirco a nobis ignorentur, quod haec in natura quaecunque casu fiunt, nullam necessitatis constantiam, aut providentiae modum tenerent. Stoici dum omnia quituram, sed secundum nostram ignorantiam metiuntur, id enim casu fieri putant, quod cum necessitate sit tamen ab hominibus ignoretur. Et de libero quoque arbitrio eadem nobis pene illisque contentio est. Nos enim liberum arbitrium ponimus, nullo extrinsecus cogente in id quod nobis faciendum, vel non faciendum judicantibus perpendentibusque videatur, ad quam rem praesumpta prius cogitatione perficiendam et agendam venimus, ut et id quod fit, ex nobis et ex nostro judicio principium sumat, nullo extrinsecus aut violenter cogente, aut violenter impediente. Stoici autem omnia necessitatibus dantes, converso quodam ordine liberum voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
& casum E liberi arditrium uoicis ex necesitatem
in rebus quae frunt quaeg aguntur cum grauissima
auctoritate tum apertissima ratione confrrmãt
Et casum quidem esse in physicis probane quotiẽs
aliquia agitur & non ia euenit propter quod illa
res centa est quae agebatur ie quod euenit es
casu euenisse putandum est: utcasus quidem nõ
dam euenit per actionem quae geritur q̃ spe¬
ratur: ulua euenisse casu peripatetica ꝑbat au.¬
ctoritas Siquis n. terram stodiens uel strobem de¬
mittens arui cuitus causa thesaurum ⁊eperiat
casu ille thesaurus inuenitur & inuentus est nõ
sine auqua quidem actione. Teuya .n. possa est
cum thesaurus inuentus est ses non illa era
agentis intentio ut thescurus inueni retur. Ergo ag̃e
succesit. Hoc igitur et cafu euenire dicitur quodc̃u:¬
ꝙ per quanlibet actionem euenit non propter eam rẽ
ceptam qua aupuid agenti succeserit : & hoc quidẽ
in ipsa rerum natura est ut non hoc extra nostr̃a

Expanded text:
et casum et liberi arbitrium judicii, et necessitatem et casum et liberi arbitrium judicii, et necessitatem in rebus quae sunt, quaeque aguntur cum gravissima auctoritate, tum apertissima ratione confirmant. Et casum quidem esse in Physicis probant, quoties aliquid agitur, et non id evenit, propter quod illa res est coepta quae agebatur, id quod evenit, ex casu evenisse putandum est, et casus quidem non ddam evenit per actionem quae geritur quam speratur, illud evenisse casu peripatetica probat auctoritas. Si quis enim terram fodiens vel scrobem demittens agri cultus causa thesaurum reperiat, casu ille thesaurus inventus est, non sine aliqua quidem actione, terra enim fossa est, cum thesaurus est inventus. Sed non illa erat agentis intentio ut thesaurus inveniretur. Ergo aliqusuccessit. Hoc igitur ex casu evenire dicitur, quodcunque per aliquam actionem evenit, non propter eam rem coeptam, quae aliquid agenti successerit. Et hoc quidem in ipsa rerum natura est, ut non hoc ex nostra