comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a edisica. Ut illum r&ributorem inuenias in caelo. cuius nom̃¬
atq cogutionem dilataueris interra:. Ipse enim urãe quoq glo¬
riae nomen. &iam posteris gloriosius redd& : Cuius uos ho¬
norem quaeritis & seruatis ingentibus: Sic &enim constan¬
tinus condam pussimus impr̃t. romanam rem publicam aꝑ
uersis idolorũ cultibus reuocans. omnipotenti dõ & dñõ nr̃o
ihã xp̃o secum subdidit. seque cum subiectis populis tota ad¬
eum mente conuestit: Unde factum ẽ: ut antiquorum princi¬
pum nomen suis uir ille laudibus uincaer&. & tanto in opinione
precessoressuos. Quanto & inbono opere superaroe: & nunc
regibus acpopulis sibim&: subiectis festin& in sundere. & an¬
tiquos gentis suae reges laudibus ac meritis transeat &quan¬
to in subiectis suis &iam aliena peccata de terserit: Tanto
&iam depeccatis proprus ante omĩpotentis dĩ terribile.
examen sec urios siat Reuerentissimus frater noster augus

Expanded text:
aedifica, ut illum raedifica, ut illum ratque cognitionem dilataveris in terra. Ipse enim vestrae quoque gloriae nomen etiam posteris gloriosius reddet, cujus vos honorem quaeritis et servatis in gentibus. « Sic etenim Constantinus quondam piissimus imperator, Romanam rempublicam a perversis idolorum cultibus revocans, omnipotenti Deo Domino nostro Jesu Christo secum subdidit, seque cum subjectis populis tota ad eum  Al., Deum mente convertit. Unde factum est ut antiquorum principum nomen suis vir ille laudibus vinceret, et tanto in opinione praecessores suos, quanto et in bono opere superaret. Et nunc regibus ac populis sibimet subjectis festinet infundere, et antiquos gentis suae reges laudibus ac meritis transeat, et quanto in subjectis suis etiam aliena peccata deterserit, tanto etiam de peccatis propriis ante omnipotentis Dei terribile examen securior fiat. « Reverentissimus frater noster August
Abbreviated transcription (Latin):
regem glori ficare satagens. cui glonae caelestis suo labore
& industria notitiam prouenisse gaudebat, Exemplar autẽ
prefate epłae hoc est domino gloriosissimo atq precellen¬
tissimo silio aedilbretto regi anglorum gregorius ep̃s Prop¬
ter hoc omñps ds̃ bonos quosq ad populorum regimina ꝑdu¬
cit. ut ꝑ eos om̃ibus quibus p̃lati fuerant dona suę pi&atis
inpendat. quod in anglorum gente factum cognouimus cui ur̃a
gloria Id circo est pre posita: ut ꝑbona quae uobis concessa sunt.
&ian subiectae uobis genti suꝑna benesicia prestarentur: & ideo
gloriosae fili eam quam accepisti diunitus grãm. sollicita mente
custodi. Cristianam sidem inpopulis tibi sub ditis extendere fes¬
tina. Telum rectitudinis tuae. ĩneorum conuersione multipli¬
ca. Idolorum cultus in sequere. fanorum edificia eueste. subdito¬
rum mores & magna uitae mundicia Exortando terrendo
blandiendo. corrigendo & boni operis exemplo monstrando

Expanded text:
regem glorificare satagens, cui gloriae coelestis suo labore et industria notitiam provenisse gaudebat. Exemplar autem praefatae epistolae hoc est: « Domino gloriosissimo atque praecellentissimo filio Aedilbercto regi Anglorum, Gregorius episcopus. « Propter hoc omnipotens Deus bonos quosqcit, ut per eos omnibus, quibus praelati fuerint, dona pietatis suae impendat: quod in Anglorum gente factum cognovimus. Cui vestra gloria idcirco est praeposita, ut per bona quae nobis concessa sunt, etiam subjectae vobis genti superna beneficia praestarentur. Et ideo, gloriose fili, eam, quam accepisti divinitus gratiam, sollicita mente custodi, Christianam fidem in populis tibi subditis extendere festina. Zelum rectitudinis tuae in eorum conversione multiplica, idolorum cultus insequere, fanorum aedificia everte, subditorum mores et magna vitae munditia exhortando, terrendo, blandiendo, corrigendo, boni operis exemplo monstrando
Abbreviated transcription (Latin):
ut semꝑ inxlmam non plus quam semel indie reficer& non
aliud quampanem ac lac teniussimum & hoc cunanensu¬
ra gustar& Quodudelic& lac pridie nouum infiala po
siore ipse residuum cum modico ut diximus pane bibebat,.
Cuius modum continentiae & iam .xl. diebus ante natalẽ
dñi totidem quoque post ꝑacta sollempnia pentecosten
hoc est quinquagesima semꝑ obseruare curabat. xxuiii¬

Expanded text:
uadragesima non plus quam semel in die reficeret, non aliud quam panem ac lac tenuissimum, et hoc cum mensura gustaret: quod videlicet lac pridie novum in  Al. omsiore, ipse residuum cum modico, ut diximus, pane bibebat. Cujus modum continentiae etiam quadraginta diebus ante natale  Al., natalem Domini, totidem quoque post peracta sollemnia Pentecostes, hoc est, Quinquagesimae, semper observare curabat.
Abbreviated transcription (Latin):
oueginigrauit adregna caelestia: Duxit autem uitam in
maana humilitatis. mansu& udinis. continentiae. simpli¬
uitatis. & iusticiae. ꝑfectione Unde & gentis suae & ills
in quibus exulabat nationibus scottorum siue picto
te corripiendi & pi&ate largiendi dehis que adiuitib
acceperat multũ ꝓfuit: Ad didit autem uotis quȩ diximis
ut se¬

Expanded text:
igravit ad regna caelestia. Duxit autem vitam in magna humilitatis, mansuetudinis, continentiae, simplicitatis et justitiae perfectione. Unde et genti suae, et illis in quibus exulabat nationibus Scottorum sive Pictorte corripiendi, et pietate largiendi de his quae a divitibus acceperat, multum profuit. Addidit autem votis quae diximus, ut se
Abbreviated transcription (Latin):
nusti uultus. Capillorum quoque forma egregia: Quoscumas¬
picer& int̾rogauit ut aiunt. Dequa regione uel t̾ra essent ad
lȩ tales essent aspectu Rursus int̾rogauit utrũ idem insula¬
ni est cristiani. anpaganis adbuc errorib essent inplicati Dic¬
tum que est quod essent pagani: Atille intimo excorde lon¬
ga trahens suspiria: heu. prodolor inquid quõ hos tam lucidi
uultus homines. tenebrarum auctor possid&: tantaq: grã fron¬
tꝰ spicuementẽ ab int̾na grã uacuam gestat. Rursus ergo inter¬
rogauit quod ess& uocabulum gentis illius. responsum est quod
angli uocarentur Atille bene inquid. deiri:: Deira enim sunt
mnoc quomodo appellatur Responsum ẽ. quod a elli dicere

Expanded text:
nusti vultus, capillorum quoque forma egregia. Quos cum asnusti vultus, capillorum quoque forma egregia. Quos cum aspiceret, interrogavit, ut aiunt, de qua regione vel terra essent adllae talis essent aspectus Rursus interrogavit utrum iidem insulani, Christiani, an paganis adhuc erroribus essent implicati. Dictumque est quod essent pagani. At ille intimo ex corde longa trahens suspiria: « Heu, proh dolor! inquit, quod tam lucidi vultus homines tenebrarum auctor possidet, tantaque gratia frontispicii mentem ab interna gratia vacuam gestat! » Rursus ergo interrogavit, quod esset vocabulum gentis illius. Responsum est, quod Angli vocarentur. At ille  Al. o modo appellatur? responsum est, quod Alle dicere
Abbreviated transcription (Latin):
bonis: łsuriem dapibus superabit srigora ueste. At q animas
monitis texit: ab boste sacris: Implebat que actu. quic quid ser¬
mone docebat, Ess& ut exemplum mistica uerba loquens. ad xp̃m
anglos conuertit pi&ate magistra Ad quirens sidei agmina. gen¬
te nouella, hic labor hoc studium haec tibi cura. hoc pastor
a gebas Ut dño offerrens plurima lucra gregis Hisque dĩ consul
lxare triumphis Nam mercedem operum iam sine sine tenes,
Nec silentio practereunda opimo: quae debeato gregorio traditi¬
one maiorum ad nos usque ꝑ lataest Quauidelic& ex causa
ad monitus tam sedulam erga salutem nrae gentis curam gesse¬
rit, Dicunt quia die quadam cumaduenientibus nuꝑ merca¬
toribus multa uenalia inforum suissent conlata. multi ademen¬
dum confluxissent. & ipsum gregorium inter alios aduenisse. aq
uidisse int̃ alia pueros uenales positos. candidi corporis. acue¬

Expanded text:
bonis. Esuriem dapibus superavit, frigora veste, Atque animas bonis. Esuriem dapibus superavit, frigora veste, Atque animas monitis texit ab hoste sacris. Implebatque actu, quidquid sermone docebat, Esset ut exemplum, mystica verba loquens. Ad Christum Anglos convertit pietate magistra, Adquirens fidei agmina gente nova. Hic labor, hoc studium, haec tibi cura, hoc pastor agebas, Ut Domino offerres plurima lucra gregis. Hisque Dei consul factus laetare triumphis: Nam mercedem operum jam sine fine tenes. Nec silentio praetereunda opinio quae de beato Gregorio, traditione majorum ad nos usque perlata est: qua videlicet ex causa admonitus, tam sedulam erga salutem nostrae gentis curam gesserit. Dicunt, quia die quadam cum advenientibus nuper mercatoribus multa venalia in forum fuissent conlata, multique ad emendum confluxissent, et ipsum Gregorium inter alios advenisse, ac vidisse inter alia pueros venales positos, candidi corporis, ac ve
Abbreviated transcription (Latin):
predicatione uerborũ. sed &iam caelestium os tensione signo¬
rum gentẽ anglorum aclagnitionẽ ueritatis ꝑducebant. Fe¬
in ipsa missarum caelebratione tria uerba maximae ꝑfec¬
tionis plena suꝑ adiecit. Di esque nrõs intua pace disponas atq
aba & na dampnatione nos eripi & inelecto rum tuorum
focatis anno transiens ex hac uita migrauit aduer amq incie¬
lis est uitamꝰ. Sepultus uero est corpore in ecclesia beati pe¬
tri poostolisante secre tarium die qualto iduum mastiarum
quod que in ipso cumc& eris scãẽ ecclesiae pastoribus resurrec¬
turus ingła Scriptumq intumbo ipsuis epitasium. hiuus mod
Suscipe terra tuo corpus decorpore sumptum : reddere quodiu¬
leas uniuficante dõ, Sp̃sastra p&it lace ĩ nil iura noc ebunt Cui
iustae alterius mors magis ipsa uia ẽ Pontisicis sum mi hoc clau¬
duntur: membra sepulchro: Qui innumeris seꝑiuuit ubique

Expanded text:
praedicatione verborum, sed etiam caelestium ostensione signopraedicatione verborum, sed etiam caelestium ostensione signorum, gentem Anglorum ad agnitionem veritatis perducebant. Fein ipsa missarum celebratione tria verba maximae perfectionis plena superadjecit: « Diesque nostros in tua pace disponas, atque ab aeterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum Focatis anno transiens ex hac vita migravit ad veram quae in caelis est vitam. Sepultus vero est corpore in ecclesia beati Petri apostoli, ante secretarium, die quarto Iduum Martiarum, quandoque in ipso cum caeteris sanctae Ecclesiae pastoribus resurrecturus in gloria: scriptumque in tumba ipsius epitaphium hujusmodi: Suscipe, terra, tuo corpus de corpore sumptum, Reddere quod valeas vivificante Deo. Spiritus astra petit, leti nil jura nocebunt, Cui vitae alterius mors magis ipsa via est. Pontificis summi hoc clauduntur membra sepulcro, Qui innumeris semper vivit ubique
Abbreviated transcription (Latin):
quod uolebant pauperibus & occulos uiduae expectare feci
Sicomedi bucellam meam solus & non comedit pupillus exea
Quia ab infancia mea creuit mecum miseratio: & deutero
matris meae es egessa est mecum: Ad cuius pi&atis &ius
ticiae opus pertin&. &iam boc quod nram gentem ꝑ predi¬
catores quos huc direx̃ dedentibus antiqui hostis eripiens
a &erne libertatis fecit esse pasticipem Cuius sidei & salu¬
ti congaudens. quamq digna laude commendans ipse dicit:
In expositione beati iob Ecce linga brit taniae quae nil aliud
nouerat quam barbarum frendere. iamdudum indiuinis
laudibus ebreum coepit alleluia sonare: Ecce quondam
tumidus iam substratus scõrum pedibus seruit oceanos eius q
barbaros motus quos terreni principes ed omare ferro nequiuerant
bos prodiuina formidine sacerdotum ora simplicibus uerbis li
diuinae cognitionis in sunditur: Euisdem diuinitatis cerrore
hoc quoq declarat. quod sc̃s augustinus & socii eius non soli

Expanded text:
quod uolebant pauperibus et oculos uiduae expectare feci. si comedi bucellam meam solus et non comedit pupillus ex ea, quia ab infantia mea creuit mecum miseratio et de utero matris meae egresstitiae opus pertinet etiam hoc, quod nostram gentem per praedicatores quos huc direxit, de dentibus antiqui hostis eripiens, aeternae libertatis fecit esse participem: cujus fidei et saluti congaudens, quamque digna laude commendans, ipse dixit in Expositione beati Job: « Ecce lingua Brittaniae, quae nil aliud noverat quam barbarum frendere, jam dudum in divinis laudibus Hebraeum coepit Alleluia sonare  Al., resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligdivinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore hoc quoque declarat, quia sanctus Augustinus et socii ejus, non sola
Abbreviated transcription (Latin):
bat. quicquid peccuniae habuerat. sedulus hoc dis ꝑgere
ac dare pauperibus curabat. Ut iusticiaȩ eius maner& inse¬
culum scłi. & cornueius exaltare tur ingła Ita ut illud beati
iob ueracit̃ dicere poss& auris audiens beati sicabat me &
occulus uidens testimonium reddebat michi. quod liberassẽ
pauperem uociferantem & pupillum cunon ess& ad iutor Be¬
nedictio perituri suꝑ me ueniebat. & cor uiduae consolatus sũ
usticia indutus sum. & uestiui me. sicut uestimento. & dia¬
demate iudicium meum: Oculus sui caeco & pes claudo¬

Expanded text:
bat. Quidquid pecuniae habuerat, sedulus hoc dispergere bat. Quidquid pecuniae habuerat, sedulus hoc dispergere ac dare pauperibus curabat, ut justitia ejus maneret in saeculum saeculi, et cornu ejus exaltaretur in gloria; ita ut illud beati Job veraciter dicere posset: Auris audiens beatificabat me, et oculus videns testimonium reddepauperem vociferantem et pupillum cui non esset adiutor. Benedictio pauperis super me veniebat, et cor viduae consolatus sum; iustitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento et diademate iuditio meo. Oculus
Abbreviated transcription (Latin):
pra do ciumus totum ipsum libellum bis inferentes histori¬
is libello quoq sino dico quem ep̃ĩs italiae denetessariis eccle¬
siae causis ut illimum composuit. & familiaribus ad quosdã
litteris quod eo magis mirum ẽ. tot eum ac tanta condere uolu¬
mina potuisse: equod omi poene uiuentutis suae tempore
ut uerbisi ipsius loquar crebris uiscerum doloribus cruci¬
abatur. horis momentisq om̃ibus fracta stoma chi uirtu¬
te lasescebat. lentis quidem. sed tamen continuis febnh
anhelabat. Uerum anter haec dumsollicitus pensarae quia scrip¬
tura teste om̃is silius quirecipitur flagellatur : Quo malis p̃sen
tibus durius deprimebatur. eo dea&na certius p̃sumptione res¬
pirabat. Haec quidem dein mostali eius sint dicta ingenio qđ
nec tanto corporis potuit dolore restingut, Nam alii quidem
ponti fices construendis ornandisque auro uel argento ecclesus
operamdabant : His autẽ totus erga animarum lucra uaca¬

Expanded text:
pra docuimus, totum ipsum libellum his inferentes historipra docuimus, totum ipsum libellum his inferentes historiis; libello quoque synodico, quem cum episcopis Italiae de necessariis Ecclesiae causis utilissimum composuit, et familiaribus ad quosdam litteris. Quod eo magis mirum est, tot eum ac tanta concedere volumina potuisse, quod pene omni juventutis suae tempore, ut verbis ipsius loquar, crebris viscerum doloribus cruciabatur, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassescebat, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelabat. Verum inter haec dum sollicitus pensaret quia, Scriptura teste, omnis filius qui recipitur flageltibus durius deprimebatur, eo de aeterna certius praesumptione respirabat. Haec quidem de immortali ejus sint dicta ingenio, quod nec tanto corporis potuit dolore restingui  Al., restringi. Nam alii quidem pontifices construendis ornandisque auro vel argento ecclesiis operam dabant: hic autem totus erga animarum lucra vaca
Abbreviated transcription (Latin):
euis resus citator exister&. Alium quoque librum composuit
egeqium quiuocatur pastoralis in quo mani festate alia pate fecr
quales ad ecclesiae regimen ut suum qualit̃ ipsi rectores uiue¬
re quadiscretione singulas quasq audientium instruere. ꝑso¬
nas. & quanta consideratione propriam cotidie debeant
suit quas induobus codicibus aequa soste distinxit: librosaũ
dialogorum .iiii. fecit inquibus rogatu p&ri diaconi sui uirtu¬
tes scõrum quos initalia clariores nosse uł audire poterat ad
exemplum uiuendi posteris collegit. Ut sic ut in libris expo¬
sitionum suarum quibus sit̃ uirtutibus insudandum edo¬
cuit : Ita &iam descriptis scõrum miraculisq ustutum
earundem sit claritas ostender&: Primam quoque & ultimã
inczechielis proph& ȩ partẽque uidebantur obscuriores
trauit. Ex cepto libello responsionum quem ad interro gati¬
ones scĩ augustini primi anglorum gentis ep̃i scripsit : & ut su¬

Expanded text:
ejus resuscitator existeret. Alium quoque librum composuit ejus resuscitator existeret. Alium quoque librum composuit egregium, qui vocatur Pastoralis, in quo manifesta luce patefecit, qualis ad Ecclesiae regimen assumi, qualiter ipsi rectores vivere, qua discretione singulas quasque audientium instruere personas, et quanta consideratione propriam quotidie debeant ginta composuit, quas in duobus codicibus aequa sorte distinxit. Libros etiam Dialogorum quatuor fecit, in quibus rogatu Petri, diaconi sui, virtutes sanctorum quos in Italia clariores nosse vel audire poterat ad exemplum vivendi posteris collegit: ut, sicut in libris Expositionum suarum quibus sit virtutibus insudandum edocuit, ita etiam, descriptis sanctorum miraculis, quae virtutum eorumdem sit claritas ostenderet. Primam quoque et ultimam Ezechielis prophetiae partem, quae videbantur obscuriores,travit. Excepto libello Responsionum quem ad interrogationes S. Augustini, primi Anglorum episcopi, scripsit, ut su
Abbreviated transcription (Latin):
dem urbȩ apocrisiarius in coauit. Romae autẽ iam ponti fex fac
nouam heresim. destatu nrãe resurrectionis cumipso ex quo or¬
ta est initio iuuante segrã catholicae ueritatis at triuit: Siquidẽ
euticius eiusdem urbis ep̃s doc matizabat corpus nrm̃ in illa
resurrecionis gła in palpa bile uentis aeriq subtilius esse futurũ
Quod ille audiens & ratione ueritatis & exemplo dominicae resur¬
rectionis probauit hoc dogma. orto doxae sidei omĩmodis esse
contrarium: Catholica & enim fides hab& quod corpus nr̃mil
la in mostalitatis gloria sublimatũ subtile quidem sit ꝑeffectũ
spiritalis potentiae . sed palpabile ꝑueritatem naturae. iuxta
exemplum dominicis corporis dequo amostuis suscitato. dicit
gregorius intantum contra nascentẽ heresim nouam laborare
contendit: Tanta hanc instancia uiuante & iam pussimo inpẽr
tiberio constantino conminuit. ut nullus exinde sit inuentus qui

Expanded text:
dem urbe apocrisiarius inchoavit, Romae autem jam pontifex factdem urbe apocrisiarius inchoavit, Romae autem jam pontifex factnovam haeresim de statu nostrae resurrectionis, cum ipso ex quo orta est, initio, juvante se gratia catholicae veritatis, attrivit. Siquidem Eutychius, ejusdem urbis episcopus, dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis, aereque subtilius esse futurum. Quod ille audiens, et ratione veritatis et exemplo Dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse conla inmortalilatis gloria sublimatum subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpavile per veritatem naturae, iuxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato dicit Gregorius in tantucontendit, tantaque hac instantia, juvante etiam piissimo imperatore Tiberio Constantino, comminuit, ut nullus exinde sit inventus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ secuti sunt. intutamentum coepit obseruantiae regularis
habar& uidelic& ut eorum semꝑ exemplo. sicut ipse scribit
ad orationis placidum litus quasi anchore funere stringeretur.
Cum incensabili causarum saecularium inpulsu fluctuar&. con¬
cussamq scłi actibus mentem inter eos cotidiȩ. Per studiosȩ lecti¬
onis roborar& alloquium: Horum ergo consostio non solum a terre¬
nis est munitus incursibus: uerũ &iam ad caelestia uitae exercitia
magis magisque succensus: Nã hortatis unt eum ut librum beati
iob magnis in uolutum obscurita tibus mistica int̾p̃tatione discu¬
ter&. Neq negare potuit opus quod sibi frat̃nus amor multis utile
suturum inponebat. sed eandem librum quo modo iuxta litterã
intelligendus. qualit̃ & ad xp̃i & ecclesiae sacramenta referendis.
quo sensu unicuiq sidelium sit aptandis. ꝑxxxv libros expo¬
sitionis miranda ratione ꝑdocuit. Quod uidelic& opus in regia qͥ¬

Expanded text:
urbem secuti sunt, in tutamentum coepit observantiae regularis urbem secuti sunt, in tutamentum coepit observantiae regularis habere; videlicet ut eorum semper exemplo, sicut ipse scribit, ad orationis placidum litus, quasi anchorae fune restringeretur, cum incessabili causarum saecularium impulsu fluctuaret, concussamque saeculi actibus mentem inter eos quotidie per studiosae lectionis roboraret alloquium. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad caelestis vitae exercitia magis magisque succensus. Nam hortati sunt eum, ut librum beati Job magnis involutum obscuritatibus, mystica interpretatione discuteret: neque negare potuit opus quod sibi fraternus amor multis utile futurum imponebat. Sed eumdem librum, quomodo juxta litteram intelligendus, qualiter ad Christi et Ecclesiae sacramenta referendus, quo sensu unicuique fidelium sit aptandus, per triginta et quinque libros expositionis miranda ratione perdocuit. Quod videlicet opus in regia qui
Abbreviated transcription (Latin):
& post tam pul chram qui&is suae speciem terreni actus pul¬
uere fedatur. Cumq se pro desfensione multorum ad exten¬
ora sparserit. & iam cum interiora app&it. adhaec procul du¬
bio minor reddit, Perpendo itaq: quid tolero. Perpendo quod
amisit dumq intueor illud quod perdidi. sit hoc grauius quod
dicebat. Sed nos credere dec& nichil monachicae per fec¬
tionis ꝑdidisse occasione curae pastoralis. immo potiorem
Tunc sumpsisse profectum delabore conuersionis multorũ
Maximae quia & pontificali sunctus officio domum suam mo¬
nasterium facerȩ curauit. &dum primo demonasterio abs¬
tractus ad minis terium altaris ordinatus atq constantinopolim a po
cris arius ab apłica sede directus est⁊ Nontam en in terreno conuer¬
satus palatio propositũ uitae caelestis int̾misit: Nam quos dã
fratres ex monasterio suo quieũ gratiae germanae caritatis ad regiã

Expanded text:
et post tam pulcram quietis suae speciem, terreni actus pulet post tam pulcram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro descensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quid amisi: dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod itatis intentione dicebat: sed nos credere decet, nihil eum monachicae perfectionis perdidisse occasione curae pastoralis, imo potiorem tunc sumpsisse profectum de labore conversionis multorum,maxime quia et pontificali functus officio domum suam monasterium facere curavit; et dum primo de monasterio abstractus, ad ministerium altaris ordinatus, atque Constantinopolim apocrisiarius  Al., apocrisarius ab apostolica sede directus est, non tamen in terreno conversatus palatio propositum vitae caelestis intermisit. Nam quosdam fratrum ex monasterio suo, qui eum gratia germanae caritatis ad regiam
Abbreviated transcription (Latin):
ti ustute deuocionis exercuit. Nobilitatẽm uero illam quam
ad scłm uidebatur habere totam ad nanciscendam suꝑnae glori¬
am dignitatis diuna ga largente conuertit. Nammutato repen¬
te habitu saeculari. monasterium p&ut. Inquo tanta ꝑfectionis
grã coepit conuersari. Vt sicut ipse postea flendo solebat ad¬
testari. Animo illius labentia cuncta subter essent. ut rebus om¬
nibus quae uoluuntur aeminer&. ut nulla nisi caelestia coatare
soler&. Ut&iam retentus corpore. ipsa iam carnis claustra con¬
templatione transir&: ut mostem quoquȩ paene cunctis paena
deflendo potius defectum. quem sibi ꝑcuram pastoralem incu¬
risse uidebatur. referre consueuerat: Denique tempore quodã
secr&o cudia cono suo paro conloquens enumeratis animi sui
uirtutibus priscis mox dolendo subiuncxit. Adnunc exocca¬
sione curae pastoralis secularium hominum negotia patitur

Expanded text:
ti virtute devotionis exercuit. Nobilitatem vero illam quam ti virtute devotionis exercuit. Nobilitatem vero illam quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis divina gratia largiente convertit. Nam mutans repente habitu saeculari, monasterium petiit, in quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut, sicut ipse postea flendo solebat adtestari, animo illius labentia cuncta subter-essent, ut rebus omnibus quae volvuntur, emineret, ut nulla nisi caelestia cogitare soleret, ut etiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione transiret, ut mortem quoque quae pene cunctis poena deflendo potius defectum quem sibi per curam pastoralem incurrisse videbatur, referre consueverat. Denique tempore quodam secreto, cum diacono suo Petro conloquens, enumeratis animi sui virtutibus priscis, mox dolendo subjunxit: « At nunc ex occasione curae pastoralis saecularium hominum negotia patitur,
Abbreviated transcription (Latin):
beatus papa gegorius. post quam sedem romanae &
a postolicae ecclesiae xiii annos menses sex & dies x. gloriosis¬
simae rexit. defuctus est atq ad a & ernam regi caelestis sedẽ
trans latus, Dequonos conuenit quia nram idẽ. anglorum gen¬
tem depotestate satanae ad fidem xp̃i sua industria conuertit
latiorem in nr̃a historia ecclesiastica facere sermonem. Quem
rectae nrm̃ appellare possumus & debemus apłm quia cum
primum in toto orbe pontificatum gerer& & conuersis iam
dudum adsidem ueritas ess& p̾latus ecclesus. nram̃ gentem
eatenus idolis mancipatam. xp̃i fecit ecclesiam. Ita ut aposto¬
licum illum de eo liceat nobis proferre sermonem. quia &¬
sialis non est. apłs sed tamen nobis est: Nam signa culum
a płatus eius nossumus in dño. Erat autem natione romanꝰ¬
genitus patre gordiano genus a proauis non solum nobile. sed
& ipse nobilitatem religionis nonminore quam parentes & cogna¬

Expanded text:
beatus papa Gregorius, postquam sedem Romanae et apostolicae Ecclesiae tredecim annos, menses sex et dies decem gloriosissime rexit, defunctus est, atque ad aeternam regni coelestis sedem translatus. De quo nos convenit, quod nostram, id est Anglorum, gentem de potestate Satanae ad fidem Christi sua industria convertit, latiorem in nostra historia ecclesiastica facere serrecte nostrum appellare possumus et debemus apostolum. Quia cum primum in toto orbe pontificatum gereret, et conversis jam dudum ad fidem veritatis esset praelatus Ecclesiis, nostram gentem eatenus idolis mancipatam, Christi fecit Ecclesiam, ita ut apostolicum illum de eo liceat nobis proferre sermonem: quia etsi aliis non est apostolus, sed tamen nobis est; nam signaculum apostolatus ejus nos sumus in Domino. Erat autem natione Romanus, a patre Gordiano, genus a proavis non solum nobile, sed fuit atavus. Sed et ipse nobilitatem religionis non minore quam parentes et cogna
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Cumque morbo in grauescente denuo ad eum uisitandũ
litatis. aut salutis potes ultra conferre. Atille: noli inquio
italoqui Uide ut sanum sapias: noninqui sanio. sed prssimam
michi seientiam certus p̾occulis habeo: & quid inquit. hec est.
paulo ante inquit intrauer̃ domum hanc duo pule herri rt
iuuenes & reseder̃ circame unus ad caput & unus ad pedes. pro¬
tulit que unus libellum ꝑpulchrum sed uehement̃ modicum.
acmichi ad intellegendum dedit in quo omiã quae unquam boni
fecertͥm incuens scripta repper. Ethaec erat nuniur baneadnt.pi

Expanded text:
tus. Cumque morbo ingravescente, denuo ad eum visitandum tus. Cumque morbo ingravescente, denuo ad eum visitandum litatis aut salutis potes ultra conferre. At ille: Noli, inquit, ita loqui, vide ut sanum sapias. Non, inquit, insanio, sed pessimam mihi scientiam certus prae oculis habeo. Et quid, inquit, hoc est? Paulo ante, inquit, intraverunt domum hanc duo pulcherrimi juvenes, et resederunt circa me, unus ad caput, et unus ad pedes; protulitque unus libellum perpulchrum, sed vehementer modicum, ac mihi ad legendum dedit, in quo omnia quae unquam bona feceram, intuens scripta reperi, et haec erant nimium pauca et
Abbreviated transcription (Latin):
ciuus uisiones ac uerba : Non antem & conuersatio plurimis.
sa non sibim& ipsi prosiut Euit autem temporibus quo in red¬
diqui post edilredum regnanit uir in laico habitu atque of
sic comilitari postͥus sed quantum pro industna exterio¬
ri regi perlates t̃ proint̃ na suim& neglegentiam displicens am¬
monebat ergo illum sedulo ut confiteretur & emendar& ac
relinquer& scelera sua. priusquam subito mortis super uentu
tempis omne pęnitendi & emend andiꝑder&. uerum ille frequent̃
nitentiam ac turum esse promit tebat. haec intantũ tactus
insirmitate decidit inlec tum. at que acricoepit dolore tor¬
queri. At quem in gressus rex diligebat enim eum multum hor¬
tabatur. ut uł tunc antequam morer& ur paenitenti am age¬
siteri peccata sua sed cum ab infirmitate resurger&. ne
ex probrarent sibi sodales quod timore mortis facer& ea
quae sospes facere noluerat fortit̾ quidem ut sibi uideatur
locutus sed mirabilit̾ ut post patuit dominica fraude seduc

Expanded text:
ius visiones ac verba, non autem conversatio, plurimis, sed nec sibimetipsi profuit. Fuit autem temporibus Coenredi, qui post Edificio militari positus; sed quantum pro industria exteriori regi placens, tantum pro interna suimet negligentia displicens. Admonebat ergo illum sedulo ut confiteretur, et emendaret ac relinqueret scelera sua, priusquam subito mortis superventu tempus omne poenitendi et emendandi perderet. Verum ille, frequentenitentiam acturum esse promittebat. Haec inter tactus infirmitate, decidit in lectum, atque acri coepit dolore torqueri. Ad quem ingressus rex, diligebat enim eum multum, hortabatur ut vel tunc antequam moreretur, poenitentiam agefiteri peccata sua, sed cum ab infirmitate resurgeret; ne  Al. add. forte exprobrarent sibi sodales, quod timore mortis faceret ea quae sospes facere noluerat; fortiter quidem, ut sibi videbatur, locutus, sed miserabiliter, ut post patuit, daemoni
Abbreviated transcription (Latin):
Misie ad maiores natu scoctorum int̃quos exulans ipse bap¬
tis matis sacram̃ta cũ his quise cũ erant militibus consecutus erat.
petens ut sibi mitteretur antestis cinus doctrina ac minis terio
gens quam regebat anglorum. dominice sidei & dona discer&
quamius non plene secundum scientiam, Namq diem paschae
dominicum more suȩ gentis cuius saepius mentionem fecimꝰ.

Expanded text:
misit ad majores natu Scottorum, inter quos exulans ipse baptismatis sacramenta, cum his qui secum erant militibus, consecutus erat; petens ut sibi mitteretur antistes, cujus doctrina ac ministerio gens quam regebat Anglorum, dominicae fidei et dona disceretquamvis non plene secundum scientiam. Namque diem Paschae dominicum more suae gentis, cujus saepius mentionem fecim
Abbreviated transcription (Latin):
Sis temporibus reges anglorum nobilissimi. osui protun¬
tiae nordan hrmbrorum. & egbertus cantuariorum ha¬
bito int̃se consilio quidestatu ecclesiae anglorum eẽt agor¬
dum. Intellexera t enim ueracit̃ osui quamuis educa¬
tus ascotis quia romana tẽt tatholica & apostolica ec¬
desia. Ad sumpserunt cum electione & consensu scã
ecclesiae gentis anglorum. uirum bonum & aptum:
łpiscopatu presbiterum nomine iuiccardum decr&o
miserunt. Quatenus accepto ipse gradu archi episco¬
patus. catholicisperomnẽ brit taniam eclesus anglorĩ
ordinare poss& antescites Uerum ui chardus romam
ꝑueniens. priusquam consecrari inepiscopatum mortis¬

Expanded text:
s DCLXVII reges Anglorum nobilissimi, Osuiu provinciae Nordanhymbrorum, et Ecgberct Cantuariorum, habito inter se consilio, quid de statu Ecclesiae Anglorum esset agendum, intellexerat enim veraciter Osuiu, quamvis educatus a Scottis, quia Romana esset catholica et apostolica Ecclesia, adsumpserunt cum electione et consensu sanctae Ecclesiae gentis Anglorum, virum bonum, et aptum episcopatu presbyterum nomine Uighardum, de clermiserunt: quatenus accepto ipse gradu archiepiscopatus, catholicos per omnem Brittaniam Ecclesiis Anglorum ordinare posset antistites. Verum Uighardus Romam perveniens, priusquam consecrari in episcopatum
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta exlege obseruandã accepimꝰ. Expectamꝰ ad huc monenti
euangelio in ipsa ebdamada tertia tẽpus diei dominicae. & sic duc¬
mum uotiua pase hae nr̃i festa caelebramꝰ Nt indicemͦ nos non cũ
antiquis excussum aegyptiae seruitutis iugũ ueneraro sed redẽp¬
tionem tocus mundi quae inanqui dĩ populi liberationẽ p̃siguria
In xp̃i autẽ resurrectione conplaa est deuota fide ac dilectione
colere ut quae resurrec tionis & iam nrãe quã ead ẽ die dominica
futurã credimꝰ spe nos certissima gaudere signem. hio autem
quae uobis sequendũ monstramꝰ compotus pas chae decem¬
nouenali circulo contin&ur quidudũ quidem hoc est ipsis
a postolorũ tẽporib iã seruari in ecclesia coepit maximae rom
& aegrpti ut supra iã diximꝰ sed ꝑ induscnã eusebu quiabeato ma¬
trit pamphilo cognomen hab& discinctius in ordinẽ compositus esi
Vt quod eaten ꝑ al exandrae pontificẽ singulis annis ꝑ om̃s eccle¬

Expanded text:
cuncta ex lege observanda accepimus, exspectamus adhuc, monente Evangelio, in ipsa hebdomada tertia tempus diei Dominicae, et sic demum votiva paschae nostri festa celebramus. Ut indicemus nos non cum antiquis excussum Aegyptiae servitutis jugum venerari, sed redemptionem totius mundi, quae in antiqui Dei populi liberatione praefigurata, in Christi autem resurrectione completa est, devota fide ac dilectione colere, ut de resurrectionis etiam nostrae, quam eadem die Dominica futuram credimus, spe nos certissima gaudere signemus. Hic autem, quem vobis sequendum monstramus, computus paschae decennovennali circulo continetur, qui dudum quidem, hoc est ipsis apostolorum temporibus, jam servari in Ecclesia coepit, maxime Romae et Aegypti, ut supra jam diximus. Sed per industriam Eusebii, qui a beato martyre Pamphilo cognomen habet, distinctius in ordinem compositus est, ut quod eatenus per Alexandriae pontificem singulis annis per omnes Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
factus xii annos ecclesiam gloriosissimȩ rexit ciu litteras
rex brictanae lucius mic tens ue christianus efficerctur pe¬
tut & inpe trauit. AAnno ab incarnatione dm̃ clxxxuiiui

Expanded text:
cim annos Ecclesiam gloriosissime rexit: cui litteras rex Brittaniae Lucius mittens, ut Christianus efficeretur petiit, et impetravit. Anno ab incarnatione Domini
Abbreviated transcription (Latin):
usque bodie in prouincia occidentalium sa xonum iutarium nationo¬
minatur. Posita contra ipsam insulani uectam. desaxonibus id est
earegione quae nunc antiquorum saxonum cognominatur. uene¬
re orientales saxones meridiam saxones occiduis ax̃õ Porro deanglis
hoc est deilla patria quae angulus dr̃ & ab eo tẽpore usque hodie ma-¬
nere desertus int̃ prouincias uitarim &saxonum phib& ur. Orienta¬
les angli me dr terranei angli Merti toto nordam nimbrorum proiemes
id est illarum gentium que adboream humbri flumins in habitant c&e¬
rique anglorum populi sunt orti duces siuisse& phibenter eorum prim

Expanded text:
usque hodie in provincia Occidentalium Saxonum Jutarum natio nousque hodie in provincia Occidentalium Saxonum Jutarum natio nominatur, posita contra ipsam insulam Vectam. De Saxonibus, id est, ea regione quae nunc antiquorum Saxonum cognominatur, venere Orientales Saxones, Meridiani Saxones, Occidui Saxones. Porro de Anglis, hoc est, de illa patria quae Angulus dicitur et ab eo tempore usque hodie manere desertus inter provincias Jutarum et Saxonum perhibetur, Orientales Angli, Mediterranei Angli, Merci, tota Nordanhymbrorum progenies, id est, illarum gentium quae ad Boream Humbri fluminis inhabitant caeterique Anglorum populi sunt orti. Duces fuisse perhibentur eorum primi
Abbreviated transcription (Latin):
xlui abaugisto regnum adeptus. vIiannis tenuit: Tunc anglorũ
seue saxonum gens inuitata a rege: p̃fato britaniam tribus longis
nauibus adue hit ur & morientali paste insulȩ iubente codem roge
locummanendi quasi propatria pugnatura reautẽ uera hanc
expugnatura suscipit. Inisto ergo certamine cum hoscibus qui
ab a quilone ad aciem uenerant uictoriam sumpsere saxones. Quod
ubi domi numciatũ est simul & insulȩ fertilitas hac signtia brato¬
num mittitur confestim illo classis prolixior armatorum ferens
ma num fortiorem. quae prȩ missȩ adiuncta cohorti inuncibilem fecit
exercitum Susceperunt ergo quiaduenerat᷑ domantibus brit tanis
locum habitationis unt̃ eos ea conditione ut hi i propatriae pace
& salute contra aduersarios militarent. Illi militantibus debita sti¬
pendia conferrent. Aduenerant autẽ detribus germaniae po¬
pulis fortioribus id est saxonibus anglis uitis deiuitarũ origines
cantuari & uictuari hoc est ea gens quae uectam ten& insulam & eaq

Expanded text:
xtus ab Augusto regnum adeptus, septem annis tenuit. Tunc Anglorum sive Saxonum gens, invitata a rege praefato, in Brittaniam tribus longis navibus advehitur, et in Orientali parte insulae jubente eodem rege locum manendi, quasi pro patria pugnatura, re autem vera hanc expugnatura, suscipit. Inito ergo certamine cum hostibus qui ab Aquilone ad aciem venerant, victoriam sumpsere Saxones. Quod ubi domi nuntiatum est, simul et insulae fertilitas, ac segnitia Brittonum: mittitur confestim illo classis prolixior armatorum ferens manum fortiorem, quae praemissae adjuncta cohorti invincibilem fecit exercitum. Susceperunt ergo qui advenerunt, donantibus Brittanis, locum habitationis inter eos, ea conditione ut hi pro patriae pace et salute contra adversarios militarent, illi militantibus debita stipendia conferrent. Advenerant autem de tribus Germaniae populis fortioribus, id est, Saxonibus, Anglis, Jutis  Al., VitisAl., vectuarii, hoc est, ea gens quae Vectam tenet insulam, et ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati aliquatenus proprior uideretur. in hunc quasi brit taniae
subuersorẽ om̃iũ odia tela quesine respectu contorqueretur. & non so¬
lum haec sȩculares iuri sed & iam ipse grex dñi. eiusq pastores egerin
ebri&ati. animositati. litigio contentioni inudiae c&erisque huuis¬
modi facinoribus sua colla abiecto leui iugo xp̃i subdentes
Interea subito corruptae mentis homines acerlia pestis corripuit q
Imbreui tantam eius multitudinẽ strauit. ut ne sepeliendis quidẽ
mortius uiui sufficerent. sed nemorte quidem suorũ. nec timore
mostis. hiqui superant. amoste animae quia peccando sterne bant᷑
reuocari poterant. Vnde non multo post acrior gentẽ pec catricem
ultiodiri sceleris secutaẽ. Initium namq ẽ. consilium quida gendũ
ubi quaerendum̃ ete p̃sidium adeuitandas uel repellandas tãferas
tamq creberrimas gentium aquilo narium in rũptiones. Placuit que¬

Expanded text:
veritati aliquatenus propior videretur, in hunc quasi Brittaniae veritati aliquatenus propior videretur, in hunc quasi Brittaniae subversorem, omnium odia telaque sine respectu contorquerentur. Et non solum haec saeculares viri, sed etiam ipse grex Domini ejusque pastores egerunt; ebrietati, animositati, litigio, contentioni, invidiae, caeterisque hujusmodi facinoribus sua colla, abjecto levi jugo Christi, subdentes. Interea subito corruptae mentis homines acerba pestis corripuit, quae in brevi tantam ejus multitudinem stravit ut ne sepeliendis quidem mortuis vivi sufficerent: sed ne morte quidem suorum nec timore mortis, hi qui supererant a morte animae qua peccando sternebantur, revocari poterant: unde non multo post acrior gentem peccatricem ultio diri sceleris secuta est. Initum namque est consilium quid agendum, ubi quaerendum esset praesidium ad evitandas vel repellendas tam feras tamque creberrimas gentium Aquilonalium
Abbreviated transcription (Latin):
&a erum pescifer odor plura hominum milia iumentorumq deleuit.¬
suae miliciae posteris diurnam re linquens multos eorum cogit uic¬
tos infestis p̃donibus dare manibus alios uero quin potius nũ quam¬
confidentes indiuinum ubi humanum cessabat auxilium. deipsismon¬
tibus speluncis ac saltib c̃tinue bellabre &tum primũ inimicis quis
multos annos p̃das interra agebant strages dare coeperunt . Re uertun
tempus reuersuri picti in extrema partẽ in sulȩ Tunc primum & de¬
inceps quieuer̃ p̃das tamen non numquam ex inde. & contriciones
debrit tonum gente agere noncessarunt. Ces sante autem iastatio¬
ne hosti litantis frugum copus insula quantas nulla retro a&as me¬
minit affluere coepit. Cumquibus & luxura crescere & hanc con¬
tinuo om̃ium lues scelerũ comitari accaelerauit crudelitas. p̃cipuȩ
& hodium ueritatis amorq mendatii ita ut siquis eorum mitior &

Expanded text:
et aerum pestifer odor plurima hominum millia jumentorumque delevit.et aerum pestifer odor plurima hominum millia jumentorumque delevit.suae malitiae posteris diuturnam relinquens, multos eorum coegit victas infestis praedonibus dare manus, alios vero nunquam, quin potius confidentes in divinum ubi humanum cessabat auxilium, de ipsis montibus, speluncis ac saltibus continue rebellabant: et tum primum inimicis qui per multos annos praedas in terra agebant, strages dare coeperunt. Revertunttempus reversuri; Picti in extrema parte insulae tunc primum et deinceps quieverunt, praedas tamen nonnunquam exinde et contritiones de Brittonum gente agere non cessarunt. Cessante autem vastatione hostili, tantis frugum copiis insula quantas  Al., quantis nulla retro aetas meminit, affluere coepit: cum quibus et luxuria crescere, et hanc continuo omnium lues scelerum comitari adceleravit, crudelitas praecipue, et odium veritatis amorque mendacii, ita ut si quis eorum mitior, et
Abbreviated transcription (Latin):
anno imperii uiii palladius ad scottos in xp̃m credentes a pont ifice
romanae ec desiae caelestino primus mictitur epĩs. Anno autem
cum simmacho gessit consolatũ. Ad hunc pauper culȩ brittonũ
suli gemitus brittorunum & in processu epistolȩ ita suas calamicates
explicant repellunt barbari ad mare repellit mare ad barbaros.
Inter haec oriuntur duo genera sunerum aut iugulamur aut mergi¬
mur. Neq haec tantum agentes quic quã ab illo auxili impetra¬
re quiuer. Ut pote quigrauissimis eo tẽpore bellis cũblaed la
& adtila regibus honorum erat occupatus. & quãius anno ante
hunc proximo blaella attile fratrissui sit int̃ emptus insidiis.
attila tam̃ ipse adeo intolerabilis rei publicȩ remansit hostis ut
totam poene europã excisis inuasisq ciuitatibus atquȩ cascellis
Necmora pestis secuta est. Sed & plurimi eiusdem urbis muricũ
LUII turribus corruer̃. Multis quoq cuutatibus conlapsis fames

Expanded text:
anno imperii octavo Palladius ad Scottos in Christum credentes a pontifice Romanae Ecclesiae Caelestino primus mittitur episcopus CCCCXXXcum Symmacho gessit consulatum. Ad hanc pauperculae Brittonum rsuli gemitus Brittanorum; » explicant: Repellunt barbari ad mare, repellit mare ad barbaros. Inter haec oriuntur duo genera funerum: aut jugulamur aut mergimur. Neque hoc tamen agentes quidquam ab illo auxilii impetrare quiverunt, utpote qui gravissimis eo tempore bellis cum Bledda et Attila regibus Hunorum erat occupatus; et quamvis anno ante hunc proximo Bledda Attilae fratris sui interemptus sit insidiis, Attila tamen ipse adeo intolerabilis reipublicae remansit hostis, ut totam pene Europam excisis invasisque civitatibus atque castellis cnec mora pestis secuta est; sed et plurimi ejusdem urbis muri cum LVI turribus corruerunt; multis quoque civitatibus collapsis, fames
Abbreviated transcription (Latin):
Femina uirgo parit mundi deuota parentẽ porta maria dĩ femina uirgo parit.
Gaud& amica cohors deuirgine matre tonantis uirginitate micans gaud& cohors.
huius honor genuit casto degermine plures uirgineos flores hiuiꝰ bonor genuit.
Ignibus husta feris uirgo noncessit agatha eulalia & ꝑsra&e ignibus hiustaferis.
N asta feras superat mentis proculmine tecla eufemia sac rabrasta feris superat.
Loc arid& gladios ferro robuscior agnes cecilia infestos la& ari d& gladios.

Expanded text:
Femina Virgo parit mundi devota parentem, Porta Maria Dei, femina Virgo parit. Femina Virgo parit mundi devota parentem, Porta Maria Dei, femina Virgo parit. Gaudet amica cohors de Virgine matre Tonantis: Virginitate micans gaudet amica cohors. Hujus honor genuit casto de germine plures, Virgineos flores hujus honor genuit. Ignibus usta feris virgo non cessat Agatha, Eulalia et perfert ignibus usta feris. Casta feras superat mentis pro culmine Tecla, Euphemia sacra casta feras superat. Laeta ridet gladios ferro robustior Agnes, Caecilia infestos laeta ridet gladios.
Abbreviated transcription (Latin):
regio: familiarum circit̃ sexcentarum insimilitud inem
insulae uł paludibus ut diximus circumdata uł aquis
unde & acopia anguilarum quae in eisdem paludibus ca¬
piuntur nomen accepit:. Ubi monas terium habere deside¬
rauit memorata xp̃i famula : qnm̃ de prouincia eorundẽ
himnum uirginitatis inserere quemante nos plurimus¬
regina quia sponsa xp̃i elegicito m&ro composuimus &imitari
morem sacrae. scripturae ciuus bistoriae carmina plurima
indita & haec m&ro ac uersibus constat esse composita:
Nalma ds̃ trinitas.
Bella maro reson& nos pacis dona canã muneranos xpĩbellamaro reson&:
Carmina casta michi foeden raptus elene luxus erit lubricis carmina castamͥ
Dona suꝑna loquar misere ñ proelia troire t̃rae quibus gaud& dona supͥn ur¬
I n ds̃ altus adit uenerandae uirginis aluũ liber& ut homines endsaltꝰ adit

Expanded text:
regio familiarum circiter sexcentarum, in similitudinem regio familiarum circiter sexcentarum, in similitudinem insulae, vel paludibus, ut diximus, circumdata, vel aquis: unde et a copia anguillarum quae in iisdem paludibus capiuntur, nomen accepit; ubi monasterium habere desideravit memorata Christi famula, quoniam de provincia eorumdem hymnum virginitatis inserere, quem ante annos plurimosreginae ac sponsae Christi elegiaco metro composuimus, et imitari morem sacrae Scripturae, cujus Historiae carmina plurima indita: et haec metro ac versibus constat esse composita. alma Deus Trinitas. Bella Maro resonet, nos pacis dona canamus: Munera nos Christi, bella Maro resonet. Carmina casta mihi, foedae non raptus Helenae. Luxus erit lubricis, carmina casta mihi. Dona superna loquar, miserae non praelia Trojae, Terra quibus gaudet: dona superna loquar. En Deus altus adit venerandae Virginis alvum: Liberet ut homines, en Deus altus adit.
Abbreviated transcription (Latin):
colli uoluit grauari. ut sic ab soluar reatu suꝑ uacuae leua¬
tis. dummicbi nunc proauro & margaritis decollo rubor tu¬
moris. ardorque ꝓmineat. Contigit autem tactu indumen¬
torum eorum idem & demonia ab obsessis effugata corporb
& in sirmitates alias aliquoties esse curatas Sed & loculum in
quo primo sepulta est : non nullis occulos dolentibus saluti si¬
isse ꝑhibent. Quicum suum capud idem loculo ad pona¬
tes orassent. mox dolorẽ eis. siue caliginis in cõmodum an
tum uestibus intulerunt inecdesiam. atque in eo quod ad lan
erat sarco fago posuerunt. ubi usque bodie in magna uenera¬
tione hab& ur. Mirum uero in modum ita aptum corpo¬
riuirginis sarco fagum inuentum est: ac siei specialit̃ pras¬
paratum suiss& & locus quoque capitis seorsum fabre¬
factus ad mensuram capitis illius aptissimae siguratus ap¬
paruit. Est autem elge in prouincia orientalis anglorũ

Expanded text:
colli voluit gravari, ut sic absolvar reatu supervacuae levitacolli voluit gravari, ut sic absolvar reatu supervacuae levitatis; dum mihi nunc pro auro et margaritis, de collo rubor tumoris, ardorque promineat. » Contigit autem tactu indumentorum eorumdem, et daemonia ab obsessis effugata  Al., fugata corporibus, et infirmitates alias aliquoties esse curatas. Sed et loculum in quo primo sepulta est, nonnullis oculos dolentibus saluti fuisse perhibent; qui cum suum caput eidem loculo apponentes orassent, mox doloris sive caliginis incommodum ab orpus, et novis indutum vestibus intulerunt in ecclesiam, atque in eo quod adlatum erat, sarcophago posuerunt, ubi usque hodie in magna veneratione habetur. Mirum vero in modum ita aptum corpori virginis sarcophagum inventum est, ac si ei specialiter praeparatum fuisset: et locus quoque capitis seorsum fabrefactus, ad mensuram capitis illius aptissime figuratus apparuit. Est autem Elge in provincia Orientalium Anglorum