comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pure facta obligatio intelligit᷑. id̃q statĩ petere potests Itẽ uerboꝵ
obligatio int̾ absentes c̃cepta: inutilis ẽ. Sed cũ hoc materiam
litiũ c̃tentiosis hõib p̃stabat forte post tẽpꝰ tales allegationes
obponentib ⁊ ñ p̃sentes eẽ se uł aduersarios suaꝰ c̃tendentibus.
dõ nr̃a c̃stitutio ꝓpt̃ celeritatẽ dirim̃ daꝵ liciũ intro ductaẽ.
quã a& cesarienses ad uocatos scripsimꝰ ꝑ quã disposuimꝰ tales
die quo c̃ficie bat᷑ instrum̃tũ. sese uładuersariũ suũ in aliis
locis cẽ Post mortẽ sũã darisibi nemo stipulari poterat.
ñ magis quã post mortẽ eiꝰ a quo stipulabat᷑ sacneis ꝗi aliciũ
potestate ⁊ post mor tẽ eiꝰstipulari poterat. ꝗa patris łdñi¬
ut iãdictũ ÷ ex c̃sensu c̃tͣ hentiũ stipulationes ualent placuit
nobctiã inbunc iuris articulũ netessariã inducere em̃datio¬
ñe. ut siue post mor tẽ siue pͥdie quã moriet᷑ stipulator siue

Expanded text:
pure facta obligatio intellegitur ideoque statim petere potest. Item verborum obligatio inter absentes concepta inutilis est. sed cum hoc materiam litium contentiosis hominibus praestabat, forte post tempus tales allegationes opponentibus et non praesentes esse vel se vel adversarios suos contendentibus: ideo nostra constitutio propter celeritatem dirimendarum litium introducta est, quam ad Caesarienses advocatos scripsimus, per quam disposuimus, tales die quo conficiebatur instrumentum sese vel adversarium suum in aliis locis esse. Post mortem suam dari sibi nemo stipulari poterat, non magis quam post eius mortem a quo stipulabatur. ac ne is qui in alicuius potestate est post morut iam dictum est, ex consensu contrahentium stipulationes valent, placuit nobis etiam in hunc iuris articulum necessariam inducere emendationem, ut, sive post mortem sive pridie quam morietur stipulator sive
Abbreviated transcription (Latin):
stipulator potest ⁊res stipulatoris ẽẽ desinere potest.
deducta sit. si postea in eaꝵq causa deꝗb supͣ dictũ ẽ. sine facto
pͥmis soris deuener̃ : extinguit᷑ stipulatio acne stipulatio
talisstatĩ ab initio ualebit. Luciũ ticiũ cũ sermiꝰ erit dare
spon des: ⁊ similia ꝗa nat᷑a sui dñio nr̃o ex ep̃ta in obliga¬
tionẽ deduci nullo mͦ pꝰ st̃ sdiꝗs altuĩ daturũ. factu¬
rũ ue ꝗ spoponderit: ñ obligab et᷑. ueluti sispo pondeat
ticiũ .v aureos daturũ. Qđs̃ affecturũ se. ut ticiuꝰ dar&
spoponderit. obligatꝰ   diꝗsialii quã cuiꝰ uiri sub iec tussit
stipulet᷑: nihil agit plane solutio in extranea ꝑsona c̃ferri
potest. ueluti. Siꝗs itastipulet᷑ miħ aut seio dare spondes:
eeut obligatio ꝗdẽ stipulatori ad ꝗrat᷑ solui tam̃ seio etiã
in uito eo rec te possit. itlibatio ipsoiure contingat. sed ille

Expanded text:
stipulator potest et res stipulatoris esse desinere potest :stipulator potest et res stipulatoris esse desinere potest :in stipulatum deducta sit, si postea in earum qua causa de quibus supra dictum est sine facto promissoris devenerit, extinguitur stipulatio. ac ne statalis stipulatio valebit ‘ Lucium Titium cum servus erit dare spondes? ’ et similia: quia natura sui dominio nostro exempta in obligationem deduci nullo modo possunt. Si quis alium daturum facturumve quid spoponderit, non obligabitur, veluti si spondeat Titium quinque aureos daturum. quodsi effecturum se ut Titius daret spoponderit, obligatur. Si quis alii, quam cuius iuri subiectus sit, stipuletur, nihil agit. plane solutio etiam in extranei personam conferri potest veluti si quis ita stipuletur ‘ mihi aut Seio dare spondes? ’, ut obligatio quidem stipulatori adquiratur, solvi tamen Seio etiam invito eo recte possit, ut liberatio ipso iure contingat, sed ille
Abbreviated transcription (Latin):
dicione ueniunt¶ Conuentionales s̃ quȩ ex c̃uentione
utriũq partis c̃cipiunt᷑. hoc ẽ neq iussu uidicis. neq ĩsu
p̃toris. sed exc̃uentione õtͣhentiũ. quaꝵ totidẽ gnr̃ast̃:
uelutirẽ saluã fore pupilli. Nã ⁊ip̃tor iub& rẽsaluã fore
pupilli caueri. ⁊ int̃dũ iudex. si alit̾̃ expediri haec res ñ
potest uł derato stipulatio
tuus ẽ quẽ uiuere credebat. aut ippo centaurũ ꝗ eẽ ñ pꝰsit:
in utilis erit stipulatio Idẽ iuris ÷ si sacrã rẽ. aut religiosam:
quã humani iuris credebat. uł publicã quȩ usib popłiꝑp&uo
exposita sit. ut foꝵ ł tͥeatrũ uł lib̾ũ hominẽ quẽ seruũ eẽ
c̃redebat. uł cuiꝰ comertiũ ñ habuit. uł rẽ suã dari ꝗsstipulet᷑.
nec inpendenti erit stipulatio obid ꝙ publica res inpͥuatũ
deduci. ⁊ ex lib̾o seruiꝰ fieri potest. ⁊ cõmertiũ ad ipisci

Expanded text:
dictione veniunt. Conventionales sunt, quae ex conventione dictione veniunt. Conventionales sunt, quae ex conventione utriusque partis concipiuntur, hoc est neque iussu iudicis neque iussu praetoris, sed ex conventione contrahentium.veluti rem salvam fore pupilli: nam et praetor iubet rem salvam fore pupillo caveri et interdum iudex, si aliter expediri haec res non potest: vel de rato stipulatio. tuus sit, quem vivere credebat, aut hippocentaurum, qui esse non possit, inutilis erit stipulatio. Idem iuris est, si rem sacram aut religiosam, quam humani iuris esse credebat, vel publicam, quae usibus populi perpetuo exposita sit, ut forum vel theatrum, vel liberum hominem, quem servum esse credebat, vel rem cuius commercium non habuit, vel rem suam, dari quis stipuletur. nec in pendenti erit stipulatio ob id quod publica res in privatum deduci et ex libero servus fieri potest et commercium adipisci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in lib̵is: ꝗ in potestate patris st̃. exꝗb causis ad ꝗrere posit᷑.
Si cũ factũ stipulatione c̃tinebit᷑: om̃imͦ ꝑsona stipulanti
continet᷑. ueluti. si seruuꝰ stipulet᷑ ut sibi ut agere liceat.
ipse enĩ tantũ ꝓhiberi ñ deb& ñ etiã dñs exꝰ Seruuꝰ cõmunis
eoꝵ iussu aut nõ atĩ. cuieoꝵ stipulatꝰ: tt̃ enrei soli adꝗrit᷑ qđ¬
altĩ ad ꝗri ñ potest. ueluti Sires quã dari stipulatus est:
uniuꝰ dñi sit
tipulationũ ali& iudiciales s̃. aliȩ p̃toria. aliȩ c̃uentionales
ali& cõmunes tã p̃toriȩ quã iudicialos. Iudicialeꝰ s̃ dũ taxat.
que amero iudicis officio ꝓficiscunt᷑. ueluti. dedolo cautio
uł deꝑsequendo seruo ꝗ in fuga ẽ. restituendo ue p̃ciosłre¬
toria quȩ amero p̃toris officio ꝓficiscunt᷑. ueluti. dãpni
infecti. uł legatoꝵ. Pretorias aut̃ stipulationes sic exau¬
diri opori&. ut in his c̃tineant᷑ etiã edilitie. Nã & heea iuris¬

Expanded text:
potestate patris sunt, ex quibus causis adquirere possunt. Sed cum factum in stipulatione continebitur, omnimodo persona stipulantis continetur, veluti si servus stipuletur, ut sibi ire agere liceat: ipse enim tantum prohiberi non debet, non etiam dominus eius. Servus communis eorum iussu aut nominatim cui eorum stipulatus est: tunc enim soli ei alteri adquiritur, veluti si res quam dari stipulatus est unius domini sittipulationum aliae iudiciales sunt, aliae praetoriae, aliae conventionales, aliae communes tam praetoriae quam iudiciales. Iudiciales sunt dumtaxat, quae a mero iudicis officio proficiscuntur : veluti de dolo cautio vel de persequendo servo qui in fuga est, restituendove pretio. Praetoriae, quae a mero praetoris officio proficiscuntur, veluti damni infecti vel legatorum. praetorias autem stipulationes sic exaudiri oportet ut in his contineantur etiam aediliciae : nam et hae ab iuris
Abbreviated transcription (Latin):
dies arbitrio soluentis: tribui deb&. neq enĩ certũ ÷ eodic
inquẽ ꝓnussũ ẽ datũ ñc̃ẽ pͥuꝰquã dies ipse p̃tereat ¶Uisi ita

Expanded text:
dies arbitrio solventis tribui debet. Neque enim certum est, eo die dies arbitrio solventis tribui debet. Neque enim certum est, eo die in quem promissum est datum non esse, priusquam is pretereat. At si it
Abbreviated transcription (Latin):
scondeo ꝓmittis ꝓmitto sidĩpiatis  fidĩpmitto
idĩ iubes: sidĩ iubeo. Dabis: dabo. facies: faciã. utr̃ũ
ad int̾rogatũ respondẽ. En etiã duo g̃culatina lingua
obligationẽ c̃tͣhere posit̃. Sedhaec silłepnia uerbaolĩꝗdẽ
inusu fuer  posica aut̃ leoniana cstitutiolata ÷ quȩ sollẽp¬
nitate ubor sublata. sensũ ⁊ c̃ sonantt̃ intellettũ ab utraq
parte solu desiderat. lica ꝗb cũq uerbex p̃ssum ẽ Om̃is sti¬
pulati& aut pure. aut indie. aut sũbedition p̃t.sure: ueluti.
ꝗnq aureo dare spondes. idq c̃festi petipotest. Ihidie: eũad¬
iecto die quo pecunia soluat᷑ stipulatio sit ueluti .a. aureoꝰ
pͥnis halendis martii dare sponde: Idaut̃ qrindic stipula¬
m̾statĩ ꝗdẽ debet᷑. s petipͥuꝰ quã dies ueniat. i potest. ac ne
eo ꝗdẽ ipsodie inque stipulatia factaẽ. pen potest. ꝗ atotꝰ is

Expanded text:
spondeo, promittis? promitto, fidepromittis? fidepromitto, spondeo, promittis? promitto, fidepromittis? fidepromitto, fideiubes? fideiubeo, dabis? dabo, facies? faciam. utrum aad interrogatum respondere: quin etiam duo Graeci Latina lingua obligationem contrahere possunt. sed haec sollemnia verba olim quidem in usu fuerunt: postea autem Leoniana constitutio lata est, quae, sollemnitate verborum sublata, sensum et consonantem intellectum ab utraque parte solum desiderat, licet quibuscumque verbis expressus est. Omnis stipulatio uinque aureos dare spondes idque confestim peti potest. In diem, cum adiecto die quo pecunia solvatur, stipulatio fit, videlicet cum X aureos primis Calendis Martii dare spondes. Id autem quod in diem stipulamur, statim quidem debetur, sed peti priusquam dies veniat non potest ac ne eo quidem ipso die, in quem stipulatio facta est, quia totus is
Abbreviated transcription (Latin):
deeare quĩ accepit restituendẽ tenet᷑. s his exeo solo tenet᷑
siꝗgdolo cõmiserit. Culpȩ aut̃ nõe id disidiȩ atq neglegen¬
furto ãmisit. ꝗa ꝗ neglegenti amico rẽ custo dienđatͣdit
sue facilitati idinputare deb& sCreditor qq̃ ꝗpignꝰ ac cep̃
qͦ magisei pecuna crederet᷑ . icre ditoris qͦmagis ei in
tuto sit creditũ. placuit suffice eꝙ ad eãrẽ cꝰtodiendam
ex actã diligentiã aibere. quã sip̃stiterit  aliqͦ fortuitu
casurẽ ãmiserit.: sccurũ ec̃ nec inpediri ere ditũ petͥore.
erbis obligatio c̃t᷑hit᷑
ex int̾rogatione ⁊ responsione. cũ ꝗd darisieriue. nob̃
stipulam Ex qua duȩ ꝓficiscunt᷑ actiones tã c̃ditio sicerta
sit stipulatio squã exstipulatu si ncerta. Qu& hoc nõe inde
utit᷑ ꝗ astipulũ apud uet̃es firmũ appellabat᷑. forte astipite
descendenꝰ. In hacre:olĩ talia uerba tradita fuer̃.Spondeꝰ

Expanded text:
de ea re quam acceperit restituenda tenetur. Sed is ex eo solo tenetur, de ea re quam acceperit restituenda tenetur. Sed is ex eo solo tenetur, si quid dolo commiserit. Culpe autem nomine, id est desidie ac negligenfurto amisit, quia, qui neglegenti amico rem custodiendam tradidit, suae facilitati id imputare debet. Creditor quoque qui pignus accepit quo magis ei pecunia crederetur, et creditoris, quo magis ei in tuto sit creditum, placuit sufficere, quod ad eam rem custodiendam exactam diligentiam adhiberet: quam si praestiterit et aliquo fortuito casu rem aerbis obligatio contrahitur ex interrogatione et responsione, cum quid dari fierive nobis stipulamur. ex qua duae proficiscuntur actiones, tam condictio, si certa sit stipulatio, quam ex stipulatu, si incerta. quae hoc nomine inde utitur, quia stipulum apud veteres firmum appellabatur, forte a stipite descendens. In hac re olim talia verba tradita fuerunt: spondes?
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit negotiũ quã c̃tͣ here tt̃ cũi res aliqua utenda dat᷑:
accepit longe disat. nãq ñ ita res dat᷑ ut eiꝰ siat. ⁊ obiddeeare
fortuito casu ꝙ accepit amiserit: ue luti incendio ruina
naufragio aut latronũ hostiũ ue incursu: nihi lominꝰ obligatꝰ
ad hibuis se. quã tã suis reb adhibere solit ẽ simꝰ aliuꝰ diligentiar
poterit eã rẽ cꝰtodire. s ꝓpt̃ maiorẽ uim maioresue casuꝰ.
ñ tenet᷑. simͦ ñ huiꝰ ipsiuꝰ culpa is casꝰ int̃ uener̃ Alio ꝗn sud ꝙ
tibi comodatũ ÷ peregre tecũ ferre malueris: iuł incursũ
hostiũ p̃do nũ ue uł naufragio amiseris: dubiũ ñẽ ꝗnde resti¬
tuenda eare tenearis. Cõmodata aut̃ res tẽꝓpͥe intelligit᷑:
sinulla mercede accepta uł c̃stituta ies tibi utenda dataẽ
Alio ꝗn mercette int̾̃ uenientẽ. locatꝰ tibi usuꝰrei uidet᷑. Gra¬

Expanded text:
voluit negotium quam contrahere. Item is cui res aliqua utenda datur,voluit negotium quam contrahere. Item is cui res aliqua utenda datur,accepit longe distat: namque non ita res datur ut eius fiat, et ob id de ea re fortuito casu quod accepit amiserit, veluti incendio, ruina, naufragio aut latronum hostiumve incursu, nihilo minus obligatuadhibuisse, quantam in suis rebus adhibere solitus est, si modo alius diligentior poterit eam rem custodire. Sed propter maiorem vim maioresve casus non tenetur, si modo non ipsius culpa is casus intervenerit. Alioquin si id quod tibi commodatum est, peregre tecum ferre malueris et incursu hostium predonumve vel naufragio amiseris, dubium non est quin de restituendo tenearis. Nam commodata res tunc proprie intelligitur, si nulla mercede accepta vel constituta tibi res utenda data est. Alioquin mercede interveniente, locatus tibi usus rei videtur. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
quã p̃tor ex sua iuris dictione c̃stituit. qu& eriã honorarie
uocant Pequens diuisio in quartuor speries deducit᷑ aut
aut quasi ex male sitio sPriuꝰ ẽ iit de his quȩ ex c̃tractu sunt
dispiciamꝰ. haꝵ ęque quat tuor speties st̃ aut enĩre c̃tͣ¬
hunt᷑ ueͣrb. aut litt̃is. aut c̃sensu. deꝗb singulis: clispiciamꝰ.¬
e conarahit᷑ obligatio:
Uueluti mutui abligatione ¶Mutui aut̃ obligatio. in his
reb c̃sistit. quȩ pondere nũo m̃ suraue c̃stant ueluti
uino oleo frum̃to pecunia numerata. &re argenit.
ꝗa ita ame tibidat᷑ ut ex meo tuũ fiat. exeoq c̃tractu nascit᷑
actio nã ꝑinde ei abeo c̃dici potest. si par& eũ dare oportere
acsimutuũ accepiss&. Uñ pupillu sieisine tutoris auctoritate
ñ debitũ perrorẽ clatũsit: ñ tenet᷑ in debiti c̃ditione. ñ magis
quã datione mutui. s⁊ hec specieꝰ obligacionis ñ uidet᷑ ex
c̃tractu c̃sistere cũ is ꝗ soluendi animodat: magis distrabere

Expanded text:
tor ex sua iurisdictione constituit, quae etiam honorariae vocantur. Sequens divisio in quattuor species deducitur: auaut quasi ex maleficio. prius est, ut de his quae ex contractu sunt dispiciamus. harum aeque quattuor species sunt : aut enim re contrahuntur aut verbis aut litteris aut consensu. de quibus singulis dispiciame contrahitur obligatio veluti mutui datione. mutui autem obligatio in his rebus consistit quae pondere, numero mensurave constant, veluti vino, oleo, frumento, pecunia numerata, aere, argento, tuum appellatum sit, quia ita a me tibi datur, ut ex meo tuum fiat. ex eo contractu nascituractio; nam proinde ei condici potest ‘ si paret eum dare oportere ’ ac si mutuum accepisset. unde pupillus, si ei sine tutoris auctoritate non debitum per errorem datum est, non tenetur indebiti condictione, non magis quam mutui datione. sed haec species obligationis non videtur ex contractu consistere, cum is qui solvendi animo dat magis distrahere
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatio NUersa uice ꝗaliũ facturũ ꝓmisit: uidet᷑ in ea eẽ
causa ut ñ teneat᷑. nisi penã ipse ꝓmiserit ¶ Itẽ fu turã rẽ suã.
nemo in eo casũ quo sua sit. utilit̾ stipulet᷑⁊ Side alia re sti¬
pulator senserit. de alia ꝓmissor ꝑ inde nulla c̃tͣhit᷑ obligatio
ac si ad int̾rogatũ responsũ ñ e&̃. ueluti. Si hoĩem stichũ ate
stipulatꝰ ꝗs fuerit: tu de panphilio senseris: quẽ stichũ uocari
credideris Qđ tͣpi ex causa ꝓmissũ ẽ ueluti. Siꝗs homicidiũ
uł sacrilegiũ se facturũ ꝓmittat: ñ ual& sCũ ꝗs sub aliqua¬

Expanded text:
ipulatio. 2 Versa vice qui alium facturum promisit, videtur in ea esse causa, ut non teneatur, nisi poenam ipse promiserit. Item nemo rem suam futuram in eum casum quo sua fit utiliter stipulatur. Si de alia re stipulator senserit, de alia promissor, perinde nulla contrahitur obligatio ac si ad interrogatum responsum non esset, veluti si hominem Stichum a te stipulatus quis fuerit, tu de Pamphilo senseris, quem Stichum vocari credideris. Quod turpi ex causa promissum est veluti si quis homicidium vel sacrilegium se facturum promittat, non val
Abbreviated transcription (Latin):
ximꝰ depillis utiq uerũ ẽ dehis ꝗiã aliquẽ intellectũ bñt.
Nã infans ⁊ ꝗin fanti ꝓxximꝰ ẽ. ñ multũ afurioiõ distant ꝗa
huiꝰ etatis pupilli.nullũ intellectũ hñt. Sꝯ in pximis in¬
fanti ꝓpt̃ utilitatẽ eoꝵ benignior iuris int p̃tatio factaẽ
ut idẽ iuris habeat̃ ꝙ pubtatis ⁊ ꝓximi. Sedꝗ in parentis
potes ate : inpubes. nec auctore ꝗ dẽ patre obligat᷑ s Sun
possibilis c̃ditio obligationib adiciat᷑ nihil ual& stipulati

Expanded text:
aliquem intellectum habent: nam infans et qui infanti proximus est non multum a furioso distant, quia huius aetatis pupilli nullum intellectum habent: sed in proximis infanti propter utilitatem eorum benignior iuris interpretatio facta est, ut idem iuris habeant, quod pubertati proximi. sed qui in parentis potestate est impubes nec auctore quidem patre obligatur. Si impossibilis condicio obligationibus adiciatur, nihil valet stipulati
Abbreviated transcription (Latin):
aut sulle pure stipulet᷑: tu sub c̃dicione ꝓmittas. uł c̃tͣ. si mͦ
scilic& id expͥmas. iđ sicui sub c̃dicione uł indie stipulanti.
tu respondeas p̃sentidie spondeo. Nãsi hoc solũ respondeas
ꝓmitto: breuit᷑ uderis in eadẽ dic añeditionẽ spopon¬
disse. nec enĩ necessẽ ÷ in respondendo eadẽ om̃ia repeti.
quae stipulatee ex p̃ssĩt  It̃ in utił. ẽ stipulatio: si abeo stipuler
quiri tuo subiectꝰẽ. ułsiis ate stipuletꝰ. Seruuꝰ ꝗdẽ ñ solũ
dño suo obligari ñ potest. sedne alii ꝗdẽ ulli filiuo familia
aliis obligariposst̃ MMutũ neq stipulari neq ꝓmitere
deb&. im̃ appar& ñde eo nos loꝗ ꝗtardius ex audit sed
de eo ꝗom̃ino ñ exaudits furiosusuulũ negoriũ gerere
porestꝰ ꝗa ñ intellegit ꝙ. agits lupilluꝰ om̃o negotiũ regit¬

Expanded text:
etur, tu sub condicione promittas, vel contra, si modo scilicet id exprimas, id est si cui sub condicione vel in diem stipulanti tu respondeas: ‘ praesenti die spondeo ’. nam si hoc solum respondeas: ‘ promitto ’, breviter videris in eandem diem aut condicionem spopondisse: nec enim necesse est in respondendo eadem omnia repeti quae stipulator expresserit. Item inutilis est stipulatio, si ab eo stipuleris, qui iuri tuo subiectus est, vel si is a te stipuletur. sed servus quidem non solum domino suo obligari non potest, sed ne alii quidem ulli: filii vero familias aliis obligari possunt. Mutum neque stipulari neque promittdebet. unde apparet, non de eo nos loqui qui tardius exaudit, sed de eo qui omnino non exaudit. Furiosus nullum negotium gerere potest, quia non intellegit quid agit. Pupillus om
Abbreviated transcription (Latin):
spondes: sci codẽ .u. aureoꝰ dare spondes. respondeant
singuli separatĩ spondeo ex huiꝰ modistipulationibus
⁊ obligationib solidũ singulis debet᷑. ⁊ ꝓmittentes sin¬
guli : insolidũ tenent᷑. In utraq tam̃ obligatione: una res
uertit᷑. ⁊ uł alt̃ debitũ accipiendo. uł alt̾ soluendo. om̃iũ
ꝑimit obligationẽrionis lib̾at .¶ Ex duob rei ꝓmittendis.
al uꝰ purt: aliuꝰ indie. uł sub c̃dicione. obligar i potest. nec in¬
pedim̃to eritdies aut c̃ditio. quominꝰ abeo ꝗ pure obligatꝰ:

Expanded text:
spondes? Sei, eosdem quinque aureos dare spondes? ’ respondeant spondes? Sei, eosdem quinque aureos dare spondes? ’ respondeant singuli separatim ‘ spondeo ’. Ex huiusmodi obligationibus et stipulantibus solidum singulis debetur et promittentes singuli in solidum tenentur. in utraque tamen obligatione una res vertitur: et vel alter debitum accipiendo vel alter solvendo omnium perimit obligationem et omnes liberat. Ex duobus reis promittendi alius pure, alius in diem vel sub condicione obligari potest: nec impedimento erit dies aut condicio, quo minus ab eo qui pure obligatus
Abbreviated transcription (Latin):
A ducipos s̃ sedetiã facta urstipulem fieri aliꝗd ul ñ feri.
inihuiꝰ modistipulationib optimũ erit pęnõ subicere
nequintitaꝰ stipulationis incertasit ac necess̃t ac tori ꝓbare:
ꝗ eis int iãt Itaq Siꝗs unfiat aliꝗd stipulet᷑ ita a dicipena
deb& siita factũ n erit. it̃ pene nõe x aure os dare sẽ ondẽ.
ed si quedã fieri quȩdĩ ñfierĩ una eadẽq c̃cepnionȩ
stipulet᷑ clau su s erit huiꝰ modi adicienda sĩ ad ueriꝰ ea
fac tũ erit siue ꝗ ta factũ ñerit. tẽpenȩ nõe .x. aureos
Stipulandũt ii post onĩiũ int̾ rogationẽ ꝑmissor respon¬
deat spondeo ut pita cũ duob separatĩ stipulantib ira
pmissor respondeat. utriq ur̃m dare spondee Nã sipbͥũ
ticio socponderit. de inde alio int̾ro gante spondent. ili.
atq alia erit obligatio. nec credunt᷑ duo reistipulandieẽ.
Duo plures ue rei ꝓmittendiitasiunt. mͦ eui .u. aureos cdare

Expanded text:
 sed etiam facta: ut si stipulemur fieri aliquid vel non fieri. et in huiusmodi stipulationibus optimum erit poenam subicere, ne quantitas stipulationis in incerto sit ac necesse sit actori probare, quid eius intersit. itaque si quis ut fiat aliquid stipuletur, ita adici poena debet: ‘ si ita factum non erit, tum poenae nomine decem aureos dare spondes? ’ sed si quaedam fieri, quaedam non fieri una eademque conceptione stipuletur, clausula erit huiusmodi adicienda: ‘ si adversus ea factum erit sive quid ita factum non erit, tunc poenae nomine decem stipulandi ita si post omnium interrogationem promissor respondeat ‘ spondeo. ’ ut puta cum duobus separatim stipulantibus ita promissor respondeat ‘ utrique vestrum dare spondeo ’: nam si prius Titio spoponderit, deinde alio interrogante spondeat, alia atque alia erit obligatio nec creduntur duo rei stipulandi esse. duo pluresve rei promittendi ita fiunt:‘ Maevi, quinque aureos dare
Abbreviated transcription (Latin):
esul faetꝰ fuerit ꝗnq aurto dare spondos Niꝗs ita stipulet᷑
suncapitoliũ ñ ascendero dare spondes ꝑ inde eritae si
stipulitꝰ ea cũ moriet᷑ liri sibi Ex c̃ditionalistipulatione
tantũ spes : debitũ iri.cãq ipsã sp̃c trans mittim̃. sipͥũ quã
cditio esistat mors nob̵ ẽtigerit Noca etiã inscristipulatione
solent: ueluti cartagine dare spondes: quȩ stipulatioliee
purt fieri uideat᷑: tam̃re ipsaht̃ tẽpꝰ iniectũ quoꝓ missor
utatrad pecuniã cartagine dandã Nudo siꝗs ita romȩ stipu¬
lat odie cartagine dare spondes inutilis erit stipulatic
om̃ino ñ differt̃. ueluti. sit ciuꝰ c̃sul fuit ułsi meuius uiuit o
dare sp̃ondes: nã si ea rañs: ⁊ih il ual& stulatio. inaut᷑ ita

Expanded text:
sul factus fuerit, quinque aureos dare spondes? ’ si quis ita stipuletur ‘ si in Capitolium non ascendero, dare spondes? ’ perinde erit, ac si stipulatus esset cum morietur dari sibi. ex condicionali stipulatione tantum spes est debitum iri, eamque ipsam spem transmittimus, si, priusquam condicio existat, mors nobis contigerit. Loca etiam inseri stipulationi solent, veluti ‘ Carthagine dare spondes? ’ quae stipulatio licet pure fieri videatur, tamen re ipsa habet tempus iniectum, quo promissor utatur ad pecuniam Carthagine dandam. et ideo si quis ita Romae stipuletur ‘ hodie Carthagine dare spondes? ’ inutilis erit stipulatio, omnino non differunt: veluti ‘ si Titius consul fuit ’ vel ‘ si Maevius vivit, dare spondes? ’ nam si ea ita non sunt, nihil valet stipulatio: sin autem ita
Abbreviated transcription (Latin):
factũ sit. idcirco uelit adicisibibona: anaudiendis
⁊ magis ⁊ ut audiri debeant ⁊ si deficiant uerba c̃sti¬
tutionis Sed cũ multas diuisione eiꝰmͦ ẽstitutioni de eẽ
quas ex ipsalectione c̃stitutionis potest ꝗs cognoscere.
ꝗbonis debitoris uendendis ꝑ multas ãbages suerat in¬
troducta. ⁊t̃ locũ habebat q̃n iudiciaria ordinaria
in usu fuer̃. Si cũ extͣ ordinariis iudiciis posteritas nisac̃
idõ cũ ipsis ordinariis iudiciis etiã bonoꝵ uendiciones
ex spirauer̃ ⁊ tantũ mͦ creditorib: dat᷑ officio iudicisbona
possidere. ⁊ ꝓut eis utile fuer̾ uisũ ea disponere. ꝙ ex
latiorib digestoꝵ libris ꝑfectiuꝰ apparebits Trat ex senatꝰ
c̃sulto claudiano miscrabilis ꝑ uniu̾sitatẽ ad ꝗsicro. cũ
liba mulier seruili amore bachata ipsam lib̾tatẽ ꝑ senatꝰ
c̃sultũ amit tebat. ⁊ cũ lib̾tate substantiã.q indignũ nr̃is
tp̃rib eẽ existimantes: ⁊ a nr̃a ciuitate deleri iñ inserinr̃is

Expanded text:
factum sit, idcirco velint addici sibi bona, an audiendi sunt? et magis est, ut audiri debeant, etsi deficiant verba constitutionis. Sed cum multas divisiones eiusmodi constitutioni deesse m est effectum: quas ex ipsa lectione constitutionis potest quis cognoscere. bonis debitoris vendendis per multas ambages fuerat introducta, et tunc locum habebat quando iudicia ordinaria in usu fuerunt: sed cum extraordinariis iudiciis posteritas usa est, ideo cum ipsis ordinariis iudiciis etiam bonorum venditiones exspiraverunt et tantummodo creditoribus datur officio iudicis bona possidere et, prout eis utile visum fuerit, ea disponere, quod ex latioribus digestorum libris perfectius apparebit. Erat et ex senatus consulto Claudiano miserabilis per universitatem adquisitio, cum libera mulier servili amore bacchata ipsam libertatem per senatus consultum amittebat et cum libertate substantiam: quod indignum nostris temporibus esse exist
Abbreviated transcription (Latin):
cogenda ut libtas his saluasit ꝗ eã ad ipisci potuer̃ si hdita
ex testam̃to eã adita. hoc rescripto sub uentue ⁊ lib̃¬
titib ⁊ de functis nebona eoꝵ acreditorib possideant᷑
⁊ ueneant Certe si suerint ex hacbona adita. cessãbonoꝵ
uendicio: extitit enĩ defuncti defensor eꝗdẽ idoneus
ꝗ de sõlido creditorib cau&. In primis hoc rescriptũ
tociens locũ hab& quociens testam̃to lib̾tateꝰ dates : Quidg̃¬
iꝗs intestatꝰ decedens codicillis lib̵tateꝰ deder̃ neq ad ita sit
ab intestato ħditã fauor c̃stitimonis debebit lo cũ habere.
erte sitestatꝰ decedit. ⁊ codicillis dederat lib̾tatẽ cõpetere
eã nemini dubiu: tc̃ c̃stitutioni locũ eẽ uerba ostendunt
cũ nemo sucessor ab intestato existat. Ergo quã diu in¬
certũ sit utrũ existat anñ cessabit c̃stitutio. Si certũ
ius potest in integrũ restitui potest ad mitti ẽstitutio ⁊ adicio¬

Expanded text:
eam adipisci potuerunt si hereditas ex testamento adita esset. ’ Hoc rescripto subventum est et libertatibus et defunctis, ne bona eorum a creditoribus possideantur et veneant. certe si fuerint ex hac causa bona addicta, cessat bonorum venditio; extitit enim defuncti defensor, et quidem idoneus, qui de solido creditoribus cavet. Inprimis hoc rescriptum totiens locum habet, quotiens testamento libertates datae sunt. quidis intestatus decedens codicillis libertates dederit neque adita sit ab intestato hereditas? favor constitutionis debet locum habere. certe si testatus decedat et codicillis dederit libertatem, competere eam nemini dubium est. Tunc constitutioni locum esse verba ostendunt, cum nemo successor ab intestato existat. ergo quamdiu incertum sit, utrum existat an non, cessabit constitutio: si certum vis potest in integrum restitui, potest admitti constitutio? et de
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ stipulatꝰ sit. spetialit̃ cãpanũ petat. autgnralit̾ purpurã sti¬
pulatꝰ sit : de inde spetialit̃ tiriã petat. pluꝰ petere intelligit᷑
ꝗa electionẽ ad u̾sario tollit. Cui stipulationi ire lib̾ũ fuit aliud
soluere.qũaq: peteret᷑. netiã lic& uilissimũ sit ꝙ ꝗspetat:
nihilominꝰ pluꝰ petere intelligit᷑. ꝗa sepe accidit ut ꝓmisiori faciliuꝰ
in aut̃ quantitate uł alio mͦ pluꝰ fuerat petitũ om̃e si ꝗd forte dãpnũ¬
tentione cõplesꝰ fuerit actor quã ad eũ ꝑtiner& : ueluti. sicũ ei
.x. aureidiberent̃. ꝗnq sibidari oportere intendit: aut cũ totͦ

Expanded text:
vinum stipulatus, specialiter Campanum petat, aut generaliter purpuram stivinum stipulatus, specialiter Campanum petat, aut generaliter purpuram stipulatus sit, deinde specialiter Tyriam petat: plus petere intellegitur, quia electionem adversario tollit, cui stipulationis iure liberum fuit aliud solvere quam quod peteretur. quin etiam licet vilissimum sit quod quis petat, nihilo minus plus petere intellegitur, quia saepe accidit ut promissori facilius sin autem quantitate vel alio modo plus fuerit petitum, omne si quid forte damnutentione complexus fuerit actor, quam ad eum pertineret, veluti si, cum ei decem deberentur, quinque sibi dari oportere intenderit, aut cum t
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in om̃ib regionib subhis dẽ usuris fenerant᷑. siꝗs tam̃ ephesi peat
.i. eoloco petat quo ut sibi det᷑ stipulatꝰ ẽ pura actione recte agit.
idq etiã p̃tor monstrat. scilic& ꝗa utilitas soluendi. saluaẽ ꝓ
plus petit. ut ecce. Siꝗs ita ate stipulatꝰ sit. hoẽ m stichũ. aut .x.
aureos dare spondes : de inde alterutrũ petat. ueluti. hõem
stipulationis: ꝓmissoris ÷ electio. utrũ pecuniã. an hõem sol¬
uere malit. Quigͥ pecuniã tantũ uł hõem tantũ sibidari opor¬
tere intendit: eripit electionẽ ad u̾sario.⁊ eomͦ suã ꝗdẽ meliorẽ
c̃ditionẽ fac̃. adu̾sarii uõ suide teriorẽ. quade causa talis in ea re
ꝓdita : actiaut. ꝗs intendat hoẽmstichũ aut aureos .x. sibidari
oportere. iđ ut eodẽ mͦ petere quo sibi stipulatꝰ : Preterea: diꝗs¬
gnr̃alit̃ hoẽmstipulatꝰ sit & spetialit̃ stichũ petat. autgnr̃alit̃

Expanded text:
non in omnibus regionibus sub iisdem usuris fenerantur. si quis tamen Ephesi petat, non in omnibus regionibus sub iisdem usuris fenerantur. si quis tamen Ephesi petat, id est eo loco petat quo ut sibi detur stipulatus est, pura actione recte agit: idque etiam praetor monstrat, scilicet quia utilitas solvendi salva est plus petit: ut ecce si quis ita a te stipulatus sit ‘ hominem Stichum aut decem aureos dare spondes? ’, deinde alterutrum petat, veluti hominemstipulationis promissoris est electio, utrum pecuniam an hominem solvere malit: qui igitur pecuniam tantum vel hominem tantum sibi dari oportere intendit, eripit electionem adversario et eo modo suam quidem meliorem condicionem facit, adversarii vero sui deteriorem. qua de causa talis in ea re prodita est actio, ut quis intendat, hominem Stichum aut aureos decem sibi dari oportere, id est ut eodem modo peteret, quo stipulatus est. praetereaetat, aut generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
leg falcidia: Legata minuebant᷑. ł lus aũt quar tuor modis petũ¬
suã ẽt̃ intenderit ł ẽpore. ueluti si ꝗs antediẽ uł ante c̃ditionẽ
minꝰ soluere intelligit᷑: Eadẽ ratione ꝗ p̃mature petitplu pe¬
tere uidet᷑ Noco. plus petit᷑: ueluti. cũ ꝗs idꝙ certo loco sibistipulat̃ :
aliolo copetit. sine comemoratione illiuꝰ loci: inquo sibidari sti
romȩ pure intendat clarisibi oportere. idõ aut̃ plus petere
intelligit᷑ ꝗa utilitatẽ quã habuit ꝓmissor si ephesi soluera:
adimit ei pura intentione: ꝓpt̃ quã causã alio loco perenti arbi¬
traria actio ꝓponit᷑ in qua scilic& ratio habet᷑ utilitatis: quȩ
ꝓmissori c̃petitura suiss&: si illo loco soluer&. que utilitas
plerũq in mercib maxime inuenit᷑. ueluti. uino. oleo frum̃to
quae ꝑ singulas regiones diu̾sa bñt p̃cia. Sed & pecuniȩ numeratȩ

Expanded text:
lege Falcidia legata minuebantur. 33a. Plus autem quattuor modis petlege Falcidia legata minuebantur. 33a. Plus autem quattuor modis petsuam esse intenderit. Tempore, ueluti si quis ante diem uel ante condicionem minus solvere intellegitur, eadem ratione qui praemature petit plus petere videtur. 33c. Loco plus petitur, veluti cum quis id quod certo loco sibi stipulatus est alio loco petit, sine commemoratione illius loci in quo sibi dari stiRomae pure intendat dari sibi oportere. ideo autem plus petere intellegitur, quia utilitatem quam habuit promissor, si Ephesi solveret, adimit ei pura intentione: propter quam causam alio loco petenti arbitraria actio proponitur, in qua scilicet ratio habetur utilitatis quae promissori competitura fuisset si illo loco solveret. quae utilitas plerumque in mercibus maxima invenitur, veluti vino, oleo, frumento, quae per singulas regiones diversa habent pretia: sed et pecuniae numeratae
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrio iudicis pend& Inis enĩ actionib & cet̃is similib ꝑ¬
mittit᷑ iudici ex bono & equo scd̾m cuiꝰq rei dequa actũ ẽ
nat᷑am extimare. quẽ ad modũ actorĩsatis fieri oporteat :¬
urare aut̃ deb& iudex ut om̃imͦ quantũ possibile eist̃. certe
pecunia uł reisententiã ferat. etiã side incerta quantnate
apud eũ actũe. Siꝗs agens inintentione sua plus c̃plexus fue¬
rit quã ad eu ꝑtin&e causa cadebat id rẽ amittebat. nec facile
initegrũ ap̃tore restituebat᷑ niss minor erat .xxu. annis.
huic eni sic̃ ialiis causis causa cognita suc currebat᷑. Silapsus
iniuuentute suerat ita & in hac causa suc curri solitũ erat. sane
sita magna causa iusti erroris int̾neniebat. ut eciã c̃stantissimmꝰ
ibtũ legatũ pecierit post de inde ꝓlati suerint codicilliꝗ bꝰaut
pars legati adep̃tasit ant ꝗb dã aliis legata datasent: quȩ effici¬
ebant ut plus petis sẽ uideat᷑ petitor. quãdꝰ drantẽ . atq idõ

Expanded text:
io iudicis pendet. in his enim actionibus et ceteris similibus permittitur iudici ex bono et aequo, secundum cuiusque rei de qua actum est naturam, aestimare quemadmodum actori satisfieri oporteat. Curare autem debet iudex, ut omnimodo, quantum possibile ei sit, certae pecuniae vel rei sententiam ferat, etiam si de incerta quantitate apud eum actum est. Si quis agens in intentione sua plus crit quam ad eum pertineat, causa cadebat, id est rem amittebat, nec facile in integrum restituebatur nisi minor erat XXV huic enim, sicut in aliis causis causa cognita succurrebatur si lapsus iuventute fuerat, ita et in hac causa succurri solitum erat. sane si tam magna causa iusti erroris interveniebat ut etiam constantissimus totum legatum petierit, post deinde prolati fuerint codicilli, quibus aut pars legati adempta sit aut quibusdam aliis legata data sint, quae efficiebant ut plus petisse videretur petitor quam dodrantem, ad quem ideo
Abbreviated transcription (Latin):
siꝗs hõem clandũ autluscũ occiderit ꝗ in eo anno integer: ⁊magni
p̃cii fuerit. tantũ enĩ dãpnat᷑. quantiis hõ in eo anno plurimi.¬
⁊ magni p̃ciisuerit. scđm iã traditã diuisionẽ NItẽ mixta ÷ actio
uł fidĩ cõmissi nõe dare distulerint. usq adeo ut etiã in iudiciõ
uo caront᷑ et᷑ & eñ upsã rẽ uł pecunĩ que relicta : dare ẽpelluit᷑.
asiud tantũꝓꝑ pena : uido induplũ ẽ fit c̃ depnatiouedã actiones
mixtã causã obtinere uidert̃ t̃ĩim rẽ quã in ꝑsonã qualis : familiȩ
heres cunde actio quae c̃petit quo hidib dedundenaa iduate
ut d diuudat Itẽ finiũ regundoꝵ quȩ int̾ eoꝰ agit᷑ q̃ cfinesagros.s
hñt Inꝗb trib indicis ꝑmittt᷑ iudicirẽ alicui ex litigatoribis
exbo ĩequo iudicare. ⁊isiuniũ pars p̃grauare indebã. eũ inuicẽ

Expanded text:
si quis hominem claudum aut luscum occiderit, qui in eo anno integer et magni si quis hominem claudum aut luscum occiderit, qui in eo anno integer et magni pretii fuerit; tanti enim damnatur, quanti is homo in eo anno plurimi fuerit, secundum iam traditam divisionem. item mixta est actio vel fidei commissi nomine, dare distulerint, usque adeo ut etiam in iudicium vocarentur. Tunc enim et ipsam rem, vel pecuniam que relicta est, dare compelluntaliud tantum pro poena, et ideo in duplum eius fit condemnatio. Quaedam actiones mixtam causam optinere videntur tam in rem quam in personam. qualis est familiae erciscundae actio, quae competit coheredibus de dividenda heut id dividatur: item finium regundorum, quae inter eos agitur qui confines agros habent. in quibus tribus iudiciis permittitur iudici rem alicui ex litigatoribus ex bono et aequo adiudicare et, si unius pars praegravari videbitur, eum invicem
Abbreviated transcription (Latin):
ex c̃tractu nascunt᷑ fere om̃s rei ꝑsequende causa cõparatȩ:
uident᷑ ueluti. ꝗb mutuã pe cuniã uł instipulatũ deducta
petit actor. Itẽq cõmodati. depositi. mandati. ꝓsocio. exẽpto.
uendito. locato c̃ducto sPlane side positi aget᷑ eo nõe ꝙ tu¬
multꝰ. incendii : ruinȩ. naufragu. causa depositũ sit. induplũ
actionẽ p̃tor redit. simͦ cũ ipso apud quẽ depositũ sit. auitũ hde
eiꝰ exdolo ipsiuꝰ agit᷑ quo casũmixta ÷ actiosEx maleficiis uõ ꝓ¬
ditȩ actioneꝰ aliȩ tantũ penȩ ꝑsequende causa cõ paratȩ s. alie¬
ꝗsactione furti. siue eni manifestiagat᷑ quadrupli. siue nec
eo ãpliũ adu̾sꝰ furẽ. etiã c̃ditio ÷ reis uaut̃ bonoꝵ raptoꝵ actio:
mixta ÷ ꝗa inquadruplũ rei ꝑsecutio c̃tinet᷑. pena aut̃ tripli:
sed & legis aꝗlie actio dedãpno iniuria mixta ÷ ñ solũ siadus in¬
ficia ntẽ incluplũ agat᷑ sedint̃dũ & si in simplũ ꝗsq agit. ueluti.

Expanded text:
omnes rei persequendae causa comparatae videntur: veluti quibus mutuam pecuniam vel in stipulatum deductam petit actor, item commodati, depositi, mandati, pro socio, ex empto vendito, locato conducto. plane si depositi agetur, eo nomine quod tumultus, incendii, ruinae, naufragii causa depositum sit, in duplum actionem praetor reddit, si modo cum ipso apud quem depositum sit aut cum herede eius ex dolo ipsius agitur: quo casu mixta est actio. Ex maleficiis vero proditae actiones aliae tantum poenae persequendae causa comparatae sunt, alis actione furti; sive enim manifesti agatur quadrupli sive nec eo amplius adversus furem etiam condictio est rei. Vi autem bonorum raptorum actio mixta est, quia in quadruplo rei persecutio continetur, poena autem tripli est. sed et legis Aquiliae actio de damno mixta est, non solum si adversus infitiantem in duplum agatur, sed interdum et si in simplum quisque agit. veluti
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i mͦ lib̾ari eĩ ꝗrẽ cõ modatã accepit. quẽ cũq causȩ exitũ dñs
ad uersuꝰ furẽ hab̾erde. eadẽ difsinitione obtinente. siue in
is apudquẽ res deposita ÷ cꝰtodiã ñ p̃stat sed tantũ in eo ob¬
noxiuꝰ ẽ. si ꝗd ipse dolo malo fecerit. quade causa sires ei subrepta
suerit ꝗa restituende eiꝰ rei nõe depositi ñ tenet᷑ necobideiꝰ int̃ ẽ
rẽ salũaeẽ surtiagere ñ potest. sed surti actio dño cõpetit Insũma¬
sciendũ ÷ que sitũ eẽ an inpubes re alienã ã mouendõ furtũ fac̃.
inpuberẽ sipximꝰ pub̾tatis sit. ⁊ obid intellegat sẽ de linquere.

Expanded text:
ari eum qui rem commodatam accepit, quemcumque causae exitum dominus adversus furem habuerit: eadem definitione obtinente, sive in is, apud quem res deposita est custodiam non praestat, sed tantum in eo obnoxius est, si quid ipse dolo malo fecerit: qua de causa si res ei subrepta fuerit, quia restituendae eius nomine depositi non tenetur nec ob id eius interest, rem salvam esse, furti agere non potest, sed furti actio domino cosciendum est quaesitum esse, an impubes rem alienam amouendo furtum faciat.impuberem, si proximus pubertati sit et ob id intellegat se delinquere.
Abbreviated transcription (Latin):
dolimali exceptione. ẽpensatio inducebat᷑. Sed nm̃ c̃stitutio
eas corpensationes que iuro a ꝑtonitunetꝰ latius in trodux
ut actiones ipso uire minuant siue in rẽ siue in ꝑsorĩa siue
alias quascũq excepta sola depositi actione cũ aliqd c̃pensa¬
tionis nõe opponi satis impiũ eẽ credimꝰ ne sup texxtu ẽpensa¬
tionis depositaꝵ reꝵ ꝗs ex actione defraudetꝰ Pre terea quadã
actiones arbitrarias iđ arbitrio iudicis pendentes appellamꝰ
inꝗb nisi arbitrio iudicisis cũ quo agit᷑ ac tori satis faciat.
ueluti rẽ restituat uł exibeat. uł soluat. uł ex noxaliciusa dedat¬

Expanded text:
doli mali exceptione compensatio inducebatur. sed nostra constitutio doli mali exceptione compensatio inducebatur. sed nostra constitutio eas compensationes quae iure aperto nituntur latius introduxit, ut actiones ipso iure minuant, sive in rem sive personales sive alias quascumque, excepta sola depositi actione, cui aliquid compensationis nomine opponi satis impium esse credidimus, ne sub praetextu compensationis depositarum rerum quis exactione defraudetur. 3 Praeterea quasdam actiones arbitrarias id est ex arbitrio iudicis pendentes appellamus, in quibus nisi iudicis is cum quo agitur actori satisfaciat, veluti rem restituat vel exhibeat vel solvat vel ex noxali causa se
Abbreviated transcription (Latin):
& antea : reuixoriȩ actio una ex bonȩ sidĩ iudicus. s cũ pleni¬
orẽ ẽc̃ exstipulatu actione̾ inuenientes. om̃e iuisꝙ resuxoria
ante habelut cũ multis diuisionib in exstipulatu actionẽ
quȩ dedotib exgendis ꝓponit᷑. transtulimꝰ merito rei
uxoriȩactione sublata ex stipulatuq pro ea intro¬
ducta ẽ. Nã nat̾am bonȩ fidĩ iudicii tantũ in exactione dotis
meruit: ut bonȩ fidĩsit. s x tacitã ei dedimꝰ hypothecã.
p̃ferriaut̃ aliis creduorib in hypothecis tc̃ censuimicũ
ipsa mulier dotẽ suã experiat᷑. cuiꝰ soliuꝰ ꝓuidentia hoc
indicximꝰ Inbonȩ fidĩ aut̃ iudiciis. liba potestaꝰ ꝑmittiuidet᷑
iudici exbono & equo extimandi quantũ actori restitui
debeat. inquo & illud c̃tinet᷑. ut si ꝗd inuicẽ actorẽ p̃stare
oporie eo c̃pensato inreliquũ is cũquo actũ : c̃dẽpnari debeat
S. & instriotis iudiciis exre scripto diui marcu opposita

Expanded text:
tio ex bonae fidei iudiciis: sed cum, pleniorem esse ex stipulatu actionem invenientes, omne ius quod res uxoria ante habebat cum multis divisionibus in ex stipulatu actionem, quae de dotibus exigendis proponitur, transtulimus, merito rei uxoriae actione sublata, ex stipulatu, quae pro ea introducta est, naturam bonae fidei iudicii tantum in exactione dotis meruit ut bonae fidei sit. sed et tacitam ei dedimus hypothecam: praeferri autem aliis creditoribus in hypothecis tunc censuimus, cum ipsa mulier de dote sua experiatur, cuius solius providentia hoc induximus. In bonae fidei autem iudiciis libera potestas permitti videtur iudici ex bono et aequo aestimandi, quantum actori restitui debeat. in quo et illud continetur, ut, si quid invicem actorem praestare oporteat, eo compensato, in reliquum is cum quo actum est condemnari debeat. sed et in strictis iudiciis ex rescripto divi Marci opposita
Abbreviated transcription (Latin):
quã ei debebat᷑. Nãq ex bono ⁊equo habita ratione eiꝰꝙ in
uicc̃ actorẽ ex eadẽ causa p̃stare oporter& in reliquũ eũ cũ qͦ
actũ ⁊ c̃dẽpnarte sic̃ iadictũ ẽ ¶Eũ qq̃ ꝗ creditorib suis bonis
cessit. si postea aliꝗd ad ꝗsierit. ꝙ idoneũ emolum̃tũ habeat:
ex integro inid ꝙ facere potest. cre ditores cũ eo experiunt᷑.
nhumanũ enĩ erat spoliatũ fortunis. insolidũ dãpnare.

Expanded text:
quam ei debeatur: namque ex bono et aequo, habita ratione eius quod quam ei debeatur: namque ex bono et aequo, habita ratione eius quod invicem actorem ex eadem causa praestare oporteret, in reliquum eum cum quo actum est condemnacessit, si postea aliquid acquisierit quod idoneum emolumentum habeat, ex integro in id quod facere potest, creditores cum eo experiuntur. Inhumanum enim erat spoliatum fortunis in solidum damnari.
Abbreviated transcription (Latin):
peculiũ sili seruiue agamꝰ. Nã si ñ minꝰ peculiũ sit quã ꝑsẽꝗm̃in
nat iudex. quatenꝰ inpetulio sit. quẽ ad modũ aut̃ peculium
intelligi debeat: suo ordine ꝓponemꝰ Ntẽ side dote in iuditio
mulier agat : plac& hacte nꝰ maritũ c̃dẽpnari deberequatmꝰ
facere possit .i. quatonꝰ faculates eiꝰ patiunt᷑. Itaq sidotis quan¬
titati c̃currant facultates in solido dãpnet᷑. siminꝰ intantum
quantũ facert potest cłpt̃ retentionẽ q̃ qd otis repeticio mi
nuit᷑. Nã ob inpensas. inres dotales marito factas retentio c̃cessa ẽ.
ꝗa ipso uire necessariis sũptib dosminuit᷑ sic̃ ex latiorib: digesto
libris cognoscere liceat : Sed siꝗs cũ parente suo patronoue agat.
iẽ si socius cũ sotio. iudicio societate agat. ñ pluꝰ ac toac̃seꝗt᷑ quã
ad u̾sariuꝰ eiꝰ. facere potest. idẽ ÷ siꝗs exdonatione sua c̃ueniat᷑.
c̃peniationeꝰ qq̃ oppositȩ plerũq efficiunt. ut minꝰ ꝗsq c̃se quat᷑.

Expanded text:
eculio sit quam persequimur, in nat iudex quatenus in peculio sit. quemadmodum autem peculium intellegi debeat, suo ordine proponemus. Item si de dote iudicio mulier agat, placet, eatenus maritum condemnari debere quatenus facere possit, id est quatenus facultates eius patiuntur. itaque si dotis quantitati concurrant facultates eius, in solidum damnatur: si minus, in tantum quantum facere potest. propter retentionem quoque dotis repetito retentio concessa est, quia ipso iure necessariis sumptibus dos minuitur, sicut ex latioribus digestorum libris cognoscere licet. Sed et si quis cum parente suo patronove agat, item si socius cum socio iudicio societatis agat, non plus actor consequitur quam adversarius eius facere potest. idem est, si quis ex donatione sua conveniatur. Compensationes quoque oppositae plerumque efficiunt, ut minus quisque consequatur,
Abbreviated transcription (Latin):
passiꝰ fuerit reus id triplũ ab actore ꝑseꝗt᷑: ut in boe triplo &¬
quȩ in nir̃o codice fulgae q̃ua dubio ꝓcul: exlege ẽditicia ẽma¬
naren qua drupli. ueluti surti manifesti. Itẽ deeo ꝙ metꝰ caula
factũ sit deq ea pexunia quae in hoc datasit ut is cuidet᷑ calõniȩ
causa negotiũ alicui facerauĩł ñ facera&. Itẽ exxlege ẽditicia:
nr̃a ẽst: tutio orit᷑ inquadruplũ ẽdẽpnationẽ inponens his ex

Expanded text:
uerit reus, id in triplum ab actore consequitur ut in hoc triplo quae in nostro codice fulget, ex qua dubio procul est ex lege condicticiam emanare. Quadrupli veluti furti manifesti, item de eo quod metus causa factum sit, deque ea pecunia quae in hoc data sit ut is cui datur calumniae causa negotium alicui faceret vel non faceret: item ex lege condicticia a nostra constitutione oritur, in quadruplum condemn
Abbreviated transcription (Latin):
una illa legitimã causã ht̃ ꝑquã querit᷑ analiꝗs lib̾sit. Cetere
ex ipsiuꝰ p̃toris iuris dictione: substantia capiunt ssicitaq
dis cretis actionib certũẽ ñ posse. aotorẽ rẽsuã ita ab aliquo
petere sipara eũ dare oporitre. nec eñi ꝗd actoris ẽ id eidart
oport& qa scilice dari cui quã id intelligit᷑ ꝓitadit᷑ uteiꝰsiat.
necres quȩ iã actoris est: magis eiꝰ fieripotest ł lane odio furũ quo
magis plurib ac nonib ter ant᷑ effectũ : ut extͣpenã dupli aut
quadrupli recipiendȩ rei nõe. fures etiã hac ac tione: teneant᷑
si par& eos dare oportere: quãuis sit ad u̾s eoꝰ etiã haec inr̃e actio
onẽ. accionẽ in ꝑsonã eẽ qua ac tor intendit darisibi oportere.
nulla enĩ hoc tẽp̃r̃ eo nõe. denuntiatio sit Nequens illa liuisio ÷.
ꝙ quȩdã actiones: rei ꝑsequende grã cõparatȩ sunt quȩ dã penȩ
ꝑsequende quȩ dĩ mixtȩ st̃ Reiꝑ sequende causa cõparatȩ st̃

Expanded text:
am quaeritur, an aliquis liber sit: ceterae ex ipsius praetoris iurisdictione substantiam capiunt. Sic itaque discretis actionibus certum est non posse actorem rem suam ita ab aliquo petere ‘ si paret eum dare oportere ’: nec enim quod actoris est, id ei dari oportet, quia scilicet dari cuiquam id intellegitur quod ita datur ut eius fiat, nec res quae iam actoris est, magis eius fieri potest. plane odio furum, quo magis pluribus actionibus teneantur, effectum est, ut extra poenam dupli aut quadrupli, rei recipiendae nomine fures etiam hac actione teneantur ‘ si paret eos dare oportere ’, quamvis sit adversus eos etiam haec in rem actio, onem actionem in personam, qua actor intendit dari sibi oportere: nulla enim hoc tempore eo nomine denuntiatio fit. Sequens illa divisio est, quod quaedam actiones rei persequendae gratia comparatae sunt, quaedam poenae persequendae, quaedam mixtae sunt. Rei persequendae causa c
Abbreviated transcription (Latin):
ed surti ꝗdẽ nec manifesti actio ⁊iserui corrupti. acct̾is deꝗͥb¬
simul locuti sumꝰ eo difert ꝙ heȩ actiones om̃i mͦ duplis̃ dtillȩ
idẽ dãpni in iuriȩ exlege aꝗla & de dolo int̃dũ depositi
inficiacione duplicant᷑. In c̃sitente aut̃: in simplũdant᷑s ded
illa quȩ dehis cõpetit quae relicta uenerabilib locis s̃ ñ solũ
inficiatione duplicat᷑: s & si distulerit relicti solutionem.

Expanded text:
furti quidem nec manifesti actio et servi corrupti a ceteris, de quisimul locuti sumus, eo differt, quod hae actiones omnimodo dupli sunt: at illae, id est damni iniuriae ex lege Aquilia et interdum depositi, infitiatione duplicantur, in confitentem autem in simplum dantur: sed illa quae de his competit quae relicta venerabilibus locis sunt non solum infitiatione duplicatur, sed et si distulerit relicti solutionem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ẽpetit in eũ cuiꝰ ortatu c̃ seilioue seruuꝰ alienꝰ fugerit. aut
c̃tumax ad ũ sũ dñm factꝰ: aut laxuriose uiuere ceꝑit aut deniq
quo lib& m̃ deterior factͥsit. in qua actione etiã eaureꝵ qua fu¬
pendo seruñ abstulit. ex timatio deducit᷑. Itõ exlegato ꝙ uenera¬
bilib: locis relictũ : scđm ea quȩ sup̃ dixximꝰ sTripliuo. cũ ꝗdam

Expanded text:
quae competit in eum cuius hortatu consiliove servus alienus fugerit aut contumax adversus dominum factus est aut luxuriose vivere coeperit aut denique quolibet modo deterior factus sit in qua actione etiam earum rerum quas fugiendo servus abstulit aestimatio deducitur: item ex legato quod venerabilibus lo