comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
forma senatus ꝯsulti sic data. op¬
tumũ est ipius senatus ꝯsulum
t̃pictatonẽ fact uerb̾ cius relatis
pridic idꝰ martias ꝗntus iulius
ualb. ⁊ publius iult̃tius celsus ti¬
tius cu fidis⁊ oetius scuerianus
ꝯfules. u̾ba fecert dehis q̃ impr̃ ce¬
sar traiani partici filius. diui ne¬
ruc nepos adrianus aug̃ ĩprdra¬
unpatie. maxumꝙ princeps ⁊rõ¬

Expanded text:
forma senatus consulto sit data, optimum est ipsius senatus consulti interpretationem facere uerbis eius relatis. 'Pridie idus Martias Quintus Iulius Balbus et Publius Iuuentius Celsus Titius Aufidius Oenus Seuerianus consules uerba fecerunt de his, quae imperator Caesar Traiani Parthici filius diui Neruae nepos Hadrianus Augustus imperator maximusque princeps pro
Abbreviated transcription (Latin):
ex care facti cc̃t. petitã aute¬
a fisco hicitatẽ ex co tẽrors estiorĩ¬
cam a se peti .i. cũ pͥmũ aut tcu¬
nũtiatum eẽt eiaut litt as. uł
eclictis aduocatus cẽsucrunt.e
aptãda est igitur nołi fingulis

Expanded text:
facti essent. Petitam autem fisco hereditatem ex eo tempore existimandeam a se peti, id est cum primum aut denuntiatum esset ei aut litteris uel edicto euocatus esset. censuerunt.' aptanda est igitur nobis singulis
Abbreviated transcription (Latin):
duimte sint. sine dubio ipãs ẽs
tebet p̃stare malefitti possessor.aut
si itcit cas arumptore nulomos
possit. tantum qͣntũ inute cẽt iu¬
te. uoꝵ p̃tium dctet p̾stari.qr si pe¬
titor rem ꝯsecutus cẽt. dstraxisset

Expanded text:
nutae sunt, sine dubio ipsas res debet praestare malae fidei possessor aut, si recipere eas ab emptore nullo modo possit, tantum quantum in litem esset iutae, uerum pretium debet praestari, quia si petitor
Abbreviated transcription (Latin):
p̃start s si uendiderit. ⁊ cuicta re. it¬
stituit ꝙ acccp̃. ñ uitehitur ad cum
pucnisse quãqͣ possit᷑ dicinet abĩniᷤᷤ¬
tio p̃tiumuqruit. qr ñ fuit res hr̃e¬
ditana q̃ distracta c̃ s cĩ senatus.
rerum cxhĩtlitate distractaꝵ ñ hr̃¬

Expanded text:
stare. Sed si uendidit et euicta re restituit quod accepit, non uidebitur ad eum peruenisse: quamquam possit dici nec ab initio pretium uenire, quia non fuit res hereditaria quae distracta est: sed etsi senatus rerum ex hereditate distractar
Abbreviated transcription (Latin):
tinet ut res pignori date defuc̃to
uł cõmodate de pͣofite ue. q qde
rei. pignoridate. ctiam speciałꝰ pt¬
titio oit. uͣt hitlitatis pctione ꝯti¬
re atur sic̃ uie quaꝵ noĩe publi¬
ciana cõpetit s licet eaꝵ noĩt que
cõmodait sunt. nulla sit facue ac¬
tio quia tam̃ piculum caꝵ adnb
ptinet. qquũ est. eas restitiu. eõ
si ꝓemptor usuc apio abhĩtie ior¬
picta sit ñ ueniet ĩiĩlitatis pt¬

Expanded text:
tinet: ut res pignori datae defuncto uel commodatae depositaeue. et quidem rei pignori datae etiam specialis petitio est, ut et hereditatis petitione contineatur, sicut illae quarum nomine Publiciaositae sunt, nulla sit facile actio, quia tamen periculum earum ad nos pertinet, aequum est eas restitui. Quod si pro emptore usucapio ab herede impleta sit, non ueniet in hereditatis pe
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ qr ficri po̾t ut cotẽpore soi¬
uerit legata. quo adhuc mullaꝯ
trouersu nata fit qobio nulla
int̾posuerit cautionẽ placet in
eo cã euicta hĩditate dandũ eiẽ
repetitionẽ s cum cessite cautõ
rexetib datur. ꝑiculũ est ne ꝓpt᷑
inopiã eius cui solutũ est ie ga

Expanded text:
 fieri potest, ut eo tempore soluerit legata, quo adhuc nulla controuersia mota sit, et ob id nullam interposuerit cautionem, placet in eo casu euicta hereditate dandam ei esse repetitionem. sed cum cessante cautione repetitio datur, periculum est, ne propter inopiam eius, cui solu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut ut̃ qd̃ ex retentione reꝵ hr̃e¬
ditaraꝵ sibi satis faciat. cedat aũ
actionib retitori ꝗ suo ꝑiculo ex¬
ł te uitendum. si pos ercrtt¬
scno hitlitatis uec̾litionẽ ꝑ ar¬
gẽtariũ ficta pecuniã aput cum
p̾diterit. an petitione hĩtlitatio
teneatur qr nichil habet nẽc cõ¬
ꝑsuo piculo male argẽtano cre¬
didit. s octauenus ait. nicͥi cum
p̃ter actiones p̾statiuꝵ. ob has ig
actiones. pctitione hĩditatis te¬
neͣr. m̃ autem ĩ eo ꝗmaia site p̾

Expanded text:
e quidem ex retentione rerum hereditariarum sibi satisfaciat, cedat autem actio- nibus petitori, ut suo periculo e uidendum, si possessor hereditatis uenditione per argentarium facta pecuniam apud eum perdiderit, an petitione hereditatis teneatur, quia nihil habet nec consuo periculo male argentario credidit: sed Octauenus ait nihil eum praeter actiones praestaturum, ob has igitur actiones petitione hereditatis teneri. mihi autem in e
Abbreviated transcription (Latin):
simũ ⁊ sextũ anu̾ non despõsi¬
tã apatie nec testõdestĩata du¬
cat uxorẽł eã filio suo uigat
c̾etur nec int̾est fililius suriu¬
pillã cuiꝰ pationus res admĩ¬
strat. uxorẽ duce satis ĩcilcẽ¬
r. Pon solũ uiuo tutore. s ⁊
pt morte̾ eiꝰ filiꝰ tutoris urore
obsictus pat̾ fuit. nec putoĩttẽ
extitĩt eihĩs filis. an abstũnt pat¬
na hĩditate.an nec hĩs fuit. for¬
te ex hĩtlatus. aũ p̃titus au̾emã¬
cipatus. nã ⁊ fieri id pt̃.ũ ꝑꝑ fraud̃¬

Expanded text:
simum et sextum annum non desponsam a patre nec testamento destinatam ducat uxorem vel eam filio suo iungat:  coercetur. nec interest, filius sui iupillam, cuius patronus res administrat, uxorem ducere satis incio tutore, sed et post mortem eius filius tutoris ducere obstrictus pater fuit: nec puto interesse, exstiterit ei heres filius an abstinuerit paterna hereditate an nec heres fuit forte exheredatus aut praeteritus emancipatus: nam et fieri potest, ut per fraud
Abbreviated transcription (Latin):
mimis collocaretur. frustrata¬
m̃ ab ea tutor datus eligaptur
neꝙ enĩ intalligitur pat dep¬
soã tutoris cogitasse. cũ iõ ma¬
xunic matrẽ pretulit ne filit
nuptas tutori ꝯmutẽt ¶ ou¬
uer lib̾to ii apatroĩ sui mala
ratioẽ ꝯiũgitur. ¶ Tutor qra
tioẽs curatori debint pupillã
suam añꝯstitutũ tp̃s etatis
cius uxorẽ duc̾e nec matrem
ex alio matrimõio factam p̃t

Expanded text:
munis collocaretur, frustra tamen ab ea tutor datus eligetur: neque enim intellegitur pater de persona tutoris cogitasse, cum ideo maxime matrem praetulit, ne filiae nuptias tutori committeret. Mulier liberto viri ac patroni sui mala ratione coniungitur. Tutor, qui rationes curatori reddidit, puellam suam ante constitutum tempus aetatis eius uxorem ducere nec matrem e
Abbreviated transcription (Latin):
si honoris cã tutor datus fit qͣ¬
tenus nec huius mõi tuttla ĩ
numõ trrũ ꝯputabitur. nũqd
dictũ est ⁊ honoranũ tutorẽ ꝑi¬
culum sole pãti si male passusi
sit adm̃isteñ tuttlĩ. ¶ Eumn aũt
ille qui cum datus est tutor ces¬
sat in admĩstratione ꝑtincat
adorationem. ñ est. dubitan¬
dum. qr pm̃n tenetur ex sic̾s cõ¬
stitutionib atq si gessisi. ꝗd er
go si cũ se uellet excusirt aliq
titulo nec ĩ ꝓntu ꝓbatiões nułt
excusatiõĩs negotiũ fu̾it duatũ
⁊ ĩter moras pupilla atoleu̾it
anad scãtus ꝯsultuĩ ptinat. q̃¬
stio ĩcocstn ⁊ post purtatem
finito officio e⁊ cusatiot cius¬

Expanded text:
si honoris causa tutor datus sit? quatenus nec huiusmodi tutela in numerum computatur, numquid dictum est et honorarium tutorem periculum solere pati, si male passus sit administrari tutelam. Quin autem ille, qui, cum datus est tutor, cessat in administratione, pertineat ad orationem, non est dubitandum, quia perinde tenetur ex sacris constitutionibus atgo si, cum se uellet excusare aliquo titulo nec in promptu probationes haberet, excusationis negotium fuerit dilatum et inter moras pupilla adoleuerit, an ad senatus consultum pertineat? quaestio in eo est, an et post pubertatem officio finito excusatio
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est oblita cautione. ł q̃ renlum
han deltatur. ⁊ si testam̃tum faisuz
eẽ dicatur. citam̃ ꝗ falsi accusait. ni¬
de lib̾catt srĩam dicere. ne p̃ iudici¬
um de testõ cognituro fia⁊ ita scrat᷑
censuiti s ⁊diuus traianꝰ resc̃psit
differctium de li̾tate iudicur̃. do¬
nec te inofficioso iudicu̾i aut in¬
duc̃atur. aut finem accipͦiat.c
cu.si iã de inofficioso iudicͥũ ꝯte¬
statũ est. cctoꝵ si ñ ꝯtestetur. ñr ꝙ

Expanded text:
tione vel quaerendum an debeatur, etsi testamentum falsum esse dicatur. ei tamen qui falsi accusat,de libertate sententiam dicere, ne praeiudicium de testamento cognituro faciat: et ita senatus censuit: sed et divus Traianus rescripsit differendum de libertate iudicium, donec de inofficioso iudicium aut inducatur aut finem accipiat. cia, si iam de inofficioso iudicium contestatum est: cet
Abbreviated transcription (Latin):
portoit. pił. R. si in omñẽ causam cõ¬
ductionis ⁊̃ fittuissor se obligaũ cui
quoꝙ exẽplo coloni tradius illitaꝵ
ꝑ moras coloni pensionũ prestart
telere usuras. usuit crũ in toneficti
indicuis ⁊ si nonta n ex obligatiot᷑..¬
ꝓficiscantur. quã cr officio iudicis. tp c

Expanded text:
pondit, si in omnem causam conductionis etiam fideiussor se obligauit, eum quoque exemplo coloni tardius illatarum per moram coloni pensionum praestare debere usuras: usurae enim in bonae fidei iudiciis etsi non ta‹m› ex obligatione proficiscantur quam ex officio iudici
Abbreviated transcription (Latin):
trum̃ticum nuita age possiuit
locataꝵ dus gencracẽ ut aut itt̃
itlescti sicuti cum uestim̃ta e¬
fulloru curada locꝰ aẽtus. aut ẽ¬
cum argẽtum pusulatũ frabro
darctur uͥuasa fic̾ret. aut auru
mini mane. erposteniori credi¬

Expanded text:
m nauta agere possunt locatarum duo genera esse, ut aut idem redderetur sicuti cum uestimenta fulloni curanda locarentur aut ecum argentum pusulatum fabro daretur, ut uasa fierent, aut aurum, mini manere, ex posterior
Abbreviated transcription (Latin):
haltrcinus. tu cum tuus annus e¬
rituru esset. consulto fruct mist¬
quentis anri corn pisti. aga tecũ
duab accionil ma exeͣ ducto. al¬
te ex locait .iatie iudicio mai

Expanded text:
haberemus, tu, cum tuus annus exiturus esset, consulto fructum insequentis anni corrupisti. agam tecum duabus actionibus, una ex conducto, altera ex locato: locati enim iudici
Abbreviated transcription (Latin):
torco mbitate ñ potiussent ratẽ¬
sin aũ non fuisset ticcisse demo¬
ii. s ꝑ melius eclificare uellet
id focim. quanti oxuctoris init̃¬
cet᷑ nibita tores ne migrarent
tanti contempninoportere.
tis lauaretor. post tito mesdoe

Expanded text:
sent, ratiosin autem non fuisset necesse demoliri, sed quia melius aedificare uellet, id fecisset, quanti conductoris interesse‹t›, habitatores ne migrarent, tanti condemnari oportere. atis lauarentur: post t
Abbreviated transcription (Latin):
ILabitatoros ñ si paulo minu̾
commnore. aliqͣ parte cenaculi u¬
tẽntur. sticun ceductionẽ ex ox̃¬
cecde faccre oportit.cacͥ ꝯdictioẽ
habitatorẽ esse. ut siquid. adusa¬
num incidiss. quam obrcm dñu
aliꝗd dem̾oli oporit̾t. aliquam
partẽ pruulam ĩ cominõi sui¬

Expanded text:
abitatores non, si paulo minus commode aliqua parte caenaculi uterentur, statim deductionem ex mercede facere oportet: ea enim condicione habitatorem esse, ut, si quid transuersarium incidisset, quamobrem dominum aliquid demoliri oporteret, aliquam partem paruulam incom
Abbreviated transcription (Latin):
srͣti ceid si gratuitam habit¬
tionem lubiuss. ꝓportione te¬
poris ex locatione domus ceduu
cĩguito nc uecdaunto nene q̃c̃
utrũ ielemptoꝵ siqus qd carim¬

Expanded text:
set. ceterum si gratuitam habitationem habuisset, pro portione temporis ex locatione domus deducecingito neue deurito neue quem utrum re
Abbreviated transcription (Latin):
macode in dies singulos dant̃. opu̾
uitiosum factũ c̾st. anex locato. igcit
possim. ixdi. si ita opus locasti. uͥ loĩ¬
tas cius tͥ a ꝯductore ꝓppluretur.ta¬
et si conucrut ut ĩ singulas opis cc̃¬
ta pocuma daxctur. pstari tantiuut
aꝯductore dcłtt. si id opus uitiosur
fictum ẽ non cim ꝗcquã ittrest
utru uno pictio opus. an ĩsingulas
sinnatioĩs ad ꝯductorom ꝑtinuit.i
potĩt itaq er locato cũ coagi quitio¬
sum opus fecĩt. nisi iõ iopis sin¬
gulas merces ꝯstituta erat. ũ arbito
domini opus effic̾cittu. tũc cnimꝯ¬

Expanded text:
mercedem in dies singulos darem: opus uitiosum factum est: an ex locato agere possim? respondit: si ita opus locasti, ut bonitas eius tibi a conductore adprobaretur, tametsi conuenit, ut in singulas operas certa pecunia daretur, praestari tamen tibi a conductore debet, si id opus uitiosum factum est: non enim quicquam interest, utrum uno pretio opus an in singulas summationis ad conductorem pertinuit. poterit itaque ex locato cum eo agi, qui uitiosum opus fecerit. nisi si ideo in operas singulas merces constituta erit, ut arbitrio domini opus efficeretur: tum enim
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ita silium custodut noqis
id faccg possit.pdi. ucrbum sric
utrimꝰq hiłc sigiu ficationẽ. si lo¬
catorẽ potius id uicen uoluissen̾
itdemptor ñ solum si quem cau¬

Expanded text:
iluam custodire, ne quis id facere possit. respondi uerbum sinere utramque habere significationem, sed locatorem potius id uideri uoluisse, ut redemptor non solum, si quem ca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑius ẽ. ei ius ẽ inĩfinito supͣ fũ
cclificiũ imp̃orie.dũ instriorae
clificu ñgrauiore fuitute hone¬
sis. locũ ht̃ execlificio alio ĩaliut.
alit᷑ aũ supͣ alienum edificiũ̃. su¬
u edib ĩ loco impari positis ecles
riores. aĩt. nulli ẜuiãt ⁊ paries cõ¬
munis ꝗ sit inter odos ĩferiores
ũ fublatus sit. iurc cũ altius ha¬
biturum sab̾ ait.

Expanded text:
ei ‹i›us est in infinito supra suum aedificium imponere, dum inferiora aedificia non grauiore seruitute onesis, locum habet ex aedificio alio in aliud: aliter enim supra alienum aedificium sutribus aedibus in loco impari positis aedes riores autem nulli seruiant, et paries communis, qui sit inter aedes inferiores um sublatus sit, iure eum altius habiturum Sabinus ait.
Abbreviated transcription (Latin):
licidiũ meũ attinet. sic statui de¬
bebit u̾si altius sublatis cclificui
tius sticidia meacatere ĩ ea nõ
possint.ea ratioẽ altius t̾ eclifica¬
re ñ̾uceat. s si ñ impgliãtur. stil¬
licidramca. liceat tͥ altiꝰ toliere.

Expanded text:
licidium meum attinet, sic statui debebit, ut si altius sublatis aedificiis tuis stillicidia mea cadere in ea non possint, ea ratione altius tibi aedificare non liceat: si non impediantur stillicidia mea, liceat tibi altius tollere.
Abbreviated transcription (Latin):
an ̃ his que postta quoq fue̾i̾t.
⁊humanius ẽ uerbo gencralioẽ
lim̃ significari. siue ꝙ ĩpitsẽ¬
tisiue ꝙ post tp̃s ꝯuẽtionis ꝯtĩg̾it¬
futuro quoꝙ eclificio ꝙ ñdu¬

Expanded text:
am his quae postea quoque fuerint: et humanius est uerbo generali omne lumen significari, siue quod in praesenti siue quod post tempus conuentionis contigerit.Futuro quoque aedificio, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Iuic stipulatiõitolũ malum
iem sĩt dolimili m̃tio cõcepta. oĩudo¬
lum cõp̃hendere uidetur. successoru
et adoptiui patuis. ¶ Usiusus si¬
ne fructu legatus crit. adẽpta fructꝰ
causa sitis daie iubet p̃tor ħ merto
ut de solo usu. ñ etiam de fructucac¬
ucitimi ego ⁊ si fructissine u̾su obti¬
gerit. stipulatio locũ habebit ⁊ sisa¬

Expanded text:
uic stipulationi 'dolum ‹m›alum rem sit doli mali mentio concepta, omnium dolum comprehendere uidetur successorum et adoptiui patris. Sed si usus sine fructu legatus erit, adempta fructus causa satisdari iubet praetor: hoc merito, ut de solo usu, non etiam de fructu caue‹a›tur. Ergo et si fructus sine usu optigerit, stipulatio locum habebit. Et si ha
Abbreviated transcription (Latin):
eclicn impaatalibartus prironũ¬
num in ius uocauent. ex querda¬
x q̃ rela patronił sup̃ dictãm ptna
.i. quĩquagĩta aureos dat.ł ãpfecto
urb̾ quan᷑ ĩ officiosus castigatur. si
inopͤia dinoscitur latorire. Siquis

Expanded text:
edicti impetrata libertus patronum in jus vocaverit, ex querela patroni vel supradictam poenam, id est quinquaginta aureos, dat, vel a praefecto urbis quasi inofficiosus castigatur, si inopia dignoscitur laborare. §
Abbreviated transcription (Latin):
ali: tem ꝓpatrona lib̾is ue suis. ł
uxore. nuruue. tc̃ orum quał cumꝙ
ponarũ. quinqua gĩta aurdoꝵ iudi¬
cium competit.¬
ñi: m̃ ꝓ locu plete accipit᷑ fide
iussor innccessariis personis.
sistiꝓmint. ñ alteꝵ exhibet. alteru
ñex ꝓmissione ñ uidetur eos stetis¬
se. cum alt̾ eorum ñ sit exhibitus.
Ncꝯs cumꝰ qͣ ĩ ius uocabitur uic¬

Expanded text:
item pro patrona liberisue suis uel uxore nuruue. tunc enim qualiscumque personarum, quinquaginta aureorum iudicium competitniam pro locuplete accipitur fideiussor in necessariis personis. sisti promisit, si alterum exhibet, alterum non, ex promissione non uidetur eos stetisse, cum alter eorum non sit exhibitus. NE QUIS EUM QUI IN IUS UOCABITUR UI
Abbreviated transcription (Latin):
petẽti uidice. mu̾lcta ꝓ iuris dictõ¬
ne iudicis dãpnabitur. rusticitati¬
sit actoris eo tp̃r inius adu̾sariu
uenisse. remittit penã prctor.pu.¬
ta quia feriatus dies fuit.

Expanded text:
iudice multa pro iurisdictione iudicis damnabitur: rusticitatrsit actoris eo tempore in ius aduersarium uenisse, remittit praetor poenam, puta quia feriatus dies fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Heꝙ impuberes. neq puellas
que auieno iuri subiecte eẽt. in ius
uocarẽ prm̃issum est. ¶ Qui ĩ ius uo¬
catus est. du̾ous cãĩb dimittẽdus est.
siquis cius ꝑdnam defendet. ⁊ ñ duz
Uin ius uenĩti r dere trãsactũ fuerit.

Expanded text:
e impuberes puellas, quae alieno iur‹i› subiectae essent, in ius uocare permissum est. Qui in ius uocatus est, duobus casibus dimittendus est: si quis eius personam defendet, et si, dum in ius uenitur, de re transactum fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. gnorate quoꝙ sorore. si fr̃ negotiũ
cius gerẽs. dotem auiro stipulatus st i¬
dicio nogõꝵ gestorum ul uiꝵ ubart unt
ripuiss a me uẽditore. c̃ptor ueditcrit.
caq ĩroꝵ natura cẽ desicrit. d̃ procio ne¬
gotioꝵ gestorum actio micͥ dãda ẽ ũt
dari desct si negotium quod tuum cẽ¬
ẽe existimares. cũ ens mͣcũ geffisses sic̃
cx ꝯtrario ĩme tͥ daretur sicũ hilita¬
tem q̃ ad me ꝑtine̾t tuã putares. ros

Expanded text:
.Ignorante quoque sorore si frater negotium eius gerens dotem a uiro stipulatus sit, iudicio negotiorum gestorum ut uirum ripuisset a me venditore, emptor vendiderit eaque in rerum natura esse desierit, de pretio negotiorum gestorum actio mihi danda sit, ut dari deberet, si negotium, quod tuum esse existimares, cum esset meum, gessisses: sicut ex contrario in me tibi daretur, si, cum hereditatem quae ad me pertinet tuam puta
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendatione. ip̃t erum se obsten¬
dit. nam sub hoc titulo plurifariao
p̾tor hoĩb uel lapsis. uł cucumscͥp¬
tis subuenit. siue mẽtu. siur cal¬
lidit᷑ate siue etãte. siue abseritia. si

Expanded text:
commendatione, ipse enim se ostendit. nam sub hoc titulo plurifariam praetor hominibus uel lapsis uel circumscriptis subuenit, siue met‹u› siue calliditate siue aetate siue absentia i
Abbreviated transcription (Latin):
aũ. Eiquis abalio accep᷑ recũm
ne michi negotiũ faceret. si ꝗtem̃
mãdato meo ei datũ est. ł. ꝓꝓcurato¬
go tecłie ĩtelugor sin aũt non ox̃¬
ipsum rep̾etẽ. ⁊ me ĩ quadruplum
agere posse.  Siut filio. f. negotũi
fi ct acceptũ est. ⁊̃ pãtri actio dãda
est ̃tẽ si fiuus. f. pecuniam acceꝑit
ut faceret negotiũ uł nõ face̾ret. c
inpsum iudiciũ dabitur. ⁊ si auꝰ

Expanded text:
um.Si quis ab alio acceperit pecuniam ne mihi negotium faciat, si quidem mandatu meo datum est, uel a procuratogo dedisse intellegor. si autem non manipsum repetere et me in quadruplum agere posse. Si ut filio familias negotium fieret acceptum est, et patri actio danda est. item si filius familias pecuniam acceperit, ut faceret negotium vel non faceret, in ipsum iudicium dabitur: et si alius
Abbreviated transcription (Latin):
de Que utilit̾ in nggo stitutõt
ꝯtr aucuius erogãtur inqb ẽ etiam
sũptus honeste adronoreᷤ ꝑ gradũ
ꝑtuic̾tes factus.actione negõrum
gestorum pcti possũt. ¶ e pure te¬
stam̃to lib̾tatem acceptrunt. actusi
quẽ uniuentib dñis administraue¬
rũt. rationẽ iotcre ñ compellũtur.
soluit. existimãs sororẽ suam te fũc¬
to m̃̃de ĩ testam̃to extitissc. quãuis
aĩo gerctu sororis negotri id fccisset.
sisset. qr cquum ẽ indãpno cũ non
ut tibifudum cm̃et. ꝙ cum cognoui¬
sc̃. ipẽ cum tibi emi. puto referie qua
m̃ite enum. nã si ꝓpterea ꝙ tibi noces¬
cõfictre emissem. siuero ꝓpttrea cincrim¬
⁊ ne filius mas mãdati iudiciotencatũ.
magis ẽ ut ex pona eius. ⁊ego tocum oñ¬
dati iudicio agere possim. ⁊ tumccũ actõ

Expanded text:
 Quae utiliter in negotia alicuius erogantur, in quibus est etiam sumptus honeste ad honores per gradus pertinentes factus, actione negotiorum gestorum peti possunt. Qui pure testamento libertatem acceperunt, actus, quem viventibus dominis administraverunt, rationem reddere non conpesolvit existimans sororem suam defuncto heredem testamento extitisse. quamvis animo gerendi sororis negotia id fecisset, sisset: quia aequum est in damno eum non ut tibi fundum emeret: quod cum cognovissem, ipse eum tibi emi. puto referre, qua mente emerim: nam si propter ea, quae tibi necesconfice‹re›, emissem. si uero propterea emerim, ne filius mandati iudicio teneatur, magis est, ut ex persona eius et ego tecum mandati agere possim et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ rihĩtlem aũt competit. irud
ꝙ ad eũ ꝑuenit. nã est ꝯstitutuor
turpia lucra ħidib quoꝙ ex tor¬
querilicet crimina extingũatur. ut
puta obfalsum. ł̃ iudici obgratiosã
seritentiã datũ. ⁊hĩtli ex torq̃bĩtur.
et si ꝗd aliut scełe q̃situm c̾. Set¬
ĩ pret̾ harc actionẽ. ꝯditio ꝯpetit. si
sola turpituto accipiẽtis u̾setur nã
et sidantis mclior causa erit possitẽ¬
tis: quare si fucrist ꝯdĩctũ. utrum
tollitur ħactio. ã uero intriplum
dãda sit. an cxemplo furis ⁊ ĩqua¬
druplũ actionem damus ⁊ ꝯditio¬
nom. s puto sufficere altũtrã actio¬
nẽ ubi aũt ꝯditio cõpetit. ibi ñ est
necesse post annũ dart ĩfactũ actõe

Expanded text:
in heredem autem competit in id quod ad eum pervenit. nam est constitutum turpia lucra heredibus quoque extorqueri, licet crimina extinguantur: ut puta ob falsum vel iudici ob gratiosam sententiam datum et heredi extorquebitur et si quid aliud scelere quaesitum. Sed etiam praeter hanc actionem condictio competit, si sola turpitudo accipientis versetur: nam si et dantis, melior causa erit possidentis. quare si fuerit condictum, utrum tollitur haec actio, an vero in triplum danda sit? an exemplo furis et in quadruplum actionem damus et condictionem? sed puto sufficere alterutram actionem. ubi autem condictio competit, ibi non est necesse
Abbreviated transcription (Latin):
de isto non iecte dubitãt. qui utiq
nullo mõ dubitabt. si de eare in le¬
gatione compromisit quã in iec¬
gitione ꝯtraxit. qr et iudiciũ co

Expanded text:
de isto non recte dubitant: qui utique nullo modo dubitabunt, si de ea re in legatione compromisit, quam in legatione contraxit: quia et iudicium eo
Abbreviated transcription (Latin):
siuc sit. s pc̃cleat. ã ex oo pena coxic¬
gi rõt. sũi posita desicĩat ptna Eo¬
pmisio soluto. dic morte acceptua¬
tione. iudicio. pacto sacerclotio ob¬
uenic̃te. uitebimus ancogatur ar¬
bit sñam dicere. id cnim ñ tantũ
honori ponaꝵ. s ⁊ maiestate da in¬
dulgetur. cuius sacris uacare sa¬
cerdotes oporiet. ceteꝵ si postea su¬
scepit iste quoꝙ oĩmodo sriãm
ftrẽ tcłet᷑. ¶ It nõ est cogenduse
side nogõ trãsactũ est. e ho mortu¬
us ẽ. de quo erat cõpmnissũ nisi po¬
sitriore caũ aliꝗd utigãtiũ inter¬
sit. siui ĩdistincte. scriit si ꝑcroͣ¬
rt̃m de famoso delicto adarbit
itũ est. e edecare te qua publicũ
iudicium ꝯstitutũ fit. ueluti de
adultus. si cariis. et similib ucta¬
re debid p̾tor snãm dicert nec da¬
it dicit ꝯecutionẽ. de libali cã
arbit sĩtã dicere. qr fauor lib̾tatis
est. ut maiores iudices hr̃e debeat
ead dicendumẽ siue de ĩgenuu¬

Expanded text:
ex eo poena exigi potest: siue postea deficiat poena compromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto. Sacerdotio obueniente uidebimus an cogatur arbiter sententiam dicere: id enim non tantum honori personarum, sed et maiestati dei indulgetur, cuius sacris uacare sacerdotes oportet. ceterum si postea suscepit, iste quoque omnimodo sententiam ferre debet. Item non est cogendus, si de negotio transactum est, uel homo mortuus eposteriore casu aliquid litigantium intersit. Iulianus indistincte scribit: si per errorem de famoso delicto ad arbitrum itum est, vel de ea re, de qua publicum iudicium sit constitutum, veluti de adulteriis sicariis et similibus, vetare debet praetor sententiam dicere nec dare dictae exsecutionem. De liberali causa arbiter sententiam dicere, quia fauor libertatis est, ut maiores iudices habere debeat. eadem dicenda sunt, siue de ingenu
Abbreviated transcription (Latin):
duicitas cractiones ⁊uoiẽtias e¬
factas. ex tortas metu uenditiones
et cautionos. ł sinc p̃tii nu̾atione ꝓ¬
rittat ꝓ̃ses ꝓroiũcie. It̃ neqs iniqu¬
um uicrum aut dampnũ sent̾iat. p̃¬
sos ꝓuĩcie prouidcat. ¶ueritas reru
errorib gestoꝵ ñ uitiatur: et iõ p̾ses
ꝓuĩcic inscquatur ꝙ ꝯuenit cum ex
fide coꝵ que ꝓbãtonintur ne pote¬
tiores iuri humiuores ĩ iurus affi¬
ciãt. ncue defensores coꝵ calũpniosis
criminib ĩsectentur. ĩnocentos. ad¬
ad religionem p̃sidis ꝓuĩcie ꝑtinet¬
¶ suicita ministi̾a sub p̃textu adiuuã¬
tium militares uiros. ad ꝯcũtic̃los
p̃ses ꝓuicic curet. ⁊ sub specic tributo¬
rii ulicitas cractiones ficri proyibeat
ncꝙ uicita negotationes auquos ꝓhi¬
tib: penas irrogari. ad sollicitudinẽs
suam p̾ses ꝓuincic reuocet. ¶ Ne tẽ¬
nuis uitt homines supp̃ textu ad¬
uc̃tus oͥfficioꝵ ł muituni. luminec
unico ł bithui sipeliccti᷑ adalioꝵ usꝰ¬

Expanded text:
icitas exactiones et uiolentia factas, et extortas metu uenditiones et cautiones uel sine pretii numeratione prohibeat praeses prouinciae. item ne quis iniquum lucrum aut damnum sentiat, praeses prouinciae prouideat. Ueritas rerum erroribus gestarum non uitiatur: et ideo praeses prouinciae id sequatur quod conuenit eum ex fide eorum quae probabuntur. Ne potentiores uiri humiliores iniuriis adficiant neue defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes, ad religionem praesidis prouinciae pertinet. Illicita ministeria sub praetextu adiuuantium militares uiros ad concutiendos praeses prouinciae curet, et sub specie tributorum illicitas exactiones fieri prohibeat. Neque licita negotiatione aliquos prohitibus poenas irrogari ad sollicitudinem suam praeses prouinciae reuocet. Ne tenuis uitae homines sub praetextu aduentus officiorum uel militum, lumine unico uel breui suppellectili ad alio
Abbreviated transcription (Latin):
iuncie ꝓuidebit. ¶ Sicuti mocucoi¬
putari euentus mortalitatis nond
tan eideret p̃textu humane fragui¬
tatis telictum tccipientis inꝑiculo
homines. ĩ noxiũ esse debet ĩr iuci

Expanded text:
inciae prouideat. Sicuti medico imputari euentus mortalitatis non dtari ei debet: praetextu humanae fragilitatis delictum decipientis in periculo homines innoxium esse non debet. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tis satisdare de eiuetione nõ
delet. cũ id int̃uendentem et
ementem agatur. ut necpa¬
plius neꝙ mimus iuris ep̃¬
toriaat. quam aput hitlem
futimum cẽtiplane de facto
suo uẽtlitor satisdait cogendꝰ
trum ca quãtitas spoctatur q̃¬

Expanded text:
tis satisdare de euictione non debet, cum id inter ementem et uendentem agatur, ut neque amplius neque minus iuris emptor habeat quam apud heredem futurum esset: plane de facto suo uenditor satisdare cogendus trum ea quantitas spectatur, q
Abbreviated transcription (Latin):
uit s ⁊ ꝙ quãtoꝙ ꝑ ucrut. restitu¬
factũ est. quominus ad eos ꝑue¬
mat. ct ħ emptori p̃standum est.
fecisse aũt tolomalo quominus
ꝑueniat uitetur siue alicinũ a¬
liquit. uł etiam accepto q̃lib̾aũ.
uł id egit clolomialo. ñ herecuta¬
ti acꝗrattur uł ne eam possessioẽ
adipisc̾ctur. quã poss ad ipisci. s
uta culpã admiserit aliqd. uti¬
nuta sine dolomulo uẽditoris.
ñ prestabũtur. ¶ Illud q̃situm
ẽ an uenditoͭeicclitatis ob de¬
bitum afilio suo ꝗ in potestate
cius ess. ẜuo ue. ci cĩ hõlitate
uisum ẽ ꝗcqd dumtaxat te pe

Expanded text:
rit, restitufactum est, quo minus ad eos perueniat, et hoc emptori praestandum est: fecisse autem dolo malo quo minus perueniat uidetur, siue alienauit aliquid, uel etiam accepto quem liberauit, uel id egit dolo malo, ne de hereditate adquireretur uel ne possessionem adipisceretur quam posset adipisci. sed lata culpa admiserit aliquid, utinuta sine dolo malo uenditoris non praestabuntur.Illud quaesitum est, an uenditor hereditatis ob debitum a filio suo qui in potestate eius esset seruoue ei, cuius hereditatem uisum e
Abbreviated transcription (Latin):
Iulicr funtos gaio seiouẽ¬
didit ũ acceptis argͦ noĩe certis
peciniis. statuta sũt tempora so¬
lutionis redique pocinie. quib
si non unuiss eptor. pactus ẽ ut
arras ꝑtẽt. ⁊ inẽpte uille ec̃tit. die
statuto emptor testatus ẽ se pe

Expanded text:
ulier fundos Gaio Seio uendidit et acceptis arrae nomine certis pecuniis statuta sunt tempora solutioni reliquae pecuniae: quibus si non paruisset emptor, pactus est, ut arram perderet et inemptae uillae essent. die statuto emptor testatus est se pe
Abbreviated transcription (Latin):
cuniam omniem itliquam pa¬
tum fuisse ex solu̾e et sacculu
cum pocunia signatoꝵ signisob¬
signauit. defuisse aũt uenditricẽ
posteriore aũt die noĩ fisci te¬
stato ꝯuẽtũ emptorẽ ne anit
mulierẽ pocuniam ex soluent
quã fisco satiffaceret. q̃situm ẽ
an fũdi non sint ĩcacã. ut a

Expanded text:
cuniam omnem reliquam paratum fuisse exsolvere et sacculum cum pecunia signatorum signis obsignavit, defuisse autem venditricem, posteriore autem die nomine fisci testato conventum emptorem, ne ante mulieri pecuniam exsolveret, quam fisco satisfaceret. quaesitum est, an fund
Abbreviated transcription (Latin):
rt incliorẽ allatam ꝯditionem
cũ minoris. ł ⁊̃ tantitẽ. alii uon¬
tͥct. utriq ẽp̃tori in solidũ erit
obligãtus. s. si c̃ptor alium nõ
itoncum subict̃. ei ꝙ fundusc
addictus ẽ non uiteo inqd q̃ ad¬
modum pͥori sit emptus. cũ ala
uẽclitõ ⁊ ucia posita subsecutus

Expanded text:
it meliorem allatam condicionem, cum minoris uel etiam tantidem alii uenderet, utrique emptori in solidum erit obligatus. Sed si emptor alium non idoneum subiecit eique fundus addictus est, non uideo, inquit, quemadmodum priori sit emptus, cum alia u
Abbreviated transcription (Latin):
o ͤumueditor sundi ĩ lege ita
caucrit. si addiem pocunia soluta
ñ sit ut fũdus ineptus sit. ita ac¬
cipitur ĩ emptus cẽ fundus. si
uenditor inemptũ esse uelit. qr
id uẽlitoris cã cauetur. namsi
alit̾ acciꝑetur. exusta nula ĩ pote¬
state ẽptoris sufitm u̾t᷑ ñ dando
pocunia ĩemptum facet fundu
qui cius periculu fuisset.

Expanded text:
 Cum venditor fundi in lege ita caverit: "si ad diem pecunia soluta non sit, ut fundus inemptus sit", ita accipitur inemptus esse fundus, si venditor inemptum eum esse velit, quia id venditoris causa caveretur: nam si aliter acciperetur, exusta villa in potestate emptoris futurum, ut non dando pecuniam inemptum faceret fundum, qui eius periculo fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissana utrum tc̃ locum hãtc
si int̾pellatus ñ soluat. anucro
si ñ obtułit. ⁊ magis arbitior of¬
fent eũ ccł̃e. si uult se legis coꝵ¬
missorie potestate solue ꝙ si ñ¬

Expanded text:
commissoria utrum tunc locum habet, si interpellatus non soluat, an uero si non optulerit. et magis arbitror offerre eum debere, si uult se legis commissoriae potestate soluere:
Abbreviated transcription (Latin):
quasi melior ꝯditio allatañ sit si
minoris ñ sĩt. id̾q estimandũ si
dies lõgior. p̃tii soluendi data fu¬
dcrit.ut q̃ratur quantũ ex usurie¬
ius temporis capi po̾tĩt.¬
Emp̃r scũ rescͥpsit. sic̃ fructus ĩ
dicm. addicit domus. cũ mclior
ꝯditõ fu̾it allata. uẽclitori itstic¬
. uinccos̃c ẽita rursus q̃ priors
u̾it. crogata de icciditu ictincri. ł
si ñ sufficiãt solui cquũ est. et crtdo
scrisisse pͥncipemd̃ c̃pti ⁊ uẽcuti at¬

Expanded text:
quasi melior condicio allata non sit: si minoris sint. idemque aestimandum est, si dies longior pretii soluendi data fuerit, ut quaeratur, quantum ex usura eius temporis capi poterus rescripsit: 'Sicut fructus in diem addictae domus, cum melior condicio fuerit allata, uenditori restitui necesse est, ita rursus quae prior uerit erogata, de reditu retineri uel, si non sufficiat, solui aequum est'. et credo sensisse principem de empti uenditi a
Abbreviated transcription (Latin):
unto indicin addicto si posita
p̃tiumadditum ẽ. uenditor aliofũ¬
to applicito. ipsum fundũ posterioi̾
eptori addix̃. ⁊ id sine dolomalo fe¬
cit. pͥori q̃ptori obligatus ñ ertina

Expanded text:
undo in diem addicto si postea pretium adiectum est et uenditor alio fundo applicito eum ipsum fundi posteriori emptori addixit et id sine dolo malo fecit, priori emptori obl
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. oq̃ uiden meliorẽ con¬
ditionem allatã eẽ ꝓ̃iñ fiꝗisac¬
ceclat cius dẽ pretii cmptor. s ꝙ
leuioru emat ꝯditionib. uel
qui satisdationẽ nulam exigat
melior ꝯditio allata uidebitur
ergo idem erit ꝓbandum. ⁊ siui¬
liori p̃tio eme sit ꝑatus. ea trĩc
iemittat q̃ uenditori grauia eraĩt
in priore emptione.

Expanded text:
ondicionem allatam. proinde si quis accedat eiusdem pretii emptor, sed qui leuioribus emat condicionibus uel qui satisdationem nullam exigat, melior condicio allata uidebitur. ergo idem erit probandum et si uilior‹e› pretio emere sit paratus, ea tamen remittat, quae uenditori grauia erant in priore emptione.
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ lege cõmissoria cõpithensu
iedi. si post statutumdiẽ itliq̃e
pecunie uẽclitor legẽ bictamñ
exẽcuit.⁊ partẽ reliqtebiti ãcͥce¬
piss.. iuterirecessum acõmissoĩa

Expanded text:
ommissoria comprehensum ondit, si post statutum diem reliquae pecuniae uendito‹r› legem dictam non exercuisset et partem reliqui debiti accepisset, uideri recessum a commissoria
Abbreviated transcription (Latin):
uenierit. ħ est ut nͥ intra catu
diem p̃tium sit solutũ inempt᷑
ficitt. uiteamus q̃ admodum uẽ¬
ditor agat. tã desunto quã cxnis
q̃ ex sunto ꝑcepta sũt. itemꝙ sĩte¬
tcrior fundus factus sit facto ẽp¬
toris. Et quidam suta ẽ emptio
sziam tecisa q̃siion̾e exuẽdito ac¬
tionem cõpettre. ut rescriptis in¬
patoris ãtonini ⁊ diui seuerido¬

Expanded text:
uenierit, hoc est ut, nisi intra certum diem pretium sit exsolutum, inemptus fieret, uideamus, quemadmodum uenditor agat tam de fundo quam de his, quae ex fundo percepta sint, itemque si deterior fundus effectus sit facto emptoris. et quidem finita est emptio: sed iam d‹e›cisa quaestio est ex uendito actionem competere, ut rescriptis imperatoris Antonini et diui Seueri
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ͤQm̃ post intĩtum iti. iamc
nec afferri possit melior cõditio
est. negat ppp̃ usucaꝑe posse. noc¬
x.xx. q̃rit si ios indie addicta ĩt̃¬
citait .ł. ancilla decessert. an pã¬
tus ł fructus cius noĩe ad dic¬
tio admitti possit. ⁊ negat ado¬
mittt̃clam ad iectionẽ quia al¬
tĩus iti qͣ cius q̃ distractaẽ. nõ
sosct᷑ adiectio admitti. ¶Ite
re ꝯtractu. ⁊ ait. disimilẽ esse
lanc spociẽ partus speciei. et iõ
hic discodi apͥore emptioẽ. ⁊ ad¬

Expanded text:
iam post interitum rei iam nec adferri possit melior condicio.est, negat Pomponius usucapere imo quaerit, si res in diem addicta interciderit uel ancilla decesserit, an partus uel fructus eius nomine adiectio admitti possit. et negat admittendam adiectionem, quia alterius rei quam eius quae distracta est non solet adire contractu? et ait dissimilem esse hanc speciem partus specie et ideo hic discedi a priore emptio
Abbreviated transcription (Latin):
minatĩ actum. u lic̾et resiure
ẽptori meliore ꝯditione alla¬
ta. dicẽdum erit dissolutã pͥo¬
itm ep̃tionẽ. etiam si uẽditor
seq̃ntem non admitat.
pignus in diẽ addictũ non po¬
test uiten bõafite negotu̾i agi.
nͥ adiectio recipiatur ꝗd eigo
ẽ si inops ẽptor ⁊ inpetic̃dde tã¬
tũmoto uẽditionis cã intoue¬
nit.põt cͥitor sine ꝑiculo pno

Expanded text:
minatim actum, ut liceret resilire emptori meliore condicione allata? dicendum erit dissolutam priorem emptionem, etiamsi venditor sequentem non admittat.pignus in diem addictum, non potest videri bona fide negotium agi, nisi adiectio recipiatur. quid ergo est, si inops emptor et impediendae tantummodo venditionis causa intervenit? potest creditor si
Abbreviated transcription (Latin):
teram parte quã retinebas
ãnis decẽ ccrta pecuna ĩ anc¬
nos singulos ꝯductã hãtaa¬
lto et trebatius negãt posse ex
uẽdito agi. ut id ꝙ ꝯueniat
fiat. ego contra puto si moto
iõ minus fundum ucclidisti
ut ħ tibi ꝯductio p̾staretu nã
u ipsum p̃tium fundi uitet᷑
ꝙ eo pacto uetlitus fu̾at. cocui¬

Expanded text:
ter‹am› partem, quam retinebas, ter‹am› partem, quam retinebas, annis decem certa pecunia in annos singulos conductam habeat.Labeo et Trebatius negant posse ex uendito agi, ut id quod conuenerit fiat. ego contra puto, si mo‹do› ideo uilius fundum uendidisti, ut haec tibi conductio praestaretur: nam hoc ipsum pretium fundi uideretur, quod eo pac‹t›o uenditus fuerat: eoqu
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur ãuitr intcrpietantib
totũ furidum lapidicinaꝵ fo¬
re si forte toto co sub terra cẽt
lapis hoc pr᷑obo.
an castellum ex quo ꝑ fistuc¬
las aqua duc̾ctur accodłet. is¬
põdi appartre idactũ esse. ut
ñ ꝯtinetur. ¶ fundu ab eoe¬
misti. craus filie posita tute¬
lam administraf nec uacua
ac cepisti possessionẽ. dixi trate¬
it te tibi possessioncmi ħ mõ pꝰ
sc. ut pupillus ⁊ famila cus
grechario possessionẽ. ¶ ou
fundum ca lege emiat. ut solu¬
ta pccuia tradcretur ci posses¬
sit. si urtus omnẽ pocuma
soluent. pmttͣ familie he̾ciscun¬
de iudicio ẜuabit. nec si parte
soluat. cxẽpto cum uc̃itore a¬
get. qm ita ꝯtractum es. ilic̾u
diuidi ñ potuit. ¶mrũta q̃
ĩherbis erant cum ucclidꝑseᷤ
dixisti it siꝗd ui aut tẽpest ate
factum cẽt prestaturum. caa
frum̃ta niues corũptrunt. si
etud inon tempestatis agitetũ
ad crempto poterit.
ã.Lin di partem dimidiam
ea lege uendidisti. ut ẽptor al¬

Expanded text:
ntur: aliter interpretantibus totum fundum lapidicinarum fore, si forte toto eo sub terra esset lapis. hoc probo. an castellum, ex quo fistulis aqua duceretur, accederet. respondi apparere id actum esse, ut non continetur. Fundum ab eo emisti, cuius filii postea tutelam administras, ne‹c› ua‹c›uam accepisti possessionem. dixi tradere te tibisse, ut pupillus et familia eius ingrediaris possessionem.Qui fundum ea lege emerat, ut soluta pecunia traderetur ei possessit. si unus omnem pecuniam soluerit, partem familiae herciscundae iudicio seruabit: nec, si partem soluat, ex empto cum uenditore aget, quoniam ita contractum aes alienum diuidi non potuit.Frumenta quae in herbis erant cum uendidisses dixisti te, si quid ui aut tempestate factum esset, praestaturum: ea frumenta niues corruperunt: si etudinem tempestatis, agi tecum ex empto poterit. .Fundi partem dimidiam ea lege uendidisti, ut emptor al
Abbreviated transcription (Latin):
Cutores pupilli qb clã crtcił¬
torib patris ex patrimonio pater¬
no soluer̃t. s postea ñ sufficictibus
tonis pirgillũ abstinr̾. queritur
an ꝙ amplius croditorio ꝑ tute

Expanded text:
utores pupilli quibusdam creditoribus patris ex patrimonio paterno soluerunt, sed postea non sufficientibus bonis pupillum abstinuerunt: quaeritur, an quod amplius creditoribus pe
Abbreviated transcription (Latin):
uus nolocatus mercedesnut do¬
mino predoniretulit. ñ fict accipi¬
i. entis pecunia. Quod siuecturas n¬
uium quas dominus locauert
tus soluẽdo ꝙ ergodici solet. p̃clo¬
ni fructus posse condici. tũc locor
certumeẽ. temporalis sit. anpetin
exceptionis defemionamqne ꝯ¬
ueniatur. donec titius ꝯsulsiit.
petra sieri exceptio q̃ ad tẽpus ẽti¬
tio ꝯsulatum ĩcunte sũma ratc̃e
dicctur. quod intcrĩ soluitur repe¬
tiut. cruim pactũ ꝙ intempus
Crtu collecatum c̃. non mag in¬
ducit ꝯlictioẽ quam si exlic cde¬
bitor solũ ita ꝓrsus defensio in.

Expanded text:
uus non locatus mercedem ut domino praedoni rettulit, non fiet accipientis pecunia. quod si uecturas nauium, quas dominus locauerat, tus solvendo. quod ergo dici solet praedoni fructus posse condici, tunc locum certum esse, temporaria sit an perpetua exceptionis defensio. nam eniatur, donec Titius consul fiat, petua fieri exceptio, quae ad tempus est Titio consulatum ineunte, summa ratione dicetur, quod interim solvitur, repeti: ut enim pactum, quod in tempus certum collatum est, non magis inducit condictionem, quam si ex die debitor
Abbreviated transcription (Latin):
solutis. septẽ sola debita superat.
qũus pcrsouuus. tria ĩclobita ioc¬
do di nsortem quis set usuras
indebitas soluit. repcteit ñ potĩt
si sortidebitas soluit. s si suprac
gitimũ medum soluit. diuus
utimur. itꝑti ꝗtẽ non posse. s sor

Expanded text:
us a reo solutis septem sola debita supererant, quibus persolutis tria indebita sonon sortem quis, sed usuras indebitas soluit, repetere non poterit, si sortis debitae soluit: sed si supra legitimum modum soluit, diuus utimur repeti quidem non posse, sed sor
Abbreviated transcription (Latin):
alimior testo relictoꝵ datum sit.a¬
pparei posse rpeti ꝙ datum ẽ. quir
transactio senatus ꝯsulto ĩfiiat᷑
Siquis post trãsacuorcri. nicͥlo
mi us odẽpratus fu̾it.tolo ꝗd̃
id siti s tam̃ sr̃a ualet. potuit añt¬

Expanded text:
amento relictorum datum sit, apparet posse repeti quod datum est, quia transactio senatus consulto infirmatur. Si quis post transactionem nihilo minus condemnatus fuerit, dolo quidem id fit, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
possĩt. qr põt alt̾u redinie.an
ħ ñ deb iccipi.ũ nullus ĩ cote
sit. certe ex post facto uitebit᷑
rocte auienatus illo postentͣatc̃p
mułis. negaui alienã fũdi
possẽ. ꝙ sĩ arbitrio maiti sit ꝯ̃ cẽ¬

Expanded text:
possit, quia potest alterum redimere? an hoc non debet recipi, ut nullus in dote sit? certe ex post facto uidebitur recte alienatus illo postea redemptmulieris, negauit alienari fundum posse: quod si arbitrio mariti sit, c
Abbreviated transcription (Latin):
aiͦ: Siquis ĩegatione constitu¬
ent. qud̃ ante legationẽ debuerit. ñ
cogi cum ibi iudicium pati. uͥ ꝯstitu
et cuiusq prouincie

Expanded text:
i quis in legatione constituerit quod ante legationem debuerit, non cogi eum ibi iudicium pati ubi constitet cuiusque prouinci
Abbreviated transcription (Latin):
itit pot etatem abstindci cã in inte
restituta siuit. suuos hĩtntanios ex
fiter cõmiso abci rcte maninins
retinie ub̾tatt̃ respondi. nec ert cogẽ
di xx aui̾etos ꝓ lib̾tate retinuõsam
depẽłe. quamꝰ iuit optim̾o ꝯsecuti
uidentur rã et siquidam excrectito¬
rib pecuniã suam añ restitutionem
ab ea recuꝑassẽt ceteroꝵq q̃itla con¬
ta eos ꝗ accererũt ut pecunia cõmu¬
nicetur pon amitatur.

Expanded text:
in integrum restituta fuerit, seruos hereditarios ex fideicommisso ab ea recte manumissos retinere libertatem respondi: nec erunt cogendi uiginti aureos pro libertate retinenda dependere, quam iure optimo consecuti uidentur. nam et si quidam ex creditoribus pecuniam suam ante restitutionem ab ea reciperassent, ceterorum querella contra eos qui acceperunt ut pecunia communicetur, non admittetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnii.. itii traditus sit p̾tio solui
cumdẽ alii uẽditerit ⁊ tradidĩt. e¬
ꝗus ẽ ut tupotior sis. nã ⁊ si ip̃ẽ c¬
uẽditor cã rem ate pet̾et exceptio¬
nc eũ sũmoueres. s ⁊ si ipẽ possite¬
ret. ⁊tupcteres. adusus exceptioe
tominii. tplicatioẽ uteris.¬
ħenim pctitoris munus ẽ non pꝰ¬
sessoris ꝙ ⁊ ĩpublicaiana obẜua¬
tur.Guperficiario.
ã officioꝙ iudicis ꝯtinetur. ꝓ m̾o¬
po  partis ea quoꝙ restitui iult. q̃ si¬
mul cũ ipã parte restitui debẽt. u¬
Incerte partis uendicatio datur
si iustacaust. sa ĩterueueniat. iu
cidie locus sit ĩtestam̃to ꝓpt̾ incc̃¬
tã de tractionẽ ex legatis que iux
aput iudicẽ examinatur. iusta¬

Expanded text:
sit pretio soluto, eundem alii vendiderit et tradiderit, aequius est, ut tu potior sis. nam et si ipse venditor eam rem a te peteret, exceptione eum summoveres. sed et si ipse possideret et tu peteres, adversus exceptionem dominii enim petitoris munus est, non possessoris: quod et in Publiciana observatur. Superficiario, , officioque iudicis continetur pro modo partis ea quoque restitui iubere, quae simul cum ipsa parte restitui debent. Incertae partis vindicatio datur, si iusta causa interveniat. iusalcidiae locus sit in testamento, propter incertam detractionem ex legatis, quae vix apud iudicem examinatur: iusta
Abbreviated transcription (Latin):
ta nauis locata sit qui conduxit ex cõ¬
ductoetiam de reb que de sũt agtie põt.
si uero res ꝑfendas nauta cõduxit. ex
locato cõuenitur ¶ si gratis ros susccp

Expanded text:
ta nauis locata sit, qui conduxit ex conducto etiam de rebus quae desunt agere potest: si uero res perferendas nauta conduxit, e‹x› locato conuenietur: sed si gratis res suscep
Abbreviated transcription (Latin):
so fien intelligitur. quod si fuct¬
nosus curatorẽ ht uel habuerit
aduc utigio pendẽte poiest ꝯte¬
p̃sente curatore sĩdici arbi¬
t̃ ad cẽ litigatores. ł ꝑnũtium i¬
per epͣnstolam iubere potest. iusi
siabaltã dũtaxat parte nr̃clis
m̃tio cõprehensa fucrit. cypmni¬
sum soluetur morte cuiusꝙ ex
litigͣtorib sic̃ solueretur alttro
mortuo. sine utrius hr̃dis pr̃a

Expanded text:
so fieri intellegitur. quod si furiosus curatorem habet vel habuerit adhuc litigio pendente, potest praesente curatore sententia dici. Arbiter adesse litigatores vel per nuntium vel epistulam iubere potest. Si ab altera dumtaxat parte heredis mentio comprehensa fuerit, compromissum solvetur morte cuiusque ex litigatoribus, sicut solveretur altero mortuo, si neutrius heredis persona
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis gͥex his recepit. puto ĩ cxẽ¬
citorẽ dandam actionẽ osq is ꝗ
cos huius modi officio p̃ponit. cõ¬
mitti eis ꝑmittit. quãqͣ ipẽ naui¬
cũ arius uel magister id faciat. ꝙ
tencbitr. de exotitorib ratiu
itẽ uitrarius nicͥi cauetur. s id cõ¬
stitui oportere labd scribit ⁊ħ iure
utuur. ¶Caupones aũt ⁊stab¬
uuiaritis ety eos accipiemꝰ ꝗ cauc¬
ponã uel stabularlum exercẽt in¬
stitorẽs ue eoꝵ ceterũ siꝗs opanc
diastini fũgitur. ñ ꝯtinetur ut
puta at̾rarii. q focarii et his sioyiles
ait p̾tor ꝙ cuiusq saluũ fore reces¬

Expanded text:
itur ex his receperit, puto in exercitorem dandam actionem, quia is, qui eos huiusmodi officio praeponit, committi eis permittit, quamquam ipse nauicularius uel magister id faciat, qutenebitur. De exercitoribus ratium, item lyntrariis nihil cauetur: sed idem constitui oportere Labeo scrutimur. Caupones autem et stabularios aeque eos accipiemus, qui cauponam uel stabulum exercent, institoresue eorum. ceterum si qui opera mediastini fungitur, non continetur, ut puta atriarii et focarii et his similes. Ait praetor: 'quod cuiusque saluum fore ‹re›ce
Abbreviated transcription (Latin):
ius succiciant argc̾tarii partu eius fũ¬
di terent: is autem cui argentarius ratõ¬
nes suas legai̾i. non iuidetur ꝯtin̾cri. ꝗa
iuris fuccessor his uib̾ significatur. nõ
magis quã siuiuus cas donafs. s noc
iñs tenebitur. cum nec possideat. nec do¬
si cĩ añ quam legitano cas tratleret. rc̃um¬
tiatum fu̾it. ne antea cas tradat. tenc
bitur quasi tolo fcccrit. ⁊tẽ si ante qua
cas tradat. teñcbitur. qd si nicͥi doio fe¬
cerit. cã cognita iegatanꝰ coge̾aꝰ ẽ clere.¬
mimularios quoꝙ ñ esse iniquumc
crum mularii sic̃ argẽtarii rationes ꝯ¬
ficiũt. qr ⁊ accipiunt pocimiam. et cro¬
git ꝑ patirs. quaꝵ ꝓbatio. scͥpturacodi¬
cib: ꝙ cor maxie ꝯtinetur. ⁊ frcquẽ¬
tissime ad fidẽ coꝵ teciurritur. cctumõi¬
petere. rationos q̃ ad se ꝑtinc̾at. ocli iu¬
ut̾t. ad nos cĩ ꝑtĩnct. ñtantum cũ. ip̃i
ꝯtraxumis. ł successimus eiꝗ ꝯtrare. s

Expanded text:
ius succedant argentarii, partibus eius fungi debent. is autem, cui argentarius rationes suas legauit, non uidebitur contineri, quia iuris successor his uerbis significatur: non magis, quam si ei uiuus eas donasset. sed nec heres tenebitur, cum nec possideat nec dosi ei, antequam eas legatario traderet, renuntiatum fuerit, bitur quasi dolo fecerit: item antequam eas tradat, tenebitur. quod si nihil dolo fecerit, causa cognita legatarius cogendus est edere.Nummularios quoque non esse iniquum cet hi nummularii sicut argentarii rationes conficiunt, quia et accipiunt pecuniam et erogant per partes, quarum probatio scriptura codicibusque eorum maxime continetur: et frequentissime ad fidem eorum decurritur.Ceterum omnipetere rationes, quae ad se pertineant, edi iubet.Ad nos enim pertinet non tantum cum ipsi contraximus uel successim