comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut acceptores & falcones ñ habeant. Decreuimꝰ qͦq iuxta scõrũ canones:
rationẽ & ordinẽ ministerii sui siue debaptismo siue defide catholica: siue
dep̃cib & ordine missarũ ep̃o reddat & ostendat. Et quandocũq iure canon
cȩ ep̃s circũeat parrochiã popłos ad c̃firmandos prbt semꝑ paratꝰ sit
ad suscipiendũ ep̃m cũ collectione & ad iutorio popłi qͥ ibi c̃firmari debet
& incena dñi semꝑ nouũ c̾risma ab ep̃o quęrat: ut ep̃o testis existãt castitatis
tudinẽ habeat: adiuuante graphione: qͥdefensor ȩccłȩ. ẽ: ut popłsdĩ paganias
ñ faciat: sed ut om̃s spurcitias gentilitatis abitiat ut respuat: siue ꝓfana¬
sacrificia mortuorũ. siue sortilogos ł diuinos: siue filacteria & auguria: siue
incantationes: siue hostias immolatitias quas stultihomines iuxta ȩcłas ritu¬

Expanded text:
ut accipitres et falcones non habeant. Decrevimus quoque, juxta sanctorum canones, ut accipitres et falcones non habeant. Decrevimus quoque, juxta sanctorum canones, rationem et ordinem minisde precibus et ordine missarum, episcopo reddat et ostendat. Et quandocumque jure canonico episcopus circumeat parrochiam populos ad confirmandos, presbiter semper paratus sit ad suscipiendum episcopum, cum collectione et adiutorio populi qui ibi confirmari debet. Et in cena Domini semper novum crisma ab episcopo quaerat, ut episcopum testis adsistat castitatistudinem adhibeat, adjuvante grafione qui defensor Ecclesiae est, ut populus Dei paganias non faciat, sed ut omnes spurcitias gentilitatis abiciat et respuat; sive sacrificia mortuorum, sive sortilegos vel divinos, sive filacteria et auguria, sive incantationes, sive hostias immolatitias, quas stulti homines juxta ec
Abbreviated transcription (Latin):
religio recuperet᷑: quȩ indieb p̃teritorũ pͥncipũ dissipata corruit: &
qualit̃ popłs xp̃ianꝰ ad salutẽ animȩ ꝑuenire possit : & ꝑfalsos sac̃ doces
deceptꝰ ñpereat . Et ꝑ consiliũ sac̃ docũ & optimatũ meorũ ordinauimꝰ ꝑci¬
uitates ep̃os & constitumꝰ suꝑ eos arthiep̃m bonifaciũ qͥ est missus scĩ pecri
Statumꝰq ꝑ annos singulos sinodũ congregare: ut nob̵ p̃sentib: canonum
pecunias eccłarũ eccłiis restituimꝰ & reddidimꝰ. Falsos uͦ prbros & adultero
uł fornicatores diaconos & clericos de peccuniis eccłarũ abstulimꝰ: & degra¬
dauimꝰ: & ad p̾enitentiã coegimꝰ. Seruis dĩ ꝑ omĩa om̃ib: armaturã por
tare uł pugnare: aut in exercitũ & in hostẽ ꝑgere omĩno ꝓhibemus.
nationes : & siluaticas uagationes cũ canib: om̃ib: seruis dĩ int̃diximꝰ. similit̃

Expanded text:
religio recuperetur, quae in diebus praeteritorum principum dissipata corruit, et religio recuperetur, quae in diebus praeteritorum principum dissipata corruit, et qualiter populus christianus ad salutem animae pervenire possit et per falsos sacerdotes deceptus non pereatcivitates episcopos, et constituimus super eos archiepiscopum Bonifatium, qui est missus sancti Petri. Statuimus per annos singulos synodum congregare, ut nobis praesentibus canonum pecunias ecclesiarum ecclesiis restituimus et reddidimus. Falsos presbiteros et adulteros vel fornicatores diaconos et clericos de pecuniis ecclesiarum abstulimus et degradavimus, et ad poenitentiam coegimus. 2. Servi Dtare vel pugnare, aut in exercitum et in hostem pergere, omnino prohibemus; nationes, et silvaticas vagationes cum canibus, omnibus servis Dei interdiximus, et
Abbreviated transcription (Latin):
& dispensatores ministeriorũ dĩ : ut ñ uituꝑet᷑ ministeriũ nr̃m nefiat in uob
sic̃ scriptũ est. erit sic̃ popłs sic sac̃dos. Et si hoc fuerit: qualis uoberit ab
hominib: laus. aut quał adõ expectat᷑ retributio: Sed sic uobis corrigite:
ut ueri sac̃dotes. & tales ad sac̃dotiũ ꝓducite : ut & uob & illis testimoniũ
maneat bonũ abhis qͥforis s̃: quatinꝰ ab hominib: uobis acqͥratis laudem
& adõ mercedis p̃miũ in ȩt̃na beatitudine ꝑciꝑe mereamini. eo qđ ꝑuos ad
anno conuenite ad ꝑtractandũ de unitate ȩccłe: ut siquid aduersi ac¬
ciderit radicitꝰ amputet᷑ : & dĩ ȩccła maneat in concussa. du¬
car lomanno duce habita amio incarnationii dominice uecxin. 23
maias cũ consilio seruorũ dĩ & optimatũ meorũ: ep̃osqͥ in regno meo scũ prbis
ad c̃ciliũ & sinodũ ꝓtonore xp̃i congregaui id est bonifaciũ archiep̃m &
burchardũ & regenfridũ: & uuiz tanũ & uuit baldũ: & dadanũ &eddanũ

Expanded text:
 dispensatores mysteriorum Dei, ut non vituperetur ministerium vestrum, ne fiat in vobis sicut scriptum est: Erit, sicut populus, sic et sacerdos. Et si hoc fuerit, qualis vobis erit ab hominibus laus, aut qualis a Deo expectatur retributio? Sed sic vos corrigite ut veri sacerdotes. Et tales ad sacerdotium perducite, ut et vobis et illis testimonium maneat bonum ab his, qui foris sunt; quatinus ab hominibus vobis adquiratis laudem et a Deo mercedis praemium in aeterna beatitudine percipere mereamini, eo quod per voanno convenite ad pertractandum de unitate ecclesiae, ut si quid adversi acciderit, radicitus amputetur, et Dei ecclesia maneat inconcussa. Karlomanno duce habita anno incarnationis dominicae 742. In noMaias, cum consilio ad concilium et synodum pro timore Christi congregavi, id est Bonifacium archiepiscopum, et Burchardum et Regenfridum et Wiztanum et Witbaldum et Dadanum et Eddanum
Abbreviated transcription (Latin):
ieccłastici uiri ad palatiũ suienerint de eorũ causis sereclamare quie
nisi suꝑeorũ seniore uapulent᷑: nisi senior suus eos ꝓcausa sua trans¬
miseride Muliere quȩ sine Licentia uiri sui uelũ in caput miserita tran¬
ulier sisine comiato uiri sui uelĩ ẽ incaput suũ miserit: si uiro suo placet
iquis homo filiastrã suã contrauo luntatẽ ipsius & matris & parentũ De femi
dederit uiro ingenuo aut eccłastico : ł seruo & illa noluerit hab̾e ipsũ &
reliquerit eũ ipotestatẽ habeant parentes illius dare illi aliũ maritũ. Et
si iã maritũ habet: ñ separet᷑ . Ed efemina ingemia : quȩseruum accepit
ifemina ingenua accipit seruĩ & sciens qđ seruus esset : habeat eũ. Un a enĩ
iquis homo habens mulierẽ legitim a si fr̃ eiꝰ adulterauerit cũ eauille fr̃ uł
illa femina qͥ adulteriũ ꝑpetrauer̃÷ interim qđ uiuunt nũꝗhabeant ãpliꝰ

Expanded text:
iastici viri ad palatium venerint de eorum causis se reclamare, iastici viri ad palatium venerint de eorum causis se reclamare, nisi super eorum seniore, vapulent, nisi senior suus eos pro causa sua transmiserit. 18. De muliere, quae sine licentia viri sui velum in caput miserit. Mulier si sine comiato viri sui velum in caput miserit, si viro suo placet, viro ingenuo vel servo. Si quis homo filiastram suam contra voluntatem ipsius et matris et parentum dederit viro ingenuo aut ecclesiastico vel servo, et illa noluerit habere ipsum et reliquerit eum, potestatem habeant parentes illius dare illi alium maritum. Et si iam maritum habet, non separetur. 20. De femina ingenua quae servum acceperit. Si femina ingenua acceperit servum, sciens quod servus esset, habeat eum. Una enim eraverit cum ea. Si quis homo habens mulierem legitimam, si frater eius adulteraverit cum ea, ille frater vel illa femina, qui adulterium perpetraverunt, interim quod vivunt nunquam habeant amplius
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit: tunc comes ipsam ꝑsonã ꝑfideuissores positã ante regẽ faciat
uenire una cũ missis ep̃i ut domnꝰ rex ita eos distringat: ut cȩceri em̃dent᷑
de his qui res eccłasticas ueRpo Regis TeneNT i9mub¬
t illihomines: qui res eccłasticas ꝑu̾bũ domni regis tenent: sic ordinatũ ẽ:
ipsis reb tenent em̃dare debeant. & illos census ł illas decimas ac non as
ibidẽ dare plenit̃ debeant: sic̃ eis ad uernũ ordinauimꝰ & qͥhoc ñfecerit ip
tẽpore ad illud episcopiũ reddider̃. Mͦi sic ordinauimꝰ ut sic facianti & si
brt om̃s iustitias faciant tã publici : quã eccłastici: Et si aliquis homo ad
palatiũ uenerit ꝓ causa sua & antea suo ep̃o suisq ministris quȩ excłastica
sunt: & quȩ scł aria suo comiti ñ in notuerit in mallo anterachinburgiõs aut si
scausa sua ante comitẽ in mallo fuit: & ante rachinburgios: 21¬
& hoc sustinuere noluerit qđ ipsi legitime iudĩcauerint: s ꝓistis causis ad pala

Expanded text:
dixerit, tunc comes ipsam personam per fideiussores positam ante regem faciat venire una cum missis episcopi. Et domnus rex ita eos distringat, ut caeteri emendentur. 13. De his, qui res ecclesiasticas verbo domni regis tenent. Ut illi homines, qui res ecclesiasticas per verbum domni regis tenent, sic ordinatum est, ipsis rebus tenent, emendare debeant, et illos census vel illas decimas ac nonas ibidem dare pleniter debeant sicut eis ad Vernum ordinavimus. Et qui hoc non fecerit, iptempore ad illud episcopium reddiderunt, modo sic ordinavimus ut sic faciant. Et qui Ut omnes iustitias faciant, tam publici, quam ecclesiastici. Et si aliquis homo ad palatium venerit pro causa sua, et ante suo episcopo suisque ministris quae ecclesiastica sunt, et quae secularia suo comiti non innotuerit in mallo ante rachinburgios, aut si causa sua ante comitem in mallo fuit et ante rachinburgios,  hoc sustinere noluerit quod ipsi legitime iudicaverint, si pro istis causis ad palat
Abbreviated transcription (Latin):
liariorũ nr̃orũ consultu definitũ est : Uobis om̃ib: utriusq: ordinis ministris
scire uolumꝰ. Stã tͥũ rest nãq ratione & necessitate ac auctoritate p̃dicta
consultu om̃iũ: ut quotienscũq cuiꝗ sac̃ doti crim̃ imponit si ipse accusatut
talis fuerits ut recipi debeat: quia quales ad accusacdotũ ad mitti de

Expanded text:
liariorum, nostrorum consultu definitum est, vobis omnibus utriusque ordinis ministris liariorum, nostrorum consultu definitum est, vobis omnibus utriusque ordinis ministris scire volumus. Statutum est namque ratione et necessitate ac auctoritate praedicta, consultu omnium, ut quotienscunque cuiquam sacerdoti crimen imponitur, si ipse accusator talis fuerit, ut recipi debeat; quia quales ad accusatione
Abbreviated transcription (Latin):
bił examinatio & satis factio fiat: Licet tẽpore bonȩ memoriȩ domni genito¬
ris nr̃i pippini siue pͥscis tẽporib ascis patrib & reliquis bonȩ deuotionis ho¬
minib sȩpissime uentilatũ fuerit: nos tam̃ plenit̃ & ad liqͥdũ definitũ repe¬
rire minime quiuimꝰ. Nr̃is quippe tẽporib ad ipsũ ascis ep̃is & reliquis sac̃¬
dõ degentib nob̃q una cũ eis agentib sȩpissime ꝓpt̃ multas & nimias
reclamationes quȩ ex hoc ad nos ex diu̾sis pat̾ib uener̃ uentilatũ est. sed qualit̃¬
r
consultu domni & patris nrileonis apłici cȩcerorũq romanȩ ȩccłȩ ep̃orũ¬
scõrũ ep̃orũ & sac̃dotũ: nec ñ & nr̃orũ ep̃orũ : om̃iũq cȩterorũ sac̃ dotũ ac
leuitarũ auctoritate & consensu: aq reliquorũ fideliũ & cunctorũ consi¬

Expanded text:
bilis examinatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domni genitobilis examinatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domni genitoris nostri Pippini, sive priscis temporibus a sanctis patribus et a reliquis bonae devotionis hominibus saepissime ventilatum fuerit, nos tamen pleniter et ad liquidum definitum reperire minime quivimus. Nostris quippe temporibus idipsum a sanctis episcDeo degentibus, nobisque una cum eis agentibus, saepissime propter multas et nimias reclamationes quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt ventilatum est, sed qualiter consultum domini et Patris nostri Leonis apostolici caeterorumque Romanae Ecclesia ac levitarum auctoritate et consensu atque reliquorum fidelium et cunctorum consi
Abbreviated transcription (Latin):
thoc nͣobiscũ magno studio ꝑtracandu est quiđ de illis prbis criminosis unde
ad ꝓbatio ñ est & semꝑ negant faciendũ sit Nã hoc sepissime a nobis & ꝓgeni¬
torib: atq antecessorib: nrĩs uentilatũ ẽ sed non ad liquidũ actenus
definitũ. Unde ad consulendũ patrẽ nrm leonẽ p̾apã sac̃ dotes nrõs
mittimus: & quicquid ab eo uł a suis percepimꝰ uobis una cũ illis quos
mitamꝰ: renuntiare ñ tardabimꝰ. Uos int̾dũ uicissim tractate attentiꝰ quid
ex his uobiscũ constituamꝰ una cũ p̃dicti scĩpatris institutionib iut murmͣ
cesset popłi & nos his satis facientes illȩsi dño auxiliante ab utrisq ma¬
neamꝰ. Seqͥt᷑ constitutionẽ orata memorata.ꝰ
DESACERDOTÕ PURGATIONE EX CAPETDOMNIRAROLI II¬
mib uobis uisu aut auditu notũ esse ñdubitamꝰ qđ sepisime suadente antiͦs.xxxxxͣ
hoste sac̃ dotib crimina diu̾sa obiciant᷑: sedq̃m qualit̃ ex eis ab his rationa¬

Expanded text:
hoc nobiscum magno studio pertractandum est, quid de illis presbiteris criminosis, unde adprobatio non est, et semper negant, faciendum sit. Nam hoc sepissime a nobis et progenitoribus atque antecessoribus nostris ventilatum est, sed non ad liquidum definitum. Unde ad consulendum patrem nostrum Leonem papam sacerdotes nostros mittimus. Et quidquid ab eo vel a suis perceperimus, vobis, una cum illis quos mittimus, renuntiare non tardabimus. Vos interdum vicissim tractate attentius quid ex his vobiscum constituamus una cum praedicti sancti patris institutionibus; ut murmur cesset populi, et nos his satisfacientes inlesi Domino auxiliante ab utrisque maneamus. Sequitur constitutio memorata. 36. De sacerdotum purgatione. Ex capitulis domni Karoli. Omnibus vobis visu aut auditu notum esse non dubitamus, quod saepissime suadente antiquo hoste sacerdotibus crimina diversa obiciantur. Sed quoniam qualiter ex eis ab his rationa
Abbreviated transcription (Latin):
dñs suus eũ ꝑmiserit amplius in talẽ lapsũ cadere: ipse Ix solidos domno r
cõponat. dereliquis uͦ ꝓpinquis: iuxta c̃stituta scõrũ patrũ & iuxta decreta
canonũ iudicet᷑
De cCCLESIASTICIS UIRIS
ieccłasticiuiri supradicta facinora cõmiserint: si honorabilis ꝑsona fuerit :

Expanded text:
dominus suus eum permiserit amplius in talem lapsum dominus suus eum permiserit amplius in talem lapsum componat. De reliquis vero propinquis iuxta constituta sanctorum patrum et iuxta decreta canonum iudicetur. 10. De ecclesiasticis viris. Si ecclesiastici viri
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerit: separet abuxore sua & alterã ñ accipiat Georgius sensit.
illa femina accipiant alterũ c̃iugiũ. Georgius sensit. DEnestis¬
ihomo incestũ cõmiserit cũ dõ saerata aut cũ matre sua: aut cũ matrina sua
defonte aut efirmatione aut cũ matre & filia aut cũ duab: sororib aut cum
matris filia aut cũ sororis filia aut cũ neptã aut cũ consobrina aut subrina:
aut cũ amita ł mat̾tera aut cũhis qͥb canones ꝓhibent copulare : de istis cri¬
minib peccuniã suã ꝑdat sihabuerit. Et sihȩc em̃dare noluerit: nullus eã¬
UO
recipiat nec cibũ donet. Et si fecerit : Ix solidos cõponat domno regii usqdũ
ipsũm homo se correxerit. Et si peccuniã ñ habuerit: silib̵ est mittat᷑ in carce¬
rem usq ad satisfactionẽ. Si aut̃ seruus aut lib̵tꝰ ẽ: uapulet᷑ plagis multis. Et s

Expanded text:
tenuerit, separetur ab uxore sua, et alteram tenuerit, separetur ab uxore sua, et alteram illa femina accipiant alterum coniugium. Georgius sensit. 9. De incestis. Si homo incestum commiserit cum Deo sacrata aut cum matre sua aut cum matrina sua de fonte aut confirmatione, aut cum matre et filia, cum duabus sororibus, aut cum matris filia, aut cum sororis filia, aut cum nepta, aut cum consobrina, aut subrina, aut cum amita vel matertera, aut cum his quibus canones prohibent copulari, de istis criminibus pecuniam suam perdat, si habuerit. Et si haec emendare noluerit, nullus eum recipiat nec cibum ipse homo se correxerit. Et si pecuniam non habuerit, si liber est, mittatur in carcerem usque ad satisfactionem: si autem servus aut libertus est, vapuletur plagis multis. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te & extota anima & extota uirtute PPUTE ETCENCORIII¬
t pax sit & concordia & unanimitas cũ om̃i popło xp̃iano int̾̃ epõs abbates
comites iudices & om̃s ubiq seumaiores seu minores ꝑsonas. quia nichil dõ
sine pace placet. nec munꝰ scȩ oblationis ad altare:. sic̃ in euangłio ipso dño p̃¬
cipiente legimꝰ. Et ut est illud scđm mandatũ inlege. Diliges ꝓximũ tuũ
sic̃ te ipsũ. lte in quangłio. Beati pacifici qm̃ filiidĩ uocabunt᷑. Et iterũ. In ho
cognoscent om̃s quia discipłi mei estis. sidilectionẽ habueritis ad inuicẽ. In
hoc enĩ p̃cepto discernunt᷑ filiidĩ & filuidiaboli: quia filii diaboli semꝑdisser¬
siones & discordias mouere satagunt. filii aut̃ dĩ semꝑpaci & dilectioni stu¬
dent.
iquis baptizat᷑ ẽ. a prbo ñ baptizato & scã trinitas in ipso baptismo nu¬
cata fuit: baptitatꝰ est si sergius papadix̃. Impositione uͦ manꝰ indiget:
iquis filiastrũ aut filiastrã suã ante ep̃m adẽfirmationẽ

Expanded text:
mente, et ex tota anima, et ex tota virtute. 5. De pace et concordit pax sit et concordia et unanimitas cum omni populo christiano inter episcopos, abbates, comites, iudices et omnes ubique seu maiores seu minores personas: quia nihil Deo sine pace placet, nec munus sanctae oblationis ad altare, sicut in euangelio ipso Domino praecipiente legimus. Et ut est illud secundum mandatum in lege: Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Item in euangelio: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Et iterum: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectihoc enim praecepto discernuntur filii Dei et filii diaboli; quia filii diaboli semper dissensiones et discordias movere satagunt: filii autem Dei semper paci et dilectioni stuest. Si quis baptizatus est a presbitero non baptizato, et sancta Trinitas in ipso baptismo invocata fuit, baptizatus est sicut Sergius papa dixit; impositione vero manus indiget. quis filiastrum aut filiastram suam ante episcopum ad confirmationem
Abbreviated transcription (Latin):
onachũs ꝑ uinã qũãq ciuitatẽ aut regionẽ subiectos eẽ. ep̃osuo & quiete
Idiligere & intento eẽ. tantũm ĩ euenio & orationi in locis qͥb renuntiauer
scło pͥmanentes. nec eccł asticis uͦ sec scłarib negotus cõmunicent uł
in aliquio sint molesti ꝓpͥa nonasteria deserentes: nis forte eis p̃cipiat᷑
lericũ ꝑmanere: oportet in eccła cumn initio ab ep̃o p̃citulat᷑ ac sorat᷑ est XXUIIT¬
& ad quã c̃fugit quasi ad potiorẽ. Hoc aut̃ refutantẽs reuocari deb̾e ad suã
ȩccłam inqua pͥmitꝰ ordinatꝰ est: & ibi tantũmͦ ministrare. Siquis hanc diffini

Expanded text:
ivitatem, aut regionem subjectos esse episcopo, et quietem diligere, et intentos esse tantummodo jejunio et orationi, in locis quibus renuntiaverint saeculo permanentes; nec ecclesiasticis vero, nec saecularibus negotiis communicent, vel in aliquo sint molesti propria monasteria deserentes, nisi forte his praecipiatur, lericum permanere oportet in ecclesia cui initio ab episcopo praetitulatus ac sortitus est, et ad quam confugit quasi ad potiorem. Hoc autem refutantem revocari debere ad suam ecclesiam in qua primitus ordinatus est, et ibi tantumm
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ foras: & conculcet᷑ ab hominib: Et dũ hȩc ita sint : & tales inuobis fierint
sac̃dotes: quomͦ uictores contra urõs in imicos eẽ poteritis : Namsimundos
& castos ab omi fornicatione & homicidio liberos habueritis sac̃dotes ut sacri
p̃cipiunt canones: & nr̃a uice p̃dicat prestitꝰ bonifacius fr̃ nr̃: & ei in om̃ibus
obedientes extiteritis: nulla gens ante conspectũ urm stabit : sed corruent
ante faciem urãm om̃s paganȩ gentes: &eritis uictores. a insuꝑ & bene agen¬
tes uitã possidebitis ȩt̃nam: Uos aut̃ kmĩ fr̃s qui estis ueri sac̃dotes uł sub¬

Expanded text:
t dum haec ita sint, et tales in vobis fuerint sacerdotes, quomodo victores contra vestros inimicos esse poteritis? Nam si mundos et castos ab omni fornicatione et homicidio liberos habueritis sacerdotes, ut sacri praecipiunt canones et nostra vice praedicat praefatus Bonifacius frater noster, et ei in omnibus obedientes extiteritis, nulla gens vestrum ante conspectum stabit; sed corruent ante faciem vestram omnes paganae gentes, et eritis victores; insuper et bene agentes, vitam possidebitis aet
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã postulare: p̃cariq qualit̃ septẽ annorũ penitentia agat᷑ eũ humilit̃:
ut ꝓeis dignent᷑ orare. Trib uͦ annis subiaceant int̃penitentes manib sa¬
cerdotũ in loco retrohostiũ eccłȩ penitentib constituto & seorsũ infra
ipsã tam̃ eccłam secluso: popło tam̃ iã ñ int̾rã ꝓstrati. sed uultu & capite
humuliato humilit̃ & ex corde ut sup̃dictũ ẽ. ueniã postulent. & ꝓse orare
exposcant : Duob: aut̃ annis oblationes modis om̃ib: ñsinant᷑ offerre : sed
quant᷑ anno iđ ꝓ ep̃i ł eiꝰ iussu supse abest aliorũ saedocũ manꝰ ĩpositionẽ
absolutione sac̃dotaliũ p̃cũ cõmunionis catholicȩ grãm recepturi. In his uͦ¬
septẽ annis multiplicit̃ ieuiniis & orationib fletib & ełemosinarũ ꝓut me¬
lius potuerint exibitionib: & lacrimis ꝑsistant. Et ne ulterius eis talia

Expanded text:
 eum humiliter, ut pro eis dignetur orare. Tribus vero annis subiaceant inter poenitentes manibus sacerdotum in loco retro ostio ecclesiae poenitentibus constituto, et seorsum, infra ipsam tamen ecclesiam, secluso populo tamen, iam non in terram prostrati, sed vultu et capite humiliato, humiliexposcant. Duobus etiam annis oblaopi, vel ejus jussu, si ipse abest, aliorum sacerdotum manus impositionem, absolutione sacerdotalium precum communionis catholicae gratiam recepturi. In his veseptem annis multipliciter jejuniis, orationibus, fletibus, et eleemosynarum prout melius potuerint, exhibitionibus et lacrymis persistant, et ne ulterius eis talia
Abbreviated transcription (Latin):
ullus gͥ ꝓpͥũ filiũ ł filiã de fonte baptismatis suscipiat: nec filiolã
rit. Ubiaut̃ factũ fuerit separent᷑: N Do opurati iffuattu pon¬
iquis uiduã uxorẽ duxerit: & postea cũ filiastre sua fornicatꝰ fuerit: seu
duab: sororib: nupserit : aut siqua duob fr̃ib nupserit : seucũ paere & filio:
t sac̃ dotes popłi sibi cõmissi curã habeant: & in stant̃ deeorũ animarũ salute
p̃dicent & ut facinorosos scđm euangłicã institutionẽ arguantr lim
uẽ presertegi oẽs suos subicetos or̃anionem gaminrã e lynibelum tocearit.
uod prb̃is p̃uidendũ sit: ut om̃s qͥ xp̃iano nomine censent᷑ orationẽ dñicam

Expanded text:
ullus proprium filium, aut filiam a fonte baptismatis suscipiat, nec filiolam,rit. Ubi autem factum fuerit separentur. CAP. quam viduam uxorem duxerit, et postea cum filiastra sua fornicatus fuerit, seu duabus sororibus nupserit; aut si qua duobus fratribus nupserit, seu cum patre et filio; t sacerdotes populi sibi commissi curam habeant et instanter de eorum animarum salute praedicent, et ut facinorosos secundum euangelicam institutionem arguant. 170. Ut presbiteri omnes suos subiectos orationem dominicam et symbolum doceant. Quod presbitero praevidendum sit, ut omnes qui christiano nom
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s dies dñicos cũ o uemeratione obseruare decreuimnꝰ: & aseruili oꝑe elt¬
abstinere . & mercatꝰ in eis minime sit nec placitũ ubi aliquis ad mortȩ
¶De decimiss
dmonemꝰ atq p̃cipimꝰ ut decima dõ om̃inodare ñ negligat᷑ quãdĩ ipse sbi
dari c̃stituit. quia tim̃dũ est: ut quisqͥs dõ suũ debitũ abstrahit: neforte ds̃
ꝑ peccatũ suũ auferat ei necessaria sua. Et qͥdecimã dare neglexerit: nouẽ
partes auferent᷑ ab eo N eclesiq pate ⁊ hrabeant der co¬
eũ c̃fugientẽ ad eccłam nemo abstrahere audeat

Expanded text:
nicos cum omni veneratione observare decrevimus et servili operabstinere. Et mercatus in eis minime sit, nec placitum, ubi aliquis ad mortem decimis. Ammonemus atque praecipimus, ut decima Deo omnino dari non negldari constituit, quia timendum est ut quisquis Deo suum debitum abstrahit, ne forte Deus per peccatum suum auferat ei necepartes auferantur ab eo. 155. Ut ecclesiae pacem habeant. Reum confugientem ad ecclesiam nemo abstrahere audeat
Abbreviated transcription (Latin):
scđmcanones anteꝗ ordinent᷑ ꝓmissionẽ stabilitatis loci illius faciant
tprb̃i secũ feminas licentiã ñ habeant habitandi. & ut suspectiones effugiant
Depbis fugitiuis ł clericis canonica auctoritas obseruet᷑ dest ut nemo nr̃m
clericũ alteriꝰ parrochiȩ ordinet neq ordinatũ suscipiat sine ꝑmissione
si pontificis. Et hoc considandũ est qͥd detalib faciendũ sit.

Expanded text:
um canones, antequam ordinentur, promissionem stabilitatis loci illius faciant.nt. Ut presbiteri, secum feminas licentiam non habeant habitandi, et ut suspiciones effugiant.ugitivis presbiteris vel clericis canonica auctoritas observetur; id est ut nemo nostrum clericum alterius parrochiae ordinet, neque ordinatum suscipiat sine permissione sui episcopi. Et hoc considerandum est, quid de talibus faciendum
Abbreviated transcription (Latin):
ut poententibucabsq per sonarã acceftiorre potmmentia detur.
It sac̃dos penitentiã imploranti absq ꝑsonȩ acceptione penitentiȩ leges in¬
iungatsł Di mplegentioribus poccife ctibrus:
tnegligentiores pęnitentes tar dius recipiant᷑⁊
¶ Fx eo qui poententia in infirmitate petil ⁊
sqͥpenitentiã in infirmitate pecit sicasu dũ ad eũ sac̃dos inuitatꝰ uenit
opp̃ssus infirmitate obmutuit: ł in frenesim u̾sus fuerit dent testimoniũ
qͥ eũ audier̃ : & accipiat penitentiã . Et si continuo credit᷑ moriturꝰ. reconci¬
neatur a supradietis testib petitionis suȩ satis factio ⁊ & subdat᷑ stacutũ pȩ¬
nitentiȩ tẽpꝰ. quandiu sac̃dos: qͥ penitentiã dedit ꝓbaueritiz¬

Expanded text:
Ut poenitentibus absque personarum acceptione poenitentia detur. Ut sacerdos poenitentiam imploranti absque personae acceptione poenitentiae leges iniungat. 139. De neglegentioribus poenitentibus. Ut neglegentiores poenitentes tardius recipiantur. 140. De eo, qui poenitentiam in infirmitate petit. Is enitentiam in infirmitate petit, si casu, dum ad eum sacerdos invitatus venit, oppressus infirmitate obmutuerit, vel in phrenesim versus fuerit, dent testimonium qui eum audierunt, et accipiat poenitentiam. Et si continuo creditur moriturus, reconcineatur a supradictis testibus petitioni suae satisfactum, et se subditum statutis poenitentiae legibus, quandiu sacerdos qui poenitentiam dedit, probaverit
Abbreviated transcription (Latin):
& congruent̃ sc̃ȩ̃ ꝓfessioni cõpositȩ: uł siclaustrũ firmũ babeant añ quo
saluari possint animȩ in eis cõmorantiũ subdisciplina canonicã ł regulari.
Ubi aut̃ alit̃ inuenta fuer̾int. hoc om̃imodis ep̃is loci ipsius faciat em̃dam. ita
ut c̃dignã ꝓfessioni eorũ custodiã habẽant canomei łmonacbi atq ñ ans
ne det eis occasio malefaciendi: qđ absit.¬
q Cepisiopi scrant qualiter moniti. qus sunt enti sbbatibus aiumtt
recipimꝰ ut unꝰquisq: ep̃s sciat ꝑ singula monasteria quantos quisq: abbas canonicos exlui¬
inmonasterio suo habeat. & hoc om̃ino ambo parit̃ ꝓuideant: simonachi fieri
uoluerint regularit̃ uiuant. Sin aut̃ : canonice uiuant om̃ mo

Expanded text:
compositae, vel si claustrum firmum habeant, in quo salvari possint animae in eis commorantium sub disciplina canonica vel regulari. Ubi autem aliter inventa fuerint, hoc omnimodis episcopus loci ipsius faciat emendari, ita ut condignam professioni eorum custodiam habeant canonici vel monachi atque nonnanes, ne detur eis occasio maleficiendi, quod absit.t episcopi sciantecipimus ut unusquisque episcopus sciat per singula monasteria quanto quisque abbas canonicos in monasterio suo habeat, et hoc omnino ambo pariter provideant, si monachi fieri voluerint, regulariter vivant, sin autem, canonice vivant omnino
Abbreviated transcription (Latin):
thi qui frequentĩ p̃uaricatione pectata ł pentteñtiã ioerant: frequen¬
ti senteritia nisi ꝑsatis factionẽ : quȩ p̃ilaricad s̃ em̃dare nitant᷑ coher¬
ceana᷑ ł condepnent᷑. ut hȩc quȩ uoluntarie ñdiluer᷑ inuiti enident.
Qđ s̃ his aliquis renuente: & p̃ceptis sui sac dotis in obediens apparuerit : scđm
modũ culpe excõmunicet᷑. Siquis aut̃ his ante reconciliatione & ẽis satisfac
eiont subiaceat. Sac̃dotes aut̃ ad quos ꝑtinere noscuntur si eosquolibet
munere ł fauore aut negligentia ad monere noluerint: aut ꝑsatis fac¬
tionẽ reu̾tentei m̃ susceꝑints aut contẽpnentes deȩccła ñ reiecerint si¬
nimili senieneia plectant᷑: quousqł em̃dationis łeorũ dãpnationis senten¬
tia ꝓmulget᷑¬

Expanded text:
peccata vel poenitentiam iterant, frequenti sententia, nisi per satisfactionem quae praevaricati sunt emendare nitantur, coerceantur vel condemnentur, ut haec, quae voluntarie non diluerunt, inviti emendent. Quod si his aliquis renuerit et praeceptis sui sacerdotis inobediens apparuerit, secundum modum culpae excommunicetur. Si quis autem his ante reconciliationem et eorum satisftioni subiaceat. Sacerdotes autem, ad quos pertinere noscuntur, si eos quolibet munere vel favore aut neglegentia admonere noluerint aut per satisfactionem revertentes non susceperint, aut contemnentes de ecclesia non eiecerint, simili sententia plectantur, quousque vel emendationis vel eorum damnationis sententia promulget
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq beneficiũ eccłasticũ habent ad tecta ȩccłȩ restauranda: ł ipsas e¬
iiclesias em̃dandas om̃ino adiuuent . & nonã & decimã reddant
¶ Ne presoter mieam solus cantet.
ullus prb̃t ut nob uidet᷑ solus missã cantare recte ualet̾. quomͦ enĩdi
blationẽ quoq & pacẽ in eccła facere iugit̃ ad moneat᷑ ponłs xpiancatim:¬
qui a ipse oblatio sibi & suis magnũ est remediũ animarii &mipsã poactãt
ueradun animitas & concordia demonstrat᷑¬

Expanded text:
auranda vel ipsas ecclesias emendandas omnino adiuvent, et nonam et decimam reddant. 159. Ne presbiter missam solus cantet. Nullus presbiter, ut nobis videtur, solus missam cantare recte valet. Quomodo enim dOblationem quoque quia ipsa oblatio sibi et suis magnum remedium est animarum, et in ipsa pace vera unanimitas et concordia demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
ignũ acnecessariũ est:ut missi nr̃i ꝑquȩq loca directi simul cũ ep̃is unius¬
cuiꝰq diocesis ꝑspiciant loca monasteriorũ canonicorũ parit̃ & monachorũ
similit̾q puellarũ simapto & incongruo loco sint posita i ubi cõmodũ he
cessariũ possit acquiri qđ adutilitatẽ ꝑtinet monasteriorũ sic̃ in scã re¬
gula dici Monasteriũ. hut itadebet constitui ut omĩa necessaria infra¬

Expanded text:
ignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula dicitur: Monasterium autem ita debet constitui
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m iđ lex soł nob̵ ꝑsoluat &i ariña relinquat atq Dimon asterio diebus
uitȩ suȩ sub ardua pȩnitentia dõ soruiat nusquã po t modũ scło uł scła¬
ribus militatitrꝰ neq: uxõri copulaturusi deblsphemia indm̃ i¬
Siquis quolibet modoblapbemiã in dm̃ iactauerit ab ep̃o uł comite pagi
ipsius carcorĩ usqr ad satis factionẽ tradat᷑ & puble ca penitentia mul

Expanded text:
 solidos, nobis persolvat, arma relinquat, atque in monasterio diebus vitae suae sub ardua poenitentia Deo serviat, nunquam postmodum saeculo vel saecularibus militaturus, neque uxori copulaturus. CAP. X. Si quis quolibet modo blasphemiam in Deum iactaverit, ab episcopo vel comite pagi ipsius carceri usque ad satisfactionem tradatur et publica poenitentia mult
Abbreviated transcription (Latin):
tnulli liceat nisi letimũ habere cõnubiũ nullus incestum
onis causa relinquat qđ si quisq ꝓpriã expulerit coniugem legĩmo
sbrmatr imonio coniunctã sixpianꝰ eẽ. recte uoluerit: nulli afte¬
ꝓi copule tuni sed auti ta ꝑmaneat aut ꝓprie reconcilietur coniugi¬

Expanded text:
Ut nulli liceat nisi legitimum habere connubium. Nullus incestum Ut nulli liceat nisi legitimum habere connubium. Nullus incestum onis causa, relinquat. Quod si quisque propriam expulerit coniugem legitimo sibi matrimonio coniunctam, si christianus esse recte voluerit, nulli alteri copuletur; sed aut ita permaneat, aut propriae reconcilietur coniug
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uindicet quia sicut quisq: scłaris non amplius ꝑi amplius quam
unã habe debet uxorẽ ita & unus quisq prłt ñ amplius qua unã
erine iuri illi a quib: sunt ordinati & dubiũ est eos ep̃os fuisse annon
qui eos erdinauer̃ sibone actionis & catholiciuiri sunt ipsi prbi & in
minis terio xp̃t omĩq lege sc̃a. ⁊edocati & apti ab ep̃o suo benedicti¬
onẽ presbiteratus suscipiant & consecreitur & sic ministerio
sacro fungantur Ut om̃ibus maxima cura sit raesine ep̃i uitã f¬
uitam finiat anima quȩ periclicetur. dehis qͥsideliũ oblationes
Quifideliũ oblationes ab ec lesus uł auire sacerdo tũaufer
auferunt uł ablatas acipunt ñ solũ aliena uota disrũpunt sed
& sãcrilegiũ operantur nec non & ecđȩ dĩ fradatores existunt:
quia ecłe aliquid fraudariuł afferri sacrilegiũ ẽẽ amaiorib:
aꝑprobantur. Vt nullus habeat nisi legitamũ coniugium

Expanded text:
sibi vindicet: quia sicut unusquisque saecularis non amplius quam sibi vindicet: quia sicut unusquisque saecularis non amplius quam unam habere debet uxorem, ita unusquisque presbyter non amplius quam unam erint viri illi, a quibus sunt ordinati, et dubium est eos episcopos fuisse an non, qui eos ordinaverunt, si bonae actionis et catholici viri sunt ipsi presbiteri et in ministerio Christi omnique lege sancta educati et apti, ab episcopo suo benedictionem presbiteratus suscipiant et consecrentur et sic ministerio sacro fungantur. vitam finiat animaque periclitetur. 84. De his qui fidelium oblationesre sacerdotum auferunt, vel ablatas accipiunt, non solum aliena vota dirumpunt, sed et sacrilegium operantur, nec non et ecclesiae Dei fraudatores existunt. Quia ecclesiae aliquid fraudari, vel auferri, sacrilegium esse a majoribus agere. 87. Ut nullus habeat nisi legitimum connubium.
Abbreviated transcription (Latin):
De eo qui semet ipsum occidit aut laqueo sesus ipscĩ occidit¬
pendit consideratũ ut siquis conpaciens uł elemosinã dare tri¬
buat & orationes inpsalmodus faciat oblationib: tam̃ & missis¬
consilii eiꝰ nemopotest inuestigare. deincesti. ua¬
illo udicatũ ẽ. quimat̾tere suȩ filiã stuprauit ut coniugium
ultra ñpetat & miliciȩ cingulũ derelinquat & aut monas¬
candũ canones plenit̃ ex soluat. Vt nec aderico filacteria nect
aut ligaturas quȩ in prudentes ꝓfebrib: aut aliis bestib: adiuua¬
riputant nullo modo uł ab illis a quo quã xp̃iano fiant qui a
magice artis in signia sunt : sed ꝑinfirmitate illud qđ apłi & ca¬
nones sanxerunt iđ orationes & sacri olor nunctiofiat. Ut na¬
S infirmitate depressus quis fuerit uitã sine cõmunione ñ
finiat. nec unctione sacratiolei careat. & sifinẽ ꝑspiciat.
sgcro scõ corpore dõ anima eiꝰ asacerdote p̃cib cõmendetu¬
qua propt̃ omib placuit ut nullus prbt ampius quã unã ecdos¬

Expanded text:
De eo qui semetipsum occidit, aut laqueo se suspendit, consideratum est ut, si quis compatiens velit eleemosynam dare, tribuat, et orationes in psalmodiis faciat, oblationibus tamen et missconsilii eius nemo potest investigare. 71. Uillo iudicatum est, qui materterae suae filiam stupravit, ut coniugium ultra non repetat, et militiae cingulum derelinquat, et aut monasitentiae secundum canones pleniter exsolvat. 72. Ut ne a clerico filacteria nec aut ligaturas, quae inprudentes pro febribus aut aliis pestibus adiuvare putant, nullo modo ab illis vel a quoquam christiano fiant, quia magicae artis insignia sunt: sed pro infirmate illud, quod apostoli et canones sanxerunt, id est orationes et sacri olei unctio fiat. i infirmitate depressus quis fuerit, vitam sine communione non finiat, nec unctione sacrati olei careat. Et si finem perspiciat, sacrosancto corpore Deo anima eius a sacerdote propter omnibus placuit ut nullus presbyter amplius quam unam eccle
Abbreviated transcription (Latin):
em̃det eũ primo ut nulla sit coinquinationis in eo suspitio & cũ lege
sua uicinis hoc em̃det. Si autẽ plurimorit inuicinio putteus fue¬
Sicui aurũuł argentũ aut ornam̃ta uł quecũq õmanaatu snerm
species cõm̃datȩ fuerint siue custo diende traditesint siue uen¬
dende & indomo ipsius cũ reb: sus forsitan fuerint in cendiõcre¬
matȩ una cũ testib qui cõm̃datet susceperat p̃beat sacram̃ta nihil
exinde suis ꝓfusse compendus & nihil cogatur ex soluere excepto

Expanded text:
endet eum primo, ut nulla sit coinquinationis in eo suspicio, et cum lege sua vicinis hoc emendet. Si autem plurimorum in vicinio puteus fuecui aurum vel argentum aut ornamenta commendaerint commendatae sive ad custodiendum traditae sint sive vendendae, et in domo ipsius cum rebus suis forsitan fuerint incendio crematae, una cum testibus qui commendata susceperat praebeat sacramenta, nihil exinde suis profuisse conpendiis, et nihil cogatur exsolvere; excepto
Abbreviated transcription (Latin):
sententia confirmatũ : ut nullus ex sac̃dotali catalogo iudicetur aut
dãpnetur nisi accusatus accusatores legitinos p̃sentes habeat locũq
defendi ad abluenda crimina accipiat Ut dita ac ensantin primo

Expanded text:
sententia confirmatum, ut nullus ex sacerdotali catalogo iudicetur aut sententia confirmatum, ut nullus ex sacerdotali catalogo iudicetur aut dampnetur, nisi accusatus accusatores legitimos praesentes habeat locumque defendendi ad abluenda crimina accipiat. 393. Ut vita accusantium primo
Abbreviated transcription (Latin):
nuimponi neglexerit : honore careat: & duas libras aurifisci iu¬
rib dare cõpellatur. B He rectituendo monas torio o
Nemini regnũ aut cuiquã hominũ in ꝓpriũ
liceat monasteriũ tradere uł cõmutare: uł quocũq comito uen-¬
dere : hoc etiã diuina & apłira atq canonica subanatbm atis
pena sanx̃ auctoritas. Quid si factũ fuerit :̃ non ualebit. Sed his
qui accipit: p̃ciũ amittat. Et qui distrax̃ : p̃ciũ qđ accipit in ip¬
somonasterio amittar: & una cũ p̃cio monasteriũ ꝑdat & ipsȩ
gonasteriũ in pristinũ refornetur stacum u Pe cgnicis¬
Siqus ex scenisis uestẽ sac̃do talẽ aut monasticã uł mulieris religiosẽ uł
qualicũ q ecclastico statu similẽ inducꝰ fuerit: corporali penȩ subsiscat
exilio tradatur ꝙ s te prise ytiene del annorum¬
eꝑanni neq uiceniuł xxx annorũ p̃scriptio religio sisdomib: opponit᷑
Asc̃ã romana & a postolica ecła olim statutũ ẽs & anobis snodili

Expanded text:
ni imponere neglexerit, honore careat, et duas libras auri fisci viribus dare conpellatur. 386. De restituendo monasterio. Nemini regum aut cuiquam hominum in proprium liceat monasterium tradere vel commutare vel quocumque commento vendere. Hoc etiam divina et apostolica atque canonica sub anathematis poena sanxit auctoritas. Quod si factum fuerit, non valebit, sed is, qui accepit, pretium amittat; et qui distraxit, pretium quod accepit in ipso monasterio amittat et una cum pretio monasterium perdat, et ipsum monasterium in pristinum reformetur statum. 387. De liSi quis ex scenicis vestem sacerdotalem aut monasticam vel mulieris religiosae vel qualicunque ecclesiastico statu similem indutus fuerit, corporali poenae subsistat et exilio tradatur. 389. De praescriptione quadre XX, vel etiam XXX annorum praescriptio religionis domibus apponatur, ancta Romana et apostolica ecclesia olim statutum est et a nobis synodali
Abbreviated transcription (Latin):
& mortuũ fuerit aut debilitatũ uł captũ abhostib nullusq hoc
uideritius uirandũ erit in mediũ qđ non extenderit manum
in remꝓximi sui. suscipiatq dñs iuram̃tũ : & ille reddere ñ cogetur
si furto sublatũ fuerit restituat dãpnũ dño suo si cõmestũ ab es
tia deferat ad eũ qđ occisum est & non rest auretur qui a pximo
suo quiquã horũ mutuo postula rit & debilitatũ aut mortuũ fue¬
rit domino p̃sente reddere cõpellatur qđ si imp̃sentiarũ dominus
fuerit ñon restituatur: maximẽ sic̃ duct uenerit promercede

Expanded text:
aut debilitatum, vel captum ab hostibus, nullusque hoc viderit, jusjurandum erit in medium, quod non extenderit manum in rem proximi sui, suscipiatque dominus juramentum, et ille reddere non cogatur. Si furto sublatum fuerit, restituat damnum dtia, deferat ad eum, quod occisum est, et non restauretur. Qui a proximo suo quicquam horum mutuo postulaverit et debilitatum aut mortuum fuerit domino non praesente, reddere compellatur. Quod si in praesentiarum dominus fuerit, non restituatur, maxime si conductus venerit pro mercede
Abbreviated transcription (Latin):
ui modi pacificatione int̃eos conuenire ñ possint aduocati eorũ in maulo
publico ad p̃sentiã comitis ueniant: Et ibi legitimꝰ tmmꝰ eorũ c̃tentionib
imponat᷑. Testȩs uͦ dequalibet causa ñ aliunde querant᷑ nisi deipso comi¬
tatu in quo res unde causa agit᷑ positȩ s̃. quia ñ ẽ credibile ut ł destatu
hominis ł depossessione cuius libet ꝑ alios melius reiueritas cognosci
iualeat quã ꝑ illos qͥuiciniores s̃. si tam̃ c̃tentio quȩ int̃ eos exorta e in con¬
finio duorũ comitatuũ fuerit. liceat eis deuicina centena ad iacentis com¬

Expanded text:
cemodi pacificatione inter eos convenire non possit, advocati eorum in mallo cemodi pacificatione inter eos convenire non possit, advocati eorum in mallo publico ad praesentiam comitis veniant, et ibi legitimus terminus eorum contentionibus inponatur. Testes vero de qualibet causa non aliunde quaerantur, nisi de ipso comitatu in quo res, unde causa agitur, positae sunt; quia non est credibile, ut vel de statu hominis vel de possessione cuiuslibet per alios melius rei veritas cognosci valeat, quam per illos, qui viciniores sunt. Si tamen contentio, quae inter eos exorta est, in confinio duorum comitatuum fuerit, liceat eis de vicina centena adiacentis com
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ tã ador phanos defunctorũ quã aduxores corũ ꝑ uenire
iquis cũ altero dequalibet causa c̃tentionẽ habuerit. & testes contra eũ
ꝑuidiciũ ꝓducti fucrino. si ille falsos eos esse suspicat᷑. liceat ei alios testes
quos meliores potuerit contra eos opponere : ut ueraciũ testimonio. falso¬
rũ testiũ ꝑuersitas suꝑet᷑. Qđ si ambȩ testimoniũ partes ita int̃ se dissen¬
seriit ut nullatenꝰ umna pars altericedere uelit : eliganẽ duo ex ipsis id
exutraꝙ parte unꝰ qͥcũ seutis & fustib incãpo decertent. Utra parr falsi¬
testes qui falsi apparuerint manꝰ suas redimant cuiꝰ cõpositionis duȩ
ubideuna parte scłari de altera uͦ eccłasticũ negotiũ est: ide modus ob¬
serue Ubiuͦ exutraq parte eccłasticũ fuerit reccores earundẽ ȩccła¬
rũ si se familiarit᷑ pacificare uelint licentiã habeant: Si aut̃ dehũce¬

Expanded text:
volumus tam ad orphanos defunctorum quam ad uxores eorum pervenirevolumus tam ad orphanos defunctorum quam ad uxores eorum pervenirequis cum altero de qualibet causa contentionem habuerit, et testes contra eum per iudicium producti fuerint, si ille falsos eos esse suspicatur, liceat ei alios testes, quos meliores potuerit, contra eos opponere, ut veracium testimonio falsorum testium perversitas superetur. Quod si ambae partes testium ita inter se dissenserint, ut nullatenus una pars alteri cedere velit, eligantur duo ex ipsis, id est ex utraque parte unus, qui cum scutis et fustibus in campo decertent, utra pars falsitestes, quia falsi apparuerunt, manus suas redimant: cuius conpositionis duae ubi de una parte saeculare, de altera vero ecclesiasticum negotium est, idem modus observetur. Ubi vero ex utraque parte ecclesiasticum fuerit, rectores earundem ecclesiarum, si se familiariter pacificare velint, licentiam habeant. Si autem de huius
Abbreviated transcription (Latin):
quales optomi in ipso pago inueniri possint. & nliceat Pit igatorib: ꝑ p̃mia
ne iafimortẽ neq ad libtate suã amittendã aut ad res reddendas ł mbici¬
pia iuelicet᷑. sed ista aut in p̃sentia comitis ł missorũ nr̃orũ udctre bt
De placitis a missrs. am̃cis comitibus nota faciehidrs re ht
ituñ quisq misorũ nr̃orũ in placito suo nocũ faciat comitib qͥ ad eiꝰ missaticũ
ꝑcorent. ut in illis m̃sib quib ille legationẽ suã ñ facit conueniant int se¬
& epmunia placita faciant : tã ad latrones distringendos quam
adeeteras iustitias faciaendas: ubr iobecou ibq raois¬
olumꝰ ut uxores de functorũ pꝰ obltũ maritorũ t̃ciã partẽ conlaborationis
qua simul in beneficio conlaborauer accipiant & dehis reb: quas his qͥbene¬
fiqũ habuit aliunde addux̃ ł cõparauit ł ei ab amicissuis collatgs has

Expanded text:
quales optimi in ipso pago inveniri possint. Et non liceat litigatoribus per praemia quales optimi in ipso pago inveniri possint. Et non liceat litigatoribus per praemia em, neque ad libertatem suam amittendam, aut ad res reddendas vel mancipia iudicetur; sed ista aut in praesentia comitis vel missorum nostrorum iudicentDe placitis a missis dominicis comitibus notum faciendis. Ut unusquisque missorum nostrorum in placito suo notum faciat comitibus qui ad eius missaticum pertinent, ut in illis mensibus quibus ille legationem suam non facit, conveniant intecommunia placita faciant, tam ad latrones distringendos, quam ad caeteras iustitias faciendas. 295. De uxoriolumus ut uxores defunctorum post obitum maritorum tertiam partem conlaborationis, quam simul in beneficio conlaboraverunt, accipiant. Et de his rebus quas is qui ileficium habuit, aliunde adduxit vel conparavit, vel ei ab amicis suis conlatum est, has
Abbreviated transcription (Latin):
morduis sit & ideo iusticiã redde ñ debeat. sitredtaib d̃aut suꝑius iudiciũ sisttneat
qđ aptea sustinere debuit. Et si aliquis ad u̾sus eũ aliquamala fecerit. scđ m
aeqͥtatis ordinẽ licentiã habeat suã iustitiã requirendi decausis ꝑpetratis
scabinis ł uassis comitũ. nisi qͥcausã suã acquirere debent aut respondere¬
aut sacram̃tũ iuret nisi ieiunꝰ. & ut testes pͥusꝗ iurent separatĩ discutiant᷑
quid dicere uelint de illa re: unde testimoniũ redđe debentdisei
dilatare p̃sumat. si statĩ adimpleta pocuerit esse scđm recticidinẽ neq p̃¬
mia ꝓhoc a quolibet homine ꝑ aliqđ ingeniũ malũ psumat acciꝑee t¬
auMo testibus ad rem quamlidet discaciendam eligondid ect ssit tre¬
qudidocũq testes adrẽ qua libet discutiendã que rendi atq eligendisi amis ccl xxxii¬
so mp & comite in eiꝰ ministerio dere qualicũq agendũ ẽ TTales eligaint

Expanded text:
 est, ut superius iudicium sustineat, quod antea sustinere debuit. Et si aliquis adversus eum aliqua mala fecerit, secundum aequitatis ordinem licentiam habeat suam iustitiam requirendi de causis perpetratis, scabinis aut sacramentum iuret, nisi ieiunus. Et ut testes priusquam iurent, separatim discutiantur, quid dicere velint de illa re, unde testimonium reddere debent. 53dilatare praesumat, si statim adimpleta potuerit esse secundum rectitudinem, neque praemia pro hoc a quolibet homine per aliquod ingenium malum praesumat accipe testibus ad rem quamlibet discutiendam eligendis. Ut quandocumque testes ad rem quamlibet discutiendam quaerendi atque elegendi sunt, a misso nostro et comite, in cuius ministerio de re qualicumque agendum est, tales eligantur,
Abbreviated transcription (Latin):
fid elis popl̃ duces ueritatis assertores: prauȩ doetrins hostes omib bonis
amabiles & male sibi conscus etiã ipso uisu tribiles: uindices oppssorũ uon¬
tres infidȩ catholica regeneratorũ: p̃dicatores celestiũ p̃miori exempla
bonorũ. do cum̃ta uirtucũ & forma fideliũ ipsi s̃ decus gcłȩ inquis
fulget ȩcđa ipsi colũne firmissimȩ : quib: inxp̃ofundacis innitit omnis¬
multuudo eredentiũ. Ipsi ianuȩ ciuitatis ȩc̃nȩ: ꝑ quos om̃s qeredunt: in¬
grediune a d xp̃m ipsi ianitores: quib claues date s̃ reg nicȩlorũ Ipsi
etiã dlispensatores regiȩ domꝰ quorũ arbitrio in aula regis ȩtni diuidunẽ

Expanded text:
fidelis populi duces, veritatis assertores, pravae doctrinae hostes, omnibus bonis amabiles et mali sibi consciis etiam ipso visu terribiles, vindices oppressorum, patres in fide catholica regeneratorum, praedicatores caelestium praemiorum, exempla bonorum, documenta virtutum et forma fidelium. Ipsi sunt decus ecclesiae, in quibus fulget ecclesia; ipsi columnae firmissimae, quibus in Christo fundatis innititmultitudo credentium; ipsi ianuae civitatis aeternae, per quos omnes qui credunt ingrediuntur ad Christum; ipsi ianitores quibus claves datae sunt regni celorum; ipsi etiam dispensatores regiae domus, quorum arbitrio in aula regis aeterni dividuntur