comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ exigit᷑ ut pectimiã soluat
quid gͦ si solu̾e quid̾ ꝑatus ñ
sit sat̾ face ant̾ ꝑatus sit
quid dicemus ⁊ ait iab̾. de¬
buisse hoc quoq adicin eõ
nomine sat̾faciat fi̾ eñ
posse ut p̃doneum expro¬
exigẽde ħec fuit ꝙ nolu̾it qͣ¬
Ap̃tor obligõnem ex obligõio¬
Anib fr̾. idc̾to ait ut pccum¬
a soluat᷑ exmagna tũ et
ydonea cã accerẽd̾ erit ata¬
ad labeonis sm̃̾am . Si eĩ
cõnẽtõne litigãtiũ cantũ
sĩt post rem indicatã ei c
quis ⁊ꝯdẽpnatus ẽ eueniet
ut hic ⁊̃ recedadursimo¬
do nouatõ int̾cesserit. cet¬
um si ñ nonandicã id fcm
est manebit ordo executõ¬
nis s ⁊ si pignora accepta
sint. uił adeumsores in rẽ
iudicatã ꝯsequẽs erit dr̃e
non cessare executõne qͥ¬
ppe ⁊ accesserit aliquidrei
iudicate ñ ẽ are indicata
recessũ. id̾ obyuãd̾ ẽ in eo

Expanded text:
am solvat. quid ergo, si solvere quidem paratus non sit, satisfacere autem paratus sit, quid dicimus? et ait Labeo debuisse hoc quoque adici "neque eo nomine satisfaciat": fieri enim posse, ut idoneum exproexigendae haec fuit, quod noluerit praetor obligationes ex obligationibus fieri: idcirco ait "ut pecunia solvatur". ex magna tamen et idoneo causa accedendum erit ad Labeonis sententiam. Si ex conventione litigantium cautum sit post rem iudicatam ei, cui quis condemnatus est, eveniet, ut hic et retendatur, si modo novatio intercessit: ceterum si non novandi causa id factum est, manebit ordo exsecutionis. sed et si pignora accepta sint vel fideiussores in rem iudicatam, consequens erit dicere non cessare exsecutionem, quippe cum accesserit aliquid rei iudicatae, non sit a re iudicata recessum. idem observandum est in eo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nr̃a existimantes posside¬
mus ꝯstituta ẽ ut aliaus
litium finis eẽt s id ꝙ quis
cũ suũ ẽẽ existimass posse¬
d̾it usucapiet. ⁊̃ si falsa fu̾it
euis existimatõ ꝙ tñ ita in¬

Expanded text:
ra existimantes possideremus, constituta est, ut aliquis litium finis esset. Sed id, quod quis, cum suum esse existimaret, possederit, usucapiet, etiamsi falsa fuerit eius existimat
Abbreviated transcription (Latin):
possidẽtis usncapions ñ obstet
nehiti si ob id anqud rosi¬
deam ꝙ s ium meum aut
quis in cinus locũ hr̃ditario
iure successi emisse id falso
rantia tollerabilis errõr est.

Expanded text:
ioni non obstet, veluti si ob id aliquid possideam, quod servum meum aut eius, cuius in locum hereditario iure successi, emisse id falso rantia tolerabilis error est.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ qui soluit u̾m omẽn
oĩo qui obligõne lib̾atais
ẽ queex cã indicati destẽdit
¶censiis scribit si noxali cõ¬
tẽpnatus eum suũ in quo
usus fructiis alcenatus
estnoxe de disti posse tecũ
adhunc agiidicttiꝰt sius¬

Expanded text:
eum, qui solvit, verum omnem omnino, qui ea obligatione liberatus est, quae ex causa iudicati descendit. Celsus scribit, si noxali condemnatus eum servum, in quo usus fructus alienus est, noxae dedisti, posse tecum adhuc agi iudicati: s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eti potinsse nisi petitumn ect̃ ꝓ lacu¬
it quia non ꝓbabat sibidtas
p̾ceptõnes er sua sota cautõne
somin fidei ꝯmissim prare deb̾e̾ ¶ cor¬
nelio feliei mat̾ scriꝑta hĩs rogata
erat restitue hĩditate post mortem
suam cum ñis scripta cõdenpnada
eẽt ⁊ afisco om̃ia bona mulieris oc¬
cuparẽt ᷑ dicebat felix ante penã
ldatum erat se caꝑe nchil posse de¬
tuliss in q̃onẽ uenit an dodrantis
an tocius assis ꝑte̾ dimidiã ex bñfi¬
cio diui traiani reciꝑe debeat de qua
citã fidem a cõmodauit ut ñ capi¬
eniti restitueret hr̃ditate si dedueta
ꝑte quarta restitunt nicħ retin̾e
debe̾t quadeans añt qui hrdi inpo¬
int᷑ ip̃i eripiat᷑ ad fiscũ transterat᷑
uñ dodrantis semissem solũ capit
qui se detulit
dꝰ N alerius patronus ⁊ ꝓcͣator in¬
ꝑatoris flamo statilio p̃dia c̾top̾cio
addix̾at deiide fca licitatõne id̾ sta¬
tilius recepta ei licitatõne obtimie¬
rat ⁊ ita in uacuam possõnẽ induc¬

Expanded text:
eti potuisse, nisi petitum esset. placuit, quia non probabat sibi datas praeceptiones ex sola sua cautione, solum fideicommissum praestare debere.Cornelio Felici mater scripta heres rogata erat restituere hereditatem post mortem suam. cum heres scripta condemnata esset a fisco et omnia bona mulieris occuparentur, dicebat Felix se ante poedatum erat capere se nihil posse detulisset, in quaestionem uenit, dodrantis an totius assis partem dimidiam ex beneficio diui Traiani recipere debeat. de quacitam fidem accommodauit, ut non capienti restitueret hereditatem, si deducta parte quarta restituit, nihil retinere debet. quadrans autem qui heredi imponitur ipsius eripiatur et ad fiscum transferatur'. unde dodrantis semissem solum capit qui se detulitnus procurator imperatoris Flauio Stalticio praedia certo pretio addixerat.Deinde facta licitatione idem Stalticius recepta ea licitatione optinuerat et in uacuam possessionem induc
Abbreviated transcription (Latin):
niri deb̾e deinde in reliqum possessorẽ
nus cõdutxit a fisco possõm eam q
panlat̃ĩ pluribus locau̾at maiore ꝙͣ¬
titate ꝙͣ ip̃e susceꝑat conemebatur
apcinatoribus cesaris in ea qñatita¬
te qua ip̃e ꝑciꝑet hoc imquun ⁊ in¬
utile fisco indebat᷑ ut tñ suo ꝑiculo
ip̃e eos ꝯnibus locaũat coneniret id¬
titat̾e eimi cõuenirideb̾e qua ip̃e ⁊¬
duetor extit̾at
redis sui pompei dicite sidei ꝯmissit
ut ñ capienti fund̾ ⁊ certe peccimie
ꝓͣtitatẽ daret ⁊ eo noĩe cantõnem¬
exigi a pompeio curaũat serestitutu¬
tum ea que ei ꝑ p̾ceptonẽ dedãt post

Expanded text:
m possessorem maeus conduxerat a fisco possessionem eamque paulatim pluribus locauerat maiore quantitate quam ipse susceperat: conueniebatur a procuratoribus Caesaris in eam quantitatem quam ipse perciperet. hoc iniquum et inutile fisco uidebatur, ut tamen suo periculo ipse eos quibus locauerat conueniret: idantitatem eum conueniri debere, qua ipse conductor exstiteratredis sui Pompeii tacitae fidei commiserat, ut non capienti fundum et certam pecuniae quantitatem daret, et eo nomine cautionem a Pompeio exigi curauerat se restituturum ea
Abbreviated transcription (Latin):
a uł uinculis nel cpedibus detes¬
seunt hĩdibus eoꝵ ñ anferunt᷑
sine test̾o si ne intestato decesse¬
runt. eius bona qui sibi mortẽ
cõsciuit ñ añ ad fiscũ coguntur
ꝙͣ pͥus cõstit̾it cuius crimunis
gr̃a manus sibi intulerit eius
bona qui sibi ob aliquod admis¬
sum flagicium motẽ cõseinit ⁊¬
lib̾tates retrahi placuit. sane
ip̃m ita ab alio em̾e mancipiũ
ut mauumutat ñ est ꝓhibitum
gͦ time ⁊ lib̾tatẽ prestare possit
¶ex hiis bonis que ad fiscũ delata
siuunt instrim̃ta nł eyrographa
adisus fiscum edi oꝑt ip̃e aũt
fiscus actoꝵ suoꝵ exenpla hac
ꝯdit̾one edit ne is cui tescribẽ¬
di sit potestas ad u̾sus se uel rẽ
publicã hus actis utat᷑ de quo
ca̾e cõpellit᷑ ut si usus hus ꝙͣ m¬
apud fiscũ agitur actoꝵ potestas
postulanda est ut merito hus uti
liceat ea ꝙ mani cõmẽtariensis
ad notãda sunt ꝙ a eaalit̾ pro¬
ferant᷑ is quita ꝓtulerit cã
cadit ¶ quociens it̾im ap̾ fiscũ

Expanded text:
 in uinculis uel compedibus decesserunt, heredibus eorum non auferuntur, siue testato siue intestato decesserunt. Eius bona, qui sibi mortem consciuit, non ante ad fiscum coguntur, quam prius constiterit, cuius criminis gratia manus sibi intulerit. Eius bona, qui sibi ob aliquod admissum flagitium mortem consciuit et libertates retrahi placuit. Sane ipsum ita ab alio emere mancipium, ut manumittat, non est prohibitum: ergo tunc et libertatem praestare possit.Ex his bonis, quae ad fiscum delata sunt, instrumenta uel chirographa,aduersus fiscum edi oportet.Ipse autem fiscus actorum suorum exempla hac condicione edit, ut is, cui describendi fit potestas, aduersus se uel rem publicam his actis ‹ne› utatur: de quo cauere compellitur, ut, si usus is apud fiscum agitur, actorum potestas postulanda est, ut merito his uti liceat, eaque manu commentariensis adnotanda sunt. Quod si ea aliter proferantur, is qui ita protulerit causa cadit. Quotiens iterum apud fiscum
Abbreviated transcription (Latin):
rabonis que distrahunt ꝓcuratores
ucmidari incosuitis principib ꝓha¬
bent᷑ ⁊ si neneant uendicio muillas
uires habebit ¶Gnnt cesans si ni¬
ssui ꝙ curatoris adut hĩditate̾ cesa¬
ri nolenti adquirit ssi multifra
udem fisco fecerũt ñ ut in act̾os
pli penam ꝓnirli portione debe̾t
sane ꝓ non ydoneis quisinit pdo
cõductone netigalis. hr̃dec habueiat
a qnib post aditam hr̃ditatẽ faria senilla
⁊ anĩ p̾dia em̾ant cum coueniret᷑ p̃ he¬
dicebant hides mochidis ydoneos ẽẽ ⁊

Expanded text:
bonis quae distrahunt procuratores uenundare inconsultis principibus prohibentur, et, si ueneant, uenditio nullas uires habebit.Seruus Caesaris si iussu procuratoris adiit hereditatem, Caesari uolenti adquiudem fecerint, non ut in actione pli poenam pro uirili portione debent. sane pro non idoneis qui sunt idonconductione uectigalis, heredes habuerat, a quibus post aditam hereditatem Faria Senilla et alii praedia emerant. cum conuenirentur pdicebant heredes Mo
Abbreviated transcription (Latin):
capienti fidei ꝯ missum redd̾e bona
publica erat ꝓñciauit nicħomi¬
mis is deferẽdi ex cõsticutõne
diui traiani hr̃e eum cui fideicani¬
ssum relictum erat. quia añt
ñ nulli ingrati aduersus bñficiũ
diui traiaui post professionẽ diuit᷑¬
iaus quo de tacito fidei ꝯmisso fac¬
tam cum possoribus transigñt
atq trib edeis uocati ñ recpode¬
rẽt placuit senatui ñ ab eo qui
id fecisset erigi qũatũ apud er¬
rarium ex ea cã ꝙͣ detulerat re¬
man̾e oꝑt̾et si professione suam
inplesset ⁊ si posso̾ris quo fraus
apnd p̾fc̃m cunnita fuiss ab eo

Expanded text:
ienti fideicommissum reddere, bona publicata erant, pronuntiauit nihilo minus ius deferendi ex constitutione diui Traiani habere eum cui fideicommissum erat relictum.Quia autem nonnulli ingrati aduersus beneficium diui Traiani post professionem quoque de tacito fideicommisso factam cum possessoribus transigunt atque tribus edictis euocati non respondent, placuit senatui tantum ab eo qui id fecisset exigi, quantum apud aerarium ex ea causa quam detulerat remanere oportere‹t›, si professionem suam implesset: et si possessoris quoque fraus apud praefectum conuicta fuisset, ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Si isqui mich obligau̾at que ht̃
ħĩturus ue eẽt cum fisco cõtra¬
⁊it sciend̾ est in repost ea ad¬
quisita fiscũ pociorẽ ẽẽ debere pa¬
pinianum Rendisse cy ⁊ costitutũ
est p̾uenit ⁊ enĩ cãs pignoris fis
DEis qui delatorẽ corimpit
ea cõdito est nt ꝓnicto habeat᷑
nam infiscalib cai̾s id cõtitutũ
est S .ii. hec pena magis est yt
adu̾sus ip̃m locũ h̾at qui delatorem
redemit cet̾um de est ad u̾sus hr̃dem
euis t rausferre ñ deboet nec .n. ex¬
inde ꝑit cã ex eno redẽpta est uł
pͥus ⁊ decrimine ꝓñciare plane
si forte de re tractanda cã agatur
que semel indicata est ꝑ delati¬
toris corruptelam mortnus cor¬
ruptor ñ esficiet quonnuns agi
possit ater retractari cã hec .n.
non pene s cãc restitut̃õ est¶eñ
qni falsum test̾m dixit posse ad¬
ire hr̃ditatẽ cõstat S denegan¬
tis eis actonib fiscolocꝰ erit ob
ligdies quas ad eundo cõsudit
non restituũt᷑ ¶Iam ⁊ in eo qui

Expanded text:
Si qui mihi obligauerat quae habet habiturusque esset cum fisco contraxerit, sciendum est in re postea adquisita fiscum potiorem esse debere Papinianum respondisse: quod et constitutum est. praeuenit enim causam pignoris fisEius, qui delatorem corrupit, ea condicio est, ut pro uicto habeatur: nam in fiscalibus causis id constitutum est. sed enim haec poena magis est ut aduersus ipsum locum habeat, qui delatorem redemit: ceteroquin aduersus heredem eius transire non debet. nec enim exinde perit causa, ex quo redempta est, uprius et de crimine pronuntiare. plane si forte de retractanda causa agatur, quae semel iudicata est, per delatoris corruptelam, mortuus corruptor non efficiet, quo minus agi possit atque retractari causa: hic enim non poenae, sed causae restitutio est. Eum, qui falsum testamentum dixit, posse adire hereditatem constat: sed denegatis ei actionibus fisco locus erit. Et obligationes, quas adeundo confudit, non restituuntur: nam et i
Abbreviated transcription (Latin):
Bona fisco cicra penamerilũ
ticipes iudicati solue̾do eent reuo¬
catis alienatõnibus quas fraudu¬
leut̃ fec̾ant ñ uideri eãm peccu¬
me fisco uedicasse R
aułAta fidei hr̃di cõmisit rogofũ¬
dum ticio des de quo rogani si ticiꝰ
caꝑe ñ possit ñ euictabit hr̃s pe¬
nam taciti fidei ꝯmissi ñ est .n. pa
cum recitatum est ꝙ̃ ad̾i nec il¬
le palam dat ⁊ itascribit rogo
uos heredes in eo ꝙ a nobis p̾cĩ
fidem p̾stetis inno in spe pͥorema¬
iorẽ fraudem excogitasse iudetur
ꝙ ñ tiũ legẽ circõnemre uoluit
tacitumi fidei cmissiun hẽd  qua¬
nosci pot̃ de quo sit rogatus he¬
res cum diu̾sitas reꝵ obscurum
faciat legatũ spatromis si tacitẽ
infidẽ suam recipiat ut ex porti¬
one sua prẽt cessare fraud̾ dicit᷑
qma de suo largiat᷑¬

Expanded text:
Bona fisco citra poenam exilii ticipes iudicati soluendo essent reuocatis alienationibus quas fraudulenter fecerant, non uideri causam pecuniae fisco nuntiasse rta fidei heredis commisit: 'rogo fundum Titio des, de quo te rogaui'. si Titius capere non possit, non euitabit heres poenam taciti fideicommissi: non enim est palcum recitatum est. quemadmodum nec ille palam dat, qui ita scribit: 'rogo uos, heredes, in eo, quod a uobis peti, fidem praestetis'. immo in priore specie maiorem fraudem excogitasse uidetur, qui non tantum legem circumuenire uoluit, tacitum fideicommissum habetur: quanosci potest, de quo sit rogatus heres, cum diversitas rerum obscurum faciat legatum. Patronus si tacite in fidem suam recipiat, ut ex portione sua praestet, cessare fraudem dicitur, quia de suo largit
Abbreviated transcription (Latin):
nr aut clam euntenis portio
sina eum cinꝰ statua in locõ
sit qͣiͣ publicata ͦ Si tñ decide¬
ritipi eam detrahunt ⁊ hec
sn̾a uera est ¶Si quis de mo¬
numento statuam sustule¬
rit au ei ad qnẽ ius sepulcri
cet in hiis ⁊̃ in terdicto locũ
eẽ ⁊ sane dicend̾ ẽ si qua sep¬
ulcri ordmi᷑adi cã apposita sut
sepulcri ẽẽ uideri Id̾ est ⁊ siho¬
fringat. ¶Si quis in uineas
meas nen̾it ⁊ radices abstule¬
rit .in. hoc int̾dc̃o tenebitur¬
qͥ quod att pto quod ui aut
clam fcm̃ est. ad quod tẽpus
referat᷑ uideamꝰ utrum ad p̾¬
t̾itum an ad p̾sens que sp̃es
ap̃ nilianũ exposita est ait
.II. in hoc int̾dc̃o p̃sentn tepo¬
ris signisicatõnem accipi de¬
bere si tñ inquit ex oꝑe dãp¬
nim datum fu̾it aut dñs a¬
ut is cuiꝰ fundo nocitum
erit in sua ipensa id sustule¬

Expanded text:
 aut clam eum teneri: portio sententia eum, cuius statua in loco psit quasi publicata: si tamen deciderit, ipsi eam detrahunt: et haec sententia uera est.Si quis de monumento statuam sustulerit, an ei, ad quem ius sepulchri cet et in his interdicto locum esse. et sane dicendum est, si qua sepulchri ornandi causa adposita sint, sepulchri esse videri. idem est et si ofringat. Si quis in vineas meas venerit et inde ridicas abstulerit, hoc interdicto tenebitur. Quod ait praetor: "quodclam factum est', ad quod tempus referatur, uideamus, utrum ad praeteritum an ad praesens. quae species apud Iulianum exposita est: ait enim in hoc interdicto praesentis temporis significationem accipi debere. si tamen, inquit, ex opere damnum datum fuerit aut dominus aut is, cuius fundo nocitum erit, sua impensa id sustule
Abbreviated transcription (Latin):
eod̾ tenpore opere ut puta
cum ꝙͣ hib̾e̾m fundam̃ta inp¬
osinsti post ea ꝯueniss ne re¬
liquin opus fieret absenteme¬
⁊ ignorante reliquin opusfe¬
cisti uł ccͣ fuudaũita clame
fecisti deinde cet̾a me ꝓhiben
te edificasti hoc iure utimur
ut siue ui uł clam fc̃msit in¬
t dc̃m noc susficiat ¶Si tutoris
nissn aut curatoris fc̃im s tͥ pa¬
⁊ placeat ꝙ cassius ꝓbat ex de¬
e lo tutoris uł curatoris pupil¬
lum aut furiosum ñ den̾i eue¬
niet ut in ip̃m tutorẽ curato¬

Expanded text:
eodem opere. ut puta cum prohiberem, fundamenta posuisti: postea cum conuenissem, ne reliquum opus fieret, absente et ignorante me reliquum opus perfecisti: uel contra fundamenta clam iecisti, deinde cetera prohibente me aedificasti. hoc iure utimur, ut et si ui et clam factum sit, interdictum hoc sufficiat.Si tutoris iussu aut curatoris factum sit, cum placeat, quod Cassius probat, ex dolo tutoris uel curatoris pupillum uel furiosum non teneri, eueniet, ut in ipsum tutorem curato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ cau̾etur edes deserant ea¬
ea qr relinquat ansit aliqua
adu̾sus enm actõ ⁊ uilianus ꝯ¬
sultus si priusꝙͣ dãpni infecti
stipuło int̾ponetur edes uitõ¬
se corruissent quid fac̾e debͥet¬
sire is in cuiꝰ edes rud̾am dẽ dissẽt
ut dampnũ sarciret᷑. R si dñs¬
ret nec soluam de futo s ⁊̃ de p̃¬
t̾ito dampno cͤane᷑re cu᷑m debe

Expanded text:
 caueretur, aedes deciderunt neqeaque derelinquat, an sit aliqua aduersus eum actio. et Iulianus consultus, si prius, quam damni infecti stipulatio interponeretur, aedes uitiosae corruissent, quid facere deberet is, in cuius aedes rudera decidissent, ut damnum sarciretur, responret, nec solum de futuro sed et de praeterito damno cauere eum debe
Abbreviated transcription (Latin):
mine suo ꝓmntti alieno satis¬
dari ibeo ei qui iuim̾nt ñ ca¬
inpine cã io se pͥostsil ae enm¬
ue cuius noĩe aget postulatu¬
rũ fuisse in camꝰ diem ꝙ cã co¬
gnita statnero ¶si ꝯtron̾sia
erit dñs fit ne ue qui canebit
sub excepton dbe

Expanded text:
mine promitti, alieno satisdari iubebo ei, qui iurauerit non calumniae causa id se postulare eumue cuius nomine aget postulaturum fuisse, in eam diem, quam causa cognita statuero, si controuersia erit, dominus sit nec ne qui cauebit, s
Abbreviated transcription (Latin):
an int̾dictum dari possit q̃ritur
trebacint refert cum tib̾is inumm¬
dasset ⁊ res multoꝵ multas i
aliena edificia detuiliss ntdictũ
modo dampisi intecti repmitt¬
¶ Alpemus quoq scribit si exf¬
undo tuo crusta lapsa sit mine¬
um fudum eamq petar diudũ m
unte indiciuu de dap̃no mfccto io¬
q labeo ꝓbat uam arbitrio tudi¬
cis apud queni res ꝓlapse repetũ¬
tur dapnũ ꝙ ante sensi ñ corti¬
ut oĩa tollant ᷑ qme sunt ꝓlap¬
saita dem̃ añtrustam uendica¬
riposse id̾ alfenꝰ ait si ñ coalu¬
erit nec unitatem ⁊t̾ra mea
fet̾it nec acbor pot̾ nendica¬
ri ate que ⁊ trãslata in agrũ
meũ cum t̾ra mea coalu̾t qͦͣr
fluminis delata sit ñ alit̾ ã
tibi pt̾atem tollendi facien
lum sit alt̾us ⁊ suꝑficies al¬

Expanded text:
an interdictum dari possit, quaeritur. Trebatius refert, cum Tiberis abundasset et res multas multorum in aliena aedificia detulisset, interdictum modo damni infecti repromitte‹re›nt. Alfenus quoque scribit, si ex fundo tuo crusta lapsa sit in meum fundum eamque petas, dandum in te iudicium de damno iam facto, idque Labeo probat: nam arbitrio iudicis, apud quem res prolapsae petentur, damnum, quod ante sensi, non contiut omnia tollantur, quae sunt prolapsa. ita demum autem crustam uindicari posse idem Alfenus, ait, si non coaluerit nec unitatem cum terra mea fecerit. nec arbor potest uindicari a te, quae translata in agrum meum cum terra mea coaluit. fluminis delata sit, non aliter tibi potestatem tollendi faciendlum sit alterius, superficies al
Abbreviated transcription (Latin):
ut possid̾e desierit ¶ꝙ scri¬
ptum est apud uet̾es ne¬
mnem sibi cãm possonis
porse mut᷑are credibile
ẽ de eo cogitatum qui
et corꝑe ⁊ aĩo possõni in¬
conbens hoc solum statu¬
d̾et. ñsi quis dismissa pos¬
sessione prima. eiusdem
rei denuo ⁊ er alia cã pos¬
sessionem nasciri uent.¬

Expanded text:
ut possidere desierit. Quod scriptum est apud ueteres neminem sibi causam possessionis posse mutare, credibile est de eo cogitatum, qui et corpore et animo possessioni incumbens hoc solum statuderet, non si quis dimissa possessione prima eiusdem rei denuo ex alia causa possessionem nancisci uelit.
Abbreviated transcription (Latin):
in mea durre de mostraret
uacuam q possõm trad̾e di¬
cat ñ minus possid̾e cepi ꝙͣ
si ꝑ edẽ finib intulissem.
¶si dum malt̾a ꝑte fundi
sim alius quis clam animo
possessoris intͣuerit ñ desi¬
isse me possidere. existunã¬
dus sum facile expulsuris
fimb simui ita sciero rur¬
sus si ꝯmagna ui ingres¬
sus est exc̾citus eam tãtũ¬
modo ꝑdem ꝙͣ intrau̾it op¬
tinet.

Expanded text:
in mea turre demonstret uacuamque se possessionem tradere dicat, non minus possidere coepi, quam si pedem finibus intulissem. Si, dum in alia parte fundi sum, alius quis clam animo possessoris intrauerit, non desisse ilico possidere existimandus sum, facile expulsurus finibus, simul sciero. Rursus si cum magna ui ingressus est exercitus, eam tantummodo partem quam intrauerit optinet.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾ testam̃do nb̾ ẽẽ iussus tñ fit
lib̾. ⁊ adita fu̾it hr̃ditas qual
ex ꝑte si modo ab eo gradu qͦ
uber eẽ iussus est adita fi̾nt¬
⁊ pure quis manumissus sit.

Expanded text:
 Testamento liber esse iussus tum fit liber, cum adita fuerit hereditas qualibet ex parte, si modo ab eo gradu, quo liber esse iussus est, adita fuerit et pure quis manumissus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
nire cõi usus ¶ bonis aanpna¬
ti fidemssoris fisconẽdicatis
int̾ fidenissores actio post ea
si dindi pot̾it ceꝑit nt hẽdis
ita fiscirõnẽ haberi oꝑtebit.¬

Expanded text:
re communi usus. Bonis damnati fideiussoris fisco uindicatis inter fideiussores actio postea si diuidi coeperit, ut heredis, ita fisci rationem haberi oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
accepit possunt. ꝑ lanc sisie
⁊simpti sunt ut nullo casu
a uelli possint ꝯpetit ub̾tas
ñ solum añt si hr̃s morã fece¬
rit lb̾ari s ⁊ si tutor uł cu¬
rator nł ꝓcurator uł alius
rend̾ est lib̾tatẽ ⁊ pet̾e dice¬
mus ⁊ sane hoc inre uaimur
n statu lib̾o nt susficiat per
eum ñ starc q̃ uomiinus con¬
diciom parcat ¶Si quis he¬
redi in dieb xxx. ꝓxximis mor¬
tis testatoris darc nissus est¬
ul fu̾it dem̃ hr̃s dardius adie¬
rit trebaciꝰ. ⁊ lab̾. si slĩ dolo.
tracsit an ob id statim adita
est hĩditas ut ad libͥtatt̃ pet¬
nemat᷑ quid .n. si tũc hũit
post aditã hr̃ditat̃e hr̃e desi¬
it s ⁊ hoc expleta ndetur
quominus inpleat᷑. Si quis¬

Expanded text:
accepit possunt. plane si sic consumpti fuerint, ut nullo casu auelli possi‹n›t, conpetet libertas. Non solum autem si heres moram facit libertati, sed et si tutor uel curator uel procurarendum est, libertatem competere dicemus. et sane hoc iure utimur in statulibero, ut sufficiat per eum non stare, quo minus condicioni pareat. Si quis heredi in diebus triginta proximis mortis testatoris dare iussus fuerit, deinde heres tardius adierit, Trebatius et Labeo, si sine dolo traxit? an ob id statim, ut adita est hereditas, ad libertatem perveniat? quid enim si tunc habuit, post aditam habere desiit? sed et hic expleta videtur quo minus impleat
Abbreviated transcription (Latin):
si ei oblata fuit peccumaex
operis colecta lid̾um foec ar¬
bitror qr de peculio darcxhi¬
bet᷑ Sane si testator uel
ex operis ut det nissit ꝓhi¬
bitum oꝑari ad lib̾tatẽ pec¬
nenturum ñ dubito. Set¬
⁊ si argento subtracto uł re¬
b auis distractis nũmos cor¬
rasos ded̾it ꝑnemat ad lib̾¬
tatom ꝙͣnis ñ ñ mos subtrac¬
tos dodiss ad lib̾tatem non
ꝑnoniret. nec .ni. udetur
dedisse s magis reddidisse s
noo si aliis surripnerit ñ moᷤᷤ

Expanded text:
si ei ablata fuerit pecunia ex operis collecta, liberum fore arbitror, quia de peculio dare prohibetur. sane si testator uel ex operis ut det iussit, prohibitum operari ad libertatem peruenturum non dubito. Sed et si argento subtracto uel rebus aliis distractis nummos corrasos dederit, perueniet ad libertatem, quamuis, si nummos subtractos dedisset, ad libertatem non perueniret: nec enim uidetur dedisse, sed magis reddidisse. sed nec si aliis subr
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Quod si ẜmis qui ammia
bima trima die iissus ẽ dena
darc tota si mul osferat he¬
redi ñ expectata die uł ⁊̃ pͥo
lit beniginuis ẽ enm ad libet¬
dadem ꝑuenire cum utrius
ꝙ ꝓ indencia sub infertur
tatẽ ꝑueniat ⁊ hr̃dis qua¬
tenus dilatõem int̾epta illi¬
co accipiat ꝙ post denpus
ꝯscqui potat si ita sit lib̾tas
ẜuo data Si quinimo hrdi

Expanded text:
bat. Quid si seruus, qui annua bima trima die iussus est dena dare, tota simul offerat heredi non exspectata die? uel decem primo lit? benignius est eum in libertatem peruenire, cum utriusque prouidentia infertur ertatem perueniat, et heredis, quatenus dilatione interempta ilico accipiat, quod post tempus consequi poterat. Si ita sit libertas seruo data, si quinquenni
Abbreviated transcription (Latin):
ufust̾ uenit qr appellatione
dñi fructuarnus quo ꝯri¬
netur. ¶Si quis frucais
ex p̾dio debitoris capi po¬
t̾it hunc c̾ditor qui in pes¬
sessi onem p̾diĩ missus est
cebitore uł iocatus erat
uł uenierat ẜuabit p̾tor
uẽdicionene ⁊ iocatõnem
a cebitore ft̃am. ⁊ si mino¬
ris distractũ ẽ uł locatum
nisi in fraudem c̾ditoꝵ hoc
fiat tũc enĩ p̾tor arbitriũ
dat c̾ditorib nt ex integ
nẽdicionẽ faciant ¶ de ce¬
teraꝵ quo reꝵ fructib
id̾ erit dd̾ ut si qui locari
possunt iocẽtur. puta n̾¬

Expanded text:
us uenit, quia appellatione domini fructuarius quoque continetur. Si quis fructus ex praedio debitoris capi poterit, hunc creditor, qui in possessionem praedii missus est, debitore uel locatus erat uel uenierat, seruabit praetor uenditionem et locationem a debitore factam, etsi minoris distractum est uel locatum, nisi si in fraudem creditorum hoc fiat: tunc enim praetor arbitrium dat creditoribus, ut ex integro enditionem faciant. De ceterarum quoque rerum fructibus idem erit dicendum, ut, si qui locari possint, locentur, puta me
Abbreviated transcription (Latin):
ip Di pͥses uł index ita int̾locutꝰ sit ũi
fccisti si quid̾ ex int̃dc̃o ñ ẽ uotatꝰ noc
pena legis uilie sequet᷑ si u̾o ex tri¬
ruine aliud est quod si ñ distiua̾it
p̃ses utrũ iulia publicoꝵ an iulia p̾¬
uatoꝵ tñe ex crimine erit extim̃a

Expanded text:
i praeses uel iudex ita interlocutus sit 'uim fecisti'; si quidem ex interdicto, non erit notatus nec poena legis Iuliae sequetur: si uero ex crimine, aliud est. quid si non distinxerit praeses, utrum Iulia publicorum an Iulia priuatorum? tunc ex crimine erit aestima
Abbreviated transcription (Latin):
pat cuo hic casus morte̾ ⁊ ñ t̃ꝙ longũ
tenpns occupat quod accidit in per¬
sonis eoꝵ qm ad bestias dãpnãt᷑ sepe.
⁊̃ ido̾ suari solent post cõdenpnatio
tur diuiis marcus hinusmodi hõies
inuisulã relegari reseripfit
p̃sẽs transmit̾e ñ debet s si eͥus ro¬
boris uł artificĩ sint ut digne po¬
pulo romano exib̾i possint priu¬
cirẽ ꝯsułe debet ex ꝓuincia autem
in ꝓniticiã traniduei dampnatos
sñ ꝑ missu pricipis ñ lic̃e diuus seu̾¬

Expanded text:
pat hic casus mortem et nonnumquam longum tempus occupat: quod accidit in personis eorum, qui ad bestias damnantur. saepe etiam ideo seruari solent post damnationtur, diuus Marcus huiusmodi homines in insulam relegari rescripsit.praeses dimittere non debet: sed si eius roboris uel artificii sint, ut digne populo Romano exhiberi possint, principem consulere debet.Ex prouincia autem in prouinciam transduci damnatos sine permissu principis non licere diuus Seu
Abbreviated transcription (Latin):
rore ant pudore mori mallunt ñ
animauertatur in eiur¶ S igno¬
minia mutat᷑ si nicħ tale p̾tedat
capite puniat ¶E ninũ ꝗut iaciniã
capitalis pena remitẽda ᷑ ⁊ nulios
qui p̃fc̃in ceturie a latronibus cir¬
q capite puuut᷑ ⁊ ex actorati
torquent᷑ nam ꝓ hoste ñ ꝓ mili¬
sip Qui statꝰ cõtrouersiam pacnin¬
tur licet reu̾a lib̾r sint ñ debent
ꝑ id tepus nom̃ nulicie dare max¬
nnie lite ordinata siue ex lib̾tate
in ẜuitudẽ sine q̃ pet̾ãtur. nec hii
quid̃ qui ingenui bona fide serui¬
erunt s nec qui ab hostib redenp¬
ti sunt priusꝙͣ se luant
durc̃ ¶ilites ꝓhibet ᷑ pͥdia cõꝑare in
qu̾a si bona pat̾na eoꝵ siscus distra
mere ꝑmitũt᷑ ¶ Fisco aũt nendi¬
cat᷑ p̾dium illicite cõꝑatum sidela¬
tum fu̾it ẜ ⁊ si ñd̾ delata cã stipen¬
dia inpleta sint uł missio ꝯtĩgerit
deiatõni ñ est locus ¶ Milides si
h̃des extit̾int possid̾e ibi p̾dia

Expanded text:
rore aut pudore mori maluit, non animadvertatur in eum, sed ignominia mittatur, si nihil tale praetendat, capite puniatur. per vinum aut lasciviam lapsis capitalis poena remittenda es centuriae a latronibus cirque capite puniuntur et exauctorati torquentur: nam pro hoste, non pro mili Qui status controuersiam patiuntur, licet re uera liberi sunt, non debent per id tempus nomen militiae dare, maxime lite ordinata, siue ex libertate in seruitutem siue contra petantur. nec hi quidunt: sed nec qui ab hostibus redempti sunt, priusquam se luant. um. Milites prohibentur praedia comparare in rquam si paterna eorum fiscus distrahmere permittuntur. fisco autem uindicatur praedium illicite comparatum, si delatus fuerit. sed et si non dum delata causa stipendia impleta sint uel missio contigerit, delationi locus non est. Milites si heredes extiterint, possidere ibi praedia
Abbreviated transcription (Latin):
tuis cebebitur. s põtem quonis
possit ire ag̾e iure extruet
ac sispetũ ñ cincłm subriuo
agit. a qua corrũpet ᷑ qr subfos¬
so eo manabit ⁊ riunis sictabit¬
¶ Cassuis ait siue ex cõi fñdo siue
cõi aqua noceatur. uł unũ
cum imo ag̾e posse. Pummi
gnĩ cum singłis. ¶si unus eg̾it
⁊ restituto oꝑis litisq estima¬
t̃o fãl st̃a sit. cet̾oꝵ actionẽ
euanescere. it̾ si cum imo act̃
sit ⁊ n prestitit cet̾os hb̾ari

Expanded text:
tus debetur, pontem, qua possit ire agere, iure extruet. at si specus non cuniculum sub riuo aget, aqua corrumpetur, quia suffosso eo aqua manabit et riuus siccatur.Cassius ait, siue ex communi fundo siue communi aqua noceat, uel unum cum uno agere posse uel gulos cum singulis. si unus egerit et restitutio operis litisque aestimatio facta sit, ceterorum actionem euanescere: item si cum uno actum sit et si praestiterit, ceteros liberari
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ penam mult̃ int̾est cum pena
gn̾ale sit nom̃ om̃ium delictoꝵ
cohertio multa sp̾alis pecati cꝰ¬
dam aĩau̾sio hodie pecciiaria ẽ.
rum capitis ⁊ existiniatõis ir¬
rogari sols⁊ multa quid̾ ex ar¬
bituo eius uenit qui multãdic̃¬
geut quo alio uire sp̃ałr huicde¬
licto imposita est quinimo mulc¬
ta ibidr᷑ ubi sp̃alis pena ñ est
n posita It muleti¬

Expanded text:
enam' multum interest, cum poena generale sit nomen omnium delictorum coercitio, multa specialis peccati, cuius animaduersio hodie pecuniaria est: rum capitis et existimationis irrogari solet. et multa quidem ex arbitrio eius uenit, qui multam dicilege uel quo alio iure specialiter huic delicto imposita est: quin immo multa ibi dicitur, ubi specialis poena non est imposita. item mult
Abbreviated transcription (Latin):
aꝵ posse mulctam dic̾e manci
ꝑmissum est penam añt iniut¬
quisq irrogare pot̾ cui hꝰ critu¬
mo anni die morit᷑ ⁊ cõsuetudo
loquẽdi id ita ẽẽ declaratsañte di¬

Expanded text:
 posse multam dicere mandatis permissum est. poenam autem unusquisque inrogare potest, cui huius crimimo anni die moritur. et consuetudo loquendi id ita esse declarat: 'ante di
Abbreviated transcription (Latin):
faciat mea ẽẽ cã ut acceptila¬
tõ ñ uaieat qui enuy accepto
facit nł totũ uł parteiy enis
t ꝙ stiplatus est debet accepto fa¬
c̃e hec aut̾ ꝑtes ñ sũt ñ magis
ꝙͣ si quis donitm stipłatus acce¬
to ferat cemĩta uł fenestras nł
parietẽ ꝑ diettm. ¶si qis usũ
frnctum stiplatus usum accep¬
to trlerit si mid̾ acceptũ sic to¬

Expanded text:
ea esse causa, ut acceptilatio non valeat: qui enim accepto facit, vel totum vel partem eius, quod stipulatus est, debet accepto facere, hae autem partes non sunt, non magis quam si quis domum stipulatus accepto ferat cementa vel fenestras vel parietem vel diaetam. Si quis usum fructum stipulatus usum accepto tulerit, si quidem sic t
Abbreviated transcription (Latin):
detegit᷑ ⁊ trib penis subicit᷑
aut .n. calũpniant᷑ aut ꝓͥuaricã¬
ri uera crimina abscõd̾e tergis¬
u̾sari in unn̾sum ab acenssatos
defist̾e. calũpmatorib pena lege
mari indee᷑ nam eius rei inqui¬
sitio arbitrio cognoscẽtis ꝯmit¬
tit᷑ qui reo abibluto de accussa
toris incipit ꝯsilio quer̾e qua
mẽte ductus ad accussatõnem
ꝓcessit ⁊ si quid̾ instũ enis errorẽ
reꝑit absolint eum siu̾o in euidẽ¬
ti calũpnia eum dep̾hẽd̾it legi
taam penã ei urogat quoꝵ
altͥntrum ip̃nis u̾bis ꝓmũciatõnis
manifestat᷑ nam si quid̾ ita ꝓ nuci¬
auit non ꝓbasti peꝑcit ei Sin aũt
uit enm ⁊ ꝙͣuis mchil depena subie¬
cerit tñ legis pot̾as a du̾sis eum ex

Expanded text:
detegitur et tribus poenis subicitur: aut enim calumniantur aut praeuaricanri uera crimina abscondere, tergiuersari in uniuersum ab accusatione d‹e›sistere.Calumniatoribus poena lege iari videtur. Nam eius rei inquisitio arbitrio cognoscentis committitur, qui, reo absoluto, de accustoris incipit consilio quaerere, qua mente ductus ad accusationem processerit, et si quidem justum ejus errorem reperit, absolvit eum: si vero in evidenti calumnia eu Quorum alterutrum ipsis verbis pronuntiationis manifestatur. nam si quidem ita pronuntiaverit "non probasti", pepercit ei: sin autem vit eum. et quamvis nihil de poena subiecerit, tamen legis potestas adversus eum ex
Abbreviated transcription (Latin):
socius erit quiq yno alieno ẜ ue ue
uel eum entan ne muito uł młcien¬
eu̾nt sciens dolo malo qui ne in ea
lege fauia in usu eẽ de sut nã inħ
crimine de decti ꝓ delieti modo co¬
hercẽt᷑ ⁊ plerũq in metallumdãp

Expanded text:
socius erit, quique seruo alieno seruaeue uel eum eamue inuito uel inscienerit sciens dolo malo quive in ea lege Fabia in usu esse desiit: nam in hoc crimine detecti pro delicti modo coercentur et plerumque in metallum da
Abbreviated transcription (Latin):
isse. S si clara ꝑcussus sit aut cu¬
cunia in rix a quanius ferro per¬
cusserit tñ ñ occidendi aĩo ieniẽ¬
dam peuã eiꝰ qui infixa casu magie
gandam scripsit ⁊ humiliore loco
posito i exilium ꝓpetuũ dari issit
inaliqua dignitate positus ad tẽ¬

Expanded text:
isse: sed si claui percussit aut cuisse: sed si claui percussit aut cuccuma in rixa, quamuis ferro percusserit, tamen non occidendi animo. leniendam poenam eius, qui in rixa casu magis gandam esse scripsit, et humiliore loco positum in exilium perpetuum dari iussit, in aliqua dignitate positum ad t
Abbreviated transcription (Latin):
cus qui hoĩem occiderit tenet ᷑ cuuis¬
ne dolo .in. ince̾drum fcm̃ erit aui¬
ue hoĩs occidendendi furtiue faci¬
endi cã cum delo aubulai̾t qui¬
ue cum magrãtus eẽt publico¬
ne udicio preeẽt oꝑam dediss quo
quis faiso indicio ꝓfit̾et nt quis
ĩnotens ꝯfitetur ꝯueniret᷑ dãpna
ieturs p̃terea teuet᷑ qui hõĩs ne¬
candi causa uenenũ ⁊ fecerit dede¬
rit qui ne falsum testimoniũ dolo
malo dix̾it. quo quis publico ui¬
dicio rei capitalis dãpuaret᷑ qui¬
capitalẽ cãm peccuniam acceꝑit
Ut publicalege reus fieret. ⁊ qui
hoĩem occid̾it punit ᷑ ũ hĩta disse¬
rencia cuius cidicionis hoĩem in¬
t̾emerit ¶dinus adrianus R̾ꝓsit
euni qui hoĩẽ occidit᷑ sine occiden¬
di aĩo hoc admisit absolui posset᷑
qui hoĩem ñ occidit s nulũauit
ut occidat ꝓ homicida danpnã¬
d̾ ⁊ ex recistituẽd̾ hoc sam sigla¬
dium striux̾it ⁊ in eo ꝑcusserit ĩ¬
dubitate occidendi aĩo id eũ admis¬

Expanded text:
 qui hominem occiderit: cuiusue dolo malo incendium factum erit: quiue hominis occidendi furtiue faciendi causa cum telo ambulauerit: quiue, cum magistratus esset publicoue iudicio praeesset, operam dedisset, quo quis falsum indicium profiteretur, ut quis innocenetur.Praeterea tenetur, qui hominis necandi causa uenenum confecerit dederit: quiue falsum testimonium dolo malo dixerit quo quis publico iudicio rei capitalis damnaretur: quicapitalem causam pecuniam acceperit ut publica lege reus fieret.Et qui hominem occiderit, punitur non habita differentia, cuius condicionis hominem interemit.Diuus Hadrianus rescripsit eum, qui hominem occidit, si non occidendi animo hoc admisit, absolui posse, et qui hominem non occidit, sed uulnerauit, ut occidat, pro homicida damnandum: et ex re constituendum hoc: nam si gladium stri‹n›xerit et in eo percusserit, indubitate occidendi animo id eum admis
Abbreviated transcription (Latin):
bitrium statuendi ei qui cognoscit.
simili modo ⁊ sacculariũ ⁊ detracta¬
cuniã abstulerit quinꝙ̃nio absti¬
u̾e iussit ꝓũcia asfrica unde erat
⁊ urb italia oꝑtebit aũt eque⁊
in esfrauctores ⁊ incet̾os suprascͥꝑ¬
tos cã coginta statui ꝓut ad mis¬
sum sifgid dini modo ne quis in
titur atrociores .n. sunt noctur¬
ni in esfr autores ¶⁊ i deo fustib cesi
in metallũ dapnari solentꝰ duitur

Expanded text:
bitrium statuendi ei qui cognoscit. bitrium statuendi ei qui cognoscit. Simili modo et sacculari et der‹ec›tacuniam abstulerat, quinquennio abstinere iussit prouincia Africa, unde erat, et urbe et Italia. oportebit autem aeque et in effractores et in ceteros supra scriptos causa cognita statusum suggerit, dummodo ne quis in titur. atrociores enim sunt nocturni effra‹c›tores, et ideo hi fustibus caesi in metallum dari solent: diu
Abbreviated transcription (Latin):
aul Eos apuo quos asfiius ut co¬
gnatus ⁊ iatro conseruatus est n
ab solũedos n seu̾e ad mod̾ punien¬
dos non .n. par eoꝵ delictum ẽ et¬
eoꝵ qui ucħ ad se ꝑtinẽtes latro¬
nes recipiunt de furibus balueatiu
andiendi sunt ⁊ cã cognita puui
mos non egrediend idem.¬
A et in balneariis furib s si
teso se fures defendunt uł esfra¬
ctores ⁊ ceti hiic similes nec quẽꝙͣ
Iaul Miles qui in finto balneari¬
o appreheusus ẽ ⁊ ignominia miti
debet. de effractoribus ⁊ expilar̃eib
runt sum̃d̾ supplicium diui frẽs rescͥp
ne fractis forib siue ꝯspiratõnem
ꝯcet̾is qui in cad̾ custodia eriuit
capite pimiẽdos qr si negligen¬
sunt a trociores hoc .ii. ẽ g̾c expila¬
tores in opus public̾ uł ꝑpetuũ ut
tẽꝑariũ daii solent shouestiores añt
ordinẽ ad tẽpus prĩa moueri ul patria
inbi exced̾e ¶ Quib nuba sp̃ał pena
scriptis legib pͥncipalib inposita
ẽsidcirto c̾ã coguita liber̾ erit ar¬

Expanded text:
 Eos, apud quos adfinis uel cognatus latro conseruatus est, neque absoluendos neque seuere admodum puniendos: non enim par est eorum delictum et eorum, qui nihil ad se pertinentes latrones recipiunt. DE FURIBUS BALNEARIISaudiendi sunt et cum non egrediendum. Idem et in balneariis furibus. Sed si se telo fures defendunt vel effractores vel ceteri his similes nec quemquam itum. Miles, qui in furto balneario adprehensus est, ignominia mitti debet. DE EFFRACTORIBUS ET EXPILATORIBUrunt, sumendum supplicium diui fratres Aemilue effractis foribus siue conspiratione cum ceteris, qui in eadem custodia erant, capite puniendos: quod si per neglegensunt atrociores fures hoc enim est expilatores, in opus publicum uel perpetuum uel temporarium dari solent, honestiores autem ordine ad tempus moueri uel fines patriae iuberi excedere. quibus nulla specialis poena rescriptis principalibus inposita est: idcirco causa cognita liberum erit ar
Abbreviated transcription (Latin):
srat eamꝙ dñs nactus sit
ut ꝓ nio possideat adẽp̃to
pus pectulo dicẽd̾ est ut
spio ei ñ magis ꝙcedat ¶si
sũus bonafice em̃it peccu¬
liari noĩe egoubi primũ
cognoui sciam alienam ꝓ¬
cessuram usucapionẽ celsus
ego alienã eẽ sciam rẽ usu
me ñ captur. ¶ et si ꝙ ñ bo¬
nafice ẜuuꝰ m̃s en̾iit in pac

Expanded text:
sideat eaque dominus nanctus sit, ut suo nomine possideat, adempto puta peculio, dicendum est, ut capio ei non magis procedat. Si servus bona fide emerit peculiari nomine, ego ubi primum cognovi sciam alienam, processuram usucapionem Celsus ego alienam rem esse sciam, usu me non capturum. Et si quod non bona fide servus meus emerit, in pac
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑem eamd̾ rẽ dñs a meye¬
litis ꝯtest̾atõnem¶s litis es¬
timatõnem susferre malue
oñi ei quirẽ enuss añ dño

Expanded text:
m rem dominus a me pelitis contestatione. sed si litis aestimationem sufferre maluerdominus ei, qui rem emisset a no
Abbreviated transcription (Latin):
alis. Di fres reccripserũt uon
deb̾e cogi hr̃des accusatoꝵ exe¬
qui crimana It̾ ñ oꝑtͥe ꝯpelli
accusatorẽ plitres reos fac̾e di¬
uus adrianus Rꝑsit¬
d Ex iudicioꝵ publicoꝵ admis¬
ĩs ñ alias traseunt aduersus hĩdes
pene bonoꝵ adempt̃ois ꝙͣ si lis
testata ⁊ ꝯdẽpnatio fu̾it secuta
excepto repetundaꝵ ⁊ magesta¬
tis indicio que ⁊̃ mortius reis cũ
quib nich̾ actũ est exceri placu¬
it ut bona eoꝵ fisco uendicen¬
cum posse ex cet̾is nero delietis
rena inciꝑe ab hr̃de ita demũ pͭ
si uiuo reo accussatd mota est
licet ñ suit ⁊dc̃pnatõ secuta.

Expanded text:
i fratres rescripserunt non debere cogi heredes accusatorum exequi crimina. Item non oportere compelli accusatorem plures reos facere diuus Hadrianus resadmissis non alias transeunt aduersus heredes poenae bonorum ademptionis, quam si lis contestata et condemnatio fuerit secuta, excepto repetundarum et maiestatis iudicio, quae etiam mortuis reis, cum quibus nihil actum est, adhuc exerceri placuit, ut bona eorum fisco uindiceneum poss‹e›. ex ceteris uero delictis poena incipere ab herede ita demum potest, si uiuo reo accusatio mota est, licet non fuit condemnatio secuta.
Abbreviated transcription (Latin):
tre suo Rpsit ¶Si quis ẜuo
pignorato directam lib̾tatẽ
dedit licet uidet᷑ nire subtili
inutilit̾ relniquisse at tũ ⁊
quasi fideiquussariã libtatẽ
relictam ẜuuꝰ pet̾e pͭ ut ex
fidciꝯmisso lib̾ fiat fauor .n.
libͥtatis suadet ut int̾p̾tent̾

Expanded text:
tre rescripsit.Si quis seruo pignerato directam libertatem dederit, licet uidetur iure suptili inutiliter rel‹i›quisse, attamen quasi et fideicommissaria libertate relicta seruus petere potest, ut ex fideicommisso liber fiat: fauor enim l
Abbreviated transcription (Latin):
sp i n kac stipłone uenit ꝙͣti ea
hes erit ⁊ id̾o cassius stribit eum
qui dãpni mstĩ stipłatus est si p̃p
metũ rume ca edificła quoꝵ no¬
rietis qui cauit sibi dapni inft̃
est ariste aut̾ ñ male adiat sic̃
hic exigit cassuis ut si uistusme¬
tus migranti cam p̾buerit ita
in enis ꝑsonã qui fulsit ead̾ cassi¬
um dr̃e debuisse nisto metu ru¬
ine fulcire coactus est.

Expanded text:
In hac stipulatione uenit, quanti ea res erit. et ideo Cassius scribit eum, qui damni infecti stipulatus est, si propter metum ruinae ea aedificia, quorum noium communis parietis qui cauit sibi damni infectest.Aristo autem non male adicit, sicuti hic exigit Cassius, ut si iustus metus migran‹d›i causam praebuerit, ita in eius personam qui fulsit eadem Cassium dicere debuisse, si ‹i›usto metu ruinae fulcire coactus est.
Abbreviated transcription (Latin):
s cã faciendicã aut̃ faciẽdi lbi¬
do fuit ñ fcm furtũ et id̾ ⁊̃
eum qui fores meretriais esfre¬
g̾it libidinis cã ⁊ fines ñ ab eo
uiducti s alias in gressi mere¬
t̾tis res egessert̃ surti ñ tem̃.
sub p̾sit cortũ libidinis cã non
puto deneri ⁊ ita ⁊̃ ex frõ cum
incidisset dixi hic eñ tͣpus fa¬
cit ꝙͣ qui surripiit s secũ fcĩ
ignominiã ⁊ pensat certe fur
ñ est.

Expanded text:
sa faciendi: causa autem faciendi libido fuit, non furtum. et ideo etiam eum, qui fores meretricis effregit libidinis causa, et fures non ab eo inducti, sed alias ingressi meretricis res egesserunt, furti non teneri. sub pressit scortum libidinis causa? et non puto teneri, et ita etiam ex facto, cum incidisset, dixi: hic enim turpius facit, quam qui subripit, sed secum facti ignominiam compensat, certe fur non est.
Abbreviated transcription (Latin):
qui hanc n mriã passi sunt pro¬
cdaimarit audire eos p̾ses ꝙ iuncic
deb aui uirilitatẽ amiserint
castrare debet ne ue quis se spõ¬
de castrand̾ pͥb̾e debet ¶at si ꝗf
adu̾sus editũ meũ fcc̾it medico
quid̃ qui excid̾it capitale erit
It̾ ip̃i qui se sp̃ote excidẽd̾ pre¬

Expanded text:
qui hanc iniuriam passi sunt, proclamauerint, audire eos praeses prouinciae debet, qui uirilitatem amiserunt:castrare debet, neue quis se sponte castrandum praebere debet. at si quis aduersus edictum meum fecerit, medico quidem, qui exciderit, capitale erit, item ipsi qui se sponte excidendum prae
Abbreviated transcription (Latin):
ueat᷑ que ẽ legis cornelie desicca¬
riis s ⁊ si mater quos filium
rit ⁊ pͥt̾ ea qui emit neuenũ
St ratri daret auanius ũ potu¬
cerit dar̃e

Expanded text:
neatur quae est legis Corneliae de sicariis. sed et mater, quae filium rit: et praeterea qui emit uenenum ut patri daret, quamuis non potuerit dare
Abbreviated transcription (Latin):
Iod̾ Crocid̾e iudeis filios fuos
tũ rescripto diui pii ꝑmittitur
arñ enud̾ religionis qui hec fe¬
cerit castrantis pena irrogant¬
ẜuo sine iudice ad bestias dato ñ ͥ
bit̾ro ẜuos tradere oblato tam̃¬

Expanded text:
ircumcidere Iudaeis filios suos tantum rescripto diui Pii permittitur: in non eiusdem religionis qui hoc fecerit, castrantis poena irrogatur.Seruo sine iudice ad bestias dato non sbitrio seruos tradere: oblato tam
Abbreviated transcription (Latin):
nbiis statuto locum eẽ. soł
se capturum et ampliori ad̾
absurd̾ ẽ. ⁊ minime iuriau
n ꝯueniens est ut unares
diu̾sis tẽꝑib capiatur intpu¬
ta cum edesex duab rebus
ꝯstant ⁊ ex solo ⁊ suꝑtici¬
e ⁊ uniu̾sitas eaꝵ posso̾mis

Expanded text:
libus statuto locum esse, solum se capturum esse ampli‹o›ri: quod absurdum et minime iuri ciuili conueniens est, ut una res diuersis temporibus capiatur, ut puta cum aedes ex duabus rebus constant, ex solo et superficie, et uniuersitas earum posses
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ eas ⁊ͣ seꝑatas ab ẽdifici¬
is ñ possedisti sic nec peneste
singłe aut seꝑate fueruint
⁊ coherẽtib ris in edificiode
onem bonasiceᷤpossidẽti
ñ fu̾it incoata usucapio a
defuncto ꝓcedit hãdi eiꝰ
ueluti si iciũ ꝙ obstabat

Expanded text:
olas et separatas ab aedificio non possedisti, sic nec penes te singulae aut separatae fuerunt et cohaerentibus his in aedificio, donem, bona fides possidenti non fuerit inchoata usucapio a defuncto, procedit heredi eius: ueluti si uitium, quod obstabat
Abbreviated transcription (Latin):
auł Minimurie cã iaunam
effregit ꝓͣuis inde ꝑ alios res
ãmote sunt ñ tenetur furtinã
maleficia uolũtas ⁊ ꝓpositum
delmquetis distinguit. ¶s̃s¬
inis ⁊ modatoris rem surripu¬
erit ⁊ solũe do fit is cui surrep¬
ta ẽ sabinꝰ ait posse ⁊ cõmoda

Expanded text:
ui iniuriae causa ianuam effregit, quamvis inde per alios res amotae sint, non tenetur furti: nam maleficia voluntas et propositum delinquentis distinguit. Si servus commodatoris rem subripuerit et soluendo sit is cui subreptum est, Sabinus ait posse et commodat
Abbreviated transcription (Latin):
ena dicendum erit stipulatõñe
ñ comnitti. insi pena adiecta
nentur. ita ⁊ ex ꝑte actoris cõ¬
mititur stipulat᷑o ip̃iscipula¬
tori cet̾is q quiq eis succedñt
sil si rem ip̃is hr̃e ñ licnerit᷑ ẽ¬

Expanded text:
ena, dicendum erit stipulationem non committi, nisi poena adiecta nentur, ita etiam ex parte ‹a›ctoris committitur stipulatio ipsi stipulatori ceterisque, quicumque ei succedunt, scilicet si rem ipsi habere non licuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ tum tutori suo ⁊ stipulatus ẽ
rem rupilli salũa fore. ait matel¬
lus posse defendi stipulatr̃m ua¬
lere. int̃ est enĩ stipulatoris fi ad̾
stipulatus ẽ cm obligatus fut᷑¬
nus iusulam fatiẽõa ꝓmiserit a¬
ut ꝯduxit deinde ab auguo st in¬
sulam stipulato ast ipulatus ait
ant si as cũ ꝓ misiset ticio fũdum
incͦusañ datuiim aut si is n dedus¬

Expanded text:
one contutori suo et stipulatus est rem pupilli saluam fore. ait Marcellus posse defendi stipulationem ualere: interest enim stipulatoris fieri quod stipulatus est, cum obligatus futuquis insulam faciendam promiserit aut conduxerit, deinde ab aliquo insulam stipulatori fieri stipulatus sit: aut si quis, cum promisisset Titio fundum Maeuium daturum aut, si is non dedis
Abbreviated transcription (Latin):
tiis sit ẜuiis utilem stipulatõm
uilit̾ ñ possunt teñe coi tn nemo
dubitat¶ Hr̾e duplicit̾ accipitur
nam ⁊ eũ hr̃e dicimus qui reido
positam solennis dicere. ¶si quis
ita stipulatus fuerit uti f̾ sibili¬
cere ad ħrdem ista stipulatõ ñ ꝑti¬
net s ⁊ si ñ addid̾it sibiñ putosti¬
iatiis sit uideamus an hr̃s exstipu¬
iatu ag̾e possit. ⁊ pntoposse lic
ditĩsi sint fructus. uami ⁊ si ire
ag̾e stipuletur sibi hĩdiq suo li¬
cere id̾ ꝓbamus ¶si quis dolum
m. ꝓmissoris heredis q enis abẽe
uelit suficere abẽe ab futum qr eẽ
dipulari. si uͦ de pluriũ hr̃dũdo¬
lo cau̾e uelit necc̃m eẽ adici cui
rei dolus in. ñ abest ñ abfuerit
quãtiea res erit tautam peccu¬
niam dart spodes ¶ sue ꝑsone
adĩg̾e qnis hĩdis ꝑsonã potest

Expanded text:
sit seruus, utilem esse stipulationem iuiliter non possint, tenere tamen eos nemo dubitat. 'Habere' dupliciter accipitur: nam et eum habere dicimus, qui rei dopositam solemus dicere. Si quis ita stipulatus fuerit 'uti frui sibi licere', ad heredem ista stipulatio non pertinet. Sed et si non addiderit 'sibi', non puto stilatus sit, uideamus, an heres ex stipulatu agere possit. et putem posse, licet diuersi sint fructus: nam et si ire agere stipuletur sibi heredique suo licere, idem probauerimus. Si quis dolum malum promissoris heredisque eius abesse uelit, sufficere 'abesse afuturumque esse' stipulari: si uero de plurium dolo cauere uelit, necessarium esse adici: 'cui rei dolus malus non abest, non afuerit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dari spondes?' Suae personae adiungere q