comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cumpalamus nr̃e clem̃tie. quicumq co¬
mitib diriguntur. fit cõe atq nunctũ.
s excepta reuentia. quensolum ab in-
aiq defertur suis quisq necitatib obse
d̾. ã. Quidam post impletũ santo ⁊¬
ordinem miitie palatine quem̃gesse¬
rãt honoremq transactum adexactoꝵ¬
ceptoꝵ scrima transire nituntur. Hac
igitur lege sanctimus. ut nulli ꝓr¬
sus dehinc ista audendi relinquatu
ofcasio s hinc unuisquisq eius scrinii
quem pͥmum militando electi ordinẽ
ꝑsequatur. nec malt̾us loco finẽmi¬

Expanded text:
strae clementiae, quicumque a comitibus diriguntur, sit commune atque coniunctum, sed excepta reverentia, quae non solum ab infeatque defertur, suis quisque necessitatibus obse . Quidam post impletum ordinem militiae palatinae quam gesserant honoremque transactum ad exceptorum scrinia transire nituntur. Hac igitur lege sancimus, ut nulli prorsus dehinc ista audendi relinquatur occasio: sed unusquisque eius scrinii , quod primum militando elegit, ordinem persequatur nec in alterius loco finem
Abbreviated transcription (Latin):
future. quis nauiñt pocestatem. Erga
eos uero. quim honeste ⁊ contra decus se¬
culi. uel honorem militie u̾sabutur̃
solum ꝯdepnatio mansuraẽ. uerum ã
grauior penastatuendae ei.¬
op̃e. arch. Ngentes mreb singłos
ꝑsingulas ꝓuentias mutendos eẽ cense¬
Inus quib tam inspniendarum euec¬
ꝯcuffione uexare. nec libellos. aut̃ atte¬
stationes ł ꝯtestatioes litis grã suͣscipere.
aut incarcerẽ quentquã trudere. s cur-¬

Expanded text:
futurae, qui servaverint honestatem. Erga eos vero, qui inhoneste et contra decus saeculi vel honorem militiae versabuntur, non solum condemnatio mansura est, verum etiam gravior poena statuenda ntes in rebus singulos per singulas provincias mittendos esse censemus, quibus tamen inspiciendarum evecconcussione vexare nec libellos aut attestationes litis gratia suscipere aut in carcerem quemquam trudere, sed cur
Abbreviated transcription (Latin):
ad monitum aͥudiee siue defensore p̃sẽte¬
ẽe⁊ audire attestatioẽs. siuo noluĩt aduẽĩ
re. s repuit ut exhoc ab una parte testimo
mus huius moĩ testatioẽs ita tenere: acsi
nõ exuna parte ꝯstitute st̾nt. ẜ tamquã co
p̃sente. factesint. si enim recus auĩnt ꝯadu¬
enire nolũit. audire dispoĩtioes.⁊ enĩ pu¬
blicabuntur.: ñ ꝑĩ exclusabilem aliquã ne¬
cessitatẽ deduci ñ possunt: similis adueni¬
enti erit. nullũ uiuam̃ ex sua ꝓr̃uitate
ei effitietur. s uid̾antur quid ꝓbatioc̃o fa¬
cte. quocumꝙ uõ ⁊ petierint ei ad disput̃a¬
b aliis. que detestib  ab his quiante nos⁊
⁊ sanctius litos agi p̃paremus. utes ꝑquã
⁊ cognitioĩs fieri aiudicib õĩb duunis p̃po¬
sitis euanglis sanctimus uisurandum
subire ⁊ pulsantos⁊ pulsat᷑os.⁊ ad uocatos
p̃cipimus. ubiꝙ dm̃ inspectore.⁊ eoꝵ qui
urdicant.⁊ quib uidicanitur.: qui testimo¬

Expanded text:
admonitum a judice sive a defensore advenire, et audire attestationes. Si vero noluerit advenire, sed contempserit, ut ex hoc ab una parte tesmus huiusmodi testationes ita tenere ac si non ex una parte constitutae sint, sed tamquam eo praesente factae sint. Si enim recusaverit et advenire noluerit et audire depositiones etenim publicabuntur et non per inexcusabilem aliquam necessitatem deduci non possit, similis advenienti erit, et nullum iuvamen ex sua protervitate ei efficietur, sed videantur quidem probationes factae, quaecumque vero competierint ei ad disputanibus aliis quae de testibus et ab his qui ante nos et sanctius lites agi praeparemus; per quas et cognitiones fieri a iudicibus omnibus divinis propositis evangeliis sancimus et iusiurandum subire et pulsantes et pulsatos et advocatos praecipimus, ubique deo inspectore et eorum qui iudicant et quibus iudicatur et qui testimo
Abbreviated transcription (Latin):
Dudum defalcitia: ilius parte decre¬
augcͥntes nignobili increm̃to. od
enĩ nimis in equale ẽ. ĩ ualde placet
nob. s oportere quidem p̃poni filsos quo
pãt uoluĩt. ñ tm̃intant̃ in minuere aliis:
ut inportabił ei sit diminutio. poĩta gͥ¬
illud uolumus. ut siquis doãtioẽm im̃¬
sam̃ malique aut aliquis fiuoꝵ fecerit.
necessaĩum . m ndistributiõe hereditatis tã¬
tam unicuiq filioꝵ fuare ei iem legep¬
artẽ. quantã fuit priusquã doãtioem pat̾
ifilium aut filios quos ea honerauit. faceret.

Expanded text:
Dudum de Falcidia et illius parte decrenon ignobili incremento. Quod enim nimis inaequale est, non valde placet nobis, sed oportere quidem praeponi filios quos pater voluerit, non tamen in tantum inminuere alios, ut inportabilis eis sit diminutio. Caput illud volumus, ut si quis donationem inmensam in aliquem aut aliquos filiorum fecerit, necessarium habeat in distributione hereditatis tantam unicuique filiorum servare ex lege partem, quanta fuit priusquam donationem pater in filium aut filios, quos ea honoravit, faceret.
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃tauitaut adu̾saĩo hoc faciente. ip̃e disp¬
utatioẽm acceꝑit.⁊ ex hocd dicerit testifica¬
ta ñ habebͣit oĩo licentiam ulla ultĩus utite
legem̃ ut siquis hic litẽ exercet. oport aũt
inꝓuintie parte aliqua ad ꝓbari licentiãh¬

Expanded text:
tractaverit, aut adversario hoc faciente ipse disputationem acceperit et ex hoc didicerit testificata, non habebit omnino licentiam ulla ulterius uti telegem, ut si quis hic litem exercet, oportet autem in provinciae parte aliqua adprobari, licentiam h
Abbreviated transcription (Latin):
riis caĩs nolentes testificãi. illos ñ copellẽdos
testimoniumdare qui añ mediat oõs facns̃
ip̃is: ta ꝗdam ab ut̃nur hoc ⁊ testimonio
nolunt uͦti saẽtimus. siutraq pars ꝯsm̃tiat.
qued et mediator cors fiat testificator. ⁊po¬
ꝗ qd̃ quidum aut ap̃locoꝵ defensores auta¬
put clarissimos ꝓuintiar̃ iudices aut for¬
te ut assob hic ap̾irum clarissimũ mag¬
istrum census ing̾diuntur.⁊ queruntim.:
tamqua ab aliquo sustmentes aliquid ẽẽ le¬
gea alit̾lesi aut dampnificati testes uolẽ

Expanded text:
riis causis nolentes testificari illos non compellendos testimonium dare qui ante mediatores facti sunt ipsis, et quidam abutuntur hoc et testimonio nolunt uti, sancimus, si utraque pars consentiat, quod mediator eorum fiat testificator, compo, quod quidam aut apud locorum defensores aut apud clarissimos provinciarum iudices aut forte ut adsolet hic apud virum clarissimum magistrum census ingrediuntur et queruntur, tamquam ab aliquo sustinentes aliquid contra leges aut aliter laesi aut damnificati
Abbreviated transcription (Latin):
extransitu ꝑ hibita testimonia nullam¬
odis oĩb ualere ratiõe. ⁊ huius moĩ quedã
fingere testimonia. ut ꝑꝑ aluid quoddamr
opus adinueniens audiat aliquos dicentẽ
accepisse ab aliquo aiumaut debere alicui.
hec nam  aꝑte nob̾ suspecta sunt.⁊ nullĩ oi¬
gnaratiõe. dum qͣndo tale aliquid mnuroi
solute. tabulariiduo tm̃ mõ hoc dixerunt
aidine se teste p̃sente nullo⁊ debitum in
scriptis ꝯstitutum ꝯ fatente scribere. ex hoc
sciente ⁊ ualente ꝑꝓprias litt̃as hec manife¬
sta facere ꝙ exillo hodio habentos occasiõe
p̃sentis accepimus legis e uerum ad̾ductꝰ
ẽ aliquis alius similicalũpnsati ⁊ p̃sentib
testib ad hoc ꝯ coram tabulaĩo deposuit ap̃
semetip̃m̃ debita cẽ.⁊ is quidem quimẽr̃¬
cede hoc egit decessit alius aũt exactus ẽ deb

Expanded text:
ex transitu perhibita testimonia nulla modis omnibus valere ratione, et huiusmodi quaedam fingere testimonia, ut propter aliud quoddam opus adveniens audiat aliquos dicentes accepisse ab aliquo aurum aut debere alicui: haec namque aperte nobis suspecta sunt et nullius digna ratione. Quando et tale aliquid in isolutae, tabularii duo tantummodo hoc dixerunt audisse se, teste praesente nullo et debito in scriptis constituto et fatente scribere ex hoc sciente et valente per proprias litteras haec manifesta facere. Quod ex illo odio habentes occasionem praesentis accepimus legis. Et iterum adductus est aliquis alius similis calumnianti, et praesentibus testibus ad hoc et coram tabulario deposuit apud semetipsum debita esse; et is quidem qui mercede hoc egit decessit, alius autem exact
Abbreviated transcription (Latin):
status. nouem quid̃ untias curria fiscus
fuĩt. tescend heredos. semel aũt factum cu¬
rrialem lex suscipiens: inscribens curie:
sucessioẽs.⁊ aliam oẽm orcdinatam dedit ui¬
te successioẽm ⁊ q̃stum. siquis aũt ł exgñe¬
rrie. licentiam hãt boc agendiꝰ dr distri¬
butam currie partẽre accipiens fien curia¬
lie tam fortune quam functignum suc¬
tioẽ ꝯsistat. ⁊ ñ egeat hoc antiquas legum
alia adiecõe. neq oblatiõe. dum sr̃ stites ect
s exhoc ip̃o scripti silibi sint. curiales sim
untias. sicut pater eis distribuĩt. Sinaũt
⁊̃ totum eis relinquẽ uoluĩt. ad hue faci
melius. uerum tm̃ usq a nouem untias
oĩoeis relinquat: eis sciẽs. relĩqũit mi¬
nus alege moĩs õĩb supplementum su¬
be fiat. illi uõ siuolĩnt. curiales fiant sib̾
aliquid quid̃ eligant aliqui uõ refutent:
ad eoeiqui eligitũt. refucantium ueniãt

Expanded text:
status, novem quidem uncias curia et fiscus status, novem quidem uncias curia et fiscus  descendent heredes. Semel autem factum curialem lex suscipiens et inscribens curiae et successiones et aliam omnem ordinatam dedit vitae successionem et quaestum. Si quis autem veriae, licentiam habeat hoc agendi, et distributam curiae partem accipiens fieri curialis et tam fortunae quam functionum suctione consistat et non egeat hoc antiquarum legum. alia adiectione, neque oblatione dum superstites essent, sed ex hoc ipso scripti, si liberi sunt, curiales simuantiae novem uncias, sicut pater eis distribuerit. Sin autem etiam totum eis relinquere voluerit, adhuc faciet melius: verumtamen usque ad novem uncias omnino eis relinquat, sciens quia si reliquerit minus, a lege modis omnibus supplementum substantiae fiet. Illi vero si voluerint, curiales fiant; si vero aliqui quidem eligant aliqui vero refutent, ad eos qui eligant refutantium veniant
Abbreviated transcription (Latin):
machiatiõe cognatum sanctmus enim
oblatum ciurie naturalem filium soluo¬
mõ patri legnimum fieri successorem. nu¬
llum tm̃ babere participium ad ascendẽtes
aut descendentes aut exlatere agnatos co
gnatos patrisaut allos aliquld habere p¬
articipium ad illoꝵ successiõe. equum eĩ
dantes priuilegium ut sicut nec illiofit
iste successor. nee illi ad eius uocentur suce¬
cessioẽm nisi fortes scrips aĩt aut Illos. aut
ab illis scribatur. soli aũt pari fuĩt legiti¬
ctiendum ẽ qui factis ita legitimis effitiũ¬
tur suecessioos. siquidem habui̾t filios qui
tal ẽ aut nepotes delegitimis sibi ꝓcreatos
ei succedant quid enim legalius ẽ ꝓprio
filio ad paĩnam successioẽm. S̾ĩo filios hec¬
habiũt ñ curriales quincsibi pgenitoatẽ
legitima mensura ueniat ad fiscum ꝯcur¬
iam. reliqua̾m uõ. quant̃ cumꝙ fui̾t ad illõ
filios. quicuiriales ñ sunt accedat. siũo ge¬
neralit nullasit ei ꝓ les ⁊ moriatur in te¬

Expanded text:
machinatione cognatum. Sancimus enim oblatum curiae naturalem filium solummodo patri legitimum fieri successorem, nullum tamen habere participium ad ascendentes aut descendentes aut ex latere agnatos vel cognatos patris, aut illos aliquid habere participium ad illorum successionem, aequum etiam ei dantes privilegium, ut sicut nec illis fit iste successor, nec illi ad eius vocentur successionem, nisi forte scripserit aut ipse illos aut ab illis scribatur. Soli enim patri fiunt legiticiendum est, qui factis ita legitimis efficiantur successores. Si quidem habuerit filios qui talis est aut nepotes de legitimis sibi procreatos ei succedant: quid enim legalius est proprio filio ad paternam successionem? Si vero filios habuerit non curiales quandoque sibi progenitos, tunc legitima mensura veniat ad fiscum et curiam, reliqua vero, quantumcumque fuerit, ad illos filios qui curiales non sunt accedat. Si vero etiam generaliter nulla ei sit proles, et moriatur inte
Abbreviated transcription (Latin):
stataẽ ut quem admodum hic inpũitia
apud iudices aut defensores deꝓductiõe
ñ edictis. neꝙ ĩpiuntiis. s gesti̾s tutis eis
aquib ꝓducuntunturaut eoꝵ adu̾sariis.
cãnatura: excludantur ꝑꝑ elic̃tioem testiuo
ad diecõ hoc oĩa inpeccumariis questiõib ĩtel pͦ
ligentes incriminib eñi inquib demagni
stes q̃ue sunt eis cognita. etocere. ubi⁊ torm̃¬
s uio suatur dic̃atur suilis ẽe fortune.
qui testãri uoluit. is uõ ub affirmetur cõ¬
stitutus. si quidem exnatiuitate. impleatur
quidem testimonium. disputationum uõ
destatu ẜuata ratiõe ut si appariũt fortune
ẜ iuił ẽẽ eius testimonium: ac sineꝙ tatum
fuit. itasit siũo lib̾tum selicat ꝯpellatur te¬
mõstrare primum instrum̃tũ in quolib̾ta¬
tem ꝑcepit ⁊ sitestetur. siũomaliã ꝓuintiã¬

Expanded text:
stata est: ut quemadmodum hinc in provincia apud iudices aut defensores de productione non editis neque in provinciis, sed gestis datis eis a quibus producuntur aut eorum adversariis scausae natura et excludatur propter editionem testium adiectio. Haec omnia in peculegentes; in criminalibus enim, in quibus de magnis stes et quae sunt eis cognita edocere, ubi et tormeCaput VI Si vero dicatur servilis esse fortunae qui testari voluerit, is vero liber affirmetur constitutus, si quidem ex nativitate, impleatur quidem testimonium, disputationum vero de statu servata ratione, ut si apparuerit fortunae servilis esse, eius testimonium ac si neque datum fuerit ita sit. Si vero libertum se dicat, compellatur demonstrare primum instrumentum in quo libertatem percepit, et sic testetur. Sin vero in a
Abbreviated transcription (Latin):
disputatioem ñ tm̃ eam decli̾t ei quidudũ¬
tio t̃cio fecit testium ꝓductioẽm. neq ꝑde
hoc pecierit. primitus sacram̃to dundo ab
co quod necꝙ subtraxit. noꝙ ꝑcimetatus ẽ
testatioĩs. neꝙ ip̃e neq aliquis ad uocatoꝵ
lum. aut machinatioẽm artem quarta m
ꝓdu ctioẽm petit fieri testium. s ꝑꝑ quod¬
moniis.: si hoc factum fui̾t. neq ussiõe ꝓ
talib imꝑiali egere sicut pridem erat. s
ex hac lege suffiant eis hec que ꝑmissa sũt.
usꝙ ad quartam testium ꝓductioem licen¬

Expanded text:
disputationem, non tamen eam dederit ei qui tertio dudum fecit testium productionem, neque per hoc petierit, primitus sacramento dando ab eo, quod neque subtraxit neque percunctatus est testationes neque ipse neque aliquis advocatlum aut machinationem vel autem quartam productionem petit fieri testium, sed promonia. Et si hoc factum fuerit, neque iussione pro talibus imperiali egere, sicut pridem erat, sed ex hac lege sufficiant eis haec quae permissa sunt; et usque ad quartam testium productionem licen
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt ap̃ que ⁊ scribere aut inuiditio ꝯ fi¬
teritare rei fidem in dubiam. neq mane
eas ueracib pestiferas ꝯcedimue. neq sita¬
le aliquid factũ ẽ. recepimus .s. exigimusꝙ
dep̃catum ẽ abeo. quid̾ duxit testes in hoc
tos ⁊ ita cautam suscipe ab eis ꝓbatioẽm: n¬

Expanded text:
volunt apud quem et scribere, aut in iudicio confiteri et dare rei fidem indubiam, neque manere eas veracibus pestiferas concedimus, neque si tale aliquid factum est recipimus, sed exigimus quod deprecatum est ab eo qui deduxit testes in hoc tos, et ita causam suscipere ab eis probationem,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ testium opus extimauimus oportere:
nos adiceret aliquid cause subtilitati fa
uirum clarissimum bithinie ꝓuintie ui¬
dicem gestum inuenimus testam̃to ost¬
ensa testium falsitate pessima aptaꝯ uinc¬
tors.⁊ nouissime ꝯ ffessors quia cum testa¬
iñtum ficret⁊ fuisset defuncta testatrixte¬
stium uõ quidam tenentes iam mortue
manum. ita ꝓcartam uirgam factam ⁊ ex
latere ductam traxerant.⁊ signum uenera¬
bił cnicis uideri scripsse defunctam p̃ꝑa¬
uert. nos igituradhec respitientos aliad
t endno testitiũ alia uõ dͦcors statuertima¬

Expanded text:
 testium opus, aestimavimus oportere et nos adicere aliquid causae subtilitati et apud clarissimum Bithyniae provinciae iudicem gestum invenimus in testamento ostensa testium falsitate pessima aperte convictorum et novissime confessorum, quia cum testamentum fieret et fuisset defuncta testatrix, testium vero quidam tenentes iam mortuae manum ita per cartam virgam rectam et ex latere ductam traxerunt et signum venerabilis crucis videri scripsisse defunctam praeparaverunt. Nos igitur ad haec respicientes alia quidem de modo testium alia vero de eorum statu aestima
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filii exeatalib enim solum mõ hoc sãctioꝰ:
ubi oĩo indubitatus ẽ ⁊ cõcubine ĩ domo a¬
ffectus ⁊ filioꝵ ibidem ꝓles alim̃tumdu
mus eie⁊ intestamtis parentib⁊ infectis d¬
functis. duas pat̾ne sub̾e untias habccuo¬

Expanded text:
et filii ex ea talibus enim solummodo haec sancimus, et filii ex ea talibus enim solummodo haec sancimus, ubi omnino indubitatus est et concubinae in domo affectus et filiorum ibidem proles et alimentum: damus eis et intestatis parentibus defunctis duas paternae substantiae u
Abbreviated transcription (Latin):
iam untiam relinqui aut doãri xclioꝰ.
Siũo filios ñ habumt quispiam le¬
grimos aut queqitam ascendentiuquib
necessitas ẽ logis relinquere partem ꝓprie
heredes : diuidere int̃ eos quocumq uolu¬
erit mõ res ⁊ ꝑdoãtioẽs aut simplices. autañ¬
nuptiales aut ꝑdotes. aut ꝑalium quẽlib
modum legitimum suas iillos subas tnꝰ¬
ponere:. sic enim nequaquam egebunt qb
so suam disponere pure señtiam. siuiero
habuint hiquos p̃diximus aliquos ad scẽ¬
dentium. legitimam eis relinquant partẽ.
quam lex ⁊ nos ꝯstituimus. reliquã uõ tot̃a
ĩnaturales filios habebant relinquendi liõe¬
tiã. ⁊ hoc dicimus suphis qui inscriptis le
gitimis uoluntatib disponunt suam sẽ¬
tentiam. ¶ Siquis aũt defunctus fuĩt legiti¬
ma eioĩo sobole ñexistente. filios dicim
gitima nũge deide moriatur bisponens
ad hoc partimus. Sit aũt ei. doẽe uixiͣt. sub¬
stanͣtia mulier ĩ schemate ꝯcubine sociata.

Expanded text:
iam unciam relinqui aut donari concedimus. Si vero filios non habuerit quispiam legitimos aut quemquam ascendentium, quibus necessitas est legis relinquere partem propriheredes, et dividere inter eos quocumque voluerint modo res, et per donationes aut simplices aut antenuptiales aut per dotes aut per alium quemlibet modum legitimum suas in illos substantias transponere. Sic enim nequaquam egebunt quibso suam disponent pure sententiam. Si vero habuerint hi quos praediximus aliquos ascendentium, legitimam eis relinquant partem, quam lex et nos constituimus, reliquam vero totam in naturales filios habeant relinquendi licentiam. Et hoc dicimus super his qui in scriptis et legitimis voluntatibus disponunt suam sententiam. Si quis autem defunctus fuerit legitima ei omnino sobole non extante, filiorum dicimgitima coniuge, deinde moriatur non disponens ad hoc parcimus, sit autem ei donec vixerit libera mulier in schemate concubinae sociata,
Abbreviated transcription (Latin):
te forsa auit ÷ sepatioe. ei filii eidomisinti tẽ
enii damus eis ab intestato ad duaruor
untiar uocatioẽm. Siuõ effusa ꝯcupiscen¬
tia ei fuit.⁊ allas suꝑ alias introcduxĩt pri
ẽ ⁊eͤis filios hñs moriantur multas simł¬
lis ꝓcul aũt hanc lege moĩs oĩb cum t̾a¬
lb filiis : cubinis exsc̾udatur. sicut enior
siquis legitime copulatur uxor aliã sup
ad successioẽm eius introduci simortuus
fuĩt intestatus Nam sihoc ñsanctnͣnus. in¬
discreta qͣuidem erunt. que mulierum st̃.

Expanded text:
te forsan aut separatione, filii ei domi sint. Tunc enim damus eis ab intestato ad duarum unciarum vocationem. Si vero effusa concupiscentia ei fuerit et alias super alias introduxerit priors est, et ex eis filios habens moriatur multas siml autem hac lege modis omnibus cum talibus filiis et concubinis excludatur. Sicut enim si quis legitimae copulatur uxori, alias suad successionem eius introduci, si mortuus fuerit intestatus. Nam si non hoc sanciverimus, indiscreta
Abbreviated transcription (Latin):
sepe testes ꝓducunt t̃cio hec agentes poste¬
a mox utcccus int⁊ excepta fum̃t᷑ testimo¬
dͥurit ⁊ cluoente ⁊ edĩctum accipiente. tm
petantur testes. hoc oĩo ñ ad ẽẽ. ut pote
suspitiõe habita neforte relictis quideo
prioribi̾dudum manifestis. ꝓꝑ horum ⁊¬

Expanded text:
saepe testes producunt et tertio hoc agentes postea, mox ut concluserint et excepta fuerint testimoduxit concludente et editum accipiente iterum petantur testes, hos omnino non adesse, utpote suspicione habita, ne forte relictis quidem prioribus et dudum manifestis propter horum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfacienda solunodine aut memoria fac¬
te alicui iam solutioĩs ⁊ ꝯfessiõe. eius qui
pecẽas accepit: testimoĩum ꝑhib̾ant uri
te faciant manfestꝗ̃ hec autem mania:¬
Ppal egis exspectat ut ip̃i ꝯpetententemsy
E scipiãt ordinemꝰ enũmus qui neq. tp̃o
naturalium nõe dignisunt. primumqͥ
ot̃s qui exconplexisunt. ñ enim boc uoca¬
uimus nuptias aut nefariis aut ĩpestis.
aut tampnatis ꝓcesit. iste neqͣ ndĩatur.¬

Expanded text:
facienda solutione aut memoria factae alicuius iam solutionis et confessione eius qui pecunias accepit testimonium perhibeant viri te faciant manifestam. Haec autem inalegis expectat, ut ipsa competentem suscipiat ordinem et enumeremus, qui neque ipso naturalium nomine digni sunt. Primum quidem omnis qui ex complexibus non enim vocabimus nuptias aut nefariis aut incestis aut damnatis processerit, iste neque natur
Abbreviated transcription (Latin):
ant. In qu̾ib enum casib naturalos filios
uocauimus ad sucessioẽm. in his quoc⁊ ip¬
si decentem naturalib patrib teuotioẽm
ẜuent eademͤ mensura. sicut pareptes ꝓs¬
pitiunt naturalib filiis s nram ip̃iparẽ¬

Expanded text:
 In quibus enim casibus naturales filios vocavimus ad successionem, in his quoque et ipsi decentem naturalibus patribus devotionem servent, eademque mensura sicut parentes prospiciunt naturalibus filiis secundum nostr
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipupue ⁊ in hac felicissima ciuitãte. uͥ
ortere testos. ãut carentes huius moĩ derog¬
atioc ꝑdignitatio aut militieaut duuiti¬
arum aut offitii cãm. aut siño tales ꝯ sistũt.
exitroꝙ tm̃quia sũt fidem digni testimo¬
num ꝑhibere.⁊ ñ quõdam artifice̾s ingͦ¬
minus oscuros ad testimonium ꝓcede. s
us iqua dchis oubitano fuit: possit faciled̃¬
mostrari testium uita quia inculpabilis
atq moderãtaẽ. siũo ingnoti quitam fue¬
rint undim.⁊ aliquid apparui̾t cura testim¬
onii uĩtatem corrumꝑere festinantes. pose
cos qui aministratiões hãnt. ip̃i quidemad¬
sumant apparitorem magnificentissimip̃.¬
toris pͥbis. inpiuntia uõlocoꝵ defensoꝵs.
⁊ ꝑeos inferant eis ũb̾um exꝑmĩtum. qua
et dudum nullam ĩdebitis exscripto facti

Expanded text:
itate, ubi ortere testes et aut carentes huiusmodi derogatione per dignitatis aut militias aut divitiarum aut officii causam, aut si non tales consistunt, ex utroque tamen quia sunt fide digni testimonium perhibere, et non quosdam artifices ignonimis obscuros ad testimonium procedere, sed ut si qua de his dubitatio fuerit, possit facile demonstrari testium vita, quia inculpabilis atque moderata est. Si vero ignoti quidam fuerint undique et aliquid apparuerint circa testimonii veritatem corrumpere festinantes, posseeos qui administrationes habent, ibi quidem assumant apparitorem magnificentissimi praetoris plebis, in provincia vero locorum defensorem, et per eos inferant eis verberum experimentum, quaet dudum nullam in debitis ex scripto factis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uolũt suis naturalib filiis reliqñdieli¬
gunt quasi uiros
uiros scribunt quasi heredes. quatenus
restituant filiisat illi aut exhoc inpie ag̃t.
⁊p̃uaricantur uoluntatẽ scribentium au
quod oĩum leiussimum putant: pecierãt.¬
⁊ tacemus eaq̃ tradita sunt ex memoria no¬
b̾ in ꝑsoĩs głossis talia delinquẽtib pri
amus. nec ꝙ agere lic mextraneis mi¬
gnotis. hoc inppriis naturalib filiis hoĩs
agere ꝓhibeamus. ꝑꝑea p̃senti lege sanctioꝰ.
ut siquidem quis piam habuĩnt filios le¬
gramos. ñ possit filiis coꝵ ꝗmatri ultra u¬
nam relinquere untiam. aut doãre natura¬
lib aut cõcubine. hoc enim ꝓprium prioris
uidicałmus ẽẽ ꝯstitutioĩs. s : siquidãplius

Expanded text:
ntum volunt suis naturalibus filiis relinquendi, eligunt quasi viros et scribunt heredes, quatenus restituant filiis; at illi aut ex hoc impie agunt et praevaricantur voluntatem scribentium, aut quod omnium levissimum putant peierant: et tacemus ea quae tradita sunt ex memoria nobis in personis gloriosis talia delinquentibus priamus, nec quod agere licet in extraneis et ignotis hoc in propriis naturalibus filiis homines agere prohibeamus, propterea praesenti lege sancimus, ut siquidem quispiam habuerit filios legitimos, non possit filiis eorumque matri ultra unam relinquere unciam aut donare naturalibus aut concubinae hoc enim proprium prioris iudicamus esse constitut
Abbreviated transcription (Latin):
hec a nob̾ sanctita sunt.: nulla penitus i¬
gnoratia nr̃ar erit legum. nequi sint legi¬
timi qui uõ sint naturales. nec quomõ
manitatem : quo mõ ⁊̃ ip̃i ⁊ petentur hon¬
erati sunt ab coꝵ qui neq naturales dig̾
sunt coĩõe seggati. Que igitur placuert
nob̾. ãd̾ oĩum medelamatq nature supple¬
m̃tum ꝑ hãc legẽ decͣreta sũt. tua supplim¬
itas fiat oi manifesta ꝓg̃matib ꝓpoĩtis ꝑ¬

Expanded text:
Haec a nobis sancita sint, et nulli penitus ignorantia nostrarum erit legum, nec qui sunt legitimi qui vero naturales, nec quomodomanitatem, et quomodo etiam ipsi competenter honorati sunt ab eorum qui neque naturales digni sunt communione segregati. Quae igitur placuerunt nobis et ad hominum medelam atque naturae supplementum per hanc legem decreta sunt, tua sublimitas faciat omnibus manifesta programmatibus p
Abbreviated transcription (Latin):
bella uõ fuitutem adinuenerunt. sic̃ hiei
nob̾natura legnimas ꝓtulit soboles. ad
cocupiscentiã uo factura ꝯu̾satio naturale
ius eis insuit quappter similib passiõi¬
b exortis ꝯuenit euram exqualib inu̾enĩ.
aliam quida priorib nr̃is. aliam ũo ano¬
b. Sngitur licentia patri inp̃dictis caĩb
matrẽ inpriori scemate relinquenti iꝑio
p̃ces offerre. hoc decłanti. qui auult natũã¬
les suos filios restͥuere nature: antiq̃ inge¬
nuitate ⁊ uiri legitimo ut subpotestate eiꝰ
ꝯsistant nicħ ad legitimis filus differentes.

Expanded text:
bella vero servitutem adinvenerunt, sic etiam hic bella vero servitutem adinvenerunt, sic etiam hic nobis natura legitimas protulit soboles, ad concupiscentiam vero facta conversio naturale ius eis inseruit. Quapropter similibus passionibus exortis convenit curam ex aequalibus inveniri, aliam quidem a prioribus nostris aliam vero a nobis. Sit igitur licentia patri in praedictis casibus matrem in priori schemate relinquenti imperio preces offerre hoc declarantes, quia vult naturales suos filios restituere naturae et antiquae ingenuitati et iuri legitimo, ut sub potestate eius consistant nihil a legitimis filiis differentes;
Abbreviated transcription (Latin):
quitem ñ tm̃ sinc pecc̃o siñc appareat aũt
aliter dotalium instrum̃toꝵ ñ hãt faculta¬
tem quid enim si ad sacerdotium alter ad
scend damus ei fidutiam ꝙ dudum gessi¬
mus ad legitimum uis filios ducere na¬
turales. legitimis sicuti diximus ñ existẽ¬
tib ꝑquandam huius moĩ uiam sucutn
sunt moĩ quisuos adlib̾tatem simul ⁊
ad ingenuitatẽ deducunt.: nature restitu¬
unt. ita sipãt ñ habiũt legitimã ꝓiemꝰ it
olũit eos restitutre nature aintique ing¬
enuitati siũ exgenua ei nascanturꝯ legiti¬
mos decetõ : surbpotestate hab̾e hoc agat ꝑ
nr̃m rescriptum. ñ enim fuit principio
quãdo nat̾a hõib sanctiebat solam ante¬
qua scripte ꝓcederent leges quedam diffe¬
ientia naturał atq legitim⁊ s primis par̃e¬
tib primifilii sicut inchoantes p̃sentem
tirmus legem ip̃o ꝓcessum nati legitis:
ꝯsicut in libis natura quid fecit lib̾os õs.

Expanded text:
quidem non tamen sine peccato, vel si non appareat, aut aliter dotalium instrumentorum non habeat facultatem quid enim si ad sacerdotium alter eorum ascendit?, damus ei fiduciam hoc quod dudum gessimus ad legitimum ius filios educere naturales, legitimis sicuti praediximus non existentibus, per quaedam huiusmodi viam. Sicut enim sunt modi qui servos ad libertatem simul et ad ingenuitatem deducunt et naturae restituunt, ita si pater non habuerit legitimum prolem et voluerit eos restituere naturae et antiquae ingenuitati, sive ex ingenua ei nascantur, et legitimos de cetero et sub potestate habere, hoc agat per nostrum rescriptum. Non enim fuit principio, quando natura hominibus sanciebat sola, antequam scriptae procederent leges, quaedam differentia naturalis atque legitimi, sed primis parentibus primi filii, sicut incohantes praesentem diximus legem, ipso processu nati legitimi sunt. Et sicut in liberos natura quidem fecit liberos omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊potestatẽ ⁊ licentiam habuĩt. sicut : natos.
fuit natis. hoc ẽ ante dotalia instrum̃ta p̃b¬
entem legitimum uis. nicħ tale fuit. ꝙ au
ẽ filius. natus aũt post dotalia auxiliator
sui fit qui ÷ priorib hoc facere potuit ⁊ q̃ dã a
nobis at inuẽtaratio regłis optime narr̃a
deordine nascentium cum dͣubitetur. utrĩ
oporteat ꝯceptus partus respici tp̃e. sanctioꝰ. pͤͦ¬
sanctimus ut ñ tp̃s ꝯceptus s partus inspi
quas excogitare cucum stantias casuumm
qub utilis ẽ ꝯceptioĩs tempus quã partus.
facere sobolem: nabuit uxorem talium fi¬
liors matrẽ. aut filios quid̃ uald̾ diligat. mu¬
lier aũtͥ sine peccato sit ap̃ eum nec dignasit
qͦlib legitimo nõe: pͥꝑea aut moriente mu¬
liere aut legitimo iure ñ digna monm̃nop¬
utanda aut cã filiis maligne tractata aut
exstuclio muliere cele̾ta. aut afiliis aut
alit̃ forte ei diuitiis accedentib ne uire le¬

Expanded text:
potestatem et licentiam habuit, sicut etiam natos potestatem et licentiam habuit, sicut etiam natos fuit natis hoc est ante dotalia instrumenta praebentem legitimum ius nihil tale fuit quod aest filius, natus autem post dotalia, auxiliator sui fit, qui etiam prioribus hoc facere potuit. Et quaedam a nobis adinventa est ratio regularis optime narrans de ordine nascentium. Cum enim dubitetur, utrum oporteat conceptus an partus respici tempus, sancimus ut non tempus conceptus, sed partus inspicquas excogitare circumstantias casuum, in quibus utilius est conceptionis tempus quam partus facere sobolem et non habuerit uxorem talium filiorum matrem, aut filios quidem valde diligat, mulier autem non sine peccato sit apud eum neque digna sit quolibet legitimo nomine, et propterea aut moriente muliere aut legitimo iure non digna in matrimonio putanda, aut causa a filiis maligne tractata aut ex studio muliere celata aut a filiis aut aliter forte ei divitiis accedentibus, ne iure le
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ. filioꝵ iã pãtexistẽs. ãfilioꝵ naturali¬
um pat̾ logitimas ẽẽ nuptias ⁊ filios p̃
cedentes ł cõceptos logimos eiẽe sancuoꝰ.
⁊ ne ñ nascantur postea filuei aut ⁊̃ ci na¬
ti moriantur. nichominus priorsobole
legitintꝰ sistit atffectus circa filios ei ꝓce
teneiquieum : ad dotale ꝓuocauit instr¬
um̃tum. ip̃e dedit ẜ dis filiis occisioẽm ꝗ
postea natisunt legitum uiris quappter
absurdum erat benigña occassioẽm quã
possi filii inuenerunt expriorib sum̃tes
eam. ñ ⁊ priorib legitimum uis simul
sine calumpnia circa patrum ture succes¬
sioẽs. pilamenim ẽ ꝙ uiniores filii ex lege
factisunt sui. hoc initium dotalib p̃bẽtib ͣ
calumpnias plimis abstulimus ꝯstitutio¬
nib illud dicentes. ut siuł ñ habuĩt filiõ
postea pat. totalia tm̃ exsposiũt instrum̃ta.
⁊̃ sic nicħominus suos hãt filios. ut enim
nascerentur ei filii alii casus quidem forte

Expanded text:
lium pater, legitimas esse nuptias et filios vel praecedentes vel conceptos legitimos ei esse sancimus. Et licet non nascantur postea filii ei, aut etiamoriantur, nihilominus prior soboles legitima consistit. Affectus enim circa filios ita etes, qui eum etiam ad dotale provocavit instrumentum, ipse dedit secundis filiis occasionem, qui postea nati sunt, legitimi iuris. Quapropter absurdum erat benignam occasionem, quam posteri filii invenerunt ex prioribus sumentes, eam non etiam prioribus legitimum ius simul et sine calumnia circa patrum dare successiones: palam enim est quia iuniores filii ex lege facti sunt sui, hoc initium dotalibus praebentibcalumnias plurimis abstulimus constitutionibus, illud dicentes, ut vel si non habuerit filios postea pater, dotalia tamen exposuerit instrumenta, etiam sic nihilominus suos habeat filios. Vt enim nascerentur ei filii alii, casus quidam forte
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ uolunt pate fieri. n: s ea ꝓferriui¬
ditia. ẜ quenunquam facta sunt. hec ⁊p
nuntiant: aduditium deluci quert.
oĩo itaꝙ pimere testimo̾nia ub̃i reriũ
cautum̃e płimis existentib que ñ alit̃

Expanded text:
ea proferri iudicia, sed quae numquam facta sunt haec et pronuntiant et ad iudicium deduci quaerunt. Omnino itaque perimere testimonia usui rerum incautum est, plurimis existentibus quae non aliter
Abbreviated transcription (Latin):
is tractans. legnimum siquid uis sic sehãt¬
ꝙ uõ ñẽ huius moĩ s lib̃m quid̃ ñ tm̃ ex
nuptiis ꝓced̾ens legitimis aut ⁊̃ infuitu¬
te natum si lib̾tatem quidem merũit. mãs¬
it aũt naturale hoc moĩ uãii ad huinsle¬
gitimum ferunt quos enumerantes. sic̃
reliqua sanctimus. ¶priĩnus itaq
modus eis legiimi iuris eristens ciuitati¬
b mox utilis. quẽ theodosius piez noue
introdux̃ memorie: sanctitum namq ẽ

Expanded text:
is tractans. Legitimum siquidem ius sic se hais tractans. Legitimum siquidem ius sic se ha non est huiusmodi, sed liberum quidem non tamen ex nuptiis procedens legitimis, aut etiam in servitute natum, si libertatem quidem meruerit, manserit autem naturale, hoc modi varii ad ius legitimum ferunt, quos enumerantes sic etiam reliqua sancimus. Caput II Primus itaque modus eis legitimi iuris existens civitatibus mox utilis, quem Theodosius piae et novae introduxit memoriae. Sancitum
Abbreviated transcription (Latin):
moĩ delicta curans lib̾tatem ẜius molita ẽ.
⁊ multum dehistẽtauit mõs introducens
dena milia. inpatori uõ ꝯstitutioẽs aꝑuerũt
his que ñ recte facta sunt ad huius legitimũ.
uias. quod ñ tñ sitod ^ n eꝙ nos sanctimus ni
subiectos hãc logem negligentur audire p̃¬
cepimus. ¶ lognimt quidem successi oẽs
ꝓcedunt oĩb exnuptuis. quas cc̃ hunt. aut
cum dotalib instrum̃tis aut ⁊̃ absꝙhis sic
ad feminas mascuł ꝯuenientib ut abmiti¬
o h̾ant ut eas nuptiarum legititimar effec¬
tum⁊ hoc enm calupnia poĩtum nos respiti¬
entes lege decreumus. quid inhis quidom
qui fortune dignitatis ꝓuecti sunt. quid
aut̃ in medieri hoc hoĩum statu agenduo
sit ad demostrationẽ logitimarum nuptiar̃.
ptiis ꝓcedentib. ex hoc ip̃o sunt successioes
certe.⁊ sunt̃ legitimos ꝯnumẽntur. mox lex
introdux̃ successionum mõs. płimum deh¬

Expanded text:
ursus huiusmodi delicta curans libertatem servis molita est ursus huiusmodi delicta curans libertatem servis molita est et multum de his tractavit modos introducens dena milia; imperatoriae vero constitutiones aperuerunt his quae non recte facta sunt ad ius legitimum vias. Quod non transitorie neque nos sancimus, neque subiectos hanc legem neglegenter audire praecipimus. Legitimi siquidem successores procedunt hominibus ex nuptiis quas contrahunt aut cum dotalibus instrumentis aut etiam absque his, sic ad feminas masculis convenientibus, ut ab initio habeant ad eas nuptiarum legitimarum affectum. Et hoc enim in calumnia positum nos respicientes lege discrevimus, quid in his quidem qui fortunae dignitate provecti sunt, quid autem in mediocri hoc hominum statu agendum sit ad demonstrationem legitimarum nuptiarum, nuptiis procedentibus ex hoc ipso sunt successiones certae, et si inter legitimos connumerentur, mox lex introducit successionum modos, plurimum de h
Abbreviated transcription (Latin):
ascentunt.⁊ exnaturalib at legitimõs aliiu̾
ex hoc ip̃o naturalos sunt: quedam eĩ fueces¬
si oẽs existunt. alios autem neq naturales c̃e
eẽ dee. s ⁊̃ hoc mostrantur indigni. Oport¬
nos igitur ita facere ꝯstituticẽm. ut nullus
ignoret q̃ possint in naturalib ualere. dici¬
mus aũt ine̾dantes legẽ qui c̃osistunt natu¬
rales. quib cumq moĩs. ꝓcedunt. Aegitim¬
nos atꝙ sunt hoꝵ successioc̃s⁊ quomodo
quidem uetustas usaẽ hisamare: quom̃o
nos humane. nec illud quoq relinquitur
qm̃ nec naturalium digni fuit. sicutidixi¬
quide̾m ab initiodumd̃ filior ꝓcreatiõe¬
di sanctret scriptis ñ dum poĩtis legibus.
õs similiter quidem libõs simiłt aut ꝓlux¬
exit ingenuos primis namquoq parentib
primi filii similĩt quidem lib̾i similit aũt
legitimi acreatura fiebant. bella uõ⁊ lites atqi
libidines⁊ cõcupiscentie cãm deposuer̃ ad ali¬
um scema.ẜ uitutẽ namq inuenit bellum.

Expanded text:
ascendant et ex naturalibus ad legitimos, alii vero ex hoc ipso naturales sunt et quaedam eis successiones existunt, alios autem neque naturales esse decet, sed etiam hoc monstrantur indigni. Oportet igitur nos ita facere constitutionem, ut nullus ignoret quae possunt in naturalibus valere. Dicimus autem incohantes legem, qui consistunt naturales, quibusque modis procedunt ad legitimquae sunt horum successiones, et quomodo quidem vetustas usa est his amare, quomodo vero nos humane. Nec illud quoque relinquitur, quo quidam nec naturalium digni fiunt, sicuti dixiquidem ab initio, dum de filiorum procreatione sanciret scriptis nondum positis legibus, omnes similiter quidem liberos similiter autem produxit ingenuos. Primis namque parentibus primi filii similiter quidem liberi similiter autem legitimi a creatura fiebant. Bella vero et lites atque libidines et concupiscentiae causam deposuerunt ad aliud schema. Servitutem namque iuvenit bellum,
Abbreviated transcription (Latin):
tre hãnr. iiꝙ ad tros untias relĩquere eis.
aut doãre ꝑmissi sunt ⁊ cum matre: si qͦli
in hoc reputaĩ solũm̃o quodaũt plus ẽ.
ad eos. qui uocantur ex lege uenire hocꝙ
theodosi senioris filiis lic ñ ꝑfecte sanc¬
tie uertsnos igitur⁊ si prius humana
usi lege ꝓtribuntus sexuntias eis filiis.
legitimis ñ extantib ꝑpatrum munifi¬
centiã dedimus. s tm̃ exbis q̃ sub inde ꝓ¬
ueniunt cãs ꝑfecitus simul elem̃tiueq̃
cõsiderantes. p̃sentem ponimus leg̃ẽ płi

Expanded text:
beant, usque ad tres uncias relinquere eis aut donare permissi sunt, et haec cum matre, et si in hoc reputari solummodo, quod autem plus est ad eos qui vocantur ex lege venire, hoc quod Theodosii senioris filii licet non perfecte sanciverunt. Nos igitur etsi prius humana usi lege pro tribes unciis sex uncias eis, filiis legitimis non extantibus, per patrum munificentiam dedimus; sed tamen ex his quae subinde proveniunt causas perfectius simul clementiusque considerantes
Abbreviated transcription (Latin):
lum mõnaturalium filioꝵ ẽ pãt. ꝑ quodã
fortiutoe casus ñ uoluit agere moriens aũ
sub quodam p̃dictoꝵ casuum scripsit te¬
stam̃tum. uolens sibi legitimos ẽẽ filios s¬
uccessioce: in hocdamus eilicentiã supplic¬
antib tm̃ ⁊ sic filiis post mortem patris
hoc dicentib⁊ ostendentib patris testam̃

Expanded text:
lummodo naturalium filiorum est pater per quosdam fortuitos casus non valuerit hoc agere, moriens autem sub quodam praedictorum casuum scripserit testamentum, volens sibi legitimos esse filios successores, et in hoc damus ei fiduciam: supplicantibus tamen etiam sic filiis post mortem patris, et hoc docentibus et ostendentibus patris t
Abbreviated transcription (Latin):
facimus quod filiisiue masculi seu sint
femine. sicut enim natura nichil circata¬
ponimus legem. Oportet enim ꝑoẽm uiã
subtilitatem simulq pietatem transire. Si
quis igitur hñs filios legitimos relinqãt
natũrales ab intestato quid nicħ eis exist̾e
oĩo uolumus. pisci uõ naturales aleginmis
boĩ arbitratu dr̃. hoc ip̃o custodiendor si c̃o

Expanded text:
cimus de filiis, sive masculi sive sint feminae. Sicut enim natura nihil circa taponimus legem. Oportet enim per omnem viam subtilitatem simulque pietatem transire. Si quis igitur habens filios legitimos relinquat et naturales, ab intestato quidem nihil eis existere omnino volumus, pasci vero naturales a legitimis ro arbi
Abbreviated transcription (Latin):
tam habitam abeis relinquere.⁊ fortuma re¬
cede. manẽtes itaꝙ curriales relictam aut
doãtm sicuti dudum anob dictum ẽ. habe¬
bunt mñsuram. siũo abinitio refutauĩnt o¬
blatioem manere lib̾os p̃põnentes lie natu¬
rales. quã fieri ditiores ⁊ curriales. dẽmte ui¬
deantur. postea aut in totum aut exͥͣpattrͤ
nebuntur oĩ mõ cunali fortima ⁊ inuiti ut
ñ adultari nobuideantur segis latiõe.: lu¬
eraquidẽ uendentur q̃ occasiõe oblanoĩs s̃.
aspellant aũt fortuã ꝑp ꝙã lucra ꝓ me¬
ruer̃.⁊ hec similit̾ sanctimus in masculis
oblatis curie.: in filiab nubentib curiali¬
istente differentia. siue ꝑmasculos quispiã
curie munia agat siue ꝑgnõs curriam in
orum uõ ꝑbuius moĩ cãm factum legiti¬
mum ip̃i soli genitori legitimum facimũ.
ñ ꝯ̃ extranee cognatiõi patrĩdicimus aũt:
exquib ille natus ẽ : qui exutroꝙ sint: qui

Expanded text:
tam habitam ab eis relinquere et fortuna retam habitam ab eis relinquere et fortuna recedere: manentes itaque curiales relictam aut donatam, sicuti dudum a nobis dictum est, habebunt mensuram. Si vero ab initio refutaverint oblationem, manere liberos praeponentes licet naturales quam fieri ditiores et curiales, deinde videantur postea aut in totum aut ex parte ponebuntur omnino curiali fortuna etiam inviti, ut non adulterari nobis videantur legislationem et lucra quidem venentur repellant autem fortunam propter quam lucra promeruerunt. Et haec similiter sancimus et in masculis oblatis curiae et in filiabus nubentibus curiistente differentia, sive per masculos quispiam curiae munia agat sive per generos curiam in o per huiusmodi causam factum legitimum ipsi soli genitori legitimum facimus, non etiam extraneae cognationi patris dicimus autem et ex quibus ille natus est et qui ex utroque sunt et qui
Abbreviated transcription (Latin):
uolentium suos naturales uriis aut
exmaxima oriatur ciuitate. aut exsenio¬
res roma bic tamus licentiam inquãu
oliũt metropolim obłatioẽm tare celeb
aut subqua uilla aut uieus tributa ꝑso¬
lu aut siquis lib̃ simul ⁊ romanus autbi¬
santius. fui̾t. cuicum ꝙ currialium altiũ
c̾piam metropoł tm. sic itaq nob̾ currialium
diligentia ẽ.: iste modus plac uirs legitum.
qr damus curnalium naturalium existen¬
ti solum mõ filioꝵ patrilic exancilla eos
sit sem ip̃m offerre currie.⁊̃ hĩc legitima
mus. t̃minare. Siquis igitur naturar ẜ. h
scema. idest oblatioĩs fiat curiał. erit patri⁊
ab̃testato successor ⁊ exuoluntate. nicħ legi
ita tm̃ ut ñ amplius bãt uno hoꝵ ꝙ abĩ
nino legitimisunt: int̃ hõs minus habẽ¬
ticum semel aũt illi susceꝑint oblatioẽm.
⁊ ꝓpea adhuius legnimoꝵ ascenderint. ñm
sinimus eos abstinere sepatrum hereditate.
aut uideri quasi doãtioẽm in sefactam⁊ ra¬

Expanded text:
olentium suos naturales curiis aut ex maxima oriatur civitate aut ex seniore Roma, huic damus licentiam in quam voluerit metropolim oblationem celebrare. aut sub qua villa aut vicus tributa persolvat, aut si quis liber simul et Romanus aut Byzantius fuerit, cuicumque curialium alterius cuiuspiam, metropolis tamen. Sic itaque nobis curialium diligentia est et iste modus placet iuris legitimi, quia damus curiali naturalium existenti solummodo filiorum patri, licet ex ancilla eos ssit et semet ipsum offerre curiae, etiam hic legitima mus, terminare. Si quis igitur naturalis secundum hoc schema id est oblationis fiat curialis, erit patri et ab intestato successor et ex voluntate, nihil ita tamen ut non amplius habeat uno horum qui ab initio legitimi sunt et inter omnes minus habente. Cum semel autem illi susceperint oblationem et propterea ad ius legitimorum ascenderint, non sinimus eos abstinere se patrum hereditate aut videri quasi donationem in se factam et ra
Abbreviated transcription (Latin):
aliquos offerre curuisaut filias curi¬
iis autem filias curialib copulare.: qm
modus iste ñ simplicem habuit legis lati¬
oẽm. s uane : deobligatioĩb dictumẽ.: des
uiͤ siõib quomodo ip̃i. quoꝵ heredes ex¬
istant: quirũsus adiuus eoꝵ hereditaĩum
accedunt. Iustum decredimus hoc primũ
legis latiõs disponentes capitulum. ita ad
ignur fui̾t naturalium filioꝵ pat̃ siue cur¬
ialis existens. securiar seulib̾acurialitenti¬
am habebit õs̃ aut quõtam exeis. siue legi¬
timoꝵ sit filioꝵ pat̃. siue :̃ ñ s solum mõ
naturalium offerre currie. lic forte illust¬
ris dignitatis sint filii suscepti itm̃ talis
dignitas hoĩes ue curiales unt᷑ ab hac fõ¬
tima lib̾os fac̃ oblatioĩs aũt modus sũi
Fiat apatre ad huc suꝑstite. cumquis pi¬
am inooĩe filium offerr. hoc namꝙ gestum
ẽ iphilocalo naturalifiliocurlali  ĩbust

Expanded text:
aliquos offerre curiis aut filias curialibus copulare. Et quoniam modus iste non simplicem habuit legislationem, sed varie et de oblationibus dictum esonibus, quomodo ipsi et quorum heredes existant et qui rursus ad eorum hereditatem accedant, iustum credidimus hoc primum legislationis disponentes capitulum ita ad igitur fuerit naturalium filiorum pater, sive curialis existens seu libam habebit hos aut quosdam ex eis, sive legitimorum sit filiorum pater sive etiam non sed solummodo naturalium, offerre curiae, licet forte illustris dignitatis sint filii suscepti, nisquae homines, licet curiales sint, ab hac fortuna liberos facit. Oblationis autem modus, sive fiat a patre adhuc superstite, cum quispiam in commune filium offert hoc namque gestum est in Philocalo naturali filio curiali a pat
Abbreviated transcription (Latin):
de oritur ciuitatis. siuõ ñcinis nec ip̃e ꝯ¬
sistat. s exuilla quodam aut incosit oriũ¬
dus. illi apatre offeratur ciuitati. aut se¬
metp̃m offerrat. sub quaciuitate uislau̾t
uicus tributa ꝑsołm. palam uõẽ. quia si
quidem pat̃ eum aut auus offerrat aut
aliq ascẽdĩmũ parentum ⁊ liberos

Expanded text:
de oritur civitatis. Si vero non civis nec ipse cde oritur civitatis. Si vero non civis nec ipse consistat, sed ex villa quadam aut vico sit oriundus, illi a patre offeratur civitati aut semet ipsum offerat, sub qua civitate villa aut vicus tributa persolvet. Palam vero est quis, si quidem pater eum aut avus offerat aut aliquis ascendentium parentum. et liberos
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ. hũc modum fueĩt aliquis apatre. ꝓmu¬
tiatus curiat. suic eum pat̾ subgestis mon¬
umĩtoꝵ offerẽt. siue moriens intestam̃to
cõscribat oportere fiericurialem. deinde ill¬
e amplectatur scripturam legitimus mox
fiꝰ naturalium iure oĩo lib̾atus. siue ̃ amõ
tuo patrem sem⁊ ip̃m filios aut filii offe¬
rant ñ existenͣte quidem legnima sobole.⁊¬
sicͤ seguim cunales ꝓind̾ pat̃ quidem⁊ exi¬
sten̾tib legitimis offert currie ñ legnimos
filios. qui uõ ꝑsem ip̃m ad hoc ꝓcedit tunc
solum modo audietur. cum nullus legiti¬
moꝵ filioꝵ existit hoc itaꝙ deobligatiõĩb
sit quid̾ in differentur sancttumẽ a nob̾
in hac p̃senti lege recõditum. ñ aũt simpli¬
cͣit neq fortiuto oblatiõe. oportet en᷑m⁊ mõ
facere manifestos.ẜ quos offerantur.siꝗs
igitur exqualib oriatur cuutete. siue curi¬
aliꝰo siue ⁊ lib̾ huius moĩ fortuma sit. licebit
ei suum naturalem offerre currie illius ũ¬

Expanded text:
odum fiat aliquis a patre pronuntiatus curialis, sive eum pater sub gestis monumentorum offerat, sive moriens in testamento conscribat oportere fieri curialem, deinde ille amplectatur scripturam, legitimus mox fiet naturalium iure omnino liberatus. Sive etiam a mortuo patre semet ipsum filius aut filii offerant, non existent, quidem legitima sobolei et curiales. Proinde pater quidem etiam existentibus legitimis offeret curiae non legitimos filios; qui vero per semet ipsum ad hoc procedit, tunc solummodo audietur, cum nullus legitimorum filiorum existit. Hoc itaque de oblationibus sit, quod indifferenter sancitum est a nobis in hac praesenti lege reconditum. Non autem simpliciter neque fortuite oblatio est; oportet enim et modos facere manifestos secundum quos offerantur. Si quis igitur ex qualibet oriatur civitate, sive curialis sive etiam liber huiusmodi sit fortuna, licebit ei suum naturalem offerre curiae illius un
Abbreviated transcription (Latin):
Naturalium nomen romane legis¬
Llatori dudum ñ erat instudidꝰ necq̃¬
lib circa hoc fuerat humanitas. s tãꝙ̃
paulatim mecliocrit᷑at̃e elem̃temq se¬
tentiam inꝑatores transeuntes leges p¬
eliquid aliquid eis apatrib cõced̾entes.
aliqui aut̃ : ad inuenientes modum.
ꝑ quẽ naturali uic priori lib̾ati legitimi

Expanded text:
Naturalium nomen Romanae legislationi dudum non erat in studium, nec quaelibet circa hoc fuerat humanitas, sed tamqupaulatim in mediocritatem clementemque sententiam imperatores transeuntes leges pelinqui aliquid eis a patribus concedentes, aliqui autem etiam adinvenientes modum per quem naturali iure priori liberati legitimi