comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in aliis uͦ affirmationes que c̃trariũ ponunt᷑. Ssih in om̃ib: ꝓpositionibus
inuenit᷑ & c̃tradictionib ut ẽtradictio. potius c̃traria sit id ẽ negatio quãq:
etrariũ habet. nichil est dubium. quin hȩc ratio consistat in om̃ĩb Sinuero
in aliis ea que ẽtrariũ ponit magis coñtraria ÷ quinnegatio hic quoq ita sese
manifestũ ÷ ñ habere ubi enĩ inueniri potest c̃trarietas in his dubitatio ÷
positũ ÷ negat. Ergo in his in quib dubiũ non ÷ quẽ ad modũ sit speculandũ
est. Dubium aut̃ non ÷ in his in ꝗb: nulla ÷ ẽtrarietas ut in substantiis hic
enĩ solȩ sunt contͣriȩ negationes. Siergo huic c̃trariȩ opinioni que ÷ de
homine. qm̃ hõ est illa opponit᷑ quȩ est de homine qm̃ hõ ñ ÷. Mani festũ¬

Expanded text:
firmationes, quae contrarium ponunt. Sed si hoc in omnibus propositionibus invenitur et contradictionibus, ut contradictio potius contraria sit, id est negatio quam quae contrarium habet, nihil est dubium quin haec ratio consistat in omnibus. Sin vero in aliis ea quae contrarium ponit magis contraria est quam negatio. Hic quoque ita sese manifestum est non habere, ubi enim inveniri potest contrarietas, in his dubitatio esae id quod propositum est negat. Ergo in his in quibus dubium non est quemadmodum sit hoc speculandum est. Dubium autem non est in his in quibus non est contrarietas, ut in substantiis. Hic enim solae sunt contrariae negationes. Si ergo huic contrariae opinioni quae est de homine quoniam homo est, illa opponitur quae est de homine quoniam homo non est
Abbreviated transcription (Latin):
io. negatio gͥ contraria est affirmationi potius quã ea afr
trarium ponit.: Talis gͥ sensus his uerb̵ includit᷑ falsus aut̃ ÷ magis inꝗt circa
singula. qui habet contrariã opinionẽ. Quã ꝗ enĩ posite ẽ. quilibet falsus atiã¬
si de care contrariã non habeat opinionẽ. ille tamen magis fallitur qui con¬
trariũ aliquid opinat᷑. hoc aut̃ cur eueniat dicit. Contraria eñĩ eoꝵ sunt. quȩ
plurimũ circa idem differ̃. id circo enĩ maxime falsa contraria opinat᷑. ꝗa con¬
trarietas non niss inplurimũ discrepantib: inuenit᷑. Qđ si harũ contraria est
eẽ. necesse ÷. magis uõ contraria contradictionis hoc ÷ magis aut̃ falsa
negatio hoc est enĩ ꝙ ait. Magis uõ contraria hoc sensit tam ꝗ dixis set. magis

Expanded text:
 negatio igitur contraria est affirmationi potius quam ea affirmatio quae contrarium ponit. Talis igitur sensus his verbis includitur: Falsus est autem magis, inquit, circa singula qui habet contrariam opinionem. Quanquam enim possit esse quilibet falsus, etiamsi de eadem re contrariam non habeant opinionem, ille tamen magis fallitur qui contrarium aliquid opinatur. Hoc autem cur eveniat dicit: Contraria enim eorum sunt quae plurimum circa idem differunt. Idcirco enim maxime falsa contraria opponuntur, quia contrarietas non nisi in plurimum discrepantibus invenitur. Quod si harum contraria est esse necesse est, magis vero contraria contradictionis, hoc est magis autem falsa negatio hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
neces sarium. ut necessario speculandarũ ꝓpositionũ principiũ sumeretur.
ꝙ eẽ. aliarũ ꝓpositionũ ł non eẽ. scđm consequentiam consensũ constitu¬
eret. Et qm̃ prius positũ ÷ necesse eẽ. huic consentit ea que dicit. ñ possibile
cuisine ulla dubitatione consentit. & rursus. qm̃ ei quȩ dicit. ñ necesse eẽ
consentit ea que dicit. possibile ÷ non eẽ. huius ꝓpositionis que aliquid esse

Expanded text:
ionum principium sumeretur, quod esse aliarum propositionum vel non esse secundum consequentiam consensum constitueret; et quoniam prius positum est necesse esse, huic consentit ea quae dicit, non possibilcui sine ulla dubitatione consentit; et rursus quoniam ei quae dicit, non necesse esse, consentit ea quae dicit, possib
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterȩ gͥ om̃s opiniones. infinitȩ sunt: Possumꝰ enĩ ꝑ multa colligere falsa
que cũ ñ sint: de un& quaq re eatam̃ eẽ. dicamꝰ ut in eo ipso bono possem dicere
ꝗa malũ ÷. possũ ꝗa turpe. ꝗa iniustũ. ꝗa uitabile. ꝗa ꝑiculo sum. & cetera quȩcũq:
in bono nullꝰ inueniet. & hec st᷑ infinita. Rursus possum dicere . ea quȩ habet bonũ
ñ eẽ. in bono ut sidicã bonũ ñ eẽ. utile bonũ non eẽ. expetendũ bonũ non eẽ: Qđ
auget atq hec quidẽ rursus. infinita sunt. s quando idꝙ x aliqua aufert.opi
o li facere. nisi semel ñ potest. Neq: enĩ aliqua ꝑ id effici po

Expanded text:
tur omnes opiniones infinitae sunt. Possumus enim per multa colligere falsa quae cum non sint de unaquaque re, ea tamen esse dicamus, ut in eo ipso bono possum dicere malum est, possum quia turpe, quia injustum, quia vitabile, quia periculosum est, et caetera quaecunque in bono nullus inveniet, et haec sunt infinita. Rursus possum dicere ea quae habet bonum non esse in bono, ut si dicam bonum non esse utile, bonum non esse expetendum, bonum non esse quod auget, atque haec quidem rursus innio, hoc facere nisi semel non potest. Neque enim aliqua per id effici po
Abbreviated transcription (Latin):
dicere quẽ libet illũ eẽ. malũ. & rursus ñ eẽ . bonũ : Nãcũ bonũ negat᷑. potest aliꝗd mediũ
audientis animꝰ suspicari cuiꝰ malũ ponit᷑ tota audientis. suspicio in contͣriũ reiecta est:
Atq idõ ñ idẽ significant s ꝗa sepe ut dictũ ÷ pͥuatio ł contrarietas negationi consentit.
quotiens tales quedã ꝓpositiones reperiunt᷑ in ꝗb: nichil negationẽ discrepet pͥuatoria
alio tam̃ modo ipsis ꝓpositionib: utunt᷑. Nã ꝗ negationẽ ponit. id ꝙ ÷ : dicit non eẽ. quõ¬

Expanded text:
lum esse malum, et rursus non esse bonum. Nam cum bonum negatur, potest aliquid medium audientis animus suspicari. Cum vero malum ponitur, tota audientis suspicatio in contrarium rejecta est. Atque ideo non idem significant, sed quia saepe ut dictum est privatio vel contrarietas negationi consentit, quoties tales quaedam propositiones reperiuntur, in quibus nihil negatione discrepet privatoria alio tamen modo ipsis propositionibus utimur. Nam qui negationem ponit, id quod est dicit esse; qu
Abbreviated transcription (Latin):
fit dulce non fit ex albo. s ex non amaro. & rursus qđ fit albũ. non sit ex duro
s exnon albo. & ceterȩ generationes. ex generationib potius ꝓficiscunt᷑ & est pͥma¬
inde fallatia. Qđ subi pͥmã fallatia ex quib sunt generationes ubu inte gerrima
tionib & negationib dubiũ nonc quin negationis opinatio magis contraria
sit eiopinioni. que contrariũ aliꝗd in arbitratione confirmat. & senssus ꝗd ẽ
huius modi ÷. uerba aut̃ sese sic habent: Sigͦ ÷ in ꝗt boni qm̃ non : bonum¬

Expanded text:
fit dulce non fit ex albo, sed ex non dulci. Et rursus quod fit album non fit ex duro, sed ex non albo, et caeterae generationes ex generationibus potius proficiscuntur, et est prima fallacia. Quod si ibi prima fallacia, ex quibus sunt generationes, ubi integerrima tionibus et negationibus, dubium non est quin negationis opinatio magis contraria sit ei opinioni quae contrarium aliquid in arbitratione confirmat. Et sensus quidem hujusmodi est, verba autem sese sic habent. Si ergo, inquit, est bon
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ fortasse ÷ . opinio &uera. siue plures. siue unasit: Sunt aut̃ ista c̃traria. s non
in eo ꝙ comtrarioꝵ sint contrariȩ st̃. smagis eo ꝙ ẽtrariȩ. Sensus quidẽ breuit̃ expeditꝰ.¬
opiniones eẽ. posst̃ pͥma fronte dispoñ. Arbi trabant᷑ enĩ quidã c̃trarias eẽ . opiniones
quȩ contrari aliꝗd arbitrarent᷑. s ħ falsũ eẽ. conuincit᷑. Neq enĩ sibonũ & malum
c̃trariũ ÷. & aliꝗs debono & malo opinet᷑. mox necesse eẽ. ut contrarietas subsecat᷑.
Age enĩ ꝗlibet debono opinet᷑ qñ bonũ ÷. & rursus de malo opinetꝰ. qm̃ malũ est. Cũ

Expanded text:
eadem est fortasse opinio et vera, sive plures, sive una sit. Sunt autem contraria ista, sed non in eo quod contrariorum sunt contraria, sed magis in eo quod contrarie. Sensus quidem breviter expeditopiniones esse possint prima fronte disponit. Arbitrabantur enim quidam contrarias esse opiniones, quae de contrariis aliquid arbitrarentur, sed hoc falsum esse convincitur. Neque enim si bonum et malum contrarium est, et aliquid de bono et malo opinetur, mox necesse est ut contrarietas subsequatur. Age enim quilibet de bono opinetur quoniam bonum est, rursus de malo opinetur quoniam malum est. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Ergo ñ ÷ contrarietas opinionũ in ea arbitratione. quȩ c̃
de c̃trariis habet᷑ s potius contrarietas in opinionib: tõt fit. quotiens de una eadẽq
c̃trariȩ ꝗs ꝗ opinatur. ut q̃libet ressit ꝓposita bona. de easiꝗs ẽtrario modo opinetur
qm̃bonũ est de eodem rursus qm̃ malũ ÷. opinio ꝗd id qđ bonũ ÷ bonũ eẽ. putat.
uera ÷. altera uõ : que id ꝙ ÷bonũ malũ eẽ. arbitrat᷑. falsa ÷. Uera aut̃ & falsa c̃tra

Expanded text:
tatem. Ergo non est contrarietas opinionum in ea arbitratione quae contrariorum est, vel quae de contrariis habetur. Sed potius contrarietas in opinionibus tunc fit, quoties de una eademque re contrarie quis opinatur, ut quaelibet res sit proposita bona, de ea si quis contrario modo opinetur, quoniam bonum est, de eadem rursus quoniam malum est, opinio quae id quod est bonum bonum esse putat vera est, altera vero quae id quod est bonum malum e
Abbreviated transcription (Latin):
ppositionũ quas supͣ memorauimꝰ .i. negationis uniuersalis. & priuatoriȩ affir¬
matiuȩ contrariȩ sit uniuersali affirmationi : superius cõp̃ hensȩ. querendũ ÷.
In quare: quisit utilis questio nullus ignorat ꝗ cogitat. quia nisi hoc abaristotele
quȩ sitũ enodatũq eẽt. magnã fore dubitationẽ anillud reciperet᷑. ut duo
unius possent eẽ. contraria: ꝙ manifeste fieri non potest. nam cũ duo unã rem
ꝑimant. ꝗs eẽt ꝗs dubitaret. Aut unã rem duab opponi. Aut duab unã rem
ꝑimentib queri oportere. que magis earũ uideretur contraria. Contrarias
aut nc̃ dicimꝰ ñ scđm eum modũ. quẽ aristateles in p̃dicam̃tis explicauit. sed

Expanded text:
 memoravimus, id est negationis universalis et privatoriae affirmativae, contraria sit universali affirmationi superius comprehensae quaerendum est. In qua re quam sit utilis quaestio nullus ignorat, qui cogitat, quia nisi hoc ab Aristotele quaesitum enodatumque esset, magna foret dubitatio an illud reciperetur, ut duo unius possent esse contraria, quod manifeste fieri non potest. Nam cum duo unam rem perimant, quis esset qui dubitaret aut unam rem duabus opponi, aut, duabus unam rem perimentibus, quaeri oportere quae magis earum videretur contraria? Contrarias autem dicimus, non secundum eum modum quem Aristoteles in Praedicamenti
Abbreviated transcription (Latin):
uere opinioni S que sit ista manifestũ ÷. Nã ubinulla ẽtrarietas : liquet ẽtra¬
ꝓpositionis inuenit᷑. Sigͦ c̃trariȩ st̃ & illȩ aliȩ que sunt c̃tradictionis .i. siin his
que contrarietatẽ ñ habent negationes s̃ contrariȩ necesse ÷ enĩ aliquas
eẽ.contrarias. In aliis om̃ib & iã in ꝗb ÷ aliqua c̃trarietas ut bono &
malo. negatio locũ optinet cortrarietatis. Am plius similit̾ se habent boni

Expanded text:
verae opinioni, sed quae sit ista manifestum est. Nam ubi nulla contrarietas est, liquet contraverae opinioni, sed quae sit ista manifestum est. Nam ubi nulla contrarietas est, liquet contra si in his quae contrarietatem non habent, negationes sunt contrariae necesse est enim aliquas esse contrarias, in aliis omnibus etiam in quibus est aliqua contrarietas, ut bono et malo, negatio locum obtinet contrarietatis. Amplius, similiter se habent boni
Abbreviated transcription (Latin):
in his nec inhis eã contͣriã eẽ. oporteret inꝗb: c̃trarietas nulla : Qđ enim
at tinet cũ de homine dicimꝰ ꝙ c̃trariũ non habet ibi eẽ negationẽ ẽtriã
cũ uõ debono ꝙ c̃trariũ habet ibi ñ eẽ .s potiuꝰ eã que c̃trariũ poneret :
Quo cũq eñĩ c̃ uertt᷑ negatio suã iũ in om̃ib seruare debet. Qđ ergo dr̃ ab aristotelȩ
ut breuit̃ explicẽ tale ÷. Sim aliis negatio ÷ c̃traria hio quoq negationẽ esse
c̃trariã manifestũ ÷. Qđ si in aliis minime in his quoq: supͣ posuit s in omibus
in ꝗb ÷ aliqua c̃trarietas. eundẽ locũ neq aliũ tenebit. ꝙ in his uerb explicuit.
Amplius. s etiã in aliis similit̃ oportet se habere & hic uidebit᷑ bene eẽ. dictũ.
cubi quidẽ contrariã reperiri alicubiuõ minime quib uõ ñ ÷. c̃trariũ ut in sub¬
stantus in ꝗb nulla ÷ c̃traria. h enĩnos sibene meminimꝰ p̃dicam̃ta duer̃ dehis

Expanded text:
ur, nec in his eam contrariam esse oporteret in quibus contrarietas nulla est. Quid enim attinet cum de homine dicimus, quod contrarium non habet ibi esse negationem contrariam, cum vero de bono quod contrarium habet ibi non esse; sed potius eam quae contrarium poneret? Quocunque enim vertitur negatio, suam vim in omnibus servare debet. Quod ergo dicitur ab Aristotele, ut breviter explicem, talc est: si in aliis negatio est contraria, hic quoque negationem esse contrariam manifestum est Quod si in aliis minime, in his quoque quae supra posuit, sed in omnibus in quibus est contrarietas eumdem locum neque alium tenebit, quod his verbis explicuit: Amplius, si etiam in aliis similiter oportet se habere, et hic videbitur bene esse dictum. cubi quidem contrariam reperiet. Alicubi vero minime, quibus vero non est contrarium, ut in substantiis in quibus nulla est contrarietas. Hoc enim nos, si bene meminimus, praedicamenta docuerunt: de his
Abbreviated transcription (Latin):
affirmationi potius quã pͥuatoria affirmatio: Hoc aut̃ ut inueniat᷑ ita faciendũ est. Ponat̃
opinio quedã uera ctͣeam duȩ falsȩ quarũ una affirmatio sit pͥuatoria. alta uniũ sat
negatio. De duab gͥ falsis. quã q m̃datiorẽ ratio inuenerit. eam dicimꝰ uere opinioni
magis esse contrariam: Sint gͥ .iii. opiniones unauera duȩ falsȩ & sit quidẽ uera h̃
que id ꝙ bonũ ÷ bonũ eẽ. arbitratur. ea scilicet quã dic̃ aristotiles opinionẽ eẽ. boni qm̃¬

Expanded text:
t: ponatur opinio quaedam vera; contra eam duae falsae, quarum una affirmatio sit privatoria, altera universalis negatio. De duabus igitur falsis quam mendaciorem ratio invenit, eam dicimus verae opinioni magis esse contrariam. Sint igitur tres opiniones, una vera, duae falsae: et sit quidem vera haec quae id quod bonum est, bonum esse arbitratur, ea scilicet quam dicit Aristoteles opinionem esse boni q
Abbreviated transcription (Latin):
si dicamus utrasq eẽ. ñ impossibiles. Nã & qui potest ambulare cũ non
ambulet & qui iã ambulat uerũ est de his dicere . qm̃ ñ impossibile eos
id agere ꝙ possunt agere. ł agunt. Cũ uõ sub significatione possibilitatis
duo sunt una possibilitas que actu non est: Aliauõ quȩ actu ÷. illa possibilitas.
quȩ scđm potestatẽ dr̃ necessario non ac cõmodat᷑. neq aliquando necessu
poterit consentire. Restat gͥ ut sub ea possibilitate necessitas ponatur
que ac tu ÷. Sꝯ ea quoq habet unam speciem. ꝑ quod expotestate in actũ
migrat. quȩ ÷ ñ necessaria. Quare ne in hac quidẽ potest poni necessitas.
est aut̃. & ea que potestate eẽ. dr̃ s necessitas non ponit᷑. neq sub ea pote

Expanded text:
si dicamus utrasque esse non impossibiles. Nam et qui potest ambulare cum non ambulet, et qui jam ambulat, verum est de his dicere quoniam non est impossibile eos id agere quod possunt agere vel agunt. Cum vero sub significatione possibilitatis duo sint, una possibilitas quae actu non est, alia vero quae actu est, illa possibilitas quae secundum potestatem dicitur necessariae non accommodatur, neque aliquando necessitati poterit consentire. Restat igitur ut sub ea pluralitate necessitas ponatur quae actu est, sed ea quoque habet unam speciem per quam ex potestate in actum migrat, quae est non necessaria. Quare ne in hac quidem poni potest necessitas. autem est et ea quae potestate esse dicitur. Sed necessitas non ponitur, neque sub ea pote
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ iam ÷ actu qđ dr̃ possibile Hoc planius ni chil poterit demonstrari.
Quin illud possibile dicat. ꝙlam agitur. Qđ siquis possibile eẽ. neget. hoc ait
& fieri atq eẽ. dicit qđ impossibile est . s hoc ome in rationabilitatis modũ¬
excedit. Aliam uõ partẽ significationis possibilitatis hanc dicit:
labit. Nongͦ qđ iam agit. s qđ forsitan aget .i. qđ ut agatur fortasse nichil
ꝓhibet. Et hȩc quidẽ in ꝗtim mobilib: solis ÷ potestas. Hȩc scilicet possibilitas
potestate dr̃ non scđm actũ. Mobilia uõ ut dictũ ÷ sola corpora dicit. Illa uõ
ut non su spicem᷑ in solis eẽ. diuinis aetis possibilitatẽ. s etiam in mortalibus.
atq corporeis. In utrasq uõ uerũ ÷ dicere ñ impossibile eẽ. ambulare ł ẽẽ.
& qđ ambulat iam & ꝙ agit & ambulabile. In utrisq inquit signi ficationib
un a p̃dicatio poterit conuenire. ut dicamus ñ eẽ . impossibile . ł ambulare qđ

Expanded text:
quod dicitur possibile. Hoc planius nihil potuerit demonstrari, quam si illud possibile dicatur, quod jam agitur. Quod si quis possibile esse neget, hoc ait et fieri atque esse dicit quod impossibile est, sed hoc omnem modum rationabilitatis excedit. Aliam vero partem significationis possibilitatis hanc dicit. labit. Non ergo quod jam agit, sed quod forsitan aget, id est quod ut agat fortasse nihil prohibet. Et hoc quidem, inquit, in mobilibus solis est potestas, haec scilicet potestas quae potestate dicitur non secundum actum. Mobilia vero, ut dictum est, sola corpora dicit. Illa verodicit, et in immobilibus, ut non suspicemur in solis esse divinis actus possibilitatem, sed etiam in mortalibus atque corporeis. In utrisque vero verum est dicere, non impossibile esse ambulare, vel esse quod ambulat jam et quod agit et ambulabile. In utrisque, inquit, significationibus una praedicatio poterit convenire, ut dicamus non esse impossibile vel ambulare quod
Abbreviated transcription (Latin):
subiectũ relinquere non potest. ut sit necessitas. possibilitas quȩ sit actu.
& subiectũ nunquam relinquat. eo qđ ad actũ expotestate non uenerit:
Species gͥ quedam erit necessitas possibilitatis. si quidẽ illic ponit᷑ ubi est
possibilitas quȩ ac tu semꝑ ÷. Qđ qm̃ speciem sequit᷑ genus. & ubi est spe
genus de eẽ non potest sequitur speciem suam .i. nec¬
ꝓpriũ .i. possibilitas s non om̃e: Ea enĩ possibilitas necessitatẽ non seꝗt᷑.
quȩ potestate tantũ ÷. ñ etiam ac tu. neq ea quȩ cũ sit actu relinquere
subiectũ potest. s ea tantũ quȩ cũ actu sit nunquã poterit a subiecto
di scedere. Sequitur gͦ possibilitas necessitatẽ. nichilq euenit in possibile
s ea ut dictũ ÷ que in actu sit. & nunquã in subiecto natura eẽ. de sifiat

Expanded text:
ubjectum relinquere non potest, ut sit necessitas possibilitas quae actum et subjectum nunquam relinquat, eo quod ad actum ex potestate non venerit. Species igitur quaedam erit necessitas possibilitatis, siquidem illic ponitur ubi est ea possibilitas quae actu semper est. Quod si speciem sequitur genus, et ubi est species, genus deesse non potest, sequitur speciem suam, id e possibilitas, sed non omne. Ea vero possibilitas necessitatem non sequitur quae potestate tantum est, non etiam actu, neque ea quae cum sit actu relinquere subjectum potest, sed ea tantum quae cum actu sit nunquam poterit a subjecto discedere. Sequitur ergo possibilitas necessitatem, nihilque evenit impossibile, sed ea, ut dictum est, quae in actu sit,
Abbreviated transcription (Latin):
matio que contrariũ ponit. hoc dici potest in ꝗt eẽ. opinatio quedã que idq ÷
de una quaq re eẽ. opinat᷑. Est etiã alia que id ꝙ ñ ÷ rem illã eẽ. arbitrenir.
Est etiã illa que id ꝙ secũ habet resilla ꝓposita non eã habere putet. est rursus. ala
que id ꝙ ÷ resipsa ñ eam idẽ eẽ. arbitret᷑. Ut aut̃ hoc ꝑuagatũ luceat exemplũ.
iustũ. bonũ ñ eẽ. expetendũ. & his quoq fallit᷑. Qđ siquis sit ꝗħ ipsũ ꝙ ÷ bonum

Expanded text:
matio quae contrarium ponit, hocmatio quae contrarium ponit, hoce opinetur. Est etiam alia quae id quod non est rem illam esse arbitretur. Est autem alia quae id quod secum habet res illa proposita non eam habere putet. Est rursus alia quae id quod est res ipsa, non eam id esse arbitretur. Ut autem hoc per vagatum luceat, exemplum justum, bonum non est expetendum, et is quoque fallitur. Quod si quis
Abbreviated transcription (Latin):
oppositis uõ generationes. quare & fallacia. Ualidã ꝗdã sententiã breuissimis sermo¬
nib: clausit cuiꝰ ut breuit̃ dic̃dũ sit h̃ uis ÷. Quid e contrarietate ꝓpositionũ nosse
que rebat debebat pͥmo que ꝓpositionũ ñ eẽt infinitas constituere. atq: ad eamiũ.
t̃ trarietafes aptare . In om̃ib: enĩ contrariis unũ uni c̃trariũ .. Siaut̃ sit quedam
in ꝓpositionib infinitas illa tota insinitas ꝓpositionũ . uni ꝓpositioni contrariȩ esse
ñ poterit: Hoc sum̃do totũ textũ argum̃ tationis in gredit᷑ atq: ñ solũ exspectari
oportere in ꝓpositionib ꝙ falsa uere sit contraria . s ꝙ int̃ om̃s falsas. illa falsa sit
uere contͣria que una est: & ñ infinita. Possunt aut̃ eẽ infinitȩ ꝓpositiones & falsȩ:
Potest una finita eadem quoq falsa quȩ uere c̃traria eẽ. rationabilit̃ ponenda ÷
Nolens ergo constituere . qm̃ negatio potius contrana sit affirmationi ꝙ eã affirꝰ¬

Expanded text:
s sermonibus clausit, cujus, ut breviter dicendum sit, haec vis est. Qui de contrarietate propositionum nosse quaerebat, debebat primo quae propositionum esset infinitas constituere, atque ad eam vim contrarietatis aptare. In omnibus enim contrariis unum uni contrarium est. Si autem sit quaedam in propositionibus infinitas, illa tota infinitas propositionem uni propositioni contraria esse non poterit. Hoc sumendo totum textum argumentationis ingreditur. Atque non solum exspectari oportet in propositionibus quod falsa verae sit contraria, sed quod inter omnes falsas illa falsa sit verae contraria, quae una est et non infinita. Possunt autem esse infinitae propositiones et falsae, potest una finita eadem quoque falsa, quae verae contraria esse rationabiliter ponenda est. Volens ergo constituere quoniam negatio potius contraria sit affirmationi, quam ea affir
Abbreviated transcription (Latin):
in actu naturalit̃ mansit. Altera uõ ꝙ liceat & non eẽ. ꝙ scilicet ex pote
hȩc aut̃ sunt. corporalia. In corporalia enĩ non moueri quib: rationib:
astruat᷑. paulo post dicemus. illa uõ quȩ semꝑ inactu ꝓprianaturȩ quali¬
tate manserunt. & in mobilib inueniunt᷑. ut ignicalor qui semꝑ actu &
nunqu fuerit potestate. & in his quȩ sunt in mobilia: Hȩc aut̃ st̃ in cor¬
poralia & diuina Quare potestas ea que ex potestate in actũ migrauit.
solor est corruptibiliũ & corporalium. Eauõ quȩ semꝑ actu fuit diuinis
ralibusq cõmunis ÷: Ut gͥ tota ratio breuit̃ accingatur. ita dicen¬
dũ est. Possibilitas equiuoca ÷ & multa significans. Est enĩ una possibilitas.
quȩ ipsa quidem non sit in actu. eẽ tamen possit atq ideo de ea ẽ pos¬
sibilitas p̃dicet᷑. Est aut̃ alia que iam ÷ actu: hȩc aut̃ que iam actu

Expanded text:
in actu naturaliter mansit; alteram vero quam liceat et non esse, quae scilicet ex potesin actu naturaliter mansit; alteram vero quam liceat et non esse, quae scilicet ex poteshaec autem sunt corporalia; incorporalia vero non moveri, quibus rationibus astruatur paulo post dicemus. Illae vero quae semper in actu propriae naturae qualitate manserunt, et in mobilibus inveniuntur, ut igni calor qui semper actu et nunquam fuerit potestate, et in his quae sunt immobilia, haec autem sunt incorporalia et divina. Quare possibilitas ea quae ex potestate in actum migravit, solorum est corruptibilium et corporalium. Ea vero quae semper actu fuit, divinis corporalibusque communis est; ut igitur tota ratio breviter attingatur, ita dicendum est: possibilitas aequivoca est et multa significans. Est enim una possibilitas, quae ipsa quidem cum non sit in actu esse possit. Atque ideo de ea possib
Abbreviated transcription (Latin):
possit agere dr̃. eo ꝙ agere. non ꝓhibetur. apotestate possibilitas nomi¬
natur. hec uõ quȩ iam agit. atq in actu ÷ : ac tus ipse possibilitas appellat᷑.
Duȩ uõ significationes sunt. possibilitatis. una quȩ eam possibilitatẽ de signat
que est potestate. quȩ scilicet ac tu non sit. altera quȩ eã possibilitatem
significet. que iam actu sit. hȩc aut̃ possibilitas quȩ iam actu ÷ aut ex
potestate ad actũ transit. aut semꝑ actu naturalit̃ fuit. ut cũ homo ex
eo ꝙ sedet. ambulat. potest ambulare . atq ideo ex potestate in actum
uertit. Soluo cũ mouetur nũ qui ex potestate in actũ ueriit:
leq enĩ aliquando. hunc motũ non egit. neq ignis ut non caleret aliquand
non caluit. Ergo ea rursus possibilitas. quȩ scđm actũ aliquẽ dr̃. duas intra
se species continet: unã quȩ talẽ actũ possibilitatis designet. quẽ ñ eẽ
non licear:. Et hȩc dr̃ necessaria. & non ꝙ ex potestate. in actũ uertit. sed

Expanded text:
posset agere, dicitur eo quod agere non prohibetur a potestate possibilitas nominatur. Haec vero quae jam agit atque in actu est, actus ipse possibilitas appellatur. Duae vero sunt significationes possibilitatis, una quae eam possibilitatem designat, quae est potestate, quae secundum actum non sit. Altera quae eam possibilitatem significat quae actu sit. Haec autem possibilitas quae jam actu est, aut ex potestate ad actum transit, aut semper in actu naturaliter fuit, ut cum homo ex eo quod sedet non ambulat, potest ambulare, atque ideo ex potestate in actum vertitur. Sol vero cum movetur, nunquam ex potestate in actum vertitur. Neque enim aliquando hunc motum non egit. Neque ignis ut nunc non caleret, aliquando non caluit. Ergo ea rursus possibilitas quae secundum actum aliquem dicitur duas intra se species continet, unam quae talem actum possibilitatis designet, quemque non esse non liceat, et haec dicitur necessaria quae nunquam ex potestate in actum vertitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
affirmatio & negatio fit qđ ammodo ambulare & non ambulare tam̃ hunc
ab aristotele. in contrarii uice disponit᷑ & hoc quidẽ. in omib: rationabilibus
potestatib planũ ÷ eas plurimoꝵ eẽ. contrarioꝵ. & opposita ualere Quȩ
uõ scđm rationẽ non sunt. licet sint quȩ dã que opposita ualeant. non tamen
omiã. Nam cũ aqua frigendi habeat potestatẽ. ꝙ ÷ in rationabile ÷ eius rursus
alia potestas cale faciendi cũ ipsasit cale facta. S non in omĩb potestatibus
in rationabilib hoc inueniri potest. Ignis enĩ ut dictũ ÷ unã cale faciendi
tantũ uidetur habere potestatem. hoc est enĩ quod ait. In rationabile uõ¬

Expanded text:
affirmatio et negatio sit quodammodo ambulare et non ambulare, tamen nunc affirmatio et negatio sit quodammodo ambulare et non ambulare, tamen nunc ab Aristotele in contrarii vice disponitur, et hoc quidem in omnibus rationabilibus potestatibus planum est, eas plurimorum esse contrariorum et opposita valere. Quae vero secundum rationem non sunt, licet sint quaedam quae opposita valeant, non tamen omnia. Nam cum aqua frigefaciendi habeat potestatem quod irrationabile est, et ei rursus alia potestas calefaciendi, cum ipsa sit calefacta, sed non in omnibus potestatibus irrationabilibus hoc inveniri potest. Ignis enim ut dictum est unam calefaciendi tantum videtur habere potestatem, hoc enim est quod ait: Irrationabile
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ ÷ scilicet non omĩs potestates opposita ualere. s eẽ. quasdam in quib:
non sit uerũ dicere : qm̃ opposita ualent & datur exem plũ in his quidẽ primũ
que in rationabilit̃ possunt. iđ non scđm aliquã rationem. quarũ sclicet pote¬
statũ reddi ratio non potest ꝙipsarũ sit natura. ut qm̃ ignis cale factibił est
idcirco de eoratio reddi non potest: Hoc namq: illi naturalit̃ ad ÷. Vt hȩc ꝗdẽ
ignis potestas non ualet opposita. licet sit in rationabilis. Quȩ uõ rationalei
sunt. Nam quib ratio dominatur ad utraq opposita natura ipsoꝵ apta. ut
hȩ eȩdem potestates sint plurimoꝵ quȩ sunt contraria. ut si ÷ mi hi possi¬
bele ambulare qm̃ hoc exratione & ex uoluntate sit. sit possibile ñ ambu¬
lare: & ÷ hoc potestatis non unius s plurimoꝵ eoꝵq contrarioꝵ. licet enĩ

Expanded text:
manifestum est, scilicet non omnes potestates opposita valere, sed esse quasdam in quibus manifestum est, scilicet non omnes potestates opposita valere, sed esse quasdam in quibus non sit verum dicere quoniam opposita valent, et datur exemplum in his quidem quae irrationabiliter possunt, id est non secundum aliquam rationem, quarum scilicet potestatum reddi ratio non potest, quod ipsarum sit natura, ut quoniam ignis calefactibilis est, idcirco de eo ratio reddi non potest. Hoc namque illi naturaliter adest, ut haec quidem ignis potestas non valeat opposita, licet sit irrationabilis. Quae vero rationabilesunt. Nam quibus ratio dominatur, ad utraque opposita natura ipsorum apta est, ut eaedem potestates sint plurimorum quae sunt contraria, ut si est mihi possibile ambulare, quoniam hoc ex ratione et voluntate fit, sit possibile non ambulare, et est hoc potestatis non unius, sed plurimorum, eorumque contrariorum: licet enim
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ ita dictũ eẽ. manifestũ ÷ ñ ut putaremus. qm̃ om̃e ꝙ ambulare potest.
ł ꝙ eẽ. potest non possit opposita.i. non possit non eẽ. hoc enĩ uidetur textꝰ
ostendere. s nemo ita intelligat. potiusq sic dictũ uideatur. Manifestũ ÷
qm̃ non om̃e possibile ut possibile frequent̃ solemus usurpare. cũdicimꝰ
possibile eẽ. ambulare opposita ualet. Neq enĩ qđ om̃is potestas affirmationi
negationiq: conueniat. s sunt quȩ dam quȩ unũ tantũ possint. ut supͣiã diximꝰ
atq hoc aꝑtius intelligit᷑. siita dicamus. manifestũ ÷ aut̃ qm̃ non omẽ possibile
& opposita ualet qm̃ scilicet possibile. frequent̃ & de eẽ. & deambulare p̃dicamꝰ.
hocita cogitans. facilius quis agnoscit quid ipsius textus uerba denuntient cũ etiã
aminiculari quis debeat obscuris sensib patientia atq consensu ꝙ ad sententiã
potius dicentis spectet & si sermonũ ratio ita non habeat. Hoc gͦ ita constituto

Expanded text:
s quod omne quod ambulat potest, vel quod esse potest, non possit opposita, id est non possit non esse. Hoc enim videtur textus ostendere, sed nemo ita intelligat, potiusque sic dictum videatur. Manifestum est quoniam non omne possibile frequenter solemus usurpare, cum dicimus possibile esse ambulare, opposita valet. Neque enim omnis potestas affirmationi negationique convenit. Sed sunt quaedam quae unum tantum possunt, ut supra jam diximus, atque hoet opposita valet, quoniam scilicet possibile frequenter et de esse et de ambulare praedicamus, hoc ita cogitans facilius quis agnoscit, quid ipsius textus verba denuntient, cum etiam adminiculari quis debeat obscuris sensibus patientia atque consensu, quod ad sententiam potius dicentis spectet, etsi sermonum ratio ita non habeat. Hoc ergo ita constituto
Abbreviated transcription (Latin):
dationẽ quod ammodo superioris ordinis apponit. ut qm̃ superius a possibili
in cho ans. cȩteras om̃s ꝓpositiones ad possibilem contingens & ad eorum
bilitate in cho andũ sit. s anecessitate. Nam siquis anĩ aduertat. diligen¬
tius superiorẽ descriptionẽ. primo positũ ÷ possibile & contingens. & ad
eadem cunctoꝵꝵ consensus relatus est. Nunc aut̃ hoc ꝑmutandũ eẽ. uidet᷑.
Dicit enĩ fortasse hoc eẽ. rectius ut magis ꝓpositionũ consequentiã a necessa
oetur: Est enĩ totus sensus huius modi . qm̃ inꝗt. necesi¬

Expanded text:
ndationem quodammodo superioris ordinis apponit. Et quoniam superius a possibili ndationem quodammodo superioris ordinis apponit. Et quoniam superius a possibili inchoans, caeteras omnes propositiones ad possibile et contingens, et ad eorum tius a possibilitate inchoandum sit, sed a necessitate. Nam si quis advertat diligentius superiorem descriptionem, primo positum est possibile et contingens, et ad eamdem cunctorum sensus relatus est. Nunc hoc permutandum videtur. Dicit enim fortasse hoc esse rectius ut magis propositionum consequentia a necessariis inchoetur. Est autem totus sensus hujusmodi. Quoniam, inquit, neces
Abbreviated transcription (Latin):
moueri diuina: Ergo que neq: generant᷑. neq: corrũpunt᷑. neq: crescunt
neq minuunt᷑ neq de loco in locũ tran seunt. quippe que plenitu dine
naturȩ suȩ ubiq tota sunt. nec de dõ ali ꝗđ in telligi fas est. nec rursus aliꝗb
passionib: ꝑmutant᷑ Qđ si scđm nullum hort motũ diuinarũ rerũ ꝑmutabił
est natura manifestũ ÷ ea om̃ino non ẽẽ. mobilia atq sex motꝰ hos solis
corporibus euenire atq: hoc quidẽ de plurimis que de eare possunt dici
de ipsoꝵ consequentia. & quid primo. quid posterius poni debeat. memo¬
rit̃ subicit dicens: Et est quidẽ fortasse principiũ. qd necessariũ ÷. & quod
state priora sunt. & hec quidem sine potestate actussunt ut primȩ substan
potesteriora. alia uõ num quã sunt actu s potestate solũ. Post quidem
possibilis ł necessarii consequentia quod uideretur exposuit : hec ad em̃¬

Expanded text:
moveri divina. Ergo quae neque generantur, neque corrumpuntur, neque crescunt, moveri divina. Ergo quae neque generantur, neque corrumpuntur, neque crescunt, neque minuuntur, neque de loco in locum transeunt, quippe quae plenitudine naturae suae ubique tota sunt, nec de Deo aliquid intelligi fas est, nec rursus aliquibus passionibus permutantur. Quod si secundum nullum horum motuum divinarum rerum permutabilis est natura, manifestum est ea omnino non esse mobilia atque sex motus hos solis corporibus evenire. Atque haec quidem de plurimis quae de ea re possunt dicide ipsorum consequentia et quid primo et quid posterius poni debeat, memoriter subjicit dicens: Et est quidem fortasse principium quod necessarium ... state priora sunt. Et haec quidem sine potestate actus sunt, ut primae substa, tempore vero posteriora, alia vero numquam sunt actu sed potestate solum. Vtrumpossibilis et necessarii consequentia quid videretur exposuit, haec ad eme
Abbreviated transcription (Latin):
id possibile. qđ quẽ ad modũ equi uoce possibilitas p̃dicat᷑. ñ est uerũ de neces¬
sario simplicit̃ & uniuersalit̃. atq: omino p̃dicere hoc est. non omẽ possibile:
necessario consentit. Alterũ aut̃ .i. possibile uerũ est hoc est denecessario p̃di¬
÷ possibilitatis sequit᷑ posse eẽ .i. possibilitas. S non inꝗt omino: Nam illa pos¬
sibilitas que in actu p̃dicat᷑ & relinquere subiectũ potest ne sequit᷑ necessitatem
s eatantũ que cũ in actusit neq expotestate in ac tũ uertit. neq poterit
subiectũ relinquere atq hȩc quidẽ que aristoteles dixit huius modi sunt. Quȩ uͦ
nos distullimus ut doceremus immobilia eẽ. diuina. mobiliauõ sola corpora
uocari breuissim e demonstrandũ ÷. Sex motus species eẽ. manifestũ est. si cut
in p̃dicamentoꝵ libro aristoteles digessit. quã ꝗͣ hoc in phisicis ꝑmutauerit:¬
moueri diuina atq: in corporalia ratio declarauerit. ordine conuincitur.

Expanded text:
ecessario simpliciter et universaliter atque omnino praedicare, hoc est non omne possibile necessario consentit. Alterum autem, id est possibile verum est, hoc est de necessario praediest possibilitatis, sequitur posse esse, id est possibilitastas quae in actu praedicatur et relinquere subjectum potest, non sequitur necessitatem, sed ea tantum quae cum in actu sit neque ex potestate in actum vertitur, neque poterit subjectum relinquere. Atque haec quidem quae Aristoteles dixit hujusmodi sunt. Quae vero nos distulimus, ut doceremus immobilia esse divina. Mobilia vero sola corpora vocari brevissime demonstrandum est. Sex motus species esse manifestum est, sicut in Praedicamentorum libro Aristoteles digessit, quanquam hoc in Physicis permutaverit,moveri divina atque incorporalia ratio declaraverit, ordine convincitur non
Abbreviated transcription (Latin):
& agit. ambulabile. Sic gͥ. possibile non est uerũ denecessario simplicit᷑
re alterum aut̃ dicere uerũ est: Quare qm̃ partẽ un
illud ꝙ necessitatẽ ÷ sequit᷑ posse eẽ. s ñ omĩno. Ꝙd hȩc sententia con¬
tineret quã nunc aristotiles ꝓposuit. quinto quidẽ libro diligent̃ exp̃ssi¬
mus & nc̃ eam breuit᷑ exequimur. Ex positionis enĩ causa. doc trinȩ que
hunc nobis scđm expositionis sumimus laborem. non augendi ꝓlixitate
quoq potestas equiuoca est. hoc hinc manifestũ ÷ ꝙ quedam possibilita
sano corpore om̃ibq: aliis que impedire poterant remotis sedente dicat᷑.

Expanded text:
et agit, et ambulabile. 'Sic' igitur 'possibile' non est verum de 'necessario' simpliciter et agit, et ambulabile. 'Sic' igitur 'possibile' non est verum de 'necessario' simpliciter dicere, alterum autem verum est. Quare, quoniam partem uncessitate est, sequitur posse esse, sed non omnino. Quid haec sententia contineret quam nunc Aristoteles proposuit, quinto quidem libro diligenter ex pressimus et nunc eam breviter exsequamur. Expositionis enim causa doctrinaeque hunc secundum nos expositionis sumimus laborem, non augendi prolixitatquoque potestas aequivocum est. Hoc hinc manifestum est, quod quaedam possibilitatsano corpore omnibusque aliis quae impedire poterant remotis sedente, dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
una fit species. tamen ne in his. quidẽ inueniri potest ut in om̃ib eadem sit c̃trarioꝵ
potestas. de igne qđ su pradictũ ÷. Nam cũ eius in rationabł sit potestas: non
specie sunt poterunt omiã contrariort eẽ. potentia. Nã cũ ignis potestas
cũ aliis om̃ib potestatib inrationabilib sub ea sit specie ꝙ inrationabilis
÷ potestas : tam̃ ñ ualet opposita: Atq hec quidẽꝙ at tẽptare spopondit
totã questionem. non tam̃ ualidissime dissoluere p̃dixit. Quo uõ maxime
dirigat dubitationẽ ambi guitatemq constituit. ipse continuata ordina¬
tione adicit dicens. Quȩ dam uõ potestates equi uocȩ sunt. Possibile enĩ
qm̃ ambulat & omnino possibile ⁊ eẽ. qm̃ iam est actu. qđ dr̃ possibile:
illud uõ qđ forsitan aget. qđ possibile ÷ ambulare qm̃ ambulabit. &
hȩc quidem in mobilib soł ÷ potestas. illauõ & in mobilib: In utrisq uõ
uerum est dicere. non impossibile. eẽ. ambulare ł eẽ & ꝙ ambulat iam

Expanded text:
in omnibus eadem sit contrariorum potestas, ut de igne quod supra dictum est. Nam cum ejus irrationabilis sit potestas, non  sub eadem specie sunt poterunt omnia contrariorum esse potentia. Nam cum ignis potestas cum aliis omnibus potestatibus irrationabilibus sub ea sit specie quae irrationabilis est potestas, tamen non valet opposita. Atque hoc quidem quod attentare possit totam quaestionem, non tamen validissime dissolvere praediximus. Quod vero maxime dirigat dubitationem ambiguitatemque constituat, ipse continuata oratione addidit dicens: Quaedam vero potestatest actu quod dicitur 'possibile', illud vero quod forsitan aget, ut 'possibile est ambulare' quoniam ambulabit. Et haec quidem in mobilibus solis est potestas, illa vero et in inmobilibus; in utrisque vero verum est dicere non impossibile esse ambulare vel esse et quod ambulat iam
Abbreviated transcription (Latin):
ut eius hoc consenfione metiret᷑. Posuit enĩ p̃cedens possibile eẽ. eiq fuit consen¬
tiens non necessariũ eẽ . & hȩc quidẽ superius : Nunc aut̃ conuertit & dicit.
Anfortasse inquit errore lapsi itahas consequentias constituimꝰ ut pͥmo pone¬
remꝰ possibile eẽ. Huic aut̃ aduingeremꝰ uelut consequens necessarii nega¬
tionẽ que diceret non necesse eẽ. An potius illud uerũ ÷ ut posito pͥmo necessa
necessitatis possibilitas consequens subsequat᷑. Uidetur e

Expanded text:
ut hac ejus consensione mentiretur, posuit enim praecedens possibile esse, eique fuit consenut hac ejus consensione mentiretur, posuit enim praecedens possibile esse, eique fuit consentiens non necessarium esse. Et hoc quidem superius. Nunc autem convertit et dicit: An fortasse, inquit, errore lapsi ita has consequentias constituimus, ut primo poneremus possibile esse, huic autem adjungeremus velut consequens necessarii negationem quae diceret non necesse esse? An potius illud verum est, ut posito prius necessario necessitati possibilitas consentiens subsequatur? Videtur e
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽẽ. Sequunt᷑ gͥ & hȩc contradictiones scđm p̃dictũ modũ & nichil
im possibile contingit sic positis Superius quidẽ ꝓpositionũ facta conuersio est
ita ut possibilẽ ꝓpositionẽ necessarii negatio sequeret᷑. atq ita his positis. Non
euenit ut contra dictio contra dictionẽ sequeretur nec ut conuerso modo seque¬
retur qđ in illis scilicet eueniebat in quib possibiliũ & impossibiliũ sequentiã
nsiderabat᷑. qm̃ contradictio necessarii. qđ ÷ scilicet ñ neces
possibilẽ ꝓpositionẽ. Possibilis uõ contradictionẽ ñ consecuta est necessitas sed
contrarium necessitatis hoc ꝑmutare uolens intendit ita constituere conse¬
quentias ut simili modo contradictio quidẽ contradictioni consentiat
s conuersim: Hoc aut̃ hac ratione disponit. Dicit enĩ. Erraui fortasse qđ
necessarii & possibilis consequentiã ex possibili inchoaui & ñ ex necessario

Expanded text:
non esse. Sequuntur igitur et hae contradictiones secundum praedictum modum. Et nihil impossibile contingit sic positis. Superius quidem propositionum facta conversio ita est, ut possibilem propositionem necessarii negatio sequeretur. Atque his ita positis non evenit ut contradictio contradictionem sequeretur, nec ut converso modo sequeretur quod in illis scilicet eveniebat in quibus possibilium et impossibilium consequentia considerabatur, quoniam contradictio necessarii, quod est scilicetpossibilem propositionem. Possibilis vero contradictionem non consecuta est necessitas, sed contrarium necessitatis. Hoc permutare volens intendit ita constituere consequentias, ut simili modo contradictio quidem contradictioni consentiat, sed conversim. Hoc autem hac ratione disponit. Dicit enim, erravi fortasse quod necessarii et possibilis consequentiam ex possibili inchoavi, et non ex necessario,
Abbreviated transcription (Latin):
um est atq hic quidem ordo sermonũ est ut in aliis f
alias idꝙ de est: Implicitã reddit obscuramq sententiã. Qđ siquis
aristotelis uerbis seriem nostrȩ expositionis ad nectat. & qđ illic ꝓpt̃
similitudinẽ confusum est ꝑ expositionis nr̃ȩ distinctionẽ ac separatio¬
nẽ disgreget : Qđ uõ in aristotelis sermonib: minus est. hic penser
sententiȩ ratio totius elucebit: Nunc ergo qm̃ ꝓposuit quȩstionẽ eam
continent᷑ exequunt᷑ his uerbis. Mani festum est aut̃ qm̃ ñ ome possibile

Expanded text:
falsum est, atque hic quidem ordo sermonum est, ut in aliis falias id quod deest implicitam reddit obscuramque sententiam; quod si quis Aristoteles verbis seriem nostrae expositionis annectat, et quod illic propter similitudinem confusum est, per expositionis nostrae distinctionem ac separationem disreget; quod vero in Aristotelis sermonibus minus est, hinc compenset, sententiae ratio totius elucebit. Nunc ergo quoniam proposuit quaestionem, eam continenter exsequitur his verbis: Manifestum est autem quoniam no
Abbreviated transcription (Latin):
ac gͥ descriptione facta
qđ aristote les cõmuniter
de ꝓpositionib uniuersalit̃q:
tractauerit. nulli sollertius in¬
tuenti uidet᷑ ãbiguũ: Cetera
uõ quȩ singulatĩ de eorum
consequentiis disputauit.
sextũ uolum̃ expediet. ExPlicit¬

Expanded text:
ac ergo descriptione facta, quid Aristoteles communiter de propositionibus universaliterque tractaverit, nulli solertius intuenti videtur ambiguum. Caetera vero quae singulatim de eorum consequentiis disputavit, sextum volumen expediet. LI
Abbreviated transcription (Latin):
est ut si necessitatẽ possibilitatis non sequatur. & contradictio possibilitatis
consentiat sit recta consequentia. sinecessariũ eẽ. ñ possibile est esse:
ł inconueniens & siquis non hanc dicat eẽ contradictior
neget possibilitatis contradictionẽ eẽ . quȩ dicit non possibile ẽẽ. illud certe¬
ei necesse est dicere . ꝙ possibilitatis contradictio ea sit que dicit possibile
est ñeẽ. s utreq falsȩ sunt denecesse eẽ. Nã qđ necesse est fieri ñ potest
ut non possibile sit: Et rursus qđ necesse est fieri non potest ut possibile sit
nõ esse Rursus uidetur idem eẽ possibile incidi & ñ in¬
di. Possibi¬
litas enĩ affirmationiq: negationiq: cõmunis est. Nam que
& esse.
& non esse. potest quod possibile eẽ. dr̃. Hoc aũt falsum est de necessa¬
rio p̃dicari. Necessarium namq si est non eẽ. non poterit sinon ÷ nulla ratio¬

Expanded text:
est ut si necessitatem possibilitas non sequatur, et contradictio possibilitatis est ut si necessitatem possibilitas non sequatur, et contradictio possibilitatis consentiat, sit recta consequentia si necessarium est esse, non possibile est esse, quod est inconveniens; et si quis non hanc dicat esse conneget possibilitatis contradictionem esse quae dicit non possibile esse, illud certe necesse est ei dicere quod possibilitatis contradictio ea sit quae dicit possibile esse non esse, sed utraeque falsae sunt de necesse esse. Nam quod necesse est, fieri non potut non possibile sit. Et rursus quod necesse est, fieri non potest ut possibile sit non esse. Rursus videtur idem esse possibile incidi et non incidi. Possibilitas enim affirmationi negationique communis est, namque et esse et non esse potest quod possibile esse dicitur. Hoc autem falsum est de necessario praedicari. Necessarium namque si est, non esse non poterit; si non est, nulla ratio
Abbreviated transcription (Latin):
erit enĩ qđ necesse est. contingens. Possibile namq & contingens idem ualet.
negationes possibilitatis siue eaquȩ dicit ñ possibile ẽẽ. siue ea cuius senten¬
tia est possibile eẽ.non eẽ. necessitati conuenient. S utrumq impossibile est:
Qđ si hȩc non sequunt᷑ sequitur ea que est earum affirmatio iđ possibilitatis. S
quoq fieri non potest ut sepius supra monstraui. hȩc gͦ huius modi questio
aut̃ inquit aliquis si illud qđ necessariũ est possibile eẽ. sequit᷑ id ẽ sine cessitati
possibilitas consentit. Nam si non sequit᷑ idẽ si neget aliquis ut possibilitas
necessitatẽ sequat᷑ contra dictio consequit᷑ possibilitatis scilicet c̃tradicto¬
Nã quod possibilitas non sequitur contradictio possibilitatis scilicet c̃tͣ dictio.
Nãꝙ possibilitas non seꝗtur contradictio possibilitatis sequit᷑ ea scilicet
que dicit ñ possibile eẽ. & p̃termisit ꝙ ex his eẽt impossibile. hoc autem

Expanded text:
ngens idem valent, negationes possibilitatis, sive ea quae dicit non possibile esse, sive ea cujus sententia est possibile est non esse, necessitati convenient; sed utrumque impossibile est. Quod si haec non sequuntur, sequitur ea quae est earum affirmatio, id est possibilitatis; sed hoc quoque fieri non potest, ut saepius supra monstravimus. Haec ergo hujusmodi quaestio autem inquit, aliquis si illud quod est necessarium esse, possibile esse sequitur, id est si necessitati possibilitas consentit. Nam si non sequitur, id est si negat aliquis ut possibilitas necessitatem sequatur, contradictio consequitur possibilitatis. Nam quod pctio possibilitatis sequitur, ea scilicet quae dicit non possibile esse, et praetermisit quod ex his esset impossibile. Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ p̃dicat posse eẽ. possibile uoco. nec minus eã quȩ dicit aliquid posse
ñ eẽ Et in istis ꝓpositionib quas aristotiles ponit in quib dicit possibile eẽ¬
non eẽ. nonuideat᷑ ita dicere. tanquã si hoc modo pnuntiet ut uelit inten¬
dere aliquid impossibile eẽ. cũ dicit possibile non eẽ. Ita enĩ hanc ꝓposi¬
aliꝗd. ut ñ sit. Sub audiendũ enĩ ÷. ad iungendũq: ad possibile uerbũ
iđ possibile eẽ. ut non sit. Tertiam consequentiã ponit hane in qua
consentire dicit illi quȩ ÷ ñ possibile eẽ. & non contingens eẽ. illam
quȩ dicit necessario non eẽ. & impossibile ÷ ẽẽ. hoc ita planũ ÷ ut expositio¬

Expanded text:
posse esse possibile voco. Nec eam quae dicit aliquid posse non esse. Et in istis propositionibus quas Aristoteles ponit, in quibus dicit possibile non esse, non videatur ita dicere tanquam si hoc modo pronuntiet, ut velint intendere aliquid impossibile esse cum dicit, possibile non esse. Ita enim hanc n sit. Subaudiendum enim est adjungendumque ad possibile verbum esse, id est possibile esse ut non sit. Tertiam consequentiam ponit hanc in qua consentire dicit, illi quae est non possibile esse et non contingens esse, illam quae dicit, necessarium non e
Abbreviated transcription (Latin):
non consentire necessariũ. nec hoc solum sed neq illud qđ dicimus necessanũ ñ eẽ¬
Ut hoc tractatũ sit ipse planius monstrat Illi enĩ iđ possibili utraq contingit accedere :¬
non erunt illa uera. hoc ipse exponit. De possibili enĩ utroq itadicit Simul enim
possibile est & esse. & non eẽ Hoc est gͦ qđ ait Illi enĩ utraq contingit accedere.

Expanded text:
non consentire necessarium. Nec hoc solum, sed neque illud quod dicimus necessarium non essnon consentire necessarium. Nec hoc solum, sed neque illud quod dicimus necessarium non esse, hoc ut tractatum sit ipse planius monstrat. Illi enim, id esnon erunt illa vera, et hoc ipse exponit, de possibili enim utroque ita dicit. Simul enim est possibile et esse et non esse, hoc est ergo quod ait. Illi enim utraque contingit accidere.