comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
late gͦ ⁊ orate. quia nesutis qua
hora dilectus u̾r adueniat. ꝑti¬
nax oratio ꝑtingit ad finẽ. et
si tibi in iitiis sicca ⁊ uelut sax¬
ea uideatur. oleum tñ gr̃arũ
elicies de hoc saxo durissimo:
tĩn si ꝑseueres.si te longior mo¬
ra ñ dissoluat. si ñ dilatione
tua uota lentescant. Molesta
plane amanti dilatio: s so¬
lent ꝓtracta desid̾ia amplius
tresçere. Quid uob̾ nota inge¬
ro: Uexatio crebra. ipsa uobis
huiꝰ rei dabit intellectũ. Immo
iam dedit:idq frequenter.Cre¬
bro uos exercitatos muem in hui¬
iusmodi studiis. Non possũ glo¬
riari hos me genuisse affectus
in uobis: gaudeo tñ inuenis¬
se uos in istis. Et si ñ hec in uo¬
bis studia formam: utinã in il¬
lis fouere uos possim. Et ipse
custos sum: ideo illã mͥ sponse
uocẽ sepe replicatis. Num quẽ
dilgit anima mea uidistis: O
rogare: que talem inuenta e¬
rumpit in uocẽ. Num quẽ d¬
ligit anima mea uidistis: De

Expanded text:
late ergo et orate, quia nescitis qua late ergo et orate, quia nescitis qua hora dilectus vester adveniat. Pertinax oratio pertingit ad finem. Et si tibi in initiis sicca et velut saxea videatur, oleum tamen gratiarum elicies de hoc saxo durissimo, tantum si perseveres, si te longior mora non dissolvat, si non dilatione tua vota lentescant. Molesta plane amanti dilatio: sed solent protracta desideria amplius crescere. Quid vobis nota ingero? Vexatio crebra ipsa vobis hujus rei dabit intellectum, imo jam dedit, idque frequenter. Crebro vos exercitatos inveni in hujusmodi studiis. Non possum gloriari hos me genuisse affectus in vobis: gaudeo tamen invenisse vos in istis. Et si non haec in vobis studia formavi, utinam in illis fovere vos possim! Et ipse custos sum; ideo illam mihi sponsae vocem saepe replicatis: Num quem diligit anima mea vidistis? O rogare, quae talem inventa erumpit in vocem: Num quem diligit anima mea vidistis? 2.
Abbreviated transcription (Latin):
ponsa moram in queren¬
do patitur ⁊ et qͣndam il¬
li difficultatis uimnbrã sponsus
obtendit: copiam sui ñ statim
indulgens. Illa tamen calente
studio sedulitatẽ continuat ⁊ qͦ¬
relam ingeminat:ñ inuemi
illum. frẽs si sedulitas sũmo¬
uetur ⁊ desidia q̃n ad mitteturͤ
Si ñ inuenit amor q̃n iueniet
tepor: q̃n raritas orandi. q̃n re¬
missio: Quid ego nunc contra
raritatẽ orandi ⁊remissionem
inter uos disputo: Non÷ opus
medelam adhibere morbo quo
ñ laboratis: ꝑegrina sunt a
dete ne uos dilationis tedia de¬
fatigent: ⁊ infringant deside¬
ria ur̃a. Utrobiq reatus ẽ. si sit
anima ur̃a uł inpostulatione
remissa: uel in expectatiõe de¬
fitiens Sponse desideria audiᷤ
dilata: ⁊ tu ad pͥmum oratio¬
nis tue pulsũ. in spirationis
diem. delitias tibi non afflue¬
re querulus causaris: Hunc
cepisti ⁊ tam cito adirectione
sua tuus infringitur sp̃t᷑
Quid si tibi illud de euange¬
lio impꝑetur : sic ñ pottusti iz¬

Expanded text:
ponsa moram in quaerendo patitur, et quamdam illi difficultatis umbram sponsus obtendit, copiam sui non statim indulgens. Illa tamen, calente studio, sedulitatem continuat, querelam ingeminat: Non inveni illum. Fratres, si sedulitas submovetur, desidia quando admittetur? Si non invenit amor, quando inveniet tepor, quando raritas orandi, quando remissio? Quid ergo nunc contra raritatem orandi et remissionem inter vos disputo? Non est opus medelam adhibere morbo quo non laboratis. Peregrina sunt a dete ne vos dilationis taedia defatigent, et infringant desideria vestra. Utrobique reatus est, si sit anima vestra vel in postulatione remissa, vel in exspectatione deficiens. Sponsae desideria audis dilata: et tu ad primum 19 orationis tuae pulsum, inspirationis divinae delicias tibi non affluere querulus causaris? Nunc coepisti, et tam cito a directione sua tuus infringitur spiritus? Quid si tibi illud de Evangelio improperetur: Sic non potuisti u
Abbreviated transcription (Latin):
nttam illũ donec introdritã
in domũ matris matͥs mee. et in
cubilulũ genitricis mee. fioes
ꝓfusior ẽ: contracta sunt ne¬
gotia caritatis. Nunqͥd in unz¬
uersitate credentiũ hanc ad¬
uertere ẽ distinctionẽ ⁊ ⁊ ñ eti¬
am insingulis nob̾: Quis eñi
erit cui sicut uere ⁊ in dubita¬
te fidei sic etiam affectuũ pioꝵ
integritas constet: Magnus
plane est siquis est. qui sicut
nunqͣm titubat in fide: ita pas¬
sionib anuni nullis turbetur.
Plane talẽ ego dixerum eu¬
biculi secreta ingressũ. Bonĩ
cubiculũ: cordis tranquillitas.
Cum aliis laborat sapientia:
s cum humili ⁊ tnquillo qui
iuo noster magis uero sensus
ñr ui hoc utinã requiescat se¬
creto eubili ⁊ ut qd̃ exꝑientia
docuerit expressius refundat
sermone sequenti: pr̃ante do¬

Expanded text:
donec introducam in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. Fides profusior est, contracta sunt negotia charitatis. Nunquid in universitate credentium hanc advertere est distinctionem, et non etiam in singulis nobis? Quis enim erit cui sicut verae et indubitatae fidei, sic etiam affectuum piorum integritas constet? Magnus plane est, si quis est, qui sicut nunquam titubat in fide, ita passionibus animi nullis turbetur. Plane talem ego dixerim cubiculi secreta ingressum. Bonum cubiculum cordis tranquillitas. Cum aliis laborat sapientia; sed cum humili et tranquillo quiemo noster, magis vero sensus noster in hoc utinam requiescat secreto cubiculi: ut quod experientia docuerit, expressius refundat sermone sequenti, praestante Do
Abbreviated transcription (Latin):
ret qd̃ ait. ñ dimittã illum :
Nam nec his uacua credenda
ẽ: etiam cũ dilectũ quesiuit. De¬
uiq ⁊ cõmunes huiꝰmodi uir¬
tutes. ⁊ ita habentib cõmode:
ut caruisse nefas credatur. Exi¬
mium gͦ ⁊ singulare quippi¬
am hec indicat inuentio ⁊ ꝑ
qͣm dilectũ ⁊ cõphensum ap¬
plaudit.⁊ ñ dimittendũ p̃¬
sumit: forte pͥmitie alique
sunt future contẽplationis ⁊
gle ⁊ ꝓpter qd̃ adiungit. donec
introducã illũ in domũ matͥs
mee:⁊ in cubiculũ genitricis
mee. In illã celestẽ ierl̾m que
mater ẽ omniũ nr̃m ⁊ cuiꝰ oc
datio ⁊ cuiꝰ in pacẽ positi sunt fi¬
nes: in illũ lo y cum lucis ⁊
leticie. Labori. : ose uite huiꝰ
introduci ñ possunt uirtutes.
Que si ingrediuntur ꝑ meri¬
tum: tu excluduntur ꝑ usum. Ce¬
lestem gͦ aliqͣm affectionẽ. ⁊ su¬
per mundanũ saporẽ in dilecto

Expanded text:
ret, quod ait, Non dimittam illum? ret, quod ait, Non dimittam illum? Nam nec his vacua credenda est etiam cum dilectum quaesivit. Denique et communes hujusmodi virtutes, et ita habentibus commodae, ut caruisse nefas credatur. 3. Eximium ergo et singulare quidpiam haec indicat inventio, per quam dilectum et comprehensum applaudit, et non dimittendum praesumit. Forte primitiae aliquae sunt futurae contemplationis et gloriae, propter quod adjungit, Donec introducam illum in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae; in illam coelestem Jerusalem quae mater est omnium nostrum, cujus datio, cujus in pacem positi sunt fines. In illum locum lucis et laetitiae, laboriosae vitae hujus introduci non possunt virtutes: quae si ingrediuntur per meritum, tamen excluduntur per usum. Coelestem ergo aliquam affectionem et supermundanum saporem
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Hoc musto madebant a¬
postoli cũ illos uehemens reple¬
uerat sp̃s: ⁊ illius qd̾ nouum
pollicitus ẽ. iħc uini uirtutẽ pͥ¬
mo seusere. Hoc uino infusuᷤ
noe. spũalis passus ẽ. soporis
excessum. ⁊ carnis curã post ha¬
buit: totus factus in sp̃u. poste¬
riora contẽpnens. quẽ anterz¬
ora tenebant ex integro. felix
si instar anne huiꝰ uim nun¬
qͣm digessisset uirtutẽ. Illa e¬
num foris castigato corpore. mñ¬
tis ẽ passa temulentiã: ⁊ scãm
quã postea ñ euacuaret ebrie¬
tatẽ. Nam hoc sibi uult: qd̾
ñ ulterius uultꝰ eiꝰ sunt indi¬
uersa mutati. Talem sibi app̾¬
hense iugitatẽ p̾sentie. sponsa
polliceri uidetur. cũ dicit: ñ
diuntã illũ. Quid eñi precla¬
rum. qͥd spiritale. qͥd sponsa
dignũ diceretur: si ad fidem.
si ad iusticiã. si ad humilita¬
tem. ad continentiã. ad bene¬
ficientiã. ad reliquas que xp̃c
ẽẽ dicitur uirtutes illud refer¬

Expanded text:
rat . Hoc musto madebant arat . Hoc musto madebant apostoli, cum illos vehemens repleverat Spiritus , et illius, quod novum pollicitus est Jesus, vini virtutem primo sensere . Hoc vino infusus Noe, spiritualis passus est soporis excessum, et carnis curam posthabuit , totus factus in spiritu, posteriora contemnens, quem anteriora tenebant ex integro. Felix si instar Annae hujus vini nunquam digessisset virtutem. Illa enim foris castigato corpore mentis est passa temulentiam, et sanctam quam postea non evacuaret ebrietatem. Nam hoc sibi vult quod non ulterius vultus ejus sint in diversa mutati. Talem sibi apprehensae jugitatem praesentiae sponsa polliceri videtur cum dicit: Non dimittam illum. Quid enim praeclarum, quid spirituale, quid sponsa dignum diceretur, si ad fidem, si ad justitiam, si ad humilitatem, ad continentiam, ad beneficentiam, et ad reliquas, quae Christus esse dicitur, virtutes id refer
Abbreviated transcription (Latin):
admouere nitatur. At cũ dile¬
cli contẽplatur uirtutes: totũ
placet: totũ delectat: totũ alli¬
cit. Nichil ibi uidet qd̾ horre¬
at: s cui dulciter ad hereat to¬
tum. Hic ꝓpͥus amoris usus est
hoc eiꝰ offitiũ: ut totus sit in
amando. Sic ẽ plane.cũ una
⁊ indiuidua iocunditas. omia
conuoluit ⁊ cõplectitur: offic¬
um. finẽ ⁊ causam. Officium
amor est: causa uisio⁊ finis u¬
trũq. Neq ullus eẽ post beati¬
or finis: qͣmͣ ipsa uisio ⁊ dile¬
ctio dei Dnmia ad hunc finẽ
scõꝵ uota suspirant. Fins iste.
ipse sͥ finis ẽ: se ip̃o contentur
in melius aliquid expectatio¬
uem porrigere ñ ualens. Ho
est illud unũ qd̃ necessariũ di¬
citur ⁊ qd̃ amaria ñ tollitur: in
qͦ psalmista gratulatur. Michi
inquit adherere deo bonum est.
Hic est ille mentis excessus: qui
usq ad tercium celũ paulũ ra¬
puerat. Hec ebrietas:temulen¬
to similẽ anne uultũ expresse¬

Expanded text:
amovere nitatur. At cum dileamovere nitatur. At cum dilecti contemplantur virtutes, totum placet, totum delectat, totum allicit: nihil ibi videt quod horreat, sed cui dulciter adhaereat. Hic proprius amoris usus est, hoc ejus officium, ut totus sit in amando. Sic est plane, cum una et individua jucunditas omnia convolvit et complectitur: officium, finem, et causam. Officium amor est, causa visio, finis utrumque: neque ullus esse potest beatior finis, quam ipsa visio et dilectio Dei. Omnia ad hunc finem sanctorum vota suspirant. Finis iste ipse sibi finis est, se ipso contentus in melius aliquid exspectationem porrigere non valens. Hoc est illud unum quod necessarium dicitur, quod a Maria non tollitur, in quo Psalmista gratulatur: Mihi, inquit, adhaerere Deo bonum est . Hic est ille mentis excessus, qui usque ad tertium coelum Paulum rapuerat . Haec ebrietas temulento similem Annae vultum expresse
Abbreviated transcription (Latin):
Ab hoc sp̃ualis iocunditatis
excessu ⁊ ebrietate sobrium
fieri.⁊ ꝓpter fraternas neces¬
sitates ab alienatione men¬
tis tẽperare ⁊ quid nisi uultũ
in diuersa mutare ẽ: Deniq¬
⁊ in artha sollicita erat. ⁊ tur¬
bata circa plurima. Illa cir¬
ca multa turbatio: uidetur qͦ¬
dam uultꝰ in du̾isa mutatio.
Maria optimã partẽ elegit:
que ñ auferetur ab ea. Opti¬
ma pars contẽplationis ⁊dile¬
ctionis ẽ usus. Nam ⁊ si illa ft̃
oꝑa caritatis. que exhibebat
martha ⁊ ibi t̃n seruit caritas
necessitati: ñ caritas sibi. In
subleuandis alienis necessitatib
bonum opus: s molesta causa.
Bona enĩ misccł̃ia: s molesta mi¬
seria. Bona curatio: s circa quẽ
uersatur ñ bonus langor. Bonꝰ
in huiꝰmodi cõpassionis affectus:
s ñ bona cõpassionis occasio¬
nem ministrans alteriꝰ passio.
fraternis in necessitatib caritaᷤᷤ
intuetur cui condoleat ⁊ quo
moueatur ad miserationẽ: qd̾

Expanded text:
Ab hoc spiritualis jucunditatis Ab hoc spiritualis jucunditatis excessu et ebrietate sobrium fieri, et propter fraternas necessitates ab alienatione mentis temperare, quid nisi vultum in diversa mutare est? Denique et Martha sollicita erat, et turbata circa plurima. Illa circa multa turbatio, videtur quaedam vultus in diversa mutatio. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . 31 2. Optima pars contemplationis et dilectionis est usus. Nam etsi illa sunt opera charitatis, quae exhibebat Martha; ibi tamen servit charitas necessitati, non charitas sibi. In sublevandis alienis necessitatibus bonum opus, sed molesta causa. Bona enim misericordia, sed molesta miseria. Bona curatio, sed circa quem versatur, non bonus languor. Bonus in hujusmodi compassionis affectus; sed non bona compassionis occasionem ministrans alterius passio. Fraternis in necessitatibus charitas intuetur cui condoleat, quo moveatur ad miserationem, quid
Abbreviated transcription (Latin):
gregari xͥ illũ cõpellebat
caritas. Siue in quuit men¬
de excedimꝰ deo ⁊ siue sobrii
urget nos. Caritas gͦ qͣdam
dispensatione contẽplationi
se subducit: cuiꝰ tñ ꝓpriꝰ et fa
nia que agit caritas qͣndã
hñt indefesse orationis ⁊ gra¬
tulationis uicẽ ⁊ efficatiam.
s tunc ista ꝓfusus. ⁊ excellen¬
tius exequitur: cũ singulari¬
ter in istis exercetur. Abscon¬
de elemosinã in sinu pauꝑiᷤ.
⁊ ipsa orabit ꝓte ad dnm̃. E¬
lemosine uocabulo ñ incon¬
grue censentur uniu̾sa que
indigentibe misericorditer
impenduntur ⁊ ñ modo iste
corporeus cib. ⁊ indumentĩi:
s etiam doctrina exhortatio
correptio. consolatio. ⁊ uni¬
uersa que solius ad anme
cõmoda spectare uidentur.
Oꝑa sunt hec caritatis: ⁊ ora¬
tionis uim optinent cũ soli¬
us dei fiunt intuitu. S ñ st̃
hec specialia ⁊ ꝓpͥa ipsius.
Quid enim tam ꝓprium qͣm
dilecto soli intend̾e. ⁊ libere
in amoris se exercere negotio:

Expanded text:
um compellebat charitas. Sive, inquit, mente excedimus, Deo; sive sobrii urget nos . Charitas ergo quadam dispensatione contemplationi se subducit, cujus tamen proprius est et nia quae agit charitas, quamdam habent indefessae orationis et gratulationis vicem, et efficaciam. Sed tunc ista profusius et excellentius exsequitur, cum singulariter in istis exercetur. Absconde eleemosynam in sinu pauperis, et ipsa orabit pro te ad Dominum . Eleemosynae vocabulo non incongrue censentur universa, quae indigentibus misericorditer impenduntur; non modo iste corporeus cibus et indumentum, sed etiam doctrina, exhortatio, correctio, consolatio, et universa quae solius ad animae commoda spectare videntur. Opera sunt haec charitatis, et orationis vim obtinent, cum solius Dei fiunt intuitu: sed non sunt haec specialia et propria ipsius. Quid enim tam proprium quam dilecto soli intendere, et libere in amoris se exercere negotio?
Abbreviated transcription (Latin):
es. descensus tuus. Quid bo¬
noꝵ aceruum oꝑum quem
alii alacritate conscendunt
detrahere moliris ⁊ ⁊ regu¬
lares obseruantias immii¬
tare. quarũ ⁊ numerũ et
rigorem causaris: Noli
hibere eos qui benefaciunt:
si potes ⁊ ipse asceride. Aii¬
di de quali ⁊ qͣnto aceruo
sancti ascendunt. Sc̃i ludi¬
bria ⁊ uerbera exꝑti insu¬
per ⁊ uincula ⁊ carceres. la¬
pidati sunt secti sunt. tẽp¬

Expanded text:
es, descensus tuus. Quid boes, descensus tuus. Quid bonorum acervum operum, quem alii alacritate conscendunt, detrahere moliris, et regulares observantias immutare, quarum et numerum, et rigorem causaris? Noli prohibere eos qui bene faciunt; si potes, et ipse ascende. Audi de quanto et quali acervo sancti ascenderunt. Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres, lapidati sunt, secti sunt, te
Abbreviated transcription (Latin):
sunt distuicta tẽporib. Non
ne testimonia hec credibilia
tacta sunt nimis ⁊ eo qd̃ do¬
mum tuã talis decet sc̃ĩtudo
dñe: Utinã cordis mei radi¬
ces suꝑ istũ densentur aceruĩi.
Nescit sterił ẽẽ tantus bone
conũsationis tumulus. Locus
est altus ⁊ uber: qualẽ ꝓpħa
cõmemorat. Uiuea fc̃a est di¬
lecto in cornu in loco uberi.
Et magnum plane fertilis so¬
li testimoniũ: fructuũ ꝓuen¬
tus uberior. Sicut econtrario
loci ubertas arboris qualita¬
tem redarguit: de infructu¬
ositate sua. An non arbor
mala que terrã bonã occu¬
pans fructus condignos non
parit ⁊ s nec ullos bone spei
parturit flores: forsitan
⁊ ficulneã illã sterilẽ quam
dñs iussit succidi ÷ fertiles
de uicino uinee condẽpnaban.
plantatũ nil sc̃m moliri ⁊ et
excusationes p̃tendentẽ cog¬
natis exemplis conuinei: et
inde descensiones dispon̾e in
ordine suo unde alii ascen¬
dunt. Sufficiat tibi qui taliꝰ

Expanded text:
sunt distincta temporibus? Nonne sunt distincta temporibus? Nonne haec testimonia credibilia facta sunt nimis, eo quod domum tuam talis decet sanctitudo, Domine? Utinam cordis mei radices super istum densentur acervum. Nescit sterilis esse tantus bonae conversationis cumulus. Locus est altus et uber, qualem propheta commemorat: Vinea facta est dilecto in cornu, in loco uberi . Et magnum plane fertilis soli testimonium, fructuum proventus uberior: sicut e contrario loci ubertas, arboris qualitatem redarguit de infructuositate sua. An non arbor mala, quae terram bonam occupans, fructus condignos non parit, sed nec ullos bonae spei parturit flores? Forsitan et ficulneam illam sterilem, quam Dominus jussit succidi , fertiles de vicino vineae condemnabant. plantatum, nil sanctum moliri, et excusationes praetendentem cognatis exemplis convinci, et inde descensiones disponere in corde suo, unde alii ascendunt. Sufficiat tibi qui talis
Abbreviated transcription (Latin):
ram ꝓicientes in ip̃m qui eiᷤ
preest ñ pͥmum s solũ que¬
rentes regnũ dei: Qd̃ pene
p̾terieram in capitulo sin¬
gulis dieb examinandi ab¬
batis astant iudicio: quasi
ad xp̃i p̾sentati tribunal. Ibi
quisq in pͥmis accusator ẽ
sui: accusandi se locũ aliis
p̃riꝑe festinans. Quid ip̃m
continuum silentiũ ⁊ que¬
dam cõpositionis grauitas
nonne totam conu̾sationem
uenustat ⁊ ⁊ quadam sancti¬
tatis pulchra uestit facie: Ip¬
se somnus quoq sc̃itatis te¬
stimonium reddit: nec in a¬
ceruo destimonioꝵ ẽ tantoꝵ
sine confessione. Nam reliqͥe
cogitationũ confitentur xp̃o:
ubi sompno corpus obruit᷑.
Quomͦ enim dormientis pote¬
runt ñ u̾sari ante oculos to¬
cius diurne conu̾sationis y¬
magines depicte. ⁊ in animo
uigilare: Non tibi magnuᷤ
hic uidetur testimonii acer¬
uus erigi: Hisi qd̾ non acer¬
uatim ⁊ sine ordine fiunt ista:
s serie certa. ⁊ suis singula

Expanded text:
ram projicientes in ipsum qui eis ram projicientes in ipsum qui eis praeest: non praemium, sed solum quaerentes regnum Dei. Quid? quod pene praeterieram, in capitulo singulis diebus examinandi abbatis astant judicio, quasi ad Christi praesentati tribunal. Ibi quisque in primis accusator est sui, accusanti se locum aliis praeripere festinans. Quid ipsum continuum silentium, et quaedam compositionis gravitas? nonne totam conversationem venustat, et quadam sanctitatis pulchra vestit facie? Ipse somnus quoque sanctitatis testimonium reddit, nec in acervo testimoniorum est tantorum sine confessione. Nam reliquiae cogitationum confitentur 75 Christo, ubi somno corpus obruitur. Quomodo enim dormientis poterunt non versari ante oculos totius diurnae conversationis imagines depictae, et in animo vigilare? 4. Non tibi magnus hic videtur testimonii acervus erigi, nisi quod non acervatim et sine ordine fiunt ista, sed serie certa, et suis singula
Abbreviated transcription (Latin):
tant confessiones: ⁊ uerecon¬
da s manifesta reuelatione
etiam exiguos purgant exces¬
sus. Non tñ exiguum repui¬
tant s a xp̃o uel tenui me¬
moria titubant. Hostis cal¬
lidi si quid fu̾it imꝑbitate
suggestũ. sibi imputant ⁊ in¬
qui in hac parte estimatores.
dum ꝓpͥum arbitrantur casĩ:
Qd̾ aliene sunt fraudis casso
onatu tm̃ ꝓuocati. Quid coti¬
Dlanus manuũ labor quo cor¬
pus. ⁊ satis atteritur: ⁊ te¬
tuiter pascitur: Labores ma¬
nuum suarũ ñ soli mandri¬
cant. s de insufficienti parti¬
untur egenis ut ⁊ illis sit tri¬
bulatio: dum modo aliis ha¬
bundet. Inter ualł quib dã
leuant labores: s fesso cor¬
pore feruet affectus. Illic ta¬
cite lacͥme ubertim uoluunt᷑:
ꝓ deunt gemitus ⁊ erũpunt
suspiria: ut qui uixta se¬
dent. si forte ex se frigidi st̃.
uicinis possint sintillis ac¬
cendi. Quid deniq qd̃ non
de crastino cogitant nec de
hodierno quidẽ omnẽ cu¬

Expanded text:
tant confessiones, et verecuntant confessiones, et verecunda, sed manifesta revelatione etiam exiguos purgant excessus. Non tamen exiguum reputant, si a Christo vel tenui memoria titubant. Hostis callidi, si quid fuerit improbitate suggestum, sibi imputant iniqui in hac parte aestimatores, dum proprium arbitrantur casum, quod alienae sunt fraudis casso conatu tantum provocati. Quid quotidianus manuum labor, quo corpus et satis atteritur, et tenuiter pascitur? Labores manuum suarum non soli manducant; sed de insufficienti partiuntur egenis, ut et illis sit tribulatio, dummodo aliis abundet. Intervallis quibusdam levant labores, sed fesso corpore fervet affectus. Illic tacitae lacrymae ubertim volvuntur, prodeunt gemitus, erumpunt suspiria: ut qui juxta sedent, si forte ex se frigidi sint, vicinis possint scintillis accendi. Quid denique, quod non de crastino cogitant, nec de hodierno quidem? omnem cu
Abbreviated transcription (Latin):
nunt abire. Nam ibi id ÷ in
ipsis que cantantur uerbis
aut ligatã tenent ÷ aut ad
cognata relaxant: ad pere¬
grina nequaqͣm. Qd̾̃ si con¬
tingat. fugat ẽ enim mens
humana: quanta statim ca¬
stigant censura. ⁊ more usu¬
ras a se reposcunt: S nec ip¬
sa cõminium horarũ uiter¬
ualla nocturna uacant.De¬
us bone hora illa noctis qͣm
sint nocte est: qͣm nox illa il¬
luminatio in deliciis. Oratio¬
nes ille pͥuatm fiunt: s pri¬
uata ñ petunt. Sũmissior qͥ¬
dem uox s mens intensior
⁊ preces tacite multũ hñt a¬
cuminis. Deniq frequenter
uocem eripit oratio uehe¬
meus:⁊ uerbis nec eget. nec
utitur. que puro ⁊ pleno fer¬
tur affectu. Amor in aurib
dñi solus obstrepens corpora¬
lium strepitus dedignatur
uerboꝵ: que sicut inchoan¬
⁊ excitamenta sunt. sic impe¬
dimenta solent ẽẽ ꝑfecte oras¬
n. Quid deinde ipsis horis
matutinis: Quasi de recenti
orationes instaurant : frequen¬

Expanded text:
nunt abire? Nam ibi, id est in nunt abire? Nam ibi, id est in ipsis quae cantantur verbis, aut ligatam tenent, aut ad cognata relaxant, ad peregrina nequaquam. Quod si contingat fugax est enim mens humana, quanta statim castigant censura, et morae hujus usuras a se reposcunt? Sed nec ipsa communium horarum intervalla nocturna vacant. Deus bone, hora illa noctis, quam sine nocte est, quam nox illa illuminatio in deliciis! Orationes illae privatim fiunt, sed privata non petunt. Submissior quidem vox, sed mens intensior, et preces tacitae multum habent acuminis. Denique frequenter vocem eripit oratio vehemens: et verbis nec eget, nec utitur, quae puro et pleno fertur affectu. Amor in auribus Domini solus obstrepens, corporalium strepitus dedignatur verborum, quae sicut inchoanti excitamenta sunt, sic impedimenta solent esse perfecte oranti. Quid deinde? ipsis horis matutinis quasi de recenti orationes instaurant, frequen
Abbreviated transcription (Latin):
Talia utinam penes me testi¬
monia pauca reppereantur
mallem nulla: ne modicũ
fermentum aceruum fideli¬
um oꝑum totũ denigret. Et
frẽs mei ut modicũ de cõmu¬
ni glorier qui de pͥuato non
possum ⁊ si totius uite ur̃e
respexeritis codinem ⁊ regu¬
laris obseruantie cursum: ñ
erit exiguus boni testimo¬
nii quem coedificatis acer¬
uus. Nam si anocturnis ui¬
giliis quas impigro uelut pͥ¬
mitias quasdam libatis af¬
fectu. ⁊ effunditis apͥncipio
uigiliarũ sicut aqͣm cor ue¬
strum ante conspectũ dei ur̃i.
si inqͣm a capite singłos per
gnidus conũsationis diume
seriatim uelitis incedere. quid
ibi reꝑietur qd̾ disciplinã ñ
sonet. qd̃ non conconcinat
fidei nr̃e ⁊ qd̃ ñ uł corpus at¬
terat. uł mentẽ erigat. uel
dirigat erecłã᷑ Inter psal¬
lendum qͣnta ẽ disciplina ĩ
corpore.⁊ quã maior quorũ¬
dam in mente: dũ ne ad mo¬
dicum uł certe tm̃ ad mom̾¬
tum. a sensu uerboꝵ. illã si¬

Expanded text:
Talia utinam penes me testiTalia utinam penes me testimonia pauca reperiantur: mallem nulla, ne modicum fermentum acervum fidelium operum totum denigret. 3. Et, fratres mei ut modicum de communi glorier, qui de privato non possum, si totius vitae vestrae respexeritis ordinem, et regularis observantiae cursum; non erit exiguus, quem boni testimonii coaedificatis, acervus. Nam si a nocturnis Vigiliis, quas impigro velut primitias quasdam praelibatis affectu, et effunditis a principio vigiliarum sicut aquam cor vestrum ante conspectum Dei: si, inquam, a capite singulos per gradus conversationis divinae seriatim velitis incedere; quid ibi reperietur quod disciplinam non sonet, quod non concinat fidei nostrae, quod non vel corpus atterat, vel mentem erigat, vel dirigat erectam? Inter psallendum quanta est disciplina in corpore, et quam major quorumdam in mente, dum ne ad modicum, vel certe tantum ad modicum a sensu verborum illam si
Abbreviated transcription (Latin):
Crispi sunt eccłie crines ad
suum semꝑ recurrentes ca-¬
put : circa illud ambitu a¬
mico reuoluti: in ip̃a capi¬
tis secreta conantes intrare.
Ideo capilli eiꝰ non decidunt¬
de monte galaad: oꝑum x
maiora sibi semꝑ ad uni¬
tandũ exempla cumulantes.
utinam fidei quã habeo in
xp̃o omnia oꝑa mea attesten¬
tur: ⁊ iugi profecta congesta
aceruum mͥ ascensionis con¬
stituant. Quã paucos ego mͥ
testimonii huius contuli la¬
pides. Uereor equidẽ ne et
incontrariũ multos congreᷤᷤ¬
serim. Quid eñi: Nonne tͥ
uidentur ñ ꝓ fide s magis
contra fidẽ testimonia con¬
gressisse ⁊ qui sic uuunt ut
alterius uideantur fidei qͣm
xp̃ianee Deniq tales quã
multos uidemꝰ: de quib iu¬
re dici possit. Isti non sic con¬
uersantur ut qui xp̃i redẽp¬
tos se sangumne credant:qui
aliam sperent uitã ÷ qui fu¬
turum uereantur iudicium:
qui tandẽ euangelica p̃cep¬
ta diuinitus data fateantur.

Expanded text:
Crispi 74 sunt Ecclesiae crines, ad Crispi 74 sunt Ecclesiae crines, ad suum semper recurrentes caput, circa illud ambitu amico revoluti, in ipsa capitis secreta conantes intrare. Ideo capilli ejus non deciduntde monte Galaad, operum Christi majora sibi semper ad imitandum exempla cumulantes. Utinam fidei quam habeo in Christo, omnia opera mea attestentur, et jugi profectu congesta acervum mihi ascensionis constituant. Quam paucos ego mihi testimonii hujus contuli lapides! Vereor equidem, ne et in contrarium multos congesserim. Quid enim? nonne tibi videntur non pro fide, sed magis contra fidem testimonia congessisse, qui sic vivunt, ut alterius videantur fidei, quam christianae? Denique tales quam multos videmus, de quibus jure dici possit: Isti non sic conversantur, ut qui Christi redemptos se sanguine credant, qui aliam sperent vitam, qui futurum vereantur judicium, qui tandem evangelica praecepta divinitus data fateantur!
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ in sublimib pasti ⁊ posi¬
i. ⁊ tendentes semꝑ ad alta
ut tapre. altum tñ nichil sa¬
piant: s carnał conscii sut
infirimitatis. Clatio namq
ipsa descendit: ascendit hu¬
militas. Ideo quasi capree qd̃
semꝑ ⁊ alta petant ⁊ ad in¬
firma sua respectent. Et bene
de monte galaad ascendunt
s tñ ñ nisi in monte galaad:
qui testimonii aceruus in¬
pretatur. Et quis ille nisi xp̃c
suꝑ quẽ omnia ꝓpħarũ coa¬
ceruata sunt testimonia ⁊ cui
ꝓphe. cui iohes. cui pater. cui
oꝑa ipsa testimonium red¬
dunt: hic mons: eccłie ca¬
put ẽ. Noli de hoc monte de¬
fiuere: si capillus es. Quid no¬
bis separationẽ minaris ⁊ et
uelut auulsum iri a reliquoꝵ
rege capilloꝵͦ Nuiqͥd ca-¬
lus tuus eccłie caluationem
inducet: Nescit illa decal¬
uari: nam ⁊ capilli eiꝰ om̃s
numerati sunt. Ad synago¬
gam illa interminatio fa¬
cta est in ꝓpheta. Erit ꝓ
crispanti crine caluitium.

Expanded text:
eo quod in sublimibus pasti et poseo quod in sublimibus pasti et positi, tendentes semper ad alta ut caprae, altum tamen nil sapiunt, sed carnalis conscii sunt infirmitatis. Elatio namque ipsa descendit, ascendit humilitas. Ideo quasi caprae, quod semper et alta petant, et ad infirma sua respectent. Et bene de monte Galaad ascendunt: sed tamen nonnisi in monte Galaad, qui testimonii Acervus interpretatur. Et quis ille nisi Christus, super quem omnia Prophetarum coacervata sunt testimonia, cui Prophetae, cui Joannes, cui Pater, cui opera ipsa testimonium reddunt? Hic mons Ecclesiae caput est. Noli de hoc monte defluere, si capillus es. Quid nobis separationem minaris, et velut avulsum iri a reliquorum grege capillorum? Numquid casus tuus Ecclesiae calvationem inducet? Nescit illa decalvari. Nam et capilii ejus numerati sunt. Ad Synagogam illa interminatio facta est in propheta: Erit pro crispanti crine calvitium .
Abbreviated transcription (Latin):
exhibent ad omnẽ initũ ma n¬
gistri: sicut ad motum ueniti.
Qm graciles ⁊ sp̃ualib exte¬
nuati disciplinis pene sine
corpore sunt. ⁊ penitus sine
carne ad omnem in sensibi¬
les iniuriam ut nec tonden¬
tis instrumenti sentiant le¬
sionem⁊ in hoc tm̃ passioĩs
sustinentes molestiam: si a
capite cui in heserunt contin¬
gat euelli. Reliquo eñi emor¬
tuo corpore. uitalẽ ibi tm̃ sen¬
sum retentant: ubi capiti de
quo oriuntur iunguntur. Qui
ip̃o uicimi cerebro ubi sapĩe dr
recessus: quasi ad intima ipsiꝰ
archana nituntur intrare.
Quib hoc eradicari ⁊ quasi
inde euelli uidetur: ad exte¬
rĩores qualibet occasione cu¬
ras uocari. Nam qui inde si¬
ne sensu doloris defluunt:
quomͦ ibi aut nati. aut radi¬
cati credentur: Deniq qd̃ ñ
decidant capilli sponse s as¬
surgant: audi qd̃ sequitur.
sapilli tui sieut grex cãpra¬
rum que ascendunt de monte
galaad. Quasi grex caprariĩ

Expanded text:
exhibent ad omnem nutum maexhibent ad omnem nutum magistri, sicut ad motum venti: qui graciles, et spiritualibus extenuati disciplinis, pene sine corpore sunt, et penitus sine carne, ad omnem insensibiles injuriam, ut nec tondentis instrumenti sentiant laesionem; in hoc tantum passionis sustinentes molestias, si a capite cui inhaeserunt, contingat evelli. Reliquo enim emortuo corpore, vitalem ibi tantum sensum retentant, ubi capiti, de quo oriuntur, junguntur. Qui ipsi vicini cerebro, ubi sapientiae dicitur recessus, quasi ad intima ipsius arcana nituntur intrare: quibus hoc eradicari et quasi inde evelli videtur, ad exteriores qualibet occasione curas vocari. Nam qui inde sine sensu doloris effluunt, quomodo ibi aut nati, aut radicati credentur? 2. Denique quod non decidant capilli sponsae, sed assurgant, audi quod sequitur: Capilli tui sicut grex caprarum, quae ascenderunt de monte Galaad. Quasi grex caprarum,
Abbreviated transcription (Latin):
quantum in ip̃o ẽ prauis p̃¬
cipitat erempliss De talib
apostolus loquitur. Om̃s que
sua sunt querunt: non que
xp̃i ih̾u. Tales occupant locũ.
⁊ peruertunt usum: cũ edi¬
uerso sint alii qui oculi non
hñt officium ex ꝓ motione:
susurpant ex presũptione.
Et quidem frequens hec tur¬
ba. Quem dabit in me de ni¬
mero discipłoꝵ ⁊ qui p̾lator
oꝑa penes se uelut quodam
locatus intribunali. ñ car¬
pat. ñ corrigat ñ castiget:
Isti ñ iam sunt oculi men¬
broꝵ: s quidã oculi ocłoꝵ.
Quomodo si penne ⁊ plume
in corpore columbe: ipsa
mina. Nolo locum hunc ni¬
mis urgere: ne uos frẽs ex¬
agitare uidear. Estote ur̃a
contenti mensura. Nichil
omnino in corpore colũbe
officio uacat: nichil caret
honore. Et ea que abscondi¬
ta sunt: habundantiorem
hñt honorẽ. Deniq ⁊ capil¬
lis sponse suus est honos. Si
eñi in oculis prelati: in ca¬
Et boni discipłi qui se capilloꝵ
more tractabiles ⁊ flexibiles

Expanded text:
is praecipitat exemplis? De talibus Apostolus loquitur: Omnes quae sua sunt quaerunt, non quae Jesu Christi . Tales occupant locum, et pervertunt usum: cum e diverso sint alii, qui oculi non habent officium ex promotione, sed usurpant ex praesumptione. Et quidem frequens haec turba. Quem dabis nunc ex numero discipulorum, qui praelatorum opera penes se, velut quodam locatus in tribunali, non carpat, non corrigat, non castiget? Isti non jam sunt oculi membrorum, sed quidam oculi oculorum: quomodo si pennae et plumae in corpore columbae ipsa mina. Nolo locum hunc nimis urgere, ne vos, fratres, exagitare videar. Estote vestra contenti mensura. Nihil omnino in corpore columbae officio vacat, nihil caret honore: et ea quae abscondita sunt, abundantiorem habent honorem. Denique et capillis sponsae suus est honos. Si enim in oculis praelati; in caEt boni discipuli, qui se capillorum more tractabiles et flexibiles
Abbreviated transcription (Latin):
gue conuolutas delicate sc̃i
conditũ manna contrectare.
qd̃ auita urna continet. et
archa recludit. Et ip̃m man¬
ne nomen aliquid oftendit
archanũ: ⁊ de quo magis
possit queri quid est hoc
qm dici quid sit hoc. Et cui
inelius quã manne. latens
illud cõꝑafurũ: Dulcis qui¬
dem ⁊ celestis ẽ mauna cib ⁊ s
uidetis qͣm secrete reconditus in
uirna. in archa in scĩs scõꝵ: ut
curiosus ⁊ minus idoneus ab hu¬
iusnodi aspectus arceatur. Ocii¬
lus ille qui columbinus ẽẽ ñ
nouit: quem non dirigit et
pia credulitas. ⁊ intentio pu¬
ra.Rogamus autẽ uos fres.
amplectunini scãm simplicita¬
tem ÷ quietẽ mentis ÷ medita¬
tiones puras : uberas orationeᷤ:
q̃m in talib uasis. ⁊ ut ita di¬
cam in archa sc̃e meditationis.
⁊ interiore orationis urna di¬
uiua nobis ẽ locata refectio. ⁊
portio głe. de qua legitur.Sa¬
tiabor cum apparuerit gloria

Expanded text:
guae convolutas delicate Sancti guae convolutas delicate Sancti conditum manna contrectare, quod aurea et urna continet, et arca recludit. Et ipsum mannae nomen aliquid ostendit arcanum, et de quo magis possit quaeri, Quid est hoc? quam dici quid sit hoc. Et cui melius quam mannae latens illud comparaverim? Dulcis quidem et coelestis est manna cibus: sed videtis quam secrete reconditus in urna, in arca, in sanctis sanctorum, ut curiosus et minus idoneus ab hujusmodi aspectus arceatur, oculus ille qui columbinus esse non novit, quem non dirigit et pia credulitas, et intentio pura. Rogamus autem vos, fratres, amplectimini sanctam simplicitatem, quietem mentis, meditationes puras, liberas orationes; quoniam in talibus vasis, et, ut ita dicam, in arca sanctae meditationis et interiori orationis urna, divina nobis est locata refectio, et portio gloriae, de qua legitur: Satiabator cum apparuerit gloria
Abbreviated transcription (Latin):
lustrat sp̃es: ⁊ ꝑ spectis am¬
plius in ardescit. ꝑossumus
talem qͣndam distinctionẽ
formare: ut dicamꝰ alias ex¬
teriores ẽẽ ⁊ alias interiores :
alias intimas. Alie eñi se ab
carnalib retrahunt ⁊ alie
sp̃ualib intendunt: alie¬
quasdã iam tenent pͥmitias.
Prime se amundi illecebra.
quã contẽpnunt cõpescunt
medie se ad id qd̾ spũaliter
concupiscunt. adhuc cõpo¬
nunt: ultime immo intime
optatis auide iam utuntur.
Deus bone qͣntũ lucis ⁊ delicia¬
rum in illis ẽ latebris: qͣntꝰ
excessus in recessib illis. Uti¬
nam tales me conclaudant
latebre: ut illud de psalmo
dicere possim. Nox hec illumi¬
natio mea in deliciis meis. Ee
oe nunc aliquid latens atti¬
gi in hoc ultimo gradu: ⁊ for¬
de uł hoc ẽ. uł aliquid simile
qd̃ sponsus signauit. Uolo
de cetero deferte mysteriis:
nec enim fas est audati sermo¬
ne orationũ archana nuda¬
re: ⁊ minus scĩs manib lin¬

Expanded text:
lustrat species, perspectis amlustrat species, perspectis amplius inardescit. Possumus talem quamdam distinctionem formare, ut dicamus alias exteriores esse, alias interiores, alias intimas. Aliae enim se a carnalibus retrahunt, aliae spiritualibus intendunt, aliquasdam jam tenent primitias. Primae se a mundi illecebra, quam contemnunt, compescunt: mediae se ad id quod spiritualiter concupiscunt, adhuc componunt: ultimae, imo intimae optatis avide jam utuntur. Deus bone, quantum lucis et deliciarum in illis est latebris! quantus excessus in recessibus illis! Utinam tales me concludant latebrae, ut illud de Psalmo dicere possim: Nox haec illuminatio mea in deliciis meis . 7. Ecce nunc aliquid latens attigi in hoc ultimo gradu, et forte vel hoc est, vel aliquid simile quod sponsus signavit. Volo de caetero deferre mysteriis: nec enim fas est audaci sermone orationum arcana nudare, et minus sanctis manibus lin
Abbreviated transcription (Latin):
tis relictum ẽ credere. qd̾ ali¬
quid singulariter dulce et
sponso gratum sit. ħ potest
archanum dici ñ licuit. Ut
tñ aliquid dixisse uidear. et
ñ ex toto siluisse. ad hoc eñi
instatis: accipite qd̃ michi
uidetur in hae parte uere
dici posse. utrum accõmodate
ad p̾sens capitulum uos uid̾i¬
tis. Uirtutes ip̃e suaꝑte nati¬
ra intus in animo locate st̃:
s usus quarũdam in exterio¬
rib uiget quedã uero suam
in interiorib exercent poten¬
tiam. Et illa quidẽ carnales
declinat illerebras: ista uero
sp̃ualium deliciarũ latebrat
amplexatur. Illa uł sollicitan¬
tes occasiones refugit. uł in¬
solentes affectiones cõpescit.
⁊ qͣmuis interim necterio.
molesto t̃n exercitio laborat.
Ista tali delectatur materia:
que ñ iocunditate magis qͣm
honestate p̃cellat. Illa sim¬
plici intuitu ⁊ oculo columbi¬
no exteriores dum ꝑcurrit
sp̃es. uł odit uł despicit: ista
curiosiore ꝓ spectu celestes ꝑ¬

Expanded text:
tis relictum est credere quod alitis relictum est credere quod aliquid singulariter dulce et sponso gratum sit. Non potesarcanum dici non licuit. 6. Ut tamen aliquid dixisse videar, et non ex toto siluisse ad hoc enim instatis, accipite quod mihi videtur in hac parte vere dici posse: utrum accommodate ad praesens capitulum, vos videritis. Virtutes ipsae suapte natura intus in animo locatae sunt, sed usus quarumdam in exterioribus viget: quaedam vero suam in interioribus exercent potentiam. Et illa quidem carnales declinat illecebras, ista vero spiritualium deliciarum latebras amplexatur. Illa vel sollicitantes occasiones refugit, vel insolentes affectiones compescit; et quamvis interim necessario, molesto tamen exercitio laborat: ista tali delectatur materia, quae non jucunditate magis, quam honestate praecellat. Illa simplici intuitu et oculo columbino exteriores dum percurrit species, vel odit vel despicit: ista curiosiore prospectu coelestes per
Abbreviated transcription (Latin):
qua nobis est sermo cõmen¬
datam in sponsa colũbinam
inspice simplicitatẽ. quam
gradifica qͣm ẽ in seipsa sua-¬
uis ⁊ placens: maiores t̃n
in se reconditos h̾t thesari¬
ros. ⁊ dulci ẽ ut sic dicã me¬
dullatã secreto. Queritis qͥd
sit illuds Dixiiam. ⁊ si ad¬
hue uultis audire ignorare
me fateor. ꝑossem piã hanc
uob̾ cõmendare. simplicitatẽ
ad eiꝰ uos emulationẽ hortari:
que tam in explicabile ⁊ dul¬
ce mysterium continet fortaᷤ¬
se.⁊ confert.  autẽ ipsunz
si fuero co natus euoluere: for¬
sitan ad aliquid occultũ ⁊ la¬
uł comectura. S numquid
illud erit. cuiuuis tam in uo¬
lute meminit sponsus. Laude
dilecte: Quãlibet potuero oc¬
cultum eruere: aliquid ad¬
huc latebit intrinsecus. Altis
illud latet intenebris: nec
nr̃o subiacet uł stilo uł stu¬
dio. Uenerabor ipsũ silentiũ
tanti mysterii ⁊ nam quãuis
non ẽ datum diffinisse nos¬
se quid sit: eo qd̾ siletur sa¬

Expanded text:
qua nobis est sermo, commenqua nobis est sermo, commendatam in sponsa columbinam inspicite simplicitatem, quam gratifica, quam est in se ipsa suavis et placens: majores tamen in se reconditos habet thesauros, et dulci est, ut sic dicam, medullata secreto. Quaeritis quid sit illud? Dixi jam, et si adhuc vultis audire, ignorare me fateor. Possem piam hanc vobis commendare simplicitatem, et ad ejus vos aemulationem hortari, quae tam inexplicabile et dulce mysterium continet, fortasse et confert. Id autem ipsum si fuero conatus evolvere, forsitan ad aliquid occultum et lavel conjectura: sed numquid illud erit cujus tam involute meminit sponsus in laude dilectae? Quamlibet potuero occultum eruere, aliquid adhuc latebit intrinsecus. Altis illud latet in tenebris: nec nostro subjacet vel stylo, vel studio. Venerabor ipsum silentium tanti mysterii. Nam quamvis non est datum definite nosse quid sit, eo quod siletur, sa
Abbreviated transcription (Latin):
re intrinsecus dicis ⁊ curio¬
sitatẽ nrãm amplius irri¬
tas. tm̃ silentio misterrum
p̃meis. Plus nos dũ taces tra¬
his. Quam magna multitu¬
do dulcedinis huius: quam
abscondendã iudicas dum
ñ explicas. Quicquid illud
ẽ latet intrinsecus: s de la¬
debris istis suauissimus odor
aspirat. Nescio enim quo
pacto dũ illud ammirabi¬
liter dulce ẽẽ conitio: aminira¬
biliter dulce iam sentio. Iam
illud pensat affectus: ad qd̾ ñ
penetrat intelligentia. Con¬
diciuui ẽ. hoc penet sponsam:
⁊ signatũ in thesauris ipsiꝰ.
Soli fas est dilecto istos in¬
gredi:⁊ gl̾e latentis archa¬
na reuoluere. Hoc autẽ dico
qd ñ facile est uircutẽ cuiuᷤ¬
quã ex indiciis diffinire: fre¬
quenter enim exiguis exstan¬
tib signis eximia sunt que
latent intus secreta. Ideoq
manifestas debenius sic uir¬
tutes laudare ut hac in sin¬
gulis adiectione utamur.
Absq eo qd̾ intrinsecui la¬
tet.Deniq ipsam hanc de

Expanded text:
re intrinsecus dicis: et curiore intrinsecus dicis: et curiositatem nostram amplius irritas, tantum silentio mysterium premens. Plus nos dum taces, trahis. Quam magna multitudo dulcedinis hujus, quam abscondendam judicas, dum non explicas! Quidquid illud est, latet intrinsecus: sed de latebris istis suavissimus odor aspirat. Nescio enim quo pacto dum illud admirabiliter dulce esse conjicio, admirabiliter dulce jam sentio: jam illud pensat affectus, ad quod non penetrat intelligentia. Conditum est hoc penes sponsam, et signatum in thesauris ipsius; soli fas est dilecto istos ingredi, et gloriae latentis arcana revolvere. 72 5. Hoc autem dico quod non facile est virtutem cujusquam ex indiciis definire. Frequenter enim exiguis exstantibus signis, eximia sunt quae latent intus secreta. Ideoque manifestas debemus sic virtutes laudare, ut hac in singulis adjectione utamur: Absque eo quod intrinsecus latet. Denique ipsam hanc, de
Abbreviated transcription (Latin):
untur. Absq eo inquit qd
in trinsecus latet: quasi ñ
sint intrinsecus alie gr̃e
⁊ dona sp̃s. Et quom omĩs
gła filie regis ab intus: De¬
niq ⁊ intrinsecus ip̃i ocu¬
li columbarũ. ubi simplici¬
tas fidei corda purificat. ⁊
illuminatos reddit oculos
cordiss ubi ñ modo oculus.
s totus absconditus homo
rordis d̾r. S licet ab intus
respectu interior: ⁊ sicut in
ipso homine exteciori. sie¬
⁊ in illo interiori alia ab is
magis sunt intima ⁊ latentia
penitus. soli tm nota dilecto.
Fortasse ⁊ aliqua etiam ipsi
sunt sponse ignota: nec colla¬
torũ diuinitus ad plenũ ht
noticiam munerum. Quid e¬
num si occultatur sublimitaᷤ.
dum seruatur humilitas:
Secretum tuum tibi iħu bo¬
ne. secretũ tibi: ⁊ in abs¬
ditis sponse. solus deliciatis.
Cur non uł ad modicum il¬
lud nescio quid latens nob̾
cõmunicas ⁊ ⁊ occultã qua
delectaus figuras pulchri¬
tudinẽ: plus nos ad que¬
rendũ allicis. dũ illud late¬

Expanded text:
untur. Absque eo, inquit, quod untur. Absque eo, inquit, quod intrinsecus latet: quasi non sint intrinsecus aliae gratiae et dona Spiritus. Et quomodo omnis gloria filiae regis ab intus? Denique et intrinsecus ipsi oculi columbarum, ubi simplicitas fidei corda purificat, et illuminatos reddit oculos cordis: ubi non modo oculus, sed totus absconditus homo cordis dicitur . Sed licet ab intus respectu interior: et sicut in ipso homine exteriori, si in illo interiori alia aliis magis sunt intima, et latentia penitus, soli tantum nota dilecto: fortasse et aliqua etiam ipsi sunt sponsae ignota, nec collatorum divinitus ad plenum habet notitiam munerum. Quid enim si occultatur sublimitas, dum servatur humilitas? Secretum tuum tibi, Jesu bone, secretum tuum tibi, et in absconditis sponsae solus deliciaris. Cur non vel ad modicum illud nescio quid latens nobis communicas, et occultam, qua delectaris, figuras pulchritudinem? Plus nos ad quaerendum allicis, dum illud late
Abbreviated transcription (Latin):
pax.U italis ẽ enim pruden¬
tia sp̃s: usum habens uite.
que nunc ẽ. ⁊ future. Pruden¬
tia uͦ carnis in p̾senti tm̃ exer¬
cetur uita ⁊ nullum in ea que
sequitur habitura locũ. Cupi¬
ditatis enim apud inferos.
nec opus nec usus ẽ: s excrii¬
tiatio. Ista pax ẽ: illa litigiũ.
Et bene pax: cui hoc ẽ euacu¬
ari qd̃ pati ñ uacare. Talem
prudentiã ad sponse pulchxi¬
tudinẽ xp̃c cõmemorat. Talis
in oculis colũbarũ depingit᷑.
que simplicitatom ⁊ sp̃cial¬
tatem redoleat: eo qd̾ in co¬
lumbe figura sp̃s sc̾s intelli¬
gi soleat. Non solet ẽẽ uatua
talis simplicitas: multum
enim subter latentis gr̃e.
Dccili tui columbarũ: absq
eo qd̃ intrinsecus lutet. Mag¬
num noscio quid illud est
⁊ uere magnum qd̃ mani¬
feste uł dici non debuit. uł
dici non potuit: nec aliquo
ut gr̃e cetere simili figu¬
rari. S insuspicione ⁊ co¬
mectura sola relinquitur
hiis qui similia forte pati¬

Expanded text:
pax. Vitalis est enim prudenpax. Vitalis est enim prudentia spiritus, usum habens vitae quae nunc est et futurae. Prudentia vero carnis in praesenti tantum exercetur vita, nullum in ea quae sequitur, habitura locum. Cupiditatis enim apud inferos nec opes, nec usus est, sed excruciatio. Ista pax est, illa litigium. Et bene pax, cui hoc est evacuari, quod paci non vacare. Talem prudentiam ad sponsae pulchritudinem Christus commemorat. Talis in oculis columbarum depingitur, quae simplicitatem et spiritualitatem redoleat, eo quod in columbae figura Spiritus sanctus intelligi soleat. Non solet esse vacua talis simplicitas: multum enim subest latentis gratiae. 4. Oculi tui columbarum, absque eo quod intrinsecus latet. Magnum nescio quid illud est, et vere magnum, quod manifeste vel dici non debuit, vel dici non potuit; nec aliquo, ut gratiae caeterae, simili figurari, sed in suspicione et conjectura sola relinquitur iis qui similia forte pati
Abbreviated transcription (Latin):
calliditates ñ sectetur. qui illis
se uti ñ gaudeat ÷ qui ñ amet
h̾re. aut saltẽ nominari in se
ñ uelit Quis est qui ñ uerecĩs¬
detur ocłos colũbinos: Si xp̃i
amicã te uelis ÷ quid tibi cũ
prudentia carnis que inumica
est deo: An istas inimicitias e¬
uacuare conaris ⁊ ut utrasq
arnis ⁊ spiritus prudentias
condas in te ip̃a : Modicum
fermentum: totã massam cor¬
rumpit. Quid gͦ fiet ubi mul¬
tum est fermentũ: massa mo¬
dica: Que societ legi cupi¬
ditatis ⁊ legi caritans : Non
debet illa huic eẽ conuincta:
quia nequit ẽẽ subiecta. Prii¬
dentia enim carnis legi der.
aut repugnat. ⁊ inimica ẽ.
aut omnino ꝑit ⁊ nulla est.
Aut resistit: aut ex toto de¬
sistit. Potest ꝑuii. ut penitꝰ
non sit : ñ potest premi ut
ei contẽꝑata sit. Tuum gͦ ⁊ os
⁊ cor huiꝰmodi exercitutũ op
tas prudentia que legi dei nĩ
potest uł associari uł subi¬
ci: Prudentia sp̃s: uita et

Expanded text:
calliditates non sectetur, qui illis calliditates non sectetur, qui illis se uti non gaudeat, qui non amet habere, aut saltem nominari in se non velit? Quis est qui non verecundetur oculos columbinos, gloriici te velis, quid tibi cum prudentia carnis, quae inimica est Deo? An istas inimicitias evacuare conaris, ut utrasque carnis et spiritus prudentias condas in te ipsa? Modicum fermentum totam massam corrumpit . Quid ergo fiet, ubi multum est fermentum, massa modica? Quae societas legi cupiditatis, et legi charitatis? Non debet illa huic esse conjuncta, quia nequit esse subjecta . Prudentia enim carnis legi Dei aut repugnat, et inimica est: aut omnino perit, et nulla est: aut resistit, aut ex toto desistit. Potest perimi, ut penitus non sit: non potest premi, ut ei contemperata sit. Tuum ergo et os et cor hujusmodi exercitatum optas habere prudentia, quae legi Dei non potest vel associari, vel subjici. Prudentia spiritus vita est et
Abbreviated transcription (Latin):
dis. Quomͦ amica es. que pul¬
chra ñ es: S quomͦ non es
inimica ⁊ que malignaris
in sc̃oͤ Malignatur in sc̃o:
in alieno. In tuo maligna¬
ris bono: cum bonũ ipsum
ñ conspicaris. In alieno: c̃n
de bono male suspicatis. Et
praua intentio.⁊ ꝑ uersa
natura cõmune. Oculi colũ¬
barũ sunt: qui nec falli uo¬
lunt. nec fallere norunt.
Nescis qd̾ sponsus tuus ue¬
ritas ẽ: Quomodo dicet tib
columba mea. anuea mea :¬
mica ẽ ueritati siplicitas: ideo
cum simplicib sermotinatio
eiꝰ. Deniq simplicitati amice
applaudit dicens: oculi tui co¬
lumbarũ. Bona eñi est ocula¬
ta simplicitas. ita simulationẽ
excludens: ut ñ caliget inueri¬
tate. Rara hec hodie auis in
tertis : ⁊ si qua est eiꝰ usqͣm fre¬
quentia: occulta satis ⁊ latenᷤ
in foraminib petre in cauer¬
na materie. ⁊ desuꝑ riuos a¬
quarũ. Quomͦ autem obstura¬
tus est. aut occultatus ẽ oculus
columbinꝰ. Quis est qui seculi

Expanded text:
dis. Quomodo amica es, quae puldis. Quomodo amica es, quae pulchra non es? Sed quomodo non es inimica, quae malignaris in sancto? Malignatur in sancto, in alieno. In tuo malignaris bono, cum bonum ipsum non conspicaris: in alieno, cum de bono male suspicaris. Et prava intentio, et perversa natura commune. Oculi columbarum sunt, qui nec falli volunt, nec fallere norunt. Nescis quod sponsus tuus veritas est? Quomodo dicet tibi, Columba mea, amica mea t veritati simplicitas: ideo cum simplicibus sermocinatio ejus . Denique simplicitati amicae applaudit dicens: Oculi tui columbarum. Bona enim est oculata simplicitas, ita simulationem excludens, ut non caliget in veritate. Rara haec hodie in terris avis: et si qua est ejus usquam frequentia, occulta satis, et latens in foraminibus petrae, in caverna maceriae, et de super rivos aquarum. Quomodo autem obscuratus est aut occultatus est oculus columbinus? Quis est qui saeculi