comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tandẽ assecut̾ ĩ mõte Galaad.
clã destinã qiͣ raptoris fugã gra¬
nt̾ q̃stus at neqd asperius inge¬
nu loq̃ret nocturna uisioẽ p̃mo¬
nitus ĩ iuriaꝵ abstinuit. dicens
se ulcisci quidez posse.s diuina⁊
uore ꝓhibitũ nõ audere multis¬
q tande q̃rimoniis hic̃ iñ bĩtis
ꝑcusoq federe rediit. ¶Iacob uͦ
progrediẽs nõ ut oli domo egre¬
ssus ĩsomius scalã stãtẽ ⁊ ascen¬
sum ac descẽ su angłoꝵ uiderat.
s plane uigilãs ãgelos dei uidit.
Nicħ tñ illustri ꝙͣ ꝑ nox lucta il¬
la cũ dño. sic eĩ ait uidi deũ facie
ad faciẽ. ⁊ salua feã ẽ aĩa mea. hĩe
bñ dicto mutatoq noĩs. ne iacob
ampli dicet᷑. s isrł famosiore uo¬
cabulo. ¶Sane qui cõtra deum
fortis fuit hoiẽm uche m̃t̾ expa¬
uit. p̃missis eĩ iam añ nũtiis: u̾¬
bisq pacificis ad fsau fr̃ez suum.
cñ quadragẽtis uiris festinus

Expanded text:
et tandem assecutus in monte Galaad, et tandem assecutus in monte Galaad, clandestinam quasi raptoris fugam graviter questus; at, nequid asperius in generum loqueretur nocturna visione premonitus, iniuriarum abstinuit, dicens se ulcisci quidem posse, sed divina voce prohibitum non audere; multisque tandem querimoniis hinc inde habitis percussoque federe rediit. 10 Iacob vero progrediens, non ut olim domo egressus in somnis scalam stantem et ascensum ac descensum angelorum viderat, sed plane vigilans angelos Dei vidit; nichil tamen illustrius quam pernox lucta illa cum Domino. Sic enim ait: «vidi Deum facie ad faciem et salva facta est anima mea». Hinc benedictio mutatioque nominis, ne Iacob amplius diceretur sed Israel famosiore vocabulo. 11 Sane qui contra Deum fortis fuit, hominem vehementer expavit. Premissis enim iam ante nuntiis verbisque pacificis ad Esau fratrem suum cum quadringentis viris festinus
Abbreviated transcription (Latin):
it. ut uł sic qñ alit̾ nõ poss libͥos
pcrearet. nec fefellit. duo hĩc geĩ¬
ti sũt. Qd̃ adu̾tens lia q̃ ia pare¬
re desiisse uidebatꝰ codem artifi¬
cio totide ex ancilla iuroq suo
filios tulit ut prorsus ĩtelligas
primas illas femiãs ex uiris ñ
seph genuit isignẽ uirũ Qui inꝰ
ex oĩstirpe Iacob ĩ hac acie stabit
Nouissime benianũ pepit. tãto
dolore ut ꝓtũ simłq aĩam effun¬
deret. ¶ñ tñ Ioseph orto ł patͥc
uł prĩs suoꝵq desiderio tactus
Iacob abire uoluit s soc̾i precib
uictus ad huc substitit int̾poĩta
pactõe illa notissiã u̾sicolor gre¬
gũ. uñ sibi ⁊ diuitie ingẽtes: ⁊
ñ minor in uidia filioꝵ laban
mutata qͦq frẽs soc̾i mutati tes¬
tis aĩ. Quib cedere cogitãs clã¬
culu abscessit eñ cõuigib filiis
q ⁊ẜus ⁊ gregib. Que dieb
septẽ citato agmie ꝑsecutꝰ libã

Expanded text:
it, ut vel sic, quando aliter non posset, liberos it, ut vel sic, quando aliter non posset, liberos procrearet; nec fefellit: duo hinc geniti sunt. Quod advertens Lia, que iam parere desiisse videbatur, eodem artificio totidem ex ancilla viroque suo filios tulit, ut prorsus intelligas primas illas feminas ex viris nonseph genuit insignem virum, qui unus ex omni stirpe Iacob in hac acie stabit. Novissime Beniamin peperit tanto dolore ut partum simulque animam effunderet. 8 Ante tamen, Ioseph orto, vel patrie vel patris suorumque desiderio tactus Iacob abire voluit, sed soceri precibus victus adhuc substitit, interposita pactione illa notissima versicolorum gregum, unde sibi et divitie ingentes, et non minor invidia filiorum Laban; mutata quoque frons soceri, mutati testis animi. Quibus cedere cogitans, clanculum abscessit cum coniugibus filiis et gregibus. 9 Quem diebus septem citato agmine persecutus Laban
Abbreviated transcription (Latin):
id eĩ erat sororis nom̃ alt̾ius ac¬
cepit. At ubi primũ illur̃. errore
recognito q̃stus apud socerum
eũ audisset nõ solere ĩ eis ultiõ
nubere prius natas ceter posse
cũ ⁊ qua tatope cupiat adipisci.
si ẜuire septẽnio alto nõ gͣuet᷑
nulla ꝯditoẽ respint. tãta ius
amoris incesẜat. Quorursus ex¬
pleto desideratis tandẽ potitus
amplexib cõqeuit usq adeo ut
cen nil dignũ tali ꝯigio p̃stiti¬
sset. cũ ex pacto liber c̃ẽ posset ul¬
Apollinẽ ¶Iam ꝗde ut fit ex
amore noue ꝯuigis cõteptus pͥ¬
mi ꝯiugũ ortus erat. S miẜãs
liam deus alienũ ase uiri aium
notiue prolis fecũditate pẽsau̾a
Infecũda gͥ que multũ amabat
ip̃a qͣttuor exordine filios edid.
qb uelut ũcis totidem mariti af¬
fectus insororẽ ꝓ nos ad se se attͣ¬
heret. Cuiꝰ fortune soror ĩ inidens
Ancillã ꝓpriã niro subic̾e sustinu¬

Expanded text:
id enim erat sororis nomen alterius, acid enim erat sororis nomen alterius, accepit. 4 At ubi primum illuxit errore recognito, questus apud socerum, cum audisset non solere in eis ultimo nubere prius natas, ceterum posse eum et quam tantopere cupiat adipisci, si servire septennio altero non gravetur, nullam conditionem respuit; tanta vis amoris incesserat. Quo rursus expleto, desideratis tandem potitus amplexibus conquievit usqueadeo ut, ceu nil dignum tali coniugio prestitisset, cum ex pacto liber esse posset, ulApollinem! 5 Iam quidem, ut fit, ex amore nove coniugis contemptus primi coniugii ortus erat; sed miserans Liam Deus alienum a se viri animum votive prolis fecunditate pensaverat. Infecunda igitur que multum amabatur, ipsa quattuor ex ordine filios edidit, quibus velut uncis totidem mariti affectus in sororem pronos ad se se attraheret. 6 Cuius fortune soror invidens ancillam propriam viro subicere sustinu
Abbreviated transcription (Latin):
tenẽs mat̾no egressus ẽuto. non
absq quodã insigni p̃sagio futu¬
ror. inde sibi nom̃ inditiu hinc
frĩs inglues pͥmogeĩta uẽdidit
cui mor bñditoẽr patna tp̃r de¬
bita promissãq cosilio amatissie
mris eripuit. hĩc ĩ illũ letale frĩs
odiũ ex arsit. que sibi ꝓspe pegͥna¬
toĩs occasio fuit. filui nãq picłm
ꝓuidens pia mater.ut parũp ire
locũ daret hortata ẽ. ut q ide p̃r
filio iuberet obtinuit. ¶ ꝓfectus
ĩ oresopotamiã syrie amĩculi sui
laban usus hospitio ẽ. nõ usq q̃¬
q gratuito. siqde ibi cõtinuo nͥ
rachel filiã eiꝰ uidit magno u̾gnus
amore corripit̾. ita ut ꝯingni eius
spe septẽm se ẜuitio letus obstrin¬
geret. Quo ꝑacto dũ ꝓmissur exi¬
git auũcło eodẽq mor soco inter
tenebras noctis millo negotõ de¬
ludit᷑ cecus amãs. proq optata
diutĩ ⁊ expectata rachel. maiorẽ
nati s forma multo ĩ parẽ liam

Expanded text:
tenens materno egressus est utero, non tenens materno egressus est utero, non absque quodam insigni presagio futurorum. Inde sibi nomen inditum. 2 Huic fratris ingluvies primogenita vendidit; cui mox benedictionem paternam tempore debitam promissamque consilio amantissime matris eripuit. Hinc in illum letale fratris odium exarsit, que sibi prospere peregrinationis occasio fuit; filii namque periculum providens pia mater ut parumper ire locum daret hortata est, utque idem pater filio iuberet obtinuit. 3 Profectus in Mesopotamiam Syrie, avunculi sui Laban usus hospitio est, non usquequaque gratuito, siquidem ibi continuo ubi Rachel filiam eius vidit, magno virginis amore corripitur, ita ut coniugii eius spe septenni se servitio letus obstringeret. Quo peracto, dum promissum exigit avunculo eodemque mox socero, inter tenebras noctis in illo negotio deluditur cecus amans, proque optata diutius et expectata Rachel maiorem natu sed forma multo imparem Liam,
Abbreviated transcription (Latin):
pulsus ac pegrinatꝰ in geraris: ex¬
emplo prĩs sororio noĩe ꝯiguiz
texit. cuĩ integritas eure q̃ dõ fu¬
it. Ip̃e ibi quo eũ inopia ⁊ fames
expulerãt breui nõ tm̃ necessaiiͣs
ad mctũ. s diuitiis ad ĩuidiam
auct̾ cõsilioq dei frct̾. ꝓmissiones
easdem m̾uit q̃s pr. uer sic ut oĩa
nõ sibi s obedientie patris ac me¬
morie mitor eĩ in dulta cõstae̾t.
Der quo luce clari fit. hẽ l fidei cõ¬
igał obẜuãtissimũ ⁊ p̃t̾ una
Rebeccã femiẽ oĩs ignar in quo
pr̃e supior nõ negatur pr̃nis tñ
laudib ĩparempat̾ne at iute
spatiũ qnquẽnio suꝑgressus. ca¬
ligãtib iam pride senio lumĩb
fader reb humanis eximit̾ ⁊ ip̃e
suor manib sepultus in ebron.
suꝑstitib filiis duob ⁊ magna
ex utroq nepotũ turba.
Iacob.
Aior pr̃e Iacob. ysaac
filius sełs nascẽdi or¬
eiꝰ ipĩus cũ quo ctare collidiq cep¬

Expanded text:
pulsus ac peregrinatus in Geraris, expulsus ac peregrinatus in Geraris, exemplo patris sororio nomine coniugium texit, cuius integritas cure etiam Deo fuit. Ipse ibi, quo eum inopia et fames expulerant, brevi non tantum necessariis ad victum, sed divitiis ad invidiam auctus consilioque Dei fretus, promissiones easdem meruit quas pater, verum sic ut omnia non sibi, sed obedientie patris ac memorie meritorum eius indulta constaret. Ex quo luce clarius fit hunc, licet fidei coniugalis observantissimum et  in quo patre superior non negatur, paternis tamen laudibus imparem, paterne autem vite spatium quinquennio supergressus. Caligantibus iam pridem senio luminibus, tandem rebus humanis eximitur et ipse suorum manibus sepultus in Ebron, superstitibus filiis duobus et magna ex utroque nepotum turba. IACOB 1 Maior patre Iacob, Isaac filius secundus nascendi oreius ipsius cum quo certare collidique cep
Abbreviated transcription (Latin):
figurã gestans unigeĩti eterm
⁊ instar illius apatre q̃ saerifici¬
o destinatus /nͥ ꝙ is ne passus ẽ
hic ariete fortuto suppliciu ena¬
sit ut diximꝰ. ꝙꝙͣ nec illud opi¬
nari uetitũ id ipm par ambob
ꝙ ut ĩ moland̾ ysaac sub rogatũ
huit anetẽ. sic xͥ diuinitas ni¬
chil passa ẽ. totaq enicis acbitiᷤ
ĩ ipãm huãnitatẽ recidit. atq ita
rp̃s in ysaac. crux in sacͥficio ĩ ari¬
ete at illo solla xp̃i signet᷑ huãni¬
tas.⁊ ip̃a quoq uepͥb obsita mor¬
tẽq ꝑpessa. ¶Quadragenanꝰ usa¬
ac cõigio mito ip̃e ⁊̃ st̾ile sortit̾
uxorẽ fecñdã p̃cib fecit eni ĩ ut̾o
mirabilis illa collisio gemelloꝵ
magni figura c̾taminis fuit ĩ quo
maiore quidẽ ppło supato deo du¬
ce nos uicimꝰ p̃latiq sinc meritis
⁊ diłci. cũ iacob pͥmogenita robu¬
sti fr̃is ⁊ bñdictõe gr̃a dem prĩs
abstulimus. ¶Ceter ⁊ hic fame

Expanded text:
figuram gestans Unigeniti eterni figuram gestans Unigeniti eterni et instar illius a Patre etiam sacrificio destinatus, nisi quod is vere passus est, hic ariete fortuito supplicium evasit, ut diximus, quanquam nec illud opinari vetitum idipsum par ambobus, quod, ut immolandus Ysaac subrogatum habuit arietem, sic Christi divinitas nichil passa est totaque crucis acerbitas in ipsam humanitatem recidit, atque ita Christus in Ysaac, crux in sacrificio, in ariete autem illo sola Christi signetur humanitas et ipsa quoque vepribus obsita mortemque perpessa. 2 Quadragenarius Ysaac, coniugio inito, ipse etiam sterilem sortitus uxorem, fecundum precibus fecit, cuius in utero mirabilis illa collisio gemellorum magni figura certaminis fuit, in quo, maiore quidem populo superato, Deo duce nos vicimus prelatique sine meritis et dilecti cum Iacob primogenita robusti fratris et benedictionem grandevi patris abstulimus. 3 Ceterum et hic, fame
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ueritꝰ unũ deũ creitorẽ õĩu co¬
endũ hoĩb p̃dicaret. Ip̃e aũt ad
extremũ possessionẽ suar oẽ. qͣ
pollebat eximie usaac filio suo
dedit. cõcubinar stirpem largis
mun̾ib cõsolatus. Ac centum
Septuagĩta quq annis exactis
diem obiit. sepultusq ẽ afiliis ĩ
Ebron et uxori additus p̃mõtue.
ysaac.
Llos qui secunt᷑ ĩ ẜui
magis ne disiũgerer
mũ pueniss cͥte uł ꝓpinquasset
annũ insperatus filius bis ꝓmi¬
ssus patri primũ ⁊ mor mĩrimo¬
uisse risum dicit᷑. ꝙ ea etate quã
Sara uxor nõ nͥ decẽmo sequebat᷑
dare illos uoluptati opam ridicł¬
luz uideret᷑. Gaudens tñ ad mirãs¬
q risit abraam. mat̾nus ut qdã
ꝓphetie. ut alii sentiũt diffidẽtie
risus fuit. ꝓp qd̾ ab Angło siue ille
dñs ĩ crepita risusq in formidi¬
ne u̾sus est. post ⁊̃ infidei firmi¬
tater. Certe eĩ ꝑmisso tp̃re natus
puer ⁊ arisu nom̃ nactus ysaac
unigenitus parẽtib sius fuit.

Expanded text:
 Deum creatorem omnium colendum hominibus predicaret. Ipse autem ad extremum possessionem suam omnem, qua pollebat eximie, Ysaac filio suo dedit, concubinarum stirpem largis muneribus consolatus, ac, centum septuaginta quinque annis exactis, diem obiit sepultusque est a filiis in Ebron et uxori additus premortue. YSAAC Duos qui secuntur inserui, magis ne disiungerem mum pervenisset certe vel propinquasset annum, insperatus filius bis promissus patri primum et mox matri movisse risum dicitur, quod ea etate, quam Sara uxor non nisi decennio sequebatur, dare illos voluptati operam ridiculum videretur. Gaudens tamen admiransque risit Abream; maternus ut quidam prophetie, ut alii sentiunt diffidentie risus fuit; propter quod ab angelo, sive ille Dominus, increpita, risusque in formidinem versus est, post etiam in fidei firmitatem. Certe enim promisso tempore natus puer, et a risu nomen nactus Ysaac, unigenitus parentibus suis fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uer hec nota oĩb. qui sacras lṙas
legũt. ¶Illd paulo secretiꝰ. Tanto
hẽ ingenio fuisse. ut Egipto q̃ nõ
in eas oras discendi studio susce¬
ptetacitis l testant autorib A
strologia primꝰ muerit. qd̾ illi tã
ãxie docti uiri ꝓfecto uł nescĩt

Expanded text:
Vera hec nota omnibus qui sacras litteras Vera hec nota omnibus qui sacras litteras legunt. 4 Illud paulo secretius tanto hic ingenio fuisse, ut Egipto, que non in eas oras discendi studio suscepte tacitis licet testantur autoribus, astrologiam primus invexerit, quod illi tam anxie docti viri profecto vel nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
it ne penuria uictime ĩpediret᷑
holocaustũ. qd̾ ꝓculdubio maio¬
tis cuidam sacrificii signũ erat
agnũq illũ figurabat q̃ multis
post scłis pro salute publica coro¬
natus sꝑinis adsuppliciũ ductꝰ
ẽ. ¶Tantũ p̃terca ioboris tatũq
prudẽtie hinc uiro fuit. ut cũ pa¬
ucis domesticis ac u̾nacłis suis
iusta atie regũ ex̾citus multor st̃¬
neret. Quo ĩ prelio insignis cur
uͥtute uiri pietas eminuit. ꝙ p̃t̾
cet̾am p̃dam. p̃ter ingentẽ muli¬
erũ ac iuror turbã. lotħh quoq ca¬
ptiuũ. que sibi p̾cipua sum̃dor cã e¬
manib hostis enpuit. Qd̃ obini¬
tum rediẽs uictor/ aregio sac̾dos¬
torie decimas dedit ⁊ bñdici me¬
ruit: ⁊ plato pane uinoq excipi.
quib quotidiam ħ nr̃i sacrificii fi¬
gura merat. ubi mĩst̾io sac dotu
reduces hostib nostris uictis ce¬
lesti pane reficim̃. ⁊ sacro haustu
siti anhelantis aĩe mitigamus

Expanded text:
it, ne penuria victime impediretur it, ne penuria victime impediretur holocaustum; quod procul dubio maioris cuiusdam sacrificii signum erat, agnumque illum figurabat, qui multis post seculis pro salute publica coronatus spinis ad supplicium ductus est. 3 Tantum preterea roboris, tantumque prudentie huic viro fuit, ut cum paucis domesticis et vernaculis suis iusta acie regum exercitus multorum sterneret. Quo in prelio, insignis cum virtute viri pietas eminuit, quod preter ceteram predam, preter ingentem mulierum ac virorum turbam, Loth quoque captivum, que sibi pmanibus hostis eripuit. Quod ob meritum rediens victor, a regio sacerdotorie decimas dedit, et benedici meruit et prolato pane vinoque excipi, quibus quotidiani hec nostri sacrificii figura inerat, ubi ministerio sacerdotum reduces, hostibus nostris victis, celesti pane reficimur et sacro haustu sitim anhelantis anime mitigamus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Magna quedar ⁊ singłaria i
hoc uiro tu ex sacris tũ ex alior
lr̃ĩs. atq ĩprimis Iosepho auto¬
re cognouimꝰ Iam ut hiẽ ordi¬
ar fides quãta uix cuiꝙ̃ hoĩum
hiic fuit insuꝑ ⁊ fidei m̃cta in¬
sticia. Uñ ẽ ꝙ ⁊ credidisse dño
⁊ reputatũ illi ad iusticia scri¬
bitur. Accessit fidei iusticieq
comes obedientia ĩ audita. Si
qdem de ꝓmissis dei nichil hesi¬
tans iubenti paruit usq adeo ut
nec unugeĩto filio parsurus fu¬
erit nisi sacrificiũ qui iusẜ̾. it il¬
lo iam gladiũ iubrante uetuiss.
uͥ qn nr̃e salutis grande mist̾iu
ꝑsona dei prĩs intelligẽtes in y¬
saac filio Abrae filiũ dei xp̃m. qñ
dus erat humis suis ad sacrifi¬
cii locũ tulit. s qm̃ mors illius
nulli utił futura eẽt ⁊ sola fides
atq obediã quereret Ideo celit
pio patre ab ĩ nocentis filii nece
ꝓhibito. illicet int̾ uepres cõm¬
bus herens atergo ares appani¬

Expanded text:
2 Magna quedam et singularia in 2 Magna quedam et singularia in hoc viro ex sacris, tum ex aliorum litteris atque in primis Iosepho autore cognovimus. Iam, ut hinc ordiar, fides quanta vix cuiquam hominum huic fuit, insuper et fidei iuncta iustitia; unde est quod et credidisse Domino et reputatum illi ad iustitiam scribitur. Accessit fidei iustitieque comes obedientia inaudita, si quidem, de promissis Dei nichil hesitans, iubenti paruit usque adeo ut nec unigenito filio parsurus fuerit, nisi sacrificium qui iusserat illo iam gladio vibrante vetuisset; ubi quin nostre salutis grande misteriumpersonam Dei Patris intelligentes, in Ysaac filio Abrae Filium Dei Christum, dus erat humeris suis ad sacrificii locum tulit. Sed, quoniam mors illius nulli utilis futura esset et sola fides atque obedientia quereretur, ideo celitus pio patre ab inocentis filii nece prohibito, illicet inter vepres cornibus herens a tergo aries apparu
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾aret. Quis uͦ mortaliũ necessi¬
tatis impio se exẽptu putet. Iste
uir tantus urgente fame pegri¬
natus in egipto ẽ. ⁊ rursus ĩ Ge¬
raris et Quid dica. ꝙ ntrobiq
nõ aliter ꝙͣ si dñs paranĩphus
ẜuiforet. sua sibi ẜuauit uxorẽ.
ac pudicitie eiꝰ inextremo po¬
site curã gessit. qn q̃ uł cõmiã¬
tionib uł flagelł regũ libidiẽs
areuit ne domestici sui cõ iugi¬
um attentarẽt. Quomõ autez
castitate uł oĩo res eor negli¬
geret.de quor noĩb adeo solli¬
c̾itus fuisse legit᷑. ut ea iam sem¬
b mutanda mandau̾it. unicea
łra alti noĩu adelita alt̾i autez
dẽpta ex hac ꝯiuge. cñ iã ⁊ illius
⁊ sue diffideret etati filius ei unꝰ¬
nascitur ysaac.iam antea exa¬
gar ancilla egiptia hortatu cõ¬
igis hismacle progenito. post
sare nõ obitũ senio grauis/ ex
Cethura pluriõs genuit muli¬
ebri iuuẽta uirilẽ seniũ tẽꝑante.

Expanded text:
liberaret. Quis vero mortalium necessiliberaret. Quis vero mortalium necessitatis imperio se exemptum putet? Iste vir tantus, urgente fame, peregrinatus in Egipto est et rursus in Geraris, et quid dicam quod utrobique, non aliter quam si Dominus paranimphus servi foret, suam sibi servavit uxorem ac pudicitie eius in extremo posite curam gessit; quin etiam vel comminationibus vel flagellis regum libidines arcuit, ne domestici sui coniugium attentarent. Quomodo autem castitatem vel omnino res eorum negligere, de quorum nominibus adeo sollicitus fuisse legitur, ut ea iam senibus mutanda mandaverit, unica littera alteri nominum addita, alteri autem dempta? Ex hac coniuge, cum iam et illius et sue diffideret etati, filius ei nascitur Ysaac, iam antea ex Agar ancilla Egiptia, hortatu coniugis, Ismaele progenito. Post Sare vero obitum, senio gravis ex Cethura plurimos genuit, muliebri iuventa virile senium temperante.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq patriã trax̃. quot ds̃ bone
blanditiis. quot ꝓmissis ĩ uia.
ut ⁊ p̃senti gaudio ⁊ futuri spe
dilecti sui solaret᷑ exiliũ. quot
deniq ꝑ oẽm uitã uisiones an¬
gelice quot diuina coloqa ex
diu̾so at quantꝰ in deũ uiri amor
erectis altarib ꝑ singłos passus
nom̃ diũ in uocans oñdit oẽ m
sibi spem in deo ẽẽ. oẽ de celo p̃si¬
diũ expectari. Quãta quoq fami¬
liaritas quãta fidutia ut ⁊ super
negato sibi semine atq h̃rde nõ
suo cũ deo qĩcũ amico litigãs ꝓ¬
missione illã meret audire qd
ex se egressurũ ⁊ nõ aliũ hẽret hr¬
dem. ⁊ rursus cũ eodem iuditiũ
de intitu sodomoꝵ uelut assessor
dñi examinare ausus atq dis¬
cutere / dũ illi in alt̾catõne succũ¬
beret. salt̾e illud obtinuit. ut ne¬
pharias urbes digno supplicio
eu̾tens recordatus Abrae. nepo¬
tem eiꝰ loth ĩ sodoms hĩtanter
unũ exmilib sulphureo ĩcẽdio

Expanded text:
quoque patriam traxit. Quot, Deus bone, quoque patriam traxit. Quot, Deus bone, blanditiis, quot promissis in via, ut et presenti gaudio et futuri spe dilecti sui solaretur exilium, quot denique per omnem vitam visiones angelice, quot divina coloquia! ex diverso autem quantus in Deum viri amor, erectis altaribus, per singulos passus nomen Domini invocans, ostendit omnem sibi spem in Deo esse, omne de celo presidium expectari! quanta quoque familiaritas, quanta fidutia, ut et super negato sibi semine atque herede, non suo cum Deo, quasi cum amico litigans, promissionem illam meretur audire, quod ex se egressurum et non alium haberet heredem! Et rursus, cum eodem iudicium de interitu Sodomorum, velut assessor Domini, examinare ausus atque discutere, dum illi in altercatione succumberet. saltem illud obtinuit ut, nepharias urbes digno supplicio evertens, recordatus Abrae, nepotem eius Loth in Sodomis habitantem unum ex milibus sulphureo incendio
Abbreviated transcription (Latin):
ac magnifice feceñt. eo sibi ꝑlura
⁊ grauiora ꝑmittere. ¶hec de se¬
miramide ꝑstr̃ixisse sit satis. Que
ut etatis ordine ẜuaret. ⁊ ut iux¬
ta uirũ suũ staret. una mulier tã
lustres memorare ꝓpositũ ẽ mͥne
q tam regnantes ꝙͣ ueros reges
quor rantas multa ẽ. ex oĩb qui
suꝑ Assirios regnarũt: qui sex ⁊
triginta numant᷑. annis circiter
mille trecẽtis uirũ unũ cõiugẽq
dum taxat attigisse ꝯtentus su.
Abraam.
Zlantum paucis horis
ascendimus. Tot hoĩu
milib tot ãnoꝵ. breui
ẜmone tnͣsmissis. ad ħ ordinis
quartũ uirũ. etatẽq mũdi tͥcia
ꝑuenit or̃o. hic ẽ ille uir magnꝰ
Abraam.ꝓpinqor nobis parẽs.
ens repromissi ⁊ ĩ cuiꝰ senuẽ be¬
nedẽi sumus. Hic ẽ ille quẽ pri¬
mu indelitiis hĩusse iidetur
deus. quẽ tm̃ ñ manu p̃hensũ
ex caldeis unde ortus erat: ad
meliorẽ nõ celeste mõ s tͥrestr̃e

Expanded text:
ac magnifice fecerint, eo sibi plura ac magnifice fecerint, eo sibi plura et graviora permittere. 5 Hec de Semiramide perstrinxisse sit satis, que, ut etatis ordinem servaret et ut iuxta virum suum staret, una mulier tantlustres memorare propositum est michi, neque tam regnantes quam veros reges, quorum raritas multa est, ex omnibus qui super Assirios regnarunt, qui sex et triginta numerantur, annis circiter mille trecentis, virum unum coniugemque dumtaxat attigisse contentus sum. ABRAAM 1 Quantum paucis horis ascendimus! Tot hominum milibus, tot annorum brevi sermone transmissis, ad huius ordinis quartum virum etatemque mundi tertiam pervenit oratio. Hic est ille vir magnus Abraam, propinquior nobis parens ens repromissi et in cuius semine benedicti sumus. Hic est ille quem primum in delitiis habuisse videtur Deus, quem tantum non manu prehensum ex Caldeis, unde ortus erat, ad meliorem non celestem modum, sed terrestrem
Abbreviated transcription (Latin):
ta regnass afilio ẽ int̾fectani
lier reb gestis aliquãto ꝙͣ mori¬
b ⁊ armor ꝙͣ pudititie gloria il¬
lustrior. si u̾e ille macłe sunt. qs
ei nõ minima scͥptoꝵ ꝑs in ussit
nã apd alios talis ĩ famia ẽ. laxa¬
sse eã scil frena libidini. ac mul¬
tis pͥmũ metricio more cognitis.
⁊ mox tyrãnica feritate mactatiᷤ.
ad postrem̃ ĩ amplex̃ filii nepha¬
rio igne ꝓlapsa.ac tã fedi facino¬
ris pudore ꝑfusam sceleri scelus
addidisse. si ꝗde ut ꝓpriũ de decꝰ
publici flagitii uelaret obtẽtu. ĩt̾
natos pentesq ⁊ qͦscũq collibui¬
ss sine ullo respectu sanguĩs coe¬
undi nubẽ diq turpẽ ĩ cesta lege
licẽcia tribuisse. Qd si enĩ ueruim
memorãt ystorie. Concubitũ filii
petẽte ab eode int̾emptã. Mim̃i
prsus. uñ ea mens etatiiam inse¬
arueñt eo ⁊ accendi faciliꝰ ⁊ arde¬
re uehem̃ti. Ad hec. quo plura bñ

Expanded text:
ta regnasset, a filio est interfecta, ta regnasset, a filio est interfecta, mulier rebus gestis aliquanto quam moribus et armorum quam pudicitie gloria illustrior, si vere ille macule sunt, quas ei non minima scriptorum pars inussit, nam apud alios talis infamia deest, laxasse eam scilicet frena libidini ac, multis primum meretricio more cognitis et mox tyrannica feritate mactatis, ad postremum in amplexu filii nephario igne prolapsam ac tam fedi facinoris pudore perfusam sceleri scelus addidisse, si quidem, ut proprium dedecus publici flagitii velaret obtentu, inter natos parentesque et quoscumque collibuisset, sine ullo respectu sanguinis, coeundi nubendique turpem incesta lege licentiam tribuisset. Quod si enim verum, memorant ystorie, concubitum filii petentem ab eodem interemptam, mirum prorsus unde ea mens etati iam in searuerint, eo et accendi facilius et ardere vehementius; ad hec quo plura bene
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ⁊̃ suꝑba menib babilon
op̾ semiramidis. ⁊ in illã tr̃asia¬
ta Assirioꝵ regna testant᷑.Nam
ꝗdã fundatã ab ea urbe illã uol¬
lunt.⁊ his quoq saere resistunt
lr̃e. ĩ qb multo netustior eiꝰ origo
ẽ. In qua quidẽ urbe semiramis
illd̃ plusꝙ feminee iurtutis exẽ¬
plum dedit. Cum forte eĩ capil¬
loꝵ cultui młiebrit̾ intẽte allatũ
eẽt babilonios rebellasse sic̃ erat.
nõdum altera comaꝵ ꝑte cõpo¬
sita int̾ ancillaꝵ manus repẽte
ꝓsiluit. areptisq armis ad oppu¬
gnãda Babilona ꝯtẽdit.neq
tã gñosus impetus digno caru¬
it successu. prius eĩ ad obsequiũ
rebelł euutas ꝙ̃ ad ordinẽ disie¬
cta cesanes reuersa ẽ. Index rei
statua eodem illo hĩtu semieffu¬
sis crinib celeberimo urb̃ loco
poĩta insigne multis scłis spectã¬
cłm fuit. ¶ Semiramis uͦ cũ p̾t
mortez iun annos duos ⁊ tricã¬

Expanded text:
fuerit et superba menibus Babilon fuerit et superba menibus Babilon opus Semiramidis, et in illam translata Assiriorum regna testantur. Nam quidam fundatam ab ea urbem illam volunt, et his quoque sacre resistunt littere, in quibus multo vetustior eius origo est. In qua quidem urbe Semiramis illud plus quam feminee virtutis exemplum dedit: cum forte enim capillorum cultui muliebriter intente allatum esset Babilonios rebellasse, sicut erat, nondum altera comarum parte composita, inter ancillarum manus repente prosiluit, arreptisque armis ad oppugnandam Babilona contendit; neque tam generosus impetus digno caruit successu; prius enim ad obsequium rebellis civitas quam ad ordinem diiecta cesaries reversa est. Index rei statua eodem illo habitu, semieffusis crinibus, celeberrimo urbis loco posita insigne multis seculis spectaculum fuit. 4 Semiramis vero, cum post mortem viri annos duos et trigin
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ea reb gestis. postq ⁊ femi¬
nec ĩbecillitati quesitu glie p̃si¬
diu sperat. ⁊ nube fictiois excu¬
tere tutur eredit. ꝓpłm cõnocat.
sit attonitos miraculo rei edocz:
Creuit ut dignum erat ex admi¬
ratõe uen̾ato. q nõ hĩtu magis
ficto ꝙ uera magnitudiẽ animi
⁊ claritate reꝵ. sũmi reg̃ impless
officiũ. ¶Itaq palam iam regi¬
na iam mulier.regnũ qd̃ noua
arte quesierat pan u̾tute mode¬
rata est. Et ip̃a quoq susceptos
l ab ardẽtissimo uiro regni t̾mi¬
nos tñsgressa lati arma circũtu¬
lit. Cum Indis ei atq ethiopibꝰ
quos Nnus intactos liquerat
bella gessit Indiam ĩfesto agnu¬
ne ĩgressa ẽ. qd̃ añ illa nlłi. post
illam paucis accidit. Quĩ ⁊ ethi¬
opiã irrũpẽs nigrãtes hostium
catheruas candida bellatrix ex¬
tͥruit ⁊ bello iuctͥx ethiopicũ As¬
sirio uixit imꝑiu. ¶Talis mi¬
licie regina.nam domi quanta

Expanded text:
interea rebus gestis, postque et femiinterea rebus gestis, postque et feminee imbecillitati quesitum glorie presidium sperat, et nubem fictionis excutere tutum credit, populum convocat; sit attonitos miraculo rei edocet. Crevit, ut dignum erat, ex admiratione veneratio, quod non habitu magis ficto, quam vera magnitudine animi et claritate rerum summi regis implesset officium. 2 Itaque palam iam regina, iam mulier, regnum, quod nova arte quesierat, pari virtute moderata est, et ipsa quoque susceptos licet ab ardentissimo viro regni terminos transgressa latius arma circumtulit. Cum Indis eis atque Ethiopibus, quos Ninus intactos liquerat, bella gessit; Indiam infesto agmine ingressa est, quod ante illam nulli, post illam paucis accidit; quin et Ethiopiam irrumpens nigrantes hostium cathervas candida bellatrix exterruit et bello victrix Ethiopicum Assirio iunxit imperium. 3 Talis militie regina, nam domi quanta
Abbreviated transcription (Latin):
Acuũ morte regis so¬
liũ regina c̃oscendit. cõ¬
pore quidẽ femineo s
uirili aĩo. Semiramis
uxor Num fuerat. que se uiduar
cũ unica necdũ pubere filio desti¬
tutam uidens. totq tam uaĩaru
quibꝰ ĩꝑitandũ erat gẽciũ feroci¬
cia secu uoluẽs. ꝙ sibi sexꝰ filio e¬
tas impar eẽt tanto onͥi. astu mi¬
rabili inreb duob usa ẽ. filium
se regis Ninã. id enĩ erat puero
nom̃simłat. Cui com̃to natura
ip̃a nõ defuit. Nam ⁊ stata cõpo¬
ris ⁊ habitudo m̃bror ⁊ uultus
⁊ uor mĩri natoq ꝑ siłis obtig̾at.¬
Accessit iurił hĩtus. ⁊ quo alti cõ¬
silia tegent᷑ tyara cap̃ obnubit᷑
Ne ue sub insucto uelaĩe suspecta
nouitas foret. eñde hĩtum im
ppłm tr̃asfert. qui ex illo apud as¬
sirios ꝑmãsit. Ita puer ẽẽ primũ
credita. Atq inutraq ꝑte succ̃¬
su. ⁊etate integra. ⁊ m̃tito sexu.
quib freta eximie regni labãtis
fundam̃ta firmauit. Ne magnis

Expanded text:
acuum morte regis solium regina conscendit, corpore quidem femineo, sed virili animo. Semiramis uxor Nini fuerat, que se viduam cum unico necdum pubere filio destitutam videns totque tam variarum, quibus imperitandum erat, gentium ferociam, secum volvens quod sibi sexus, filio etas impar esset tanto oneri, astu mirabili in rebus duobus usa est. Filium se regis Ninam id enim erat puero nomen simulat; cui commento natura ipsa non defuit, nam et statura corporis et habitudo membrorum et vultus et vox matri natoque persimilis obtigis habitus et, quo altius concilia tegerentur, tyara caput obnubitur; neve sub insueto velamine suspecta novitas foret, eumdem habitum in populum transfert, qui ex illo apud Assirios permansit. Ita puer esse primum credita, atque in utramque partem successum, et etate integra et mentito sexu, quibus freta eximie regni labantis fundamenta firmavit. Ac magnis
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ¶Multa quidẽ de hoc uiro nec
pauca dereliquis pͥmorib gẽtis
hebreorũ. Iustinus Alioqn miniẽ
uanꝰ ustorie̾ hac tñ ĩ ꝑte fabulosus
⁊ ius attexẽs fła cõserpsit. ĩ quib
gente inx regna ꝑtitũ. Ita ⁊ nu¬
mo fallit᷑ ⁊ patriarchar ac tribuũ
noĩa nõ audiuit. Addit Iosephi
natu minimũ int̾ frẽs. eisq p̃cellẽ¬
ti ingenio suspectũ. atq ĩo ĩterce¬
ptũ distractũq ꝑeg̾nis meatorib
cũ delatus eẽt inegiptũ. magicas
illic artes acri inge̾nio ac studio
didicisse. hic regifcm̃ ẽẽ carssiũ
Ita gratuitũ deimunꝰ malaꝵ artiũ
studio attͥbuit ꝓdigioꝵ sagacissim̃¬

Expanded text:
tis. 36 Multa quidem de hoc viro nec tis. 36 Multa quidem de hoc viro nec pauca de reliquis primoribus gentis Hebreorum Iustinus, alioquin minime vanus historicus, hac tamen in parte fabulosus et veris attexens falsa, conscripsit, in quibus gentem in X regna partitum”: ita et numero fallitur et patriarcharum ac tribuum nomina non audivit. 37 Addit “Ioseph, natu minimum inter fratres eisque precellenti ingenio suspectum atque ideo interceptum distractumque peregrinis mercatoribus, cum delatus esset in Egiptum, magicas illic artes acri ingenio ac studio didicisse, hinc regi factum esse carissimum”. 38 Ita gratuitum Dei munus malarum artium studio attribuit. “Prodigiorum sagacissim
Abbreviated transcription (Latin):
cioĩs uite mec centũ trigĩta ãnor
usq ad dies pru meor quib pe¬
grinatisũt. Qd̃ si id etatis ⁊ id ui¬
te ait ille uir. qd nos dicere possu¬
mus. ꝗsepe uł in ip̃o flore ctatis
uł ĩ medio ardore libidim̃i rapimꝰ
atq p̾cidim᷑ ¶Post tr̃asitũ Iacobun¬
d̾cĩ filii ne obtentu patris quẽ mł¬
tum amauerat dissimłata ad tp̃s
inuma eo tande sublato memi¬
nisset offense. uibis ip̃ius iã sepul¬
ti prĩs. qi id ille mãdass. miẜunt
ad Iosepherantes ut ꝑcere uellet
⁊ obliuisci. Fleuit ille iter. ⁊ solatꝰ
ẽ crepidos. Illi uͦ rursus int̾raz cer¬
nui adorauerũt. ut tociens iusu
puero sominiũ impleret᷑ uix̾ aũt
Ioseph post obitũ patris. ⁊ uidit i¬
usq int̾ciã gnatõe sobolẽ suoꝵ qͦs
ad ultimũ ad urans ut aliqñ im
patriã redeuntes ossa eiꝰ exegipto
secũ aucherẽt. decrescẽte paulati
etate hominũ obiit. centũ ac decẽ
uite annis felicit᷑ ⁊ eñ głia ex ac¬

Expanded text:
ntum triginta annorum usque ad dies patrum meorum, quibus peregrinati sunt’. Quod si id etatis et id vite ait ille vir, quod nos dicere possumus qui sepe vel in ipso flore etatis vel in medio ardore libidinum rapimur atque precidimur? 34 Post transitum Iacob undecim filii ne, obtentu patris quem multum amaverat dissimulata ad tempus iniuria, eo tandem sublato meminisset offense, verbis ipsius iam sepulti patris, quasi id ille mandasset, miserunt ad Ioseph orantes ut parcere vellet et oblivisci. Flevit ille iterum et solatus est trepidos. Illi vero rursus in terram cernui adoraverunt, ut totiens visum puero somnium impleretur. 35 Vixit autem Ioseph post obitum patris et vidit usque in tertiam generationem sobolem suorum, quos ad ultimum adiurans ut aliquando in patriam redeuntes ossa eius ex Egipto secum aveherent, decrescente paulatim etate hominum, obiit centum ac decem vite annis feliciter et cum gloria exac
Abbreviated transcription (Latin):
suam pueriq matrẽ ad duxit. sibi
⁊ cura pueri cõmissa et ṁces ꝓmi¬
ssa. Suscepit illa quẽ genuerãt alẽ¬
dum alt̾i. qua fide quo gaudio ne
dici quide ẽ opus. Adultũ post re¬
gine reddidit quẽ illa ĩ filiũ ad op¬

Expanded text:
suam puerique matrem adduxit; sibi suam puerique matrem adduxit; sibi et cura pueri commissa, et merces promissa. Suscepit illa quem genuerat alendum alteri, qua fide, quo gaudio ne dici quidem est opus; adultum post regine reddidit, quem illa in filium adop
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ arege cũ obstet̾cib res ẽ. que
cũ par ex impio pcessisset ꝙ erat
ĩ obstet̾cib timor dei p̃ceptũ regi
ĩ ppłm flurit. ut oĩs mas hebreus
nascẽs ĩ flum̃ iactaret feminis ad
laborẽ nescio an ad proleman ad
ludibriũ reẜuatis ea tc̃pestate uir
fuit de tribu leui cui eñ cõũx filiuz
peꝑiss ⁊ pat̾ tũ pietate tũ forma
motꝰ infantuli tribus cum mẽsib
abdidiss nec celare ampliꝰ poss stir¬
pea fistellã pice ac bitumine limẽs
cañi in eapignus inclusũ deposu¬
it int̾ carecta fluuialis ripe. sorore
infantis trepida atq eminus in
rei exitũ intenta dũ ecce fortuna
imo uͦ ꝓuidẽcia celestis filiã regis
illuc attulit. que pio spectacło p̾mo¬
ta ⁊ multũ patre clem̃tior de ĩfan¬
tib hebreoru ẽ inqt. Arrepta occa¬
sione soror adiit. Et uis ne ait ut
hebream tibi nutricẽ huc arcẽssam
Annuit regina. Illa ⁊ sagacit̾ ⁊ pie

Expanded text:
deinde a rege cum obstetricibus res est, que deinde a rege cum obstetricibus res est, que cum parum ex imperio processisset, quod erat in obstetricibus timor Dei, preceptum regis in populum fluxit, ut omnis mas hebreus nascens in flumine iactaretur, feminis ad laborem nescio, an ad prolem, an ad ludibrium reservatis. 3 Ea tempestate, vir fuit de tribu Levi, cui cumconiux filium peperisset et pater, tum pietate, tum forma motus infantuli, tribus cum mensibus abdidisset nec celare amplius posset, stirpeam fiscellam pice ac bitumine liniens, carum in ea pignus inclusum deposuit inter carecta fluvialis ripe, sorore infantis trepida atque eminus in rei exitum intenta. Dum ecce fortuna, imo vero Providentia celestis filiam regis illuc attulit, que pio spectaculo permota et multum patre clementior: De infantibus Hebreorum est, inquit. Arrepta occasione, soror adiit et: Visne, ait, ut hebream tibi nutricem huc accersam? Annuit regina. Illa et sagaciter et pie
Abbreviated transcription (Latin):
tantus ⁊ tam pollens uirib atq
timebant abire nõ patiebat᷑. s ex¬
tenuare et atterere mẽs erat. ut
domiti eẽnt cõmoditates płime
domitorib ꝓueĩrent. Initiu inu
malũ ppłor ai. itaq Adu̾sus in no¬
rios oĩ ingenio cospiratũ ẽ. Inuẽ¬
te oẽs artes exquisiteq me oẽs q̃
israelitice gentis ⁊ uires ⁊ ĩ crem̃¬
ta cõpͥmerent damnati ad labori¬
osas atq ignobiles opas ut ⁊ la¬
bor corpora ⁊ ignominia aios frã¬
g̾et. fundate iubes regie. ip̃i uõ sb̃¬
iecti opum magrĩs ⁊ gram impio
adacti ad arena lutũq ⁊ coquen¬
dos lates. Accedebat oi labore gra¬
uior cõtempt̾ ⁊ illusio hostilis. Gẽs
aũt illa cii haud dubie deus ade¬
rit qͣi tellus opima duro dẽte no¬
mens ⁊ rigidis cõfossa ligonib ĩt
afflictoẽs uberior fructificabat. assi¬
dueq crescebat. simłq successuũ
comes crescebat inuidia. Tentata

Expanded text:
tantus et tam pollens viribus atqutantus et tam pollens viribus atqutimebant, abire non patiebatur, sed extenuare et atterere mens erat, ut domiti essent, commoditates plurime domitoribus provenirent. Initium iniumalum populorum animi; itaque adversus innoxios omni ingenio conspiratum est: invente omnes artes, exquisite vie omnes, que Israelitice gentis et vires et incrementa comprimerent; damnati ad laboriosas atque incredibiles operas, ut et labor corpora et ignominia animos frangeret, fundate urbes regie, ipsi vero subiecti operum magistris et gravi imperio adacti ad arenam lutumque et coquendos lateres. Accedebat omni labore gravior contemptus et illusio hostilis. Gens autem illa, cui haud dubie Deus aderat, quasi tellus opima duro dente vomeris et rigidis confossa ligonibus, inter afflictiones uberior fructificabat assidueque crescebat, simulque successuum comes crescebat invidia. Tentata
Abbreviated transcription (Latin):
tuit noster ẜmo coerceat. ¶Mors
Ioseph publice calamitatis initiũ
fuit uiri uen̾atio m̾itũq ⁊ regis
aĩus in illũ ꝓn̾ impior audaciam
frenabãt. hĩs emedio sublatis. et
regnante apud egiptios cui neq
noticia Ioseph neq gentis extͥne
misatõ ulla eẽt. Natura suum ius
ex̾cuit. ⁊ dissimilitudo morũ m̃r
odi ĩflamauit aĩos. Accessit hũa¬
ne miẜie fons luor. Magnis ppłi
exuł increm̃tis inuidere cepant
egiptu.si ꝗdem cũ paucissimi eẽnt
quo tp̃re Iacob in egiptũ ueĩt. bre¬
ui intanta młtitudinẽ excreu̾ant
ut cos t̾ra uix capet. Non indigna
cognitu res ẽ. ꝙ cũ om̃s aĩe que sb̃
Iacob pegnate sunt megipto. lxx.
fuisse referat. intra .iiii. ac.xxx. ãnor
tp̃s tantũ eĩ ibi uł pegrnatoĩs uel
ẜuitutis hebraice spatiũ fuit. Sex
ydonci eẽnt. pret̾ ĩnum̾abilẽ oĩs
sex et etatis turbam. Eormidolo¬
sus itaq iam indigenis ẽẽ cepat

Expanded text:
tuit, noster sermo coerceat. 2 Mors tuit, noster sermo coerceat. 2 Mors Ioseph publice calamitatis initium fuit. Viri veneratio meritumque et regis animus in illum pronus impiorum audaciam frenabant. His e medio sublatis et regnante apud Egiptios, cui neque notitia Ioseph, neque gentis externe miseratio ulla esset, natura suum ius exercuit, et dissimilitudo morum, mater odii, inflammavit animos. Accessit humane miserie fons, livor. Magnis populi exulis incrementis invidere ceperant Egiptii, si quidem, cum paucissimi essent quo tempore Iacob in Egiptum venit, brevi in tantam multitudinem excreverant, ut eos terra vix caperet. Non indigna cognitu res est, quod, cum omnes anime que sub Iacob peregrinate sunt in Egipto LXX fuisse referatur, intra IIIIc ac XXX annorum tempus tantum enim ibi vel peregrinationis vel servitutis hebraice spatium fuit, sexydonei essent, preter innumerabilem omnis sexus et etatis turbam. Formidolosus itaque iam indigenis esse ceperat
Abbreviated transcription (Latin):
gem. deq aliis que aut somnia¬
uit aut fuicit. Que qui nosse ult
oĩa locũ signo ystoriar eiꝰ sextum
⁊ tricesimu librũ legat. ⁊ collatõe
fc̃a cũ litus sacris mtlliget: quid
Iaimplectat᷑ aut respuat.¬
De Moyse.
Nm uñ discesser̃. ⁊ qͦ
pgam reputo.iamhĩc
fessum tremor ĩgenũ
quatit. Et cen iuator fra¬
gił oppoiti inga montis aspiciẽs
anhelo. Una compẽdi spes ẽ. uid̾o
m̾ tritum iter deserendũ carpẽdaᷤᷤ
q ꝙͣ breuissimas semitas. ⁊ occul¬
tos calles. Sic forte pueĩaz quo su¬
spiro. Magna rer senes aderit eli¬
gu pauca de multis. Ingentia
noĩa ⁊ illustres occurrẽt uiri. Ego
uͦ p̃tuehar. ⁊ hos linquã. hos attin¬
gam tm̃. ⁊ ut euander herculẽ. itq
eneam cogam in angustiis hĩtaẽ.
ñm quoq tuguriũ magnos capi
et reges. Ecce nũc quantus iuir. ꝙ t̾¬
qr dux ppłi uiri magnitudinẽ stiluᷤ
stringat. ⁊ quẽ iubrũ mare nõ po¬

Expanded text:
gem, deque aliis que aut somniagem, deque aliis que aut somniavit aut finxit. Que qui nosse vult omnia — locum signo — historiarum eius sextum et tricesimum librum legat et, collatione facta cum literis sacris, intelliget quid amplectatur aut respuat. MOYSES 1 Dum unde discesserim et quo pergam reputo, iam hinc fessum tremor ingenium quatit, et ceu viator fragilis oppositi iuga montis aspiciens anhelo. Una compendii spes est: video michi tritum iter deserendum carpendasque quam brevissimas semitas et occultos calles; sic forte perveniam quo suspiro. Magna rerum series aderit, eligam pauca de multis; ingentia nomina et illustres occurrent viri, ego vero pretervehar et hos linquam, hos attingam tantum et, ut Evander Herculem atque Eneam, cogam in angustiis habitare, nostrum quoque tugurium magnos capi et reges. Ecce nunc quantus vir quantusque dux populi! Viri magnitudinem stilus stringat et, quem Rubrum Mare non po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdidisse. c̾ nicħ diuini uł huãn
uiris ĩ cognitũ uideret᷑. Itaq ⁊ p¬
uidisse eu stilitatẽ agroꝵ an mul¬
tos annos. oẽmq egiptũ fame fu¬
isse piturã. nͥ eiꝰ monitu fruges mł¬
tar messiũ e demo regio ẜuate es¬
sent. deniq tanta uiri h expim̃ta
ait. ut nõ abhoĩe s adeo responsa
dar uiderent᷑. In quib quidẽ qd̃
estimare ꝑfacile ẽ. hade ꝓcul anita¬
quit᷑. ac si nõ dei iudicio s hebreor
cõtagio ꝓueĩssẽt. ꝓfugã plebem
ac duc̃ẽ exulũ coysen quẽ furto
abstulisse gentis sacra cõmemo¬
rat. ꝑseq̃ntes egiptios. atq armi
ablata repetẽtes domũ redire tẽ¬
pestatib coactos ait. Ita nich̾ eor
que ĩ mari rubro gesta sũt nouit
nisi forsan id ip̃m tẽpestatũ noĩe
designare uoluit tẽpestates uo¬
cat. qͥb c̾te nõ domũ reu̾ti s ĩ pro¬
fũdo maris reman̾e ꝯpulsi sũt pł¬
ra inde psequit de oxyse de filio
eiꝰ. que Aruã uocat ⁊ fuisse uult re¬

Expanded text:
se, cui nichil divini vel humani iuris incognitum videretur; itaque et providisse eum sterilitatem agrorum ante multos annos, omnemque Egiptum fame fuisse perituram, nisi eius monitu fruges multarum messium edicto regio servate essent. 39 Denique tanta viri huius experimenta ait ut non ab homine sed a Deo responsa dari viderentur”: in quibus quidem, quod estimare perfacile est, haud procul a veritaquitur ac si non Dei iudicio, sed Hebreorum contagio provenissent; “profugam plebem ac ducem exulum Moysen, quem furto abstulisse gentis sacra” commemorat, “persequentes Egiptios atque armis ablata repetentes domum redire tempestatibus coactos” ait. 41 Ita nichil eorum que in Mari Rubro gesta sunt novit; nisi forsan id ipsum tempestatum nomine designare voluit: tempestates vocat, quibus certe non domum reverti sed in profundo maris remanere compulsi sunt. Plura inde prosequitur de Moyse, de filio eius quem Aruam vocat et fuisse vult re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpontificem solemnib uerbis
dictatis missoq ad collegam qui
se quod inter eos conuerat peregi¬
sse nuntiaret sese diis manib ac
telluri secumq legiones hostium
deuouit et succintus habitu ga¬
bino equo insidens armatus in¬
confortissimos hostes ruit ⁊ qua¬
si asius in illos omẽz pauorẽ atqz
omne secum periculu trastuliss.
Sic ardenter secutiq sui plen spei
territiq hostes horrore miraculi
cum aliquandiu tũc etiã restitiss¬
ent sic ad ultimu cesi sunt ut ma¬
gni exercitus parue reliquie suꝑ¬
essent. Ip̃e detius in medios hos¬
tes cursu rapido in uectus et cõ¬
fixus telis innumeris nouo prõ¬
sus et insolito genere mortis oc¬
cubuit. Sic non equis aut curri¬
bus s tribunus primũ ĩpigra
uirtute Consul demum morte ⁊¬
mirifica triumphauit.
De lutio papirio Cursore.

Expanded text:
per pontificem solemnibus verbis per pontificem solemnibus verbis dictatis, missoque ad collegam qui se quod inter eos convenerat peregisse nuntiaret, se se diis Manibus ac Telluri secumque legiones hostium devovit; 14 et, succinctus habitu gabino equoconfertissimos hostes ruit et, quasi a suis in illos omnem pavorem atque omne secum periculum transtulisset, sic ardenter secutique sui pleni spei, territique hostes horrore miraculi, cum aliquandiu tunc etiam restitissent, sic ad ultimum cesi sunt, ut magni exercitus parve reliquie superessent. 15 Ipse Decius, in medios hostes cursu rapido invectus et confixus telis innumeris, novo prorsus et insolito genere mortis occubuit; sic non equis aut curribus, sed tribunus primum impigra virtute, consul demum morte mirifica triumphavit. DE LUCIO PAPIRIO CURSORE.
Abbreviated transcription (Latin):
rentur euentib deor monitus
exprimũt atq decernũt ut cuiꝰ
iunci acies cepisset ille dux ad
uolũtariam mortem iret hoc ꝙ
dico omnes asserunt hystorici.
apud Ciceronem uõ Non hoc deo¬
rum impero s ducum Consilio
gestum legit᷑ Et quor ducu płs
profecto rem publica ꝙͣ se ip̃os
amantiuz atq ultro animas sua
pro patrie sue gloria ac defensioẽ
donantiu. Cogitauerũt enĩ si
uulgata rei fama et in iecta sius
spe ictorie miectoq hostibus
metu dux deuotus morti in aci¬
em hostium irruisset exercitum
sequtur. Ne contra tale aliqd
ducem hostium ausuru. Sic n¬
nius morte uite ac saluti oĩum
fore. Atq ita accidit. Si quidem
cu ĩ preliũ uentu est deniq acut̾
utrinq certatu leuo tande cor¬
nu quod detius agebat ferre un¬
petum non ualente detius mul¬
tum frustra suos ex hortatus seq
fugientib nequicꝙͣ obiciens ubi
nichil reliqu spei uidit tandem

Expanded text:
rentur eventibus, deorum monitus rentur eventibus, deorum monitus exponunt atque decernunt ut, cuius vinci acies cepisset, ille dux ad voluntariam mortem iret. 11 Hoc quod dico omnes asserunt historici; apud Ciceronem vero non hoc deorum imperio, sed ducum consilio gestum legitur: et quorum ducum! plus profecto rempublicam quam se ipsos amantium, atque ultro animas suas pro patrie sue gloria ac defensione donantium. 12 Cogitaverunt enim, si vulgata rei fama et iniecta suis spe victorie iniectoque hostibus metu dux devotus morti in aciem hostium irruisset, exercitum secuturum, nec contra tale aliquid ducem hostium ausurum: sic unius mortem vite ac saluti omnium fore. 13 Atque ita accidit; siquidem cum in prelium ventum esset diuque acriter utrinque certatum, levo tandem cornu quod Decius agebat ferre impetum non valente, Decius multum frustra suos exortatus seque fugientibus nequicquam obiciens, ubi nichil reliquum spei vidit, tandem
Abbreviated transcription (Latin):
honorib exornant utriq obsidi¬
onali grammea corona capiti mc¬
toris imposita. Et hic quidẽ detio
nõ urbanus s castrensis et mili¬
taris obtigit triumphus. Itaq
ualeriu coruum et Cornelium
cessim simul de saninitibus triũ¬
phantes prosecutus detius non
minore iusus est hoĩuz fauore ꝙ̃
consules. ¶Quarto post anno co¬
sul detius cum manlio torquato
de quo paulo ante dictuz c̃ Acerr¬
mo latinor bello fuit. Cumq ad
ueserim Castra firmassẽt fertur
utriq Consulu obusata ymago
in somnis angustior humana
admonens altera ex parte ducẽ
exterritum ex altera terre ⁊ diis
manibus deberi. Proinde Cuius
partes imꝑator et se ip̃m simul
et legiones hostiuz deuouisset ip¬
sum quide periturum. Ceteꝵ eius
partis ex̾citum iuctorie haud du¬
bie euasuruz. his uisis inter se
collatis et responso firmatis aru¬
spicum Consules legatis ac tribu¬
nis militu ad consiliu uocatis
ne rerum inscii inopinis turba¬

Expanded text:
honoribus exornant utrique, obsidihonoribus exornant utrique, obsidionali graminea corona capiti victoris imposita. 8 Et hic quidem Decio non urbanus sed castrensis et militaris obtigit triumphus. Itaque Valerium Corvum et Cornelium Cossum simul de Samnitibus triumphantes prosecutus Decius, non minore visus est hominum favore quam consules. 9 Quarto post anno consul Decius cum Manlio Torquato, de quo paulo ante dictum est, acerrimo Latinorum bello fuit. Cumque ad Veserim castra firmassent, fertur utrique consulum obversata imago in somnis augustior humana, admonens altera ex parte ducem, exercitum ex altera Terre et diis Manibus deberi: proinde, cuius partis imperator et seipsum simul et legiones hostium devovisset, ipsum quidem periturum, ceterum eius partis exercitum victorem hauddubie evasurum. 10 His visis inter se collatis et responso firmatis aruspicum, consules, legatis ac tribunis militum ad consilium vocatis, ne rerum inscii inopinis turba