comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diendã aut in longinquis re¬
gionib: sua habeant benefi¬
cia. uł res ꝓprias. uł etiã nob̵
assidue inpalatio nr̃o seruiunt
& idõ non possunt assidua custo¬
dire placita. quarẽ uolum ut
missi nr̃i. uł comes. nob nota fa¬
ciant . & nos faciemꝰ ut adeorũ
placita ueniant. De comiti¬
bus adcus todier da. Ma¬
ritimã deeutatis.¶u.¬
olum ut comites qui ad custodiã
maritimã deputati sunt. quicũ¬
q ex eis in suo ministerio. resi¬
det. deiustitia facienda. senon
ex cusset. ꝓpt̾ illã custodiã. sed
si ibi secũ suos scabinios. ñ habu¬
erit. ibi placitũ teneat. & iusti¬
tiã faciat. De his Qui Prort̃
I ees dũ Res prornias
De his quise dicunt ꝓpt̃ incestũ
res ꝓprias. amississe constitutũ
ẽ. ut si ante ꝓximũ. quin quen¬
niũ. quando placitũ nr̃m. ha¬
buimꝰ. in cõpendio. easdẽ res
amiser̃. non eis restituunt᷑.
& I ceteris maritimis.¬
Locis.
De coniurationib: seruorũ quẽs

Expanded text:
diendam, aut in longinquis rediendam, aut in longinquis regionibus sua habent beneficia vel res proprias, vel etiam nobis assidue in palatio nostro serviunt, et ideo non possunt assidua custodire placita: quam rem volumus ut missi nostri vel comes nobis notam faciant, et nos faciemus, ut ad eorum placita veniant. 5. De comitibus ad custodiam maritimam deputatis. Volumus, ut comites qui ad custodiam maritimam deputati sunt, quicumque ex eis in suo ministerio residet, de iustitia facienda se non excuset propter illam custodiam; sed si ibi secum suos scabineos habuerit, ibi placitum teneat et iustitiam faciat. 6. De his qui propter incestum res proprias Deres proprias amisisse, constitutum est, ut si ante proximum quinquennium, quando placitum nostrum habuimus in Compendio, easdem res amiserunt, non eis restituantur. 7. et in ceteris maritimlocis. De coniurationibus servorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Dereb uł mancipiis. quedi¬
cunt᷑. afisco nr̃o. eẽ. occupa¬
ta. uolum ut missi nr̃i in¬
qui sitione faciant. sine saera¬
m̃to ꝑueratiores homines
pagi illius circamanentes
& quieqͥd dehaccausa ue¬
rius accertius. Inuestiga¬
re potuerint. ad nrãm faci¬
ant ꝑ uenire notitiã. ut nos
tunc definiamꝰ. quic qͥd nob̾
iustũ. eẽ. uideat᷑. de serus
ecelesias tiers. Ire fis eũ
quorũ libet. liberorũ. hominũ
infiscũ nr̃m. confugerint
& ad om̃is uł ad uocatis. eoꝵ
repleti fuerint. si auctor
fisei nr̃i intellexerit. qđ eos
niũ. eiciat. illos de eodẽ fisco
& recipiant eos dominieorũ.
& si ei demactori uisũ fuerit qđ
ad nr̃am debeant ꝑtinere do¬
miniũ. expellat eos de eodẽ
fisco & postquã ab eisdẽ re¬
petitorib fuerint recepti
habeat. cũ eis legitimã. acti¬
onẽ & sic eos sipotuerit. ad
nrãm e iuindicet possessionẽ.
eis. Ad mar cã eus todi¬
De uasiis nr̃is qui ad marcã
nram constituti sunt custo¬

Expanded text:
De rebus sive mancipiis quae dicuntur a fisco nostro esse occupata, volumus ut missi nostri inquisitionem faciant sine sacramento per veratiores homines pagi illius circamanentes, et quicquid de hac causa verius ac certius investigare potuerint, ad nostram faciant pervenire notitiam, ut nos tunc definiamus quicquid nobis iustum esse videatur. 3. De servis vel ecclesiasticis in fiscum quorumlibet liberorum hominum in fiscum nostrum confugerint, et a dominis vel advocatis eorum repetiti fuerint, si actor fisci nostri intellexerit, quod eos trum dominium, eiciat illos de eodem fisco, et recipiant eos domini eorum. Et si eidem actori visum fuerit, quod ad nostrum debeant pertinere dominium, expellat eos de eodem fisco, et postquam ab eisdem repetitoribus fuerint recepti, habeat cum eis legitimam actionem; et sic eos, si poterit, ad nostram evindicet possessionem. 4. cis ad marcam custodiDe vassis nostris, qui ad marcam nostram constituti sunt custo
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̃ inquirant. & des¬
cribere faciant un quisq in
suo missatico. quid unquisq
beneficia. condricta sint.
aut quis debeneficio suo alo¬
dẽ cõparauit. uł struxit.
ABBatũ . & ReLieoRũ
Ut non solũ beneficia ep̃orũ
abbatũ abbatis sarũ atq
comitũ. siue uassorũ nrorũ
sed etiã nr̃i. fisci describant᷑
ut scire possimꝰ quantũ etiã
denr̃o inunius cuiꝰq legati¬
onẽ abeam. de lesatiomi¬
Bus Propt᷑ iustitias
iustitias que usq modo de
parte cõmitũ remanserins
iiii. tantũ mensib In anno
missis nr̃i legationes suas
exerceant. id .ẽ. In hieme
ianuari. in hiuerno. a prili
inestate. iulio inautũ no. oc¬
tobrio ceteris ueromensib:
unꝰ quisq comitũ placitũ suũ
habeat. & iustitias suas faci¬
at. mis ñ autẽ nr̃i. quater in¬
unomense. & in .iiͦIͬ. locis
habeant placita sua cũ illis
comitib quib congruũ fue¬
rit. ut ad eũ locũ possint con¬
uenire. De ius sione do¬

Expanded text:
diligenter inquirant et desdiligenter inquirant et describere faciant unusquisque in suo missatico, quid unusquisqeficia condricta sunt, aut quis de beneficio suo alodem comparavit vel struxit.abbatum et reliquorum, Ut non solum beneficia episcoporum vel abbatum, abbatissarum atque comitum, sive vassorum nostrorum, sed etiam nostri fisci describantur; ut scire possimus quantum etiam de nostro in uniuscuiusque legatione habeamus. 83. De legationibus propter iustitias, iustitias, quae usque modo de parte comitum remanserunt, attuor tantum mensibus in anno missi nostri legationes suas exerceant, id est in hyeme Ianuario, in verno Aprili, in aestate Iulio, in autumno Octobrio. Caeteris vero mensibus unusquisque comitum placitum suum habeat et iustitias faciat. Missi autem nostri quater inuno mense et in quattuor locis habeant placita sua cum illis comitibus, quibus congruum fuerit ut ad eum locum possint convenire. 84. De iussione do
Abbreviated transcription (Latin):
tentio. alis ubi de iudicet᷑.
nec ꝓpt̃ hoc pauperũ &
minꝰ potentiũ. iustiti ȩ re¬
maneant. neq: ullus comes. pa¬
causas sine nr̃a iussione finire
p̃sumat. sed tantũ ad pauperũ
& min potentiũ iustitias faci¬
endas. sibi siat . ẽẽ. uacandã
de des tisus ad rẽ Quã¬
Irget dis cutierdã. e li¬
tquando cũq testes. ad rem
quã libet discutiendã queren¬
di. atq eligendi sunt amisso
nr̃o. & comite incuiꝰ ministerio
dere qualicũq agendũ. ẽ. tales
eligant᷑ quales optimi in ipso
pago. inueniri possint. & non
liceat litigatorib ꝑ premia
falsos testes adducere: sicut
actenꝰ fieri solebat. De ꝑlacito
tnullus homo inplacito cen¬
tenarii. neq ad mortẽ. neq: ad
libertatẽ suã ad mittendã
aut ad res reddendas. uł man¬
cipia iudicet᷑. sedista aut
in p̃sentia comitis. uł mis¬
sorũ nr̃orũ iudicent᷑. De
li quisitione. & des erir¬
tiore. uniuis en iusQ
Missi lrguo Missatico:

Expanded text:
tentio aliubi diudicetur, tentio aliubi diudicetur, ne propter hoc pauperum et minus potentium iustitiae remaneant. Neque ullus comes pacausas sine nostra iussione finire praesumat, sed tantum ad pauperum et minus potentium iustitias faciendas sibi sciat esse vacandum. 78. De testibus ad rem quamlibet discutiendam eliquandocumque testes ad rem quamlibet discutiendam quaerendi atque elegendi sunt, a misso nostro et comite, in cuius ministerio de re qualicumque agendum est, tales eligantur, quales optimi in ipso pago inveniri possint. Et non liceat litigatoribus per praemia falsos testes adducere, sicut actenus fieri solebat. 79. De placito nullus homo in placito centenarii neque ad mortem, neque ad libertatem suam amittendam, aut ad res reddendas vel mancipia iudicetur; sed ista aut in praesentia comitis vel missorum nostrorum iudicentur. 80. De inquisitione et descriptione uniuscuiusque missi in suo missatico.
Abbreviated transcription (Latin):
bruina uł gladiũ sine nr̃o
ꝑ nisso cuilibet. homini ex¬
traneo. aut dare. aut uendere
p̃sumat. nisitantũ uas sallis
suis. & si euenerit. ut inqua¬
libet eccła. uł scõ loco. plures
bruinas habeant que homines
rectoris eiꝰ dẽ eccłȩ suficiant.
Tunc principẽ idẽ rector. eccłȩ
in terroget. quid de eis facere
p̃cipiebat. de cau sarũ
De termino causarũ. & liciũ
statiumꝰ. ut exquo bone me¬
moriȩ domnꝰ pipinꝰ. rex obut¬
& nos regnare cõepimꝰ. cause
uellitis. int̾ partes facte atq
exortẽ discutiant᷑. & con¬
gruo sibi iudicio t̾minent᷑.
Prius uero id.ẽ. ante obitũ p̃¬
dicti. domni pipini. regis
cause cõmisse. uł om̃ino non
moant᷑. uł salue usq ad nram
interrogationẽ seruent᷑.
dertiorib Sicausã
INterse habuerant :¬
& comites. & potentiores
quiq si causa lnt̾ se habue¬
rint. ac se pacificare nolue¬
rint. ad nr̃am iubeant᷑. ue¬
nire p̃sentiã. neq illorũ con¬

Expanded text:
bruniam vel gladium sine nostro bruniam vel gladium sine nostro permissu cuilibet homini extraneo aut dare aut vendere praesumat, nisi tantum vassallis suis. Et si evenerit, ut in qualibet ecclesia vel sancto loco plures brunias habeant, quam ad homines rectoris eiusdem ecclesiae sufficiant, tunc principem idem rector ecclesiae interroget, quid de his facere praecipiat. 76. De causarum De termino causarum et litium statuimus, ut ex quo bonae memoriae domnus Pippinus rex obiit et nos regnare coepimus, causae es inter partes factae atque exortae discutiantur et congruo sibi iudicio terminentur. Prius vero, id est ante obitum praedicti domni Pippini regis causae commissae, vel omnino non moveantur, vel salvae usque ad nostram interrogationem serventur. 77. causam inter se habuerint. U, comites et potentiores quique, si causam inter se habuerint ac se pacificare noluerint, ad nostram iubeantur venire praesentiam, neque illorum con
Abbreviated transcription (Latin):
non retineat . sed comite cuiꝰ
pagens . ẽ. ire ꝓmittat. De p̃¬
Paratione. ad bostẽ fa¬
Constitutũ . ẽ. ut scđm anti¬
quã consuetudinẽ p̃ paratio
ad hostẽ faciendã. indicet᷑. &
obseruet᷑. id. ẽ. uictu alia de
marca. ad tres mensẽs. & arma
atq uestim̃ta ad dimidiã an¬
nũ. qđ tam̃ ita obseruari pla¬
cuit. ut his qui de hereno. ad
ligerã ꝑgunt. diligere ad¬
herenũ inantea. ad tresmen¬
ses cõputent᷑. & quidiligere ad
herenũ ꝑgunt. Dehereno in
antea ad tres mensẽs. uictualia
habere debeant. Qui autẽ
trans herenũ sunt. & ad saxo¬
niã. ꝑgunt ad albiã marcã
ẽẽ. sciant. & quitrans ligerẽ
manent atq in his paniã ꝓ¬
ficisce debent. montes. piri¬
neos marcã sibi . ẽẽ. cognoscant.
de hoe ut ror NISI.
der ns siore regalẽ
homirri exdraneo. A
Quoliset det᷑ aut ue¬
onstitutũ. ẽ. ut neq ep̃s.
neq abba. ut abbatissia.
uł quis libet rector ȩccłȩ.

Expanded text:
non retineat, sed cum comite, cuius non retineat, sed cum comite, cuius pagenses sunt, ire permittat. 74. De praeparatione ad hostem seConstitutum est, ut secundum antiquam consuetudinem praeparatio ad hostem faciendam indicetur et observetur; id est, victualia de marca ad tres menses, et arma atque vestimenta ad dimidium annum. Quod tamen ita observari placuit, ut his qui de Rheno ad Ligerem pergunt, de Ligere in antea ad tres menses computetur; et qui de Ligere ad Rhenum pergunt, de Rheno in antea ad tres menses victualia habere debeant. Qui autem trans Rhenum sunt, et ad Saxoniam pergunt, ad Albiam marcam esse sciant. Et qui trans Ligerem manent atque in Hispaniam proficisci debent, montes Pirinaeos marcam sibi esse cognoscant. 75. De hoc, ut non nisi permissione regali a quolibet detur aut veonstitutum est, ut neque episcopus, neque abba aut abbatissa, vel quislibet rector ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
b: abstineat. a carne & uino.
de his quiaie li centia
debos de reuertunt᷑ :
Quicũq absq Ea
licentia. uł ꝓmissione prin¬
cipis de hoste reuersus fue
u olum ut antiqua constitutio
id ẽ. capitał. sententia er¬
ga illũ. punienda custodi¬
atur. de his qui ad be¬
neficiũ prinetrum
Quicũq eoc his qui beneficiũ
principis habent. parẽ suũ
contra hostes. cõmunes. In
exercitũ ꝑgentẽ dimiserit.
& cũ eo uel stare noluerit ho¬
norẽ suũ. & beneficiũ ꝑdat.
denor cogerdo. Biue¬
t in hoste nemo parẽ suũ
ut quẽ libet alterũ hominẽ
bibere noget. & quicũq in
exercitu. ebrius inuentꝰ fu¬
erit. ita excõmunicet᷑. ut
inbibendo sola aqua: utat᷑
quousq semale fecisse cog¬
noscat. deuasis ad huc
Id palatio seruiertis:¬
nicis que adhuc intra causã
seruiunt. & tam̃ beneficia
habere nos eunt᷑ statutũ est
ut quicũq ex eis cũ domno
imperatore. domire manserit
uas sallos suos. casatos secũ

Expanded text:
bus abstineat a carne et vino. 70. bus abstineat a carne et vino. 70. De his qui sine licentia de hoste revertuntur. Quicumque absque licentia vel permissione principis de hoste reversus fuericunt, volumus ut antiqua constitutio, id est capitalis sententia, erga illum puniendum custodiatur. 71. De his qui beneficia principum Quicumque ex eis qui beneficium principis habent, parem suum contra hostes communes in exercitu pergentem dimiserit, et cum eo ire vel stare noluerit, honorem suum et beneficium perdat. 72. De non cogendo bibeUt in hoste nemo parem suum vel quemlibet alterum hominem bibere roget. Et quincumque in exercitu ebrius inventus fuerit, ita excommunicetur, ut in bibendo sola aqua utatur, quousque se male fecisse cognoscat. 73. De vassis adhuc in palatio servientinicis, qui adhuc intra casam serviunt et tamen beneficia habere noscuntur, statutum est, ut quicumque ex eis cum domno imperatore domi remanserit, vassallos suos casatos secum
Abbreviated transcription (Latin):
illo seruitio de functꝰ fuerit
heredes ei hereditatẽ ad eos
ꝑtinet. non ꝑdant. nec liber¬
tatẽ. nec de ipso banno ob¬
noxii fiant. de heriban¬
NO. ex actando. Nxuiit.¬
t non ꝑ aliquã occassĩonẽ.
nec ꝓ uuacta. nec descara.
necde uuarda. nec ꝓheri¬
bergare. nec ꝓalio banno he¬
ribannũ comen ex actare
p̃sumat. nisimissus nr̃ pri¬
us heribannũ. ad partẽ nram
recipiat. & ei suã tertiã par¬
tẽ. ex inde ꝑ iussionẽ nrãm
donet. Ipse uero heribannus
non ex actet᷑. neq interris
neq mancipiis. sed in auro.
in argento palliis. atq: ar¬
mis. & animalib: atq pecu¬
dib: siue talib speciebus que
ad utilitatẽ ꝑtinent. De his
guirecales. bazert. ho
nores. & ii hostẽ. hare¬
niti. ad condietũ. placi¬
Quicũq homo nr̃os habens ho¬
nores inhostẽ bannitꝰ fuerit¬
batꝰ placitũ nonuenerit. qđ
dieb pꝰ placitũ condictũ ue¬
nisse. cõꝓbatꝰ fuerit. tot die¬

Expanded text:
illo servitio defunctus fuerit, illo servitio defunctus fuerit, heredes eius hereditatem, quae ad eo pertinet, non perdant, nec libertatem, nec de ipso banno obnoxii fiant. 68. De hairibanno exactando. Ut non per aliquam occasionem, nec pro wacta, nec de scara, nec de warda, nec pro heribergare, nec pro alio banno heribannum comes exactare praesumat; nisi missus noster prius heribannum ad partem nostram recipiat, et ei suam tertiam partem exinde per iussionem nostram donet. Ipse vero heribannus non exactetur neque in terris neque in mancipiis, sed in auro et argento, palliis atque armis et animalibus atque pecudibus, sive talibus speciebus quae ad utilitatem pertinent. 69. De his qui renores, et in hostem banniti ad condictum placiQuicumque homo nostros habens honores in hostem bannitus fuerit etlacitum non venerit, quot diebus post placitum condictum venisse comprobatus fuerit, tot die
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. intriplũ cõponat. & in¬
suꝑ bannũ dominicũ soluat.
Si seruus hoc fecerit sententiã
ciat. Siquis liber homo ali¬
qđ tale dãnũ cuilibet fecerit
ꝓquo plenã cõpositionẽ face¬
re nonualeat. semet ipsũ
uadio ꝓ seruo dare studeat
usq: dũ plenã cõpositionẽ.
adimpleat. de Messirus
Siquis messes uł annonas in
uerit. aut cũ caballis uastaue¬
rit. estimato dãno scđm legẽ
intriplicũ cõponat. & siliber
homo hoc fecerit. bannũ domi¬
nicũ. ꝓ hac re cõponere cogat᷑
seruus uero. scđm suã legẽ tri¬
pla. cõpositione. dãnũ in loco¬
restituat. & ꝓdãno. discipline
corporali subiaceat. De Trbe¬
Ro homure. Ite hoste
Quicũq liber homo. in hoste
bannit fuerit. & uenire con¬
tempserit. plenũ heribannũ
buerit. unde illã sũmã ꝑ soluat.
semet ipsũ ꝓ uuadio inserui¬
tiũ principis tradat. donec
ille homo qui ꝓpt̾ heriban¬
nũ se inseruitiũ tradidit. In

Expanded text:
, in triplum componat, et in, in triplum componat, et insuper bannum dominicum solvat. Si servus hoc fecerit, sententiamonem faciat. Si quis liber homo aliquod tale damnum alicui fecerit, pro quo plenam compositionem facere non valeat, semetipsum in vadio pro servo dare studeat, usque dum plenam compositionem adimpleat. De pace admoSi quis messes aut annonas in ut cum caballis vastaverit, aestimato damno secundum legem in triplum componat: et si liber homo hoc fecerit, bannum dominicum pro hac re componere cogatur. Servus vero secundum legem tripla compositione damnu damno disciplinae corporali subiaceat. 67. De libero homine in hostem Quicumque liber homo in hostem bannitus fuerit, et venire contempserit, plenum heribannum,buerit unde illam summam persolvat, semetipsum pro wadio in servitium principis tradat, donec ille homo, qui propter heribannum se in servitium tradidit, in
Abbreviated transcription (Latin):
Deuulgari populo. ut unus quisq
suos iuuniores distringant. ut
melius ac melius oboediant. &
consentiant mandatis. & pre¬
ceptis: Imperialibus. De hoc
Si super mis sũ. domin ieũ
cũ collecta. E arMis. Quio
uererit i.
Siquis domũ suꝑ missũ domini¬
cũ cũ collecta & armis uenerit:¬
& missaticũ. illi iniunctũ. con¬
tra dixerit. aut contra dicere
uoluerit. & hoc ei approbatũ
fuerit. qđ sciens contra missũ
dominicũ. armatus ad resisten¬
dũ uenisset. deuita cõponat. &
sinegauerit cũ .xii. suis iura¬
torib sei doniare faciat. & ꝓ
eoqđ cũ collecta contramis¬
sũ dominicũ armatꝰ uenit ad
resistendũ bannũ dominicũ
cõponat. Similimodo domnꝰ
impr̃. desuis uasis uidicauit.
& si seruus hoc fecerit disci¬
pline corporali sub iaceat.
de eo ouidomñ. aliena
iquis domũ alienã łum
cuiꝰ libet infregerit. quic qͥd
ex inde ꝑ uirtutẽ. abstulerit.
aut rapuerit. uł furauerit. ei¬
cuidomꝰ. infracta. & spoliata¬

Expanded text:
De vulgari populo, ut unusquisque suos iuniores distringat, ut melius ac melius oboediant et consentiant mandatis et praeceptis imperialibus. 64. De hoc, si super missum dominicum cum collecta et armis quis venerit. quis super missum dominicum cum collecta et armis venerit, et missaticum illi iniunctum contradixerit aut contradicere voluerit, et hoc ei adprobatum fuerit quod sciens contra missum dominicum ad resistendum venisset, de vita componat. Et si negaverit, cum duodecim suis iuratoribus se idoniare faciat, et pro eo, quod cum collecta contra missum dominicum armatus venit ad resistendum, bannum dominicum componat Simili modo domnus imperator de suis vassis iudicavit. Et si servus hoc fecerit, disciplina corporali subiaceat. 65. De eo qui domum alienam Si quis domum alienam cuiuslibet infregerit, quicquid exinde per virtutem abstulerit aut rapuerit vel furaverit,  infracta et spoliata
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ. de seruis. Per con¬
du maciã. alieui. uim.
IN Fenentious :
Di serui ꝑ contumaciã collec¬
ta multitudine. alicui uim
intulerint. id.ẽ. aut homi¬
cidiũ. aut incendiũ. aut
qualicũq rerũ direptiones fe¬
cerint. dominicorũ neglegen¬
tia hoc uenit. ꝓ eoqđ eos con¬
stringere noluer̃. ut talia fa¬
cere. non auderent bannũ nr̃m

Expanded text:
r contumatiam alicui vim inferentibus. Si servi per contumatiam collecta multitudine alicui vim intulerint, id est aut homicidium, aut incendium, aut qualiumcumque rerum direptiones fecerint, domini quorum negligentia hoc evenit, pro eo, quod eos constringere noluerunt, ut talia facere non auderent, bannum nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
Li belli :
uia supra induob ecclesi astica
que p̃fati principes domnꝰ impr̃.
Karolus & pussim hludouicꝰ
augustus. nec non & lot harus
cȩsar filius ipsius. edider̃ capi¬
tula descripta sunt libellis in
tertio uero. ad mundanã ꝑti¬
nentiã legẽ que domnꝰ karolꝰ
lmpr̃. fecit coniecta sunt. Nunc
iã in quarto illa ad mundane
aumentũ. legis ꝑtinentia que
p̃elarissimꝰ domnꝰ hludouieꝰ
augustus. & lotharius. cȩsar
fecit capitula. adunata sunt

Expanded text:
LIBELLULI. Quia supra in duobus ecclesiastica quae praefati principes domnus imperator Karolus et piissimus Hludowicus augustus necnon et Hlotharius caesar filius ipsius ediderunt capitula descripsi libellis, in tertio vero ad mundanam pertinentia legem, quae domnus Karolus imperator fecit, congessi, nunc iam in quarto illa ad mundanae augmentum legis pertinentia quae praeclarissimus domnus Hludovicus augustus et Hlotharius caesar fec
Abbreviated transcription (Latin):
t quic qͥd ille missus in illo
missatieo. qualit̾ factũ in¬
uenerit. quã nr̃am sit iussio
non solũ illud emendare
iubeat. sed etiã adnos ipsã
rẽ qualit̃ habeo inuenta. ẽ.
deferat. de censu resa¬
t missi nr̃i census nr̃os. per¬
quirant diligent̃. unde¬
cũq antiquitꝰ. ad partẽ re¬
gis. exire solebat. similit̃
& freda & nob renuntient
ut nos ordinemꝰ quid dehis
infuturũ fieridebeat. De
Resus. Quisus. census.
ad partẽ resis exme
t dereb unde census ad
partẽ regis. exire solebat.
Sialiquã ȩccłam tradicte
sunt. ut reddant᷑ ꝓprus here¬
dib aut qui eas retinuerit. illũ
censũ ꝑ soluat. de placitis
Admissis domireis¬
tunus quisq: missorũ nr̃orũ
inplacito suo notũ faciat co¬
mitib quiadeiꝰ missaticũ ꝑ¬
tinent. ut in illis m̃sib quib
ille legationẽ suã non facit.
conueniant int̾se. & cũmu¬
nia placita faciant. tã adla¬
trones distringendos. quã
ad ceteras iustitias faciendas.

Expanded text:
t quicquid ille missus in illo missatico aliter factum invenerit quam nostra sit iussio, non solum illud emendare iubeat, sed etiam ad nos ipsam rem, qualiter ab eo inventa est, deferat. 85. De censu regat missi nostri censos nostros perquirant diligenter, undecumque antiquitus ad partem regis exire solebant; similiter et freda; et nobis renuntient, ut nos ordinemus, quid de his in futurum fieri debeat. 86. De rebus, quibus census ad partem regis exire t de rebus, unde census ad partem regis exire solebat, si ad aliquam ecclesiam traditae sunt, aut reddantur propriis heredibus, aut qui eas retinuerit vel illum censum persolvat 87. De placitis a missis dominiunusquisque missorum nostrorum in placito suo notum faciat comitibus, qui ad eius missaticum pertinent, ut in illis mensibus, quibus ille legationem suam non facit, conveniant inter se et communia placita faciant, tam ad latrones distringendos, quam ad ceteras iustitias faciendas. 88.
Abbreviated transcription (Latin):
infra patriã. sicut lege dñi
int̃ dictũ. ẽ. nec causa ultionis
nec auaritiȩ. nec latrocinan¬
di fiant. & ubicũq inuenta fu¬
erint. auidicib nr̃is scđm legẽ
ex nr̃o mandato. uindicent᷑
& non occidant᷑ homo nisilege
iubente. demert suris.
tȩquales mensuras. & rectas
& pondera iuxta. & ȩqualia
om̃s habeant siue inciuitatib
siue in monas teriis. siue ad dan¬
dũ inuicẽ. siue accipiendũ
sicut & in legedñi p̃ceptas ha

Expanded text:
infra patriam, sicut in lege Domini interdictum est, nec causa ultionis nec avaritiae nec latrocinandi fiant. Et ubicunque inventi fuerint, a iudicibus nostris secundum legem ex nostro mandato vindicentur. Et non occidatur homo, nisi lege iubente. 90. De mensuris aequales mensuras et rectas et pondera iusta et aequalia omnes habeant, sive in civitatibus, sive in monasteriis, sive ad dandum invicem, sive accipiendum, s
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ex leuicausaraut sine
causa hominẽ in eccła inter¬
fecerit. deuita cõ ponat. si uero
foris rixati fuerint. & unꝰ al¬
terũ in eccła fugerit. & ibi se
defendendo eũ int̾ fecerit. &¬
fendendo. eũ int̃ fecisse. & si
ipse auctor cõmote int̾ eos
rixe extterit: leudem. int̃
qui alterũ int̾ fecit: sed his
qui int̾ fectꝰ . ẽ. eandẽ rixam.
cõmonuit. absq cõpositione
iaceat. & his quieũ int̃fecit.¬

Expanded text:
s aut ex levi causa aut sine causa hominem in ecclesia interfecerit, de vita conponat. Si vero foris rixati fuerint, et unus alterum in ecclesiam fugerit, et ibi se defendendo eum interfecerit, fendendo eum interfecisse. Et si ipse auctor commotae inter eos rixae exstiterit, leudem interfqui alterum interfecit, sed is qui interfectus est, eandem rixam commovit, absque compositione iaceat;
Abbreviated transcription (Latin):
omites autẽ. & missi nr̃i magnũ
studiũ habeant. neforte ꝓpt̾
eorũ negligentiã pauperes cru¬
cient᷑. & nos tediũ ꝓpt̃ ẽq cla¬
mores paciam: sinram gratiã
habere. uelint. populo autẽ di¬
cat᷑. ut caueat dealiis causisse
ad nos clamare. nisi de quib: a
miss̃ nr̃i aut comites eis iustiti¬
as facere noluerint. de Itt fe.¬
rer da auicarus. nel
amissis. coontũ. exiaenda.
Quicũq uicarii. ut alii. Exx¬
ministri. comitũ tributũ qđ in¬
ferenda uocat᷑. maioris p̃cii a
populo exigere p̃sũpsit : quã
amissĩs bone memorie. genito¬
ris nr̃i. constitutũ fuit. hoc ẽ.
duos solidos: ꝓ una uaccata. hoc
qđ in iuste suꝑ posuit atq abs

Expanded text:
omites autem et missi nostri magnum studium habeant, ne forte propter eorum neglegentiam pauperes crucientur et nos taedium propter eorum clamores patiamur, si nostram gratiam hahere velint. Populo autem dicatur, ut caveat de aliis causis se ad nos reclamare, nisi de quibus aut missi nostri aut comites eis iustitias facere noluerint. 116. De inferenda a vicariis vel aliis missis comitum exigenda. Quicumque vicarii vel alii ministri comitum tributum quod inferenda vocatur, maioris pretii a populo exigere praesumpserit, quam a missis bonae memoriae genitoris nostri constitutum fuit, hoc est duos solidos pro una vacca: hoc quod iniuste
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ reddituros. de examine
t examen aque frigide qđ actenꝰ
faciebant amissis nr̃is. om̃ib
int̃ dicat᷑. ne ulterius fiat. De
Reuersione comitis. &
pagersm̃. De hos tili. Ex¬
peditione. ut exeo die
Postquã comes & pagenses de
qualib&. aut expeditione hosti¬
li reuersi fuerint. ex eodie suꝑ
lingua theodisca. scat legi. id.ẽ.
armorũ depositio uocat᷑. hoc¬
misĩi nr̃i notũ faciant comitib
& populo qđ nos in om̃i ebdoma¬
da unũ diem ad causas audien¬
das & iudicandas sedere uolumꝰ.¬

Expanded text:
tionem reddituros. 113. De examine tionem reddituros. 113. De examine t examen aquae frigidae, quod hactenus faciebant, a missis nostris omnibus interdicatur, ne ulterius fiat. 114. De reversione comitis et pagensium de hostili expeditione, ut ex eo diePostquam comes et pagenses de qualibet expeditione hostili reversi fuerint, ex eo die suplingua Theodisca scatslegi, id est armorum depositio, vocatur. missi nostri notum faciant comitibus et populo, quod nos in omni ebdomada unum diem ad causas audiendas et iudicandas sedere volumu
Abbreviated transcription (Latin):
datione corrigant᷑. & si ꝑ ne¬
gligentiã. comitis uł facte suns
uł inemendate. remanser̃
hoc ad nrãm notitiã ꝑ ferat᷑
Actor uero facti. si fuerit
p̃positꝰ uł ad uocatꝰ. siue cen¬
tenarius. uł qualibet alia dig¬
nitate p̾dicta libera ꝑsona
post legale emendationẽ in
locofactã sub fide iussorib ad
nrãm p̃sentiã ueniat. multi¬
tudo uero siue deseruis. si ue
deliberis sit: legitima emen¬
Pus lrei. Quides trnet
fuerin. Iterũ exernant᷑.
Depontib publicis. . xd.¬
destructis. placuit nob̃. ut hi
qui iussionẽ nram. in repa¬
randis pontib contempser̃.
lolumꝰ aciubemꝰ. ut om̃s ho¬
mines nr̃i. in nr̃a ueniant p̃¬
sentiã rationes reddere. cur
nrãm iussionẽ ausĩ sunt. con¬
tẽp̃nere. Comites autẽ red¬
dent rationes de eorũ pagenfi¬
b cur eos aut non constrinxer̃
ut hoc facerent. aut nob̾ nun¬
tiare neglexer̃. Similit̃ & de
iniustis teloneis. ubicũq acci¬
piunt᷑ sciant se ex inde nob ra¬

Expanded text:
neglegentiam comitis vel factae sunt, vel inemendatae remanserunt, hoc ad nostram notitiam perferatur. Auctor vero facti, si fuerit praepositus, vel advocatus, sive centenarius, vel qualibet alia dignitate praedita libera persona, post legalem emendationem in loco factam, sub fideiussoribus ad nostram praesentiam veniat. Multitudo vero, sive de servis sive de liberis sit, legitima emenpublici, qui destructi fuerint, iterum extruantur. De pontibus publicis destructis placuit nobis, ut hii, qui iussionem nostram in reparandis pontibus contempserunt, volumus ac iubemus ut omnes homines nostri in nostram veniant praesentiam rationes rnostram iussionem ausi sunt contempnere. Comites autem reddant rationem de eorum pagensibus, cur eos aut non constrinxerint ut hoc facerent, aut nobis nuntiare neglexerunt. Similiter et de iniustis theloneis, ubicumque accipiuntur, sciant se exinde nobis ra
Abbreviated transcription (Latin):
dre gildus illius . ẽ. ad eccłam
ꝑ soluat. aut eũ siuoluerit
eidẽ eccłȩ tradat. De eccle¬
si astico & fiscalino. & bene¬
ficiario seruo uolumꝰ. ut ꝓ
una uice. uudregildus eiꝰ.
ꝓeo cõponat᷑. Alterauice
ipse seruus. ad suppliciũ tra¬
dat᷑. hereditas tam̃ liberi
hominis. qui ꝓpt̃ tale facin
ad mortẽ fuerit iudicatꝰ. ad
legitimos heredes illius ꝑue¬
niat. Si in atrio eccłe cuiꝰ porta
reliquiis scõrũ consecrata. ẽ.
huius cemodi homicidiũ. ꝑpe¬
tratũ fuerit. simili modo. emen
mittit᷑. sicut cõponi debet qđ
immunitate uiolata cõmittit᷑.¬

Expanded text:
wirgildus illius est ad ecclesiam persolvat, aut eum si voluerit eidem ecclesiae tradat. De ecclesiastico, et fiscalino, et beneficiario servo, volumus ut pro una vice wirgildus ejus pro eo componatur, altera vice ipse servus ad supplicium tradatur, haereditas tamen liberi hominis, qui propter tale facinus ad mortem fuerit judicatus, ad legitimos haeredes illius perveniat. Si in atrio ecclesiae, cujus porta reliquiis sanctorum consecrata est, hujuscemodi homicidium perpetratum fuerit, simili modo emendemittitur, sicut componi debet quod emunitate violata committit
Abbreviated transcription (Latin):
fensor . eẽ. uidet᷑. ꝓ ipso ratio¬
nẽ redlere. cõpellat᷑. Similit̃
dealus om̃ib iustitus. ad eũ
ꝑtientib excepta sua legi¬
tima hereditate. que ei ꝑꝰ
successidnẽ parentã suorũ
legitune uenire debuit. qđ
siquis hane nrãm iussone
contep̃serit: uł negleacerit
sicut decrteris contẽptorib
ita de eo agat᷑. Is uero qui
easdẽ res primꝰ. inuasit. &
buuste uendidit. nec non &
emptores excepta sola ꝑ sõ¬
na pariuili. hoc qđ fraudu¬
lent̃. ad miser̃. infra parriã
em̃dare cogant᷑. & postea
sieut contẽptores iussionis
nr̃ȩ. sub fide iussorib: ad
nram p̃ sentiã uenire cõpel¬
Deuicarus & centenariis. qui
magis ꝓpt̃ cupiditatẽ qui a¬
cꝓpt̃ iustitiã faciendã sepisii¬
aime placita tenent. &t ex inde
populuninus ad fligunt. ita
teneat᷑ sicut in capĩtulare.
domni karoli: lmpris . con¬
Vt nullus ad placitũ maniat᷑

Expanded text:
fensor esse videtur, pro ipso ratiofensor esse videtur, pro ipso rationem reddere compellatur. Similiter et de aliis omnibus iustitiis ad eum pertinentibus, excepta sua legitima hereditate quae ei per successionem parentum suorum legitimae evenire debuit. Quod si quis hanc nostram iussionem contempserit vel neglexerit, sicut de ceteris contemptoribus, ita de eo agatur. Is vero qui easdem res primus invasit et iniuste vendidit, nec non et emptores, excepta sola persona parvuli, quod fraudulenter admiserunt intra patriam emendare cogantur, et postea, sicub fideiussoribus ad nostram praesentiam venire conpelet centenariis, qui magis propter cupiditatem quam propter iustitiam faciendam saepissime placita tenent, et exinde populum nimis adfligunt, ita teneatur sicut in capitulare domni Karoli imperatoris conUt nullus a
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ. aut matrẽ aut sororẽ
uł nepotẽ. uł aliũ ꝓpinquũ
suũ int̾fecerit. here ditas eius¬
int̃ fecti ad alios suos. legitimos
heredes ꝑueniat. Int̃ fectoris
uero hereditas. infis cũ redigat᷑
Ipsiuero ordinante ep̃o. publi¬
ce penitentie subdat᷑. de eui¬
liset.oropria uxore di¬
missa uel sine culea
Quicũq ꝓpria uxore derelic¬
ta. uł sine culpa int̾ fecta. ali
ã duxerit uxorẽ. armis depo¬
sitis publicã agat penitentiã
& si contumax fuerit. cõp̃ben¬
dat᷑ a comite. & ferro uinciat᷑
& incustodia mittat᷑. donecres
ad nrãm notitiã deducat᷑.¬
Quicũq res alienas cuilibet
homini uendiderit. & ipse
bet ꝑmalũ ingeniũ ꝓprio
filio. aut alteri cuilibet nec¬
dũ legitimos annos habenti
iustitiȩ: tollende eiusano¬
diderit. Uolumꝰ atq firmit̃
p̃cipimꝰ. ut sit pat̃ eiꝰ dẽ par¬
uili iuxerit. Ipse intret
in causã rationẽ reddendi ꝓ
filio suo. si autẽ pat̃ ipse mor
quis qui iuste ei cutor. ac de¬

Expanded text:
atrem aut fratrem aut sororem vel nepotem aut alium propinquum suum interfecerit, hereditas interfecti ad alios suos legitimos heredes perveniat; interfectoris vero hereditas in fiscum redigatur. Ipse vero ordinante episcopo publicae poenitentiae subdatur. 118. De cuiuslibet propria uxore dimissa vel sine culpa Quicumque propria uxore derelicta vel sine culpa interfeam duxerit, armis depositis publicam agat poenitentiam. Et si contumax fuerit, comprehendatur a comite et ferro vinciatur, et in custodia mittatur, donec res ad nostram notitiam deducatque res alienas cuilibet homini vendiderit, et ipse bet, per malum ingenium proprio filio aut alteri cuilibet necdum legitimos annos habenti, iustitiae tollendae causa tradiderit, volumus atque firmiter praecipimus ut si pater eiusdem parvuli vixerit, ipse intret in causam rationem reddendi pro filio suo. Si autem ipse pater mor propinquus, qui iuste ei tutor ac de
Abbreviated transcription (Latin):
reliqui. qui beneficia nr̃a ha¬
bent ad iuuent comites. in
suis hominib: distringendis.
& si comites hane nram consti¬
tutionẽ neglexerint. hoc ꝑ
missos nr̃os. ad nr̃am notitiã¬
De homicidiis. uł aliis in iusti¬
tiis. que afiscalinis. nr̃is fiunt
quia inpunesse ea cõmittere¬
se posse existimant. nos acto
ne ultra inpune fiant. ita ut
ubi cũq facta fuerint. soluere
cũ discipline p̃cipiemꝰ: de

Expanded text:
reliqui qui beneficia nostra hareliqui qui beneficia nostra habent, adiuvent comites in suis hominibus distringendis. Et si comites hanc nostram constitutionem neglexerint, hoc per missos nostros ad nostram noticiaDe homicidiis vel aliis iniustitiis quae a fiscalinis nostris fiunt, quia inpune se ea committere posse existimant, nos actorcernimus, ne ultra inpune fiant, ita ut ubicumque facta fuerint, solvere cum disciplina praecipiemus . 10.
Abbreviated transcription (Latin):
ad nr̃am notitiã ꝑ feratur. De
eo quicũ pro bat᷑. fuerit.
tes des. IPeRIIRIuI. Sei¬
enter In duxis se .I.xi.
Quicũq cũ ꝓbatus fuerit. de eo
qđ scient̃ testes in ꝑ iuriũ induxis¬
se sub fide iussione ad palatiũ
nr̃m. uenire cõpellat᷑. ut ubi
cũq fidelib nr̃is considerem:
quid detali homine faciendũ
& contentionib studere solent
& in pace uiuere nolunt. & in¬
de conuicti fuerint: similit̃
uolumꝰ. ut sub fide iussorib ad
nr̃am placitũ ueniant. ut ibi eũ
fidelib nr̃is. consideremꝰ. qui
detalib faciendũ sit. ut reũ
mos poros. Nullus
Re suMat.
Debonis denariis. quos populus
recipere non uult. uolum. ut
hoc obseruet᷑. & teneat᷑. qđ in
priori capitulare nr̃o. consti¬
mo. uł in emptione. uł in debi¬
ti solutione. dicunt᷑. merũ. &
bene pensantẽ recipere nolue
aut aliorũ. uł ad uocati eos mis¬
sis nr̃is uł comitib iuss̃ p̃senta
hanc constitutionẽ nr̃am. ad¬
implendã ep̃i. & ab bates. siue

Expanded text:
ad nostram notitiam perferatur. 109. De eo, qui comprobatus fuerit testes in periurium scienter induxisse. Quicumque comprobatus fuerit de eo, quod scienter testes in periurium induxisset, sub fideiussione ad palatium nostrum venire conpellatur, ut ibi cum fidelibus nostris consideremus, quid de tali homine faciendum t contentionibus studere solent et in pace vivere nolunt, et inde convicti fuerint, similiter volumus, ut sub fideiussoribus ad nostrum placitum veniant, ut ibi cum fidelibus nostris consideremus, quid de tali homine faciendum sit. 110. Ut nummos bonos nullus respuat. De bonis denariis, quos populus recipere non vult, volumus, ut hoc obervetur et teneatur, quod in priori capitulare nostro conscrmo vel in emptione vel in debiti solutione denarium merum et bene pensantem recipere nolueraut aliorum vel advocati eos missis nostris vel comitibus iussi praesentarhanc constitutionem nostram adimplendam episcopi et abbates, sive
Abbreviated transcription (Latin):
serit. iudicia aquȩ feruentis
examinet᷑. utrũ hoc sponte.
anse defendendo fecisset. &
man eiꝰ exusta fuerit inter¬
ficiat᷑. Siautẽ non fuerit pub¬

Expanded text:
serit, iudicio aquae ferventis examinetur, utrum hoc sponte an se defendendo fecisset. Et si manus eius exusta fuerit, interficiatur; si autem non fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ago bardus. bernardus. andre¬
as. benedictꝰ. agaricus. eũ
eorũ suffraganeis. in quib:¬
conuentib & quia principib
& reliquo populo. uł ita ut
diuina auetoritas docet. aut
aliter teneat᷑. uł qđ inde ex
parte. uł extoto dimissũsit

Expanded text:
Agobardus, Bernardus, AndreAgobardus, Bernardus, Andreas, Benedictus, Agaricus, cum eorum suffraganeis. In cet quid a principibus et reliquo populo vel ita ut divina auctoritas doceat, aut aliter teneatur, vel quid inde ex parte aut ex toto dimissum sit
Abbreviated transcription (Latin):
ut nrm seruitiũ. In melioren¬
t᷑. & ut femine nr̃ȩ queadopꝰ
nr̃m. sicut seruientes. habe¬
ant ex partib nr̃is. lanã. & li¬
nũ. & faciunt. sartił. & ca¬
misilis. & ꝑueniant ad came¬
rã nram. ꝑ rationẽ. ꝑ uilicis
nr̃is. ut amissis eiꝰ a se trans¬
Et siquis fidelib sus. contra
ad uersariũ suũ. pugnã. aut
aliqđ certam̃ agere uoluit.
& cũ uoeauit adse aliquẽ.
ex inde negligens ꝑ mansit
ipsũ beneficiũ qđ habuit.
auferat᷑ abeo. & det̾ ei quiln
stabilitate. & fidelitate sua
decime res rante.
onuentus ep̃orũ. debet fi¬
eri. in .ute locis. id .ẽ. mon¬
gon ciaco. in quo isti archi ep̃i.
cũ eorũ sufraganeis conueni¬
re debent. aut carius. halde¬
baldus. heribernium. In pa¬
risio. ebo ragno uuardus. lan¬
tramnꝰ. archi ep̃s. senonis. qui
fuerit cũ eorũ. suffraganeis.
inte losa noto . bartolomeus.
ad elelmus. aiulfus: cũ eorũ¬
suffraganeis. In lugduno

Expanded text:
ut nostrum servitium inmelioretut nostrum servitium inmelioretur. Et ut feminae nostrae, quae ad opus nostrum sunt servientes, habeant ex partibus nostris lanam et linum, et faciant sarciles et camisiles, et perveniant ad cameram nostram per rationem per vilicis nostris aut a missis eius a se transEt si quis fidelibus suis contra adversarium suum pugnam aut aliquod certamen agere voluit, et convocavit ad se aliquem exinde neglegens permansit, ipsum beneficium quod habuit, auferatur ab eo, et detur ei qui in stabilitate et fidelitate sua regnante conventus episcoporum debet fieri in quattuor locis, id est Magontiaco, in quo isti archiepiscopi cum eorum suffraganeis convenire debent, Autcarius, Hadebaldus, Hetti, Bernoinus. In Parisio Ebo, Ragnowardus, Lantramnus, archiepiscopus Senonis qui fuerit, cum eorum suffrIn Tolosa Noto, Bartholomaeus, Adalelmus, Aiulfus, cum eorusuffraganeis. In Lugduno
Abbreviated transcription (Latin):
post quã habeo acciperit. ua¬
lente. soł .i. excepto si eũ uult
occidere. aut cũ baculo cedere.
uł uxorẽ aut filiã maculari.
seu hereditatẽ extollere.
Qđ nullus in hoste.I. xUII¬
baculũ habeat. sed arcum.
Deforestis. ut fo.xuiii.¬
restarii. bene illas defendant
simul & custodiunt bestias.
& pisces. & s̃ rex intus foreste
foramen unũ. aut magis de¬
derit. amplius neprendat.
quã illidatũ sit. Lxuiiii.
t uilicus bonꝰ sapiens. & pru¬
dens. in opus nrm̃ eligat᷑ qui
siat rationẽ. misso nr̃o. red¬
dere. & seruitiũ ꝑficere: ꝓ¬
ut loca data sunt ȩdificia
emendant. nutriant porcos.
lumenta. animalia. ortos.
apes. aucas. pulł. uiuaria
cũ pisẽ. uennas. molina.
stirpes. terrã aratoriã. stu¬
deant femare. Inforestis.
mansũ regale. & ibi uiuaria
cũ pisces. & homines ibi ma¬
neant. & plantent uineas. &¬
facient pomaria. & ubicũq
inueniunt utiles homines
det illis silua ad stirpandũ

Expanded text:
postquam ab eo acciperit vapostquam ab eo acciperit valente solido uno; excepto si eum vult occidere, aut cum baculo caedere, vel uxorem aut filiam maculare, seu hereditatem ei tollere. 17. Quod nullus in hoste baculum habeat, sed arcum. 18. De forestis, ut forestarii bene illas defendant, simul et custodiant bestias et pisces. Et si rex alicui intus foreste feramen unum aut magis dederit, amplius ne prendat quam illi datum sit. 19. Ut vilicus bonus, sapiens, et prudens in opus nostrum eligatur, qui sciat rationem misso nostro reddere et servitium perficere prout loca locata sunt, aedificia emendant, nutriant porcos, iumenta, animalia, ortos, apes, aucas, pullos, vivaria cum pisces, vennas, molina, stirpes, terram aratoriam studeant femare. In forestis mansum regale, et ibi vivaria cum pisces, et homines ibi maneant. Et plantent vineas, faciant pomaria, et ubicumque inveniunt utiles homines, detur illis silva ad stirpandum,
Abbreviated transcription (Latin):
fra comitatu. iniq uł in iuste
agunt inp̃sentia regis ducant᷑
& rex suꝑ eos districtionẽ faci¬
at. carcerandi. exiliandi usq
ademendationẽ illorũ. Eut.
Ut uicari munera ne accipians
ꝓ illos latrones. quiante comi¬
te iudicati fuerint ad mortẽ.
Qđ si hoc ꝑpetrauerit. tale iudi¬
ciũ sustineat. si eut & latro iu¬
dicatꝰ fuit. quia post quã sea¬
bini eũ diuidicauerint. non . ẽ.
licentia comitis. uł uicarii.
ei uitã concedere. Bed sibann
ei iudicatꝰ fuerit: & banno ꝑ¬
acto stet in eo interĩ. usq dũ
comiti. & eo quiclamorẽ uel
causa ad eũ habuit. & tune
sit foris banno. I. atait.¬
Ut ep̃i. & abbates. ad uocatos ha¬
beant. & ipsi habeant. in illo
comitatu ꝓpriã hereditatẽ
& ut ipsi recti. & bonisint. &
habeant uoluntatẽ. recte &¬
iuste causas ꝑficere .. xx.¬
seruitio tradere cupiunt. non
consentient. sed scđm tustũ
iudiciũ terminet᷑. F. XUT¬
Qđ nullus seniorẽ suũ dimittat

Expanded text:
fra comitatu inique vel iniuste fra comitatu inique vel iniuste agunt, in praesentia regis ducantur; et rex super eos districtionem faciat carcerandi, exsiliandi, usque ad emendationem illorum. 13. Ut vicarii munera ne accipiant pro illos latrones, qui ante comite iudicati fuerint ad mortem. Quod si hoc perpetraverint, tale iudicium sustineant, sicut et latro iudicatus fuit; quia postquam scabini eum diiudicaverint, non est licentia comitis vel vicarii ei vitam concedere. Sed si bannus ei iudicatus fuerit, et banno peracto, stet in eo interim, usquedum comiti et eo qui clamorem vel causam ad eum habuit, et tunc sit foris banno. 14. Ut episcopi et abbates advocatos habeant. Et ipsi habeant in illo comitatu propriam hereditatem. Et ut ipsi recti et boni sint, et habeant voluntatem recte e causas perficere.servitio tradere cupiunt, non consentiant, sed secundum iustum iudicium terminetur. 16. Quod nullus seniorem suum dimittat
Abbreviated transcription (Latin):
aut arcũ. conduas cordas sa¬
gittas dub̃decĩ. Dehs uterq
habeant. & ep̃i. comites. abba¬
tes. hos homines habeant. qui
hoc bene p̃uideant. & addiem
denuntiati. placiti ueniant.
& ibi ostendant quo modo sint
parati. habeant loricas uł ga¬
leas & tẽporalẽ hostẽ id ẽ
estiuo tẽpore. . x.
tregis spensa in carra ducat᷑
simul ep̃orũ. comitũ. abbatũ
& obtimatũ regis. farinã. uinũ.
baccones. & uictũ habundant̃
molas. do latorias. secures.
taretos. fondibulas. & illos
homines qui ex inde benefi¬
ciant. iactare. & mars calei.
regis adducant eis petras in
quisq hostilit̃ sit paratꝰ. &
om̃ia ut tensilia sufficient̃
habeant. & unꝰ quisq comis
duas partes. deherba. insuo
comitatu. defendat. ad opus
illius hosti & habeat pontes
bonos & naues bonas. xi
Ut comites unꝰ quisq in suo co¬
mitatu carcerẽ habeant. &¬
iudices atq: uicarii patibulos¬
habeant. xtt.
Uthomines boni generis quun¬

Expanded text:
aut arcum cum duas cordas, saaut arcum cum duas cordas, sagittas duodecim. De his uterque habeant. Et episcopi, comites, abbates, hos homines habeant qui hoc bene provideant, et ad diem denuntiati placiti veniant, et ibi ostendant quomodo sint parati. Habeant loricas vel galeas, et temporalem hostem, id est aestivo tempore. 10. Ut regis spensa in carra ducatur, simul episcoporum, comitum, abbatum, et optimatum regis, farinam, vinum, baccones, et victum abundanter, molas, dolatorias, secures, taretros, fundibulas, et illos homines qui exinde bene sciant iactare. Et marscalci regis adducant eis petras in quisque hostiliter sit paratus, et omnia utensilia sufficienter habeant. Et unusquisque comis duas partes de herba in suo comitatu defendat ad opus illius hostis; et habeat pontes bonos, naves bonas. 11. Ut comites, unusquisque in suo comitatu, carcerem habeant. Et iudices atque vicarii patibuloshabeant. 12. homines boni generis qui in
Abbreviated transcription (Latin):
Dehis qui alitterarũ conscriptio¬
ne ingeniu fuerit sisi ne tradi¬
tione mortui fuerint ad opus¬
nr̃m reuocet᷑. Similit̾ uolumꝰ
ut banni nr̃i de illis unde censa
exigunt. ut ipsa censa. ad nr̃m
opus. uł ubinos iubemꝰ ueniant.
De hȩreditaterluter¶. xii.
heredes. si contentiose egerint
& rex missũ suũ ad illã diuisio¬
nẽ. trans miserit. decimũ man¬
cipiũ. & decimã uirgã kere¬
ditatis fis eoregis detur. Iuiii.
U tiucarii lã parios habeant¬
ut unus quisq in suo ministe¬
rio duos. & ipse dehoste ꝑgendi
& deplacito comitis. uł uicaru
necustodiat. nisiclamor suꝑ eũ
eueniat . & ipsa certare stude¬
ant. dehoc ut ꝑ fectũ ex inde
habeat. & ipsas pelles luporũ
ad nrãm opus ducent᷑. & unꝰ¬
quisq: deillis qui in illo minis¬
terio placitũ custodiunt. dent᷑
Dehoste ꝑgendi. ut comiti. in
ut ad placitũ denuntiatũ. ad
illũ locũ. ubi iubet̾ ueniant¬
& ipse comis p̃uideat. quo mo¬
do sint parati . id. ẽ. lance. scutũ.

Expanded text:
De his qui a litterarum conscriptione ingenui fuerint, si sine traditione mortui fuerint, nostrum revocetur. Similiter volumus ut banni nostri de illis unde censa exigunt, ut ipsa censa ad nostrum opus vel ubi nos iubemus veniant. 7. De hereditate inter 7 heredes, si contentiose egerint, et rex missum suum ad illam divisionem transmiserit, decimum mancipium et decimam virgam hereditatis fisco regis detur. 8. Ut vicarii luparios habeant, unusquisque in suo ministerio duos. Et ipsi de hoste pergendi et de placito comitis vel vicarii ne custodiant, nisi clamor super eum veniat. Et ipsi certare studeant de hoc ut profectum exinde habeant, et ipsae pelles luporum ad nostrum opus dentur. Et unusquisque de his qui in illo ministerio placitum custodiunt, detur De hoste pergendi, ut comiti in sut ad placitum denuntiatum ad illum locum ubi iubetur veniant. Et ipse comis praevideat quomodo sint parati, id est lanceam, scutum,
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ suũ occassione ꝓpru de¬
sertũ habuerit: & intra annũ
postquã ei a comite. uł misso
nr̃o. notũ factũ fuerit. illud
emendatũ non habuerit ipsũ
beneficiũ amittat. de
Malis scabineis ei
Ut missi ubicuq̃ malos scabi¬
neos. inueniunt: eiciant
& totius populi consensu in
locũ eorũ. bonos eligant. &
cũ electi fuerint. iurare fa¬
ciant. ut scient̃ in iuste ui¬
dicare nondebeant. de me¬
LIorisus & ueratiomi¬
bus elieendis:iii.
t in om̃i comitatu. his qui
meliores & ueratiores in¬
ueniri possunt eligant᷑ ad
missis nr̃is ad inqui sitiones
faciendas. & rei ueritatẽ
dicendã. & ut ad utores cõ¬
mittũ sit. adiustitias facien¬
das. desea butis. Qui
prorter munera aut
amieitiã In ius ta
Iudicart : Tturx.¬
Uolumꝰ ut quicũq descabi¬
nis dep̃hensus fuerit: ꝓpt̃
munera aut ꝓpt̾ amicitiã
uł inimicitiã. in iuste iudi¬
casse. ut ꝑ fide iussores mis
Decetero om̃ib scabinis de¬
nuntiet᷑. nequis de inceps

Expanded text:
asione proprii desertum habuerit, et intra annum, postquam ei a comite vel misso nostro notum factum fuerit, illud emendatum non habuerit, ipsum beneficium amittat. » 105. De malis scabinis ei si nostri ubicumque malos scabinos inveniunt, eiciant et totius populi consensu in locum eorum bonos eligant. Et cum electi fuerint, iurare faciant, ut scienter iniuste iudicare non debeant. 106. De melioribus et veracibus eligendis. Ut in omni comitatu hi, qui meliores et veraciores inveniri possunt, eligantur a missis nostris ad inquisitiones faciendas et rei veritatem dicendam; et adiutores comitum sint ad iustitias faciendas. 107. De scabinis, qui propter munera aut amicitiam iniust iudicaVolumus ut quicumque de scabinis deprenensus fuerit propter munera aut propter amicitiam vel inimicitiam iniuste iudicasse, ut per fideiussores missDe cetero omnibus scabinis denuntietur, ne quis deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
Ubicũq cõmutatione.I..
stã. tẽpore nr̃o. quãq geni¬
toris nr̃i legitime. & ratio¬
nabiles. atq utiles. eccłis
dĩ facte sunt. ꝑ maneant.
Nbicũq uero inutiles. & in¬
cõmode atq in rationabiles
facte sunt dis soluant᷑. & re¬
cipiat unꝰ quisq qđ dedit.
Vbi uero mortua man. in¬
ter iacet. aut alia quelibet

Expanded text:
Ubicumque commutationes tam tempore nostro quamque genitoris nostri legitimae et rationabiles atque utiles ecclesiis Dei factae sunt, permaneant. Ubicumque vero inutiles et incommodae atque inrationabiles factae sunt, dissolvantur, et recipiat unusquisque quod dedit. Ubi vero mortua manus interiacet, aut alia quaelibet