comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid exuendito dare facẽ oportet.
nouatione secuta usuras neutri pͦt
st pulatusquanti fundus est postea
stipulor ssin houandi animo sođa
stipulatio faetaẽ cessat nouatio. dccu¬
Auerosti pulatio tenz exquanon fun¬
dus s peccunia debetur¶taqͣ sue¬
us ꝓm̾it tendi fundum soluat: scđa
sti pulatio uire nontollitur. nec silitẽ. ⁊ se¬
actor ex prima contestetur Eeniq
meliore: uł deteriore facto sine culpͥah
tio fundo petitorecte conside retur
in altã uõ ea estimatioueñ quae sode
stipulationis tempore fuit.

Expanded text:
quid ex uendito dare facere oportet', nouatione secuta usuras neutri post lianum stipulatus quanti fundus est postea stipulor: si non nouandi animo secunda stipulatio facta est, cessat no uatio: secunda uero stipulatio tenet, ex qua non fundus, sed pecunia debetur. itaque si reus promittendi fundum soluat, secunda stipulatio iure non tollitur, nec si litem actor ex prima contestetur. denique meliore uel deteriore facto sine culpa tio fundo petito recte consideretur, in altera uero ea aestimatio uenit, quae secundae stipulationis tempore fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
nomine ⁊ mandati actio p̾eculio ad¬
quiritur. ¶ agnatum furiosi aut ꝓdi¬
gi euratorem. nouandi iushabe mi¬
nime dubitindum ẽ. sihoc furioso uł
ꝓcligo ex peͣcdiat ¶ n sum̃ ma admonẽ¬
disumus nichiluetare unasti pulatiõe
plures obligationes nouari. ueluti si
itastipulemur: quodticium ⁊ seiũ mi¬
chidare oport iddare spondes. liem ex
cdiũsis causis singuli fuerant obligati utͥ¬
q tam̃ nouationis iuirelibantur. Cum
utriusq obligatio in huius ꝑsonam a
quo nunc stipulemur confluat.
debrtor ex plurib causis u¬
num debitum soluit.: est in
arbitrio soluentis dicere᷑ ꝑfib s¬
quod potius debitum uolu¬
erit solutum ⁊ quod dixerit:. iderit so¬
lutum: Posumusi ꝗta logẽ dicere eiq¬
a soluius ¶Quocieñ uͦi non dicimus

Expanded text:
nomine etiam mandati actio peculio quiritur. Adgnatum furiosi aut prodigi curatorem nouandi ius habere minime dubitandum est, si hoc furioso uel prodigo expediat. In summa admonendi sumus nihil uetare una stipulatione plures obligationes nouari, ueluti si ita stipulemur: 'quod Titium et Seium mihi dare oportet, id dari spondes?' licet enim ex diuersis causis singuli fuerant obligati, utrique tamen nouationis iure liberantur, cum utriusque obligatio in huius personam, a quo nunc stipulemur, confluat. debitor ex pluribus causis unum debitum soluit, est in arbitrio soluentis dicere, quod potius debitum uoluerit solutum, et quod dixerit, id erit solutum: possumus enim certam legem dicere ei quod soluimus. quotiens uero non dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
p.ł.iii.Filius patris actionem igͦ¬
põt contingere ea stipulatione q̃
nonconmit titur. Nechuic contrai¬
um est. quod sistipulatus aticiofuc¬
a ronouamdi animo sub conditione ꝗ.
michi sem ꝓniu̾deb ⁊ p̃ndente con t¬
ditione tieu̾s decesserit. quamuisA
inte alitam he reditatem conditioex¬
titĩt nouatiofier. Hicn morte ꝓro¬
missoris nonextinguitur stipulati s¬
o. si transit adhẽdem. ciuus ꝑsonã in¬
terim hr̃ditas sustiͤn.
rem obligationem quis quam recte b¬
põt quod interdum recte eisoluit᷑.
quod abhis creditum est. iecͣte inter¬
dum soluitur. cumnemoeoꝵ per se
nouire priorem obligationem iuꝰ¬

Expanded text:
Plautio. Filius patris actionem ignonon potest contingere ea stipulatione, quae non committitur. nec huic contrarium est, quod, si stipulatus a Titio fuero nouandi animo sub condicione, quod mihi Sempronius debet, et pendente condicione Titius decesserit, quamuis ante aditam hereditatem condicio exstiterit, nouatio fieret: hic enim morte promissoris non extinguitur stipulatio, sed transit ad heredem cuius personam interim hereditas sustinet. rem obligationem quisquam recte potest, quod interdum recte ei soluitur: quod ab his creditum est recte interdum soluitur, cum nemo eorum per se nouare priorem obligationem iu
Abbreviated transcription (Latin):
sores noiltenen tur. hoc it non deb
inputari fideiussiõib quod ille ꝓpter
suampenam prestitit. Denouatioĩb
ouatioest pͣrioris debiti ina¬
liam obligationem uł iulẽ
uł naturalem trans fusio ato
trans latiohoe est cum ex pre¬
ordenticaus ita noua constiͣtuatur. ut.
prior ꝑimatur. Nouatio st a nouo nom̃
accepit ⁊ anoua obligatione. Iludñ
int̃ est. quał p̃cessit obligatio utrum
natuarał. anciluł. in honoratia. ⁊utrũ
uerbis. ãre an consensu. Quał cumq
igitur obligatio sit quae p̃cessit. nouã
uerbis pͣdum modo sequens obligati¬
o. aũ ciuiliter teneat aut naturaliter
ut puta si pͥupillus sinetutors auctõ¬

Expanded text:
sores non tenentur: hoc enim non debet imputari fideiussoribus, quod ille propter suam poenam praestitit. DE NOUATIONIBUouatio est prioris debiti in aliam obligationem uel ciuilem uel naturalem transfusio atque translatio, hoc est cum ex praecedenti causa ita noua constituatur, ut prior perematur. nouatio enim a nouo nomen accepit et a noua obligatione. Illud non interest, qualis processit obligatio, utrum naturalis an ciuilis an honoraria, et utrum uerbis an re an consensu: qualiscumque igitur obligatio sit, quae praecessit, nouari uerbis potest, dummodo sequens obligatio aut ciuiliter teneat aut naturaliter: ut puta si pupillus sine tutoris aucto
Abbreviated transcription (Latin):
tralitõe ẽpetitũã eieroeptoẽ dolimalisi
ceꝑit cõuenĩ cũ alt̾o aũt reol ĩsoli dum
si non fuerit societas lut in partem si so¬
cii fuerũt pone dreditorem agere.
Qd sicieditor fide uissori b̃s fuĩt. ł fi¬
deuissor creditoĩ. puto conu̾enire. con¬
fusione obligationis non lib̾aĩ reum.¬
¶ Si ponamus unum exreis ꝓmit ten¬
tõ di pactum ẽẽ nease peteretur de in de
mandatorem soluisse: mandati iuditio
conuenire potĩt. ⁊̃ eum cum quo pacni
est nont pactum creditõĩs tossit alie¬
¶ placet mã datore. põt dicunt i ãdato is¬

Expanded text:
reditorem, competituram ei exceptionem doli mali, si coeperit conveniri. cum altero autem reo vel in solidum, si non fuerit societas, vel in partem, si socii fuerunt, posse creditorem agere. quod si creditor fideiussori heres fuerit vel fideiussor creditori, puto convenire confusione obligationis non liberari reum. Si ponamus unum ex reis promittendi pactum esse, ne a se peteretur, deinde mandatorem soluisse: mandati iudicio conuenire potuit etiam eum, cum quo pactum est: non enim pactum creditoris tollit ali. Placet mandatorem
Abbreviated transcription (Latin):
tere poͣt. Tantomag̃ quodhie nce so¬
lutum repetere poti diuersum est᷑
in muliereque contrasenatus con¬
sultum ꝓmisit. Nam ⁊ in scda ꝓmis¬
sione int̃ cessio est. Idemꝙ in mino¬
re est qui circum seriꝑtus delegi¬
tur. quiasi ÷ nineminor ẽ rur sus
circumuenitur diuersũẽ siiam ex
adhuc possit restitui aduersus pri¬
oremere ditorem. Idõ aũt de negã¬
tur exceptiones aduersus ẜ credito¬
s rem quiã im priuatis contractibus:
ꝑactionibus non facile scire petitor
põt. quid int̃ eum qui delegatus ẽ ꝓ¬
⁊ debitoremactum̃ est.aut ÷ sisciat
dissimilare cleb ne curiosus uĩ¬
deatur: nõ mĩto deneganda ẽ aducsͦ¬
suseum exceptio exꝑsona debitõis.
s.t.i.xxii. Nouare possumus. aii.
psi si nñ uirissumus: aut ꝑ alios quiᷤ
uoluntate nostrastipulantur: pupilł
sine tutõis auctõitate non pot noui¬
ĩe tutor ꝓõt si hoc pupillo expediat
rotibi soluere nonstatuntu ⁊ stipul¬
ddo il nouart possis quamuis debit

Expanded text:
tum fit: tanto magis, quod hic nec solutum repetere potest. diuersum est in muliere, quae contra senatus consultum promisit: nam et in secunda promissione intercessio est. idemque est in minore, qui circumscriptus delegatur, quia, si etiamnunc minor est, rursum circumuenitur: diuersum, si iam exadhuc possit restitui aduersus priorem creditorem. ideo autem denegantur exceptiones aduersus secundum creditorem, quia in priuatis contractibus et pactionibus non facile scire petitor potest, quid inter eum qui delegatus est et debitorem actum est aut, etiamsi sciat, dissimulare debet, ne curiosus uideatur: et ideo merito denegandum est aduersus eum exceptionem ex persona debitoris.tum. Nouare possumus aut ipsi, si sui iuris sumus, aut per alios, qui uoluntate nostra stipulantur. Pupillus sine tutoris auctoritate non potest nouare: tutor potest, si hoc pupillo expediat:ro tibi soluere, non statim tu etiam stipulando id nouare possis, quamuis debitor
Abbreviated transcription (Latin):
debet᷑ nouãdicã subc̃ditiõe ꝓmittit᷑
ñstatĩ fit nouatio. s tẽdemũ cũẽ ditio
extͥcãt ⁊ iõsi fortestichꝰ fuĩt ĩ obligõe.
⁊ p̃ndñte ẽditiõe decsseĩt: nec noua¬
tio continget. qui anon sub est res
cotp̃r quo conditio impłetur
Ande marcellus putit ⁊ post morã
stichlis inconditionalem obligati¬
onem deductussit. purgai moranec
in seqrentem cdeduci obligationem
putat. ¶ S si id q̃ sub conditionede¬
betur. pure quis nouam di caususti¬
puletur. Nec nuncquidem statimno¬
uat lic purastipulatio aliquid egisse.
inde atin. s tunc nouabit. cum ex ⁊
mãsti pulationem conmittit conmi.
ne fuerit deportata: Marcellus scri¬
bit nec qui dem existente conditione:
ullam contingẽ nouationẽ. qm̃ niinc

Expanded text:
ebetur, nouandi causa sub condicione promittitur, non statim fit nouatio, sed tunc demum, cum condicio extiterit. et ideo si forte Stichus fuerit in obligatione et pendente condicione decesserit, nec nouatio continget, quia non subest res eo tempore, quo condicio impletur. unde Marcellus et si post moram Stichus in condicionalem obligationem deductus sit, purgari moram nec in sequentem deduci obligationem putat. Sed si quod sub condicione debetur, pure quis nouandi causa stipuletur, nec nunc quidem statim nouat, licet pura stipulatio aliquid egisse uideatur, sed tunc nouabit, cum exstimam stipulationem committit commissne fuerit deportata, Marcellus scribit ne quidem existente condicione ullam contingere nouationem, quoniam nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
onum.¬
Preus debeat. conueniri non põt
fide iussorem accepit: unasti pulatioẽ
plurium pensionum: nõ inuuuersis
pensionib fideiussor tenet᷑ ¶Cũfac¬
tosuo reus principał obligationem
ꝑ petuat. ⁊̃ fideuissoris durat obligõ.
uelutisimoramfecit insticho soluen
in quemꝰ pignora a confide uissoribus
data. trans latasunt: non empt̾oris loco

Expanded text:
onum.reus debeat, conueniri non potesfideiussorem accepi, una stipulatio est plurium pensionum, et ideo in uniuersis pensionibus fideiussor tenetur. Cum facto suo reus principalis obligationem perpetuat, etiam fideiussoris durat obligatio, ueluti si moram fecit in Sticho soluendin quem pignora a confideiussoribus data translata sunt, non emptoris loco
Abbreviated transcription (Latin):
Ilp̃.ł.iii. Sistichum daristipulat᷑¬
fuerim:⁊ cum in mora ꝓmissor fũt
quominus dar⁊. rtrsus eum demsti¬
pulatus fuero. de siñ ꝑiculum ad pro¬
s. inissorem ꝑtinere quasimora purgat̾i
¶egata fideicon missa suistipulati¬
onem fiũt᷑ declueta.:⁊ hoc est actumut
nouarentur fiz nouatio.Siquidem
pure uł diem fuerĩt legata statimi di
uero sub conditione non statim s ubi
conditio ext̾itĩt nam ⁊ alias qui indi¬
emstipulatur statim nouat. sihoc ac̃t
est cumcertum sit diem qñq uentu¬
rum. At qui sub conditione stipulat᷑.
nonstatim nouat. nisi conditio exti¬
terit ¶ Siquis itasti pulatus aseiosit
quod aticio stipulatus fuero. dare sp̃o

Expanded text:
inum. Si Stichum dari stipulatfuerim et, cum in mora promissor esset, quo minus daret, rursus eundem stipulatus fuero, desinit periculum ad promissorem pertinere quasi mora purgata. Legata uel fideicommissa si in stipulationem nouetur, fiet nouatio, si quidem pure uel in diem fuerint relicta, statim, si uero sub condicione, non statim, sed ubi condicio extiterit. nam et alias qui in diem stipulatur, statim nouat, si hoc actum est, cum certum sit diem quandoque uenturum: at qui sub condicione stipulatur, non statim nouat, nisi condicio extiterit. Si quis ita stipulatus a Seio sit: 'quod a Titio stipulatus fuero, dare spo
Abbreviated transcription (Latin):
B.I. Xuiii. Om̃sres transire inuo¬
uationem possunt quodcumq it sue
uerbis contractum est suie non uerbis
nouari pͣ: transire inuerboꝵ obligatr u¬
onem exquacumꝙ obligatione. dũ¬
modo sciamus nouationem idert̃u

Expanded text:
binum. Omnes res transire in nouationem possunt: quodcumque enim siue uerbis contractum est siue non uerbis, nouari potest et transire in uerborum obligationem ex quacumque obligatione, dummodo sciamus nouationem ita
Abbreviated transcription (Latin):
cione. ⁊ puto aditione hr̃elitatis confu¬
sione obligationis eximi ꝑsonanissrrac
cessionis exeius ꝑsona libari p̃pillamri¬
tionem: quia non possunt ꝓeodem a¬
put eumdem obligati ẽe. ut que mad¬
modum inciꝑe alias non possũt. itanee
remaneant. Igitur alt̃mꝰ reum eius dẽ

Expanded text:
tione. et puto aditione hereditatis confutione. et puto aditione hereditatis confusione obligationis eximi personam: sed et accessiones ex eius persona liberari propter illam rationem, quia non possunt pro eodem apud eundem obligati esse, ut quemadmodum incipere alias non possunt, ita nec remaneant. igitur alterum reum eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
nec ĩ furtipenam qu hortatus esff. fid¬
iussore maccipere possit. inquib easib
illa ratio inpedit fideiussorem obliga
am accipientib: ita ut duo rei eiꝰd debiti
fuerit: ap̃ aurelium palmam. mandator
extitit. uilu̾bona ad fiscum uenerunt
summiliter icreditorifiscus successerat.
mandator allegabat selibatum iurecõ¬
fusionis quia fiscus tamꝰereditoĩ quani de¬
uitori succesãt ⁊ quidem simus debrtor fu¬
s. non dubitabam sicut fidelussorẽ: ita
mandatorem lib̾atum ẽẽ squamuis .it. iui¬
ditio conuento principalidebitore man¬
dator non lib̾etur: tam̃ubi sudcef sit cre¬
ditor debitoriueluti solunonis uire su¬
blata obligatione. ⁊̃ mandator lib̾atur.
gdeił quianon põt ꝓeodem: aput eundẽ
quid amandator ẽẽ. s cum duoreiꝓ
mit tenlisunt. ⁊ alt̃iher es extiũt crediꝰ¬
tor. iustdubitatio. ẽ. utrum alt̃ quoq
libatus est ac si soluta fuiss pecunia.
an ꝑsona tñi exempta confusa obliga¬

Expanded text:
ne in furti poena ab eo qui hortatus est fideiussorem accipere possit. in quibus casibus illa ratio impedit fideiussorem obligaram accipientibus, ita ut duo rei eiusdem debiti fuerint, apud Aurelium palmam mandator exstit‹it›: Iulii bona ad fiscum uen‹e›runt: similiter et creditori fiscus successerat. mandator allegabat se liberatum iure confusionis, quia fiscus tam creditori quam debitori successerat. et quidem si unus debitor fuisset, non dubitabam sicut fideiussorem, ita et mandatorem liberatum esse: quamuis enim iudicio conuento principali debitore mandator non liberetur, tamen ubi successit creditor debitori, ueluti solutionis iure sublata obligatione etiam mandator liberatur, uel quia non potest pro eodem apud eundem quis mandator esse. sed cum duo rei promittendi sint et alteri heres extitit creditor, iusta dubitatio est, utrum alter quoque liberatus est, ac si soluta fuisset pecunia, an persona tantum exempta confusa obliga
Abbreviated transcription (Latin):
iussor ꝗ partẽ pecuni.esuo noĩe. ł rei
ꝓmitꝰtendi soluit. qͦ minꝰ residułdiui¬¬
liõe facta portiõis uidiciũ accipiat. re¬
cusare ñdebͦ. eam it quãtitatẽ ĩt̃ eos
sit. litis etestatiõis tp̃r. ꝑ ex ceptionẽ
eiꝗ soluit suc curri ¶ Duoreipmitten¬
di seꝑatĩ fide iussoẽs deder̃. inurt᷑ credi¬
tor int os fidiussoẽs actiões diudere

Expanded text:
iussor, qui partem pecuniae suo nomine uel rei promittendi soluit, quo minus residui diuisione facta portionis iudicium accipiat, recusare non debet: eam enim quantitatem inter eos sit litis contestationis tempore, per exceptionem ei qui soluit succurri. Duo rei promittendi separatim fideiussores dederunt: inuitus creditor inter omnes fideiussores actiones diuidere
Abbreviated transcription (Latin):
bi ꝓdẽe debebat usus: inuiri audicis
damnatus es. inchiltibi prestabitur
uire mandati. quia iniuriam que tͥ
factaest: penes teremanere: quamad
alium trans ferriequius ẽ . s. sicul pa
tibi inuste dampnatiõis causam p̃bui¬
sti.
tuum in penam uł mulctam quamñ
spopondiss. non debere conueniri
decreuit. ¶Paurelio romulo ẽ clue¬
tore uectigał .e. annua patronus thal¬
lus. alii fideiusserãt. bona romuli. fi¬
scus ut obligati sibi occupauerat.⁊ cõ¬
ueniebat fide uissores. tam insortem
quim inusifram. qui de p̃cabantur.
nem conductionem. decreuit fide ĩ¬
sores inusuras nonteri. s quid quic ex
bonis fuiss reclactum. priusmusuras
cedere. reliquũ insortem.⁊ita in iel
qd d̃ fuiss. fideiussores conuenien:¬
dos. exemplo ꝑignorum acreditoreꝰ.
distractoꝵ ¶Non possunt conueni¬
rifide uissores: lib̃atoreo trans acciõe.
filio cui ex fide ussoriacã obligatus
erat. a semetipso exigẽ deb. ⁊ qũuis
tp̃r liberatuserit. tamentutele u̾idi¬

Expanded text:
bi prodesse debebat, usus iniuria iudicis damnatus es: nihil tibi praestabitur iure mandati, quia iniuriam, quae tibi facta est, penes te manere quam ad alium transferri aequius est, scilicet si culpa tua iniustae damnationis causam praebuisti. tuum in poenam uel multam, quam non spopondissent, non debere conueniri decreuit. Pro Aurelio Romulo conductore uectigalis centum annua Petronius Thallus et alii fideiusserant: bona Romuli fiscus ut obligata sibi occupauerat et conueniebat fideiussores tam in sortem quam in usuras: qui deprecabantur. nem conductionem, decreuit fideiussores in usuras non teneri, sed quidquid ex bonis fuisset redactum, prius in usuras cedere, reliquum in sortem, et ita in id quod defuisset fideiussores conueniendos exemplo pignorum a creditore distractorum. Non possunt conueniri fideiussores liberato reo transactione. 6filio, cui ex fideiussoria causa obligatus erat, a semet ipso exigere debet, et quamuis tempore liberatus erit, tamen tutelae iudi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtibus contraurris formã induriorem
conditionẽ acceptus intelligẽtur.
re. quod ad ipͤsius quidem portionẽ
attin. obligatioratione confusionis
int̃ cidit aut quod est ufrus solutiõis
potestaie s ꝓparte cohrdis obligati¬
tũa qm̃ maior tollit minorem.
actio diuidenda est. qui solidum ⁊
pirtes uiriles fide sua ẽẽ iusserunt.
diũ sumerit uerb ita conceptis: soli¬
dum aut partem uirilem fidetua ẽẽ
iubes. Ten abinitio non nisuuriles
partes singulos debere conuenia fid̃¬

Expanded text:
dentibus contra iuris formam in duriorem condicionem acceptus intellegetur. 5re: quod ad ipsius quidem portionem attinet, obligatio ratione confusionis intercidit aut quod est uerius solutionis potestate: sed pro parte coheredis obligatitaria, quoniam maior tollit minorem. actio diuidenda est, qui solidum et partes uiriles fide sua esse iusserunt. diuersum erit uerbis ita conceptis: 'solidum aut partem uirilem fide tua esse iubes?' tunc enim ab initio non nisi uiriles partes singulos debere conueniet. Fid
Abbreviated transcription (Latin):
abutroq. suic ab altõ fideuillor datꝰ
fuĩt. in solidum recte accipietur. dy
quod acurat᷑ore ẜ uaĩ non possit. ⁊ p̾¬
ł im pletam legitimã etatemtã ab ip¬
socuãtore: quam abhẽdib eiꝰ solidũ
s uãi potuit.⁊ ce ssante eo quigur pal¬
lus fuit soluendo eẽ desieit nonte¬
natus est unus ex mandatõib cum
⁊ndicati conueniriaeꝑit : posse eum¬
h de sidare. ut aduersus eos ꝗułmãda¬
uerunt aoc̃es sibimanden tur.
ttici fide tua ẽẽ iubes: non obligatur
fide uissor. quia in aliamrem quam
que credita ẽ: fide iussor obligaĩ ñ
põt quiañut extimatiorerũ qua

Expanded text:
ab utroque siue ab alterutro fideiussor datus fuerit, in solidum recte accipietur. 41 quod a curatore seruari non possit, et post impletam legitimam aetatem tam ab ipso curatore quam ab heredibus eius solidum seruari potuit et cessante eo, qui pupillus fuit, soluendo esse desierit: non tem condemnatus est unus ex mandatoribus, cum iudicati conueniri coeperit, posse eum desiderare, ut aduersus eos, qui idem mandauerunt, actiones sibi mandentur. tritici fide tua esse iubes?', non obligatur fideiussor, quia in aliam rem, quam quae credita est, fideiussor obligari non potest, quia non, ut aestimatio rerum qua
Abbreviated transcription (Latin):
dictignẽ nõ manere obligatum cohi¬
dem cessanite qtioq conditione. dura¬
re obligationẽ cohẽdis ꝓbatur. ꝓpt̃ea¬
quod erelitor quidum se putat oblig.¬
tum partem eiꝰ quitotum dedit. ex sol¬
urrit nullam habe bit conditionem.
Qđ siduo fide iussores acceptifuerĩt.¬

Expanded text:
dictionem et ideo manere obligatum cohedictionem et ideo manere obligatum coheredem: cessante quoque condictione durare obligationem coheredis quod creditor, qui, dum se putat obligatum, partem ei, qui totum dedit, exsolverit, nullam habebit condictionem. quod si duo fideiussores accepti fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
Difitius ⁊ sen ꝑmeuiao fide uisse¬
rĩt sub conducta muliere dabimus
in solidum aduersus ticium actionẽ.:
cunscire poiuerit aut ignorare non
debuerit. mulierem frustia int̃ cedere.
huic simił ⁊ illa q̃stio uideripõt. obeta¬
tem sirestituatur in integrum unus
fide uissor. analt̃ honus obligationis
sinintegrum exciꝑe debeat. S ita de¬
m̃honus alt̃itotum irrogandum est:
si postea minor int̾cessit ꝓp̃t incertũ
ecatis hac restitutionis quod sidolocͤ¬
ditoris inductussit minorut fide iũꝗ¬
beat: non mag̃ creditori succurrendũ
erit aduersus ẽfide uissorem: quam si
fac̾tanouatione circum uentomino¬
re. desiderar in ueterem debitorems.
utilemactionem sibidari. ꝓssadiõ du¬
hes obmit tat. fidei̾ussorem auenis con¬
ueniat. ꝓdit exceptiodoli fide iussori
ꝓpt̃ im ꝓbitatemhẽdis quae ꝓde̾e rco
debuerat siconueniretur.sexduom
fideiussoĩs hĩdib siꝑerrorem alt̃ solidu
ex soluat. quidam putãt habẽ eum con¬

Expanded text:
uio fideiusserint, subducta muliere dabimus in solidum aduersus Titium actionem, cum scire potuerit aut ignorare non debuerit mulierem frustra intercedere. Huic similis et illa quaestio uideri potest, ob aetatem si restituatur in integrum unus fideiussor, an alter onus obligationis integrum excipere debeat. sed ita demum alteri totum irrogandum est, si postea minor intercessit, propter incertum aetatis ac restitutionis. quod si dolo creditoris inductus sit minor, ut fideiubeat, non magis creditori succurrendum erit aduersus confideiussorem, quam si facta nouatione circumuento minore desideraret in ueterem debitorem utilem actionem sibi dar‹iheres omittat, fideiussorem autem eius conueniat, proderit exceptio doli fideiussori propter improbitatem heredis, quae prodesse reo debuerat, si conueniretur. Ex duobus fideiussoris heredibus si per errorem alter solidum exsoluat, quidam putant habere eum con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ reppetere ꝑd̾ssit si fide uͦssgr alt̃ scł¬
uendoest uidendum ẽ. ab iition hĩs
fideuiss oris siueħes ut ip̃fide iussor
de iussores quisunt donuemantur.
sententia solutionem nonidebͥite
suumẽ. anfide iussor. quicapue pec¬
cuniam sedaturu on e  ꝓmisit. si
reusꝰ rome ꝓmit tencłi capłie eẽt: statĩ

Expanded text:
 repetere possit, si fideiussor alter soluendo est, uidendum est: ab initio enim heres fideiussoris siue heredes ut ipse fideiussor deiussores qui sunt conueniantur. sententia solutionem non indebitaest, an fideiussor, qui 'Capuae pcuniam se daturum' Romae promisit, si reus promittendi Capuae esset, statim
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰsore siplicit acce tuoniso pigre uelit
conuenire. ¶ Cumint fide ussoreᷤᷤ
actione diuis i. quidem. post litẽ
contestatam soluendo eẽ desieruntt.
eares adonus eius qui soluendo est
non ꝑtin᷑ nec auxilio defendetur
ctatis actor.nonit deceptus uidetur.
uire cõi ususs bõis clãpnati fide lussoĩs
fiscouendicatis. Int̃fidȩ iussores ae¬

Expanded text:
 acceptum omisso pignore uelit conuenire. Cum inter fideiussores actione diuisa quidam post litem contestatam soluendo esse desierunt, ea res ad onus eius qui soluendo est non pertinet, nec auxilio defendetur aetatis actor: non enim deceptus uidetur iure communi usus. Bonis damnati fideiussoris fisco
Abbreviated transcription (Latin):
om̃p.ł .iiii. Dehis quibonaeorũ
quib ẜ uiebant int̃ cepiss: dem̃ ad
lib̾tatem ꝓclamabant. adrianus
imp̃r rescͥpsit. cuius rescͥpti ũbihec
sunt. Siẽ ñẽ eqũit fiducialib̾tatis
que ex fidĩ comnissi causa prãnda ẽ

Expanded text:
orum.De his, qui bona eorum quibus seruiebant intercepissent, deinde ad libertatem proclamabant, Hadrianus imperator rescripsit, cuius rescripti uerba haec sunt: 'Sicut non est aequum fiducia libertatis, quae ex fideicommissi
Abbreviated transcription (Latin):
te. quidem lib̾tatẽ cũ bĩdem eiꝰ ãge̾re
põt adsi adlibertate. suus puenĩt.
Nullam actionẽ habiturus sit. quia
nichiluidebitur heres exde functi
nire adlib̾tatem ꝓclamandi licen¬
ciam dencga. Quero an zadeos qui
exmulierib que passe sunt. uenire

Expanded text:
te quidem libertate cum herede eius agere potest, at si ad libertatem servus pervenerit, nullam actionem habiturus est, quia nihil videbitur heres ex defuncti nire, ad libertatem proclamandi licentiam denegari. quaero, an et ad eos, qui ex mulieribus, quae se passae sint venire,
Abbreviated transcription (Latin):
tus lib̾tatem se uendidissed: dene¬
garetur eiadlib̾tatem ꝓclamare. nec
deb meliori lodo intelligi: qui inẜ
uitute constitutus: passus uenamda¬
ri. quãsiẽet lib̾tatẽ ẽ secutus. Sed
ritur uenditio constitit.⁊ ẽ qui ue¬
sat. in lib̾o aũt hõĩe neq uenclitio
constitit. ⁊ ẽ nichil ꝙ ueniat p̃eto¬

Expanded text:
t libertatem, ‹si› se uendidisset, denegaretur ei ad libertatem proclamare, nec debet meliori loco intellegi, quod in seruitute constitutus passus est se uenum dari, quam si esset libertatem consecutus. sed ritur, uenditio constitit et est qui ueneat, in libero autem homine neque uenditio constitit et nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
Ienuł. Licz dubitatũ antea fuit u¬
trũ ẜuus dũtaxat. an lib̃tus. uirã¬
do patrono obligaretur inhisq̃ lib¬
tatis causa in ponunt. tñuerius ẽ
ñ alit quã lib̾m obligai dõ aũt sol

Expanded text:
ionum.Licet dubitatum antea fuit, utrum seruus dumtaxat an libertus iurando patrono obligaretur in his quae libertatis causa imponuntur, tamen uerius est non aliter quam liberum obligari. ideo autem sol
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ei ꝓclamare lie Minori aut.xx.
annis nec quidẽ excius a sup̃ scͥpta
deb denegaĩ. lib̃ tatis ꝓclamatio
nisimaior .xx. amnus factus duraũ
inẜuitute t̾c i si p̃tiũ partitussit.
dicendũerit. denegaĩei debere lib̃¬
tatis ꝓclamationẽ.

Expanded text:
ei proclamare licet.Minori autem uiginti annis ne quidem ex causa supra scripta debet denegari libertatis proclamatio, nisi maior annis uiginti factus durauit in seruitute: tunc enim si pretium partitus sit, dicendum erit denegari ei deber‹e› libertatis proclamationem.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonn deeo loquimur: quisciens libe¬
rũemit. Nã adũ sus hunc. nec adlib¬
tatẽ ꝓclamatio denegatur. siis q̃uĩ
adhuc ẜ uus ẽ.⁊̃ in uitus in uenire po¬
test. quãuis ⁊ ip̃e incomalus ẽ.ꝙ. de

Expanded text:
non enim de eo loquimur, qui sciens liberum emit: nam aduersus hunc nec ad libertatem proclamatio denegatur. sed is, qui adhuc seruus est, etiam inuitus ueniri potest, quamuis et ip
Abbreviated transcription (Latin):
sialiqua pars insule facta sit. demñ:
incendio ẽ sũptasit: anintegrum
tp̃s c̃ putandũsit rur sus ad ediffi¬
candã insulã: anuõ reliquũ dũta¬
Icat exspectandũ ꝙd̾erit ⁊ uerius
est ut integrũ eidturd onalos

Expanded text:
si aliqua pars insulae facta sit, deinde incendio consumpta sit, an integrum tempus computandum sit rursus ad aedificandam insulam an vero reliquum dumtaxat exspectandum quod deerat. et verius est, ut integrum
Abbreviated transcription (Latin):
dolũ ab ẽẽ ate. hr̃deq tuostipula¬
tiissim. ⁊ auii ꝓmissor austipulator¬
hr̃dib unꝰ ce quã cautũ sit fec̾it . au
ne hr̃dit᷑aĩa aũ abimo ꝓportione
sua .ab oĩb sid factũ de quocautũ
ẽ. indiuiluũ sit. Ueluti it fiei lnfieĩ.
Qaꝙ in partes diuidiñ põt. ab

Expanded text:
pulatus sim et aut promissor aut stipulator quam cautum sit fecerit, aut ne hereditaria aut ab uno pro por tione sua: ab omnibus, si id factum, de quo cautum est, indiuiduum sit, ueluti 'iter fieri', quia quod in partes diuidi non potest, ab
Abbreviated transcription (Latin):
mur: quaedã partis ꝗd̾ dationẽ natã
crecipiunt. S nͥ totadẽtur: stipula¬
tiõi satisñ fit. Ueluticũ hõĩe gn̾a¬
lit̃ stipulor. au̾lancẽ. au̾ꝙ libuas.
NNã siftichĩ pars solutasit. ñdũ ĩ rail¬
la part̾e stipulatiõis lib̾ationata ẽ
S austati reꝑpeti potꝰ aũ in pn dñ¬

Expanded text:
dationem natura recipiunt, sed nisi tota dantur, stipulationi satis non fit, veluti cum hominem generaliter stipulor aut lancem aut quodlibet vas: nam si Stichi pars soluta sit, nondum in ulla parte stipulationis liberatio nata est, sed aut statim repeti potest aut in pen
Abbreviated transcription (Latin):
t̃a ᷤ. G q̃ro angaĩũ seiũ obligare
potuit Rx di. Seid̃: si alioquin o
eẽ. ¶ deia cũ sala̾iũ constituere
uell: ita epłam emisit: lutioti¬
cio salutem. Sci in eodẽ aĩo. ⁊ ead
affectionẽ circame es quosem ꝑ
fuisti: ex continenti aoceptis lit¬
teris meis distracta re tua uenrt̃
ħtͥ quã diu uiuã p̃stabo. annꝰuos
x. Scio eñ̃ qui aualde mebene
ames. Quero. cum ⁊ rem suã dist̃¬
xerit lutius ticius: ⁊ adeam pro¬
fictussit. ⁊ exeͥocum easit: an ei
ex his epłis salariũ annuum de¬
beatur. respondi. Ex ꝑ sonis cau¬
sis q eum cuius notiosit extima¬
turum: an actio dancla sit.

Expanded text:
aero, an Gaium Seium obligare potuit. respondit Seium, si alioquin obesse. Seia, cum salarium constituere vellet, ita epistulam emisit: "Lucio Titio salutem. si in eodem animo et eadem affectfuisti, ex continenti acceptis litteris meis distracta re tua uen‹i› hoc: tibi quamdiu uiuam praestabo annuos decem. scio enim quia ualde me bene ames'. quaero, cum et rem suam distraxerit Lucius Titius et ad eam profectus sit et ex eo cum ea sit, an ei ex his epistulis salarium annuum debeatur. respondit ex personis causisque ‹e›um cuius notio sit aestimaturum, an actio danda sit.
Abbreviated transcription (Latin):
infaciendo c̃cĩpit᷑ stipulatioĩb õb.¬
stat. Alit̃ atq sitalis conditio inse¬
ratur sti pulationi. si in celũ ñ ascen¬
dero Nãh nitilis ẽ ⁊p̃sens ẽ.⁊ pecu¬
niam creditam ẽtinEt

Expanded text:
in faciendum concipitur, stipulationibus obstat: aliter atque si talis condicio inseratur stipulationi "si in caelum non ascenderit": nam utilis et praesens est et pecuniam creditam continet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmit᷑tant ¶Satis aũt accipe dictũe
eod̾ mõ. quosatis facẽ. sã quia id qͦq̃
cõtẽptus erat: ei pr̃abat᷑. satis fie̾ri
dictuẽ. Et similit̃ quia tales: quib
c̃tentꝰ quis futurus eẽt itadabantur
ut ũb obligarentur: satis accipidic¬

Expanded text:
mittunt. Satis autem accipere dictum est eodem modo, quo satis facere: nam quia id, quo quis contentus erat, ei praestabatur, satis fieri dictum est: et similiter quia tales, quibus contentus quis futurus esset, ita dabantur, ut verbis obligarentur, satis accip
Abbreviated transcription (Latin):
ĩoneq mu tus. neq surdus. neqũ fan̾.
stipulationẽ ẽtrahere possunt. Nec
absens quid̾. Qm̃ exaudire ĩ niuoem
debent. Siꝗ igͣ ex his uult stipula̾i.
ei exstipulatu actionẽ. Itẽ siqs exhiᷤ
Sinũo p̃sens int̃rogauit. ⁊ añt quam¬

Expanded text:
neque mutus neque surdus neque infans stipulationem contrahere possunt: nec absens quidem, quoniam exaudire inuicem debent. si quis igitur ex his uult stipulari, ei ex stipulatu actionem. item si quis sin uero praesens interrogauit, m
Abbreviated transcription (Latin):
B.ł .ui. ads. Sistichũ. aũpamph¬
lũmdebeas. ⁊ alt̃ exhis m̃s factussi
ex aliqua causa. t̾e liquũ debetur
mate. ¶ St̃ipulatio hui mõi inan¬
nossingłos um̃a ẽ.⁊ incerta ⁊ ꝑpe¬
tua. ñquẽ admodũ sismile legatũ
morte legatarii fiumret.¬

Expanded text:
chum aut Pamphilum mihi debeas et alter ex eis meus factus sit ex aliqua causa, reliquum debetur mihi a te. Stipulatio huiusmodi "in annos singulos" una est et incerta et perpetua, non quemadmodum simile legatum morte legatarii finiret
Abbreviated transcription (Latin):
dib eiꝰ ꝓhibeatur: int̃ ẽẽ dicͥemus e
utrĩũ solidũ c̃mit tat᷑ sti pulatioᷤ
an ꝓparte eiꝰ. qui ꝓhibitus ẽ Nãsi
biti dolimalie ceptione sũ moue¬
bũt. Siuo pena nulla poĩta sit. tẽ
parte eiꝰ tantũ qui ꝓhibitus est. cõ¬
mittetur stip᷑ulatio. nstud&¬

Expanded text:
cemus, utrum in solidum committatur stipulatio an pro parte eius, qui prohibitus est. nam si biti, doli mali exceptione summovebuntur: si vero poena nulla posita sit, tunc pro parte eius tantum qui prohibitus est committetur stipulatio.
Abbreviated transcription (Latin):
ciis cẽ hendis. sũi bonã fid̾e sint.¬
sũiñsint: sierr̃or aliꝗs int̃ uenit¬
ut aliud sentiat. putaquiemit.
auquiẽducit. aliud quicũis cõt¬
socictatem qͦ coeunda respon¬
ie omdendũẽ: ut sidissentiant: aliu¬

Expanded text:
iis contrahendis, sive bona fide sintnon sint, si error aliquis intervenitut aliud sentiat puta qui emit qui conducit, aliud qui cum his contsocietate quoque coeunda respondendum est, ut, si dissentiant aliu
Abbreviated transcription (Latin):
munes stipulationes ułutirẽ saluã
fore pupilli. Nã ⁊ p̃tor iubrre̾ saluã
forepupillocauĩ ⁊ int̃ dũ iudex
sialit̃ expediriħ res ñ põt. Atẽ stipu¬
latio dũplȩ: uenit auidice: au̾abe
dilicio eclicto ¶ Stipulatio añẽ

Expanded text:
unt stipulationes veluti rem salvam fore pupilli: nam et praetor iubet rem salvam fore pupillo caveri et interdum iudex, si aliter expediri haec res non potest: item duplae stipulatio venit ab iudice aut ab aedilis edicto. Stipulati
Abbreviated transcription (Latin):
luti d̾ dolo cautio. ¶retõie q̃ ame¬
ro p̃tõis offitio ꝓficiscũt. Uelutidã
minfecti ł rẽtoias austi pulatios¬
nes sicaudirioport ut mnhis ẽtine¬
antur ⁊̃ edilitie. Nã ⁊ hee auiris di¬
ctione ueniunt. Conuñtionales

Expanded text:
cautio: praetoriae, quae a mero praetoris officio proficiscuntur, veluti damni infecti. praetorias autem stipulationes sic audiri oportet, ut in his contineantur etiam aediliciae: nam et hae ab iurisdictione veniunt. conventionales
Abbreviated transcription (Latin):
uare possunt i ⁊ lic accepto facere¬
nec his quiclem accepto fieri põt:¬
si nouatione factapot᷑unt libari
ꝑ acceptilationẽ Nam ⁊inabsen¬
tium ꝑ sonahoc remedio uti sole¬
mus. stipulamur ab aliquo id no¬
uancli causa: quod nobis ab soens
debr. ⁊ ita accepto libanus eum
a quostipulati sumus. sicfiut
ab scens nouatione p̃sens agepti¬
latione ubetur hr̃s quoꝙ libare
⁊ lib̾ati accepto põt ⁊ honorarii
suecessores ¶ De plurib reis sti¬
pulanlisimus acceptum fecerit:
ubatio conting in solidum
est. quod in acceptilatione de mon¬
stratur. in ꝑfecta est lib̾atio quia
uerbis uerbaea demum ꝑsolai p̾¬
o sunt. quae interse congruimt.

Expanded text:
uare possunt enim et sic accepto facerene his quidem accepto fieri pd nouatione facta poterunt liberari per acceptilationem. nam et in absentium persona hoc remedio uti solemus: stipulamur ab aliquo id nouandi causa, quod nobis absens debet, et ita accepto liberamus, a quo stipulati sumus: ita fiet, ut absens nouatione, praesens acceptilatione liberetur. Heres quoque et liberare  liberari accepto potest et honorarii successores. Ex pluribus reis stipuland‹i› si unus acceptum fecerit, liberatio contingit in sost, quod in acceptilatione demonstratur, imperfecta est liberatio, quia uerbis uerba ea demum resolui possunt, quae inter se congruunt.
Abbreviated transcription (Latin):
to facit uł totum uł partem eiusq
sti pulatus est debraccepto facere.
H&̃ autem partes non̾sunt. non mag̃
quam siquis domum stipulatus
cepto ferat cm̃ta ul fene stpas. uel¬
fructum sti pulatus. u sum accepto
tulerit. si qui dem sie tulerit acceꝑ

Expanded text:
to facit, vel totum vel partem eius, quod stipulatus est, debet accepto facere, hae autem partes non sunt, non magis quam si quis domum stipulatus accepto ferat cementa vel fenestras velfructum stipulatus usum accepto tulerit, si quidem sic tulerit accept
Abbreviated transcription (Latin):
accepto ferebat. scientem prudent̃q
nullius ẽẽ mom̃ti acceptilationem.
sic accepto tulisse. quis dubitat nonin
ẽẽ pactum. cum con sensum paciscen.¬
dinonhabĩt ¶ Seruus comunis
sicut uni excdñis sti pulaĩ põt.ita ĩ ac
ceptum rogare un excm̃s põt. eũq
insolidum libat. ⁊ita octauenus pu¬
tat accepto lib̾are ẜuus comunis al¬

Expanded text:
accepto ferebat, scientem prudentemque nullius esse momenti acceptilationem sic accepto tulisse: quis dubitat non esse pactum, cum consensum paciscendi non habuerit? Servus communis sicut uni ex dominis stipulari potest, ita ceptum rogare uni ex dominis potest eumque in solidum liberat: et ita Octauenus putat. Accepto liberare seruus communis al
Abbreviated transcription (Latin):
rhilag cum nonsit ip̃ooblig̾atus.
ħ filius. Qd erit ⁊ insuodicendum:
nam ⁊ ẜuus accepto ub̾aĩ põt ntollũt¬
Aduersus chnmiquiahos iure utimur¬
ut uiris gentium sit acceptilatio iõ
sic fiat ut latinis uerbis solz.
cepto fieĩ põt nontm̃ si sic dicat. ex
num mis decem quos tibi ꝓmisi.
ego tibi ꝓmisi id ꝓparte dimidia
habes ne acceptum:¬
peccunia. s certum corpus. ueluti s̃¬
homo insti pulationẽ decuctus ẽ
põt ex parte accepͣtilatio fie̾i qud ri¬

Expanded text:
nihil agit, cum non sit ipse obligatus, sed filius. idem erit et in seruo dicendum: nam et seruus accepto liberari potest, et tolluntaduersus dominum. quia hoc iure utimut iuris gentium sit acceptilatio: et sic fiat, ut Latinis uerbis solet:cepto fieri potest non tantum, si sic dicat: 'ex nummis decem, quos tibi promisi, ego tibi promisi, id pro parte dimidia habesne acceptumpecunia, sed certum corpus, ueluti homo in stipulationem deductus est, potest ex parte acceptilatio fieri: quo
Abbreviated transcription (Latin):
arius quoq suus lib̾are acce pͣt ro¬
gando fruetuarium põt: qui a exre
eius uidetur ei ad quirere ¶Sr siu¬
sum tñ habemus. ⁊clem fidemq
dicemus ⁊ in eo quibona file nob̾
seruit.⁊ incetĩs qui nr̃o uũ subues¬

Expanded text:
arius quoque seruus liberare acceptum rogando fructuarium potest, quia ex re eius uidetur ei adquirere. sed et si usum tantum habemus, idem fiet. idemque dicemus et in eo, qui bona fide nobis seruit, et in ceteris, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ acceptilationẽ tolliuerius est. s¬
Snid quod instipulationẽ deduet᷑
est. diuisionem non recipiat. accep¬
tilatio in partemnullius erit mo¬
m̃ti. Utputa si ẜ uitus fuit p̃duru¬
stici uł ur bani plane siusus fruetus
sit insti pulatum deluctus: puta fum¬
di romani. potĩt ꝓparte acceptilatio
fieĩ. ⁊ erit residue partis fundi usus
fructus Sitñ u̾iã quisstipula tusit
acce ꝑtũit̾ ut aet feri. acceptila

Expanded text:
tilationem tolli uerius est. Si id, quod in stipulationem deductum est, diuisionem non recipiat, acceptilatio in partem nullius erit momenti, ut puta si seruitus fuit praedii rustici uel urbani. plane si usus fructus sit in stipulatum deductus, puta fundi Titiani, poterit pro parte acceptilatio fieri et erit residuae partis fundi usus fructus. si tamen uiam quis stipulatus accepto iter uel actum fecerit, acceptila
Abbreviated transcription (Latin):
fiuss ¶ifide uissoĩ accepto fuit laͬtũ.¬
ͥ cumreus renonuerbis fuiss obligit᷑¬
anreus quoꝙ lib̾etur:⁊ hoc iure ĩti¬
mur. ut lic reus non sit uerbis obllt¬
gatus: tñ acceptilatione ꝑfide iusso¬
rem liberetur. ¶Dilegatoꝵ sub con¬
ditione relictoꝵ. Fideuissõiclami
acce ptolatumsit. legata debebunt.
postea conditione eoꝵ existente.¬
¶ Quiita sti pulatur afideiussore.ꝙ
titio credidero fide tua ẽẽ iubes: de¬
inde ante quam creder aceeptum¬

Expanded text:
fuisset. Si fideiussori accepto fuerit latum, cum reus re, non uerbis fuisset obligatuan reus quoque liberetur? et hoc iure utmur, ut, licet reus non sit uerbis obligatus, tamen acceptilatione per fideiussorem liberetur. Si legatorum sub conone relictorum fideiussori dato accepto latum sit, legata debebuntur postea condicione eorum existente. Qui ita stipulatur a fideiussore: 'quod Titio credidero, fide tua esse iubes?', deinde, antequam crederet, acceptum
Abbreviated transcription (Latin):
tiofacta. nullius est momenti nam
factis. si promissor ita accepto rogas¬
s: quod egotibi ꝓmisi habes ne accep̃
si quidem appar quid actum est: id
solum ꝑ acce ptilationem sublatum ẽ.ͦi
si non appar. om̃s sti pulationes solu ⁊̃¬
te sunt dum modo illud sciamus siẽ¬
fieri põt accepta facis decem sille.Rx fa
tilatio utile hãt ꝓaet̃ queritur. ⁊ nisi

Expanded text:
tio facta nullius est momenti: nam factis si promissor ita accepto rogasset: "quod ego tibi promisi, habesne acceptum?", si quidem apparet, quid actum est, id solum per acceptilationem sublatum est: si non apparet, omnes stipulationes solutae sunt: dummodo illud sciamus, si efieri potest: "accepta facis decem?" ille respotilatio utile habeat pactum, quaeritur: et nisi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quigratuitã habitationẽ acciꝑũt.
nintelligunt᷑ p̃caĩo habitare. ¶ Pre¬
caĩohabe ea ⁊̃ q̃ iniure ẽ sistunt possim̾
uinmissa uł ꝓtect᷑a ¶ Cũquide resibi
estituenda cautũ hat. p̃cãiũ int̃dictũ
einepetit. ¶ Eũꝗ p̃cariorogauĩt. ut
sibi possidere liceat. nãcisci possessionẽ
ñẽ dubiũ. Anis quoq possideat quiro¬
gatus sit dubitatũ ẽ placraũt penes
utrũq eẽ eũ hominẽ qui p̃cãio elatus
cleat: aũ oeꝑit posside. nicͥ refert ꝙ ad

Expanded text:
et qui gratuitam habitationem accipiunt non intelleguntur precario habitare. Precario habere etiam ea quae in iure consistunt possumus, ut immissa uel protecta. Cum quis de re sibi restituenda cauqui precario rogauerit, ut sibi possidere liceat, nancisci possessionem non est dubium: an is quoque possideat, qui rogatus sit, dubitatum est. placet autem penes utrumque esse eum hominem, qui precario datus ideat aut coeperit possidere, nihil refert, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dubitationẽ. ꝗ a nemo cgebat eũ ħ ꝓ¬
causa cognita. siliꝗ do appareat libtũ
metusolo. uł nimia patͦm reue rentia
itase subiecisse: ũuł penali q̃dãstipła¬
t̾s causa societatem lib̾tꝰ cũpat᷑ nocore¬
trit: ⁊ pat᷑nus cũ lib̾to ꝓsot̾io agat: anħ
exceptiosit necessãia. Et puto i ꝑso
urte tutũ eẽ libtu adusus etactionẽ pr¬
tͦm ¶Ex ce p̾tiones honerand̾ lib̾tatiᷤ¬

Expanded text:
dubitationem, quia nemo eum cogebat hoc procausa cognita, si liquido appareat libertum metu solo uel nimi‹a› patrono reuerentia ita se subiecisse, ut uel poenali quadam stipulatis causa societatem libertus cum patrono coierit et patronus cum liberto pro socio agat, an haec exceptio sit necessaria? et puto ipso iure tutum esse libertum aduersus exactionem patroni. Exceptionem onerandae lib
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽreiiuidicate obtinꝰ ñ ĩme¬
rito. Cũipse ꝗs iudicẽ adũsãiũ
suũ decausa sua fecĩt. deferẽ¬
dociius iurandũ ¶ Si pupillus sine
tutõis auctõitate detulit iusiurm
detułit adũsaĩo. usiauctor eiꝰiurass
suũ fũdũ setͣdidisse. ab eac̃tioũsia
disscessuruse. exoptio possessorifũ¬
didabitur ¶ Si fide iussor iuraũ.
si quidẽ deꝑsona sua tantũ iura uĩt.
quãi se ñ oẽ oblig᷑atũ. nicħ reopelĩt.
Siuõ iurauĩt mre dabit̃ exoeptiore
oqͦ ¶ Simanumisero eũ Suũi quine¬
gotiamea gesserat insuitute: dein
stipulatus abcofuero. ꝗ nogotiamer
geserit. quic ꝗd obearem sitẽ lib̃fuis

Expanded text:
uicem re‹i› iudicatae optinet non immerito, cum ipse quis iudicem aduersarium suum de causa sua fecerit deferendo e‹i› iusiurandum. Si pupillus sine tutoris auctoritate detulerit iusiurdetulerit aduersario, ut, si auctor eius iurasset suum fundum se tradidisse, ab ea controuersia discessurum se, exceptio possessori fundi dabitur. Si Fideiussor iurauit, si quidem de sua persona tantum iurauit, quasi se non  iuravit, dabitur exceptio reo quoque. Si manumisero eum servum, qui negotia mea gesserat in servitute, deinde stipulatus ab eo fuero, quod negotia mea gesserit, quidquid ob eam rem, si tunc liber fuis
Abbreviated transcription (Latin):
Dauł. ⁊ .lxxi. ad̃. Si filio familias de¬
latũsit uis iurandũ. ⁊ urauĩt patrẽ
suũ dare ñ oportẽ. danda ẽ patͥ excͥep¬
tio. ¶Si in aleᷤ prẽ uecia autluda¬
euicta recouemar eareptione sumo¬
uebitur. ¶Si Puus ꝓmittat dñope¬
crumia ut manumittat᷑. cũ alias nõ

Expanded text:
ad edictum. Si filio familias delatum sit iusiurandum et iurauerit patrem suum dare non oportere, danda est patri exceptio. Si in alea rem uendaeuicta re conueniar, exceptione sumemptor. Si seruus promittat domino pecuniam, ut manumitt
Abbreviated transcription (Latin):
refert ꝓtin̾lib̾tus patͦno cogat᷑ dare.
Siũ aũt ip̃i patͦnosit ꝓmissũ: siue ali¬
i uoluntate patͦni: honerande lib̾¬
tatis causauidetur factũ. Et ĩoh̃ ex¬
ceptio locũhabͥebit ꝙ si pat᷑nꝰ lib̾tũ
suũ delegauĩt cͣditoĩ. anadũs eͣdito

Expanded text:
patrono cogatur dare an Siue autem ipsi patrono sit promissum siue alii uoluntate patroni, onerandae libertatis causa uidetur factum et ideo haec exceptio locum habebit. Quod si patronus libertum suum delegauerit creditori, an aduersus credito
Abbreviated transcription (Latin):
facta bellissime itadifiniunt᷑. q̃ita ĩ¬
ponũt᷑. ũsi pat᷑nũ libt̾ offender: pe¬
atant᷑ abeo sẽꝑ q. sit metu eraenonis
eisubiect. p̃pquẽ metũquis sustineat
patͦno p̃cipiente In sũma simc̃tinẽ¬

Expanded text:
ita definiuntur, quae ita imponuntur, ut, si patronum libertus offenderit, petantur ab eo semperque sit metu exactionis ei subiectus, propter quem metum quoduis sust‹i›neat patrono praecipiente. In summa si in continen
Abbreviated transcription (Latin):
s.i.iiii. Seruo conpetere lib¬
tas non post si legatus moratus sit
tasit uel indistmete homolegatu
sit. nonpõt hr̃s quos dam seruos
uł om̃s manumit᷑ tendo iut cutẽ.
aut minuere uis clectionis. Nam
optione siue electionem seruida¬
ta. quodãmodo singuli sub condi at

Expanded text:
Sabinum. Seruo competere libertas non potest, si relegatus moratus sit ta sit uel indistincte homo legatus sit, non potest heres quosdam seruos uel omnes manumittendo aut euertere aut minuere ius elecoptione siue electione serui data quodammodo singuli sub condicion
Abbreviated transcription (Latin):
si hab quare nondioetur unũ posse
manumitti. Et quia⁊ unomor tuo
oluendo est. ⁊ umom anumisso soluẽ¬
a do est. nec ad uent̾icii casus conputã¬
disunt. Alioquin ⁊ quiunũ inẽtum
exseriussu is promisit nemine ma¬
ulius. l.ii. Siquis integris facul¬
tatib codicillos confir mauit. dẽ¬
inde cum consiliũ creditorũ fraudã¬
dorum ce piss lib̾tates oodicillis de¬
dit optinerinon põt quominus le¬
ige lib̾tates interpellarentur. Nam
consilium testatoris fraudulentum
non eo tp̃r ob suatur: quocodicillus
ne deb᷑ manumit tat fidicomu¬
o si caler eliesentia locimbt. ¶ Simi¬
le su re militari testam̃to facto¬
Ae libertatemdedit infraudem eredi

Expanded text:
 quare non dicetur unum posse manumitti? quia et uno mortuo soluendo est, et uno manumisso soluendo est, nec aduenticii casus computandi sint: alioquin et qui unum incertum ex seruis suis promisit, neminem marocem Si quis integris facultatibus codicillos confirmavit, deinde, cum consilium creditorum fraudandorum cepisset, libertates codicillis dederit, optineri non potest, quo minus lege libertates interpellarentur: nam consilium testatoris fraudulentum non eo tempore observatur, quo codicilli ne debet, manumittat fideicommissi causa, lex Aelia Sentia locum habet. Si miles iure militari testamento facto libertates dederit i
Abbreviated transcription (Latin):
dño nonest de fensus incapitali e¬
aine postẽiq ab solutus est. ¶ Qui
hac legͥe uenierint nemanumittã¬
tur: uel qui testam̃to ꝓhibitisunt
manumitti. uł uissu p̃side̾ ꝓuintie.
lic manumit tantur: tñ adlib̾tatẽ

Expanded text:
no non est defensus in capitali crimine posteaque absolutus est.Qui hac lege uenierint, ne manumittantur, uel qui testamento prohibiti sint manumitti uel iussu praesidis prouinciae, licet manumittantur, t