comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patriȩ cuersiones exilia. orbitates magnam
uim habere admale misereque uiuendum
non est ausus elate &ampleloqui cum humilit̃
demis seque sentir&
Quambene non quȩritur. constant̃ quidẽ ceste
Itaque mihi placere non sol& consequentia
reprehendere cumprima concesseris
reprehenditur cũ triagenera dicibonorum
genus quoddam tormenti apud graecos
lores corporis. in malis naufragia fostunae.
huic suscensere dicentinon omnis bonos
essebeatos cum in omnis bonos eaquae il
omnium philoso phorum quodin callisthene
Negant abullo philosopho quicquã dictum
Recte id quidem sed nihil intellego dicipo¬
tuisse constantius
Si enim tot sunt in corporebona tot extra
corpus in casu atque fostuna non ne consenta¬
neum est plus fostunam quadominarerum
sit & externarum & ad corpus pestinentium
quam consilium ualere.
Anmalumus epicurum imitari. quimulta prȩ¬
clare saepedict quam enim sibi constanter.

Expanded text:
patriae eversiones, exilia, orbitates magnam patriae eversiones, exilia, orbitates magnam vim habere ad male misereque vivendum, non est ausus elate et ample loqui, cum humiliter demisseque sentiret. quam bene, non quaeritur, constanter quidem certe. itaque mihi placere non solet consequentiareprehendere, cum prima concesseris.reprehenditur, cum tria genera dicit bonorugenus quoddam tormenti apud Graecos—lores corporis, in malis naufragia fortunae, huic suscensere dicenti non omnis bonos esse beatos, cum in omnis bonos ea, quae iomnium philosophorum, quod in Callisthenenegant ab ullo philosopho quicquam dictum esse languidius. recte id quidem, sed nihil intellego dicituisse constantius. si enim tot sunt in corpore bona, tot extra corpus in casu atque fortuna, nonne consentaneum est plus fortunam, quae domina rerum sit et externarum et ad corpus pertinentium, quam consilium valere? An malumus Epicurum imitari? qui multa praeclare saepe dicit; quam enim sibi constanter
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde exmaiore paste plerasque resnominari
&iam siquȩ pars ab ess& utuires ut ual&udinẽ
ut diuitias. ut honorem utgloriam. quaege¬
nere non numero cernerentur
tembeatam uitam &iamsiex aliqua paste clau¬
der& tamen exmulto maiore paste optinere
nomensuum
Haecnunc enucleare nonita necesse est quãquã
non constantissime dicmihi uid&ur
Nam & quibeatus est non intellego quid requi¬
rat ut sit beatior¬
Siest enim quod de sit nebeatus quidem est
Et quod exmaiore paste unãquamque pastem
appellari spectarique dicunt
Est ubiid istomodo ualeat
Cumuero triagenera malorum esse dicant
quiduorum generum malis omnibu surgeat᷑
u tomnia aduorsa sint in fostuna omnibus
oppressum corpus & confetum doloribus
huic paulum neadbeatamuitam deesse dicemus.
non modo adbeatissimam
Hocillud est quod teo phrastus sustinere ñ potuit
Nam cumstatuiss& uerbera tormenta cruciatus

Expanded text:
deinde ex maiore parte plerasque res nominari, deinde ex maiore parte plerasque res nominari, etiamsi quae pars abesset, ut vires, ut valetudinem, ut divitias, ut honorem, ut gloriam, quae genere, non numero cernerentur; item beatam vitam, etiamsi ex aliqua parte clauderet, tamen ex multo maiore parte optinere nomen suum. haec nunc enucleare non ita necesse est, quamquam non constantissime dici mihi videntur. nam et, qui beatus est, non intellego quid requirat, ut sit beatior—si est enim quod desit, ne beatus quidem est—, et quod ex maiore parte unam quamque rem appellari spectarique dicunt, est ubi id isto modo valeat; cum vero tria genera malorum esse dicant, qui duorum generum malis omnibus urgeatur, ut omnia advorsa sint in fortuna, omnibus oppressum corpus et confectum doloribus, huic paulumne ad beatam vitam deesse dicemus, non modo ad beatissimam? Hoc illud est, quod Theophrastus sustinere non potuit. nam cum statuisset verbera, tormenta, cruciatus,
Abbreviated transcription (Latin):
tem qua ipsa non fuit contentus.
Nequeenim umquam finem inueni& libido
Vellem idquidem sed habeo paulũ quod requirã¬
Ego enim assentior eorum quae posuisti alterũ¬
alteri consequens esse
uistute conficisic. siuitabeata inuistutesit
nihilesse nisiuistutem bonum
Sedbrutus tuus auitore aristone & antiocho
non sentit hoc
Putat enim &iam sisit bonum aliquod pr&er
uistutem
Quidigitur contrabrutum nec me dicturũ putas
Tuuero utuid&ur. Nam prȩfinire non est meũ
quid cuique igitur consentaneum sit aliolo co
Namista mihi &cumantio cho sȩpe &cum aristone
nuper cumathenis imperator apudeũ deuersi¬
rer dissensio fuit
Mihienim non uidebatur quis quamesse beatus
posse cumin malis ess&
Inmalis autem sapientem esse posse siessent
ulla corporis aut fostunȩ mala
Dicebantur haec quae scripta sit &iam antio chus
locis pluribus uistutem ipsam perse beatam
uitam efficere neque tamen beatissimam

Expanded text:
tem—qua ipsa non fuit contentus; tem—qua ipsa non fuit contentus; neque enim umquam finem inveniet libido—, Vellem id quidem, sed habeo paulum, quod requirgo enim adsentior eorum quae posuisti alterualteri consequens esse,virtute confici, sic, si vita beata in virtute sit, nihil esse nisi virtutem bonum. sed Brutus tuus auctore Aristo et Antiocho non sentit hoc; putat enim, etiamsi sit bonum aliquod praeter virtutem. Quid igitur? contra Brutumne me dicturum putas? Tu vero, ut videtur; nam praefinire non est meum. Quid cuique igitur consentaneum sit, alio loco. nam ista mihi et cum Antiocho saepe et cum Aristo nuper, cum Athenis imperator apud eum deversarer, dissensio fuit. mihi enim non videbatur quisquam esse beatus posse, cum in malis esset; in malis autem sapientem esse posse, si essent ulla corporis aut fortunae mala. dicebantur haec, quae scripsit etiam Antiochus locis pluribus, virtutem ipsam per se beatam vitam efficere posse neque tamen beatissimam;
Abbreviated transcription (Latin):
te esse contemptam. & quo modo hoc sit con¬
sequens illi sicillud huic
quod sit nihilaliud sitbonum
Sedtamen non agunt sic
Nam & dehonesto & desummobono separatĩ
libri sunt : & cumexeo effiuatur satis mag¬
nam inuistute ad beate uiuendum esse uim
nihil hominus hocagunt separatim
Propriis enim & suis argumentis & ad moni¬
tionibus tractanda quaeque resest. tanta
prȩsestim
Caueenim putes ullam inphilosophia uocẽ
emissam clariorem. ullum ue esse philoso¬
phiae promissum uberius autmaius
Namquid profit&ur oduboni perfecturam
sequi legibus suis paruiss& ut ess& contra
fostunam semper armatus. ut omnia prȩ¬
sidia haber& inse. bene beateque uiuendi
utess& semper denique beatus
Seduidero quidefficiat tantisper. hocipsum
magiaestumo quod pollic&ur.
Namxerxes quidem refestus omnibus prȩmiis
donisque fostunȩ non equitatu non pe¬
destribus copiis. non auiũ multitudine. non
infinito pondere auri contentus. prȩmium
proposuit qui inueniss& nouam uolupta¬

Expanded text:
e esse contentam, et quo modo hoc sit consequens illi, sic illud huicquod sit, nihil aliud sit bonum. sed tamen non agunt sic; nam et de honesto et de summo bono separatim libri sunt, et cum ex eo efficiatur satis magnam in virtute ad beate vivendum esse vim, nihilo minus hoc agunt separatim. propriis enim et suis argumentis et admonitionibus tractanda quaeque res est, tanta praesertim. cave enim putes ullam in philosophia vocem emissam clariorem ullumve esse philosophiae promissum uberius aut maius. Nam quid profitetur? o dii boni! perfecturam se, qui legibus suis paruisset, ut esset contra fortunam semper armatus, ut omnia praesidia haberet in se bene beateque vivendi, ut esset semper denique beatus. sed videro, quid efficiat; tantisper hoc ipsum magni aestumo, quod pollicetur. nam Xerxes quidem refertus omnibus praemiis donisque fortunae, non equitatu, non pedestribus copiis, non navium multitudine, non infinito pondere auri contentus praemium proposuit, qui invenisset novam volupta
Abbreviated transcription (Latin):
Eyrypylus hicquidem est hominem exerci
quam non flebiliter respondeat . rationem
&iam adferat curae quo animo sibi ferendũ sit
Qui alteri exitium parat eumscire opost&. si¬
bi paratam pestem: ut pasticip & parem.
Abduc& patricoles credo ut conloc& incu¬
biculi . ut uo lnus oblig&. si quidẽ homo es¬
s&: sed nihil uidimus
Quarit enim quid accum sit eloquere. elo¬
quere resargiuum proelio ut sesustin& :
non potest haec fari tantum dictis: quantũ
factis supp&it laboris
Quiesce igitur & uolnus alliga &i am sieury¬
pylus poss&: non poss& aesopus
Vbi fostuna aectoris nrãm acrem aciem
doctus uir sapiensque non poterit :
Illeuero melius: ac non paulo quidem sed
Subducabum unum diem athl&e iouem
iouem olympium eum ipsum cuise exer

Expanded text:
Eurypylus hi/c quidem est. hominem exe/rciEurypylus hi/c quidem est. hominem exe/rciquam non flebiliter respondeat, rationem etiam adferat cur aequo animo sibi ferendum sit: Qui a/lteri exitiu/m parat, Eum sci/re oportet si/bi paratum, pe/stem ut participe/t parem. abducet Patricoles, credo, ut conlocet in cubili, ut volnus obliget. siquidem homo esset; sed nihil vidi minus. quaerit enim, quid actum sit: Elo/quere eloquere, re/s Argivum proe/lio ut se su/stinet.— Non po/test ecfari ta/ntum dictis, qua/ntum factis su/ppetit Labo/ris. quiesce igitur et volnus alliga. etiamsi Eurypylus posset, non posset Aesopus: Ubi fortuna Hecto/ris nostram acrem a/ciemdoctus vir sapiensque non poterit? ille vero melius, ac non paulo quidem. Sed subduc cibum unum diem athletae: Iovem, Iovem Olympium, eum ipsum, cui se exer
Abbreviated transcription (Latin):
brispugnare possint.
Quid exercitatio legionum quidillecursus.
concursus. clamor quanti laboris est
Exhocille animus impro eliis paratus ad
uolnera adduc parianimo in exercitatum
militem: mulier uidebitur
Curtantum inter est: inter nouum &
u& erem exercitum:
Quantum expestisumus a&ccs tyronum
plerumque melior: sed ferre laborem.
contemnere uolnus. consu&udo doc&
Qum &iam uidemus exacie efferri saepe sau¬
cios & quidem rudem illum & inexercitatũ.
quamuis leuiictii ploratus turpissimos edere
A tuero ille exercitatus & u&us obeamque rem
fostior. medicum modo requirens a quo
oblig&cur :
O patricoles inquit aduos adueniens auxili¬
um & uestras manus p&o
prius quam op̃p&o malam pestem manda¬
tam hostili manu
Neque sanguis ullo potis est pacto pro flu¬
ens consistere : siqui sapientia magis ues¬
tra mors deuitari potest
Nam que aesculapii liberorum saucu opplen
posticus: non potest accedi ceste

Expanded text:
bris pugnare possint. bris pugnare possint. quid? exercitatio legionum, quid? ille cursus concursus clamor quanti laboris est! ex hoc ille animus in proeliis paratus ad volnera. adduc pari animo inexercitatum militem: mulier videbitur. cur tantum interest inter novum et veterem exercitum, quantum experti sumus? aetas tironum plerumque melior, sed ferre laborem, contemnere volnus consuetudo docet. quin etiam videmus ex acie efferri saepe saucios, et quidem rudem illum et inexercitatum quamvis levi ictu ploratus turpissimos edere: at vero ille exercitatus et vetus ob eamque rem fortior medicum modo requirens, a quo obligetur: O Pa/tricoles inquit, ad vo/s adveniens au/xilium et vestra/s manus Peto/, prius quam oppeto/ malam pestem ma/ndatam hostili/ manu,    Neque sa/nguis ullo po/tis est pacto pro/fluens consi/stere, Si qui/ sapientia/ magis vestra mo/rs devitari/ potest. Namque Ae/sculapi li/berorum sau/cii opplent po/rticus; Non po/test accedi.— Ce/rte
Abbreviated transcription (Latin):
quaec&eris in urbibus mollissimocultu. pa¬
n&um umbris occuluntur
lli autem uoluerunt nihilhorum simile
esse apud lacȩnas uirgines . quibus magis
palaestra seurota solpuluis. labor. militia.
instudio est : quam festilitas barbara
rgo hilaboriosis exercitationibus & dolor
inter currit: nonnumquam ĩnpelluntur :¬
feriuntur. abiciuntur. cadunt.
tipse labor: quasi callum quoddam obdu¬
cit dolori
Militiam uero nr̃am dico non spastiatarũ
quorum procedit admodum ad tibiã. nec
adhib&ur ulla: sine anapestis pedibus
Hostationr̃i exerctus primum unde no¬
menhabeant uides
Dcinde quilabor quantus agminis. ferre plus
dimidiati mensis cibaria ferre siquid adusũ
uelint: ferre uallum
N amscutum gladium galcam inonere nr̃i
milites non plus numerant: quam umeros.
lacestos. manus.
Armaenim membra militis esse dicunt
Quae quidem ita geruntur apte : ut siusus fo¬
r& ab iectis oneribus expeditis armis ut mẽ¬

Expanded text:
quae ceteris in urbibus mollissimo cultu paquae ceteris in urbibus mollissimo cultu parietum umbris occuluntur. illi autem voluerunt nihil horum simile esse a/pud Lacaenas vi/rgines, Quibus ma/gis palaestra Euro/ta sol pulvi/s labor Mili/tia in studio est qua/m fertilitas ba/rbara. ergo his laboriosis exercitationibus et dolor intercurrit non numquam, inpelluntur feriuntur abiciuntur cadunt, et ipse labor quasi callum quoddam obducit dolori. Militiam vero—nostram dico, non Spartiatarum, quorum procedit ad modum acies ac tibiam, nec adhibetur ulla sine anapaestis pedibus hortatio—, nostri exercitus primum unde nomen habeant, vides; deinde qui labor, quantus agminis: ferre plus dimidiati mensis cibaria, ferre, si quid ad usum velint, ferre vallum nam scutum gladium galeam in onere nostri milites non plus numerant quam umeros lacertos manus: arma enim membra militis esse dicunt; quae quidem ita geruntur apte, ut, si usus fuerit, abiectis oneribus expeditis armis ut mem
Abbreviated transcription (Latin):
exclamauit umquam. sed ne ingemu it quidẽ
quidergo hocpueri possunt uiri non poterun
Etmos ual& ratio non ualebit
Interest aliquid inter laborem & dolorẽ
sunt finitima omnino sed tam̃ diffestaliqͥd
Labor est functio quedam uelanimi uelcor¬
poris: grauioris operis &muneris
Dolorautem motus asper incorpore
alienus a sensibus
Haecduo graeci illi quorũ copiosi orestlingua
quam nr̃a uno nomine appellant
taque industrios hominesilli studiosios uel
potius amantis doloris appellant :
Nos commodius laboriosos: aliud est enim la¬
borare : aliud dolere
Quarices secabantur . c̃ mario: dolebat cum
aestu magno ducebat agmen laborabat:
Est inter haec quaedam tamen similitudo
Consu&udo enim laborum perpessionem
dolorem efficiat faciliorem
taque illi quae gracciȩ formam rerum
publicarum dederunt: corpora iuuenum
firmari labore uoluerunt
uod spastiatȩ &iam in feminas transtulert̃:

Expanded text:
exclamavit umquam, sed ne ingemuit quidem. exclamavit umquam, sed ne ingemuit quidem. quid ergo? hoc pueri possunt, viri non poterunt? et mos valet, ratio non valebit? Interest aliquid inter laborem et dolorem. sunt finitima omnino, sed tamen differt aliquid. labor est functio quaedam vel animi vel corporis gravioris operis et muneris, dolor autem motus asper in corpore alienus a sensibus. haec duo Graeci illi, quorum copiosior est lingua quam nostra, uno nomine appellant. itaque industrios homines illi studiosos vel potius amantis doloris appellant, nos commodius laboriosos: aliud est enim laborare, aliud dolere. varices secabantur C. Mario, dolebat; cum aestu magno ducebat agmen, laborabat. est inter haec quaedam tamen similitudo: consuetudo enim laborum perpessionem dolorum efficit faciliorem. itaque illi, qui Graeciae formam rerum publicarum dederunt, corpora iuvenum firmari labore voluerunt; quod Spartiatae etiam in feminas transtulerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aut philoctetam illum: ate enim malo discest
Sedille ceste non fostis quiiac& in lectoͬumido
Quod eiulatu. questu. gemitu: fremitibus
resonando: multum flebilis uoces refest
Non ego dolorem: doloremesse nego¬
Curenim fostitudo desiderar&ur : sed eum
o primidico patientia. simodo est aliqua
patientia
Sinulla est quid exornamus philosophiam
aut quid eius nomine gloriosisumus
Pungit dolor uel fodiat sane sinudus es
da iugulum
Sintectus uolcaniis armis idest fostitudi¬
ne resiste
Haec enimte nisi ita facies custos dignita¬
tis relinqu&: & deser&
deio uis quidem sententi aut po&ȩ ferud
Itemque lygurgi laboribus erudiunt.i¬
uentutem: uenando currendo esuriendo
sitiendo algendo. a estuando
Spastȩ uero pueri ad aram sic uerberibus
accipiuntur : ut multus euisccribus san¬
guis exeat
Nonnumquam &iam uttum ibi essem audi¬
ebam: ad necem quorum un omodo nemo

Expanded text:
aut Philoctetam illum—? a te enim malo discedere, aut Philoctetam illum—? a te enim malo discedere, sed ille certe non fortis, qui iacet in tecto u/mido, Quod e/iulatu, que/stu, gemitu, fre/mitibus Resona/ndo mutum fle/bilis voce/s refert. non ego dolorem dolorem esse nego—cur enim fortitudo desideraretur?—sed eum opprimi dico patientia, si modo est aliqua patientia; si nulla est, quid exornamus philosophiam aut quid eius nomine gloriosi sumus? pungit dolor, vel fodiat sane: si nudus es, da iugulum; sin tectus Volcaniis armis, id est fortitudine, resiste; haec enim te, nisi ita facies, custos dignitatis relinquet et deseret. de Iovis quidem sententia, ut poëtae ferunt, itemque Lycurgi laboribus erudiunt iuventutem, venando currendo, esuriendo sitiendo, algendo aestuando. Spartae vero pueri ad aram sic verberibus accipiuntur, ut multus e visceribus sanguis exeat, non numquam etiam, ut, cum ibi essem, audiebam, ad necem; quorum non modo nemo
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ulla uistus potest :
quidergo ca pati&ur nete quicquam face¬
renihil proficientem & laborantem
An temperantia sin& te immoderate face
An coli iustitia poterit ab homine. propter
uimdoloris enuntiante commissa ꝓdente
conscios. multa officia relinquentera.
Quid fostitudini. comitibusque eius magnitudi¬
ni animigrauitate. patientiae. rerumhuma¬
narum despicientiae
Quomodo respondebis ad flictusne &iacens.
& lamen tabili uoce deploranssaudiens:
Ouirum fostem: teuero ita ad fectum: neuirum
quidem quisquam dixerit
Amittenda igitur fostitudo est: aut sepeli¬
endus dolor.
Ec quidscis igitur siquis decorinthiis tuis
amiseris : posse habere tereliquam supꝰ¬
plectilem saluam
Vistutem autem siunam amiseris. &si a¬
mitti non potest uistus
Sed siunam confessus fueris te non habere :
nullam esse te habiturum.
Numigitur fostemuirum. nummagno ani¬
mo num patientem: num grauem
Num humana contemnentem potesdicere.

Expanded text:
quidem ulla virtus potest? quidem ulla virtus potest? quid ergo? ea patieturne te quicquam facere nihil proficientem et frustra laborantem? an temperantia sinet te inmoderate facere quicquam? an coli iustitia poterit ab homine propter im doloris enuntiante commissa, prodente conscios, multa officia relinquente? quid? fortitudini comitibusque eius, magnitudini animi, gravitati, patientiae, rerum humanarum despicientiae, quo modo respondebis? adflictusne et iacens et lamentabili voce deplorans audieris: o virum fortem!? te vero ita adfectum ne virum quidem quisquam dixerit. amittenda igitur fortitudo est aut sepeliendus dolor. Ecquid scis igitur, si quid de Corinthiis tuis amiseris, posse habere te reliquam supellectilem salvam, virtutem autem si unam amiseris—etsi amitti non potest virtus, sed si unam confessus eris te non habere, nullam esse te habiturum? num igitur fortem virum, num magno animo, num patientem, num gravem, num humana contemnentem potes dicere
Abbreviated transcription (Latin):
quidemest non docere
llud& melius &uerius omnia quaenatura
aspernatur. inmalis essequȩ ad sciscat inbonis
Hocposito & uerborum concestatione sublata.
tantum tamen excell& illud quod recte am¬
plexantur isti quod honestum quod rectũ
quod decorum appellamus.
Quodidem interdum uistutis nomine am¬
plectimur : utomnia pra&erea quaebo¬
nacorporis & fustunȩ putantur. pex̃ exi¬
gua & minuta uideantur
Nemalum qui demullum nec siin unũ locum
conlata omnia sunt: cumturpitudinis
malo com paranda
quare siut initio concessisti turpitudo
peius est quamdolor: nihi lest planedolor
Nam dumtibi turpe nedignum uiro uide¬
bitur gemere : eiulare. lamentare. frangi
debilitari delere
Tumhonestas tum dignitas. tumdetus aderit :
Tuque in ea intue ris tẽ continebis: ced& pro¬
fecto uistuti dolor & animi induction e
Autenim nulla uistus est : aut contemnen¬
dus omnis dolor
Prudentiamncuis esse sine qua ne intellegi

Expanded text:
quidem est, non docere; quidem est, non docere; illud et melius et verius, omnia quae natura aspernetur in malis esse, quae adsciscat, in bonis. hoc posito et verborum concertatione sublata tantum tamen excellet illud quod recte amplexantur isti, quod honestum, quod rectum, quod decorum appellamus, quod idem interdum virtutis nomine amplectimur, ut omnia praeterea, quae bona corporis et fortunae putantur, perexigua et minuta videantur, igitur ne malum quidem ullum, nec si in unum locum conlata omnia sint, cum turpitudinis malo comparanda. quare si, ut initio concessisti, turpitudo peius est quam dolor, nihil est plane dolor. nam dum tibi turpe nec dignum viro videbitur gemere, eiulare, lamentari, frangi, debilitari dolore, dum honestas, dum dignitas, dum decus aderit, tuque in ea intuens te continebis, cedet profecto virtuti dolor et animi inductione languescet. Aut enim nulla virtus est aut contemnedus omnis dolor. prudentiamne vis esse, sine qua ne intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
quasi de uerbo nondere. labor&ur
Quidme decepis teno. nam cum id qđ mihi
horribile uideur tuomnino malũ negas ẽẽ
Capior & scirecupio quomod gid quod ego
miserrimum ex istimemnem alũ quidẽsit
Dihilest inquit malum nisi quod turpe atq
uitiosum est
Adineptias redis. illudenim quod me ange¬
bat non eximis scio dolorẽ non ẽẽ nequitiã
Desine idme docere. hocdocedoleam nec¬¬
nedoleam: nihil inter esse
umquam quicquam inquit adbeate qui¬
demuiuendum quod est inuna uistute
positum: sed est tamen reiciendum
ur as perum est contra naturã : difficile
perpessu. triste. durum
ȩcest copia uerborum: quod omnes uno
uerbo malum appellamus
dtot modis posse dicere
Definis tumihi non tollis dolorem cumdicis
asperum contra naturam. uix quod fer¬
ritollerarique possit ma mentiris.
Sedre succum bere non opostebat uerbis
glori antem : dũnihilbonũ nisi qđ honestũ
Vihilmalum nisi quod turpe: optare hoc

Expanded text:
quasi de verbo, non de re laboretur. quasi de verbo, non de re laboretur. quid me decipis, Zeno? nam cum id, quod mihi horribile videtur, tu omnino malum negas esse, capior et scire cupio, quo modo id, quod ego miserrimum existimem, ne malum quidem sit. nihil est inquit malum nisi quod turpe atque vitiosum est. ad ineptias redis; illud enim, quod me angebat, non eximis. scio dolorem non esse nequitiam; desine id me docere: hoc doce, doleam necne doleam, nihil interesse. numquam quicquam inquit ad beate quidem vivendum, quod est in una virtute positum; sed est tamen reiciendum. cur? asperum est, contra naturam, difficile perpessu, triste, durum. haec est copia verborum, quod omnes uno verbo malum appellamus, id tot modis posse dicere. definis tu mihi, non tollis dolorem, cum dicis asperum, contra naturam, vix quod ferri tolerarique possit; nec mentiris; sed re succumbere non oportebat verbis gloriantem. dum nihil bonum nisi quod honestum, nihil malum nisi quod turpe— optare hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cesserunt &iam po&ȩ meruo somnis uir¬
tutis elidunt
Recte igitur a platone dicuntur exeaciuitate
quam finxit ille : cumoptimos mores &
hanc eruditionem liberalẽ & doctrinã putan¬
Sed quid po&is irascimur: uistutis magistri
philo sophi inuenti sunt: qui summum ma
dixisses uideri rogatus ame &iam nema¬
ius quã dedecus: uerbo desententia destitisti
Rogo hoc quidem epicurum maius dic& eẽ
malũ mediocrẽ dolorẽ : quam axumũ dedecus
In ipso enim dedecore malinihilesse: nisi
sequantur dolores
Quis igitur epicurum sequitur dolor. cum
hoc ipsum dicit summummalũ ẽẽ dolorẽ
Quodedecus maius aphilosophonullũ expecto:
Quare satis mihi dedisti. cumrespondisti
maius tibiuideri malum dedecusquãdolorẽ
Hoci psum enim siten ebisantelleges quã sit
obsistendum dolori
Nectam quaerendumest dolor malũ nesit:
quã firmandus animus addolorẽ ferendũ
Concludunt ratiunculas stoicicurñ sit malũ

Expanded text:
cesserunt etiam poëtae, nervos omnis vircesserunt etiam poëtae, nervos omnis virtutis elidunt. recte igitur a Platone eiciuntur ex ea civitate, quam finxit ille, cum optimos mores ethanc eruditionem liberalem et doctrinam putaSed quid poëtis irascimur? virtutis magistri, philosophi, inventi sunt, qui summum malixisses videri, rogatus a me, etiamne maius quam dedecus, verbo de sententia destitisti. roga hoc idem Epicurum: maius dicet esse malum mediocrem dolorem quam maxumum dedecus; in ipso enim dedecore mali nihil esse, nisi sequantur dolores. quis igitur Epicurum sequitur dolor, cum hoc ipsum dicit, summum malum esse dolorem? quo dedecus maius a philosopho nullum expecto. quare satis mihi dedisti, cum respondisti maius tibi videri malum dedecus quam dolorem. hoc ipsum enim si tenebis, intelleges quam sit obsistendum dolori; nec tam quaerendum est, dolor malumne sit, quam firmandus animus ad dolorem ferendum. Concludunt ratiunculas Stoici, cur non sit malum;
Abbreviated transcription (Latin):
hocmox uidero: interea unde isti uersus.
non enim adgnosco
Dicamherde & enim recte requiris :
uidesne abundare meotio¬
Quidtumꝰ: fuisti saepe credo cumachenis esses
inscolis philosophorum uero adibenter qui¬
dem: anim aduestebas
Igitur & situm nemoerat ad modum copio¬
sus : uerum tamen uersus ab his admisceri
orationi acmultos quidem ad ronisiostoico
Probe dicis¬
Sedis quasi dictata nullo dilectu: nulla¬
Philo & proprium noster & lecta poemata:
& loco adiungebat
Itaque postquam ad amaui hancquasi seni¬
lem declamationem studiose equidem u¬
tor nostris po&is: sed sicubi illide fecerunt.¬
Vestienim multa de graccis. ne quo ornamen¬
to in hoc genere disputationis carer&
latina oratio
Seduides ne po&ae quid mali adferant la¬
mentantis inducunt fostissimos uiros:
Molliunt animos nostros
Ita sunt deinde dulces ut non legantur mo¬
do: sed &iam ediscantur
Sicadmalam domesticam disciplinam ui¬
tamque umbratilem &delicatam cum ac¬

Expanded text:
hoc mox videro; interea, unde isti versus? hoc mox videro; interea, unde isti versus? non enim adgnosco. Dicam hercle; etenim recte requiris. videsne abundare me otioQuid tum? Fuisti saepe, credo, cum Athenis esses, in scholis philosophorum. Vero, ac libenter quidem. Animadvertebas igitur, etsi tum nemo erat admodum copiosus, verum tamen versus ab is admisceri orationi. Ac multos quidem a Dionysio Stoico. Probe dicisis quasi dictata, nullo dilectu, nulPhilo et †proprium nrt et lecta poëmata et loco adiungebat. itaque postquam adamavi hanc quasi senilem declamationem, studiose equidem utor nostris poëtis; sed sicubi illi defecerunt—verti enim multa de Graecis, ne quo ornamento in hoc genere disputationis careret Latina oratio. Sed videsne, poëtae quid mali adferant? lamentantis inducunt fortissimos viros, molliunt animos nostros, ita sunt deinde dulces, ut non legantur modo, sed etiam ediscantur. sic ad malam domesticam disciplinam vitamque umbratilem et delicatam cum ac
Abbreviated transcription (Latin):
Tristiaduolatu aduncis laceran sunginbus
Touis satelles: pastu dilaniat fero ⁊.
łum iecor: opimo fasta& satiata ad fatim
Clangorẽ fundit uastũ & sublime aduolans:
Pinnata cauda nr̃m adulat sanguinem
Cumuero adesum in flaturenouatũ estiecur :
łũ rursũ ta&ros auida se ad pastus refest
Sic hunccustodem maesti cruciatus alo:
Quime perenni uiuũ foedat miseria.
Namque utuid&i suinclis constrictus iouis:
Arcere nequeo diram uoluerẽ apectore
Sicme ipse uiduus pestes excipio anxias.
Amore mostis terminũ anquirens mali
Sed longe al&o numine a spellor iouis
Atque haec u&usta sȩdis glomerata horridis
Luctifica clades nr̃o in fixa est corpori
Equoliquatȩ solis ardore excidunt
Cut tae. quae saxa ad sidue instillant caucasi
Vixigitur posse uidemur : ita adfectum
non miserum dicere
Etsi hunc miserum: ceste dolorem malum
Tuquidem adhuc meam causam agis: sed

Expanded text:
Tristi a/dvolatu adu/ncis lacerans u/nguibus Tristi a/dvolatu adu/ncis lacerans u/nguibus Iovi/s satelles pa/stu dilania/t fero. Tum ie/core opimo fa/rta et satiata a/dfatim Clango/rem fundit va/stum et sublime a/volans Pinna/ta cauda no/strum adulat sa/nguinem. Cum ve/ro adesum infla/tu renovatu/mst iecur, Tum ru/rsum taetros a/vida se ad pastu/s refert. Sic ha/nc custodem mae/sti cruciatu/s alo, Quae me/ perenni vi/vum foedat mi/seria. Namque, u/t videtis, vi/nclis constrictu/s Iovis Arce/re nequeo di/ram volucrem a pe/ctore. Sic me i/pse viduus pe/stes excipio a/nxias Amo/re mortis te/rminum anquire/ns mali; Sed lo/nge a leto nu/mine aspello/r Iovis, Atque hae/c vetusta, sae/clis glomerata ho/rridis, Lucti/fica clades no/stro infixa est co/rpori; E quo/ liquatae so/lis ardore e/xcidunt Guttae/, quae saxa adsi/due instillant Cau/casi.” vix igitur posse videmur ita adfectum non miserum dicere et, si nunc miserum, certe dolorem malum. Tu quidem adhuc meam causam agis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Nec quis quam enostris spolia coepit laudibus
Nossumus nenos contemnere dolorem.
cumipsum herculem tam intoleranter
dolere uideamus
Veniat escylus non po&a solum. sed&iã
pythagoreus : sic enim accepimus quo
modo fest apud eum prom& heus dolo¬
rem. quem excipit obfustum lemnium.
unde ignis luc& mostalibus dam diui¬
susieum doctus prom&heus
lepsis se dolo poenas quȩ ioui fato expendisse
upremo:has igitur poenas pendens. ad¬
fixus ad cauca sum: dicit haec
itanum soboles socia nr̃i sanguinis
Cenerata caelo. aspicite religatũ asperis
Victũq saxis nauem uthorri sono fr&o
Noctẽ pauentestimidi ad nectunt nauitȩ.
Saturnius mesic infixit iuppiter
Iouisque numen mulcebri ad sciũ manus.
Hos ille cuneos fabrica crud eli inserens.
Perrupit astus quamiser sollestia
Trans uerberatus. castrum hocfuriarũ iñ colo
Iamtestio mequoq funesto die.

Expanded text:
Nec qui/squam e nostris spo/lia cepit lau/dibus.” Nec qui/squam e nostris spo/lia cepit lau/dibus.” Possumusne nos contemnere dolorem, cum ipsum Herculem tam intoleranter dolere videamus? Veniat Aeschylus, non poëta solum, sed etiam Pythagoreus; sic enim accepimus. quo modo fert apud eum Prometheus dolorem, quem excipit ob furtum Lemnium, Unde i/gnis cluet morta/libus clam Divi/sus; eum doctu/s Prometheus Clepsi/sse dolo poena/sque Iovi Fato e/xpendisse supre/mo? has igitur poenas pendens adfixus ad Caucasum dicit haec: “Tita/num suboles, so/cia nostri sa/nguinis, Genera/ta Caelo, aspi/cite religatum a/speris Vinctu/mque saxis, na/vem ut horrisono/ freto Nocte/m paventes ti/midi adnectunt na/vitae. Satu/rnius me si/c infixit Iu/ppiter, Iovi/sque numen Mu/lciberi adscivi/t manus. Hos i/lle cuneos fa/brica crudeli i/nserens Perru/pit artus; qua/ miser solle/rtia Transve/rberatus ca/strum hoc Furiarum i/ncolo. Iam te/rtio me quo/que funesto/ die
Abbreviated transcription (Latin):
misereregentes nr̃as flebunt miserias
Heu uirginalem meore ploratũ edere
Quemui dit nemo ulli in gemes centẽ malo
Sic feminata uistus ad flicta occidit
Accedenate adsiste. miserandum aspice
Euisceratum corpus laceratum patris¬
U id& ecuncti tuque caelestẽum sator
Iace obsecro in mesuim coruscã fulminis
Nunc ñc̃ dolorũ arxiferitorquent uestices
Nunc serpit ardor oante uictrices manus
O pectora oterga. o la cestorum tori
Vestro nepressu quondamnemaeus leo.
Frendens efflauit grauit̃ extremũ halitũ :
Haec dextra lernam ta& rãmactata ex c&ra
Placuit haec bicorporẽ ad flixit manum
Erymanthiã hacuasti ficam abiecit beluam
Haec & artarea tenebrica abstractũ plaga
Tricipite meduxit hydra generatum canẽ
Haec interemit tostumultiplicabili
Draconẽ auri ferã optutũ ad seruantẽ arbor ẽ :
on ulta alia uictrix nostra lustrauit manus

Expanded text:
Misere/re: gentes no/stras flebunt mi/serias. Misere/re: gentes no/stras flebunt mi/serias. Heu, vi/rginalem me o/re ploratum e/dere, Quem vi/dit nemo ulli i/ngemescente/m malo! Ecfe/minata vi/rtus adflicta o/ccidit. Acce/de, nate, adsi/ste, miserandum a/spice Evi/sceratum co/rpus lacerati/ patris! Vide/te, cuncti, tu/que, caelestu/m sator, Iace, o/bsecro, in me vi/m coruscam fu/lminis! Nunc, nu/nc dolorum anxi/feri torquent ve/rtices, Nunc se/rpit ardor. o a/nte victrice/s manus, O pe/ctora, o terga, o/ lacertoru/m tori, Vestro/ne pressu quo/ndam Nemeaeu/s leo Frende/ns efflavit gra/viter extremum ha/litum? Haec de/xtra Lernam tae/tra mactata e/xcetra Paca/vit? haec bico/rporem adflixi/t manum? Eryma/nthiam haec vasti/ficam abiecit be/luam? Haec e/ Tartarea te/nebrica abstractu/m plaga Trici/pitem eduxit Hy/dra generatu/m canem? Haec i/nteremit to/rtu multiplica/bili Draco/nem auriferam optu/tu adservantem a/rborem? Multa a/lia victrix no/stra lustravi/t manus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mihi iunonis terror in placabilis
Nec tantũ inuexit tristis euristeus mali :
quantũ unauȩ corsõenei pastu edita
Haec me in r&iuit ueste furiali inscium :
Quelatere inherens morsu lacerat uiscera
Vrguensq grauit̃ pulmonum aurit sp̃s
Iam decolorem sanguinem omnẽ ex orbuit
Siccorpus cladehorribili absũptũ extabuit
Ipse inligatus peste: interimor ͭ textili
hos non hostilis dextrañ terra edita moles
Gigantium non biformato imp&ũ
Centaurus ictus corpori infixit meo
Non graiauis non barbara ullaimmanitas.
Nonsȩuaterris gensrelegata ultimis
Quas ꝑagran sundiq omnẽ ic feritatẽ expulit
Sed feminea uir feminea interemor manu
Onate uere hocnomen usurpa patri
Neme occidentẽ matris super& caritas
Hucarripe ad memanibus abstractã piis
Iã cernã mene anillã potiorem putes
Perge aude nate inlacrima patris pestib

Expanded text:
Nec mi/hi Iunonis te/rror inplaca/bilis Nec mi/hi Iunonis te/rror inplaca/bilis Nec ta/ntum invexit tri/stis Eurystheu/s mali, Quantum u/na vaecors Oe/nei partu e/dita. Haec me i/nretivit ve/ste furiali i/nscium, Quae la/tere inhaerens mo/rsu lacerat vi/scera Urge/nsque graviter pu/lmonum haurit spi/ritus: Iam de/colorem sa/nguinem omnem exo/rbuit. Sic co/rpus clade horri/bili absumptum e/xtabuit, Ipse i/nligatus pe/ste interimor te/xtili. Hos no/n hostilis de/xtra, non Terra e/dita Mole/s Gigantum, no/n biformato i/mpetu Centau/rus ictus co/rpori inflixi/t meo, Non Gra/ia vis, non ba/rbara ulla inma/nitas, Non sae/va terris ge/ns relegata u/ltimis, Quas pe/ragrans undique o/mnem ecferitatem e/xpuli, Sed fe/minae vir fe/minea interimo/r manu. O na/te, vere hoc no/men usurpa/ patri, Ne me o/ccidentem ma/tris superet ca/ritas. Huc a/rripe ad me ma/nibus abstracta/m piis; Iam ce/rnam, mene an i/llam potiore/m putes. Perge, au/de, nate! inla/crima patris pe/stibus,
Abbreviated transcription (Latin):
canaturae ad patiendum tolerandum
A spice philoctetam cui concedendum est¬
gementi ipsum enim hertulem uiderat
in o&a magnitudine dolorum heiulan¬
tem: nihil igitur huncuirum sagittae
quas abhercule acceperat. tum conso¬
labantur. cum eui perino morsuuenȩ
uiscerum ueneno imbutae ta&ros cruciatus
cient
Itaque exclamat auxiliũ expcẽtensmori cupiens
hcu quis alsis fluctibus mand& me ex sub¬
limꝗ uestice saxiͤ
Iamiam absumor. conficit animam uis
uolneris : ulceris aestus
Difficile dictuuid&ur cum non in malo
esse . & magno quidem: quiitadama¬
re cogatur
Seduideamus herculem ipsum quitũ
dolore frangebatur cumimmostalitatẽ
ipsa moste quaerebat :
Quas hic uoces apud sophodem intra¬
chinis ed it
Cuicum detanira sanguine centauri tinc¬
tam tunicam in duiss& in hȩsiss& que
ea uisceribus atille
Omulta dictu grauia. perpessu aspera:
Quȩ corpore exanclata atq animo ꝑtuli

Expanded text:
ca naturae, ad patiendum tolerandumqca naturae, ad patiendum tolerandumque difficilis. Aspice Philoctetam, cui concedendum estgementi; ipsum enim Herculem viderat in Oeta magnitudine dolorum eiulantem. nihil igitur hunc virum sagittae, quas ab Hercule acceperat, tum consolabantur, cum E vi/perino mo/rsu venae vi/scerum Vene/no inbutae tae/tros cruciatu/s cient. itaque exclamat auxilium expetens, mori cupiens; Heu, qui/ salsis flucti/bus mandet Me ex su/blimo verti/ce saxi! Iam iam a/bsumor; confi/cit animam Vis vo/lneris, ulceris ae/stus. difficile dictu videtur eum non in malo esse, et magno quidem, qui ita clamare cogatur. Sed videamus Herculem ipsum, qui tum dolore frangebatur, cum inmortalitatem ipsa morte quaerebat: quas hic voces apud Sophoclem in Trachiniis edit! cui cum Deianira sanguine Centauri tinctam tunicam induisset inhaesissetque ea visceribus, ait ille: “O mu/lta dictu gra/via, perpessu a/spera, Quae co/rpore exancla/ta atque animo pe/rtuli!
Abbreviated transcription (Latin):
& exploratum ita semperfore
Quis autem est iste cuiidexploratum
possit esse
Epicurus uero eadicit : ut mihi qui demri¬
sus captare uideatur
Affirmat enim quodam loco siuratur sa¬
piens. si cruci&ur. ex pectasfostasse dum
dicat pati&ur perfer& non succumb&
Magname hercule laus & eo ipso perquẽ
iuraui hercule digna: sed epicuro homi¬
naspero & duro. non est hoc satis
nphalaridis tauro sierit dic& quam su¬
aue est. quam hoc non curo
Suaue &iam anparum est : sinon amarum
Adidquidem illiipsi quidolorem malum
esse negant: non solent dicere: cuiquam
Asperum difficile: odiosum. contrana¬
turam dicunt: nec tam en malum.
Hicquis olum hocmalum dicit & malorũ
omnium extremum: sapientem cens&
Ego ate non postulo ut dolorem eisdem¬
tatem. homo ut scis uoluptarius
Ille dixerit sane idem inphalaridis tau
contra dolorem si foste in perferendo
res est sine dubio aspera. amara. in imi¬

Expanded text:
t exploratum ita semper fore. t exploratum ita semper fore. quis autem est iste, cui id exploratum possit esse? Epicurus vero ea dicit, ut mihi quidem risus captare videatur. adfirmat enim quodam loco, si uratur sapiens, si crucietur—expectas fortasse, dum dicat: patietur, perferet, non succumbet; magna mehercule laus et eo ipso, per quem iuravi, Hercule, digna; sed Epicuro, homini aspero et duro, non est hoc satis: in Phalaridis tauro si erit, dicet: quam suave est, quam hoc non curo! suave etiam? an parum est, si non amarum? at id quidem illi ipsi, qui dolorem malum esse negant, non solent dicere, cuiquam  esse cruciari: asperum, difficile, odiosum, contrturam dicunt, nec tamen malum. hic, qui solum hoc malum dicit et malorum omnium extremum, sapientem censet id suave dicturum. ego a te non postulo, ut dolorem eisdemicurus, homo, ut scis, voluptarius. ille dixerit sane idem in Phalaridis taucontra dolorem. si fortis est in perferendo,res est sine dubio, aspera, amara, inimi
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc post rhodius hieronimus uaccare
dolore: summum bonum dixit :
Tantum in dolore duxit mali
E&eripreer tenonem. aristonẽ. pyr¬
ronem: idem fere quomodo tumalum
illud quidem sed alia peiora
Ergo id quodnatura ipsa & quaedam ge¬
nerosa uistus statim respuit : nese dolo¬
rem summum malum dicere
Opposito que dedecore. sententia depelle¬
re: in eo magistra uitae philosophia.
totsaecula perman&
Quodhuic officium quaelaus quod de¬
cuserit tanti quodadipisci cum dolore
corporis uelit. quidolorem summum ma¬
lũ sibi esse persuaserit ͦ
Quamporro quis ignominiam quamturpi¬
tudinem non pestulerit ut effugiat dolo¬
rem. sid summum malum esse decreuerit
Quis autem non miser non modo tunc cum
prem&ur summis doloribus siin his est
summum malum.
ed&iam cum sci& id sibi posse euenire : &¬
siquis est cuin on possit
ta fit ut omnino nemo esse possitbeatus
M&rodorus quidemperfecte cum beatũ
putat. cui corpus bene constitutum sit :¬

Expanded text:
hunc post Rhodius Hieronymus dolore hunc post Rhodius Hieronymus dolore vacare summum bonum dixit: tantum in dolore duxit mali. ceteri praeter Zenonem, Aristonem, Pyrrhonem idem fere quod modo tu: malum illud quidem, sed alia peiora. ergo id quod natura ipsa et quaedam generosa virtus statim respuit, ne scilicet dolorem summum malum diceres oppositoque dedecore sententia depellerere, in eo magistra vitae philosophia tot saecula permanet. quod huic officium, quae laus, quod decus erit tanti, quod adipisci cum dolore corporis velit, qui dolorem summum malum sibi esse persuaserit? quam porro quis ignominiam, quam turpitudinem non pertulerit, ut effugiat dolorem, si id summum malum esse decreverit? quis autem non miser non modo tunc, cum premetur summis doloribus, si in his est summum malum, sed etiam cum sciet id sibi posse evenire? et quis est, cui non possit? ita fit, ut omnino nemo esse possit beatus. Metrodorus quidem perfecte eum beatum putat, cui corpus bene constitutum sit e
Abbreviated transcription (Latin):
Non audeo iddicere quidem:
Etme pud& tam cito desententia essed eiectũ
magis esset pudendum siinsententia ꝑ maneres
Quidenim minus est dignum quam tibi peius
quicquam uideri dedecore flagitio. tur¬
pitudine: quae uteffugias quis est
Non modo recusandus sed non ultro ad p&en¬
dus sub eundus excipiendus dolor
I ta pror sus existimo¬
it̃ Quare nesit sane summum malũ dolor.¬
A on alum ceste est¬
iñ Vides neigitur quantum breuiter ad mo¬
nitus dedoloris terrore deieceris¬
ã Video plane s ed plus desidero
Experiar equidem sed magna res est: animo¬
que mihi opus est non repugnante
habebis id quidem: ut enim heri feci. sic nunc
rationem quo ea mecumq: duc& sequar
Primum igitur deimbecillitate multoru.
& deuariis disciplinis philo sophoꝵ loquar
Quorum princeps & auctoritate & antiqui¬
tate socraticus aristiphus. non dubita¬
uit summum malum dolorẽ dicere
Deinde adhanc eneruatam muliebrẽq
sententiam :satis docilem seepicurus p̃buit

Expanded text:
Non audeo id dicere equidem, Non audeo id dicere equidem, et me pudet tam cito de sententia esse deiectum. Magis esset pudendum, si in sententia permaneres. quid enim minus est dignum quam tibi peius quicquam videri dedecore flagitio turpitudine? quae ut effugias, quis est non modo recusandus, sed non ultro adpetendus subeundus excipiendus dolor? Ita prorsus existimo. quare ne sit sane summum malum dolor, malum certe est. Videsne igitur, quantum breviter admonitus de doloris terrore deieceris? Video plane, sed plus desidero. Experiar equidem; sed magna res est, animoque mihi opus est non repugnante. Habebis id quidem. ut enim heri feci, sic nunc rationem, quo ea me cumque ducet, sequar. Primum igitur de inbecillitate multorum et de variis disciplinis philosophorum loquar. quorum princeps et auctoritate et antiquitate Socraticus Aristippus non dubitavit summum malum dolorem dicere. deinde ad hanc enervatam muliebremque sententiam satis docilem se Epicurus praebuit.
Abbreviated transcription (Latin):
los multos libidinum seruos. ut cum
eorumuita mirabiliter pugn&oratio:
musicum hoctur piorsit quod in eo ip
hocturpior est quodinofficio cuius ma¬
cis nephilo sophiam falsa gloria exornes :
philoso phosturpiter uiuere: nullum
uero id quidem argumentum est: nam
utagri nonomnes frugiferisunt qͥ coluneꝰ
Falsumque illud acimprobe & sinseg&cem
sunt d&eriorem datȩ fruges. tamen
ipse. suapte. naturaenitent: sicanim i
non omnes culqu frucdi ferunt: atque
ut in eodem simili uerser
V tager quamuis festilis sine cultura fructu¬
osus esse non potest : sic sine doctrinaanimus
Ita est utraque res sine altera debilis
Cultura autem animiphilosophia est
Haec ex trahit urtia radicitus. & prȩparat ani¬
mos ad satus accipiendos:
Eaque mundat his &utita dicam serit: quaȩ
adulta fructus uberrimos ferant
Agamus igitur ut coepimus : dicsiuis: dequo
disputari uelis
Dolorem ex istimo maxumũ malorũ omitiũ
Etiam nemaius quam decus

Expanded text:
los, multos libidinum servos, ut cum los, multos libidinum servos, ut cum eorum vita mirabiliter pugnet oratiomusicum, hoc turpior sit, quod in eo ipsturpior est, quod in officio, cuius macis, ne philosophiam falsa gloria exornes? qphilosophos turpiter vivere? Nullum vero id quidem argumentum est. nam ut agri non omnes frugiferi sunt qui coluntur, falsumque illud Acci: Probae e/tsi in segetem su/nt deteriore/m datae Fruge/s, tamen ipsae sua/pte natura e/nitent , sic animi non omnes culti fructum ferunt. atque, ut in eodem simili verser, ut ager quamvis fertilis sine cultura fructuosus esse non potest, sic sine doctrina animus; ita est utraque res sine altera debilis. cultura autem animi philosophia est; haec extrahit vitia radicitus et praeparat animos ad satus accipiendos eaque mandat is et, ut ita dicam, serit, quae adulta fructus uberrimos ferant. Agamus igitur, ut coepimus. dic, si vis, de quo disputari velis. Dolorem existimo maxumum malorum omnium. Etiamne maius quam dedecus?
Abbreviated transcription (Latin):
philo sophia med&ur animis. in anes
sollicitudines d&rahit: cupiditatibus
liberat. pellit timores
Sed haec eius uis nonidem potest apud om¬
nis: tum ual& multum cum est idon eam
complexa naturam
ostis enim non modo fostuna adiuuat
ut est in u&ere prouerbio: sed multo ma¬
gis ratio
Quaequibusdam quasi preceptis confir¬
mat uim fostitudinis:
Tenatura excelsum quendam uidelic& &
altum & humana dispicientem: genuit
taque facile in animo fosti: contra
mostem habita insedit oratio
Sed haec eadem num censes apud eos ip¬
sos ualere nisi admodum paucos aqui¬
bus inuenta disputate conscripta sunt :
Quotus enim quisque philosophorum in¬
uenitur. qui sit itamoratus. ita animo
acuita constitutus. utratio postulat. qui
disciplinam suam non ostentationem sci¬
entiae sedlegem uitae put&:¬
Qui obtem per& ipsi sibi & decr&is suis pareat ÷
Videre lic& alios tanta leuitate &iacta¬
tione :ut us fuerit non didicssemelius
Alios pecuniae cupidos. gloriae nonnul¬

Expanded text:
philosophia: medetur animis, inanes philosophia: medetur animis, inanes sollicitudines detrahit, cupiditatibus liberat, pellit timores. sed haec eius vis non idem potest apud omnis: tum valet multum, cum est idoneam complexa naturam. fortis enim non modo fortuna adiuvat, ut est in vetere proverbio, sed multo magis ratio, quae quibusdam quasi praeceptis confirmat vim fortitudinis. te natura excelsum quendam videlicet et altum et humana despicientem genuit; itaque facile in animo forti contra mortem habita insedit oratio. sed haec eadem num censes apud eos ipsos valere nisi admodum paucos, a quibus inventa disputata conscripta sunt? quotus enim quisque philosophorum invenitur, qui sit ita moratus, ita animo ac vita constitutus, ut ratio postulat? qui disciplinam suam non ostentationem scientiae, sed legem vitae putetqui obtemperet ipse sibi et decretis suis pareat? videre licet alios tanta levitate et iactatione, ut iis fuerit non didicisse melius, alios pecuniae cupidos, gloriae non nul
Abbreviated transcription (Latin):
tempore r&horum precepta tradere
alio philosophorum intstib udi¬
Ad quamnos consu&udinem a familia¬
ribus nostris adducti : intusculano qđ
datum est temporis nobisineo consũpsimꝰ:
Itaque cumante meridiem dictioni
operam dedissemus sicut pridie fece¬
ramus. post meridiẽ in acha demiã des¬
cendimus
Inqua disputationem habitam non qua¬
si narrantes exponimus: sed eisdemfere
uerbis ut actum disputatum que est:
Est igitur ambulantibus adhunc modũ
sermo ille nobis institutus. & ataliquo¬
dam inductus exordio
Dici non potest : quam sim hesterna dispu¬
tation&ua delectatus. uel potius adiutus
Et sienim mihi sum conscius numquam
mernimis uitae cupidum fuisse:
Tamen interdum obiciebatur animo. me¬
tus quidam & dolor cogitantis. fore ali¬
quando finem huius lucis & amissionẽ
omnium uitae commodorum
Hoc genere molestiae sic mihi crede sum
liberatus ut nihilminus curandũ putem
Minime mirum id quideminamefficit hoc

Expanded text:
tempore rhetorum praecepta tradere, tempore rhetorum praecepta tradere, alio philosophorum: ad quam nos consuetudinem a familiaribus nostris adducti in Tusculano, quod datum est temporis nobis, in eo consumpsimus. itaque cum ante meridiem dictioni operam dedissemus, sicut pridie feceramus, post meridiem in Academiam descendimus. in qua disputationem habitam non quasi narrantes exponimus, sed eisdem fere verbis, ut actum disputatumque est. Est igitur ambulantibus ad hunc modum sermo ille nobis institutus et a tali quodam ductus exordio: Dici non potest, quam sim hesterna disputatione tua delectatus vel potius adiutus. etsi enim mihi sum conscius numquam me nimis vitae cupidum fuisse, tamen interdum obiciebatur animo metus quidam et dolor cogitanti fore aliquando finem huius lucis et amissionem omnium vitae commodorum. hoc genere molestiae sic, mihi crede, sum liberatus, ut nihil minus curandum putem. Minime mirum id quidem; nam efficit hoc