comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
achradine aggreditur: ut ñ eos solum
qui achradinam tenebant in se conu̾tẽt.
s ab nasso etiam agmina armatoꝵ con¬
currerent relictis stationib suis ad uim
et impetum romanoꝵ arcendũ: In hoc
tumultu actuarie naues instructe iã
ante circumuectumq ad nassum arma¬
tos exponunt: Q in ꝓuiso adhorti semi¬
plenas stationes. & ad aꝑtas fores. porte
qua pauloante excurrerant armati
haud magno certamine nassum cepe
desertam trepidatione ⁊ fuga custodum:
Ieq ulł minus p̃sidii aut ꝑtinatie ad ma¬
nendum ꝗͣ in transfugis fuit. q ne siis
quidem satis credentes se medio certa¬
mine effugerunt: Marcellus ut captã
ẽẽ nassum. & achradine regionẽ unam
teneri moericũq p̃sidio suis adiunctum
receptiu cecinit: regie opes quaꝵ fama
maior ꝗͣ res erat diriꝑentur. supp̃so im¬
petu militum. ut his qui in achradina
erant transsugis spacium locusq fuge
datus eẽt: Sẏracusani tandẽ libi me¬

Expanded text:
Achradinae adgreditur, ita ut non eos solum Achradinae adgreditur, ita ut non eos solum qui Achradinam tenebant in se converteret, sed ab Naso etiam agmina armatorum concurrerent relictis stationibus suis ad vim et impetum Romanorum arcendum. in hoc tumultu actuariae naves instructae iam ante circumvectaeque ad Nasum armatos exponunt, qui inproviso adorti semiplenas stationes et adapertas fores portae, qua paulo ante excurrerant armati, haud magno certamine Nasum cepere desertam trepidatione et fuga custodum. neque in ullis minus praesidii aut pertinaciae ad manendum quam in transfugis fuit, quia ne suis quidem satis credentes e medio certamine effugerunt. Marcellus , ut captam esse Nassum et Achradinae regionem unam teneri Moericumque cum praesidio suis adiunctum, receptui cecinit, ne regiae opes, quarum fama maior quam res erat, diriperentur. suppresso impetu militum, ut iis qui in Achradina erant transfugis spatium locusque fugae datus est, Syracusani tandem liberi me
Abbreviated transcription (Latin):
cuisset: fr̃em inter eos mitgt: Qͥꝑ eun¬
dem illũ hispanum secretũ ab aliis ad
marcellũ deductus cum fidem acce¬
pisset cõposuissetq agende ordinẽ rei
achradinam redit: Tum moericus
ut ab suspitione ꝓditionis au̾teret õiũ
animos. negant sͥ placere legatos cõ-¬
meare ultro citroq: neq recipiendũ
quemꝗͣ. neq mittendum: & quo in¬
tentius custodie seruentur oportuna
diuidenda p̃fectis eẽ: ut sue quisq
partis tutande reus sit: Om̃s assensi
sunt partib diuidendis: Ipsi regio erie¬
nit ab arethusa fonte. usq ad hostium
magnis portus: Io ut scirent romani
fecit: Itaq marcellus nocte nauẽ one¬
rariam cum armatis remulco quadri-¬
remis trahi ad achradrinã iussit. expo-¬
niq milites regione porte quȩ prope
fontem arethusa ẽ: Hoc cum quarta
uigilia factum eẽt : expositosq milites
porta ut conuenerat recepisset moericus
luce pͥma marcellus omnib copiis menia¬

Expanded text:
cuisset, fratrem inter eos mittit, qui per euncuisset, fratrem inter eos mittit, qui per eundem illum Hispanum secretus ab aliis ad Marcellum deductus, cum fidem accepisset composuissetque agendae ordinem rei, Achradinam redit. tum Moericus, ut ab suspicione proditionis auerteret omnium animos, negat sibi placere legatos commeare ultro citroque: neque recipiendum quemquam neque mittendum et, quo intentius custodiae seruentur, opportuna diuidenda praefectis esse, ut suae quisque partis tutandae reus sit. omnes adsensi sunt. partibus diuidendis ipsi regio euenit ab Arethusa fonte usque ad ostium magni portus: id ut scirent Romani fecit. itaque Marcellus nocte nauem onerariam cum armatis remulco quadriremis trahi ad Achradinam iussit exponique milites regione portae quae prope fontem Arethusam est. hoc cum quarta uigilia factum esset expositosque milites porta, ut conuenerat, recepisset Moericus, luce p
Abbreviated transcription (Latin):
discurrint quosq sors oppulit irati int̾¬
ficere. atq omĩa quȩ in ꝓmtu erant
diripuert̃: Tum ne sine ducib eẽnt
sex p̃fectos creauere: ut terni achra¬
dine agnas p̃ee̾nt: Sedato tandem
tumultu. exequentib scisitando que
acta cũ romanis eẽnt. dilucere io qd
dierunt. falsa eos suspitione incitatos
memorantes nec causam expectande
pene eoꝵ ullam romanis ẽẽ: Erat e
trib achradine p̃fectis hispanus mo¬
ericus nomine: Ad eum inter comites
legatoꝵ de industria unus ex hispa¬
noꝵ auxiliarib ẽ missus: Qui sine
arbitris moericũ nanctus. pͥmum qͦ
in stratu reliquisset hispaniã.⁊ nuper̃
inde uenerat. exponit omĩa romani
sͥ optineri armis posse eum si oꝑpreciũ
faciat pͥncipem ppłarium ẽẽ. seu mili¬
tare cum romanis. seuin patriam u
beat: Contra si male obsicłi ꝑgat qͣspem
ẽẽ. terra mariq clauso: O otis his mo¬
ericus. cũ legatos ad marcellũ mitti pla-¬

Expanded text:
discurrunt quosque fors obtulit irati intediscurrunt quosque fors obtulit irati interfecere atque omnia quae in promptu erant diripuerunt. tum, ne sine ducibus essent, sex praefectos creauere ut terni Achradinae ac Nasso praeessent. sedato tandem tumultu exsequentibus sciscitando quae acta cum Romanis essent, dilucere id quod dierunt, falsa eos suspicione incitatos memorantes nec causam expetendae poenae eorum ullam Romanis esse. erat e tribus Achradinae praefectis Hispanus Moericus nomine. ad eum inter comites legatorum de industria unus ex Hispanorum auxiliaribus est missus, qui sine arbitris Moericum nanctus primum, quo in statu reliquisset Hispaniam—et nuper inde uenerat—exponit: omnia Romanis ibi obtineri armis. posse eum, si operae pretium faciat, principem popularium esse, seu militare cum Romanis seu in patriam reuerti libeat: contra, si malle obsideri pergat, quam spem esse terra marique clauso? motus his Moericus, cum legatos ad Marcellum mitti pla
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ dedert̃. marcelle: Quid qͥdum ꝗͣ t̾ra
mariq memorandum gessimus.
id tui triumphi titulo accedit: Fame¬
ne credi ueł quanta urbs ate captasit
ꝗͣ posteris quoq eam spectaculo ẽẽ.
quo quisquis terra. quisq mari ue¬
nerit. nc̃ nr̃a atheniensib carthagini¬
ensibꝰ q tropea nc̃ tua de nob̃ ostendat
incolumesq siracusas familie ur̃e sub
dientib nominis marcelloꝵ tutelasq
habendas tradas: Ne plus apud uos
hieronimi. ꝗͣ iheronis memoria mom̾iti
faciat: Durtius ille multo amicus fuit
ꝗͣ hic hostis: & illius benefacta etiam
p̃sens istis. huius am̃tia ad ꝑnitiẽ tm̃
ipsiꝰ ualuit: Omĩa ⁊ impetrabilia ⁊ tuita
erant apud romanos int̾ ipsos plus bel¬
li ac ꝑiculi erat: Namq transfuge tra¬
disse romanis rati. mercennarioꝵ qͦq
militũ auxilia. in eumdẽ compułe me-¬
tum: Arreptisq armis p̃tores pͥmum
obtruncant: Iude ad cedem siracusanoꝵ

Expanded text:
tibi dederunt, Marcelle. quidquid unquam terra tibi dederunt, Marcelle. quidquid unquam terra marique memorandum gessimus, id tui triumphi titulo accedit. famaene credi uelis quanta urbs a te capta sit quam posteris quoque eam spectaculo esse, quo quisquis terra, quisquis mari uenerit nunc nostra de Atheniensibus Carthaginiensibusque tropaea, nunc tua de nobis ostendat incolumesque Syracusas familiae uestrae sub clientela nominis Marcellorum tutelaque habendas tradas? ne plus apud uos Hieronymi quam Hieronis memoria momenti faciat. diutius ille multo amicus fuit quam hic hostis, et illius benefacta etiam re sensistis, huius amentia ad perniciem tantum ipsius ualuit.' omnia et impetrabilia et tuta erant apud Romanos: inter ipsos plus belli ac periculi erat. namque transfugae, tradi se Romanis rati, mercennariorum quoque militum auxilia in eundem compulere metum; arreptisque armis praetores primum obtruncant, inde ad caedem Syracusanorum
Abbreviated transcription (Latin):
b̾atas ab impotentib tyrannis apparu
isset: Omniũ adsensu audita oratio ẽ: Ora¬
Ptores tam̃ prius creari: ꝗͣ legatos noĩa¬
riplacuit: Ex ipsoꝵ deinde p̃toꝵ num̃o.
missi oratores ad marcellum: Quoꝵ pͥn¬
ceps. Neq pͥmo inquit siracusam a
uob deficimus. ẜ iheronimꝰ nequaq
tam inuos impius ꝗͣ in nos. nec postea
pacem tiranni cede compositã siracusa¬
nus quisꝗͣ s satellites regii. hipocra¬
tes atq epichides opp̃ssis nob̃ hinc me¬
tu. hinc fraude turbauert̃: Nec qͥcꝗͣ
dicere potes aliꝗͣdo nob̃ lib̾tatis tꝑs
fuisse: qd̃ pacis uobis cũ ñ fuerit. Nc̃
certe cede eoꝵ qͥ opp̃ssas tenebant sira¬
eusas. cum pͥmum nr̃i arbitrii ẽẽ cepi¬
mus : extimplo uenimꝰ ad tradenda ar¬
ma. dedendos nos urbem. menia.
nullã recusandã fortunã que iam po¬
sita a uob̃ suerit: Glam capte nobilis¬
simȩ pulcherrimeq urbis grecaꝵ. dei

Expanded text:
beratas †ab impotentibus tyrannis apparuiberatas †ab impotentibus tyrannis apparuisset†. omnium ingenti adsensu audita ea oratio est. praetores tamen prius creari quam legatos nominari placuit; ex ipsorum deinde praetorum numero missi oratores ad Marcellum, quorum princeps 'neque primo' inquit 'Syracusani a uobis defecimus sed Hieronymus, nequaquam tam in uos impius quam in nos, nec postea pacem tyranni caede compositam Syracusanus quisquam sed satellites regii Hippocrates atque Epicydes oppressis nobis hinc metu hinc fraude turbauerunt. nec quisquam dicere potest aliquando nobis libertatis tempus fuisse quod pacis uobiscum non fuerit. nunc certe caede eorum qui oppressas tenebant Syracusas cum primum nostri arbitrii esse coepimus, extemplo uenimus ad tradenda arma, dedendos nos, urbem, moenia, nullam recusandam fortunam quae imposita a uobis fuerit. gloriam captae nobilissimae pulcherrimaeque urbis Graecarum dei
Abbreviated transcription (Latin):
mala urgerent. negarent fortunam ac-¬
cusandam ẽẽ qd̃ in ipsoꝵ eẽt potestate ꝗͣ
diu ea pat̾entur. Romanis causam oꝑ¬
pugnandi siracusas fuisse. caritatem
siracusanoꝵ. ñ odium: Nam ut occu¬
patas res ab satellitib hannibał. dem̃
iheronimi. hippocrate atq epichide au¬
dierint tum bellum mouisse. et obsidẽ
urbem cepisse: ut crudel tyrannos eius
ñ ut ipsam urbẽ expugnarent: Hypo¬
crates uͦ int̾empto epichide int̾cluso ab
syracusis. & p̃fectis eius occisis. car¬
thaginiensib omĩ possessione sicilie t̾ra
mariq pulsis ꝗͣ suꝑẽe causam romanis
cur ñ ꝑ inde ac si hiero ipse uiueret uni¬
cus. romane amicitie cultor incolumtͤ
siracusas ẽẽ uelint: itaq nec urbi nec
hõib aliud ꝑiculum ꝗͣ ab semet ipsis eẽ
si occasionẽ reconciliandi se romanis p̃¬
termisissent: Eam autẽ quał illo mom̃¬
to hore sit. nullã deinde fore. si simul li¬

Expanded text:
mala urgerent, negarunt fortunam acmala urgerent, negarunt fortunam accusandam esse quod in ipsorum esset potestate quam diu ea paterentur; Romanis causam oppugnandi Syracusas fuisse caritatem Syracusanorum, non odium; nam ut occupatas res ab satellitibus Hannibalis, deinde Hieronymi, Hippocrate atque Epicyde, audierint, tum bellum mouisse et obsidere urbem coepisse, ut crudeles tyrannos eius, non ut ipsam urbem expugnarent. Hippocrate uero interempto, Epicyde intercluso ab Syracusis et praefectis eius occisis, Carthaginiensibus omni possessione Siciliae terra marique pulsis quam superesse causam Romanis cur non, perinde ac si Hiero ipse uiueret unicus Romanae amicitiae cultor, incolumes Syracusas esse uelint? itaque nec urbi nec hominibus aliud periculum quam ab semet ipsis esse, si occasionem reconciliandi se Romanis praetermisissent; eam autem, qualis illo momento horae sit, nullam deinde fore, si simul li
Abbreviated transcription (Latin):
conditionib dedende urbis explorata
pͥus ꝑ colloquia uoluntate eoꝵ qui ob¬
sidebantur ad marcellum mittunt:
Cum haud ferme discreparet quinq
uͥq regum fuissent. romanoꝵ eẽt. sicłis
cetera cum lib̾tate ac legib uis seruaret᷑
euocatis ad colloquium. his quib ab e¬
pichide credite reserant. missos se simul
ad marcellũ. simul ab eo ad exercitum
siculoꝵ arunt: ut una omniũ qui ob¬
sid̾entinꝰ quiq extra. obsidionẽ fuissẽt
fortrna eẽt. ne ue alteris ꝓprie pacisce¬
rent᷑ quicqͣ Recepti deinde ab his ut
necessarios hospitesq alloquerentur:
Expositis que pactaiam cum marcello
hab̾ent. oblata spe salitis ppulere eos:
ut secum p̃fectos epichidis policlitum
⁊ philistionẽ et epichidem cui sindon
cognom̃ erat aggͥdentur: Interfectis
his ⁊ multitudine ad contionẽ uocata
inopiamq que ipsi int̾ se fremere occul¬
T soliti erant conquesti. quam ꝗͣ tot

Expanded text:
condicionibus dedendae urbis explorata condicionibus dedendae urbis explorata prius per conloquia uoluntate eorum qui obsidebantur ad Marcellum mittunt. cum haud ferme discreparet, quin quae ubique regum fuissent Romanorum essent, Siculis cetera cum libertate ac legibus suis seruarentur, euocatis ad conloquium iis quibus ab Epicyde creditae res erant, missos se simul ad Marcellum, simul ad eos ab exercitu Siculorum aiunt, ut una omnium qui obsiderentur quique extra obsidionem fuissent fortuna esset neue alteri proprie sibi paciscerentur quicquam. recepti deinde ab iis, ut necessarios hospitesque adloquerentur, expositis quae pacta iam cum Marcello haberent, oblata spe salutis perpulere eos ut secum praefectos Epicydis Polyclitum et Philistionem et Epicyden, cui Sindon cognomen erat, adgrederentur. interfectis iis et multitudine ad contionem uocata inopiam quaeque ipsi inter se fremere occulte soliti erant conquesti, quamquam tot
Abbreviated transcription (Latin):
merus nauium erat. ꝓhibere aditu sira¬
cusanoꝵ bomilcarẽ constituit: Due clas¬
ses infeste circa ꝓmuntorium pachinũ
stabant. ut pͥma tranquillitas maris
in altum euexisset concursure: Itaq
cadente iam euro qui ꝑ dies aliquot
seuierat. pͥor bomilchar mouit: Cuiꝰ
pͥma classis petere altum uisa ẽ quo fa¬
cilrus suꝑaret ꝓmuntorium: Ceterũ
postꝗͣ tendere ad se romanas naues
uidit. incertum qua subita territus re
bomilcar uela in altum dedit: Missis¬
q nuntiis heracleam qui onerarias retͦ¬
in affricam repetere iub̾ent ipse siciliam
p̃ter uectus tarentum pegt: Epichides
atanta repente destitutus spe ne obsidio¬
ne magna ex parte capte urbis rediret.
agrigentum nauigat. expectaturus
magis euentum. quam inde quicquã
moturus: Que uͥ in castra sicułoꝵ sũt.
nuntiata epichides siracusis excessisse. a
carthaginiensib relictam insulam:⁊ ꝓpe
iterum traditam romanis. legatos de

Expanded text:
mero nauium erat, prohibere aditu Syramero nauium erat, prohibere aditu Syracusarum Bomilcarem constituit. duae classes infestae circa promunturium Pachynum stabant, ubi prima tranquillitas maris in altum euexisset, concursurae. itaque cadente iam Euro, qui per dies aliquot saeuierat, prior Bomilcar mouit; cuius primo classis petere altum uisa est, quo facilius superaret promunturium; ceterum postquam tendere ad se Romanas naues uidit, incertum qua subita territus re, Bomilcar uela in altum dedit missisque nuntiis Heracleam qui onerarias retro Africam repetere iuberent ipse Siciliam praeteruectus Tarentum petit. Epicydes, a tanta repente destitutus spe, ne in obsidionem magna ex parte captae urbis rediret, Agrigentum nauigat, exspectaturus magis euentum quam inde quicquam moturus. quae ubi in castra Siculorum sunt nuntiata Epicyden Syracusis excessisse, a Carthaginiensibus relictam insulam et prope iterum traditam Romanis, legatos de
Abbreviated transcription (Latin):
ppulit. ut onerarias naues ꝗͣ plurimas
omni copia rerum onustas secum mute¬
rent: classemq suam augerent: Igicur
ad traiciendũ in sicilia habuit: S idem
uenti suꝑare eum pachinum ꝓhibebãt:
manis siracusanisq p̃buisset: epichides
metuens ne siꝑgerent idem qui tum
tenebant ab ortu solis flare ꝑdies plures
uenti. classis punica affricam repeteret
tradita a chradina mercennarioꝵ militũ
ducibus: ad bomilcharet naiuigat. classẽ
instatione uersa in affricam habentẽ atq
tim̃tem nauale p̃lium. ñtam qd̃ impar
uirib aut numero nauium eẽt: qͥppe
etiã płes habebat. qd̃ ꝗͣ uenti aptiores
romane ꝗͣ sue classi flarent: ꝑpulit tam̃
ut fortunam nauał certaminis exꝑiri
uellet: & marcellus cum ⁊ siculum exer-¬
citum ex tota insula conciriuid̾et. & cũ
ingenti cõmeatu. classem punicã aduen-¬
tare. ne simul t̾ra mariq inclusus urbe
hostium urgeretur. quamꝗͣ impar nu-¬

Expanded text:
perpulit ut onerarias naues quam plurimas perpulit ut onerarias naues quam plurimas omni copia rerum onustas secum mitterent classemque suam augerent. igitur ad traiciendum in Siciliam habuit; sed iidem uenti superare eum Pachynum prohibebantmanis Syracusanisque praebuisset, Epicydes metuens ne, si pergerent iidem qui tum tenebant ab ortu solis flare per dies plures uenti, classis Punica Africam repeteret, tradita Achradina mercennariorum militum ducibus ad Bomilcarem nauigat. classem in statione uersa in Africam habentem atque timentem nauale proelium, non tam quod impar uiribus aut numero nauium esset—quippe etiam plures habebat—quam quod uenti aptiores Romanae quam suae classi flarent, perpulit tamen ut fortunam naualis certaminis experiri uellet. et Marcellus, cum et Siculum exercitum ex tota insula conciri uideret et cum ingenti commeatu classem Punicam aduentare, ne simul terra marique inclusus urbe hostium urgeretur, quamquam impar nu
Abbreviated transcription (Latin):
ac pestifero odore corpoꝵ conficerent:
Wut ferro potius morsrent᷑ quidã in¬
uadebant soli hostrum stationes:
Multo tam̃ uis maior pestis penoꝵ castͣ
um exercitu. siculi ut pͥmum uidere
ex gͣuitate loci uulgari morbos in suaᷤᷤ
quisq propinquas urbes dilapsi ft̃:
& carthaginienses quib nusꝗͣ receptus
erat cum ipsis ducib hippocrate atq
hilmicone ad int̾nitionẽ om̃s ꝑierunt:
Marcellus ut tanta uis ingruebat mali
tͣduxerat in urbem suos: Infirmaq
corpora. et umbre tecta recreauerant:
Multi tam̃ ex romano exercitu eadem peste
absumpti sunt: D electo terrestri puni-¬
co exercitu siculi qui hippocrates militẽ
fuerant. haud magna oppida ceterũ ⁊
ciuitatib suis cõportabant: ⁊ auxilia.
accersebant: Interea bomilcar iterum
cum classe ꝓfectus. carthaginem ita ex¬
posita fortuna sociorũ: ut spem faceret
ñ ipsis mͦ salutarem opem ferriposse. s ro¬
manos quoq in capta qͦdammꝰ urbe capi

Expanded text:
ac pestifero odore corporum conficerent; ac pestifero odore corporum conficerent; et ut ferro potius morerentur, quidam inuadebant soli hostium stationes. multo tamen uis maior pestis Poenorum casum exercitu Siculi, ut primum uidere ex grauitate loci uolgari morbos, in suas quisque propinquas urbes dilapsi sunt; at Carthaginienses, quibus nusquam receptus erat, cum ipsis ducibus Hippocrate atque Himilcone ad internecionem omnes perierunt. Marcellus, ut tanta uis ingruebat mali, traduxerat in urbem suos, infirmaque corpora tecta et umbrae recreauerant; multi tamen ex Romano exercitu eadem peste absumpti sunt. deleto terrestri Punico exercitu Siculi, qui Hippocratis milites fuerant,   haud magna oppida, ceterum eciuitatibus suis comportabant et auxilia accersebant. interea Bomilcar iterum cum classe profectus Carthaginem, ita exposita fortuna sociorum, ut spem faceret non ipsis modo salutarem opem ferri posse sed Romanos quoque in capta quodam modo urbe capi,
Abbreviated transcription (Latin):
foret: Accessit ⁊ ad pestilentiã cõmune
malũ qd̃ facile utroꝵq aiõs auerteret.¬
& a belli consiliis: Nam iꝑreautumni
⁊ locis natura grauib. multa tam̃ mag̾
extra urbem ꝗͣ in urbe toleranda uis es-¬
tus. ꝑ utraq castra omniũ ferme corꝑa
motut. ac pͥmo tꝑris ac lociuitio. et
egrierant:⁊⁊ moriebantur: Postea
curatio ipsa.⁊ contractus egroꝵ. uulga¬
bat morbos. ut aut neglecti desertiq qͥ
incidissent morerentur. aut insidentis
curantisq eadem uis morbi repletos se¬
cum traħent cotidianaq funera ⁊ mors
ob oculos ẽẽt: & undiq noctes diesq plo¬
ratus audirentur: P ostremo ita ad su-¬
etioinem mali esferauerant animos
non mͦ lacrimis iustoq com¬
ploratu ꝓsequerentur mortuos. s ne of¬
ferrent quidem aut sepelirent. iacerẽtq
stͣata exanimata corpora in conspectu si¬
militer mortem expectantium mortuiq
egros. egri ualidos cum metu tum tabe

Expanded text:
foret. accessit et ad <haec> pestilentia, commune foret. accessit et ad <haec> pestilentia, commune malum, quod facile utrorumque animos auerteret a belli consiliis. nam tempore autumni et locis natura grauibus, multo tamen magis extra urbem quam in urbe, intoleranda uis aestus per utraque castra omnium ferme corpora mouit. ac primo temporis ac loci uitio et aegri erant et moriebantur; postea curatio ipsa et contactus aegrorum uolgabat morbos, ut aut neglecti desertique qui incidissent morerentur aut adsidentes curantesque eadem ui morbi repletos secum traherent, cotidianaque funera et mors ob oculos esset et undique dies noctesque ploratus audirentur. postremo ita adsuetudine mali efferauerant animos, ut non modo lacrimis iustoque comploratu prosequerentur mortuos sed ne efferrent quidem aut sepelirent, iacerentque strata exanima corpora in conspectu similem mortem exspectantium, mortuique aegros, aegri ualidos cum metu, tum tabe
Abbreviated transcription (Latin):
nis castris ꝑ idonea dispositis loca spe
ad inopiam omniũ rerum inclusos re-¬
dacturum circum sedit: Cum ꝑ aliqͦt
dies quiete stationes utriq fuissent
repente aduentus hippocratis ⁊ himil¬
conis. ut ultro undiq oppugnarent᷑
romanis fecit: Nam et hipocrates cas¬
tris ad magnũ portum cõmunitis. sig-¬
noq his dato qui achradinã tenebant
castra uetera romanoꝵ adortus ẽ. quib
crispinus p̃erat. & epichides in erup¬
tionem instationes marcelli fecit: et
classis punica littore qd in urbem et cas¬
tra romana erat adpulsa ẽ neqͥd p̾sidii
crispino sũmitqi a marcello posset. Tumul¬
tum tam̃ maiorem hostes p̃buer̾t. qͣ cer¬
tamen: Nam et crispinus hippocratem
ñ reppulit tm̃ muim̃tis. s insecutus ꝙ̃
ẽ trepide fugientem: & epichidem mar¬
cellus in urbem cõpulit. satisq iam ꝙ̃
in posterũ uidebatur ꝓuisum ne quid
ab repentinis eoꝵ excursionib ꝑiculi

Expanded text:
nis castris per idonea dispositis loca, spe nis castris per idonea dispositis loca, spe ad inopiam omnium rerum inclusos redacturum, circumsedit. cum per aliquot dies quietae stationes utrimque fuissent, repente aduentus Hippocratis et Himilconis ut ultro undique oppugnarentur Romani fecit. nam et Hippocrates castris ad magnum portum communitis signoque iis dato qui Achradinam tenebant castra uetera Romanorum adortus est, quibus Crispinus praeerat, et Epicydes eruptionem in stationes Marcelli fecit et classis Punica litori quod inter urbem et castra Romana erat adpulsa est, ne quid praesidii Crispino summitti a Marcello posset. tumultum tamen maiorem hostes praebuerunt quam certamen; nam et Crispinus Hippocraten non reppulit tantum munimentis sed insecutus etiam est trepide fugientem, et Epicyden Marcellus in urbem compulit; satisque iam etiam in posterum uidebatur prouisum ne quid ab repentinis eorum excursionibus periculi
Abbreviated transcription (Latin):
posset. Inde signo dato milites discurr̃t.
Retractisq forib cum oĩa terrore ac tumł¬
tu streꝑent: a cedib tam̃ temꝑatũ est:
Rapinis nullus ante modus fuit. ꝗͣ oĩa
diuturna felicitate cumulata. bona eges-¬
serunt: Inter ħ ⁊ philodemus cũ spes
auxilii nulla eẽt fide acepta ut iniiola¬
tus ad epichiden rediret deducto p̃sidio
tradidit tumulum romanis: Aduersis
omnib ad tumultum ex parte capte
urbis bomilchar noctem eam nactus
quaꝑꝑ tum tempestatis stare ad ancho¬
ram in salo romana classis ñ posset.cũ
nis relictis: Edoctis carthaginensib in
ꝗͣto res siracusana discrimine eẽt. cũ.c.
nauib post paucos dies redit multis
ut fama ẽ donis ex hieronis gara ab e¬
pichide donatus: Marcellu cirialo recep¬
to p̃sidioq addito. una cura erat lib̾a
nequa ab tergo uis hostium in arcem
recepta. inclusos impeditosq menib
suos turbaret: Achradinam inde tri¬

Expanded text:
posset. inde signo dato milites discurrerunt; posset. inde signo dato milites discurrerunt; refractisque foribus cum omnia terrore ac tumultu streperent, a caedibus tamen temperatum est; rapinis nullus ante modus fuit quam omnia diuturna felicitate cumulata bona egesserunt. inter haec et Philodemus, cum spes auxilii nulla esset, fide accepta ut inuiolatus ad Epicyden rediret, deducto praesidio tradidit tumulum Romanis. auersis omnibus ad tumultum ex parte captae urbis Bomilcar noctem eam nactus, qua propter uim tempestatis stare ad ancoram in salo Romana classis non posset, cunis relictis; edoctisque Carthaginiensibus in quanto res Syracusana discrimine esset cum centum nauibus post paucos dies redit, multis, ut fama est, donis ex Hieronis gaza ab Epicyde donatus. Marcellus Euryalo recepto praesidioque addito una cura liber erat ne qua ab tergo uis hostium in arcem accepta inclusos impeditosque moenibus suos turbaret. Achradinam inde tri
Abbreviated transcription (Latin):
longo sermone habito dilatus ꝑfrustra-¬
tionem eẽt retulit marcello tempus eũ
ad delib̾andum sumpsisse: Cum is diẽ
de die differret. dum hippocrates atq
himilbo admou̾ẽt castra legiones hauo
dubius sun arcem accepisset cos delere
romanũ exercitum indusum murispos¬
se marcellus. ut eurialum neq tradi.
neq capi uidit posse. int̾ neapolim et
thicam noĩe aꝑtum urb̃ ⁊ instar urbiũ
st̃. posuit castra. timens ne sifrequentia
intrasset loca continere ab discursu miles
auidus p̃de ñ possit: Legati eo ab thica
⁊ neapoli cũ insuł̃ ⁊ uelam̃tis uenerunt
p̃cantes. ut acedib ⁊ ab incendiis par¬
ceretur. de quoꝵ p̃cib ꝗͣ postulatis
magis concilio habito. marcellus ex õi¬
um sententie edixit militib. nequis li¬
b̃m corpus uiolaret. cetera p̃de futura:
Castraq tectis parietum ꝓ muro septa.
portis religione paatearum patentibus
stationes p̾sidiaq disposuit. neqͥs indis-¬
cur su militum impetus in castra fieri

Expanded text:
longo sermone habito dilatus per frustrationem esset, rettulit Marcello tempus eum ad deliberandum sumpsisse. cum is diem de die differret dum Hippocrates atque Himilco admouerent castra legiones, haud dubius, si in arcem accepisset eos, deleri Romanum exercitum inclusum muris posse, Marcellus, ut Euryalum neque tradi neque capi uidit posse, inter Neapolim et Tycham—nomina ea partium urbis et instar urbium sunt—posuit castra, timens ne, si frequentia intrasset loca, contineri ab discursu miles auidus praedae non posset. legati eo ab Tycha et Neapoli cum infulis et uelamentis uenerunt, precantes ut a caedibus et ab incendiis parceretur. de quorum precibus quam postulatis magis consilio habito Marcellus ex omnium sententia edixit militibus ne quis liberum corpus uiolaret: cetera praedae futura. castra obiectu parietum pro muro saepta; portis regione platearum patentibus stationes praesidiaque disposuit, ne quis in discursu militum impetus in castra fieri
Abbreviated transcription (Latin):
legiones ducunt. ñ ad frum̃ta mͦ quȩ
iam in hib̾nis erant corrumpenda .s
ad capuam oppugnandam nobilem se
confulatum tam oppulente urb excidio
rati facturos: S imul ⁊ ingens flagitũ
imꝑio dempturos. qd̃ urbi tam ꝓpin¬
que tertium annum impunita defec̾¬
tio eẽt: Ceterumne beneuentum sine
p̃sidio et:⁊ ut ad subita belli. si hanni

Expanded text:
legiones ducunt non ad frumenta modo, quae legiones ducunt non ad frumenta modo, quae iam in herbis erant, corrumpenda sed ad Capuam oppugnandam, nobilem se consulatum tam opulentae urbis excidio rati facturos, simul et ingens flagitium imperio dempturos, quod urbi tam propinquae tertium annum impunita defectio esset. ceterum ne Beneuentum sine praesidio esset et ut ad subita belli, si Hanni
Abbreviated transcription (Latin):
thurinoꝵ turbam. nec satis fido animo
unde pugnabat stantẽ extimplo in fugã
auerterunt: Romami quamꝗͣ circum¬
uentos. hinc pedes. hinc eques urgebat.
tam̃ aliꝗͣ diupugnã traxere: ꝑ ostre¬
mo et ipsi terga uertunt: atq ad urbẽ
fugiunt: Ibi ꝓditores conglobati. cum
popłarum agmen patentib portis acce¬
pissent. uͥ romanos fusos ad urbem fer¬
riuider̃t. conclamant instare penum
ꝑmixtosq et hostis urbem inuasuros
ni ꝓpe portas claudant: Ita exclusos ro-¬
manos p̃buere hosti ad cedem: attinus
tam̃ cum paucis receptus: Seditio inde
paulisꝑ tenuit: cum inde alii cedendũ
fortune. & tradendam urbem uictorib¬
recenserent. ceterum ut plerumq fortu¬
na. ⁊ consilia mala uicer̾t: Attinio cum
suis ad mare. ac naues deducto. mag̾
qr ipsi ob imꝑium in semite ac iustum
consultum uolebant. ꝗͣ respectu roma¬
noꝵ carthaginienses in urbe accipiunt.
Confules ab euento incampanũ agrum

Expanded text:
Thurinorum turbam nec satis fido animo Thurinorum turbam nec satis fido animo unde pugnabat stantem extemplo in fugam auerterunt. Romani, quamquam circumuentos hinc pedes, hinc eques urgebat, tamen aliquamdiu pugnam traxere; postremo et ipsi terga uertunt atque ad urbem fugiunt. ibi proditores conglobati cum popularium agmen patentibus portis accepissent, ubi Romanos fusos ad urbem ferri uiderunt, conclamant instare Poenum permixtosque et hostes urbem inuasuros ni propere portas claudant. ita exclusos Romanos praebuere hosti ad caedem; Atinius tamen cum paucis receptus. seditio inde paulisper tenuit, cum inde alii cedendum fortunae et tradendam urbem uictoribus censerent. ceterum, ut plerumque, fortuna et consilia mala uicerunt; Atinio cum suis ad mare ac naues deducto, magis quia ipsi ob imperium in se mite ac iustum consultum uolebant quam respectu Romanorum, Carthaginienses in urbem accipiunt. consules a Beneuento in Campanum agrum
Abbreviated transcription (Latin):
M. atimus. turris cum modico p̃sidio p̃erat:
Quem facile elici ad certam̃ temere in eun¬
dum rebantur posse. ñ militum qͦs ꝑ¬
paucos habebat fiducia ꝗͣ iuuentutis
thurine: Eam ex industria centuriauie¬
rat armaueratq ad tal casus: O utisis
copiis inter se duces. penicum agrum
turinum ingressi essent: Hanno cum
peditum agmine infestis signis ire ad
urbem ꝑgit mago cum equitatu tectꝰ
collib ad tegendas insidias opposits
subsistit: Atchinus peditum tm̃ agmi¬
ne. ꝑ exploratores cõꝑto in aciem copi¬
as educit: et fraudis intestine et hosti¬
um insidiarum ignarus: ꝑ edestre
p̃lium fuit ꝑsegne paucis in prima
acie pugnantib romanis. turmis ex¬
pectantib magis ꝗͣ adiuuantib euen¬
tum: & carthagimensium acies de in¬
dustria pedem referebat. ut aterga
colł̃ ab equite suo insessi hostem incautum
ꝑtraheret: Quo uͭ est uentum cohorti
cum clamore equites ꝓpe inconditam

Expanded text:
M. Atinius Thuriis cum modico praesidio praeerat, M. Atinius Thuriis cum modico praesidio praeerat, quem facile elici ad certamen temere ineundum rebantur posse, non militum quos perpaucos habebat fiducia quam iuuentutis Thurinae; eam ex industria centuriauerat armaueratque ad tales casus. diuisis copiis inter se duces Poeni cum agrum Thurinum ingressi essent, Hanno cum peditum agmine infestis signis ire ad urbem pergit, Mago cum equitatu tectus collibus ap<te ad> tegendas insidias oppositis subsistit. Atinius peditum tantum agmine per exploratores comperto in aciem copias educit, et fraudis intestinae et hostium insidiarum ignarus. pedestre proelium fuit persegne paucis in prima acie pugnantibus Romanis, Thurinis exspectantibus magis quam adiuuantibus euentum; et Carthaginiensium acies de industria pedem referebat, ut ad terga collis ab equite suo insessi hostem incautum pertraheret. quo ubi est uentum, coorti cum clamore equites prope inconditam
Abbreviated transcription (Latin):
possent ꝓhibere : Romanis interim. sic̃
aliarum rerum. arcis tarentine p̃si¬
diiq qd̃ ibi obsidẽtur cura est: C. ser¬
uilius legatus. ex auctoritate patrum
ap̃p. cornelio. pr. metruriam ad fru¬
mentum emendum missus cũ aliqͦt
nauib onustis in portum tarentinũ
inter hostrum custodias ꝑuenit. Tito
aduentu qui ante in exigua spe uocati
sepe ad transitionem ab hostib ꝑ collo¬
quia erant:. ultro ad transeuncdũ hostis
uocabant. sollicitabantq. Ꝙ erat satis
ualidum p̃sidium traductis ad arcem¬
cerunt: Mouit eos ñ tarentrnoꝵ magis
defectio meta pontinoꝵq quib indidẽ
ex achaia oriundi etiam cognatione iun¬
cti erant. ꝗͣ tra in romanos ꝑꝑ obsides siꝑꝑ
int̾fectos: Eoꝵ amici cognatiq litteras
acnuntios ad hannonem inagonemq qͥ
in ꝓpinquo in bruthtiis erant miserũt
si exercitum ad menia admouissent se
in potestatem eoꝵ urbem tradituros ẽẽ:

Expanded text:
possent prohibere. Romanis interim, sicut possent prohibere. Romanis interim, sicut aliarum rerum, arcis Tarentinae praesidiique quod ibi obsideretur cura est. C. Seruilius legatus, ex auctoritate patrum a P. Cornelio praetore in Etruriam ad frumentum coemendum missus, cum aliquot nauibus onustis in portum Tarentinum inter hostium custodias peruenit. cuius aduentu qui ante in exigua spe uocati saepe ad transitionem ab hostibus per conloquia erant ultro ad transeundum hostes uocabant sollicitabantque. et erat satis ualidum praesidium traductis ad arcemcerunt. mouit eos non Tarentinorum magis defectio Metapontinorumque, quibus indidem ex Achaia oriundi etiam cognatione iuncti erant, quam ira in Romanos propter obsides nuper interfectos. eorum amici cognatique litteras ac nuntios ad Hannonem Magonemque, qui in propinquo in Bruttiis erant, miserunt, si exercitum ad moenia admouissent, se in potestatem eorum urbem tradituros esse.
Abbreviated transcription (Latin):
confules. nam ⁊ app. claudii. eo post pau¬
cos dies uenit uendider̃t. diuiseruntq
& donati quoꝵ oꝑa castra hostiũ capta
erant. ante alios acceus pelignus. peda¬
nius. pͥnceps tercie legionis: Hamino ab
comino ocrito quo nuntiata castroꝵ cla-¬
des ẽ cum paucis frum̃tatorib quos for¬
te secum habuerat fuge magis ꝗͣ itineris
mͦ in bruchtios rediit: & legati campa¬
ni audita sua pariter socioꝵq clade le¬
gatos ad hannibalem miserunt. qui ñt¬
arent duos consules ad beneuentum ẽẽ
diei iter a capua tm̃ ñ ad portas ⁊ muros
bellum ẽẽ : Ni ꝓpe subueniat celerius
cappuam ꝗͣ arpos in potestate hostium
uenturam: Ne tarentum quid̃ non mͦ
arcemtanti deb̃e ẽẽ ut capuam: Quam
carthagini equare sit solitus. desertã
indefensamq. p. R. tradat.: Hannibal
cure sͥ fore rem campanam pollicitus
inp̃sentia. iĩ. equitum cum legatis
mitcit. quo p̃sidio agros popłationib

Expanded text:
consules—nam et Ap. Claudius eo post pauconsules—nam et Ap. Claudius eo post paucos dies uenit—uendiderunt diuiseruntque. et donati quorum opera castra hostium capta erant, ante alios Accaus Paelignus et T. Pedanius , princeps tertiae legionis. Hanno ab Cominio Ocrito, quo nuntiata castrorum clades est, cum paucis frumentatoribus quos forte secum habuerat fugae magis quam itineris modo in Bruttios rediit. et legati Campani, audita sua pariter sociorumque clade legatos ad Hannibalem miserunt qui nuntiarent duos consules ad Beneuentum esse, diei iter a Capua; tantum non ad portas et muros bellum esse; ni propere subueniat, celerius Capuam quam Arpos in potestatem hostium uenturam. ne Tarentum quidem, non modo arcem, tanti debere esse ut Capuam, quam Carthagini aequare sit solitus, desertam indefensamque populo Romano tradat. Hannibal, curae sibi fore rem Campanam pollicitus, in praesentia duo milia equitum cum legatis mittit quo praesidio agros populationibus
Abbreviated transcription (Latin):
Mampłares sui pͥmum transcendentem
portam: dein legio tota secuta ẽ: Iam et
consul ad conspectum transgredientiũ
uallo mutato consilio abreuocandoq
ad incitandos hortandosq uersus mi¬
lites: ostendẽ in qͣto discrimine ac ꝑicło
fortissima cohors sõcioꝵ et ciuiũ legio eẽt.
Itaq ꝓ se quisq om̃s ꝑ equa atq iniqͣ
loca cum undiq tela conicerentur
armaq ⁊ corpora hostes obicerent.
puadunt irrũpuntq. Mult uulne¬
rati etiam quos uires sanguis desere¬
ret: ut intra uallũ hostium cad̾ent. ni¬
tebantur: Captaitaq mom̃to tꝑris. uł¬
ut inplano sita nec ꝑmunita castra: Ce¬
des inde non iam pugna erat omnib in¬
tra uallum ꝑmixtis. Supͣ .uĩ. hostrum
torib campanis. omniq plaustroꝵ et
ium̃toꝵ apparatu capta. Ꝙ alia ingens
p̃da fuit. quã hamno popłabundus pas-
rat: Inde deiectis hostium castris: bene-¬
uentum reditum: Predamq ibi ambo

Expanded text:
manipulares sui primum transcendentem manipulares sui primum transcendentem fossam, dein legio tota secuta est. iam et consul ad conspectum transgredientium uallum mutato consilio ab reuocandoque ad incitandos hortandosque uersus milites, ostendere in quanto discrimine ac periculo fortissima cohors sociorum et ciuium legio esset. itaque pro se quisque omnes per aequa atque iniqua loca, cum undique tela conicerentur armaque et corpora hostes obicerent, peruadunt inrumpuntque; multi uolnerati etiam quos uires et sanguis desereret, ut intra uallum hostium caderent nitebantur; capta itaque momento temporis uelut in plano sita nec permunita castra. caedes inde, non iam pugna erat omnibus intra uallum permixtis. supra sex milia hostium toribus Campanis omnique plaustrorum et iumentorum apparatu capta; et alia ingens praeda fuit quam Hanno, populabundus passirat. inde deletis hostium castris Beneuentum reditum praedamque ibi ambo
Abbreviated transcription (Latin):
temerario inceptoait: Tutius sͥ uideri
reduci eo die exercitũ beneuentum:
inde campani. neue hanno regredi pos¬
set: Id qd̃ facilius optineatur. collegã
quoq & exercitũ eius se acciturum
totumq eo uersuros bellum: Hec cõ¬
cilia ducis cum iam receptui caneret
clamor militum asꝑnantium tam segne
imꝑium difiecit: P rox ime porte hostiũ
erat cohors peligna. curus p̃fectus uibiꝰ
ereptum uexillũ transuallũ hostium tͣ¬
iecit execratus inde seq et cohortem si
eius. uell uexilli hostes potitieẽnt: Pͥn¬
ceps ipse ꝑ fossam uallumq in castra ir̃¬
rumꝑit: Iamq intͣ uallũ peligni pugna¬
bant. cum altera parte ualerio flaco tri¬
buno mlitũ tercie legionis exꝑbrante
romanis ignauiam. qui sociis captorũ
pͥmus centurio. cũ signifero signũ ade¬
misset. iam ħ signũ. ⁊ hic centurio inqͥt
intra uallũ hostium erit: Sequantur
qͥ capi signũ ab hoste ꝓhibituri sunt.

Expanded text:
temerario incepto ait; tutius sibi uideri temerario incepto ait; tutius sibi uideri reduci eo die exercitum Beneuentum, inde Campani neue Hanno regredi posset; id quo facilius obtineatur, collegam quoque et exercitum eius se acciturum totumque eo uersuros bellum. haec consilia ducis, cum iam receptui caneret, clamor militum aspernantium tam segne imperium disiecit. proxima forte hostium erat cohors Paeligna, cuius praefectus Uibius Accaus arreptum uexillum trans uallum hostium traiecit. exsecratus inde seque et cohortem si eius uexilli hostes potiti essent, princeps ipse per fossam uallumque in castra inrupit. iamque intra uallum Paeligni pugnabant, cum altera parte, Ualerio Flacco tribuno militum tertiae legionis exprobrante Romanis ignauiam qui sociis captorum primus centurio, cum signifero signum ademisset, 'iam hoc signum et hic centurio' inquit 'intra uallum hostium erit; sequantur qui capi signum ab hoste prohibituri sunt.'
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa agi. castroꝵ formam. & militarem
ordinem immixtis agrestib his ext̾ris
sublatum: His satis cõꝑtis consul mili¬
tib dicit. signa tm̃ armaq in ꝓxi¬
mam noctem expedirent: castra punica
oppugnanda eẽ: Quarta uigilia ꝓfecti
sarcinis omnib impedim̃tisq benenẽ¬
tis relictis: Paulo ante lucem cũ ad
castra ꝑuenissent. tm̃ pauorẽ iniecert.
ut sun plano castra posita ẽẽnt. haud
dubie eẽnt pͥmo impetu capi potuert.
Altitudo loci ⁊ munim̃ta defenderunt
quȩ nulla ex parte adiri. nͥ arduo ac
difficili ascensu poterant: Luce pͥma:
p̃lium ingens accensum ẽ: Nec uallũ
mͦ tutantur peni s ut quib locus
equior e̾et deturbant nitentis ꝑ ardua
hostes: Uincit tam̃ omnia ꝑtinax uir¬
tus. & aliquot simul partib aduallum
ac fossas ꝑuentum ẽ: s cũ multis uul¬
nerib ac militũ ꝑnitie: Itaq conuoca
tis tribunisq militũ consul absistendũ

Expanded text:
omnia agi, castrorumque formam et militarem omnia agi, castrorumque formam et militarem ordinem immixtis agrestibus iis externis sublatum. his satis compertis, consul militibus edicit, signa tantum armaque in proximam noctem expedirent; castra Punica oppugnanda esse. quarta uigilia profecti sarcinis omnibus impedimentisque Beneuenti relictis, paulo ante lucem cum ad castra peruenissent, tantum pauoris iniecerunt ut, si in plano castra posita essent, haud dubie primo impetu capi potuerint. altitudo loci et munimenta defendere quae nulla ex parte adiri nisi arduo ac difficili adscensu poterant. luce prima proelium ingens accensum est. nec uallum modo tutantur Poeni sed, ut quibus locus aequior esset, deturbant nitentes per ardua hostes. uincit tamen omnia pertinax uirtus, et aliquot simul partibus ad uallum ac fossas peruentum est sed cum multis uolneribus ac militum pernicie. itaque conuocatis <legatis> tribunisque militum consul absistendum
Abbreviated transcription (Latin):
piendum frum̃tum presto eẽnt omni
undiq genere uehiculoꝵ ium̃toꝵq
ex agris contracto: Id ꝓ cetera socordia
negligentiaq a campanis actum: Pau
p̃terea ium̃ta: Ob id castigati st̃ ab han¬
none. qd̃ ne fames quio que mutas acce¬
d̾et bestias curã eoꝵ stiinulare posset:
Alia ꝓdicta dies ad frum̃tũ maiore appa¬
ratu petendum: Eaomĩa sicut acta erãt
cũ enuntiata beneuentanis ẽẽnt. lega¬
tos .x. extimplo circa ad consules bo¬
uianum castra romanoꝵ erant mise¬
runt: Qui cum auditis que ad capuã
ag̾entur int̾ se cõparassent: ut alter in
campaniã exercitũ duceret: fuluius cui
ea ꝓuintia obuenerat ꝓfectus: nocte be¬
neuento menia ẽ ingressus: Ex ꝓpinquo
cognoscit hannonẽ cum exercitus par¬
te ꝓfectum frum̃tatũ. ꝑ questorẽ cam¬
panis datum frum̃tum. ⁊ĩ. plaͬstroꝵ
inconditã mermemq aliam turbam
aduenisse ꝑ tumultum ac trepidationẽ

Expanded text:
piendum frumentum praesto essent omni piendum frumentum praesto essent omni undique genere uehiculorum iumentorumque ex agris contracto. id pro cetera socordia neglegentiaque a Campanis actum; paulpraeterea iumenta. ob id castigatis ab Hannone quod ne fames quidem, quae mutas accenderet bestias, curam eorum stimulare posset alia prodicta dies ad frumentum maiore apparatu petendum. ea omnia, sicut acta erant, cum enuntiata Beneuentanis essent, legatos decem extemplo ad consules—circa Bouianum castra Romanorum erant—miserunt. qui cum auditis quae ad Capuam agerentur inter se comparassent ut alter in Campaniam exercitum duceret, Fuluius, cui ea prouincia obuenerat, profectus nocte Beneuenti moenia est ingressus. ex propinquo cognoscit Hannonem cum exercitus parte profectum frumentatum; per quaestorem Campanis datum frumentum; duo milia plaustrorum, inconditam inermemque aliam turbam aduenisse; per tumultum ac trepidationem
Abbreviated transcription (Latin):
s circũsessuri capuã uidẽntur. qd̾ ma¬
lum diuturne obsidionis ẽẽ solet. iam
fam̃ campani sentiebant. qr sem̃tem
facere ꝓhibuerant eos romani exercitꝰ
taq legatos ad hannibalẽ miserunt. o¬
rantes. ut pͥusꝗͣ consuiles in agrossuos
educerent legiones uieq om̃s hostium
p̃sidiis insid̾entur. frum̃tum ex ꝓpm¬
quis locis conuehi iub̾et capuam: Han¬
nibal cum hannonẽ ex bruthtis cum
exercitũ in campaniã transire ⁊ clare
oꝑam ut frum̃ti copia fieret cãpanis
iussit: Hamno ex bruthtiis ꝓfectus
cũ exercitus uitabundus castra hostrũ
confulesq qui in samnio erant. cum
beneuento iam appropinquaret.xxx.
passuum ab ipsa urbe loco edito castͣ
pofuit: Inde ex sociis circa popłis quo
estate comportatum erat deuehi frumen¬
tum in castra. iussit p̃sidiis datis quȩ cõ-¬
meatus eos ꝓsequerent᷑ Cappuã inde
nuntiũ misit qua die incastris ad acci¬

Expanded text:
sed circumsessuri Capuam uiderentur, quod mased circumsessuri Capuam uiderentur, quod malum diuturnae obsidionis esse solet, iam famem Campani sentiebant, quia sementem facere prohibuerant eos Romani exercitus. itaque legatos ad Hannibalem miserunt orantes ut priusquam consules in agros suos educerent legiones uiaeque omnes hostium praesidiis insiderentur, frumentum ex propinquis locis conuehi iuberet Capuam. Hannibal Hannonem ex Bruttiis cum exercitu in Campaniam transire et dare operam ut frumenti copia fieret Campanis iussit. Hanno ex Bruttiis profectus cum exercitu, uitabundus castra hostium consulesque qui in Samnio erant, cum Beneuento iam appropinquaret, tria milia passuum ab ipsa urbe loco edito castra posuit; inde ex sociis circa populis quo aestate comportatum erat deuehi frumentum in castra iussit praesidiis datis quae commeatus eos prosequerentur. Capuam inde nuntium misit qua die in castris ad acci
Abbreviated transcription (Latin):
qui ius popło plebeiq dabit summũ
decem uiri greco ritu hostiis sacra faci¬
ant: hoc si recte facietis gaudebitis semꝑ
fietq res ur̃a melior: Nam is d
Placide ad id carmen explanandũ diem
ni.req diuina facienda inspicerent:
E acum inspecta relataq ad senatum cẽt
censuert̃ patres appollini ludosuouen¬
dos faciendosq. & quando ludi facti
et duas hostias maioris dandas: Alt̾m
ritu facerent. isq hostiis appollim bo¬
ue aurato ⁊ capris duab albis auratis
latone boue femina aurata. Ludos p̾tor
in circo maximo cum facturus ẽẽt edix̃.
ut ppls ꝑ eos ludos stipem apollini quã¬
tam cõmodum eẽt conferret: H est origo
luooꝵ appollinarum uictorie ñ ualitu¬
q ppłs coronatus spectauit. matrone sup¬
licauere. uulgo aꝑtis iantus in ꝓpatrt
epulati st̃. celeberq dies omni cerimoni¬
arum genere fuit: Tum hannibal cͥca
tarentum consules ambo in sammo eẽnt

Expanded text:
quis ius populo plebeique dabit summum; quis ius populo plebeique dabit summum; decemuiri Graeco ritu hostiis sacra faciant. hoc si recte facietis, gaudebitis semper fietque res uestra melior; nam is deplacide.' ad id carmen expiandum diem ni reque diuina facienda inspicerent. ea cum inspecta relataque ad senatum essent, censuerunt patres Apollini ludos uouendos faciendosque et quando ludi facti et duas hostias maiores dandas. alteruritu facerent hisce hostiis, Apollini boue aurato et capris duabus albis auratis, Latonae boue femina aurata. ludos praetor in circo maximo cum facturus esset, edixit ut populus per eos ludos stipem Apollini quantam commodum esset conferret. haec est origo ludorum Apollinarium, uictoriae, non ualeturumque. populus coronatus spectauit, matronae supplicauere; uolgo apertis ianuis in propatulo epulati sunt celeberque dies omni caerimoniarum genere fuit. cum Hannibal circa Tarentum, consules ambo in Samnio essent
Abbreviated transcription (Latin):
cuius nundum tꝑs uenerat afferebat fidẽ:
Pore carmine cannensis p̃dicta clades in
hec fere uerba erat: Amnemtro iugenã¬
rome fuge cannam. ne te altenigene eo¬
gant in campo diomedis conserere ma-¬
nus. s neq credes tu mͥ donec cõpleris
sanguine campum. multaq milia occi¬
sa tua deferat amnis inpontũ extra
frugifera piscib atq auib feris queq
incolunt terras is fluat esca caro tua:
Nam mͥ ita iuppit̾ factus est. ꝙ diomedis
arguricã post et caninã flumim qͥ mili¬
tauerant in his locis iuxta atq ipsam
cladem agnoscebant: Tum alterũ carm̃
recitatum. ñ eo tm̃ obscurius
quia incertiora sutura p̃teritis st̃. s ꝑ¬
plexius etiam scripture genere: Hostis
gentũ uenit longe. appollini uouendos
censeo ludos qui quot annis comit̾ ap¬
pollini fiant cũ popło ded̾it expuplico
partem pͥuatis uti conferant ꝓse atq
suis his ludis faciendis p̃terit p̃tonis

Expanded text:
cuius nondum tempus uenerat, adferebat fidem. cuius nondum tempus uenerat, adferebat fidem. priore carmine Cannensis praedicta clades in haec fere uerba erat: 'amnem, Troiugena, fuge Cannam, ne te alienigenae cogant in campo Diomedis conserere manus. sed neque credes tu mihi, donec compleris sanguine campum, multaque milia occisa tua deferet amnis in pontum magnum ex terra frugifera; piscibus atque auibus ferisque quae incolunt terras iis fuat esca caro tua; nam mihi ita Iuppiter fatus est.' et Diomedis Argiui campos et Cannam flumen ii qui militauerant in iis locis iuxta atque ipsam cladem agnoscebant. tum alterum carmen recitatum, non eo tantum obscurius quia incertiora futura praeteritis sunt sed perplexius etiam scripturae genere. 'hostesgentium uenit longe, Apollini uouendos censeo ludos qui quotannis comiter Apollini fiant; cum populus dederit ex publico partem, priuati uti conferant pro se atque suis; iis ludis faciendis praesit praetor is