comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad lib̾tatẽ ꝑueniss extingueretur
obligatõ tota enĩ eam in obligs¬
nẽ consist̾e q̃ pecimia lui p̃stari
põssunt. lib̾tas aũ pecunia lui ñ
ita demũ ĩmutabilis ẽ si adita
tutẽ. lib̾tatis sp̃es infringit᷑. Set
adita postea hereditate spẽs sib̾tatis
fauore sui redintegrabitur.
uendid̾it et tradid̾it dix̃is ascrip¬
tũ libertati.si xx. dediss exempto
erit actio cũ uenditore. aut si dupla
ꝓmissa est obeueitionẽ dũ taxat du¬
liber ẽẽt ñ fieri lib̾ũ aristo ait. s
si inplenũ ei donass fieri libum.

Expanded text:
etur obligatio tota: ea enim in obligatione consistere, quae pecunia lui praestarique possunt, libertas autem pecunia lui nonita demum immutabilis est, si adita tutem libertatisque spes infringitur: sed adita postea hereditate spes libertatis fauore sui redintegrabitur.uendiderit et tradiderit dixeritque adscriptum libertati, si uiginti dedisset, ex empto erit actio cum uenditore, aut, si dupla promissa est, ob euictionem dumtaxat duliber esset, non fieri liberum Aristo ait: sed si in plenum ei donasset, fieri liberum.
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃. L. ta liber ẽẽ iussus si .x.
ded̾it lib̾ esto heredit̾ate d. nã qui
n ht̃ cui det heredi dando ad lib̾tatẽ
ꝑuenit si ꝑtes suas quis hr̃dũ diu̾¬
sis ementib uendiderit quas porti¬
ones hr̃clib dare statu lib̾ debuit
casdem dabit emptorib lab̾o aũ
ait. Si noĩa dũ taxit h̾edũ ĩtestõ
posita sunt uiriles ꝑtes eis dandaᷤ.
Si u̾o ita si hr̃clib ded̾it heredita¬
rias.
seruũ heredis ẽẽ nemo ẽ qui igno¬
rare debeat ea pp̃ nore deli potĩt
S declitus sperare ad huc lib̾tatẽ
pot̾it. nͨ enĩ dedicio spem illi adi¬
mit lib̾tatis si statu lib̾erũ non
eadem condicõne heres uendat.
cã eius ĩmutabilis ẽ. ⁊ luere se ab
eo pot̾. siłi mͦ ut ab herede si tm̃
suppserit condicione statu liberi
⁊ exempto quidem tenetur gͣui
ores aũ ⁊̃ stellionatus cͥm̃ impor¬
tant ei qͥ sciens dissimulata ꝯditi¬
one statute lib̾tatis simpłr enm
uendid̾it. Illud tractandũ ẽ an li

Expanded text:
m Ita liber esse iussus "si decem dederit, liber esto" heredi dare debet: nam qui non habet, cui det, heredi dando ad libertatem pervenit. Si partes suas quisque heredum diversis ementibus vendiderit, quas portiones heredibus dare statuliber debuit, easdem dabit emptoribus. Labeo autem ait, si nomina dumtaxat heredum in testamento posita sint, viriles partes eis dandas: si vero ita "si heredibus dedit", hereditarias. servum heredis esse nemo est qui ignorare debeat: eapropter noxae dedi poterit, sed deditus sperare adhuc libertatem poterit: nec enim deditio spem illi adimit libertatis. Si statuliberum eadem condicione heres uendat, causa eius immutabilis est et luere se ab eo potest simili modo ut ab herede. si tamen suppresserit condicionem statuliberi? et ex emores autem etiam stellionatus crimen inportant ei, qui sciens dissimulata condicione statutae libertatis simpliciter eum vendiderit. Illud tractatum est, an li
Abbreviated transcription (Latin):
siune tenenti pignus creditori aufert
uerũ etrã si eo tp̃r abstułit qͦ non
possidebat. ut puta si rem pignoratã
uendsdit. Nami ⁊ hic fuitũ esi facere
consdat. et ita Iiscrib̾.¬
sit. s si datũ sit aurum deiñ clĩ dixis¬
et se pond̾are aut obsignare uelle.
es sibiecit. fuitũ fecit. re eiũ ꝑigno
ndatam interlertit. ¶oi bona
fac rem meam emeris. Famq cgo
surripuero.ł ⁊̃ tuus usus fructue
sit. et eam contractauero. tonebo
tibi furti actione. ⁊ si dñs rei sum.¬
bbuis casib usucapio oĩ furtiue
rei ñ impedietur. Qm̃ ⁊ si alius
surripiat.et. in meã pot̾atẽ teũsa
tulerit. tocius rei furtũ faciet᷑
an uͦ eius tm̃ cr abstulerit. ofauꝰ
tociꝰ acerus furẽ eẽ putat. sam
⁊ mus aurem alicuiꝰ tetigit. ĩ clo
trebatiꝰ totũ eũ uideri tetigisse.
uini abstulerit. non tm̃ ełꝰ qui
furtum c̃ẽ. s uerũ est in trintũ
eũ furti actione teni. qnͣtũ abstałit:
Nam ⁊ siquis armariũ ce tollere tĩ

Expanded text:
siue tenenti creditori aufert, uerum et si eo tempore abstulerit, quo non possidebat, ut puta si rem pigneratam uendidit: nam et hic furtum eum facere constat. et ita et Iulifit. sed si datum est aurum, deinde, cum dixisset se ponderare aut obsignare uelle, aes subiecit, furtum fecit: rem enim pignori datam interuertit. Si bona fide rem meam emeris eamque ego subripuero, uel etiam tuus usus fructus sit et eam contrectauero, tenebor tibi furti actioneasibus usucapio quasi furtiuae rei non impedietur, quoniam et si alius subripiat et in mea‹m› potestate‹m› reuersa tulit, totius rei furtum faciat an vero eius tantum quod abstulit. Ofilius totius acervi furem esse putat: nam et qui aurem alicuius tetigit, inquit Trebatius totum eum videri tetigisse: vini abstulit, non tantum eius quod fur esse. sed uerum est in tantum eos furti actione teneri, quantum abstulerunt. nam et si quis armarium, quod tollere non
Abbreviated transcription (Latin):
la abstułit. quoꝵ alt̾m suũ pͥuta¬
uit. alt̾m scit alienũ. Nam ⁊ hic
unius sit furtũ. S si ansam ĩ po¬
culo suam putanst᷑. uł uere fuit
tocius poculi eũ furtuĩ facẽ. pomp̃
scripsit ⁊ si deuani honerata fur¬
to quis sertaꝵ  Rrumenti tulerit
utrum tociꝰ honis. an uero sexta¬
rii. tm̃ furtum fecerit facuiꝰ hoc
queritur in orreo pleno. ⁊ durũ ẽ
drẽ tociꝰ furtũ fierb et quid si cis
derna uini sit. quid dices. aut acpue
cisterna. quid deinde si de naue
uiniria. ut sunt multa in quas
unũ infunditur. quid dicenus
de eo qui uinũ houxit. an tociꝰ
honeris fur sit. et magis ẽ ut ⁊
hic ñ tociꝰ eẽ furem Dicamus
ceite si ꝓponas in apotheta ꝯm¬
phoras esse uini. easꝙ singłaꝵ

Expanded text:
abstulerit, quorum alterum suum putavit, alterum scit alienum: nam et hic unius fit furtum. Sed si ansam in poculo suam putavit vel vere fuit, totius poculi eum furtum facere Pomponius scripsit. Sed si de navi onerata furto quis sextarium frumenti tulerit, utrum totius oneris an vero sextarii tantum furtum fecerit? facilius hoc quaeritur in horreo pleno: et durum est dicere totius furtum fieri. et quid si cisterna uini sit, quid dicet? aut aquae cisterna? quid deinde si naue uinaria ut sunt multae, in quas uinum effunditur, quid dicemus de eo, qui uinum hausit? an totius oneris fur sit? et magis est, ut et hic non totius dicamus. Certe si prop‹o›nas in apotheca amphoras esse uini easque
Abbreviated transcription (Latin):
mopaꝵ exactione. ut filiꝰ heres ꝓxaniꝰ¬
en erte ꝑossit ñ exsuccessione effectus.
¶gcrda hr̃dis ad quẽ ea res ꝑtinenĩ
se inteisigliturꝰ. ut quid ĩ uniusũ oñi¬
umnt iure ciiili uł p̾torio iure fucce

Expanded text:
m exactione, ut filius heres exigere possit, non ex successione effectus. uerba haec 'is ad quem ea res pertinet' sic intelleguntur, ut qui in uniuersum dominium
Abbreviated transcription (Latin):
a sutones accipi. lamt paucis spebus he¬
teoi applłatio ꝓximũ continet ueluti
rsibsttutõe in pub̾is qͥsqͥs mͥ heres ertc
ide filio m̃o heres esto. ubi beredis be¬
res si cõtinetur q inc̃tus esb. It̾ in le¬
gt eliacensia faiꝰ heresprimu ꝓr̃on¬

Expanded text:
siones accipi. nam paucis speciebus 'heredis' appellatio proximum continet, ueluti in substitutione impuberis 'quisquis mihi heres erit, idem filio heres esto', ubi heredis heres non continentur, quia incertus est. item in lege Aelia Sentia filius heres proximus pot
Abbreviated transcription (Latin):
orfacta sit. ¶ Ntaers impensas
eẽ fultiniꝰ dat q̃ moliorẽ dotẽ faciũt
detiorẽ ẽẽ ñ sinant ex ciusb reddit᷑
mulieri ad quiratur. Sicuti arbusti
pastinatõe ultra ctmͣ necc̃e fuerat
Ite dectrina plioꝵ quoꝵ noĩe hon¬
erari mulierem ignorantẽ. uł ĩus¬
tam non oꝑ ne cogatur fundo aũ
mancipiis carere. In hus inpensis
⁊ pͥstinũ ⁊ horreum in insule dotali
aduectũ płmq dicemꝰ. ¶Uolũtarie
sunt q̃ spẽm dũ taxat ornant. non
⁊ fructũ augent ut sũt uiridaria ⁊
aque salientes incrustatõnes. lorica¬
tiones picture.

Expanded text:
es impensas' esse Fulcinius ait, quae meliorem dotem faciant, non deteriorem esse non sinant, ex quibus reditus mulieri adquiratur: sicuti arbusti pastinatione‹m› ultra quam necesse fuerat, item doctrinam puerorum. quorum nomine onerari mulierem ignorantem uel inuitam non oportet, ne cogatur fundo aut mancipiis carere. in his impensis et pistrinum et horreum insulae dotali adiectum plerumque dicemus. 'Uoluptariae' sunt, quae speciem dumtaxat ornant, non etiam fructum augent: ut sunt uiridia et aquae salientes, incrustationes, loricationes, picturae.
Abbreviated transcription (Latin):
de .ũ. E rugẽ ꝓ redditu appellaria¬
it. non solũ ꝙ frumentis aut legumi¬
hib ̃m ⁊̃ cy ex uino siluis cedius.
cretifodinis. lapidicins capitur. Iuł. scͥ¬
bit. fruges om̃s ẽe quib hõ uescͥitur.
fł̾m ẽẽ. non enĩ carnẽ. aut aues feraᷤᷤ¬
ue. aut poma fruges dici. frum̃tũ
llũ diffinisse. lupiũ u̾o̾. et falã fru¬
ges potiꝰ dici qr non arista. s siligua
continentur q̃ serus ap̃ alphenũ in

Expanded text:
dictum. 'Frugem' pro reditu appellari, non solum frumentis aut leguminibus, uerum et ex uino, siluis caeduis, cretifodinis, lapidicinis capitur, Iulianus scribit. 'fruges' omnes esse, quibus homo uescatur, falsum esse: non enim carnem aut aues ferasue aut poma fruges dici. 'frumentullum definisse: lupinum uero et faba‹m› fruges potius dici, quia non arista, sed siliqua continentur. quae Seruius apud Alfenum in
Abbreviated transcription (Latin):
is̃ .Lliud eso caꝑe aliud acciꝑe.
Oꝑe cũ effcũ accipitur: acciꝑe. ⁊ siqͥuis
non sic accipit noͣn hãt qd̾eo ꝙ non
uidetur quis caꝑe ꝙ erit restiturus
sif ꝑuenisse ꝓprie istud dicitur ex est
remansur᷑. ¶ Hec u̾ba hiis rebus

Expanded text:
.Aliud est 'capere', aliud 'accipere'. capere cum effectu accipitur: accipere, et si quis non sic accepit, ut habeat. ideoque non uidetur quis capere, quod erit restituturus: sicut peruenisse proprie illud dicitur, quod est remansurum.Haec uerba 'his rebus
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. Patre uł marito de ad¬
ulterio agente.⁊ postulantib
de serus reil ut q̃o hãtur. Si
uero causa ꝑ orata testib pro¬
latis absolutio secuta fuerit
mancipioꝵ q̃ fuerit. mortua
estimatio hubetur. secuta u̾o
dampnationẽ q̃ suꝑsint pu¬
blicantur. ¶Cum de falso
testimoniũ queriturꝰ heredi
turii possunt torq̃ri.
magis est iudices arbatari
arbitror. et cũ capitalia ⁊ atͦ¬
ciora maleficia naturalit̃ ex
plorari ⁊ inuestigari possũt
mas eas eẽ ad requirendã ue¬
ritatẽ existimo.⁊ hñdas censeo¬
statu liber in adrtterio postu¬
lari potuit ue quõ ex eo habe¬

Expanded text:
lteriis Patre vel marito de adulterio agente et postulantibus de servis rei ut quaestio habeatur, si vere causa perorata testiblatis absolutio secuta fuerit, mancipiorum, quae mortua sunt, aestimatio habetur: secuta uero damnatione quae supersunt publicantur.Cum de falso testamento quaeritur, hereditarii serui possunt torqueri.magis est iudices arbitrariarbitror, et, cum capitalia et atrociora maleficia non aliter explorari et inuestigari possunt mas eas esse ad requirendam ueritatem existimo et habendas censeo'.Statuliber in adulterio postulari poterit, ut quaestio ex eo habe
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃.ł. Cui cũ nũos aureos ꝑtun
faserint. ꝑtĩ tinxeruit. ł finxerint
siquidẽ liberi sũt ad bestias dari si
ut qui in aurum uicii ꝙ addiclent᷑
qͥ argenteos nũmos aduilt̾inos cõ¬
flauerit falsi crimine ceneri eadẽ
pena afficitur ⁊̃ is qui cũ ꝓhibere
tale ꝙͥ poss non ꝓhibuit eade̾ lege
expͥmitur nequis nũmos stagne¬
os plũbeos emere uend̾e .d.m. uel¬
let. ¶Pena legis cor. rogaturꝰ ei
quicquid aliud qmͣ in tescõ sciens

Expanded text:
is. Quicumque nummos aureos partim raserint, partim tinxerint uel finxerint: si quidem liberi sunt, ad bestias dari, siut, qui in aurum uitii quid addiderit, qui argenteos nummos adulterinos flauerit, falsi crimine teneri. Eadem poena adficitur etiam si qui, cum prohibere tale quid posset, non prohibuit. Eadem lege exprimitur, ne quis nummos stagneos plumbeos emere uendere dolo malo uellet. Poena legis Corneliae irrogatur ei, qui quid aliud quam in testamento sciens
Abbreviated transcription (Latin):
aius .ł. Si seruus aut filius
familias ita stipłatus sit. tẽ illã
aũ illam utm ego uelim. ñ pat̃
dñs ue. s filiꝰ seruꝰ ue destinare
de alterutro debet. exͣnei quoq
ꝑsona si comp̃hensa fu̾it. ueluti
hoc modo utram eaꝵ ticiꝰ eleg̾it.
non alit̾ stipilator alfit̾us pe¬
tende facultatẽ ht̃ qmͣ si ticus
elegerit. ¶Pupillus licet ex
quo fari ceꝑit tecce stipulari
potꝰ. tñ si in parentis pot̃ate
est. nec auctore ꝙ dem pr̃e ob¬
ligatur. pubes uero qui ĩ po¬
restate 3. perinde ac si pater̾
famt̃. obligari solet. Q aũ in
pupillo dicimus idem ⁊ in fili¬
a familias inpub̾e dicendũ est.¬
¶Si ita fu̾o scipulatus mͥ aut
ticis.⁊ tu michi de daturũ resp¬
ondeas scd̃m omniũ opinionũ
ad uiterrogatũ te respond̾e. qr : ad
constat micbi soli adquiri obli¬
gationem.ticio autẽ dũ taxat
recte soluitur. ¶Siint̃ eos qui
rome sunt talis fiat stipulatõ
hodie cartagine dare spondes
quidã putant. non semꝑ uide¬

Expanded text:
lius familias ita stipulatus sit: 'illam rem aut illam, utram ego uelim?', non pater dominusue, sed filius seruusue destinare de alterutra debet.Extranei quoque persona si comprehensa fuerit, ueluti hoc modo: 'utram earum Titius elegerit', non aliter stipulator alterutrius petendae facultatem habet, quam si Titius elegerit.Pupillus licet ex quo fari coeperit, recte stipulari potest, tamen, si in parentis potestate est, ne auctore quidem patre obligatur: pubes uero, qui in potestate est, proinde ac si pater familias obligari solet. quod autem in pupillo dicimus, idem et in filia familias impubere dicendum est.Si ita fuero stipulatus 'mihi aut Titio?' et tu mihi daturum te spondeas, secundum omnium opinionem ad interrogatum te respondere, quia constat mihi soli adquiri obligationem, Titio autem dumtaxat recte soluitur.Si inter eos, qui Romae sunt, talis fiat stipulatio: 'hodie Carthagine dare spondes?', quidam putant non semper uide
Abbreviated transcription (Latin):
arcesi l Concussionis iudiciũ .p.
ñ est. s si id̾o pec̾m quis accepit qd̾
deuũciandũ testimoriũ ꝑetͣm ac¬
ceꝑit. De abigeis.
lp̃ .ł. De abigeis ꝓuiuendis ista
diuus adrianꝰ consuli uectice resc̾p¬
sit. Abigei cũ durislime puniũtur
ad gladiũ dampnari solẽt. Pimisi¬
us est id genus maleficii. auioqͥn
⁊ in opus non nũqmͣ temꝑariũ dã¬
turꝰ. ¶Abiegei aũ ꝓpͥe hii hũtur
qui pecdra ex pascuis ⁊ ex armente
turꝰ. et abigendi studium q̃i aut̃
ex̃cent ecuios de armentis . ł oues
de gregib adducentes. Cetm si
ciuis bouẽ errantẽ. ł equos ĩ solitu¬
dine relictos abduxerit. ñ ẽ ambi
geus. s fur potuiss. et qui porcũ
cam grauitꝰ. qmͣ ꝑ maiora anima¬
lia ambigut̃ plecti debent.  Qmͣ
qui honestiorie loco nati sunt non¬
s aut relegandi erunt. aut mouẽ¬
di ordine. Sane qͥ cũ gladio abi¬
gunt. non bestiis ambiciũtur ũꝙ
Qui peccora de quoꝵ ꝓpͥetate

Expanded text:
rum. Concussionis iudicium publicum non est: sed si ideo pecuniam quis accepit, quod denuntiandum testimonium pecuniam acceperit. DE ABIGEIS lis De abigeis puniendis ita divus Hadrianus consilio baeticae rescripsit: "abigei cum durissime puniuntur, ad gladium damnari solent. puniunus est id genus maleficii: alioquin et in opus et nonnumquam temporarium dantur". Abigei autem proprie hi habentur, qui pecora ex pascuis vel ex armentis tur, et abigendi studium quasi artem exercent, equos de gregibus vel boves de armentis abducentes. ceterum si quis bovem aberrantem vel equos in solitudine relictos geus, sed fur potius. Sed et qui porcum tam graviter ut hi qui maiora animalia abigunt plecti debent. Quamqqui honestiorsed aut relegandi erunt aut movendi ordine. sane qui cum gladio abigunt, non inique bestiis obiciuntur. Qui pecora, de quorum proprietate
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a fieri non cõcedit ñ mag̃ obligõ
consistit ꝙͣcum scipulor ut id detur
ꝙ dari ñ potest nsi ꝑ quem stetit
qͣuominus face̾ id possit Ntẽ ꝙ leges
fieri ꝓhibent si ꝑpetuã cãm seruat¬
urũ est. cessat obligatõ. ueluti si
sororẽ suam iipturã sibi alicui scipu¬
letur. qmͣꝙͣ ⁊̃ si non sit ꝑpetua cauã
ut recidat in sorore adoptiua idẽ dd̾
erit. qr stati contra bonos mores
sit. ¶Si in lorando conducendo
uendendo. emendo ad ĩt̾rogatõnem

Expanded text:
atura fieri non concedit, non magis obligatio consistit, quam cum stipulor ut detur quod dari non potest: nisi per quem stetit, quo minus facere id possit. Item quod leges fieri prohibent, si perpetuam causam seruaturum est, cessat obligatio, ueluti si sororem nupturam sibi aliquis stipuletur: quamquam etiamsi non sit perpetua causa, ut reccidit in sorore adoptiua, idem dicendum sit, quia statim contra mores sit. Si in locando conducendo, uendendo emendo ad interrogationem
Abbreviated transcription (Latin):
satõnẽ institu̾e ñ potꝰ. sic tñ ut qͦad
unus occupet ut̾ꝙ tp̃a cedant ubi
maritus nõn occupauit. ⁊ residua cẽ¬
tur et ip̃i utiles. ¶Si añ exͣneus
institu̾it accusatõnẽ. an suꝑuerente
marito ꝑmitcitur. accusatio qr᷑. et
mag̃. arbito ⁊ hoc qͦ casu maritũ au

Expanded text:
e non potest, sic tamen, ut, quoad unus occupet, utrique tempora cedant, ubi vero maritus occupavit, residua temtur et ipsi utiles. Si ante extraneus instituerit accusationem, an supervenienti marito permittatur accusatio, quaeritur. et magis arbitror hoc quoque casu ma
Abbreviated transcription (Latin):
etur. ¶ Si iudicõ .p. martais uxorẽ¬
suam ream fac̾iat.an lenoticinii alle¬
gatio repellit ⁊ maritũ ab accusatio¬
ne. et putẽ non repellẽ lenociniũ igi¬
tur mariti ip̃m honerat ñ mulierem
excusat. unde cĩri pot̾ an as quidẽ de
adult̾io cogͦscit statu̾e ĩ maritũ ob
lenociniũ possit. ⁊ puto posse. Nam cla
udius gorgus uir clarissimꝰ uxorẽ ac¬
cusans cũ detectus ẽẽt uxorẽ ĩ adult̾io
⁊ sine accusatore lenocinis dampnatꝰ est
a diuo seuero. exͣneus autẽ neqͣquͣ
lenociniũ obiciens. postea qmͣ reus
factus est se reuelabit. nec maritum
pene subiciet. ¶Si simul ad accusa¬
tionẽ ueniãt maritus ⁊ patꝰ muli¬
re iure. ẽt maiore dolore executurũ
eũ accusationẽ credends̃ est ĩ tmã ut
⁊̃ si patꝰ p̃uen̾it. et libellũ in scͥptio¬
nũ deposui̾t marito nĩ negligente
qui pꝰ maritũ ⁊ prẽm accusare possũt
ad accusandũ ꝓsilunt lege exp̾ssum

Expanded text:
etur. Si publico iudicio maritus uxoreetur. Si publico iudicio maritus uxorem ream faciat, an lenocinii allegatio repellat maritum ab accusatione? et putem non repellere: lenocinium igitur mariti ipsum onerat, non mulierem excusat. Vnde quaeri potest, an is, qui de adulterio cognoscit, statuere in maritum ob lenocinium possit? et pudius Gorgus uir clarissimus uxorem accusans cum detectus est uxorem in adulterio t sine accusatore lenocinio damnatus est a diuo Seuero. Extraneus autem nequaquam lenocinium obiciens, posteaquam reus factus est, se releuabit, nec maritum poenae subiciet. Si simul ad accusationem ueniant maritus et pater mulire ira et maiore dolore executurum eum accusationem credendum est, in tantum, ut et si pater praevenerit et libellos inscriptionum deposuerit, marito non neglegente qui post maritum et patrem accusare possunt, ad accusandum prosiliunt, lege expressum
Abbreviated transcription (Latin):
Hec lex lata est a diuo au
est ab adultõ incipere. qr mulier anͦ
denũciationẽ nupsit. ñ alias ad mu¬
lierem possit ꝑuenire. nisi reũ ꝑeg¬
rit. ꝑegisse anͥt̾. non alis quis ut᷑.
nͥ ⁊ condẽpnau̾it. ¶Marito iure
mariti accusanti illa p̾scriptõ ad hi¬
betur si legẽ ꝓdidisse dicatur. ob hoc
ꝙ aggͣ sus accusationẽ adualt̾ii actl¬
sare desistit. ¶ Lenocini quidẽ cͥmẽ
lege Iuł. de adult̾iis p̃scriptũ eso. cũ
sit in eiudem maritũ pena statuta
quide̾ adult̾is uxoris sue quid ceꝑit.
Item in eũ qui in adult̾io dephen¬
sam retinuerit. Cetm̃ qui patitur̾
uxorem suam deluq̃re m̃mũꝙ suũ¬
otempnit. quiq contaminatõe ñ ĩdig¬
netur pena adult̾ii qui nõ confligit᷑
¶Qui hoc dicit lenocinuo mariti se
fẽcisse releuare quidem uult cͥmeri
suũ. s non est hiꝰ compensatõ admissa
Ideo si maritũ uelit reus adult̾̃ii leno¬
cinii reũ face̾ semel delatus non audi¬

Expanded text:
Haec lex lata est a divo Augest ab adultero incipere, quia mulier ante denuntiationem nupsit, non alias ad mulierem possit pervenire, nisi reum peregerit. peregisse autem non alias quis videtur, nisi et condemnaverit. Marito iure mariti accusanti illa praescriptio obicitur, si legem prodidisse dicatur ob hoc, quod adgressus accusationem adulterii destitit. Lenocinii quidem crimen lege Iulia de adulteris praescriptum est, cum sit in eum maritum poena statuta, qui de adulterio uxoris suae quid ceperit, item in eum, qui in adulterio deprehensam retinuerit. Ceterum qui patitur uxorem suam delinquere matrimoniucontemnit quique contaminationi non indignatur, poena adulterum non infligitur. Qui hoc dicit lenocinio mariti se fecisse, releuare quidem uult crimen suum, sed non est huiusmodi compensatideo si maritum velit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audi
Abbreviated transcription (Latin):
absoluta sit mulier exͣneo accusan¬
nẽ accusare accusatõnẽ si ẜdoneas
tas allegare possit cͥb ĩpeditus non
ĩstituit accusationem.
postulari posse ĩ p̾ore m̾m̾io cõmisi
dubis̃ ñ eso cũ aperte lege uił. de ad

Expanded text:
sit mulier extraneo accusanrestaurare accusationem, si idoneas causas, allegare possit, quibus impeditus non instituit accusationem. postulari posse in priore matrimonio commissi dubium non est, cum aperte lege Iulia de ad
Abbreviated transcription (Latin):
Daut .ł. C entesimus kł dari
utilit̾ stipulamurꝰ qm̃ p̃sens obli¬
gatõ est in dic̾ aũ duata soluta
id aũ ex in fc̃o ẽ ĩ mortis tempus
cõferri non potꝰ. ueluti cũ morieris
alexindriam uenire spondes ¶ Ssi
tra stipulatus fuero cũ uolueris
quidemi sutaẽ ẽẽ stiplonẽ aiunt
alii ita inutilẽ. si añqmͣ constituas
morieris qiuerũ est. ¶Illam
autẽ stipuso̾nẽ si uolu̾is dari suti¬
lẽ ẽẽ constat.
lp̃.ł. Qui sic stipulatur ꝙ te
tipulatus fuero ad monitõnẽ¬
magis qnͣdam quo celeriꝰ reddant᷑
⁊ cñ sine mora qmͣ cõdicõnẽ hãt sti¬
prilatõ. et sd̾o licet decessero pͥusꝙꝙͣ
ꝑetiero ñ uideturꝰ defecisse condicõ.

Expanded text:
um "Centensimis kalendis dari" utiliter stipulamur, quia praesens obligatio est, in diem autem dilata solutio. Id autem, quod in facto est, in mortis tempus conferri non potest, veluti: "cum morieris, Alexandriam venire spondes?" Si ita stipulatus fuero "cum volueris", quidam inutilem esse stipulationem aiunt, alii ita inutilem, si antequam constituas, morieris, quod verum est. Illam autem stipulationem "si volueris, dari?" inutilem esse constat. Qui sic stipulatur: "quostipulatus, admonitionemagis quandam, quo celerius reddantur et quasi sine mora, quam condicionem habet stipulatio: et ideo licet decessero priusquam petiero, non videtur defecisse condicio.
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ curaturũ ut meliꝰ face̾ possĩ.¬
Ite̾ instipulatõne empte here¬
ditatis qnͣta petꝰ. ad te ꝑuenit
dolo ue malo fcm̃ ẽ. erit ue quo
minus ꝑuentat nemo dubita¬
bat quin teneatur qui id egit᷑

Expanded text:
facere possis.Item stipulatione emptae hereditatis: 'quanta pecunia ad te peruenerit doloue malo tuo factum est eritue, quo minus perueniat' nemo dubitabit quin teneatur, qui id egit
Abbreviated transcription (Latin):
geñẽ caẽ ostituendũ ẽ. Nam si is
trui se patrẽ dicit auc ͫ. prudẽtie
fidi exploratt eẽt uiq ĩ dieꝰ utis
impuberem ap̾ se hẽbit qs uero
qͥ controu̾siã facit si humilis calũ¬
pniator noter nequitie ẽ. rep̃sen¬
tenda ꝯgnitio ẽ. Itẽ si is qui in¬
pub̾em negat in aliena pot̾ate
esse uir omĩb modis ꝓbatus. tu
tuetur. Is uero qui prẽm se dic̃.¬
si suspectus ẽ qĩ calũpniator dif.

Expanded text:
ituendum est. nam si is, qui se patrem dicit, auctoritatis prudentiae fidei exploratae esset, usque in diem litis impuberem apud se habebit: is uero, qui controuersiam facit, humilis calumniator notae nequitiae, repraesentanda cognitio est. item si is, qui impuberem negat in aliena potestate esse, uir omnibus modis probatus, tuthabuit, tuetur, is uero, qui patrem se dicit, suspectus est quasi calumniator, diffe
Abbreviated transcription (Latin):
uolentẽ quidẽ retineat. ñ tñ sine
calliditate cͥcũuenientuĩ uł seduc¬
tum. ł sollicitatũ. n bona uł ꝓbabi¬
li rone hoc facit recte dicetur dolo
malo facẽ retin̾e. ¶Is qui nescit̾
ap̃ se hoĩem lib̾m eẽ dolo malo caret
s ubi cercioratus retin dolo malo
non caret. plane si dubitat utrum
siam recedendũ erit ab hoc int̃tlicto
⁊ agenda cã lib̾tatis. ⁊ enĩ recte pla¬
cũ hre quociens quis ꝓ certo lib̾.℥.
Cett̃n si q̃ratur de statu. ñ op
p̾iudiciũ fieri aliene cognitioni.¬
¶Ait p̾cor exibeas. exibe̾ ẽ in
publicũ ꝓduc̾e. ⁊ uidendi tangen¬
di q hoĩs facultatẽ. prebere ꝓpͥe
autem eribere est. extra secretũ
tto. ¶Ssemo enĩ ꝓhibendus est
lib̾tati fau̾e. plane ex cã suspec¬

Expanded text:
volentem quidem retineat, non tamen sine calliditate circumventum vel seductum vel sollicitatum, neque bona vel probabili ratione hoc facit? recte dicetur dolo malo retinere. Is, qui nescit apud se esse hominem liberum, dolo malo caret; sed ubi certioratus retinet, dolo malo non caret. Plane si dubitat, utrumontroversiam, recedendum erit ab hoc interdicto et agenda causa libertatis. etenim recte placum habere, quotiens quis pro certo liber est: ceterum si quaeratur de statu, non oportet praeiudicium fieri alienae cognitioni.Ait praetor 'exhibeas'. exhibere est in publicum producere et uidendi tangendique hominis facultatem praebere: proprie autem exhibere est extra secretum tit: nemo enim prohibendus est libertati fauere.Plane ex causa suspec
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ hrẽ. p̾sertim cũ aliꝰ int̾esicili.
alius fauie actionẽ hit̃ possit ¶ ħ
siue pubes sit siue impube. seu
masculus. su femina. su unꝰ aut
plures. sũ sui iuris sit. su aliens. hoc
enĩ tñ spectamus an liber sio. Is
tñ qui in pot̾ate ht̃. hoc int̾clicto s̃
tenebitur cir dolo malo ñ ur᷑ hr̃e
qui suo iure u̾titur. ¶ Siqus enĩ
quẽ ab hostib redemit retineat in
ea cã est ut int̾dicto ñ teneat᷑. nõ
enĩ dolo malo facit. plane si offert᷑
p̃tiũ int̾clictũ locũ hãt. s et si
eum remisit p̾cio non accepto. dd̾
est int̾lictũ locũ non fore. s poster¬
cimͣ semel remisit uelit retin̾e. ¶S
enĩ quisretineat filiũ ꝙ̃ ñ hãt ĩ p¬
testate. plerũꝙ sine dolo malo fac̾e
uidebitur. pietas enĩ gemina effi¬
cit sine dolo malo retineret nisi eus¬
dens dolus malus int̾tedat. ꝓisĩ si
lib̾tũ suũ uł aiũpnũ. uł noxie declitũ

Expanded text:
ertim cum alius interdictum, alius Fabiae actionem habere possit.Haec siue pubes sit siue impubes, siue masculus siue femina, siue ‹unus siue› plures, siue sui iuris sit siue alieni: hoc enim tantum spectamus, an liber sit.Is tamen, qui in potestate habet, hoc interdicto non tenebitur, quia dolo malo non uidetur habere qui suo iure utitur. Si quis eum, quem ab hostibus redemit, retineat, in ea causa est, ut interdicto non teneatur: non enim dolo malo facit. plane si offertur pretium, interdictum locum habet. sed et si eum remisit pretio non accepto, dicendum est interdicto locum fore, si, posteaquam semel remisit, uelit retinere. Si eum quis retineat filium, quem non habet in potestate, plerumque sine dolo malo facere uidebitur: pietas enim genuina efficit sine dolo malo retineri, nisi si euidens dolus malus intercedat. proinde et si libertum suum uel alumnum uel nox
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ hoc int̾dicto eligendũ. si tam̃
postea qmͣ hoc int̾dicto actũ est:
aliꝰ hoc int̾dicto ag̾e desideret.
palam erit postea alii nõ facile dã¬
dum nisi si de ꝑfidia pͥoris potu̾it
ancy dici. Itaq cã cognita ampls
cpmͣ semes interdictum hoc erit mo¬
uendũ. nam nec ĩ piuͭ . iuidiciis ꝑmͣ¬
titur ampliꝰ agi post qmͣ semel ac¬
tus fuerit prior accusator si tam̃
reus cõdempnatus malit litis
estimatõnẽ sufferre qͣ hoĩem
dicto exꝑiri. uł eidẽ sine exceptoe.

Expanded text:
hoc interdicto eligendum.Si tamen, posteaquam hoc interdicto actum est, alius hoc interdicto agere desideret, palam erit postea alii non facile dandum, nisi si de perfidia prioris potuerit aliquid dici. itaque causa cognita amplius quam semel interdictum hoc erit mouendum. nam nec in publicis iudiciis permittitur amplius agi quam semel act damnatus prior accusator. si tamen reus condemnatus malit litis aestimationem sufferre quam hominem rdicto experiri uel eidem sine
Abbreviated transcription (Latin):
gnorantẽ suũ statũ retineat
erit ⁊ recineat. nullo tp̃r retineri
quidam putau̾nt. nͨ modicũ tp̃s
ad eũ exibendum dand̾. qm̃ p̃te¬
riti fcĩ pena p̃standa est. ¶ Cre¬
ditori non competit int̾clictum
ut debitor exiberet᷑. non enĩ debi¬
torem latitante̾ exib̾e quisqm
cogit᷑. s in bona eius ex edco p̃to¬
ris iturꝰ t libis exuibendis. ⁊ itũ

Expanded text:
ignorantem suum statum retineat, erit et retineat.Nullo tempore quidam putaverint nec modicum tempus ad eum exhibendum dandum, quoniam praeteriti facti poena praestanda est. Creditori non competit interdictum, ut debitor exhiberetur: nec enim debitorem latitantem exhibere quisquam cogitur, sed in bona eius ex edicto praetoris itur. XXX DE LIBERIS EXHIBENDIS, ITEM
Abbreviated transcription (Latin):
Dauł .ł. Ait p̃tor. Quem lib̾m do¬
lo malo retines exibeas hoc inftlictũ
ꝓponitur tuende lib̾tatis cã. uidel
ne homines liberis retineantur
aquoquam.¬
enuleiꝰ.ł.icħ enĩ multũ a spẽ
senuentiũ differ̃. quib facultas
ĩon datur recedendi.
uie executõnẽ.nam ⁊ hoc int̾clicio
agi pot̾it. ⁊ nichominꝰ accusatõ legiᷤ
fanie institui. ⁊ u̾sa uice qui agit᷑¬

Expanded text:
um.Ait praetor: 'Quem liberum dolo malo retines, exhibeas'.Hoc interdictum proponitur tuendae libertatis causa, uidelicet ne homines liberi retineantur a quoquamnihil enim multum a specie seruientium differunt, quibus facultas non datur recedendi:biae exsecutionem: nam et hoc interdicto agi poterit et nihilo minus accussatio legis Fabiae institui: et u
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ .ł. Si arbor exuicini fim¬
do uento inclinata ĩ fundũ tuũ sit.
ex lege .xii. tabularũ de adimenda
ea. recte agere potes. ius ei nõ ẽe. ita
arborẽ hr̃e. De glaude legenda.¬

Expanded text:
m.Si arbor ex uicini fundo uento incl‹i›nata in tuum fundum sit, ex lege duodecim tabularum de adimenda ea recte agere potes ius ei non esse ita arborem habere. DE GLANDE LEGENDA
Abbreviated transcription (Latin):
eum quem principales consti
tutiones fustibus subici pro¬
hibuerunt in metallum da¬
ri posse. ¶Duus traianus
in hec uerba rescripsit ĩ opus
metalli ad tempus seccto dã¬
pnari debet. S qui in tempꝰ
dampnaturiis est.⁊̃.si faciet ĩ¬
metallicũ opus non in metal¬
lum dampnatus ẽẽ intelligi
debet. huiꝰ enim libertas ma¬
tuum opus dampnantur. ꝓͥisi.
⁊ mulieres hoc modo dampnate
liberos ꝑiunt. ¶ Ad statuas
confuge̾re uł ymagines pͥnci¬
pum iniuriam alterius ꝓhi¬
bitũ est. Cum. N leges omni¬
bus hominibus equalitatem
securitatẽ tribuant m̾ito ui¬
sum est. et iniuriam potius alt̾iꝰ
qmͣ sui defensionis grã ad sta¬
tua s uel ymagines pͥncipum
confugere nisi siquis ex uincu¬
lis. uel custodia detẽtus a potẽ¬
tiorib ad huiusmodi p̃sidum
confugereit. hiis enĩ uenia tͥbu¬
enda est. ne ã ad statuas uł y̾¬
magines quis confugiat. sçił.
censuit. eum qꝙ qui ymaginẽ

Expanded text:
eetutiones fustibus subici prohibuerunt, in metallum dari posse.Diuus Hadrianus in haec uerba rescripsit. 'In opus metalli ad tempus nemo damnari deb‹e›t. sed qui ad tempus damnatus est, etiamsi faciet metallicum opus, non in metallum damnatus esse intellegi debet: huius enim libertas matuum opus damnantur.' proinde et mulieres hoc modo damnatae liberos pariunt.Ad statuas confugere uel imagines principum in iniuriam alterius prohibitum est. cum enim leges omnibus hominibus aequaliter securitatem tribuant, merito uisum est in iniuriam potius alterius quam sui defensionis gratia ad statuas uel imagines principum confugere: nisi si quis ex uinculis uel custodia detentus a potentioribus ad huiusmodi praesidium confugerit: his enim uenia tribuenda est. ne autem ad statuas uel imagines quis confugiat, senatus censuit: eumque, qui imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ cum fustium ictunsubiciturꝰ.
Non omnes fustibus cedi so¬
sent.S hii diuntaxat qui lib̾i
sunt. et quidem trauiores ho¬
mines. honestiores uero fusti¬
bus non subiciũtur id ꝙ pͥncip¬
alibus rescriptis specialit̾ expͥ¬
mitur. ¶ Solent quidam qui
uulgo se iuuenes appellant.¬
et in quibusdam ciuitatibus
turbislentibus se aclãmationi¬
bus ppłarũ accomodare qͥ sin
amplius admiserint. nec sint
a prẽside admoniti fustibus ce
di dimittuntur. aut ⁊̃ specta¬
cilis eiꝰ interdicitur ꝙ si ita corrͤ¬
ti in eisdem deprehendantur ex¬
suo puniendi sunt non numꝙͣ
capite plectendi. scilicet cum
sepius sedicione et turbulente
se gesseruit. et aliquociens ap¬
p̃hensi tractati clementius
in eadem temerltate p̃positi
perseuerauerunt. ¶Serui
cesi solent dominis reddi.
Et ut generaliterꝰ dix̃im
omnes qui fustibus ceda pro¬
hibenturꝰ eamdem habere ho¬
noris reuerentiam debent:
qmͣ ⁊ decuriones habent:¬
¶ Est enĩ inconstans dicẽt

Expanded text:
 cum fustium ictu subicitur. Non omnes fusti‹bu›s caedi solent, sed hi dumtaxat qui liberi sunt et quidem tenuiores homines: honestiores uero fustibus non subiciuntur, idque principalibus rescriptis specialiter exprimitur. Solent quidam, qui uolgo se iuuenes appellant, in quibusdam ciuitatibus turbulen‹tis› se adclamationibus popularium accommodare. qui si amplius nihil admiserint nec ante sint a praeside adsi dimittuntur aut etiam spectaculis eis interdicitur. quod si ita correcti in eisdem deprehendantur, exilio puniendi s‹u›nt, nonnumquam capite ‹p›lectendi, scilicet cum saepius seditiose et turbulente se gesserint et aliquotiens adprehensi tractati clementius in eadem temeritate propositi perseuerauerint. Serui caesi solent dominis reddi. Et ut generaliter dixerim, omnes, qui fustibus caedi prohibentur, eandem habere honoris reuerentiam debent, quam decuriones habent. est enim inconstans dicere
Abbreviated transcription (Latin):
fũerit ad opus relictũ usure qu
⁊ qnͣdo incipiant deberi rescͥpt
diui pis ita continetur. siqͥdẽ di
non sit ab hiis qui statuas ñ¬
uł ymagines ponendas lega
uero dies datus est pecuniam de¬
rant intra diem. si autẽ si liu
se statuas dixerũt aut loco cõts¬
am fecerint semisses ꝓtinꝰ pend

Expanded text:
fuerit ad opus relictum, usurae quae et quando incipiant deberi, rescripto diui Pii ita continetur. 'Si quidem dies non sit ab his, qui statuas uel imagines ponendas legasi uero dies datus est, pecuniam deponant intra diem, si aut non inuenire se statuas dixerint aut loco controuersiam fecerint: semisses protinus pend
Abbreviated transcription (Latin):
Iauł.ł. Pecunia q̃ in oꝑa noua
legata est potiꝰ in tutelam eoꝵ oꝑ¬
um q̃ sũt cõu̾tendã. qmͣ ad inchoã¬
le ad recipiendũ pecunia ͤ ñ inue¬
naturꝰ. Si quis opus ab alio fcm̃
adornare marmorib uł alio cõmo¬
do ex uolunt ate ꝓpͥii fcũrũ se pol¬
licitus sit noĩs populi in titulo scͥ¬
bendo manentib p̾orũ titut. qr
ea oꝑa fecissent id fieri deb̾i gena¬
tus censuit ꝙ si pͥuatun in oꝑa que
publica petunia siant aliꝙͣͣ de suo
a diecerint sũmam. ita titulo ĩscrip¬
tionis uti eos deb̾e hisdẽ mandatis
cauetur. ut qnͣtã sũmã cõtułint id
cipe non utendo qui miuit decen¬
nii tp̃r usũ amittit. et qͥs ip̃os

Expanded text:
ibus. Pecuniam, quae in opera noua legata est, potius in tutelam eorum operum quae sunt conuertendam, quam ad inchoanle ad reficienda ea pecunia inueniatur. Si quis opus ab alio factum adornare marmoribus uel alio quo modo ex uoluntate populi facturum se pollicitus sit, nominis proprii titulo scribendo: manentibus priorum titulis, qui ea opera fecissent, id fieri debere senatus censuit. quod si priuati in opera, quae publica pecunia fiant, aliquam de suo adiecerint summam, ita titulo inscriptionis uti eos debere isdem mandatis cauetur, ut quantam summam contulerint in id cipe non utendo qui meruit decennii tempore usum amittit. 2 Callis
Abbreviated transcription (Latin):
siderat si inuicem presentait
accõnũ caue eũ de rato oꝑtet. qͣre
si duple stipłones ꝓcurator int̾ponat
de rato cauere debet. s ⁊̃ si dampni
infecti scipulatiõ ꝓcuratore in t̃po¬
noiẽ eius age̾tur qui einm se fecis¬
se procuratorẽ libello pͥncipr da¬
tos professus ẽ prodest. Ꝙ si iudi

Expanded text:
siderat, si vicem repraesentant actionum, cavere eum de rato oportet. quare si duplae stipulationem procurator interponat, de rato cavere debet. sed et si damni infecti stipulatio a procuratore interponomine eius ageret, qui eum se fecisse procuratorem libello principi dato professus est, prod
Abbreviated transcription (Latin):
de̾. ł T estõ militis ita manumis. ħ¬
sam samriam in lib̾tatẽ ẽẽ iussi. dir᷑¬
tam ub̾tatẽ iure militari accepisse
placuit.
tib ꝯseruandis placuit locũ hab
irrito testõ fcõ si bona uent̾ura sint
piantur iure cautõnẽ ỹdoneã off̾¬
re ñ minus ꝙͣ cetõs defuc̾ti lib̾tos
aut exͣneos declarauit ꝙ bñficiũ
minorib annis. ⁊ heredib scriptiᷤ
auxiliũ bonis p̃stitũ more solito desi
os uenue ꝓhibuit ac petit ꝓut qͥs
meruiss eos manumitti ubertates

Expanded text:
estamento militis ita manumissam 'Samiam in libertate esse iussi' directam libertatem iure militiae cepisse placuit. tibus conseruandis placuit, locum habet irrito testamento facto, si bona uenitura sint:em idoneam offerre, non minus quam ceteros defuncti libertos aut extrarios declarauit: quod beneficium, minoribus annis heredibus scriptis auxilium bonis praestitutum more solito desidos uenire prohibuit ac petit, prout quisque meruisset, eos manumitti. libertates
Abbreviated transcription (Latin):
.x. tm̃ intende̾ sibi darei oꝑt̾e.qui
uo sibi electõnẽ non constituit
incertũ scipulatur. ¶Qui sortẽ
stipulatur ⁊ usuras qͣscu c̾tũ ⁊ ĩc̾¬
tum scipulari uidetur. ⁊ tot sti¬
pulatõnes sunt. quot st̃ res ¶ R
stipło fundũ tusculanũ dari oste¬
efficiatur stipulatoris quocͦ mͦ.
aut ullud ꝙ ego uoluero. hec elestio
ꝑsonalis est. ⁊ Io seruo uł fulio ta
eleccõ non coheret. In heredẽ tñ tnͣ¬
sit obligõ. ⁊ añ electionẽ mortuo sti¬
dũtaxat debetur in stipulatõnem
deducit᷑. ñ ut ĩ iuidiciis ⁊̃ futurũ¬
adicitur. ⁊ id̾o in stipulatõne adicit᷑

Expanded text:
m intendere sibi dari oportere: qui uero sibi electionem non constituit, incertum stipulatur. Qui sortem stipulatur et usuras quascumque, certum et incertum stipulatus uidetur et tot stipulationes sunt, quottio: 'fundum Tusculanum dari?' osteefficiatur stipulatoris quoquo modaut illud, quod ego uoluero', haec electio personalis est, et ideo seruo uel filio talis electio cohaeret: in heredes tamen transit obligatio et ante electionem mortuo stisenti die dumtaxat debetur in stipulationem deducitur, non ut in iudiciis etiam futurum: et ideo in stipulatione adicit
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ. ht̃. s hoc iure utimur ut is
lus noiẽ. serui suas oꝑas dando lib̾a¬
re seruũ pot̾. ꝙ in petimia alis obt̃¬
uatur ut pote cũ exͣneus ꝓ eo suo
dando petimã seruũ liberaret.

Expanded text:
quidem habet, sed hoc iure utimur, ut is lus nomine serui suas operas dando liberare seruum potest: quod in pecunia aliter obseruatur, utpote cum extraneus pro eo seruo dando pecuniam seruum liberaret.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł. Qui satis dare ꝓmisit
it̃a demũ implesse stipulatõnẽ
sat̃ datõnis uidetur. si eũ ded̾it
accessionis loco ꝙ obligari potest.
⁊ conueniri ceterũ fide ded̾it ac¬

Expanded text:
. Qui satisdare promisit, ita demum implesse stipulationem satisdationis uidetur, si eum dederit accessionis loco, qui obligari potest et conueniri: ceterum si dederit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ actione id recuperare possum.
suam contulerit in alienatõnẽ. P
traheret. nr̃a suit. Idẽ ꝙ est si fi¬
ĩ emancipatõis tempus contule¬
rit. nobis debebitur. Si tñ dolo
ribus ⁊ mandatoribũs. Re

Expanded text:
qua actione id reciperare possumusonem contulit in alienationem uel traheret, nostra fuit. idque est, si fiin emancipationis suae tempus contulerit, nobis debebitur, si tamen dolo RIBUS ET M
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ. ñ ẽẽ ĩpletã sat̃datõis stip¬
ulatõnẽ. plane si non idoneum
fidcuissorẽ ded̾it. mag̃. Estiut
aictionis qmͣ hĩturꝰ sum adu̾sus eũ
ꝓ quo fideiussi. uł maudati.ł ne¬
gotioꝵ gestoꝵ. ¶ fideiussor. et
ip̃e obligaturꝰ. ⁊ heredẽ obligatũ
reliquid. cum rei locũ obtineat.
dem ł G eneralit̾ Iulianꝰ ait
cũ ꝙ heres exstitit ei ꝓ quo int̾ue¬
nerat. liberari ex cã accessionis ⁊
solũmͦ q̃i hr̃dũ rei teneri. demq scͥ¬
bit si fideiussor heres exstit̾it ei
ꝓ quo fideiussit. qĩ reũ ẽe obliga¬
tum ⁊ ex cã fideiussionis liberari
eum. uerũ reo succedentẽ ex du¬
ab causis ẽe obligatũ. Nec enim
mat. at in fideiussore ⁊ reo reꝑi¬
tur. qr rei obligatio plenior ẽ.
Nam ubi aliqͣ differentia ẽ obli¬
gõnũ. pot̾ constitui alt̃am per
alt̾am ꝑimeti Cum uͦ due eius¬
dem sint pot̾atis. non pot̾ reꝑi¬
ri. cũ altera potiꝰ qmͣ altera con¬
sũmetur. refert aũ hec ad spem

Expanded text:
dum est non esse impletam satisdationis stipulationem. plane si non idoneum fideiussorem dederit, magis est, ut actionis, quam habiturus sum aduersus eum, pro quo fideiussi, uel mandati uel negotiorum gestorum. Fideiussor et ipse obligatur et heredem obligatum reli‹n›quit, cum rei locum optineat.m. Generaliter Iulianus ait eum, qui heres exstitit ei, pro quo interuenerat, liberari ex causa accessionis et solummodo quasi heredem rei teneri. denique scripsit, si fideiussor heres extiterit ei, pro quo fideiussit, quasi reum esse obligatum, ex causa fideiussionis liberari: reum uero reo succedentem ex duabus causis esse obligatum. nec enim mat: at in fideiussore et reo repperitur, quia rei obligatio plenior est. nam ubi aliqua differentia est obligationum, potest constitui alteram per alteram peremi: cum uero duae eiusdem sint potestatis, non potest repperiri, cur altera potius quam altera consumeretur. refert autem haec ad speciem,
Abbreviated transcription (Latin):
qua dñs est. Siquid aũ ex heredi¬
b quib dare debeat noĩati sunt.
dabit hiis ꝓ hrditariis portõnibus.¬
si heredib noĩatis ⁊̃ exneus inuinc¬
tus sit. exͣneo uiriles ñ hereditarie
dari debẽt. Et si non soluĩ ticiũ. set
⁊̃ alios adietiss hos uirilẽs

Expanded text:
nus est.Si quidam ex heredibus, ‹quibus› dare debeat, nominat‹i› sint, dabit his pro hereditariis portionibus.Si heredibus nominatis etiam extraneus iunctus sit, extraneo uirilis, ceteris hereditariae dari debent: et si non solum Titium, sed etiam alios adiecisset, hos uir
Abbreviated transcription (Latin):
subreptoꝵ crimen non ẽẽ iudicii¬
.p nisi testm̃ alicuiꝰ subreptum
qui in rõnib tabulis lct̃is puͣ
alia ue q̃r sñ cognitõne falsũ fe¬
cerint uelud uerũ non appareat¬

Expanded text:
subreptorum crimen non esse publici iudicii, nisi testamentum alicuius subreptum qui in rationibus tabulis litteris publicis aliaue qua re sine consignatione falsum fecerunt uel
Abbreviated transcription (Latin):
dem.ł. Uxori legatũ ⁊̃ alieno
testõ scrib̾e non ꝓhibemurꝰ. ¶ Se
se filio testatoris inpuberi tutorẽ
adscripserit.⁊ si suspectus ẽẽ p̃su¬

Expanded text:
eat. Vxori legatum in alieno testamento scribere non prohibemur. Qui se filio testatoris impuberi tutorem adscripserit, ut suspectus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmissoris singuli in solidũ tenent᷑.
s quo casu si unꝰ ex heredib solidũ
p̾stit̾it peticõnẽ hẽbit a coherede fa¬
milie hisciscũde iudicõ ex quo qͥdem
accid̾e̾ põp̃. ait. ut ⁊ stipulatoris uie. ꝑ
itineris h̃edes singłi in solidũ hãnt
acciont̃. s qdã hoc cañ exstingui stip¬
ulatõnẽ putant. qr ꝑ singłos adqri
seruitus non pͭ. s ñ facit inutile̾ stip¬
ulatõnẽ difficultas p̃statõis s tñ ho¬
ninẽ stipulatus cũ uno exhr̃dib ꝓauis¬
soris egero ꝑs dũ tarat cetõꝵ obligoĩs

Expanded text:
missoris singuli in solidum tenentur: sed quo casu unus ex heredibus solidum praestiterit, repetitionem habebit a coherede familiae erciscundae iudicio. ex quo quidem accidere Pomponius ait, ut et stipulatoris viae vel itineris heredes singuli in solidum habeant actionem: sed quidam hoc casu extingui stipulationem putant, quia per singulos adquiri servitus non potest: sed non facit inutilem stipulationem difficultas praestationis. Si tamen hominem stipulatus cum uno ex heredibus promissoris egero, pars dumtaxat ceterorum obligationi
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. ł Nes prom̾tendi uice
mutua fideiussores. ñ utiliter
accipi cõuenit. pot̾it itac reꝰ
stipulandi actõnẽ suam diuid̾e
si uelit. Neq enĩ diuid̾e cogen¬

Expanded text:
eos promittendi uice mutua fideiussores non inutiliter accipi conuenit. reus itaque stipulandi actionem suam diuidere si uelit neque enim diuidere cogen
Abbreviated transcription (Latin):
tis existat si de peculio ꝙ ap̃ uendi¬
torẽ seruus. hũit peccuniam cõdicõ¬
nis offerre non possit. ad alienum
eũ peculiũ uoluntas defũcti por¬
rigi ñ pot̾it. Idem er̃ dicendũ et si
cũ peculio seriuis uenierit. ⁊ uen¬
ditor fide rupta peculiũ retinu̾it
ꝙͣqmͣ enĩ exempto sit accio tm̃ a

Expanded text:
tis existat, si de peculio, quod apud uenditorem seruus habuit, pecuniam condicionis offerre non possit: ad alienum enim peculium uoluntas defuncti porrigi non potuit. idem erit et si cum peculio seruus uenierit et uenditor fide rupta peculium retinuerit: quamquam enim ex empto sit actio, ta
Abbreviated transcription (Latin):
non fecisse. Itaq pati in iuriã
quis ⁊̃ si non sentiat potꝰ fa¬
cere nemo nisi scit qui se ĩiu¬
nam fac̾e̾ ⁊̃ sinie sciat cui faci¬
at. quare sicls ꝑ iocũ ꝑcutiat
aut dũ certat iniuriaꝵ Aite¬
necur. ¶ Siquis lib̃m hoĩe
cecid̾it du putat seruũ suum
in ea cã est ne iniuriaꝵ tene̾¬

Expanded text:
non uideri. Itaque pati quis iniuriam, non uideri. Itaque pati quis iniuriam, etiamsi non sentiat, potest, facere nemo, nisi qui scit se iniuriam facere, etiamsi nesciat cui faciat. Quare si quis per iocum percutiat aut dum certat, iniuriarum non tenetur. Si quis hominem liberum ceciderit, dum putat seruum suum, in ea causa est, ne iniuriarum tene
Abbreviated transcription (Latin):
siquis scruũ hẽditariũ tesõ
manumissũ añ aditã he̾dita¬
dem u̾b̾auerit in suriarũ hr̃dẽ
agere posse. at si post aditam
hereditatẽ u̾beratus sit. seli
se liberum. siue ignorat. ip̃n
agere posse. ¶ Siue autẽ sci
quis filiũ meũ ẽẽ.ł uxorẽ me¬
am. siue ĩgnoraiĩt hr̃e mõ no
mine actionẽ nerac̃. scripsit.
Idem ait ex una iniuria int̾dũ
trib oriri iniuriaꝵ actionem.
t ulliꝰ actionẽ ꝑ aliũ cõsumi
ut puta uxori mee filie .ẜ. in
iuria facta ẽ. et michi et pri
eius. et ip̃i iniuriaꝵ actõ ma¬
piet competere
a facta sit uxor ñ agit. qui¬
a defendi uxores auiris. ñ uiro
ab uxorib equũ est.
eds iniuriãꝵ pati possunt. ⁊
facere posse. Sane sũt quidã
qui facẽ non possũt. ut puta
furiosus.⁊ inpubes qui dob
capax non est. Namq hii pa¬
tuniuriam solent non fac̾e
cũ enĩ iniuria ex affectu fa¬
tientis consistat. cõsequens
erit dicore hos sũ pulsent
seu conuiciũ ditẽt iniuriã uidi

Expanded text:
si quis seruum hereditarium testamento manumissum ante aditam hereditatem uerberauerit, iniuriarum heredem agere posse: at si post aditam hereditatem uerberatus sit, siue scit se liberum siue ignorat, ipsum agere posse. Siue autem sciat quis filium meum esse uel uxorem meam, siue ignorauerit, habere me meo nomine actionem Neratius scripsit. Idem ait Neratius ex una iniuria interdum tribus oriri iniuriarum actionem neque ullius actionem per alium consumi. ut puta uxori meae filiae familias iniuria facta est: et mihi et patri eius et ipsi iniuriarum actio incipiet competere.a facta sit, uxor non agit, quia defendi uxores a uiris, non uiros ab uxoribus aequum est.qui iniuriam pati possunt, et facere posse. Sane sunt quidam, qui facere non possunt, ut puta furiosus et inpubes, qui doli capax non est: namque hi pati iniuriam solent, non facere. cum enim iniuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicere hos, siue pulsent siue conuicium dic‹a›nt, iniuriam fecisse