comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
proximo die dimicatuius sũma cũ
dissimulatr̃e Neronẽ castris noctu re¬
cepit. tribunos eĩ atribunis cẽtuno¬
nes acẽturionib equites ab equiti¬
bus pedites apeditib excipi iussit.
ac sine ulla tumultuatõe solo ux
uno exercitũ capiẽte alteꝵ inseruit.
Quo eueĩt ne hasdrubal se ꝯsulibus
be in famis punica calliditas rom¬
ana elusa prudẽtia hanibalẽ Nero¬
ni hasdrubalẽ Salinatori decipien¬
dum tradidit.
Emorabilis ⁊̃ ꝯsilii. Quitus
Metellus. qui cũ pro cõsule
bellũ ĩhispaĩa adu̾sus seltiberos.
gereret urbẽq Trebiã caput cius
gentis uirib expugnare nõ posset
intra pectus suũ multũ ac diu ꝯsi¬
liis agitatis uiã repit qua propo¬
sitũ ad exitũ ꝑducẽt. Itinera magͦ
impetu ĩgrediebatur. deĩde alias.
atq alias regiones petebat. hos po¬
ssidebat mõtes. paulopost ad alio
trãsg̾diebatur. Cũ inter̾i tã suis oĩ¬
bus ꝙͣ sius hostibus ignota erat

Expanded text:
proximo die dimicaturus summa cum proximo die dimicaturus summa cum dissimulatione Neronem castris noctu recepit: tribunos enim a tribunis, centuriones a centurionibus, equites ab equitibus, pedites a peditibus excipi iussit ac sine ulla tumultuatione solo uix unum exercitum capiente alterum inseruit. quo euenit ne Hasdrubal cum duobus sbe infamis Punica calliditas Romana elusa prudentia Hannibalem Neroni, Hasdrubalem Salinatori decipiendum tradidit. Memorabilis etiam consilii Q. Metellus. qui, cum pro consule bellum in Hispania aduersus Celtiberos gereret urbemque Contrebiam caput eius gentis uiribus expugnare non posset, intra pectus suum multum ac diu consiliis agitatis uiam repperit, qua propositum ad exitum perduceret. itinera magno impetu ingrediebatur, deinde alias atque alias regiones petebat: hos obsidebat montes, paulo post ad illos transgrediebatur, cum interim tam suis omnibus quam ipsis hostibus ignota erat
Abbreviated transcription (Latin):
cis ceperũt. quo spectaculo obstupe¬
facti infinitã q frum̃ẽti abũdãtiã
nrĩs supẽe credentes ad pactõnem
omittende obsidioĩs ꝯpulerunt.
Misertus ẽ tuẽ profecto Iupiter ro¬
mane uirtutis p̾sidiũ abastucia mu¬
tuãte cũ sũma alim̃toꝵ ĩopia pro¬
iici p̾sidia ĩ opiae cemẽt. igitur ut
uafro ita ꝑiculoso ꝯsilio salutarẽ
exitum dedit:
Uemq iupiter postea p̾stãtissi¬
moꝵ ducũ nrõꝵ sagacib ꝯsiliis
propicius aspirauit. Nã cũ altex Ita¬
lie latus hanibal laceraret. alteꝵ in¬
uasisset hasdrubal ne duoꝵ fim̃ iũ¬
cte copie intolerabili onere simul
Neronis uegetũ ꝯsiliũ Illĩc liuii sa¬
linatoris inclita pronidẽtia effecit.
Nero eim ꝯ p̾sso ad se ĩlucanis ha¬
nibale p̾sentiã suã quã ꝑ optatã
ita ratõ belli desiderabat m̃titus ho¬
sti ad opẽ college ferẽd̃a ꝑlongu
iter celeritate mira tetẽdit. Salia¬
tor ĩ umbria a pd̾ Methau fliuiiũ

Expanded text:
cis coeperunt. quo spectaculo obstupefactos infinitamque frumenti abundantiam nostris superesse credentes ad pactionem omittendae obsidionis conpulerunt. misertus est tunc profecto Iuppiter Romanae uirtutis, praesidium ab astutia mutuantis, cum summa alimentorum inopia proici praesidia inopiae cerneret. igitur ut uafro, ita periculoso consilio salutarem exitum dedit. Idemque Iuppiter postea praestantissimorum ducum nostrorum sagacibus consiliis propitius aspirauit: nam cum alterum Italiae latus Hannibal laceraret, alterum inuasisset Hasdrubal, ne duorum fratrum iunctae copiae intolerabili onere fessasNeronis uegetum consilium, illinc Liui Salinatoris inclyta prouidentia effecit: Nero enim conpresso a se in Lucanis Hannibale praesentiam suam, quoniam ita ratio belli desiderabat, mentitus hosti ad opem collegae ferendam per longum iter celeritate mira tetendit. Salinator in Vmbria apud Metaurum flumen
Abbreviated transcription (Latin):
cegnito adolescẽs silẽtio simł ac pa
ꝑuidit. nec ignorauit p̾cipi sibi ut
excellẽtissimũ queq Gabĩoꝵ aut
exilio sũmouẽt aut morte ꝯsumẽt.
ergo spoliat᷑a boĩs propugnatoribꝰ
¶Illud quoq maiorib ⁊ ꝯsilio pin¬
denter ⁊ exitu feliciter prouisum
Um eim urbe capta Galli ca¬
pitoliũ obsiderẽt solãq potĩe¬
di eius spem ĩ fame coꝵ repoĩta aiãd¬
uerterẽt. ꝑ ꝙͣ callido gnͣe ꝯsilii unico

Expanded text:
cognito adulescens silentio simul ac pacognito adulescens silentio simul ac paperuidit nec ignorauit praecipi sibi ut excellentissimum quemque Gabinorum aut exilio summoueret aut morte consumeret. ergo spoliatam bonis propugnatoribusIllud quoque maioribus et consilio prudenter et exitu feliciter prouisum: cum enim urbe capta Galli Capitolium obsiderent solamque potiendi eius spem in fame eorum repositam animaduerterent, perquam callido genere consilii Ro
Abbreviated transcription (Latin):
inuasuꝵ fidenatiũ terga. quo ĩpato¬
rie artis cõsilio metũ fiducia muta¬
uit. proq trepidatõe alacritate suo¬
rum pectora repleuit. ¶ Et ne cõti¬
nuo a nrĩs rebus recedamus:¬
Extus Tarquinius Tarquini
filius ĩdigne ferẽs ꝙ patris
uirib expugnari Gabii nequirẽt
ualẽtiorẽ armis excogitauit rõne̾
qua in terceptũ illud oppidũ roma¬
no imꝑio adicẽt subito nãq se ad
Gabios ꝯtulit tãꝙͣ parẽtis seuitiã
et uerbera que uolũtate sua ppessus
erat fugiẽs ac paulatĩ uniuscuius
fetĩs ⁊ ꝯpoitis blãdiciis alliciendo
beniuolẽtia ut apud om̃s płimu
posset ꝯsecutus familiar̃e suũ ad pa¬
trem misit ĩdicatuꝵ quẽ admodũ
cuc̃ta ĩ manu sua hrẽt et quesituꝵ
quidnã fieri uellet. Iuueili callidita¬
ti senilis astutia respõdit. si quidẽ re
eximia delectatus Tarquinus fidi
seducto eo ĩ ortũ maxĩa ⁊ altissima
papauex capita baculo decussit.

Expanded text:
inuasurum Fidenatium terga. quo imperatoinuasurum Fidenatium terga. quo imperatoriae artis consilio metum fiducia mutauit proque trepidatione alacritate suorum pectora repleuit. Et ne continuo a nostris regibus recedam, Sextus Tarquinius Tarquini filius indigne ferens, quod patris uiribus expugnari Gabii nequirent, ualentiorem armis excogitauit rationem, qua interceptum illud oppidum Romano imperio adiceret: subito namque se ad Gabinos contulit tamquam parentis saeuitiam et uerbera, quae uoluntate sua perpessus erat, fugiens, ac paulatim unius cuiusque fictis et compositis blanditiis adliciendo beniuolentiam, ut apud omnes plurimum posset consecutus, familiarem suum ad patrem misit indicaturum quemadmodum cuncta in sua manu haberet et quaesiturum quidnam fieri uellet. iuuenili calliditati senilis astutia respondit, si quidem re eximie delectatus Tarquinius, fidseducto eo in hortum maxima et altissima papauerum capita baculo decussit.
Abbreviated transcription (Latin):
la uoͣ ꝑs calliditatis egregia
TAtina uix apte expͥmi possũt greca
pronũtõe stratagemata dicũtur.
Mnib militarib copiis Tul¬
lus hostilius fidenas aggres¬
sus que surgẽtis Impii nr̃i ĩcunabu¬
la crebris rebellatorĩb torpere passe
nõ sũt finitimisq tropheis ac tͥũ¬
phis alita iu: tutẽ eius spes suas ul¬
terius promon̾e docuerũt. Metius
sufetius dux albanoꝵ dubĩa et su¬
spectã semꝑ societatis sue fidẽ repẽte
in ip̃ã acie detexit. detecto eĩ roma¬
ni epercitus latere ĩ proxio colle ꝯ¬
seoi ꝑmaduitore speculator pugͤ
futurus ut aut uictis ĩsultaret ã¬
ut uictores aggrederetur. Non erat
dubiũ qn ea res militũ nr̃oꝵ aiõs
debilitatura eẽt cũ eodẽ tpẽ et hostes
ꝯfligere et auxilia defice cemeͬt. Ita¬
q ne id fiẽt Tullus prouidit. conci¬
tato eim̃ equo omẽs pugnãtiũ glo¬
bos ꝑcuirit p̾dicãs suo iussu secessi¬
sse Metiũ. eñq cũ ip̃e signũ dedisset

Expanded text:
la uero pars calliditatis egregia llatione uix apte exprimi possunt, Graeca pronuntiatione strategemata dicantur. † Omnibus militaribus copiis Tullus Hostilius Fidenas adgressus, quae surgentis imperii nostri incunabula crebris rebellationibus torpere passae non sunt finitimisque tropaeis ac triumphis alitam uirtutem eius spes suas ulterius promouere docuerunt, Mettius Fufetius dux Albanorum dubiam et suspectam semper societatis suae fidem repente in ipsa acie detexit: deserto enim Romani exercitus latere in proximo colle consedit, pro adiutore speculator pugnae futurus, ut aut uictis insultaret aut uictores fessos adgrederetur. non erat dubium quin ea res militum nostrorum animos debilitatura esset, cum eodem tempore et hostes confligere et auxilia deficere cernerent. itaque ne id fieret Tullus prouidit: concitato enim equo omnes pugnantium globos percucurrit praedicans suo iussu secessisse Mettium eumque, cum ipse signum dedisset,
Abbreviated transcription (Latin):
Ge xerses opũ regiaꝵ oñtatone
eximia cousqz luxuria gaudẽs
ut edicto p̾miũ ei proponẽt q nouũ
uoluptatis genus repisset. Quanta
dũ celitiis nimis capitur amplissimi
impii ĩuina euasit:
Anthiochus quoq syrie rex
nichilo cõtinẽtiores exempli.
Clius cẽcam ⁊ amẽtẽ luxurã exercitꝰ
Limitatus magna ex ꝑte aureos clau¬
os crepidis subiectos hũit. argẽtea¬
q uasa adusũ culine cõꝑauit. et tab̾¬
nacula tertilib sigillis adornata sta¬
tuit. Auaro potius hosti p̾da optabi¬
lis ꝙͣ ulla adĩcẽdũ strenuo mora.

Expanded text:
ge, Xerxes opum regiarum ostentatione eximia eo usque luxuria gaudens, ut edicto praemium ei proponeret, qui nouum uoluptatis genus repperisset, quanta, dum deliciis nimiis capitur, amplissimi imperii ruina euasit! Antiochus quoque Syriae rex nihilo continentioris exempli. cuius caecam et amentem luxuriam exercitus imitatus magna ex parte aureos clauos crepidis subiectos habuit argenteaque uasa ad usum culinae conparauit et tabernacula textilibus sigillis adornata statuit, auaro potius hosti praeda optabilis quam ulla ad uincendum strenuo mora.
Abbreviated transcription (Latin):
Am ꝑtholomeus rex accessione
uitioꝵ suoꝵ uixit. Ideoq phiton
appelsatus ẽ. Cuius nequitia qd neq¬
us. Sororẽ natu maior̃ẽ coĩ frĩ nuptã
sibi nubere coegit. postea deĩde filia eiꝰ
piũ strupata ipãm dimisit. ut uacuũ
locum nuptiis puelle faceret:
Onsentaneus igitur reb siuis.
gentis Egiptie ppłs qui ductu
Archelai aduersus aulũ Gabinũ me¬
nib urbis egressus cũ castra uallo
atq fossa cingere iuberetur uniu̾sus
succlamauit. ut id opus publica pe¬
cunia faciẽdũ locaretur. Quaꝵ deliciis
tã enerues aĩ spm̃ exercitus nr̃i susti¬
nere nõ potuer̃t.
Eo tñ effeminatior multitudo
Cip̾oꝵ. qui reginas suas mliex¬
corporib uelut gradib cõstructis
quo molius uestigia pedũ ponerent.
cuiruis cõscendere equo aĩo sustiẽbãt.
uins eĩ si mõ uiri erat uita carere ꝙͣ tã
delicato imꝑio obtẽꝑare satius fuit.
¶hec societas uitiox lasciu uultus et
noue cupiditati ĩherentiũ oculoꝵ ac

Expanded text:
am Ptolomaeus rex accessio uitiorum suorum uixit ideoque Physcon appellatus est. cuius nequitia quid nequius? sororem natu maiorem communi fratri nuptam sibi nubere coegit. postea deinde filia eius per uim stuprata ipsam dimisit, ut uacuum locum nuptiis puellae faceret. Consentaneus igitur regibus suis gentis Aegyptiae populus, qui ductu Archelai aduersus A. Gabinium moenibus urbis egressus, cum castra uallo atque fossa cingere iuberetur, uniuersus succlamauit ut id opus publica pecunia faciendum locaretur. quapropter deliciis tam enerues animi spiritum exercitus nostri sustinere non potuerunt. Sed tamen effeminatior multitudo Cypriorum, qui reginas suas mulicorporibus uelut gradibus constructis, quo mollius uestigia pedum ponerent, currus conscendere aequo animo sustinebant: uiris enim, si modo uiri erant, uita carere quam tam delicato imperio optemperare satius fuit. DE CRVDELITATE Haec societas uitiorum lasciui uultus et nouae cupiditati inhaerentium oculorum ac
Abbreviated transcription (Latin):
nia urbis sue ꝯpulsi cũ iũ punicã
ulterius nequirẽt arcere. collatis
in foꝵ que unicuiq erãt carissima
atq ũdiq circũdatis accensisq
ignis nutrimẽtis ne a societate nr̃a
disceterẽt publico ⁊ coĩ razo semet
ipõs supiecerũt. Credider̃ tũc ipãm
fidẽ humana negocia speculantem
mestũ gessisse uultũ. ꝑseuerãtissimũ
sui cultũ miq fortune iudicio tã
acerbo exitu dãnatũ cernẽte. ¶Idez
p̾stando petilini eũdẽ laudis hono¬
rem meruerũt.
Bhanibale qr deficere nr̃am
amicitiã noluerãt obsessi le¬
gatos ad senatũ auxiliũ ĩplorãtes
miserũt. Quib ꝑꝑ recẽtẽ Cãnẽsem
cladem succurri nõ potuit. Ceteꝵ ꝑ
missũ est ut ei facerẽt qd̾ utilissimũ
ĩ columitati eoꝵ uiceretur. libex ergo
erat cartaginẽsiũ gram amplecti.
Illi tñ femĩs oĩq etate ĩbelli cĩtate
egesta quo tucius armati famẽ t̃he¬

Expanded text:
nia urbis suae conpulsi, cum vim Punicam nia urbis suae conpulsi, cum vim Punicam ulterius nequirent arcere, collatis in forum quae unicuique erant carissima atque undique circumdatis accensisque ignis nutrimentis, ne a societate nostra desciscerent, publico et communi rogo semet ipsi superiecerunt. crediderim tunc ipsam Fidem humana negotia speculantem maestum gessisse uultum, perseuerantissimum sui cultum iniquae fortunae iudicio tam acerbo exitu damnatum cernentem. Idem praestando Petelini eundem laudis honorem meruerunt. ab Hannibale, quia deficere nostra amicitia noluerant, obsessi legatos ad senatum auxilium inplorantes miserunt. quibus propter recentem Cannensem cladem succurri non potuit. ceterum permissum est uti facerent quod utilissimum incolumitati ipsorum uideretur. liberum ergo erat Karthaginiensium gratiam amplecti. illi tamen feminis omnique aetate inbelli urbe egesta, quo diutius armati famem trahe
Abbreviated transcription (Latin):
am potestatẽ redegisset ĩ uiolatã di¬
misit. qr se legatos ad cũ missos di¬
cebãt. tã ⁊ si erat manifestũ illos ui¬
tandi pñtis piculi grã falsũ legatõiᷤᷤ
nom̃ amplecti ut romani impatois
potius decepta fides ꝙͣ frustra ĩ plo¬
rata iudicaretur ¶ Rep̾sentemus ⁊̃
illud senatus nullo mõ p̾t̾mittẽdũ
opus
Egatos aburbe Apolloiã mis
uncus il pronius ediles orta ꝯtẽtõe
pulsauerũt. Qd̾ ubi oꝑit cõtinuo.
eos ꝑfeciales legatos deoit. q̃storẽ¬
q cũ his Brũdusiũ ire iussit ne quã
initinere a cognatis deditoꝵ ĩuiria
acciperẽt. ¶ Ilã curiã mortaliũ quis
ꝯciliũ an nõ fidei templũ dixerit᷑.
Quã ut ciuitas nr̃a semp benigna
p̾stitit. ita ĩ socioꝵ quoq aĩs acõstã¬
tem recognouit
ost duoꝵ ĩbispaiã scipionũ
totidẽq romani sanguis ex̾¬
citiũ miserabilẽ stragẽ Sãgũtini
uictricib haĩbalis armis ĩtra me¬

Expanded text:
am potestatem redegisset, inuiolatam diam potestatem redegisset, inuiolatam dimisit, quia se legatos ad eum missos dicebant, tametsi manifestum erat illos uitandi praesentis periculi gratia falsum legationis nomen amplecti, ut Romani imperatoris potius decepta fides quam frustra implorata iudicaretur. Repraesentemus etiam illud senatus nullo modo praetermittendum opus. legatos ab urbe Apollonia Romam , Cn. Apronius aedilicii orta contentione pulsauerunt. quod ubi conperit, continuo eos per fetiales legatis dedidit quaestoremque cum his Brundisium ire iussit, ne quam in itinere a cognatis deditorum iniuriam acciperent. illam curiam mortalium quis concilium ac non Fidei templum dixerit? quam ut ciuitas nostra semper benignam praestitit, ita in sociorum quoque animis constantem recognouit. Post duorum in Hispania Scipionum totidemque Romani sanguinis exercituum miserabilem stragem Saguntini uictricibus Hannibalis armis intra moe
Abbreviated transcription (Latin):
at audere ne eotẽ mõ cathene sibi
innicerentur quo ab ipĩs Cornelio a¬
sine ꝯsuli fuerãt ĩ iecte. Hano aut̃ cer¬
tior romani aĩ extimator. nichil tale
timẽdũ ratus maxima cũ fiducia ad
colloquiũ eoꝵ tetendit. Apud quos
cũ defide belli ageret ⁊ tribunus mi¬
litũ ei dixisset posse illi merito eueĩre
qd̾ Cornelio accidisset. uterq cõsul
tribuno tacere uisso isfo ĩquiũt te
metu hano fides ciuitatis nr̃e liberat.
Claros illos fecerat tãtũ hostiũ ducẽ
uĩcere potuisse. sed multo claziores
fecit noluisse. ¶ Adu̾sus cosdẽ hostes
parẽ fid̾e ĩuire legatoĩs tuẽdo patres
cõscripti exhibuere:
neo cõsulib luciũ Minutiũ
et luciũ Maniliũ. Eartaginẽsium le¬
gatõi qr manus his attulerãt ꝑfe
uerũt ¶ Se tuẽ senatus nõ eos qb
hoc p̾stabatur aspexit:
uius exemplũ supior affricanꝰ
secutis cũ onustã multis ⁊ illu¬
strium Cartaginẽsiũ uiris nauẽ ĩsu¬

Expanded text:
at audere, ne eodem modo catenae sibi at audere, ne eodem modo catenae sibi inicerentur, quo ab ipsis Cornelio Asinae consuli fuerant iniectae. Hanno autem, certior Romani animi aestimator, nihil tale timendum ratus maxima cum fiducia ad conloquium eorum tetendit. apud quos cum de fine belli ageret, et tribunus militum ei dixisset posse illi merito euenire quod Cornelio accidisset, uterque consul tribuno tacere iusso 'isto te' inquit 'metu, Hanno, fides ciuitatis nostrae liberat'. claros illos fecerat tantum hostium ducem uincire potuisse, sed multo clariores fecit noluisse. Aduersus eosdem hostes parem fidem in iure legationis tuendo patres conscripti exhibuere: nio consulibus L. Minucium et L. Manlium Karthaginiensium legatis, quia manus his attulerant, peruerunt. se tunc senatus, non eos, quibus hoc praestabatur, aspexit. Cuius exemplum superior Africanus secutus, cum onustam multis et inlustribus Karthaginiensium uiris nauem in su
Abbreviated transcription (Latin):
uius imagine ante ocu¬
los posita uenerabile fi¬
dei num̃e dexterã suam
certissimũ salutis huãne p̃ignus ostẽ¬
tat. ꝙͣ semꝑ ĩ nrã ciuitate uguisse
et om̃s gentes senserũt. et nos pau¬
cis exemplis recognoscamus:
um ꝑtholomeus rex tutorẽ
ppłm romanũ filio reliquisset.
senatus Marcũ fmiliũ lepidũ ponti-¬
ficem maximũ bis ꝯsulẽ ad pueri tu¬
telã gerendã Alexandriã misit. am¬
plissimiq et integerrimi uiri sct̾itatẽ
reipublice usibus ⁊ sacris oꝑatã ex¬
terne procuratõi uacare uoluit ne
fides ciuitatis nr̃e frustra petita exti¬
maretur. Cuius bñficio regia ĩcuna¬
bula cõseruata piter ac decorata in¬
certũ ꝑtholomeo reddiderũt. patris¬
ne fortuna magis an tutoꝵ maiesta¬
te gloriari debe̾t. ¶ Speciosa illa qͦs
romana fides:
N genti penoꝵ classe circa sicili¬
am deducta duces eiũs fractis
ais ꝯsilia petẽde pacis agitabãt. Qͦx¬
dux amulcar ire se ad ꝯsules negab¬

Expanded text:
uius imagine ante oculos posita uenerabile fidei numen dexteram suam, certissimum salutis humanae pignus, ostentat. quam semper in nostra ciuitate uiguisse et omnes gentes senserunt et nos paucis exemplis recognoscamus. Cum Ptolomaeus rex tutorem populum Romanum filio reliquisset, senatus M. Aemilium Lepidum pontificem maximum, bis consulem, ad pueri tutelam gerendam Alexandriam misit, amplissimique et integerrimi uiri sanctitatem rei publicae usibus et sacris operatam externae procurationi uacare uoluit, ne fides ciuitatis nostrae frustra petita existimaretur. cuius beneficio regia incunabula conseruata pariter ac decorata incertum Ptolomaeo reddiderunt patrisne fortuna magis an tutorum maiestate gloriari deberet. Speciosa illa quoque Romana fides. ingenti Poenorum classe circa Siciliam deuicta duces eius fractis animis consilia petendae pacis agitabant. quorum Hamilcar ire se ad consules negab
Abbreviated transcription (Latin):
Adusũ nephai̾e dapis uerterũt. quo
diutius: armata uiũetus inscera sua
uiscerib sius aleret. ĩ felices cadauex
reliquias sallire nõ dubitauit. En
quẽ aliꝗs ĩ acie hortaretur ut prosa¬
lute cõuigũ et liberoꝵ fortiter dimi¬
caret. Ex hoc nimiꝵ hoste tãto duci
pena magis ꝙͣ uictoria fuit petẽda.
quiã plus iũdicatus libertatis ꝙͣ iuc¬
tus glorie afferre potuit. Cũ ome ser¬
pentũ ac feraꝵ genus cõpatõe sui ti¬
tulo feritatis suparit. Na que illis dł¬
cia uite pignora propͥo spũ caĩora
sũt. ea Callaguritanis prandia atq
cene extiterunt

Expanded text:
ad usum nefariae dapis uerterunt: quoque ad usum nefariae dapis uerterunt: quoque diutius armata iuuentus uiscera sua uisceribns suis aleret, infelices cadauerum reliquias sallire non dubitauit. en quam aliquis in acie hortaretur ut pro salute coniugum et liberorum fortiter dimicaret! ex hoc nimirum hoste tanto duci poena magis quam uictoria petenda fuit, quia plus uindicatus libertatis quam uictus gloriae adferre potuit, cum omne serpentum ac ferarum genus conparatione sui titulo feritatis superarit: nam quae illis dulcia uitae pignora proprio spiritu cariora sunt, ea Calagurritanis prandia atque cenae extiterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
terraꝵ uacans dispulit:
Netẽsib nichil tale p̾sidii afflu¬
xit. qui obsidione Metelli ad
ultimã penuriam cõpulsi sua iumẽ¬
toꝵq suoꝵ urina sitim torserũt. iu¬
stius dixer̃. ꝙͣ sustẽtauerũt. quia dũ
uinci timẽt id passi sũt qd̃ eos ne uic¬
tor quidẽ pati coegisset:
Ymãtini aũt ascipione uallo ⁊
fossa circũdati. cũ oiã que fam̃e
eoꝵ trahere poterãt cõsupsissẽt. ad
ultimũ huãnoꝵ corpoꝵ dapib usi
sũt. Quapꝑ capta iã ur be cõplures in¬
uẽti sũt artus ⁊ m̃bra trucidator cor¬
poꝵ sinu suo gestãtes. Nulla ẽ in his
necessitatis excusatõ. Nam quib mo¬
ri licuit sic uiue̾ necesse nõ fuit:
Oꝵ trucẽ ꝑtinẽciã ĩ ꝯsiłi facino¬
re Callagurgitanoꝵ execrabilis
ĩpietas sꝑg̃ssa ẽ. Qui quo pseuerãtuiᷤ
intẽpti sertorii cinerib obsidionem
Gnci pompei frustr̃ates fidẽ p̾starent.
quia nullũ iã aliud ĩ urbẽ coꝵ suꝑent¬
hanibal. uãl uxores suas natosq

Expanded text:
terrarum uacans dispulit. Cretensibus nihil tale praesidii adfulsit, qui obsidione Metelli ad ultimam penuriam conpulsi sua iumentorumque suorum urina sitim torserunt iustius dixerim quam sustentarunt, quia, dum uinci timent, id passi sunt, quod eos ne uictor quidem pati coegisset. Numantini autem a Scipione uallo et aggere circumdati, cum omnia, quae famem eorum trahere poterant, consumpsissent, ad ultimum humanorum corporum dapibus usi sunt. quapropter capta iam urbe conplures inuenti sunt artus et membra trucidatorum corporum sinu suo gestantes. nulla est in his necessitatis excusatio: nam quibus mori licuit, sic uiuere necesse non fuit. Horum trucem pertinaciam in consimili facinore Calagurritanorum execrabilis impietas supergressa est. qui, quo perseuerantius interempti Sertorii cineribus obsidionem Cn. Pompei frustrantes fidem praestarent, quia nullum iam aliud in urbe eorum supererat animal, uxores suas natosque
Abbreviated transcription (Latin):
it. Eoq se negãte id factuꝵ ne cast¬
rensis honos ĩ eo qui paulo añ ser¬
uisset uiolaretur. ip̃e ex preda galli¬
ca aux equiti largitus ẽ. Nec tacite
id scipio tulit. Nãq equiti hebis
inquit donũ uiri diuitis. Quod uͥ
ille accepit. proiecto añ petes labi¬
eni auro uultũ dimisit. ¶ Idem ut
audiuit Scipionẽ dicẽtẽ impator
te argenteis armillis donat. alacer
gaudio abiit. Nulla ergo tãta huili¬
et humillimis reb petita ẽ. Nã
quid sibi uoluit Gauis fabius no¬
billissimus ciius qui cũ ĩ ete salu¬
tis quã baius Iunius Bubulcus
dedicauerat parietes pĩxisset no¬
men his suũ ĩscnpsit. Io eĩm demũ
ornamẽti familie et cõsularibo et sa¬
cerdotib ⁊ triũphis celebenimũ de¬
derat. Ceteꝵ sordido studio deditũ ĩ ge¬
niũ qualẽcũq illũ laborẽ suũ scilẽtio
obliterari noluit uidelicet phydie se¬
cutus exẽplũ qui clipeo Minerue ef¬

Expanded text:
it, eoque se negante id facturum, ne castit, eoque se negante id facturum, ne castrensis honos in eo, qui paulo ante seruisset, uiolaretur, ipse ex praeda Gallica aurum equiti largitus est. nec tacite id Scipio tulit: namque equiti 'habebis' inquit 'donum uiri diuitis'. quod ubi ille accepit, proiecto ante pedes Labieni auro uultum demisit. idem, ut audiit Scipionem dicentem 'imperator te argenteis armillis donat', alacer gaudio abiit. nulla est ergo tanta humiliex humillimis rebus petita est: nam quid sibi uoluit C. Fabius nobilissimus ciuis, qui, cum in aede Salutis, quam C. Iunius Bubulcus dedicauerat, parietes pinxisset, nomen his suum inscripsit? id enim demum ornamenti familiae consulatibus et sacerdotiis et triumphis celeberrimae deerat. ceterum sordido studio deditum ingenium qualemcumque illum laborem suum silentio obliterari noluit, uidelicet Phidiae secutus exemplum, qui clypeo Mineruae ef
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃ib clari ducis extitit. Cuius fa¬
miliari cultu ⁊ prõpta laudatõne
delectatus eius u̾sibus. tẽploꝵ adi¬
tus que ex manubiis cõsecrauent
adornauit.
Ec pompeius quidẽ magnus
ab hoc affectu glie auersus. ꝙ
Teophanẽ Mitilenũ scriptorẽ rex
suaꝵ ĩ cõcione militũ cuitate tona¬
uit. bñficiũ ꝑse amplũ et accurata
et testata orõne prosecutus. Quo
effectũ ẽ ut nequis dubitaret qn
referret potius grãm ꝙͣ ĩ coharet:
ycius aũt silla et si ad neminẽ
scriptor̃ẽ aĩum direxit. tñ Iug¬
urte a bocho rege ad Maniũ ꝑducti
totã sibi laudẽ cupide asseruit. ut a¬
nulo quo signatorio utebatur ĩscul¬
ptam illã traditõne brẽt. et ꝙͣtus.
postea ne minimũ glorie uestigiũ
cõtẽpsit. ¶ Atq ut impatoribus¬
Cipione dona militaria his
qui strenũa operã ediderãt di¬
uidentẽ Titus labienus ut forti eqti
aureas azmillas tribuẽt admonu¬

Expanded text:
temporibus clari ducis extitit, cuius fatemporibus clari ducis extitit, cuius familiari cultu et prompta laudatione delectatus uersibus templorum aditus, quae ex manubiis consecrauerat, adornauit. Ne Pompeius quidem Magnus ab hoc affectu gloriae auersus, qui Theophanen Mitylenaeum scriptorem rerum suarum in contione militum ciuitate donauit, beneficium per se amplum accurata etiam et testata oratione prosecutus. quo effectum est ut ne quis dubitaret quin referret potius gratiam quam inchoaret. L. autem Sulla, etsi ad neminem scriptorem animum direxit, tamen Iugurthae a Boccho rege ad Marium perducti totam sibi laudem tam cupide adseruit, ut anulo, quo signatorio utebatur, insculptam illam traditionem haberet. † et quantus postea ne minimum quidem gloriae uestigium contempsit. Atque ut imperatoribScipionem dona militaria his, qui strenuam operam ediderant, diuidentem T. Labienus ut forti equiti aureas armillas tribueret admonu
Abbreviated transcription (Latin):
Loria uõ aut unde oriatur
aut cuius sit hĩtus aut
qua rõne debeat cõparari
et an melius auirtute uelut nõ necessa¬
na negligatur. uiderit hii quoꝵ ĩ cõtẽ¬
plãdis eiusmoĩ rebus cura teritur. ꝙ¬
busq ⁊̃ que prdẽter aiãdueitenint
facũde cõtigit eloqui. Ergo ĩ hoc opere
factis autores ⁊ autorib facta sua red¬
dere cõtentus ꝙͣta cupiditas eus cẽ
soleat propriis exẽplis demonstrare
conaborz
Y perior affricanus finii pocte
effigiẽ monum̃tis Cornelie ge¬
tis collocan uoluit. ꝙ ĩgenio eius o¬
pera sua illustrata iudicaret. Nõ ꝗde
ignaius ꝙͣdiu romanũ impiũ flore¬
ret et affrica Italie pedib eẽt sb̃iec¬
ta tociusq terraꝵ orbis sumũ colu¬
mẽ arx capitolina pͦssiteret coꝵ ex¬
tingui memoriã nõ posse. si tñ lute¬
raꝵ quoꝵ illi lumẽ accessisset magni
extimãs iut hoẽrico ꝙͣ rudi atq ĩ¬
ꝑollito p̾conio dignior:
Imiliter honoratus aĩus erga
portã actiũ Decii bruti suis.

Expanded text:
loria uero aut unde oriatur aut cuius sit habitus aut qua ratione debeat conparari et an melius a uirtute uelut non necessaria neglegatur uiderint hi, quorum in contemplandis eius modi rebus cura teritur quibusque quae prudenter animaduerterunt facunde contigit eloqui. ego in hoc opere factis auctores et auctoribus facta sua reddere contentus, quanta cupiditas eius esse soleat propriis exemplis demonstrare conabor. Superior Africanus Enni poetae effigiem in monumentis Corneliae gentis conlocari uoluit, quod ingenio eius opera sua inlustrata iudicaret, non quidem ignarus, quam diu Romanum imperium floreret et Africa Italiae pedibus esset subiecta totiusque terrarum orbis summum columen arx Capitolina possideret, eorum extingui memoriam non posse, si tamen litterarum quoque illis lumen accessisset, magni aestimans, uir Homerico quam rudi atque inpolito praeconio dignior. Similiter honoratus animus erga poetam Accium D. Bruti suis
Abbreviated transcription (Latin):
uẽte artis quã affectabat pͥmã litterã
diceͣ nõ posset oris sui uitiũ tanto stu¬
dio expugnauit ut ea anullo exp̃ssiuᷤ
referretur. Ueĩde ppnimĩa exilitate
acerbam auditu uoce suã exercitatr̃e
cõtinua admatuꝵ et gratũ auribus
sõnũ ꝑduxit. lateris ⁊̃ firitate defec¬
tus quas corpoĩs hĩtus iuires negaue¬
rat alabore mutatus ẽ. Multos eĩm
uersus uno ĩpetu spũs complebat.
eosq adu̾sa loca celeri gradu scãdẽs
pronũciabat. Ac uadosis littoribus
insistẽs declamatoes fluctuũ frago¬
ribus obluctãtib edebat. ut adfrem¬
itus cõcitataꝵ cõcionũ paciẽtia du¬
ratis actoĩb uteretur. fertu qͦ ore
insertis calculis multũ ac diu loqui
solitus. quo uacuũ prõptius ẽẽt ac
solutius. ¶Preliata ẽ cũ eo rex naͣ.
equidẽ uctor abiit malignitatẽ eiꝰ
ptinacissimo aĩc robore suꝑando. Ita¬
qz altez uemostenẽ mater altex mñ¬

Expanded text:
uentae artis, quam adfectabat, primam litteram uentae artis, quam adfectabat, primam litteram dicere non posset, oris sui uitium tanto studio expugnauit, ut ea a nullo expressius referretur. deinde propter nimiam exilitatem acerbam auditu uocem suam exercitatione continua ad maturum et gratum auribus sonum perduxit. lateris etiam firmitate defectus, quas corporis habitus uires negauerat, a labore mutuatus est: multos enim uersus uno impetu spiritus conplectebatur eosque aduersa loca celeri gradu scandens pronuntiabat ac uadosis litoribus insistens declamationes fluctuum fragoribus obluctantibus edebat, ut ad fremitus concitatarum contionum patientia duratis auribus uteretur. fertur quoque ori insertis calculis multum ac diu loqui solitus, quo uacuum promptius esset et solutius. proeliatus est cum rerum natura et quidem uictor abiit malignitatem eius pertinacissimo animi robore superando. itaque alterum Demosthenen mater, alterum i
Abbreviated transcription (Latin):
Am publius Crassus cũ ĩ asiam
in Anstomicũ regẽ debellandum
ꝯsul ueĩsset. tãta cura grece lingue
noticiã aĩo ꝯp̃bndit ut eã ĩqnq diuĩ¬
sam gnaͣ ꝑ om̃s ꝑtes ac nuoͣs pei̾tus
cognosceret. Que res maximũ ei soci¬
oꝵ amor̃e ꝯciliauit. qua ꝗs eoꝵ lĩgna
apd̾ tribunal ip̃ius postulanerat ea¬
dem decreta reddenti:
E Rosius quidẽ sb̾trahatur sce¬
nice industiie notissimũ exem¬
plum. Qui nullũ ũꝙͣ spectãti ppło ge¬
stum ni quẽ domi meditatus fueaͣt
ponẽ ausus ẽ. Quapꝑ nõ ludnica ars¬
roscium sed roscius ludricam artem
hec sũt attenti et anxii. et nũꝙͣ cessan¬
udib nõ ĩpudẽter se ꝑsonã hystrioĩs
miscuit. ¶ Greca quoq industria. qm̃
nr̃e multu profuit quẽ meretur fr̃uc¬
tum latina lingua recipiat. Ext̾na¬
Emostenes cuiꝰ cõmerato nõie
maxĩe eloquẽtie cõsumatõ au¬
diẽtis aiõ oboritur cũ inter mitia iu¬

Expanded text:
Iam P. Crassus, cum in Asiam Iam P. Crassus, cum in Asiam ad Aristonicum regem debellandum consul uenisset, tnotitiam animo conprehendit, ut eam in quinque diuisam genera per omnes partes ac numeros penitus cognosceret. quae res maximum ei sociorum amorem conciliauit, qua quis eorum lingua apud tribunal illius postulauerat, eadem decreta reddenti. Ne Roscius quidem subtrahatur, scaenicae industriae notissimum exemplum, qui nullum umquam spectante populo gestum, nisi quem domi meditatus fuerat, promere ausus est. quapropter non ludicra arsRoscium, sed Roscius ludicram artem haec sunt attenti et anxii et numquam cessanudibus non inpudenter se persona histrionis inseruit. Graeca quoque industria, quoniam nostrae multum profuit, quem meretur fructum Latina lingua recipiat. Demosthenes, cuius commemorato nomine maximae eloquentiae consummatio audientis animo oboritur, cum inter initia iu
Abbreviated transcription (Latin):
Erentinus aut uairo hũane
uite exẽplo ⁊ spacio noĩanoꝰ¬
nõ annis quibus seculi tp̃s equauit
ꝙͣ stilo uinatior fuit. ĩ eodẽ eĩ lectulo ⁊
spũs eius. ⁊ egregioꝵ opex cursus ex¬
tinctus est
Onsimilis ꝑsenerãtie liuius
qui etatis uirib et acie oculoꝵ
defectus uis ciuile ppło beĩgnissime
interp̾tatus ẽ. utilissimaq id discere
cupiẽtib monum̃ta cõposuit. Nã ut
senẽ illũ natura cecũ fortuna face̾ po¬
tuit. ita nentra interpellare potuit ne
non aĩo et uidẽt et iugẽt:
ublius uõ senator et lucius põ¬
tius eques romanus sius tpri¬
bus celebres cãz autores lumĩb cap¬
ti eadem ĩdustria forensia stipendia.
executi sũt. Itaq frequẽtius et audie¬
bantur ꝯcurrẽtib aliis qui ĩgenio
eoꝵ delectabantur. aliis qr cõstantiã
admirabãtur. Nãq alii ĩ comodo per¬
culsi secessũ petũt. dupplicãt tenebras
fortuitis uolũtaria adicientes:

Expanded text:
Terentius autem Varro humanae Terentius autem Varro humanae uitae expleto spatio non anibus saeculi tempus aequauit, quam stilo uiuacior fuit: in eodem enim lectulo et spiritus eius et egregiorum operum cursus extinctus est. Consimilis perseuerantiae Liuius Drusus, qui aetatis uiribus et acie oculorum defectus ius ciuile populo benignissime interpretatus est utilissimaque discere id cupientibus monumenta conposuit: nam ut senem illum natura, caecum fortuna facere potuit, ita neutra interpellare ualuit ne non animo et uideret et uigeret. Publilius uero senator et Lupus Pontius eques Romanus suis temporibus celebres causarum actores luminibus capti eadem industria forensia stipendia executi sunt. itaque frequentius etiam audiebantur, concurrentibus aliis, quia ingenio eorum delectabantur, aliis, quia constantiam admirabantur: nam, qui tali inconmodo perculsi secessum petunt, duplicant tenebras fortuitis uoluntarias adicientes.
Abbreviated transcription (Latin):
Uid ceso uires industrie ꝯ¬
memorate: cuiꝰ alacni spũ
militie stipẽdia corroborã¬
tur. foresis glia accẽditur. fido sinu cũc
dis ꝑtͣicitu. Que cũ sit ꝑfectissima uir¬
tus duram̃to sui cõfumatur.
Ato Sextũ ⁊ octogesimũ annum
agens dũ ĩ republica tuẽda iuue¬
nili aĩo p̾stat. ab inimicis capitali cri¬
mine accusatus causã suã egit Neq
aut memoriã eius qsꝙͣ tardiore aut
furmitatẽ lateris ulla exꝑte quassatã
aut os hesitatõe ĩpeditũ aĩadu̾tit. ꝗa
oiã ista ĩsuo statu equali ac ppetua in¬
dustria cõtinebat. Quin ⁊̃ ĩ põ diutis¬
sime acte uite fine disertissimi oratoͣiˢ
Galbe accusatõi defensionẽ suã pro
hispania opposuit. Idẽ grecis litteris
etati nr̃e Cato doctrine cupiditate fla¬
grauit. ut ne ĩcuria quidẽ dũ senatus
cogitur tẽparet sibi quo minus g̾cos
libros lectitaret. Qua quidẽ indust̾a
ostendit aliis tẽpora de ẽẽ alios su ꝑ¬
esse temporibus.

Expanded text:
uid cesso uires industriae commemorare, cuius alacri spiritu militiae stipendia roborantur, forensis gloria accenditur, fido sinu cunctdis perducitur? † quae cum sit perfectissima uirtus, duramento sui confirmatur. Cato sextum et octogesimum annum agens, dum in re publica tuenda iuuenili animo perstat, ab inimicis capitali crimine accusatus causam suam egit, neque aut memoriam eius quisquam tardiorem aut firmitatem lateris ulla ex parte quassatam aut os haesitatione inpeditum animaduertit, quia omnia ista in suo statu aequali ac perpetua industria continebat. quin etiam in ipso diutissime actae uitae fine disertissimi oratoris Galbae accusationi defensionem suam pro Hispania opposuit. idem Graecis litteris aetati nostrae Cato ita doctrinae cupiditate flagrauit, ut ne in curia quidem, dum senatus cogitur, temperaret sibi quo minus Graecos libros lectitaret. qua quidem industria ostendit aliis tempora deesse, alios superesse temporibus.
Abbreviated transcription (Latin):
acquiescebãt. Cõstat nãq eos Caiete
et laurẽti nagos littorib cõculas et
calculos lectitasse. idq se publius Cra¬
ssus ex socero suo scenola qui gener
lelii fuit audisse sepenũo p̃dicauit:
Ceuola aũt quiete remissionis
eoꝵ certissimus testis optime
pila lusisse traditur. qr udelicet adhoc
diu̾ticulũ ãiũ suũ forẽsib mĩsteriis
fatigatũ trãsferre solebat. Aluca quo
et calculus in terdũ uacasse dicitur.
cũ bñ ac diu iura cinũ cerimoiãsq
deoꝵ ordĩasset. ut eĩm ĩ reb seriis Sce¬
uolã ita ĩ scurilib lusib hoĩe ageb¬
at. quẽ rex naͣ cõtinui laboris pacien¬
tem ẽẽ nõ sinit ¶ Idq indĩt cui nul¬
la ꝑs sapĩe obscura fuit. Socrates.
Ideoq nõ erubuit tuc cũ in terpoĩta
arundine cruribus suis cũ ꝑuulis fi-¬
liolis ludẽs ab Alcibiade derisus est.
celestis nates nõ aliud sensit
uehemẽtissimis achilis maĩb cano¬
ras fides aptando. ut eax militare

Expanded text:
adquiescebant: constat namque eos Caietae et Laurenti uagos litoribus conchulas et umbilicos lectitasse, idque se P. Crassus ex socero suo Scaeuola, qui gener Laelii fuit, audisse saepe numero praedicauit. Scaeuola autem, quietis et remissionis eorum certissimus testis, optime pila lusisse traditur, quia uidelicet ad hoc deuerticulum animum suum forensibus ministeriis fatigatum transferre solebat. alueo quoque et calculis interdum uacasse dicitur, cum bene ac diu iura ciuium et caerimonias deorum ordinasset: ut enim in rebus seriis Scaeuolam, ita in scaelus lusibus hominem agebat, quem rerum natura continui laboris patientem esse non sinit. Idque uidit, cui nulla pars sapientiae obscura fuit, Socrates, ideoque non erubuit tunc, cum interposita harundine cruribus suis cum paruulis filiolis ludens ab Alcibiade risus est. caelestis uates, non aliud sensit uehementissimis Achillis manibus canoras fides aptando, ut earum militare
Abbreviated transcription (Latin):
do. ille ut sine monitore exẽcitũ salu¬
taret. hic ut eos quib impabat sine
interprete loqui posset:
uidetur p̾cipue sb̃necti
debet. nõ quo euanescit uirtus sed qͦ
recreatur. Alteꝵx eĩ ⁊̃ in ertib uitãdũ.
Altex quoq strenuis ĩterdũ appeten¬
dũ est: Illis ne propͥe uitã ĩ ertẽ exis¬
ant. his ut tẽpestiua laboi̾s ĩ termis¬
sione ad laboran dum fiant uege¬
tioreo:
Ar uere amicitie clarissimũ Sci¬
pio ⁊ lelius tũ amoris iũculo
tũ ⁊̃ oĩum uirtutũ inter se iuic̃tũ socie

Expanded text:
do, ille, ut sine monitore exercitum saludo, ille, ut sine monitore exercitum salutaret, hic, ut eos, quibus imperabat, sine interprete adloqui posset. uidetur, praecipue subnecti debet, non quo euanescit uirtus, sed quo recreatur: alterum enim etiam inertibus uitandum, alterum strenuis quoque interdum adpetendum est, illis, ne † propriae uitam inermem exigant, his, ut tempestiua laboris intermissione ad laborandum fiant uegetiores. Par uerae amicitiae clarissimum Scipio et Laelius, cum amoris uinculo tum etiam omnium uirtutum inter se
Abbreviated transcription (Latin):
cat se cotidie aliꝗo addiscete senesce.
et supp̾mo uite die affirmauit. ꝙ asi¬
stentib amicis ⁊ quadã de re sermon̾ẽ
inter se cõferẽtib satis iã p̾ssũ capͭ erex̃.
Intrrrogatusq quapꝑ io fecisset respon¬
dit ut cũ istud qui cꝗd ẽ de quo disputatꝰ
percepero moriar ¶ Migrasset profecto
ex oĩb ĩ ertia si eo aĩo uitã ingredire¬
tur. quo eã solon egressus ẽz
uam porro Industrius Temisto¬
des qui maxĩaꝵ rex cura districtꝰ
oĩm tñ ciuiũ suoꝵ noĩa memoi̾a cõ¬
prehndit. ¶ ꝑsũmãq iniquitatem
patria pulsus et ad xersem quẽ pau¬
lo añ deuicerat cõfugere coactus pͥ
se assuefecit. ut labore parta ꝯm̃datõ¬
ne regi̾s aurb familiarẽ et assuetum
sonũ uocis adhiberet ¶ Cuius utriusq
industrie laudẽ duo reges partiti sũt:
Iirus oĩum militũ suoꝵ noĩa.
Mitridates duax ⁊ uigĩti gẽtuĩ
que su bregno eus erãt liguas edisc̃e¬

Expanded text:
cat se cotidie aliquid addiscentem senescere, cat se cotidie aliquid addiscentem senescere, et supremo uitae die confirmauit, quod adsidentibus amicis et quadam de re sermonem inter se conferentibus fatis iam pressum caput erexit interrogatusque quapropter id fecisset respondit 'ut, cum istud, quidquid est, de quo disputatis, percepero, moriar'. migrasset profecto ex hominibus inertia, si eo animo uitam ingrederentur, quo eam Solon egressus est. Quam porro industrius Themistocles, qui maximarum rerum cura districtus, omnium tamen ciuium suorum nomina memoria conprehendit per summamque iniquitatem patria pulsus et ad Xerxem, quem paulo ante deuicerat, confugere coactus, prius se adsuefecit, ut labore parta commendatione regiis auribus familiarem et adsuetum sonum uocis adhiberet. Cuius utriusque industriae laudem duo reges partiti sunt, Cyrus omnium militum suorum nomina, Mitridates duarum et xx gentium, quae sub regno eius erant, linguas ediscen
Abbreviated transcription (Latin):
uacãtẽ cũdẽq adunũ cẽtesimũ ãnũ
attẽta cura ezudic̃tẽ auditores suos
uidẽt duplici eĩ labore unius scł̃i spa¬
tium occupasti. incertũ reddẽdo disci¬
ꝓulus ne an p̾ceptor eẽs laudabłior
Ophocles quoq gloriosũ cũ rex
natura certam̃ hũit. tã benigne
mirifica ille oꝑa sua exhibendo ꝙͣ il¬
la oꝑib eius tã liberaliter sũministr¬
ando. prope eĩ centesimũ anũ attig̃
sub ipm trãsitũ ad morte Edipode⁊
emko non scripto. Qua sola fabula
oĩum eiudẽ studii poetaꝵ proripere
głiam potuit. Idq ignotũ cẽ postei̾s
filius Sopholis Sophon noluit.
sepulcro patris que retuli ĩsculpẽdo.
Imoides uoͣ poeta oc togesimo an¬
no. ⁊ docuisse se carmĩa ⁊ ĩ coꝵ cer¬
tame descẽdisse ipe głiatur. Nec fuit
iniquũ illũ uoluptate exingenio su
diturus eẽt.
Am solon ꝙͣta ĩdustra flagͣuei̾t
et u̾sibus ꝯplexus ẽ quib sigͥfi¬

Expanded text:
uacantem, eundemque ad undecentesimum annum uacantem, eundemque ad undecentesimum annum adtenta cura erudientem auditores tuos uideret: duplici enim labore unius saeculi spatium occupasti, incertum reddendo discipulusne an praeceptor esses laudabilior. Sophocles quoque gloriosum cum rerum natura certamen habuit, tam benigne mirifica illi opera sua exhibendo quam illa operibus eius tempora liberaliter sumministrando: prope enim centesimum annum attigit, sub ipsum transitum ad mortem Oedipode epi\ kolwnw=| scripto, qua sola fabula omnium eiusdem studi poetarum praeripere gloriam potuit. idque ignotum esse posteris filius Sophoclis Iophon noluit, sepulcro patris quae retuli insculpendo. Simonides uero poeta octogesimo anno et docuisse se carmina et in eorum certamen descendisse ipse gloriatur. nec fuit inicum illum uoluptatem ex ingenio suoditurus esset. Nam Solon quanta industria flagrauerit et uersibus conplexus est, quibus signifi
Abbreviated transcription (Latin):
brum qui Nadicypho ĩscribitur. quã¬
tum. ⁊ nonagesimũ ãnũ agẽs. ita ut
ip̃e significat cõposuit. opus ardẽtis
spũs plenũ. Ex quo appet senescentibꝰ
mẽbris eruditoꝵ ĩtus aiõs industrie
bñficio flor̃e iuuẽte retine. Neq hoc
stilo terminos uite sue clausit. Naq
ad miratoĩs cius fiuctũ qnqueno
ꝑercepit:
Iterioris etatis metas seo non
tñ pui spacii Crisippi uuacitas
flexit. nã octogesimo ãno ceptũ ante¬
qua dragesimũ Aocylon exactissime
sutilitatis uolum̃e reliqd. cuius stu¬
diũ in tradẽdis ingenii sui monum̃¬
tis tãtũ oꝑe laborisq sustinuit. ut
ad ea q̃ scripsit penitus cognoscẽda
longa uita sic opus
Equoiz Cloante tã laboriose
haurẽtẽ ⁊ tã ꝑtinaciter tradẽtẽ
sapĩam num̃e ipĩus industrie susper̃.
cũ adolescẽtẽ questu extrahẽde aque⁊
noctumo tpr̃e ĩ opiã tua sustẽtantẽ
diurno Crisippi p̾ceptis ꝑcipiendis

Expanded text:
brum, qui panaqhnai+ko/s inscribitur, quarbrum, qui panaqhnai+ko/s inscribitur, quartum et nonagesimum annum agens, ita ut ipse significat, conposuit, opus ardentis spiritus plenum. ex quo apparet senescentibus membris eruditorum intus animos industriae beneficio florem iuuentae retinere. neque hoc stilo terminos uitae suae clausit: namque admirationis eius fructum quinquennio percepit. Citerioris aetatis metas, sed non parui tamen spatii chrysippi uiuacitas flexit: nam octogesimo anno coeptum undequadragesimum logikw=n exactissimae subtilitatis uolumen reliquit. cuius studium in tradendis ingenii sui monumentis tantum operae laborisque sustinuit, ut ad ea, quae scripsit, penitus cognoscenda longa uita sit opus. Te quoque, Cleanthe, tam laboriose haurientem et tam pertinaciter tradentem sapientiam numen ipsius industriae suspexit, cum adulescentem quaestu extrahendae aquae nocturno tempore inopiam tuam sustentantem, diurno Chrysippi praeceptis percipiendis
Abbreviated transcription (Latin):
Siracusis reponẽs. At is dũ aĩo ⁊ ocu¬
lis in terrã defixis formas describit.
multi qui p̾dandi grã domũ irmiꝑat
strictoq suꝑ caput eius gladio ꝗsnã
eẽt interrogabat. ꝑꝑ nimiã cupiditatẽ
inuestigandi qd regrebat nom̃e suũ
indicare nõ potuit. sed protracto maĩ¬
bus pulu̾e noli ĩquit obsecro istũ dis¬
turbare circulũ. Ac ꝑide qiͣ negligẽs
imꝑii uictoriis obtrũcatus sanguĩe
suo artis sue liniam̃ta cõfudit. Quo
aretur mõ spoliaretur:
Oeratem ⁊̃ ꝯstat etate prouectũ
fidib tractãdis oꝑam dare ce¬
pisse. satius iudicãtẽ eius artis usũ
accessio illa future scĩe erat᷑:. Sed ꝑni¬
cax hõis industria tantis doctrine sue
diuitiis ⁊̃ musice ratoĩs uillissimũ ele¬
mẽtũ accedere uoluit. Ergo dũ addiscẽ
cupletissimũ. Atqz ut longe et felicis
industrie qͣ in unũ aceruũ exempla
redigamus. Socrates nobilissimũ li¬

Expanded text:
Syracusis reponens. at is, dum animo et ocuSyracusis reponens. at is, dum animo et oculis in terra militi, qui praedandi gratia domum irruperat, strictoque super caput gladio, quisnam esset? interrogabat, propter nimiam cupiditatem investigandi quod quaerebat, nomen suum indicare non potuit; sed protecto manibus pulvere. Noli, inquit, obsecro istum disturbare. Ac perinde quasi negligens imperii victoris, obtruncatus sanguine suo arris suae lineamenta confudit. Quo a, modo spoliaretur. Socraten etiam constat aetate prouectum fidibus tractandis operam dare coepisse satius iudicantem eius artis usum accessio illa futura scientia erat? sed peruicax hominis industria tantis doctrinae suae diuitiis etiam musicae rationis uilissimum elementum accedere uoluit. ergo dum ad discencupletissimum. Atque ut longae et felicis industriae quasi in unum aceruum exempla redigamus, Isocrates nobilissimum li
Abbreviated transcription (Latin):
borose añ purgabat ad expͥmẽdum in¬
genium suũ attentius et illius refellẽ¬
dum acrius. Quas potiones industria
solite laudis cupidis appetẽdas effẽc̃
uali porro studio anaxagora fla¬
grasse credimus. qui cũ ediuti¬
na peregñnatõe patriã repetisset. posse¬
ssiones q desertas uidisset. nõ ec̃m e¬
go inquit saluus nisi iste il perissent.
uocẽ petite sapĩe cõpetentẽ. Nã si p̾dio¬
rum potius ꝙͣ ingenii culture uacas¬
set. dominus reifamiliaris ĩtra pena¬
tes mãsisset. nõ tantus Anaxagoras
ad cos redisset:
Rchimenidis quoq fructuosã
industriã fuisse dicerẽ nisi ea¬
dem illi dedisset uitã et abstulisset.
Captis eĩ siracusis. Marcellus machi¬
natoib eius multu ac din uictoriã
suã ĩhibitã senserat. Eximia tamẽ
hõis prudentia delectatus ut capiti
eius parceretur edixit. pene tm̃ gl̾ie
ĩ archimeĩde seruato ꝙͣ in oppressis

Expanded text:
boro se ante purgabat ad expromendum inboro se ante purgabat ad expromendum ingenium suum adtentius et illius refellendum acrius. quas potiones industria solidae laudis cupidis adpetendas effecit! Quali porro studio Anaxagoran flagrasse credimus? qui cum e diutina peregrinatione patriam repetisset possessionesque desertas uidisset, 'non essem' inquit 'ego saluus, nisi istae perissent'. uocem petitae sapientiae compotem! nam si praediorum potius quam ingenii culturae uacasset, dominus rei familiaris intra penates mansisset, non tantus Anaxagoras ad eos redisset. Archimedis quoque fructuosam industriam fuisse dicerem, nisi eadem illi et dedisset uitam et abstulisset: captis enim Syracusis Marcellus, etsi machinationibus eius multum ac diu uictoriam suam inhibitam senserat, eximia tamen hominis prudentia delectatus ut capiti illius parceretur edixit, paene tantum gloriae in Archimede seruato quantum in oppressis
Abbreviated transcription (Latin):
euis xersis exercitui epulũ dare exfa¬
cili potuerit. quo magis uacuo aĩo st
sũma retenta patrimoniũ suũ pat̾e
donauit. Athenis aũt ꝯplurib annis
moratus oiã tempoꝵ momẽta ad ꝑci¬
piendam.⁊ exercẽdam doctrinã cõfe¬
rens ignotus illi urbi uixit. Qd ip̃e
quodã uolumĩe testatur. Stupet m̃cᷤᷤ
admiratõe tãte ĩdustrie ⁊ iã tnͣsit alio.
Ameides laboriosus ⁊ diuturnꝰ
sapie miles si quidẽ nonaginta
expletis annis idẽ illi uiuẽdi ac philo¬
sophandi finis fuit. ita se mirifice doc¬
trine opibus ad dixerat. ut cũ cibi cap¬
iendi causa recubuisset. cogita tõnibus
inherens manũ ad mẽsam porrigere
obliuiscerctur. sed eũ Mellissa quã uxo¬
ris locũ hẽbat. tempato inter studia nõ
interpellandi sed ĩedie succuirẽdi offi¬
cio dextera sua necessariis usib aptab¬
at. Ergo aiõ tm̃m̃o uita fruebatur. cor
erat. Idem cũ Crisippo disputaturus ele¬

Expanded text:
eius Xerxis exercitui epulum dare ex faeius Xerxis exercitui epulum dare ex facili potuerit, quo magis uacuo animo stsumma retenta patrimonium suum patriae donauit. Athenis autem compluribus annis moratus omnia temporum momenta ad percipiendam et exercendam doctrinam conferens ignotus illi urbi uixit, quod ipse quodam uolumine testatur. stupet mens admiratione tantae industriae et iam transit alio. Carneades laboriosus et diuturnus sapientiae miles, si quidem xc expletis annis idem illi uiuendi ac philosophandi finis fuit, ita se mirifice doctrinae operibus addixerat, ut, cum cibi capiendi causa recubuisset, cogitationibus inhaerens manum ad mensam porrigere obliuisceretur. sed ei Melissa, quam uxoris loco habebat, temperato inter studia non interpellandi et inediae succurrendi officio dexteram suam necessariis usibus aptabat. ergo animo tantum modo uita fruebatur, corperat. idem cum Chrysippo disputaturus elle