comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ponte obtiner& gradũ : i amimpetu conabantur decrudereuirũ cũ simł fragor
rupti ponti simł clamorrom anorũ a lacritate ꝑfectioperis sublatus pauore subito
ppitio flumine accipias : Itasi c armatus intyberim desuut multisq suꝑincidentib: telis
in colomis adsuoscranauit remaususplus fame habitunt̃ ad posteros quam fidei: Gr¬
ta ergutantam urtutẽ ciuitts fuit. statua in comiti aposita. Agriquamtum uno
diecircum arauit datum Priuata quoq: int̃publicos honoresstudiȩmin ebant : Nã
inmagna inopia ꝓdomesticis copusunus quisque ei aliquid fraudans seipseuictus uo
c̃tulit ꝑor senna primo conaturepulsꝰ consiliis abo ppugnand aurbe ad obsidendam
uer sis p̃sidio inianiculo locato ipsemn planoripisq trberis castraposuit. nauibiundiq
accitis & adcusto dicm nequidromã frum̃ti subuehisiner& ecut p̃datum milites

Expanded text:
pontem obtineret gradu, iam impetu conabantur detrudere uirum, cum simul fragor pontem obtineret gradu, iam impetu conabantur detrudere uirum, cum simul fragor rupti pontis, simul clamor Romanorum, alacritate perfecti operis sublatus, pauore subito propitio flumine accipias.' ita sic armatus in Tiberim desiluit multisque superincidentibus telis incolumis ad suos tranauit, rem ausus plus famae habituram ad posteros quam fidei. grata erga tantam uirtutem ciuitas fuit; statua in comitio posita; agri quantum uno die circumarauit, datum. priuata quoque inter publicos honores studia eminebant; nam in magna inopia pro domesticis copiis unusquisque ei aliquid, fraudans se ipse uictu suo, contulit. Porsinna primo conatu repulsus, consiliis ab oppugnanda urbe ad obsidendam uersis, praesidio in Ianiculo locato, ipse in plano ripisque Tiberis castra posuit, nauibus undique accitis et ad custodiam ne quid Romam frumenti subuehi sineret, et ut praedatum milites
Abbreviated transcription (Latin):
mum aditum pontis in signisq: inter conspectacedentium pugne terga obuersis
comminus adineundem p̃lium armis ipsomiraculo audaciae obstupefecit hostes:
Duos tam̃ cum eo pudor tenuit. p̃largiũ act̃minium ambos claros genere factisq
cum his primã periculi ꝓcellam et quodtumultuosis simum pugnȩ erat parum ꝑ
sustinuit: deindeeos quoq: ipsos exiguaparte pantis relicta reuocantibus qui
rescindebant cedere intutum coegit Circum ferens inde truces minaciter
oculos ad proceres et ruscorum nunc singulos ꝓuocarenunc increpareom̃s
seruitium regum suꝑborũ suae libertatis in memoref alienã oppugnatũ
uenire suncttcti aliquam diuf Dum alius alium ut p̃lium incipiant circũs pectaN:
pudor deinde commouit aciem & clamore sublato undiq: in unum hostẽ tela conici¬
unt : quaecum in obiecto cuncta scuto hesissent. neq: illeminus obstinatus ingenq

Expanded text:
mum aditum pontis, insignisque inter conspecta cedentium pugna terga obuersis mum aditum pontis, insignisque inter conspecta cedentium pugna terga obuersis comminus ad ineundum proelium armis, ipso miraculo audaciae obstupefecit hostes. duos tamen cum eo pudor tenuit, Sp. Larcium ac T. Herminium , ambos claros genere factisque. cum his primam periculi procellam et quod tumultuosissimum pugnae erat parumper sustinuit; deinde eos quoque ipsos exigua parte pontis relicta reuocantibus qui rescindebant cedere in tutum coegit. circumferens inde truces minaciter oculos ad proceres Etruscorum nunc singulos prouocare, nunc increpare omnes: seruitia regum superborum, suae libertatis immemores alienam oppugnatum uenire. cunctati aliquamdiu sunt, dum alius alium, ut proelium incipiant, circumspectant; pudor deinde commouit aciem, et clamore sublato undique in unum hostem tela coniciunt. quae cum in obiecto cuncta scuto haesissent, neque ille minus obstinatus ingenti
Abbreviated transcription (Latin):
uersus senatus fuit . Cum hostes ad eent ꝓsequisq in urbem exagris demigriua
urbemipsã sepiunt p̃sidus : Aliamuris Alia tiberiobiecto uidebant᷑ tuta pons silo
it̃ poene hostibi dedit : niunus uirfuis secoratius clocles id munimentũ illo diefora¬
na urbis romanȩ habuit: Quipositus forte instatione pontis cum captumreper¬
noimpetuianiculũ atq indecuatos decurrere hostes uidisses trepidamq turb̃
suorũ arinaor dinesq relinquere : rep̃hensans singulos obsistens obtesttensqide
& hominũ fidem testabatur Nequiquã deserto p̃sidio eos fugere si transitũpont̃
a tergoreli quissent : iamplus hostium in palatio capitolioq quã inianiculo pot¬
Itaq monere p̃dicere ut pontẽ fero igniquacumq: uipos sint interrum pant se im¬
petum hostium quantum corpore uno posset obsistiexcepturum : Vadit in de in pri¬

Expanded text:
uersus senatus fuit. cum hostes adessent, pro se quisque in urbem ex agris demigrant; uersus senatus fuit. cum hostes adessent, pro se quisque in urbem ex agris demigrant; urbem ipsam saepiunt praesidiis. alia muris, alia Tiberi obiecto uidebantur tuta: pons sublicius iter paene hostibus dedit, ni unus uir fuisset, Horatius Cocles; id munimentum illo die fortuna urbis Romanae habuit. qui positus forte in statione pontis cum captum repentino impetu Ianiculum atque inde citatos decurrere hostes uidisset trepidamque turbam suorum arma ordinesque relinquere, reprehensans singulos, obsistens obtestansque deum et hominum fidem testabatur nequiquam deserto praesidio eos fugere; si transitum pontem a tergo reliquissent, iam plus hostium in Palatio Capitolioque quam in Ianiculo foitaque monere, praedicere ut pontem ferro, igni, quacumque ui possint, interrumpant: se impetum hostium, quantum corpore uno posset obsisti, excepturum. uadit inde in pri
Abbreviated transcription (Latin):
fesco exercituuenit Non. quam adias antettntus tepror senatuminuaesit. adecuo¬
deres tumclusinc erat magnumq pͦsennȩ nom̃ ne hostes modotime beut sedisuos¬
mecipsicues neromana plebs metu ꝑculsa receptis inurbe mregib: ueleum seruitite
paci accipera: Multiigitur blandim̃ta plebipid tempus absenatudata: Amnoni
in primis habitacura & ad frum̃tum comparandum missi alui in uuleos alucunas us
quoq uendendi arbitriũ quic in penso p̃tio ueniebat in publicũ ornni sumpe aldenp¬
tum priuatis portorus quaeq & tributo plebeliberitto ut diuites con ferrenat
honeri ferendo eẽnt : pauperes sacis stipendupendere si ubero seducent ltuq lut
indulgentia patrum a speris postmodum rebus in obsidione acfame ad eo concr¬
dem ciuitatẽ tenuit ut regium nom̃ ñ summi magis quã infimihorrerent necas¬
quamunus malis artib posteatam popularis eẽt quam tum bene imperando ui¬

Expanded text:
festo exercitu uenit. non unquam alias ante tantus terror senatum inuasit; adeo ualida res tum Clusina erat magnumque Porsennae nomen. nec hostes modo timebant sed suosmet ipsi ciues, ne Romana plebs, metu perculsa, receptis in urbem regibus uel cum seruitute pacem acciperet. multa igitur blandimenta plebi per id tempus ab senatu data. annonae in primis habita cura, et ad frumentum comparandum missi alii in Uolscos, alii Cumas. salis quoque uendendi arbitrium, quia impenso pretio uenibat, in publicum omne sumptum, ademptum priuatis; portoriisque et tributo plebes liberata, ut diuites conferrent qui oneri ferendo essent: pauperes satis stipendii pendere, si liberos educent. itaque haec indulgentia patrum asperis postmodum rebus in obsidione ac fame adeo concordem ciuitatem tenuit, ut regium nomen non summi magis quam infimi horrerent, nec quisquam unus malis artibus postea tam popularis esset quam tum bene imperando uni
Abbreviated transcription (Latin):
Acpatriã accepit. louenate hercules salue inquiti temihimat̃ ueridica int̃presdm̃ aucturũ
caelestium numerũ cecinit tibiq arã hicdicãt uiri quã opulentis sima oluint̾ris gens ma¬
ximã uoc& tuoq ritucolat. Dextrahercule sdata acciperese omenim pleturũq fata ara
quaetum familiae maxime indite ea loca in colebant . Factum forte it aeuenit ut poti¬
tiad tẽpus p̃sto eent hisq exta ad ponerentur : Pinari extis ad esis ad ceterã uenirentd apẽ
Ide stitutum mansit don eo pinariumgenus fuit ne extis solemnib: uescerent᷑ potiti abeuan¬
dro edoctiantistites sac riei ꝑmultas aecates fuer̃ donec tradito seruis publicis solẽni
familiae minis terio genꝰ omne potitiorũ interut: Haeccum sacrtromulus una e xomb:
peregrina suscepit ĩ amitũ inmoritditatis iis tute parta ad quam eum sua facta ducebaN

Expanded text:
ac patriam accepit, 'Ioue nate, Hercules, salue,' inquit; 'te mihi mater, ueridica interpres deum, aucturum ac patriam accepit, 'Ioue nate, Hercules, salue,' inquit; 'te mihi mater, ueridica interpres deum, aucturum caelestium numerum cecinit, tibique aram hic dicatum iri quam opulentissima olim in terris gens maximam uocet tuoque ritu colat.' dextra Hercules data accipere se omen impleturumque fata ara quae tum familiae maxime inclitae ea loca incolebant, factum. forte ita euenit ut Potitii ad tempus praesto essent iisque exta apponerentur, Pinarii extis adesis ad ceteram uenirent dapem. inde institutum mansit donec Pinarium genus fuit, ne extis eorum sollemnium uescerentur. Potitii ab Euandro edocti antistites sacri eius per multas aetates fuerunt, donec tradito seruis publicis sollemni familiae ministerio genus omne Potitiorum interiit. haec tum sacra Romulus una ex omnibus peregrina suscepit, iam tum immortalitatis uirtute partae ad quam eum sua fata ducebant
Abbreviated transcription (Latin):
confusus atq incertus animi exloco infesto agere porro ariñtum  cepit : indecum ao¬
teboues quaed am ad desideriũ ut fit relictarũ mugissent reddita in cluscrũ exspe¬
luncaboum uox herculem conuertit : Quẽ cum uadentẽ ad speluncam cacusiuꝓ hi¬
bere conatus eẽt̃ ictus clacua fidem pastorum nequicquam in uoeans morte o ceubuit
Euuan dertum ei  ꝓfugus expole pone auotoritate magis quã imperio regeba doca
uenerabilis uirmiraculo litterarũ reinouae interrudes astiũ homine fuen erabilior
diuinitate credita carm̃ti matrisquã fatiloquam ante sibillaȩ initaliã aduentũ miratȩ
hae gentes fuerant : Is tum euuander concursu pastorum trepidantiũ circa aduenã
manifeste reum cedis excitus. postquã facinꝰ facinorisq: causam audiuit. habitũ formãq
uiria liquantũ ampliorẽ augustiorẽq humanaintuens rogitat qui uir ess : Vbi nom̃ patris i

Expanded text:
confusus atque incertus animi ex loco infesto agere porro armentum occepit. inde cum acconfusus atque incertus animi ex loco infesto agere porro armentum occepit. inde cum actae boues quaedam ad desiderium, ut fit, relictarum mugissent, reddita inclusarum ex spelunca boum uox Herculem conuertit. quem cum uadentem ad speluncam Cacus ui prohibere conatus esset, ictus claua fidem pastorum nequiquam inuocans morte occubuit. Euander tum ea, profugus ex Peloponneso, auctoritate magis quam imperio regebat loca, uenerabilis uir miraculo litterarum, rei nouae inter rudes artium homines, uenerabilior diuinitate credita Carmentae matris, quam fatiloquam ante sibyllae in Italiam aduentum miratae eae gentes fuerant. is tum Euander concursu pastorum trepidantium circa aduenam manifestae reum caedis excitus postquam facinus facinorisque causam audiuit, habitum formamque uiri aliquantum ampliorem augustioremque humana intuens rogitat qui uir esset. ubi nomen patremque
Abbreviated transcription (Latin):
munut sacra diis albanoritu greoohercul ut ab euandro insticuta erant fucit:
herculemin ealocageri oneint̃emptoboues miraspeciae abegis sememorant:
ac propetiberim fluuium quap̃se ariñ tumagens nando traiecerat. Ioco herbido ut quiete
& pabulo lactoreficer& boues et ipsum fessũiua ꝓcubuisse: Ibicũ eũ cibo uinoq grauatũ
soporoppssissa : pastor ac cola eio loci nominȩ cacus ferox uirib: captus pulchritudne
boumcum a uertere eam p̃dam uelletqͥa sia gendo arm̃tum inspeluneam compulise
ipsccues tigia quaerentẽ dominum eo deducturaerant: a uersos boues eximiũ quẽq
pulchritudinecaudis inspeluncam traxit : Hercules ad primam auror ã somino excitꝰ
cum gregem ꝑlustrass& oculis etpartẽ ab eẽnumero sensiss& ꝑgitad pximans peluncã
si force eo uestigia ferrent : Que ubi om̃ã foras uersauid nec in partẽ aliã ferre ãs

Expanded text:
muniit. sacra dis aliis Albano ritu, Graeco Herculi, ut ab Euandro instituta erant, facit. muniit. sacra dis aliis Albano ritu, Graeco Herculi, ut ab Euandro instituta erant, facit. Herculem in ea loca Geryone interempto boues mira specie abegisse memorant, ac prope Tiberim fluuium, qua prae se armentum agens nando traiecerat, loco herbido ut quiete et pabulo laeto reficeret boues et ipsum fessum uia procubuisse. ibi cum eum cibo uinoque grauatum sopor oppressisset, pastor accola eius loci, nomine Cacus, ferox uiribus, captus pulchritudine boum cum auertere eam praedam uellet, quia si agendo armentum in speluncam compulisset ipsa uestigia quaerentem dominum eo deductura erant, auersos boues eximium quemque pulchritudine caudis in speluncam traxit. Hercules ad primam auroram somno excitus cum gregem perlustrasset oculis et partem abesse numero sensisset, pergit ad proximam speluncam, si forte eo uestigia ferrent. quae ubi omnia foras uersa uidit nec in partem aliam ferre,
Abbreviated transcription (Latin):
suionis facile spem fucerent paruam albam paruum lauiniũ p̃eaurbequae conderetur
fore lnt̃uense deinde his cogitationib: Auitum malum regnicupido a
posse ut di quorũ tutela ealo cacent auguriis legerent qui nom̃ nou ae urbidar & quiad¬
tamim perio reger&alatium romulus remus auentinum ad in augirandẽtoe uiplagapiua
prioriremo augurium uenis se festũr sex uulturesiãq nuntiato auguriocuraduplexn¬
merus romulos eostendisset utrũq regẽ su a multitudo consalutauerit : Tepore illip̃¬
ceptoat hinumero auiũ regnũ trahebant inde cum alt̃catione congressicere aemine
irorum adcedem uertuntum ibiun turba iccus remus cecidit Uulgatior fuema ẽ ludibrio
fratris renũ nouos transiluissemuros : Inde a biratoromulo cũ uenbis qꝙ increpituns ada¬
cisse sicdeinde quo cumq aluistrunsili& moenu ea interfectum: Ita solus potitus inpero
romuluscondita urbs conditoris nomine appellattũpalatiũ primũ in quo ipseerat ed d̃catis

Expanded text:
ui omnes facile spem facerent paruam Albam, paruum Lauinium prae ea urbe quae conderetur fore. interuenit deinde his cogitationibus auitum malum, regni cupido, posset, ut di quorum tutelae ea loca essent auguriis legerent qui nomen nouae urbi daret, qui conditam imperio regeret, Palatium Romulus, Remus Auentinum ad inaugurandum templa capiunt. priori Remo augurium uenisse fertur, sex uoltures; iamque nuntiato augurio cum duplex numerus Romulo se ostendisset, utrumque regem sua multitudo consalutauerat: tempore illi praecepto, at hi numero auium regnum trahebant. inde cum altercatione congressi certamine irarum ad caedem uertuntur; ibi in turba ictus Remus cecidit. uolgatior fama est ludibrio fratris Remum nouos transiluisse muros; inde ab irato Romulo, cum uerbis quoque increpitans adiecisset, 'sic deinde, quicumque alius transiliet moenia mea,' interfectum. ita solus potitus imperio Romulus; condita urbs conditoris nomine appellata. Palatium primum, in quo ipse erat educatus,
Abbreviated transcription (Latin):
iungi et elanguescendũ alien a ignauia eẽ sibieũ quo digna eẽ di dedissentuirum domi
ꝓpediemui surã regnum fuisse quod apud patrem uideagcelerit̃ adulescentẽ suȩ temo¬
riatis implerat : arruns tarquinius ectullimainor ꝓpecontinuatis funerib: cũ domͦꝰ suia

Expanded text:
iungi ut elanguescendum aliena ignauia esset; si sibi eum quo digna esset di dedissent uirum, domi se iungi ut elanguescendum aliena ignauia esset; si sibi eum quo digna esset di dedissent uirum, domi se propediem uisuram regnum fuisse quod apud patrem uideat. celeriter adulescentem suae temeritatis implet; Arruns Tarquinius et Tullia minor prope continuatis funeribus cum domos ua
Abbreviated transcription (Latin):
regia sceleris cragiciexemplum ut tedioregum maturior uenir& libertas ultimũ q
regnum eẽt quod scelere partumfor& hic. Et arquinius priscitarquini regis filius ne pos¬
nefuerit parumliqu& : pluribi ttoñ auccorib: filiũ ediderim fratremhabuerit aruntẽ
tarquiniũ nitis ingeniuiuenẽ : His duob ue antedictũ ÷ duae tulliȩ regis filias nup¬
serant et ipselongedis pares morib: forte itac inciderati neduo uolenta ingenie
neq ad cupiditatẽ neq ad audaciam ẽe : tota in alterum uersa tarquiniũ eã mi¬
rari eum uirum dicere aoregio sanguine ortum s ꝑnere sororẽ qđ uirũ nacca
muliebri cessar& audacia : Contra hit celerit̃ similitudo eos ut fere ficm alũ male
aptissimum sed initium tumbandiomnia afemina ortum ẽ : Ea se cretis uiri alieiu
adsue fucta sermonib: nullis uerborũ contumeli is parcere deuiro ad fraerẽ de
sorore aduirũ et serectius uiduam etillum celibem futurũ fuis secontendere quã cũin pan

Expanded text:
regia sceleris tragici exemplum, ut taedio regum maturior ueniret libertas ultimumque regnum esset quod scelere partum foret. hic L. Tarquinius —Prisci Tarquini regis filius neposne fuerit parum liquet; pluribus tamen auctoribus filium ediderim—fratrem habuerat Arruntem Tarquinium mitis ingenii iuuenem. his duobus, ut ante dictum est, duae Tulliae regis filiae nupserant, et ipsae longe dispares moribus. forte ita inciderat ne duo uiolenta ingenia neque ad cupiditatem neque ad audaciam esse; tota in alterum auersa Tarquinium eum mirari, eum uirum dicere ac regio sanguine ortum: spernere sororem, quod uirum nacta muliebri cessaret audacia. contrahit celeriter similitudo eos, ut fere fit: malum malo aptissimum; sed initium turbandi omnia a femina ortum est. ea secretis uiri alieni adsuefacta sermonibus nullis uerborum contumeliis parcere de uiro ad fratrem, de sorore ad uirum; et se rectius uiduam et illum caelibem futurum fuisse contendere, quam cum impari
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ uiros uoluntate abire magis tratu quã inuidiaeoꝵ ex surgere rursus plebẽsilent̃ ducuis
sinepopulari strepitu ad consules rediss& aueb ellis int̃positis aut moderatione consuluus
imperus exercendis posse in obliuionẽ tribunoꝵ plebem ad duciSilentiopatrũ edicit᷑ dilecdus us¬
ores cumsinȩ ꝓuocatione imperiũ eẽe cadnomina respondent legionib: scriptis int̃se decẽus
c̃putabant quosi reccdbellũ quos p̃eẽ exercitib: oporter&. Principeint̃ decẽ uros erant & fibis
& appius claudius : bellum domim agis quam foris apparebat : Appiuio lentiam aptiorẽ decẽuri

Expanded text:
decemuiros uoluntate abire magistratu quam inuidia eorum exsurgere rursus plebem: si leniter ducta res decemuiros uoluntate abire magistratu quam inuidia eorum exsurgere rursus plebem: si leniter ducta res sine populari strepitu ad consules redisset, aut bellis interpositis aut moderatione consulum in imperiis exercendis posse in obliuionem tribunorum plebem adduci. silentio patrum edicitur dilectus. iuniores cum sine prouocatione imperium esset ad nomina respondent. legionibus scriptis, inter se decemuiri comparabant quos ire ad bellum, quos praeesse exercitibus oporteret. principes inter decemuiros erant Q. Fabius et Ap. Claudius . bellum domi maius quam foris apparebat. Appi uiolentiam aptiorem r
Abbreviated transcription (Latin):
intranquillum redacta senatudisceptante agietiam nunc it& separare ap̃p̃ claudũ utentuꝵ qo
leges q̃ deeent ꝑferrent᷑ in p̃sentia om̃a p̃t̃bellũ omittplacere cui si falso famã uulgatã uanaqi mnuto
solũ sedtus culanoꝵ etiã legatos adculis sent putent . speculatores mittendos censere qͥcestius ex ploritureinã¬
sinsinfides & nuntiis edegatis habeat᷑ dilectũ primo qͦq tẽpr̃ haberi et xiuros qͦ cuiq ec& uidectꝰ exorue duit
uaderius enĩ oratiusq uocifercri utdere p̃ licer& dicere diccuros ad populũ siinsenatu ꝑ factionẽ ñbat
neq enĩ sibi priuatos autincuria aut incontentione posseobstare neq: seim aginarus fascibeorun
inquit nisidequo c̃sulimꝰ uocẽ mississe & aduaderiũ negantẽ sepriuatoredicere lictorẽĩatbe
ius sit iam quiriciũ fide mimplorante uderio acuriȩ limine l corneluis cõplex apium ñ quidi ndlilẽ
desideriũ plebi multo acrius quam consulari simperu rebantur eẽ ꝓpema lebant pͥmo dũ psos

Expanded text:
in tranquillum redacta, senatu disceptante agi, et iam nunc ita se parare Ap. Claudium ut comitiorleges quae deessent perferrentur. in praesentia omnia praeter bellum omitti placere; cuius si falso famam uolgatam, uanaque non nuntios solum sed Tusculanorum etiam legatos attulisse putent, speculatores mittendos censere qui certius explorata referant: sin fides et nuntiis et legatis habeatur, dilectum primo quoque tempore haberiUalerius Horatiusque uociferari ut de re publica liceret dicere; dicturos ad populum, si in senatu per factionem non liceat; neque enim sibi priuatos aut in curia aut in contione posse obstare, neque se imaginariis fascibus eorum inquit, 'nisi de quo consulimus, uocem misisse,' et ad Ualerium, negantem se priuato reticere, lictorem accedere iussit. iam Quiritium fidem implorante Ualerio a curiae limine, L. Cornelius complexus Appium, non cui simulabat desiderium plebi multo acrius quam consularis imperii rebantur esse, prope malebant postmodo ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
reli quis seuictores sed amisisse iugti pitriã uidebimur : hoc ad alliã fuga. hoc captc urbs. hoc cireũs essũ
capitoliũ neces sitati simposiusse uedeo se rerem penate s nros. exiliũq ac fugã nob̵ exeoloco c̃cisceremꝰ quẽ

Expanded text:
reliquisse uictores, sed amisisse uicti patriam uidebimur: hoc ad Alliam fuga, hoc capta urbs, hoc circumsessum reliquisse uictores, sed amisisse uicti patriam uidebimur: hoc ad Alliam fuga, hoc capta urbs, hoc circumsessum Capitolium necessitas imposuisse ut desereremus penates nostros exsiliumque ac fugam n
Abbreviated transcription (Latin):
hominibiq urbẽ conueni& Sed resipsa cogitua stam incendiis ruinisq relinqͥre urbẽ & ad integraom̃a ueios¬
inigrare nec i edificando in opẽ plebemuexare hancaut̃ i dctari magis causã quã uerã eẽ ut egondicuam
apparere uob qͥritesputo qͥ meministis antegalloꝵ aduentũ saluis cectis publicis priuatisq: scante in colum iurbe
hane candẽrẽ actã eẽ ut trans migrare mͦ & uidet equantũ int̃meã sententiã urã mnq int̃ sit tribum. uosetiã situnc¬
fatiendum ñ fuerit faciendumputatis. Egoctra necid miratis citis prius quã quad est audieritis etiã sitũ migran¬
dũ fiusse in columicota urbe nunchas ruinas relinquendas ñ censerẽ quippetũ caus a nob̵murbe c aptũ mi¬
grandiuccoria ẽ a gloriosa nobao posteri sur̃is. nunchec migratio nobmi sera acturpis gillis gloriosaẽ. ñ enĩ

Expanded text:
hominibusque urbem conuenihominibusque urbem conuenimigrare nec hic aedificando inopem plebem uexare. hanc autem iactari magis causam quam ueram esse, ut ego non dicam, apparere uobis, Quirites, puto, qui meministis ante Gallorum aduentum, saluis tectis publicis priuatisque, stante incolumi urbe, hanc eandem rem actam esse ut Ueios transmigraremus. et uidete quantum inter meam sententiam uestramque intersitt, nunc utique faciendum putatis: ego contra—nec id mirati sitis, priusquam quale sit audieritis—etiamsi tum migrandum fuisset incolumi tota urbe, nunc has ruinas relinquendas non censerem. quippe tum causa nobis in urbem captam migrandi uictoria esset, gloriosa nobis ac posteris nostris; nunc haec migratio nobis misera ac turpis, Gallis gloriosa est. non enim
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ se sobsidionis si abhostib: metu recenti sumꝰ desacris loqͥm᷑ eedetẽplis quid tandẽ desac̃ dotib: ñ ne in m̃tẽ
ueñ quantũ piaculiconmittat᷑ : uestalib nẽ peuna illa sed es ẽ exquanibilũ quã p̃terquã urbs capta mouit
flaminidiali noctẽ unã manere extra urbem nefas ẽ hosuenientes ꝓromanis facturiestis sa c̃ dotes et uesta¬
lestuae tedesererent uestac & flam̃ peregrehabit ando in singulos noc testtntum sibireiq publicȩ piaculi c̃trah&.
qͥd alia q̃ auspicato agimꝰ om̃a fereintra pomeriũ Eui obluuoni autcuin eglegentiȩdamus comitia curiata
q̃ rẽ militarẽ c̃tinent xxuii comitiacenturiati qͥbic̃ sules tribunosq militares cretitis ubiaus picatonisiubi ad¬
solent fieri poss̃ ueios nehaec transferemꝰ : ancomitiorũ cacus apopulustunto in cõmodo indesertũ hanc abdus

Expanded text:
menses obsidionis, sed ab hostibus metu retenti sumus? de sacris loquimur et de templis; quid tandem de sacerdotibus? nonne in mentem menses obsidionis, sed ab hostibus metu retenti sumus? de sacris loquimur et de templis; quid tandem de sacerdotibus? nonne in mentem uenit quantum piaculi committatur? Uestalibus nempe una illa sedes est, ex qua eas nihil unquam praeterquam urbs capta mouit; flamini Diali noctem unam manere extra urbem nefas est. hos Ueientes pro Romanis facturi estis sacerdotes, et Uestales tuae te deserent, Uesta, et flamen peregre habitando in singulas noctes tantum sibi reique publicae piaculi contrahet? quid alia quae auspicato agimus omnia fere intra pomerium, cui obliuioni aut neglegentiae damus? comitia curiata, quae rem militarem continent, comitia centuriata, quibus consules tribunosque militares creatis, ubi auspicato, nisi ubi adsolent, fieri possunt? Ueiosne haec transferemus? an comitiorum causa populus tanto incommodo in desertam hanc ab dis
Abbreviated transcription (Latin):
Iili sa cra q̃ d ãimonte albano lauinoq nob̵ facienda tradider̃ : An ex hostiũ urbib romã ad nostrans ferrisacra
religionũ fuit hinc sinepiaculo in hostiũ urbẽ ueios transferemꝰ. recordam imagitedũ quotiens sacra instacurenT
auspiciorũq renouatio ad fecte ueientibello rep̃remediofuit. atetiã tã quã ueterũ religionũ memores
et peregrinos deos transtulerimꝰ romã & insticuimꝰ nouos iunoregina transuectic aueis nuꝑ in auentino quã
insigni obexcellens matronarũ studiũ celebriq: dedicataaẽ die. locuti tẽplũ ꝓpt̃ caelestẽ uocẽ exauditã
in nouauia ius simꝰ fieri. Capitolinos iudos sollẽnibi alus addidimꝰ collegiũq ad id nouũ auccoresenatuc̃ didimꝰ¬
quid horũ opꝰ fuit suscipis uin a cũ gallis urbẽ romanã reliccuri fuimꝰ siñ uoluntatem ansimꝰ incapitolio ꝑ tot

Expanded text:
illi sacra quaedam in monte Albano Lauiniique nobis facienda tradiderunt. an ex hostium urbibus Romam ad nos transferri sacra illi sacra quaedam in monte Albano Lauiniique nobis facienda tradiderunt. an ex hostium urbibus Romam ad nos transferri sacra religiosum fuit, hinc sine piaculo in hostium urbem Ueios transferemus? recordamini, agite dum, quotiens sacra instaurentur, auspiciorumque renouatio adfectae Ueienti bello rei publicae remedio fuit? at etiam, tamquam ueterum religionum memores, et peregrinos deos transtulimus Romam et instituimus nouos. Iuno regina transuecta a Ueiis nuper in Auentino quam insigni ob excellens matronarum studium celebrique dedicata est die'. Aio Locutio templum propter caelestem uocem exauditam in Noua uia iussimquid horum opus fuit suscipi, si una cum Gallis urbem Romanam relicturi fuimus, si non voluntate mansimus in Capitolio per tot
Abbreviated transcription (Latin):
bello qͥdẽ int̃mitq publica sacra. et roma nosdeos etiã in pacce de seriplac& et pontifices flaminesq negles¬
tiores publicurũ religionũ eẽ quã priuatꝰ insollẽ nigentis fuerit forsitan aliquis dicat autuensea nospe
aut hucindemissuros sac̃ dotes nr̃os qui faciant quorũ neutrum fieris aluis cerimoniis potest . et neo m̃age¬
neratĩsacra om̃sq ꝑcens eam deos inouis epulo nũ a libiquã incapitolio puluinar suscipipocest. qͥd de ȩt̃nis ueste ignib:
signoq qđ imperii pignꝰ custodia ei : tẽplitenetur loquar . qͥd d eanalibiur̃is mars gradiuetuq quirmepat̃. Haecom̃a
in ꝓfano deseriplac& sacra aequalia urbi quaed ã uetꝰtiore origineurbis. etuid ete quidint̃ nos ac maiore sint̃ sit

Expanded text:
bello quidem intermitti, publica sacra et Romanos deos etiam in pace deseri placet, et pontifices flaminesque neglegenbello quidem intermitti, publica sacra et Romanos deos etiam in pace deseri placet, et pontifices flaminesque neglegentiores publicarum religionum esse quam priuatus in sollemni gentis fuerit? forsitan aliquis dicat aut Ueiis ea noscturos aut huc inde missuros sacerdotes nostros qui faciant; quorum neutrum fieri saluis caerimoniis potest. et ne omnia generatim sacra omnesque percenseam deos, in Iouis epulo num alibi quam in Capitolio puluinar suscipi potest? quid de aeternis Uestae ignibus signoque quod imperii pignus custodia eius templi tenetur loquar? quid de ancilibus uestris, Mars Gradiue tuque, Quirine pater? haec omnia in profano deseri placet sacra, aequalia urbi, quaedam uetustiora origine urbis? et uidete quid inter nos ac maiores intersit.
Abbreviated transcription (Latin):
auri foeđ acfidẽ fefeller̃ uerter̃ t̃rorẽ fugãq & caedẽ haeccultin edecaq numinis tanta monumtuanti u
nis cernentes & qd sentitis qͥrites quantũ uixdũ enaufragiis prioris culpȩ cladisq em̃gentes pare mꝰnef duit
auspicatoq in auguratoq c̃ditĩ habemꝰ nallas locꝰ in ea ñ religionũ deorũq ẽ plenꝰ sa crificus sollẽnb Vls
magisstati quã loca sinqͥb fiant hos om̃s deos publicos priuatosq quirites deserturiestis quã perur
factũ ẽ qđ in obsidione nuꝑ ine gregio adulescente c̃. stdiȩ ñ minore hostiũ ad miratione quã ura conspi¬
tũ ẽ cũ int̃gallica tela digressus ex arce solemne fabiae gentis in colle qͥrincliobuit. A gentilicias corus

Expanded text:
auri foedus ac fidem fefellerunt, uerterunt terrorem fugamque et caedem. haec culti neglectique numinis tanta monumenta in rauri foedus ac fidem fefellerunt, uerterunt terrorem fugamque et caedem. haec culti neglectique numinis tanta monumenta in rebus humanis cernentes ecquid sentitis, Quirites, quantum uixdum e naufragiis prioris culpae cladisque emergentes paremus nefas? urbem auspicato inauguratoque conditam habemus; nullus locus in ea non religionum deorumque est plenus; sacrificiis sollemnibus non dies magis stati quam loca sunt in quibus fiant. hos omnes deos publicos priuatosque, Quirites, deserturi estis? quam par uestrum factum <ei> est quod in obsidione nuper in egregio adulescente, C. Fabio , non minore hostium admiratione quam uestra conspectum est, cum inter Gallica tela degressus ex arce sollemne Fabiae gentis in colle Quirinali obiit? an gentilicia sacra ne in
Abbreviated transcription (Latin):
nietis omnia ꝓpereeuenisse sequentibi deos aduersa spernentib: Iam hominum primũ ueiens bellũ pqt
annos quanto labor egestũ non ante coep̃finem quã motudeorũ aqua ex lacu alba nomissaẽ qudiat
tande murbis nr̃ȩ cladis noua nũ ante exorticẽ quã sp̃tacuox caeloemissa deaduentugallorũ qiuagit
Nus ab legatis nr̃is uiolatũ quã a nobiscũ uindicarideberet et demne glegentia deorũ pternisũ itꝰ
uicticaptiq ac redẽ pttantũ poenarũ dus hominib qi dedimꝰ ut c̃rarũ orbido cum̃ to essemus adues ilmns
res ad monuer̃ religionũ confugimꝰ incapitoliũ ad deos ad sedẽ iouis op̃t mcx̃sacrt mnruina rerũnmũrĩ
alia terrȩ cȩlauimꝰ alia auecta infinitima s urbes a mouimꝰ ab hostiũ oculis deorũ cultum de serquus ñbi

Expanded text:
inuenietis omnia prospera euenisse sequentibus deos, aduersa spernentibus. iam omnium primum, Ueiens bellum—per quot inuenietis omnia prospera euenisse sequentibus deos, aduersa spernentibus. iam omnium primum, Ueiens bellum—per quot annos, quanto labore gestum. —non ante cepit finem, quam monitu deorum aqua ex lacu Albano emissa est. quid haec tandem urbis nostrae clades noua? num ante exorta est quam spreta uox caelo emissa de aduentu Gallorum, quam gentium ius ab legatis nostris uiolatum, quam a nobis cum uindicari deberet eadem neglegentia deorum praetermissum? igitur uicti captique ac redempti tantum poenarum dis hominibusque dedimus ut terrarum orbi documento essemus. aduersae deinde res admonuerunt religionum. confugimus in Capitolium ad deos, ad sedem Iouis optimi maximi; sacra in ruina rerum nostrarum alia terra celauimus, alia auecta in finitimas urbes amouimus ab hostium oculis; deorum
Abbreviated transcription (Latin):
Quippeutin sua s edem aner& patria ida gebatur. ñutegoutiq in patria essem & nunc quie scerem actdiã
libenter nisi haec quoq pro patria dimicatio ẽẽt cuide ẽe quo adiuta suppetat aliis turpe camillortun
ne fasẽ Quid enim repetimus quid obsessam ex hostiũ manib: eripumus sir eeperatam ipsi deseris
uictorib gallis capta totaurbecapitoliũ tam̃ atq arcemduq ethomines romanitenuerint hadita¬
rint uic torib romanis recuperata urbe arx quoq eccapitoliũ deseretur & plus uastitatis hues
religiones nullaeeent . tam̃tã euidens num̃ actempestate rebus ad fuit romanis utomnẽ neglegto
diuinicultus exemtam hominib putẽ intuemini eni horũ deinceps annoꝵ uel secdasres uel aduers at

Expanded text:
perpulit; quippe ut in sua sede maneret patria, id agebatur, non ut ego utique in patria essem. et nunc quiescerem ac tacerem perpulit; quippe ut in sua sede maneret patria, id agebatur, non ut ego utique in patria essem. et nunc quiescerem ac tacerem libenter nisi haec quoque pro patria dimicatio esset; cui deesse, quoad uita suppetat, aliis turpe, Camillo etiam nefas est. quid enim repetiimus, quid obsessam ex hostium manibus eripuimus, si reciperatam ipsi deserimus? et cum uictoribus Gallis capta tota urbe Capitolium tamen atque arcem dique et homines Romani tenuerint, uictoribus Romanis reciperata urbe arx quoque et Capitolium deseretur et plus uastitatis huic urbi  per manus religiones nullae essent, tamen tam euidens numen hac tempestate rebus adfuit Romanis ut omnem neglegentiam diuini cultus exemptam hominibus putem. intuemini enim horum deinceps annorum uel secundas res uel aduersas;
Abbreviated transcription (Latin):
oporter&e fusa memoria eẽt sacrũ omne iudicatũ & subiouis sella poniiussũ Iã ante in eo religiociuitatis
apparuerat qđ cũ publico deeẽtaurũ ex quo sũ mapactȩ m̃ cedis gallis c̃fier& amatronis collatũ acceperant
ut sacro auro ab scineret᷑ matronis gratiȩ actȩ homosq additus utearũ sc̃uirorũ pꝰmortẽsollẽnis laudatio
eẽt lus ꝑ actisq ã deos ꝑtinebant q̃q ꝑsenatum agi poterant Tun demum a gitientibi tribums pebenu
dius contionibus ut relictis ruinis in urbem paratã ueios transmigrarent. Ntreloti friunif muabe¬
paratum tetos tran singrare in contionẽ uniuerso senatui ꝓsequente ascendit atquita uerba strit:
uocaretis redituru sumquã fuerĩ nec nuncme utredirẽ mea uoluntas mutata sed ur̃a fortancqs

Expanded text:
oporteret confusa memoria esset, sacrum omne iudicatum et sub Iouis sella poni iussum. iam ante in eo religio ciuitatis oporteret confusa memoria esset, sacrum omne iudicatum et sub Iouis sella poni iussum. iam ante in eo religio ciuitatis apparuerat quod cum in publico deesset aurum ex quo summa pactae mercedis Gallis confieret, a matronis conlatum acceperant ut sacro auro abstineretur. matronis gratiae actae honosque additus ut earum sicut uirorum post mortem sollemnis laudatio esset. his peractis quae ad deos pertinebant quaeque per senatum agi poterant, tum demum agitantibus tribunis plebem adsiduis contionibus ut relictis ruinis in urbem paratam Ueios transmigrarent, in contionem uniuerso senatu prosequente escendit atque ita uerba fecit. sulto populique iussu reuocaretis, rediturus unquam fuerim. nec nunc me ut redirem mea uoluntas mutata sed uestra fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
& tribunis remintentius a gentib: pꝰincens a murbẽ & ꝑ se inclinata magis plebe adid c̃siliũ etq: causa
fuit ñ abdicandȩ postriũ phumdictature senatu obsecrantenerem in incertorelinq: r&status omnu
eorũ in libris ꝑduum uiros quereretur cume caeretib: hospitium publicȩfier& qđ sara p̃r ac sa c̃
dotes recepissent. bene ficioq ei. populi ñ intermissus honos deum in mortidium &&̃ iudicaptolim
firius dictator constituer&. ex his qui in capitolio atq arcehabitarent expiandectiã uocis noc turnȩ
quaenuntia dadis antebellum gallicum audita neclectaq eẽt m̃tioinlata iussũq tẽplum in nouaiã
locutio fieri aurũ qđ gallis ereptũ erat qđq ex adiis templis int̃ trepidationẽ in iouiscellã c̃iatũ cũin q̃ referi

Expanded text:
et tribunis rem intentius agentibus post incensam urbem et per se inclinata magis plebe ad id consilium; eaque causa et tribunis rem intentius agentibus post incensam urbem et per se inclinata magis plebe ad id consilium; eaque causa fuit non abdicandae post triumphum dictaturae, senatu obsecrante ne rem publicam in incerto relinqueret statu. omnium eorum in libris per duumuiros quaereretur; cum Caeretibus hospitium publice fieret quod sacra populi Romani ac sacerdotes recepissent beneficioque eius populi non intermissus honos deum immortalium esset; ludi Capitolini t; collegiumque ad eam rem M. Furius dictator constitueret ex iis qui in Capitolio atque arce habitarent. expiandae etiam uocis nocturnae quae nuntia cladis ante bellum Gallicum audita neglectaque esset mentio inlata, iussumque templum in Noua uia Aio Locutio fieri. aurum quod Gallis ereptum erat quodque ex aliis templis inter trepidationem in Iouis cellam conlatum cum in quae referri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃parariue poterant ꝓuidit G alli noua trepidi arma capiunt iraq magis quã consilio inromanos incurrt
Iamuerterat forcuna iam deorum opes humanaq c̃silia rẽromanã adiuuabant. Igit᷑ primoccunsu
haud mnaiore mom̃to fusigallis quã ad alliã uicerant iustiore altero deindeplio adociauũ lapidẽ gabina
uia quose exfuga c̃tulerant ei : de inductu auspicioq camilliuincuntur. Ibicedesom̃a obtinuit castracapiunt᷑
& nenuntius quidẽ cladis relictus : dicta torrecuperati exhostib: patria triũ pbans inurbẽ redit int̃q: iocos
militares quos in conditos iaciunt romulus ao pat̃ patriȩ. condicorq alterurbis haut uanis laudibus
appellabatur Seruatã deindebellopatria miterũ in pacehaud dubiȩ seruauit tum ꝓ hibuit mignari ue

Expanded text:
praeparariue poterant prouidit. Galli noua re trepidi arma capiunt iraque magis quam consilio in Romanos incurrunt. praeparariue poterant prouidit. Galli noua re trepidi arma capiunt iraque magis quam consilio in Romanos incurrunt. iam uerterat fortuna, iam deorum opes humanaque consilia rem Romanam adiuuabant. igitur primo concursu haud maiore momento fusi Galli sunt quam ad Alliam uicerant. iustiore altero deinde proelio ad octauum lapidem Gabina uia, quo se ex fuga contulerant, eiusdem ductu auspicioque Camilli uincuntur. ibi caedes omnia obtinuit; castra capiun ne nuntius quidem cladis relictus. dictator reciperata ex hostibus patria triumphans in urbem redit, interque iocos militares quos inconditos iaciunt, Romulus ac parens patriae conditorque alter urbis haud uanis laudibus appellabatur. seruatam deinde bello patriam iterum in pace haud dubie seruauit cum prohibuit migrari Ueios,
Abbreviated transcription (Latin):
tos uiuere romanos Nã forte qede prius quã infanda merces ꝑficeretur ꝑ alt̃ cationẽ ñ dũomniauro
appensodiccator in t̃ueñ auferriq: aurũ demedio &gallos submoueriiubet sum illiretineri pacto
dicerent sese negat eã paccionẽ ratã eẽ q̃ pꝰ quã ipsedictator creatus eẽt iniussusuo ab inferioris suris
magistratufacta eẽt. denuntiatq gallis ut sead p̃lium expediant. suos ina ceruum conicere s arcinas
& arma aptare. ferroq ñ auro recupertcrepatriã iub& in conspectuhabentes fanadeum et c̃iuges e
liberos ec solum patriȩ deformȩ bellimalis et oma q̃ defendi repetiq etulcisci fassit. In struitdeinde aciẽ
ut locinatura patiebatur insemirutȩ solo urbis & natura in aequadi. etom̃ aque mn arte belli scđa suis eligi

Expanded text:
tos uiuere Romanos. nam forte quadam priusquam infanda merces perficeretur, per altercationem nondum omni auro tos uiuere Romanos. nam forte quadam priusquam infanda merces perficeretur, per altercationem nondum omni auro adpenso, dictator interuenit, auferrique aurum de medio et Gallos submoueri iubet. cum illi renitentes pactos dicerent sese, negat eam pactionem ratam esse quae postquam ipse dictator creatus esset iniussu suo ab inferioris iuris magistratu facta esset, denuntiatque Gallis ut se ad proelium expediant. suos in aceruum conicere sarcinas et arma aptare ferroque non auro reciperare patriam iubet, in conspectu habentes fana deum et coniuges et liberos et solum patriae deforme belli malis et omnia quae defendi repetique et ulcisci fas sit. instruit deinde aciem, ut loci natura patiebatur, in semirutae solo urbis et natura inaequali, et omnia quae arte belli secunda suis eligi
Abbreviated transcription (Latin):
capitolinus exercitus siationibus iugiliis fessus superatis tam̃ humanis omnib: malis cum faenits
natura uinciñ siner& diem dedie ꝓspectans & quod auxilium adictatore appareret pofiron
spequoq iam ñ solũ cibo deficiente : & cumstationes ꝓcederent ꝓpeobruentibus in firmuncorpis
diuel redimi sequacũq pactione possent iussitiactantib non obscuregalis l as
magna mercedeseabduci posse ut obsidione mreliquant. Tum senatus habitus tribunisq u
negotiũdatũ ut paciscerentur. Inde int̾.p̃. sulpicium tribunũ mił et brennũ reguligalo ib
trans actares ẽ & mille pondo aurip̃tium populigentibus moximperaturi factum. Reifedissimȩ ꝑse ad¬
iecta indignitasẽ pondera abgallis allata in iqua. & tribuno recus ante additus ab in solente gallo
ponderigladius hauditaq: into leranda romanis utexut uictis eẽ : seddiiq: et homines ꝓhibuere redẽp¬

Expanded text:
Capitolinus exercitus, stationibus uigiliis fessus, superatis tamen humanis omnibus malis cum famem unam natura uinci non sineret, diem de die prospectans ecquod auxilium ab dictatore appareret, postremo spe quoque iam non solum cibo deficiente et cum stationes procederent prope obruentibus infirmum corpus armis, uel dedi uel redimi se quacumque pactione possint iussit, iactantibus non obscure Gallis haud magna mercede se adduci posse ut obsidionem relinquant. tum senatus habitus tribunisque militum negotium datum ut paciscerentur. inde inter Q. Sulpicium tribunum militum et Brennum regulum Gallorum conloquio transacta res est, et mille pondo auri pretium populi gentibus mox imperaturi factum. rei foedissimae per se adiecta indignitas est: pondera ab Gallis allata iniqua et tribuno recusante additus ab insolente Gallo ponderi gladius, auditaque intoleranda Romanis uox, uae uictis. sed dique et homines prohibuere redemp
Abbreviated transcription (Latin):
uiteris circa latium nom̃q uolscumissis quia qui non interfuerunt pugnead credendum temere faci¬
lore serant : tumultuarius undiq exercitus raptimconscriptus conuenit huic agminitorquatus cõs
ad triphanum int̃sinuessãminturnasq is locusẽ occurrit prius quã castris locus caperetur
sarcinis utrimq in aceruum coniectis pugnatũ debellatumq: ẽ ad eo enim acciseres sut con¬
suli uictorem exercitum ad depopulandos agros eorum ducenti dederent seom̃s latini
dedicionẽq eamcam paniseqͦ rentur. latini capuaniq: a gromultat: latinus ager priuer

Expanded text:
teris circa Latium nomenque Uolscum missis, quia qui non interfuerant pugnae ad credendum temere faciliores erant, tumultuarius undique exercitus raptim conscriptus conuenit. huic agmini Torquatus consul ad Trifanum—inter Sinuessam Minturnasque is locus est—occurrit. priusquam castris locus caperetur, sarcinis utrimque in aceruum coniectis pugnatum debellatumque est; adeo enim accisae res sunt ut consuli uictorem exercitum ad depopulandos agros eorum ducenti dederent se omnes Latini deditionemque eam Campani sequerentur. Latium Capuaque agro multati. Latinus ager Priuer
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃toriumredeunt et sua sponte ipsip̃lium renouant : et manlius consulre uecd
in castra adom̃ s̃portas milite opposito hostib: iiam clauserat : eadesperatiotusqs
rabiem magis quam audaciam acendit: namcum incursantes quacũq: exitum
ostender& spesuano aliquotiens impecuis sent glob: iuuenum unus in ipsum cõs
insignem arinis induit : Prima excepttc a circum stantib: tela sustineri deu¬
deuis nequid cõs mortifero uulnere ictus cadit fusiq: circaom̃s. Iuscis crescit
Audacia romanos terror ꝑtotiaastratrepidos agit & ad extremauentum for&
nilegatirapto consuliscorpore pate fecissent una portihostibus uiamerumpudđ
consternatoq: agmine ab eunte sinuictorem alterum incidunt consulẽibi i terũ
caesi fusiq passimuictoria egia parta tristis tam̃ duob: tãdaris funerib: itaq

Expanded text:
ad praetorium redeunt et sua sponte ipsi proelium renouant. et Manlius consul reuectus in castra, ad omnes portas milite opposito hostibus uiam clauserat. ea desperatio Tuscis rabiem magis quam audaciam accendit. nam cum incursantes quacumque exitum ostenderet spes uano aliquotiens impetu issent, globus iuuenum unus in ipsum consulem insignem armis inuadit. prima excepta a circumstantibus de uis nequit; consul mortifero uolnere ictus cadit, fusique circa omnes. Tuscis crescit audacia; Romanos terror per tota castra trepidos agit, et ad extrema uentum foret ni legati rapto consulis corpore patefecissent una porta hostibus uiam. ea erumpunt; consternatoque agmine abeuntes in uictorem alterum incidunt consulem; ibi iterum caesi fusique passim. uictoria egregia parta, tristis tamen duobus tam claris funeribus. itaq
Abbreviated transcription (Latin):
socieates ꝑseipse cum quib uoluitinius su populiacsenatus fecit diremieo Legi norũ
sibima xime gentẽ congliabat ũtperegrinis quoq opib tutior inteiues e&: neq: hospita
modo primorib: eorũ sed ad finitates quoq iungebat octaui omani lioͥtus cala nois longo
princeps latini nominis erat si fame credimꝰ ab ulixȩ de aq cire eoriundus: Eimamilo

Expanded text:
societates per se ipse, cum quibus uoluit, iniussu populi ac senatus, fecit diremitque. Latinorum societates per se ipse, cum quibus uoluit, iniussu populi ac senatus, fecit diremitque. Latinorum sibi maxime gentem conciliabat ut peregrinis quoque opibus tutior inter ciues esset, neque hospitia modo cum primoribus eorum sed adfinitates quoque iungebat. Octauio Mamilio Tusculano—is longe princeps Latini nominis erat, si famae credimus, ab Ulixe deaque Circa oriundus—, ei Mamil
Abbreviated transcription (Latin):
agutondint̃ueniss&: inde. Ltterquinus regnarecepit Cui suꝑbocognom̃ facta in dider̃
quia socergener sepulturt eꝓhibuit: Romulũ quoq in sepultum perissedicticans primores patrũ
quosseruuĩ reb ficuis secredebat int̃fec̃ Conscius de inde malequaeren diregni abseipso ad¬
ut quineq populi iussuneq auctorib pacrib regnar& eo accedebat ut in caritateciuium nlu
speireponenti meturegnum tutandum eẽe quẽ ut plurib incuter& cognicione scaitelium rau
sue consilis ꝑsesolas exercebatꝑq eã causamoccidere iexiliũ a gerebenis multarepta
non suspectos modo auciniusos sedundenihil aliud quã p̃dam sperare posso p̃cipuesta
patrum numerdinminuto stcctuit nullo sinpates legere quo cõteptior paucitat e i psi
deomb senatũ consulendisoluit: Domesticꝰ consilus remp̃ administłiuit: Bellĩpacem foela

Expanded text:
agitanti intervenisset. inde L. Tarquinius regnare occepit, cui Superbo cognomen facta indiderunt, agitanti intervenisset. inde L. Tarquinius regnare occepit, cui Superbo cognomen facta indiderunt, quia socerum gener sepultura prohibuit, Romulum quoque insepultum perisse dictitans, primoresque patrum, quos Servi rebus favisse credebat, interfecit; conscius deinde male quaerendi regni ab se ipso ad vim habebat, ut qui neque populi iussu neque auctoribus patribus regnaret. eo accedebat ut in caritate civium nihil spei reponenti metu regnum tutandum esset. quem ut pluribus incuteret, cognitiones capitalium rerum sine consiliis per se solus exercebat, non suspectos modo aut inuisos sed unde nihil aliud quam praedam sperare posset. praecipue ita patrum numero imminuto statuit nullos in patres legere, quo contemptior paucitate ipsa orde omnibus senatum consulendi soluit; domesticis consiliis rem publicam administrauit; bellum, pacem, foedera,