comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃tum duoꝵ ñ uoluntate eoꝵ
confusum sit. competit singulis in
rem actio mid in qnͣtum paret ĩ
illo ac̾uo suũ cuiꝰq ẽẽ. Ꝙ si uolunta¬
te eoꝵ cõmixta sunt tẽ ꝯmunicata
iudebunt. ⁊ erit cõmuni diuidũdo
actio. ¶dem scͥbit. Si ex melle meo
umo tuo fẽm sit mulsum quosdam
existimasse id qͦ cõmuicari s pu¬
co u̾ns ut et ip̃e significat eius po¬
tius ẽẽ qui fecit. qm̃ suam spẽm pͥsti¬
nam ñ continet ¶S si plumbũ cũ
argento mirtũ sit qr possit deduci¬

Expanded text:
frumentum duorum non uoluntate eorum confusum sit, competit singulis in rem actio in id, in quantum paret in illo aceruo suum cuiusque esse: quod si uoluntate eorum commixta sunt, tunc communicata uidebuntur et erit communi diuidundo actio. Idem scribit, si ex melle meo, uino tuo factum sit mulsum, quosdam existimasse id quoque communicari: sed puto uerius, ut et ipse significat, eius potius esse qui fecit, quoniam suam speciem pristinam non continet. sed si plumbum cum argento mixtum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
co exposuiss in quem de uchenda ᷤ¬
t ꝓpãs m̃ces locass. nec per eũstar¬
ret quo nuunus sibi remissa ea
pena expectaret. Idemiur meo¬
dem gn̾e cognit̃onis obẜuabi¬
mus. si ꝓbatum fint nautam
morbo mpeditum. naiuigare
nõ posse. Idem dicemꝰ si naiuis
cuis uitiũ fec̾it sũ dolo ⁊ culpa
eiuis. ¶ Si conduxisti nauemã¬
foraꝵ dno milium ⁊ ibi anforas
portasti ꝓ duob milib ampho¬
raꝵ precuun debes. pauł̾ ĩno¬
⁊ si adusionc. nauisconducta
pasitaꝵ amphorau m̃tes con¬
amphoris p̃cium debes quot
portasti.

Expanded text:
n quem deuehendas eas merces locasset, nec per eum staret, quo minus remissa sibi ea poena spectaret. idem iuris in eodem genere cogitationis obseruabimus, si probatum fuerit nautam morbo impeditum nauigare non potuisse. idem dicemus, si nauis eius uitium fecerit sine dolo malo et culpa eius. Si conduxisti nauem amphorarum duo milium et ibi amphoras portasti, pro duobus milibus amphorarum pretium debes. Paulus: immo si auersione nauis conducta positarum amphorarum merces conamphoris pretium debes, quot portasti.
Abbreviated transcription (Latin):
s̾uoꝵ quoz qui ĩ mare ꝑier¬
int. nõ mag̾ estimatio faci¬
enda est qͣm si qui egri ĩ na¬
ue decesẜint. aut si aliquise¬
se p̾cipitauint. ¶ Siquis ex
uectorib soluendo nõ sit. ħ
detrimento magistri nauis
nõ er̃. nec enĩ fortunas cuiꝰq
nauta excute deb. ¶ꝯires
que iacte sunt apparuert ex
soluert agent ex locato cũ
magr̃o. ut is ex cõducto exꝑ¬
iatur ⁊ ꝙ exegit recłlat. Res
aut̃ iacta tłni manet. net fit
uendi cõmumis ꝑiculi causa
deiectum est cõtributõ debeꝰ¬
ainst᷑. Hau hon te leuande
causa. quia ntͣre portani uł f¬
m̃ces in scaphm craiecte st̃ ue
aut ini põ hastio uł portu. ea q̃
scapha sb̃mersa est ratõ ħride¬
d int̾ eos qui in naue m̃ces su¬
as saluas ħrent cum hus qui
in scapham ꝑdiderunt ꝑinde
canqͣm si iactura facta ess idq
naus ratõ h̃ri nõ deb eoꝵ qui
mnaue ꝑdiderunt. quiaiactꝰ
ntͥbut̃ naue samuauenit.¶S
si nauis que intempestate uenit¬

Expanded text:
 qui in mare perierunt non magis aestimatio facienda est, quam si qui aegri in naue decesserint aut aliqui sese praecipitauerint. Si quis ex uectoribus soluendo non sit, hoc detrimentum magistri nauis non erit: nec enim fortunas cuiusque nauta excutere debet. Si res quae iactae sunt apparuerint, soluerint agent ex locato cum magistro, ut is ex conducto experiatur et quod exegerit reddat. Res autem iacta domini manet nec fit uendi communis periculi causa deiectum est, contributio debeonum. Nauis onustae leuandae causa, quia intrare flumen uel pmerces in scapham traiectae sunt, ne aut in ipso ostio uel portu, eaque scapha summersa est, ratio haberi debet inter eos, qui in naue merces s‹a›luas habent, cum his qui in scapha perdiderunt, proinde tamquam si iactura facta esset: idqit, ratio haberi non debet eorum, qui in naue perdiderunt, quia iactus in tributum naue salua uenit. Sed si nauis, quae in tempestate
Abbreviated transcription (Latin):
trahi uetuit continua uaria¬
tione danda est omnibus ad¬
uersus eunr actio actio neq
enun decipi debent contrahẽ¬
tes. sed ⁊ si ni totum ꝓhilũ¬
uit tum eo tontrahi prepositi
loco non habetur. cum magisn
hio custodissit loco quani insti¬
toris. gͦ nec nendere mertem
hic pot̾it nec mo ditum quid
ex taberna. ¶ Si institoria rͦ¬
te actum est tributoria ipõ ĩe
locum nõ habet. neq enĩ po¬
test habere locum tributoria
in merte dominita. ꝙ si non f¬
uit mstitor domnuce meycis i
tributoria superest actio. EsSi
a seruo iuo operas uitan eius
conduxero ⁊ eimi mercis mec
institorem fetero. isq tibi m̃¬
cem uendid̾it emptio est.
Nani cuni donimus a seruo.
emit est emptio liret nõ sit
obligatus usq adeo ut etiam
ꝓ emptione possidere ⁊ usuca¬
pere domiꝰ possit.¬

Expanded text:
trahi uetuit continua uariatrahi uetuit continua uariatione, danda est omnibus aduersus eum actio: neque enim decipi debent contrahentes. Sed si in totum prohibuit cum eo contrahi, praepositi loco non habetur, cum magis hic custodis sit loco quam institoris: ergo nec uendere mercem hic poterit nec modicum quid ex taberna. Si institoria recte actum est, tributoria ipso iure locum non habet: neque enim potest habere locum tributoria in merce dominica. quod si non fuittributoria superest actio. Si a servo tuo operas vicarii eius conduxero et eum merci meae institorem fecero isque tibi mercem uendiderit, emptio est: nam cum dominus a seruo emit, est emptio, licet non sit dominus obligatus, usque adeo, ut etiam pro emptore et possidere et usucapere dominus possit
Abbreviated transcription (Latin):
contractum sit mstitoria lo¬
cum habebit. ⁊ ꝓmide si do¬
alius aut̃ sustulit. aut uetus¬
tate. uł pluuia. uł quoniodo
simili contingit. ne ꝓscͥptũ
esset. uł nõ appareret dicen¬
dum eumi qui p̃posuit te¬
neri ¶ Sed si ipẽ ĩstitor deci¬
piendi mei causa deͥtrax̾it.
dolus ip̃ius preponenti noce¬
re debet isi particeps doli
fuerit qui contraxit. ¶Cõ¬
ditõ autem prepositionis
seruanda est. quid enim si cer¬
ta lege. uł interuentu cui¬
iusdam persone. uł sb̾ pig¬
nore uoluit cumeo contra
hi ad c̾tam reni ecuissimũ
erit id seruar in quo p̃posi¬
tus est. ¶ Item si plures ha¬
buit institores. uł cum om¬
nib simul sontrihi uoluit
ur cum uno solo. s si denun¬
ciauit cui nc cum eo contra¬
heret nõ debet ten̾i mslitor
na. nam ⁊ certam ꝑsonam
possimius prohibere contra¬
here. uł certum genus homi¬
num uł negociatorum. uel
certis homimbus permitte¬
re. ¶ S ⁊ si alias cum alio cõ¬

Expanded text:
contractum sit, institoria locontractum sit, institoria locum habebit. proinde si doalius autem sustulit aut uetustate uel pluuia uel quo simili contingit, ne pr‹o›scriptum esset uel non pareret, dicendum eum qui pr‹ae›posuit teneri. sed si ipse institor decipiendi mei causa detraxit, dolus ipsius pr‹ae›ponenti nocere debet, nisi particeps doli fuerit qui contraxit. Condicio autem praepositionis seruanda est: quid enim si certa lege uel interuentu cuiusdam personae uel sub pignore uoluit cum eo contrahi uel ad certam rem? aequissimum erit id seruari, in quo praepositus est. item si plures habuit institores, uel cum omnibus simul contrahi uoluit uel cum uno solo. sed et si denuntiauit cui, ne cum eo contraheret, non debet institoria teneri: nam et certam personam possumus prohibere contrahere uel certum genus hominum uel negotiatorum, uel certis hominibus permittere. sed si alias cum alio con
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Et si pupillus h̾rs exti¬
ñit ei qui s̃posuerat equissim¬
um er̃ pupillum tem qͣmdi
u ꝓ̃positus man. remouendꝰ
ecatis utetur nõ sine cause cog¬
nitoneDequo palam ꝓscͥtũ
fu̾it ne cum eo contͣhatur is pͥ¬
positi loco nõ habetur. nõ per¬
mutendum er̃. qͣi cũ institore
contrabere. s siquis nolit cõ¬
tͣhi ꝓhibat. cet̾m qui p̾posuit
tenebitur ip̃a p̃põsicione ¶ ꝓ¬
stͥbere palam sit accipinius cla¬
rislictis ut iam de plano recte
legi possint ante tab̾nam .s.
uł ante eum locum in auo ne¬
gociatio ex̾cetur. nõ inlocore¬
moto. s in eunderi litfis utr̃
g̾cis aulatinis puto scdm̃ loci
conditom necuus causari ꝓꝰ sid
ignoranciam lict̾arum certe
siquis dicat ignorasse licteraᷤ
uł non obẜ uasse. qd̃ p̃positu¬
est erat cum multi legerent
cumq palam ess p̾positum ñ
audietur. ¶ ꝓscͥptum autẽ
ꝓpetuo esse oꝑtet. ceterum si
ꝑ id tempꝰ quo p̃positum nõ
erat uł obscurata ꝓsc̃ptione

Expanded text:
s heres extiterit e‹i› qui praeposuerat, aequissimum erit pupillum teneri, quamdiu praepositus manet: remouendus aetatis utetur non sine causae cognitione. De quo palam proscriptum fuerit, ne cum eo contrahatur, is praepositi loco non habetur: non enim permittendum erit cum institore contrahere, sed si quis nolit contrahi, prohibeat: ceterum qui praeposuit tenebitur ipsa praepositione. Proscribere palam sic accipimus claris litteris, unde de plano recte legi possit, ante tabernam scilicet uel ante eum locum in quo negotiatio exercetur, non in loco remoto, sed in euidenti. litteris utrum Graecis an Latinis? puto secundum loci condicionem, ne quis causari possit ignorantiam litterarum. certe si quis dicat ignorasse se litteras uel non obseruasse quod propositum erat, cum multi legerent cumque palam esset propositum, non audietur. Proscriptum autem perpetuo esse oportet: ceterum si per id temporis, quo propositum non erat, uel obscurata proscriptione
Abbreviated transcription (Latin):
sdͣ. ¶ Srifitab̾nanꝰ ẜnũ snũ
pegre mitt̾et adm̾ces comꝑã¬
dał ⁊ sibi nuttendas loco msti¬
coris ꝯndii labeo scb̾. Idem
ait si nbitinarius posse reꝵ Iiũ
polluitorẽ habut. isqr mortu¬
um spoliaũit dandam meumn
qͣi institonam actionẽ. qͣmius
⁊ furti. ⁊ iniuriaꝵ actio conpe¬
t̾et. Idẽ labeo ait ¶ Si cuis

Expanded text:
um peregre mitteret ad merces comparandas et sibi mittendas, loco institoris habendum Labeo scripsit. Idem ait, si libitinarius seruum pollinctorem habuerit isque mortuum spoliauerit, dandam in eum quasi institoriam actionem, quamuis et furti et iniuriarum actio competeret. Idem Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
ci oleane p̃positum arelate eimm¬
dem ⁊ mutius pecunus accipien¬
dis. acceperat mutuam petinĩ¬
am. putis creditor m̃ces eum
actio nec ampliuis ag̾e̾ pot̾it qͣiͣ
petunus quor mutuis accipiendi
ess p̃positus. tam̃ iuilianꝰ ait cõ
inusse aut̃ oꝑtebit. institoria
dominum ita demũ teneri si
non nouerat quis eam obliga¬
tõm uł ab institore uł ab alio
nouandi aninio stipulando.
Si duo plures ue tabernam ex¬
cerceant. ⁊ ẜuum quem ex dis¬
pand partib habeant instito¬
rem ꝓpasuerunt utrum ꝓ do¬
muncis partib teneantur an
ꝓ equalib aut ꝓ portione mer¬
cis anuero insondum iuliauus
quent. ⁊ ueruis esse latro ait
exeuipl
actionis isolidum q̃mq con

Expanded text:
ci oleariae praepositum Arelatae, eundem et mutuis pecuniis accipiendis: acceperat mutuam pecuniam: putans creditor ad merces eum actio nec amplius agere poterit, quasi pecuniis quoque mutuis accipiendis esset praepositus, tamen Iulianus utilem inisse autem oportebit institoria dominum ita demum teneri, si non nouauerit quis eam obligationem uel ab institore uel ab alio nouandi animo stipulando. Si duo pluresue tabernam exerceant et seruum, quem ex disparibus partibus habebant, institorem praeposuerint, utrum pro dominicis partibus teneantur an pro aequalibus an pro portione mercis an uero in solidum, Iulianus quaerit. et uerius esse ait exemplo actionis in solidum
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nam instructam tradi¬
derat m̃ui paret post cuiꝰ per¬
fectom uestim̃ta discipulꝰ accepis¬
s ⁊ fugiss fullonem nõ ten̾i si
qi ꝓcurator fu̾it relitus. si uero
cnͣ institor teñ eum planesiaf¬
firmauit. m recte me crede oꝑpa¬
riis suis. nõ istitoria s ex lerato
teneoitur. Etso tamome qd̾ cũ
mslitore agitur. geritur obngat
eum cui pposuro. s ita si euis rei gͣ
ast dumtaxat ad id ꝙ aim p̃posu¬
it ꝓuide si p̃posui eum adm̃cium
distractione tenebor nomine etꝰ
ex empto actione. Item si forte
ad emendum eum p̃posuero te
nebor dũtarat ex nenoito s n
das m̃ces p̃posito lotus est instĩto¬
rie. Ĩdemq ⁊ si ad pensionem ꝓ
tab̾na ex soluendam ce ita uerũ
puto nisi ꝓ hibitus fuit añ nui
er̾ institoriam locum ħ̾re. Itera
si institor cum oleum uendiss a
nulum arre nomine acceꝑit. n
eum reodat dñm institoria tenen
ram eius rei causa in qua p̃positꝰ
est contͣctum est. nisi forte. manda

Expanded text:
nam instructam tradiderat, imperaret, post cuius profectionem uestimenta discipulus accepisset et fugisset, fullonem non teneri, si quasi procurator fuit relictus: sin uero quasi institor, teneri eum. plane si adfirmauerit mihi recte me credere operariis suis, non institoria, sed ex locato tenebitur. Non tamen omne, quod cum institore geritur, obligat eum qui praeposuit, sed ita, sest dumtaxat ad id quod eum praeposuit. Proinde si praeposui ad mercium distractionem, tenebor nomine eius ex empto actione: item si forte ad emendum eum praeposuero, tenebor dumtaxat ex uendito: sed ndas merces praeposito, locus est institoriae, idemque et si ad pensionem pro taberna exsoluendam: quod ita uerum puto, nisi prohibitus fuit mustitoriam locum habere. Item si institor, cum oleum uendidisset, anulum arrae nomine acceperit neque eum reddat, dominum institoria teneri: nam eius rei, in quam praepositus est, contractum est: ni
Abbreviated transcription (Latin):
alustus. Si uehenda mantipia
conduxisti ꝓ eo mancipia qd ĩ
naue mortuũ est uectura ñ tibi
rati essẽt. mñces daretur. ꝙ si s̾
apparere nõ pon̾t satis er̾ ꝓ nau¬
ta si ꝓbuu̾it impositũ eẽ manci¬
pium. ¶Si ea conditõne na¬
uem conducti. ut in ea m̃tes
tuc portarentur easqi m̃ces n¬
nauta nulla nccͣccate coactus
in nauem det̾iorem cũ id scir¬
et te fiẽi uelle manstulit ⁊ m̃¬
tes tue cũ ea naue ꝑierent inqͣ
nouissime uecte sut habes ex cõ¬
ducto ⁊ locato cũ pͥore nauta ac¬
nauigatõne utiaq nauis ꝑũt
cum id sme dolo ⁊ cuspa nautaꝵ

Expanded text:
atorum. Si uehenda mancipia conduxisti, pro eo mancipio, quod in naue mortuum est, uectura tibi tati essent, merces daretur: quod si hoc apparere non poterit, satis erit pro nauta, si probauerit impositum esse mancipium. Si ea condicione nauem conduxisti, ut ea merces tuae portarentur easque merces nulla nauta necessitate coactus in nauem deteriorem, cum id sciret te fieri nolle, transtulit et merces tuae cum ea naue perierunt, in qua nouissime uectae sunt, habes ex conducto locato cum priore nauta acnauigatione utraque nauis periit, cu
Abbreviated transcription (Latin):
culus anfemina lib̾ an ẜmis
ꝓprius uł alienus. q̃tem quis¬
que ue ꝓposuit. nam ⁊ si młr
p̾rosuit conpetit institoria ex¬
emplo ex̾citorie actionis. ⁊ si
nulier sit p̃posita tenebitur
cilla pposita competit institoria
actio pupillus aud institor ob¬
ligat era qui pͥposuit instito¬
na actione qͣm sibi imputa¬
re deb qui eum p̃posuit.

Expanded text:
femina, liber an seruus proprius uel alienus. item quisquis praeposuit: nam et si mulier praeposuit, competet institoria exemplo exercitoriae actionis et si mulier sit praeposita, tenebitur cilla praeposita, competit institoria actio. Pupill‹u›s autem institor obligat eum, qui eum praeposuit, institoria actione, quoniam sibi imputare debet, qui eum praeposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Cum nt̾dum ⁊̃ ad ho¬
nimes honestos afferãt mer¬
tes ⁊ ibi uendant net mu¬
tat ca̾nni agionis locꝰ uenden¬
diemendiq ue. cum utroci
modo uerum sit institorem
emisse aud uendidisse.
tumait. si quud cũ insulario
gestumsit. uł eo quem quis e¬
difitio pposuit uł srnm̃to e¬
mendo insoudũ eũtem lab̾o
quor scͥbit. ¶ Siquis pectunus
fenerandis agriscoiendis. mer¬
caturis redemptirisq facien¬
dis p̃posũit insolidum euin¬
ẜuũ ꝓ̃positum noĩe eius te¬
nebitur. ¶ S ĩ eos institores
dicendos placuit quib ueiti¬
anĩ uł linteanii dant uestem
c̃cuniferendam ⁊ distrahendã
quos nuigo cirtitores appua¬
nus. S muliones quis ꝓprie
institoresuocat. ¶Iten fullo¬

Expanded text:
um. cum interdum etiam ad homines honestos adferant merces et ibi uendant. nec mutat causam actionis locus uendendi emendiue, cum utroque modo uerum sit institorem emisse aut uendidisse. tum ait, si quid cum insulario gestum sit uel eo, quem quis aedificio praeposuit uel frumento coemendo, in solidum eum teneri.Labeo quoque scripsit, si quis pecuniis faenerandis, agris colendis, mercaturis redempturisque faciendis praeposuerit, in solidum euseruum praepositum, nomine eius tenebitur. sed etiam eos institores dicendos placuit, quibus uestiarii uel lintearii dant uestem circumferendam et distrahendam, quos uolgo circitores appellamus. Sed et muliones quis proprie institores
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾ceat insolidumn tenebũtur. ⁊
p̃terea. ⁊ filiꝰ si ip̃e uoluntat̾e ac¬
comodauit insalid̃ er̃ obligatꝰ
tum sit dutaxat pollicetur p̾
pr. dñs uc insolidum tenebit᷑
hactio ex persona magr̃i. ĩ ex̃¬
citorẽ dabitur. ⁊ id̾o si cũ alt̾ut᷑
eoꝵ actum eib. cũ alto agi nõ po¬
test s si quid sit solutũ nquidem.
a magrõ ip̃o uire minuit᷑ abli¬
gat̾o. s si ab ex̾citore siue suo no¬

Expanded text:
exerceant, in solidum tenebuntur et praeterea et filius, si et ipse uoluntatem accommodauit, in solidum erit obligatus. tum sit, dumtaxat polliceatur prpater dominusue in solidum tenebitur. Haec actio ex persona magistri in exercitorem dabitur, et ideo, si cum utro eorum actum est, cum altero agi non potest. sed si quid sit solutum, si quidem a magistro, ipso iure minuitur obligatio: sed et si ab exercitore, siue suo no
Abbreviated transcription (Latin):
num collationis ꝯsortio nõ sartit᷑
ꝑ eos qui m̃tes suas ex naurafagio
libauerint. nam hiꝰ equitutem. tt̃
admitti placuit cũ iactus remedio
cet̾is in cõmum ꝑiculo satua nauĩ
consultum est. ¶Arbore cesa ut na¬

Expanded text:
 sarcitur per eos, qui merces suas naufragio liberauerunt: nam huius aequitatem tunc admitti placuit, cum iactus remedio ceteris in communi periculo salua naui consultum est. Arbore caesa, ut na
Abbreviated transcription (Latin):
consumendi causa mposita
ferent. quo nuñio eẽnt tiba¬
ria co mag̃ qd si qnͣ ea defec̾it
ut naiigatom qd̾ quisq ha¬
beret in comnne conferret
Si nauis a piratis redempta
sit seruius offilius labo om̃s
nes abstułint eum ꝓdere cuiꝰ
fu̾it nec conferendum eis qͥ
suas m̃ces redem̃nt. ¶port̃o
aut̃ ꝓ estimatõne rerum

Expanded text:
mposita forent, quo in numero essent cibaria: eo magis quod, si quando ea defecerint in nauigationem, quod quisque haberet in commune conferret. Si nauis a piratis redempta sit, Seruius Ofilius Labeo omnes nes abstulerint, eum perdere cuius fuerint, nec conferendum ei, qui suas merces redemerit. Portio autem pro aestimatione r
Abbreviated transcription (Latin):
omĩo tonꝑari nõ pot̃. ⁊ insũma
aliqͣm diligentiam in eam rem¬
c̃ditorem deb̾e p̾stare. eadem fe¬
re dicenda aro. ⁊ si de institoria
actione quem̃tur. nanituc quoͣ
c̃ditorem scue debe̾ nccͣam mẽtis

Expanded text:
omparari non potest? et in summa aliquam diligentiam in ea creditorem debere praestare. Eadem fere dicenda ait et si de institoria actione quaeratur: nam tunc quoque creditorem scire debere neces
Abbreviated transcription (Latin):
merꝰ duoꝵ int̾fu̾it neut᷑ solidũ
g̾gem. s net ꝑtem dimidiam totuis
quis uendicabit s si maiorem mi

Expanded text:
merus duorum interfuerit, neuter solidum gregem, sed ne partem dimidiam totius eius uindicabit. sed si maiorem
Abbreviated transcription (Latin):
forte inquit a diecta cã qͥs uendicet
.ii. adiecta cã ex lege quiritũ uen¬
dicare posse. Per hanc aũt actio¬
nem ñ solum singule res uendica¬
bunt᷑. s posse etiam g̾gem uendica
q̃ g̾gritim habent᷑ dicend̾ ÷. s en gre.¬
gem susficiet ip̃m nr̃m ẽẽ licet et¬
Tigula capita nr̃a ñ sint. gexn.

Expanded text:
forte, inquit, adiecta causa quis uindicet: enim adiecta causa ex lege Quiritium uindicare posse. Per hanc autem actionem non solum singulae res uindicabuntur, sed posse etiam gregem uindicarquae gregatim habentur, dicendum est. sed enim gregem sufficiet ipsum nostrum esse, licet singula capita
Abbreviated transcription (Latin):
nis sit ut cñ qd̾ mͥ p̃stiteris eius no¬
mine uł cõmuni diuidundo. s pro
socio actionem aut si ꝑtes euis uei¬
si cotum eo duxisti etiam ex cõduc¬
to habebis me obligatum ¶ S si dãpñ
in eo datum sit ab alio qui ieadem
naui uł caupona ÷ cuiꝰ fc̃m p̃tor esti¬
mare sol ñ putat pomponiꝰ eiꝰ no¬
mine hanc actionem utilẽ futam
infc̾m actionem᷑ caupona denet᷑ ꝓ
his qui habitandi cã m̃ equpona st̃.
hoc aũt ñ ꝑtiiet ad eum qui hosꝑici
reͣpentino recipit᷑ ueluti mator pos & tu¬
sumꝰ aũt furti ut dampni muirie
actione uti cum nautis ut c̾ti hoĩs
fc̃m arguamꝰ s una contenti ẽe de¬
bemꝰ. Et si cum exercitore eg̾miꝰ p̾sta
conducto actio adu̾sus eos competat
exercitori. S si absolutꝰ sit exerci¬
tor hac actione dem̾ agat᷑ cum
nauta exceptio dabit᷑ ne sepuis de
eiusd̾ hominis admisso q̃rat᷑. Et ꝯtͣ
ꝯsi de admuisso uniꝰ hommnis actum

Expanded text:
stiteris eius nomine, vel communi dividundo vel pro socio actione, aut si partem eius vel totum conduxisti, etiam ex conducto habebis me obligatum. Sed si damnum in eo datum sit ab alio, qui in eadem nave vel caupona est, cuius factum praetor aestimare solet, non putat Pomponius eius nomine hanc actionem utilem futuram. In factum actione caupo tenetur pro his, qui habitandi causa in caupona sunt: hoc autem non pertinet ad eum, qui hospitio repentino recipitur, veluti viator. Possumus autem furti vel damni iniuriae actione uti cum nautis, ut certi hominis factum arguamus: sed una contenti esse debebimus, et si cum exercitore egerimus, praquamvis ex conducto actio adversus eos competat exercitori. sed si absolutus sit exercitor hac actione, deinde agatur cum nauta, exceptio dabitur, ne saepius de eiusdem hominis admisso quaeratur. et contra, si de admisso unius hominis actum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cñ ĩn fc̃m. actiones tͥ denega¬
butit᷑ si dampnũ inuiria passus es¬
Si seruo meo m̃ nai ut in caupo¬
na utaris ⁊ dampñ mͥ det ut furt̾
faciat qͣuã ⁊ furti actio ⁊ dampni

Expanded text:
n in factum actiones tibi denegabuntur, si damnum iniuria passus es.Si seruo meo in naue uel in caupona utaris et damnum mihi det uel furtum faciat, quamquam et furti actio et damni
Abbreviated transcription (Latin):
nauta soluend ñ sit ¶ Nauta naute q
stabularius stabularũ caupo caupo¬
nes receꝑit eq̃ cenebit᷑ u lpianꝰ dixit:
impositas m̾ces in nauim᷑ locat qͥue
inferent᷑ ⁊ si eaꝵ uectura ñ debet᷑
⁊ uestim̃toꝵ penꝰoris ootidian. Qra
ħ ip̃a cet̾arũ reꝵ locat̃oni accedunt
unt ñ ꝓ custodici S nauta ut tͣicia
uectores caupo ut uiatores manere
in caupona paciat᷑ stabulariꝰ ut ꝑ¬
mittat uim̃ta ap̃ eum stabulapi
⁊e⁊ dñ custodie nomine cenent᷑. Na̾
ni  fullo ⁊ sarematꝰ ñ ꝓ custodia s pp̃ a¬
locationem m̃cedem accipiunt et
cñ custodie nomine ex locato tenẽ¬
⁊ tur. Quecumq de furto diximꝰ ead̾
⁊ de dampno debent intelligi. Nõ
.n. dubitari oꝑͤ quin is qͥ saluũ fore
recep̃ ñ solum a furto s etiã a dãp

Expanded text:
nauta soluendo non sit.Si nauta nautae, stabularius stabularii, caupo cauponis receperit, aeque tenebitur.Uiuianus dixit impositas merces in nauem locatasque inferentur, etsi earum uectura non debetur, ut uestimentorum, penoris cottidiani, quia haec ipsa ceterarum rerum locationi accedunt.unt non pro custodia, sed nauta ut traiciat uectores, caupo ut uiatores manere in caupona patiatur, stabularius ut permittat iumenta apud eum stabulari: et tamen custodiae nomine tenentur. nam et fullo et sarcinator non pro custodia, sed pro arte mercedem accipiunt, et tamen custodiae nomine ex locato tenentur. Quaecumque de furto diximus, eadem et de damno debent intellegi: non enim dubitari oportet, quin is, qui salvum fore recipit, non solum a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ depositi agi potuisse. mirat᷑ gͥ cur ho¬
ꝑnoraria actio sit inducta cum sint ci¬
D iules nͥ forte inquit iõ ut innotescit
p̃tor curam agit repͥm̃de imꝓpbitatise
H gñs hommũ ⁊ qr in locatõ cõouc E¬
to culpa in deposito dolus duituxat
t᷑ etiam si sñ culpa eius res ꝑũt uel
dampñ datum ÷̃ nͥ si quid dampnofa
tali contigit Iñ labeo sc̃bit si euid
naufragio aut ꝑ uim piratarũ ꝑie¬
rit ñ ẽẽ miciũ exceptionẽ ei dari Id̾
ait dicend̾ ⁊ si in stabulo aut in cau¬
pona uis maior contig̾at. ¶ẜos̃ mͦ ce q¬
uent᷑ caupones ⁊ stabularũ qͥ excer¬
nenͣtes negm suũ recipunt. cet̾m si
ext ͣ negm̃ receꝑint ñ tenebunt᷑ si q
fuiꝰ familias. aut seruns receꝑit et
m̃ solidum erit comienientꝰ Item q¬
si seruus ex ercitoris subripuit uel
Dampñ dedit noxalis actio cessa bn
et ob receptum suo nomine dn̾s co¬

Expanded text:
 depositi agi potuisse. miratur igitur, cur honoraria actio sit inducta, cum sint civiles: nisi forte, inquit, ideo, ut innotesceret praetor curam agere reprimendae improbitatis hoc genus hominum: et quia in locato conducto culpa, in deposito dolus dumtaxat tur, etiam si sine culpa eius res periit vel damnum dtali contingit. inde Labeo scribit, si quid naufragio aut per uim piratarum perierit, non esse iniquum exceptionem ei dari. idem erit dicendum et si in stabulo aut in caupona uis maior contigerit.Eodem modo tenentur caupones et stabularii, quo exercentes negotium suum recipiunt: ceterum si extra ilius familias aut seruus receperit et in solidum erit, conueniendus. item si seruus exercitoris subripuit uel damnum dedit, noxalis actio cessabit, quia ob receptum suo nomine do
Abbreviated transcription (Latin):
mandaci actõm. ¶ Inpendia
niandati exct̃mdi gracia facta
si uone fide fucta fuit restitui õi¬
modo debent. nec aorem ꝑtin
ad̾ isciui mandass potuits sõ se
uegocium gereret minꝰ impen¬
dere. ¶Si mandato meo tiçio
credideris ⁊ mecũ mandati eg̾ti
nõ alit̾ condempnan dẽbeo ꝙͣ¬

Expanded text:
mandati actionem.Impendia mandati exsequendi gratia facta si bona fide facta sunt, restitui omnimodo debent, nec ad rem pertinet, quod is qui mandasset potuisset, si ipse negotium gereret, minus impendere.Si mandatu meo Titio credideris et mecum mandati egeris, non aliter con demnari de‹be
Abbreviated transcription (Latin):
datum. s obligatom aliqͣn du¬
hare siquis debitori suo mandaᷤ¬
ũit ut ticio salu̾et ⁊ debitor mor¬
tuo eo cũ id ignoraret solu̾it li¬
beran eum oꝑz. ¶ abesse intel¬
ligͥ peccuma fidĩuissori ⁊̃ si debi¬
tor ab eo delegatus sit ĩditori li¬
cet is soluendo non fu̾it qui bo¬
num nom̃ facit c̃ditor quiꝰ ad¬
mittit dehitorem delegatum
creditorem eiꝰ heatͣ debitorem
aget fideuissor mandati quate¬
nus michi itsit. ntriminum

Expanded text:
igationem aliquando durare. Si quis debitori suo mandaverit, ut Titio solveret, et debitor mortuo eo, cum id ignoraret, solverit, liberari eum oportet. Abesse intellegitur pecunia fideiussori etiam si debitor ab eo delegatus sit creditori, licet is solvendo non fuerit, quia bonum nomen facit creditor, qui admittit debitorem delegatum. creditorem eius habeat debitorem aget fideiussor mandati, quatenus nihil intersit, utrum num
Abbreviated transcription (Latin):
d̾it ꝙ si ego scisem tulem esse s¬
nũ nec p̾dixisse ut possis p̾cau̾e
tunc qͣnti tua int̾sit cñi tibi p̃s¬
tan oꝑz. ¶ gaber mandato ami¬
i sui em̃itͣ ẜuũ decem ⁊ tabricu
docuit demde uendidit eum uĩ¬
gniti quos mandati iudicio co¬
actul est solue moꝵ qͣi homo ñ
enid sanus emptori dampnatꝰ
est mela ait. nõ pͥstaturu id ei
mandatorẽ mn postea qm emnss
sine dolo malo eiu hoc iũdc̃m
h̾re ceꝑit ẜuus. S si uissu man¬
datoris eum docũit conina fore
it̃ enim ⁊ m̃cede̾ ⁊ cibaria cõse¬
cuturum. nisi ut gratis doceret
rogatus sit.
debitorem suum nbet seq eam
pecuniam qm ił debint salut᷑m
mandati actione tenetur. ¶ Si
post mortem meam manumitte¬
res consistit obligatõ pot̃ autem
⁊ imea quo ꝑsona agendi cã
int̾uenre. ueliti si penitencia
manditum sus cepio si pot̃ id ex¬
plere deserere ꝓnussum afficiũ
nõ deb alioqum qͣnti maudato¬
rs melit dampnabitur.¶ Si.
uo itlłigit explere seid offici¬

Expanded text:
m talem esse servum nec praedixissem, ut possis praecavere, tunc quanti tua intersit, tantum tibi praestari oportet. Faber mandatu amici sui emit servum decem et fabricam docuit, deinde vendidit eum viginti, quos mandati iudicio coactus est solvere: mox quasi homo non erat sanus, emptori damnatus est: Mela ait non praestaturum id ei mandatorem, nisi posteaquam emisset sine dolo malo eius hoc vitium habere coeperit servus. sed si iussu mandatoris eum docuerit, contra fore: tunc enim et mercedem et cibaria consecuturum, nisi si ut gratis doceret rogatus sit. debitorem suum liberet, seque eam pecuniam, quam is debuerit, soluturum, mandati actione tenetur. Si post mortem meam manumitteres, constitit obligatio: potest autem et in mea quoque persona agendi causa intervenire, veluti si paenitentia mandatum suscepit, si potest id explere, deserere promissum officium non debet, alioquin quanti mandatoris intersit damnabitur: si vero intellegit explere se id offici
Abbreviated transcription (Latin):
est pecuma. aue cõstituta est.
⁊adict iabeo uł ꝓpt̾ has potissirũ
pecumas que mĩdum peti possĩti
ut ex die obligatus constituendo
se cadem die solnturũ teneature
uiturum si constituat alio loco se
solturimi tem constat. ¶Iu hanꝰ
segatum rome constituentẽ qd̾ i
ꝓunitia acceꝑat putat couenin de¬
tere. qd̃ ⁊ uerum est. s i si nõ cum
rome ess s inꝓunicia ad huic ton¬
stituit se rome soluiturmi denega¬
tur in eum actio de constituta.¶
Qd̾ exignnus ut s ꝯebitum ad̾ con¬
stiautur miem exactum est nõ
utiq exhus cui constituit᷑ creditor
sit. ñam ⁊ qd̾ ego debeo tu constitu¬
endo tenebis. ⁊ ad̾ tibi debetur. si¬
emisit. scͥpsi me scd̃m mandatum
scri si cid̃ tibi debitum ad ꝓbatum
er̾ me t̾ cauturum ⁊ soluturum
sine contͦuersia. tenenr ticiꝰ de to¬
stituta pectuma. ¶ S ⁊ siguis con¬
stitũt alium soluturũ nõ se ꝓ alio
tenetur. ⁊ ita pompõ .ł uiii. scb̾.¬

Expanded text:
constituta est.Set adicit Labeo uel propter has potissimum pecunias, quae nondum peti possunt, ut ex die obligatus constituendo se eadem die soluturum teneatur. luturum, si constituat alio loco se soluturum, teneri constat.Iulianus legatum Romae constituentem, quod in prouincia acceperat, putat conueniri debere, quod et verum est. sed et si non cum Romae esset, sed in provincia adhuc, constituit se Romae soluturum, denegatur in eum actio de constituta. Quod exigimus, ut sit debitum quod constituitur, in rem exactum est, non utique ut is cui constituitur creditor sit: nam et quod ego debeo tu constituendo teneberis, emisit: 'Scripsi me secundum mandatum Seii, si quid tibi debitum adprobatum erit me tibi cauturum et soluturum sine controuersia.' tenetur Titius de constituta pecunia.Sed si quis constituerit alium soluturum, non se pro alio, non tenetur: et ita pomponius libro oc
Abbreviated transcription (Latin):
nõdño. ¶ Item tutori pupillicõ¬
stitui pod. ⁊ actorimuncipum. ⁊ ci¬
ratori furiosi. s ⁊ ip̃i constituentes
tenebuntur. ¶ Siactori municipũ
us tutori pupilli. uł curatori surio¬
sius ado lescentis ita constituat᷑. mu¬
nicipib solui. uł ppillo. ut funo¬
so nt adolescenti. ntilitatis gr̃a pu¬
todandam municipib uł pupillo
uł furioso. uł adolescenti. utilem
actõm. ¶ Seyuo quo constitui
posse constat ⁊ ẜuo constituatur do¬
mino solui. uł ip̃i serno. qͣr ser:¬

Expanded text:
omino.Item tutori pupilli constitui potest et actori municipum et curatori furiosi: sed et ipsi constituentes tenebuntur.Si actori municipum uel tutori pupilli uel curatori furiosi uel adulescentis ita constituatur municipibus solui uel pupillo uel furioso uel adulescenti, utilitatis gratia puto dandam municipibus uel pupillo uel furioso uel adulescenti, utilem actionem.Seruo quoque constitui posse constat et, si seruo constituatur domino solui uel ipsi seruo, quale
Abbreviated transcription (Latin):
ita stipulatur ephesi ⁊ capue. hoc
ai ut ephesi ꝑtem ⁊ capue ꝑtẽ
poetut. ¶ Sicuus insulam fi stipu¬
letur. ⁊ iccum nb adiciat. no̾ ua¬
let stipulato. Csicis iastipula¬
tur. ephesi detem dar si ante dic̾
aͣm ephesum ꝓuenire possĩagat
perara ⁊ ante diem agi qͥa ⁊ iuł.
putut. diem tatite huic stip ułs my
eum qui rome stioulatur boda
taitagine dari non utło stiplari¬
¶tẽ. iuił tractut. anis squi ex besi
sibi aut ntio daristipulatusest.
sianbiticio soluatur. inchomimꝰ pꝰ¬
sid intend̾e sibi dare oꝑt̾e:⁊ iuł stͥ¬

Expanded text:
ita stipulatur 'Ephesi et Capuae', hoc ait, ut Ephesi partem et Capuae partem petat.Si quis insulam fieri stipuletur et locum non adiciat, non ualet stipulatio.Qui ita stipulatur 'Ephesi decem dari', si ante diem, quam Ephesum peruenire possit, agat, perperam ante diem agi, quia et Iulianus putat diem tacite huic stipulationi eum, qui Romae stipulatur hodie Carthagine dari, inutiliter stipulari.Idem Iulianus tractat, an is, qui Ephesi sibi aut Titio dari stipulatus est, si alibi Titio soluatur, nihilo minus possit intendere sibi dari oportere. et
Abbreviated transcription (Latin):
.xxu. exsolũeret repetendis. tractatũ
ap̃ presidem. audab eo ꝓnũciatum¬
est quero anusuras quas gauis seius
Re. scd̃m ea ciue ꝓponerentur. condi¬
ci id ꝙ usurare nomine defunctus
soluiss non posse. Idẽ quero si ixti¬
mes repeti nõ ppsse an exalio debitoꝰ
ħres retiñe eas possit .R. nec hoc quidꝰ.¬

Expanded text:
nque exsolveret, repetendis tractatum apud praesidem aut ab eo est pronuntiatum: quaero, an usuras, quas Gaius Seius secundum ea quae proponerentur condici id, quod usurarum nomine defunctus soluisset, non posse. item quaero, si existimes repeti non posse, an ex alio debito heres retinere eas possit. respond
Abbreviated transcription (Latin):
ditõne teneditur. ut ꝙ ti pperam
solutum est ei qui soluit reddature
pulandi. past alt̾i constitutũ alt̾i pͦ¬
ea soluitum est. quia ioco eiꝰ cuiiam
solutum est habi deb is cui cõstitu
Ip̃. Hactenus gͦ consti ture¬
tutum uasebit.si ad̾ constituitur de¬
bitum sit. ⁊ iam si nullus apparet
quimt̾m debeat. utputa siante ad¬
itam ħreditatem debitoris. uł cap¬
to eo ab hostib constituat quisse so¬
luturũ. nam. ⁊ pompõ. scbit uale
consticutum qm̃ debitu pecuma cõ¬
stituta est. ¶ Sicuus centum aure¬
os debens. ducentos constituat. i
centum tm̃modo tenet᷑. aiia ea
pectimia debita est. gͦ ⁊ is quisor¬
tem iusims que nõ debebantur
constituit tenebitur insortem. dũ¬

Expanded text:
dictione tenebitur, ut quod ei perperam solutum est ei qui soluit reddatur. pulandi post alteri constitutum, alteri postea solutum est, quia loco eius, cui iam solutum est haberi debet is cui.Hactenus igitur constitutum ualebit, si quod constituitur debitum sit, etiamsi nullus apparet, qui interim debeat: ut puta si ante aditam hereditatem debitoris uel capto eo ab hostibus constituat quis se soluturum: nam et Pomponius scribit ualere constitu‹tu›m, quoniam debita pecunia constituta est.Si quis centum aureos debens ducentos constituat, in centum tantummodo tenetur, quia e‹a› pecunia debita est: ergo et is, qui sortem et usuras quae non debebantur constituit, tenebitur in sortem dum
Abbreviated transcription (Latin):
rate deffendi no tamtipem cinis&e
m ꝓposito cͣ̃m nliam fuisie tumꝰ
petinua auc daretur indotem con¬
uertiuecuuret. nõ em̃stupri sed
mat̾monu gnã datam eẽ.¶ Noũ¬
ta priugno. nurꝰ soc̾o. pectumami
dotis nommne dedit. n mipsit ces¬
sare condito pͥma facie uidetur. ͣͫ
uĩe gentumi incestum comĩttit
at qiũ uł mag̾ mea spe nulia ta

Expanded text:
recte defendi non turpem causam in proposito quam nullam fuisse, cum pecunia quae daretur in dotem conuerti nequiret: non enim stupri, sed matrimonii gratia datam esse.Nouerca priuigno, nurus socero pecuniam dotis nomine dedit neque nupsit. cessare condictio prima facie uidetur, quoniam iure gentium incestum committitur: atquin uel magis in ea specie nulla ca
Abbreviated transcription (Latin):
t̾tisiue inc̾ti. ⁊ si ex causa emꝑ¬
tõms quis p̃cium debeat. uł excũ
dotis. mł ex cansa nitele. uł ex qͦ¬
cumq alio contractu. ¶ debitũ
aut̃ uł natura sufficit. s ⁊ is qui
honoraria actione. nõ uire ciui¬
li obliganis est constimuendo tene.
tenebuntur. usq ad eam qͣntita¬
tem que tunc suit in petulio cũ
constituebatur. cet̾um si plus suo
nomine constituit. nõ tenebi¬
tur mid ꝙ plus est
uliamis. Quodsifilii nomi¬
ne constit̾uit se decem soluturũ
qͣmuis in peculio quinq fũmo¬
de constituta in dec̾e tenebua¬

Expanded text:
certi siue incerti, et si ex causa empcerti siue incerti, et si ex causa emptionis quis pretium debeat uel ex causa dotis uel ex causa tutelae uel ex quocumque alio contractu.Debitum autem uel natura sufficit.Sed et is, qui honoraria actione, non iure ciuili obligatus est, constituendo tenetutenebuntur usque ad eam quantitatem, quae tunc fuit in peculio, cum constituebatur: ceterum si plus suo nomine constituit, non tenebitur in id quod plus estum.Quod si filii nomine constituerit se decem soluturum, quamuis in peculio quinque fueride constituta in decem tenebi
Abbreviated transcription (Latin):
ued naturali equtati ai ueciña
constnta ex consensu facta cͦ¬
todit. qͣm gniue ist fidem fallere¬
Aiop̃tor. qui pectumã debitam
constuuit. qd̾ sit accipiendum
ist q̃ ne: nam mulieres de tonsti¬
nita tenentur si non nãtesserĩt
De pupilo ⁊ sinich̾ sit exp̃ssum
edicto attñ sinc tutoris auctori¬
tate constituendo non obligatur
s si filus familias constitũit. an
tencatur. quentur. s puto ueꝵ
u p̃m constituentem tem ⁊ patrẽ
de peculio. ¶ Eum qui mutiliter
stipulatus est cumstipular uoli̾t
no constitusibi dicendumest de
constituta experiri nõ posse. qm
non amino cõstituentis s ꝓmut¬
tentis fcm̃sit. ¶ An pot̃ aliud c̃õ¬
stitin qͣm ad̾ debetur: quesitũ
est. s cum iamplacetrẽ ꝓ re sol¬
ui posse. nicħ. ꝓhibet ⁊ aliud pro
debuo cõstitui. dema sicuis cen¬
tum debens frum̃tum euisdem
pͥtui constituat puto ualere con¬
stitutum. ¶ debitum aut̃ excuͣ¬
ex quocumq contractu siue

Expanded text:
uet naturali aequitat‹i›: qui constituta ex consensu facta custodit, quoniam graue est fidem fallere.Ait praetor: 'Qui pecuniam debitam constituit'. 'qui' sic accipiendum est "quaeve", nam et mulieres de constituta tenentur, si non intercesserint. De pupillo etsi nihil sit expressum edicto, attamen sine tutoris auctoritate constituendo non obligatur. Sed si filius familias constituerit, an teneatur, quaeritur: sed puto verum et ipsum constituentem teneri et patrem de peculio. Eum, qui inutiliter stipulatus est, cum stipulari voluerit, non constitui sibi, dicendum est de constituta experiri non posse, quoniam non animo constituentis, sed promittentis factum sit. An potest aliud constitui quam quod debetur, quaesitum est. sed cum iam placet rem pro re solvi posse, nihil prohibet et aliud pro debito constitui: denique si quis centum debens frumentum eiusdem pretii constituat, puto valere constitutum. Debitum autem ex quaex quocumque contractu siue
Abbreviated transcription (Latin):
re au ⁊ lut̾ rat̾õ ħeatur. nõ salius
dampni puto ⁊ lucri habenda ꝰ rõm.¬
auis. ¶ Deo marbitum iuditis res̾¬
tur hec accõ eiua scimꝰ qͣm uana sint
p̃tia rer̃ ꝑ singulas tiuitates. regio.¬
nesq maxime. uini. olei. srum̃ti.
petumaꝵ quor liceat. uideat᷑ ima ea
demq potestasubiq esse tñ alus locs
facitius ⁊ leuib usuris nueniũtur
Alus difficilius ⁊ gͣuib usuns:¬
sola summia petetur. nec amplius
tud. insi siquid̾ ess stipulatus uł
si tor̾is ułitus intuen̾it. ¶ntdũ
uidex qui ex hac actione tognoscit
tum sit arbitͣria. ab solu̾e reuinde¬
bet. cautone ab eo exacta de pectu¬
nia ibi soluenda. ubi ꝓmissa est. q
emisiibi. uł oblata pecuma actori
dicatur uł ceposita uł ex fucui soluẽ¬
da nĩtie debebit int̾dum ab soluere
In sũma equitate q aute occłos hr̃e¬

Expanded text:
re: an et lucri ratio habeatur, non solius re: an et lucri ratio habeatur, non solius damni? puto et lucri habendam rm iudicis refertur haec actio, quia scimus, quam uaria sint pretia rerum per singulas ciuitates regionesque, maxime uini olei frumenti: pecuniarum quoque licet uideatur una et eadem potestas ubique esse, tamen aliis locis facilius et leuibus usuris inueniuntur, aliis difficilius et grauibus ussola summa petetur nec amplius quid, nisi si quid esset stipulatus, uel si temporis utilitas interuenit.Interdum iudex, qui ex hac actione cognoscit, cum sit arbitraria, absoluere reum debet cautione ab eo exacta de pecunia ibi soluenda ubi promissa est. quid enim si ibi uel oblata pecunia actori dicatur uel deposita uel ex facili soluenda? nonne debebit interdum absoluere? in summa aequitatem quoque
Abbreviated transcription (Latin):
uas acciꝑe no togat plane sinon
comnigit hb̾at̾o dicendũ ait fr̃¬
esse petitõm integre sũme scpiem¬
admod̾ sicͥs insulam alibi fetis
qͣm ubi ꝓmiserit. m nich̾um li¬
faretur.s michi uidet᷑ sim̃re sołe
nec̃est solum petendum. ¶ Nũt de
offico iudicis hus actionis ioc̃ord̾
est utrum amititati torttrait debe
at seruire. anuł exced̾e. uł minũe
qͣtitatem debeat. ut simt̾fuiss rei
ephesi potiuis som̃e qͣm eo laco quo
iateonis opinionem secuit᷑. ⁊ acto¬
ris habuit rõm. tuiusmĩtoum potũ
ĩt esse ephesi recipere. itaq iutfitas
quor actoris ueniet. qiud enĩsi taiet¬
ticiam pectuiuiã ded̾at ephesi retepb̾¬
us ubi sb̾ pena debebat pettuniam .ł
iõ ꝑiugnorib. ⁊ distnacta pnignora st̃
a u ł phisco aliquid debebatur. ⁊ ressti¬
pulatoris uilissimo distracta est.
In hnͣc arbitrariam qd̾ int̾fuit ue¬
niet. ⁊ quidẽ uitͣ legittimũ mod̾
usuraꝵ. quid si m̃ces solebat cõpara¬

Expanded text:
 cogar: plane si non contigit liberatio, dicendum ait superesse petitionem integrae summae, quemadmodum si quis insulam alibi fecisset quam ubi promiserat, in nihilum liberaretur. sed mihi videtur summae solutio deo quod interest solum petendum. Nunc de officio iudicis huius actionis loquendum est, utrum quantitati contractus deat seruire an uel excedere uel minuere quantitatem debeat, ut, si interfuisset rei Ephesi potius soluere quam eo loci quo Iulianus Labeonis opinionem secutus etiam actoris habuit rationem, cuius interdum potuit interesse Ephesi recipere: itaque utilitas quoque actoris ueniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederat Ephesi recepturus, ubi sub poena debebat pecuniam uel sub pignoribus, et distracta pignora sunt a? uel fisco aliquid debebatur et res stipulatoris uilissimo distracta est? in hanc arbitrariam quod interfuit ueniet et quidem ultra legitimum modum usurarum. quid si merces solebat compara
Abbreviated transcription (Latin):
uem. Simanifestus fur siue ñ
manifestus. ẜoterit condiciita
demumant mainfestus fur con¬
dictione tenebitur. si dep̾hensa
non fũit adomino possessio eius.
tet̃m nemo furum condictõne te
in fure manifesto tractare de con¬
dictione ita ꝓponit. furem dep̾hẽ¬
sum aut occidisse. aut fregisse
aut effudisse id qd int̃teꝑãt. ¶ Ei
quo qui ui bonoꝵ iaptoꝵ tenet
nificat. ¶Tamdui aut̃ conditõ:
locus er̾. donec dm̃i fc̃o dm̃um
si nõ ip̃i furi s alii idem dicendũ est
cessare conditõms quia dñtum fc̃o
pot̃. ei enĩ tonpetit condictio cuiꝰ res
sbrepta est. uł ħredi eiꝰ si uenoita¬
re rem legaram ab eo potest.

Expanded text:
ue manifestus fur siue nec manifestus sit, poterit ei condici. ita demum autem manifestus fur condictione tenebitur, si depraehensa non fuerit a domino possessio eius: ceterum nemo furum condictione tenin fure manifesto tractare de condictione, ita proponit furem deprehensum aut occidisse aut fregisse aut effudisse id quod interceperat.Ei quoque, qui ui bonorum raptorum tenetur, nlocus erit, donec domini facto dominium si non ipsi furi, sed alii, idem dicendum est cessare condictionem, quia dominium facto potest: ei enim competit condictio, cui res subrepta est, uel heredi eius: sed uindicare rem legatam ab eo potest.
Abbreviated transcription (Latin):
stinit .ł.uii. ait enĩ si res mͥ sb̃repta
tua remaneat condites: s ⁊ si d̾̃niũ
nd facto tuo amiseris. eque cõdices¬
utrum tu ꝓuocasti commun diuid¬
dundo uidid an ꝓuocatꝰ es. ut si pio

Expanded text:
timo: ait enim: si res mihi subrepta tua remaneat, condices. sed et si dominium non tuo facto amiseris, aeque condicesutrum tu prouocasti communi diuidundo iudicio an prouocatus es, ut, si pro
Abbreviated transcription (Latin):
uł depositi actio compenit. non
arbitrana actio. si tñ t̾to loco con¬
diturum se ciusstipulatꝰ sit hc̃
actione utendum er̃
rettuma ar eo similt ut ab ip̃o
ꝓmissore peti debebit. id estut a
libi qͣm capue petant᷑ arbina a
portebit ꝙ forte ꝑ reuni stet̾it quo
minus tota centum capue salue
abitur obligom usuraꝵꝵ. Ibieni
due stipulanones st̾. hic aut̃ una
petunie c̾dite est.cͥta cuiꝰ epecuti

Expanded text:
ti actio competit, non arbitraria actio.Si tamen certo loco traditurum se quis stipulatus sit, hac actione utendum eritpecunia ab eo similiter ut ab ipso promissore peti debebit, id est ut, si alibi quam Capuae petantur, arbitraria agportebit, quod forte per reum steterit, quo minus tota centum Capuae soluerarabitur obligationi usurarum: ibi enim duae stipulationes sunt, hic autem una pecuniae creditae est, circa cuius e
Abbreviated transcription (Latin):
tentum est: auo siattoril maioriᷤ
ħ aut̃ actio ex ilia stipuat᷑one
herit. ubistipulatus sum a te
ephesi decem dapei. ¶ Situs¬
⁊ ephesi decem. aũt capue ho¬
mẽ dari scipul atus erꝑiatur
no deb detracto alt̾o loco exꝑi¬
rone auferat loci utłitatem.¬
ceuola. ¶p onutiq ea quc tacite
nisunt stipulatomb semꝑ inrei
esse potestate. s dd debeat esse
nieuis arbite. an debeat nõ esse
⁊ ido locum g̃ustichũ aũ pam¬
posse qui somat qm dui ambo
usiuit. cet̾m ubi alt̾ decessit.
extingui eius eleccom nesit ĩ
arbito euis an defat. dum nõ
uuit uiuũ pr̃are. quem solie deb
ephesi. au capne si fiurt rauiue.
arbito. nͭ ad eo petatue coueperen
no rosiuisie. semꝑ eni auĩlocimi
eseitmm sit euenire. ut sio m ipicie
ab eo peti alto ioco ⁊ sine lociad¬
ieccone. ¶ pamus gͥ actori electi¬
onem potitõnis ⁊ gen̾alit̾ diffiait
steuola. petitorem electoma h̾re u̾
te fecit actoris electõm. ⁊ mre põ¬

Expanded text:
tentum est, aut si actoris, maioris c autem actio ex illa stipulatione venit, ubi stipulatus sum a te Ephesi decem dari. Si quis Ephesi decem aut Capuae hominem dari stipulatus experiatur, non debet detracto altero loco experi, ne auferat loci utilitatemum ait non utique ea, quae tacite insunt stipulationibus, semper in rei esse potestate, sed quid debeat, esse in eius arbitrio, an debeat, non esse. et ideo cum qui‹s› Stichum aut Pamposse quod soluat, quamdiu ambo uiuunt: ceterum ubi alter decessit, extingui eius electionem, ne sit in arbitrio eius, an debeat, dum non uult uiuum praestare, quem solum debetEphesi aut Capuae, si fuerit in ipsius arbitrio, ubi ab eo petatur, conueniri non potuisse: semper enim alium locum electurum: sic euenire, ut sit in ipsius ab eo peti altero loco et sine loci adiectione: damus igitur actori electionem petitionis. et generaliter definit Scaeuola petitorem electionem habere ubi ate facit actoris electionem
Abbreviated transcription (Latin):
icet fu dit.
panitus fu̾it exciꝑe condictõm⁊
ꝑ mestet̾it dum in reb humaniᷤ.
res fuerat condice eam. postea tñ
ꝑemptu est. tñ durare condicõm
uet̾es uoluer̃t. qr uidetur qui pͥ¬
mo inuito dño rem contͣtauit.
semꝑ in restituenda ea. quam
sit. nec tantum eadem iege¬
est quo geñe act̃onis exꝑianurr
ex lege agendum est. De ꝯdicõe
m̃atam petit. illa actione utitur
si c̾tum petatur q̃maut̃ alias res
per t̾ticanam conditõm petet
⁊ gn̾alit̾ dicendum est eas res ꝑ
hanc act̃om peti si que sint p̃ter
pectiuuam mim̾atam. siue in
tonsitt̃rt. siue mobiles sint suic
tõm per hͣnc accõm petimiꝰ. ⁊ si
uectigalis sit. siue is stipulatus
seruitutem ut roꝵ qr p̾dioꝵe.
Rem aut̃ suam ꝑ hanc actĩom¬
⁊ nemo pẽtet . nuii ex tausiꝰ ex qͥ¬
b potest. ułti ex causa furtiua

Expanded text:
icet fur paratus fuerit excipere condictionem et per me steterit, dum in rebus humanis res fuerat, condicere eam, postea autem perempta est, tamen durare condictionem ueteres uoluerunt, quia uidetur, qui primo inuito domino rem contrectauerit, semper in restituenda ea, quam sit nec cautum eadem lege, quo genere actionis experiamur, ex lege agendum est. DEnumeratam petit, illa actione utitur 'si certum petetur': qui autem alias res, per triticariam condictionem petet. et generaliter dicendum est eas res per hanc actionem peti, si quae sint praeter pecuniam numeratam, siue in stent, sive mobiles sint sive per hanc actionem petimus et si vectigalis sit sive ius stipulatus servitutem utrorumque praediorum. Rem autem suam per hanc actionem nemo petet, nisi ex causis ex quibus potest, veluti ex causa furtiva
Abbreviated transcription (Latin):
dolo tutoris fcm ess. tũtori quidem
uł pupillo. nõ deb̾i. Creditorib aute
alus m id qd̾ amplius sui debiti solutũ
tione deductum. tã ⁊ si nõ debitimi
fuis. auia tñasciente fid̃i explende
id qd salũit repet̾e nõ possit qͣr
debitum dedit. nec tam̃ libe¬
retur. uelut si is qͥ cum c̾tum ho

Expanded text:
dolo factum esset, tutori quidem dolo factum esset, tutori quidem vel pupillo non deberi, creditoribus autem aliis in id, quod amplius sui debiti solutum tione deductum tametsi non debitum fuisset, quia tamen a sciente fidei explendaeid quod solverit repetere non possit, quasi debitum dederit, nec tamen liberetur: velut si is, qui cum certum