comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quigibus carussent icer uite mala nchil
peuis ꝙ incestina discmĩa d rapta nxor
abut  si coacta uut ignoscite ac si uoles
bno actu duplex tibi queritur bmbca nam
et adultera suimi ad cortorem abnt ⁊ ille
tuũ birus suam tñstulit indonĩ quałs emĩ
meths speret qͥ talis suerit marito urot
omi raptote ubens abnt i sue paululi
alteri quidem altetus fascidu nõ arcga
dies actulerit si ante flegiau cegitarent
honnes non es usq papites ad peccandum
essent nuĩc feruidos appetitus sera dapnat
peniteũ nl insi pest factum cernitis acgo
oculos habetis ceca froris est s rapta est
uror michi  hoc genus muirie nt eccos
euadere potuerunt et siphati mamissnã et
philipps horodes suami alistulit capta

Expanded text:
vite mala nichil peius quam intestina discrimina. Rapta uxor abiit. Si coacta ivit, ignoscito; at si volens, uno actu duplex tibi queritur vindicta. Nam et adultera suum ad raptorem abiit, et ille, tuum virus, suam transtulit in domum. Qualem enim mecho speret, que talis fuerit marito? Uxor cum raptore libens abiit. Sine paululum: alteri quidem alterius fastidium non longa dies attulerit. Si ante flagitium cogitarent homines, non eo usque precipites ad peccandum essent. Nunc fervidos appetitus, sera damnat penitentia. Nichil nisi post factum cernitis, a tergo oculos habetis, ceca frons est. Rapta est uxor michi. Hoc genus iniurium nec reges evadere potuere. Et Syfaci Masinissa, et Philippo Herodes suam abstulit. Rapta
Abbreviated transcription (Latin):
gatorio igrne post obitum non egebit ubi
amissus ẽst purgabitur de iadr̃ em gene
est que fuum fũppliciũ secũ ferunt d ꝓ¬
missione me obstrmxi ⁊ solucõe te abe̾r
et quem lingua binelis inneruit manꝰ
foluat proderit bmetum fuisse cam eua¬
seris laqueos semper horrebis
De amissione tempis xiiii¬
Emporis amissioncm fles  eẽt
hec eo iustior ꝙͣ suꝑior querela quo

Expanded text:
gatorio igne post obitum non egebit: ubi gatorio igne post obitum non egebit: ubi admissus est purgabitur; de illorum enim genere est, que suum supplicium secum ferunt. Promissione me obstrinxi. Solutione te libera, et quem lingua vinculis innexuit, manus solvat. Proderit vinctum fuisse cum evaseris: laqueos semper horrebis. 15 DE AMISSIONE TEMPORIS Temporis amissionem fleo. Esset hec eo iustior quam superior querela, quo
Abbreviated transcription (Latin):
supuatue scc uos t̾rum auarissim estis
et ꝓdigi ꝓmissorum quasi ueto res ipas
pinsra illa nõ eoigant o si ditas defius¬
Ie incempe ferende opis facultatem siusre
aut de futuro speni qua postmodum des¬
citutis sis nũd ga didisteras ut falcis¬
sia retum õmi ipes est nchil inuemias
ꝙ tam crebbs uos fallat mł est tamen cui
tum cupide credatis tam subdola et tam
Olanda et ita re dulater at latenter in¬
sinuat stim uta diuessitur S badimo¬
mo me addixi ⁊ credo oblitus illus tale¬
tis millesui celebre documentum badimo¬
mo adesse noram et quid de hoc ue sapi¬
ens uir dixerit quod memorasse nõ mutile
crediderim quodq in larmũ uedsum ab an¬
somo ad hunc modum sonat spande in qt̾
nora p̃sto tidi est ꝑ mille posem currete
erempla ut ꝓben pedes uad̾e̾s q pemeudis
reos sed nolb noiatim ꝙ ꝙͣ dicere sibi qsq
ũnũ dicat et secum pucet spondere quatis
dampno fuerit et mało d memetip̃m
sponte obligans errauii erros hit puo¬

Expanded text:
supervacue. Sed vos rerum avarissimi estis, et prodigi promissorum, quasi vero res ipsas promissa illa non exigant. Quod si dicas defuisse in tempore ferende opis facultatem, fuisse autem de futuro spem, qua postmodum destitutus sis, nondum ergo didiceras, ut fallacissima rerum omnium spes est: nichil invenias quod tam crebro vos fallat: nichil est tamen cui tam cupide credatis, tam subdola et tam blanda est; ita se dulciter ac latenter insinuat, sic invita divellitur. Vadimonio me addixi. Credo oblitus illud Thaletis Milesii celebre documentum: vadimonio adesse noxam, et quid de hoc ille vir sapiens dixerit, quod memorasse non inutile crediderim, quodque in latinum versum ab Ausonio, ad hunc modum sonat: sponde inquit, noxa presto tibi est. Per mille possem currere exempla, ut probem predes vadesque penitudinis reos, sed nolo nominatim quenquam dicere; sibi quisque verum dicat et secum putet, spondere quantis damno fuerit et malo. Memet ipsum sponte obligans erravi. Error hic pur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cerure buissima bolant eni hore dies noc¬
tes ebdomade menses aon lustra secula et
que distantissima iudicantur in foribus
sunt itaq quod in paucorum int̾stico men¬
stũ mic siupctis si aꝑti cent oculi clare qͥd¬
in mltis in fecuas seridias bideritis sed
nos quasi tempus defiderio utõ parrat nõ
nature sue non uenturum bobis t̾minũ
net iuros dies fingitis atq hac spe uellit
oculis clausis p̃cipĩcu p̃ceruati uerbo plaa¬
di uobis esse bidenũ et urbam ꝓ alio ꝓunt¬
tentes quasi nõ uerba hec et pinissa tiam

Expanded text:
preteriere brevissima. Volant enim hore, dies, nocpreteriere brevissima. Volant enim hore, dies, noctes, hebdomade, menses, anni, lustra, secula et que distantissima iudicantur, in foribus sunt. Itaque quod in paucorum interstitio mensium tunc stupetis, si aperti essent oculi clare quidem multis in seculis videretis. Sed vos quasi tempus desiderio vestro pareat, non nature sue, non eventurum vobis terminum, nec ituros dies fingitis, atque hac spe velut oculis clausis, precipitium pretervecti, verbo placidi vobis esse videmini, urbani, pro alio promittentes, quasi non ve
Abbreviated transcription (Latin):
De uadimonio .xiii.¬
admionio exagitor r amissa mõ pecu¬
nam que rebare iam ꝓiectam quereris
nõne ultro teobligans pecimiã ꝓiecisti bulga¬
ris infarmia insania plmmorũ qua ꝑ faciłe
pecanam ꝑdideris et amicum d pro
alta̾ fideni obstrmxi meam i ꝓ ceipo illa
solues et ml debere et sine ꝯpedibus agete
ꝙͣ iocundum sit tuo distes inꝯmodo c uade
ꝑ amico dedi me da post hoc amicis e¬
gentibus aurum argentu bimũ olcu fru¬
mentum uestes domõs p̃dia consiliũ solaciu
cũ amias demũ omia ꝑcur bnam tibi habe
uła q ũmꝙͣ tuam dederis libtatem d ꝓ¬
misi ꝑ altero en soluendi dies adest an
tu affuturani ignorabas ante bicturum
non spabas ani non heredem saltem tuũ co¬
tritabas quem spontaneis bniculis inuolue¬
tes bñaut habet ꝙ incaput errantis pẽ
redundat erroris sencio aũt dilaco te fifel¬
at media ꝓmissionis intor ac solucõnis die
spacia uaria mente metummi querit reliqͣ
tempora lontia bñr dum exspectes dum

Expanded text:
DE VADIMONIO Vadimonio exagitor. Amissam pecuniam querebare, iam porrectam quereris. Nonne te ultro obligans pecuniam proiecisti? Vulgaris insania plurimorum, qua perfacile et pecuniam perdideris et amicum. Pro altero fidem obstrinxi meam. Pro te ipso eam solves; et nil debere, ac sine compedibus agere, quam iucundum sit tuo disces incommodo. Vadem pro amico dedi me. Da posthac amicis egentibus aurum, argentum, vinum, oleum, frumentum, vestes, domos, predia, consilium, solatium; cum amicis demum omnia partire; unam tibi habe nullique unquam tuam dederis libertatem. Promisi pro altero: en solvendi dies adest. An tu affuturam ignorabas? an te victurum non sperabas? an non heredem saltem tuum cogitas, quem spontaneis vinculis involveres? Bene autem habet quod in caput errantis pena redundat erroris. Sentio autem, dilatio te fefellit: media promissionis inter ac solutionis diem spatia, vana mente metimini; que ut reliqua tempora longa videntur, dum spectes, dum
Abbreviated transcription (Latin):
usteria nou cantum rome. ꝑ que om̃eiu ica¬
aam bultrata sed que achenis iam et ꝑ gͣ¬
aar cancabantur mĩmie ut arbitior fel¬
os nomen sibi ꝓrsus indebitum usq passu
post dant iulia agrippe quam qnit a flagi¬
tõ dici birtus hut marestas prĩs abstruq¬
se debuerat simulꝙ quiꝯ filia et noĩe et
lasciuia matri par harum ꝙ seu bite seu
betune bestiguis herens iusia seueri non
at pudicitie fastum nomen quid domician

Expanded text:
ulteria, non tantum Rome, perque omnem Itaulteria, non tantum Rome, perque omnem Italiam vulgata, sed que Athenis etiam per Greciam cantabantur, minime, ut arbitror, “felicis” nomen sibi prorsus indebitum usurpasset. Post hanc Iulia Agrippe, quam hinc a flagitio viri virtus, hinc maiestas patris absterruisse debuerat; simulque huius filia, et nomine et lascivia matri par; harumque seu vite seu fortune vestigiis herens Iulia Severi, non sat pudicitie faustum nomen. Quid Domitian
Abbreviated transcription (Latin):
pñtu esfendam tuciꝰ est hertulem serie̾
ꝙ uillicui nec uo cucta beterum acciga
formdatissimoꝵ sũmorũq homĩ fame
pcam nosti aut qusꝙ uł insilento cemi¬
tum tuũ frena aliaqñ urbem lustra stu¬
care dicmu dextra seua ꝙ aderunt qui
ał neglectum gemitu caltatũq thori
dem iugeant uł ignari soli sbatto noci d¬
decoris redantũs crebri ora illa quidem
nũꝙͣꝙ nã ciuribus mõ sed oculis quocũꝙ
craꝵ ꝑrexeris de futura at maioribus
maior mest consolãco reges cogita ques
bidisti ac terrarlim dnos de sinit sip̃tis
fana ꝙ cogtintis iecordare respite et archu¬
ui fublilam et hustoriis roliquoꝵ in mentẽ
redent olmmphias philipp cleopatiia pc¬
sdnci agamenoms castemetra milendi hele¬
na. phasiphe minois phedra thesei neue ip¬
i neue ipam iubem iomami osmmi quoq dũ
quedam quasi pudicitie templũ esret maa
huiꝰ expartem credas redeat ad incoriam
metalla uror sille illius qͥ si eius nosset ad¬

Expanded text:
 est Herculem ferire quam villicum. Nec vero cuncta veterum attingam: formidatissimorum summorumque hominum fame parcam. Nosti autem, hisque vel in silentio gemitum tuum frena; alioquin urbem lustra, scrutare viciniam: dextera levaque aderunt, qui vel neglectum genium calcatamque thori fidem lugeant, vel ignari soli vulgo noti dedecoris rideantur. Crebriora illa quidem, nunquamque non auribus modo, sed oculis quocunque terrarum perrexeris defutura; at maioribus maior inest consolatio. Reges cogita quos vidisti ac terrarum dominos; dehinc scriptis famaque cognitos recordare; respice et Arthuri fabulam, et historias reliquorum, in mentem redeat Olympias Philippi, Cleopatra Ptolemei, Agamemnonis Clytemnestra, Menelai Helena, Pasyphe Minois, Phedra Thesei, neve ipsam urbem Romam, olim quoque dum quoddam quasi pudicitie templum esset, mali huius expertem credas. Redeat ad memoriam Metella, uxor Sille, illius qui si eius noscet ad
Abbreviated transcription (Latin):
q inuicti biro biro cũ paula quod uiolenta
uror at suꝑda concigerat qued miteris quili
eciam orta ꝑgeme ñe guis hõm speret ig
fuga no eũaserit parĩa ꝑserendas scrat nł
luctanto ut calcierando se torqueat ac ugũ
sponte suscoptum iactadundus ex asperet
imporcunã prorsus et indomitam spco
br̃oiem bene agis ferendion est em
qᵈ depom nequit et si p̾̃mat ⁊ molisciffia
heo urorem ⁊ habes bnde pacie laudem
queras bnde discas reqem optare unde pe¬
grmari ames redicumiq oderis ubi bocem
xor michi pripitur i uiolentũ õme
molestum pacienti fateor at is ip̃a
⁊ ꝑpe illam ercimes quam queso tante mo¬
lostie cauram ht cuni ꝓsecto si importinia
est uxor eius amissio oneris sit leuaneu
ropta est ꝯm̃s  si inꝯmoduã cotpis
curanti p̃miũ debetur quid nõ leuanti cũ.
sangores et molestias debeatur si quis tebi
medico certianam febrem abstulisset et itͣ¬
ciani iiłi ꝯaẜeres et p̃cium dares quid nũc
facias ꝯtimiam auserenti d rapta est

Expanded text:
 cum Paula quedam violenta uxor ac superba contigerit, quod mireris, humili etiam orta progenie, ne quis hominum speret ignfuga non evaserit, patientia perferendas sciat; nec luctando nec calcitrando se torqueat, ac iugum sponte susceptum, iactabundus exasperet. Importunam prorsus et indomitam fero uxorem. Bene agis: ferendum est etenim, quod deponi nequit, etsi premat. Molestissimam habeo uxorem. Habes unde patientie laudem queras, unde discas requiem optare, unde peregrinari ames, reditumque oderis, ubi vocem xor michi preripitur. Violentum omne molestum patienti, fateor, at res ipsa, si per te illam extimes, quam, queso, tante molestie causam habet, cum profecto si importuna est uxor, eius amissio magni oneris sit levamen? Rapta est coniunx. Si, incommodum corporis curanti, premium debetur, quid non levanti animi angores ac molestias debeatur? Si quis tibi medicus tertianam febrem abstulisset, et gratiam illi haberes et pretium dares, quid nunc facies continuam auferenti? Rapta est
Abbreviated transcription (Latin):
bnde renictium debebatur ꝙuis uũt pudor
fomĩe ꝓpus bus c̾te prudentia atq ostan᷑
sua esse debot ita ꝙ omis inbur ꝙ̃ in iulle¬
re demencia aiq aeuctas eo est fedior que
biro debita magis est giauitas d quig
adulteris mestus sum ⁊ bsicatus dolos
uetus miuria net minus crebra ro cͥbri¬

Expanded text:
nde remedium debebatur, quamvis autem pudor femine proprius, viro certe prudentia atque constantia sua esse debet. Itaque omnis in viro, quam in muliere, dementia animique levitas, eo est fedior, quo viro debita magis est gravitas. Coniugis adulterio mestus sum. Usitatus dolor, vetus iniuria, nec minus crebra: vix crebri
Abbreviated transcription (Latin):
nõ anaiquar iem fuit nite apus ꝓtcles
nobias et eguegus quid uio porressionũ an¬
nquarum diues satis dicor dirtutum sed
petumie no ita ut ciuis nõ custos sed dipen¬
acor at dũs ose didiasset erat illiꝯ fuslꝯ
ẜmorrenitus fsori ngocus oppme ndutrs
qͥ bĩgia cura et pae simoma ingenti. mag¬
nas opes mistum ꝙ auui quesicrat et crat
mium dira ipre fene iuuenisis sargitas
iniuiuene filio femlis tẽnacitas sepẽ ilłt
pater hoctabacdu ne suũ geniu franda¬
let ne pietatis obfiuscetur at fame ne ue
incompatonem auri et detus Et deditimi
et naturasia sidi uira bisesteirent m
ut sibi met et ã nose mei et subus patꝰ¬
us et consanenueis et comas et agentib¬

Expanded text:
am rem. Fuit nuper apud Italos nobilis et egregius quidam vir, possessionum antiquarum dives satis, ditior virtutum, sed pecunie non ita, ut cuius non custos, sed dispensator ac dominus esse didicisset. Erat illi filius primogenitus, fori negotiis apprime industrius, qui, vigili cura et parsimonia ingenti, magnas opes multumque auri quesierat, et erat mirum visu, in patre sene iuvenilis largitas, et in iuvene filio senilis tenacitas. Sepe illum pater hortabatur, ne suum genium fraudaret, ne pietatis oblivisceretur ac fame, neve, in comparationem auri, et decus et debitum et naturalia sibi iura vilescerent, denique ut sibimet et annose matri, et fratribus parvis, et consanguineis, et amicis, et egentib
Abbreviated transcription (Latin):
queritur. inisi cetu cuct contemptus quicio
busgnus qstat erroribus uł simusatum
creditur uł insanũ ꝑdidi pcatna
expiectus es te diuitẽm sompinabas
pecuma quam amabam pnt pe¬
arne riap amorem na odium scs fruga¬
aitatis st idiũ auariaeꝙ fugam auido
at a male eñi ꝓupisli ał st̃ pat nõ pose
am̃ nfienu est parumq sidifideneie ai
auio suicumfere metuentis matnesise
est uiqͥuit amitus qui fictilibus sit iccutiu
qremodum argento net ille nor entq
aorem Ied uesentis contemptoreni pnat¬

Expanded text:
queritur nisi odium aut contemptus, quicquid queritur nisi odium aut contemptus, quicquid vulgatis obstat erroribus, vel simulatum creditur vel insanum. Perdidi pecuniam. Experrectus es, te divitem somniabas. Pecunia quam amabam periit. Pecunie neque amorem neque odium, sed frugalitatis studium avaritieque fugam laudo. Ut amare enim pusilli animi, sic pati non posse aurum, infirmi est parumque sibi fidentis, atque auro succumbere metuentis. “Magnus ille est”, inquit Anneus, “qui fictilibus sic utitur quemadmodum argento, nec ille minor est, qui osorem, sed absentis contemptorem p
Abbreviated transcription (Latin):
mamu paupies oppbrium iubet quidius
et facere et pati uerumq cotidie ceemt᷑
quod ab alia dictum est ꝑs bilissima reꝵ
certanie moniitis opes quis em̃ queso
non hodie steleris insigm pnno et occa¬
none ppoita sas omo abrumpit polidaꝵ
abtruntat et auro in ponitus pone fidos
fies pone bnamines comicos inconsilio in
quiuio in thorea & st modicũ intes illos
non dicam pomũ auienni sed pom fr̃us¬
crum iatiat discordia qns almi armis uti
solita glidns seoita iocq frangentar
sicut aut̃ auro mł scelestius queritur sic
ut adiem redeam il mestius ꝓditur pc̃
nempe ingens aic̃ iactura contempmtur
ꝓrimuqͣ illi fame dampnũ spnitur et
limissum tempus inter leuia mnunerant᷑
lente flentur fres ꝑditi lencius parentes
lencissmie ꝯuiges sepeuꝰ letissime sole
opes flentur acter uerissimũ q est illud
ploratur aat̾imis amissa pociũa ucris sed
msta iam dicimꝰ de quo nũꝙͣ satis nũꝙͣ
parum semꝑ minis dicitur quia pcciue

Expanded text:
is et facere et pati. Verumque quotidie cernitur, quod ab alio dictum est: pars vilissima rerum certamen movistis opes. Quis enim, queso, non hodie, sceleris insigni premio et occasione proposita, fas omne abrumpit; Polydorum obtruncat, et auro vi potitur? Pone fidos fratres, pone unanimes amicos in consilio, in convivio, in chorea; dehinc modicum inter illos non dicam pomum aureum, sed pomi frustum: iaciat discordia; his olim armis uti solita, gladiis seria iocique frangentur. Sicut autem auro nichil scelestius queritur, sic, ut ad rem redeam, nil mestius perditur. Peccatum nempe, ingens anime iactura, contemnitur, proximumque illi fame damnum spernitur, et amissum tempus inter levia numeratur. Lente flentur fratres perditi, lentius parentes, lentissime coniuges, sepe vero letissime: sole opes flentur acriter, verissimumque est illud: ploratur lacrimis amissa pecunia veris. Sed multa iam diximus, de quo nunquam satis, nunquam parum, semper minus dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
inficenciam liberalitatemq constrre utor
mie certa csaris testidus Et o uenia nchil
simui ꝙ issis om̃ibus fides esset nusꝙpͣ em̃ qũa¬
nũ genus tam incredusim stu tam surdum
esse mł merhaustus labor homi querendi ꝙ
ardor terius ꝙ et maria ẜcrscos ꝓbat aua¬
ticia atq amore custuq diuiciarum nõ mõ
burtutibus sod uite odum indictums pe¬
cumnam magnam amisi magnũ pond̃s
et durum et graue simt eustodis officu at
mapiens dit̃i nempe de dns nes asstodes
impiora cupiditas fecit om̃ia faceua atq oia
pati uisens psa ut pecuma cumusetur ac
truetur itaꝙ oportumtates urq qominnue¬

Expanded text:
iam liberalitatemque conferre”. Utor in re certa claris testibus, et o utinam michi simulque illis omnibus fides esset! Nusquam enim humanum genus tam incredulum, seu tam surdum esset, inexhaustus labor hominum, querendique ardor terrasque et maria versans, probat, avaritia atque amore cultuque divitiarum non modo virtutibus, sed vite odium indictum. Pecuniam magnam amisi. Magnum pondus, et durum et grave simul custodis officium, ut incipiens dixi. Nempe de dominis vos custodes imperiosa cupiditas fecit, omnia facere atque omnia pati iubens, sola ut pecunia cumuletur ac servetur. Itaque in opportunitates ususque hominu
Abbreviated transcription (Latin):
iugressas eicant filia impudita est
ecciasciti tamen ꝯsilium super filam lux¬
uriosam gfirma custodiam nequ futiat
te in ol ꝓbruini uenire et si autem pene¬
nichil omiseris triscuis pati possis modo
camen patrũ espͣcu nichil omiseris est mde
mestum te soleris tuus em̃ esse ꝑt dolor sid
non puder quippe nec crmien nam pcpi¬
tem in lididimis ami frenare difficile est
ualde et insi deus sp̃e manũ adhibeat m¬
possible homi tantus est oni impetus ca
frustracciom ipe bir laboret neq id m
cum sit sc ptuni al non posfum ee grines
insi deus det nõne quit pudicitie excusu¬
cõ ulla fit dat hoc deus pia fide posten¬
tibus quodq inse est admittentib ac sci¬
tib cuiꝰ hoc sit domi riceq et ip̃m qti¬
mantib et auctorem d filia adulteta
est ⁊ si impta habes pticipem gencrũ
doloris habes et ipni cesarem angustu
⁊ miutie comite ⁊ ultonis cremplum
De aduenticib dedetore rru-¬

Expanded text:
ingressas eiciant. Filia impudica est. ingressas eiciant. Filia impudica est. Ecclesiasticum consilium “super filiam luxuriosam confirma custodiam, ne quando faciat te in opprobrium venire.” Etsi autem nichil pene tristius pati possis, modo tamen paterni officii nichil omiseris. Est unde mestum te soleris: tuus enim potest esse dolor, sed non pudor quidem nec crimen. Nam precipitem in libidines animum frenare difficile est valde, et nisi deus ipse manum adhibeat, impossibile homini. Tantus est enim impetus tafustra etiam ipse vir laboret. Neque id mirum cum sit scriptum: “aliter non possum esse continens, nisi Deus det.” Neve hinc pudicitie excusatio ulla sit: dat hoc Deus pia fide poscentibus, quodque in se est annitentibus, ac scientibus cuius sit donum, riteque et ipsum extimantibus et auctorem. Filia adultera est. Si nupta, habes participem generum doloris; habes et ipsum Cesarem Augustum et iniurie comitem, et ultionis exemplum. 24 DE ADVENTICIO DEDECORE A
Abbreviated transcription (Latin):
cuure incipit occuprẽ pn̾cipiis dura
serro tenrra digitis ꝯpelluntur qͥ sibiul
alterius hitimi querit a teneris ans ma¬
piat facile et tractantur mollia et flec¬
tuntut S lascuure mapit filia ⁊ lau¬
tas dapes et uestes illi molles at fulgi¬
dos amulos ꝙ et armillas detrahe et qe
est aluid quo et ap̃a sidi placet et placre
alus suidet obite illi domostitas cuas pen¬
sa accis et cesos et si quid est opisas ua
ues at mosses manus incallum dube¬
duc eam a spectaculis a. oncur su ppłi f¬
tis eciam dicbus illam domi gtine nłm
batris at discolis cogitatidus cempus łe
occupato et sador et incustier hitus E
uictus apperior et se sessus inq bnu aliqd
iugis intencõ ad hec cestis carus at uere¬
dus frequens admomico dultes mine et
si qñ res exuat aspere bec sunt castaa¬
tis aduersus impudicitam sere at uectes
q et infultantes aio ocioso passiones ar ceant

Expanded text:
civire incipit. Occurre principiis: dura civire incipit. Occurre principiis: dura ferro, tenera digitis convelluntur. Qui sibi vel alteri habitum querit, a teneris annis incipit: facile et tractantur mollia et flectuntur. Lascivire incipit filia. Lautas dapes et vestes illi molles ac fulgidas, anulosque et armillas detrahe, et quicquid est aliud, quo et ipsa sibi placeat et placere aliis studeat. Obice illi domesticas curas, pensa, acus et colos, et si quid est operis, quod suaves ac molles manus in callum duret, seduc eam a spectaculis, a concursu populi. Festis etiam diebus illam domi contine, nullum vagis ac discolis cogitantibus tempus linque, occupatio, et labor, et incultior habitus, et victus asperior, et secessus, inque unum aliquid iugis intentio. Ad hec testis carus ac verendus frequens admonitio, dulces mine et si quando res exigat aspere. He sunt castitatis adversus impudicitiam sere ac vectes, qui et insultantes otioso animo passiones arceant et
Abbreviated transcription (Latin):
uicui tuũ asteri obicias młte ħmi iurs nupte
infe steriles nupte post aliis popere
sterilis est uror quid sc̃is qualem tibi
filiu pareret si fecunda esset quarundam
parcus secunditatem odiosam et sterilta¬
tem facit optabilem non tulisset imperiu
ronanu porcenta illa seralia gaiuĩ gali¬
gulam neronem commodur bassianum
si germanicus si domitia si marchus si¬
anthonius si septimus seuerus aut nul¬
las brores aut steriles huissent sequitur
De npudica filia rru¬
Elitata minis est filia duas se
angilstus cesar iulie ꝙ ac̃mu letum qda
usq ad spem ꝓcacitatis sed reatu aberũ
mutraq tamen ita senciens pn̾ceps sa¬
piencissimus fallebatur nam et res p
iam pridem ab illa sua psta birtute sor¬
incari ceperat et filia non tam delitata
ꝙͣ ꝓbris solum prem̃ latentibus de sorma¬
filia sed pudica ꝙ ut ꝓmiserim negari
illud certe non p̃t ꝓnũi et breue ĩter ad
impudiciciam esse delicias d filia las¬

Expanded text:
vitium tuum alteri obicias. Multe uni viro nuper vitium tuum alteri obicias. Multe uni viro nuper vise steriles, nupte post aliis peperere. Sterilis est uxor. Quid scis qualem tibi filium pareret, si fecunda esset? Quarundam partus fecunditatem odiosam, et sterilitatem fecit optabilem. Non tulisset imperium Romanum portenta illa feralia, Gaium Caligulam, Neronem, Commodum, Bassianum, si Germanicus, si Domitius, si Marcus Antoninus, si Septimus Severus, aut nullas uxores aut steriles habuissent. 23 DE IMPUDICA FILIA Delicata nimis est filia. Duas se Augustus Cesar, Iulieque animum letum quidem usque ad speciem procacitatis, sed reatu liberum. In utraque tamen ita sentiens princeps sapientissimus fallebatur. Nam Respublica iam pridem ab illa sua prisca virtute fornicari ceperat, et filia non tam delicata quam probris, solum patrem latentibus, deformafilia sed pudica. Quod ut permiserim, negari illud certe non potest: pronum et breve iter ad impudicitiam esse delitias. Filia las
Abbreviated transcription (Latin):
tuopem uitam ꝓcus agere peꝑtit ocusis
poces actusare non figam d feda ux¬
or ab̃t i. si hec doles dgnus coͣ ut¬
ut manserit dignus ut redeat sequitur
D urorẽ sterili xri¬
terias uxor est michi bñu ꝯuigalis
incomodi remedium steriltas obsqͥosas
facit atq huises que plimos patit iam non
byor credit esse sed dña sterilis autem flet
et tacet amna a helchane mem̃isti bxor
michi sterilis obtigit mo de quigis ⁊pu¬
dicia querebaris nunt de sterilitate ꝯquere¬
ns at q̃ si ca quermmonia iusta fuit ¶ iusca
est expedit impudice uiro ut sterilis uuor
fit non pascet fillos alienos quad est in omi
uuoris iiuria et fedicate durispinũ si mi¬
serum bxor adulteba miserimiũ et frcunda
bror est sterilis quid ergo tu puerpe¬
ram euilantem audire et mĩtrices aitara¬
tes et uagientes infantulos maliussẽs sc¬
rilitas om̃ia tedia hec submouit d sceri¬
lis uxor est ⁊ bide ne quod mła faciunt

Expanded text:
turpem vitam procul agere, pepercit oculis turpem vitam procul agere, pepercit oculis potes accusare, non fugam. Feda uxor abiit. Si de hoc doles, dignus es ut manserit, dignus ut redeat. 22 DE UXORE STERILI Sterilis uxor est michi. Unum coniugalis incommodi remedium: sterilitas obsequiosas facit atque humiles. Que plurimos parit, iam non uxorem se credit esse sed dominam. Sterilis autem flet et tacet. Annam Helcane meministi. Uxor michi sterilis obtigit. Modo de coniugis impudicitia querebaris, nunc de sterilitate conquereris, atqui, si ea querimonia iusta fuit, hec iniusta est. Expedit impudico viro ut sterilis uxor sit: non pascet filios alienos, quod est in omni uxoris iniuria ac feditate durissimum, si miserum uxor adultera, miserrimum et fecunda. Uxor est sterilis. Quid ergo, tu puerperam eiulantem audire, et nutrices litigantes, et vagientes infantulos maluisses? Sterilitas omnia tedia hec submovit. Sterilis uxor est. Vide ne, quod multi faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
I ex alieus pc̃co dampnũ dolori nasci p̃t
nam mistoma sicut et asicna Birtute gau¬
diu non głia tua to bictutis aut bicum
⁊ quigis bexor ensamia  bel file uel
fuge uł ultistere modiũ fecit ille bie sanctꝰ
nactus de simplicitate cognomen et ꝓstõ
pmũ molle mimis terciũ pdurimi neciũ
bonesti huamq consibui bideatur qns p̃ẜti
querum media itdem est fortuna nam
supbis potentibus frustra lex ponitus bo¬
luntas abido ira impetus he pecentis m¬
solencie loges sunt om̃e ulcus serto re¬
tindendimi putant ml̃tã funt aũt quonõ
ferro egeant sod fomentis d impudica
est br̃or  si pati eligis ecas fortasris
illam franget et labor et filu et morbi
et rei scomuaris angustia quibusd fienũ
utile fuit pudor fuit d. Seoi insamis
abnt ⁊ opta ne redeat ne abierit scrũ
becum  bror adulterum est petuta
masses ne tuũ incubitulli ad usteriom
induxisset hic saltemi pudoi impudite fuit

Expanded text:
. Ex alieno peccato damnum dolorque nasci potest, . Ex alieno peccato damnum dolorque nasci potest, non infamia, sicut ex aliena virtute gaudium, non gloria: tua te virtus aut vitium Coniugis uror infamia. Vel sile vel fuge, vel ulciscere. Medium fecit ille vir sanctus nactus de simplicitate cognomen, et profecto primum molle nimis, tertium predurum, medium honesti humanique consilii videatur, his presertim quorum media itidem est fortuna. Nam superbis potentibus frustra lex ponitur, voluntas, libido, ira, impetus, he potentis insolentie leges sunt. Omne vulnus ferro rescindendum putant, multa sunt autem que non ferro egeant, sed fomentis. Impudica est uxor. Si pari eligis, etas fortassis illam franget, et labor et filii, et morbi et rei familiaris angustia, quibusdam frenum utile pudor fuit. Uxor infamis abiit. Opta ne redeat, ne abierit ferum votum. Uxor adulterum est secuta. Malles ne tuum in cubiculum adulterum induxisset? Hic saltem pudor impudice fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
teribuntiua at censoriam p̃tatem ceffisse
obiuos a supplicio retuaxisse lequmq et
capitalis sme bim fregisse sola birgmi¬
tat maiestate compinnus quarun p̃ce̾a
er diuerio non sutmꝰ cantũ turpe red p¬
hitus aut sermo liberier pena graui atq
insdonia non caiebat et honorĩs camen
et decoris ĩ memores et terroris incesti rx
dampnate qꝙ et de sosse sub terrã bue ꝑ hysta¬
rias occurrabunt nũc tot exempas et
tam csaris et tam sacris obrutus intãta
pudicitie ruma tot ꝓbris illustoiu ꝯcuspã
paululũ huilioris cubituli fidem deple¬
D bxor aduldera est id nõ nlłs mutande
in mellus iute causa fuit qͥ maritali qpe¬
de aberati reicito q giu fuste ne alous
coperunt quid te uetat quigris feditatẽ
pͥmũ tibi ꝙͣ gradum facere et ad bate
liberioris asrensum sepe pudoris sope et
comes pedes expeduissimos ictardauit
ibis ecius quecumꝙ decreueris solus ac
uacuus e turpidine broris insamor¬

Expanded text:
Tribuniciam ac Censoriam potestatem cessisse Tribuniciam ac Censoriam potestatem cessisse obvios a supplicio retraxisse, legumque et capitalis sententie vim fregisse, sola virginitatis maiestate comperimus, quarum preterea, ex diverso, non facinus tantum turpe, sed habitus aut sermo liberior, pena gravi atque infamia non carebat, et honoris tamen et decoris immemores, et terroris incestive damnateque et defosse sub terra vive, per historias occursabunt. I nunc, tot exemplis et tam claris et sacris obrutus, in tanta pudicitie ruina, tot probris illustrium, concussam paululum humilioribus cubiculi fidem defle. Uxor adultera est. In nonnullis mutande in melius vite causa fuit, qui, maritali compede liberati, reiectoque gravi fasce, ire altius ceperunt, quid te vetat coniugis feditatem primum quoque tibi gradum facere ad vite liberioris ascensum? Sepe et pondus, sepe et comes pedes expeditissimos retardaverit. Ibis ocius quocunque decreveris solus ac vacuus. Turpitudine uxoris infamor
Abbreviated transcription (Latin):
cubat illa faciens que ie ferri cciam pudor
phibet quid has ego quid ue allas stua
seu quis sormx angustis mẽtricibus nou
angustus sic quarum ꝯmeraco fateor uet
honesta est nec ulla eparce adusteoii cͥme
leuat quͥ pocius grauat habet camẽ haud
spernendam ꝯsolacõnis ẽfficicam sillcuds
conspecta miserie ac ꝑitas crupnarum. nõ
ꝙ alieus quisꝙͣ insi maliuolus delectet᷑ malo
scdꝙ huilioris fortune hoĩem indignant᷑
pati que tociens mũdi dños passõs nouit
ał non ferendir moilicies ał suꝑbia bidcat᷑
tosseranda cuiq sua sors ilła equs ꝙ ꝯei
mortalui puide nõ homidus tn imptas
od deo eciam desponsatas inhec fiagicia
labi solicas q indes et ꝓpudor uc tanti
sponsi reuencia insolitem p̃cipitemq aia
frenat cui aucem parcet effrems et tur¬
bida libidoque nec celo parat ut celestẽ
metuit biidcam seu quibus abstmeat
siq maioris nron mi̾ta sereno illo quo

Expanded text:
cuibat, illa faciens que referri etiam pudor prohibet? Quid has ego, quidve alias stringam, seu quis tam fornix augustis meretricibus non angustus sit? Quarum commemoratio, fateor, nec honesta est, nec ulla ex parte adulterii crimen levat, quin potius gravat. Habet tamen haud spernendam consolationis efficaciam, similitudo conspecta miserie ac paritas erumnarum, non quod alieno quisquam, nisi malivolus delectetur malo, sed quod humilioris fortune hominem indignanter pati que totiens mundi dominos passos novit, vel non ferenda mollities, vel superbia videatur. Toleranda cuique sua sors, illa equimortalium. Proinde non hominibus tantum nuptas, sed deo etiam desponsatas, in hec flagitia labi solitas vides: ac proh pudor, nec tanti sponsi reverentia infelicem precipitemque animam frenat: cui autem parcet effrenis ac rabida libido, que nec celo parcit, nec celestem metuit vindictam, seu quibus abstineatsique maioris iram merita, sed evo illo, quo
Abbreviated transcription (Latin):
magis ꝙ at magis ilam cole ꝓ qua fama
rem pulchomĩa acq carissimani aisisa
ꝓ qua non leue suppliciũ fers infamiam
pditis ꝙ et spretis omibus eam ipcon
quami bi nemo bmꝙͣ eripiet uirtutẽ solam
sobiis amplectere acq illi dicito hec quidẽ
o regina ꝑte nolens pacior tur me maegru
restitues aut certe bna michi ꝓ om̃ibus
satis est tu me sola sinu pia iꝭdue sic
non fame tantum sic bite quoq dapna
nõ senciam d uulgo passim intrimis
laceror i bom ꝯsule nocũ te bulgus i¬
ciet clarum uirtus astiencia fecurupr
De qltoer idignis laudibꝰ pud
audasse arguot indignũ malu
quidem qd. de bona spe orcarr radite
bem cm̃i et muoem quales ip̃i sunt talea
alios oꝑmantur quit ad laudandum

Expanded text:
sque ac magis illam cole; pro qua famam, rem pulcherrimam atque carissimam, amisisti, pro qua, non leve supplicium fers, infamiam; perditisque et spretis omnibus, eam ipsam, quam tibi nemo unquam eripiet, virtutem, solam solus amplectere, atque illi dicito: “Hec quidem o regina, pro te volens patior, ut me in integrum restitues, aut certe una michi pro omnibus satis est. Tu me sola sinu pio refove, sic non fame tantum, sed vite quoque damna non sentiam”. Vulgo passim in triviis laceror. Boni consule: notum te vulgus faciet, clarum virtus, conscientia securum. 26 DE QUESITO EX INDIGNIS LAUDIBUS PUDORE Laudasse arguor indignum. Malum quidem e bona sepe oritur radice: boni enim et innocui quales ipsi sunt, tales alios
Abbreviated transcription (Latin):
pauptate bite michi pncipiũ fuit
medumi false diuicie at pnapiu et fine
bera pauptas tenet midum nasui idu
meri humana fere ꝯdico est nam quid
quese purpureum tubile quid func̾a¬
ais letus aureus ee qeiniq fubipm
uite finem mortalis ambico medicata est
quid ad febrem quid ad mortem ipam de
qua loqiu morienciũ niditatem an ut
cquu phalere sic parietem aulra delcant
mldere ista oculos put intuencũ pii aaen
aucem nlła c midus mops natus sur¬
I Res hũanas pene oms alt̾na sors ba¬
ret cad quasd equat que reliquarꝭ solent᷑
imꝑitatem harum ẜma et maxima est ipo
set originis et mortis qualitas młti et ua¬
rn biuenciũ sunt auictus midicas dna nas¬
cencu atq morienciũ insi ꝙ illi młta reꝑi¬

Expanded text:
paupertate vite michi principium fuit. paupertate vite michi principium fuit. Medium false sepe divitie, at principium et finem vera paupertas tenet. Nudum nasci, nudum mori, humana vere conditio est. Nam quid, queso, purpureum cubile, quid funeralis lectus aureus, et quecunque sub ipsum vite finem mortalis ambitio meditata est, quid ad febrem, quid ad mortem ipsamque de qua loquimur morientium nuditatem? An ut equum phalere, sic parietem aule delectant? mulcere ista oculos possunt intuentium; senautem nulla. Nudus inops natus sum. Humanas res pene omnes alterna sors variat, eadem quasdam equat, quo reliquarum soletur imparitatem. Harum prima et maxima est ipsa hec originis ac mortis equalitas. Multi et varii viventium sunt amictus, nuditas una nascentium atq
Abbreviated transcription (Latin):
ermi iumenta m̃ltum quidein ses pro
captu suo neut ingerunt soa nos aomu¬
manaum dm̃ mensuram nrcom
et nestitis et frangitis noq de ichilo
est ꝙ mla mirantũs quia patrũ et auoꝵ
memoria bmee mlto paucores eent ho¬
m̃es aut cotdem aut plures binia tñ
biliora erant sic indies t̾nt ebriorum
sius  de sauto uicta ad tenuem sum
redactus . bene habet quod modestia
neglexit implet mopia optimũ est sp̃o¬
te agere quod debebas ꝓrimũ uł coacte
De origmali mopia .x.¬
n pauptate natus sum .i. quis no
midus mũters matris egreditur
mait p̃cipiũ habent reges anqͥ
nasterer pauꝑ fui bone memorie
es si memisti delicatissimis si senrisa
inpauprate sum ienitus an tue
tibi queremonie parum sunt hec no ua
quideni sed pneu fuerit  In pauptate
sum natusr in pauptate moriturus
silis pncpio fĩis manet insi forte mo¬
rientibus languoribus mederi aurum
tenses quod in arcule funda est In

Expanded text:
erim, iumenta multum quidem, sed pro captu suo ventri ingerunt, soli vos, animantium domini, mensuram vestram et nescitis et frangitis. Neque de nichilo est quod multi mirantur, quia patrum et avorum memoria, vinee multo pauciores essent, homines autem totidem aut plures, vina tamen viliora erant. Sic in dies crevit ebriorum sitis. De lauto victu ad tenuem sum redactus. Bene habet: quod modestia neglexit, implet inopia. Optimum est sponte agere quod debeas, proximum vel coacte. 11 DE ORIGINALI INOPIA In paupertate etiam natus sum. Quis non nudus utero matris egreditur? Nil hic precipuum habent reges. Antequam nascerer pauper fui. Bone memorie es si meministi, delicatissimus si sensisti. In paupertate sum genitus. An tue tibi querimonie parum sunt? Hec non tua quidem, sed parentum fuerit. In paupertate natus sum. In paupertate moriturus. Similis principio finis manet. Nisi forte morientis languoribus mederi aurum censes quod in arcule fundo est. In
Abbreviated transcription (Latin):
uł muctus dices ita nec tu de tus aliquid
nec de suo illa equidem ꝑdidit s tnͣstulit¬
D amisi pecumant i ut nõ amifires
si tua esset qic si tua nõ erat amute̾ neq̃¬
iusti bere aũt non tua sed illiꝰ erat quem
setitta est yma ue alliꝰ quidem sed fortus
ut dixi que eam cui uisum fuerit breue
ad bsum magno sub fenore mutuat disce
iam tandem a ꝓp̃is aliena se cernere d
pecumam amisi i si te adeo nõ tue qr
cruciant iacture tibiq uł alienũ allquid
demn doles disce illa conq̃re que tua sunt
ꝓpͥa atꝙ ꝓpetua quorum acqͥsico facilior

Expanded text:
a nec tu de tuo aliquid, nec de suo illa quidem perdidit, sed transtulit. Amisi pecuniam. Ut non amisisses si tua esset, sic, si tua non erat, amittere nequivisti. Vere autem non tua, sed illius erat quem secuta est; immo ne illius quidem, sed fortune, ut dixi, que eam, cui visum fuerit, brevem ad usum magno sub fenore mutuat. Disce iam tandem a propriis aliena secernere. Pecuniam amisi. Si te adeo non tue quoque cruciant iacture, tibique vel alienum aliquid demi doleas, disce illa conquirere, que tua sint, propria atque perpetua, quorum et ac
Abbreviated transcription (Latin):
insse et scp̃tum et iripa sepe comptũ est
nõne auarum semꝑ egere nõne noces
fecrum serro ꝙ notenaꝰ aurũ sacramq
auri famem nil nõ mortalia peccora cõ¬
gerepetiue ꝙ aspectu de bilitatos spiritꝰ
nõne auru ꝑ medios ire satellites et

Expanded text:
e ipsa sepe compertum est? nonne avarum semper egere? nonne nocens ferrum ferroque nocentius aurum, sacramque auri famem, nil non mortalia pectora cogere, pecunieque aspectu debilitatos spiritus? Nonne aurum per medios ire satellites et
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ iniquit ababit i mortẽ cum go ps.¬
cuma quã amissam luges in nccitatibus
fũnus n ͨ corpi possit õꝑem ferre nt oĩo
mirum cur tancoꝑe uł optari absens po¬
cerit ał amari płesons gus acq alus mo¬
tus orator ur nichil est inquit tam agusa
aĩ camq pariui ꝙ̃ amare diuicias at ora¬
tor ecãasticus auam inquit inchil est sce¬

Expanded text:
m, inquit, liberabit a morte”. Cum ergo pecunia, quam amissam luges, in necessitatibus summis nec corpori possit opem ferre nec animo, mirum cur tantopere vel optari absens valeat, vel amari presens. His atque aliis motus Orator vester “nichil est, inquit, tam angusti animi, tamque parvi, quam amare divitias”. At Orator Ecclesiasticus “a
Abbreviated transcription (Latin):
ad mopiam extremam sit a pauptute uł¬
timia ad duuicias magnas crebrior est
tu̾situs legisti reor apus qntum cuisum
hiscoricum̃ ut abdolominus quida alło¬
andri iussu seu ꝑmissu exortulano mopi¬
rer sidonis et concemptu regni maier
est hicus ꝙͣ tegno certe ꝙ nõ legisse nõ
poces et romulus de pascerali tugurio
tarite uebis ꝯditor iomanũ p̾mꝰ syad̃
suscepit et regnuni Sertus ex huilima utr
alqui crediderunt de feruili fortima ad ĩp̃m
reti culmen ascendit nec allerandri pri¬
amde nec tiri illius inter ꝑfacum irges
samofissum opulencõra pͥmordia aut̃ alia
sere sunt iudimenta ꝙ romuli gaiꝯ maris
qͥ fuisset fucurus sepe em̃ rome ꝯsul et anꝙͣ
honorum gradus ullo attingeret iercenals
aritor pͥmis in armis iute anno tegerat. Et
cos suos septem ꝯsusatus ꝓtet sacebras plau¬
stres et carcem eiguũ quoꝙ mendicauet
panem Iuliꝰ cerar futurus mudi dñs et

Expanded text:
ad inopiam extremam, sic a paupertate ulad inopiam extremam, sic a paupertate ultima ad divitias magnas creber est transitus. Legisti reor apud Quintum Curtium historicum, ut Abdolominus quidam Alexandri iussu seu permissu, ex hortulano inopi Sidonis rex, et contemptu regni maior est habitus quam regno. Certe, quod non legisse non potes, et Romulus e pastorali tugurio, tante urbis conditor Romanum primus diadema suscepit, et Regum sextus ex humillima, utque aliqui credidere e servili fortuna ad ipsum regni culmen ascendit; nec Alexandri Priamide, nec Cyri illius, inter Persarum reges famosissimi, opulentiora primordia, aut alia fere sunt rudimenta, quam Romuli. Gaius Marius qui fuisset, et futurus sepe esset Rome Consul et, antequam honorum gradus ullos attingeret, mercenarius arator, primos in arvis vite annos egerat, et los suos septem Consulatus, preter latebras palustres ac carcerem exiguum quoque mendicavit panem. Iulius Cesar, futurus mundi dominus, et
Abbreviated transcription (Latin):
illos qñ niiis mła sunt qͥ celestiũ opum
des derio nõ mopiam mõ sod famẽ sitmm.
miditacem eotrema omia interris non eqs
tantum scd fetis ex ultantibus aĩs elegẽ¬
runt si hus quasi exemplis quilibus c̃q
crescribus nõ moue̾is Pe teli dñs hic.
pauper fuut ut exemplo doceret hanc̾m¬
opie biam esse qua tamen ad ueras duu
nant pauper natus pauper bibit mido
obnt cui cuncta abisrquebantur elementa¬
S tu homũcio dm̃i tui sortem fers moleste
nee mepte pudet insolencie certe q̃sq̃s il
illũ cogitans se birtute ballauerit in ip̃a
paup̃tate dicissimꝰ nlłsq egens opes
cõpia ut aĩo mopi at deiecte nlłe susfiã¬
unt opes sit diuiti at erecto ulla suffic
pauptas nempe ille tilieno intitur hic
ꝓpo fidit edificare i aliens iactura est
questus in ap̃o d pauprimꝯ sum ⁊ si
tes si cupiditatibus nũꝙͣ diues ⁊ bat¬
tonus pauꝑ i mendicus forcuna
homi non stat et ut sũmus ex opilus

Expanded text:
 nimis multi sunt, qui celestium opum desiderio, non inopiam modo, sed famem, sitim, nuditatem et extrema omnia in terris non equis tantum, sed letis atque exultantibus animis elegerunt. Si his quasi exemplis humilibus atque terrestribus non moveris, ipse celi dominus hic pauper fuit, ut exemplo doceret hanc inopie viam esse, qua tamen ad veras divinant, pauper natus, pauper vixit, nudus obiit, cui cuncta interim obsequebantur elementa: tu, homuncio, domini tui sortem fers moleste, nec inepte pudet insolentie. Certe quisquis, illum cogitans, se virtute vallaverit, in ipsa paupertate ditissimus nulliusque egens copia est. Ut animo inopi ac deiecto nulle sufficiunt opes, sic diviti atque erecto nulla non sufficit paupertas. Nempe ille alieno nititur, hic proprio fidit. Edificare in alieno iactura est, questus in proprio. Pauperrimus sum. Si tes, si cupiditatibus, nunquam dives. Hactenus pauper, imo mendicus sum. Fortuna hominum non stat, et ut summis ex opibus
Abbreviated transcription (Latin):
st abtas ubnde ce seruu luges serran et aliu
stis qmancopicuso maschus minas heri pei¬
seouentis ci lastrit ped̾ euasit tamẽ intermi
A dno suo sit cogita hic te mitrit cq ar
iam om̃em inse tranrtulit cum libertate sol¬
sicitus iem amnisisre quod isi utile dapu
uoces mltis serua libertas młtis est abem¬

Expanded text:
sit libertas, unde te servum luges, forsan et aliusit libertas, unde te servum luges, forsan et aliuScis quanto periculo Malchus minas heri persequentis evaserit, sed evasit tamen. Interim de domino sic cogita: hic te nutrit tuique curam omnem in se transtulit. Cum libertate sollicitudinem amisisse, quid nisi utile damnum voces? Multis serva libertas, multis est libe
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ pudet infanniũ ꝑneum ⁊ pone hunc
De seriitute uii¬
Eruꝰ inhant bicat intraui ⁊ ne
doleas liber egrediere uelis mõ sicut
m̃la ei diuerso qͥ intrarunt aberi serui
euibunt s seriuliter natus sumi ⁊ libe¬
ralr biue mellore tut parte liberũ ce mł
ꝓhibet bna est pca seruitus graispima
ẜ que p̾m̾e nescit miutos illam excute lib
quid speres nosci monstrum illus nosci ai¬
dos et p̃stigia non liber modo res dm̃i tuĩ
dñs fieri potes ꝙͣꝙͣ quid uelit aut quid no
habet in om̃i aũt aduersus illam ttame
al illiq̃ hoste poscendum augiliũ sepe quẽ
sortuna seruũ liberum uirtus fecit d
seruico pͥmor graui Iugum q̃ fert nolõs
leue efficit ostendam tibi leurmen be cote
at petusu in mortale dm̃q tui ꝙ̃uis poten¬
tis arsito exemptum ꝙ te liberum acꝙ ipo
Suoissimis dñis iutam traho ulla re
meluis ꝙͣ side et obrequio mollientur et fdi¬
tossis ades ut ꝙ mlas acadit inde tidi uenca

Expanded text:
t. Pudet infamium parentum. Pone hunc t. Pudet infamium parentum. Pone hunc 7 DE SERVITUTE Servus in hanc vitam intravi. Ne dole ex adverso intrarunt liberi, servi exibunt. Serviliter natus sum. Liberaliter vive. Meliore tui parte liberum esse nil prohibet. Una est peccati servitus gravissima, sed que premere nescit invitos. Illam excute, libquid speres. Nosti monstrum illud, nosti ludos et prestigia. Non liber modo, sed domini tui dominus fieri potes. Quanquam quid velit aut quid nolhabet. In omni autem adversus illam certamine, ab illius hoste poscendum auxilium. Sepe quem fortuna servum, liberum virtus fecit. Servitio premor gravi. Iugum qui fert volens, leve efficit. Ostendam tibi lenimen unicum ac peculium immortale, dominique tui quamvis potentis arbitrio exemptum, quod te liberum atque ipsdurissimis dominis vitam traho. Nulla re melius quam fide et obsequio mollientur, et fortassis adeo, ut quod multis accidit inde tibi ventura
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰ uere sic creditus audisa demꝙ phillp¬
puni exͥmo uite allexandrum nõ suũ fiłiũ
p̃dicare solitu idq sibi ultro ꝯfesram olini¬
pradom atq ab causam repudio dimirrã
it p̃cores ierum ꝓdidere conscantinꝰ ip̃e ex
ꝯtubina genitus licet insgni p̃legitimis
fribus ad impiũ uenit addeiem hus artu¬
rum regem insi ꝙ hiscorns mistere fabulas
nchil est aluid ꝙͣ mendat̃o beri. fidem in¬
ninñe ad sumani no non est ꝙ te deiciat
origo undecũq ortes birtus doculerunt
facis est gl̃e d. male natus sũ ⁊ bene
biue bñ morere qualit̾ natus sis nec tuũ
est nec memĩsse quidem potes nec magno¬
pere inquiras ꝙ ad ce non ꝑtinet mri forte
ut huilior micõrq nõ ut mẽscior sis d
turpit natus suni r morion candor et
claritas uite nõ maculas mõ sed ancorĩa
om̃em fede eriginis delebunt hoc remedũ̃
dum licet arripe aliud michi crede ulłĩ ẽ¬

Expanded text:
cuius vere sit creditus audisti; denique Philipcuius vere sit creditus audisti; denique Philippum extremo vite, Alexandrum non suum filium predicare solitum, idque sibi ultro confessam Olympiadem, hancque ob causam repudio dimissam scriptores rerum prodidere. Constantinus ipse, ex concubina genitus, licet insigni, pre legitimis fratribus ad imperium venit. Adderem his Arturum regem, nisi quod historiis miscere fabulas, nichil est aliud quam mendacio veri fidem imminuere. Ad summam vero, non est quod te deiciat origo: undecunque ortos virtus extulerit. Satis est glorie. Male natus sum. Bene vive, bene morere. Qualiter natus sis, nec tuum est, nec meminisse quidem potes, nec magnopere inquiras, quod ad te non pertinet, nisi forte, ut humilior mitiorque, non ut mestior sis. Turpiter natus sum. Morum candor et claritas vite, non maculas modo, sed memoriam omnem fede originis delebunt: hoc remedium dum licet arripe; aliud, michi crede, nullum es