comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et qr locus ip̃e super ripam fluĩs
erat situs: solebat hoc crebrius ob
magnum castigandi corporis eͥf¬
fectum ingredi. ac sepius in eo sr̃¬
meantibꝰ undis ĩmergi. Sicq
ibidem ꝙͣ diu sustinere posse uide¬
batur: psalmis uel p̾cibꝯ insistere.
fixusq manere: ascendente aqͣ
terram. nũꝙ̃ ip̃a uestimenta uda
ex suo corpore calefierent et sicca¬
rentur. Cumq tp̃r hyemali de¬
fluentibꝰ cuca eum semifractaꝵ
crustis glatierum. quas et ip̃e
aliqñ contriuerat. quo heret lo¬
cum standi siue ĩmergendi in
Mirum frater dictreline hoc enĩ

Expanded text:
Et quia locus ipse super ripam fluminis Et quia locus ipse super ripam fluminis erat situs, solebat hunc creber magnum castigandi corporis affectum ingredi, ac saepius in eo supermeantibus undis immergi; sicque ibidem quamdiu sustinere posse videbatur, psalmis vel precibus insistere, fixusque manere ascendente aquaterram nunquam ipsa vestimenta uda ex suo corpore calefierent et siccarentur. Cumque tempore hiemali defluentibus circa eum semifractarum crustis glacierum, quas et ipse aliquando contriverat quo haberet locum standi sive immergendi  AMirum, frater Drycthelme hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiorum perͣpnium delectati.
ꝓfectum pietatis ex eius u̾bis au¬
rire uolebant. Deniq inuiciniã
celle illius hĩtabat monachus no¬
mine emigils. presbratus etlam
et in ybernia infula solitarius ul¬
timam uite etatẽ pane cibario ⁊
frigida aqua sustentat. Hic sepiꝰ
ad eundẽ uirum ingrediens. au¬
diuit ab eorepetita interrogatiõe.
que et qualia esfent que exutus
ximus. Narrabat autem uisioẽs
suas etiamregi ol fudo uiro uncũq
doctissimo. et tam libenter tamq stu¬
diose ab illo auditus est: ut eius
morato indutus. ac monachicas
tonsura coronatus: Atq ad eum
audiendum sepissime cum illas
ĩ partes deueniss accederet. Cui
uidelicet monasterio tp̃re illo reli¬
giose ac modeste uite albas ⁊pres¬
biter edilualous p̾erat. qui nunc
ep̃alem lindisfarnen eccłe cathedrã
cum dignis gradu actibus ẜuat.
locum mansionis secretiorem. ubi
liberius cõtinnis in orationibus.
famulatui sui conditoris uacaret.

Expanded text:
gaudiorum perennium delectati, gaudiorum perennium delectati, profectum pietatis ex ejus verbis haurire volebant. Denique in vicinia cellae illius habitabat quidam monachus, nomine Haemgils, presbyteratus etiam et in Hibernia insula solitarius ultimam vitae aetatem pane cibario et frigida aqua sustentat. Hic saepius ad eumdem virum ingrediens, audivit ab eo repetita interrogatione, quae et qualia essent quae exutus ximus. Narrabat autem visiones suas etiam regi Aldfrido viro undecumque doctissimo; et tam libenter, tamque studiose ab illo auditus est, ut ejus morato inditus, ac monachica sit tonsura coronatus, atque ad eum audiendum saepissime cum illas in partes devenisset accederet. Cui videlicet monasterio tempore illo religiosae ac modestae vitae abbas et presbyter Aediluald praeerat, qui nunc episcopalem Lindisfarnensis Ecclesiae cathedram condignis gradu actibus servatlocum mansionis secretiorem, ubi liberius continuis in orationibus famulatui sui Conditoris vacaret.
Abbreviated transcription (Latin):
cantilene dulcis cum odore suaui¬
tatis acsplendore lucis audisti. Tu
autem qr nunc ad corpus reuerti.
et rursum ĩter se homines uiuere
debes. si actus tuos curiosius discu¬
tere. et mores sermonesq tuos in
rectitudine acsimplicitate ẜuare
studueris accipies ⁊ ip̃e post mortẽ
locum mansionis int̾ hec que cer¬
nis agmina letabũda sp̃uum be¬
atorum. Rlamq ⁊ ego cum ad
tempus abscessissem ate: ad hoc
feci ut quid de te fieri deberet ag¬
noscerem. Hec michi cum dixis¬
set: multum detestatus sum reu̾¬
ti ad corpus delectatus nimium
suauitate ac decore loci illius quẽ
intuebar. Sił et cõrsortio eorum
quos in illo uidebam. nec tñ aliꝙͥ
ductorem meum rogare audiebã.
Sed inter ħ nescio quo ordine. re¬
pente me inter homines uiuere
cerno. Hec et alia que uiderat idẽ
uir diii. non oĩbꝰ passim defidio¬
sis ac uite sue incurosis refferre¬
uolebat. Sedillis solũmõ quiuel
tormentoꝵ metu perterriti. uił spe

Expanded text:
cantilenę dulcis cum odore suavicantilenę dulcis cum odore suavitatis ac splendore lucis audisti. Tu autem, quia nunc ad corpus reverti et rursum inter homines vivere debes, si actus tuos curiosius discutere et mores sermonesque tuos in rectitudine ac simplicitate servare studueris, accipies et ipse post mortem locum mansionis inter hęc, que cernis, agmina letabunda spirituum beatorum. Namque ego, cum ad tempus abscessissem a te, ad hoc feci, ut, quid de te fieri deberet, agnoscerem.' Hęc cum mihi dixisset, multum detestatus sum reverti ad corpus, delectatus nimirum suavitate ac decore loci illius, quem intuebar, simul et consortio eorum, quos in illo videbam, nec tamen aliquid ductorem meum rogare audebam. Sed inter hęc, nescio quo ordine, repente me inter homines vivere cerno.' Hęc et alia, quę viderat, idem vir Domini non omnibus passim desidiosis ac vitę suvolebat, sed illis solummodo qui, vel tormentorum metu perterriti, vel spe
Abbreviated transcription (Latin):
tiam confugiunt. et sic de corpore
exeunt. Qui ideo qr confessionem
et penitentiã uel in morte ħuerũt:
omnes in diem iudicii ad regnuz
celorum ꝑueniũt. Multos autem
p̾ces uiuentium ⁊ elemosine et
ieiunia et maxĩe celebratio missa¬
rum. ut etiam ante diem iudicii
liberent᷑. roiuuant. Porro puteus
flãmiuomꝰ ac putrous quem uidi¬
sti: ip̃m est os gehẽne. in quo qui¬
cumq semel inciderit. nũꝙͣ libera¬
bitur in euum. Locus u iste florif
in quo pulcherrimam hanc iuuẽ¬
tutem iocundari ac fulgere conspi¬
cis: ip̃e est in quo recipiuntur aĩe
eorum. qui in bonis quidem operibꝰ
de corpore exeunt: non tñ sunt tã¬
te perfectionis ut in regnum celoꝵ
tamen omnes in diem iudicii ad
uisionem xp̃i et gaudia regni cele¬
stis intrabunt. Nlam quic̃q in om̃i
uerbo et opere qr cogitatione peifcĩ
sunt: mox de corpore egressi ad reg¬
num celeste perueniunt. ad cuius
uicinia pertinz locus ille. ubi sonũ

Expanded text:
tiam confugiunt et sic de corpore tiam confugiunt et sic de corpore exeunt. Qui tamen, quia confessionem et penitentiam vel in morte egerunt, omnes in die iudicii ad regnum celorum perveniunt. Multos autem ex eis preces viventium et elemosinę et ieiunia et maxime celebratio missarum, ut etiam ante diem iudicii liberentur, adiuvant. Porro puteus ille flammivomus ac putidus, quem vidisti, ipsum est os gehennę. In quo quicumque semel inciderit, numquam inde liberabitur. Locus vero iste florifer, in quo pulcherrimam iuventutem iocundari ac fulgere conspicis, ipse est, in quo recipientur animę eorum, qui in bonis quidem operibus de corpore exeunt; non tamen sunt tantę perfectionis, ut in regnum celorum tamen omnes in die iudicii ad visionem Christi et gaudia regni cęlestis / intrabunt. Nam quicumque in omni verbo et opere et cogitatione perfecti sunt, mox de corpore egressi ad regnum celeste perveniunt. Ad cuius vicinia pertinet locus ille, ubi sonum
Abbreviated transcription (Latin):
multomaorem luĩs grãm ꝙͣ
prius. in quaetiam uocem cantan¬
tium dulcissunam audiui. Sed ⁊
odoris flagrantia miritanta de
loco effundebatur. ut is quẽ ãtea
degustans qͣi maximum rebar:
iam permodicus michi odor uide¬
retur. sicut etiam luxilla campi
florentis eximia in comparatiõe
eius que nunc apparuit lucis. te¬
nuissima ꝓrsus uidebatur et par¬
ua. In cuius amenitate loci cuz
nos intraturos sperarem: repente
ductor substitit. Nlec mora gressũ
retorquens. ip̃a me qua uenimꝰ
uia reduxit. Cumq reuersi per¬
ueniremꝰ ad mansiones illas le¬
tas sp̃uum candidatoꝵ: dixit mͥ.
Scis que sint ista omĩa que ui¬
distiꝰ Respondi egonlon. Et ait.
uallis illa quam aspexisti flãmis
feruentibꝰ et frigoribꝰ horrenda
rigidis: ip̃e est locus in quo exami¬
nande et castigande sunt aĩe illoꝵ.
qui differentes confiteri et emẽ¬
dare peceata que fecerunt. in ipso
tandem mortis aticulo ad penitẽ¬

Expanded text:
multo maiorem luminis gratiam quam multo maiorem luminis gratiam quam prius. In qua etiam vocem cantantium dulcissimam audivi. Sed et odoris fraglantia miri tanta de loco effundebatur, ut is, quem ante degustans quasi maximum rebar, iam permodicus mihi odor videretur, sicut etiam lux illa campi florentis eximia in compa/ratione eius, quę nunc apparuit, lucis tenuissima prorsus videbatur et parva; in cuius amenitatem loci cum nos intraturos sperarem, repente ductor subsistit. Nec mora, gressum retorquens, ipsa me, qua venimus, via reduxit. Cumque reversi pervenissemus ad mansiones illas lętas spirituum candidatorum, dicit mihi: 'Scis, quę sint ista omnia, quę vidisti?' Respondi ego: 'Non.' Et ait: 'Vallis ista, quam aspexisti, flammis ferventibus et frigoribus horrenda rigidis, ipse est locus, in quo examinandę et castigande sunt anime illorum, qui differentes confiteri et emendare scelera, quę fecerunt, in ipso tandem mortis articulo ad peniten
Abbreviated transcription (Latin):
qͣr ad murum accederemꝰ cum ĩ
eo nullam ianuam uel fenestraz
uel ascensum alicubi conspicerẽ.
Cum ergo peruienissemꝯ ad mu¬
rum. statim nescio quo ordine
fuimus in sũmitatera eius. Et
ecte ibi campus erat latissimus
ac letissimꝰ. tanta q flagrantia
uernantium florculorũ plenus.
ut omnẽ mox fetorẽ tene brosi for¬
nacis qui me ꝑuaserat. effugarq
Admirandi huius suauitas odo¬
ris. Tanta autẽ lux cuncta ea lo¬
ca perfuderat: ut omni splendore
diei. siue solis meridiani radiis: ui¬
deretur esse p̾clarior. Erant q ĩ hoc
campo ĩnumere̾ hominũ albatoꝵ
conuenticula: sedesq plurime ag¬
minũ letantium. Cumq ĩter
choros felicium incolarum medi¬
oͥͣs me duceret. cogitare cepi ꝙ hoc
fortasse esset regnum celorum de
quo p̾dicare sepius audiui. Respõ¬
dit ille cogitatui meo. non ĩquiẽs
non hoc est regnum celoꝵ quod au¬
tumas. Cumq ꝓcedentes transis¬
senius et has beatorum mansio¬

Expanded text:
quare ad murum accederemus, cum in quare ad murum accederemus, cum in eo nullam januam vel fenestram vel ascensum alicubi conspicerem. Cum ergo pervenissemus ad murum, statim nescio quo ordine fuimus in summitate ejus. Et ecce ibi campus erat latissimus ac laetissimus, tantaque fragrantia vernantium flosculorum plenus, ut omnem mox foetorem tenebrosae fornacis, qui me pervaserat, effugaret admirandi hujus suavitas odoris. Tanta autem lux cuncta ea loca perfuderat, ut omni splendore diei, sive solis meridiani radiis videretur esse praeclarior. Erantque in hoc campo innumera hominum albatorum conventicula, sedesque plurimae agminum laetantium. Cumque inter choros felicium incolarum medios me duceret, cogitare coepi quod hoc fortasse esset regnum quo predicari sepius audivi. Respondit ille cogitatui meo: 'Non' inquiens 'hoc est regnum celorum, quod autumas.' Cumque procedentes transissemus et has beatorum spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ac naribo ignem putidum efflan¬
tes. augebant. Forcipibus quoq ig¬
neis quos tenebant in manibus
mitabantur me cõprehendere: nec
tamen me ullatenꝯ contingere.
tam et si terrere presumebant. qͥ
cumundiq uersum hostibus et
cecitate tenebrarũ conclusus huc
illucq cculis cirrũferrem si forte
aliunde quid auxilii quo saluarer
adueniret: Apparuit retro uia qua
inter tenebras. Qui paulati cres¬
cens et ad me ocius festinans: u¬
bi adꝓpinquauit dispersi sunt et
au fugerunt. omẽs qui me forcipi¬
bus rapere querebant spiritus ĩ¬
festi. Ille autem qui adueniens
eos fu gauit: erat ip̃e qui me ante
ducebat. Qui moxconu̾sꝯ ad dex¬
trum iter. q. contra ortum solis
brumale me ducere cepit. Ulec n¬
mora exẽptum tenebris. ĩ auras
me serene lucis eduxit. Cumqz me
in luce aperta duceret. uidi ante
nos murum permaxini. cuius
neq longitudini hinc uel urde.
neq altitudini ullus esse t̾minꝰ
uideretur. Cepi autem mirari

Expanded text:
ac naribus ignem putidum efflanac naribus ignem putidum efflantes angebant, forcipibus quoque igneis quos tenebant in manibus, minitabantur me comprehendere, nec tamen me ullatenus contingere, tametsi terrere praesumebant. Qui cum undiqueversum hostibus et caecitate tenebratum conclusus huc illucque oculos circumferrem, si forte alicunde quid auxilii quo salvarer, adveniret, apparuit retro via  Alinter tenebras, qui paulatim crescens et ad me ocius festinans ubi adpropinquavit, dispersi sunt et aufugerunt omnes qui me forcipibus rapere quaerebant spiritus infesti. « Ille autem qui adveniens eos fugavit erat ipse qui me ante ducebat: qui mox conversus ad dexterum iter, quasi contra ortum solis brumalem me ducere coepit. Nec mora, exemptum tenebris in auras me serenae lucis eduxit: cumque me in luce aperta duceret, vidi ante nos murum permaximum, cujus neque longitudini hinc vel inde, neque altitudini ullus esse terminus videretur. Coepi autem mirari
Abbreviated transcription (Latin):
icerentur. Nũc retractis igniuz
uaporibꝯ relaberentur in ꝓfurda.
tenebrarum loca replebat. Et cum
diutius ibi pauidus consisterem:
ut pote incertus quid agerem. quo
uerterem gressum. qui me finis
maneret: audio subito post terga
sonitum ĩmanissimi fletus ac mi¬
serrimi. sił et cachinuũ crepitãtez
.q. uulgi in docti. captis hostibus ĩ¬
sultantis. ut autem sonitus idez
clarior redditus ad me usq perue¬
nit: considero turbam malignoꝵ
dias illas trahebat in thenebras.
Tquibꝯ uidelicet hominibꝯ ut di¬
noscere potui. quidam erat adton¬
sus ut chericus. quidam laycus. q̃¬
dam femina. Trabentes autem eos
Factumq est ut cum longius sub¬
euntibus eis. fletum hominũ et ri¬
sum demoniorũ clare discernere
nequirem: sonum tantum adhuc
ꝓmiscuum in auribꝰ herem. Inte¬
rea ascenderũt quidam sp̃ini ob¬
scurorum de abisso illa flãmi uo¬
ma: et adcuirentes cirtũ dederũt
me. atq ocuł flãmantibo. et de ore

Expanded text:
jicerentur, nunc retractis ignium jicerentur, nunc retractis ignium vaporibus relaberentur in profundatenebrarum loca replebat. Et cum diutius ibi pavidus consisterem, utpote incertus quid agerem, quo verterem gressum, qui me  Al., qui mihi finis maneret: audio subitum  Al., subito post terga sonitum immanissimi fletus ac miserrimi, simul et cachinnum crepitantem quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Ut autem sonitus idem clarior redditus ad me usque pervenit, considero turbam malignorudias illas trahebat in tenebras: e quibus videlicet hominibus, ut dignoscere potui, quidam erat adtonsus ut clericus, quidam laicus, quaedam femina. Trahentes autem eos factumque est ut cum longius subeuntibus eis, fletum hominum, et risum daemoniorum clare discernere nequirem, sonum tamen adhuc promiscuum in auribus haberem. Interea ascenderunt quidam spirituum obscurorum de abysso illa flammivoma, et adcurrentes circumdederunt me, atque oculis flammantibus, et de ore
Abbreviated transcription (Latin):
gitationi mee. ductor qui me p̾ce¬
debat. Nlon hoc inquiens suspiceris.
rlon enĩ hic infertius est ille quẽ
putas. At cum me spectaculo tã
horrendo perterritum. paulatim
in ulteriora ꝓduceret. uidi subi¬
to ante nos obscurari incipere loca.
tenebris omĩa repleri. quas cu
intraremus in tantum paulisꝑ
condensate sunt: ut nich̾ preter
ip̃as aspicerem. excepta dumtaxat
specie et ueste eius qui me duce¬
bat. pꝰ cum ꝓgrederem̃ sola sub noc¬
te perumbras. Ec ce subito apparẽt
ante nos crebri flãmarum tetra¬
rum globi ascendentes qĩ de pu¬
teo magno. rursũ q decidentes
in eundem. Quo cum ꝑductus
essem. repente ductor meus dis¬
paruit. ac me solum in medio te¬
reliquit. At cum idemidem glo¬
bi ignium sine intermissione
modo alta peterent. modo yma
baratri repet̾ent cerno omia que
ascendebant fastigia flãmaruz
plena eẽ spiritibꝯ hominũ. qui ĩ¬
star fauillarum cum fumo ascẽ¬
dentium. nc̃ ad sublimiõra pro¬

Expanded text:
gitationi meae ductor qui me praecedebat: Non hoc, inquiens, suspiceris; non enim hic infernus est ille quem putas. « At cum me hoc spectaculo tam horrendo perterritum paulatim in ulteriora produceret, vidi subito ante nos obscurari incipere loca, et tenebris omnia repleri. Quas cum intraremus, in tantum paulisper condensatae sunt, ut nihil praeter ipsas aspicerem, excepta dumtaxat specie et veste ejus qui me ducebat. Et cum progrederemur sola sub nocte per umbras, ecce subito apparent ante nos crebri flammarum tetrarum globi, ascendentes quasi de puteo magno, rursumque decidentes in eumdem. Quo cum perductus essem, repente ductor meus disparuit, ac me solum in medio tereliquit. At cum iidem globi ignium sine intermissione modo alta peterent, modo ima baratri repeterent, cerno omnia quae ascendebant fastigia flammarum plena esse spiritibus hominum, qui instar favillarum cum fumo ascendentium nunc ad sublimiora pro
Abbreviated transcription (Latin):
defunctus est. die yduum ianu¬
chieps uocabulo tatuini de ꝓuĩ¬
Atia mertioꝵ. cum fuiss p̾sbr̃ in
Imonasterio qd̃ uocatur briudi¬
um. Conse̾ratus est autem in
doruerni ciuuitate. a uiris uene¬
rabilibꝰ daniele uentano. Et ĩ¬
gualdo lundoniensi et aldumo
insignis sacris quoq litt̾is nobi¬
liter instructus. Itaq in p̾senti
eccłiis cautuarioꝵ. tatuii et
alduulf ep̃i presunt. Porro pro¬
uintie orientalium saxonum
in guald ep̃s. Prouintie occidẽ¬
ciorum alduinus ep̃s. et eis po¬
pulis qui ultra amnem sabri¬
nam ad cccidentem habrant.

Expanded text:
defunctus est die Iduum Januchiepiscopus, vocabulo Tatuini, de provincia Merciorum, cum fuisset presbyter in monasterio quod vocatur Briudun. Consecratus est autem in Doruverni civitate, a viris venerabilibus Danihele Uentano, et Ingualdo Lundoniensi, et Alduininsignis, sacris quoque litteris nobiliter instructus. Itaque in praesenti, Ecclesiis Cantuariorum Tatuini et Alduulf episcopi praesunt. Porro provinciae Orientalium Saxonum Inguald episcopus; provinciae Orienciorum, Alduini episcopus; et eis populis qui ultra amnem Sabrinam ad occidentem habitant,
Abbreviated transcription (Latin):
et illum qui seuocauit ad regnũ
celeste sequta est. Item quedam
ex eisdem ancillis dei cum p̾fato
tacta morbo atq adextrema esset
perducta. cep̃ subito circa media
noctem clamare hisq̃ sibi mini
strabant. petens ut lucernam q̃
inibi accensa erat extingerent.
nec tñ ei aliquis optemperaret:
ad extremũ intulit. Scio ꝙ me ħ
insana mente loqui arbitrami¬
ni. s iam nũc non ita esse esset¬
cognoscite. ⁊ lam u̾e dico uobis. qi
domum hanc tanta luce imple¬
tam esse perspicio ut ur̃a illa lu¬
cerna mͥ omĩmodis esse uideat᷑
obscura. Et cum ne adhuc ꝗdez
talia loquente quisq responde:
uel ad̾sensum p̾beret iterum dix.
Accendite ergo luternam illaz
ra est. cepit ꝙ narrare qr appa¬
ruerit sibi quidam uir dei. qui

Expanded text:
et illum qui se vocavit ad regnum caeleste secuta est. Item quaedam ex eisdem ancillis Dei cum praefato tacta morbo, atque ad extrema esset perducta, coepit subito circa mediam noctem clamare his quae  Al., qui sibi ministrabant, petens ut lucernam quae inibi accensa erat, exstinguerent: nec tamen ei aliquis obtemperaret, ad extremum intulit: « Scio quod me haec insana mente loqui arbitramini; sed jam nunc non ita esse cognoscite: nam vere dico vobis, quod domum hanc tanta luce impletam esse perspicio, ut vestra illa lucerna mihi omnimodis esse videatur obscura. » Et cum ne adhuc quidem talia loquenti quisquam responderet, vel adsensum praeberet, iterum dixit: « Accendite ergo lucernam illam, ra est. » Coepitque narrare quia apparuerit sibi quidam vir Dei
Abbreviated transcription (Latin):
fectionem recolo: quasi post ter¬
gum dreductis oculis uiso litto¬
re suspiro. Qd̃q adhuc est gra
uiꝰ dum ĩmensis fluctibꝰ turba¬
tus feror: uix iam portum ualeo
uidere quem reliqui. Hec autem
ip̃e dese non ꝓfectum iactando
uirtutu. seu deflendo potius de¬
fectum referre consueuerat: quẽ
se per pastoralẽ curam ĩcurrisse
metuebat. Sed ꝙͣ uis talia de se ex
magne humilitatis intentione
dix̾it: nos tam̃ credere decet. nicħ
eum monachice perfectionis per¬
didisse occasione cure pastoralis.
ymo potiorem tuc̃ supsisse ꝓfec¬
tum de labore conu̾sationis mul¬
torum: quam de ꝓprie qnͦdam qͥe¬
te sunt conuersationis ħuerit.
Sed qualiter hic sc̃s uir ad dẏaco¬
natus officium. et post ad ponti¬
ficatus cł̾men ascenderit: subse¬
q̃us sermo declarabit. Deniq cer¬
nens romanus pontifex qui tuc̃
eccłe preerat. uirtutũ gradibus
Gregorium btĩssimum ad alta cõ¬

Expanded text:
tae recolo, quasi post tertae recolo, quasi post tergum reductis oculis, viso littore suspiro; quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum valeo videre quem reliqui. » Haec autem ipse de se, non profectum jactando virtutum, sed deflendo potius defectum, referre consueverat, quem semper se per pastoralem curam incurrisse metuebat. Sed quamvis talia de se ex magnae humilitatis intentione dixerit, nos tamen credere decet nihil eum monasticae perfectionis perdidisse occasione curae pastoralis, imo potiorem tunc sumpsisse profectum de labore conversionis multorum, quam de propriae quondam quiete conversationis habuerit. 7. Sed qualiter hic sanctus vir ad diaconatus officium, et post ad pontificatus culmen ascenderit, subsequens sermo declarabit. Denique cernens Romanus pontifex, qui tunc Ecclesiae praeerat, virtutum gradibus Gregorium ad alta con
Abbreviated transcription (Latin):
quibus ip̃e iam põtificatu positꝰ.
dum cum petrosuo colloqueretur¬
dyacono. flendo usus est dicens.
Infelix quippe aĩmus meus oc
cupationis sue pulsatus uul¬
nere: meminit qualis aliquãdo
in monasterio fuerit. quomõ
ei labentia cucta subter erant.
qͣntum rebus que uoluuntur
eminebat: ꝙ nulla nisi celestia
cogitare consueuerat. ꝙ etiam ħ¬
retentus corpore ip̃a iam carnis
claustra cõtemplatione trãsie¬
bat. ꝙ mortem quoq que pene
cũctis pena est: uidel ut ingressũ
uite. ⁊ laboris sui p̾miũ amabat.¬
At m̃c ex occasione cure pastorał
secularium hominũ negocia pati¬
tur: et post tam pulcram quietis
sue spetiem. terreni actus spetiẽ¬
t̾reni actus puluere fedatur. Per¬
pendo itaq qd tolero. perpendo qd̾
amisi. Cum q intueor illiro qd̾
perdidi: fit hoc grauiꝰ qd̾ porto.
Ecce et enĩ nũc magni maris
fluctibo quatior: atq in naui mẽ¬
tis tempestatis ualidis ꝓcellis
allidor. Et cum prioris uite per¬

Expanded text:
quibus ipse in pontificatu jam positus, dum cum Petro suo diacono colloqueretur, flendo usus est, dicens: « Infelix quippe acupationis sue pulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei labentia cunta subtererant, quantum rebus omnibus que volvuntur eminebat, quod nulla nisi celestia cogitare consueverat, quod etiam retentus corpore, ipsa iam carnis claustra contemplatione transibat, quod mortem quoque, que pene cuntis pena est, videlicet ut ingressum vite et laboris sui premium amabatt «ex occasione cure pastoralis, secularium hominum negotia patitur, et post tam pulcram quietis sue speciem terreni actus pulveterreni actus pulvere foedatur. Perpendo itaque quod tolero, perpendo quod amisi. Cumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor, et cum prioris vi
Abbreviated transcription (Latin):
quam inguinania uocant. tlã
medio mense .xiͦ. adueniens.
primum õium iux̃ illu̾m qd̾ ĩ
ezechiele legitur. a scũario mõ
incipite: pelagium papam per¬
culit. et sine mora extĩxit. Quo
defuncto tanta strages populi
facta est: ut passim subtractis
habitatorib domus in urbe płi
eccła dei sine rectore esse non po¬
terat: beatum gregorium lic
totis uiribꝰ renitentem: plebs
omnis elegit. Quem ille apicẽ
attentius fugere temptans: in¬
re clamitabat. Uidelicet metu¬
ens. ne muirdi gloria quam
prius abiecerat: ei sub ecclasti¬
cocolore regiminis. aliquom
subripere posse ᷤᷤ. Unde factun
est ut ad imperatorẽ maurici¬
um dirigeret: cuius ilium ex
lauacrosc̃õ susceperat adiuras
⁊ multa prece depostens. ne unq̃.
huius honoris gloria sublimaret.
Sed p̾fectus urbis germanus no

Expanded text:
quam inguinariam vocant; nam quam inguinariam vocant; nam medio mense undecimo adveniens primum omnium juxta illud quod in Ezechiele legitur: a sanctuario meo incipite, Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto tanta strages populi facta est, ut passim subtractis habitatoribus, domus in urbe plur quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, beatum Gregorium licet totis viribus renitentem, plebs tamen omnis elegit. Quem ille apicem attentius fugere tentans, re clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere posset. Unde factum epistolam ad imperatorem Mauricium dirigeret, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, adjurans et multa prece deposcens, ne unquamhujus honoris gloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus no
Abbreviated transcription (Latin):
palpabile per u̾itatem nature.
iux̃ exemplum dnici corporis. de
quo a mortuis suscitato. dicit
assertione fidei: uenerabilis pat̾
Gregorius in tantũ contra nascẽ¬
tem heresim nouam laborare
contendit: tanta hanc instantia
iuuante etiam piissimo ĩꝑante
tiberio constantino ita cõminu¬
it: ut nullus ex inde sit inuen¬
tus: qui eius resuscitator exis¬
undatione tiberis fliinus alue¬
um suum egressus est: tantumꝰ
excreuit. ut eius unda super ur¬
bis muros ĩ flueret: atq in eã
maximam partem regionis
excuparet: ita ut plura antiq̃rũ
edium menia eiteret. Quaetiam
aquarum uiolentia orrea eccłe q
subuerse sunt: in quibus non¬
nulla modiorum tritiai milia
perierunt. Tunc si quidem mul¬
titudo serpentium cum magno
drachone in modum trabis uali¬
diper huius fluuii alueum ĩ ma¬
re descendit. Sed suffocate bestie
inter salsos maris turbidi flucto.¬
nec more littore eiecte sunt. S¬
subsecuta est e uestigio clades

Expanded text:
palpabile per veritatem naturae: palpabile per veritatem naturae: juxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis suassertione fidei venerabilis pater Gregorius in tantum contra nascentem heresem novam laborem contendit, tanta hanc instantia, iuvante etiam piissimo imperatore Tiberio Constantino, comminuit, ut nullus exinde sit inventus, qui eius resuscitator exisundatione Tiberis fluvius alveum suum egressus est, tantumque excrevit, ut ejus unda per muros urbis influeret, atque in ea maximam partem regionis occuparet, ita ut plurima antiquarum aedium moenia dejiceret. Qua etiam aquarum violentia, horrea Ecclesiae subversa sunt, in quibus nonnulla modiorum tritici millia perierunt. Tunc siquidem multitudo serpentium, cum magno 5 dracone in modum trabis validae per hujus fluminis alveum in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidi fluctus in littore ejectae sunt. Subsecuta est e vestigio clades,
Abbreviated transcription (Latin):
fraternus multis utile ĩponebat¬
misteriis futurum. Sed eundem
librum quomͦ iux̃ litteram intel¬
ligendus. qualiter ad xp̃i eccłe q
sacramenta referendꝯ. quo sensu
tione perdocuit. In quibꝰ libris ita
de uirtutibꝰ uiciis q disseruit: ut
non solum uideatur eadem expo¬
libus demonstrare. Unde non ẽ
dubium eum ꝑfectionem ip̃aꝵ
assecutum esse uirtutum. quarũ
ita essicaciter intimare ualuit ef¬
fectum. Qui cum adhuc esset in
eadem regia urbe positus. nascen
tem ibi nouam heresim de statu
nr̃e resurre ytonis: cum ip̃o quo
exorta est initio: iuuante gratia
catholice ueritatis ad̾triuit. Si qd̾
euticius eiusdemurbis ep̃s. dogm̃¬
tizabat corpus nr̃m in illa resur¬
rexctionis gloria ĩ palpabile. uẽ¬
tis. acriq subtiliꝰ esse futurum.
ed̾ille audiens. et ratione ue¬
ritatis. et exemplo dñice resurrec¬
tionis ꝓbauit hoc dogma orthodo¬
xe fidei omĩmodis esse contrariũ.
sit effcm spiritalis potentie: sed

Expanded text:
fraternus multis utile imponebafraternus multis utile imponebat futurum. Sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus, qualiter ad Christi ecclesiaeque sacramenta referendus, quo sensu tione perdocuit. In quibus libris ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solis videatur eadem verbis expolibus demonstrare. Unde non est dubium eum perfectionem ipsarum assecutum esse virtutum, quarum tam efficaciter intimare valuit effectum. 9. Qui cum adhuc esset in eadem regia urtem ibi novam haeresim de statu nostrae resurrectionis, cum ipso ex quo orta est, initio, juvante se gratia catholicae veritatis, attrivit. Siquidem Eutychius, ejusdem urbis episcopus dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis aereque subtilius esse futurum: quod ille audiens, et ratione veritatis, et exemplo dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrarium. sit per effectum spiritalis potentiae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
t̾reno palatiomi̾saret᷑: uite celestis
int̾misit ꝓpositum. Sequti sunt
nãꝙ eum multi ex monasterio
spicitur: ut eorumuidel exẽplo.
ad orationis placroum litus q̃ si
anchore fune restringeretur: Ut
dum causarum seculariũ inces¬
sabili pulsu fluctuaret. ad illorũ
consortium ułut adtutissĩmi
illus ministerium ex monasteno¬
ibstractum a pristĩne quietis ute
in uerone sue occupationis extĩxe¬
nt. inter eos tñ perstudiose lectio¬
nis allequium cotidiane aspira¬
tio cõpuc̃tionis aĩabat. Horum gͦ
consortio. nõ solum a terrenis ẽ
munitus ĩcursibꝰ. uerum etiam
ad celestis uite consortia ex̾citia ma¬
gis magisq succensus. Tunc ab
eistem fratribꝰ ennixe rogatus:
maximeq alexandro uen̾abil.
uiro spalensi ep̃o qui pro causis ui¬
si gotharum legatus eo tempore
constantinopolĩ uenerat: cõpul¬
sus est ut librum beati iob multis
ĩuolutum misteriis enodaret. n¬
dleq illi negare potuit opus: qd̾
sibi karitate interlieniente amor

Expanded text:
tur palatio, vitae coelestis intermisit propositum. Secuti sunt namque eum multi ex monasterio ne conspicitur; ut eorum videlicet exemplo, ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringeretur; et dum causarum saecularium incessabili pulsu fluctuaret, ad illorum consortium velut tutissimi eum ministerium ex monasteabstractum a pristinae quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerit, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis animabat. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad coelestis vitae exercitia magis magisque succensus. 8. Tunc ab eisdem fratribus obnoxie rogatus, maximeque a Leandro, venerabili viro, Hispalensi episcopo, qui pro causis Visigothorum legatus eo tempore Constantinopolim advenerat, compulsus est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret. Nec ille negare potuit opus, quod sibi charitate interveniente, amor
Abbreviated transcription (Latin):
ingeneratione et generationes.
Ut enim br̃iter dicam tamẽ piri¬
tus pͥncipalis tempore p̾sulatus
illius anglorum eccłe quantuz
nunꝙͣ antea potuere ceperunt.
Cuius personam uitam. etatem.
et obitum. epitaphiũ quoq moni
palam ac lucide cunctis illo adue
Hic sacer in tumba pausat cum
corpore p̾sul. Quem nuc theodorũ
lingͥa pelasga uocat. Princepͤ.
pontificum felix sũm ꝯ ꝙ sacerdos.
limpida dispͥulis dognata deseru¬
it. ultimi autem hii. namq diez
nonam decimã septb̃ris hẽbat. cu
carnis claustra sp̃s egreditur. Al¬
ma noue scandens felix consortiẽ
uite ciuibus angelicis iunctus ĩ
arce poli. Successit autẽ theodoro
in ep̃atum berechtuald. qui erat
Loiret ip̃e scientia scripturarũ im¬
butus: sed et eccłasticis sił ac mona¬
sterialibus disciplinis sũme in¬
structus: tam et p̾decessori suo mi¬
nime comparandꝰ. Qui electus
hełrum iuliarum dnũca agodune

Expanded text:
in generationes et generationes. Ut enim breviter dicam, tantum profectus spiritalis tempore praesulatus illius Anglorum Ecclesiae, quantum nunquam antea potuere, coeperunt. Cujus personam, vitam, aetatem, et obitum, epitaphium quoque monuet quatuor palam ac lucide cunctis illo advenHic sacer in tumba pausat cum corpore praesul Quem nunc Theodorum lingua Pelasga vocat. Princeps pontificum, felix, summusque sacerdos Limpida discipulis dogmata disseruit. Ultimi autem hi: Namque diem nonamdecimam September habebat, Cum carnis claustra spiritus egreditur. Alma novae scandens felix consortia vitae, Civibus angelicis junctus in arce poli. Successit autem Theodoro in episcopatu Berctuald, qui erat vir et ipse scientia Scripturarum imbutus, sed et ecclesiasticis simul ac monasterialibus disciplinis summe instructus, tametsi praedecessori suo minime comparandus: qui electus Kalendarum Juliarum, Dominica a Goduine
Abbreviated transcription (Latin):
in domo dni more sapientissimi sa¬
somonis. ꝓp̃musice cõpuctionem
dulcedinis. Antiphonariũ certo
cõpilauit. scolamꝰ cantorum que
hactenus erdem ĩstitutiõibꝰ ĩ sc̃a
roman̾a ecc̃a modulatur cõstituit.
eiq cum non nullis p̾diis duo ha
lice beati petri apli. alterum uͦ sub
lateranensis pat̾arche domibus
fabricauit. Ubi usꝙ hodie lectus
eius quo recubans modulabatur.
et flagellum ip̃iꝰ quo pueris mi¬
nabatur. uen̾atione congrua cum
autentico antiphonario reẜuant᷑.
Que uidelz loca per p̾cepti seriem

Expanded text:
in domo Domini, more sapientissimi Salomonis, propter musicae compunctionem dulcedinis, Antiphonarium centoncompilavit; scholam quoque cantorum, quae hactenus eisdem institutionibus in sancta Romana Ecclesia modulatur, constituit; eique cum nonnullis praediis duo hablicae beati Petri apostoli, alterum vero sub Lateranensis patriarchii domibus fabricavit, ubi usque hodie lectus ejus, in quo recubans modulabatur, et flagellum ipsius, quo pueris minabatur, veneratione congrua cum authentico Antiphonario reservatur, quae videlicet loca per praecepti seriem
Abbreviated transcription (Latin):
nemus. in ꝓuintia lindissi. in qͦ
usq hodie instituta ab ip̃o r̃ egu¬
laris uite uestigia permanent.
huit autem sedem episcopalem

Expanded text:
nemus, in provincia Lindissi, in quo usque hodie instituta ab ipso regutaris vitae vestigia permanent. Habuit autem sedem episcopalem
Abbreviated transcription (Latin):
ad celum oculos ilico siccato alueo.
uidit undam suis cessisse ac uiaz
dedisse uestigiis. Ꝙ cum inter alios
etiam ip̃e carnifex qui eum per¬
cussurꝰ erat uidiss: festinauit ei
ubi ad locum destinatũ mortiue¬
nerat occurrere. diuino nimiru
admonitus instĩctu. Proiecto q
ense que strictu tenuerat. pedibi
eius aduoluitur. multũ deside¬
rans ut cũ mai tire uel ꝓ martire
quem ꝑcutere iubebatur: ip̃e po¬
tius mer̾etur ꝑcuti. Dum ergo
his ex persecutore factus esset colle¬
ga ueritatis et fidei. ac iacente fer¬
ro esset inter carnifices iusta cune¬
tatio. montẽ cum turbis reueren¬
tissimꝯ dei confessor ascendit. qui
oportune latus gratla decentissĩa:
quĩgentis ifere passibus abͥ arenͣ
situs est uariis herbarum floribꝯ
depictus. Ymo usꝙꝙͣ uestitus. ĩ
quo nichil repente arduuz: nich
pͥceps. nichil abrutum. Quem la¬
teribꝯ longe lateq deductum: iu
modum equoris natura cõplanͣ ..

Expanded text:
ad coelum oculos, illico siccato alveo, ad coelum oculos, illico siccato alveo, vidit undam suis cessisse ac viam dedisse vestigiis. Quod cum inter alios etiam ipse carnifex qui eum percussurus erat, vidisset, festinavit ei ubi ad locum destinatum morti venerat occurrere.: divino nimirum admonitus instinctu, projectoque ense quem strictum tenuerat, pedibus ejus advolvitur, multum desiderans ut cum martyre vel pro martyre quem percutere jubebatur, ipse potius mereretur percuti. Dum ergo is ex persecutore factus esset collega veritatis et fidei, ac jacente ferro esset inter carnifices justa cunctatio, montem cum turbis reverentissimus Dei confessor ascendit: qui opportune laetus, gratia decentissima, quingentis fere passibus ab harena situs est, variis herbarum floribus depictus, immo usquequaque vestitus, in quo nihil repente arduum, nihil praeceps, nihil abruptum, quem lateribus longe lateque deductum in modum aequoris natura complanat,
Abbreviated transcription (Latin):
crificia silãcris obtulerit. eternas in¬
ferni penas ꝓmercede recipiet. his
auditis iudex nimio furore cõmo¬
tus: cedi scm̃ dei confessorẽ a torto¬
ribus p̾cepit. autumans se u̾beri¬
bus quem uerbis nõ poterat cor¬
mis: patienter hec ꝓ dño ymo
gaudent̾ ferebat. At ubi iudex
se persensit: capite eum plecti ius¬
sit. Cumq ad mortẽ duceretur: ꝑ¬
uenit ad flum̾ qd̾ muro et hare¬
na ubi feriendum erat. meatura¬
prdissimo diui debatur. Niditq ibi
non paruam hõinum multitudĩe
utrusq sexus conditionis diu̾se
etatis: que sũ dubio diuinitatis
instic̃tu ad obsequiũ beatissi con¬
fessoris ac martiris uocabatur.
et ita fluminis ⁊p̃ius occupabat
pontem: ut intra uesperã transi¬
re uix possit. Deniq cuc̃tis pene
egressis iudex sũ obsequio inciui¬
tate substiterat. Igitur sc̃s alba¬
nus cui ardens ĩerat deuotio mẽ¬
tis ad martiriuz ocius peruenire.
accessit ad torrentem. et dirigeus

Expanded text:
crificia simulacris obtulerit, aeternas incrificia simulacris obtulerit, aeternas inferni poenas pro mercede recipiet. His auditis judex nimio furore commotus, caedi sanctum Dei confessorem a tortoribus praecepit, autumans se verberibus, quam verbis non poterat, cormis, patienter haec pro Domino, immo gaudenter ferebat. At ubi judex se persensit, capite eum plecti jussit. Cumque ad mortem duceretur, pervenit ad flumen quod muro et harena ubi feriendus erat, meatu rapidissimo dividebatur: viditque ibi non parvam hominum multitudinem utriusque sexus, conditionis diversae, et aetatis, quae sine dubio, divinitatis instinctu ad obsequium beatissimi confessoris ac martyris vocabatur, et ita fluminis ipsius occupabat pontem ut intra vesperam transire vix posset. Denique cunctis pene egressis, judex sine obsequio in civitate substiterat. Igitur sanctus Albanus cui ardens inerat devotio mentis ad martyrium ocius pervenire, accessit ad torrentem, et dirigens
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia. tu soluere hes.si a cultu
nr̃e religionis discedere tẽptas.
At sãctus albanus. qui se ultro
ꝑ secutoribꝰ fidei xͥanum esse ꝓdide¬
rat: nequaꝙ̃ minas principis
metuit. s accinctus armis militie
spintalis: palam se iussis illius paĩe
nolle ꝓnũtiabat. Tumnc iudex. cuiꝰ
inquit familie uł generis es: alba¬
nus respondit. Quid ad te ꝑtinet qͣ
religionis audire desideras: xͥanuz
iã me esse: xp̃ianis q officus uacare
cognosce. Alit udex. ⁊ lom̃ tuum qͥ¬
ro: ꝙ sine mora michi infimuia. At
ille. Albanus inquit. A parentibo
uocor. et deum uerũ acuiuuz qui
unu̾sa creauit. ⁊dorosꝑet colo. Tc̃
iudex repletus iracundia. dixit. Si
uis perheninis uite felicitate ꝑfru.
diis magnis sacuficare ne differas.
Albanus rñdit. Sacrificia queq a
uobis reddluntur dernonibꝰ. nec au¬
xiliari subiectis possunt: tlec sup¬
plicantium sͥ desideria uel uota cõ¬
plere. Quin ymo quicumq his sa¬

Expanded text:
supplicia tu solvere habes, si a cultu supplicia tu solvere habes, si a cultu nostrae religionis discedere tentas. At sanctus Albanus qui se ultro persecutoribus fidei Christianum esse prodiderat, nequaquam minas principis metuit; sed accinctus armis militiae spiritalis, palam jussis illius parere nolle pronunciabat. Tum judex: Cujus, inquit, familiae vel generis es? Albanus respondit: Quid ad te pertinet religionis audire desideras, Christianum jam me esse, Christianisque officiis vacare cognosce. Ait judex: Nomen tuum quaero, quod sine mora mihi insinua. Et ille: Albanus, inquit, a parentibus vocor, et Deum verum ac vivum qui universa creavit adoro semper et colo. Tum judex repletus iracundia dixit: Si vis perennis vitae felicitate perfrui, diis magnis sacrificare ne differas. Albanus respondit: Sacrificia haec quae a vobis redduntur daemonibus, nec auxiliari subjectis possunt, nec supplicantium sibi desideria vel vota complere. Quinimmo quicumque his sa
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris: xp̃ianus integro ex corde
factus est. Cumq p̾fatus clericꝰ
aliquot diebus ap̃ eum hospitare¬
tur: peruenit ad aures nefandi
principis. confessorẽ xp̃i cui nõduz
fuerat locus martirii deputatus.
penes albanum latere. Unde sta¬
diligentius inquirere. Quicum
ad tugurium martiris peruenissẽt:
mox se sõs albanus prohospite ac
magistro suo. ip̃ius hĩtu .i. scaracal¬
la qua uestiebatur indutus. militi¬
bus se exhibicit: atq ad iudicem
uinctus perductus est. Contigit
autem iudicẽ ea hora qua ad eum
albanus adducebat̾. aris ad sistere.
ac demonibꝰ hostias offerre. Cũq
uidisset albanum: mox ira succen¬
sus nimia. qr se ille ultro ꝓ hospite
quem susceperat militilꝯ offerret.
ac discrimini dare p̾sũpsiss: ad si¬
mulacra demonũ quibꝯ ad̾sistebat
iussit pertrahi. Quia rebelleminqͥ¬
ens ac sacrilegum celare. quã mi¬
litibꝯ reddere maluisti: ut cõtẽptor
diuũ meritã blasphemie tue penã
luees. Et quecumq illi debebant᷑

Expanded text:
tenebris Christianus integro ex corde factus est. Cumque praefatus clericus aliquot diebus apud eum hospitaretur, pervenit ad aures nefandi principis confessorem Christi cui necdum fuerat locus martyrii deputatus, penes Albanum latere. Unde stadiligentius inquirere. Qui cum ad tugurium martyris pervenissent, mox se sanctus Albanus pro hospite ac magistro suo, ipsius habitu, id est, caracalla qua vestiebatur indutus, militibus exhibuit, atque ad judicem vinctus perductus est. Contigit autem judicem ea hora qua ad eum Albanus adducebatur, aris adsistere ac daemonibus hostias offerre, numque vidisset Albanum, mox ira succensus nimia quod se ille ultro pro hospite quem susceperat militibus offerre ac discrimini dare praesumpsisset, ad simulacra daemonum quibus adsistebat eum jussit pertrahi: Quia rebellem, inquiens, ac sacrilegum celare quam militibus reddere maluisti, ut contemptor divum meritam blasphemiae suae poenam lueret, quaecumque illi debebantur
Abbreviated transcription (Latin):
ano autem imperii osredi
ciorum nobilissime tp̃r aliquãto
p̾fuerat. nõbilius multo regni s¬
sceptra reliquit. Nam uenit ro¬
mam. ibi ꝙ adtonsus pontifica¬
tum hñte constantino ac mon᷑¬
chus fc̃s ad limina apłõrum in
p̾cibus. ienmiis et elemosinis il¬
usq ad diem permansit ultimu.
succedente in regnũ ceolredo fi¬
lio et ilredi. qui ante ip̃m coenre¬
dum idẽ regnũ tenebat. ue¬
nit autem cum illo et filius si¬
gieri regis orientalium saxonũ.
cuius supra meminimus uoca¬
bulo offa. iuuenis amantissĩẽ
etatis et uenustatis. toteq fue
genti ad tenenda ẜuanda ꝙ reg¬
ni sceptra exoptatissimꝰ qui pari
ductus deuotione mentis. reliqͥt
uxorem agros et coguatos et pa
lium. ut in hac uita centuplu
acciperẽ. et in seculo uenturo ui¬
tam eternam. Et ip̃e ergo ubi
sus et e in monachico uitam
hĩtu complens. a uisionem bea¬
torum apłorum in celis diu de¬
sideratam peruenit. Codem sane
anno quo hi brittãniã relinq̃re.

Expanded text:
Anno autem imperii Osredi ciorum nobilissime tempore aliquanto praefuerat, nobilius multo regni sceptra reliquit. Nam venit Romam, ibique adtonsus, pontificatum habente Constantino; ac monachus factus, ad limina apostolorum, in precibus, jejuniis et eleemosynis usque ad diem permansit ultimum; succedente in regnum Ceolredo filio Aedilredi, qui ante ipsum Coinredum idem regnum tenebat. Venit autem cum illo et filius Sigheri regis orientalium Saxonum, cujus supra meminimus, vocabulo Offa, juvenis amantissimae aetatis et venustatis, totaeque suae genti ad tenenda servandaque regni sceptra exoptatissimus. Qui pari ductus devotione mentis, reliquit uxorem, agros, cognatos et patlium, ut in hac vita centuplum acciperet, et in saeculo venturo vitam aeternam. Et ipse ergo ubi sus, et in monachico vitam habitu complens, ad visionem beatorum apostolorum in caelis, diu dsideratam, pervenit. Eodem sane anno quo hi Brittaniam reliquere,
Abbreviated transcription (Latin):
scrutaretur: aperuit ep̃s fenestrã
oratorii. et sonitũ mamii faciẽs
iuit ille cercitus. Cui dixit an¬
tistes. uade cito ad ecc̃am. et hos
.uii. fratres huc uenire facito: tu
quoq sił adesto. Qui cum uenis¬
sent. primo admonuit eos ut uͥ¬
tutem dilectionis et pacis ad in¬
uicem et ad omnes fideles serua¬
rent. instituta quoq discipline
regularis que uł ab ip̃o didicissẽt
et in ip̃o uidissent. uel in patrũ
p̾cedentiu factis siue dictis ĩue¬
nissent: in defessa instantia seq̃¬
rentur. Deinde subiunxit: diez
sui obitus iam ꝓxĩe instare. ⁊ lã¬
q hospes inquit ille amabilis. qͥ
fratres nros uisitare solebat: ad
me quoq hodie uenire. me q
de sclo euocare dignatus est. ꝓpt̾
que reuertentes ad ecclia dicite
fratribus. ut meum exitũ dño

Expanded text:
scrutaretur, aperuit episcopus fenestram scrutaretur, aperuit episcopus fenestram oratorii, et sonitum manu faciens, ivit ille concitus, cui dixit antistes: « Vade cito ad ecclesiam, et hos septem fratres huc venire facito; tu quoque simul adesto. » Qui cum venissent, primo admonuit eos ut virtutem dilectionis et pacis, ad invicem et ad omnes fideles servarent: instituta quoque disciplinae regularis, quae vel ab ipso didicisssent et in ipso vidissent, vel in Patrum praecedentium factis sive dictis invenissent, indefessa instantia sequerentur. Deinde subjunxit diem sui obitus jam proxime instare. « Namque hospes, inquit, ille amabilis, qui fratres nostros visitare solebat, ad me quoque hodie venire, meque de saeculo evocare dignatus est. Propter quod revertentes ad ecclesiam, dicite fratribus ut et meum exitum Domino
Abbreviated transcription (Latin):
tionis inter fratres ħĩtus: cum
illi intus lectioni uacabant. ip̃e fo¬
ris que opus esse uidebant᷑ opera¬
batur. Quicum die quadam ta¬
le aliquid foris ageret: digressis
adeccłam sociis ut dicere ceperã
et ep̃s solus in oratorio loci lectio¬
ni uel orationi operã daret. au¬
diuit repente ut p̾terea referebat
uocem suauissimam cantanti¬
um atq letantiuz de celo ad ter¬
ras usq descendere. Quam uidłz
uocem ab euro austro .i. ab alto
se dicebat: ac deinde paulatim
eam sibi adꝓpinquare donec ad
tectum usq oratorii in quoerat
ep̃s perueniret. Que ingressato¬
tum impleuit atq in giro circũ¬
dedit. At ille do dum sollicitus
in ea que audiebat animũ intẽ¬
deret: audiuit denuo transacto
.q. dimidioore spacio ascendere
de tecto eiusdem oratorii idẽ leticie
canticum: et ip̃a qua uenerat u¬
uia ad celos cum in effabili dul¬
cedin⁊ reu̾ti. Quicum aliqͣntu¬
lum hore .q. at tonitus manerz:

Expanded text:
tionis inter fratres habitus, cum tionis inter fratres habitus, cum illi intus lectioni vacabant, ipse foris quae opus esse videbantur, operabatur. Qui cum die quadam tale aliquid foris ageret, digressis ad ecclesiam sociis, ut dicere coeperam, et episcopus solus in oratorio loci, lectioni vel orationi operam daret, audivit repente, ut postea referebat, vocem suavissimam cantantium atque laetantium, de coelo ad terras usque descendere: quam videlicet vocem ab euroaustro, id est, ab alto se dicebat, ac deinde paulatim eam sibi adpropiare, donec ad tectum usque oratorii in quo erat episcopus, perveniret: quod ingressa, totum implevit atque in gyro circumdedit. At ille dum sollicitus in ea quae audiebat, animum intenderet, audivit denuo, transacto quasi dimidiae horae spatio, ascendere de tecto ejusdem oratorii idem laetitiae canticum, et ipsa qua venerat via, ad caelos usque cum ineffabili dulcedine reverti. Qui cum aliquantulum horae quasi adtonitus maneret,
Abbreviated transcription (Latin):
eius sociis ꝓcausa oportuna ad ec¬
clesiam reuersis. Erat aut̾ õuinꝰ
monachus magni meniti. et pura
intentione superne retributioĩs
mundũ derelinquens. dignus¬
ꝙ per omĩa. cui dñs specialiter
sua reuelaret archana dignus
cui fidem narranti audientes ac¬
comodarent uenerat enĩ cũ regiuͣ
ediloride: de ꝓuintia orientaliuz
anglorum Erat q pͥmus mini¬
strorum: et pͥncepis domus eius:
Qui cum crescente fidei feruore
seculo abrenũtiare disponeret:
non hoc segniter fecit. s a deo se
mundi rebus exuit. ut relictis
om̃ibus que ħebat. simplici tm̃
ħitu indutus. et securim et ascia
in manu ferens uenirẽt ad mo¬
nasterium eiusdem reu̾entissĩ
patris qui uocatur lestingeu.
bat que ip̃m etiam facto mõstra¬
uit. Nam quo minꝯ sufficiebat
meditationi scripturarum eo am¬
plius opei manuũ studiũ impẽ¬
debat. Deniq cum ep̃o in p̾fata
mansione ꝓ sue reuerentia deuo¬

Expanded text:
ejus sociis pro causa opportuna ad ecejus sociis pro causa opportuna ad ecclesiam reversis. Erat autem idem Ouini monachus magni meriti, et pura intentione supernae retributionis mundum derelinquens, dignusque per omnia, cui Dominus specialiter sua revelaret arcana, dignus cui fidem narranti audientes accommodarent. Venerat enim cum regina Aedilthryde de provincia Orientalium Anglorum, eratque primus ministrorum, et princeps domus ejus. Qui cum crescente fidei fervore saeculo abrenunciare disponeret, non hoc segniter fecit; sed adeo se mundi rebus exuit, ut relictis omnibus quae habebat, simplici tantum habitu indutus, et securim atque asciam in manu ferens, veniret ad monasterium ejusdem reverentissimi Patris, quod vocatur Laestingaeu. bat. Quod ipsum etiam facto monstravit: nam quo minus sufficiebat meditationi Scripturarum, eo amplius operi manuum studium impendebat. Denique cum episcopo in praefata mansione pro suae reverentia devo