comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam maguos ad se animos trabere potens est ne ue quis priscam tantum
non modernad suspicetur amentiam/ redeat ad memoriam/ nec longe seu
boco seu tempore requirendus ad huc enim uiuit necdum senuit et in t̾ra
salica uobiscum degit/ is quem no mi naie non est neccesse fortune utiq
ni ingentis nec parui ingonii consiliiq / uir alioꝙn magni animi nec in¬
sulsi/ ubi quid seuo agendum incidit qui camen egrotanti equo quẽ ama¬
bat aureum pului nar ac sericum cubile subriauit cum q ip̃e interim po¬
Lagrta uĩctus at immobilis medicoꝵ legibus regeretur nechilominus
ñ aut ẜ uoꝵ uectus manibus/ aut equo alteri iux miectus et suod medi¬
cos secum Ducens. egrum suum bis terq quottidie uisirabat illi suspiians
atq anxius assideb̾at illum lenit̾ manui tractans blando murmure
solabatur. Quid multa: nulum medicine genius intentatum / nil languẽti

Expanded text:
tam magnos ad se animos trahere potens est. Neve quis priscam tantum, tam magnos ad se animos trahere potens est. Neve quis priscam tantum, non modernam amentiam suspicetur, redeat ad memoriam — nec longe seu loco seu tempore requirendus, adhuc enim vivit necdum senuit et in terra Italica nobiscum degit — is quem nominare non est necesse, fortune utique vir ingentis nec parvi ingenii consiliique vir, alioquin magni animi nec insulsi ubi quid serio agendum incidit, qui tamen egrotanti equo quem amabat aureum pulvinar ac sericum cubile substravit. Cumque ipse interim podagra vinctus atque immobilis medicorum legibus regeretur, nichilominus tamen aut servorum vectus manibus aut equo altero vix iniectus et suos medicos secum ducens equum egrum suum bis terque quotidie visitabat, illi suspirans atque anxius assidebat, illum leniter manu tractans blando murmure solabatur. Quid multa? Nullum medicine genus intemptatum, nichil languenti
Abbreviated transcription (Latin):
bile. Iuuente impetus at auimi feruor facit mirabilio ⁊ in aligusto quãiub mi¬
nõi meptia. Neq enim urbem equo ille suo instituit s sepulcrum idq ip̃m
ill greauitati alq̃s ingenio impar fuit/ nam diui iulii mo nstruosus so npes
an as ip̃o an ab alio/ añ edem ueueris marmorea sit consecrarus efigie dubi¬
tari põtest/. Mmor multo uł etate uł gloria uerum opibub ac cesaieo nomino
pene equalis antoni mib ueuis ut scileam quẽ uicrum / quem ue amictum e¬
quo quem immodice amabat exhibuit certe et uiuenti simulacrum aureũ
fieri fecit/ et mortuo sepulturam quo grauius sto mocemur in uaticano ex¬
rrui cot int̾ sacra ossa ibi condita et condenda/ uix credibilia loquimuꝵ uea
tamen horum similium q conscius uates/ heroum animas apud inferos
quoq equoꝵ studio deditas facit nec minor idoo s maior est uanitas que

Expanded text:
bile vivente impetus et animi fervor fecit; mirabilior in Augusto, quamvis mibile vivente impetus et animi fervor fecit; mirabilior in Augusto, quamvis minor, ineptia: neque enim urbem equo ille suo instituit sed sepulchrum idque ipsum illi gravitati atque ingenio impar fuit. Nam divi Iulii monstruosus sonipes an ab ipso an ab alio ante edem Veneris marmorea sit consecratus effigie dubitari potest. Minor multo vel etate vel gloria, verum opibus ac Cesareo nomine pene equalis Antoninus Verus — ut sileam quem victum quemve amictum equo quem immodice amabat exhibuit — certe et viventi simulacrum aureum fieri fecit et mortuo sepulturam, quo gravius stomachemur, in Vaticano extrui, tot inter sacra ossa ibi condita et condenda: vix credibilia loquimur, vera tamen. Horum similiumque conscius, vates heroum animas apud inferos quoque equorum studio deditas facit; nec minor ideo sed maior est vanitas, que
Abbreviated transcription (Latin):
tantur fabule/ animal nobile regium oprabile colendumq dignum ꝙ enor¬
mi p̾cio comparecur anxia nutriatur cura / Imo uoͣ animtil ꝙ si eo nferantur
cum obsequiis redia nemo sapiens emat nemo dilligens pascat animalet
ocii impatiens et laborib illo rimidum hoc deiectum/ nuc̃ impetuosum animal
nunc ingnauum / nuns audax nunc crepidum / numne uolatile/ nunc caducum/ hic̃
culicum metuens atq umbraꝵ / hiuic dominum suum sꝑuenb diu̾sis qr illã
iuisin disciamen trahend Quis concumatiam quis morsus aur calces exp¬
licer/ quis hĩnitus et ascenssoris impacientiam et sessoris/ equidem quot e¬
quorum mores tocidem equitum constat esse pericula/.G. Equorum studio
drinoor. Rõ. M iraroa nisi ingentes unos usq ad ludibaium captos hoc stu¬
dio memiuissem/. Quis allexandrum macedonem nom audiuit amato equo
cuauilum eriexisse mabem q equi de nomine appellatam / s nichil in eo nira¬

Expanded text:
tantur fabule, animal nobile, regium, optabile colendumque, dignum quod enortantur fabule, animal nobile, regium, optabile colendumque, dignum quod enormi pretio comparetur, anxia nutriatur cura! Immo vero animal quod, si conferantur cum obsequiis tedia, nemo sapiens emat, nemo diligens pascat: animal et otii impatiens et laboris, illo tumidum, hoc deiectum; nunc impetuosum animal, nunc ignavum, nunc audax, nunc trepidum, nunc volatile, nunc caducum; hinc culicum metuens atque umbrarum, hinc dominum suum spernens diversisque illum viis in discrimen trahens. Quis contumaciam, quis morsus aut calces explicet, quis hinnitus et ascensoris impatientiam ac sessoris? Equidem quot equorum mores, totidem equitum constat esse pericula. Equorum studio detineor. Mirarer nisi ingentes viros usque ad ludibrium captos hoc studio meminissem. Quis Alexandrum Macedonem non audivit amato equo tumulum erexisse urbemque de equi nomine appellatam? Sed nichil in illo mira
Abbreviated transcription (Latin):
Quo. agili dellector.liõ. Feiõcissimo et in quierissimo animante in¬
somniq et in expleca uoiagine/. M. Ego Equo libend circunuector¬
.Nõ. non niulto est peius/ mari tur bido q fiementi equo itpi nul¬
lum animal insolentius domino suo est/ Nec inepte equoꝵ domitor¬
bus iam in ꝓuerbium uenit bis equum malefacere ꝙ nimis huio humito
huic supbum sit qui illis ui ribus eaq ꝑ nicitate ꝓ uili cibo fieri alcerius
domari q / diis fingi fasciis / nodoso q fune uiciri ferio frenar ferro calciari
ꝑcusa clanis ungula ferro uigeri ferratum ferie uectoiem turꝑem car̃cerõ
ac grane ẜuicium pati possit Inde autem quasi indomitus non cm̃ ꝓ lidero
se se gerat/ s ut domini sui hostib agit omĩa/ si currendum est scimulos no
anditi sie substitendum frena mordicus inꝑit si fremendum toipet se latedi¬
fiemnt obsequiosum illad ut ꝓ hibent fidumq animal de quo tam multe iac¬

Expanded text:
quo agili delector. Ferocissimo et inquietissimo animante inquo agili delector. Ferocissimo et inquietissimo animante insomnique et inexpleta voragine. Equo libens circumvector. Non multo est peius mari turbido quam frementi equo rapi: nullum animal insolentius domino suo est — nec inepte iam equorum domitoribus in proverbium venit, bis equum male facere —, quamvis hinc humile, hinc superbum sit; qui illis viribus eaque pernicitate pro vili cibo fieri alterius domarique, duris stringi fasciis nodosoque fune vinciri, ferro frenari, ferro calciari, pertusa clavis ungula ferro urgeri, ferratum ferre vectorem, turpem carcerem ac grave servitium pati possit, inde autem quasi indomitus non tantum pro libero sese gerat, sed ut domini sui hostis agit omnia: si currendum est, stimulos non audit, si subsistendum, frena mordicus rapit, si fremendum, torpet, si latendufremit. Obsequiosum illud, ut perhibent, fidumque animal de quo tam multe iac
Abbreviated transcription (Latin):
tum mali criribus in uehitur / s multo plus occulis illis quasi fenestris
bipatentibus in aĩam mors irumpit iul potontius in menoriam descerdit
q̃ quod uisu subit facile audita p̃ceruolant conspertarum ymagines
iorum herent etiam ĩ uitis/ nec se cñ uisi uolentibus in gerunt nisi ꝑraro
atq otius abitire/. Quo ꝑgis igitur/ quis te rapit impetus ⁊it ad horam gau¬
deas/ unde semꝑ doleas / ut iuideas semel quod indisse miles peniteat/
iugulari fouo homĩem/ aut feraꝵ denribus ingnibusq disceipi / aut tale
aliquid quod et uigileu turbet/ et sopitum cerreat/ Nescio quiu hic dulte
quid non potius amarum ac triste sontitis nec ullum maius in aobid argu
illectos/ et nelur stigio soptre dediasos dulcedo amara et delectatio in ame¬
na scipirar. Una est eatm uobis lexirerum ferme omnium quid quid cupitis
quid quid molimini quidquid agitis/ contra uos est/

Expanded text:
tum mali auribus invehitur, sed multo plus oculis: illis quasi fenestris tum mali auribus invehitur, sed multo plus oculis: illis quasi fenestris bipatentibus in animam mors irrumpit; nichil potentius in memoriam descendit quam quod visu subit. Facile audita pretervolant, conspectarum imagines rerum herent etiam invitis nec se tamen nisi volentibus ingerunt nisi perraro atque ocius abiture. Quo pergis igitur, quis te rapit impetus, ut ad horam gaudeas unde semper doleas, ut videas semel quod vidisse milies peniteat, iugulari ferro hominem aut ferarum dentibus unguibusque discerpi aut tale aliquid quod et vigilem turbet et sopitum terreat? Nescio quid hic dulce, seu quid non potius amarum ac triste sentitis nec ullum in vobis maius insanillectos et velut stygio sopore dimersos dulcedo amara et delectatio inamena precipitat. Una est enim vobis lex rerum ferme omnium: quicquid cupitis, quicquid molimini, quicquid agitis contra vos est. 31
Abbreviated transcription (Latin):
sepe multi mortem si mul ac cumulum in uenere sub tiberio principe
celebri spectaculo apud fidenam urbem/ amphiteatri lapsu oppressa ui¬
ginci hominum nilua me ministi hio spoctaculoꝵ fructus hi sur exitus,¬
.G. Spectaculis cum uoluptatõ detineor. ħõ. Aut fictis amoribus aut ueris
odiis primum equidem on est uiis secũdum nõ nec hominis specrare quis
fenus iugulo bentub. exceperit quis feruido nulne iẽ plis cruoris effuderit
quis minus conspecra morte paluerit/. Quid crndelitatis ad scolam ire iueat
non egetis p̾ceptoribus nimis dociles maloꝵ estis p lura ꝑ uos domi disci¬
tis q necesse est quid si tam prũptis in geniis arrificeb sceberum ac magr̃a
orrorum plebs accesẜ̾ it / multos quos natura mites feceiat / seuitiam spec¬
cacula docuere mens hominis in uicium ꝓna non iugenda utiq s fre¬
nanda est/ si sibi linquitur egre stabit si impellitur preceps ruet iul¬

Expanded text:
sepe multi mortem simul ac tumulum inveniere, sub Tiberio principe sepe multi mortem simul ac tumulum inveniere, sub Tiberio principe celebri spectaculo apud Fidenam urbem amphitheatri lapsu oppressa viginti hominum milia meministi. Hic spectaculorum fructus, hi sunt exitus! Spectaculis cum voluptate detineor. Aut fictis amoribus aut veris odiis. Primum equidem non est viri, secundum vero nec hominis spectare, quis ferrum iugulo letus exceperit, quis fervido vulnere plus cruoris effuderit, quis minus conspecta morte palluerit. Quid crudelitatis ad scholam ire iuvat? Non egetis preceptoribus: nimis dociles malorum estis, plura per vos domi discitis quam necesse est. Quid si tam promptis ingeniis artifices scelerum ac magistra errorum plebs accesserint? Multos quos natura mites fecerat sevitiam spectacula docuere. Mens hominis in vitium prona non urgenda utique sed frenanda est: si sibi linquitur egre stabit, si impellitur preceps ruet. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
nulla. Iam uoͣ que corporom clades nequid ꝓesus desiit in fortunii que
ingemitum / elataq funera atheatris/ et plaudentium choris mixte lugẽ¬
cium cohorres/ Aud isti ut curio is qui ciuili bello ꝓ cesaris ꝑtibus in afri¬
a occubuit / ut scaurum quem opibus equare non poterat/ in genio su¬
paret non marmoream ut ille s ligneum cheatrum duplex camen
ac pensile med itatus. populum uictorem gentium ludis uicrum et ꝑi¬
culis plaudentem suis mira arce suspendit ut ridentes interius scupẽtes¬
q ip̃i excerius specratoribus risui fierent ac scupori et miranur imꝑii spe
obiecta/ unius licet magni exulis animum flectere pocuisse qui occuloꝵ
breui leuiq uoluptare ꝓposita tor millia ciuium uolubili spectaculo ar¬
cuiioluit/ At nemo ibi periit dicat aliquis s perire potuere et ꝑiere
alibi in numeri ne ue atringam nouas simul/ ac ueceres̃ iuinas quibus

Expanded text:
nulla. Iam vero que corporum clades, nequid prorsus desit infortunii, quenulla. Iam vero que corporum clades, nequid prorsus desit infortunii, quein gemitum elataque funera e theatris et plaudentium choris mixte lugentium cohortes. Audisti ut Curio, is qui civili bello pro Cesaris partibus in Africa occubuit, ut Scaurum, quem opibus equare non poterat, ingenio superaret, non marmoreum, ut ille, sed ligneum theatrum, duplex tamen ac pensile, meditatus, populum victorem gentium ludis victum et periculis plaudentem suis mira arte suspendit, ut ridentes interius stupentesque ipsi exterius spectatoribus risu fierent ac stupori. Et miramur imperii spe obiecta unius licet magni exulis animum flectere potuisse, qui oculorum levi brevique voluptate proposita tot milia civium volubili spectaculo circumvolvit? At nemo ibi periit, dicet aliquis; sed perire potuere et periere alibi innumeri: neve attingam novas simul ac veteres ruinas, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
neq diem babi sentiunt neq armatam cerge q in stantem respiciunt egesta¬
rem/ sic nicisim et pruata in publicam et publica ꝑnities in ꝑriuatam uer¬
caur Neq nͣ primonioꝵ iactura grauior q̃ morum ubi libido discitur hu¬
maritadq dediscitur ꝓ inde quid dt spectaculis spuareris iam inde ab ex¬
ordieꝓprimus regum ur̃oꝵ iomulus omen fuit s qui in his rigidam cetrica¬
q illam sabinaꝵ pudiciciam circũuenit et si utcunq matrimonii honor te¬
xit in iuriap / Atq multis hec postinodum non ad coniugium s ad strupu
uagamq licentiam fuit uia. Ad sũmam enim hoc tencas uelim pudicitiã
specraculis seꝑe stratam semꝑ impulsam/ et ut sileam uiros quibus is sce¬
lerum furor est/ ut pene iam adulterio glorientur/ multaꝵ ibi fama ꝑiit
pudorq malte inde domum impudice ꝑ lured ambigue rediere castioratc᷑

Expanded text:
neque diem labi sentiunt neque armatam tergoque instantem respiciunt egestaneque diem labi sentiunt neque armatam tergoque instantem respiciunt egestatem. Sic vicissim et privata in publicam et publica pernicies in privatam vertitur neque vero patrimoniorum iactura gravior quam morum, ubi libido discitur humanitasque dediscitur. Proinde quid de spectaculis speraretis iam inde ab exordio primus regum vestrorum Romulus omen fuit, qui in his rigidam tetricamque illam Sabinarum pudicitiam circumvenit, etsi utcumque matrimonii honor texit iniuriam; at quam multis hoc postmodum non ad coniugium, sed ad stuprum vagamque licentiam fuit via? Ad summam enim hoc teneas velim: pudicitiam spectaculis sepe stratam, semper impulsam vidimus et — ut sileam viros, quibus is scelerum furor est ut pene iam adulterio glorientur — multarum ibi fama periit pudorque: multe inde domum impudice, plures ambigue rediere, castior autem
Abbreviated transcription (Latin):
leuissima mores bonos in exilium pepulisse ut qui multi ꝑdici tpũs
uia plebecule multaꝵ ꝙ in utilum impensay cei publice auctor et exem¬
plum fuit/ s o. mirum dictu mox furorem uicere sequentium fuiores quibus
effectum est ut miracuło opeum ac numero fateri opporteat precer iomã nibil
mirandum fuisse in coto orbe t̾raꝵ nam et hoc icidom scriptum uides penetra¬
ta t̾ro iatima / ꝑfosse filices/ egeste uł rupes abdice auersi anmnes etin fistu¬
las cracti inclusum aut exclusum molibi iratum equor suspensa iuga mõciũ
tenitacͥ q manium recessub deniq stratum late signatumq nepotibus iter
insani endi. et impleca in uobrs spes auoꝵ nũq scilicer defuturam. ẽe luxurĩa
et ut cumuilatius malum sit publiais dauinis accedit calamitas pͥuatoꝵ / qui
spcetandi cupidine compediti et quoctidiani in terim questus immemores/

Expanded text:
levissima mores bonos in exilium pepulisse, ut qui multi perditi temporis levissima mores bonos in exilium pepulisse, ut qui multi perditi temporis inani plebecule multarumque et inutilium impensarum reipublice auctor et exemplum fuit. Sed, o mirum dictu!, mox furorem hunc vicere sequentium furores, quibus effectum est ut miraculo operum ac numero fateri oporteat preter Romam nichil mirandum fuisse in toto orbe terrarum. Nam et hoc itidem scriptum vides: penetrata terre intima, perfosse silices, egeste rupes abdite, aversi amnes et in fistulas coacti, inclusum aut exclusum molibus iratum equor, suspensa iuga montium tentatique marium recessus, denique stratum late signatumque nepotibus iter insaniendi, et impleta in vobis spes avorum, nunquam scilicet defuturam esse luxuriam. Et ut cumulatius malum sit publicis damnis, accedit calamitas privatorum qui, spectandi cupidine compediti et quotidiani interim questus immemores
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ feiotium atq aĩalium diu̾sissimi gnͣis/ etoto orbe transmissos om̃um t̾raꝵ
siluisꝵ omitar ꝙ genaum uenatibrs: romaao famulantib theatro. Adde
ilłam edificand̾i luxuriem exemplo carentem non imitatione carituram/ cõ¬
uectas t̾ra peslago qr cariur marino ieas colum nabin ladbrum usum et arti¬
ificum sũmis ingeniis expolitas e uerticibus supbas auro rucilante fron¬
dontibus/ cuius princeps in sanie nominandus est scaurus Is qui edilis in
theatri scenam / opus.dierum paucoꝵ / et quod paucis lignis ac funbus
artoli poterat. suffectirum occulis populi talibus gandentis/ crecentaꝵ
sex agnita celupnarum talium monstra intulit fecitq opus ut scriptum
teneb. maximum onñum que unꝙͣ fuere humana manu facta/ non tẽ¬
porauan mora / uerum eciam et̾nitans destinatione/ quo ꝑ meruit ut ue¬
rissime diceletur ꝓscriptione primum graui ciues idem post edilitare

Expanded text:
que ferocium atque animalium diversissimi generis e toto orbe transmissos, omnium terrarum que ferocium atque animalium diversissimi generis e toto orbe transmissos, omnium terrarum silvis omniumque gentium venatibus Romano famulantibus theatro. Adde illam edificandi luxuriem exemplo carentem, non imitatione carituram, convectas terra pelagoque marmoreas columnas in ludorum usum et artificum summis ingeniis expolitas et verticibus superbas auro rutilante frondentibus. Cuius princeps insanie nominandus est Scaurus, is qui edilis in theatri scenam, opus dierum paucorum et quod paucis lignis ac funibus attolli poterat suffecturum oculis populi talibus gaudentis, trecentarum sexaginta talium columnarum monstra intulit fecitque opus, ut scriptum tenes, maximum omnium que umquam fuere humana manufacta, non temporaria mora, verum etiam eternitatis destinatione: quo promeruit ut verissime diceretur proscriptione primum gravi cives, idem post edilitate
Abbreviated transcription (Latin):
gperitur nec ho neste cernit nec facile dicru esti An lusor instimior an
speciator erun sena fat turpior an orchestraa. nist ꝙ in illam sepe part¬
quidem paupertos/ in hanc semꝑ uoͣ uanitas trahat/ In onti sane dellicro
pur iquã interest utrum inopĩa an libid̾ ine seu suꝑbia quidͣ delinꝗnat S.
Amphitheatri specraculis dellector. Rõ. dannosa undiq et publice prlo¬
atim q nocens dellecracio/ quod facile colliges si in aũim redeatex historas
rei ħuius initium ꝓgressubq/ quãro publici census laporimpendio quã¬
ta q̃iq in sanie ꝓxima ducum cuici quato demum populi studio ac labore
donstigeri eq iudem et tot uana dinumerare difficile est/ et tam uulgara
suꝑfluum/ mile simul gr̾adiatoꝵ paria non ludo tm̃ sacis multa s plio
e Rephanroꝵ tigridum q et leonum ac pardoꝵ greges/ onagioꝵ quoq eqͦras¬

Expanded text:
geritur nec honeste cernitur! nec facile dictu est an lusor infamior an geritur nec honeste cernitur! nec facile dictu est an lusor infamior an spectator et an scena sit turpior an orchestra, nisi quod in illam sepe quidem paupertas, in hanc vero semper vanitas trahit. In omni sane delicto plurimum interest utrum inopia an libidine seu superbia quis delinquat. Amphitheatri spectaculis oblector. Damnosa undique et publice privatimque nocens delectatio! Quod facile colliges, si in animum redeat ex historiis rei huius initium progressusque quanto publici census impendio, quanta quamque insanie proxima ducum cura, quanto demum populi studio ac labore constiterit. Equidem et tot vana dinumerare difficile est et tam vulgata superfluum: mille simul gladiatorum paria — non ludo tantum satis multa, sed prelio — elephantorum tigridumque et leonum ac pardorum greges, onagrorum quoque equorum
Abbreviated transcription (Latin):
mõ populum s senatum. arq ip̃os miu̾di dños imꝑatoreb ro manoꝵ/ sic specta¬
culis cap iebantur illi eciam qui humano generi spectuatulum facti erant rem mi¬
rabilem dicam s cognitam uulgatamq sic cũctoꝵ animos theatralis furor ille
ꝑuasat/ ut nõ mõ cõiuges cesaꝵ aut filias s iigines quoq uestales in pu¬
ulicum atq in turbas educuret / quoꝵ pudicitia nichil exactius nichil fama
cenerius nichil conuersatio ne secrerius/ usq adeo ut in eis om̃ĩs motus oĩs
cilltus. om̃is ẜimo lasciutor nota dignus ac suplicio heretur et m̃ bis ip̃is in
iheatro locum asignasse dicitur nõ quicũq s silmus atꝙ optimus principũ
augustus cesar neqe tõ minor est euor isi quo magni etrant / sy maiorponͦ
atq conspectior/ .G. libenter senicos ludos specto. Rõ. kem que nec honeste

Expanded text:
do populum sed senatum atque ipsos mundi dominos imperatores Romanorum: sic spectado populum sed senatum atque ipsos mundi dominos imperatores Romanorum: sic spectaculis capiebantur illi etiam qui humano generi spectaculum facti erant. Rem mirabilem dicam, sed cognitam vulgatamque: sic cunctorum animos theatralis furor ille pervaserat, ut non modo coniuges Cesarum aut filias sed virgines quoque Vestales in publicum atque in turbas educeret, quarum pudicitia nichil exactius, nichil fama tenerius, nichil conversatione secretius, usque adeo ut in eis omnis motus, omnis cultus, omnis sermo lascivior nota dignus ac supplicio haberetur; et tamen iis ipsis in theatro locum assignasse legitur non quicumque, sed summus atque optimus principum Augustus Cesar. Neque minor est ideo error is quo magni errant, sed maior potius atque conspectior. Libenter scenicos ludos specto. Rem que nec honeste
Abbreviated transcription (Latin):
Ellector uariis spectaculis. Rõ. Cireo forsan qit chomoruqre duo
loca bonis semper aduersa moribus fuisse notissi mum / quo quisq
malus ierit redibit peximus,. Nam bonis iter illud̃ ingnoaam est
qui si casu aliquo iugnari adeaut contagio non carebunt /.G. Circo
doliector atq arena/. Nõ. Acqui dellectationes alie uanum seu libidi nosum ali¬
quid. habuere / hec utrimiq/ suꝑ add itamq seuiciam et ĩ humanitatem habet
bonis animis iem iudignam neq excusat ꝙ his ipis iomani olim flos ho¬
minum dellectati sunt kecro nanq iuditio urbs ilia alioy habundantissi¬
ma bonoꝵ omnium acq illustrium exemploꝵ / nichil omĩno rep̃hensibilius
hinc ludorum studium inmodicum quasi non sufficeret. bellorum cruor
lomi milicieq uisi cruenta pax esser cruence q eciam uoluptates / nisi cito
fortasis honestius quis theatrum dixent ciu parit̾ in hiances uideas non

Expanded text:
elector variis spectaculis. Circo forsan et theatro, que duo elector variis spectaculis. Circo forsan et theatro, que duo loca bonis semper adversa moribus fuisse notissimum, quo quisquis malus ierit, redibit pessimus. Nam bonis iter illud ignotum est, qui si casu aliquo ignari adeant, contagio non carebunt. Circo delector atque harena. Atqui delectationes alie vanum seu libidinosum aliquid habuere, hec utrumque superadditamque sevitiam et inhumanitatem habet, bonis animis rem indignam. Neque excusat quod iis ipsis Romani olim, flos hominum, delectati sunt: recto namque iudicio urbs illa, alioquin abundantissima bonorum omnium atque illustrium exemplorum, nichil omnino reprehensibilius hinc ludorum studium immodicum — quasi non sufficeret bellorum cruor domi militieque, nisi cruenta pax esset cruenteque etiam voluptates —, nisi circo fortassis honestius quis theatrum dixerit, cui pariter inhiantes videas non
Abbreviated transcription (Latin):
nus uirtute/. cum modesto ꝑudore / cum in nocente abscinentia cortabat honesti¬
ssii᷑ hoc pallestre genus / quo te exerceas non tm̃ olimpio s ubiq/. rminus
i colamo q in fore nec ininas inocio q in actu neq cim pntibus mõ s cum
abscantibus quoq cum q etatum omium ac teriarim uci ris illustribus semꝑ
muy memorabile ac magnificum illud scipionis apud liuium iudicaui ma¬
xruo inquit cuiq a accidere animo ceitum habeo ut se non pñtibus mõ/
s cum omis eui lib uiris comparet tu quoq uł de grege pũtium si oc¬
curat quod uix sporo / uł ex om̃i memoria uerustatis quetibet tibi parom de¬
ligo. cum quo non ulnis aut cestibus/ s in genio ac uirtute lucrabere sine
netu ꝑiculi s ĩmarcesibałis spe corone/ hoc de palestris consilium/ hec
sencentia mea estm eu
de nariis spectatulis. gaudiu.¬

Expanded text:
nuo virtute, cum modesto pudore, cum innocente abstinentia certabat”. Honestinuo virtute, cum modesto pudore, cum innocente abstinentia certabat”. Honestissimum hoc palestre genus quo te exerceas, non tantum Olympie sed ubique, non minus in thalamo quam in foro nec minus in otio quam in actu, neque cum presentibus modo, sed cum absentibus quoque cunque etatum omnium ac terrarum viris illustribus. Semper enim memorabile ac magnificum illud Scipionis apud Livium iudicavi: “Maximo” inquit “cuique id accidere animo certum habeo, ut se non cum presentibus modo, sed cum omnis evi claris viris comparet”. Tu quoque vel de grege presentium si occurrat, quod vix spero, vel ex omni memoria vetustatis quemlibet tibi parem delige, cum quo non ulnis ac cestibus sed ingenio ac virtute luctabere, sine metu periculi sed immarcescibilis spe corone. Hoc de palestris consilium, hec sententia mea est. 30 DE VARIIS SPECTACULIS D
Abbreviated transcription (Latin):
srꝑior fuit/ et corpores mole animi uirtus opssa est/ quem cu michi ducuri
in palestre suo regno occurert/ Arqui nichil indignius ꝙͣ gñosos spuritus tali
belue subcumbentes cernere/ et id circo nobilib animis bene sibi fidentib
sũmoꝑe ꝓuidendum est/ ne sua sponte descendant ubi ab ingnauissimis u̾ci
queant Quin cu sa poartentionibus gaudes/ id tibi sume certamen in quo sẽꝑ
feio superior/ qui melior non de corporim uiribus aut dinĩno de reulla ubi
peior idem esse possit et uictor/ Non de opibus ergo de dignitare de porentia
s de scientia ac uirtute conrende/ idq eo aĩmo non ut cuiuspiam fame obstie¬
pas s ut aliene laudis emulatio ribi sit caltar ad głiam / nulie ibi suit poi̾tus
ptes iniuidie s uirturib habes et hic exemplum catonis buius ultimi. de quo
rispus / Non diuitiis inquidi cum diuite neq factione cum factioso/ s cũ stre¬

Expanded text:
superior fuit et corporea mole animi virtus est oppressa. Quem tu michi ducum superior fuit et corporea mole animi virtus est oppressa. Quem tu michi ducum ic igitur in palestre sue regno par occurrerit? Atqui nichil indignius quam generosos spiritus tali belue succumbentes cernere et idcirco nobilibus animis bene sibi fidentibus summopere providendum est ne sua sponte descendant ubi ab ignavissimis vinci queant. Quin tu si contentionibus gaudes, id tibi sume certamen in quo semper fere superior qui melior, non de corporum viribus aut omnino de re ulla ubi peior idem esse possit et victor; non de opibus ergo, non de dignitate, non de potentia, sed de scientia ac virtute contende idque eo animo non ut cuiusquam fame obstrepas, sed ut aliene laudis emulatio tibi sit calcar ad gloriam: nulle ibi sint penitus partes invidie, sed virtutis. Habes et hic exemplum Catonis huius ultimi, de quo Crispus “non divitiis” inquit “cum divite neque factione cum factioso, sed cum stre
Abbreviated transcription (Latin):
claruas iran restiriat quo asptrara posset in uitas iamicus alaer lacede monius
senox dicecen Monre diagort atton enim in celium ascensurus es rã maegrua
tamq altam censobar/ ⁊ ies siraul uiuuis familie palestricas esse leuicula ꝓr¬
sus ergrecula uere laudis extimatio /. s coĩs adeo ur magna eciam turbarer
in genia uñ etplato tantus pħs olimpio niced clarus fuit/ in q hac arte sultis
notis euentibus/ adolescens ñ. implicudo ꝗdem im̃ platonis nom̃ ortũ ꝑurat
roburq corporis er eratis feuior/ inuenibus aũim impulerant ad experi monrum
uirium ubi dum sũmiẜ quoq par esset accessu cemporis cognitio quil ageret
ad melioia se trantulit socran qr similis fieri maluirq̃ nuło ni et sane mlta
etas excusat/ facile reneris annib ingnoscituꝵ uanitatis excusacio nulla est
uio h. palestre studium dellecrat. Rõ. In hoc sepe uillissimub om̃ium

Expanded text:
clarius iam restaret quo aspirare posset in vita, amicus alter Lacedemonius clarius iam restaret quo aspirare posset in vita, amicus alter Lacedemonius senex diceret: “Morere, Diagora: non enim in celum ascensurus es”: tam magnum tamque altum censebat tres simul unius familie palestritas esse; levicula prorsus et Grecula vere laudis extimatio, sed communis adeo ut magna etiam turbaret ingenia. Unde et Plato tantus philosophus olympionices clarus fuit inque hac parte multis notus eventibus, adolescens tamen. Amplitudo quidem, unde Platonis nomen ortum putant, roburque corporis et etatis fervor iuvenilem animum impulerant ad experimentum virium; ubi cum summis quoque par esset, accessu temporis cognito quid ageret, ad meliora se transtulit Socratique similis fieri maluit quam Miloni. Et sane multa etas excusat: facile teneris annis ignoscitur, vanitatis excusatio nulla est viro. Palestre studium delectat. In hoc sepe vilissimus omnium
Abbreviated transcription (Latin):
gito de mõstrau põt . G. paliestre dellector eẏccio. Rẽ. Quadrigaꝵ feuor et equo rã
strepitus et ardentos roce ꝑ angustias in offense et lucrantium plausus atq colisio
oleum⁊ sucor pufuis mirabilis sou ila quidem occuloꝵ seu aurium seu nariu ub¬
luptas heberati q sensus indicium ingens quem si sanus integerq esser non
clamioum ãrq rumultuum officine quad pallestras uocant ẜ obẜ iacio diligens
palestre hmus/ quam nascenres ingrediuntꝰ qua uiuences acerimina uñ diggre¬
duanr᷑ obeuntes arq uallior quedam honestiorꝙ suanitas delleati f/. G. Studio
deditus sum palestre. Rõ. fuit hec quidem apud ieteres non ultima gloria
s ram magna. ut seui illi rhodio diagore qui et ip̃e palestrica in siguis fuerat
cum duos uno die filios palestricis insignicob pictorii inspexisset quasi nil

Expanded text:
gito demonstrari potest”. Palestre delector exercitio. Quadrigarum fervor et equorum gito demonstrari potest”. Palestre delector exercitio. Quadrigarum fervor et equorum strepitus et ardentes rote per angustias inoffense et luctantium plausus atque collisio, oleum, sudor, pulvis mirabilis, seu illa quidem oculorum seu aurium seu narium voluptas hebetatique sensus indicium ingens! qui si sanus integerque esset, non clamorum atque tumultuum officine quas palestras vocant, sed observatio diligens palestre huius, quam nascentes ingrediuntur, qua viventes atteruntur, unde digrediuntur obeuntes atque utilior quedam honestiorque suavitas delectaret. Studio deditus sum palestrico. Fuit hec quidem apud veteres non ultima gloria, sed tam magna ut seni illi Rhodio Diagore, qui et ipse palestrita insignis fuerat, cum duos uno die filios palestricis insignitos victoriis conspexisset, quasi nichil
Abbreviated transcription (Latin):
inui sum coipus ut dũm gnͣosum ac e dillectum colitis illi seritis illi metitis
ili aratis Iure id quidem / illud iniustius ꝙ eo om̃ia referris curaꝙ animi
atq in granssimo cui nec unꝙ̃ sanõ aligud: nec si quid aliquãdo defuerit ulla unqͥ
memoria sit accepti buit tñ talidomino quidquid iusẜit paretis acq esuriente aĩo
huic uni noy tm̃ neccessaua sisuꝑuacua undiq ac nocitura conuehitib neq ea so¬
lum que ad uctum ꝑtirent ac uestitum de quibus suo egimus locor s que ad ludos
eciam uariam q libidinem/ non uidenteb ꝙ̃ uestris ad̾uersa consiliis ip̃a fit ueritas
que diẜtissimo ciceionis ore foquinrz unde apporeat ꝙ qui coipus negligitz non se ille
s fragile caducum q domicilum / at qui adum ille uere sesenegligit neꝙ ouim illt
ait tu es es quom forma declarat s meuͣsruiusq ib quisq est non ea figua que di¬

Expanded text:
invisum, corpus ut dominum generosum ac dilectum colitis: illi seritis, illi metitis, invisum, corpus ut dominum generosum ac dilectum colitis: illi seritis, illi metitis, illi aratis. Iure id quidem: illud iniustius, quod eo omnia refertis curaque animi atque ingratissimo, cui nec umquam satis aliquid nec, si quid aliquando defuerit, ulla umquam memoria sit accepti: huic tamen tali domino quicquid iusserit paretis atque esuriente animo huic uni non tantum necessaria, sed supervacua undique ac nocitura convehitis, neque ea solum que ad victum pertinent ac vestitum, de quibus suo egimus loco, sed que ad ludos etiam variamque libidinem, non videntes quam vestris adversa consiliis ipsa sit veritas, que disertissimo Ciceronis ore loquitur, unde appareat quod qui corpus negligit, non se ille, sed fragile caducumque domicilium, at qui animum, ille sese vere negligit. “Neque enim” ait “tu is es, quem forma ista declarat, sed mens cuiusque is est quisque, non ea figura, que di
Abbreviated transcription (Latin):
sunt lingue quibus quied ac silentium. perarst nũq uero insiit alas lo¬
qui iuat/ aut falso laudanty aut liui de detrabunt et quox nequouur mordeͣ
diuitias/ famam mordent Una est histrionum ac parasitoꝵ lex/ utriq blan¬
diciis armati post fortunam eũt/ uerum illis uentiem implesse sar est his
alia fames/ cibi mencio iniurie genus est/ implenda cupiditas fuido carens ir
ilestricis dellector ludis. Nõ. si spectator uanub si luctotor in sanusi¬
.G. palestricis exciciis uaco . liõ. in singulis uerbes cuius dr̃ũ si man¬
cipium apparet nemꝑe ħ ec ut supiora corpori ẜuui̾t quod ut paulo
ante cõmeniiui et aliquãto ħ onestius sine impetu et sine screpitu
fier pot / et est agiratio quedam animi nobilior/ quam si nostes hos corporeos
conatus et sꝑueres et odisses s uos aĩum quasi hospitem degenerem acq

Expanded text:
Sunt lingue quibus quies ac silentium pena est, numquam vero nisi de aliis loSunt lingue quibus quies ac silentium pena est, numquam vero nisi de aliis loqui iuvat: aut falso laudant aut livide detrahunt et quorum nequeunt mordere divitias famam mordent. Una est histrionum atque parasitorum lex: utrique blanditiis armati post fortunam eunt. Verum illis ventrem implesse satis est; his alia fames: cibi mentio iniurie genus, est implenda cupiditas fundo carens. 29 lestricis delector ludis. Si spectator vanus, si luctator insanus. Palestricis exercitiis vaco. In singulis verbis cuius domini mancipium sis apparet: nempe hec ut superiora corpori serviunt, quod, ut paulo ante commemini, et aliquanto honestius sine impetu et sine strepitu fieri potest. Et est agitatio quedam animi nobilior, quam si nosses hos corporeos conatus et sperneres et odisses; sed vos animum quasi hospitem degenerem atque
Abbreviated transcription (Latin):
gitur mouera/ non syne quadam et in so lita agilitate animi fieri esse posse coseseu
ur si quis usq rostius affłsent non tibi force sic uetitum quod ciceroni licitum
fuit non solum ludis int̾dum s familiaritate eius et ingenis uti est enim int̾
multum breui tempore nobillissime artium retrocesseroꝵ ne dicam histrionia
que eo rediit ut nunc illi deditob corupto gustu falroq iudicio esse non sit
dubium / ꝓfecto enim consequend est ut quibus mala bene sapĩt bona illi
inquota suit / et curis nobilibus insueros esse qui uilibus deflectantur. b.¬
Multi cottidie me fiequẽtant histriones/.lio. frequẽtare ce desiuẽt cun tudiues
aut largus / dicam rectius cum tu stultus ac ꝓdigus esse desieris/.b. magna mͥ
acies histrionum est. Rõ. Imo piuscaꝵ que ce uuctum comictent᷑ siccumq de¬
stituant nec destirusse suffeceut/. nisi huno pbausum par sequat᷑. in ftrmia

Expanded text:
gatur moneta. Non sine mira quadam et insolita agilitate animi hoc fieri posse consenserim, gatur moneta. Non sine mira quadam et insolita agilitate animi hoc fieri posse consenserim, ut si quis usquam Roscius affuerit, non tibi forte sit vetitum quod Ciceroni licitum fuit, non solum ludis interdum sed familiaritate eius et ingenio uti; est enim ingemultum brevi tempore nobilissime artium retrocessere, ne dicam histrioniam, que eo rediit ut nunc illi deditos corrupto gustu falsoque iudicio esse non sit dubium. Profecto enim consequens est ut quibus mala bene sapiunt, bona illis ignota sint et curis nobilibus insuetos esse qui vilibus delectantur. Multi quotidie me frequentant histriones. Frequentare te desinent, cum tu dives aut largus, dicam rectius, cum tu stultus et prodigus esse desieris. Magna michi acies histrionum est. Immo muscarum, que te unctum comitentur siccumque destituant nec destituisse suffecerit nisi hunc plausum par sequatur infamia.
Abbreviated transcription (Latin):
ob cam ꝙ affectus animi concaptusq abditoo/ quos cicero u̾bis ornatis uarie
ꝓ nũtiarer/ ip̃e alio mõ si effectu pari gestibus aptis expͥmerer et sans fuit
isle mius aitifex/ nec scio quid tam d̾urum esse uł tam triste potũt quod nõ facile
lenisset non dico qui facilimi atq micissimi ciceionis amiciciam ingenio meruit
dignus q ꝓ quo cantus orator uerba facerer et de quo scriptum opus memorie
posterorum tradderer est habitus/ s qui cecricum ac subum sille animũ infbexit
et ab illo om̃ium contemptore ad missus in gr̃am/ anuło q auieo donarus est qui
tot graues ac seueros seneb, senarum q illum ꝑ quem frena orbis agebantur
quociens uoluit ad risum arq letitiam cregit᷑ qui populum iomanum cantum
er tam uarium sic illex̃ ut diuinum salarium de publico milie denarios/ sine
gregalibus ac ministris solus ip̃e ꝑcipeier megna merces quãuis exigua fin¬

Expanded text:
t ob causam, quod affectus animi conceptusque abditos, quos Cicero verbis ornatis varie t ob causam, quod affectus animi conceptusque abditos, quos Cicero verbis ornatis varie pronuntiaret, ipse, alio modo sed effectu pari, gestibus aptis exprimeret. Et sane fuit ille mirus artifex nec scio quid tam durum esse vel tam triste potuerit, quod non facile lenisset; non dico qui facillimi atque mitissimi Ciceronis amicitiam ingenio meruit dignusque pro quo tantus orator verba faceret et de quo scriptum opus memorie posterorum traderet est habitus, sed qui tetricum ac superbum Sille animum inflexit et ab illo omnium contemptore admissus in gratiam anuloque aureo donatus est; qui tot graves ac severos senes senatumque illum per quem frena orbis agebantur quotiens voluit ad risum ac letitiam coegit; qui populum Romanum tantum et tam varium sic illexit, ut diurnum salarium de publico mille denarios sine gregalibus ac ministris solus ipse perciperet: magna merces, quamvis exigua fin
Abbreviated transcription (Latin):
que di modulatione musica liberali .s. quadam arte percipiruar hec so¬
lius uanitatis et inpudentie plena est/ . G. histrionibus dellector¬
Rõ. m allim pauperbus/ Mallim amicib humilibus Mallim tãdem
solitudine dellecteris. b. histriones michi risum mouent /. Rõ. quud cu illis/
Quociens dese dũm udenrem risit histrio quociars se mirantis amẽtiam ad¬
miratus / finxit aliquid falso illum uere autem se dellectarer/. G. histrioneb
doctos habeo/. Rõ. habos de quibus udeas/ quiq te ndeant/ et qui rodant pestis
diuitum ꝑ uerusta que ab etruscib orta rome cieuir adeo / eoq fiducie ost euecta
ut exopas hinc quesitum pr̃i monium in credibile arq inme̾sur filio dimiẜit
Et ioscius uagam sꝑsam q iem arte collegerit/ de histrionica librum scribens
in quo artem quam oratoue seq ꝓ inde ciceioni equare non erubuit/ eam scilii

Expanded text:
 de modulatione musica; liberali scilicet quadam arte percipitur, hec so de modulatione musica; liberali scilicet quadam arte percipitur, hec solius vanitatis et impudentie plena est. Histrionibus delector. Malim pauperibus, malim amicis humilibus, malim tandem solitudine delecteris. Histriones michi risum movent. Quid tu illis? Quotiens de se dominum ridentem risit histrio, quotiens se mirantis amentiam admiratus finxit aliquid, quo falso illum, vere se autem delectaret! Histriones doctos habeo. Habes de quibus rideas quique te rideant et qui rodant. Pestis divitum pervetusta que ab Hetruscis orta Rome crevit adeo eoque fiducie est evecta ut Esopus hinc quesitum patrimonium incredibile atque immensum filio dimiserit et Roscius vagam sparsamque rem arte collegerit de histrionica librum scribens, in quo artem suam oratorie seque perinde Ciceroni equare non erubuit, eam scilice
Abbreviated transcription (Latin):
in tendum interserit/ amatrices moner ut ob aĩ uicia celanda ludo hoc aupsili
abstineant/ ne conspege ia rumide/ aut auaritia ex hauste amatoub displiceant
suis quãto id urus dignius p̾cipitur ne nõ nõ hoĩim s dei occulos omĩa uiden¬
tis. et bonos animos moresq ingenuos amãtib offendanti. G. lusi uici gaudeo¬
Rõ. ludus turpis damnosa iuctoria breue gandium. bͣ. uici gandeo . lõ. oẽ
de suo malo gaudium stultum esti ꝓ inde cartareus quispiam ludi huiis m̃uentor
fuit, cuius iuscii ludibuo ac noxe scientes noͣ miraculo subiaceant ⁊ie stupori
Nam quid mirabilius ħ̃ quod uereri ꝑ uorbis uulgatum/ Berum ingi expientia
depbenditur/ omnob hui̾cemõi ludi magr̃os/ nudob esse arꝙ inopel eregenos..
de histrionib. gaudiu¬
E ffector ystrionum iocił. Rõ. Nobilior multar deechano illa esta¬

Expanded text:
rdum aliquid interserit — amatrices monet, ut ob animi vitia celanda ludo hoc aut simili rdum aliquid interserit — amatrices monet, ut ob animi vitia celanda ludo hoc aut simili abstineant, ne conspecte ira tumide aut avaritia exhauste amatoribus displiceant suis. Quanto id viris dignius precipitur, ne non modo hominum sed Dei oculos omnia videntis et bonos animos moresque ingenuos amantis offendant! Lusi, vici, gaudeo. Ludus turpis, damnosa victoria, gaudium inane! Vici, gaudeo. Omne de suo malo gaudium stultum est. Proinde tartareus quispiam ludi huius inventor fuit, cuius inscii ludibrio ac noxe, scientes vero miraculo subiaceant ac stupori. Nam quid mirabilius quam quod veteri proverbio vulgatum verumque iugi experientia deprehenditur, omnes huiusce ludi magistros nudos esse atque inopes et egenos? 28 DE HISTRIONIBUS Delector histrionum iocis. Nobilior multo delectatio illa est,
Abbreviated transcription (Latin):
cantes quid labiis cordis agant sciant ip̃i. duis hunic ludum uerus homo-
non dicam rerractare manibus s spectare occulis posset ⁊ non angriꝓrsus
fugariq scefesti specraculi fedirate/. b dellector ñ hoc luid. Rõ. Abicienda¬
dellecrunio. in honesta/ etsi non uirruns. ac salcem fame pudio/ et pudoris curas
Nam uix aliud in accibus homium in ueniab̾ ubi cam clare mores ac uitiã deregat᷑
Uidisti alacriter in płum desgusios/ in hoc ludo trgmere/ ac orare flebilit̾ et
sium numerum in gocare/ quosdam alib magnani mos ac tranquillos illc pro
ꝑua peccunia p̃cari et irasti. et in finem fieie ꝙ̃ multa ꝓ paucis niĩmis sepe
ibi fegeuinr ura forted/ que ꝓ ingeati. cel thesamo alibi non fecissent ibi enim
uiciorum omniam s in pumis nre atq auaritie regnum est O eministi ut naso
in eo libro/ quo in ho nestam quidem ac suꝑuatuam artem docer/ utilet̃ aliquid

Expanded text:
tantes, quid labiis cordis agant sciunt ipsi. Quis hunc ludum verus homo, tantes, quid labiis cordis agant sciunt ipsi. Quis hunc ludum verus homo, non dicam tractare manibus, sed spectare oculis possit et non angi prorsus fugarique scelesti spectaculi feditate? Delector tamen hoc ludo. Videst delectatio inhonesta, etsi non virtutis, at saltem fame studio et pudoris cura. Nam vix aliud in actibus hominum invenias ubi tam clare mores ac vitia detegantur: vidisti alacriter in prelium descensuros in hoc ludo tremere atque orare flebiliter et suum numerum invocare, quosdam alibi magnanimos ac tranquillos illic pro parva pecunia et precari et irasci et in finem furere. Quam multa pro paucis nummis sepe ibi fecerunt viri fortes, que pro ingenti thesauro alibi non fecissent! Ibi enim vitiorum omnium sed in primis ire atque avaritie regnum est. Meministi ut Naso — in eo libro quo inhonestam quidem ac supervacuam artem docet, utile tamen inte
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium cuum uoluent neq enim sic uoluentur ut iudistiꝰ iime inane tibi gau¬
dium / cunc ueiob gemiitus parabunt/. 6ͣ. dellectat ludere/. Rõ. dellectatio fu¬
nesta et rupis/ corupti q oñimi/ Ira enim et cõuicio dignus es/ Nam quis queso
in genũlis / seu quis homo/ et non porius trux belua detlectari queat ludi nome
Sñte nequitia atq impierate fedissima: ubi pret̾ hoĩum ultus uil humanũ
sit uultus q ip̃i iracundia ac merore obsiti confusis q clamoribus efferrati / nec
iam sunit humani ubi non decor moꝵ/ non modestia sit uerborum / non amor eiga
homines/ non erga deum ieuerentia s iurgia et rancores et doli et ꝑuuia/ et rapine
uluera ad extremum et homicidia quoq il in deum seuius potet humania
cemeritas diuini noĩs blasfemie quibus añ omnẽs scelerum officinas illes
ludus in feliy staret/ ubi sĩquos forte tacitos pudor cener crebro tamen suspec¬

Expanded text:
gaudium tuum volvent. Neque enim sic volventur ut vidisti: tunc inane tibi gaugaudium tuum volvent. Neque enim sic volventur ut vidisti: tunc inane tibi gaudium, nunc veros gemitus parabunt. Delectat ludere. Delectatio funesta et turpis corruptique animi! Ira enim et convicio dignus es. Nam quis, queso, ingenuus, seu quis homo et non potius trux belua delectari queat ludi nomen habente nequitia atque impietate fedissima? Ubi preter hominum vultus nichil humanum sit vultusque ipsi, iracundia ac merore obsiti confusisque clamoribus efferati, nec iam sint humani, ubi non decor morum, non modestia sit verborum, non amor erga homines, non erga Deum reverentia, sed iurgia et rancores et doli et periuria et rapine, vulnera ad extremum et homicidia quoque? Nil in Deum sevius potest humana temeritas, divini nominis blasphemie, quibus ante omnes scelerum officinas ille ludus infelix scatet: ubi si quos forte tacitos pudor tenet, crebro tamen suspec
Abbreviated transcription (Latin):
as ueneno. u crirqi mox ꝑ u̾enas eiuꝑit/ .G. ludo ꝓsꝑo dellectatus sum iliõ.
peios. est dellecranio pectati q pectarum ip̃m / siut qui mala consuenidine pone
coacti peccant / neq post peccatum gaudent s cristantur. etsi fieri possit nõ pecea.¬
sse malaeriit/ quosdam iudimus int̾ ip̃as libidinũ flãmãs/ quãdam uelut
glatiem ioloris ac penicentie sentire/ et si Dici liceat uelle simul ad nole ꝑe¬
iorem licer in ꝑtem mali usus qu̾ad̾am ui decortos quos haud impiobe quis
speret usu excusso ad meliorem semitam posse conuerri / Ac qui de ꝑeccato exul¬
ut quã de hĩb Rdc̃s celiquum spei est. bͣ. dellecto i taxilloꝵ luio. Rõ. Spero
forde neu semꝑ neu diu eciam dellecteris uoliatir assidile fundataꝵ status
urbium/ tu stabiles talos puras Ciede michi uoluentur / et secum in lacrimas

Expanded text:
as veneno: utrumque mox per venas erumpet. Ludo prospero delectatus sum. as veneno: utrumque mox per venas erumpet. Ludo prospero delectatus sum. Peior est delectatio peccati quam peccatum ipsum: sunt qui mala consuetudine pene coacti peccant neque post peccatum gaudent sed tristantur; si fieri possit, non peccasse maluerint. Quosdam vidimus inter ipsas libidinum flammas quandam velut glaciem doloris ac penitentie sentire et, si dici liceat, velle simul ac nolle, peiorem licet in partem mali usus quadam vi detorsos, quos haud improbe quis speret usu excusso ad meliorem semitam posse converti: at qui de peccato exultant, quid de his, oro, reliquum spei est? Delector taxillorum ludo. Spero fore ne semper neu diu etiam delecteris; volvitur assidue fundatarum status urbium: tu stabiles taxillos putas! Crede michi, volventur et secum in lacrimas