comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aburbe haud plus .U. milia passuum locant. fossa circundant. fossa ciuilia.
ab nomine ducis per aliquot secula appellata: donec cum re nomen quoq cũ
uetustate aboleuit. In his castris ciuilius albanus rex moritur. dictatorem al¬
bani metium sufetium creant. Interim tullus ferox precipue morte regis ma¬
gnumq deorum numen abip̃o capite orsum: in omne nomen albanum ex-¬
pectiturum penas obbellum impium dictitans noctu preteritis hostium castris
festo ex̾citu in agrum albanum pergit. Eares abstitiuis exciuit metiu¬
Is ducit ꝗͣ proxime adhostem potest: Inde legatum premissum nuntiare tul¬
lo iubet priusꝗ̃ dimicent opus ẽe colloquio. Si secum congressus sit. satis
scire ea se allaturum que nichilominus ad rem romanam. ꝗͣ ad alban
ꝑtineant. haud aspernatus tullus tam&si uana afferebant᷑: in atiem educit
exeunt contra & albani

Expanded text:
ab urbe haud plus quinque milia passuum locant, fossa circumdant; fossa Cluilia ab urbe haud plus quinque milia passuum locant, fossa circumdant; fossa Cluilia ab nomine ducis per aliquot saecula appellata est, donec cum re nomen quoque uetustate aboleuit. in his castris Cluilius Albanus rex moritur; dictatorem Albani Mettium Fufetium creant. interim Tellus ferox, praecipue morte regis, magnumque deorum numen ab ipso capite orsum in omne nomen Albanum expetiturum poenas ob bellum impium dictitans, nocte praeteritis hostium castris, infesto exercitu in agrum Albanum pergit. ea res ab statiuis exciuit Mettium. ducit quam proxime ad hostem potest; inde legatum praemissum nuntiare Tullo iubet priusquam dimicent opus esse conloquio; si secum congressus sit, satis scire ea se allaturum quae nihilo minus ad rem Romanam quam ad Albanam pertineant. haud aspernatus Tullus, tamen si uana adferantur in aciem educit. exeunt contra et Albani
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Illi omnium ignari primum purgando terunt tempus se inuitos ꝗcꝗ̃
quod minus placeat tullo dicturos. sed impio subigi. Res petitum se uenisse
tii reddantur. bellum indicere iussos. Ad hec tullus. nunciate inquit regi
ro regem romanum deos facere testes ut̾ prius pplus res repetentes leg
aspernatu᷑s dimisserit ut in eum omnes expectant huiusce clades belli. hec
nuntiant domum albani & bellum utrinq summa ope parat᷑ cuulli simil¬
am bello prope intꝰ ꝑentẽs natos qT roianam utramq prolem cum lauini
atroia ab lauinio alba ab albanorum stirpe regum oriundi romani eẽnt
E uentus tamen belli minus miserabilem dimicationem fecit ꝙ nec atie certa¬
im est & tectis modo dirruptis alterius urbis duo populi mimum confu
sunt. albam priores ingenti excitu in agrum romanum impetum fecere Castͣ

Expanded text:
facit. illi omnium ignari primum purgando terunt tempus: se inuitos quicquam facit. illi omnium ignari primum purgando terunt tempus: se inuitos quicquam quod minus placeat Tullo dicturos, sed imperio subigi; res repetitum se uenisse; ni reddantur bellum indicere iussos. ad haec Tullus 'nuntiate' inquit, 'regi uestro regem Romanum deos facere testes, uter prius populus res repetentes legatos aspernatus dimiserit, ut in eum omnes expetant huiusce clades belli.' haec nuntiant domum Albani. et bellum utrimque summa ope parabatur, ciuili simillimum bello, prope inter parentes natosque, Troianam utramque prolem, cum Lauinium ab Troia, ab Lauinio Alba, ab Albanorum stirpe regum oriundi Romani essent. euentus tamen belli minus miserabilem dimicationem fecit, quod nec acie certatum est et tectis modo dirutis alterius urbis duo populi in unum confusi sunt. Albani priores ingenti exercitu in agrum Romanum impetum fecere. castra
Abbreviated transcription (Latin):
Inde tullum hostilium nepotem hostilii cuius in infima
arte clara adu̾sus sabinos fuerat pugna regem pp̃lus uissit patres auctores
facti. hic non solum ꝓximo regi dissimilis sed ferotior etiam romulo fuit.
etas uiresq tum auita quoq gloria animum stimulabat senescere igit
ciuitatem otio ratus undiq materiam excitandi belli querebat. Forte eue¬
nit ut agrestes romani ex albano agro albani ex romano predas inuicem age¬
rent. Impitabat tum Gaius ciuilius albe. utrmmq legati fere subidem tes¬
pus ad res repetendas missi. Tulus preceperat suis ne quid cum albanis pri¬
usq mandata agerent. Satis sciebat negaturum albanum ita pie bellum
indici posse. Ab albanis socordius res acta. excepti hospitio a tullo blande ac
bengne comi t̾ regis conuiuium celebrant. Tantisper romani & res repeti¬
erant priores & neganti albano bellum in xxxͣ. diem indixerunt. hac
nuntiant tullo. tum legatis tullus dicendi potestatem quid petentes uenerĩt

Expanded text:
inde Tullum Hostilium, nepotem Hostili, cuius in infima arce clara pugna aduersus Sabinos fuerat, regem populus iussit; patres auctores facti. hic non solum proximo regi dissimilis sed ferocior etiam quam Romulus fuit. cum aetas uiresque tum auita quoque gloria animum stimulabat. senescere igitur ciuitatem otio ratus undique materiam excitandi belli quaerebat. forte euenit ut agrestes Romani ex Albano agro, Albani ex Romano praedas in uicem agerent. imperitabat tum Gaius Cluilius Albae. utrimque legati fere sub idem tempus ad res repetendas missi. Tullus praeceperat suis ne quid prius quam mandata agerent; satis sciebat negaturum Albanum; ita pie bellum indici posse. ab Albanis socordius res acta; excepti hospitio ab Tullo blande ac benigne, comiter regis conuiuium celebrant. tantisper Romani et res repetiuerant priores et neganti Albano bellum in tricesimum diem indixerant. haec renuntiant Tullo. tum legatis Tullus dicendi potestatem quid petentes uenerint
Abbreviated transcription (Latin):
Stupentes tri¬
bunos & sũam iam uicem magis anxios ꝗ̃ eius cui auxiliũ ab se pe
liberauit onere consensus pp̃łi romani ad pͣces & obtestationẽ u̾sus ut
si penam magri equitum dictator remittẽt. Tribuni quoq inclinatã rem
p̃ces subsecuti orare dictatorẽ insistunt: ut ueniam errori huano ⁊¬
niam adolescentie quinti fabipdaret. satis eum penarum dedisse. iam
ip̃e adolescens iam pater M fabius contentionis obliti ꝓcumbere ad ge¬
nua d iram dep̃cari dictatõis. Tum dictator silentio fco bñ ht̃ inquit
quirites uicit disciplina militaris uiciꝑ impii maiestas. que ĩ dis crimĩe
unt an nulla post hanc diem ee̾nt non noxe eximit ꝗ fabius. ꝗ con¬
tra edictum imꝑatoris pugnauit. sed noxe dampnatus donat᷑ ppło romão
donat᷑ tribunitie potãti pcariuĩ non iustũ auxilium ferenti.

Expanded text:
stupentes tribunos et suam iam uicem magis anxios quam eius cui auxilium ab se petebatur, liberauit onere consensus populi Romani ad preces et obtestationem uersus ut sibi poenam magistri equitum dictator remitteret. tribuni quoque inclinatam rem in preces subsecuti orare dictatorem insistunt ut ueniam errori humano, ueniam adulescentiae Q. Fabi daret; satis eum poenarum dedisse. iam ipse adulescens, iam pater M. Fabius contentionis obliti procumbere ad genua et iram deprecari dictatoris. tum dictator silentio facto 'bene habet' inquit, 'Quirites; uicit disciplina militaris, uicit imperii maiestas, quae in discrimine fuerunt an ulla post hanc diem essent. non noxae eximitur Q. Fabius , qui contra edictum imperatoris pugnauit, sed noxae damnatus donatur populo Romano, donatur tribuniciae potestati precarium non iustum auxilium ferenti.
Abbreviated transcription (Latin):
intes uoluptates desiderium. perluxum atq libidinem pereundi pere¬
diq omnia inuexere. Sed querelle ne tum quidem grate future cum
forsitan necessarie erunt abinitio certe tante ordie rei absint: cũ boĩs
tius ommib uotisq & precationibus deorum dearumq si ut poetis n
quoq mos e̾ẽt libentius inciperemus: ut orsis tantis operis successus prospe¬
ros darent.¬

Expanded text:
ntes uoluptates desiderium per luxum atque libidinem pereundi perdendique omnia inuexere. sed querellae, ne tum quidem gratae futurae cum forsitan necessariae erunt, ab initio certe tantae ordiendae rei absint: cum bonis potius ominibus uotisque et precationibus deorum dearumque, si, ut poetis, nobis quoque mos esset, libentius inciperemus, ut orsis tantum operis successus prosperos darent.
Abbreviated transcription (Latin):
arma capta cunctabundosq & resistentes egressos e castris e̾ẽ. Insuper quoq¬
es auditas centenis hostibus singulos pugnaturos & egre inermẽ tantam n¬
titudinem nec dum armatam sustieri posse. in equum insiliit & ante signa
obu̾satus inatiem ordines interquitans.¬

Expanded text:
arma capta, cunctabundosque et resistentes egressos castris esse, quin uoces quoquarma capta, cunctabundosque et resistentes egressos castris esse, quin uoces quoque auditas cum centenis hostibus singulos pugnaturos et aegre inermem tantam multitudinem, nedum armatam, sustineri posse, in equum insilit et ante signa obuersus in aciem ordines interequitans
Abbreviated transcription (Latin):
Cunctis
inꝑtes sui muneris. benigne pollicentib oꝑam. Ualerius sotius impii lectus adiecit
M furium sibi prodictatore. seq ei promagr̃o equitum futurum. proinde quam
opinionem deuinco imꝑatore eam spem de bello hrent. se bene sperare patres
& debello & depace uniu̾saq re pu ͨͣ erecti gaudio fremunt: nec dictatore unq̃
opes rei pu ͭ ͤ si tales uiros inmagratu habeat tam concordibus uinctos anin
parere atq impare uixta paratos. laudemq conferentes potuis inmedium qͣ ex
cõmuni ad se trahentes. Iustitio in dicto delectuq hito. furius ac ualeriꝰ ad
S atrium profecti quo non uolscorum non iuuentutẽ Antiates exnouia sobole le¬
ctem. sed ingentem latinorum hernicorumq conciuerant exintegerimis diu¬
tina pate bellis¬
ieteri comũctus. comouit animos militis romani quod ubi atiem iam in¬
enti Camillo Centuriones nuntiauerunt tarbatas mentes militum ẽẽ segnitꝰ

Expanded text:
cunctis in partes muneris sui benigne pollicentibus operam Ualerius, socius imperii lectus, adiecit M. Furium sibi pro dictatore seque ei pro magistro equitum futurum; proinde, quam opinionem de unico imperatore, eam spem de bello haberent. se uero bene sperare patres et de bello et de pace uniuersaque re publica erecti gaudio fremunt nec dictatore unquam opus fore rei publicae, si tales uiros in magistratu habeat, tam concordibus iunctos animis, parere atque imperare iuxta paratos laudemque conferentes potius in medium quam ex communi ad se trahentes. iustitio indicto dilectuque habito Furius ac Ualerius ad Satricum profecti, quo non Uolscorum modo iuuentutem Antiates ex noua subole lectam sed ingentem Latinorum Hernicorumque <uim> conciuerant ex integerrimis diutina pace populist animos militis Romani. quod ubi aciem iam instruenti Camillo centuriones renuntiauerunt, turbatas militum mentes esse, segniter
Abbreviated transcription (Latin):
te nauacula cotem disscessurum. Cape hec & page qđ aues tue fieri posse
tendunt. Tum illum haud contanter ibi dixisse cotem ferunt Statu
accii capite uelato quo in loco res acta est incomitio in gradibus ip̃is ad leuã¬
e fuit. Cotem quoq eodem loco scitam fuisse memorant ut etiam ad p¬
steros miraculis eius monumẽtum. Auguriis certe sacerdotioq augurum tan
tus accessit ut nihil belli domiq postea nisi auspicato gereret᷑. Concilia ppłi
ecitus uocati Summa rerum ubi aues non ad misissent dirimerent᷑. qe
tarquinius de equitum centuriis quicꝗͣ mutauit Nuõ tm̃ alterum adiecit
ut mille & tricenti equites in tribus centuriis ee̾nt. Posteriores modo sub his¬
i nominibus qui additi erant. appellati sunt quas nunc qr geminate
sunt sex uocant centurias

Expanded text:
'te nouacula cotem discissurum. cape haec et perage quod aues tuae fieri posse 'te nouacula cotem discissurum. cape haec et perage quod aues tuae fieri posse portendunt.' tum illum haud cunctanter discidisse cotem ferunt. statua Atti capite uelato, quo in loco res acta est in comitio in gradibus ipsis ad laeuam curiae fuit; cotem quoque eodem loco sitam fuisse memorant ut esset ad posteros miraculi eius monumentum. auguriis certe sacerdotioque augurum tantus honos accessit ut nihil belli domique postea nisi auspicato gereretur, concilia populi, exercitus uocati, summa rerum, ubi aues non admisissent, dirimerentur. neque tum Tarquinius de equitum centuriis quicquam mutauit; numero alterum tantum adiecit, ut mille et octingenti equites in tribus centuriis essent. posteriores modo sub iisdem nominibus qui additi erant appellati sunt; quas nunc quia geminatae sunt sex uocant centurias.
Abbreviated transcription (Latin):
M uro quoq lapideo circumdare urbem ꝑabat. Tum sabinum bellũ ceptis inter¬
uenit adeoq ea subita res fuit ut prius anienem transirent hostes ꝗͣ obuiam
ac prohibere exercitus romanus posset. Itaq trepidatum rome ẽ. Et pri
dubia uictoria magna utrimq̃ cede pugnatum est. Reductis demide castra ho-¬
stium copiis datoq sꝑatio romanis ad comꝑandum de integro bellum tarqui¬
mus equitem maxime suis dee̾ẽ uiribus ratus ad ranenses tatienses luceres
quas centurias Romulus scripserat addere alias constituit. suoq insignes re¬
uere nomine. Id quia in augurato. Romulus fecerat. Negare accitus naui
inclitꝰ ea tempestate augur neq mutari neq nouum constitui nisi aues ad¬
dixissent posse. Ex eo regiꝰ ira mota eludensq artem ut ferunt. agedum ĩꝗt
ine tu in augurata fieri ne possit quod ego nunc mente concipio. Cum il¬
in augurio rem exꝑtus profecto futuram dixisset atq hec animo agitaui ĩquit

Expanded text:
muro quoque lapideo circumdare urbem parabat cum Sabinum bellum coeptis interuenit. adeoque ea subita res fuit ut prius Anienem transirent hostes quam obuiam ire ac prohibere exercitus Romanus posset. itaque trepidatum Romae est; et primo dubia uictoria, magna utrimque caede pugnatum est. reductis deinde in castra hostium copiis datoque spatio Romanis ad comparandum de integro bellum, Tarquinius equitem maxime suis deesse uiribus ratus ad Ramnes, Titienses, Luceres, quas centurias Romulus scripserat, addere alias constituit suoque insignes relinquere nomine. id quia inaugurato Romulus fecerat, negare Attus Nauius , inclitus ea tempestate augur, neque mutari neque nouum constitui nisi aues addixissent posse. ex eo ira regi mota; eludensque artem ut ferunt, 'age dum' inquit, 'diuine tu, inaugura fierine possit quod nunc ego mente concipio.' cum ille augurio rem expertus profecto futuram dixisset, 'atqui hoc animo agitaui' inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
leuiores ardua euaderent cursu subeunt. Uolscus effusis ad primum impetum
missilibus telis saxa adiacentia pedibus ingerit insubeuntes turbatosq ictib
bris arget. ex supiore loco. sic prope oneratum ẽ. sinistrum romanis cornu
ni referentibus iam gradum. consul increpando simul temeritatem simul
auiam pudore metum excussisset. resistere pͥmo obstinatis animis dinde
ut obtinentes locum uires ferebant audent ultro gradum inferre. clamore re¬
nouato cõmouent a tiem tum rursus impetu capto enituntur atq exuꝑant
niquitatem loxi. Iam prope erat ut insummum cliui uigum euaderent
terga hostes dedere. effusoq cursu pene agmine uno fugientes sequentesq ca-¬
stris incidere. in eo pauore castra capintur. qui uols corum effugere potuere
tium petunt. Antium & romanis ex̾citus ductus. paucos circuisessum diei

Expanded text:
quo leuiores ardua euaderent, cursu subeunt. Uolscus effusis ad primum impetum quo leuiores ardua euaderent, cursu subeunt. Uolscus effusis ad primum impetum missilibus telis, saxa obiacentia pedibus ingerit in subeuntes, turbatosque ictibus crebris urget ex superiore loco. sic prope oneratum est sinistrum Romanis cornu, ni referentibus iam gradum consul increpando simul temeritatem, simul ignauiam, pudore metum excussisset. restitere primo obstinatis animis; deinde ut obtinentes locum uim <pro ui> referebant, audent ultro gradum inferre et clamore renouato commouent aciem; tum rursus impetu capto enituntur atque exsuperant iniquitatem loci. iam prope erat ut in summum cliui iugum euaderent cum terga hostes dedere, effusoque cursu paene agmine uno fugientes sequentesque castris incidere. in eo pauore castra capiuntur: qui Uolscorum effugere potuerunt, Antium petunt. Antium et Romanus exercitus ductus. paucos circumsessum dies
Abbreviated transcription (Latin):
adeo tranquilla omnia incastris fuere. ut somni quoq romanis copia eẽt. uol¬
scos speties armatorum peditum quos & plures eẽ & rõnos putabant fremitus
tusq equorum qui & insueto setente equite & insuper aures agitante somt
seuiebant intentos uelut ad impetum hostium tenuit. Ubi illuxitꝰ romanus in¬
er satiatusq sonino productus inatiẽ. fessum stando & uigiliis uolscum pͥi
impetu ꝑculit ꝗ̃ ꝗͣ cessere magis quam pulsi hostes sint. quia ab tergo erant
cliui in quos post pn̾cipia integris ordinibus tutus receptus fuit Consul ubi
id iniquum locum uentum est sistit atiem miles egre teneri c lamare &
ut ꝑ culsis instare liceat. ferotius agunt equites circumfusi duci uociferabantꝰ
se ante signa ituros du conctatur consul uirtate militum fretus. loco parũ
idens conclamant se ituros. clamoremq res est sequta. fixis interram pib

Expanded text:
adeo tranquilla omnia in castris fuere ut somni quoque Romanis copia esset. Uoladeo tranquilla omnia in castris fuere ut somni quoque Romanis copia esset. Uolscos species armatorum peditum, quos et plures esse et Romanos putabant, fremitus hinnitusque equorum, qui et insueto sedente equite et insuper aures agitante sonitu saeuiebant, intentos uelut ad impetum hostium tenuit. ubi inluxit, Romanus integer satiatusque somno productus in aciem fessum stando et uigiliis Uolscum primo impetu perculit; quamquam cessere magis quam pulsi hostes sunt, quia ab tergo erant cliui in quos post principia integris ordinibus tutus receptus fuit. consul ubi ad iniquum locum uentum est, sistit aciem. miles aegre teneri, clamare et poscere ut perculsis instare liceat. ferocius agunt equites; circumfusi duci uociferantur se ante signa ituros. dum cunctatur consul uirtute militum fretus, loco parum fidens, conclamant se ituros clamoremque res est secuta. fixis in terram pilis
Abbreviated transcription (Latin):
uiblica egregie gesta cum ducis tum militam oꝑa. pͥmum equo campo sigi
collatis pugnatum. & ingenti cede utrimq plimo sanguine & rõmi quia pauci¬
tas damno sentiendo propinquior ał propior erat gradum retulissent ni salubͥ
nendatio consul fugere hostes abcornu altero clamitans concitasset atiem
peta facto dum se putant uinci ntere. Consul metuens ne nimis instando reno¬
uaret certamen signum receptui dedit. Intertessere pauci dies uelut tacitis indu¬
tiis utrinq quiete sumpta. perquos ingens uis hominum ex omnib uolscis equisq
incastra uenit. haud dubitans si senserint. romanos nocte abituros. Itaq tertia
fere uigilia ad castra oppugnanda ueniunt. Quintus sedato tumultu ꝗͣ terror
subitus extiuerat. cum manere intemptoriis quietum militem ussisset. hernico¬
rum cohortem instationem educit cornicines tibicinesq in equis impositos ca¬
iere ante uallum iubet. sollicitumq hostem ad lucem tenere reliquum noct

Expanded text:
ublica egregie gesta cum ducis tum militum opera. primum aequo campo signis conlatis pugnatum, ingenti caede utrimque, plurimo sanguine; et Romani, quia paucitas damno sentiendo propior erat, gradum rettulissent, ni salubri mendacio consul fugere hostes ab cornu altero clamitans concitasset aciem. impetu facto dum se putant uincere uicere. consul metuens ne nimis instando renouaret certamen, signum receptui dedit. intercessere pauci dies, uelut tacitis indutiis utrimque quiete sumpta, per quos ingens uis hominum ex omnibus Uolscis Aequisque populis in castra uenit, haud dubitans si senserint Romanos nocte abituros. itaque tertia fere uigilia ad castra oppugnanda ueniunt. Quinctius sedato tumultu quem terror subitus exciuerat, cum manere in tentoriis quietum militem iussisset, Hernicorum cohortem in stationem educit, cornicines tubicinesque in equos impositos canere ante uallum iubet sollicitumque hostem ad lucem tenere. reliquum noctis
Abbreviated transcription (Latin):
id multum diei supereẽt unus abstatione hostium exclamat obstenta
hoc est rõmn. non gerere bellum. ni noctem ĩ minentem atiem instructis¬
longiore luce ad id certamen. qđ instat nobis opus est crastino die oriente
sole redite matiem erit copia pugnandi ne timete. His uocibus irritatus
miles indiem posterum in castra reducitur longam uenire noctem ratus
moram certaminis faceret. tum quidem corpora cibo sonnoq curan

Expanded text:
haud multum diei superesset, unus ab statione hostium exclamat: 'ostentare haud multum diei superesset, unus ab statione hostium exclamat: 'ostentare hoc est, Romani, non gerere bellum. in noctem imminentem aciem instruitislongiore luce ad id certamen quod instat nobis opus est. crastino die oriente sole redite in aciem; erit copia pugnandi; ne timete.' his uocibus inritatus miles in diem posterum in castra reducitur, longam uenire noctem ratus quae moram certamini faceret. tum quidem corpora cibo somnoque curan
Abbreviated transcription (Latin):
cum equis Quinto fabio &T. quintio consulibus fabio extra ordinem
quia is uictor pacem equis dederat ea prouintia data: qui haud dubia spe ꝓ¬
ectus famam nomis sui paccaturam equos legatos inconcilium gentis i
nuntiare uissit. Quintum fabium consulem dicere se exequis pacem romam.
tulisse abroma equis bellum afferre. eadem dext̾a armata quam paccatã
ntea dederat quorum id ꝑfidia & piurio fiat deos nunc testes ẽẽ &¬
mox fore ultores:. sed tamen utrumq sit etiam nunc penitere sua sponte eqͦs
umn hostilia malle. si peniteat tutum receptum ad expertam clementiã f¬
sin suo piurio gaudeant diis magis iratis quam hostibus gesturos bellum hec
dicta adeo nihil mouere ꝗͣ ꝗͣ ut legati prope uolati sint ex̾citusq in algidũ
adu̾sus romanos missus que ubi romã sunt nuntiata indignitas rei i
ꝗͣ ꝑiculum consulem alterum aburbe ex ciuit. Ita duo consulares exercitus
ad hostem accessere atie instructa ut confestim dimicarent. sed cum forte

Expanded text:
um est Q. Fabio et T. Quinctio consulibus. Fabio extra ordinem, quia is uictor pacem Aequis dederat, ea prouincia data. qui haud dubia spe profectus famam nominis sui pacaturam Aequos, legatos in concilium gentis missos nuntiare iussit Q. Fabium consulem dicere se ex Aequis pacem Romam tulisse, ab Roma Aequis bellum adferre eadem dextera armata quam pacatam illis antea dederat. quorum id perfidia et periurio fiat, deos nunc testes esse, mox fore ultores. se tamen, utcumque sit, etiam nunc paenitere sua sponte Aequos quam pati hostilia malle. si paeniteat, tutum receptum ad expertam clementiam fore: sin periurio gaudeant, dis magis iratis quam hostibus gesturos bellum. haec dicta adeo nihil mouerunt quemquam ut legati prope uiolati sint exercitusque in Algidum aduersus Romanos missus. quae ubi Romam sunt nuntiata, indignitas rei magis quam periculum consulem alterum ab urbe exciuit. ita duo consulares exercitus ad hostem accessere acie instructa ut confestim dimicarent. sed cum forte
Abbreviated transcription (Latin):
Appius claudius deinde &x .p. seruilius facti consules insignis hic ãnus est nũ¬
tio tarquinii mortis. mortuus est cumis quose post fractas opes latinoram
ad aristodemum tyrannum contulerat. E mintio erecti patres: erecta plebs
sed pribus nmis luxuriosa fuit letitia. plebi cui ad eam diem summa ope
eruitum erat in urie aprimoribus fieri cepere. Codem anno signia.
lonia quam rex tarquinius deduxerat suppleto numero collonorum ĩterum
ucta ẽ. rome tribus una & xxxͫ. facte edes mertorii dedicata est idibi

Expanded text:
Ap. Claudius deinde et P. Seruilius consules facti. insignis hic annus est nuntio Tarquini mortis. mortuus Cumis, quo se post fractas opes Latinorum ad Aristodemum tyrannum contulerat. eo nuntio erecti patres, erecta plebes; sed patribus nimis luxuriosa ea fuit laetitia; plebi, cui ad eam diem summa ope inseruitum erat, iniuriae a primoribus fieri coepere. eodem anno Signia colonia, quam rex Tarquinius deduxerat, suppleto numero colonorum iterum deducta est. Romae tribus una et uiginti factae. aedes Mercuri dedicata est idibus
Abbreviated transcription (Latin):
gientium & murbe & ꝑ agros est facta. plures a sutrianis intra menia cesi
U aleriani expeditiores ad p̾sequendos fuere nec ante noctẽ. que cõspectũ ade¬
mit finem cedendi fecere.

Expanded text:
gientium et in urbe et per agros est facta: plures a Furianis intra moenia caesi, gientium et in urbe et per agros est facta: plures a Furianis intra moenia caesi, Ualeriani expeditiores ad persequendos fuere, nec ante noctem, quae conspectum ademit, finem caedendi fecere.
Abbreviated transcription (Latin):
uolscis missi. Profecti ad urbem sutrium. furius & ualerius ꝑtem oppicdi iam
captam abetruscis ĩuenere. Exꝑte altera interseptis itineribus egre oppida¬
s uim hostium abse arcentes: tum romani auxilii aduentus. tum Camilli n¬
men celeberrimum apud hostes sotiosq inpñtia rem inclinatã sustinuit: &¬
spatium ad opem ferendã dedit. Itaq diuso ex̾citu. Camillus collegam eã
inꝑtem cirtumductis copiis quam hostes tenebant męnia aggredi iubet non
tanta spe scalis capi urbem posse ꝗ̃ adu̾sis eo hostibus & oppidanis iam pugnã¬
do fossis laxaretur labor. & ip̃e spatium intrandi sine certamine menia hret̃.
Quod cum simul utrimq factum ee̾t ancepsq terror etruscos circumstaret
& menia summaui oppugnari: & intra męnia ẽe̾ hostem uiderent: porta se
que una forte non obsidebatur trepidi uno agmĩe eiecere. Magna çȩdes fa¬

Expanded text:
Uolscos missi. profecti ab urbe Sutrium Furius et Ualerius partem oppidi iam Uolscos missi. profecti ab urbe Sutrium Furius et Ualerius partem oppidi iam captam ab Etruscis inuenere, ex parte altera intersaeptis itineribus aegre oppidanos uim hostium ab se arcentes. cum Romani auxilii aduentus tum Camilli nomen celeberrimum apud hostes sociosque et in praesentia rem inclinatam sustinuit et spatium ad opem ferendam dedit. itaque diuiso exercitu Camillus collegam in eam partem circumductis copiis quam hostes tenebant moenia adgredi iubet, non tanta spe scalis capi urbem posse quam ut auersis eo hostibus et oppidanis iam pugnando fessis laxaretur labor et ipse spatium intrandi sine certamine moenia haberet. quod simul utrimque factum esset ancepsque terror Etruscos circumstaret, et moenia summa ui oppugnari et intra moenia esse hostem <ut> uiderunt, porta se, quae una forte non obsidebatur, trepidi uno agmine eiecere. magna caedes fu
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterum aiis ducis rei maiori antio
ĩminebat id caput uolscorum causa fuisse originem ꝓximi belli. Sed quia¬
nisi magno apparatu tormentis machinisq tam ualida urbs capi nõ po¬
irat. relicto ad ex̾citum collega. Romam ẽ profectus ut senatũ ad ex¬
dendum antium hortaretur. Inter sermonem eius credo rem antiatem
dicturniorem manere diis cordi fuisse. Legati ab trepete ac Sutrio aduer
xilii memorantes. Eo uim camilli ab antio fortuna au̾tit. Namq cã ea
loca opposita etrurie & uelut claustra inde porteq e̾e̾nt & illis occupadi
cum quid noui moliret᷑ & romanis recuꝑandi tuendiq curat erat Igi
senatui cum Camillo agi placuit ut omisso Antio bellum etruscam suscepet
legiones urbane: quibus quintuis p̃fuerat ei decernuntur q̃q̃ expertum ex̾¬
tum assuetumq imꝑio qui inuolscis erat mallet nihil recusauit. Ualer
tantum imꝑii sotium depoposcit. Quintius horatiusq successores ualerio in

Expanded text:
ceterum animus ducis rei maiori, Antio, imminebat: id caput Uolscorum, eam fuisse originem proximi belli. sed magno apparatu tormentis machinisque tam ualida quia nisi urbs capi non poterat, relicto ad exercitum collega Romam est profectus, ut senatum ad excidendum Antium hortaretur. inter sermonem eius—credo rem Antiatem diuturniorem manere dis cordi fuisse—legati ab Nepete ac Sutrio auxiliauxilii memorantes. eo uim Camilli ab Antio fortuna auertit. namque cum ea loca opposita Etruriae et uelut claustra inde portaeque essent, et illis occupandi ea cum quid noui molirentur et Romanis reciperandi tuendique cura erat. igitur senatui cum Camillo agi placuit ut omisso Antio bellum Etruscum susciperet; legiones urbanae quibus Quinctius praefuerat ei decernuntur. quamquam expertum exercitum adsuetumque imperio qui in Uolscis erat mallet, nihil recusauit; Ualerium tantummodo imperii socium depoposcit. Quinctius Horatiusque successores Ualerio in
Abbreviated transcription (Latin):
n. R. Ibi oratio habita nequaꝗͣ eius pectoris ingeniiq quod ad eã
em simulatum fuerat deui ac libidine sexti tarquinii. destupro infan
lucretie & miserabili cede de orbitate tricipitina cui mortue filie causa indi¬
gnior ac miserabilior mortis eẽt: addita suꝑbia ipsius regis miseriaq &
labore plebis in fossas cloacasq ex hauriendas demerse romanos hom
uictores omnium circa ppłorum opifices ac lapicidas probellatoribus factos
indigna seruis tullii regis memorata cede & inuecta corpori patris nephando
uehiculo filia inuocatiq ultores parentum dii. hiis atrocioribusq credo aliis
que presens rerum indignitas haud quamꝗͣ relatu scriptoribus fatilia subiecit
emoratis incensam multitudinem ꝑtulit ut imꝑium regi abrogaret exuli
e̾ẽ iuberet.L tarquinium cum coniuge ac liberis. Ipse uinioribus qui ultro
nomina dabant lectis armatisq ad concitandum inde adu̾sum regem ex̾citũ

Expanded text:
. ibi oratio habita nequaquam eius pectoris ingeniique quod simulatum ad eam diem fuerat, de ui ac libidine Sex. Tarquini , de stupro infando Lucretiae et miserabili caede, de orbitate Tricipitini cui morte filiae causa mortis indignior ac miserabilior esset. addita superbia ipsius regis miseriaeque et labores plebis in fossas cloacasque exhauriendas demersae; Romanos homines, uictores omnium circa populorum, opifices ac lapicidas pro bellatoribus factos. indigna Ser. Tulli regis memorata caedes et inuecta corpori patris nefando uehiculo filia, inuocatique ultores parentum di. his atrocioribusque, credo, aliis, quae praesens rerum indignitas haudquaquam relatu scriptoribus facilia subicit, memoratis incensam multitudinem perpulit ut imperium regi abrogaret exsulesque esse iuberet L. Tarquinium cum coniuge ac liberis. ipse iunioribus qui ultro nomina dabant lectis armatisque, ad concitandum inde aduersus regem exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
iuges liberosq ur̃os ẽẽ. stare omnem multitudinem ad portas uiam hinc
referentem prospectantes certum hẽo quid illis uos pres consc̾pti solicitis ac
edentib ais renuntiare iubeatis. alterum rñsum salutem uictoriam li
ac libertatem alterum ominari herreo que ferat. proinde ut aut deuris
furatis sotiis atq amicis aut nusꝗͣ ullis faturis uobis consulite. Consi¬

Expanded text:
coniuges liberosque nostros esse? stare omnem multitudinem ad portas uiam hinc coniuges liberosque nostros esse? stare omnem multitudinem ad portas uiam hinc ferentem prospectantes certum habeo. quid illis nos, patres conscripti, sollicitis ac pendentibus animi renuntiare iubetis? alterum responsum salutem uictoriam lucem ac libertatem; alterum—ominari horreo quae ferat. proinde ut aut de uestris futuris sociis atque amicis aut nusquam ullis futuris nobis consulite.' su
Abbreviated transcription (Latin):
permalefitum sinatis. Non loquor apud recusantẽ iusta bella ppłm sed tm̃
si ostenderitis auxilia ur̃a ut bello quidem arbitror uob opiis fore: usq adnos
contemptus saimitium ꝑuenit supra nos non ascendit itaq umbri ur̃i auixilii
mani tegi possumus. quicquid dem̃ habuerimus . quicquid id ip̃i fueru
urum id omni existimaturi. uobis arabit᷑ ager campanus: uob̃ capua urbs
frequẽtabitur. condicorum parentium deorum immortalium numero eri¬
tis nobis Nulla colonia ur̃a erit. quȩ nos obsequio erganos fideq supet
Annuite patres conscpti: nutum numenq urũm ininctum campanis. & uibete
sperare incolumem capuam futuram. qua frequẽtia omnium generũ mul¬
titudinis prosequẽte credis nos illinc profectos: ꝗ̃ omnia uotorum lacrimaruĩq
plena reliquisse: in qua nunc expectatiõe senatum ppłmq campanũ

Expanded text:
per maleficium sinatis. non loquor apud recusantem iusta bella populum; sed tamen, per maleficium sinatis. non loquor apud recusantem iusta bella populum; sed tamen, si ostenderitis auxilia uestra, ne bello quidem arbitror uobis opus fore. usque ad nos contemptus Samnitium peruenit, supra non ascendit; itaque umbra uestri auxilii, Romani, tegi possumus, quidquid deinde habuerimus, quidquid ipsi fuerimus, uestrum id omne existimaturi. uobis arabitur ager Campanus, uobis Capua urbs frequentabitur; conditorum, parentium, deorum immortalium numero nobis eritis; nulla colonia uestra erit, quae nos obsequio erga uos fideque superet. adnuite, patres conscripti, nutum numenque uestrum inuictum Campanis et iubete sperare incolumem Capuam futuram. qua frequentia omnium generum multitudinis prosequente creditis nos illinc profectos? quam omnia uotorum lacrimarumque plena reliquisse? in qua nunc exspectatione senatum populumque Campanum,
Abbreviated transcription (Latin):
cum uideremus finitimum ppłm nefario latrocimo sanitium peti. & ubi cõ¬
flagrassent sidicini ad nos traiecturum illud incendium e̾e. nec enĩ nunc
quia dolent iniuriam acceptam sannites sed quia gaudent oblatam sibi
esse sibi cãm: oppugnatum nos uenunt. An si ultio ire hec &no occasio cu¬
piditatis explende ee̾t parum fait ꝙ semel insidicino agro iterum incam¬
pania ip̃a legiones ur̃as cecidere: que est ista tam infesta ira quoq per
duas aties fusus explere non potuerit: Adde huc ppłationem agrorũ pre¬
das hominium atq pecudum actas incendia uillarum ac ruinas. omma igni
ferroq uastata. hectine ira expleri non potuit: sed cupiditas explenda ẽ ea ad
oppugnandam capuã cã rapit aut delere urbem pulcherrimã. aut ip̃i possi¬
dere uolunt: sed uos potius romani benefitio ur̃o occupare eam ꝗͣ illos hre

Expanded text:
cum uideremus finitimum populum nefario latrocinio Samnitium peti et, ubi concum uideremus finitimum populum nefario latrocinio Samnitium peti et, ubi conflagrassent Sidicini, ad nos traiecturum illud incendium esse. nec enim nunc, quia dolent iniuriam acceptam Samnites sed quia gaudent oblatam sibi esse causam, oppugnatum nos ueniunt. an, si ultio irae haec et non occasio cupiditatis explendae esset, parum fuit quod semel in Sidicino agro, iterum in Campania ipsa legiones nostras cecidere? quae est ista tam infesta ira quam per duas acies fusus sanguis explere non potuerit? adde huc populationem agrorum, praedas hominum atque pecudum actas, incendia uillarum ac ruinas, omnia ferro ignique uastata. hiscine ira expleri non potuit? sed cupiditas explenda est. ea ad oppugnandam Capuam rapit; aut delere urbem pulcherrimam aut ipsi possidere uolunt. sed uos potius, Romani, beneficio uestro occupate eam quam illos habere
Abbreviated transcription (Latin):
sio bonis rebus ur̃is in amicitiam uenimus urãm. equis uolscis alternis ho¬
stib huius urbis qnͣcumq se mouerint abtergo erimus. & quod ui
actis his gentib quȩ inter uos nosq sunt. Quod ꝓpe diem futurum spodet
u̾tus & fortana ur̃a continens imꝑium usq adnos habebitis. Acerb
ac miserrimum est quod fateri nos fortima ur̃a cogit. Eo uentũ est pres
consep̃ti ut aut amicorum aut inimicorum campani simus. si defenditis
rĩ si deseritis sannium erimumn. Capuam ergo & campaniam omem ui
an sannitium uirib accedere uelitis deliberate. omnib quidem romani ue¬
stram misericordiam ur̃umq auxilium equum ẽ petere hiis tamẽ maxĩe
ui a se implorantib aliis auxilium dum uires suas prestant omes ip̃i i
hanc necessitatem uenerunt. ꝗ̃ ꝗͣ pugnauimus ubo prosidicinis re prouobis

Expanded text:
sio bonis rebus uestris in amicitiam uenimus uestram. Aequis Uolscisque, aeternis hosio bonis rebus uestris in amicitiam uenimus uestram. Aequis Uolscisque, aeternis hostibus huius urbis, quandocumque se mouerint, ab tergo erimus, et quod uos pro actis his gentibus quae inter nos uosque sunt, quod propediem futurum spondet et uirtus et fortuna uestra, continens imperium usque ad nos habebitis. acerbum ac miserum est quod fateri nos fortuna nostra cogit: eo uentum est, patres conscripti, ut aut amicorum aut inimicorum Campani simus. si defenditis, uestri, si deseritis, Samnitium erimus; Capuam ergo et Campaniam omnem uestris an Samnitium uiribus accedere malitis, deliberate. omnibus quidem, Romani, uestram misericordiam, uestrum auxilium aequum est patere, iis tamen maxime, qui eam implorantibus aliis auxilium dum supra uires suas praestant, †omnes† ipsi in hanc necessitatem uenerunt. quamquam pugnauimus uerbo pro Sidicinis, re pro nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
.Populus
nos campanus legatos aduos pr̃es cõscripti misit amicitia ĩꝑpetuũ auxiliũ
auobis petitum quam si secundis rebus nr̃is petissemus. sicut cepta ci¬
lerius ita infirmiore iunculo contracta eẽt. Tunc enim ut ꝗ ex equo nos
uenisse in amicitiã meminissemus amici forsitan ꝑiter ac nunc subiecti atq
si benefitiũ quoq acceptum colamus oportet: ne ingrati atq omni ope di¬
uina huãnaq indigni uideamur. neq hertule ꝙ sannites pͥores amici sotiiq
uob fci sunt ad id u̾alere arbitror ne nos in amicitiam recipiamur. sed ut
NII
uetustate & gradu honoris nos p̃stent neq enim federe sannitiũ neq ope
noua uingeretis federa. cautum ẽ. fuit quidem apud nos semꝑ satis iusti-
tiam amicitie uelle uobis cũ amicum ẽẽ qui uos appeteret Campani & si
ortuna plis magnifice loqui prohibet non urbis amplitudine non aģ
ubertatt ulli ppło preterꝗ̃ uobis cedentes. haud parua ut arbitror acces¬

Expanded text:
populus nos Campanus legatos ad uos, patres conscripti, misit amicitiam in perpetuum, auxilium in praesens a uobis petitum. quam si secundis rebus nostris petissemus, sicut coepta celerius, ita infirmiore uinculo contracta esset; tunc enim, ut qui ex aequo nos uenisse in amicitiam meminissemus, amici forsitan pariter ac nunc, subiecti atquefensi, beneficium quoque acceptum colamus oportet, ne ingrati atque omni ope diuina humanaque indigni uideamur. neque hercule, quod Samnites priores amici sociique uobis facti sunt, ad id ualere arbitror ne nos in amicitiam accipiamur sed ut ii uetustate et gradu honoris nos praestent; neque enim foedere Samnitium, ne qua noua iungeretis foedera, cautum est. fuit quidem apud uos semper satis iusta causa amicitiae, uelle eum uobis amicum esse qui uos appeteret: Campani, etsi fortuna praesens magnifice loqui prohibet, non urbis amplitudine, non agri ubertate ulli populo praeterquam uobis cedentes, haud parua, ut arbitror, acces
Abbreviated transcription (Latin):
probis nouis sumere nulla supplitia recuso nisi paucis diebus hos ppłatores agro¬
rum urorum fusos fugatosq castris exiero & aportis ur̃is menibusq ad illorũ
irbes. hunc belli terrorem quo nuuc uos attoniti estis transtulero.

Expanded text:
pro his nouis sumere, nulla supplicia recuso, nisi paucis diebus hos populatores agropro his nouis sumere, nulla supplicia recuso, nisi paucis diebus hos populatores agrorum nostrorum fusos fugatosque castris exuero et a portis nostris moenibusque ad illorum urbes hunc belli terrorem quo nunc uos attoniti estis transtulero.
Abbreviated transcription (Latin):
domi mulierum ritu internos alt̾e̾antes pñti pace leti: nec ternentes exotio
illo breui multiplex bellum rediturum. his ego gratiora dictu alia ẽẽ scio: sed
me uera progratis loqui & si meum ingenium non moneret necessitas cog
lem equidem uobis placere quirites sed multo malo uos saluos ẽẽ qualicunq
erga me aĩo futuri estis. natura hoc ita comꝑatum ẽ ut qui apud a mi¬
tudinem sua cã loquitur gratior eo sit cuius mens nichil preter publicũ como¬
dum uidet. nsi forte absentatores publicos publicolas istos qui uos nec ĩ armis
nec motio sinunt: ur̃a uos causa incitare & stimulare putatis concitati
honori aut q̃stui illis estis & quia inconcordia ordinum nullos se usꝗͣ ẽẽ uidẽt
male rei se quam nullius turbarũ ac seditionum duces e̾ẽ uolunt. quarum re
si uos tedium tandem capere põt & prũm ur̃osq antiquos mores uultis

Expanded text:
domi mulierum ritu inter nos altercantes, praesenti pace laeti nec cernentes ex otio domi mulierum ritu inter nos altercantes, praesenti pace laeti nec cernentes ex otio illo breui multiplex bellum rediturum. his ego gratiora dictu alia esse scio; sed me uera pro gratis loqui, etsi meum ingenium non moneret, necessitas cogit. uellem equidem uobis placere, Quirites; sed multo malo uos saluos esse, qualicumque erga me animo futuri estis. natura hoc ita comparatum est, ut qui apud multitudinem sua causa loquitur gratior eo sit cuius mens nihil praeter publicum commodum uidet; nisi forte adsentatores publicos, plebicolas istos, qui uos nec in armis nec in otio esse sinunt, uestra uos causa incitare et stimulare putatis. concitati aut honori aut quaestui illis estis; et quia in concordia ordinum nullos se usquam esse uident, malae rei se quam nullius, turbarum ac seditionum duces esse uolunt. quarum rerum si uos taedium tandem capere potest et patrum uestroque antiquos mores uoltis
Abbreviated transcription (Latin):
tulit aliquid ad coniugem ac liberos preter odia offensiones simultates publi¬
cas pͥuatasq: aquibus semper non urã u̾tute in nocentiaq sed auxilio alieno tuti¬
tis. At hercule cum stipendia nobis consulibus non tribunis ducibus & inca
non inforibus fatiebatis & inatie urũm clamorem hostes. non in contione pa¬
tres romani horrebant: pda ꝑta agro exhoste capto pleni fortunarum głieq
mul publice simul priuate triumphantes domum ad penates rediebatis. nun
ratum ur̃is fortunis hostem abire sinitis. herete affixi concionibus & inforo
uuut. sequitur nos necessitas militandi quam fugitis. graue erat in equi
uolscos proficisci: ante portas est bellum. si inde non repellit᷑ iam intra menia
erit. & arcem & capitolium scandet & indomos ur̃as uos ꝑsequetur. Biennio
inte senatus delectum hrĩ & educi ex̾citum malgidum uissit sedemus

Expanded text:
ttulit aliquid ad coniugem ac liberos praeter odia offensiones simultates publittulit aliquid ad coniugem ac liberos praeter odia offensiones simultates publicas priuatasque, a quibus semper non uestra uirtute innocentiaque, sed auxilio alieno tuti sitis? at hercules, cum stipendia nobis consulibus, non tribunis ducibus, et in castris, non in foro faciebatis, et in acie uestrum clamorem hostes, non in contione patres Romani horrebant, praeda parta agro ex hoste capto pleni fortunarum gloriaeque simul publicae simul priuatae triumphantes domum ad penates redibatis: nunc oneratum uestris fortunis hostem abire sinitis. haerete adfixi contionibus et in foro uite: sequitur uos necessitas militandi quam fugitis. graue erat in Aequos et Uolscos proficisci: ante portas est bellum. si inde non pellitur, iam intra moenia erit et arcem et Capitolium scandet et in domos uestras uos persequetur. biennio ante senatus dilectum haberi et educi exercitum in Algidum iussit: sedemus desides
Abbreviated transcription (Latin):
dem ab hoste prope captas scandentem in ageeem uolscum hostem nemo submo¬
uit. in nos uiri in nos armati estis. Agite dum ubi hic curiam circumsederitis
forum infestum feceritis & carcerem impleueritis pn̾cipibus hisdem ist
rocibus animis egredimini extra portam exquiliam. aut sine hoc quidem aude¬
tis exmuris uisite agros ur̃os ferro igniq uastatos. predam abigi fumare ĩcensa
assim tecta. At enimꝰ comunis res hoc loco est peiore. ager uritur. urbs obl
belli głia penes hostes est. Quid tandem priuate res ur̃e. in quo statu sunt. iam
unicuiq ex agris sua dampna nuntiabant᷑. quid est tandem domi ut ea explea.
ribuni uobis amissa reddent ac restituent: uocis uerborumq ꝗͣ tum uoletis
ingerent. & criminum inpncipes & legum aliarum super alias & contionum sed
lis contionibus minq̃ urm̃ quisꝗ fortuna domum auctior rediit ac quis re¬

Expanded text:
dimus ab hoste prope captas et scandentem in aggerem Uolscum. hostem nemo submodimus ab hoste prope captas et scandentem in aggerem Uolscum. hostem nemo submouit: in nos uiri, in nos armati estis. agitedum, ubi hic curiam circumsederitis et forum infestum feceritis et carcerem impleueritis principibus, iisdem istis ferocibus animis egredimini extra portam Esquilinam, aut, si ne hoc quidem audetis, ex muris uisite agros uestros ferro ignique uastatos, praedam abigi, fumare incensa passim tecta. at enim communis res per haec loco est peiore; ager uritur, urbs obsidetur, belli gloria penes hostes est. quid tandem? priuatae res uestrae quo statu sunt? iam unicuique ex agris sua damna nuntiabuntur. quid est tandem domi unde ea expleatis? tribuni uobis amissa reddent ac restituent? uocis uerborumque quantum uoletis ingerent, et criminum in principes et legum aliarum super alias ut contionum; sed ex illis contionibus nunquam uestrum quisquam re fortuna domum auctior rediit. ecquis re
Abbreviated transcription (Latin):
tatis est modus. dum tedet uos patriciorum nos plebeiorum magistratuum sub¬
stulere illi animos. Proh deum fidem. quid uobis uultis: tribunos pł. concupistis
concordie cã. concessimus. decemiuiros defiderastis creari passi sumus. decẽuiroꝵ
pertesum est. coegimus abire magistratu manente in eosdem priuatos ira
ur̃a. mori atq exulare nobilissimas iuros honoratissimosq passi sumus. tribunos
p̃ł. creare iterum uoluistis creastis consules facere uram ꝑtium & si pr̃ĩb ude¬
amus iniquum. patricium quoq magratum plebi donum fieri uidimus.
lium tribunitium prouocationem ad ppłm scita plebis iniucta pr̃ibus subtitulo
equandarum legum nr̃a iura opp̃ssa tulimus & fecimus. Quis finis erat discor¬
cquiore animo quiescimus ꝙͣ uos uictores. Satisne est uobis uos metuendos ẽẽ.
s nos aduentinus capit᷑. adu̾sus nos sacer occupatur mons. Ex quillias qui¬

Expanded text:
tatis est modus, dum taedet uos patriciorum, nos plebeiorum magistratuum, sutatis est modus, dum taedet uos patriciorum, nos plebeiorum magistratuum, sustulere illis animos. pro deum fidem, quid uobis uoltis? tribunos plebis concupistis; concordiae causa concessimus. decemuiros desiderastis; creari passi sumus. decemuirorum uos pertaesum est; coegimus abire magistratu. manente in eosdem priuatos ira uestra, mori atque exulare nobilissimos uiros honoratissimosque passi sumus. tribunos plebis creare iterum uoluistis; creastis. consules facere uestrarum partium; etsi patribus uidebamus iniquos, patricium quoque magistratum plebi donum fieri uidimus. auxilium tribunicium, prouocationem ad populum, scita plebis iniuncta patribus, sub titulo aequandarum legum nostra iura oppressa tulimus et ferimus. qui finis erit discoraequiore animo quiescimus quam uos uictores. satisne est nobis uos metuendos esse? aduersus nos Auentinum capitur, aduersus nos Sacer occupatur mons; Esquilias ui
Abbreviated transcription (Latin):
Et si mihi nalliꝰ
cire hoc posteris memorie traditum iri equos & uolscos uix hernicis modo
sito quintio quarto consule ad menia urbis rome impune armatos uenisse. Hanc
ego ignominiam q̃ ꝙ̃ iam diu ita uiuit᷑ is status rerum est ut nibil boni duiinet
imus si huic potissimum ĩminere anno scissem uel exilio uel morte. si alia f
honoris non eẽt uitassem. Ergo si uiri arma illa habuissent que in portis fuere
consules: an uos quirites: si culpa in nobis ẽ auferte imꝑium indignis & si id pa¬
um est insuper penas expetite. si nobis nemo deorum nec hominum sit qui
peccata pumat quirites uosmet tm̃ eorum peniteat. non illi uram ignauiã cõtem¬
psere nec sue uirtuti confisi sunt. quippe totiens fusi fugatiq castris exuti. agro
ltati. subiugum missi & se & uos nouere discordia ordinum est ueneni
huius urbis patrum ac plebis certamina dum nec nobis imꝑii nec uobis liber¬

Expanded text:
etsi mihi nullius scire, hoc posteris memoriae traditum iri Aequos et Uolscos, uix Hernicis modo pares, T. Quinctio quartum consule ad moenia urbis Romae impune armatos uenisse. hanc ego ignominiam, quamquam iam diu ita uiuitur is status rerum est ut nihil boni diuinet animus, si huic potissimum imminere anno scissem, uel exsilio uel morte, si alia fuga honoris non esset, uitassem. ergo si uiri arma illa habuissent quae in portis fuere consules an uos Quirites? si culpa in nobis est, auferte imperium indignis et, si id parum est, insuper poenas expetite: si in uobis, nemo deorum nec hominum sit, qui uestra puniat peccata, Quirites: uosmet tantum eorum paeniteat. non illi uestram ignauiam contempsere nec suae uirtuti confisi sunt; quippe totiens fusi fugatique, castris exuti, agro multati, sub iugum missi, et se et uos nouere: discordia ordinum et uenenum urbis huius, patrum ac plebis certamina, dum nec nobis imperii nec uobis liber