comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ Deillo pomp dubitat utr̃.
accõm eum mandare socuis
sufficit. ut si face̾ ille ñ possit
nicħ̾ uitͣ sociis p̾steran u̾o in¬
dempnes eos prare debeat et
puto om̃i mo eum tem̃ eius
nomine qmͣ ip̃e sol admisit.
qr difficile ẽ negare culpa ip̃r
admissum¶ Id querit an cõm¬
odum ꝙ pp̃ admissũ socium
accessit ꝯpensare cũ dampno
sandum ꝙ ñ est u̾m ¶ Nam
et marcelł .x.ui. dig̾ait. ¶ Sis¬

Expanded text:
 illo Pomponius dubitat, utrum actionem eum mandare sociis sufficit, ut, si facere ille non possit, nihil ultra sociis praestet, an uero indemnes eos praestare debeat. et puto omnimodo eum teneri eius nomine, quem ipse solus admisit, quia difficile est negare culpa ipsius admissum.Idem quaerit, an commodum, quod propter admissum socium accessit, compensari cum damno, sandum. quod non est uerum, nam et Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
uus unius ex sociis societati
a domino prepõitus neglige̾¬
ter u̾satus sit. dñm societati
tati accessit cum dampno ⁊
et ita diuum marcũ ꝓnim¬
tiasse nec posse dici sociũ.absti
si dampnum petit.

Expanded text:
uus unius ex sociis societati a domino praepositus neglegenter uersatus sit, dominum societati tati accessit, cum damno: et ita diuum Marcum pronuntiasse, nec posse dici socio: 'absti‹si› damnum peti
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditatis petit. ¶Ins ñ ex eo
metitur. ꝙ possor occupauit.
s ex oĩire. et iõ siue ex asse pri
sit totam br̾ditatem. uendioa¬
bit. lic numam rẽ possideas
siue ex ꝑte. ꝑtem. lic et tucotã
hr̃ditatem possideas.¶Quin
immo si duo possideant hr̃di¬
tatem. et duo sint qui. ad seꝑ
tes ꝑtinedicͣaͣt ñ singuliat
singuns pet̾e contenti ẽẽ debet̃
puta primus aprimo uł scd̃s

Expanded text:
hereditatis petit, is non ex eo metitur quod possessor occupauit, sed ex suo iure: et ideo siue ex asse heres sit, totam hereditatem uindicabit, licet tu unam rem possideas, siue ex parte, partem, licet tu totam hereditatem possideas. Quin immo si duo possideant hereditatem et duo sint, qui ad se partes pertinere dicant, non singuli a singulis petere contenti esse debent, puta primus a primo uel secundus
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq. ¶ Prom̃ et si possõr.
et petitor possidcant hrditatẽ
cum unusquisq eorum ꝑtẽ
dimidiam hr̃ditatis sibiasse¬
rat. inuicem peg̾e̾ debebunt ũ
ꝑtes rerum consequantn: an
si controu̾siam sibi ñfaciunt.
brditatis. familie h̾ciscunde
expiri eos oportebit. ¶ Siego
ex ꝑte me dicam h̾dem. cob̃¬

Expanded text:
et si possessor et petitor possideant hereditatem, cum unusquisque eorum partem dimidiam hereditatis sibi adserat, inuicem petere debebunt, ut partes rerum consequantur: aut si controuersiam sibi non faciunt hereditatis, familiae herciscundae experiri eos oportebit. Si ego ex parte me dicam heredem, co
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾m uendidit: nisi dix̾it eum
in eo seii ee cũ ad sempniũ ꝑtine¬
at: sempnio usufructũ petente
ꝑm̃ tenetur ac simtradendo di
xiss nsuffructus nõie adusus
seuimñ teñ. et sireua sen usu
fructus fu̾it legatus. aut itant
cũ ad seium ꝑtin̾e desiiss sẽꝑ¬
nii ẽẽt. sempnio usũfructũ pe¬
gau̾it.festim fideuissores liba¬
buntur qr etiam si eiuctus fu̾it.
ib eo cui legatus fu̾it. nulla at

Expanded text:
liberum tradit, nisi dixerit eum in eo Seii esse, cum ad Sempronium pertineat, Sempronio usum fructum petente perinde tenetur, ac sixisset usus fructus nomine aduersus Seium non teneri. et si re uera Seii usus fructus fuerit, legatus autem ita, ut, cum ad Seium pertinere desisset, Sempronii esset, Sempronio usum fructum pegauerit, confestim fideiussores liberabuntur, quia, etiamsi euictus fuerit ab eo cui legat
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑe micħ̾ duplam pr̃are debere.¬
¶ Ite si dno sui hr̃s exticit emptor
qm̃ eiunci ei ñ pot nec ipẽ sibii
uidetur eninc̾e ñ ꝯmittitur. d¬
uple scipułoshus igitur casib
exempto agenõ erit.Si is
qui fu̾dum em̾it et satis de e¬
uiccone accepit et eũdem fñd
uendid̾it. et emptori suo hr̃si
extit̾it uł ex ꝯtͣrio emptor uen¬
ditori hr̃s extitit aneicto eo¬
fumdo cũ fideuisorib age̾ poss¬
it q̃ritur existimo. aũt utroq
cau fideuissores teni qm et cu
debitor creditori suo hr̃s exstitit
accõ q̃dam int̾ hr̃dem et hr̃di

Expanded text:
ere. Item si domino serui heres exstiterit emptor, quoniam euinci ei non potest nec ipse sibi uidetur euincere, non committitur duplae stipulatio. his igitur casibus ex empto agendum erit. Si is, qui fundum emerit et satis de euictione acceperit et eundem fundum uendiderit, emptori suo heres exstiterit, uel ex contrario emptor uenditori heres exstiterit: an euicto fundo cum fideiussoribus agere possit, quaeritur. existimo autem utroque casu fideiussores teneri, quoniam et cum debitor creditori suo heres exstiterit, ratio quaedam inter
Abbreviated transcription (Latin):
ditor debitorisno exstit̾it hr̃s:
minus in brditate hr̃e uidetur
canqm ip̃a hr̃ditas hrdi solu̾it.
ssiue ergo is q de enictone satis
acceꝑat emptori cui ip̃e nẽdide¬
rat siuc emptor uenditori suohr
exstit̾it. fideuissores trnebũtur.
set si. ad eũd̾ neditoris et ẽptoris
hr̾ditas reciditigi cũ fidenissor¬
ibus pot̾it.

Expanded text:
ditor debitori suo exstitit heres, minus in hereditate habere uidetur, tamquam ipsa hereditas heredi soluerit. siue ergo is qui de euictione satis acceperat emptori cui ipse uendiderat, siue emptor uenditori suo heres exstiterit, fideiussores tenebuntur. et si ad eundem uenditoris et emptoris hereditas recciderit, agi cum fideiussoribus poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
ro siquid̃ pacto conuentoit᷑
eos de societate fco ita stipula
tisunt.ẜ ita dari fieri ue spon¬
des futurum fuiss si nouato¬
nis cã id fẽcissent ꝓ socio agi
ñ posse. s tota res instipłone
puenisse. s dunitaxat penar.
Non enim utriusq rei ꝓmis¬
sorem obͥuigan ut ita daret
facet et si ñ feciss penã suffer¬
rer. et io societatis iuditio a¬
gi posse. ¶uo cõlib̾ti societ¬
atem choierunt lucriq̃stus

Expanded text:
 si quidem pacto convento inter eos de societate facto ita stipulati essent, "haec ita dari fieri spondes?", futurum fuisse, ut, si novationis causa id fecissent, pro socio agi non possit, sed tota res in stipulationem pervenisse, sed dumtaxat poenam non enim utriusque rei promissorem obligari, ut ea daret faceret et, si non fecisset, poenam sufferret et ideo societatis iudicio agi posse. Duo colliberti societate
Abbreviated transcription (Latin):
U. Duo societatem choiert
ut gramaticam dõcent et qd̃
ex eo artifitõ questus fecisset
cõmune eoꝵ eet. de ea it que
uolu̾nt fi̾ in pacto⁊ uento
societatis ꝓscripsunt deinde
int̾ se hiis u̾bis stipuuati st̃.¬

Expanded text:
.Duo societatem coierunt, ut grammatica‹m› docerent et quod ex eo artificio quaestus fecissent, commune eorum esse‹t›: de ea re quae uoluerunt fieri in pacto conuento societatis proscripserunt, deinde inter se his uerbis stipulati s
Abbreviated transcription (Latin):
iu socum frustra donare ꝯuẽi
qr mortuo soco nuptien solu¬
untur. nec int̾est. in pr filiũ ur
finam exhrdauit diuortiispẽs
dampmꝯpensato ñ admittit᷑.¬
¶ Easde res ñ possit mułr sibiqͣi
donatas defendẽ. ex illis u̾bis
quib doñatones ei auiro lega¬
ce sunt. cũ eiusmoi spẽsn don

Expanded text:
i socerum frustra donare conuenit, quia mortuo socero nuptiae non soluuntur: nec interest, an pater filium uel filiam exheredauerit. diuortii species damni compensatio non admittitur. easdem res non potest mulier sibi quasi donatas defendere ex illis uerbis, quibus donationes ei a uiro legatae sunt, cum eiusmodi species n
Abbreviated transcription (Latin):
necc̃e h̾ebit prare.¶¶ Aadati
acco tunc competitcũ ceperit
si nicħ int̾est ce̾ssat mandati
acco / et eatenus competit. qͣte¬
⁊ nus int̾est ntputa mandaui
tibi ut fund̃ emñes sunt̾erati
mea emi ceneb̾is.Cet̾um si
eumd̃ bunc fund̃ ego ipe̾emi
uł alius miͣchͣn intest asigo
cessat mandatiacto. ¶¶añ¬
daui ut negotia gtres sinich
depierit qmius nemo gessit.
nulla accõ ẽ aut si alius idon¬
ee gesẜit. cessat mandatiactõ
set in similib s iõ erit ꝓban¬
dum.Sugnorantes fideu¬
ssores debicorem soluisseut ⁊
acceptilatone siue pacto liba¬
cum ex suba debitoris solu̾it.
ñ tenebuntur mandati. ꝙ et¬

Expanded text:
e habebit praestare. Mandati actio tunc competit, cum coepit si nihil interest, cessat mandati actio, et eatenus competit, quatenus interest. ut puta mandaui tibi, ut fundum emeres: si intererat mea emi, teneberis: ceterum si eundem hunc fundum ego ipse emi uel alius mcessat mandati actio. mandaui, ut negotia gereres: si nihil deperierit, quamuis nemo gesserit, nulla actio est, aut si alius idonee gesserit, cessat mandati actio. et in similibus hoc idem erit probandum. Si ignorantes fideiussores debitorem soluisse uel etiam acceptilatione siue pacto liberatum ex substantia debitoris soluerunt, non tenebuntur mandati.
Abbreviated transcription (Latin):
Teũ. Stichus testõ eius quẽ
dm̃n suum arbitratur lib̾tate
accepta si decemannis ex die i¬
postiod̃ se ingenuũ compit.
nec reliquor.annorum dedit
ut indebitã datam repete. et qͣ ac
pupillo ñ impͣutauit. q̃ro.anre¬
petitomi. ⁊dñsus creditore hr̃et.
respondrhr̃e. ¶ Gicius cũ mul¬
tos creditores hr̃et. in quib ⁊
seiumbona sua prinatim uen¬
ditone fc̃a memo ꝯcessit. ut sa¬
cis credicorib fac̾et. s menius
souut pecuniam seio. tanqͣ de¬
bitam. q̃ iamaticio fu̾at. soluta
qitum c̃ cum postea repiantur
apocheapticium debitorẽ ꝑti
solute peciũe cuimagis repetitõ
pecunie indebite solute ꝯpetit
cicio debitori.an menio q in rẽ

Expanded text:
um. Stichus testamento eius, quem dominum suum arbitrabatur, libertate accepta, si decem annis ex die postmodum se ingenuum comperit nec reliquorum annorum dedit ut indebitam datam repetere et qua apupillo non imputauit: quaero an repetitionem aduersus credi torem haberet. respondit habere. Titius cum multos creditores haberet, in quibus et Seium, bona sua priuatim facta uenditione Maeuio concessit, ut satis creditoribus faceret: sed Maeuius soluit pecuniam Seio tamquam debitam, quae iam a Titio fuerat soluta: quaesitum est, cum postea repperiantur apochae apud Titium debitorem partim solutae pecuniae, cui magis repetitio pecuniae indebitae solutae competit, Titio debitori an Maeuio, qui in rem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrou̾liam amplr ec. impediat
usurarũ nõie. accepit. et gau s
sen sminoris hr̃s adu̾sus pͣn¬
bliũ meniũ ap̾side pumtie in
integrũ restitutus ẽ ne debit̾¬

Expanded text:
controuersiam amplius esse' impediat usurarum nomine accepit, et Gaii Seii minoris heres aduersus Publium Maeuium a praeside prouinciae in integrum restitutus est, ne debit
Abbreviated transcription (Latin):
ta ea res ad dolum malũ dũ¬
taxat et culpam uenditoris
dingenda est. ¶Si dona oct¬
ogm̾ta accede̾ mͣ fundo quem
fossa eẽnt dictum erit. et psa
erant qm̃ ad eum nummidab

Expanded text:
ta ea res ad dolum malum dumtaxat et culpam uenditoris dirigenda est. Si dolia octoginta accedere fundo, quae infossa essent, dictum erit, et plura erunt quam ad eum num
Abbreviated transcription (Latin):
nauẽ ex̾cet tñita demũdatur
si uoͣlu̾̃tate er ex̾ceat. Io aũt
ex uoluitate in solid̾ cenetur.
q ht̃ inpot̾ate ex̾citorem. qr

Expanded text:
nauem exercet, tamen ita demum datur, si uoluntate eius exerceat. ideo autem ex uoluntate in solidum tenentur qui habent in potestate exercitorem, q
Abbreviated transcription (Latin):
nauem ex̾ceat exigem tuto¬
ris auctoritatẽ Est aũt nob̾
electõ uty excitoreman mag
auxilio indigebat. ¶S aut
exlocatocum magrosi m̾cede
oꝑam ei exib aut n gͣtuitam.
mandatiag̾e potest. SSolet¬

Expanded text:
nauem exerceat, exigemus tutoris auctoritatem.Est autem nobis electio, utrum exercitorem an magiauxilio indigebat, sed aut ex locato cum magistro, si mercede operam ei exhibet, aut si gratuitam, mandati agere potest. sole
Abbreviated transcription (Latin):
ab solutus ẽ. ¶Si ẜius cur no¬
mine dupla stipulati sumus
enictus fu̾it anͣ ob̾ idͣ. ꝙ fugiti¬
uus: uł sanus ñ fuit. anagere
nichominus possimus. querit.
ꝓculus uidend̾. ait. neħ quoq
int̾sit utrum tũc euictus sit. cũ
meus fes ñ ẽẽt. an tũc cumeus
fes eetͥ meo enim cau quomeus
fc̃s est. statim mea int̾est. qñto
ob id decior ẽ. et qua accõne sem¬
el ex stipulatu hre cepi eam nec¬
ob euictõm. nec morte nec ma¬
numissione nec fuga sui. nec
ulla simili cã amitti at sim bo¬
nis meis fr̃s ñsit. nicħ ob ea ꝙ
fugitiuus sit pauꝑior si utpo¬
tecummbonis meisnsit/ qd̾
si sanũ ee: erronem si ee stipiat
p̃sentemusum ꝑtim. tã et in ob¬
scuro ẽet ut pote ignorantibus
nob̾ qm̃idu eum hiturus cẽm.¬
aut ame. aut ab eo cui uedrdissẽ.
ciune simłr ꝓmisisie̾ euince̾t.
sumam aut̃ opimionis sue has
eẽ ut tm ex ea stipuloneꝯ seqrq̃¬

Expanded text:
absolutus est. Si servus, cuius nomine duplam stipulati sumus, evictus fuerit a nobis: ob id quod fugitivus vel sanus non fuerit an agere nihilo minus possimus, quaeritur. Proculus videndum ait, ne hoc quoque intersit, utrum tum evictus sit, cum meus factus non esset, an tum cum meusesset: in eo enim casu quo meus factus est statim mea interest, quanto ob id deterior est, et quam actionem semel ex stipulatu habere coepi, eam nec euictione nec morte nec manumissione nec fuga serui nec ulla simili causa amitti: at si in bonis meis factus non sit, nihil ob ea quod fugitiuus sit pauperior sim, utpote cum in bonis meis non sit. quod si sanum esse, erronem non esse stipulatpraesentem usum pertineret, tametsi in obscuro esset utpote ignorantibus nobis, quamdiu eum habiturus essaut a me aut ab eo cui uendidissem cuiue similiter promississem euinceret. summam autem opinionis suae hanc esse, ut tantum ex ea stipul
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut equũ ẽ bone fider
Temptori alt̾ius dolũ nõ nõc̾e
ita ñ est equm eidem ꝑsoe ue̾¬
ditoris sui dolum prodesse.
adempturum. et si pł ht ħ to
reu̾tiꝰ. sextus elius diuus scũ¬
us dix̾unt quorum et michi
iustissima iudctur eẽ sentẽtua
umbro castello fistulesb cerra
misse. iqmͣ duc̾ent in equmlã¬
t̾ib circuimstricte. in edium es¬
sentan ut rupta cesa inluncta

Expanded text:
Sicut aequum est bonae fidei emptori alterius dolum non nocere, ita non est aequum eidem personae uenditoris sui dolum prodesse. adempturum, et si plus habet,seruari Sextus Aelius, Drusus dixerunt, quorum et mihi iustissima uidetur esse sententia. umbeo castello fistulae sub terram missae aquam ducerent in aenum lateribus circumstructum, an hae aedium esset, an ut ruta caesa uin
Abbreviated transcription (Latin):
causa semꝑ ut ubiq precipua c̃
Nam et pnolice intest dotesmu¬
uerio conẜuari cum dotatas
ee feminas ad sobolem procr¬
candam replendamq libisci

Expanded text:
causa semper et ubique praecipua est: nam et publice interest dotes mulieribus conseruari, cum dotatas esse feminas ad subolem procreandam replendamque liberi
Abbreviated transcription (Latin):
libo se ge̾re cepiss. hunc ñ ec̃ fu¬
gitiuu nec eñ tñ m̃tiendo se
ub̾um in quid fugitiuus ẽe ce¬
ꝑit. ꝗ sine fuge ꝯscilio id fecit.
Q anit ediles noxa solutusñ
sit sic intelligend ẽ ut ñ ħ debe¬
at ꝓmician nullã eum noxam
misisse. s illud noxa solutũ cẽ.
ħẽ noxali udito subicctũ nõ ẽẽ.
Ergo si noxamꝯmisit nec pina¬
net᷑ nora: solutus indetͣ. Nox¬
as accipe debemus priuatas ħ
ẽ eas quecũq ꝯmittũtur ex de¬
lictis ñ publicis criminib ex
qb agitur indiciis noxalib
demq spalit̾ cauetur infra de
capitalib fraudib ex pͥuatis¬
aut noxus oritur dampnum
pecumanu. siꝗs forte noxe de¬
de nolu̾it. s litis extimatonem
sufferre. ¶Si quis talis sit ẜiiᷤ
rum distractus sit adno: urab
aliq̃ pot̾ate dam̃pnatus ẽ. uł siex¬
portandus. equissimũ erit etiã
ħ p̾dici. ¶ Siqs affirmau̾it.ali¬

Expanded text:
 hunc non esse fugitivum: nec enim mentiendo se liberum, inquit, fugitivus esse coepit, quia sine fugae consilio id fecit. Quod aiunt aediles "noxa solutus non sit", sic intellegendum est, ut non hoc debeat pronuntiari nullam eum noxam commississe, sed illud noxa solutum esse, hoc est noxali iudicio subiectum non esse: ergo si noxam commisit nec permanet, noxa solutus videtur. Noxas accipere debemus privatas, hoc est eas, quaecumque committuntur ex delictis, non publicis criminibus, ex quibus agitur iudiciis noxalibus: denique specialiter cavetur infra de capitalibus fraudibus. ex pem noxiis oritur damnum pecuniarium, si quis forte noxae dedere noluerit, sed litis aestimationem sufferre. Si quis talis sit servurum distractus sit a domino vel ab aliqua potestate damnatus vel si exportandus: aequissimum erit etiam hoc praedici. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nem ita diffunit labõ. Pusulu
fugitiuũ ẽẽ: et ex diu̾so fugitin¬
um magnũ errone ẽẽ. s ꝓprie er¬
rone sic cliffinimus qñquid fu¬
git. s frequet̾ sine causanagat᷑.
et temporib inres nugatorias
ꝯsumpcis serius. id dnm reclit.
Ap celũ scriptũ ẽ. lib̾ti ap̃ patro¬
num hĩtantis sic ut subuna cl
eũ fugitiuu: celius ait planesi
talc̾m custodia eabĩtaton hũit
et in ea cella lib̾tus hĩtauit. cui
ꝯmune et ꝓmiscuũ plunũ cell¬
it et laẜo ꝓbat. Id̾ celius ait. ser¬

Expanded text:
nem ita definit Labeo pusillum fugitiuum esse, et ex diuerso fugitiuum magnum erronem esse. sed proprie erronem sic definimus: qui non quidem fugit, sed frequenter sine causa uagatur et temporibus in res nugatorias consumptis serius domum redit. Apud Caelium scriptum est: liberti apud patronum habitantis sic, ut sub una claesse fugitiuum Caelius ait. plane si talem custodiam ea habitatio non habuit et in ea cella libertus habitauit, cui commune et promiscuum plurium cellit et La
Abbreviated transcription (Latin):
Nius. Siqd uenditor de manc:¬
ipio adfirmau̾it: roq ñ ita esse
emptor q̃ratur aut reclibitorio
aut extimatorio idc̃ qnͣtomino¬
stantem. aut iaboriosũ auit cur¬
ace ingilac̾e̾ ẽe aut ex frugali¬
tate sua petuliũ adꝗrentẽ affir¬
mauit. et is ex cliu̾so leuis pro¬
t̾uus desidiosus. sompnicłosus
pig̃ tardus. ꝯmessor inueniat᷑
sħ omĩa idẽtur eoꝑtin̾e. ne id
ꝙ. ad fumau̾it uenditor amare
ab eco exigantu: s cũ quodami
tepam̃to ut si forte ꝯstante ẽc̃. if¬
firmau̾it.ñ exacta gͣtuitas et cõ¬
stantia qĩ aphilosopho desid̾et᷑.
et sil aboriosu: et uigilace affir
desid̾entur sidẽ et incet̾is q̃ uen¬
ditor affirmau̾it intelligimius.
enditor ꝗ optimu totũ eẽ
dix̾it. optimũ in eo artifitium

Expanded text:
lium. Si quid uenditor de mancipio adfirmauerit idque non ita esse emptor queratur, aut redhibitorio aut aestimatorio id est quanto minostantem aut laboriosum aut curracem uigilacem esse, aut ex frugalitate sua peculium adquirentem adfirmauerit, et is ex diuerso leuis proteruus desidiosus somniculosus piger tardus comesor inueniatur. haec omnia uidentur eo pertinere, ne id quod adfirmauerit uenditor  quodam temperamento, ut si forte constantem esse adfirmauerit, non exacta grauitas et constantia quasi a philosopho desideretur, et si laboriosum et uigilacem adfirdesiderentur. idem et in ceteris quae uenditor adfirmauerit intellegemus. Uenditor, qui optimum cocum esse dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
n̾ato ꝓcedit. ¶Diane si cẽdẽtẽ
uuln̾auit: erit a que locus. aut
si ñ inc̾camie suũ occid̃it nisi
egrotum leuit ꝑcusẜit: et iso¬
bierit. recte lab̾o dicit lege aq¬
lia cum teñ qr alii aliud mor¬
tiferũ et sol. ¶ Celsꝰ aũt mult᷑
mͣt̾ẽc dicit. in occid̾it. an mortis

Expanded text:
nerato procedit. plane si cedentem vulneraverit, erit Aquiliae locus, aut si non in certamine servum occidit, nisi aegrotum leuiter percusserit et is obierit, recte Labeo dicit lege Aquilia eum teneri, quia aliud alii mortiferum esse solet.Celsus autem multum interesse dicit, occiderit an
Abbreviated transcription (Latin):
si ẜuus mens ab.ilio in ĩsidias
deouctus. ab. alio eẽt occisus ¶S¬
erit occisus. iquilie locus est
S si cum alu incampo iacula¬
rentur ẜuus ꝑ en locũ gĩsierit.
aqlia cessat / qr ñ debuit ꝑ capu
iaculatorm̃it intẽpestiuc face̾.
Qui tñ data oꝑa meum iacula¬
cus ẽ utiq acqlia tenebitur.¬

Expanded text:
servus meus ab alio in insidias deductus, ab alio esset occisus. Serit occisus, Aquiliae locus est: sed si cum alii in campo iacularentur, servus per eum locum transierit, Aquilia cessat, quia non debuit per campum iaculatorium iter intempestive facere. qui tamen data opera in eum iaculatus est, utiq
Abbreviated transcription (Latin):
que sĩa u̾a ẽ.magis enĩ cãm
mortis p̾stit̾it qm̃ occidit. ¶ Si
ꝗs ꝑuim uł suasum medica¬
m̃tum aucui infũoit. ur ore
uł clist̾e. uł si eñ unxit malone¬
ad̃m obstetrix suppones tenet᷑.
Si quis hoĩem fame necauit ĩ
fc̃m accone ten̾i ñ.atius ait¶Si
fuumeum equitante concitato
equo effecis in flum p̾cipitari

Expanded text:
entia vera est: magis enim causam mortis praestitit quam occidit. Si quis per vim vel suasum medicamentum alicui infundit vel ore vel clystere vel si eum unxit malo veri, quemadmodum obstetrix supponens tenetur. Si quis hominem fame necaverit, in factum actione teneri Neratius ait. Si servum meum equitantem concitato equo effeceris in flumen praecipitari
Abbreviated transcription (Latin):
neatiusim̃ affert e nͣ qui uenen¬
um ꝓ medicam̃to dedit. et cãm
mortis p̾stuisse. qm̃adm eum
qui furenti gladiũ porrexit. nã
nec hũc lege.iqlia ten̾. s infc̃m.¬
¶S si quis deponte anque p̃cip¬
itau̾it. celsus ait. siue ẜ̾ipoictu
ꝑienit. aut continuo subm̃sus. x
laxatus ni fluminis uctus ꝑi
te secint ur̃ ex locato nł ex legẽ
aquilia compet̾r accoms¬
uis.d̾uris ẽ si medicam̃¬
to pperam usus fuit s et qui bñ
secuit. et deliquit curatom secũ¬
rus ñexit. s culpe rẽns ĩtellig¬
itur. ¶AAulionem quo si pͦ
imꝑitiam impecũ mularũ re

Expanded text:
neatur. unde adfert eum qui uenenum pro medicamento dedit et ait causam mortis praestitisse, quemadmodum eum qui furenti gladium porrexit: nam nec hunc lege Aquilia teneri, sed in factum.Sed si quis de ponte aliquem praecipitauit, Celsus ait, siue ipso ictu perierit aut continuo submersus est aut lassatus ui fluminis uictus periete secuerit, uel ex locato uel ex lege Aquilia competere aciuris est, si medicamento perperam usus fuerit. sed et qui bene secuerit et dereliquit curationem, securus non erit, sed culpae reus intellegitur. Mulionem quoque, si per imperitiam impetum mularum r
Abbreviated transcription (Latin):
imna occidisse. et simetuiquis
mortis fure occiõ̾it. ñ dubitabr̃
qn lege acqlia si tencatin ¶Sin
aut̃ cã possi app̾hende maluit
occide magis e ut iniuriam fec¬
isse uideatu ergo et corneliatẽ¬
nebitur. Iniriam aut hicac

Expanded text:
ia occidisse: et si metu quis mortis furem occiderit, non dubitabitur, quin lege Aquilia non teneatur. sin autem cum posset adprehendere, maluit occidere, magis est ut iniuria fecisse videatur: ergo et Cornelia tenebitur. Iniuriam autem hic ac
Abbreviated transcription (Latin):
dare dno dampnas esto. et̃ iñfra
dem̃ cauetur ut adu̾sus infitiã¬
tem iñdͣuplu ħͥ acco eẽt. ¶ Ut
igitur apparet.tis nr̃is exeq̃t
quadrupedes que pecud nũost̃.
et gregatim hñtur. ułutioues
capre boues. equi. muliasini
S et. in sues pecud. appelłone
continentur. q̃ritur et recte la¬
pecudes ñ est longe magis best¬
ie. meo nũo nsunt uluti ursi.
eorum fera eset ĩo primo cãpite
cisus occisa ne fu̾it. lex aquilia
adicitur. sło enĩ sufficit occisu
insidiantem michi occido secu¬
rus ero. Namadu̾sus piculum.
sum occidẽ ꝑmittit. ut cñ idipn
cũclamorib testificet᷑ Int̾duu
aut dep̾hensum ita ꝑmitcit oc¬

Expanded text:
dare domino damnas esto': et infra deinde cauetur, ut aduersus infitiantem in duplum actio esset.Ut igitur apparet, seruis nostris exaequat quadrupedes, quae pecudum numero sunt et gregatim habentur, ueluti oues caprae boues equi muli asini. sed an sues pecudum appellatione continentur, quaeritur: et recte Lapecudes non est. longe magis bestiae in eo numero non sunt, ueluti ursi eorum fera est et ideo primo capite ccisus occisaue fuerit, lex Aquilia adicitur: non enim sufficit occisum, insidiantem mihi occidero, securus ero: nam adversus periculum sum occidere permittit, ut tamen id ipsum cum clamore testificetur: interdiu autem deprehensum ita permittit oc
Abbreviated transcription (Latin):
urumait.ꝙ minꝰ ex oꝑis filii
sui pp̃uitiatu oculu sit hĩturus
et impendia q̃ ꝓ eius curatõne
fecit. ¶ Occisum aũt accipe de¬
bemus. siuegladio siue ⁊ fuste.
ut alio celo. ur manib si forte
strangulauit eũ uł calce ꝑecut.

Expanded text:
quod minus ex operis filii sui propter uitiatum oculum sit habiturus, et impendia, quae pro eius curatione fecerit.Occisum autem accipere debemus, siue gladio siue etiam fuste uel alio telo uel manibus si forte strangulauit eum uel calce petiit
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur iniuriam.hic dampnũ
accipiemus culpa datumetiã
ab eo qui necce nołin et io q̃ri¬
mus si furiosus dampnũ deo¬
erit. an legis aquilie accosit et
pegasus negauit.¶Queeniz
in eo culꝑa sit cũ sue m̃tis ñ sit.
et ħ eͥ issimũ cestabit igitur
aqlie accõ qmͣad̃m si q̃ drupesi
dãpnũ ded̾it aqlia cessat. auit si
tegnia cecidit. ¶Si et siinfans
si ĩpubes id fec̾it. iab̾o .ut. qr fur¬
ticenetur. teni et aquilia eñ /et
ħ puto u̾m sisit iam inuine cãp¬
ax.Si magist̾ in disciplina

Expanded text:
igitur iniuriam hic damnum accipiemus culpa datum etiam ab eo, qui nocere noluit.Et ideo quaerimus, si furiosus damnum dederit, an legis Aquiliae actio sit? et Pegasus negauit: quae enim in eo culpa sit, cum suae mentis non sit? et hoc est verissimum. cessabit igitur Aquiliae actio, quemadmodum, si quadrupes damnum dederit, Aquilia cessat, aut si tegula ceciderit. sed et si infans quo‹dsi› inpubes id fecerit, Labeo ait, quia furti tenetur, teneri et Aquilia eum: et hoc puto uerum, si sit iam iniuriae capax.Si magister in disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
dis fructib: magis corporis
ius ex quo ꝑcipiũtur: qm sem¬
inis ex quo orm̃tur aspicitur.
colectum fint. meũ fier porrõ
bor fidi possõr inꝑcipiedis fru¬
ccib ĩõ iuris ht̃ ꝙ dñs p̾dioꝵ

Expanded text:
dis fructibus magis corporis ius ex quo percipiuntur quam seminis, ex quo oriuntur aspicitur: collectum fuerit meum fieret. porro bonae fidei possessor in percipiendis fructibus id iuris h
Abbreviated transcription (Latin):
d qmͣdiu enictus fuous ñ fu¬
erit mannam et ẜnus alien
q̃ bõa fide em̾o. tamouimicħer
re mea uł ex oꝑis sius acq̃uiret
neganit eẽ. nisi fructus fu̾di
ex uenatone est.¬

Expanded text:
fuerit: nam et seruus alienus quem bona fide emero tamdiu mihi ex re mea uel ex operis suis adquiret, negauit esse, nisi fructus fundi ex uenatione
Abbreviated transcription (Latin):
re quiritum uendicarẽ posse¬
¶Per hanc aũt accõm ñ solũ
singule res uendicabũtur.
s posse etiam grege᷑ uendi.
gregatim hñtur. dicend̾ est

Expanded text:
e Quiritium uindicare posse.Per hanc autem actionem non solum singulae res uindicabuntur, sed posse etiam gregem uindicagregatim habentur, dicendum est
Abbreviated transcription (Latin):
U. Ded et si exꝑte ñ modica
sit hrs scriptus filius marb¬
itrio ẽ creclitoris. utr̃ ꝓ port̾o¬
ne nr̃ditaria.an in solideu
conueniat s et hic iidex esti¬
mare d ine forte inrid ꝙ facere
pot̃ d conueniri ¶Int̾dũ aũt¬

Expanded text:
.Sed si ex parte non modica sit heres scriptus filius, in arbitrio est creditoris, utrum pro portione hereditaria an in solidum eum conueniat. sed et hic iudex aestimare debeat, ne forte in id quod facere potest debeat conueniri.Interdum au
Abbreviated transcription (Latin):
S suerim inquibꝰus fru¬
ctus pp̃abusum ꝯstituti nõ
pot̾. iraint usũfructũ se hr̾e.
ur sibi deb̾i effectum nirisiu¬
randi seqnd arbitror ¶oq
tũt quo iud̃i eum rectȩ iur¬
asseputo et ex eo uremrado
posse pet̾e usũfructũ. canͣtõe
obligata. ¶Si cũ de b̾rdita¬
te int̾ me et te controu̾siasit.¬
et mrauo hrditatem mea̾

Expanded text:
usus fructus propter abusum constitui non potest, iurauerit usum fructum se habere uel sibi deberi, effectum iurisiurandi sequendum arbitror ideoque tunc quoque uideri eum recte iurasse puto et ex eo iureiurando posse petere usum fructum caution‹e› oblata.Si, cum de hereditate inter me et te contro uersia esset, iurauer
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾ir accõ competit. ¶Qd̃ si
ego ex eadem hrditate posside¬
rem. trq cepisses petẽ ame.
cum adu̾sus te nirassẽ excͣepͣ¬
cõne me uti debe uirisuiran¬
displane s amuis.a me brdita

Expanded text:
tio mihi competit. quod si ego ex eadem hereditate possiderem tuque coepisses petere eam ‹a m›e, cum aduersus te iurassem, exceptione me uti debere iurisiurandi. plane si alius a me heredita
Abbreviated transcription (Latin):
Ur. Idem e et si ego quolz
⁊ io possidente rem h̾ditari¬
m pet̾re uelim qr et si petisse
a tehrditatem pbassemq me¬
petẽdo io ip̃m ꝓbare necesse
haberem

Expanded text:
um.Idem est et si ego a quolibet alio possidente res hereditarias petere uelim, quia et si petissem a te hereditatem et probassem ‹m›epetendo id ipsum probare necesse haberem.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid si aut affinitas directa
sit ab futurus. uralia instacã
incerue̾nerit.
pellendum defende̾ s ex scip¬
nlatuobremũ defensamagi
posse at si iustas causas hãt. tͦ
iuditium accipẽ nolit. fide̾ius¬
sores ñ teñi. qr uir boñus arbi¬
tratus ñ fu̾it. ut qui iustamex¬
cus acõm offerret defende̾ cog̾e¬
tur s et si satis nͣ ded̾it. s et rep¬
mittenti ei creditum est. ide
statuendum ẽ ¶Qmͣitta de
publico.agunt ut etiam prin¬
atum commodum defedant.
causacognita ꝑmittuntur ꝓ¬
curatorem dare et postea. alius
agẽs exceptone repellitin Si
ꝓcuratori opus nouumi nũ¬
tiatum̃sit. idq int̾dicto nfat᷑
ne ciuis fiat edificanti. defẽso¬
ris ꝑtes cumsustine nec com¬
pesli cau̾e ratamrem domin¬
um h̃iturumua ¶ Iuł artet si
satisdedit n anim dͣu̾to iꝗt¬

Expanded text:
quod si aut adfinitas diremptasit afuturus uel alia iusta causa interuenerit, pellendum defendere, sed ex stipulatu ob rem non defensam agi posse: a‹t› si iustas causas habeat, cur iudicium accipere nolit, fideiussores non teneri, quia uir bonus arbitraturus non fuerit, ut qui iustam excusationem adferret, defendere cogeretur. sed et si satis non dedit, sed repromittenti ei creditum est, idem statuendum est. Qui ita de publico agunt, ut et privatum commodum defendant, causa cognita permittuntur procuraagens exceptione repelletur.Si procuratori opus nouum nuntiatum sit isque interdicto utatur 'ne si u‹i›s fiat aedificanti', defensoris partes eum sustinere nec compelli cauere ratam rem dominum habiturum Iulianus ait, et si satisded
Abbreviated transcription (Latin):
Rur. Claudius felix eũdez
fũdum trib obligau̾at. eutich¬
iane primo. et dem̃ turboni t̾ci
o alii creditori cũ eutichiana de
iure suo doce̾t. suꝑata ap̃ uidicẽ
a t̾cio creditore: ñ ꝓuocauat. tur¬
uo ap aliũ iudicem uictus appeu¬
au̾at. Querebatur utrũ t̾cius cre¬
ditor ⁊ turbonem suꝑare d qui
ea ix mota tuibo t̾cium excludet.
plane cũ t̾cius creditor primu
de sua peciu̾a dimisit in lotũ ei
lubstituitur in ea qnͣtitate qm̃
supiori exsoluit. fuert igitur ꝗ
dic̾ent᷑ hic quo t̾cium creditore
potorem ee dełe/ micħ̾ neq̃qm
ħ iustũ et̃ uidebatur. pone prim

Expanded text:
um.Claudius Felix eundem fundum tribus obligauerat, Eutychianae primum, deinde Turboni, tertio loco alii creditori: cum Eutychiana de iure suo doceret, superata apud iudicem a tertio creditore non prouoc‹a›uerat: Turbo apud alium iudicem uictus appellauerat: quaerebatur, utrum tertius creditor etiam Turbonem superare deberet, qui ea remota Turbo tertium excluderet. plane cum tertius creditor primum de sua pecunia dimisit, in locum eius substituitur in ea quantitate, quam superiori exsoluit: fuerunt igitur qui dicerent hic quoque tertium creditorem potiorem esse debere. mihi nequaquam hoc iustum esse uidebatur
Abbreviated transcription (Latin):
uctã in fũdum ulataibinata
pignori eent ⁊ anqm̃ ĩducat
aui rem ypotħ̾ce nõie obliga¬
u̾it tũc dem̃ eam infundun
indux̾it. potior erit qui spalt
priori obligatur. s ex eo quiͦmn¬
ducta res e̾ ꝙ post̾ius fc̃m est.¬
Si de futura reꝯueniat utypo¬
tħce sit. sicuti ẽ de ꝑtu. s qͣran¬

Expanded text:
ucta in fundum illata ibi nata pignori essent, et antequam inducat, alii rem hypothecae nomine obligaverit, tunc deinde eam in fundum induxerit, potior erit, qui specialiter priori obligatur, sed ex eo quod inducta res est, quod posterius factum est.Si de futura re conuenerit, ut hypothecae sit, sicuti est de partu, hoc qua
Abbreviated transcription (Latin):
um in quo prima creditrix su¬
pͥata ẽ at̾cio creclitore scs cre¬
ditor t̾cio cercior obtinu̾it pote¬
rit uti exceptõe rei iudicate. ad¬
u̾sus primam creditcẽ nuuo
mo opinor igitur nec t̾cius cre¬
ditor successit in eius locu quẽ
exclusit. Necint̾ atios res udi¬
cata ani prodee aũ uoce solet. s

Expanded text:
um, in quo prima creditrix superata est a tertio creditore, secundus creditor tertium optinuerit, poterit uti exceptione rei iudicatae aduersus primam creditricem? nullo modo, ut opinor. igitur nec tertius creditor successit in eius locum quem exclusit, nec inter alios res iudicata alii prodesse aut nocere solet, s
Abbreviated transcription (Latin):
ypotħce ue nõie sit res obliga¬
ta siue alo possidẽte prior creoi¬
tor uendic ypotħcana actõne.
et ille exceꝑit si ñ ꝯue̾ĩt. ut sibi
res sit obligata ħ in mod̾ sup̃
relatum replicabit. s sicũ alio
possõre creditor sccł agat. recte
aget. et adiudicari ei pot̾it ypo¬
thca. ut cñprior cũ eo agendor
auferat eirem. ¶Si qm n rest¬
ituebat rempignoratã possor
ꝯdempnatus exp̃fatis mod̾
utis estimatõ e̾ ex solu̾itan ꝑ¬

Expanded text:
hypothecaeue nomine sit res obligata': siue alio possidente prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei rem.Si quoniam non restituebat rem pigneratam possessor condemnatus ex praefatis modis litis aestimationem exsoluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
mutuam dedit. sub usuns ac¬
ceptis pignorib. eidẽq debitori
meuius sub husdẽ pignorib
pecuiam dedit. Quero antitiꝰ
ni tm̃ sortis et earũ usurarum
noie que accesfint añqm̃ meu¬
ius cred̾et: s ⁊ earũ que postea
accessunt potior ẽẽt .R. uitiu¬

Expanded text:
acceptis pignoribus, eidemque debitori Maeuius sub isdem pignoribus pecuniam dedit: quaero, an Titius non tantum sortis et earum usurarum nomine, quae accesserunt antequam Maeuius crederet, sed etiam earum, quae postea ‹ac›cesserunt, potior esset.
Abbreviated transcription (Latin):
tinere õport ¶Siquid unus ex
socus necco de suo impenderit
incõmune negotiũ uditõ
societatis ẜuabit. et usuras si
forte mutuatus sub usuris
dedit. s et si suam pecuniam
dedit ñ sine cã dicetur ꝙ usu¬
ras quo ꝑcipe re debeat quas
poss hr̃c siauii mutuũ dediss.
¶Nn alias socius in io ꝙ facere
pot̾ ꝯdempnatur. qmͣ si confi¬
tetur sese socium fũisse.
rum bõrum socũ sunt. ¶Illud
q̃ritur utrum is demũ facere
iudetur. quomin fac̾e possit
qui erogat bona sũa ĩ fraude
future actõnis. an et ꝗ occõne
acquirendi nunitur s ulius

Expanded text:
tinere oportet. Si quid unus ex sociis necessario de suo impendit in communi negotio: iudicio societatis seruabit et usuras, si forte mutuatus sub usuris dedit: sed et si suam pecuniam dedit, non sine causa dicetur, quod usuras quoque percipere debeat, quas possit habere, si alii mutuum dedisset. Non alias socius in id quod facere potest condemnatur, quam si confitetur se socium fuisse. 6rum bonorum socii sint. Illud quaeritur, utrum is demum facere uidetur quo minus facere possit, qui erogat bona sua in fraudem futurae actionis, an et qui occasione adquirendi non utitur. sed uerius
Abbreviated transcription (Latin):
acto adusus eos competat ext̃¬
ciori.¶ S et si absolutus sit
excercitor hac accone. deinde a¬
gatur cum nauta except̃odã¬
bitur ne sepius de eiusdẽ hõis
admisso queratu et contrasi
dampnum datum sit cet̾m
si exͣ nauem lie anautis ñ p̾ra¬
bit ¶Item sipredix̾it ut unus¬
quissq uectorum res suas ser¬
uet. n dampnum sep̾statur̃.
et consensint uectores p̾dicto¬

Expanded text:
ompetat exercitori. sed si absolutus sit exercitor hac actione, deinde agatur cum nauta, exceptio dabitur, ne saepius de eiusdem hominis admisso quaeratur. et contra, si damnum datum sit: ceterum si extra nauem licet a nautis, non praestabit. item si praedixerit, ut unusquisque uectorum res suas seruet neque damnum se praestaturum, et consenserint uectores praedict
Abbreviated transcription (Latin):
tat pomp eius nomine hanc
accõnem utilem futuram.
Infẽm actõne caupotenetur.
pro hiis qui hĩtandi cã in cau¬
pona sunt ħ aut ñ ꝑtinz ad eũ
qui hospitõ repentino recipit᷑.¬

Expanded text:
tat Pomponius eius nomine hanc actionem utilem futuram. In factum actione caupo tenetur pro his, qui habitandi causa in caupona sunt: hoc autem non pertinet ad eum, qui hospitio repentino recipit
Abbreviated transcription (Latin):
orem aũt cur socii. Neq .n. ne¬
gotia socii go s et ꝓpriam rem
tueor et magis ex re inq̃ im¬
pendr. qm ex ꝑsona socu acc̾o
nascitur.deniq ea actõne pu¬
pillũ tem dicim ut mir̾edia
restituat offito uidicis Di¬
usa ca ẽ eius ꝗ putat sem rem
ꝓpriam impende cũ sit cõis.i

Expanded text:
orem autem cuius socii: neque enim negotia socii gero, sed propriam rem tueor et magis ex re, in quam impenditur, quam ex persona socii actio nascitur. denique ea actione pupillum teneri dicimus, ut impendia restituat officio iudicis. diuersa causa est eius, qui putat se in rem propriam impendere, cum sit communis:
Abbreviated transcription (Latin):
urum mandati accõnecenet᷑.¬
Si ẜuũ ealege tibitradido ut
eũ post mortẽ mea manum¬
itt̾es consistit obligõ/ potest
aut et in mea quor ꝑsona agẽ.¬
plere. deserere ꝓmissum offit
ũo intelligit expłt se id offiti.¬
tium ñ posse io ip̃m cũ primũ
pot̾it d mandatori nuntiare
ut is siuelitaltins oꝑautat᷑.
tiare securus erit.¶Morte
quor eius cui mandatum est
si is integro ad huc mandato
decesẜit soluitur mandatu
et ob iour̃s eius lic executus
fu̾it mandatũ ñ ht mandati
accõm ¶Impendia mandati
exeqñdi grã fc̃a. si bõa fide fc̃a
sunt. restitui omĩmo debent
ge̾ret minus impende̾. ¶Si
mandato m̾o tito credrois. ⁊
mecum mandati egĩs. ñ ałr
condempnari debeo qm̃ siac

Expanded text:
enetur.Si seruum ea lege tibi tradidero, ut eum post mortem meam manumitteres, constitit obligatio: potest autem et in mea quoque persona agenplere, deserere promissum officiuero intellegit explere se id officium non posse, id ipsum cum primum poterit debet mandatori nuntiare, utiare, securus erit.Morte quoque eius cui mandatum e‹s›t, si is integro adhuc mandato decesserit, soluitur mandatum et ob id heres eius, licet exsecutus fuerit mandatum, non habet mandati actionem.Impendia mandati exsequendi gratia facta si bona fide facta sunt, restitui omnimodo debent,gereret, minus impendere.Si mandatu meo Titio credideris et mecum mandati egeris, non aliter con demna
Abbreviated transcription (Latin):
ris soluentem ip̃o iure reum
ñ lib̾are. pp̃ mandatumeni
suum soluit et suo nõie. Io
mandatori accõnes putatad

Expanded text:
ris soluentem ipso iure reum non liberare propter mandatum enim suum soluit et suo nomine ideoque mandatori actiones putat ad
Abbreviated transcription (Latin):
in eademopinione sibi ip̃iquid̃
ex ea petiu̾a ꝑauit. añqm̃ eados
fieret. ita ut nec possidet eaͣ
nec dolo fec̾it quommus eam
possideret.

Expanded text:
in eadem opinione sum, si quid ex ea pecunia parauit, antequam ea dos fieret, ita, ut nec posside‹a›t eam nec dolo fecerit, quo minus eam possideret.
Abbreviated transcription (Latin):
curatorem qi predonem ẽe t̾t
enim suo nomĩc ten̾i põt Nõ
solum aut ab eo petihrditas
pot̾ qui corpus hrditarium
possid. s ⁊̃ si nich uidendũ si
ñ possidẽs optulit tñ se peti¬
tõni. an teneatur. et cellus. ł
benidolo enim face̾ eum ꝙ se

Expanded text:
curatorem quasi praedonem esse: tunc enim suo nomine teneri potest. Non solum autem ab eo peti hereditas potest, qui corpus hereditarium possidet, sed et si nihil. et videndum, si non possidens optulerit tamen se petitioni, an teneatur. et Celsus libteneri: dolo enim facere eum qui se
Abbreviated transcription (Latin):
dandamaccom utilẽ. ¶ Id̾ erit
dicendum et si paruo precio ius
rit.¶Nam putat dicendum
papinianus.idũsus fid̾̃i com¬
missariũ dandam. ac̾cõm. ab
h̾rde enim peti ñ expeoit ꝑ exig¬
uum p̾cium hñte Is et si ret̾e¬

Expanded text:
dandam utilem actionem.Idem erit dandam utilem actionem.Idem erit dicendum et si paruo pretio iussuendidit: nam putat dicendum Papinianus aduersus fideicommissarium dari actionem: ab herede enim peti non expedit perexiguum p
Abbreviated transcription (Latin):
si afurioso em̾o scĩes ꝓpossõre
possideo. tẽ intitulo pro dõa
tatis tenebitur. Itẽ pro dote
titulus recipit pro possõre possõ¬
nis. nuꝑta micħ qĩ dotẽ sciẽs
accepiset silegatim puchi so¬
lutum est ex fła causa sciẽtiuti
pro possõre possidebo. ¶saute
qui restitiut hrditatẽ ten̾ b̾rd¬
itatis petitone ñ põt nisi dolo
fecit. Id l scie̾n̾s restituit nam
et dolus pretĩtus uenit in hr̃di¬
tatis petitõm qiͣ dolo malo des¬
ierit posside̾. ¶ Neratius ł.uii.
m̃branarum Rpsit ab hrde pe¬
ci brditatem posse. et sugnora¬
ret probrde uł propossõre defũc
etiam siputauit nr̃s cas res ex
hachrdit᷑ate eẽ que sibi delataẽ¬
¶Quid siquis hr̃ditatemem̾it.
an utilis in eum pecit̃o br̃dita¬
tis dełet mͣ ne singuł iudicit
uexaretur. uenditore eniten
c̾tum est. S finge ñ extare uen¬
ditorem. uil modido uendidisse.
et bonẽ fid̃i possõrem fuissean
porrigi manus ad emptorem
debeant et putat gaius cassius

Expanded text:
si a furioso emero sciens, pro possessore possideo. item in titulo pro donatione hereditatis tenebitur. item pro dote titulus recipit pro possessore possesnis nupta mihi quasi dotem sciens accepi. et si legatum a scienti, utique pro possessore possidebo.Is autem qui restituit hereditatem teneri hereditatis petitione non potest, nisi dolo fecit, id est si scit et restituit: nam et dolus praeteritus uenit in hereditatis petitione, quasi dolo desierit possidere.Neratius libro sexto membranarum scribit ab herede peti hereditatem posse etiam si ignoret pro herede uel pro possessore defunctimo ait etiam si putauit heres eas res ex hac hereditate esse quae sibi delata est.Quid si quis hereditatem emerit, an utilis in eum petitio hereditatis deberet dari, ne singulis iudiciis uexaretur? uenditorem enim teneri certum est: sed finge non extare uenditorem uel modico uendidisse et bonae fidei possessorem fuisse: an porrigi manus ad emptorem debeant? et putat Gaius Cassius
Abbreviated transcription (Latin):
brditatem in docem deditma¬
ritum pro dote quid̃ possidere
hr̾ditatem. s petit̃one hroitat¬
is utili ten̾i. S et ip̃am muliẽ¬
rem directa ten̾i marcelł scrib¬
it. maxime suam fc̾m diũorti¬
umẽ. ¶Dr̃dẽm aũt etiam eaꝵ
rerum nomine quas defũctus
pro emptore possedit brditat¬
is petit᷑one cen̾i constat qĩ pre
hrde posside.at/ qm̃uis ⁊̃ eaꝵ reꝵ¬
nomine quas pro brde uł pro
possõre defunctus possedituti
teneatur. ¶Si quis  abienͣtis no¬
mine possideat hrditatem. cũ
.sic inc̾tum. an ille ratum kãt
puto absentis nomine pecen¬
dambrditatẽ ipius uo neq̃ꝙͣ.¬

Expanded text:
hereditatem in dotem dedit, maritum pro dote quidem possidere hereditatem, sed petitione hereditatis utili teneri: sed et ipsam mulierem directa teneri Marcellus scribit, maxime si iam factum divortium est. Heredem autem etiam earum rerum nomine, quas defunctus pro emptore possedit, hereditatis petitione teneri constat, quasi pro herede possideat: quamvis etiam enomine, quas pro herede vel pro possessore defunctus possedit, utique teneatur. Si quis absentis nomine possideat hereditatem, cum sit incertum an ille ratum habeat, puto absentis nomine petendam hereditatem, ipsius vero neq
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑit. ñ possidet. s sabinus
instatu libo contra e tͣ ĩdiu
et in eo qui solos fructus ex hr̃¬
ditate recin dicendum erit.
cenetur eiꝑi etis urditatis
petitone. ¶ Si quis sciẽs alie¬
nam emit n̾r̾oitatem̃. qͣiͣ pro
possõre possidret sicpeti. ab eo
hr̃ditatem quidam putant q̃
tenẽtur. Ucẽ siꝗs afisco h̾rdi¬
tatem qͣi uacantem emit equ¬
issimument utilẽ actom adu̾

Expanded text:
accepit, non possidetur. sed Sabinus in statulibero contra: et id verius et in eo qui solos fructus ex hereditate retinet, dicendum erit: tenetur enim et is hereditatis petitione. Si quis scienam emit hereditatem, quasi pro possessore possidet: et sic peti ab eo hereditatem quidam putant. qutenetur.Item si quis a fisco hereditatem quasi uacantem emerit, aequissimum erit utilem act
Abbreviated transcription (Latin):
micħumẽ mandatũ posse ita
consistere. ut micħ cet̾is ꝑtib
redemptis. etiam tuam ꝑtem
pr̃are debeas. s si quid certo
p̾çio em̾das eas mandau̾
m̾is. sic et tua ꝑs quor artãb¬
itur. ut ñ habuo mandati
qnͣtitatem in qmͣ tibi emẽd̃
totum mandaui. ¶ Sinaũt
nullo c̾to p̾cio constituto. em¬
ere tibi mandau̾m. tuq ex
du̾sis p̾ciis ꝑtes cetorumre¬
dem̾is et tuam ꝑtem uiri bo
marbitratu estimaco precio

Expanded text:
m est mandatum posse ita consistere, ut mihi ceteris partibus redemptis etiam tuam partem praestare debeas. sed si quidem certo pretio emendas eas mandauerim, meris, sic et tua pars coartabitur, ut non abundet mandati quantitatem, in quam tibi emendum totum mandaui: sin autem nullo certo pretio constituto emere tibi mandauerim tuque ex diuersis pretiis partes ceterorum redemeris, et tuam partem uiri boni arbitratu aestimato pretio
Abbreviated transcription (Latin):
quereretur impediri ꝙ inmñ¬
monio fc̃mẽet. si si detĩore lo¬
co dõs nõ ẽet. et ncħominus eo
pacco amisso si detiora predia

Expanded text:
quaereretur impediri, quod in matrimonio factum esset, si deteriore loco dos non esset: nihilo minus eo pacto admisso, si deteriora praedia
Abbreviated transcription (Latin):
rte in dni rõne impendit et
dñs ei debitor mane uoluit
aut si debitorẽ er dñs ꝯuenit
qͣre si forte exẜui empͣtõe eui¬
ctionis nomine duplũ dñs
it ut nollħ eẽ in peculiũ ẜuĩ.
S et si quid ei cumłuus deb.
ent peculisi mo ille ht̃ pecu

Expanded text:
rte in domini rationem impendit et dominus ei debitor manere voluit aut si debitorem eius dominus convenit. quare si forte ex servi emptione evictionis nomine duplum dominus it, ut nollet hoc esse in peculium servi. Sed et si quid ei conservus debet, erit peculii, si modo ille habeat pecu
Abbreviated transcription (Latin):
Al onstatim ꝙ dñs uolu¬
it ex rema pecuiũ ẽẽ peculiũ
facit. s si cradiditaut cũ apõ
eumi ẽet ꝓ cradito hũit desi¬
d̾at .n. res naturalem traditõ¬

Expanded text:
 statim quod dominus uoluit ex re sua peculii esse, peculium fecit, sed si tradidit aut, cum apud eum esset, pro tradito habuit: desiderat enim res naturalem datio
Abbreviated transcription (Latin):
uenditone excipiũtur ñ que
imꝑpetuo sata sunt excipiui¬
denturis que in singulãnis
sen solent. ita ut fructus eorũ
collãtur/ nam si alit̾ int̾pretã¬
tib uites et arbores om̃s exce
micħ ita hr̾e licẽat. deq ea re ex
empto agi. ¶ Silua cedua ĩ ꝗn¬
quennim uenierat. q̃rebat᷑
cum glans cecrdiss utruseẽt.
scio suium Rdisse. primũ seꝙ̃¬
dum eẽ. ꝙ appareret. actum ẽc.
ꝙ si mnobscuro eẽt quetũq gl¬
ans exhiis. arborib que cesen
eẽnt. cecidiss uenditoris ẽẽ seã
aũt que in arborib fuisset eo
tp̃r cum ħ cedetur. emptoris ẽe.¬
Nemo pot̾ uidi cam remuen¬
didisse de cuius dĩo idagitur
ne. id empdorẽ tnͣseat. s ħ auc
çipes tot aureos sub usuris de¬
dit pignori. siue ypocħ ce pre¬
dia et fideuissorẽ uiciũ. curꝓ¬
misit intͣ triennium ꝓximsi
se eũ lib̾aturum. ꝙ siidñ fec̾it
die supͣ scripta. et solu̾it debi¬
tum fideuissor creditori. iussit
p̾dia empta ẽc. que creditori¬

Expanded text:
uenditione fundi excipiuntur, non quae in perpetuo sata sunt excipi uiderentur, ‹sed› quae singulis annis seri solent, ita ut fructus eorum tollatur: nam aliter interpretantibus uites et arbores omnes excemihi ita habere liceat', deque ea re ex empto agi.Silua caedua in quinquennium uenierat: quaerebatur, cum glans decidisset, utrius esset. scio Seruium respondisse, primum sequendum esse quod appareret actum esse: quod si in obscuro esset, quaecumque glans ex his arboribus quae caesae non essent cecidisset, uenditoris ess‹e›, eam autem, quae in arboribus fuisset eo tempore cum haec caederentur, emptoris.Nemo potest uideri eam rem uendidisse, de cuius dominio id agitur, ne ad emptorem transeat, sed hoc aut ciperet tot aureos sub usuris, dedit pignori siue hypothecae praedia et fideiussorem Lucium, cui promisit intra triennium proximum se eum liberaturum: quod si id non fecerit die supra scripta et solverit debitum fideiussor creditori, iussit praedia empta esse, quae creditori