comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.p. inf̾uenit consimun noͣm
telligitim et ideo fumum re¬
gundorum agi ñ pot̾
agi pos¬
s De modo agrorum ar¬
qui minorem locum possidet
integrum ccum assignare
busius non hñtͤ cccasionẽ pre¬
stant. preses prouitie aueno ẽ¬
ees abstinere. ⁊ domino sumns
iestitui f̾minosq ꝑ mensores
declarariiubet. ¶ ad offitumis
de finib cognoscent is ꝑtinet.
mensores mitte ⁊ ꝑ eos dirim̾g

Expanded text:
 intervenit, confinium non intellegitur, et ideo finium regundorum agi non poteagi po De modo agrorum arur, ceteris, qui minorem locum possident, integrum locum adsignare bus ius non habent, occasionem praestat, praeses provinciae alieno eos abstinere et domino suum restitui terminosque per mensorem declarari iubet. Ad officium de finibus cognoscentis pertinet mensores mittere et per eos dirimere
Abbreviated transcription (Latin):
tendam tributoriam dicunus¬
¶ item pariurefert cumip̃o ieiue
contrahaturancum institore
cius sm̃tis nomine m̾ito ad ic¬
tur ne omnis negiciatõ umeo
facta tribritoriam ĩ ducat. ¶P¬

Expanded text:
tendam tributoriam dicimus. Item parvi refert, cum ipso servo contrahatur an cum institore eius. "mercis nomine" merito adicitur, ne omnis negotiatio cum eo facta tributoriam inducat.
Abbreviated transcription (Latin):
cłil. anuero si exalia cã. ⁊ labro
ait. ex quacuma cã ei debratur.
ꝑauiq irferre ante m̾cem anͨ
postea eiͣ debẽ quid seruus ceꝑiti d
sufficẽ enim ad̾ priuilegiucͥo
decluctionis ꝑcuditiquidtñ sipn¬
hi cun trabebãt. ip̃am m̾cempi.  a

Expanded text:
tur, an uero et si ex alia causa. et Labeo ait, ex quacumque causa ei debeatur, paruique referret, ante mercem an postea ei debere quid seruus coeperit: sufficere enim, quod priuilegium deductionis perdidit.Quid tamen si qui contrahebant ipsam m
Abbreviated transcription (Latin):
eximi ¶ demi adicit p̾tor ꝑ alio
ne postiuẽt p̾t quam pro pente paͣ¬
tronoͣ patrona lib̾is pentib q pa¬
troni patrone de quib ꝑsonis ⁊¬
̵ titulo de inuis uocando pleni

Expanded text:
icit praetor: "Pro ne postulent praeterquam pro patrono patrona, liberis parentibusque ptroni patronae": de quibus pb titulo de in ius vocando pleni
Abbreviated transcription (Latin):
ficio iuris dictõis sue subuene¬
runt ut ĩ etate obseruatur. si
quis deceptus sit. cet̾ĩsq spetiebe¬
quas sub titulo de ĩ integrum re¬
stitutione ex sequinuir. ꝓ qua
siña est. qd̃ si quis famoso uidi¬
tio cõdempnatus ꝑ ĩ integru¬
restitutõnem fu̾it ab solutus:¬

Expanded text:
ficio iurisdictionis suae subuenrunt: ut in aetate obseruatur, si quis deceptus sit, ceterisque speciebquas sub titulo de in integrum retitutione exsequemur. pro qua ia est, quod si quis famoso iudicio condemnatus per in integrutionem fuerit absolutus
Abbreviated transcription (Latin):
aulus ⁊ oramen inimo ꝑa¬
ricte conclais uł triclinii qõ
eẽt proluendi pauineii cã.
que uemat neq enimꝑpetua
cãm b̃ t qͣuodͣ manuifiat at qd̃
ex celo cadił ⁊ si non assidue fit
ex naturali camencausa fiet q
ideo ppetuo fieri existimatar¬
¶ omnes autem seruitutes pre¬
diorum ꝑpetuas causas hr̃e de

Expanded text:
num. Foramen in imo pariete conclauis uel triclinii, quod esset proluendi pauimenti causquae ueniat neque enim perpetuam causam habet quod manu fit: at quod ex caelo cadit, etsi non adsidue fit, ex naturali tamen causa fit et ideo perpetuo fieri existimatur. omnes autem seruitutes praediorum perpetuas causas habere
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Si quis edes que suis
edib seruirent cum emiss tra¬
clitas sibi accepit confusa sub¬
lataq seruitus q̃asirursus uẽ¬
dere nuit nominatim impoñ¬
da seruitus ẽ alioguin libere
ueniebunt. ¶ Si ꝑtem p̾clii
nactus sim quod michi aut cui
ego seruiam: ñ confiindi ser¬
intutem placet q̃mãꝑtes ser¬
uitus retietiu itaq si p̃clia

Expanded text:
um. Si quis aedes, quae suis aedibus seruirent, cum emisset traditas sibi accepit, confusa sublataque seruitus est, et si rursus uendere uult, nominatim imponenda seruitus est: alioquin liberae ueniunt. Si partem praedii nanctus sim, quod mihi aut cui ego seruiam, non confundi seruitutem placet, quia pro parte seruitus retinetur. itaque si pra
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ Hoc quod dictum estia
de inimissis lecum ħt ex elifi¬
tio alio maluid alit᷑ e nii su¬
pra alienum edifitium suꝑ¬
ius hr̃e nemo potest. ¶si̾ex
trib edibus ĩ loco impari posi¬
tis edes meclie suꝑiorib seriu.¬
ant edibus inferiores autem
nulli seruant ⁊ paries comni¬
uius quisit int̾ edes inferiore̾
⁊ meclias altius a domino in¬
feriorimeclium sublatus sit
uue eum altius habiturum
mo dominorum iure seruitis¬
tis neq facẽ quicquam unuto
altõ potest neq potest ꝓhitere
quo minus alt faciat iuuiem̃
contentiones pleruiq res ad
diuisionem ꝑuenit s ꝑ cõmum
diuidundo actionem consequi¬
tiur socius quominus opus fi¬
at Iaut id opus quod fecit tollat᷑
simodo toti sccietati protẽ opͦtolli.
ñiuir ĩalias etes meas pro¬
prias inimissum sit uempe cecũ
michi age̾u̾ceat aut rem ꝑtere

Expanded text:
m. Hoc, quod dictum est de immissis, locum habet ex aedificio alio in aliud: aliter enim supra alienum aedificium superius habere nemo potest. Si ex tribus aedibus in loco impari positis aedes mediae superioribus seruiant aedibus, inferiores autem nulli seruiant, et paries communis, qui sit inter aedes inferiores et medias, altius a domino inferiorum aedium sublatus sit, iure eum altius habiturum mo dominorum iure seruitutis neque facere quicquam inuito altero potest neque prohibere, quo minus alter faciat nulli enim rensas contentiones plerumque res ad diuisionem peruenit. sed per communi diuidundo actionem consequitur socius, quo minus opus fiat aut ut id opus quod fecit tollat, si modo toti societati prodest opus tollnon iure in alias aedes meas proprias immissum sit, nempe tecum mihi agere licet au
Abbreviated transcription (Latin):
alterum danda ẽ a si sccii sint nes¬
prosit ei dolus pp̃ sccietatemite
tiõis petendo penam: ex ceptione
submonebitur eꝙͣ sĩ a pr̃e fu̾it
facta promissio iuditio sistendi
gr̃ã ex fili contractu demum de
re actͥor eͣgĩt cum filio: ex ceptc̃e
submouebitur. si cum pr̃e ex eiͦ
promissione agͣati i contratõ
crit si filius promisi̾t ⁊ actor ẽgẽ¬
rit cumpr̃e depeicuuot
aius. us qui fitenissorem xẽ¬
pitis reus factus ẽ mea cã ẽẽ. ut
exceptiõe uti non possit. damp¬
nato cnum datur. plane si uincu¬
lis ur custodia milidari impedit̾
ideo ñ stetit mea exit oã ut ex cep¬
mestico impelitus ñ ueuit deb
ci exceptio dari. item siquis: ser¬
uitute hostiumfu̾it ac pħ in ui
ditium ñ stetit debet exceptione
aduiuari. q̃situm ẽ an possit
cõuenire ne nulla exceptis ĩ pro¬
missic̃e deẜta uiditio sistendi cã
facta obiciatur. ⁊ ait atilicinus

Expanded text:
alterum danda est, si socii sint: neprosit ei dolus propter societatem. Item ertionis: petendo poenam exceptione summovebitur. Aeque si a patre facta fuerit promissio iudicio sistendi gratia ex filii contractu, deinde de re actor egerit cum filio, exceptione summovebitur, si cum patre ex eius promissione agat. et contra idem erit, si filius promiserit et actor egerit cum patre de peculio. Gaius libro primo ad alterum danda est, si socii sint: nepitis reus factus est, in ea causa esse, ut exceptione uti non possit: damnato enim datur. plane si uinculis uel custodia militari impeditus ideo non stetit, in ea erit causa, ut excepmestico impeditus non uenit, debet ei exceptio dari.Item si quis in seruitutegratia ex filii contractu, deinde de adiuvari. Quaesitum est an possit conveniri, ne ulla exceptio in promissione deserta iudicio sistendi causa facta obiciatur: et ait Atilicinus
Abbreviated transcription (Latin):
iissorib eius excepticẽee necessa¬
riamsaut si forte inecilium sal¬
na cuuitate abiit defemorieuis et¬
ceptio ista proderit. ¶ ulũd scieirs
ẽ eum qui id cirto ñ stetit᷑ qr capi
tis factus iruse. iea causa ce ut
exceptione uti u̾onpossit. daͣmpꝰ¬
nato emm  datu plane siuincu¬

Expanded text:
iussoribus eius esse necessariam: aut si forte in exilium salua ciuitate abiit, ubi defensori eius exceptio ista proderit. Illud sciendum est eum, qui idcirco non stetit, quia capitis reus factus est, in ea causa esse, ut exceptione uti non possit: damnato e
Abbreviated transcription (Latin):
aulus Si arbitrs probatisuut tit¬
cum potuit qnͣla aput competẽ¬
p̃tem iudicem deferri. ¶ qui ec cã¬
 ꝓmprobat ab arbitro probatos:
alios imꝓbatos probas multoq
mãg̃is si sua uoluntate accepit
tͣas fideuissorib ĩ sĩgnis uł magna
i opia accicłit causa coginta ex
Integro satis dandum erit.

Expanded text:
rbitro probati sunt fidcum potuerit querella ad competentem iudicem deferri, qui ex causa improbat ab arbitro probatos, alias improbatos probat: multoque magis, si sua uoluntate accepit tas fideiussoribus insignis uel magna inopia accidit, causa cognita ex integro satisdandum erit.
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Oe die ponendaiscipula¬
tione int̾ litig atores cõuenire sõ
siñ conuẽniãt pelius putat in
potestate stipulatoris eẽ mou̾a¬
dito sꝑatio deħ auidice statuendo
¶qui mulierem adbibet ad satis
probandi sunt nisihee ꝑsone

Expanded text:
um De die ponenda in stipulatione solet inter litigatores convenire. si non conveniat, Pedius putat in potestate stipulatoris esse moderato spatio: de hoc a iudice statuendo. Qui mulierem adhibet ad satisdprobandi sunt: nisi hae pe
Abbreviated transcription (Latin):
non facit auctoris drtiuossi desinar
Enuo cẽ promĩssoris uracc̃o amie f¬
sa sit non uidi in eademcã statu
iabeo aitlur siis qui pariloco erat.
llitigando cepit eẽ inluriore uel
eiquiĩ foro ꝓmissoris cõuenirin
deditus sit offilius n p̃utãt ĩ eadẽ ͣ¬
ea sisticuͣm noxe delicione cet̾is ͭ¬
noxalẽ actionemꝑimi puͣtat.
sequitur ac siueniis. ¶ si  abscris
ssit serñus pro quo noxalis accio
aliciu competit siquid̾ tominus
ñ negat ĩ sua potestate ec̃ compet¬
lendii pͥntat uimdius ux in

Expanded text:
si de‹si›nat seruus esse promissoris uel actio amissa sit, non uideri in eadem causa statum Labeo ait: uel si qui pari loco erat in litigando, coepit esse in duriore, uel ei qui in foro promissoris conueniri non si noxae deditus sit, Ofilius non putat in eadem causa sisti, cum noxae deditione ceteris noxalem actionem peremi putat. sequitur, ac si uenisset. Si absens sit seruus, pro quo noxalis actio alicui competit: si quidem dominus non negat in sua potestate esse, compellendum putat Uindius
Abbreviated transcription (Latin):
moto applłata ẽ quo ⁊ satis factõ
ñamut satifface̾ lĩcimus ei cu¬
iuis desidium implemus. itaꝰ
satis dare diciius dare adusa¬
pctit ita cauit ut eum ħ nomie
securum faciamus datis fidei¬
uissorib.

Expanded text:
modo appellata est quo satisfactio. nam ut satisfacere dicimur ei, cuius desiderium implemus, ita satisdare dicimur adversapetiit, ita cavit, ut eum hoc nomine securum faciamus datis fideiussoribus.
Abbreviated transcription (Latin):
putauit ptor dolum
eius cob̾cere qui impeclit aliq̃m
iuditio ssi ⁊ fecisse aũt coioꝰ noi
alio quoꝙ rogauit ut eumdenͣ¬
necent uł ab ducent neuilicio
sistat sinc iciente siue ignorat
quid ect qd comincetur. ¶coui . A at¬
aũt malumnc accipimins ut sr ͣ ł. isͣ quidolo fcc̾it quo mmũs iui

Expanded text:
putavit praetor dolum eius coercere, qui impedit aliquem iudicio sisti. Fecisse autem dolo malo non alios quoque rogavit ut eum detinerent vel abducerent, ne iudicio sistat, sive scientes sive ignorantes quid esset quod comminisceretur. Dolum autem malum sic accipimus, ut si quis
Abbreviated transcription (Latin):
qui dolofecit quominus quis in
indigum uocatus sistat ĩ factu¬
acr̃o compctit. quanti accoris inf̾¬
fuit eiͣmsistlĩquo iunditio declu¬
citu si quid amisĩt actor ob eam
rem ueluti si reus temꝑore domi¬
nium reunt̾im sibi ad quiragarit
actione lib̾atus fu̾it. ¶ plane ⁊ si

Expanded text:
qui dolo fecit, quo minus quis in iudicium uocatus sistat, in factactio competit quanti actoris interfuit eum sisti. in quo iudicio deducitur si quid amiserit actor ob eam rem: ueluti si reus tempore donium rei interim sibi adquirat actione liberatus fuerit.Plane si
Abbreviated transcription (Latin):
rum. siuidex uł altut̾ erlitigatorib
morbo sonͣtico impecliatur iubet
diem uiditiᷤ eẽ diftuium. ¶Si non
pp̃ ualitudinem mulier ñ stet̾i̾t ĩ¬
iuditio s qͣuot grauida erat ex¬
ceptit̾m ei dandam labeo aut nis

Expanded text:
rum, si iudex uel alteruter ex litigatoribus morbo sontico impediatur, iubet diem iudicii esse diffisum.Si non propter ualetudinem mulier non steterit iudicio, sed quod grauida erat, exceptionem ei dandam Labeo ait: si
Abbreviated transcription (Latin):
multꝰ ꝓ fectus ẽ quam dies proinis¬
sionis uenret neq iterum ꝑ mit¬
tendum ci si quid sit qd̾ ei impute¬
tur causari tempestatem uł uim
fluminis. ¶ quid enim si quis cũ
rome eẽt ip̃o tempore ꝓmissionis
sistendi ⁊ nulla necc̃itate urgẽte
uoluptas causa ĩ munitipium ꝓ¬
fectus sit mne indignus ẽ qu l
ecceptio patrẽcinetur aut quid
si: tempestas qͥd̃ imirari fuit tre
autem iste potuit uenire ur flu
mertri uł circiure. ¶ cumtamen
uł flumen sic habundass ut ĩ¬
pless omnemlocum ĩ quo sistiz
oportuit. uł aliqua fortuita cala¬
mitas eiundem locum eu̾tit. uł
p̃sentiam uenienti picũlosamꝰ
fecit ex rono e quo ⁊ hic exceptio
ei acommodanda ẽ. ¶ Snlinõ¬
do exceptio datur ei qui cum ã ad¬
uiditium uenire uolebat ama
lo ip̃ius nam su p̃e ħ affecͨtaut.¬

Expanded text:
te profectus est quam dies promissionis ueniret: neque iterum permittendum ei, si quid sit quod ei imputetur, causari tempestatem uel uim fluminis. quid enim si quis, cum Romae esset ipso tempore promissionis ‹sis›tendi, nulla necessitate urguente uoluptatis causa in municipium profectus sit? nonne indignus est, cui haec exceptio patrocinetur? aut quid si tempestas quidem in mari fuit, terra autem iste potuit uenire: uel flmetiri uel circumire. cum tamen uel flumen sic abundasset, ut implesset omnem locum, in quo sisti oportuit, uel aliqua fortuita calamitas eundem locum euertit uel praesentiam uenienti periculosam fecit, ex bono et aequo et hic exceptio ei accommodanda est.Simili modo exceptio datur ei, qui cum ad iudicium uenire uolebat, a mlo ipsius: nam si ipse hoc affectau
Abbreviated transcription (Latin):
uincipium eucet s quibdam
ħ iuouiranum de calumpmaᷤ
remttitir uelut ꝑentib ⁊ patr.¬
muintipium remittitur rõine
se satis dare ñ põsse ⁊ ibiposse quo
postulat iriminsidq se sine calũ¬
pnie cã face̾ nam sic ĩr eit comp̃a¬
lendus uirare alibise quain eol
satis darc non posse quiasitome
nou pot̾ plurib antemlecis posfñ
coͣgitim ꝑiurare. ¶ẜ autcm̃ cũe
ĩmpetrabitur cum ustacã esse
uidebitm quid enim sicirm̃ erat
ĩmimitipio ꝓodut cau̾e ħ casu
ñ debet impctrare cum ꝑeumste

Expanded text:
ibusdam hoc iusiurandum de calumnia remittitur, uelut parentibus et patromunicipium remittitur 'Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postulat remitti, idque se non calumniae causa facere': nam sic non est compellendus iurare 'alibi se quam eo loco satisdare non posse', quia si Romae non potest, pluribus autem locis possit, cogitur peierare.Hoc autem tunc impetrabitur, cum iusta causa esse uidebitur. quid enim si, cum erat in municipio, noluit cauere? hoc casu non debet impetrare, c
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ fortasse.⁊ mulier pp iperitiã
si fideu lor iudicatum soluistiͣ¬
pulatori hrs extit̾it aut scipula¬
tor fideuissori ex ĩ tegro cauendũ
erit ¶Cutor ⁊̃ curator ut rem salu¬
am fore pupillo caueant amttẽ¬
di sunt in muntipio quia ne¬
ccessaria ẽ satis datositen de restr¬
uictus datus ẽsitem legatarus

Expanded text:
imperitiam. Si fideiussor iudicatum solui stipulatori heres extiterit aut stipulator fideiussori, ex integro cauendum erit. Tutor et curator, ut rem saluam fore pupillo caueant, mittendi sunt in †municipi‹um›, quia necessaria est satisdatio: item de re reuius
Abbreviated transcription (Latin):
ruitatur uidendum ẽ quid urꝰ¬
is siħ diuus pus ut a pomponi¬
us lib̾ epłarum refert ⁊ marccuꝰ
lib̃ .ii. digestorum et papinanꝰ
caueri nͥ possit p̃dicand̾ est no
usurum eum pruuilegio si cõue¬
niatur. ¶ Sinecessaria satio datõ
ñ fũt ñ facile possit ieͣus ibi eam
p̾stare ubiconuenitur pot audi¬
ri sũ alia eiusõ ꝓuintie ciuitate
satis daccem p̾stare paratus sit
¶Gin antem satis datõ uoluntaria

Expanded text:
 uidendum quid iuris sit. et diuus Pius ut et Pomponius libro epistularum refert et Marcellus libro tertio digestorum et Papinianucaueri non possit, praedicendum ei non usurum eum priuilegio, si conueniatur.Si necessaria satisdatio fuerit et non facile possit reus ibi eam praestare, ubi conuenitur: potest audiri, si in alia eiusdem prouinciae ciuitate satisdationem praestare paratus sit. si autem satisdatio u
Abbreviated transcription (Latin):
cntes patronipatrone libẽs ne¬
sucs eumue q̃m in potestate ha¬
bebit uł uxoremul nurum in¬
uiditium uocabit. qualiscumq¬
fi deuussor iuiditio sistendi cã ac¬

Expanded text:
ntes patroni patronae, libesuos eumue quem in potestate habebit, uel uxorem, uel nurum inudicium uocabit: qualiscumfideiussor iudicio sistendi causa
Abbreviated transcription (Latin):
fideuissor accipiatur ħ quantũ
ad facultates idest etiam non
lccuple smfideuissorem qui ali¬
uanti ea reserit actõem dat p̾¬
tor qͣuod ũtͣrum u̾itatem cõti¬
neatã u̾o quantͣitatem uidea¬
mus et inelius ẽ ut inͦueram᷑¬
quãcitatem fide uissor teneat.

Expanded text:
fideiussor accipiatur': hoc quantum ad facultates, id est etiam non les.In fideiussorem, qui aliuanti ea res erit actionem dat prtor. quod utrum ueritatem contneat an uero quantitatem, uidemelius est ut in ueramquantitatem fideiussor tenea
Abbreviated transcription (Latin):
sistere ⁊ quidem promisit ⁊ liuer̾
factus sistatur. si de ip̃o concrou̾.¬
sia c̃ capitalium acctõnum in¬
iuriariarumq nom̃ie ñ rectẽ
sistitur qu̾ia alit̾ tr seruo supplis¬
tus ⁊ ub̾ib de ĩ uiria satis fit aut
de libõ umͣcdicta sumitur uł cõ¬
dempnatõ pecumaria qd̾ autẽ
ad cet̾as noxͣales causas ptinet
etiamĩ melioremcãm udetur
peruẽnisse

Expanded text:
sistere quidam promiserit et liber factus sistatur: si de ipso controuersia est capitalium actionum iniuriarumque nomine, non recte sistitur: quia aliter de seruo supplicium et uerberibus de iniuria satisfit, aliter de libero uindicta sumitur uel condemnatio pecuniaria. quod autem ad ceteras noxales causas pertinet, etiam in meliorem causam uidetur peruenisse
Abbreviated transcription (Latin):
nim uccat ⁊ is qui patronũ ui
eximit det̾iore tñ locol̃tus ꝙ¬
ẽ qui ĩ simili delicto petitoris ꝑcet
sustinet sead̾ equatas ẽ meo qui
auo qiͣħ quo debu̾at ĩ ius uocaba¬
tur s qͣ fortius dicend̃ est p̃uid̾o ÷

Expanded text:
num vocat, et is qui patronum vi eximat: deteriore tamen loco libertus est, qui in simili delicto petitoris partes sustinet. Eadem aequitas est in eo, qui alio quam quo debuerat in ius vocabatur: sed et fortius dice
Abbreviated transcription (Latin):
sona que ĩ ius ucraripotuit qd
ergo adͦb bendument agen¬
dum. ¶ Si quis ad pedaneum
iudicem ucrat᷑um qͤm eximat.
lo sufficitꝰ  quam uis ⁊ si dolu̾
malus cesset.
pere enimest. de manib aufre
praptum eximen quoquo in¬
podo auferresut puta si quis no
crapuerit qnis moram fecerit
quo minus ĩis ueniret ut acͣ

Expanded text:
sona, quae in ius uocari potuit. quid ergo? ad exhibendum erit agendum.Si quis ad pedaneum iudicem uocatum quem eximat, lo? sufficit vi, quamvis dolus malus cesset. pere enim est de manibus auferre per raptum: eximere quoquo modo auferre. ut puta si quis non rapuerit quem, sed moram fecerit qu
Abbreviated transcription (Latin):
cognili tebet face̾. Inam inter
diim ex causa famosa ut pedius
putat ꝑ mittere debet patronũ
in ius uocari a lib̾to. si cum gra¬
iassima inuiria affecit. flage¬
llis forte ceciditꝰ semꝑ aũt hũc
honorem patrono habendum.
q si quasi tutor uł curator nel
defensor uł actor int̾ueniꝰat pa¬
tronue s si patronitutor li cu¬
rator inf̾uenat impune posse

Expanded text:
cognita debet facere: nam interdum etiam ex causa famosa, ut Pedius putat, permittere debet patronum in ius uocari a liberto: si eum grauissima iniuria adfecit, flagellis forte cecidit.Semper autem hunc honorem patrono habendum, etsi quasi tutor uel curator uel defensor uel actor interueniat patronus. sed si patroni tutor uel curator interueniat, imp
Abbreviated transcription (Latin):
Noͣdest̃ E sinc uenia edicti sipp᷑.¬
trata lib̃tus patronum iius uo¬
cau̾it: ex querela patroni ur supͣ¬
dictam penam .i. quinquagĩtał
ameo dat᷑uł a p̾fecto uib quasiᵈ

Expanded text:
oenis.Si sine uenia edicti impetrata libertus patronum irit, ex querella patroni uel supdictam poenam, id est quinquaginta reos dat uel a praefecto urbi quas
Abbreviated transcription (Latin):
ulp̃ Set si baclege cimut manuͣ¬
mittam ⁊ ex cõstitutõe diui ma¬
rtiuenit ad lib̾tatem cumsim
stituta contralegem uendicois
uentitorem babebit patrõnurr¬
si hac lege uenierat ut si ꝓstitu ͦ¬
Eta eẽt fieret lib̾a at siuenditor¬
qͥ manus ĩ iectõem exc̃epit ip̃e¬
eprostituit qͦn̾am⁊ ħ ꝑuenit ad¬

Expanded text:
um. Sed si hac lege emi ut manumittam, et ex constitutione diui Marci uenit ad libertatem: cum si‹mstituta contra legem uenditionis uenditorem habebit patronusi hac lege uenierat, ut, si prostitesset, fieret libera. at si uenditor manus iniectionem excepit, ipseprostituit, quoniam et
Abbreviated transcription (Latin):
um ec̃t. qui honus sustineret qͣm¬
ad modum si quis cauiss alicui
ut seruitutem prebẽt que honus
suum sustineret. sieares q̃ seruit
ram tradendo. seruam alteri ef
deret seruas fore. s intraditionẽ
nonfeciss mentionem seruitu¬
tisur ex uendito age̾ potest.uł
inc̾tum condice̾nt seruitus
imponatur. a art ura
ap̃. Binas quis eces hasebat
unacumtignationetectas utr¬
asq diu̾sis legauit dixi quia m¬
agis placet tignum posse duoꝵ
ita eẽ ut certe ꝑtes cuius q sint¬
e comtignationis: ex regione cu¬
iusq dommii fore tigna. nec uł¬
laminuicem hĩturos accionem
ius non eẽ immissum hr̃e nec ĩt¬
eẽ. purc utrisq ansub condicticẽ
alti edes sint legate

Expanded text:
um esset qui onus sustineret: quemadmodum si quis alicui cauisset, ut seruitutem praeberet, qui onus suum sustineret, si ea res quae seruit ram tradendo seruam alteri effderet seruas fore, sed in traditione non fecisset mentionem seruitutis, uel ex uendito agere potest uel incertum condicere, ut seruitus imponatur. 36 onum Binas quis aedes habebat una contignatione tectas: utrasque diversis legavit. dixi, quia magis placeat tignum posse duorum esse ita, ut certae partes cuiusque sint contignationis, ex regione cuiusque domini fore tigna nec ullam invicem habituros actionem ius non esse immissum habere: nec interest, pure utrisque an sub condicione alteri aedes legat
Abbreviated transcription (Latin):
tabula fũat poĩtatõ seruand¬
respondit ⁊ si amphora ex re¬
ticulo suspensa decidiss ⁊d ã¬
pinuim decliss qui a ⁊ legitima
⁊ honorraria actio definat ¶ĩ¬
sta autem actio popularis est.

Expanded text:
tabula fuerat posita. idem servandrespondit et si amphora ex rticulo suspensa decidisset amni dedisset, quia et legitima  honoraria actio deficista autem actio popularis est
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ñ suffiat quiapoĩtum hab¬
uisse nomitiq uidetur quipo¬
suit insiur dominus fint edi¬
pictor inꝑgula clipeum uel¬
tabulam ex poĩtam habuiss¬
eaq excidiss et transeutiq¬
dampni quid dediss seruius¬
respondit ad ex emplum hu¬
iusmoli accionis dariopor¬
tere actõem hanc emmnon
competere palameẽ quiane

Expanded text:
non sufficiat, quia positum habuisse non utique uidetur qui posuit, nisi uel dominus fuit pictor in pergula clipeum ueltabulam expositam habuisse excidisset et transedamni quid dedisset, Servirespondit ad exemplum huius actionis dari oportere actionem: hanc enim competere palam esse, qu
Abbreviated transcription (Latin):
aulus Hcc edictum ñ tantũ
ad ciuitates ⁊uicos s et aduias
ꝑ quas nulgo it᷑ fit ꝑtinet ia¬
beo ait. locum hr̃e ħ edictum
sunt̾clm deiectumsit. ñ nocte s
quibdam loris ⁊ nocte it̃ fit.¬
habitator suam suorumq cui¬
ꝑam prestare debet. ¶ orsidena¬
ue deiectum sit. dabitur actio
utilis ĩ eum quinaui p̃poĩtus
aius Cum lib̾i hominis ¶sit.¬
corpus exco quod triectum
effinum uequid crit iesum
fu̾it iudex comietat mercetes
medicis p̃stitas cetãq impen¬
dia que ĩcuratione facta sut
pretẽa operarum quib caruit
acariturus ẽ ob io quod inuti¬
lis factus est cicatricum autẽ
aut de fõmitatis nuilla sit esti¬
matio quialib̾um corpus mi¬
Lom recipit estimationem.

Expanded text:
ictum.Hoc edictum non tantum ad ciuitates et uicos, sed et ad uias, per quas uolgo iter fit, pertinet.Labeo ait locum habere hoc edictum, si interdiu deiectum sit, non nocte: sed quibusdam locis et nocte iter fit.Habitator suam suorumque culpam praestare debet.Si de naue deiectum sit, dabitur actio utilis in eum qui naui praepositus ale Cum liberi hominis corpus ex eo, quod deiectum effusumve quid erit, laesum fuerit, iudex computat mercedes medicis praestitas ceteraque impendia, quae in curatione facta sunt, praeterea operarum, quibus caruit aut cariturus est ob id, quod inutilis factus est. cicatricium autem aut deformitatis nulla fit aestimatio, quia liberum corpus nullam recipit aestimationem.
Abbreviated transcription (Latin):
iuitetur qui pse quidem nons
ꝑosuit u̾um ab alio poĩtumꝰ¬
patĩatur. quare si seruus posu¬
erit. dominus autempoĩtum¬
patiatur. non noxali uiditio
tominus s seruo nomine te¬
nebitur. ¶ p̾tor ait. cuius ca¬
sus nocere possit ex hiis u̾bis
manifestatur. ñ omne quic¬
quid poĩtumẽ: s quicquid sic
poĩtum ẽ. ut nccere possit. ħso
iumprospicẽ pretorem ne pos¬
sit nccẽ nec spectamus ut noce¬
at. s ommnino sinccẽ possit. ed¬
icto iocus sit coħceturautem

Expanded text:
uidetur, qui ipse quidem non posuit, uerum ab alio positumpatitur: quare si seruus posuerit, dominus autem positumpatiatur, non noxali iudicio dominus, sed suo nomine tnebitur. Praetor ait 'cuius csus nocere posset'. ex his uerbis manifestatur non omne qquid positumitum est, ut nocere possit, hoc solum prospicere praetorem, ne possit nocere: nec spectamus ut noced omnino si nocere possit, edicto locus sit. coercetur autem
Abbreviated transcription (Latin):
iure utimur. ¶N tantum autẽ
quiuis creclitor cum uẽlitore
ex aute gesto agere põt̾᷑. s ꝯ ip̃e
¶Demptor idq uiliano udetun ꝙͣ¬
ius ⁊ delucere ip̃e potest. adu̾¬
sus alium exigente duritñ
id quod aput se ht. computet.

Expanded text:
iure utimur.Non tantum autem iure utimur.Non tantum autem quiuis creditor cum uenditore ex ante gesto agere potest, sed et ipse emptor, idque et Iuliano uidetur, quamuis et deducere ipse potest aduersus alium agentem, dum tamen id, quod apud se habet, computet.
Abbreviated transcription (Latin):
peculium simile ẽẽ homini:¬
quomodo autem peculium
nascitur. quesitum ẽ. ⁊ itaue¬
teres distingunt si id ad qui¬
siuit seruus qd̾ cominus
necesse ñ h̃t pr̃areꝰ n̾on ẽẽ pe
culum ita igitur nascitur pe¬
culimr crescit. cum autum¬
fu̾it. descrecsat. cumseriuui
carii moriuntur. res int̾cicls̃¬
moritur. cum ad emptum sit.
uerbo ab utimur. factum ma¬
gis demonstramus: quã ad¬
ius ciuile referimus obliga¬
tͣionemitaq quod seruo debe¬
tur abextraneis: dominus.¬
recte peͬtet quod seruus ip̃e deͫ¬
bet. eonomine ĩ peculium et

Expanded text:
peculium simile esse homini.Quomodo autem peculium nascitur, quaesitum est. et ita ueteres distingu‹u›nt, si id adquisiit seruus quod dominus necesse non habet praestare, id esse peculium. ita igitur nascitur pculium: crescit, cum aufuerit: decrescit, cum serui carii moriuntur, res intercidmoritur, cum ademptum sit.uerbo abutimur, factum mgis demonstramus quam adius ciuile referimus obligtionem. itaque quod seruo debeur, ab extraneis dominurecte petet, quod seruus ipse deet, eo nomine in peculium
Abbreviated transcription (Latin):
iditam hr̃litatemr aut ante
diem cetentem quis capite
dimunitus ẽ constat ñ amiiti
¶ Si fundus tibi ex die legatus
ẽqusum fructum michi roga¬
tus es restituere. uidendum e¬
rit si capite mimitus fũo ĩtꝰ
diem legato tuo ĩ sertum n᷑e
forte saluus sit michi usus
fr̾uctus quasi ante diem cedẽ¬
tem capitis dimimitio int̾¬
ueniat qd̾ benigͣne dicipot̾.¬
sus adeo autem capitis dimi¬
nutio eum demumusũ fructũ
ꝑimit qui iam constitutus
ẽ. ut si ĩ singulos anno uł mẽ¬
ses uł dies legatus sit. loita
demum amittitur qui i am
precessit. ⁊ si forte ĩ annos sin¬
gulos legatus sit. illius dum¬
taxat añniusus fructus am¬
intitur et si ĩ menses eius
mensis. ⁊ si indies cius diei

Expanded text:
itam hereditatem aut ante diem cedentem quis capite minutus est, constat non amitti.Si tibi fundus ex die legatus est et usum fructum mihi rogatus es restituere, uidendum erit, si capite minutus fuero intra diem legato tuo insertum, ne forte saluus sit mihi usus fructus, quasi ante diem cedentem capitis minutio in‹ter›ueniat: quod benigne dici poterit.Usque adeo autem capitis minutio eum demum usum fructum peremit, qui iam constitutus est, ut si in singulos annos vel menses vel dies legatus sit, is demum amittitur, qui iam processit et, si forte in annos singulos legatus est, illius dumtaxat anni usus fructus amittetur et si in menses, eius mensis, si in dies, eius diei
Abbreviated transcription (Latin):
tibi sub conditione legatuo sit.
pot̾ dicitirius fundi usum feuc¬
tum ad me ꝑtinere intłm ⁊si
capite imimitus fũor totum
amittẽ s siextit̾ĩt conditioto
cumusum fructum ad te ꝑti¬
nere. si forte capite diminutus
sum cet᷑um cumiĩ meo statu ma¬
neo: coĩcandmnuisũ fructum.ł. spł.¬

Expanded text:
 sit, potest dici totius fundi usum fructum ad me pertinere interim et si capite minutus fuero, totum amittere: sed si extiterit condicio, tum usum fructum ad te pertinere, si forte capite deminutus sum, ceterum cum in meo statu maneo, communicandum usum fructum. 7 P
Abbreviated transcription (Latin):
dat a puto non cedere semel s
ꝑ tempora ad iectaut plura le¬
gata sint. ⁊ ita lib̾ .imi. digestoꝵ
marcellus probat cui meo al¬
ternis diebrusus fructus lega
tus ẽ ⁊ ideosiusus fructus lega¬
tus sit. qui cotidie ꝑcipiñ pot̾.
nonerit mutile legatum: ser
dies hii qui habebunt legatũ
quib fripotest. ¶ dies autẽ
usus fructus itemusus ñ ꝓrius
cedet quamhr̃ditas ad eat tus
enim constituitur usus fructꝰ
cunguis iam fr̾uipotest . Hac
fructuͣs legetur iuliamis  scr¬
ibit. quannus cetera legata
sit hr̃d̾itati ad quirantur in
usu fructutam̃ am ꝑsonam
domini exspectari. qͥ uiti⁊ frui
possititem si ex die usus fruc¬
tus legetur. dies eius ñdum
cedit nisicum uen̾it posse eñ
usum fructum ex die legari
aindiem constat. ¶ñ solum
autemsus fructus añt ad¬
iditam hr̃ditatem dies ñ ce¬
dit. s nec accõ de usu fructu id̾¬
q ⁊ si ex die fu̾it legatus usus
fructus deniq sceuola ait agẽ¬
tem ante diemusus fructus

Expanded text:
dat: et puto non cedere simul, sed per tempora adiecta, ut plura legata sint: et ita libro quarto digestorum Marcellus probat in eo, cui alternis diebus usus fructuideo si is fructus legatus sit, qui cottidie percipi non potest, non erit inutile legatum, sed dies habebunt legatum, quibus frui potest. Dies autem usus fructus, item usus non prius cedet quam hereditas adeatur: tunc enim constituitur usus fructus, cum quis iam frui potest. hac fructus legetur, Iulianus scribit, quamuis cetera legata hereditati adquirantur, in usu fructu tamen personam domini exspectari, qui uti et frui possit.Item si ex die usus fructus legetur, dies eius nondum cedet, nisi cum dies uenit: posse enim usum fructum ex die legari et in diem constat.Non solum autem usus fructus ante aditam hereditatem dies non cedit, sed nec actio de usu fructu: idemque et si ex die fuerit legatus usus fructus: denique Scaevola ait agentem ante diem usus fructus
Abbreviated transcription (Latin):
unum subsfituas cuiꝰ alt̾nio
anius legatus sit usus fruc¬
tus. plena sit aput hr̃dem ꝓpri¬
ctas eotempore quo ius fruẽ¬
cli legataro nonesquod si du

Expanded text:
unum substituas, cui alternis annis legatus sit usus fructus, plena sit apud heredem proprietas eo tempore, quo ius fruendi legatario non est. quod si ex
Abbreviated transcription (Latin):
legetur. fructuarii sepͣaratim
uidentur ñ mimus quadi si e¬
quis portionib duob enũ dẽ
nreiusus fructus leccatre fie¬
usum fructumuendicat. qn
dĩes usus fructus legati ce
cõsistat .i. facto aliquo eius qui
fruitur. qutitur tam̃ a semel

Expanded text:
rati uidentur non minus, quam si aequis portionibus duobus eiusdem rei fructus legatus fuisseusum fructum uindicat. QUANDO DIES USUS FRUCTUS LEGATI CEDconsistat, id est facto aliquo eius qui fruitur et utitur, tamen semel
Abbreviated transcription (Latin):
tuĩn ammitti capitisd tatui¬
cor imuinitione constãt. s ⁊ acti¬
onemusu fructu et paruiie᷑.¬
fert utrum iuie st constitu¬
t̃us usus fructus anu̾o tuͥai
t bl intestoiat ꝓ ͭ. one pretoris pro indetraditus

Expanded text:
tum amitti capitis minutione constat, sed et actionem de usu fructu. et parui refert, utrum iure sit constitutus usus fructus an uero tuitione praetoris: proinde traditus
Abbreviated transcription (Latin):
libĩs ea nicħominus usum
scendi. ñam ⁊ iullanus lił̾er.¬
.xxx. digeaorim ait id̾ intelli¬
gendum in eo qui solos liberts
hr̃des scripsit. ucet n utlegata¬
rios eos nommauiͣt. sut ostẽ¬
turet magis uelle se matrem
ita frui ut lib̾os secum hat fruẽ¬
es s⁊ ⁊ xomronius querit quid
⁊ bere dici matrem legatariam

Expanded text:
liberi eius nihilo minus usum scendi. nam et Iulianus libro trigensimo digestorum ait idem intellegendum in eo, qui solos liberos heredes scripserit, licet non ut legatarios eos nominauerit, sed ut ostenderet magis uelle se matrem ita frui, ut liberos secum habeat fruentes. sed et Pomponius quaerit: quid bere dici matrem legatariam
Abbreviated transcription (Latin):
rator Ut incet̾is quoq nego¬
ciis gerend. ita⁊ litib exbona fide
ronem redde debet. Itaq ꝙ. ex lite
ꝯsequutꝰ erit. siue pͥncipali ipsiꝯ
reiꝰ nomine. siue extͥnsecũs ob eam
rem ds̃ mandati iudicio restitu̾e.
Usq adeoait ⁊ si ꝑeirorem. aut in¬
niriã uidicis ñ debitũ ꝯsequutꝰ

Expanded text:
rator ut in ceteris quoque negorator ut in ceteris quoque negotiis gerendis, ita et in litibus ex bona fide rationem reddere debet. itaque quod ex lite consecutus erit sive principaliter ipsius rei nomine sive extrinsecus ob eam rem, debet mandati iudicio restituere usque adeo, ut et si per errorem aut iniuriam iudicis non debitum consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
si iustãs cãs hãt eur iudiciũ acciꝑe
nolit. fideuissore̾s ñ temĩ. quia uir
bonus arbitraturꝰ ñ fu̾it. ui qui ui¬
stam ercusatiois affeiret defende
cog̾etur. S ⁊ si satis ñ dedit. s reꝓ¬
mittenddi cditum e. id statuend̾ ẽ.¬
¶Qui ita de publico agunt. ut:
puatũm ꝯmodũ defenda̾nt cã co¬
gn̾ͣita ꝑmittunt᷑ ꝓcuratorẽ dare.
et pꝰea alius agens: ex cẽptione re¬
pellin. i ꝓcuratori opꝰ nouũ nuĩ¬
ciatum ẽ: isq int̾dictõ utatur. ne
eĩ nis fiat edificanti. defenso̾ris par¬
tes eum sustiñe. nͨ compelli cau̾e.
ratam rem dñm habitur̾. iulianꝰ
ait. ⁊ si satis ded̾it ñ animadũto ĩ¬
let ꝓcuratorẽ dare. in que actortns
ei qui defeñd eũ cuio nomine ip̃e
ñ agat lib̃m ẽ ł inunã rem defen¬
de. ¶ Qui alium defend̾ satisdare
cogetur. Nemo u aliene litis ido¬
neꝯ defensor sine satisdatione intłłi.
cogendꝰ sit restitutoriũ iudicium
acciꝑe. ⁊ mag̃ placet cõgend ꝑeu¬

Expanded text:
si iustas causas habeat, cur iudicium accipere nolit, fideiussores non teneri, quia uir bonus arbitraturus non fuerit, ut qui iustam excusationem adferret, defendere cogeretur. sed et si satis non dedit, sed repromittenti ei creditum est, idem statuendum est.Qui ita de publico agunt, ut priuatum commodum defendant, causa cognita permittuntur procuratorem dare, et postea alius agens exceptione repelletur. Si procuratori opus novum nuntiatum sit isque interdicto utatur "ne ei vis fiat aedificanti", defensoris partes eum sustinere nec compelli cavere ratam rem dominum habiturum Iulianus ait, et si satisdederit, non animadlet procuratorem dare, in quem actor transfEi qui defendit eum, cuius nomine ipse non agat, liberum est vel in unam rem defendere. Qui alium defendit, satisdare cogitur: nemo enim alienae litis idoneus defensor sine satisdatione intellegcogendus sit restitutorium iudicium accipere: et magis placet cogendum. Procu
Abbreviated transcription (Latin):
cuꝑare ñ dtlitis impendia bona
fide facta. ł ab actoris ꝓcuratore. uł
arei deb̾e ei restitui equitas suadet.
¶Si duob mandata sit ad ministr̃o

Expanded text:
are non debet. Litis impendia bona fide facta uel ab actoris procuratore uel a rei debere ei restitui aequitas suadet. Si duobus mandata sit administr
Abbreviated transcription (Latin):
sitꝑ ẽrore is ꝗ excepiõs tut̾ erat.
nͨ soluat coger᷑ ei soluẽ. ⁊ habebit
ꝯdictõnẽ ad us mulierẽ. aut pa¬
trẽ ut̃ eoꝵ delegauit. obid ꝙ ĩ de¬
bitũ ingͣno ꝓmisit. aut soluit.

Expanded text:
 errorem is qui exceptione tutus erat ne soluat, cogetur ei soluere et habebit condictionem aduersus mulierem aut patrem, uter eorum delegauit, ob id quod indebitum marito promisit aut soluit.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Si nepos uxorẽ uelit duce̾ a¬
uo turẽte. oĩ mͦ patͥs auetõitas eit.
nec̃ała s si pat̃ furiat au̾ sapiat:
suffiẽ aui uolũtas. ¶Is cꝰ pat̃ ab hos¬
uxorem ducere põt.¬

Expanded text:
.Si nepos uxorem uelit ducere auo furente, omnimodo patris auctoritas erit necessaria: sed si pater furit, auus sapiat, sufficit aui uoluntas.Is cuius pater ab hosuxorem ducere pot
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. In porestate manẽte filia pa¬
ter sp̃oso. nĩtiũ remitẽ pt̃. ⁊ spõ¬
salia dissoluere: enĩuͦ siemãcipa¬
ta ẽ. ñ põt. neq nũtiũ remttere.
filia nubẽdo. efficiet dotẽ eẽ. ꝯdi¬
tõnẽq extĩgĩiet. q̃. cã ñ secuta.

Expanded text:
.In potestate manente filia pater sponso nuntium remittere potest et sponsalia dissoluere. enimuero si emancipata est, non potest neque nuntium remittere filia nubendo efficiet dotem esse condictionemque extinguet, quae causa non secuta
Abbreviated transcription (Latin):
mittat. fum̃i aũ sic̃ aq̃ ẽẽ ĩmissio:¬
nẽ. p̃se igͥ suꝑiorẽ cũ ĩ fei̾ore age̾
ĩ illiñ ẽẽ id ita face̾. alphenũ demo
scͥb̾e ait. p̾se me ita agi ĩ illi ñ eẽ ĩn
suo lapidẽ cede̾: ut ĩmeũ fũd̾ fragm̃¬

Expanded text:
mittat, fumi autem sicut aquae esse immissionem: posse igitur superiorem cum inferiore agere ius illi non esse id ita facere.Alfenum denique scribere ait posse ita agi ius illi non esse in suo lapidem caedere, ut in meum fundum fragme
Abbreviated transcription (Latin):
sus sũ te ĩ m̾uttẽ ti᷑ q̃ añ habueiᷤ
si noua uelis ĩ muitẽ ꝓhiħ̃i ami
noua ĩmiẜis. tollas. ¶Sipoiẽs
cõĩs. oꝑe absle fco ĩ edes meas se
pasetẽ illũ ita hr̃e.¬

Expanded text:
sus sim te immittere tigna quae antea habueris: si noua uelis immittere, prohiberi a me noua immiseris, tollas.Si paries communis opere abs te facto in aedes meas se parietem illum ita haber
Abbreviated transcription (Latin):
re alt̃iꝰ alĩ dispoliaret᷑. ñ qiͣ mali¬
uolos ne alt̃ locupletõr fiẽt Si
mãtii aut natali die dediss d̾õa¬
tio ẽ. S⁊ sũpẽsas ꝗͣs face̾t mulier
pletõr fcã eẽ mulier. si aut ĩ op¬
som̾o aut ĩũguẽtis aut ĩ eibariis
uir sibaria uxoĩs familie iuim̃tis

Expanded text:
re alterius alter despoliaretur, non quasi maliuolos, ne alter locupletior fieret.Si Martiis aut natali die dedisset, donatio est: sed si impensas, quas faceret mulier, pletior facta esse mulier, si aut in opsonio aut in unguentis aut in cibariis vir cibaria uxoris familiae iumentis
Abbreviated transcription (Latin):
bñficiũ datũ ĩ ploraũ. ut gͥ ualeat
dõaũ añ decesẜit. ⁊ socer p̃rea du¬
ri donet. filii ꝑ sõa ⁊ mõtẽ spectam̃.¬
¶ Sinur̾ socero dõauĩt. mõtẽ
tatẽ srpectare nos opõi lod fiso¬
cer añ decessit. dicenĩ estic̃tã dõa¬
tioͬnẽ. an ꝗa marit̾ uiuit. siuxoͣ
dõatõnẽ. ut siqd̾ mait̾ soł socero
ri imaitũ collata. ut illa funta

Expanded text:
 valeat donavit ante decesserit, et socer postea duri donet, filii personam et mortem spectabimus. Si nurus socero donaverit, mortem tatem spectare nos oportet. quod si socer ante decesserit, dicemus exstinctam donationem an, quia maritus uiuit, si uxori donationem? et si quidem maritus solus socero ri in maritum collata, ut illa finita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃op̃ ĩt̃eẽ putãt utrũ imo p̃noue
tota .x. potẽda q̃ admod̾ suma res
ep̃ta deterior fc̃a sit. ł grex. ł cãrũ
ł̃ aliqͣ pãs iñ ꝑiss. sidiud̃sis hoc solũ
nũ putasse põp. refert. ¶Siꝗd ꝑ¬

Expanded text:
e putant, utrum uno pretio tota decem petenda, quemadmodum si una res empta deterior facta est, vel grex vel carrucha et aliqua pars inde perisset: si diversis, hoc solum num putasse Pomponius refert, si
Abbreviated transcription (Latin):
ti eoib. testator alias nouas res¬
titiũt. plane siꝑpãtes reficiat. li¬
ꝓcł dubio extĩgͦt᷑. ¶S⁊ ⁊ si stãgni
ui .f. leget᷑. ⁊ exaruei̾t. sic ut age̾
sit fẽs. mutata re us.f. extĩguit᷑.¬
ete si silue uif legato sil¬

Expanded text:
tis aedibus testator alias nouas restituerit: plane si per partes reficiat, liprocul dubio extinguetur.Sed et si stagni usus fructus legetur et exaruerit sic, ut ager sit factus, mutata re usus fructus extinguitur.neae si
Abbreviated transcription (Latin):
tuq habius ansit iͥn aduersꝰ te ac¬
tio: s ñ foreait. c̃ ħ facto meo a tter
sit locupletatꝰ. ⁊ alt̾ĩꝰ re ipsa: g̾tum
neg̃m̃ sit. nec possit qd̾ alii acquisi¬
tumẽ. ipso gestu. s tinĩ negm̃ ui
c̃te siquid a se ex ige debuit. ꝓcul
tubio hei imputabr. Quamꝗͣ eñĩ
ħ ei imputari ñ possit cur alios de
iudicio facultatẽ ñ hũit qui nullã
actionẽ int̾ende potuit. tanl asem¬
etipso cur ñ eregit. ħ eĩ imiittabt.
⁊ si forie ñ fu̾it᷑ usurariũ debitum.
incip̃ eẽ usurariũ. aut dina pius fla¬
uio longino resc̾pũt. ñ frete inqͥtiu¬
suras ei remisit.¬

Expanded text:
tum habueris, an sit mihi adversus te actio? sed non fore ait, cum hoc facto meo alter sit locupletatus et alterius re ipsa gestum negotium sit, nec possit, quod alii adquisitum est ipso gestu, hoc tuum negotium  uerius. certe si quid a se exigere debuit, procul dubio hoc ei imputabitur. quamquam enim hoc ei imputari non possit, cur alios debniendi eos iudicio facultatem non habuit, qui nullam actionem intendere potuit: tamen a semet ipso cur non exegerit, ei imputabitur: et si forte non fuerit usurar‹i›um debitum, incipit esse usurarium, ut diuus Pius Flauio Longino rescripsit: nisi forte, inquit, usuras ei remis
Abbreviated transcription (Latin):
tiaꝵ annũ eẽ m̃iãdũ stie sialit̃ obs¬
uaremꝰ: si ĩ tͣãnũ nuꝑtie fc̃e ñ sĩt ui¬
diͣ p̾sit doi exobligõe de̾biͣ. ¶ Socer
gno suo sic legauãt. lucio titio filis
acceptã legãtis refẽre. s diuõtioi
fco: de dote actõe mulie̾i̾ reodẽdã.¬

Expanded text:
si aliter obseruaremus, si intra annum nuptiae factae non sint, uideri possit dos ex ea obligatione deberi. Socer genero suo sic legauerat: 'Lucio Titio filiaeacceptam legatis referri, sed diuortio facto de dote action‹e› mulieri reddenda
Abbreviated transcription (Latin):
tie secute ñ fuerĩt. libatõ ñ seq̃t᷑.
nͥfõtete sic acceptotulst. ut uelit
breiumanu acceptũ amulĩe. et
nuptiis: mulier soluto. mĩo. dõcis
exactõnẽ habes. nͥ fõte sic accep̾to
do ꝑacceptilatõnẽ ⁊ secutis nrp¬
niis: is effect᷑ eĩt dotis exictõi ut si
ꝗdẽ pura sit obligõ q̃ acceptolati.
est. ñ ip̃a iã restituẽda sit. s⁊ soluẽ¬
da dos ẽ ẜm suã tp̃a. Sĩ uͦ obligõ ĩ

Expanded text:
insecutae non fuerint, liberatio non sequetur: nisi forte sic accepto tulit, ut uelit breui manu acceptum a muliere et nuptiis mulier soluto matrimonio dotis exactionem habebit, nisi forte sic accepto dote per acceptilationem et secutis nuptiis is effectus erit dotis exactioni, ut, si quidem pura sit obligatio quae accepto lata est, non ipsa iam restituenda sit, sed soluenda dos secundum sua tempora. sin uero obli
Abbreviated transcription (Latin):
dp̃.. Si exlapidicinis dotał fũdi la¬
pidei ⁊ abo̾res q̃ fruct̾ ñ eẽt. si ue
suꝑ ficiẽ edificiĩ dotał uolũtate
mulieis marit̾ uẽdidit: ruũmi ex
ea uẽditõe recepti. dotis fũt.¬

Expanded text:
. Si ex lapidicinis dotalis fundi lapidem uel arbores, quae fructus non essent, siue superficium aedificii dotalis uoluntate mulieris uendiderit, nummi ex ea uenditione recepti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. D ebitor mulieĩs. ĩ su fuiss.¬
eł rec̃iã unto exꝓmisit. de m̃ uir
añ nuptias an p̃t moptias id frm̃
sit. młtũ n ĩt ẽẽ uidebr. nã sise¬
cutis iptiis ĩd fõmꝰ ẽ. dore ĩãꝯ

Expanded text:
. Debitor mulieris iussu eius pecuniam uiro expromisit, deinde uir ante nuptias an post nuptias id factum sit: multum enim interesse uidetur. nam si secutis nuptiis id factum est, dote iam
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuintis datis estiter̃: indeãt᷑ ea
tio muliei̾ d̾bẽat᷑. ¶Sispadoni
mulier nupẜit distiguẽd̾ a̾bi¬
tͦr castrat̃ fit̾it nͨne. ut ĩ castrato
dicas dotẽ ñ eẽ: ĩ eo ꝗ castratꝰ eͤ ꝗaẽ¬
inatͥmoniũ ⁊ dos. ⁊ dotis actio ẽ.
dotẽ decũt p̾t diuotiũ rũs ĩ m̃m̃.¬
rediit ñ reuocans ĩ str̃is: ñ dubita
renouata dote

Expanded text:
ruitutis datis exstiterint, uideantur ea tio mulieri debeatur. Si spadoni mulier nubserit, distinguendum arbitror, castratus fuerit necne, ut in castrato dicas dotem non esse: in eo qui castratus imonium, et dos et dotis actio est.dotem dederat, post divortium rursus in mredit non reuocatis instrumentis, non dubitabrenouata dote
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ matre eẽ ait: sifõte sub ea cõ¬
ditõe uxor mai̾to det. ut ꝓfilia
genero ĩdotẽ dar. nec uidiͣ uyorẽ
maĩto dõasse. rectissime gͦ ait ut
ñ sit ĩt̃dicta doãtõ iure euuli

Expanded text:
uris esse ait, si forte sub ea condicione uxor marito det, ut pro filia genero in dotem daret, nec uideri uxorem marito donasse rectissime ergo ait, ut non sit interdicta donatio iure ciui
Abbreviated transcription (Latin):
up̃. Iure succursũ ẽ ꝑat̾. ut fi¬
lia ãmissa: solacii loco ceterz. si
reddet᷑ ei dos ab ip̃o ꝓfecta. ner
filie ãmisse ⁊ pet̾ie dãpnũ sẽti¬
ret. Si gat alienũ fud bõatid

Expanded text:
um. Iure succursum est patri, ut filia amissa solacii loco cederet, si redderetur ei dos ab ipso profecta, ne et filiae amissae et pecuniae damnum sentiret. Si pater alien
Abbreviated transcription (Latin):
sanã eẽ: simͦ nicħ extͥnsecus ac¬
cidĩt. ꝙ cõpꝰ ẽi ĩ auquã ualitudi¬
nẽ ĩmitter. ¶ De sterili celiũd
distĩguẽ. trebatiꝰ ait. ut sinatũa
sterił sit: saria sit. siitio copis.¬

Expanded text:
sanam esse, si modo nihil extrinsecus accidit, quod corpus eius in aliquam ualetudinem immitteret. De sterili Caelius distinguere Trebatium dicit, ut, si natura sterilis sit, sana sit, si uitio co
Abbreviated transcription (Latin):
se peculiũ spectãt. mnͣm̃. restituẽd̾ eritꝰ.
quasi ĩpͥo patrimonio crpt̃. ¶Seruus
aũ minor uigĩti .u. annis: nullo mͦ res¬
serit. Quare ⁊ si ꝑ rubem cofxit: idẽ erit
bera peculũ administratio suo minoiͣ
sit cõcessa: maior dñs exhac eausa non

Expanded text:
stituendus erit quasi in proprio patrimonio captus. Servus autem minor annis viginti quinque nullo modo ressit. quare et si per impuberem contraxerit, bera peculii administratio minori servo sit concessa, maior dominus ex hac causa non
Abbreviated transcription (Latin):
circa prĩcipẽ sũt occupati. ut ĩ ꝯsiliarii
in iñ. restiui aptore desid̾auãt deciũ rest¬
tunõe: atteĩ seuer̾ ꝗa dubitaba̾t. adin¬
patorẽ seuoꝵ renlit. ad quã ꝯsultan¬
onẽ successoi̾ eĩ p̃toris uñdidio qeto rẽ¬
eripͥsit: nullas pãtes eẽ p̃toris. Neꝙ nꝯ

Expanded text:
circa principem sunt occupati, ut in consiliarii in integrum restitui a praetore desideraverant. Aetrius Severus quia dubitabat, ad imperatorem Severum rettulit: ad quam consultationem successori eius Venidio Quieto rescripsit n
Abbreviated transcription (Latin):
riũ cũ minor restitut᷑ ad adeũdã
hr̃oitatẽ: q̃ añ gesta erãt ꝑ ꝓcurato¬
rẽ bonoꝵ decreto ptoris addistrahẽ¬
da bona sm iuris fomã ꝯstitura: rata
eẽ habẽda calfurnio flacco seuerus.¬

Expanded text:
rium cum minor restituitur ad adeundam hereditatem, quae antea gesta erant per curatorem bonorum decreto praetoris ad distrahenda bona secundum iuris formam constitutum, rata esse habenda Calpurnio Flacco Seuerus
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: ꝗꝑperã eẽt ꝑp̃torẽ excusat᷑.¬
ruẽt᷑ ꝗ sobrie rẽ suã administͣns. oc̃c̃õe
dãpni ñ ĩꝯsulte accidẽtis. ẜ fc̃o. uelit rẽ¬
titui. nec l euẽt̾ dãpni restitutionẽ in¬
dulget: s ĩ ꝯsulta facilitas. et ita. põpñ

Expanded text:
tore excusatus.tuetur, qui sobrie rem suam administrans occasione damni non inconsulte accidentis, sed fato uelit restitui: nec enim euentus damni restitutionem indulget, sed inconsulta facilitas.
Abbreviated transcription (Latin):
dictã: aliũ. ĩ nm̃. restitutionẽ tribuere.
nͥ solũ pͥncipẽ: S si abĩꝑatore iundex
datꝰ cogͦscat. restitutio ab auo nͥ aͥ
cipe ꝗ iuidicẽ destmaũ ñ fiet᷑. ¶ Non
solũ aũ miridrib ueꝵ iuccessoribus

Expanded text:
dictam alium in integrum restitutionem tribuere nisi solum principem. Sed et si ab imperatore iudex datus cognoscat, restitutio ab alio nisi a principe, qui iudicem destinavit, non fiet. Non solum autem minoribus, verum successoribus