comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cłam agendũerit. ⁊ita ad
statua  demonum̃to ciulsã
celsus scribit. idẽ quent sinz
applubata fuit. neq fixa an
maneat inboĩs nr̃ĩs ⁊ celsri
serbit sic ec̃ monum̃tiũ os¬
int̾oicto locum fore. U Ip̃

Expanded text:
clam agendum erit: et ita de statua de monumento evolsa Celsus scribit. idem quaerit, si neque adplumbata fuit neque adfixa, an maneat in bonis nostris: et Celsus scribit sic esse monumenti ut osinterdicto locum fore.
Abbreviated transcription (Latin):
ndutetur. ¶Item̃ si ab sẽte d̾
his ꝯnegotia tua indebatur
to q uendideñ ep̃tori accessio
tutpis dan debebit licet mnni¬
to te pignora distracta sint.i¬

Expanded text:
n utetur. Item si absente te is, qui negotia tua uidebatur idque uendiderim, emptori accessio tui temporis dari debebit, licet inuito te pignora distracta sint
Abbreviated transcription (Latin):
sidet auctoris põ accetere põt
item adiciendum ẽ unde emi¬
sti. aut unte is crnt. cuitue¬
mc̃dum mandaueras ⁊ quo
apudcũ quiuendẽdum man¬
dauit.qr siisquoq cui mata¬
tumerat alii uendẽdum mã¬
dauerat non alit huĩ qui pc̃a
mandauerat turroã accessioe
labro ait quã si roip̃m eioñs¬

Expanded text:
sidet, auctoris possessio accedere potest. Item adiciendum est, unde emisti, aut unde is emit, cui tu emendum mandaueras, et quod apud eum, qui uendend‹u›m mandauit. quod si is quoque, cui mandatum erat, alii uendendum mandauerit, non aliter huius, qui postea mandauerat, dandam accessionem Labeo ait, quam si id i
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ignori rẽ acceptãusu ñ
capimus qr ꝑ alieoñ pr¬
boãfioe emit usucape posse. rxi¬
sumẽ. ¶ Simadauero tibiũ
fũdum emas exea cãcradite

Expanded text:
ignori rem acceptam usu non capimus, quia pro alieno pbona fide emit, usucapere posse responsum est. Si mandauero tibi, ut fundum emas, ex ea causa traditum
Abbreviated transcription (Latin):
qui rogatu lib̾tu itus factu
fuit adusus pronu defẽde¬
rit a cnĩ pui refert. protim
libertus prono cogatur dare
anpintpoĩta fidenissoris.
uł reipsonã. ¶Siue aut
ip̃i pr̃ono sit ꝓmissũ. siue
alii uolũtate patromi honc¬
rande lib̾tatis cã ui factum¬

Expanded text:
qui rogatu liberti reus factus fuerit, aduersus patronum defenderit: etenim parui refert, protinus libertus patrono cogatur dare an per interpositam fideiussoris uel rei personam.Siue autem ipsi patrono sit promissum siue alii uoluntate patroni, onerandae libertatis causa u
Abbreviated transcription (Latin):
ntalibellos ĩ serptioĩs cepo¬
suerit manco nonegligẽte
nec retartaãte s acc̃atione
parante qꝑ batioĩb ĩsistete
atq ĩminente ut facilius
uidi catibꝰ de aduit̾io ꝓbet̃
ioẽerit dicẽdum Sr qͣquõt

Expanded text:
t libellos inscriptionum deposuerit, marito non neglegente nec retardante, sed accusationem parante et probationibus instituente atque muniente, ut facilius iudicantibus de adulterio probetur, idem erit dicendum. Sed et quot
Abbreviated transcription (Latin):
aplior nũs pectoris adaꝙ̃ apꝑ¬
euetur ꝙͣ debet appelliposse uin¬
ũsum pecus ĩpune ꝓbibi qri
uic̃cum pecus eipecͥori cui appl¬
sus debebat totũ corrũpat pec¬
coris adaꝙͣ appulsũ. Mircelł
aut ait siqͥsius hns peccoris
adaꝙ̃ appellẽoi pła peccora ap

Expanded text:
plior numerus pecoris ad aquam appelletur, quam debet appelli, posse uniuersum pecus impune prohiberi, quia iunctum pecus ei pecori, cui adpulsus debeatur, totum corrumpat pecoris adpulsum.Marcellus autem ait, si quis ius habens pecoris a
Abbreviated transcription (Latin):
¶Eequalit᷑. ubi
uestimẽta estin a saltus estinos
castra estin.a qb int̾dũ etia ye¬
meplerãq aũt estate utamn
estiriã abaqua cotidiana disc̃¬
ninã fisit ca aqua q̃ ppetuo du¬
cipossit. Ego tñ estate sola cau¬
tar dicẽoum ẽ hac aqua cẽ esti¬
nã rusus siea sit aqua que nõ
msi estate duci possit estiua di

Expanded text:
i uestimenta aestiua, saltus aestiuos, castra aestiua, quibus interdum etiam hieme, plerumque autem aestate utamuraestiuam a cottidiana discerni: nam si sit ea aqua, quae perpetuo duci possit, ego tamen aestate sola ea utar, dicendum est hanc aquam esse aestiuam: rursum si ea sit aqua, quae non nisi aestate d
Abbreviated transcription (Latin):
aluimẽ łlacuprima scilia łprĩ¬
cipia fossanĩ. qͥb aq exflumĩe
solẽt ꝓlane si aqua sudoribꝰ ma¬
nandomaliq̃ primũ locs̃ efflu¬
ere atqibi appurere ĩcip̃ eius l
capd̾dicemꝰ ubiprimũ em̃ git¬
Et quant̾citq ait ꝯsticatũ ius

Expanded text:
uel lacu, prima incilia uel principia fossarum, quibus ‹a›quae ex flumine solent. plane si aqua sudoribus manando in aliquem primum locum effluere atque ibi apparere incipit, eius hoc caput dicemus, ubi primum emergit.Et qualiter sit constitutum ius
Abbreviated transcription (Latin):
endũ ẽ. na sicrti deitinẽ actr¬
q ⁊ successioibdũdur inter¬
p̃corputauit. ¶ Ait p̃cor qͦ
excasteno uli aq̃ ducere abeo
cuienis reuus fuit pmissũ ẽ
quominus it antiꝑmissumm

Expanded text:
endum est: nam sicuti de itinere actuque et successoribus dantur interpraetor putauit.Ait praetor: 'Quo ex castello illi aquam ducere ab eo, cui eius rei ius fuit, permissum est, quo minus ita uti permissum est
Abbreviated transcription (Latin):
neq aplioris moĩn alias per¬
misisse pot inden. Quent᷑ si ali¬
a aq̃sit quãqs uelit oucẽ qua
hoc anno duxit leadem ꝑ aliã
tũ regionẽ uerit oucẽ ĩpime ei
ius fiet. ¶ Iud labeo dicit om̃s
ptes illius fũdimq̃loci aqua
ergo ⁊ siforte actor ꝯfinẽ agrĩ
emenit ⁊ ex agro inq̃ hoc anno
aꝙ̃ duxit postea fũdi ẽp̃ti noie
uelit aq̃ ducere ita demũ recte¬
cũ hoc int̾ deõ utint deitinẽ ac¬
tuq ntiputat. ut semelĩfid̃
siui ingressus inde egredi qua

Expanded text:
neque amplioris modi, neque alia permississe potest uideri. quare si alia aqua sit, quam quis uelit ducere, quam hoc anno duxit, uel eadem, per aliam tamen regionem uelit ducere, impune ei uis fiet.Illud Labeo dicit omnes partes illius fundi, in quem loci aqua ergo et si forte actor confinem agrum emerit et ex agro, in quem hoc anno aquam duxerit, postea fundi empti nomine uelit aquam ducere, ita demum eum recte hoc interdicto ut de itinere actuque uti putant, ut semel in suum ingressus inde egredi qua
Abbreviated transcription (Latin):
dissime facerẽt.sepius agi.s si
is sit locus ĩquo opus ftm̃ ẽ. ꝗ
facue nõ adiretur.ut puta inse¬
pulcro ꝙ in.autcla fc̃m ẽ. iuł. in
abdito: auolocos ⁊si sb̾t̾ra fiẽt

Expanded text:
dissime facerent, saepius agi. Sed si is sit locus, in quo opus factum est, qui facile non adiretur, ut puta in sepulchro ui aut clam factum est uel in abdito alio loco, sed et si sub terra fieret
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb ce agendũ.scil ĩ solidum
itaq alt ꝯuc̃tus alterũ ñ liba¬
bit. qu ĩmo pceptio abaltosupe¬
nore ⁊ eĩcau altius ꝯuẽtio alte¬
rum lilut p̃terea sepulcri quor
molati agipõt ¶Noc int̾ dcm¬

Expanded text:
omnibus esse agendum, scilicet in solidum: itaque alter conuentus alterum non liberabit, quin immo perceptio ab altero: superiore etenim casu alterius conuentio alterum liberat. praeterea sepulchri quoque uiolati agi potest. Hoc interd
Abbreviated transcription (Latin):
diccũ eti i hisq ñ possidẽt
simocorũ int̾ est. ¶ Siquism
aut clam arbores nõ fiucti feras
cecident ułuticip̃ssos dnõdum¬
tarat ꝯpetit int̾dictũ. s siameĩ¬
cas quedã ex huimodi arborib
p̾stetur põt dici ⁊ fractuarii int̾¬

Expanded text:
dictum etiam his, qui non possident, si modo eorum interest. Si quis ui aut clam arbores non frugiferas ceciderit, ueluti cupressos, domino dumtaxat competit interdictum. sed si amoenitas quaedam ex huiusmodi arboribus praestetur, potest dici et fructuarii int
Abbreviated transcription (Latin):
reipserũt. ¶ In hoc int̾dcõ tanti
lix extimatur ꝙ̃ci accoris int ẽ
dicis ita opcẽ fieri restitucoem
iudicãdur ẽ. ut moĩ cã cadem
ꝯditiofit actoris q̃ futuri eẽt.si
id opus dequo accũ ẽ. n ii. neq
dñii ratio habenda ẽ. ut puta si

Expanded text:
erunt. Hoc interdicto tanti lis aestimatu‹r›, quanti actoris interest dicis ita oportere fieri restitutionem iudicandum est, ut in omni causa eadem condicio sit actoris, quae futura esset, si id opus, de quo actum est, neque ui neque dominii ratio habenda est, ut puta si
Abbreviated transcription (Latin):
rescripserũt acuratore kalen
eligatur. ¶ Item rescripen̾it
curatorem etiã nomine colle
bere cum oportit. ¶Itemi
rescripsenint. nominum qre
deceriora facta sunt tp̃re cura¬
tionis periculum ad ip̃m pti¬
nere quenõ aũt qua curacor
fieret ydonea non erãt cquũ
iuden penculum ad eum nõ

Expanded text:
rescripserunt a curatore kalendeligatur.Item rescripserunt curatorem etiam nomine collebere eum potuit.Item rescripserunt nominum, quae deteriora facta sunt tempore curatoris, periculum ad ipsum pertinere: quia uero antequam curator fieret, idonea non era‹n›t, aequum uideri periculum ad eum non
Abbreviated transcription (Latin):
tum feciss ⁊ retineat faĩuam
suam. ¶Hec aut facultas do¬
nuno tribiutur cotiẽs quõt
ignorate cofintũ factum est
extuna cõne quã homo liber

Expanded text:
isset, et retineat familiam suam. Haec autem facultas domino tribuitur totiens, quotiens ignorante eo furtum factum est: tione, quam homo liber
Abbreviated transcription (Latin):
seurͣ cũmfines nr̃os intra¬
uerit sicuti amitcitur ubi
fines nr̃os excessit. S ⁊ si ĩ
euutatẽ sociã amitaue apt
adregẽ sociũ łamicũ uenĩt
stati post lumimo redisser¬

Expanded text:
um in fines nostros intrauerit, sicuti amittitur, ubi fines nostros excessit. sed et si in ciuitatem sociam amicamue aut ad regem socium uel amicum uenerit, statim postliminio redisse
Abbreviated transcription (Latin):
umnimorediret mortuo ip̃ĩ
patre decessit aobrdem prĩs
ptinebit.iãstatus oĩum qro¬
rum patres in hostiũ pot. ite
potãtis fuisse mortuo patre¬
tumc pat̾. familł. fuisse cũ pat̾¬

Expanded text:
t mortuo ipsi patre decesserit, ad heredem patris pertinebit. nam status hominum, quorum patres in hostium potestatepotestatis fuisse, mortuo tunc pater familias fuisse, cum pat
Abbreviated transcription (Latin):
nasnotatum tꝑre quo opuᷤ
fit.s q̃ si postea contingat go
stipulatoẽ ⁊ broum nomen
esuccessorum eorumq ad
ques ea resꝑtinet successo¬
res aũt nonsolum qui umi¬
uersa bona succeduntisz ⁊

Expanded text:
non tantum tempore, quo opus fit, sed etiam si postea contingat: qustipulatione et heredum nomen vel successorum eorumque, ad quos ea res pertinet. successores autem non solum qui in universa bona succedunt, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
ppꝙ opis dumcaxat noĩe
cumcacisdacione cauetur de
uitio locinichcaueatur dem
facit cẽterũ sieriocuntio dap̃¬
num timeatur minime dice¬
dum ẽ dapm infectistipulati¬
onẽ int̾pomioportere siquis
enĩdubitat neminẽcẽ aqyo
stipulatur cũ nemine nich̾
faciente locus ip̃e publicus
dapnum inferat siuenatu¬

Expanded text:
peris dumtaxat nomine cum satisdatione cauetur, de uitio loci nihil cauetur, hoc facit. ceterum si ex loci uitio damnum timeatur, minime dicendum est damni infecti stipulationem interponi oportere: quis enim dubitat neminem esse, a quo stipuletur, cum nemine nihil fa‹ci›ente locus ipse publicus damnum inferat sui natu
Abbreviated transcription (Latin):
Icin delibtate suasitigã
noptiolegata sit quec̃¬
q debroitate ei reliccadicũtũ
eadem ꝗdeoptione tractan poᷤᷤ¬
sũt. ¶ Int̾dum exitegro datũ
aoubtatem ꝓ clamatio. ulu¬
tieis q affuimat ideosep̾mo
iuditiocẽ uctũ qd statutalib¬
tas ndoum ei obtigerat ꝙ̃
nuc̃dicit sibi obtigisse. ¶ie
uulgo dicatur post oroĩatu
lbale iuditim hoĩem statu

Expanded text:
i de libertate sua litiganti optio legata sit, quaecumque hereditate ei relicta dicuntur, eadem et de optione tractari possunt. Interdum ex integro datur ad libertatem proclamatio, veluti eius, qui adfirmat ideo se primo iudicio victum, quod statuta libertas nondum ei optigerat, quam nunc dicit sibi optigisse. Licet vulgo dicatur post ordinatum liberale iudicium hominem, cu
Abbreviated transcription (Latin):
siã patiatur. Sane hochacra
neceares ingenuñ faciti
eũ quinõ fuit. nec eĩ penu¬
n aadusaningenu tate
solet mbuere recto atq or¬
dine uidices pͥntofaccuros

Expanded text:
siam patiatur: sane hoc lucranec ea res ingenuum facit eum qui non fuit: nec enim penuria aduersarii ingenuitatem solet tribuere. recte atque ordine iudic
Abbreviated transcription (Latin):
sinefrunde iuis euocari no
possunt. ali ꝓp delictũ pro¬
primm. ut ĩfames alu pptũ
pem questum ut quiduo ir¬
ditia adii̾sus duos reos sub¬
scripta hñt nummos ucob
accãndum ł non accandy

Expanded text:
sine fraude, in ius evocari non possunt; alii propter delictum proprium, ut infames; alii propter turpem questum, ut qui duo iudicia adversus duos reos subscripta habent nummosve ad accusandum vel non accusandum
Abbreviated transcription (Latin):
adhibitũ eis naturã cui ad¬
bibitũ eẽt mutat cũ io ꝙ nos
uenenũ appellamus greci q
¶Glaudis appeuacoẽ omĩs fr¬
tus ꝯtinetur ut iabolemis ut
exemplogreciẜmonis ap̃qros

Expanded text:
adhibitum naturam eius, cui adhibitum esset, mutat. cum id, quod nos uenenum appellamus, Graeci 'Glandis' appellatione omnis fructus continetur, ut Iauolenus ait, exemplo Graeci sermonis, apud quos
Abbreviated transcription (Latin):
dũmut sit facultas agẽoi
neq sufficit reo exꝑiindi
secum potestatem facere.l
hĩe cumquise ydonee  defẽ¬
dat nisi actor quoq nulla
ydoneacansa impediatrurr.
aut sitempestate maliquo¬

Expanded text:
ut sit facultas agendi. neque sufficit reo experiundi secum facere potestatem, vel habere eum qui se idonee defendat, nisi actor quoque nulla idonea causa impediatur sit aut si tempestate i
Abbreviated transcription (Latin):
propositũ ẽ quetum cumrẽ
pignoridediss cãdemq di¬
straxiss hrdemq cius rede¬
miss. queritur anbrs adũ¬
sus pignoris ꝑsecutionem
ecceptioneionge posẜonis
utipossit oicebam hunc br¬

Expanded text:
est quendam, cum rem pignori dedisset, eandem distraxisse heredemque eius redemisse: quaeritur, an heres aduersus pignoris persecutionem exceptione longae possessionis uti possit. dicebam hunc
Abbreviated transcription (Latin):
rcuerso responsum c̃obugatĩ¬
modicum nõuiciauit obligõ¬
ncmssiquis ita in t̾roget dabi
cacausac ut obligcturcontra
recte dictumẽ no obligattur
ꝓconcefiocirissorcm quidem¬
¶ Siquis simp̾lr introgatus
obligancum constataut sii

Expanded text:
reuerso responsum est, obligat: inmedium non uitiauit obligationem.Si quis ita interroget 'dabiea causa est, ut obligetur: contra recte dictum est non obligari pro eo nec fideiussorem quidem. Si quis simpliciter interrogatus obligari eum constat: aut si
Abbreviated transcription (Latin):
ium arbitrium non presidi¬
prouintie conmissum est.S
ordini ⁊ possessoribus cums¬
ꝙr cuutins ut certi deprobi¬
tate morum ⁊ peritia artis
eligant ip̃i quibus selibos¬

Expanded text:
arbitrium non praesidiprouinciae commissum est, sed ordini et possessoribus cuiusque ciuitatis, ut certi de probitate morum et peritia artis eligant ipsi, quibus se lib
Abbreviated transcription (Latin):
proclamat isq exboĩs ad fis¬
cum ꝓtinẽtib eẽ dicitur in¬
ditiũ dur p̃sentib ⁊ agẽtib
etiam isqui negotiis fisci so
fisci aduocato decise sint. inĩ¬
tegnum resticuũtur siilocis
fiscalib łpublicis religiosis¬
nc aut monum̃tis chesauit
repti fuerĩt diifrẽs osticue¬
ñt ut mediapars exhis fis¬

Expanded text:
roclamat qui ex bonis ad fiscum pertinentibus esse dicitur, iudicium dari praesentibus et agentibus etiam his, qui negotiis fisci solfisci aduocato decisae sint, in integrum restituuntur. Si in locis fiscalibus uel publicis religiosisue aut in monumentis thensauri reperti fuerint, diui fratres constituerunt, ut dimidia pars
Abbreviated transcription (Latin):
qdem fideuissores teneãtur et¬
ei postea publicã cã defeñdiiuis
adimatuur posẜoris aũt is idẽ
eẽt ꝙ sidelatus oĩo nõ eẽt. qro¬
tiẽs tũ delator adcẽiussus co¬
sac. nec h frande posẜoris fc̃m¬

Expanded text:
quidem fideiussores teneaei postea publicam causam deferendi ius adimatur, possessoris autem ius idem esset, quod si delatus omnino non esset. Quotiens tamen delator adesse iussus cessat nec hoc fraude possessoris f
Abbreviated transcription (Latin):
iam intẽplo deponere ibiq ho¬
minem inducere qui post clan¬
sum tẽplum dearcha exiret ⁊ de
templo multa sub traheret q se
marculam iterum referret cõ¬

Expanded text:
am in templum ponere ibique hominem includere, qui post clusum templum de arca exiret et de templo multa subtraheret et se in arculam iterum referret, co
Abbreviated transcription (Latin):
Iqui mandato meo
post mortẽ meã scipi¬
iatus ẽrecte soluiturqr
talis ẽlex obligatioss. Ido
q q̃ iuito me recte eisolri¬
turei añt cii uuissi cebito¬
rem mesipost mortẽ meã
soluere non recte soluitur
quia mandatum morcẽ
dissoluitur.. ¶odest. De¬
Cceptilatio ẽ liba

Expanded text:
qui mandatu meo post mortem meam stipulatus est, recte soluitur, quia talis est lex obligationis: ideoque etiam inuito me recte ei soluitur. ei autem, cui iussi debitorem meum post mortem meam soluere, non recte soluitur, quia mandatum morte dissoluitur. DE ACCEPTILATIONE 1
Abbreviated transcription (Latin):
ticio soliũposse aliuo
postca ꝓmissu meo id ꝯtm
teme recte solui põt cuinõ
soluit sipriusqm souieret᷑
denũtiauerĩ promissoru
ne ei solueretiũ. ꝑ omp̃.¬
erborũ obugatio aut
naturanit᷑ resoluitur
¶ uit euulit naturalit̾ uelu¬
ti sosũtoe aut cũres instip¬
ulatoem deducta sine cri¬
pa ꝓmissoris ĩreb huma

Expanded text:
Titio solui posse, aliud postea permissu meo id contte me recte solui potest: cui soluitur, si, priusquam solueretur, denuntiauerim promissori, ne ei solueretur. 107 Perborum obligatio aut naturaliter resolvitur aut civiliter: naturaliter veluti solutione aut cum res in stipulationem deducta sine culpa promissoris in rebus huma
Abbreviated transcription (Latin):
dicetur. ut nõ q̃ratur ã
aꝙ uire duc̃ẽ accorilicẽt / nõ eĩ
tam nec̃ciam refectoẽ itinerỹ
ꝙ̃ nuorũ eẽ qñ nõ refectis riris
om̃s usus aq̃. au feret᷑.⁊ hoĩes
sitiuocaretin ⁊ sane aq̃pueĩre
nisi refecto riuonõ possũt at ñ
refecto itinẽ difficultas tm̃ eum¬
di agẽdiq fiẽt q tp̃rib estiuis

Expanded text:
tur, an aquam ducere actori liceret: non enim tam necessariam refectionem itinerum quam riuorum esse, quando non refectis riuis omnis usus aquae aufer‹r›etur et homines siti necarentur. et sane aqua peruenire nisi refecto riuo non potest: at non refecto itinere difficultas tantum eundi agendique fieret, quae temporibus aestiuis
Abbreviated transcription (French):
ħãplius laboputabat hincĩt¬
dc̃o locũeẽ⁊siatea abutralib
ꝑte ediũ sit/ ⁊ si forte ĩqd cloaca
ducta sitexurbano edifitioĩꝓ
esi q priuat᷑a cloatã ĩpublica

Expanded text:
amplius Labeo putabat hoc interdicto locum esse et si area ab utralibet parte aedium sit et si forte, inquit, cloaca ducta sit ex urbano aedificio in eum, qui privatam cloacam in publicam
Abbreviated transcription (Latin):
refectoẽ eẽ admittẽdã . Si qui
nouũ canalẽł fistulas sruio
uelit collocare cũ id nũquam
labeo ait nos q hic oppinamũ
ucilitatẽ eius ꝯducit sine ins¬
moditate eius cuius ager est
spectãdam. ¶ Siãquã ĩmnr̃
lacũ ducatur ⁊ĩde ꝑples duc¬
tus ducat hoc int̃ dictũ utilei
erit uolẽti reficẽ ip̃m lacũ. ¶
ĩpublicasie ĩprinato sintꝰ

Expanded text:
refectio esse admittenda. Si quis novum canalem vel fistulas in rivo velit collocare, cum id numquam Labeo ait. nos et hic opinamur utilitatem eius qui ducit sine incommoditate eius cuius ager est spectandam. Si aqua in unum lacum conducatur et inde per plures ductus ducatur, hoc interdictum utile erit volenti reficere ipsum lacum. Hoc in pub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ usucapecepit ĩfurorem
ĩciterit utilitate suadẽte re¬
animi etia inboĩs afferat ex
oĩcã implere usu capionẽ
¶sicum apḋ hostes dñs
aut pat᷑ agat. ẜuus auc fi¬
lus emat an ci tenere inci¬
piat. Siqdem excã peculiii
possedit usucapionẽ incho

Expanded text:
furorem incidit, utilitate suadente redamnum etiam in bonis adferat, ex omni causa implere usucapionem. Si, cum apud hostes dominus aut pater agat, servus aut filius emat, an et tenere incipiat? si quidem ex causa peculii possedit, usucapionem incho
Abbreviated transcription (Latin):
ppetaĩo repromittetifruetuari
caneac deneganda ei fructus
uid decreditore dicemꝰ
agitata anc̾ditoripignora¬
beatq̃ ait marcellus ĩutilicer

Expanded text:
etario repromittenti fructuarius caueat, denegandam ei fructus uid de creditore dicemusagitata, an creditori pignerabeat. et ait Marcellus inutiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ p̃stiterit alt simõ cum eoqͦ
exiege aquilial exlege.xii. ta¬
bularũ agipot̾it. repetit aso¬
tio. sicuti cũ reicoĩ nocitum ẽ
Siergodum tarat duos ha¬
buenmus ẜuos coẽs cum eor
quo nõ ignorãte factum est
agetur utriusq ẜui noĩe s nd̃
amplius osequatur asotio q̃
sumnius noĩe p̾stitiss ꝙ sicũs
co quo ignorate factum ẽ ag¬

Expanded text:
stiterit alter, si modo cum eo quoque ex lege Aquilia uel ex duodecim tabulis agi potest, repetat a socio, sicuti cum communi rei nocitum est. si ergo dumtaxat duos habuerim seruos communes, cum eo, quo non ignorante factum est, agetur utriusque serui nomine, sed non amplius consequetur a socio, quam si unius nomine praestitisset: quod si cum eo, quo ignorante factum est, ag
Abbreviated transcription (Latin):
ochis quetũ fiscide Ux¬
bitux ex ꝯductoe necti¬
galis hroes habuerat aqbus
post aditã br̃ditatẽ fana se¬
nilla ⁊ auip̃dia emerãt cu
cũ ꝯueniretur. ꝓꝑ mochidis
reliq̃ dicebant hrdes mochu¬
dis ydoncos ẽẽ muitos aliis
ex biisdẽ boĩs emisse equum
putanit imprmt᷑. priusbr̃des¬

Expanded text:
chis quaedam, fisci debitrix ex conductione uectigalis, heredes habuerat, a quibus post aditam hereditatem Faria Senilla et alii praedia emerant. cum conuenirentur propter Moschidis reliqua et dicebant heredes Moschidis idoneos esse et multos alios ex isdem bonis emisse, aequum putauit imperat
Abbreviated transcription (Latin):
um tacitũ fideiꝰ missũ
iscui datũ erat secapei
ptem dimidiã ex bnfitõ di¬
in traiani recipe debeat deq̃
re extat rpcũ diui impato¬
ns antoninũ ĩhec ñba imp̃r¬

Expanded text:
um tacitum fideicommissum is cui datum erat capere se partem dimidiam ex beneficio diui Traiani recipere debeat. de qua re exstat rescriptum imperatoris Antonin
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ eis cuipat᷑ dicebatur sup¬
sciẽs infrau dẽfisci suscepit
nõ solũ rem in qua fraudis
misteriũ suscepit. S altoꝵ
trũ restituere cogitur. ¶ Qd̃
ap̃side scu ꝓcuratore iqͥuor¬
libet alio incapuĩtia ĩqua
ad ministrat ticet ꝓ supposi¬

Expanded text:
tem eius, qui pater dicebatur, supsciens in fraudem fisci suscepit, non solum rem, in qua fraudis ministerium suscepit, sed alterum tantum restituere cogitur.Quod a praeside seu procuratore uel quolibet alio in ea prouincia, in qua administrat, licet per supposi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Neqrinstrãnz acta adq̃¬
quã adũsus fiscũ ediopcet.¬
ipẽ aũt fiscus accorũ suoru
ecẽplanac ꝯditione edit re
iscuidescribẽdi sit potas ad¬
u̾̃sus se. ułrem publicã biis
accis utatur dequo caueri cõ¬
dictũ fuĩt acausacadat.¬
¶Qnocies.apd̃ fiscũ aguur
actorũpotestas postulq̃da
ẽ. ut mentohiis utiuceat
caq manuꝯmẽtanensis
aduocanda sunt quodsie
ea auter ꝑro ferantir is q

Expanded text:
acta a quoquam aduersus fiscum edi oportet.Ipse autem fiscus actorum suorum exempla hac condicione edit, ut is, cui describendi fit potestas, aduersus se uel rem publicam his actis ‹ne› utatur: de quo cauere comdictum fuerit, causa cadat.Quotiens apud fiscum agitur, actorum potestas postulanda est, ut merito is uti liceat, eaque manu commentariensis adnotanda sunt. quod si ea aliter proferantur, i
Abbreviated transcription (Latin):
uẽdicare q̃r utrumius fisci
añ excuciẽdum sit. ⁊ sustinẽ¬
te actoẽ cet̾orum annichilo
minus inhibẽde petitoẽs cre¬
dicorũ singloꝵ nepublice¬

Expanded text:
eritur, utrum ius fisci ante excutiendum sit et sustinendae actiones ceterorum, an nihilo minus inhibendae petitiones creditorum singulorum, ne public
Abbreviated transcription (Latin):
culis ul inꝯpedib decesserint
hrdibo eorũ nõ auferũtur. siũ
cest. atosine ĩtestato decessert¬
Euis boã qui sibi mortẽ ꝯstitr¬
it. nõ añ adfiscũ cogũturqm̃
prius ꝯstitit cuius cririũs
grã manus sibi ĩtulerit. ¶E¬
ius boã qui sibi obaliqd̃ ad¬

Expanded text:
l compedibus decesserunt, heredibus eorum non auferuntur, siue testato siue intestato decesserunt.Eius bona, qui sibi mortem consciuit, non ante ad fiscum coguntur, quam prius constiterit, cuius criminis gratia manus sibi intulerit. eius bona, qui sibi ob aliquod ad
Abbreviated transcription (Latin):
Resptiriebat klis nouẽbris
que ꝓxime sũt future stipła¬
tus est cosas libtus ⁊rẽ agẽs
tur ⁊̃ usurarũ noĩe denanosi
octop̃stanstipłatus ẽ. iulius
cosas spopõdit flamius cãdi¬
dus dñs ms̃ sb̾scripsiss q dõ¬

Expanded text:
pertinebit, kalendis Nouembribus, quae proximae sunt futurae, stipulatus est Zosas libertus et rem agens tur, usurarum nomine denarios octo praestari stipulatus est Iulius Zosas, spopondit Flauius Candidus d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposita sit teĩde ꝙ̃ admodum
dolofiat ꝑq̃ intelligimus qñ
obstet exceptio deinde aduer¬
sus q̃s ꝓsc̃as locũ bãt nomissi¬
me inspiciemus ĩtra q̃ tp̃a cõ¬
petit hoc exceptio. ¶Ideo aũt

Expanded text:
proposita sit, deinde, quemadmodum dolo fiat, per quae intellegemus, quando obstet exceptio: deinde aduersus quas personas locum habeat. nouissime inspiciemus, intra quae tempora competit exceptio.Ideo autem
Abbreviated transcription (Latin):
tiptineret dixi recte eũ ea ac
rit hrditmos coitores cune¬
bit cũ qsi phrditatẽ obring̃
hec actionich tñ exefũcti ĩ¬
capitur uolũcaten id cap

Expanded text:
tineret. dixi recte eum ea actrit, hereditarios creditores timebit, cum etsi per hereditatem optigit haec actio, nihil tamen ex defuncti capiatur volu
Abbreviated transcription (Latin):
nasci ⁊ quidemingenuum. s
sunt ꝯstitutiones qͥb canetũ
statim ecquolibtas deben ce¬
pit ingenuũ nasci⁊ hoc mag̃
ẽ sine dubio sequedum quãte¬
nus libtas non priuat.. s pu¬
blic.ares ẽ ut ultro isqui camde¬
bet offerre debeat. Qrsinondum
debitaubtate fideiꝯ missa an¬
cila pepit studio tñhr̃dis frũt
effectum ut m̃sidum ubtas
deberetur ueluti qd̃ tardius ⁊¬
diecit hrditatem ut quinati
sunt ex ancula ẜui cius fiant
placet manumittendos. s tra¬
dimattoportere utabca maỹ¬
mittentur ut libti potius ma¬
tus fiant namquos ĩdignus

Expanded text:
um. sed sunt constitutiones, quibus cauetur statim ex quo libertas deberi coeperit ingenuum nasci: et hoc magis est sine dubio sequendum, quatenus libertas non priuata, sed publica res est, ut ultro is qui eam debet offerre debeat. sed si nondum debita libertate fideicommissa ancilla peperit, studio tamen heredis fuerit effectum, ut nondum libertas deberetur, uelut‹i› quod tardius adit hereditatem, ut qui nati sint ex ancilla serui eius fiant, placet manumittendos, sed tradi matri oportere, ut ab ea manumitterentur et liberti potius matris fiant: nam quos indignus
Abbreviated transcription (Latin):
petitur fidei ꝯmissanalibtas
ap̃tor puulis subuc̾it cum ñ
directolibtas tatur nisi peti¬
tur s etia hoc caũputonato.
subuemẽdumeẽ ut adiret
p̃torintem matri decerrat
actionem exemplo fideicor¬
aptis qui testo manumissu
sunt subucniendum eẽut

Expanded text:
fideicommissa libertas et praetor paruulis subuenit: cum uero directo libertas datur, non petitur. sed etiam hoc casu puto nato subueniendum esse, ut aditus praetor in rem matri decernat actionem exemplo fideicomaptis, qui testamento manumissi sunt, subueniendum esse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uctorum cohertio mulcta spalis
peccati ciius mui adũsio ho
quidem ex abitnoeĩuenit qud
mulctam dicit pena nõ mogit.
nisi quacũqr lege. ł quo alio nure

Expanded text:
ctorum coercitio, multa specialis peccati, cuius animadversio hodquidem ex arbitrio eius venit, qui multam dicit: poena non irrogatur, nisi quae quaque lege vel quo alio iu
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. cũ is indotatã uxorem
ducturas nõ fuĩt. ¶ Itercisi
ep̃iieus filie. fam̃. noĩe frau¬
tũdi cãdotẽ deterit cenebit᷑
maritus siscient.Eque mu¬
uier necmumis ⁊ patͣ sinon
ignorauĩt. itaut caueat sia
adse dos puemĩt ut resticuat
cam. ¶ Si procurator igno¬
rate onocumscient debito

Expanded text:
rem ducturus non fuerit.Item si extraneus filiae familiae nomine fraudandi causa dotem dederit, tenebitur maritus, si scierit: aeque mulier: nec minus et pater, si non ignorauerit, ita ut caueat, si ad se dos peruenerit, restitui eam.Si procurator ignorante domino, cum sciret debito
Abbreviated transcription (Latin):
chominus eũ actõe tenen. la¬
beo ait nec ullũ regressũ hĩtu¬
rum admulierẽs inuõsine
iudiceuitẽdum an nulla re¬
peticio ꝯpetat ei. Qd̾sus igro¬
ten ebitur. at sineut᷑ scierit

Expanded text:
ihilo minus eum hac actione teneri Labeo ait nec ullum regressum habiturum ad mulierem: sin vero sine iudice, videndum, an ulla repetitio competat ei. quod si is ignoteneb
Abbreviated transcription (Latin):
aii creditores sue negligẽtie
expensã ferre debeãt. Quroẽgo
sicũ meo eẽnt ut boã debitoris
mei uenirẽt soliũt. michi pece¬
niam. an act̃one reuccan ea
possit ame distĩguendum est

Expanded text:
ii creditores suae neglegentiae expensum ferre debeant. quid ergo, si, cum in eo essent, ut bona debitoris mei uenirent, soluerit mihi pecuniam, an actione reuocari ea possit a me? an distinguendum est
Abbreviated transcription (Latin):
rem nõ tocucophibenduma
psecutione pignorũ qd inue¬
nis credicum ut obligaretur
pactus eẽt nisi io quitraude
ceterorũ creditorũ fcm̃ sit ⁊
ei inuins occurratur qua c̃¬

Expanded text:
rem non idcirco prohibendum a persecutione pignorum, quod, in uetus creditum ut obligaretur, pactus esset, nisi id in fraudem ceterorum creditorum factum sit et ea uia iuris occurratur, qua c
Abbreviated transcription (Latin):
giodetum̃cum nõ patitur ꝙ̃
sucrũfaciat. Induob ãt reis
rofraudatore saiẽs generac¬
cepit cotẽ tenebitur. hac acci¬
onecisi restituit eã desut co¬
temhre nec qs qua emãçipa

Expanded text:
gis detrimentum non patitur, quam lucrum faciat? in duobus autem reis ro fraudatore sciens gener accepit dotem, tenebitur hac actione et, si restituerit eam, desinit dotem habere: nec quicquam e
Abbreviated transcription (Latin):
aegregiarõne humanitatis
seuerãte fła demonstratoẽ dõp¬
nasti q̃situnis de ꝯsortus. quos
eque hr̃esecũ mẽtitus fuerat.i
ut iocertiorẽ ipius deofessiõe
pueĩres nec frastra fuit tã pri¬
dens ꝯsiliũ tusi cum intorintis
ꝯstitit.n ulos ei ꝯscios fuisse.⁊
ip̃m dese temẽ ꝯmẽtum potes.
itaq decreti gr̃am face̾ ⁊cumi

Expanded text:
egregia ratione humanitatis,perseuerantem falsa demonstratione damnasti quaesiturus de consciis, quos aeque habere se commentitus fuerat, ut ad certiorem ipsius de se confessionem peruenires. nec frustra fuit tam prudens consilium tuum, cum in tormentis constiterit neque illos ei conscios fuisse et ipsum de se temere commentum. potes itaque decreti gratiam facere et
Abbreviated transcription (Latin):
cunus adeũ ꝑtinebit cuĩ fiuis¬
sr ant quã dapnaretur s p̃ses
situere nõpõt cum nec peccu¬
mariã snĩam sũa reuocare pos¬
sit. Quro igitur prĩcipi cũ seni¬

Expanded text:
utus, ad eum pertinebit, cuius fuisset, antequam damnetur. sed praeses stituere non potest, cum nec pecuniariam sententiam suam reuocare possit. quid igitur? principi eum scri
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ auegatio dicẽoum idcir¬
cosehoneratos ꝙ eos ip̃i tradi¬
dissẽt n eruĩ inuatidũ argum̃¬
tum hrid mẽtucii siue calũp e¬
me ĩse ĩstruere. ¶ Siq̃s ultro
demaieficio fateatur nõ sẽp
cifides habẽda c̃ nõ nũ quam
eĩ aut mecu aut aliꝙ̃ anate¬

Expanded text:
atio dicentium idcirco se oneratos, quod eos ipsi tradidissent: neque enim inualidum argumentum haberi debet mendacii siue calumniae in se instructae. Si quis ultro de maleficio fateatur, non semper ei fides habenda est: nonnumquam enim aut metu aut qua a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ reus ⁊ aliis argum̃tis itar¬
accãtor dedomo sua ꝓduxit
nec facile c̾cendũ subiecta
eã eẽ qͣm amboparẽtes dicũt
carã filiam hũisse rescpͥto di¬
uorũ frm̃ adlutianũ tubianỹ¬

Expanded text:
 reus et aliis argumentis ita praccusator de domo sua produxit, nec facile credendum subiectam eam, quam ambo parentes dicuntur caram filiam habuisse rescripto diuorum fr
Abbreviated transcription (Latin):
aciat undex intẽdumẽ. Et oi¬
sonas dicẽtur ꝓcoitusione in
necemlegatanorũ ⁊ubtatũ
actum appellare eis ꝓmistra
rodie hoc uue utimur ut possũ
appeilare s ⁊agere cãm apd
ip̃mindicem q detestõ cogno¬
seere si suspitãtur nõ ex frde
ch̾ nocere n legatis n lib̾ta

Expanded text:
aciat iudex, uidendum. et disonas diceretur per collusionem in necem legatariorum et libertatium actum, appellare eis permisit. et hodie hoc iure utimur, ut possint appellare: sed et agere causam apud ipsum iudicem, qui de testamento cognoscit, si suspicantur non ex fide hil nocere neque legatis neque liberta
Abbreviated transcription (Latin):
aquo manumittatur. set
tͣipłatus sui: damam
aut erotẽ ẜuũtar cu
damatures equo ego minys
accipem ĩmora fuimortuu
surii sabini oppinionẽ puco
te exstiplatu agere nõposse.
Namis recte existimabat. si
ꝑdebitorẽ moranõeẽt quo
minus id ꝙ debebat soluẽt
ꝯtumo eũ debitoliban. ¶De

Expanded text:
ut manumittatur. 105 Stipulatus sum Damam aut Erotem seruum dari: cum Damam dares, ego quo minus acciperem, in mora fui: mortuus surii Sabini opinionem puto te ex stipulatu agere non posse: nam is recte existimabat, si per debitorem mora non esset, quo minus id quod debebat solueret, continuo eum debito libe
Abbreviated transcription (Latin):
opus fonuł patientiam pre¬
stare debent.niam accorimo¬
ram suam nocere debent ma¬
nnifestum c̃. Incadem causac
etiam sotius eius qui opus
fecit. sup̃e auctor non fuerit.
idemq indoato fundo leg.a

Expanded text:
iam praestare debent: nam actori moram suam nocere debere manifestum est. in eadem causa est etiam socius eius qui opus fecit, si ipse auctor non fuit: idemque in donato fundo lega
Abbreviated transcription (Latin):
labeoscrib.aut uti eũ debere
int̃dcõuti possidetis decoloco
quoradices ꝯtineturitĩ
namsitͥ uimfecent quomi¬
nus eas uites uł precidas uł
trãfoucas ium tibi facere mn¬
detur quominus posside as
qerm qui colẽ fundum ꝓ¬
nim non nireh̃re dicatur. q̃
int̾liccum utipossidetis sit
utile alteri adusus alteru
⁊c̃ apud cassium relatum
ficie. Qabẽo quoq scrb̾siex
eoibomeis medes tuas piec¬
tum iabeo int̾dicis mec̃. sicũ
locũ possideamus quiprotec¬
to tegeturan quo facuis pos
alius q̃ĩ dominus moretur
int̃ dc̃o nci possidetis menti p̃¬

Expanded text:
Labeo scribit, aut uti eum debere interdicto uti possidetis de eo loco, quo radices continentur uitium: nam si tibi uim fecerit, quo minus eas uites uel praecidas uel transducas, uim tibi facere uidetur, quo minus possideas: etenim qui colere fundum plum non iure haberi dicatur, an interdictum uti possidetis sit utile alteri aduersus alterum. et est apud Cassium relatum ficiem. Labeo quoque scribit: ex aedibus meis in aedes tuas proiectum habeo: interdicis mecum, si eum locum possideamus, qui proiecto tegetur. an, quo facilius possalius quasi dominus moretur, interdicto uti possidetis me uti po
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ Cum par delictũ
cum dedolo excipitur peti¬
toris. neq enim datur tal
replicatio petitori aut suci
quoq meare dolo actum
sit. ¶ Illicebet ꝑmittipea
petere qui impamnon in

Expanded text:
 Cum par delictum cum de dolo excipitur petitoris: neque enim datur talreplicatio petitori "aut si rei quoque in ea re dolo actum sit". illi debet permitti poenam petere, qui in ipsam non in
Abbreviated transcription (Latin):
ns eũ panecẽ staremĩtonar
si nõ debuerit cemolui resti¬
tuere eũ debet pprio suptu.
oqsiqs redoitus obdemo¬
sicoẽm ãmissus ẽ ꝯsequent᷑
restitui eũ sab noluit sifor
tepitatores migrauenĩta¬

Expanded text:
s eum parietem stare: merito, nam si non debuit demoliri, restituere eum debet proprio sumptu. sed et si qui reditus ob demolitionem a‹m›issus est, consequenter restitui eum Sabinus uoluit. si forte habitatores migrauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
prioris duii hec noua mĩc
accessit. Utaq acquisitẽ
quidem postea cominium
aliam cam facit mucitai
aũt oppinio petitoris non
facit ut puta oppina batur
excaus a brditana sednĩuz
br̃e mutarit oppimonem
ꝯcepit putare excã doãtioĩs
hoc res non pant peritionez
nouamnãqualecumq et
unde cumq dnĩu acqsitu¬

Expanded text:
prioris dominii, haec nova nunc accessit. Itaque adquisitum quidem postea dominium aliam causam facit. mutata autem opinio petitoris non facit. ut puta opinabatur ex causa hereditaria se dominium habere: mutavit opinionem et coepit putare ex causa donationis: haec res non parit petitionem novam: nam qualecumque et undecumque dominium adquisitu
Abbreviated transcription (Latin):
rib q uidicatũ ꝑ sea potuert̃
cionẽ int eos quinõ erant..
soluẽdo ꝯstabit pupillino¬
mine resticutoĩs auxiliumi¬
plorabitur ¶ fidenissores
acolois datos ã obpecuna
dotis pdiorũ tener ꝯueĩt cr̃¬
culũ abse trabat nec mura
ꝯfestim. anunt̾iectotempo¬
rofidem suam astrinxerant.
¶plures eiustẽ pecĩe credẽ¬
de madatores sumus ĩuidi¬
tio eligatur absolucoe quo¬
q secutano ubin̾tur. s pe

Expanded text:
 iudicatum persequi potuerunt, tionem inter eos, qui non erant solvendo, constabit, pupilli nomine restitutionis auxilium implorabitur. Fideiussores a colonis datos etiam ob pecuniam dotis praediorum teneri cculum ad se trahat: nec mutat, confestim an interiecto tempore fidem suam adstrinxerunt. Plures eiusdem pecuniae credendae mandatores, si unus iudicio eligatur, absolutione quoque secuta non liberantur, se
Abbreviated transcription (Latin):
tua eẽiubes. tẽ eĩ abitio nõ
nisi iunles ꝑtes singlos debe
ꝯueĩet. ¶ fideuissor qui pter
pecle. sue. suo noĩe. lrei ꝓmit¬
tendi soluit quo minus resi¬
diudiuisione fcã portoĩs n¬
ditrũ accipiat recusare ñ d.
cã enĩ quatitatem int̾ cos qxi
soluedo sũt diuidi ꝯueĩt. qm̃
uicis tp̃rsingłi debẽtes: huma¬

Expanded text:
itio non nisi uiriles partes singulos debere conueniet.Fideiussor, qui partem pecuniae suo nomine uel rei promittendi soluit, quo minus residui diuisione facta portionis iudicium accipiat, recusare non debet: eam enim quantitatem inter eos qui soluendo sunt diuidi conuenit, quam litis tempore singuli debent
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽta opas p̃staturu se
surass fidenissor erit ñ teriebr¬
¶ Itẽ sifilius apatre s ẜuus a
dominostipłetur. nec fideuis
diũsoigitur putre afilio ł do¬
mino. ił uostiplato fiteuissor
acceptus cur ¶Sinumos a¬
li enes qĩ tuos mũtuos dedĩs

Expanded text:
et operas praestaturum se iurasset, fideiussor erit, non tenebitur.Item si filius a patre uel seruus a domino stipuletur, nec fideiussdiuerso ergo patre a filio uel domino a seruo stipulato fideiussor acceptus tenetur.Si nummos alienos quasi tuo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ hoĩs necandi cãh̾t. Sz exse¬
natus ꝯsulto relegan uissa ẽ
cui temene cicutã salamãdia
teneatur huĩ leg̃. ¶ Itemis
sus fuit ꝯ flicenda uecuram̃t
quoqs innoces circũneniret᷑.
¶ Quihoĩem ubidinis łomer¬
tiicã castraũt exsenatus con

Expanded text:
d hominis necandi causa habet. sed ex senatus consulto relegari iussa escui temere cicutam salamandram teneantur huius legis. Item is, sus fuerit confitendaue curauerit, quo quis innocens circumueniretur: et qui hominem libidinis uel promercii causa castrauerit, ex senatus con
Abbreviated transcription (Latin):
reposcẽ debent ancqn siinrez
debitoris su intrauint ronł¬
to ocedẽte  dius marchus d¬
creuit uis crediti eos nõhrei
¶uerba decretib sunt opti¬
petitoes actioĩo expiaris in¬

Expanded text:
reposcere debent: alioquin si in rem debitoris sui intraverint id nullo concedente, divus Marcus decrevit ius crediti eos non habere. verba decreti haec sunt. "optipetitiones, actionibus experiaris: in
Abbreviated transcription (Latin):
eqssimũ ent obuectigal fauo¬
reminfccõ cum tueri. ¶Si qs
uelit int̾dictũ tale mouereut
locus deprimatũ pectoris app¬
ellandigrã nõ debet audin. et

Expanded text:
ssimum erit ob uectigalis fauorem interdicto eum tueri.Si quis uelit interdictum tale mouere, ut locus deprimatur pecoris appellendi gratia, non debet audiri: et
Abbreviated transcription (Latin):
staret᷑ quo minus daret. de¬
cesẜ̾it stichus tutur ĩpatrẽ
depeculio actõ q̃ te̾nus ma¬
net filius exstip łatu oblig̃¬
cus. at sipat̃ ĩmora fiñt. no

Expanded text:
staret, quo minus daret, ssit Stichus, datur in patrem de peculio actio, quatenus maneret filius ex stipulatu obligatus. at si pater in mora fuit, no
Abbreviated transcription (Latin):
diutis pius rescripsit in ħ u̾ba
exep̃lum ubelli dacimichi ado¬
mitio saluiano noie domicii.i
salmam patrru sb̃ici uissi mo¬
tus q̃rela cius qua significaũ

Expanded text:
diuus Pius rescripsit in haec plum libelli dati mihi a Domitio Siluano nomine Domitii Siluani patrui subici iussi, motus querella eius, qua significauit
Abbreviated transcription (Latin):
camatre natus eẽt ⁊̃põtifi¬
cus ẽẽt Qd̾ bñficiũ auulgo
quesitos solos ꝑtinẽ qdam
putat quorũ sũa celsus no

Expanded text:
ca matre natus esset, Ponticus esset. quod beneficium ad volgo quaesitos solos pertinere quidam putant. quorum sententiam Celsus no
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝓptca ꝙ ea scriptura que
pponeictur int̾poita sit ob¬
ligatuiẽe. ¶Scia cũ salam¬
um constituere uell ita epi¬
stolã enuisit. lucio titio sabe¬
te. Si meodẽ aĩo ⁊ in eadem
affectione cirea me es. quo
semꝑ frasti excõtincti accep¬
tis littis meis distracta re
p̃stabo anuos .x. scio eni qr
ualde me bene ames. Quero
cũ arẽ sua distrarerit lutu
titius ⁊ adea ꝓfectus sit

Expanded text:
r quod ea scriptura quae proponeretur interposita sit, obligatum esse. Seia, cum salarium constituere uellet, ita epistulam emisit: 'Lucio Titio salutem. Si in eodem animo et eadem affectione circa me es, quo semper fuisti, ex continenti acceptis litteris meis distracta re praestabo annuos decem. scio enim quia ualde me bene ames'. quaero, cum et rem suam distraxerit Lucius Titius et ad eam profectus sit
Abbreviated transcription (Latin):
sine is cuius rebõis agitu si¬
ne qd is debuit ꝙ reddere eu
suuuẽt funeraria actoe cogi
optẽt primłio locus sitspiũq
referredicamus q̃ accor hici
suptus repetatur fimerana ã
familie herciscũde an q̃ aliar
dũmodo sũptus funĩs cã fẽs
fit quacũque igitur accõr ob
frins sũpcum utatm etiã fu¬
neranã ei ꝯpetere qͣr si instipr¬
latũ funĩs inpẽsa deducta sit

Expanded text:
is, cuius de bonis agitur, siue quid is debuit, quod reddere eum, si uiueret, funeraria actione cogi oporteret, priuilegio locus sit paruique referre dicamus, qua actione hic sumptus repetatur, funeraria an familiae erciscundae an qua alia, dummodo sumptus funeris causa factus sit. quacumque igitur actione ob funeris sumptum utatur, etiam funerariam ei competere. quare si in stipulatum funeris inpensa deduct
Abbreviated transcription (Latin):
pint dictũ recupauit scier
iam alienũ eẽ. ¶ Qdsciẽs
emit ab eoꝙ̃ p̃tor ut suspͤ¬
tum brdem diminuers. ue¬
cuit usu nõ capiet. ¶Pro¬
aureis uendẽ potent addi¬
ut dapno te afficẽt ignorã¬
te epcore dubitanno opor¬
tet qep̃tor longo cp̃r capia

Expanded text:
sciens iam alienum esse. Qui sciens emit ab eo, quem praetor ut suspectum heredem deminuere uetuit, usu non capiet. Procentum aureis uendere poterat, addiut te damno adficeret, ignorante emptore, dubitari non oportet, quin emptor longo tempore capia
Abbreviated transcription (Latin):
cinus frontẽmsula nõ respi¬
cit nich excam sula ptinebit
ad ẽptorem eccadem c̃a quan
nec abinirio ꝗdem eius fic̃t
publicus intelligitur. ⁊ roeo

Expanded text:
espicit, nihil ex ea insula pertinebit ad emptorem eadem ex causa, qua nec ab initio quidem eius fieret, publicus intellegitur. et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
n cuius noĩe fẽm sit eius cẽ.¬
ferminatõe cohereat hee cũ
querctur um cedat cassius a¬
it proportione rei extimadu
ł proptio cuĩq ptis. S siner¬
trũ aiti accessio c̃rdeamus
ne aut utriusq ẽẽ dicẽda sũt
sicutimassa ꝯtisa auteius
cuĩ noiẽ ferruminata ẽ. S ꝓ¬
culus ⁊pegasus existimant

Expanded text:
s nomine factum sit, eius essferrumine cohaereant, hae cum quaereretur utri cedant, Cassius ait pro portione rei aestimandum uel pro pretio cuiusque partis. sed si neutra alteri accessioni est, uideamus, ne aut utriusque esse dicenda sit, sicuti massa confusa, aut eius, cuius nomine ferruminata est. sed Proculus et Pegasus existimant
Abbreviated transcription (Latin):
nocatur copia nõ fuĩt ut ei li¬
belli dẽtur ait eĩ is dies ẜuabr̃
ent quare si forte post siam
statĩ dictã copia siñ fecĩt is
qui ꝓnũtiauit ut fieri assolet

Expanded text:
ocatur, copia non fuerit, ut ei libelli dentur. Ait enim: Is dies servabitur, erit. Quare si forte post sententiam statim dictam copiam sui non fecerit is, qui pronunciavit ut fieri assolet
Abbreviated transcription (Latin):
dum ĩuine appeulacoe tump¬
num culpa datur significa¬
tur utĩlege aquilia solemus
int̾dum iniqtatẽ inuriam
ret quasinõ uira ꝯtumeliam
aũt aꝯtẽpnendo. ¶Inuuriã
aũt fieri labeo ait aut reant
u̾bis requoties maius infe
ĩferri aut addignitate arc
infamiã ꝑtinere ĩcorpusi
fit cũ ꝗs pulsatur. rodigru¬
tatẽ cũ comes matrone ao

Expanded text:
rdum iniuriae appellatione damnum culpa datum significatur, ut in lege Aquilia dicere solemus: interdum iniquitatem iniuriam ret, quasi non iuriam, contumeliam autem a contemnendo.Iniuriam autem fieri Labeo ait aut re aut uerbis: re, quotieinferri aut ad dignitatem aut ad infamiam pertinere: in corpus fit, cum quis pulsatur: ad dignitatem, cum comes matronae ab
Abbreviated transcription (Latin):
acꝗncur. ¶ Labeoscribit si
numissũ añ aditã hr̃ditate
gereposse atsipostaddita
scit selibm. sine ignorat ip̃m
am siue ignorauĩt.b̃re mei¬

Expanded text:
scribit, si numissum ante aditam hereditatem gere posse: at si post aditam scit se liberum siue ignorat, ipsuam, siue ignorauerit, habere me
Abbreviated transcription (Latin):
qdn. at eĩ siauenusẜ nus duo¬
bus boafide ẜiat ⁊ex reumius
corũ acqrat ratoẽm facere ut ci
dumtaxat insolidũ acꝗrat. s
⁊si adiciat eius nom̃ exeinus
quitit aĩinferiorib ꝓbat. ut ꝙͣ¬

Expanded text:
 ait enim, si alienus seruus duobus bona fide seruiat et ex unius eorum re adquirat, rationem facere, ut ei dumtaxat in solidum adquirat. sed si adiciat eius nomen, ex cuius quiret. et in inferioribus probat
Abbreviated transcription (Latin):
significẽt. si om̃e peccuniã.
tione nominũ cessam̃t ĩtrasex
mẽses lib̾tas illis nõ ꝯpetat.re
tur ita demũ libos rore siei pan¬
erint. aut phrdem stat quoi¬

Expanded text:
significent "si omnem pecuniam tione nominum cessaverint intra sex menses, libertas illis non competat. tur ita demum liberos fore, si aut ei pareant aut per heredem stet, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sums roredtẽtur. ¶Citius
testõsuus actores singlos
diu̾sis psoĩs legauit cuz ad¬
iectione sirones brdireddi¬
dent deinde proprimo capite
itascripsit om̃s accores quos
legauił manumiso intraqr¬
tummẽsez mortis mee roesi
legatisũt redoñfra demde a¬
dantur ugu statulib cẽ desi¬

Expanded text:
 redderetur. Titius testamento seruos actor‹e›s singulos diuersis personis legauit cum adiectione 'si rationes heredi reddiderint': deinde proprio capite ita scripsit: 'omnes actores, quos legaui uel manumisero, intra quartum mensem mortis meae rationes legati sint, reddi". infra deinde adantur, utrum statuliberi esse desi
Abbreviated transcription (Latin):
nõeẽ obẜuandã. ¶ Iussus a
cauerat instrõrum gratia da¬
ta duatoẽ nec postea exhibu
anpostius urãdum applło¬
nem int̾ponẽ possit. uendi in¬
appe̾uandi auxismũ. ¶ Sub.¬
stitutitutores miccũ iegitĩ
cutoris expti cũ eo tutele in¬
dicio cum arbit inique con¬
depnauit quam rei equitas
exigebat asitia eius ꝓuocare¬
tunt pendẽte cã appellatioĩs
iuuenes acolauernt. Que¬
situm ẽ cum omĩs excusatõ
erat dicẽtium ios debuisse

Expanded text:
obseruandam. Iussus a cauerat, instrumentorum gratia data dilatione nec postea exhibuian post iusiurandum appellationem interponere possit. respondit nappellationis auxilium. Substituti tutores in locum legitimi tutoris experti cum eo tutelae idicio, cum arbiter inique condemnavit, quam rei aequitas exigebat, a sententia eius provocaverunt: pendente causa appellationis iuuenes adoleuerunt. quaesitum est, cum omnis exsecutio erat, dicentium illos debuisse