comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac uarnis exornor Efecũda
frondiũ est uanitas s manis frut¬
cuũ. G Titulis mullꝭ hñdo R Si
ueris girius sarcina. sin falsis ⁊ fe¬
da ⁊ pudendai quid opus ẽ ticulis
quibz aut labor insit aut de decus
uirtꝰ uno seu pociꝰ nullo titulo cõ¬
tenta ipã sibi est titulus. G Theo¬
logie citulũ sum adeptus Ritrãt
olim hꝰ scie professores hodie qd ĩ¬
dignas̃ dico / saceũ nomẽ ꝓphani⁊
loquates dyaletici de honescãt. Qd
isi sit esset nõ tͣanta tam subito p̃ł¬
G phĩe magist̾ium merui. R¬
Phĩa nõ sapiẽtiam s amorẽ sãpiẽ
pollicet᷑. Puisquis hanc .e. wlt a¬
mando ꝯsequitur /Nõ est ut quid
pucant oꝑosus aut dificilis hic ti¬
culus modo uerus amor sit ⁊ uera
sane sapiẽtiã / nõ insi purgate pi¬
eq aĩe uel incellig̾e̾ pñt uel ama¬
re. As id gͦ res redit qd ẽ scriptũ.
Pietas ẽ sapiã pħi autẽ ur̃dhꝰ¬
surẽ contemptores aut ignari ut

Expanded text:
ac variis exornor. Fecunda ac variis exornor. Fecunda frondium est vanitas, sed inanis fructuum. Titulis multis abundo. Si veris, gravis sarcina, sin falsis, et feda et pudenda. Quid opus est et titulis quibus aut labor insit aut dedecus? Virtus uno seu potius nullo titulo contenta sibi est titulus. Theologie titulum sum adeptus. Erant olim huius scientie professores: hodie, quod indignans dico, sacrum nomen prophani et loquaces dialectici dehonestant; quod nisi sic esset, non hec tanta tam subito pulm. Philosophie magisterium merui. Philosophia non sapientiam, sed amorem sapientie pollicetur; quisquis hanc igitur vult amando consequitur. Non est, ut quidam putant, operosus aut difficilis hic titulus: modo verus amor sit et verasane sapientiam non nisi purgate pieque anime vel intelligere possunt vel amare. Ad id ergo res redit, quod est scriptum: “Pietas est sapientiae contemptores aut ignari, ut
Abbreviated transcription (Latin):
q̃se sine magr̃o ad scie gradũ ascẽ¬
altissiniũ
disse. idq de serpĩs uiros magͥ noĩs
qp̃dicasse leĩsq mãdasse S hue la¬
bor ⁊ ingenu̾d̃ discendi ardor ⁊ in¬
tẽtio ⁊ assiduitas ⁊ ꝑseu̾ancia ꝙ
magr̃o fuit nec int̾uꝰ in silencio
ꝙpsibi dum quio ditebant᷑ eg non
erant esse crediderut qd ẽẽ poterãt
non fuuerut. Gmagistio clarus sũ.
Luidisti uini accdi tabernã piccuri
aut florib uernis insignẽ. ubi sci¬
ens uiator falli possit. s may et
Icaupo suis fallitus artib Sũt c̾te
aliqui sic fallacns assuefacti ut lõ¬
guo usu fallẽdi/ alios ad exmũ ⁊
se falerir incipiat. quodq diu sua¬
sere alus alũ ꝑsuadeant sibi. Et
qd falsũ sciuerins uerũ credant Tu
ut libet magistio gloriare/. quod
si digno obtigit nichil noui si in-¬
Signo. duo hec mala secũ attusͭ
ut ⁊ diste̾ pudeat ⁊ nocõr igno¬
rançia tua sit. ¶ De titulis studioꝵ

Expanded text:
quosdam sine magistro ad scientie gradum quosdam sine magistro ad scientie gradum altissimum conscendisse idque de se ipsis viros magni nominis predicasse literisque mandasse. Sed his labor et ingenium et discendi ardor et intentio et assiduitas et perseverantia pro magistro fuit, nec internus in silentio quam sibi dumque quod dicebantur, sed non erant, esse crediderunt, quod esse poterant non fuerunt. Magisterio clarus sum. Vidisti vini acidi tabernam, picturis aut floribus vernis insignem, ubi sitiens viator falli possit; sed nunquid et caupo suis fallitur artibus? Sunt certe aliqui sic fallaciis assuefacti, ut longo usu fallendi alios ad extremum et se fallere incipiant quodque diu suasere aliis aliquando persuadeant sibi et quod falsum sciverint verum credant. Tu ut libet magisterio gloriare, quod si digno obtigit, nichil novi, sin indigno, duo hec mala secum attulit, ut et discere pudeat et notior ignorantia tua sit. 46 DE VARIIS TITULIS STUDIORUM
Abbreviated transcription (Latin):
iam meliꝰ forsican arares. aut so¬
deres messem sꝑans humi enĩ tuciꝰ
ꝙͣ in uento serit᷑. At qui fame stu¬
diũ ⁊ ꝑtinax stribendi oꝑa ut qͥsd
claros sic iniua̾biles stultos atq do¬
pes ĩsenũ misit nudooꝰ ⁊ loqͣces
spectatulũ wlgo fecit Ecce dĩo scribi¬
tis meliorib curis ydoneũ tp̃s elabr̃
extͣ uos rapti sopitiq nõ adũtitꝭ
donec scro nos senectꝰ excitet ac
pauꝑtas. G Scribo tũ fame cupidꝰ
Nmirum studiũ de labore uentũ
querere c̾te ego bentos optare nau¬
eticũputabam ¶ De magilt̾io Eaude̾
Insignitus sũ Raallem
fateor disciplina magr̃o enĩ indis¬
ciplinato ⁊ rudi nichil ẽ turpiꝰ.¬
O magr̃ ex mi̾to fc̃s sũ R ut ma¬
gr̃ digne sis nõ msi discipulus me¬
ruisti obsequentẽ atq utilem hũd¬
lem te docilemq p̾bueris oportet
alioqiũ a berrasti in uia q̃ ad ma¬
gist̾um ducebat. Et si nõ ignor

Expanded text:
iam: melius forsitan arares aut foiam: melius forsitan arares aut foderes messem sperans; humi enim tutius quam in vento seritur. Atque fame studium et pertinax scribendi opera ut quosdam claros, sic innumerabiles stultos atque inopes in senium misit nudosque et loquaces spectaculum vulgo fecit. Ecce dum scribitis, melioribus curis idoneum tempus elabitur; extra vos rapti sopitique non advertitis, donec sero vos senectus excitet ac paupertas. Scribo tamen fame cupidus. Mirum studium de labore ventum querere! Certe ego ventos optare nauticum putabam. 45 DE MAGISTERIO At insignitus sum. Mallem, fateor, disciplina: magisterio enim indisciplinato et rudi nichil est turpius. Magister ex merito factus sum. Ut magister digne sis, non nisi discipulus meruisti; obsequentem atque humilem te docilemque prebueris oportet: alioquin aberrasti in via que ad magisterium ducebat, etsi non ignorem
Abbreviated transcription (Latin):
actestant᷑ auctores quib nõ crede̾
surũ sit quiq huic n nõ auditu
sibi nec uisu solo s eorp librorũ
lcone ꝯꝑtũ dicant quos si unũõs
lege̾ pocuisse mirabile quãto mi¬
rabiliꝰ ess scripsisse. lõgũ ẽ enu̾are
quord omico piere / Tũ de tuis ꝙͥ
p̃ sagias uideto. G Scribo ⁊ ea mͥ
interĩ uoluptas unica RSi ut ĩ¬
geniũ ex̾ceas scribendoq aliis te
Si ut scribendi modo quid occulto ⁊
insanabili mã dĩcare miẜeor Sunt
namq si nescis qui nõ scribut nnisi
qr nequnt desine̾ ⁊ uelut ex p̃cipi¬
ti decurrentes uolentes ꝙ subsiste̾ ra¬
piũtur G Scribendi impetꝰ ĩgẽs
est. Emalencolie spẽs infiitas fert̃
alnĩ lapides iactant alñ libros stri¬
bũt huic scribe̾ futoris ñciũ fuit.
hunc exitꝰ G Scripsi multa ⁊ st̾lo¬
R̾ si posters ꝓfuturꝰ nichil saciꝰ si
am ⁊/mẽbrane solito cariores sũc.¬
G Scribo ⁊ lime famã spo Rdixi

Expanded text:
attestantur auctores, quibus non credere attestantur auctores, quibus non credere durum sit quique hunc numerum non auditu sibi nec visu solo sed eorum librorum lectione compertum dicant. Quos si unum omnes legere potuisse mirabile, quanto mirabilius est scripsisse! Longum est enumeraquorundam omnia periere. Tu de tuis quid presagias videto. Scribo et ea michi interim voluptas unica. Si ut ingenium exerceas scribendoque aliis te si ut scribendi morbo quidem occulto et insanabili medeare, misereor; sunt namque, si nescis, qui non scribunt nisi quia nequeunt desinere et velut ex precipiti decurrentes nolentesque subsistere rapiuntur. Scribendi impetus ingens est. Melancholie species infinitas ferunt: alii lapides iactant, alii libros scribunt; huic scribere furoris initium est, huic exitus. Scripsi multa et scribo. Si poteris profuturus nichil satius; si i membrane solito cariores sunt! Scribo et hinc famam spero. Dixi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquos phiẽ aptos natos ĩ ariuis
aut pascius ĩ scãnis opificũ aut
nautaꝵ tnͣstris fortũa decinuit.
unde effectũ ꝙ mirẽ ᷑ causaꝵ inscii
ut in mari m̃dio/ aut rure ĩ silius
inq officinis acria ⁊ erecta reꝑiãt᷑
ĩgena. Cũ in stolis exangiuaat
duecta sint difficile eni uĩcitur naͣ
si iũcitur. G Scribo ardent̾ R
Quanto ardenciꝰ oculi multi isx
ardor sic extinctꝰ est ut scripsisse
illos inisi ao alni scribe̾nt nestiret᷑
sullũ opꝰ hũãnum semꝑ durat ⁊¬
mortalis labor mehil efficit inmor¬
tale. G Scribo multa RQnto
plura alii. Quis ciconis libros aut
uaeronis enumerz. Quis titi lum
aut plimii oꝑa meciat᷑. Grecorũ
unꝰ sex milia lib ꝵ edisse cͣditur.
Dardentẽ spm̃ si uera res est/ O
longũ ociũ ac tranquillũ c̾te si unũ
duos ue aut oĩo paricos libros bñ
scribeꝰ multi negotiũ est laboris.
tot bnũ milia scripsisse nõ tã fa¬
cile ẽ crede̾ ꝙͣ mirari Sũmi tũ

Expanded text:
aliquos philosophie aptos, natos in arvis aut pascuis, in scamnis opificum aut nautarum transtris fortuna detinuit, unde effectum, quod mirentur causarum inscii, ut in mari medio aut rure, in silvis inque officinis acria et erecta reperiantur ingenia, cum in scholis exanguia ac deiecta sint. Difficile enim vincitur natura, si vincitur. Scribo ardenter. Quanto ardentius olim multi, quorum ardor sic extinctus est, ut scripsisse illos nisi id alii scriberent nesciretur? Nullum opus humanum semper durat et mortalis labor nichil efficit immortale. Scribo multa. Quanto plura alii! Quis Ciceronis libros aut Varronis enumeret, quis Titi Livii aut Plinii opera metiatur? Grecorum unus sex milia librorum edidisse traditur: o ardentem spiritum si vera res est, o longum otium ac tranquillum! Certe si unum duosve aut omnino paucos libros bene scribere multi negotium est laboris, tot unum milia scripsisse non tam facile est credere quam mirari. Summi tamen
Abbreviated transcription (Latin):
in auiario conclusi. atꝙ cor¬
Niam pistiũ minꝰ mirer ergass¬
cula Sunt ⁊ uolut quib lacõr ac s¬
libior patria celũ erat Inuenit
gula uenacoẽ. ĩuenit pistacoẽm
muenit aucupiũ Nec cepisse sacꝭ

Expanded text:
in aviario conclusi. Iam piscium minus mirer ergastula: sunt et volucrum, quibus latior ac liberior patria celum erat. Invenit gula venationem, invenit piscationem, invenit aucupium nec cepisse satis
Abbreviated transcription (Latin):
uero nil nisi pestilens / ac nociuũ
mest seu oderint seu diligant ꝓpe
par malũ / insi ꝙ odiũ fugat amor
detinet / Et ad sułmã regũ amniciti¬
is p̾ter regna ip̃a nil usꝙͣ ĩquiẽ¬
cius / nlq periculosius ⁊ si hͦ peti¬
culũ nõ ignorẽ/ frustra sepe mlẽs
optatũ sepe magnis emptũ q̃ sitũq
periculis Sic iste usus hõmi sit ꝑi¬
culis emit᷑ ꝑiculũ multꝭ bnũ mag̃¬
nis maximũ mira res bonũ ĩgens
sꝑuit̃ gratuitũ magnis malis mas
malum q̃ritur O Spero me regi
modo carũ Rio de quo speras q̃le
sit cogita fu diiẽtum fragile tienu¬
lum caducũ crebre noteq regũ in¬
dicant ruine uercex / nubilosus t̾bosꝰ
inquietꝰ qd̾ sic esse uita regũ ꝓbat
tͥstis occupaca difficilis / uide g̾ ubi stru¬

Expanded text:
ero nil nisi pestilens ac nocivum ero nil nisi pestilens ac nocivum inest; seu oderint seu diligant prope par malum, nisi quod odium fugat, amor detinet. Et ad summam, regum amicitiis, preter regna ipsa, nil usque inquietius nilque periculosius, etsi hoc periculum non ignorem frustra sepe multis optatum, sepe magnis emptum quesitumque periculis: sic est usus hominum, sic periculis emi periculum unum magnis maximum mira res. Bonum ingens spernitur gratuitum, magnis malis maius malum queritur. Spero me regi meo carum. Id de quo speras quale sit cogita: fundamentum fragile, tremulum, caducum crebre noteque regum indicant ruine; vertex nubilosus, turbidus, inquietus, quod sic esse vita regum probat tristis, occupata, difficilis. Vide ergo ubi stru
Abbreviated transcription (Latin):
nauie nomẽ tenet. Non regũ mõ
uidicõ s iblggi. O bons artib recte
carus sumLi uanitate an ꝑicło an cnũ¬
bus fortassis homicidio ueneficiõ leno¬
ciuo ꝓdicõe blandicus atq mẽdaciis
mala peste s pub ͭ ͣ quãq usus extusi
⁊ cõmend urbanitas / he stꝭ quid actes
pociꝰ cã sunt Sic int̾ saꝑiam ac
fortunã rara pax ẽ. O Magnus
apud regẽ sum R maior ne ꝙ̃ aꝑe̾
alexandrũ lisimãtꝰ apud tiberiũ se¬
ranꝰ ucͥusq magnitudinẽ ⁊ ruina n
Et si de pmo uarient scriptores le¬
quo alios longua ẽ hystoria. G¬
Carꝰ sũ regi meo Rmeliꝰ esses ĩ¬
cognitꝰ meliꝰ forsitan ediosus fu¬
geres qd nũc sequerꝭ disc̾mẽ Peis
e auib ĩuitantꝭ aucupis blanda mor¬
dulacõ ꝙͣ ulliti sonitꝰ det̾rentis.¬
O meo sum carꝰ regi L Sũt co qͣp
dubites periculosior ne sit caritas
an odiũ Peiores ẜpentil quib in¬
sũt uenenis inuxta remediã hñs¬

Expanded text:
navie nomen tenet, non regum modo navie nomen tenet, non regum modo iudicio sed vulgi. Bonis artibus regi carus sum. Vanitate an periculo? An criminibus fortassis, homicidio, veneficio, lenocinio, proditione, blanditiis atque mendaciis: mala peste, sed publica quamque usus excuset et commendet urbanitas. He sunt quidem artes potius causa sunt. Sic inter sapientes ac fortunam rara est pax. Magnus apud regem sum. Maiorne quam apud Alexandrum Lysimachus, apud Tiberium Seianus? Utriusque magnitudinem et ruinam nosti, etsi de primo varient scriptores; linquo alios: longa est historia. Carus sum regi meo. Melius esses incognitus, melius forsitan odiosus; fugeres enim quod nunc sequeris discrimen. Peior est avibus invitantis aucupis blanda modulatio quam villici sonitus deterrentis. Meo sum carus regi. Sunt quorum dubites periculosiorne sit caritas an odium, sed peiores serpentibus, quibus insunt venenis mixta remedia. His
Abbreviated transcription (Latin):
ac t̾uimphis notũͦ sum RSepe
malũ bono nociꝰ ⁊ acͣ tẽpestas serẽ¬
tate famosior demiq pasti busto ti¬
tulos ⁊ ulgo fabulam tͥ nichus.
michi regũ amicitias R
homi uera amicitia rara ẽ tũ t̾
regũ fingis amicicias qͦs fortuẽ
splendor cumorq ãi om̃ impariũ
ꝯtemptores facit O regib carꝰ
fama/ quies / ociũ securitas / notꝰ ẽ
mos regũ. uix diligũt nͥ qui om̃ib
neglectis Et abiects illoꝵ seuicie
ac libidĩs ⁊ auaricie ẜuũ fecit Si
gͦ carus es regib nõ est ꝙ ãpliꝰde
te q̃ram. uilis es tibi. O Ego aut̃
bonitate ac uirtute sũ carus regib
per hns aliena uirtꝰ formidolosa
est. O Regi mͦ bonis artib sũ carus
Lgrͥb queso aucupio an uenatu.
hoꝵs eñi scudiosũ in p̾cedenti qͦd
colloquio te nõui dn uõ milicias
de ħ proxiẽ disputatũ est q̃ nisi
largo sangiuẽ magnisq ꝑiculis
honescet᷑ nõ milicie s milcarsig¬

Expanded text:
atque triumphis notus sum. Sepe atque triumphis notus sum. Sepe malum bono notius et atra tempestas serenitate famosior. Denique parasti busto titulos, vulgo fabulam, tibi nichil. michi regum amicitias. Hominum vera amicitia rara est: tu tibi regum fingis amicitias, quos fortune splendor tumorque animi omnium imparium contemptores facit. Regibus carus fama, quies, otium, securitas. Notus est mos regum: vix diligunt nisi qui his omnibus neglectis et abiectis illorum se sevitie ac libidinis et avaritie servum fecit. Si ergo carus es regibus, non est quod amplius de te queram: vilis es tibi. Ego autem bonitate ac virtute sum carus regibus. mperque his aliena virtus formidolosa est”. Regi meo bonis artibus sum carus. Quibus, queso? aucupio? an venatu? Horum enim studiosum in precedenti quodam colloquio te notavi. An vero militia? De qua proxime disputatum est; que, nisi largo sanguine magnisque periculis honestetur, non militie sed militaris ig
Abbreviated transcription (Latin):
hẽas oportz. Semꝑqz aures cuas
cesarea uox illi circũtonet. Disce
ferire disce mori. suba unablus
des as urrũlib horis locisq omib
to paratũ exhibe. hee artes hee de¬
licie tue erunt Sine uo̾satiricũ lo¬
qui p̾mia milicie num̾antẽ In¬
miabilia equid p̃fatus iux pancissi¬
ma colligit. In quib pͥma ⁊ sũma
licencia est pectandi. Premiũ hae
non tam iustꝭ uitꝭ opta bile ꝙͣ ar¬
matꝭ uitꝭ legib ut ayut̃ int̾ arma
silentib S milicie filiũ ascripsi.¬
R est id ferme usicatũ ut militꝭ
filiꝰ miles sit. Non pt̃ enĩ nisi quã
h heditatem filio pater dare. ar¬
chum scutũ gladiu ⁊ bellũ. ⁊ quod
ludum ꝯficit auro tnncta caltaria
S quod pr̃i diximꝰ sibi filiꝰ dmi
sciat. O belli dux uicibrus clarꝰ sũ.
R̾ qͣnto meliꝰ ꝑacꝭ dux uirtu¬
tib clariꝰ esses. S multa uella cõ¬
seci. NRetem tibi atq aliisab¬
stulisti clarũ opus. O uictorñs

Expanded text:
habeas oportet semperque ad res tuas habeas oportet semperque ad res tuas cesarea vox illa circumtonet: Disce ferire, disce mori. Sillaba una brevis des, ad utrumlibet horis locisque omnibus te paratum exhibe. He artes, he delitie tue erunt. Sine vero satyricum loqui, premia militie numerantem: innumerabilia equidem prefatus, vix paucissima colligit, in quibus prima et summa licentia est peccandi, premium hercle non tam iustis viris optabile quam armatis, legibus, ut aiunt, inter arma silentibus. Militie filium ascripsi. Est id ferme usitatum, ut militis filius miles sit; non potest enim nisi quam habeat hereditatem filio pater dare: arcum, scutum, gladium et bellum et, quod ludum conficit, auro tincta calcaria. Sed quod patri diximus, sibi filius dictum sciat. Belli dux victoriis clarus sum. Quanto melius pacis dux virtutibus clarus esses! Multa bella confeci. Quietem tibi atque aliis abstulisti: clarum opus! Victoriis
Abbreviated transcription (Latin):
Armate miliciẽ sũ ascriptꝰ R Qͥs
armarꝭ ext ͥ intꝰ in aiã bellũ est
Illam uicia obsidũt atq oppugnãt
Qͥs ħ ferro locus insi illud adorna¬
tum corꝑis nõ ad aĩe tutelã in¬
duit᷑. Sunt qui dicãt enĩ/ nichil
pulc̾us uiro armato. Ego quid p ͭ¬
tus ⁊ quid caput ferreũ pult̾ꝰ heat᷑
ꝙͣ pacificũ ⁊ inherme non uideo
Fno autẽ h ͨ uoluptas tibi ẽ age
ferro m̃bra constringito imbrem
solemq galea excipies ferro ĩdu¬
tus clipeo oꝑir humi dormies
classico excitabe̾ a deptꝰ tibi mag¬
num ad uidebare. s errabas Anceps
⁊ cruentũ officiũ elegisti multe
stꝭ autẽ fraudes spei mulco fate¬
qd oĩa appetũt incõsulte auidos
in exiciciũ trahũt Neq ĩficior qͦs¬
dam milicia ad ampissimas opes
Crede aute mͥ plures ad iopiam
ad carc̾e̾ ad ẜuitutẽ cd molentã
subitãq mortẽ eod̃ tramite ꝑue¬
nerũt / Tu ex quo miliciã ꝓfit̾i
aĩꝰ fuit insi de honestare artifici¬

Expanded text:
 sum ascriptus. Quid armaris exterius? Intus in anima bellum est, illam vitia obsident atque oppugnant: quis hic ferro locus, nisi illud ad ornatum corporis, non ad anime tutelam induitur? Sunt enim qui dicant nichil pulchrius viro armato; ego quid pectus et quid caput ferreum pulchrius habeat quam pacificum et inerme non video. Quando autem hec voluptas tibi est, age, ferro membra constringito, imbrem solemque galea excipiens ferro indutus clipeo operire; humi dormiens classico excitabere. Adeptus tibi magnum aliquid videbare, sed errabas: anceps et cruentum officium elegisti. Multe sunt autem fraudes spei, multequod omnia appetunt inconsulte avidos in exitium trahunt. Neque inficior quosdam militia ad amplissimas opes, crede autem michi, plures ad inopiam, ad carcerem, ad servitutem, ad violentiam subitamque mortem eodem tramite pervenerunt. Tu ex quo militiam profiteri animus fuit, nisi dehonestare artifici
Abbreviated transcription (Latin):
mo as fecle aũt dixĩs quo suspectꝰ
defet qnam mors picenda sit nestio
Re sp̃n ꝑpetuũ exiliũ maricalis
lacti iarus at temus sopor Dlunc helup¬
tas hinc iurgia quies nusꝙ. O hẽos
hoorem sidelissimã Q fuisse fideles ahs̃
magne diuĩtiẽ ꝯm̃p bona ⁊ fidelis.
maior taniẽ est acies adu̾sa. nẽpe
⁊ allust̾um multi dolo ꝯiugũ ꝑiere
Sileo danai truces ⁊ cruẽtas nup¬
cias ⁊ infamẽ noctẽ: miẜamq tot
simul iuuenũ stragem / nõ hoc illi
quoꝵ supra memiĩmꝰ gͣuis aganie¬
non nõ pħrix̃ dei phes ꝰ negeti nõ
go urĩs aficanus minor /nõ postͤmo
pudica fusus ⁊ seua fusus cõige
mtidi achesis ripam sangus̃ ĩfecᵗͭ.¬
G exorẽ nobilem castã mãsuetã
hiulem ⁊ obsequiosam piã fidem
reꝑi Rarirꝰ auceps corncẽ candi¬
aum nuenisti. uix ẽ trimẽ qͥ miẽisse
se fustam pucet. ¶ De formola
Or mosa michi uxore . G. C.¬
uxor obueuit. L difficilem
piũcĩam nactꝰes. uigila dixi iam

Expanded text:
 feceris aut dixeris quo suspectus debet, quenam mors dicenda sit nescio.Et somni perpetuum exilium; maritalis lecti rarus ac tenuis sopor est: hinc voluptas, hinc iurgia, quies nusquam. Habeo uxorem fidelissimam. Fuisse fideles aliquas magne divitie coniunx bona et fidelis; maior tamen est acies adversa, nempe etiam illustrium multi dolo coniugum periere. Sileo Danai truces et cruentas nuptias et infamem noctem miseramque tot simul iuvenum stragem; non hoc illi quorum supra meminimus Graius Agamemnon, non Phryx Deiphobus neget, non ex vestris Africanus minor, non postremo pudica et seva fusus coniuge nitidi Athesis ripam sanguis infecit. Uxorem nobilem, castam, mansuetam, humilem et obsequiosam, piam, fidam repperi. Mirus auceps cornicem candidam invenisti. Vix est tamen qui invenisse se fuscam putet. 66 DE UXORE FORMOSA Formosa michi uxor obvenit. Difficilem provinciam nactus es, vigila: dixi iam
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ in satͬnalib legunt̾ Pͥd in
naͣli uicini nr̃i ueronẽsis hystoria
coruus ille tam doçilis e sutrina
ubi impense alebat᷑ in publicum
euolare solitꝰ ⁊ tiberiũ cesarẽ dru¬
sũq ⁊ gmanicũ noĩatim Totũ dem¬
q rõnũ pplłm̃ salutare tãta pleb

Expanded text:
quidem in Saturnalibus leguntur. Quid in quidem in Saturnalibus leguntur. Quid in naturali vicini nostri Veronensis historia? Corvus ille tam docilis e sutrina ubi impense alebatur in publicum evolare solitus et Tiberium Cesarem Drusumque et Germanicum nominatim, totum denique Romanorum populum salutare, tanta pleb
Abbreviated transcription (Latin):
hũerunt qd urtutꝭ cultorib a¬
lienũ est. O inclusi pingues
turdos ac turtures R Sz non
tardos tortores tot illetrebris ir¬
rita᷑ gula suplicia ex higit stoͣchi
librant . An nõ satiricũ il audisti¬
Pena tñ pñs cum tu depoĩs amictꝰ.
Ieurgidꝰ ⁊ crudũ pauonẽ ĩ balnea
portas de parione loq. Et formosa
⁊ em̃ ⁊ famosa ẽ auis s nõ sola
q̃ precipitẽ gulã plectat. Gule
quid̃ oblectatõ gustꝰ bixius. ip̃e
ds. pẽa autẽ longua cruditas. in¬
digestio bilis morbi sepe ⁊̃ ⁊ mors
I. nũt turdꝰ ꝓuiguib ac turtib
gloriare O Lo soqͣtes coruos ac
picas ⁊ phitacos Rletatꝰ hiis au¬
gustꝰ cosar eos magnis emit pre¬
tns qui uictorẽ ac criũphatorem
cesarẽ salutarẽt Cũq subinde alui
atq alii ingererent᷑ sac se saluta¬
tor caliũ domi hr̃e rñdͭ ponẽs
illi metã uanitati nisi coruꝰ ip̃e
nouissimꝰ ioco illo mirabili plurs
se ꝙͣ cet̾os redum cregisset. Et hec

Expanded text:
habuerunt, quod virtutis cultoribus alienum est? Inclusi pingues turdos et turtures. Sed non tardos tortores: tot illecebris irritata gula supplicia exigit stomachi laborantis. An non satyricum illud audistimen presens cum tu deponis amictus, turgidus et crudum pavonem in balnea portas? De pavone loquitur: formosa etenim et famosa est avis, sed non sola que precipitem gulam plectat. Gule quidem oblectatio, gustus brevis, ipse as; pena autem longa: cruditas, indigestio, bilis, morbi, sepe etiam et mors. I nunc, turdis pinguibus ac turturibus gloriare! Habeo loquaces corvos ac picas et psitacos. Letatus his Augustus Cesar eos magnis emit pretiis, qui victorem ac triumphatorem Cesarem salutarent cumque subinde alii atque alii ingererentur, satis se salutatorum talium domi habere respondit, ponens illi metam vanitati, nisi corvus ipse novissimus ioco illo mirabili pluris se quam ceteros redimi coegisset; et hec
Abbreviated transcription (Latin):
atq sonanciꝰ ⁊ grecoꝵ dutes de uõre
c̾tantes. Et nocꝭ troiam flãmis ar¬
dentem absq hũs om̃ib ac mille simi¬
lib sacꝭ duo ilłi quos premisimꝰ ad ꝓ¬
bandũ de quo agitur uel magnitie᷑
noiuz uel hiscorie fide sussicumt Q
Amo quid de odio si amorẽ dãp̃nas¬
Rut tu accipis utrũq dampnalo ne¬
q iõ bonũ ad dicam qd adu̾sũ ma¬
lo sit.duo eni excrema sibi iucem
distancia ꝑit̾ mala sũt. G Ergo ma¬
lũ est amare. hͦ ego fateor malo in
chil meliꝰ inuonio. L Crede h̾cle
ut ẽ amimus Si tua opĩo rem nõ
mutat. O Ederũt quos delcat ego¬

Expanded text:
e amore certantes et notis Troiam flammis ardentem. Absque his omnibus et mille similibus satis duo illi quos premisimus ad probandum de quo agitur vel magnitudine nominum vel historie fide sufficiunt. Amo. Quid de odio dices, si amorem damnasUt tu accipis, utrunque damnabo neque ideo bonum aliquid dicam quod adversum malo sit. Duo enim extrema, sibi invicem distantia pariter mala sunt. Ergo malum est amare. Hoc ego, fateor, malo hoc nichil melius invenio. Credo hercle, ut est animus; sed tua opinio rem non mutat. Oderint quos del
Abbreviated transcription (Latin):
extĩans ⁊ tpris ⁊ ĩpense. S feci mͥ
pistinas Qno satꝭ ẽ gule om̃s
terras lustrare/ aq̃ ecꝭ tep̃cant᷑ et ĩ
regno suo pistib caroer etgitur.¬
G pistinas impleui Rlibertatẽ
pistib absculisti ac neͤ domũ qͦs ꝙ
illa sanos fec̾at egrotare docuisti G
Coegi aqͣs in pistinã Ruim aquis
intulisse in dulio cesare tãto illo qͥd̾
iuro notatũ ⁊ suꝑbiẽ datũ bides ꝙͥ
in te i᷑. speres. S pisces ĩ inuario
conclusi Rpenuatas uolucres ũ

Expanded text:
existimans et temporis et impense. Feci michi existimans et temporis et impense. Feci michi piscinas. Non satis est gule omnes terras lustrare: aque etiam tentantur et in regno suo piscibus carcer erigitur. Piscinas implevi. Libertatem piscibus abstulisti ac nature domum quosque illa sanos fecerat egrotare docuisti. Coegi aquas in piscinam. Vim aquis intulisse in Iulio Cesare, tanto illo quidem viro, notatum et superbie datum vides: quid in te igitur speres? Pisces in vivario conclusi
Abbreviated transcription (Latin):
cessent ⁊ tedia pene par fructꝰ ⁊ ĩ¬
pensã erit magno p̾cio longisq elã¬
gorib exignũ ouũ constat G S
latilis ⁊ fugitiua felicitas tua est/
GAluearia multa stꝭ. R Nõ minꝰ¬
e in quolib ꝙͣ uel in magna uibe
exannã fugient. Nũc pugnabut
reges nuc tnuntũ erꝭ ñt iaccũ pł¬
ueris res egebit / ut salua sit. sepe
esse ccediderꝭ nudꝰ sis. prouide si ẜ¬
uandi scudiũ cũ melle cõtuli̾s iel
amaꝵ uoces. G S colũbis afluo.
RAtqui apiũ thalamis silet᷑ ꝑ noc
plena mͥ stꝭ colũbaria R Sñc qui
litigent ⁊ qui gemãt qui dieb do¬
mũ fedent noctib soniuũ frãgant
en magni gaudia mat̾ia.
exstruxisse gaudeo L nõ puto
feliciꝰ extrux̾i̾s ꝙͣ salomon cũte gꝭ
cõu̾cerꝭ ad uniu̾sã oꝑa que fec̾u̾nt ma¬
mis tue ⁊ ad labores in qͥb feustra
sudau̾s iudebis in om̃ib uanitatem
⁊ afflictiõnẽ aminiut unde gaui¬
sus fui̾s fortasse doleas iacturam

Expanded text:
cessent tedia, pene par fructus et impensa erit: magno pretio longisque clangoribus exiguum ovum constat. Sed latilis et fugitiva felicitas tua est. Alvearia multa sunt michi. Non minus in quolibet quam vel in magna urbe nc examina fugient, nunc pugnabunt reges, nunc tinnitu eris, nunc iactu pulveris res egebit ut salva sit. Sepe esse credideris, nudus sis. Proinde si servandi studium cum melle contuleris mel amarum voces. Sed columbis affluo. Atqui apum in thalamis siletur per nPlena michi sunt columbaria. Sunt qui litigent et qui gemant, qui diebus domum fedent, noctibus somnum frangant: en magni gaudii materia!xtruxisse gaudeo. Non puto felicius extruxeris quam Salomon. Cum te ergo converteris ad universa opera que fecerint manus tue et ad labores in quibus frustra sudaveris, videbis in omnibus vanitatem et afflictionem animi, ut unde gavisus fueris fortasse doleas, iacturam
Abbreviated transcription (Latin):
Amnde ecꝭ a ppło int̾fectꝰ sit Coruꝰ
autẽ oꝑosis exequus ⁊ solẽm fu¬
ne̾ elatꝰ ac traditꝰ sepult᷑e/ O in¬
effabił pplor semꝑ insama In illa
urbe fletũ ⁊ sepultũ coruũ ⁊ eiꝰ
int̾fectorem cõnũ cuiẽ morte
mulctatũ. In qͣ nec afutanꝰ maior
sepultrũ huit nec mior ultorẽ
qr si dñs placet coruꝰ ħ ppłm sa¬
lutabat ut dixiꝰ Illi ãt nõ salu¬
tabat s salutẽ ppło glanĩq dõtu¬
lerat Adeo gͣcior nox coruor qͣ iui¬
iorũ uirtꝰ illust̾ũ Neget nũc

Expanded text:
corvus autem operosis exequiis et solenni funere elatus ac traditus sepulture. O ineffabilis populorum semper insania! in illa urbe fletum et sepultum corvum et eius interfectorem Romanum civem morte multatum, in qua nec Africanus Maior sepulchrum habuit nec Minor ultorem! quia, si diis placet, corvus hic populum salutabat ut diximus, illi autem non salutabant, sed salutem populo gloriamque contulerant: adeo gratior vox corvorum quam viroru
Abbreviated transcription (Latin):
amplissiã claudi possint iam nec a
ẜuis / nec a furib nec a feris acrociõi¬
bus tucus es/ om̃ib in tuas diuicias
datũ ius. G Gregib ⁊ armentꝭ gau¬
deo R̾ Gaudes semel doliturꝰ mili¬
es nillus dies sine rumorib mestꝭ
ibit nũc ir̃ruerint sabei tuleritq
ontĩa/ nec nõ puo̾s gladiõ ꝑcusẜint¬
⁊ pecuoso illi quod nũtiãtum sen ẽ
nũt boscorii freg̾it nĩe ocꝰ equus
nũt bagãtem lupꝰ agnũ nũc infec¬
tum gregem mors muaẜit᷑. sat ii¬
seri uris malis ⁊ mort̾alitate ꝓp̾a
uisi estꝭ nͥ uel mortes brutor qͦ
aĩa hum lugeretꝭ ¶ De elephãtibꝰ eł

Expanded text:
amplissima claudi possint; iam nec a amplissima claudi possint; iam nec a servis nec a furibus nec a feris atrocibus tutus es: omnibus in tuas divitias datum ius. Gregibus et armentis gaudeo. Gaudes semel doliturus milies; nullus dies sine rumoribus mestis ibit: nunc irruerint Sabei tulerintque omnia nec non pueros gladio percusserint, ut pecuoso illi quondam nuntiatum seni est, nunc bos cornu fregerit, nunc crus equus; nunc vagantem lupus agnum, nunc infectum gregem mors invaserit. Non sat miseri vestris malis et mortalitate propria visi estis nisi mortes quoque brutorum animalium lug
Abbreviated transcription (Latin):
ingenuo s peccꝰ hoĩ p̾ferend̃ exti¬
copia est isi ꝑ te ip̃m illos paius pͥ
nnsi occuipatissimꝰ pastor eris: ost¬
cũo uile/ laudatũ l a multꝭ ante ali¬
os a catulo ueronensi Om ꝑ alior
nõ cu pastor si pastoꝵ ẜuus pas¬
torũq dolis expositꝰ nc̃ uicinꝰ ob¬
fuit᷑̾ nũc p̾cipitiũ nũt morbus
nũe abactor cotidie demũa̾s sin
gendũ unde dmpnũ tibi dolorq
⁊ illusio magna uo̾ pars mal
fuit illusor rudis. G Armẽtꝭac
gregib diues sũ N laudate diui¬
cie si inc̾te ⁊ casib multꝭ obnoxie
fraudibus rapinis pestib q̃ cam
crebre tã ualide stꝭ. ut sepe totos gͦ¬
ges totaq laceret armẽta nota
pestꝭ quã lucreciꝰ ꝙͣq illũ sequẽs
maro descripsit/ Et ꝙͣ multas pu¬
tas famosas minꝰ seꝑtor pemiri¬
a si dampnosas eq̃ G diues sũ
gregib ⁊ armẽtꝭ R uaga patẽtes¬
q diuiciẽ q̃ non dĩcam arcula ut
lurum ⁊ aut gẽme s ne domo licer

Expanded text:
ndum existicopia est. Si per teipsum illos paveris, quid nisi occupatissimus pastor eris, officium vile, laudatum licet a multis, ante alios a Catullo Veronensi? sin per alios, non tu pastor sed pastorum servus pastorumque dolis expositus. Nunc vicinus obfuerit, nunc precipitium, nunc morbus, nunc abactor; quotidie demum aliquid fingendum, unde damnum tibi dolorque et illusio. Magna vero pars mali fuerit illusor rudis. Armentis ac gregibus dives sum. Laudate divitie, sed incerte et casibus multis obnoxie: fraudibus, rapinis, pestibus, que tam crebre tamque valide sunt ut sepe totos greges totaque lacerent armenta: nota pestis quam Lucretius quamque illlum sequens Maro descripsit. Et quam multas putas famosas minus scriptorum penuria, sed damnosas eque? Dives sum gregibus et armentis. Vage patentesque divitie, que non dicam arcula, ut aurum aut gemme, sed ne domo licet
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ inopiã afferre soleant idq
cico uõ ad detrahunt in diẽs ⁊ opioĩ¬
pariũt scuporẽ in ꝓuiso im̃petu ⁊ in¬
tem cuibant G Thesaurũ ĩuentũ
domi abdidi RQͦd ĩ hac tua leticia
sũmũ est iniuenisti grauem ⁊ ĩutilẽ
cerre fecem. Pudeat celestꝭ na᷑ anii
hñs actolli O Thesaurꝰ insꝑatqos
tigit repente Rhũc mãsiceum crediꝰ
⁊ repente desinet q̃cũq fere eito cͥs¬
cunt cito occidũt subite oꝑes quasi
felicitas sop̃mantꝭ ¶ De fenore
in fenore posui. R Est ⁊ qͥbũ

Expanded text:
virtutum inopiam afferre soleant idquevirtutum inopiam afferre soleant idquevero aliquid detrahunt in dies et opiniopariunt stuporem improvisoque impetu mentem turbant. Thesaurum inventum domi abdidi. Quod in hac tua letitia summum est, invenisti gravem et inutilem terre fecem; pudeat celestis nature animum his attolli. Thesaurus insperatus obtigit repente. Hunc mansurum credis: et repente desinet. Quecunque fere cito crescunt, cito occidunt, subite opes quasi felicitas somniantis. 56 DE FENORE fenore posui. Es
Abbreviated transcription (Latin):
guus/ quid si mulcũ fodias nichil
ius sit ⁊ nichil inuenisse erat melꝰ.
hũano sepe gaudio meror ẽ ꝓxmiꝰ¬
G In aurifodinã descẽdi R qnt̃ hoes
q̃ riꝰ solet qd ĩuentũ m̾gat ⁊̃ tartara
t apud cartarũ querꝭ qd te tollat
pixiũ it̾ ad inferos mnuenisti¶ De
hesaurũ reꝑi R Caue dolos
 insrdias fortuẽ. hamis esta
ferunt G Chesaurũ ĩlieĩ R młti
chesaurs mors fuit ut nullũ corꝑi
piculũ sit dist̾men ẽ iugẽs amme
nõ sãciat opes desideriũ. ymonͭ. miti¬
gant s accendut. ħuãna cupidicas
fuccessib marcessit/ ⁊ crestente auro
aescit auri sicꝭ ⁊ q̃rendi studiũ
minuit᷑ q uirtꝰ q̃ una mors / aĩe ẽ¬
D Thesaurũ michi sors obtrlit¬
R Pondus infestũ ꝯͣriũq modestie
mł sibi nõ abrogat quẽ pñs fortuã
beauit G Insciꝰ in thesaurũ incidi
RTuciꝰ forsan in colubrũ mcidisses
cũ enĩ diuicie auri ⁊ argenti copiã¬

Expanded text:
guus: quid si multum fodias, nichilguus: quid si multum fodias, nichilius sit et nichil invenisse erat melius? Humano sepe gaudio meror est proximus. In aurifodinam descendi. Inter homines queri solet quod inventum mergat in tartara: tu apud tartarum queris quod te tollat Pronum iter ad inferos invenisti. 55 DE hesaue: hamis esca ferunt. Thesaurum inveni. Multis thesaurus mors fuit: ut nullum corpori periculum sit, discrimen est ingens anime. Non satiant opes desiderium, immo nec mitigant sed accendunt. Humana cupiditas successibus inardescit, et crescente auro crescit auri sitis et querendi studium minuiturque virtus, que una mors anime est. Thesaurum michi sors obtulit. Pondus infestum contrariumque modestie: nil sibi non arrogat, quem repens fortuna beaverit. Inscius in thesaurum incidi. Tutius forsan in colubrum incidisses, cum enim divitie auri et argenti
Abbreviated transcription (Latin):
is admonitꝰ negauit uiuũ sub terra
se curũ. tu nullo metu impellante s
auaricia rapiente iuuꝰ is sub t̾tã. ne¬
qs te hunc almũ celi lmẽ retin. illic¬
atre tellurꝭ horror excludit. Quid
mirũ si ꝑ om̃e terras q̃rende diuicie
hoẽs fatigant quõ ⁊ sub t̾rã quesite
⁊ effosse cartareos exagitãt manes
utq ait nasõ. Itũ ẽ in iustã terit. qͦsq
recondidãt stignisq admou̾ãt unibb
efodiũt᷑ opes irritamẽta maloꝵ G
po unus leporẽ mouet alt̾ capit In¬
uenisti p̃dam ꝙͣ̃ plurimi cõcupistãt
unꝰ capiat ⁊ tu ille unꝰ forsitan nõ
sis. Circũoptabilia fit concursus ⁊ ꝑi
culũ ẽ inuenisse qd cupiãt musti ullo
partiri uelit̾ / h ͨ est cã cur cũ italia
ut aic plimꝰ metalloꝵ oñ ferti¬
licate nullis cedat t̾cꝭ int̾dictũ id
uete consulto pacrũ atq occultatũ
d̾ ut ytalie parce̾tur. Oduciferã
t̾tam fodio ł labor c̾tus euẽtꝰ ãbi¬

Expanded text:
is admonitus, negavit vivum sub terram is admonitus, negavit vivum sub terram se iturum: tu, nullo metu impellente sed avaritia rapiente, vivus is sub terram, neque te hinc almum celi lumen retinet, illiatre telluris horror excludit! Quid mirum si per omnes terras querende divitie homines fatigant, quando et sub terra quesite et effosse tartareos exagitant manes utque ait Naso: Itum est in viscera terre, quasque recondiderat Stygiisque admoveat umbris, effodiuntur opes, irritamenta malorum? pe unus leporem movet, alter capit. Invenisti predam quam plurimi concupiscant, unus rapiat; et tu ille unus forsitan non sculum est invenisse unum, quod cupiant multi, nullus partiri velit. Hec est causa cur cum Italia, ut ait Plinius, metallorum omnium fertilitate nullis cedat terris, interdictum id vetere consulto patrum atque occultatum est, ut Italie parceretur. Auriferam terram fodio. Labor certus, eventus ambi
Abbreviated transcription (Latin):
uides G diuitũs affluo Ri ꝙͣ mal¬
lem uirtutib habundares G In
diuicus ad uiesto Rclonsopiti estꝭ
in ueprib miẜi. grauis sopor qͥ
nõ sentit aculeos. uennit ecce q̃ uos
excitet ⁊ exponat luce clariꝰ gs
quod scriptũ est. dormiert̃ sopm̃
suum ⁊ nichil inuen̾ut om̃s uiri
diuiciarũ in manib suis. ¶ De
brifodinã inuemi Qhec spes
opuni multꝭ mopĩe nõ ulłis
excicn cã fuit dũ neclectꝭ om̃ib a¬
lus cutꝭ huic uni deduꝭ ⁊ labors
plurimũ ⁊ lucei modicũ. res huĩt.
dum adhec auri cupidiẽ celo ⁊ sole
delicto in tenebris euũ age̾ didisce¬
rut ceco ⁊ noxio ante tp̃s uapore
consũp̃ti G aurifodinã cãsus ob¬
tulit Rũt au̾sus a cõtemplatõe
celestriũ terrestrib mhies. Neq
crusus infeliciꝰ uiuds ⁊ breuius
lurifodinam ingredior Enero
cesar sup̾ma illa sua nocte terribłi
⁊ miẜa s sibi debita. ut in quod spe¬
cus ingrediens ignom̃osam mortẽ
⁊ ludibria ppłi ꝑsequentꝭ euadẽt a su¬

Expanded text:
vides. Divitiis affluo. Quantum mallem virtutibus abundares! In divitiis requiesco. Consopiti estis in vepribus miseri: gravis sopor qui non sentit aculeos! Venit, ecce, que vos excitet et exponat luce clarius id quod scriptum est: “Dormierunt somnum suum et nichil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis”. 54 DE urifodinam inveni. Hec spes opum multis inopie, nonnullis exitii causa fuit, dum neglectis omnibus aliis curis, huic uni deditis et laboris plurimum et lucri modicum res habuit, dum ad hanc auri cupidinem celo et sole derelicto in tenebris evum agere didicerunt, ceco et noxio ante tempus vapore consumpti. Aurifodinam casus obtulit. Ut aversus a contemplatione celestium terrestribus inhies neque ersus infelicius vivas et brevius. Aurifodinam ingredior. Nero Cesar suprema illa sua nocte terribili et misera sed sibi debita, ut in quoddam specus ingrediens ignominiosam mortem et ludibria populi persequentis evaderet a su
Abbreviated transcription (Latin):
regie pociꝰ luxurie ꝙͣ pͥuate for¬
tune habilem dicõq̃ domũ õpleat
horreũ exhauriat G At camelos
ferendis ydoneꝰ eoq ucilior apcorq.
Si consiliũ petis ucc̾ belius qͣs̃ hn̾s
ubi uitã agis mũdi ꝑtib genuit

Expanded text:
regie potius luxurie quam forregie potius luxurie quam fortune habilem dico, que domum impleat, horreum exhauriat. At camelos ferendis idoneus eoque utilior aptiorque. Si consilium petis, utere beluis quas his ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pacs ne an belli. huerũt hos duos
ieci notissimi hostes ytalie pirrus
⁊ hanibal qͥb romanas dũ curbara
acĩes sꝑant suas turbane̾ aĩal gͣue
prorsus ⁊ enorme qd̾q ut ex lrsto¬
rñs nosti sepe suis exicio fuit aspͭ¬
tu miꝵ ⁊ mole ⁊ spẽ ⁊ odore ⁊ stͥ¬
nõ benatu q̃siti illi quid̃ s ab hostib
capti ⁊ in ceiũpho ducti. quosq pͥ¬
ma fronte t̾ruerãt equos italos
uictores/ in capitoliũ secuti: erepti
Ita sensim obsoleuit usus elephãtiũ
no solũ in italia bbi longe aduene
inq aduecti erãt S in affrica ecꝭ
⁊ egypto q̃ illoꝵ sunt biciniores¬
S⁊ porigimi. Itaq ⁊ in ytaliã auo¬
eto memoria unicũ frederico rõnoꝵ
ad usũ sic in indĩa atq echiopia
exterarũ tedio genciũ lib̾ati siluas
pat̾as incolũt elephantes Tũ qͥ es
qui elephante gloriaris. uiderꝭ altͤ
lhanibal qui uño bectꝰ elephante.
unoq fietꝰ oculo p̃taliã fatigauit
prodicã ⁊ morib muꝭ insignem

Expanded text:
i? Habuerunt hos duo illi notissimi hostes Italie Pyrrhus et Hannibal quibus, Romanas dum turbare acies sperant, suas turbavere. Animal grave prorsus et enorme quodque, ut ex historiis nosti, sepe suis exitio fuit: aspectu mirum et mole et specie et odore et strinon venatu quesiti illi quidem, sed ab hostibus capti et in triumpho ducti quosque prima fronte terruerunt equos Italos victores in Capitolium secuti, erepti Ita sensim obsolevit usus elephantium non solum in Italia, ubi longe advene vique advecti erant, sed in Africa etiam et Egypto, que illorum sunt viciniores origini. Itaque et in Italia avorum memoria unicum Federico Romanorum ad usum. Sic in India atque Ethiopia exterarum tedio gentium liberati silvas patrias incolunt elephantes. Tu quis es, qui elephante gloriari videris? Alterne Hannibal, qui uno vectus elephante unoque fretus oculo Italiam fatigavit? proditam et moribus miris insignem,
Abbreviated transcription (Latin):
simulacris. Profecto autẽ si hic̃ q̃
illum aspicis qui solidã t̾rã fretũ
mobile nolubile celum fecit qͥq nõ
fictos s ueros uiuosq hõcs ⁊ qua¬
drupedes t̾re pistes mariꝰ celo uolu¬
cres dedit̾ picto ut prochogenem
acq apellẽ sic ⁊ polieletũ sꝑnes ac
pludiam. ¶ De ualis corinthus. Gaud¬

Expanded text:
simulacris”. Profecto autem si hic quoque simulacris”. Profecto autem si hic quoque illum aspicis, qui solidam terram, fretum mobile, volubile celum fecit quique non fictos, sed veros vivosque homines et quadrupedes terre, pisces mari, celo volucres dedit, puto, ut Protogenem atque Apellem sic etiam Polycletum spernes et Phidiam. 42 DE VASIS CORINTHIIS Qu
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitas Iuncta ꝑficiet / Neq hic
camẽ aurũ ꝙͣius phidiasq quene¬
rint uera descã: ussa ẽ. ut uera no¬
bilitas sex t̾ie̾/ licet rũtila mitus
mallei forcipes carbores igeniũ
baborq ñechanĩci quid hũit iu¬
ir optabile uereq magnificũ fꝰ
possit / cogiere. G nõ delectari sta¬
tuus nõ possũ Rdelcari homi in¬
gemis si modesce fiat tollabile hñs
preẜeim qui mgemio excellut nͥ
eñ obscet liuor Facile quisq quod
iu se amat in allo uenatur. Selcaa
rĩ ꝙͣ sacris ymaginib q̃ spectantes
benefitii celestꝭ amoneant piu sepe
excitaidis qs animis utile ꝓfũne
lutem ⁊ si int̾dum moueãt atq eri¬
gant ad iartutẽ dum tepentes aĩ
irrũ nobiliũ memoria ircalesꝯt
dimande autẽ tñ aut colende equo
ampliꝰ nõ sũt ne aut sculticie testes
aut auaricie mĩstre aut fidei sint
rebelles ac religiomi bere ⁊ p̃cepto
illi famosissimo. Custodite bos a

Expanded text:
nobilitas iuncta perficiet; neque hic nobilitas iuncta perficiet; neque hic tamen aurum quamvis Phidiasque convenerint, vera delectatio nulla est aut vera nobilitas: fex terre licet rutila, incus, mallei, forcipes, carbones, ingenium laborque mechanici. Quid hinc viro optabile vereque magnificum fieri possit cogita. Non delectari statuis non possum. Delectari hominum ingeniis, si modeste fiat, tolerabile, his presertim qui ingenio excellunt; nisi enim obstet livor, facile quisque quod in se amat in alio veneratur. Delectari quoque sacris imaginibus que spectantes beneficii celestis admoneant, pium sepe excitandisque animis utile; prophane autem et si interdum moveant atque erigant ad virtutem, dum tepentes animi rerum nobilium memoria recalescunt, amande tamen aut colende equo amplius non sunt, ne aut stultitie testes aut avaritie ministre aut fidei sint rebelles ac religioni vere et precepto illi famosissimo: “Custodite vos a
Abbreviated transcription (Latin):
quantibero tustatuã extiãres sũ
illam regis astri ex auro .lx̃. cũ
bitorũ. ꝙͣ non adorasse capitale fu ͭ
quamq hodie multi ultͦ suam ut
facerent adorarent siie illã cubito¬
rum quatuor / quã ex ingenti copa¬
cio mirũ dictu regie egypcie stãm
legis. Puto nõ anxie quere̾s cuiꝰ
ess arcificis ꝯtentꝰ de mat̾ia que¬
luisse G. Artificõse oculos deltañt
statue R fu̾nt aliqñ statue ĩsign¬
a uirtutũ nĩc stꝭ illecebre scłorũ.
ponebant᷑ hus qui magna gessissẽt
aut mortẽ pro re pubͨͣ subnsset
quales deciete sunt legatꝭ a rege ue¬
genciũ int̾ feceis quales libatori y¬
talie affricano quas illiꝰ magniᵈ ͤ
aĩ/ ac speccata modestia nõ recẽpit
qͣsq post obitũ recusare nõ poeuit.
Ponebant᷑ ingomiosis ac doctis iu¬
ris qualem positam segimiꝰ uiceo
cent scatue Rletificiũ fecc bĩs
recipit mat̾ia. Sencõ autẽ ut tua¬
h ͨ delcã ͦ plena sit ingemi mat̾ieq

Expanded text:
Quanti vero tu statuam extimares, sive Quanti vero tu statuam extimares, sive illam regis Assyrii ex auro sexaginta cubitorum quam non adorasse capitale fuit quamque hodie multi ultro suam ut facerent adorarent, sive illam cubitorum quattuor quam ex ingenti topazio, mirum dictu, regine Egyptie factam legis? Puto, non anxie quereres cuius esset artificis, contentus de materia quesivisse. Artificiose oculos delectant statue. Fuere aliquando statue insignia virtutum, nunc sunt illecebre oculorum: ponebantur his qui magna gessissent aut mortem pro republica obiissent, quales decrete sunt legatis a rege Veientium interfectis, quales liberatori Italie Africano, quas illius magnitudo animi ac spectata modestia non recepit quasque post obitum recusare non potuit; ponebantur ingeniosis ac doctis viris, qualem positam legimus Victorcent statue. Artificium fere omnis recipit materia. Sentio autem: ut tua delectatio plena sit ingenii materieque
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib supͣ rũsum ẽ. Eo aucẽ spec¬
tant ut incelligas quãto insu ob¬
standũ tã uetusto ⁊ tã ualido sit
errori. O uarns delc̃õr statius¬
N harũ quippe arciũ manu nãz
mtanciũ una ẽ ꝙͣ plasticẽ dixe
hͨ gypso ⁊ ceris eꝑti᷑ ⁊ tenacuar¬
gilla que cognitꝭ licet artib cuci
amicior sic uirtuti aut c̾te mins
inimnca modestie in pͥmis ⁊ feuga¬
litati que magͦ fictiles ꝙͣ auteas
deo ꝑ atq hõm formas probant.
quid̃ h chmid̃ dedectabileꝰ quid quo
cerros aut t̾ieos boltus ames nõ intelli¬
goE nobilib scatius deleccor R
Auariae consiliũ agnosco precũ ut
auguror nõ aro placet unã tu aur¬
am artificu mediocus multꝭ eneiã
atq marmoreis multoq maxime
plasticis preferendã duxis. haut
insule qui q̃ ut se h extiãtio uerũ
pñs hoc ẽ autẽ aueũ amare nõ
statuam que ut ex iuli mat̾ia no¬
bilis sic puro rudis ex auro siꝰ pt̃.

Expanded text:
omnibus supra responsum est: eo autem specomnibus supra responsum est: eo autem spectant, ut intelligas quanto nisu obstandum tam vetusto et tam valido sit errori. Variis delector statuis. Harum quippe artium manu naturam imitantium una est quam plasticem dixere. Hec gypso et ceris operatur ac tenaci argilla, que cognatis licet artibus cunctis amicior sit virtuti aut certe minus inimica, modestie in primis et frugalitati, que magis fictiles quam aureas deorum atque hominum formas probant. Quid hic tamen delectabile, quid quo cereos aut terreos vultus ames non intelligo. Nobilibus statuis delector. Avaritie consilium agnosco; pretium, ut auguror, non ars placet. Unam tu auream artificii mediocris multis eneis atque marmoreis multoque maxime plasticis preferendam duxeris; haud insulse quidem, ut se habet extimatio rerum presens, hoc est autem aurum amare, non statuam: que ut ex vili materia nobilis, sic puro rudis ex auro fieri potest.
Abbreviated transcription (Latin):
geret. scdo scalperet iħ fing̾et atq
in statuã excude̾t. edicto uetitꝭ ui¬
u̾sis qualib ingemi artisq fiducia
faciem regis actingere. Nec minor
ideo furor hic ꝙ̃ reliqui. Imo uero
oĩs morbus eo funestior quo stabi¬
liore mat̾ia submpꝰ. O at me sta¬
tue delcant RNe te solum aut
plebeis comitib errãtem putes ꝙ̃ta
olim dignitas statuare quãtũ ue
apus antiqͥuos clarissimosꝙ hom̃i
scudiũ defideriũq rei hꝰ fui̾t et
augusti ⁊ nespesiam ac ieliquorũ
de quib nũc dicere longũ ⁊ ĩꝑtinẽs
illustriũ soleros inquisicõ ⁊ reꝑtarũ
cultꝰ ⁊ custodia ⁊ cõsecracõ iudico
sunt accedit artificũ fama ĩgens
non uolgo aut mugꝭ dũ caxãt oꝑi¬
b s late sonãtib scriptoꝵ lrĩs ee¬
lebrata q̃ tam magna uciq ꝑua
de radice nasti posse nõ uiaetur.
nõ fit de nichilo magnũ nomen¬
ret ẜio magni tractant S hũs

Expanded text:
geret, secundus scalperet, tertius fingeret atque geret, secundus scalperet, tertius fingeret atque in statuam excuderet, edicto vetitis universis qualibet ingenii artisque fiducia faciem regis attingere. Nec minor hic ideo furor quam reliqui, immo vero omnis morbus eo funestior, quo stabiliore materia subnixus. At me statue delectant. Non te solum aut plebeis comitibus errantem putes; quanta olim dignitas statuarum quantumve apud antiquos clarissimosque hominum studium desideriumque rei huius fuerit, et Augusti et Vespasiani ac reliquorum, de quibus nunc dicere longum esset et impillustrium solers inquisitio et repertarum cultus et custodia et consecratio indicio sunt. Accedit artificum fama ingens, non vulgo aut mutis duntaxat operibus, sed late sonantibus scriptorum literis celebrata, que tam magna utique parva de radice nasci posse non videtur. Non fit de nichilo magnuserio magni tractant. Sed his