comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siꝗd ess stiꝑulatꝰ uł si tp̃ris ucilicas int̾¬
uenit. ¶ Int̾d̾ incex ꝗ ex has accione cos¬
noscit. cum sit arbitraria ab solu̾e reu̾.
d cautione ab eo ex acta de pecunia iͥ
soluenda ubi ꝓnussa est. ꝗd e̾ĩ si ibi ł
sita tił ex facili soluenda. nõ ne debebit

Expanded text:
quid esset stipulatus, uel si temporis utilitas interuenit.Interdum iudex, qui ex hac actione cognoscit, cum sit arbitraria, absoluere reum debet cautione ab eo exacta de pecunia ibi soluenda ubi promissa est. quid enim si ibi uel sita uel ex facili soluenda? n
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua que c̾to die daridebeas.petita sit.
ułti uinũ ołm frun̾itum tanci litem
extunanda cassio ait. qͣnti fuiss eo die
quo dari debuis. Si de die nicħ ꝯuenit
qͣnti tunc cũudiciũ accipet᷑. Iaq uiris
inleco esse ut primũ extimatio sumat᷑
cis loci quo debuit dari. Si deloco nichil
Nonenis.is locus spoctet᷑ quo peteret᷑. quod
et de ceteris rebus uiris est.t

Expanded text:
die dari debebat, petita sit, ueluti uinum oleum frumentum, tanti litem aestimandam Cassius ait, quanti fuisset eo die, quo dari debuit: si de die nihil conuenit, quanti tunc, cum iudicium acciperetur. idemque iuris in loco esse, ut primum aestimatio sumatur eius loci, quo dari debuit, si de loco nihil conuenit, is locus spectetur, quo peteretur. quod et de ceteris rebus iuris est.
Abbreviated transcription (Latin):
erit expectand̾. no enĩd nonissimum
uite qp̃s extimari. ne ac erigiũ prociũ
extunatio rei deducatur in ẜuo forte m¬
ortitere uulnerato. Inutro au̾t si post
morani def̾ior res sc̃a sit. marcella sẽbit

Expanded text:
ectandum: non enim debet nouissimum uitae tempus aestimari, ne ad exiguum pretium aestimatio redigatur in seruo forte mortifere uulnerato. in utroque autem, si post moram deterior res facta sit, Marcellus scribit
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Arbitrana accio utriusꝙ utilita¬
temꝯtin tam accoris. qͣmiti.ꝙ. si rei
int̾ est minoris fiet peciine ꝯdemꝑnatio
ꝙͣ intẽtatum est. aut si actoris pecrime
nit. ubi stipłatus sum ate.x. ephesi ca
stipłatus dan exꝑiatur. no debet detc̃te

Expanded text:
.Arbitraria actio utriusque utilitatem continet tam actoris quam rei: quod si rei interest, minoris fit pecuniae condemnatio quam intentum est, aut si actoris, maiorisnit, ubi stipulatus sum a te Ephesi decem stipulatus experiatur, non debet d
Abbreviated transcription (Latin):
lp. Siuc c̾to loco uł ꝙͥr reddatur como¬
datum ꝯuenit effd̾ uidiais in est ut re
loci uł tp̃ris habeatur. ¶ Siꝗs hac accio¬
ne eg̾it et oblatam litis ex timat̾one̾
susceꝑit. iemi offerentis facit ¶Nunc
uicend̾ est ꝗd ueniat in comocati ac¬
cione utrũ telus an culpa. anu̾ ome

Expanded text:
.Si ut certo loco uel tempore reddatur commodatum conuenit, officio iudicis inest, ut rationem loci uel temporis habeat.Si quis hac actione egerit et oblatam litis aestimationem susceperit, rem offerentis facit.Nunc uidendum est, quid ueniat in commodati actione, utrum dolus an et culpa an ue
Abbreviated transcription (Latin):
uul. Parͦ refeit ac toliendam adict̾dem
offenttuir guis furtiuus. an in aliud
nom aliumq statũ ol ligoũ tnsferatur:
nec me mouet. si p̾sens homo fuit nec
ne cummora que eueniebat ex furto
ułtiꝰ quadam celoatione niuiatur.
intor suos nimos saluat ꝗn ipsi furtum
deam ꝙ indebicũ tatu̾ sit. set aliera adic¬
cone altera tosuitur
uit danoam in pr̃em atictdem ĩpculi

Expanded text:
num.Parui refert ad tollendam condictionem, offeratur seruus furtiuus an in aliud nomen aliumque statum obligationis transferatur: nec me mouet, praesens homo fuerit nec ne, cum mora, quae eueniebat ex furto, ueluti quadam delegatione finiatur.rator suos nummos soluat, an ipsi furtum beam quod indebitum datum sit. sed altera condictione altera tollitur.uit, dandam in patrem condictionem in peculi
Abbreviated transcription (Latin):
quu comodau̾o ut aduillam ducetes
tu ad tellũ tu̾is comodati cenebis. Itẽ
erit et inhole. ¶ Plane sisic comodaui
de machina cecid̾it. ꝑiclm m̾m esse nt¬
daui ut et in machina oparet. ¶ Cetͥ
nt sideplano opus face̾t. tu eimi intpo¬
siusti machine aitt Simachine culpa
fc̃m minꝯ diligent nõ ab spso ligate ł¬

Expanded text:
quum commodavero, ut ad villam adduceres, tu ad bellum duxeris, commodati teneberis: idem erit et in homine. plane si sic commodavi, de machina ceciderit, periculum meum esse Nadavi, ut et in machina operaretur: ceterum si ut de plano opus faceret, tu eum inposuisti in machina, aut si machinae culpa factum minus diligenter non ab ipso ligatae
Abbreviated transcription (Latin):
dum est eas res ꝑ hanc accio̾nem peni.
sique sint. p̾ter p̃ecuniam niumatam.
ius stipulatus ꝗs sit. ulti nium .s. nel
ẜuictutẽ utroꝵq prediorum. ¶Rema̾t
suam ꝑ hanc accione nemo peret nisi
excauss exꝗb potest. ulti ex ea furtiua.
ułut immobili arepta iii.¬

Expanded text:
dum est eas res per hanc actionem peti, si quae sint praeter pecuniam numeratam, ius stipulatus quis sit, ueluti usum fructum uel seruitutem utrorumque praediorum.Rem autem suam per hanc actionem nemo petet, nisi ex causis ex quibus potest, ueluti ex causa furtiua uel ui mobili a
Abbreviated transcription (Latin):
tari stipłatus est. si alibi cicio soluatur
nicħoĩꝰ possit intend̾e.sibi dari oꝑtere
⁊ iuił. scribit. lib̾at̾oem no ꝯtingisse atq
ideo pesse pen qmt est. marcellꝰ aut
⁊ alias tractat. ⁊ ap̾ uilian̾ notat posse
dici ⁊ si michi alibi soluat᷑ lib̾ationẽ
ꝯtigisse ꝙͣuis inuitus acciꝑe nõ cogar
sũme solutio distare a fabrica isule
uł excede nrͣ minuae qͣntitate̾ debea
ut si int̾fuiss rei ephesi pecuis solu̾e

Expanded text:
dari stipulatus est, si alibi Titio soluatur, nihilo minus possit intendere sibi dari oportere. et Iulianus scribit liberationem non contigisse atque ideo posse peti quod interest.Marcellus autem et alias tractat et apud Iulianum notat posse dici et si mihi alibi soluatur, liberationem contigisse, quamuis inuitus accipere non cogar: mihi uidetur summae solutio distare a fabrica insulae uel excedere uel minuere quantitatem debeat, ut, si interfuisset rei Ephesi potius solue
Abbreviated transcription (Latin):
ex emꝑto uł uendico uł deposin acco
petit. n̾o arbicraria accia sit̾n e̾te loco
ꝯdicturum se quis stipła cꝯ sit. hac
accione utendum erit.
ipso ꝓmissore peti debebit .i. ut si alibi
ꝙͣ capue petatur arbicatia agi debeat
Usq tanci estimet᷑ qnci eiꝰ uł accoris
int̾fint. eam sĩnna capue pocius qͣm¬

Expanded text:
ex empto uel uendito uel depositi actio competit, non arbitraria actio.Si tamen certo loco traditurum se quis stipulatus sit, hac actione utendum erit. ipso promissore peti debebit, id est ut, si alibi quam Capuae petantur, arbitraria agi debeat lisque tanti aestimetur, quanti eius, uel actoris int
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃ssimam dixit sñam de pitris. capti¬
itis. S meliꝰ est ut retinere dicamus¬
ꝙ iam ceptum ingratum posse. aspira¬
re aũt ad nouum penicus ꝓ hibi. Iaqi
mstis ꝯpbatur cxemplis. ¶ romouet
suo młiebria passꝰ est. siꝗs m̃ in predo¬
num uł hostium struꝑatꝰ est. nõ deb
notari ut pop̃o. ait. ¶ Et qui capica¬
li crimine tampnatꝰ est. nõ d ꝓ alio
postulare. It̾ senata constilro. ⁊ ap̃ pe
lumpnie puplicii indiciui tampnatꝰ.
Et qui oꝑas suas ut cum bestus depugͣ¬
ret locau̾it. bestias au̾t acciꝑe debemꝰ
ex feritate mag̾ qͣm ex mĩalis genere.
nam ꝗd sileo sit. s mansuetus. aut
alia dencata mansueta. sigo ꝗ latam̾
solus notatur siue tepugnauerit fu̾
nõ. Q si depugnau̾it cum nõ locau̾it
oꝑas sua nõ tenebr. no eĩ qui cumbes

Expanded text:
erissimam dixit sententiam de Pyrrhi captiuis. sed melius est ut dicamus retinere quidem iam coeptum magistratum posse, adspirare autem ad nouum penitus prohiberi: idque multis comprobatur exemplis. Remouet suo muliebria passus est. si quis tamen ui praedonum uel hostium stupratus est, non debet notari, ut et Pomponius ait. et qui capitali crimine damnatus est, non debet pro alio postulare. item senatus consulto elumniae publici iudicii damnatus. et qui operas suas, ut cum bestiis depugnaret, locauerit. bestias autem accipere debemus ex feritate magis, quam ex animalis genere: nam quid si leo sit, sed mansuetus, uel alia dentata mansueta? ergo qui locauit solus notatur, siue depugnauerit siue non: quod si depugnauerit, cum non locasset operas suas, non tenebitur: non enim qui cum bes
Abbreviated transcription (Latin):
exhui s sup̃ scͥpti sunt sic accipimꝰ si fu¬
erint inter eos qui tertio edco ꝯtment᷑.
Cet̾m si ex suꝑiorib difficile ĩ intog̾. resti¬
tutionem impetubit. ¶ de qua at res¬
titut᷑ce pretor loquit᷑. utr̃ de ea que apͥn¬
cipe. uł a senatu põp. queris. et putat de
ea resticatõne sensiu. qͣm peinceps. ł
decreta nõ esse ẜuanda. ausi cuier effc̃
uiristcõis sue stuener̾t᷑. ut metate ob

Expanded text:
ui supra scripti sunt' sic accipe: si fuerit inter eos, qui tertio edicto contineceterum si ex superioribus, difficile in integrum restitutio impetrabitur. De qua autem restitutione praetor loquitur? utrum de ea quae a principe uel a senatu? Pomponius quaerit: et putat de ea restitutione sensum, quam princeps uel decreta non esse seruanda, nisi sicubi ex officio iurisdictionis suae subuenerunt: ut in aetate ob
Abbreviated transcription (Latin):
mortuo m̾ito a diecit pretor cum euni
mortuum esse saret. ne ignorancia pu¬
niatui: ¶ S cum ip̃s luctꝰ contimium
est. m̾ico ⁊ ignoranci cedit exdie moras
mariti.⁊ ĩo si post legitum̃ tp̃s cogneũ.
labeo ait ap̃o die ⁊ sum̾e eam lugubria ⁊.¬

Expanded text:
mortuo': merito adiecit praetor: 'cum eum mortuum esse sciret', ne ignorantia puni‹a›tur. sed cum tempus luctus continuum est, merito et ignoranti cedit ex die mortis mariti: et ideo si post legitimum tempus cognouit, Labeo ait ipsa die et sumere eam lugubria
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uirtunscã cum bestus prignau̾int
lare eis ꝓhis quoꝵ curam gunt ꝯcedi
qui aduersꝯ ea focisse monsaetur. ⁊ ꝑ
alus int̾dc̃a postulatone iepellit᷑.⁊ p
estimat̾one udicis eͣ ordinem peciña¬
ria pena mlc̾tabr. ¶ut in inicio lniꝯ
titisli diximꝰ. tres ordines pretor fecit
nõ postulantium. quoꝵ hic t̾cius est
quib nõ intotum tenegat postulandi
facultatem.⁊̃ ne ꝓ omib postularent
qͣi inꝰ delinquerunt ꝙͣ hn qui suꝑiori¬
b capitib notant᷑. ¶ Ait p̾tor. E lege

Expanded text:
non uirtutis causa ‹cum› bestiis pugnauerunt, lare eis pro his, quorum curam gerunt, concedi. qui aduersus ea fecisse monstretur, et pro aliis interdicta postulatione repellitur et pro aestimatione iudicis extra ordinem pecuniaria poena multabitur. Ut initio huius tituli diximus, tres ordines praetor fecit non postulantium: quorum hic tertius est, quibus non in totum denegat postulandi facultatem, sed ne pro omnibus postularent: quasi minus deliquerint quam ‹hi› qui superioribus capitibus nota
Abbreviated transcription (Latin):
ira om̃s opinant᷑ ut nale iudet᷑. ut n
themelice. neq seyusti. n agitatores.
ignominosi hntur. designatores au̾t
artem ludiciam no̾ fac̾e celsꝰ ꝓbat.
qr mĩst̾ium no artem ludicram ex̾ce¬
ait.⁊ sane locus iste aprincipe hodie¬
nõ ꝓmodico bñficio datm; ¶ ait p̾tor
Qͥ lenocinũ fect. lenocinin̾ fac̃ qui
lib̾is hunc questum ey̾cet incad̾e̾ cã
est. Siue au̾t principałr hoc negrau
gerat. siue alteriꝯ negociatõis accessi¬
one utatur. ut puta si caupo fiit uł
stabulariꝰ ⁊ mancipia calia bu̾it mi¬
ustrantia.⁊ eccasione ininist̾u q̃stũ
faciencia. siuc balneator snt. ułti in
quib dam puincuis fic. in balneis ad
tahiut. notari post lib̾tatem air. ¶ ca¬
lumpniator ira demu̾ notatur. si fu̾it
calumpnie c̾a dampnatꝰ n ei sufficit

Expanded text:
ita omnes opinantur et utile uidetur, ut neque thymelici neque ‹xy›stici neque agitatores ignominiosi habeantur. Designatores autem, artem ludicram non facere Celsus probat, quia ministerium, non artem ludicram exerceant. et sane locus iste hodie a principe non pro modico beneficio datur. Ait praetor: 'qui lenocinium fecerit'. lenocinium facit qui liberis hunc quaestum exercet, in eadem causa est. siue autem principaliter hoc negotium gerat siue alterius negotiationis ‹ac›cessione utatur ut puta si caupo fuit uel stabularius et mancipia talia habuit ministrantia et occasione ministerii quaestum facientia: siue balneator fuerit, uelut in quibusdam prouinciis fit, in balineis ad habuit, notari post libertatem ait. Calumniator ita demum notatur, si fuerit calumniae causa damnatus: neque enim sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
rescͥptum est no̾ ꝓ hib̾i cutorem adesse
pupilli innegotio in quo aduocatus ꝯͣ
patrem eiꝯ finssᷤ s ⁊ illud ꝑmissum est
ab eo agere cutorem pupilli cam adu̾sꝰ
fiscum. In qua adu̾sꝰ patrem pupilli aũ
aduocatꝰ fuiss fisci. qui añ int̾ infa¬
mes sunt. sequenti titulo ex planabit.¬
nerba dicunt. Infannia nota notant᷑. n
tur ꝗ ab ex̾citu ignominne cã ab imꝑa¬
tore. eo ue cui de ea re statuendi p̃tas fu¬
erit dimissꝰ erit. qui arcis ludicre ꝓnũ¬
ciandi ue c̾a niscenã ꝓdierit. ꝗ le nocini¬
um fec̾it ꝗ inuidicio publica calũp¬
nie preuaricat̾ois causa ꝗd fecisse iu¬
dicatuserit. Q furti uibonoꝵ raptoꝵ. s
muriaꝵ. dedolo malo ⁊ frande suo

Expanded text:
se pupillo in negotio, in quo aduocatus contra patrem eius fuisset. sed et illud permissum ab eo est agere tutorem pupilli caus‹am› aduersus fiscum, in qua aduersus patrem pupilli antea aduocatus fisci fuisset. Qui autem inter infames sunt, sequenti titulo explanabitverba dicunt, infamia notantur notatur , qui ab exercitu ignominie causa ab imperatore eove, cui de ea re statuendi potestas fuerit, dimissus erit, qui artis ludicre provinciandive causa in scenam prodierit, qui lenocinium fecerit, qui in iudicio publico, calumnie prevaricationisve causa, quid fecisse iudicatus erit, qui furti, vi bonorum raptorum, iniuriarum, de dolo malo et fraude, suo
Abbreviated transcription (Latin):
missio extimat̾oem ne̾ ledit. ut est sepis¬
sime rescͥptum. ¶ Miles ꝗiege ulia de
adult̾io fu̾it dampnatus ita infamis
causa soluat ¶Ignominie causa autẽ
missꝰ. n inurbe. n alibi. ubi imꝑator ẽ
morarslicet. ¶Ait precor. Qͥ rascenam
ꝓdierit. iifamis est. Scena est ut labo
diffinit. que ludoꝵ faciendeꝵ cansa qͦl¬

Expanded text:
missio existimationem non laedit, ut est saepismissio existimationem non laedit, ut est saepissime rescriptum. Miles, qui lege Iulia de adulteriis fuerit damnatus, ita infamis ignominiae causa soluat. Ignominia autem missis neque in urbe neque alibi, ubi imperator est, morari licet. Ait praetor: 'qui in scaenam prodierit, infamis est'. scaena est, ut Labeo definit, quae ludorum faciendorum causa q
Abbreviated transcription (Latin):
pliꝯ põp ait.⁊ eum qui ex̾citui preest.
licet ꝯsularib insignib utatur. ignoni¬
mie cã ab imꝑatore missum hac nota
laborare. Ergo et sidux cum ex̾citu pre est
dimissꝯ erit nocatur.⁊ si princeps dni¬
ẜic: adiec̾it ignomime causa se mitt̾e
ut płmq facit. nõ dubitabi̾. ⁊ exedicto
pretoris eum infamia ẽt notatum. ño
tñ si citr᷑ indignatt̾em principis succesor
ei datus est. ¶ Exercitum au̾t nõ unam
cohortem. n unam alam dicimꝰ. s mi¬
meras msbos militũ. Nam ex̾citu preesse
tum missꝯ est. qͣi exercitu missum. sic
accipiemus. Ignomiie cã missum. hoc
ante ab imꝑacore indulgetur. est caria
est ignominiosa. Ignominiosa an̾t mis¬
sio est tociens. quociens is qui mittit ad¬
ex auetorau̾at. idest insignia militaria de¬
trayit. uit̾ in fames efficit. noet nõ addi¬
diss ignominie ca̾ se eum ex auctorasse.
Est et qͣrtum genus missionis. Siꝗs euicã¬
doꝵ munerum c̾a miliciam subiss. ħãt

Expanded text:
it etiam eum, qui exercitui praeest, licet consularibus insignibus utitur, ignominiae causa ab imperatore missum hac nota laborare: e‹r›go et si dux cum exercitui praeest dimissus erit, notatur, et si princeps dimiserit et adiecerit ignominiae causa se mittere, ut plerumque facit, non dubitabis et ex edicto praetoris eum infamia esse notatum: non tamen si citra indignationem principis successor ei datus est. Exercitum autem non unam cohortem neque unam alam dicimus, sed numeros multos militum: nam exercitui praeesse tum missus est, quasi ab exercitu missum sic accipiemus. 'Ignominiae causa missum': hoc ante ab imperatore indulgetur: e‹s›t causest ignominiosa. ignominiosa autem missio totiens est, quotiens is qui mittit adexauctorauerit, id est insignia militaria detraxerit, inter infames efficit, licet non addidisset ignominiae causa se eum exauctorasse. est et quartum genus missionis, si quis euitandorum munerum causa militiam subisset: haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
surdo. prodigo.⁊ adolescenti.
tatem curatorem pretor dare solet.
ꝓpetuo morbo suꝑ esse nõ possunt.
sponce s necc̃io fungunt᷑ offõ.posse sñ¬
sint qui no̾ nisi ꝓse postulare possuns¬
¶ Siquis aduocat̾oem prare fu̾it ꝓhibitꝰ
sui. puto eum postea ap̾ successorem
euus adesse posse.
adu̾sariꝰ eospacianir postulare.

Expanded text:
surdo, prodigo, et adolescente. tatem curatores dari solent, perpetuo morbo superesse non possunt. sponte, sed necessario funguntur officiosint, qui non nisi pro se postulare possunt. si quis aduocationem praestare fuerit prohibitus, sui, puto eum postea apud successorem eius adesse posse. aduersarius eos patiatur postulare.
Abbreviated transcription (Latin):
tus. põs putat hunc ab infamia eximi
¶Deinde adicit pretor ꝓalio ne postu
b̾is. parencib. q patroni.patrene. de ꝗbꝰ
ꝑsonis. sbtitulo deinius uocande pleniꝰ
dirimꝰ. It̾ adicit libis ne sius. fr̾e serore
uii ore. socero. socrii. gn̾o .nuril. uit̾ co
nouerca. priuigno. prinigna pupillo
rupisla. furioso. furiesa.

Expanded text:
tus, Pomponius putat hunc infamia eximi. Deinde adicit praetor: 'Pro alio ne postulberis parentibusque patroni patronae': de quibus personis sub titulo de in ius uocando plenius diximus. Item adicit: 'liberisue suis, fratre sorore, uxore, socero socru, genero nuru, uitrico nouerca, p‹r›iuigno priuigna, pupillo pupilla, ‹furioso› furiosa,'
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdistraunt nim. inrepudus au̾t. idest
es cibi habeto. it̾ hoc mas res tibi agitesĩ
tonsalb qͥa discuciendis placuit ienil
resenti renũcietur siue ab senci ꝑ eum
⁊ in p̾tate eius sit cuuisne is ca ne in
p̾tate sit nicħ int̾ est.

Expanded text:
matrimonium.In repudiis autem, id est res tibi habeto', item haec: 'tuas res tibi agito'.In sponsalibus quoque discutiendis placuit renuntpraesenti renuntietur siue absenti per eum, qui in potestate eius sit cuiusue is eaue in potestate sit, nihil interest.
Abbreviated transcription (Latin):
nec possessionis ulla donacio est.
lan officio mariti ductꝰ uirem eiꝯ ĩ pe̾¬
derit uir sc̃i nõ uiris est qo ꝯiectura eiꝯ
rei ex modo exgn̾e inpense nõ dificilis est.
d. Que iam nupte marica doncant ui¬
ri manent et postea uendicare nec ꝗt ꝙͣ
refert ꝙ ampla legata abuxore uir᷑ relic¬

Expanded text:
nec possessionis ulla donatio est. an officio mariti ductus in rem eius impenderit uir, facti, non iuris est quaestio: coniectura eius rei ex modo et ex genere impensae non difficilis est..Quae iam nuptae maritus donauit, uiri manent et potest ea uindicare: nec quicquam refert, quod ampla legata ab uxore ei relic
Abbreviated transcription (Latin):
oremesse ex donatde negari no potest.ne
cĩ querimus ꝗd deducte ere alieno ułm h¬
abeat s ꝗd exre młris possideat solu̾ai soꝑa¬
tar hic ates au restonata est ꝙ sibi res
młris ꝑman ⁊ uendicare directo porest.i
erit det̾ior cansa uiri si ei .pe. quatena ros

Expanded text:
e ex donatione negari non potest: non enim quaerimus, quid deducto aere alieno liberum habeat, sed quid ex re mulieris possideat. solo enim separatur hic ab eo, cui res donata est, quod ibi res mulieris permanet et uindicare directo potest: et erit deterior causa uiri, si ei pecunia quatenus res
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. Siuir uxori donatris ca estima¬
tux res uilius locai̾nt locatio nuina est
cum au̾t cepositum int̾ eas ꝑsonas mino¬
ris donatio cansa estimar᷑ depositum est
hoc ideo tam narie qr lecatio ꝗd̾ sine m̾¬
cede cͥta cͣchi nõ potest. depositum qũt ⁊
circa estimat̾cem aqͥ dari potest. ¶uxor
niro fructũ fundi ab ħ̾rde suo dari. ꝙ si

Expanded text:
.Si uir uxori donationis causa rem uilius locauerit, locatio nulla est: cum autem depositum inter eas personas minoris donationis causa aestimatur, depositum est. haec ideo tam uarie, quia locatio quidem sine mercede certa contrahi non potest, depositum autem et citra aestimationem quoque dari potest.Uxor uiro fructum fundi ab herede suo dari, quod si
Abbreviated transcription (Latin):
fili̾ inca.pe. uoluit esse intra annuni
postꝙ̃ flnus de cessit de pecuuo cum pr̾e i
cinꝯ r̾tate finsse ꝓpenatur accoem habere
si donare peti posse qm̃ locapletior ex
ea donatiene pater factus est.
ut ꝙ donaiit in dote accipiat desimeto
eo donatio ꝯualescit.

Expanded text:
filium in ea pecunia uoluit esse, intra annum, quam filius decessit, de peculio cum patre, in cuius potestate fuisse proponatur, actionem habere: si donauit, repeti posse, quanto locupletior ex ea donatione pater factus est. ut quod donauit in dotem accipiat, defunct‹o› eo donatio conualescit.
Abbreviated transcription (Latin):
senato.9. ¶Siꝗs sponsam habu̾it dem̃.
cand̾ uxore dux̾it cum no lice̾t. an dona¬
t̾ones ꝙͣi insponsalib fce̾ ualeant uide¬
amus. ⁊ uił. tractat hanc q̃dem in mi¬
nore̾.xii. annis in domũ qͣi marici in¬
matara sit deducta. ait eĩ hanc sp̃esã
esse ⁊ siuxor nõ sit. s est ueriꝯ ꝙ lab̾oi

Expanded text:
.Si quis sponsam habuerit, deinde eandem uxorem duxerit cum non liceret, an donationes quasi in sponsalibus factae ualeant, uideamus. et Iulianus tractat hanc quaestionem in minore duodecim annis, si in domum quasi mariti inmatura sit deducta: ait enim hanc sponsam esse, etsi uxor non sit. sed est uerius, quod Labeoni
Abbreviated transcription (Latin):
pr. sicolor.uł titulꝯ ut sic dixim donat̾o¬
ni q̃sicus est nicħ ualebit tradicio ide̾
si hec egit uxor ut aliꝗd ex eare inc̾im
como di sentiret maritus alioꝗn si solo
ens mĩsterio usa est et id egit. uł reuo¬
care sibi lic̾e̾t usut res cum oi emolum̾¬
to ꝑpatrẽ postea ad filiũ transiret cur nͥ
id̾ ꝑinde sit racum at sicũ extranes ta¬

Expanded text:
 si color uel titulus, ut sic dixerim, donationi quaesitus est, nihil ualebit traditio, idem si hoc exigit uxor, ut aliquid ex ea re interim commodi sentiret maritus: alioquin si solo eius ministerio usa est et id egit, ut uel reuocare sibi liceret uel ut res cum omni emolumento per patrem postea ad filium transiret, cur non idem perinde sit ratum ac si cum extraneo ta
Abbreviated transcription (Latin):
op. Sec si uir lana sua uestim̾tum
⁊ uxoris cura cn uiri essent. n impedire
is ancillaꝵ uiri nestim̾ta suo noĩe ꝯfec̾
muliebria ⁊ nestim̾to młris esse.⁊ ꝓoꝑis¬
uestim̾ta ꝯfecta uirilia uitiesse ut
cum an illa ualeat cam uiri noĩe ꝯ¬
fecit. ñ imꝙͣ oꝑas inri ancillaꝵ estimãi
ꝯuenit. ¶ Siuir uxori aream donan̾it
⁊ uxor in eam insulam hedifica int. ea

Expanded text:
.Sed si uir lana sua uestimentum uxoris cura, tamen uiri esse neque impedire, eris ancillarum uiri, uestimenta sui nomine confecit muliebria, et uestimenta mulieris esse uestimenta confecta uirilia uiri esse, utcum illa ualeat, cum uiri nomine confecit: nec umquam operas uiri ancillarum aestimari conuenit.Si uir uxori aream donauerit et uxor in ea insulam aedificauerit, ea
Abbreviated transcription (Latin):
re. Nam oratio d̾onatõem ꝓhibuit cade
uñficium donat̾ imploranit ut gͥ uale¬
at donatio ista. ꝑ ap̾.exigit ut et suiꝰ eiꝰ
qui donauit ance decesẜit et soc̾ postea:
donet filii ꝑsonam ⁊ mortẽ eins spec¬
tamus. ¶Sinurꝰ soc̾s donau̾it mortẽ
nurꝰ ꝑseu̾ante insuppͥma diem uolim¬

Expanded text:
re: nam quae ratio donationem prohibuit, eadem beneficium datum implorabit. ut igitur ualeat donatio ista, Papinianus exigit, ut et filius eius qui donauit ante decesserit, et socer postea donet, filii personam et mortem spectabimus.Si nurus socero donauerit, mortem nurus et perseuerantem in supremam diem uol
Abbreviated transcription (Latin):
anlus. Ei conate res eetant. ⁊ uendi¬
tari potunt. s qr causa possicendi a¬
natie p̾stitit. nisi reddatur res. estimat̾o
pficienda est iuste p̾cio caĩnq possideti
rebebit de enicc̾te simpli qͣnti caressit
idq etam pedio udetar. ¶ Sponsꝯ ali¬
enum amuilũ sponse
nisit. et post
miptias ꝓes suum dedit ꝗdam ⁊ nerua

Expanded text:
um.Si donatae res exstant, etiam uindicari poterunt: sed quia causam possidendi donatio praestitit, nisi reddatur res, aestimatio facienda est iusto pretio cauerique possidenti debebit de euictione simpli, quanti ea res sit: idque etiam Pedio uidetur.Sponsus alienum anulum sponsae muneri misit et post nuptias pro eo suum dedit: quidam et N
Abbreviated transcription (Latin):
comissa solemo uxͫ inlegatis cum de deli
except̾ee opposita tractennis. uit sit ambn¬
latoria uoluntas enis usq ad uite supp̾¬
mũ exitumis ubi semel conatorẽ penitu
it.⁊ hidi reuocandi p̾tatẽ itibiumꝯ si ap¬
pareat defunetũ enicent᷑ reuocasse uolũ¬
tat̾e ꝙ si mobscaro sit ꝓclimor res esse
cebet index ⁊ ꝯꝓtandam donat̾oem ¶Si
marito ea que tona̾nt pignori de d̾it. u¬
tiq eum penitinsse dicemꝯ licet dñiam
retiniit qͥ tñ si hoc aĩo fuit ut uell ad¬
huc tonatũ finge inpossoem precanam
muliem remansisse ꝑatamq esse sat̾face
creditori dicend̾ est donatõem uałe. Nam
si ab inicio ei rem obligarã ħ aĩo donͣs¬
set dicẽ im hĩe tonat̾oem ut parata sa¬
tiffact̾oe młr hre doli ex cept̾oem quin

Expanded text:
commissa solemus, uel in legatis cum de doli exceptione opposita tractamus, ut sit ambulatoria uoluntas eius usque ad uitae supremum exitum.Sed ubi semel donatorem paenituit, etiam heredi reuocandi potestatem tribuimus, si appareat defunctum euidenter reuocasse uoluntatem: quod si in obscuro sit, procliuior esse debet iudex ad comprobandam donationem.Si maritus ea quae donauerit pignori dederit, utique eum paenituisse dicemus, licet dominium retinuitnge in possessionem precaria‹m› mulierem remansisse paratamque esse satisfacere creditori. dicendum est donationem ualere: nam si ab initio ei rem obligatam hoc animo donasset, dicerem uim habere donationem, ut parata satisfacere mulier haberet doli exceptionem: quin
Abbreviated transcription (Latin):
xit admittimꝰ uim ħre donat̾oem.at
siꝗd̾ maricus sobas secero h̾rs excitit qsi
noua tonatio pot̾ ẜuari inmarit̾ colli¬
ta ut illa finita sit aua ceꝑit sin sͦ filius
hr̃s patris nõ est finita erit donatio ro̾e
ore scdm r̾tum ĩꝑatorisnrĩ cum pacre
o ꝯsoc̾i inuicem donau̾int id̾ erit dicend̾
sumucis filiis municiĩ remiẜint inter
ipses irritam esse conacoem. ¶n hac
au̾t donatr̃e int̾ soceros facta mors de

Expanded text:
xit, admittimus uim habere donationem? et si quidem maritus solus socero heres exstitit, quasi noua donatio potest seruari in maritum collata, ut illa finita sit, alia coeperit: sin uero filius heres patri non est, finita erit donatio ratione rescriptum imperatoris nostri cum patre i duo consoceri inuicem donauerint, idem erit dicendum, si inuitis filiis nuntium remiserint, inter ipsos irritam esse donationem. in hac autem donatione inter soceros facta mors des
Abbreviated transcription (Latin):
cotem ꝓ comumni filia dediss sie post¬
t̃
donatcem qͣm inmaritũ ꝯtunit iriore
pasa est eñ ꝓfilia indot̾e̾ dare. lerugne
dia pot et si prima tonatio nullio mo¬
meti est at tũ ex seqͥnti ꝯsensu uale dons.¬

Expanded text:
otem pro communi filia dedisset, siue post donationem, quam in maritum contulit, uxor passa est eum pro filia in dotem dare, benigne dici potest, etsi prima donatio nullius momenti est, attamen ex sequenti consensu ualere do
Abbreviated transcription (Latin):
tio an ut̾ redut. ut cuis ualeat. inea t̾nfert
opnuo ubino reu̾terunt ut tp̃s spectand̾
sit captiuitatis qͣi tunc defec̾int ꝙ si alter
redierit eũ uid̾i suꝑuixisse qui redd̾it qui
płinq eĩ antea legat postea donat. uł alia
d̾a fuit legandi. ¶eratio nõ solum uir

Expanded text:
uter rediit, ut eius valeat? mea tamen fert opinio, ubi non reverterunt, ut tempus spectandum sit captivitatis, quasi tunc defecerint: quod si alter redierit, eum videri supervixisse, quia redit. Qui plerumque enim antea legat, postea donat: vel alia causa fuit legandi. Oratio non solum virum
Abbreviated transcription (Latin):
or̾ois ꝑtin̾e ut si durau̾it noluntas i¬
usq admort̾e̾ ualeat donatio. siue aũt
res fuit que donata est siue oblig̾o remis¬
sa pet̾ dici donat̾oem effc̾m habicuram
nt puta uxori accepto culit donatõnis

Expanded text:
onis pertinere, ut, si durauerit uoluntas usque ad mortem, ualeat donatio.Siue autem res fuit quae donata est siue obligatio remissa, potest dici donationem effectum habituram: ut puta uxori acceptum tulit donationis
Abbreviated transcription (Latin):
muno et si lacͥfeaisset potuile eam ꝑdoli ex¬
ept̾dem qrequi ut sibi mandent᷑ accõnes¬
si donern ꝯ uns su̾it esfc̃s priuati dicend̾ estͥ
nte redigacur. cui donatũ est extincta erit
tonatio ¶SimancꝮ urxori donau̾it. et ni¬
ortẽ sibi obscelis ꝯscienciã ꝯsciu̾it uł ⁊̃ pest
cabi douatio.q̃ius ea que alus tenau̾it ua
leant si nomortis ca donau̾it. ¶ Si miles
uxori donau̾it decastrensib bonis ⁊ finc
dmipnatus qr ꝑmissũ est eis de his testari
simodo impetrans ut testetur cũ damp¬
naret᷑ donatioualebit. sam ⁊ mortis c̾a:
donare pot̾it cui testari ꝑmissum est ꝙ aiz¬
oro. consupsisse sic acciꝑe debemꝯ ne is s
tonac̾oem accepit locuplecior dedit tat̾¬
canca ꝙͣtitatem ea ꝙ excet. dicend̾ est si
is decosẜ̾it ꝗ fc̾s est locuplecior posse repe
ꝙuis diuortio se cutt hec ꝯpensauo locum
nabeat. ¶ Si diuortiũ post donatoem int̾¬
cessit aut prior decesfit ꝗ donu̾ accepit ne¬

Expanded text:
mo et si satisfecisset, potuisse eam per doli exceptionem consequi, ut sibi mandentur actiones.Si donator seruus fuerit effectus priuati, dicendum est utem redigatur cui donatum est, extincta erit donatio. Si maritus uxori donauerit et mortem sibi ob sceleris conscientiam consciuerit uel etiam post cabitur donatio: quamuis ea quleant, si non mortis causa donavit. Si miles uxori donaverit de castrensibus bonis et fuerit damnatus, quia permissum est ei de his testari si modo impetravit ut testetur cum damnaretur, donatio valebit: nam et mortis causa donare potoratio 'consumpsisse', sic accipere debemus, ne is, qui donationem accepit, locupletior fatantam quantitatem eaque exste‹t›, dicendum est, si is decessit, qui factus est locupletior, posse repetumpsit, quamuis diuortio secuto haec compensatio locum habeat. Si diuortium post donationem intercessit aut prior decesserit qui donum accepit, ue
Abbreviated transcription (Latin):
m̾. ant̾ aug̾ ante excessum diuisen̾ pr̾it
sui orone insenatu habita auctor fuit
senatin censendi fulino emiliano ⁊ nu¬
mio albino ꝯsuilib ut aliꝗd layaret ex
uiris rigore or̾o au̾t inꝑatris nr̃i de ꝯfir¬
mandis conat̾oib nõ sobam ad ea ꝑti¬
nen̾t que no̾ie uxoris auiro aꝑata sñt.
s ad om̃s tonat̾ces int̾ urrum ⁊ uxore̾
fcas ut et ipso uire res fiant euiscmi do¬
nate sunt et oblig̾o sit cuilis ⁊ de falcidia
ubi possit iocum hr̃e tractand̾ sit cui lo¬
cum ita fore opinor qͣi testam̾to sit ꝯ¬
airmatũ ꝙ conacũ est. ¶ Ait or̃o fa s ee

Expanded text:
 Augustus ante excessum diui Seueri patris sui oratione in senatu habita auctor fuit senatui censendi Fuluio Aemiliano et Nummio Albino consulibus, ut aliquid laxaret ex iuris rigore.Oratio autem imperatoris nostri de confirmandis donationibus non solum ad ea pertinet, quae nomine uxoris a uiro comparata sunt, sed ad omnes donationes inter uirum et uxorem factas, ut et ipso iure res fiant eius cui donatae sunt et obligatio sit ciuilis et de Falcidia ubi possit locum habere tractandum sit: cui locum ita fore opinor, quasi testamento sit confirmatum quod donatum est.Ait oratio 'fas esse
Abbreviated transcription (Latin):
s it andonatis qͣi insponsalib sc̃a uale¬
acetputẽ ⁊ sponsalia inipbanda ⁊ qͣi ab
indignis ea que donata sunt ablata fisco
u̾titur posse dici stipłoem ꝯfirmari ex senͣ¬
cus ꝯsuitt siuxor mariti annui uerĩa

Expanded text:
it, an donatio quasi in sponsalibus facta ualeat? et putem etiam sponsalia inprobanda et quasi ab indignis ea quae donat‹a› sunt ablata fisco uertitur, posse dici stipulationem confirmari ex senatus consulto.Si uxor marito annuum uersa
Abbreviated transcription (Latin):
isila fine dubio mariti est. s eam in¬
pensam młrem ẜuatiram placet qlam
simaritus uendicet insulam retent̾oem
inpense mlri factura. ¶ Si duo manci¬
pia fu̾int singula ꝗnis digna s utriuq¬
p̾ci nec tant̾e spectand̾ esso qͣnti man¬
cipia sint s qͣnt̾ ex precio tonat̾ois cͥa
sit remissum sine dubio ħcet auiro uł
uxore minoris em̾e sino sit animꝯ do¬
nandi siuir uxori uł cc̾ ꝙ uendid̾it nͦ¬
p̃cis conatois ca paciscant᷑. ne ꝗd uen¬
⁊ totum neg̾om ualeat. an u̾o ut ed.
cctam empt̾oem nouo ꝯfinio mit di
id pactñ fuiss actum ⁊ uenꝰ est pactu̾
dum taxat irritũ esse ̃d dicemꝰ si donͣ¬
t̾ͥois cansa pacti sint ne fagitiui̾n aut
¶Q legaturꝯ mͥ aue h̾aditatis nõie re¬
uicturꝰ est. potest rogatꝰ a me uxori mes
reling̃re ⁊ no ur ea esse donatio qr nch̾
eybonis mis dimimut᷑ an quo max̾ie
maiores tonanti succurrisse ꝓculꝰ ua
ait. ne amore alt̾iꝰ alt dispoliaretur.

Expanded text:
sula sine dubio mariti est, sed eam impensam mulierem seruaturam placet: nam si maritus uindicet insulam, retentionem impensae mulierem facturam.Si duo mancipia fuerint singula quinis digna, sed utrumqpretii nec tandem spectandum esse, quanti mancipia sint, sed quantum ex pretio donationis causa sit remissum: sine dubio licet a uiro uel uxore minoris emere, si non sit animus donandi.Si uir uxori uel contra quid uendiderit is causa paciscantur, ne quid uenet totum negotium ualeat, an uero ut ea ctam emptionem nouo consilio inito id pacti fuisset actum. et uerius est pactum dumtaxat irritum esse.Idem dicemus, si donationis causa pacti sint, ne fugitiuum aut Quod legatur‹u›s mihi aut hereditatis nomine relicturus es, potes rogatus a me uxori meae relinquere et non uidetur ea esse donatio, quia nihil ex bonis meis deminuitur: in quo maxime maiores donanti succurrisse Proculus ait, ne amore alterius alter despoliaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
cansa qus debeas potest dici pende̾ accep
ex orone ualerunt. ¶ s unc̃ uirũ ⁊ uxo¬
rem societas donatois causa cc̃ta sic iure
uulgato nulla est nec post decretũ senatꝰ
emolum̃tum ea lib̾ alicas ut accie ꝓsocie

Expanded text:
causa quod debeat: potest dici pendere accepex oratione ualebunt.Si inter uirum et uxorem societas donationis causa contracta sit, iure uulgato nulla est, nec post decretum senatus emolumentum ea liberalitas, ut actio pro socio
Abbreviated transcription (Latin):
San. Suo ꝙ donatũ sit ꝑierit uł ꝯsũp¬
tum sit enis ꝗ dedit est detrim̾tum. ma¬
rito qr manz res euis ꝗdedit suamq rͥe
ꝑdidit. Siꝗd inpueros ex ancillis decali¬
b natos maritꝰ inpend̾it aut in dectna
aut alim̾ta no ẜuatur marito qr mͥniai

Expanded text:
 quod donatum sit perierit uel consumptum sit, eius qui dedit est detrimentum, merito, quia manet res eius qui dedit suamque rem perdit.Si quid in pueros ex ancill‹i›s dotalibus natos maritus inpenderit aut in doctrinam aut alimenta, non seruatur marito, quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
capti suns. et ꝗ donauit et cin donatum est
ꝗd dicemꝰ. ⁊ prio illud uolo cractare or̃o si
ante mors ꝯting̾it ei cui donacũ est nlłiꝯ
mom̾ti donationẽ esse uoluit. gͦ si ambo
de cesẜint ꝗo dicemꝯ naufragio forte uł rui¬
na uł incendio ⁊ siꝗd̾ possit apparere quis
añ sp̾m posuit expedita est qͥo siuero non
appareat dificilis q̃d est et mag̾ pnto dona¬
t̾o cm noluisse ⁊ id ex ũb or̃ois defendimus
ait eĩ or̃o siprior uita decesẜit ꝗdonatum

Expanded text:
capti sint et qui donauit et cui donatum est, quid dicimus? et prius illud uolo tractare. oratio, si ante mors contigerit ei cui donatum est, nullius momenti donationem esse uoluit: ergo si ambo decesserint, quid dicemus, naufragio forte uel ruina uel incendio? et si quidem possit apparere, quis ante spiritum posuit, expedita est quaestio: sin uero non appareat, difficilis quaestio est. et magis puto donationem ualuisse et his ex uerbis orationis defendimus: ait enim oratio 'si prior uita decesserit qui donatum
Abbreviated transcription (Latin):
tat ante ꝙͣ auiro amniũ acciꝑet młr
ipsa desuo aut ⁊ mutuata inpenderit a
ud̾i t̾nriam ex annuo ꝯsumptũ illt̾
recce d̾em celsꝰ ait. si dons nsuras ãnuas
nor scipłata sit. licet ei no debeant᷑ qr t̾n

Expanded text:
 antequam a uiro annuum acciperet, mulier ipsa de suo aut etiam mutuata impenderit, uideri tantum iam ex annuo consumptum.Illud recte dictum Celsus ait: si dotis usuras annuas uxor stipulata sit, licet ei non debeantur,
Abbreviated transcription (Latin):
rerpublice tueri ułłi mag̾ credidit en̾¬
menire nec alium sufficere ei rei qͣm
cesarem. Itaq septem cohortesoptimis
locis ꝯstituit uͭ binas regiones. urbis
unaꝙͣ cohors tueat᷑. ꝓposicis eis tͥbunis
⁊ suꝑ om̃s spectabili iuro qui p̾fc̾s ugi¬

Expanded text:
rei publicae tueri nulli magis credidit convenire nec alium sufficere ei rei, quam Caesarem. itaque septem cohortes opportunis locis constituit, ut binas regiones urbis unaquaeque cohors tueatur, praepositis eis tribunis et super omnes spectabili viro qui praefectus vigi
Abbreviated transcription (Latin):
rib sinib raptorib recept᷑oribus
aut sustib castigat eos qui necligẽ¬
cuis ignem habuerunt. aut seuera
int̾locutone ꝯminatus fustiu̾ casti¬
gat̾cem remictit. ẽffracture fiunt
płmq ininfulis in orreisq ubi hõies
p̾ciosissima ꝑtem fortunaꝵ suaꝵ
reponũt. cũm uł cella effringitur¬
uł armariu uł arcam ⁊ custodes ple¬
euricio clarorescͥpsit. ait cͥ enm pꝰse
re calciatum cum armis ⁊ dolabris
ut caͣm adhibeant o̾s inquilinos ã¬
mon̾e. ne necligentia aliqͣ incendu
casꝯ oriat᷑. pret̾ea ut aqͣm imꝯquisq
inquilmꝰ incenacło ħret usbetur¬

Expanded text:
ribus raptoribus receptatoribus, aut fustibus castigat eos qui neglegentius ignem habuerunt, aut seuera interlocutione comminatus fustium castigationem remittit. Effracturae fiunt plerumque in insulis in horreisque, ubi homines pretiosissimam partem fortunarum suarum reponunt, cum uvel armarium vel arca: et custodes pleErucio Claro rescripsit. ait enim posse eum re calciatum cum hamis et dolabris, ut curam adhibeant omnes inquilinos admonere, ne neglegentia aliqua incendii casus oriatur. praeterea ut aquam unusquisque inquil
Abbreviated transcription (Latin):
ratur denis ⁊ p̾doni depositi.⁊ ꝯmodati.
giꝗs alio iudicio actuꝯ uidicatũ solui
satis acceꝑit. deinde in alio uidicio agat.
uͥ instrm dotale ꝯsẽ̾ptum est. nec ẽĩid ge¬
nus ꝯͣctus est. ut eum locum spectari oꝑ

Expanded text:
ti quis alio iudicio acturus iudicatum solui satis acceperit, deinde in alio iudicio agat, ubi instrumentum dotale conscriptum est: nec enim id genus contractus est, ut et eum locum
Abbreviated transcription (Latin):
ciabitur. ¶ Cutũducto escouideamꝯ. an
ampluis reus ꝯueairi possitanno sal¬
ex in cegro au̾t licigari possit ¶Ecien¬
dum est exꝑẽs ͬ i deio absentẽ ꝯdẽpna¬
tum.si appã nc c̾sse audiend̾. si medo

Expanded text:
tiabitur.Circumducto edicto uideamus an amplius reus conueniri possit, an uero salex integro autem litigari possit.Sciendum est ex peremptorio absentem condemnat
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł.u. dig̾ De qua re cognou̾it iu¬
dex ꝓnunciare ꝙͦ cogendꝰerit. ¶Iud̾r
ꝗusq ad c̾tam su̾ma iudicare uissꝰ ẽ
⁊̾ de re maiori iudicare pot̾. simt liciga¬
tores ꝯueniat. ¶Cum absentẽ deffend̾e̾
uellem. iudiciũ iam mortuo es acceri
⁊ ꝯtempnatꝰ solui. Q situm est an hr̃s

Expanded text:
qua re cognouerit iudex, pronuntiare quoque cogendus erit.Iudex, qui usque ad certam summam iudicare iussus est, etiam de re maiori iudicare potest, si inter litigatores conueniat.Cum absentem defendere uellem, iudicium mortuo iam eo accepi et condemnatus solui: quaesitum est an heres
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ eis imputat᷑ cur incestati nõ decesẜ¬
ant. S hec nemo ap̃ iudicem p̃ impe¬
trare. No̾ eĩ int̾dicit᷑ testam̾ti faccio. hoc
planc ĩputari ei potest. cur eũ hr̃dem
non scͥpẜit. pociut ei scͥptus hrs in pos¬
sessc̾em miti ex clausula de uentie ĩpos.¬

Expanded text:
ergo? eis imputatur, cur intestati non decesserant? sed hoc nemo apud iudicem potest impetrare: non enim interdicitur testamenti factione. hoc plane ei imputare potest, cur eum heredem non scripserit: potuit enim scriptus heres in possessionem mitti ex clausula de ventre in pos
Abbreviated transcription (Latin):
adĩeffõi q̃relam. ¶Qm au̾c qͣrta debi¬
te portõis sufficit ad excludendam q̃rel ã
uid̾nt erit an exħ̾rdatus ꝑtẽ faciã ei ꝗ
nẽ q̃ricur. nt puta sumꝯ duo filiiex h¬
eredati ⁊ utiq facit. ut põp .re. ⁊ sidicã¬

Expanded text:
iosi querellam. Quoniam autem quarta debitae portionis sufficit ad excludendam querellam, videndum erit an exheredatus partem faciat qui non queritur: ut puta sumus duo filii exheredati. et utique faciet, ut Papinia
Abbreviated transcription (Latin):
sui nõie institu̾e ne̾posse innuito eo. ip̃iꝰ
eĩ inuiria est / seq̃ñti lodo scrib. Si filius
post agnitam litis ordinand̾ gr̾a bonoꝵ
posso̾em decesẜit. finitam esse in effõi
teluiq̃rit. postea nõ audietur. ¶Si ĩpr̃
sit hẽs mititutus posse moffr̾m .s. dici se

Expanded text:
i nomine instituere non posse invito eo: ipsius enim iniuria est. sequenti loco scribit, si filius post adgnitam litis ordinandae gratia bonorum possessionem decesserit, finitam esse inofficiosdereliquerit, postea non audietur. Si imperator sit heres institutus, posse inofficiosum dici te
Abbreviated transcription (Latin):
nouit eĩ iudiciu̾s id̾ est.⁊ si legatario ei
ex hr̃dato uł stacu lib̾ dedit.⁊ pot̾ dici er¬
cludi eum. maxĩe si hr̃dem eiuissat dare.
cet̾m si legatanum. uũꝗd semelnatam
inostõi q̃relam nc̃ ꝑinia legataru oblãts¬

Expanded text:
novit enim iudicium. idem est et si legatarius ei vel statuliber dedit. et potest dici excludi eum, maxime si heredem ei iusserat dare: ceterum si legatarium, numquid semel natam inofficiosi querellam non peremat legatarii oblat
Abbreviated transcription (Latin):
na ccerens plusꝙͣ oportet impenderit.
ti ꝑfidei ꝯmissum restitui iussa ee̾t he̾
postiod̾ hu actores int̾ se diuiserunt
amnum strationem bonoꝵ idq egert̃
sine auctoritate ⁊ sine ꝯsensu ingr̾atu¬
um post aliq tp̃s testamentũ ꝑ ꝙ resti¬
tui cuntati hr̃ditas fidei ꝯmusa est.irri¬
tum ꝓlatum est. ꝓtribimali. atq ita
ab intestato simphromꝰ legitinins
hr̾es defumcti extitit. S ex his acto¬
rib unꝯ nõ soluendo decessit.⁊ nemo
defuncti ad quos ꝑtin herenniꝰ. mo¬
destinꝯ respondit. & ar uno ex acteribꝰ
obea que solꝯ gessit. neg̾.gͣ accione¬

Expanded text:
na gerens plus quam oportet impenderit, ti per fideicommissum restitui iussa esset herpostmodum hi actores inter se diuiserunt administrationem bonorum idque egerunt sine auctoritate et sine consensu magistratuum. post aliquod tempus testamentum, per quod restitui ciuitati hereditas fideicommissa esset, irritum probatum est pro tribunalab intestato Sempronius legitimus heres defuncti extitit: sed ex his actoribus unus non solvendo decessit et nemo defuncti ad quos pertinet? Herennius Modestinus respondit, quod ab uno ex actoribus ob ea quae solus gessit negotio
Abbreviated transcription (Latin):
cõis est. ꝑtem cuam in traditistiad e¬
undd̃ uiam ꝑ uicinũ tuũ ꝓpͥum recte
eo mͦ ẜuitutem ꝯstitut̾a ait. n ꝙ dici
soleat ꝑpartes nec acꝗr nec unpõi ẜui¬
ic ip̃s ad gratui qͦ proprio m̃s fundꝰ fut᷑ꝯ¬

Expanded text:
munis est: partem tuam mihi tradidisti et ad eundem uiam per uicinum tuum proprium. recte eo modo seruitutem constitutam ait neque quod dici soleat per partes nec adquiri nec imponi seruiid tempus adquiratur, quo proprius meus fundus fut
Abbreviated transcription (Latin):
se prime pensienisusiras currere. ⁊
similit̾ post sod̃ ⁊ t̾cium tractũ usuras
no solute pecume pensienis cresce̾. nos
ante sortis no soluce usuras peti posse
ꝓ irsa sorspeti potu̾at. ¶ P actũ at̃ qd̾
sbiectum est ꝗdam dicebant ad sortis

Expanded text:
suras currere et similiter post secundum et tertium tractum usuras non solutae pecuniae pensionis crescere nec ante sortis non solutae usuras peti posse quam ipsa sors peti potuerat. pactum autem quod subiectum est quidam dicebant ad sortis
Abbreviated transcription (Latin):
iuis uirand̾ decalũpnia patrono ⁊ pa¬
rentib remitit᷑. ¶ Si de qualitate ni¬
ram̾ti fu̾it int̾ ꝑtes dubitatũ xep¬
tio eis arbicrio udicantis est ¶ ait
pretor eum a quo uisurand̾ petit᷑ sal¬
uere aut uirare cogam alt̾. itaqi e¬
⁊alia facultas reo ut s malit referat
sime ei uec facit cum no deb̾e̾t displi

Expanded text:
parentibusque remittitur. Si de qualitate iuramenti fuerit inter partes dubitatum, conceptio eius arbitri iudicantis est. Ait praetor: "eum, a quo iusiurandum petetur, solvere aut iurare cogam": alterum itaque ealia facultas reo, ut, si malit, referat si
Abbreviated transcription (Latin):
se.no erit tutꝰ ꝑ relat̾om ⁊⁊ ĩo eyhac
c̾a putat maitellꝰ arecte aut remit¬
tend̾ ei iusuirant̾ aut spaciũ ei dãd̾
ut serciorenir. ⁊ simu̾et. ¶deffensor
muncipii uł auius uis corꝑis iusm¬
rand̾ deferre potͦ. si suꝑ hoc mandatũ
h̾at. ¶ pupillo no̾ defert᷑ uisuirand̾¬
¶ꝓcurator nepollit᷑ uurare nec defesor

Expanded text:
se? non erit tutus per relationem. et ideo ex hac causa putat Marcellus, et recte, aut remittendum ei iusiurandum aut spatium dandum, ut certioretur et sic iuret.Defensor municipum uel cuiusuis corporis iusiurandum deferre potest, si super hoc mandatum habeat.Pupillo non defertur iusiurandum.Procurator non compellitur iurare nec defensor
Abbreviated transcription (Latin):
borib succissis. siue exlege aqlia dãpni
imurie siue inc̾dco ꝙ ni aut clam post¬
fendi pot̾it. ¶ que mirauit diuorcii ca̾
ren se no amouisse no̾ telet᷑ ꝑaxcẽp¬
tõem sicũ ea inrem agatur. ⁊ si ꝯtẽ¬
rum defendi ⁊ ĩo oĩo hes obẜuand̾ est
licet ꝑ aliam accoem. ead qͥs moueatur
ut except̾o uirisuirandi locũ h̃at. Ugͥ¬

Expanded text:
boribus succisis siue e lege Aquilia damni iniuria siue interdicto quod ui aut clam postfendi poterit. Quae iurauit diuortii causa rem se non amouisse, non debet detionem, si cum ea in rem agatur et, si contenrum defendi. et omnino hoc obseruandum est, licet per aliam actionem eadem quaestio moueatur, ut exceptio iurisiurandi locum habeat.Ig
Abbreviated transcription (Latin):
ti uis uirand̾ ne ꝯueniatur qͣi calu̾pne
causa uentris noĩe fin̾t inposso̾e ueue.
ium paciat᷑ inpossd̾e̾ ⁊ an uisiurandu̾
eo usq ꝓsit. ut post editum ꝑtuni non
ficiet nec nocebit si mat̾ detułit et ui¬
ratum sit ꝙ p̾gnans nõ ess. ¶Iurari
au̾t oportet ut delatum est uisuirand̾

Expanded text:
ti iusiurandum, ne conueniatur quasi calumniae causa uentris nomine fuerit in possessionem neue uim patiatur in possessione. sed an iusiurandum eo usque prosit, ut post editum partum non ficiet: nec nocebit, si mater detulerit et iuretur ex eo praegnas non esse.Iurari autem oportet, ut delatum est iusiurandum:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs post iusur᷑. ex famoso uidicio famo¬
sumesse mag̾ est sõiis ꝗ tp̃rali accione
mͥ obligatus erat demłi̾t iusiur̾. ut ui
rem eum dare oport̾e. egeq iurauero.
ꝓpetuatur adu̾sus eñ obligatio. Rimi
ipso captũ se dicas. adu̾sꝰ except̾otm uñ¬
au̾t puto hanc replicat̾eem nõ semꝑ¬
resse candam. s płmq ip̃m pretoren
cet̾e cognoscere an captus sit.⁊ sic in
integr̃̾ restitũe.n eĩ utiq ꝙ minor ẽ
statim c̾cum scriptũ esse docuit. p̾terea
exceptio ista sine cegͥtio stattũ ips pꝰ
infrandem creditoꝵ uisuir̾. deculeris
debitori adu̾sꝯ except̾dem uir̾uir. re¬
ꝑlicatio fraudis creditorib debet dari.

Expanded text:
oso iudicio, famosum esse magis est.Si is, qui temporaria actione mihi obligatus erat, detulerit iusiurandum, ut iurem eum dare oportere, egoque iurauero, petuatur aduersus eum obligatio.Si minor ipso captum se dicat, aduautem puto hanc replicationem non semesse dandam, sed plerumque ipsum praetorem debere cognoscere, an captus sit, et sic in integrum restituere: nec enim utique qui minor est statim et circumscriptum se docuit. praeterea exin fraudem creditorum iusiurandum detulerit debitori, aduersus exceptionem iurisiurandi replicatio fraudis creditoribus debet dari.
Abbreviated transcription (Latin):
unauit reni dn̾iesse uł ei tart gutre
duto taudam nͥi accione̾. uł paoti excep¬
⁊ ene̾ u̾ religionem et conuentoen.
ferret fuit.ꝙͣuis rupii no̾ uiteat᷑. ꝑ ie¬
rare. qr sciciis false no uicctur. ¶ Sipat̾¬

Expanded text:
urauit rem domini esse uel ei dari oportere, puto dandam mihi actionem uel pacti exceptionem propter religionem et conuentionemferret fuit: quamuis pupillus non uideatur peierare, quia sciens fallere non uideatur.Si pat
Abbreviated transcription (Latin):
accoem dabo. eius rei sic erit acapiẽs
siue de totare sine de ꝑte sit mratum
nam de eo ꝙ uiratum est. ponicetar
se accione̾ nõdatur̾. n in eum ꝗ una¬
uit. n incos ꝗ in locũ eius ciuiiusinrã¬

Expanded text:
actionem dabo.' eius rei sic erit accipiendum, siue de tota re siue de parte sit iuratum: nam de eo quod iuratum est pollicetur se actionem non daturum neque in eum qui iurauit neque in eos qui in locum eius c