comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritur.  Si rem auam ex causa iucua¬
ciua stipulatus sum naccꝰ fũo ex cãlu¬
excitõ oũo rei: excingnnitur stipulacõ.
Si nõ ame ħrede defunictꝰ eam logauit.
ret̾ agi exstipulatu.Idem cẽ ⁊ si sub
condiccẽ legata sit. qr ⁊ si ipẽ debitor iẽ
sub condiccẽ legatam dediss: nõ uila¬
retur. S si condiccẽ deficiente reman¬
seut petico infirmabitur. Scichum
qui docessit si stipuler si quid̾ condici
⁊ mortinis potuit ut furi utilit̃ me sti¬
pulatum.sabinus ait. Si uero ex a¬
liis causis: in uciłr qr ⁊ si deberetur. in¬
si mora facca deẜmictum stipuler si
quis aueillam sistere se nauqͦ ioco ꝓ¬
miserit que pregnans erat. ⁊ sisme pa¬
itu eam sistat: nĩead̾ causa cam siste¬
tre incelligitur.

Expanded text:
ritur. Si rem, quam ex causa lucratiua stipulatus sum, nactus fuero ex cauexstitero domino, extinguitur stipulatio. si uero a me herede defunctus eam legauit, potest agi ex stipulatu: idemque esse et si sub condicione legata sit, quia et, si ipse debitor rem sub condicione legatam dedisset, non liberaretur: sed si condicione deficiente remanserit, petitio infirmabitur.Stichum, qui decessit, si stipuler, si quidem condici etiam mortuus potuit, ut furi, utiliter me stipulatum Sabinus ait: si uero ex aliis causis, inutiliter, quia et si deberetur, msi mora facta defunctum stipularer.Si quis ancillam sistere se in aliquo loco promiserit, quae praegnas erat, etsi sine partu eam sistat, in eadem causa eam sistere intellegitur.
Abbreviated transcription (Latin):
stipłan incelligrͥ. orm uero a cicõ ita
stipłatur. ꝙ michi seiꝰdebet arre spõ¬
mͥ debes dare spondes: inceit̾̃ ĩ obliga¬
com deducit. licet seꝰ ceit̾ debeat. uł ces¬
canico ceitum debeatur. or uamuis
nste spẽs uix seꝑani possint ab ea qmͣ
horieo repositum. et ad huc cotur
ut ꝙ fideuissores c̾cum uideant᷑ proĩt¬
tere. Si modo ⁊ is pro quo oblige̾t. cͥt̃¬

Expanded text:
 uero a Titio ita stipulatur: 'quod mihi Seius debet, dare sponmihi debes, dare spondes?', incertum in obligationem deducit, licet Seius certum debeat uel ex testamento certum debeatur. quamuis istae species uix separari possint ab ea, quam horreo repositum est: et adhuc occurrit, quod fideiussores certum uidentur promittere, si modo et is, pro quo obligent
Abbreviated transcription (Latin):
cado aut in ñ faciẽdo consistit stipłat᷑:
ĩ ceit᷑ stipsari uidet̾. In faciendo ne lu¬
citossam fodi. doniũ edificari. uacu
ci .x. aut hoĩem stichum. utrũ certũ
ant incertum deducat iñ obligacõmo

Expanded text:
do aut non faciendo ‹consistit›, stipulatur, incertum stipulari uidetur: in faciendo, ueluti 'fossam fodiri' 'domum aedificari' 'uacu'decem uel hominem Stichum', utrum certum an incertum deducat in obligationem,
Abbreviated transcription (Latin):
sine ꝓͥo noĩe. aut uinũ frument̾¬
ue sine qualitate dari stipulatuu:
iucert̃ deducit in obligacõm usa.
adeo. ut si quis ita stipulatꝰ sit. tͥ¬
tici affiiti loui modios .c. uini cã¬
rani boni amploras .c. inceit̾ uidei̾
stipuari. or uia bono meliꝰ ĩueni
pecest. ol uoo fit ut boni appellacõ
ñ sit certe rei significatiua: ẽ id qd̾
bono meisꝰ fit: ipsum quo: bonum
sit. at cum optimũ uinũ auisquã
stipulatur: id stipuiari intellige̾.
ebonitas pͥncipalẽ gid̾ boĩtatir̃
ht̃. queres efficitut ea appenacõ cerͣ¬
de rei significatina sit fundic̃ti
Illud oubitacõm respicit. si quis id

Expanded text:
rio nomine aut uinum frumentumue sine qualitate dari sibi stipulatur, incertum deducit in obligationem Usque adeo, ut, si quis ita stipulatus sit 'tritici Africi boni modios centum' 'uini Campani boni amphoras centum', incertum uideatur stipulari, quia bono melius inueniri potest: quo fit, ut boni appellatio non sit certae rei significatiua, cum id, quod bono melius sit, ipsum quoque bonum sit. at cum optimum quisque stipulatur, id stipulari intellegitur, cuius bonitas principalem gradum bonitatis habet: quae res efficit, ut ea appellatio certi significatiua sit.Fundi certi Illud dubitationem recipit, si quis id
Abbreviated transcription (Latin):
ipͣ  emo iẽ suam utisi stiꝑulat᷑
si pecium rei iue nõnuntialr. Sanere̾
ineam nͥi restici recte stipiuari uide¬
or Si post moram promiissoris hom¬
o decessent. cenetur uichominꝰ periũ
ac sihomo uiueret. et hic moramu¬
idetur fecisse. qui litigare in aluit qͣ
resticuere.

Expanded text:
Nemo rem suam utiliter stipulatur, sed pretium rei suae non inutiliter: sane rem meam mihi restitui recte stipulari uideor. Si post moram promissoris homo decesserit, tenetur nihilo minus, proinde ac si homo uiueret. Et hic moram uidetur fecisse, qui litigare maluit quam restituere.
Abbreviated transcription (Latin):
grciuum concrahitur. Ica aliꝰ ꝓ alio ꝓ¬
inuteus datur factur ue eun nõ ob¬
ligatuir. slam de se quenq promutẽ.
oporcet. et qui spondet dolũ malũ ab¬
ee ab futurim ꝙ eẽ. nõ simplexabn¬
utiuũ spoudet. s cnratur se: ut dolꝰ
stipulatus de alio senciam cudealio
ieħ̾ accum er̃. oruoo ⁊ iniudiciis aris¬
co estimauit s ⁊ hic mag̃ ÷ ut is poti¬
t᷑ iudeatu. de a accor seusit. Namsti¬
pusaco exut̾us consensu naiet Iudi¬
cium aut̃ ⁊ inituit rooditur. et iõ ac¬

Expanded text:
r. itaque alius pro alio promittens daturum facturumue eum non obligatur: nam de se quemque promittere oportet. et qui spondet 'dolum malum abesse afuturumque esse', non simplex abnutiuum spondet, sed curaturum se, ut dolus stipulatus de alio sentiam, tu de alio, nihil actum erit. quod et in iudiciis Aristo existimauit: sed hic magis est, ut is petitus uideatur, de quo actor sensit. nam stipulatio ex utriusque consensu ualet, iudicium autem etiam in inuitum redditur et ideo ac
Abbreviated transcription (Latin):
fonte. quo deagit᷑. hox anno aqua
nec iii. nec cdaui net p̾cario ab illo us¬
sus ẽ. quo minus ita utaris. iũ fi
ueto. de lacu puteo. piscmia idem int̾¬
fontana aqua uti ꝓhibet᷑ s̃ iuitu¬
tes eñi nõ tanirũ aque ducende eẽ
solent ueꝵ eniam auriende fi sicut

Expanded text:
fonte, quo de agitur, hoc anno aqu‹a› nec ui nec clam nec precario ab illo usus es, quo minus ita utaris, uim fieri ueto. de lacu puteo piscina item intefontana aqua uti prohibetur: seruitutes enim non tantum aquae ducendae esse solent, uerum etiam hauriendae, et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Dit᷑. ut ei demũ ꝑmutat᷑ ⁊ resfic̾e et
p̃gareruũi. qui aqqueducende ca idi
pͥore estate. aut ead anno aquiã dux̾it
cũ siuficiat. no iii. nõ lam. no s̾caris
dixrisse. A Diciuuis t̾remĩ ruiũ. sigim̃

Expanded text:
ditur, ut ei demum permittatur et reficere et purgare riuum, qui ‹a›quae ducendae causa id priore aestate aut eodem anno aquam duxerit, cum sufficiat non ui non clam non precario duxisse. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥe latitare eos dixit. ¶ Illud sciend̾ ⁊
poste quem in ead̾ ciitate eẽ ⁊ lacitare
⁊ in alia ciuicate et̃ nõlacitare.⁊ eiim
quim aliqͣ ciuitate sit copiam q. sui fa¬
agcat. si camen occursum credicoris. enit.
lacitare uideatur. demo eum quo: q in
foro eodera agat. si cura columpnas ⁊ sta¬
cõnes se coeultat. uideri la citare urt̾es.
re ⁊ posse quem adu̾sus alterum lacitare
adu̾sus att̾um non. constat aut̃ ut ip̃e
eius possit bona uendere ad u̾sus quẽ
laticet.  Si indiem uł sub condiccẽ
debicor lacicet. ante qmͣ dies uł ꝯdicõ

Expanded text:
uisquam proprie latitare eos dixerit. Illud sciendum est posse quem in eadem civitate esse et latitare, et in alia civitate et non latitare. etenim qui in alia civitate sit copiamque sui faamen occursum creditoris evitet, latitare videatur. denique eum quoque, qui in foro eodem agat, si circa columnas aut stationes se occultet, videri latitare veteres et posse quem aduersus alterum latitare, aduersus alterum non. constat autem, ut ipse eius possit bona uendere, aduersus quem latitat. Si in diem uel sub condicione debitor latitet, antequam dies uel condicio
Abbreviated transcription (Latin):
cõui repelitur. Si quis accc̾e de peculi¬
o filii uł serui noĩe conuers possit: si la¬
titet eo sure utimur ut pꝰsint bona eius
possideri ⁊ uenire. tam ⁊ si incli fu̾it iu
peculio. quia eẽ ꝑecest. ⁊ iei iudicate cẽpꝰ
spectauius: utrum sit an uõ sit. ⁊̃ qd̾ accõ
au bouaeius possideri ⁊ uenundari pꝰsũt
excat ueracu su̾ia existimancit loua el¬

Expanded text:
tionem repellitur. Si quis actione de peculio filii uel serui nomine conueniri possit, si latitet, eo iure utimur, ut possint bona eius possideri et uenire, tametsi nihil fuerit in peculio, quia esse potest et rei iudicatae tempus spectamus, utrum sit an non sit, et quod teneaan bona eius possideri uenumque dari possint. extat Neratii sententia existimantis bona e
Abbreviated transcription (Latin):
nenierit locatus uõ erit. Nam si iam a
debitore uł iccatuserat uł uenierat.
sernabit precor uendicõm ⁊ locacõnem
a debicore fcãm. ⁊ si minoris distraccũ..
uł iccatũ uisi in frandem credicorum i
fiat. tunt enim precor arbitrium dat cre¬
dicorib ut ex integro iccacõm uł uendicõ¬
nem faciant. de ceterarũ quo rerum
fructib id̾ erit dicendinu ut si qui leca¬
ii possunt locentur. puta mercedes ser¬

Expanded text:
neque locatus erit. nam si iam a debitore vel locatus erat vel venierat, servabit praetor venditionem et locationem a debitore factam, etsi minoris distractum est uel locatum, nisi si in fraudem creditorum hoc fiat: tunc enim praetor arbitrium dat creditoribus, ut ex integro locationem uel uenditionem faciant. De ceterarum quoque rerum fructibus idem erit dicendum, ut, si qui locari possint, locentur, puta mercedes ser
Abbreviated transcription (Latin):
fundum quem pocere uolo ticius posside¬
at. ui ab seus defendatur. ꝯmodius ex.¬
istimare se iu fumdi possõne mittend̾
qmͣ bona eius possideri. hinc annotãd̾
Io cessus existimat si is a quo lireoitatẽ¬

Expanded text:
ossideat neque absens defendatur, commodius se existimare in fundi possessionem mittendum quam bona eius possideri. hoc adnotandum Idem Celsus existimat, si is, a quo hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
gessit. E orud ergo si qu .u. dam credito¬
rib solu̾it. deinde bonaf de uenieñt
si auerant au repeticõ sit. ex cã idsta¬
tuendũ iulianꝰ ait. ne alt̾int aut uec¬
ligencia aut cupiditas unie qui di¬
ligens fuit ueccat. qd̾ sintio instat᷑
tͥ gratificatꝰ tutor soluit: equũ tẽ aut

Expanded text:
gessit. Quid ergo, si quibusdam creditoribus soluit, deinde bona uenierint? si quaeratur, an repetitio sit, ex causa id statuendum Iulianus ait, ne alterius aut neglegentia aut cupiditas huic, qui diligens fuit, noceat. quod si utroque instante tibi gratificatus tutor soluit, aequum esse aut
Abbreviated transcription (Latin):
atum adu̾satium inducendimi. iñ quo
rescuxto ⁊ fructꝰ percipere nssit. cum
qui per inniriam contumaciam posseᷤ¬
souis ilreditatis ut luero eius cedant qͥ
uec nescit e ausa cognit ⁊ permitti oporte¬
bit bona rei seruande eiusc. insa possid̾e
et si ita res urgeat uł condicõ bonuum ⁊̃
ħ erat concedendum ut curacorastitud̃ .

Expanded text:
arum adversarium inducendum: in quo rescripto et fructum percipere iussit eum, qui per nimiam contumaciam possessoris hereditatis, ut lucro eius cedat, in nec ne sit, causa cognita permitti oportebit bona rei servandae causa possidere, et, si ita res urgueat vel condicio bonorum, etiam hoc erit concedendum, ut curator constituatur
Abbreviated transcription (Latin):
ompꝰ Cum legati ur fidei ꝯmissi ser¬
uandi causa uii quia dampni ĩ fecci
nobis uõ eaueatur bona possidere p̾tor
permiccit. ur uentris nomine inpossõe
nos mittit. nõ possidemus. s mag: custo.¬
diam rerum ⁊ obseruacõm nobis ꝯced̾.¬
inprouincia defendendus ÷. Nam ⁊ exi¬
lio cemporario puniti si defensor u ex.¬
istat bona ueneunt.

Expanded text:
m Cum legatorum vel fideicommissi servandi causa, vel quia damni infecti nobis non caveatur, bona possidere praetor permittit, vel ventris nomine in possessionem nos mittit, non possidemus, sed magis custodiam rerum et observationem nobis cin prouincia defendendus est: nam et exilio temporario puniti, si defensor non existat, bona ueneunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ticiano tragedotres legass ⁊ ad ieciss
a uoscibi cõmendo ne cui seruiant ani
publicatis bonis ciciani. iescupsit de¬
leie eo publice manuiuuiti E et lega¬
cauꝰ nõ minus quam hies regari pot̃
sernũ in anumitẽ. ⁊ si ante manu¬
mussione decessent. successores eꝰ debẽt
manumicte. E diuus antoninꝰ ⁊ per¬
tinax rescripserunt ħueditate fisco uẽ¬
dicata. aũĩ cacite quis rogatus erat
studio maminussoris. s fortuito p¬
aciatur ne manumuteretur libũ
quid̾ nõ pariet s crgetur qui mami¬
mutere debuit natum matͥ cradere.
ut peream perueniat ad ubtatem.
de Quciꝰ cestam̃to fcõseiam uxorem
suam. itẽ ciciam filiam ꝯmuueni
equis porcõnib scupsit hredes. Item
ano capite errotẽ seruũ meũ qͥ ⁊ pu¬
pulus nocatur libͥum eẽ uolo. si uxo¬
ri mee placeat. Cum ita seia nxorti¬
cũ incũ abstinuerit ab eatẽ ħredita¬
ce. ⁊ ex substitucc̾e porcõ eꝰ ad ciciam
filiam perueuerit. q̃ro an ⁊̃ herti qͥ ⁊

Expanded text:
Titiano tragoedos tres legasset et adiecisset: 'quos tibi commendo, ne cui alii seruiant', publicatis bonis Titiani rescripsit debere eos publice manumitti.Et legatarius non minus quam heres rogari potest seruum manumittere et, si ante manumissionem decesserit, successores eius debent manumittere.Diuus Antoninus et Pertinax rescripserunt hereditate fisco uindicata, quoniam tacite quis rogatus erat studio manumissoris, sed fortuito patiatur, ne manumitteretur, liberum quidem non pariet, sed cogetur qui manumittere debuit natum matri tradere, ut per eam perueniat ad libertatem.us testamento facto Seiam uxorem suam, item Titiam filiam communem aequis portionibus scripsit heredes. item alio capite: 'Erotem seruum meum, qui et Psyllus uocatur, liberum esse uolo, si uxori meae placeat'. cum itaque Seia uxor Lucii Titii abstinuerit ab eadem hereditate et ex substitutione portio eius ad Titiam filiam peruenerit, quaero, an Eroti, qui et
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ue falsũ ꝓposiusse dicet᷑. ex luc cã
actõem in fcũ peuali tenet᷑. quaꝙͣ le¬
ge coruelia reus sit.
gesset. atq ita diẽ suũ obierit iustis¬
sune tota brdiras pac̾ua hrdi eł eripie̾.¬

Expanded text:
tumue falsum proposuisse dicetur, ex causa actione in factum poenali tenetur, quamquam lege Cornelia reus sit. gesserit atque ita diem suum obierit: iustissime tota hereditas paterna heredi eius eripie
Abbreviated transcription (Latin):
garũ dd̾ ẽ reu̾so eo made̾ ĩ pen̾ã senatꝰ
ꝙsulti. ꝙ si ibi decessit ĩnocens par̾
existunet᷑ p ⁊ si emãctpato filio adseri¬
bat. rocte id faciet itẽ inadoruem da¬
to item si buo cui morã fec̾ iusidi d¬
insaria lib̾tate prãnda ad scripẜit¬

Expanded text:
am senatus consulti: quod si ibi decesserit, innocens pater existimatur.Sed et si emancipato filio adscribit, recte id faciet: item in adoptionem dato.Item si seruo, cui moram fecit in fideicommissaria libertate praestanda, adscrip
Abbreviated transcription (Latin):
ano inmusum hãt. qd̾ nicun luminib
ampnñ sentit cueudꝰ⁊ is am in licore
edificat. ux moleni in mare iacit. Si
quis in mari picrari aut nauis are ꝓhi.¬
uec is qui ĩ campe .p ͦ iudeie balueola¬

Expanded text:
ano immissum haberet, qui uicini luminibus damnum sentit, tuendus est is, qui in litore aedificat uel molem in mare iacit.Si quis in mari piscari aut nauigare prohinec is, qui in campo publico ludere uel
Abbreviated transcription (Latin):
utares exicum admare aut ĩ urlem autĩ
flumina publica aut ĩ aliam uiam mlita¬
rem hãnt. harum aut̃ niciualium dissimu
lis marum condicõ ÷ sam pars earũ ĩ milis¬
cares mas exitum. laut pars sine ullo ex¬
itu nit̃ moriuntur.

Expanded text:
litares exitum ad mare aut in urbes aut in flumina publica aut ad aliam uiam militarem habent, harum autem uicinalium uiarum dissimilis condicio est: nam pars earum in militares uias exitum habent, pars sine ullo exitu intermoriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
dcreror q snccessoꝵ erunt canenda ¶lo¬
cro nõ soliun facere uecamur. s ⁊̃ si fac¬
cum fu̾it restiguere iuleinur. ħ ip̃ peligi¬
onem. ¶ut pletor in uia p᷑. ur iuitineie
p ꝰ. facere sinitere quid: auoeauia idue
icer deterius fi at. uecosinam pꝰ ͥ cͥaindici¬

Expanded text:
ceterorumque successorum erunt cauenda.Locro non solum facere uetamur, sed et factum restituere iubemur: hoc Propter religionem.Ait praetor: 'In uia publica itinereue publico facere immittere quid, quo ea uia idue iter deterius sit fiat, ueto'.Uiam publica
Abbreviated transcription (Latin):
puate uie dupliciter accipi possunt. urlte
ut ad agr̃ ait̾int ducatur. uł hec que ad
agros ducunt. per quas ominib comea¬
re liceat. inquas erigitur de uiacousu¬
us. ⁊ sic post ilam excipitur.U̾ia eiuim¬
ur iter. ui accus. ad uillam duceĩ. has
gͥ que post consulareni ex ꝑu̾ntur ĩ nił¬
las nł in anas collonias ducentes pucẽ.¬

Expanded text:
r accipi possunt, vel hae, ut ad agrum alterius ducant, vel hae, quae ad agros ducunt, per quas omnibus commeare liceat, in quas exitur de via consulari et sic post illam excipit via vel iter vel actus ad villam ducens. has ergo, quae post consularem excipiunt in villas vel in alias colonias ducentes, pute
Abbreviated transcription (Latin):
cabule cestamenti apd̾ aliqͤm depoĩte sĩt.
acicõ ħ int̃dcõ ageudum ÷. ⁊̃ cum eo qui
decineat. ⁊ cum eo qui deposuit. proinde
suscepit. dicend̾ ⁊ ceneri eum intericõ
li penes seruos cabule fũint dñs incer¬
dcd cenebitur.: Si ip̃e cestator dum ni¬
uit tabulas suas eẽ dicat. ⁊ exhiberi de¬
si deret int̾dcm̃ ħ locum nõ ha̾bebit.s
ad ex hibendun erit agendum ut exhi¬
bitas uendicet. qd̾ in omnib qͥ corpora
sua cẽdicinit iustrumentoꝵ proband̾ ÷.
siquis dolo malo fecerit quo miuus

Expanded text:
abulae testamenti apud aliquem depositae sunt a Titio, hoc interdicto agendum est et cum eo qui detinet et cum eo qui deposuit. Proinde suscepit, dicendum est teneri eum interdicto. Si penes servum tabulae fuerint, dominus interdicto tenebitur. Si ipse testator, dum vivit, tabulas suas esse dicat et exhiberi desideret, interdictum hoc locum non habebit, sed ad exhibendum erit agendum, ut exhibitas vindicet. quod in omnibus, qui corpora sua esse dicunt instrumentorum, probandum est. Si quis dolo malo fe
Abbreviated transcription (Latin):
nostri precorias. alii couiulares uias appd¬
lant. pͥnate sunt quas a gratias quid̾ di¬
cunt. Uicinales siut uie q̃ inuitis sunt
ur que iunicos duciuit has quor publi¬
c̾as esse quid dicunt. ad̾ ic a uerum ÷. si nõ
e̾x conactẽ pͥuator ħ iter cousticutum est.
aucer atq ex collacce pͥuatoꝵ ieficiatur.

Expanded text:
nostri praetorias, alii consulares uias appellant. priuatae sunt, quas agrarias quidam dicunt. uicinales sunt uiae, quae in uicis sunt uel quae in uicos ducunt: has quoque publicas esse quidam dicunt: quod ita uerum est, si non ex collatione priuatorum hoc iter constitutum est. aliter atque si ex col
Abbreviated transcription (Latin):
abolꝰ. De cabulis proferendis uit̃ dictͥ cõpece̾
nõ oporcet sibreditatis controu̾sia ex huis
pendet. aut si adpublicam questionẽ per¬
nnent. Ica mede sacra int̾im deponende
sunt aut apnd uirum idoneum ne quid
Ulp̃⁊it precor ĩ leco sacro facere fi¬
int̾dictum de sacro leco nõ de sacͣrio ꝯpetit¬
¶e neo auit petor neciuid mulcto saco fiat. nõ adhꝰ
pentiutt quco oruanienti eausadic .s. aid defoo

Expanded text:
o De tabulis proferendis interdictum competere non oportet, si hereditatis controversia ex his pendet aut si ad publicam quaestionem pertinet: itaque in aede sacra interim deponendae sunt aut apud virum idoneum. VI NE QVIDum Ait praetor: "In loco sacro facere interdictum de sacro loco, non de sacrario competit. Quod ait praetor, ne quid in loco sacro fiat, non ad hoc pertinet, quod orna
Abbreviated transcription (Latin):
aemo emim ideo inpune recmec cabulas qd
minus sacu̾ius adnusit ẽ ex hobitis tabulis
admissum eius mag̃ manifestatur ⁊ pꝰse
aiquemdolo malo facere ut in eam legera
nõ incidat nt puta si ui amuoilit ni ce
iau̾it tabułas. s: icenro alii tradiderit ne
ens inter dicenti ex hileret. ñ  si nõ supͥmẽ¬
di amino ue consilio fecerit si  ue huie ex¬
hsleret.  ħ nit̃ diccum exhibicoriumesti¬
or ud sit exhibere indeamut ox hibere ħ
⁊ mat̾ie ipiꝰ ꝓprehendende copiam fac̾e̾.¬
oxibere aut̃ aro iretorem oporcet ut ex aue¬
coritate eius sigaacoxs admouiti uenitent.
ad icecgnos cenda sigua ⁊ si force nõ ob cerip¬
aurtore debere. Soleut aut̃ exhileie cabit

Expanded text:
nemo enim ideo impune retinet tabulas, quod maius facinus admisit, cum exhibitis tabulis admissum eius magis manifestetur. et posse aliquem dolo malo facere, ut in eam legem non incidat, ut puta si neque amouerit neque celauerit tabulas, sed idcirco alii tradiderit, ne eas interdicent‹i› exhiberet, hoc est si non supprimendi animo uel consilio fecit, sed ne huic exhiberet.Hoc interdictum exhibitorium est.Quid sit exhibere, uideamus. exhibere hoc est materiae ipsius adprehendendae copiam facere.Exhibere autem apud praetorem oportet, ut ex auctoritate eius signatores admoniti uenirent ad recognoscenda signa: et si forte non optempa praetore debere.Solent
Abbreviated transcription (Latin):
uer.as. cessare ħ it̃ dict̃. cum tu quo il¬
ncite edificiueris. uisi forte ĩ uine cibi
ꝯcesso edificaueras ¶Si quis apͥnerpẽ
sir apliciter inpetrauit in leco publico
Sedificet: nõ ÷ concedendꝰ sic edisiuare

Expanded text:
ueras, cessare hoc interdictum, cum tu quoque illicite aedificaueris, nisi forte t‹u› iure tibi concesso aedificaueras.Si quis a principe simpliciter impetrauerit, ut in publico loco aedificet, non est credendus sic aedificare
Abbreviated transcription (Latin):
¶Merito ait pecor quaer re quid uli dãp¬
ni detur. sam quociensenmiq aliqͥs
ĩ iblico fi periuittitur. ita o porter
⁊ ita solet pͥriceps ꝯuoclens aliqio uo¬
u opens iustitucre duni petitur per¬
iit tere ꝯ̃ ampuĩ aut̃ pati uidetur
iqui cõmodum anaccit. Quoo ex pͣ
consequebatur e liqnale sit proinde si
eni prospectꝰ. s cui adins sit dec̃ior. aut
angustior: inc̃dcõ opus÷ ESi quidĩ
Ioco piciaico editicauero ut ea qͥ ex meĩ¬
o adce nulo iure defiuebant. desiiãt

Expanded text:
Merito ait praetor 'qua ex re quid illi damni detur': nam quotiensque aliquid in publico fieri permittitur, ita oportet  ita solet princeps, quotiens ali‹qui›d noui operis instituendum petitur, permittere. Damnum autem pati uidetur, qui commodum amittit, quod ex publico consequebatur, qualequale sit. Proinde si cui prospectus, si cui aditus sit deterior aut angustior, interdicto opus est. Si quid in loco publico aedificauero, ut ea, quae ex meo ad te nullo iure defluebant, desinant
Abbreviated transcription (Latin):
ħ inc̾diccum pertiuere. p̾binde ⁊ si pse̾s
cabule sint ceilamenti eius qͥ sepns fe¬
cerat. dicend̾ ⁊ inc̃ccõ locu̾m hĩe fore. est
enĩ ciõ ad cãm cestamenti perciñcat. qͥc¬
quid quo quo cempore faccum exhiberi
debeat. ¶ Si ⁊ si de statu disceptetur: si ces¬
cator filiusf᷑. uł seruus ħ fecisse dicatur

Expanded text:
e.Proinde et si plures tabulae sint testamenti, quia saepius fecerat, dicendum est interdicto locum fore: est enim quod ad causam testamenti pertineat, quidquid quoquo tempore factum exhiberi debeat.Sed et si de statu disceptetur, si testator filius familias uel seruus
Abbreviated transcription (Latin):
geim .p. loco facias promict̾e debebis
am̃i de eo opere alieno iure ꝯcendo nͥ¬
iu eo ⁊ canqmͣ aliem inr̃ petitor re¬
promiissione contentꝰ eẽ deleo: Sciẽ
ciatum abstinere oꝑte donec caueat¬
uł donec remissõ nunciacõis fiat.
tunc enĩ ius edificandi hc̃ recte eoifi¬
cabit. s ut ppobari possit auid postea
edificatura sit modino e suinatin¬
ꝯferantur qr pretor decernere soles¬
Morte eꝰ am nntcianit extinguitur
nũciacõ sic̃ alienacõe ar hiis modiͤ
emicur ius prohibendi or nod suscͥ
nonũ opꝰ iuiciat᷑ erat decessent ur
odes alienau̾it nõ extinguitur ĩci

Expanded text:
ges in loco publico facias, promittere debebis, quoniam de eo opere alieno iure contendo, non meo, et tamquam alieni iuris petitor repromissione contentus esse debeo. Sciendum tiatum est abstinere ouel donec remissio nuntiationis fiat: tunc enim, si ius aedificandi habet, recte aedificabit.Sed ut probari possit, quid postea aedificatum sit, modulos sumere dconferanturque, praetor decernere solet.Morte eius qui nuntiauit extinguitur nuntiatio, sicut alienatione, quia his modis finitur ius prohibendi.Quod si is cui opus nouum nuntiatum erat decesserit uel aedes alienauerit, non extinguitur operis
Abbreviated transcription (Latin):
achis nr inr̃a reficiend is aliquid
fieret dicemus ap̃ indicẽ q̃ri debere.
nouũ minciat unare debes nõ cal¬
iunuie cansa opꝰ nouũ minciare.
u insiurand̾ ⁊ auctore precore defe¬
Itur. Iccuro nõ exigitur ut iuret
is ante qmͣ nisiurand̃ exigat᷑.  or
nunciat uccͣe ht̃ demostre i auo lo¬
co op᷑ nonũ nũciet. scituro eo cͥuũci¬
atiun: ubi possit edificare ⁊ ubi i¬
t̾im abstitiend ÷. ¶c̃ceiens aut̃ dem¬
onstracõ facienda queciens inꝑ

Expanded text:
acis vel ripa reficiendis aliquid fieret, dicemus apud iudicem quaeri debere, bet non calumniae causa opus novum nuntiare. hoc iusiurandum auctore praetore defertur: idcirco non exigitur, ut iuret is ante, qui iusiurandum exigat. Qui nuntiat, necesse habet demonstrare, in quo loco opus novum nuntiet, scituro eo cui nuntiatum est, ubi possit aedificare, ubi interim abstinendum est. totiens autem demonstratio facienda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯplatitur s ca sola que solo ꝯũincta:
tur opꝰ nonũ ꝯciuere. socuro placuit si
quis messem faceat arborem ue suc¬
cieat uineam putet ꝙͣ qmͣ opꝰ faciat
aue isolo fuint ꝑtinec i eocin di

Expanded text:
sola, quae solo coniuncta tur opus novum continere. idcirco placuit, si quis messem faciat, arborem succidat, vineam putet, quamquam opus faciat, quae in solo fiunt, pertinet hoc edi
Abbreviated transcription (Latin):
a ui aut elam aut uti possidecis uti.¬
siquĩs nuos ur clohacas uelit res¬
icere ur pingare oꝑis noni nũciacõ.
m̃ito nohibetur cũ .p. salutis ⁊ secu¬
ncatis int̾sit ⁊̃ eloachas ⁊ nũos pur
opera excepit quoꝵ mora periculum
aliꝙ anatura: Nam ĩ his quo ꝯcẽ¬
puandam putauit oꝑis noui uũci¬
acõm. ouis om̃ dubitat mł̾to meliꝰ
ĩ peoui opens nccͣu iugentem eitiũ

Expanded text:
quod ui aut clam aut uti possidetis uti.Si quis riuos uel cloacas uelit reficere uel purgare, operis noui nuntiatio merito prohibetur, cum publicae salutis et securitatis intersit eopera excepit, quorum mora periculum aliquod allatura est: nam in his quoque contemnendam putauit operis noui nuntiationem. quis enim dubitat multo melius impediri ope
Abbreviated transcription (Latin):
minus boniuiri arbitriũ lat̾ des
promitatur ne erinde ÷ acsioꝑ¬
ii remedium utilitatẽ. Nã remittit
ueraccõm ad precorem uemẽdi
desid̾andi ut omissa fieret nũts¬
acõ. ¶ orui procuratorio noĩe uũ¬
dci an̾it sinõ satis dabit eam rẽ dũ
ratam hĩtur nũciaco oĩmcdoreĩt¬

Expanded text:
minus boni uiri arbitratu satisdet repromittatue, perinde est, ac si op remedium utilitatem: nam remittit vexationem ad praetorem veniendi et desiderandi, ut missa fieret nuntiatio. Qui procuratorio nomine nuntiaverit, si non satisdabit eam rem dominum ratam habiturum, nuntiatio omni modo remitt
Abbreviated transcription (Latin):
accum sit õnucdo restituend̾ io ẽẽ ab
eo cum quo agitur. Si uero infliuni¬
nis ag̾ delocus sit aut glarea inuecta
aut fossa humo repleta cunc faciẽdã
ꝯun cuxat prestandam.

Expanded text:
actum sit, omnimodo restituendum id esse ab eo, cum quo agitur: si uero ui fluminis ag‹g›er deletus sit aut glarea iniecta aut fossa limo repleta, tunc patientiam dumtaxat praestandam.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥtor ꝙ exedibꝰ eiꝰ intuas pͥmiet ees
hic edes acciꝑt debes ꝓ or̃ ed ificio. hoc
ifest. ex ed isicio eius iutuũ ed uficiũ. ħ
ẽẽ ⁊ si area abutialib iurte es uno
sir ⁊ si forte inquit douca ductaatu

Expanded text:
 aedibus eius in tuas pertinet'. aedes hic accipere debes pro omni aedificio, hoc est ex aedificio eius in tuum aedificium. hoc esse et si area ab utralibet parte aedium sit et si forte, inquit, cloaca ducta sit ex
Abbreviated transcription (Latin):
dam mad solo ip̃i corrũpendo ma¬
uiis infert. Idem ⁊ ĩ unieis succisis
cetͥm qui fructũ autert. furti deb
ꝯueñisitaq siquit operis insolo
tiat int̾dictum locum ht̃. ¶Insolo
fieri acapimius. ⁊ siquis cta arlo¬
Sios fiati uo rmnitũ siquis cta fruct̃
nboꝵ. ¶ Siquis aceruũ storis.

Expanded text:
quodammodo solo ipsi corrumpendo manus infert. idem et in uineis succisis. ceterum qui fructum aufert, furti debet conueniri. itaque si quid operis in solo fiat, interdictum locum habet. in solo fieri accipimus et si quid circa arbores fiat, non si quid circa fructum arborum. Si quis aceruum stercoris
Abbreviated transcription (Latin):
se iudicio defende adu̾sus eos qui rat̾¬
dicendũ putant ne opus fiat an iu¬
deat᷑ se desinere ũi fac̾e ⁊ mag̾ ẽ.ut
desiuat si mõ satis osferat. ⁊ defend̾e
ꝑuramꝰ ẽ.siquis agat. ⁊ ita sab̾ scribit.

Expanded text:
se iudicio defendere aduersus eos, qui interdicendum putant, ne opus fiat: an uideatur desinere ui facere? et magis est, ut desinat, si modo satis offerat et defendere paratus est, si quis agat: et ita Sabinus scribit
Abbreviated transcription (Latin):
eum iũ facere.¶ Clam fac̾e uderi
celsꝰ scribit eum qui celauit adusa¬
rio. neq ei demũciauit. simodo trnni¬
it eius ꝯtrou̾siani. aũ debuit timere.
Id̾ aristo pucareum quorcdam fac̾e.
qui celandi auimũ ht̃. eum qui ꝑ¬
hibituꝵ se intellex̾it.⁊ id exntumat.
clam fac̾e̾ ait. qui exulimare debent
sibi ꝯnoilsiã futurã.qr nõ opiuio

Expanded text:
eum ui facere. Clam facere uideri Cassius scribit eum, qui celauit aduersarium neque ei denuntiauit, si modo timuit eius controuersiam aut debuit timere. Idem Aristo putat eum quoque clam facere, qui celandi animo habet eum, quem prohibiturum se intellexerit et id existimat aclam facere, qui existimare debeat sibi controuersiam futuram, quia non opinio
Abbreviated transcription (Latin):
uendere eum mfans nõ possit. ⁊ extat qͥ d̾
s ⁊̃ diuiis pius cassdͥ de creto rescupsit ita
rem explicari ut paites seruoꝵ quib per
fidoi cõmissum lib̾tas data÷ iusto p̾cõ ex¬
cimentur. ata ita seruus ab hiis aui ro¬
gati sunt mammuttatur. hi aut̃ qui
eps manimiserunt necii nomiue per¬
inde fracribi ⁊ coħredib suis obligati eit
accr. si ob eam rem̃ exiudicati causacũ
hue agi possit In fiuiosi persona diuin
pius iescupsit fidei cõmissam lib̾catem
nõ impediri sub cõdicc̃e scupti ħ iedis ꝙͣ
comptẽ mencis nõ eẽ affuͦmat̾iuisgit᷑
si constitent ei iecce aitain per fider ꝯmis¬
sum lib̾catem decretum int̾ponetur. qͦ ad
ipsum compleatur. ad exemplum infã¬
deis gͦ ⁊ si inmuco ⁊ in surdo subuenitur.
s̃ ⁊ si quis sine hrede ur alio successore
decessent qui fidei cõmissam ub cutem
dam ee̾ censint senatꝰ.s ⁊ si quis suus

Expanded text:
possit: et exstat quidem sed et diuus Pius Cassio Dextro rescripsit ita rem explicari, ut partes seruorum, quibus per fideicommissum libertas data est, iusto pretio aestimentur atque ita seru‹u›s ab his qui rogati sunt manumittatur. hi autem, qui eos manumiserunt, pretii nomine perinde fratribus et coheredibus suis obligati erunt, atque si ob eam rem ex iudicati causa cum his agi possit. In furiosi persona diuus Pius rescripsit fideicommissam libertatem non impediri sub condicione scripti heredis, quem compotem mentis non esse adfirmatur. igitur si constiterit ei recte datam per fideicommissum libertatem, decretum interponetur, quo id ipsum complectatur, ad exemplum infantis. Ergo et in muto et in surdo subuenietur. Sed et si quis sine herede uel alio successore decesserit qui fideicommissam libertatem dam esse cen
Abbreviated transcription (Latin):
ueut se manumissurum. S ħ cunc de¬
inum si largiatur porcõ ꝙͣ acceperit ad
seiui p̾cium. paratꝰq sit duis tanti uẽ̾
dere eun. alioquin exceptc̃e dou deleb̾
iegatanus iepeni.

Expanded text:
uerit se manumissurum sed hoc tunc demum, si largiatur portio quam accepit ad serui pretium paratusque sit dominus tanti eum uendere: alioquin exceptione doli debebit legatarius repelli.
Abbreviated transcription (Latin):
uũ regatꝰ sit maiuinuitẽ. ⁊ dodrantẽ
ex legato accipere nõ eẽ conpenendũ
sunt qui putant cogend̃. legatanũ s̃¬
uum redimere. ⁊ se oner subiccisse dũ
accepit drodrantẽ. s: si paratꝰ sit retro

Expanded text:
eruum rogatus sit manumittere et dodrantem ex legato acceperit, non esse compellendum sunt qui putant cogendum legatarium redimere seruum, et se oneri subiecisse, dum accipit uel dodrantem: sed si paratus sit retro
Abbreviated transcription (Latin):
.io haue legem uon peitinet: aũ oꝑas
prestando pet ubꝰari. Iõ cecauenus ꝓbac.
⁊ adicit oblipari si uł cura ut mercedem:
operar̃ capiat. is incelligitur qui hoc
solum agat ut utiqi iũcedẽ accipiat.
⁊ si substicuto oꝑarum eam stipiuatꝰ
nõ iccuto nõ delentur. ꝯmia ius aureoꝵ
ucc̾e per alium patronũ direcca ꝯdicõi
sue ieoditus anm̾ta sibi a c̾cuis pationꝰ
ieliquenit preleri desiderit. li eiuĩ ⁊ bñ¬
cuce scucencia dcã rescissa fuerat. uict̃¬

Expanded text:
ad hanc legem non pertinet, quoniam operas praestando potest liberari. idem Octavenus probat et adicit: obligare sibi libertum, ut mercedem operarum capiat, is intellegitur, qui hoc solum agit, ut utique mercedem capiat, etiamsi sub titulo operarum eam stipulatus non idcirco non debentur, quia ius aureorulusione per alium patronum detecta condicioni suae redditus alimenta sibi, quae tertius patronus reliquerat, praeberi desiderat. hutate sententia dicta rescissa fuerat: uict
Abbreviated transcription (Latin):
inntace dui in lib̾cute est. qui possõmo
onni sentencia daca mincie se dedit.
in pari cansa ceceris seriuis. halendꝰ e̾.
nec exonaerat eum qui po ub̾o balea.
inquibidam ⁊ licet lib appareat exue¬
coratus id ÷ mlicia renict᷑ oastris res¬
cietur uciq qui ex seruitute in ub̾ca¬
cem petitus sit. ur aui nõ siue dolo .iii.
mub̾tace morat᷑ ÷ ai uero percalũp¬
niam pecitus inseruitutẽ e̾: ĩ muicia
retiuebitur. Colui ingeuiuis promĩ¬
ciatus ÷. si se muilicie deoit int̾ quĩqũ

Expanded text:
luntate domini in libertate est, qui possessionem dum sententia data militiae se dedit, in pari causa ceteris seruis habendus est nec exonerat eum, quod pro libero habeatur in quibusdam. et licet liber apparuerit, exauctoratus, id est militia remotus castris reicietur, utique qui ex seruitute in libertatem petitus sit uel qui non sine dolo malo in libertate moratus est: qui uero per calumniam petitus in seruitutem est, in militia retinebitur.Qui ingenuus pronuntiatus est, si se militiae dedit, intra quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
eriuogꝰ cum pacco participacõnis pre¬
cii maior.xx. anuis uenalẽ se p̾buit.
uec post in animussionẽ ad ubercatẽ
statu is qui de lib̾cate sua litigat.
pͥoraudiendus : polart uolcus serp¬
sum inub̾tatis eẽ possõe. Inder autẽ
aui de ubͥtate cognoscit. ⁊ de rebus

Expanded text:
partitionis pretii maior uiginti annis uenalem se praebuit, nec post manumissionem ad libertatem statu is, qui pro libertate sua litigat, prior audiendus est probare uolens se ipsum in libertatis esse possessionem.Iudex autem, qui de libertate cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
Quesitum ÷ au emptor seruo recce
cepiss. ⁊G̃aiꝰ seius stichum sernum
ãio an obstet sticho ad consequõdã
de Cum uecessitas piolundi de uigenu¬
itate sira nõ in craubit. ultro si ip̃e
⁊ rbair desiceret audiendus ÷. Lorui
de iugenuitate agnoscunt. de auũp¬
na eius aui cenere controu̾siam mn¬
ouit. ad mod̃ exilii possunt ferre sen¬
cenciam. ¶Tutores ur pecuratores
pupilloꝵ auor cutelams ⁊ ies.⁊ diuinis¬
crauerunt. postea status auestionẽ
facere nõ possunt. Corautꝰ uxori eio¬

Expanded text:
Quaesitum est, an emptor seruo recte coepisse.Gaius Seius Stichum seruum uaero, an obstet Sticho ad ‹con›sequendam  Cui necessitas probandi de ingenuitate sua non incumbit, ultro si ipse probare desideret, audiendus est. Qui de ingenuitate cognoscunt, de calumnia eius, qui temere controuersiam mouit, ad modum exsilii possunt ferre sententiam. Tutores uel curatores pupillorum, quorum tutelam et res administrauerunt, postea status quaestionem facere non possunt. Maritus uxori ei
Abbreviated transcription (Latin):
aul. Siut noponitur post perfram
sme uua condicc̾e emptom. postea
ciuptor ex noluntate sua lit̾as eiuisit.
auib pofiteretur se post ceit̾ cempꝰ
manunussur eum quẽ emerat. nõ
iuderi eas lit̾as ad coustitucõm diui

Expanded text:
 ut proponitur, post perfectam sine ulla condicione emptionem postea emptor ex uoluntate sua litteras emisit, quibus profiteretur se post certum tempus manumissurum eum quem emerat, non uideri eas litteras ad constitutionem diui
Abbreviated transcription (Latin):
amex seruitute de fensi eẽnt. utid dũ¬
caxat fenent qued in donio cuiꝰq intu¬
lissent sin eoꝵ aut̃ bonis qui post maũ¬
uussionẽ iepecere originẽ suam uolu
soris seciun ferant. ceceui bona ielm̃¬
qͥrent iui ex cuius familia exissent.

Expanded text:
qui ex seruitute defensi essent, ut id dumtaxat ferrent, quod in domo cuiusque intulissent: in eorum autem bonis, qui post manumissionem repetere originem suam uoluisoris, secum ferant, cetera bona relinquerent illi, ex cuius familia exissent.
Abbreviated transcription (Latin):
pulatur si usumfrutũ stipłetur i¬
cħ̾ agit. s quid it̾ stipulatus si attũ
pea stipuletur. alind mag̃stipulat᷑
exceptosi mͥ aut ticio stipulatus sĩ.
re credicori: uł cui ussit. fit aut̃
delegatõ. uł ꝑ stipulacionem. ł.
ꝑ litis ꝯtestacionem. Pauł.
i quis delegau̾it debitorem. ꝙi do¬
li mali exceptõe tueri posse ĩcieb¬
at: simł idebitur ei: quidonat
s si ꝑignoranciam reꝓmisat c̾di

Expanded text:
etur, nihil agit. sed qui iter stipulatus actum postea stipuletur, aliud magis stipulatur: excepto eo, si mihi aut Titio stipulatus sim: re creditori uel cui iusserit. Fit autem delegatio uel per stipulationem uel per litis contestatii quis delegauerit debitorem, qui doli mali exceptione tueri se posse sciebat, similis uidebitur ei qui donat, sed si per ignorantiam promiserit credi
Abbreviated transcription (Latin):
scił mulłam rõem ad hibet᷑ fide¬
ussor: cũ flagiose rei societas co
cumã mutiiã accipientibꝰ. ita
ut duo rei eiꝰdem debiti fu̾int.
ap̃ aureliũ palma mandator
extitit. Iulu bona ad fiscũ ue¬
nerũt simiłr. ⁊ creditori fiscus
successerat: mandato allegab¬
at se lib̾atũ iure ꝯfusionis. Oa
fiscus tã crediteri qmͣ debiton suc¬
cesserat. Et qͥ si unꝰ debitor fuiss
ñ dubitabã sic̃ fideuissorẽ ita ⁊
mandatorẽ lib̾atũ ẽẽ Otmͣus .n.¬
ꝯuento iudicio pͥncipali debito¬
re mandator nͣ lib̾at᷑. tm̃ uͥ succ¬
essit cͥreditor debitori: ueluti solucõis

Expanded text:
in nullam rationem adhibetur fideiussor, cum flagitiosae rei societas coicuniam mutuam accipientibus, ita ut duo rei eiusdem debiti fuerint, apud Aurelium Palmam mandator exstit‹it›: Iulii bona ad fiscum uen‹e›runt: similiter et creditori fiscus successerat. mandator allegabat se liberatum iure confusionis, quia fiscus tam creditori quam debitori successerat. et quidem si unus debitor fuisset, non dubitabam sicut fideiussorem, ita et mandatorem liberatum esse: quamuis enuento principali debitore mandator non liberetur, tamen ubi successit creditor debitori, ueluti solutionis
Abbreviated transcription (Latin):
i pupiltus sme cutoris anctoritate
rema su̾am fore stipulatus pͥubes fa¬
ctus ratam stipulacionem habiͣt
nonandi cãtollitur tutuele accõ.
si ñ habiͣt ratum: lic tutele egis¬
s ht̃ tñ adhuc exstipulatu accionẽ
si index tutele ñ alit̾ ꝯdempre d qͣm

Expanded text:
i pupillus sine tutoris auctoritate rem saluam fore stipulatus pubes factus ratam stipulationem habuerit nouandi causa, tollitur tutelae actio. si non habuerit ratum, licet tutelae egisset, habet tamen adhuc ex stipulatu actionem: sed iudex tutelae non aliter condem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ onacõ ẽ pͥoris debiti in aliam obli¬
uł natur alem: tͥnsfusio⁊ de eg¬
denti causa ita noua constitua¬
tur: ut pͥor ꝑinatur. nouacio .n.
a nouo nonĩ accepit. ⁊ auoua ob¬
ligatõe: illud ñ int̾ẽ: quał p̾cessit ob¬
ligacõ: utr̃ naturał an cauł. an hon¬
oraiͣa. ⁊ utr̃ u̾b̾: anre: an ꝯsensu.
qnałcumq igitur obligõ sit que p̃¬
censim nouar ũb̾ pot̃ dum modo se¬
quens obligõ an cimlit᷑ teneat. aut
uatur ałi ut puta si pnpillus sine tuĩ¬
toris auctoritate ꝓmisei̾t.⁊ dem.¬

Expanded text:
ovatio est prioris debiti in aliam obliel naturalem transfusio denti causa ita nova constituatur, ut prior perematur. novatio enim a nouo nomen accepit et a noua obligatione. Illud non interest, qualis processit obligatio, utrum naturalis an ciuilis an honoraria, et utrum uerbis an re an consensu: qualiscumque igitur obligatio sit, quae praecessit, nouari uerbis potest, dummodo sequens obligatio aut ciuiliter teneat aut naturaliter: ut puta si pupillus sine tutoris auctoritate promiserit. 2 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
tebitore exegissem.⁊ tñ si de iubes: nõ
sit nõuatõ qr ñ hec agitur ut nouetur
cũ pecumã nutuã dedit quis sm̾ stipu¬
lacõe ⁊ ex ꝯtiñti fecit stipulationẽ: umnꝰ
ꝯͣitus ẽ. idẽ er̃ dicendum ⁊ si anͣ stipul
lacõ ẽ: moxpetuuia num̾ata sit. ⁊ o¬

Expanded text:
debitore exegissem, tantum fideiubes?', non fit nouatio, quia non hoc agitur, ut nouetur. Cum pecuniam mutuam dedit quis sine stipulatione et ex continenti fecit stipulationem, unus contractus est. idem erit dicendum et si ante stipulatio facta est, mox pecunia numerata sit. 7 P
Abbreviated transcription (Latin):
sit diemi am̃ m̃turñ. atqi lub cõdici¬
one stipulat᷑us ñ statii nouat nͥ ꝯdi¬
cio extit̾it. si quis itastipulacus a
seio sit: ꝙ a cicio stipulacus fuero da¬
respoudes. ausi pestea ticiꝰ stipulatꝰ
sit: fiat non acõ. solusq teneat᷑ seiꝰ
⁊ aic celsus nouacionem fr̃. si mõ id
ac̾tum sit ut nouetur: uł ut seius
debat ꝙ ticius ꝓmisit. nã ⁊ eodẽ ip̃r
⁊ impleri pͥoris stipułonis ꝯdiction¬
em. ⁊ nouai ait. eoq ire ntimur.
idem cellurm ait: indicatin soĩui sti¬
pulacõe. accionẽ uidicati ñ nouari
M̾ito quia hec solum agitur ea stipu¬
lacc̃e: ut fidenissorib cautũ sit. nõ
ut ab obligacione iudicati discedat᷑.
rcellus neutr̃ ub̾ari. s tͥtiũ elig̾e p̃¬
sem ꝓ quo .x. solu̾e uelit. ¶ si ab a¬
lio ꝓmissã sibi dotẽ: mai̾tus ab ux ͥ¬

Expanded text:
turum: at qui sub condicione stipulatur, non statim nouat, nisi condicio extiterit. Si quis ita stipulatus a Seio sit: 'quod a Titio stipulatus fuero, dare spondes?', an, si postea a Titio stipulatus sim, fiat nouatio solusque teneatur Seius? et ait Celsus nouationem fieri, si modo id actum sit, ut nouetur, id est ut Seius debeat quod Titius promisit: nam eodem tempore et impleri prioris stipulationis condicionem et nouari ait, eoque iure utimur. Idem Celsus ait iudicatum solui stipulatione actionem iudicati non nouari, merito, quia hoc solum agitur ea stipulatione, ut fideiussoribus cautum sit, non ut ab obligatione iudicati discedatur.rcellus neutrum liberari, sed Tertium eligere posse, pro quo decem soluere uelit. Si ab alio promissam sibi dotem maritus ab ux
Abbreviated transcription (Latin):
i stichilm dauͣ stipulatus fũo: ⁊ cura
rursus eundẽ stipulatus suero: deli¬
uit ꝑiculum ad ꝓmissorẽ ꝑ ti̾e: qi
mora purgata. ¶legata uł fid̾i con¬
missa si instipulationẽ fueruit mͤ¬
dutta. ⁊ hec actum ẽ ut nouarent᷑.
fiet nouacõ. si quid̾ pure uł indiem¬

Expanded text:
i Stichum dari stipulatus fuerim et, cum rursus eundem stipulatus fuero, desinit periculum ad promissorem pertinere quasi mora purgata. Legata uel fideicommissa si in stipulationem fuerint deducta et hoc actum, ut nouetur, fiet noua
Abbreviated transcription (Latin):
usus fructꝰ debitorem meũ delegan̾o
tibi: ñ nouatur: obligatõ inca ꝙͣui
exceptione doli uł in factum tutus de¬
u̾at ẽẽ adu̾s meis qui delegatus suͣit
⁊ ñ solum don maneat eius ulusfru¬
ctus cui delegani. s t̃ pꝰ int̾itum eiꝰ
indebimũs qr ⁊̃ hoc incõmodum sẽ¬
tit: si post mortem meã. maneat
enis ususfruitus. ⁊ hec eadem dicenda
sunt: inqu alib obligaciõe ꝑsone
coherenti. i deu. met osal¬

Expanded text:
usus fructus debitorem meum delegauero tibi, non nou‹a›tur obligatio mea: quamuis exceptione doli uel in factum tutus debeat esse aduersus me is qui delegatus fuerit, et non solum donec manet ei usus fructus cui delegaui, sed etiam post interitum eius: uidebimus quia etiam hoc incommodum sentit, si post mortem meam maneat si usus fructus. et haec eadem dicenda sunt in qualibet obligatione personae coh
Abbreviated transcription (Latin):
uorei ꝓmittendi sunt: ⁊ alt̾i hr̃s
extitit creditor: iusta dubitacõ ẽ:
ntr̃ alt̾ quo lib̾atus ẽ: acsi soluta fu¬
iss pectunia: an ꝑsona tĩ exemp¬
ta consusa ebligacione Et puto a¬
diciõe hereditatis ꝯfusione obliga¬
cionis eximi ꝑsonam. s acessioneᷤ
ex eius ꝑsonalisari põ illã rõnem
qr ñ pessunt ꝓ eodem ap̃ ennd̾ opli¬
gati ẽẽ. ut ꝙ̃ admodum maꝑe᷑ alias
sĩ pessunt: ita nccͣ remaneant᷑. Igĩ
altm̾ reũ eiisd̾ pecunie ñ lib̾aͣ. ⁊
ꝑ ret uecfidenissorem uł manda¬
torem eiꝰ ꝑlanc qr is mandati id
ueniri Cum alt̾o aut̃ reo uł insolid̾̃
siñ smͣt sccietas uł inpartem. si so¬
cii suuͣnt: pꝰ se creditorem ag̾e ¶d̾
si c̾ditor fideuissori hr̃s fu̾it: ur fi¬
deuissor crediceri. puto conuenire
s ponamus unũ ex reis ꝓ mutendi
rattum ẽẽ uͤase pet̾etur deñ mã¬
datorem soluisse: mandati idud̃
ꝯneuire pot̾it ⁊̃ eum quo pactus ẽ.

Expanded text:
rei promittendi sint et alteri heres extitit creditor, iusta dubitatio est, utrum alter quoque liberatus est, ac si soluta fuisset pecunia, an persona tantum exempta confusa obligatione. et puto aditione hereditatis confusione obligationis eximi personam: sed et accessiones ex eius persona liberari propter illquia non possunt pro eodem apud eundem obligati esse, ut quemadmodum incipere alias non possunt, ita nec remaneant. igitur alterum reum eiusdem pecuniae non liberari et per hoc nec fideiussorem uel mandatorem eius. plane quia is mandati iudiueniri. cum altero autem reo uel in solidum, si non fuerit societas, uel in partem, si socii fuerunt, posse creditorem agere. quod si creditor fideiussori heres fuerit uel fideiussor creditori, puto conuenire ri reum. Si ponamus unum ex reis promittendi pactum esse, ne a se peteretur, deinde mandatorem soluisse: mandati iudicio conuenire potuit etiam eum, cum quo pactum est:
Abbreviated transcription (Latin):
i fideiissori sub ꝯdicione obligato.
si nauis ex asia nem̃t. quẽ sub hec
mͦ acceꝑit. nt usq ad cempꝰ uites
ue dũ taxat obligaretur. ⁊ penden¬
te ꝯdicione accepto latum fu̾it. ⁊ is
fideuissor adhuc pendente ꝯdici¬
one mortuus su̾it: ꝯfestima reo pe¬
tͣe possinn. qr existens ꝯdicio n ob
ligacionẽ inꝑsona iam mortui
esfic̾e. n acceptilacionem cõsirmai¬

Expanded text:
i fideiussori sub condicione obligato "si navis ex Asia venerit", quem sub hoc modo accepi, ut usque ad tempus vitae suae dumtaxat obligaretur, pendente condicione acceptum latum fuerit et is fideiussor adhuc pendente condicione mortuus fuerit: confestim a reo petere possum, quia existens condicio neque ligationem in personam iam mortui efficere neque acceptila
Abbreviated transcription (Latin):
inot q̾dam. s cũ usus fructꝰ fundi iꝰ ẽ mͣci¬
iule ẽ fideiusserẽ exsua ꝓmissiõ
ne ñteneri ¶¶deo aseruo põtͣ
fidei ussor accipi: ut ip̃e d dñsi
recte accipiat : O uẽ fideiꝰsorẽ: ⁊̃
abeo ip̃o seruo int̾rogari: nichil
impedit. ¶Si afurioso stipulatꝰ
fu̾iit: ñ posse te fideiussore̾ acciꝑe
certũ est. Ouia ñ solũ ip̃a stipu¬
deuissorẽ acceꝑo: tenet᷑ fideiꝰsce.
¶⁊ ad̾ uulgo dictũ est maiefici¬
oꝵ fiderussorẽ accipi nõ posse: ñ
sic nulłigi debr: ut inpena furt
is cuifurtũ fcmͣ sit fide ussorẽ
acciꝑe ñ possit Nam penas ob
maleficia sol .ii: magna tacõ su¬
adet . S ita pociꝰ ut qd̾ cũ aliqͦ¬

Expanded text:
iddam: sed cum usus fructus fundi ius est, inciuile est fideiussorem ex sua promissione non teneri. Adeo a seruo potest fideiussor accipi, ut ipse quoque dorecte accipiat: quem fideiussorem etiam ab eo ipso seruo interrogari nihil impedit. Si a furioso stipulatus fueris, non posse te fideiussorem accipere certum est, quia non solum ipsa stipudeiussorem accepero, tenetur fideiussor. Id quod uolgo dictum est maleficiorum fideiussorem accipi non posse non sic intellegi debet, ut in poenam furti is, cui furtum factum est, fideiussorem accipere non possit nam poenas ob maleficia solui magna ratio suadet, sed ita potius, ut qui cum ali