comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ret ulli hominum simultatio sa¬
cerdotum. Uerum cum ꝑ dies mul¬
tos in ep̃oꝵ concilio de fide qͦstio
magnus numerus sacerdotum.
om̃s arrũ nouitatib adu̾sabant᷑.
Fauebant uͦ ei uiri in questionib
callidi: & ob id simplicitati fidei
aduersi . II. De contiersione
philosophi dialectioi.
Uantã uͦ uirtutem habeat
simplicitas fidei: etiã ex his
quẽ itubi gesta referuntur
agnoscimus. Et enĩ cũ ꝓ studio
religiosi imꝑatoris ex omni terra
sacerclotes dei coissent: opinione
non impbabilit̾ eruditis mouebat.¬
& fiebat ingens spectaculũ con¬
uenientib ad audiendũ cloctis et
literatis uiris: nec tamen ullo ge¬
nere philosophus concludi a quo¬
quam poterat aut constritigi.
anta crentin dicendi arte obresti
questionib ocetrrebat at hli
maximo p uaret᷑ astrictas relit
angui lubricus laberes. rlor
ostenderet ds quia non insermone
iregnũ di s inurtute consistice
quidam ex confessorib simplicis¬

Expanded text:
ret ulli hominum simulatio saret ulli hominum simulatio sacerdotum. Verum quum per dies multos in Episcoporum Concilio de fide quaestimagnus numerus sacerdotum, omnes Arii novitatibus adversabantur. Favebant vero ei viri in quaestionibus callidi. et ob id simplicitati fidei adversi. CAPUT III. De conversione Philosophi Dialectici. Quantam vero virtutem habeat fidei simplicitas, etiam ex his quae inibi gesta referuntur, agnoscimus. Etenim cum pro studio religiosi Imperatoris, ex omni terra sacerdotes Dei coissent, 220 opinione non improbabiliter eruditis, movebat: et fiebat ingens spectaculum, convenientibus ad audiendum doctis et litteratis viris. Nec tamen ullo genere philosophus concludi a quoquam poterat, aut constringi. Tanta etenim dicendi arte objectis quaestionibus occurrebat, ut ubi maxime putaretur adstrictus, velut anguis lubricus elaberetur. Sed ut ostenderet Deus, quia non in sermone regnum Dei, sed in virtute consistit, quidam ex Confessoribus simplicis
Abbreviated transcription (Latin):
lice quim ad id ꝓpter quod uen¬
cum suerat Animos dabant.
straret᷑ : diem certã statuit. qͣ¬
monie habere uideret᷑ deferret.
E cum resedisset: suscepit a singłis
libellos. Quos simul om̃s i
sinu suo continens. nec in eis qͥd
contineret᷑ aperiens: ait ad ep̃os.
Ds̃ uos consticuit sacerdotes. & po¬
testatem uobis dedit de nob̾ quoq
iudicandi: & ideo nos a uobis
recte iudicam᷑ uos autem non
pocestis ab hominib iudicari.
ꝑꝑter qd dei solius inter uoc
expectate uidiciũ: & ur̃a iurgia
quecunq sunt. ad illud diuinũ
reseruent᷑ examen. Uos & enim
nobis adeo datiestis dii: & con¬
ueniens non ÷ ut homo iudicet
deos. sed illȩ solus de qͦ scriptũ ẽ:
ds̃ stecit in spͥnatpo ꝗa deoꝵ. IN
medio autem deos cdiscerNit.
E ideo his omissis: illa q̃ ad fidem
ꝑtinent. absq ulla animoꝵ concen¬
tione distinguite. Oum hec dixis¬
set: om̃s simul querimoniarum
libellos iussit exuri. ne innotesce¬

Expanded text:
haec, quam ad id, pro quo venhaec, quam ad id, pro quo ventum fuerat, animos dabant. straretur, diem certam Al. moniae habere videretur, deferret. Et cum resedisset, suscepit a singulis libellos: quos simul omnes in sinu suo continens, nec in eis quid contineretur aperiens, ait ad Episcopos: Deus constituit vos sacerdotes et potestatem vobis dedit de nobis quoque iudicandi; et ideo nos a vobis recte iudicamur; vos autem non potestis ab hominibus iudicari. Propter quod Dei solius inter vos expectate iudicium, ut vestra iurgia quaecunqureserventur examen. Vos etenim nobis a Deo dati estis dii, et conveniens non est ut homo judicet deos; sed ille solus de quo scriptum est: Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos discernit . Et ideo his omissis, illa quae ad fidem Dei pertinent, absque ulla animorum contentione distinguite. Quum haec dixisset, omnes simul querimoniarum libellos jussit exuri, ne innotesce
Abbreviated transcription (Latin):
taua aa meffabili der
patris bstantia uel natura filiss
conabat᷑. Nie. res in eccłia plurimoᷤ
conturbabat. Sed cum Alexander
ep̃s natura lenis & quietus. assiduis
cõmonitionib arriũ cuꝑet a prauo
incepto & assertionib impiis reuo¬
care. nec tamen res ex sententia ꝓ¬
cederet: qͦd plerosq̃ iam contagio
pestifere. assertionis infecerat. non
solum apud alexandriã. uerum&
ciosum fore credens si dissimularet
in talib. plurimis consacerdocibus
suis rem indicat. Questio latius
in notescit. Sermo usq ad aure
sunt ꝑuenit. Tum ille ex sententia
sacerdotum apud urbem nicẽam
episcopale concilium conuocat.: ibiq
arrium trecentis decem & octo
episcopis residentib adesse iubet.
ac de eius ꝓpositionib & questi¬
ed ineconcilio
Dadimir abile factũm principis
non puco recicendũ. Etenim cum
ex om̃ib penẽ locisꝰ epi conlienissent.
ꝙ ut fieri solet. dier ¶ ex causis
a singli.  ferebant᷑ libelli:
cupe ꝓfisebant᷑. Et magis ad

Expanded text:
t ineffabili Dei Patris substantia vel natura Filium conabatur. Quae res in Ecclesia plurimos conturbabat. Sed cum Alexander episcopus natura lenis et quietus assiduis commonitionibus Arium cuperet a pravo incepto et assertionibus impiis revocare, nec tamen res ex sententia procederet; et quod plerosque jam contagio pestiferae assertionis infecerat, non solum apud Alexandriam, verum eciosum fore credens si dissimularet a talibus, plurimis consacerdotibus suis rem indicat. Quaestio latius innotescit. Sermo usque ad aure26 sunt. Tunc ille ex sententia sacerdotum apud urbem Nicaeam episcopale concilium convocat; ibique Arium trecentis decem et octo episcopis residentibus adesse jubet, ac de ejus propositionibus et quaestieo Concilio admirabile factum Principis non puto reticendum. Etenim cum ex omnibus pene locis Episcopi convenissent, et ut fieri solet diversis ex caussis a singulis: offerebantur libelli, culpae proferebantur, et magis ad
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. Nam & ego ipse inqͥt sectis
platonicis institutus. audiens infa¬
mari xp̃ianos. & uidens eos impa¬
uidos ad suscipiendam mortem atq
me supplicium tolerandu: consi¬
Ieriham qͦd impossibile cẽtun ma¬

Expanded text:
sophia; nam et ego ipse, inquit, sectis Platonicis institutus, audiens infamari Christianos, et videns eos impavidos ad suscipiendam mortem atque omne supplicium tolerandum, considerabam quod impossibile ess
Abbreviated transcription (Latin):
uiris istis uidet᷑ animali eẽ similis:
qͦd corpꝰ qͥdem habeat ipsam lictera.
& ea que scđm litteram designant᷑:
animã uͦ occultũ in littera spualem
& inuisibilem sensũ. quem illi ab
auctorib suis edocti sullimius &
nobilius uelut inspicientes ꝑ spe¬
culũ concẽplantur: ex ipsis etiam
nominib admirandas quasdã spe¬
cies intelligentiȩ ꝓferentes. Qd aut̃¬
eoꝵ quȩ conscripsit. & ut seorsum
qͥdem uiri: seorsũ etiã in eisdem
locis feminȩ c̃gregent᷑. & ut uigi¬
lias sic̃ apud nos fieri moris ÷ ꝑa¬

Expanded text:
ri illis videtur animali similis, quod corpus quidem habeat ipsam literam, et ea quae secundum literam designantur, animam vero, occultum in litera spiritualem et invisibilem sensum, quem illi ab autoribus suis edocti sublimius et nobilius velut inspicientes, per speculum contemplantur, ex ipsis etiam nominibus admirandas quasdam species intelligentiae proferentes. Haeorum scribit, ut seorsum quidem viri, seorsum etiam in eisdem locis feminae congregentur, et ut vigilias, sicut apud nos fieri mos est, pera
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicit. Est aut̃ in qͥt insingulis
locis consecrata orationi domus.
quȩ appellatur semnion: uł mo¬
nasterium. Semnion aut̃ in nr̃a¬
lingua significare potest hone¬
stoꝵ conuenticulum. In quod
lecedentes inqͥt. honesta & casta
uitȩ mysteria celebrant. nichil
illuc ꝓrsus qͦd ad cibum potũq
ptinet inferentes. uel ad reliqua
iinani corporis ministeria: sed
segis tantũ libros & uolumina
hissimilia. In quoꝵ disciplinis atq
exercitiis instituti: ad ꝑfectã hea¬
tamq uitã studiis iugib coalesct̃.¬
aut diei usq ad uesꝑam om̃e eis
spaciũ in studioꝵ exercitiis ducit᷑:
quib ad diuinã phylosophiam ꝑ
sacras litteras imbuunt᷑. patrum
leges in allegoricã intelligentiã
deducentes: qinqͥdem formas eẽ &
imagines ea quȩ in legis litera
scripta st̃ opinant᷑ latentis intrin¬
secus ꝓfundi cuiꝰdã diuiniq myste¬

Expanded text:
alia: « Est autem, inquit, in singulis locis consecrata orationis domus, quae appellatur semnion, vel monasterium. Semnion autem significare potest honestorum conventiculum, in quod secedentes honesta et casta vitae mysteria celebrant. Nihil illuc prorsus quod ad cibum potumque pertinet inferentes, vel reliqua humani corporis ministeria, sed legis tantum libros, et volumina his similia. In quorum disciplinis et exercitiis instituti, ad perfectam beatamque vitam studiis jugibus coalescautem diei usque ad vesperam omne eis spatium studiorum exercitiis ducitur: quibus ad divinam philosophiam per sacras litteras imbuuntur; Patrum leges in allegoricam intelligentiam deducentes; quoniam formas esse et imagines ea quae in legis littera scripta sunt, opinantur, latentis intrinsecus profundi cujusdam divinique myste
Abbreviated transcription (Latin):
in anima collocant. & ita demũ
reliquas suꝑ hanc ꝑgunt ȩdificare.
uirtutes. Cibũ potumq nullꝰ eoꝵ
capit ante solis occasum. uidelicet
tẽpꝰ lucis cũ phylosophiȩ studiis.
curam uͦ corporis cum nocte soci¬
antes. Nonnulli aut̃ etiam post
triduũ in cõmunionem ueniunt
cibi. quo scilicet edãcior studioꝵ
fames ꝑurget. Iam uͦ hi qui in
eruditionib sapientiȩ & in ꝓfun¬
diore intelligentia sacroꝵ uolu¬
minũ conu̾santur. tanquã copiosis
dapib inhiantes expleri nequend̃:
& contuendo acrius inflãmant᷑.
ita ut nec quarto iam nec qͥnto
s sexto demũ die ñ tam desideratũ
quã necessariũ corpori indulgeañ

Expanded text:
in anima collocant; et ita demum reliquas super hanc pergunt aedificare virtutes. Cibum potumque nullus eorum capit ante solis occasum; videlicet tempus lucis cum philosophiae studiis, curam vero corporis cum nocte sociantes. Nonnulli autem etiam post triduum in communionem veniunt cibi, quos scilicet edacior studiorum fames perurget. Jam vero hi qui in eruditionibus sapientiae, et in profundiore intelligentia sacrorum voluminum conversantur, tanquam copiosis dapibus inhiantes, expleri nequeunt, et contuendo acrius inflammantur, ita ut nec quarto jam, nec quinto, sed sexto die demum, non tam desideratum quam necessarium corpori indulgeant
Abbreviated transcription (Latin):
Oportebat. nanq ꝑfecti huiꝰ boni
participem fieri omẽm greciam
omnẽq barbariã. in egrpto tam̃
maior ÷ cõpia ꝑ singula quȩq
territoria. p̃cipue aut̃ circa ale¬
xandriam. Nam optimꝰ quisq
ex om̃ib locis uelut ad uberis
patriȩ glebam: festinꝰ accurrit

Expanded text:
Oportebat, inquit, profecto hujus boni participem fieri omnem Graeciam, omnemque Barbariam. In Aegypto tamen major est copia per singula quaeque territoria, praecipue in Alexandria. Nam optimus quisque ex omnibus locis, velut ad uberis patriae glebam, festinus accurrit
Abbreviated transcription (Latin):
renuncient cunctis facultatibꝰ suis
qͥ se ad huicemodi phylosophiam
dederint. & bonis suis qͥb inter
cȩdant. tũ deinde qͦd om̃s etiã uitȩ
sollicitudines ꝓeul abiciant: &
extra urbem egressi. in hortulis
uel exiguis qͥbusq agellulis de¬
gant: refugientes imparis ꝓpositi
consortia. & uitȩ dissimilis concub.¬
nia. scientes impedim̃to eẽ haec
arduũ uolentib iter uirtutis in¬

Expanded text:
renuntiant cunctis facultatibus suis, qui se ad hujusmodi philosophiam dederint, et bonis suis quibus intersunt, cedunt. Tum deinde quod omnes etiam vitae sollicitudines procul abjiciant, et extra urbem egressi in hortulis, vel exiguis quibusque agellulis degant, refugientes imparis propositi consortia, et vitae dissimilis contubernia: scientes impedimento esse haec arduum volentibus iter virtutis in
Abbreviated transcription (Latin):
dem casti corporis ñ necessitate aliqͣ
s deuotione seruantes: dũ sapientiȩ
studus semet gestiunt ñ solũ ani¬
mo s & corpore c̃secrare. indignũ
ducentes libidini mancipare. uas
ad capiendã sapientiã p̃paratum:
& edere mortalem parcum eas a qͥb
expetitur. ex quo posteritas relinqt᷑:
nequaqͣm corruꝑtelȩ mortalitatis

Expanded text:
tem casti corporis non necessitate aliqua sed devotione sancta servantes, dum sapientiae studiis semet gestiebant, non solum animo sed et corpore consecrare. Indignum ducentes libidini mancipare vas ad capiendum sapientiam preparatum et edere mortalem partum eas, a quibus expetitur. Ex qua posteritas relinquatur nequaquam corruptelae mortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦsdam uolentes etiam mortuis
illudere cadauerib ꝓhiberet: cla
extollitur: Offertur iudici forcissim
miles iam dñi. & nusquã se inferior
factus. in c̃fessione ꝑsistens: capite
ꝓ pietate damnat᷑. Alius qͥdam uir¬
cũ multis uerbis a iudice ad negan¬
dũ suaderetur. & eo maiore c̃stan¬
tia fidem suã ꝓfiteret᷑: uiuus ad
atq alexander cũ multo tp̃re &
in uinculis & in cruciatib carceris
torti etiam frequent᷑ & diu̾sis sup¬
pliciis confecti ꝑdurassent in fide.
ignib ad postremũ c̃sumi iubent᷑.¬

Expanded text:
 quosdam volentes etiam mortuis illudere cadaveribus martyrum prohiberet, clamum extollitur. Offertur judici fortissimus miles jam Domini, et nusquam se inferior factus, in confessione persistens, capite pro pietate damnatur. Passus VII Icum multis verbis a judice ad negandum suaderetur, et eo majore constantia fidem suam profiteretur vivus ad et Alexandri: qui multo tempore, cum in vinculis et cruciatibus carceris torti, etiam frequenter et divisis suppliciis confecti, perdurassent in fide, ignibus postremo consumi jubent
Abbreviated transcription (Latin):
astantes. cum qͥdam xp̃ianꝰ a iudice
torqueret᷑. & iam pene ad negandũ
decłmaret: dirũpebant᷑ intͣ semecipsos.
& uultu. & oculis. ac nutib uelut ers¬
gere conabant᷑ illũ qͥ in supplicus
positus trepidabat. Int̾dum etiam
manus ꝓtendere ac totius reliqui
corporis motib. & habitu diuerse
inclinati. tanquã sulleuare lapsantis
animos gestiebant. Conu̾si uͦ ad eos
om̃s. & quid de semetipsis ꝓficerent᷑
ex eoꝵ motib agnoscentes: priꝰ pene
quã in eos uulgus cla morih insilirec.
ipsi in medium̃ ꝓrẽꝙunt sese

Expanded text:
astantes, cum quidam Christianus a judice torqueretur, et jam pene ad negandum suaderetur, disrumpebantur intra semetipsos, et vultu, oculis ac nutibus velut erigere conabantur illum qui in suppliciis positus trepidabat. Interdum etiam manus protendere, ac totius reliqui corporis motibus et habitu diverse inclinati, tanquam sublevare lapsantis animos gestiebant. Conversi vero ad eos omnes, et quid de semetipsis profiterentur, ex eorum motibus agnoscentes, prius pene quam in eos vulgus clamoribus insiliret, ipsi in medium prorumpunt, ac se
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt defertur. In hoc uͦ nulla a rudice
moderatio reseruatur: s geminatis
suppliciis exeruciatũ. cũ latronibus
issit incendi: ignorans qͦd crudelitate
sua optimo martyri similitudinem
saluatoris detulit. qͥ ꝓ salute huma¬
ni generis una cũ latronib ꝑtulit

Expanded text:
et, defertur. In hoc vero nulla a judice miseratio reservatur, sed geminatis suppliciis excruciatum cum latronibus jussit incendi, ignorans quod crudelitate sua optimo martyri similitudinem Salvatoris detulit, qui pro salute humani generis una cum latronibus pertulit
Abbreviated transcription (Latin):
tio p̃terire. Is nanq cũ rem cuiꝰdam
batur in iuriis. Persistens. rursum blan¬
diciis mulcebat᷑. Cum uͦ utrunq con¬
tẽneret: p̃acuta sude ualidissime tͣns¬
uerberatus ꝑ media uiscera necitra
errantes. fame.siti.frigore. languore:
latronib bestiisq con sumptȩ sint:
Qui om̃s imitati electos dĩ ꝓpħas. gła
urbis ȩgypti quȩ dr̃ nilopolis. cum
ad arabicũ montem una cũ grandeua
coniuge discessisset: nulli ultra appa¬

Expanded text:
is martyris. Is namque cum rem cujusdam batur injuriis, persistens rursum blanditiis mulcebatur. Cum vero utrumque contemneret, praeacuta sude validissime transverberatus per media viscera neci traerrantes, fame, siti, frigore, languore, latronibus, bestiisque consumpti sunt; qui omnes imitati electos Dei prophetas, urbis Aegypti quae dicitur Nilopolis cum ad Arabicum montem una cum grandaeva conjuge discessisset, nulli ultra appa
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd eiꝰ sententiam uineere cupiebat.
qua laudabili uoce decreuerat ni¬
chil se ꝓrsus eoꝵ quȩ sibi c̃tra fas
imꝑabantur acturam. Quęq stadi¬
ti sui tenax: ad ultimum capite.
punitur. Seda uͦ fuit mercuria¬
nomine anus uenerabilis. & fȩcun¬
iudicem: & ille uunci erubescit a
feminis. inauditis torm̃toꝵ gene¬
rib toleratis. finem om̃ium ferro
cedente suscipiunt. Heron qͦq &¬

Expanded text:
iam vincere cupiebat, quia laudabili voce decreverat nihil se prorsus eorum quae sibi contra fas imperabatur, acturam; quae statuti sui tenax ad ultimum capite punitur. Secunda vero, Mercuria, anus venerabilis et fecunjudicem, et ille vinci erubescit a feminis, inauditis tormentorum generibus tolerat, finem omnium, ferro cedente, suscipiunt, gloriose
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Istigͥ diuni martyrel qͥ cũ
xp̃o in cȩlestib sedent. & regni eius
participes sunt atq iudicis. qͥ cum
ipso de lapsis frĩb iudicant. isti
scientes qͦd ds̃ nr̃ cuiꝰ ipsi erant
martyres ñ uult om̃ino mortem
morientis. s conu̾sionem eiꝰ & peni¬
tentiam querit. Si gͦ isti receꝑunt.
qͦsdam & in eccła statuer̃. in orati¬

Expanded text:
tur divini martyres, qui cum Christo in coelestibus sedent, et regni ejus participes atque judicii, qui cum ipso de lapsis fratribus judicant: isti,scientes quod Deus noster, cujus ipsi erant martyres, non vult omnino mortem morientis, sed conversionem ejus et poenitentiam quaerit. Si ergo isti receperunt quosdam, et in Ecclesia statuer
Abbreviated transcription (Latin):
puerulũ dioscorũ tanquã ꝓ ęcate
etiã uerberih agit. Quem cum in
nullo sibi cędere uideret: ferocius
eũ cruciare c̃cendit. Tũ deinde cęc̾os
uariis torm̃tis dilanians: cũ pari
mͦ constantia fidei uideret armatos.
tradi ignib iubet. Dioscorum uͦ
puerum qa liboi c̃stant̃ & lapienter
mom̃ib respondisset. admiratus

Expanded text:
puerulum Dioscorum, tanquam pro aetate etiam verberibus agit. Quem cum in nullo sibi cedere videret, ferocius eum cruciare contendit. Tum deinde caeteros variis tormentis dilanians, cum pari modo constantia fidei videret armatos, tradi ignibus jubet. Dioscorum vero puerum, quod sibi constanter et sapienter in omnibus respondisset, admiratus
Abbreviated transcription (Latin):
constrietꝰ. ita t neq incedere neq
stare posset. cum his qͥ eũ in sellula
portabant offertur. Quoꝵ unis
qdem statĩ negauit. alius uͦ nomine
heunus cum uiliano sene in dñi¬
itui cxp̃i confessione ꝑdurat. Quiq
iubent᷑ camelis impositi. ꝑ omnem
circunduci qiuitatem. & flagris
hinc inde ue rberantib populo¬

Expanded text:
constrictus esset, ut neque incedere neque stare posset, cum his, qui eum in sellula portabant, judici offertur: quorum unus quidem statim negavit, alter nomine Eunus, cum Juliano sene in Domini confessione perdurat: quique jubentur camelis impositi, per totam circumduci urbem, et flagris, hinc inde inspectante populo
Abbreviated transcription (Latin):
iubent impia uerba ꝓferre. Qđ
ei membrat̃ fustib colliserunt:
uultũq & oculos acutis calamis
terebrantes: extra urbem cũ cruci¬
atib eiecerunt. ibiq qͦd in eo suꝑ¬
erat ipiꝰ. lapidibus eiecerunt:

Expanded text:
jubent impia verba proferre; quod us ejus fustibus colliserunt, vultumque et oculos acutis calamis terebrantes, extra urbem cum cruciatibus expulerunt, ibique quod in eo suprerat spiritus lapidibus ejecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mirandã uirginem longeuȩ ȩtatis
apolloniam nomine cũ corripuis¬
sent: dentes pͥmo ei om̃s effoder̃.
Congestis deinde lignis extruxer̃
rogũ. cõminantes uiuã se eam in¬
censuros: ñ cũ ipsis pariter impia
uerba ꝓferret. At illa ut rogum
emanib ꝓripuit impioꝵ. atq in¬
ignem quem minabant᷑ sponte
ꝓsiliuit: ita ut ꝑterrerent᷑ etiam
ipsi crudelitatis auctores. quod
ꝓmptior inuenta ÷ ad mortem
femina. quã ꝑsecutor ad penam.
Serapionem qͦq domo sua reꝑtum
crudelissimis affecere supplicuis
ita ut om̃s ei iuncturas membroꝵ
prius ioluentes. de iuꝑioribul eum

Expanded text:
mirandam virginem longaevae aetatis, Apolloniam nomine, cum corripuissent, dentes ei primo effoderunt; congestis deinde lignis exstruxerunt rogum, comminantes se vivam eam incensuros, nisi cum ipsis impia verba proferret. At illa, ut rogum e manibus eripuit impiorum atqignem quem paraverant, sponte prosilivit; ita ut perterrerentur etiam ipsi crudelitatis auctores, quod promptior inventa est ad mortem femina, quam persecutor ad poenam.ecio, in domo sua repertum, crudelissimis affecerunt suppliciis, ita ut omnes ei juncturas membrorum prius solventes, de superioribus eum
Abbreviated transcription (French):
cogerent᷑: auint. Buente nos ad
nentes. si subtraxermus inquan
sacrificasse nos credite. Eo quo¬
adusq caro omis migne dlue¬
ret immobilit̾ ꝑdurarut it

Expanded text:
coguntur. Aiunt: Ducite nos ad nentes igni: Si subtraxerimus, inquiunt, sacrificasse nos credite. Et quoadusque caro omnis in ignem deflueret, immobiliter perdurant. It
Abbreviated transcription (Latin):
& maxime nobilium matronaᷤ
publice abstrahi. atq ad suam
libidinem deduci imꝑabat: &¬
post. contaminationem uiris sui ᷤ
reddi iubebat. nontam expleta
adulterii libidine. qͣm immutata
Tantus uͦ metus patres ꝑlebem q
oppresserat. ut ne hocipsum qͥdem
quod in metu erant palam oster
derent: sed ferebant insuetam
seruitutem gementes. & aliquid
ꝓ libertate cõgitare metu inhibe¬
bant᷑: cum ille iam non ira sed
libidine cedis agitaret᷑. Deniq¬

Expanded text:
 maxime nobilium, matronas publice abstrahi atque ad suam libidinem deduci imperabat, et post contaminationem viris suis reddi jubebat, non tam expleta adulterii libidine quam immutata. Tantus vero metus Patres plebemque oppresserat, uti nec hoc ipsum quidem, quod in metu erant, palam ostendere auderent. Sed ferebant insuetam servitutem gementes, et aliquid pro libertate cogitare metu inhibebantur, cum ille non jam ira, sed libidine caedis, agitaretur. Deniq
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq plurimos ꝓpinquos & con¬
sanguineos nobiles uiros in eadẽ
urbeᷤ hab̾et: frequenter ad p̾sidẽ
ducebat᷑. eius monitis ad qͥescere
tot & tantis ꝓpinquis exhortantib
respectum habere uxoris. & contẽ¬
plationem suacdebat᷑ susciꝑe libe¬
rorum : neq cepta p̾sumptione
ꝑsistere. Ille uelut si saxo immobili
unda alideret᷑. garrientiũ dicta
respuere. animum ad cȩlũ tendere.
dm̃ in ocłis haƀ̾e. parentes & ꝓpin¬
quos scõs martyres & apłos ducere
Aderat tunc quidam uirꝰ agens tͣmã
militum romanoꝵ. filoromus no.¬
mine. Qui cum uideret fileam
circumdatum lacrimis ꝓpinqͦꝵ.
& presidis calliditate fatigari.
nec tam̃ flecti aut infringi ullate¬
nus posse: exclamat. Quid inani¬
ter & suꝑfluo constantiam uiri
temptatis: Quid eum qui fidem
dõ seruat. infidelem uultis efficere.
Quid eũ cogitis negare dm̃. ut
hominib adquiescat : Nonuided
quod aures eius ur̃a uerba non
non dident: Qnomꝰ potes taeremis

Expanded text:
cum plurimos propinquos et consanguineos nobiles viros in eadem urbe haberet, frequenter ad praesidem ducebatur: ejusque monitis acquiescere, tot et tantis propinquis exorantibus, respectum habere uxoris et contemplationem suadebatur suscipere liberorum, neque in coepta praesumptione persistere. Ast ille velut si saxum immobile unda allideretur, garrientium dicta respuere, animos ad coelum tendere, Deum in oculis habere, parentes et propinquos sanctos martyres et apostolos ducere. Aderat tunc quidam vir agens turmam militum Romanorum, Philoromus nomine, qui cum videret Phileam circumdatum lacrymis propinquorum, et praesidis calliditate fatigari, nec tamen flecti aut infringi ullatenus posse, exclamat: Quid inaniter et superflue constantiam viri tentatis? Quid eum, qui fidem Deo servat infidelem vultis efficere? Quid eum cogitis negare Deum ut hominibus acquiescat? Non videtis quod aures ejus vestra verba non non vident? Quomo
Abbreviated transcription (Latin):
hec agentes. etiam extremos
sp̃s in dĩ laudib exhalarent. ꝓ¬
Uere mirabilis & omni uene¬
ratione dignus grex ille be¬
atoꝵ. turba uiroꝵ fortiũ. corona
splendoris. gła xp̃i. Hanc sane
coronam p̃ciosior omĩum lapis
&& gemina nobilior adornabat.
hanc turmã preibat doctor il¬
lustrior. hunc gregem pastor
nobilior decorabat᷑ͦ: fileas huic
nomen .ẽ. qui erat ep̃s urbis illi¬
bilitatem primi generis scđm
animi uirtutem de celestib trabebat.
Dercrenis st quantũ ad scłm ꝑtinetr
prionis in tomana re publica suerat

Expanded text:
ec agentes, etiam extremos spiritus in Dei laudibus exhalarent.  mirabilis et omni veneratione dignus grex ille beatorum, turma virorum fortium, corona splendoris gloriae Christi! Hanc sane coronam pretiosior omnium lapis, et gemma nobilior adornabat; hanc turmam praeibat ductor illustrior, hunc gregem pastor nobilior decorabat: Phileas huic nomen est, qui erat episcopus urbibilitatem primi generis, secundum animi virtutem de coelestibus trahebat: de terrenis vero, quantum ad saeculum pertinet, primis in Romana
Abbreviated transcription (Latin):
& cuius libet sexus gladiis cedere.
Innumerȩ q multitudines popłi
romani. non hostium s ciuium
telis deiecte sunt. Senatores uero
& hi maxime qui uel honoribus
uel opib clariores in curia uide¬
bant᷑. confictis criminib tanqͣm
rei puniti ꝓscriptiq sunt. Addit¬
studiis excolit. Ad quȩ ministeria
explenda ꝑquĩrebant᷑ mulieres
nobiles grauide: & adhibite fu¬
Rapiebant᷑ & paruuli infantes: eoꝵq
exta uiscerib reuulsa ꝑscrutabant᷑.
Iugulabant᷑ & leones: & nefandis
quibusdã cõmentis ac p̾cantationib
demonica arte compositis. bella ꝑ
hec dicebant᷑ arceri: & credebatur
ius fasq regni ꝑnefas posse saluari.
His uͦ malis omib etiam illud additur.
quod om̃s qui ꝑ cęteras urbes uel
agros fuerant tyrannica crudelita¬
te det̾riti. dum nichil sibi ad uitam
tutum putant. & relictis agris ꝑ
loca abdita & latebra eunt. omĩ
studiol arandi serendiꝙ eq̃ssante
tanta famȩs urbem atq omĩa loca

Expanded text:
et cujuslibet sexus, gladiis caederent. Innumeraeque multitudines populi Romani, non hostium, sed civium telis dejectae sunt. Senatores vero, et hi maxime qui vel honoribus, vel opibus, clariores in curia videbantur, confictis criminibus, tanquam rei puniti proscriptique sunt. Magistudiis excolebat, ad quae ministeria explenda perquirebantur mulieres nobiles gravidae, et adhibitrapiebantur et parvuli infantes, eorumque exta visceribus revulsa perscrutabantur. Jugulabantur et leones, et nefandis quibusdam commentis, ac precaminibus daemonica arte compositis, bella per haec dicebantur arcere, et credebantur jus fasque regni per nefas posse servare. His vero malis omnibus etiam illud additur, quod illi qui per caeteras urbes vel agros fuerant tyrannica crudelitate deterriti, dum sibi nihil ad vitam tutum putant, relictis agris, per loca abdita latebris eunt, omnique studio arandi serendique cessante, tanta fames urbem atque omnia loca
Abbreviated transcription (Latin):
sis rerum in eccłia gestarum
memoriam tradidit. Cetera uͦ
que usq ad presens tempus per
ordinem subsecuta sunt̾: que uł
in maioꝵ litteris repꝑimus. uel
nr̃a memoria attigit: pacrisre

Expanded text:
us rerum in Ecclesia gestarum memoriam tradidit. Caetera vero, quae usque ad praesens tempus per ordinem subsecuta sunt, quae vel in majorum litteris reperimus, vel nostra memoria attigit, Patris C
Abbreviated transcription (Latin):
De fine constantii imꝑato¬
ris. & ortu uliaN.
ed constantius imꝑator dũ
iuliano quem cesarem apud
gallias reliquerat. dignitatem
sibi augusti sponte presumenti
armis ire obuiam parat: uicesimo
& quarto post occasum patris
imꝑũ sui anno. in oppido cilicie
mopso crenis diem funcitis :¬

Expanded text:
De fine Constantii Imperatoris, et ortu Juliani. Sed Constantius Imperator, dum Juliano quem Caesarem apud Gallias reliquerat dignationem sibi Augusti sponte praesumenti, armis ire obviam parat, vicesimo et quarto post occasum patris imperii sui anno, in 254 oppido Ciliciae Mopsocrenis diem defunctus
Abbreviated transcription (Latin):
quem xpͣiani colunt expellitis &
deturbatis: usq ad mortem cul¬
tores illius obseruantiȩ: ꝑsequentes.
Suꝑ quib plurimi ex ꝓuincus ui¬
dices. etiam uenerabili patri nr̃o
scripserant. Quib rescriptum ÷¬
ab eo : ut nichil om̃ino molestiȩ
huicemodi hominib generarent.
nͥ forte arguerentur aliqͥd adu̾sũ
romani regni statum moliri. S:
& mͥ ipsi. de his plurimi reculer̃.
Quib ego pat̾nam secutꝰ secitentiã
pari moderatione rescripsi. quod
siquis ꝑsistit huiꝰcemodi hominib
absq ullo crimine mouere ne¬
gotia : ille qͥdem qͥ delatus pro
hoc nomine fuerit ab soluatur:
etiam si ꝓbetur id eẽ qͦdei obicit᷑
xp̃ianu. Isaut̃ qui crim̃ obtendit:
reus penȩ ipsius quã obiecit existat.
Proposita ephesi publice. in c̃uentu

Expanded text:
quem Christiani colunt, expellitis et quem Christiani colunt, expellitis et deturbatis, usque ad mortem cultores illius observantiae persequentes: super quibus plurimi ex provinciis judices etiam venerabili patri nostro scripserant. Quibus rescriptum ab eo, ut nihil molestiae hujuscemodi hominibus generarent, nisi forte arguerentur, aliquid adversum Romani regni statum moliri. Sed et mihi ipsi de his quamplurimi retulerunt, quibus ego paternam secutus sententiam pari moderatione rescripsi. Quod si quis persistit hujuscemodi hominibus absque ullo crimine movere negotia, ille quidem qui delatus pro hoc nomine fuerit, absolvatur, etiamsi probetur id esse, quod ei objicitur, Christianus. Is autem qui crimen obtendit, reus poenae ipsius quam objecit existat. » Proposita Ephesi publice in conventu
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑator. cesar. marcus. aurelius.
antoninus. augustus. armenicꝰ.
pontifex maximꝰ. tribunicie po¬
testatis quindecies. consul t̃cio:
uniuersis simul plebib asiae
salutem. Ego qͥdem non ambigo¬
eciam ipsis dus curȩ eẽ. ne quis
noxius lateat. Multo enĩ magis
ipsis conuenit. punire eos qui sibi
immolare nolunt. quam uobis.
S uos confirmatis eoꝵ qͦs ꝑseqͥmini
lententiam quam de uobil haben.
dicentes uos impios & sine dõ ẽẽ
Unde & optabilius habent animã
amplecti: quam uob talib adqͥ¬
escere. & in ur̃e religionis ura
concedere. De motib aũt terre
qui uel facti sunt. ub etiam nunc
fiunt: absurdum non erit. ma:¬
tronem ur̃m iusta cõmonitione
solari. Qmquidem comꝑi quod
in huicemodi reb ad illoꝵ inui¬
diam cõmunes casus transfertis.
in quo illi quidem maiorem fidu¬
ciam accipiunt apud dm̃: uos
aũt in om̃i tempore qͦd de talib
ignoratis cȩteros qͥdem deos negli¬
gitis. cultum uͦ immortalis dei

Expanded text:
ator cesar Marcus Aurelius Antoninus augustus, Armenicus, pontifex maximus, tribunitiae potestatis quindecies, consul tercio, universis simul plebibus Asiae salutem. Ego qetiam ipsis diis curae esse, ne qui noxius lateat; multo enim magis ipsis convenit punire eos, qui sibi immolare nolunt, quam vobis. Sed vos confirmatis eorum quos persequimini sententiam, quam de vobis habent dicentes vos impios, et sine deo esse. Unde et optabilius habent animam amplecti, quam vobis acquiescere, et in vestrae religionis jura concedere. De motibus autem terrae, qui vel facti sunt, vel etiam nunc fiunt, absurdum non erit moerorem vestrum justa commonitione solari. Quoniam quidem comperi, quod in hujuscemodi rebus ad illorum invidiam communes casus transfertis. In quo illi quidem majorem fiduciam accipiunt apud Deum. Vos autem in omni tempore, quo de talibus ignoratis, caeteros quidem deos negligitis, cultum vero immortalis Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
& discesisset. Itus dicens Bugia
Inquib cherinthus lasiat ueri¬
tatisinimicus Ilem etiam poli¬
carpus marcioni aliquando eũ
quurrisset. dicenti sibi agnosee
ns: respondit. Agnosco agnosco
pnogenitum sachanȩ. Tanta
cine᷑ apłi atq eoꝵ discipuli in
religione cautela utebantur.
ut ne u̾bi qͥem cõmunionem
cum aliquo eoꝵ qͥ a ueritatẽ
ddeuiauerant habere paterent᷑¬

Expanded text:
et discessisset non lotus, dicens: Fugiamin quibus Cerinthus lavat veritatis inimicus. Idem etiam Polycarpus Marcioni aliquando cum occurrisset, dicenti sibi: Agnoscis nos, respondit: Agnosco, agnosco primogenitum Satanae. Tanta tunc apostoli, atque eorum discipuli in religione cautela utebantur, ut ne verbi quidem communionem cum aliquo eorum, qui a veritate deviaverant, habere paterent
Abbreviated transcription (Latin):
ad pͣdicandũ xp̃i cuangłium om̃ib
gentib quȩ in orientis ultimis se¬
cessib reconduntur: fidei & deuo¬
tionis calore ꝓfectꝰ sit: & usq ad
indiam citeriorem u̾bum dĩ p̾di¬

Expanded text:
ad praedicandum Christi Evangelium omnibus gentibus quae in Orientis ultimis secessibus reconduntur, fidei, et devotionis calore profectus sit, et usque ad Indiam citeriorem praedi
Abbreviated transcription (Latin):
scã qͦd uere diuina eẽt agnoscit᷑.
Om̃s enĩ eadem hisdem uerbis hisdẽq
ab inicio usq ad finem: ita ut &¬
ipsi qui aderant gentiles agnosce¬
rent. qͥa dĩ nutu scripture tunc
int̾pretate sunt. & nichil mirũ¬

Expanded text:
agnoscitur. Omnes enim de eadem iisdem verbis, iisdemque ab initio usque ad finem, ita ut et ipsi qui aderant, gentiles agnoscerent quod Dei nutu tunc Scripturae interpretatae sunt. Nec miru
Abbreviated transcription (Latin):
uolens bibliotecȩ suȩ quam apud
alexandriam ex om̃ium ueterum¬
grecoꝵ uoluminib construebat
maiorem głam quȩrere. petit etiã
ab ierosolimitis ut. hebreas eorum
scripturas in grecam linguã int̾¬
pe erant macedonib electos &
atq in utraq lingua ꝑitissimos
uiros. septuaginta prbos miser̃
ad ꝑtolomeum: in quo tamen dĩ¬
uoluntas & consilium gerehatar.
Tum ille singuloꝵ uolens acciꝑe
docum̃tum. & uerens. Ne forte ꝑ
int̾ptationem oc rent insercã
diuimis uolumini ueritatem:
sinos a se inuicem separat. &
eaqͥqn scorsum positos intp̃tari
olseruari. Quosq rursum se

Expanded text:
volens bibliothecae suae, quam apud Alexandriam ex omnium Greacorum voluminibus construebat, majorem gloriam quaerere, petit etiam ab Hierosolymis ut eorum Hebraeas scripturas, in Graecam linguam inteti erant Macedonibus, electos, et  in utraque lingua peritissimos viros septuaginta presbyteros miserunt ad Ptolemaeum. In quo tamen voluntas Dei et consilium gerebatur. Tunc ille singulorum volens accipere documenta, et verens ne forte per interpretationem occultarent insertam divinis voluminibus veritatem, singulos a se invicem separat, et eadem scorsum positos interpretari observare. Quos in unum
Abbreviated transcription (Latin):
graminis depellat᷑. Nichil omnino
sumitatẽ crescendo contigerit decer¬
pat᷑. Hanc statuã ad similitudinẽ
uultus ihu formatã tradebatt.
ipsi ocłis nr̃is inspeximus. Et niehil
mirũ si hi qͥ ex gentib crediderant
ꝓbeneficiis quȩ a saluatore. fuerant
consecuti. hutꝰ modi uelut munus
uideant᷑ offere: cũ uideamꝰ etiã nc̃
ex gentili consuetudine indifferenẽ
obseruatũ: qd ita soleant honorare
qͦs dignos honore durerint. Insig¬
nia etenĩ ueterũ reseruari ad poste¬
roꝵ memoriã. illoꝵ honoris: hoꝵ
uͦ amoris indicium est¬
eniq & iacobi catbedra qui primuᷤᷤ
ernũ inibi conseruat᷑: atq in ea sedent
om̃s qͥ usq adp̃sens cẽptis sedisilliꝰ sacer¬

Expanded text:
graminis depellatur, nihil omnino graminis depellatur, nihil omnino summitatem crescendo contigerit, decerpatur. Hanc statuam ad similitudinem vultus Jesu formatam tradebant: ipsi oculis nostris inspeximus. Et nihil mirum, si sibi qui ex gentibus crediderunt pro beneficiis, quae a Salvatore fuerant consecuti, huiusmodi velut munus videbantur offerre, cum videamus etiam nunc ex gentili consuetudine indifferenter observatum, quod ita soleant honorare quos honore dignos duxerint: insignia etenim veterum reservari ad posterorum memoriam, illorum honoris, horum vero amoris indicium estet Jacobi cathedra, qui primus ernum inibi conservatur. Ita in ea sedent omnes qui usque ad praesens tempus sedis illius sacer
Abbreviated transcription (Latin):
erum qͥa urbis huiꝰ fecimus
mentionem: iustum uidecur
Acõmemorare etiã illud in ea
qͦd historia digniũ duximꝰ. Muli¬
erem quã sanguinis ꝓfluuio la¬
borantem a saluatore curatam
euangłia tradider: huiꝰ urbis ciuẽ
constat fuisse : domusq eius in ea
etiam nunc ostenditur. ꝓforib
a domꝰ ipsiꝰ basis quȩdam in loco
editiore collocatamonstrat᷑: in qua mu¬
lieris ipsuis uelut genib ꝓuolute. pal¬
nasq supplicit̾ tendentis imago. ere
uidet᷑ expressa. Fstat uͦ alia exe nichi¬
lominus fusa statua habituiuristo¬
la cõpte circũdati. & dextrã mulieri
porrigentis. Huiꝰ ad pedem statue
heb asi herba quedã noua specie nascit᷑.
Ulle cũ exorta fuerit. excrescere usꝙ
ad stolȩ illiꝰ ereundumti simbriã solec.
Quam cũ sũmouertics crescens herba
contigerit: uires adi depellendosom̃s
morbos languoresq conqͥrit. itaut
quecũq illa fuerit infirmitas corꝑͥis.
haustu exiguo madefacti salutaris

Expanded text:
erum quia urbis hujus fecimus mentionem, justum videtur commemorare etiam illud in ea gestum, quod historia dignum duximus. Mulierem quam sanguinis profluvio laborantem a Salvatore curatam Evangelia tradiderunt, hujus urbis civem constat fuisse; domusque ejus in ea etiam nunc ostenditur. Pro foribus vero domus ipsius basis quaedam in loco editiori collocata monstratur, in qua mulieris ipsius veluti genibus provolutae palmasque suppliciter tendentis imago aere videtur expressa. Astat vero alia aere nihilominus fusa statua, habitu viri, stola compte circumdati, et dexteram mulieri porrigentis. Hujus ad pedem statuae, e basi herba quaedam nova specie nascitur; quae cum exorta fuerit, excrescere usque ad stolae illius aerei indumenti fimbriam solet; quam cum summo vertice crescens herba contigerit, vires inde ad depellendos omnes morbos languoresque conquirit; ita ut quaecunque illa fuerit infirmitas corporis, haustu exiguo madefacti salutaris
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem. in desertis locis atq agellis
secretiorib delitescens annis quam
plurimis. At ille magnꝰ diuinę ꝓ¬
uidentiȩ oculus ñ qͥescit in longũ.
I: in impior ultionem ꝑ ea ipla quȩ libi
in ꝑiuriis statuerant maledicta mo¬
litur. Primꝰ nanq ille tistis parua
ignis scintilla noctis tẽpore domo
sua succensa cum om̃i genere suo
omĩq familia flãmis ultricib con¬
flagrauit: alius repente ab imis
pedum usq ad sumũ capitis uertice.
morbo regio qͦ fuerat imprecatus
eplecur atq consumitur. tercius aut
& audientib runetis sera penitentia
uniuum concmnati sceleris ordiiem
pandit. Tantis aut̃ lacrimis immanis
cõmissi facinꝰ deflet. & tantis die noctuq
ꝑdurat in fletib.: usq qͦ luminibus
orbaret᷑. Hi gͥ figmenti sui huice¬
modi penas dederunt: . De¬

Expanded text:
tudinem, et in desertis locis atque agellis tudinem, et in desertis locis atque agellis secretioribus delitescit annis quam plurimis. At non ille magnus divinae providentiae oculus quiescit in longum, sed in impios ultionem per ea ipsa quae sibi in perjuriis statuerant maledicta molitur. Primus namque ille testis, parva ignis scintilla noctis tempore domo sua succensa, cum omni genere et omni familia flammis ultricibus conflagratur. Alius repente ab imis pedibus usque ad summum capitis verticem, morbo regio, quo fuerat imprecatus, repletur atque consumitur. Tertius auteet audientibus cunctis, sera poenitentia, universum concinnati sceleris ordinem pandit. Tantis autem lacrymis immanis commissi facinus deflet, et in tantum die noctuque perdurat in fletibus, usquequo luminibus orbaretur. Hi igitur figmenti sui hujuscemodi poenas dederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cum int̾ cȩcesa uirtutũ suarũ bona
ẽẽt ualde c̃stantis aninu & iui t
rectiq indeclinabiliter cenm qͥda
homunculi nequã malȩ sibi corser.
metuentes ne criminũ suoꝵ si ague¬
rent᷑ ñ possent effugere iundiccam
p̃ueniunt factionib & circũuenire
parant eum. cuiꝰ iudiciũ uerebant᷑.
Continnant gͥ adusum eũ in fame sĩtis
& noxium crim̃: conueniunt audi¬
tores. testes ex semetipsis ꝓducunt.
qͥ sub uram̃ti sacram̃to. quȩ obiciȩ¬
bant᷑ confirmarent. Quoꝵ unus
testis ita ne igni c̃sumeretur uera
se dicere testabat᷑. alius ita. ne regio
morbo corrũꝑetur: terci ita. ne
luminih orbaret᷑. & quanuis ne
iuram̃tis qͥdem istis qͥsquã fideliũ
& dm̃ tim̃tium crederet. eoqͦd uita
narcissi & institutio ac pudicitia
ab om̃ib nosceret᷑ : ipse tamen eoꝵ
quȩ mota st̃ indignitatem ac mole¬
stiam ñ ferens. simul & secretam ac
philosophicam uitã semꝑ habere
desiderans: subterfugit ȩccłȩ multi¬

Expanded text:
etera virtutum suarum bona esset valde constantis animi, et justi rectique indeclinabiliter tenax quidam homunculi nequam male sibi conscii, metuentes ne criminum suorum si arguerentur, non possent effugere vindictam, praeveniunt factionibus et circumvenire parant eum, cujus judicium verebantur. Concinnant igitur adversus eum infame satis et noxium crimen. Conveniunt auditores; testes ex semetipsis producunt, qui sub sacramenti juramento, quae objiciebantur confirmarent. Quorum unus testis ita, ne igni consumeretur, vera se dicere testabatur. Alius ita, ne regio morbo corrumperetur. Tertius ita, ne luminibus orbaretur. Et quamvis nec juramentis quidem istis quisquam fidelium et Dominum timentium crederet, eo quod vita Narcissi et institutio, ac pudicitia, ab omnibus nosceretur; ipse tamen eorum quae mota sunt indignitatem ac molestiam non ferens, simul et secretam ac philosophicam vitam semper habere desiderans, subterfugit ecclesiae multi
Abbreviated transcription (Latin):
Nos uͭ unũ opus eiꝰ memorabimꝰ: ex qͦ
cȩteris quȩ de eo narrant᷑ meritofida
possit adhiberi. Accidit aliqͣndo
in die sollenni uigiliarum paschȩ
oleum deesse luminarib. Cũq id
ꝑ ministros in notuisset. meror plebi
maximꝰ fuit. S narcissus fide fidens.
ministris imꝑat haurire aquam.
sibiq deferri. Cũq detulissent.
orauit & benedix̃ aquã. & infundi
luminarib p̾cepit. Tum repente.
miro & scłis inaudito genere uirtu¬
tis. natura aquȩ in olei pinguedinẽ
solito reddidit. clariorem. Ad fidẽ
aut̃ rei a plurimis religiosoꝵ frm
ex codem oleo qͦd ũium de aqͥ tuerat

Expanded text:
Nos vero unum ejus memorabimus, ex quo caeteris quae de eo narrantur merito fides possit adhiberi. Accidit aliquando in die solemni vigiliarum Paschae oleum deesse luminaribus. Cumque id per ministros innotuisset, moeror plebi maximus fuit, sed Narcissus, fide fidens, ministris imperat haurire aquam, sibique deferri. Cumque detulissent, oravit et benedixit aquam, et infundi luminaribus praecepit. Tum repente miro et saeculis inaudito genere virtutis, natura aquae in olei pinguedinem solito reddidit clariorem. Ad fidem autem rei, a plurimis religiosorum fratrum ex eodem oleo, quod versum de aqua fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
arcissus itaq cũ ita desertum¬
petisset. ac locis semet secretio¬
ribus abdidisset. ut ubinam
degeret nullus agnosceret: necessariũ
alium ꝓ ipso ordinarent: cui nomen
erat dius. Quiq cũ paruo tempore
p̃fuisset ȩccłȩ. succedit germanio:
& germanioni gordius. Cum ecce
fubito uelut reddiuiuus cęloq redditꝰ
ex imꝑuiso apparuit narcissus &
rursus a frib ad p̃sidendum rogat᷑
ȩccle. Multo enim uehem̃tius erga
eum amor om̃iũ fuerat incitatus
eibq eo qͥd criminosis innocens cessit
uł qđ secretã & philosophicam uitã
disexit. & qđ iro cõpleuit dni dicens.
mͥ uindictam ego retribuã dic̃ dñs

Expanded text:
arcissus vero cum ita desertumpetisset ac locis semet secretioribus abdidisset, ut ubinam degeret nullus agnosceret, necessarium alium pro ipso ordinarent, cui nomen erat Dius. Qui cum parvo tempore praefuisset Ecclesiae, succedit Germanus, et Germano Nigordius, cum ecce subito velut redivivus, coeloque redditus ex improviso apparuit Narcissus, et rursus a fratribus ad praesidendum rogatur Ecclesiae. Multo enim vehementius erga eum amor omnium fuerat incitatus, vel pro eo quod criminosis innocens cessit, vel quod secretam et philosophicam vitam dilexit, et quod in eo complevit Dominus dicens: Mihi vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
longeus ecatis ueneranda canicie u¬
liigons: Postea qua frequent̾ passis¬
nib suis & cruciatib glorificauerat
aini dũ de uinculis ad tribunal. &
a tribunalib reuocat᷑ ad uincula: intc̃
apsa uigffim sibi succedentia torm̃ta

Expanded text:
a canitie praefulgeret, postquam frequenter passionibus suis et cruciatibus glorificaverat Dominum, de vinculis ad tribunalia, et a tribunalibus revocaretur ad vincula, inter ipsa vicissim sibi succedentia tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
re & nolentes adquiescere
alexander. in itrosoamis uͦ¬
nlaximus confessor apua eor¬
stantinopolim ȩque uander.
ut ex athanasii scriptii coꝑimus
sacercdotio fungebant᷑. S eusebi
qui apud nichomediam erat.
de cuius simulatione in subseri¬
bendo supradiximus: apta tepis¬
familiaris effectus: reuoluere. oĩa
atq in irritum reuocare concilii
gesta molitur. Arriũ ne qͥcqͣm
apud alexandriã cõmorantem
uenire facit: & imꝑialib edicti
concilium denuo constantinone¬
lim conuocari. Quo conuenere
illi maxime qui arrium atq
eusebium sectabant᷑. quiq sepe
cum alexandro congressi ut
arrium susciꝑet: nec tamͣ aliqͥcd
ꝓfligantes. ne ab iniuriis qͥdemeiꝰ
temꝑabant. Adultimum certã
eidiem statuentes: denunciaN t
ut aut ipse arrium susciperet. aut
Spenreisc: se ecłia pulso & in
creliam tuso⁊ ab alio eum susci¬
piendũ Ciret. Tumille noctem¬

Expanded text:
rere, et nolentes adquiescere rere, et nolentes adquiescere Alexander, in Jerosolymis Maximus confessor, apud Constantinopolim aeque Alexander, ut ex Athanasii scriptis comperimus, sacerdotio fungebantur. Sed Eusebius qui apud Nicomediam erat, de cujus simulatione 239 in subscribendo supra diximus, amplam tefamiliaris effectus, revolvere omnia, atque in irritum revocare Concilii gesta molitur. Arium nequicquam apud Alexandriam commorantem venire facit, et Imperialibus edictis concilium denuo Constantinopolim convocari. Quo convenere illi maxime, qui Arium atque Eusebium sectabantur, quique saepe cum Alexandro congressi, ut Arium susciperet, nec tamen aliquid profligantes, ab injuriis quidem ejus temperabant. Ad ultimum certam ei diem statuentes denuntiant, ut aut ipse Arium susciperet, aut reniteretur, se Ecclesia pulso et in exilium truso, ab alio eum suscipiendum sciret. Tum ille nocte
Abbreviated transcription (Latin):
agicant᷑ : uenerabilis augustus
constantinus in suburbana uilla
nichomediȩ tricesimo & primo
imꝑũ sui anno defunctus est: li¬
beris de successione. romani orbiᷤ
testamͣto heredib scriptis. Quoi
orientis regnum decreuerat p̾senꝰ
non erat: dicit᷑ secreto accersiens
prb̃rm quem a sorore cõmenda¬
tum supradiximus. & exit ide
familiariter habitũ tradidisse
ei testamͣtũ quod scripserat : &
obtestatus sub sacramento ne ulli
nisi constantio cum uenisset I
manus traderet. Quietiam quod
eunuchi qui erant in palacio faue.¬
bant : arte indicio de morte im
ꝑatoris suppresso usq ad constan¬
tii p̃sentiam. multis noua tẽptati¬
onib oppressis: res cuq integre q
mansere. Cum uͦ coristantius
afuis set: depontũ prb̃r resticut
anus beneficu grã impator tegol
moidus ita ci deumetusestlss¬
empare cunctis ambiret abile
sibi ampar equanimit pateres
S quo qeuincto sibi impatore. &¬
pit de arrii resticutione sagos¬

Expanded text:
agitantur, venerabilis Augustus agitantur, venerabilis Augustus Constantinus 238 in suburbana villa Nicomediae trigesimo et primo imperii sui anno diem functus est, liberis de successione Romani orbis testamento haeredibus scriptis. Quo iOrientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accersiens presbyterum, quem a sorore commendatum supra diximus, et exinde familiariter habitum, tradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne ulli nisi Constantio cum venisset, in manus traderet. Cui etiam quod eunuchi qui erant in Palatio favebant, arte indicio de Imperatoris morte suppresso usque ad Constantii praesentiam, multis nova tentantibus oppressis, res tutae integraeque remansere. Cum vero Constantius affuisset, depositum presbyter restituit. Cujus beneficii gratia Imperator regni cupidus, ita ei devinctus esterare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter pateretur. Ex quo, devincto sibi Imperatore, coepit de Arii restitutione sugge