comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ turbata. deinde omnibus epibatis nudate magna preterea multitu¬
do inreliquis nauibus propugnatoꝵ est interfecta: ꝙ nisi nox prce¬
lium dirimisset: tota hoste classium Cesar potitus esset hac calami¬
tate ꝑteritis hostibus aduerso uento leniter flante naues oneranas
Cesar remulgeo uictoribus suis nauibus alexãdriam deducit. Eode¬
trimento adeo sunt fracti alexandimi cum iam uĩtute propugͣtoꝵ
obicẽnt. ꝙ nostre classis oppugnaticem̃ ẽt adterram uerebant᷑. Ide
postea qͣ Ganymedes inconsilio tonfirmauit se et eas que essent aĩsse
restitutuꝵ: et nũm ad auctoꝵ magna speet fidutia ueteres reficere na¬
ues: accuratiusq huic rei studere atq inseruire institũnt actam¬
et si amplius ex nauibus longis inpotu naualibus q miẜant nõ tñ
reparande classis cogitatiõem deposuñt. uidebant.ti. non auxilia

Expanded text:
 duae omnibus epibatis nudatae; magna praeterea multitu duae omnibus epibatis nudatae; magna praeterea multitudo in reliquis navibus propugnatorum est interfecta. Quod nisi nox proelium diremisset, tota classe hostium Caesar potitus esset. Hac calamitate perterritis hostibus adverso vento leniter flante navis onerarias Caesar remulco victricibus suis navibus Alexandream deducit. § 12 Eo detrimento adeo sunt fracti Alexandrini, cum iam non virtute propugnatorum, obicerent, quod nostrae classis oppugnationem etiam ad terram verebantur. Idem, postea quam Ganymedes in concilio confirmavit sese et eas quae essent amissae restituturum et numerum adaucturum, magna spe et fiducia veteres reficere naves accuratiusque huic rei studere atque inservire instituerunt. Ac tametsi amplius CX navibus longis in portu navalibusque amiserant, non tamen reparandae classis cogitationem deposuerunt. Videbant enim non auxilia
Abbreviated transcription (Latin):
aset y donea hõtatio que neq uirtutem posset notare m ĩhertiã.
quibus decausis naues quas potuit Cesar adtẽra detrahit quẽ
in locum illos successuros non extimabat. Erat una nauis rhodia
in dextro cesaris cõnu: longeq ab reliquis collocata: hanc cõ spica¬
t hostes non tenũnt se se: magnoq impetu quatuõ adeã ꝯstrate
naues et complures appẽte contenderunt: cui coactus est cȩ¬
sar fer̾e subsidium ne turpem in conspectu hostium cõtume¬
liam accipẽt: ꝙ̃q si quid gauius illis accidisset. merito casin
uidicabat. proeliũ cõmissum est magͣ contentione rhodioꝵ
ꝗ cum ĩ omnibus dimicationibus et scĩã et uĩtute p̃stitissent
maxime illo tempore totum onus substinẽ nõ recusabãt. neꝙ
suorum culpa detrimentum acceptum uideret᷑. Ita proeliũ secũdissimũ
est fct̃m. capta est una hostium quadiremis. dep̃ssa est altera. Allaq¬

Expanded text:
idonea esset hortatio que neque virtutem posset notare neque inertiam. idonea esset hortatio que neque virtutem posset notare neque inertiam. Quibus de causis navis quas potuit Caesar ad terram detrahit, quem in locum illos successuros non existimabat. § 11 Erat una navis Rhodia in dextro Caesaris cornu longe ab reliquis collocata. Hanc conspicati hostes non tenuerunt sese, magnoque impetu IIII ad eam constratae naves et complures apertae contenderunt. Cui coactus est Caesar ferre subsidium, ne turpem in conspectu hostium contumeliam acciperet, quamquam, si quid gravius illis accidisset, merito casurum iudicabat. Proelium commissum est magna contentione Rhodiorum; qui cum in omnibus dimicationibus et scientia et virtute praestitissent, tum maxime illo tempore totum onus sustinere non recusabant, ne quod suorum culpa detrimentum acceptum videretur. Ita proelium secundissimum est factum. Capta est una hostium quadriremis, depressa est altera,
Abbreviated transcription (Latin):
sitis ꝙ cum longius paulo discederet. munitiones nudare nole¬
lat. cũq adeum locum accessissent qui appellat᷑ cherspnensus:
aquandi causa remiges interram exposuissent. et nõ nulli ex eo nũo
cum longuis a nauibus predatum profecissent ab processissent ab
quitibus hostium sunt excepti. Exhis cognouñt cesarem ipm̃ in
classe uenisse. nec ullos milites in naiubus hr̃ẽ. qua re comperta
magnam sibi facultatem fortunam obtulisse benegerendȩ rei tre.¬
diderunt. itaq naues om̃s quas paratas habuerant ad nauigãdũ
propuignatoribus instruxerunt. Cesariq redeũti cum classe. oc¬
iñterunt: qui duabus decausis eo die dimicare nolebat. ꝙ etnł¬
los milites in nauibus hrẽt. et post horam.x. diei res agebat᷑. Nox
aũt auatrna uidebat᷑ maioẽm fiduciam illis qui locoꝵ notitia cõ¬
sdebant. sibi q ẽt hõtandi suos auxilium defutuꝵ. ꝙ nulla satis

Expanded text:
sitis, quod, cum longius paulo discederet, munitiones nudare nolesitis, quod, cum longius paulo discederet, munitiones nudare nolebat. Cumque ad eum locum accessissent, qui appellatur Chersonensus,o aquandique causa remiges in terram exposuissent, non nulli ex eo numero, cum longius a navibus praedatum processissent, ab equitibus hostium sunt excepti. Ex his cognoverunt Caesarem ipsum in classe venisse nec ullos milites in navibus habere. Qua re comperta magnam sibi facultatem fortunam obtulisse bene gerendae rei crediderunt. Itaque navis omnis quas paratas habuerant ad navigandum propugnatoribus instruxerunt Caesarique redeunti cum classe occurrerunt. Qui duabus de causis eo die dimicare nolebat, quod et nullos milites in navibus habebat et post horam X. diei res agebatur, nox autem allatura videbatur maiorem fiduciam illis, qui locorum notitia confidebant; sibi etiam hortandi suos auxilium defuturum, quod nulla satis
Abbreviated transcription (Latin):
ad efodiendos puteos animum conferat: neue quam ꝑtez
noctũno tempore intermictant: quo suscepto negotio atq
ominium animis ad laborem incitatis. magna una nocte
uis aque dulcis inuenta est. ita oꝑosis alexandinors machy¬
nationibus: maximis q conationibus non longi tempoĩs latẽẽ
occusinsum est. Sobiduo legio .xxxuii. ex deddititiis põpe¬
ianis militibus cum frumento ãmis telis: toͬmentisq ĩpositid
in naues adomitio caluino adlitora africe paulo sup̃ alexan¬
stam delata est. hȩ naues euroq multos dies continent᷑ flabat põtũ
apere prohibebantur. Sed loca sunt egregia omni illa regione ad
anenclas anchoras. Hi cum dui retmerent᷑ atq aque in opia p̃me¬
antur nauigio actuario cesarem faciũt certicẽm: Cesar ut pẽse
consilium caperet: quid faciundum uideret᷑ nauem conscendit:
atq omnem classem sesequi iussit: nillis nostus militibus impo¬

Expanded text:
ad fodiendos puteos animum conferant neve quam partem ad fodiendos puteos animum conferant neve quam partem nocturni temporis intermittant. Quo suscepto negotio atque omnium animis ad laborem incitatis magna una nocte vis aquae dulcis inventa est. Ita operosa Alexandrinorum machinationibus maximisque conatibus non longi temporis labore occursum est. Eo biduo legio XXXVII. ex dediticiis Pompeianis militibus cum frumento, armis, telis, tormentis imposita in navis a Domitio Calvino ad litora Africae paulo supra Alexandream delata est. Hae naves Euro, qui multos dies continenter flabat, portum capere prohibebantur; sed loca sunt egregia omni illa regione ad tenendas ancoras. Hi cum diu retinerentur atque aquae inopia premerentur, navigio actuario Caesarem faciunt certiorem. § 10 Caesar, ut per se consilium caperet quid faciendum videretur, navem conscendit atque omnem classem se sequi iussit nullis nostris militibus impo
Abbreviated transcription (Latin):
prohibere se se non posse quominus quottidie nauibus aquam
põtarent. Uel asinistra ꝑte aparaetonio: uel adextra abinsula q̃
diuerse nauigationes nunqͣ uno tempore aduẽsus uentis pre¬
cluderent᷑. fugȩ uõ nullum esse consilium non solum his ꝗ¬
deuita cogitarent. Magno impetus hostium adue̾sos ex
munitionibus substineri. quibus relictis nec loco nec nũo pares ẽe
posse magnam autem moram et dificultatem ascensum ĩ naues
hr̃e p̃sertim inscaphis summam esse cõtͣ in alexanhinis ueloci¬
tatem. locoꝵ et edifitioꝵ notitiam. hos p̃cipue inuictoĩa ĩso¬
lentes p̃cursores: et loca excelsiora atq edifitia occupaturos. Ita
fuga nauibusq nostros prohibituros. proinde eius consilii
obliuiscerentur: atq rõne omniũ esse uincendum cogitarẽt.
Hlac rõne apud suos hĩta: atq omnium mentibus excitatis
dat centurionibus negotium: ut reliquis oꝑibus intẽmissis

Expanded text:
prohiberi sese non posse quo minus cotidie navibus aquam prohiberi sese non posse quo minus cotidie navibus aquam peterent vel a sinistra parte a Paratonio vel a dextra ab insula, quae diversae navigationes numquam uno tempore adversis ventis praecluderentur. Fugae vero nullum esse consilium non solum eis de vita cogitarent. Magno negotio impetus hostium adversos ex munitionibus sustinere; quibus relictis nec loco nec numero pares esse posse. Magnam autem moram et difficultatem ascensum in navis habere, praesertim ex scaphis; summam esse contra in Alexandrinis velocitatem locorumque et aedificiorum notitiam. Hos praecipue in victoria insolentis praecursuros et loca excelsiora atque aedificia occupaturos: ita fuga navibusque nostros prohibituros. Proinde eius consili obliviscerentur atque omni ratione esse vincendum cogitarent. § 9 Hac oratione apud suos habita atque omnium mentibus excitatis dat centurionibus negotium ut reliquis operibus intermissis
Abbreviated transcription (Latin):
se conferebant. et degustando  tm̃ interse differerẽt atq cognoscebant.
puo uõ temporis spatio hec propior bibi oĩo nõ pofat. Illa inferiõ cõ
ut adextremum casum periculi om̃s deducti uiderent᷑: atq alii mo¬
rri cesarem dicerent, quin naues conscendere iuberet. Alis multo
grauius extimescẽnt casum ꝙ neq celari alexandrinis possent ĩ ap¬
proꝑanda fuga. cum hi tam ꝑuospatio distrahent ab ip̃is. Neque
illis iminentibus atq insequentibus ullus in naues receptus daretũ.
Erat aũt magna multitudo oppidanoꝵ in ꝑte cesaris: quã domi¬
ciliis ipõꝵ non mouerat ꝙ ea sefidelem palam nostris ẽẽ simulabat
et desiuisse asuis uidebat᷑ ut cum nõ deffendendi essent alexãdrini¬
neq fallaces essent neq temerarii multa orõ frustra absumeret᷑.
tamen quoniam mare libere tenerent: neq hostes classem hẽnt

Expanded text:
se conferebant et degustando quantum inter se differrent aquae cognoscebant. se conferebant et degustando quantum inter se differrent aquae cognoscebant. Parvo vero temporis spatio haec propior bibi omnino non poterat, illa inferior corrut ad extremum periculi omnes deducti viderentur atque alii morari Caesarem dicerent quin navis conscendere iuberet,2 alii multo gravius extimescerent, quod neque celari Alexandrini possent in apparanda fuga, cum tam parvo spatio distarent ab ipsis, neque illis imminentibus atque insequentibus ullus in navis receptus daretur. Erat autem magna multitudo oppidanorum in parte Caesaris, quam domiciliis ipsorum non moverat, quod ea se fidelem palam nostris esse simulabat et descivisse a suis videbatur: at mihi si defendendi essent Alexandrinineque fallaces esse neque temerarii, multa oratio frustra absumeretur; tamen, quoniam mare libere tenerent, neque hostes classem haberent,
Abbreviated transcription (Latin):
sa ac tũbida ut multos ac uarios mõbos efitiat. Sed ea plebs ac multitu¬
do contenta est. necessario q fons urbe tota nilus est. hoc tñ flum̃ ĩ ea
pte erat urbis: que abalexandrinis tenebat᷑. quo fcõ est admonitus ga¬
nimedes posse nostros aqua intercludi qui distributi munitionum
tuendaꝵ causa uiriti ex pͥuatis edifitiis specubus ac puteis extracta aqͦ
utebant᷑. Hoc probato consilio magnumac difficile opꝰ agredit᷑. Inter¬
sectis .N. specubus: atq omnibus urbis ꝑtibus exclusis que ab ip̃o tene¬
bant᷑ aqua magnam uim ex mari rotis ac machinationibus ex pͥmẽ
contendit. hanc locis suꝑioribus fundere inꝑtem cesaris non int̾mic¬
tebat: quam obcam̃ salsiõ aqua paulo preter consuetudinem thebatur¬
qñ rem id accidisset: nec satis tredebant ip̃i sibi cum se inferiõis eiꝰde
qñis ac saporis aqua dicerent: ut atq aqua consuescent: uulgo q ĩt

Expanded text:
sa ac turbida ut multos variosque morbos efficiat; sed ea plebes ac multitusa ac turbida ut multos variosque morbos efficiat; sed ea plebes ac multitudo contenta est necessario, quod fons urbe tota nullus est. Hoc tamen flumen in ea parte erat urbis quae ab Alexandrinis tenebatur. Quo facto est admonitus Ganymedes posse nostros aqua intercludi; qui distributi munitionum tuendarum causa vicatim ex privatis aedificiis specubus ac puteis extracta aqua utebantur. § 6 Hoc probato consilio magnum ac difficile opus aggreditur. Intersaeptis enim specubus atque omnibus urbis partibus exclusis quae ab ipso tenebantur, aquae magnum vim ex mari rotis ac machinationibus exprimere contendit: hanc locis superioribus fundere in partem Caesaris non intermittebat. Quam ob causam salsior paulo praeter consuetudinem aqu rem id accidisset; nec satis sibi ipsi credebant, cum se inferiores eiusdem generis ac saporis aqua dicerent uti atque ante consuessent, vulgoque inter
Abbreviated transcription (Latin):
interclusum tempestatibus ꝑꝑ ãni tempus recipere transmarina aux nõ pa
Interim discensione orta inter achyllã qui uetera non exercitui perat et
Arsynce regis ptolomei mincem filiam ut supͣ demõstratum est cum utq
utriq insidiaret᷑. et summam imperis ip̃e obtinẽ uellet p̃ occupabał
assynoe ꝑ Gany medem eunuchum nutricium suum: atq achyllã ĩter¬
fcir. Nec occasio sine ullo sotio et custode ip̃a oẽ imperiũ obtinebat. Exer¬
citus Ganymedy tradit᷑. Is suscepto offitio lãgitioẽm ĩmilites auget. Reliqͦ
pari diligentia administrat. Alexandria est fere tota suffossa. specꝰ q hẽt
idnilum ꝑtingentes quibus aqua pͥuatim ꝑ domꝰ inducit᷑. que paula¬
tm spatio temporis liquescit. ac subsidet. Hanc uti dñi edifitioꝵ atque
corum familiȩ consuerunt. Namq flumine nilo fert᷑ adeo est limo¬

Expanded text:
interclusum tempestatibus propter anni tempus recipere transmarina auxilia noninterclusum tempestatibus propter anni tempus recipere transmarina auxilia non posse. § 4 Interim dissensione orta inter Achillan, qui veterano exercitui praeerat, et Arsinoen, regis Ptolomaei minorem filiam, ut supra demonstratum est, cum uterque utrique insidiaretur et summam imperi ipse obtinere vellet, praeoccupat Arsinoe per Ganymeden eunuchum, nutricium suum, atque Achillan interficit. Hoc occiso sine ullo socio et custode ipsa omne imperium obtinebat; exercitus Ganymedi traditur. Is suscepto officio largitionem in militem auget; reliqua pari diligentia administrat. § 5 Alexandrea est fere tota suffossa specusque habet a Nilo pertinentis, quibus aqua in privatas domos inducitur, quae paulatim spatio temporis liquescit ac subsidit. Hac uti domini aedificiorum atque eorum familiae consuerunt: nam quae flumine Nilo fertur adeo est limo
Abbreviated transcription (Latin):
nierant. preterea alias ambulatorias totidem tabulatoꝵ confixerãt: sub¬
iectis q eas rotis finibus. iumentis q obiectis directis phyteis inquacũq
erat uẽsus ꝑt mouebant. Urbs fertilissima et copiosissima omniũ reꝵ
apparatus sugerebat. lp̃i homines ingeniosissimi que anobis fieri ude¬
rãt ea solertia eficiebant: ut nr̃i illoꝵ oꝑa ĩm̃itari uiderent᷑. et sua spõ¬
te multa reperiebant. unoq tempore et nostras munitioẽs ĩfestabãt
et suas defendebant. Atq hec principes inconsiliis conctionibus q ag
ttabat. p .i. paulatim inconsuetudinem eius regni occupandi uenire
paucis annis antea gabinum cum exercitu fuisse in egipto pompeiu se
ex fuga eodem recepisse. Cesarem uenisse cum copiis: neq mõte pom pei
quicqͣ profectum quominus apud seCesar cõmoraretur: quem si nõ expi¬
lissent futuram exregno prouintiam idq agendum mature. Nãq eũ

Expanded text:
nierant. Praeterea alias ambulatorias totidem tabulatorum confixerant subnierant. Praeterea alias ambulatorias totidem tabulatorum confixerant subiectisque eas rotis funibus iumentisque obiectis derectis plateis in quamcumque erat visum partem movebant. § 3 Urbs fertilissima et copiosissima omnium rerum apparatus suggerebat. Ipsi homines atque acutissimi quae a nobis fieri viderant ea sollertia efficiebant ut nostri illorum opera imitati viderentur, et sua sponte multa reperiebant unoque tempore et nostras munitiones infestabant et suas defendebant. Atque haec principes in consiliis contionibusque agitabant: populum Romanum paulatim in consuetudinem eius regni occupandi venire. Paucis annis ante A. Gabinium cum exercitu fuisse in Aegypto; Pompeium se ex fuga eodem recepisse; Caesarem venisse cum copiis, neque morte Pompei quicquam profectum quo minus apud se Caesar commoraretur. Quem si non expulissent, futuram ex regno provinciam; idque agendum mature: namque eum
Abbreviated transcription (Latin):
bus succĩri atq exaltera ꝑte oppidi auxiliũ ferri posset. Inꝑͥmis uõ
nt aqua pabuloq habundaret. Quoꝵ alteius rei copiam exiguam
alterius nullam facultatem habebant: quod utrinq lãge palus p̃bere
poterat. Neq uõ alexandinis ingerendis negotiis cunctatio ulla aut
mora inferebatur: Nam in omnes ꝑtes:per quas finis egipti. regnũ q
ꝑtinet legatos conquisitoresq dilectus hñdi eam miserant, magnũ
erant institutȩ officinȩ. seruos preterea et pubetes ãmauerant:ꝗb
domini locuplectiores uictum quottidianum: stipendium q pte¬
Ueteranas cohõtes uacuas inceleberimis urbis locis habebant ut quaꝯꝗ
regione pugnaretur integris uiribus adauxilium ferendum oppoĩ po¬
ssent, omnibus uiis atq angipõtis undiq triplicem uallum obduxerãt
ꝑtes urbis inferiores erant: has altissimis turribus denoꝵ tabulatoꝵ mu¬

Expanded text:
bus succurri atque ex altera oppidi parte auxilium ferri posset, in primis vero bus succurri atque ex altera oppidi parte auxilium ferri posset, in primis vero ut aqua pabuloque abundaret, quarum alterius rei copiam exiguam, alterius nullam omnino facultatem habebat; quod utrumque large palus praebere poterat. § 2 Neque vero Alexandrinis in gerendis negotiis cunctatio ulla aut mora inferebatur. Nam in omnis partis, per quas fines Aegypti regnumque pertinet, legatos conquisitoresque dilectus habendi causa miserant magnumquerant institutae officinae. Servos praeterea puberes armaverant; quibus domini locupletiores victum cotidianum stipendiumque praeebantur; veteranas cohortis vacuas in celeberrimis urbis locis habebant, ut quacumque regione pugnaretur integris viribus ad auxilium ferendum opponi possent. Omnibus viis atque angiportis triplicem vallum obduxerant partes urbis inferiores erant, has altissimis turribus denorum tabulatorum mu
Abbreviated transcription (Latin):
Cesar shodo atq exsiria cilitiã q oẽm classẽ
arcessit. Creta sagittarios: equites abrege
Nanata eorum malco euocat. Tormenta
undiq conquiri et frumentum micti au¬
xilia adduci iuibet. Interim munitio nes
quottidie oꝑibus augentur:atq om nes
oppidi ꝑtes quȩ minus essent firme testi
tudinibus ac musculis aptantur ex edifitiis aũt ꝑforamina pprĩã
elifitia aietes inmictunt᷑ ꝙͣtumq aũt nimis deicit᷑ ãt ꝑ uĩ recip̃i
loci. in tm̃ munitiones proferunt᷑: Nam incendio fere tuta alexan¬
aua est ꝙ sine contignatione ac mateia sunt edifitia et stiuctiris
ae fornicibus continent᷑ tectaq sunt rudere ãt pauimentis. Cesã
maxime studebat ut ꝙͣ angustissimam ꝑtem oppidi palus ameri¬
die interiecta eficiebant hanc oꝑibus: uineisq agendis ab reliq̃ pãte
ubis exclndẽt illud expectans pͥmũ ut cũ ĩduas ꝑtes esset ubs di¬
uila acies nno cõsilio atq imꝑio administraret᷑. Deinde ut labo rãti¬

Expanded text:
 ex Syria Ciliciaque omnem classem arcessit; Creta sagittarios, equites ab rege Nabataeorum Malcho evocat; tormenta undique conquiri et frumentum mitti, auxilia adduci iubet. Interim munitiones cotidie operibus augentur atque omnes oppidi partes, quae minus esse firmae videntur, testudinibus ac musculis aptantur;1 ex aedificiis autem per foramina in proxima aedificia arietes immittuntur, quantumque aut ruinis deicitur aut per vim recipitur loci, in tantum munitiones proferuntur. Nam incendio fere tuta est Alexandrea, quod sine contignatione ac materia sunt aedificia et structuris ac fornicibus continentur tectaque sunt rudere aut pavimentis. Caesar maxime studebat ut, quam angustissimam partem oppidi palus a meridie interiecta efficiebat, hanc operibus vineisque agendis ab reliqua parte urbis excluderet, illud spectans primum ut, cum in duas partis esset urbis divisa acies, uno consilio atque imperio administraretur, deinde ut laboranti
Abbreviated transcription (Latin):
remisit. Cum uãrus suam fidem ab eo ledi quereret᷑: n resistẽ
anderet: ip̃e equo in oppidum uectus prosequentibus cõpliu̾̃¬
bus Senatoribus: quo in numero erat.Ser. Suplitius & Lici¬
nius damasippus: pautis diebus que fieri uellet utite consti¬
tuit atq imꝑauit. diebus eque post paucis se in regnũ cũ
omnibus copiis recepit:

Expanded text:
remisit, cum Varus suam fidem ab eo laedi uereretur neque resistere remisit, cum Varus suam fidem ab eo laedi uereretur neque resistere auderet. ipse equo in oppidum vectus prosequentibus compluribus senatoribus, quo in numero erat Ser. Sulpicius et Licinius Damasippus, paucis diebus quae fieri vellet, Uticae constituit atque imperavit, diebus aeque post paucis se in regnum cum omnibus copiis recepit
Abbreviated transcription (Latin):
tatus suos ne animo defitiant.Illi orant atq obsecrant:ut ĩdi¬
omnium terrõ: ut aliĩ deesse copiãs yube dicerent. Alii cu
legionibus instare uãrum: itaq se uenientium puluẽm cer¬
nere.Quarum rerum nł omnino acciderat alii classem ho¬
stium celeriter aduolaturam suspicarent᷑. Itaq ꝑtentis oĩb
sibi quisq consulebat: qui in classe erant proficisti proꝑabant
Noꝵ fuga nauium onerariaꝵ magistros incitabat. Pauci le¬
nunculi ad offm̃ imperiumq conueniebant. Sed tanta erat
completis litoribus contentio qui potissimũ ex magno num̃o
conscenderent: ut multitudine atq onere non nulli dep̃me¬
rent᷑. Reliqui hoc timore propius adire tãdarent᷑. quibus nb
rent: aut naues adunare possent recepti insiciliã ĩ columa
puenirent. Relique copiȩ missis ad uãtum noctu legatis cũ cẽturi¬
onibus se se ei dediderunt. quorum cohõtes militum yuba po¬

Expanded text:
tatur suos, ne animo deficiant. illi orant atque obsecrant, ut in Sitatur suos, ne animo deficiant. illi orant atque obsecrant, ut in Siomnium terror, ut alii adesse copias Iubae dicerent, alii cum legionibus instare Varum iamque se pulverem venientium cernere, quarum rerum nihil omnino acciderat, alii classem hostium celeriter advolaturam suspicarentur. itaque perterritis omnibus sibi quisque consulebat. qui in classe erant, proficisci properabant. horum fuga navium onerariarum magistros incitabat; pauci lenunculi ad officium imperiumque conveniebant. sed tanta erat completis litoribus contentio, qui potissimum ex magno numero conscenderent, ut multitudine atque onere nonnulli deprimerentur, reliqui hoc timore propius adire tardarentur. Quibus rerent aut naves adnare possent, recepti in Siciliam incolumes pervenirent. reliquae copiae missis ad Varum noctu legatorum numero centurionibus sese ei dediderunt. quorum cohortes militum po
Abbreviated transcription (Latin):
eo insignia inferri uibet.Hos qͦ preoccupabat missus asabura eꝗ¬
tatus. Tum uõ ad summam desꝑatioẽm nostri ꝑuenuĩt. et ꝑtĩ
fugientes ab equitatu interfitiunt᷑: ꝑtim integri procumbũt. hõ¬
tat᷑ curionem. Cri. domitius. pr. equitum cum paucis equith
circumsistens ut fuga salutem petat atq incastra contendat.
et se abeo non discessuꝵ pollicet᷑. At curio nũqͣ amisso exẽci¬
tu: quem a Cesare fidei cõmissum acceꝑat se in eius conspe.¬
tum reuersuꝵ confitmat. Atq ita proelians interficit᷑. Eꝗtes
per pauti ex pitelio se recipiunt.Sed his quos ad nouissimũ
agmen equorum reficiendoꝵ causa substitisse demõstratu
est fuga totius exercitus procul animaduersa sese ĩcolumes
incastra conferunt: militesq ad unũ om̃s interficiũt᷑. Nis
rebus cognitis. M. Ruffus questor incastris relictus acurione cohõ¬

Expanded text:
eo signa inferri iubet. hos quoque praeoccupat missus a Saburra eqeo signa inferri iubet. hos quoque praeoccupat missus a Saburra equitatus. tum vero ad summam desperationem nostri perveniunt et partim fugientes ab equitatu interficiuntur, partim integri procumbunt. hortatur Curionem Cn. Domitius praefectus equitum, cum paucis equitibus circumsistens, ut fuga salutem petat atque in castra contendat, et se ab eo non discessurum pollicetur. at Curio numquam se amisso exercitu, quem a Caesare fidei commissum acceperit, in eius conspectum reversurum confirmat atque ita proelians interficitur. equites ex proelio perpauci se recipiunt; sed ii quos ad novissimum agmen equorum reficiendorum causa substitisse demonstratum est, fuga totius exercitus procul animadversa sese incolumes in castra conferunt. milites ad unum omnes interficiuntur. His rebus cognitis Marcius Rufus quaestor in castris relictus a Curione cohor
Abbreviated transcription (Latin):
lentate impetum nostroꝵ efugiebant. Rũsusq adõdines suos recipi¬
entes cicuibant. et abacie excludebant. seq in loco manere: õdines¬
q seruare. neq procurrẽ et casum subire tm̃ uidebant᷑. Hostĩ co¬
piȩ summis abrege auxilis crebro augebant᷑ nostros uires lassitudi¬
ne deficiebant. Si mul hi qui uulnera acceꝑãt. n ꝙ tota excedẽ n
multo cum tutum referri pot̾ant acies equitatu hostium cicũdata te¬
nebat᷑. Hi desua salute desꝑantes: ut extremo uitȩ tempore homi¬
nes facẽ consueuñt. aut suam mõtem miserebant᷑: ãt parentes suos
cõmendabant: siquos eo ꝑiculo fortuna seruare potuisset plena erãt
ouã timoris: et luctus. Curio ubi ꝑteritis om̃ibus. neq cohõtatiões
suas: neq preces audiri intelligit unam ut in miseris rebus spem
reli qua salutis arbitratus aproximos colles capere uniuersos atq

Expanded text:
leritate impetum nostrorum effugiebant, rursusque ad ordines suos se recipileritate impetum nostrorum effugiebant, rursusque ad ordines suos se recipientes circumibant et ab acie excludebant. sic neque in loco manere ordinesque servare, neque procurrere et casum subire tutum videbatur. hostium copiae submissis ab rege auxiliis crebro augebantur; nostros vires lassitudine deficiebant, simul ii qui vulnera acceperant, neque acie excedere, neque in locum tutum referri poterant, quod tota acies equitatu hostium circumdata tenebatur. hi de sua salute desperantes, ut extremo vitae tempore homines facere consuerunt, aut suam mortem miserabantur aut parentes suos commendabant, siquos ex eo periculo fortuna servare potuisset. plena erant omnia timoris et luctus. Curio ubi perterritis omnibus neque cohortationes suas neque preces audiri intellegit, unam ut in miseris rebus spem reliquam salutis esse arbitratus proximos colles capere universos atque
Abbreviated transcription (Latin):
copias exlocis suꝑioribus incampum deducit. Quibus ex locis cũ longiꝰ
esset progressus confecto iam labore exercitum .xui. milliũ spatio con¬
ustit. dat signum suis sabura aciem constituit: et cĩcuire õdine: atq
hotari incipit. Sed peditatu dum taxat protul adspem utit᷑. Eꝗtes in
aciem inmictit. Non de est negotio Curio suosq hõtat᷑ ut spem oẽm
iniũtute reponant. Nec militibus quidem ut deffessis:n equitibus
ut paucis et labore confectis studium adpugnandum uĩt q deerat.
sed hii nũo .Cc. reliqui initinere substinerant: qui quam quã ĩꝑtẽ
impetum fecerant hostes loco cedere cogebant.Sed neq longius fugi¬
intes prosequi neq uehementius equos incitare poterant. Atq eꝗtatꝰ
hostium abutroq cornu circuire aciem nostram et aduersaĩos pro¬
terere incipit. Cum cohortes exacie procurrisset nũmide integͥ ce¬

Expanded text:
copias ex locis superioribus in campum deducit. Quibus ex locis cum longius copias ex locis superioribus in campum deducit. Quibus ex locis cum longius esset progressus, confecto iam labore exercitu xvi milium spatio constitit. dat suis signum Saburra, aciem constituit et circumire ordines atque hortari incipit. sed peditatu dumtaxat procul ad speciem utitur, equites in aciem immittit. non deest negotio Curio suosque hortatur, ut spem omnem in virtute reponant. ne militibus quidem, ut defessis, neque equitibus, ut paucis et labore confectis, studium ad pugnandum virtusque deerat; sed hi erant numero cc, reliqui in itinere substiterant. hi quamcumque in partem impetum fecerant, hostes loco cedere cogebant, sed neque longius fugientes prosequi, nec vehementius equos incitare poterant. at equitatus hostium ab utroque cornu circumire aciem nostram et aversos proterere incipit. cum cohortes ex acie procucurrissent, Numidae integri ce
Abbreviated transcription (Latin):
erant. Equites sequi iubet sese itaq accellerat. ut qͣ maxime exfuga
perteritos adorii posset.At illi itinere totius noctis confecto subseꝗ
non poterant:atq alii alio loco resistebant: non hec quidem res
curionem ad spem morabat᷑. yuba Certior facti a Sabura de noct
yoelio duo millia hispanorum et gallorum equitum quot quot suae
ustodie causa circum se hr̃e consueuerat: et peditum eam ꝑtem cui ma¬
cime confidebat sabure submictit. Ipse cum reliquis copiis ellephãtisq:
I lentius subsequit᷑ suspicatꝰ p̃missis equitibus ip̃m affore curioẽm.
s abura copias peditum equitumq instruit: atq his impat ut simula¬
none timoris paulatim cedant: ac pedem referant. sese cum opus esset
signum proelii datuꝵ. et ꝙ rem postulare cognouisset imꝑatuꝵ. Curio
asupiorem spem addita pñtis temporis oppinione hostes fugere ãbitt

Expanded text:
erant. equites sequi iubet sese iterque accelerat, ut quam maxime ex fuga erant. equites sequi iubet sese iterque accelerat, ut quam maxime ex fuga perterritos adoriri posset. at illi itinere totius noctis confecti subsequi non poterant atque alii alio loco resistebant. ne haec quidem res Curionem ad spem morabatur. Iuba certior factus a Saburra de nocturno proelio ii milia Hispanorum et Gallorum equitum, quos suae custodiae causa circum se habere consuerat, et peditum eam partem, cui maxime confidebat, Saburrae summittit; ipse cum reliquis copiis elephantisque lx lentius subsequitur. suspicatus praemissis equitibus ipsum adfore Curionem Saburra copias equitum peditumque instruit atque his imperat, ut simulatione timoris paulatim cedant ac pedem referant; sese, cum opus esset, signum proelii daturum et quod rem postulare cognovisset imperaturum. Curio ad superiorem spem addita praesentis temporis opinione hostes fugere arbitratus
Abbreviated transcription (Latin):
gressus millia passuum.ui.equites conuenit rem gestam cogͦuit
ex captiuis querit quis castris adbragadam presit: respondent Sabu¬
ram: reliqua studio itineris confitiundi querere p̃ter mictit: proxima¬
q respitiens signa uidetis ne inquit milites captiuoꝵ orõnem cũ pẽfu¬
gis conuenire abesse regem exiguas copias missas que equitibus pau¬
cis pares esse non potũnt pro inde adpredam et gliam proꝑate utiã
dep̃miis uestris: et defferenda grã cogitare incipiamus.Erant ꝑse ma¬
gna que gesserant equites: presertim cum eoꝵ eguus nũs cum tanta
multitudine numidarum conferet᷑. hec tam̃ abhis inflatius cõme¬
morabant᷑. ut desuis homines laudibus insolent̾ quidem: sed libentẽ
predicant. Multa.ii. preterea spolia preferabant̃, capti homines equi¬
tes q producebant᷑. ut quicquid intercederet temporis hoc omnem
uictoriam morari uideretur. Ita spei curionis militum studia nõ de¬

Expanded text:
gressus milia passuum vi equites convenit, rem gestam cognovit; gressus milia passuum vi equites convenit, rem gestam cognovit; ex captivis quaerit, quis castris ad Bagradam praesit; respondent Saburram. reliqua studio itineris conficiendi quaerere praetermittit proximaque respiciens signa, videtisne, inquit milites, captivorum orationem cum perfugis convenire? abesse regem, exiguas esse copias missas, quae paucis equitibus pares esse non potuerint? proinde ad praedam, ad gloriam properate, ut iam de praemiis vestris et de referenda gratia cogitare incipiamus. erant per se magna quae gesserant equites, praesertim cum eorum exiguus numerus cum tanta multitudine Numidarum conferretur. haec tamen ab ipsis inflatius commemorabantur, ut de suis homines laudibus libenter praedicant. multa praeterea spolia praeferebantur, capti homines equitesque producebantur, ut quidquid intercederet temporis, hoc omne victoriam morari videretur. ita spei Curionis militum studia non de
Abbreviated transcription (Latin):
Saburam eius prefectum: cum mediocribus copiis missũ utice
appropinquare.His auctoribus temere credens consilium cõmutat. et
proelio rem cõmictere constituit.Multum ad hanc rem probandã adu¬
uat adolescentiã magnitudo animi suꝑiõis tempoĩs prouentus. siduta
rei benegerende. his rebus impulsus equitatum cẽm pͥma nocte ad ca¬
stra hostium mictit adflumen bragadam: quibus p̃erat Sabura deqꝰ
ante erat auditum. Sed rex cum omnibus copiis insequebat᷑ &e sex
millium passuum interuallo sabura consederat.Equites missi nocte is
de.Ni. quadam bãbara consuetudine nullis ordinibus passim cõsede¬
rant. Nos opp̃ssos sõpno et disꝑsos adõti magnum eorum numerũ
interfitiunt. Multi perteriti fugiunt. quo fc̃o ad curionem equite
reuertuntur:captiuosq adeum reducunt. Curio cum oĩbus co¬
piis quarta uigilia exierat cohõtibus.u.castris proesidio relictis pro¬

Expanded text:
Saburram, eius praefectum, cum mediocribus copiis missum Uticae Saburram, eius praefectum, cum mediocribus copiis missum Uticae adpropinquare. his auctoribus temere credens consilium commutat et proelio rem committere constituit. multum ad hanc rem probandam adiuvat adulescentia, magnitudo animi, superioris temporis proventus, fiducia rei bene gerendae. his rebus impulsus equitatum omnem prima nocte ad castra hostium mittit ad flumen Bagradam. quibus praeerat Saburra, de quo ante erat auditum, sed rex cum omnibus copiis insequebatur et vi milium passuum intervallo ab Saburra consederat. equites missi nocte itedae enim quadam barbara consuetudine nullis ordinibus passim consederant. hos oppressos somno dispersos adorti magnum eorum numerum interficiunt; multi perterriti profugiunt. quo facto ad Curionem equites revertuntur captivosque ad eum reducunt. Curio cum omnibus copiis quarta vigilia exierat cohortibus v castris praesidio relictis. pro
Abbreviated transcription (Latin):
rebus sublatus nł supͣ ał. ꝯ̃. se regem missurum existimabat. S
ubi certis anctoribus comperit minus .u. & .xx. millibus longe
abutica eius copias ab esse relictis munitionibus se se incastr᷑ cõ¬
nelia recepit. Huc frumentum comportare castra munire ma¬
teriam conferte cepit: statim q insiciliam mictit uti due legio¬
nes reliquus equitatus ad se micterent᷑. Castra erant adbellu
ducendum aptissima nã &e loci munitione & maris propĩꝗ¬
tate &e aquae & salis copia: cuius magna uis iam ex proximis
erat salinis eo congesta non materia multitudine arboꝵ non
frumentum eius. erant plenissimi agri deficere poterat.Itaz
omnium suoꝵ consensu Curio reliquas copias expectare: &
bellum ducere parabat. His constitutis rebus: probatis q cõ¬
siliis ex ꝑfugis quibusdam oppidanis audit yubam reuocatũ
finitimo bello: et controuersiis leptitanoꝵ restitisse in regno.

Expanded text:
rebus sublatus nihil contra se regem nisurum existimabat. sed rebus sublatus nihil contra se regem nisurum existimabat. sed ubi certis auctoribus comperit minus v et xx milibus longe ab Utica eius copias abesse, relictis munitionibus sese in Castra Cornelia recepit. huc frumentum comportare, castra munire, materiam conferre coepit, statimque in Siciliam misit, uti duae legiones reliquusque equitatus ad se mitteretur. castra erant ad bellum ducendum aptissima natura et loci munitione et maris propinquitate et aquae et salis copia, cuius magna vis iam ex proximis erat salinis eo congesta. non materia multitudine arborum, non frumentum, cuius erant plenissimi agri, deficere poterat. itaque omnium suorum consensu Curio reliquas copias expectare et bellum ducere parabat. His constitutis rebus probatisque consiliis ex perfugis quibusdam oppidanis audit Iubam revocatum finitimo bello et controversiis Leptitanorum restitisse in regno et
Abbreviated transcription (Latin):
oppidum ꝑꝑ timorem se seretipiunt. Qua re animaduersa Uãrus ce
hnore exercitus cognito buccinatore incastris: &e paucis adspẽm
nro die Curio uticam obsidere et uallo cĩ cum munire instituit.
erat in oppido multitudo insolens belli duitunitate otii. Et uticẽ¬
uaris generibus constaret fẽror ex suꝑioribus proeliis magnꝰ. Itaq
dedictione omnes palam loquebant᷑. & cum Pactio agebant. ne
sua ꝑtinatia omnium fortunas ꝑfũbari uellet. Hec cũ agerentũ
nuntii premissi ab rege yuba uenerunt qui illum cum magnis co¬
pus adesse dicẽnt. Et decustodia et defensione ũbis hõtarent᷑
que res eorum ꝑteritos animos confirmauit. Nuntiabantur
hec eadem curioni. Sed aliquamdiu fides fieri non pot̾at tatã
ht̃ suarum rerum fidutiam: lamq Cesaris in hyspaniã reo
setunde in africam nuntiis ac litteris ꝑferebantur.Quib omĩb

Expanded text:
oppidum propter timorem sese recipiunt. qua re animadversa Varus et oppidum propter timorem sese recipiunt. qua re animadversa Varus et terrore exercitus cognito bucinatore in castris et paucis ad speciem educit. Postero die Curio obsidere Uticam valloque circummunire instituit. erat in oppido multitudo insolens belli diuturnitate otii, Uticenvariis generibus constaret, terror ex superioribus proeliis magnus. itaque de deditione omnes iam palam loquebantur et cum P. Attio agebant, ne sua pertinacia omnium fortunas perturbari vellet. haec cum agerentur, nuntii praemissi ab rege Iuba venerunt, qui illum adesse cum magnis copiis dicerent et de custodia ac defensione urbis hortarentur. quae res eorum perterritos animos confirmavit. Nuntiabantur haec eadem Curioni, sed aliquamdiu fides fieri non poterat; tantam habebat suarum rerum fiduciam. iamque Caesaris in Hispania res secundae in Africam nuntiis ac litteris perferebantur. quibus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
xit ac restitit: et quis esset aut quid uellet quesiuit. humeꝵ
apꝑtum gladio appetit: pauloq abfuit. quin uãrum inte̾¬
ficeret. quod ille periculũ sublato eius conatu scuto uitauit. fabꝰ
a proximis militibus circũuentus interficit. ac fugientiũ multi¬
tudine ac tũba põtae castroꝵ occupantur: at iter impedit᷑. plu¬
res q in eo loco sine uulnere qͣ in proelio aut fuga inter eũt n
multum abfuit: quin ẽt castris pellerent᷑: ac nõ nulli protinꝰ
eodem cñsu inoppidum contenderunt. Sed cum loci nã tum
quod ad proelium egressi curionis milites his rebus indigebãt: que
ad oppugnationem castroꝵ erant usui. Itaq curio exẽcitum ĩ cast᷑
reduxit suis omnibus preter fabium incolumibus. Ex nũo aduẽ¬
sarioꝵ circiter. de. de interfectis atq uulneratis qui õs discessu
curionis: multiq preterea: qui simulatione uuln̾eꝵ ex castis.

Expanded text:
xit ac restitit et quis esset aut quid vellet quaesivit, umerum xit ac restitit et quis esset aut quid vellet quaesivit, umerum apertum gladio appetit, paulumque afuit quin Varum interficeret; quod ille periculum sublato ad eius conatum scuto vitavit. Fabius a proximis militibus circumventus interficitur. hac fugientium multitudine ac turba portae castrorum occupantur atque iter impeditur, pluresque in eo loco sine vulnere quam in proelio aut fuga intereunt, neque multum afuit quin etiam castris expellerentur, ac nonnulli protinus eodem cursu in oppidum contenderunt. sed cum loci natura et quod ad proelium egressi Curionis milites iis rebus indigebant quae ad oppugnationem castrorum erant usui. itaque Curio exercitum in castra reducit suis omnibus praeter Fabium incolumibus, ex numero adversariorum circiter dc interfectis ac m vulneratis; qui omnes discessu Curionis multique praeterea per simulationem vulnerum ex castris in
Abbreviated transcription (Latin):
litari sciebat. perteritum inquit hostem uides curio: quid dub:¬
tas uti temporis oppõtunitate : Ille unũ elocis: ut memoĩa te¬
nerent milites ea que pridie sibi cõfirmassent: sequi sese uibet
et p̃currit ante omnes: adeo q erat impedita uallis ut inascen¬
su nisi subleuati asuis pͥmi non facile emicterent᷑. S ed p̃ occupa¬
tis animis actianoꝵ militum tempore et fuga et cede suoꝵ: no
se resistendo cogitabant. om̃s q: iam se ab equitatu circũuenii
ãbitrabant᷑. Itaq pͥus q̃ thelũ abiici posset at nr̃is propiꝰ acce¬
derent õs uãri acies. terga uẽtit. seq incastra recipit. Qua in
fuga fabius pelignusquidam ex infimis õdinibus deexẽcitu cu¬
rionis pͥmum agenen consecutus magna uoce uãrum nomine¬
apellans requirebat uti unus esset exeuus militibus: & monete
aliquid uelle: ac dicere uideret᷑. Ubi ille sepius appellatͣ aspe¬

Expanded text:
litari sciebat, perterritum, inquit hostem vides, Curio; quid dubilitari sciebat, perterritum, inquit hostem vides, Curio; quid dubitas uti temporis opportunitate? ille unum elocutus, ut memoria tenerent milites ea quae pridie sibi confirmassent, sequi se iubet et praecurrit ante omnes. adeoque erat impedita vallis, ut in ascensu nisi sublevati a suis primi non facile eniterentur. sed praeoccupatus animus Attianorum militum timore et fuga et caede suorum nihil de resistendo cogitabat, omnesque iam se ab equitatu circumveniri arbitrabantur. itaque priusquam telum adigi possit aut nostri propius accederent, omnis Vari acies terga vertit seque in castra recepit. Qua in fuga Fabius Paelignus quidam ex infimis ordinibus de exercitu Curionis primum agmen appellans requirebat, uti unus esse ex eius militibus et monere aliquid velle ac dicere videretur. ubi ille saepius appellatus aspe
Abbreviated transcription (Latin):
actus dubitat copias producere: siue sollicitandi milites: seusi equo
loco dimicandi detur occaxio: ne facultatem pretermictat. Erat uall
inter duas acies ut supͣ demonsitatum est. non ita magno ãt difficili
e arduo ascensu hanc uterq si aduẽsariorum copiȩ transire conarẽf
epectabat quo equiore loco proeliũ cõmictẽt᷑. Simul asinistro cõnu
publii actii equitatus omnis &e una leuis armatura & interiecti com¬
plures cum se in uallem dimictẽnt cernebant᷑. Ad eos curio equitatũ
e duas mauricinoꝵ cohõtes mictit. quoꝵ pͥmum impetum equites
hostium non tulerunt. Sed admissis equis ad suos refugerunt. Re¬
lieti abhis qui una ꝑcurrerant leuis ãmaturȩ c̃iuacum ueniebantur
atq interfitiebantur a nostris. huc tota nãti conuersa aties suos qͥ¬
fugere et concidi uidebat. Tunc Rebilius Legatus Cesaris: quem
Curio setum ex Sicilia duxerat ꝙ magnum hr̃e usum in re mi¬

Expanded text:
Attius dubitat copias producere, sive sollicitandi milites sive aequo Attius dubitat copias producere, sive sollicitandi milites sive aequo loco dimicandi detur occasio, ne facultatem praetermittat. Erat vallis inter duas acies, ut supra demonstratum est, non ita magna, at difficili et arduo ascensu. hanc uterque si adversariorum copiae transire conarentur, expectabat, quo aequiore loco proelium committeret. simul ab sinistro cornu P. Atti equitatus omnis et una levis armaturae interiecti conplures, cum se in vallem demitterent, cernebantur. ad eos Curio equitatum et duas Marrucinorum cohortis mittit; quorum primum impetum equites hostium non tulerunt, sed admissis equis ad suos refugerunt; relicti ab his, qui una procurrerant levis armaturae, circumveniebantur atque interficiebantur ab nostris. huc tota Vari conversa acies suos fugere et concidi videbat. tum Rebilus, legatus Caesaris, quem Curio secum ex Sicilia duxerat, quod magnum habere usum in re mi
Abbreviated transcription (Latin):
pedesri itinere: neq nauibus cõmeatu uiuari possint. Hlas uos fortuã
aq bis ducibus repudiatis corfiniensem ignominiam inytalie fuga an his¬
anorum dedictione in affri belli preuiditio sequamini: Equidem me
cesans Militem dici uolui: uos me imꝑatoris nomine appellastis. ciuꝰ
si uos poenitet: uestrum uobis benefitium remicto: mihi meum restit¬
it nomen: ne ad contumeliam honorem dedisse uideamũ. Qua orçe
ndesitatis suspitionem substinere uiderent᷑. discedentem uõ ex ꝯctioẽ
unuersi cohõtant᷑ magno sit animo: neu dubitet proeliũ cõmictere
et suam fidem iũtutem q exꝑiri: quo fc̃o & ꝯmutata omniũ uo
lumptate &e oppinione consensu suo constituit. Curio cum pͥmũ
sit data potestas proelio rem cõmictere postero die productos loco eo¬
aem quo suꝑioribus diebus constiterat inacie collocat. Nec uariꝰ qdẽ

Expanded text:
pedestri itinere neque navibus commeatu iuvari possint? hac vos fortuna pedestri itinere neque navibus commeatu iuvari possint? hac vos fortuna atque his ducibus repudiatis Corfiniensem ignominiam, Italiae fugam, an Hispaniarum deditionem, inAfrici belli praeiudicia sequimini! equidem me Caesaris militem dici volui, vos me imperatoris nomine appellavistis. cuius si vos paenitet, vestrum vobis beneficium remitto, mihi meum restituite nomen, ne ad contumeliam honorem dedisse videamini. Qua oratifidelitatis suspicionem sustinere viderentur, discedentem vero ex contione universi cohortantur, magno sit animo neubi dubitet proelium committere et suam fidem virtutemque experiri. quo facto commutata omnium et voluntate et opinione consensu suorum constituit Curio, cum primum sit data potestas, proelio rem committere, posteroque die productos eodem loco, quo superioribus diebus constiterat, in acie collocat. ne Varus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
iecit: Ille sibi clam uobis salutem fuga petiuit: Non ne proditi ꝑ illũ
Cesaris benefitio estis conseruati: Sacrtoͬ quidem uos tenere qui potuit
cum proiectis fastibus. & deposito imperio pͥuatꝰ et captꝰ. ip̃e in aliam
ueniss ptãtem : Relinqt᷑ noua religio ut eo neglecto sacrt̃o. quo tenemi¬
ni respiciatis illud: quod dedictione ducis & capitis diminutiõe sub¬
latũ ẽ. At crebros si Cȩsarem probatis. iam me offenditisꝗdemeis in
uos meritis ꝑ iudicaturꝰ non sum. que st̃ adhuc ex mea uolũ ptate.
uetram quem adfinem adhuc uos p̃cessit: fortunam q cur preteream:
irenitet uos ꝙ saluũ. atq incolumem exercitum nulla oĩo naue desi¬
Acata traduxerim: ꝙ classem hostium pꝰ impetu adueniens profliga¬
uerim. ꝙ bis ꝑbiduum equestri proelio suꝑaũim: ꝙ ex põtu sinuq
aduesarioꝵ.cc. naues oneratas aduxerim eoq illos compuler̃i łi neꝙ

Expanded text:
iecit ille? non sibi clam vobis salutem fuga petivit? non proditi per illum iecit ille? non sibi clam vobis salutem fuga petivit? non proditi per illum Caesaris beneficio estis conservati? sacramento quidem vos tenere qui potuit, cum proiectis fascibus et deposito imperio privatus et captus ipse in alienam venisset potestatem? relinquitur nova religio, ut eo neglecto sacramento, quo tenemini, respiciatis illud, quod deditione ducis et capitis deminutione sublatum est. at, credo, si Caesarem probatis, in mevos meritis praedicaturus non sum, quae sunt adhuc et mea voluntate et em nostram aut, quem ad finem adhuc res processit, fortunam cur praeteream? an paenitet vos, quod salvum atque incolumem exercitum nulla omnino navi desiderata traduxerim? quod classem hostium primo impetu adveniens profligaverim? quod bis per biduum equestri proelio superaverim? quod ex portu sinuque adversariorum cc naves oneratas abduxerim eoque illos compulerim, ut neque
Abbreviated transcription (Latin):
misit. Ad funt qui uos hõtent᷑ ut anobis desistatis. quid .ti. est illi opta¬
tius: qͣ uno tempore et non cͣicũuenire: et uos nephario scelere astrin¬
gere: aut quid nati grauius denobis sentire post̾ q eos prodatis qui se
omnia uobis debere uidicant ꝙ ineoꝵ potestatem ueniatis: qui se ꝑ uos
ꝑisse existimant. An uõ in hispania res gestas cesaris nõ audistis: duos
pulsos exercitus: duos suꝑatos duces : duas receptas prouĩtias : hec acti
diebus. xl. quibus in conspectum aduẽsarioꝵ uenĩt cesar. an ꝗinco¬
lumes resistere non potunt perditi resistant. Uosaũt certa uictoiã Ca¬
sarem sequuti diuidicata iam belli fortuna uictum sequimini cum
uestri offitii premia ꝑcip̃e debeatis: Desertos.N. ac proditos a uobis di¬
cunt: & pͥoris sacr̃ti mentionem faciunt. Uos ne uoͣ.K. domitiũ an
uos domitius deseruit: Nonne exmam pati fortunam paratos pro¬

Expanded text:
misit. at sunt qui vos hortentur, ut a nobis desciscatis. quid enim est illis optamisit. at sunt qui vos hortentur, ut a nobis desciscatis. quid enim est illis optatius quam uno tempore et nos circumvenire et vos nefario scelere obstringere? aut quid irati gravius de vobis sentire possunt, quam ut eos prodatis, qui se vobis omnia debere iudicant, in eorum potestatem veniatis, qui se per vos perisse existimant? an vero in Hispania res gestas Caesaris non audistis? duos pulsos exercitus, duos superatos duces, duas receptas provincias? haec acta diebus xl, quibus in conspectum adversariorum venerit Caesar? an qui incolumes resistere non potuerunt, perditi resistant? vos autem incerta victoria Caesarem secuti diiudicata iam belli fortuna victum sequamini, cum vestri officii praemia percipere debeatis? desertos enim se ac proditos a vobis dicunt et prioris sacramenti mentionem faciunt. vosne vero L. Domitium, an vos Domitius deseruit? nonne extremam pati fortunam paratos pro