comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ enĩ primꝰ omniũ imꝑatoꝵ diocletianus
adorari se ut dm̃ p̾cepit: & gẽmas uestibꝰ
calciamentisq inseruit. diademaq in ca-¬
pite. cũ ante eũ om̃s clamidẽ tantũ pur¬
pureũ ut a priuatis discernerent᷑ habebant¬
& ut ceteri iudices salutabant᷑. Assũpta
gͦ unusquisq principũ expeditione dio¬
detianꝰ egipti tiranno octauo mense de¬
inicto: ꝓuintiã cunctã subegit. Maxximi¬
anꝰ herculius in affrica: qͥnque gentianos
exsuꝑauit. Costantiꝰ iuxta lingonas una
die sexaginta alamannoꝵ cecidit. Galeriꝰ
maaiianꝰ uictꝰ primo prelio a ꝑseo nar-¬
seo ante carpentũ diocletiani purpuratꝰ
cucurrit. Qua uecundia. compunctꝰ. se¬
cundo uirilit̾ dimicauit. suꝑatoq narseci
ucores eiꝰ abegit ac liberos. & cũ digno ho¬
nore a diocletiano susceptꝰ ẽ. Postquã inc¬
toriã mirabilit̃ triũphauert̃ diocletianꝰ
beris uxoribꝰq regis ꝑsarũ predaq illa

Expanded text:
etenim primus omnium imperatorum Dioclitianus etenim primus omnium imperatorum Dioclitianus adorari se ut deum praecepit et gemmas vestibus calciamentisque inseruit ‖ diademaque in capite, cum ante eum omnes clamidem tantum purpuream, ut a privatis discernerentur, habebant et ut ceteri iudices salutabantur. Adsumpta ergo unusquisque principum expeditione Dioclitianus Aegypti tyrannum octavo mense devictum provinciam cunctam subegit. Maximianus Herculius in Africa Quinquegentianos exsuperavit. Constantius iuxta Lingonas una die LX milia Alamannorum cecidit. Galerius Maximianus victus primo proelio a Narseo ante carpentum Dioclitiani purpuratus cucurrit. Qua verecundia conpunctus secundo viriliter dimicavit, superavit Narseum, uxores eius abegit ac liberos, et condigno honore a Dioclitiano susceptus est. Post quam victoriam mirabiliter Dioclitianus beris uxoribusque regis Persarum praedaque illa
Abbreviated transcription (Latin):
neq facta: in danubiũ gothos magnis
prelus ꝓfligauit. cultoresq drum nomi¬
nis ꝑsequutꝰ ẽ. Odenatꝰ palmirenꝰ ante
ipsũ collecta rusticoꝵ manu ꝑsas de meso¬
potamia expellens. ipse ea loca muaserat.
Quo occiso: uxor sua orientis tenebat impe¬
riũ. Contra quã expeditionẽ suscipiens
aurebianus: apud himmas uicino antiochiȩ
suꝑauit. romeq in triũpho suo unuã per¬
duacit. ac de hinc secundo arripiens expe¬
ditionẽ int̾ bizantrũ ⁊ hera chã in ceno
frurio ine ueteris occidit᷑. Martirio coro¬

Expanded text:
neque facta in Danubium Gothos magnis neque facta in Danubium Gothos magnis proeliis profligavit ‖ cultoresque divini nominis persecutus est. ‖ Odenathus Palmyrenus ante ipsum collecta rusticorum manu Persas de Mesopotamia expellens ipse ea loca invaserat. ‖ quem uxor sua occisum Orientis tenebat imperium: contra quam expiditionem suscipiens Aurelianus apud Hymmas vicino Antiochiae superavit Romaeque in triumpho suo vivam perduxit ‖ ac dehinc secundo arripiens expeditionem inter Byzantium et Heracleam in Caeno Frurio viae veteris occiditur. Tacitus r
Abbreviated transcription (Latin):
aurelianꝰ incesimꝰ nonꝰ imꝑiũ adeptꝰ. qͥn¬
q annis ac sex mensib tenint. uir indus¬
tria militari exꝑientissimꝰ. expeditione in
danubiũ fuscepta gothos magnis preliis
ꝓfligauit. Ditionẽq romanã antiquis t̃¬
minis statuit: inde in oriente c̃uersus ze¬
nobiãq occiso odenato marito suo recep soR¬
tã siriã sibi uindicabat. magis preliorũ¬
trore quã prelio: in potestatẽ redegit.
Tetricũ in galliã miime sufficientẽ. susti¬
nere seditiones militũ suoꝵ scribentẽq
rẽ exercitꝰ sui sine labore suꝑauit. Sic slaol:¬
orientis & aquilonis receptor magna gła
triũphauit. Urbẽ romanã muris firmio¬
ribꝰ cinacit. Nouissime cũ ꝑsequutionẽ
aduersum xp̃ianos agi nouẽ a nerone
decerneret. fulm̃ ante eũ magno pauore
circũstantiũ riit. Ac ñ multopost in¬
Pꝰ itinere occisus ẽ. Aurelianꝰ dacia ripense
Qui mox tetrico apđ catalaumos ꝓdente:
exercitũ suũ. igallias recepit. Expeditio¬

Expanded text:
Aurelianus uicesimus nonus imperium adeptus quinque annis ac sex mensibus tenuit, uir industria militari excellentissimus. expeditione in Danuuium suscepta Gothos magnis proeliis profligauit dicionemque Romanam antiquis terminis statuit. inde in Orientem conuersus Zenobiam, quae occiso Odenato marito suo Syriam receptam sibi uindicabat, magis proelii terrore quam proelio in potestatem redegit. Tetricum, in Gallia minime sufficientem sustinere seditiones militum suorum scribentemque rem exercitus sui, sine labore superauit. sic Orientis et Aquilonis receptor magna gloria triumphauit. ur- bem Romam muris firmioribus cinxit nouissime pum persecutionem aduersus Christianos agi nonus a Nerone decerneret, fulmen ante eum magno pauore circumstantium ruit ac non multo post in itinere occisus est. Anno qui mox Tetricum apud Catalaunos prodente exercitum suum Gallias recepit ‖ expeditio
Abbreviated transcription (Latin):
titꝰ obtinaint anmis sea mensib: quatuor.
Gallias iã dudũ a barbaris occupatas ꝑ mul¬
ta ⁊ grauna prelia deletis tandẽ hostibꝰ
ad ꝑfectii liberauit. B ella deinde cunlia
& quidẽ plurimo sangumne duo gessit. unũ¬
in oriente qͦ saturninũ tirannide subnixũ
Appressit & cepit. Aliud qđ ꝓculũ ⁊ bono¬
sũ apud agrippinã magnis prelis suꝑatos
interfecit. Ipse autẽ apd̃ sirmiũ in turre
P rob regnauit annos sex menses qͣtuor. hicsi¬
i enĩ gallos ⁊ hispanos uineas habere ꝑmisit.
Quo tẽpore saturninꝰ magister militũ dũ ad
restaurationẽ antiochiȩ cnitatis funsset
missus: arrepta ibidẽ tirannide: mox opp̃s¬
sus ẽ. & a pranne interfectꝰ. Ipse quoq im¬
ꝑator ꝓbus tumultu militari firmio in tur¬
re quę uocat᷑ ferrata occisus ẽ. Claruert̃¬

Expanded text:
titus obtinuit annis sex et mensibus quattuor. Gallias iam dudum a barbaris occupatas per multa et grauia proelia deletis tandem hostibus ad perfectum liberauit. bella deiade ciuilia equidem plurimo sanguin Oriente, quo Saturninum tyrannum subactum et oppressit et cepit; aliud quo Proculum et Bonosum apud Agrippinam magnis praeliis superatos interfecit; ipse autem apud Sirmium turre  || imperavit annos sex || menses quattuor. etenim Gallos et Spanos vineas habere permisit. Quo tempore Saturninus magister militum, dum ad restaurationem Antiochenae civitatis missus fuisset, arrepta ibidem tyrannide mox oppressus est et Appamiae interfectus. Ipse quoque imperator Probus tumultu militari Sermio in turre quae vocatur Ferrata occisus est. Caru
Abbreviated transcription (Latin):
conẽ nr̃am ad consolationẽ miseriȩ recen¬
tis oftendimꝰ. & ne quid forte romani cor¬
poris ab hac dila ceratione cessaret. c̃spirant soR.¬
intrinsecꝰ: tͥranni c̃surgunt bella ciuilia.
fundit᷑ ubiq plurimꝰ sanguis romanoꝵ ro¬
manis barbarisq seruentibꝰ. S cito ira dĩ
in miscđiam conuertit᷑: ⁊ ceptȩ ultionis¬
o magis forma quã pena in menfurã plem¬
tudinis reputat᷑. Igit᷑ primꝰ genuus qua
purpurã imꝑii fũpserat. apd mirsam
occidit᷑. Postumiꝰ in gallia inuasit tiranm¬
dem multo quidẽ rei publicȩ cõmodo.
Nam ꝑ decẽ annos ingenti uirtute ac mode¬
ratione usus. & dñantes hostes expulit.
& ꝑditas ꝓunntias in pristinã faciẽ refor¬
mauit: seditione tam̃ interfectus ẽ.
Emilianꝰ apud mogontiã cũ res nouas moli¬
ret᷑: oppressus ẽ. Post mortẽ postumii
mariꝰ ibidẽ mnuasit imperiũ: s continuo
aquitanȩ presidatꝰ ministrabat officiũ:

Expanded text:
conem nostram ad consolationem miseriae recenconem nostram ad consolationem miseriae recentis ostendimus. et ne quid forte Romani corporis ab hac dilaceratione cessaret, conspirant intrinsecus tyranni, consurgunt bella ciuilia, funditur ubique plurimus sanguis Romanorum Romanis barbarisque saeuientibus; sed cito ira Dei in misericordiam uertitur et coeptae ultionis maior forma quam poena in mensuram plenitudinis reputatur. igitur primus Genuus, qui purpuram imperii sumpserat, apud Myrsam occiditur. Postumus in Gallia. inuasit tyrannidem, multo quidem reipublicae commodo, nam per decem annos ingenti uirtute ac moderatione usus et dominantes hostes expulit et perditas prouincias in pristinam faciem reformauit; seditione tamen militum interfectus est. Aemilianus apud Mogontiacum cum res nonas moliretur oppressus est. post mortem Postumi Marius ibidem inuasit imperium sed continuo Aquitanicae praesidatus administrabat officium.
Abbreviated transcription (Latin):
ułtacita uoluntate assentabant᷑. quia ds̃ se¬
cretoꝵ cognitor ẽ. quoꝵ maxima ꝑ om̃s ꝙ¬
uintias pars hominũ uersabat᷑. eadẽ ultio¬
nis plaga corripi iustũ erat. Solaunt᷑ repen¬
te undiq ꝑmissu dei adhoc circũposite relic¬
teq gentes laacatisq habenis in om̃s romanoꝵ
fines inuehunt᷑. Germani alpibꝰ retia totãq
italiã penetrata ad rauennã usq ꝑueniunt. Ala-¬
manm gallias ꝑuastantes etiã in italiã tran¬
seunt. gretia. macedoma. pontꝰ. asia. gotho¬
rũ inundatione delet᷑. Nam dacia trans
danubiũ in ꝑpetuũ transfert᷑. quadi ⁊ sar-¬
mate pannonias depopulant᷑. germam ul¬
teriores abrasa potiunt᷑ hispaniã parthi¬
mesopotamiã aufert̃. siriãq c̃radunt: ex¬
tant adhunc ꝑ diuersas ꝓuintias in mag¬
narũ urbiũ ruims parue ⁊ pauꝑes sedes
signa miseriarũ & nominũ inditia seruan¬
tes. Ex quib: nos quoq in hispania tra¬

Expanded text:
vel tacita voluntate assentabantur, quia Deus sevel tacita voluntate assentabantur, quia Deus secretorum cognitor est, et quorum maxima per omnes provincias pars hominum versabatur, eadem ultionis plaga corripi justum erat. Solvuntur repente undique permissu Dei ad hoc circumpositae relictaeque gentes, laxatisque habenis in omnes Romanorum fines invehuntur. Germani Alpibus, Rhetia, totaque Italia penetrata, Ravennam usque perveniunt. Alamanni Gallias pervagantes, etiam in Italiam transeunt. Graecia, Macedonia, Pontus, Asia Gothorum inundatione delentur. Nam Dacia trans Danubium in perpetuum aufertur. Quadi et Sarmatae Pannonias depopulantur. Germani ulteriores abrasa potiuntMesopotamiam auferunt Syriamque conradunt. exstant adhuc per diuersas prouincias in magnarum urbium ruinis paruae et pauperes sedes, signa miseriarum et nominum indicia seruantes, ei quibus nos quoque in Hispania Tarra
Abbreviated transcription (Latin):
so ꝑ omnẽ romani regni latitudinẽ sc̃orũ
sanguine. Ualerianꝰ ilico nefarii auctor
romana ignominosa seruitute apd̃ ꝑsas se
nectute c̃senuit. Hȩc infamis officii c̃tinua¬
donec uxit dãpnatione sortitꝰ. ut ipse acli¬
nis humo regẽ suꝑ ascensurũ in ȩquũ non
manu sua s dorso adtolleret. & galienꝰ
quidẽ tã cdaro dei iudicio territꝰ. tãq mi¬
sero college ꝑ motꝰ exxẽplo. pacẽ ȩccłus tre¬
Spida
satis factione restituit. S non cõpensat
miuriȩ ultionisq mensura uniꝰ impii quã¬
uis ꝑpetua & supra modũ abhominanda
captiuitas. contra tot milia excruciata sc̃oꝵ
iustorũq dĩ sanguns ad dm̃ clamans in eadẽ
sese t̾ra ubi fusus ẽ uindicari rogat. Non so
lum enĩ constitutorẽ p̾cepti iusto fupplieũ
iudicio flagellabat᷑. s etiã eax sequutores de¬
latores accusatores expectatores ac iudices
postremo om̃s qui iniustissime crudelitati

Expanded text:
so per omnem Romani regni latitudinem sanctorum so per omnem Romani regni latitudinem sanctorum sanguine. Valerianus illico nefarii auctor Romani ignominiosissime apud Persas in servitute consenuit: hanc infamis officii cdonec uixit, damnatione sortitus, ut ipse adclinis humi regem semper, ascensurum in equum, non manu sua sed dorso attolleret. et Gallienus quidem tam claro Dei iudicio territus tamque misero collegae permotus exemplo pacem ecclesiis trepida satisfactione restituit. sed non conpensat iniuriae ultionisque mensuram unius impii quamuis perpetua et super mcaptivitas, contra tot millia excruciata sanctorum, justorumque sanguis, ad Deum clamans, in eadem sese terra ubi fusus est, vindicari rogat. Non enim de solo constitutore praecepti justo supplicium judicio flagitabatur, sed etiam exsecutores, delatores, accusatores, spectatores ac judices, postremo omnes qui injustissimae crudelitati
Abbreviated transcription (Latin):
centesimꝰ tricesimꝰ septimꝰ. duo imꝑatores
in cesimo septimo loco post augustũ creati
sunt. Ualerianꝰ in retia ab exercitu augꝰ¬
tus appellatꝰ. romȩ autẽ a senatu galienus
cesar creatꝰ. mansitq galienꝰ in regno infe¬
licit̾ annos quindecĩ. respirante paulisꝑ ab
illa fupra solitũ igi & grau pestilentia
genere humano ꝓuocat pęnã suã oblanosa
malicia. Impietas enĩ flagella quidẽ excru¬
ciata sentit. s a quo flagellat᷑ obdurata ñ
sentit. Unde  suꝑioribꝰ taceã facta. a decio
riũ pestilentia magna uexaint. mentita ẽ.
iniquitas sibi prauo in ꝑniciẽ suã circuuen¬
ta nchcio. pestilentiã cõmues casus esse.
accedentẽ que ex morb mortẽ naturȩ
finẽ ẽẽ ñ penã. Rursus igit᷑ atq in breui
iram dei sceleratis actionib ꝓuocat. excep¬
tura plagã cuiꝰ aliquandi meminisse cogat᷑.
U alerianꝰ si quidẽ mox arriput imꝑiũ octa¬
ydolatria abnegantesq interfici iussit. fu¬

Expanded text:
condita millesimo decimo duo imperatores uicensimo septimo post Augustum loco creati sunt: Valerianus in Raetia ab exercitu Augustus appellatus, Romae autem a senatu Gallienus Caesar creatus; mansitque Gallienus in regno infeliciter annis xv, respirante paulisper ab illa supra solitum iugi et graui pestilentia genere humano. prouocat poenam suam obliuiosa malitia. impietas enim flagella quidem excruciata sentit, sed a quo flagellatur, obdurata non sentit. ut de superioribus taceam, facta a Decio Crium pestilentia magna uexauit. mentita est iniquitas sibi, prauo in perniciem suam circumuenta iudicio, pestilentiam communis casus esse accidentemque ex morbis mortem naturae finem esse non poenam. rursus igitur atque in breui iram Dei sceleratis actionibus prouocat exceptura plagam, cuius aliquandiu meminisse cogatur. Valerianus siquidem mox ut arripuit imperium octaidololatriam abnegantesque interfici jussit, fu
Abbreviated transcription (Latin):
senatꝰ sumpsit imꝑiũ. statĩq gothos iã
ꝑ annos quin deci illiricũ macedoniãq¬
uastantes. bello adortus incredibili stra¬
ge deleint. cui a senatu clipeus aureus in
curia et in capitoho statua ȩque aurea
decreta ẽ. S c̃tinuo apud sirmiũ priꝰquã
bienniũ in imꝑio eapleret: morbo correp¬
tus interiit. Claudio mortuo quintiliꝰ fr̃
eiꝰ ab exercitu in imꝑiũ electꝰ: uir qui¬
dẽ unioȩ moderationis. & solas fr̃i prefe¬
nos illiricũ macedomãq uastantes bello
adortos in credibili strage deleint. Scili¬
cet ut in curia eiꝰ chpeus aureuis & in ca¬
pitolio statua aurea poneret᷑: occisusq
sirmio ẽ. Post cuiꝰ mortẽ quintiliꝰ frat eiꝰ
a senatu augustꝰ appellatus: quintode¬
cimo imꝑu sin die aquileia occisus ẽ.¬

Expanded text:
 sumpsit imperium, statimque Gothos jam per annos quindecim Illyricum Macedoniamqvastantes bello adortus, incredibili strage delevit. Cui a senatu clypeus aureus in curia et in Capitolio statua aeque aurea decreta est. Sed continuo apud Syrmium, priusquam biennium in imperio expleret, morbo correptus interiit. Claudio mortuo, Quintilius frater ejus ab exercitu imperator electus, vir quidem unicae moderationis, et solus fratri praefenos Illiricum Macedoniamque vastantes bello adortus incredibili strage delevit, scilicet ut in curia ei clypeus aureus et in Capitolio statua aurea poneretur. ‖ occisusque Sirmium est. Post euius mortem Quintilius frater eius a senatu Augustus appellatus octavo decimo imperii sui diae Aquilaeia occisus e
Abbreviated transcription (Latin):
lalũ occisus ẽ. At uͦ in oriente ꝑ odenatũ
quendã collecta a gresti manu uicti re¬
pulsiq ꝑsȩ defensatai siria recepta meso¬
potannia ẽ. & usq ad thesifontẽ rusticam
siriȩ cũ odenate suo uicendo uenert̃.
Galienꝰ autẽ cũ rẽ publicã deseruisset ac
mediolani libidinib inseruiret: occifusẽ.¬

Expanded text:
litum pertulit. at uero in Oriente per Odenatum quendam collecta agresti manu uicti repulsique Persae, defensa Syria, recepta Mesopotamia est, et usque ad Ctesiphontem rusticani Syriae cum Odenato suo uincendo uenerunt. Gallienus autem eum rempublicam deseruisset ac Mediolani libidinibus inseruiret, occisus
Abbreviated transcription (Latin):
rent de malis factis sius. atq unus orga aliũ
bonã hab̾ent fidẽ. qͦd dns p̃cepit dicens. Biligi¬
te frẽs urõs tanꝗͣ. uosniet ipsos. atq redderent
illã partẽ quã ipse ꝓpͥani retinuit. qn mũdum
istũ om̃sq creaturas que in eo sunt creauit:
scilicet decimã ꝯm̃iũ rerũ que possidentur
ipse daret illis ciuitatẽ breui tp̾re. atq imple¬
ret oñem suã uoluntatem. Quõ p̃dictan par¬
tẽ uidelicet decimã uissit diudi in quatuo
partibꝰ una quarũ det̾ ep̃o. altera sacerdotibus.
alia eccłiis. alia panꝑibꝰ. Sud pꝰ quã fuit in con¬
cibo recitatũ: concesserunt onĩs Nõ pꝰ multũ

Expanded text:
atque unus erga alium bonam haberent fidem, quod Dominus praecepit, dicens: « Diligite fratres vestros tanquam vosmetipsos, » atque redderent illam partem, quam ipse propriam retinuit, quando mundum ipsum, omnesque creaturas, quae in eo sunt, creavit, scilicet decimam omnium rerum quae possidentur, ipse daret illis civitatem brevi tempore, atque impleret omnem suam voluntatem. Quam praedictam partem, videlicet decimam, jussit dividi in quatuor partibus, una quarum detur episcopo, altera sacerdotibus, alia ecclesiis, alia pauperibus. Quod postquam fuit in concilio recitatum, concesserunt omnes. Non post multam
Abbreviated transcription (Latin):
s multi mala ibi ꝑpessi sunt. Nãq cibꝰ desi¬
uebat. qm̃ nõ erant ausi alicubi ire quesit ũ
tanta multitudo paganoꝵ circũcirea habe¬
ar olomeo.
uod ꝓpiciens becius andreas qͥ no dormit

Expanded text:
 multa mala ibi perpessi sunt. Namque cibus deficiebat, quoniam non erant ausi alicubi ire quaesitum; tanta multitudo paganorum circumcirca habeBartholomaeo. Quod prospiciens beatus Andreas qui non d
Abbreviated transcription (Latin):
ne iã essent in cĩuitate. siuis dixit hominibꝰ.
Qd tardatis : Ecce om̃s francigene iam sũt
in scãm ciuitatẽ ihrłm. his auditis acceꝑũt

Expanded text:
e jam essent in civitatem, suis dixit hominibus: « Quid tardatis? Ecce omnes Francigenae jam sunt in sancta civitate Hierusalem. » His auditis, acce
Abbreviated transcription (Latin):
dudũ karolꝰ magnꝰ mirificꝰ rex fran¬
coꝵ aptare fec̃ usq constantinopo¬
lim. Petrus uͦ heremita primꝰ con¬
ftantinopolim uenit t̾cio R augus¬
ti: & cũ eo maxima multitudo ale¬
mannoꝵ. Illicq inuenit italicos &
langobardos ⁊ alios quã plures c̃gre¬
gatos quibꝰ imꝑator iusserat dari
mercatũ : sicuti fuerat in ciuitate.
Dixxitq illis. Nolite transmeare bra¬
chiũ donec ueniat maxuna xp̃ianoꝵ
qͦd cũ turcis pliare ualeatis. Ipsi u̾
xp̃iani nequit̃ se in om̃ibꝰ habebrait
nã palacia ciuitatis destruebant
& ardebant & auferebant plũbũ
unde eccłie erant cooꝑtȩ &
uendebant grecis. Qua propt̃ imꝑa¬
tor aleociꝰ nuis iratꝰ: iussitꝰ illos¬
ñ cessabant agere om̃ia mala. Nã¬
ardebant & deuastabant domos et
ȩcełias. Tandẽ ꝑuenert̃ nichomiã
illic diuisi sunt lumbardi ⁊ lango¬

Expanded text:
dudum Carolus Magnus mirificus rex Franciae aptari fecit usque Constantinopolim. Petrus vero Eremita primus Constantinopolim venit III Kal. Augusti, et cum eo maxima multitudo Alemannorum. Illicque invenit Italicos, et Longobardos, et alios quamplures congregatos, quibus imperator jusserat dari mercatum, sicuti fuerat in civitate, dixitque illis: « Nolite transmeare brachium, donec veniat maxima Christianorum quod cum Turcis praeliari valeatis. » Ipsi vero Christiani nequiter se in omnibus habebant. Nam palatia civitatis destruebant et ardebant, et auferebant plumbum, unde ecclesiae erant coopertae et vendebant Graecis. Quapropter imperator Alexius nimis iratus, jussit illosnon cessabant agere omnia mala: incendebant enim et deuastabant domos et ecclesias. 4.9 Tandem peruenerunt Nicomiam; illic diuisi sunt Lombardi et Ale
Abbreviated transcription (Latin):
cruces suere scapula dicentes se una¬
mit̾ ap̃i seqͥ uestigia. qͥbꝰ de manu
erant redempti tartharea. Iã iãq
galli ex suis remoti sunt domib.
Fecert̃q galli duas partes. Una pars
in ungriȩ intrauit regionẽ. scili¬
cet petrꝰ heremita. & dux godefre¬
dus. & sapiens xp̃i athleta baudoi¬
nꝰ frat̃ eiꝰ. qͦs dñs mundi gła muniat
atq custodiat᷑. Isti prudentissimi

Expanded text:
cruces suere scapula, dicentes se unanimiter Christi sequi vestigia, quibus de manu erant redempti tartarea. Jam jamque Galli ex suis remoti sunt domibus. Fecerunt denique Galli tres partes. Una pars in Ungriae intravit regionem, scilicet Petrus Eremita, et dux Godefridus, et sapiens Christi athleta Baudoinus frater ejus, quos Dominus mundi gloria muniat atque custodiat. Isti prudentissimi
Abbreviated transcription (Latin):
& nolite erubescere loqͥ ante facies
hominũ. ego uͦ dabo uob̾ os ⁊ sapi¬
entiã : ac deinceps subsequet᷑ uos¬
larga retributio. Cũq iã hic ser¬
mo paulatĩ ꝑ uniu̾sas regiones
ac galloꝵ ꝓuintias cepisset cre¬
brescere : franciq audientes talia
doquia ꝓtinꝰ in dextera fecere

Expanded text:
 Nolite erubescere loqui ante facies hominum; ego vero dabo vobis os et sapientiam , ac deinceps subsequetularga retributio. « Cumque jam hic sermo paulatim per universas regiones ac Gallorum provincias coepisset crebrescere, Franci audientes talia eloquia, protinus in dextera fecere
Abbreviated transcription (Latin):
magno tripudio: laudantes⁊ mag¬
nat nunce ⁊ sẽꝑ in euũ amen.
orci u inimici dĩ idelicetꝰ ⁊ sce
ꝯacpͣianitatis qͥ erant intꝰ in custo¬
dia ciuitatis antiochie: audientes

Expanded text:
magno tripudio, laudantes et magnat nunc et semper in aevum, amen. Turci vero inimici Dei videlicet et sanctae Christianitatis, qui erant in custodia
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ etiã dion historiographus: dicens ita.
Abibalo moriente: filiꝰ erͣũ hyrã regnauit.
Hic partẽ ciuitatis positã ad orientẽ diruit:
& maiorẽ urbẽ effecit: ⁊ olimpii iouis tẽplũ
destruens: mediũ locũ ciuitati c̃iunxrit: &¬
aureis anathematib exornauit. Ascendensq
in montẽ libanũ: siluã maximã & sacroꝵ
secuit ȩ dificia. Adiecit hec. Regẽ iero solimoꝵ
salomonẽ misisse ad hyrã thrri regẽ figuras
quasdã. & petisse ab eo solutionẽ: ita ut siñ
possit discernere: soluenti peccunias dare.
Cumq fateret᷑ hyrã ñ posse se illa dissoluere:¬

Expanded text:
horum etiam Dion historiographus ita dicens: horum etiam Dion historiographus ita dicens: Abibalo moriente, filius ejus Hyram regnavit. Hic partem civitatis positam ad Orientem diruit, et majorem urbem effecit, et Olympici Jovis templum destruens, medium locum civitati conjunxit, et aureis anathematibus exornavit, ascendensque in montem Libanum silvam maximam ad sacrorum secuit aedificia. Adjecit etiam haec: Regem Hierosolymorum Solomonem misisse ad Hyram Tyri regem figuras quasdam, et petisse ab eo solutionem, ita ut si non posset discernere, solvendi pecunias daret. Cumque fateretur Hyram posse se illa
Abbreviated transcription (Latin):
ficare studuit: annoq regni sui undecimo
omẽ opꝰ tẽpli c̃sũmauit: beneficio amiciti¬
arũ hr̃rã tẏri adiutꝰ: in lignis cedrinis
uidelicet atq aliis reb plurimis. Meminit
autẽ hoꝵ duoꝵ regũ manander: qui exphe¬
nica lingua antiquitates fr̃roꝵ in uocẽ con¬
uertit elladicã : ita dicens. Moriente autẽ
abibalo: successit in eiꝰ regnũ filiꝰ eiꝰ hrram.
t̾re spaciũ & aureã colũpnã que ẽ. in iorus
tẽplo edificauit. Insuꝑ & lignoꝵ matheriã
a monte libano incidit ad tecta tẽploꝵ: &
destr uens antiqua sacraria tẽplũ edlifi cauit
hercuł ⁊ astarse & primũ herculi hoc erexit
m̃se piricio: & c̃tra euoceos tributa ñ redden¬
tes: egit exercitũ eisq subditis: denuo reme¬
auit ad thyrũ. Huiꝰ tẽporib erat abdemoniᷤᷤ
filiꝰ iuuenculꝰ: qui semꝑ ꝓpositionib quas im¬
ꝑasset. ierosolimoꝵ rex euincebat. Meminit

Expanded text:
ficare studuit, annoque regni sui undecimo ficare studuit, annoque regni sui undecimo omne opus templi consummavit, beneficio amicitiarum Hyram regis Tyri adjutus, in lignis videlicet cedrinis, atque aliis rebus plurimis. Meminit autem horum duorum regum Menander, qui ex Phoenica lingua antiquitates Syrorum in vocem convertit Helladicam, ita dicens: Moriente autem Abibalo, successit in ejus regnum filius ejus Hyram. terrae spatium et auream columnam, quae est in Jovis templo, aedificavit; insuper et lignorum materiam a monte Libano incidit ad tecta templorum, et destruens antiqua sacraria, templum aedificavit Herculis et Hastarsae, et primum Herculi hoc erexit mense Piritio. Et contra Eucheos tributa non reddentes egit exercitum, eisque sibi subditis, denuo remeavit ad Tyrum. Hujus temporibus erat Abdemonis filius juvenculus, qui semper propositionibus quas imperasset Hierosolymorum rex evincebat. Meminit
Abbreviated transcription (Latin):
set: nostis uidã fuisse regẽ. Me etiã fr̃s ha¬
buisse: & nullũ eoꝵ grauit̃ tulisse qđ reac
existerẽ. Ergo licet sit magnũ regnũ siom¬
nes fili ac nepotes regis cui ꝓles fecunda fu¬
erit: regnare tẽptauerint: ñ reges s tiran¬
ni nec regni c̃sultores .s destructores fient.¬
& ego deposco meos filios: n int̾ alterutras sedi¬
tiones exerceant: regnũ suscipiente fratre.
Ferant erũ libent̃ eũ ut dñm: quando ñ eoc¬
traneo seruiunt. s magis letent᷑ in frẽ ho¬
norẽ imꝑii. Excellens ẽ. enĩ gła regis esse
frẽm: dũ om̃s simul regnare nequeant.
Magnificauit gͦ dñis salomonẽ suꝑ omnẽ isrł.
& dedit illi głam regni: qualẽ nullꝰ habu¬
it ante eũ rex isrł.¬
RGo assirioꝵ tricesimꝰ pͥmꝰ laustenes: an¬
breoꝵ regnũ sapientissimꝰ ac ditissimꝰ potit᷑
regno isrłitico a patre dauid nobilit̃ dilata¬
to: qui dño monente tẽplũ ierosolimis mi¬
rabilit̾ patris suffragantib impensis: edi¬

Expanded text:
etiam fratres habuisse, et nullum eorum graviter tulisse quod rex existerem. Ergo licet magnum sit regnum, si omnes filii ac nepotes regis, cui proles fecunda fuerit, regnare tentaverint, non reges, sed tyranni, nec regni consultores, sed destructores fient, et ego deposco meos filios ut non in alterutros seditiones exerceant, regnum suscipiente fratre. Itaque ferant eum libenter ut dominum, quando non extraneo serviunt, sed magis laetentur in fratre honorem imperii. Excellens est enim gloria regis esse fratrem, dum omnes simul regnare nequeant. Magnificavit ergo Dominus Solomonem super omnem Israel, et dedit gloriam regni, qualem nullus habuit ante eum rex Isrrgo Assyriorum XXXI Laustenes, angum Hebraeorum sapientissisimus ac ditissimus, potitur regno Israelitico a patre David nobiliter dilatato. Qui, Domino monente, templum Hierosolymis, mirabiliter patris suffragantibus impensis, aedi
Abbreviated transcription (Latin):
Cos autẽ qui erant exx germine moysi: hos
eminentiꝰ honorauit. Fecit enĩ eos custodes
thesauroꝵ dĩ atq uasoꝵ. que reges dõ di¬
care c̃tingeret. Iussitq om̃ib de tribu
leui simul & sacerdotib ut die noctuq

Expanded text:
os autem qui erant ex germine Moysi, hos eminentius honoravit: fecit autem eos custodes thesaurorum Dei atque vasorum, quae reges Deo dicare continget: jussitque omnibus de tribu Levi simul et sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
nadab & baa. hela ⁊ ambri. obeuntib tene¬
bat regim̃: a cab. cũ iezabel nequissimꝰ re¬
gũ. suꝑ om̃s ne quã antecessores suos reges isrł.
uiꝰ uxor nimis a cerrima: simul & audaao
que ad tantã uenit luxuriã atq uesaniam :
ut cuitates isrł statuis atq aris repleret : ri¬
tuq gentiliũ pollueret omĩa: insuꝑ ⁊ ꝓpħas
dñi trucidaret. Igit᷑ quidã ꝓpħa summi dei
helias nomine de ciuitate thesebon galatidis
regionis : ueniens ad acab dixit ei. Quia diceret
ds̃ neq ymbrẽ neq ros ił annis in ea ꝓuintia
se missurũ : nisi ipse rursus apparuisset : & in
his dictis abscessit. Euert̃q anni tres & m̃ses
sex in quib isrłitȩ afflicti nimia siccitate.
Meminit autẽ huiꝰ siccitatis menander in gestiᷤ

Expanded text:
Nadab, et Baaz, Ela, et Ambri, obeuntibus, teneNadab, et Baaz, Ela, et Ambri, obeuntibus, tenebat regimen Achab, cum Jezabel, nequissimus regum super omnes nequam antecessores suos reges Israel; cujus uxor longe acerrima simul et audacissima, quae ad tantam venit luxuriam atque vesaniam, ut civitates Israel statuis atque aris repleret, rituque gentilium pollueret omnia, insuper prophetas Domini trucidaret. Igitur quidam propheta summi Dei, Helias nomine, de civitate Tesbon Galaditidis regionis, veniens ad Achab dixit ei: Quia diceret Deus, neque imbrem neque rorem illis annis in ea provincia se missurum, nisi ipse rursus apparuisset, et in his dictis abscessit, fueruntque anni tres et menses sex in quibus Israelitae afflicti sunt nimia siccitate. Meminit autem hujus siccitatis Menander in gesti
Abbreviated transcription (Latin):
nes. Ait enĩ qm̃ ⁊ statuas eoꝵ qui se sine pre¬
lio tradidert̃ reliquerit: & mulierũ genita¬
ab egiptiis didicisse genitaliũ circũcisionem:
dũ liquet in palestina de gentiũ. ñ alii pret̃
udeos circũcidant᷑. Defunctoq roboam :
qui regnauit in ierłm suꝑ tribũ iuidi &
heniamin: successit abia: qui etiã habens
successorẽ asaph. Ergo ieroboã qͥ fuꝑ decem
trib regnauit : in samaria mortuo: succes¬
sit in regnũ eiꝰ nadab. Latinis tunc egiptꝰ
siluiꝰ qui alio uocabulo athis siliuꝰ uocabat᷑
albe suꝑioris regis filiꝰ rea. fuit. Chorinti¬
oꝵ re& primnis erat. Lacedemonioꝵ doristꝰ
atheniensiũ tersippꝰ. Quo in tẽpore samus
condita : & si mirna in urb̵ modũ ampliata.
Prophabant autẽ in uidea: aias amos. iohel
A conditione uͦ templi septuagesimꝰ quar¬
tus annꝰ erat. Sub isto enĩ in parte uideoꝵ:¬
regnat iosaphat. Isrłitarũ uͦ celeri morte

Expanded text:
nes. Ait enim: Quoniam et statuas eorum qui se sine praenes. Ait enim: Quoniam et statuas eorum qui se sine praelio tradiderunt reliquerit, et mulierum genitaab Aegyptiis didicisse genitalium circumcisionem, dum liquet in Palaestina degentium non alii praeter Judaeos circumcidant. Defunctoque Roboam, qui regnavit in Hierusalem super tribum Juda et Benjamin, successit Abia, qui etiam habuit successorem Asam. Ergo Jeroboam, qui super decem tribus regnavit in Samaria mortuo, successit in regnum ejus filius Nadab. Latinis tunc Aegyptus Sylvius, qui alio vocabulo Athis Sylvius vocabatur, Albae superioris regis filius rex fuit. Corinthiorum rex Prunis erat, Lacedaemoniorum Doristus, Atheniensium Tersippus. Quo in tempore Samus condita, et Smyrna in urbis modum ampliata. Prophetabant autem in Judaea Azias, Amos Johel A conditione vero templi septuagesimus quartus annus erat. Sub isto enim in parte Judaeorum Josaphat, Israelitarum vero celeri morte
Abbreviated transcription (Latin):
isrłite. Isrł namq pristinũ retinens nomen.
causa uͦ regũ ex tribu uida a tẽpore dauid ⁊
deinceps orti sunt appellant᷑ iudei. Unde &
uniuersa gens nom̃ sortita ẽ: de ieroboã uͦ
salomonis seruo qui re& decẽ tribuũ ẽ. consti¬
tutꝰ: qualit̾ popłm a dõ auerterit. & simula¬
chra colere fecerit. aras in excelsis montib
constituens. popłm illic sacrificare instituerit
ac de iadun propħa ierosolomitano qui pre¬
dixit que uentura erant ieroboã ac posterita¬
ti eiꝰ qualit̾ etiã a maligno seniore homine.
falsoq ꝓpħa quẽ ieroboã magnis studiis hono¬
rabat: q ei crebro dicebat que illi grata fo¬
rent deceptꝰ sit in iosephi libro octauo scire
cupiens pleniꝰ inueniet. Igit᷑ anno quinto reg¬
ni roboã filii salomonis: susachim rex egipti
c̃tra udeos dimicans. tẽplũ ierłm spoliauit.
Meminit autẽ huiꝰ depopulationis eroditꝰ alicar¬

Expanded text:
Israelitae. Israel namque pristinum retinens nomen, Israelitae. Israel namque pristinum retinens nomen, causa vero regum, qui ex tribu Juda a tempore David et deinceps orti sunt appellantur Judaei. Unde et universa gens nomen Juda sortita est. De Jeroboam vero Solomonis servo, qui rex decem tribuum est constitutus, qualiter populum a Deo averterit, et simulacra colere fecerit, aras in excelsis montibus constituens populum illic sacrificare instituerit, et de Jaddun propheta Hierosolymitano, qui praedixit quae ventura erant Jeroboam, ac posteritati ejus; qualiter etiam a maligno seniore homine falsoque propheta, quem Jeroboam magnis studiis honorabat, quia crebro ei dicebat quae illi grata forent, deceptus sit, in Josephi libro octavo scire cupiens plenius inveniet. Igitur anno quinto regni Roboam filii Solomonis, Susachim rex Aegypti, contra Judaeos dimicans, templum Hierusalem spoliavit. Meminit autem hujus depopulationis Herodotus Halicar
Abbreviated transcription (Latin):
O& alia ab eo ꝓposita que si salomon ñ solueret. A¬
hyrã regi peccunias multas daret. Quo in
tẽpore italiȩ latinꝰ siluiꝰ pͥncipatũ tenuit:
habens successorẽ alba siluiũ. Chorintioꝵ rex
erat iason: habensq successorẽ egilon. Ar¬
chippꝰ athenienses tunc regnabat. C odẽ tẽpr
ephesus condita ab andronico ẽ. Quidã eti¬
am cartaginẽ tunc conditã uolunt: a calce¬
dono trrio. Alii uͦ a didone eiꝰ frria: quidã
etiã homerũ ⁊ esiodũ his tẽporib ẽẽ aiunt.
Tunc hebreoꝵ sacerdos sadoc illustris habebat᷑.¬
Aginta. A ꝑfectione autẽ tẽpli: quadrage¬
simꝰ quartꝰ annꝰ erat. Hic namq dissonantia
orit᷑ historiarũ in annis uidelicet regnisa¬
lomonis : dũ xl. eũ regnasse annos in libris
legit᷑ regũ. Iosephus autẽ octoginta & om̃e
fuisse asserit. Hebreoꝵ iã salomone mortuo
regnũ erat diuisũ int̾ roboam & iheroboam.
Ac deinceps hebreoꝵ alii uocati funt uidei: alii

Expanded text:
 alia ab eo proposita, quae si Solomon non solveret, Hyram regi pecunias multas daret. Quo in tempore Italiae Latinus Sylvius principatum tenuit, habens successorem Alba Sylvium. Corinthiorum rex erat Ion, habens successorem Egilon, Archippus Athenienses tunc regebat. Eodem tempore Ephesus condita ab Andronico est. Quidam etiam Carthaginem tunc conditam volunt a Calcedono Tyrio; alii vero a Didone ejus filia. Quidam etiam Homerum et Hesiodium his temporibus fuisse aiunt. Tunc Hebraeorum sacerdos Sadoch illustris habebata perfectione autem templi quadragesimus quartus annus erat. Hic namque dissonantia oritur historiarum, in annis videlicet regni Solomonis, dum 40 eum regnasse annis in libris legitur Regum. Josephus autem 80, et omne fuisse asserit. Hebraeorum jam Solomone mortuo, regnum erat divisum inter Roboam et Jeroboam, ac deinceps Hebraeorum alii vocati sunt Judaei, alii
Abbreviated transcription (Latin):
paralipomenon atq iosephus in septimohis¬
toriarũ libro satis de clarauit. Diuitiarũ uͦ
eiꝰ magnitudinẽ : eac his quilibet poterit
agnoscere. Post tẽpus enĩ annoꝵ mille tre¬
centoꝵ hircanꝰ pontifex dũ ciuitas obsidere¬
t᷑ ab antiocho rege qui nobił cognomina¬
tus ẽ. filio demetrii. uolens ei dare peccu¬
nias ut ab obsidione recederet: & exerci¬
tũ suũ auferret: ñ habens unde hoc adim¬
plere posset: aꝑuit unũ locũ sepulchroꝵ
dauid. & sublatis exinde trib milib talen¬
toꝵ partẽ dedit antiocho: & ita nimietatẽ
obsessionis amouit: sic̃ etiã in aliis indica¬
bimꝰ. Post hec autẽ multo annoꝵ tẽpore iã
transacto: rursus herodes reac aliũ loculũ
aꝑiens plurimas exinde peccunias tulit.
dauid patre suo: ⁊ cunctis placuit. ⁊ paru¬
it illi omĩs isrł. S ⁊ uniuersi ⁊ principes
⁊ potentes & cuncti filii regis dauid: dede¬

Expanded text:
Paralipomenon, atque Josephus in septimo HisParalipomenon, atque Josephus in septimo Historiarum libro, satis declarant. Divitiarum vero ejus magnitudinem ex his quilibet poterit agnoscere. Post tempus enim annorum 1300 Hircanus pontifex, dum civitas obsideretur ab Antiocho rege, qui nobilis cognominatus est, filio Demetrii, volens ei dare pecunias, ut ab obsidione recederet, et exercitum suum auferret, sed non habens unde hoc implere posset, aperuit unum loculum sepulcrorum David, et sublatis exinde 3,000 talentorum, partem dedit Antiocho, et ita nimietatem obsessionis amovit, sicut etiam in aliis indicabimus. Post haec autem multo annorum tempore jam transacto, rursus Herodes rex alium loculum aperiens, plurimas exinde pecunias tulit. em pro David patre suo, et cunctis placuit, et paruit illi omnis Israel. Sed et universi principes et potentes cuncti filii regis David, dede
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec autẽ diuisit exercitũ in choor¬
tes duodecĩ cũ ducib suis ⁊ centenari¬
is & tribunis. Habebat itaq una queq
obseruare pͥcepit ꝑ tricenos dies a prima
hora usq ad nouissimũ salomonẽ regẽ : cũ mil¬
lenariis & centenariis & reliqua que prudent᷑
& nimiũ sapient̃ disposuit. Filiũq suũ salo¬
monẽ se uiuente regẽ constitiit: eiq man¬
dauit ut dõ corde ꝑfecto seruiret: ⁊ animo
uoluntario. Loquutꝰ ẽ. etiã dauid ad
ȩcdam uniuersã quã c̃gregauerat in
ierłm: ut leges dñi m̃te ꝑfecta custo¬
dirent : & in eiꝰ p̾cepto ꝑmanerent. Letatꝰ ẽ.
autẽ popłs gaudio magno: immolantes uic¬
timas plurimas dño. & cõmedert̃ & bibert̃
corã dño cũ grandi leticia : ⁊ unxert̃ scđo
salomonẽ suꝑ se regẽ. S ⁊ dauid rea corã
uniuersa multitudine mirabilit̾ ac sp̃italit̃
dño benediorit: hinc plenꝰ dierũ obiit. Quan¬
ta gͦ laude sit dignꝰ. & iusticia p̾ditus: lib̾

Expanded text:
ost haec autem divisit exercitum in cohortes duodecim cum ducibus suis et centenariis et tribunis. Habebat itaque unaquaeque observare praecepit per 300 dies a prima hora usque ad novissimam, Solomonem regem cum millenariis et centenariis, reliqua, quae prudenter ac perquam sapienter disposuit; filiumque suum Solomonem se vivente, regem constituit, eique mandavit ut Deo corde perfecto serviret, ntario. Locutusque est etiam David ad Ecclesiam universam, quam congregaverat in Hierusalem, ut leges Domini mente perfecta custodirent, et in praecepto permanerent. Laetatus est autem populus gaudio magno, immolantes victimas plurimas Domino, et comederunt ac biberunt coram Domino cum grandi laetitia, et unxerunt secundo Solomonem super se regeuniversa multitudine mirabiliter ac spiritualiter Domino benedixit, dehinc plenus dierum obiit. Quanta autem laude sit dignus et justitia praeditus, liber
Abbreviated transcription (Latin):
GITOR II eRECeDet libro udicũ. israhe¬
litici popłi. siue regũ nomina : tantũ oportu¬
nis designauimꝰ locis. Annoꝵ etiã numerũ: qui¬
bus popło pͥfuert̃. Cetera uͦ ab eis gesta quȩ
lectitando c̃tinuatĩ ad memoriã reuocant᷑.
sub silentio transiuimꝰ. Uisũ nob ñ fore ite¬
randa: que om̃ib nota funt. Dauid huiꝰ gen-¬
tis regũ fortissimꝰ. qui ex ouiũ pascuis a do¬
mino electꝰ: cũ ingenti ac uario labore sub¬
limatꝰ: qͥ post necẽ gigantis pͣcipui quẽ ar-¬
Imis puerilib iugulauit: et strages inimicoꝵ
Oplurimas fortissimoꝵ. mox ut confirmatꝰ
ẽ. in regno: collecta socioꝵ manu ualida.
hactenꝰ in expugnabilẽ mactꝰ uirtute dñi
ac belloꝵ exꝑientia audacter iebuseoꝵ ur¬
bẽ aggressus. Quauis enĩ a ciuib in muri¬

Expanded text:
ia in praecedenti libro judicum Israelitici populi sive regum nomina tantum opportunis designavimus locis, annorum etiam numerum, quibus populo praefuerunt, caetera vero ab eis gesta, quae lectitando continuatim ad memoriam revocantur, sub silentio transilivimus, visum nobis non fore iteranda quae omnibus nota sunt. David hujus gentis regum fortissimus, qui ex ovium pascuis a Domino electus, cum ingenti ac vario labore sublimatus. Qui post necem gigantis praecipui, quem armis puerilibus jugulavit, et strages inimicorum plurimas, fortissimorum mox, ut confirmatus est in regno, collecta sociorum manu valida, hactenus inexpugnabili, nactus virtutem Domini ac bellorum experientiam, audacter Jebusaeorum urbem aggressus
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo insuꝑ his exceptis que p̃parauit: obtulit¬
parietes atq aurandos. Principes etiã famili¬
arũ & ꝓceres tribuũ cũ ministris regis. dedert̃
excepto xre ⁊ ferro copioso. Lapides insuꝑ
p̾ciosos: in thesaurũ domꝰ dñi dedert̃: de quib
etiã priꝰ rex magnã & p̾ciosam obtulerat co
eos primũ. inuenit ab anno xxx. usq l.¬

Expanded text:
Ergo insuper his exceptis, quae praeparavit, obtuliErgo insuper his exceptis, quae praeparavit, obtuliparietes atque ornandos. Principes etiam familiarum, et proceres tribuum cum ministris regis dederunt excepto aere et ferro copioso. Lapides insuper pretiosos in thesaurum domus Domini dederunt, de quibus etiam prius rex magnam et pretiosam obtulerat copeos, primum invenit ab anno trices
Abbreviated transcription (Latin):
Gas enĩ filio¬
pparauerat ad opꝰ fabrice impensas : ut ñ
tunc cũ ẽet nouus ⁊ in exꝑtus. propt̾ etatẽ cir¬
ca talia laboraret. s habens hec preparata: ci¬
tiꝰ paternã ad affectũ ꝑduceret uoluntatem:
paucis innotescimꝰ. Instituit namq lapidũ ce¬
lapides ueherent deputauit. Preparauit enĩ
ferrũ multũ. & es. ⁊ oꝑa. & ligna cedrina.
Hec mittentib quib mandauerat sidonib.
lia talentoꝵ. Hec itaq in ministerio tẽpli : pro
diuersitate uasoꝵ. scđm qualitatẽ ponderũ
diuisit: & ꝓ m̃sura uniꝰcuiꝰq candelabri et
lucernarũ distribuit. Aurũ quoq dedit in
mensã ꝓpositionis: ꝓ diuersitate mensurȩ.
Similit̃ & argentũ in alias m̃sas argenteas : &
cetera uasa que aurea ⁊ argentea ad opꝰ tem¬
pli singula fieri censuit: queq forent neces¬
saria. Dixx̃ enĩ dauid. Omĩa hec que fieri man¬
do: uenert̃ scripta manu dñi ad me. Ut in¬
telligerẽ uniuersa oꝑa talib exemplariis.

Expanded text:
as enim filioeparaverat ad opus fabricae impensas, ut non tunc cum esset novus et inexpertus propter aetatem circa talia laboraret, sed, habens haec praeparata, citius paternam ad effectum perduceret voluntatem, paucis recitabimus. Instituit namque lapidum caelapides veherent deputavit. Praeparavit autem ferrum multum et aes ad opera et ligna cedrina: haec mittentibus, quibus mandaverat, Sidonibus, 000 talentorum. Haec itaque in ministerio templi pro diversitate vasorum, secundum qualitatem ponderum divisit, et pro mensura uniuscujusque candelabri et lucernarum distribuit. Aurum quoque dedit in mensam propositionis pro diversitate mensurae, similiter et argentum in alias mensas argenteas, et caetera vasa, quae aurea et argentea, et opus templi singula fieri censuit, quaeque forent necessaria. Dixit enim David: Omnia haec quae fieri mando, venerunt scripta manu Domini ad me, ut intelligerem universa opera talibus exemplaribus.
Abbreviated transcription (Latin):
brio habitꝰ sit : confestĩ urbẽ cepit. Arcẽ uͦ
que imminebat cuntati: fortit᷑ ac mirabilit̃
ꝓposito pͥncipatꝰ miliciȩ pͥmio cepit. Qua
iurtute audaciaq ioab qui primꝰ altitudinẽ
suꝑauerat arcis : pͥnceps factꝰ miliciȩ. Igit᷑
trũcdatis depulsisq iebuseis colonis scilicet
antiquis ierosolimã nominauit. caputq reg¬
ni effecit. Ergo post quã mirabiliũ socioꝵ
ac lapidib p̃ciosis. Demũ post bella plurima
& inimicoꝵ strages fortissimoꝵ dũ tẽplũ dño
in ierosoliis condere uellet: in eo scilicet loco
in qͦ olim abraham ysaac filiũ mactandũ dõ
obtulerat: & ip hostias litando gladiũ immi¬
nentẽ ꝑcucientis angłi aciuitate & popło suo

Expanded text:
 urbem cepit. Arcem vero quae imminebat civitati, fortiter ac mirabiliter proposito principatus militiae praemio, cepit. Qua virtute audaciaque Joab, qui primus altitudinem superaverat arcis, est princeps factus militiae. Igitur trucidatis depulsisque Jebusaeis, colonis scilicet antiquis, Hierosolymam nominavit, caputque regni effecit. Ergo postquam mirabilium sociorum ac lapidibus pretiosis, demum post bella plurima et inimicorum strages fortissimorum, dum templum Domino in Hierosolymis condere vellet, in eo scilicet loco, in quo olim Abraham Isaac filium mactandum Deo obtulerat, et ipse hostias litando gladium imminentem percutientis angeli a civitate et populo suo
Abbreviated transcription (Latin):
templi duodecĩ milia : iudices autẽ popłi &
scribas eoꝵ sex milia. Ianitores enĩ domꝰ dnĩ
deo. cantantes in organis que dauid ꝑitissimꝰ
saltes instituit. Diuisit eos etiã ꝑ generatio¬
nes & segregans de tribub sacerdotes. mue¬
niente eo generationes uiginti quatuor.
Ex domo quidẽ eleazar sexdecĩ: & delthamar
octo. & p̃cipiens ut una queq generatio
ministraret dõ: post dies octo usq ad sabbatũ.¬
Ꝙ̾ ita omniũ generationes sortẽ accepert̃ pre¬
sente dauid & sadoc ⁊ abiathar sacerdotib
& pͥncipib uniuersis. & prima quidẽ ge¬
neratio c̃scendens scripta ẽ. prima ⁊ scđa
parit̃ & t̾cia ⁊ c̃sequent̃ usq ad uicesimam
quartã. & hec diuisio ꝑmansit usq ad des¬

Expanded text:
s autem populi et scribas eorum 6,000. Janitores autem domus Dei Deo, cantantes in organis quae David peritissimus psaltes instituit. Divisit eos etiam per generationes, et segregans de tribubus sacerdotes, invenit in eis generationes viginti quatuor. Ex domo quidem Eleazar sedecim, et de Ithamar octo, praecipiens ut unaquaeque generatio ministraret Deo per dies octo a Sabbatpraesente David et Sadoch et Abiathar sacerdotibus et principibus universis. Et prima quidem generatio conscendens scripta est prima, et secunda pariter et tertia et consequenter usque ad vicesimam quartam. Et haec divisio permansit usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximã montaneã que inminebat oñs¬
montes qui erant incireuitu eiꝰ que sta¬
bat ꝓpe antiochiã. Uidensq in nume¬
rabilia tentoria: uehem̃ter ꝑtritꝰ reces

Expanded text:
ximam montaneam, quae eminebat smontes, qui erant in circuitu eius, <quae stabat> prope Antiochiam. 12.26 Uidensque innumerabilia tentoria, repente corre
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ ciuitatis.: reddidert̃ sese statĩ.¬
Nosq fuimꝰ ibi satis obtime ꝑ tres
dies: atq illic maxime sunt recu¬
ꝑati nr̃i. Audiens itaq rainundꝰ
comes de sco egidio qͦd tci qͥerant
in custodia antio chie discessissent
in suo inuenit c̃silio cũ suis homi¬
tibꝰ qui eã diligent custodirent.
Tandẽ elegit illos qͦs legare uolebat
indelicet petrũ de castellione uice¬
comitẽ ⁊ guillelmũ de montepes¬
lerio. & araliũ uicẽ comitẽ ⁊ petrũ

Expanded text:
illius civitatis, reddiderunt se statinosque fuimis ibi satis optime per tres dies, atque illic maxime sunt recuperati nostri. Audiens itaque Raimundus comes de Sancto Aegidio quod Turci, qui erant in custodia Antiochiae, discessissent, in suo invenit consilio cum suis homii eam diligenter custodirent. Tandem elegit illos quos legare voluit, videlicet Petrum de Castellione vicecomitem, et Guillelmum de Montepislerio, et A
Abbreviated transcription (Latin):
nert gͣm uallẽ ꝓpe antiochiã ad
qͦddã castrũ publicanoꝵ illicq au¬
dierunt t̾cos fore cͣiuitatẽ eãq
fortit̾ defendere p̾parabant. Pe¬
trus de roias diuisit se ab aliis et
ꝓaima nocte transiuit ꝓpe anti¬
ochiã ⁊ intrauit᷑ felicit̾ in uallẽ
de rugia & muenit toos & sarra¬
cenos ⁊ pͣliatꝰ ẽ. cũ eis. & occidit
multos ex eis. & alios ꝑsequutꝰ ẽ.
ualde. Misitq plenã hastã de labiis
⁊ nasibꝰ turcoꝵ raimundo comitĩ
U identes hoc herminii scilicet ha¬
bitatores illiꝰ. illũ fortit̾ suꝑasse
paganos : c̃tinuo illiꝰ reddidert̃ sese.
pse uͦ statĩ app̃hendit rursiã cuu¬
tatẽ. & plurima castra. Nos aut̃
qͥ remansimꝰ retro : exeuntes in de
tͣnsiuimꝰ ꝑͣ diabolicã montaneã que
tã nimis erat alta & angusta qͦdͣ
aut ꝑ semitã que in monte pate¬
bat. santo aliũ p̾ire. Illic p̾cipita¬
bant
sese equi: & unꝰ sagittariꝰ p̃cipita

Expanded text:
iam ad quoddam castrum Publicanorum, illioque audierunt Turcos fore in civitate, eamque fortiter defendere praeparabant. Petrus de Roias divisit se ab aliis, et proxima nocte transivit prope Antiochiam, et intravit feliciter in vallem de Rugia, et invenit Turcos et Sarracenos, et praeliatus est cum eis, et occidit multos ex eis, et alios persecutus est valde. Misitque plenam hastam de labiis et nasibus Turcorum Raimundo comiti. Videntes hoc Hermenii, scilicet habitatores terrae illius, illum fortiter superasse paganos, continuo illi reddiderunt sese. Ipse vero statim apprehendit Rursiam civitatem, et plurima castra. Nos autem, qui remansimus retro, exeuntes inde transivimus per diabolicam montaneam, quae tam nimis erat alta et angusta quod aut per semitam, quae in monte patebat, ante alium praeire. Illic prabant sese equi, et unus sagmarius praecipita
Abbreviated transcription (Latin):
belͥũ Merciulnãqͥ se mulu uexini¬
micis n is  capti ͥ ꝗ fuert̃ d educti
ante enritatis poraã l&e decollabant᷑
ibiꝰ ut magis tristes fierint illi qͥ
erant incnutatẽ. E geiebant quip
tu lagittȩ: Corgregaũ itaq om̃is
nr̃i maioris ordinauere c̃õsrtũ di¬

Expanded text:
ex inimicis nostris, et capti, qui fuerunt deducti ante civitatis portam, et decollabantur ibi, ut magis tristes fierent illi qui erant in civitate. Exiebant quipptu sagittae. Congregati itaque omnes nostri majores ordinaverunt consilium, di
Abbreviated transcription (Latin):
in obsessione ñ eẽ: exiert̃ de ciuita¬
te᷑ audacter ueniebant pͣliari nob̾¬
cũ. Insidiantes undiq ex qua parte
plꝰ eẽt̾ obsessio languida̾. scientes il¬
los prudentissimos milites foris eẽ
inuenert̃q qͦd in una die martis¬
potuissent nõs lede & obsistere nob̃.

Expanded text:
in obsessione non esse, exierunt de ciuitate, et audacter ueniebant preliari nobiscum. 9.57 Insidiantes itaque, ex qua parte plus esset obsessio languida, scientes illos prudentissimos milites foris esse, inuenerunt, qpotuissent nos laedere et obsistere nob