comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um multe res inph̾ia nequa¬
quam satis adhuc explicate
sint. tum ꝑ difficił brute
quidez tu mĩe ignoras ⁊
ꝑ obscura questio est de natura deoru q̃
⁊ ad agnitione animi pulchrima ẽ ⁊ ad
moderanda religione nccia de qua ꝙ tã
uarie sint doctissimoru hoĩm tãq discͤ¬
pantes suĩe magno argumẽto. Nãq¬
de figurio deori ⁊ de locis atq sedibus
⁊ actione uite multa dñtur doq huis
sũma pħorum dissentione certat᷑. Q
uõ maxĩe rem causaiq ꝯtinet. utrum
nichil agant. nichil moliantur. oĩ cura¬
tione ⁊ administratõne reruz uacent
an contra. abhis ⁊ aprincipio oĩa fcã
⁊ ꝯstituta sint ⁊ ad infinitu tẽpuo re¬
gantur atq moueant ¶ Inprimisq
magna dissensio est oaq nisi diuidicat᷑
esse pietas. que sanctitas. que religio:
hec eniz oĩa pure atq caste tribuenda
deorum numini ita sũt. si aĩaduertun¬
tur abhis. ⁊ si est aliquid a deis ĩ mortali¬

Expanded text:
um multae res in philosophia nequaquam satis adhuc explicatae sint, tum perdifficilis, Brute, quod tu minime ignoras, et perobscura quaestio est de natura deorum, quae et ad cognitionem animi pulcherrima est et ad moderandam religionem necessaria. De qua cum tam variae sint doctissimorum hominum tamque discrepantes sententiae, magno argumento de figuris deorum et de locis atque sedibus et de actione vitae multa dicuntur, deque is summa philosophorum dissensione certatur; quod vero maxime rem causamque continet, utrum nihil agant nihil moliantur omni curatione et administratione rerum vacent, an contra ab iis et a principio omnia facta et constituta sint et ad infinitum tempus regantur atque moveantur, in primis quae magna dissensio est, eaque nisi diiudicatur esse pietas quae sanctitas quae religio? haec enim omnia pure atque caste tribuenda deorum numini ita sunt, si animadvertuntur ab is et si est aliquid a deis inmortali
Abbreviated transcription (Latin):
ridigi admodu ꝯplacuit ignẽq prĩo
t̾rãq ⁊ aera atq aqua ꝯtinuauit opi¬
fex teus nõ talia ut nũc sũt s que pre¬
ferrent elemiẽtoruz uestigia me squa¬
lore atq deformitate qui apparet ĩ his
quib diuina deest ꝑspicientia. nunc
u̾o singulis luce ac spẽ tributa. nuͣs
quoq illustratox oĩm genitura seq̃¬
bat᷑ pulcrio õib ex nõ talib quonda in¬
stitutio. nũc iã ordinatõe geniturãq

Expanded text:
redigi ad modum placuit, ignem primo redigi ad modum placuit, ignem primo terramque et aera atque aquam continuauit opifex deus, non talia ut nunc sunt, sed quae praeferrent elementorum uestigia in eo squalore ac deformitate qui apparet in his quibus diuina deest prospicientia; nunc uero singulis luce ac specie tributa numerus quoque illustratorum omnium genituram sequebatur pulchris omnibus ex non talibus quondam institutis. N
Abbreviated transcription (Latin):
nich̾ est at eni uere existentiu rerũ
assertio ꝑspicua roĩo lute firmatur
doceno duz quidez erit ħ aliud itẽq id
aliud neutru in neutro posse ꝯsiste̾
locu. gn̾atione agit᷑ genatioĩs nutri¬
cula huẽctata mõ. mõ ignitã terreq
itẽ ⁊ aerio foanas suscipiente. ceterasꝙ
bus neq exequatio potentus instruat᷑
nich il eis equale esse s undiq ungentẽ
⁊ ĩ pronu ⁊ absonu p̃ponderantez agi¬
tari quide mati̾is agitantib iniucẽq
reciproco pulsu pulsare atq agitare ma¬
terias ex quo fluctu turbatas materias
in diu̾sa raptari discerniq ase ꝑinde
utq infurmẽn purgatione pistoruo
instrumẽtio motu ⁊ ex concussione
discerni uitemus grania quidez ⁊ so¬
lida feorsum. tenuia uero ⁊ leuia inali¬
am ꝑtem. sic illa quatuor ułut in eupo
auctuante iactari uelut machina qua¬
tudine sociata nequaqua dispatari ꝓp¬
reru ĩ ordinata ꝯfusio. S ubi cuncta

Expanded text:
nihil est —, at enim uere existentium rerum assertio perspicua rationis luce firmatur docens, dum quidem erit hoc aliud itemque illud aliud, neutrum in neutro posse consistere locum generationem. Igitur generationis nutriculam humectatam modo, modo ignitam, terraeque item et aeris formas suscipientem caeterasque bus neque exaequatis potentiis instruatur, nihil esse eius aequale, sed undique uergentem et in pronum uel absonum praeponderantem agitari quidem materiis agitantibus inuicemque reciproco pulsu pulsare atque agitare materias. Ex quo fluctu turbatas materias in diuersa raptari discernique a se, perinde ut quae in frumenti purgatione pistoriis instrumentis motu et excussione discerni uidemus, grauia quidem et solida seorsum, tenuia uero et leuia in aliam partem; sic illa quattuor uelut in euripo fluctuante iactari uel machina qua uero similitudine sociata nequaquam disparari proprerum inordinata confusio, sed ubi cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
ratione opinabile deniq cuz id aĩo in¬
tuemur patim̃ ꝙ sõpniantes putãs
eniz nocẽ esse ut om̃e ꝙ ẽ. ĩ aliqͦ sit lo¬
co positu regionẽq optincat ulła por¬
ro ꝙ neq in t̾ra nec incelo sit m̃e ex¬
istere obquaz depuratõez iteq alias
ꝯsanguieap ne ĩ reputatõe quide ⁊ ꝯ¬
sid̾atõe uere existẽtis ꝑuigilio nature¬

Expanded text:
ratione opinabile. Denique cum id animo inratione opinabile. Denique cum id animo intuemur, patimur quod somniantes: putamus enim necesse esse, ut omne quod est in aliquo sit loco positum regionemque obtineat ullam, porro quod neque in terra neque in caelo sit minime existere. Ob quam deprauationem itemque alias consanguineas ne in reputatione quidem et consideratione uere existentis u
Abbreviated transcription (Latin):
sin uo̾ ut quibusda udet᷑ uera opinio
ab intellcũ nichil differat oĩa q̃ corꝑea
sentiꝰ cͥta hñda sũt. õ opinor duo esse
bio in sinuet alteru ꝑsuasionis assũptõ.
sine ulla rõne alteru. It̃ alteruz nulla
psuasione transducibile alteru nutãs
nionis oĩs uir ꝑticeps intellcũs uo̾ dei
ꝓpriuo ⁊ paucoꝵ admodu lcõru hõim
ꝙ cu ita sit fatendu ẽ esse hiodi spẽ
semota a sensib insemet locata sine or¬
ꝙͣ ĩiusibiler insensibiłe soli mẽtis inten¬
tioĩ aĩ adilsioniq ꝑspicua porro ꝙ ab¬
ħ ẜ ẽ natiuũ sensile. sustentabile ꝯsis¬
teno aliquo ĩ loco ⁊ rursu cũ ĩmutatõe
atq interitu recedens sensib ⁊ ꝯpinlo¬
ne noscenduz. tercuiz genus ẽ loa ꝙ ne
ad interitu quide ꝑtinet sedẽ porro
p̃tet his que generant᷑ s ip̃ sine sẽsu
tangentio tangit᷑ adulterina quadaz

Expanded text:
sin uero, ut quibusdam uidetur, uera opinio sin uero, ut quibusdam uidetur, uera opinio ab intellectu nihil differt, omnia quae corporea sentimus certa habenda sunt. Sed opinor duo esse bis insinuet, alterum persuasionis assumptio, sine ulla ratione alterum, item alterum nulla persuasione transducibile, alterum nutans, nionis omnis uir particeps, intellectus uero dei proprius et paucorum admodum lectorum hominum? Quod cum ita sit, fatendum est esse eius modi speciem semotam a sensibus in semet locatam sine orquam, inuisibilem insensilem, soli mentis intentioni animaduersionique perspicuam; porro  est, natiuum sensile sustentabile consistens aliquo in loco et rursum cum immutatione et interitu recedens, sensibus et opinione noscendum. Tertium genus est loci, quod ne ad interitum quidem pertinet; sedem porro praebet his quae generantur, sed ipsum sine sensu tangentis tangitur, adulterina quadam
Abbreviated transcription (Latin):
pars eus ignita innectata uõ ꝑo euiso̾
aqua si mõ exꝑtio rei ꝑo ulla dici põt
t̾ra quo ⁊ aer rõe illa si forte quasi simu¬
lacra eoru recipit inse. d̾ quib singuł
hꝰmodi tractatus instituendus uidetur
mente dicimus sepe seꝑatas a cetu cor¬
porearuz spẽruz fore archetipa exẽplai̾a
rei sensilis. an ħ sola sũt que uident᷑ q̃q
corꝑis intentõe sentimꝰ n pret̾ ħ ul
la sũt uspia s frustra p̃sumunt᷑ ẽẽ in¬
telligibiles species quaru sũt ymagines
sensiles easq nichil aliud esse qua u̾ba
ꝙ quid̾ neq in examinatu relinꝗ plac
nec ad ꝓlixu nã sua tractatu mĩe ꝑci¬
nens ad rẽ u̾boꝵ agniẽ addendu atuꝰ
siꝗs ãple rei finis disceptatõe ꝯpẽdio
dirimet. hũc certe ascisce̾ oꝑe preciũ
facientis ẽ. Ipse igit᷑ quid de hac re sen
intellectu potuis qua sensib asseꝙ̃da.

Expanded text:
pars eius ignita, humectata uero pars eiusdem pars eius ignita, humectata uero pars eiusdem aqua, si modo expertis rei pars ulla dici potest; terra quoque et aer ratione illa, si forte qua simulacra eorum recipit in se. De quibus singulis huius modi tractatus instituendus uidetur:mente dicimus semper separatas a coetu corporearum specierum fore archetypa exemplaria rei sensilis, an haec sola sunt quae uidentur quaeque corporis intentione sentimus, nec praeter haec ulla sunt uspiam, sed frustra ps sensiles, easque nihil aliud esse quam uerba? Quod quidem neque inexaminatum relinqui placet nec ad prolixum natura sua tractatum minime pertinens ad rem uerborum agmen addendum; at uero si quis amplae rei finis disceptationem compendio: dirimet, hunc certe asciscere operae pretium facientis est. Ipse igitur, quid de hac re sentintellectu potius quam sensibus assequenda;
Abbreviated transcription (Latin):
cos odoraminu. ⁊ qui matiĩs mollib
ĩpressionibusq cedẽtib insignire for¬
mas aliquas uolũt pure leuigatas ap¬
parãt nec ullaz oĩo forma ĩ apparata
leiuigatõe appare̾ patiuut᷑. Sic ei ꝙ oĩ¬
ũ reru õib formio ⁊ figuris et̾ne uite
mansurisq ꝑsecula recte insignit᷑ ulła
oĩo ꝓpria species falsa opinione tribuen¬
da ẽ. Iõq facti gen̾ati uisibilis aĩalis ma¬
tre in corporeeq sub̾e receptach. neq
t̾ra neq aqua. nec uero igner uł aera. nec
quicqua aliud ꝙ ex eis creatu est. nec uero
ex quib ħ ipsa subsistũt appellandu s in¬
uisibiłe potius spẽm quanda ⁊ informẽ
capacitate mira quide ⁊ inꝯprehensi
bili ratione int̾ nulła ⁊ aliqua sub̾a nͤ
plane intelligibiłe nec plane sensibiłe
positaz s que ex eis que mea mutantur
intelligi tñ posse uideat᷑. Ignis quide

Expanded text:
cos odoraminum, et qui materiis mollibus cos odoraminum, et qui materiis mollibus impressionique cedentibus insignire formas aliquas uolunt, pure leuigatas apparant nec ullam omnino formam in apparata leuigatione apparere patiuntur; sic ei, quod omnibus rerum omnium formis et figuris aeternae uitae mansurisque per saecula recte insignietur, nulla omnino propria species falsa opinione tribuenda est. Ideoque facti generati uisibilis animalis matrem corporeaeque substantiae receptaculum neque terram neque aquam nec uero ignem uel aera nec quicquam aliud quod ex his creatum est, nec uero ex quibus haec ipsa subsistunt appellandum, sed inuisibilem potius speciem quandam et informem capacitatem mira qubili ratione inter nullam et aliquam substantiam nec plane intellegibilem nec plane sensibilem positam, sed quae ex his quae in ea commutantur intellegi tamen posse uideatur. Ignis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
pret̾ ea t̾ciui ex quo siłitudine trahit mu¬
mrĩs. at uero uñ obuenit patris. illi at
ligendu fier nõ posse ut una existat fa¬
cies que om̃s reru oĩm formas uultꝰq
ꝯtineat uariaq corꝑis undiq ora demõ¬
stret nisi subiecto priue ii formi aliquo
corporu gremio ꝑinde ut inpicturis
substernit᷑ infectio decolor ad coloꝵ lũa
so̾uehenda. ⁊ eniz si erit ali cuius eoꝵ que
inse recipit siłe receptaculu cu quid
obuenit dissiłe his quib siłe est. discor¬
dabit opinor uultus eius cũ introgͦssi
corꝑio uultu nlłaq expͥrmet siłitudiẽ
ex quo sit ut receptaculi sinus nullam
ꝓpria naͣlit̾q expressa hẽat figura ꝑpoi¬
q informis in telligat᷑ oĩ quippe forma
carensut ꝗ odora pignẽta ꝯficiũt añ
oĩa curant ut nullius suit odoris ꝓprii
que ꝯdient᷑ susceptura. uidel hũidos suc¬

Expanded text:
praeterea tertium ex quo similitudinem trahit mupraeterea tertium ex quo similitudinem trahit mumatris, at uero unde obuenit patris, illi autlegendum, fieri non posse, ut una existat facies, quae omnes rerum omnium formas uultusque contineat uariaque corporis undique ora demonstret, nisi subiecto prius informi aliquo corporum gremio, perinde ut quae in picturis substernitur infectio decolor ad colorum lumina subuehenda. Etenim si erit alicuius eorum quae in se recipit simile receptaculum, cum quid obueniet dissimile his quibus simile est, discordabit, opinor, uultus eius cum introgressi corporis uultu nullamque exprimet similitudinem. Ex quo fit, ut receptaculi sinus nullam propriam naturaliterque expressam habeat figuram proptereaque informis intellegatur omni quippe forma carens, ut qui odora pigmenta conficiunt ante omnia curant, ut nullius sint odoris proprii quae condientur, susceptura uidelicet humidos su
Abbreviated transcription (Latin):
siquis eni cũctas formas figurasq ex u
ssione in alias atq alias reformet tũc
siquis electa qualz figura querat q̃ sit
opinor ei posse firmiꝰ ac diligent̾ ac si¬
naͣ qua cuncta recipit corꝑa reperit᷑. hec
mĩe quippe recedit ex ꝯditione ꝓpria.
secipit eni cũcta nec ulla ex hisde for¬
mã trahit. ⁊ cu uelut intra gremiu
eius formentur que repiunt᷑ ipsa ĩ for¬
mis manet estq usus siłis eus molli
cedẽtiq mati̾e inqua inprimũt᷑ uaua
ab introeuntib ipsa nec forma nec mo¬
tũ hñs exnatura sua que uero ingredi¬
untur formas mutant aliasq ⁊ alia di
u̾sa cernuntꝰ. Eadẽq q̃ introeunt ⁊ egre¬
diunt᷑ simulatra sunt uere existentũ
rerur mur quoda uixq explicabili mõ
formata ab eisde uere existentib reb
ꝙ̃admodu mox demonstrare nitem̃ pro
uirib. at uoͣ t̾nu genus maĩo simẽdũ
est ꝙ gignit᷑ ite aliud in quo gignitur

Expanded text:
Si quis enim cunctas formas figurasque ex usine intermissione in alias atque alias reformet, tunc, si quis electa qualibet una figura quaerat quae sit, opinor posse firme et diligenter ac situra, quae cuncta recipit corpora, reperitur. Haec quippe minime recedit ex condicione propria; recipit enim cuncta nec ullam ex isdem formam trahit, et cum uelut intra gremium eius formentur quae recipiuntur, ipsa informis manet estque usus eius similis molli cedentique materiae, in quam imprimuntur uaria ab introeuntibus, ipsa nec formam nec motum habens ex natura sua. Quae uero ingrediuntur, formas mutant aliasque alia et diuersa cernuntur, eademque quae introeunt et egrediuntur simulacra sunt uere existentium rerum miro quodam uixque explicabili modo formata ab isdem uere existentibus rebus, quem ad modum mox demonstrare nitemur pro uiribus. At uero nunc trinum genus animo sumendum est: quod gignitur, item aliud in quo gignitur,
Abbreviated transcription (Latin):
licet tẽꝑe infinito in tenebrio tãqua
ingurgustio habitaua̾t. post aut̃ uari¬
etate nec eu delectari putaiꝰ qua celu
⁊ t̾ras exornatas iudemus eue eiũ ista
potest esse oblectatio deo. que si ess ñ ea
tã diu care̾ potuisset. an hec ut dicitis

Expanded text:
licet tempore infinito in tenebris tamquam licet tempore infinito in tenebris tamquam in gurgustio habitaverat. post autem: varietatene eum delectari putamus, qua caelum et terras exornatas videmus? quae ista potest esse oblectatio deo? quae si esset, non ea tam diu carere potuisset. an haec, ut fere dicitis
Abbreviated transcription (Latin):
tesignationez atq apparatu. Sin abia
est cur mortalez fecit munduz nõ ꝙ̃ ad
modu platonicus deus sẽpiternu ab
utroq aut̃ fiscitor. cur iundi edificato¬
res repente ex titerint ĩ numerabilia se¬
erat secula nõ erant: secula nũc dico nõ
ea que dierũ noctiũq numero annius
cursib ꝯfundunt᷑. sia̾ fator ea sine mũ¬
di ꝯilsione effici nõ potuisse. s fuit q̃¬
dai ab infinito tẽpe eternitas quam
tũ qualis ea fui̾t intelligi potest. Quod
ne in cogitationez qua cadit ut fuent¬
tẽpus aliquod ulł cũ tẽpus esset¶ Isto
igit tã in menso spacio quero dalbe cur
pronoca urã cessauit laborẽ ne fugie¬
bat. at iste nec attingit dnĩ nec erat
ullus. cu oẽs nature numini diuino
celu. ignes terre. maria parerẽt. ed
aut̃ erat ꝙ ꝯcupisce̾t deus mundu sig¬
nis ⁊ burtũb tãqua eoilis ornare s ut
deus ipse melius habitaret antea uide¬

Expanded text:
dissignationem atque apparatum; sin alia dissignationem atque apparatum; sin alia est, cur mortalem fecerit mundum, non, quem ad modum Platonicus deus, sempiternum. Ab utroque autem sciscitor cur res repente exciti ante innumerabilia seerat, secula non erant. Secula nunc dico, non ea que dierum noctiumque numero anni cursibus conficiuntur; nam fateor ea sine mundi conversione effici non potuisse. Sed fuit quedam ab infinito tempore eternitas, quamatio tamen qualis ea fuerit intelligi potest, quod ne in cogitationem qutempus aliquod nullum cum tempus esset—isto igitur tam inmenso spatio quaero Balbe cur Pronoea vestra cessaverit. laboremne fugiebat? at iste nec attingit deum nec erat ullus, cum omnes naturae numini divino, caelum ignes terrae maria, parerent. Quid autem erat quod concupisceret deus mundum signis et luminibus tamquam aedilis ornare? si ut deus ipse melius habitaret, antea vide
Abbreviated transcription (Latin):
caubus eniz aĩ intueri poterit utrum
plato fabrica illa tanti operio qua con¬
sirui a deo alq edificari mũdu facit.
que molitio que framenta qui uectes
que machine. qui mĩstri tanti muneris
fuerunt. Quẽadmodu aut̃ obaudire
⁊ parẽ uoluntati aͥchitecti. aer. ignis
aqua. t̾ra potuerũt.unde uõ orte ille qn
forme equibus reliq̃ formant᷑ apte ca¬
tentes ad aĩum efficierdu pariẽtosq
senssis longu est ad oĩa que talia fiunt
ut optata magis qua ĩuenta uideant᷑
S ila palmaris ꝙ qui nõ modo natum
mũdu miroduxerit s eta manu pe¬
ne fcm̃ is eu duxerit fore tẽpiternũ
ut censes primio ut de labris gustasie
phĩam.i. nature ratione qui quicqm̃
ꝙ ortuz sit putet eternuz esse posse que
est eni coaugmentatio nõ dissolubił
aut quid est cuius prinicipiu aliꝙͥ sit ni¬
chil sit extremu ¶ Pronõca uoͣ siuera
est. lucili eade reqiura que paulo ante
ministros machinias sẽm totius operis

Expanded text:
culis animi intueri potuit vester Plato fabricam illam tanti operis, qua construi a deo atque aedificari mundum facit; quae molitio quae ferramenta qui vectes quae machinae qui ministri tanti muneris fuerunt; quem ad modum autem oboedire et parere voluntati architecti aer ignis aqua terra potuerunt; unde vero ortae illae quinque formae, ex quibus reliqua formantur, apte cadentes ad animum afficiendum pariendosque sensus? longum est ad omnia, quae talia sunt ut optata magis quam inventa videantur; sed illa palmaris, quod, qui non modo natum mundum introduxerit sed etiam manu paene factum, is eum dixerit fore sempiternum. hunc censes primis ut dicitur labris gustasseid est naturae rationem, qui quicquam quod ortum sit putet aeternum esse posse? quae est enim coagmentatio non dissolubilis, aut quid est cuius principium aliquod sit nihil sit extremum? Pronoea vero si vestra est Lucili eadem, requiro quae paulo ante, ministros machinas omnem totius operis
Abbreviated transcription (Latin):
qua legez quõ efficiat aĩante intellige̾
nõ possumꝰ. deui at aĩantez certe uolu¬
mus esse atq hic idez inalio loco etherã
deuz dicit si intelligi potest nichil senti¬
ens deus qui nũqua nob̾ occurrit n
in precibuoneq in optatis n ĩ uotio
alus at̃ libris rationez qnͣda ꝑ oĩm na¬
turã reru ꝑtinente ut diuma ẽẽ affe¬
ctu putant Id̾ astris ħ id̾ tribuit Tũ

Expanded text:
quam legem quo modo efficiat animantem intellegere non possumus; deum autem animantem certe volumus esse. atque hic idem alio loco aethera deum dicit: si intellegi potest nihil sentiens deus, qui numquam nobis occurrit neque in precibus neque in optatis neque in votis. aliis autem libris rationem quandam per omnium naturam rerum pertinentem vi divina esse adfectam putat. idem astris hoc idem tribuit, t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ paucos gͦ tanta est ftã rerir molitio
an stultoru. at primu cã nõ fuit cur de
ĩprobis bñ mereret᷑. deiñ quid ẽ assecu¬
tus cu om̃s stulti sint sine dubio mi¬
pnentes ꝯmodoru ꝯpensatione leuiãt
stulti nec uitare uenientia possĩt. nec
ferre p̃sentia. Ꝙ uero mũdu ip̃ aĩan¬
tẽ sapientẽq dixerit nullo mõ uider̃t
aĩ nattimꝵ intelligentes inqua figura ea

Expanded text:
 paucos igitur tanta est rerum facta molitio. an stultorum? at primum causa non fuit cur de inprobis bene mereretur; deinde quid est adsecutus, cum omnes stulti sint sine dubio mipientes commodorum conpensatione leniant, stulti nec vitare venientia possint nec ferre praesentia. Qui vero mundum ipsum animantem sapientemque esse dixerunt, nullo modo viderunt animi natura intelleg
Abbreviated transcription (Latin):
sa mens ꝯstare põt uacans corꝑe. Ancx¬
imandri aũ opinio ẽ. natiuos esse d̾os
longis interualł orientis occitentioq
eosq ĩ numabiles esse mundos. s nos de¬
um nisi sẽpiternis intellige̾ quid pos¬
sumꝰ. post anaxima nes aera deu statuit
eũq gigni esseq ĩmensu ⁊ infinitu
⁊ sꝑ ĩ motu quasi ut aer sine ulla forͣ
deus esse possit cuz p̃sertuz deuz nõ mõ
aliqua s pulch̾rima specie esse tecoit aut
nõ õe ꝙ ortu sit mortalitas ꝯsoquatur.

Expanded text:
sa mens constare potest vacans corpore? Anaxsa mens constare potest vacans corpore? Anaximandri autem opinio est nativos esse deos longis intervallis orientis occidentisque, eosque innumerabilis esse mundos. sed nos deum nisi sempiternum intellegere qui possumus? Post Anaximenes aera deum statuit, eumque gigni esseque inmensum et infinitum et semper in motu: quasi aut aer sine ulla forma deus esse possit, cum praesertim deum non modo aliqua sed pulcherrima specie deceat esse, aut non omne quod ortum sit mort
Abbreviated transcription (Latin):
tũ rotuntu esse ueluit ꝙea fornegit
ulla esse pulenorez plato ¶atmichił
chilendei uł quadrati. uł coni uł piramu¬
dis uidet᷑ esse formosior que uõ uita
tribuit᷑ isti rotundo deo. nẽpe ut ea celei̾¬
tare ꝯtorqueat᷑ cui par mulła recogitai̾
possit. Inqua nõ uitet ut nõ mẽs ꝯstãs
⁊ uita beata possit insist̾e̾. Quodq ĩ nr̃o
corꝑe si mĩa exꝑte significet᷑ molestu
sit cu ħ ita nõ habcat᷑ molestu ind̾o̾. Ter
ra eni ꝑfrõ qm̃ pars mũdi est. ꝑs ẽ etiã
tu. at qui terre maxĩas regiones ĩ ha¬
bitadiles incultasq uidemus. ꝙ pars
egai a pulsu soł exarserit. pars obrigu¬
erit niue prunaq longinquoq solis
suꝑioru. Tales emi milesius qui primꝰ
de talib rebus que suĩt aqua dixit ẽẽ
initiu reru. deu aut̃ eammentẽ q̃
ex aqua c̃uẽta fige̾t si dei possũt ẽẽ sũ
usui ⁊ sine mente cur aq̃ adiũxit. sc ip¬

Expanded text:
a neget ullam esse pulchriorem Plato: at mihi vel cylindri vel quadrati vel coni vel pyramidis videtur esse formosior. Quae vero vita tribuitur isti rutundo deo? nempe ut ea celeritate contorqueatur cui par nulla ne cogitari quidem possit; in qua non video ubinam mens constans et vita beata possit insistere. Quodque in nostro corpore si minima ex parte significetur molestum sit, cur hoc idem non habeatur motiam dei; atqui terrae maxumas regiones inhabitabilis atque incultas videmus, quod pars earum adpulsu solis exarserit, pars obriguerit nive pruinaque longinquo solis superiorum. Thales enim Milesius, qui primus de talibus rebus quaesivit, aquam dixit esse initium rerum, deum autem eam mentem quae ex aqua cuncta fingeret: si dei possunt esse sine sensu; et mentem cur aquae adiunxit, si ip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtra oĩa disse̾ndi ulłaq rẽ aꝑte uidi¬
candi ꝑftã a socrate. repetita ab arche¬
silao. ꝯfirmata a carneade usq ad nrãz
iuguit etatez. Qua nũc ꝓpe modu or¬
bã esse in ip̃a grecia intelligo ꝙ ñ a ca¬
demie uicio s tarditate hõim arbitr
ꝯtigisse. nã si singłas disciplinas ꝑa¬
ꝑe magnu est. quanto maius õnes:
Ꝙ face̾ his nocẽ est quibuo ꝓpositu est
tur hi nichil hẽant quod sequant᷑. dictũ
est oĩo te hac re alio loco diligentius. S
quia nimio in dociles quidar tardiq sunt
admonẽdi uident᷑ sepius nõ eni sumꝰ
hi quibus nichil ueruz esse uideat. s hi
qui õibus ueno falsa queda adiũcta eẽ

Expanded text:
contra omnia disserendi nullamque rem aperte iudicandi profecta a Socrate repetita ab Arcesila confirmata a Carneade usque ad nostram viguit aetatem; quam nunc prope modum orbam esse in ipsa Graecia intellego. quod non Academiae vitio sed tarditate hominum arbitror contigisse. nam si singulas disciplinas percipere magnum est, quanto maius omnis; quod facere is necesse est quibus propositum est tur hi nihil habeant quod sequantur. dictum est omnino de hac re alio loco diligentius, sed quia nimis indociles quidam tardique sunt admonendi videntur saepius. non enim sumus i quibus nihil verum esse videatur, sed i qui
Abbreviated transcription (Latin):
dis nõ noĩe s gene̾ toto disiũge̾nt ⁊ ꝑi¬
nõ gene̾ differrent. ħ eiu est nõ u̾bo¬
alias nũc ꝙ cepimꝰ s uidetur. Michi uero
inquit cocta uidet᷑. S ut hic ꝗ int̾ueĩt
me intuens ne ignoret quid agatur
de natã agebamus deorum que c̾ mi¬
chi iuderet᷑ ꝑ obscura ut semꝑ uideri
solet epicuri ⁊ uelleio sciscitabar suĩa
Quã obrem inquit uellei nisi molestũ
est repete que ceperas ¶Repetã uõ
quãqua nõ michi s tibi ħ uenit adu¬
tor ambo eni inquit arridenzabeod̾
philone nichil stire de didicistis Cum
ego. auid didicums cocta uidi̾t. Tu
ułium nolꝰ sit certa queda tuenda suĩa
c̃ũ uelleius. fident̾ sane ut solent isti ni¬
chil tã uerens qua ne dubitare aliqua
de re uiterer tãqua modo ex deoꝵ ꝯsilio
⁊ ex epycuri int̾mũduo descendis. Sed
audite inquit nõ futilis ꝯm̃ticiasq sẽ

Expanded text:
dis non nomine sed genere toto diiungerent, et Peridis non nomine sed genere toto diiungerent, et Perinon genere differrent. haec enim est non vealias; nunc quod coepimus, si videtur. Mihi vero inquit Cotta videtur. sed ut hic qui intervenit me intuens ne ignoret quae res agatur, de natura agebamus deorum, quae cum mihi videretur perobscura, ut semper videri solet, Epicuri ex Velleio sciscitabar sententiam. quam ob rem inquit Vellei, nisi molestum est, repete quae coeperas. Repetam vero, quamquam non mihi sed tibi hic venit adiutor; ambo enim inquit adridens ab eodem Philone nihil scire didicistis. Tum ego: Quid didicerimus Cotta viderit, tu velim nolim sit certa quaedam tuenda sententia. Tum Velleius fidenter sane, ut solent isti, nihil tam verens quam ne dubitare aliqua de re videretur, tamquam modo ex deorum concilio et ex Epicuri intermundiis descendisset, Audite inquit “non fu
Abbreviated transcription (Latin):
sem. offendi eu sedente inexedra ⁊ c̾s̃.
uelleio senatore disputanter ad quẽ epi¬
curi primas ex nrĩs hõibus deferebant
aderat etia quintus lucilliꝰ balbus. qui tã¬
tos ꝓgressus hẽbat instoitis ut cu excel¬
lentib in eo gene̾ grecis cõꝑaret᷑. tũ me
ut cocta uidit ꝑoportune inquit. ueĩs.
Oritur eniz magna de re michi alterca¬
tio cu uelleio. cui ꝓ tuo studio nõ ẽ alie¬
nuz te int̾esse. at qui michi quoq uide¬
or inqua uenisse ut dicio oportune. T̃res
eni triuz disciplinaru principes ꝯue¬
locus Tum cocta. Si inquit liber. auti¬
ochi nr̃ĩ qui ab eo nuꝑ ad chalbu mistꝰ
est ubi loquit᷑ nichil est ꝙ pisonez faĩ¬
uarẽ tuu desideres antiocho eni stoici cũ
ꝑipateticis recõsentire uident᷑ uerbis
ne inquit ille miror antiochuz hoĩem
inprimis acutu nõ uidisse intͥesse plu¬
rimu interstoicos qui honesta a ꝯmo¬

Expanded text:
sem, offendi eum sedentem in exedra et cum C. sem, offendi eum sedentem in exedra et cum C. Velleio senatore disputantem, ad quem tum Epicurei primas ex nostris hominibus deferebant. aderat etiam Q. Lucilius Balbus, qui tantos progressus habebat in Stoicis, ut cum excellentibus in eo genere Graecis compararetur. Tum ut me Cotta vidit Peroportune inquit venis; oritur enim mihi magna de re altercatio cum Velleio, cui pro tuo studio non est alienum te interesse. Atqui mihi quoque videor inquam venisse, ut dicis, oportune. tres enim trium disciplinarum principes convelocus. Tum Cotta Si inquit liber Antiochi nostri, qui ab eo nuper ad hunc Balbum missus est, vera loquitur, nihil est quod Pisonem familiarem tuum desideres; Antiocho enim Stoici cum Peripateticis re concinere videntur verbis ne inquit ille, miror Antiochum hominem in primis acutum non vidisse interesse plurimum inter Stoicos, qui honesta a commo
Abbreviated transcription (Latin):
chi procax achademia uidebit᷑. si aut
9cesseñt oẽs. aut ent inuentus aliꝗs¬
chi libet exclamare ut iisinefebis pro
postulo. obsecro oro. ploro atq inploro
fide. nõ leuissi̾a de re iã quare ille in
auitate fieri faciora capitalia ab a¬
mico amante argentu acciꝑe meretͥx
nõ uult. s ut assint ꝯgnoscant aĩaduer¬
tant. quid de religione. pietate. scĩtate
cerimoniis. fide. uireuirando quid de
tẽplis delubris sacri ficiisq sollẽpnibus
quid de ip̃is auspiciis quibus nos pre¬
sumuo estimandu sit. hec eniz oĩa ad
hac de diis ĩmortalib questionez refe¬
renda sunt. ꝓftõ eos ipsos qui se aliqd
terti hr̃e arbitrant᷑ ad dubitare coget
doctissimoru hõim de iaxĩa re tãta
dissensio. ꝙ cu sepe ał tũ maxĩe aĩadu̾¬
ti. tñ apud G̃ cotã faĩliare meu accu¬
rate saneq diligent̾ de diis ĩ mortali¬
b disputatu sit. Nã cu feriis latinis
adem ip̃iuo rogatu accersituq uenis¬

Expanded text:
mia videbitur, si aut consenserint omnes aut erit inventus alimihi libet exclamare ut in Synephebis: propostulo obsecro oro ploro atque inploro fidem non levissuma de re, ut queritur ille in civitate fieri facinora capitalia: ab amico amante argentum accipere meretrix non vult, sed ut adsint cognoscant animadvertant, quid de religione pietate sanctitate caerimoniis fide iure iurando, quid de templis delubris sacrificiisque sollemnibus, quid de ipsis auspiciis, quibus nos praesumus, existimandum sit haec enim omnia ad hanc de dis inmortalibus quaestionem referenda sunt: profecto eos ipsos, qui se aliquid certi habere arbitrantur, addubitare coget doctissimorum hominum de maxuma re tanta dissensio. Quod cum saepe alias tum maxime animadverti cum apud C. Cottam familiarem meum accurate sane et diligenter de dis inmortalibus disputatumst. nam cum feriis Latinis ad eum ipsius rogatu arcessituque venis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo uere uistaq meam fitem hiꝰ nũdi
institutione infinuat᷑s eut hũc oport
erratite quoq cause spẽm demonstrare
ꝙ ita temu cõmode fiet si ad eoru que
errorib inplicant᷑ origine fc̃o recursu
prouĩ ut inhis que ex m̃te sũt fecimus
genitura sub̾amq eoru ab exordio de¬
rexamus naturãq ignis ⁊ t̾re ceta̾rũ it̾
mati̾atu ex quibus mundi sensibił coag¬
mẽtata molitio est ꝯsideremus. siec naͬm

Expanded text:
ergo uere iuxtaque meram fidem mundi huius ergo uere iuxtaque meram fidem mundi huius institutionem insinuaturus erit, hunc oportet erraticae quoque causae speciem demonstrare. Quod ita demum commode fiet, si ad eorum quae erroribus implicant originem facto recursu, perinde ut in his quae ex mente sunt fecimus, genituram substantiamque eorum ab exordio retexamus naturamque ignis et terrae, caeterarum item materiarum, ex quibus mundi sensilis coagmentata molitio est, consideremus nec naturam
Abbreviated transcription (Latin):
luptatio indicia. quantũq ꝑuocẽ uti¬
litatis capitur ex musica. totu h ꝯstat
hõim generi ꝑꝑ armonia tributu. hec¬
armonia uo̾ modulatio est ut pote inten¬
tio modificata ꝯgnatas ⁊ ut ꝯsanguiẽ¬
da quippe que discrepantes ⁊ iuꝯsonan¬
tes al̃e ꝯmotiones ad ꝯcentu exordina¬
tionẽq cotridie musio auxiliantib re¬
uocet. Rimꝰ at̃ datus ut medela ꝯtͣ inlep¬
sa nu̾oruzq ⁊ motoru nestia gratieq
exꝑte ĩ plerisq natura siũt qm̃ cuncta
exceptis admodu paucis executi simus
que ꝓut mentis intellcũo instituit opor
cere ¶ ꝙixta siquidez mundi seusibił
ox nct̾itatio intelligentioq cetu ꝯsistit
genatio dñte intellcũ ⁊ salubri ꝑsuasio¬
ouo iugorem necessitatis trahento ad
optimos actus Itaq uicta ⁊ parente ꝓ¬
udis auctortatib necessitate prima re¬
iũ mundiq exordia ꝯstiterunt ¶ Sigo

Expanded text:
luntatis indicia; quantumque per uocem utiluntatis indicia; quantumque per uocem utilitatis capitur ex musica, totum hoc constat hominum generi propter harmoniam tributum. Harmonia uero, id est modulatio, utpote intentio modificata, cognatas et uelut consanguineda, quippe quae discrepantes et inconsonantes animae commotiones ad concentum exornationemque concordiae Musis auxiliantibus reuocet; rhythmus autem datus ut medela contra illepidam numerorumque et modorum nesciam gratiaeque expertem in plerisque naturam. Nunc qexceptis admodum paucis executi sumus, quae prouidae mentis intellectus instituit, oporcere, mixta siquidem mundi sensilis ex necessitatis intellegentiaeque coetu constitit generatio dominante intellectu et salubri persuasione rigorem necessitatis assidue trahente ad optimos actus. Itaque uicta et parente prouidis auctoritatibus necessitate prima rerum mundique exordia constiterunt. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
anfractuo natis eorũq ipsoru dinume¬
ratio ⁊ ex dinumeratõe ꝑfcũo ⁊ ab solu¬
tuo extitit nũs. Tunc tẽporio recorda¬
tio q̃ natura unru̾se rei queri docuit.
curãq ĩ uestigatõio in iecit mentibus
quasi quida seminaruz philosdphe pã¬
geno Quo bono nchil ũqua mauio ad
hõĩm genuo diuina muificentia cõ
meauit Igitur maximu hoc benefici¬
um usus oculorũq esse dico. minora
alia preterio q uibus qui a philosophia
itmoti sunt carentes debiles ceciq me¬
stã uita lugubrẽq agunt. ¶Nobis
uero causa dicenda demonstrandaq ui¬
detur diuini munerio de ꝓuitentia
ꝯm̃ta est salubrit̾ hactenus. Dm̃ hõibus
oculos idcirto dedisse ut mentio ꝓuidẽ¬
tieq circuitus qui fuint in celo notan¬
tes eoru siłes ꝯgnatosq musu redige
motibus placidio tranquillisq ꝑturba¬
erraticoo corrigant. eademq uocis quo
⁊ audituo ratio est ad eosdez usus ata

Expanded text:
anfractus nati sunt eorumque ipsorum dinumeanfractus nati sunt eorumque ipsorum dinumeratio et ex dinumeratione perfectus et absolutus extitit numerus, tum temporis recordatio, quae naturam uniuersae rei quaeri docuit curamque inuestigationis iniecit mentibus, quasi quoddam seminarium philosophiae pangens, quo bono nihil umquam maius ad hominum genus diuina munifimeauit. Hoc igitur maximum beneficium uisus oculorumque esse dico; minora alia praetereo quibus qui a philosophia remoti sunt carentes debiles caecique maestam uitam lugubremque agunt. Nobis uero causa dicenda demonstrandaque uidetur diuini muneris quod prouidentia commenta est salubriter hactenus: deum oculos hominibus idcirco dedisse, ut mentis prouidentiaeque circuitus, qui fiunt in caelo, notantes eorum similes cognatosque in usum redigerouidis motibus placidis tranquillisque, perturbaerraticos corrigant. Eadem uocis quoque et auditus ratio est ad eosdem usus atque
Abbreviated transcription (Latin):
discipline amatore nature principale
causa nõ adminicula cause painçipa¬
lis inquire̾. Illas uo̾ que ab aliis mote
s obis quoq igitur ineund̾ modu faci¬
endu sit. ⁊ de utroq causarum gen̾e̾
differendu s seꝑati quide de optĩo
que cu intellectu prudentiãq cuncta
honesta ⁊ bona moliunt᷑. Seorsu uero
dehis que mente prutentiaq casse te¬
m̾e ⁊ ut lib ꝯfusa ⁊ in ordinata que fa¬
cuint relinquũt ¶Et de oculoruz qui¬
de ministerii causa obqua nati sunt
eam qua hñt uirtute satio dictum.
de precipua tñ utilitate operis eorum
mox erit aptior dissendi locus. uisuo
eniz uixta meaz sententiaz causa est
maximi ꝯmodi plerisq nõ ociose natio
atq institutis ob id ipsu ꝙ nũc agimꝰ.
sieq eniz te uniuersa re quisquaz que¬
reret nisi priuo stellis celo soleq uisis.
at nũt dici noctisq insinuata nobis
alta uice menses annorũq orbituo ⁊

Expanded text:
dentissimae naturae principalem causam, non adminicula causae principalis inquirere, illas uero, quae ab aliis motae Nobis quoque igitur in eundem modum faciendum est et de utroque causarum genere disserendum, sed separatim quidem de optimis, quae cum intellectu prudentiaque cuncta honesta et bona moliuntur, seorsum uero de his quae mente prudentiaque cassae temere et ut libet confusa et inordinata quae faciunt relinquunt. Et de oculorum quidem ministerii causa, ob quam nacti sunt eam quam habent uirtutem, satis dictum, de praecipua tamen utilitate operis eorum mox erit aptior disserendi locus. Visus enim iuxta meam sententiam causa est maximi commodi plerisque non otiose natis atque institutis ob id ipsum quod nunc agimus; neque enim de uniuersa re quisquam quaereret nisi prius stellis sole caeloque uisis. At nunc diei noctisque insinuata nobis alterna uice menses annorumque obitus et
Abbreviated transcription (Latin):
uideantur. Quod at̃ requirit᷑ quicquã
de re ipsi sentiamus curiosius id faci¬
unt qua nccẽ est. sion eni tã auctores
indisputando qua rõis momẽta q̃ren¬
da sunt. Quin etia obest plerũq hio
qui disce̾ uolũt auctoritas eoruz qui se
docẽ ꝓfitent᷑. definũt eiu suũ iudici¬
ũ adhib̾e̾ id hñt ratu ꝙ ab eo quem
ꝓbant iuidicatu uident. siec uõ ꝓbare
soleo id ꝙ de pitagoreis accepimus
quos ferunt siquid affirmarẽt in dispu¬
tando cu exhio quereret᷑ quare ita ess
respond̾e colitos ip̃e dixit. Ip̃e at̃ erat
pitagoras tm̃ opinio p̃iudicata pote¬
rat ut etia sue rõne uale̾t auctoritas
eui at̃ admirant᷑ nos hãc potissimũ
disciplina socutos his .iiii. a cademias¬

Expanded text:
videantur. Qui autem requirunt quid quaque videantur. Qui autem requirunt quid quaque de re ipsi sentiamus, curiosius id faciunt quam necesse est; non enim tam auctoritatis in disputando quam rationis momenta quaerenda sunt. quin etiam obest plerumque iis qui discere volunt auctoritas eorum qui se docere profitentur; desinunt enim suum iudicium adhibere, id habent ratum quod ab eo quem probant iudicatum vident. nec vero probare soleo id quod de Pythagoreis accepimus, quos ferunt, si quid adfirmarent in disputando, cum ex iis quaereretur quare ita esset, respondere solitos ipse dixit; ipse autem erat Pythagoras: tantum opinio praeiudicata poterat, ut etiam sine ratione valeret auctoritas. Qui autem admirantur nos hanc potissimum disciplinam secutos, his
Abbreviated transcription (Latin):
neri Eoq me munꝰ instituti mei penitz¬
ꝙ tã facile sentio quaz młtos nõ mõ dis¬
cendi s etia scubendi studio ꝯmoueriz
cõplures eni grecis institutõib eruditi
ea queq didicerant cõcinibus suis eru¬
diti coĩcare nõ poterant ꝙ illa que a gͦ¬
cis accepissent latine dici posse diffide¬
rent. Quo in gene̾ tam ꝓfecisse udem᷑
ut a grecis ne uerboꝵ quide copia uĩ¬
cerem̃ hortata etiaz est ut me adħ ꝯfer
ꝯmota inuina. Cuiuo si maiore aliꝙͣ
leuationez reꝑire potuissoz nõ ad hanc
potissunu ꝯfugissem Ea uero ip̃a nlła
ratione melius frui potui qua si me
nõ mõ ad legendos libros setiaz ad to
Om̃s at̃ eius ꝑtes atq oĩa menbra tñ fa¬
cilime noscunt᷑ cũ tote questiones stri¬
tendo explicant᷑. Est eni admirabił que¬
daz ꝯtinuatio seriesq reruz ut alia exa¬
lia nexa ⁊ om̃s int̾ se apte colligateq

Expanded text:
neri. eoque me minus instituti mei paeniteneri. eoque me minus instituti mei paenitet, quod facile sentio quam multorum non modo discendi sed etiam scribendi studia commoverim. complures enim Graecis institutionibus eruditi ea quae didicerant cum civibus suis communicare non poterant, quod illa quae a Graecis accepissent Latine dici posse diffiderent; quo in genere tantum profecisse videmur, ut a Graecis ne verborum quidem copia vinceremur. Hortata etiam est ut me ad haec ccommota iniuria; cuius si maiorem aliquam levationem reperire potuissem, non ad hanc potissimum confugissem. ea vero ipsa nulla ratione melius frui potui quam si me non modo ad legendos libros sed etiam ad tomnes autem eius partes atque omnia membra tum facillume noscuntur, cum totae quaestiones scribendo explicantur; est enim admirabilis quaedam continuatio seriesque rerum, ut alia ex alia nexa et omnes inter se aptae conligataeque
Abbreviated transcription (Latin):
hrẽmus stire cupientiui. multis etia sẽ¬
si miradile uideri oã nobis potissim̃ ꝓba¬
taz esse phĩam que lucez eriperet ⁊ quasi
noctẽ quanda rebus effunde̾t. deserteq
discipline etia pridem relicte patrociniũ
nec oꝑinatu a nobis esse susceptu. sios ãt
nec subito cepimus philosophari nec me¬
diocrẽ a primo tẽꝑe etatis meo studio ope¬
rã curũq ꝯsũpsimus Et cu mĩe uidebam
tñ maxĩe philosopham euod ⁊ orõnes
domus nr̃ã floruit ⁊ principes illi diodo¬
rus philo antiochus possidonus a qui¬
cepta referunt᷑ ad uita. arbitram̃ nos
⁊ publicie ⁊ priuatis in rebus ea p̃stici¬
sse que ratio ⁊ doctrina prescripserit.
sin aut̃ quis requirit que cã nos ĩpu¬
lerit ut ħ tã sero litteris mandaremus
nichil est ꝙ expedire tã facile possimus
sia cu ocio langueremꝰ ⁊ is esset rei pu¬
ad decus ⁊ ad laude ciuitatis res tam gͣ¬
ues tãq preclaras latinis etia lrĩs cõti¬

Expanded text:
ntium; multis etiam sensi mirabile videri eam nobis potissimum probatam esse philosophiam, quae lucem eriperet et quasi noctem quandam rebus offunderet, desertaeque disciplinae et iam pridem relictae patrocinium necopinatum a nobis esse susceptum. Nos autem nec subito coepimus philosophari nec mediocrem a primo tempore aetatis in eo studio operam curamque consumpsimus, et cum minime videbamur tum maxime philosophabamur; quod et orationes domus nostra floruit, et principes illi Diodotus Philo Antiochus Posidonius, a quicepta referuntur ad vitam, arbitramur nos et publicis et privatis in rebus ea praestitisse quae ratio et doctrina praescripserit. Sin autem quis requirit quae causa nos inpulerit ut haec tam sero litteris mandaremus, nihil est quod expedire tam facile possimus. Nam cum otio langueremus et is esset rei puad decus et ad laudem civitatis res tam gravis tamque praeclaras Latinis etiam litteris conti
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ iũ qua ue ẽẽ natura putandũ ẽ
opinor oĩm que gignunt᷑ receptãd̾
est quasi q̃daz nutricula atq hoc qui
dẽ dicit᷑ ueru est quid̾ s dicere dum
udet᷑ paulo aꝑtius est tñ arduũ eo ma¬
gisq profundi mentis aciem nocesse
est ei p̾stare tã de igni qua de ceteris
matenis qui magis aqua uiri dici pu¬
tanq oporteat qua t̾ra cu nlła cetera
⁊ stabił ꝓprietate corporu quec̃q uidi¬

Expanded text:
igitur eius uim quamue esse naturam putandum est? igitur eius uim quamue esse naturam putandum est? Opinor, omnium quae gignuntur receptaculum esde ea dicitur uerum est quidem, sed dicendum uidetur paulo apertius; est tamen arduum eo magis, quod praeconfundi mentis aciem necesse est et aestuare tam de igni quam de caeteris materiis, qui magis aquam iure aquam dici putarique oporteat quam terram, cum nulla sit certa et stabilis proprietas corporum quae cui
Abbreviated transcription (Latin):
rõne optineret. Nostra igit᷑ ħ est ꝓfes¬
slo nichil ad presens de uniu̾sitatie uicus
sit ullu ĩpedimentu pret̾ inext̾tabiłe
difficultate s quide ita instituto sermo
ue sit inpose admoduz ꝓueniri ad expla¬
natione rei. soq igit᷑ id uos expectatis
nec ego michi ꝑsuadea posse me tantũ
bo quide mitio sermonis p̃cari opeti¬
ui in rebus ymaginaruis ꝓ cluubusq
ad fallendu rõibus rerũq earuindem
uerisilibus a sertionibus ymaginatori¬
is ꝯtẽptus sĩ. initia singuloru ⁊ uniu̾
monis iactatione. Erit gͦ miciũ tale
tenuz unulse ymagniarie rei ead̾ ma¬
gnificentius diuidet᷑. ⁊ eniz tuuc mõ
species ueniebant in diuisionez at nũc
tertiu quoq aliud aborietur genus
eiuppe in priorib duo nobis satis ha¬
bunde suffice̾ uidebant᷑ ꝑꝓ eu carens¬
detur ire obuia manũq ꝯferre ad u̾¬
sur ⁊ inpugnabiłe oĩ rõne ⁊ oĩ elo qui¬
o frautez crassis tenebris ĩ uolutaz Qua

Expanded text:
ratione obtinent. Nostra igitur haec est professio nihil ad praesens de uniuersitatis uel isit ullum impedimentum praeter inextricabilem difficultatem, sed quod ita insne sit impossibile admodum perueniri ad explanationem rei. Neque igitur uos id expectetis nec ego mihi persuadeam posse me tantum bo, quod initio sermonis precario petiui, in rebus imaginariis procliuibusque ad fallendum rationibus rerum earundem uerisimilibus assertionibus imaginariisque contentus sim initia singulorum et uniuemonis iactatione. Erit ergo initium tale demum uniuersae imaginariae rei, eademque magnificentius diuidetur. Etenim tunc duae modo species ueniebant in diuisionem, at nunc tertium quoque aliud oborietur genus. Quippe in prioribus duo nobis satis abunde sufficere uidebantur, unudetur ire obuiam manumque conserere aduersum inexpugnabilem omni ratione et omni eloquio fraudem crassis tenebris inuolutam. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
nari ⁊ ꝯfici uoluit. In quo nõ uidi neq mo¬
dũ sensi iunctũ ⁊ iꝯtinentẽ infinito
ullu esse posse nec sensuz oĩo quo nõ ip̃a
natura pulsa sentiret. Dem̃ si mentẽ istã
quasi aĩal aliꝙ uoluit esse erũt aliqui in¬
quĩ nõ placet aꝑta si̾plexq mens ulla
re adiũcta que sentire possit fuge̾ in¬
telligentie nrẽ uĩ ⁊ notione uidetur.
Crotomates aut̃ alcineo qui soli ⁊ lune
reliquisq sideribus aĩoq p̃terea diuini¬
tatẽ dedit. nõ sensit esse mortalib re

Expanded text:
nari et confici voluit. in quo non vidit neque motum sensu iunctum et in continentem infinito ullum esse posse, neque sensum omnino quo non ipsa natura pulsa sentiret. deinde si mentem istam quasi animal aliquod voluit esse, erit aliquid inquoniam non placet, aperta simplexque mens nulla re adiuncta, quae sentire possit, fugere intellegentiae nostrae vim et notionem videtur. Crotoniates autem Alcmaeo, qui soli et lunae reliquisque sideribus animoque praeterea divinitatem dedit, non sen
Abbreviated transcription (Latin):
dec̾tis hꝰ modi mutabłib ita ẽ hñdu ħ qui
te sepe alias aliter formatu nobio uidet᷑
⁊ plerũq uixta ignis effigiem nõ est o
designanda sunt quibus in demonstratõ¬
nib uti solemus cum diciiꝰ ħ uł istud figu
rat noc expectant illaz appellationez que
te his tãqua de existẽtib habet᷑. Igitur
uero id in quo fieri ħ singula uidentur
⁊ demu dissolui peuntiaq que ad alias
transire formas mͣ solũ illud appellandũ
puto c̾to ꝓnoĩe recte quippe de eo dici
posse ħ uł illud. Porro quide recipit qͣ¬

Expanded text:
ctis huius modi mutabilibus ita est habendum: hoc quod saepe alias aliter formatum nobis uidetur et plerumque iuxta ignis effigiem, non est, opinibus quidem ullis signanda sunt quibus in demonstratione uti solemus, cum dicimus «hoc» u nec expectant eam appellationem quae de his tamquam existentibus habetur. Igitur uero id, in quo fieri singula haec uidentur et demum dissolui pereuntiaque ad alias inde transire formas, solum illud appellandum puto certo pronomine recte quippe de eo dici posse 'hoc' uel 'illud' -- porro quod recipit qu
Abbreviated transcription (Latin):
bił exẽpli norma ĩ ꝯstituendo mũdo se¬
cutũ eiuppe hic gn̾ator oĩm speciosissiꝰ
ille auctor maxiiꝰ oꝑꝑisq sui rõe pruten¬
tiaq his q̃ sꝑ eade existũt aꝯmodatꝰ yma¬

Expanded text:
bilis exempli normam in constituendo mundo sebilis exempli normam in constituendo mundo secutum — quippe hic generatorum omnium speciosissimus, ille auctor maximus — operisque sui ratione prudentiaque his quae semper eadem existunt accommodatus ima
Abbreviated transcription (Latin):
ũ tẽpio an sit originẽ sortitus ex tẽpe
ꝯsiderandu ẽ. fcũs ẽ utpote corporeuo
opinio sensu aliquo ꝯmota p̃sũt eaq
oĩa fcã sũt hñtq ex aliqua gen̾atõne
sub̾am at uero ea que fuĩt hr̃e auctorẽ
suu ꝯstitit. Igitꝰ opificẽ gen̾atorẽq uni¬
u̾sitatis tã ĩuenire ẽ difficile. qua ĩuẽ¬
tũ ĩpossibile digne ꝓfar.Certe dubiũ
ñ ẽ ad cuiꝰmodi exẽplũ amãdit texit
mũdani oꝑis fundam̃ta ꝯstituẽs utru
ad ĩmutabile ꝑpetuãq optinẽs ꝓprera¬
tẽ an ad factu atq elaboratu. Nã si est
ut quid ẽ pulcritudĩe ĩ ꝯꝑabili mũdus
opifexq ⁊ fabricator eus optizꝰ ꝑspicu¬
ũ est ꝙ uixta fince̾ atq ĩmutabilł ꝓpͥeta¬
tis exẽplu mũdi sit ĩstituta molicio.
Sin u̾o ꝙ ne cogitare quide aut m̃te
ꝯcipi fac ẽ ad elaboratu. Quod tũ sit
roĩs alienu liquet opifice ten uen̾a¬

Expanded text:
um temporis an sit originem sortitus ex tempore um temporis an sit originem sortitus ex tempore considerandum — factus est, utpote corporeus opinio sensu aliquo commota praesumit eaque omnia facta sunt habentque ex aliqua generatione substantiam; at uero ea quae fiunt habere auctorem suum constitit. Igitur opificem genitoremque uniuersitatis tam inuenire difficile quam inuentum impossibile digne profari. Certe dubium non est ad cuius modi exemplum animaduerterit mundani operis fundamenta constituens, utrum ad immutabile perpetuamque obtinens proprietatem an ad factum et elaboratum. Nam si est — ut quidem est — pulchritudine incomparabili mundus, opifexque et fabricator eius optimus, perspicuum est quod iuxta sincerae atque immutabilis proprietatis exemplum mundi sit instituta molitio, sin uero, quod ne cogitari quidem aut mente concipi fas est, ad elaboratum. Quod cum sit rationis alienum, liquet opificem deum uenera