comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipium reputatur in petro: ex
scđa uͦ quia sũmitas est eoꝵ. qui
post ipsum sunt dinumerant᷑.
principiũ taxatur in bartholo¬
meo. Noca dilectissime. Petrus
docet nationes: s & bartolomeus
consequent̾ paria inuestigat
Petri speciosi pedes euuãgłitan¬
tis: s & barcholomei eque iocun¬
di. sublimia de deo loquentis
Pecrus oꝑatur ꝓdigia magna:
s &e barcholomeus facit mira¬
bilia ualida. Pecrus deorsum
capite crucifigitur. s ediu̾so
bartholomeus penas ꝓ xp̃o su¬
stinens. pꝰquam uiuens excori¬
atus est. capite plectitur. Quot¬
qͦt igitur petrus agit: totidem
oꝑatur & bartholomeus. Ad
quot ualet petrus misteria ca¬
pessenda: ad tot barcholomeus
sufficit penetranda. Equaliter
exequitur diuini uerbi racio¬
nem: equaliter fundat eccłam:
equa lance habuit & cetera
diuina carismata. Ueniergo
placatus. esto ferax uerbi õ
beate. resera linguã in eam
mutã. da michi materiam
p̃conia tue magnitudinis e¬

Expanded text:
cipium reputatur in Petro, ex cipium reputatur in Petro, ex secunda vero, quia summitas est eorum qui post ipsum sunt, dinumeratur, principium taxatur in Bartholomaeo. Nota, dilectissime, Petrus docet nationes; sed et Bartholomaeus consequenter paria investigat. Petri speciosi pedes bona evangelizantis, sed et Bartholomaei aeque jucundi sublimia de Deo loquentis. Petrus operatur prodigia magna, sed et Bartholomaeus facit miracula valida. Petrus deorsum capite crucifigitur, sed e diverso Bartholomaeus poenas pro Christo sustinens, postquam vivens excoriatus est, capite plectitur. Quotquot igitur Petrus agit, totidem operatur et Bartholomaeus. Ad quot valet Petrus mysteria capessenda, ad tot Bartholomaeus sufficit penetranda, aequaliter exsequitur divini verbi rationem, aequaliter fundat Ecclesiam, aequa lance habuit et caetera divina charismata. Veni ergo placatus, esto ferax verbi, o beate, resera linguam meam mutam, da mihi materiam praeconia tuae magnitudinis e
Abbreviated transcription (Latin):
onis similem dans. at uͦ si uolu¬
eris ut in apłico ordine. sic̃ in
annuali circulo uniꝰcuiusq
mensis. ex equo ucilis om̃imodis
conferatur numerus. & ꝓpria
alter alteriꝰ quancitate & quali¬
tate. suam habeat differentiam:
non plane nobis is qui laudatur
exiguus. s & nimis sublimis uir¬
tute sp̃s apparebit. habens quid
in ipsa supputatione misticum
dei uerboꝵ typum. scđm arith¬
meticam artem. Solus enĩ sena¬
rius numerus. a prima mona¬
de ꝑfectus est partib suis: com¬
plens ex his ipsis medietatem
quidẽ suam que est tria. terci¬
am uͦ partẽ suam ꝑficiens ex
duob:. sextam aucẽ monade
consũmans. In quo uͦ numero.
dinumerauerimꝰ cathalogum:
sextus repperitur. Porro& si ac
rauerimꝰ. septimũ ponemꝰ bar¬
tholomeũ: eritq ipse iterũ pͥn¬
cipium. & uertex. scđe exados:
ita ut hinc possimꝰ argum̃tari. eũ
ad petrum habere comꝑationem.
dum ex prima quidẽ exade pͥn-¬

Expanded text:
onis similem dans. At vero si voluonis similem dans. At vero si volueris ut in apostolico ordine, sicut in annuali circulo uniuscujuscunque mensis, ex aequo utilis omnimodis conferatur numerus, et propria alter alterius quantitate et qualitate suam habeat differentiam, non plane nobis is qui laudatur exiguus, sed et nimis sublimis virtute Spiritus apparebit, habens quid in ipsa supputatione mysticum Dei verborum typum secundum arithmeticam artem. Solus enim senarius numerus a prima monade perfectus partibus suis complens ex his ipsis medietatem quidem suam quae est tria, tertiam vero partem suam perficiens ex duobus, sextam autem ex monade consummans. In quo vero numero hdinumeraverimus catalogum, sextus reperitur. Porro et si sraverimus, septimum ponemus Bartholomaeum, eritque ipse iterum principium et vertex secundae hexados. Ita ut hinc possimus argumentari eum ad Petrum habere comparationem, dum ex prima quidem hexade prin
Abbreviated transcription (Latin):
liter. collaudare. quante pucas
esse poterit etiã insignium ma¬
gistroꝵ industriet scilicet quẽ
sp̃s sc̃s ad contemplacionẽ lau¬
dibus &e modulatis uocib extu¬
lit: Cuiꝰ enĩ sonus in omnẽ ter¬
rã exiuit. ut uerboꝵ uirtute
fines ordinaret orbis: oportet
utiq ut & laus eius ex equo in¬
telligatur. & fideliter ꝓferatur
Et ad hec quis tam idoneus: Quis
sufficiens: Quis robustus: Nũ¬
qͥdnam quia nec petrus. nec io¬
barcholomeis: idcirco ẽ pauei¬
orib sermonib predicandus.
& quasi non sit multi p̃conii. mi¬
nus aliquid efferendus: Apłm
xp̃i audis ex toto: & non ꝑtimes¬
cis eum qͥ misit⁊ illum: Testẽ
ueritatis sensu capis: & ñ mira¬
ris eum qui ẽdigne canendusͤ
Quin &e si multoꝵ unus erat: nulli
cam̃ famuloꝵ dei minori laude
comparandus. an quia est diui¬
n duodenarii numeri medius:
Est enĩ & hic duodenarii in sena¬
rio medietas. sic̃ in chithare ar¬
monia similis. equum & ab utͣq
parte sonũ diuine sermocinati¬

Expanded text:
liter collaudare, quantae, putas, esse poterit etiam insignium magistrorum industriae, scilicet quem spiritus ad contemplationem laudibus et modulatis vocibus extulit? Cujus enim sonus in omnem terram exivit, ut verborum virtute fines ordinaret orbis, oportet utique ut et laus ejus ex aequo intelligatur et fideliter proferatur: et ad haec quis tam idonens, quis sufficiens, quis robustus? Nunquidnam quia nec Petrus, nec JoBartholomaeus, idcirco paucioribus est sermonibus praedicandus, et quasi non sit multi praeconii, minus aliquid efferendus? Apostolum Christi audis ex toto, et non pertimescis eum qui misit illum? Testem veritatis sensu capis, et non miraris eum qui est digne canendus? Quin et si multorum unus erat, nulli tamen famulorum Dei minori laude comparandus. An quia est divini duodenarii numeri medius? Est enim et hic duodenarii, in senario medietas, sicut in citharae harmonia similis, aequum et ab utraque parte sonum divinae sermocinati
Abbreviated transcription (Latin):
uquꝰ nauis appulsa est ad insulam
ic uir quidã solitariꝰ magne
liptutis babitabat: dũ naute na-¬
bess armannenta reꝑarent. uisum
st p̃dicto patri socerimei.ad e¬
Indem uirũ dei ꝑgere. seq eius
ofationib cõ mendare. Quosiur
dñi cũ uidisset: eis int̾ alia colloqͥns

Expanded text:
is appulsa est ad insulam illic vir quidam solitarius magnae virtutis habitabat, dum nautae navis armamenta repararent, visum est predicto patri soceri mei ad eundem virum Dei pergere seque eius orationibus commendare. Quos vir Domini cum vidisset, eis inter alia
Abbreviated transcription (Latin):
modo. Iulianus nãq huius ro-¬
mane eccłe cui deo auctore deser¬
uio. scđs defensor. qui ante septẽ
fere annos defunctus est. ad me
adhuc in monasterio positũ cre¬
bro ueniebat: mecũq colloqui
de anune utilitate consueuerat:
Hio itaq michi quadã die nar¬
raĩut dicens. Theoderici regis
cemporib pater sõceri mei. in

Expanded text:
. Iulianus namque, huius Romanae ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante fere annos septem defunctus est, ad me adhuc in monasterio posito crebro veniebat mecumque colloqui de animae utilitate consueverat. Hic itaque mihi quadam die narravit, dicens: 'Theudorici regis temporib
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ille monachus ait. Et quomꝰ
ea inuenire potero: qui nescio
ubi disꝑsa sunt : Dicit ei apłs
Nocte uade ad colligendum ea
& ubi uideris aliqua resplend
ut ignẽ hec leua: quia ipsa sunt
ossa mea. Qui statim surgens ꝑ¬
rexit ad locum: & inuenit sic̃ ei¬
postolus dixerat. Et collegit ea
o suo.Cumq ꝓ exquirendis sar¬
racenis illuc langobardoꝵ iren
monachũ & scĩ apłi corpus cule¬
runt. & abiert̃. Suꝑuenientes ais
subito facte sunt densissimete¬
uebre. ante sarracenoꝵ naues
ita ut nescirent quo ꝑgerent.
oliberata ẽ nauis illa. Cum uͦ ad¬
ex nautis eiꝰdem nauis a graui in¬
honore beneuentum duxert sc̃m
derunt. anno ab incarnatio dnĩ
octingentesimo uidelicet nono:

Expanded text:
Cui ille monachus ait: Et quomodo ea invenire potero, qui nescio ubi dispersa sunt? Dicit ei apostolus: Nocte vade ad colligendum ea, et quae videris resplendere ut ignem, haec leva, quia vere ipsa sunt ossa mea. Qui statim surgens perrexit ad locum. et invenit sicut apostolus dixerat, et collegit ea o suo. Cumque pro exquirendis Sarracenis illuc Langobardorum applicarent monachum et sancti apostoli corpus tulerunt, et abierunt. Supervenientes autem subito factae sunt densissimae tenebrae ante Saracenorum naves, ita ut nescirent quo pergerent. liberata est navis illa. Quibus adex nautis ejusdem navis a gravi honore Beneventum duxerunt sanderunt, anno ab incarnatione Domini octingentesimo nono,
Abbreviated transcription (Latin):
& eadem torm̃toꝵ loca. ampliꝰ
iudeantur apiri. Quod omp̃s
ds̃ ad correctionẽ uiuentiũ in hoc
mundo uoluit ostendi:. ut mentes
infidelium que inferni torm̃ta
esseñ credunt᷑. torm̃toꝵ loca ui¬
deant. que audita credere recu¬

Expanded text:
m tormentorum loca amplius videantur aperiri. Quod omnipotens Deus ad correptionem viventium in hoc mundo voluit ostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recu
Abbreviated transcription (Latin):
sarracenĩ dep̃da¬
ti sunt. atq depo¬
nã: & rumpentes sepulchrum
postolus dei. cuidã greco mo¬
sa mea que disꝑsa sunt. Cui
ille respondit. Quare ossa tua¬
debemus colligere. aut aliquẽ
miseris nos &e popłm istum a

Expanded text:
Saraceni depraedati sunt et depoet rumpentes sepulcrum apostolus Dei cuidam Graeco mosa mea quae dispersa sunt. Cui ille respondit: Quare ossa tua colligere, aut aliquem  cum tu permiseris nos et populum istum a
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. formositas armenie.
Gaudeas quiab oriente ad ocii¬
dentem ꝑ mare głose ambil
lasti:̃gaudeas qui es lippareo
salutabilis: & multimodis ad¬
orabilis głatio. Gaudeas qui

Expanded text:
lis formositas Armeniae; gaudeas, qui ab oriente ad occidentem per mare ambulasti gloriose; gaudeas, qui es Lippareos salutabilis et multimodis adorabilis gloriatio; gaudeas, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ceps oꝑatus sit. ac mira faciens
oꝑetur actenus circa eos. qui
a diuersis languorib & infir¬
mi tatibus obstricti. ad ipsũ
fide confugiunt: nec nr̃m est
dicere ob ꝓlixitatẽ tractatus.
nec incredibile audienti. cum
pignus ex uno habeat. alioꝵ
exhibitiones mire gestoꝵ.S

Expanded text:
eratus sit, aut mira faciens operetur hactenus circa eos qui a diversis langoribus et infirmitatibus obstricti ad ipsum fide confugiunt, nec necessarium est dicere ob prolixitatem tractatus, nec incredibile audienti, cum pignus ex uno habeat aliorum exhibitiones mire gestorum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati lux. & u̾bi duuni claritas. qui
obsalutẽ hominũ nuꝑ obfulse
apłos ignorantie tenebras effu
rebat scelerib confutatus: tns¬
marinam ingressus est fugã
Et qui in aliis terrarũ parcib
petri erat exꝑtus potentiã taᷤ
preueniens romam. ausus est
nobilis. ꝓpinquus cesaris. Cui cũ

Expanded text:
eritatis lux et verbi divini claritas, quae ob salutem hominum nuper obfulsers ignorantiae tenebras effugrebat sceleribus confutatus, transmarinam aggressus est fugam, Et quamvis in aliis terrarum partibus Petri esset expertus potentiam: tamen praeveniens Romam, ausus est nobili
Abbreviated transcription (Latin):
petrꝰa longe: & intͣ se paulisꝑ oratioĩ ĩtentꝰ
cum magna uoce ait. adolescens¬
xp̃s. Et stacim surrexitadoles
& dedit eum petrus macri sue ui¬
uentem. Qui cũ rogaretur ut
mortuis surgere. ciuꝰ nos serui
sumus:ait. Secura esto materde
filio & non uerearis: habet enĩ¬
excitat carminũ suoꝵ pocentiã¬
Et congregato popło. offensum
se dicit a galileis: & relicturum
urbẽ. quam tunc lucrari soleret

Expanded text:
Petrus longius, et intra se paulisper orationi intentus, cum magna voce ait: AdolescensJesus. Et statim surrexit adoles dedit eum Petrus matri suae. Qui cum rogaretur, utresurgere, cuius nos serui sumus. Secura esto, mater, de filio, non uerearis, habet excitat carminum suorum potentiam, congregat populum, offensum se dicit a Galilaeis relicturum urbem quam
Abbreviated transcription (Latin):
triꝰ mei. Et idõ filioli nolite impe¬
dire iter meũ. Iam pedes mei ui¬
am celestẽ ambulant: nolite cͥsta¬
ri s gaudete mecũ: quia hodie la¬
ago bone pastor: quia oues quas
gregem hunc regere potui. Et hec
dicens: emisit sp̃m. Statim ibi ap¬

Expanded text:
 « Nolite, filioli, nolite impedire iter meum. Jam pedes mei viam coelestem ambulant. Nolite tristari, sed gaudete mecum, quia hodie c, bone pastor, quia oves quas gregem hunc regere potui. » Et haec dicens, emisit spiritum. Statim viri, qu
Abbreviated transcription (Latin):
recitari. Pontius pilatꝰ. c̃laudio suo salutẽ
Nuꝑ accidit & qͦd ipse ꝓbaui: iudeoᷤ
ꝑ inuidiã. se suosq posteros crudeli
condẽpnatione punisse. Deniq cum
ꝓmissum haberent patres eoꝵ. quod
illis ds̃ eoꝵ muteret de celo scm̃ suũ.
qͥ eoꝵ rex m̾ito diceret᷑. & hunc se ꝓ¬
misiss ꝑ uirginẽ missurũ ad terras:
hebreoꝵ gͥ deus cũ c̾e̾t. & uidissent eũ
cecos illuminasse. lepsos mundasse.
ꝑaliticos curasse. demones ab hõibus
fugasse. mortuos etiã suscitasse: im¬
perasse uentis. ambulasse siccis pedi¬
bus suꝑ undas maris. & multa alia
mirabilia fecisse: cũ om̃is popłs iudeoꝵ
hunc dĩ filium dicerent. inuidiã pas

Expanded text:
i: Pontius Pylatus Claudia suo salutem. Nuper accidit, et quod ipse probavi, Iudeos per invidiam se suosque posteros crudeli condempnatione punisse. Denique cum promissum haberent patres eorum, quod illis deus eorum mitteret filium suum, qui eorum rex merito diceretur, et hunc se promiserit per virginem missurum ad terras: Hebreorum igitur deus cum esset, et vidissent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mirabilia fecisse, cum omnis populus Iudeorum hunc dei filiu
Abbreviated transcription (Latin):
Ego autẽ credidi ita esse. Flagellatũ
tradidi illũ arbitrio eoꝵ. Illi autẽ
crucifixert eum. Et sepulto. custo¬
des adhibuerunt. Ille uero militibuᷤ
meis custodientibꝰ: die tercio resur¬
rexit. In tantũ autẽ exarsit inuidia
cuniã: quid factũ fuerit tacere
ñ potuerunt. Nam & illũ resur¬
rexisse testati sunt se uidisse: & a
iudeis pecuniã se accepisse. Hec
idõ ingessi. ne quis alter m̃tiat᷑:
& existimes credendũ mendatiis

Expanded text:
Ego autem credidi ita esse, et flagellatum tradidi illum arbitrio eorum. Illi autem crucifixerunt eum, et sepulto custodes adhibuerunt. Ille autem militibus meis custodientibus, die tertio resurrexit: in tantum autem exarsit nequitia cuniam, quod factum fuerat, tacere non potuerunt; nam et illum resurrexisse testati sunt se vidisse et a Iudeis pecuniam accepisse. Hec ideo ingessi, ne quis aliter mentiatur et estimes credendum mendaciis
Abbreviated transcription (Latin):
nimius. Et cucurrit populus roma¬
nus: & cõprehenđunt eos in loco qͥ
dicitur catacumb&. uia appia mi
corpora anno uno & mensibus
septem. qͦusq fabricarent᷑ loca.
in quib fuerant ponenda corpo¬

Expanded text:
nimius et cucurrit populus Romanus et comprehenderunt eos in locum qui dicitur Catacumba, via Appia, micorpora anno uno et mensibus .VII., quousque fabricarentur loca, in quibus fuerant posita corpo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbus ingerat. s ad corrigendũ
quasi ꝓbus accedat: ne post dor¬
sum fratris carnes inuidentie
dente decerpat: s palam si po¬
test. quod auero discrepat. af-¬
fectu caritatis emendet. Non
enĩ maiorem grãm consecuto
inuideo. s grades auctori repen¬
do. qui & si non ꝑ me. ꝑ qͦscũq
tamͣ latinos. de die in diem do¬
nis replet: quib se greci ditatoᷤ
obsecro. si hec translatio parua
placet. eam legendã eccłe tͣde:
semel Ryrieleison dicere iube:
Salue presul amate deo. sine
margine salue: & memor esto¬
tui fratris anastasii
eati bartholomei apłi uene¬
rabile. omniũq laudũ.
sollempni attollendum corpus
p̾conio. qualiter de armenia in¬
doꝵ ꝓuincia. post decessum po¬
lemii regis atq pontificis. ali¬
quantis elabentib annis. ꝑ ini-¬
quoꝵ atq infidelium ꝑfidiam
immo diuine dispensationis
nutu. lyppareos mirabilit̾ sit
euectum in insulã. unde hodi¬
erna sollẽpnitas celebratur:

Expanded text:
mprobus ingerat, sed ad corrigendum mprobus ingerat, sed ad corrigendum quasi probus accedat; nec post dorsum fratris carnes invidentiae dente decerpat, sed palam, si potest, quod a vero discrepat, affectu charitatis emendet. Non enim majorem gratiam consecutum invideo, sed grates auctori rependo, qui, etsi non per me, per quoscunque tamen Latinos, de die in diem donis replet, quibus se Graeci ditatos obsecro, si haec translatio parva placet, eam legendam Ecclesiae trsemel Kyrie eleyson dicere jube. Salve, praesul amate Deo. Sine margine salve et memor esto fratris eati Bartholomaei apostoli venerabile omniumque laudum solemni attollendum corpus praeconio, qualiter de Armenia Indorum provincia post decessum Polimii regis atque pontificis, aliquantis elabentibus annis per iniquorum atque infidelium perfidiam, imo divinae dispensationis nutum, Lippareos mirabiliter sit evectum in insulam, unde hodierna solemnitas celebratur,
Abbreviated transcription (Latin):
s & signoꝵ polleret uirtutibus.
duum imꝑialiũ insigniumq
cenobioꝵ studiis. scilicet saccu¬
dioꝵ constitutus ẽ abbas. Qui
opuscula ũnulla composuit.
tholomeo. satis utilem obscuris
dictionib quẽ interp̃tari tibi
uoliusti: de greco edidit fami¬
ne. Qui greco uocabulo. Ef l¬
uoͥ a ion dicitur: qͦd latine pre¬
coniũ siue laus exprimitur:
Qui ad latinitatis noticiam fi¬
deliter est transiatus. ut scrupu¬
lum om̃e de nutantium pecto¬
rib auferat. & imꝓbas inuidoꝵ
ac detrahentiũ linguas. compͥ¬
mat. atq ignorantiam instru¬
at inscioꝵ: consequent̾ legendus
est. Et re uera: quia salomon ait
memoria iustoꝵ cum laudibus.¬
S scio quosdã non scientes utriꝰq
ydiomata lingue. interp̃tatio¬
ni mee de rogaturos: & me ea pas¬
surum. que quondã ille celestis
bibliochece cultor. a suisemulis
ꝑtulit. Herum quisqͥs ille fuerit
salubrib eius monitis eruditus.
non se ad detrahendũ uelud i¬

Expanded text:
a et signorum polleret virtutibus; a et signorum polleret virtutibus; duorum imperalium insigniumque coenobiorum, Studii scilicet et Saccudiorum, constitutus est abbas. Qui opuscula nonnulla composuit tholomaeo satis utilem, obscuris dictionibus quem interpretari tibi voluisti Graeco edidit famine, qui Graeco vocabulo Ἐγκώμιον dicitur, quod Latine praeconium, sive laus exprimitur. Qui ad Latinitatis notitiam fideliter translatus, ut scrupulum omnem de nutantium pectoribus auferat, et improbas invidorum ac detrahentium linguas comprimat, atque ignorantiam instruat insciorum, consequenter legendus est. Et revera, quia Salomon ait: Memoria justorum cum laudibus, scio quosdam non scientes utriusque idiomata linguae interpretationi meae derogaturos, et me ea passurum quae quondam ille coelestis bibliothecae cultor a suis aemulis pertulit. Verum quisquis ille fuit, ejus salubribus monitis eruditus non se ad detrahendum velut i
Abbreviated transcription (Latin):
ancto ac uenerabili
aioni antistiti bene¬
uentano: anastasius
sc̃e sedis apłice bibli¬
otecarius. in dño salutem. Fer¬
uens scĩmonia tua.circa bartho¬
lomeum apłm multi amoris af-¬
fectu me nuꝑ hortata est: ut qͥa
iam eius penes se celebris habe¬
batur memoria. si quid in lau¬
de ipsius saltẽ grece inueniret᷑.
quod uel latine uł grece sit int̾¬
precatum. sibi misissem. Uerũ
quãuis in laude ipsius multa in¬
ueniantur. que uel latine uł gre¬
ce descripta sunt. unus cam̃ ser¬
mo nuꝑ editus est: qͥ utrum la¬
tine repperiat᷑. nullo actenus
declaratur indicio. hunc gͦ int̾¬
pretari. & paternitati tue desti¬
nare decreui. Si autẽ queris. quis
tanti sermonis habeatur exposi¬
tor: libenter aꝑiam. Theodorus
iudelicet quidã sacerdos. apud
constantinopolitanã urbẽ tem¬
porib fuit adriani & leonis ro-¬
manoꝵ pontificum. uir ualde
uenerabilis. qͥ dum ñ solum fidei
constantia. uerũ etiã scientie grã.¬

Expanded text:
ancto ac venerabili AIONI antistiti Beneventino ANASTASIUS sanctae sedis apostolicae bibliothecarius, in Domino salutem. Fervens sanctimonia tua circa Bartholomaeum apostolum multi amoris affectu me nuper hortata est, quia jam ejus penes se celebris habebatur memoria, si quid in laude ipsius saltem Graece inveniretur, quod vel Latine vel Graece sit interpretatum, sibi misissem. Verum quamvis in laude ipsius multa inveniantur quae vel Latine vel Graece descripta sunt, unus tamen sermo nuper editus est, qui utrum Latine reperiatur nullo hactenus declaratur indicio. Hunc ergo interpretari et paternitati tuae destinari decrevi. Si autem quaeris quis tanti sermonis habeatur expositor, libenter aperiam. Theodorus videlicet quidam sacerdos apud Constantinopolitanam urbem temporibus fuit Adriani et Leonis Romanorum pontificum, vir valde mirabilis, qui non solum fidei constantia, verum etiam scientiae grati
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a sibi uendicat: & deo nr̃osconfrĩ¬
git. Cumq flentes referrent. ẽcce
& aliarũ ciuitatum pontifices. ea
misit mille uiro armatoᷤ cũ pontifi¬
cibus: ut ubi inuentus esset a¬
ꝑducerent. Qui cum fecissent:¬

Expanded text:
tra sibi vindicat et deos nostros confringit. » Cum haec flentes referrent, ecce et aliarum civitatum pontifices eademisit mille viros armatos cum pontificibus ut ubi invenirent arducerent illum. Qui cum perduct
Abbreviated transcription (Latin):
rex. Sicut tu fecisti fratrẽ me
um ut relinqueret dm̃ suum¬
& tuũ crederet: ita ego faciã
suũ. Si potueris hoc facere dõ
meo: poteris me ad sacrificiũ
tuos cõminuam: & tu crede dei¬

Expanded text:
rex: «Sicut fecisti fratrem meum deum suum relinquere tuoque credere, ita ego faciam  tu potueris hoc facere deo meo, poteris me ad sacrificium tuos comminuam et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit eis ingentẽ egiptiũ ni¬
griorem fuligine. facie ac uta bar¬
ba ꝓlixaͥcrines usq ad pedes. ocłis¬
las emicantes ex ore eius. & exnarib
egrediebatur fiamina sulphurea:
as sic̃ stips. & erat uinctus a tergo

Expanded text:
ostendit eis ingentem maurum nigriorem fuligine, facie acuta, barba las emicantes. Ex ore vero ejus et naribus egrediebatur flamma sulphurea. as si
Abbreviated transcription (Latin):
ad ethiopiam mittit: scđaq̃ ad
medos: tercia que finẽ facit. Nlas
ex uno latere tenebrarũ regio¬
ceanum. In hanc gͦ indiam: in¬
gressus ẽ bartholomeus aposti
idolum astaroth: & quasi ꝑegr¬

Expanded text:
Aethiopiam mittit, secunda ad Medos, tertia finem facit; quia ex uno latere habet regioceanum. In hanc ergo Indiam Bartholomaeus apostolus idolum Astaroth
Abbreviated transcription (Latin):
Si ueram deo penitentiã obtule¬
ris: ueram eius indulgentiam
consequeris. Dicit ei hermoge¬
nes. In tantũ ueram dõ peniten¬
tiam offero: ut omĩs codices me¬
os in quib erat illicita p̾sũptio¬
ablecerim. & om̃ib simul renun¬
ciauerim artib inimici. Dicit

Expanded text:
Si ueram Deo penitentiam obtuleris, ueram eius indul- gentiam consequeris». Dicit ei maleficus: «In tantum Deo ueram penitentiam offero, ut omnes codices meos, in quibus erat inlicita presumptio, incendi, et omnibus simul renunciaui actibus inimicis, et
Abbreviated transcription (Latin):
bartholomeus: Respondit dẽmon.
Amicus est dei om̃ipotentis: et
ideo uenit huc in istam ꝓuinci
signa eius ut possimus inueni¬
re cum: quia int̾ multa milia
demon: Capilli nigri capitis et
crispi: caro candida. oculi gnͣdes:
nares equales & directe. aures
cooꝑte crine capitis. barba ꝓlixa.
albo clauato purpura: induitur
terascunt. Centies fiexis genibus
ꝑ diem: centies ꝑ noctem orat
dñm. Uox eius quasi tuba ue¬
hemens est: ambulant cum eo
angeli dei. qui ñ ꝑmittunt eũ
fatigari. nec esurire. Semꝑ eodẽ
uultu. eodem animo ꝑseuerat
Om̃i hora. hylaris &e lecus ꝑmanet.
linguã omniũ gentiũ. & loqͥtur
ae intelligit. fcce̾ & hoc quod uos
interrogatis. & quod ego do res¬
ponsum de eo: iam nouit. an¬
geli enĩ dei famulant᷑ ei. & ipsi
querere. si uult ostendet se uo
eum ut huc non ueniat: ne hoc¬
michi faciant angłi qui cũ eo

Expanded text:
Bartholomaeus: respondit daemon Berith: Amicus Dei omnipotentis est, et ideo venit ad istam provinciasignum ut possimus e ut eum inter multa millia « Capilli nigri capitis et crispi, caro candida, oculi grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa halbo clavato purpura, induitur nquam veterascunt. Centies flexis genibus per diem, centies per noctem orat Deum. Vox ejus quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli Dei, qui non permittunt eum fatigari nec esurire. Semper eodem vultu, eodem animo perseverat, omni hora laetus et hilaris permanet. linguam omnium gentium et loquitur et intelligit. Ecce et hoc quod vos interrogatis, et quod ego do responsum de eo jam novit. Angeli Dei famulantur ei et ipsi um, si uult ostendet se uobeum ne huc ueniat, ne michi faciant angeli qui cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
Surgens autẽ ioħs cepit ire. s dñs
dicit ei. Dnĩca resurrectionis
mee die que post qͥnq: dies fut᷑a
est: ita uenies ad me. Et cum hec
cata: &a primo galloꝵ cantu a¬
gens misteria dei. omnẽ popłm
usq horam diei terciam allo
signa quoq & carismata. similit̾
ae doctrinam. ꝑ me uobis p̃stite¬
rit: ꝑ seuerate in eius mandatis
Me enu dñs. iam de hoc mundo
tam: & terram eius foris eccłam
ꝓhici. Et descendens in ea: expan¬
nuitatus ad conuiuium tuũ ue
meo desidabam ce. Nidi faciam
tuã: & quasi de sepulcbro susc itat
sum. Odor tuus: concupiscentias
in me excitauit eternas. Uox
tua plena suauitate mellifiua:
& allocutio tua incomꝑabilis elo

Expanded text:
oepit ire. Sed Dominus dixit ei: « Dominica resurrectionis meae, quae post quinque dies futura est, ita venies ad me. » Et cum hacata; et a primo pullorum cantu agens mysteria Dei, omnem populum usque ad horam diei tertiam allocsigna quoque et charismata, similiter et doctrinam per me vobis praestiterit. Perseverate ergo in ejus mandatis. Me etenim Dominus jam de hoc mundo tam et terram extra ecclesiam proici. Et descendens in eam expan«Inuitatus sum ad conuiuium tuum; meo desiderabam te. Vidi faciem tuam, et quasi de sepulcro suscitatus sum. Odor tuus concupiscentias in me excitavit aeternas. Vox tua plena suavitate melliflua, et allocutio tua incomparabilis est
Abbreviated transcription (Latin):
Aperi mͥ ianuam uite: pͥncepste¬
nebrarum ñ occurrat michuiree
ueniat mͥ pes suꝑbie. & manus
extranea. ñ contingat me: sed
suscipe me scdm uerbũ tuum.
&e ꝑduc me ad conuiuium epu¬
larũ tuarum. ubi epulantur

Expanded text:
Aperi mihi januam vitae, et princeps tenebrarum non occurrat mihi. Non veniat mihi pes superbiae, et manus extranea non contingat mihi: sed suscipe me secundum verbum tuum, et perduc me ad convivium epularum tuarum, ubi epulantur
Abbreviated transcription (Latin):
noster. uirtutum firmabat exem¬
plis. Nam cum dicerent ei. quis
inde huc uenit. ut credamusei:¬
ille ait. Deferte huc mortuos qͦs
habetis. Cumq ad porcassent co¬
ram illo tria corpora mortuoꝵ.
ueluti dormientia excitata sunt

Expanded text:
uirtutum firmauit exemplis. Nam cum dicerent ei: «Quis inde huc uenit ut credamus ei?», «Deferte», inquit, «mortuos quos habetis». Cumque attulissent coram eo tria corpora mortuorum, uelut dormitantium excitauit
Abbreviated transcription (Latin):
isto loco palatiũ. Thomas autẽ
isto loco disponã: & ad ortum
solis ingressum. Primo ꝓauliũ.
scđo salutatoriũ. tercio consisto¬
rium. quarto trycorniũ: in qͥn¬
to zetas hyemales. sexto zetas
estiuales: in septimo epicaustori¬
um.et tͥclinia accubitalia: in oc¬
tauo termas. in nono gynnasia.
in decimo coqͥnam: undecimo
colũpnas. & aquarũ lacus influ¬
ences. Uuodecimo ypodromium:
& ꝑ gyrum. arcus deambulatori¬
os. Rex autẽ consid̾ans: ait apło.
Uere artifex es: & decet te regibus
li pecunias infinitas: abiit. Apłs

Expanded text:
mas autem ic disponam, et ad ortum solis ingressum: primo proaulam, secundo salutatorium, in tertio consistorium, in quarto tricorium, in quinto zetas hiemales, in sexto zetas aestivales, in septimo epicaustorium et triclinia accubitalia, in octavo thermas, in nono gymnasia, in decimo coquinam, in undecimo colymbos et aquarum lacus influentes, in duodecimo hippodromum et per gyrum arcus deambulatorios. » Rex autem considerans, ait: « Vere artifex es, et decet te regibus li pecunias relinquens, abiit. Apos
Abbreviated transcription (Latin):
Ite & redimite uobis terras quas
edum flos eius odorem pariat.
ruborem ostendat. repente mar
pauꝑes gemuistis. Estote floridi
ut marcescatis: estoce diuites tem¬
poraliter. ut in ꝑpetuo mendicetis.
Numqͥd non ualet manus. domini
ut faciat seruos suos diuitiis afflu¬
entes: & in comparabilit̾ splenden¬
tes: S certam̃ statuit animoꝵ: ut
credant se eternas habituros di¬
uitias. qui ꝓ eius nomine. tempora¬

Expanded text:
et redimite vobis terras quas dum flos ejus et odorem pariter et ruborem ostendit, repente marcpauperes gemuistis. Estote floridi, ut marcescatis; estote divites temporaliter, ut in perpetuum mendicetis. Nunquid non valet manus Domini ut faciat servos suos divitiis affluentes et incomparabiliter splendentes? Sed certamen statuit animarum ut credant se aeternas habituros divitias qui pro ejus nomine tempora
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Confirma nos in om̃i ueri¬
tate: ut nichil nob̾ de scientia dĩ
desit. Quib ait. Ueniam ad uoᷤ
sequenti nocte: et plenius uos
diligenter instruxit: & baptis¬
cipulis suis: quẽ p̃sbiterum
ordinans ita constituit. ut in
eadem ciuitate consistens. or¬
& est ibi sedes thome apłi: & fides¬

Expanded text:
t: « Confirma nos in omni veritate, ut nihil nobis de scientia Dei desit. » Quibus ait: « Veniam ad vos sequenti nocte, et plenius vos diligenter instruxit, et baptiscipulis suis misit, quem presbyterum ordinans ita constituit, ut in eadem civitate consister est
Abbreviated transcription (Latin):
guminos. Quid nobis & uobis
apłi dei uiui: In ingressu ur̃o
fiammis exurimur. Scabat au¬
tẽ in una ede templi abori¬
ente quadriga equoꝵ. fusilis
ex auro. in qua radiatus sol.
eque ex auro fusilis consistebat:
fusilis exargento. habens qua¬
drigam boum. fusilem similit̾

Expanded text:
gumenos: « Quid nobis et vobis, apostoli Dei vivi? in ingressu vestro flammis exurimur. » In una aede templi ab oriente quadriga equorum fusilis ex auro stabat, in qua radietas solis aeque fusilis consistebat. fusilis ex argento, habens bigam boum fusilem similiter
Abbreviated transcription (Latin):
sis. ut ꝑ triginta dies dõ peniten¬
tiam offerrent: in quo spatio hoc
ree ad suam naturã redirent. Si¬
nati fuerant remearent. factum
estautẽ. ut triginta dierum tnͣsi

Expanded text:
sis ut per XXX dies Deo poenitentiam offerrent, in quo spatio maxi aureae virgae ad suam naturam redirent, nati fuerant, remearent. Factum est autem ut
Abbreviated transcription (Latin):
fans autẽ. ab solutissimo sermo¬
neait. Hic diaconus uir sc̃s et
castus est: & numquã inquina
parentes: ut de ꝑsona incestum
innocentes absoluere. decet: no¬
centes ꝓdere non decet. Post hec

Expanded text:
 ille absolutissimo sermone ait: « Hic diaconus vir sanctus et castus est, et nunquam iparentes ut de actore stupri innocentes absoluere decet, nocentes perdere non decet». C
Abbreviated transcription (Latin):
Unde si adhuc aristodimus ab
infidelitate sua tenetur. soluamꝰ
nodos infidelitatis eius: & licet tar
Ut quid dedisti michi tunicã tuã:¬
Dicit ei ioħs. Ut uł sic confusus
Uade & mitte eam suꝑ corpora de¬

Expanded text:
Unde, si adhuc Aristodimus ab infidelitate sua tenetur, solvamus nodos infidelitatis ejus. Non enim «Cur dedisti michi tunicam tuam?». Et ille: «Vt uel sic confusus mitte eam super corpora de
Abbreviated transcription (Latin):
quã moriar. Ecce tu uenisti. & te
uidere ñ potuit. Tunc beatꝰ ioħs.
iussit deponi feretrum. & coram¬
om̃ib iussit resolui corpus eius:¬
xps. excitet te drusina. Surge.¬
& pedib tuis reuertere ad domũ

Expanded text:
quam moriar!”. Et ecce uenisti, et te uidere non potuit». Tunc beatus Iohannes iussit deponi pheretrum et resolui corpus eius Jesus Christus excitet te, Drusiana. Surge, pedibusque tuis ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
filium eius: & modo in ipsius do¬
tes. Hicit ei trepidia. Si ita est ut
asseris: eamus ad eum. Et si ita
ne quia credam ei. Stultum est
enim eternã uitam ñ appetere:
aut tantis uirtutib ñ credentẽ.

Expanded text:
filium Respondit Treptia: « Si ita est ut asseris, eamus, et si vere ita nus credam ei. Stultum est enim aeternam vitam non appetere et tantis virtutibus non credere.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosis habuistis: deferte michi
uirgas rectas in singłis fascib
rum. Item dixit eis. Deferce mͥ
lapides minutos a lictore maris.
Quod cũ fecissent: inuocata ma
ꝑ septem dies ite ꝑ aurifices & gi¬
marios: & dum ꝓbaueritis ue¬
rum aurũ & ueras gẽmas nuncia¬
te michi. Euntes autẽ ambo: post¬

Expanded text:
tradidistis, deferte michi uirgas in singulis fascibus». rum. Itemque dixit: «Deferte michi lapides Quod cum fecissent, invocato nomit: « Per septem dies ite ad aurifices et gemmarios, et dum probaveritis verum aurum et veras gemmas, nuntiate mihi. » Euntes a
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓconsulem: & petiit ab eo duoᷤᷤ
decollandi. Et stacuens eos in me¬
dio foro coram om̃i popło in cons¬
pe & bibe. ut ostendas om̃ipotentẽ
ẽẽ dm̃ tuum. si postea quam bibe¬
ris. potueris in columis ꝑmanere.
naculũ crucis faciens in eo. dixit
om̃ia subiecta sunt. cui om̃isere¬
atura deseruit. & om̃is potestas
subiecta est. & metuit. et ex paueᷤ¬
cit: cum nos te ad auxilium ꝓuo¬
camus. cuiꝰ audito nomine ser
pens conquiescit. draco fugit. si¬
rana quieta torpescit: scorpius
extinguitur. regulus uincitur.
& spalangius nichil noxiũ oꝑatͤ.¬
uires quas in se habet euacua :¬

Expanded text:
ad prepositum petiit ab eo duos dendi. Et statuens eos in medio foro coram omni populo uipe et bibe, ut ostendas omnipotentem esse Deum tuum, si, postquam biberis, potueris incolomis permanere». nacu- lum crucis faciens in eo dixit: omnia subiecta sunt, cui omnis creatura deseruit et omnis potestas subiecta est, metuit et expauescit, cum nos te ad auxilium prouocamus, cuius audito pens conquiescit. draco fugit. vyrana inquieta torpescit. scorpio extinguitur. regulus vincitur. squalangus nichil noxium outes, quas in se habet, euacua
Abbreviated transcription (Latin):
is. In qua ciuitate nullus hereti¬
potuerunt: ex quo abagarus re
eiusdẽ ciuitatis. meruit epłan¬
manui saluatoris scriptam acciꝑe¬
baptitatus stans suꝑ portam ciuita
contra ciuitatem: eadem die qua
lecta fuerit aut pacant᷑ barbari.
aut fugiunt. tam saluatoris scrip¬
cingens. dixit. Tu es dñs meus. et¬

Expanded text:
. In illa ciuitate nullus heretinocere. Ex quo ab Abagarus rex eiusdem ciuitatis impetrauit amanu Salvatoris scriptam accipebaptizatus stans super portam civitatis contra civitatem venerit. Eadem die qua lecta fuerit, aut placantur barbari, aut fugantur eminati tam Salvatoris scriptingens dixit: « Tu es, Domine, De
Abbreviated transcription (Latin):
spe certa. caritate sincera: ut p̾pa¬
ratis animis ad continentiã. uircus
tanta prestetur. que suꝑet diabo¬
li uniuersa figmenta: atq con¬
tempnentes presentia. futura
sectentur. Ieiunia epulis carnali¬
bus p̾ferant: & lectiones sacras con¬

Expanded text:
spe certa, caritate sincera, ut praeparato animo, ad continentiam virtus tanta praestetur, quae superet diaboli universa figmenta, atque contemnendo praesentia futura sectetur. Jejunia epulis carnalibus praeferat, et lectiones sacras
Abbreviated transcription (Latin):
sent ambo de fructu memora
ut eterne uite participes effici¬
amini. Eiuuigilantes autẽ cum
sibi hec narrarent que uidisser
ecce thomas apparuit eis dicen
nedictio mea suꝑ uo fruc¬
tificet. Habetis enim indegri¬
tatem. que est omniũ regina
uirtutum: & fructus salutis ꝑ¬
petue. Uirginitas soror ẽ ange¬
loꝵ: & omniũ bonoꝵ posses¬
sio. Hirginitas uictoria ẽ libi¬
dinum: cropheum fidei. uic¬
toria de inimicis: & uide et̾ne

Expanded text:
ue ambo de fructu memoratut aeternae vitae participes efficiamini. » Evigilantes autem, cum mutuo sibi narrarent quae vidissent, ecce Thomas apparuit eis, dicennedictio mea super vos fructificet. Habetis enim integritatem, quae est omnium regina virtutum et fructus salutis ptis. Virginitas soror est angelorum et omnium bonorum possessio; virginitas victoria libidinum, tropaeum fidei, victoria de inimicis, et vitae aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
Illi enĩ idõ uulnerabant quos
poterant. ut uulneratõ ipsos
reuocarent: quiq idõ curare pu¬
tabantur qm̃ a lesione cessabant
curabat quos illi ledebant: s ecu
om̃s qui ad illũ ferebantur infi¬
mitatib diuersis obsessi. Predic¬

Expanded text:
Illi enim ideo vulnerabant quos poterant, ut vulnerati ipsos rogarent; quique ideo curare putabantur, quoniam a laesione cessabant.curabat quos illi laedebant, sed etiam omnes, qui ad eum afferebantur infirmitatibus diversis obsessi
Abbreviated transcription (Latin):
pie. dicentes. Henite ad quitatẽ:
& uidete dm̃ in effigie hominis
latitantem. Cumq uenisset
om̃is multitudo. cum cereis et
lampadib: cũ thiiamate. cũ
diuerso sacrificioꝵ ritu: sc̃s¬

Expanded text:
sit, dicentes: « Venite ad civitatem, et videte Dominum in effigie hominis latentem. » Cumque venisset omnis multitudo cum cereis et lampadibus, cum thymiamate et diverso sacrificiorum
Abbreviated transcription (Latin):
giͦ. usq ad profundiꝰ fundam̃¬
adusti: in carbones conu̾si sunt.
ingenti honore ad suam tnͣstu¬
pedum centũ uiginti. Om̃ia
ex quadratis mamorib signa¬
cis extruxit. Cameram uero:
lãminis aureis affixit. In me¬
dio autẽ fabRice: sarcofagũ
exargento puro insticuit. Per
tres autẽ annos. fabricam in¬
cessander instruxit: & consum¬
mans eam die natalis eoꝵ dem.

Expanded text:
undameadusti et in carbonem conversi sunt. ti honore ad suam civitapedum centum viginti. Omnia ex quadratis marmoribus et synmaticis exstruxit, cameras vero laminis aureis affixit. In medio autem octogono sarcophagum ex argento puro instituit. Per quatuor annos fabricam incessanter exercuit, et consummans eam die natalis eorum, id
Abbreviated transcription (Latin):
uenit paulus circa horam
nonam ianuis clausis. stetitq
ande cesarem: & ait. Cesar
ecce ego paulus regis eterni et
inuicti miles: uł nunc crede
quia ñ sum mortuus. s uiuo
deo meo. Tibi autẽ miser. non¬
ineffabilia imminent: & sup
restat interitus: ꝓ eo quodint̾
tum sanguinem iustoꝵ effu¬
disti iniuste. Et hec dicens: re¬
pente disparuit. Nero si qͥdẽ
his auditis. ultra quã dici poᷤ¬
sit timore ꝑculsus. & uelut
amens effectus: ignorabat
quid agere potuisset. Sua¬
dentib uero amicis. Iussit
patroclum ac barnabam & eos

Expanded text:
uenit Paulus hora nona ianuis clausis stetitque ante Neronem et ait: «Cesar, ecce ego Paulus regis eterni et inuicti miles. Vel nunc crede quia Deo meo. Tibi autem, ineffabilia imminent non posrestat interitus; pro eo quod tum sanguinem justorum injuste effudisti. » Haec dicens, repente disparuit. Nero siquidem, his auditis, ultra quam dici possit timore percussus est, et velut amens effectus, ignorabat quid agore potuisset. Tandem suadentibus amicis, jussit solvi Patroclum et Barnabam, alios
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Ctiam. Nam exeitauit
me a mortuis. Tunc barnabas
on capadocus. & festus galatha.¬
qͥ erant ministri cesaris & ei u¬
ni. Cur cesar. recta sapientẽ¬
respondentẽ ꝑcutis iuuenem:
Nã & nos militamus illi regi
trusit eos in carcerem. ut ni¬
miũ illo ᷤᷤ torq̃ret quos nimis

Expanded text:
ique. Nam excitauit me a mortuis». on Cappadocus et Festus Galata, ministri Caesaris ei: « Cur recta sapienterespondentem percutis juvenem? Nam et nos militamus invicto retrusit eos in carcerem, ut nimis illos torqueret quos nimis
Abbreviated transcription (Latin):
S & insticutor imꝑatoris ad eo
illi est amicitia copulatus. ui¬
dens in eodiuinã scientiam. ut se
a colloqͥo illiꝰ temꝑare uix posset:
qͣtinus si ore ad os illum alloqui
non ualeret. freqͤntibus datis
& acceptis epłis. ip̃sius dulcedine
& amicali colloqͥo atq consilio fru¬
ereturꝰ. & sic eius doctrina agen¬
te spũ scõ multiplicabat᷑. et ama¬
batur: ut licite iam doceret. et a
multis libentissime audirecur.
Disputabat siquidẽ cum echnicoꝵ
ris coram eo relegit: & in cunctiᷤᷤ
admirabilem reddidit. Senatꝰ
etiã. de illo alta ñ mediocriter
circa uesꝑam in cenaculo edi¬

Expanded text:
am institutor imperatoris adeo est illi amicitia copulatus, videns in eo divinam scientiam, ut se a colloquio illius temperare vix posset; quatenus si ore ad os illum alloqui non valeret, frequentibus datis et acceptis epistolis, ipsius dulcedine et amicali colloquio atque consilio frueretur. Sic nimirum ejus doctrina, agente Spiritu sancto, multiplicabatur et amabatur, ut licite ibi doceret et a multis libentissime audiretur. Disputabat siquidem cum ethnicoruris coram eo relegit, et in cunctis admirabilem reddidit. Senatus etiam de illo non mediocriter circa vesperam in coenaculo edi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi de plautille mafora ocłos.
in terra utrũq genu fixit: et
collum detendit. Spiculator
eius abscidit. Quod postquã
a corpore p̃cisum fuit. nom̃
eius unda lactis in uestim̃ta
militis exiliuit: & post eam
sanguis effluxit. Stola uͦ qua
sibi ligauerat oculos: cũ eam¬
paruit. Tanta etiã lucis imm̃¬
sitas. & odoris suauitas in mo¬
mento illius decollationis. ce¬
litus ibi emicuit: ut mortaliũ
oculi. splendorẽ illum suffer¬
re. & humana lingua narra¬

Expanded text:
s de Plautillae mafora ligavit, in terram utrumque genu flexit et collum tetendit. Spiculator ejus abscidit; quod postquam a corpore praecisum fuit, nomenore ejus unda lactis in vestimento militis exivit et postea sanguis effluxit. Stola vero, qua sibi ligaverat oculos, paruit. Tanta etiam lucis immensitas et odoris suavitas in momento illius decollationis coelitus emicuit ut mortalium oculi splendorem illius sufferre et humana lingua
Abbreviated transcription (Latin):
magnanimitate respondit. Oua
ni & miseri qui credere nesci¬
tis que oculis uidetis. & manib
attractatis. Uere habeo eundĩ
quem illi por rexeram paniũ
de infusiõe suigłosisanguinis pre¬

Expanded text:
magnanimitate respondit: « O vani et miseri, qui credere nescitis quae oculis videtis et manibus attrectatis! Vere habeo eumdem quem porrexeram pannum, de infusione pretiosi sanguinis glo
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis splendor nimuis sicut
fulgur. de celo ueniens emicu¬
it Et ita circumdedit eu. ut pe¬
sp̃m: simul cum ipso lumine
ꝑgens ad dnm. Tunc maximil¬

Expanded text:
cunctis, splendor nimius sicut fulgur de coelo veniens ita circumdedit ut pspiritum, simul cum ipso lumine pergens ad Dominum. Maximil
Abbreviated transcription (Latin):
morem terrenũ habuisti: mͦ
uero amorẽ celestem optinens.
ꝓ uoto susciꝑis. Sciunt enim¬
credentes quanta intra de gau¬
dens uenio ad de.ita ut & tu
exultans suscipias me. disci¬
pulũ euis qui pependit in
te: quia amator tuus semꝑ fui.
& desid̾aui amplecti de. O bo¬
na crux. que decorẽ & pulcri¬
tudinem de membris dñi sus¬
cepisti: diuu desid̾ata. sollicite
amata. sine int̾missione quesi¬
ta: & aliquando iam concupis¬
centi animo p̃parata. Accipe
me ab hominib. & redde me

Expanded text:
morem terrenum habuisti; modo vero amorem coelestem obtinens pro voto susciperis. Sciens enim quanta intra te gaudens venio ad te, ita ut et tu exaltans suscipias me discipulum ejus qui pependit in te, quia amator tuus semper fui, et desideravi te amplecti. O bona crux, quae decorem et pulchritudinem de membris Domini suscepisti: diu desiderata, sollicite amata, sine intermissione quaesita, et aliquando concupiscenti animo praeparata! Accipe me ab hominibus, et redde
Abbreviated transcription (Latin):
unus & uerus ẽ. ego om̃i die sacri¬
fico. ñ thuris fumũ nec tauroꝵ
mugientiũ carnes. nec hircoꝵ
sanguinem: s unmacłatum
sanguinẽ cotidie in altare cru¬
cis sacrifico. Cuiꝰ carnes. postea
quã om̃is populus credentiũ
mandu cauerit. & eius sangui¬
nem biberit: agnus qui sacri¬
ficatus est. integer ꝑ seuerat &

Expanded text:
unus et verus est, ego omni die sacrifico, non thuris fumum, nec taurorum mugientium carnes, nec hircorum sanguinem, sed immaculatum sanguinem quotidie in altari crucis sacrifico; cujus carnem postea quam omnis populus credentium manducaverit, et ejus sanguinem biberit, Agnus, qui sacrificatus est, integer perseverat et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑans ei ut surgeret. ad sum¬
mitatẽ turris illum usq ꝑ¬
duxit. Que se tantuͣ inclina¬
uit: qd̾ uisa est cacum̃ suu᷑
in terra deponere. Aqua sñ
saltu et lesione discedensiso¬
litus a uincłis abiit. Custodeͤ
uͦ illum insequentes iuxta eũ
uenerunt: et minime inueni¬
entes. excecati retro abieruñ.

Expanded text:
ans ut surgeret, usque ad summitatem turris eum perduxit. Quae se in tantum inclinavit quod visa est cacumen suum in terram deponere: a qua sine saltu et laesione descendens, solutus a vinculis abiit. Custodes vero illum insequentes juxta eum venerunt. Et non invenientes excaecati retro abierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cathenis obligatꝰ. et in ꝓfundo
cuiꝰdam turris ab inimicis eiec̃¬
tus. Cui die noctuq et continu. e¬
imploranti: apparuit głosissi¬
quere me. usq ad galetiã. Et
disruptis cathenis ipsuis. dis¬
paruit. Ilico ꝑegrinus ille su¬
spensis ad collũ boiis usq ad
turris summitatẽ sine aliquo¬
humano iuuamine. bi iacobi
aurilio suffultus ascendit. od¬
plura: de sublimitate turris

Expanded text:
catenis obligatus est, et in profundo cujusdam turris ab inimicis ejectus. Cui die noctuque continuo imploranti apparuit beaquere me usque ad Galliciam. » Et disruptis catenis ejus disparuit. Illico peregrinus suspensus ad collum bovis usque ad turris summitatem sine humano juvamine beati Jacobi auxilio suffultus ascendit, et de sublimitate turris
Abbreviated transcription (Latin):
uolens om̃s ꝑegrinos secũ in t̾rã
due rates. sarracenoꝵ. scilicet et
titerq debellarent: cecidit friso¬
nus inter duas naues. lorica fer¬
rea et galea et clipeo indutus.
in ꝓfundũ maris. Qͥ cũ dei clem̃ta
roboratus esset. cepit inuocare

Expanded text:
 in terram duae rates Saracenorum simul et titerque debellarent, cecidit Frisonus inter duas naves, lorica ferrea et galea clypeoque indutus, in profundum maris. Sed cum Dei clementia roboratus sanctum Jacobum invocare
Abbreviated transcription (Latin):
bum. altissonis uocib implo¬
suu̾ ei in mari eiecit dicens.
sidium inuocas. Auxiliet᷑ tibi
at ille clipeo accepto. beato ia¬
noctibꝰ natans. nauis uestigia
secutus. ad optatũ portum
cũ aliis incolumis uenit. et
qũeadmodũ beatus iacob ab
hora qua illũ inuocauit ante

Expanded text:
bum altis vocibus implosuum ei in mare jecit dicens: xilium invocas auxilietur tibi. » At ille clypeo accepto beato Janoctibus natans navis vestigia secutus ad optatum portum cum aliis incolumis venit, et quemadmodum beatus Jacobus ab hora qua eum invocavit an
Abbreviated transcription (Latin):
arripiens. naui in columem resti¬
tuit. Et ꝓtinus cunctis audien¬
tib: apłs inquit sarraceno. Nisi
hanc xp̃ianoꝵ nauiculã dimi¬
seris. eoꝵ potestati te et galeam
amande heros inclite. eur p̃dam
meam auferre moliris: Nũqͥd̃
tu es ds maris. qui genti nr̃e
in mari resistisꝰ Cui ilico apo¬
stolus dixit. Non ego sum d̾s
maris. s famulus dei maris:
subueniens ꝑielitantib. cla
tatimq dei uirtute & beati

Expanded text:
arripiens incolumem restituit navi. Et protinus cunctis audientibus, ait Saraceno: « Nisi hanc Christianorum naviculam dimiseris, eorum potestati te et tuam « O heros incltye, cur praedam meam auferre moliris? Nunquid tu es Deus maris, qui nostrae genti in mari resistis? » Cui apostolus ait: « Non ego sum Deus maris, sed famulus Dei maris subveniens periclitantibus ad tatimq
Abbreviated transcription (Latin):
antistes ab ierosolimis
leret: ueniens quedam maris
quibdam aliis in mari. Qui
cũ a naui fere sexaginta cubi¬
tis suꝑ undam fluctuantes iam
distarent. & beatuͦ iacobũ uiua¬

Expanded text:
antistes a Jerosolymis leret, veniens unda maris quibusdam aliis in mari. Qui cum a navi fere LX cubitis super undam fluctuantes jam distarent et beatum Jacobum
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat eoꝵ relationem ꝓ somp¬
nio duxit: nec se aprauitate sua
quicquam emendauit. Uñ non
post multos dies contigit dum
militem armis inuadendo int̃fi¬
ceret. ut ipse quoq eusdem mi¬
litis lancea transfossus interiret.

Expanded text:
fuerat, eorum relationem pro somfuerat, eorum relationem pro somno duxit, nec se a pravitate sua quidquam emendavit; unde non post multos dies contigit dum militem armis interficeret. ipse quoque ejusdem militis lancea transfossus interiret.