comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ponius ł.xxii. Heres cũ debuerat quar¬
ta retinẽ. tota hereditatẽ restituit. nec cauit
sibistipul atione ꝓposita. simiłe eũ. eẽ. aris.¬
to ait illis qͥ retẽtiones quas solas hñt omit¬
tũt. sposse eũ rerũ hereditariarũ possessio¬
nẽ. ł repetẽ. T̃ nãscisi. nadũsus agẽtẽ. doli
mali excepcione uti posse eũ ⁊ debitorib
rt maritũ heredẽ ĩstituit. eũq rogauit libe¬
rissuis post mortẽ pat̾s eoꝵheditatẽ suã
restituere. ł ei qui.⁊ eoꝵ suꝑ ẽẽt. eisdẽ emãci¬
patis apatre suo. iutricus restitusse h̃r¬
ditatẽ dicebat᷑ mox al̃t ex filiis iuuo pa¬
tre ddecessisse q̾rebatur anis qͥ suꝑ erat ex
filiispartẽ fratͥ suo restitutã pet̾e possit᷑.
quaĩ p̃mature cdatã. Sceiola diuũ ma¬
cũ ĩ auditorio de huiꝰ modi sp̃e iudicas¬
se refert. Brasidas quida lace demoni¬
us uir p̃torius cũ filiis suis ab uxore di¬
uortio separata simõte pai̾s sui uiris fu¬

Expanded text:
num. Heres cum debuerat quartam retinere, totam hereditatem restituit nec cauit sibi stipulatione proposita. similem eum esse Aristo ait illis, qui retentiones, quas solas habent, omittunt: sed posse eum rerum hereditariarum possessionem uel repetemali exceptione uti posse eum et debitoribus rem maritum heredem instituit eumque rogauit liberis suis post mortem patris eorum hereditatem suam restituere uel ei qui eorum superesset: eisdem emancipatis a patre suo uitricus restituisse hereditatem dicebatur, mox alter ex filiis uiuo patre decessisse: quaerebatur, an is, qui supererat ex filiis, partem fratri suo restitutam petere possit quasi praemature datam.Scaeuola diuum Marcum in auditorio de huiusmodi speci‹e› iudicasse refert: Brasidas quidam Lacedaemonius uir praetorius, cum filiis suis ab uxore diuortio separata, si morte patri‹s› sui iuris fu
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ scͥbit S nsicũ distrahere deb̾et nõ
fecit. lata culpa. n̾leui. Ireb suiscosueta
neglgẽtia huius mod̾i rei rationẽ recd̃¬
dere. S ni si ȩdes uste st̃ culpe eius redãer hrs¬
rationẽ. p̃tã siqui partꝰ extent. ⁊ipar tu¬
um partꝰ. q ĩ fructib hii nõ habent᷑. S n
ip̾e si qu̾ẽ suptũ fecit. ĩ reshereditarias

Expanded text:
 sed et si, cum distrahere deberet, non fecit lata culpa, non leui et rebus suis consueta neglegentia, huiusmodi rei rationem reddet. sed et si aedes ustae sunt culpa eius, reddet rationem. praeterea si qui partus extant et partuum partus, quia in fructibus hi non habentur. sed et ipse si quem sumptum fecit in r
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ serus. sine directa siũ ficd̃i cõmisn¬
ia libertas eis data fuiss cũ aspernari hs
ñ deb̾et ꝓsonã cogentis. habet enĩ h quo¬
q acditũ ut qui nondũ pet̾ẽ fidĩ comis¬
sariã libertatẽ possit. nec directã sibi uen¬
clicare. ꝓpter sp̃e tñ libertatis ⁊ heredita¬
tis. additũ ad p̾torẽ ⁊ persehãt ¶Si heres po¬
st multũ tp̃is resfituat. cũ p̃senditidie fidi
cõmissu̾ sit. deducta quarta restitueret.
fructus enĩ qui ꝑcepti ft̃ neglegentia pe¬
tẽtis. non iuditio defuncti ꝑcepti uidẽtur.
¶lia causa. ẽ. si subc̃odicione. ł indiẽ roga¬
tus fuĩt. Tt enĩ qͦd ꝑcipit᷑: sũmouet falci¬
cliã sitantũ fuerit quantũ quartã facit.
ꝯ quarte fructꝰ. Nã frust̃ qͥ medio tp̃r
ꝑceptist̃. ex iudicio test̾a̾tis ꝑcepti uicie¬
tur S enĩ siꝗs roget᷑ restituere heredi

Expanded text:
tem seruis, siue directa siue fideicommissaria libertas eis data fuisset, cum aspernari heres non deberet personam cogentis: habet enim hic quoque aditum, ut, qui nondum petere fideicommissariam libertatem possit nec directam sibi uindicare, propter spem tamen libertatis et hereditatis aditum ad praetorem et per se habeat. Si heres post multum tempori‹s› restituat, cum praesenti die fidei commissum sit, deducta quarta restituet: fructus enim qui percepti sunt neglegentia petentis, non iudicio defuncti percepti uidentur. alia causa est, si sub condicione uel in diem rogatus fuerit: tunc enim quod percipitur summouet Falcidiam, si tantum fuerit, quantum quart‹a› facit et quartae fructus: nam fructus, qui medio tempore percepti sunt, ex iudicio testantis percepti uidentur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ant deportacionẽ lic ⁊ postea edant᷑. effi¬
cerȩ ut cõdicio ddeficiat. Post qdeportat¬
onẽ u̾o susceptos. quasi ab alio non ꝓdẽe.
maxime cũ etiã bona cũ sua quoddam¬
modo causa. fisco sint uendicãc̃a. s Siqͥs
rogaᷤ fuĩt filiis siuis ł cuius ex his uolue¬
ntt restituere hereditate. papiniañ .ł. ui
Ii. Rsoꝵ et̃ deportato ei tribuit elig̾eai
facultatẽ cuilib̾ fact fiłi cõmissũ resti¬
tui uelit. S siseruus pene fũĩe constitu.¬
tus. nł lo an cõcepto filio. iã parere cõcuiciõi
ñ poterte decessisse q sine liberis udetur.
S cũ decedit. electionẽ illã quã papinianꝰ
deportato dedit. huic ñ oportet. Siquis
aũ susceperit qͥdẽ filiũ uerũ uinus amaise¬
rte. uidebitur sine liberis detessisse. S si na.

Expanded text:
ante deportationem, licet postea edantur, efficere, ut condicio deficiat, post deportationem uero suscepto‹s› quasi ab alio non prodesse, maxime cum etiam bona cum sua quodammodo causa fisco sint uindicanda. Si quis rogatus fuerit filiis suis uel cui ex his uoluerit restituere hereditatem, Papinianus lirum etiam deportato ei tribuit eligendi facultatem, cui liber factus fideicommissum restitui uelit. sed si seru‹u›s poenae fuerit constitutus, nullo ante concepto filio iam parere condicioni non poterit decessisseque sine liberis uidetur. sed cum decedit, el‹e›ctione‹m› illam, quam Papinianus deportato dedit, huic dari non oportet. Si quis autem susceperit quidem filium, uerum uiuus amiserit, uidebitur sine liberis de
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. Ide querit. Siquis paratꝰ sit clo¬
mino cauẽ de ĩdehitate an possit cogi
acuire hec̾itatẽ maxime ⁊ sipreciũ serui
offeratur. Et reste ait ñ pot̾it sub incȩto
caucionis cõmittere se aditioni heredita¬
til ¶ñ qui solidũ caꝑe nõ posst̃ exissehe¬
redes institui⁊ rogati restituere cogẽtur.¬
cũ nichilꝰ oñris aput eũ remansurisit.
¶Siego henes institutꝰ rogatꝰ sĩ sticheã mra¬
numatere uel alius legata ĩus. ficd̃i aut
mee cõmisiũ sit ut titio hereditatẽ resti¬
tuã. deĩde titii fidĩ c̾omisit. ut sf̾icho ea¬
naẽ redaleret. stic̾us cogẽme pot̾ ad̃ire i⁊tis¬
tituere hereditatẽ. Talis quoq casus ad̃rio
ꝑio tẽminatus ẽ. Nã si serus uni exherecu¬
bis legat᷑ũ ꝑficdi cõmissũ erat. ab eo lib̾tas
cdata nabaltõ heditas. duius ꝯenĩ pius
rescͥipsit cassio dextro ĩhec u̾ba. hemia
siano eo teodoto ex parte here instituto ã¬

Expanded text:
si quis paratus sit domino cauere de indemnitate, an possit cogi adire hereditatem, maxime et si pretium serui offeratur. et recte ait non oportere sub incerto cautionis committere se aditioni hereditatis. Hi qui solidum capere non possunt, ex asse heredes instituti et rogati restituere soliducum nihil oneris apud eos remansurum. Si ego heres institutus et rogatus sim Stichum manumittere uel alius legatarius, fidei autem meae commissum sit, ut Titio hereditatem restituam, deinde Titii fidei commissit, ut Sticho eandem redderet: Stichus cogere me possit adire et restituere hereditatem. Talis quoque casus a diuo Pio terminatus est: nam seruo uni ex heredibus legato per fideicommissum erat ab eo libertas data et ab altero hereditas. diuus etenim Pius rescripsit Cassio Dextro in haec uerba: 'Hermias si Mosco Theodoto ex parte hered‹i› instituto a
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ efficere: ut deficiat ꝯdicio ⁊⁊ in lib̾¬
tino eoddẽ coliberto. hoc scͥbit. Michiaũt
quod adnaturales liberos actinet. uolu̾tatis
questio uidebit᷑. ẽẽ. de qualib liberis testa¬
tor senserit. S hoc ex dignitate. ⁊ ex uolũ¬
tate. nex cõdicione eius qͥ ficdi comisitiac¬
cipiendũ erit. ¶Ex facto tractumemini.
Rogaueãt qued̃a mulier filiũ suũ. ut si
sinelib̾is decessiss. restituer ⁊ hered̃itatẽ
patͥ suo. is postea deportatꝰ ñisulã. uberos

Expanded text:
filium efficere, ut deficiat condicio: et in libefilium efficere, ut deficiat condicio: et in libertino eodem colliberto hoc scribit. mihi autem, quod ad naturales liberos attinet, uoluntatis quaestio uidebitur esse, de qualibus liberis testator senserit: sed hoc ex dignitate et ex uoluntate et ex condicione eius qui fideicommisit accipiendum erit. Ex facto tractatum memini: rogauerat quaedam mulier filium suum, ut, si sine liberis decessisset, restitueret hereditatem fratri suo: is
Abbreviated transcription (Latin):
possit. hermia postulante me titius eua¬
restus copellendus. ẽ. peculiũ eiꝰ adire ⁊ ex
ca ficdi cõmissi hereditatẽ restituere.
q .ł. i⁊ ficu cõmissoꝵ E x facto tracta¬
tũ .ẽ. anꝑficũ cõmissũ rogaĩquis possie.
ut alique̾ heredẽ faciat. y senatꝰ cẽsute. ro¬
gari quiddẽ quẽ quã ut alique hedẽ faciat
nõ posse. uerũ uidi ꝑhoc rogasse ut hereddi¬
tatẽ suã restituat .i. quicquidex heredditate
sua cõsetitꝰ ẽ. ut ei restitueret. ¶ulianꝰ qͦq¬
fidi tue cõmitto: ut herelitatẽ ticii resti¬
tuas cũ eẽt is qui rogatꝰ. ẽ. aticio heres ĩstitutudᷤ.
nõ tantũ autẽ siherecĩe quẽ scͥpsero ꝓotõ ro¬
gare ut heredẽ faciat aliquẽ. uerũ ẽt sile¬
st̃. Na cũ ĩheredũ ĩ stitutione senatus
censuit. utile decet̾is quoq ide erit accipi¬
endũ. ¶ Siquis rogatꝰ fuĩt. ut si sine li¬
b̃is decesserit. restituat heredditat̾ẽ. papi

Expanded text:
possit, Hermia postulante mihi id Euarestus compellendus est periculo eius adire et ex causa fideicommissi hereditatem retractatum est, an per fideicommissum rogari quis possit, ut aliquem heredem faciat. et senatus censuit rogari quidem ‹quem›quam, ut aliquem heredem faciat, non posse: uerum uideri per hoc rogasse, ut hereditatem suam ei restituat, id est quidquid ex hereditate sua consecutus est ut ei restitueret. Iulianus q'fidei tuae committo, ut hereditatem Titii restituas', cum esset is qui rogatus est a Titio heres institutus. Non tantum autem si heredem quem scripsero, potero rogare, ut heredem faciat aliquem, uerum etiam si lesunt: nam cum in heredum institutione senatus censuit utile, de ceteris quoque idem erit accipiendum. Si quis rogatus fuerit, ut, si sine liberis decesserit, restituat he
Abbreviated transcription (Latin):
portioĩb falcidie bñfi¬
tio utti. siue ip̃i quoq desici̾ent s restitui.
siue aliis simn loco eoꝵ successerĩt. ⁊cũ
hoc uure utim᷑. ut totũ transeat adeu̾
qui coegie. cõsequens erit dicere quarte
retentionẽ amisse eũ qͥ coactus. ẽ. qi in so¬
lidũ actiones transier̾t ineũ qui coegit.
plane suponas fid̾i cõmissariũ nonita
coegisseut tota hereditas inse transfer¬
atur cũ ceperint desiderate sibi restituti
hereditatẽ d̃ice̾dũ falcidia eĩnti posse.
utrũ totam restitui hereditate sibi fid̃i¬
cõmissariis desicdauerit ansuã tantũ¬
moc̃s partẽ nã si sol a pars transfer at
in residut

Expanded text:
portionibus Falcidiae beneficio uti, siue ipsi quoque desiderent sibi restitui siue alius in locum eorum successerit. et cum hodie hoc iure utimur, ut totum transeat ad eum qui coegit, consequens erit dicere quartae retentionem amisisse eum qui coactus est, quia in solidum actiones transierint in eum qui coegit. plane si proponas fideicommissarium non ita coegisse, ut tota hereditas in se transferatur: cum coeperint ceteri desiderare sibi restitui hereditatem, dicendum Falcidia eum uti posse. utrum totam restitui hereditatem sibi fideicommissarius de‹side›rauerit an suam tantummodo partem. nam si sola pars transfertur, in residuo
Abbreviated transcription (Latin):
periculo ac̃iri here d̾itatẽ cẽsiit senatꝰ ar¬
bos heredis altũ ue cogit adire hereditate
n fici co̾missario eã restituere. ita ut fic̃i¬
cõmissario et adũsus eũ actio nes copetãt
quasi extrebeliano restituta hereditate.¬
¶ Mencianius scibit eũquis ex ficlĩ cõmissa¬
riis abeẽt ⁊p̃sentes desid̾ent suo peritulo
adire herecditatẽ. trãlatisq insolidũ actiõib
ineũ qui coegte absentes eũ si uelint fid̾i¬
c̾missũ suscipere ap̃sente pecẽt. cõsȩquẽ¬
tir ate. nec quaitã eũꝙ cog̾ retenturu̾ ad¬
usus fias cõmisarios suos. q nͨ heres potu

Expanded text:
riculo adiri hereditatem: censuit senatus ambos heredes alterumue cogi adire hereditatem et fideicommissario eam restituere ita, ut fideicommissario et aduersus eum actiones competant quasi ex Trebelliano restituta hereditate. Maecianus scribit: cum quis ex fideicommissariis abesset et praesentes desiderent suo periculo adire hereditatem translatisque in solidum actionibus in eum qui coegit absentes, si uelint fideicommissum suscipere, a praesente petent: consequenter ait nec quartam eum retenturum aduersus fideicommissarios suos,
Abbreviated transcription (Latin):
se. S n sudd fidi comissu̾ adcastrense petu¬
liũ spesturu̾iẽ. ⁊filius familias fuit qui¬
munꝰ militie sustinebat. alioue quo offi¬
tio p̾erat. nulto magis d̃icẽaũ erit. pos¬
se eũ postulare ut pater suus cogatur
adire nrestituere here c̃itatẽ. quauis c̃c.
obsequiũ patris debitũ uidebitur iã desidrat᷑us.
aerat E isiseruo surogat᷑ sit cũliberta¬
tẽ quis: heredtatẽ restituere. siue directa¬
sit cdata sit libertas. siu̾fid̃i cõmissariadi¬
ci põtit eũ aseruo suo ñ posse cogi adire
hereditatẽ quãuis si sponte adiss cogeret᷑.
pr̃are fici comnissariã libertatẽ ⁊ herecli

Expanded text:
issum ad castrense peculium spectaturum est et filius familias is fuinus militiae sustinebat alioue quo officio praeerat, multo magis dicendum erit posse eum postulare, ut pater suus cogatur adire et restituere hereditatem, quamuis contra obsequium patri debitum uidetur id desideraturus. Sed si seruo suo rogatus sit cum libertate quis hereditatem restituere, siue directa data sit libertas siue fideicommissaria, dici poterit eum a seruo suo non posse cogi adire hereditatem, quamuis, si sponte adisset, cogeretur praestare fideicommissariam liberta
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatẽ boão qͥ sibi ab aliquo obuenei̾t.
rque in aliqua regione h̃t restituere rogat
extrebelliano ñ trãseãt actiones tñh c̃t Re¬
aĩbere ĩ militis testam̃to ait. Nam sicite
cõcessũ ẽ. ĩ quit amilitib circa ĩstitutionẽ
separare sp̃es honoꝵ ita iper si fid̾i cõmi¬
sũ abĩstitutis eredib iã fecerit aãmitte¬
tur trebellianũ senatꝰ cõsultum.

Expanded text:
hereditatem bonaque, quae sibi ab aliquo obuenerunt uel quae in aliqua regione habet, restituere rogat, ex Trebelliano non transeant actiones, tamen contra responderi in militis testamento ait: nam sicuti concessum est, inquit, militibus circa institutionem separare species bonorum, ita et, si per fideicommissum ab institutis heredibus id fecerit, admitteretur Trebellianum sen
Abbreviated transcription (Latin):
õei cõmissi aũ ñ sr̃uix̃: ⁊ exticie ꝯ̾icio.
Cũ aũ qͥs ante. ⁊qͥs postea decessĩt. ñ ap¬
parẽt extitisse cõdicionẽ ficłi cõmissi ma¬
gis dicẽdũ. ẽ. ¶Siquis ita ficũ cõmissu̾
reliqurit. ficd̾i tue fili cõmitto. ut si alie¬
no herede moriaris restituas seio here¬
ditatẽ. uidi eu̾ d̃ libis sesisse. Qiuius pu
rescripsit. Et ĩo cũ quidã siñ lib̾is decetret
ãuuntulũ ab ĩtestato bonoꝵ possesorem
habens. extitisse cõd̃icionẽ fidi cõmis
fructus. nͥ mora fasta . ẽ. aut tũqͥs sp̃alit̃
fuerit rogatus ⁊ frustus restituere. pla¬
ne fructus ĩquartã ĩputant᷑. ut ẽ. rescͥ¬
tũ quotiens siquis rogͥatꝰ heredditatẽ res.¬
tituere. id uidet᷑ rogatꝰ reddere. quoã
fuit hereditatis. frustꝰ aũt ñ here dita¬
tis ipsis reb accepto ferũt᷑. Isilegatũ sit
hereddi relictũ ⁊ rogatꝰ sit portionẽ here¬
ditatis ristitueren solũ ũ deb̾e eũ res

Expanded text:
deicommissi, aut non superuixit et extitit condicio: cum autem, quis ante et quis postea decesserit, non apparet, extitisse condicionem fideicommissi magis dicendum est. Si quis ita fideicommissum reliquerit: 'fidei tuae, fili, committo, ut, si alieno herede moriaris, restituas ‹S›eio hereditatem', uideri eum de liberis sensisse diuus Pius rescripsit: et ideo, cum quidam sine liberis decederet, auuhabens, extitisse condicionem fideicommissfructus, nisi ex mora facta est aut cum quis specialiter fuerit rogatus et fructus restituere. Plane fructus in quartam imputantur, ut est et rescriptum. Quotiens quis rogatur hereditatem restituere, id uidetur rogatus reddere, quod fuit hereditatis: fructus autem non hereditati, sed ipsis rebus accepto feruntur. Si legatum sit heredi relictum et rogatus sit portionem hereditatis restituere, id solum non debe
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ. ⁊ defitiẽte ẽditiõe substitutꝰ ad¬
ierit. quero utrũ pat᷑no adu̾sus substitu¬
tũ ĩ partẽ clebitã p̃t̾ito. anemãcipato
subqͣ filiꝰ hr̃s institutꝰ ẽ. ad scłm gͣdũ
hereditas ꝑtin. uł ad huc pendente

Expanded text:
substitutus adierit, quaero, utrum patrono adversus substitutum in partem debitam praetor an emancipato sub qua filius heres institutus est, ad secundum gradum hereditas pertinet vel adhuc pendente
Abbreviated transcription (Latin):
p. petieĩt. inadoptionẽ se decłit. dem̃
scͥptus omisĩt hr̃ditatẽ. patronus to¬
toꝵ bonoꝵ lib̾ti possessionẽ ut legiti¬
mus petere pot̾it ¶Silibtꝰ intestato de¬
cresserit. relicto patroni filio. ⁊ ex alto
filio cluob nepotib: nepotes nõ admit
qr ꝓximũ quẽq ad hereclitatẽ lib̾ti
uocari manifestũ ẽ. Sin aũt ex duob
patronis alt̃ unũ filium. alt̾ cluos filios¬
reliqͥss. dixi uiriles int̾ eos partes fieri.

Expanded text:
 petierit, in adoptionem se dederit, deinde scriptus omiserit hereditatem: patronus totorum bonorum liberti possessionem ut legitimus petere potest. Si libertus intestato decesserit relictis patroni filio et ex altero filio duobus nepotibus, nepproximum quemque ad hereditatem liberti uocari manifestum est. Si autem ex duobus patronis alter unum filium, alter duos reliquisset, dixi uiriles inter eos partes fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
ita pr̃antur ip̃i prestari: qui in
utero estsCurator uent datus sol¬
uendi debiti rationem hab̾e de¬
bet. utiq eius qͦd sub pena: aut
pignorib p̃tiosis debetur.

Expanded text:
ita praestantur ipsi praestari qui in utero est.Curator uentri datus soluendi debiti rationem habere debet, utique eius, quod sub poena aut pignoribus pretiosis debetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ciet. ut si apparuĩt eũ amplius legato¬
rũ nomine cepisse quã ex lege falcicua
caꝑe licebit. q̃nti ea res erit taritã petu¬
niam dec. dolusq malus abe ab futus¬
sit. Neq iter. ẽ. utrũ ĩpͥmis tabulis hoc
fiat. an ĩpupillarib an ĩutriusq. st¬
enim legẽ falcidiã sem̃el. eẽ. ad mit¬
tendam. ẽt̃ siduplex sit testam̃tũ iã
cõuenit cõtributis legatis. tã hi q̃ab ip¬
so pupillo. quã hisq̃ absustituto ĩpube¬
ri relicta st̃. Et si n̾ fuisset ĩterposita
scipulacio ex ꝑsã pupilli tutele actio
heredi pupilli adũsus tuto rẽ cõpetit.
S ut pomponius ait. ⁊ ut ipsi pupil¬
lo Nheredi eiꝰ pot̃it rom mittiscipulatio.

Expanded text:
et, ut, si apparuerit eum amplius legatorum nomine cepisse quam e lege Falcidia capere licebit, quanti ea res erit, tantam pecuniam det dolusque malus ab eo hoc fiat an in pupillaribus an in utrisque: etenim legem Falcidiam semel esse admittendam, etiamsi duplex sit testamentum, iam convenit, contributis legatis tam his, quae ab ipso pupillo quam his, quae a substituto impuberi relicta sunt. Si non fuisset interposita stipulatio ex persona pupilli, tutelae actio heredi pupilli adversus tutorem competit. sed ut Pomponius ait, et ipsi pupillo et heredi eius poterit committi stipu
Abbreviated transcription (Latin):
mancipauit. & adoptauit in lo¬
cum nepotis. Deinde emancipa¬
uit. quertcur annepoti obstet.
Et mhi mag̾ uidet᷑. ħ̾c nepotẽ
non excludi. Siue pat̾ eus in
adoptionem mansisset. quasi
nepos: siue emancipatus est.
edicto admuti filium.¶Quidam
nepotẽ. filius emancipatus ul
in potestate manens. deportatꝰ
ẽ. quertt᷑ an nepoti noceat. Ueriꝰ
ẽ. in utroꝙ casu. nepotem admit.¬
dendum. Deportatos enim mor¬
tuoꝵ loco habñdos¶Si & pat̾. &
filiꝰ deportati sunt: & ambo resti¬
tuti. dicemus ad bonoꝵ posses¬
sionem admitti filium. Ue si
filius in metallum dampnatꝰ¬
e. uł alia pena que seruuumꝰ ef¬
ficit. restitutus sit: nicħominꝰ
admitcecuR.¬

Expanded text:
mancipauit et adoptauit in lomancipauit et adoptauit in locum nepotis, deinde emancipauit: quaeritur an nepoti obstet. et mihi magis uidetur hunc nepotem non excludi, siue pater eius in adoptione mansisset quasi nepos siue emancipatus est: edicto admitti. Filium nepotem: filius emancipatus uel in potestate manens deportatus est: quaeritur, an nepoti noceat. et uerius est in utroque casu nepotem admittendum: deportatos enim mortuorum loco habendos. Si et pater et filius deportati sint et ambo restituti, dicemus ad bonorum possessionem admitti filium. sed et si filius in metallum damnatel alia poena, quae seruum efficit, restitutus sit, nihilo minus admittetur
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾. Incontra tabulas bonoꝵ
possessione lib̾os acciꝑe debemꝰ.
siue naturales. siue adoptiuos.
sineq insticuti. neq exhrdãti
sunt Uocantur autem ad con¬
tra tabulas bonoꝵ possessioli
b̃i. eo iureꝰ. eoꝙ ordĩe quo uo¬
cantur ad successionem ex iu¬
re ciuili. ħ̾ aut̃ clausula etiã
apostumos uidetur ꝑtinere.
S & si ab hostib pꝰ liminio re¬
dierint filii. põponius putat.
ad contra tabulas bonoꝵ posses¬
sionem eos admitti ¶ Si extͥb
filiis unus ab hostib captus
sit: duob qui sunt inciuita¬
te. bessis bonoꝵ possessio cõpecit.
Id̾ & in postumo. Nam quãdui
postumus sꝑatur: in eacausa ẽ.
ut partem faciat. Et sui iuiris
factos lib̾os: inducit in bonoꝵ
possessionem p̃tor. Siue gͥ emã¬
cipati sunt: siue alias exieruii
de patris potestate: admittimur
ad bonoꝵ possessionem. Sadopͣ¬
tiui patͥs non pot̾. Ut enun ad¬
mitti possit: ex lib̾is eẽ oͣppor¬
dec. ¶Q habebat filium: habe¬
bat & nepotem exeo: filium e¬

Expanded text:
. In contra tabulas bonorum possessione liberos accipere debemus siue naturales siue adoptiuos, si neque instituti neque exheredati sunt. Uocantur autem ad contra tabulas bonorum possessionem liberi eo iure eoque ordine, quo uocantur ad successionem ex iure ciuili. Haec autem clausula etiam ad postumos uidetur pertinere. Sed et si ab hostibus postliminio redierint filii, Pomponius putat ad contra tabulas bonorum possessionem eos admitti. Si ex tribus filiis unus ab hostibus captus sit, duobus, qui sunt in ciuitate, bessis bonorum possessio competit. Idem et in postumo: nam quamdiu postumus speratur, in ea causa est, ut parfactos liberos inducit in bonorum possessionem praetor  sive igitur emancipati sunt sive alias exierunt de patris potestate, admittuntur ad bonorum possessionem: sed adoptiui patris non potest: ut enim admitti possit, ex liberis esse eum oportet. Qui habebat filium, habebat et nepotem ex eo, filium e
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ppͣsi emancipati admittunt᷑.
ad bonoꝵ possessionem uerũ etiã
bii quoq qui exhĩs nati sunt
¶Si duos hñs nepotes. emanci
patum loco filii adoptaũit: iu¬
dendum ansolusille quasi filiꝰ
admittat᷑: id̾ ita scilic ꝓcedit:
si quasi patrem huiꝰ nepotis quẽ
retinuerat: sic adoptau̾it. Meliꝰ
ẽ autẽ dic̃e posse eum solum ad
bonoꝵ possessionem ꝑuenire. S
si sit hic nepos emancipatus:
uerum ẽ. dice̾ non admiti eum
quasi filium. hic enim quasi filiꝰ
non ẽ. ex lib̃is: cum uira adoptio¬
ius emancipacionem finita suĩ.¬

Expanded text:
autem ipsi emancipati admittuntur ad bonorum possessionem, uerum etiam hi quoque, qui ex his nati sunt. Si duos habens nepotes apatum loco filii adoptaverit, videndum, an solus ille quasi filius admittatur: quod ita scilicet procedit, si quasi patrem eius nepotis, quem retinuerat, sic adoptaverit: melius est autem dicere posse eum solum ad bonorum possessionem pervenire. Sed si sit hic nepos emancipatus, verum est dicere non admitti eum quasi filium: hic enim quasi filius non est ex liberis, cum iura adoptionis emancipatione finita si
Abbreviated transcription (Latin):
quod scientib p̾finitum ẽ. uide¬
bit᷑ cedẽ. Nam & pat̾ infanti fi¬
lio possessionem accipit. quo
tñ cessante: infans non exclu¬
ditur. Quid gͦ sicurator acciꝑe
nolit: nonne iustius atq utiliꝰ
erit ad eundem modum ꝓxi¬
mo cuiq possessionem dari. ne
bona iaceant. Quo amisso sub¬
stitutus cautionem prare co¬
gitur. omnib his quib bona
restitui debent. si forte institu¬
tus in eodem furore decessit. aut
compos mentis effectus. ante
mortem obierit: quam hedita¬
dem agnoscẽt. Nam & fieri pot̾.
ut uiuo furioso: substitutus de¬
¶cedat.
nec tam̃ furiosus obstec ceteris.
si pruis ipse decessit: quam
ħeditatẽ acquireret.

Expanded text:
quod scientibus praefinitum est, uidequod scientibus praefinitum est, uidebitur cedere: nam et pater infanti filio possessionem accipit, quo tamen cessante infans non excluditur. quid ergo, si curator accipere nolit? nonne iustius atque utilius erit ad eundem modum proximo cuique possessionem dari, ne bona iaceant? quo admisso substitutus cautionem praestare cogitur omnibus his, quibus bona restitui debent, si forte institutus in eodem furore decesserit aut compos mentis effectus ante mortem obierit, quam hereditatem agnosceret. nam et fieri potest, ut uiuo furioso substitutus decedat nec tamen furiosus obstet ceteris, si prius et ipse decesserit, quam hereditatem adquireret.
Abbreviated transcription (Latin):
ppinquus falsum testamentũ
accusaret: ac post longum temꝑis
spatiũ ꝓbasset: licet dies ei peten¬
de possessionis quam forte certus
accusationis pecẽ debuit cessisse
uidetur. attamen quia ħ ꝓposito
accusationem instruit: ut suũ
ius sibi seruet. agnouisse succes¬
sionem non inmerito uidebit᷑.
quisisse filie inpub̃i bonoꝵ pos¬
sessionẽ. nisi is qui eam dedit: eui¬
tulata ẽ. furere ceꝑit: magis pro¬
bat᷑. ratam eum uideri habiuis¬
se Rati enim habitio ad confir
nomen in consulto ita deletũ
sit: ut penitus legi non possit:
daribonoꝵ possessio minime
potest. quia exconiectura ñ
ꝓpͥe scͥptus uidetur: quamius
si post ꝓlatas tabłas deletum
sit testamentũ. bonoꝵ posses¬
sio competat. Nam & si mortis
tempore tabule fuerint. licet
pꝰea int̾ierint. competet bonoꝵ
possessio. quia uerum fuit ta¬
bulas extare. RDe bonoꝵ posses¬
sione furioso. infanti. muto. sur¬
furiosi nomine possessionem ac¬
cipe potest. idcirco spacium tꝑis

Expanded text:
propinquus falsum testamentum accusaret ac post longum spatium temporis probasset, licet dies ei petendae possessionis, quam forte certus accusationis petere debuit, cessisse uidetur, attamen quia hoc proposito accusationem instruit, ut suum ius sibi seruet, adgnouisse successionem non inmerito uidebitur.quisisse filiae impuberi bonorum possessionem, nisi si is qui eam dedit euistulata est, furere coeperit, magis probatum ratum eum uideri habuisse: rati enim habitio ad confirm cuius nomen inconsulto ita deletum sit, ut penitus legi non possit, dari bonorum possessio minime potest, quia ex coniectura non proprie scriptus uideretur, quamuis, si post prolatas tabulas deletum sit testamentum, bonorum possessio competat. nam et si mortis tempore tabulae fuerint, licet postea interierint, competet bonorum possessio, quia uerum fuit tabulas exstare. DE BONORUM POSSESSIONE FURIOSO INFANTI MUTO SURriosi nomine possessionem accipere potest, idcirco spatium temporis,
Abbreviated transcription (Latin):
d erit dicendũ ⁊ siqͥ filiũ ⁊ ne¬
potẽ habbat. nepoti lib̾tũ assignau̾it.
admittet᷑ nepos ad legitumã hrdita¬
tẽ. lic⁊ sit alt̾us patroni filiꝰ. ⁊ ħ c̃tĩ¬
git patrui uita. cet̾um sulle ñ eẽt.
nichil ei ꝓdeẽt assignatio addimi¬
nuendũ ius patroni filii. pꝰse aũt ⁊
nepoti assignari certũ est.⁊ p̃ferri
filio nepotem assignatioĩs ꝯstat. Uñ q̃n
admittimꝰ cũ utrũq eẽ inpotestate
negare ñ possumꝰ aniuẽ ut ad legitimã
hereditatẽ admitti possit is qui ĩpo¬
testate ẽ tractari pot̾it. ⁊̃ cũ multi st̃
casus quib ⁊ lib̾tũ hr̃e qui ĩ potestate
ẽẽ possit. cur non hie quoq admitten¬
dum sit ut ꝑeũ pater ad legitime he¬
reditatis admittet᷑ emolum̃tũ : qđ ⁊
pop̃. recte uidet᷑. hñt aũt lib̾tos ⁊ filii

Expanded text:
 erit dicendum et si is, qui filium et nepotem habebat, nepoti libertum adsignauerit: admittetur nepos ad legitimam hereditatem, licet sit alterius patroni filius, et hoc contingit patrui uita: ceterum si ille non esset, nihil ei prodesset adsignatio ad deminuendum ius alterius patroni filii. Posse autem et nepoti adsignari certum est et praeferri filio nepotem adsignatoris constat. Unde quaeri admittimus, cum utrumque esse in potestate negare non possumus? An autem ad legitimam hereditatem admitti possit hic qui est in potestate, tractari poterit. et cum multi sint casus, quibus et libertum habere qui in potestate est possit, cur non hoc quoque admittendum sit, ut per eum pater ad legitimae hereditatis admitt‹a›tur emolumentum? quod et Pomponio recte uidetur. habent autem libertos etiam filii
Abbreviated transcription (Latin):
uĩe quo suspecte adissĩ. Si uero contra
honorosam credidit̃ restituta ea ex hone¬
rerẽtur actionib hereditariis.
op̃. eres precepto fundo rogatuse¬
enus erat. aristo aiebat. uidencium utr̃¬
enen om̃im̃o penes heredes fundum
non competunt ei cui restituta fuĩt here¬
ditas adu̾sus ip̃a pignora. s aliqua dubi¬
tacio remanebit si incum cͣctũ qui erde¬
functo suĩt int̃positus hr̃s ant ueͣsticue¬
ret hereditatem pignus acceꝑit s nec sic
qͥd̃ ip̃e admitteretur exfidi commnissi
cñ hat adũsus heredem actionem. ut
ei cedat ꝓpignõis cõm̾o actionem. ¶Cũ
extrebelliano senatꝰ consulto restituitur
hereditas. seruitutes quas mutuo p̃dia
heredis ⁊ testatoris haberent. nichilo
minus ualent.

Expanded text:
iure, quo si sponte adissent, sin uero contra iure, quo si sponte adissent, sin uero contra onerosam crediderint, restituta ea exonerentur actionibus hereditariis..Heres praecepto fundo rogatus eenus erat.Aristo aiebat uidendum, utrum omnimodo penes heredem fundum ones non competunt ei, cui restituta fuerit hereditas, aduersus ipsa pignora. sed aliqua dubitatio remanebit, si in eum contractum, qui ex defuncto fuerit, interpositus heres, antequam restitueret hereditatem, pignus acceperit. sed nec sic quidem ipse admitteretur: ex fideicommisso tamen habet aduersus heredem actionem, ut ei cedat pro pignoris commodo actionem.Cum ex Trebelliano senatus consulto restituitur hereditas, seruitutes, quas mutuo praedia heredis et testatoris habent, nihilo minus ualent.
Abbreviated transcription (Latin):
iimo incontratium caueri heredi
ent resticuere hereditatem. ⁊ riusustitiꝰ
heredi post tempꝰ. susficiunt directe acti¬
ones heredi. ¶Si hĩs ant̃ꝙͣ fidi cominiꝰ¬
sam hereditatem restitueret alienauit
quid exhereditate. aut seruum heredi¬
tarium manu milerit aut ruperit qͥo
uel fregerit. uel ussĩt non competit ĩ
eum ulla cuilis accio. restituta postea.
hereditate ex trebelliano senatus cõsul¬
to s exfidi commiss i caula eit hoc qd̃
deꝑier int. ꝑsequendum. Siuiero post
restitutam hereditatem hr̃s hoꝵquio
admisĩt. dicendum est lege aquilia cũ
eo agiposse. Si seruum herereditariũ surte¬
aut uulnerau̾ĩt aut occidĩt. ¶Sitp̃ał
actio inhereditate relicta fui̾t tempꝰ ĩ
quo heres exꝑuiañt restitutam here¬
ditatem potuit. imputabr ei cui resti
ditatem cogunturadire. s ñ statun res¬
tituere. s ut completo tempore delibe¬
rationis si expedire sibi ꝯꝑen ħ eredita¬
tem sentiant cõmodum testamenti eo

Expanded text:
herede erit restituere hereditatem et rursus Titius heredi post tempus, sufficiunt directae actiones heredi. Si heres antequam fideicommissam hereditatem restitueret, alienauquid ex hereditate aut seruum hereditarium manumiserit aut ruperit quid uel fregerit uel usserit, non competit in eum ulla ciuilis actio restituta postea hereditate ex Trebelliano senatus consulto, sed ex fideicommissi causa erit hoc quod deperierit persequendum. sin uero post restitutam hereditatem horum quid admiserit heres, dicendum est lege Aquilia cum eo agi posse, si seruum forte hereditarium aut uulnerauerit aut occiderit.Si temporalis actio in hereditate relicta fuerit, tempus, quo heres experiri ante restitutam hereditatem potuit, imputabitur ei cui restitditate‹m›, coguntur adire, sed non statim restituere, sed ut c‹o›mpleto tempore deliberationis, ‹si› expedire sibi compererint hereditatem, sentiant commodum testamenti eo
Abbreviated transcription (Latin):
ea hereditace ferre potuerunt nisi forte
ꝓprii creditores fili audiri debant. si
postulĩ ut dimissis bonis patris eus
bõa uendere sibiꝑmittatur. ¶Sidõa¬
cionis caula sulpectam hereditatem
sibi hĩs cdex̾it ⁊ restituerit eiquisolidũ
capere nonpossit aufertur eiro ꝙ cape¬
re non potest. Ĩ dicendum est isicitra
conscilium donandi fiduciarius he
soluendo non fuit rogatus heredita¬
cem restituiere suspectam sibidicitdu¬
buum ñ est ꝗn hodie coactꝰ extrebelli¬
ano senacus consulto restituere possit.
s i sisua sponte adieit̃ exeod̃ senatus
consulto restituturus erit. Quãius

Expanded text:
ea hereditate ferre potuerint: nisi forte ea hereditate ferre potuerint: nisi forte proprii creditores filii audiri debeant, si postulent, ut dimissis patris eius bona uendere sibi permitt‹a›tur.Si donationis causa suspectam hereditatem sibi heres dixerit et restituerit ei, qui solidum capere non possit, auferetur ei id quod capere non potest. idem dicendum est et si citra consilium donandi fiduciarius hersoluendo non fuit rogatus hereditatem restituere, suspectam sibi dicit, dubium non est, quin hodie coactus ex Trebelliano senatus consulto restituere possit. sed et si sua sponte adierit, ex eodem senatus consu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ locis ficłi cõmissaruis defendi deb̾ac
ubidefunct᷑. ⁊ ubi heres. ⁊ ubu ip̃domi¬
alium ħat. Oportet itaꝙ ibiq fidei¬
amissariũ conueniri ubi ueldomi¬
alium hc̃ ueł maior pars restitute be¬
reditatis habetur
alenis.: S ĩ postulante me sulpee¬
cam heredicatem exdecreto p̾tõĩs adie¬
tis mnonego postea michi restitui ue¬
lim. nec bonis ite immisscere hoc fieri
ddebi ut qõ occaueno non ineleganter
tum cd̃ c̃ilium inicris sic itra ꝑicu¬
lum inte celicti fraudatõii heredita¬
tem suspes cam adisset. resticues mi¬
chi. Quia re moco fidi comnusso le¬
buin tibi fue xat noienti adux he¬
reditatent creditões cuos talicõmõ
raudlete iego uã curpĩ faciam reci
ceut adires non poruerin it aba
reditatem michi restituere. cumsuu
creditoꝵ fraudandoꝵ concilium inil¬
set tanquam suspectam exdecreto pre¬
tõis resticueret michi iurx fraudlator̃e
inc̃dicto locuserit quia bonis patris eir
uenditis. nichil ꝓti creditores euusex

Expanded text:
fendi debeat: ubi defunctus et ubi heres et ubi ipse domicilium habeat. oportet itaque ibi fideicommissarium conueniri, ubi uel domicilium habet uel maior pars restitutae hereditatis habetur.Si postulante me suspectam hereditatem ex decreto praetoris adieris ‹nec› ego postea e‹a›m mihi restitui uelim nec bonis me immiscere, hoc fieri debet, ut quod Octaueno non ineleganter rum consilium inieris, citra periculum interdicti fraudatorii hereditatem suspectam adibis et restitues mihi, quia et remoto fideicommisso liberum tibi fuerat nolenti adire hereditatem creditores tuos tali commodo fraudare, et ego nihil turpiter faciam recipere te ut adires non potuerint.Sed reditatem mihi restituere, cum suorum creditorum fraudandorum consilium inisset, tamquam suspectam ex decreto praetoris restituerit mihi, uix fraudatorio interdicto locus erit, quia bonis patris eius uenditis nihil proprium creditores eius ex
Abbreviated transcription (Latin):
duin est. ut heres qui suspectam dicac
non sit compellend̃ adire. Suncertum
sic anmandau̾it qu̾ãuis ei caueatur
pp̃ fragilitatem caucionis. Ꝙ si sponte
auets hereditatem non magna capcõest
actiones sinon mandauit transibũt
uo sereditario dacum sit licet ꝑseruũ
heelicarium. heredi competere acdio
ompetit non cñ transit legis aquilie
actio ad ficłi cõmissarium. hec enum
actiones transeunt que exbonis defũc
apendent. ¶Silegatul rome cõpulsũ

Expanded text:
dum est, ut heres, qui suspectam dicat, non sit compellendus adire, si incertum sit, an mandauerit, quamuis ei caueatur, propter fragilitatem cautionis. quod si sponte adierit hereditatem, non magna captio est: sed actiones, si non mandauit, transibunt uo hereditario datum sit, licet per seruum hereditarium heredi competere actio coepit, non tamen transi‹t› legis Aquiliae actio ad fideicommissarium: ha‹e› enim actiones transeunt, quae ex bonis defuncti pendent.Si legatus Romae compul
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissum relictum esti si totam he¬
reditatem rogatus resticuere sponte
adieris. isine deductoe quarte parcis
resticueris. difficile ꝙd̃ credidis ꝑ igno¬
rantiam magis ñ explendi fidi cõmis¬
si causa hocfecisse. s siꝓbaũis perro¬
dem ce quartã ñ retiniusse recupare
eam ꝑoceris.

Expanded text:
um est.Si totam hereditatem rogatus restituere tu sponte adieris et, sine deductione quartae partis restitueris, difficile quidem crederis per ignorantiam magis, non explendi fideicommissi causa hoc fecisse: sed si probaueris per errorem te quartam non retinuisse, reciperare eam poteris.
Abbreviated transcription (Latin):
nõꝵ .p. p̾̃tor pollicetur. in
potesta Ete parentis cũ morit᷑ non
fuerit. ei liberis q quos in eiꝰd
fami.lia habuĩt. si ad eos ħe¬
ditas suo nomine ꝑtinebit. neq
notam exheredationis meruert̃.
bonoꝵ possessio eius partis datur.
que ad eum ꝑtinent si in potesta¬
te ꝑmansiss. ita ut ex ea parte di¬
Imidiam relinquãt lib̾i eiꝰ his.q:
dumtaxat bona sua conferat.
¶Hoc edictum equissimum ẽ. ut ne¬
q emancipatus solus ueniat. et
excludat nepotes in potestate
manentes. neq nepotes iure
potestatis. obitiantur patri suo.
⁊ in adoptionem datus filiꝰ et he¬
res institutus ad hoc edictũ ꝑti¬
net: ut ei iungat᷑ nepos. qr ĩ aui
sui nat᷑alis potestate ẽ. iungitur
aũt nepos patri suo emancipato
siue pat̾ preteritus sit. siue insti¬
tutus. et hec erit differentia int̾
inadoptionem datum: et emanci¬
patum. ꝗ in adoptionem quidẽ
dato. ñ alias iungitur nͥ instituto.
⁊ alio cõmittente edictum. emã¬

Expanded text:
 praetor pollicetur, in potestate parentis, cum is moritur, non fuerit, ei liberisque quos in eiusdem familia habuit, si ad eos hereditas suo nomine pertinebit neque notam exheredationis meruerunt, bonorum possessio eius partis datur, quae ad eum pertineret, si in potestate permansisset, ita ut ex ea parte dimidiam, reliquam liberi eius hisque dumtaxat bona sua conferat. Hoc edictum aequissimum est, ut neque emancipatus solus ueniat et excludat nepotes in potestate manentes, neque nepotes iure potestatis obiciantur patri suo. Et in adoptionem datus filius et heres institutus ad hoc edictum pertinet, ut ei iungatur nepos, qui in aui sui naturalis potestate est. iungitur autem nepos patri suo emancipato, siue pater praeteritus sit siue institutus. et haec erit differentia inter in adoptionem datum et emancipatum, quod in adoptionem quidem dato non alias iungitur nisi instituto et alio committente edictum, eman
Abbreviated transcription (Latin):
ierachiam exead̾ matre polic̃tẽ exalia e¬
quis portionib petiit apolicrate muiore
fr̃e ut accepto certo predio hereditatem fra¬
tib conced̾et. ⁊ inuicem eos qui exead̃ ma¬
cre erant. siquis eoꝵ heres non fuisset.
substitutus policrates intra pub̾tatem
decessit. ⁊ scdas tabulas fecit. quasmatͥ
eius cõmendauit apperiendas. su mpu¬
bes obisset. deiñ petit apriorib ut siqͥs
eoꝵ sine lib̾is decedet. porcionem suam
mortua sinelib̾is fr̃m seiũ heredem ĩsti¬
tuit. polic̾tes fidĩ cominissum pecebat᷑.¬
⁊ obtinũat. apud eracheum ꝓculũ ꝓcõ

Expanded text:
Heracliam ex eadem matre, Polycraten ex alia aequis portionibus, petit a Polycrate minore fratre, ut accepto certo praedio hereditatem fratribus concederet: et invicem eos, qui ex eadem matre erant, si qui eorum heres non fuisset, substituerat. Polycrati, si intra pubertatem decessisset, secundas tabulas fecit, quas matri eius commendavit aperiendas, si inpubes obisset. deinde petit a prioribus, ut, si quis eorum sine liberis decederet, portionem suam mortua sine liberis fratrem Foebum heredem instituit: Polycrates fideicommissum petierat et optinuerat apud Aurelium
Abbreviated transcription (Latin):
posita ẽ sũmã efficiũt. Eoꝵ patres
matresq decuiꝰ cogͣtione q̃rit᷑. sobͥni
sobrineq st̃. Ip̃e aũt isdẽ sobrino so¬
brinaue nat᷑: patrui abnepos neptis.
auũculi ab nepos abneptis. Amite ab¬
nepos abneptis. Mat̃te ab nepos ab nep¬
tis. ħ singła uocabula senas denis c̃ti¬
nẽt ꝑsonas. U̾bi enĩgrã. Patrui ab¬
nepos sic enuãbr̃. ut bifariã patruo
accepto qͣt̾ ꝓnepos totiens ꝓneptis
ducat᷑. ⁊ sicͥ ad eoꝵ filios ueniatur se¬
decies cõputatos. Eadẽ rõe ad filiam.¬

Expanded text:
efficiunt. eorum patres matresque ei, de cuius cognatione quaeritur, sobrini sobrinaeque sunt, ipse autem isdem sobrino sobrinaue natus. patrui abnepos abneptis. auunculi abnepos abneptis. amitae abnepos abneptis. materterae abnepos abneptis. haec singula uocabula senas denas contine‹n›t personas: uerbi enim gratia patrui abnepos si‹c› enumerabitur, ut bifariam patruo accepto quater pronepos, totiens proneptis ducatur et sic ad eorum filios ueniatur sedecies computatos: eadem ratione ad filiam
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ sobrim. Pat̃. mat̾. sobrinꝰ sobrina. is
de cuiꝰ cognatione querit᷑. sobrino natꝰ
ẽ. hic ꝓximo noĩe diffinit᷑ paenti
suo sobrinꝰ. ut trebatiꝰ ait. rationẽty
nõis hãc credidit qđ ultumi cogͣtionũ
gradus sobrinoꝵ fiuĩt. Itaq sobrini
filiũ recte ꝓximũ nom̃ ab eo ip̃o huiꝰ
sobrim filius dicet᷑. nõ eos qui ex sobri¬
nis nati sũt int̾ se ꝓximũ nom̃ appella-¬
re. hos enĩ nullũ ꝓpͥũ hr̃e nom̃. quom
ter se uocent᷑. pat̾rui magni ꝓnepos ꝓ¬
neptis. Auũculi magni ꝓ nepͥos ꝓnep̾tis.
Amite magne ꝓnepos ꝓneptis. Ma̾tt̃e ma

Expanded text:
s sunt, pater mater sobrinus sobrina: is de cuius cognatione quaeritur, sobrino natus est: hic proximo nomine definitur parentis sui sobrinus, ut Trebatius ait, rationemque nominis hanc reddit, quod ultimi cognationum gradus sobrinorum fiunt itaque sobrini filium recte proximum nomen. Ab eo ipso huius sobrini filius dicetnis nati sunt, inter se proximum nomen appellare: hos enim nullum proprium habere nomen, quo inter se uocentur. patrui magni pronepos proneptis. auunculi magni pronepos proneptis. amitae magnae pronepos proneptis. ma
Abbreviated transcription (Latin):
c̾itus filius emancipatus. exce¬
ptionem doli mali agentiħedi
patris opposũt deeo: ꝙ patri
debuit. non posse eum contra
tabulas bonoꝵ possessionem
pet̾e existimo. Nam hoc ipso
quasi repudiauit bonoꝵ pos¬
sessionem. Qd̃ ita intelligendũ
ẽ. si ħedem petentẽ debitum
noluit filius reppellẽ. illa excep

Expanded text:
itus filius emancipatus exceptionem doli mali agenti heredi patris opposuerit de eo quod patri debuit, non posse eum contra tabulas bonorum possessionem p‹e›tere existimo: nam hoc ipso quasi repudiauit bonorum possessionem. quod ita intellegendum si heredem petentem debitum noluerit filius repellere illa excep
Abbreviated transcription (Latin):
auł.  uoꝵ lib̾tus pot̾ aliquo easu sui.¬
gulis diu̾sas oꝑas uno tp̃r in solidũ edẽ.
ueluti si librari sit. ⁊ alii patronus libro¬
rũ scͥbend̃oꝵ oꝑas eclat. alter u̾o ꝑegre
cum suis ꝓficissens oꝑas eustodie do¬
mus ei indix̾it. Ilicħ enĩ uetat dung
custodit domũ libros scribe. ħitane.
eratiuᷤlibro m̃branaꝵ scibit.
erãt Cꝑartũ edlictionẽ pendende ests¬
matione edentis. Nam dignitati facis¬
tatib c̃suetudini artificio eiꝰ c̃ueniẽ¬
tis ecdendas. Nło solũ aũt lib̾tũ s ĩ aliũ
quelib oꝑas edentẽ alendũ. aut sati

Expanded text:
Duorum libertus potest aliquo casu singulis diuersas operas uno tempore in solidum edere, ueluti si librarius sit et alii patrono librorum scribendorum operas edat, alter uero peregre cum suis proficiscens operas custodiae domus ei indixerit: nihil enim uetat, dum custodit domum, libros scribere. hoc ita Neratius libris membranarum scripsit.erarum editionem pendere ‹ex› existimatione edentis: nam dignitati facultatibus consuetudini artificio eius conuenientes edendas. Non solum autem libertum, sed etiam alium quemlibet operas edentem alendum aut
Abbreviated transcription (Latin):
sas. C equens illa questio ẽ: an libertus
ĩpetrare debeat ne maioris sũme quã
nuis tanti oꝑas exstimasse: Iõ ip̃i nõ cle¬
bebit egredi taxationẽ.xx. S iniquũ
ẽ. nec oportet.xx. lib̾to hoc indulgere.
qr non deb exparte obligationẽ cõpba¬
re. exparte tãquã de iniqͣ queri.

Expanded text:
t promissas. Sequens illa quaestio est, an libertus impetrare debeat, ne maioris summae quam ronus tanti operas aestimasse ideoque non deberet egredi taxationem uiginti. sed iniquum est nec oportet liberto hoc indulgere, quia non debet ex parte obligationem comprobare, ex parte tamquam de iniqua queri.
Abbreviated transcription (Latin):
soror ꝓaie patris uł matris mat̾tera
magna. Nũs ꝑsonaꝵ idem ẽ ut ĩno¬
uissimo ponat᷑ ꝓauie soror. hos om̃s
patruo maiore quos retulimꝰ quidã ap¬
pellãt ita. ꝓpatruus. ꝓ auũculus. ꝓ ami¬
ta. ꝓmat̾tera. quos tñ ego ita nõmo.
Illi ccͣ fr̃is uł sororis ꝓ nepotẽ me demon¬
strãt. Patrui magn̾i filiꝰ filia. ꝓaui aut
ꝓauie. nepos neptis ex filio. filia patͥs uł

Expanded text:
soror proauiae, patris uel matris matertera magna: numerus personarum idem est, ut in nouissimo ponatur proauiae soror. hos omnes a patruo maiore quos rettulimus quidam appellant ita: propatruus proauunculus, proamita promatertera: quos tamen ego ita nomino, illi contra fratris uel sororis pronepotem me demonstrant. patrui magni filius filia: hi sunt au
Abbreviated transcription (Latin):
ab aui. Pat̃ auia ꝓ auia. ab auus. attama¬
fr̃ ab aui. Totidẽ ert̃ matͥs appelłoe ꝓ¬
posita. ¶Auũculus maximꝰ ẽ ab auie
id̾ ⁊ ꝑsonasũ expõitio ead q̃ sͣ. hoc dũ¬
taxat iminutato ut ꝓ aui fr̃e ab aiuie
frẽm ꝑsoãs. ¶ Amita maxima ẽ ab¬
aui soror patͥs uł matris amita maior.
Cet̾a ut in patruo maximo ĩmutato ħ
tñ. ut ubiẽ ab aui fr̃. ponat᷑ ab aui so¬
ror. Mat̃ta¬
ab auie sost¬

Expanded text:
abaui› paterauiaproauiaabauusatauiafrater abaui totidem erunt matris appellatione proposita. auunculus maximus: is est abauiae  personarum expositio eadem quae supra hoc dumtaxat immutato, ut pro abaui fratre abauie fratrem ponas. amita maxima: ‹ea› est abaui soror, patris uel matris amita maior: cetera ut in patruo maximo immutato hoc tantum, ut ubi est abaui frater ponatur abaui soror. materteabauiae so
Abbreviated transcription (Latin):
niꝰ. Patrui magni filius eiꝰ de cuiꝰ cogna¬
tione querit᷑. prior sobrinꝰ uocat᷑. nam
ut massuriꝰ ait q̃ quis appellat ꝓͥorẽ so¬
brinũ. quiẽ patͥs matrisue c̃ sobrinus
aut c̃sobrina. ab eo c̃sobrini ẽ sobrine¬
ue filiꝰ filia nõat᷑. Patrui nepos neptis.
hii st̃ aui pat̾ni uł auie pat̃ne ꝓnepos
ꝓneptis. exnepote. uł ex nepte filio na¬
tis. Consobrim ꝯsobrine filiꝰ filia octo
qr ⁊ patruus duplicit accipit᷑. ⁊ nepos uł
neptis sub singłis patruoꝵ ꝑsonis dupli¬
cat᷑. Amite nepos uł neptis. hii st̃ aui
patni uł aie pat̾ne ꝓnepos ꝓneptis.
exnepote. ł exnepte filia natis. c̃ sobri¬
ni c̃sobrine filus filia nũs id ẽ. ¶Anũ¬
culi nepos neptis. hii st̃ aui mat̃ni uel
ĩ patrui nepote uł nepte. his oĩb quos de
patrui ne pote ꝓposuimꝰ. de cuiꝰ cogͣtione

Expanded text:
mus a patrui magni filio ei, de cuius cognatione quaeritur, propius sobrinis uocantur: nam, ut Massurius ait, quem quis appellat propiorem sobrino, qui est patris matrisue consobrinus aut consobrina, ab eo consobrini consobrinaeue filius filia nominatur. patrui nepos neptis: hi sunt aui paterni uel auiae paternae pronepos proneptis ex nepote uel ex nepte filio natis, consobrini consobrinae filius filia: octo quia et patruus dupliciter accipitur et nepos uel neptis sub singulis patruorum personis duplicatur. amitae nepos uel neptis: hi sunt aui paterni uel auiae paternae pronepos proneptis ex nepote uel nepte filia natis, consobrini consobrinae filius filia: numerus idem est. auunculi nepos neptis: hi sunt aui materni uel in patrui nepote uel nepte. his omnibus, quos a patrui nepote proposuimus, is, de cuius cognatione
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ. ꝙ inattauo fuit ĩmutatione
decies tritauus intelligat᷑ attauo pat̃.:⁊
totiens attame. Tritauia similit enim̾a¬
ta faciet ꝑsonas. xxiluas. E Patruum
maximꝰ is ẽ ab aui fr̃. a taui ⁊ a taiue fi¬

Expanded text:
erus, qui in atauo fuit immutatione decies tritauus intellegatur ataui pater et totiens atauiae. tritauia similiter numerata faciet personas triginta duo. patruus maximus: is est abaui fra