comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
traria ueritate ꝑpetrantur. ꝓ ut possi¬
scriptis ase debita retulerũt. ꝙ nõ facile
admittent᷑. si dicant om̃s debiti. ł ptis
solutioẽ sine scͥptis fecisse. uelintq uil¬
es ⁊ forsitan reclẽptos testes suꝑ hiu̾moĩ
solutiõt ꝓduce̾. nisi ꝗrq taates ydonei.
⁊ sũme atq integre oppicuoĩs p̃sto fu̾e
debitum ẽẽ solutu. Ut scientes onĩs
ita statuta ẽẽ. nõ ałr debitũ ł partẽ eĩ
ꝑ soluant. nͥ ł securitate inͥ scͥpt̾is capi¬
ant ł obseruaui̾nt p̃fata testium ꝓba¬
tioẽm. his scilicet qui ia sine scͥptis de¬
bitum ł partẽ eiꝰ soluerũt. p̃senti sãc¬
ti:e merito excͣipienois Ssn uoͣ factã¬
ꝑscͥpturã quitẽ securitas sit᷑. fortuito

Expanded text:
traria perpetrantur, prout possiui in scriptis a se debita rettulerunt, quod non facile audientur, si dicant omnis debiti vel partis solutionem sine scriptis fecisse velintque viles et forsitan redemptos testes super huiusmodi solutione producere, nisi quinque testes idonei et summae atque integrae opinionis praesto fueridebitum esse solutum, ut scientes omnes ita ea statuta esse non aliter debitum vel partem eius persolvant, nisi vel securitatem in scriptis capiant vel observaverint praefatam testium probationem: his scilicet, qui iam sine scriptis debitum vel partem eius solverunt, praesenti sanctione merito excipiendis. Sin vero facta quidem securitas sit, fortuito
Abbreviated transcription (Latin):
Laccusatus falsi uictus est. ⁊ patus est
si ita uisum fui̾t aquo petiũa petie
eĩdẽ criminis te reũ face̾. ⁊ discrim̃
ꝑicłi pene legis cornelie subire. ñ oͥb¬
erit snĩa aqua nec is ꝯtra quẽ cuta ẽ
applłauit: nec tu qui tc̃ cͥrriii ñ eãt
subiectus appłare debiusti.

Expanded text:
atus es, si ita visum fuerit a quo pecuniam petis, eiusdem criminis te reum facere et discrimen periculi poenae legis Corneliae subire, non oberit sententia, a qua nec is contra quem data est appellavit nec tu, qui tunc crimini non eras subiectus, appellare debuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
S i solempnib stipenous one¬
ste sacram̃to᷑ solutus es. licet suꝑ ꝯuĩ¬
moĩ re ĩstrum̃ta ut dicis fcã. ꝑdita st̃
tñ si aliis euidentib ꝓbatõib uei̾tas
ostendi põt. ueteranoꝵ pͥuilegfia ⁊ͣ¬
te ułurpare posse dubium nõ est.
d̾ Si cõstitĩt ꝓͥetatem pͥossessioĩs
de qua agitur apd uos eẽ. ꝓuidebit
uidex ex ꝑsõa fructuarii nullu pre¬

Expanded text:
Si sollemnibus stipendiis honeste sacramento solutus es, licet super huiusmodi re instrumenta, ut dicis, facta perdita sunt, tamen, si aliis evidentibus probationibus veritas ostendi potest, veteranorum privilegia te usurpare posse dubium non est. Si constiterit proprietatem possessionis de qua agitur apud vos esse, providebit iudex ex persona fructuarii nullum prae
Abbreviated transcription (Latin):
SRatiões defuncti q̃ inboĩs eiꝰ in¬
ueniuntur ad ꝓbatoem sibi debite qͣ¬
nͣtitatis solas suffice̾ riõ posse sepe rescͥp¬
tum ẽ. E ĩdẽ u̾iris est ⁊ si in ultima i¬
uoluntate defunctus. certã peciũe qͣn¬
titatẽ aut ⁊̃ res certas debĩ sibi signifiᷤ¬
õp Exemplo ꝑͣniciosum ẽ ut ei scͥptu¬
re creclatur qua unꝰꝗsq sibi ad notatõe
ꝓͥa tebitore ꝯstituit. Uñ n fiscũ n al¬
ium quẽlibet ex suis subnotatõĩb de¬
biti ꝓbatõem p̃bere posse oportet.¬

Expanded text:
Rationes defuncti, quae in bonis eius inveniuntur, ad probationem sibi debitae quantitatis solas sufficere non posse saepe rescriptum est. Eiusdem iuris est et si in ultima voluntate defunctus certam pecuniae quantitatem aut etiam res certas deberi sibi signifi Exemplo perniciosum est, ut ei scripturae credatur, qua unusquisque sibi adnotatione propria debitorem constituit. Unde neque fiscum neque alium quemlibet ex suis subnotationibus debiti probationem praebere posse oportet
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ testium. tał debet ẽẽ tlo subi¬
cantis ut his unturis at uidiciũ ꝑ accu¬
satoe aut abbis ꝑ quos fuerũt postu¬
lati sũptuͣs ꝯpetentes dari p̃cipiat.
Idẽ uiris est ⁊ si inpeciũaria cãtestẽ
ab alt̾utit ꝑte ꝓtucendi sũt.

Expanded text:
hoc est testium, talis debet esse cautio iudicantis, ut his venturis ad iudicium per accusatorem aut ab his, per quos fuerint postulati, sumptus competentes dari praecipiat. Idem iuris est et si in pecuniaria causa testes ab alterutra parte producendi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
longeua sit ⁊ scituta s in spetieb cer¬
tis. innali spatio ꝯclu̾teritur. ⁊ dubi¬
taretur. si ꝓtebito sub ꝯdinõe ł in diẽ
ꝯstituto eam possibile ẽ fieri ⁊ si pure
ꝯstituta petunia ꝯ tracta uͤaleret. hac
aptissim lege diffinitꝰut liceat oĩb¬

Expanded text:
longaeva sit constituta, sed in speciebus certis annali spatio concluderetur, et dubitaretur, si pro debito sub condicione vel in diem constituto eam possibile est fieri et si pure constituta pecunia contracta valeret, hac apertissima lege definimus, ut liceat o
Abbreviated transcription (Latin):
ubemꝰ om̃s qui scͥpturas suspe¬
ctas ꝯmini̾scuntur. Cum quit ĩ iu
rios ẽẽ detinendos.
deferre debe̾ inpublicã notioẽ. que i
munita sit testib ydoneis ł instruc¬
ta aꝑtissimis docum̃tis uł indiciis
ad ꝓbatioẽm uiͣtatis ⁊ luce clarioĩb¬

Expanded text:
eps, qui scripturas suspectas comminiscuntur, cum quid in iudrios esse detinendos. deferre debere in publicam notionem, quae munita sit testibus idoneis vel instructa apertissimis documentis vel indiciis ad probationem indubitatis et luce clariorib
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑbibeãt testurioniũ iam dudu
artari p̃cipimꝰ. ⁊ honestiorib potiꝰ
fides testib adhibeatur. Simili modo
sancsimꝰ ut unitestumõiu nẽo iut
inquacũq cã facise patiatur admit¬
ti. Et nc̃ maĩfeste sanesimiꝰ. ut nullo¬
mͦi testis respõsio audiatur ⁊tiã si p̃clae
curie honore p̃fulgeat.¬

Expanded text:
quam perhibeant testimonium, iam dudum artari praecepimus et ut honestioribus potius fides testibus habeatur, simili more sanximus, ut unius testimonium nemo iudicum in quacumque causa facile patiatur admitti. et nunc manifeste sancimus, ut unius omnino testis responsio non audiatur, etiamsi praeclarae curiae honore p
Abbreviated transcription (Latin):
on epłis necessituto ꝯsanguin¬
itatie. s n᷑atalib ł ad optõis sollẽpni¬
antillam te posse ꝓbare ꝯfidis. epłam
tita ꝓfessiõe licet utriq cõ sentiart s
matrimoĩo legitimo cõcepti. ł ad opti¬
one sollẽpni filii ciuili iuire patri cõsti¬
tuuntur. Si itaq hẽ ꝯtra quẽ supplicã
nerdũ honꝰ ꝓbatõĩs seruo. nunime ꝓͥ¬
dest. Cum igͥ. au fugisse te dedomo se¬
ueri ꝓfitearis: ueꝵ nec ab illo iusto in
inquisito prĩ an in pͣossessiõe libertatis
euentum declarabitur.
coĩ sibi fr̃s emancipati donata ꝯten¬
derites uñdicant. ip̃is incumbit facti
ꝓbatõis necessitas. siue ipis ea pͣtia quasi
fc̃ĩ sũt. emergente q̃stione doce̾ ꝯpell

Expanded text:
on epistulis necessitudo consanguinitatis, sed natalibus vel adoptionis sollemniancillam te posse probare confidis, epistulam ofessione, licet utrique consentiant, sed matrimonio legitimo concepti vel adoptione sollemni filii civili iure patri constituuntur. Si itaque hunc contra quem supplicas nendum onus probationis servo minime prodest. Cum igitur aufugisse te de domo severi profitearis, verum nec ab illo iusto initentum, inquisito prius, an in possessionem libertatis eventum declarabitur communi sibi fratres emancipati donata contendentes vindicant, ipsis incumbit facti probationis necessitas, sive ipsis ea praedia, quasi facti sunt, emergente quaestione docere compell
Abbreviated transcription (Latin):
tum positas̃ aboleantur. Et sit petũe
constitutaeꝰ oͣm̃s casus ꝯplectens qui et
ꝑstipłatõem possint explitari. Et ne¬
minẽ moueat ꝙ sub noĩe pecuĩt ⁊̃
om̃s res exigi definimꝰ. Cum et in
antias lioris prudentiu licet pecũa
ꝯstituta noĩabatur. tñ nõ pecunie
S ⁊ possibile estͥ onĩs re s . ã pecunia
cor̾ti. Si enĩ certa comꝰ. ł certus ag¬
er. ł certꝰ hõ .ł alia res que exp̃ssa est.
in ꝯstituendis reb ponatur. Quid
tati eoꝵ stis fiat. qui nõ sensu. s ua¬
na nominũ uocabula amplecti. desis¬
rant. ita orrĩs res ueniant iꝯstitu¬
tam tãqua fuisset ipã pet u̾a ꝯstituta
Cum ⁊ ueteres peciñe applł tõe omñs
res signisitari desiniunt. Et huiꝰmõi
uocabulu ⁊ inlibris iuris auctoꝵ. et
in alia antiqua prudenna manifesti¬
ssune inuentum est. his uidłic que ar¬
ge ti distractores. ł alii negitiatores in

Expanded text:
um posita sunt, aboleantur et sit pecunia constituta omnes casus complectens, qui et per stipulationem possint explicari. Et neminem moveat, quod sub nomine pecuniae etiam omnes res exigi definimus, cum et in antiquis libris prudentium, licet pecunia constituta nominabatur, tamen non pecuniae Sed et possibile est omnes res in pecuniam converti. Si enim certa domus vel certus ager vel certus homo vel alia res quae expressa est in constituendis rebus ponatur, quid tati eorum satisfiat, qui non sensum, sed vana nominum vocabula amplecti desiderant, ita omnes res veniant in constitutam, tamquam fuisset ipsa pecunia constituta, cum etiam veteres pecuniae appellatione omnes res significari definiunt et huiusmodi vocabulum et in libris iuris auctorum et in alia antiqua prudentia manifestissime inventum est. His videlicet, quae argenti distractores et alii negotiat
Abbreviated transcription (Latin):
urdundo in ter mantͤatores ⁊ fiteiꝰsoẽs
loquitur. locu hr̃e. ⁊ inhis qui pecũas
ꝑalus simł ꝯstituunt necessiriur est.
Tquitatis enĩ ratõ diu̾sas spos actioĩs ex¬
clucere nullo mͦ debet. de pͣrobatõib¬
mp¶t cͤrelitor qui pecurua penit.n
nua̾tam itplere cogitur. ita tuirsus
debitor qui solutã affirmat. eiꝰ rei ꝓbri¬
m̃ꝑ Possessioes quas adte ꝑtine̾ dicis¬
itiore iudicioꝵ ꝑsequete. Nec enĩ posses¬
sori incumbit necessitas ꝓbaiti eas ad
se ꝑͣtinert. Cumte in ꝓbatioe cͥesł. nte
dominui apd eũm remaneat.¬
Quõ debetis. si enntẽ ꝯl collegam tp̃ t̃ po¬
siti officii solũndo fuisse ostendĩtit.¬

Expanded text:
ividendo inter mandatores et fideiussores loquitur, locum habere et in his qui pecunias pro aliis simul constituunt necessarium est: aequitatis enim ratio diversas species actionis excludere nullo modo debet. IUST. A. It creditor, qui pecuniam petit, numeratam implere cogitur, ita rursum debitor, qui solutam adfirmat, eius rei probat Possessiones, quas ad te pertinere dicis, more iudiciorum persequere. Nec enim possessori incumbit necessitas probandi eas ad se pertinere, cum te in probatione cessante dominium apud eum remaneatnon debetis, si eundem collegam tempore depositi officii solvendo fuisse ostenderit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃p Nullũ penitus cũ semel ad iu¬
dice quẽlibet licet nõ suũ dicendii
grã testimoĩu fuit ingress armatã
forte militiã ł quãlibet aliã fori p̃sc̾o¬
tioem ad euadendu uidicis motum
quẽ etestimonii u̾boꝵ ĩ ꝓbitas. ł rei
qualitas flagitauit pbile p̃tencere p̃¬
cipim̃. e om̃s qui incuuli sciłc cã¬

Expanded text:
 Nullum penitus, cum semel ad iudicem quemlibet, licet non suum, dicendi gratia testimonii fuerit ingressus, armatam forte militiam vel quamlibet aliam fori praescriptionem ad evadendum iudicis motum, quem vel testimonii verborum improbitas vel rei qualitas flagitaverit, posse praetendere praecipimus, sed omnes, qui in civili scilic
Abbreviated transcription (Latin):
um̃ta. Quippe cum hoꝵ lectio nõ re¬
citantem s quẽ tenor scͥpture desigͥt
adiuuat. Cum ĩtaq nͨ cecã ꝓbationũ
indicia repbentur. ĩure ꝯpetenti pre¬
dioꝵ que ĩ q̃stionẽ uenunt dnĩu
adtende ostende ꝑtinere. Ami tes
undicantem ab emptore suos nuã¬
tos ñmos ad seuerante. erga ꝓba¬
tioẽm laborare nõ ꝯuenit. Si ꝗdẽ hu¬
ius moĩ licet ꝓbetur fcm̃ intentioni¬

Expanded text:
unt, quippe cum horum lectio non recitantem, sed quem tenor scripturae designat, adiuvat. Cum itaque nec cetera probationum indicia reprobentur, iure competenti praediorum, quae in quaestionem veniunt, dominium ad te ostende pertinere. nam res vindicantem ab emptore suos numeratos nummos adseverantem erga probationem laborare non convenit, si quidem huiusmodi, licet probetur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ Pro hereclitariis partib herecios
honera hrreditaria agnoscere etiã in
fisci ratioĩb placuit nisi in tertedat
pigriꝰ ł ypotheta tc̃ enĩ possessor obli¬
gate rei conueniendus est.
oỹp̃ Herecde mariti quondã tui de
dote recdoerda tibi conueni. ꝑsonalẽ
enĩ actioe ꝯtra debitores hereditari¬
os decerni tibi frustra pͤostulas.
ris hereditarii. creditoꝵ ex actiõem
differri nõ posse nunis euitens est.
Uñ cum te tutore ꝓpoãs quẽ admod
apupillis creclitorib satis fiat eniti
eat q̃ri uibeamꝰ. p̃postera petitioẽ. Et¬
enĩ cum tibi soceri successioẽm q̃sitam
patui̾t. debiti petitioe ꝑ ꝯfusioẽ ex¬
tinga aõ ambiguitur

Expanded text:
 Pro hereditariis partibus heredes onera hereditaria agnoscere etiam in fisci rationibus placuit, nisi intercedat pignus vel hypotheca: tunc enim possessor obligatae rei conveniendus est. Heredem mariti quondam tui de dote reddenda tibi conveni: personalem enim actionem contra debitores hereditarios decerni tibi frustra postulas. ris hereditarii creditorum exactionem differri non posse nimis evidens est. unde cum te tutorem proponas, quemadmodum a pupillis creditoribus satisfiat, eniti eret, quaeri iubeamus, praepostera petitio est. etenim cum tibi soceri successionem quaesitam patuerit, debiti petitionem per confusionem extingui non ambigitur
Abbreviated transcription (Latin):
de etate ꝓͥbare .
aq natales tui licet ĩ genuũ te
ꝓbare possis. n honores quib te func¬
tum ẽẽ ꝯmenoras: ydonea ꝓbatõe
ꝓfilie tue ingenuitate continent.
Cum nicͥ ꝓhibeit. ⁊ te ingenuũ ⁊ eã
d̾ Si scͥptu hereclem ab amita tua¬
ł tẽstestam̃ti uitio. ł quacũꝙ alia rͣa¬
tioẽ nõ posse obtine̾ herectitatẽ ꝓbari
ate posse ꝯfidis: de hac hr̃clitate ap̃ re¬
ctorẽ ꝓuincie agere potes

Expanded text:
de aetate probare. natales tui, licet ingenuum te probare possis, neque honores, quibus te functum esse commemoras, idoneam probationem pro filiae tuae ingenuitate continent, cum nihil prohibeat et te ingenuum et eam  Si scriptum heredem ab amita tua vel testamenti vitio vel quacumque alia ratione non posse obtinere hereditatem probari a te posse confidis, de hac hereditate apud rectorem provinciae agere potes
Abbreviated transcription (Latin):
ta moriatur. ĩ capita distribuat᷑
hereditas eiꝰ. nec liceat matͥ oc¬
casioẽ sororũ mortui ł mortue
ampliorẽ partẽ sibi uendicare
qͤuã rata portio capitu exigit.⁊
patruo sciłc mortui ł mortue. ꝯ¬
eiꝰ filio ł nepote nullu uis at eiꝰ he¬
reditatẽ matre eiꝰ herede existen¬
te habentib nec ex neterib legis
b ł ꝯstitutioĩb partẽ matris min¬
ui ¶Sin aut̃ tefũcta ꝑsona nõ so¬
lum matrẽ ⁊ fr̃s ⁊ sorores sr̃stites
habeat s etiã patrẽ. siquidẽ sui
iuris decessit. qr patris ꝑsoã ĩ ter¬
ueniẽs matris uira suꝑare uid̃¬
tur. omib pio animo ꝓuidẽtes
sancsimꝰ. fr̃s quitẽ ⁊ sorores mor¬

Expanded text:
ta moriatur, in capita distribuatur eius hereditas nec liceat matri occasione sororum mortui vel mortuae ampliorem partem sibi vindicare, quam rata portio capitum exigit: patruo scilicet mortui vel mortuae eius filio vel nepote nullum ius ad eius hereditatem matre herede existente habentibus nec ex veteribus legibus vel ex constitutionibus partem matris minui. Sin autem defuncta persona non solum matrem et fratres et sorores superstites habeat, sed etiam patrem, si quidem sui iuris decessit, quia patris persona interveniens matris iura superare videtur, omnibus pio animo providentes sancim
Abbreviated transcription (Latin):
te. suꝑstitib diem fũcta est.⁊ hii ꝗ
inpotestate patris fuit pꝰ quã ma¬
t̃nam hereclitatẽ sibi quererent
reb humanis exẽpti st̃. int̃ duo
tm̃ iuiriles nõ ambigitur factas
orphitianũ senatus ꝯ sultũ citra
bonoꝵ possessionẽ. filiã ꝓherec
gerendo succeclere ñ ꝓhibet᷑.¬
mp̃ Quotiens d̾ emancipati filii
filieuẽ successiõẽ tractatur. filiis
exhis gefrtis deferatur ĩ tacta ꝓ
solido successio n ulla de funcei:¬
defuncteue patri matͥq ꝯceclat᷑
intestate sucessioĩs hereditas.
lium ex iustis nuptiis ꝓ creaue̾it
⁊alteꝵ spuriu habuerit cui pat᷑
in certus sit. quẽ ad modñ res
mat̾ne ad eos ꝑueniant. Siue
tm̃ moto ad liberos uistos. siue
ad spurios dubitabatur. Sãc si¬
mus itaq ut n ex testam̃to n
ab intestato. n aliberalitate it¬
ter uiuos habita iusti: lbiͣs exi¬
stentib aliquid penitꝰ ab illustri¬
b matrib ad spurios ꝑueĩat. cũ
in mulierib ingenuis ⁊ illustri

Expanded text:
te superstitibus diem functa est et hi, qui in potestate patris fuerant, priusquam maternam hereditatem sibi quaererent, rebus humanis exempti sunt, inter duos tantum viriles non ambigitur factas Orfitianum senatus consultum citra bonorum possessionem filia pro herede gerendo succedere non prohibetp. Quotiens de emancipati filii filiaeve successione tractatur, filiis ex his genitis deferatur intacta pro solido successio neque ulla defunctae patri matrique concedatur intestatae successionis hereditas. lium ex iustis nuptiis procreaverit et alterum spurium habuerit, cui pater incertus sit, quemadmodum res maternae ad eos perveniant, sive tantummodo ad liberos iustos sive et ad spurios, dubitabatur. Sancimus itaque, ut neque ex testamento neque ab intestato neque a liberalitate inter vivos habita iustis liberis existentibus aliquid penitus ab illustribus matribus ad spurios perveniat, cum in mulieribus ing
Abbreviated transcription (Latin):
uõ monͥtus aiudice ea excusatic̃e
que nequeat ꝓbari. cuicũq ꝑtip¬
atitciniũ deneganiͣt. Cͣareaͣt foro.
se restitui. Siquis aũt exlitigato¬
rib decectus fui̾t seꝑatĩ retractas¬
se cũpłib ⁊ adu̾sano suo tali fra¬
ude subtrassisse paris defensionis
copiã. ostendit ꝓculdubio unꝗͣ
ase litem foui ⁊ auctoiͣtatõ iud¬
icis a se lusã ẽẽ exꝑiet᷑.¬

Expanded text:
vero monitus a iudice ea excusatione, quae nequeat comprobari, cuicumque parti patrocinium denegaverit, careat foro, piam posse restitui. Si quis autem ex litigatoribus detectus fuerit separatim tractasse cum pluribus et adversario suo tali fraude subtraxisse paris defensionis copiam, ostendet procul dubio iniquam a se litem foveri et auctoritatem iudicis a se lusam experiet
Abbreviated transcription (Latin):
apud tuã magnificentiã tãmat
tira sũt a nullo iudice. nec abis¬
pa eminentissimi p̃fectira soli¬
cituto ulla penitus ĩi̾gat᷑. S netc
iudicũ. quĩꝗs existin aliquit.¬

Expanded text:
apud tuam magnificentiam causas acturi sunt, a nullo iudice, nec ab ipsa eminentissima praefectura, sollicitudo ulla penitus iniungatur: sed nec iudicum quisquis existimet aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Postq tale offcm̃ depoĩtũ annũ¬
qr conpletũ aduocatoꝵ ꝯͣsortiũ ab¬
scadere. cũ comitiuã ꝯsistoriana o̾e̾q
om̃ib etiã aburbitane p̃fecture
aduoatĩe trahe̾tis.
.s Si quis detogatis foris celsi¬
tudinis tue. ł illuriciane. seu urb¬
icane p̾fecture. siue de his qui inꝓ
uicialib iudiciis cãrum patrocim¬
um ꝓfccet᷑. ⁊ electioĩs tue sedis re¬
gende ꝓuĩcie munus potestatẽq
susceꝑint post ꝑactam in tegre aci
sine ulla opinionis labe ami¬
nistratiõẽ. adalit offem̃¬

Expanded text:
ri postque tale officium depositum annumque completum advocatorum consortio abscedere cum comitiva consistoriana: omnequomnibus etiam ad Urbicariae praefecturae advocationem trahendis.. Si quis de togatis fori celsitudinis tuae vel Illyricianae seu Urbicariae praefecturae sive de his, qui in provincialibus iudiciis causarum patrocinium profitentur, electione tuae sedis regendae provinciae munus potestatemque susceperit, post peractam integre ac sine ulla opinionis labe administrationem ad illud off
Abbreviated transcription (Latin):
sane siplacita ẜuari sequita ẽ . ł siͫ
ili sub̃dita. apud rectorẽ ꝓnĩtieagẽ
potes. sitñ ip̃as res apud̾te ꝯͦstiu¬
tas. obquaꝵ questicẽ utis init̾cessit
uusio. fiscus uł alius uendicauit c¬
ate nichil pot̃ pet̾e.

Expanded text:
sane, si placita servari secuta est, vel, si ili subdita apud rectorem provinciae agere potes. Si tamen ipsas res apud te constitutas, ob quarum quaestionem litis intercessit decisio, fiscus vel alius a te vindicavit, nihil pet
Abbreviated transcription (Latin):
ro abfuit defensorẽ aput sui opp¬
di gesta conficiat᷑ iuris ꝑitos ⁊̃ do¬
trores eoꝵ ibemus curatores eoꝵ¬
iuratos sugestoꝵ testificatiõe deꝓ¬
more ẽẽ eũ qui post hac subregae
uolui̾t ꝑitia iuris instructũ. fili¬
os aũtegatoꝵ excellentie tue. qui

Expanded text:
ro afuerit, apud defensorem sui oppidi gesta conficiat. Iuris peritos etiam doctores eorum iubemus iuratos sub gestorum testificatione depromere, esse eum, qui posthac subrogari voluerit, peritia iuris instructum: filios autem togatorum excellentiae tuae, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tronos oporteret ẽẽ d̾lectũ. ante oĩa
aut uiuu̾si aduocati ita p̃beant patͦ¬
cina iurgantib ut non ultei ꝯuã
liturm poscit u̾tilitas. inlic̾nã omiu¬
uitianoi. malebitẽti temertatẽ
ꝓrũpãt. agant. ꝙ causa desiderar.
taperẽt ᷤbinuna. lam siquis atio¬

Expanded text:
tronos oportet esse delectum. Ante omnia autem universi advocati ita praebeant patrocinia iurgantibus, ut non ultra, quam litium poscit utilitas, in licentiam conviciandi et maledicendi temeritatem prorumpant: agant, quod causa desiderat: temperent ab iniuria.
Abbreviated transcription (Latin):
imius ad mittẽdã ꝑ quã nr̃e serem¬
tatis aurib intimauit. fori sinad¬
uoratos comuni pertiõe magnoꝑe
postulasse. ut postquã aducratiõtͤ
deposuĩt offem̃ digͥtare quidã nr̃a
lib̾alirate potiantur. Iubemꝰ eos ita¬
q post depositũ ut edcm̃ ẽ p̃farũ of¬
ł postea marticuł eoꝵ ꝓtꝑ̃r finͣt᷑ ĩsiti

Expanded text:
admittendam, per quam nostrae serenitatis auribus intimavit fori sui advocatos communi petitione magnopere postulasse, ut, postquam advocationis deposuerint officium, dignitate quadam nostra liberalitate potiantur. Iubemus itaque post depositum, ut dictum est, praefatum ofvel postea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgat. aut subdole. p̃terea nullum
cũ eo litigatore ꝯtractũ qͣm in pͥair
cepit sice meat aduoritus. nullã ꝯ¬
ferat paationẽ nemo exhis quos
licebit acciꝑe uł tecebit asꝑnanter
hat quod sibi semel offitii gr̃a. liłx¬

Expanded text:
ullum cum eo litigatore contractum, quem in propria recepit fide, ineat advocatus, nullam conferat pactionem. Nemo ex his, quos licebit accipere vel decebit, aspernanter habeat, quod sibi semel officii grati
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.n Nemini licere sancimus.
aliq̃ sub assicendi colore statutis
ussima p̃fectura inconsiliũ afũ¬
seit. ag̾ͥgore. non alit̾ uo̾ ꝯsortio
aduocato⁊ tue sedis. iliquis societ᷑.

Expanded text:
. Nemini licere sancimus aliquem sub adsidendi colore statutis tissima praefectura in consilium adsumpserit, adgregare. Non aliter vero consortio advocatorum tuae sedis aliquis societur,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.5 Si sub sp̃e honorarii ꝙ adu¬
ocato usq ad cͥtum modũ debeĩ pot¬
uisset. eam quantitatẽ quã ce sidei̾o¬
nuituã petuniã accepisses eã te red.¬
ontutũ ꝓmisisti: nec t̃ꝑis spatio. ieͣ¬
petenti erceptiõe nõ nint̃uate petun

Expanded text:
. Si sub specie honorarii, quod advocato usque ad certum modum deberi potuisset, eam quantitatem, quam desidemutuam pecuniam accepisses, eam te redditurum promisisti nec temporis spatio gespetenti exceptione non numeratae pecun
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ D iquis post hãc legẽ ciuit¬
ate spoliata ornatũ hoc est mar¬
mora. ł colũpnas ad rura trãs tule¬
rit pͥu̾etur ea possessioẽ quã ita or¬
nauit. siquis aũt ex alia inalia ci¬
uitatem labentiu parietum mar¬
mora uł colũpnas de ꝓpriis domib
in ꝓprias trãsferre uoluerint. qm̃
utrobiꝙ hãc eẽ publicu decus est. li

Expanded text:
P. Si quis post hanc legem civitate spoliata, ornatum hoc est marmora, vel columnas ad rura transtulerit, privetur ea possessione, quam ita ornaverit. Si quis autem ex alia in aliam civitatem labentium parietum marmora vel columnas de propriis domibus in proprias transferre voluerit, quoniam utrobique haec esse publicum decu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃p̃ Singuli urbium curiales etũ
inuiti ł reparare intra ciuitates qͣs
ficare cogantur. illic semꝑ muniis
inseruituri ⁊ acturi ꝓpriaꝵ freq̃n¬
tium ciuitatum possessores uero ꝗ
nonerũt curiales in urbib in ꝗb
domus possitent. eastẽ domos di¬
rutas neglectasq reparent. iudiciũa
adꝯ seruandu hoc p̃ceptum auctori¬
tati reꝑtinendi.
ꝑ N icui loci pͥetas hedificãdi
iuxta publicas edes animũ declerit.
is ꝗndecim peclum spatio in t̃iecto
int̃ publica ac pͥuata eclificia ita
sibi nouĩt fabricanti. ut tali ĩ ter¬
uallo. ⁊ publice ecles aꝑicło uindi¬
centur. ⁊ pͥuatus heclificator ue¬
lud ꝑ peram fabricato loco destruc

Expanded text:
 Singularum urbium curiales etiam inviti vel reparare intra civitates quas ficare cogantur, illic semper muniis inservituri et aucturi propriarum frequentiam civitatum. Possessores vero, qui non erunt curiales, in urbibus, in quibus domus possident, easdem domos dirutas neglectasque reparent, iudiciaria ad conservandum hoc praeceptum auctoritate retinendi. cui loci proprietas aedificandi iuxta publicas aedes animum dederit, quindecim pedum spatio interiecto inter publica ac privata aedificia ita sibi noverit fabricandum, ut tali intervallo et publicae aedes a periculo vindicentur et privatus aedificator velut perperam fabricato loco destruct
Abbreviated transcription (Latin):
b si omiserĩt uxores ł qñ adeceli¬
batũ ꝑueni̾nt. nõ uetari ea uĩdica¬
re ł legitimo mͦ sumere q̃ eis dere¬
licta sũt. n eñ ut ꝑmaneat ł fe¬
mine inurtuitate. ł mascłi ince¬
libatu relictũ ẽẽ uidet᷑. ut locũ
⁊ ante nr̃ãm legẽ hãt. lex uilia n¬

Expanded text:
si amiserint uxores" vel "quando ad Caelibatum pervenerint", non vetari ea vindicare vel legitimo modo sumere, quae eis derelicta sunt. neque enim ut permaneant vel feminae in viduitate vel masculi in Caelibatu relictum esse videtur, ut locum vel ante nostram legem habeat lex Iulia
Abbreviated transcription (Latin):
ris ad effectu duci impecliebant᷑
amputamꝰ. precipiẽtes nullu ua¬
lere᷑ di cento pene noĩe quecdã eẽ
relicta. ł ad ẽpta ĩ supp̃mis testan¬
tium uoluntatibea infirmare s
licere testan ti ꝓimplẽcla sua uo¬
luntate ł pecunias dari p̃ciꝑe łali

Expanded text:
rum ad effectum duci impediebantur, amputamus praecipientes nullum valere, dicendo poenae nomine quaedam esse relicta vel adempta in supremis testantium voluntatibus, ea infirmare, sed licere testanti pro implenda sua voluntate vel pecunias dari praeci
Abbreviated transcription (Latin):
trãs missa hereclitate ad substitutũ
ꝓbatura es. utilsactio adu̾sus eucũ
quo fraudis ꝯsilium participatum ẽ.
ꝯpetit. plane si pecunia accepta omi¬
sit adicionẽ. legata ⁊ fidĩ ꝯmissa p̃¬
stare cogitur.
ꝯp̃p Eum qui cũ testam̃to possit ob¬
tinere hereditatem ab intestato ĩ suc¬
cessioĩs uoluit amplecti. libertatib
eodẽ intestam̃to datis obeẽ nõ pͥosse.
iã pͥde placuit᷑. ꝙ sicu n adirite
stam̃to hereditas n: bonoꝵ possessio
peti possit. iuidiciu defũcti ñ uͥsur
par. sef irritũ uiris ratioe uocatũ
ẽ. petitõ relictoꝵ nullo iure ꝓcedit
si uero iure facto testam̃to cessate
herede scͥptoᷤ: alt̾ ab intestato adiit
hereditatem.n lib̾tates n legata ex
testam̃to posse p̃stari manifestũ ẽ.¬
estis herecles testam̃to quid reliquid
sa causa testam̃ti faccesserut ab in¬
testato. aditꝰ ꝯpetens iudex quatenꝰ
legis falcidie opꝰ modꝰ pͥatit᷑ uobis

Expanded text:
transmissam hereditatem ad substitutum probatura es, utilis actio adversus eum, cum quo fraudis consilium participatum est, competit. plane si pecunia accepta omisit aditionem, legata et fideicommissa praestare cogitur. Eum, qui, cum testamento posset obtinere hereditatem, ab intestato ius successionis voluit amplecti, libertatibus eodem testamento datis obesse non posse iam pridem placuit. Quod si, cum neque adiri ex testamento hereditas neque bonorum possessio peti popabitur, sed ad irritum iuris ratione vocatum est, petitio relictorum nullo iure procedit. Sin vero iure facto testamento cessante herede scripto alter ab intestato adiit hereditatem, neque libertates neque legata ex testamento posse praestari manifestum eestis heredes, testamento quid reliquit sa causa testamenti successerunt ab intestato, aditus competens iudex, quatenus legis Falcidiae modus patitur, vobis
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. quãtũ auri : argẽti uestiũ. ac morulius
in ẽpentoncio sit reꝑtũ. tc̃ demũ orrĩa ea q̃
stro nocienta patͥmoĩo. Sox uoͣ ad uos sublit¬
lerii publicis iudicis. singillan de oĩb noĩar̃¬
ꝙ referatur ꝓcldubio negligẽtia mulctarit᷑a.
ħã siꝙ post ftãm ap̃dicto officio ĩ uestigatoe̾
ratõa rei pͥuate. cui ĩꝗsitio sccła mandata e q̃¬

Expanded text:
boum exercitiis terrarum atque vomeribus instruenium, quot in enthecis sit repertum. Tum demum omnia ea, quae stro nectenda patrimonio. Mox vero ad nos sub litteris publicis iudicis singillatim de omnibus nominatimque referatur, procul dubio neglegentia multanda. Nam si quid post factam a praedicto officio investigationem rationalis rei privatae, cui i
Abbreviated transcription (Latin):
supplicãdi . ł ꝗb dã malignis artib taz
p̃sidũ quã officioꝵ peãs euitã criminossi¬
ssimis patet᷑. Cum ĩ homuicidii cemunie
⁊ ĩ alus detectis gͣuiorib causis ulto dif¬
serenta nõ sic . Igͥ de cetero iusta crummi¬
ni : qu alitatẽ. legẽ oportit serua̾i ⁊ ĩsce

Expanded text:
supplicandi vel quibusdam malignis artibus tam praesidum quam officiorum poenas evitandi criminosissimis patet, cum in homicidii crimine et in aliis detectis gravioribus causis ultio differenda non sit. Igitur de cetero iuxta criminis qualitatem legem opor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp S i filiꝰ tuus cũ eĩt ĩ iua potãte ĩ
in sula de portari meruit petuliũ eiꝰ.
nec ꝙ in castris ad quisiuit. ł ꝙ ei milita¬
tor donasti auferri tͥ debet.
is quẽ postea ĩ dulgñtia liberitũ ẽẽ ꝓpoĩt
ad ius fisci potĩ quã. id ip̃i cñiũ ꝑtinet.

Expanded text:
 si filius tuus, cum esset in tua potestate, in insulam deportari meruit, peculium eius nec quod in castris adquisivit vel quod ei militaturo donasti auferri tibi debet. is, quem postea indulgentia liberatum esse proponis, ad ius fisci potius quam ad ipsius dominium pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
uł int̾rogatõib fui̾nt decliti. ĩ unũ cõ¬
spiãtes. ꝯcortãtesq rei finẽ ꝯ nictuo i¬
s. Siꝗs in metallũ fui̾t ꝓ crimimi
d̃ p̃yensoꝵ qͣlitate cãpͥnatꝰ minime ĩ eiꝰ
facrscribatur. Cũ in manid ⁊ ĩ suripoꝵ¬
ssit peã dãpnatoĩs una sub scͥptiõe de¬
p̃hendi. quo faties q̃ ad similitudine
puicͥtutĩt celestis ẽẽ figuãtã mimims¬

Expanded text:
interrogationibus fuerint dediti, in unum conspirantem concordantemque rei finem convictus Si quis in metallum fuerit pro criminum deprehensorum qualitate damnatus, minime in eius facie scribatur, cum et in manibus et in suris possit poena damnationis una scriptione comprehendi, quo facies, quae ad similitudinem pulchritudinis caelestis est figurata, minim
Abbreviated transcription (Latin):
mouere uolmi̾t: nullo mantaro ꝓ¬
lato. s ꝑfrdĩ iussioẽm ratam rem
dñm habitaturũ suam ꝑsonã fum¬
auit. ne uł ex hac macbinatione
lex cutu scribi uideatur. sancsimꝰ
siquid tale imposteꝵ emerserit.
siue ꝓuna ꝑscã quis litẽ mouere
uoluerit. siue ꝓ aliquo cͥorpore.
uł uico. uł alia uniu̾sitate frdĩ ui¬
ssionẽ quitẽ solitã prãre. litem

Expanded text:
movere voluerit nullo mandato prolato, sed per fideiussionem ratam rem dominum habiturum suam personam firmaverit, ne vel ex hac machinatione lex circumscribi videatur, sancimus si quid tale in posterum emerserit, sive pro una persona quis litem movere voluerit sive pro aliquo corpore vel vico vel alia universitate, fideiussionem quidem so
Abbreviated transcription (Latin):
utilitate p̾sente legẽ posuimꝰ .mi¬
nume pati tale sacram̃tii remit¬
ti. s omũmodo hoc ⁊ ab actore. ꝯ
afugiente exigi. ne paislau uid̾¬
atur buiꝰ moĩ res de fraudari.⁊
ad uocatoꝵ ex quacũq cã mutila¬
ri. ¶ Hoc etia huic legi atrẽłũ
ẽẽ sancsiaꝰ. ut siquis ꝓ alio litẽ¬

Expanded text:
ate praesentem legem posuimus, minime pati tale sacramentum remitti, sed omnimodo hoc et ab actore et a fugiente exigi, ne paulatim videatur huiusmodi res defraudari et advocatorum ex quacumque parte mutilari. Hoc etiam huic legi addendum esse sancimus, ut, si quis pro alio lite
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipales ꝑsone litigantium ꝑ¬
iuram̃tu lites qxerceant. ⁊ ca¬
usaꝵ patroni p̃beant sacram̃tũ.
⁊ ip̃i uidices ꝓpositis sacro scĩs
scͥpturis tam cause totiꝰ faciant
exammatioẽm quã suu ꝓferãt
arbitriu. Quid aliud nisi pro
hominib dm̃ in om̃ib causis ⁊¬
iudicẽ ẽẽ creclendum ẽ ãtiqͣ
itaq calũpnia qui escente. ⁊ eiꝰ

Expanded text:
principales litigantium principales litigantium tum lites exerceant et causarum patroni praebeant sacramentum et ipsi iudices propositis sanctis scripturis tam causae totius faciant examinationem quam suum proferant arbitrium, quid aliud, nisi pro hominibus deum in omnibus causis iudicem esse credendum est. 8a . Antiqua itaque calumnia quiescente et eius
Abbreviated transcription (Latin):
a iudice intra statuenͣdũ tẽpus.
faciat ꝑsonas pͥncipales sacram̃¬
tum subire. uł p̃sente adu̾saĩo
si hocͣ malui̾t. ł alio ꝓ eo agente
ł penitꝰ altera parte censante. ⁊̃¬
ter acta apd̾ cefensorẽ locoꝵ huiꝰ¬
agit᷑ ł pͣlusma parte. ł idonea
uniu̾sitatis ꝓceclat. ¶S si ac¬
tor nolui̾t subire sacram̃tũ calũ¬
pnie. ⁊ hoc legitime fuit approbͥ¬
atum . nõ liceat ei penitꝰ adlites
ꝑuenire s c̾adat ab instituta ac¬
tiõẽ quasi imꝓb litigator. ⁊ tri¬
stitia idicũ ei cũ summa in ter¬
minatiõe occurrat. ⁊ a iudicio
eum quã longissime ex pellat.
Sui aut̃ reus hoc sacram̃tũ sub¬
ire recisauĩt. inhis capituł q̃ ꝑ
narratioe ꝯp̾hensa sũt ꝓ ꝯͣfesso
habeatur. ⁊ liceat urdici sentẽtiã
ꝓferre. quẽ admodũ ⁊ ip̃ã roiqͣ¬
litas suggesserit. sic enĩ nõ solũ
lites s etiã calũpniatores minu¬
entur. sic ꝓuidiciis putabant
se se om̃s insacrariissisti ¶sie̾ ⁊ ip̃e

Expanded text:
a iudice statuendum tempus faciat personas principales sacramentum subire, vel praesente adversario, si hoc maluerit, vel alio pro eo agente, vel penitus altera parte cessante inter acta apud defensorem locorum huiagitur vel plurima parte vel idonea universitatis procedat. Quod si actor noluerit subire sacramentum calumniae et hoc legitime fuerit approbatum, non liceat ei penitus ad litem pervenire, sed cadat ab instituta actione quasi improbus litigator, et tristitia iudicum ei cum sancta interminatione occurrat et ab iudicio eum quam longissime expellat. Sin autem reus hoc sacramentum subire recusaverit, in his capitulis, quae narratione comprehensa sunt, pro confesso habeatur et liceat iudici sententiam proferre, quemadmodum et ipsa rei qualitas suggesserit. Sic enim non lites solum, sed etiam calumniatores minuentur, sic pro iudiciis putabunt sese omnes in sacrariis sisti. si enim et ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ ingressu eũ ꝯpelli uisiur¬
andum prãre sĩn aũt una pãs
ab fuit ne uideatur ꝓpt̃ absenti¬
am ꝑsone lis differri. ⁊ aliquid
est. in adu̾sariu figura rrãs form
senti aũt ĩ pendentib du taxat
sin aut̃ utꝑaꝙ pͥnciꝑalis ꝑsona
ab fuit. ne diutiꝰ lites ꝓtelent᷑
etiam sine datiõe sacram̃ti lites
pendentes suo decurrant tramite.

Expanded text:
ingressu compelli iusiurandum praestare. Sin autem una pars afuerit, ne videatur propter absentiam personae lis differri et aliquid est, in adversariam figuram transformesenti autem in pendentibus dumtaxat Sin autem utraque principalis persona afuerit, ne diutius lites protelentur, etiam sine datione sacramenti lites pendentes suo decurrant tramite.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuratorẽ ł etia absenre e si hoc
p̃stiterit. ꝙ reum dare aniea dispo¬
tan quroã ꝯlusioẽ aliqua utentes.
remittere uideantur sibi huiꝰ mõi
sacram̃tũ. ⁊ exp̃dẽa dissimulatiõe
nrãm sanctioẽm de licdant. Sanc¬
simꝰ om̃s iudices licet ex ꝓpmisso
cognoscant. uigorẽ sũ eiercẽtes

Expanded text:
procuratorem vel etiam absente eo, si hoc praestiterit, quod reum dare antea dispotan quidam collusione aliqua utentes remittere videantur sibi huiusmodi sacramentum et ex praedicta dissimulatione nostram sanctionem deludant, sancimus omnes iudices, licet ex compromisso cognoscant, vigorem suum exercentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quã sancsimus in om̃ib litibus
que fuint post p̾seutẽ lege ĩ choa¬
te. nõ ałt n auctorẽ n fugiente
inpͥmordio litis exercere certaĩna.
nisi post n᷑arratiõem ⁊ respõsiõẽm
anͣt quã ũtrĩq partis ad uocati.
sacram̃tu legitumũ p̃stent. ip̃e pͥ¬
ncipales ꝑsoẽ subeant ius urandũ.
⁊ actor quide iret se nõ calũpniãdi
animo litẽ mouisse. s existimãto

Expanded text:
us in omnibus litibus, quae fuerint post praesentem legem inchoatae, non aliter neque actorem neque fugientem in primordio litis exercere certamina, nisi post narrationem et responsionem, antequam utriusque partis advocati sacramentum legitimum praestent, ipsae principales personae subeant iusiurandum. Et actor quidem iuret non calumniandi animo litem movisse, sed existimando
Abbreviated transcription (Latin):
tute arbitriu inse susceꝑiit: ꝑ
si fuint patrone. ⁊ ĩ ter libertos
suam ĩ ter posuerunt audientia
ab omĩ iudiciali agmine separa¬
ri. ut exeaꝵ electiõe. nulla pena
nlłiq pacti exceptio adu̾sus iustoᷤ
cõuentores eoꝵ habeatur. sꝵ. d̾
incerti eu qui apd̾ acta facͥtus ẽ
agentis ꝓcurator. nõ ꝯpelli ratam
rem dñm habiturũ satis dare. hoc
enĩ casu ueluti p̾sentis ꝓcuratore
in ter uenire intelligendu ẽ. It¬
ꝙ ⁊ si postea mutata uoluntate ꝓ¬
curatorem eum ẽẽ nolui̾t. tm̃ iu¬
dicium quo quasi ꝓcurator exꝑtꝰ
est: uidex ratũ hr̃e debebit: Sĩ aũ
ei ab adu̾sario suo opposita fuerit
in ip̃o litis ex ordio t̾efensioĩs alle¬
gatio. etiã ip̃e quasi absentis ĩ hac
parte ꝓcurator sitis datiõem sr̃ ex¬
cipienda lite prãre cogitur. qua ñ
ꝓceclente. lis que ei maridata estił¬

Expanded text:
tae arbitrium in se susceperint vel, si fuerint patronae, inter libertos suam interposuerint audientiam, ab omni iudiciali agmine separari, ut ex earum electione nulla poena, nulla pacti exceptio adversus iustos eorum conventores habeatur. IUST. A. incerti eum, qui apud acta factus est agentis procurator, non compelli ratam rem dominum habiturum satisdare: hoc enim casu veluti praesentis procuratorem intervenire intellegendum est. Itaque etsi postea mutata voluntate procuratorem esse noluerit, tamen iudicium, quo quasi procurator expertus est, iudex ratum habere debebit. Sin autem ei ab adversario opposita fuerit in ipso litis exordio defensionis adlegatio, etiam ipse quasi absentis in hac parte procurator satisdationem super excipienda lite praestare cogitur, qua non praecedente lis quae ei mandata est
Abbreviated transcription (Latin):
ite umbit. sancsimꝰ. nõ aluer easdẽ
ꝓbanoẽs prãre ꝯpelli. nͥ prĩ qui eas
ex poscit. uiram̃tu de calũpnia pc̃a¬
uerit. ꝙ nõ causa differendi huius¬
moi posuit allegatiõem. nã sacram̃¬
n timore ꝯtentiosa litigantiu ⁊ ti¬
scantia ꝯpͥescitur. ¶ Re aũt ꝑpe¬
nientes. sui animi crudelitate
exerceant. nõ ałr ⁊ cedi eis qui q̃sti¬
onẽ seruoꝵ exposcunt ad hoc uẽĩ
tis sacro sc̃is scͥpturis daporant.

Expanded text:
incumbit, sancimus non aliter easdem probationes praestare compelli, nisi prius qui eas exposcit iuramentum de calumnia praestaverit, quod non causa differendi huiusmodi proposuit adlegationes: nam sacramenti timore contentiosa litigantium instantia compescitur. Ne autem penientes sui animi crudelitatem exerceant, non aliter concedi eis qui quaestionem servorum exposcunt ad hoc venire tis sacrosanctis script
Abbreviated transcription (Latin):
nõe infcm acuon. quatenꝰ po¬
ssit sententia eiꝰ ex secutioĩ mã¬
dari. s in hac quidẽ regia ciui¬
tate ab officõ eminentissime
aũt minime quidẽ post sentẽti¬
am sub scripserint arbit̾ c̃ormã
amplecti. s sisilẽtio roborauint
eam.⁊ nõ intra decẽ dies ꝓxiõs
ad testatõ missa fuit. ł utoici uł
adu̾sariis ab alterutra parte. ꝑ
quã manisestum fiat diffinitio¬
ne eioñ ẽẽ amplectenta. tc̃ silẽ¬
tio partiu sententia roboratã
ẽẽ. ⁊ fugienti exceptiõem.  agẽ¬
ti memoratã actiõem ꝯ petere.
Caltera añt̃ parte recusante sccłm
p̃fatum modu. ⁊ ĩ plere statuta
minime cupiente. nichil fieri p̃¬
iudiciu n pari ł exceptiõe reo ł
actori actionẽ. exceptis uidelicet
arbitris qui cũ sacram̃ti religio¬
ne electi st̃. sccłm nouella nr̃i no¬
minis ꝯstitutiõem. Tũc ⁊ eͥ ea or̃a
seruari que lege nrã st̃ huiꝰ moĩ
audientia distinita sũt. ¶Lic

Expanded text:
ne in factum actionem, quatenus possit sententia eius exsecutioni mandari, sed in hac quidem regia civitate ab officio eminentissimaeautem minime quidem post sententiam subscripserint arbitri formam amplecti, sed silentio eam roboraverint et non intra decem dies proximos attestatio missa fuerit vel iudici vel adversariis ab alterutra parte, per quam manifestum fiat definitionem non esse amplectendam, tunc silentio partium sententiam roboratam esse et fugienti exceptionem et agenti memoratam actionem competere. Altera autem parte recusante secundum praefatum modum et implere statuta minime cupiente nihil fieri praeiudicium neque pari vel exceptionem reo vel actori actionem, exceptis videlicet arbitris, qui cum sacramenti religione electi sunt secundum novellam nostri numinis constitutionem: tunc etenim ea omnia servari, quae lege nostra super huiusmodi audientia definita sunt. Licet
Abbreviated transcription (Latin):
nulla p̃cedente sententia ꝯmuis elec¬
tio ut inilloꝵ sentẽtia sterur. ꝓcreabat.
Siquidẽ ꝓparte pulsata forma arhit᷑¬
lis ꝓcecleret. excepticẽ eͥ iͨ sim eiꝰ paicti
genera.i. Sin aut̃ ꝓ actore calculus po¬
neretur. nichil ex eo ꝓcedẽ ei p̃sidii.
¶Gansisuꝰ in eos arbitros quos p̃dixrari
quos tał ꝯsensus elegiͣt sub eo patro

Expanded text:
nulla praecedente sententia communis electio, ut in illorum sententia stetur, procreabat, si quidem pro parte pulsata forma arbitralis procederet, exceptionem ei veluti pacti generari, sin autem pro actore calculus poneretur, nihil ex eo procedere ei praesidii: sancimus in eos arbitros, quos praediximus et quos talis consensus elegerit sub eo pacto
Abbreviated transcription (Latin):
cur nõ ⁊ huiꝰ moĩ scͥptura totã formidi¬
nẽ ueteris iuxis amputamꝰ. ut siꝗs hes
scͥpserit. ł unu exbis. acquseicere eis ꝯ¬
pellatur. Et ea ad effectu oraĩ modo ꝓ¬
ducere. cũ nõ est ueri simile hec. ꝓpter
hoc scͥpsisse. ut tm̃ nõ ⁊ tradicat. s utẽ
ea impleat. ad u̾susq̃ obuiam ire ñ po

Expanded text:
a totam formidinem veteris iuris amputamus, ut, si quis haec scripserit vel unum ex his, adquiescere eis compellatur et ea ad effectum omnimodo perducere? cum non est verisimile haec propter hoc scripsisse, ut tantum non contradicat, sed ut etiam ea impleat, adversus quae obviam ire non po
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ. aut de positioe ncħtale ꝯppen.¬
exit una aũt pars dicat uitamtu ee p¬
stitum. quatenꝰ arbitrali stetur. sẽtẽ¬
tie. huiꝰ moĩ litigatoꝵ ł solĩ arbipti ser¬
mones minime ẽẽ creclentos. Cu et
pposito. nec hoe scͥptura partiui pestãit

Expanded text:
quidem aut depositione nihil tale appareat, una autem pars edicat iuramentum esse praestitum, quatenus arbitrali stetur sententia, huiusmodi litigatorum vel solius arbitri sermones minime esse credendos, cum et, pposito nec hoc scriptura partium testante
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ uirauit ꝙ putans se bona ĩ¬
pͥostea utriꝰq pãtis uiros dissertissi¬
mos ad uocatos. ẜm ꝙ iã t̾ upositũ
cram̃tũ ꝓceclere: altera uidełc par
te. ł ꝓcuratore eĩ p̃sẽnte sꝑ obseru¬
ari oportet. ⁊ si tutores. ł curatoes

Expanded text:
it, quod putans se bona inpostea utriusque partis viros disertissimos advocatos, quod iam dispositum cramentum procedere, altera videlicet parte vel procuratore eius praesente. Quod observari oportet et si tutores
Abbreviated transcription (Latin):
S Creclitori qui ꝓ totẽ debito ⁊ pigͦ¬
ra ⁊ fidet̾sorem accepit. licͥet. si mallet
fidessorenti ꝯuenire ĩ enti pecuniam int
qua se obligarat. ꝙ cum facit debet iu
pignaꝵ in eum transferre. set cũ ĩ alia
quoq cã eadem pignora uł ypothetas
habet obligatas. non prĩ ꝯ pellendus ẽ
trãs ferre pignora quam õe debitum
ex soluatur.

Expanded text:
 Creditori, qui pro eodem debito et pignora et fideiussorem accepit, licet, si malit, fideiussorem convenire in eam pecuniam, in qua se obligaverit. quod cum facit, debet ius pignorum in eum transferre. Sed cum in alia quoque causa eadem pignora vel hypothecas habet obligatas, non prius compellendus est transferre pignora, quam omne debitum exsolvatur.
Abbreviated transcription (Latin):
d Dolo uł metu. adibito actõ quitẽ
nascitur si subdita stipulatio sit ꝑ doli
tñ uł metus exceptõem summoueri pe¬
titio debet.
mutuam declerat pecurnam dari fuit
stipulata. nict ei cuĩ subiecta iuri non
fui̾t. q̃rere pͥotuit. sane. si ip̃e ꝙ ei solui
placuerat instipulatõem suo noĩe de¬
nõ põt exigere debitum. promitertor¬
cum sint duo rei ꝓmittendi eĩtempe
tor ꝓuincie uiuare te ad u̾sumi eum
cum quo o murut̾ mutuã petuniam
accepisti. nor cunctabitur.
S Expͥmere debueras tuis p̃cibus
utrum ne ĩparte an ĩ solidũ singłi uos
obligaueritis ac duo repmuttendi ex¬
titeritis. curi siquidẽ ab initio uñꝗsꝙ
płarte sit obligatus egredi ꝯtractus fidẽ
nõ possit. si uoͣ insolidum electio rescͥp¬
aliis reis ꝓmitteidi factis ob nõ nume¬
ratam sibi petuniam. obligatõem re¬
mitti desiderio postulantiũ iura refran¬
gantur.

Expanded text:
 Dolo vel metu adhibito actio quidem nascitur, si subdita stipulatio sit, per doli tamen vel metus exceptionem submoveri petitio debet. mutuam dederat pecuniam, dari fuit stipulata, nihil ei, cuius subiecta iuri non fuerit, quaerere potuit. sane si ipse quod ei solvi placuerat in stipulatione suo nomine denon potest exigere debitum, cum sint duo rei promittendi eiusdem ptor provinciae iuvare te adversus eum, cum quo communiter mutuam pecuniam accepisti, non cun Exprimere debueras tuis precibus, utrumne in partem an in solidum singuli vos obligaveritis ac duo rei promittendi extiteritis, cum, si quidem ab initio unusquisque pro parte sit obligatus, egredi contractus fidem non possit, si vero in solidum, electio rescripaliis reis promittendi factis, ob non numeratam sibi pecuniam obligationem remitti desiderio postulantium iura refragantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ tale ꝓbetur. accusatioĩs institu¬
te uł future p̃textu. nõ obturpẽ
s ꝓbaoilem cãm habita supulatõe.
ꝓ missio nõ infirmatur. sin autem
ebnõ instituendam accusatõem cri¬
minis. pecunia ꝓmissa sit. cu de bui¬
moͣi causis patisci nõ liceat. petitio de¬
negatur.

Expanded text:
nihil tale probetur, accusationis institunihil tale probetur, accusationis institutae vel futurae praetextu non ob turpem, sed probabilem causam habita stipulatione promissio non infirmatur. Sin autem ob non instituendam accusationem criminis pecunia promissa sit, cum de huiusmodi causis pacisci non liceat, petitio negatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃ Secundum responsum dom¬
itii ulpiani s p̃fecti annone iuric
ꝯsulti amici mei. ea que stipulata
est cum moreretur partem dimid¬
iam dotis eui uelit relinquere recłdi
sibi cum moreretur eam ꝑtem dotis
stipulata uidenur.
õp Puda pollicitatõe. sccłm ea q̃
sepe ꝯstituta sũt ad p̃standa ea que ꝓ¬
pactum feciͣt. quanti ea res est tibi
tare stipulanti adu̾sarium tuum
ꝓmisisse ꝓponas. puĩ ⁊ obligatoĩs
post motam litem extitisse ꝯditioe
⁊ eiꝰ sũme que in hac q̃q̃ scipłatõe con¬
tinetur. petitioni locũ fcm̃ ꝯuenit.
orie dari platita sũt certi uł incerti
stipłatõe subsecuta p̾en posse.
t̃ Neq tutoris. n curatoris abseri¬
tia quicquã stipłatoi nocet. cum ⁊ fe¬
ĩpossibil ꝓmissio est. post mortem.
aut eius stipulatus recte solutioẽm
postulat.
tis uł crucians corporis t̾ritus timo¬
re spopõdisti. adu̾s experientẽ. ex¬
ceptioẽ ꝓposita defentĩ potet᷑. si nõ

Expanded text:
 Secundum responsum domitii ulpiani praefecti annonae iuris consulti amici mei ea, quae stipulata est, cum moreretur, partem dimidiam dotis cui velit relinquere, reddi sibi, cum moreretur, eam partem dotis stipulata videtur. Nuda pollicitatione secundum ea, quae saepe constituta sunt, ad praestanda quae propactum fecerit, quanti ea res est, tibi dari stipulanti adversarium tuum promisisse proponas, huius etiam obligationis post motam litem extitisse condicionem et eius summae, quae in hac quoque stipulatione continetur, petitioni locum factum convenit. one dari placita sunt, certi vel incerti stipulatione subsecuta peti posse. Neque tutoris neque curatoris absentia quicquam stipulationi nocet, cum et feimpossibilis promissio est. post mortem autem eius stipulatus recte solutionem postulat. tis vel cruciatus corporis territus timore spopondisti, adversus experientem exproposita defendi potes. Si vero