comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omĩciuitate. et inomĩ emptorio
similit̃ uadant. Et istinouidenarii
accipiant᷑ ab omnibus: Pautẽ
nominis nr̃i nomismahabent
et mero sunt argento pensantes
plenit̃ : siquis contradiciteos
Diseruilis ẽ conditionis sisuũ ẽ illud
negotium propriũ ꝑdat illud
negotiũ: aut flagellet᷑ nudus
aut palam corã populo. pdi autẽ
tatutũ .ẽ. ad omno rege et sc̃ã
sp̃ nocdo ut epĩ iustitias faciant
insuis parroechiis : Sinonoboe¬
dierit aliqua ꝑsona ep̃o suo de
abbatib: prȩsbiteris diaconib:
subdia conibus monachis et cȩteris
clericis uł etiã aliis in eius parroe¬
chus. ueniant ad metro politanũ.
suũ et ille dundicet causã cum
su frage neis suis: Comites ꝗꝗ
nrĩ ueniant ad iudiciũ epõrũ:
Et si ali quid sit. qđ ep̃s metropoli¬
tanꝰ ñ possit corrigere. uł paci¬
ficare : Lunc tandẽ ueniant
accusatores cũ accusatis cũ litteris
metropolitanii ut sciamꝰ ueri¬
tatem eius:
ad omno rege et scã spnodo ut

Expanded text:
tate, et in omni ompturio similiter vadant isti novi denarii, et accipiantur ab omnibus. Si autem nominis nostri nomisma habent, et mero sunt argento, pleniter pensantes, si quis contradicit eos si servilis conditionis, si suum est illud negotium proprium, perdat illud negotium, aut flagelletur nudus ad palam coram populo. Si autem tatutum est a domno rege et sancta synodo, ut episcopi iustitias faciant in suas parrochias. Si non oboedierit aliqua persona episcopo suo de abbatibus, presbiteris, diaconibus, subdiaconibus, monachis, et caeteris clericis, vel etiam aliis in eius parrochia, venient ad metropolitanum suum, et ille diiudicet causam cum suffraganeis suis. Comites quoque nostri veniant ad iudicium episcoporum. Et si aliquid est quod episcopus metropolitanus non possit corrigere vel pacificare, tunc tandem veniant accusatores cum accusatu cum litteris metropolitano, ut sciamus veritatem rei. 7. domno rege et sancta synodo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uisus. ẽ. suscepisse ut securꝰ dedĩ
misericordia existeret in antea
Endetres breues ex hoc capitulo
unotenore conscriptos fieri p̃cepit:
Enũ in palatio retinendũ. aliũ p̃fato
ta siloni ut secũ haberet in monaste¬
riodandũ Lertiũ .uͦ. in sacripala¬
tu capellais e condendũ fieriuis sit
tatuit piissimꝰ. irio. Ca P¬
Domnꝰ nr̃ rex consentiente scã
annonã. siue tẽpore habundantiȩ
siuetẽ poretaritatis quã modium
publicũ et nouit̃ statutũ. Demodio
de auena denr̃ .q. Modiũ hordei

Expanded text:
visus est suscepisse, ut securus Dei visus est suscepisse, ut securus Dei misericordia existeret inantea. Unde tres breves ex hoc capitulo uno tenore conscriptos fieri praecepit, unum in palatio retinendum, alium praefato Tasiloni, ut secum haberet in monasterio, dandum; tertium vero in sacri palacii capella recondendum fieri iussit. 4. Statuit piissimus domnus noster rex, consentienti sancta sannonam, sive tempore abundantiae sive tempore caritatis, quam modium publicum et noviter statutum. De modio de avena denario uno, modio ordii
Abbreviated transcription (Latin):
is peractis. De tasilone diffinitũ
est capitulũ. quidudũ baioͬriȩ dux
fuerat. sobrinꝰ uidelicet aomni
Baroli regis. Inmedio scis sum
astitit concilii ueniã rogans pro
cõmissis culpis . quas tẽpore domni
nrĩ pussimi Earoli regis. inquibus
fraudator fideisuȩ extiterat. indul¬
gentiã ut abeo mereret᷑ accipere.
humilipetitione uisus . ẽ. postulasse.
dimittens uidelicet puro animo
irã atq omẽ scandalũ de parte sua
quȩq in eo ꝑ petrata fuissent. Et
sciebat. nec non omnẽ iustitiã etres
ꝓpͥetatis. quantũ illi aut filiis aut
filiabus sus induca tuba icarico
legitime ꝑtinere debuerant
gurpiũ atq proiecit Et in postmodũ
omnẽ litẽ calcandã sine ullarepeti¬
tione indulsit. et filios et filiassuas
in illius misericordia cõmendauit
Et iccirco dominꝰ nr̃ miseri cordia
motus. prȩfato tacsi loni gratuto
animo et culpas ꝑpetratas indulsit
et gratiã suã plenit̃ concessit. et in
sua elemosina eũ in amore dilectionis

Expanded text:
is peragratis. 3. De Tasiloni definitum est capitulum, qui dudum Baioariae dux fuerat, sobrinus videlicet domni Karoli regis. In medio sanctissimi adstetit concilio, veniam rogans pro commissis culpis, tam quam tempore domni nostri piissimi Karoli regis, in quibus fraudator fidei suae extiterat, indulgentiam ut ab eo mereretur accipere humili petitione visus est postulasse, demittens videlicet puro animo iram atque omnem scandalum de parte sua, quaeque in eo perpetrata fuisset, et sciebat, necnon omnem iustitiam et res proprietatis, quantum illi aut filiis vel filiabus suis in ducato Baioariorum legitime pertinere debuerant, gurpivit atque proiecit, et in postmodum omni lite calcanda, sine ulla repetitione indulsit, et filiis ac filiabus suis in illius misericordia commendavit. Et idcirco domnus noster misericordia motus, praefato Tasiloni gratuitu animo et culpas perpetratas indulsit, et gratia pleniter concessit, et in sua aelemosina eum in amore dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
quenunc & alio tẽpore
consultu fideliũ nr̃orũ a
nobis constituta sunt. a
cancellario nr̃o. archi ep̃i
& comites eorũ. deꝓpriis
ciuitatib modo. aut ꝑ se
aut ꝑ suos missos accipi¬
dio cesim ceteris ep̃is. ab¬
batis. comitib & aliis fi¬
delib nr̃is. ea trans seribi¬
faciant. & insuis comitib
corã om̃ib relegant. ut
cunctis nr̃a ordinatio. &
uoluntas nota fieri possit.
Cancellarius tam̃ nr̃ ordi¬
comitũ quiea acciperit
urauerint : notet. & ea ad
nr̃am notitiã ꝑ ferat ut
nullus dehoc ꝑ mittere p̃¬
sumat. Uasis quoque &
uas salli nr̃i. nob famulan¬
tes. uolumꝰ. ut condignũ
apud om̃s. habeant hono¬
rẽ sicut agenitore nr̃o. &
a nobis sepe. ad monitũ . ẽ.
Inquib alis sidoon

Expanded text:
quae nunc et alio tempore consultu fidelium nostrorum a nobis constituta sunt, a cancellario nostro archiepiscopi et comites eorum de propriis civitatibus, modo aut per se aut per suos missos accipidioecesim ceteris episcopis, abbatibus, comitibus, aut aliis fidelibus nostris ea transfaciant et in suis comitatibus coram omnibus relegant, ut cunctis nostra ordinatio et voluntas nota fieri possit. Cancellarius tamen nocomitum qui ea accipere curaverint, notet, et ea ad nostram notitiam perferat, ut nullus hoc praetermittere praesumat. Vassi quoque et vassalli nostri nobis famulantes volumus ut condignum apud omnes habeant honorem, sicut a genitore nostro et a nobis saepe admonitum est. 25. in quibus missi do
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ iustitiã ad quirere
& quando aliquis ad nos neces¬
sitatis causa reclamauerit :
ad eos possimꝰ relatorũ quere¬
las ad definiendũ remittere
psiuero missi nonsine certissi¬
ma causa. uel necessĩtate hue
illucq dis currant. nisi forte
quando tale aliquid. in euiꝰ¬
libet ministerio adlegationẽ
sũã ꝑtinentẽ ortũ. eẽ. cogno¬
uerint qđ eorũ p̃sentia indi¬
geat. & sine illorũ consilio
uel ad uitorio emendare non
posiĩt. indetam̃ debent. eẽ. cog¬
nouerint solliciti ut ꝓpt̃ illꝙ
negligentiã. nihil in sua lega¬
tione incorrectũ remaneat
sed ubi certã. & uerã necessi¬
tatẽ cognouerint. nrãm iussĩo¬
nẽ ad implere ñ neglegant.
de hoc od rermissos

Expanded text:
auxilium iustitiam adquirere; auxilium iustitiam adquirere; et quando aliquis ad nos necessitatis causa reclamavead eos possimus relatorum querelas ad definiendum remittere. Ipsi vero missi non sine certissima causa vel necessitate huc illucque discurrant; nisi forte quando tale aliquid in cuiuslibet ministerio ad legationem suam pertinente ortum esse cognoverint, quod eorum praesentia indigeat, et sine eorum consilio vel adiutorio emendari non possit. Inde tamen debent esse solliciti, ut propter illorum neglegentiam nihil in sua legatione incorrectum remaneat; sed ubi certam et veram necessitatem cognoverint, nostram iussionem adimplere non neglegant. 27. De hoc, quod pe
Abbreviated transcription (Latin):
ommemoratio quid ad pre¬
dictorũ. missorũ legationẽ
ꝑtineat. Primo ut conuen¬
tũ induob aut trib locis con¬
gregent. ubi om̃s ad eorũ le¬
gationẽ ꝑtinentes. conue¬
nire possint. & om̃s genera¬
lit̃. notũ faciant. qualis sit
eorũ legatio. Scilicet ad hoc
ẽẽ. se a nobis missos constitu¬
tos. ut si quilibet ep̃s aut co¬
mes ministeriũ suũ. ꝑ qđ lib&
inpedim̃tũ implere. ñ possit
ad eos recurrat. & cũ eorũ
ad uitorio. ministeriũ suũ. ad¬
impleat. & sitalis causa fuerit
que ꝑ eorũ ad monitionẽ emen¬
dari non possit. ꝑ eos ad nr̃am
notitiã de feratur. aut sĩforte
ep̃s ut comẽ aliquid negli¬
gentius in suo ministerio ege¬
rit. ꝑ istorũ ad monitionẽ cor¬
rigat᷑. & om̃is populus sciat
ad hoc eos. ẽẽ. constitutos ut qui¬
cũq ꝑ negligentia. aut ineu¬
riã uel in possibilitatẽ comit̃
iustitiã suã. adqui rere non
potuerit. ad eos primũ quere¬
lã suã. posñt deferre. & eq

Expanded text:
ommemoratio, quid ad praedictorum missorum legationem pertineat. Primo, ut conventum in duobus aut tribus locis congregent, ubi omnes ad eorum legationem pertinentes convenire possint; et omnibus generaliter notum faciant, qualis sit eorum legatio, scilicet ad hoc esse se a nobis missos constitutos, ut si quilibet episcopus aut comes ministerium suum per quodlibet impedimentum implere non possit, ad eos recurrat, et cum eorum adiutorio ministerium suum adimpleat; et si talis causa fuerit quae per eorum admonitionem emendari non possit, per eos ad nostram notitiam deferatur. Et si forte episcopus aut comes aliquid negligentius in suo ministerio egerit, per istorum admonitionem corrigatur. Et omnis populus sciat, ad hoc eos esse constitutos, ut quicumque per neglegentiam aut incuriam vel impossibilitatem comitis, iustitiam suam adquirere non potuerit, ad eos primum querelam suam possit deferre, et per eorum
Abbreviated transcription (Latin):
olumꝰ. &iã ut om̃ib notũ sit
qͥd ad hoc constituti sunt ut
eaq ꝑ capitula nr̃a. generalit̃
dequib cũq causis statuimꝰ.
om̃ib adimpleant᷑. & ubi for¬
te aliquo tali inpedim̃to. qđ
peos em̃ dari non possit. ali¬
qͥd delusq constituimꝰ ac
iussim. remanserit inꝑfectũ

Expanded text:
olumus etiam, ut omnibus notum sit, quia ad hoc constituti sunt, ut ea quae per capitula nostra generaliter de quibuscumque causis statuimus, omnibus adimpleantur. Et ubi forte aliquo tali impedimento, quod per eos emendari non possit, aliquid de his quae constituimus ac iussimus remanserit imperfectu
Abbreviated transcription (Latin):
Alit̾ uero nullus qualibet noc¬
cassione hoc neglegere aut
differre p̃sumat. quin ad pre¬
dictũ tẽpus cũpletũ fiat : &
misi nr̃i. quorũ superius men¬
tionẽ fecimꝰ: Uolumꝰ ut renun¬
tient inquib locis nra uissio
impleta. in quib neglecta . ẽ.¬
aut aliqua in possibilitate
uel certa rationẽ dilata.
Denonis quidẽ & decimis un¬
de & genitor nr̃. & nos fre¬
quent̃ indiuersis placitis
ad monitionẽ fecimꝰ. & per
capitularia nr̃a. qualit̃ hȩc
obseruent᷑. ordinauimꝰ. Uolu¬
mꝰ. atq ubemꝰ. ut de om̃i con¬
laborato. & deuino. & defeno
fidelit̃ . & plenit̃ ab om̃ib
nona & decima ꝑsoluatur.
Denutrimine uero. ꝓdecima
sicut actenꝰ consuetudo fu¬
it. ab om̃ib obseruet᷑. Siqͥs
tam̃ ep̃orũ. fuerit. qui ar¬
gentũ ꝓ hoc accipere uelit
insua maneat potestate uix¬
ta qđ ei. & illi qui hoc ꝑsol¬
uere debet conuenerit.

Expanded text:
Aliter vero nullus qualibet ocAliter vero nullus qualibet occasione hoc neglegere aut differre praesumat, quin ad praedictum tempus adimpletum fiat. Et missi nostri, quorum superius mentionem fecimus, volumus ut renuntient, in quibus locis nostra iussio impleta, in quibus sit neglecta, aut aliqua inpossibilitate vel certa ratione dilata. De nonis quidem et decimis, unde et genitor noster et nos frequenter et in diversis placitis admonitionem fecimus, et per capitularia nostra qualiter haec observarentur ordinavimus, volumus atque iubemus, ut de omni conlaboratu et de vino et foeno fideliter et pleniter ab omnibus nona et decima persolvatur. De nutrimine vero pro decima, sicut hactenus consuetudo fuit, ab omnibus observetur. Si quis tamen episcoporum fuerit qui argentum pro hoc accipere velit, in sua maneat potestate, iuxta quod ei et illi qui hoc persolvere debet con
Abbreviated transcription (Latin):
theloneis de quib qualit̃ ab om̃i¬
b obseruandũ esset. & capitu¬
lis constitiumꝰ. & creberrimas
ad monitiones fecimꝰ: p̃dicti
missis nr̃i uolum. ut inquisi¬
tionẽ faciant: quib nr̃a iussio
in hoc ad impleta. aquib: ꝗꝗ sit
neglecta. & eũ qui lmplere ne¬
glexit. aut distulit. ad nr̃ãm uo¬
lumꝰ. ut ueniat iussus p̃ sentiã.
ut cito rationẽ dehis sicut su¬
perius diximꝰ reddat. & si
cul pabilis inuentꝰ fuerit. dig¬
nã correptionẽ accipiat. ut
ceteris neglegentib exẽplũ
terroris p̃beat. De poritib
UII axtiquitus fueruns
tubi pontes antiquitꝰ fuer̃
& in has locis ubi tẽpore geni¬
toris nr̃i ipso iubente diuersa¬
rũ necessitatũ causa facti sunt.
om̃ino absq ulla dilatione.
ab hus quieos tunc fecer̃. resti¬
tuant᷑ & renouent̾. ĩta ut ad
missã scĩ andreȩ restaurata
fiant. nisi forte. aut ipso operis
magnitudo. aut aquarũ. inquo¬
libet inundatio hoc ꝓhibeat¬

Expanded text:
theloneis, de quibus qualiter ab omnitheloneis, de quibus qualiter ab omnibus observandum esset, et capitulis constituimus, et creberrimas admonitiones fecimus, praedicti missi nostri volumus ut inquisitionem faciant, a quibus nostra iussio in hoc adimpleta, a quibus quoque sit neglecta; et eum qui implere neglexit aut distulit, ad nostram volumus ut veniat iussus praesentiam, ut cito rationem de his, sicut superius diximus, reddat; et si culpabilis inventus fuerit, dignam correctionem accipiat, ut ceteris neglegentibus exemplum terroris praebeat. 20. De pontibus ubi antiquitus fuerunt t ubi pontes antiquitus fuerunt, et in his locis, ubi tempore genitoris nostri ipso iubente diversarum necessitatum causa facti, omnino absque ulla dilatione ab his qui eos tunc fecerunt, restituantur et renoventur, ita ut ad missam sancti Andreae restaurati fiant; nisi forte aut ipsa operis magnitudo aut aquarum in quolibet inundatio hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pitulis que de hac re illis comi¬
tib dedidimꝰ. inquorũ ministe¬
rus moneta ꝑcutit᷑. constitutũ
ẽ. quiatune uolum mussos nr̃os
huiꝰ regi gratia dirigere ꝑ sin¬
gulos comitatꝰ. quidiligent̃
inquirant. qualit̾ comites in
hoc nrãm iussionẽ ad implere
certauerint. & qui cũq: ne¬
gligons inde inuentꝰ fuerit.
uolumꝰ. ut ante nr̃am p̃sentiã
quantotius uenire iubeat᷑. &
rationẽ reddat. utrũ hoc qđ
iussimꝰ facere noluerit. aut ñ
potuerit. aut si aliquare p̃¬
pediente id facere ñ potuit.
Cur nob̾ ipsã in possibilitatẽ
ad tẽpus non ad nuntiauit
quia supse aut non uoluit.
aut sue negligentiȩ causa ñ
potuit. nos talẽ inuenire uo¬
lumꝰ. qui hoc qđ iubemꝰ serua¬
re uelit & possit. Ut autẽ ius¬
sio nr̃a in hac re citius imple¬
at᷑. uolumꝰ. ut quicũq ab illa
die aliũ denariũ negotiandi
causa ꝓtulerit: acomite & mi¬
nistris eiꝰ auferat᷑ abeo. De
Iac iustis theloneis:

Expanded text:
pitulis, quae de hac re illis comipitulis, quae de hac re illis comitibus dedimus in quorum ministeriis moneta percutitur, constitutum est: quia tunc volumus missos huius rei gratia dirigere per singulos comitatus, qui diligenter inquirant, qualiter comites in hoc nostram iussionem adimplere certaverint. Et quicumque neglegens inde inventus fuerit, volumus ut ante nostram praesentiam quantocius venire iubeatur, et rationem reddat, utrum hoc quod iussimus facere noluerit aut non potuerit; aut si aliqua re praepediente id facere non potuit, cur nobis ipsam impossibilitatem ad tempus non adnuntiavit; quia si ipse aut non voluit, aut suae neglegentiae causa non potuit, nos talem invenire volumus, qui hoc quod iubemus servare velit et possit. Ut autem iussio nostra in hac re citius impleatur, volumus ut quicumque ab illa die alium denarium negotiandi causa protulerit, a comite et ministris eius auferatur ab eo. 19. De iniustis theloneis.
Abbreviated transcription (Latin):
tiones. Recirien de .s.
nillis uero locis Lxuii.
ubi modo uia & mansio no¬
tiua genitore nr̃o &s a nob̃
ꝑ capitulare. ordinatisunt :
missos ad hoc specialit̃ con¬
stitutos. qui hoc iugiter
prȩuideant. habeant: ut
om̃iaque ad easdẽ legatio¬
nes suscipiendas ꝑtinent
fideles nr̃i ad hoc constitu¬
ti. ad tẽpus p̃parare stude¬
ant. ut non tunc sit necessẽ
delonge quȩrere uel addu¬
cere quando tẽpus .ẽ. illa dare
diximꝰ sedulã uigilantiã
ad lubeant. de ad momi¬
tiore unius mouete:
e moneta uero. unde iã per
tres annos. &s ad monitionẽ
fecimꝰ. & tẽpus quando una
teneret᷑. & alie om̃s cessarent
cusatione cito possit emen¬
dari. spatiũ usq ad missã
scĩ martini dare de creuimꝰ:
ut unusquisq comitũ insu¬
is ministerus. dehoc iussionẽ
nr̃am tunc possit habere adim¬
pletã. Quatinꝰ ab illodie. non
ali ias sed illa sola ꝑ totũ reg¬
nũ nr̃m. ab omib habeat᷑. iuxta
illã constitutionẽ. sicut in ca¬

Expanded text:
 recipiendae sunt. In illis vero locis, ubi modo via et mansionatici a genitore nostro et a nobis per capitulare ordinati sunt, missos ad hoc specialiter constitutos, qui hoc iugiter praevideant, habeant, ut omnia quae ad easdem legationes suscipiendas pertinent, fideles nostri ad hoc constituti ad tempus praeparare studeant, ut non tunc sit necesse de longe quaerere vel adducere, quando tempus est illa dare diximus, sedulam vigilantiam adhibeat. 18. De admonitione unius monetae. De moneta vero, unde iam per tres annos et admonitionem fecimus, et tempus quando una teneretur et aliae omnes cessarent e ulla excusatione cito possit emendari, spatium usque ad missam sancti Martini dare decrevimus, ut unusquisque comitum in suis ministeriis de hoc iussionem nostram tunc possit habere adimpletam; quatinus ab illa die non alia, sed illa sola per totum regnum nostrum ab omnibus habeatur, iuxta illam constitutionem, sicut in ca
Abbreviated transcription (Latin):
nue sontio que .ẽ. dio cesis
comes. in moguntio que est
dio cesis heis tulfi archiep̃i.
Itẽ heistulfus ep̃s. & hruot¬
comes. In remis ebo archiẽp̃s
quando potuerit. & quando
ei non licuerit hruot hadus
ep̃s. eiꝰ uice. & hrot fridus
comes sint suꝑ sex uidelicet
comitatꝰ. Idẽ. remis. catalon
suasion. siluanectis. beluacꝰ
& claudunũ. suꝑ quattuor
uero episcopatꝰ. que ad eundẽ
dio cesim ꝑtinent. id .ẽ. no¬
uio macensẽ. ambianensẽ.

Expanded text:
esontio, quae est dioecesis comes. In Mogontia, quae est diocesis Heistulfi archiepiscopi, idem Heistulfus episcopus et Ruodcomes. In Remis Ebo archiepiscopus, quando potuerit, et quando ei non licuerit, Ruothadus episcopus eius vice et Hruotfridus comes sint, super sex videlicet comitatus, id est Remis, Catolonis, Suessionis, Silvanectis, Belvacus, et Laudunum. Super quatuor vero episcopatus qui ad eandem diocesim pertinent, id est Novioma
Abbreviated transcription (Latin):
ni nr̃i honorẽ ulterius. no¬
lumꝰ ut habeant. sed uolumꝰ
ut unus quisq fideliũ nr̃q
ꝓcuratores rerũ suarũ de
his specialit̃ instruat: ut
quã do cũq & unde cũq le¬
gatio ad uenerit: & aut lit¬
teras. aut missũ uiderint :
honorifice illã in omĩ loco

Expanded text:
ni nostri honorem ulterius nolumus ut habeat; sed volumus, ut unusquisque fidelium nostrorum procuratores rerum suarum de his specialiter instruat, ut quandocumque et undecumque legatio advenerit, et aut litteras aut missum viderint, honorifice illam in omni loco
Abbreviated transcription (Latin):
tibus nr̃is. diuersis sunt statuta
tẽporibus. manere iniuolata atq
in cor rupta circa sacro scãs aeccle¬
sias praecipimus. Ni hiligicur
a priuilegiis immutetur omnib&¬
quib: qui aecclesi is seruiunt tu¬
tis deferat᷑. ꝙr temporib nr̃is ad¬
dipotius reuerentiae cupimus.
qũa ex his quae olim praestita sunt :¬
immutari. Etitem idem. Nontam
nouum aliq& d prasenti sanctio¬
ne p̃cipimus. quamilla quae olim
iudent᷑ indulta : firmamus. Pri¬
ilegiaigitur quae olim reue¬
rentia religionis abtinuit . mu¬
tilare sub prene: etiam inter¬
minatione prohibemus. ita ut
hiquoq qui ex desiae obtem perant
ipsius beneficiis perfruant᷑¬
que lib arũ auri si atetiam
pr us constitutum est : comdẽp¬
natione plectatur : Multa etia
hiicponipoterant quae abomi¬
nib: salii driter regnantibus.
& nsꝰ iuelicant bus. longo
tẽpore conseruata sunt. Sed scio
posita debere conpraehendere
plura. Et hoꝵ impatoꝵ imitar¬

Expanded text:
tibus nostris diversis sunt statuta tibus nostris diversis sunt statuta temporibus, manere inviolata atque incorrupta circa sanctas Ecclesias praecipimus. Nihil igitur a privilegiis immutetur, omnibusque qui ecclesiis serviunt, tuitio deferatur. Quia temporibus nostris addi potius reverentia cupimus, quam ex his quae olim praestita sunt immutari. » Et item iidem: « Non tam novum aliquid praesenti sanctione praecepimus, quam illa quae olim videntur indulta firmamus. Privilegia igitur, quae olim reverentia religionis obtinuit, mutilari sub poenae etiam interminatione prohibemus; ita ut hi quoque qui Ecclesiae obtemperant, ipsius beneficiis perfruantque librarum auri, sicut etiam prius constitutum est, condemnatione plectatur. » Multa etiam hic poni poterant, quae ab omnibus salubriter regnantibus, et juste judicantibus longo tempore conservata sunt; sed scio posita, debere comprehendere plura. Et horum imperatorum imitan
Abbreviated transcription (Latin):
onstantiaus clericissalutem di¬
cit. Iuxtasanctionem quã dudũ
meruisse perhibemini fundos &
mancipia ur̃a nullus nouis con¬
lationib: obligabit. seduacatione
gaudebitis . Cum enim dicit nullus
ne moexcipit᷑ : Verum in hac cõpre¬
hensione etiam principalis poteftas con¬
cludit. Constanti ais quoq licet arri¬
anus fuerit & constans hanc inmu¬
nitatẽ dederunt aerclesiae dicentes.
Inquali bet cuutate. in quolibet
oppido uico. castello. municipio
quicunq uotoxp̃ianae legis me¬
ritũ eximiae : singularisq uirtu¬
tisomnib: intim. iuerit securitate
ꝓ petua potiatur. Gaudere e nĩ
sciem es magis religionibus quã
officus & labore crporis. uel sudo¬
re. nram rem publicam contine¬
n. Valentinianus quoq: et ua¬
lens clecreuerunt dicentes. u
niuersos quos confaterit custodes
acreligiosis obsequiis deseruire :
nullius attemptationis moles¬
tiam sustinere decernimus. Ar¬
chadius nihil ominus et honori¬
us. quae cumq in qui unt a paren¬

Expanded text:
onstantinus clericis salutem dicit. Juxta sanctionem quam dudum meruisse perhibemini, fundos et mancipia vestra nullus novis collationibus obligabit, sed vacatione gaudebitis. » Cum enim dicit « nullus » , nemo excipitur; verum in hac comprehensione etiam principalis potestas concluditur. Constantius quoque, licet arianus fuerit, et Constans, hanc immunitatem dederunt Ecclesiae dicentes: « In qualibet civitate, in quolibet oppido, vico, castello, municipio, quicunque votum christianae legis meritum eximiae singularisque virtutis omnibus intimaverit, securitate perpetua potiatur. Gaudere enim scientes magis religionibus, quam officiis et labore corporis vel sudore, nostram rempublicam contineri. » Valentinianus quoque et Valens decreverunt dicentes: « Universos quos constiterit custodes ac religiosis obsequiis deservire, nullius attemperationis molestiam sustinere decernimus. » Arcadius nihilominus et Honorius: « Quaecunque, inquiunt, a paren
Abbreviated transcription (Latin):
prona deuotione reuocamus. sci¬
licet ut quaei. adiuis principi¬
bus constituta sunt: uel quae sui¬
guliquiq antistites ꝓcausis atꝑ¬
desiasticisimpetrarunt : Nib poe¬
nasa crilegii iugisolidicta ue¬
ternitate seruentur: Iron¬
Priuilegia quae aecclesiis . &¬
dericis legum decernit aucto¬
ritas. hac quoq. praeceptione scã
et iniiolata permanere decerr¬
mus: atq hoc ipsis praecipuũ ac
singulare deferimꝰ. ut quȩ cũq.
de nobis ad aecclesiã tantum pet¬
tinentium specialiter suerint
impetrata : nom per coronatos.
sed ꝑ ad uocatoseoꝵ arbitratu
& iudicibus in notescat. & sortia¬

Expanded text:
prona devotione revocamus: scilicet ut quaecunque a divis principibus constituta sunt, vel quae singuli quique antistites pro causis ecclesiasticis impetrarunt, sub poena sacrilegii jugi solidata aeternitate serventur. ClerPrivilegia quae ecclesiis et clericis legum decernit auctoritas, hac quoque praeceptione sancta et inviolata permanere decernimus, atque hoc ipsi praecipuum et singulare deferimus, ut quaecunque de nobis ad ecclesiam tantum pertinentium specialiter fuerint impetrata, non per coronatos, sed per advocatos, eorum arbitratu et judicibus innotescat, et sortia
Abbreviated transcription (Latin):
Principaliter itaq: totius soãe
dĩ aecclesiae corpus induas eximi¬
as personas in sacerdotalem uide¬
licet & regalem sicut ascĩs patri¬
bus traditũ accepimus. diu sum
ẽẽ nouimus. Dequare gelasius
romanae sedis uenerabilis ep̃s al
a nastasium imperatorẽ itas cribit.
Duaesunt quippe inquit impera.¬
tor augustae. quib principalit̃
mundus hic regitur: Auctoritus
sacra pontificum : it regalis potesta¬
tes. In quib tanto grauius ponđ
ẽ sacerdotũ : quanto etiam pro ipsis
regib: hominum indiuino red¬
dituri sunt examine rationem.
F ulgentius quoq in libro deuerita¬
te prae destinationis. & gratiae
ita scribit. Quantũ pertinet inquit
ad huius temporis uitam in aecđã.
nemopontifice potior: & in sae¬
culoxp̃iano imperatore nemo cel¬

Expanded text:
Principaliter itaque totius sanctae Dei ecclesiae corpus in duas eximias personas, in sacerdotalem videlicet et regalem, sicut a sanctis patribus traditum accepimus, divisum esse novimus. De qua re Gelasius, Romanae sedis venerabilis episcopus, ad Anastasium imperatorem ita scribit: « Duae sunt quippe, inquit, imperatrices augustae, quibus principaliter mundus hic regitur, auctoritas sacrata pontificum et regalis potestas; in quibus tanto gravius pondus est sacerdotum, quanto etiam pro ipsis regibus hominum in divino reddituri sunt examine rationem. » Fulgentius quoque in libro de veritate praedestinationis et gratiae ita scribit: « Quantum pertinet, inquit, ad huius temporis vitam, in ecclesia nemo pontifice potior, et in seculo christiano imperatore nemo cel
Abbreviated transcription (Latin):
de Morachis. Laieis
Si monachus laicus. .xxi.¬
factꝰ fuerit. honore & cingu¬
lo expoliet᷑ & res ei monas¬
terio adiciant᷑. Qđ si monasti¬
cã uitã reliquerit p̃ses ꝓ uin¬

Expanded text:
De monachis laicis. Si monachus laicus factus fuerit, honore et cingulo expolietur, et res eius monasterio adiciantur. Quod si monasticam vitam reliquerit, praeses provin
Abbreviated transcription (Latin):
Oblationẽ quoq & pacẽ in
eccła facere iugit̃ ammone¬
at᷑ pupulũ xp̃ianꝰ quia ipsa
oblatio sibi & siis magnũ. ẽ.¬
remediũ animarũ & in ipsa
pace uera unanimitas & con¬
cordia demonstrat᷑. Ut Malũ
modis om̃ib: cauere p̃cipimꝰ.
Qui autẽ hoc uitare noluerins.
ex cumunicandũ. eẽ. decre¬
uimꝰ usq ad em̃dationẽ con
gruã. De sprritalrous.
Orecipimꝰ ut unꝰ quisq cõpat̃
ut ꝓximi spiritales filios
suos cat holice instruant. ut¬

Expanded text:
Oblationem quoque et pacem in Ecclesia facere jugiter admoneatur populus Christianus: quia ipsa oblatio sibi et suis magnum remedium est animarum, et in ipsa pace vera unanimitas et concordia demonstratur. CAP. modis omnibus cavere praecipimus. Qui autem hoc vitare noluerit, excommunicandum cum esse decrevimus usque ad em. De spiritalibus raecepimus, ut unusquisque compater vel proximi spiritales filios suos catholice instruant.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłis suis constituunt. uelde
libet misso dominico ad moniti
oboedire noluerint ut bannũ
fide ussores ad palatiũ nrm̃
uenire iubeant᷑. & tunc nos de¬
cernamꝰ utrũ nob̾ placeat ut¬
aut illũ bannũ ꝑ soluant aut
aliã harin sacrũ sustineant.
manso uno ad eccłam dato de
quo aliqui homines contrasta¬
tuta sibi seruitiũ exigunt.
Quicũq ꝓ hac causa ac cusatꝰ
fuerit comes uł missi hoc qđ
inde subtractũ .ẽ. prbis cũ sua
lege restituere faciant. & itẽ
abstrahit de eccła ad quã ꝑ
iustitiã debet dari & eã p̃sũp¬
tiose & ꝓpt̾ munera aut ami¬
citiã uł aliã quã libet oecassi¬
onẽ ad alterã eccłam dederit
a comite uł amisso nr̃o distrin¬
gant᷑ ut eiꝰdẽ decime quanti¬
tatẽ cũ sualege restituat.
re populus non uult nisi quo¬
libet modo abeo redimant᷑
tẽ audire uoluerit si nr̃ ho¬
mo fuerit. ad p̃sentia urã ue¬
nire cõpellant᷑. caneri uero
distringant᷑ ut inuiti eccłe
restituant que uoluntarie

Expanded text:
suis constituunt, vel de libet misso dominico admoniti obedire noluerint, ut bannum fidejussores ad palatium venire jubeantur; ut tunc nos decernamus utrum nobis placeat ut illum bannum persolvant, aut aliam armiscaram sustineant.manso ad ecclesiam dato, de quo aliqui homines contra statuta sibi servitium exigunt, quicumque pro hac causa accusatus fuerit, comes vel missi hoc quod inde subtractum est, presbyteris cum sua lege restituere faciant. 5. De abstrahit de ecclesia ad quam per justitiam debet dari, et eam praesumptuose vel propter munera aut amicitiam vel aliam quamlibet occasionem ad alteram ecclesiam dederit, a comite vel a misso nostro distringatur, ut ejusdem decimae quantitatem cum sua lege restituat. re populus non vult nisi quolibet modo ab eo redimanturtem audire velit, si noster homo fuerit, ad praesentiam nostram venire compellatur, caeteri vero distringantur, ut inviti ecclesiae restituant quod voluntarie
Abbreviated transcription (Latin):
prbi singillatĩ sub dispositio¬
ne ep̃i in eiuitates ueniant
sua ad tractandã misteria. Cap̃.
De pauperũ collectione a prbis.
eccłarũ decimis. Ut ulterius
non p̃sumant prbi decimas
uendere que in pauperũ. &
eccłarũ usibusdant᷑ sic̃ actenꝰ

Expanded text:
latim sub dispositione episcopi in civitates veniant ad sua tractanda ministeria . 152. De pauperum collectione a presbitecclesiarum aecimis. Ut ulterius non praesumant presbiteri decimas vendere, quae in pauperum et ecclesiarum usibus dant
Abbreviated transcription (Latin):
ditionẽ nouim res ecełe uo¬
ta eẽ. fideliũ p̃cia peccatoꝵ.
& patrimonia pauperũ. Cui
non solũ habita conseruare
uerũ & iã multa dõ opitulan¬
te conferre obtam tam̃ ut
ab eccłasticis de non uidendis
dudũ conceptã penitꝰ ammo¬
ueremꝰ. Otatuimꝰ ut neq nr̃is
neq filiorũ & dõdis pensante¬

Expanded text:
ditionem novimus res ecclesiae vota esse fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum, cuique non solum habita conservare, verum etiam multa, Deo opitulante, conferre optamus. Ut autem ab ecclesiasticis de dividendis dudum conceptam amoveremus, statuimus, ut neque nostris, neque filioru
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis uiduã uxorẽ duxe¬
rit: & postea cũ fili astrasua
fornicatꝰ fuerit seu duab: so¬
rorib nupserit aut si qua du¬
obus fratrib nupserit seu cũ
patre & filio tales copulatio¬
nes anathematizari necum
lari sed sub magna districtio¬

Expanded text:
squam viduam uxorem duxerit, et postea cum filiastra sua fornicatus fuerit, seu duabus sororibus nupserit; aut si qua duobus fratribus nupserit, seu cum patre et filio; tales copulationes anathematizari et dislari, sed sub magna districtio
Abbreviated transcription (Latin):
& monachas & canonqͥei un¬
quisq psalteria .iii. & bi¬
duanas om̃s faciant. tã epĩ
quã monachi & monachȩ ca¬
nonici sedet eq infra casatũ
tissa qui hoc facere potest lib
melicos. ꝓ ista striccitate nu¬
trire debeant usq ad tẽpore
messiũ & quitantũ ñ possunN
iuxta qđ possibilitas. ẽ. ut tres¬
uł duos aut unũ. Comites
fortiores librã de argento
librã. Decasatis .c. soł .u. de .l.
nas & eq homines atq eorũ
casatꝰ. uł quihoc facere poss.
duanã uoluerit fortiores eo¬
mites uncias tresminores dnr̃.¬

Expanded text:
et monachae et canoniusquisque psalteria tria; et biduanas omnes faciant tam episcopi quamque monachi et monachae et canonici; sed et eorum infra casatum tissa, qui hoc facere potest, libram quatuor pro ista striccitate nutrire debent usque tempore messium. Et qui tantum non possunt, iuxta quod possibilitas est, aut duos, aut unum. Comites vero fortiores libram unam de argento libram. nas, atque eorum homines in eorum casatis; vel qui hoc facere possunt voluerit, fortiores comites uncias tres, mediocres un
Abbreviated transcription (Latin):
ampliq senatꝰ totiusq ro.¬
mani populi gentisq togate
& scđm priscã consuetudinẽ
sollempnit̃ ad imperii ro
gustali nomine decorauimꝰ
unguente eũ oleo ex trinseeꝰ
ut interioris quoq sp̃s seĩ
unctionis monstraremꝰ uir¬

Expanded text:
amplique senatus totiusque populi Romani gentisque togate. Et secundum priscam consuetudinem sollempniter ad imperii Romgustali nomine decoravimus, ungentes eum oleo extrinsecus, ut interioris quoque Spiritus sancti unctionem monstraremu
Abbreviated transcription (Latin):
Ut prb̃i potestatẽ habeant res
eccłasticis p̃uidere regere¬
& gubernare atq dispensa¬
re scđm canonũ auctoritatẽ o
Uolum ut & laici in eorũ mi¬
nisterio obȩdiant ep̃is ad re¬
gendas eccłas dĩ uiduas & or¬
fanos defensandos & ut obȩ¬
dientes sint eis adeorũ xp̃i¬
sentientes sint eis adeorũ¬

Expanded text:
Ut episcopi potestatem habeant res ecclesiasticas praevidere, regere, gubernare, atque dispensare secundum canonum auctoritatem, volumus: et ut laici in eorum ministerio oboediant episcopis ad regendas aecclesias, viduas et orphanos defensandos; et ut oboedientes sint eis ad eorum chrisentientesque sint
Abbreviated transcription (Latin):
cipẽ populi sui constituens
ad imitationẽ scilicet ueri
ut qđ ipse possidet ꝑ naturã
iste consequeret᷑ ꝑ gratiã.
Deniq non hic ꝑpetuus au¬
gustus ad tanta fastigaria se
uelut imꝑb intulit ñ tanquã
inportunꝰ fraude aliqua uł¬
praua machinatione aut in
hi anti ambitione ad imperi¬
alẽ apieẽ aspirauit absit.
Neq enĩ sibi honorẽ p̃sump¬
tiose ad sumpsit. ut impr̃
fieret sed tanquã desideratꝰ
obtatꝰ postulatꝰ anob & adõ
uocatꝰ & honorificatꝰ adde¬
fendendã religionẽ & xp̃i

Expanded text:
tes ad imitationem scilicet veri ut quod ipse possidet per naturam iste consequatur per gratiam. Denique non hic perpetuus augustus ad tanta fastigia se velut improbus intulit, non tamquam importunus fraude aliqua vel machinatione prava aut hyanti ambicione ad imperialem apicem aspiravit. Absit! Neque enim sibi honorem presumptuose assumpsit, ut imperator fieret, sed tanquam desideratus, optatus, postulatus a nobis et a Deo vocatus et honorificatus, ad defendendam religionem et Chri
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas sibi. Cap̃. Denun
eiciendis de sepuleris ossamq
tuorũ. Vt nullus ossa mor¬
tuq desepuleris audact̃ eiciat.
Cap̃. Deꝑ iurando. Ut unꝰ qͥsq
caueat urare quia ꝑ iuri reg¬
nũ dĩ non possidebunt. sicut
confirmandis. Ut prb̃i paupe¬
res ordinati p̃dia cõparantes
eccłis confirment. Cap̃. De
satis factione cotidianꝙ de¬
licto. Ut sicut sine culpa
nemocotidie. ita sine cotidia¬
na satis factione nullus. eẽ.
debet. & iã sacerdotũ. Cap̃.
De cõmunicantiũ suspensio¬
ne. Ut doceant cõmunican¬
tes duab: uł trib sesus pen¬
dere horis ꝓpt̃ admistionẽ
cybi. cap̃. De conuentu prb̃ꝙ

Expanded text:
iniquitas sibi. 146. De non iniquitas sibi. 146. De non eiciendis de sepulchris ossibus mortuorum. Ut nullus ossa mortuorum de sepulchris audacter eiciat. 147. De non iurando. Ut unusquisque caveat iurare, quia periuri regnum Dei non possidebunt, sicut confirmandis. Ut presbiteri pauperes ordinati praedia conparantes ecclesiis confirment. 149. De satisfactione cotidianorum delictorum. Ut sicut sine culpa nemo cotidie, ita sine cotidiana satisfactione nullus esse debet, etiam sacerdotum. 150. De communicantium suspensione. Ut doceantur communicantes duabus vel tribus se suspendere horis propter admixtionem cibi. 151. De conven
Abbreviated transcription (Latin):
perib famelicis sicut scriptũ .ẽ.
ipsi faciant hec om̃ia sid ñõ pla¬
cuerit : ꝓdomno rege & exer¬
citu ftancorũ. & ꝓp̃sente tri¬
bulatione missa sc̃ĩ iołus sint
reliqui clerici aut ullus fide¬
liũ p̃sumat decimas uendere
uł donare aut pignorare eccłeq
prbt aut diaconꝰ uł quilibet
clericus aut laicꝰ decimas uen¬
dere aut dare. uł pignorare
aut indebitare p̃sumat ante¬
quã eas cũ om̃i integritate si¬
delit̃ collectas habeat & infra
septẽ eccłas cui iure debent᷑
in suis utilitatẽ granens collec¬
tas habeat. & postea iuxta p̃
beate gelasii pape eas dis pen¬
set. Siquis autẽ paruipende¬
rit. uł in frangere tẽptaue¬
rit siquidẽ clericꝰ fuerit gra¬
dus sui periculo sub iacebit.
Si uero monachus uł laicus
fuerit : cõmunione priuet᷑.
cap̃. De ꝓ uidentia ep̃i circa
archidiaconũ. Ut p̃uideant
ep̃i nec cupiditas archidiaco¬
noꝵ culpas nutriat. sacerdo¬
tũ quia multis modis mentit᷑

Expanded text:
scriptum est, ipsi faciant. Haec omnia, si Domino placuerit, pro domino rege et exercitu Francorum et pro praesente tribulatione missa sancti Iohannis sint reliqui clerici aut ullus fidelium praesumat decimas vendere vel donare aut pignorare ecclesiapresbiter aut diaconus vel quilibet clericus aut laicus decimas vendere aut dare vel pignorare aut indebitare praesumat, antequam eas cum omni integritate fideliter collectas habeat et infra septa aecclesiae, cui iure debentur, in suis utiliter graneis collectas habeat; et postea iuxta prabeati Gelasii papae eas dispenset. Si quis autem haec parvipenderit vel infringere temptaverit, si quidem clericus fuerit, gradus sui periculo subiacebit; si vero monachus vel laicus fuerit, communione privetur. 145. De providentia episcopi circa archidiaconos. Ut praevideant episcopi, ne cupiditas archidiaconorum culpas nutriat sacerdotum, quia multis modis mentitur
Abbreviated transcription (Latin):
atq p̃cipimꝰ ut decimas dõ om̃i¬
no dare non neglegat᷑. quã ds̃
ipse dare sibi constituit. quia
tim̃dũ.ẽ. ut quisquis dõ suũ
debitũ abstrahit. neforte dĩ
ꝑpeccatũ suũ auferat ei ne¬
cessaria sua. At cecłȩ. pa¬

Expanded text:
atque praecipimus ut decimas Deo omnino dare non negligatur, quas Deus ipse sibi dari constituit, quia timendum est ut quisquis Deo suum debitum abstrahit, ne forte Deus per peccatum suum auferat ei necessaria sua. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
tia data sit exe resis.
onachorũ quidẽ.IU.
causã qualit̃ dõ opitulante
exparte disposuerimꝰ &
exe ipsis sibi eligendi abba¬
tes licentiã dederimꝰ. &
qualit̃ dõ opitulante quieti
uiuere ꝓpositũq suũ inde¬
fesse custodire ualendi ordi¬
nauerimꝰ in alia sedula di¬
ligent̃ ad notari fecimꝰ.

Expanded text:
tia data sit ex se ipsis. tia data sit ex se ipsis. Monachorum siquidem causam qualiter Deo opitulante eseipsis sibi eligendi abbates licentiam dederimus, et qualiter, Deo opitulante, quieti vivere propositumque indefessi custodire valerent, ordinaverimus, in alia schedula diligenter adnotari fecimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Deep̃is uero in longobardia
constitutꝰ quã habeis quos or¬
dinabant sacram̃ta & mu
nera contradiuinã & cano¬
nicã auctoritatẽ accipere
uł exigere soliti erant: mo¬
dis om̃ib in ibitũ. ẽ. neulte¬
rius fiat qui iuixta sacros
canones ut̃q a gradii ꝓprio
talia facientes deici debent.
Non nulla uero capitula sicut
deincestis nuptiis nec non &
de eccłis que lnt̃ eo heredes
diuidunt᷑ & tali occassione
ꝓprio honore carent. siuede
priis sunt ad tenuate uł cer¬
te dehoc reb quȩ nuꝑ neces¬
sitate cõpellente anno nul¬
lis eccłis sunt abbate. & si
qua sunt alia siue in ecclesias¬
ticis siue in publicis reb emen¬
datione dignaq ꝓtẽ poris
breuitate efficere nequi¬
mͦ. intantũ differendũ illud
dignũ iudi cauim donec
dño fauente consulta fide¬
liũ facultas nob id efficien¬
di abeo tribuat᷑ inuenta uero
ut dõ opitulante effectũ ob¬
tineant ꝑtẽpora hic in refe¬
rendo censium. De cauaa
droioi. Abhates. Lieen¬

Expanded text:
pis vero in Langobardia constitutis, qui ab his quos ordinabant sacramenta et mnera contra divinam et canonicam auctoritatem accipere vel exigere soliti erant, modis omnibus inhibitum est ne ulterius fiat; quia iuxta sacros canones uterque a gradu proprio talia facientes abici debent. Nonnulla vero capitula, sicut de incestis nuptiis, necnon et de ecclesiis, quae inter coheredes dividuntur et tali occasione proprio honore carent, sive depriis sunt attenuatae, vel certe de his rebus, quae nuper necessitate compellente a nonnullis ecclesiis sunt ablatae, et si qua sunt alia sive in ecclesiasticis sive in publicis rebus emendatione digna, quae temporis brevitate efficere nequimus; in tantum differendum illud dignum iudicavimus, donec Domino favente consultu fidelium facultas nobis id efficiendi ab eo tribuatur. Inventa vero ut Deo opitulante effectum optineant per tempora, hic inserenda censuimus. 6. De causa di sibi abbates licen
Abbreviated transcription (Latin):
mo abstrahere audeat neq
inde donare ad penã. uł admo¬
tẽ. ut honor dĩ & scõrũ eiꝰ con¬
seruet᷑. Sed rectores eccłarũ
pacẽ & uitã ac mẽbra eis obti¬
nere studeant tam̃ legitime
cõponat qđ iniq fecer̃. Itẽ

Expanded text:
mo abstrahere audeat, neque inde donare ad poenam vel ad mortem, ut honor Dei et sanctorum ejus conservetur; sed rectores ecclesiarum pacem, et vitam, ac membra ejus obtinere studeant; tamen legitime componat quod inique fecit. C.
Abbreviated transcription (Latin):
uiio :acicuio nec de scarra. nec de uuarda.
nec ꝓ heir bergare. nec ꝓ alio
icaula warte banno heribannũ comes ex¬
actare p̃sumat. nisi missus nr̃
prius heribannũ ad partẽ
nram recipiat & ei suã ter¬
tiã partẽ ex inde ꝑ iussionẽ
nrãm donet. Ipse uero heri Senior¬
bannꝰ non exactet᷑. neq Int̾¬
ris neq inmancipiis sed in an¬
ro. In argento pallus atq: ar¬
mis. & animalib: atq pecudib
siue talib specieb que ad uti¬
litatẽ ꝑtinent. & itẽ ibiscrip¬
abbatã. abbatissarũ & comitũ
qui anno p̃sente in hoste ñ fuer̃
heribannũ reuuadient excep¬
tis his qui ꝓpt̃ necessarias cau¬
sas & ad omno ac genitore nr̃o
Karolo constitutas domi dimis¬
si fuer̃ . id .ẽ. quã comite ꝓpt̃
pacẽ conseruandã & ꝓpt̾ con¬
iugẽ ac domũ eiꝰ custodien¬

Expanded text:
pro wacta, nec de scara, nec de warda, nec pro heribergare, nec pro alio banno heribannum comes exactare praesumat; nisi missus noster prius heribannum ad partem nostram recipiat, et ei suam tertiam partem exinde per iussionem nostram donet. Ipse vero heribannus non exactetur neque in terris neque in mancipiis, sed in auro et argento, palliis atque armis et animalibus atque pecudibus, sive talibus speciebus quae ad utilitatem pertinent. 69. abbatum, abbatissarum et comitum, qui anno praesente in hoste non fuerunt, heribannum rewadient; exceptis his qui propter necessarias causas et a domno ac genitore nostro Karolo constitutas domi dimissi fuerunt, id est, qui a comite propter pacem conservandam, et propter coniugem ac domum eius custodien
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib siue a canonicis siue
ascũ monialib canonicȩ de¬
gentib deinceps obseruet᷑.¬
Sed & de eccłarũ honore. quo¬
modo dõ adiuuante quantũ
in nob. ẽ. iugeat. Similiter
insubter ad notatis capitulis
insertũ. eẽ. dignoseit᷑. Quod
epĩ in lando Bardia
constituti. Abeis Qos

Expanded text:
omnibus sive a canonicis sive omnibus sive a canonicis sive a sanctimonialibus canonice degentibus deinceps observetSed et de ecclesiarum honore, quomodo Deo adiuvante quantum in nobis est vigeat, similiter in subter adnotatis capitulis insertum esse dinoscitur. 4. Quod episcopi in Longobardia positi ab eis, quos
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ eligant᷑. Sacrorũ cano¬
nũ non ignari ut indĩ nomi¬
ne scã eccła suo liberius po¬
tiet᷑ honore ad sensũ ordini
ecclesiastico p̃buimꝰ. Ut scili¬
cet ep̃i ꝑ electionẽ cleri & po¬
puli scđm statuta canonũ de
iectis usq quaq ꝓdesse ua¬
leant. .ii. De canodeica
professiore mltis
de tur pata :
Quia uero canonica ꝓfessio a
multis partĩ ignorantia par¬
tĩ des̃dia de honestabat᷑ ope¬
re p̃ciũ duximꝰ dõ annuente
apud sacrũ conuentũ ut ex
dictis scõrũ patrũ uelut ex di¬
uersis partis quosdã uernan¬
tes flosculos carpendo tractan¬
do inunã regulã canoni corũ
& canonicarũ congruere. &
canonicis. uł scĩ monialib
seruandã contradere ut ꝑ
eã canonicꝰ ordo absq ambi¬
guitate possit seruari & qͣm
illã sacer conuentꝰ ita etiã
laudib extulit ut usq ad¬
unũ iota obseruanda ꝑ cen¬
seret. Etatiumꝰ ut ab om̃ib
in eadẽ ꝓfessione degentib
indubitant̃ teneat᷑ & modis

Expanded text:
is eligendis. Sacrorum canonum non ignari, ut in Dei nomine sancta ecclesia suo liberius potiretur honore, adsensum ordini ecclesiastico praebuimus, ut scilicet episcopi per electionem cleri et populi secundum statuta canonum de iectis usquequaque prodesse valeant. 3. De canonica professione a multis deturpata. Quia vero canonica professio a multis partim ignorantia, partim desidia dehonestabatur, operae pretium duximus, Deo annuente, apud sacrum conventum, ut ex dictis sanctorum patrum velut ex diversis pratis quosdam vernantes flosculos carpendo, tractando in unam regulam canonicorum et canonicarum congerere et canonicis vel sanctimonialibus servandam contradere, ut per eam canonicus ordo absque ambiguitate possit servari. Et quoniam illam sacer conventus ita etiam laudibunum iota observandam percenseret, statuimus ut ab omnibus in eadem professione degentibus indubitanter teneatur, et modis
Abbreviated transcription (Latin):
quã beneficiũ principis haben
patrẽ suũ contra hostes cõmu¬
nes in exercitu ꝑgentẽ dimi¬
serit: & cũ eo uł stare noluerit¬
udo honorẽ suũ & beneficiũ ꝑdat.

Expanded text:
qui beneficium principis habent, parem suum contra hostes communes in exercitu pergentem dimiserit, et cum eo ire vel stare noluerit, honorem suum et beneficium perdat.
Abbreviated transcription (Latin):
Clerici & iã ut seculares qui
oblationes de functorũ aut
donatas aut testam̃to relic¬
tas retinere ꝑstiterint aut
id qđ ipsĩ donauerint eccłis
uł monasteriis crediderint
constituit uł ut necatores
pauperũ quo usq reddant ab

Expanded text:
Clerici, vel saeculares, qui oblationes parentum aut datas, aut testamento relictas, retinere perstiterint, aut id, quod ipsi donauerint Ecclesijs vel monasterijs, crediderint dus statuit, velut necatores paupe
Abbreviated transcription (Latin):
aut se ꝑdere uolentib con¬
sentiamꝰ. Quaꝓpt̃ p̃cipimꝰ
ut siquis exiure ecclesi asti¬
co hacten nr̃a largitate
aliqͥd possedit su lla de in¬
ceps habere uoluerit: ut
ad proprios epos ueniat & abeis
& a prepositis eccłarũ unde. eẽ.
uident᷑ quocũq modo iuste po¬
tuerit ea lmpetrare satagat &

Expanded text:
aut se perdere volentibus consentiamus. Quapropter praecipimus, ut si quis ex iure ecclesiastico hactenus nostra largitate aliquid possedit, si illa deinceps habere voluerit, ut ad proprios episcopos veniat et ab eis et a praepositis ecclesiarum, unde esse videntur, quocumque modo iuste potuerit
Abbreviated transcription (Latin):
liber homa inuentꝰ fuerit:
anno p̃sente cũ seniore suo in
hostẽ non fuisse plenũ heri¬
bannũ ꝑ soluere cogat᷑. & si
senior. uł comes eũ domi dimis¬
sit : ipse ꝓ eundẽ heribannũ¬
ꝑ soluat & tot heribanni ab eo
exigant᷑. qđ homines domi
dimisit. & quia nos anno p̃sen¬
te unicuiq: seniori duos ho¬
mines quos domi dimit tere
concessimꝰ illos uolumꝰ ut mis¬
sis nr̃is ostendant qui ahis tan¬
tũ modo heribannũ contessim.¬
banno ut diligent̃ inquirant
miss̃i qui hostẽ facere potuit ustn¬
si habet unde cõponere possit.
& si non habuerit unde cõpo¬
nere ualeat reuuaditũ fiat.
& inbreuiatũ & nihil exhoe

Expanded text:
liber homo inventus fuerit anno praesente cum seniore suo in hoste non fuisse, plenum heiribannum persolvere cogatur. Et si senior vel comes eum domi dimisit, ipse pro eo eundem heiribannupersolvat; et tot heribanni hab eo exigantur, quod homines domi dimisit. Et quia nos anno praesente unicuique seniorum duos homines quos domi dimitteret concessimus, illos volumus ut missis nostris ostendant, quia hisque tantummodo heribannum concedimbanno, ut diligenter inquirant missi, qui hostem facere potuit etsi habet unde componere possit. Et si non habuerit unde conponere valeat, rewadiatum fiat et inbreviatum; et nihil ex
Abbreviated transcription (Latin):
tiones de functorũ retiners
& eccłis tradere demorant᷑
ut in fideles sunt ab eccła
abitiendi quia usq ad ex¬
manitionẽ fidei ꝑ uenire
certũ. ẽ. hanc pietatis diui¬
ne exacerbationẽ quia & fi¬
saria sustentatione fraudant᷑
hienĩ tales quasi egenuũ neca¬
tores nec credentes iudiciũ dĩ
habendisunt. Vnde quidã pa¬
trũ hoc seriptis suis inseruit
congruentẽ sententia. Amico
quippiã rapere furtũ. ẽ. eccłe

Expanded text:
tiones defunctorum retinent, et ecclesiis tradere demorantur, ut infideles sunt ab ecclesia abjiciendi, quia usque ad inanitionem fidei pervenire certum est hanc pietatis divinae exacerbationem, quia et fisaria sustentatione fraudantur. Hi enim tales quasi egentium necatores, nec credentes judicium Dei habendi sunt. Unde et quidam Patrum hoc scriptis suis inseruit, congruente sententia, qua ait: Amico quippiam rapere furtum est, eccle
Abbreviated transcription (Latin):
urasq animas ꝑdere noluissemꝰ
nec se ꝓp̃dictis cu piditatib ꝑ¬
dere uolentib ad sentire.
Testante nãq euuangłica di
dicimꝰ nihil ꝓdesse homini hu¬
niuersus mundũ lucracrari
si animȩ suȩ detrim̃tũ patiat᷑.

Expanded text:
rasque animas perdere noluissemus; nec se pro praedictis cupiditatibus perdere volentibus assentire. Testante namque euangelica tuba didicimus, nihil prodesse homini universum mundum lucrari, si animae suae detrimentu