comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cesar angustꝰ pͥncipũ mayiq̃ atq optiꝯ nõ modo diuĩ¬
nos honoros nõ optauit deq aderari noluit d na
dũm quid dici uoluit ne a liberis exĩs aut nopo¬
tibꝰ ynio uero quod tranquilla ait dii appellatõi
ut maledictũ Sobprobriũ sꝑ exhorruit ⁊dictoq illã Tetuit
t q̃ faciẽtes corrixuit pͣm̃t manu uultu Uoce. Fecrt
idd alopãd cõ ille rex macedonũ q̃ iuꝑhiã õẽs excessit
t more ꝑsico adoratꝰ ĩportua demetia deꝯ dt dei filiq
udeũ ielut mag̃ religrosaso auriũ ĩiuria s his alte
Aloxãdẽ u̾nceps romanꝰ quĩ nõ solũ e ietuit ad or

Expanded text:
maximus atque optimus, non modo divinos honores non optavit seque adorari noluit, sed ne dominum quidem dici voluit, ne a liberis ipsis aut nepotibus, imo vero quod Tranquillus ait, «domini appellationem ut maledictum et opprobrium semper exhorruit» edictoque illam vetuit, et contrafacientes corripuit graviter manu vultu voce. Fecit idem Alexander non ille rex Macedum, qui superbia omnes excessit et more Persico adoratus, importuna dementia deus et dei filius videri voluit magna religiosarum aurium iniuria; sed hic alter Alexand
Abbreviated transcription (Latin):
sibi desydera biliũ ꝯuenat. Et hͦ magꝭ ĩ excusa¬
bilis auarinae sit reatꝰ. qr auararae necessitate
nõ extuset opulõtra. Iam uero ꝙͣ ĩfoelix fiducia
T reĩ in anis deũ ꝯtẽne᷑. habẽdo aux q̃si aux
nõ ex dei sit creat᷑is. aut alcꝙ̃ ꝑ id iuditio sauae
mẽt ẜ btae utae acqͥrat ꝓfectũ/ qd̾ sibi aurũ iaceat
suffosũ. Et hũt frant nõ penerosiores aĩãe s arꝑp̃
homo ꝙ alcꝰ xossit ẽẽ quã nalꝰ ẽ. aut cũ uita
excedat auzo sit suo usurꝯ ĩ morte. Ptet᷑ far
xlane. si. eo ⁊cte utiͬ ⁊ uita si esuicentẽ
pane suo aluerit. Si undũ ueste sua texerĩt
Ant agtu suptu suo fouorit. aut cayotinũ li¬
bertani᷑ su& redemerĩt

Expanded text:
inexcusabilis sit auaritise reatus, quia auaritise necessitatem non excuset opulentia. iam uero quam infelix fiducia est rei inanis: deum contemnere habendo aurum, quasi aurum non ex dei sit creaturis, aut aliquis per id iudicio sanae mentis beatae uita adquirat profectum, quod sibi aurum iaceat suffossum, et hinc fiat non generalis animae et corporis homo aliusque possit esse, quam natus est, ant cum uita excedat, auro suo sit usurus inmorte! utetur plane, si eo recte utetur in uita, si esurientem pane suo aluerit, si nudum ueste sua texerit, aut aegrum sumptu suo refouerit, aut captiuum libertati suae redemerit
Abbreviated transcription (Latin):
uobiz suate et facte Doctrna q hor mãsit
⁊ posteze/. q̃ ab ix̃o stuytore legis acceyta ⁊ 2ᵒ
tradicõs occultaꝵ ꝯguitiouũ sñꝙ̃ adexti. aubigua
lingua hebrasce dicta: S lata raria quaedam ex
se nũtiatia. sm iritutes rex cetyo et ppriis uoꝵ
signficationibꝰ tãstulerũt. doctrince sc̃a multinio¬

Expanded text:
olite facere. doctrina ergo horum mansit in posterum, quse. ab ipso scriptore legis accepta in hotraditionem occultarum cognitionum scientiam adepti ambigua linguae hebraicae dicta et uaria quaedam ex se nuntiantia secundum uirtutes rerum certis et propriis uerborum significationibus transtulerunt, doctrinae scienti
Abbreviated transcription (Latin):
lerur̃. Erat at̾ ĩã a Mose autea ĩstitutũ ĩ syna¬
poza oĩ sextuagnta ẽẽ doctores. Nã ilem moses
Rex atim quiedã ex occuliꝭ lepis secretiora myste¬
ra zeximnagnnt̃a semoribꝰ qui dostores deinceꝵs
mauerẽt. intimauetat. Cꝗ doctrinae etiã dnꝙ.
euãselĩs memiut aocẽs. Sux cathedrã ĩ ql Mois.¬

Expanded text:
tutum, in synagoga omni septuaginta esse doctores. nam idem Moyses, separatim quaedam ex occultis legis secretiora mysteria septuaginta senioribus, qui doctores deinceps manerent, intimauerat. cuius doctrinae etiam dominus in euangeliis meminit, dicens: super cathedram Moys
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsalmꝰ ẽ cũ coffante uote pulsꝰ tantũ ars aui
ꝯtimiẽtꝭ audi᷑. Canticũ ẽ cũ cantãtiũ chor̾ꝰ li¬
bertate sua utẽs̃ / neq ĩ ꝯsonũ organ adstractꝰ ab¬
sequiũ hymno canore tantũ uotͦꝭ exubtat. Cantĩ¬
c̃ at̃ psaliui ẽ cũ organo pnͣnẽte subse q̃us et
et amula organo uoꝵ chori canõtꝭ audi᷑ mo¬
dr̃ xsalterĩ moduł uocꝭ imitata. Psaluiꝰ uere
mutrcĩ ẽ tũ thoro añ canẽte hum auae cãtatĩais
hymuo ars orgaui ꝯsenãte axtat᷑: uotꝭꝙ mo

Expanded text:
 cum cessante uoce pulsus tantum organi concinentis auditur. can ti cum est, cum cantantium chorus, libertate sua utens neque in consonum organi adstrictus obsequium, hymno canorae tantum uocis exultat. canticum autem psalmi est, cum organo praecinente subsequens et aemula organo uox chori canentis auditur, modos psalterii modulis uocis imitata. psalmus uero cantici est, cum choro ante cantante humanae cantionis hymno ars organi consonantis aptatu
Abbreviated transcription (Latin):
eꝙͦ soles ultimes aut a qͥlonis austrine ꝑtibꝰ tur̃ nomẽ
au dti et: Quibꝰ ampatabꝭ cerues ꝓfecto qͣntꝭ ĩ angustyi
ceto ucc̃ẽ ẽ/ nõ modo nõ oete̾nã d ne diatumuã quidõ gloriã
assequr possumꝰ. quĩd in interest ab his qui pgea nastent᷑
singne fore de te/ cũ ab illis nullꝰ fuerit quĩ anͣ nati sut̃
suus panciores ⁊ certe meliores fuert uiri . ỹẜitim̃ cũ
aos eos ix̃os a quibꝰ andin nõ nr̃m patest / nemo uniꝰ anui
memouã ꝯsequi possit.

Expanded text:
nis austrive partibus tuum nomen audiet? quibus amputatis cernis profecto quantis in angustiis certo necesse est, non modo non aeternam, sed ne diuturnam quidem gloriam adsequi possumus. Quid autem interest ab iis, qui postea nascentur, sermonem fore de te, cum ab iis nullus fuerit, qui ante nati sunt? qui nec pauciores et certe meliores fuerunt viri, praesertim cum apud eos ipsos, a quibus audiri nomen nostrum potest, nemo unius anni memoriam consequi possit.
Abbreviated transcription (Latin):
ueds oculos meos ⁊y sscubi saculares ꝯgnoueris plausus aue¬
ta oculos mos ab his/ iflecte/ dexme te p̾na eos ut etigas me¬
lonbo. Erige ad coelũ/. uł nocte stellaꝵ mouilca / otbe lunae decoꝵ
oqe sole aspite. specta mare terra artũ ẜeite ut ope fitã
hauo dĩs rreat᷑a te pastat. lnce formar gra pis bestis

Expanded text:
eculari pompa. Sicubi populares cognoveris plausus, averte oculos tuos ab his, inflecte, deprime, et serva eos, ut erigas melioribus. Erige ad coelum: vel nocte stellarum monilia, orbem lunae decorum, vel die solem aspice. Specta mare, terram circumspice: ut opere facta divino omnis creatura te pascat. Quae formarum gratia in
Abbreviated transcription (Latin):
alta seo y scemulo rẽpora ta .uł qñ dõ potes age q̃ publico
q̃ t̾ iliꝯ mũdi/ se tenebroe ꝓhibẽt noctꝭ Eeo uatato / indulge
oratiomibo & ne obdormistas psalsito. Cõnũ tuũ bona frande
frandato. iaue festina ad ecclesta. defer pinitias xq̃
se calligẽs obrecta relcq̃ ꝑte corꝑis o solũ tueri/ ꝙ illosa
serat᷑ inc̃bra tetera saluo capur uigore roꝑare. Not ⁊
ui moralee caput ẜua hͦ ẜuato d mystice: Mystitũ q̃

Expanded text:
ulo tempora tua; uel. quando non potes agere in publico, quae sunt istius mundi, et tenebrae prohibent noctis, deo uacato, indulge orationibus et, ne obdormiscas, psallito. somnum tuum bona fraude fraudato. mane festina ad ecclesiam, defer primitias pii se colligens obiecta reliqua parte corporis hoc solum tueri, quod inlisa feratur membra cetera saluo capitis uigore reparare. hoc et tu moraliter caput serua, hoc seruato et mystice. mysticum cap
Abbreviated transcription (Latin):
sentẽtia ẽ quoe iĩ hoste collit us amicos parat. O sapiẽtẽ
senẽ t̾ singula ꝓspiaẽtẽ. Uenitanẽ caecꝰ d ĩsolẽt uictorts
aĩꝯ utroq ꝯsilio despecto Iertiũ quod ille damuauerat amplexꝰ
exercitũ ac ꝯsules exarmatos & sub iugũ actos relaxauit
Quod quũ nũtiatũ eet herẽmo ut audunt eos moestissimos
deĩects frõtibꝰ abire ns auuicã ut hostẽ posse a quoꝙͣ Romano
um̃ extorq̃re. Nen inq̾t miseri : ꝙͣ qͣnes minoe sub hoc silẽtio
duce papytĩo cursore. renupositũq iugũ põtĩo legibꝰ legionibꝰ
testant᷑¬

Expanded text:
 parat”’. 10 Sapientem senem et singula providentem! Veruntamen cecus et insolens victoris animus utroque consilio despecto tertium quod ille dampnaverat amplexus, exercitum ac consules exarmatos et sub iugum actos relaxavit. 11 Quod cum nuntiatum esset Herennio, ut audivit eos mestissimos deiectis frontibus abire, nec amicum nec hostem posse a quoquam romano verbum extorquere: ‘Heu’ inquit, ‘miseri, quam graves mine sub hoc silentio duce Papirio Cursore reimpositumque iugum Pontio et legionibus testant
Abbreviated transcription (Latin):
suaderet. Tnia tauẽ fama hõis ĩgens erat: placiũt ruisis
exquirere. si quod forte mediũ ꝯsiłiũ hr̃et. In senior nihil isi¬
ĩsperato bñfitio astrictos ex nmuciciis ad amicitias alttahere
g uobis at po steris uestũs tã ualido gẽte prasidiũ ꝓmererĩ
Cuo nã n. medo snꝙͣ odisse potem̃t aut eos aut sobolen
disy licet. Scdm reor iti p̃sentĩ fortũa ⁊ setẽ inĩnacã exl ͤ¬
pare radicitꝰ dic̃. neĩ longũ nõ tm̃i uobis ꝯsulcos s t hũs qui
ex sobis etiã nascẽt᷑ Iertiũ sane ꝯsiliũ ꝓtalobẽs nullũ ẽ Nã¬

Expanded text:
suaderet. Quia tamen fama hominis ingens erat, placuit rursum exquirere siquod forte medium consilium haberet. 6 Tum vero sinsperato beneficio astrictos ex inimicitiis ad amicitiam attrahere et vobis ac posteris vestris tam valide gentis presidium promereri. Quonam enim modo unquam odisse poterunt aut eos aut eorum sodisplicet, secundum reor uti presenti fortuna et gentem inimicam extirpare radicitus. Sic enim in longum non tantum vobis consulitis sed hiis qui ex vobis etiam nascentur. 9 ”Tertium” sane
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝙͣ sociohe p̃o .ro. ad hauibalẽ trãsfugisset ubĩ nullũ ideo
fidẽ mutasse ꝯgnouit: cẽsuit legatos erestidio nuttẽdos quĩ
patõ a komans peterẽt: ⁊̃ eo rese statu faciliꝰ ĩpetrãdã
Duce seña parin remissiq aĩ: multy tũ fortassis lisa ẽ: pꝯ
at᷑: sero lic. geninis carthaginẽsiũ ruĩm̾s sũma ꝓuidẽtĩe

Expanded text:
um populi romani ad Hanibalem transfugisset. Ubi nullum ideo fidem mutasse cognovit, censuit legatos e vestigio mittendos, qui pacem a Romanis peterent: in eo rerum statu facilius impetrandam. 5 Que sententia parvi remissique animi multis tum fortassis visa est; post autem, sero licet, gemin
Abbreviated transcription (Latin):
Domatiꝯ natũ sibĩ filiũ nerone audiẽs ꝯg̃tulantibꝰ amitis
nuills tactꝰ gaudio scitite in qͥt ex mẽ E agdippina nihil insi
ab horiedũ ⁊ ĩfaustũ ac publice nocituꝵ potuisse ꝓtreati¬
cũctꝭ audiẽ trbꝰ cerisit Fatĩ suĩ negotiũ narras Uiͭ n fugos
sibi metuẽdos ẽẽ s gladios ianto anͣ illi gꝯͣ suoe mortꝭ denã

Expanded text:
ater, natum sibi filium audiens, congratulantibus amicis, nullo tactus gaudio: ‘Scitote’ inquit, ‘ex me et Agrippina nichil nisi abhorrendum et infaustum ac publice nociturum potuisse prcunctis audientibus irrisit, fati sui nescium dicens: nec enim fungos sibi metuendos esse sed gladios, tanto illi genus sue mortis ante
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙ exedit qr forte ẽ C iqͥt yt mors dilertio
dura sit ⁊ferꝯ aemulatio. Studete deuide his tignis
sebsterne et alligare liena ata alia ceque ynosa et
polchia. Cui tũ illa adᵒ maũ fuerut ⁊ opꝰ laquearii
a decorẽ domꝰ. S monem s saxĩe saĩl sciaẽ ꝓphetã

Expanded text:
uam excidit, quia fortis est, inquit, ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Studete deinde his tignis substernere et alligare ligna alia aeque pretiosa et pulchra, cui tamen illa ad manum fuerint in opus laquearium ad decorem domus
Abbreviated transcription (Latin):
nor ctate entet. Quid amabiliq ueretũdo adulescete
q xulchra haec e ꝙ̃ spłedida gẽma moꝵ ĩ uita e¬
⁊ ualtu adulescrto: ꝙ iera s mĩnime dubia bonae
ñtia speĩ. bouae ĩdolis ñdex. uirga distiplinde ẽ
nl q̃ pndedos affestibꝰ ⁊̃ miuẽs lubrate aetatꝭ mota¬

Expanded text:
niteat. Quid amabilius verecundo adolescente? Quam pulchra haec, et quam splendida gemma morum in vita et vultu adolescentis! quam vera et minime dubia bonae nuntia spei, bonae indolis index! Virga disciplinae est illi, quae pudendis affectibus imminens, lubricae aetatis mot
Abbreviated transcription (Latin):
maꝵ et effado sc̃ aꝙ̃ cortuũ añ ꝯspc̃m diii
deĩ tui. Euã secreta ascẽdit de noste or̃o. ẜolo arhotro
deo sctoq augelo qui illã suxno altari suscixit
p̃sentãdã. ꝙͣ p̃ta ⁊ lucida uerecũdo colerata
rubore/ ꝙͣ serena e placida nullo terturbata

Expanded text:
 cor tuum ante conspectum Domini Dei tui. Quam secura ascendit de nocte oratio, solo arbitro Deo, sanctoque angelo, qui illam superno altari suscipit praesentandam! quam grata et lucida verecundo colorata rubore! quam serena et placida nullo interturbata
Abbreviated transcription (Latin):
Cuñ pħidẽ sindĩis apd̃ athenas floreret uidit ꝑ soporẽ Sedeti si¬
bi de legenti duas decoras sato/ dextera lenaq faeminas ꝯse¬
qisse.q ille castitate ĩstunctu otulo toruiore ⁊esxiciẽs q̃ ña
eset oł quid sibi uellẽt ꝑcõtaba᷑. At ille en fanuliariꝰ ds ouibiio
su ꝯplattates aũt. Ne moleste accpias rancnis. Notte tili sats
t say mũqa⁊ corde tuo habstatulũ xpadasti.

Expanded text:
phiae studiis apud Athenas floreret, uidit per soporem sedenti sibi et legenti duas decoras satis dextra laeuaque feminas consedisse. quas ille castitatis instinctu oculo toruiore respiciens quaenam essent et quid sibi uellent percontabatur. at illae eum familiarius et ambitio tentes aiunt: \'ne moleste accipias, iuuenis, notae tibi satis et satis mundum in corde tuo habita- culum praeparasti.
Abbreviated transcription (Latin):
sensa catuali. Iactatia ⁊auũ : iꝯ et foris tumidũ et turbidũ : oño¬
sitat auxiu bauitate. ociũ em̃ accdĩa ꝑit talẽ: quom tałe uderis
quid aliud ꝙͣ caput sarmana cũ libauo cetins: Uil ocio
Uaniꝯ. uol anxr ostq̃ accidia. uil tumore turbatiꝰ. Na et sar¬
landa populũ uiũ et turoidĩd sonat. Ideo de Sarmana u¬
ntad seit. ad hispidĩt et pilosũ. Ubi em̃ accidia. Ibi tumor
Obi turbatõ ibi nl lene / nihuil ꝯpostũ / inhil ordinatũ. S tori
horadũ qui tał ẽ sine foedere ẽ/ sine affectidne nuiuuti sẽsꝯ

Expanded text:
sensu carnali, jactantia vanum, intus et foris tumidum et turbidum, otiositatis anxium vanitate otium enim acediam parit; cum talem videris, quid aliud quam caput Amana cum Libano cernis? Nil otio vanius, nil anxius acedia, nil tumore turbatius. Nam et Amana populum vanum vel turbidum sonat: ideo de Amana venitur ad Sanir, ad hispidum et pilosum. Ubi enim acedia, ibi tumor: ubi 97 turbatio, ibi nil lene, nihil compositum, nihil ordinatum, sed totum horridum: et qui talis est, sine foed
Abbreviated transcription (Latin):
rextꝰ ẽ bonitatẽ faciẽ usq ad liud .ꝰ. ex illsꝯ
et stulti e corruxti s abonii nabiles/ et xꝯꝙͣ in¬
uiiles factĩ sũt declinãtes ẽẽ coepissent: sentẽta
⁊̃ eos dinini idicii ꝯpluẽte a quibꝰ coepi̾t et
sermo

Expanded text:
 ex illis qui et stulti et corrupti et abominabiles, et postquam inutiles facti sunt, declinantes esse coepissent; sententia in eos divini judicii congruente, a quibus coepit et sermo
Abbreviated transcription (Latin):
Nedeilitatẽ agers corsar cã marco bibulo capi̾toluã at forũ comilus
ꝑ basilicas d porticꝰ adoruanerat ludosq ⁊ suꝑ fecerat ã
⁊pẽsa s qr ebse collegae obscuriꝰ. darissimũ tesaris nõ erat
fsugustꝰ itrmuirali ꝓscrixcõe fesceminos ĩ asiniũ pollion
Curtiõ equiti romano molli ac stcurachoso ad mẽsam calsauis
delicato megiõcria c̃cta fastidit dante aĩos gula. Tugi

Expanded text:
Edilitatem agens Cesar cum Marco Bibulo «Capitolium ac forum comitiumque et basilicas ac porticus adornaverat», ludosque insuper fecerat comuni impensa; sed quoniam college obscurius, clarissimum Cesaris nomen erat, triumvirali proscriptione fescenninos in Asinium Pollionem t proscribere”’. 70 1 Curtio equiti romano molli ac stomacoso ad mensam Cesaris nius divite delicato: mediocria cuncta fastidit. Dante animos gula quesivit
Abbreviated transcription (Latin):
moũ eã ẽi dubietate submota ut tuus ẽ. Et hãt certitudinẽ libẽs
magͣ fortunago meat ꝑte redimerẽ. t qui aĩt illa nĩhil hit
pẽse ẽ: negociͣ pat̾e. Atroytoq filio hĩc in qͦt quod nemo du
quũ ãt anũci cã agẽti testꝭ ex aduerso sutor ꝓcessisset quidãł ptã
plancꝰ uilitate officii testẽ suspestũ iedas q̃si ĩꝑonitũ segf sca cita
eiat q̃ arte se regeret Gallã Nͦt calco Balla at̃ sutores
ĩstrumẽtũ erat Eua aqͥuocatõe nõis i uauã artꝭ suae
Etcero uenerat ad castra pompoñ. xmordiõ tiuilis belli. ⁊ gd̾hẽde¬

Expanded text:
m esse, omni dubietate submota, ut tuus est; et hanc certitudinem libens magna fortunarum mearum parse redimerem’. ‘Atqui’ ait illa, ‘nichil hic impense est, negotii parum’; arreptoque filio: ‘Hic’, inquit, ‘quod nemo dubCum autem amici causam agenti testis ex adverso sutor processisset quidam, putans Plancus vilitate officii testem suspectum reddere, quasi incognitum sciscitatus erat qua arte se regeret: ‘Gallam’ inquit, ‘calco’. Galla autem sutorium instrumentum erat. Qua equivocatione nominis inter veram artis sue  Venerat ad castra Pompeii in primordio civilis belli: reprehende
Abbreviated transcription (Latin):
affer̃es utꝭ ponciũ teracdidẽ Nariat .ii. usq ad illã atatẽ
oẽs qui ⁊̃ rehe ocultat̾e ĩuestĩgatõn uersabãt᷑ habitos t locatos
fuisse sapiẽtes Ip̃m ea tempestate pyrhagorã dilutẽ ꝓuemꝰ¬
se E cũ leonte eiꝯ loci pncipe de nõnulli debꝰ doctũ atq ele¬
caus habuisse collo puiũ ⁊uod prcexd̾ adiiras q̃ nã sibĩ
aro eet xerntatꝰ s̃. Pythagoras ãt gloriosũ illud betustatꝭ

Expanded text:
rat enim usque ad illam etatem omnes qui in rerum occultarum investigatione versabantur et habitos et vocatos fuisse sapientes; ipsum ea tempestate Pithagoram Filuntem pervenisse et cum Leonte eius loci principe de nonnullis rebus doctum atque elegans habuisse colloquium: quod princeps admirans, quenam sibi ars esset percunctatus est. 5 Pithagoras vero gloriosum illud vetus
Abbreviated transcription (Latin):
Cuñ pħidẽ sindĩis apd̃ athenas floreret uidit ꝑ soporẽ Sedeti si¬
bi de legenti duas decoras sato/ dextera lenaq faeminas ꝯse¬
qisse.q ille castitate ĩstunctu otulo toruiore ⁊esxiciẽs q̃ ña
eset oł quid sibi uellẽt ꝑcõtaba᷑. At ille en fanuliariꝰ ds ouibiio
su ꝯplattates aũt. Ne moleste accpias rancnis. Notte tili sats
t familiares sumꝯ. itera n ix nobe sapiẽtia altera asti¬
taz qrlt missae sumꝯ a qũo tetũ habitare ⁊ qe iicũdũ nolis
t say mũqa⁊ corde tuo habstatulũ xpadasti.

Expanded text:
phiae studiis apud Athenas floreret, uidit per soporem sedenti sibi et legenti duas decoras satis dextra laeuaque feminas consedisse. quas ille castitatis instinctu oculo toruiore respiciens quaenam essent et quid sibi uellent percontabatur. at illae eum familiarius et ambitiosius complectentes, aiunt: Ne moleste accipias, juvenis, notae tibi satis et familiares sumus: altera enim ex nobis Sapientia, altera Castitas dicitur: et missae sumus a Domino tecum habitare, quia jocundum nobis et satis mundum in corde tuo habitaculum praeparasti.
Abbreviated transcription (Latin):
cton farerat s nauigatos ac picula multũ detraretant u¬
tibꝰ parsimonia tamen se eoꝵ q̃ amiditatẽ locat modo
e diliges sui tutela ꝓdupit illũ ad senectutẽ mulio ꝓ hibe¬
tibꝯ ausis nalo sos puto platoui diligẽtide sua benesitco
ꝯtrgesso ꝙ natali suo decessie de curtũd unãs atq ortoge¬
sirũ ⁊ plenĩt sine ulla dedutoe. ꝯbeo magi qui forte aui¬
nͣᵐ erad Iumolaner̃t defacto amplioris fiuse sortꝭ ꝙ̃ hũ
urquae rati/ ꝙ ꝯpleuisset ꝑ fectisinũ nñm / ꝙ̃ nouẽ nouies

Expanded text:
ctoris fecerat, sed navigationes ac pericula multum detraxerant viribus; parsimonia tamen et eorum, quae aviditatem evocant, modus et diligens sui tutela perduxit illum ad senectutem multis prohibentibus causis. Nam hoc scis, puto, Platoni diligentiae suae beneficio contigisse, quod natali suo decessit et annum unum atque octogensimum inplevit sine ulla deductione. Ideo magi, qui forte Athenis erant, inmolaverunt defuncto, amplioris fuisse sortis quam humanae rati
Abbreviated transcription (Latin):
aid oculẽtia q̃limꝯ. Ergo tata descedẽs ut lateat rrahit se
sanguinẽ / qͥ uelut carruͦ sꝑ uehit᷑ ho demerso humor de¬
lunior niti remanet de id palescit. Ideo timetes Rtren¬
y untii aice strorsũ tugiẽs nemos reliũqt qͥbꝯ tenebat
fortitudo mẽbroꝵ: S ide saltu tiuoris agitant᷑. Nuit Si
laxamet̃ uẽtris comitat᷑ tuuorẽ / qr musculi quibꝰ relti
laxãt uicla quibꝰ retamẽta usq ad Segestionis oxtun¬

Expanded text:
occulentia quaerimus. Ergo tota descendens, ut lateat, trahit secum sanguinem, quo velut curru semper vehitur. Hoc demerso humor dilutior cuti remanet, et inde pallescit. Ideo timentes e animae introrsum fugiens nervos relinquit quibus tenebatur fortitudo membrorum, et inde saltu timoris agitantur. Hinc et laxamentum ventris comitatur timorem, quia musculi quibus claudlaxant vincula quibus retrimenta usque ad egestionis oppo
Abbreviated transcription (Latin):
drat ilaq sibĩ qͥsq quotiẽs latessit᷑ Nia qͥd potẽtior sũ philixpo.
le tame i pune maledictũ ẽ. uãqued ⁊ domo mea plus possũ
puot detas ex cuset foemina sexꝯ. extraneñ libertas. domesticũ
allas osfrdi  fecag qd diñ taliq̃. Cuuetꝰ ẽ fert qd uoluit. Iniuu¬
usuo uenitt . dubiũ quĩ se exemerit turbae ⁊ altiꝰ steterit qͥsq
dosygrerit lacessentes. ꝓprͥn ẽ magnitup uere nõ sentire ꝓcussũ¬

Expanded text:
at itaque sibi quisque, quotiens lacessitur : " Numquid potentior sum Philippo ? Illi tamen impune male dictum est. Numquid in domo mea plus possum garrulis ? Puerum aetas excuset, feminam sexus, extraneum libertas, domesticum alias offendit, feramus quod dinon veniet in dubium, quin se exemerit turbae et altius steterit quisquis despexit lacessentis. Proprium est magnitudinis verae non sentire percussu
Abbreviated transcription (Latin):
ydito s nceo olatois asserã e. Haec eo diata sut ut
apta rõe ꝯstaret Neq plauiniõ siño tribꝰ.Neq sonetatẽ sine
quattuor posse uinari Ergo Septenareꝰ nũꝗͣ geminã li
obtinet Uincẽdĩ qr ambae xartes eĩ uincula prima sortae sut
hemartꝰ cũ una meddetate/. q̃teruarꝯ cũ duabꝰ hũtĩ alco
aut talẽa q̃ uisis tactidie pañant Hoꝵ poraitribꝰ ĩcre
liñ la Ilgficies. aut ex plauitie soliditas tera oro
botae ꝯcori ꝯcretione oalescut̃. Mt nõ om̃ corxini tres t
qmressonez. Loq tudo latitudo ꝓfuditas

Expanded text:
ociantur. Haec eo dicta sint ut aperta ratione constaret neque planitiem sine tribus neque soliditatem sine quattuor posse uinciri. Ergo septenarius numerus geminam uim obtinet uinciendi, quia ambae partes eius uincula prima sortitae sunt, ternarius cum una medietate, quaternarius cum duabus. Hinc in alio aut talia quae uisum tactumue patiantur. Horum priora tribus increlinea superficies, aut ex planitie soliditas. Altera ulentae concordi concretione coalescunt. Nec non omnium corporum tres sunt dimensiones: longitudo, latitudo, profunditas
Abbreviated transcription (Latin):
ps sapĩae trartutꝰ elimiuat. Ex his atꝰ q̃ ad qͣndã sit¬
turs speno stellectũ legẽte hortãt᷑ fit scdã discretio. In qͥboba
ngo g̃lexit it sut̃ fabillae Esopi fabula elegatia futidis
iAastres At ĩ aliis arguuiẽtũ quidi fudat᷑ uerĩ soliditate
ħ hac ix̃a ueritas ꝑͦ q̃dã ꝯposita d fita ꝓfert᷑. dt haec
sa uocant Narratro fabulosa. nõ fabula. Ut sut recimomaꝵ
satia tlesiodi. et orphei q̃ de deoz ꝓgeuie atuue narrat᷑
It miystita pytha goreoꝵ sensa referãt.¬

Expanded text:
e tractatus eliminat. Ex his autem quae ad quandam uirtutum speciem intellectum legentis hortantur fit secunda discretio. In quibusdordo contexitur, ut sunt illae Aesopi fabulae elegantia fictionis illustres, at in aliis argumentum quidem fundatur ueri soliditate, sed haec ipsa ueritas per quaedam composita et ficta profertur, et hoc iam uocatur narratio fabulosa, non fabula, ut sunt caerimoniarum sacra, ut Hesiodi et Orphei quae de deorum progenie actuue narrantur, ut mystica Pythagoreorum sensa referunt
Abbreviated transcription (Latin):
cõẽs uestigiũ uesset execrabat᷑ atq oderat. Cosularem
uisꝵ ad genua procũbẽtem ĩdignatꝰ effugit Iauto ĩpeti
ut illã assurgẽdo resuxinũ sterue̾t. Colloquia uł fami¬
liaua uł publiça dterruꝑe ⁊ e uestigiõ emẽdare solitꝰ si
quid gloriosiꝰ de se ꝯtinerẽt. Dominũ qda locauerit
edixit na deiitexs eñ ꝑ ꝯtumeliã appellaret. Bceda¬
qlter occupatõs eiq̃ sacras. alter eo auctore senatũ adiisse
memorabat. Itrũq redargui̾t : et ꝓ auctore suasore: ꝑ

Expanded text:
tionis vestigium inesset execrabatur atque oderat. 4 Consularem virum ad genua procumbentem indignatus effugit tanto impetu, ut illum in assurgendo resupinum sterneret. 5 Colloquia vel familiriosius continerent. Dominum quidam vocaverat: edixit ne deinceps eum per contumeliam appellaret. Alter occupationes eius «sacras, alter eo auctore senatum se adisse» memorabat: utrunque redarguit et «pro auctore suasorem, pro
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uos quibꝰ ⁊ctor maris atq tarrae
Iuz dedĩt magnũ neg̃ atq sitte
ponite ĩ flatos tunũdos q uultꝰ
diutq̃d a robĩt ninor extimescit. uto¬
Maior hͦ uobꝰ dñꝰ nĩnat᷑¬

Expanded text:
os, quibus rector maris atque terre ius dedit magnum necis atque vite, ponite inflatos tumidosque vultus: quicquid a vobis minor extimescit maior hoc vobis dominus minat
Abbreviated transcription (Latin):
ualere:⁊ mẽtꝭ ł rãbꝰ excitati: ⁊ qͣsi diuino quoda sp̃tu afflati
Quare sus iure nẽ ille sumꝰ suuctos axxellat poetas ꝙ
qͣsi deore aliqͦ dono atq mumere ꝯmẽdati nobis ei guleaua
sit gͦ feniã ^adices sanctũ apd̾ nos humam ssimos hõie
i poete nõ qd̾ utꝙ uulla unꝙ barbaties uiolauit. Pa

Expanded text:
 mentis viribus excitari et quasi divino quodam spiritu inflari. qua re suo iure noster ille Ennius 'sanctos' appellat poetas, quod quasi deorum aliquo dono atque munere commendati nobis esse videantur. sit igitur, iudices, sanctum apud vos, humanissimos homines, hoc poetae nomen quod nulla umquam barbaria violavit. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
anete ut dociimꝰ mediũ xlã teiẽte/ horã fuisse mrãdi
nascẽtꝭ Caucro gestãte tuc̃ lunã. pꝯhͦ sol cũ leone orieba᷑
a mercurĩo uirgo libra cũ uenere. Mars erat ĩ scorpio.
Sagitariũ iuxit abtinebat. In Caxricorno saturnꝰ mauebat
Sic̃ factũ ẽ ut suũ ꝯuli eoꝵ signoꝵ dñi ĩe Picãt᷑ Iu qͥbꝰ
ũ mãdꝰ nascerẽ fuisse credũt᷑. Y In ob luminibus¬

Expanded text:
diximus, medium caeli tenente, horam fuisse mundi nascentis, Cancro gestante tunc lunam. Post hunc sol cum Leone oriebatur, cum Mercurio Virgo, Libra cum Venere, Mars erat in Scorpio, Sagittarium Iuppiter obtinebat, in Capricorno Saturnus meabat. Sic factum est ut singuli eorum signorum domini esse dicantur in quibus, cum mundus nasceretur, fuisse creduntur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
rerue s ĩ mari lõge. Nõ ꝯxetĩt haet tex õto
hic̃ liber legp̃ fit/ ꝓphetiã tamẽ nõ est gẽt
Unĩꝰ. Sxeb em̃ hae om̃ fiuiũ terrae ẽ et qͣtũ¬
q se zabitabilis mñdi hꝰ̃ tẽxerie exfedit
exterui maris isula . hꝯ̃ nõis i itute re¬

Expanded text:
rrae et in mari longe. non competit haec oratio hic liber legis sit, prophetia tamen non est gentis unius. spes enim haec omnium finium terrae est; et quacumque se habitabilis mundi huius temperies extendit, externi maris insulae in
Abbreviated transcription (Latin):
uł cũ bouo oꝑq̃ facĩnors mali nomẽ ascribi᷑
ẽ s fallax et subdolũ. e sub sp̃e bonae io¬
iutatꝭ in alitiae opatõe desceuiẽs. Et difficile
ẽ cau̾ere a talibꝯ qui sas nõĩe fiatrũ
mimiti sũt sub noĩe rãmito ⁊ lostes
sut. sub filioꝵ sỹe parricide sũt.

Expanded text:
uel cum bono operi facinoris mali nomen adscribitur, ae opus est, sed fallax et subdolum et sub specie bonae uoluntatis malitise operatione desseuiens. et difficile est cauere a talibus, qui sub nomine fratrum inimici sunt, sub nomine amicorum hostes sunt, sub filiorum specie parricidae su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpheta uirẽ ꝓ humanis corpibꝰ nũcupari
dcio ĩ enãgeliis dicẽte. Nemo igt intet
uinũ nouũ ĩ utres ueteres. Et nõ ambigi
eũ ĩ itubꝰ corꝑa ĩ pectalꝭ sum̃ uiterna
momorasse. Per ꝯtinẽtide at̾ scudiũ fagẽt
fi deliũ corꝑa nã calore noe ĩteriolis eptrimh
utres erũt fregiadi. q̃ cũ ĩtiisemꝰ ꝑ nã / ui

Expanded text:
t utrem pro humanis corporibus nuncupari, domino in euangeliis dicente: nemo, inquit, mittit u num nouum in utres ueteres. et non ambigitur eum in utribus corpora in peccatis suis ueterna memorasse. per autem studium frigent fidelium corpora et calore naturae interioris extincto utres erunt frigi
Abbreviated transcription (Latin):
nare curabo. duo qͦ illa st̾ suodꝰ et fructꝰ. Et modꝰ
qudt̃ deĩ exinanicĩt ẽ: fructꝰ uero nr̃i de illo tepletio. Hot
meditati sanctar spei seminariũ ẽ. illud̃ sũni amori ⁊tẽhuũ.
hed drit alcqͥs. ho ualuit oxꝰ suũ reꝑare treator absq ista
atq̃ odiosissimũ uiciũ ⁊ gratitudim d occasionẽ ultra rexiret
⁊ hõie.

Expanded text:
r erit . Duo ergo illa sunt, modus et fructus. Et modus quidem Dei exinanitio est; fructus vero, nostri de illo repletio. Hoc meditari, sanctae spei seminarium est; illud summi amoris incentivum.ed dicit aliquis: Non valuit opus suum reparare Creator absque istaatque odiosissimum vitium ingratitudinis occasionem ultra reperiret in homine.
Abbreviated transcription (Latin):
omitate p̃bentes at̃ discedentes a se iuse ad noctural
quietẽ. Nõ ꝑ õẽ spaciũ fetiaꝵ melidrẽ dieĩ ꝑotem
nes agĩtant: it̃a ut nuslũ diet txꝰ doctũ aliquid ol
lexebe ꝓferẽd uatuũ reliuqͣt᷑. S erĩt ⁊̃ mẽsa simo
Quo at̃ faciliꝯ q̃ ab oĩbꝰ dicta sũt axxarere ac seterui
possent/ deciũ de Postlininĩano quĩ uã ille simo / aut
ĩter qͦs fuisset scissitantẽ faciã¬

Expanded text:
comitate praebentes, nec discedentes a se nisi ad nocturnam quietem. Nam per omne spatium feriarum meliorem diei partem s conviviales agitant, ita ut nullum diei tempus docte aliquid vel lepide proferendi vacuum relinquatur: sed erit in mensa sermo Quo autem facilius quae ab omnibus dicta sunt apparere ac secerni possent, Decium de Postumiano, quinam ille sermo aut inter quos fuisset, sciscitantem fecimu
Abbreviated transcription (Latin):
quinta edicio diuinarum scripturarum inuenta ẽ
cuius auctor non appare:¬
Macrinus anñ a
Aurelius antoninus anñ ui sexta editio inuentãe
Naximus anñ u iste primus exmilitari corpore
absque decreo senatus imperator efficitur

Expanded text:
quinta editio divinarum Scripturarum inventa est cujus auctor non appareMacrinus anno uno. M. Aurelius Antoninus annis IIII. Sexta editio Nicopoli rMaximinus annis Iabsque decreto senatus, imperator efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
neurbem queihero solimam resticurat camque subno¬
minesuo helium uocat peridem tem pus aquila pontic
inter pres secundus poste abasi lidos herosi aru
Antominus pius ant̃xii iste ab ota lecagnomento¬
co accepit qui inomn regno romano caitu onibꝰ
incensis cunelexum debita relaxauit un segponr
pariuo appelutus ẽ eoregnante ualentinis s e
mar cion heres arces pluntur atque gallienus
medlicus pgamum genitus rome durus hab& ur
cat a fricarum aultor etezianus quo ȩreses encrati¬
sufficere sibi debere quod ipse imperar& inuitus.

Expanded text:
, urbemque Jerosolymam restaurat, eamque ex suo nomine Aeliam vocat. Per idem tempus Aquila Ponticus, interpres secundus post Septuaginta orituannos XXII. Iste ob hoc tale cognomentum accepit, quia in omni regno Romano cautionibus incensis cunctorum debita relaxauit, unde et Pater patriae appellatus est. Eo regnante Valentinus et Marcion heresiarces produntur atque Gallienus medicus Pergamo genitus Romae clarus habeturCataphrygarum auctor, et Tatianus, a quo haeresis Encratisufficere sibi debere quod ipse imperaret invitus.
Abbreviated transcription (Latin):
frequenter in uenies. modo duobus. modo tribus. modo
quattuor autquinque uersibus. non numquam sexuel septem
uel&iam pluribus adinuicem connexis. quale estillud
Loth sodomȩ fugiente chaos dumres picituxor
In statuammutata salis stupȩ facta remansit
Ad paenam conuersa suam quiane mor& rorsum
Noxia contem puui tansdis crimina mundi
Aspiciens saluandũ serit neo deb& arator:
Dignum opus exercens uultum in suatergarȩferre & arat
Insqrtem stature uiris quo sundi quȩ lectos

Expanded text:
frequenter inuenies, modo duobus, modo tribus, modo frequenter inuenies, modo duobus, modo tribus, modo quattuor, aut quinque uersibus, nonnumquam sex uel septem uel etiam pluribus ad inuicem conexis, quale est illud: Loth Sodomae fugiente chaos, dum respicit uxor, / in statuam mutata salis stupefacta remansit, / ad poenam conuersa suam: quia nemo retrorsum, / noxia contempti uitans discrimina mundi, / aspiciens saluandus erit, nec debet arator / dignum opus exercens uultum in sua terga referre Seduliu/ in septem statuere uiris, quos undique lectos
Abbreviated transcription (Latin):
pbulo sephi & huius modulatio carminis miserorum quaeri¬
monae congruit. ubi piioruersus ex am &er sequensest
pentam &er: quo generem & rifuerunt canticum deutero¬
nomi apudh ebrȩos : sed & psalmos cxviii &ł LIIII
es seseriptos namque librumbeatiob simplici exam& ro
suimptumesse as seuerant : Obseruanduestautem in car¬
minre eligiaco nequidum quam desensu uersus penta meri
remanent Inexplicatum quod in sequentiuersui ex amaro
neddatur S ed ueluterq sensibus ruis termin &ur
persus : ut sedubus: Cante mus so ciidño cantemus honorẽ
proutpo&ter ꝓluuenit conserantur Iuxta illud prosper
Solus peccator seruitmalȩ quilic& amplo.
ta en inuicem coniuncti & secuindus primodat subplo¬
mentum. Sequiturenim
coummens carnalinimium dominante tyranno
Tot seruit sce piris dedita quotuitiis
tuero in exametro carmine conaatenatio uersuum pluri¬
morum sol&esse gratissima: quod in aratore & sedulio

Expanded text:
philosophi, et huius modulatio carminis miserorum queriphilosophi, et huius modulatio carminis miserorum querimoniae congruit, ubi prior uersus exameter, sequens est pentameter. quo genere metri ferunt canticum deuteronomii apud Hebreos, sed et psalmos CXVIII et CXLIIII esse scriptos. namque librum beati Iob simplici exametro scriptum esse asseuerant. obseruandum est autem in carmine elegiaco nequid umquam de sensu uersus pentametri remaneat inexplicatum, quod in sequente uersu exametro reddatur, sed uel uterque sensibus suis terminetur uersus, ut Sedulius: cantemus, socii, domino, cantemus honorem,prout poetae placuerit, conserantur iuxta illud Prosperi: solus peccator seruit male, qui licet amplo / tamen inuicem coniuncti et secundus primo dat supplementum. sequitur enim: cum mens carnali nimium dominante tyranno / tot seruit sceptris dedita quot uitiist uero in exametro carmine concatenatio uersuum plurimorum solet esse gratissima, quod in Aratore et Sedulio
Abbreviated transcription (Latin):
aniter adherens ntautsine ipsius praesidionum¬
quam id positum uiderim m&rum dactslicum pentꝰ m&rũ
quodrecipits pondeum loco primo & secundo dattrlum
lo euomnibuas. cataleoton inmedio &infine ⁊ Huiue
utqunque ab solutos pedeseis in es sedoceant S pondeum siue
dsetn tan locoprino a secundo spondeum : tertiosenper. quarto
& quinto a napestos ueluti sidicas
Quaerite regnapoli qua erite regna poli:
Qaaraptẽ d actrlus regnapo dactr lur liquȩ spondeus Art
falapestus gnapoli anapestus . Quo dratone tius deni m& r
nfallor mius uideur es seconueniens cumuniuers. qui hocm&ro
cosi fune uer sumoninem in medio diui serint & duabus ꝓent meneris
sconstare uoluerint. Quarum prior  dactrlum siues pondeun
inuenterinutiaque regionerecipit ⁊ Posteriorsolos dactr los
inutraque. Hocautem & superius m&rum ubiiuncta fuerint
elediacum carmenuocatur Elegios namq: miseros a ppella sit

Expanded text:
ariter adhaerens, ita ut sine ipsius praesidio numariter adhaerens, ita ut sine ipsius praesidio numquam id positum uiderim, metrum dactylicum pentametrum, quod recipit spondeum loco primo et secundo, dactylum locis omnibus, catalecton in medio et in fine. huius ut quinque absolutos pedes eis inesse doceant, spondeum siue dactylum loco primo et secundo, spondeum tertio semper, quarto et quinto anapestum, ueluti si dicas: quaerite regna poli, quaerite regna poli, quaerite dactylus, regnapo dactylus, liquae spondeus, ritere anapestus, gnapoli anapestus. quod rationi eiusdem metri, ni fallor, minus uidetur esse conueniens, cum uniuersi qui hoc metro usi sunt uersum omnem in medio diuiserint, quem duabus pentimemeris constare uoluerint, quarum prior dactylum siue spondeum licenter in utraque regione recipit, posterior solum dactylum in utraque. hoc autem et superius metrum ubi iuncta fuerint, elegiacum carmen uocatur. elegios namque miseros appellant
Abbreviated transcription (Latin):
&rum dactilicum exam &rum. quod heroicumuocatur
Leo quod hocmaxime heroum hoc est uinorum fordum fac¬
tutanerait c&erisomnibus pulchrius celsiur quee st : Vnde
o pusculis : tam prolixis quam suc cinctis : tamuilibus quam no¬
bilibus aptumes secon sueuit : Constatautem exdactyrlo : & spon¬
deo ul trocheo: Itautrecipiat s̃ pondeum locis omnibus prae¬
terquintum dactilum prae terultimum : T rocheumuero loco
tantũ ultmo uel utquidam definiunt s pondeum ultimo
loco semper & i nomnibus pra&er quintum ł rocheum uero
nusquam : quia & si ultimabreuisest: patura tamen spondeum
facit aduotum po&anum: Quiut praediximus ultimam
uersusomnis syllabamin differenter accipiunt: Alio¬
quine legitimumnum erum uigino quattuor temporum uer¬
susexam&er non habebit qua e totillum ꝓ sui perfactione
haberedecebut : quothab& libra plena semiunciat
accepit  Pithium anteadictum eo quod apollonir oracus
illo suntm&ro edita : Huic cognatum ert & quasi famili¬

Expanded text:
rum dactylicum exametrum, quod et heroicum uocatur, eo quod hoc maxime heroum, hoc est, uirorum fortium, facta canerentur, ceteris omnibus pulchrius celsiusque est. unde opusculis tam prolixis quam succinctis, tam uilibus quam nobilibus aptum esse consueuit. constat autem ex dactylo et spondeo uel trocheo, ita ut recipiat spondeum locis omnibus praeter quintum, dactylum praeter ultimum, trocheum uero loco tantum ultimo; uel, ut quidam definiunt, spondeum ultimo loco semper et omnibus praeter quintum, trocheum uero nusquam, quia, etsi ultima breuis est natura, tamen spondeum facit ad uotum poetarum, qui, ut praediximus, ultimam uersus omnis syllabam indifferenter accipiunt. alioquin legitimum numerum XXIIII temporum uersus exameter non habebit, quia tot illum pro sui perfectione habere decebat, quot habet libra plena semiuncias. accepit, Pithium antea dictum, eo quod Apollinis oracula illo sint metro edita. huic cognatum est et quasi famili
Abbreviated transcription (Latin):
substantiuliter sunt ista indõ ⁊dest incor¬
rupoo inmor talitasli in commut abi lit as
inde &merito cuncte p̃ponitur creatusȩ
aliud pulcritudo quiu desiente pulchri cidine
homo mun& Hacꝑ hoc quiita intelligi diñcor¬
poreum eẽ credit. Dump ulcritudo & magnitudo
dĩ ipsesit dĩ Idẽo dr̃ dicitur simplex siue non ad¬
mit tendo qđ ab& seu quiu non ali ud est ipse & iliud
qđ in ipso est: Inor dinate dici seu conferre uicus caꝗ
do dicitur ꝓstulticia & nonẽ: apud dm̃ uero sum¬
ma sim plicitus est iuxta hanc regulam & c&ert
lungores a corpore : In pericia ab animo
luxuriũ auentre aciuitate sedicio. ado¬
imo dis cordia. & in comune acunctis rebus
& eorum que gessimus. Post dm̃ ueritate in colen¬
dum que sola homines dõ pximos ficcit
iusticiam : Ignem gladio ne confodiusiđs irctũ
uidelic& & tumidum animum uerbis male¬
dicis neleseris : Coronam minimȩ carpendan
id est leges urbium conseruundas Cornon

Expanded text:
substantialiter sunt ista in Deo, id est, incorsubstantialiter sunt ista in Deo, id est, incorruptio, immortalitas, incommutabilitas. Unde et merito cunctae praeponitur creaturae. aliud pulchritudo; quia, desistente pulchritudine, homo manet. Ac per hoc, qui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudo et magnitudo Dei ipse Deus sit. 6. Ideo Deus dicitur simplex, sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse, et aliud quod in ipso est. Inordinate dici seu conferri vitiis ea do dicitur pro stultitia, et non est. Apud Deum vero summa simplicitas est. Juxta hanc regulam, et caetera languor a corpore, imperitia ab animo, luxuria ventre, a civitate seditio, a domo discordia, et in commune a cunctis et eorum quae gessimus. Post Deum veritatem colendam, quae sola homines diis proximos facitjustitiam. Ignem gladio ne fodias. Iratum videlicet et tumidum animum verbis maledicis ne lacessas. Coronam minime carpendam, id est, leges urbium conservandas. Cor non
Abbreviated transcription (Latin):
actis male loquitur quimale uiuendo exemplis
quibene uiuendo alios instru&: semel malo loquitur
qui post uitium statim corrigitur. Bismaleloquitur
quie male uiuit & muleloquitur: Itẽ bis malelo¬
quitur qui & malu loquitur & malurefert cogita¬
tic : Item bismaleloquitur qui & bonum qđ debuit
non aegit & malum qđ non oportebatamisit. AC¬
Cummũ bonumds̃ ẽ quia in commutabilis ẽ
& corrumpt omnino non potest: Creaturae
bonumẽ sed non summumẽ quia mut ubilis
est : & dum sit quidem bonum non tamen
potest eẽ & summum: quidest dĩ inmortalitas
nisi eius in commit tabilitas Asam angeli
& unime inmortales sunt sedi inmie abiles nõ
sunt : Ideoq: solus dĩdicitur in mortalis quicso¬
lus in commutubilis : Nam anima moritur
dum deserente dõ debonum admalum muta¬
Nutubile ẽ quiu deinformi adformam
trtensit : quoduero non haba muterit̃
inputabile ẽ sic̃ dĩ utique est: pencac

Expanded text:
Factis male loquitur qui male vivendo exemplis Factis male loquitur qui male vivendo exemplis qui bene vivendo et alios instruit. 21. Semel male loquitur qui post vitium cito corrigitur. Bis male loquitur qui male vivit et male docet. Item bis male loquitur qui et male cogitat, et male refert cogitata. Item bis male loquitur qui et bonum quod debuit non egit, et malum quod non oportebat, admisit. Summum bonum Deus est, quia incommutabilis est, et corrumpi omnino non potest. Creatura vero bonum, sed non summum est 116, quia mutabilis est; et dum sit quidem bonum non tamen esse potest et summum. 2. Quid est Dei immortalitas, nisi ejus incommutabilitas? Nam et angeli et animae immortales sunt, sed immutabiles non sunt; ideoque solus Deus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis est. Nam anima moritur, dum, deserente Deo, de bono in malum mutamutabile est, quia de informi ad formam transit. Quod vero non habet materiam, immutabile est, sicut Deus utique est. Bene, ac
Abbreviated transcription (Latin):
U DNINODE IN DITENDIRAEIO
qua aut bene sentiendo quidbene ꝓfertur aut
nilil sentiendo nihil dicitur aut parum senuendo
loqucecitas solu ostenditur aut obtime sentiendo
Nonele gunter ꝓfertur qđ intellegitur. Item
quudri ꝑtitu est loquendi necio quauł bonũ
bene uł malũ mule seubonũ mule uł malum
bene ꝑfertur: ponum quidẽ bene loquitur qui ea
querectu funt humi liter adnuntiare uid&ur
Ialum male loquitur qui colib& flagitium
ꝑsuadere conictur: Ronum male loquitur
qui quod cumq rectum arrogunter predi care
sentitur : Malum bene loquitur qui uli qđ
nurrando icium de cestutur ut abeo homines
auertantur: Corde beneloquitur qui caritatẽ
non simulut: Orebeneloquit᷑ qui ueritatẽ ad nuntiat
ꝑactis bene loquitur quialiis bonis exemplisȩdi¬
ficat. cordemale loquitur qui interius cogitati¬
ones oxias meditatur & cogitat: Linguam aleloqui¬
tur quippt̃ qđ malȩ agit  plagellatur & murmunit

Expanded text:
uadrimoda est dicendi ratio, cum aut bene sentiendo quid bene profertur, aut nihil sentiendo nihil dicitur, aut parum sentiendo loquacitas sola ostentatur, aut optime sentiendo non eleganter profertur quod intelligitur. 16. Item quadripartita est loquendi ratio, qua vel bonum bene, 230 vel malum male, seu bonum male, vel malum bene profertur. 17. Bonum quippe bene loquitur, qui ea quae recta sunt, humiliter annuntiare videtur. Malum male loquitur, qui quodlibet flagitium persuadere conatur. Bonum male loquitur, quid quodcunque rectum arroganter praedicare sentitur. Malum bene loquitur, qui aliquod narrando vitium detestatur, ut ab eo homines avertantur. 18. Corde bene loquitur, qui charitatem non simulat. Ore bene loquitur, qui veritatem annuntiat. Factis bene loquitur qui alios bonis exemplis aedificat. 19. Corde male loquitur qui interius cogitationes noxias meditatur et cogitat. Lingua male loquitur qui pro eo quod male agit flagellatur, et murmurat.
Abbreviated transcription (Latin):
neredeas post mortẽ uitam istam non desi de¬
res. Peruiam publicam ne ambules i dest
nemultorum sequaris errores : Irundinem
indomo non recipiendã iđẽ garrulos & urr¬
bosos homines sub eodem tecto non habendos
Onenatis suꝑ ponendum honus. deponen¬
tibus non conmunicandũ: Aduirtutem¬

Expanded text:
est, post mortem vitam istam ne desideres. Per viam publicam ne ambules; id est, ne multorum sequaris errores Al. errorem. Hirundinem in domum non suscipiendam; id est, garrulos et verbosos homines sub eodem tecto non habendos. Oneratis superponendum onus: deponentibus non communicandum; id e
Abbreviated transcription (Latin):
festum rrt̃ Liberos & filios hoc̃. quod fili mascelino ge¬
nere panuntur liberi inutro ques&uo a quod filii innume¬
num singularem seua cari posint nenio enim dicit qui haba
filium unum libeam abe item qđ filii pro miscu& oñis
condiciones intellaruntur ingenu quam serui liberi non
didie dulcȩ enim meldicimus & suauę acetum

Expanded text:
Inter liberos et filios hoc interest, quod filii masculino genere ponuntur, liberi in utroque sexu; et quod filii in numero singulari vocari possunt. Nemo enim dicit, qui habet filium, unum liberum habeo. Item, quod filii promiscue omnis conditionis intelliguntur, tam ingenui quam servi; liberi non dulce. Dulce enim mel dicimus, et suave acetum,
Abbreviated transcription (Latin):
a quo insma elitarum gens qui postea agaren
Hoc tempore regnum gregorum inchoat ubi
primus regnauit enacus cuius filius fuit foro¬
neus rex qui primus ingrecia leges iudiciaꝙ
conscripsit: histemporibus aput lacum crito¬
nidem mineruu inspeciȩ uirginali appar¬
uisse describitur:¬

Expanded text:
a quo Ismaelitarum gens qui postea Agareni, a quo Ismaelitarum gens qui postea Agareni, Hoc tempore regnum Graecorum inchoat, ubi primus regnavit Inachusneus rex, qui primus in Graecia leges iudiciaque conscripsit. His temporibus apud lacum Tritonidem Minerua in specie uirginali apparuisse scribitur
Abbreviated transcription (Latin):
turris aedificata est facta que lingarum diuisio i
Huius turris altaitudo uchaxiui dicitur tanere passuã
paulatim alatioribus in angustis coartatu ut pondo
inminens facilis suftentaret discribunt ibitem¬
pla mab more alapidibus preciosis auro que
diftincta & multa aliaque uidentur in credibilia
Hanc turrem nebroth gigans construxit
quipost confusionem lingarum migneuit inde ipsas
eosque ignem colere docuit ñ dec hxxni
falechanñ exit genuit regau histemporibus primũ
templa construsta sunt & quidam principes gentium
assiriorum scinorumꝙ exoritur sedprimus in as¬
sirus regnauit: uelus quemquidam saturnum &¬
istimant primus insiciliu agaleus a quo agilea
nuncupataẽ que actenꝰ pelo penensis uocatur¬
Tahͥte anñ hxx genuit abrecham sub quororo as
tres magies inuentor artis annino rege occiditur
siriorum ȩdificantur
abrocham anñe genuit i sacce exarra libent
nam primum exancillic agar genuerat his mahel

Expanded text:
turris Babel aedificata est, factaque linguarum divisio. Hujus turris altitudo quatuor millia dicitur tenere passuum, paulatim a latioribus 69 in angustias coarctata, ut pondus imminens facilius sustentaretur. Describunt ibi templa marmorea, lapidibus pretiosis, auroque distincta, et multa alia, quae videntur incredibilia. Hanc turrim Nembrot gigas construxit, qui post confusionem linguarum migravit inde ad Persas, eosque ignem colere docuit. 10. 2773 Phaleg, annorum CXXX, genuit Rehu. His temporibus primum templa constructa sunt, et quidam principes gentium,Assyriorum Sicyoniorumque exoritur. Sed primus in Assyriis regnavit 70 Belus, quem quidam Saturnum existimant, primusque in Sicyoniis Aegialeus, a quo Aegialea nuncupata est, quae hactenus Peloponnesus vocaturThare, annorum LXX, genuit Abraham. Pertres, magicae inventor, a Nino rege occiditur:syriorum aedificantur Abraham annorum C, genuit Isaac, ex Sara libera. Nam primum ex ancilla Agar genuerat Ismael,