comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
proximum facit. nec egentem deserit:
quia ipsius ẽ terra & plenitudo eius:
exqua omnib omnia uissit ẽẽ cõmu¬
nia. Hec sunt nr̃orũ temporum bona:
que in totum uł intranquillitate p̃¬
sentiũ. uł in spe futurorũ. uł inꝑrofu¬
gio cõmuni. ñ habuere maiores: ac ꝑ
hoc incessabilia bella gesserunt: quia
mutandarum sedium cõmunione ñ
libera. ꝑsistendo insedib suis. aut in¬
feliciter necati sunt: aut turpiter ser¬
uierunt. Quod clarius prestantiusq
ipseis ueterum gestis ꝑ ordinem expli¬

Expanded text:
proximum facit, nec egentem deserit, proximum facit, nec egentem deserit, quia ipsius est terra. et plenitudo eius, ex qua omnibus omnia iussit esse communia. haec sunt nostrorum temporum bona: quae in totum uel in tranquillitate praesentium uel in spe futurorum uel in perfugio communi non habuere maiores, ac per hoc incessabilia bella gesserunt, quia, mutandarum sedium communione non libera, persistendo in sedibus suis aut infeliciter necati sunt aut turpiter seruierunt. quod clarius promptiusque ipsis ueterum gestis per ordinem expli
Abbreviated transcription (Latin):
timeo deos hospitis mei. ñ timeo relig.¬
onem eius nece mea. Non habeo talem
qualem ꝑtunescam locum. uͥ & pos¬
sessori liceat ꝑpetrare quod uelit. & ꝑ¬
regrino non liceat adhibere quod con¬
uenit: u sit uis hospicũ quod meumis
sit. Unus ds̃ qui temporib quib ipse in¬
notescere uoluit. hanc regni statuit uni¬
tatem: ab omnib & diligitur & timetur
Cedem leges que um deo subiecte sunt:
ubiq dominantur. Ubicumq innotus
accessero repentinam ium tanquam des¬
titutus ñ ꝑtimesco. Inter romanos ut
dixi romanus. in ter ap̃ianos xp̃ianus
inter homines homo: legib imploro rẽ¬
publicam. religione conscientiam. cõmu¬
nione naturam. Utor. temporarie omĩ
terra quasi patria: quia que uera ẽ &
illa quam amo patriam interra peni¬
tus ñ ẽ. Nichil ꝑdidi: uͥ nichil ama¬
ui. Totumq habeo quem diligo mecũ
c̃: macime quia & apud om̃s idemẽ
Qui me ñ modo notum omnib uerũ &̃

Expanded text:
timeo deos hospitis mai, non timeo religitimeo deos hospitis mai, non timeo religionem eius necem meam, non habeo talem quem pertimescam locum, ubi et possessori liceat perpetrare quod uelit et peregrino non liceat adhibere quod conuenit, ubi sit ius hospitis quod meum non sit; unus Deus, qui temporibus, quibus ipse innotescere uoluit, hanc regni statuit unitatem, ab omnibus et diligitur et timetur; eaedem leges, quae uni Deo subiectae sunt, ubique dominantur; ubicumque ignotus accessero, repentinam uim tamquam destitutus non pertimesco. inter Romanos, ut dixi, Romanus, inter Christianos Christianus, inter homines homo legibus inploro rempublicam, religione conscientiam, communione naturam. utor temporarie omni terra quasi patria, quia quae uera est et illa quam amo patria in terra penitus non eat. nihil perdidi, ubi nihil amani, totumque habeo, quando quem diligo mecum est, maxime quia. et apud omnes idem est, qui me non modo notum omnibus uerum et
Abbreviated transcription (Latin):
cum polimestore suo usq ad propinqͥs
hospites suos scelerata: Et ne antiqui¬
tatib uidear immorari testis ẽ roma
de pompeio interfecto: testis egiptus
de interfecto rege ptholomeo. Michi
autem pruna qualiscumq motus ꝑ¬
turbatione fugienti quia de confugi¬
endi stacione securo. ubiq patria. iͥq
lex. & religio mea ẽ: nunc me affricatã
libenter excepit. quam confidenter ac¬
cessi. Nunc me inquam ista affrica ex¬
cepit: pace simplici. sinu proprio. iu¬
re communi. De qua aliquando dictũ
&̃ uere dictum ẽ. hospicio prohibemur
arenȩ. bellacient. primaq uetant con¬
siftere terra: nunc ultro ad suscipiendos
socios religionis & pacis sue beniuolum
late gremium pandit. atq ultro fessos
quos foueat inuitat. Latitudo orien¬
tis. septemtrionis copiositas. meridia¬
na diffusio. magnarum insularum
largissime tutissimeq sedes: mei iuris
& nominis sunt. Quia ad xp̃ianos & i¬
manos romanus & xp̃ianus accedo. ñ

Expanded text:
cum Polymestore suo usque ad propinquos cum Polymestore suo usque ad propinquos hospites scelerata? et ne antiquitatibus uidear immorari, testis est Roma de Pompeio interfecto, testis Aegyptus de interfectore Ptolemaeo. Мihi autem prima qualiscumque motus perturbatione fugienti, quia de confugiendi statione securo, ubique patria, ubique lex et religio mea est. nunc me Africa tam libenter excepit quam confidenter accessi; nunc me, inquam, ista Africa excepit pace simplici, sinu proprio, iure communi, de qua aliquando dictum et uere dictum est hospitio prohibemur harenae, Bella cient primaque uetant consistere terra; nunc ultro ad suscipiendos socios religionis et pacis suae beniuolum late gremium pandit atque ultro fessos, quos foueat, inuitat. latitudo orientis, septentrionis copiositas, meridiana duffusiodiffusio, magnarum insularum largissimae tutissimaeque sedes mei iuris et nominis sunt quia ad Christianos et Romanos Romanus et Christianus accedo. non
Abbreviated transcription (Latin):
bis gottos eẽ: audiat & intelligat qͣnto
aliter quam circa se ipsum agitur. sibi
ẽẽ uiddeatur. Oum cum toto orbe bella¬
feruebant. queque prouintia suis re¬
gib suisq legib suisq morib utebat᷑.
nec erat societas affectionum: iͥ diffi¬
debat diuersitas potestatum. ꝑ ostre¬
mo solutas & barbaras gentes quis tan¬
dem ad societatem ad duceret. quas di¬
uersis sacrorum ritib institutas: etiã
religio separabat: Si quis gͥ tunc a cerbi¬
tate malorum uictus patriam deseru
it. quẽ tandem ignotum locum igno¬
tus adiit: quam gente generaliter ho¬
stem hostis orauit. cui se congressu pri¬
mo credidit. ñ societatis nomine unui¬
tatus. ñ conmunione uiris adductus.
ñ religionis unitate securus: An pa¬
rum exempli dederunt busiris inegip¬
to peregrinorum infeliciter in curren¬
tium impiissimus unmolator. crude¬
lissuma circa aduenas diane tauricȩ li¬
tatio. s magis sacra crudelia thracia.

Expanded text:
bis Gothos esse, audiat et intellegat, quanto bis Gothos esse, audiat et intellegat, quanto aliter quam circa se ipsum agitur sibi esse uideatur. Olim cum bella toto Orbe feruebant, quaeque prouincia suis regibus suis legibus suisque moribus utebatur, nec erat societas adfectionum, ubi dissidebat diuersitas potestatum; postremo solutas et barbaras gentes quid tandem ad societatem adduceret, quas diuersis sacrorum ritibus institutas etiam religio separabat? si quia igitur tunc acerbitate malorum uictus patriam cum hoste deseruit, quem tandem ignotum locum ignotus adiit? quam gentem generaliter hostem hostis orauit? cui se congressu primo credidit, non societate nominis inuitatus, non communione iuris adductus, non religionis unitate securus ? an parum exempli dederunt Busiris in Aegypto peregrinorum infeliciter incurrentium impiissimus immolator, crudelissima circa aduenas Dianae Tauricae litora sed magis sacra crudelia, Thracia
Abbreviated transcription (Latin):
ad quieuiinus consolamur. Maiores
nr̃i bella gesserunt. bellis fatigati pa¬
cem petentes: tributa optulerunt. Tri¬
butum precium pacis ẽ. Nos tributa
dependunus: ne bella paciamur. ac ꝑħ
inportu ad quem illi tandem ꝓ euadẽ¬
dis malorum tempestatib confugert̃.:
nos consistimus & manemus. Igitur
ciora illis uidemus: qui quod illi ulti¬
me delegerunt: nos continue posside¬
mus. Inquietudo enim bellorum qͣ il¬
li attriti sunt: nobisis ignota ẽ. In ocio
autem quod illi post imperium cesa¬
ris natiuitatemq xp̃i teniter gusta¬
uerunt: nos nascunur & senescimus.
Quod illis erat debita pensio seruitutis.
nobis ẽ libera collatio defensionis. Tan¬
tumq inter ẽ inter preterita presen¬
tiaq tempora. ut quod roma inusu
uictoriȩ suȩ ferro extorquebat a nr̃is:
nunc inusum cõmunis rei publicȩ
conferat ipsa nobiscum. Aut si aba¬
liquo dicitur tolerabiliores parentib
nr̃is romauos hostes fuisse. quam no¬

Expanded text:
adquieuimus, consulamus. maiores adquieuimus, consulamus. maiores nostri bella gesserunt, bellis fatigati pacem petentes tributa obtulerunt: tributum pretium pacis est. nos tributa dependimus, ne bella patiamur, ac per hoc in portu, ad quem illi tandem pro euadendis malorum tempestatibus confugerunt, nos consistimus et manemus. igitur ciora illis ducimus, qui quod illi ultime delegerunt nos continue possidemus. inquietudo enim bellorum, qua illi attriti sunt, nobis ignota est. in otio autem, quod illi post imperium Caesaris natiuitatemque Christi tenuiter gustauerunt, nos nascimur et senescimus; quod illis erat debita pensio seruitutis nobis est libera conlatio defensionis, tantumque interest inter praeterita praesentiaque tempora, ut quod Roma in usum luxuriae suae ferro extorquebat a nostris, nunc in usum communis reipublicae conferat ipsa nobiscum. aut si ab aliquo dicitur tolerabiliores parentibus nostris Romanos hostes fuisse, quam no
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ obsidionũ fame exinaniti. inter fec¬
tis conuigib ac liberis suis. ob reme¬
dia miseriarum concursu misero ac
mutua cede iugulabant. Quid tunc
de suis temporib sentiebat: Ipsa pos¬
tremo dicat italia. cur ꝑ annos qua¬
dringentos romanis utiq suis con¬
tradixit. obstitit. repugnauit. si eoꝵ
felicitas sua infelicitas ñ erat. roma¬
stabat: Non requiro de innumeris di¬
uersarum gentium populis. dui antea
liberis. tunc bello uictis. patria adduc¬
tis. precio uenditis. seruitute dispersis:
quid tunc sibi maluerint. quid de ro¬
mauis opuiati sunt: quid de temporib
udicauerunt. Omitto de regib mag¬
magnarum opum. maguarum uiri¬
um. magne głȩ diu potentissimis.
aliquando captis. seruiliter cathena¬
tis. sub uigum missis. ante currum
actis. in carcere trucidatis: quorum tã
stultum ẽ exquirere sententiam. quã
durum ñ dolere miseriam. Nos in¬
quam ipsos uiteq nr̃e electionem. ciu

Expanded text:
lorum, obsidionum fame exinaniti, interfeclorum, obsidionum fame exinaniti, interfectis conjugibus ac liberis suis, ob remedia miseriarum concursu misero ac mutua cde suis temporibus sentiebat? ipsa postremo dicat Italia: cur per annos quadringentos Romanis utique suis contradixit obstitit repugnauit, si eorum felicitas sua infelicitas non erat Romastabat? non requiro de innumeris diuersarum gentium populis diu ante liberis, tunc bello uictis, patria abductis, pretio uenditis, seruitute dispersis, quid tunc sibi maluerint, quid de Romanis opinati sint, quid de temporibus iudicarint. omitto de regibus \'magnarum opum, magnarum uirium, magnae gloriae, diu potentissimis, aliquando captis, seruiliter catenatis, sub iugum missis, ante currum actis, in carcere trucidatis: quorum tam stultum est exquirere sententiam, quam durum non dolere miseriam. nos, nos inquam ipsos uitaeque nostrae electionem, cui
Abbreviated transcription (Latin):
urbis beatitudo. intanta mole infelici¬
tatis ꝑ quam agitur tocius orbis euer¬
sio: Aut si ideo feliciora putantur. quã
unius ciuitatis opes aucte sunt. cur
non pocius infelicissuna iudicantur
quib miserabili uastatione multaꝵ
ac bene institutarum gentium poten¬
tissima regna cetiderunt: Anforte a¬
liud tunc. carthaginensib uidebat᷑
cum post annos centum .x.x. quib
modo bellorum clades. mͦ pacis condi¬
tiones ꝑhorrescentes. nunc rebelli in¬
tentione. nunc supplici. belliᷤᷤ pacem.
seris ciub passim se inignem ultima
desperatione iacientib: unus rogus
tota ciuitas fuit. Cui etiam nunc si¬
tu parue menib destitutȩ: pars mi¬
seriarum ẽ audire quid fuerit. E dat
hispania sentenciam suam. cum ꝑ an¬
nos ducentos. uͥq agros suos sangui¬
ne suo rigabat. importunumq hostẽ
ultro hostiatim inquietantẽ nec re¬
pellere poterat nec sustinere: cum se
sui diuersis urbibꝰ ac locis fracti cede bel¬

Expanded text:
urbis beatitudo in tanta mole infeliciurbis beatitudo in tanta mole infelicitatis, per quam agitur totius orbis eversio? Aut si ideo felicia putantur, quia unius civitatis opes auctae sunt, cur non potius infelicissima judicentur, quibus miserabili vastatione multarum ac bene institutarum gentium potentissima regna ceciderunt? An forte aliud tunc Carthagini videbatur, cum post annos centum et viginti, quibus modo bellorum clades, modo pacis conditiones perhorrescens, nunc rebelli intentione, nunc suppliciis, bello pacem, seris civibus passim se in ignem ultima desperatione jacientibus, unus rogus tota civitas fuit? cui etiam nunc, situ parvae, moenibus destitutae, pars miserarium est, audire quid fuerit. Edat Hispania sententiam suam, cum per annos ducentos ubique agros suos sanguine suo rigabat, importunumque hostem ultro ostiatim inquietantem, nec repellere poterat, nec sustinere: cum se, suis diversis urbibus ac locis, fracti caede bel
Abbreviated transcription (Latin):
inceps ꝑmoueri posse. quod
uictorie romane multarũ
gentium & ciuitatum ftra¬
ges crebrescunt: quãquã si
diligenter appendant. plus dampni
inuenient accidisse quã cõmodi. Ne¬
que enim parupendenda sunt toc
bella seruilia. socialia. ac cuualia. fu¬
gitiuorum. nullorum utiq fructiũ
magnarum tamen miseriarum. s
coniueo: ut quemadinodum uolut
ita ẽẽ uideatur. Unde abbitror eẽ dis¬
turos. Et quid his temporib beatius
quib continui triumphi celebres
uctorie. diuites prede. nobues pos¬
pe. magni ante currum reges. & lon¬
go ordine uicte gentes agebantur: Quib
breuiter respondebitur: & ipsos de tem¬
porib solere causari. & nos prohisdem
temporib instituisse sermonem. Que
tempora ñ uni tantum urbi attributa:
s orbi uniu̾so constat ẽẽ cõmunia. Ecce
quam feliciter roma uincit: tam infe¬
liciter quicquid ẽ extra romam uinci¬
tur. Quanti gͥ pendenda ẽ uita. hȩc la¬
boriose felicitatis. cui ascribitur unius

Expanded text:
inceps permoueri posse, quod uictoriae Romanae multarum gentium et ciuitatum strage crebrescunt. quamquam , si diligenter appendant, plus damni inuenient accidisse quam commodi. neque enim parui pendenda sunt tot bella seruilia, socialia, ciuilia, fugitiuorum, nullorum utique fructuum et magnarum tamen miseriarum. sed coniueo, ut quemadmodum uolunt ita fuisse uideatur; unde arbitror esse dicturos: ecquid his temporibus bquibus continui triumphi, celebres victoriae; divites praedae, nobiles pompae, magni ante currum reges, et longo ordine victae gentes 285 agebantur? Quibus breviter respondebitur, et ipsos de temporibus solere causari, et nos pro iisdem temporibus instituisse sermonem: quae tempora non uni tantum urbi attributa, sed orbi universo constat esse communia. Ecce quam feliciter Roma vincit, tam infeliciter quidquid extra Romam est, vincitur. Quanti igitur pendenda est gutta haec laboriosae felicitatis, cui ascribitur unius
Abbreviated transcription (Latin):
achaiȩ p̃sidia. destitutarum euersio¬
nem urbium p̾tore metello meditan¬
te: consul meminius repentinus ue
statim metello corinthum sine mora
expugnauit urbem toto tunc orbe
longe omnium opulentissimam
quippe que uelud tengius officina om¬
nium artificium atq artificiorum &¬
temporum & emptorium commune
asie atq europe ꝑ inulta retro scło fu¬
it. ẜ missa crudeliter etiam captiuis p̃¬
dandi licentia: sic: omuia cedib igni¬
busq completa sunt ut de murorum
ambitu quasi ecamino inunum api¬
cem cͤartatum exundaret incendiũ
Itaq plurima parte populi ferro flã¬
misq consumpta. reliqua subcoro¬
na uendita ẽ urbe uicensa muri fun¬
ditus diruti sunt. muralis lapis in
puluerem redactus ẽ. preda ingens
erepta. Sane cum propter multitudi¬
nem & uarietatem statuarum simu¬
lachrorumq in illo ciuitatis incendio
ꝑmixtam in unum auri. argenti. atq
eris omnia simulq metalla flu. risseñ

Expanded text:
Achaiae praesidia destitutarum euersioAchaiae praesidia destitutarum euersionem urbium Metello praetore meditante consul Mummius repentinus cum statim Metello Corinthum sine mora expugnauit, urbem toto tunc Orbe longe omnium opulentissimam, quippe quae uelut officina omnium artificum atque artificiorum et emporium commune Asiae atque Europae per multa. retro saecula fuit. permissa crudeliter etiam captiuis praedandi licentia sic omnia caedibus ignibusque conpleta sunt, ut- de murorum ambitu quasi e camino in unum apicem coartatum exundaret incendium. itaque plurima parte populi ferro flammisque consumpta reliqua sub corona uendita est; urbe incensa muri funditus diruti sunt; muralis lapis in puluerem redactus, praeda ingens erepta est. sane cum propter multitudinem et uarietatem statuarum simulacrorumque in illo ciuitatis incendio permixta in unum auri argenti atque aeris omniaque simul metalla fluxissent,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ eodem anno quo cartha¬
go deleta ẽ. gneo. cornelio.len¬
carthaginis. euersio corinthi. subsecu¬
ta ẽ: duarumq potentissimarum ur-¬
bium paruo unius temporis interual¬
colluxit incendium. Nam cum metel¬
lus pretor. acheos boeciosq coniunctos
duobus bellis hoc ẽ primo apud termo
septem milia cesa. clauduis historicus
refert. ualerius autẽ & anthias. in acha¬
ia pugnatum ẽẽ. & .xix. milia achenoꝵ
cum duce suo dieo cecidisse confirmant.
polibius achuius quamuis tunc inaf¬
frica cum scipione fuerit. tamem quia
domesticam cladem ignorare ñ potuit.
semel inachaia pugnatum critolao du¬
centem ex archadia militem: ab eodẽ
metello pretore oppressum cum exerci¬
tu docet. S de uarietate discordantiũ
historicorum. aliquanta iam dixximus
quorum sufficiat detecta hȩc & male
notata mendatiorum: quia parum eẽ¬
inceteris credendum euidenter osten¬
dunt. qͥ in his quoq que ipsi uidere di¬
uersi sunt. Igitur post exctincta tocius

Expanded text:
o quo Carthago deleta est, Cn. Cornelio LenCarthaginis eversio Corinthi subsecuta est: duarumque potentissimarum urbium parvo unius temporis intervalcolluxit incendium. Nam cum Metellus Praetor Achaeos, Baeotiosque convictos duobus bellis, hoc est, primo apud Thermodo VII millia caesa Claudius historicus refert. Valerius etiam Antias in Achaia pugnatum, et viginti millia Achaeorum cum duce suo DiPolybius Achiuus quamuis tunc in Africa cum Scipione fuerit, tamen, quia domesticam cladem ignorare non potuit, semel in Achaia pugnatum Critolao ducentem ex Arcadia militem ab eodem Metello praetore oppressum cum exercitu docet; sed de uarietate disoordantium historicorum aliquanta iam diximus, quorum sufficiat detecta haec et male nota mendaciorum nota, quia parum credendum esse in ceteris euidenter ostendunt qui in his quoque, quae ipsi uidere, diuersi sunt — igitur post extincta totius
Abbreviated transcription (Latin):
leges nouis constitutionib temꝑauit.
Postremo inpannonia constitutus: re
pentino morbo diem obiit.
nno ab urbe condita nongente¬
cõmodus quintus decimus ab au¬
gusto patri successit in regnum: mansitq
in eo annis tredecim. Aouersum ger¬
manos: bellum feliciter gessit. Ceterũ
ꝑ omnia luxcuriȩ ce obscenitatis dede¬
core deprauatus. gladiatoriis quoq ar¬
mis sepissime in ludo pugnauit: & in
amphiteatroferis sese frequenter ob¬
iecit. Interfecit etiam quam pluri¬
mos senatores: maxxime quos animad
uertte nobuitate industriaq excellere.
flagitia regis pena urbis insequitur.
Nam fulmine capitolium ictum exx
quo facta inflãmatio bibliothecã
illam maiorum cura studioq compo¬
sitam. edesq alias iuxta sitas rapaci tur¬
bine concremauit: deinde aliud incen¬
dium postea romȩ exortum edemues¬
te & palacium plurimãq urbis partẽ
solo coequauit. Commodus cunctis in¬
cõmodus in domo uestali strangulat᷑

Expanded text:
leges novis constitutionibus temperavit: leges novis constitutionibus temperavit: postremo in Pannonia constpentino morbo diem obiit. Anno ab Urbe condita DCCCCommodus quintus decimus ab Augusto patri successit in regnum mansitque in eo annis xiii. aduersus Germanos bellum feliciter gessit. ceterum per omnia luxuriae et obscenitatis dedecore deprauatus, gladiatoriis quoque armis saepissime in ludo depugnauit et in amphitheatro feris sese frequenter obiecit; interfecit etiam quamplurimos senatores, maxvertit nobilitate industriaque excellere. Flagitia regis poena Urbis insequitur. Nam fulmine Capitolium ictum, exquo facta inflammatio bybliothecam illam, maiorum cura studioque compositam, aedesque alias iuxta sitas rapaci turbine concremauit. deinde aliud incendium postea Romae exortum aedem Vestae et Palatium plurimamque Vrbis partem solo coaequauit. Commodus cunctis incommodus in domo Vestiliani strangulatus
Abbreviated transcription (Latin):
nominis xp̃i quam subito magna
fidei constantia quidam milites ef¬
fusi imp̃ces palam fecerunt tanta
uis pluuiȩ effusa ẽ. ut romanos qui¬
dem largissime ac sine inuiria re¬
fecerit. barbaros autem crebris ful¬
minum ictib territos. p̾sertun cũ
plurimi eorum occiderentur in fil¬
gam coegerit: quorum derga roma¬
ni usq ad internitionem cedentes.
gloriosissimam uictoriam ce omnib
penȩ antiquorum titulis p̾ferendam¬
rudi paruoq militum numero. seo
potentissimo xp̃i auxilio reportart̃.
Exristere etiam nunc apud plerosq
dicuntur littere imꝑatoris antonini:
uͥ adinuocationem nominis xp̃i. ꝑmi
lites xxp̃ianos: ce situn illam depulsã
& collatam fatetur fuisse uictoriã.
Idemq antoninus cõmodum filiũ
suum: assumpsit in regnum: p̃teri¬
ti etiam temporis ꝑ om̃s ꝓuincias tͥbu¬
ta donauit: omniaq simul fiscaliũ
negotiorum calumniosa monimenta
congesta in foro iussit incendi. seuioresq

Expanded text:
nominis Christi, quam subito magna nominis Christi, quam subito magna fidei constantia quidam milites effusi in preces palam fecerunt, tanta uis pluuiae effusa est, ut Romanos quidem largissime ac sine iniuria refecerit, barbaros autem crebris fulminum ictibus perterritos, praesertim cum plurimi eorum occiderentur, in fgam coegerit. quorum terga Romani usque ad internecionem caedentes gloriosissimam uictoriam et omnibus paene antiquorum titulis prudi parvoque militum numero, sed potentissimo Christi auxilio, reportarunt. Exstare etiam nunc apud plerosque dicuntur litterae imperatoris Antonini, ubi invocatione nominis Christi per milites Christianos et sitim illam depulsam, et collatam fatetur fuisse victoriam. Idemque Antoninus Commodum filium suum assumpsit in regnum. Praeteriti etiam temporis per omnes provincias tributa donavit, omniaque simul fiscalia negotiorum calumniosa monumenta congesta in foro jussit incendi, severioresque
Abbreviated transcription (Latin):
am pestilentia tanta uastauit: ut pa¬
sun tulle. agri atq oppida sine. cui¬
tore atq habitatore deserta. in runas
siluasq concesseri .nt. E xercitum uͦ
romanum cunctasq legiones ꝑlongi¬
qua late hiberna dispositas: ita con¬
sũptas ferunt ut marcomãnicum bel¬
lum quod continuo exortum ẽ non nͥ
nouo delectu militum quem tͥennia
iugiter apud carnuntium oppidum¬
marcus antoninus habuit. gestum
fuisse referatur. Hoc quidem bellum
prouidentia dei administratum eẽ.
cum plurimis argum̃tis tum p̾cipue
epła grauissimi ac modestissimi un¬
ꝑatoris aꝑtissimȩ declaratum ẽ. Nã
cum insurrexissent gentes im man¬
tate barbare. multitudine innume¬
rabiles. hoc ẽ marcomanni. quadi.
uuandali. sarmate. sueui. atq oĩs
pene gerinania. & inquadorumus¬
que ad fines progressus exercitus.
circumuẽtusq ab hostib ꝓpter aqͥ¬
rũ penuriã sitis p̾sentis plusquã hosti
ꝑiculum sustiueret: ad inuocationẽ

Expanded text:
am pestilentia tanta uastauit, ut paam pestilentia tanta uastauit, ut passim uillae, agri atque oppida sine cultore atque habitatore deserta in ruinas siluasque concesserint. exercitum uero Romanum canctasque legiones per longinqua late hiberna dispositas ita consumptas ferunt, ut Marcomannicum bellum, quod continuo exortum est, non nisi nouo dilectu militum, quem triennio iugiter apud Carnuntium Marcus Antoninus habuit, gestum fuisse referatur. Hoc quidem bellum, providentia Dei administratum esse, cum plurimis argumentis, tum praecipue epistola gravissimi ac modestissimi imperatoris apertissime declaratum est. Nam cum insurrexissent gentes immanitate barbarae, multitudine innumerabiles, hoc est Marcomanni, Quadi, Vandali, Sarmatae, Suevi, atque omnis pene Germania; et in Quadorum usque fines progressus excircumuentusque ab hostibus propter aquarum penuriam praesentius sitis quam hostis periculum sustineret: ad inuocationem
Abbreviated transcription (Latin):
cuno. marcus antoninꝰs uerus
quartus decimus ab augusto. regnũ
cum aurelio cõmodo fr̃e suscepit:
mansitq in eo annis decem &e nouẽ.
thos admirabili uirtutȩ & felicitate
ad id bellum profecꝰtus ẽ. Uolo geri¬
sus enun rex parthorum graui erup¬
tione armeniam. cappadociam. si¬
riamq uastabat. s aurelius cõmodꝰ
ꝑstrenuissimos duces magnis reb
gestis. seleutiam assiriȩ urbem suꝑ
hidaspem fluuium sitam. cum qua¬
dringentis milib hominum cȩpit
&e cum fr̃e de uictoria parthica tri¬
umphauit : ac ñ mutto post dum
cum fr̃e inuehiculo sedet. casu mor¬
bi quem apoplexiam g̾ci uocant suf¬
focatus interiit. Eo defuncto. marcꝰ
antoninus solus rei publicȩ p̾fuit.
s indieb parchici belli ꝑsecutiones
xp̃ianoᷤ quarta iã post nero¬
nem uice in asia ⁊ ingallia
graues p̾cepto eius extite¬
runt. multiq scõrum m̃ar¬
tirio coronati sunt. Secuta ẽ lues plu¬
rimis infusa prouintiis totamq itali¬

Expanded text:
CXI, Marcus Antoninus Verus, quartus decimus ab Augusto, regnum cum Aurelio Commodo fratre suscepit, mansitque in ethos admirabili virtute et felicitate ad id bellum profectus est. Vologesus enim, rex Parthorum, graui eruptione Armeniam Cappadociam Syriamque uastabat. sed Antoninus, per strenuissimos duces magnis rebus gestis, Seleuciam Assyriae urbem super Hydaspen fluuium sitam cum quadringentis milibus hominum cepit et cum fratre de uictoria Parthica triumphauit; ac non multo post, dum cum fratre in uehiculo sedet, casu morbi, quem apoplexian Graeci uocant, suffocatus interiit. Eo defuncto Marcus Antoninus solus reipublicae praefuit. sed in diebus Parthici belli persecutiones Christianorum quarta iam post Neronem uice in Asia et in Gallia graues praecepto eius exstiterunt multique sanctorum martyrio coronati sunt. secuta est lues plurimis infusa prouinciis, totamque Itali
Abbreviated transcription (Latin):
&e solum qui potest omĩa timeãt.
cuius omĩa ce que mala putant
bona ẽẽ oidicerunt.
Ixplicui adiuuante &ͦ scđm p̾
ceptum tuum beatissime pater
augustine: abinitio mundi usq ad
p̾sentem diem. hoc ẽ ꝑannos qͥnq mi¬
lia secceritos decem ce̾ octo. cupiditates
minũ peccatorum conflictatioes scłi
cẽ iudicia d̃ĩ quã breuissime & qͣm
simplicissime potui: xͥanis cam̃ tẽ¬
porib ꝓpter p̾sentem magis grãm
xp̃i ab ula incredulitatis confusiõe
discretis. Ita iã ego certo ce solo quẽ
concupiscere debui: obedientiȩ moes
fructu fruor. De qualitate autem
opuscłoꝵ tu uideris qͥ p̃cepisti: tͥ ad¬
iudicanda si edas: ꝑ te iudicata si de

Expanded text:
et solum, qui potest omnia, credant et solum, qui potest omnia, credant cuius omnia, et quae mala putant, bona esse didicenunt. xplicui adiuuante Christo secundttm praeceptum tuum, beatissime pater Augustine, ab initio mundi usque in praesentem diem, hoc est per annos quinque milia sescentos decem et octo, cupiditates minum peccatorum, conflictationes saeculi et iudicia Dei quam breuissime et quam simplicissime potui, Christianis tamen temporibus propter praesentem magis Christi gratiam ab illa incredulitatis confusione discretis. ita iam ego certo et solo, quem concapiscere debui, oboedientiae meae fructu fruor; de qualitate autem opusculorum tu uideris qui praecepisti, tibi adiudicanda si edas, per te iudicata si de
Abbreviated transcription (Latin):
lorum sueuorũq reges eodẽ nobiscũ
placito depacti forent. manoantes im¬
ꝑatori honorio tu cũ omnib pacẽ ha¬
be. omniumq obsides accipe. nos no¬
bis confligunꝰ. nobis perimus. tibi
uncimꝰ. in mortali uͦ questu rei pu¬
blicȩ tuȩ. si utͥq ꝑeamus. Quis hȩc
crederet nͥ res ooceret. Itaq nunc
cotidie apud hispanias geri bella gen¬
tium &e agi strages ec alterutro bar¬
barorum: crebris certisq nuntiis dis¬
cunꝰ. Precipuȩ uailiam gothorũ re¬
gem insistere patͣnde paci ferunt. ex
a conditiõe mundi usq ad nunc
simili factum felicitate doceatur.
Manifestauimꝰ ut arbitror atq
digito innumera bella sopita. płi¬
mos exxtinctos tirannos. cõp̾ssas.
coangustatas aodictas. excinanitaq
ĩmanissimas gentes: minimo san¬
guine &e nullo certaminȩ. ac pe¬
ne sine cedȩ. Suꝑ ẽ ut obtrectatores
nr̃os molicionũ suarũ peniteat
ueritatẽq erubescant. dm̃q uerũ

Expanded text:
lorum Sueborumque reges eodem nobiscum lorum Sueborumque reges eodem nobiscum placito depecti forent mandantes imperatori Honorio: tu cum omnibus pacem habe omniumque obsides accipe: nos nobis confligimus, nobis perimus, tibi uincimus, immortali uero quaestu reipublicae tuae, si utrique pereamus. quis haec crederet, nisi res doceret ? itaque nunc cottidie apud Hispanias geri bella gentium et agi strages ex alterutro barbarorum crebris certisque nuntiis discimus , praecipue Valliam Gothorum regem insistere patrandae paci ferunt. ex a conditione mundi usque ad nunc simili faotum felicitate te doceatur. manifestauimus, ut arbitror, atque digito innumera bella sopita, plurimos extinctos tyrannos, conpressas coangustatas addiotas exinanitasque immanissimas gentes minimo sanguine, nullo certamine ac paene sine caede. superest ut obtrectatores nostros molitionum suarum paeniteat ueritatique erubescant Deumque uerum
Abbreviated transcription (Latin):
ut fertur occisus ẽ.
ost hũc segericꝰ rex a gothis c̃ã¬
tus cũ itidẽ udicio oĩ ad pacẽ ꝓnꝰ
eẽt.: nichilominus a suis int̾fectus ẽ.¬
Deinde uallia successit in regnũ. ad
maret. Hic gͥ t̾ritꝰ maxime iudicio
dĩ: qͥa cũ magna suꝑiore ab hĩc anno
gothorũ manus instructa armis
nauigusq tͣnsire in affricã molire¬
tur inouodecim milib passuũ ga¬
ditani freti tempestatȩ correpta mi¬
serabili exitu perierat. memor etiã
illiuis acceptȩ sub alarico eladis cũ
insiciliã gothi conati tͣnsire. incon¬
spectu suorũ miserabilit̾ arrepti ce
dem̾si sunt. pacẽ optimã cũ hono¬
rio imꝑatore datis lectissimis obsi¬
dib pepigit. placidiã imꝑatoris so¬
rorẽ honorifice ap̃ se honesteq ha¬
bitã fr̃i redoidit. romanȩ securi¬
tati ꝑicłm suũ optulit. ut adu̾sus
ceteras gentes quȩ ꝑ hispanias conse¬
dissent sibi pugnaret ce roma nis uin¬
ceret: quãuis &e ceti alanorũ uuanda¬

Expanded text:
ut fertur occisus est. Post hunc Segericus rex a Gothis creatus, cum itidem judicio Dei ad pacem pronus esset, nihilominus a suis interfectus eDeinde Vallia successit in regnum ad maret. hic igitur — territus maxime iudicio Dei, quia cum magna superiore abhinc anno Gothorum manus instructa armis nauigiisque transire in Africam moliretur, in duodecim milibus passuum Gaditani freti tempestate correpta, miserabili exitu perierat, memor etiam illius acceptae sub Alarico cladis, cum in Siciliam Gothi transire conati, in conspectu suorum miserabiliter arrepti et demersi sunt — pacem optimam cum Honorio imperatore, datis lectissimis obsidibus pepigit; Placidiam imperatoris sororem honorifice apud se honesteque habitam fratri reddidit; Romanae securpericulum suum ebtulit, ut aduersus ceteras gentes, quae per Hispanias consedissent, sibi pugnaret et Romanis uinceret. quamuis et ceteri Alanorum Vanda
Abbreviated transcription (Latin):
digia uł uisa romełunciata st̃.
Edes namq salutis ictu fulminis dis¬
cussa: pars muri sub eodem loco de celo
ut dicunt euersa ẽ. Lupi tres ante lu¬
cem ingressi urbem semesum cadauer
intulerunt: sparsumq menbratim in.
foro. ipsi strepitu hominum exterriti
reliquerunt. Apud formias multis ictib
fulminum menia unoiq & arbusta cõ¬
busta & dissoluta sunt. Apuo agrum ca¬
lenum repente flamina hiatu terre
hausto penitus suco ubertatis. incine¬
rem extorruit: ita ut ñ fruges solum
s & arbores cum imis stirpib ab sumpsis¬
se referatur.
equenti anno simpronius con

Expanded text:
rodi gia uel uisa Romae uel nuntiata sunt. aedes Salutis ictu fulminis dissoluta, pars muri sub eodem loco de caelo, ut dicunt, tacta est. lupi tres ante lucem ingressi urbem, semesum cadauer intulerunt sparsumque membratim in foro ipsi strepitu hominum exterriti reliquerunt. apud Formias multis ictibus fulminum moenia undique ambusta et dissoluta sunt. apud agmm Calenum repente flamma scisso hiatu hausto penitus suco ubertatis in cinerem extorruit, ita ut non fruges solum sed et arbores cum imis stirpibus absumpsisse referatur. Sequenti abhinc anno Sempronius con
Abbreviated transcription (Latin):
lestis patriȩ precedat: s indeclinabili¬
ter in ant̾iora intentus sollicite con¬
sideret. suã parit̾ cum his de quorũ
electione nemo fideł dubitat incedat.
Uide gͥ dilectissime nequalibet occa¬
sione timor dei quẽ concepisti tepescat:
s semꝑ quasi indeficienti studio uen¬
tilatus in dies feruescat. donec tͥ in
securitatem mutatus et̾nam. luces¬
cat. Ualde namq cauendũ ẽ frater
amantissime illud qđ multi & non
tam numero multi quã sensu stul¬
ti faciunt: qui quanto dutius ui¬
uunt. tanto maiorem sibi spem ui¬
uendi nutriunt: & timorẽ festinan¬
tis mortis abicientes. a ꝓposito sc̃ẽ ui¬
tȩ deficiunt. Uerum namq ẽ. qͣnto¬
diugus uixit aliquis. tanto breuiꝰ
uicturus ẽ: &. quanto fit longius
a die natiuitatis sue. tanto fit ꝓpior
diei mortis sue. & retributioni totius
uite suȩ. Sic̃ igitur uides ꝑ singłos
dies in pret̾itum uitã tuã crescere:
ita certus esto spaciũ bene uiuendi co¬

Expanded text:
sed indeclinabiliter in anteriora intentus, sollicite consideret si jam pariter cum iis, de quorum electione nemo fidelis dubitat, incedat. Vide igitur, dilectissime, ne qualibet occasione timor Dei, quem concepisti, tepescat; sed semper quasi indeficienti studio ventilatus in dies fervescat, donec tibi in securitatem mutatus aeternam lucescat. Valde namque cavendum est, frater amantissime, illud quod multi, et non tam numero multi, quam sensu stulti, faciunt, qui quanto diutius vivunt, tanto majorem sibi spem vivendi nutriunt, et timorem festinantis mortis abjicientes, a proposito sanctae vitae deficiunt. Verum namque est qs vixit aliquis, tanto brevius victurus est; et quanto fit longius a die nativitatis suae, tanto fit proprior diei mortis suae, et retributioni totius vitae suae. Sicut igitur vides per singulos dies in praeteritum vitam tuam crescere, ita certus esto spatium bene vivendi quo
Abbreviated transcription (Latin):
dñe mi & amice lanzo scm tuum
bene uiuendi feruorẽ multis meũ p̃¬
cibus postulasse teporẽ: qͣtinꝰ suis eũ
commonitoriis litters. ad sp̃uabem
accenderet amorem. Qd qm̃ in con¬
ueniens existimabam. ut frigidiis da¬
lidum calefacere temptaret. utiq uo¬
lui recusare: s rursus considans qr
frigido flatu feruensignis augetur:
ñ om̃ino qd̾ poscebar potui excusare.
Quaꝓpt̃ cum hoc qđ ame poscis ubi¬
ꝙ insacris paginis multo melius poᷤ¬
sis inuenire. & mansuete grauitati
tue uelim obsui reuerentiã. quantũ
in me ẽ. libent̾ obedire: sic int̾ utrũ¬
q incedã. ut pͥmum studendi in sa¬
cra scriptura tͥ curam iniungam:
deinde in ea ꝑsona. ñ ex mea. s eiusdẽ
ua cor tuum. nichil sit qđ mentem
tuã a sui reuocet custodia: sollicite diᷤᷤ¬
cutiat quid cotidie acquirat ꝓficien

Expanded text:
domine mi, et amice et Lanzo, sanctum tuum domine mi, et amice et Lanzo, sanctum tuum bene vivendi fervorem, multis meum precibus postulasse teporem, quatenus suis cum commonitoriis litteris ad spiritualem accenderet amorem. Quod quoniam inconveniens existimabam, ut frigidus calidum calefacere tentaret, utique volui recusare, sed rursus considerans quia frigido flatu fervens ignis augetur, non omnino quod petebas potui recusare. Quapropter cum hoc, quod a me poscis, ubique in sacris paginis multo melius possis invenire, et mansuetae gravitati tuae velim, ob sui reverentiam, quantum in me est, libenter obedire, sic inter utrumque incedam, ut primum studendi in sacra Scriptura tibi curam injungam; deinde in mea persona non ex mea, sed ex ejusdem ustodia serva cor tuum , nihil sit, quod mentem tuam a sui revocet custodia. Sollicite discutiat quid quotidie acquirat profic
Abbreviated transcription (Latin):
na reciꝑe. Qm̃ uerus amor sicut lau¬
dabilit̾ impendit᷑. sic irreprehensibilit̃
amando exigitur: puto me impuden¬
tem ñ eẽ. si meum erga uos aliquate¬
nus uob ostendo amorem. ut ur̃m
mͥ possim aut acquirere. auit acqui¬
situm reddere ꝑfectiorẽ. S qm̃ ꝓpter
nimis disiunctam conu̾sationem
nullis obsequiis aut saltẽ colloquiis
tionis ure memoriam in me uigere.
Cum enĩ pͥmũ ur̃a reuerenda fr̃ni¬
tas paruitati meȩ se notam fecit ꝑ
suã presentiam: sic eam sibi anima
astringendo. ut eius imaginem in
se ꝑspicuam expͥmeret diligendo: ꝑ
qua ues semꝑ p̾sentes tenet. etiam
absistendo. Unde licet rarus sit aspec¬
tus: ñ tam̃ rarus. s continuus ẽ affec¬
tus. Hactenus duob spontanea cari¬
tatis ẽ digesta salutatio: deinceps u¬
ni ꝑsoluetur debita exhortatio. Uni
quidem ur̃m quia ab uno ẽ postu¬
lata adicit᷑: s duplicis laboris emo
lum̃to gaudeo. si ab utroq uelut sibi
dicta accipitur. Et quidem memini

Expanded text:
Quoniam verus amor, sicut laudabiliter impenditur, sic irreprehensibiliter amando exigitur, puto me impudentem non esse, si meum erga vos aliquatenus vobis ostendo amorem, ut vestrum mihi possim aut acquirere, aut acquisitum reddere perfectiorem. Sed quoniam propter nimis disjunctam conversationem nullis aut obsequiis, aut saltem colloquiis tionis vestrae memoriam in me vigere. Cum enim primum vestra reverenda fraternitas parvitati meae se notam fecit per suam praesentiam, sic eam sibi anima astringendo, ut ejus imaginem in se perspicuam exprimeret diligendo, per quam vos semper praesentes tenet etiam absistendo: unde licet rarus sit aspectus, non tamen rarus, sed continuus est affectus. Hactenus duobus spontanea charitatis est digesta salutatio, deinceps uni persolvetur debita exhortatio; uni quidem vestrum, quia ab uno est postulata, addicitur, sed duplici emolumento laboris gaudebo, si ab utroque velut sibi dicta accipitur. Equidem memini,
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. quam adipisci qd̾ nondum quis
habuisse cognos citur. Semꝑ igit᷑
dilectissime preterita quasi ꝑ nichi¬
lo sic deputes. ut & illa ad que ꝓfe¬
cisti tenere ñ contempnas: & hĩs ali¬
quid addere licet ꝑ infirmitatẽ neque¬
as: tamen ꝑ importunitatẽ semꝑ con¬
tendas. Qm̃ namq int̾ multos uoca¬
tos pauci sunt electi. certi sumꝰ om̃s

Expanded text:
adipisci quod nondum quis habuisse cognoscitur. Semper igitur, dilectissime, praeterita quasi pro nihilo sic deputes, ut et illa ad quae profecisti tenere non contemnas; et his aliquid addere, licet per infirmitatem nequeas, tamen per importunitatem semper contendas. Quoniam namque inter multos vocatos pauci sunt electi, certi sumus o
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ: nec ea que in mundo sunt.
Ueracit̾ enim scriptũ ẽ. quia mund
transibit & concupiscentia eiꝰ: & qr
amicus scłi inimicus dĩ constituitur:
Non h̃t̃ fenũ in cornu. aurum habet
in cornu: s posteriora uidete. fenum
ht̃ in cauda: cauda ferit ille. cauete.
pe sua origine. in qua iustus homo con¬
ditus fuerat. tantis quantis nc̃ opus
ẽ uirtutib ñ indigebat: quia si stare
sic̃ conditus ẽ uellet: hostem extra po¬
sitũ uincere sine difficultate potuisset.
Multa namq exhibenda sunt: que in
paradiso necessaria ñ fuer̃t̃. Nc̃ quoq
opus ẽ uirtute pacientie: laboriosa
eruditione doctrine: castigatione cor¬
ꝑis. assiduitate precis: confessione de¬
lictoꝵ: inundatione lacͥmarũ. Quoꝵ
ꝓfecto om̃ium conditus homo ñ egu¬
it: quia salutis bonũ ex ipsa sua con¬
ditione ꝑcepit. Egro quippe amarum
pocłm porrigitur: ut ad salutis statũ
morbo sublato reuocetur. Sano aut̃

Expanded text:
mundum, nec ea quae in mundo sunt ; mundum, nec ea quae in mundo sunt ; veraciter enim scriptum est, quia mundus transit, et concupiscaeculi inimicus Dei constituitur . Non habet fenum in cornu, aurum habet in cornu, sed posteriora videte; fenum habet in cauda; cauda ferit ille, cavete. pe sua origine in qua justus homo conditus fuerat tantis quantis nunc opus est virtutibus non indigebat, quia si stare sicut est conditus vellet, hostem extra positum vincere sine difficultate potuisset.nc exhibenda sunt quae in paradiso necessaria non fuerunt. Nunc quippe opus est virtute patientiae, laboriosa eruditione doctrinae, castigatione corporis, assiduitate precis, confessione delictorum, inundatione lacrymarum; quorum profecto omnium conditus bono non eguit, quia salutis bonum ex ipsa sua conditione percepit. Aegro quippe poculum amarum porrigitur, ut ad salutis statum morbo sublato revocetur. Sano autem
Abbreviated transcription (Latin):
nulla lassitudine deficias: s potius
que tͥ expediunt & que ñdũ es aggrẽ¬
sus. in spe suꝑni auxilii. ꝓ amore fe¬
licis p̾mii incipias: ut ad sc̃oꝵ beatũ
consortium xp̃o ducente ꝑuenias.
Excedit iam modũ nr̃a epła. S ut
illis parit̾ desinat quib communiter
incepit: attendite duo amici mei. au¬
dite ambo dilecti mei. tenete rogo
finẽ fatuȩ meȩ alloquutionis in me¬
moriã mutuȩ nr̃e dilectionis: fatu¬
am dico loquutionẽ qd̾ meum ẽ. s ñ
sententiã que di ẽ. Audite ergo: et ne
ꝓpt̃ id qd̾ meum ẽ. id qđ di ẽ contẽp¬
natis. Si quando mundus in aliquo
sui gen̾is fauore uob̾ ridet: nolite illi
arridere. Utiq ñ ad hoc ridet ut in fi¬
ne rideatis: s ut sub pͥncipe suo irri¬
dente. cum ipso lugente lugeatis. Po¬
tiꝰ gͦ quotiens uob̾ riserit. risum eiꝰ hor¬
reteᷤ: horrendo ridentem irridete: ut pꝰt
irrisionẽ eius irrideatis. & ipso lugen¬
te rideatis. Amici mei nolite dilig̾e

Expanded text:
situdine deficias, sed potius quae tibi expediunt, et quae nondum es aggressus, in spe superni auxilii pro amore felicis praemii incipias, ut ad sanctorum beatum consortium, Christo ducente, pervenias. Excedit jam modum nostra epistola; sed ut illis pariter desinat, quibus communiter incoepit, attendite, duo amici mei; audite, ambo dilecti mei; tenete, rogo, finem fatuae meae allocutionis in memoriam mutuae nostrae dilectionis; fatuam dico locutionem, quod meum est; sed non sententiam, quod Dei est. Audite ergo, et ne propter id quod meum est id quod Dei est contemnatis. Si quando mundus in aliquo sui generis favore vobis ridet, nolite illi arridere: utique non ad hoc ridet ut in fine rideatis, sed ut sub principe suo irridente, cum ipso lugente lugeatis. Potius ergo, quoties vobis riserit, risum ejus horrete, horrendo ridentem irridete, ut post irrisorem ejus irrideatis, et ipso lugente rideatis. Amici mei, nolite diligere
Abbreviated transcription (Latin):
cogitari non eẽ. Solus igitur uerissi¬
me om̃ium. &. id̾o maxime om̃ium
habes ẽẽ: quia quicquid aliud ẽ non
sic uere. &. iocuro minus habet esse.
Cur itaq dixit insipiens in corde suo
ñ ẽ ds: cum tam imꝓmptu sit racio¬
nali m̃ti te maxime om̃iũ eẽ: Cur. nͥ
quia stultus ⁊ insipiens:

Expanded text:
cogitari non esse. Solus igitur verissicogitari non esse. Solus igitur verissime omnium, et ideo maxime omnium habes esse: quia quidquid aliud est non sic vere, et idcirco minus habet esse. Cur itaque " dixit insipiens in corde suo: non est deus ", cum tam in promptu sit rationali menti te maxime omnium esse? Cur, nisi quia stultus et insipiens
Abbreviated transcription (Latin):
maius cogitari nequit: ñ potest ẽẽ in
solo intellectu. Si enim uł in solo in¬
tellectu ẽ: potest cogitariẽẽ ⁊ in re
quo maius ẽ. Si ergo id qͦd maius
cogitari non potest. ẽ in solo intellec¬
tu: id ipsum quo maiꝰ cogitari ñ põt.
ẽ quo maius cogitari pot̾. S certe hoc
ẽẽ ñ potest. Existit ergo ꝓculdubio ali¬
quid quo maius cogitari ñualet: et
in intellectu & in re.
riẽe aliquid: qđ non possit cogitari
ri potest. Quare si id qͦd maius ne. qͥt
cogitari. pot̾ cogitari non ẽẽ: id ipsũ
quo maius cogitari nequit. ñ est id
quo maius cogitari nequit. qd con¬
uenire ñ pot̃. Sic ergo uere ẽ aliquid
quo maius cogitari ñ potest: ut nec
cogitari possit non eẽ. Et hoc es tu dñe
enim aliqua mens posset cogitare a¬
liquid melius te: ascenderet creatu¬
ra suꝑ creatorem. &. iudicaret de cre¬
atore. qd̾ ualde ẽ absurdũ. Et quidem
quicquid ẽ aliud pret̾ te solum: pot̾

Expanded text:
maius cogitari nequit, non potest esse in maius cogitari nequit, non potest esse in solo intellectu. Si enim vel in solo intellectu est, potest cogitari esse et in re, quod majus est. Si ergo id, quo majus cogitari non potest, est in solo intellectu, idipsum, quo majus cogitari non potest, est quo majus cogitari potest: sed certe hoc esse non potest. Existit ergo procul dubio aliquid, quo majus cogitari non valet, et in intellectu, et in re. ri esse aliquid, quod non possit cogitari ri potest. Quare si id quo maius nequit cogitari, potest cogitari non esse: id ipsum quo maius cogitari nequit, non est id quo maius cogitari nequit; quod convenire non potest. Sic ergo vere est aliquid quo maius cogitari non potest, ut nec cogitari possit non esse. Et hoc es tu, domienim aliqua mens posset cogitare aliquid melius te, ascenderet creatura super creatorem, et iudicaret de creatore; quod valde est absurdum. Et quidem quidquid est aliud praeter te solum, potest
Abbreviated transcription (Latin):
fidei intellectum. da mͥut qͣn¬
Itum scis expedire intelligam:
quia essic̃ credimus. & hoc ẽ qd̾ credi¬
mus. Et quidem credimus te ẽe aliqͥd:
quo nicħ maius cogitari possit. Angͦ
ñ ẽ aliqua tał natura. quia dixit in¬
sipiens incorde suo. ñ ẽ ds : S cerce ip¬
se idem insipiens. cum audit hoc ipsũ
qd̵ dico. aliquid quo maius nichil co¬
gitari potest. intelligit qđ audit: et
qͦd intelligit in intellectu eiꝰ est. etiã
siñ intelligat illud ẽẽ. Aliud enim ẽ
rem ẽẽ in intellectu: aliud intellig̾e
rẽ ẽẽ. Nam cum pictor p̃cogitat que
factũrus ẽ. habet quidẽ in intellectu.
s ñdum intelligit ẽẽ qđ nondum fe¬
cit. Cum uͦ iam pinxit. & habet in
intellectu: & intelligit ẽẽ quod iam
fecit. Conuincit᷑ ergo ȩtiam insipienᷤ
ẽẽ uł in intellectu aliquid quo nichil
mais cogitari potest.: quia hoc cum
audit intelligit. & quicquid in telli¬
gitur in intellectu ẽ. Et certe id qđ

Expanded text:
fidei intellectum, da mihi, ut quantum scis expedire intelligam, quia es sicut credimus, et hoc es quod credimus. Et quidem credimus te esse aliquid quo nihil maius cogitari possit. An ergo non est aliqua talis natura, quia " dixit insipiens in corde suo: non est deus "? Sed certe ipse idem insipiens, cum audit hoc ipsum quod dico: 'aliquid quo maius nihil cogitari potest', intelligit quod audit; et quod intelligit in intellectu eius est, etiam si non intelligat illud esse. Aliud enim est rem esse in intellectu, aliud intelligere rem esse. Nam cum pictor praecogitat quae facturus est, habet quidem in intellectu, sed nondum intelligit esse quod nondum fecit. Cum vero iam pinxit, et habet in intellectu et intelligit esse quod iam fecit. Convincitur ergo etiam insipiens esse vel in intellectu aliquid quo nihil maius cogitari potest, quia hoc cum audit intelligit, et quidquid intelligitur in intellectu est. Et certe id quo
Abbreviated transcription (Latin):
tus imꝑium. sexcto mense occisus
inponto ẽ: postquem florianus par¬
em regni sortem ferens. terciode¬
mui mense apud tarsum inter

Expanded text:
tus imperium, sexto mense occisus Ponto est. Post quem Florianus parem regni sortem ferens, tertio demum mense apud Tarsum inter
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ uͦ animȩ incunctant̃ iudicã¬
de sint. sic amantes id ad qđ amã¬
dum facte sunt. ut illo qñq frui.
que aut̃ sic contempnentes. ut illo
semꝑ indigere mereantur. aut qua¬
liter quoue merito. illȩ quȩ nec amã¬
des nec contempnentes dici posse uiden¬
tur. ad beatitudinem ȩt̾nam miseriã¬
ue distribuantur: aliquem morta¬
lium disputando posse comp̃hendere.
ꝓculdubio aut difficillimũ aut im¬
possibile existimo. Qđ tam̃ assime
iusto sũmeq bono creatore rerum
nulla eo bono ad qd facta ẽ. iniuste
priuetur:certissime ẽ tenendum. et
ad idem ipsum bonũ ẽ omni homini
toto corde. tota anima. totamente a¬
mando & desid̾ando nitendum. lxxu.

Expanded text:
ero animae incunctanter judicandae sint, sic amantes id, ad quod amandum factae sunt, ut illo quandoque frui; quae autem sic contemnentes, ut illo semper indigere mereantur, aut qualiter, quove merito illae, quae nec amantes nec contemnentes dici posse videntur, ad beatitudinem aeternam miseriamve distribuantur, aliquem mortalium disputando posse comprehendere, procul dubio vel difficillimum vel impossibile existimo. Quod tamen a summe justo summeque bono Creatore rerum nulla eo bono, ad quod facta est, injuste privetur, certissime est tenendum; et ad idem ipsum bonum est omni homini toto corde, tota anima, tota mente amando et desiderando nitendum. CAPU