comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.p̃. Ieuioris culpae reus ÷ ut ait
ysidorus. quiotiosus eẽ. dilexerit
qui ad officium ł ad conlationẽ ł ad m̃s
tardius uenerit . qͥ inchoro riserit.
fabulis uae uacauerio. qui re licto
officio ł oꝑe. extra necessitatis causa
foras discesserit. quitorporẽ & somiñ
amauerit. quisaepius iurauerit. qu
multi locus fueri. Quiministerium
cuiꝰ lib& oꝑis in iunctum sibi sine
benedictione susceꝑit. aut ꝑ actoqt
benedictionem minimae postuila¬
uerit. Qui in iunctum opi neglegem¬
aut tardius expleuerit. qui ca su
uas aliquod fregerit. Quid ampnũ
rei paruae intulerit. qui codice Ne¬
glegent̃ usls fuerit: quia licubi ad
acceꝑit. uel epistolam suscipiens
occulta uerit. aut sine abbatis con¬
sensu rescripserit: uel que lib&
parentũm. seu secularium sine ͥ¬
su senioris. aut uiderit. aut cume
locutus fuerit. Quiseniori in oboe¬
diens fuerit. qui contumaciter
seniori responderit. Quierga sen¬
orum lingua non represserit. qui
lasciuius in lingua fuerit. qui in ho¬

Expanded text:
 levioris culpae reus est, inquit S. Isidorus , qui otiosus esse dilexerit, qui ad officium, vel ad collationem, vel ad mensam tardius venerit; qui in choro horis riserit fabulisve vacaverit; qui relicto officio vel opere, extra necessitatis 364 causam foras discesserit, qui torporem aut somnum amaverit, qui saepius juraverit, qui multiloquus fuerit, qui ministerium cujuslibet operis injunctum sibi sine benedictione susceperit, ac peracto opere benedictionem minime postulaverit, qui injunctum opus negligevel tardius expleverit; qui casu vas aliquod fregerit; qui damnum rei parvae intulerit; qui codice negligenter usus fuerit; qui alicubi ad s acceperit; vel epistolam suscipiens occultaverit, aut sine abbatis consensu rescripserit, vel quemlibet parentum, vel saecularium, sine jussu senioris aut viderit, aut cum eo locutus sit; qui seniori inobediens fuerit; qui contumaciter seniori responderit; qui erga seniorem linguam non represserit; qui lascivus in lingua fuerit; qui inho
Abbreviated transcription (Latin):
prius p̃posito deb& ostendi. si iam¬
monitus neglexerto corrigi. Ne
forte possit secr&im correptus
non in notescere c&eris. si autem
negauerit. tunc nescienti ad hi¬
bendisunt alii. ut iam corã om̃i¬
b possit ab uno teste argui.
sed aduob & trib conuinci.
Conuictus uͦ scđm p̃posta uel
&iam prb̃ri. ad cuius dispensa¬
tionem ꝑtinent. arbitrium
deb& emendatoriam sustinere
curauerit. &iam sipse ñ abs
cesserit. deur̃a soci&ate ꝓiciat᷑.
Nonenim & ħ sit crudelit̃. sed
miseri cordit̃. ne contagione
pestifera. plurimos ꝑdat. Nã&¬
deħ capitulo. pauł & stephanꝰ
abbates ita scripserunt: siquis
alterum in quacũq paste uiderit
inlicitum quicquã. ł sermone
ł oꝑe facientẽ. & priori discu¬
lerit publicare. Cognoscat se
.eẽ. nutritorem peccati. & ꝑ om̃ĩa
aequalem peccanti. quia & ani¬
mȩsuȩ. & illi . ẽ. quem tegit
diurissimus inimicus. Ex hoc
apud dm̃ quimale odit. & apud

Expanded text:
prius praeposito debet ostendi, si adprius praeposito debet ostendi, si admonitus neglexerit corrigi: ne forte possit secretius correptus non innotescere caeteris. Si autem negaverit, tunc nescienti adhibendi sunt alii; ut jam coram omni possit non ab uno teste argui set a duobus vel tribus convinci Convictus vero secundum prepositi vel etiam presbiteri ad cuius dispensacionem pertinet arbitrium debet emendatoriam subire cusaverit Etiam si cesserit, de societate projiciatur. Nec hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimos perdat. NDe hoc capitulo Paulus et Stephanus abbates ita scripserunt: Si quis alillicitum quidquam vel sermone vel opere facientem, et priori distulerit publicare, cognoscat se esse nutritorem peccati, et per omnia aequalem peccanti. Et quia et animae suae et illi est quem tegit durissimus inimicus, ex hoc apud Deum, qui mala odit, et apud
Abbreviated transcription (Latin):
defluit. sed & quomodo quis auis¬
bit breue dicere. aut paruum de¬
tionem legis. dĩ ex honoratur
sed & aculeus mortis. peccats
peccatum. sed omne peccatũ Alis
ergo inmisericors ⁊ qui int̃ mitd
& neglegic. quã ille qui arguit. sicut
is qui inmorsu serpentis ꝑmittit deli¬
tescere uenenum. quẽ ille qͥ educ̃
& ad trahit sed & caritatẽ destruit
baculo. odit filium. Quiaut̃ diligit
ãmonitionem iterũ. uel alio quo¬
cũq die idipsum eum facere uide¬
orum ł trium possit ore conuinci.
& cõpetenti seueritate coherceri.
Necuos iudic&is . eẽ. maliuolos.
quando ħ indicatis. Magis quippe
innocentes non estis. si fr̃s uos quos
indicando corrigere potesuis. ta¬
cendo perire ꝑmittitis. Si enim
sanari : Nonne crudelit̃ abste siler&᷑.
& miseri cordit̃ indicar&᷑ : Quanto
ergo potius eũ debes manifestare:
Nepniciosius putrescat in corde.¬
sed ante quã aliis demonstr&ur.
ꝑ quos conuincendus : sine gauerit.

Expanded text:
defluit . Sed et quomodo quis audedefluit . Sed et quomodo quis audebit breve dicere aut parvum detionem legis Deus exhonoratur . Sed et aculeus mortis peccatum peccatum, sed omne peccatum . Magis ergo immisericors est qui intermittit et negligit quam ille qui arguit: sicut is qui in morsu serpentis permittit delitescere venenum, quam ille qui educit et attrabit. Sed et charitatem destruit baculo odit filium: qui autem diligit, admonitionem iterum uel alio quocumque die id ipsum eam facere uidearum uel trium possit ore conuinci et competenti seueritate coherceri. nec uos iudicetis esse maliuolas, quando haec indicatis; magis quippe innocentes non estis, si sorores uestras, quas indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. si enim  timeret secari, nonne crudeliter abs te sileretur et misericorditer indicaretur? quanto ergo potius eam debes manifestare, neSed antequam aliis demonstretur, per quos convincendus est, si negaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ fr̃ instigante diabolo contu¬
max uel suꝑb seu in oboedi¬
ens. uel murmurans apparu¬
erit. uel &iam in quocumq
casu lapsus seniorum p̃cepta.
uel sc̃ȩ regulae normam uio¬
lare tempta uerit. hic scđm
p̃ceptum dñi. secr&o a seniorib:
semel uelbis corripiatur. sie¬
m̃ dare uoluerit. tuncsimul
abomni congregatione obiur¬
getur. & si sic em̃dare noluerit.
tunc ꝓut culpe magnitudo
poposcerit. scđm̃ regulã iudicet
Id ẽ. aut ex cõmunicatione subi ace
si eiꝰ. antea intellectꝰ uiguit. aut
si obstinatȩ & durem̃tis tenacitas
culpae & in ꝓbitas ꝑseuer&. tunc
corporali disciplinae subi acebit.
dacẽ: furem. ꝑ cussorem quoq &
dec&. corripi primum a seninb
dauerio. flagelletur a cerrimae.
& triũmensuum spatio ex cõmum¬
cationis uindictam suscipiens sub
paenitentiae districtione solus
recludatur incellula. Deuespert
inuespere. ex orde aceipanis. sex
untus & aquȩ m̃sura paruula sufo¬
sunt homines rationẽ in die iudicds

Expanded text:
oror instigante diabolo contumax, vel superba, seu inobediens, vel murmurans apparuerit; vel etiam in quocunque casu lapsa, seniorum praecepta vel sanctae regulae normam violare tentaverit; haec, secundum praeceptum Domini, secreto a senioribus semel vel bis corripiatur . Si emendare noluerit, tunc simul ab omni congregatione objurgetur. Et si sic emendare noluerit, tunc prout culpae magnitudo poposcerit, secundum reguid est, aut excommunicationi subjaceat, si ejus antea intellectus viguit: aut si obstinatae et durae mentis tenacitas culpae, et improbitas perseveret, tunc corporali disciplinae subjacebit.dacem, furem, percussorem quoque et decet, corripi primum a senioribdaverit, flagelletur acerrime, et trium mensium spatio excommunicationis vindictata suscipiens, sub poenitentiae districtione solus recludatur in cella; de vespere in vesperi ex hordeacei panis sex unciis, et aquae mensura parvula sustent pro eo rationem in die judicii
Abbreviated transcription (Latin):
correptionib uti oport& int̃ fr̃s
ad em̃dationem eorum qui de¬
linquunt. respondit. Hoc sit iN
iudicio positũ eorũ qui praesunt
uł quanto tpr. uł quali modo
corripi debeant. quia & ȩtas.
x erudicio multam habi facio
tionis m̃sura qualis. eẽ. debeat
Iustum̃ scientib librare iudiciũ
culpȩ modus extendat. Leuio¬
rib enim culpis. leuior adhiben¬
da ÷ correptio. Grauiorib uͦ.
feruentior ẽ. exhibenda dãp¬
natio. Sinde abbati studio pen¬
sandum ÷ ut si aliq̃ fr̃ in leui orib:¬
culpis inuenitur obnoxius. usq
aduindictam sibi horam m̃ sam
priuetur. Degrauiorib uͦ seu
dierum. uł ebdomarum. uel
mensuum definitio in longius
ꝓtracta correptione finiatur

Expanded text:
correptionibus uti oportet inter fratres ad emendationem eorum qui delinquunt. RESP. Hoc sit in judicio positum eorum qui praesunt, vel quanto tempore, vel quali modo corripi debeant: quia et aetas et eruditio multam haberi facit tionis mensura qualis esse debeat, justum scientibus librare judicium culpae modus ostendit. Levioribus enim culpis levior est adhibenda correctio; gravioribus vero ferventior est adhibenda damnatio. Proinde abbatissae studio est pensandum, ut si aliqua soror in levioribus inveniatur obnoxia culpis, usque ad indictam sibi horam mensa privetur, De gravioribus vero seu dierum vel hebdomadarum vel mensium definitio in longius protracta correctione finiatur:
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. lectos habeant p̃positi
ꝓpe ꝓpt̃ aliquam ut diximus
uitiorum culpam in eis em̃dan¬
dam. & ut reuerentius p̃sente
maiore dormiant. & amaiorib:¬

Expanded text:
eorum lectos habeant praepositi prope propter aliquam, ut diximus, vitiorum culpam in eis emendandam, et ut reverentius praesente Majore dormiant. Mensa
Abbreviated transcription (Latin):
cum festinatione surgentes. signũ
crucis frontib: inferant suis.
simulq cum silentio dicant. ds̃
YDOLESCENTIORES ERS IUXTA
SENONHABEAÑ LICTOS. SEOꝑ
MIXTI CUSENIORIB: SVROENES
QͦADOPUS DI. INUICE SEMOOE¬
RATE COHORTENTUR PROPTER
SOMNULENTORŨ EXCVSATIONES

Expanded text:
cum festinatione surgentes signum crucis Christi fronti inferant, simulque sub silentio dicant: Deus, Adolescentes sorores juxta se non habeant lectos, sed permistae cum senioribus. Surgentes vero ad opus Dei invicem se moderate cohortentur, propter somnolentarum excusationes
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ breuis deb& sieri oratio. neꝑ oc¬
casionem ꝓlixae orationis obdor¬
miant. aut forte diuiacentes. dia¬
bolus eis ante oculos diuersa in¬
gerat. uł in corde aliud subminis¬
tra Ergo oport& orare cũtimore
supplicit᷑ ut qui orat p̃sentis xp̃i
uideatur pedes tenere . & cũ tanto
debemus orare timore. ut cognos¬
camus quia cum dõ loquimꝰ. Nec se
inmulti loquio quisꝙ. sed potius iN:
puritate cordis. & lacrimarũ ubtate
exaudiri credat. Nonenim longe
orationis ꝓlixitas sed ꝓite
mentis intentio pi&atem i¬
dementis iudicis excitao
Orandus ergo semꝑ .ẽ. ut largi¬
atur delinquentib ueniam.
qui languenti mundo ꝑ crucis
passionem infudit medicinã
salus mundi acerna. xp̃sihs̃¬

Expanded text:
imus brevem fieri orationem, ne per occasionem prolixae orationis obdormiant, aut forte diu jacentes diabolus eis ante oculos diversa ingerat, vel in corde aliud subministret. Ergo oportet orare cum timore suppliciter, ut qui orat praesentis Christi videatur pedes tenere. Et cum tanto debemus orare timore, ut cognoscamus quia cum Deo loquimur. in multiloquio quisquam, sed potius in puritate cordis et lacrymarum ubertate exaudiri credat. Non enim longae orationis prolixitas, sed promptae mentis intentio pietatem clementis Judicis excitat. Orandus ergo semper est, ut largiatur delinquentibus veniam, qui languenti mundo per crucis passionem infudit medicinam salus mundi aeterna Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
Memor fui in nocte nominis tuidi
& custo diui legem tuam. hocergo
rut deuoatus quisq uocatione cot¬
cessa utilius possit implere. stra
sui ut sup̃ diximꝰ. erit solus ipse
possessor. habens secum melioren
comutationẽ ꝓdormiente fratre

Expanded text:
Memor fui in nocte nominis tui, Domine, et custodivi legem tuam . Hoc ergo ut devotus quisque vacatione concessa utilius possit implere, strati sui, ut supra diximus, erit solus ipse possessor, habens secum meliori commutatione pro dormitorio fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
rentur accusare. Qui& ipsi
p̃positi sicħ districtȩ & rationa¬
bilit̃ agant: ut abbates suos nullo
modo p̃sumant inquietare.
Excepto dehis quae utrique
non ualuerint accelerare :
Et in ħ unus alteri tantam humi¬
litatẽ habeat. ut nũquã mullus
ullũ offendat. sed unꝰ in altero
tam quã in penso ꝑsistat. Id est
iuniores indecanis. Decani in
p̃positis. Prepositi in abbatib
unus alium pottans. tam quã
innumero lapides quadrati
A pło adtestante. sicut supra.
unus alteri honera portantes.
sic adimplebitis legem xp̃i¬
FORTE QUIS IN ELATUS SUꝑBIA
REPERTUS EUERIT. REPHENSIBILIS
CORREPTUS SEMEI ITERŨ AT Q
TERTIO SIEMENDARE NO LVERIT
DEICIAT ET ALTER IN LOCO EIVS
QUIDIGNUS TES SUBROGETUR
ETDEP̃POSITO EADEM
CONSTITUIMVS

Expanded text:
rentur accusare. Qui et ipsi rentur accusare. Qui et ipsi praepositi sic hoc districte et rationabiliter agant, ut abbates suos nullo modo praesumant inquietare, excepto quod utrique non valuerint accelerare. Et in hoc unus alteri tantam humilitatem habeat, ut nunquam ullus ullum offendat; sed unus in altero tanquam in penso persistat, id est, juniores in decanis, decani in praepositis, praepositi in abbatibus: unus alium portans, tanquam in muro lapides quadrati, Apostolo attestante, sicut supra: Unus alterius onera portantes, sic adimplebitis legem Chriforte quis inflatus superbia repertus fuerit reprehensibilis, correptus semel et iterum, atque tertio, si emendare noluerit, dejiciatur, et alter in loco ejus, qui dignus est, subrogetur. Et de praeposito eadem constituimus
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ordinati. Seniores timeant ut
dominos. ament ut parentes. faciañ
quicquid ab eis imperatũ acceꝑint
Credant sibi salutare quicquid illi
p̃ceperint sih sine murmuratione. cũ
h laritate. & taciturnitate feceria
dicente moyse. Audiisrł & tace.
unus alterius honera portate. & nemo
alium iudic&. nemo alium detrahat.
quia scriptum est. Omis detractor.
era dicabitur. Unus ab alio quod non
haba. accipiat. unus ab alio discat
humilitatẽ. unus ab alio caritatem.
unus ab alio patientia. unus ab alio
silentium. unus ab alio mansuetudinẽ
Comedant sine querela quicquides
appositum fuerit. uestiant quod
acceꝑint. Noncelent. fr̃s decanis
suis quic quid singulos dies cogi¬
tauerint. Decaniuͦ. sint eis qͣsi
rectores & custodes. tamꝙ ꝓipsis
rationẽ dño reddituri.
Neglegentias cunctorũ ipsi p̃ui¬
deant. & eñ dandi potestatẽ
habeant & quod ipsi non ualu¬
erint em̃ dare. p̃posito non mo¬

Expanded text:
non ordinati; seniores timeant, ut non ordinati; seniores timeant, ut dominos; ament ut parentes; faciant quidquid ab eis imperatum acceperint; credant sibi salutare quidquid illi praeceperint, si hoc sine murmuratione cum hilaritate, et taciturnitate fecerint, dicente Moyse: Audi Israel, et tace . Unus alterius onera portate ; et nemo neminem judicet; nemo neminem detrahat, quia scriptum est: Omnis detractor eradicabitur. Unus ab alio quod non habet accipiat; unus ab alio discat humilitatem; unus ab alio charitatem, unus ab alio patientiam; unus ab alio silentium; unus ab alio mansuetudinem. Comedant sine querela quidquid eis appositum fuerit; vestiant quod acceperint. Non celent fratres Decanis suis quidquid per singulos dies cogitaverint. Decani vero sint eis quasi rectores et custodes, tanquam pro ipsis rationem Domino reddituri. Negligentias cunctorum ipsi praevideant, et emendandi potestatem habeant; et quod ipsi non valuerint emendare, praeposito non mo
Abbreviated transcription (Latin):
autem sollicitudo. & eruditio hȩc
erit. Ergo quem cũq sibi abbate
traditum susceꝑte ut doceat eum
primitus suas uincere uoluntates.
inquib eum diligent̃ exercens
Illa ei semꝑ deindustria impera.
quae senserit animo eius. eẽ. contas
quia multis ħ experimentis docu
Num quam posise monachum sul
concupiscentias refrenare. nisi
prius ꝑ oboedientiam mortificare
suas didicerit uoluntates pec pos
iram aut tristitiam aut sp̃m̃ fornicationis
extinguere. Nec cũ frib: humilitatẽ
firmam ꝑpcuamq recinere nec in
congregatione diutius ꝑmanere. qui
pus uoluntates suas non didicerit
QUIDECANI TALESELIGANT IN QVIB:
SECVRUS ADBAS. PARTIAT HONERA
SUA. ET NONELIGANUR PER ORDINE.
SED SCDM UITAE MERITU ET SAPIENIE
Decani qui suꝑ decaniassunt consticuti.
tantum sollicitu dinẽ gerant suꝑ qͦs
delegatos habent fr̃s. ut nullas ꝓpͥas
faciant uoluntates. Non loqua&tur
nisi introgati. suo arbitrio nihil
faciant nisi mandati. alibi non ꝑgant

Expanded text:
autem sollicitudo et eruditio haec erit erga eum quem sibi ab abbate traditum susceperit, ut doceat eum primitus suas vincere voluntates; quibus eum diligenter exercens illa ei de industria imperet quae senserit animo ejus esse contraria: quia multis experimentis doctum est nunquam posse monachum suas concupiscentias refrenare, nisi prius per obedientiam mortificare suas didicerit voluntates; nec poterit iram, aut tristitiam, aut spiritum fornicationis exstinguere, nec cum fratribus humilitatem firmam perpetuamque retinere, nec in congregatione diutius permanere, qui prius voluntates suas non didicerit Qui decani tales eligantur, quibus securus abbas partiat onera sua. Et non eligantur per ordinem, sed secundum vitae meritum et sapientiae Decani, qui super decanias sunt constituti, tantam sollicitudinem gerant super quos delegatos habent fratres, ut nullas proprias faciant voluntates. Non loquantur nisi interrogati; suo arbitrio nihil faciant nisi mandati; alibi non pergant,
Abbreviated transcription (Latin):
monachi. uestiti dormiant &cincti.
id÷ aut cingulis. aut r&ib aut corri¬
gia. Bracile frmin nocte utiideo ꝓhi¬
bemus. nedumse regirat. ꝑ somnum
obpressum exiens ꝑtecã. mucro cult¬
telli carnieius figatur :. Nel ideoru
fr̾s. ut cum hora oꝑis dĩ aduenerit. E¬
& oratorii index sonauerit noctu.
mox parati consurgant. Vel ꝓpt̃ea
quia non lic& fr̃i. nuda membra sua
contingere Nam exinde inmundi¬
tates libidinum in animo ingeruNt
cũ membrorũ nuditas tactu contin¬
gtur. Feminarum ilico cordis desi

Expanded text:
nt, vestiti dormiant et cincti; id est, aut cingulis, aut testibus, aut corrigia. Bracile fratrem in nocte uti ideo prohibemus, ne dum se regirat per somnum oppressus, exiens per thecam mucro cultelli carni ejus figatur. In die fratres; ut cum hora operis Dei advenerit, et oratorii index sonaverit noctu, mox parati consurgant: dicente quia non licet fratri membra sua nuda contingere. Nam exinde immunditiae libidinum in animo ingeruntur. Cum membrorum nuditas tactu contingitur, feminarum illico cordis desid
Abbreviated transcription (Latin):
diu multumq fatigatus. noua
lect sternia quod numꝙ ante
fecerat exhibenda arbitratus
est. Lecti autem stn ebantur
in honorem deorum. unde hoc
sacrum uel potius sacrilegium nome
accepit:¬
SINOTEST FIERI OMSINUNO LOCO
DORMEANT SINAUTE MVBRITVDO

Expanded text:
diu multumque fatigatus noua lectisternia, quod numquam antea fecerat, exhibenda arbitratus est? Lecti autem sternebantur in honorem deorum, unde hoc sacrum uel potius sacrilegium nomen accepitSi potest fieri, omnes in uno loco dormiant. Sin autem multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
mus & idõ timere debemus
neforte si aliud quã id quod peti
ts antequam stare uidemur
in iuriam faciamus.
ła ergo semꝑ lingua ꝓferat. q̃
conditori placeant. iuxta illud
psalmo graphi preconium :
& exultate ei cum tremore
Tuncergo creatori timendo ser¬
uitur. si op. bonum uocis laudib:
iungitur. sicut alibi ꝑpsalmistã
dicitur is salliae sapienter
Sapient̃ & enim quisq psallit.
qui uoci Laudanti noxiis oꝑib:
non contra dicio & qualiter
oporteat diuinae potentiae
famulari. sollicita cura om̃iq
studio ꝓsequitur. Sic ergo mens
nr̃a intenta adpsallendum
incedat. qualiter nullo p̃pe¬
dita sȩtularis desideriis ob¬
staculo. pullo temporis fuscata
uitio. sed semꝑ intenta in cȩles¬
tib humilitatẽ acpuritate.
ꝓintissimaq: deuotione ornata.
ad a&̃na p̃mia ꝑuenire con¬
tendat. Sic cordis conpuncti¬
one flagr&. qualit̃ in secrea¬
toris miseri cordiam excit&.¬

Expanded text:
mus, timere debemus ne forte si aliud quam id quod petim majestati, antequam stare videmur, injuriam faciamus. Ea ergo semper lingua proferat quae Conditori placeant, juxta illud Psalmographi praeconium: et exsultate ei cum tremore .Tunc ergo Creatori timendo servitur, si opus bonum voci laudis jungitur, sicut alibi per Psalmistam dicitur: Psallite sapienter . Sapienter etenim psallit, qui voci laudanti noxiis operibus non contradicit; et qualiter oporteat divinae potentiae famulari, sollicita cura omnique studio prosequitur. Sic ergo mens nostra intenta ad psallendum incedat, qualiter nullo praepedita salutaris desiderii obstaculo, nullo temporis fuscata vitio, sed semper intenta in coelestibus, humilitate et puritate promptissimaque devotione ornata ad aeterna praemia pervenire contendat. Sic cordis compunctione flagret, qualiter in se Creatoris misericordiam excite
Abbreviated transcription (Latin):
Geperalit̃ hunc locũ. facundis¬
simꝰ. cassianus in decima colla¬
tione plurima de eiꝰ. utilitate
disserens. tanto honore con¬
celebrat. ut quicquid monachi
assum pserint. sine huius uersiculi
trina iteratione non inchoant
Quem rep&ita saepius laude
congeminans : uimis utilem
ꝓbat. eẽ. eius memoriam.
INDE HyMNŨ VNIUꝰ CUIVSQ: HORAE
DEINDE PRIMA HORA DOMICA
DICENDA. QUATTVOR CAPITULA
SEXTA VE NONA TERNA CAPITVLA
SUPSCRIPTI PSALMI CINTESIMI¬
oCTAUI DECIM DICΑNT᷑ Ad prima
MIE SECONDEFERIE DICANTRES
OSALMI IO Ẽ. PRIM ET SECVNOVS

Expanded text:
generaliter hunc locum facundissimus Cassianus in decima collatione plurima de ejus utilitate disserens tanto honore concelebrat, ut quidquid monachi assumpserint, sine hujus versiculi trina iteratione non inchoent. Quem repetita saepius laude congeminans, nimis utilem probat esse ejus memoriam.Inde hymnus uniuscujusque horae. Deinde prima hora Dominica dicenda, quatuor capitula sexta, vel nona terna capitula supra scripti psalmi octavi decimi dicantur. Ad primam autem secundae feriae dicantur tres psalmi, id
Abbreviated transcription (Latin):
enim adiutorium poscimꝰ. qͣndo
periculo subiacemus. ut aliquo
remedio subleuati. calamita¬
tes diuersarum possimꝰ uincere
passionum Intende dic̃ ꝓpitius
respice. qui a omnia dñs &iã
cumnon rogatur agoscit:¬

Expanded text:
enim adjutorium poscimus, quando periculis subjacemus; ut aliquo remedio sublevati, calamitates diversarum possimus vincern passionum. Intende, dicit, propitius respice; quia omnia Dominus, etiam cum non rogatur, agnoscit
Abbreviated transcription (Latin):
DEDECANIS MONASTERII
CIAIAIOR EUERIT CONOREGATIO
TODINEM GERANIT SUP DECANIASSVAS:
INOMIB SCBM MANDATA DI. EIPVSIO
Praecepta enim abbatis: cordare

Expanded text:
De decanis monasterii. Si major fuerit congregatio, tudinem gerant super decanias suas in omnibus, secundum mandata Dei praecepta a
Abbreviated transcription (Latin):
ceps. alius deparentibus. alius deger¬
manis. alius de cognatis. alius defr̃ib: Ti¬
& de consanguineis. & idoneis. alius
dediuitiis. alius despecia e iuuentutis.e
alius debello fortitudinis. alius deꝑ
iufratione terrarum. alius dearti¬
ficio. alius desapientia. alius deafser
tionis eloquentia. alius d&acteni¬
tate. alius dehumilitate. alius de cari¬
tate. alius delargitate munerũ. aliũ
de castitate. alius de uirginitate.
alius de pauꝑtate. alius de absunentia
alius deorationum frequentia. aliuꝰ
deuigilantia. alius deoboedientia
alius deabrenuntiatione rerum.
alius delegendo alius describendo.
alius de uoce modulationis
Haec omia qua e supͣ p̃stringĩmꝰ
unus quisq dũ aliquoties talia
non iussi in moderate locuntur.
toties inelationẽ uanȩ gloriȩ
delabuntur. & ex ipso morbo
dũ quod dicunt uindica recon¬
tendunt. in suꝑbiam p̃cipitant᷑

Expanded text:
cipes: alius de parentibus, alius de gercipes: alius de parentibus, alius de germanis, alius de cognatis, alius de fratribus et consanguineis, et idoneis, alius de divitiis, alius de specie juventutis, alius de bello fortitudinis, alius de perlustratione terrarum, alius de artificio, tionis eloquentia, alius de taciturnitate, alius de humilitate, alius de charitate, alius de largitate munerum, alius de castitate, alius de virginitate, alius de paupertate, alius de abstinentia, alius de orationum frequentia, alius de vigilantia, alius de obedientia, alius de abrenuntiatione rerum, alius de legendo, alius de scribendo, alius de vocis modulatione. Haec omnia, quae supra perstrinximus unusquisque dum aliquoties talia non jussi immoderate loquuntur, toties in elationem vanae gloriae labuntur; et ex ipso morbo, dum quod dicunt, vindicare contendunt, in superbiam praecipitantur.
Abbreviated transcription (Latin):
curis solent nonnulli ꝓsuis uxi¬
rib atq filiis. aut &iã qui busq
ꝓpinquos curam habere more pita
cati. ꝓ alim̃to sunt solliciti Alinꝰ
trifuitiae morbo interius consis¬
muntur. & tam quã uestimend
atinea. in trinsecus m̃tissuȩ auid¬
tate deuorantur: & cum ipsosil¬
coris languore dilabuntur in dss¬
sti mulo carnis incitati interiore oculo cȩcao.
captiui ducuntur uinculo ꝑditionis
ligati Alii. accidie spũ inflati. otio &
somno uacare cupiunt. & curiosis fabu¬
lis sollicitantur. & quod peius est
a proprio monasterio se auferre
disponunt. Alii uanae gloriae elati¬
onis telo. indiuersis partibus con¬
fodiuntur. & aliitalia defenden¬
tes. & suas causas. magnificantes.
dum nolunt xp̃i. pauꝑib similes. eẽ.
unꝰ quisq: inuanis istis cogitationib:
elabuntur. & quasi nil adõ acceꝑiN.
deꝓpriis uirib: extolluntur. Et cũ
laudatores non in uenerint ipsi sibi
insuis laudib: ꝓsiliunt. alius degenea¬
logia. & desua gente fatet᷑. eẽ. prin¬

Expanded text:
llant. Solent nonnulli pro suis uxoribus atque filiis, aut etiam quibuscunque propinquis curam habere more pietaicati, pro alimento sunt solliciti. Alii vero tristitiae morbo interius consumuntur, et tanquam vestimentum a tinea intrinsecus mentis suae aviditate devorantur, et cum ipso rancoris languore delabuntur in desstimulo carnis incitati, interiori oculo caecati captivi ducuntur, vinculo perditionis ligati. Alii acediae spiritu inflati otio et somno vacare cupiunt, et curiosis fabulis sollicitantur, et, quod pejus est, a proprio Monasterio se auferre disponunt. Alii vanae gloriae elationis telo in diversis partibus confodiuntur; et alii alia defendentes, et suas causas magnificantes, dum nolunt Christi pauperibus similes esse, unusquisque in vanis istis cogitationibus elabuntur, et quasi nil a Deo acceperint de propriis viribus extolluntur; et cum laudatores non inveniunt, ipsi sibi in suis laudibus prosiliunt. Alius de genealogia, et de sua gente fatetur esse prin
Abbreviated transcription (Latin):
.Idõq ergo utilit̃ patres nr̃i
ipsam orationẽ caeleri fine
concludi iusser̃. neforte in mo¬
rantib: nobis in ea quaedam
tussis. uel flegmatis. aliarũq
rerum int̃rumpat strepitus
& dum adhuc feru& oratio.
uelut ex faucib diaboli
uel ociter rapiatur. qͥ cũ n ob
semꝑ fic infestus. Tunc quã
maxima e. adsistit infestus.
cũ nos contrase offerre p̃ces
dnꝰo uiderit. festinans m̃tẽ
nram ab intentione oratio¬
nis. aut cogitationib aut
ex citatis humoribus reuocare
Proptea ergo breues quidẽ
oratioñs sed frequentes feri
patres nr̃i iusserunt
Breues ideo ut insidias diaboli
insistentis. tunc p̃cipue cũm ora mꝰ
in ipsa breuitate uita repossim̃
frequentes autem ido. ut ꝑ ipsã
frequentiam dm̃ p̃cantes iugit̃
ei coherere possimus: ꝓpt̃ hanc
frequentiam orationis. & illud
utile ÷ ut longiores psalmos.
non usq: ad finem continuata
ꝓnuntiatione. sed equali numero
uersus diuisos. duab: uel trib
incisi onib: cum orationis inteN¬

Expanded text:
Ideoque ergo utiliter Patres nostri ipsam orationem celeri fine concludi jusserunt, ne forte immorantibus nobis in ea, quidam tussis vel phlegmatis aliarumque rerum interrumpat strepitus; et dum adhuc fervet oratio velut ex faucibus diaboli velociter rapiatur. Qui cum nobis semper sit infestus, tunc quam maxime assistit infestior, cum nos contra se offerre preces Domino viderit, festinans mentem nostram ab intentione orationis aut cogitationibus, aut excitatis humoribus revocare. Propterea ergo breves quidem orationes, sed frequentes fieri Patres nostri jusserunt: breves, ideo ut insidias diaboli, insistentis tunc praecipue cum oramus, in ipsa brevitate vitare possimus: frequentes autem, ideo ut per ipsam frequentiam Deum precantes jugiter ei cohaerere possimus. Propter hanc frequentiam orationis, et illud utile est ut longiores psalmos non usque ad finem continuata pronuntiatione, sed aequali numero versus divisos duabus vel tribus incisionibus cum orationis inten
Abbreviated transcription (Latin):
sinotent᷑. ꝓsiciunt animȩ ad salite
& in eis totũ inuenitur quod q. rst̃.
quia omi a adedificationem logͥus
psalmus. Dicente proph&ra
ꝓsallam & intellegamꝰ XX¬
DEREUERENTIA ORATIONIS
SICU HOMINIBUS POTENUBVS
IUOLUM ALIQUA SUOGEREBS
CṼ HUAUTITATE ETREVER IN IIS
QUAIO MASIS DHO DÕ UNIUERSORU
C̃ OMI HUMILITATE. ET PURITATIS
DEUONONEISUPPLICANOUM ESTE

Expanded text:
si notentur, proficiunt animae ad salutem, si notentur, proficiunt animae ad salutem, et in eis totum invenitur quod quaeritur; quia omnia ad aedificationem loquitur psalmus, dicente Propheta: Psallam et intelligam De reverentia orationis. Si cum hominibus potentibus volumus aliqua suggerere, cum humilitate et reverentia; quanto magis Domino Deo universorum cum omni humilitate, et puritatis devotione supplicandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Tanta deb&. eẽ. reuerentia
grauitas. uł disciplina psal¬
lendi ut amabilius adño quã
a nobis dicitur audi atur. sic̃
ait scriptura. Exitus matutini
& uesꝑe delectaberis. Et itẽ :
sisapient̃ . & cũ timore iub&
psalli. oport& psallentẽ immobili
corpore. inclinato capite stare. &
laudes dño moderate canere. quip¬
pe quiministeriũ suum ante diuini¬
tatem implo. Docente ħ proph&a
cum dic̃. In conspectu angelorum
psallam tibi. Nam considerare deba
quipsallit semꝑ. nealio sensus eus
demigr&. necum in aliã cogitadio¬
nẽ sensus nr̃ migrauerit. denobis
dicat ds̃. sopulus iste labus mehonra
cor autẽ eiꝰ. longe . ẽ. a me
ERGO CONSIDEREM QUALITI
OPORTEAT INCONSPECTU DIUINI¬
STEMUS AOPSALLEN DU UTMENS
NRA. CONCORDET NOCI NRAI¬
xp̃. d tantum ergo & tale officium
corparit̃ cũ lingua conueniat
cũ timore dño cottidianũ debitũ
reddi debere. & not& sibi incorde
quipsallit ad singula omia testimo
nia quaedic̃. quia singuli uersus

Expanded text:
Tanta debet esse reverentiae gravitas, vel disciplina psallendi, ut amabilius a Domino, quam a nobis dicitur, audiatur, sicut ait Scriptura: Exitus matutini et vesperae delectaberis . Et item: Bene si sapienter et cum timore jubet psalli, oportet psallentem immobili corde, inclinato corpore stare, et laudes Domino moderate canere: quippe qui ministerium suum ante Divinitatem implet, docente hoc Propheta, cum dicit: In conspectu angelorum psallam tibi . Nam considerare debet, qui psallit, semper, ne alibi sensus ejus demigret. Ne, cum in aliam cogitationem sensus noster migraverit, de nobis dicat Deus: Populus iste labiis me honorat, cor autem eorum longe est a meErgo consideremus qualiter oporteat in conspectu divinistemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nErgo ad tantum et ad tale officium cor pariter cum lingua conveniat cum timore Domino quotidianum debitum redhibere. Et notet sibi in corde qui psallit ad singula omnia testinia quae dicit: quia singuli versus
Abbreviated transcription (Latin):
ET CENESIMU QUADRAGESIMUTINS
ETCENTESIMU QUADRA GESIAIU QUANI
GENTESIAUIS O. SEXTUS DECIAOS
QUIA PARUUS EST. CUCENTESI MO
QUINTO DEGIAO CONIVNGATUR
DIGESTO ERGO ORDINE SSALUORU
UESPTINORVM. RELIQUA ID EST LECI¬
VELCANICVA. SICUT SUP̃TAXAUIM
IMPLEATUR POCOPLETORIOS UINO
ETCENTESIMU IRICESIMU TATIUA
DISPOSITO ORDIIE PSALMO DIAE
DIVRNE. RELIQVI OM̃S PSALMI AO
SUBSUNT. EQUALITER DIUIDANIIU
IN SEPTEM NOCTIŨ UIGILIAS. PARIO¬
ENDO SCILICTT QUIINTER EOS PRO¬
LIXIORESSVNT PSALMI EIOVODEV¬
QUONA QVAD CONSTITVENS NOCTEMV:
HOC PRTCIPVE COMONINTES VTSVCUI
ALITER IDICAVERIT

Expanded text:
et centesimus quadragesimus tertius, et centesimus quadragesimus quartus. Centesimus vero sextus decimus, quia parvus est, cum centesimo quinto decimo conjungatur. Digesto ergo ordine psalmorum vespertinorum, reliqua, id est, lectivel cantica, sicut supra taxavimus, impleantur. Ad completorium vero et centesimus trigesimus tertius. Disposito ordine psalmodiae diurnae, reliqui omnes psalmi, qui supersunt, aequaliter dividantur in septem noctium vigiliis, partiendo scilicet, qui inter eos prolixiores sunt psalmi, et duodequamque constituantur noctem. Hoc praecipue commonentes, ut si cui aliter judicaverit
Abbreviated transcription (Latin):
DUMOMI MODIS IO ADTENDAT UTOALI
IBDOMADA PSALTERIU EXINTIGRO NṼME¬
AO CENTVM QUINQVAGINTA OSALAONU
PSALLATUR ETOOAUNICO DIE SEAPER
ACAPITE REPRENDATVR ADUIGILIAS
QUIA NIAIS IN HERTEMA DE VOTIONIS

Expanded text:
dum omnimodis id attendatur, ut omni hebdomada psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalmorum psallatur; et Dominico die semper a capite repetantur ad vigilias. Quia nimis iners devotionis
Abbreviated transcription (Latin):
Quod aliis in locis dic̃. & cõpl&ũ ÷
hac inclausura. & missa s̃ dicit.
& missȩ fiant repp&it. Orationes
enim officii quae a nobsunt cõplece
dõ sunt missae. quia in illius
honore sunt caelebrate. Alit̃ ora¬
tiones. id ÷ collectae qua einfine
cursus a sacerdote dicuntur misse:
id .ẽ. dõ trans misse uocantur

Expanded text:
Quod in aliis locis dicit et completum est, hac in clausula et missae sunt dicit. Et missae sunt repetit, orationes enim officii, quae a nobis sunt completae, Deo sunt missae, quia in illius honore sunt celebratae. Aliter orationes id est collectae, quae in fine cursus a sacerdote dicuntur, missae, id est Deo transmissae, vocantur
Abbreviated transcription (Latin):
hora suꝑ apłos in orationum officio
constiditos. sp̃s sc̃s descendit̃ Seti¬
autem hora legimus ip&rũ dũincie¬
naculum orar&. subito in ex cesu
mentisuas illud quot quattuor
initis. quasi linteum de caelo sib¬
missum uidisse. Denona autem
intemplum. ad oram orationis noñã
Vesꝑtinas autẽ. uł matutinas orat¬
ones. non solum ab apłis. sel &iam
in u&eris testamento legimus eas
intemplo dñi semꝑ fuisse oblatas
Vnde & dauid dicit deuesꝑtinis.
dirigatur oratiomea sicut incensũ
in conspectu tuo. eleuatio manuũ
mearum sacrificium uesꝑtinum
Dematutinis aut̃ dic̃. Ds̃ ds̃ m eus
adte deluce uigilo. & in matutinis
meditabor inte. qui a fuisti adiutor
QUODPSALMI PEREASDEM
ADENOCTNIS UELAATUTINIS DIGES¬
SIMVS ORDINE. SSALMODIE. NVNE
DISEQUENTIBUS HORIS UIOEAMVS
PUINAHONA. DICANTUR SALMI
TRES SINGILLATIM ET NONSVBVN¬

Expanded text:
hora super apostolos in orationum officio hora super apostolos in orationum officio constitutos Spiritus sanctus descendit ; sexta vero hora legimus Petrum, dum in coenaculo oraret, subito in excessu mentis vas illud, quod quatuor initiis quasi linteum de coelo submissum, vidisse ; de nona autem in templum ad horam orationis nonam . Vespertinas autem, vel matutinas orationes non solum ab apostolis, sed etiam in Veteri Testamento legimus eas in templo Domini semper fuisse oblatas. Unde et David dicit de vespertinis: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo: elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . De matutinis autem dicit: Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo. Et: In matutinis meditabor in te, quia factus es adjutopsalmi per easdem de nocturnis, vel matutinis digessimus ordinem psalmodiae: nunc de sequentibus horis videamus. Prima hora dicuntur psalmi tres singillatim, et non sub
Abbreviated transcription (Latin):
NRAE SERUITUTIS OfTICIA ꝑSOLUA¬
DIX̃. SEPTIES IN DIE PAUO EDIXITIDI:
NAMDENOCTURMS NIGELIIS IDE
IpSE ꝓNoΡhaΙt: MEDIAΝOCΠ
SURGIBAM ADCONEITENDUTIOT
PRIMA TERTIA SEXTA NONA
VESPERA COPLETORIOS. ET NOCTE
SURGINIS AD CONPITENOU EI¬
horarum autẽ ipsarum in qͥb: dõ
ꝑ totã diei spatium obsequia red¬
dimꝰ. oratio ħ ÷. prima ꝓ incho¬
atione dei. tertia. quia sp̃ssc̃s
in eadem hora suꝑ lapłos descen¬
disse. primitus cõꝓbatur : sexta
peo quod inmaculata hostia dñs
suspensus. ob noxios. deet̾nis pec¬
citorum uinculis liberauit. XUI¬
Dona peo quod eadem hora
dñs nr̃ descendens ad inferos.
scõrum animas quaeclause tene¬
bris tenebantur. ex inde liauit.¬
& secum trans uexit ad raelos
Duo decima uͦ ꝓpt̃ t̃minationẽ
diei. sicut prima in inchoatione¬
cantatur. Prima uͦ & duo decima : prom
choatione & tminatione diei. postea
a patrib: sunt adiunetae. tertia autẽ
& sextam : & nonam. &ram ab apłis
legimus fuisse celebratas. Nam terta

Expanded text:
rae servitutis officia persolvadixit: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de Nocturnis vigiliis, idem ipse propheta ait: Media nocte surgebam, ad confitendum tibi Prima, Tertia, Sexta, Nona, Vespera, Completorio, et nocte surgamus ad confitendum eiHorarum autem ipsarum, in quibus Deo per totum spatium diei obsequia reddimus, ratio haec est. Prima pro inchoatione diei. Tertia, quia Spiritus sanctus in eadem hora super apostolos descendisse primitus comprobatur. Sexta, pro eo quod immaculata hostia Dominsuspensus obnoxios de aeternis peccatorum vinculis liberavit. Nona pro eo quod eadem hora Dominus noster descendens ad inferos sanctorum animas, quae clausae tenebris tenebantur exinde liberavit, et secum transvexit ad coelos. Duodecima vero propter terminationem diei, sicut prima inchoatione. Prima vero et duodecima pro inchoatione et terminatione diei postea a Patribus sunt adjunctae; tertiam autem et sextam et nonam etiam ab apostolis legimus fuisse celebratas. Nam tertia
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ꝓpt̃ & deuerbis elati pharisaei
quib: humiliari meruit. possumus
ex diuerso formã humilitatis. qua
sublememus assumere. ut sic̃ ille con¬
sideratis & peiorum uitus. & suis
uirtutib: . ẽ. elatus adruinã . itanos
non nr̃a solum pigritia. sed & melo
uirtutib inspectis humiliemur
ad gloriam: quatenus unus quisq
nrm̃ ħ apudse supplex. Ac sub misie
obsecr&. Ds̃ omp̃s. miserere supolo
tuo. quia nonsum sicut innumeri
seruitui. contemptu scłi sublimes.
iustitae merito gloriosi. castitatis
laude angelici. uelut &iãmuta illo
quipꝰ flagitia publica. paenitendo
tibi meruerunt. eẽ. deuoti. qui ecuã
siquidboni tua gratia largiente
fecero quo fine hoc faciam. quau
ate diftrictione pensentur
ignoro.

Expanded text:
 et de verbis elati Pharisaei, quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis qua sublimemur assumere, ut sicut ille consideratis et pejorum vitiis, et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos non nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis, humiliemur ad gloriam, quatenus unusquisque nostrum haec apud se supplex ac submissus obsecret, Deus omnipotens miserere supplici tuo, quia non sum, sicut innumeri servi tui contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti; qui etiam si quid boni tua gratia largiente fecero quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur ignoro,
Abbreviated transcription (Latin):
centia sua abstractus & in lectꝰ
est. atq ubi conceptum sçelus
ꝑfecit. reatũ mortis &iã ꝓpͥo
ore iudicatus incidit. quam
tamen penitendo euasit
Temptatus ÷ iudas ꝑphylargi¬
riam. & quia erat auarus
abipsa concupiscentia sua¬
abstractus & in lectus. ad interi¬
tum consentiendo . ẽ. deductus.

Expanded text:
centia sua abstractus et illectus est. Atque ubi conceptum scelus perfecit, reatum mortis etiam proprio ore judicatus incidit, quam tamen poenitendo evasit. Tentatus est Judas per philargyriam, et quia erat avarus, ab ipsa sua concupiscentia abstractus et illectus, ad interitum consentiendo decidit.
Abbreviated transcription (Latin):
ASTIPHONA SIOͦ MNOR INDIRECTO TEXE
PSALLAN: UESPERTINA AVTSIRAIS
QUATIGOR PSALMI CUANTISHONIS
TERMINENTUR. POSTQUIBUS
PSALMIS. LECTIO RECIT ANDA EST
INDERESPONSORIV. AMBROSI AUU.
VERSVS CANICU DEEVGLO LETANLA
ET ORATIONE DOMINICA FIANMISSE:
COPLITORIOS AUTE TRIU PSALMORU

Expanded text:
antiphonis, si vero minor, in directum psallantur. Vespertina autem synaxis quatuor psalmis cum antiphonis terminetur. Post quos psalmos Apostoli lectio recitanda est. Inde responsorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, et oratio Dominica; et fiant missae. Completorium aute
Abbreviated transcription (Latin):
PUIORDO UIGILIARU OMITEMPS
TAMAESTATIS. QUAHUEAUS. FQLIIS¬
ĨDIE DOMINICOTENEATUR. HISIFOS¬
TT QUOD ABSIT TARDIUS SUROAN
ALIQUIO DELECTIONIB: BREUIANN
EST AUTRESPONSORIIS QVODIÃ
OMNINO CAUEATURNES UENIM

Expanded text:
ui ordo vigiliarum omni tempore tam aestatis quam hiemis aequaliter die Dominico teneatur: nisi forte, quod absit, tardius surgant et aliquid de lectionibus breviandum est, aut responsoriis: quod tamen omnino caveatur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
intelliguntur . irȩ. rixȩ. dissen¬
siones. detractiones. emulatio¬
nes. uel aliquem cõmotiones.
contentiones. queint̾ fr̾s solent
oriri. a quib: interse pacem
habentes. caritatemq: continuã
conseruantes . mane & uespere.
monachi sedebent pug are.

Expanded text:
rixae, dissensiones, detractiones, aemulationes, vel aliquae contentiones, commotiones, quae inter fratres solent oriri; a quibus inter se pacem habentes, charitatemque continuam conservantes, mane et in vespere monachi se debent purgare.
Abbreviated transcription (Latin):
potest intelligi hora septima. noctis
tota. & octaua dimidia. Tunc pul¬
sato signo. ons parit̃ surgant. & sic
illa quaerestat dimidia octaua. in¬
ter signorum explic&ur int̃ualla.
ut abhao hora noctis non a incho&ur
psalli laus ipsa nocturna. Naciri¬

Expanded text:
ormiatur « hora septima noctis tota, et octava dimidia; tunc pulsato signo omnes pariter surgant, et sic illa quae restat dimidia hora de octava inter signorum explicetur intervalla, ut ab hac hora nona noctis inchoetur psalmi laus ipsa nocturna, » it
Abbreviated transcription (Latin):
CANTICVDEEVGLO LATTANIA &
CONPLETGAEST PLANAE AGENOA
MATITINA UELUESPTINA NON
IRANBEAT ALIQVANDO NISI IN
VLTIMO PORDINE ORATIO DOMC
OMIB AUDIENTIB: DICATUR
APRIONE ꝓPTERSCANDA LORŨ
SPINAS. QUAEORIRI SOLINT.
DIMITTIMVS. PURGEÑ SE ADEIVS

Expanded text:
canticum de Evangelio, litania, et completum est. Plane Agenda matutina, vel vespertina non transeat aliquando, nisi in ultimo per ordinem oratio Dominica omnibus audientibus dicatur a Priore propter scandalorum spinas, quae oriri solent Dimit
Abbreviated transcription (Latin):
NONIATIMORE GEHERNE. SEO
AMORE XPI ET CONSVETUDINE
IPSABONA. ET DELECTATIONE
ET PECCATIS SPUSC̃O DIGNA¬
BITUR DEMONSTRARE¬

Expanded text:
non jam timore gehennae, sed amore Christi 376 et consuetudine ipsa bona et delectatione et peccatis Spiritu sancto dignabitur demonstrare
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nati Nec nouum deb& cui qua
uideri sinatus dr̃. qui ex hac uita
migrauerit : quomodo enim c̃su&e
nasci dr̃ cũ quis deutero matris ꝓcedens
hanc in lucẽ egreditur. ita&iã rectis¬
sime potest natus appellari. qͥ solutis
auinculis carnis. ad lucẽ sublimatur
anam: Vnde mos obtinuit ecclesi¬
asticus. ut dies beatorum martyrum
siue confessorum xp̃ii quibus descło
transierunt. natales uocitemꝰ. eorũq
sollempnia. non funebria. s natali

Expanded text:
let. Nec novum debet cuiquam videri, si natus dicitur qui ex hac vita migraverit: quomodo enim consuete nasci dicitur, cum quis de utero matris procedens hanc in lucem ingreditur; ita etiam rectissime potest natus appellari, qui solutus a vinculis carnis ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos obtinuit ecclesiasticus, ut dies beatorum martyrum sive confessorum Christi, quibus de saeculo transierunt, natales vocitemus, eorumque solemnia non funebria, sed natali
Abbreviated transcription (Latin):
INTER QUAS ET FRIA RESBON¬
SORIA CANTENTVR DUORESPOS¬
SORIASINE GLORIA DICANTUA
QVICANAT DICAT GLAM. QUADUML
INCIPIT CANTOR DICERE. MOXOMIS
DESEDILIASUA SVRGAN. OBHONORE
ETREUERENIAM SC̃E TRINITATIS
CODICES AUTEM LEGANUR INUIGILI¬
IS. DIUINAE AUCTORITATIS. TAM
UETERIS TESTAMENI. QVANOVI

Expanded text:
inter quas et tria responsoria cantentur. Duo responsoria sine Gloria dicantur. qui cantat, dicat Gloriam. Quam dum incipit cantor dicere, mox omnes de sedilibus suis surgant ob honorem et reverentiam sanctae Trinitatis. Codices autem legantur in vigiliis Dominicae auctoritatis tam Veteris Testamenti quam Novi
Abbreviated transcription (Latin):
TEXE DIEBUS AUTE PUATIS MATUTINORŨ
SOLLEMPUITAS ITA AGAT̃ ID EST
SEXAGESIM SEXIꝰPSALADICAT̃
SINEANTIPHONA SVBTRAHENDO
CONSVETVDINE. ID .Ẽ. SECVNOM
FERIA. QUINꝰ. ET TRICESIMUS
QVINTUS TERTIA .ER. QUADRA¬
GESIM. SECVNOUS. ITQUIN QUA¬
GESIM . SEXIꝰ. QUARTA FERIA
SEXAGESIMṼ TERTIṼ ET .LX.mũ
QUARTŨ. QUINTA ER OCTOGESI¬
MŨ SEPTIMŨ ETOCTOGESIMU NONŨ
SEXTA FR. SEPTUA GESIAU QNTŨ

Expanded text:
tur. Diebus autem privatis Matutinorum solemnitas ita agatur: id est, ut sexagesimus sextus psalmus dicatur sine antiphona subtrahendo consuetudinem. Id est, secunda feria, quintus, et trigesimus quintus. Tertia feria quadragesimus secundus, et quinquagesimus sextus. Quarta feria, sexagesimus tertius, et sexagesimus quartus. Quinta feria, octogesimus septimus, et octogesimus nonus. Sexta feria, septu
Abbreviated transcription (Latin):
Apascha autem usq ad hel nouembris
omis ut supͣ dictum ÷ psalmode
quantitas teneantur. excq
quodlectiones in codice. ꝓpt̃ bras¬
tatẽ noctium minimae legantus
sed proipsis trib lectionib una de
ueteri testamento memorit̃ dicitis
Quam breuis responsoriis subsequo
& reliqua omnia ut dictum . ẽ. im¬
pleantur. id est ut numquam minis
a.xii. psalmorum quantitate ad
uigilias nocturnas dicantur exur
tertio & nona gesimo quasto psalmo¬
IGILIAE AGANTUR.
surgatur aduigilias.
inquib uigiliis teneat᷑
mensura. id ÷ modulatis
ut sup disposuimus. sexpsalmis
& uersu¬

Expanded text:
Pascha autem usque ad Kalendas Novembris omnis, ut supra dictum est, psalmodiae quantitas teneatur: excepto quod lectiones in codice propter brevitatem noctium minime legantur: sed pro ipsis tribus lectionibus una de Veteri Testamento memoriter legatur, quam breve responsorium subsequatur. Et reliqua omnia, ut dictum est, impleantur. Id est ut nunquam minus a duodecim psalmorum quantitate ad vigilias nocturnas dicatur, exceptis tertio et nonagesimo quarto psalmovigiliae agantur. surgatur ad vigilias: in quibus vigiliis teneatur mensura, id est, modulatis, ut supra disposuimus, sex psalmis et versu
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit enĩ. incipiat abbas hymnũ.
lectionẽq euangelii legat. tam̃.
non ħ omnes debent. ualentq
facere abbates. Sunt enĩ qui aut
impediente culpa nondebent.
aut in possibilitate nocente
non ualent. Igitur sunt abbates
qui nec sacerdotis. nec leuitȩ
fungunt᷑ ministerio. & ideo nec
sacro scm̃ legere possunt euan¬
geliũ. cantoris non gestant
officium. & idõ non possunt
ãbrosianum altibo ando inciꝑe
hymnũ. Gregem tamen. cũ suꝑno
iuuamine. possunt gubnare
sibi cõmissum: & ꝓpt̾ea eligunt᷑.
ab abbatis. ministeriũ ꝑagendũ Tex¬

Expanded text:
Dicit enim: Incipiat abbas hymnum, lectionemque Evangelii legat. Tamen non haec omnes debent valentque facere abbates: sunt enim qui aut impediente culpa non debent, aut impossibilitate nocente non valent. Igitur sunt abbates qui nec sacerdotis nec levitae funguntur ministerio, et ideo nec sacrosanctum legere possunt Evangelium; cantoris non gestant officium, et ideo non possunt Ambrosianum alte boando hymnum incipere, gregem tamen cum superno juvamine possunt gubernare sibi commissum, et propterea eliguntur ad abbatis ministerium peragendu
Abbreviated transcription (Latin):
Semptũ ÷ enim Inlectulo meo
qua esiui. quem diligie anima
mea. quaesiui. & non in ueni
illũ. Nonenĩ in lectulo carna¬
lium uoluptatũ dilectus xp̃s
inuenitur. sed in laborib scĩs.
ex cubis sacris & orationibus
inuenitur crebris. Non in sõni
torpore. sed inuigiliarum ora¬
tione & orationis inuenitur

Expanded text:
ptum est in lectulo meo! Quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi eum et non inveni eum: non enim in lectulo carnalium voluptatum dilectus Christus invenitur, sed in laboribus sanctis, excubiis sacris et orationibus invenitur crebris: non in somni torpore, sed in vigiliarum oratione, et orationis invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
QUADU INCIPIT MOX OM̃S CŨREUE¬
RINTIA SURGANT POSTQUID: LECTI¬
ONIBUS SEQVANTVR EXORDINE ALII
SEXPSALMI CUANTISHONAS. SICUT¬
ITERUM LEGANTUR ALIAE¬
QVNTTUOR LECTIONES CURESPON¬
SORIIS SUIS. ORDINE E SUGRA

Expanded text:
Quam dum incipit, mox omnes cum reverentia surgant. Post lectiones sequantur ex ordine alii sex psalmi cum antiphonis iterum legantur quatuor lectiones cum responsoriis suis, ordine quo supra