comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̃dicatores dixeim: queniens die sab¬
batum atq dnĩcũ ab omnifaciet opẽ
custodiri: Quia em̃ mori se & resurege
simulat: haberi in ueneratioe iurt co¬
teneri potuit quandiu legẽ licuit iuxta
mm nr̃iħux apparuit: p̃cepta legis q̃
ꝑ figurã dicta sunt iurta litterã seruari
ñ possunt. Nam siqͥs dicit ħ de sabbato
ee seruandũdicat necesse ÷ carnalia sacri¬
ficia ꝑsoluenda. dicat p̃ceptũ qͥ. de cirban¬
cisione corꝑis adhuc usq retinendum. S.
cont᷑ se paulum apłm audiat dicentẽ. sĩ
pius: spũalit̃ retinemꝰ. Salbatũ autẽ
requies dicit᷑. Her̃ aũ sabbatũ ipsũ redẽp
ce fidei cognoscit: si peccata concupiscen¬
tie ad m̃tẽ ꝑ ocłosthit: indie sabbati one¬
ra ꝑportas introducit. Nongͥ die sabba
anima ꝑsensus corporeos ñ traham᷑. Nã
idẽ dus ac redẽptor nr̃ multa in die sab¬
bati legit᷑ oꝑatus: ita uͭ iudeos rephẽ¬
eret dicens. Quis urm bouẽ aut alinũ

Expanded text:
edicatores dixerimus, qui veniens diem Sabbatum atque Dominicum ab omni faciet opere custodiri? Quia enim mori se et resurgere simulat, haberi vult in veneratione Doteneri potuit, quandiu legem licuit juxta risti apparuit, praecepta legis, quae per figuram dicta sunt, juxta litteram servari non possunt. Nam si quis dicit hoc de Sabbato esse servandum, dicat necesse est etiam carnalia sacrificia persolvenda; dicat praeceptum quoque de circumcisione corporis adhuc usque retinendum. Sed contra se Paulum apostolum audiat dicentem: Si cpimus, spiritaliter tenemus. Sabbatum enim requies dicitur: verum autem Sabbatum ipsum Redemplucem fidei ejus agnoscit, si peccata concupiscentiae ad mentem per oculos trahit, in die Sabbati onera per portas introducit. Non ergo in die animam per sensus corporeos non trahamus. Nam idem Dominus ac redemptor noster multa in die Sabbati legitur operatus, ita ut Judaeos reprehenderet dicens: Quis vestrum bovem, aut asinum
Abbreviated transcription (Latin):
uctoritatẽ quorunlibet sũmoꝵ. xxxu
pontificũ gregoriꝰ auctoritatis sue magni¬
tudine nullo mͦ minuebat: quin poti mu¬
tiplicit̃ roborabat. Et quamuis inter culp¬
biles auctoritatẽ sui pͥoratꝰ cognoscẽt: ca¬

Expanded text:
uctoritatem quorumlibet summorum pontificum Gregorius auctoritatis suae magnitudine nullo modo minuebat, quin potius multipliciter roborabat. Et quamvis inter culpabiles auctoritatem sui prioratus agnosceret, ta
Abbreviated transcription (Latin):
xͥano samareo qͦd dici nefas ÷ se esse dona¬
tum Et dũ huiꝰmodi suꝑstitionis hoĩes. xͥa¬
na qͦlibet mͦ mancipia possidẽ. nͦ ratio le¬
gis nec reuerentia religionis admittat:
se tam̃ꝑ decẽ ⁊ octo annosin eiꝰ asseĩt ser¬
uitio ꝑmansisse. S cognoscente ħ deces¬
sore ur̃o scẽ memorie maximiano: sano

Expanded text:
ano Samaraeo, quod dici scelus est, se esse donatum; et dum hujuscemodi superstitionis homines Christiana quolibet modo mancipia possidere, nec ratio legis, nec reverentia religionis admittat, se tamen per decem et octo annos in ejus asserit servitio permansisse. Sed cognoscente hoc decessore vestro sanctae memoriae, Maximiano, ab
Abbreviated transcription (Latin):
tate ac sollicitudine studeas ꝑscrutari. fe
suta reꝑeris: mancipia ipsa sine moraiᷤ
lib̾tatem modis omnib uindica. ⁊ ecclias¬
lũ ħ damno multandi: s etiã alia eruns
pena de legib feriendi. Sane qr. iton.¬

Expanded text:
tate ac sollicitutate ac sollicitusi ita repereris, mancipia ipsa sine mora in libertatem modis omnibus vindica, et ecclessiassolum hoc damno mulctandi, sed etiam alia erant poena de legibus feriendi.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ q̃ edocti sumꝰ diligent̃ inqͥrat. Et suta
eis ẽẽ constitei̾t. eum tueristudeat: et a
nullo sub qualibet occasione gͣuari ꝑ¬
mittat. Quia dũ suꝑstitiose secte man¬
cipia dnõs suos ad fidẽ p̃cedentia seruitio
eoꝵ aꝑta redigi uiraphibeant: quanto
magis ħ de xͥanis parentib natus ⁊ fac¬
tus a paruulo xͥanꝰ: hanc ñ debet questio¬
nẽ aliqͦmͦ sustine: maxime qr n patͥs ẽẽ
seruꝰ potuit.ꝙͣ libet ex pͣua potiꝰ p̃sũptio¬
ne penã possẽt uenientem de legib sustine.
si ep̃o. Res inquit ad nos omĩno decestabi¬
lis ⁊ legib inimica ꝑuenit. Que si uera:÷
fr̃nitatẽ tuã uehem̃ter accusat: qr demi¬
nori sollicitudine ꝓbat eẽ culpabilẽ. Cõꝑi¬
mus autẽ qͦd iudeiuł samarei degentes ca¬
tine pagana mancipia emei̾nt: atq ea cir¬
cuncidere ausu temerario p̃sũpsei̾nt. Ic
cuxo necesse ⁊ͣ. uͭ omni mͦ zelũ in hac causa
sac̾dotalẽ exerceas: & cum omni ħ uiuaci¬

Expanded text:
 edocti sumus diligenter inquirat; et si ita ei esse constiterit, eum tueri studeat, et a nullo sub qualibet occasione gravari permittat, quia dum superstitiosae sectae mancipia dominos suos ad fidem praecedentia servitio eorum aperte redigi jura prohibeant, quanto magis hic de Christianis parentibus natus, et factus a parvulo Christianus, hanc non debet quaestionem aliquo servus potuit, quem liquet ex prava potius praesumptione poenam posse venientem de legibus sustinersi episcopo: « Res, inquit, ad nos omnino detestabilis et legibus inimica pervenit, quae, si vera est, fraternitatem tuam vehementer accusat, quia eam de minori sollicitudine probat esse culpabilem. Comperimus autem quod Samaraei degentes Catanae, pagana mancipia emerint, atque ea circumcidere ausu temerario praesumpserint. Atque idcirco necesse est ut omni modo zelum in hac causa sacerdotalem exerceas, et cum omni hoc vivaci
Abbreviated transcription (Latin):
um nr̃m tnsiisim: qͥ eum ut moris est
annuente consensus nr̃i auctoritate
gͤgoriꝰ uirilit defendebati inuisteq deiec-
tosñsolum int̾ depositos ñ habebat:
uerum etiam pͥstinis gradib auctorita¬
tis sue pͥuilegio reformabat. Namanaᷤᷤ¬
tasiũ antiochenũ prĩarchã qͥ ioħem con¬
stantinopolitanum p̃sulẽ uoce lib̾a re¬
p̃hendens. iꝑatoris iustini uissu detrusꝰ
in exliũ ab ipsis ioħis pape tẽꝑib usq
ad sui pontificatꝰ tẽꝑa ꝑmanebat: m̃ox u
sũmum sac̾dotiũ meruit: inter pr̃iarchaᷤᷤ
eũ reputans. scͥptis talib animauit. Preterea
inqͥt sicuti pr̃iarchis aliis parib ur̃is sino
qͦd ex uoluntate homiñ putamini ñ ẽẽ. Itẽ
eidẽ in alia epła pꝰ ñ nulla scͥbens ait. ⁊r̃n

Expanded text:
um nostrum transmisimus, qui eum, ut moris est, um nostrum transmisimus, qui eum, ut moris est, annuente consensus nostri auctoritate, Gregorius viriliter defendebat, injusteque dejectos non solum inter depositos non habebat, verum etiam pristinis gradibus auctoritatis suae privilegio reformabat. Nam Anastasium, Antiochenum patriarcham, qui Joannem Constantinopolitanum praesulem voce libera reprehendens, imperatoris Justini jussu detrusus in exilium, ab ipsis Joannis papae temporibus, usque ad sui pontificatus tempora permanebat, mox ut summum sacerdotium meruit; inter patriarchas eum reputans, scriptis talibus animavit: « Praeterea, inquit, sicut patriarchis aliis paribus vestris, squod ex voluntate hominum putamini non esse. » Item eidem in alia epistola post nonnulla
Abbreviated transcription (Latin):
tis assensu solatiante dno fatie unsecita¬
ri. quatuꝰ huĩ mi seruata consuetuine
et apłica sedes ꝓpͥum ungorẽ retineat: ⁊ ase
concessa. aliis sua iura ñ minuat. S cũ pꝰ
annos aliquot constantinꝰ functo insig¬
nit̃ pontifico dormisset in dno: clerꝰ &
plebꝰ mediolanentiᷤ deus dedit diaconem
eligentes ab agilulfo rege trent᷑. qͣtiꝰ il
lũ eligẽnt: quẽ langobardoꝵ barbaries uo-¬
lusset. At illi decretũ suũ gregorio dirigen¬
tes: consiliũ et licentiã petunt. Quib ille in¬
t̃ cetera sic rescͥpsit. Illud qͦd uob̾ ab agilulfo
indicastis scͥptũ: dilectionẽ urãm ñ moue¬
at. Nã nos in homine qͥ ñ a catholicis et
maxime langobardis eligit᷑ nulla p̃bebi¬
mͦ ratio̾e consensum: qr uncariꝰ sq̃ ambrosii
indignꝰ euident̃ ostendit᷑. si electꝰ a talib
ordinat᷑. Et pꝰ paucã. Utgͥ inordinando
deusdedit diaconẽ. qͥ auob̃ electꝰẽ. nulla poᷤᷤ¬
sit mora conting̾e: pantaleonẽ notari¬

Expanded text:
ante Domino facias consecrari, quatinus huiusmodi servata consuetudine et apostolica sedes proprium vigorem retineat et a se concessa aliis sua iura non minuat'. Sed cum post annos aliquot Constantius functo insigniter pontificio dormisset in Domino, clerus et plebs Mediolanensis Deusdedit diaconem eligentes ab Agilulfo rege terrerentur, quatinus illum eligerent, quem Languobardorum barbaries voluisset; at illi decretum suum Gregorio dirigentes consilium et licentiam petunt; quibus ipse inter cetera sic rescripsit: 'Illud, quod vobis ab Agilulfo indicatis scriptum, dilectionem vestram non moveat. Nam nos in homine, qui non a catmaxime Langobardis eligitur nulla praebemus ratione consensum, quia vicarius sancti Ambrosii indignus evidenter ostenditur, si electus a talibus ordinatur. » Et post pauca: « Ut igitur in ordinando Deusdedit diacono, qui a vobis electus est, nulla possit mora contingere, Pantaleonem notari
Abbreviated transcription (Latin):
S hanc discretionẽ pleniꝰ agnoscumꝰ: si
pastoris pͥmi exẽpla cernam᷑. Petrus nãq
auctore do scẽ eccłie pͥncipatũ tenens: a
bene agente cornelio ⁊ sese ei humilit̃
ꝓst̃nente. ĩmoderatiꝰ uenerari recusauit:
seq illi similẽ recognouit dicens. Sur¬
ge ne fecei̾s: ⁊ ego ip̃e ħo sum. S c̃ ana¬
nie ⁊ saphire culpam repꝑit. mox quan
eccłiam cont᷑ peccata recoluit: qͦd hono¬
re sͥ uehem̃t̃ impenso. corã bene agenti¬
b frĩb ñ agnouit. Iuic qͥppe cõmunio¬
nẽ equalitatis meruit scĩtas actionis: ħͥ
zelum ultionis uis aꝑuit potestatis. Et
paulo pꝰ. S cũ delinquentes subditos
ppositi corrigunt: restat necesse ÷ ut sol¬
licite attendant. quatinus ꝑ disciplinȩ d̃¬
bitũ culpas quidẽ iure potestatis feriant:
s ꝑhumilitatis custodiam equales se ipis
fr̃ib qͥ corrigunt᷑ agnoscant. Quamus
plerumq etiam dignũ ÷ uͭ eosdẽ qͦscor¬
rigimꝰ: tacita nob̾ cogitatiõe p̃feramꝰ.¬

Expanded text:
plenius agnoscimus, si Pastoris primi exempla cernamus. Petrus namque auctore Deo sanctae Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae 22 culpam reperit , mox quantEcclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus operuit potestatis. » Et paulo post: « Sed cum delinquentes subditos praepositi corrigunt, restat, necesse est, ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant, quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferam
Abbreviated transcription (Latin):
Deauando ꝓsac̾dotũc mnib eiat aliqs
uentilandũ cum suina distitioe graniliq
cautela gͣgoriꝰ uniꝰ cuiꝰꝙ capituli modulo
querens sententiã suã magis difficult᷑ ꝙͣ
facilit̃ ꝓmmulgabat. Uncle natali salonita¬

Expanded text:
sacerdotum criminibus erat aliquid ventilandum, cum summa districtione, grandique cautela Gregorius uniuscujusque capituli modulos quaerens, sententiam suam magis difficulter quam faciliter promulgabat. Unde Natali, Salonita
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ uiuere concedat: qͣtinꝰ dũuos uidere
meruero. ꝑ egͥnationis nr̃e tediũ de et̃napat¬
a inuicẽ loquendo releuemꝰ. Deniq studio¬
sissimus pat̾ gregoriꝰ tandui penes mauri¬
ciũ ĩꝑatorẽ suggestionib suis ĩminuit:
donec pꝰ multoꝵ annoꝵ cͤricła magnꝰ auas¬
tasiꝰ throno ꝓpͥo reddet᷑. Eui congͣtulabun¬
dus scͥpsit dicens. Gła in excelsis do. et in
tr̃a pax hominib bone uoluntatis: qr mag¬
nꝰ ille fluuiꝰ qͥ quondã arentia antiochie sa¬
xa reliquerati ad ꝓpͥum alueũ reu̾sus sub¬
iectas et iuxta positas ualles rigat: nͭ unĩ
tͥgesimũ aliud sexagesimũ. aliud uͦ cente¬

Expanded text:
cum vivere concedant, quatenus dum vos videre meruero, peregrinationis nostrae taedium, de aeterna patria invicem loquendo, relevemus. » Denique studiosissimus pater Gregorius tandiu penes Mauricium imperatorem suggestionibus suis imminuit, donec post multorum annorum curricula magnus Anastasius in throno proprio redderetur. Cui congratulabundus rescripsit, dicens: « Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis, quia magnus ille fluvius qui quondam arentia Antiochiae saxa reliquerat, ad proprium alveum reversus, subjectas et juxta positas valles rigat, ut unum trigesimum, aliud sexagesimum, aliud vero cente
Abbreviated transcription (Latin):
pceptei auctoritate suffultĩ. genua clꝑi¬
fiisi necesse ẽ. Et q illic muilti sie qomcduo¬
lanensiũ coacti langobardoꝵ barbamealio¬
ritate consistunt. eoꝵ te uolantata iare¬
sinulla eos diu̾sitas ab electionis iurarit e
pantino cĩuim uoluntates atti consensuas¬

Expanded text:
cepti auctoritate suffultum, Genuam te proficisci necesse est. Et quia illic multi Mediolanensium coacti Langobardorum barbarica feritate consistunt, eorum te voluntates oposi nulla eos diversitas ab electionis unitate tantio omnium voluntates atque consensu
Abbreviated transcription (Latin):
se munerib ludificare solebat: ñ solum
nil abeis penitꝰ capiebat: quin ĩmo eoꝵ
munera gregoriꝰ execrabilia iudicabat. Un¬
de recharedo regi uuisigothar̃ pꝰ cetera sc̃p¬
bit dicens. Precerea indico qr creuit de urõ
opere in laudib di ħ qͦd dilectissimo filiome.
urã excellentia constitutionẽ quandã con¬
tra uideoꝵ ꝑfidiã dedisset: inde quib ꝓ¬
lata fuerat rectitudinẽ urẽ m̃tis inflect̾e.
pecumar̃ sũmã offerendo moliti sunt.
Quã excellentia ur̃ãcontẽpsit: et oĩpoten¬
tis dĩ placẽ iudicio reqͥrens. auro innocẽ¬
tiã p̃tulit. Quiam re mͥ dauid regis factũ
ad memoriã uenit: cuidũ concupita aqͣ
de cistña bethieemitica qit hostiles cuneoᷤ
habebat̾ ab obsequentib militib fuisset
homiñ istoꝵ bibã. Quã qr fudit ⁊ bibe
noluit: scͥptũ: Libauit eã dno. Sigͥ ab ar¬
mato rege in sacficiũ dĩ u̾sa ÷ aqͣ contẽpta:
pensemͦ quale sacͥficiũ oĩpotenti do rexob.¬

Expanded text:
se muneribus ludificare solebat, non solum nil penitus ab eis capiebat, quinimmo eorum munera Gregorius execrabilia judicabat. Unde Recaredo, regi Wisigothorum, post caetera scribit, dicens: « Praeterea indico, quia crevit de vestro opere in laudibus Dei hoc quod dilectissimo filio meo vestra excellentia / constitutionem quandam contra Iudęorum perfidiam dedisset, hi, de quibus prolata fuerat, rectitudinem vestrae mentis inflectere pecuniarum summam offerendo moliti sunt. Quam excellentia vestra contempsit et omnipotentis dei placere iudicio requirens, auro innocentiam praetulit. Qua in re mihi David regis factum ad memoriam venit: Cut dum concupita aqua de cisterna Bethleemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus militibus fuisset hominum justorum bibam. Quam quia fudit et bibere noluit, scriptum est: Libavit eam Domino. Si igitur ab armato rege in sacrificium Dei versa est aqua contempta, pensemus quale sacrificium omnipotenti Deo rex ob
Abbreviated transcription (Latin):
illud mͥ pauendũ & tribile oĩpotentis c̃i
iudiciũ intentat: rogo ꝑ eundẽ oĩpoten¬
tẽ dnm̃ ne ħ ult̾iꝰ faciat. Nã ad huc nescimꝰ
qͥs ibi qͣł sit. Et paulꝰ eggiꝰ p̃dicator dicit.
Nolite iudicare ante tẽpꝰ: donec ueniat
dñs qͥ & illuminabit absc̃dita tenebrar̃.
& manifestabit c̃silia cordiũ. H tam̃ bui

Expanded text:
illud mihi pavendum et terribile omnipotentis Dei judicium intentat, rogo per eumdem omnipotentem Dominum, ne hoc ulterius faciat: nam adhuc nescimus quis ibi qualis sit; et Paulus egregius praedicator dicit: Nolite judicare ante tempus, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit c
Abbreviated transcription (Latin):
debilẽ repꝑit: ut fr̃nitati tiuȩ eplis ꝑme
respondẽ nullatenꝰ ualuissẽ. Et qdẽ mes¬
Douiliano autem scbone quis ait ae qũt
ubiq uideo qr nob peccata nr̃a responde¬
ant ut. et foris agentib et int᷑ apisis idu¬
nosestment dies habuisse. In quantenos

Expanded text:
rit, ut fraternitatis tuae epistolis per me respondere nullatenus valuissem. Et quidem de SDe Juliano autem Scribone quid dicam, quando ubique video quia nobis peccata nostra respondeant, ut et foris a gentibus, et intus a judinos aestiment dies habuisse. In quantum ve
Abbreviated transcription (Latin):
pit consolationis suȩ noħ bona ꝑfisis¬
e qͥ suscitauit in re publica pios dnõs: ex
tinguet crudeles inimicos. Itẽ leon axu¬
tie auguste. Que lingua eloqͥ. qͥanimꝰ cogi¬
tare sufficiat. quantas de serenitate ur̃i im¬
ꝑũ omĩpotenti do gras debemꝰ: qͣd tã dura
tẽꝑis longi pondera ceruicib nr̃is amota
sunt ⁊ imꝑiał̃ culminis lene iugũ rediit :
q libeat portare subiectis: Redlat᷑ gͥ catori
oiũ ab ẏ mnidicis angłoꝵ choris gła incelo

Expanded text:
pit, consolationis suae nobis bona perfiet qui suscitavit in republica pios dominos, etiam exstinguet crudeles inimicos. » 22. Item Leontiae Augustae: « Quae lingua eloqui, quis animus cogitare sufficiat, quantas de serenitate vestri imperii omnipotenti Deo gratias debemus, quod tam dura longi temporis pondera cervicibus nostris amota sunt, et imperialis culminis leve jugum rediit, quod libeat portare subjectis? Reddatur ergo Creatori omnium ab hymnidicis angelorum choris gloria in coelo:
Abbreviated transcription (Latin):
tate tͣnsmitt̾e studui: qͥcuncta q̃ iihis
partib agunt᷑. inuento oportuno cẽꝑe il
leat clem̃tie ur̃e suggerẽ. Cuirogo uͥserni¬
tas ur̃a pias aures inclinare dignet᷑ i al
to nob̾ celeriꝰ ualeat misereri: quanto a¬
flictio̾em nrãm ueriꝰ ex eiꝰ relatiõe cogi¬
uei̾t. Qualit̾ enĩ qͦtidianis gladis ᷤ
tis langobardoꝵ incursionib ecce iaps
nulliꝰ explere suggestionis uocib ull¬

Expanded text:
nsmittere studui, qui cuncta quae in his partibus aguntur, invento opportuno tempore, valeat clementiae vestrae suggerere. Cui rogo ut serenitas vestra pias aures inclinare dignetur: ut tanto nobis celerius valeat misereri, quanto afflictionem nostram verius ex ejus relatione cognoverit. Qualiter enim quotidianis gladiis, et quantis Langobardorum incursionibus, ecce jam per nullis explere suggestionis vocibu
Abbreviated transcription (Latin):
muitens uunꝙ̃ ꝑmittic̾ ĩmo multis
cenuituis a ppło laceratꝰ marcionista
herenic appeilat᷑. Et cõmoto int constã¬
cinopolungui tumultu mautiudus¬
simulato habitu cũ urore et funsnbs
culromonẽ conscendit. fugiensꝰ aps

Expanded text:
mittens, nunquam permittitur; imo multis conviciis a populo laceratus, Marcionista haereticus appellatur. Et commoto intra Constantinopolim gravi tumultu, Mauricius, dissimulato habitu, cum uxore et filiis noctu dromonem conscendit; et fugiens, apud
Abbreviated transcription (Latin):
nsuccessor illꝰ suas litteras studueic desti¬
nare. Pinc ÷ nimirũ qͦd gregori a  aesti
consuetudine pͥsca ñ discrepans ĩoħi sub¬
diacono rectori patmonĩ ligure sebit
dicens. Quanto apłica sedes cło auctor e
cuncais p̃lata constat eccłiis: tanto intͤ
multiplices curas & illa nos ualde sollici¬
rat. uħi ad consec̾ndũ antistitẽ nrm ex¬
pectat᷑ arbitũ. Defuncto gͥ laurentio ecclẽ

Expanded text:
studuerit destinare. 24. Hinc est nimirum quod Gregorius a consuetudine prisca non discrepans, Joanni, subdiacono rectori patrimonii Liguriae, scribit dicens: « Quanto apostolica sedes, Deo auctore, cunctis praelata constat ecclesiis, tanto inter multiplices curas et illa nos valde sollicitat, ubi ad consecrandum antistitem, nostrum exspectatur a
Abbreviated transcription (Latin):
pło encẽ statue saluatoris assiste. Tunc
uor triba facta: ex ip̃o incarnatiubi cha¬
racte dicens. Date mauriciũ. Et capientes
eũ iuidicioꝵ minist̾ : posuer uꝑxta umbi
ucũ purpureũ. qͥ illic erat. Cui eadẽ uor
una uox uissit tͣdimauriciũ. et constã¬
nnã urorẽ eĩ c̃filiis et filiab omĩq eog¬
natioẽ eiꝰ. foce militi. Cuigilans gͦ mau¬
ncimisit paracoeumenum et uocaũ
ad se philippicũ gener̃ suũ. quẽ dudũ
suspicatꝰ fuerat ĩꝑiũ s uelle subripe. At
ile ꝓ suspiciõe se ꝑdendũ conitiens. ad¬
uocate gordie uxori suȩ tanꝙͣ ñ reuisu¬
rei ultumũ uale dixit. Sac̾m̃toq cõmu¬
ipator assurgens: ad pedes nichilomin
ocam cognoseo qͥ nuꝑ ꝓcurator aberi¬
atai iuncupat. et adlcebat tuo iꝑio. Cũ
mauricꝰ de qͣlitate ulliꝰ inqͥreret ꝓhũ¬

Expanded text:
aeneae statuae Salvatoris assistere. Tunc vox terribilis facta est ex ipso incarnati Verbi charactere, dicens: Date Mauricium. Et capientes eum judiciorum ministri, posuerunt juxta pueri umbilicum qui illic erat. Cui eadem vox vina vox jussit tradi Mauricium et Constantinam uxorem ejus, cum filiis et filiabus, omnique cognatione ipsius, Phocae militi. Evigilans ergo Mauricius misit paracoemomenum, et vocavit ad se Philippicum generum suum, quem dudum suspicatus fuerat imperium sibi velle subripere. At ille pro suspicione se perdendum conjiciens, advocatae Gordiae uxori suae, tanquam non se revisurae, ultimum vale dixit; sacramentoque commuimperator assurgens, ad pedes ejus nihilominus Phocam cognosco, qui nuper procurator ab exercitu nuncupatus contradicebat tuo imperio. Cum vero Mauricius de qualitate illius inq
Abbreviated transcription (Latin):
cio in cuiꝰ nimir̃ manu corda regũ col¬
sistentia. qͦc̃q uoluerit inclinant᷑: ñsa¬
ducis humanis fauorib deputabat. us¬
ce lib̾a c̃tͣdicens : his eũ responsionib
fregit: det᷑pauit: atq ñ nulla de fuꝰ
dei iudicio disserendo det̾ruit. In seli¬
nissimis inqͥt uissionib suis dñoꝵ
etas. dũ me de qͥb̾dã redarguere stio¬
it: partendo mͥ minime peꝑcit. Nã in eis
urbane simplicitatis uocabulo: mefatu¬
umappellat. Inscͥpt᷑a et enĩ sac c̃ in bona
intelligentia siplicitas ponit᷑ uigilant᷑
spe prudentie aut rectitudini sociat᷑. un-¬
cens. Estote simplices in malo: ⁊ pruden¬
tes inbono. E ꝑ semet ipãm ueritas ine¬
uangłio ãmonet dicens. Estote pruden¬
tessic̃ serpentes. ⁊ simplices sic̃ columbe.
Esse ualde inutile indicans si aut si p̃lici¬
tat prudentia aut prudentie siplicitas
desit. It gͦ seruos suos ad cuncta erudi¬

Expanded text:
icio, in cujus nimirum manu corda regum conicio, in cujus nimirum manu corda regum consistentia , quocumque voluerit, inclinantur, non caducis humanis favoribus deputabat, voce libera contradicens, his eum responsionibus fregit, deturpavit, atque nonnulla de futuro Dei judicio disserendo deterruit: « In serenissimis, inquit, jussionibus suis dominorum pietas, dum me de quibusdam redarguere studuit, parcendo mihi minime pepercit. Nam in eis urbanae simplicitatis vocabulo me fatuum appellat. In Scriptura etenim sacra cum in bona intelligentia simplicitas ponitur, vigilanter saepe prudentiae aut rectitudini sociatur. Unens: Estote simplices in malo, et prudentes in bono. Et per semetipsam admonet Veritas, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Esse valde inutile indicans, si aut simplicitati prudentia, aut prudentiae simplicitas desit. Ut ergo servos suos ad cuncta erudi
Abbreviated transcription (Latin):
totu maloꝵ consistit. Qua ĩpato⁊ana¬
quens hoꝵ maxmoꝵ maloꝵ causaro.¬
manis efficit᷑. Exercitꝰ itaq ħ ꝑ taxiarcha
audito. ad seditionẽ conutitu. iuctaᷤ¬
tumiꝙ suꝑ chyͥ peũ focã centurio ne er¬
arehũ acclamauer. Fugatoq p̃tixe

Expanded text:
orum consistit, qua Imperator languens, horum maximorum malorum causa Romanis efficitur. » Exercitus itaque, hoc per taxiarchas audito, ad seditionem convertitur, exaltatumque super clypeum Phocam per centurionem, exarchum acclamaverunt, fugatoque
Abbreviated transcription (Latin):
entis tħu mĩa ꝙͣ de ur̃e pietatis iꝰticia p̃¬
sumo. Et st̃ multa q̃ de iudicio illiꝰ hoies
ignorant: qr fortasse q̃ uos laudatis il¬
le rep̃hendet: ⁊ q̃ uos rep̃henditis ille
laudabit. Int̃ gͦ oĩa incerta ad solas lacri¬
mas redeo: petens uͭ isdẽ oĩpotens ds̃ piissi¬
mũ dum̃ nr̃m. e sua ħͥ manu regat: & mi
lo terribili uidicio liber̃ ab omĩb faciat.¬
mauriciꝰ ĩꝑator lib̾tatẽ uocis tanti ponti¬
ficis rep̃hensionisq constantiã ad mirat
qr de fut᷑o dĩ indicio se t̾ruerat: ad exercen¬
dã in eũ tyrannidẽ ꝓdire nitebat᷑. Eñ ꝓtuiꝰ
eodẽ anno uir qͥdã monachiciᷤᷤ uestim̃tiꝰ d

Expanded text:
rae pietatis justitia praesumo. Et sunt multa quae de judicio illius homines ignorant, quia fortasse quae vos laudatis, ille reprehendet; et quae vos reprehenditis, ille laudabit. Inter haec ergo omnia incerta, ad solas lacrymas redeo, petens ut idem omnipotens Deus piissimum Dominum nostrum et sua hic manu regat, et in illo terribili judicio liberMauricius imperator libertatem vocis tanti pontificis, reprehensionisque constantiam admiratus, quia de futuro Dei judicio se terruerat, ad exercendam in eum tyrannidem prodire nitebatur, cum protinus eodem anno vir quidam monachicis ind
Abbreviated transcription (Latin):
nanifestat: deficientib testimoniis ꝑ tͣs
ontinuos annos infectũ remanserat. Ite¬
um maurinianꝰ suoꝵ suggestiõe cõpul¬
us. usũ pallii qͦex consuetudine sic̃ conue¬
ierat uindicare ñ poterat. ĩportunitate p̃

Expanded text:
manifestat, deficientibus testimoniis per tres continuos annos infectum remanserat, iterum Marinianus suorum suggestione compulsus, usum pallii, quem ex consuetudine sicut convenerat vendicar
Abbreviated transcription (Latin):
de culpabiles ẽẽ uideremͣ uidelicet
cͦ frum̃ta defuei̾nt. q̃ in hac urbe diu
multa seruari nullatenꝰ possunt: sic̃
in alia suggestiõe pleniꝰ indicaui. Eo-
qͥdẽ de memet ip̃o in nullo tͣbatꝰ sũ:.
qr teste c̃scientia fateor adu̾sa q̃libet

Expanded text:
de culpabiles esse videremur, videlicet de culpabiles esse videremur, videlicet cur frumenta defuerint, quae in hac urbe diu multa servari nullatenus possunt, sicut in alia suggestione plenius indicavi. Et quidem de memetipso in nullo turbatus sum, quia teste conscientia fateor, adversa quaelibet
Abbreviated transcription (Latin):
ti dõ incessant qͦtidie delinqͦ aliquod mͥ
apud trem̃dũ exam̃ illiꝰ eẽ remediũ suspi¬
cor: siincessantib qͦtidie plagis ferior.
Et credo qr eundẽ omĩpotentẽ dnm̃ tan-¬
to uob̃ ampliꝰ placatis: quanto eime
male seruientẽ distͥcte affligitis. Mul¬
tas enim iã plagas acceꝑã. ⁊ suꝑuenien¬
tib dnõꝵ uissionib inueni consolatio¬
nẽ quam ñ sꝑabã. Si possum: hascele¬
rit̃ plagas enumero. Primo: qͦd mͥab
cia positis. sine ullo reipublice dispen-¬
dio feceram. Deinde corrupta pace. de
romana ciuitate milites ablati sunt:
et quidẽ alii ab hostib occisi: aliiuͦnar¬
niis et ꝑusie positi: ⁊ uͦ ꝑusia teneret᷑.
roma relicta est. Post ħ plaga gͣuior fu¬
it aduentꝰ agilulfi: ita ut ocłis meiscer¬
nerẽ romanos more cañ in colł funib
ligatos: qͥ ad franciã ducebant᷑ uena¬
les. Et qr nos qͥ int᷑ ciuitatẽ fuim do ꝓ
tegente manꝰ eiꝰ euasim: q̃sitũ ÷ un¬

Expanded text:
ti Deo incessanter quotidie delinquo, aliquod mihi apud tremendum examen illius esse remedium suspicor, si incessantibus quotidie plagis ferior. Et credo quia eumdem omnipotentem Dominum tanto vobis amplius placatis, quanto ei me male servientem districtius affligitis. Multas enim jam plagas acceperam, et, supervenientibus dominorum jussionibus, inveni consolationem quam non sperabam. Si possum, has celeriter plagas enumero. Primo quod mihi cia positis sine ullo reipublicae dispendio feceram. Deinde, corrupta pace, de Romana civitate milites ablati sunt. Et quidem alii ab hostibus eccisi, alii vero Narniis et Perusio positi; et ut Perusium teneretur, Roma relicta est. Post haec plaga gravior fuit adventus Agilulphi, ita ut oculis meis cernerem Romanos more canum in collis funibus ligatos, qui ad Franciam ducebantur venales. Et quia nos, qui intra ctegente, manus ejus evasimus, quaesitum est un
Abbreviated transcription (French):
pltũ relinquerȩ ÷ si quid uob delinqͥt̃ par¬
endo colerare. His gͥgoriꝰ laudib
ut idleo nouos pͥncipes demulcebat. u̾au¬
ientes ql es e debeant fierent mitio reaiq̃
piaut d fueratꝰ cuiꝰ̃tot cͥminib inuolsta

Expanded text:
ltum relinquere, et si quid in vobis delinquitur, parcendo tolerare. » 23. His Gregorius laudibus aut ideo novos principes demulcebat, ut audientes quales esse debebant, fierent mitiores quam Mauricius fuerat, cujus tot criminibus involuta
Abbreviated transcription (Latin):
cognouimꝰ. Ideoq si isdẽ maniꝰ corã
uob̾ ⁊ p̃dicto cartulario nr̃o desimoni¬
aca heresi p̃scito se sacram̃to purgaueit.
atq de aliis ante corpꝰ sc̃ apollinaris tan¬
tũmͦreqͥsitꝰ liber̃ ẽẽ se respondeit: causã¬
ipsiꝰ fr̃nitatiur̃e de eo qͦd excõmunicatꝰ
missar̃ sollẽnia ag̾e p̃sũpsit. udicio cõ¬
mittimꝰ. qͣ debeat penitentia tał culpa
placet securidisponite: nͨ aliqͥd de no-¬
bis dubiũ habeatis. Nã qͥcquid a uob hac
de causa fuei̾t ordinatũ: nos et gͣte sus¬
cipim̃ ⁊ libent̃ aͥmittimꝰ. Hortam᷑ tam̃
ut debeatis ẽẽ solliciti: et ita q̃ facienda cons
uoportet dispensatiõe seruetis. Supra scͥp¬
tũ uero portitorẽ. in p̃senti qͥd uob̃ cumeo
sit agendũ instruximꝰ. Aqͦ cuncta subti¬
lit̾ ad dicentes. sic uosin omĩb exibete: ut
in ur̃a sollicitudine nrãm fuisse p̃sentiã¬

Expanded text:
cognovimus. Ideoque, si idem Maximus coram cognovimus. Ideoque, si idem Maximus coram vobis et praedicto chartulario nostro, de simoniaca haeresi praestito, se sacramento purgaverit, atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris tantummodo requisitus, liberum se esse respondeod excommunicatus missarum solemnia agere praesumpsit, judicio committimus, qua debeat poenitentia talis culpa placet, securi disponite, nec aliquid de nobis dubium habeatis. Nam quidquid a vobis hac de causa fuerit ordinatum, nos et grate suscipimus, et libenter admittimus. Hortamur tamen ut debeatis esse solliciti, et ita quae flenda consput oportet, dispensatione servetis. Suprascriptum vero portitorem in 131 praesenti quid vobis cum eo sit agendum instruximus: a quo cuncta subtiliter addiscentes, sic vos in omnibus exhibete, ut in vestra sollicitudine nostram fuisse praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
̃ qꝙ̃ attestatiõs honoꝵ oꝑũ p̃ualerte cos¬
cendit. Ex qͣre in bumañ cͤdidi: si is qͥ se qͣ¬
simultũ tim̾e me dicit: in aliqͦ me tẽpe¬
rantiorẽ minime inuenire potuisset. Et
nati urbe cognosce. Si aũ ꝑsona eiꝰ suspeo¬
tas sieilaboriosũ ñ ẽ ad eandẽ ciuitatẽ fa¬
tigare se debeat: ⁊ ẽp̃dicto fr̃e in eodem
ex comunicationis sue pꝰ castigationes
et flagella. gregorii ad cor reu̾tens. in ra¬
uennã petiit: et iactauit se tensus in¬
t᷑ ciuitatẽ in medio silice. clamans et
dicens. Peccaui dõ et beatissimo papę
gregorio. Et agente eo penitentiã tͥb ho¬
riscucurrit gallinicꝰ exarchꝰ et castoriꝰ car¬
tulariꝰ eccłie romane cũ mariniano e
põ et eleuauer̃ eũ de silice. Qui etiã ce-¬
pit ãpliorẽ penitentiã corã eis ag̾e. Qd̾
gregoriꝰ ũ audiũ ad miscdiam ꝓtinꝰ redi
tas sit ac magis petitio: p̃sentiũ latore
castorio cartulario nr̃o renuntiante

Expanded text:
attestatione bonorum operum praevalere contendit. Ex qua re inhumanum credidi, si is qui se quasi multum timere me dicit, in aliquo me temperatiorem minime invenire potuisset: et nati urbe cognoscere. Si autem persona ejus suspectas, si ei laboriosum non est, ad eamdem civitatem fatigare se debeat, et cum praedicto fratre in eodem excommunicationis suae post castigationes et flagella Gregorii, ad cor revertens, Ravennam petiit, et jactavit se tensus intra civitatem in medio silice, clamans et dicens: Peccavi Deo, et beatissimo papae Gregorio. Et agente eo poenitentiam tribus horis, cucurrit Callinicus exarchus, et Castorius, chartularius Ecclesiae Romanae, cum Marinie: qui etiam coepit ampliorem poenitentiam coram eis agere. Quod Gregorius ut audivit, ad misericordiam protinus rediitas sit, ac magis petitio, praesentium latore Castorio, chartulario nostro, renuntiante,
Abbreviated transcription (Latin):
guinis dñi nr̃itħuxͣ qͦusq suã p̃sentiã
exib̾e  pͥuauit. Maximꝰ aũ ĩꝑͥalib militis
fultꝰ p᷑ excõmunicatiõẽ et missas cecinit:
et sacram̃ta satis indignꝰ accepit. Quappi
constantine auguste pꝰ multa alia scͥbit᷑
dicens. SAlonitane ciuitatis ep̃s. me ac
responsale meo nesciente ordinatꝰ ẽ: et
facta res ÷ q̃ sub nulł anteriorib pͥncipib
euenit. Qd̃ ego audiens ad eundẽ p̃uan¬
catorẽ qui in ordinate ordinatꝰ ẽ. ꝓtinus
misi: uͭ oĩno missar̃ sollẽnia celebrare mi¬
lo mͦ p̃sumẽt. nͥ pͥus aserenissimis dm̃s cas¬
noscerẽ siħ fieri ip̃i uississent. Qd̃ ei ȩrẽ¬
municationis int̃positiõe mandaur:⁊
contẽpto me atq despecto in audatia
qͦrundã seculariũ homiñ. qͥb denudata
sua eccłia p̃mia multa p̃be dicit᷑ nuncus¬
q missas face p̃sumit.⁊ atq ad me uenit
scłm iussionẽ dnõꝵ noluit. Ego autem¬
mo qͥme nesciente ordinatꝰ ẽ. ħ qͦd in ordi¬

Expanded text:
usque suam praesentiam exhiberet, privavit. Maximus autem imperialibus militiis fultus, post excommunicationem, et missas cecinit, et sacramenta satis indignus accepit. Quapropter Constantinae Augustae post multa alia scribit, dicens: « Salonitanae civitatis episcopus, me ac responsale meo nesciente, ordinatus est; et facta res est, quae sub nullis anterioribus principibus evenit. Quod ego audiens, ad eumdem praevaricatorem qui inordinate ordinatus est protinus misi, ut omnino missarum solemnia celebrare nullo modo praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem, si hoc fieri ipsi jussissent. Quod ei sub excommunicationis interpositione mandavi. Et contempto me atque despecto, in audaciam quorumdam saecularium hominum, quibus, denudata sua Ecclesia, praemia multa praebere dicitur, nunc usque missas facere praesumit, atque ad me venire secundum jussionem doimo, qui me nesciente ordinatus est, hoc, quod in ordi
Abbreviated transcription (Latin):
niispallio cognoscentes: libentissime c̃
tis ẽẽ cognoueit. Et queq sollicita inda¬
gatiõe reppereit. nob̾ subtilit̃ indicet: uͭ
ueritate sic̃ dixim cognita. frĩs et coe
consuetudo a nrãtib subtilit inqͥsita.
a rauennatib ꝓbari nullo mͦ potuit.
gregoriũ in sua sententia ꝑmansisse ꝓ¬
culdubio illud ostendit: qd̃ neq ob ħ
quantũ exapicib eiꝰ dinoscit᷑ a qͦꝗͣ solli¬
citatꝰ extitit. neq a semet ip̃o cõmotꝰ ul

Expanded text:
niis pallium cognoscentes, libentissime conniis pallium cognoscentes, libentissime contis esse cognoverit; et quae sollicita indagatione repererit, nobis subtiliter indicet: ut veritate, sicconsuetudo a nostratibus subtiliter inquisita, a Ravennatibus probari nullo modo potuit, Gregorium in sua sententia permansisse procul dubio illud ostendit, quod neque ob hoc, quantum ex apicibus ejus dignoscitur, a quoquam sollicitatus exstitit, neque a semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
uondã ep̃s ẽ inibit᷑ ne pallio mordi¬
ate as teuie uti p̃sumet: scͥpsit nobͥ
hãc fuisse pͥscã consuetudinẽ. uͭ ciuitatis
ipsiꝰ ep̃s pallio in letaniis sollẽnib uteret᷑:
quar̾ tͥ literar̃ exeplaria ꝓtua informati¬
one t̾nsinisimꝰ. Ad eodatꝰ u p̃dicte eccłie
diaconꝰ dũ apud nostẽꝑe qͦ h fuit similit̃
de iꝰdẽ usu p allii agẽ enixiꝰ studeret: uolẽ¬
tes cognosc̾e ueritatẽ eũ similit̃ q̃ eet c̃suetu¬
do curauimꝰ reqͥrendũ. Qui u ẽdi sibimet
suaderet atq a nob ualeret qd̾ petebat exi¬
gẽ subiure urando testatꝰ ẽ antiꝙͣ consue¬
tudinẽ fuisse uͭ qͣttuor aut qͥnq sollẽni¬
b letaniis pallio ciuitatis sue ep̃s ute¬
ret᷑. Exꝑientia gͦ tua diligent̃ inuigilet:
et cũ omni sollicitudine quot letanie
sollẽnes ab antiqͥtate fuei̾nt reqͥrat. n
eas sollẽnes nominando reqͥrere studeat
epła: dũ constiteit quante letanie sollẽ¬
nes fuei̾nt. qͦtiens indui solebat inleta¬

Expanded text:
ordinate ac temere uti praesumeret, scripsit nobis hanc fuisse priscam consuetudinem, ut civitatis ipsius episcopus pallio in litaniis solemnibus uteretur. Quarum ibi litterarum exemplaria pro tua informatione transmisimus. Adeodatus vero praedictae Ecclesiae diaconus, dum apud nos tempore quo hic fuit similiter de ejusdem usu pallii agere enixius studeret, volentes cognoscere veritatem, eum similiter quae esset consuetudo curavimus requirendum. Qui, ut credi sibimet suaderet, atque a nobis valeret quod petebat exigere, sub jurejurando testatus est antiquam consuetudinem fuisse ut in quatuor aut in quinque solemnibus litaniis pallio civitatis suae episcopus uteretur. Experientia ergo tua diligenter invigilet, et cum omni sollicitudine quot litaniae solemnes ab antiquitate fuerint requirat. Nec eas solemnes nominando requirere studeat, epistola, dum constiterit, quantae litaniae solemnes fuerint, quoties indui solebat in lita
Abbreviated transcription (Latin):
enpaꝰ eroraie. uͭ cor ur̃e pietatis sua seꝑ dex¬
ta teneat: eiꝰq cogitationes celestis gr̃e &
pe dispenset qͣtinꝰ tnqͥllitas ur̃a tanto rec¬
tiualeat s seruientes rege: qͣnto dñatoꝵi oĩ¬
ũ nouelt ueriꝰ deserune. In amore eatholice
ilcifaciat defensores suos qͥs fecit exbenlige¬
nio oꝑe ĩꝑatores nr̃os: infundat inurĩs m̃¬
ibi delũ simul ⁊ mansuetudinẽ ũpio sẽꝑ¬

Expanded text:
enixius exorare, ut cor vestrae pietatis sua semper dextera teneat, ejusque cogitationes coelestis gratiae ope dispenset, quatenus tranquillitas vestra tanto rectius valeat sibi servientes regere, quanto dominatori omnium noverit verius deservire. In amore catholicae fidei faciat defensores suos, quos fecit ex benigno opere imperatores nostros. Infundat in vestris mentibus zelum simul et mansuetudinem, ut se
Abbreviated transcription (Latin):
subit᷑um tanto magiᷤ timuit: quanto s̃¬
gorium credidit ñ posse mentiri.
or itaq scͥpto p̃ces cõpositas tã eidẽ ꝙ
cunctis prĩarchis. epĩs ⁊ monachis ciul¬
tatũ siue solitudinum. pecunias muls
cereos.⁊ thummiamata destinauit. ħ pe

Expanded text:
 quanto Gregorium credidit non posse mentiri. 18. Mox itaque scripto preces compositas tam eidem quam cunctis patriarchis, episcopis et monachis civitatum sive solitudinum, pecunias multas, cereos et thymiamata destinavit, hoc p
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ordo: si aut temere illicita p̃sumant:
aut ĩpune ñ c̃cessa tẽptent᷑. Peruenit
itaq ad nos diacones eccłie catinensis. cal¬
ciatos cãꝑagis ꝓcedere p̃sumpsisse. Qd̾
qr nulli actenꝰ ꝑtotã siciliã licuit nͥ solis
tantũm diaconib eccłie misenensis.: qͥ¬
b olĩ a p̃decessorib nr̃is ñ dubitat᷑ eẽ cor¬
cessũ: bene recolitis. Quia gͦ tante teme¬
ritatis ausus ñ ẽ leuit̃ attendendus c̃ oĩ
a se uł alicuiꝰ h auctoritate p̃sũpsem̾t:
nob subtilit innotescat. uͭ cognita ueri¬
tate qd fieri debeat disponam᷑. Nãsi negligẽt
ea q̃ male usurpant᷑ omittimꝰ excessus
uiã aliis aꝑimꝰ. INterea nataliep̃o xii
defuncto. cũ dalmatinoꝵ generalitas
honoratũ archidiaconẽ quẽ ip̃e ex pr¬
b̃o indiaconẽ conu̾terat sͥ p̃ficiendũ c̃¬
cordit̃ elegissent: eoꝵq decretũ pontifex
approbasset: factiõe malchiepĩ apłici pa-
tis cͥminib inuolutꝰ. epãtũ salonitane

Expanded text:
tur, si aut temere illicita praesumantur, aut impune non concessa tententur. Pervenit itaque ad nos diaconos Ecclesiae Catanensis calciatos campagis procedere praesumpsisse; quod quia nulli hactenus per totam Siciliam licuit, nisi solis tantum modo diaconis Ecclesiae Messanensis, quibus olim a praedecessoribus nostris non dubitatur esse concessum, bene recolitis. Quia ergo tantae temeritatis ausus non est leviter attendendus, cum oma se, vel alicujus hoc auctoritate praesumpserint, nobis subtiliter innotescat, utate, quid fieri debeat, disponamus. Nam si negligenter ea quae male usurpantur omittimus, excessus viam aliis aperimus. » 9. Interea, Natali episcopo defuncto, cum Dalmatinorum generalitas Honoratum archidiaconum, quem ipse ex presbytero in diaconum converterat, sibi praeficiendum concorditer elegissent, eorumque decretum pontifex approbasset, factione Malchi episcopi, rectotis criminibus involutus, episcopatum Salonitanae
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ repleret iã pene exhaustũ uascłm.
S ħ resea die silentio contecta. crastinai¬
ta ꝑ omnẽ illã regionẽ diuulgata ÷: ut
õs illuc cõmorantes cognoscerent. qr tai¬
te scĩtatis uir iste fuerit: ut siquis ei de
facultatib suis aliqͥd benedictionis gr̃ã lar¬
giretur. nulliꝰ diminutionis dãna incur¬
reret: quin potiꝰ augm̃tationis lucra. sal¬
ua et̾na m̃cede. ħ etiã in p̃senti ad quireret.
Uir itaq dñi pꝰ refectionẽ ad ꝓpͥã domũ¬

Expanded text:
eundem repleret iam poene exaustum vasculum. eundem repleret iam poene exaustum vasculum. Sed haec res ea die silentio contecta, crastina ita per omnem illam regionem divulgata est, ut omnes illuc commorantes cognoscerent, quia tantae sanctitatis vir iste fuerit, ut, si quis ei de facultatibus suis aliquid benedictionis gratia largiretur, nihil diminutionis damna incurreret, quin etiam augmentationis lucra salva aeterna mercede hic etiam in praesenti adquireret. Vir itaque Domini post refectionem ad propriam domu
Abbreviated transcription (Latin):
nales etiam partes inuisere ñ abnuit
Nlam quodam die cum in pago cons¬
tantino res monastii obtentu neces¬
sitatis ꝑuideret: quidã nobił illiꝰ pro¬
iunctie uir launꝰ noĩe uir̃ dñi cum disci¬
puł ad prandiũ uocauit. Ipse uͦ uͭ erat
animo mitis. eloqͥo affabił. uultu sere¬
nꝰ. eiꝰ petitionẽ ñ renuit: s data benedic¬
tione domũ illiꝰ ingssus ÷. In regiõe qͥꝑ¬
pe eadẽ uiñ minime nascit᷑. & ideo p̃dic¬
tus uir launꝰ ñ plusꝙͣ in uno uascło ca¬
piente ut reor metretas quat̾nas. par̃ꝑ
habebat uini. Ip̃e uͦ gaudens qr ddĩ uir̃
in domũ suã susciꝑe meruit: conuoca¬
tis amicoꝵ turbis hilarit̾ omnib ius¬
sit cũ pauꝑib et ꝑegͥnis suꝑuenientib
ex eodẽ uino abundant̃ distribui. Mi¬
ra omnipotentis dispensatiõe omnib
abunde potantib uinum ita creuit in eo¬
dẽ uascło: ut ꝓ sui diminutioẽ redundas

Expanded text:
nis etiam partes invisere non abnuit. nis etiam partes invisere non abnuit. Nam quodam die, cum in pago Constantino res monasterii obtentu necessitudinis pervideret, quidam nobilis illius provinciae vir Launus nomine virum Domini cum discipulis ad prandium vocavit. Sed ipse, ut erat animo mitis, eloquio affabilis, vultu serenus, eius petitionem non rennuens, sed, data benedictione, domum illius ingressus est. In regione quippe eadem vinum minime nascitur, et ideo praedictus vir Launus non plus quam in uno vasculo, capiente, ut reor, metretas quaternas, parumper habebat vini. Ipse vero gaudens, quia Dei virum in domum suam suscipere meruit, convocatis amicorum turbis, hilariter omnibus iussit cum pauperibus et peregrinis supervenientibus ex eodem vino ubertim distribui. Mira omnipotentis dispensatione, omnibus habunde potantibus, vinum ita crevit in eodem vasculo, ut pro sui diminutione redundans
Abbreviated transcription (Latin):
penderet festinato ur cepisset: uir
diĩ ut subsisteret innuit.⁊ et extenta ma¬
nu signum edidit crucis: atq ex tenebra¬
rum caligine amissum xͦ uiuante restau¬
rauit lumen. Nam pꝰ ea atrotiꝰ ingruente
ꝓcellauenti. ⁊ lum̃ duunitꝰ datũ nulliꝰ
defensionis munimine tectũ: in extino¬
tum usq ad locum qͦ deferebat᷑ solidũq
tutum studiis ad altiora ꝓficiens: quoti¬
dianis ꝓfectib munditiã puritatis ad¬
quirere nitebat᷑. Cum quadã nocte in
antͥgino ubi rigore abstinentiȩ quadra¬
gesimali macerari solitꝰ erat tẽpore. de¬
ambularet inoratorio scĩ aniani: semi¬
ta ꝑ quam incedebat reliquo pauim̃¬
to candidior subito effecta : Et locꝰ in
quo constant̾ orare consueuerat tali
⁊ resꝑsus candore: ut nuncusq cunc¬
tis illuc intͦeuntib liquido appareat.
quanta munditia orationis pectꝰ scĩs¬
sum confessoris clarificatum sit.
ge lateq se dilatans excreuerat: aqͥlo¬

Expanded text:
accenderet, festinanter ire coepisset, vir accenderet, festinanter ire coepisset, vir Domini, ut subsisteret, annuit, et extenta manu, signum edidit crucis atque ex tenebrarum caligine amissum, Christo iuvante, restauravit lumen. Nam postea, atrocius ingruente procella venti, lumen divinitus datum, nullius defensionis munimine tectum, inextinctum usque ad locum quo deferebatur solidumque rtutum studiis ad altiora proficiens, cotidianis profectibus mundiciam puritatis adquirere nitebatur. Cum quadam nocte in Antrigino, ubi rigore abstinentiae quadragesimali se macerari solitus erat tempore, ambulans in oratorio sancti Anniani, semita, per quam incedebat, reliquo pavimento candidior subito effecta est, et locus, in quo constanter orare consueverat, tali est respersus candore, ut nunc usque cunctis illuc introeuntibus liquido appareat, qua mundicia orationis pectus sanctissimi confessoris clarificatum sit. ge lateque se dilatans excreverat, aquilo
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝓtectione uallatus: de paruulo pis-¬
e scãm satiauit sui monastii conggati
nem. Hic qͦ uir dñi sũma discre¬
iõe ꝓuidꝰ: suisq cõmissoꝵ curã equo
ta ꝑpendebat libramine: ut nec ꝓcus-¬
odia sui necessaria frm funditꝰ ministra
negligeret.⁊ nec rursus ꝓ terrenis sti-¬
endiis quib fr̃s sustentabant᷑ suicusto¬
iam circunspiciendo retentare negli¬
erec. Nam diurnis horis necessaria fra¬
rum ꝓuide ad ministrans. nocturnis
eir̃ horis parũꝑ indulgens sõno. magiᷤ
debito humane neccessitatis quã ex
more uł modice requier: reliquũ no¬
is spatium in ad quisitionẽ utens cõ¬
mplationis. doto m̃tis annisu cȩlesti
orando et psallendo speculabat᷑. Qua¬
am nocte dum sollicite orationis gr̃a¬
silicas sui cenobii circuiret: in una ea¬
imextinctum cuidam fri recuꝑare
sst lumen. Quo secum deferente:
manu fratris flante ꝓcella uentilã¬
sertincta:. Cumq isdẽ fr̃ ut eã iter̃

Expanded text:
protectione vallatus, de parvulo piscprotectione vallatus, de parvulo pisce sanctam saciavit sui monasterii congregatinsa. Hic quoque vir Domini summa discretione providus sui sibique commissorum curam equo ita perpendebat libramine, ut nec pro custodia sui necessaria fratrum funditus ministrare neglegeret nec rursus pro terrenis stipendiis, quibus fratres sustentabantur, sui custodiam circumspiciendo retentare neglegeret. Nam diurnis horis necessaria fratrum provide amininistrans, nocturnis iterum horis parumper indulgens somno magis ex debito humanae necessitatis quam ex amore vel modicae requiei, reliquum noctis spacium in adquisitionem vertens contemplationis, toto mentis adnisu caelestia orando et psallendo speculabatur. Quadam nocte, dum sollicite orationis gratia basilicas sui coenobii circuiret, in una earum extinctum cuidam fratri recuperare iussit lumen; quo secum deferente, in manu fratris, flante procella venti, lampas extincta est. Cumque isdem frater, ut eam iterum
Abbreviated transcription (Latin):
potentis manus huiꝰce generis pises
nob sicuti et illicum uoluerit largił
Nec dum uir dni ħ uba cõpleuerat. s
ecce diuina uirtute huiꝰ modi piscise
fundo ligeris eductꝰ in medio fluuo
subrigens: atq suꝑ und as aquar᷑ tes¬
do cursu natans:. ante pedes scĩuiri sicco
iacuit in sabulo. Tunc munꝰ diunitꝰ sͥ col¬
iatum sciens. cum grar̃ actione uissit le¬
tres partes diuide: quar̃ unã ad nr̃ãm
retenta refectionẽ. reliq̃ duȩ ad monastĩ¬
um frib mittant᷑. Quod cum factum
suisset: res subsecuta ÷ statĩ mirabił. Nã
tantiuiri merito. ita om̃s fr̃s tã qͥcũ eo
aderant ꝙͣ ⁊ illi qui in monast̾io remã¬
serant. quoꝵ ñ paruus erat numerꝰ : ita
uerunt ex tam modico satiati pisceͬac¬
i multitudo piscium eis fuisset dist̃¬
uta. Nẽpe patet. cuiꝰ dilectionis plenꝰ
ste uir fuerit. Illiꝰ nimir̃ qͥ de quinq pa-¬
nib et duob piscib quinq milia ho¬
ninum in deserto pauit loco. Euiꝰ is-

Expanded text:
potentis manus, huiusce generis piscem nobis, sicuti et illi, cum voluerit, largiri?' Necdum vir Domini haec verba compleverat, et ecce! divina virtute huiusmodi piscis ex fundo Ligeris eductus, in medio fluvio se subrigens atque super undas aquarum rapido cursu tranans, ante pedes sancti viri sicco iacuit in sabulo. Tunc munus divinitus sibi conlatum sciens, cum gratiarum actione iussit letres partes divide, quarum una ad nostram retenta refectionem, reliquae duae ad monasterium fratribus mittantur'. Quod cum factum fuisset, res subsecuta est statim mirabilis. Nam tanti viri merito ita omnes fratres, tam qui cum eo aderant, quam et illi qui in monasterio remanserant, quorum non modicus erat numerus, ita fuerunt ex tam modico satiati pisce, acsi multitudo piscium eis fuisset distributa. Nempe patet, cuius dilectionis plenus iste vir fuerit, illius nimirum, qui de quinque panibus et duobus piscibus quinque milia hominum in deserto pavit loco; cuius iste
Abbreviated transcription (Latin):
frequentiã plurimorum ciuiũ uitan¬
dam. qͥ ob eius fr̃mq uisitationẽ undi¬
q ad eiꝰ monast̾i̾um cum oblationib cõ¬
fluebant antͥgiñ expetere. ibiq cum pas¬
cis frĩb nunia contritioẽ abstinentie se¬
pussuũ macerare.⁊ quate̾nꝰ in paschali
sollẽnitate hostia dõ gratissima exhibe¬
rimereret᷑. Contigit aũ quodã die ut
fessus uigiliar̃ oratioñq instantia cũ
ad aurã exhilarationis grã deambula¬
ret. et suꝑ litꝰ par̃ꝑ resedisset: diceret
quidã namnetensẽ epm̃ habuisse qũ¬
dãpiscẽ qui uulgo naup̃da dicit᷑. E u¬

Expanded text:
rum civium vitandam, qui ob eius fratrumque Visitationen! undique ad eius monasteriuin cum oblationibus confluebant, Antriginum expetere ibique cum paucis fratribus nimia contritione abstinentiae corpus suum macerare, quatenus in paschali sollempnitate hostia Deo gratissima exhiberi mereretur. Contigit autem quodam die, ut fessus vigiliarum orationumque instantia, cum ad auram exhilarationis gratia dearabularet et super litus parumper residisset, dixit quidam, Namnetensem episcopum abuisse quendam piscem, qui vulgo naup