comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imperans ut priusquã acciperet. petitionẽ.
henedictionis ediceret. Quã statim clara
uoce ante quã panẽ sumeret postulauit. ac
deinceps usus loquendi natus. ex mirabilib
in reliqua eus ȩtate per mansit. De inde ꝓ¬
fecturus solito affectuosius in amicũ irruit.
os. frontẽ. oculos osculatur. In heret amplexxi
tio. Tribuat ds̃. ut nos indie iuiditii sine
confessione uideamus. Ceterũ in hac luce.
mutuo numquã fruemur aspectu. Erat iter
illius comitatu ꝓprio solitarium. sed occu¬
rentib hominib constipatum. intantũ ut
ꝑ omnes aggeres quos inuinere suo illustra¬
tis reliquit. usq in hodiernũ diẽ ubicũq
aut orauit aut docuit oratorię cellule. &
signa crucis elata ꝑ fulgeant.
erritoriũ sane augustidunense dũ p̃terit.
aduenienti multitudo indiscretȩ ętatis et

Expanded text:
imperans, ut, priusquam acciperet, petitionem imperans, ut, priusquam acciperet, petitionem benedictionis ediceret. Quam statim clara voce, antequam panem sumeret, postulavit, ac deinceps usus loquendi, natus ex mirabilibus, in reliqua eius aetate permansit. Deinde profecturus solito affectuosius in amicum inruit; os, frontem, oculos osculatur, inhaeret amplexibutio! Tribuat Deus, ut nos in die iudicii sine confusione videamus; ceterum in hac luce mutuo numquam fruemur aspectu!' 30. Erat iter illius comitatu proprio solitarium, sed occurrentum agminibus constipatum, in tantum, ut per omnes aggeres, quos in itinere suo inlustratos reliquit, in hodiernum diem, ubicumque aut oravit aut docuit, oratoriae cellulae et signa crucis elata praefulgeant. Territorium sane Augustudunense dum praeterit, advenienti multitudo indiscretae aetatis et
Abbreviated transcription (Latin):
tumore descendit. tractaturq qualiter
non quod rex uoluerat. sed qđ sacerdos
petierat compleret᷑. Ad stationis quietem
ree exercitusq se recepit. pacis securitatẽ
fidelissimã pollicct᷑ ea conditione. ut uenia
quã ipse p̃stiterat ab imperatore uel ab
ethio peteret᷑. Interea ꝑ int̾ cessionem et
meritum sacerdotis. rex compressus ẽ ex¬
ercitus reuocatus. ꝓiuntiȩ auastationibus
ab solute.
Itemn italiam petiturus egreditur. cui id
Lolum suffecerat. ne umquã labore uacuus
quiete frueretur. sed ut ꝓpheta ait ambu¬
labat de uirtute in uirtutẽ. Nam dum
PIIt. ede consuetudine pietatis familiarẽ
suũ senatorẽ presbiterum iterũ uisttauit.
auo illi annoꝵ . xex. circiter muta puella
offertar. Cuius os. frontẽ uultũq totum
cum olei attrectatione benedixit. Deinde
condtũ poculũ p̃cepit aferri. inquo tres
particulas panis. manib ꝓpriis comminutas
infucdit. unã q in os puellȩ ipse in seruit.

Expanded text:
tumore, descendit, tractaturque, qualiter tumore, descendit, tractaturque, qualiter non quod rex voluerat, sed quod sacerdos petierat conpleretur. Ad stationis quietem rex exercitusque se recipit; pacis securitatem fidelissimam pollicetur, ea conditione, ut venia, quam ipse praestiterat, ab imperatore vel ab Aetio peteretur. Interea per intercessionem et meritum sacerdotis rex conpressus est, exercitus revocatus, provinciae vastationibus absolutae. 29. Exin Italiam petiturus egreditur, cui id solum sufficeret, ne umquam labore vacuus quiete frueretur; sed, ut propheta ait, ambulabat de virtute in virtutem. Nam dum praeterit, ex consuetudine pietatis familiarem suum Senatorem presbyterum iterum visitavit. A quo illi annorum XX circiter muta offertur puella, cuius os, frontem vultumque totum cum olei adtrectatione benedixit; deinde conditum poculum praecepit adferri, in quo tres particulas panis manibus propriis comminutas infudit, unamque in os puellae ipse inseruit,
Abbreviated transcription (Latin):
regi loca illa inclinanda. ꝓrebellionis pre¬
sumptione ꝑmiserat. quȩ ille auiditate
harharicȩ cupiditatis in hiauerat. Itaq gen¬
ti bellicosissime regiq ydoloꝵ ministro
obicitur senex unus. sed tam̃ omnib xp̃i
presidio maior et fortior. Nec mora festi¬
nus egreditur. quia imminebat bellicus
apparatus. Iam ꝓgressa gens fuerat totĩq
uer eques ferratus impleuerat. et tamen
sacerdos nr̃ obuius ferehatur. donec ad
regẽ ipsum qui subsequebatur accederet.
Occurrit initinere iam ꝓresso et armato duci
inter suoꝵ cateruas opponitur medioq
interprete primum precẽ supplicit̾ fundit.
deinde increpat differente. Ad extremũ
manu iniecta freni habenas inuadit. atq
in eo loco uniuersũ sistit exercitũ. Adhec
re& ferocissimus ammirationẽ ꝓiracundia.
dõ imperante concepit. Stupet constantiã.
ueneratur reuerentiã auctoritatis ꝑtinatia
ꝑ mouetur. Apparatus bellicus armorũq
commotio. ad consilii ciuilitatẽ deposito

Expanded text:
regi loca illa inclinanda pro rebellionis praesumptione permiserat, quae ille aviditate barbaricae cupiditatis inhiaverat. Itaque genti bellicosissimae regique idolorum ministro obicitur senex unus, sed tamen omnibus Christi praesidio maior et fortior. Nec mora, festinus egreditur, quia imminebat bellicus apparatus. Iam progressa gens fuerat totumque iter eques ferratus impleverat, et tamen sacerdos noster obvius ferebatur, donec ad regem ipsum qui subsequebatur accederet. Occurrit in itinere iam progresso, et armato duci inter suorum catervas opponitur medioque interprete primum precem supplicem fundit, deinde increpat differentem, ad extremum, manu iniecta, freni habenas invadit atque in eo universum sistit exercitum. Ad haec rex ferocissimus admirationem pro iracundia, Deo imperante, concepit; stupet constantiam, veneratur reverentiam, auctoritatis pertinacia permovetur. Apparatus bellicus armorumque commotio ad consilii civilitatem, deposito
Abbreviated transcription (Latin):
causã synodus numerosa collecta ẽ. omni¬
umq uditio duo p̃clara religionis lumi¬
na uniuersoꝵ precib am biuntur. germanꝰ
ac lupus apłici sacerdotes. terrã corporib
celũ meritis possidentes. & quanto laborio¬
sior necessitas apparebat. tanto ea ꝓmptiꝰ
heroes deuotissimi susceperunt. celeritatẽ
negotii fidei stimulis maturantes.

Expanded text:
causam synodus numerosa collecta est, omnicausam synodus numerosa collecta est, omniumque iudicio duo praeclara relegionis lumina universorum precibus ambiuntur, Germanus ac Lupus apostolici sacerdotes, terram corporibus, caelum meritis possidentes. Et quanto laboriosior necessitas apparebat, tanto eam promptius eroes devotissimi susceperunt, celeritatem negotii fidei stimulis maturantes.
Abbreviated transcription (Latin):
eq illud omittendum uidet᷑ quod in eodẽ
itinere post dies aliquot noctis cecitate
compulsus medioeriũ ꝑsonarũ successit
hospitio. Nam id maxime ambitũ fugiens
requirebat. Cumq indiuino opere solito
ꝑ noctasset offitio. lux orta ẽ nullis galloꝵ
cantib nuntiata. cum earum auium copia
in hisdẽ domibus non de esset. Causã no¬
uitatis explorat. agnoscit multũ iã tempꝰ¬
eẽ quo tristis taciturnitas naturale gallici¬
nium dampnauisset. Ab omnib excoratus.
mercedẽ mansionis ex soluit. Acceptũ enĩ
triticũ. benedictione condiuit. Quo pastę
auiculȩ. auditus habitantiũ usq ad molestiã
frequentatis cantib fatigabant. Ita uirtꝰ
diuina etiã in reb minimis macrima pre¬
minebat. Eo¬
minebat. Eodẽ tempore exxbri¬
tannus directa legatio. gallicanis epis
nuntiauit pelagianã ꝑ uersitatẽ in locis
suis late populos occupasse. et quã pͥmũ
fidei catholicę debere succurri. Ob quã

Expanded text:
e illud omittendum videtur, quod in eodem itinere post dies aliquot, noctis caecitate conpulsus, mediocrium personarum successit hospitio; nam id maxime, ambitum refugiens, requirebat. Cumque in divino opere solito pernoctasset officio, lux orta est, nullis gallorum cantibus nuntiata, cum earum avium copia in hisdem domibus non deesset. Causam novitatis explorat; agnoscit, multum esse iam tempus, quo tristis taciturnitas naturale gallicinium damnavisset. Ab omnibus exoratus, mercedem mansionis exsolvit. Acceptum enim triticum benedictione condivit, quo pastae aviculae auditus habitantium usque ad molestiam frequentatis cantibus fatigabant. Ita virtus divina etiam in rebus minimis maxima praeminebat. 12. Eodem tempore ex Brittaniis directa legatio Gallicanis episcopis nuntiavit, Pelagianam perversitatem in locis suis late populos occupasse et quam primum fidei catholicae debere succurri. Ob quam
Abbreviated transcription (Latin):
longissimo. preter consuetudinẽ famulat᷑
occursu. simulq ammiratione defigitur.
ta enim dignitas uult. sermonis eruditio.
p̃dicationis auctorita s. stupentis animũ
compleuerunt. ut merito eum fama mino¬
rẽ fuisse cognosceret. Inuentus ẽ enim
reb maior eẽ quã nuntus. Offert munera
ingenit benefitia. ambiturq ab eatissimo
uiro ut dignoret᷑ accipere quod tradebat.
in cõmodũ etiã confitet᷑ uoxoris. Qua
uisttata. ita uis passionis exctincta ẽ. ut
tiamor precedens & febris subsequens
delerentur. Red ditaq pristine sanitati
si delis matrona remediũ celeste suscepit.
quo et corpus salubrnate et animar
credulitate conualiit. Acceptis itaq ex uo¬
luntate benefmis. optatum leuamen ꝓprie
detulit ciuitati. licet inse maximũ eiuibus
& remediũ referret et gaudium.

Expanded text:
longissimo praeter consuetudinem famulatur longissimo praeter consuetudinem famulatur occursu simulque admiratione defigitur. Ita enim dignitas vultus, sermonis eruditio, praedicationis auctoritas stupentis animum conpleverunt, ut merito fama eum minorem fuisse cognosceret; inventus est enim rebus maior esse quam nuntiis. Offert munera, ingerit beneficia, ambiturque a beatissimo viro, ut dignaretur accipere, quod querebat. Incommodum etiam confitetur uxoris; qua visitata, ita vis passionis extincta est, ut tremor praecedens et febris subsequens delerentur, redditaque pristinae sanitati, fidelis matrona remedium caeleste suscepit, quo et corpus salubritate et anima credulitate convaluit. Acceptis itaque ex voluntate beneficiis, optatum levamen propriae detulit civitati, licet in se maximum civibus et remedium referret et gaudium.
Abbreviated transcription (Latin):
reuelat uel uidisse. Diuerse infirmitates
passim benedictione sanantur. p̃dicationib
ciuitas recreatur. Et licet festinus absces¬
serit. sicientẽ tamen populũ doctrinę fon¬
tib irrigauit. Si itinera eius cuncta per
quod sciens plura pretereo. Itaq adueni¬
entẽ beatissimũ uirũ. urbs arelatensis re¬
ligiosa gratulatione suscepit. apostolicũ
sui temporis sacerdotẽ suscipiens. Iliustra¬
batur eo tempore ciuitas hylario sacer¬
dote multimoda uirtute p̃cioso. Erat enĩ
fide igneus. torrens cęlestis eloquii. et p̃¬
ceptionis diuinȩ operarius inde fessus. Qui
uenerabilẽ sem̃ pontificẽ affectu ut patrẽ.
reuerentia ut apłicum sublimabat. Auxi¬
liaris etiã regebat tum ꝑgallias apicem
pfecture qui p̃sentiã sacerdons duplicata
gratulatione suscepit. quod & insignem
uirtutib uirũ desiderabat agnoscere et
qđ eiusdẽ uaxor longo iam tempore quar¬
tano tabescebat in commodo. Ingredienti

Expanded text:
relevat vel vidisse. Diversae infirmitates relevat vel vidisse. Diversae infirmitates passim benedictione sanantur, praedicationibus civitas recreatur, et licet festinus abscesserit, sitientem populum doctrinae fontibus inrigavit. Si itinera eius cuncta percveniam, quod sciens plura praetereo. Itaque advenientem beatissimum virum urbs Arelatensis relegiosa gratulatione suscepit, apostolicum instar sui temporis sacerdotem suscipiens. Inlustrabatur eo tempore civitas Hilario sacerdote multimoda virtute pretioso; erat enim fide igneus torrens caelestis eloquiiet praeceptionis divinae operarius indefessus. Qui venerabilem sanctum affectu ut patrem, reverentia ut apostolum sublimabat. 24. Auxiliaris etiam regebat tum per Gallias apicem praefecturae. Qui praesentiam sacerdotis duplicata gratulatione suscepit, quod et insignem virtutibus virum desiderabat agnoscere, et quod uxor eiusdem longo iam tempere quartano tabescebat incommodo. Ingrediente
Abbreviated transcription (Latin):
hospitio. familia tota gaudebat. Strat
reliquias. fidelis matrona collegit et con¬
didit. Accidit post dies aliquot ut agres¬
tius quidam bene ingenuus. habens uxorẽ.
filios & parentes. possessio fieret in uadentis
inimici suoꝵq omnium fletib non minus
germani absentia. quã infelicis captiuitas
lugebatur. & cum nichil remedii posset
ad hiberi. presumpsit uirtutẽ fidei matrona
uenerabilis. Stramen conditum ꝓfert. qͦ
furiosus circumdatus colligat᷑. Qui ꝑspatiũ
noctis unius. quasi opposito uallatus incen¬
dio. inclamato semꝑ nomine sacerdotis.
Qui cum abisset p̾sentia uirtute non deerat.
Diuino purgatur auxilio neq umquã postra
in omni uitę suȩ spatio ꝑiculũ temptations¬
incurrit.
latum petens. ad lugdunensium urbẽ arari
famulante deuectus ẽ. Ubi certantib pepłi
ftudiis. indiscreta etas & sexus. uno occurrit
offitio. Omnes benedictionẽ flagitant. tac¬
tum requirunt. et quod suꝑ ẽ multitudini.

Expanded text:
hospitio familia tota gaudebat; strati hospitio familia tota gaudebat; strati reliquias fidelis matrona collegit et condidit. Accidit post dies aliquot, ut Agrestius quidam bene ingenuus, habens uxorem, filios et parentes, possessio fieret invadentis inimici, suorumque omnium fletibus non minus Germani absentia quam infelicis captivitas lugebatur. Et cum nihil remedii possit adhiberi, praesumit virtutem fidei matrona venerabilis. Stramen conditum profert, quo furiosus circumdatus conligatur. Qui spatium noctis unius, quasi adposito vallatus incendio, inclamato semper nomine sacerdotis, qui, cum abesset praesentia, virtute non deerat, divino purgatur auxilio neque umquam postea in omni vitae suae spatio periculum temptationncurrit. latum petens, ad Lugdunensem urbem, Arare. famulante, devectus est, ubi, certantibus populi studiis, indiscreta aetas et sexus uno occurrit officio. Omnes benedictionem flagitant, tactum requirunt et, quod superest multitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
angelica sententia ꝓbabatur. ciuitatẽ supra
montẽ positã latere non posse. uitabat suoꝵ
solatia. exetraneoꝵ declinabat occursus.
sed obscurari non poterat maiestatis luce cir¬
cumdatus. Nam uici omnes. municipia
ciuitatis. quotquot sese ꝑiineris eiꝰ tramitẽ
porrigebant. in oceursũ eum coniugib ae
liberis conuolabant. & continuatum pleri q
agmen dum occurrentes uingebant ꝓsequen¬
tib coherebant. Preteriri silentio
impium puto. in alisiensi loco absens quamtĩ
uirtutis operatus ẽ. Erat illie prb̃t senator
nomine. natalib nobilis. religione nobilio
Coniunae illi nectariola similis sanctitate. qͦs
preteriens ꝓstudio antiquȩ caritatis exo¬
petut. Aduenienti preparant mansionem.
& quantum maior ꝑsona ad erat. tantum
minor impenditur apparatus. Matrona
furtim stramen in lectulo subdidit sacerdo¬
tis. quo ille inscius cubitauit. Deductaq
noete oratione uel psałmis. die reddito.
iter quod agebatur. in greditur. Illu strato

Expanded text:
tentia probatur, civitatem supra montem positam latere non posse. Vitabat suorum solatia, extraneorum declinabat occursus; sed obscurari non poterat, maiestatis luce circumdatus. Nam vici omnes, municipia, civitates, quot sese per itineris eius tramitem porrigebant, in occursum cum coniugibus ac liberis convolabant et continuatum plerumque agmen, dum occurrentes iungebantur prosequentibus, cohaerebat. 22. Praeterire silentio impium puto, in Alisiensi loco absens quantum virtutis operatus est. Erat illic presbyter Senator nomine, natalibus nobilis, religione nobilior. Coniunx illi Nectariola, similis sanctitate; quos praeteriens pro studio antiquae caritatis expetiit. Advenienti praeparant mansionem, et quantum maior persona aderat, tantum minor inpenditur apparatus. Matrona furtim stramen in lectulo subdidit sacerdotis, quo ille inscius cubitavit, deductaque nocte oratione vel psalmis, die reddito, iter quod agebat ingreditur. Inlustrato
Abbreviated transcription (Latin):
clementiã contulerunt. Statimq adoles¬
cenfem beatus germanus sedere cõpulit.
Ad trectat poplitẽ debilitate curuatum &
ꝑ tota infirmitatis spatia medicabilis dex¬
tra ꝑ currit. Salubrẽ tactũ sanitas festina
subsequitur. ariditas sucum. nerui offitia
receperunt. et in conspectu omniũ filio in¬
colomitas. patri filius reformat᷑. Implent᷑
populi stupore miraculi. & inpectoribus
omniũ fides catholica in conculeata firmat.
Predicatio deinde adplebẽ depreuaricationis
emendatione conuertitur. omniũq sententu
prauitatis auetores expulsi ab insula. sacer¬
dotib ab ducuntur ad mediterranea de¬
ferendi. ut & regio absolutione. et illi
emendatione fruerentur. Quod in tantũ
salubriter factũ ẽ. ut in illis locis etiã nunc
fides intemerata ꝑ duret. Itaq compositis
omnib beatissimi sacerdotes. ea qua uene
rant ꝓsperitate redierunt.
remeauerat & iã legatio armoricani traciꝰ

Expanded text:
clementiam contulerunt. Statimque adulesclementiam contulerunt. Statimque adulescentem beatus Germanus sedere conpellit, adtrectat poplitem debilitate curvatum, et per tota infirmitatis spatia medicabilis dextra percurrit. Salubrem tactum sanitas festina subsequitur; ariditas sucum, nervi officia receperunt, et in conspectu omnium filio incolomitas, patri filius reformatur. Inplentur populi stupore miraculi, et in pectoribus omnium fides catholica inculcata firmatur. Praedicatio deinde ad plebem de praevaricationis emendationeconvertitur, omniumque sententia pravitatis auctores, expulsi insula, sacerdotibus addicuntur ad mediterranea deferendi, ut et regio absolutione et illi emendatione fruerentur. Quod in tantum salubriter factum est, ut in illis locis etiam nunc fides intemerata perduret, itaque, conpositis omnibus, beatissimi sacerdotes ea qua venerunt prosperitate redierunt. remeaverat, et iam legatio Armoricani tractus
Abbreviated transcription (Latin):
nterea sinistri sp̃s ꝑ uolantes per totã
insulã germanũ uenire inuitis uaticinatio¬
nib nuntiabant. intantũ ut helafius qͥdã
regionis illiꝰ primus. in occursũ scoꝵ sine
ulla manifesti nuntii relatione ꝓperauerit.
exe hibens secum filiũ quẽ in ipso flore ado¬
lescentię debilitas dolenda dampnauerat.
Erat enim arescentib neruis. contracto poplite.
cui p̃siccitate cruris usus uefligii negabat᷑
Hunc helafium. ꝓuintia tota sub sequitur.
Ueniunt sacerdotes. occurrit inscia multitudo
Confestim benedictio. & sermonis dini doc¬
trina ꝓ funditur. Recognoscit populum
in ea qua reliquerat credulitate durantẽ.
intelligunt culpã ẽẽ paucoꝵ. inquirunt
auctores. inuentosq condempnant. Cat̃ .iiii.¬
Tum subito helafius manib aduoluitur
sacerdotũ. offerens filiũ. cuius necessitatẽ
ȩtas et debilitas. etiã sine p̃cib allegabant
Fit communis omniũ dolor precipue sacer¬
dotum. qui conceptã miscđiam ad diuinã

Expanded text:
nterea sinistri spiritus, pervolantes per totam insulam, Germanum venire invitis vaticinationibus nuntiabant, in tantum ut Elafius quidam regionis illius primus in occursum sanctorum sine ulla manifesti nuntii relatione properaverit, exhibens secum filium, quem in ipso flore adulescentiae debilitas dolenda damnaverat. Erat enim arescentibus nervis, contracto poplite, cui per siccitatem crurae usus vestigii negabatur. Hunc Elafium provincia tota subsequitur; veniunt sacerdotes, occurrit inscia multitudo, confestim benedictio et sermonis divini doctrina profunditur. Recognoscit populum in ea qua reliquerat credulitate durantem, intellegunt, culpam esse paucorum, inquirunt auctores inventosque condemnant. 27.um subito Elafius manibus advolvitur sacerdotum, offerens filium, cuius necessitatem aetas et debilitas etiam sine precibus adligabant. Fit eommunis omnium dolor, praecipue sacerdotum, qui conceptam misericordiam ad divinam
Abbreviated transcription (Latin):
habitaculũ in quo idẽ iacebat flabris stimu¬
lantib ferebatur. Concursus omnium ao
antistitẽ conuolauit. ut eleuatis manib per¬
icułum quod imminebat euaderet. Qui
in crepatis omnib moueri se fidei p̃ sumptio¬
ne non passus ẽ. Multitudo omnis despe¬
ratione ꝑ erterrita. obuiã occurrit mncen¬
dio. Sed ut dei potentia manifestior ap¬
pareret. quicquid custodire temptauerit
turba. igne consumitur Quod uꝰ locens

Expanded text:
habitaculum, in quo idem iacebat, flabris stimuhabitaculum, in quo idem iacebat, flabris stimulantibus ferebatur. Concursus omnium ad antestitem convolavit, ut elevatis manibus, periculum, quod inminebat, evaderet; qui, omnibus increpatis, moveri se fidei praesumptione non passus est. Multitudo omnis, desperatione perterrita, obviam occurrit incendio. Sed ut Dei potentia manifestior appareret, quicquid custodire temptaverat turba, igne consumitur; quod vero iacens
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Ubi germanus om̃niũ apostolor
facta oratione uissit reuelli. sepulchrum
p̃tiosa ibidẽ munera conditurus. arbitrans
oportimum ut membra scoꝵ exdiuersis
regionib collecta. quos pares mernis ro¬
cep̾erat cȩlum sepulchri quoq unius
teneret ospitium. Quib depositis. honori¬
fice atq sociatis de loco ipso ubi heati
marturis effusus fuerat sanguis. massã pul¬
ueris secum portaturus abstulit. inqua ap¬
parebat cruore seruato rubuisse marrurĩ
cedem. ꝑ sequtore pallente. Quib ita gestis.
in numera hominum eodẽ diẽ ad dñm turo
sidiator inimicus casualib laqueis p̃paratis.
germani pedem lapsus occasione contriuit.
ignorans merita illius sicut iob beatissimi
afflietione corporis ꝓpaganda. et dũ aliqͥnaqͥ
uno in loco infirmitatis necessitate constringa
inuicinia qua manebat casuale exarsit in¬
cendium. Quod consumptis demib que
illuc palustri harundine tegebantur adeĩ

Expanded text:
erunt, ubi Germanus omnium apostolorum, erunt, ubi Germanus omnium apostolorum, facta oratione, jussit revelli sepulcrum, pretiosa ibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociatis, de loco ipso, ubi beati martyris effusus erat sanguis, massam pulveris secum portaturus abstulit, in qua apparebat, cruore servato, rubuisse martyrum caedem, persecutore pallente. Quibus ita gestis, innumera hominum eodem die ad Dominum turba nsidiator inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem lapsus occasione contrivit, ignorans merita illius sicut lob beatissimi adflictione corporis propaganda. Et dum aliquamdiu uno in loco infirmitatis necessitate constringitur, in vicinia qua manebat casuale exarsit incendium. Quod, consumptis domibus, quae illic palustri arundine tegebantur, ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
C os subito uir tribuniciȩ potestatis cũ
coniuge ꝓcedit inmedio. decem annorum.
filiã cȩcam sinib ingerens sacerdotum.
Quã illi offerri aduersariis perceperunt.
sed conscientia puniente de territi. uingurs
cum paremib preces. & curationẽ puellȩ
a sacerdotib deprecantur. Qui exepectatione
populi et inclinatos aduersarios intuentes.
orationẽ breuiter fundunt. ac de in de
ad herentẽ lateri suo capsulã cum scõrum
reliquus collo auulsa manib comp̃hendit.
eamq in conspatu omnium puellȩ oculis
applicauit. Quos statim euacuatis tenebris
lumine ueritatis impleuit. Exxultant paremes
miraculo. populus contremescit. Post quã
diẽ. ita exxanimis hominum persuafio in¬
qua deleta ẽ. ut sacerdotũ docirmũ sieien¬
tib desideriis sectaremur.
ompressa itaq ꝑuersitate dampnabili eiq
auetorib confutatis. animisq omnium fide
puritate composins. sacerdotes beatũ albuanĩ

Expanded text:
15. Cum subito vir tribuniciae potestatis cum 15. Cum subito vir tribuniciae potestatis cum coniuge procedit in medium, decem annorum filiam caecam sinibus ingerens sacerdotum; quam illi offerri adversariis praeceperunt. Sed, conscientia puniente, deterriti, iungunt cum parentibus preces et curationem parvulae a sacerdotibus deprecantur; qui expectationem populi et inclinatos adversarios intuentes, orationem breviter fundunt. Ac deinde adhaerentem lateri suo capsulam cum sanctorum reliquiis collo avulsam manibus conprehendit eamque in conspectu omnium puellae oculis adplicavit; quos statim evacuatos tenebris lumine veritatis implevit. Exultant parentes miraculo, populus contremescit. Post quam diem ita ex animis hominum persuasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doctrinam, sitientibus desideriis, sectarentur. 16. Conpressa itaqueauctoribus confutatis, atque animis omnium fidei puritate compositis, sacerdotes beatum Albanum m
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis incurrere. ne uidentur se ipsi silentio
dampnauisse. Illic plane immense multitudi¬
nis numerositas etiam cum conugib ac libe¬
ris eaecita conuenerat. Aderat populus spec¬
tator futurus & uidex. asstabant partes dis¬
pari conditione dissimiles. Hinc diuina aue¬
toritas. inde humana presumptio. Hinc fides
inde ꝑfidia. inde pelagius auctor. hinc
xep̃c. Primori in loco beatissimi sacerdotes.
prebuerunt aduersarus copiã disputandi.
quę sola nuditate uerboꝵ. dui in aniter
& aures occupauit et tempora. De inde
antistites uenerandi. torrentes eloquii sui
cum apłicis et euangelicis tomtrib ꝓfude¬
runt. Miscebatur sermo ꝓpriuscũ diuino.
& assertiones uiolentissimas lectionũ testimo¬
nia sequebantur. Conuincitur uanitas. per¬
fidia confutatur. ita ut ad singulas uerboꝵ
obiectiones. reos se dum respondere neque¬
unt faterentur. Populus arbiter uix inanus
centinet. uditiũ tam̃ clamore testatur.

Expanded text:
nitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio nitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio damnavisse. Illic plane inmensae multitudinis numerositas etiam cum coniugibus ac liberis excita convenerat, aderat populus expectator futurus et iudex, adstabant partes dispari conditione dissimiles: hinc divina auctoritas, inde humana praesumptio; hinc fides, inde perfidia; inde Pelagius auctor, hinc Christus. Primori in loco beatissimi sacerdotes praebuerunt adversariis copiam disputandi; quae sola nuditate verborum diu inaniter et aures occupavit et tempora. Deinde antestites venerandi torrentes eloquii sui cum apostolicis et euangelicis tonitribus profuderunt; miscebatur sermo proprius cum divino, et adsertiones violentissimas lectionum testimonia sequebantur. Convincitur vanitas, perfidia confutatur, ita ut ad singulas verborum obiectiones reos se, dum respondere nequeunt, faterentur. Populus arbiter vix manus continet, iudicium tamen clamore testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
meritis et imperio non negabant.
N terea britanniarũ insulã que inter
omnes ẽ uel prima uel maxima. apostolici
sacerdotes raptim opinione p̃dicatione
uirtutib impleuerunt. Et cum cotidie
irruente frequentia stiparentur. diuinus
sermo non solum in ecclesus. uerum per
triuia. perrura. ꝑ deuia diffundebat᷑.
ut. passim & fideles catholici firmarent᷑.
& de prauati uiã correctionis agnoscerent.
ex merits. accedebat preterea tantis aucto¬
rib assertio ueritatis. Itaq regionis uniuer¬
sitas. in eoꝵ sententiã prompta transierat.
Latebant abditi sinistrę persuasionis aucto¬
res. et more maligni sp̃c gemebant perire
sibi populos euadentes. ad extremũ diuturna
meditatione concepta. presumunt inire con¬
flictum. Procedunt conspicui diuitus. ueste
fulgentes. circum dati assentatione multorũ.
Contentionisq subire aleam maluerunt. quã
in populo quẽ subuerterant pudorẽ tacitur¬

Expanded text:
meritis et imperio non negabant. 14. meritis et imperio non negabant. 14. Interea Brittaniarum insulam, quae inter omnes est vel prima vel maxima, apostolici sacerdotes raptim opinione, praedicatione, virtutibus impleverunt; et cum cotidie, inruente frequentia, stiparentur, divinus sermo non solum in ecclesiis, verum etiam per trivia, per rura, per de via fundebatur, ut passim et fideles catholici firmarentur et depravati viam correctionis agnoscerent. ex meritis. Accedebat praeterea tantis auctoribus adsertio veritatis, itaque regionis universitas in eorum sententiam prompta transierat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores et more maligni spiritus gemebant, perire sibi populos evadentes. Ad extremum, diuturna meditatione concepta, praesumunt inire conflictum. Procedunt conspicui divitiis, veste fulgentes, circumdati adsentatione multorum, cognitionisque subire aleam maluerunt, quam in populo, quem subverterant, pudorem tacitur
Abbreviated transcription (Latin):
mergebatur. Tum beatus lupus omnesq tur¬
bati. excitant seniorẽ. elementis furemib
opponendum. Qui periculi immanitate con¬
stantior xpm̃ inuocat. increpat occeanum.
& ꝓcellis seuientib causã religionis opponit.
Statimq assumpto oleo in nomine trinitatis
leui aspergine fluctus seuientes oppressit.
collegam commonet. hortatur uniuersos.
oratio uno ore et clamore ꝓfunditur.
Ad est diuinitas. fungantur inimici. tranquil¬
litas serena subsequitur. N enti contrarii
aduineris ministeria uertuntur. nauigium
famulatria unda prosequitur. De cursisq
immensis spatus. breui optati litoris quiete
potiuntur. Ibiq conueniens exdiuersis
partib multitudo. excepit sacerdotes.
quos uenturos etiã uaticinatio aduersa
predixerat. Nuntiabant enim ministri
sp̃s qui timebant. Qui imperio sacerdo¬
tum dum ab ossessis corporib detrudunt᷑.
& tempestates ordinẽ et pericula que
intulerant fatebantur. uictosq se eorum

Expanded text:
mergebatur. Tum beatus Lupus omnesque turmergebatur. Tum beatus Lupus omnesque turbati excitant seniorem, elementis furentibus obponendum. Qui periculi inmanitate constantior Christum invocat, increpat oceanum et procellis saevientibus causam relegionis obponit, statimque, adsumpto oleo, in nomine Trinitatis levi aspergine fluctus saevientes obpressit. Collegam commonet, hortatur universos, oratio uno ore et clamore profunditur. Adest divinitas, fugantur inimici, tranquillitas serena subsequitur, venti e contrario ad itineris ministeria vertuntur, navigium famulatrix unda prosequitur, decursisque inmensis spatiis, brevi optati litoris quiete potiuntur. Ibi conveniens ex diversis partibus multitudo excepit sacerdotes, quos venturos etiam vaticinatio adversa praedixerat; nuntiabant enim sinistri spiritus, quod timebant. Qui imperio sacerdotum, dum ab obsessis corporibus detruduntur, et tempestatis ordinem et pericula quae intulerant fatebantur victosque se eorum
Abbreviated transcription (Latin):
i itaq occeanum mare rxp̃o duce & aucto¬
re conscendunt. qui famulos int̃ discrimina
tutos rededidit et ꝓbatos. Ac primũ de sinu
gallico flabris lenib nauis in altũ ꝓuecta
deducitur. donec ad equor medium per¬
ueniret. ubi porrectis in longum iusib nichil
aliud quam clum uideretur et maria.
tsecmulto post occurrit in pelago legionis
inimica ius doemonũ. qui tantos ac tales
uuiros ꝑtendere ad recipiendã populorũ
salutem liudis inquitatb inuiderent.
ppenunt pericula ꝓcellas concitant celũ
diemq nubium nocte sub ducunt. et tenebra¬
rum caliginẽ maris atq aeris horrore con¬
geminant. Uentoꝵ furorẽ uela non sustinent.
& occeani moles fragilis cymba uix tolerat.
Cedebant ministeria uicta nautarum ferebat᷑
nauigium oratione non urib. et casu dide
ipse uel pontifea fractus corporis lassitudi¬
ne & sopore resolutus ẽ. Tum uero quasi
repugnatore cessante. tempestas excitata
conualuit. etiã nauigium suꝑ fusis fluctibus

Expanded text:
risto duce et auctore conscenditur, qui famulos suos inter discrimina et tutos reddidit et probates. Ac primum de sinu Gallico flabris lenibus navis in altum provecta deducitur, donec ad aequor medium perveniret, ubi, porrectis in longum visibus, nihil aliud quam caelum videretur et maria. Nec multum post occurrit in pelago relegionis inimica vis daemonum, qui tantos ac tales viros pertendere ad recipiendam populorum salutem lividis iniquitatibus inviderent. Obponunt pericula, procellas concitant, caelum diemque nubium nocte subducunt et tenebrarum caliginem maris atque aeris horrore congeminant. Ventorum furorem vela non sustinent, et oceani moles fragilis cumba vix tolerat. Cedebant ministeria victa nautarum; ferebatur navigium oratione, non viribus. Et casu dux ipse vel pontifex, fractus corpore, lassitudine et sopore resolutus est. Tum vero, quasi repugnatore cessante, tempestas excitata convaluit, et iam navigium superfusis fluctibus
Abbreviated transcription (Latin):
conficetur. et ita totius noctis spatio irretitũ
eẽ se retulit: ut longius ꝓdire non posset.
nec uiã aliã euad endi repperiset nisi ut
ab ductũ animal reformaret. Ad hȩc uir
beatissimus. Si hesterna inquit die nudo
tibi tegmen dedissem. furandi necessitas
non fuisset. Quod de est accipe reforma
quod nrm̃ ẽ. Itaq confessor eriminis ꝓpena
commissi non solum ueniã. uerũ etiã cumbe

Expanded text:
confitetur et ita totius noctis spatium inretitum confitetur et ita totius noctis spatium inretitum esse se retulit, ut longius prodire non posset nec evadendi viam aliam repperisset, nisi ut abductum animal reformaret. Ad haec vir beatissimus: 'Si hesterna', inquit, 'die nudo tibi tegimen dedissemus, furandi necessitas non fuisset. Quod deest, accipe; reforma, quod nostrum est'. Itaque confessor criminis pro poena commissi non solum veniam, verum etiam prae
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dolo se inherens contubernio iungitur
mansione. et inter innocentes occupatosq
custodes qui deo non animalib iugilabant.
iumentum quo senior uehebatur predo noc¬
turnus arripuit. Die redito. amuissio euec¬
tionis agnoscitur et ut sacerdoti animal ñ
de eet̃. unus exclericis inpeditẽ mutatur
excequite. Dumq iter agitur. circum iecti
comites intuentur beatum uirum exetra
morẽ conceptã letitiã. uultus obumbrano¬
ne uelantẽ. Quod cum ab omnib uideret᷑.
unus ex reliquis auctoritate concepta. causã
letitiȩ ꝑ cunctatur. At ille inquiens pau¬
lulum remoremur: quia infelicis illius la¬
bor et irridendus ẽ & dolendus. quem
mox uidebitis estuantẽ. Cumq de lapsu
animalib substitissent. paulopost eminus
intuentur peditẽ post se manu captum
animal deducentẽ. Qui breui adiungit᷑.
Dum ille accelerat. hi morantur. Statimq
uestigus ꝓuolutus. crimen qđ cõmiserat.

Expanded text:
 condoluit. Qui dolose inhaerens contubernio , iungitur  condoluit. Qui dolose inhaerens contubernio , iungitur mansione et inter innocentes occupatosque custodes, qui Deo, non animalibus vigilabant, iumentum, quo senior vehebatur, praedo nocturnus arripuit. Die reddito amissio evectionis agnoscitur et, ut sacerdoti animal non deesset, unus ex clericis in peditem mutatur ex equite. Dumque iter agitur, circumiecti comites intuentur beatum virum, extra morem conceptam laetitiam vultus obumbratione velantem. Quod cum ab omnibus videretur, unus ex reliquis, auctoritate concepta, causam laetitiae percunctatur. At ille inquiens: 'Paulolum commoremur, quia infelicis illius labor et inridendus est et dolendus, quem mox videbitis aestuantem'. Cumque delapsi animalibus substitissent, paulo post eminus intuentur peditem, post se manu captum animal deducentem. Qui brevi adiungitur; dum ille accelerat, hi morantur, statimque vestigiis provolutus, crimen quod commiserat
Abbreviated transcription (Latin):
ex pectatio ꝓpriȩ ciutatis beatũ germa¬
num uotis duplicib ambiebat. quam &
apud maiestatẽ diuinã et inter mundi
ꝓ cellas seruare consueuerat. Tributaria
enim functo pret̾ solitum et necessitates
in numere. ciuies suos quasi pupillos orbatos
parente depresserant. Recipiunt p̃sidium
destitim. agnoscit causas. merorib congemiscit.
& ꝓ quiete uel requie quesiturus remedia
ciuitati. Post marina discrimina labores
terrene expeditionis ingreditur. Itaq gal¬
lias illustraturus. paruissimo comitatui et exxigua
euecnone ꝓgreditur. qui ꝓ largissimis the¬
sauris xp̃m ferehat in pectore.
pere precium puto mandare memorie.
etiã iter eius clarum fuisse uirtutib. Nec¬
dum territorium suȩ ciuitatis excesserat.
uã leniter carpens. eratq imminente iam
uespera. dies pluuius. cum subito comitatui
suo nudus pede. cucullo naeuus. nimis ex¬
peditus uiator ad crescit. Cuius etiã nuditan

Expanded text:
expectatio propriae civitatis beatum Germaexpectatio propriae civitatis beatum Germanum votis duplicibus ambiebat, quam et apud maiestatem divinam et inter mundi procellas servare consueverat. Tributaria enim functio praeter solitum et necessitates innumerae cives suos, quasi pupillos orbatos parente, depresserant. Recipiunt praesidium destituti, agnoscit causas, meroribus congemescit et pro quiete vel requie, quaesiturus remedia civitati, post marina discrimina labores terrenae expeditionis ingreditur. Itaque Gallias lustraturus, contentus parvissimo comitatu et exigua evectione progreditur, qui pro largissimis thesauris Christum ferebat in pectore. 20. Operae pretium puto mandare memoriae, etiam eius iter darum fuisse virtutibus. Necdum territorium suae civitatis excesserat, viam leniter carpens, eratque, inminente iam vespera, dies pluvius: cum subito comitatu suo nudus pede, cucullo vacuus, nimis expeditus viator adcrescit, cuius etiam nuditate
Abbreviated transcription (Latin):
credebatur. Passim fugiunt. arma ꝓiciunt.
gaudentes uel nuda corpora eripuisse dis¬
crimini. Plures etiã timore precipites. flum̃
qđ sensim uenientes transierant deuorauit.
Ultionẽ suã in nocens exercitus intuetur.
& uictorie prestite otiosus spectator effi¬
citur. S polia colligunt᷑ ex posita. et p̃dam
celestis uictoriȩ. miles religiosus adipiscit᷑.
Triumphant pontifices hostib fusis sine san¬
guine. triumphat uictoria fide obtenta
non uirib. Composita itaq opulentissima
insula securitate multiplici. suꝑatisq hostib
uel spiritalib uel carne conspicuis. quippe
qui uicissent pelagianistas et saxones. cũ
totius numero regionis reditum moliunt᷑.
Franquillã nauigationẽ. merita ꝓpria et
intercessio albani martyris parauerunt.
quietosq antistites suoꝵ desideriis felix
carina restituit. taq reditui ue¬
nerabiliũ sacerdotũ exultant galliȩ gauders
aeccłe. doemones contremescunt. Certe

Expanded text:
credebatur. Passim fugiunt, arma proiciunt, credebatur. Passim fugiunt, arma proiciunt, gaudentes vel nuda corpora eripuisse discrimine. Plures etiam timore praecipites flumen, quod sensim venientes transierant, devoravit. Ultionem suam innocens exercitus intuetur et victoriae praestitae otiosus expectator efficitur; spolia colliguntur exposita, et praedam caelestis victoriae miles relegiosus adipiscitur. Triumphant pontifices, hostibus fusis sine sanguine; triumphat victoria fide obtenta, non viribus. Conposita itaque opulentissima insula securitate multiplici superatisque hostibus vel spiritalibus vel carne conspicuis, quippe qui vicissent Pelagianistas et Saxones, cum totius merore regionis reditum moliuntur. Tranquillam navigationem merita propria et intercessio Albani martyris paraverunt, quietosque antestites suorum desideriis felix carina restituit. 19. Itaque reditu venerabilium sacerdotum exultant Galliae, gaudent ecclesiae, daemones contremescunt. Certe
Abbreviated transcription (Latin):
enensa sollempnitare paschali recons dde
lauachro pars maior exercitꝰ arma capere &
bellũ parare temptaret. germanus ducẽ se
prelii ꝓfitetur. Eligit expeditos. circũ iecta
ꝑcurrit. et eregione qua hostiũ sperabatur
aduentus. uallẽ circũ datã editis montib intuet᷑.
Quo in loco nouum ponit exercttũ. ipse dux
agininis. Et iã aderat ferox hostiũ multitu¬
do. quã apꝓpinquare intuebantur in insidus
constitini. Cum subito germanus signifer uni¬
uersos ammonet. et p̃dicit uoci suę uno cla¬
more respondeant. Securisq hostib qui se
insperatos ad eẽ confiderent alleluia tertio
repetitũ sacerdotes exclamant. Sequitur
una uox omniũ. et eleuatũ clamorẽ. reper¬
cusso aere montiũ inclusa multiplicant hos¬
tile agmen terrore ꝓsternitur. et ruisse suꝑ
se non solum rupes circumdatas. uerũ etiã
ipsã cęli machinã contremescunt. Trepida¬
tioniq iniectȩ. uix sufficere pedũ ꝑnicitas

Expanded text:
emensa sollemnitate paschali, recens de emensa sollemnitate paschali, recens de lavacro pars maior exercitus arma capere et bellum parare temptaret, Germanus ducem se proelii profitetur. Elegit expeditos, circumiecta percurrit et e regione, qua hostium sperabatur adventus, vallem circumdatam editis montibus intuetur. Quo in loco novum conponit exercitum ipse dux agminis. 18. Et iam aderat ferox hostium multitudo, quam adpropinquare intuebantur in insidiis constituti: cum subito Germanus signifer universos admonet et praedicit, ut voci suae uno clamore respondeant, securisque hostibus, qui se insperatos adesse confiderent, Alleluia tertio repetitam sacerdotes exclamant. Sequitur una vox omnium, et elatum clamorem, repercusso aere, montium conclusa multiplicant. Hostile agmen terrore prosternitur, et ruisse super se non solum rupes circumdatas, verum etiam ipsam caeli machinam contremescunt, trepidationique iniectae vix sufficere pedum pernicitas
Abbreviated transcription (Latin):
trepidi partes suas pene impares uidicarent.
scõꝵ antistitum auxxilium petierunt. Qui
ꝓmissũ maturantes aduentum. tantũ securita¬
tis ac fidumę contulerunt. ut accessisse maxi
xp̃c militabat incaftris. Ad erant eniam
quadragesime uenerabiles dies. quos religio¬
siores reddebat p̃sentia sacerdotum. intantũ
ut cotidianis p̃dicationib instram. certatĩ
ad grãm baptismatis conuolarent. N am
maxima exertitus multitudo. undã laua¬
chra salutaris expetut. Eccła ad diẽ resur¬
rectionis dominicę frondib contexta com¬
ponitur et in expeditione campestri instar
cuttatis aptatur. A adilus baptismate pro¬
cedit exereius. fides feruet inpopulo. et con¬
dempto armoꝵ p̾sidio. diuinitaris exxpectat᷑
auecilium. Interea hec infitutio uel forma
casiro sostis nuntiatur. Qui uictoriam
qsuasi de inermi exercitu presumentes.
asuonpta alacrnate festinant. Quoꝵ tam̃
asdnentus. ex ploratione cognoscitur. Cũq

Expanded text:
trepidi partes suas paene inpares iudicarent, trepidi partes suas paene inpares iudicarent, sanctorum antestitum auxilium petierunt. Qui, promissum maturantes adventum, tantum securitatis ac fiduciae contulerunt, ut accessisse maximbus Christus militabat in castris. Aderant etiam quadragesimae venerabiles dies, quos relegiosiores reddebat praesentia sacerdotum, in tantum, ut, cotidianis praedicationibus instituti, certatim ad gratiam baptismatis convolarent; nam maxima devoti exercitus multitudo undam lavacri salutaris expetiit. Ecclesia ad diem resurrectionis dominicae frondibus contexta conponitur et in expeditione campestri instar civitatis aptatur. Madidus baptismatis procedit exercitus, fides fervet in populo, et contempto armorum praesidio, divinitatis expectatur auxilium. Interea haec institutio vel forma castrorum hostibus nuntiatur, qui victoriam quasi de inermi exercitu praesumentes, adsumpta alacritate, festinant; quorum tamen adventus exploratione cognoscitur. Cumque,
Abbreviated transcription (Latin):
& infirmus defenderat. reseruatur. Hospitium
scĩ uiri expauescens flamma. transiliuit ultra
citraq deseuiens. et inter globos flammantis in¬
cendii. in colome tabernaculũ qđ habitator
inclusus seruabat emicuit. Exultat turba
miraculo. & uictã se diuinis uirtutib gloriat᷑.
Excubabat dieb ac noctib ante tuguriũ. pau¬
peris. turba fine numero. Hi animas curare
cupientes. hi corpora. Referri nequeunt que
xpc operabatur infamulo qui uirtutes facie¬
bat infirmus. & cum debilitati suę nichił
remedii pateretur. adhiberi. quadam nocte
candentẽ nuieis uestib uidit sibi ad eẽ per¬
sona quę manu extensa iacentẽ uderetua
attollere eumq consistere firmis uestigits
imperabat. Per qua Wqͥrã. ita fatigatis doloribꝰ
recepit pristinã sanitatẽ. ut indie reddito
ttineris laborẽ subiret intrepidus.
ꝗsterea saxones pictiq bellum aduersum
Obrittones iunctis urib susceperunt: quos
cadem necessitas in castra contraxerat. Et cum

Expanded text:
 infirmus defenderat, reservatur. Hospitium sancti viri expavescens flamma transilivit, ultra citraque desaeviens, et inter globos flammantis incendii incolome tabernaculum, quod habitator inclusus servabat, emicuit. Exultat turba miraculo et victam se divinis virtutibus gratulatur. Excubabat diebus ac noctibus ante tugurium pauperis turba sine numero, hi animas curare cupientes, hi corpora. Referri nequeunt, quae Christus operabatur in famulo, qui virtutes faciebat infirmus; et cum debilitati suae nihil remedii pateretur adhiberi, quadam nocte candentem niveis vestibus vidit sibi adesse personam, quae manu extensa iacentem videretur adtollere eumque consistere firmis vestigiis imperabat. Post quam horam ita, fugatis doloribus, recepit pristinam sanitatem, ut, die reddito, itineris laborem subiret intrepidus. 17. Interea Saxones Pictique bellum adversus Brittanos iunctis viribus susceperunt, quos eadem necessitas in castra contraxerat; et cum
Abbreviated transcription (Latin):
nterea ex britanniis nuntioi ana.¬
at ᷑ pelagianã ꝑ uersitatẽ iterato paucis
auctorib dilatari. rursusq ad beatissimũ
uirum preces omnium deferuntur. ut
causã dĩ quã prius obtinuerat tutaret᷑.
Quoꝵ petitioni festinus occurrit dũ et la¬
borib delectatur. et xp̃o se gratanter
impendit. Cessit tandẽ inuidia inimici
uicta urtutib. nec temptare ausus est
diuncto itaq seuero epo totius sanerttatis

Expanded text:
nterea ex Brittaniis nuntiatur, Pelagianam perversitatem iterato paucis auctoribus dilatari, rursusque ad beatissimum virum preces sacerdotum omnium deferuntur, ut causam Dei, quam prius obtinuerat, tutaretur. Quorum petitione festinus occurrit, dum et laboribus delectatur et Christo se gratanter inpendit. Cessit tandem inimici invidia, victa virtutibus, nec temptare ausus est, diuncto itaque Severo episcopo totius sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tumulatum multis deinceps dieb ibidem sine
corruptione ꝑmansit.
quolutis aũt post transitũ eiꝰ decẽ annis fr̃s illi
ꝑ uisionẽ ad nõ cõmoniti sunt ut corpus cari
patris ad monasteriũ reducerent. Hoc patesacto
duinȩ uoluntans consilio. undecĩ exceisdẽ frib
noctu ad locũ in quo scĩ uiri exuuiȩ seruaban᷑
deueniunt. et sepulchrũ aperientes corpus
eius ab omni corruptione illesũ reperiunt.
excepto qđ pars extrema pedis unius quã aqu
abluebat tantũ colore mutato quasi tabida
uidebatur. Et congruo satis miraculo prima
sc̃itatis eiꝰ indicia claruerunt. ut uidelicet
tã illesũ acorruptione corpus eiꝰ inueniret᷑.
quã liber ipse fuerat aerimine cuius oppo¬
sicione suꝑatus uidebatur ad tempus. Hac
itaq deuori frs rerũ nouitate ꝑfectiꝰ instruc
corpus honorifice sumptũ rati imposuerunt.
& accendentes candelas unã ad caput altera col¬
locauerunt adpedes.

Expanded text:
tumulatum multis deinceps diebus ibidem sine tumulatum multis deinceps diebus ibidem sine corruptione permansit.Evolutis autem post transitum ejus decem annis, fratres illius per visionem a Domino commoniti sunt, ut corpus chari Patris ad monasterium reducerent. Hoc patefacto divinae voluntatis consilio, undecim ex eisdem fratribus noctu ad locum in quo sancti viri exuviae servabantur deveniunt, et sepulcrum aperientes, corpus ejus ab omni corruptione illaesum reperiunt, excepto quod pars extrema pedis unius quam aqua abluebat, tantum colore mutato quasi tabida videbatur. Et congruo satis miraculo prima sanitatis ejus indicia claruerunt, ut videlicet tam illaesum a corruptione corpus illius inveniretur, quam liber ipse luerat a crimine, cujus oppositione superatus videbatur ad tempus. Hac itaque devoti fratres rerum novitate perfectius instructi, corpus honorifice sumptum rati imposuerunt, et accendentes candelas, unam ad caput, alteram collocaverunt ad pedes.
Abbreviated transcription (Latin):
tib rectitudinẽ uł formã. capite ad terrã more
quadrupedum inclinato. non solũ deformitate
terribilis uerũ etiã uiua uoce inscm̃ peccasse
omni tempore fatebatur.
nato. uir di othinarus apud uillã potamũ palacio
inclusus ẽ. Quocum nullus intrare uel colloqui
cum eo ꝑmitteret : aliquot dies absq corporalis
sustentaculo uictus transegit. Cumq dutturna
uexatione famis laboraret. peragorus quidã
solatia ministrare. Post modũ uͦ gor bertus qͥdi
uir potens dum sibi uirum di commendari
abiniquis principib impetrasset. inquadã reni
fluminis insula nomine stein iuxta p̃dium
custodie illũ deputauit. Ubi idẽ sc̃s pat̾ sp̃itali
tantũ mͦ exercitio idẽ orationib ac ieiunus
uacans eo liberius dño deseruiuit quo abhuma¬
na frequentatione curisq secularib fuerat ab¬
solutus. His et similib note deuotionis insistens
oꝑib exxacto ñ multi temporis spacio ab his

Expanded text:
tibus rectitudinem vel formam, capite ad terram more tibus rectitudinem vel formam, capite ad terram more quadrupedum inclinato, non solum deformitate figurae terribilis, verum etiam viva voce in sanctum peccasse omni tempore fatebatur. nato, vir Dei Othmarus apud villam Potamum palatio inclusus est. Quo cum nullus intrare vel colloqui cum eo permitteretur, aliquot dies absque corporalis sustentaculo victus transegit. Cumque diuturna vexatione famis laboraret, Peragosus  Suriosolatia ministrare. Postmodum vero Gozbertus quidam, vir potens, dum sibi virum Dei commendari ab iniquis principibus impetrasset, in quadam Rheni fluminis insula nomine Stein juxta praedium suum custodiae illum deputavit: ubi idem sanctus Pater spirituali tantummodo exercitio, id est orationibus ac jejuniis vacans, eo liberius Domino deservivit quo ab humana frequentatione curisque saecularibus fuerat absolutus. His et similibus notae devotionis insistens operibus, exacto non multi temporis spatio, ab his