comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atio suie meliacio ecento ad suꝑficiem eecliptice nec birationi¬
ret quo pacto id considerundi sit p̃tas cum ut̃q eoꝵ in auge qp̃a¬
cli manens a in euis oppto ne consideratori ippirent radis solris
impedimentum afferat dico epudem płtam nõ in hiis duob ob¬
seruatum ẽẽ sitim sed in locis eisis ꝓpinqͥs ita ut comcere pose
tantam accide latitudinẽ płte in auge epicili ã euis oppt̃
est in s yͣdib in uenẽ quidem sine diu̾sitate sensibili in auge as
euis op̃pto nn meccurio ãt olrĩa reflezionũ in oppto augis ecenta
contingenciũ suꝑ eas que pi augo eceneei accidunt addimt mede

Expanded text:
atio sive inclinatio ecentrici ad superficiem ecliptice. Nec mirari oportet quo pacto id considerandi fuerit potestas cum uterque eorum in auge epicicli manens aut eius opposito ne consideratori appareat radius solaris impedimentum afferat. Dico equidem planetam non in hiis duobus observatum esse sitibus sed in locis eis propinquis ita ut conicere possis tantam accidere latitudinem planete in auge epicicli aut eius oppoest in 5 gradibus, in Venere quidem sine diversitate sensibili in auge atque eius opposito; in Mercurio autem differentia reflexionum in opposito augis ecentrici contingentium super eas que
Abbreviated transcription (Latin):
baistis ip̃a eñĩ ec̃t mͭ ꝓporcionalia ciel sitũ epicieli in f puncto
li torelatiua quã dat epicrelꝰ in puncto e constitrita trolomeua
itlit̾ utendi accepit unuisat lune latitudines iam dudum nũitis
quemadmnodum totam latitudmem qñq st gͣdũu in ir multi¬
louut ut prodirẽt tota mii ꝓporcionalia bo. ita singulatim reli¬
s oñs latitudines duodecies ⁊epetiuit ut ceteris locis sua fabrioret

Expanded text:
addiscas. Ipsa enim erunt minuta proporcionalia ad situm epicicli in F puncto sibi correlativa quam dat epiciclus in puncto E constitutus. Ptolemeussubtiliter utendi, accepit universas Lune latitudines iam dudum numeratas et quemadmodum totam latitudinem, 5 scilicet graduum, in 12 multiplicavit ut prodirent tota minuta proporcionalia 60, ita singulatim reliquas omnes latitudines duodecies repetivit ut ceteris locis sua fabricaret
Abbreviated transcription (Latin):
aihendent et ꝑunentis instrumetoꝵ bene igit᷑ ⁊ t ht̃ ciraa.
onectirium quod dudum optauimus XIX¬
dorimiis angulus diuersitatis in longitudimne ad maximan
qulum latitudinis eam firit ꝓporciõm̃ suscipit quam alꝰ
qispiam longitudinis angulus ad angulum latitudine
sibi corcespondentem: Nostro ꝓposito undecnne hi figu̾atio
inbuiet in qua anpuli a g e diu̾sitatit in legitudine inagum ad

Expanded text:
respondent experimentis instrumentorum. Bene igitur res se habet circa Mercurium, quod dudum optavimus. ⟨XMaximus angulus diversitatis in longitudine ad maximum angulum latitudinis eam ferme proportionem suscipit quam alius quispiam longitudinis angulus ad angulum latitudinis sibi respondentem. Nostro proposito undecime huius figuratio inserviet, in qua angulus EAK diversitatis in longitudine maximus ad
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ appet q mobrem aluid mediũ ꝓpositi nostri finem appatiet Con¬
neaffotulos ad figuram p̃ cedentit ueꝵ nõ aspicrar teulum epitiel
ni tum qui in auge ecentt situatꝰ est suꝑ cent g Inuenta
a ese latitudo sacurni in auge epicidli constituti epicielo ãt nii
tñio berenli minente ꝑ ꝯiecturã quȩ in appiritionib ati occulta
cignitus statun hrẽtur uterq duoꝵ anguloꝵ he g et gel cũ pro¬
porcio eciã linee eg. ad lineã ꝯ h siue  k nota sit sed neq isti
iaus cogniti sunt Accipiaꝰ ig̃r duos arcũs ẽq̃les qͣntĩcunq suit pro¬
iniuos tũ sedin estimaciõm arcrib h et kt adhuc ignotis quod
faicemus ꝑ tabulas duu̾sitatũ qiugendo duos diu̾sitatũ ingulos arai¬
bis eqͥlib apud augem et op̃pm̃ augis epitieli ⁊espendent᷑ donta
ñ apud centꝵ mcla sub tendunt᷑ et ploratum haeam ꝑea que
ce pet celiquus q. ꝓ quidem q et ⁊ im̃ioi Si igͦ ꝓpetno pad qh¬

Expanded text:
non apparet. Quamobrem aliud medium propositi nostri finem aperiet. Converte oculos ad figuram precedentis, verum non aspicias circulum epicicli nisi eum qui in auge ecentrici situatus est super centro G. Inventa autem est latitudo Saturni in auge epicicli constituti, epiciclo autem in termino boreali manente, per coniecturam que in apparitionibus eius acognitus, statim haberetur uterque duorum angulorum HEG et GEK cum proporcio etiam linee EG ad lineam GH sive GK nota sit. Sed neque isti arcus cogniti sunt. Accipiamus igitur duos arcus equales quanticumque sint, propinquos tamen secundum estimationem arcubus HZ et KT adhuc ignotis, quod faciemus per tabulas diversitatum coniungendo duos diversitatum angulos arcubus equalibus apud augem et oppositum augis epicicli respondentes donec ipsi apud centrum mundi subtenduntur exploratum habeamus per ea que eorum P et reliquus Q, P quidem maior et Q minor. Si igitur p
Abbreviated transcription (Latin):
linpmus eigo figuam in qua due linte ab et g.d sestũes q̃nss
ini soꝑficiẽ ꝑpendicularit᷑ ecliptice et ecent̾co meiolenti cn ĩp̃s
tielo nn auge ecentei posito uidet hr̃e lititudinem scdm qnti utt
anouli a eR in oppto uoꝰ augis ecentci ab ee liptica secernis pet
angulũ bes hii duo anguli cogniti sunt ut supͣ uisum est nout᷑
suꝑat comꝑta est ip̃a enĩ est deĩa duoꝵ anguloꝵ ne Ret bro
datoꝵ tũ angulos a e get b e d sibi h̃positos eq̃lea eã opaitait si
attiq ꝓportiom anguli ꝙ e Raod angulũ de e stitam qͥs diẽt moe

Expanded text:
ingamus ergo figuram, in qua due linee AB et GD sectiones communes sint superficiei perpendiculariter ecliptice et ecentrico incidenti cum ipsis e ecentrici posito videtur habere latitudinem secundum quantitatem anguli AEK; in opposito vero augis ecentrici ab ecliptica secernitur per angulum BES. Hii duo anguli cogniti sunt, ut supra visum est. Neuter superat comperta est. Ipsa enim est differentia duorum angulorum AEK et BES datorum, cum angulos AEG et BED sibi contrapositos equales esse oporteat. Si itaque proportionem anguli GEK ad angulum DES scitam quis daret, m
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ⁊ espestu hnce bt note fu̾it et mede ⁊ espestu huiçe ab ni
si hnea b ł sytraxeit manebit al. nõ ignota put cũ imea la
ꝓplti ingulũ le restũ suscitabt̃ inẽa ⁊ m nõta et qrgulinla¬
in cognitum qui quidem est angulus clucersitits in longinte
ex lmiea aũt l in scita iam et inoa ⁊ in superuis elieti cosat
lita at cum qngulo t ea in qui est angulua lacitudbs plas
nclmacio epicicli nchil etrorit sensibilis motui longitudnos
ni mittere:Inpncipio noni libro dum hitudines orliuĩ erpli¬
naremꝰ suꝑficiom ecentei asuꝑficie ecliptice nusq ecada

Expanded text:
omnes respectu linee BT note fiunt et inde respectu linee AB. Ex qua si lineam BL subtraxeris, manebit AL non ignota, que cum linea LM propter angulum L rectum suscitabunt lineam AM notam et angulum LAM cognitum, qui quidem est angulus diversitatis in longitudine. Ex linea autem AM scita iam et linea TM superius elicita, constabit linea AT cum angulo TAM, qui est angulus latitudinisnclinationem epicicli nihil erroris sensibilis motui longitudinis immittere. In principio noni libri dum habitudines orbium explanaremus, superfitiem ecentrici a superfitie ecliptice nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
midimet᷑ epicieli ad  d distanciam epicidi a cent m̃di ꝓporciõm
snutm ht̃ engo eius demn ad dz ꝓpercio eit monifesta uide mib¬
Der maximas Mlartis latitudines quance suit cirailerum suoꝵ
melinaciones patesticere: ueneri et Mercurio hoc unũ que
nouims ꝙꝓ tami et si stella ĩpa młnfarias pacat la titudines dum
tñ alta eaz reꝑtri solet maziia ⁊eliqua uo milla est alta ituqi
altn cedit qͣts utramq singulatim qrñta sit perspiare posit astro
nomꝰ in marte at satireno demq et Ioue longe diucesuis eue¬
int Maxmia eni quam quisq eoꝵ solet hr̃e latitudo partunr
e epmiolo partum uoꝰ e⁊ ecentco pendet itaq alt̾am alt̾a aꝑte
et siosumn cognosti ño sunt Igit̃ ꝓpositum et ecuturi alis tramita
poficiscem Mars ni oppto aigis epicieli sedem̃ hñs dum piech
pe in auge ecentci statuit phabeum iter tn̾ silrie cenit᷑ spacio¬

Expanded text:
di proportionem scitam habet. Ergo eiusdem ad DZ proportio erit manifesta; unde anguesitus. ⟨XIII.5⟩ 5. Per maximas Martis latitudines quante sint circulorum suorum inclinationes patefacere. Veneri et Mercurio hoc unum commune novimus quod tametsi stella ipsa multivarias paciatur latitudines, dum tamen altera earum reperiri solet maxima, reliqua nulla est. Altera itaque alteri cedit quatenus utramque singulatimIn Marte autem, Saturno, denique et Iove, longe diversius evenit. Maxima enim quam quisque eorum solet habere latitudo partim ex epiciclo partim vero ex ecentrico pendet. Itaque alteram altera aperte et seorsum cognosci non sinit. Igitur propositum executuri alio tramite proficiscemur. Mars in opposito augis epicicli sedem habens dum epiciclus ipse in auge ecentrici statuit
Abbreviated transcription (Latin):
tognoscit quo demptis ex duoe testis manebit angulus h& zsitus quĩ
mensirrat melmaciõm epicidi ad suꝑficiem ecentriai qd si p̃nsuus qu
uoles utere arcu h ninie ꝓpter ingulũ h ꝗs noto leco euit Iuo na¬
diante suꝑuis ꝓporciom̃ huic rei necciõm elicuisti reliqua uo ut ant
hac exequãtis opus que homodi it̾atam dui donee ad bonam p̃iso¬
nem anguli ꝯ e i uenies ptolomens uo ꝓporciom̃ qua uisus est le it¬
num posuit ut is ad ⁊z ca Iouem bo ut ⁊ ꝯ ad q angulũ nehnus¬
nis ecentci ad eclipticam insaturno conclusit esse ⁊ ꝙ et abm̃ inia¬
accepit pro inclinaciene ecentti duos gͣ ẽẽ et dnnidiũ oue aũt
Unũ ỹdum et dimidium fpicrcdi ãt et ecentacum melaciõn c̃i¬
gdibus et aindio

Expanded text:
cognoscitur, quo dempto ex duobus rectis manebit angulus HGZ scitus, qui mensurat inclinationem epicicli ad superficiem ecentrici. Quod si precisius eniti voles, utere arcu HZ nunc propter angulum HGZ noto loco eius quo mediante superius proportionem huic rei necessariam elicuisti. Reliqua vero ut ante hac exequaris, opusque huiusmodi itera tam diu donec ad bonam precisionem anguli GEH venies. Ptolemeus vero proportionem qua usus est ad Saturnum posuit ut 18 ad 23, ad Iovem vero ut 29 ad 43. Angulum inclinationis ecentrici ad eclipticam in Saturno conclusit esse duorum graaccepit pro inclinatione ecentrici duos gradus et dimidium; in Iove autem unum gradum et dimidium. Epicicli autem ad ecentricum inclinationem digradibus et dimidio
Abbreviated transcription (Latin):
sumnguli itaq o ꝯ.x. ⁊ ectanguli duo latẽta o ꝙ et g̃. ⁊ cognita
sint quart angulus euuit acutꝰ goe. sciet̃ Ideoq arrcus pꝵ
nem si e medietate arcus e xs. ꝓpter cordam siram le noti reie¬
tis manebit aiecis l ꝑ notus hoc deniq ex arcu h p sublito telui¬
petu atut hl notut et ideo angulut hel. nõ ignorabr Irem
rãl.p cũ ncu pl iamn notis ex toto arcu le minius et ħebis

Expanded text:
latera OG et GR cognita sunt, quare angulus eius acutus GOR scietur; ideoque arcus PX, quem si ex medietate arcus EXL propter cordam suam LE noti reieceris, manebit arcus LP notus. Hoc denique ex arcu HP sublato relinquetur arcus HL notus, et ideo angulus HEL non ignorabitur. Item arcum LP cum arcu PK iam notis
Abbreviated transcription (Latin):
Ecumferencie epicreli ib alto hoꝵ punctoꝵ nc̃iabimꝰ enlec et
coꝵ tẽcios cent᷑ iñdi continuabimꝰ erũt om̃o inguli quos dict
lnice cũ hnea ꝑ centꝵ epicicli et ceneꝵe iñdi ducta contmũõt mese
aqͣlec Idem accidit in reliquo epicieli situ et eis aũt que in ꝑ̃
libro ct̾a angulos diusitatum ab epiciclo pendenciũ explonata sunt
si certum aicum ab opp̃to augis epicieli nõabuns fuolta constibit
qnto angulo apua tenti m̃di ip̃e sub tendet et quidem ño diftiei¬

Expanded text:
ie epicicli ab altero horum punctorum numerabimus equales, et eorum terminos centro mundi continuabimus. Erunt omnes anguli quos dicte linee cum linea per centrum epicicli et centrum mundi ducta continet inter se equales. Idem accidit in reliquo epicicli situ. Ex eis autem que in undecimo libro circa angulos diversitatum ab epiciclo pendentium explanata sunt, si certum arcum ab opposito augis epicicli numerabimus, facile constabit quanto angulo apud centrum mundi ipse subtendetur, et quidem non diffici
Abbreviated transcription (Latin):
in tnsitu eceneti medio minentis diametze epicicli de secet
alia enis diameter h ꝑpendicularit᷑ totaq suꝑfinies qradi di
cte suꝑficiei secanti ad rectos incidant angulos quo fit utõs
hnea insuꝑficie epicieli ꝑpendiculris ad h̃ieam de suꝑfaicitd
ptice eq̃distet una cũtaꝑat hnea h lempti que in ipi td̃

Expanded text:
in transitu ecentrici medio manentis. Diametrum epicicli DE secet alia eius diameter HZ perpendiculariter, totaque superficies epicicli dicte superficiei secanti ad rectos incidant angulos, quo fit ut omnis linea in superfitie epicicli perpendicularis ad lineam DE superficiei ecliptice equedistet, una dumtaxat line
Abbreviated transcription (Latin):
nr e b suie aingulo e ꝑ R utrris ad ẽẽ hendum t̾niinos ꝓpetnonit
urus memotate mae uero ut peuis ꝑ om̃ia procedas.ui
Alianus postremo cum Ioue suorum melinaciones cͥculorum astro¬
nomo cognitas uolunt: hii duo tam et si plerisq cum marta
nom in mocibus heañt passanee hoc tñ uno ase diuersiores ꝑspici

Expanded text:
sive angulo EGK utaris ad extrahendum terminos proporcionis superius memorate; inde vero ut prius per omnia procedas. ⟨XIII.6⟩ 6. Saturnus postremo cum Iove suorum inclinationes circulorum astronomo cognitas volunt. Hii duo, tametsi plerasque cum Marte communes in motibus habeant passiones, hoc tamen uno a se diversiores prospiti
Abbreviated transcription (Latin):
u hntã Rh ꝑ mediũ et orthogoliter secane inpincto d ꝑ quod
aniq pimctinm g linea egꝰ educatire Et dato itaq aongulo hel
om ipoicione e g ad g R que cimꝰ intentum quia igt̃ anguli he¬
ł notis supponit᷑ eat corda hͥ k ⁊ espectu diametri t̃culi nota et
qet q̃bratũ linee g o notum unde ip̃a linea s. a nota dabitire

Expanded text:
liter secans in puncto G. Per quod denique punctum G linea EGL educatur. Ex dato igitur angulo HEK cum proporcione EG ad GK, querimus intentum. Quia igitur angulus HEK notus supponitur, erit corda HK respectu diametri circuli nota et um relinquet quadratum linee GO notum. Unde ipsa linea GO nota dabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
motꝰ tardissimꝰ hac quidem duu̾sitate accidunt moucii adro¬
tũe stellaꝵ foxatũ comperiutire qd nõ nisi ecentrico orbi actide
potest in uenire aũt et mercurio epicidos itidem quib mot.
⁊etrogdi esset occasio possuerunt dum uõ agͣgatum et duabut
longitudmnib a medio loco solic uesꝑtina sez et matutma coso¬
rabant in uno loco godiaci Inuenẽtt ip̃m diu̾sum inq̃ntitate ab ꝙͥ¬
gato hiuusmodi quod i alio loto accidebat opportiut ego piali
Uedios motus harum stellatinti quibus temporib mensutai n¬
centum sit enumerare: ⁊ Quia auundẽ inducimnꝰ sate
loca hux stellaꝵ ue̾a ad om̃e tp̃us et motꝰ eaꝵ ueri et supͣdetis
in sua uelocitate i⁊repulares sunt cogitandũ fuit de medio quo
di ĩndent natꝰ Illut aũt nõ potuit fiei ꝑ staciõs stellatie
lud antiquoꝵ quidam fecere st: ut arcuma stella ꝑ tisture

Expanded text:
motus tardissimus hac quidem diversitate accidunt, moveri ad momotus tardissimus hac quidem diversitate accidunt, moveri ad motum stellarum fixarum comperiuntur, quod non nisi ecentrico orbi accidere potest. In Venere autem et Mercurio epiciclos itidem, quibus motus retrogradi esset occasio, posuerunt. Dum vero agregatum ex duabus longitudinibus a medio loco Solis, vespertina scilicet et matutina, considerabant in uno loco zodiaci, invenerunt ipsum diversum in quantitate ab agregato huiusmodi quod in alio loco accidebat. Oportuit ergo epiciclum edios motus harum stellarum quibus temporibus mensurari incertum sit enumerare. Quia animum inducimus scire loca harum stellarum vera ad omne tempus et motus earum veri ex supradictis in sua velocitate irregulares sunt, cogitandum fuit de medio, quodius respondeat notus. Illud autem non potuit fieri per staciones stellarum velut antiquorum quidam fecere, s
Abbreviated transcription (Latin):
staciorarie eor nanꝗ distancias in eqͣles compeciebunt Iddono
quaq accidere potrut nisi aut motꝰ orbiũ suꝑ centũs suis fis¬
sent it regulares quod natuã quidem hotret aͥ centta oibiũ ton
acentio m̃di essent diu̾sa et qͥa duplices muenerũt diusitatdoq
plices orbes quib eat accidẽ becisimult essete pone cogtbinta
Ri aũt diu̾sitati que in ꝯiũictione eoꝵ cũ solt reuettit deirãt
orbem ⁊euoluciõis Nam tp̃us quod est a motu płte uelocioriat
motũ mediocrem uidebat᷑ mauis tp̃e quod est a motu medio d
ad motũ tardiorem quod maxne orbi reuoluciõie tempetit m
mine uo ecenerico Item ad motꝰ latitrididon saluandos de quig
inferis hic orbis est accomodatior: Sed duisitate scde ecentũ
att̾buẽtẽt Iinuenert eñĩ tp̃o ꝙ est a motu tardiori ex hac du̾sitat
ueniente ad motũ medioccem mauis t̃p̃e ꝙ est a motu mediotͥ
ał motũ uelociorẽ : p dico loca inquib motꝰ uelocissum it

Expanded text:
stationarie; eas namque distantias inequales comperiebant. Id vero nequaquam accidere potuit nisi aut motus orbium super centris suis fuissent irregulares, quod natura quidem horret, aut centra orbium eorum a centro mundi essent diversa. Et quia duplices invenerunt diversitates, duplices orbes, quibus eas accidere verisimile esset, ponere cogebantur. Ei autem diversitati que in coniunctione eorum cum Sole revertitur dederunt orbem revolutionis. Nam tempus quod est a motu velotiori planete ad motum mediocrem videbatur maius tempore quod est a motu mediocri ad motum tardiorem, quod maxime orbi revolutionis competit, minime vero ecentrico. Item ad motus latitudinum salvandos, de quibus inferius, hic orbis est accomodatior. Sed diversitati secunde ecentricum attribuerunt. Invenerunt enim tempus quod est a motu tardiore ex hac diversitate veniente ad motum mediocrem maius tempore quod est a motu mediocri ad motum velotiorem. Preterea duo loca in quibus motus velocissimus et
Abbreviated transcription (Latin):
pere celestes quo ordine habende sint ostendere ⁊ Mares
nostei uatias de hoc habuece sentenciar hoc in uno ta
conueniebant om̃s ꝓ spera stellazo fixaꝵ cetẽn om̃b¬
płtaꝵ orbib sublimior eẽt sub qua spercmn sat̾ni inde sptcam
iouit et sub hac speram martis cancordit᷑ ordinibant line
item infiniũ deputabant locũ et quidẽ sapient᷑ sine qd solit
eclipsit ꝑibeat᷑ occasio sine ꝙ diu̾ suntem aspectut int̾ emĩa
astia cognitu manifestiorem habent de reliquis aũt tubit
cõnucesis fuit uetustissimi eñ sb̃ marte solem sub iuo bantẽ
et supaa lim̃a mercuriũ ordmibãt posteri hero qui iuista¬
nib solis cũ uenere ot mercurio occulot a diecere crobuoet
dum solis eclipsim uoneris et mercurii uenisse occasionih nũqnsa
turent eoc sopra solem lo candos censebant: Alpetragnis ãt poi
motuũ cliuersitater at eoꝵ aippatenteo uelontitts mnaremner
quadtim actiders putabat sub mirte uenetẽ sub qua soleri e¬

Expanded text:
erae celestes quo ordine habende sint ostendere. Maiores nostri varias de hoc habuere sententias. Hoc in uno tamen conveniebant omnes quod sphera stellarum fixarum ceteris om orbibus sublimior esset, sub qua spheram Saturni, inde spheram Iovis, et sub hanc Martis spheram concorditer ordinabant. Lune item infimum deputabant locum et quidem sapienter sive quod solaris eclipsis perhibeatur occasio sive quod diversitatem aspectus inter omnia astra cognitu manifestiorem habeat. De reliquis autem tribus contraversia fuit. Vetustissimi enim sub Marte Solem, sub quo Venerem, et supra Lunam Mercurium ordinabant. Posteri vero qui coniunctionibus Solis cum Venere et Mercurio oculos adiecere crebriores, dum Solis eclipsim Veneris et Mercurii venisse occasionibus numquam sentirent, eos supra Solem locandos censebant. Alpetragius autem, qui motuum diversitates atque eorum apparentes velocitates incurtacione quadam accidere putabat, sub Marte Venerem, sub qua Solem, de
Abbreviated transcription (Latin):
dueiitates motuũ qua uia cognite sunit et primere. ⁊ Rrmcpio in
li qñq stellia manifeste ip̃paruit motꝰ sedm successiom̃ signoꝵ
ab eccidente st ad otientem ꝑ relaciõm ad stellas fizat demele
notabant pͥmi pha aliqn̾to t̃p̃e ad sensum laca sua nõ mutare et
delon et pedetentmm minui uelocitatem hane donee apparerent
staconnii et postea retrogde du q tõtũ tempꝰ retgͣr adicionit
amidimentin uenecũtm hiuiis tp̃is medio solem ip̃is op̃p̃tm
et qͥa crebris obẜuacĩaib idem sub una ħitudint redie uide¬
uont iam certũ concluse ꝙ ni om̃i ꝯũictione media solis cũ
edes a medio loco solit distancias a ꝯiuctiane eoꝵ cũ soloe mue¬

Expanded text:
itates motuum qua via cognite sint exprimere. Principio in his quinque stellis manifeste apparuit motus secundum successionem signorum, ab occidente scilicet ad orientem, per relationem ad stellas fixas. Deinde notabanveloci et pedetentim minui velocitatem hanc donec apparerent stationarii et postea retrogradi, dumque totum tempus retrogradationis dimidiarent, invenerunt in huius temporis medio Solem ipsis oppositum. Et quia crebris observationibus idem sub una habitudine redire videbant, iam certum conclusere quod in omni coniunctione media Solis cum equales a medio loco Solis distancias post coniunctionem eorum cum Sole
Abbreviated transcription (Latin):
areus anguli het qͣm ut̃q rarũ est ut ꝓporcio sumus aros er
aa sinũ totũ ꝓpter arcuseh et ok eq̃lee itemq angulos tet
l restos Qm̃ obrem i scda figuracione sol eĩt uiamor sapsut
et multiplicius obtundit᷑ eigo lumen stelle inopasito magis
q̃m stelle me s stella me pͥmũ apparet ergo stella mo cas
ei nõ apparebit Neccesse est iit si stellam nno apprerenci¬
go y magnabuñ et ataĩ ꝑ q. eq̃lem araui he statuem cors¬
eleranti igit᷑ ptolimeo sp̃tilit᷑ hec oũ uisum est optis pcant
ut stellit uinꝰ mg̃intuamis uñu statueret mediũ quo scugete
appirtienis aͥ occultncioni miciũ ad om̃em̃ otizenerms ad ora¬
que zodiat locum suie latitudinem stella habuit suie nõ hec ma
dũ inuẽit arcum c̾culi magni ꝑ poles grisontit et solem tñ¬
suntis a̧rcũ inqm̃ soli et orisanti incidentem inpͥncipio appat¬
acionis  occultacionis stelle quem quidem uocabimꝰ arcũ
uisoris sed et araus illa uai̾etatem habet ꝓpter diu̾sa clinata

Expanded text:
arcus anguli HET quoniam utraque earum est ut proporcio sinus arcus EH ad sinum totum propter arcus EH et OK equales itemque angulos T et L rectos. Quamobrem in secunda figuracione Sol erit vicinior superet multiplicius. Obtunditur ergo lumen stelle in O posite magis quam stelle in E, sed stella in E primum apparet. Ergo stella in O equalis ei non apparebit. Necesse igitur est si stellam in O apparento Q ymaginabimur et arcum PQ equalem arcui HT statuemus. Consideranti igitur Ptolemeo subtiliter hec omnia, visum est operepretium ut stellis unius magnitudinis unum statueret medium, quo sciretur apparitionis aut occultacionis initium ad omnem orizontem omnemque zodiaci locum sdium invenit arcum circuli magni per polos orizontis et Solem transeuntis—arcum inquam Soli et orizonti intercidentem—in principio apparitionis aut occultacionis stelle, quem quidem vocabimus arcum visionis. Sed et arcus ille varietatem habet propter diversa climata.
Abbreviated transcription (Latin):
m l. latitudiẽm atrĩolem Al habent eqͣlis stelle: me per ncũ
ecliptice b h. inpncipie apparicionis sue a sole distabit constit
ut arcũ Rh mĩorem ẽe arcu eh. p̃. stellit eq̃lib siue in
ecliptica. fuem̃t siue ex̃ eam latituaimes eqles eiusdemq
ꝑtib hñtib nõ eĩt iudicium idem pͥme apparicionis cũ eñ
ex sed̾a libto manifestũ sit ecliptice ad otizantem uatira n¬
olmaciãn sit angulꝰ huuis modi melmaciõrs de g. maior in¬
gulo melmaciõie in o n et sit e stella i ecliptura pͥmũ appa¬
rene h. locus solis sit q o stella i ecliptita equalis stelle ⁊ si
itaq posueriꝰ solem sub orizonteti in de dusto arcuxllit

Expanded text:
n L latitudinem septentrionalem KL habens equalis stelle in E per arcum ecliptice KH in principio apparitionis sue a Sole distabit. Constat autem arcum KH minorem esse arcu EH. Preterea stellis equalibus sive in ecliptica fuerint sive extra eam latitudines equales eiusdemque partis habentibus, non erit inditium idem prime apparitionid orizontem variari inclinationes, sit angulus huiusmodi inclinationis DEG maior angulo inclinationis MON. Et sit E stella in ecliptica primum apparens, H locus Solis. Sit quoque O stella in ecliptica equalis stelle E. Si itaque posuerimus Solem sub orizonte in K ducto arcu XL
Abbreviated transcription (Latin):
eti coniunctus aecui Rl. dum stella inpncipio canter ual
patormi fuit et ei̾t ip̃e prcus lx ceguntꝰ q̃m est conpleme
elouatio poli artici sed angul la x rectꝰ ergo ꝑ stiam t̾angui¬
a sꝑalum angiꝰ dlx. stitus eĩt et ei cont̃ poitus Rle secd
m h. est rectus et arcus R .l. latituure scitus qrͣe arcut
R. dibitur notus eĩt q angulꝰ Re li notꝰ tanguli itaq
he3 duos angulos t. e  et ee 3. rectũ habet notoc cũ late

Expanded text:
m stella in principio Cancri vel Capricorni fuerit. Et erit ipse arcus LX cognitus quoniam est complementum s est quia elevatio poli arctici, sed angulus LDX rectus. Ergo per scientiam triangus erit et ei contrapositus KLE. Sed angulus K est rectus, et arcus KL latitudinis scitus. Quare arcus EK dabitur notus, eritque angulus KEL notus. Triangulus itaque TEZ duos angulos TEZ et ETZ rectum notos habet cum late
Abbreviated transcription (Latin):
Toenito stelle loco latitudine carentis q̃ntum arcum echpties
et stelle ipsi iam penno apparenti interadere opperteat pat¬
facere. depetita puiori figirra inqua duo arcus h.d. etbzone
h. descendunt et int̾ quoc duo alii bt et .3.a se secant ñt ppeia
prri sertũ nota ht eñi quadrans est t ⁊ aens uisioris es et¬

Expanded text:
ognito stellae loco latitudine carentis quantum arcum ecliptice Soli et stelle ipsi iam primo apparenti intercidere oporteat patefacere. Repetita superiori figura, in qua duo arcus HB et HZ a puncto H descendunt et inter quos duo alii BT et ZA se secant. Erit proporpreter sextum nota. HT enim quadrans est; TZ arcus visionis ex
Abbreviated transcription (Latin):
spitalas oltm̃s est ꝓpe ht̃ margo midio nalit sagittani p̃t̾en
totum in hit zoma uiclebis de hñit ad galliom̃ tẽndit latus etũ.
ueo enm que ale suuistie ex trema cernit᷑ postea margo
actionalit meidianam tͥrm stellaꝵ que inpileo cephei sunt
continet hoc eciã in loco duo tami considerant᷑ ex tendi umꝰ
quidem ad actanem et aientem aluis uõ ad meidiem et ori¬
entem Iotain deniq cassiepiam comphendit hec zona dempta
unca que m eꝓmitate pedit est scella et ꝑtes ex me dẽsroret
uicentur ꝑtib mediis qua in hoc loco uit lactee sunt latut
prtogora hec culis sita tminatirr Merihonali uõ latuc suci¬
lenenꝰ̃ heculis hr sellam quos quial am densitntis ert peliuone
actoale stellam alhaioth. et dius que in brachio agitatois latot
pret̾it eas enĩ in uia lactea. uersus occidentem ⁊elinguit Nugi¬
ni u̾o meridienali ea que in tali sinistͦ est t̾mim ponit dende¬

Expanded text:
lturis est prope habet margo meridionalis. Sagittam preterea totam in hac zona videbis. Dehinc ad Gallinam tendit. Latus enim vero eam que ale sinistre extrema cernitur. Postea margo septentrionalis meridianam trium stellarum que in pileo Cephei sunt continet. Hoc etiam in loco duo rami considerantur extendi. Unus quidem ad septentrionem et orientem, alius vero ad meridiem et orientem. Totam denique Cassiepiam comprehendit hec zona, dempta unica que in extremitate pedis est stella. Et partes extreme densiores videntur partibus mediis que in hoc loco Vie Lactee sunt. Latusgenu dextro Herculis sita terminatur. Meridionale vero latus lucidiorem Herculis habet stellam, quod quidem densitatis est plurime. m latus septentrionale stellam Alhaioth et duas que in brachio Agitatoris dextro sunt preterit. Eas enim in Via Lactea versus occidentem relinquit. Margini vero meridionali ea qu
Abbreviated transcription (Latin):
que siuieris arcũ uisionig hoc pasto te es pedies dmeat polaisuas¬
cio hoc tñ notato ꝙ stella sit in l pũto oriontis habene latituchas
atrionalem Rel sit que polus md̃i articus ⁊ et polus ecliptcayna
ductis arcub c̾culoꝵ magnoꝵ Rl ylx et ⁊ y si ieaq scella fus
mpncipio cantri uel captitorni erũt duo arcus Ri. et l. ꝓsibiq¬

Expanded text:
quesiveris arcum visionis, hoc pacto te expedies. Maneat prior dispositio, hoc tamen notato quod stella sit in L puncto orizontis habens latitudinem septentrionalem KL, sitque polus mundi arcticus X et polus ecliptice Y, productis arcubus circulorum magnorum KLY, LX, et XY. Si itaque stella fuerit in principio Cancri vel Capri
Abbreviated transcription (Latin):
it orgonti in c̾tuicione sua eque distabunt quãe stelle in
omispecio suꝑiori nõ occidũt Stelle aũt inferiotis emispcrii
nõ or̃uit᷑ uerum una queꝗ ip̃aꝵ bis celum mediabit ĩ una
ad quos eqͥuostralit melmatue. quib alter poloꝵo elouat᷑ hoc
consideracionis habebunt intelligendi sũt duo c̃tuli parui eles
p̃bi et eqͥuoctiali eq̃ distantes quorũ ut̾q c̾tulum oigontis contiti

Expanded text:
et orizonti in circuitione sua equedistabunt. Quare stelle in et orizonti in circuitione sua equedistabunt. Quare stelle in emisperio superiori non occidunt. Stelle autem inferioris emisperii non oriuntur. Verum unaqueque ipsarum bis celum mediabit in una ad quos equinoctialis inclinatur, quibus alter polorum elevatur, hoc considerationis habebunt. Intelligendi sunt duo circuli parvi equales sibi et equinoctiali equedistantes quorum uterque circulum o
Abbreviated transcription (Latin):
osti uẽo dumn sol adeo recedit a stella ut que prus ꝓpt̾ uiciuitatã
ii nõ uidebatur. demio apparere incipiat ante solis octum hu
Abitudin octus matutini nomen. dedere pħi respectu demq
ore has habituames considerandas intellize:
Q uatuor sunt huuismõi hituedies sti orcua mediacio celi super
pent occasut et mediacio steli su tera Nam n oi sonte iecto
nis stella oĩtur et occidit cũ poli motꝰ pͥmi sint in oisontis
oupficiȩ que ob eam rem õs. eqͥuostiali eque distantes c̾mlos
mediũ secat unde eciã mõa stelle dũina nost̃ im equibit
moram om̃is q sella bis celum medeabit a ad meidianum
puoniet semel suꝑ teream et semel sus t̾ra ubi uõ poli mñdi st
poli oisontis nulla stellaꝵ oritur a accidit Equostialis eñi insu¬
p fic̃ie uisontis c̾tumuoluit᷑ Reliqui uõ c̾culi ei eq̃ distantes

Expanded text:
Postea vero dum Sol adeo recedit a stella ut que prius propter vicinitatem Postea vero dum Sol adeo recedit a stella ut que prius propter vicinitatem Solis non videbatur, denuo apparere incipiat ante Solis ortum. Huic habitudini ortus matutini nomen dedere philosophi. Respectu denique Lune has habitudines considerandas intellige. Quatuor sunt huiusmodi habitudines, scilicet ortus, mediatio celi super terram, occasus, et mediatio celi sub terra. Nam in orizonte recto omnis stella oritur et occidit cum poli motus primi sint in orizontis superfitie, que ob eam rem omnes equinoctiali equedistantes circulos per medium secat. Unde etiam mora stelle diurna nocturnam equabit moram. Omnis quoque stella bis celum mediabit; aut ad meridianum perveniet semel supra terram et semel sub terra. Ubi vero poli mundi sunt poli orizontis, nulla stellarum oritur aut occidit. Equinoctialis enim in superfitie orizontis circumvolvitur. Reliqui vero circuli ei equedistantes
Abbreviated transcription (Latin):
aut qrͣtum ptr ꝯuinetiõm quidem gñaliter dum centio stele
fize et centꝵꝵ planete complectitur unus c̾culor a magnappti
stelle fixe aliue centre płre continet ase distant ꝑ t̾cuam ꝑt
godiaci ꝑ aspectum uõ set tilem dum eoꝵ quos dr̃xis c̾inleuꝰ
distancia septã partem zodiaci ht̃ et ꝑ qr̃tum aspeltum ꝙ̃
distancia eoꝵ quadranti equait᷑ huiusmodi habitulies sug̃o
quas frrmamẽtum hc̃ scellit accidunt: Specialior tñ reptitua
hituco ad płts earꝵe scellaꝵ quas suo itinece in płre offenduit
mcli cd stellam fizm protendłr ꝑuenit hec eña hitiuda uor̃
conĩictionis sibi uerdicat ꝓ piissime Idem accidit eis iespoele
lũiatium sed ampluis sol ent uelocior est curesu scellis firrde
fit ut stella que pridem post solit occasum uidebat ppm¬
ciitatem solit appareģe desmit hanc ħitułiem appellant. sco¬

Expanded text:
aut quartum. Per coniunctionem quidem generaliter dum centrum stelle aut quartum. Per coniunctionem quidem generaliter dum centrum stelle fixe et centrum planete complectitur unus circulorum magnorum stelle fixe, alius centrum planete continet, a se distant per tertiam partem zodiaci. Per aspectum vero sextilem dum eorum quos diximus circulorum distantia sextam partem circuli habet, et per quartum aspectum quando distantia eorum quadranti equatur. Huiusmodi habitudines singulis quas firmamentum habet stellis accidunt. Specialior tamen reperitur habitudo ad planetas earum stellarum quas suo in itinere planete offendunt, mundi ad stellam fixam protenditur pervenit. Hec enim habitudo coniunctionis nomen sibi vendicat propriissime. Idem accidit eis respectu luminarium sed amplius. Sol enim velotior cursu est stellis fixis, quo fit ut stella que pridem post Solis occasum videbatanc habitudinem appellant occa
Abbreviated transcription (Latin):
ail io utenꝗ excende in ĩpis aũt auob pũctis formalis
facut p̃dictit eqͣlia ut spera sõ hat armilla posita eao
demq aliam armillam in cuiꝰ suꝑ ficie iterũ modo p̃ditos
cumferentiam c̾culi in 3bo. partes diuidet que quide oisonet
uices tenebit ut respectu hunus alter polorum indi eleurist
tota spera pro h̃ituchine cuiusq regĩois situari possit opuc nt
ecĩa qrͣta c̾cimiferencia ni ꝯo par̃tes eqͣles diusa hec fut:
lamĩa tenui et sũmitati meidiani ad herobit occũ hora
sub eo ad om̃o fere arisontis partre doc̾rendo faciet ofia¬
um suũ nam si notam stelle ad mii᷑. altitudic supͣ oisentos
ip̃uis stelle in hac qrta posueis spera pruis scdm alttaus pod¬
tum eleuaciõm disposita uidebis corput spericum instar
frimamenti esse constitutum:
liq̃s q stellas habent erraticat pronimetiut: Shitudostl¬
laꝵ fixnũ ad liũaria et qñq ⁊ etrogdas stellac fit nũc ꝑõ¬

Expanded text:
utrimque extende. In ipsis autem duobus punctis foramina duo facias predictis equalia ut sphera sub hac armilla posita circdenique aliam armillam, in cuius superfitie iterum modo predicto circumferentia circuli in 360 partes divides, que quidem orizontis vicem tenebit ut respectu huius alter polorum mundi elevari et tota sphera pro habitudine cuiusque regionis situari possit. Opus etiam erit quarta circumferentiae in 90 partes equales divisa. Hec fiet ex lamina tenui et summitati meridiani adherebit. Verum libere sub eo ad omnes fere orizontis partes decurrendo offitium faciet suum. Nam si notam stelle ad numerum altitudinis supra orizontem illius stelle in hac quarta posueris, sphera prius secundum alterius polorum elevationem disposita, videbis corpus sphericum instar firmamenti esse constitutum. liquasque stellas habent erraticas pronunciare. Habitudo stellarum fixarum ad luminaria et quinque retrogradas stellas fit nunc
Abbreviated transcription (Latin):
mate din sitas q̃uagñ modica uarietate aeris accidẽ bideb xni
muipnituines stellaꝵ hunis mõi arcũ sextuplici drĩa muentũ ex
clipticam sunt stellat accepisse nõ eĩt monle consides ittigi
liũ in ecliptica stelle pͥmũ apparentis cum sua latitudine᷑
ñ hobent locũ qiͦ solis miatione certa cagnosce ut sciat q̃nto
ealiptice necu sella distet ⁊ sole euo habiro ad figuam oculor
omite inqua c̃cial meridians est ab sd sub quo medietus ori
ints bed medictisq eclistia ac o. et stella pͥmiũ appitent
ñ lattudine en e sole sub orzonte posito inz ꝑdustu areu c̃tuli
uigni aposo dĩsontit ꝑ centẽũ solis qui sit ht z queris am

Expanded text:
mate diversitas quamquam modica varietate aeris accidere videbitur.magnitudines stellarum huiusmodi arcum sextuplici exigunt differentn que prope eclipticam sunt stellas accepisse non erit inutile. Considera itaque locum in ecliptica stelle primum apparentis cum sua latitudine si quam habeat. Locum quoque Solis numeratione certa cognosce ut scias quanto ecliptice arcu stella distet a Sole. Quo habito ad figuram oculos converte, in qua circulus meridiazontis BED, medietasque ecliptice AEG, et stella primum apparens sine latitudine in E, Sole sub orizonte posito in Z. Producto arcu circuli magni a polo H orizontis per centrum Solis, qui sit HTZ, querim
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ mrediaciõis celi puctũ cuit A quod est occasut p̃cedit iclem
et̃ dinm mediaciõis celi et duo are/ te et Rz eq̃lee sũt q̃m¬
Qe hioqlit mngulo r.d l. et arait e h. eq̃lis arcui el sed het
arcicio est sicũt sinꝰ tocius ad utͥusq arcnũ h e et Re l simnũ est
eñ uc̃q aguloꝵ eth et le. Rrectus q̃re accushe est eq̃lis
atiu kl Icem sinus complementi aecus th ad smnũ tocũ sicut
iporcio sinus complemẽti arcus he ad sinũ complemẽti are̾t e
Smiliter sinut complemẽti arey l.⁊. ad sinũ tõtũ sicut sinus
complomẽti arcut Rl. ad sinũ complemẽti arcus t e eqͣlis sinui¬
complemẽti ataus lr. et ideo arcus te eqͣlit arcui Rax hoc Iili
ui ostendes pro stella actonali ueru puetꝰ eqͥuostialis qui cũ
sela orit᷑ p̃cedit p̃uctum mediationis celi pimnetꝰ aũt qui
cũ ea occidit sequit᷑ punctum mediaciõis celi cuiꝰ cõmium
ni stella meridiana accidebat:
tudinem eus et uerum locum in ecliptica distingnere:

Expanded text:
T mediationis caeli. Punctum autem K, quod est occasus, precedit idem punctum mediationis celi. Et duo arcus TE et KR equales sunt qTEH equalis angulo RKL, et arcus TH equalis arcui RL. Sed hec proporcio est sicut sinus tocius ad utriusque arcuum HE et KL sinum. Est enim uterque angulorum ETH et LRK rectus. Quare arcus HE est equalis arcui KL. Item sinus complementi arcus TH ad sinum totum sicut proportio sinus complementi arcus HE ad sinum complementi arcus TE. Similiter sinus complementi arcus LR ad sinum totum sicut sinus complementi arcus KL ad sinum complemecomplementi arcus KR, et ideo arcus TE equalis arcui KR. Hoc simili via ostendes pro stella septentrionali. Verum punctus equinoctialis qui cum stella oritcum ea occidit sequitur punctum mediationis celi. Cuius contrarium n stella meridiana accidebat. tudinem eius et verum locum in ecliptica distinguere.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m est quam aecus ecliptice qui int̾ solem et stȩllam m̃orog
est inpncipio ħitacionis sui ladii Namq stelli maiotasea
forciores et multipliciortẽ sunt. uicinis oh tundimat dl
igĩ distancia solit astella in ecliptita pncipiũ apprat̃da ñ¬
dicart nõ potĩt Ampluis nõ quelib due stelle eq̃los asa
gotientalembed. et medietatem ecliptice oĩentalem aes.
Sit q polut orizontis punctꝰ ÷ a quo ducat᷑ arcus t hp
centrũ solis inpͥncipio apparicionis stelle ꝙ̃ pimctũ e desiqni¬

Expanded text:
ipsum est quam arcus ecliptice qui inter Solem et stellam minorem est in principio apparitionis sue. Radii namque stelle maioris, quia forciores et multipliciores sunt, minus obtunduntur. Sola igitur distantia Solis a stella in ecliptica principium apparitionis indicare non poterit. Amplius non quelibet due stelle equales secenim medietatem orizontis orientalem BED et medietatem ecliptice orientalem AEG. Sitque polus orizontis punctus Z, a quo ducatur arcus ZTH per centrum Solis in principio apparitionis stelle, quam punctum E design
Abbreviated transcription (Latin):
O tͥ inguloꝵ speraliũ inguli euĩt ab .e. notꝰ ei̾t et qͥ inguh¬
a . g.o. rectꝰ est eit nrcus a. latitudinis notut cum arcubi¬
8. S ed stelle b. locus in ecliptica supponit᷑ coguitꝰ unde lorssel
. nitꝰ ueniot qd̵ intendebat᷑ uecum hic et inseq̃ntib cante
aspiciendum est qualit᷑ stella cum locꝰ quẽit᷑ ad reliq̃s sti
habeat Nam si sedm q̃ntitatem arcut ac. suꝑ b. polo descͥoses
t̾ cumferenciam iterq suꝑ polo e. sedm q̃ntitatem a b bident
sectiõm earũ in d. p̃ucto posita ĩg̃r scella in R idem ꝑ oia at

Expanded text:
triangulorum spheralium angulus eius ABC notus erit. Et quia angulus AGB rectus est, erit arcus AG latitudinis notus cum arcu BG. Sed stelle B locus in ecliptica supponitur cognitus, unde locus stelle G notus veniet, quod intendebatur. Verum hic et in sequentibus caute aspiciendum est qualiter stella cuius locus queritur ad reliquas se habeat. Nam si secundum quantitatem arcus AC super polo B descripseris circumferentiam itemque super polo C secundum quantitatem AB, videbis sectionem earum in K puncto. Posita igitur stella in K, idem per omnia erit
Abbreviated transcription (Latin):
oritu hic uisu notari potost. Teccia hatudo qñ sol ni orientliꝑe
et stellam occidentli ꝑte orizontis conscituut᷑ et dr occasis
matutinꝰ cui tres sunt modi unnus q̃ñ statini post solem actam
stella occidit Aluis q̃n sol et stellae mn orizonte statuũt  pasie
adentm sol eritir illum sonsus comi hendere potest Quacta hĩtuco
doat ortus meidianus que fit dum sol in meidiano et stella
sorlentili erisontis parte fuerent cui duos modor dabi unũ
dolel mni medio celi suꝑ terram fu̾t et stella ocit᷑ qui durrnꝰ
aintie Alium dumn sol m medio celi sy t̾ra fuit et stella ĩ ortu

Expanded text:
oritur. Hic visu notari potest. Tertia habitudo est quando Sol in orientali parte oritur. Hic visu notari potest. Tertia habitudo est quando Sol in orientali parte et stella in occidentali parte orizontis constituuntur, et dicitur occasus matutinus, cui tres sunt modi. Unus quando statim post Solem ortum stella occidit. Alius quando Sol et stella in orizonte statuuntur precioccidentem Sol oritur. Illum sensus comprehendere potest. Quarta habitudo vocatur ortus meridianus, que fit dum Sol in meridiano et stella in orientali orizontis parte fuerint. Cui duos modos dabimus: unum dum Sol in medio caeli super terram fuerit et stella oritur, qui diurnus dicetur; alium dum Sol
Abbreviated transcription (Latin):
uit accidit inspera uo̾ obliqua nõ sit sed stellaꝵ que una celĩ¬
Dictas stellarum habitudmes utiliter cõmiscere :Cõmistebm
si quielem has ħitudinee dum queq scellaꝵ cũ qua ꝑte zodiaai erlitii
noũt eñ modos eas partiem̃ Rrmia ħituo est ortue Matutini cum
st sol. et stella ip̃a in orientł ꝑte orizontit statuut᷑ huic tres sunt
modi uni qñ stella sub radiie solit existena statim post solem crtmn
orit Aliuc q̃n sol et stella simul ocunt sed hoꝵ duoꝵ nenter.
parte orizontis existente stella est in medio celi cuiꝰ itidem tret
modos distingĩuꝰ quoꝵ unut est dum stcitim p siłe ortum sella
celũ mediat hec eñi habitudo uisu consicderiri neq̃t Aluis molie
accidit qñ sole criente stella celũ mediat qui qrͦ mod uideu
nõ p̃t Teraus modus q̃ñ statii postꝙͣꝵ stella cellum medut sil

Expanded text:
um accidit. In sphera vero obliqua non sic, sed stellarum que una celum accidit. In sphera vero obliqua non sic, sed stellarum que una celur. ⟨VIII.5⟩ 5. Dictas stellarum habitudines utiliter commiscere. Commiscebimus siquidem has habitudines dum queque stellarum cum qua parte zodiaci oriatur, novem enim modos eas parciemur. Prima habitudo est ortus matutini, dum scilicet Sol et stella ipsa in orientali parte orizontis statuuntur. Huic tres sunt modi. Unus quando stella sub radiis Solis existens statim post Solem ortum oritur. Alius quando Sol et stella simul oriuntur. Sed horum duorum neuter orientali parte orizontis existente stella est in medio caeli. Cuius itidem tres modos distinguimus, quorum unus est dum statim post Solem ortum stella celum mei quoque modus videri non potest. Tertius modus quando statim postquam stella caelum mediat, Sol
Abbreviated transcription (Latin):
tois stisiui mr̃inte ineq̃le est tpn quo sarill ab ocrasu ad
teon sil tara relititur hoc quisem mon oris mte obl qͥuo¬
edemptis tũ stellis que ii equoctiali sunt c̾culo quib suyͣ t̾oram t sil
t̾ra equalem metam ẽquostialis ocizente ꝑ mediũ sectut rout Al¬
palleloꝵo que supͣ orisontem sunt om̃o ꝑ aqlia secat Iden unie
sub oritonte Tempꝰ aũt qd fluit ⁊ mediacione celi sup tanu
al scelle occasum inspea recta eqle est tr̃i qd̵ tñsit ib attisa iona¬
diiciõm̃ celi sub tra inspea uõ obliqua meq̃le sꝑ nisi stelli sit¬
meqͥuostiali siłr ep̃s a mediacione celi so̾ t̾ra ad orcũ eq̃le ost in
spẽa recta tp̃i qd̵ est ab octu ad mediaciõm celi supͣ fram Inobli
Uẽo nõ nisi stellom in equoctiali reper̃as Accidit demꝗ insprta
recta ꝙ om̃o stelle celũ simł mediantes et sił eriant᷑ et ambã
Secluso tñ motu eaꝵ qui int̾ hec instançia p̃uis ad modumprr¬

Expanded text:
occasui interiacet inequali est tempori quo stella ab occasu ad ortum sub terra revertitur. Hoc quidem in omni orizonte obliquodemptis tamen stellis que in equinoctiali sunt circulo, quibus supra terram et sub terra equalem moram equinoctialis orizonte per medium sectus tribuit. Amparalellorum que supra orizontem sunt omnes per equalia secat. Idem accidit sub orizonte. Tempus autem quod fluit a mediacione celi supra terram ad stelle occasum in sphera recta equale est tempori quod transit ab occasu ad mediationem celi sub tin sphera recta tempori quod est ab ortu ad mediationem celi supra terram; in obliqua vero non nisi stellam in equinoctiali reperias. Accidit denique in sphera recta quod omnes stelle celum simul mediantes et simul oriantur et occidant, secluso tamen motu earum qui inter hec instantia quamvis parvus admod
Abbreviated transcription (Latin):
Iam Iacttam perstellas que in ea sunt notabiliores de¬
dscubere: hec celi gona diuesi coloris et meqlis latitũdis
sensiui apparens lactea uocata est ꝙ lastit colorem ut pliũ¬
mima nnitiri uideat᷑ quȩ q̃mus totum firmamẽtum amibiat ht̃
m aur est reliquꝰ uõ apudl stellas gall me sumut otigmem gone

Expanded text:
iam Lacteam per stellas quae in ea sunt notabiliores describere. Haec celi zona diversi coloris et inequalis latitudinis sensui apparens lactea vocata est quod lactis colorem utplurimum imitari videatur, quae quamvis totum firmamentum ambiat, habeinitium est, reliquus vero apud stellas Galline sumit originem. Zon
Abbreviated transcription (Latin):
incedit hic ꝙ ⁊ amut ille t̾nñ ht̃ due nãꝙ stelle que ĩcui¬
da scepentie sunt in celo pireo cernũtur Ramus ille plimim
ht̃ ⁊aruitatit preter comi partem que tret scorpiois sponuis
contnet hec eñi paule densior est Est et alius ramus suie
parcialis zona cuiꝯ quidem term̃ĩ ꝗ stellas que ct̾a humea
dextrũ seipentarii sunt continet margiẽm aũt orientaen
mero euis distantissima tẽruiat denide ꝓcedit ad rostura:
gallme cum iugustie et raritate multa adeo ꝙ putet os¬
bili begit Pestea uo teluni uidet purum et selle curer
ue ad cam que ini cauida gallme est habes ĩ breua biȩ lastee
seõ solida quo pacto fabricanda sit et plamare: speram ex
porallo ues alia unã dure abili confice cui si capore sit colorem
hds cebestium et in enis conuego duo poista ꝑ cdiamete¬

Expanded text:
incedit. Hic quoque ramus ille terminum habet. Due namque stellae que in cauincedit. Hic quoque ramus ille terminum habet. Due namque stellae que in cauda Serpentis sunt in celo puro cernuntur. Ramus ille plurimum habet raritatis preter eam partem que tres Scorpionis spondiles continet. Hec enim paulo densior est. Est et alius ramus sive parcialis zona, cuius quidem terminus 4 stellas que circa humerum dextrum Serpentarii sunt continet. Marginem autem orientalem mero eius distantissima terminat. Deinde procedit ad rostrum Galline cum angustia et raritate multa adeo quod putetur inbili, vergit. Postea vero celum videtur purum et stellis carens usque ad eam que in cauda Galline est. Habes igitur brevem Vie Lactee  ⟨VIII.2⟩ 2. Sphera solida quo pacto fabricanda sit explanare. Spheram ex metallo vel alia materia durabili confice, cui si capax sit, colorem adhibe celestinum. Et in eius convexo duo puncta per diamet