comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
comparares: mortes egrotationes metus: desideria: dolorum &¬
laborum patientiam cum his que nobis mala pecuma nostra exhi¬
bet. hec pars multum pregrauabit. Itaq cogitandum est quan¬
tum lenior dolor sit non habere ꝗͣ perdere : & intelligemus pau¬
pertati eo minorum tormentorum quo minorem damnorum
esse materiam. Erras enim si putas animosius diuites detrimen¬
ta ferre: maximis minimisq corporibus par est dolor uulneris:
B ion eleganter ait non minus molestum esse caluis ꝗͣ comatis pilos
uelli: idem scias licet de pauperibus locupletibusq par illis esse tor-¬
mentum. Utrique enim obhesit petunia sua: nec sine sensu reuel¬
li potest: tollerabilius autem est ut dixi faciliusq non acquirere
ꝗͣ amittere. Itaq letiores uidebis quos nunquam fortuna respexit
ꝗͣ quos deseruit. Uidit hoc diogenes uir ingentis animi: & effecit
nequid sibi eripi posset.Tu istud paupertatem inopiam egesta¬

Expanded text:
compares, mortes, aegrotationes, metus, desideria, dolorum compares, mortes, aegrotationes, metus, desideria, dolorum laborumque patientiam, eum iis quae nobis mala pecunia nostra exhibet, haec pars multum praegravabit. Itaque cogitandum est, quanto levior dolor sit non habere quam perdere ; et intellegemus paupertati eo minorem tormentorum quo minorem damnorum esse materiam. Erras enim, si putas animosius detrimenta divites ferre ; maximis minimisque corporibus par est dolor vulneris. Bion eleganter ait non minus molestum esse calvis quam comatis pilos velli. Idem scias licet de pauperibus locupletibusque, par illis esse tormentum ; utrique enim pecunia sua obhaesit nec sine sensu revelli potest. Tolerabilius autem est, ut dixi, faciliusque non adquirere quam amittere, ideoque laetiores videbis, quos numquam fortuna respexit, quam quos deseruit. Vidit hoc Diogenes, vir ingentis animi, et effecit, ne quid sibi eripi posset. Tu istud paupertatem, inopiam, egesta
Abbreviated transcription (Latin):
has. Ubi enim istum inuenies quem tot seculis querimus: Pro opti e¬
mo est minime malus: uix tibi esset facultas delectus felicioris si
inter platonas & xenofontas & illum socratici fetus prouentum
bonos quereres: aut si tibi potestas catoniane fieret etatis: que ple¬
rosq dignos tulit: qui catonis seculo nascerentur: sicut multos pe¬
iores ꝗͣ unquam alias maiorumq molitores scelerum: utraq enim
turba opus erat ut cato posset intelligi: habere debuit & bonos qui¬
bus se approbaret: & malos quibus uim suam experiretur. Nunc
ergo in tanta bonorum egestate minus fastidiosa fiat electio: pre¬
cipue tamen uidentur tristes & omnia deplorantes. quibus nulla
non causa in querelas placet. Constet illi licet fides & beniuolen¬
tia: tranquillitati tamen inimicus est: comes perturbatus & om¬
nia gemens.Transeamus ad patrimonia: maximam humanaꝵ
erumnarum materiam. Nam si omnia alia quibus angimur

Expanded text:
has. Ubi enim istum invenies, quem tot saeculis quaerimus ? Pro optihas. Ubi enim istum invenies, quem tot saeculis quaerimus ? Pro optimo sit minime malus ! Vix tibi esset facultas dilectus felicioris, si inter Platonas et Xenophontas et illum Socratici fetus proventum bonos quaereres, aut si tibi potestas Catonianae fieret aetatis, quae plerosque dignos tulit, qui Catonis saeculo nascerentur, sicut multos peiores quam umquam alias maximorumque molitores scelerum ; utraque enim turba opus erat, ut Cato posset intellegi : habere debuit et bonos, quibus se adprobaret, et malos, in quibus vim suam experiretur. Nunc vero in tanta bonorum egestate minus fastidiosa fiat electio. Praecipue tamen vitentur tristes et omnia deplorantes, quibus nulla non causa in querellas placet. Constet illi licet fides et benivolentia, tranquillitati tamen inimicus est comes perturbatus et omnia gemens. Transeamus ad patrimonia, maximam humanarum aerumnarum materiam ; nam si omnia alia quibus angimur
Abbreviated transcription (Latin):
enim respondent coacta ingenia reluctante natura labor irritus
sit. Nihil tamen eque oblectauerit animum ꝗͣ amicitia fidelis &
dulcis. Quantum bonum est ubi preparata sunt pectora in que
tuto omne secretum descendat: quorum conscientiam minus ꝗͣ
tuam timeas: quorum sermo sollicitudinem leniat: sententia
consilium expediat: hilaritas tristitiam dissipet: conspectus ipse
delectet: quos scilicet uacuos quantum fieri poterit a cupiditati¬
bus eligemus: serpunt enim uitia & in proximum quenque trã¬
siliunt & contactu nocent: itaq ut quod in pestilentia curandũ
est ne corruptis corporibus & morbo flagrantibus assideamus:
quia pericula trahemus afflatibus: afflatuq: ipso laborabimus:
ita in amicorum legendis ingeniis dabimus operam ut ꝗͣ minime
inquinatos asumamus: initium morbi est egris sana miscere. Nec
hoc preceperim tibi ut neminem nisi sapientem sequaris aut attra¬

Expanded text:
enim respondent coacta ingenia, reluctante natura irritus enim respondent coacta ingenia, reluctante natura irritus labor est. Nihil tamen aeque oblectaverit animum, quam amicitia fidelis et dulcis. Quantum bonum est, ubi praeparata sunt pectora, in quae tuto secretum omne descendat, quorum conscientiam minus quam tuam timeas, quorum sermo sollicitudinem leniat, sententia consilium expediat, hilaritas tristitiam dissipet, conspectus ipse delectet ! Quos scilicet vacuos, quantum fieri poterit, a cupiditatibus eligemus ; serpunt enim vitia et in proximum quemque transiliunt et contactu nocent. Itaque quemadmodum in pestilentia curandum est, ne correptis iam corporibus et morbo flagrantibus adsideamus, quia pericula trahemus adflatuque ipso laborabimus, ita in amicorum legendis ingeniis dabimus operam, ut quam minime inquinatos adsumamus ; initium morbi est aegris sana miscere. Nec hoc praeceperim tibi, ut neminem nisi sapientem sequaris aut adtra
Abbreviated transcription (Latin):
liber egressus non sit:His admouenda manus est quorum finem
aut facere aut certe sperare possif.Relinquenda sunt que la¬
tius actu procedunt: nec ubi proposueris desinunt. Nominum
nanq delectus habendus est: an digni sunt quibus partem uite
nostre impendamus: an ad illos iactura nostri temporis perueni¬
at. Quidam enim ultro nobis officia nostra imputant: athenodo¬
rus ait ne ad cenam quidem se iturum ad eum qui sibi nil prohoc
debiturus sit: puto intelligis multo minus ad eos iturum qui
cum amicorum officiis pares mensas faciunt: qui fercula pro
congiariis numerant: quasi in alienum honorem intemperantes
sint. De me illis testes spectatoresq non delectabit popina secre¬
ta. Considerandum est utrum natura tua agendis rebus an oci-¬
oso studio contemplationiq aptior sit: & eo inclinandum quo te
uis ingenii refert. Socrates ephorum leta manu a foro subduxit.
utiliorem componendis monumentis historiarum ratus. Male

Expanded text:
liber regressus non sit ; iis admovenda manus est, quorum finem liber regressus non sit ; iis admovenda manus est, quorum finem aut facere aut certe sperare possis, relinquenda, quae latius actu procedunt nec ubi proposueris desinunt. Hominum utique dilectus habendus est: an digni sint quibus partem vitae nostrae impendamus, an ad illos temporis nostri iactura perveniat ; quidam enim ultro officia nobis nostra imputant. Athenodorus ait ne ad cenam quidem se iturum ad eum, qui sibi nil pro hoc debiturus sit. Puto intellegis multo minus ad eos iturum, qui eum amicorum officiis paria mensa faciunt, qui fericula pro congiaris numerant, quasi in alienum honorem intemperantes sint. Deme illis testes spectatoresque, non delectabit popina secreta. Considerandum est, utrum natura tua agendis rebus an otioso studio contemplationique aptior sit, et eo inclinandum, quo te vis ingenii feret. Isocrates Ephorum iniecta manu a foro subduxit utiliorem componendis monumentis historiarum ratus ; male
Abbreviated transcription (Latin):
suo plus imperauit ꝗͣ ferre posset: alius infirmum corpus laborio¬
so pressit officio: quorundam parum idonea est uerecundia rebus
ciuilibus que primam frontem desiderant: quorum contumacia
non facit ad aulam:quidam non habent iram in potestate: &
illos ad temeraria uerba quelibet indignatio offert. Quidam ur¬
banitatem nesciunt continere: nec periculosis abstinent a salibus.
Omnibus his utilior negocio quies est: ferox impatiensq: natura ir¬
ritamenta nociture libertatis euitet. Extimanda deinde sunt¬
ea que aggrediemur: & uires nostre cum rebus quas tentaturi.
sumus comparande. Debet enim esse plus uirium in actore ꝗͣ in
pondere. Necesse est ut opprimant onera que ferente maiora
sunt. Quedam preterea non tam magna sunt negotia ꝗͣ fecunda:
multumq negotiorum ferunt: & hec refugienda sunt ex quibus
noua occupatio multiplexq: nascetur: nec accedendum eo unde

Expanded text:
suo plus imperavit quam ferre posset, alius infirmum corpus laboriosuo plus imperavit quam ferre posset, alius infirmum corpus laborioso pressit officio. Quorundam parum idonea est verecundia rebus civilibus, quae firmam frontem desiderant ; quorundam contumacia non facit ad aulam ; quidam non habent iram in potestate et illos ad temeraria verba quaelibet indignatio effert ; quidam urbanitatem nesciunt continere nec periculosis abstinent salibus. Omnibus his utilior negotio quies est; ferox impatiensque natura irritamenta nociturae libertatis evitet. Aestimanda sunt deinde ipsa, quae adgredimur, et vires nostrae cum rebus, quas temptaturi sumus, comparandae ; debet enim semper plus esse virium in actore quam in opere ; necesse est opprimant onera, quae ferente maiora sunt. Quaedam praeterea non tam magna sunt negotia quam fecunda multumque negotiorum ferunt. Et haec refugienda sunt, ex quibus nova occupatio multiplexque nascetur, nec accedendum eo, unde
Abbreviated transcription (Latin):
plicabimus nos aut contrahemus: utique mouebimus: nec alli-¬
gati metu torpebimus: immouir ille fuerit qui periculis undiq
imminentibus armis curca & cathenis frementibus. non alliserit
uirtutem nec absconderit. Non enim seruare se uoluit. nec obruere:
ut opinor. Curius dentatus aiebat malle se esse mortuum ꝗͣ uiue¬
re. Ultimum malorum est e uiuorum numero exire anteꝗͣ mori¬
aris: sed faciendum erit si in rei publice tempus minus tractabile
incideris: ut plus ocio ac litteris uendices: nec aliter ꝗͣ in periculo¬
sa nauigatione subinde portum petas: nec expectes donecres te di¬
mittant: sed ab illis te ipse disiungas. Inspicere autem blebemus'
primum nos met ipsos: deinde eaque aggrediemur negotia: de¬
inde eos quorum causa aut cum quibus agendum est: ante omnia
necesse est se ipsum existimare quia fere plus nobis uidemur posse:
ꝗͣ possumus: alius eloquentie fiducia prolabitur: alius patrimonio

Expanded text:
plicabimus nos aut contrahemus, utique movebimus nec alliplicabimus nos aut contrahemus, utique movebimus nec alligati metu torpebimus. Immo ille vir fuerit, qui periculis undique imminentibus, armis circa et catenis frementibus non alliserit virtutem nec absconderit ; non est enim servare se obruere. Vere, ut opinor, Curius Dentatus aiebat, malle se esse mortuum quam vivere ; ultimum malorum est e vivorum numero exire, antequam moriaris. Sed faciendum erit, si in rei publicae tempus minus tractabile incideris, ut plus otio ac litteris vindices, nec aliter quam in periculosa navigatione subinde portum petas nec expectes, donec res te dimittant, sed ab illis te ipse diiungas. Inspicere autem debebimus primum nosmet ipsos, deinde ea quae adgrediemur negotia, deinde eos, quorum causa aut cum quibus. Ante omnia necesse est se ipsum aestimare, quia fere plus nobis videmur posse quam possumus. Alius eloquentiae fiducia prolabitur, alius patrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
tas conquiescere in qua tot tiranni erant quot satellites essent:
ne spes quidem ulla recipiende libertatis animis poterat offerri:
nec ulli remedio locus apparebat contra tantam uim malorum.
Unde enim misere ciuitati tot armodios. Socrates tamen in me¬
dio erat & lugentes patres consolabatur: & desperantes de repu-¬
blica exhortabatur: & diuitibus opes suas metuentibus expro¬
brabat seram periculose auaritie penitentiam: & imitari uolen¬
tibus magnum circunferebat exemplar. Cum inter triginta do¬
minos liber incederet: hunc tamen athene ipse in carcere occide¬
runt: & qui tuto insultauerat agmini tiramnorum: eius liber¬
tatem libertas non tulit: & ut scias & in afflicta re publica esse
occasionem sapienti uiro ad se proferendum: & inflorenti acbea-¬
ta pecuniam inuidiam mille alia enormia uitia regnare: utcunq
ergo se respublica dabit:ut cunq fortuna permittet ita aut ex¬

Expanded text:
tas conquiescere, in qua tot tyranni erant quot satellites essent ? tas conquiescere, in qua tot tyranni erant quot satellites essent ? Ne spes quidem ulla recipiendae libertatis animis poterat offerri, nec ulli remedio locus apparebat contra tantam vim malorum. Unde enim miserae civitati tot Harmodios? Socrates tamen in medio erat et lugentis patres consolabatur et desperantis de re publica exhortabatur et divitibus opes suas metuentibus exprobrabat seram periculosae avaritiae paenitentiam et imitari volentibus magnum circumferebat exemplar, eum inter triginta dominos liber incederet. Hunc tamen Athenae ipsae in carcere occiderunt, et qui tuto insultaverat agmini tyrannorum, eius libertatem libertas non tulit. Licet scias et in adflicta re publica esse occasionem sapienti viro ad se proferendum et in florenti ac beata petulantiam, invidiam, mille alia inertia vitia regnare. Utcumque ergo se res publica dabit, utcumque fortuna permittet, ita aut ex
Abbreviated transcription (Latin):
ex longinquo & latens fundit: siue patiatur & scutitur suo iure:
siue precarios habet excessus: cogiturq: uela contrahere: siue oci¬
osa mutaq est & angusto circunsepta: siue ad aperta in quoque
habitu est prosit. Quid tu parum utile putas exemplum bene
quiescentis: longe itaq optimum est miscere otium rebus quo¬
tiens actuosa uita impedimentis fortuitis aut ciuitatis conditio¬
ne prohibetur. Nunquam usque eo interdusa sunt omnia ut
nulli actioni locus honestus sit. Nunquid potes inuenire urbem
miseriorem ꝗͣ atheniensium fuit cum illam triginta tiramni
diuellerent: mille trecentos ciues: optimum quenque occiderãt
nec finem ideo faciebant: sed irritabat se ipsam seuitia: in qua
ciuitate erat ariopagos religiosissimum iudicium: in qua sena¬
tus populusq senatui similis coibat quotidie carnificum triste
collegium & infelix curia tirannis angusta. Poterat ne illa ciui-¬

Expanded text:
ex longinquo et latens fundit. Sive spatiatur et se utitur suo iure, ex longinquo et latens fundit. Sive spatiatur et se utitur suo iure, sive precarios habet excessus cogiturque vela contrahere, sive otiosa mutaque est et in angusto circumsaepta, sive adaperta, in quocumque habitu est, proficit. Quid tu parum utile putas exemplum bene quiescentis ? Longe itaque optimum est miscere otium rebus, quotiens actuosa vita impedimentis fortuitis aut civitatis condicione prohibebitur; numquam enim usque eo interclusa sunt omnia, ut nulli actioni locus honestae sit. Numquid potes invenire urbem miseriorem quam Atheniensium fuit, cum illam triginta tyranni divellerent ? Mille trecentos cives, optimum quem- que occiderant nec finem ideo faciebant, sed irritabat se ipsa saevitia. In qua civitate erat Areos pagos, religiosissimum iudicium, in qua senatus populus- que senatu similis, coibat cotidie carnificum triste collegium et infelix curia tyrannis angustabatur ! Poteratne illa civi
Abbreviated transcription (Latin):
ret rationi uirtutum campum dare: predusum tibi tribunal est:¬
& rostris prohiberis aut comitiis: respice post te quantum latissima¬
rum regionum pateat: quantum populorum nunquam tibi ita
magna pars obstruetur ut non maior relinquatur. Sed uide ne
strare rempublicam: Quid si militarȩ nolis nisi imperator aut
tribunus etiam: si alii primam frontem tenebunt. te sors inter
triarios posuerit. inde uoce adhortatione exemplo animo mili¬
ta. Precisis quoque manibus ille in prelio inuenit quod partibus
conferat: qui stat tamen & clamore iuuat. Tale quiddam facias.
si aprima te rei publice parte fortuna summouit:stes tamen
& clames. & siquis fauces oppresserit: stes tamen & silentio iuues.
N unquam in utilis est opera ciuis boni: auditus eius uisusq uultu
nutu obstinatione tacita incessuq ipso prodest: ut salutaria que
circagustum tactumq proficiunt: ita uirtus utilitatem etiam

Expanded text:
ret latiorem virtuti campum dare. Praeclusum tibi tribunal est etret latiorem virtuti campum dare. Praeclusum tibi tribunal est et rostris prohiberis aut comitiis ? Respice post te quantum latissimarum regionum pateat, quantum populorum ; numquam ita tibi magna pars obstruetur, ut non maior relinquatur. Sed vide, ne strare rem publicam. Quid si militare nolis nisi imperator aut tribunus ? Etiam si alii primam frontem tenebunt, te sors inter triarios posuerit, inde voce, adhortatione, exemplo, animo milita ; praecisis quoque manibus ille in proelio invenit, quod partibus conferat, qui stat tamen et clamore iuvat. Tale quiddam facias. Si a prima te rei publicae parte fortuna summoverit, stes tamen et clamore iuves et. si quis fauces oppresserit, stes tamen et silentio iuves. Numquam inutilis est opera civis boni; auditus visusque, voltu, nutu, obstinatione tacita incessuque ipso prodest. Ut salutaria quaedam, quae citra gustum tactumque odore proficiunt, ita virtus utilitatem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sanctiores tutioresq sunt hostibus suis qui in fidem cum armis ue¬
niunt. hoc puto uirtuti faciendum studioq uirtutis. si priuabit
fortuna & precidet agendi facultatem non statim auersus in¬
ermisq fugiat latebras querens quasi ullus locus sit in quo non pos¬
sit fortuna persequi: sed partius se inserat officiis. & cum delectu
inueniat aliquid in quo utilis ciuitati sit: si militare non licet hono
re priuato uiuendum est: sit orator: si silentium indictum est ta¬
cita aduocatione ciues iuuet: periculosum etiam est in foro ingre¬
di ingressus forum est. in domibus: spectaculis: in conuiuiis: bo¬
num contubernalem: fidelem amicum: temperantem: conuiuam
agat. officia ciuis amiserit: hominis exerceat. Ideo magno animo
nos non unius urbis menibus clusimus: sed in totius orbis commer¬
tium emisimus. patriamq nobis mundum professi sumus: ut lice¬

Expanded text:
sanctiores tutioresque sunt hostibus suis, qui in fidem eum armis vesanctiores tutioresque sunt hostibus suis, qui in fidem eum armis veniunt. Hoc puto virtuti faciendum studiosoque virtutis. Si praevalebit fortuna et praecidet agendi facultatem, non statim aversus inermisque fugiat latebras quaerens, quasi ullus locus sit, quo non possit fortuna persequi, sed parcius se inferat officiis et cum dilectu inveniat aliquid, in quo utilis civitati sit. Militare non licet ? Honores petat. Privato vivendum est ? Sit orator. Silentium indictum est ? Tacita advocatione cives iuvet. Periculosum etiam ingressu forum est ? In domibus, in spectaculis, in conviviis bonum contubernalem, fidelem amicum, temperantem convivam agat. Officia civis amisit ? Hominis exerceat. Ideo magno animo nos non unius urbis moenibus clusimus, sed in totius orbis commercium emisimus patriamque nobis mundum professi sumus, ut lice
Abbreviated transcription (Latin):
tit sui signa: quisquis dignus fuerit uestigiis illam colliget.
N am si omnem conuersationem tollimus & generi humano renun¬
tiamus uiuimusq in nos tantum conuersi sequemur hane solitu¬
dinem omni studio carentem: in opia rerum agendarum. inci¬
piemus edificia: alia ponere alia subuertere. & mare submoue¬
re: & aquas contra difficultatem locorum educere: & male dispẽ¬
sare tempus quod nobis natura consumendum dedit: alii parce
illo utimur: alii prodige: alii sic impendimus ut possimus ratio¬
nem reddere: alii ut nullas habeamus reliquias. Quare nihil
turpius est sepe ꝗͣ grandis natu senex: qui nullum aliud habet
argumentum quo se probet diu uixisse preter etatem. Mihi ca¬
rissime serene nimis uidetur submisisse temporibus se athenodo¬
rus. nimis cito refugisse: ne ego negauerim aliquando cedendũ:
sed sensim relato gradu & saluis signis: salua militari dignitate:

Expanded text:
tit sui signa ; quisquis dignus fuerit, vestigiis illam colliget. tit sui signa ; quisquis dignus fuerit, vestigiis illam colliget. Nam si omnem conversationem tolli- mus et generi humano renuntiamus vivimusque in nos tantum conversi, sequetur hanc solitudinem omni studio carentem inopia rerum agendarum. Incipiemus aedificia alia ponere, alia subvertere et mare summovere et aquas contra difficultatem locorum educere et male dispensare tempus, quod nobis natura consumendum dedit. Alii parce illo utimur, alii prodige ; alii sic impendimus, ut possimus rationem reddere, alii, ut nullas habeamus reliquias, qua re nihil turpius est. Saepe grandis natu senex nullum aliud habet argumentum, quo se probet diu vixisse, praeter aetatem." Mihi, carissime Serene, nimis videtur sum- misisse temporibus se Athenodorus, nimis cito re- fugisse. Nec ego negaverim aliquando cedendum, sed sensim relate gradu et salvis signis, salva militari dignitate ;
Abbreviated transcription (Latin):
& ciues aut urbanos pretor adeuntibus assessoris uerba pronũ
tiat: Quid sit iustitia: quid pietas: quid patientia: quid forti¬
tudo: quid mortis contemptus: quid deorum intellectus: quan
tum gratuitorum hominum sit bona conscientia declarat. Er¬
go si tempus in studia conferas quod subduxeris officiis non dese¬
rueris: nec munus detractaueris. Nec enim ille solus militat qui
in acie stat & cornu dextrum leuumq defendit: sed qui portas
tuetur & statione minus periculosa non otiosa tamen fungit᷑:
uigiliasq seruat: & armamento preest: que ministeria quanuis
incruenta sint: in numerum suscipiendorum ueniunt. Si te
ad studia reuocaueris: omne uite fastidium effugeris: nec no¬
ctem fieri optabis: tedio lucis: nec tibi grauis eris nec aliis super¬
uacuus: multos in amicitiam attrahes: affluetq adte optimus
quisque. Nunquam enim quanuis obscura uirtus latet: sed mit¬

Expanded text:
et cives aut urbanus praetor adeuntibus adsessoris verba pronuntet cives aut urbanus praetor adeuntibus adsessoris verba pronuntiat, quam qui quid sit iustitia, quid pietas, quid patientia, quid fortitudo, quid mortis contemptus, quid deorum intellectus, quam tutum gratuitumque bonum sit bona conscientia ? Ergo si tempus in studia conferas, quod subduxeris officiis, non deserueris nec munus detrectaveris. Neque enim ille solus militat, qui in acie stat et cornu dextrum laevumque defendit, sed et qui portas tuetur et statione minus periculosa, non otiosa tamen fungitur vigiliasque servat et armamentario praeest ; quae ministeria, quamvis incruenta sint, in numerum stipendiorum veniunt. Si te ad studia revocaveris, omne vitae fastidium effugeris nec noctem fieri optabis taedio lucis, nec tibi gravis eris nec aliis supervacuus; multos in amicitiam adtrahes adfluetque ad te optumus quisque. Numquam enim quamvis obscura virtus latet, sed mit
Abbreviated transcription (Latin):
num ambitione tot calumniatoribus in deterius recta torquen¬
tibus parum tuta simplicitas est & plus futurum est semper qͦd
obstet ꝗͣ quod succedat. Aforo quidem & publico recedendum
est: sed habet ubi se etiam inpriuato late explicet magnus ani¬
mus. nec ut leonum animaliumq impetus caueis cohercetur
sic hominum: quorum maxime in seducto actiones sunt: it a
tantum delituerit: ut ubicunque ocium suum absconderit:
prodesse uelit singulis uniuersis ingenio uoce: consilio. Nec e¬
nim is solum rei publice prodest.qui candidatos ex trahit & tu¬
etur reos: & de pace belloq censet: sed qui iuuentutem exhorta¬
tur: qui in tanta bonorum preceptorum in opia uirtute institu¬
at animum: qui in pecuniam luxuriamq cursu ruentes prensat:
ac retrahit: etiam si nihil aliud certe moratur: in priuato publi¬
cum negotium agit: an ille plus prestat qui inter peregrinos

Expanded text:
num ambitione tot calumniatoribus in deterius recta torquennum ambitione tot calumniatoribus in deterius recta torquentibus parum tuta simplicitas est et plus futurum semper est quod obstet quam quod succedat, a foro quidem et publico recedendum est, sed habet ubi se etiam in privato laxe explicet magnus animus ; nec ut leonum animaliumque impetus caveis coercetur, sic hominum, quorum maximae in seducto actiones sunt. Ita tamen delituerit, ut ubicumque otium suum abs- conderit, prodesse velit singulis universisque ingenio, voce, consilio. Nee enim is solus rei publicae prodest, qui candidatos extrahit et tuetur reos et de pace belloque censet, sed qui iuventutem exhortatur, qui in tanta bonorum praeceptorum inopia virtutem instillat animis, qui ad pecuniam luxuriamque cursu ruentis prensat ac retrahit et, si nihil aliud, certe moratur, in privato publicum negotium agit. An ille plus praestat, qui inter peregrinos
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam egit ad mortem: quod proposita sepe mutatio in eadem
reuoluebantur: & dum non reliquerant nouitatis locum: fastidio
esse illis cepit uita: & ipse mundus: & subit illum rabidarum de
litiarum quousque cadit. Aduersus hoc tedium quo auxilio pu¬
tem utendum: que queris. Optimum erat ut ait athenodorus
actione rerum & rei publice tractatione & officiis ciuilibus se de¬
tinere. Nam ut quidam sole atq exercitatione & cura corporis
diem educunt athletisq longe utilissimum est lacertos roburq
cui se uendicauerunt maiore temporis parte nutrire ita nobis
animum ad rerum ciuilium certamen parantibus in opere esse'
longe pulcherrimum est. Nam cum utilem se efficere cunctis
mortalibus propositum habeat: simul & exercetur & proficit:¬
etiam qui in mediis se officiis posuit communia priuataq profa¬
cultate administrans. Sed quia inhac inquit tam insana homi¬

Expanded text:
quosdam egit ad mortem, quod pro- posita saepe mutando in eadem quosdam egit ad mortem, quod pro- posita saepe mutando in eadem revolvebantur et non reliquerant novitati locum. Fastidio esse illis coepit vita et ipse mundus, et subit illud tabidarum de- liciarum : " Quousque eadem ? " Adversus hoc taedium quo auxilio putem utendum quaeris. Optimum erat, ut ait Athenodorus, actione rerum et rei publicae tractatione et officiis civilibus se detinere. Nam ut quidam sole atque exercitatione et cura corporis diem educunt athletisque longe utilissimum est lacertos suos roburque, cui se uni dicaverunt, maiore temporis parte nutrire, ita vobis animum ad rerum civilium certamen parantibus in opere esse uno longe pulcherrimum est. Nam cum utilem se efficere civibus mortalibusque propositum habeat, simul et exercetur et proficit, qui in mediis se officiis posuit communia privataque pro facultate administrans. " Sed quia in hac," inquit, " tam insana homi
Abbreviated transcription (Latin):
nihil diu pati & mutationibus ut remediis uti. Inde peregrina¬
tiones suscipiuntur uage & litora per errantur: & modo mari
se modo terra experitur. semper presentibus infesta leuitas. Nũc
campaniam petamus: iam delicata fastidio sunt: inculta uidẽã¬
tur: brutios & lucanie saltus persequamur: aliquid tamen in¬
ter deserta ameni requiratur: in quo luxuriosi oculi longo loco¬
rum horrentium squalore releuentur: tarentum petatur: laude¬
turq portus & hiberna celi mitioris & recto uel antique satis opu-
ne frui: aluid ex alio iter suscipitur & spectacula spectaculis mutã¬
tur ut ait lucretius hoc se quisque modo semper fugit: sed quid
prodest se non effugit: Sequitur se ipse: & urget grauissimus co¬
mes. Itaꝙ scire debemus non locorum uitium esse quo laboram¬
us. sed nostrum. Infirmi sumus ad omne tollerandum: nec laboris
patientes. nec uoluptatis. nec nostre nec ullius rei diutius: hoc

Expanded text:
nihil diu pati et mutationibus ut remediis uti. Inde peregrinanihil diu pati et mutationibus ut remediis uti. Inde peregrinationes suscipiuntur vagae et invia litora pererrantur et modo mari se modo terra experitur semper praesentibus infesta levitas. " Nunc ampaniam petamus." Iam delicata fastidio sunt : " Inculta videantur, Bruttios et Lucaniae saltus persequamur." Aliquid tamen inter deserta amoeni requiritur, in quo luxuriosi oculi longo locorum horrentium squalore releventur: " Tarentum petatur laudatusque portus et hiberna caeli mitioris et regio vel antiquae satis opuleliud ex alio iter suscipitur et spectacula spectaculis mutantur. Ut ait Lucretius : Hoc se quisque modo semper fugit. Sed quid prodest, si non effugit ? Sequitur se ipse et urget gravissimus comes. Itaque scire debemus non locorum vitium esse quo laboramus, sed nostrum ; infirmi sumus ad omne tolerandum, nec laboris patientes nec voluptatis nec nostri nec ullius rei diutius. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rum processuum & suorum desperatione obirascens fortune ani¬
mus & de seculo querens & in angulos se retrahens & pene incum¬
bens sue: dum illum tedet sui piget. Natura enim humanus ani¬
mus agilis est & pronus ad motus: grata omnis illi excitandi se
abstrahendiq materia est: gratior pessimis quibusque ingeniis.
que occupationibus libenter deteruntur: ut ulcera quedam noci¬
turas manus appetunt. & tactu gaudent: & fedam corporum sca-¬
biem delectat. quicquid ex asperat non alitem dixerim his menti¬
bus in quas cupiditates uelut mala ulcera eruperunt uoluptati
esse laborem uexationemꝙ. Sunt enim quedam que corpus quo¬
que nostrum cum quodam dolore delectent ut uersare se & mu¬
tare non dum fessum latus: & alio atq alio positum uentilari.
Qualis ille homericus achilles est modo pronus modo supinus per¬
iras in uarios habitus se ipse componens.Quod proprium est egri.

Expanded text:
rum processuum et suorum desperatione obirascens fortunae anirum processuum et suorum desperatione obirascens fortunae animus et de saeculo querens et in angulos se retrahens et poenae incubans suae, dum illum taedet sui pigetque. Natura enim humanus animus agilis est et pronus ad motus. Grata omnis illi excitandi se abstrahendique materia est, gratior pessimis quibusque ingeniis, quae occupa- tionibus libenter deteruntur. Ut ulcera quaedam nocituras manus adpetunt et tactu gaudent, et foedam corporum scabiem delectat quicquid exasperat, non aliter dixerim his mentibus, in quas cupiditates velut mala ulcera eruperunt, voluptati esse laborem vexatio- nemque. Sunt enim quaedam, quae corpus quoque nostrum eum quodam dolore delectent, ut versare se et mutare nondum fessum latus, et alio atque alio positu ventilari. Qualis ille Homericus Achilles est, modo pronus, modo supinus, in varios habitus se ipse componens, quod proprium aegri est,
Abbreviated transcription (Latin):
nimus ad ciuilia rectus agendiq cupidus & natura inquietus.
parum scilicet in se solatiorum habens: ideo detractis oblectatio¬
nibus quas ipse occupationes discurrentibus prebent: domum
solitudinem parietes non fert: inuitus aspicit se sibi relictus est:¬
& hinc illud est tedium scilicet & displicentia sui: & nusquam
residentis animi uolutatio: & ocii sui tristis atq egra patientia:
utiq ubi causas fateri pudet & tormenta introrsus egit uere¬
cundia: in angusto incluse cupiditates sine exitu se ipse stran¬
gulant: Inde meror marcorq: & ille fluctus mentis incerte quã
spes inchoate suspensam habent deploratam tristem. Inde ille af¬
fectus otium suum detestantium querentiumq nihil ipsos habere :
quod agant: & alienis incrementis inimicissima inuidia: alit e¬
nim liuorem illis infelix inertia: & omnes destrui cupiunt quia
se non potuere prouehere: & ex hac deinde aduersatione alieno¬

Expanded text:
nimus ad civilia erectus agendique cupidus et natura inquies, nimus ad civilia erectus agendique cupidus et natura inquies, parum scilicet in se solaciorum habens ; ideo detractis oblectationibus, quas ipsae occupationes dis- currentibus praebent, domum, solitudinem, parietes non fert, invitus aspicit se sibi relictum. Hinc illud est taedium et displicentia sui et nusquam residentis animi volutatio et otii sui tristis atque aegra patientia ; utique ubi causas fateri pudet et tormenta introsus egit verecundia, in angusto inclusae cupiditates sine exitu se ipsae strangulant. Inde maeror marcorque et mille fluctus mentis in- certae, quam spes inchoatae suspensam habent, deploratae tristem ; inde ille adfectus otium suum detestantium querentiumque nihil ipsos habere, quod agant et alienis incrementis inimicissima invidia. Alit enim livorem infelix inertia et omnes destrui cupiunt, quia se non potuere provehere ; ex hac deinde aversatione alieno
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo uolunt sed quomodo ceperunt. Innumerabiles deinceps
proprietates sunt: sed unus effectus uitii sibi displicere: hoc oritꝰ
ab intemperie.animi & cupiditatibus timidis aut parum prospe¬
ris: ubi autem non audent quantum concupiscunt aut non conse¬
quuntur & in spem prominent: semper instabiles mobilesq sunt.
Quod necesse est accidere pendentibus aduota sua omni uia pendẽt
& in honesta se ac difficilia docent coguntq eo ubi sine premio
labor est: torquet illos irritum dedecus: nec dolent praua sed fru¬
stra uoluisse: tunc illos & penitentia cepti tenet & incipiendi timor.
surrepitꝙ illa animi iactatio non inuenientis exitum: quia nec
imperare cupiditatibus suis nec obsequi possunt: & cunctatio ui¬
te parum se explicantis & inter destituta uota torpentis animi
situs. Que omnia grauiora sunt ubi odio infelicitatis operose ad
otium perfugerunt: & ad secreta studia que pati non potest a¬

Expanded text:
quo- modo volunt, sed quomodo coeperunt. Innumerabiles deinceps quo- modo volunt, sed quomodo coeperunt. Innumerabiles deinceps proprietates sunt sed unus effectus vitii, sibi displicere. Hoc oritur ab intemperie animi et cupiditatibus timidis aut parum prosperis, ubi aut non audent quantum concupiscunt, aut non consequuntur et in spem toti prominent ; semper in- stabiles mobilesque sunt, quod necesse est accidere pendentibus. Ad vota sua omni via tendunt et in- honesta se ac difficilia docent coguntque, et ubi sine praemio labor est, torquet illos irritum dedecus, nec dolent prava se sed frustra voluisse. Tunc illos et paenitentia coepti tenet et incipiendi timor subrepit- que illa animi iactatio non invenientis exitum, quia nec imperare cupiditatibus suis nec obsequi possunt, et cunctatio vitae parum se explicantis et inter destituta vota torpentis animi situs. Quae omnia graviora sunt, ubi odio infelicitatis operosae ad otium perfugerunt, ad secreta studia, quae pati non potest a
Abbreviated transcription (Latin):
sit in uniuersum queramus. Sumes tu expublico remedio quan¬
tum uoles: totum interim uitium in medium protrahendum est:
ex quo cognoscet quisque partem suam: simul tum intelliges quã¬
to minus negocii habeas cum fastidio tui ꝗͣ hi quos ad professionẽ
spetiosam alligatos & sub ingenti titulo laborantes in sua simula¬
tione pudor magis ꝗͣ uoluntas tenet: omnes in eadem causa sunt¬
& illi qui leuitate uexantur ac tedio: assiduaq mutatione propo¬
siti quibus semper magis placet quod reliquerunt: & illi qui mar¬
cent & oscitantur. Adice eos qui non aliter ꝗͣ quibus difficilis som¬
nus est: uersant se: & hoc atq illo modo componunt donec quie¬
tem lassitudine inueniant statum uite sue formando. Subin¬
de in eo nouissime manent in quo illos non mutandi odium: sed
senectus ad nouandum pigra deprehendit. Adice & illos qui non¬
in constantie uitio parum leues sunt sed inertie uiuunt. non

Expanded text:
sit, in universum quaeramus ; sumes tu ex publico remedio quansit, in universum quaeramus ; sumes tu ex publico remedio quantum voles. Totum interim vitium in medium protrahendum est, ex quo agnoscet quisque partem suam ; simul tu intelleges, quanto minus negotii habeas cum fastidio tui quam ii, quos ad professionem speciosam alligatos et sub ingenti titulo laborantis in sua simulatione pudor magis quam voluntas tenet. Omnes in eadem causa sunt, et hi qui levitate vexantur ac taedio adsiduaque mutatione propositi, quibus semper magis placet quod reliquerunt, et illi, qui marcent et oscitantur. Adice eos, qui non aliter quam quibus difficilis somnus est versant se et hoc atque illo modo componunt, donec quietem lassitudine inveniant. Statum vitae suae reformando subinde in eo novissime manent, in quo illos non mutandi odium sed senectus ad novandum pigra deprendit. Adice et illos, qui non constantiae vitio parum leves sunt sed inertiae, et vivunt non
Abbreviated transcription (Latin):
scurrimus ut alicubi obstes tibi alicubi irascaris: alicubi instes graui¬
us: sed illud quod ultimum uenit ut fidem tibi habeas: & recta uia
te ire credas nihil aduocatus transuersis multorum uestigiis pas¬
sim discurrentium quorundam ipsam currentium uiam. Quod¬
autem desideras magnum & summum est: deoq uicinum non cõ¬
cuti. Hanc stabilem animi sedem greci citimiam uocant dequa
democriti uolumen est egregium. Ego tranquillitatem uoco nec
enim immutari & transferre uerba ad illorum formam necesse
est. resipsa de qua agitur aliquo signanda nomine est. quod ap¬
pellationis grece uim debet habere: non faciem. Ergo querimus
quomodo animus semper equalis secundoq cursu eat. propiti¬
usq sibi sit: & sua letus aspiciat: & hoc gaudium non interrum¬
pat sed placido statu maneat: nec attollens se se unquam nec de¬
primens id tranquillitas erit. Quomodo ad hanc perueniri pos¬

Expanded text:
scucurrimus, ut alicubi obstes tibi, alicubi irascaris, alicubi instes graviscucurrimus, ut alicubi obstes tibi, alicubi irascaris, alicubi instes gravis, sed illo, quod ultimum venit, ut fidem tibi habeas et recta ire te via credas, nihil avocatus transversis multorum vestigiis passim discurrentium, quorundam circa ipsam errantium viam. Quod desideras autem magnum et summum est deoque vicinum, non concuti. Hanc stabilem animi sedem Graeci euthymian vocant, de qua Democriti volumen egregium est; ego tranquillitatem voco. Nec enim imitari et transferre verba ad illorum formam necesse est ; res ipsa, de qua agitur, aliquo signanda nomine est, quod appellationis Graecae vim debet habere, non faciem. Ergo quaerimus, quomodo animus semper aequali secundoque cursu eat propitiusque sibi sit et sua laetus aspiciat et hoc gaudium non interrumpat, sed placido statu maneat nec adtollens se umquam nec deprimens. Id tranquillitas erit. Quomodo ad hanc perveniri pos
Abbreviated transcription (Latin):
Etuationem meam sistas: dignum me putes: qui tibi tranquillitatẽ
debeam. Non esse periculosos motus animi: nec quicquam tumultu¬
osi afferentis. Scio ut uera tibi similitudine id de quo queror expri-¬
mam: non tempestate uexor sed nausea.Detrahe ergo quicquid
hoc est mali & succurre in conspectu terrarum laboranti. Quero
me hercule iam dudum serene ipse tacitus cui talem affectum ani¬
mi similem putem: nec ulli proprius ad monuerim exemplo ꝗͣ eo¬
rum qui ex longa & graui ualitudine expliciti motiunculis leui¬
busq interim offensis perstringuntur: & cum reliquias effugerũt
suspitionibus tamen inquietantur: medicisq iam sani manum por¬
rigunt: & omnem calorem corporis sui calumniantur. horum sere¬
ne non parum sanum est corpus: sed sanitati parum assueuit. sicut
est quidam tremor etiam tranquilli maris: aut lacus qui extempe¬
state requieuit: opus est itaq non in illis durioribus que etiam trã¬

Expanded text:
ctuationem meam sistas, dignum me putes qui tibi tranquillitatem ctuationem meam sistas, dignum me putes qui tibi tranquillitatem debeam. Non esse periculosos hos motus animi nec quicquam tumultuosi adferentis scio; ut vera tibi similitudine id, de quo queror, exprimam, non tempestate vexor sed nausea. Detrahe ergo quicquid hoc est mali et succurre in conspectu terrarum laboranti. SENECA : Quaero me hercules iam dudum, Serene, ipse tacitus, cui talem adfectum animi similem putem, nec ulli propius admoverim exemplo quam eorum, qui ex longa et gravi valetudine expliciti motiunculis levibusque interim offensis perstringuntur et, cum reliquias effugerunt, suspicionibus tamen inquietantur medicisque iam sani manum porrigunt et omnem calorem corporis sui calumniantur. Horum, Serene, non parum sanum est corpus, sed sanitati parum adsuevit; sicut est quidam tremor etiam tranquilli maris, utique cum ex tempestate requievit. Opus est itaque non illis durioribus, quae iam tran
Abbreviated transcription (Latin):
ba est: altiusq ut sperare: ita eloqui gestit: & ad dignitatem re¬
rum exit oratio: oblitus tamen legis pressiorisq iudicii sublimi¬
us feror: & ore tantummodo. Ne singula diutius prosequar:
in omnibus hec me sequitur bone mentis infirmitas. cui ne pau¬
latim defluam uereor: aut quod est sollicitus ne semper casuro simi¬
lis pendeam: & plus fortasse sit ꝗͣ quod ipse prouideo: familiariter
enim domestica aspicimus & semper iudicio fauor officit. Puto
multos ad sapientiam peruenire potuisse nisi putassent se perue¬
nisse: nisi quedam in se dissimulassent: quedam apertis oculis tran¬
siluissent: Non est enim quod magis aliena iudices adulatione
perire ꝗͣ nostra. Quis sibi uerum dicere ausus est: quis non inter la¬
udantium blandientiumq positus greges: plurimum tamen sibi ip¬
si assentatus est. Rogo itaq siquod habes remedium quo hanc flu¬

Expanded text:
ba est altiusque ut spirare ita eloqui gestit et ad dignitatem reba est altiusque ut spirare ita eloqui gestit et ad dignitatem rerum exit oratio; oblitus tum legis pressiorisque iudicii sublimius feror et ore iam non meo. Ne singula diutius persequar, in omnibus rebus haec me sequitur bonae mentis infirmitas. Quin ne pauatim defluam vereor, aut quod est sollicitius, ne semper casuro similis pendeam et plus fortasse sit quam quod ipse pervideo ; familiariter enim domestica aspicimus et semper iudicio favor officit. Puto multos potuisse ad sapientiam pervenire, nisi putassent se pervenisse, nisi quaedam in se dissimulassent, quaedam opertis oculis transiluissent. Non est enim, quod magis aliena iudices adulatione nos perire quam nostra. Quis sibi verum dicere ausus est ? Quis non inter laudantium blandientiumque positus greges plurimum tamen sibi ipse adsentatus est ? Rogo itaque, si quod habes remedium, quo hanc flu
Abbreviated transcription (Latin):
heret: se colat. nihil alien agat. nihil quod adiudicem spectat ame¬
tur: expers publice priuateq cure animi tranquillitas. Sed ubi lec¬
tor fortius erexit animum: & aculeos subdiderunt exempla nobi¬
lia: prosilire libet in forum: commodare alteri uocem: alteri ope¬
ram etiam si nihil profuturam: tamen conaturam prodesse: alicui¬
us cohercere in foro superbiam male secundis rebus elati: in studiis
puto me hercule melius esse res ipsas intueri: & harum causa eloqui.
Ceterum uerbarebus permittere ut qua duxerint hac me labora¬
ta sequatur oratio. Quid opus est seculis duratura componere:
uis tu non id agere ne te posteri taceant: morti natus es: minus
molestiarum habet funus tacitum. Itaque occupandi tempo¬
ris causa in usum tuum non in preconium aliquid simplici stilo
scribe. Minore labore opus est studentibus indie. Rursus ubi se
animus cogitationum magnitudine leuauit. ambitiosus inuer¬

Expanded text:
haereat, se colat, nihil alieni agat, nihil quod ad iudicem spectet ; amehaereat, se colat, nihil alieni agat, nihil quod ad iudicem spectet ; ametur expers publicae privataeque curae tranquillitas." Sed ubi lectio fortior erexit animum et aculeos subdiderunt exempla nobilia, prosilire libet in forum, commodare alteri vocem, alteri operam, etiam si nihil profuturam, tamen conaturam prodesse, alicuius coercere in foro superbiam male secundis rebus elati. In studiis puto me hercules melius esse res ipsas intueri et harum causa loqui, ceterum verba rebus permittere, ut qua duxerint, hae inelaborata sequatur oratio : " Quid opus est saeculis duratura componere? Vis tu non id agere, ne te posteri taceant ? Morti natus es, minus molestiarum habet funus tacitum ! Itaque occupandi temporis causa, in usum tuum, non in praeconium aliquid simplici stilo scribe ; minore labore opus est studentibus in diem." Rursus ubi se animus cogitationum magnitudine levavit, ambitiosus in ver
Abbreviated transcription (Latin):
tatio. Nunquid illa meliora sunt. nihil horum me mutat. nihil
tamen non concutit. Placet iuim preceptorum sequi & in medi-¬
am ire rempublicam. Placet honores fascesq non scilicet purpu¬
ra aut uirgis obductum capescere: sed ut amicis propinquisq &
omnibus ciuibus omnibus deinde mortalibus paratior. utilior¬
ꝙ sim. promptus compositus sequor ⁊enonem: cleanthem. chrisip¬
pum quorum tamen nemo adrem publicam accessit: & nemo nõ
misit ubi aliquid animam insolitam arietari percussit: ubi aliquid
occurrit: aut indignum ut in omni uita humana multa sint:aut¬
ubi parum ex facili fluens: aut multum temporis rei non ma¬
gno extimate poposcerunt. Ad ocium conuertor & quemad¬
modum pecoribus fatigatis quoque uelocior domum gradus est.
Placet inter parietes suos uitam cohercere: nemo ullum auferat
diem. Nihil dignum tanto impendio rediturus sibi ipse animus

Expanded text:
tatio, numquid illa meliora sint. Nihil horum me mutat, nihil tatio, numquid illa meliora sint. Nihil horum me mutat, nihil tamen non concutit. Placet imperia praeceptorum sequi et in mediam ire rem publicam; placet honores fascisque non scilicet purpura aut virgis abductum capessere, sed ut amicis propinquisque et omnibus civibus, omnibus deinde mortalibus paratior utiliorque sim. Promptus, compositus sequor Zenona, Cleanthen, Chrysippum, quorum tamen nemo ad rem publicam accessit, et nemo non misit. Ubi aliquid animum insolitum arietari percussit, ubi aliquid occurrit aut indignum, ut in omni vita humana multa sunt, aut parum ex facili fluens, aut multum temporis res non magno aestimandae poposcerunt, ad otium convertor et, quemadmodum pecoribus fatigatis quoque, velocior domum gradus est. Placet intra parietes suos vitam coercere : " Nemo ullum auferat diem nihil dignum tanto impendio redditurus ; sibi ipse animus
Abbreviated transcription (Latin):
conspicua nec per multas elegantum dominorum successiones
ciuitati nota: sed in usum posita: que nullius conuiue oculos nec
uoluptate moretur. nec accendat inuidia.Cum bene ista placu¬
erint perstringit animum apparatus alicuius pedagogi dilig¬
entius ꝗͣ intra larem uestita: & auro culta mancipia. & agmen
seruorum nitentium. Iam domus etiam qua calcantur pretiosa
& diuitiis per omnes angulos dissipatis tecta ipsa fulgentia: & as-¬
sectator comesq patrimoniorum pereuntium populus. Quid per¬
lucentes adimum aquas: & circunfluentes ipsa conuiuia: Quid
epulas loquor. Cena sua dignitas circunfudit: me ex longo fruga¬
litatis situ uenientem multo splendore luxuria & undiq circum¬
sonuit: paulum titubat acies: facilius aduersus illam animum
ꝗͣ oculos attollo. Recedo itaq non peior sed tristior: nec inter
illa friuola mea tam altus incedo. tacitusq morsus subit & dubi¬

Expanded text:
conspicua nec per multas dominorum elegantium successiones conspicua nec per multas dominorum elegantium successiones civitati nota, sed in usum posita, quae nullius convivae oculos nec voluptate moretur nec accendat invidia. Cum bene ista placuerunt, praestringit animum apparatus alicuius paedagogii, diligentius quam in tralatu vestita et auro culta mancipia et agmen servorum nitentium ; iam domus etiam qua calcatur pretiosa et divitiis per omnes angulos dissipatis tecta ipsa fulgentia et adsectator comesque patrimoniorum pereuntium populus. Quid perlucentis ad imum aquas et circumfluentes ipsa convivia, quid epulas loquar scaena sua dignas ? Circumfudit me ex longo frugalitatis situ venientem multo splendore luxuria et undique circumsonuit. Paulum titubat acies, facilius adversus illam animum quam oculos attollo. Recedo itaque non peior, sed tristior, nec inter illa frivola mea tam altus incedo tacitusque morsus subit et dubi