comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qntum in se erat om̃s omnino saluare
certabat. Unde uenantio ex monacho pa¬
tritio. postaliqua se̾bens ait. Scio quia ẽ
epła mea suscipitur ꝓtintis amiticonue¬
niunt. litt̾ati elientes nocantur: et de cã
uite consilium ex fautorib mortisque¬
riuir. Quidum nonte s restuas diligũt.
nulla tͥ nisi que ad templus placeant lo¬
quuntur. Tales etiamfuerunt sic̃ ip̃e re¬
minisceris dudum consiliarii qui te adtã¬
ti facinus ꝓduxerunt delicti. Et ut tͥaliqͥ
seculans auctoris ioqnar cum amitis omĩa
traftanda sunt. s prius de ip̃is. Si uero in
cansa tua hominem consiliarium quenis
consiliarium me rogo suscipe nlł tibi fi¬
delior esse ad consilium pos: quaniqui nõ
tua s te diligit.
Tem iohi constantiopolitano post non¬
nulla. Ego bĩssimo uiro dño iohi scͥpse¬
culus rescͥpsit. qui adhuc de d̾o nichil didicit
qui niscera caritatis nescit. qui inscele¬

Expanded text:
quantum in se erat, omnes omnino salvare quantum in se erat, omnes omnino salvare certabat. Unde Venantio, exmonacho patricio, post aliqua scribens, ait: « Scio quia cum epistola mea suscipitur, protinus amici conveniunt, litterati clientes vocantur, et de causa vitae consilium a fautoribus mortis quaeritur: qui dum non te, sed res tuas diligunt, nulla tibi, nisi quae ad tempus placeant, loquuntur. Tales enim fuerunt, sicut ipse reminisceris, dudum consiliarii, qui te ad tanti facinus perduxerunt delicti. Et, ut tibi aliquid saecularis auctoris loquar , cum amicis omnia tractanda sunt, sed prius de ipsis. Si vero in causa tua hominem consiliarium quaeris, consiliarium rogo me suscipe. Nullus tibi fidelior esse ad consilium potest, quam qui non tua, sed te diligit. » Item Joanni, Constantinopolitano episconulla: « Ego beatissimo viro domno Joanni scripseculus rescripsit, qui adhuc de Deo nihil didicit, qui viscera charitatis nescit, qui in scele
Abbreviated transcription (Latin):
otandum sane qui sieut mantfesta
crimina discretissimus p̃sul gregoriꝰ
aut uix aut numꝙͣ sine uindicta laxa¬
bat: ita nimirũ in reb dubiis numqmͣ
alliqñ certam sententiam ꝓferebat. Qua¬
ꝓpt̾ andree tarentino ep̃o scͥbit dicens. Dri¬
bunal iudius et̾n securus aspieret quis¬
quis reatus sui conscius digna eum modo
penitentia placare contendit. Habuisse
siquidem te contubinam manifesta ueri¬
tate compinus: de qua etiam contͣria ẽ
quibdam nata suspitio. Sed quia in re¬
b ambiguis absolutum non debet esse iu¬
ditium: hoc tue conscĩe eligimus ꝯmitten¬
dum. Qua de re si in sacro ordine consti¬
tutus eius te pmixtione ẽẽ recolis macu¬
latum ⁊ sacerdocii honore deposito. admi¬
nistrandum nullo modo p̃sumas acced̾e:
sciturꝰ in aĩe tue ꝑieulꝰ ministrare et dõ
nr̃o sine dubio te reddere rõnem. si huius
sceleris conscius in eo quo es ordĩe celans ue
gregoriꝰ unꝰentꝰq consiliarios arguẽs.

Expanded text:
43. Notandum sane, quia sicut manifesta 43. Notandum sane, quia sicut manifesta crimina discretissimus praesul Gregorius, aut vix, aut nunquam sine vindicta laxabat: ita nimirum in rebus dubiis nunquam aliquando certam sententiam proferebat. Quapropter Andreae Tarentino, episcopo, scribit dicens: « Tribunal judicis aeterni securus aspiciet, quisquis, reatus sui conscius, digna eum modo poenitentia placare contendit. Habuisse siquidem te concubinam manifesta veritate 105 comperimus, de qua etiam contraria est quibusdam nata suspicio. Sed quia in rebus ambiguis absolutum non debet esse judicium, hoc tuae conscientiae elegimus committendum. Qua de re, si in sacro ordine constitutus, ejus te permixtione esse recolis maculatum, sacerdotii honore deposito, ad ministrandum nullo modo praesumas accedere, sciturus in animae tuae periculo te ministrare, et Deo nostro sine dubio te reddere rationem, si hujus sceleris cGregorius, uniuscujusque consiliarios arguens,
Abbreviated transcription (Latin):
ne uigilantie curam exhibeant uel mo¬
nasterioꝵ sollicitudinera gerant seri ĩ op¬
p̃ssoꝵ se pauꝑum tiitionem impendant.
ideo hac tͥ auctoritate p̃cipimus ut eis ad
te conuocatis. ex nr̃o illos mandato distͥc¬
te cõmoneas. quatinus desides ult̾uus esse
non debeant s sacerdotalem se hr̃e zelum
et sollicitudinem opere doceant ⁊ atq ita ĩ
his que eos iuste scd̃m deun agere conuenit
uigilantes existant ut nullum nos de eis
denuo murmur exasperet. Siquem uero
eoꝵ post hec negugentem cognoius ad nos
cum sine aliqua exeusatione tͣnͣsmitte:
ut qm sit graue nolle abhis que rep̃ben¬
sibilia et ualde uituꝑanda sunt corigire¬
gulari in se ualeat clistrictione sentire.
Dem uctorio ep̃o panormitano
post aliqua. Cuius inquit iam culpe sis
intelligis ⁊ ut ego tam longe positus que
inciuitate tua aguntur agnoscam ⁊ et tot
curis occupatus que fieti debeant disponã

Expanded text:
rnae vigilantiae curam exhibeant, vel mornae vigilantiae curam exhibeant, vel monasteriorum sollicitudinem gerant, seu in oppressorum pauperum se tuitionem impendant: ideo hac tibi auctoritate praecipimus ut eis ad te convocatis, ex nostro illos mandato, districte commoneas quatenus desides ulterius esse non debeant, sed sacerdotalem se habere zelum, et sollicitudinem opere doceant; atque ita in his quae eos juste secundum Deum agere convenit, vigilantes existant, ut nullum nos de eis denuo murmur exasperet. Si quem vero eorum post haec negligentem cognoveris, ad nos eum sine aliqua excusatione transmitte, ut, quam sit grave nolle ab his quae reprehensibilia et valde vituperanda sunt corrigi, regulari in se valeat districtione sentire. » Item Victori, episcopo Panormitano, post aliqua: « Cujus, inquit, jam culpae sis intelligis, ut ego tam longe positus, quae in civitate tua aguntur, agnoscam, et tot curis occupatus, quae fieri debeant, disponam. »
Abbreviated transcription (Latin):
b uel quibdam filiis sus nobilib contesta¬
ri debeas achortari. ut uitio torporis excusso
desesesse non debeat. s in eccł̾ie sue ac mona¬
sterioꝵ cura. sit uigilans pat̾nam filiissu¬
is caritatem exhibeat indefensione paupe
ascrit sit erectus consilia sapientium li¬
bent̾ suscipiat̃ quatinis et ciuitas illa
eiꝰ queat sollicitudine consolari. et ip̃e desidie
sue culpas ualeat oꝑire. Si uero qd̾ non cre¬
dimus post hanc adhortationem nr̃am so-¬
Lito ad huc more negligens esse temptau̾it.
ad nos est modis om̃ib transiittendus.
ut hic positus discere possit quid uel quali¬
ter scd̾m dei timorem agere conueniat sacer¬
dotem.
ostendere et nob̃ tͥstitiam ualeant genera¬
re de eoꝵ nos emendatione non medioctit̾
cogit necessitas cogitare. Quia gͦ nuntia¬
tum nob̾ est campanie ep̃os ita negligentes
existere. ut unmemores honoris sui genio.
neq erga eccłias. neq erga filios suos pat̾¬

Expanded text:
bus, vel quibusdam de filiis suis nobilibus, contestabus, vel quibusdam de filiis suis nobilibus, contestari debeas ac hortari, ut vitio torporis excusso, deses esse non debeat, sed in ecclesiae suae ac monasteriorum cura sit vigilans; paternam filiis suis charitatem exhibeat; in defensione pauperaserit, sit erectus; consilia sapientium libenter suscipiat: quatenus, et civitas illa ejus queat sollicitudine consolari, et ipse desidiae suae culpas valeat operire. Si vero, quod non credimus, post hanc adhortationem nostram, solito adhuc more negligens esse tentaverit, ad nos est modis omnibus transmittendus: ut hic positus discere possit, quid vel qualiter secundum Dei timorem agere conveniat sacerdotem. ostendere, et nobis tristitiam valeant generare, de eorum nos emendatione non mediocriter cogit necessitas cogitare. Quia ergo nuntiatum nobis est Campaniae episcopos ita negligentes existere, ut immores honoris sui, neque erga ecclesias, neque erga filios suos pate
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis existere. ut in illo quia est ep̃c ñ
neq aliqmͣ supplicantib sibi in quib
iustum est oꝑem defenlionis accomodeti
Et qd̾ adhuc diti est grauiꝰ consilia sapien¬
tium et recta suadentium nulla patiat᷑
rõne susciꝑe ⁊ ut quod ip̃e nequit attende̾.
ab alio saltim possit addiscere ⁊ s reb q̃
fabricandum nauim. toto se studio ĩutiłr
occupet. Unde sicut fertur contigit quadeĩ¬
gentos. aut eo ampliꝰ illum iam solidos.
ꝑdidisse. Hoc quoq hoc eius culpis adiun¬
gitur qd̃ ita quoq cotictie despectus cum
uno aut duob clericis dicttur ad maredes¬
cendere. ut et apud suos in fabula siti et at̃¬
neissic uilis ac despicabilis uideatur ut
tua esse cognosoas. qui eum obuigare atq co¬
hercere ut dictum est distulisti. Quia gͦ hoc
totum ñ solum illum reprobat. s etiam ad
sacerdotalis officii ꝑtinere ꝓbatur obprobri¬
um ⁊ uolumꝰ ut eum coram aliis sacerdoti¬

Expanded text:
cunctis existere, ut in nullo quia est episcopus cunctis existere, ut in nullo quia est episcopus nec aliquam supplicantibus sibi iis, in quibus justum est, opem defensionis accommodet; et quod adhuc dici gravius est, consilia sapientium et recta suadentium nulla patiatur ratione suscipere, ut quod ipse per se nequit attendere, ab alio saltem possit addiscere, sed, rebus qfabricandam navim toto se studio inutiliter occupet. Unde, sicut fertur, contigit quadringentos aut eo amplius illum jam solidos perdidisse. Hoc quoque ejus culpis adjungitur, quod ita quotidie despectus cum uno aut duobus clericis dicitur ad mare descendere, ut et apud suos in fabula sit, et extneis sic vilis et despicabilis videatur, uttua esse cognoscas, qui eum objurgare atque coërcere ut dignum est distulisti. Quia ergo hoc totum non solum illum reprobat, sed etiam ad sacerdotalis officii pertinere probatur opprobrium, volumus ut eum coram aliis sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
et subtilit̾ inquirebat: et districtissi¬
mis redargntionib emendabat. Unde ui
riose memorie tulliam magistri milicie
te illic posito nec ꝓiectis religiosis uestib
ad secularem reu̾ti habitum necad nos
licuisset ꝓuersam epłam destinare. S quia
nimia desidia nmioq torpore deprimeris:
in tuo dedecore res ad p̃sens illicita impu¬
ne cõmissa est. Namsi ut p̃fati sumus soi¬
licitus extitisses: priꝰ ad nos ultio mulie¬
ut nisi canonicam in te fueris cohertionẽ
nescias custodire: qualit̾ debeas esse sollici¬
tus congruo tͥsi dño placu̾it tempore de¬
Tem sergio defensori. Si homo esses aut di
discipline debuisti custos existere. ut ea que
illie illicite comittuntur. ante rundẽa cor¬
rigeres: qmͣ ad nos eoꝵ nuntiꝰ ꝑueniret.
S dum nuia te facit stulticia negli¬
gentem: non solum de illis offendimꝰ.
s etiam ad dulciscendũ desidiam tuam
chasium ita desidem negligentemq in

Expanded text:
et subtiliter inquirebat et districtissiet subtiliter inquirebat et districtissimis redargutionibus emendabat. Unde Vitriosae memoriae Tulliani, magistri militiae, te illic posito, nec projectis religiosis vestibus ad saecularem reverti habitum, nec ad nos licuisset perversam epistolam destinare. Sed quia nimia desidia nimioque torpore deprimeris, in tuo dedecore res ad praesens illicita impune commissa est. Nam si, ut praefati sumus, sollicitus extitisses, prius ad nos ultio mulieut nisi canonicam in te fueris coercitionem nescias custodire, qualiter debeas esse sollicitus, congruo tibi, si Domino placuerit, tempore deItem Sergio defensori: « Si homo esses, aut didisciplinae debuisti custos existere, ut ea quae illic illicite committuntur, ante vindicta corrigeret, quam ad nos eorum nuntius perveniret. Sed dum nimia te facit stultitia negligentem, non solum de illis offendimur, sed etiam ad ulciscendam desidiam tuam chasium ita desidem negligentemque in
Abbreviated transcription (Latin):
Hec autem gesta sunt ante dñi natalem
diem. Quo trãsacto mox emeliane sorori
sue ꝑ nisitationem nocturne uisionig
apparuit dicens. Ueni: ut quia natalem
dũicum sine te feci sc̃m theophania iam
tecum faciam. Cui illa ꝓtirais de gordi¬
ane sororis sue sollicita salute respondit
Et si sola uenio ⁊ sororem nr̃am gordianã
cui dimito: Cui tristi nultu iterum dyx
Ueni. Gordiana etenim soror nr̃a int̾ lai¬
cas deputata est. Qmͣ uisionem mox mo¬
lestia corporis est secuta atq ita ut dẽm
fuerat ante dñice apparitionis diem ean¬
dem molestia ingrauesoente defunsta est
Gordiana autem mox ut solam se remã¬
sisse reppetit eius prauitas excreuit. Et ꝙ
prius latuit in desiderio cogitationis: post.
effeau praue actionis ex̾cuit. Nam obli¬
conductorem postinodum agroꝵ suoꝵ ma¬
ritum duxit. Ecce om̃s tres uno pͥus ardo¬
re conũse sunt. s ñ om̃s in uno codemq
stucdio ꝑmanser̃t. quia uixta dñicam uo¬

Expanded text:
Haec autem gesta sunt ante Dominici natalis Haec autem gesta sunt ante Dominici natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visitationem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem Dominicum sine te feci, sanctum Theophaniae jam tecum faciam. Cui illa protinus de Gordianae sororis suae salute sollicita, respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam, cui dimitto? Cui tristi vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis est secuta; atque ita ut dictum fuerat, ante Dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. « Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit; et quod prius latuit in desiderio cogitationis, post effectu pravae actionis exercuit. Nam obliconductorem postmodum agrorum suorum maritum duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore conversae sunt, sed non omnes in uno eodemque studio permanserunt, quia juxta Dominicam vo
Abbreviated transcription (Latin):
attauus meus felix huĩ romane eccłie
antistes apparuit: eiq mansionem ꝑ¬
petue claritatis ostẽdit dicens. Ueniquia
ui hac te lucis mansione suscipto. Que
subsequenti mox fẽbre correpta. ad diem
puenit extremum. Eo sicut nobilibus fe¬
minis uirisq morientib multi conueniũt
qui ꝓrimos eoꝵ consolentur. eadem hora eiꝰ¬
circumsteterunt. Cum subito sursum il¬
la respiciens ihm uenientem iudit: et c̃
magna aĩadu̾sione cepit astantib clama
re dicens. Necede receclite quia iħe uenit.
Cumq in eum intenderet quem uidebat:
scã illa aĩa carne soluta est. Ganta q subi¬
to fraglantia miri odoris asꝑsa esti ut ip̃a
quoq suauitas cunctis ostenderet. illicant¬
torem suauitatis uenisse. Cumq corpus
eiꝰ ex more mortuoꝵ ad lauandum ẽẽt mi¬
datum: longo orois usu in cubitis eius et¬
genib cameloꝵ more inuenta est obdu¬
rata cutis excreuisse. Et qd uiuens eius
sp̃c semꝑ egerit mortua caro testabatur.

Expanded text:
us Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamaenit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima a carne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 1643 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orgenibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, mortua caro testabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. ita ut nullus uite suꝑesse potuiss
qui sc̃m iusti corpus illius uderat. Cog¬
noscat aut̃ tnquillissima dña qr roma¬
nis consuetudo non est qñ scõꝵ reliqui¬
asdant. ut quicꝙͣ tangere p̃sumant
de corpore. s tantũmodo in pixsde pran¬
deum mittitur atq ad sacratissima sc̃oꝵ

Expanded text:
sunt, ita ut nullus vitae superesse potuisset, qui sanctum et justum corpus illius viderat. « Cognoscat autem tranquillissima domina quia Romanis consuetudo non est, quando sanctorum reliquias dant, ut quidquam tangere praesumant de corpore, sed tantummodo in pyxide brandeum mittitur, atque ad sacratissima
Abbreviated transcription (Latin):
terruit ac disꝑsit. ut talia denuo nullate¬
nus temptare p̃sumerent. Tunc autem¬
exeuntes romani eoꝵ corpora qui hoc ex do¬
mini pietate meruere leuauer̃t: et in lo¬
cis quib nunc sunt condita posuerunt
Quis gͦ serenissima domina tam teme¬
rarius possit existere : ut h̾sciens eoꝵ cor¬
pora non dico tangere. uel aliquatenus
presumat inspicere: Dum gͥ michi talia¬
a uob̾ p̃cepta sunt de quib parere nulla

Expanded text:
rruit ac dispersit, ut talia denuo nullatenus tentare praesumerent. Tunc exeuntes Romani, eorum corpora, qui hoc ex Domini pietate meruerunt, levaverunt, et in locis quibus nunc sunt condita posuerunt. Quis ergo, serenissima domina, tam temerarius possit existere, ut haec sciens, eorum corpora non dico tangere, sed vel aliquatenus praesumat inspicere? Dum igitur talia
Abbreviated transcription (Latin):
tifice mansionem sibi p̃parandam spera¬
re debuss. at ille fortiter ingemiscens:
parum sibi ꝓfuisse uoluntariam rerũ
mopiam tantaq sue remotionis ieiu ni
a: si cum eo mansionem reciꝑet qui tã¬
tis mundialib diuitiis redundaret. Cũ
uero gregorianas diuitias sue pauꝑtat¬
ti die noctuq suspirando conferret: alia
nocte quiescens aualit sibi cdñm in sõp¬
nis dicentem. Qñ diuitem non possessi¬
o diuitiaꝵ faciat. s cupido. cur audespau¬
ꝑtatem tuam gregorii diuitiis compara¬
re: qui magis illam cattam qmͣ habes
cotidie palpando nulliq conferendo dili¬
gere comprobaris. qmͣ ille qui tantas di¬
uitias ñ amando s contempnendo cunc¬
tisq lib̾alit̾ largiendo disꝑgit. Ita solita¬
rius increpatꝰ deo gr̃as retulit. et qui me¬
ritum suũ decrenisse putau̾at. si grego¬
tio conferretur orare uehemencuis ce¬
pit. ut cum eo mansionem qñq ꝑcipere

Expanded text:
tifice mansionem sibi praeparandam speratifice mansionem sibi praeparandam sperare debuisset. At ille fortiter ingemiscens parum sibi profuisse voluntariam rerum inopiam, tantaque suae remotionis jejunia putabat, si cum eo mansionem reciperet qui tantis mundialibus divitiis redundaret. Cum vero Gregorianas divitias suae paupertati die noctuque suspirando conferret, alia nocte quiescens, audivit sibi Dominum in somnis dicentem: « Quando divitem non possessio divitiarum faciat, sed cupido, cur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nullique conferendo, diligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius increpatus Deo gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse putaverat, si Gregorio conferretur, orare vehementius coepit ut cum eo mansionem quandoque percipere
Abbreviated transcription (Latin):
lia in loeis in quib non pereant reponeut
mense februario aluc naues qnͣtas pos¬
sumus dirigamus. ut eadem ad nos fru¬
menta deferantur. S et si nos tnͣsmit̾e
cessamus ⁊ ip̃e naues ꝓuide. et ad nos auxi¬
mentis que nunc mense septembrio uel oc¬
tobrio uixta consuetudinem tnͣsititi p̃¬
stolemur. Ita gͦ tua exꝑientia faciat ut sñ
aliciuꝰ uexatione colomi ecc̃astici frumen¬
tas fuit. ut nisi auxiliante deo de sicilia
frumenta congregentur fames uehenter
immineat.
heremitaꝵ nir magne uirtutis qui
nichil in mundo possidebat p̃t̾ unam ca¬
tam qmͣ blandiens crebro qͣi cohabitatricẽ
insuis gremiis refouebat cognoscens: oras¬
se fertur ad dñm ut sibi ostend̾e dignaret᷑
qm future remun̾ationis mansionem
sperare debuiss ⁊ qui ꝓ illiꝰ amore scłm
deserens nil ex eiꝰ diuitiis possideret. Cũq
nocte quadam dormiret cognoscit sͥ reue¬
latum fuisse: ut cum gregorio romano põ¬

Expanded text:
lia in locis in quibus non pereant repone, ut lia in locis in quibus non pereant repone, ut mense Februario illuc naves quantas possumus dirigamus, ut eadem ad nos frumenta deferantur. Sed et si nos transmittere cessamus, ipse naves provide, et ad nos, auximentis quae nunc mense Septembrio vel Octobrio juxta consuetudinem transmitti praestolamur. Ita ergo tua experientia faciat, ut sine alicujus vexatione coloni ecclesiastici frumenm hic parva nativitas fuit, ut, nisi, auxiliante Deo, de Sicilia frumenta congregentur, 78 fames vehementer immineat. eremitarum, vir magnae virtutis, qui nihil in mundo possidebat praeter unam gattam, quam, blandiens crebro, quasi cohabitatricem in suis gremiis refovebat, cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansionem sperare debuisset, qui pro illius amore saeculum deserens, nil ex ejus divitiis possideret. Cumque nocte quadam dormiret, cognoscit sibi revelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pon
Abbreviated transcription (Latin):
omnemq illam familiarem tuam neg¬
ligentiam postpone. Scripta mea ad ru¬
sticos que direxi ꝑ om̃s massa fac relegrꝰ
ut sciant quid sibi contra suas iolenti
as ex auctoritate nr̃a defendere debeant
eisq uel auctentica uel exemplaria eoꝵ
dentur. Uide ut omĩa absq ĩminutione
custodias qr de his que tͥ ꝓ seruanda iusti¬
cia scͥbo ego absoluor ⁊ et tu si negligis ob¬
ligaris. Terribilem uidicem uenientem
considera : et de aduentu illiꝰ nunctua ⁊¬
sideratio contremiscat: ne tunc sñ cã iara
timeat cum coram illo celum et terra tre¬
mu̾it. Quclisti quid uolo: usde quid agas.
actenus de gregoriane lib̾alitatis
innocencia me retulisse sufficiat. Cete¬
tumꝰ qr famis tempore ut uidelicet hr̃et. uñ
xp̃i pauꝑib subueniret frumenta compa¬
rare studebat nullo modo p̃t̾mittam. Cit
enim in alia epła eidem petro subdiacono
int̾ cet̾a. Quinqͣginta auri libris noua
frumenta ab excrancis compara. et instci¬

Expanded text:
omnemque illam familiarem tuam negomnemque illam familiarem tuam negligentiam postpone. Scripta mea ad rusticos quae direxi, per omnes massas fac relegi, ut sciant quid contra violentias suas ex auctoritate nostra defendere debeant, eisque vel authentica vel exemplaria eorum dentur. Vide ut omnia absque imminutione custodias, quia de his quae tibi pro servanda justitia scribo, ego absolvor, et tu si negligis, obligaris. Terribilem Judicem venientem considera, et de adventu illius nunc tua consideratio contremiscat, ne tunc sine causa timeat, cum coram illo coelum et terra tremuerint. Audisti quid volo, vide quid agas. » 59. Hactenus de Gregorianae liberalitatis innocentia me retulisse sufficiat. Caeterum, quia, famis tempore, ut videlicet haberet unde Christi pauperibus subveniret, frumenta comparare studebat, nullo modo praetermittam. Ait enim in alia epistola eidem Petro subdiacono inter caetera: « Quinquaginta auri libris nova frumenta ab extraneis comparata, et in Sici
Abbreviated transcription (Latin):
postpostta tarditate restitue. Amillas oni¬
chinas requisita subtilit̾ ueritate resti¬
tue: quas ꝑ portiorem p̃sentium retnͣs¬
misi. Saturninum si uacat. et occupatꝰ
apd̾ te non est: ad nos dirige. felyx conduc¬
tor domne campane quem lib̾um relique¬
rati atq eẽ indiscussum uisserat cdixit tͥ
a maximo subdiacono setuaginta duos
solidos tultos ꝓ quib dandis asseruit. qr
om̃s res suas quas in sicilia habuit uel
uenundauit. uel apposuit. S scolastier
dixerunt: quia de fraulib indiscussus
esse non pot̃. Dum tamen ad nos de cam¬
pania reuerceretur: fcã tempestate mortu¬
us est. Cuiꝰ te uolumus uxorem et filios re¬
quirere et quicquid uel apposuerat. ueluẽ¬
diderat apposita absolue de uenditis p̃ciũ
restitue ⁊ et insuꝑ eis aliquod alimentũ
que asserebat abstulerat. Cognosce gͦ que
illius sunt: et uxori filiisq eiꝰ sine aliqua
mora restitue. Hec omĩa sollicite relege:

Expanded text:
postposita tarditate, restitue. Amulas onypostposita tarditate, restitue. Amulas onychinas, requisita subtiliter veritate, restitue, quas per portitorem praesentium retransmisi. « Saturninum, si vacat et occupatus apud te non est, ad nos dirige. Felix, conductor domnae Campanae, quem liberum reliquerat, aut quem indiscussum esse jusserat, dixit sibi a Maximo subdiacono septuaginta duos solidos tultos; pro quibus dandis asseruit quia omnes res suas quas in Sicilia habuit vel venundedit vel apposuit. Sed scholastici dixerunt quia de fraudibus indiscussus esse non potest; dum tamen ad nos de Campania reverteretur, facta tempestate, mortuus est. Cujus te volumus uxorem et filios requirere, et quidquid vel apposuerat vel vendiderat, apposita absolve, de venditis pretium restitue; et insuper eis aliquod alimentum quae asserebat abstulerat. Cognosce ergo quae ablata sunt, 77 et uxori filiisque ejus sine aliqua mora restitue. Haec omnia sollicite relege,
Abbreviated transcription (Latin):
cidere debeat. Qd̾ si fac̾e forte neglex̾it: cã¬
dem cãm cum timore dei. honeste seruata.
ut potes exequere in qua re etiam largi¬
ri te aliquid uolumus: et si pot̃ fieri q¬
ab aliis datum est. ip̃i relaxetur: dum¬
modo eãm qmͣ nob̾cum habet exigat. Do¬
nationem ancille dei que lapsa est et ĩ
monast̾io data. om̃ipostposita tarditate
restitue: quatinꝰ ip̃e locus ut suꝑiꝰ dixi reꝵ
eiꝰ stipendia habeat. qui eiꝰ sollicitudinis la¬
bores portat. S et quicqud ab aliis ex eiꝰ
stibstantia tenet᷑ recollige: et monaste¬
rio p̃fato trade. Pensiones xenodochii de
patͥmonio eodem deputasti : ꝓut tͥ iudet᷑¬
ei aliquid largire.
e ancilla dei que cum theodosio fuit ex¬
tranea noĩe. uidetur mͥ ut ei continẽ¬
tiam facias si utile conspicis: aut certe
donationem qmͣ fecit reddas. Domũ mo¬
nast̾ii qmͣ antoninus datis tͥguita solidis
a monast̾io tulerat: receptis solidis om̃i

Expanded text:
cidere debeat. Quod si forte facere neglexerit, eamcidere debeat. Quod si forte facere neglexerit, eamdem causam cum timore Dei, honestate servata, ut potes, exsequere. In qua re etiam largiri aliquid te volumus, et, si potes fieri, quod aliis dandum est, ipsi relaxetur, dummodo causam quam nobiscum habet perexeat. Donationem ancillae Dei quae lapsa est, et in monasterio data, omni postposita tarditate, restitue, quatenus ipse locus, ut superius dixi, rerum ejus stipendia habeat qui ejus sollicitudinis labores portat. Sed et quidquid ab aliis ex ejus substantia tenetur recollige, et monasterio praefato trade. « Pensiones xenodochiis depatrimonio deputasti, prout tibi videtur, aliquid largire. « De ancilla Dei quae cum Theodosio fuit, Extranea nomine, videtur mihi ut ei continentiam facias, si utile conspicis, aut certe donationem quam fecit reddas. Domum monasterii quam Antonius, datis triginta solidis, a monasterio tulerat, receptis solidis, omni
Abbreviated transcription (Latin):
beat: ut benuntiata nob̃ in tuis possit rõib¬
imputari. De p̃senti u̾o indictione. iam a
filio nr̃o seruo dei dyacono ꝑcepi fantinũde¬
fensorem iobes quidam monachus moriẽs
in sex unciis heredem dimisit. Cui hoc qͥ¬
dem quod dimissum est trade: s cõtistare
eumuit hoc facere ulteriꝰ ñ p̃sumatꝰ s pro
labore suo statue qd̃ accipiat: ut ei ua¬
cuus labor suus ẽẽ non debeat. Et hoc me¬
minit᷑: ut qui ecc̃e sue stipendiis subsistit.
ad lucra ꝓpͥa non hanelet. Siquid uero
sñ pc̃co sine appetitu coneupiscencie ꝑ eos
qui causas eccłie agunt. ad eccłiam uen̾¬
it : dignum est ut ip̃i uacui ex labore suo
eẽ non debeant ⁊ s nr̃o seruetur uiditio
qualit̾ debeant remun̾ati. De argento
rusticiani cãm subtilit̾ require: et quod
tibi iustum uidetur exequere.
lexandrum uirum magnificum ad¬
mone: ut cãm suam cum sc̃a eccłia de¬

Expanded text:
beat, ut renuntiata nobbeat, ut renuntiata nobimputari. De praesenti vero indictione, jam a filio nostro servo Dei Diacono percepi. Fantinum defensorem Joannes Monachus quidam moriens in sex uncias haeredem dimisit, cui hoc quidem quod dimissum est trade, sed contestare eum ut hoc facere ulterius non praesumat. Sed pro labore suo statue quid accipiat, ut ei vacuus labor suus esse non debeat; et hoc meminerit, ut qui Ecclesiae stipendiis subsistit, ad lucra propria non anhelet. Si quid vero sine peccato, sine appetitu concupiscentiae, per eos qui causas Eccrit, dignum est ut ipsi vacui ex labore suo esse non debeant, sed nostro servetur judicio qualiter debeant remunerari. « De argento Rusticiani causam subtiliter require, et quod tibi justum videtur exsequere. Alexandrum virum magnificum admone, ut causam suam cum sancta Ecclesia de
Abbreviated transcription (Latin):
eusdem continentie ñ inuenit neq ca¬
stitatem ante ꝓposuit. compellatur. a su¬
auxore seꝑari ⁊ atq ꝑ hoc qd̾ absit det̾us
diaconem p̃sumant. nͥ qui se nictntũ
caste ꝓmiserit: quatinꝰ et pret̾ita que
ꝓposito mentis appetita non sunt iuolen¬
der. non exigantur. et futura caute caue¬
antur. Qui u̾o post eandem ꝓhibitionẽ
q̃ añ tͥenniũ fc̃a est. continent cũ fuiscõ¬
iugib urxerunt laudandi atq temun̾an¬
di sunt et ut in bono suo ꝑmaneant etbor¬
tandi. Eos aut̃ qui post ꝓbibitonem fĩãm¬
se a sius uxorib continere noluert̃ puenire
ad sacrum ordinem nolumꝰ: quia nullus
debet ad minist̾ium altaris acced̾e nͥ cuius
gastitas añ susceptum minist̾ium fu̾it ap¬
probata.
ib̾ato negociatori qui se eccłie cõmendauit
qui habitat in massa cantiana annirã
continentiam a te uolumus fieri. Cuius
continentie sũmam ip̃e estima quał esse de¬

Expanded text:
eiusdem continentiae non invenit, neque caeiusdem continentiae non invenit, neque castitatem ante proposuit, compellatur a sua uxore separari, atque per hoc, quod absit, deterius diaconum praesumant, nisi qui se victurum caste promiserit, quatenus et praeterita quae per propositum mentis appetita non sunt, violenter non exigantur et futura caute caveantur. Qui vero post eandem prohibitionem, quae ante triennium facta est, continenter cum suis coniugibus vixerunt, laudandi atque remunerandi sunt, et ut in bono suo permaneant exhortandi. Eos autem qui post prohibitionem fase a suis uxoribus continere noluerunt, pervenire ad sacrum debet ad ministerium altaris 76 accedere, nisi cujus castitas ante susceptum ministerium fuerit approbata. « Liberato negotiatori, qui se Ecclesiae commendavit, qui habitat in massa Cinciana, annuam continentiam a te volumus fieri. Cujus continentiae summam ipse aestima qualis esse de
Abbreviated transcription (Latin):
et reslapsoꝵ in eo loco ꝓfitiant. in quoa¬
gere penitentiam traduntur. qͣtinus ip̃i
ex reb eoꝵ subsidium habeant. qui de
correctione eoꝵ sollicitudinem gerunt
Si uero parentes hñt reseoꝵ legntimis
parentib dentur: ita ut coꝵ stipendiũ qͥ
in penitentiam dati fu̾int sufficienter
debeant ꝓcurari. Si qui uero ex familra
ecełiastica sacerdotes. uel leuite uel mo¬
nachi. uel clerici. uel quilibet alii la ꝑsi
fu̾int. dari cos in penitentiam nõlumus.
s res eoꝵ ecc̃astico iuri ñ subthi. Ad usũ
tamen suum accipiant unde ad penitẽ¬
dum subsistant: ne si nudentur locis
in quib dati fuerint onerosi sint. Si qui
parentes in possessione hñt ip̃is res eoꝵ tͣ¬
dende sunt: ut ab ip̃is uiri eccłi ⁊seruẽt᷑.
om̃ium eccłiaꝵ sicilie ꝓhibiti fuerãti
ut more romane eccłie suis uxorib nul¬
latenus miscerentur. Quod michi durũ
atq incompetens udetur: ut qui usũ

Expanded text:
et res lapsorum in eodem loco proficiant, in quo aet res lapsorum in eodem loco proficiant, in quo agere poenitentiam traduntur, quatenus ipsi ex rebus illorum subsidium habeant, qui de correptione eorum sollicitudinem gerunt. Si vero parentes habent, res eorum legitimis parentibus dentur, ita tamen ut eorum stipendium, qui in poenitentiam dati fuerint, sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica sacerdotes, vel levitae, vel monachi, vel clerici, vel quilibet alii lapsi fuerint, dari eos in poenitentiam volumus, sed res eorum ecclesiastico juri non subtrahi. Ad usum tamen suum accipiant, unde ad poenitendum subsistant; ne si nudentur, locis in quibus dati fuerint onerosi sint. Si quos parentes in possessione habent, ipsis res eorum tradendae sunt, ut ab ipsis juri Ecclesiae conservomnium Ecclesiarum Siciliae prohibiti fuerant ut more Romanae Ecclesiae suis uxoribus nullatenus miscerenatque incompetens videtur, ut qui usum
Abbreviated transcription (Latin):
retransmitti ut eam relegens et subti¬
lit̾ cãm eius uel uidue cuiꝰdam que in
eodem negotio dicitur implicata cognos¬
cens. de quinquaginta uno solidis qui
rediberi noscuntur sicut iustum tͥ isũ
fu̾it. responsum facias ita ut res aliene
inuiste nullo modo a creditoriis defraudẽ
ntonino medietaslegati tur¬
sui data est: medietas redimetur.
Qmͣ meclietatem ex cõmuni substanci¬
a eis uolumus adimpleri. et non solum
eis. s etiam defensorib et ꝑegͥnis quib
legati titulo aliquid dereliquit. et fami¬
lie legatum ꝑsolui uolumus ⁊ qd̾ tamen
canusine uolumus ut aliquid cłicis eiꝰ¬
dem eccłie largiaris: quatinus et hriqͥ
nunc inopiam patiuntur. substentatio¬
nem aliqĩ habeant et si illic uoluerit¬
deus ordinare ep̃m. habeat unde subsistat.
De lapsis sacerdotib uel quolibet ex cle¬
ro obseruare te uolumus ut in rebus
coꝵ nulla contaminatione muiscearis:
monast̾iis ad penitentiam lapsos tͣde:

Expanded text:
transmitti, ut eam relegens, et subtitransmitti, ut eam relegens, et subtiliter causam ejus, vel viduae cujusdam quae in eodem negotio dicitur implicata, cognoscens, de quinquaginta uno solidis qui reddi debere noscuntur, sicut justum tibi fuerit visum, responsum facias, ita ut res alienae injuste nullo modo a creditoriis defraudentur. Antonino medietas legati sui data est, medietas redimetur: quam medietatem ex communi substantia ei volumus adimpleri, et non solum ei, sed etiam defensoribus et peregrinis, quibus legati titulo aliquid dereliquit; et familiae legatum persolvi volumus, quod tamen Canusinae volumus ut aliquid clericis ejusdem Ecclesiae largiaris, quatenus et ii qui nunc inopiam patiuntur, sustentationem aliquam habeant; et si illic Deus voluerit ordinari episcopum, habeat unde subsistat. De lapsis sacerdotibus vel quolibet ex clero, observare te volumus ut in rebus eorum nulla contaminatione miscearis; smonasteriis ad poenitentiam lapsos trade;
Abbreviated transcription (Latin):
tario suo reliquerat ex massa uarroni¬
ana quod dare te amus singults sine a¬
liqua diminutione p̃cipimus. Nepti
eupli conductoris qͣmuis om̃e mobile
euisdem eupli ꝑceꝑit exceptis dum taxat
solidis: dare etiam de solidis illiuis te noui¬
mus solidos iugintiquinq. Suppositori¬
um aliquod argenteum ꝓ uno solido di¬
citur esse appositum: et calix ꝓ sex solidis
dicitur esse appositꝰ Int̾rogato dñico secte¬
tario uel aliis qui scire possũt debitum
recipe: et uascula p̃fata restitue. Agimꝰ
autem gr̃as sollicitudini tue quia de cã
fr̃is mei p̃cepi tibi. ut argentum illuis
retͣnsmittere debuisses ⁊ et sic obliuiom
mandasti. ac si tͥ aliquid ab extremomõ¬
cipio tuo diceretur. Quod iam uel mo¬
do non expientia. s negligentia tua stu¬
deat implere: uel quicquid eiꝰ apud an¬
toninum fuisse cognou̾is sub om̃i celeri¬
tate retransmitte. De cã salpingi iudei
epła aliqua est. inuenta qmͣ tͥ fecimus

Expanded text:
tario suo reliquerat ex massa Varronitario suo reliquerat ex massa Varroniana: quos dare te annis singulis sine aliqua dubitatione praecipimus nepti Eupli conductoris, quamvis omne mobile ejusdem Eupli perceperit, exceptis duntaxat solidis. Dare etiam de solidis illius te volumus solidos viginti quinque. Suppositorium aliquod argenteum pro uno solido dicitur esse appositum, et calix pro sex solidis dicitur esse appositus. Interrogato Dominico secretario, vel aliis qui scire possunt, debitum recipe, et vascula praefata restitue. « Agimus autem gratias sollicitudini tuae, quia de causa fratris mei praecepi tibi ut argentum illius retransmittere debuisses, et sic oblivioni mandasti, ac si tibi aliquid ab extremo mancipio tuo diceretur. Quod jam, vel modo non experientia, 75 sed negligentia tua studeat implere, vel quidquid ejus apud Antoninum fuisse cognoveris, sub omni velocitate retransmitte. « De causa Salpingi Judaei epistola aliqua est inventa quam tibi fecimus
Abbreviated transcription (Latin):
de sub patͥana iniuste ablatas. Dequa
causa fantinum defensorem subtilit̾
require. et si manifeste iniuste et incom¬
petent̾ ablate sunt. sine aliqua tardita¬
te restitue.
ognouimus etiam rusticos burdatio¬
nem qmͣ iam ab eis exactam theodost̃
minime ꝑsoluerat trerum dedisseta ut
induplo exacti sint. Q uod ideo fẽm est:
quia eius substantia ad debitum eccłie ñ
diacono edocti sumis qd̾ ex reb substancie
eius possit hoc ip̃m dampnum sufficien¬
ter resarciri: uolumus quingentos sep¬
tem solidos eisdem rusticis sine aliqua
ĩminutione restitui ne induplo uidean¬
tur exacti. Si autẽ supͣ dampnum rusti¬
coꝵ etiam quadraginta solidi de rebus
theodosii remanent quos et apud te di¬
ceris hr̃e ⁊ uolumus ut filie eiꝰ reddantur.
ut res suas quas in pignore dederat reci¬
pere debeat. Cu etiam batiolam pr̃is sui
restitui uolumus
ampanianus gloriosus magest mli¬
tum duodecun solidos annuos ioħi no¬

Expanded text:
de Subpatriana injuste ablatas: de qua de Subpatriana injuste ablatas: de qua causa Fantinum defensorem subtiliter require; et si manifeste, injuste, et incompetenter ablatae sunt sine aliqua tarditate restitue. Cognovimus etiam rusticos burdationem quam jam ab eis exactam Theodosius minime persolverat iterum dedisse, ita ut in duplo exacti sint. Quod ideo factum est, quia ejus substantia ad debitum Ecclesiae non diaconum edocti sumus quod ex rebus substantiae ejus possit hoc ipsum damnum sufficienter resarciri, volumus quingentos septem solidos eisdem rusticis sine aliqua imminutione restitui, ne in duplo videantur exacti. Si autem supra damnum rusticorum etiam quadraginta solidi de rebus Theodosii remanent, quos et apud te diceris habere, volumus ut filiae ejus reddantur, ut res suas, quas in pignore dederat, recipere debeat. Cui etiam batiolam patris sui restitui volumus. « Campanianus, gloriosus magister militum, duodecim solidos annuos Joanni no
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓfitiat ⁊ ne nos ip̃i auctores iuolent̾¬
eẽ uideamur.
reterea uolumus ut siqn eos qui sũt
in obsequio exꝑientie tue ĩ aliquib
causis que fuint actͣ pr̃imonium tñsmt¬
tis ⁊ parua quidem ex eis commoda accipiãt
utilitate ꝓficiant ⁊ ut in illa sibi exinde
lucri commoda sub specie nr̃e utilitatis
reqiurant. qr nos sacculum eccłie ex lu¬
cris turpib nolumꝰ inquinari. Iubemus
etiam ut hoc exꝑientia tua sum mope cu¬
stodiat. ut ꝑ cõmodum conductores ĩmas¬
sis eccłie nuumqmͣ fiant. nedum comodũ
queritur conductores frequenter ĩmutẽ¬
tur. Ex qua mutatione quid aliud agi¬
tur. nisi ut ecc̃astica p̃dia numqmͣ colã¬
tur: S et ip̃a etiam libellatica ꝓut sũ¬
ma pensionis fuerit moderentur. Rescel¬
las et cellaria non plus de massis eccłie
te acciꝑe uolumus: nͥ qͣnͣtum consuetu¬
do est. Te autem que comparari uissimꝰ:
ab extraneis comparentur. Peruenitaut̃
ad nos tres libras auti petro conductori

Expanded text:
non proficiat, ne nos ipsi auctores esse violentiae videamur. « Praeterea volumus ut si quando eos qui sunt in obsequio experientiae tuae in aliquibus causis quae sunt extra patrimonium transmittis, parva quidem ex eis commoda accipiant, utilitatem proficiant, ut nulla sibi exinde lucri commoda sub specie nostrae utilitatis requirant, quia nos sacculum Ecccris turpibus nolumus inquinari. Jubemus etiam ut hoc experientia tua summopere custodiat, ut per commodum conductores in massis Ecclesiae nunquam fiant; ne dum commodum quaeritur, conductores frequenter mutentur, ex qua mutatione quid aliud agitur, nisi ut ecclesiastica praedia nunquam colantur? Sed et ipsa etiam libellatica, prout summa pensionis fuerit, moderentur. Per cellas et cellaria non plus de massis Ecclesiae te accipere volumus, nisi quantum consuetudo est, tua autem quae comparari jussimus, ab extraneis comparentur. Pervenit autem ad nos tres libras auri Petro conductori
Abbreviated transcription (Latin):
quem feceris ostendas. Quod si pure et
fidelit̾. ac strenue egeris. et hic illum in
filiis tuis reꝑies. et postmodũ retͥbutio¬
nem plenariam intt̾m iudicis ex ami¬
natione habebis.
Tem idem petro subdyacono. Quod tespõ¬
salem tuum carde dimisimus: paschalis

Expanded text:
quem feceris ostendas. Quod si pure et quem feceris ostendas. Quod si pure et fideliter ac strenue egeris, et hic illum in filiis tuis recipies, et postmodum retributionem plenariam in aeterni judicis examine habebis. » Item idem Petro subdiacono: « Quod responsalem tuum tarde dimisimus, paschalis
Abbreviated transcription (Latin):
ad memoriam districtione bĩ petͥ apłi
et incligentes exꝑientiam tuam describe¬
re atq ex eis pecuniis que in fraudibus
sunt uiuente. uaccas. oues porcos q com¬
parare. et singulis colonis pauꝑioribus
ea distribuere: qd̾ facere te cum consilio
uiri reuerentissimi domni ioh̃is ep̃i atq
adriani cartularii et rectoris uolumus.
Si aut̃ necesse ꝓpt̾ consilium fu̾it etiam
filius meus domnꝰ uilianus debet adhi¬
beri: ita ut nullus alius cognoscat hoc
ꝑtractate. utrum in auro an certe in pe¬
cuniis etsdem colonis pauꝑib dare eadẽ
continentia debeat. Quicquid uero cõ¬
munit̾ stet̾it. priꝰ descͥptionem sic̃ pre¬
dixi facito: et postinodum singulis iuxͣ
qualitatem sue pauꝑtatis distribuere
stude. Ego enim sicut magist̾ gentium
testatur. habeo omĩa et habundo: nec pe¬
cunias s mercedem quero. Ita gͦ age ut
in die uiclicii de eadem causa mercedis
que exꝑiencie tue cõmissa est in fructum

Expanded text:
ad memoriam districtione beati Petri apad memoriam districtione beati Petri apet indigentes experientiam tuam describere, atque ex eis pecuniis quae in fraudibus sunt inventae vaccas, oves porcosque comparare, et singulis colonis pauperibus eas distribuere. Quod facere te cum consilio viri reverendissimi domni Joannis episcopi atque Adriani chartularii nostri et rectoris volumus. Si autem necesse propter consilium fuerit, etiam filius meus domnus Julianus debet adhiberi, ita ut nullus alius hoc cognoscat, apud vos pertractate utrum in auro, an certe pecuniis, eisdem colonis pauperibus dari eadem continentia debeat. Quidquid vero communiter steterit, prius descriptionem, sicut praedixi, facito, et postmodum singulis juxta qualitatem suae paupertatis distribuere stude. Ego enim, sicut Magister gentium testatur, habeo omnia, et abundo, nec pecunias, sed mercedem quaero . Ita ergo age, ut in die judicii de eadem causa mercedis quae experientiae tuae commissa est mihi fructum
Abbreviated transcription (Latin):
deo in extremo iuditio ualeas reprehen¬
di. Salerio siquidem cartulario nr̃o nar¬
rante cognouimꝰ qr modium cum quo
coloni eccłic frumenta dare ꝯpeslebant᷑
uiginti et quinq sextarioꝵ inueneris
qd om̃imodo exetrati sumus ͤ atq eamdẽ
discussionis cãm te tarde fecisse doluimus.
Quia uero eundem modum te fregisse et
iustum fecisse cõmemoras: gauisi sumꝰ.¬
S qr p̃dc̃s cartulariꝰ sũmam qͦ nob̾ in¬
clicare stuluit que de frauelib conduc¬
toꝵ apud exꝑientiam tuam iam de duo¬
b territoriis est collecta sicut te stucdiose
fecisse fracto in iusto modio gaudemus qr
in futuro nob̃ ꝓderit ita etiam de pc̃cis pre¬
teritis cogitamus ne si ea que fraudulen¬
ter conductores a rusticis abstulerint ad
nos ꝑueniant et pcc̃a que ab ip̃is ꝑpetͣ¬
ta sunt ad nos trahantur. Et ideo uolu¬
nus cum om̃i fide om̃iq puritate con¬
siderato timore omĩpotentis dei reducta

Expanded text:
Deo in extremo judicio valeas reprehenDeo in extremo judicio valeas reprehendi. Valerio siquidem chartulario nostro narrante, cognovimus quia modium cum quo coloni Ecclesiae frumenta dare compellebantur viginti et quinque sextariorum inveneris, quod omnimodo exsecrati sumus, atque eamdem discussionis causam te tarde fecisse doluimus. Quia vero eumdem modium te fregisse, et justum fecisse commemoras, gavisi sumummam quoque nobis indicare studuit quae de fraudibus conductorum apud experientiam tuam jam de duobus territoriis est collecta, sicut te studiose fecisse, fracto injusto modio, gaudemus; quia in futuro nobis etiam ita de peccatis praeteritis cogitamus, ne si ea quae fraudulenter conductores a rusticis abstulerunt, ad nos perveniant, peccata quae ab ipsis perpetrata sunt ad nos trahantur. Et ideo volumus cum omni fide, omnique puritate, considerato timore omnipotentis Dei reducta
Abbreviated transcription (Latin):
rium et rectorem patͥmonii enissa p̃cep¬
ti pagina decem animos solidos dare de¬
putauimꝰ. Quos petimus sñ iniuria su¬
scipi: quia ñ hec nob̾ nr̃a oblatio s sc̃ĩ pe¬
tri apłoꝵ pͥncipis bñdictio offertur.
ane quia sunt ñ nulli qui ea quidẽ
que habent tͥbuunt s aliena que nõ
hñt inꝑe non desistunt: et dum ualde
uideri munifici appetunt iuolent̾ haben¬
tib aufert que qͣi miscd̾it̾ non haben¬
tib largiuntur: duas hic gregorii eplaᷤᷤ
in sero quib lib̾alitatis eiꝰ innocencia mi¬
rabilit̾ doceatur. Ait enim in epła pan¬
taleoni notario. Exꝑientia tua qd̃ uel
quale apd̃ sacratissimum corpꝰ bĩ petri
apłi iusiurandum p̃bu̾it memor estiuñ
nos quoq securi ei discussionis causas
in patͥmonia partis syratusane cõmisi¬
mus. O portet gͦ tefidem tuam et eius¬
dem bĩ petͥ apłi timorem semꝑ ante o¬
culos hr̃e: atq ita agere ut neq ab homi

Expanded text:
rium et rectorem patrimonii, emissa praeceprium et rectorem patrimonii, emissa praecepti pagina, decem annuos solidos dari deputavimus. Quos petimus sine injuria suscipi, quia non haec vobis nostra oblatio, sed sancti Petri apostolorum principis benedictio offertur. » 58. Sane, quia sunt nonnulli qui ea quidem quae habent tribuunt, sed aliena quae non habent rapere non desistunt, et dum valde videri munifici appetunt, violenter ab habentibus auferunt, quae quasi misericorditer non habentibus largiantur, duas hic Gregorii epistolas insero, quibus liberalitatis ejus innocentia mirabiliter doceatur. Ait enim in epistola Pantaleoni notario: « Experientia tua, quod vel quale apud sacratissimum corpus beati Petri apostoli jusjurandum praebuerit, memor est. Unde nos quoque securi discussionis ei causas in patrimonio partis Syracusanae commisimus. Oportet ergo te fidem tuam et ejusdem beati Petri apostoli timorem semper ante oculos habere, atque ita agere ut neque in prae
Abbreviated transcription (Latin):
Et certum est qr minꝰ amatur qui ad¬
huc erubescitur. Absq modo contͥsta¬
tus sum quia me a uob̃ comꝑi minus
qm̃ estimaueram amari. In hoc autem
ualde me continetis: si mercedis causas
michi assidue ꝓuidendas studiose reqͥ¬
ritis. Nec debet esse uecundie ei aliqͥd
de elemosinis importune dic̾e̾: quem cõ¬
stat non res suas. s ad dispensandum res
bauꝑum habere. De causis itaq merce¬
dis apd ep̃m libere agere debuistis: etiã.¬
si meum animum qualis in amore ur̃o
existeret nesciretis. Postqmͣ autem et nos
om̃ino głam ur̃am diligimꝰ et dispensati¬
onis locum in reb sicut scitis pauꝑum
tenemus ur̃a fateor ueretundia ualdeac¬
cusabilis fuit. Quam ideo tot u̾b̾ incre¬
pando insequor ut hanc a corde ur̃o fun¬
ditus repellam: et in m̾cedis causis mag¬
num solatium ur̃e ꝓuisionis habeam.
Monast̾io itaq ur̃o qd̃ a uob̾ incathenen¬
si urbe constructum est ꝑ adrianũ nota¬

Expanded text:
Et certum est quia minus amatur, qui adEt certum est quia minus amatur, qui adhuc erubescitur. Absque modo constristatus sum, quia me a vobis comperi minus quam aestimaveram amari. In hoc autem valde me continetis si mercedis causas mihi assidue providendo studiose requiritis. Nec debet esse verecundiae ei aliquid de eleemosynis importune dicere, quem constat non suas, sed ad dispensandum res pauperum habere. De causis itaque 71 mercedis, apud episcopum libere agere debuistis, etiasi meum animum qualis in amore vestro existeret nesciretis. Postquam enim et nos omnino gloriam vestram diligimus, et dispensationis locum in rebus, sicut scitis, pauperum tenemus, vestra, fateor, verecundia valde accusabilis fuit. Quam ideo tot verbis increpando insequor, ut hanc a corde vestro funditus repellam, et in mercedis causas magnum solatium vestrae provisionis habeam. Monasterio itaque vestro, quod a vobis in Catanensi urbe constructum est, per Adrianum, nota