comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conuersa st̃ in ignominia & c̃fusiõe¬
os łhec mater eius uenit
adeum merens et crist is.
lugubremq afferens uultum.
Et cum insecreto cubili ambo con¬
uenissent: dixic mater adfiliũ
fili solacium meȩ senectutis. ꝙ
unicum scotilis meȩ dilectionis.
adte festina uenio.: fatigata lon¬
ginquitate itineris. Ego eram
in aleph ciuitate magna. eũ de te
suoq impulsu marimũ corddi
meo cdolorẽ impulit. Dictum ẽ¬
michi qm̃ tua agmina cdisponebas.
et contra xp̃ianos pugnare uole¬
bas. Propcerea festina ueni. a te¬
met ipso scire uolens. utrum se
res ita habeat an non. Ait ad
matrẽ filius. Mater. nichil un¬
quam uerius audisti. Et mat̾
cale consilium : dedit: Nondũ
es exꝑtus uirtutem d̃i xp̃ianoꝵ.
ꝙ p̃cipue gentis francorum. Si
legisses scripta orñium ꝓpħarum.
antiquoꝵ sapientum. ꝓfecto non
ignorares: quia ipse e omp̃s et d̾s
xp̃ianos. pugnabis contra ipsũ:
mũ ẽ contra om̃ipotentem pugna¬
re: qm̃ idipsum ẽ. se uelle destrue¬

Expanded text:
ersa sunt in ignominiam et confusioec mater ejus venit ad eum moerens et tristis, lugubremque afferens vultum. Et cum in secreto cubili ambo convenissent, dixit mater ad filium: « Fili, solatium meae senectutis, et unicum pignus totius meae dilectionis, ad te festina venio, fatigata longinquitate itineris. Ego eram in Aleph civitate magna, cum de te suoque impulsu maximum cordi meo dolorem impulit. Dictum est enim quod tua agmina disponebas, et contra Christianos pugnare volebas. Propterea festina veni, a temetipso scire volens utrum se res ita habeat, an non. » Ait ad matrem filius: « Mater, nihil unquam verius audisti. » Et mattale consilium iniquus tibi dedit? Nondum es expertus virtutem Christianorum, et praecipue gentis Francorum. Si legisses scripta omnium prophetarum, et antiquorum sapientum, profecto non ignorares, quia ipse est omnipotens et Deus sus Christianos, pugnabis contra ipsum mum est contra ipsum omnipotentem pugnare; quoniam id ipsum est velle se destrue
Abbreviated transcription (Latin):
re uenerant captiui fiant: et du¬
Honorificum quippe erit requo
regis francoꝵ. Uos aut̃ inpace
& sumia tranquillitate uiuite.
om̃iq corporee uoluptati oꝑam
impendite: filiosq sine cessati¬
one ꝓcreate. qui aliis si necesse
fuerit francis obsistant: et cum
nr̃e defecerint uires. tunc uale¬
ant. faciei ur̃ẽ presentiã ñ ante
romaniã atq hulgariã. ur̃e di¬
tiom subiuigabo.¬

Expanded text:
nos venerant, captivi fiant, et dunos venerant, captivi fiant, et duHonorificum quippe erit regno regis Francorum. Vos autem in pace et summa tranquillitate vivite, omnique corporeae voluptati operam impendite, filiosque sine cessatione procreate, qui aliis, si necesse fuerit, Francis obsistant, et cum nostrae defecerint vires, tunc valeant. Faciei vestrae praesentiam non ante Romaniam, atque Bulgariam vestrae ditio
Abbreviated transcription (Latin):
inquit. Sume plures scedulas¬
so pape nr̃o caliphȩ. regiq ꝑsarũ
soldano suꝑ om̃s glorioso: maio¬
ribq regni psarum ꝓcerib. ut
longeuam obtineant uitã. pacẽ
continuam. salutẽ corpoꝵ diut᷑nã.
Fortuna fęlix & iocunda bene no¬
bis ꝓsꝑatur. scłisꝙ successib ar¬
ridet. qm̃ francoꝵ exercitũ intͣ
muros anciochiȩ inclusum ce¬
neo. & castellum qͦd ciuitati p̃¬
minet. iam inmanu nra habeo
Unde certum uobis sit. qͥa rumo¬
res quos de eis aucheratis ñ sur̃
illius generis cunus et audistis:
quia nec lupus tantus efficit᷑.
quantus ẽ & clamor qͥ eũ subseqͥt᷑
Quia uero p̾cepistis ut omĩno eos
de terra delerem. gladioq uita
pͥuarem. nolite aduersum me
indignari. si plerosq de melio¬
rib uinculatos uobis transint
co: qm̃ tunc erit in ur̃a delibera¬
cione. utrum uelicis eos mori
seu uiuere. Nobis em̃ conueni¬
ens eẽ uidet᷑ ut qui nos captiua

Expanded text:
inquit: « Sume plures schedulasinquit: « Sume plures schedulasso papae nostro Caliphae, regique Persarum Soldano super omnes glorioso, majoribusque regni Persarum proceribus, ut longaevam obtineant vitam, pacem continuam, salutem corporum diuturnam. Fortuna felix et jucunda bene nobis prosperatur, secundisque successibus arridet, quoniam Francorum exercitum intra muros Antiochiae inclusum teneo, et castellum quod civitati praeeminet, jam in manu nostra habeo. Unde certum sit vobis, quia rumores quos de eis audieratis, non sunt illius generis cujus audistis, quia nec lupus tantus efficitur, quantus et clamor qui eum subsequitur. Quia vero praecepistis, ut omnino eos de terra delerem, gladioque vita privarem, nolite adversum me indignari, si quosdam de melioribus vinctos vobis transmitto, quoniam tunc erit in vestra deliberatione, utrum velitis eos mori sive vivere. Nobis enim conveniens esse videtur, ut qui captivare
Abbreviated transcription (Latin):
gine cectum. Actulerunt & lan¬
deam eadẽ deformitate consimi¬
lem. que etiam sua abiectione
ensem faciebat p̃pollentem. Que
cũ corbanam uidisset. ait. Quis
dicet nobis. ubi sunt hec arm̾a
reꝑta: Aut qua de causa nr̃o con¬
specꝰtui sunt p̃sentata: Cui illi
qui attulerant dixerunt. Głose
pͥnceps & decus regni ꝑsarum.
hec arma cuidam francigene ab¬
stulimus. et tibi attulimus: ut
uideas & agnoscas quib armis
illa pannoia gens minat᷑ nos et
fines nrõs depredari. immo &
omẽm asiam depopulari. ITunc
corbanam subridens ait. Liquet
qͥa satis ẽ gens illa insensata et
ratione parum utit᷑: quȩ calib
armis estumat subiugare sibi reg¬
num ꝑsarum. Gens quippe est
p̃sumptuosa: & alterius iuris
nimium ambitiosa. Gens inde¬
licet que insua confidit animo¬
sitate. sed ꝑ mathomum male
intrauit fines siriȩ: murosq regiȩ
ciuitatis ant iochie.
ee dixit: nocariumq suum
accersiri p̃cepit. Cui accersito

Expanded text:
gine tectum. Attulerunt et langine tectum. Attulerunt et lanceam eadem deformitate consimilem; quae etiam sua abjectione, ensem faciebat praepollentem. Quae cum Corbanan vidisset, ait: « Quis dicet nobis ubi sunt arma haec reperta? Aut qua de causa nostro conspectui sunt praesentata? » Cum illi qui attulerant dixerunt: « Gloriose princeps, et decus regni Persarum, haec arma cuidam Francigenae abstulimus, et tibi attulimus, ut videas et agnoscas quibus armis illa pannosa gens conetur nos et fines nostros depraedari, imo et omnem Asiam depopulari. » Tunc Corbanan subridens ait: « Liquet, quia satis est gens illa insensata, et ratione parum utitur, quae talibus armis aestimat posse subjugare sibi regnum Persarum. Gens quippe est praesumptuosa, et alterius juris nimium ambitiosa. Gens videlicet quae in sua confidit animositate, sed per Machomum, male intravit fines Syriae, murosque regiae civitatis Antiochiae. ec dixit, notariumque suum arcessiri jussit. Cui accersito,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuintiarum. qui audiebant
uerbum istuo. His dictis. cor¬
banam respondic. Si uis ut te
om̃imodis adiuuem. tuoq reg¬
no resticuam. castellũ qͦd adhuc
Cui iterum sensadolus. Si p̾ua¬
les francos eliminare ab urbe.
mͥq eoꝵ ceruices cesas delibera¬
re. & tibi cradam castellũ: et
inde tͥ faciam hominium. Son¬
sensit uterq. & traditũ ẽ castel¬
lum: et corbanam deliberauit
cuidam fideli suo ad eustodien¬
dum. Tali aut̃ conditione rece¬
pit incustodiam. ut si franci uin¬
cerent᷑ cust. dit et: si uincerent
et ips sicut & alii relicto castro
confugeret. Cui ille. Et si nos uic̾¬
i sumrus. de castello quid face¬
remus: Dignum ẽ ut uictores
habeant casfellum: qm̃ uictoria
castello maius erit premium.
His ita gestis. corbanam suꝑ his
conticuit: & ad alia instituenda
cempus disposuit. Et cum sede¬
ret insolio: atculerunt ante eũ
francigenẽ ensem ualde despica¬
bilem. & obtusum: et feda rubi¬

Expanded text:
provinciarum, qui audiebant provinciarum, qui audiebant illud verbum. His dictis Corbanan respondit: « Si vis ut te omnimodis adjuvem, tuoque regno restituam, castellum quod adhuc » Cui iterum Sensadolus: « Si praevales Francos eliminare ab urbe, mihique eorum cervices caesas deliberare, tibi tradam castellum, et tibi inde faciam hominium. » Consensit uterque, et tradidit castellum. Et Corbanan deliberavit cuidam fideli suo ad custodiendum. Tali conditione recepit in custodiam, ut si Franci vincerentur, custodiret; si vincerent, et ipse sicut et alii, relicto castro confugeret. Cui ille: « Et si nos victi sumus, de castello quid faceremus? Dignum est ut victores habeant castellum, quoniam victoria, castello majus erit praemium. » His ita gestis, Corbanan super his conticuit, et ad alia instituenda tempus disposuit. Et cum sederet in solio, attulerunt ante eum Francigenam ensem valde despicabilem et obtusum, et foeda rubi
Abbreviated transcription (Latin):
eius amputauerunt: contoq in¬
figentes quasi criumphi uexil¬
lum ad castra deportauerunt.
rant aũt castra illoꝵ. iuxta pon¬
tem farreum. Sensadolus aũt
filius regis antiochiȩ nuꝑ defun¬
ci. ierat contra corbanam. sup¬
plexq ad pecdes illius ꝓcubue¬
rat. rogans ut sui misereretur.
& contra francos adiuuaret. qͥ
patrẽ suum occiderant. et de in¬
clita urbe exhereditauerant.
Non habebat refugium nͥ in solo
urbis opido: qm̃ iam tota eiui¬
cas francoꝵ subiacebat impio.
subuenires. ut te aut magnis
munerib ditaret: aut antiochiã
& uniuersum regnũ de te reciꝑet.
dem cibi ꝓmittõ quia si potes re¬
cuperare anciochiam: quod a te
illam suscipiã. omnẽq tͥ fidelitatẽ
faciã. Qͦdsi ñ potes. fugiendũ tͥ. ẽ.
& om̃ib hoĩb nr̃e natiõĩs. Non enĩ
eis sufficiet romania siue siRia.
neq chorozaim:
quoniã. ierosolimam
dicunt esse suam. regnũq dama¬
sci. Erant aũt ibi reges harum

Expanded text:
ejus amputaverunt; contoque inejus amputaverunt; contoque infigentes, quasi triumphi vexillum, ad castra deportaverunt. Erant autem castra illorum juxta Pontem Ferreum. Sensadolus autem filius regis Antiochiae nuper defuncti, ierat ad Corbanan, supplexque ad pedes illius corruit, rogans ut sui misereretur, et contra Francos adjuvaret, qui patrem ejus occiderant, et de inclyta urbe exhaereditaverant. Non habebat refugium, nisi in solo urbis oppido, quoniam jam tota civitas Francorum subjacebat imperio. subvenires, ut te aut magnis muneribus ditaret, aut Antiochiam et universum regnum de te susciperet. Idem tibi promitto, quia si potes recuperare Antiochiam, quod a te illam suscipiam, omnemque tibi fidelitatem faciam. Quod si non potes, fugiendum tibi est, et omnibus hominibus nostrae gentis. Non enim eis sufficiet Romania, sive Syria, neque Corozaim, quoniam Hierosolymam dicunt esse suam, regnumque Damasci. » Erant autem ibi reges harum
Abbreviated transcription (Latin):
rupe cauata. et quosdã ex suis
dimiserunt. qui eos quasi lacessi¬
rent inpugna. Cumq nr̃i tran¬
sirent insidias. fures de sius ca¬
uernis excierunt: eosq acergo
inuaserunt. Qui p̃ibant reuer¬
cuntur in occursum: celeremq¬
contra eos dirigunt cursum.
Qui cũ se dep̃hensos ẽẽ cognosee¬
rent. flexis in parcem frenis fu¬
ge tutelam sperauerunt conseqͥ.
sͦ nullatenus potuit inueniri.
RoGeRUS socios p̃mittit ante suos
uultus: & ipse parma post ter¬
gum reiecta creberrimos illoꝵ
sustinet ictus. Iamq pene euase¬
rat. iamq saluci ꝓxima loca te¬
nebat. cum ȩquuis illius solo pro¬
ruit: & cadenti inherens ipse ce¬
cidit. Qui nullomͦ releuari potu¬
it: qm̃ equi mole opp̃ssus fuit.
Heu quantus dolor stridorq
dentium cunc erat suꝑ muros
antiochiȩ: cum generosa francoꝵ
puꝰ es uideret inelitum militem
suũ rabidos canes ita discerꝑe.
cerant: cũ eum menbratim di¬
laniabant. Ad extremũ caput

Expanded text:
rupe cavata, et quosdam ex suis rupe cavata, et quosdam ex suis dimiserunt qui eos quasi lacesserent in pugnam. Cumque nostri transirent insidiarum locum, fures de cavernis suis exierunt, eosque a tergo invaserunt. Qui praeibant reveruntur in occursum, celeremqcontra eos dirigunt cursum. Qui cum se comprehensos esse cognoscerent, flexis frenis, fugae tutelam speraverunt consequi, sed nullatenus potuit inveniri. Rogerius socios praemittit ante suos vultus, et ipse parma post tergum rejecta, creberrimos illorum sustinet ictus. Jamque pene evaserat, jamque saluti proxima loca tenebat, cum equus illius solo proruit, et cadenti inhaerens ipse cecidit, qui nullo modo levari potuit, quoniam equi mole oppressus fuit. Heu! quantus dolor stridorque dentium tunc erat, super muros Antiochiae, cum generosa Francorum pubes videret inclytum militem suum rabidos canes tam atrociter terant, cum eum membratim dilaniabant. Ad extremum caput
Abbreviated transcription (Latin):
et sarraceni. curti & publicani.
& diuersarũ nationum alii mul¬
ti. De agulanis erant ibi tria
aduersantia timebant. Equi
eoꝵ uexilla & lanceas ferre asꝑ¬
nabant᷑: et in eos qui ferebant
nimia ira succendebantur. Cumq
hi iunum conuenissent: cursores
suos ante urbem direxerunt. qͥ
nrõs adbellum ꝓuocarent: et de
ciuitate exire suaderent. S nr̃i
qui de hesterno conflictu fatiga¬
ti erant: salubrius ẽẽ iudicaue¬
runt. incer menia remanere.
quã extra bella mouere. Illi uͦ
ꝑ campos & plana currendo nr̃os
ad bella ciebant: diraq conui¬
cia eis improperabant. Ianceas
et gladios in altum eiciebant:
here: disposuerunt ad castra re
meare. Quos cum reuerterentur. aber¬
insecutus est unus ex nr̃is Roge¬
Rus de barda uilla. cum aliis
trib armatis: sperantes quod
aliquid posset elicere abeis. Sed
ipsi nolebant cum parib certam̃¬
multa audierant enarrare: po¬
sueruntq insicdias post se sub

Expanded text:
et Sarraceni, Curti et Publicani, et Sarraceni, Curti et Publicani, et diversarum nationum alii multi. De Agulanis erant ibi tria adversantia timebant. Equi eorum vexilla et lanceas ferre aspernabantur, et in eos qui ferebant, nimia ira succendebantur. Cumque hi omnes in unum convenissent, cursores suos ante urbem direxerunt, qui nostros ad bellum provocarent, et de civitate exire suaderent. Sed nostri qui de hesterno conflictu fatigati erant, salubrius esse judicaverunt inter moenia remanere, quam extra bella movere. Illi vero per campos et plana currentes, nostros ad bella ciebant, diraque eis convicia improperabant. Lanceas et gladios in altum ejiciebant,here, disposuerunt remeare ad castra. Quos cum reverterentur, insecutus est unus ex nostris Rogerus de Bardavilla, cum aliis tribus armatis, sperantes quod aliquos possent elicere ab illis: sed ipsi nolebant cum paribus inire certammulta audierant enarrare, posueruntque insidias post se sub
Abbreviated transcription (Latin):
rata carius amplectuntur. Nox
interueniens litem diremit. et
diurno labori contulit mode¬
ramen: quia pugne ademit ne¬
cessitatem. s fessis dormiendi ñ
tribuit facultatem. Ubi enim
inter muros hostis ad est: nulla
requiescendi. facultas ẽẽ potest.
nerastinum. idest. fr̃ Nͥ. alii spo¬
liata cadauera mortuoꝵ extra
muros foris crahebant. alii de
turrib cum castellanis. iaculis
ꝙ sagitis decertaba. It.
ꝯgitur. ecce illi qͥ stabaNt
incurrib et muris emi¬
nus contemplant᷑ in mensã nu¬
bem agitati pulueris. De qua
diuersa sentientes. alii dicebant
constantinopolicanũ imperato¬
xilium: alii quod uerũ erat
agmina persarum. Sed qͥ pͥmi
ueniebant ut uiderunt urbẽ
antiochiȩ. inunum consedere.
p̃stolantes retro ueniens robur
sue militie. Erat aut̃ corbanam
pͥnceps militie regis ꝑsarũ: qui
ex longo tempore collegerat sibi
illud agmen diuersarum genti¬
um. Erant qͥdem ibi persȩ et
medi. arabes & curci. azimite

Expanded text:
rata charius amplectimur. Nox rata charius amplectimur. Nox interveniens litem diremit, et diurno labori contulit moderamen; quia pugnae ademit necessitatem, sed fessis dormiendi non tribuit facultatem. Ubi enim intra muros hostis adest, nulla requiescendi facultas esse potest. In crastinum, id est feria sexta, alii spoliata cadavera mortuorum extra muros foris trahebant, alii de turribus cum castellanis, jaculis et sagittis decertabant. gitur, ecce illi qui stabant in turribus et muris, eminus contemplantur immensam nubem agitati pulveris. De qua diversa sentientes, alii dicebant, Constantinopolitanum imperatoniebat; alii, quod verum erat, agmina Persarum. Sed qui primi veniebant, ut viderunt urbem Antiochiae, in unum consedere, praestolantes retro veniens robur suae militiae. Erat autem Corbanan princeps militiae regis Persarum, qui ex longo tempore collegerat sibi illud agmen diversarum gentium. Erant quippe ibi Persae et Medi, Arabes et Turci Azimitae,
Abbreviated transcription (Latin):
Unus camen insuꝑiori turris
fastigio remansit: cuius egregia
funera uniuersus nr̃oꝵ excercituᷤ.
unanimiter planxit. Ille eñĩ ut
uidit se solum ẽẽ derelictum.
tam̃ inse animũ gerens inuictũ.
ut ursus inter molosos cepit se
utrimq defendere. lapidesq et
cementũ de parietibus auelle¬
bat: & suꝑ illos qui eum impu¬
quabant ꝓiciebat. Tandẽ mil¬
e sagictis onustus ut uidit
qͥa mortem ñ euaderet. mortẽ
sibi accelerauit: qm̃ cum clipeo
& armis ubi turbã dentiorem
ẽẽ conspexrit. inmedium ꝓsiliuit.
suisq interfectorib tormencũ
fuit. Non est lingua carnis quȩ¬
ad plenum ualeat enarrare: qͦo
fraricoꝵ manus ibi ualuit pes¬
sumcdare. Et nisi castelli munici¬
pium tam forte fuisset. ipso die
uenturis calamitatib suoꝵ mag¬
num leuanen dñs p̃stitisset. Sed
uoluit d̾s ut urbs antiochena
difficulter adipisceret᷑: ut adep¬
ta carior haberetur. Citius enĩ
adquisita uilescunt: diu deside¬

Expanded text:
Unus tamen in superiori turris Unus tamen in superiori turris fastigio remansit, cujus egregia funera universus nostrorum exercitus unanimiter planxit. Ille enim ut vidit se solum esse derelictum, tamen in se animum gerens invictum, ut ursus inter molossos coepit se utrinque defendere; lapidesque et caementum de parietibus avellebat, et super ipsos qui eum impugnabant projiciebat. Tandem mile sagittis onustus, ut vidit od mortem non evaderet, mortem sibi acceleravit, quoniam cum clypeo et armis ubi turbam densiorem esse conspexit, in medium prosiluit, suisque interfectoribus tormentum fuit. Non est lingua carnis quae satis valeat enarrare quid Francorum manus ibi valuit pessundare, et nisi castelli municipium tam forte fuisset, ipso die venturis calamitatibus suorum magnum levamen Dominus praestitisset. Sed voluit Deus ut urbs Antiochena difficulter adipisceretur, ut adepta, charior haberetur. Citius enim acquisita vilescunt, diu deside
Abbreviated transcription (Latin):
Propterea contigit quia turci ir¬
ruentes contra turrẽ unus im¬
pellebat alium: nec retroire
erat facultas. nec in leua uel in
dextera ulli erat diuortiũ. Quot¬
qͦt impecus irruentium suꝑ nr̃os
impingebat. illi in lanceis. spicu¬
lis. & mucronib excipiebant. et¬
sic uulneratos ad cerrã ꝓiciebaqͥ
et ex eis illos qui turrĩ desubtus
moliebant᷑ effodere. ꝓsternebans
Sicq mortuus uiuo necem infere¬
bat. & cui in anima uita deerat
incorꝑe mors apparebat. In quo
conflictu boamyndus grauit᷑
sagittatus ẽ. infemore: nec iam
nisi claudicans ualebat incede¬
re. Sanguis ubertim de uulne¬
re cepit stillare: & cor nobilis¬
simi pͥncipis a uirtute pͥstina
cepit deficere. Qui nolens et in¬
uitus in alia turri retrocessit.
bellumq dereliquit. In eius in¬
firmitate alioꝵ uirtus corruit.
qm̃ unus quisq miserabilem
casum su ducis admodum in¬
doluit. Pugnam dimittunt.
turcis turrimq relinqunt.

Expanded text:
Propterea contigit quia Turci irPropterea contigit quia Turci irruentes contra turrim, unus impellebat alium, nec retroire erat facultas, nec in laeva nec in dextra ulli erat divortium. Quotquot impetus irruentium super nostros impingebat, illi in lanceis, spiculis et mucronibus excipiebant, et vulneratos ad terram projiciebant; et cum eis illos qui turrim desubtus moliebantur effodere, prosternebant, sicque mortuus vivo necem inferebat, et cui in anima vita deerat, in corpore mors apparebat. In quo conflictu Boamundus graviter sagittatus est in femore, nec jam nisi claudicans valebat incedere. Sanguis ubertim de vulnere coepit stillare, et cor nobilissimi principis a virtute pristina coepit deficere. Qui nolens et invitus, in aliam turrim retrocessit, bellumque dereliquit. In ejus infirmitate aliorum virtus corruit, quoniam unusquisque miserabilem casum sui ducis admodum doluit. Pugnam dimittunt, Turcos turrimque relinquunt.
Abbreviated transcription (Latin):
illius ad principes acculerunt
et balceum: balteiq p̾ciũ sexa¬
Pars magna fugiit incastrum
quod ciuitati imminet: quod
ica loci positione & natura mu¬
nitum ẽ: qͥa nullius machinȩ
artificium cimet. Illic enĩ est
mons urbi contiguus: cuius ca¬
cumen porrigitur ad sidera. qͦ
uix attingere possunt intuen¬
tium lumina: & de ip̃so pocest
circumspici tota regio. In eo con¬
fugiit numerosa multitudo tͣ¬
corum: habueruntq illuo solũ
receptaculum. Erat aũt huic
castro una turris nunium ui¬
cina. quã boami UNdus cũ suis
sacellitib iam obtinebat: illudq
castrum ꝑ eam impugnare pa¬
rabat. S illi resumptis uirib
turri satis eminentiores. sagit¬
tas et spicula instar grancdinis
desuꝑ immittunt. sic. qͦd nr̃i
minime licebat contra eos pugna¬
re: s se clipeis cooperiri & armis
bat. et hostis desuꝑ oppͥmebat:
quia ñ erat alia uia decertantiũ.
quã p̾stabat latitudo murorum

Expanded text:
illius ad principes attulerunt illius ad principes attulerunt et balteum; balteique pretium LXPars magna fugit in castrum quod civitati imminet; quod ita loci positione et natura munitum est ut nullius machinae artificium timeat. Illic enim est mons urbi contiguus, cujus cacumen porrigitur ad sidera, quo vix attingere possunt intuentium lumina. Et de ipso potest circumspici tota regio. In eum confugit numerosa multitudo Turcorum, habueruntque illud solum receptaculum. Erat autem huic castro una turris nimium vicina, quam Boamundus cum suis satellitibus jam obtinebat, illudque castrum per eam impugnare parabat. Sed illi resumptis viribus, turri, satis eminentiores, sagittas et spicula, instar grandinis, desuper immittunt, ita ut nostris minime licuerit contra eos pugnare, sed se clypeis cooperire, et armibat, et hostis desuper opprimebat, quia non erat alia via decertantium, quam praestabat latitudo murorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui indomib sopiebantur soni¬
tu clamoris exciti scire gestien¬
tes qͥd hoc ẽẽt. cum foris exirent
non reuertebant᷑: qm̃ gladios
inueniebant paratos: quib exci¬
piebantur. Qui xp̃iam erant kir¬
rieleyson. & alias d̾o laudes ꝑso¬
nabant: ut ꝑhoc scilicet nr̃is in¬
nocesceret. quia non turci sed
cep̃iani erant. Passim sternunt᷑
placee ciuitatis corporib mori¬
entium: qm̃ cunc nullus eoꝵ re¬
sistebat. s querebant om̃s laci¬
bula & fuge p̾sidium. Nulli
honor impendit᷑: pueri cum pu¬
cum iuuenibus. matres quoq
cũ filiab incerficiuntur. Qui
fugere poterant ꝑportas exibars:
mortẽ tamen minime euadentes.
quia inmanib de castris uenien¬
tium incidebant. Gontigit aũt¬
ut et interfugientes cassianus
rex & dñs ciuitatis. uilib pan¬
nis obsitus euaderet: & in t̾ram
trancredi fugiendo ꝑueniret.
Sed malo sui inforcumo armenii
eum cognouerunt: et ei ilico cer¬
uicem amputauerunt. & caput

Expanded text:
Qui in domibus sopiebantur soniQui in domibus sopiebantur sonitu clamoris excitati, scire gestientes quid hoc esset, cum foras exirent, non revertebantur, quoniam gladios inveniebant paratos quibus excipiebantur. Qui Christiani erant Kyrie eleison, et alias Deo laudes personabant, ut per hoc scilicet nostris innotescerent, quod non Turci, sed Christiani essent. Passim sternuntur plateae civitatis corporibus morientium, quoniam tunc nullus eorum resistebat, sed quaerebant omnes latibula et fugae praesidium. Nulli honor impenditur, pueri cum puenibus, matres quoque cum filiabus interficiuntur. Qui fugere poterant per portas exibant, mortem tamen minime evadentes, quia in manus de castris venientium incidebant. Contigit autem ut inter fugientes Cassianus rex et dominus civitatis, vilibus pannis obsitus evaderet, et in terram Tancredi fugiendo perveniret. Sed malo sui infortunio Armenii eum cognoverunt, et ei illico cervicem amputaverunt, et caput
Abbreviated transcription (Latin):
UES
siquid ex fide per fidem ꝓmitti¬
tis: absq ulla contradictione
ꝑficite. Nulla hunc memoria
fraterne mortis. nulla uis dolo¬
ris. nulla instigatio meroris
auertere potuit a ꝓmisse fidi sta¬
bilitate: magisꝙ ualuit apuo
ips ũ fidi pactio. quam duoꝵ
germanorum diri cruciatus
interemptio. Et sullud antiquũ
ꝓblema sansonis inmediũ uolu¬
mus acdducere. huic ȩquipollens
possumus ꝓponere. Sanson ait.
De comedente exiuit cibꝰ: et de for
ti dulcedo. Nunc uͦ de infideli
ꝓcessit fides: & de extraneo fami¬
liaris et integra dilectio. At ne
fastidiosam uideam᷑ facere digres¬
sionem: ad inceptã redeamus
historte ꝓpositionem. Quarto
antiochie introierunt: & more
gladii de suis eam inuasoribus
uindicauerunt. Fulcheraus et
sui complices qui cũ eo murũ
ascenderant. turres undiq in¬
uadebant. & in cautos uigiles
somnoꝙ solucos spiculis gladiisq
confodiebant: et de summo illa¬
rum fastigio. ad terram ꝓiciebar.

Expanded text:
es, si quid ex fide per fidem promittitis, absque ulla contradictione perficite. Nulla hunc memoria fraternae mortis, nulla vis doloris, nulla instigatio moeroris avertere potuit a promissa fidei stabilitate; magisque valuit apud ipsum fidei pactio quam duorum germanorum diri cruciatus interemptio. Et si illud antiquum problema Samsonis in medium volumus adducere, huic aequipollens possumus proponere. Samson ait: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo . Nunc vero de infideli, processit fides, et de extraneo, familiaris et integra dilectio. At ne fastidiosam videamur facere digressionem, ad inceptam redeamus historiae propositionem. Quarto Antiochiae introierunt, et in ore gladii de suis cam invasoribus vindicaverunt. Fulcherius et sui complices, qui cum eo muros ascenderant, turres undique invadebant, et incautos vigiles somnoque solutos, spiculis gladiisque confodiebant, et de summo illarum fastigio ad terram projiciebant.
Abbreviated transcription (Latin):
sancio. Garnes asinoꝵ. equorum.
cameloꝵ. boum. bubalorum con¬
sumebantur. insuꝑ & eoꝵ coria
conco quebantur. Matres filios
inopia lactis clausis oculis pal¬
pitabant. Quadã die corbanam
incitauit nr̃os ad p̃lium. scilicet
extra urbem abilla parte inqua
erat castellum: s milites & equi
fame cruciati du non potuert̾
sufferre ueloces impetus illorum.
Conglobati igit᷑ inunum nr̃i ad
ciuitatem regredi salubrius ẽẽ¬
intellexerunt: s oppressi aturcis
portam nimis angustam reppere¬
runt. intantum quod qͥdam ibi
usq ad mortem atcriti sunt. Sicq
fiebat pugna incus & exterius:
nec dabatur ulla quies nr̃is fame
ꝑeuntibus. Propter hec et his si¬
milia aliqui de nr̃is militib im¬
moderate ꝑterriti. fuga in ipsa nocᷤᷤ
te lapsi sunt. funib ad ꝓpugnacu¬
la ligatis : quib manu̾s suas om̃i¬
no decoriauerunt. & sic ad mare
pedib tetenderunt. Quo ꝑueni¬
entes. dixerunt nautis ut fuge¬

Expanded text:
santio. Carnes asinorum, equorum, santio. Carnes asinorum, equorum, camelorum, boum, bubalorum consumebantur, insuper eorum coria concoquebantur. Matres filios inopia lactis clausis oculis palpitabant. Quadam die Corbanan incitavit nostros ad praelium, scilicet extra urbem, ab illa parte in qua erat castellum; sed milites et equi fame cruciati, diu non potuerunt sufferre veloces impetus eorum. Conglobati igitur in unum, nostri ad civitatem regredi salubrius eintellexerunt, sed oppressi a Turcis, portam nimis angustam repererunt, in tantum quod quidam ibi usque ad mortem attriti sunt. Sicque fiebat pugna intus et exterius, nec dabatur ulla quies nostris fame pereuntibus. Propter haec et his similia aliqui de nostris militibus immoderate perterriti, fuga in ipsa nocte elapsi sunt, funibus ad propugnacula ligatis, quibus manus suas omnino decoriaverunt, et sic ad mare pedibus tetenderunt. Quo pervenientes dixerunt nautis, ut fuge
Abbreviated transcription (Latin):
ebant. noui recentesq subibaN.
Sicq nouis iugiter suꝑuenienti¬
b uirtus illoꝵ crescebat: nr̃oꝵ
uero cotidiana lassitudine de¬
ficiebat. Nulla enĩ quies erat.
nec arma deponebant: s in ꝓ¬
cintu milicie semꝑ erant. Telis
& sagittis platee ciuitatis im¬
pediebant᷑: et tecta domorum
onerabantur. Om̃i die ance castel¬
lum fit noua congressio: multoti¬
ensq fiebat nr̃oꝵ ipsorumq una
cõmixtio. De nr̃is camen do ꝓte¬
gente pauci moriebant᷑. de illis
uero cateruatim perimebantur.
Et dum sic tempus ꝓlabit᷑. fames
om̃i hoste crudelior nr̃os inuadit.
uiresq eoꝵ de die indiem accenu¬
auit. Uultus marcescunt. bra¬
chia deficiunt: & cremula ma¬
nus uix terre uellicat herbas. et
frondes arborum. & radices ua¬
porum siluestrium. Nec omĩa co¬
cur. Crus asiniꝰ. lxͣ. solidis compa¬
rabatur: & qui emebat dissipator
substantiȩ non estimabatur. Pa¬
nis paruus adp̃ciabatur uno bi¬

Expanded text:
ebant, novi recentesque subibant. ebant, novi recentesque subibant. Sicque novis jugiter supervenientibus virtus illorum crescebat; nostrorum vero quotidiana lassitudine deficiebat. Nulla enim quies erat, nec arma deponebant; sed in procinctu militiae semper erant. Telis et sagittis plateae civitatis impediebantur, et tecta domorum onerabantur. Omni die ante castellum fit nova congressio, multotiesque fiebat nostrorum et ipsorum una commistio; de nostris tamen Deo protegente pauci moriebantur; de illis vero catervatim perimebantur. Et dum sic tempus prolabitur, fames omni hoste crudelior nostros invadit, viresque eorum de die in diem attenuavit. Vultus marcescunt, brachia deficiunt, et tremula manus vix terrae vellicat herbas, et frondes arborum, et radices vaporum silvestrium. Haec omnia cotur. Crus asini sexaginta solidis comparabatur, et qui emebat dissipator substantiae non aestimabatur: Panis parvus appretiabatur uno by
Abbreviated transcription (Latin):
lum hoc colligere cȩpisti. solliei¬
ta indagatione ꝑserutata sum
quȩcumq michi possunt uent᷑a
p̃dicere. & consonant quia nul¬
lus xp̃ianos omĩno poterit supe¬
rare. Cum astrologis siderum
cursus . uii. scilicet planetas. et
xxii. signa sapienter contempla¬
ta sum. et qͥd qͥd phisiculari pot̾
cum aruspicib excis & armis
pecudum. Cum sortilegis sortes
temperaui. & omĩa inunũ con¬
cordant. gentiq francoꝵ uicto¬
riȩ citulos ꝓnuntiant: et necem
tibi sicut dixi superius intentats.
Tunc ille. mater inquit cessa abhis
de cetero: quia cum francis pug¬
nabo quam citius potero. Illa
uidens quod nil ꝓficeret. nondiu
morata quo uen̾erat rediit: se¬
cumq reportauic. quicqͥd spoli¬
orum adipisci potuit.
inurbe gesta sunt aliquid refe¬
ramus. Turcis libera facultaserat
intrandi castellum & exeundi.
nr̃osq die noctuq iaculando
ꝙ sagittando adbella ciebant.
et cum certantium uires defici¬

Expanded text:
lum hoc colligere coepisti, sollicilum hoc colligere coepisti, sollicita indagatione perscrutata sum, quicunque mihi possunt ventura praedicere, et consonant, quod nullus omnino Christianos poterit superare. Cum astrologis siderum cursus, septem scilicet planetas, et duodecim signa sapienter contemplata sum, et quidquid physicaculari potest cum aruspicibus, extis et armis pecudum, cum sortilegis sortes temperavi, et omnia in unum concordant, gentique Francorum victoriae titulos praenuntiant, et necem tibi, sicut dixi superius, intentant. » Tunc ille: « Mater, inquit, cessa ab his de caetero, quia cum Francis pugnabo quam primum potero. » Illa videns quod nil proficeret, non diu morata unde venerat rediit, secumque reportavit quidquid spoliorum adipisci potuit. in urbe gesta sunt, aliquid referamus. Turcis libera facultas erat intrandi castellum, et exeundi, nostrosque die nocteque jaculando et sagittando ad bella ciebant, et cum certantium vires defici
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ualere. S dic mͥ mater mea un¬
de nosti qͦd uinci debemus in hac
pugna. & quod mori debeo. ñ hic
sed antequam transeat annus. mo¬
fines nrõs sit possessura: Cui mat
ait. N cencum annis & infra m¬
uenerunt patres nr̃i insacris dem
responsis. et uisortib & diuinati¬
onib suis. & animalium extis. qͦͥl
xp̃iana gens suꝑ nos eẽt uentura.
nosq uictura. Concordant iqiꝰ
suꝑ hoc aruspices. magi. ꝙ arioli
et numinũ nr̃oꝵ responsa. et
ꝓpħarum dicta. inquib dicit᷑.
A solis ortu & occasu. ab aquilone
et mari erunt termini ur̃i: &
nullus stabit contra uos. Ere h¬
mus quia hoc cocũ uenturum ẽ
sed nescimus si nunc. uel inparims
est: s qͥa ꝓpe quib dam nr̃orum
uidet᷑. quia hoc assidue rerum
mundi riunȩ p̃signant. & astroꝵ
intuitus p̃nunciant. De hoc siqͥ¬
dem p̃lio quod commissurus es
dicam tibi ueritatem. & de morte
tua quam inde habeo noticiam.
Exequo milites ad patrandũ bel¬

Expanded text:
praevalere. Sed dic, mater mea, unpraevalere. Sed dic, mater mea, unde scis quod vinci debeamus in hac pugna, et quod mori debeo non hic, sed antequam transeat annus, moana fines nostros sit possessura? » Cui mater ait: « A centum annis et infra invenerunt patres nostri in sacris deorum responsis, et in sortibus et divinationibus suis et animalium extis quod Christiana gens super nos esset ventura nosque victura. Concordant itaque super hoc aruspices, magi, arioli, et numinum nostrorum responsa, et prophetarum dicta, in quibus dicitur: A solis ortu et occasu, ab aquilone et mari, erunt termini vestri, et nullus stabit contra vos. Credimus, quia hoc totum venturum est, sed nescimus si nunc vel in proximo est, sed prope quibusdam nostrorum videtur, quia hoc assiduae rerum mundi ruinae praesignant, et astrorum intuitus praenuntiavit. De hoc siquidem praelio quod commissurus es, dicam tibi veritatem, et de morte tua quam inde habeo, notitiam. Ex quo milites ad patrandum bel
Abbreviated transcription (Latin):
scirem meipsum interire. Tunc
mater cristior effecta. iterũ filio
suo dixit. Scio quia pugnabis.
s modo ñ morieris: seo ancequã
transeat annus hac uita dececdes.
Modo es inom̃i regione orientali
fama laudabili p̾ditus. in aula
regis ꝑsarum nulli sed̾s: eũ aũt
mõdo uictus fueris: iuxta que
nunc tibi ẽ głam. ingloriosui
eris. Quanto enĩquisꝙ oeteros
antecellit. tantomagis sordescit.
si turpiter ruit. Nunc uͦ om̃i flo¬
re orientalium regum ac diuicũ
stipatus. tanta innumerabiliũ
sacellitum caterua uallatus. si
superatus eris. cumquo ulterus
pari aut impari numero decer¬
cabis: Tu quiolim cũ paucis
multos solebas infugam conuer¬
tis ut canem lepores p̃cursare.
Tunc filius ire impatiens. uerba
matris diutus ferre ñ potuit.
s ea interrumpens ait. Ut qͥd
mater aerem concitas manib
uerbis. nosq ad fastidium ꝑtrahis
sermonib imperitis: Nulla uir¬
tere: nec ualet alter exereitus nr̃s

Expanded text:
scirem meipsum interiturum. » Tunc scirem meipsum interiturum. » Tunc mater tristior effecta, iterum filio suo dixit: « Scio quia pugnabis, et modo non morieris, sed antequam transeat annus, de hac vita discedes. Modo es in omni regione orientali fama laudabili praeditus; in aula regis Persarum nulli secundus, cum autem modo victus fueris, juxta quae nunc tibi est gloria, ingloriosus eris. Quanto enim quisque caeteros antecellit, tanto magis sordescit, si turpius ruit. Nunc vero omni flore orientalium regum ac divitum stipatus, tantorum innumerabilium satellitum caterva circumdatus, si superatus eris, cum quo ulterius pari aut impari numero decertabis? Tu qui olim cum paucis multos solebas in fugam vertis ut canem lepores praecursare. » Tunc filius, irae impatiens, verba matris diutius ferre non poterat, sed ea interrumpens ait: « Ut quid mater aerem concitas inanibus verbis, nosque ad fastidium pertrahis sermon bus imperitis? Nulla virtere, nec valet alter exercitus nostro
Abbreviated transcription (Latin):
aut insanis: aut furiis infernali¬
b exagittaris. Quis tibi inquit¬
dixit. qͥa gens ista non pot̾ exter¬
minari: Plures mecũ sunt op¬
cimates et admiraldi: quã sint
mater. HyGo eorum uexillari¬
us. et apuliensis boaonNdus.
& glacdiator G̃odefridus. sunt
ipũ dii eoꝵ: Nonne sicut et nos
aluntur temporali cibo: Nonne
eorũ caro sicut & nr̃a pocest in¬
cidi ferro: Ad hec mater respon¬
dit. Nonsunt dii quos cu nomi¬
nas. s homines. et milites dei
excelsi: qui dat eis animos. exag¬
gerat uires. & reddit magnam¬
mos. sicut ipse ꝑꝓpħam loquit᷑
dicens. ꝑsequetur unus de ur̃is
mille. et duo fugabunt decem
milia. quod et iam in his ex ꝑtũ
est. qui nrõs fugauerunt de cota
romania. Propterea fili contestor
moueas contra eos bellum. Scul¬
tum ẽ eñi ut superius dixi contra fu¬
omnipotentẽ seuire: & ingencem
suam debachare. Et responcdit
ri. noli crebris gemitib anxiari.
qm̃ nulla arte. nullo ingenio

Expanded text:
aut insanis, aut furiis infernaliaut insanis, aut furiis infernalibus exagitaris. Quis tibi dixit, quod gens ista non potest exterminari? Plures mecum sunt optimates et admiraldi, quam sint mater: Hugo eorum vexillarius, et Apuliensis Boamundus, et gladiator Godefridus sunt ipsi dii eorum? Nonne sicut et nos aluntur temporali cibo? Nonne eorum caro sicut et nostra potest incidi ferro? » Ad haec mater respondit: « Non sunt dii quos tu nominas, sed homines, et milites Dei excelsi, qui dat eis animos, exaggerat vires, redditque magnanimos, sicut ipse per prophetam loquitur dicens: Persequetur unus de vobis mille, et duo fugabunt decem millia : quod jam in his expertum est, qui nostros fugaverunt de tota Romania. Propterea, fili, contestor ineas contra eos bellum. Stultum est enim, ut superius dixi, contra Omnipotentem saevire, et in gentem suam debacchare. » Et respondit ri, noli crebris gemitibus anxiari; quoniam nulla arte, nullo ingenio
Abbreviated transcription (Latin):
et .5. m .d.c. formidolosum est
contra hunc conflictum inire.
qui gladium suũ sic nouit acue¬
re. acucum mnebriare: in ebriato
carnes macerare. Fili. pharaonẽ
regem egypti. quis submersit
inmari rubro cum om̃i exercitu
suo: Quis exhereclitauit seon re¬
gem amorreoꝵ. & os regem basã.
et om̃ia regna canaam. & decdit
suis inhereditatem: Ipse idem
d̾s ostendit. quanto amore dili¬
gat ppłm suum. qͦntaq tutela
circumuallet eum: cum dicit.
Ecce ego mittã angłm meũ qui p̃¬
cedat te & eustodiat semꝑ. obser¬
ua et audi uocẽ meam. & inumi
eus ero immicis cuis: et odienceᷤ
te affligam. & p̃cedet te angłs
m̃s. Genci nr̃ȩ iratus ẽ d̾s ille. qͥa
nec audiorUs uocem eius. nec
facimus uoluntatem: & iccirco
de remotis partib occidentis exci¬
cauit mnos gentem suã. deditq
eti uniuersam terrã hanc imposses¬
sionẽ. Non ẽ qui eam possit eis auer¬
tere: ñ est qͥeam ualeat amplius
excerminare. Post hec inquit fili¬
us matri sue. Credo mater quia

Expanded text:
es . Formidolosum est contra hunc conflictum inire, qui gladium suum novit sic acuere, acutum inebriare, inebriato carnes macerare. Fili, Pharaonem regem Aegypti quis submersit in mari Rubro, cum omni exercitu suo? Quis ejecit Sehon regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan, et omnia regna Chanaan, et dedit suis in haereditatem? . Ipse idem Deus ostendit quanto amore diligat populum suum, quantaque tutela circumvallet eum, cum dicit: Ecce ego mittam angelum meum, qui praecedat te, et custodiat semper. Observa et audi vocem meam, et inentes te affligam, et praecedet te angelus meus . Genti nostrae iratus est Deus ille, quia nec audimus vocem ejus, nec facimus voluntatem, et idcirco de remotis partibus occidentis excitavit in nos gentem suam, deditque ei universam terram hanc in possessionem. Non est qui possit eam avertere; nec est qui eam valeat amplius exterminare. » Post haec inquit filius matri suae: « Credo, mater, quod
Abbreviated transcription (Latin):
et ita interempti sunt: O impera¬
tor. certissime scias. quia si curci
nrõs occiderunt: pauci de ipsis re¬
manserunt. Propterea ne paueas
illuc ire. quia antiochiam pot̾is¬
re habere. Imperator quidẽ consi¬
lio illius noluit assensum p̃bere:¬
bulgarieq loca p̃cepit deuastare.
ut si curci in partes illas deuenirens.
nichil penitus inuenirent. Cum
illo pariter & ipse uuido et illi
qui cũ ipso imperatore ierant.
reuersi sunt: quia ultra ire non
p̃sumpserunt. Sic igit᷑ nr̃i om̃s
humano solatio destitutisunt.
et gladio & penuria indesinen¬
ter decercaueruNt
EXPLET LBER SEXTUS
INCIPIT SEPTINUS.

Expanded text:
et ita interempti sunt? O imperaet ita interempti sunt? O imperator, certissime scias, quia si Turci nostros occiderunt, pauci de ipsis remanserunt. Propterea ne paveas illuc ire, quia Antiochiam recipere poteris. » Imperator consilio illius noluit assensum praeberBulgariaeque loca praecepit devastare, ut si Turci in partes illas pervenirent, nihil penitus invenirent. Cum ipso pariter et ipse Wido, et illi qui cum ipso imperatore ierant, reversi sunt; quia ultra ire non praesumpserunt. Sic igitur nostri omni humano solatio destituti sunt;cum gladio et penuria indesinenter decertaverunt. EXPLICIT LIBER SEXTUS. INCIPIT LIBER SEPTIMUS.
Abbreviated transcription (Latin):
quam rer aut imperator aut
potens dñs familiam suã ita per¬
les tuus. aut peregrinus tuus:
OboamuNde honor aliorum di¬
uitũ. corona sapientium. gloria
militũ. solamen desolatorum:
robur militie. et totius mundi
decus insigne. ut quid tale tibi¬
infortunium contigit: qͦd curcoꝵ
delubrio subiaceres: Euheu. cur
michi concessum ẽ uiuere post te:
Quȩ michi de cetero lux grata. que
species amena. que gloria delecta¬
bilis. quȩ uita iocunda. ce mini¬
si uerum ẽ: quod iste nugacissimꝰ
& fugitiuus comes attulit. quid
amplius erit de uia sepulcri tui:
Ut quid ita occisi sunt. quasi non
haberent dñm serui tui: O Bo¬
aorunde. ubi ẽ illa fides quam
semꝑ habuisti. insaluatore cuo
et egregii milites qui mecũ tanca
cantorumq funera lugetis. quis
ꝑfecꝰte credere potest. quod tanta
militia sic perierit: Procerto si
in medio campo ab om̃i orientali
tur. Nunc uero & ciuitatẽ habe¬
bant. inqua se defendere pocerañ.

Expanded text:
quam rex, aut imperator, aut quam rex, aut imperator, aut Dominus familiam suam ita perles tuus aut peregrinus? O Boamunde, honor aliorum ducum, corona sapientum, gloria militum, solamen desolatorum, robur militiae, et totius mundi decus insigne, cur tibi tale infortunium contigit, ut Turcorum ludibrio subjaceres? Heu, heu! cur mihi concessum est vivere post te? quae mihi posthac lux grata, quae species amoena, quae gloria delectabilis, quae vita jucunda, te minisi verum est quod iste nugacissimus et fugitivus comes attulit, quid amplius erit de via sepulcri tui, quae causa ita occisi sunt, quasi dominum non haberent servi tui? O Boamunde, ubi est illa fides tua, quam semper habuisti in Salvatore tuo et egregii milites, qui mecum tanta tantorumque funera lugetis, quis perfecte credere potest, quod tanta militia sic perierit? Pro certo si in medio campo ab omni orientali tur. Nunc autem et civitatem habebant, in qua se defendere poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
aut in ꝓacimo om̃s morietur:
Tu aut᷑ reuerende imperator. si
nr̃o credis consilio ulterius non
ꝓgredieris: sed ad urbem tuã
na ens potestas ulla ualeat sub¬
uenire: sed si illuc ieris cũ tuo
exercitu poteris introire. His
auditis sermonib imperator
ualde tristis efficitur. & quod
sibi dixcerat insecreto: principi¬
bus suis ac magistracib ꝓpalauit
inaꝑto. Om̃s contristantur.
nr̃oꝵq funera lacrimantur¬
Rat ibi quidam miles no¬
mine Wido: qui ꝑ militiã
erͣat: multumq boamundo fami¬
liaris exciterat. Qui cum hoc au¬
disset. ita indoluit: quo¬
quod
acsi morcuus eẽt inter¬
ram corruit. Et cum resumpto
spũ ab illa mentis alienatione
reuerteretur. flere immoderate
cepit: genasq unguib sulcando¬
crines manib decerpendo. om̃s¬
cogebat adluctum dicebatq.
Od̾s ommipotens ubi ẽ uirtus tua.
Si omĩpotens es. cur hoc fieri con¬
sensisti.: Nonne erant hi & mi¬
lites tui et peregrini: Quis un¬

Expanded text:
aut in proximo omnes morientur? aut in proximo omnes morientur? Tu autem, reverende imperator, si nostro credis consilio, ulterius non progredieris, sed ad urbem tuam na eis potestas ulla subvenire; sed si illuc ieris cum tuo exercitu poteris interire. » His auditis sermonibus imperator valde tristis efficitur, et quod ei dixerat in secreto, principibus suis ac magistratibus propalavit in aperto. Omnes contristantur, nostrorumque funera lacrymanturrat ibi quidam miles, nomine Wido, qui per militiam erat, multumque Boamundo familiaris exstiterat. Qui cum hoc audisset, ita indoluit, quod ac si mortuus esset, in terra corruit. Et cum resumpto spiritu ab illa mentis alienatione reverteretur, flere immoderate epit, genasque unguibus sulcandocrines manibus decerpendo, omcogebat ad luctum, dicebatque: « O Deus omnipotens, ubi est virtus tua? Si omnipotens es, cur haec fieri consensisti? nonne erant et milites tui et peregrini? Quis un
Abbreviated transcription (Latin):
capta fuisset graui infirmitate
detentus ẽ : et ad qͦddam castrũ
quod suum erat secessit: cui nom̃
alexandreta fuit. Hic ut a fugi¬
entib audiuit hanc de nr̃is rela¬
tionem: occulte montana urbi
p̾minentia ascendit. ut uideret
quidnam eẽt: utrum ne relacio
uera fieret. Sed innumerabilia
turcoꝵ tentoria alonge consperit.
nr̃osq inter urbem inclusos ẽẽ
dephendit: ꝑterritus timore au¬
fugit: & ad castrum suũ remeans
funditus eum exspollauit. et sie
uersus constantinopolim ȩquitari
cepit. Illi uero qui murbe obside¬
bantur. summo desiderio eius¬
aduentum p̾̃stolabantur: putan¬
tes quod imperatorem secũ adou¬
ceret. & cum eo reb necessariis
succurreret. At ipse indiuersũ
tendens ut ad philomenã uenit.
imperatorem ibi inuenit: eiq se¬
ereta allocutione dixxit. Dñe un
ad huc turci possident: innume¬
ra curcoꝵ agmina eos deforis ob¬
sident. & qui in castello sunt int
oppugnant. S quid suꝑ his restat.
nisi quia aut iam mortui sunt.

Expanded text:
Antiochia, gravi infirmitate detentus est; et ad quoddam castrum, quod suum erat, secessit, cui nomen Alexandreta fuit. Hic a fugientibus audivit hanc de nostris relationem, montana urbi praeeminentia ascendit, ut videret quidnam esset, utrumne relatio vera fieret. Sed innumerabilia Turcorum agmina a longe conspexit, nostrosque intra urbem inclusos esse deprehendit; et perterritus timore, aufugit, et ad castrum suum remeans funditus exspoliavit, et sic versus Constantinopolim equitare coepit. Illi vero qui in urbe obsidebantur, summo desiderio adventum ejus praestolabantur, putantes quod imperatorem secum adduceret, et cum eo rebus necessariis succurreret. At ipse in diversum tendens, ut ad Philomenam venit, imperatorem ibi invenit, eique secreta allocutione dixit: « Domine uperest adhuc Turci possident, innumera Turcorum agmina eos de foris obsident, et qui in castello sunt intus oppugnant. Sed quid super his restat, nisi quia aut mortui jam sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
& Boamundum colloquiũ habu¬
erunt. Quib miniine conciliatis.
om̃s principes antiochiam reuersi
sunt: & comit̾e & uiam dimisert̃.
Remanserunt autẽ cũ comite non
solum sui sed & multa iuuentus.
cui merat ardor uiam ꝑficiendi.
Ipse igit᷑ plus in dño confidens quã
inprincipib: ad orarraor ubi
eum peregni prestolabant᷑. ẽ. re¬
uersus: fuitq dolor magnus inom¬
ni exercitu xp̃ianoꝵ. de dissensi¬
one principũ. Om̃s quidẽ noue¬
rant quia pura iustitia cũ Rai¬
mundo erat. nec ullus amor aut
ambitio eum ad indebitũ declina¬
re poterat. Qui tam̃ ut uidit quia
Sepulchri. ad modũ indoluit. et
discaltiatis pedib a marRa usq ca¬
pharda ꝑuenit. Ibi quatuor dieb
ꝑ endinatis: cum principes iterũ
conuenirent. & de eade re uerbo¬
rũ conflictus haberet᷑: dixit co
negastis. propt̾ amorem di. osten¬
dite michisi sine ꝑuirio possum
cum Boamundo sicut requirit
pacificari. aut si aliter fieri ñ po¬

Expanded text:
et Boamundum colloquium habuet Boamundum colloquium habuerunt. Quibus minime conciliatis, omnes principes Antiochiam reversi sunt, et comitem et viam dimiserunt. Remanserunt autem cum comite non solum sui, sed et multa juventus, cui inerat ardor viam perficiendi. Ipse igitur plus in Domino confidens, quam in principibus, ad Marram, ubi eum peregrini praestolabantur est reversus, fuitque dolor magnus in omni exercitu Christianorum de dissensione principum. Omnes quidem noverant quod pura justitia cum Raimundo erat, nec ullus amor aut ambitio eum ad indebitum declinare poterat. Qui tamen ut vidit quod sepulcri, admodum indoluit, et discalceatis pedibus a Marra usque Capharda pervenit. Ibi quatuor diebus perendinatis, cum principes iterum convenirent, et de eadem re verborum conflictus haberetur, dixit comnegastis propter amorem Dei, ostendite mihi an sine perjurio possum cum Boamundo, si requirit, pacificari; aut si aliter fieri non po