comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnuntiatur. ad ꝓuocationis remedi¬
um oportet ꝯfugere. Item siplures
uidices dati fuĩnt: ⁊ unus tm̃ exhis ꝓ¬
nuntiasse ꝓponitur. ñ uidetur appellã¬
di necessitas fuisse. cum sententia fir¬
mitate iure ñ steneat. Item cum cer¬
gestum uid̃tur firmitatem ñtem.⁊ sñ
appellatione pot̃ rescindi. Venales qͦq
sententias. q̃ in mercede acorruptis ui¬
dicibus pferuntur: ⁊ citra int̃posite¬
prouocationis auxilium. infirmas

Expanded text:
atur, ad provocationis remedium oportet confugere. Item si plures iudices dati fuerint et unus tantum ex his pronunciasse proponitur, non videtur appellandi necessitas fuisse cum sententia firmitatem iuris non teneat. Item quod cgestum videtur, firmitatem non tenet et sine appellatione potest rescindi. Venales quoque sententias, que in mercede a corruptis iudicibus proferuntur et circa interpositprovocationis auxilium, infirmas
Abbreviated transcription (Latin):
mouebitur. sunt ⁊̃ quoꝵ appellanoẽs
ñ recipiuntur. non enĩ pot̃ recipi eius
appellatio: qui pꝯtumatiam absens. cũ
adagendam causam negotio pͥus sum¬
mitim ꝑscrutato uocatus eẽt ꝯdẽpna¬
tus ẽ. Nullus ⁊̃ homicidaꝵ. ueneficoꝵ
Maleficior. adultõꝵ. Itemq eoꝵ ꝗma¬
infestam uiolentiam cõmiser̃. argumntiᷤ
uitium scelusq ꝯfessus. ñ audiatur ap¬
pellans.⁊ hoc innotatoriis. Inoccuttis
autẽ si testib productis. instrum̃tis
ritus: ꝯtra se aliquid dixerit prouocã¬
di licentia ei ñdnegatur. ¶ Nulli qͦ
afficialium a sententia ꝓprinudicis.
puocatio tribuatur. nisimeo tm̃ negõ¬
quod ip̃e ciuiliratione suꝑ patͥmonio
forte ap̃aprium iudicem inchoauerit.
latum aut tributum exposcitur: aut
Dublici. uł ⁊̃ priuati debiti euidentis. atq¬
exclusa: necessarioutumacem uigor ix¬

Expanded text:
m est. Sunt etiam quorum appellationes non recipiuntur. Non enim potest recipi eius appellatio, qui per contumaciam absens, cum ad agendam causam, negotio prius summatim perscrutato, vocatus esset condemnatus est. Nullus enim homicidarum, veneficorum, maleficorifestam violentiam commiserunt, argumentis vitium scelusque confessus audiatur appellans. Et hoc in notoriis. § 13. In occultis autem: Si, testibus productis, instrumentisritus contra se aliquid dixerit, provocandi licentia ei non denegatur. § 14. Nulli quoque officialium a sententia proprii judicis provocatio tribuatur, nisi in eo tantum negotio, quod civili ratione super patrimonio forte apud proprium judicem inchoaverit. latur aut tributum exposcitur, aut publici, vel etiam privati debiti evidentis etur, ut necessario in contumacem vigor iu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriam causam : cuius emolum̃tum. uł
dannum adaliquem suo noĩe ꝑtinet.
Si adũsus absentem fuĩt ꝓnuitiatum:
biduum.uł treduum: exquoquis scit
cõputandum ẽ. ñ ex quo ꝓnuntiatũ est.
quod autẽ dicitur absentem posse ꝓuo¬
care ex quo sit: sic accipimus. Siñ incaus
ꝑprocuratorem defensus ẽ.Namfiille ñ
ꝓuocauit: difficile ẽ. ut hie audiatur.

Expanded text:
propriam causam, cuius emolumentum vel propriam causam, cuius emolumentum vel damnum ad aliquem suo nomine pertinet.Si aduersus absentem fuerit pronuntiatum, biduum uel triduum ex quo quis scit, computandum est, non ex quo pronuntiatum est. quod autem dicitur absentem posse pro‹uo›care ex quo scit, sic accipimus, si non in causa per procuratorem defensus est: nam si ille non prouocauit, difficile est, ut hic audiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
satio ñadmittitur. Si forte post senten¬
tiam statim dictam: copiam sui ñ fecerit.
i quipronuntiauit ut fieri assoli. dicen¬
dum ẽ nichil nocere appellationi.nam
ubi pͥmum eius copiam habuĩt. potrrit
Si conditio hore efficit. ut se recipetꝰ: si
forte dicta sit sententia iam suppna ho¬
ra.utiq ñuidebitur se subtraxisse. adeum¬
di autẽ facultatem semꝑ accipimus. si ĩ
publico sui copiam fecerit. Cetm̃ siñ fecĩt
an imputetur alicui quod addomũ ciu
ñ uenerit: quod q̃ in ortos ñ accesserit.
⁊ ulterius quod aduillam suburbanam.
magisq ẽ. ut ñdebeat imputari. Quare
si inpublico. adcundi eius facultas ñ fuit
melius dicetur facultatẽ ñ fuisse adeum
di. Siquis ip̃ius ꝗdem aquo appellauit
adcundi facultatem ñ habuit: ut ei li¬
bellos daret: eius autẽ quem appellaũ
hãt copiam: uidendum ẽ. anei prescribn
possit. quod cumñ audierit.⁊ hoc iure u¬
timur: ut si alterutrius adcundi fuit co¬

Expanded text:
i erit. Quare si forte post sententiam statim dictam copiam sui non fecerit is, qui pronunciavit ut fieri assolet, dicendum est nihil nocere appellatori. Nam ubi primum copiam ejus habuerit, poterit igitur, si conditio horae effecit, ut se reciperet? Si forte dicta sit sententia jam suprema hora, utique non videbitur se subtraxisse, § 3. Adeundi autem facultatem semper accipimus, si in publico sui copiam fecit. Caeterum, si non fecerit an imputetur alicui quod ad domum ejus non venerit, quodque in hortos non accesserit, et ulterius quod ad villam suburbanam? Magisque est ut non debeat imputari. Quare si in publico ejus adeundi facultas non fuit, melius dicetur facultatem non fuisse adeundi, § 6. Si quis ipsius quidem, a quo appellavit, adeundi facultatem non habuerit, ut ei libellos daret, ejus autem, quem appellavit, habeat copiam, videndum est, ut ei praescribi possit quod eum non adierit. Ex hoc jure utimur, ut, si alterutrius adeundi fuerit co
Abbreviated transcription (Latin):
cipis inferri absq danno mori manet
intacta. donec ip̃e facii eam introduci.
⁊ aproceribus scđm morem dirimi.
ab appellatione desistere uoluñ ñꝓhi¬
betur. Sicut in.uii.t. codicis.t. dapoł¬
arch.⁊ honor. statuisse leguntur. Siqus
ubellos appellatorios ingesserit. sciat
se habe licentiam arbitrium comutan¬
di ꝯ suos libellos recuꝑandi. ne iuste pe¬
nitudinis humanitas imputetur:.
Est autem qnappellationẽ iñponi ñ ẽ
edictis facte: eitra ꝯsilium publicũ: ñ
ualent. aquib nec appellare necesseẽs

Expanded text:
cipis inferri, absque damno morae manet intacta, donec ipse faciat eam introduci, et a proceribus secundum morem dirimi. ab appellatione desistere voluerit, non prohibetur, sicut in 7 libr. Codicis, tit. de appeet Honorius statuisse leguntur: Si quis libellos appellatorios ingesserit, sciat se habere licentiam arbitrium commutandi et suos libellos recuperandi, ne justae poenitudinis humanitas amputetur. § 1. Est autem quando appellationem interponi non est edictis factae, citra concilium publicum non valent, de quibus nec appellare necesse es
Abbreviated transcription (Latin):
re. imp̃r iust̾ scribit. Siquis inquacũq:
itte itm̃ ꝓuocauerit: ñ liceat ei t̃rio in
eat lite. suꝑhisdem capłis ꝓuocatione
p̃fectoꝵp̃torio retractare. licentia data
litigatorib arbitrio dato ip̃ius audien¬
tiam qui eum dedit ante litis ꝯtestario¬
nem in uocare.⁊ huiusmodi petitioe
minime ꝓuocationis uim obtmente.
um autem incausa capitali. uł status ĩ¬
t̃peliatum fuit. ñ ꝑprocuratores. si ꝑse
ipos appeliantes: causam suam agere o
iquando incausa capitali. uł causa statꝰ
int̃peliatum fuit: ñꝑexploratores. fi

Expanded text:
ianus scribit: Si quis in quacunque lite iterum provocaverit, non liceat ei tertio in eadem lite super eisdem capitulis provocatione praefectorum praetorio retractare, licentia danda litigatoribus, arbitro dato, ipsius audientiam, qui eum dedit, ante litis contestationem invocare, et hujusmodi petitione minime provocationis vim obtinente. § 1. Quum autem in causa capitali vel status interpellatum fuerit, non per procuratores, sed per se ipsos appellantes causam suam agere op licet. Si quando in causa capitali vel causa status interpellatum fuerit, non per exploratores, sed
Abbreviated transcription (Latin):
semorisꝰ nue⁊ priuilegium ẽ auferen¬
lum dignitatis. ut possint a subdi¬
tis rephendi: Unde seriptura dissi¬
mulane prilegium ꝓraue senecto¬
tis ait. Maledictus ñ senior. s duer
eeigum annorum. apparet ergo qd
illi excusatione prelatorum inꝰfame
fuim: qui eorum uitam reprehenđe
⁊ucerare conantur: qui locum sui
ribus tenent. Alii autẽ potius lauda¬
bules fuint. excusatione prelatoꝵ su¬
orum quam in fames. Item quod dicĩt
maiorum ꝗspiam minoꝵ accusanoĩ¬
b ñ impetatur. mmores intelligndis̃
ñ dignitate seduita. ¶nde ier̾ait. d̾
res ⁊ maiores ñdignitate sruita intel¬
tate conũsationis intelligitur. Solus
enũ petrus int̾ apłos primatum gere¬

Expanded text:
senioris, nonne et privilegium est auferendum dignitatis, ut possint a subditis reprehendi? Unde Scriptura, dissimulans privilegium pravae senectutis, ait: Maledictus, non senior, sed puer centum annorum. Apparet ergo, quod hi ex accusatione praelatorum infames fiunt, qui eorum vitam reprehendere et lacerare conantur, qui locum sui ribus tenent. Alii autem potius laudabiles fiunt ex accusatione praelatorum suorum, quam infames. Item, quod dicitur: Majorum quispiam minorum accusationibus non impetatur, minores intelligendi sunt non dignitate, sed vita. Unde Hieronymus ait de res et minores non dignitate, sed vita inteltate conversationis intelligitur. Solus enim Petrus inter apostolos primatum gere
Abbreviated transcription (Latin):
tur examen. scribere epĩs dignet̃ ep̃s
romanus: his qui infinitima. ⁊ ꝓpĩqua
altera ꝓumcia s̃. ut ep̃i diligenter ꝯĩa
reꝗrant ⁊ iuxta fidem ueritatis diffm¬
iant. quod si is ꝗrogat causam suami¬
terũ audiri. dprecatione sua monuit
epm romanum. ut delatere suo pbroᷤ
mittat: erit in potestatecius quid ue
cõꝓuinciales: ut negotio terminium
r̃. aquib appellariñ lici. ꝗa eis imputan¬
dum ẽ: ꝗsibi tales eleger̃. siuõ sentim¬
a eors aquibus appeliatur: soluta fu
micitia: uel pecunia d̾prauati: iniu¬
stam ꝓhantur tulisse sententiam.
oc etiam placuit. ut aquibuscũq iu¬
dicibus eccłasticis. ad alios uidices eccła¬
sticos. ubi est maior auctonras fuit ꝓpo¬
catum: non eis obsitꝰ quoruas fuerit sõ¬
luta sententia siꝯumci nporuint. uel¬

Expanded text:
tur examen, scribere episcopis dignetur Romanus episcopus his qui in finitima et propinqua altera provincia sunt, ut ipsi diligenter omnia requirant, ut juxta fidem veritatis iant. Quod si is, qui rogat causam suam iterum audiri, deprecatione sua moverit episcopum Romanum, ut de latere suo presbyteros mittat, erit in potestate ejus et quiscopos, ut negotio terminum imprunt, a quibus appellari non licet, quia eis imputandum est quod sibi tales elegerunt. Si vero sententia eorum a quibus appellatur, soluta fuemicitia vel pecunia depravati, iniustam probantur tulisse sententiam. Hoc etiam placuit, ut a quibuscunque judicibus ecclesiasticis ad alios judices ecclesiasticos, ubi est major auctoritas, fuerit provocatum, non eis obsit, quorum fuerit soluta sententia, si convinci
Abbreviated transcription (Latin):
quos coĩs consensus elegerit non uecat
puocari. ¶ Quod dearbitris intelligen¬
dumẽ. Iudicum ciũ aliis̃ arbitrarii. alii
sordinarii. Ordinari uõsunt: qui ab a
te sclares: legitimam potestatem accipi¬
unt. Arbitrarus quullam potestatẽ hñ¬
tes cum ꝯsensu utigantium iniudices
eliguntur. In quos cum ꝓmittũ. ut eoꝵ
arbitrarii: aui arbitraritm̃. ordinaru
⁊ arbitrariis: qui legitimam potestatẽ
nñtes. ab eis eliguntur ad arbitrandũ
arbitri sedeant: q ñ ut ordinarii. pͥuilegio
tñ ordinarie dignitatis grauatus: ali¬
quis appellare ualebit. n deuncar

Expanded text:
munis consensus elegerit, non liceat provocare quod de arbitris intelligendum est. Iudicum enim alii sunt arbitrarii, alii ordinarii. Ordinarii vero sunt, qui ab apte seculares, legitimam potestatem accipiunt. Arbitrarii sunt, qui nullam potestatem habentes, cum consensu litigantium in iudices eliguntur, in quos compromittitur ut eorum arbitrarii tantum. Ordinarii et arbitrarii sunt, qui legitimam potestatem habentes, ab eis eliguntur ad arbitrandum,arbitrarii sedeant et non ut ordinarii, privilegio tamen ordinarie dignitatis, pregravatus aliquis appellare valebit. Arbitrar
Abbreviated transcription (Latin):
S. appello. ⁊ apłos peto. Si autẽ unus ut du
oꝓplurib appellare uoluit. sic appella
tiam ⁊ cẽ romanam sedem appeiiamus.:⁊
apłos postulamus. huiuscemodi appella¬
tiones inscriptis fieri deb. adiudicium
autẽ altĩus fidei: catholicum appeliare

Expanded text:
 appello et apostolos peto. Si autem unus vel duo pro pluribus appellare voluerint, sic appellabtiam et cetera, romanam sedem appellamus et apostolos postulamus. Huiuscemodi appellationes in scriptis fieri debent. Ad iudicium autem alterius fidei catholico non lice
Abbreviated transcription (Latin):
capellanum eccłe scĩ apouenaris. adapłi¬
cam sedem quam appcliasti. abohfuatio
mus scẽ regine eccłe minister. licet indi¬
gnus: sentiens me pregrauari adomino
guualterio scẽ rauennatis eccłe: archiepo
uõ postdatam sententiam appeliare uo¬
luĩt: hicerit ei modus appeliandi. Ego .a.

Expanded text:
capellanum ecclesie sancti Appolinaris, ad apostolicam sedem quam appellasti, ab observatinus, sancte romane ecclesie minister, licet indignus, sentiens me pregravari a domino Gualtero sancte Ravennatis ecclesie archiepiscopo,eto. Si vero post datam sententiam appellare voluerit, hic erit ei modus appellandi. Ego A.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquidem in insulam deportandum.ã:¬
psit ut deportantur: uideamus qñ sit
puocaridum. utrũ cum impator rescͥpse¬
rit: ancum eis scribitur: ⁊ putem tẽ eẽ. ꝙ¬
pellandum: cum rccipi cum presens iub¬
uecctur: cum imꝑator insulam ei assign¬
auit. comprobata enuĩ sententia presitis:
tẽ solet eis insulam assignare. Rursus illi
uerendum ẽ si mendatus ap̃principẽ po¬
norauit cum:quem deportandum labo¬
rat. inteludit uiam ꝓuocandi. Quider¬
go est: Recte dicetur hymanitate sugg¬
erente: ut ⁊ hoc illo tempore ñ frustra ꝓ¬
uocarctur: qa ñ aduersus principem. s
adũsus uidicis calliditatem prouocauit. il
editum sit: neq is appellauĩt.⁊ postea cc̃cũ
rescriptum sit: anappellare alnteris pͥdẽ
sibieditis possit. Quia ꝗtẽ ñ appellauit
uera eẽ q̃ scriptas: ꝯsensisse uidetur. neca¬
udiendus ẽ. sidicat euentum rescripti sa¬
cri: se sustinuisse De appellationibus re
appellantes: nisi hii quoꝵ intest uł quib

Expanded text:
Si quidem in insulam deportandum ad scripserit, ut deportetur, uideamus, quando sit prouocandum, utrum cum imperator scripserit an cum ei scribitur? et putem tunc esse appellandum, cum recipi eum praeses iubrovocetur, quum imperator insulam ei assignaverit; comprobata enim sententia praesidis tunc solet insulam assignare. Rursus illud verendum est, si mendaciis apud principem oneravit eum, quem deportandum laborabat, intercludi illi viam provocandi. Quid ergo est? Recte dicetur humanitate suggerente ut et hoc, et illo tempore non frustra provocaretur, quia non adversus principem, sed adversus judicis calliditatem provocavit. Et editum sit, neque is appellaverit, et postea contra eum rescriptum sit, an appellare a litteris pridem sibi editis possit? quia qui tunc non appellavit uera esse quae scripta sunt consensisse uidetur: nec audiendus est, si dicat euentum rescripti sacri se sustinuisse. DE APPELLATIONIBUS REappellantes, nisi hi, quorum interest, vel quibus
Abbreviated transcription (Latin):
iduum uł triduum appellatioĩs: exdie sẽ¬
tentie late cõputandum erit. Quid ergo
si sententia fuerit subꝯdicione dicta: utrõ
exdie sententiae tempus computamus ad
appellandum:an uõ exdie quo ꝯditio sen
fiet: ⁊ ẽ utile statim tp̃ra ad appellandõ
cõputari deb̾e. quod insententus p̃ceptũ
est: ut uel altera die. uł tertia ꝓuocetur:
hoc q̃ incctĩs obfuandum ẽ. exquib sen¬
tentia quidẽ ñ ꝓfertur: appellari tñ opõ

Expanded text:
Biduum vel triduum appellationis ex die sententiae latae computandum erit. § 1. Quid ergo, si sententia fuerit sub conditione dicta, utrum ex die sententiae latae tempus computamus ad appellandum, an vero ex die, quo conditio sentfiet? Et est utile statim tempora ad appellandum computari debere. § 2. Quod in sententiis receptum est, ut vel altera die, vel tertia provocetur, hoc etiam in ceteris observandum est, ex quibus sententia quidem non profertur, appellar
Abbreviated transcription (Latin):
ittant appellationes: inlitibus quantec̃¬
q sint quantitatis. cum ñ oporteat ad
compares iudices appeliationes referri
si aminore uidicio: inmaius tribunal a¬
scendere. si Adillus trissurã prefecturã
illorum apoeliationes. cuiuscũq sint di¬
gnitatis: ut quantitatis ut dictum est
dirigantur q̃una cumiro excelso pro
tempore q̃store eas dirimat. utroq of¬
ficio subministrante. idest tam ex sacris
serineis more solito: quam p̃fectorio.
tatñ hec sanctimus: ut nec acducib ł¬
ab alus spectabilib iudicib quib forte
⁊ si priuati sint: impra uł maiestas causi
iniuncxint: appellatio. admemoratos fe¬
ratam quantitatem referatur: si aut̃
uł illustres sint: datianobis iudices ꝙͥ
apices dignitatum suꝑ spectabilitatẽ
s̃: uł duces qui omni mõ spectabilitate
s decorati. uł hu ꝗa principe s̃ delegatife
ctabilitatem habeant dignitatem: eoꝵ
appelationes subquacumq quantitate:

Expanded text:
ittant appellationes in litibus, quantaecuittant appellationes in litibus, quantaecunque sint quantitatis quum non oporteat ad compares judices appellationes referri, sed a minori judicio in majus tribunal ascendere, sed ad illustrissimam praefecturam illorum appellationes, cujuscunque sint quantitatis ut dictum est, dirigantur, quae unat cum viro excelso pro tempore quaestore eas dirimat, utroque officio subministrante, id est tam ex sacris scriniis more solito quam praefectorio. Ita tamen haec sancimus, ut nec a ducibus vel aliis spectabilibus judicibus quibus forte, et si privati sint, imperialis majestas causas injunxerit appellatio ad memoratos speratam quantitatem referetur. Si autem vel illustres sint dati a nobis judices quibus apices dignitatum super spectabilitatem sunt vel duces, qui omnimodo spectabilitate sunt decorati, vel hi, qui a principe delegati ctabilem habeant dignitatem, eorum appellationes sub quacunque quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
uenire: si ad p̃fectum augustalem ꝗ
audiat. ⁊ causam dirigatmat᷑ uice sacri
cognitoris. Nulla eis post diffinitiuam
sententiam appellatio ẽ porrigenda. Si¬
miliq modo quotiens inasiana dioce¬
si: uel pontica. tale aliquod emerserit :
usq ad p̾dictam quantitatem .x. librU
auri: appellationes aduiros spectabiles
comites forctes. uł proconsules. uł pre¬
tores.uł modatores quib spãliter eas¬
dem lites pagendas deputauimus: re¬
mittatur. quatenu ꝗhu adsimilitudi¬
nem ꝑfecti augustalis: uice sacri cog¬
nitoris int̾cedant.⁊ causas siñspe ꝗdem
appellationis. dei tm̃ et legr̃ intimore
ꝑferant decidendas orientales autẽ trac¬
tatus causas appellationes suspensas: ⁊
usq adx. ubrarum auri quantitatẽ: Li¬
mitatas aduirum spectabilem comitẽ
orientis mittere.simili mõ audientiam
tabiles uidices. nadalios eadem specta¬
bilitate decoratos uidices: suas transin¬

Expanded text:
venire, sed ad praefectum augustalem, qui venire, sed ad praefectum augustalem, qui audiat et causam dirimat vice sacri cognitoris, nulla ei penitus post diffinitivam sententiam appellatione porrigenda. Similique modo quoties in Asiana dioecesi vel Pontica tale aliquid emerserit, usque ad praedictam quantitatem decem librarum auri appellationes ad viros spectabiles, comites forte, vel proconsules, vel praetores, vel moderatores, quibus specialiter easdem lites peragendas deputavimus, remittantur, quatenus et hi ad similitudinem praefecti augustalis vice sacri cognitoris intercedant, et causas sine spe quidem appellationis, Dei tamen et legum timore perferant decidendas. Orientalem autem tractum causas appellatione suspensas, et usque ad decem librarum auri quantitatem limitatas, ad virum spectabilem comitem orientis mittere, simili modo audientiam tabiles judices non ad alios eadem spectabilitate decoratos judices suas transm
Abbreviated transcription (Latin):
cetõsq proceres cohartare: S⁊ siquid
tale euenĩt: causa intacta ꝑmaneat. donͦ
ĩꝑator sua sponte motus ⁊ ꝯuocare ꝓcere
iusserit. ⁊litem inferri patiatur: ⁊ oĩa ẜ
statuit: nouitas autẽ neglexit. Cũ enĩ
ueneranda uetustatis auctoritas ita
magistratus digessit: ut alii maiores
alii medii. aliiminores sint: appelia¬
tiones ammorib iudicib: ñsolum ad
maximos iudices remittantur: ẜꝰ ad
spectabilium iudicium tribunal qua¬
tenus ⁊ ip̃i sacro auditorio adhibito:
litem excerent. Nouitas autẽ hoc dere¬
liquit. euenit. ut sup minimis causis
maxima nr̃i iudices inquietentur. ⁊ hoĩes:
ꝓpt̃ minimas causas magnis fatigentis
dispendus. ut forsitan totius litis exti¬
matio adsumptus iudiciales uix suffi¬
ciant. Iõq sanctimus siqñ ex egiptiaco
tractu. uł adiuncta ei utraq libia ꝓuo¬
catio sꝑatur: usq ad x. librarũ auri qͣn¬
titatem. ñ in hanc regiam urbem eame

Expanded text:
ceterosque proceres coarctare? Sed si quid ceterosque proceres coarctare? Sed si quid tale evenerit, causa intacta permaneat, donec imperator sua sponte motus et convocari proceres jusserit, et litem inferri patiatur, et omnia statuit, novitas autem neglexit. Quum enim veneranda vetustatis auctoritas ita magistratus digesserit, ut alii majores, alii medii, alii minores sint, et appellationes a minoribus judicibus non solum ad maximos judices remitterentur, sed ad spectabilium judicum tribunal, quatenus et ipsi sacro auditorio adhibito litem exercerent, novitas autem hoc dereliquerit, evenit, ut super minimis causis maximi nostri judices inquietentur, et homines propter minimas causas magnis fatigentur dispendiis, ut forsitan totius litis aestimatio ad sumtus judiciales non sufficeret. Ideoque sancimus, si quando ex Aegyptiaco tractu vel adjuncta ei utraque Lybia provocatio speratur usque ad decem librarum auri quantitatem, non in hanc regiam urbem eam
Abbreviated transcription (Latin):
deri⁊sanctimus om̃s appellatioẽs. siue
ꝑse siue ꝑ procuratores.seu ꝑdefensoree
uł curatores.⁊ tutores uentilentur: pos¬
se intrax. dierum spatium. arecitatiõe.
sententie numerandum. iudicib abhi
quore int̾est offerri siue magni siue mi¬
nores sint excepta uideł. sublimissima
ptoriana prefectura. ut liceat homini
intra id spatium plenissime delibare:
siue appellandum ei sit. sue ꝗescendum.
ne timore instante: opus appeliatorium¬
frequentetur. si sit oĩb inspectionis copi¬
a. q̃et indisscussos hoĩnum calores pot̃
refrenare. ¶ Adhec sanctimus siqñ us
sꝑatur innr̃m inferri ꝯsistorium: si for¬
te contigerit imꝑatoris maiestatẽ occr¬
patam p̾ublicis causis. exmundanis ꝓ¬
uisionib ñposse conuocare patres qͣte¬
nus causa agitetur. ñex hoc utem peri¬
clitari quodꝰ enĩ uitium ẽ litigantiũ
siculmen imꝑatorium occupctur: uel
quis tante est auctoritatis ut nolentẽ
pͥncipem poss ad ꝯuocandos patres

Expanded text:
sancimus omnes appellationes, sive per se sive per procuratores seu per defensores vel curatores et tutores ventilentur, posse intra decem dierum spatium a recitatione sententiae numerandum iudicibus ab his quorum interest offerri, sive magni sive minores sunt excepta videlicet sublimissima praetoriana praefectura: ut liceat homini intra id spatium plenissime deliberare, sive appellandum ei sit sive quiescendum, ne timore instante opus appelfrequentetur, sed sit omnibus inspectionis copia, quae et indiscussos hominum calores potest refrenare. § 1. Ad haec sancimus, si quando lis speratur in nostrum inferri consistorium, si forte contigerit imperatoriam majestatem occupatam publicis causis ex mundanis provisionibus non posse convocare patres, quatenus causa agitetur, non ex hoc litem periclitari. Quod enim vitium est litigantium, si culmen imperatorium occupetur? vel quis tantae est auctoritatis, ut nolentem principem possit ad convocandos patres
Abbreviated transcription (Latin):
uoniens ep̃i se asuis cõꝓuincialib uł. a
metroplitano putauerint ꝓregrauari.
aut eos suspectos habuint. mox roma¬
poposcerint: nullus eos aut excoĩcare
aut eoꝵ sedes subriꝑe: aut res eoꝵ aufẽ¬
re. aut aliquamium eis inferre presu¬
mat. añ quam ambors causa romani
pontificis auctoritate finiatur. quod si
auter aquoquam presumptum fuĩt:
nichil erit sediuribus carebit. Item

Expanded text:
uoties episcopi se a suis comprovincialibus, vel a metropolitano putaverint praegravari, aut eos suspectos habuerint, mox Romaexposcerint, nullus eos aut excommunicare, aut eorum sedes subripere, aut eorum res auferre, aut aliquam eis vim inferre praesumat, antequam eorum causa Romani pontificis auctoritate finiatur. Quod si aliter a quoquam praesumptum fuerit, nihil erit, sed viribus carebit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
iquis appellat
inquiratur annus. intra quem scđm
sta intcesserit causa alius anmis indul¬
getur. quo transacto lite ñ completa.m¬
anet sententia rata. ¶ Iꝓpellatore ces¬
sante. cumunus mensis supest. ex bien¬
nio licet uictori ingredi. ut reus q̃ratur
quo sine inuento siue ñ. suas afferat alle¬
gationes. ut uł ꝯfirmetur: uł rescindat᷑.
sententia. oĩ casu absente in expensas cõ¬

Expanded text:
qui appellat, impertitur annus, intra quem secuncausa intercesserit, alius annus indulgeatur, quo transacto lite non completa rata manet sententia. § 1. Appellatore cessante, quum unus mensis superest ex biennio, licet victori ingredi ut reus quaeratur, quo sive invento sive non, suas afferat allegationes, et vel confirmetur vel rescindatur sententia, omni casu absente impensis con
Abbreviated transcription (Latin):
uter ꝯcessa s: ut abea om̃s oppressi au¬
xilium.⁊ iniuste dampnati restituti¬
onem sumant. ¶ Oppressi et se preg̃¬
uari putantes: intelliguntur. añdatã
sententiam. in iuste dampnati: postda
scłarib nam ⁊ inscłarib: post quam
legib uocatus quisq uenerit. ⁊ in fo
causam recedere.In ecclasticis uõ: di¬
contumatia uidicibus obtemꝑare no¬
luerint: coĩone priuentur. Unde inẽ¬

Expanded text:
e negotiis, ut ab ea omnes oppressi auxilium, et injuste damnati restitutionem sumant, avari putantes intelliguntur ante datam sententiam, injuste vero damnati post datsaecularibus. Nam in saecularibus, postquam legibus vocatus venerit et in fornte peractam causam recedere. In ecclesiasticis contumacia judicibus obtemperare noluerit, communione privetur. Unde in
Abbreviated transcription (Latin):
teriorum leguml acerbitate. płima re¬
media int̃ponentes: et maxime hec cͥca
appellationes facientes: inpresenti ad
huiusmodi beneficium ꝑuenire dixintꝰ
ẽẽ necessarium.antiꝗtati. ⁊ enũ cautũ
erat: ut siquis ꝑse litem exercuit: ⁊ fuĩt
ꝯdempnatus intra duos dies tm̃mõ li¬
centiam appellationis hab̾et. Sin autẽ
ꝑprocuratorem causa uentilata sit. in
triduum proximum eam extendit.
exrerum autẽ expientia inuenimus.
hoc satis eẽ dampnosum. Plures erũ ho¬
mines ignaros legum subtilitatis. ꝯputã¬
tes intriduum ꝓuocationes ẽẽ porrigẽ¬

Expanded text:
Anteriorum legum acerbitati plurima remedia imponentes, et maxime haec circa appellationes facientes, et in praesenti ad hujusmodi beneficium pervenire duximus esse necessarium. Antiquitate etenim cautum erat, ut si quis per se litem exercuerit et fuerit condemnatus, intra duos dies tantummodo licentiam appellationis haberet; sin autem per procuratorem causa ventilata sit, et in triduum proximum eam extendi. Ex rerum autem experientia invenimus hoc satis esse damnosum; plures enim homines ignaros legum subtilitatis, et putantes in triduum esse provocationes porrige
Abbreviated transcription (Latin):
ui se scit aliis eẽ p̃positum. ñ appellant᷑.
moleste ferat aliquem sibi eẽ prelatum.
p̃anamq: eccła que prima est.ita reli¬
quis eccłuis uices suas credidit largiẽ¬
das: ut inpartem sint uocate sollicito¬
dinis. ñ inplentudine potestatis. Unde
õium appeliantium aplicam sedem
epõrum iudicia. ⁊ cuncta maiorũ nego¬
tia causarũ eidem scẽ sedi refuata eẽ
uquet. presertim cum inhis oĩb euu
semꝑsit expectandum ꝯsultum. cuiꝰ
tramiti siquis obuiare temptauit sa¬
cerdotum: causas señsine honoris sui
ꝑiculo: ap̃ eandem scãm sedem no¬
uerit redditurum. ¶ Item cum nico¬
appellantem romanam sedem ausꝰ
in bono accepto fomite iudien matĩ¬
am depositionis aduersum rotaldũ
assumpsit. ⁊ abitinere aplice sedis
remouit.⁊ꝯtinuatim aplicam sedem
appeliantem dampnauit.⁊carceralicu¬
stodie mancipauit. Et infra. pͥuilegia
tñ aplice sedis uos obliuiomi tradere
nulio modo debuistis. quib ueneran¬

Expanded text:
ui se scit aliis esse praepositum, non moleste ferat aliquem esse sibi praelatum. Ipsa namque Ecclesia quae prima est, ita reliquis Ecclesiis vices suas credidit largiendas, ut in partem sint vocatae sollicitudinis, non in plenitudinem potestatis. Unde omnium appellantium apostolicam sedem episcoporum judicia, et cunctarum majorum negotia causarum, eidem sanctae sedi reservata esse liquet: praesertim cum in his omnibus ejus semper sit exspectandum consultum; cujus tramiti si quis obviare tentaverit sacerdotum, causas se non sine honoris sui periculo apud eamdem sanctam sedem noverit redditurum. Data calenappellantem Romanam sedem judicin bono accepta, fomitem judicii et materiam depositionis adversus Rhotandum assumpsit, et ab itinere apostolicae sedis removit, et continuatim apostolicam sedem appellantem damnavit et carcerali custodiae mancipavit. Privilegia tamen apostolicae sedis vos oblivioni tradere nullo modo debuissetis, quibus veneran
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝑcepta regule unquam se monach
subiectum futurum promisit. Suꝑis
e monasticam intellexiss regłam. nũꝙͣ
eundem filium suum lambertum. co¬
egiss portare cucullam. Qua ꝓpt̃ ꝯsul¬
te psalmographi uerba recolentes. quils
uoluntarie se deo sacrificare ꝓnuntiat
⁊uoluntaria oris sui beneplacita fieri
inconspectu dei obsecrat. p̃sertem ut
dictum ẽ cłicum nomine lambertũmi¬
nime debere existimaiumus. subtaliui¬
olentia fierimonachum. Quod enĩꝙ
ñ eligit nec optat profecto ñdiligit. qͥs
autem ñ diligit facile contempnit. ut¬
lumergo bonum.nisi uoluntariũ. Idc̾co¬
⁊ dominus ñ ferendam inuia uirgam
ꝑquam iuolentia ulli inferatur precꝙ̃
Qua ꝓpter ꝯsultius agitur: sipiis suasio

Expanded text:
one percepta regulae unquam se monachum one percepta regulae unquam se monachum subjectum futurum promisit. Super ae monasticam intellexisset regulam, nunquam eumdem filium Lambertum coegissot portare cucullam. Quapropter consulte Psalmographi verba recolentes, quibus voluntarie se Deo sacrificare pronuntiat, et voluntaria oris sui beneplacita fieri in conspectu Dei obsecrat; praesentem, ut dictum est, clericum nomine Lambertum minime debere existimavimus sub tali violentia fieri monachum. Quod enim quis non eligit nec optat, profecto non diligit: quod autem non diligit, facile contemnit. Nullum quippe bonum, nisi voluntarium. Idcirco Dominus non ferendam in via virgam, per quam violentia ulli inferatur, praecepit. Quapropter consultius agetur si piis suasio
Abbreviated transcription (Latin):
tium uͦt ip̃e dicit salomon ep̃s. cum quib¬
damaliis absq patris oblatione.ut ab¬
batis ꝑcepta benedictione eundem lam¬
bertum. monastico induere fecit habiti¬
ut ferunt inuitum ⁊ sub hac occasione ꝑ¬
aterna. seu mat̾na hereditate. afrib suiᷤ
pͥuatum eẽ. atq contra omnem ut dictũ
ẽ uoluntatem suam quasi regłarẽ uliũ
monachum ꝑmanere uolunt. Suꝑqua
re diligenticura inuestigantes.⁊ subad¬
iuritione patrem ip̃ius siuerum diceret
introgauimus.s⁊ isdem ełicus attoꝵ. se
tilem habuisse. ⁊ habe uoluntatem. ut
rando firmauit. quod qñ ei primitus cu
cullam induit. idem iambertus semper
rennuit.⁊nunquam se fieri monachũ
concessit.s⁊ demum abinsequentib m¬
onachico habitu ẽ uiolent̃ indutus. asse¬
rens qa nunquam reglam aliqr ꝓmisit.
ueq ego pat̾ eius palla altaris indutum
illum obtuli. neq aquocuma: sacerdo¬
te. uł abbate. ut mos poscit. beneclicti¬

Expanded text:
tium, ut ipse dicit, Salomon episcopus, cum quibustium, ut ipse dicit, Salomon episcopus, cum quibusdam aliis, absque patris oblatione vel abbatis percepta benedictione, eumdem Lambertum monasticut fertur, invitum, et sub hac occasione paterna seu materna haereditate a fratribus suis privatum esse, atque contra omnem ut dictum est voluntatem suam quasi regularem illum monachum permanere voluit. Super qua re diligenti cura investigantes, etiam sub adjuratione patrem ipsius si verum diceret interrogavimus. Sed idem clericus Atho retalem habuisse et habere voluntatem, ut rejurando firmavit: quod quando primitus ei cucullam induit, idem Lambertus semper restitit, et nunquam se fieri monachum consensit: sed demum ab insequentibus monastico habitu violenter est indutus, asserens quod nunquam regulam aliquam promisit, neque ego pater ejus pallio altaris indutum illum obtuli, neque a quocunque sacerdote vel abbate, ut mos poscit, benedicti
Abbreviated transcription (Latin):
taxati fuerinit. siue inmonastio deputa¬
ti decreuimus. neq admlitium. neq ad
nonores scłares uenire.: Eos autẽ ꝙoca¬
usi fuint facere.⁊ ñeiꝰs reipenitere malu¬
erint. ut ad hoc idem reuertant᷑. quod añ¬
ñ obtentu dei sibi ꝓposuerunt ꝯuenit
monachi ꝓprio arbitrio.⁊ uoluntate su¬
sceptum inteluigitur quod siꝓpria uo¬
luntate susceptum ñ fuerit obseruari ñ
cogitur. nde nicolau pp̃. scribit õib
epis in regno iodiuici. Monastialib dis¬
sciplnis. nullu:ͣ subiciatur inuitus.
resens clicus nomine labertus una cũ
patre suo nomme atto quondã uidlic
comite nunc autem clico adlimina a
serens qualit idem pater eius adhucm¬
laicali orddine adhuc in predus propri¬
is edificassi duomonasfia uoluntatem
gerens. ut post decessum presens filius
annum constitutum. memoratus pater
prio arbitrio absq regłari institutione
extra ominem illius uoluntatem cucullã ĩ¬
duit. Igitur post quoddm ip̃ius tp̃is sa¬

Expanded text:
taxati fuerint, sive in monasterio deputati, decrevimus neque ad militiam, neque ad honores saeculares venire. Eos autem, qui hoc ausi fuerint facere, et non ejus rei poenitere maluerint, ut ad hoc idem revertantur, quod ante obtentu Dei sibi proposuerunt, convenit monachi proprio arbitrio et voluntate susceptum, intelligitur, quod si propria voluntate susceptum non fuerit, observari non cogitur. Unde Nicolaus Papa scribit omnibus Episcopis in Regno Ludovici: C. IV. Monasterialibus disciplesens clericus, nomine Lambertus, una cum patre suo nomine Atto, quondam videlicet comite, nunc autem clerico, ad limina serens qualiter idem pater ejus laicali adhuc ordine, in praediis propriis aedificasset duo monasteria, voluntatem gerens ut post suum decessum praesens ejus um et decimum annum constitutum, memoratus pater proprio arbitrio, absque regulari institutione, extra omnem illius voluntatem cucullam induit. Igitur post quoddam ipsius temporis spa
Abbreviated transcription (Latin):
ininfantie annis subregłari tradider̃¬
disciplina utrum liceat eis postquã ad
trimonio copulari. hoc oĩo deuitamꝰ.
Quia nefas ẽ. ut oblatis aparentib dõ
filiis uoluptatis frena relaxentir.¬
fio: alit paterna deuotio: monachum
aut ꝓpria professio facit. ꝗcquid ho¬
rum fuerit alligatum tenebit. prom¬
his admundum reuerti intcludimius
aditum. ⁊ om̃s ad scłm int̃dicimus reg̃s¬
sus. Item ẏsidorus. Inmonastio peꝙ¬
omaneant. qui aparentibus traditi sun
surum. nam anna samuel pucrum su¬
um natum. ⁊ ablactatum deo pietate
obtulit. qui et inministio templi quo
amatre fuerat deputatus ꝑmansit.⁊ u̾
triburiensi. Qui aprogenitorib mona¬
detunt. ⁊ ineccła cepit canere. ⁊ legere.
nec inuxorem ducere. nec monastium
deserere poterit.S si discesserit reducat᷑
si tonsuram dimiserit. rursus tõtleatur¬
si uxorem rapiunt. dimittere compellat᷑.¬

Expanded text:
in infantiae annis sub regin infantiae annis sub regdisciplina, utrum liceat eis postquam ad trimonio copulari? Hoc omnino devitamus, quia nefas est, ut oblatis a parentibus deo filiis, voluptatis frena relaxentur.chum aut paterna devotio aut propria 381 professio facit; quidquid horum fuerit, alligatum tenebit: prohis ad mundum revertendi intercludimus aditum, et omnes ad saeculum interdicimus regressus. C. IV. In monasterio perpetuo maneant qui a parentibus traditi suntuo permansurum. Nam Anna Samuelem puerum natum est ablactatum Deo cum pietate obtulit, qui et in ministerio templi, quo a matre fuerat deputatus, permansit, et ubi VI. Qui a progenitoribus monaderunt, et in ecclesia coepit canere et legere, nec uxorem ducere, nec monasterium deserere poterit: sed si discesserit, reducatur; si tonsuram dimiserit, rursus tondeatur; uxorem si usurpaverit, dimittere compellat
Abbreviated transcription (Latin):
ligionis uestem quis inpueritia accipi¬
at᷑ anpossit sibi detrahi annon. Ter¬
tio: qui pret̾ ꝓpͥam uoluntatem cucul¬
laminduitur ancogatur eam retinere
anñ. Quarto: si abuno monastio ina¬
uud districtius liceat alicui transire.
uod intra annos pueritie traditi. cum
adulti fuerint liberum hant arbitũ
manendi uł discendi probatur aucto¬
ritate.none synodi. inqua sic statutũ
ꝓfessio uirginitatis exquo adulta iam
tari ac ꝑfecta. ¶ S̾ iuirginitatis ꝓfes¬
sio tunc ceꝑit eẽ firma. cum ⁊ acceꝑit
eẽ adulta. ⁊ religionis ꝓrofessio tc̃ de¬
mum deb eẽ firma: cum ad adultã
etatem ꝑuentum fuerit.S⁊ hic de illa
ꝓfessione agitur. quȩ inannis puen¬
tie ꝓprio arbitrio deo offerunt. quã
ñ confirmat parentum ꝯsensus. Cetm̃
q̃ aparetibus deo offertur professio
inuolatam seruari oportet. nde gg̃
ddidistis adhuc quod si pater: uł mat̃
filium filiamue intra septa morasfu

Expanded text:
ligionis vestem quis in pueritia accipiligionis vestem quis in pueritia accipiat, an possit sibi detrahi, an non? Tertio, qui praeter propriam voluntatem cucullam induerit, an cogatur eam retinere, an non? Quarto, si ab uno monasterio in aliud districtius liceat alicui transire? uod intra annos pueritie monasterio traditi, cum adulti fuerint liberum habeant arbitrium manendi vel discedendi, probatur auctoritate IX synodi, in qua sic statutum ofessio virginitatis, ex quo adulta jam  Si virginitatis professio tunc incipit esse firma, quum aetas coeperit esse adulta, et religionis professio tunc demum debet esse firma, quum ad adultam aetatem perventum fuerit. Sed hic de illa professione agitur, quae in annis pueritiae proprio arbitrio Deo offertur, quam non confirmat parentum consensus. Ceterum, quae a parentibus Deo offertur professio, inviolatam servari oportet. Unde Gregorius ordinari. Addidistis adhuc, quod si pater vel mater filium filiamve intra septa monasterii
Abbreviated transcription (Latin):
monastio compctere debeat. s⁊ si post
inq̃ssum moriatur: ante quam int eos
dundat filii legitimam portionem ꝑ¬
cipiant. reliqui suba monast̾io cõpe¬
monachus factusꝰ. hoc ip̃o res suas om̃s¬
obtulisse uideatur. si prius testatus ñ
sit. ex iñ iudicio eius cessante lege dis¬
ponitur:ut si libos habr.inquos aut
ruchil aut minus legitima portione
quoq: donandititulo contulerit. ea
nequid contingat circa liberos iniqũ
reditate sua repellere monachos fac
tos quamuis dum laici fuerant. inca¬
usam ingratitudinis inciderunt.
os adsolitariam uitam transcuntes: ab¬
strahere demonasterio.
traditi sunt. Nnus inuitus. alter sponta¬
neus cucullam indułtur. Ad annos pu¬
bertatis uenientes inuitus adsclarẽmi¬
utiam redit. Spontaneus monastium di¬
strictius petit. Nunc primum q̃r: si ĩpo¬
eritie annis traditi cogantur religioĩs
ꝓpositum tenere. Secundo: si pret uo¬
luntatem parentum. tonsuram. uł re¬

Expanded text:
monasterio competere debet. § 3. Sed si post monasterio competere debet. § 3. Sed si post ingressum moriatur, ante, quam inter eos dividat, filii legitimam percipiant, reliqua substantia monasterio compemonachus factus est, hoc ipso res suas obtulisse videtur, si prius testatus non sit, et exinde, judicio ejus cessante, lege disponitur, ut si liberos habeat, in quos aut nihil, aut minus legitima portione quoquo donandi titulo contulerit, eatne quid contingat circa liberos iniquumredittos, quamvis, dum laici fuerant, in causam ingratitudinis inciderint. os ad solitariam vitam transeuntes absttraditi sunt; unus invitus, alter spontaneus cucullam induit. Ad annos pubertatis venientes, invitus ad saecularem militiam rediit, spontaneus monasterium districtius petit Nunc primum quaeritur, si in pueritiae annis traditi cogantur religionis propositum tenere? Secundo, si praeter voluntatem parentum tonsuram vel re
Abbreviated transcription (Latin):
erlatum est ad nos petronils o fererida.¬
tam nomine deprouincia lucianaꝓge¬
nita ꝑexortationem angnelli ep̃i fuisse
conũsam resq suas om̃s quas habere p¬
otuit. lic ⁊ sibiiure potuissent cõpetere. tñ
eadem monast̾io in quod ingssa est q̃ sp̃ali
paulus primus heremita intestam̃to col¬
iobium suum athanasio. alexandrino
ep̃o reliquit. tunicam uõ beato anto¬
no. s ed aliud ẽ dehis quimonastium
ingressi. se ⁊ sua tradider. aliud dehis
qui solitariam uitam ducentes.se nulli
eccłe tradiderunt. illi semel tradita n¬
ulli tradere possunt. Isti nulli oblata
ubere testariualent.
mulier aut uir monasticam elegĩt ui¬
tam. ⁊ intrauerit monastium. lib̾is nõ
extantibus monastio quod ing̾diunt̃
res eius competere iubemus. Sed et siꝑ
sona liberos habens: añ quam dereb q̃
int̃eos disponat monastium intret. li¬
ccat ei postea inter eos diuidere: legiti¬
ma nulli diminuta:⁊ quod eis ñ dedit
numerata partem sibi retineat. quam

Expanded text:
erlatum est ad nos Petronillam nomine de provincia Lucania genitam, per exhortationem Agnelli episcopi fuisse conversam, resque suas omnes, quas habere potuit, licet sibi jure potuissent competere, tamen eidem monastPaulus primus eremita in testamento colobium suum Athanasio Alexandrino episcopo reliquit, tunicam vero B. Antonio. Sed aliud est de his, qui in monasterium ingressi se et sua tradiderunt: aliud de his, qui solitariam vitam ducentes se nulli ecclesiae tradiderunt. Illi semel tradita nulli tradere possunt: isti nulli oblata libere testari possunt. mulier aut vir monachicam elegerit vitam et intraverit in monasterium filiis non extantibus, monasterio in quo ingreditur et res eius competere iubemus. Si persona liberos habens ante, quam de rebus suis inter eos disponat, monasterium intret, liceat ei postea inter eos dividere, legitima non diminuta, et quod eis non dedit numerata partem sibi retineat, quae
Abbreviated transcription (Latin):
annos etatis sponte sua sacrum sibi uȩ¬
amen asumpsit. possunt fn᷑ parentes etꝰ
ut tutores eius id factum irritum facere
siuolunt. at si annum⁊ diem dissimulã¬
lescertula. uł adulescentes deo furre ele¬

Expanded text:
annos aetatis sponte sua sacrum sibi velamen assumserit, possunt statim parentes ejus vel tutores id factum irritum facere, si voluerint. At si annum et diem id dissimulanlescentula vel adolescens servire Deo ele
Abbreviated transcription (Latin):
tatiumus ut si abbatissa. aut que libet
scimonialis posthanc diffmitionema
tamtam audatiam ꝓruꝑit ut aut uicb¬
am. aut pueliam uirginem uclare p̃su¬
mat uicucio canonico usq ad sati factio
inpuerilib annis ⁊ preter uoluntatem
torum ꝓposito. suscepto ꝑhibetur te¬
nerinisitonsuram ut religiosam uestẽ
parentes mox uisam abdicauĩnt. par¬
ualiuõdum offeriantur. ñ nisi submul¬
torum testimonio suscipiendi sunt.
nde innona synodo legitur. Infante
uoluntate. et consensu parentum. immo
ab ipĩs parentibus obiatos. subrestimo¬
nio plurimorum suscipi. ut omnis occa¬
sio maledictigra excludatur hominũ
dus adinuiti ꝓpositi obfuationẽ. Icstat᷑
ropositum monachi sponte susceptẽs
Quod enim quis uouido. debi et reddđe.
Vnde qui relicta singłaritatis professi¬
one admilitiam. uł adnuptias deuolu¬
tus est. publice penitentie satis factione
purgindus est. quia ⁊ si in nocens nuili¬
tia ⁊ honestum potest eẽ comugiũ. electi¬

Expanded text:
tatuimus, ut si abbatissa aut quaelibet sanctimonialis post hanc definitionem in tantam audatiam proruperit, ut aut viduam aut puellam virginem velare presumpserit, iudicio canonico usque ad satisfactin puerilibus annis, et praeter voluntatem eorum proposito suscepto perhibetur teneri, nisi tonsuram vel religiosam vestem parentes mox visam abdicaverint. Parvuli vero, dum offeruntur, nonnisi sub multorum testimonio suscipiendi sunt. Unde in nona Synodo legitur : C. IV. Infantes voluntate et consensu parentum, imo ab ipsis parentibus oblatos, sub plurimorum testimonio suscipi, ut omnis occasio maledicti gratia excludatur hominum dus ad inviti propositi observationem. testatur ropositum monachi sponte susceptum. Quod enim quis vovit Deo, debet et reddere; unde et qui relicta singularitatis professione ad militiam, et ad nuptias devolutus est, publicae poenitentiae satisfactione purgari debet, quia etsi innocens militia est, et honestum potest esse conjugium; electi
Abbreviated transcription (Latin):
rocliuis autem est cursus aduoluptatẽ
et intatrix natura uitiorum. Quamob¬
rem so uirorumut mulierum habitẽ
semel induerit spontanee religiosum.a
regrediatur: Si autem quolib patroci¬
Nio desertores ꝑmanere uoluerĩt sacerdo
torres ut nec locus eis ullus sit coĩonis¬

Expanded text:
roclivis cursus est ad voluptatem et imitatrix natura vitiorum. Quamobrem quisquis virorum vel mulierum habitum semel induerit spontanee religiosum, aregrediatur. Si autem quolibet patrocinio desertores permanere voluerint, sacerdottorres, ut nec locus eis ullus sit communi
Abbreviated transcription (Latin):
tis ttiebus uelamen imponatur uirgi
amorum die aut in aibis pascalibus
aut inapłorum natalib sacrum uela¬
peenminime imponatur nisi forsitan
Sebaptismo dictum est graui sangore
correptis. ne autem sine hoc munere
desclo exeant implorantib ñ negetur.
VIduas autem uelare pontificum n¬

Expanded text:
tis diebus velamen imponatur virginorum die, aut in albis paschalibus, aut in apostolorum natalitiis sacrum velamen minime imponatur, nisi forsan sicut de baptismate dictum est gravi languore correptis, ne sine hoc munere de saeculo exeant, implorantibus non negetur. § 1. Viduas autem velare pontificum n
Abbreviated transcription (Latin):
te sue annum uirgines ñ consecrentur
uuenculas fieri abbatissas uehem̃tissi¬
me ꝓhibemus. Nullam igitur fr̃nita
tua. nisi sexagenanã uirginem. cuius ui
ta atq mores noc exigerint. uelare per¬
muttat. Item exconcit. cartaginensi.¬

Expanded text:
atis suae annum virgines non consecrentur. Juvenculas fieri abbatissas vehementissime prohibemus. Nullam igitur fraternitas tua nisi sexagenariam virginem, cujus vita hoc atque mores exegerint, velari permittat. C. XIII. Item ex Concilio Carthaginensi
Abbreviated transcription (Latin):
coacte imꝑio. s spontaneo iudicio uir¬
ginitatis ꝓpositum atq nabitum susce¬
per̃ si postea nuptias elegint p̃uaricat᷑
posito ꝑmanerent. Ambigi uõ ñpot᷑.
crimen magnum admitti. ubi ⁊ꝓpo¬
situm deseritur. ⁊ ꝯsecratio uiolatur
nam: sihumana facta ñ possunt ĩpu¬
ne calcari quid dehis manebit. qui
tur puelle q̃ ñ coacte imꝑio parentũ
datur intelligi. Quod si coacte uirgi
uaricatione ip̃m deserere possunt. Si
puella hic nubilis intelligitur cinus
ut insubsequentib monstrabr̃. post
decimum annum libum ẽ arbnrium
Nec mnelectione ꝓpositi.cogitur sequi
parentum imꝑium. Sic et illud int¬
elligendum ẽ. quod effstatutum insy¬
amonastuis egredinon ꝑmittunt᷑. ita
nu qui inuitꝰ siue iuste offensiois cau¬
sa sunt intromissi. ñ nisi uolentes tene¬
antur: quia quod ñ petunt. ñ obfuant.
Ideoq tales considandi sunt maxime
peccata comittere quam plangere. sicut
decreto sẽssimi leonis pp̃. manifeste ꝯti

Expanded text:
acte imperio, sed spontaneo iudicio virginitatis propositum adque habitum susceperunt, si postea nuptias eligunt, praevaricaposito permanerent. Ambigi vero non potest crimen magnum admitti, ubi et propositum deseritur, et consecratio violatur. Nam si humana pacta non possunt impune calcari, quid eos manebit, qui tur: Puellae, quae non coactae imperio parentum, datur intelligi, quod si coactae habitum aevaricatione ipsum deserere possunt. Sed puella hic nubilis intelligitur, cujus ut in sequentibus demonstratur post duodecimum annum est liberum arbitrium; nec in electione propositi cogitur sequi parentum imperium. Sic et illud intelligendum est, quod est statutum in Symonasteriis egredi non permittuntur, ita hi, qui inviti sine justae offensionis causa sunt intromissi, nisi volentes non teneantur, quia quod non petunt non observant. Ideoque tales considerandi sunt magis peccata committere quam plangere, sicut in decreto sanctissimi Leonis Papae manifesti