comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditari in lege: refici partius: orare frequẽ¬
tius. Et quia eccłiam frequentare nec ua¬
cabat ꝓpter studium. & pro uerecondia
non lbebat: leuare puras manus in om
Iam tunc siquidem cautus fuit declina¬
re uirus uirtutum: manem głam.
Et uicus ꝓpe ciuitatẽ inꝗͣ disce¬
bat puer. quo magister eius frequen¬
ter pergere solitus erat ipso solo comi¬
te. Illo euntib ambob pariter. ip̃e ut
postea referebat retrahebat pedem.
sistebat gradumt & stans a tergo magi¬
stri illo quidem non comperiente. expan¬
sis ad celum manib raptim quodammo¬
do. ac ueluti iaculatam emittebat oratio¬
nem: & sic dissimulans magistrũ denuo
sequebatur: Istuis modi pio furto puer
sepius eludebat comitem. pariter et ma¬
gistrum. Non est dicere omnia que eius
principia calore bone indolis. decoraur¬
re ad maiora atq utiliora currendum.
num tamen refero adhiic: quod hoc
meo quidem uidicio. non modo bone

Expanded text:
ditari in lege, refici parcius, orare frequenditari in lege, refici parcius, orare frequentius. Et quia ecclesiam frequentare nec vacabat propter studium, et pro verecundia non libebat; levare puras manus in omnJam tunc siquidem cautus fuit declinare virus virtutum, inanem gloriam. 2. Est vicus prope civitatem, in qua discebat puer, quo magister ejus frequenter pergere solitus erat, ipso solo comite. Illo euntibus ambobus pariter, ipse, ut postea referebat, retrahebat pedem, sistebat gradum, et stans a tergo magistri, illo quidem non comperiente, expansis ad coelum manibus, raptim quodammodo, ac veluti jaculatam emittebat orationem: et sic dissimulans, magistrum denuo sequebatur. Istiusmodi pio furto puer saepius illudebat comitem pariter et magistrum. Non est dicere omnia, quae ejus principia colore bonae indolis decoravere: ad majora atque utiliora currendum. Unum tamen refero adhuc, quod hoc, meo quidem judicio, non modo bonae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tem pro lacte de pectore materno aquas
sapientie salutaris: & fiebat in dies se ipso
prudentior. Prudentior dicam an sancti¬
or: Utrumq si dixero. non me penitebit:
ueritatem enim dicam. Agebat senem mo¬
rib annis puer: ẽxpers lasciuie puerslis.
Cumq ex hoc cunctis esset reuerentie o stupo¬
ri. non camen inde ut assolet insolentior
inueniebatur: s magis quietus & subditũ
in omni mansuetudine. Non impaciens
magisterii:. non fugitans discipline: non
lectionis fastidiens: non ludor deniq appe¬
tens quod uel maxime illa etas dulce ac
familiare habere solet Et proficiebat
supra omnes coetaneos suos: in ea qui¬
dem litteratura que illi com petebat
etati. Nam in disciplina moꝵ ꝓfectuq
uirtutum: & iã super omnes docentes se
in breui enituit: non cam matre. tamen
quam unctione magistra. Hac sollicitan¬
te haut segnit & in diuinis exercebatur:
petere secretum. anticipare ugilias. me¬

Expanded text:
tem pro lacte de pectore materno aquas tem pro lacte de pectore materno aquas sapientiae salutaris, et fiebat in dies se ipso prudentior. Prudentior, dicam, an sanctior? Utrumque si dixero, non me poenitebit: veritatem enim dicam. Agebat senem moribus, annis puer, expers lasciviae puerilis. Cumque ex hoc cunctis esset reverentiae ac stupori, non tamen inde, ut assolet, insolentior inveniebatur; sed magis quietus et subditus in omni mansuetudine. Non impatiens magisterii, non fugitans disciplinae, non lectionis fastidiens, non ludorum denique appetens: quod vel maxime illa aetas dulce ac familiare habere solet. Et proficiebat supra omnes coaetaneos suos in ea quidem litteratura, quae illi competebat aetati. Nam in disciplina morum profectuque virtutum, etiam super omnes docentes se in brevi enituit, non tam matre tamen, quam unctione magistra. Hac sollicitante, haud segniter et in divinis exercebatur, petere secretum, anticipare vigilias, me
Abbreviated transcription (Latin):
alachias noster ortus hi¬
bernia de populo barba¬
ro: ibi educatus. ibi licte¬
ras edoctus est Ceterum
de natali barbarie traxit
nichil: non magis quam de sale mater¬
no. pisces maris. Quam uero suaue quod
inculta nobis barbaries. tam urbanũ
protulit ciuẽ sc̃oꝵ & domesticũ di: Qui
prodiicit mel de petra. oleum q: de saro
durissimo: ipse fecit hoc. Parentes tamen
illi fuere genere et potentia magni: iuxta
nomen magnoꝵ qui sunt in terra. At
mater mente quam sanguine generosior
satagelut in ipso initio uiarum suarum.
notas facere paruulo uias uite: hanc plu¬
ris illi existimans uentosa scientia littera¬
ture sclaris. Adutramq camen huic non
defuit ingenium pro etatę. In scolis litte¬
ras. domi timorem dñi docebatur: et coti¬
dianis profectib respondebat ambob sa¬
tis. magistro & matri. Nempe a principio
spm̃ sortitus est bonũ. per quem puer erat
docilis & amabilis ualde: mire ad modũ
omnib per omnia gratiosus. Bibebat au¬

Expanded text:
alachias noster, ortus Hibernia de populo barbaro, ibi educatus, ibi litteras edoctus est. Caeterum de natali barbarie traxit nihil, non magis quam de sale materno pisces maris. Quam vero suave, quod inculta nobis barbaries tam urbanum protulit civem sanctorum, et domesticum Dei! Qui producit mel de petra, oleumque de saxo durissimo, ipse fecit hoc. Parentes tamen illi fuere genere et potentia magni, juxta nomen magnorum qui sunt in terra. At mater mente, quam sanguine generosior, satagebat in ipso initio viarum suarum, notas parvulo facere vias vitae: hanc pluris illi existimans ventosa scientia litteraturae saecularis. Ad utramque tamen huic non defuit ingenium pro aetate. In scholis litteras, domi timorem Domini docebatur, et quotidianis profectibus respondebat ambobus satis, magistro et matri. Nempe a principio spiritum sortitus est bonum, per quem erat puer docilis, et amabilis valde, mire admodum omnibus per omnia gratiosus. Bibebat au
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. dep̃hendit ociosum. non di¬
co uerbum s nutum: Qs manum
yedem ue. mouentẽm frustra: Im¬
mo quid non edificans in eius in¬
cessu. aspectu. habitu. uultu: De¬
niq uultus hilaritatem nec fusca¬
uit meror: nec leuigauit risus.
Totum ineo disciplinatũ.. totũ
insigne uirtutis. ꝑfectionis
forma. Pomĩa seri. s non austerꝰ.
Remissus interdũ: dissolutꝰ nonꝙͣ.
Negligens nichil: & si ꝓ tempore mul¬
ta dissimulans. Quietus sepe: sed
minime aliqũ ociosus. Adie pͥmo
conuersionis sue usq ad extremũ
uite sue: sine ꝓpͥo uixit. Non ser¬
uos. ñ ancillas. non uillas. ñ uicu-¬
los: non deniq qͥcꝗͣ reddituũ ec¬
cdesiasticoꝵ. scłariũ ue. uel in ip̃o
habuit ep̃atu. Mense ep̃ali nichł¬

Expanded text:
rit, deprehendit otiosum, non dirit, deprehendit otiosum, non dico verbum, sed nutum? Quis manum, pedemve moventem frustra? Imo quid non aedificans in ejus incessu, aspectu, habitu, vultu? Denique vultus hilaritatem nec fuscavit moeror, nec levigavit risus. Totum in eo disciplinatum, totum insigne virtutis, perfectionis forma. Per omnia serius, sed non austerus. Remissus interdum, dissolutus nunquam. Negligens nihil, etsi pro tempore multa dissimulans. Quietus saepe, sed minime aliquando otiosus. A die primo conversionis suae usque ad extremum vitae, sine proprio vixit. Non servos, non ancillas, non villas, non viculos, non denique quidquam redituum ecclesiasticorum saeculariumve, vel in ipso habuit episcopatu. Mensae episcopali nih
Abbreviated transcription (Latin):
diciones. quas tamen bonas fuis¬
se constiterit: abolitas uero negli¬
gentia sacerdotum. Nec modo
uetera instaurant᷑: condiuit᷑ &
noua. Et q̃cũq ꝓmulgauerit tã¬
q̃ celitus edita᷑ acceptant᷑ tenent᷑
scripto mandant᷑ ad memoriam
posteroꝵ. Qd in celitus missa cre¬
derent᷑: que tot celestia confirmas
miracula: Qut fidem dictis faci¬
am: ꝑstringam non nulla pau¬
cis. Quis enim cuncta enumer&:
&quam libentiꝰ fateor. imitandis
immorer: ꝗͣ admirandis. Obnreo¬
quid iudicio. pͥmũ & maximũ
miraculum qd̾ dedit: ipse erat.
Ut enĩ taccam int̾iorem hõien ciꝰ.
cuius pulchritudinem. fortitudi¬
nem. puritatem. satis indicabant
mores ipsius auita: ipsum ext̾iorẽ
ita uno semꝑ modo. ipsoq modes¬
tissimo & decentissimo gessit᷑ ut
nil ꝓrsus appareret in eo. quod pꝰ.¬
qui non offendit in uerbo: ille
perfectus estuir. At uero in mala¬
chiaͣ quis umꝗͣ. ã si curiosiꝰ obserua¬

Expanded text:
ditiones, quas tamen bonas fuisditiones, quas tamen bonas fuisse constiterit, abolitas 676 vero negligentia sacerdotum. Nec modo vetera instaurantur, cuduntur et nova; et quaecumque promulgaverit, tanquam coelitus edita acceptantur, tenentur, scripto mandantur ad memoriam posterorum. Quidni coelitus missa crederentur, quae tot coelestia confirmant miracula? Et ut fidem dictis faciam, perstringam nonnulla paucis. Quis enim cuncta enumeret? Quanquam libentius, fateor, imitandis immorer, quam admirandis. quidem judicio primum et maximum miraculum, quod fecit, ipse erat. Ut enim taceam interiorem hominem ejus, cujus pulchritudinem, fortitudinem, puritatem satis indicabant mores ipsius et vita, ipsum exteriorem ita uno semper modo, ipsoque modestissimo et decentissimo gessit, ut nil prorsus appareret in eo, quod posqui non offendit in verbo, ille perfectus est vir . At vero in Malachia quis unquam, etiamsi curiosius observa
Abbreviated transcription (Latin):
de ciuitatib & castellis & uicis
occurrunt ei: & quocũq diuer¬
tat. suscipit᷑ exultatione uniu̾se
t̾re. Ucruntamen ñ sapit honor.
opus exercet᷑ legationis. Multis
in locis celebrant᷑ conuentꝰ mul¬
ti: ne qua regio. seu portio regio¬
nis. legationis fructu & utilita¬
te fraudet᷑. Seminat᷑ suꝑ omnes
aquas: ñ est qui se abscondat ab
oꝑa sollicitudinis eius. Non sexꝰ.
ñ etas: ñ conditio: ñ ꝓfessio repu¬
tatur. ubiq semen spargit᷑ salu¬
tare: ubiq intonat tuba celestis.
Ubiq discurrit. ubiq irrũpit: eua¬
ginato gladio lingue. ad faciendã
uindictam in nationib. increpa¬
tiones in ppłis. Terror eius super
facientes mala. Clamat iniguis:
nolite iniq agere: & delinquerti¬
b nolite exaltare cornu. Religio
ubiq plantatur: ꝓpagat᷑. fouet᷑.
Oculi eius suꝑ eos: & cura eius ad ne¬
cessitates eoꝵ. In conciliis que passĩ
celebrant᷑. repetunt᷑ antique tra¬

Expanded text:
de civitatibus, et castellis, et vicis de civitatibus, et castellis, et vicis occurrunt ei; et quocumque divertat, suscipitur exsultatione universae terrae. Verumtamen non sapit honor. Opus exercetur legationis: multis in locis celebrantur conventus multi, ne qua regio, seu portio regionis, legationis fructu et utilitate fraudetur. Seminatur super omnes aquas: non est qui se abscondat ab opera sollicitudinis ejus. Non sexus, non aetas, non conditio, non professio reputatur. Ubique semen spargitur salutare, ubique intonat tuba coelestis. Ubique discurrit, ubique irrumpit, evaginato gladio linguae ad faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis. Terror ejus super facientes mala. Clamat iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu . Religio ubique plantatur, propagatur, fovetur. Oculi ejus super eos, et cura ejus ad necessitates eorum. In conciliis, quae passim celebrantur, repetuntur antiquae tra
Abbreviated transcription (Latin):
plura: Terrefactus resilit homo:
& datis saltib festinꝰ oratorio exilit.
Ille confusus abcessit. & illa intacta
remansit: magno quidem &e dei
miraculo. & merito malachie: &pul¬
chre oꝑi fedo & abhominando:. fe¬
dum int̾uenit & abhominabile
monstrũ. Non ꝓrsus aliter decu¬
it extingui bestialem libidinem.
ꝙ̃ ꝑ frigidissimũ uermẽ. nec alit̾
temerariũ frenariausum. frustra¬
ri conatum: ꝗͣ ꝑ uilem inutilẽ q
bestiolam. Et hec loco isto suffici¬
ant pauca de plurib. Hunc iam
reliqua ꝓseqͣmur. Ascendit¬
malachias nauem: & ꝓsꝑe naui¬
gans applicuit monastio suo ben¬
corensi: ut pͥmi filii pͥmã recipe¬
rent grͣam. Qͥd animi putas ges¬
sisse illos. sano de uia tam longa
recepto patrez & illo patre: Nec
mirũ si se tota in gaudiũ effu¬
derunt uiscera eoꝵ. in reditu eiꝰ
quando & exteris circũqͣq gen¬
tib. incredibilem mox leticiam.
uelor rumor inuexit Deniq

Expanded text:
plura? Terrefactus resilit homo, plura? Terrefactus resilit homo, et datis saltibus, festinus oratorio exsilit. Ille confusus abscessit, et illa intacta remansit, magno quidem et Dei miraculo, et merito Malachiae. Et pulchre operi foedo et abominando foedum intervenit et abominabile monstrum. Non prorsus aliter decuit bestialem exstingui libidinem, quam per frigidissimum vermem: nec aliter temerarium frenari ausum, frustrari conatum, quam per vilem, inutilemque bestiolam. Et haec loco isto sufficiant pauca de pluribus: nunc jam reliqua prosequamur. Malachias navem, et prospere navigans, applicuit monasterio suo Benchorensi, ut primi filii primam reciperent gratiam. Quid animi putas gessisse illos, sano de via tam longa recepto patre, et illo patre? Nec mirum, si se tota in gaudium effuderunt viscera eorum in reditu ejus, quando et exteris circumquaque gentibus incredibilem mox laetitiam velox rumor invexit. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
terium. Sane merita benedicen¬
tis. miracula satis declarant. que
usq bodie ibi actitari feruntur.
Inde est quod de finitimis locis
infirmos & male habentes. illo
portare consue aierunt: & sanas¬
cur multi. Mulier totis disso¬
luta menbris: plaustro uecta il¬
luc. pedib suis remeauit domũ
una diuntaxat nocte. non frustͣ
in loco sc̃o prestolata miscłiam
dnĩ. Aha q̃dam ibidem ꝑ nocta¬
bat in oratione. quam forte reꝑi¬
ens solam homo barbarus. accen¬
sus libidine. & sui minime cõpos:
irruit rabiosus in eam. Conu̾sa
illa & tremefacta. suspiciens adũ¬
cit hoĩem plenũ diabolico spũ:
& heu tu inquit miser quid agis:
Considera ubi es. reuerere hec sc̃ã.
defer deo. defer seruo eius mala¬
chie: parce & tibi ipsi. Non desti¬
tit ille: furiis agitatus iniquis.
Q ecce qđ̃ horribile dictu est: uene¬
natum & tumidum animal quod
bufonẽ uocant. uisum est reptas
exire de int̾ femora mulieris. Qd

Expanded text:
 benedixit. Sane merita benedicen benedixit. Sane merita benedicentis miracula satis declarant, quae usque hodie ibi actitari feruntur. 41. Inde est, quod de finitimis locis infirmos et male habentes illi portare consueverunt, et sanantur multi. Mulier totis dissolutis membris, plaustro vecta illuc, pedibus suis remeavit domum, una duntaxat nocte non frustra in loco sancto praestolata misericordiam Domini. Alia quaedam ibidem pernoctabat in oratione: quam forte reperiens solam homo barbarus, accensus libidine, et sui minime compos, irruit rabiosus in eam. Conversa illa, et tremefacta, suspiciens advertit hominem plenum diabolico spiritu: « Heus tu, » inquit, « miser, quid agis? Considera ubi es, reverere haec sancta, defer Deo, defer servo ejus Malachiae, parce et tibi ipsi. » Non destitit ille, furiis agitatus iniquis. Et ecce quod horribile dictu est venenatum et tumidum animal, quod bufonem vocant, visum est reptans exire deinter femora mulieris. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ad om̃s: nec enim quod in domo
regia. & regis acciderat filio. latẽ¬
re potuit. Et ecce ubiq resultans
grãrum actio & uox laudis: tum
pro salute dnĩ. tum ꝓ miraculi
nouitate. Henricus est iste nam
uiuit adhuc iinicꝰ patris sus. mi¬
ies fortis & prudens: patͥssans ut
auint in sectando iusticiã. & amo¬
re ueri. Q amauit utq malachi¬
am quam diu uixit: tanꝗͣ qui il¬
lum a morte reuocasset. Roga¬
bant eum manere ꝑaliquot di¬
es: s ille declinans głam. moram
non sustinuit: & maue carpebat
ta. Orante illo solutum est uincu¬
lum lingue eiꝰ. & loq̃bat᷑ recte.
Iehinc uillam ingrediens ꝗͣ
nominant eccłiam seĩ micbaelis:
oblatam sibi mulrerem freneticã.
&uinctam funib. coram omni po¬
pulo curat: & dimissa incolumi.
ꝓfisciscit᷑. Pueniens uero ad por¬
tum lapasꝑi. transitũ ibi ꝑ aliqͦt
dies prestolabat᷑: se mora minime
transiit ociosa. Construitur interĩ
de uirgis in sepem textis oratorium:

Expanded text:
ad omnes, nec enim quod in domo ad omnes, nec enim quod in domo regia et Regis acciderat filio, latere potuit. Et ecce ubique resultans gratiarum actio, et vox laudis, tum pro salute domini, tum pro miraculi novitate. Henricus est iste: nam vivit adhuc unicus patris sui, miles fortis et prudens, patrizans, ut aiunt, in sectando justitiam et amorem viri. Et amavit uterque Malachiam, quandiu 675 vixit, tanquam qui illum a morte revocasset. Rogabant eum manere per aliquot dies: sed ille declinans gloriam, moram non sustinuit, et mane carpebat ta. Orante illo, solutum est vinculum linguae ejus, et loquebatur recte. Dehinc villam ingrediens, quam nominant ecclesiam Sancti-Michaelis, oblatam sibi mulierem phreneticam, et vinctam funibus, coram omni populo curat, et dimissa incolumi, proficiscitur. Perveniens vero ad portum Laperasperi, transitum ibi per aliquot dies praestolabatur: sed mora minime transiit otiosa. Construitur interim de virgis in sepem textis oratorium,
Abbreviated transcription (Latin):
tes que adieb antiquis monachi
quidem nomen audierunt᷑: mo¬
nachum non uiderunt. Et di¬
missis quatuor a latere suo: abiit.
Qͥ ꝓbati & digni inuenti: mona¬
chi facti sunt. Post aliquod tem¬
pus cum iam sc̃s esset in terra suã.
pientia. dato eis in patrem sc̃o fra¬
tre xp̃iano. qui erat unus ex ipsis.
emisuus eos: adiungentes de no¬
stris quantũ sufficerent ad nume¬
rum abatie. Que concepit e pepe¬
rit filias quinq & sic multiplicato
semine augescit in dies numerꝰ
monachoꝵ uxta desideriũ & ua¬
ticinium malachie. Hunc iom
repetamus ordinẽ narrationis.
regem qui adhuc hodie suꝑ est.
in quodam castello suo: cuiꝰ filiꝰ
insirmabatur ad mortem. aq̃
ingressus honorifice. a rege susceptꝰ.
& humiliter exoratus. ut sanaret fili¬
um suum: aqua eui bñdicit asper¬
sit iuuenem. & intuens in eum ait.
Confide fili: non morieris hac uice.
cia patris: clamor & strepitꝰ totius
exultantis familie. Exiit sermo

Expanded text:
tes, quae a diebus antiquis monachi tes, quae a diebus antiquis monachi quidem nomen audierunt, monachum non viderunt. » Et dimissis quatuor a latere suo, abiit: qui probati, et digni inventi monachi facti sunt. Post aliquod tempus, cum jam Sanctus esset in terra sua, mpientia, dato eis in patrem sancto fratre Christiano, qui erat unus ex ipsis, emisimus eos, adjungentes de nostris quanti sufficerent ad numerum abbatiae. Quae concepit, et peperit filias quinque: et sic multiplicato semine, augescit in dies numerus monachorum, juxta desiderium et vaticinium Malachiae. Nunc jam repetamus ordinem narrationis. regem, qui adhuc hodie superest, in quodam castello suo: cujus filius infirmabatur ad mortem. Ad quem ingressus, honorifice a rege susceptus, et humiliter exoratus, ut sanaret filium suum; aqua, cui benedixit, aspersit juvenem, et intuens in eum, ait: « Confide, fili, non morieris hac vice. tia patris, clamor et strepitus totius exsultantis familiae. Exiit sermo
Abbreviated transcription (Latin):
quod iam non posset pre semo &
debilitate corporis uillicare. Post
hec pecit malachias confirmari
noue metropolis constitutionẽ:
confirmationis quidem priuile¬
niusagi. Conuocatis ep̃is & dericis
& maiorib terre. celebͣbitis gene¬
rale concilium: & sie conuientia
& cõmumi uoto uniuersoꝵ. per
honestas ꝑsonas requiretis palle-¬
um. & dabit᷑ uobis. Deinde tolleis
mitram de capite suo imposuit
capiti eius: s & stolam cum mani¬
pulo dedit illi. quib uti int̾ offe¬
rendum solebat. & salutatim in
osculo pacis dimisit eum: aplica
fultum benedictione. & actorita
te. Qui reuertens ꝑ clarant ualltẽ
suam: sccłam nobis largitus est
bũdictionem. & alta suspiria tra¬
hens quod non liceret sibi pro
suo desiderio remanereꝰ hos in¬
quit interim ꝓ me oro. ut reti¬
neatis: qui a uobis discant quos
nos postinodum doceant: & infert
Erunt nobis in semen. & in semi¬
ne isto bñdicent᷑ gentes: aille ges¬

Expanded text:
quod jam non posset prae senio et quod jam non posset prae senio et debilitate corporis villicare. Post haec petit Malachias confirmari novae metropolis constitutionem, confirmationis quidem privilet solemnius agi. Convocatis episcopis, et clericis, et majoribus terrae, celebrabis generale concilium: et sic conniventia et communi voto universorum per honestas personas requiretis pallium, et dabitur vobis. » Deinde tollens mitram de capite suo, imposuit capiti ejus: sed et stolam cum manipulo dedit, quibus uti inter offerendum solebat. Et salutatum in osculo pacis dimisit eum, apostolica fultum benedictione et auctoritate. 39. Qui revertens per Claram-Vallem, suam secundo nobis largitus est benedictionem. Et alta suspiria trahens, quod non liceret sibi pro suo desiderio remanere: « Hos, » inquit, « interim pro me, oro ut retineatis, qui a vobis discant, quod nos postmodum doceant. » Et infert: « Erunt nobis in semen, et in semine isto benedicentur gentes, et illae gen
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo quidem malachias. quod al¬
tius infixerat animo. cum multis
lacrimis implorabat: licere sibi ui¬
uere. & mori in clara ualle. ꝑmissy
& bñdictione sumini pontificis.
Et petiit hoc non oblitus ad quod
uenerat: s affectus qua uenerat
desiderio cdareuallis. Non autem
obtinuit: quod uir aplicus lucris
potius uberiorib occupandũ decer-¬
ueret. Nec tamen omnino frustratꝰ
a desiderio cordis sui: cui mori ibi &¬
si non uiuere donacum est. Mensẽ
integrum fecit in urbe: loca scã ꝑ
ambulans & frequentans causa ora¬
tionis. Cumq ꝑ id temporis sepe ac
diligenter ab co & ab his qui cum
co erant. summꝰ pontifex inquisisse
esse patrie. mores gentis. statũ eccłia¬
rum. & quanta in terra ꝑ eum d̃s
oꝑatus fuisset: paranti iam repatͥa¬
re. cõmesit uices suas ꝑ uniuersã
hiberniam. legatum illum consti¬
tuens. Significatũ siquidem erat
ei ab ep̃o gisleberto. qui ut supra
memorauimꝰ. tunc legatꝰ extiterat:

Expanded text:
primo quidem Malachias, quod alprimo quidem Malachias, quod altius infixerat animo, cum multis lacrymis implorabat, licere sibi vivere, et mori in Clara-Valle, permissu et benedictione summi Pontificis. Et petiit hoc, non oblitus ad quod venerat, sed affectus quo venerat desiderio Clarae-Vallis. Non autem obtinuit, quod virum Apostolicus lucris potius uberioribus occupandum decerneret. Nec tamen omnino frustratus est a desiderio cordis sui, cui mori ibi, etsi non vivere, donatum est. Mensem integrum fecit in Urbe, loca sancta perambulans, et frequentans causa orationis. Cumque per id temporis saepe ac diligenter ab eo, et ab his qui cum eo erant, summus Pontifex inquisisset esse patriae, mores gentis, statum Ecclesiarum, et quanta in terra Deus per eum operatus fuisset: paranti jam repatriare commisit vices suas, per universam Hiberniam legatum illum constituens. Significatum siquidem erat ei ab episcopo Gilleberto, qui, ut supra memoravimus, tunc legatus exstiterat,
Abbreviated transcription (Latin):
facto ascendit. & pͥmo quidem du¬
rum ut erat sentiens: postmodũ
mira mutatione. ualde cõmodũ
sibi. & suauiter ambulantẽ inue¬
nit. Q ne caderet suꝑ terram de
sermone quem dixerat. usq ad
nonũ annũ quo mortuiꝰ est.
ipse non defecit ei: factus optimꝰ
& preciosissimus palefridus. Quod¬
q euidentiꝰ miraculũ cernentib
fecit. de sub ngro cepit albescere:
& non multo post uix inuenieba¬
eius uisu & uerbo refectus sum.
& delectatus sum sicut in omĩb
diuitiis. Et ego uicissim peccator
licet inueni graͣm in oculis eus.
ex tunc & deinceps usq ad obitũ
ip̃iꝰ. sicut in proemio prefatus
presentia & sermone eius. Et accep.¬
tans locum & nos. atq in intimis
uiscerib colligens: ualedixit nobis.
& abiit. Qui transalpinans cum
uenisset iporiam ciuitatem italie:
hospitis sui paruulum filium qui
male habens erat moriturus. con¬
tinuo sanauit. Erat tunc temporis
ga ꝑegrinatione compassus. Et

Expanded text:
facto, ascendit: et primo quidem dufacto, ascendit: et primo quidem durum, ut erat, sentiens, postmodum mira mutatione valde commodum sibi et suaviter ambulantem invenit. Et ne caderet super terram de sermone quem dixerat, usque ad nonum annum, quo mortuus est ipse, non defecit ei, factus optimus et pretiosissimus palefridus. Quodque evidentius miraculum cernentibus fecit, de subnigro coepit albescere, et non multo post vix inveniebaejus visu et verbo refectus sum, et delectatus sum, sicut in omnibus divitiis. Et ego vicissim, peccator licet, inveni gratiam in oculis ejus extunc, et deinceps usque ad obitum ipsius, sicut in prooemio praefatus praesentia et sermone ejus. Et acceptans locum, et nos, atque intimis visceribus colligens, valedixit nobis, et abiit. Qui transalpinans, cum venisset Iporiam civitatem Italiae, hospitis sui parvulum filium, qui male habens moriturus erat, continuo sanavit. 38. Erat tunc temporis ga peregrinatione compassus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
diens ab urbe. quibdam apud
nos. quibdam & in aliis locis ad
discendam conuersationis formam
relictis: iuxta uerbum sicari cum
paucis ad modum repatͥauit. hec
de sicaro. IN ip̃a urbe eboracen¬
si accessit adeum uir nobilis scd̾m
scłm uallenus nomine: tunc pͥor
nr̃i: qui deuotus malachie. se ora¬
tionib satis humilit̾ cõmendauit.
Is aduertens multos habere ep̃m
socios. & equos paucos: nam pret
ministros & clericos alios. quinq
cum eo erant p̾sbiteri. & equi ñ¬
nisi tres. õbtulit ei suũ quo ipse ue¬
hebatur. hoc solum dolere se in¬
quiens. quod esset runcinꝰ. dure
portans & addit. Libentiꝰ dedissẽ
si melior fuisset: s si dignamini
ducite qualemcũq uobiscum.
quo p̾dicas uiliorem: quia non
pocest mͥ esse uile quioquid tam p̾¬
ciosa uoluntas obtulerit. Et con¬
uersus ad suos. hunc inquit ster¬
nite michi: quia cominodus sacis
& sufficiens erit in longum. Quo

Expanded text:
diens ab Urbe, quibusdam apud diens ab Urbe, quibusdam apud nos, quibusdam et in aliis locis ad discendam conversationis formam relictis, juxta verbum Sycari, cum paucis admodum repatriavit. Haec de Sycaro. 36. In ipsa urbe Eboracensi, accessit ad eum vir nobilis secundum saeculum, Wallenus nomine, tunc Priornostri, qui devotus Malachiae se orationibus satis humiliter commendavit. Is advertens multos habere Episcopum socios, et equos paucos nam praeter ministros, et clericos alios, quinque cum eo erant presbyteri, et equi nonnisi tres, obtulit ei suum, quo ipse vehebatur, hoc solum dolere se inquiens, quod esset runcinus dure portans. Et addidit: « Libentius dedissem, si melior fuisset: sed, si dignamini, ducite qualemcunque vobiscum. » -- « quo praedicas viliorem: quia non potest mihi vile esse, quidquid tam pretiosa voluntas obtulerit. » Et conversus ad suos: « Hunc, » inquit, « sternite mihi, quia commodus satis, et sufficiens erit in longum. » Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ponsandus es. iam nunc preuidi
in digito tuo. dquieuit ille: &
malachias eo consecrato ꝓfi cisci¬
tur. Comq egressus de scõtia
ꝑuenisset eboracum: sacerdos qui¬
dam sicarus nomine intuitꝰ eũ
agnouit. Nec enim eus faciem ui
derat ante: s cum haberet spm̃
pridem de illo. & nunc incunc¬
tanter circumstantib digito eũ
demonstrans:. hic est inquit de qͦ
dixeram. quia cde hibernia sc̃s ue¬
niet pontifex: qui scit cogitatio¬
nes hominum. Sic non potuit la¬
tere lucerna sub modio. ꝓdente
tamen ꝑ os sicari spu sc̃o. qui illam
accenderat. Nam & multa secreta
deesse suorumq dicta sunt ei asi¬
caro: que ita esse uel fuisse omĩa
recognouit. Sz & sociis malachie
ꝑcunctantib de suo reditu. respos¬
dit sicarus incunctanter quod
post rei ꝓbauit euentus. paucos
uidelicet ad modum de numero.
illo cum ep̃o redi. turos. Illi audi¬
to hoc suspicati sunt mortem: s
aliter ds adimpleuit. Nempe re¬

Expanded text:
ponsandus es, jam nunc praevidi ponsandus es, jam nunc praevidi in digito tuo. » Acquievit ille, et Malachias, eo consecrato, proficiscitur. 35. Cumque egressus de Scotia, pervenisset Eboracum, sacerdos quidam, Sycarus nomine, intuitus eum agnovit. Nec enim faciem ejus viderat ante: sed cum haberet spiripriden de illo. Et nunc incunctanter circumstantibus digito eum demonstrans: « Hic est, » inquit, « de quo dixeram, quia de Hibernia sanctus veniet pontifex, qui scit cogitationes hominum. » Sic non potuit latere lucerna sub modio, prodente eam per os Sycari Spiritu sancto qui illam accenderat. Nam et multa secreta de esse suo, suorumque dicta sunt ei a Sycaro, quae ita esse vel fuisse omnia recognovit. Sed et sociis Malachiae percontantibus de suo reditu, respondit Sycarus incunctanter quod post rei probavit eventus, paucos videlicet admodum de numero illo cum Episcopo redituros. Illi, audito hoc, suspicati sunt mortem: sed Deus aliter adimplevit. Nempe re
Abbreviated transcription (Latin):
ni pacroni: ut non desoletur om¬
nis terra si duab tantum colũ¬
nis sub uno momento temporis
destituatur. Ergo om̃s pariter
contradicunt. Quim faciebant:
cum ille diuinam ultionem mi¬
natus est Non tamen destitere
illi: nisi missa sorte prius di uo¬
luntas. suꝑ hoc interrogaretur.
Drolibente illo nichilominus
mittun. s&e illa pro malachie par¬
te ter respondisse iuenta est.
Nec enim una contenti uice fuere:
cupidi retinendi eum. Demum
oedentes dimittunt eum: non ta¬
men sine ploratu & ululatu mul¬
to. Sed ire quid imꝑfectũ relin¬
queret: tractare cepit quomodo
defuncti patris semen suscitaret:
Et arcessitis ad se discipulis suis:
anxiꝰ estuabat. quis nam dignior
ad hoc opus siue utilior uideret᷑
Et diligenter incuitus singulos:
tu inquit o edane sic enun uocaba¬
tur unus. suscipe onus. Illo cun¬
ctante & flente: ne tuneas ait. tu
enim michi a dñõ designatus es.
quia anulum aureum quo des¬

Expanded text:
ni patroni, ut non desoletur omni patroni, ut non desoletur omnis terra, si duabus tantis columnis sub uno momento temporis destituatur. Ergo omnes pariter contradicunt. Et vim faciebant, cum ille divinam ultionem minatus est. Non tamen destitere illi, nisi missa sorte, prius Dei voluntas super hoc interrogaretur. Prohibente illo, nihilominus mittunt: sed illa pro Malachiae parte ter respondisse inventa est. Nec enim una contenti vice fuere, cupidi retinendi eum. Demum cedentes, dimittunt illum, non tamen 673 sine ploratu et ululatu multo. Sed ne quid imperfectum relinqueret, tractare coepit, quomodo defuncti fratris semen suscitaret. Et accersitis ad se tribus discipulis suis, anxius aestuabat, quisnam dignior ad hoc opus, sive utilior videretur. Et diligenter intuitus singulos: « Tu, » inquit, « o Edane » sic enim vocabatur unus, « suscipe onus. » Illo cunctante, et flente: « Ne timeas, » ait, « Tu enim mihi a Domino designatus es, quia annulum aureum, quo des
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qua tantum laborarat. quod hac¬
tenus non habuerat. suo adqui¬
reret studio & labore Erat & alt̾a
metropolica sedes. quam de nouo
constituerat celsus. prime tamez
sedi. & illiꝰ archiep̾o subdita tamꝗͣ
primati: & huic qͦ optabat nichi¬
lominꝰ palliũ malachias. confir¬
mariq actoritate sedis apłice. p̃¬
rogatiuã quam bñficio celsi ad¬
ipisci meruerat: Iunotescente ꝓpo¬
sito displicuit fratrib: nec non
& magnatib e ppło t̾re. Oñs emm
intolerabilem sibi iudicabant. tam
diutinam omĩum pii parentis ab-¬
sentiam: & quod metuerent de mor¬
te ipsius. Contigit interea mori ger¬
manum cus. xp̃ianum nomine:
uirum bonum plenum gratie &
uirtutis. Ep̃c erat illiqͥdẽ scds in
celebri opinione: s uite scĩmonia.
& iusticie delo forte non impar. Huiꝰ
decessus magis terruit uniuersos:
& discessum malachie reddidit mo¬
lestiorem. Dicebant aut̃ nullomͦ
assentiendum unici ꝑegrinatio¬

Expanded text:
pro qua tantum laborarat, quem hacpro qua tantum laborarat, quem hactenus non habuerat, suo acquireret studio et labore. Erat et altera metropolica sedes, quam de novo constituerat Celsus, primae tamen sedi, et illius archiepiscopo subdita, tanquam primati. Et huic quoque optabat nihilominus pallium Malachias, confirmarique auctoritate Sedis apostolicae praerogativam, quam beneficio Celsi adipisci meruerat. Innotescente proposito, displicuit fratribus, necnon et magnatibus et populo terrae. Omnes enim intolerabilem sibi judicabant tam diutinam omnium pii parentis absentiam, et quod metuerent de morte ipsius. 34. Contigit interea mori germanum ejus, Christianum nomine, virum bonum, plenum gratiae et virtutis. Episcopus erat, illi quidem secundus in celebri opinione, sed vitae sanctimonia et justitiae zelo forte non impar. Hujus decessus magis terruit universos, et discessum Malachiae reddidit molestiorem. Dicebant autem nullo modo assentiendum unici peregrinatio
Abbreviated transcription (Latin):
tur arma potentia deo: sce pauper¬
tatis humilitatem. rigorem disci¬
pline cenobialis. ocium contemplan¬
di. orandi assiduitatem. Que tamen
omnia: uoto magis ualuit dui te¬
uere quam actu. Et enim uniu̾si
confluebant ad eum: nec modo me¬
diocres. s&' & nobiles. & potentes. il¬
lius se sapientie & sc̃ĩtati instruen¬
dos. corrigendos. commnictere festi¬
nabant. Q ip̃e interdum ibat &¬
exibat seminare semen suum: dis¬
ponens & decernens tota actorita¬
te de rebus eccłiasticis. tamquam
ex apłis unus. Et nemo illi dice¬
bat. in qua potestate hec facis:
uidentib cunctis signa & ꝓdigia
que faciebat: & quia ubi sp̃c anĩ
ibi libertas. uisum tamen sibi. ñ¬
tute satis actitari ista. absq sedis
apłice actoritate: & romã ꝓfiscisci
deliberat. Maximeq quod metro¬
police sedi. deerat adhuc. & defue¬
rat ab micio pallii usus: quod
est plenitudo honoris. Et uisũ
est bonum in oculis euis: si eccłia

Expanded text:
tur arma potentia Deo, sanctae paupertur arma potentia Deo, sanctae paupertatis humilitatem, rigorem disciplinae coenobialis, otium contemplandi, orandi assiduitatem: quae tamen omnia voto magis valuit diu tenere, quam actu. Etenim universi confluebant ad eum: nec modo mediocres, sed et nobiles et potentes, illius se sapientiae et sanctitati instruendos, corrigendos ac regendos committere festinabant. Et ipse interdum ibat, et exibat seminare semen suum, disponens et decernens tota auctoritate de rebus ecclesiasticis, tanquam ex Apostolis unus. Et nemo illi dicebat, In qua potestate haec facis? videntibus cunctis signa et prodigia, quae faciebat; et quia ubi spiritus Domini, ibi libertas tute satis actitari ista absque Sedis apostolicae auctoritate, et Romam proficisci deliberat: maximeque quod metropolicae sedi deerat adhuc, et defuerat ab initio pallii usus, quod est plenitudo honoris. Et visum est bonum in oculis ejus, si Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
duos extitisse episcopatus. Id uisum
melius malachie. Itaq quos ambi¬
tio conflauit in unum. malachias
reuocauit in duos. partem alti ep̃o
ceclens. partem retinens sibi. Eꝓꝑtea
non uenit connerech quod in ea iam
epm̃ ordinasset s dunum se contu¬
lit. disterminans parrochias sicut
in dieb antiquis. O purum coꝵ o
oculum columbinũ. Locum tradi¬
dit nouo ep̃o. qui uideret᷑ paratior.
pͥncipalior haberet᷑. locum in quo
sederat ipse. Ubi sunt qui de termi¬
nis litigant: ꝓ uno uiculo ppetes ad
inuicem inimicias exercentes: Nes¬
cio si quod genus hominũ magis
quam istos antiquũ uaticiniũ can¬
gat: secuerunt p̾gnantes galaad.
ad dilatandum t̾minos suos. S hec
alias. Ma lachias factus dunensis
ep̃c. confestim more suo curauit ad¬
sciscere adsolatiũ sibi. de filiis suis:
conuentũ regulariũ clericoꝵ. E ecce
rursus accingit᷑ qͣi nouus xp̃i tiro.
ad spiritale certamen: rursus indui¬

Expanded text:
duos exstitisse episcopatus. Id visum duos exstitisse episcopatus. Id visum melius Malachiae. Itaque quos ambitio conflavit in unum, Malachias revocavit in duos, partem alteri episcopo cedens, partem retinens sibi. Et propterea non venit Connereth, quod in ea jam episcopum ordinasset: sed Dunum se contulit, disterminans parochias, sicut in diebus antiquis. O purum cor! o oculum columbinum! Locum tradidit novo episcopo, qui videretur paratior, principalior haberetur; locum, in quo sederat ipse. Ubi sunt, qui de terminis litigant, pro uno viculo perpetes ad invicem inimicitias exercentes? Nescio si quod genus hominum magis, quam istos, antiquum vaticinium tangat: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminos suos . Sed hoc alias. 32. Malachias factus Dunensis episcopus, confestim more suo curavit asciscere ad solatium sibi de filiis suis conventum regularium clericorum. Et ecce rursus accingitur, quasi novus Christi tiro, ad spirituale certamen; rursus indui
Abbreviated transcription (Latin):
rant suꝑbiam atq potentiam.
Multa quid̃ & alia signa fuere qͥb
ds glorificauit nomen suum: & ser¬
uum suum int̾ sudores & pericula
confortauit. Quis digne comine¬
moret: Non tamen omnia p̾teri¬
mus. & si non susficimus ad omĩa.
Propt̾ seriem autem narrationis
ne impediat᷑: aliqua que dicturi
sumus reseruamus in finem.
dita retributione suꝑbis. & liber¬
tate eccłie restituta: pulsa barba¬
rie & reformatis ubiq morib xp̃ia¬
ne religionis: uidens omnia in pa¬
ce esse cepit cogitare & de sua pace.
Et memor ꝓpositi sui. constituit ꝓ
se gelasium iurum bonũ. & dig¬
num tali honore: coniuente lero
& ppło. qum pocius sustinentib ꝓpt̾
pactum. Nam alias durum uisum
omnino. Qͦ consecrato. regib ꝙ ac
principib attentiꝰ cõmendato: ipse
clarus miraculis & triumphis. ad
suam parrochiam redit. Non tames
connereth: & audi causam dignam
relatu. Diocesis illa duas fertur ha¬
buisse antiquitus ep̃ales sedes: &

Expanded text:
rant superbiam atque potentiam. rant superbiam atque potentiam. Multa quidem et alia signa fuere, quibus Deus glorificavit nomen suum, et servum suum inter sudores et pericula confortavit. Quis digne commemoret? Non tamen omnia praeterimus, etsi non sufficimus ad omnia. Propter seriem autem narrationis ne impediatur, aliqua quae dicturi sumus reservamus in finem. dita retributione superbis, et libertate Ecclesiae restituta, pulsa barbarie, et reformatis ubique moribus christianae religionis, videns omnia in pace esse, coepit cogitare et de sua pace. Et memor propositi sui, constituit pro 672 se Gelasium, virum bonum, et dignum tali honore, conniventibus clero et populo, quin potius sustinentibus propter pactum. Nam alias durum visum omnino. Quo consecrato, regibusque ac principibus attentius commendato, ipse clarus miraculis et triumphis, ad suam parochiam redit - non tamen Connereth. Et audi causam dignam relatu. Dioecesis illa duas fertur habuisse antiquitus episcopales sedes, et
Abbreviated transcription (Latin):
dñs respondit ꝓeo. Uersa illa in
insaniam est dñõ iudicante: & cre-¬
bris uocib clamitans se suffocari
a malachia: morte demum hor¬
renda luit peccatum blaffemie.
Sic misera assumens aduersus
malachiam imꝑperium helysei:
uere illum sibi alt̾um exꝑta est
helyseum. Porro quia causa
pestilentie cuiꝰdam orte in ciuita¬
te multitudinem deri & ppłi sol¬
tereundum quod orante malachia
pestilentia ilico conquieuit. Ex hoc
iam qui mutiret aduersus eum ñ
fuit.: dicentib qui de semine cha¬
naam sunt. Fugiamus malachiã:
quia dñs pugnat ꝓ eo. At sero is¬
tud: quia zelus dñ ubiq occur¬
rens eis. ꝑsequutꝰ est usq ad int̾¬
itionem. Qͦmodo intra paucos
dies. periit memoria eoꝵ cũ somi¬
tu: Quomͦ facti sunt in desolatio¬
nem: Subito defeccrunt: perie¬
runt ꝓpter iniquitatem suam.
Grande hodieq miraculum facit
tam uelox generationis illius de¬
le tio. his preserti qui eoꝵ noue¬

Expanded text:
Dominus respondit pro eo. Versa illa in Dominus respondit pro eo. Versa illa in insaniam est, Domino judicante: et crebris vocibus clamitans se suffocari a Malachia, morte demum horrenda luit peccatum blasphemiae. Sic misera assumens adversus Malachiam improperium Elisaei , vere illum sibi alterum experta est Elisaeum. 30. Porro quia causa pestilentiae cujusdam ortae in civitate, multitudinem cleri et populi sotereundum, quod orante Malachia, pestilentia illico conquievit. Ex hoc jam, qui mutiret adversus eum, non fuit, dicentibus qui de semine Chanaan sunt: Fugiamus Malachiam, quia Dominus pugnat pro eo. At sero istud: quia zelus Domini, ubique occurrens eis, persecutus est eos usque ad internecionem. Quomodo intra paucos dies periit memoria eorum cum sonitu? quomodo facti sunt in desolationem, subito defecerunt, perierunt propter iniquitatem suam! Grande hodieque miraculum facit tam velox generationis illius deletio, his praesertim qui eorum nove
Abbreviated transcription (Latin):
uersariis malachie: & procaciter
tuebatur partem eoꝵ. Sc̃o uero &
presenti resistebat in facie. & detra¬
hebat absenti: irreuerenter occur¬
rens ei. in omĩ loco: maximeq ubl
celebriorib illum sciret int̾esse cos¬
uentib. Sed cito digna lingue ꝓ¬
cacis. mercede donatus est. Intu¬
muit & computruit lingua ma¬
ledica. uerinib ex ea scatentib. &
diffluentib toto ore blaffemo. Qͦs
ꝑ septem ferme dies incessanter
uomens: tandẽ cum illis miseram
expuit uitam. Ioquente coram
aliqñ malachia. & ppłm ex hortan¬
teꝰ mulier quedam infelix ausa ẽ
interrumꝑe sermonẽ clamorib
imꝓbis: non deferens sacerdoti. &
spũ qui loquelat᷑. Erat aut̃ de
ꝓgenie impia: & spm̃ habens in
narib blasfemias contumeliasq
euomebat in scm̃: dicens ypocri¬
tam. & inuasorem aliene heredi¬
tatis: s & calinitͥei illius imprope¬
rans. olt ille nichil respondit ei
sicut erat uerecondus & mitis: sa

Expanded text:
versariis Malachiae, et procaciter versariis Malachiae, et procaciter tuebatur partem eorum: Sancto vero et praesenti resistebat in facie, et detrahebat absenti, irreverenter occurrens ei in omni loco, maximeque ubi celebrioribus illum sciret interesse conventibus. Sed cito digna linguae procacis mercede donatus est. Intumuit et computruit lingua maledica, vermibus ex ea scatentibus, et diffluentibus toto ore blasphemo: quos per septem ferme dies incessanter vomens, tandem cum illis miseram exspuit animam. 29. Loquente coram aliquando Malachia, et populum exhortante, mulier quaedam infelix ausa est interrumpere sermonem clamoribus improbis, non deferens sacerdoti, et spiritui qui loquebatur. Erat autem de progenie impia, et spiritum habens in naribus, blasphemias contumeliasque evomebat in Sanctum, dicens hypocritam et invasorem alienae haereditatis, sed et calvitiei illius improperans. At ille nihil respondit ei, sicut erat verecundus et mitis: sed
Abbreviated transcription (Latin):
men sine continuo discrimine
uite sue. Nã & si iã nemo qui pa¬
lam noceret: ab insidiantib tamei
nec locus satis tutus episcopo erat.
nec tempus feriatum. Et deputa
in dño confidebat. Fuit uero cos¬
silium. prefatum scismaticum
insequi: eo quod seduceret mul¬
cos ex insignib que ferebat. sua
sic sollicitans plebes ad uersus ma¬
lachiam. & eccłie unitatem. Et fe¬
cit sic Et sine difficultate ita in
breui uniuersas sepiuit uias eiꝰ.
ꝑ grãm sibi adnõ datam. & quam
habebat ad om̃s: ut malignus il¬
le coactus sit. dare manus. redde
insignia. & quiescere de reliquo
in omni subiectione. Ita malachi¬
as licet ꝑ multa ꝑicula & labores.
ꝓsꝑabatur in dies & confortabat᷑:
magis ac magis abundans in spe.
factores. s & detractores malachie
corripuit ds. Quidam uerbi
gratia gratiam habens principũ
& potentum. &iam ipsius regis qd̾
esset adulator & garrulus. & potcis
in lingua. fauebat ꝑ omnia ad¬

Expanded text:
men sine continuo discrimine men sine continuo discrimine vitae suae. Nam etsi jam nemo qui palam noceret, ab insidiantibus tamen nec locus satis tutus Episcopo erat, nec tempus feriatum. Et deputatin Domino confidebat. Fuit vero consilium, praefatum schismaticum insequi eo quod seduceret multos ex insignibus quae ferebat, suade; et sic sollicitans plebes adversus Malachiam, atque Ecclesiae unitatem. Et fecit sic: et sine difficultate ita in brevi universas sepivit vias ejus per gratiam sibi a Domino datam, et quam habebat ad omnes, ut malignus ille coactus sit dare manus, reddere insignia, et quiescere de reliquo in omni subjectione. Ita Malachias, licet per multa pericula et labores, prosperabatur in dies, et confortabatur magis ac magis, abundans in spe efactores, sed et detractores Malachiae corripuit Deus. Quidam, verbi gratia, gratiam habens principum et potentum, etiam ipsius Regis, quod esset adulator et garrulus, et potens in lingua; favebat per omnia ad
Abbreviated transcription (Latin):
mortem inferre. Res mira. Pacem
offerunt: qui necem parauerant.
Non est quod abnuat. qui & uite pe¬
riculo quesierat eam. Itaq facta est
pax: & tam firma. ut ab illa die hostẽ
sacerdos non modo pacatum habu¬
erit. s& subditum. s& deuotum. Qo
audito fideles quiq gauisi sunt:
quod non modo saluatus sit sangͥs
innoxius in die illa: s& et nocentiũ
mulcoꝵ anime. malachie meritis
euaserint ad salutem. ol apprehen¬
dit om̃s circumquaq timor̾ audi¬
entes quomͦ duõ immicoꝵ eius qͥ
uiderent᷑ ferociores. & fortiores in ge¬
neratione sua. sic subita uirtute ꝓ¬
strauit ds: istum loquor qui in ma¬
nib est. & eum de quo suꝑus dixi.
ollt̾um enim t̾ribiliter multatum
in corpore: alt̾um misericorditer
mutatum in corde: ambos mirabi¬
lit̾ comprehendit in consiliis que
cogitabant. His ita ꝑactis cepit iam
in ciuitate ep̃c tota libertate dispo¬
nere & ordinare. de omnib ꝑtinen¬
tib ad ministerium suum: non ta¬

Expanded text:
mortem inferre. Res mira! pacem mortem inferre. Res mira! pacem offerunt, qui necem paraverant. Non est quod abnuat, qui et vitae periculo quaesierat eam. Itaque facta est pax, et tam firma, ut ab illa die hostem Sacerdos non modo pacatum habuerit, sed subditum, sed devotum. Quo audito, fideles quique gavisi sunt, quod non modo salvatus sit sanguis innoxius in die illa; sed et nocentium multorum animae, Malachiae meritis, evaserint ad salutem. Et apprehendit omnes circumquaque timor, audientes quomodo duos inimicorum ejus, qui viderentur ferociores et fortiores in generatione sua, sic subita virtute prostravit Deus: istum loquor, qui in manibus est, et eum de quo superius dixi. Alterum enim terribiliter mulctatum in corpore, alterum misericorditer mutatum in corde, ambos mirabiliter comprehendit in consiliis, quae cogitabant. 27. His ita peractis, coepit jam in civitate Episcopus tota libertate disponere et ordinare de omnibus pertinentibus ad ministerium suum, non ta
Abbreviated transcription (Latin):
quere filus signatam sanguine
meo: Exꝑimini certe an sacerdos
uester digne satis a xp̃o didicerit:
mortem non timere ꝓxp̃o. Et̃ sur¬
gens cepit ire: flentib cunctis &
supplicantib. ne tantum cupera
desolatum relinqueret. Uerum
ille totam spem suam ponens in
dño. tota alacritate ꝑrexit: trib
tantum comitatus discipulis. pa¬
ratis mori cum eo. Qui ut calca¬
to limine domus repente se me¬
dio intulit armatoꝵ. scuto fidei
ipse munitus. doncidere facies omni¬
um quia pauor irruit suꝑ cos. itaut
dicere posset ep̾c. Qui tribulant me
inimici mei: ipsi infirmati sunt
& ceciderunt. Hoc uerbum uerum
est. Uideres hostiam stantem: car¬
nifices ferro armatis manib undi¬
q circum stantes: & qui unmolaret
non erat. Putares stupere lacer¬
tos: sic non fuit qui excenderet ma¬
num. Nam & is quoq qui caput
malicie uidebatur: assurgit ei po¬
tificis: Hoc magis honoris quam
mortis signum. Deferre est hoc: ñ

Expanded text:
quere filiis signatam sanguine quere filiis signatam sanguine meo? Experiemini certe, an sacerdos vester digne satis a Christo didicerit, mortem non timere pro Christo. » Et surgens, coepit ire flentibus cunctis et supplicantibus, ne tantum cuperet desolatum relinqueret. 26. Verum ille totam spem suam ponens in Domino, tota alacritate perrexit, tribus tantum comitatus discipulis, paratis mori cum eo: qui ut calcato limine domus repente se medio intulit armatorum, scuto fidei ipse munitus; concidere facies omnium, quia pavor irruit super eos, ita ut dicere posset Episcopus: Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt, et ceciderunt . Hoc verbum verum est. Videres hostiam stantem, carnifices ferro armatis manibus undique circumstantes: et qui immolaret, non erat. Putares stupere lacertos: sic non fuit, qui extenderet manum. Nam et is quoque, qui caput malitiae videbatur, assurgit ei potificis? Hoc magis honoris signum, quam mortis indicium. Deferre est hoc, non