comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint: grauior culpe subdantur.
Quod si qui talium ꝓ eo exiertut. uel proiect
fuint: nullatenus nͥ subeadem sententia recipiant᷑. Ipsa etiã in quẽꝙ
scd̃m modũ culpe excendat᷑ uł adgͣuet᷑. Hoc etiã attendendũ est. ut
& hora pͣndu sit cardior. & m̃sura cibi minor. qͣm illiꝰ qui in leuiori
culpa ponit᷑. ueriĩptam̃ abbas attendat. & corꝑm ualitudines ⁊ cul¬
parum modos. & cũ susceptꝰ fuĩt in capituio: ñ eadẽ die ponat᷑
in ordine suo. Uasa quib utit᷑. aut frangant᷑ aut pau ꝑeb erogent᷑¬
Ad fores oratorii ꝓstratus iaceat in t̾r̾a. ñ habens caputiũ in capiteᷤ. Et¬

Expanded text:
fuerint, graviori culpae subdantur. Quod si qui talium exierint pro eo vel projecti fuerint; nullatenus nisi sub eadem sententia recipiantur. Ipsa etiam in quemque secundum modum culpae extendatur vel aggravetur. Hoc etiam attendendum est, ut et hora prandii sit tardior, et mensura cibi minor quam illius qui in leviori culpa ponitur. Verumtamen abbas attendat et corporum valetudinem et culparum modos, et cum susceptus fuerit in capitulo, non eadem die ponatur in ordine suo. Vasa quibus utitur, aut frangantur aut pauperibus erogentuAd fores oratorii prostratus jaceat non habens caputium in capite; quot
Abbreviated transcription (Latin):
ab iłlo qui mcepit. ⁊ tetꝰ abitraq dͥmo simul decantet᷑. S pinsine uͥdiet ꝙ¬
Infine cam̃ hoꝵ tractuũ ambo chori simui cantant. Cecõs tc̃
nalis missa de dñica fuerit. ꝓpt̾ missam de festo post t̾ciam ñ repe
lempnitate ñ omittitur. Tractus qui alt̾natim carint᷑. in illo
choro inqͦ ẽ inuitatorium incipiãtur. Alios tractus cantor ul
ui eius ad missam gerit officium. iñ qͦcũq fuerit incipiat.

Expanded text:
ab illo qui incipit: et totus ab utroque choro simul decantetur; sed et in fine praedictorum Tractuum, ambo chori simul cantent: caeteros Trisi matutinalis missa de Dominica fuerit, propter missam de festo, post Tertiam non repetlemnitate non omittuntur. Tractus qui alternatim canuntur, in illo choro in quo est Invitatorium incipiantur. Alios Tractus cantor vel qui ejus ad missam gerit officium in quocunque choro sit incipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ature p̾fecerat. mulier ĩꝑadiso
seqͥuxit. ⁊ ita ut̾q aꝑadiso exulauit.
Samson qͦ fortissimꝰ ꝑmulierẽ se¬
cluctꝰ. fortitudine amissa qͥ hostes
suꝑare solebat: abhostib ÷ sr̾atus.
Salomon sapientissimꝰ ꝑꝑ mulierũ
cõ cupiscentiã ado apostatauit. ⁊ ita
sapienciã ꝗͣ p̃cellebat. amisit. Caue¬
at gͦ sublimitas ur̃a ne ⁊̃ hoꝵ ĩci¬
datis exeͣplũ ⁊ ita cũ diminuriõe
terreni regnũ aͣmittatis et̾nũ.
Cõ sulite gͦ angłm magni cõsilii.
ut accepto abeo spu cõsilii. ĩ hone¬
sta ⁊ ĩ ut ilia uitare: honesta : u¬
tilia ĩ oĩb negoeiis uris ꝑfice̾ ualeatꝰ¬

Expanded text:
radiso seduxit, et ita uterque a paradiso exsulavit . Samson quoque fortissimus per mulierem seductus, fortitudine amissa qua hostes superare solebat, ab hostibus est superatus . Salomon sapientissimus propter mulierum concupiscentiam a Deo apostatavit, et ita sapientiam qua praecellebat amisit . Caveat ergo sublimitas vestra, ne in horum incidatis exemplum, et ita cum diminutione terreni, regnum amittatis aeternum. Consulite ergo Angelum magni consilii , ut accepto ab eo Spiritu consilii, inhonesta et inutilia vitare, honesta et utilia in omnibus negotiis vestris valeat
Abbreviated transcription (Latin):
subsequent̾ inuaserĩt ⁊ rapuerĩt uniu̾sa. ita ut non nͥ panca
Quis det capiti meo aqͣm. ⁊ ocłis meis fontem lacͥm&ꝵ. ⁊ plorabo
nocte ac die int̾fectos popłi mei. non tamen adeo deic̾e nos debemꝰ.
ut in diffidentiã decidamꝰ. ⁊ credamꝰ dm̃ ita popło suo iratum.
ut qđ ꝯmuniũ faciente młtitudine pecc̃oꝵ fieri ꝑmisit irat᷑.
non cito ꝑ miam alleuiet. penitentia placatꝰ. ⁊ pͦ lacͥmationem
cũ om̃ib dolentib docet esse dolend. s ip̃iꝰ ⁊̃ humanitatis uidr᷑
oblitus. cũ ex ip̃a ꝑicłi magnitudĩe ac feritate barbarica xͥa¬
noꝵ sanguinem siciente. ac totã sua̾ in hoc apponente uͥtutẽ.
ut ꝓphanare sc̃ã. ⁊ cultũ di ualeãt auferre de t̾ra. qđ nos
tacemꝰ. disc̾tus qͥsq ualeat estimare. Sane cũ ꝓphe torop

Expanded text:
subsequenter invaserint et rapuerint universa, ita ut non nisi pauca subsequenter invaserint et rapuerint universa, ita ut non nisi pauca Quis det capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo nocte ac die interfectos populi mei? non tamen adeo dejicere nos debemus, ut in diffidentiam decidamus, et credamus Deum ita populo iratum, ut quod communium faciente multitudine peccatorum fieri permisit iratus, non cito per misericordiam poenitentia pcum omnibus dolentibus docet esse dolendum, sed ipsius est humanitatis nostrae oblitus: cum ex ipsa periculi magnitudine ac feritate barbarica Christianorum sanguinem sitiente, ac totam suam in hac apponente virtutem, ut profanare sancta, et titulum Dei valeant auferre de terra, quod nos t
Abbreviated transcription (Latin):
te itdicii quam suꝑ t̾ra serosoł. diuina manus exercuit tato
sumꝰ nos ⁊ fres nr̃i horrore ꝯfusi. tatis affecti dolorib. ut non
facile nob̃ occ᷑reret qͥd ag̃e. aut qͥd dic̃e deb̃emꝰ. nͥ qđ palmista
deplorat. ⁊ dicit. D̃s uener̾t gn̾s in ħeditatem tua coĩqͥnau̾ũt
teplũ sc̃m tuũ. posuer̾t ierłm uelut pomoꝵ custodiã. carnes
sc̃oꝵ tuoꝵ bestiis t̾re. escas uolatilib celi. ⁊ c̃. Ex occ̾one qͥppe
dissensionis q̃ malicia hõiũ ex suggestione diabłi. fc̃a ÷ nuꝑ int̾ra
litibꝰ cũ popło terre ⁊ cruce dñica ꝑ qͣm ex memoria ⁊ fide passi¬
onis xp̃i qͥ pependit ⁊ genꝰ humanũ redemit in ea: certũ solebat
inter eos ⁊ suꝑata parte nr̃oꝵ. Capta ÷ crux dñica. trucidati ep̃i.
captus ÷ Rex. ⁊ uniu̾si fere aut occisi gladio. authostilib manibꝰ
⁊ hospitalarii. in eiꝰ ocłis decollati. Suꝑato autem ex̃citu qͣlit̾

Expanded text:
te judicii, quod super terram Jerusalem divina manus exercuit, tanto sumus nos et fratres nostri horrore confusi, tantisque afflicti doloribus, ut non facile nobis occurreret, quid agere aut quid facere deberemus, nisi quod Psalmista deplorat, et dicit: Deus, venerunt gentes in haereditatem tuam, coinquinaverunt templum sanctum tuum: posuerunt Jerusalem in pomorum custodiam: carnes sanctorum tuorum bestiis terrae, et escas volatilibus coeli, etc. Ex occasione quippe dissensionis quae malitia hominum ex suggestione diaboli facta est nuper in terra, litibus cum populo terrae, et cruce Dominica per quam ex memoria et fide passionis Christi, qui pependit, et genus humanum redemit, certum solebat inter eos, et superata parte nostrorum, capta est crux Dominica, trucidati episcopi, captus est rex, et universi fere aut occisi gladio, aut hostilibus manibus mplarii et Hospitalarii in ejus oculis decollati. Superato autem exercitu, qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
spectat officiũ afliccis m laborantib subuenire. unu̾q
nem᷑ ⁊ uolumꝰ neqͥs ex fortiuitii casib. ꝑ Romañ uisitatiõs
eccle labori sui quem ad eam ueniendo sustinuit: debito frͥꝰ¬
tretꝰ esfeccu. Inde siqͥdem fuit qd nos mł̃toꝵ ꝓspicere uolẽ-¬
ces expensis ⁊ alleuiare sabores. de ꝯsueta sedis apłice ini
bani a trib mensib ante ip̃iꝰ obitum destinate ꝓ iusticia
facienda ⁊⁊ litigiis dirimendis que tamen manꝰfestum
asicuiꝰ p̃iudicium non ꝯtineant. aut calumpniam egui¬
efectũ quem hr̃e si adhuc ille iuiueret debuisseite
sessante gͥ exceptiõe de mandatoris morte : ꝑficite qdͣ
mandauit agendũ. ⁊ nemo ad nos ꝓ excusatione hꝰ mi
Aꝯcepta ꝑ illũ de sua iusticia obtinenda fiduciaco¬
galtur uacuus laboraxe. Dãt. bonoñ .xiiii. Rł. dee.
Indictione .Ui.

Expanded text:
spectat officium afflictis et laborantibus subvenire, unumque nemur et volumus ne quis, ex fortuitis casibus per Romanae visitationem Ecclesiae, laboris sui, quem ad eam veniendo sustinuit, debito frustraretur effectu. Inde siquidem fuit quod nos, multorum prospicere volentes expensis et allevare labores, de consueta sedis apostolicaebani, a tribus mensibus ante ipsius obitum destinatae pro facienda justitia et litigiis dirimendis, quae tamen manifestum alicujus praejudicium non contineant, aut calumniam aequicoporum... adhuc ille uiueret, debuissent. Cessante igitur exceptione de mandatoris morte perficite, quod mandauit agendum, et nemo ad nos pro excusacione huiusmodi a concepta per illum de sua iusticia obtinenda fiducia cogatur uacuus laborare. Dat. Bonon. XIIII kal. dec., indictione VI.
Abbreviated transcription (Latin):
lẽpne facimꝰ officiũ cũ u̾sꝑis. uigiliis & laudib. & psalmistan¬
do cantant᷑ & aliqͣnto morosius tã adu̾ꝑas ꝙͣ ad uigilias. ⁊ ad
laudes. Dicto aũ u̾su añ lectiones ab ebdomadario. resideant
suꝑ miscđ̃ias dicentes pat̾ nr̃. sub silentio. Dem̃ incepta lectiõe
resideant suꝑ sedes. usq ad c̾ciam repetioionẽ. Lib̾a me d̾. de¬

Expanded text:
lemne facimus officium cum Vesperis, Vigiliis et Laudibus, et Psalmi stando cantantur et aliquanto morosius, tam ad Vesperas quam ad Vigilias et ad Laudes. Dicto autem versu ante Lectiones ab hebdomadario, resideant super misericordias dicentes Pater noster, sub silentio, deinde incoepta lectione resideant super sedes usque ad tertiam repetitionem Libera me, D
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾doce admisceat. Alt̾ uͦ fr̃ silaicus ẽ. nicħ hoꝵ p̾sum̾e
debet. nͥ a qm afferre. & sacerdoti infundẽ. anteꝙͣ induat᷑
sac̾dotalib uestibꝰ. candelam uł iampadem accendẽ. Presbit̾iũ
pot̾ ascendẽ tam ipse qm ceti laici. ñ solum ad missam. s qͦtiens
necesse hñt. gͣdum tam̃ altaris. ñ ascendunt. nͥ ꝓpt̾ aliqͣm ne¬
cessitatem eis p̾cipiatur. uł qñ cõmunicant. Misse qͦ ꝓ defũc¬
cis ñ solent cantari dñicis dieb. & sollẽpnitatib quib sermo
fiec in capitulo. nͥ p̾sens defunctus fuerit. Missa uͦ cotidia na¬

Expanded text:
at admisceat. Alter vero frater, si laicus est, nihil horum praesumere debet, nisi aquam afferre et sacerdoti infundere antequam induatur sacerdotalibus vestibus, candelam vel lampadem accendere. Presbyterium potest ascendere tam ipse quam caeteri laici, non solum ad missam, sed quoties necesse fuerit: gradum tamen altaris non ascendunt, nisi propter aliquam necessitatem eis praecipiatur, vel quando communicant. Missae quoque pro defunctis non solent cantari Dominicis diebus et solemnitatibus, quibus sermo fieri solet in capitulo, nisi praesens defunctus fuerit. Missa
Abbreviated transcription (Latin):
cantãt pͥuatĩ colłam tm̃ dicant ꝓ eo. tam añ sepult̾am ꝙͣ pꝰ ea
Pot̾ĩt cam̃ cantare ꝓ eo qui uoluerit. Qui aũ cantant pͥuatas
missas: mod̾ent᷑ ita uoces suas. tam ipsi ꝙͦ auditores eorũ. ne
alii impedim̃tũ paciant᷑. Siquis uͦ uidit t̾soriũ altari suꝑpo¬
sitũ ñ p̃sumat suꝑ illud cantare. nͥ ad nutũ illiꝰ quu psũ t̾sori¬
ũ ibi posuit. neq faciat apparatũ circa altare in quo debet
cantare. pꝰqͣmmissa gn̾alis incepta fuerit donec offerenda sit can¬
tata nͥ ad missam matutinalẽ q̃n sac̃ dotes possunt cantare pꝰ pͥmã.
Sacdot aũ indutꝰ &asꝑsis digitis aqͣ dicat confessionẽ. añ gdũ al¬
taris mediꝰ int̾ aduitores suos. ita qd̃ clericꝰ sit ad dext̾am laiꝰ
ad sinistram. Q cantau̾it ꝓ defunctis pot̃ int̾iniscẽ alias collas

Expanded text:
dicant pro eo tam ante sepulturam quam postea: poterit tamen cantare pro eo qui voluerit. Qui autem cantant privatas missas, moderentur ita voces suas tam ipsi quam adjutores eorum, ut alii impedimentum non patiantur. Si quis vero viderit tersorium altari superpositum, non praesumat super illud cantare, nisi ad nutum illius qui ipsum tersorium ibi posuit, neque faciat apparatum circa altare in quo debet cantare, postquam missa generalis incoepta fuerit donec Offerenda sit cantata: nisi ad missam matutinalem quando sacerdotes possunt cantare post Primam. Sacerdos autem indutus et aspersis digitis aqua, dicat confessionem ante gradum altaris, medius inter adjutores suos, ita quod clericus sit ad dexteram, laicus ad sinistram. Qui cantaverit pro defunctis, potest intermiscere alias Collectas
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De interuallo. Post uigilias uͦ uł pꝰ offm defunctoꝵ si dicendũ
fuerit accenso lumine a seruitore eccłe añ armariũ & in capitło.
sedeant frẽs in ipso capitulo & legant qui uoluerint. nec sedeant
in angulis nͥ legentes. Qͥ talit̾ babeant caputia in capitibꝰ: ut pos¬
sit aguosci si dormiant annon. Audito horologio eant qͦ necẽẽ
habuerint. ut dũ signum pulsau̾it om̃s ing̾dichorum parati sitł.
ante armariũ. Si aũ abbas uoluerit in rlaustro lum̃ arde dũ frẽs
in eccła noctib opus dĩ agc̃. liceat ei. Sacͥsta uͦ ñ dimitat signũ
qͦusq abbas faciat sonicum ao faciendam orõnem. S nec ad cet̾as

Expanded text:
itur, ut « post vigilias vel post officium defunctorum, si dicendum fuerit, accenso lumine a servitore ecclesiae ante armarium et in capitulo, sedeant fratres in ipso capitulo, et legant qui volin angulis nisi legentes. Qui taliter habeant caputia in capitibus, ut possit agnosci si dormiant, an non. Audito horologio eant ad necessaria qui necesse habuerint, ut dum signum pulsaverit, omnes ingredi chorum parati sint. ante armarium. Si autem abbas voluerit in claustro lumen ardere, dum fratres in ecclesia noctibus opus Dei agunt, licet ei. Sacrista vero non dimittat signum quousque abb
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã. Et quia ipse sp̃s carysmatũ distributor. ẽ. inuoaes
ipsũ paraclytũ cuiꝰ hodie solennutatẽ colimꝰ. cuiꝰ hodie doni
fidelibꝰ collata miram᷑. ut augeat in nobis fidem. dilatet caritꝗ
grinatione sunt necessaria. coperante patre & filio cũ quibus
idem paraclytus uiuit & regnat ꝑ eterna secula amen.

Expanded text:
substantiam. Et quia ipse Spiritus charismatum distributor est, invocemus substantiam. Et quia ipse Spiritus charismatum distributor est, invocemus ipsum Paracletum, cujus hodie solemnitatem colimus, cujus hodie dona fidelibus collata miramur, ut augeat in nobis fidem, dilatet charitatem, obis in hac peregrinatione sunt necessaria, cooperante Patre et Filio, cum quibus idem Paracletus vivit et regnat per aeterna saecula. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
&e dextera di patris. non qd̾ ei sit aliqua cũ maiestate patris ineqͣ.¬
litas. sed ꝓpter substantiȩ idetitatẽ. ⁊ ꝓpter manfestã oꝑũ exhibitio¬
nem. ita sp̃s scs appellatꝰ. ẽ. digitꝰ dĩ ꝓpt̾ eam quã habet cum
patre ifilio substantię unitat̾e. & manifesteã carysmatũ distri-¬
butionẽ. quia ꝑ manũ in unitate corporis existentẽ fieri solet
opatio. ⁊ ꝑ dicitũ inunitate manꝰ manentẽ. sius camen articulis
distincdũ solet notari uiscretio. Cũ gͦ ꝑuerba aliunde translata
aliqua nominat᷑. indeitate ꝑsona non usq quaq earũ natura
rerũ dequibꝰ hec translata. sut. diuinitati.ẽ. appingenda. sed
ille tantũ cause attendende sunt. ꝓpt quas res corporee rebus
incorporois assimilari possunt. Q uia omis humana uox nes
potest aliud dicere. nisi corporalia. & trinitas de qua nurc no¬
bis sermo est oms materiales substantias superat. iccirco inillo
uerbii pocest ei propriȩ aptari. & eiꝰ proprie & dione intimare

Expanded text:
qua cum majestate Patris inaequalitas, sed propter substantiae identitatem, et propter manifestam operum exhibitionem: ita Spiritus sanctus appellatus est digitus Dei propter eam, quam habet cum Patre et Filio, substantiae unitatem, et manifestam charismatum distributionem: quia per manum, in unitate corporis existentem, fieri solet operatio: et per digitum in unitate manus manentem, suis tamen articulis distinctum, solet notari discretio. Cum vero per verba aliunde translata, aliqua nominatur in divinitate persona, non usquequaque earum natura rerum de quibus haec translata sunt, divinitate est arroganda, sed illae tantum causae attendendae sunt, propter quas res corporeae rebus incorporeis assimilari possunt: quia omnis humana vox nihil potest aliud dicere, nisi corporalia; et Trinitas, de qua nunc nobis sermo est, omnes materiales substantias superat: idcirco nullum verbum potest ei proprie aptari, et ejus proprie et digne intimare
Abbreviated transcription (Latin):
litas. in unitate que sequit᷑ tẽpori succedens significat᷑ ȩt̾nitas.
in qua uera dabit᷑ libertas. Congrue gͥ quinquagesimo die
sp̃m scm̃ accepimꝰ. quia sicut post huiꝰ tẽporis decursũ
aserintute corruptionis huiꝰ inlibe̾rtatẽ głȩ filiori dei
die post ascensionẽ d̾ni missus.x idẽ sp̃s sc̃s. quia denari¬
in mercedẽ ꝓ mitit᷑ oꝑariis. ꝑ seuerant᷑ inuinea di laborantibꝰ.
git᷑ quia temerariũ . ẽ. aliquid diffinire de in effabili etꝰ essen¬
tia. dicamꝰ aliqua quȩ ipse sps̃ donauerit de mirabili ꝙ ami¬
tionũ & intentionũ cordis discretor est: hic secretorũ duunorũ
reuelator est. Sp̃s enĩ scrutat᷑ omĩa. etiã ꝓfunda di. Et sicut
uemo nouit ea quȩ sunt in homine nisi sp̾s hominis qui .ẽ. urho
ntibus piũ supplicandi p̾bet effectũ. & apuo eũ qui pia uota
intuetur. uelocẽ obtinere donat effectu. Hic peccatoribꝰ inspi¬

Expanded text:
litas in unitate quae sequitur, tempore succedens significatur aeternitas, litas in unitate quae sequitur, tempore succedens significatur aeternitas, in qua vera dabitur libertas. Congrue ergo quinquagesimo die Spiritum sanctum accepimus: quia sicut post hujus temporis decursum, a servitute corruptionis hujus in libertatem gloriae filiorum Dei die post Ascensionem Domini, missus est idem Spiritus sanus promittitur operariis, perseveranter in vinea Domini laborantibus. Igitur quia temerarium est, aliquid definire de ineffabili ejus essentia, dicamus 298 aliqua, quae ipse Spiritus donaverit de mirabili et amationum et intentionum cordis discretor est, hic secretorum divinorum revelator est. Spiritus enim scrutatur omnia etiam profunda Dei: et sicut nemo ea novit, quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui est in homntibus pium supplicandi praebet affectum, et apud eum qui pia vota intuetur, velocem obtinere donat effectum. Hic peccatoribus inspi
Abbreviated transcription (Latin):
ies ꝑEHIECOSIES Sacraius est
inlege & ineuangłio. In lege. quia die quin¬
quagesimo adie quo egyptꝰ spoliata. est¬
lex in tabulis lapideis digito dĩ scripta popło
dĩ inmonte sẏnar data .i. In euangłio. quia
die quinquagesimo adie quo infernꝰ spoliat᷑
est. lex caritatis intabulis cordis carnalibꝰ popł natareno spũ
dĩ scripta est. Unde dicit apłs. Caritas dĩ diffusa . ẽ. incordib
nris. ꝑ spm scm̃ qui datꝰ i nobis. Sed illa quidẽ in seruitutẽ
data est: hȩc autẽ inlibertatẽ. De illa dicit apłs. Unũ quidẽ
cestamentũ qđ x inmonte syna in seriuitutẽ generans. De ista
spi seruitutis iterĩ in tunore. sed spm̃ ad optionis filioꝵ in quo
clamamꝰ abba pat̃. Sub hac significatione antiquus hebreorũ
popłs anno quinquagesimo qui iubeleus appellabat᷑ ab omĩ
oꝑe seruili uacabat. ⁊ his qui annus retro actis sub seruitutis
iugo seruierant. libertatẽ dare consueuerant. Septenariꝰ enĩ

Expanded text:
ies Pentecostes sacratus est in lege, et in Evangelio. In lege, quia die quinquagesimo a die quo Aegyptus spoliata est, in tabulis lapideis digito Dei scripta, populo Dei in monte Sinai data est : in Evangelio, quia die quinquagesimo a die quo infernus spoliatus est, lex charitatis in tabulis cordis carnalibus populo Nazareno spiritu Dei scripta est . Unde dicit Apostolus: « Charitas Dei diffusa est in cordibritum sanctum, qui datus est nobis . » Sed illa quidem in servitutem data est, haec autem in libertatem. De illa dicit Apostolus: « Unum quidem Testamentum, quod est in monte Sina, in servitutem generans . » De ista spiritum servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . » Sub hac significatione antiquus Hebraeorum populus anno quinquagesimo, qui jubilaeus appellabatur, ab omni opere servili vacabat, et his qui annis retroactis sub servitutis jugo servierant, libertatem dare consueverant. Septenarius enim
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritati innite̾s sal infatuatũ. e̾e̾. mereat᷑. Idem in symbolo ephesini
concilii. qđ grecorũ fuisse constat. manifeste his uerbis astruitur
appellat᷑ ueritatis. ⁊ueritas xp̃s est. Unde ⁊abipso similiter sic̃
miracula gloriosa ꝑficiens. glorificauit unm ihum xp̃m post¬

Expanded text:
auctoritati innitens, sal infatuatum esse mereatur. Idem in symbolo Ephesini auctoritati innitens, sal infatuatum esse mereatur. Idem in symbolo Ephesini concilii, quod Graecorum fuisse constat, manifeste his verbis astruitur: appellatur veritatis, et veritas Christus est . Unde et ab ipso similiter sicut us apostolorum miracula gloriosa perficiens glorificavit Dominum Jes
Abbreviated transcription (Latin):
gelio. Cũ uenerit sp̃s ueritatis qui apatre ꝓcedit. ille uos docebri
omnẽ ueritatẽ. Ille me clarificabit quia de meo accipiet. ⁊ annun¬
tiabit uobis. Hec uerba ita int̾pretat᷑ didimꝰ. illustriũ uirorũ aitulo
clarus. In separabilis. ẽ. sp̃s a. mea ⁊ patris uoluntate. ⁊ ampliꝰ. quia
ũ ex se .a: sed expatre ime .ẽ. Hoc enĩ ipsũ qđ substitit. ⁊ loquitur
nisi eundẽ spm̃ apatre filioq ꝓcedẽ : Unde insequentibꝰ dicit. Con¬
sensus. sioinficatio .ẽ. sp̃s sc̃s. qͥ .i. sp̃s ueritatis. sps̃q sapientiȩ. Non potes¬
audire filio loquente quȩ nescit. cũ ipsũ sit qd̾ ꝑfert᷑ afilio id. ẽ.
ꝓcedens ds dedeo. sps ueritatis ꝓcedens aueritate᷑. consolator manans
de consolatore. Hȩc aduersus heresin quorundã grecorũ. greci aucto.¬
ris auctoritate ꝓtulimꝰ. qui dicunt spin scm̃ a solõ patre ꝓc̾edere.
nequis latinoriĩ om̃s grecos hoc errore infatuatos arbitret᷑. ieorũ

Expanded text:
vos docebit omnem veritatem. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis . » Haec verba ita interpretatur Didymus, illustrium virorum titulo clarus: Inseparabilis est Spiritus a mea et Patris voluntate: et amplius: quia non ex se est, sed ex Patre et me est. Hoc enim ipsum quod subsistit et loquitur, nisi eumdem Spiritum a Patre Filioque procedere? Unde et in sequentibus dicit: Consensus significatio est Sscit, cum ipsum sit quod profertur a Filio, id est, procedens Deus de Deo, Spiritus veritatis procedens a veritate, consolator manans de consolatore. Haec adversus haeresim quorumdam Graecorum, Graeci auctoris auctoritate protulimus, qui dicunt Spiritum sanctum a solo Patre procedere, ne quis Latinorum omnes Graecos hoc errore infatuatos arbitretur, et eorum
Abbreviated transcription (Latin):
patientia. Ato huiꝰ ꝑfectionis apicẽ apłorũ pͥncipẽ prouexit
hodierna die sp̃s sci. ut qui inpassione dnĩ uniꝰ ancille uocẽ
exhorruerat. iam ꝑfidã uideorũ multitudinẽ ꝓphetico testi¬
monio manfeste confutare non cimeat. Lale reddidit thomã.
ut qͥ resuscitati saluatoris dubitando palpandas postulaue¬
stoloru confidentꝰ euangłiũ p̃dicaturus mittat᷑ ad gentes.
Lales ꝑ eandẽ gr̾am effecti sc̃ xp̃i discipłi. ut qui relicto dño
intẽpore passionis circũquaq p̾timore latuerant. de cȩtero
gaudentes irent a conspectu concilii. qm̃ digmi erant ꝓ nomino
stratus .ẽ. hodie sp̃s sc̃s. ut idiotarũ corda uno momento
erudiret adscientiã. & corundẽ linguas formaret ad omnẽ
linguarũ facundiã. Ut etiã attendamꝰ quantꝰ opifex sit istȩ¬

Expanded text:
patientia. Ad hujus perfectionis apicem, apostolorum principem provexit hodierna die Spiritus sanctus, ut qui in passione Domini unius ancillae voce exhorruerat , jam perfidam Judaeorum multitudinem prophetico testimonio manifeste confutare non timeat . Talem reddidit Thomam, ut qui resuscitati Salvatoris dubitando palpandas postulavestolorum, confidenter Evangelium praedicaturus mittatur ad gentes. Tales per eamdem gratiam effecti sunt Christi discipuli, ut qui, relicto Domino in tempore passionis, prae timore latuerant , de caetero gaudentes irent a conspectu concilii, quoniam digni habiti eranstratus est hodie Spiritus sanctus, ut idiotarum corda uno momento erudiret ad scientiam, et eorumdem linguas formaret ad omnem linguarum facundiam . Ut etiam attendamus, quantus opifex sit iste
Abbreviated transcription (Latin):
iuriis uerberũ. ⁊ qͣlẽ te inse exꝑtꝰ ẽ. talẽ te ex¬
istere ĩ om̃s aut pene ĩ om̃s ꝓnunciat Un¬
de moneo fr̃nitatẽ tu a q̃tinꝰ celĩ tuiũ ita mo¬
difices. ut nec timori parcas nec ĩ sanas par¬
tes ferrũ ĩmictas: i qͦs corripiscũ caritate
corripias. ⁊ qͥb: parcis. cũ caritate parcas:

Expanded text:
uriis verberum, et qualem te in se expertus est, talem te existere in omnes, aut pene omnes pronuntiat. Unde moneo fraternitatem tuam quatenus zelum tuum ita modifices, ut nec tumori parcas, nec in sanas partes ferrum mittas, et quos corripis cum charitate corripias, et quibus parcis cum charitate parcas.
Abbreviated transcription (Latin):
thieb cotidem repetat᷑. Quib finitis. tͥcesima die. cõme morante canto¬
Et ab unoqͦ sac̾dote tres misse pͥuatĩ. & ab unoqͦ clerico psalt̾iũ. & qͥ ipsũ
ignorant. centies qͥnqͣgies miserẽ m̃i d̾s. qͥ etiã ipsũ ignorant. tocies pat̃
& ibi obierit. cantũ ꝓeo agat᷑. ac si illiꝰ domus ꝓfessus fuiss: nicħominꝰ
tũ ꝓ eo in ꝑpͥa domo agat᷑. Temꝑe cist̾ciensis capituli. seq̃nti die pꝰ exal¬
tationem sc̃e crucis post sermonẽ habitum in capitulo c̃ deuotione stan¬
tibꝰ om̃ib ab eo qͥ capitulũ cenet absoluant᷑ defuncti nr̃i ita dicente.

Expanded text:
otidem repetatur. Quibus finitis, tricesima die commemorante cantootidem repetatur. Quibus finitis, tricesima die commemorante cantoEt ab unoquoque sacerdote tres Missae privatim, et ab unoquoque clerico Psalterium, et qui ipsum ignorant, centies quinquagies Miserere mei, Deus. Qui etiam ipsum ignorant, toties Pater  ibi obierit: tantum pro eo agatur, ac si illius domus professus fuisset, nihilominus tamen pro eo in propria domo agatur. Tempore Cisterciensis capituli sequenti die post Exaltationem sanctae crucis, post sermonem habitum in capitulo, cum devotione stantibus omnibus, ab eo qui capitulum tenet, absolvantur defuncti nostri, ita dicente,
Abbreviated transcription (Latin):
se in prebitio añ altate. & priores pꝰeũ. Qd si alius fecerit obsequiũ.
exutus ueste sacõotali prost̾n̾at᷑ in pͥmo ordine int̾ pͥores. P psalmo̾ dic¬
to reqͥem etꝰ. & qͦd in collectaneo habet᷑ discedãt. frẽs qͥ extͣ chorũ st̃ ꝓ ĩfirmi¬
tate ⁊ miniti adexitũ morientis. ⁊ ad sepult᷑an. ⁊ ad uͭu. psalmos pꝰsepul¬
t᷑am. si posst̃ in ordine suo consistãt. Sm aũ. impossibilitatẽ suã abbati
suggerant. Ab his uͦ quȩ in eccła ꝓeo agunt᷑. ꝑmittant᷑ ab eẽ. Eͥ in ĩfirmi¬
torio st̃. si potuerint similit̾ ordine suo exeant ad cumulũ. Reu̾si uͦ mec
cłam. extra chorum se ꝑst̾nant sic̃ & nouitii. Conũsi in suochoro. uł in re¬
tro choro. Dehinc fiant plura breuia. q̃ dent᷑ portario. distribuenda ꝑegͥ¬
nis. Qc qͥd uͦ ꝓ eo fit anceꝙͣ t̾re tradatur: erit extͣ debitũ qͦd ei debet᷑. Hoc ẽ.

Expanded text:
se in presbyterio ante altare, et priores post eum. Quod si alius fecerit obsequium, se in presbyterio ante altare, et priores post eum. Quod si alius fecerit obsequium, exutus veste sacerdotali prosternatur in primo ordine inter priores. Post psalmos dicto Requiem aeternam et quod in Collectaneo habetur, discedant. Fratres qui extra chorum sunt pro infirmitate, et minuti ad exitum morientis et ad sepulturam, et ad septem Psalmos post sepulturam, si possint, ordine suo consistant. Sin autem, impossibilitatem suam abbati suggerant: ab his vero quae in ecclesia pro eo aguntur, permittantur abesse. Qui in infirmitorio sunt, si potuerint, similiter ordine suo exeant ad tumulum. Reversi vero in ecclesiam extra chorum, se prosternant sicut et novitii. Conversi autem in suo choro vel in retrochoro. Dehinc fiant plura brevia, quae dentur portario distribuenda peregrinis. Quidquid vero pro eo fit antequam terrae tradatur, erit extra debitum quod ei debetur. Hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
auient᷑ ut pͥores sint a parte defuncti. Int̾im ab̃b offmm ꝑagens solis
minist̾s sͥ respondentib. Si tumulus ñdũ paratꝰ ẽ. cũ ad Tem̾icatis ꝙ̃.
uen̾it. dicat de seq̃ntib cołłis hac reseruata. Q ͦ p̃parato anteꝙͣ. in¬
choet ipsam colłam asꝑgat corpꝰ pꝰea fossam. Deiñ thurificato corꝑe
tͣaat churibulum illi qui ẽ. infossa. ut eam churificet. Morq de¬
ponat᷑ corpus. & it̾m asꝑgat᷑ ab abb̃e. & ab illo qui in fossa ẽ. thuri¬
ficet᷑. Quo oꝑto: abbas suꝑ eũ t̾ram semel ꝓiciat. Quo facto rethat
se contͣ sepuschrum. incipiens tem̾icatis qͣuid̃. ordinatisañ eũ eruce
lumine. churibulo aqͣ bñdicta. & sic consũmet cęt̾a q̃ restãt.
u̾so ordine. scł laicis monachis p̾euntib. & si fuerint nouitis eant
pͥmi. Et ing̾ssi mediũ chorum. stent eo ordine qͦ ueuert̃ donec sac̾do¬
tes asuꝑiori parte ꝓsternant᷑. Iut̾im abb̾ exutꝰ ueste sacd̾otali ꝓit̾nat

Expanded text:
ur, ut priores sint a parte defuncti. Interim abbas officium peragens, solis ministris sibi respondentibus, si tumulus nondum paratus est cum ad Temeritatis quidem venerit, dicat de sequentibus Collectis, hac reservata. Quo praeparato antequam inchoet ipsam Collectam, aspergat corpus, postea fossam. Deinde thurificato corpore, tradat thuribulum illi qui est in fossa, ut eam thurificet. Moxque deponatur corpus, et iterum aspergatur ab abbate, et ab illo qui in fossa est thurificetur. Quo operto, abbas super eum terram semel projiciat. Quo facto, retrahat se contra sepulcrum, incipiens Temeritatis quidem ordinatis ante eum cruce, lumine, thuribulo, aqua benedicta, et sic consummet caetera quae restant.  ad ecclesiam verso ordine, scilicet laicis monachis praeeuntibus, et si fuerint novitii, eant primi: et ingressi medium chorum, stent eo ordine quo venerunt, donec sacerdotes a superiori parte prosternantur. Interim abbas exutus veste sacerdotali prosternat
Abbreviated transcription (Latin):
his u̾b. Sac̾dotes qͥ eucharistie serui¬
ĩpie addunt in lege̾ x. putantes
euchar istiã ĩ p̃cantis fac̾e u̾ba ñ uitã.
& necessariam esse tm̃ sollempnem
orationem. & non sacerdotũ m̾ita :¬
cła. ñ accedet offerre oblationes dño.

Expanded text:
. Sacerdotes, qui eucharistiae serviimpie agunt in legem Christi, putantes eucharistiam imprecantis facere verba, non vitam, et necessariam esse tantum solennem orationem, et non sacerdotum meritacula, non accedet offerre oblationes Domino .
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ abonoso heretico recipiant᷑. ne scan¬
studens: ad iiitorii manũ porrexit. s or
chodoxis sac dotib ⁊ patͥarchis ad eã c̃
ne subuenit. Nostis .it. ꝗ magnũ acha¬
nasiũ alexandrinũ ep̃m ⁊ cirillũ ⁊ po¬
licroniũ ierosolimitanos ⁊ ioħem qũe
caritas ur̃a cͥsothomũ uocat ⁊ flauia¬
nũ asinodo depositos: apłica sedes in
pͥstinũ honorẽ restituit. Si gͥ ꝙ adona¬
tistis ⁊ bonoso ordinati ⁊ aliminib ort¬
ho d oxe eccłe a sinonlo plenaria seq̃ stͣ¬
ti ab alia si nodo recipiunt᷑. ⁊ incatho¬
logo sac̾ dotũ hntur. neeccła diminu¬
tionẽ uł diuisionẽ paciat᷑: qͣnto mag̾
orthodoxe fidĩ uiros ⁊ imaculate ui-

Expanded text:
sunt a Bonoso haeretico, recipiantur iterum, ne scanstudens, adjutorii manum porrexit; sed et orthodoxis sacerdotibus et patriarchis ad eam conione subvenit. Nostis enim quod magnum Athanasium Alexandrinum episcopum, et Cyrillum, et Polycronium Hierosolymitanos, et Joannem, quae charitas vestra Chrysostomum vocat, et Flavianum, a synodo depositos apostolica sedes in pristinum honorem restituit. Si igitur qui a Donatistis et Bonoso ordinati, et a liminibus orthodoxae Ecclesiae a synodo plenaria sequestrati, ab alia synodo recipiuntur, et in catalogo sacerdotum habentur, ne Ecclesia diminutionem vel divisionem patiatur; quanto magis ortho
Abbreviated transcription (Latin):
en̾abili patri.pape paschali.
Walterus cabilonensis ep̃c. sa
lutem. et debitã subiectionẽ. Sic̃
sanctitas trr̃a ut fideles in uera
religione ꝓficiant ardent̾ desi¬
derat sic eisdem ur̃e ꝓtectionis
umbram. irr̃e consolationis fo¬
mentũ. deesse ñ expediti Suppli¬
cit̾ gͦ petimus. quatenꝰ qd̾ factũ
ẽ. defr̾ib illis. qui aitions uite
desid̾io a molism̃ si eccłia scõꝵ¬
in nr̃o ep̃atu dturna pietas
collocauit. a quib tͣnsmissi
p̾sentium litc̾aꝵ baiul uobis
p̾sentes ad st̃. scd̾m p̾decessors
uĩi p̾ceptum. et lugdunensis
archiep̃ apłice sedis tunc lega¬
ti. ⁊ coep̃oꝵ. ⁊ abbatum diffritꝰ¬
onem et scriptum. cuiꝰ rei nos
p̾sentes. et eiꝰ auctores cum aliis
extitimus. uos approbare. ⁊ ut lo¬
cus ille. abbatia lib̾a in ꝑpecuum
successoꝵq utr̃oꝵ canoica reue¬
rentia auctoritatis ur̃e prutilegio
coroborare dignemini.Sed et
abbas quẽ in eodem loco ordina¬
uimꝰ. et ceq̾ fr̃s dotis uirib hanc

Expanded text:
atri papae Paschali, Valterus Cabilonensis episcopus, salutem et debitam subjectionem. Sicut sanctitas vestra, ut fideles in vera religione proficiant, ardenter desiderat, sic eisdem vestrae protectionis umbram, et vestrae consolationis fomentum deesse non expedit. Suppliciter ergo petimus quatenus quod factum est de fratribus illis qui arctioris vitae desiderio a Molismensi Ecclesia sancin nostro episcopatu divina pietas collocavit, a quibus transmissi presentium litterarum bajuli vobis presentes assunt, secundum predecessoris vestri preceptum et lugdunensis archiepiscopi apostolice Sedis tunc legati, et coepiscoporum et abbatum diffinitionem et scriptum, cui rei nos presentes et ejus auctores cum aliis extitimus, vos approbare et ut locus ille abbatia in perpetuum successorumque nostrorum canonica reverentia, auctoritatis vestre privilegio corroborare dignemini. Sed et abbas quem in eodem loco ordinavimus et ceteri fratres totis viribus hanc
Abbreviated transcription (Latin):
locus ille in abbathiã surrex̃.
odem tp̃r abbas qͣadue¬
nerat ab ep̃o illius dioce¬
sis uirgam pastoralẽ cum.
cura monachoꝵ iussu p̾dic¬
ti legati suscepit. frẽsq qui
secum aduenerant. in eodẽ
loco stabilitatem rogłariter
firmare fecit. sicq eccłia
illa inabb̃iam canonice.
apłicaq auccoritate cres¬
cendo surrexit.
so temporis spatio mo¬
lismenses monachi. uo¬
luutate domini Gosfridi
abbatis sui qͥ Robesto
successerat. domnũ urbanũ
papã Rome adeitntes pos¬
tulare ceꝑunt. ut sepedie¬
tus Robertus in locũ pris¬
tinum restituieret᷑. Quoꝵ
importumtate motꝰ papa
mandauit legato suo ue¬
nerabili sec hugoni. ut si¬
reu̾teretuR. ⁊ monachi he¬
remum diligentes in pa¬
ce consisterent.

Expanded text:
locus ille in abbatiam surrexerit. Eodem tempore abbas qui advenerat, ab episcopo dioecesis illius virgam pastoralem cum cura monachorum, jussu praedicti legati suscepit, fratresque qui secum advenerant, in eodem loco stabilitatem regulariter firmare fecit; sicque Ecclesia illa in abbatiam canonice et apostolica auctoritate crescendo surrexit. so temporis spatio, Molismenses monachi voluntate domni Godefridi abbatis sui qui Roberto successerat, Dominum Urbanum papam Romae adeuntes postulare coeperunt, ut saepedictus Robertus in locum pristinum restitueretur: quorum importunitate motus papa mandavit legato suo, venerabili scilicet Hugoni, ut sireverteretur, et monachi eremum diligentes in pace consisterent.
Abbreviated transcription (Latin):
Rbanus ep̃c seruus ser¬
uoꝵ dei. uenerabili fri
sedis uies uicario salutem.
et apłicam bñdictionem.
Molism̃sium frm magnũ
in concilio clamorẽ accepi¬
mus abb̃is sui reditũ uehe¬
m̃tius postulantitĩ. Dice¬
bant enim religionẽ in¬
suo loco eu̾sam. seq ꝓ ab¬
batis illius absentia. odio
apud principes. et cet̾os
uitinos haberi. Coacti
tandẽ a fr̾ib nr̃is dilectõi
tue ꝑ p̾sentia scripta ma̾¬
damus. sig̾cantes gratũ
nobis existere. ut si fieri
posset. abbas ille ab heremo
ad monasterium reducatur.
Qd̾ si implere nequiu̾is. cure
tͥ sit. ut et qͥ heremum diligc̃
conquiescant. et qui in ce¬
nobio sunt. regłarib discipli¬
nis inseruiant. His apłicis
literis legatus lectis. uiros
auedenticos et religiosos con¬
uocauit. et dep̾senti negotio
que subt̾ sunt. exarata defi
toto negotio molismenfium

Expanded text:
RBANUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri sedis vicario, salutem et apostolicam benedictionem. Molismensium fratrum magnum in consilio clamorem accepimus, abbatis sui reditum vehementius postulantium. Dicebant enim religionem suo choro eversam, seque pro abbatis illiuapud principes et ceteros vicinos haberi. Coacti tandem a fratribus nostris, dilectioni tue per presentia scripta mandamus, significantes gratum nobis existere, ut si fieri possit, abbas ille ab heremo ad monasQuod si implere nequiveris, curae tibi sit, ut et qui eremum diligunt conquiescant, et qui in coenobio sunt regularibus disciplinis inserviant. » His apostolicis litteris lectis, legatus viros authenticos et religiosos convocavit, et de praesenti negotio quae subter sunt exarata defintoto negotio Molismensium
Abbreviated transcription (Latin):
se discaleiet. Discaltiati uͦ obseruant qͣntũ possunt. ne pedes nudi appareãt.
s sub cuculla recondant᷑ slȩ sedentib manice defiuant. s apte eas añ se cõponãt
Añ lectionẽ om̃s sint cͤalciati. Expleto itaq mandato ⁊ ablutis manibꝰ & uasis:
reponant uasa & t̾soria. ubi poni solent. ⁊ sic in capło cucullas resum̃tes. & sca¬
pularia in claustro suꝑ sedes deponentes. cali ordine ueniant añ abbatẽ. ut
qͥ ult᷑ abbatem ultimus sessurus ẽ. sit pͥmꝰ in eundo. & sic succedant cet̾i eo ordi¬
ne qͦ sesse̾ri sunt. ita ut qͥ ultimꝰ sessurus ẽ. in ea parce qͣ ueniunt. incedat ul
timus ⁊ tc̃ insimul añ abbatẽ inclinantes ueniant ad sedes suas ñ inclinantes
s pꝰqͣm resederint cap̃ inclinient. Qd̃ si alt̾ eorum aliqͣ necessitate coactꝰ officiũ

Expanded text:
se discalciet. Discalciati vero observent quantum possunt, ne pedes nudi appareant: se discalciet. Discalciati vero observent quantum possunt, ne pedes nudi appareant: sibi sub cuculla recondantur. Nec sedentibus manicae defluant, sed apte eas ante se componant. Ante lectionem, omnes sint recalciati. Expleto itaque Mandato et ablutis manibus et vasis, reponant vasa et tersoria ubi poni solent; et sic in capitulo cucullas resumentes, et scapularia in claustro super sedes deponentes: tali ordine venien ante abbatem, ut qui ultra abbatem ultimus sessurus est, sit primus in eundo: et sic succedant caeteri in ordine quo sessuri sunt: ita ut qui ultimus sessurus est in ea parte qua venerunt, incedat et tunc insimul ante abbatem inclinantes veniant ad sedes suas non inclinantes, sed, postquam resederint, caput humilient. Quod si alter eorum aliqua necessitate coactus, officiu
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ si dies fu̾it pͣndii. uasa & cet̾a q̃ in coqͥna receperẽ. cellarario reddãt.
&e cellarariꝰ intͣnci. Qd̃ si aliqͣ de his qͤ reddenda st̃. desunt: in capitło sa¬
tis faciant. & qͦ defuerint notificent. Quibꝰ redditis p̃parent q̃ ad manda
tum necessaria st̃. Mox aũ ut signũ pulsau̾it. induti scapularibꝰ de¬
in coqͥnam abluat pedes abbis. & iunior t̾gat. Hoc mͦ ꝑcurrentes cetossi¬
mullit᷑ in sinistra parte. Iunior uͦ exeuntiũ: pedes lauet. & pͥor t̾gat. similit̾
ꝑeuerentes cecos indexta parte. Et ne bic ordo ꝑturbet᷑: si duo abb̃e. fuerinit.
uunior abbas indextera partesedeat. Q cicꝰ ꝑcurrerint. malt̾am partemi
ganseuates: alios aduiuent. Q qͣcies añ eũ qui collationẽ tenet. tnseunt un¬
uerent᷑ inclitent. Eͥ pedes lauat & cui lauant᷑: pꝰ ablucionem inuice sibun¬
dinent. Similit̾ qui c̃git & cui tgunt᷑. Porro nemio discaleiat se. donec abbas

Expanded text:
 si dies fuerit prandii, vasa, et caetera quae in coquina receperunt, cellerario reddant, et cellerarius intranti. Quod si aliqua de his quae reddenda sunt, desunt, in capitulo satisfaciant; et quaetum necessaria sunt. Mox autem ut signum pulsaverit, induti scapularibus dein coquinam abluat pedes abbatis, et junior tergat, hoc modo percurrentes caeteros in sinistra parte; junior vero exeuntium pedes lavet, et prior tergat, similiter percurrentes caeteros in dextra parte. Et ne hic ordo perturbetur, si duo abbates fuerint, minor abbas in dextra parte sedeat. Qui citius percurrerint, in alteram partem transeuntes, alios adjuvent. Qui quoties ante eum qui collationem tenet, transeunt; reverenter inclinent. Qui pedes lavat, et cui lavantur, post ablutionem invicem sibi inclinent. Similiter qui tergit, et cui terguntur. Porro nemo se discalciet, donec abbas
Abbreviated transcription (Latin):
templũ suũ inchoauit: ipse ꝑfi¬
ciat. si mul exortans ut certũ ui¬
te modũ quẽ dͥs tͥ inspirauerit
simul ⁊ exemplo uite moclera¬
men ad dseas. Sic enĩ decens ẽ ut
abimis inchoans ad sumina ꝓue¬
aris. non ut a sũmis incipiens: ad
ima dilabaris. Nͣ cũ nr̃is tẽꝑib
de qͥb dam ipse uideris. ⁊ dequib¬
dam ipse audieris: exemplo illoꝵ.
simile incurras retͦ gradatioĩs
oꝓbrium. Mlumesce gͥ in nido
ante ꝗͣ uolẽs in altũ. ut solidatis
uirtutũ pennis: possis alas in
actiue uite moderacione depone
Ieas dͥem in altitudinẽ cõtẽplaci¬
onis elenare. Uł Apd̾ frẽm lam¬
bertũ habeme excusatũ. qr ñ dũ
mͥ scribe̾ licuit: que uoluit: Scri¬
bam autẽ. que ds donauerit: cum
mͥ oportunũ suerit.
Apes. bambiunt ł bambi tant.
łgruunt. anseres. crinciunt. ł
trinniunt. Aues minuriunt.
cacillant. Anetas. terecissant.¬

Expanded text:
templum suum inchoavit, ipse perfitemplum suum inchoavit, ipse perficiat, simul exhortans ut certum vitae modum quem Deus tibi ipse inspiraverit,simul et exemplo vitae tuae moderamen addiscas. Sic enim decens est ut ab imis inchoans ad summa proveharis, non ut a summis incipiens ad ima dilabaris. Quod cum nostris temporibus de quibusdam ipse videris et audieris, exemplo illorumsimile incurras retrogradationis opprobrium. Plumesce igitur in nido, antequam voles in altum, ut solidatis virtutum pennis possis alas in activae vitae moderatione deponere, et easdem in altitudinem contemplationis elevare. Vale. Apud fratrem Lambertum habe me excusatum, quia nondum mihi scribere licuit quae voluit. Scribam autem quae Deus donaverit, cum mihi opportunum fuerit.apes ambizant vel bombizant, gunt, anseres crinciunt vel trinsiunt, aves minuriunt lant, anates teretissant
Abbreviated transcription (Latin):
anitũ. inflatũ. sagittis a cutis uul¬
nerauit. ⁊ ad tantam humilitatẽ ꝑ¬
confugias. ⁊abira agni ab scondi
desuderans: ab eis uitam salutis ar¬
dent̾ in quiras. Et quia cdeuorem
domꝰ di dilige. de ualle lacrima¬
rum ascenderis: graduũ canticũ¬
cantare cepistiqd ipse ꝑtenosti.
Solũ hoc sr̃ẽ. ut cũ apło que re¬
tro sunt oblitꝰ. in ãteriora te ex¬
tendas: doner ad montẽ bethel.
uirtutũ ascensione ꝑuenias ubi
dilectum sepe fugientẽ defiderii
cõplectaris .s qͥs sit aptꝰ uite modꝰ.
uel qͥs locꝰ ad ambulandũ in uia
dei sit eligendus. sic asfecto uti
nune es nec tua fr̾nitas quesi¬
uit. nec ipse scire possum. nͥ me
pulsante ad hostium corclis tui
tuos estꝰ ipse proferres: utrũ
uetꝰ homo ressistat qͦ muiꝰ nouũ
hominẽ ꝑficias. simplicit̾ appe¬
rires: Quod licet aliqua ro̾ne
impediente adpͣsens sieri ñ con¬
tingat. dm̃ tñ ꝓ amabili sr̾nitate
tua rogabo. ut qui inpectore tuo

Expanded text:
gittis acutis vulneratum, ad tantam humilitatem pconfugias, et ab ira Agni abscondi desiderans ab eis vitam salutis ardenter inquiras. Et quia decorem domus Dei diligere, et de valle lacrymarum ascendens canticum graduum cantare coepisti, quod ipse per te nosti, solum hoc superest ut cum Apostolo quae retro sunt oblitus in anteriora te extendas , donec ad montem Bethel virtutum ascensione pervenias , ubi dilectum fugientem desiderii complectaris. Sed quis sit aptus vitae modus, vel quis locus ad ambulandum in via Dei eligendus sit affecto uti nunc es, nec tua fraternitas quaesivit, neque ipse scire possum, nisi me pulsante ad ostium cordis tui, tuos aestus ipse proferres, et in quo vetus homo resistat, quominus novum hominem perficias, simpliciter aperires. Quod 18 licet aliqua ratione impediente ad praesens fieri non contingat, Deum tamen pro amabili fraternitate tua rogabo, ut qui in pectore tuo
Abbreviated transcription (Latin):
drensitant. Ques balant. Onagri.
uaglllant. Palũbes. raucitant. Pas¬
sares. ticiant. Pari. tinnipant.
Pauones. palulant. Perdices. cac¬
cabant. Pulli. pipant. Panthere
charrunt.
satis aptꝰ. fr̃i manegaldo. sic crucẽ
nam subire. ⁊ c̃tẽpto mundi flo¬
re in domo dñi abiecte uiu̾e
elegisti. sciens qͥa meliꝰ ẽ modic̃

Expanded text:
drensitant, oves balant, onagri vagillant, palumbes raucitant, passeres titiant, parri tinnipant, pavi paululant, perdices cacabant, pulli et pueri pipant, pantherae chauriunt, fratri MANEGALDO, sic crucem nam subire, et contempto mundi flore in domo Dei abjecte vivere elegisti, sciens quia melius est modicum
Abbreviated transcription (Latin):
se hr̃e dicebat exlegitima ꝯcessione
qͦrund̾a monachoꝵ. qͥ ut audiuimꝰ qͥetam
improbant. Ad hoc enĩ p̃diet abbas
modis om̃ib nitebat᷑. ut p̃dicte ecele
priorat᷑ ei adomino cõ cederet᷑ papa:
Quod iłns pp̃ nobis reclamantib ⁊ liber
ne sub hac ocasi one pͣdictꝰ abbas
cłicos moliret᷑ excludere: monachos
suos ĩtrudere. Clericoꝵ uͦ ordini pu¬
blicam infertis ĩ iuriam. qͥ monachoꝵ
ordinẽ ad tam ruinosam srbiam erigi
cus ista chic̃ cdecłieis. audiamꝰ monacħm
dicentẽ demonachis. Dic̃ n ieronimꝰ.
Monacꝰ nondocentis. s dolentis habet
monachus .i. solus. qͥd facis in urbib:
que utiq sunt nõ soloꝵ habitacłas¬

Expanded text:
ere dicebat ex legitima concessione quorumdam monachorum, qui ut audivimus quietam improbant. Ad hoc enim praedictus abbas modis omnibus nitebatur, ut praedictae Ecclesiae prioratus ei a domno papa concederetur. Quod domnus papa nobis reclamantibus, et libne sub hac occasione praedictus abbas clericos moliretur excludere, et monachos suos intrudere. Clericorum autem ordini publicam infertis injuriam, qui monachorum ordinem ad tam ruinosam superbiam erigitcus ista dixit de clericis, audiamus monachum dicentem de monachis. Dicit enim Hieronymus: « Monachus non docentis, sed dolentis habet monachus, id est solus, quid facis in urbibus ? Quae utique non sunt solorum habitac
Abbreviated transcription (Latin):
multa collig̾e. S pͥmlegio cłicoꝵ. & subiec¬
tione monachorum: n uitarem ꝓ.¬
lixitatem epłẽ. Nec tam̃ ista dicendo
monachoꝵ religioni qdet᷑himꝰ. ĩ mo ut
ueri monachi sint .i. ut uere singła¬
rẽ sectent᷑ uita: tota mente desidera¬
mꝰ. Iaudamꝰ qͥdẽ eos &beatos e̾e ꝑfitemͣ.
siñ trans grecdiant᷑ t̾minos apatͥbus su¬
is positos. ⁊te̾ magis eeͣ beatos. cum
sub eẽ magis studuerint ꝗͣ pre eẽ:
cũ humilitã & obedientia sit eoꝵ
m̃tabi lis ⁊ suꝑba de rectio: ħ ⁊ his si¬
milia di ligent̾ at tendite. ⁊ordinem
tore deo p̃ estis. ad meliora ꝓuocando
honorate. Inulli a lii ordim eum
cõtͣ more̾ eccłasticũ sub iugari ꝑmit¬
tite: Uale.

Expanded text:
ta colligere de privilegio clericorum, et subjectione monachorum, nisi vitaremus prolixitatem epistolae. Nec tamen ista dicendo, monachorum religioni detrahimus, imo ut veri monachi sint, id est, ut vere singularem sectentur vitam, tota mente desideramus. Laudamus quidem eos et beatos esse profitemur, si non transgrediantur terminos a patribus suis positos ; et tunc magis esse beatos, cum subesse magis studuerint quam praeesse, cum humilitas et obedientia sit eorum mentabilis dejectio. Haec et his similia diligenter attendite, et ordinem tore praeestis, ad meliora provocando honorate, et nulli alii ordini eum contra morem ecclesiasticum subjugari permittite. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
Crebro cõpulsi cõcessisemꝰ. ⁊ canoni
ce ab ipsa eccłia trans mississemꝰ:
ñ satis aptam auobis passust re¬
pulsam. qͥ p̃postõ ordine tunc che
eiꝰ p̾lacione disceptare cepistis:
qͣndo iam facta afr̃ib Icollau¬
data auobis eiꝰ electione. in pͥoratꝰ
sui sede eum sublimare debuistis
Inqͦ ⁊ illi fr̃i non moctieã intulis¬
tis uerecundiam. Iamico ur̃o n
minimã fecistis ĩiuriam. Nõ .i.
erat tanta p̾cũ ĩ stancia ab amico
p̾tulandũ qͥ ad iniuriam doni
⁊donãtis tam facile mutatasenten¬
cia fuerat refutandus: Nec satis
ter fuim. que cõsirmant beati

Expanded text:
crebro compulsi concessimus, et canonice electum ab ipsa Ecclesia transmisissemus, non satis aptam a vobis passus est repulsam, qui praepostero ordine tunc de ejus praelatione disceptare coepistis, quando jam facta a fratribus et collaudata a vobis ejus electione, in prioratus sui sede eum sublimare debuistis. In quo et illi fratri non modicam intulistis verecundiam, et amico vestro non minimam fecistis injuriam. Non enim erat tanta precum instantia ab amico postulandus, qui ad injuriam doni et donantis tam facile mutata sententia fuerat refutandus. Nec satis terfuimus, quae confirmant abbati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ gͣra nob̾ collata: diumã ĩ terpellamꝰ
clem̃tiã. qͣtinꝰ pat̾nos mores pat̾na uos
inmittari faciat honorificentia. ut ĩnul¬
lo ur̃a sublimitas ab eoꝵ nobilitate de¬
gen̾et. ĩ nullo ab eoꝵ frugalitate decłur.
Et qr res õs ñ alit̾ bñ ad ministͣnt᷑: nͥ ẽ
regnũ .⁊ sac̾do ciũ inunũ ꝯuen̾ant stu¬
cũrrere ꝑ mittatis. ⁊ regnũ t̾renũ
celesti regno ꝙ. ecclȩ ꝯ missũ ẽ. sub di
Fẽe deb̾e. sẽꝑ cogitetis. Sic̃ .i. sensus
ãĩał subditꝰ debet ẽẽ rõi: ita pͦstast̾re¬
na sub dita ẽẽ de bent eccłasticoregi¬
mini. ⁊ qͣntũ ualet corpꝰ nͥ regat᷑ ab aĩa:
t̃m ualet t̾rena potestas nͥ formet᷑ ⁊ re

Expanded text:
 al. vobis collata divinam interpellamus clementiam, quatenus paternos mores, paternam vos faciat imitari honorificentiam, ut in nullo vestra sublimitas ab eorum nobilitate degeneret, et in nullo ab eorum frugalitate declinet. Et quia res omnes non aliter bene administrantur, nisi cum regnum et sacerdotium in unum convenerint stucurrere permittatis, et regnum terrenum coelesti regno, quod Ecclesiae commissum est, subditum esse debere semper cogitetis. Sicut enim sensus animalis subditus debet esse rationi, ita potestas terrena subdita esse debet ecclesiastico regimini. Et quantum valet corpus nisi regatur ab anima, tantum valet terrena potesta