comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uadem mortis inuenit: alter se obtulit. Itaq
cum reus moram supplicio faceret: fideus¬
sor uultu sereno mortem non recusauit. Cũ
duceretur: amicus reuertitur. Cerucem sub¬
stituit: colla subiecit. Tunc admiratus tyran¬
nus. cariorem philosophis amicitiam. qmͣ
uitam fuisse: petunt ut ipse ab his quos
dampnauerat. in amicitiam reciperetur
banta uirtus ẽ gr̃a: ut & tyrannũ inclina¬
ret. Digna laude: s minor a nr̃is. Nam
illic ambo uiri: hic una uirgo. que pͥmo
etiam sexum uinceret. Illi amici: isti incogni¬
ti. Illi tyranno uni se obtulerunt : isti tyran¬
nis pluribus: hoc etiam crudeliorib. qͦd ille
peꝑcit. isti occiderunt. Inter illos in uno ob¬
noxia necessitas: in his amborũ uoluntas
libera. hoc quoq isti prudentiores: qͦd illis
studii sui finis amicitie gr̃a ÷ istis corona
martyrii. Illi eñi certauerunt hõib: isti deo.

Expanded text:
mortis vadem invenit, alter se obtulit. Itaque mortis vadem invenit, alter se obtulit. Itaque dum reus moram supplicio faceret, fidejussor vultu sereno mortem non recusavit. Cum duceretur, amicus revertitur, cervicem substituit, colla subjecit. Tunc admiratus tyrannus chariorem philosophis amicitiam quam vitam fuisse; petivit ut ipse ab his quos damnaverat, in amicitiam reciperetur. Tantam virtutis esse gratiam, ut et tyrannum inclinaret. 35. Digna laude, sed minora nostris. Nam illic ambo viri; hic una virgo, quae primo etiam sexum vinceret: illi amici, isti incogniti: illi tyranno uni se obtulerunt, isti tyrannis pluribus, hoc etiam crudelioribus, quod ille pepercit, isti occiderunt: inter illos in uno obnoxia necessitas, in his amborum voluntas libera. Hoc quoque isti prudentiores, quod illis studii sui finis amicitiae gratia, istis corona martyrii; illi enim certaverunt hominibus, isti Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
Dum mͥ hanc sentenciam negas: illam resti¬
tues superiorem. Sentencia eñi: sentencia
suꝑiore mutatur. Si posterior me ñ tenet:
suꝑior tenet. Possumus uterq satisfacere
sentencie: si me ꝑriꝰ patiaris occidi. In te non
habent aliam qͣm exerceant penam: in uir¬
gine obnoxius pudor ẽ Itacy glosior ens.
si uidearis de adultera martyrem fecisse:
expectatis: Duo contenderunt: & ambo ui¬
cerunt. Nec diuisa ẽ corona: s addita. Ita
sc̃i martyres sibi mincem beneficia conferen¬
tes: altera pͥncipium martyrio dedit ÷ alter
effectum. At etiam philosophoꝵ gymnasia.
clamonem & phintiam pitagoreos in celum
ferunt: quoꝵ unus cũ eẽt morti adiudicatus
comm̃dandoꝵ suorũ tempꝰ poposcit. Tirannꝰ
aut̃ astutissimꝰ. qͦd reperire non posse estima¬
ret: petunt ut sponsorem daret. qͥ pro se feri¬
retur. si ipse faceret moram. Quid de duob
preclarius nescio. Utrumq preclarum. Alter

Expanded text:
Dum mihi hanc sententiam negas, illam restiDum mihi hanc sententiam negas, illam restituis superiorem. Sententia enim sententia superiore mutatur. Si posterior me non tenet, tenet superior. Possumus uterque satisfacere sententiae, si me prius patiaris occidi. In te non habent aliam quam exerceant, poenam: in virgine obnoxius 171 pudor est. Itaque gloriosior eris, si videaris de adultera martyrem fecisse, exspectatis? Duo contenderunt, et ambo vicerunt: nec divisa est corona, sed addita. Ita sancti martyres invicem sibi beneficia conferentes, altera principium martyrio dedit, alter effectum. Damonem et Pythiam Pythagoreos in coelum ferunt, quorum unus cum esset morti adjudicatus, commendandorum suorum tempus poposcit: tyrannus autem astutissimus, quod reperiri non posse existimaret, petivit ut sponsorem daret, qui pro se feriretur, si ipse faceret moram. Quid de duobus praeclarius, nescio. Utrumque praeclarum. Alter
Abbreviated transcription (Latin):
sentencia: quia ꝓ me lata ẽ. Certe si pecunie
te fideiussorem dedissem ÷ et absente me. iu¬
dex tuum censum feneratori adiudicasset:
cadem me sentencia conuenires. Meo patri¬
monio soluerem tuos nexus. Si recusarem:
qͥs me indignam digna morte censeret: Qnͣ¬
to maior ẽ capitis huis usura: Morior in¬
nocens: ne moriar nocens. Nichil hic medr̃o
ẽ. Hodie aut rea ero tui sanguinis: aut mar¬
tyr mei. Si cito redii ÷ qͥs me audet excludere:
Si moram feci: qͥs audet absoluere: Plus le¬
gib debeo: rea ñ solum fuge mee. s etiam ce¬
dis aliene. Sufficiunt membra morti: que
ñ sufficiebant iniurie. Est in uirgine uulne.¬
ri locus: quiñ erat contumelie. Ego obpbriũ
declinaui: non martyriũ. Tibi cessi uestem:
ñ ꝓfessionem mutaui. Qd si mͥ p̃ripis mortẽ:
non redemisti me. s circum uenisti. Caue
queso ne contendas: caue ne contradicere au¬
diaris. Noli eripere beneficium qͦd dedisti.

Expanded text:
sententia, quae pro me lata est. Certe si pecuniae sententia, quae pro me lata est. Certe si pecuniae te fidejussorem dedissem; et absente me, judex tuum censum feneratori adjudicasset; eadem me sententia convenires, meo patrimonio solverem tuos nexus. Si recusarem, quis me indignam indigna morte censeret? Quanto major est capitis hujus usura! Moriar innocens, ne moriar nocens. Nihil hic medium est: hodie aut rea ero tui sanguinis, aut martyr mei. Si cito redii, quis me audet excludere? Si moram feci, quis audet absolvere? Plus legibus debeo, rea non solum fugae meae, sed etiam caedis alienae. Sufficiunt membra morti, quae non sufficiebant injuriae. Est in virgine vulneri locus, qui non erat contumeliae. Ego opprobrium declinavi, non martyrium. Tibi cessi vestem, non professionem mutavi. Quod si mihi praeripis mortem, non redemisti me, sed circumvenisti. Cave, quaeso, ne contendas, cave ne contradicere audeas. Noli eripere beneficium, quod dedisti.
Abbreviated transcription (Latin):
lupi fremuere ad agnam. hnus qui erat
imodestior intrount. S ubi hausit oculis
rei textum : qͥd hoc inqͥt est: Puella ingresla
ẽ: uir uidetur. Fece ñ fabulosum illud cerua
ꝓ uirgine: s qͣd uerum ẽ miles ex urgine.
Aut etiam audieram. et non credideram:
qͦd aquas xp̃c in uinum conuertit. Iam
mutare cepit et sexus. Recedamꝰ hinc: dũ
adhuc qui fuimꝰ sumꝰ. Nunqͥd et ipse mu¬
tatus sum. qͥ aliud cerno. qͣm credo: Ad
lupanar ueni: cerno uademonium. Et
tamen mutatus egrediar. Pudicus exibo:
qui adulter intram. Indicio rei. quiã de¬
bebatur tanto corona uictori: dampnatꝰ ẽ
ꝓ uirgine. qͥ pro uirgine comp̃hensus est.
Ita de lupanari ñ solum uirgo: s etiam
martyres exierunt. fertur puella ad locum
supplicii cucurrisse ÷ certasse ambo de nece:
cũ ille diceret. ego sũ missus occidi ÷ te absol
Si sanguis exposcitur : fidenissorem ñ deside¬
ro. Habeo unde dissoluam. In me lata ẽ ista

Expanded text:
lupi fremere ad praedam. Unus qui erat lupi fremere ad praedam. Unus qui erat immodestior, introivit. Sed ubi hausit oculis rei textum: Quid hoc, inquit, est? Puella ingressa est, vir videtur. Ecce non fabulosum illud cerva pro virgine, sed quod verum est, miles ex virgine. At etiam audieram et non credideram, quod aquam Christus in vinum convertit : jam mutare coepit et sexus. Recedamus hinc, dum adhuc qui fuimus, sumus. Numquid et ipse mutatus sum, qui aliud cerno, quam credo? Ad lupanar veni, cerno vadimonium: et tamen mutatus egrediar, pudicus exibo, qui adulter intravi. 32. Indicio rei, quia debebatur tanto corona victori, damnatus est pro virgine, qui pro virgine comprehensus est. Ita de lupanari non solum virgo, sed etiam martyres exierunt. Fertur puella ad locum supplicii cucurrisse, certasse ambos de nece, cum ille diceret: Ego sum jussus occidi, te absolvisi sanguis exposcitur, fidejussorem non desidero, habeo unde dissolvam. In me lata ista
Abbreviated transcription (Latin):
respicias retro. memor uxoris loth: que na¬
turam suam. quia impudicos licet castis
oculis respexit. amisit. Nec uereare. ne qͥd
pereat de sacrificio. Ego prote hostiam deo
reddo: tu pro me militem xpisto. Habes
bonam miliciam castitatis: que in stipen¬
diis militas sempiternis. Loricam iusticie:
que sp̃uali munimine corpus includat.
Scutum fidei: quo uulnus repellas. Galeam
salutis. Ibi eñi est p̃sidium nr̃e salutis ubi xp̃c:
inter hec uerba clamidem exuit. Suspectꝰ tñ
adhuc habitus: et ꝑsecutoris et adulteri. uir¬
go ceruicem: clamidem miles offert. Que
pompa illa. que gr̃a : cum in lupanari de
martyrio certarent: Addantur ꝑsone. mi¬
les et uirgo : hoc est dissimiles inter se nat᷑a
s dei miseratione consimiles: ut impleatur
oraculum. tunc lupi et agni simul pascent᷑.
Eece agna et lupus ñ solum pascuntur sim ł
s etiam simul immolant᷑. Quid plura:
Mutato habitu euolat puella de laqueo:

Expanded text:
respicias retro, memor uxoris Loth quae narespicias retro, memor uxoris Loth quae naturam suam, quia impudicos licet castis oculis respexit, amisit . Nec vereare ne quid pereat sacrificio. Ego pro te hostiam Deo reddo, tu pro me militem Christo. Habes bonam militiam castitatis, quae stipendiis militat sempiternis: Ioricam justitiae, quae spiritali munimine corpus includat: scutum fidei, quo vulnus repellas: galeam salutis; ibi enim est praesidium nostrae salutis, ubi Chrisinter haec verba chlamydem exuit. Suspectus tamen adhuc habitus et persecutoris et adulteri. Virgo cervicem, chlamydem miles offerre. Quae pompa illa, quae gratia, cum in lupanari de martyrio certarent! Addantur personae, miles et virgo, hoc est, dissimiles inter se 170 natura, sed Dei miseratione consimiles; ut compleatur oraculum: Tunc lupi et agni simul pascentur . Ecce agna et lupus non solum pascuntur simul, sed etiam immolantur. Quid plura? Mutato habitu, evolat puella de laqueo,
Abbreviated transcription (Latin):
inqt supplicium susanne spectaturus add¬
uenerat: et quam populus clampnauit.
unus absoluit. Potest et in hoc lupi habi¬
du ouis latere. Habet et xp̃e milites suos
quia etiam legiones habet. Aut fortasse
ꝑcussor intrauit. Ne uereare anima. Tales
olent martyres facere. O uirgo tictes tuate
saluam teatꝰ. Cuimiles te quieio paucas
soror. frater huc ueni: saluare amimam. ñ
ꝑclere. Salua me: ut ipsa salueris. Quasi
adulter ingressus: si ins martyr egrediar.
uestimenta mutemus. Conueniunt tua¬
mͥ.⁊ mea tibi: s utraq xpisto. Tua uestis
me uerum militem faciet. mea te uirginem.
Bene tu uestieris ut abscondaris: ego melius
exuar. ne me ꝑsecutor agnoscat. Sume ha¬
bitum qui abscondat feminam: trade qui
consecret martyrem. Induere clamidem:
que occultet membra uirginis. seruetq pu-¬
dorem. Sume pallium: qui tegat crines.
abscondat ora. Solent erubescere: qͥ lupa¬
nar intrauerunt. Sane cũ egressa fueris. ne

Expanded text:
inquit, supplicium Susannae spectaturus adinquit, supplicium Susannae spectaturus advenerat: et quam populus damnavit, unus absolvit . Potest et in hoc lupi habitu ovis latere. Habet et Christus milites suos, qui etiam legiones habet . Aut fortasse percussor intravit. Ne vereare, anima, talis solet martyres facere. O virgo, fides tua te salvam fecit! 29. Cui miles: Ne, quaeso, paveas, soror. Frater huc veni salvare animam, non perdere. Serva me, ut ipsa serveris. Quasi adulter ingressus, si vis, martyr egrediar. Vestimenta mutemus; conveniunt mihi tua, et mea tibi: sed utraque Christo. Tua vestis me verum militem faciet, mea te virginem. Bene tu vestieris, ego melius exuar, ut me persecutor agnoscat. Sume habitum, qui abscondat feminam: trade, qui consecret martyrem. Induere chlamidem quae occultet membra virginis, servetque pudorem. Sume pileum quod tegat crines, abscondat ora. Solent erubescere qui lupanar intraverint. Sane cum egressa fueris, ne
Abbreviated transcription (Latin):
castitatem: s castitas etiam loci abolet infa¬
miam. Fit ingens speculantium concursus
ad forncem. Discite martyrum miracula scẽ
uirgines: dediscite locorum uocabula. Clau¬
ditur intus columba: strepunt accipitres fo¬
ris. Certant singuli: qui predam pͥmus in¬
uadat. At illa manib ad celum leuatis.
quasi ad domum uenisset orationis. ñ acd
hominũ feras mentes. Chaldeis rorauit ig¬
nis: iudeis se unda suspendit: misccia tua
non natura sua. Susanna supplicus genu
flexit: et de adulteris triumphauit. Aruit
dextera: que templi tui dona uiolauit. Nẽ
templum ipsum attrectatur tuum. Ne
patiaris incestum sacrilegii: qͥ non passus es
furtum. Benedicatur et nunc nomen tuum :
ut que ad adulterium ueni ÷ uugo discedã
Uix compleuerat p̃cem: et ecce uir miles. spe¬
cie terribilis irrupit. Quem admodum eum
uirgo tremuit: cui ppłs tremens cessit: S.
non illa immemor lectionis : et clamiel̃

Expanded text:
castitatem, sed castitas etiam loci abolet infacastitatem, sed castitas etiam loci abolet infamiam. 27. Fit ingens petulantium concursus ad fornicem. Discite martyrum miracula, sanctae virgines, dediscite locorum vocabula. Clauditur intus columba, strepunt accipitres foris: certant singuli, quis praedam primus invadat. At illa manibus ad coelum levatis, quasi ad domum venisset orationis, non ad hominum feras mentes. Chaldaeis roravit ignis , Judaeis se unda suspendit , misericordia tua, non natura sua. Susanna ad supplicium genu fixit, et de adulteris triumphavit : aruit dextera quae templi tui dona violavit : nunc templum ipsum attrectatur tuum; ne patiaris incestum sacrilegii, qui non passus es furtum. Benedicatur et nunc nomen tuum; ut quae ad adulterium veni, virgo discedam. 28. Vix compleverat precem, et ecce vir militis specie terribilis irrupit. Quemadmodum eum virgo tremuit, cui populus tremens cessit? Sed non illa immemor lectionis: Et Daniel,
Abbreviated transcription (Latin):
sit exemplum. Nam si illa que se cõmisit
religioni. et pudorem seruauit et patriam:
fortassis et nos seruando religionem. seruabi¬
mus etiam castitatem. Qͦd si iudith pudici¬
ciam religioni p̃ferre uoluisset: ꝑdita patria.
eti am pua̾iciciam ꝑcidisset. Itaq talib infor¬
mata exemplis ⁊ simul animo tenens u̾ba
dñi quib ait. quicumq perdiderit animã
suam ꝓpter me inueniet eam: fleuit ÷ tacuit
ne eam uel loquentem adulter audiret.
Nec pudoris elegit inuiriam: s xp̃i recusa¬
uit. Estimate utrum adulterare. potuerit
corpꝰ: que nec uocem adulterauit. Iam du¬
dum uerccundatur oratio mea: et quasi adi¬
re gestorum seriem criminosam. atq expla¬
nare formidat. Elaucdite aurem uirgines.
Ducitur puella dei ad lupanar. S aperite
aurem uirgines. Dei uirgo ꝓstitui potest:
adulterari non potest. Ulbicumq uirgo dei
ẽ: dei templum ẽ. Nec lupanaria infamaNT̃

Expanded text:
sit exemplum. Nam si illa quae se commisit sit exemplum. Nam si illa quae se commisit religioni, et pudorem servavit et patriam; fortassis et nos servando religionem, servabimus etiam castitatem. Quod si Judith pudicitiam religioni praeferre voluisset, perdita patria, etiam pudicitiam perdidisset. 25. Itaque talibus informata exemplis, simul animo tenens verba Domini, quibus ait: Quicumque perdiderit animam suam propter me, inveniet eam ; flevit, tacuit, ne eam vel loquentem adulter audiret: nec pudoris elegit injuriam, sed Christi recusavit. Aestimate utrum adulterare potuerit corpus, quae nec vocem adulteravit. 26. Jamdudum verecundatur oratio mea, et quasi adire gestorum seriem criminosam atque explanare formidat. Claudite aurem, virgines. Ducitur puella Dei ad lupanar. Sed aperite aurem, virgines. Christi virgo prostitui potest, adulterari non potest. Ubicumque virgo Dei est, 169 templum Dei est: nec lupanaria infamant
Abbreviated transcription (Latin):
lissent qͦd erat amplius: etiam id eriꝑent
qͦd reliquerant. Aut sacrificare uirginem
aut lupanari ꝓstitui iubent. Quomͦ co
lunt deos suos. qui sic uindicant: Aut qͦ¬
mͥ ipsi uniunt. qui ita iudicant: Hic pu¬
ella. ñ qd̃ de religione ambigeret. s de pu¬
dore trepicdaret: ipsa secum. Quid agimus:
Hodie aut martyr. aut uirgo. Altera in nob
inuidetur corona. S nec uirginitas agnos¬
citur: ubi uirginitatis auctor negatur.
Nam quẽadmodum uirgo ÷ si meretricem
colas: Quemadinodum uirgo ÷ si adult̾os
diligas : Quẽadmodum uirgo ÷ si amoren
petas: Tolerabilius ẽ: mentem uirginem.
qͣm carnem habere. Utrumq bonum. si li¬
ceat Si ñ liceat: saltem ñ hõi caste. s deo si¬
mus. Et raab meretrix fuit: s postqͣm deo
credidit. salutem inuenit. Et iudich se ut
adulter o placeret ornauit: que tamen
quia hoc religione non amore faciebat
nemo eam adulteram iudicauit. Bene succes¬

Expanded text:
lissent quod erat amplius, etiam id eriperent lissent quod erat amplius, etiam id eriperent quod reliquerant. Aut sacrificare virginem, aut lupanari prostitui jubent. Quomodo deos suos colunt, qui sic vindicant: aut quemadmodum ipsi vivunt, qui ita judicant? 24. Hic puella non quod de religione ambigeret; sed de pudore trepidaret, ipsa secum: Quid agimus? Hodie aut martyr, aut virgo: altera in nobis invidetur corona. Sed nec virginis nomen agnoscitur, ubi virginitatis auctor negatur. Nam quemadmodum virgo, si meretricem colas: quemadmodum virgo, si adulteros diligas, quemadmodum virgo, si amorem petas? Tolerabilius est mentem virginem quam carnem habere. Utrumque bonum, si liceat: si non liceat, saltem non homini castae, sed Deo simus. Et Rahab meretrix fuit, sed postquam Deo credidit, salutem invenit. . Et Judith se, ut adultero placeret, ornavit ; quae tamen quia hoc religione, non amore faciebat, nemo eam adulteram judicavit. Bene succes
Abbreviated transcription (Latin):
quedam fuit: fugitans publici uisus
aspectum. S quo magis uiroꝵ euitabat ocu¬
los: eo incendebat amplius. Pulcritudo eñi
audita nec uisa. plus desideratur. aduob stimu¬
lis cupiditatum. amoris et cognitionis: dũ
et nichil occurrit qͦd ñ minus placeat : et
plus putatur ẽẽ qͦd placeat. qͦd ñ iudex ocu¬
lus explorat: s: animus amator exoptat.
Itaq sc̃a uirgo. ne diutius alerentur potien¬
di spe cupiditatis: integritatem pudoris ꝓ¬
fessa. sic restrinxit impborũ faces ut iam̃
ñ amaretur. s: ꝓderetur. Ecce ꝑsecutio. Pu¬
ella fuigere nescia ÷ certe painda ne incideret
insidiatores pudoris: animum ad uirtutẽ
parauit. Tam religiosa ut mortem ñ time¬
ret: tam pudica ut expectaret. Uenit coro¬
ne dies. Maxima omniũ expectatio. Pro¬
ducitur puella: dupplex ꝓfessa certamen. &
castitatis et religionis S ubi iiderunt con¬
stanciam ꝓfessionis. metum pudoris : pa¬
ratam ad cruciatus. erubescentem ad as¬

Expanded text:
quaedam fuit fugitans publici visus: sed quo magis virorum evitabat oculos, eo amplius incendebat. Pulchritudo enim audita nec visa plus desideratur, duobus stimulis cupiditatum, amoris et cognitionis: dum et nihil occurrit quod minus placeat, et plus putatur esse quod placeat, quod non judex oculus explorat, sed animus amator exoptat. Itaque sancta virgo, ne diutius alerentur potiendi spe cupiditates, integritatem 168 pudoris professa, sic restinxit improborum faces, ut non jam amaretur, sed proderetur. 23. Ecce persecutio. Puella fugere nescia, certe pavida, ne incideret insidiatores pudoris, animum ad virtutem paravit: tam religiosa, ut mortem non timeret: tam pudica, ut exspectaret. Venit coronae dies. Maxima omnium exspectatio. Producitur puella, duplex professa certamen, et castitatis, et religionis. Sed ubi viderunt constantiam professionis, metum pudoris, paratam ad cruciatus, erubescentem ad as
Abbreviated transcription (Latin):
dit ei cypͥanus. Seruus xp̃i factus sũ. & foras
me mittis: Dicit illi diaconus. Nondum
demones confudit. & uirginem iustinam
saluauit. & mei misertus est: quia ñ exeam
nisi perfectus factus fuero seruus xp̃i. Dia¬

Expanded text:
dit Cyprianus: «Seruus factus sum Christi et foras me mittis?». Dicit ei dyaconus: «Nondum demones confudit et Iustinam saluauit et mei misertus est quia hinc non exeam nisi perfectus factus fuero seruus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
uirgini nichil aliud nisi plantas exosculant᷑.
demersis in terram ocłis tanqͣm uerecondanti¬
tulisti marie : quasi reperiri queat. que ma¬
trem dñi possit imitari: Cur etiam tecle:
qͣm gentium doctor instituit: Da huuisce¬
modi doctorem: si discipulam requiris. Huiꝰ¬
cemodi recens uobis exemplum ꝓfero: ut intel¬
ligatis apłm ñ unius esse doctorem s õĩum.

Expanded text:
virgini nihil aliud nisi plantas exosculantur, virgini nihil aliud nisi plantas exosculantur, demersis in terram oculis, tamquam verecundantiattulisti Mariae, quasi reperiri queat matrem Domini quae possit imitari? Cur etiam Theclae, quam gentium Doctor instituit? Da hujuscemodi doctorem, si discipulam requiris. Hujuscemodi recens vobis exemplum profero, ut intelligatis Apostolum non unius esse doctorem, sed omnium.
Abbreviated transcription (Latin):
lari: que copulam fugiens nuptialem. et
sponsi furore dampnata: naturam etiam
bestiarum uirginitatis ueneratione muta¬
uit. Namq parata ad feras. cum aspectus
quoq declinaret uirorum ÷ ac uitalia ipsa
seuo offerret leom: fecit ut qui impudicos de¬
tulerant oculos. pudicos referrent. Cernere erat.
lingentem pedes bestiam cubitare humi:
muto testificantem sono. qͦd sacrum uirginis
corpus uiolare non posset. Frgo adorabat
p̃dam suam bestia: et ꝓprie oblita nature:
muiscłiam induerat. qͣm hoĩes amiserant.
Uideres qͣndam nature tͣnsfusionem. Hoĩes
feritatem indutos. seuitiam imperare bestie:
bestiam exosculantem pedes uirginis. doce¬
re qͥd hoĩes deberent. Tantum habet uirgini¬
tas admirationis: ut eam etiam leones miren¬
tur. Non impastos cibus flexit ÷ non citatos
impetus rapuit ÷ ñ stimulatos ira exasꝑauit:
ñ usus decepit assuetos ⁊ ñ feros natura pos¬
sedit. Docuerunt religionem: dum adorant
martyrem. Docuerunt etiam castitatẽ. dum

Expanded text:
lari: quae 167 copulam fugiens nuptialem, et sponsi furore damnata, naturam etiam bestiarum virginitatis veneratione mutavit. Namque parata ad feras, cum aspectus quoque declinaret virorum, ac vitalia ipsa saevo offerret leoni, fecit ut qui impudicos detulerant oculos, pudicos referrent. 20. Cernere erat lingentem pedes bestiam cubitare humi, muto testificantem sono quod sacrum virginis corpus violare non posset. Ergo adorabat praedam suam bestia: et propriae oblita naturae, naturam induerat quam homines amiserant. Videres quadam naturae transfusione homines feritatem indutos, saevitiam imperare bestiae: bestiam exosculantem pedes virginis, docere quid homines deberent. Tantum habet virginitas admirationis, ut eam etiam leones mirentur. Non impastos cibus flexit, non citatos impetus rapuit, non stimulatos ira exasperavit, non usus decepit assuetos, non feros natura possedit. Docuerunt religionem dum adorant martyrem: docuerunt etiam castitatem, dum
Abbreviated transcription (Latin):
decoriati: alii uincłis mancipati. Alii lingui
pͥuati: alii lapidib obruti. Alii frigore affli¬
cti : alii fame cruciati. illii uero truncatis ma¬
nib siue ceteris cesis menbris. spectacłm an¬
ꝓpt̾ nom̃ dei portantes. Hui sunt triumphato¬
res et amici dei: qͥ contẽpnere sceleratoꝵ ius¬
sa pͥncipum mͦ coronant᷑ et accipiunt pal¬
mas laboꝵ: quia fundati erant supͣ firmã
petram. id ẽ xp̃m. De talib et eiusmodi. apłs
m̃te compunctus et ingemiscens ait. Sc̃i lu¬
dibria et uerb̾a exꝑti insuꝑ et umcła et car¬
ceres: lapidati fc̃. septi st̃. tẽptati st̃. in occisione¬
gladii mortui st̃. Circuiert᷑ in melotis: in pelli¬
b capͥnis. Egentes. angustiati. afflcti. qͥb dig¬
nus ñ erat mundus: et cetera q̃ secuntur. Et¬
beatus gregorius papa in expositione cunis dã
euugłii. de istiusmodi bellatorib memoriam
faciendo: ecce inqͥt electi dei carnem domant:
sp̃m roborant: demonib imꝑant: uirtutibus

Expanded text:
lo, alii vinculis mancipati, alii linguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame macerati, alii vero truncatis manibus sive caeteris caesis membris, spectaci sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Christum. De talibus et hujusmodi Apostolus, mente compunctus, ingemiscens ait: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres. Lapidati sunt, secti sunt, tentati sui sunt. Circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus, et caetera. Et beatus papa Gregorius, in expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
uidam rusticus Gominus noĩe dũ ligna n
sin ignis in silua p̾cideret: ut assolet m
uetusta arbore boletos quos uulgoleniga
uocant adhentes repperit. Et cũ eas collegisset.
cecreuit eas ad iurum dei pardulphũ uefertẽ

Expanded text:
ulgaribus Gominus nomine, dum ligna ad usum ignis in silva cederet, ut adsolet, in vetusta arbore bolidos, quos vulgui lemigas vocant, adherentes repperit et, eum eas collegisset, decrevit, ut eas ad virum Dei Pardulfum defferet.
Abbreviated transcription (Latin):
um quadã nocte paululũ obdormissetꝰ ancha¬
głim michaelẽ coramse in sompnis assistentẽ
uelociter: et.scende suꝑ hunt graclũ scale istins.
Nextera mami gressus dirige. sinistra autẽ nolipi¬
re. qͥa tenebre maxime st̃. Ecce dñs deus tuiis quẽ dili¬
gis. stans in sũmitate scale teuens coronã imani¬
se cuꝰ lacrimis in oronem dedit. Et postea om̃ib egro¬
tantib qui ad eum ueniebant. d ipsa terraubi ped

Expanded text:
um quadam nocte paululum obdormisset, archangelum Micahelem coram se in somnis adsistentem velociter et ascende super hunc gradum scale istius, dextera manu gressus dirige, sinistra autem noli praeire, quia tenebre magne sunt! Ecce dominum Deum tuum, quem diligis, stantem ad summitatem scale, tenentem coronam in manise cum lacrimis in oracionem dedit et postea ad omnes aegrotantes, qui ad eum veniebant, de ipsa terra, ubi pedes
Abbreviated transcription (Latin):
eius meritis et int̾cessionibus liberabimur.
emporib ludouici imperatoris. duo
fratres franci forestarii eius. inuaserunt
partem de silua qͣm in saltu uosage ut supͣ
ostendimꝰ sanctus remigius in uita sua p̾cio
comparauerat intra fines eiꝰ: dicentes qͦd
plus ꝑtineret ipsa silua ad fiscum imꝑato¬
ris. qͣm ad partem sci remigii. Contradicen¬
tib autẽ hominib de potestate remensis eccłie
unus eorũ altercando uenit ad porcos suos
quos in eandem siluam ad pastionem mi¬
serat : inter quos lupum inuenit. Qui as¬
cendens equũ uelociter insecutus est eum:¬
et uolens eum ꝑcutere: equo expauescente.
collisit caput ad unum fustem de ipsa
silua. ita ut cerebrum eius in terram deflue¬
ret: et mortuus est. frater uͭ enis concite ꝑgers
in partem alteram. ꝑuenit ad qͣndam pe¬
tram: et dixit. Omnib notum fit: qͥa usq
ad hanc petram est ista silua imperatoris
Et ꝑcuciens eandem petram ddolatoria qͣm
portabat in manu exilierunt ab ea parti¬

Expanded text:
ejus meritis et intercessionibus liberabimur. LXIX. Tempore Ludovici imperatoris, duo fratres Franci forestarii ejus, invaserunt partem de silva, quam in saltu Vosagi, ut supra ostendimus, sanctus Remigius in vita sua pretio comparaverat, intra fines, dicentes quod plus pertineret silva illa ad fiscum imperatoris, quam ad partem sancti Remigii. Contradicentibus autem hominibus de potestate Rhemensis ecclesiae unus eorum altercando venit ad porcos suos, quos in eamdem silvam ad pastionem miserat, inter quos lupum invenit. Quem ascendens equum, velociter est insecutus. Et volens eum percutere, equo expavescente collisit caput ad unum fustem de ipsa silva, ita ut cerebrum illius in terram defluxerit: et mortuus est. Frater vero ejus concite pergens in partem alteram, pervenit ad quamdam petram, et dixit: Omnibus notum sit, quia usque ad hanc petram est ista silva imperatoris. Et cum percuteret eamdem petram dportabat in manu, exilierunt ab illa parti
Abbreviated transcription (Latin):
orationis uerba decantarent᷑: cũ illi cxem̃
libera nos a malo ⁊ audunt e tumulo uocẽ
ut hec meruisset audire.S. acd passim pb̃ri
qͣntitatem refrigeri. ipso docente cognouit
Et licet hec magna sint: ad illam tamen sa¬
nitatum grãm qͣm per eum dñs infirinis
ꝓtulit. libet accedere. Non eñi ambigitur qd̾
per cum sicut supͣdiximꝰ operata sit dextera
dei: cui ista quȩ memorauimꝰ tanti habuit

Expanded text:
orationis verba decantarentur, cum illi dixerunt: Libera nos a malo, audivit e tumulo cujusdut hmeriti et quantitatem refrigerii, ipso docente, cognovit. 3. Et licet haec magna sint, ad illam tamen sanitatum gratiam, quam per eum Dominus infirmis protulit, libet accedere. Non enim ambigitur, quod per eum, sicut supra diximus, operata sit dextera Dei, cui ista quae memoravimus tanti habuit
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad pontificalem sedem disponebat. Ergo
famam beati lamberti innotuerunt ÷ et actus
eiꝰ non silentes. s testimonium de eis perhiben¬
cio fungi. et onus pontificale accipere: in loco¬
ep̾ali ordinaretur. Habuit itaq effectum eoꝵ
peticio: et libenter obtinuerunt. qo̾ deuotis
imꝑium. fauente dño a quo iam dudum ele¬
sc̃itatem et prudentiam eius cognosceret : di¬
ligebat illum p̃ om̃ib pontificib et optima¬
tbus suis: et cum eo summum tenebat locũ.¬

Expanded text:
 ad ponteficalem sedem. Ergo famam beati viri innotuerunt, et actus eius non silentis, testimonium perhibentium fungere et onus pontificale accipere. ale accipere. Habuit itaque effectum eorum peticio; libenter obtinuerunt, quod devoti imperium, favente Domino, a quo iam dudum aelealmitatem et prudentiam eius percunctasset, diligebat illum super omnis pontefecis et obtimatibus suis. Erat autem
Abbreviated transcription (Latin):
pectu amabilis.  quio affabilis. iectam in¬
fice qͣm in domo regia militare cepit: ita ut in¬
eẽt forma p̾cipuus. fortis et uelox. agilis multũ
firmus in bello: animo clarus. specie ornatus
caritate et castitate atq humilitate fundatus:¬

Expanded text:
pectu amabilis, conloquio affabilis; recta cfice quam et in domo regia militare coepit, ita ut forma precipuus, fortis et velox, agilis multum, firmus in bello, animum darum, speciem ornatum, caritate et castitatem et humilitatem fundatus
Abbreviated transcription (Latin):
domnꝰ apłicus ad urbem ꝓpriam: institucio
te se p̃stiterit. qͥs digne e. plicare. uł qͥs tanta co¬
pia uerborũ instruers ÷ aut que oratio tante ha
oꝑa queat exequi: In lege dñi sine lassitudi¬
inquinabat. Actus uite suc om̃i hora p̃uideis.¬
tebat. Et ut ficdelis seruus et prudens a dño ter

Expanded text:
domnus apostolicus ad urbem propriam, institucione se presteterit, quis digne valeat explicare, vel quis tanta verborre? Erat enim in lege Domini sine lassitudiinquinabat; actus vite suae omni ora custodiebteba
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse autẽ in puericia formosus et nobilis erat:
in gente et in ꝓgenic sua electus atq benignꝰ.¬
Crescebat inter famulos atq cognatos suos:
uultu fulgente in omni affectu pollebat. Emi¬
nente autem etate cũ uidisset pater eiꝰ filium
et historicis: sacris litteris edocendum Ille uͦcũ
magno studio officio lectionis assidue adhe¬
sit: et uelociter ipsum cõsummauit. Cum aut̃
imbutus eẽt a prudentissimis uiris: reu̾sus est
ad domũ patris sui. Et puericie annos excedens:
cebat: et cotulie. in boni or ib crescebat ÷ et

Expanded text:
erat in pueritia formonsus et nobilis, electus in gente et in progeniem suam, crescebat benignus. Inter famulos et cognatus suus vultum fulgentem, in omne affectu pollebat aeminentem aetatem. Cum vidisset pater eius tanta et sthoricos sacris litteris aedocendum; ille vero cum magno studio offitio usu assiduo adhesit et velociter ipsum consummavit. Cum autem inbutus fuisset a prudentissimis viris, reversus est ad domum patris suae; pueritiae annis excedens, ebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ascensionem in celis ad patrẽ :
et postquam acceperunt beati
apłi singulas coronas suas. et assumpti sunt de
fiduciam ostendit: quo modo aculeum diabo¬
li conculcauit. in confidentia crucis in cuutate
alisia prima presidie. Ego uero qui acderam
certamini eius. paucam pecuniam de substan¬
cia mea cledi: et accepi ab exceptorib qui illo
tempore fuerunt gesta. Eigo cum omni astu

Expanded text:
ascensionem eius in cę| lis ad patrem . et postquam acciperunt . | beati apostuli singuli coronas suas . et adsumpti| sunt de fiducia ostendit quomodo aculeis diabuli conculcauit| in confidentia crucis in ciuitatem antiochia prima epissidiae Ego uiro qui et aderam certamini eius . paucas pecunias| de substantia mea dedi et accipi ad exceptoribus qui il| lo tempore fuerant gesta
Abbreviated transcription (Latin):
duit excolere ⁊ ita et laborait oculere: et cũ uel¬
let augeri: nolebat agnosci. S. qͥa hec est natu¬
ra iusticie. ut qͣnto studiosinis abscondi optat.
tanto clarius innotescat: et occultatio ipsa. p̃¬
dicatio ꝑ popłos tantorũ bonorũ fama uoli¬
tabat. Fminebat in aminiratione omnium.
ueluti ciuitas suꝑ uerticẽ montis posita: nec
iam lucerna poterat latere sub mocdio. Inter
hec omĩa intendebat uir beatus iactantiam
uirtutu fugere: in quo non poterat gr̃a celsa
iatere: adeo ut ñ solum corda hominũ belui¬
na feritate crudelia. ad mansuetudinẽ xp̃i
domaret fidelis seruus et prucdens. sciens con¬
seruis suis dare in tempore tritici mensuram.
idest pro captu audientium mensurate et opor¬
tiine diuimi uerbi pabula ministrare⁊ uerum
etiam aues. ut innocentia et potestas primi
ade anteqͣm peccaret. cui omĩa irracionabilia
subiecta fuerunt in scͥptura ddemonstrat: in

Expanded text:
duit excolere, ita et laboravit occulere; et cum hec velduit excolere, ita et laboravit occulere; et cum hec vellet augeri, nolebat agnosci. Sed quia hec est natura iustitiae, ut, quanto studiosius abscondi optat, tanto clarius innotescat, et occultatio ipsa predicatio sit, per populos tantorum bonorum fama volitabat. Eminebat in admiratione omnium, veluti civitas super verticem montis exposita, nec iam lucerna poterat latere sub modio. Glorhaec omnia intendebat vir beatus iactantiam virtutum fugere, in quo non poterat gratia celsa latere; adeo ut non solum corda hominum beluina feritate crudelia ad mansuetudinem Christi domaret fidelis servus eius et prudens, sciens conservis suis dare in tempore tritici mensuram, id est pro captu audientium mensurate et oportune divini verbi pabula ministrare, verum etiam aves: ut innocentia et potestas primi Adae, antequam peccaret, cui omnia inrationabilia subiecta fuerunt, ut Scriptura demonstrat, in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere posset et̾nam. ũ ininꝰ implebat beatis¬
simꝰ ope: qͣm sermoras p̃dicatione docebat.
Eunirum. per omnia deo dignum. Emine¬
bat in ipso babitu animi pulcritudo: ut in
specie exterioris hominis ipsam putares exp̃s¬
sam imaginem sc̃itatis. Frat irreuerentib ter¬
tibilis aspectu: reuerendus incessu: metuend̃
seueritate ⁊ uenerandus benignitate. Censuram
auctoritatis: temperabat mansuetudo humi¬
litatis. Deliquentib quidem minabat᷑ frontis
austeritas: s blandiebat᷑ cordis serenitas. figa
bene agentes petrus apparebat in uultu ⁊ erga
delinquentes paulus in sp̃u: ac sic conuiemen¬
te in uno diuersitate gr̃arum: illiꝰ pietatis. huiꝰ
erat emulator districtionis: ita ut cũ p̃sentiam
eiꝰ quisqͣm uix sustineret⁊ absentiam ferre non
posset. Internorũ autem bonoꝵ suoꝵ formas ac
species. sicut ad plenum nemo potuit inspice̾:
ita nemo sufficit explicare. Quas sicut ille stu¬

Expanded text:
pertinere posset aeternam, non minus implebat beatispertinere posset aeternam, non minus implebat beatissimus opere, quam sermonis predicatione docebat. O virum per omnia Deo dignum! Eminebat in ipso habitu animi pulchritudo; in spetie exterioris hominis ipsam putares expressam imaginem sanctitatis. Erat inreverentibus terribilis aspectu, reverendus incessu, metuendus severitate. venerandus benignitate. Censuram auctoritatis temperabat mansuetudo humilitatis. Delinquentibus quidem minabatur frontis austeritas, sed blandiebatur cordis serenitas. Erga bene agentes Petrus apparebat in vultu, erga delinquentes Paulus in spiritu, ac sic conveniente in uno diversitate gratiarum, illius pietatis, huius erat emulator districtionis, ita ut, cum presentiam eius quisquam vix sustineret, absentiam ferre non posset. Internorum autem bonorum suorum formas ac speties, sicut nemo ad plenum potuit inspicere, ita nemo sufficit explicare; quas sicut ille stu
Abbreviated transcription (Latin):
ne sc̃i sp̃s. que oleo minsibili designatur. inte¬
nus illustratus atq ꝑunctus ⁊ et ut sanctus ysa¬
ias admittendũ se in diuinũ ministeriũ debe¬
re potius offerre qͣm excusare. didicerit.
ost habita ergo om̃i dubitatione. atq anci¬
piti sũmota sententia: unanimitate ep̃oꝵ
remensis ꝓuincie. infulis indintur sacerdotalib
benedictione consecrat᷑ ep̃ali: atq in sede p̾sula¬
tus collocatur cuitatis remoꝵ. ubi statim sic
apparuit aptus et deuotus: tanqͣm ẜFicio
ad qͦd nouiter ascenderet. iugiter p̃fu. u.c. fuit
itaq in elemosinis largus ⁊ in ingiliis lecuilus:
in oratione deuotus: in caritate perfectus ⁊ in
humilitate ꝓfusus : in doctrina p̃cipius: inser¬
mone paratus ⁊ in conu̾sione scĩssimus. Since¬
ritatem mentis. uultus sui serenitate monstra¬
bat: et pietatem clementissimi cordis. ostende¬
bat in lenitate sermonis. Quicqͥd ad salutẽ

Expanded text:
ne sancti Spiritus, que oleo visibili designatur, intene sancti Spiritus, que oleo visibili designatur, interius illustratus atque perunctus, ut et sanctus Esaias, ad mittendum se in divinum ministerium debere potius offerre quam excusare didicerit. 4. Posthabita ergo omni dubitatione atque ancipiti submota sententia, unanimitate episcoporum Remensis provinciae infulis induitur sacerdotalibus, benedictione consecratur episcopali atque in sede presulatus collocatur huius civitatis Remorum. Ubi statim sic apparuit aptus et devotus, tamquam si officio, ad quod noviter ascenderat, iugiter prefuisset. Fuit itaque in elemosinis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in caritate perfectus, in humanitate profusus, in doctrina precipuus, in sermone paratus, in conversatione sanctissimus. Sinceritatem mentis vultus sui serenitate monstrabat et pietatem clementissimi cordis ostendebat in lenitate sermonis. Quicquid ad salutem
Abbreviated transcription (Latin):
debuit declarari insibili. Ipse nanq erat lucer¬
na. que ñ sub modio cure corporee. s suꝑ cande¬
labrũ purissime ac deo dilecte conũsationis
erat ponenda: qͣtinus his qui in domo sc̃e eccłie
futuri erant. lumen eẽt optime institutionis.
diume huic miraculo aliud addere. ad
ostensionẽ meritorũ beatissimi uiri. Etem̃ radio
supͣdicto se illustrante: sensit capiti suo ungui¬
nis sacri infusum liquorem ⁊ quo totum eus
delibutũ est caput. Et merito ⁊ ut qͥ oleum sp̃ua¬
le popłis. quo eoꝵ quidem capita uisibili. men¬
tes autẽ p̃dicatione sc̃o sp̃u in se loq̃nte unctu¬
rus erat crismate inuisibili. idest gr̃a eiusdem
sp̃s scĩ: ipse quoq priꝰ tali unctione insigniret.
Acceptis autẽ tantis ac talib auspiciis: diuinis
timint contraire statutis. Neq eñi tutũ illud
uideri poterat. tot signis p̾currentib diuine
contradicere iussioni: p̃sertim cũ luce et unctio¬

Expanded text:
debuit declarari visibili. Ipse namque erat lucerdebuit declarari visibili. Ipse namque erat lucerna, quae non sub modio curae corporeae, sed super candelabrum purissimae ac Deo dilecte conversationis erat ponenda, quatinus his qui in domo sanctae aecclesiae futuri erant lumen optime institutionis pnipotentiae divinae huic miraculo aliud addere ad ostensionem meritorum beatissimi viri. Etenim, radio supradicto se illustrante, sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem, quo totum eius delibutum est caput. Et merito, ut qui oleum spiritale populis, quo eorum quidem capita visibili, mentes autem predicatione, sancto Spiritu in se loquente, uncturus erat crismate invisibili, id est gratia eiusdem Spiritus sancti, ipse quoque prius tali unctione insigniretur. Acceptis autem talibus ac tantis auspiciis, divinis timuit contraire statutis; neque enim tutum illi videri poterat, tot signis precurrentibus, divinae contradicere iussioni, presertim cum luce et unctio
Abbreviated transcription (Latin):
cũ his acclamationib se urgeri conspiceret:
de infirmitatis et etatis sue tempore conqͤri
cepit: et qͥa eccl̃iasticus ordo infirmam etatẽ
adhanc non reciꝑet dignitatẽ. uoce publicꝰ
fatebat᷑. Timebat eñi: ne in matura etas. in¬
mici u̾sucis impugnata. aliqͥd contheret sini¬
stri.S diuina gr̃a. et uocem popłi constantissi¬
me in ipsius ꝑdura re fecit electione: et sc̃m in¬
rum ab antiqui hoscis ꝓtexit malignitate. Et
cum popłi acclamaret frequentia. et scĩssimus
mipotenti deo ei manifestissimis demonstrare
indiciis. qͦd ipse de eo haberet iudicium. Et¬
eñi cũ mͦ p̃dicto reniti conaretur: uidentibus
omnib qui aderant. descendit subito raclius
noui luminis suꝑ ipsius uiri sc̃i uerticem ⁊ ac¬
si ipse sol de celo motus suꝑ eũ ceciderit: ut qͥa
illuminandarũ lux parabatur animarum:
ipse quoq cũ ad hoc opus ascisceret᷑. lumine

Expanded text:
cum his acclamationibus se urgeri conspiceret, cum his acclamationibus se urgeri conspiceret, de infirmitatis et aetatis suae tempore conqueri cepit, et quia aecclesiasticus ordo infirmam aetatem ad hanc non reciperet dignitatem, voce publica fatebatur. Timebat enim, ne inmatura aetas inimici versuciis impugnata, aliquid contraheret sinistri. Sed divina gratia et vocem populorum constantissime in ipsius perdurare fecit electione et sanctum virum ab antiqui hostis protexit malignitate. Et cum populi acclamaret frequentia, et sanctissimus nipotenti Deo ei manifestissimis demonstrare indiciis, quod ipse de eo haberet iuditium. Etenim cum modo predicto reniti conaretur, videntibus omnibus qui aderant, descendit subito radius novi luminis super ipsius viri sancti verticem, acsi ipse sol de celo motus super eum ceciderit, ut quia illuminandarum lux parabatur animarum, ipse quoque, cum ad hoc opus adscisceretur, lumine
Abbreviated transcription (Latin):
cessib certatim sc̃e conu̾sationis studiis iustus
adolescens dño militauit. Et cũ ad iuginti et
duos etatis sue annos ꝑuenit ⁊ defuncto benna
ter uotis. ad pontificii culmen raptus fuisse¬
pocius dignoscitur. qͣm electus. Fit gͦ concursꝰ
popłi diuersi quidem sexus. conditionis ac
clignitatis. nec non etatis: s uniꝰ atq eiusdem
sententie. cuncti hunc uere deo dignũ. et qui
popłis p̾fici deberet. acclamabant.
ur autem beatissimꝰ his angustus dep̃ssus.
nimiis afficiebatur angorib: quia nec
fuge locus uspiam patebat ⁊ nec popło ut ab
intentione cepta resipisceret. ullo mͦ satisfacere
poterat. Diuine nanq erat uoluntatis: ut qͥ
omniũ saluti ꝓspecturus erat ⁊ omniũ accla¬
mationib eligeretur. Et qͥ unitati fidei cum
iam fidelib et futuris fidelib erat ꝓuisurus:
unione cuncti popłi ad sedem eueheretur sa¬
cerdotalis honoris. Sacratissimꝰ quidem uir

Expanded text:
cessibus certatim sanctae conversationis studiis justus cessibus certatim sanctae conversationis studiis justus adolescens Domino militavit. Et cum ad viginti et duos aetatis suae annos pervenit, defuncto Bennadter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dignoscitur potius quam electus. Fit ergo concursus populi, diversi quidem sexus, conditionis ac dignitatis, necnon et aetatis; sed unius atque ejusdem sententiae cuncti hunc vere Deo dignum, et qui populis praefici deberet, acclamabant. Vir autem beatissimus his angustiis depressus, nimiis afficifuge locus uspiam patebat, nec populo, ut ab intentione cepta resipisceret, ullo modo satisfacere poterat. Divinae namque erat voluntatis, ut qui omnium saluti prospecturus erat, omnium acclamationibus eligeretur, et qui unitati fidei cum iam fidelibus et futuris fidelibus erat provisurus, unione cuncti populi ad sedem eveheretur sacerdotalis honoris. Sacratissimus quidem vir
Abbreviated transcription (Latin):
remigium uocari debere cognosceremꝰ. S in u̾sib
metricis ab ipso compositis. et iussione illius in
quodan uase ab eo consecrato sculptis: ita legimꝰ.
Hauriat hinc popss uitam de sanguine sacro:¬
iniecto eternus quem fudit uulnere xp̃c. Remigiꝰ
recddit dño sua uota sacerdos. Qd̾uas usq ad¬
mannis p̃cium redimeret argentei calicis ⁊ qͦs
de potestate tenebrarũ redemerat effusus san¬
guis calicis xp̃i. iudelicet passionis.
raditus autem a parentib scole. litteris
imbuendus: in breui coeuis et etiam na¬
tu maiorib suis. doctrina excellentior ẽ effectꝰ.
Studebat quoq teneros annos morũ maturi¬
tate uincere: et beniuolentiam cordis caritatis
melle condire. Turbas frequentium popłorum
uitare: et ut p̾conem suũ fecisse didicerat. uita
solitaria in reclusione dño seruire. Qui locus
in castro lauduno hactenus designatur: et ue¬
ner̃abiliter colitur In qua reclusione: sccdis suc¬

Expanded text:
Remigium vocari debere cognosceremus. Sed et in versibus Remigium vocari debere cognosceremus. Sed et in versibus metricis ab ipso compositis et iussione illius in quodam vase ab eo consecrato sculptis ita legimus: Hauriat hinc popInflicto eternus quem fudit uulnere Christus Remigius reddit Domino sua uota sacerdos. Sanctus tmannis redimeret pretium argentei calicis, quos de potestate tenebrarum redemerat effusus sanguis calicis, Christi videlicet passionis. VI. Traditus autem a parentibus scholae litteris imbuendus, in brevi coaevis, et etiam natu majoribus suis doctrina excellentior est effectus. Studebat quoque teneros annos morum maturitate vincere, et benevolentiam cordis charitatis melle condire, turbas frequentiorum populorum vitare, et ut praeconem suum fecisse didicerat, vita solitaria in reclusione Domino servire: qui locus in castro Lauduno hactenus designatur, et venerabiliter colitur. In qua reclusione secundis suc
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ s ante etiam natiuitatem. eiꝰdem
gr̃e munere ꝑfudit. Ortus est aut̃ ex anu et
uetulo diu sterilib per reꝓmissionem. ut ysaac
et ioħes. uir iste sc̃s ante qͣm natus ⁊ noĩe de¬
signatus. anteqͣm mundo cognitus: in pago
laudunensi. alto parentũ sangume: ut monstra¬
retur in ortu. qualis futurꝰ erat in actu. Nec illucl
silendum ẽ: quia in carnis recenti tempore post
illiꝰ obitum. s: et post plura annorũ curricula.
factis de rebus remensi eccłie traditis remediũ eum
fuisse nominatũ legimꝰ. Qd̃ qui merita ei acta illiꝰ
attendit: congrue hoc eũ nomine appellatũ fuisse
intelligit. Qui initigator furoris dñi. in tempore
in conspectu ri gũ⁊ in uerbis siis sicut in sequen¬
tib ostendemꝰ. monstra. uidelicet paganos feroces
placauit. Merito gͥ eum remedium fuisse nomi¬
natum in baptisiuate crederemꝰ: uisi in emenda¬
tiorib geitis ill̃ raculo diuino ꝑ scm̃ montanũ

Expanded text:
baptismum, sed etiam ante nativitatem ejusdem baptismum, sed etiam ante nativitatem ejusdem gratiae munere perfudit. Ortus est autem ex anu et vetulo diu sterilibus per repromissionem, ut Isaac et Joannes , vir iste sanctus, antequam natus, nomine designatus, antequam mundo cognitus, in pago Laudunensi, alto parentum sanguine, ut monstraretur in ortu, qualis futurus erat in actu. IV. Singulsilendum est, quia in cartis recenti tempore post illius obitum, sed et post plura annorum curricula factis de rebus isti Remensi aecclesiae traditis Remedium eum fuisse nominatum legimus. Quod, qui merita et acta illius attendit, congrue hoc eum nomine appellatum fuisse intellegit. Qui mitigator furoris Domini in temporein conspectu regum, in verbis suis, sicut in sequentibus ostendemus, monstra, videlicet paganos feroces, placavit. Merito igitur eum Remedium fuisse nominatum in baptismate crederemus, nisi in emendatioribus gestis illum oraculo divino per sanctum Montanum
Abbreviated transcription (Latin):
et xpisti amminiculante misccłia. mater
beatissima quem auspice deo concepit. felicit̃
filium genuit: cui remigiũ scd̾m dm̃ dictum
in baptismate nomen imponi fecit. Et ablacta¬
tus sicut sius p̃nuntiator p̃dixerat ⁊ lacte ma¬
tris oculos sin uatis. matre obstetricante ꝑim¬
gens: lum̃ illi gr̃a diuina restituit. Nec incre¬
dibile uideri debet. si puer iste anteqͣm ꝑ etatẽ
corporis sciret uocare patrem et matrem suã
uirtutes munere diumo oꝑatus est: qͥa et si ut
homo in inquitatib conceptus est: contra mo¬
rem tamen humane conditionis. ñ in delictis
cum p̾uaricationis. s in gr̃a remissionis mater
qͥ eum talem futurũ p̃dixit. et cuiꝰ munere con¬
ceptus fuit ⁊ etiam a peccatis absoluit. Constat
qͥppe uendica patrũ sententia: qͥa lege ñ constrin¬
gitur sc̃i sp̃s donum. Et ꝓpterea qͥ cornelium ac
uit: ipse utiq beatũ remigiũ non solum ante

Expanded text:
et Christi adminiculante misericordia, mater et Christi adminiculante misericordia, mater beatissima, quem auspice Deo concepit, feliciter filium genuit. eui Remigium secundum Domini dictum in baptismate nomen imponi fecit. Et ablactatus, sicut suus prenuntiator praedixerat, lacte matris oculos sui vatis, matre obstetricante, perunguens, lumen illi gratia divina restituit. Nec incredibile videri debet, si puer iste, antequam per etatem corporis sciret vocare patrem et matrem suam, virtutes munere divino operatus est, qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in delictis eum prevaricationis, sed in gratia remissionis mater  sanctus, qui eum talem futurum predixit, et cuius munere conceptus fuit, etiam a peccatis absolvit. Constat quippe veridica patrum sententia, quia lege non stringitur sancti Spiritus donum.atia consecravit , ipse utique beatum Remigium, non solum ante