comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre si mortit xp̃ stichꝰ hrdes¬
ħrs institutꝰ. sic fuit ẜuut
sempronii. nec sempronius e¬
um iussit ad ire. s ł decessit ꝑ
⁊ eum asienauit. ⁊ cepit eẽ
septitii. euenit ut si septitiꝰ
eum iusserit. septicõ differa¬
multos dominos tcansierit
ẜuus tres uł plures: nouis¬
simo dabimus bonoꝵ possom¬

Expanded text:
re si mortis tempore Stichus heres institutus fuit seruus Sempronii nec Sempronius eum iussit adire, sed uel decessit uel etiam eum alienauit et coepit esse Septicii: euenit, ut, si Septicius ‹e›um iusserit, Septicio deferamultos dominos transierit seruus tres uel plures, nouissimo dabimus bonorum poss
Abbreviated transcription (Latin):
timꝰ primo gradu autem sepͥ¬
tos acciꝑe debemꝰ om̃t qui
pͥmo loco sepͥti sunt. nom si¬
tuti ad ͦ eundam lib̾tatem
ꝓximi sunt. ita ⁊ ad t̃onoꝵ
possõm ad mittendam. ¶Si
quit ita scpͥserit. pͥmus exꝑ
te h̾es esto. si pͥmut ħes non
erit. std̃s hes estor t̾tiur ex

Expanded text:
adu autem scriptos accipere debemus omnes, qui primo loco scripti sunt: nam sicuti ad adeundam hereditatem proximi sunt, ita et ad bonorum possessionem admittendam.Si quis ita scripserit: 'Primus ex parte heres esto: si Primus heres non erit, Secundus heres esto.Tertius ex
Abbreviated transcription (Latin):
natus fu̾it. sit msticutus
si suus nasc̾etur si eius ꝙ
eo instituerat nurus ab¬
captasit. ibi uiud ꝑiat.
mox ille post morte̾ prĩs
at aui redeat. utrum ħ
casus ad legẽ ł leam res¬
piciatian leam adius
antiqũ aptandus sit. pꝰ
mortuo filio ꝓ nepotem
ĩ flicuat. redeat  mortuoe
nich refertutrũ ex uire
Ianti quo an exlege łlea
concipiat᷑. is mortuo pa¬
catur. an ñ pot̾it hr̃s in¬
stitui. quia pr̃ ipĩus nõ
recte ĩ sticutus ẽ. ꝙ mimi¬
me ẽ ex pauescendum
ħͥ enĩ suus hr̃s nascit᷑ ⁊
post mortẽ nascit᷑. ¶ Ex¬
go ⁊ si ꝓnepos amitet᷑
qui nastus et̃ ex nepote.

Expanded text:
natus fuerit" sit institutus, si suus nasceretur. Si eius, qui eo instituat, nurus capta sit ibique vivo pariat, mox ille post mortem patris atque avi redeat, utrum hic casus ad legem Vellaeam respiciat an ad ius antiquum aptandus sit, posmortuo filio pronepotem instituat redeatque mortuo. nihil refert, utrum ex iure antiquo an ex lege Vellaea concipiatur, isque vivo pacatur, an non potuerit hstitui, quia pater ipsius non recte institutus esset. quod minime est expauescendum: hic enim suus heres nascitur et post mortem nascitur.Ergo et si pronepos admittetur, qui natus erit ex nepo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ omiserit postumũ ꝑ er¬
rorem. ñ ꝙ uolebat ex¬
ħ̾edatũ. de iñ postumꝰ post
mortẽ aui uiuo ad huc fi¬
lio id ẽ pr̃e suo uatus fu̾it.
oĩo rũpet illiꝰ testa.¶E si
quidem pagano iam illo
fc̃o natus sit n ͨ ꝯualesc
issitante natus fu̾it. rũ¬
petͣ. dem̃ si uolu̾it racum
denuo fc̃o s ⁊ siuiuo auo
nascat᷑ postumꝰ. hit nõ rũ¬
pet ꝯtinuo prĩs testm̃ s si

Expanded text:
 omiserit postumum per errorem, non quod uolebat exheredatum, deinde postumus post mortem aui uiuo adhuc filio, id est patre suo natus fuerit, omnimodo rumpet illius testamentum. sed si quidem pagano iam illo facto natus sit, nec conualescet ilitante adhuc natus fuerit, rumpetur, deinde, si uoluerit ratum denuo factum.Sed et si uiuo auo nascatur postumus, hic non rumpet continuo patris testamentum: si
Abbreviated transcription (Latin):
ñ rũpit᷑ eius testĩ q̃uia
cum id ꝙ nasc̾et᷑. ĩ põtate
suus hr̃sagnõsciãc ne a¬
uo quid̾ suo hunc ne po¬
tem postumũ tũ uiuo fi¬
lio nasc̾et᷑. suũ hr̃dem

Expanded text:
n rumpitur ejus testamentum, quia cum id quod nasceretur, in potestate suus haeres agnosci, ac ne avo quidem suo hunc nepotem posthumum, cum vivo filio nasceretur, suum haeredem
Abbreviated transcription (Latin):
reliq̃rat. ⁊ hũs abhedere
legau̾at hus ũb̃. petofi¬
tes ĩ memoriã in eampe¬
disseqisis meis quosad
turã tẽpli reliqui. sĩgłis
ñtftrua cibaria ⁊ amina
uestiaria c̾ta q̃sicũ ẽ cũ
dem plũ ñ dũ eẽt extructũ.
ex die mortis anu̾o exxo
tͥpr̃ quo templũ expli¬

Expanded text:
his ab herede legauerat his uerbis: 'peto fites in memoriam meam pedisequis meis, quos ad curam templi reliqui, singulis menstrua cibaria et annua uestiaria certa'. quaesitum est, cum templum nondum esset extructum, ex die mortis an uero ex eo tempore, quo templum expli
Abbreviated transcription (Latin):
deportatus cõdicillos i fe¬
cerit. ⁊ indulgencia imꝑ¬
acoris restitutus. husdẽ co¬
dicił durantib decesse¬
rit. pt̃ defendi fidi. tom¬
missũ uałe simodo ĩeã dẽ
uoluitatẽ durauit. ¶ Sci¬
quẽ posse ad quos aliqͥd
oꝑif uenturũ ẽ morte
eius. ł dũ eiꝰ dat᷑. ł de eig

Expanded text:
odicillos ibi fecerit et indulgentia imperatoris restitutus isdem codicillis durantibus decesserit, potest defendi fideicommissum ualere, si modo in eadem uoluntate durauit.Sciquem posse, ad quos aliquid peruenturum est morte eius, uel dum eis da
Abbreviated transcription (Latin):
tidĩ comnuit̾e possumꝰ.
tus nob̃ successurus sit.
quis int̾estatꝰ de cedens ab
sequentẽ gradum deui¬
oleuta sit successio: eũ
relictum ⁊ aliquis ex li¬
b̾is eius mortuo eo admis¬

Expanded text:
fidei committere possumus. tus nobis successurus sit. quis intestatus decedens ab sequentem gradum devoluta sit successio, eum relictum et aliquis ex liberis eius mortuo eo admis
Abbreviated transcription (Latin):
serit ultimus. cũ morietur.
restituat siucħopho lib̾to
m̃õ ⁊ successori ⁊ trillo ⁊
sapido quos infra manumis
serit. an ꝑs untꝰ defuncti
ad altm ꝑtiñet pauł Rx.¬
quo querit᷑. duos gradus
sb̾sticuc̃ois fecisse. unũ ut
.hus qui ex duob pͥor mo¬
rietur. alt̾i restitueret. al¬
terũ uͦ ut nouissimꝰ hiis
restitũet quos nõiatĩ p᷑¬

Expanded text:
serit, cum morietur, restituat Symphoro liberto meo et successori et Beryllo et Sapido, quos infra manumisiserit", an pars unius defuncti ad alterum pertineret. Pauquo quaeritur, duos gradus substitutionis fecisse, unum ut is, qui ex duobus prior morietur, alteri restitueret, alterum ut nouissimus his restitueret, quos nominatim po
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. Saiis seius ꝓnepos
nĩs hr̃mͥ esto exsemisse
cum om̃ib q̃ ibisunt q̃
omĩa scias ad porcom hr
que illit inuenunt᷑. ad¬
⁊ aliquos hrdes institutos
debeant ꝑtin̾e. pauł. R

Expanded text:
. 'Gaius Seius pronepos meus heres mihi esto ex semisse cum omnibus quae ibi sunt: quae omnia scias ad portionem quae illic inueniuntur, ad alios heredes institutos debeant pertinere. Paulus r
Abbreviated transcription (Latin):
R. non dubito qͥn uxonsue
ꝙͣ italegatũ ẽ. ate he̾de peto
quitauid ad te ꝑueniss ut
tĩi es dares. tota dos sine rõe
deductionis impensarum mu¬
lieri debeatui ¶ Nõ & ideni
enim taxacõnis. loco hũd
ẽ quicquid ate ꝑuenit. illic
aut̃ uͥ uiruxori relegat id
ftitũet placuit solidũ caꝑe
posse

Expanded text:
 non dubito, quin uxori suae quod ita legatum est: 'a te heres peto, quidquid ad te peruenisset, ut tantum ei dares', tota dos sine ratione deductionis impensarum mulieri debeatur. non autem idem enim taxationis loco habenda est 'quidquid ad te peruenit': illic autem, ubi uir uxori relegat, idstitueret, placuit solidum capere posse
Abbreviated transcription (Latin):
accrescit. quia cum seꝑaniui
⁊ ꝑtes fundi ⁊ totus legatussit.
cõne legati cuiz eoꝵ quibus
fundꝰ seꝑacim legatus ẽ. a¬
crescat. ¶ Ame hr̃de uxori
nee ita legatum ẽ quicꝙͥ¬

Expanded text:
crescit, quia cum separatim et partes fundi et totus legatus sit, tione legati cuique eorum, quibus fundus separatim legatus est, adcrescat.A me hered‹e› uxori meae ita legatum est: 'qui
Abbreviated transcription (Latin):
gamq̃ẽ ĩregione illa mes¬
uio. publio ⁊ gaio tmus¬
cͥbi uolo. p̾tio fcõ mͣri boni
arbitrati ⁊ hr̃ditati illato.
at cum publuis en̾ie uo¬
posse ꝑtem dimidiam es agͥ¬

Expanded text:
ae est in regione illa, Maeuiis Publio et Gaio transcribi uolo, pretio facto uiri boni arbitratu et hereditati illato, at, cum Publius emere ueposse partem dimidiam eius ag
Abbreviated transcription (Latin):
sua ĩm ẜo mortuus ẽ eodẽ
test̾o relicto. eiz ħedes exri¬
terant filius ⁊ uxor. poftea
marito desiuicto ꝑuella do¬
te recepta nupsit alii. p̾sen¬

Expanded text:
undo mortuus est eodem testamento relicto eique heredes exstiterunt filius et uxor: postea marito defuncto puella dote recepta nupsit alii praesen
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sorori legauit᷑ honies
quos nommauit testõ ei
fid̾i cominisit. uteadẽ mã¬
cipia filus suis cũ obiret.
resticũet. ¶ ¶ͤ situm ͤ an
agnata ex hus de functi filiis
ab hr̃dib restituenda sint
post mortem legataris an
uerbis fidĩ con. non contimn

Expanded text:
Sorori legauit homines quos nominauit testamento eiusque fidei commissit, ut eadem mancipia filiis suis cum obiret restitueret. quaesitum est, adgnata ex his an defuncti filii heredibus restituenda sint post mortem legatariae an uerbis fideicommissi non contin
Abbreviated transcription (Latin):
legio fabroꝵ fũd̾ cũ siluis
q̃ ei ced̾e solent utopti¬
mus maximꝰ ẽẽt. le¬
gauit. q̃ro an ea quo q̃
indie morris ł̃ fuissent.
.i. fenũ ꝑabulũ. palea.
It̃ machina. uasa uina¬
la desixa sunt ¶It̃ grana¬

Expanded text:
legio fabrorum fundum cum siluis, quae ei cedere solent, uti optimus maximusque esset, legauit. quaero, an ea quoque, quae in diem mortis ibi fuissent, id est faenum pabulum pale‹a›, item machina, uasa uinala defixa sunt, item grana
Abbreviated transcription (Latin):
accomodau̾it an tute le iudi¬
⁊ ait ren̾i eum. nam sicuti
testam̃ti factõ in pupilł qͥ cõ¬
cessa non ẽ. ita nec mortis qͥ
tutore auctore. idem iuł scͥp

Expanded text:
accommodauerit, an tutelae iudit ait teneri eum: nam sicuti testamenti factio, inquit, pupillis concessa non est, ita nec mortis quitutore auctore, idem Iulianus
Abbreviated transcription (Latin):
rõnabilia ꝓferentur. remedio
eo undebe̾ ntrõnes a ẜuis qui rẽ
gesserunt ꝓferentur. has rõnes
siẽent mala fide conscͥptas a x¬
serius tutores dent. ⁊̃ inquesti¬
onem ẜui in t̾rogari poterunt.
p̃t̾ea si mr̃em al uir pupilli tu¬
tor putat labeo imputare eũ
posse s ẽ u̾ius ñ nisi ꝑquam
egenti dedit. imputare eũ o¬
port̾e de largis facultatib pu¬

Expanded text:
onalia proferentur, remedio eo uti debere, ut rationes a servis qui rem gesserant proferantur: has rationes si esse mala fide conscriptas a servis dicunt tutores, etiam in quaestionem servi interrogari poterunt. Praeterea si matrem aluit pupilli tutor, putat Labeo imputare eum posse: sed est verius non nisi perquam egenti dedit, imputare eum oportere de largis facultatibus pu
Abbreviated transcription (Latin):
iabsens sit tutor ⁊ alimen¬
ta pupillus de sideret sicuuid̾
negligentia ⁊ nimia cessa¬
cio aministracõne tutoris
de sertã. derelictał sunt ꝑu¬
pilli negocia. euosans af¬
sinib at amicis tucoris p̃¬
tor edicto ppõito tã cognita
⁊̃ absente tutore. ł remouẽ¬
dum eum qui dignus tali
tus erit. expediet alimta pu¬
pillo. siu̾o ncc̃ia ab sencia i¬
toris ⁊ inꝑuisa acciderit. for¬
te ꝙ sbito cognicõm p̾ncipa¬
ne ͤ consułe. pupillo poterit.
⁊ sꝑanur redire ⁊ idonens
sit tutor n ͨ expediat aliũ
adiungi. ⁊ pupillus alim̃ta
dere sua postulet. recte con¬
stitũe᷑ ad ħ solum ut ex re
puꝑilli almenta expediat
Ip̃ .ł. i nomnibꝰ que fecit ni¬
tor cum fac̾e non delerz. Itẽ
in huis que non fecit. rõnẽ
reddet ħ iudicõ. p̃stando dolũ¬
in suis reb diligenciam. uͥ¬

Expanded text:
absens sit tutor et alimenta pupillus desideret, si quidem neglegentia et nimia cessatio in administratione tutoris deserta derelictaque sunt pupilli negotia, euocatis adfinibus atque amicis tutoris praetor edicto proposito causa cognita etiam absente tutore uel remouendum eum, qui dignus tali tus erit, expediet alimenta pupillo. si uero necessaria absentia tutoris et inprouisa acciderit, forte quod subito ad cognitionem principanec consulere pupillo potuerit et speratur redire et idoneus sit tutor nec expediat alium adiungi et pupillus alimenta de re sua postulet: recte constituetur ad hoc solum, ut ex re pupilli alimenta expediatictum.In omnibus quae fecit tutor, cum facere non deberet, item in his quae non fecit, rationem reddet hoc iudicio, praestando dolumin suis rebus diligentiam.U
Abbreviated transcription (Latin):
recte putat: ueluti pͥmus
heres esto ex semisse. si pͥmꝰ
hr̃s esto. filius exhr̃s esto. si
hũs esto. Nam ab utro gͣ¬
solo exheredaret ¶Sabinꝰ
ꝑe. uñ filius ex hr̃datus ẽ que
sentencia cõꝓbata ẽ¬

Expanded text:
recte putat, ueluti: 'Primus heres esto ex semisse. si Primuheres esto. filius exheres esto. si heres esto': nam ab utroque grsolo exheredaret, Sabinusre, unde filius exheredatus est: quae sententia comprobata e
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃dũ institucõesrte ex hĩdat᷑.
⁊ er̃ atoto gradu remotus.
nͥ forte ab unius ꝑ sona eũ
testator ex hrdauerit. nam
sih fecit. iuciosa erit ex hr̃da¬
cõ quemad̾m si ita eum ta¬
u̾it exhr̃dauit. quisquis

Expanded text:
heredum institutiones recte exheredatur et erit a toto gradu summotus, nisi forte ab unius persona eum testator exheredauerit: nam si hoc fecit, uitiosa erit exheredatio. quemadmodum si ita eum exheredauerit 'quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
titit. si idem filio impubi sb̾¬
stiuitus ẽ. ñ põt ħeditacem
eius p̾t̾mutere. ꝙ sic recipi¬
ond̾ ẽ ⁊̃ siuiuo pupillo mor¬
tuus erit. deinde pupillus
impubes cecesserit. namis
qui ħ̾es exterit. pupillo qͦ
ip̃m inuitũ obligat: cõiũgi
eulm prne᷑ heditati ⁊ acces¬
hedi ex timand̾ ẽẽ labe

Expanded text:
t si idem filio impuberi substitutus est, non potest hereditatem eius praetermittere: quod sic recipiendum est etiam si uiuo pupillo mortuus erit, deinde pupillus impubes decesserit. nam is qui heres exstiterit pupillo quoque ipsum inuitum obligat, coniungi eam paternae hereditati et adcrescendi
Abbreviated transcription (Latin):
ui martimgenuꝰ lib̾tino
tutor dacus ẽ excusari de¬
teat. eandẽ extusacõm cõ¬
pet̾e ⁊̃ ei qui ius anulorũ
impetrasset. impr̃ nr̃ cũ diuo

Expanded text:
vi Marci ingenuus libertino tutor datus excusari debeat, eandem excusationem competere etiam ei, qui ius anulorum impetrasset, imperator noster cum divo
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃o ñ absurde dici pot̾at. manda¬
pr̃i ĩutilẽ fore. qr ñ sit ex bona
fide. id resticui ei ꝙ testator
adeũ ꝑueninolũit. s nͨ filio¬
luulgarẽ ꝯpenturam. uerũ ut¬
lẽ. sicuci dare. placer ei qui c̃

Expanded text:
n absurde dici possit mandapatri inutilem fore, quia non sit ex bona fide id ei restitui, quod testator ad eum peruenire noluerit: sed nec filiouulgarem competituram, uerum utilem, sicuti dare placeret ei, qui, cum
Abbreviated transcription (Latin):
erit. sũ ĩ uniũsam familiã
suam. sũ c̃tam. ueluti urta¬
nam aũ rusticam legaũit.
⁊ postea ẜuoꝵ officia ł mi¬
mst̾ĩa nutau̾it eadem in lec¬
titaruis aũ pedissequis le¬
gatis ¶ Quadrige lega
nr̃equo posteamortuo pe¬
rire quidam ita credunt
si equs ille decesserit qui
demonstrabat quadrigã.
gatarium ꝑtinebit. ¶ Ti
tẽtitii sib̃tatẽ accepit. ⁊ ã
legatum adita hr̃ditate

Expanded text:
erit, sive universam familiam suam sive certam veluti urbanam aut rusticam legaverit ac postea servorum officia vel ministeria mutaverit. eadem sunt lecticariis aut pedisequis legatis. Quadrigae legatum equo postea mortuo perire quidam ita credunt, si equus ille decessit qui demonstrabat quadrigam: gatarium pertinebit.Titem Titii libertatem accepit: et legatum adita hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
testõ itacauit. quisquis
fidĩ cominnto. ut siquis ex
hiie sñ lib̾is decedat. ħedica¬
tis mee bessẽ cum morietur.
frĩb suis restituat fr̃ dece¬
dẽs fr̃em suũ ex̃ dodraute fe̾¬
cit hr̃dem. q̃ro. an fidĩ cõmisso
satis fec̃ marcelł iꝵ ꝙ extes

Expanded text:
testamento ita cavit: " quisquis fidei committo, ut si quis ex is sine liberis decedat, hereditatis meae bessem cum morietur fratribus suis restituat": frater decedens fratrem suum ex dodrante fecit heredem: quaero, an fideicommisso satisfecerit. Marcellus res
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe p̾t̾ierint. p̃t̾ite aũt ñpos¬
sunt. añꝙͣ incipiant ced̾e. et
incipiunt pꝰ ea qͣm fu̾int in¬
sĩ ꝓ hibetur patronus oꝑas
exig̾e. ¶ Si impubes sit patio¬

Expanded text:
erierint. praeterire autem non possunt, antequam incipiant cedere, et incipiunt, posteaquam fuerint innon prohibetur patronus operas exigere. Si impubes sit patro
Abbreviated transcription (Latin):
tui eẽnt. dem̃ pũi post mor¬
tẽ pr̃is simł ꝑierunt. due
hr̃ditates iulituto dsff̃e¬
runt᷑ s si diũsis temporib
iuta decedant ⁊ ĩ hr̃duace
tutus inueniet s inrõne sal¬
cidie. pũi prioris hr̃dicag
ñ ueniet nͨ sb̾sticutus am¬
pluis qmͣ sex uncias iure
testĩ desiderabit: legata qͦs
q̃ asb̾stituto eius filu data
sũt qui p̾or intestato deces¬
sit ad irritũ retidũt. pauł̾¬
hẽbat mutum pułẽ. ĩpetͣ¬
uit a p̾ncipe. umuto sb̃stiꝰ¬
tũe ei liceret. ⁊ sb̃stituit
titiũ. mutus duxit uxorẽ
pꝰ mortẽ prĩs ⁊ nascit᷑ ei
filius quero anrũpat᷑ eiꝰ¬
÷ pͥncipalia ip̃i ꝑͥncipes so¬
lent int̾p̾cari ꝟm uolũ¬
tatẽ p̾ncipis inspicientib
p᷑ dici eatenꝰ id eum t̾bũe¬
⁊ uoluisse. quatenꝰ filus elꝰ
ĩ eadẽ ualitudĩe ꝑseũasset.
ut ꝙͣ ad̾m iure culi pub̃¬
tate finit᷑ pupillare cestm̃¬

Expanded text:
i post mortem patris simul perierunt: du‹ae› hereditates substituto deferuntur. sed si diuersis temporibus uita decedant, in hereditate tutus inueniet: sed in ratione Falcidiae pueri prioris hereditas non ueniet nec substitutus amplius quam sescunciam iure testamenti desiderabit: legata quoque, quae a substituto eius filii data sunt, qui prior intestato decessit, ad irritum reccidunt. habebat mutum puberem, impetrauit a principe, ut muto substituere ei liceret, et substituit Titium: mutus duxit uxorem post mortem patris et nascitur ei filius: quaero, an rumpatm principalia ipsi principes solent interpretari: uerum uoluntatem principis inspicientibus potest dici eatenus id eum tribuere uoluisse, quatenus filius eius in eadem ualetudine perseuerasset, ut, quemadmodum iure ciuili pubertate finitur pupillare test
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ testiũ facultatẽ . ñ ha¬
buerit. s siure testĩ fac¬
fecit. atq ita emancipa¬
tuł legata debeantur. nã
fecit quo testĩ factionem
recte codicillos tõfirma¬

Expanded text:
tium testium facultatem non habuit? sed si iure testamenti facfecerit atque ita emancipacillis legata debeantur: nam fecit, quo testamenti factionem recte codicillos confirma
Abbreviated transcription (Latin):
lmã ħeditatẽ admuti possũt. hoc
sũma ꝓuidentia. ut qui sꝑarẽt
hanc successionẽ. idẽ tuerent᷑ bo¬
na. nedila pidarẽt᷑ ĩ tͣd̾ alibie̾
ẽ ħ̃ editas alibi iuteia. ut puta
sisit cõsag̾nea pupisso. nam
tutela & ad agnatũ. It̃ ĩub̾¬
tinis si sit pr̃ona ⁊ pr̃oni filiꝰ nã
tutelã prõni filius. ħeditatẽ
nato tucela ñ de fertur. nam
⁊ si pr̃onꝰ apud hostes sit. prõi
eo ꝗ lacitauit cum fuũ suũ
rogatus ẽẽt. manimuit̾e. n am
gñałr diuꝰ piuis sꝑsit aurelio
ũte fidĩ cõmissariam lib̾tatẽ
uelĩt. eo mͦ pumiant᷑. ne ius
nolunt. id̾ er̃ si filie̾ li b̾tus as¬
signatꝰ sit. tutesa quide̾ ap̃
fr̃es remanebit ut marceliꝰ

Expanded text:
m hereditatem admitti possint: hoc summa prouidentia, ut qui sperarent hanc successionem, idem tuerentur bona, ne dilapidarentur.Interdum alibi est hereditas, alibi tutela, ut puta si sit consanguinea pupillo: nam tutela autem ad adgnatum. item in libertinis, si sit patrona et patroni filius: nam tutelam patroni filius, hereditatem nato tutela non defertur: nam et si patronus apud hostes sit, patroneo qui latitauit, cum seruum suum rogatus esset manumittere: nam generaliter diuus Pius rescripsit Aurelio uertere fideicommissam libertatem uelint, eo modo puniatur, ne ius nolunt'. idem erit, si filiae adsignatus libertus sit: tutela quidem apud fratres remanebit, ut Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃s p̾tor de tutore comꝑata
habet. ꝙͥ deni si postea de eo ꝙ̃ p̃
pe nõ sequit᷑ p̾mam uo luntatẽ
dit. fidi cõmisso ei relicto. q̃sitũ ẽ
an amũstrare curator compelli
deleat R quidẽ curatorem ñ¬

Expanded text:
ipsa praetor de tutore comperta habet. quid denique si postea de eo, quem pe non sequitur primam uoluntatem dit fideicommisso ei relicto: quaesitum est, an administrare curator compelli debeat. respondit curatorem
Abbreviated transcription (Latin):
atuirali filio cui nͥ relictun ẽ. tutor
qui dare potuit. ⁊ ille acce ꝑat cui
foret dandꝰ. ⁊ isdatur cuiꝰ dandi:
fatultas erat. ⁊ ꝓtribunali decre
tas. ꝙ infacili ẽ. si inꝓ xio mor¬
tis tpr tutores non iure. uł cura¬
tores scͥpserit pr̃. nam siante
años ut spaciome dio ꝑatu̾it¬

Expanded text:
aturali filio, cui nihil relictum est, tutor qui dare potuit, et ille acceperit cui fuerat dandus, et is datur cuius dandi facultas erat, et pro tribunali decrettas: quod in facili est, si proximo mortis tempore tutores non iure vel curatores scripserit pater. nam si ante annos, ut spatio
Abbreviated transcription (Latin):
numissis¶si duo plures ue
manumitant. om̃s tucores
sunt. s si młr sit ĩt̾ manumis¬
sores. dd̾ ẽ solos masculos
fore tutores. s ⁊ si aliquis
ex pr̃onis decesserit. tutela
paret ceteros ẽe tutores. set
si om̃s pr̃oni de cesserint. tũt
tutela ad lib̾os eoꝵ ĩcipit ꝑti¬
ñe ꝓiñ si alt̃ ex pr̃onis filiũ.
alt̾ ne potẽ reliq̃rit utrũ ad

Expanded text:
numissis.Si duo pluresue manumittant, omnes tutores sunt: sed si mulier sit inter manumissores, dicendum est solos masculos fore tutores.Sed si aliquis ex patronis decesserit, tutela us sit, apparet ceteros esse tutores.Sed si omnes patroni decesserint, tunc tutela ad liberos eorum incipit pertinere.Proinde si alter ex patronis filium, alter nepotem re
Abbreviated transcription (Latin):
lna aͥ hẽditas ad solũ filiũ
ꝑ tinet gͦ ⁊ tutela ad solũ
filiũ descendit. pꝰ siliũ tunt ad
nepotẽ¶ ̃ri põt si pr̃oi filiussit
remotus ł ex cusatꝰ. an nepoti
tutela deferat᷑. ⁊ martellꝰ ĩ
ea suĩa ẽ. ut succedi ñ posse
sc̾tat. id c̾co eĩ abierũt tucela.
ut ⁊ alui ĩ loc̃ eoꝵ dent᷑. nõ¬

Expanded text:
autem hereditas ad solum filium pertinet. ergo et tutela ad solum filium descendit, post filium tunc ad nepotem.Quaeri potest, si patroni filius sit remotus uel excusatus, an nepoti tutela deferatur. et Marcellus in ea sententia est, ut succedi non posse scribat: idcirco enim abierunt tutela, ut alii i
Abbreviated transcription (Latin):
to. ac sistichũ aut pam¬
philum dare dampnat᷑
eẽt. utrũ legatauus ele¬
gerits si dixerit sestichũ
dare uelle. sticho mortuo
lib̾ari eumssiañ diẽ le¬
gaci cedẽtem alt̾ mortuꝰ.
.fu̾it. alt̃ qui sr̃er̃ ĩ ob̾li

Expanded text:
to, ac si Stichum aut Pamphilum dare damnatus esset, utrum legatarius elegerit. si dixerit se Stichum dare velle, Sticho mortuo liberari eum: si ante diem legati cedentem alter mortuus fuerit, alter qui supererit in obli
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Si pecunia legata ⁊¬
ut bonis legantis non
sit. soluendo iñ hrditas
sit. hr̃s pecuniam lega¬
tam dare compelli. sie
de suo. su exuendc̃one rr̃
hr̃dicariarum sũ uũde uo¬
luerit. ꝙ ita legatum ẽ.
hr̃s cũ morietur. lucio tĩ

Expanded text:
um Si pecunia legata in bonis legantis non sit, solvendo tamen hereditas sit, heres pecuniam legatam dare compellitur sive de suo sive ex venditione rerum hereditariarum sive unde voluerit. Quod ita legatum est: "heres cum
Abbreviated transcription (Latin):
de hiis que in castris ad qͥ¬
sient. an ea ad matrem ꝑti¬
neant: uidendum est. set nõ
puto. mãgis enim iudicõ mi¬
litum hoc bñfitium conces¬
sum est. non ut omnimo¬
do quas ipr̃es familiarum
in ea re sintsqñ impenden¬
ti est. an quedam ꝑsone pos¬
sint obstare matt̾i. et casus
tulit nt non in duc̾entur:
matris ius integrumi erit.
quod medio temꝑe appre¬
hendẽnt ueluti filio in¬
testato mortno. postumus
ei filius potu̾it nasci. nec
natus sit. aut mortus¬

Expanded text:
his, quae in castris adquisierit, an ea ad matrem pertineant, videndum est. sed non puto: magis enim iudicio militum hoc beneficium concessum est, non ut omnimodo quasi patres familiarum in ea re sint. Quando in pendenti est, an quaedam personae possint obstare matri, et casus tulerit, ut non inducerentur, matris ius integrum erit, quod medio tempore appenderit: veluti si filio intestato mortuo postumus ei filius potuerit nasci nec natus sit aut mortu
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ. xii. utrũ aut̃ ex cessisse debe¬
at quis quartũ detimũ ãñrut
testm̃ fac̾e possit. an sufficiat
cõplesse ꝑpone aliꝙ̃ kłdis ia¬
nu ariis natũ. testm ip̃o nata¬
li suo fecisse .xiiii. ãno. an ua¬
leat testm̃. dico uałe plus ar¬

Expanded text:
um. utrum autem excessisse debeat quis quartum decimum annum, ut testamentum facere possit, an sufficit complesse? propone aliquem kalendis Ianuariis natum testamentum ipso natali suo fecisse quarto decimo anno: an ualeat testamentum? dico ualere. plus ar
Abbreviated transcription (Latin):
cauiss ei p̃tor bonis int̃didu¬
rus ẽẽt ⁊ max ͤ sifilios hẽt
as ꝓuidẽ nepotib suis si eos
fiłium. eiz ꝙ sufficeret ali¬
m̃toꝵ noĩe ab eis c̾cũ legas¬
s. d addita cã ncãtate uidi

Expanded text:
bonis interdicturus esset? et maxime si filios habeat as prouidere nepotibus suis, si eos filium eique quod sufficeret alimentorum nomine ab eis certum legasset addita causa necessitateque i
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Si iam fc̃a sunt que ꝯ¬
dodis loco ponunt᷑ ⁊ sc̾iartes¬
tacor q̃ iterũ fiꝰ possunt expe¬
tent᷑ ut fant. siu̾o nesciat.
p̾senti debeant᷑ ¶t̃ sciendum
e̾ ꝓ mistuas condcones. post
mortẽ ĩplĩ oport̾e.si ĩ ħ fiãt

Expanded text:
um. Si iam facta sint quae condicionis loco ponuntur et sciat testator, quae iterum fieri possunt exspectentur ut fiant: si uero nesciat, praesenti debeantur. Item sciendum est promiscuas condiciones post mortem impleri oportere, si in hoc fiant,
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ĩpetrau̾it ab imꝑatore. ⁊
añ decessero qm ei gr̃asag̾e᷑.
uolo dari ei qui id egit. ace¬
teris h̾edib aureos tot. inꝰ
ex hus quos hedes scͥpserat.
impetrauit ei restitucom ⁊

Expanded text:
 impetrauerit ab imperatore et ante decessero, quam ei gratias agerem: uolo dari ei qui id egerit a ceteris heredibus aureos tot'. unus ex his, quos heredes scripserat, impetrauit ei restitu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾ p̾mam nũatam legatũ
sit. ꝓmꝑtum ẽ. cũ ũo res cor¬
les. ĩt̾ uenirent ex scͥptura
difficilior sit ⁊ obstura portõ¬
¶ cũ lib̾tas adimitur. legata ẜuis
relicta nch̃ aitiu adimi de

Expanded text:
pecuniam numeratam legatum sit, promptum est: cum vero res corporales intervenient, et scriptura difficilior fit et obscura portio. Cum libertas adimitur, legata servis relicta nihil attinet adimi.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmuto quicquid ex hr̃dita¬
te mea ad eũ ꝑuenerit cũ
mori ceꝑit idrestimat gai¬
oseio filio nro ita tñ ut x.
quidem uncias gauis hãt
duas autem uncias seuif
tem amisit ⁊ sr̃stite filio de¬
cessit q̃situm ẽ au p̾ore ꝑte
ex cã fidĩ cõmissi filio de hea ͦ ͦ
ne pos hãt ex uoluutate
desuntte ita demũ locum ha¬
bent si fide fid̾i cõminissi cedẽ¬
te siluis ⁊ne pos eoꝵ ĩrr̃ nͣ ẽẽnt¬
cum & ñ sr̃iuxit addiem si¬
dunitaxat uncias silro datas.
¶Heres instinitus uxori roga
it detractã quarta quesitum
ẽ cum uxor quartam ꝑtem
hr̃ditans p̃senti die ⁊ reliꝙͣ
post tempꝰ alii rogata a testa¬
tore suiss restuũe an id ꝙ hes
ei detraxissz quarte nomine
inrestituendo fidĩcommisso
imputari ei possit .sx. quatenꝰ
cepiss sidĩ comnusso obstrit¬
tam ¶Hr̃dũ sidĩcominisit
ut quicquid ex ꝑte ĩtia hroita

Expanded text:
quid ex hereditate mea ad eum pervenerit, cum mori coeperit, det restituat Gaio filio nostro, ita tamen, ut decem quidem uncias Gaius habeat, duas autem uncias Seius tem amisit et superstite filio decessit. quaesitum est, an priore parte ex causa fideicommissi filio debeatur etnepos habeat" ex voluntate defunctae ita demum locum haberent, si die fideicommissi cedente film non supervixit ad diem fidumtaxat uncias filio datas. Heres institutus uxori rogatere restituit detracta quarta: quaesitum est, cum uxor quartam partem hereditatis praesenti die et reliquam post tempus alii rogata a testatore fuisset restituere, an id, quod heres ei detraxisset quartae nomine, in restituendo fideicommisso imputare possit. respondit, quatenus cepisset, fideicommisso obstrictam. Heredum fidei commisit, ut, quidquid ex
Abbreviated transcription (Latin):
filio suo tutorẽ dederit. eund̾
cum liceat nigidio acuratõe
ex qua die temporaque ĩ
ex cusacõnib q̃ obseruanda
duus marchus statuit. cõ¬
putanda sunt. utrum ex die
aꝑti testamenti.an ex quo
adnegocia gerenda uoca¬
tur .i. post quartum detimũ
annũ completum. mod̾.¬

Expanded text:
filio suo tutorem dedit eundemque cum liceat Nigidio a curationex qua die tempora, quae in excusationibus observanda divus Marcus statuit, computanda sunt, utrum ex die aperti testamenti, an ex quo ad negotia gerenda vocatur, id est post quartum decimum annum impletum. Mod
Abbreviated transcription (Latin):
auł .u. Sidolo tucoris o¬
miserit pupillus cãmi tes¬
tam̃ti. ⁊ limiam heditatẽ
possideat danda ẽ. legatoꝵ
accõ inpupillum. s eateᷤ
quacenus ħeditas ei acqui¬
sita ẽ. quid .n. sicũ alio pꝰ¬
sideat ħeditatẽ. s ħ ⁊ ineo
qui pubes ẽ. płi putant
sideat. teueãtur. qͣmius p̃cer
ꝑinde ineum det accõneni
at siadiss h̾editatẽ.

Expanded text:
um. Si dolo tutoris omiserit pupillus causam testamenti et legitimam hereditatem possideat, danda est legatorum actio in pupillum, sed eatenus, quatenus hereditas ei adquisita est. quid enim, si cum alio possideat hereditatem? Sed hoc et in eo qui pubes est plerique putant ssideat, teneatur, quamuis praetor perinde in eum det actionem, atque si adisset hereditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tum uelle ꝑciꝑe. lib̾tatem ẜuo
ñ dare. s parte debita accepta.¬
⁊ ad segata ᷤ temꝑare. lib̾tatem
ĩpon̾e non cogi. ne ẜuũ forte de
se male meritum: cogatur ma¬
numitt̾e quid gͦ si soło eod̾
ħ̾rde instracto. idem libtus peti¬
erit. s sb̃stitiitum ħebit. eq
decreti temedium pot̾it ꝓced̾e.
ut accepta debita portõne: cet̾a
ꝑs ad sbstitutum ꝑueniat. ita
ut siferce ẜuus redimi potuiss.
p̾̃staretur lib̾tas. tessante u̾o sb̾ sti¬
tutõne. Patronũ h̾rdidatem lio̾ti
amplectentẽ. p̃cor qui de fid̾io¬
mitie ꝯgnoscit. lib̾tatem ẜuo
I filiꝰ qui pairi ħ̾rs extitit.frẽm¬
suũ ex ħrdatum arrogauit. atq
ita ħrde eo relicto defunctꝰ ẽ:
garetur. ad optõnis remedio
non oblicetaretur. paulꝰ notat
ei qui alio iure uenit. qm eo ꝙ
amisit. ñ notet id ꝙ ꝑdidit. s¬
trono. eid̃ ꝙ pattoni fiłio. ñ ob¬
ẽẽ. quod qͣͣ patronus deliquid.
siut patrone filius uenire possit:¬

Expanded text:
ere et libertatem seruo non dare: sed parte debita accepta et legato temperare et libertatem imponere non cogi, ne seruum forte de se male meritum cogatur manumittere. quid ergo si solo eodem herede instituto idem libertus petierit? si substitutum habebit, aeque decreti remedium poterit procedere, ut accepta debita portione cetera pars ad substitutum perueniat ita, ut, si forte seruus redimi potuisset, praestaretur libertas: cessante uero substitutione patronum hereditatem liberti amplectentem praetor, qui de fideicommisso cognoscit, libertatem seruo ilius, qui patri heres exstitit, fratrem exheredatum adrogauit atque ita herede eo relicto defunctus estgaretur, adoptionis remedio non obliteraretur.Paulus notat: ei, qui alio iure uenit quam eo, quod amisit, non nocet id quod perdidit, strono eodemque patronae filio non obesse, quod quasi patronus deliquit, si ut patronae filius uenire possit.
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ hrs ñ pot̾it emptare manu¬
missorem. cum ticio nicħ aufera
lib̾ti impubes qui sb̾iectꝰ dr̃. ex
pͥma ꝑte bonoꝵ possõm accipiat.
an bonoꝵ defuncti possom̃ acci¬
dubio qui seq̃ntis gradꝰ sunt. ñ
ad mittunt᷑ int̾im. cũ eĩ p̾cedit
alia possõ. qui sequitur acciꝑe
ñ pot̾. psane si ꝯͣ eum qui sb̾iec¬
tut d fu̾it indicaturum. data ñ¬
in tenr᷑ .s. ⁊ in pationo pendente
ꝯtrou̾sia: icem erit dicendum
plane quod ad patroni quoq ꝑͣ
bit. ¶ Si falsum lib̾ti testm̃ ab

Expanded text:
igitur heres non poterit inuitare manumissorem, cum Titio nihil auferaliberti impubes, qui subiectus dicitur, ex prima parte bonorum possessionem accipiat, an patronus defuncti possessionem accidubio qui sequentis gradus sunt, non admittuntur interim: cum enim praecedit alia possessio, qui sequitur accipere non potest. plane si contra eum qui subiectus dicitur fuerit iudicatum, data non controuersia idem erit dicendum. plane quod ad patroni quoque pebit.Si falsum liberti testamentum ab
Abbreviated transcription (Latin):
ut ius lib̾ti saluum eieẽt:
nicħ ei ad hnͣt rem nocet ex
tõm attinet. satis faciat: inui¬
to tñ aliquid extorq̃ret cogne¬
tur. ꝙͥ si staruendum ẽ. queritꝰ᷑.
quid ẽ si ex ꝑte debita instita¬
to .x. p̾t̾ea legentur.⁊ rogetͦ

Expanded text:
us in libertum saluum ei esset, nihil ei ad hanc rem nocet exhtionem attinet, satisfaciat, inuito tamen aliquid extorquere conetur, quid statuendum est, quaeritur. quid enim, si ex parte debita instituto decem praeterea legentur et rogetur
Abbreviated transcription (Latin):
quin ꝰ mͦ cum eꝯ agi ñ possit.
qͣuid eĩ pot̾ uid̾i dolo fetise
quifidem suam amico como¬
dauit. qm alii ꝙͣ sĩbi: ex lib̾ti
fraude adquisiuit.
te impub̾e ad optando. ut
ex tonis que mortis tp̃r illꝰ
qui ad optauit fu̾it: ꝑs qͣr¬
ta ad eum ꝑtineat. qui ad¬
optat᷑ eis ⁊ bona eiut que
ad quisiuit: patri restituiiꝰ¬
sit ssi cã cogͥta emançipatus
tuĩt: quartam ꝑdidit siquid
itaq in frandem alienat̃
fuit: quasi ꝑclauisianam ł
fauianam accõnem reuocan.¬
dum est. Si cabuleͤ destamũ¬

Expanded text:
quin omnimodo cum eo agi non possit. quid enim non potest uideri dolo fecisse, qui fidem suam amico commodauit quam alii quam sibi ex liberti fraude adquisiit. 1de impubere adoptando, ut ex bonis, quae mortis tempore illius qui adoptauit fuerunt, pars quarta ad eum pertineat qui adoptatus est: sed et bona ei, quae adquisiit patri, restitui iussit: si causa cognita emancipatus fuerit, quartam perdit. si quid itaque in fraudem eius alienatum fuerit, quasi per Caluisianam uel Fauianam actionem reuocandum est. SI TABULAE
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ditori solu̾e. ual lega¬
testõ acturũ ut c̾ditoi
soluat᷑ ¶lib̾atõ aũt debe¬
tori legata. ita demum
actũ ẽ. euanestit lega¬
pub̾is sbstituto sit lib̾a¬
tõ relicta. deĩde ĩpubes
exeg̾it qd̾ debet᷑. an eua¬
nescat legatũs ⁊ c̃ ꝯstet
pupillũ ĩ hiiᷤ q̃ asb̾stituto
relinqut᷑. ꝑsonã sustin̾e
eiꝯ a qͦ sb̾ ꝯdcõe legat᷑. cõ¬

Expanded text:
soluere, ualet legatestamento acturum, ut creditori soluatur.Liberatio autem debitori legata ita demum actum est, euanescit legapuberis substituto sit liberatio relicta, deinde impubes exegerit quod debetur, an euanescat legatum. et cum constet pupillum in his, quae a substituto relinquuntur, personam sustinere eius a quo sub condicione legat
Abbreviated transcription (Latin):
obligatõ ei p̾legata. que
dolo ł fraude eiꝰ qͥ neg̾a
gesẜit. ꝯmissa sit. ⁊ tes¬
pignori ue ded̾o .ł ei ꝙ̃ ex
furtiua cã mͥ dare oport.¬
lit remit̾e. ita d legare.
ab eo exeg̾it. illa ł illa
actõe id ei restitu̾e. ł ei¬

Expanded text:
obligatio ei praelegata, quae dolo uel ex fraude eius qui negotia gesserit commissa sit, et tespignoriue dedero uel ei quem ex furtiua causa mihi dare oportlit remittere, ita debet legare: ab eo exegerit illa uel illa actione, id ei restitue
Abbreviated transcription (Latin):
togandum testator. cam
capite fortuas quoq suas
in familiam᷑ domũ aliena
transferat plane si sui iu¬
ris effectꝰ. codicuł aut asii
tiss acq ac supp̾mas tabu¬
las intidiss lcet̾iores su¬
p̃mas te linqueret. nec
putau̾it quisquam unda

Expanded text:
adrogandum testator cum capite fortunas quoque suas in familiam et domum alienam transferat. plane si sui iuris effectus codicillis aut aliis cisset ac supremas tabulas incidisset, ut priores supremas relinqueret. nec putauerit quisquam nuda
Abbreviated transcription (Latin):
accepisti. pactũ ꝯuentũ
de ñ fcĩ ẽ ut diuorc̃õ fc̃o
tm̃ d̾ existimata redd̾es.
nec deꝑtu docaliũ ancilłaꝵ
mñcõ fc̃a ẽ manebit inqd
lateo ꝑtustunt quia hus

Expanded text:
accepisti: pactum conuentum deinde factum est, ut diuortio facto tantidem aestimata redderes nec de partu dotalium ancillarum mentio facta est. manebit, inquit Labeo, partus tuus, quia is
Abbreviated transcription (Latin):
rat. dem̃ alii nupserat. ⁊
itmm iudua fc̃a ap̃ pͥorẽ
n eiꝰ peciũie q̃ reliqͣ ex p̾ore
dote erat. m̃cõm fec̾at. di¬
uorco fc̃o reliꝙͣ ex p̾ore
dote hiis dieb iurũ red¬
dicur̃ ait labeo quꝰ reddi
quentẽ docs obligõm ẽẽt
trãslatam. ⁊ ħ u̾m puto.
¶Siuir loco ĩ iussunxoeis ma

Expanded text:
rat, deinde alii nupserat et iterum uidua facta ad priorem neque eius pecuniae, quae reliqua ex priore dote erat, mentionem fecerat. diuortio facto reliquum ex priore dote iisdem diebus uirum redditurum ait Labeo, quibus reddiquentem dotis obligationem esset translata: et hoc uerum puto. Si uir socero iniussu uxoris ma
Abbreviated transcription (Latin):
ħeditas. si condc̃oi ꝑ ere ħ̃s¬
hr̃s ñ pot̾it. quanr ĩsua
toc̃tare ñ hebit. ueluti
tõstituc᷑oe collata ĩ alt̾uis
fciũ aũ quendam caũn si
ille puta tonsul fcũs er̃.
tunt postulãtib credicori¬
b constituet p̾tor nͥ itͣ t̾cũ¬
tp̃t hr̃ditas obtig̾it additas
fu̾rt. se bona defuncti cre¬
ditorib possidi̾ iussurũ ⁊
ratores distrahi iussurum.¬
¶s si fb̃tondcõne quis hr̃s
ĩ fritutus sit ⁊ gͣue es ali¬
enum sit ꝙ expena etres¬

Expanded text:
hereditas.Item si condicioni heres parere non poterit, quam in sua potestate non habebit, ueluti institutione collata in alterius factum aut quendam casum, 'si ille' puta 'consul factus fuerit', tunc postulantibus creditoribus constituet praetor, nisi pus hereditas optigerit aditaque fuerit, se bona defuncti creditoribus possidere iussurum et ratores distrahi iussurum.Sed si sub condicione quis heres institutus sit et graue aes alienum sit, quod ex poena cres
Abbreviated transcription (Latin):
nem curatores consequi pote
cõm contͣ tutorẽ alt̾. tutori ꝙ̃
iudex ĩ solid̾ ꝯdempnanit. cessit.
qͣmͣuis postea iudicatũ tm̃ siat. tñ
acc̾o data nõ ĩ t̃cedit. quia ꝓ ꝓ
te cõdẽpnati tutoris. ñ tute la
ris condempuatus ñ aufert.¬

Expanded text:
nem curatores consequi potertione contra tutorem alterum tutori, quem iudex in solidum condemnauit, cessit, quamuis postea iudicatum fiat, tamen actio data non intercidit, quia pro parte condemnati tutoris non tutela ris condemnatus non aufe
Abbreviated transcription (Latin):
dos om̃is sere uxori łga¬
io seio auo mr̃noredde
uita defunctus sit. ⁊ seia
postea sñ culpa sua diu̾¬
terit uiuopẽe suo ĩ cuiꝰ
põitare ẽ. an ⁊ cui acc̃o

Expanded text:
dos omnis Seiae uxor‹i› uel Gaio Seio auo materno redderuita defunctus sit et Seia postea sine culpa sua diuorterit uiuo patre suo, in cuius potestate est, an et cui actio
Abbreviated transcription (Latin):
legata ẽ. ñ meleganter
ꝓtatũ ẽ ab unao hr̃ deso¬
luta ꝑte fundi que menii fu̾it.
ex alio test̾o ꝑ lib̾aconẽ
alienata reuotare accõmꝰ
semel extinctam. s si ꝑi fũ p¬

Expanded text:
legata est: non ineleganter probatum est ab uno herede soluta parte fundi, quae Maeuii fuit, ex alio testamento liberationem alienata reuocari actionem semel extinctam.Sed si pars fun
Abbreviated transcription (Latin):
nam qui soluente alc̾o lega¬
tarii fcũs ẽ. quamius postea
sit alienatusab alt̾o hr̃de ĩdẽ
solui non poĩerit eadem qͦ
rõ stipulonis ẽ hominis¬
ẽ enim legatum or̃onis
compendio singulos honi¬
nes contiu. ut abicio¬

Expanded text:
nam qui solvente altero legatarii factus est quamvis postea sit alienatus, ab altero herede idem solvi non poterit: eademque ratio stipulationis est. hominis enim legatum orationis compendio singulos homines continet utque ab
Abbreviated transcription (Latin):
¶Icut pationus. ita et̃ pattoni
filius. ⁊ nepos. ⁊ ꝓnepos. qui li¬
b̾te miptiis cõsensit. oꝑarum
ex accõnem amittit. nam ħ cꝰ
ẽẽ debet. Si aut̃ nptie quibꝰ
patromis ꝯsensit. nillas hñt
uires. oꝑãs ex ig̾e patromis ñ
ꝓ hibet᷑. ¶ ꝑatrone. ⁊tẽ filie ⁊
nepti.⁊ ꝓnepti patroni que
lib̾tate nptus ꝯsensit. oꝑar̃
ex accõ non denegatur. qr hit
nec abea que impta est: in¬
decore prantur¬

Expanded text:
icut patronus, ita etiam patroni filius et nepos et pronepos, qui libertae nuptiis consensit, operarum exactionem amittit: nam haec,esse debet. Si autem nuptiae, quibus patronus consensit, nullas habeant uires, operas exigere patronus non prohibetur. Patronae, item filiae et nepti et pronepti patroni, quae libertae nuptiis consensit, operarum exactio non denegatur, quia his nec ab ea quae nupta est indecore pra
Abbreviated transcription (Latin):
S et qui sans ꝯtutore ac¬
cepit.rem saluam pup¬
pillo futuram. eiq per¬
misit ad ministracõm
totius tutele. nec potest
se defendere constitucio
set. ¶Item ineo quod ne¬
mo gessit. non utiq eius
periculum est qui quedã
gessit. s cominunit̃ omni¬
um. exigit aũt ab eo solo
periculum obalia que ñ

Expanded text:
 et qui satis a contutore accepit rem saluam pupillo futuram eique permisit administrationem totius tutelae, nec potest se defendere constitutionsit. Item in eo quod nemo gessit non utique eius periculum est, qui quaedam gessit, sed communiter omnium: exigi autem ab eo solo periculum ob alia quae n
Abbreviated transcription (Latin):
dũ teneant᷑ ¶am ĩ alii
surib eiꝰdem rei płibus
non ẽ. pp̃ea ceteris peneᷤ
de p̾cat̃o. ꝙ ab uno iam ex¬
acta ẽ. s tutores pp̃ amissã
aministracom. non tam
trectare eam uident᷑. qmͣ¬

Expanded text:
 teneantur: nam in aliis furibus eiusdem rei pluribus non est propterea ceteris poenae deprecatio, quod ab uno iam exacta est. sed tutores propter admissam administrationem non tam trectare eam uidentur q
Abbreviated transcription (Latin):
pillo daci sunt. unus tu¬
telam gessit ⁊ soluendo
non est. Es ticio geren¬
da mandauit. ⁊ ticius q̃¬
dam administiauit. ter¬
cius omino nicħ gessit:
quesitum est quatenꝰ
quisque eorum teneat᷑.
⁊ cucorum qiuidem peri¬
culum commune est in
admini stracione tu rele.
⁊ insolidum uniũsite¬
nent᷑. plane si petuma
numerata pupilli ⁊ int̾
eos distributa ẽ. non inma¬
iorem summam quisque
eoꝵ qmͣ accepit tenetur.
¶s ⁊ sup̃i tutores rem pupil¬
li furan sũt. uideamus. an
ea acc̃one que ꝓponit᷑ ex

Expanded text:
pillo dati sunt, unus tutelam gessit et soluendo non est, secundus Titio gerendam mandauit et Titius quaedam administrauit, tertius nihil omnino gessit: quaesitum est, quatenus quisque eorum teneatur. et tutorum quidem periculum commune est in administratione tutelae et in solidum uniuersi tenentur. plane si pecunia numerata pupilli inter eos distributa est, non in maiorem summam quisque eorum quam accepit tenetur. Sed si ipsi tutores rem pupilli furati sunt, uideamus, an ea actione, quae proponitur ex
Abbreviated transcription (Latin):
quid .nͥ. int̾ẽ si ticius in
capitoliũ ascenderit. le
get᷑ nͥr an siuolu̾it ⁊ cũ ita
leganum s it pupillo sũ
pupille. arbitrio tutoꝵ.
ra. cum placeat ĩ testĩs le¬
gatũ ĩ alt̾ius arbitriũ col¬
accipis que eĩ mora ẽ in

Expanded text:
quid enim interest, 'si Titius in Capitolium ascenderit' mihi legetur an 'si uoluerit'? Sed cum ita legatum sit pupillo siue pupillae 'arbitrio tutorum', ra, cum placeat in testamentis legatum in alterius arbitrium colaccipi. quae enim mora
Abbreviated transcription (Latin):
cõdcõne hr̃s qmͣ uis u̾m sit
cõpellendũ enm manum¬
ĩstitutus ẽẽt. qͥs. ticius hr̃s
esto. ita ut stichũ manu¬
go ut stichũ manunutiat
nuãmortuo sticho nẽo dic
fcũs cõdc̃one. si ꝑere cõdc̃oiꝰ
ñ possit. ĩplẽda ẽ eĩ uolu¬
tas sipõtide ħiure iurãdo re¬
mutendo ñ ẽ ncc̃e adire p̃¬
tore remissum ẽ. nͨ ꝑsingu¬
los renuctẽdũ⁊ id tirto ex
quo dies legan cesserit.
remissum ur̃ ⁊̃ ignorãte
legatarii r ͨ te ꝓtat᷑ ut pꝰ¬

Expanded text:
um sit compellendum eum manuminstitutus esset quis: "Titius heres esto ita, ut Stichum manugo, ut Stichum manumittat". nam mortuo Sticho nemo dicet fectus condicione, si parere condicioni non possit: implenda entas, si potest. De hoc iureiurando remittendo non est necesse adire prtore remissum est nec per singulos remittendum. et idcirco ex quo dies legati cesserit, remissum videtur etiam ignorante legatarii recte probatur, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ħ incidiss ut maritus
quidẽ p̃gnantẽ mlr̃em
dicert. ux or negar. ꝯsulti
ualerio p̾sciano p̾toriur¬
nouam rem de siderare ru¬
tilius senerꝰ ui. ut uxori
q ab eo diu̾terat ⁊ se nõ
de apponat. ⁊ iõ nemo ni¬

Expanded text:
cum hoc incidisset, ut maritus quidem praegnatem mulierem diceret, uxor negaret, consulti Ualerio Prisciano praetori ur'Nouam rem desiderare Rutilius Seuerus uidetur, ut uxori, quae ab eo diuerterat et se non dem apponat,
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾os uirił sexus ꝑentes ałe
cogamͦ. an uero ⁊̃ mr̃em.
ceteros parentes ałe cogam᷑
⁊ ꝑ illũ sexũ ꝯuugentes to¬
gãmꝰ alere. uidend̾ ẽ. ⁊ mag̃i¬
ĩ t̃ponat. quorũdã ncãtatib
facilius succursurus. quoꝵ¬
dam egritudini ⁊ tũ ex equi¬
tate ħ res descendat. caritateq
sãgñis. sigłoꝵ desideria ꝑꝑen¬
d̾e iudicem oz. Idẽ ĩ libẽris qͦ
ip̃os eam. It̃ duiꝰ piꝰ sigͣt .q.¬
laꝰ idẽ fxpsit. ut filiã suã p̃r
ex ibeat. sicõstiterit apud iu¬
¶ dicẽ iuste eã ꝓtreataniss ⁊ si
filus possit se exib̾e. extima¬
re uidices debent. ne ñ debeãt
iudices alite apr̃e tuo. iube bñt

Expanded text:
entes alere cogamur, an uero etiam matrem ceterosque parentes et per illum sexum contingentes cogamur alere, uidendum. et magiinterponat, quorundam necessitatibus facilius succursurus, quorundam aegritudini: et cum ex aequitate haec res descendat caritateque sanguinis, singulorum desideria perpendere iudicem oportet. Idem in liberis quoque ipsos eam. Item diuus Pius siglatur. Idem rescripsit, ut filiam suam pater exhibeat, si constiterit apud iudicium iuste eam procreatam. Sed si filius possit se exhibere, aestimare iudices debent, ne non debeantiudices ali te a patre tuo iubebunt
Abbreviated transcription (Latin):
numiseritꝙ̃q suis nũmif
redemit. ñ d audiri. ut ⁊
ei qui m̾cedes exigẽdo. ius lib¬
toꝵ amiserit. s ⁊ pr̃oni fi¬
liũ ꝗ tapitis accusauit lib̃¬
tũ pr̃nũ negat exibẽdũ.
s ⁊ lib̾ta cogit᷑. patronũ
alere. ¶De alĩms pr̃oni
arbit̾ sol dari arbitratui ͤ
quantũsit ĩ facultatib ut
ꝑ ĩ possĩt alĩta mod̾ari.
quetã diu p̾stabunt᷑. qmͣ¬
diu lib̃to sr̃sit pr̃ono desit.
nuᷤ ⁊ filii eiꝰ minime sr̃sit.
Ale egentes. sup̃i ydonei
facultatib sunc. cogũt᷑.

Expanded text:
numisit quemque suis nummis redemit, non debet audiri, ut et m, qui mercedes exigendo ius libertorum amisit. Sed et patroni filium, qui capitis accusauit libertum paternum, negat exhibendum. Sed et liberta cogitur patronum alere. De alimentis patroni arbiter solet dari arbitraturus, quantum sit in facultatibus, ut perinde possint alimenta moderari, quae tamdiu praestabuntur, quamdiu liberto supersit, patrono des‹i›t. nus et filii eius minime supersint, alere egentes, ipsi si idonei facultatibus sunt, coguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tua exibiusti apẽe eius p̾sta¬
ri oꝑteat. iudices estimabũt.
n impetrare debes ea q̃ exigẽ¬
te mr̃no affcũ ĩ fili a̾ ttiam¬
educare᷑ ¶ A milite quo fi¬
lio ꝗ ĩfatłtanb sit exibendos
ꝑentes eẽ pietaus existimat
rõ. ¶ ꝑarẽs qmͣiiuis ali afilio
pr̃an da q̃ uiius filius ex offõ
pietatis sue datat. ĩ uitos cogi
ñ oꝑt̾e. nisi ĩ sũma̾ egestate᷑
pr̃ deductus ẽ ¶ Solent uidi¬
ces cognost̾e ⁊ ĩt pr̃ouos ⁊ lib̃¬
tos. lidealendis hus agat᷑. Ia
si ^egẽt se ẽẽ lib̾tos. ꝯgnosc̃e eos

Expanded text:
tuam exhibuisti, a patre eius praestari oporteat, iudices aestimabunt, nec impetrare debes ea, quae exigente materno affectu in filiam teduc‹a›retur'.A milite quoque filio, qui in facultatibus sit, exhibendos parentes esse pietatis exi‹gi›t ratio.Parens quamuis ali a filio praestanda, quae uiuus filius ex officio pietatis suae dabit, inuitos cogi non oportere, nisi in summam egestatem pater deductus est.Solent iudices cognoscere et inter patronos et libertos, si alendis his agatur: itaque si negent se e
Abbreviated transcription (Latin):
alib̾tis ẽẽ uuolatoẜ. ł ilłata
manuatrocius sepulcatos. aũ
⁊̃ pauꝑtate. ł corporis ualitu¬
dme laborantes relictos. pͥ¬
mũ eos inpõitate pr̃onoꝵ

Expanded text:
libertis esse uiolatos uel illata manu atroci esse pulsatos aut etiam paupertate uel corporis ualetudine laborantes relictos, primum eos in potestate patronorum