comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ro¶at̃ naturalis filiũ quẽ tͣitu
babebat inadoptionẽ. hr̃dẽ ĩsti¬
tuuit.sipata potestate lib̾at̾us eẽt.
Pat it adoptiuus nonalias emanci¬
pare uoluit. quã siei dediss aqͦ sti¬
puletur certam sũ mã sieũ manumi¬
siss: Et̾ emantipationẽ adiit heditatẽ
filius. petit nime pecuniã ꝑat ersti:
tur pem ẽẽ causamsti pulationis u̾t¬
pote cũ alit̃ filiũ emanci patu̾rus ñ
fiũt nec põt uidĩ in iusta causa stipu¬
sũ. Si quamͥ mipserit .x. dotis eiꝰ
noie clare spondes. Que rebatur an
spondes. nicincausa ẽ qͣr ea pecunia
conditione expleta non debeatur.
¶Namcũconditio ⁊ exincerte ꝑsone.
facto parere obligationẽ pꝰsit. uelu¬
ti siquis incapitoliũ ascendi̾t.X. dãe
spondes. Siquis ame .x. petierit. tot.
dare spondes: cur ñidẽ ⁊ indotem
ꝓmissa respondeatur.ratio neddi
ñ põt ¶ Nulli ꝓmissio põt c̃sistere
q̃ eruolunt᷑ate ꝓmittentis statum

Expanded text:
r naturalis filium, quem Titius habebat in adoptionem, heredem instituit, si patria potestate liberatus esset: pater eum adoptiuus non alias emancipar‹e› uoluit, quam si ei dedisset, a quo stipularetur certam summam, si eum manumisisset: post emancipationem adiit heres filius: petiturpem esse causam stipulationis, utpote cum aliter filium emancipaturus non fuerit: nec potest uideri iniusta causa stipusum: 'si qua mihi nupserit, decem dotis eius nomine dare spondes?' quaerebatur, an spondes?', nihil in causa est, quare ea pecunia condicione expleta non debeatur: nam cum condicio etiam ex incertae personae facto parere obligationem possit, ueluti 'si quis in Capitolium ascenderit, decem dare spondes?' 'si quis a me decem petierit, tot dare spondes?', cur non idem et in dote promissa respondeatur, ratio reddi non potest.Nulla promissio potest consistere, quae ex uolun
Abbreviated transcription (Latin):
peccuniam qͦcũq tp̃e inquẽ uis lo¬
cũ redli ¶ Flauius hermes hoĩem
deq tuo causa donauut. ⁊ itade eosti¬
pulatus ẽ sihõ stichus dequo agitur:
quẽ hac die tͥ donatiõis causa manu¬
missionisꝙ dedi. Ate hẽdeq tuoma¬
numissꝰ iundict᷑aq lib̾atus ñerit ꝙ do¬
lomalo meoñ fiat penenomine.L.¬
daristi pulatus ẽ fluius hermes. spo¬
pondit claudius. Queroã flauius her¬
ansi flauius herme tis here claudi¬
i hr̃de penã supͣ scͥptã petẽ uolũit᷑ clay¬
diiħs libtatẽ sticho p̃stare debrũpe¬
hermetis ħs cũ claudii hẽcle excau¬
sa sup̃ scͥpta nolit agẽ: annicͥominus
sticholib̾tas exconuñtioẽ q̃ fuit ĩ t̃
hermetẽ ⁊claudũi. utstipulatione
sup̃ scͥpta ostñditur ab hr̃de claudii p̃¬

Expanded text:
uis locum reddi.Flauius Hermes hominem  causa donauit et ita de eo stipulatus est: 'Si hominem Stichum, de quo agitur, quem hac die tibi donationis causa manumissionisque dedi, a te heredeque tuo manumissus uindictaque liberatus non erit, quod dolo malo meo non fiat, poenae nominedari stipulatus est Flauius Hermes, spopondit Claudius'. quaero, an Flauius Heran, si Flauii Hermetis heres a Claudii herede poenam supra scriptam petere uoluerit, Claudii heres libertatem Sticho pHermetis heres cum Claudii herede ex causa supra scripta nolit agere, an nihilo minus Sticho libertas ex conuentione, quae fuit inter Hermetem et Claudium, ut stipulatione supra scripta ostenditur, ab h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponẽntur ex die qͦ stipłatio factaẽẽt.
ii ciucaꝑe. ¶ Seucauit lutio ticio
q mandan᷑ te eoortos emisst. cũptiũ
om̃e cuusuris ab eo recepiss se ĩ eũ ꝓͥe¬
tatẽ ortoꝵ tͣns laturã dem̃ incontrnẽ¬
ti int̃utrũꝙ ẽuenit ut int beł das a¬
plis pͥma̾uniũsã sũmã mandator
solutũsit. int̾ põito tm̃ modico tp̃r te
reliquũ p̃tiũ cĩnusuris seie solutũ sit. ĩ

Expanded text:
ponerentur ex die, quo stipulatio facta esset, initium capere.Seia cauit Lucio Titio, quod mandante eo hortos emisset, cum pretium omne cum usuris ab eo recepisset, se in eum proprietatem hortorum translaturam: deinde in continenti inter utrumque conuenit, ut intra kalendas Apriles primas uniuersam summam mandator solutum sit, interposito tamen modico tempore reliquum pretium cum usuris Seiae Titius soluere
Abbreviated transcription (Latin):
sit᷑. stipulatio nullaẽ nec placuit
instar habere conditionis s monẽ.
qñ ad futuꝵ s ad p̃sens tp̃srefer turꝰ.
onis dolũq malũ hiuerei ꝓmissio¬
e spopondu ille iertiaget̃ stipii¬
lauonis ir tilĩt intͣ ponẽ degr̃a.¬
¶ Mulier ab eo meuius matrimoĩ¬
u cõueniebat stipulata fua̾t. du¬
centa sic̃cubine tp̃e matͥ monii
c̃ suetudinẽ repetiss. nieͥ causa ẽẽ¬
morib c̃ceptafuãt. mulier ĩ ple¬
ta ẽditione peccuniã ad sequinõ
possit: ¶ In insulã deportatorco
ꝓmittendi. Stipulatioita c̃&ꝑta
cũ morieris dãi nnͥ moriente eo

Expanded text:
sint, stipulatio nulla est: nec placuit instar habere condicionis sermonem, qui non ad futurum, sed ad praesens tempus refertur, onis "dolumque malum huic rei promissio, spopondit ille", incerti agetur. Stipulationis utiliter interponendae gratia mulier ab eo, in cuius matrimonium conveniebat, stipulata fuerat ducenta, si concubinae tempore matrimonii consuetudinem repetisset. nihil causae emoribus concepta fuerat, mulier impleta condicione pecuniam adsequi non possit.In insulam deportato reo promittendi stipulatio ita concepta: 'cum morieris, dari?' non nisi moriente eo
Abbreviated transcription (Latin):
gram sũmã qua exstipulanone obli¬
gatus ẽ optulĩt aneo lodoĩqͦ soluẽda
ꝓmissa ẽ suadie integra petipꝰsit R
dãsti pulatus ẽ petẽ ¶Calimachu
mutua peccunia nautica accepit
asticho silo seii in ꝓiuntia siria in¬
qutate bernto usq beritensiuni
icdqͣ cͣreditũ eẽ indm̃s nauigii dies
ducentos subpignõib yporheticis m¬
rendis: qͣs bre̾tẽsio ep̃turus ẽẽt ⁊ ꝑna¬

Expanded text:
grum summam, qua stipulatione obligatus est, optulerit, an eo loco, in quo soluenda promissa est, sua die integra peti posset.da‹m› stipulatus est, petere.Callimachus mutuam pecuniam nauticam accepit a Sticho seruo Seii in prouincia Syria ciuitate Beryto usque Brentesium: idque creditum esse in omnes nauigii dies ducentos, sub pignoribus et hypothecis mrendis et quas Brentesio empturus esset
Abbreviated transcription (Latin):
rem opussus fuĩt. cũ id agẽtur ut certo
Ae sisteres imꝑfectient ssipulatio ñ
secus acsiq pondere nũo mensuraẽ¬
tinetur. sin adiectione ponderis nũt
m̃suresti pulatus eẽmuł insulã edifi¬
cãiñ demonstratolocouł funꝰ dudãi
n adiectonõie. Adsi abmitioidage¬
batur. uͥt quĩcũq die sisteres. ⁊ iñste¬
tisses pecunã dares: quãĩ quelib sti¬
pulatio sub conditione ẽ ceptauires
Habebit nec añẽ mit tetur quã fũit de¬
sclaratũ reũ ꝓmittendi sistiñp̾se ¶ S

Expanded text:
ut certo die sisteres, inperfecta erit stipulatio, non secus ac si quod pondere numero mensura continetur sine adiectione ponderis numeri mensurae stipulatus essem, uel insulam aedificari non demonstrato loco, uel fundum dari non adiecto nomine. quod si ab initio id agebatur, ut quocumque die sisteres et, si non stetisses, pecuniam dares, quasi quaelibet stipulatio sub condicione concepta uires habebit, nec ante committetur, quam fuerit declaratum reum promittendi sisti non posse.S
Abbreviated transcription (Latin):
indefensione cause factos. cũ ꝓba¬
rent p̃tiũ solutũ fuisse. exstipłat¬
oblitem depͥetate in stituta fac̾te
eẽnt. minime exstipulatu peti pꝰ¬
dere in tendi. nec extimatio eiꝰ prãĩ¬

Expanded text:
in defensione causae factos, cum probarent pretium solutum fuisse, ex stipulatiob litem de proprietate instituta‹m› factae essent, minime ex stipulatu peti potere intendi nec aestimatio eius pra
Abbreviated transcription (Latin):
uerune salienũ fundũ subẽ dinõe
stipulatus fuero isq ex luc tiuã causã
meus ẽẽ ceꝑit confestim ꝑt mẽtursti¬
pulatio Et si funtli dñs sub ẽditiõe
uiaistipulatus fut. statim fundo a¬
in eũ casũreciderint putant a quo
ñpotuerunt consisteͬre. ¶Exhaesti¬
pulatione in sulã fulciti spondes.
quandonascatur actioqͣueritur. ⁊ u¬
tiq ñẽ exspectandũ utrlat. Nec it
mehilstipulatõis int̾ ẽ fultam poti¬
erit redẽptorͣ.

Expanded text:
est et alienum fundum sub condicione stipulatus fuero isque ex lucratiua causa meus esse coeperit, confestim peremeretur stipulatio, et si fundi dominus sub condicione uiam stipulatus fuerit, statim fundo ain eum casum recciderunt, a quo non potuissent consistere. Ex hac stipulatione: 'insulam fulciri spondes?' quan‹d›o nascatur actio, quaeritur. et utique non est exspectandum, ut ruat: nec enim nihil stipulatoris inteerit redemptor.
Abbreviated transcription (Latin):
fidelussorib ꝑpetuãt obligationẽ
quia intotã causã spoponderint entu¬
¶ Anfilius familias quiuissu patris
¶S aoce pͥtũei posse ferre credĩtur ⁊ si
fideuissorẽ accipieiꝰ obligatiõis noĩe.
Nouãiautem anpossithaec oblig̾ati¬

Expanded text:
petuant obligationem, quia in totam causam spoponderunt.An filius familias, qui iussu patris sed et acceptum ei posse ferr‹i› creditur et fideiussorem accipi eius obligationis nomine. nouari autem an possit haec obligati
Abbreviated transcription (Latin):
tũdaĩ. nͥtotus detur. penae mit titur¬
ĩ centũ. Nle ꝓdẽ partes fundi posse¬
dãte̾ cessante uno quẽ ad modũñ ꝓd¬
De adpi gnus lib̾andũ parͥtẽ credi¬
toi soluere ¶ Quicũq sub conditio¬
ne obligatuᷤ euraũt ne c̃ditio exi¬

Expanded text:
i totus detur, poena committitur centum nec prodest partes fundi tradere cessante uno, quemadmodum non prodest ad pignus liberandum partem creditor‹i› soluere.Quicumque sub condicione obligatus curauerit, ne condicio exsi
Abbreviated transcription (Latin):
querit̃ dedãpno. ⁊ parutusq. cãu¬
sasit. quare ñ potentiorsit quite¬
neat qua ꝗ ꝑ sequitur. ¶ Nẽ uideᷤᷤ¬
am in quib ꝑsonis hecẽstitutio lo¬
cũ hãt. quae inspectio duplexẽ.U
pͥmoquaeramus quae ꝑsone effiti¬
hant ꝑ petuã obligationẽ dem̃ꝗb
eã ꝓdueant. Utiq aũt pͥncipalis

Expanded text:
quaeritur de damno et par utriusque causa sit, quare non potentior sit qui teneat, quam qui persequitur?Nunc uideamus, in quibus personis haec constitutio locum habeat. quae inspectio duplex est, primo quaeramus, quae personae efficiant perpetuam obligationem, deinde eam producant. utique autem principalis
Abbreviated transcription (Latin):
utru que admodũ mimchicatione
hõis. si neglectus a polsessore fũt.
culpehuiꝰ noĩe tenetur possessor
pulationẽ attim in faciendo acci
addandũ. ñ faciendum tenetur ł¬
Sisisit quidẽres in reb.humanis
s dai ñpossit. Ut fundus religi¬
osus putauł sac̃ factus uł ẜnus ma¬
enumissus uł ⁊̃ ab hostib sicapiat᷑.
culpa inhunc modũ diiudicat᷑
ut si quidẽ ipsius ꝓmissoĩs res uł
⁊p̃r sti pulationis uł postea fu̾it.
⁊ quid eoꝵ accidĩt. nicͥominus
teneatu. ¶dẽq fia̾t ⁊ siꝑ aliũ po¬
steaquãhoe alienatũsit. id con¬
tigĩt GSinaũt alienus fuit .⁊ aba¬
lio tale quid acciłit: ñ tenetur:
Quia nicħ fẽcit: nͥpostea ꝗͣ mo¬
rãtus ẽ solutionẽ: aliquid huiꝰ¬
moĩaccidit ¶Quã distinctionẽ⁊¬

Expanded text:
utrum, quemadmodum in uindicatione hominis, si neglectus a possessore fuerit, culpae huius nomine tenetur possessor, pulationem attinet, in faciendo accipad dandum, non faciendum tenetur.Sed si sit quidem res in rebus humanis, sed dari non possit, ut fundus religiosus puta uel sacer factus uel seruus manumissus, uel etiam ab hostibus si capiatur, culpa in hunc modum diiudicatur, ut, si quidem ipsius promissoris res uel tempore stipulationis uel postea fuerit et quid eorum acciderit, nihilo minus teneatur, idemque fiat et si per alium, posteaquam ab hoc alienatus sit, id cont‹i-› gerit. sin autem alienus fuit et ab alio tale quid accidit, non tenetur, quia nihil fecit, nisi si posteaquam moratus est solutionem, aliquid huiusmodi accid
Abbreviated transcription (Latin):
tio quãuis capitoliu ascende. uł ale¬
Xandriam ꝑuenire potuis s. cũ certũ
ec̃ cepit recapitolui ascendere uł ale¬
uandriam ire ũposse. ¶Lteisiqui
mabat exsentũtia contͣ hentiũ pꝰ¬
uã hõ potuit dã confestimagen¬
clũ⁊ tanduu exstipulatione ñ p̾seagi
quã clui ꝑ ꝓmissorẽ ̃ĩstetĩt qͦminus¬

Expanded text:
tolium ascendere uel Alexandriam peruenire potueris, sed cum certum esse coeperit te Capitolium ascendere uel Alexandriam ire non posse.Item si quis mabat ex sententia contrahentium, postquam homo potuit dari, confestim agendum et tamdiu ex stipulatione non posse agi, qua
Abbreviated transcription (Latin):
marcus omnibus colle¬
giis quibus co eundiuiᷤ
est᷑ manumit tendipo¬
ẜ.i. xuiii. ads. Quarehii qͦ
testatem dedit. ollcggti

Expanded text:
Marcus omnibus collegiis, quibus coeundi ius est, manumittendi Marcus omnibus collegiis, quibus coeundi ius est, manumittendi po
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a pu pillus manumit tat ꝓbã¬
clamesse causam sufficlius ait. sier¬
ua filius contrasentit. quodueriꝰẽ
Namq ꝑ ab surͣclum est ine ligen¬
dotutorem firmũ uideriesse uidi¬
cium pupilli cuius inomnibus
iebus ut infirmũ iudiciũ tutoreacu¬
to xe regitur. E manumissiorb
q̃ seruis ad umiu̾t sitatẽ ꝑtinẽtib¬

Expanded text:
usa pupillus manumittat, probation‹i› esse causam Fufidius ait. Nerua filius contra sentit, quod uerius est: namque perabsurdum est in eligendo tutore firmum uideri esse iudicium pupilli, cuius in omnibus rebus ut infirmum iudicium tutore auctore regitur. DE MANUMISSIONIBUS QUAE SERUIS AD UNIUERSITATEM PERTINENTIB
Abbreviated transcription (Latin):
dicta manumit tere possumus. S
apud legatum eius manumit tẽ po̾
um familias magistratũ manumit
¶ Filius quoquoluntate patris.a
annis apud concilium matrimonii
causa pregnandem manumiserit. eaꝙ
interim peperit. inpendenti erit
seruus an libersit quẽ ea peperit.

Expanded text:
dicta manumittere possumus: sed et apud legatum eius manumittere possum Apud filium familias magistratum manumitt Filius quoque voluntate patris apannis apud consilium matrimonii causa praegnatem manumiserit eaque interim pepererit, in pendenti erit, seruus an liber sit, quem ea peperit.
Abbreviated transcription (Latin):
mtͣti. nisi proprium seruum roga¬
tus fiuĩt manumit tere. Hicit con¬
ferenda est quantitas emolumenti.
tiue adeum peruenit ex iuditioeiꝰ
qui rogauit eum p̃tio eõꝵ quos roga¬
tus est manumit tere. S⁊ si hae le
ge ẜuus fuĩt donatus: ut manumit¬
tatur: ꝑmittendum erit manumit¬
tere. nec constitutio dliui marci suꝑ¬
ueniens. amctationem consulis di¬
rimat. ¶Matrimoni icausa ma¬
numit tere siquis uelit ut sit qui
non indigne huius modi diẽtditio¬
nus uxoremsor titurussit: erit ei con¬
cedendũ. ¶ Mulieri quoꝙ uolen¬
ti filium suum naturalem. uelquẽ
ex sup̃dictis manumittere. ꝑ mit¬
tendumẽẽ. marcellus. L. scribit. ¶E¬
sul ap̃se põt manumit tere. ⁊ si eue

Expanded text:
mitti, nisi si proprium seruum rogatus fuit manumittere: hic enim conferenda erit qquae ad eum pervenit ex iudicio eius qui rogavit, cum pretio eorum quos rogatus est manumittere. Sed et si hac lege ei servus fuerit donatus, ut manumittatur, permittendum erit manumittere, ne constitutio divi Marci superveniens cunctationem consulis rimat. Matrimonii causa manumittere si quis velit et is sit, qui non indigne huiusmodi condicionis uxorem sortiturus sit, erit ei concedendum. Mulieri quoque uolenti suum filium naturalem uel quem ex supra scriptis manumittere permittendum esse Marcellus scribit. Consul apud se potest manumitte
Abbreviated transcription (Latin):
lis poneretur. hedificiis ẽẽ labeo
ponentur. cc ẽẽ. Uiduam nonsolũ
eam que aliquando nupta fuisset.
s eam quoꝙ mulierem. queuirũ
non habuiss. appellai. labo ait q a
iudua sic dicta est. quasiuecors. Ue¬
sanus quisine corde: aut sanitate
cẽt ssimilĩt uiduam dictam sine
uiduitate ¶ Structuram locia¬
licuius extabulis factis. que esta¬
te tollerentur. ⁊ hyeme ponerent̃
rem ꝑtinere. ꝙ interim tollerent᷑
ne. ⁊̃ hi i c̃tenĩ intelligantur. qui
cocsem testam̃to. ut postiore loco.
manumit terentur nisi mani fe¬
ste isaquo peterẽtur. ee de functiuo¬
luntatem docẽt peti.
S i qua pena est.
quoq appar. quod depena ꝓuoca¬
ꝯcionon est. Si mulatq u uictus ꝗs
est eiꝰ male ficii cuius pena est sta¬
tuta statim ea debetur. At mulcte
uictus ẽ Necalit̃ quamsus dixĩt.
Eaocudicere liez. Ex hoc quoꝙ dissi¬
̃nMulc̾te oe. quia eius uidicis po¬
testas est. quam tamdicat nisi cum
nis. aut erga parieremaffixe. aut

Expanded text:
lis poneretur, aedificii esse ait Labponeretur, contra esse. 'Uiduam' non solum eam, quae aliquando nupta fuisset, sed eam quoque mulierem, quae uirum non habuisset, appellari ait Labeo: quia uidua sic dicta est quasi uecors, uesanus, qui sine corde aut sanitate esset: similiter viduam dictam esse sine duitate. Straturam loci alicuius ex tabulis factis, quae aestate tollerentur et hieme ponerentur, rem pertinere, quod interim tollerenturne etiam hi contineri intellegantur, qui eodem testamento vel posteriore loco manumitterentur, nisi manifeste is, a quo peteretur, contra defuncti voluntatem doceret peti.Si qua poena est, quoque apparet, quod de poena prouocatio non est: simul atque enim uictus quis est eius maleficii, cuius poena est statuta, statim ea debetur. ‹a›t multae uictus est: nec aliter quam si is dixit, cui dicere licet. ex hoc quomultae contra, quia eius iudicis potestas est, quantam dicat, nisi cum nis aut erga parietem adfixae aut
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. Quintus mutius s dõmin¬
ũ itademũ fieĩ ineũ sibonafide uen¬
didissem̃: Alio quin sinedño fore.

Expanded text:
dicebat Quintus Mucius, sed dominium ita demum fieri meum, si bona fide vendidissem, alioquin sine domino fore.
Abbreviated transcription (Latin):
A.⁊ .ui. ad.¶ulier. que dotẽ de¬
cerat eũ ꝓmittẽ dotẽ. si in matmoni¬
o clece̾ssiss: infanti. ⁊ decesserat c̃stan¬
te matͥmonio. Placebat exstipula

Expanded text:
ad edictum Mulier, quae dotem decerat eum promittere dotem, si in matrimonio decessisset, infanti et decesserat constante matrimonio. placebat ex stipula
Abbreviated transcription (Latin):
eñi multũ facit ꝙ res emptõiꝰ ꝑicło
est. Nam ⁊ sistatim post uñditio¬
nẽ ẽtetã ꝑiculũ ademptorẽ spẽcͥtat.
⁊ tm̃ añt quã illa traditio fiat. nemo
dicit int̃dictũ ei ẽ petẽ Sitñ p̃cai̾o
multo magis. Nam⁊ colonũ posse
int̃dicto exꝑiriindubiũ ñuenit.
Tlanẽ si postea quã melior c̃ditio
allata ẽ aliquid oꝑis ui aut clam
factũsit. nequlianꝰ clubitar inter

Expanded text:
iculo est: nam et statim post venditionem contractam periculum ad emptorem spectat et tamen antequam ulla traditio fiat, nemo dixit interdictum ei competere. si tamen precario multo magis: nam et colonum posse interdicto experiri in dubium non venit. plane si postea, quam melior condicio allata est, aliquid operis vi aut clam factum sit, nec I
Abbreviated transcription (Latin):
unt inipm tutore curatorẽꝙ aut
utilis actio oompetat aut̃ utile inter¬
dictũ Certe ad patientiã tollendi
oꝑis utiq tenebunt᷑ pupillus et fu
xam qui ob temꝑauit tutõi uł cũa¬
tõi. Nam ad quedã que ñhñt attro¬
fcitatem facinoris uł sceleris. igno

Expanded text:
ut in ipsum tutorem curatoremque aut utilis actio competat aut etiam utile interdictum. certe ad patientiam tollendi operis utique tenebuntur pupillus et fur, qui obtemperavit tutori aut curatori? nam ad quaedam, quae non habent atrocitatem facino
Abbreviated transcription (Latin):
uicini aliquid effudĩt. ⁊ ħ facto aquã
corruꝑit. ait labeo int̃dicto ꝙ ii.
uut clam eũ teni. Portioi agriuide¬
tar aqua uiua. quẽ admodũ siquid
oꝑis in aqua feciss. ¶ Quesitũẽ. si
statuam inmunicipio in loco publi¬
co quis suffullit uł ui ułclam. anhoc
int̃dicto teneatur. Et exstat cassii
sentñtia eũ ciuꝰ statuã in loco.p. in
mumicipio positasit: ꝙ ui aut clam
agẽ posse quia int̃ fuit eiꝰeam ñ tolli.
M umcipes aũt ⁊ furti acturos. quia
reseoꝵ sit quaĩ pͥublicata. Sitñ de¬
cidert ip̃ieam detrahunt᷑. Et hac h̃¬
tentiaueraẽ. ¶ Siquis demonum̃¬
tostatuã subt̾ulit: anei adquẽ uisse.¬
er ⁊ĩħis int̃ dicto locũẽẽ : ĩ ane dicẽ¬
dũẽ. siqua sepuleͥ ordinãdicausa a¬
posita sint. sepuleri ẽẽ uidi. Idẽ est
⁊ sihostiũ a uell uł effrmgat ¶ Si
quis in uineas meas uenĩt.⁊ in rãdi¬
ces abstulĩt. hoc int̃ dicto tenebitur¬
¶ Qtł ait p̃tor qtł ui aut clam fictũ

Expanded text:
uicini aliquid effuderit, ut hoc facto aquam corrumperet, ait Labeo interdicto quod ui aut clam eum teneri: portio enim agri uidetur aqua uiua, quemadmodum si quid operis in aqua fecisset.Quaesitum est, si statuam in municipio ex loco publico quis sustulerit uel ui uel clam, an hoc interdicto teneatur. et exstat Cassii sententia eum, cuius statua in loco publico in municipio posita sit, quod ui aut clam agere posse, quia interfuerit eius eam non tolli: municipes autem etiam furti acturos, quia res eorum sit quasi publicata: si tamen deciderit, ipsi eam detrahunt: et haec sententia uera est.Si quis de monumento statuam sustulerit, an ei, ad quem ius seet in his interdicto locum esse. et sane dicendum est, si qua sepulchri ornandi causa adposita sint, sepulchri esse uideri, idem est, et si ostium auell‹a›t uel effringat.Si quis in uineas meas uenerit et inde ridicas abstulerit, hoc interdicto tenebitur.Quod ait praetor: 'quod ui aut clam factum
Abbreviated transcription (Latin):
arceł. Sistichum aut pam philum
stipulatus eẽmutrũ ꝓmissor uolłuss
non possum fideussorem ita acciꝑe:
stichum aut pam philum utrum fide¬
uissor uell quia futurum eẽt ine iꝰ s.
potestate alium uelle quãreus uolu¬
iatss ¶ atitio quim extestam̃to subẽ¬
ditione .x. debuit. fide uissorẽ aoct¬
pi. ⁊ eihẽs extiti. deinde conditiolegati

Expanded text:
rum. Si Stichum aut Pamphilum stipulatus essem, utrum promissor uoluisset, non possum fideiussorem ita accipere Stichum aut Pamphilum, utrum fideiussor uellet, quia futurum esset in eius potestate alium uelle, quam reus uoluisset. A Titio, qui mihi ex testamento sub condicione decem debuit, fideiussorem accepi et ei he
Abbreviated transcription (Latin):
ue uł exdonatione. uł qualib ex alia
causa. Incerta aũt pars nec tradines
usu capi põt. Ueluti siĩta tibi tradã.
pa quie quid mei iuris in eo fundo est
Inã qui ignorat nec tradere: nec acciꝑe.¬

Expanded text:
el ex donatione vel qualibet alia ex causa. incerta autem pars nec tradi nec capi potest, veluti si ita tibi tradam: "quidquid mei iuris in eo fundo est": nam qui ignorat, nec tradere nec accipe
Abbreviated transcription (Latin):
pnũ datũ ẽ cui nulla ꝯͥpt occurri pot̃.
stipłationẽ ñ teneresstẽ aꝑ̃ uiu¶nũ re¬
latũ ẽ. siẽxagro uicini arboneᷤ ui tẽpe¬
statis c̃fracte imeũ agrũ decidint. eoq¬
facto uitibmeiᷤᷤ ł segetib noͣcẽt᷑ ledifi
tia d̾molut stipłatiõe istã ĩq̃hoia cõp
hndũt᷑. siꝗdarboꝵ lociue uitͣio acci¬
dĩt. ñ eẽ utilem quod nõ arborum
michi. lane siuetustate arborum
hoc fiebat. possumus diceie uitio ax¬
borum dannũ michidari ¶dem ait¬
sidãpni in fectiedium earum nomi¬
pestatis intuaedifitia ceciderint: eaq

Expanded text:
mnum datum est, cui nulla ope occurri poterit, stipulationem non tenere. Item apud Uiuianum rlatum est, si ex agro uicini arbores ui teatis confractae in meum agrum deciderint eoqfacto uitibus meis uel segetibus nocent uel cia demoliunt, stipulationem istam, in qua haec compnduntur 'si quid arborum lociue uitio acciderit', non esse utilem, quia non arborum tum est. plane si uetustate arborum hoc fiebat, possumus dicere uitio borum dam‹n›um mihi dari.Idem aitdamni infecti aedium mearum nompestatis in tua aedificia ceciderint eaq
Abbreviated transcription (Latin):
rum comuius usus ẽ. sicutuuarũ prbli¬
carum ⁊ littͥoꝵ in his igitur publice lic
cuilib edificare ⁊ destruere dum tñ ħ
sine in c̃modᷤ cuius quam fiat p̃ꝑquod
opis dum ta xat nomine cumsatis dati¬
one cauetur. deu̾itioloci nicħ cauetur.
hoc est o̾pis ꝙ quis facit ceterum sier
locis uitio dãpnum timeatur mi me di¬
cenclũs est. clampniinfectistipulatio¬
nem int̃ poni oportẽ . quis it clubitat
neminemẽe aquostipulatur. cũne̾mi¬
ne nichil faciente locus ip̃e priblieus
dãpnum inferat sui naturasãleag̃
tim fiant¶ Qiudergo sĩ publico opus fi¬
at deuitioenis. quicd faciemus ⁊ plãe
uł pͥnceps adeun dus. uł sun ꝓuintia

Expanded text:
rum communis est usus, sicuti uiarum publicarum et litorum. in his igitur publice licet cuilibet aedificare et destruere, dum tamen hoc sine incommodo cuiusquam fiat. propter quod operis dumtaxat nomine cum satisdatione cauetur, de uitio loci nihil cauetur, hoc est operis, quod quis facit. ceterum si ex loci uitio damnum timeatur, minime dicendum est damni infecti stipulationem interponi oportere: quis enim dubitat neminem esse, a quo stipuletur, cum nemine nihil faciente locus ipse publicus damnum inferat sui natura? Ad ea itim fiant. quid ergo, si publice opus fiat, de vitio eius quid faciemus? et plane vel princeps adeundus est
Abbreviated transcription (Latin):
uenit quantieas reserits iõ cassius se¬
bit eumquidamni in fectistipulatus
nomine sibicauit fulsit. inp̃nsas eiꝰ
rei exstipulatli con sequi possit. Tdẽq
iuris ẽẽ cum pp̃uitium conmunis pãis¬
etis quicauit sibi clamn infectinoĩe.
tamerum eoꝵ releuandorum gr̃a que
tos ᷤᷤ in parietẽ incumbunt edifitia sua
fulsit ineadem causa ẽẽ detrim̃tum
quoq p̃p̃ emigrãt᷑ionem inquilinoꝵ
q̃li ex iusto metufa c esaristo autẽ nõ
ma le adiẽ sicͦutihie exigit cassius u
siiustus metus migrandi causam pre¬
buit itaineius ꝑsonam qui fulsit. eac̃
cassius dicere debiuss: suusto m̃ẽtu
ruine fulcire coactus est.

Expanded text:
uenit, quanti ea res erit. et ideo Cassius scribit eum, qui damni infecti stipulatus nomine sibi cauit, fulsit, impensas eius rei ex stipulatu consequi posse: idemque iuris esse, cum propter uitium communis parietis qui cauit sibi damni infecti, onerum eorum releuandorum gratia, quae in pa‹r›ietem incumbunt, aedificia sua fulsit. in eadem causa est detrimentum, quoque propter emigrationem inquilinorum, quod ex iusto metu factum est.Aristo autem non male adicit, sicuti hic exigit Cassius, ut si iustus metus migran‹d›i causam praebuerit, ita in eius personam qui fulsit eadem Cassium dicere debuisse, si ‹i›usto metu ruinae fulcire coactus est.
Abbreviated transcription (Latin):
diruerunt: nichil ex eastipłatione p̃¬
staĩ. quĩnullum dãpnum uitiomea
ita uitiose mee edes fuint. ut qual¬
b uł mini ma tempestate rlũt gĩa
haec uera sunt. s⁊ qud labo putat ueꝵ¬
ẽ. referre utrum inptsu flummis ru¬
it aclifitium. andeterius añ fac̃t po
sit sut p̃uta indomomea puteum a¬
ꝑio. quo aꝑtouene puͣtei pcisesunt:
antenear ut trebius non tenĩme
dãpni infectineq it existi mare opis
meiuitio dãpnum tibidaĩ in eare. ĩ¬
ꝯ quaiure meo usussum sitñ tam al¬
de fodiam in mequt paries tuus staẽ
non possit damni infectisti pulati᷑ẽ

Expanded text:
diruerint, nihil ex ea stipulatione pstari, quia nullum damnum uitio meaita uitiosae meae aedes fuerint, ut qualibet uel minima tempestate ruerint. haec omnia uera sunt.Sed et quod Labeo putat ue referre, utrum impulsu fluminis ruit aedificium an deterius ante factum ps damnum fit. ut puta in domo mea puteum aperio, quo aperto uenae putei praecisae sunt: an tenear? ait Trebatius non teneri me damni infecti: neque enim existimari operis mei uitio damnum tibi dari in ea re, in qua iure meo usus sum. si tamen tam alte fodiam in meo, ut paries tuus stare non possit, damni infecti stipulatio
Abbreviated transcription (Latin):
dum do. Ido ⁊ int̾ poĩtã caut᷑ionem
minus utilem futuram. quia aliara¬
tione damnum michi poss sarerri.
Et est plane nr̃oꝵ p̃ceptorum hec
sententia. ut cre damus inutilem
c̃e damiu in fectistipulationẽ. quo
fcasu damnum alia actione sarciripꝰ¬
sit. Quod⁊ insũpiore ca su intelligĩ¬
tur damni infecti actiõ quia possit ex
condũcto age. sidñseum migrare pro

Expanded text:
dundo: ideo et interpositam cautionem dundo: ideo et interpositam cautionem minus utilem futuram, quia alia ratione damnum mihi posset sarciri. et est plane nostrorum praeceptorum haec sententia, ut credamus inutilem esse damni infecti stipulationem, quo casu damnum alia actione sarciri possit: quod et in superiore casu intellegtur damni infecti actio, quia possit ex conducto agere, si dominus eum migrare pro
Abbreviated transcription (Latin):
Nocope ꝓmitceie. ansatis dare debe¬
at uileamus. Mou⁊ quodinalieno
facit qui aut̃ lealieno cauz. satis da¬
re debr quide suore ꝓmit teres unde
lab̾o pũtat eum quimoduloͬrũ aut
riui faciendicausa opus facer ĩ sati¬
dare debere. quiamalieno solofaẽ
missionem. Quocdamodon deresiã
eaui quod dictum est aquae ducen¬
de cã exempligr̃a scͥptumest. Cete᷑rũ
adomĩa opastipulatio comodabrt̃.¬
cas minfsiũt. sñ dannoiucinorum
id face redebrsdicontroũsia sit. dñs
tione satis dare iubetur    aoma
ca uere michidebebas ꝓdamno
parum mearum edium.scilie ꝓqͣ
parte dominus existesᷤ. ⁊ hoc plerisq
oplae smou mẽ quod ĩp semas ecles
conmuni diuidumdo iudio parte
consequi. Nam ⁊ siunas ecdes conmu¬
nes tecum habeã. hee q uitium faci¬
ant.⁊ cirea refectionem earum cessa¬
re uideris. nr̃i p̃ceptores negãr teca
uere quia ip̃se reficere possim recep¬
turus ꝓparte quodimpenderim iu¬
ditio sotietatis. aut commini diui¬

Expanded text:
omittere an satisdare debeat, uideamus. mouet, quod in alieno facit: qui autem de alieno cauet, satisdare debet, qui de suo, repromittere. unde Labeo putabat eum, qui modulorum aut riui faciendi causa opus faceret, etiam satisdare debere, quia in alieno solo facermissionem: quodam modo enim de re sua cauet.Quod dictum est 'aquae ducendae causa', exempli gratia scriptum est: ceterum ad omnia opera stipulatio accommodabitcas muniunt, sine damno uicinorum id facere debent.Si controuersia sit, dominus tione satisdare iubetur. 32 cauere mihi debeas pro damno propriarum mearum aedium, scilicet pro qua parte dominus existes. et hoc plerisque placet: sed mouet me, quod ipse meas aedes communi diuidundo iudicio pro parte consequi. nam et si unas aedes communes tecum habui eaeque vitium faciant et circa refectionem earum cessare videaris, nostri praeceptores negant cavere te debere, quia ipse reficere possim recepturus pro parte, quod impenderim, iudicio societatis aut communi divi
Abbreviated transcription (Latin):
itaeum tenĩ siedifitii uitio il accide¬
rit non siuiolenͣtia uentorum. uelq̃
aliaratione que iumhab diuinam
labo rationẽ addiẽ. quod sihoc non¬
amit t᷑atur. iniquum ẽ quon tamfir¬
mũ edifitium est: ut fluminis aut
maris. aut tem pestatis. aut ruine ĩ¬
cendii. aut rẽmotus uim sustinẽ p̾nit.
¶ldem suius ꝑutat. sicontrouer sia a¬
.x. quae in sulam subuertit.⁊ dem̃stipu¬
lat oris edifitia oecłdent. nicħ eũ ex
stipłaui consecuturum quia id nec
iss conmittistipłatioat. Multũ n ĩ
terest quod erat aliõquin dictũ sir¬
mũ inuti li s fluminis lapsum sit ꝓ¬
tͣinus. anuõ añt sit ui tiatum dem̃

Expanded text:
ita eum teneri, si aedificii uitio id accideita eum teneri, si aedificii uitio id acciderit, non si uiolentia uentorum uel qua alia ratione, quae uim habet diuinam. Labeo et rationem adicit, quo, si mittatur, iniquum erit: quo enim tam firmum aedificium est, ut fluminis aut maris aut tempestatis aut ruinae incendii aut terrae motus uim sustinere possit? Idem Seruius putat, si controuersia aquae insulam subuerterit, deinde stipulatoris aedificia ceciderint, nihil eum ex stipulatu conseisset, committi stipulationem ait: multum enim interesse, quod erat alioquin firmum, ui fluminis lapsum sit protinus, an uero ante sit uitiatum, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
sorum ineorum. q iead quos eas res
ꝑtin: Successores aũt ñsolũ quimun
uisabonasuccedunt. s ⁊ hii quim rei
tantum dominium successerĩt his ũb̃
cõntinentur¶ss ⁊ ut ne medium. locio¬
ꝑis ueuitio idlamnum fac̃tum sit sti¬
pulatio int̃ ponitur deeosine. satis¬
datione. que non solum ad totas edess
⁊̃ ad partem edium ꝑtin ¶Uitium aũt
eclium ⁊ Ioᷤciẽẽ lab̾oait. quod accb̃s ex¬
trinsecus infirmiores eͥas facit denĩq
nemodixit palustris loci. uel arenosi
nomine quaĩ uitiosi conmit tistipula¬
tionem. quianatura lem̃ uitium ẽ. ⁊ĩ
nec ea stipulatio int̃ ponitur. neq ĩ¬
ter põĩta comnit tetin ¶ eestipulatio
u̾trumid solum dãpnum contingat
quo dinuuria sit muo omne dãpnũ
q ex trinseus contingat. Et labo ꝗd
scrib dedãpno dato non posseagi si fo
te tͣe motu. aut uifluminis alioue
quoeasu fortũlto accidit Seriliuꝰ qͦ
putat siexedibus ꝓmiss oris unto
tegule derecte dãpnum umno dedeñt

Expanded text:
eorumque, ad quos ea res pertinet. successores autem non solum qui in universa bona succedunt, sed et hi, qui in rei tantum dominium successerint, his verbis continentur. Sed ut ne quid aedium loci operisve vitio damnum factum sit, stipulatio interponitur de eo sine satisdatione: quae non solum ad totas aedes, sed etiam ad partem aedium pertinet. vitium autem aedium et loci esse Labeo ait, quod accidens extrinsecus infirmiores eas facit: denique nemo dixit palustris loci vel harenosi nomine quasi vitiosi committi stipulationem, quia naturale vitium est: nec ea stipulatio interponitur neque interposita committetur. Haec stipulatio utrum id solum damnum contineat, quod iniuria fit, an uero omne damnum, quod extrinsecus contingat? et Labeo quidem scribit de damno dato non posse agi, si quid forte terrae motu aut ui fluminis alioue quo ca‹su› fortuito acciderit. Seruius quoque putat, si ex aedibus promissoris uento tegulae deiectae damnum uicino dederint,
Abbreviated transcription (Latin):
Et placrutrumm eorum in possessiõe
mit ti. nisisic filius conduxerat. ut ei
prculoedes eẽnt. Tunci quia solus
tenetur ex locato. recte dicetur. ⁊ p̃m
mit tendum in possessionem nisiei
cdãpno infecto repromisiss uł fortea¬
liquid p̃stitiss aut contrafructuariu̾
aliquid p̃stit iniquũ ẽ alterum sine
cdãpno utiedib. aut edes habere ⁊ siob¬
tulerit ꝓͥe tarius aliquid non est fru¬
ctuario ꝑmittemlũ uti: nͥcontule¬
rit. Idemq fructuario prãndũ est:
ut ꝓͥetarius oogant᷑ ei conferre sergo:
solũ retinebit fructuarius siedes ce¬
ciderint. donec p̃ste t᷑ eidãpnum ũt
quod habere uicinus missus in posse¬
sionemid fructuarius hãt ꝗ dãpnũ
uicinosarett eamdemerunt ⁊ siminimũ
d̃anũ de itur ¶lautuis si ab eo quẽ dñor
ẽẽ negarẽ uellem subhac erceptione si
dñs non ee s satisclariabeouõ quemdr̃n¬
esse dicerẽ pure reꝓmitti. constitit uec
debere iͣmpetrare. s debere me eligre

Expanded text:
et placet utrumque eorum in possessionem mitti, nisi sic filius conduxerat, ut eius periculo aedes essent: tunc enim, quia solus tenetur ex locato, recte dicetur ipsum mittendum in possessionem, nisi edamno infecto repromississet uel forte aliquid praestitisset aut contra fructuarius aliquid praestitit, iniquum est alterum sine damno uti aedibus aut aedes habere. et si optulerit proprietarius aliquid, non est fructuario permittendum uti, nisi contulerit: idemque fructuario praestandum est, ut proprietarius cogatur ei conferre. ergo et solum retinebit fructuarius, si aedes ceciderint, donec praestetur ei damnum, ut, quod haberet vicinus missus in possessionem, id fructuarius habeat, qui damnum vicino sarciit. eadem erunt et si minimum damnum detur. Plautius. si ab eo, quem dominum esse negarem, vellem sub hac exceptione "si dominus non esset" satisdari, ab eo veresse dicerem, pure rep‹r›omitti, constitit non debere me impetrare, sed debere me eligere,
Abbreviated transcription (Latin):
inde hãi deb acsi tune cum ratum
hãt ꝑeum bongrum possessionem
ꝓetit. frustra haiscasibus ratumba¬
ber di illud consequens futurum.
etiam sipemteat illum petisse ratũ
haĩ non posse quodutiq sit absur¬
dum Reetius itaꝙ dicitur. neutrã
eorum causam impedire ratihabiti
ab sente filia petit ratam rem habi.¬
turam ełm cauit. ẽa prius quamra õ¬
tum haber: mortua est. negauit cõ¬
mit tisti pulationem quiaᷤsiuerum.
sit ratum eam nonbabuisse ncht̃n
mariti inter sit dotem restitui. cuinas
patrietiam mortua filia salua eẽ dos
debẽat. ¶ꝓcurator cumhabeo es
alienum ex egãt qui tempore lib̾are¬
tur: ratam rem dñm habiturum ca¬
uit. deinde post tem pus iam lib̾a
to debitore dñs ratam renht ꝓosse

Expanded text:
inde haberi debet, ac si tunc, cum ratum habeat, per eum bonorum possessionem petat, frustra his casibus ratum habetur. sed illud consequens futurum etiam si paeniteat illum petisse, ratum haberi non posse, quod utique sit absurdum. rectius itaque dicitur neutram eoratam absente filia petit et ratam rem habituram eam cavit: ea prius quam ratum haberet, mortua est. negavit committi stipulationem, quia et si verum sit ratum eam non habuisse, nihil tamen mariti intersit dotem restitui, cum patri etiam mortua filia salua esse dos debeat. Procurator cum ab eo aes alienum exegerat, qui tempore liberaretur, ratam rem dominum habiturum cauit: deinde post tempus liberato iam debitore dominus ratam rem habe
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. eiꝰ quod sub ripuit fur tũ conmut¬
tit. ¶d uił ait. S ⁊ si quis surripiũt
putauit alienum furtum eũ facere.
quem ad modum siduopocula ab stu¬
lerit. quorum altm̃ suũ putauit al¬
tm̃ scit alienum. Nam: hicrenuis fit
fitum ¶ Sansam in poculo sua
ritur inhorreo pleno. ⁊ durum est a¬
cdicere totus furtum fieri ¶Et quid̃
si cisternauanisit. quiddiceres: aũ
aquȩ cisterna. ¶Quid deinde sidena¬
ue uina̾ia ut sunt multe inquas
uinum infunditur. quid dicemus
deeo quiuinũ ausit: aut totius ho¬
nõis furtum fecit. Et mag̃ ẽ ut hie
nont᷑otius dicamus Ctesi ꝓponas in
apotherca an phoras ẽẽ uimni. easq sub¬
tractas singulaꝵ furtusit. sonte¬
tus a pothee ¶uem ad modũ sier
pluibus rebus mouentib in horre
dũ fur ẽ. quamuis furam di causa
intrauit ¶Auidergo. qua acoõe re¬
nebitur: Utiq in uiriarum. aut de
u aceusabitur. si ꝑ ĩ introiũt ¶⁊¬
tem simaioris ponis quid aꝑut
aut re fregit. quodtolłe non possit:

Expanded text:
esset: eius quod subripuit, furtum committit: idem Vlpianus. Sed et si quis subripuit putavit alienum, furtum eum facere, quemadmodum si duo pocula abstulerit, quorum alterum suum putavit, alterum scit alienum: nam et hic unius fit furtum. Sed si ansam in poculo suam ritur in horreo pleno: et durum est dicere totius furtum fieri. et quid si cisterna uini sit, quid dicet? aut aquae cisterna? quid deinde si naue uinaria ut sunt multae, in quas uinum effunditur, quid dicemus de eo, qui uinum hausit? an totius oneris fur sit? et magis est, ut et hic non totius dicamus. Certe si prop‹o›nas in apotheca amphoras esse uini easque subtractas, singularum furtum fit, non totius apothecae, quemadmodum si ex pluribus rebus mouen tibus in horndum fur est, quamuis furandi causa intrauit. quid ergo? qua actione tenebitur? utique iniuriarum: aut de ui accusabitur, si per uim introiuit. Item si maioris ponderis quid aperuit aut refregit, quod tollere non possit,
Abbreviated transcription (Latin):
sideiussores teneantur. si dm̃s ratuñ
habuerit CLum autem ꝓcurator¬
recte petit. dns ꝑ peram non deb
ꝓcurator p̃stĩẽne iniꝰiria iudicis
dñs aliquid conse quatur. Num quã
n ppiniuriam iudicis fide ussores
obligantur.Herius tñe hoccasufi¬
deuissores non nisi inin pn᷑sam liti

Expanded text:
fideiussores teneantur, si dominus ratum habuerit. Cum autem procuratorrecte petit, dominus perperam, non debet procurator praestare, ne iniuria iudicis dominus aliquid consequatur: numquam enim propter iniuriam iudicis fideiussores obligantur. uerius tamen est hoc casu fideiussores non nisi in impensas litis
Abbreviated transcription (Latin):
ueꝵ. Nam cetẽ res q̃ se ponuntur u
adunioneᷤ ꝑueniant. non furti fa¬
cienclicausa cetantir. ¶Quilance
rasitꝰ. totius furẽ. ⁊ furtiteneturad
be damniiniurieagi.quia ⁊ furtu
ab in pub̾e fit. S modumee adibu¬
dum ait. Nam inin fantes ie nonea¬
dere nos putamus: cum inpube cul¬
pe capace aquilia agiposse ¶tem
uerum est quod labo ait. nec ope
in pubis furto facto tenerieum:i¬

Expanded text:
um. nam ceterae res, quae seponuntur, ut ad uniones perueniatur, non furti faciendi causa contrectantur. Qui lancem rasit, totius fur est et furti tenetur ad bere damni iniuria agi, quia id furtum ab impubere fit. sed modum esse adhibendum ait: nam in infantes id non cadere. nos putamus cum impubere culpae capace Aquilia agi posse. item uerum est, quod Labeo ait, nec ope impuberis furto facto teneri eum
Abbreviated transcription (Latin):
Minid quidemin quo decresuss p̾ea
ressubrepta G⁊ sieam afure uencli¬
seassẽ condictio michĩ manepͦ o
põt dicioffõ iudicis quideꝓpri¬
etate oognoscit contineri non alit̃
iubeat᷑ restitui quamsicon ditłonẽ
petitor remitꝰ ter. Qđ si exͥ cͥonditi¬
one ante clam natus reusltis esti¬
mationẽ sustulerit ut aut omnimõ
ab solu̾at reu̾m. aut quomag̃ plae
siꝑatus ess petitor estim̃ationem
restituere. nec resti tueretur ei homo
quanti inlitem iurass damnaret̃
eipossessor.
ram dapoliendã uestim̃ta acce pit
semꝑ agit e prestare it custodiam le
bNiautem̃ soluendo nonẽ. ad dñm
Qacõ redit. Namquinon hab quod
redlat: eius ꝑieulo nĩchil est ¶S⁊ fur¬
ti acͤtio male fidei possessõinondat᷑
quamuis inter est eiusrem non sur¬
ripi. quippe cum res ꝑreulo eiussit.
ed ⁊ nemode in ꝓbitate sua consequi¬
tur acc̃onẽ ⁊ ideo solibo̾ne fiderpos¬
sess orinon ⁊ male fidĩ furti aoco lat

Expanded text:
in id quidem, in quod creuisset postea res subrepta. Sed si eam a fure uindicassem, condictio mihi manebit. sed potest dici officio iudicis, qui de proprietate cognoscit, contineri, ut non aliter iubeat restitui, quam si condictionem petitor remitteret: quod si ex condictione ante damnatus reus litis aestimationem sustulerit, ut aut omnimodo absoluat reum aut quod magis placet, si paratus esset petitor aestimationem restituere nec restituetur ei homo, quanti in litem iurasset, damnaretur ei possessor. randa polienda‹ue› uestimenta accepit, semper agit: praestare enim custodiam debet. si autem soluendo non est, ad dominum actio redit: nam qui non habet quod perdat, eius periculo nihil est. Sed furti actio malae fidei possessori non datur, quamuis interest eius rem non subripi, quippe cum res periculo eius sit: sed nemo de inprobitate sua consequitur actionem et ideo soli bonae fidei possessori, non etiam malae fidei furti actio dat
Abbreviated transcription (Latin):
tenest. analia que sit Quod siquisar¬
gentum in fectũ petat ⁊ massam ar¬
genteam dice ⁊ pondus debebit po¬
nere signati argen̾tinum le bebit ẽ¬
pleti. ue luti aureos tot. plures uefur:¬
to eiabeẽ. Oeueste q̃r ancolor eius di¬
cencdus sit ⁊ uũm ẽ colorem eius dici
oportẽ ut quẽ ad modũ inuasis dr̃.
pathera aurea. ita ⁊inueste colordi¬
catur ¶Iañ si quis unz ꝓc̃tose colõe
dicere nonposse. remittiei huius rei
necessitas deb. ¶Quirem pignori
dat. eamq surripit. furtia cooe te¬
netur furtum autem rei pignorate
sidenti siũ tenenti creditõi aufert.
ueꝵ ⁊̃ sieo tp̃r abstułit quo non pos¬
sidebat. U puta sirem pignoratam
uendidit. Nam ⁊ hic fur tum eum fa¬
datur. ⁊ si aurum eẽ dr̃. tur piterfit.
furtum nonfit E⁊ sidatũẽ aurũ. de¬
inde cum dixiss seponderaẽ: au ob¬
signaẽ ul le. essubiecit. furtum fecit.
Remu pignõĩclatam int̃ uertit ¶ Si
bona fide remmeã enias. emmq ego

Expanded text:
aurea an alia quae sit. Quod si quis argentum infectum petat, et massam argenteam dicere et pondus debebit ponere. Signati argenti numerum debebit complecti, ueluti aureos tot plur‹e›sue furto ei abesse. De ueste quaeritur, an color eius dicendus sit. et uerum est colorem eius dici oportere, ut, quemadmodum in uasis dicitur patera aurea, ita et in ueste color dicatur. plane si quis iuret pro certo se colorem dicere non posse, remitti ei huius rei necessitas debet. Qui rem pignori dat eamque subripit, furti actione tenetur. Furtum autem rei pignerataesidenti siue tenenti creditori aufert, uerum et si eo tempore abstulerit, quo non possidebat, ut puta si rem pigneratam uendidit: nam et hic furtum eum fadatur, etiamsi aurum esse dicitur, turpiter fit, furtum non fit. sed si datum est aurum, deinde, cum dixisset se ponderare aut obsignare uelle, aes subiecit, furtum fecit: rem enim pignori datam interuertit. Si bona fide rem meam emeris eamque ego
Abbreviated transcription (Latin):
comdiciei possit qui deiecit lab ne¬
gat ¶S⁊ cel sus putat posse condici pͥo¬
sessionẽ quem admodũ põt. remo¬
bili surrepta. ¶ Eoꝵ quae defundo

Expanded text:
condici ei possit qui deiecit. Labeo negat: sed Celsus putat posse condici possessionem, quemadmodum potest re mobili subrepta. Eorum, quae de fundo
Abbreviated transcription (Latin):
Bliau. ads̃.⁊ Numquam pluri
delicta concurrentia faciunt ut
ulłium punitas detur¶Neq t de
uetum ob aliud delictum minuit
penam. Quig̾ hominẽ surri puit:¬

Expanded text:
binum. Numquam plura delicta concurrentia faciunt, ut ullius impunitas detur: neque enim delictum ob aliud delictum minuit poenam. Qui igitur hominem subripuit
Abbreviated transcription (Latin):
occidam. etiam si uidisti furtum
fieri at tnnon est manifestum E
delsus. deprehensionihoe etiam
aclicit sicumuidisses eum subri¬
piemtem: ⁊ ad con prehendendũ ⁊¬
eum occurris ses abiecto furtoeffug.
ofurem manifestum eẽ ¶Paruiq re¬
ferre putat. dñs anuicinus anqui
manifestum nonest. hoc sel nec .¬

Expanded text:
occidam, etiamsi uidisti furtum fieri, attamen non est manifestum. Sed Celsus deprehensioni hoc etiam adicit, si, cum uidisses eum subripientem et ad comprehendendum eum accurrisses, abiecto furto effugit, furem manifestum esse: Paruique referre putat, dominus an uicinus an quimanifestum non est, hoc scilicet nec m
Abbreviated transcription (Latin):
Icluires nonde fũdatur. simul atꝙ de
fendi ceꝑit. aut defendi de bere desi
ui stipulatione obremnon de feusã¬
ꝯ fͥ cum uno ex fide iussorib agẽ uolo
: quod ꝓarte eius sit si soluere michi

Expanded text:
res non defendatur', simul atque fendi coeperit aut defendi debere desier solui stipulatione ob rem non defensam cum uno ex fideiussoribus agere uolo: is, quod pro parte eius fit, soluere mihi
Abbreviated transcription (Latin):
boridit. qͣuia subripuit. furti ꝗa
occidit. a quiliatenetur. Nec
altã haꝵ actionum altam consu¬
mit Idem dicendum sirapuit.
⁊ occidit. Nam nuibonorum rap¬
torum. ⁊ aquilia tenebitur. Item¬
luabus actignibus tenebitur. fuñ¬
ti. ⁊ inuriarum ¶Et si for᷑te hunc:
eunclem o cefdit. tribus actionib
li cͤtus fuĩt excausifurtiua annicħ¬
ominus ex lege aquilia agi possit.
st seͥpsit põpagi posse. quia alt̾ius
estimationis est legis aquiliae ac¬
cio: altius conlitio ex causa furti¬
uaNam aquilia eam estimationẽ
mifuit. Conditio autem ex causa

Expanded text:
occidit, quia subripuit, furti, quia occidit, Aquilia tenetur, neque altera harum actionum alteram consumit. Idem dicendum, si rapuit et occidit: nam et ui bonorum raptorum et Aquilia tenebitur. Quaeduabus actionibus tenetur furti et iniuriarum: et si forte hunc eundem occiderit, tribus actionibus dictus fuerit ex causa furtiua, an nihilo minus lege Aquilia agi possit. et scripsit Pomponius agi posse, quia alterius aestimationis est legis Aquiliae actio, alterius condictio ex causa furtiua: namque Aquilia eam aestimationem mi fuit, condictio autem ex causa
Abbreviated transcription (Latin):
doeum quide prehenditur cum furto
¶E parui refert aquode prehendat̃¬
utrum itademum fursit manife¬
stus. si infatiendo furto de p̃henda¬
tur inuero etiam sialicubi fuerit
sit ⁊ sinonibi de prehendatur ubi
furtum fecit am̃ esse furem manife
stum. sicum refurtiua fuĩt depre¬
hensus prius quam eolocirem per¬
blicosiue in priuato dep̃hendat᷑
ante quam adlo cum destinatum
trem ꝑferr. in ea causa ẽ ufur manise¬
lusit sicum re furtiua dep̃hendatur.
⁊ itacassius scͥpsit ¶S si ꝑtulit quod¬
stinauit. tam. si dep̃hendatur cũ
refurtiua. non est manifestus fur
pe furtum contrec tando fiat. tñ ĩ
mit᷑io.i. faciendifurti tempore ẽ¬
stituere uisũ est. manifestus nec ne:¬

Expanded text:
ant, hoc est eum, qui deprehenditur cum furto. Et parui refert, a quo deprehendatutrum ita demum fur sit manifestus, si in faciendo furto deprehendatur, an vero et si alicubi fuerit etsi non ibi deprehendatur, ubi furtum fecit, stum, si cum re furtiua fuerit adprehensus, priusquam eo loci rem perblico siue in priuato deprehendatur, antequam ad locum destinatum rem perferret, in ea causa est, ut fur manifestus sit, si cum re furtiua deprehendatur: et ita Cassius scripsit. Sed si pertulit quo destinauit, tametsi deprehendatur cum re furtiua, non est manifestus fur.pe furtum contrectando fiat, tamen initio, id est faciendi furti tempore, constituere uisum est, manifestus nec ne