comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stituĩt ersenatꝰ c̃sułto. hacpena
plectitur. Et ꝗ reus uelaccus a¬
tor domũ iudicis ingrediatur.
ꝑlegẽ iuiliã indicĩariani. ĩ legẽ.
Iambitus cõmittit. id ẽ aureoᷤ.c.
fisco inferre iub etur.
R. Delege fainadeplagiaruis

Expanded text:
stituerit, ex senatus consulto hac poena plectitur. Et si qui reus vel accusator domum iudicis ingrediatur, per legem Iuliam iudiciariam in legem ambitus committit, id est aureorum centum fisco inferre iubetur. XV DE LEGE FABIA DE PLAGIARIIS
Abbreviated transcription (Latin):
sentes seruos hab̃ent: eos uendi¬
đitit Aliũ ẽ enĩabeẽ. aliud infu¬
seruũ fugiturã ꝑsequendũ. ⁊ distra¬
hendũ. Nȩceñ fugã uendiditoł¬
ł. anplius dicen dumẽ ⁊ si ꝗtttiom̃adaũ ẜ ũnfu¬
habere cessare senatus consultus. ħ aũt se¬

Expanded text:
sentes seruos haberent, eos uendiderunt: aliud est enim abesse, aliud in fuseruum fugitiuum persequendum et distrahendum: nec enim fugam usentes seruos haberent, eos uendiderunt: aliud est enim abesse, aliud in fuseruum fugitiuum persequendum et distra
Abbreviated transcription (Latin):
egis fauie cͥmine supp̃ssi manci¬
pii boã fide possessor ñtenetur.
idẽ qui igno rabat seruũ alienũ. ⁊ ꝗ
uolũtate dnĩ put abat ideũ agere.
Etita debone fidi posesore. ipã lex
scͥpta ẽ. Nã abducit᷑. sisciendoloma¬

Expanded text:
egis Fabiae crimine suppressi mancipii bona fide possessor non tenetur, id est qui ignorabat servum alienum, et qui voluntate domini putabat id eum agere. et ita de bona fide possessore ipsa lex scripta est: nam adicitur "si sciens dolo
Abbreviated transcription (Latin):
daꝵ sim ilit̃ adusus ħede exercent᷑.
Nec ĩmeritocũ in his q̃ stio pͥncipał
ablate pecume moueat᷑. R
Delege iulia ambitus. R.
de penis. Hec lex mur¬
be hodiecessat quia adcu¬
Fram principis magistratiñcrea¬
Enicipio ẽtra hac legẽ magistratũ
au̾sac̃dotiũ ꝗs petierit. ꝑsenatꝰ ꝯꝰ¬

Expanded text:
similiter aduersus heredem exercentur, nec inmerito, cum in his quaestio principalis ablatae pecuniae moueatur. DE LEGE IULIA AMBITUS 1 de poenis. Haec lex in urbe hodie cessat, quia ad curam principis magistratuum creamunicipio contra hanc legem magistratum aut sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
more maioꝵ puniri supradirimus.
captͥtis pena plectentur.: aut ulti¬
mo supplicio mactantur. Sane si
rẽ matrẽ necauãt. Nã sufficẽ furore
ip̃o eũ puniri: diligentiusq cꝰtodi
Eoꝵ qui parricidii penatenĩ pꝰ suñ.
semꝑ accusatio ꝑ mittitur. R̾. dele¬
gecornelia defalsi ⁊ senatꝰ ꝯsulto libonian.
falsas testatioẽs facien
dã inuocatio᷑ nẽ testimomiꝰaue pe¬
ftũt. societatẽ cohierit adobligationẽ
innocentium exsenatꝰ ꝯsulto cohercẽt.
S ⁊ siꝗs obrenuntiandũ pmittendũ¬
ue testimoniũ. dieñdũ. ł ñ dicñdũ pe¬
cuniã acceꝑit.ꝑ enalegis cornelie
afficitur. Ꝙ iudicẽcoruꝑit: corrũpñ

Expanded text:
more maiorum puniri supra diximus, capitis poena plectentur aut ultimo supplicio mactantur. Sane si rem matrem necauerat: nam sufficere furore ipso eum puniri, diligentiusque custodEorum, qui parricidii poena teneri possunt, semper accusatio permittitur. DE LEGE CORNELIA DE FALSIS ET DE SENATUS CONSULTO LIBONIANO 1 falsas testationes facienddam aduocationem testimoniaue pefuerit societatem coierit ad obligationem innocentium, ex senatus consulto coercetur. Sed et si quis ob renuntiandum remittendumue testimonium dicendum uel non dicendum pecuniam acceperit, poena legis Corneliae adfici
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ ł .u. de off. ꝓẽ. Utiũ qui occider̃
parentes. an cũsocii penapa ncidii af¬
ficiunt᷑: q̃ri pot̃. Et ait metianꝰ. etiã con
ad scelus comittendũ pecũa sit sũbmi¬
nistrata. ut puta siadueneni mali cõꝑa¬
tionẽ. T etiã latͦnib aggressoribusq daet᷑.
qui patrẽ int̃fici. parricidii pena tene¬
tus. simterĩ decesit᷑. si ꝗd̾ sibi morte ẽ¬
sciͣ. succesorẽ fiscũ hab̾e debeb sSi

Expanded text:
trum qui occiderunt parentes an etiam conscii poena parricidii adficiantur, quaeri potest. et ait Maecianus etiam consad scelus committendum pecunia sit subministrata, ut puta si ad ueneni mali comparationem uel etiam ut latronibus adgressoribusque daretur, qui patrem interficerent: parricidii poena tenetus si interim decesserit, si quidem sibi mortem consciuit, successorem fiscum habere debebit: si
Abbreviated transcription (Latin):
Senat penã remisit eiꝰ. qui legata a
setestam̃to dãta codicuillis. sua
manuscriptisadem᷑ierat. sed ꝗa
⁊ iussu patris id fecerat : ⁊ annoꝵ¬

Expanded text:
Senatus poenam remisit ei, qui legata a se testamento data codicillis sua manu scriptis ademerat, sed quia et iussu patris id fecerat et anno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiñ ex his causis atq sierãt falsari i pu¬
niunt᷑. S ÷ dinus seuerus lege comelia
de falsisddã pnauit p̃fectũ egẏpti. ꝙ
instrum̃tis ss. cũ p̃erat ꝓũcie: fal¬
sũ fecit ¶̃s qui ꝑ ũtitͥ uui testam̃tũ.
legis cornelie pena tenetur¶s qui
deposita instrum̃ta apud aliũ ab ẽoᷤ
ꝓdita eẽ adũsarius suus dicit. accu¬
sare eũ falsipot̃. Padtestam̃ta mili¬
tũ senatꝰ ꝯsultꝰ ꝑtin⁊. qͦ lege comelia
tenent᷑. ꝗsibilegatũ fidi cõ mi̾sũue
adscͥpsiñtᷤ int̃filiũ ⁊ seruũ. ⁊ extraneũ
testam̃tũ scͥbent̾e: ħ int̃ ẽ: qđ in ext̃neo.
sispalit̃ subseͥptio factã ẽ. ꝙ illi dictaui
⁊ recognoui pena cessãt ⁊ capi potest
infilio ł seruo. ł gnalis subscͥptio suffic̃
⁊ ad penã euitandã. ⁊ ad capiendũ ¶ E x̃
illa qͦ⁊ causa falsipene ꝗs subicitur.

Expanded text:
inde ex his causis, atque si erant falsarii, puniuntur. sic et diuus Seuerus lege Cornelia de falsis damnauit praefectum Aegypti, quod instrumentis suis, cum praeerat prouinciae, falsum fecit. Is, qui aperuerit ulegis Corneliae poena tenetur. Is, qui deposita instrumenta apud alium ab eo prodita esse aduersariis suis dicit, accusare eum falsi potest. Ad testamenta militum senatus consultum pertinet, quo lege Cornelia tenentur, qui sibi legatum fideicommissumue adscripserint. Inter filium et seruum et extraneum testamentum scribentes hoc interest, quod in extraneo, si specialiter subscriptio facta est 'quod illi dictaui et recognoui', poena cessat et capi potest, in filio uel seruo uel generalis subscriptio sufficit et ad poenam euitandam et ad capiendum. Ex illa quoque causa falsi poenae quis subicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfiscalẽ ꝯ tractũ. tutor. łcurator
Lic⁊ añ rationẽ redditã . ñputo pe¬
nã locũ hab̃e. licz adhuc uiuat is.
cuiꝰ tutela ł cura administrata est.
Pena falsi ł quasi falsi deportatio
iẽ.⁊ oiũbonoꝵ publicatio. Et siser¬
uus eoꝵ quid admisit̃. ultimo sup¬
plicio afflici iub etur

Expanded text:
curator, licet ante rationem redditam: non puto poenam locum habere licet adhuc uiuat is, cuius tutela uel cura administrata est. Poena falsi uel quasi falsi deportatio est et omnium bonorum publicatio: et si seruus eorum quid admiserit, ultimo supplicio adfici iubetur
Abbreviated transcription (Latin):
odestmnꝰ.ł.xii. pandectaꝵ. Pena
parricidui more maioꝵ ħ ĩnꝰstituta
ẽ. ut parricida uirgis sangũmeis
ũbeatu dem̃ inculleo insuãtur eũ cane. ⁊ gal¬
lo gallinatio. ⁊ inꝑa.⁊ si mia. deiñ
mmna ẽ ꝓfundũ culleus iactet᷑. ħ ita
si mãe ꝓximũ sit. alioꝗnb estus o

Expanded text:
odecimo pandectarum. Poena parricidii more maiorum haec instituta est, ut parricida uirgis sanguineis uerberatus deinde culleo insuatur cum cane, gallo gallinaceo et uipera et simia: deinde in mare profundum culleus iactatur. hoc ita, si mare proximum sit: alioquin bestiis o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdenpñatussim. aut dederĩ
sinedolo malo. Issiꝗs aut̃
metus ruine deceserit depꝰse¬
sione. siquidem cũ adiuuare
rem ñ poss id fecit lab̾o seri¬
bit integrum uis eum habẽ

Expanded text:
natus sim aut dederim sine dolo malo. Si quis metu ruinae decesserit possessione, si quidem, cum adiuuare rem non posset, id fecit, Labeo scribit integrum ius eum habere,
Abbreviated transcription (Latin):
Pcdio simu¬
ucipes nauerint dicendũ
degant̃ quertur sidũ pͣtor de
danda stipułoe deliberat dap̃¬
num ꝯtingĩt: an ħ sarciri p̾sit.¬
⁊ missio quidem ces sabit. pͣtõ
ni ꝯtigit̃ ut deco qͦ caueatur
aut si putat qd̾ utilit̃ a cẽm̃ da
at turus sit. decerrat: ¶ Sipupilluᷤ
tutorem ñ ht̃. quo auctore dap¬
ni infecti pmittat quasi ñ de¬
fendatur missio an p̾sesionem
locum habebit. ¶ siquis dãpni
infecti in pͥnem misus sit. fulci¬
re eum ⁊ reficere insulã debere
S quiputent eumq culpã prẽ
exemplo eius qui pignora acce¬
pit s alio uire utimur cũ enĩ ob
hoc tantũ mis sus sit ut uice cau
tionis in p̾sesionem sit. nichil ĩ
putaĩ si non ca̾utt̃ aurefecerĩt.
Item uidimus siei cautio offe̾ã
decedere debeat quam si ei caue¬
erit: hamplius de impensis qͦ
siqͥuas fecit crit ei cauendum¬
s Iuut q̃ritur ex quotp̃r dãpni
ratiohabeatur utrum exquio ĩ
p̾sesionem uentum ẽ: ĩ uero ex

Expanded text:
dio si municipes non cauerint, dicendum Eleganter quaeritur, si, dum praetor de danda stipulatione deliberat, damnum contigerit, an sarciri possit. et missio quidem cessabit: praetor ni contigerit, ut de eo quoque caueatur, aut, si putat, quod utiliter actionem daturus sit, decernat. Si pupillus tutorem non habeat, quo auctore damni infecti promittat, quasi non defendatur, missio in possessionem locum habebit. Si quis damni infecti in possessionem missus sit, fulcire eum et reficere insulam debere sunt qui putent eamque culpam praestare exemplo eius, qui pignori accepit. sed alio iure utimur: cum enim ob hoc tantum missus sit, ut utionis in possessione sit, nihil ei imputari, si non refecerit. Item videamus, si ei cautio offeratudecedere debeat, quam si ei caveerit. hoc amplius de impensis quoque, si quas fecerit, erit ei cavendum. Illud quaeritur, ex quo tempore damni ratio habeatur, utrum ex quo in possessionem ventum est an vero ex
Abbreviated transcription (Latin):
et ita labeo ꝓbat/. Item q̃ritur ĩ
pignoratitio creditoie. anpigri
ꝑsecutio denegetus adusus eũ
qui iu̾sus fit pͥsidere. ⁊ magi est
ut sineq debitor reꝓmisit
neq c̃ditor satis dedit ꝑsecuti

Expanded text:
ur in pigneraticio creditore, an pignoris persecutio denegetur aduersus eum, qui iussus sit possidere. et magis est, ut, si neque debitor repromisit neque creditor satisdedit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicto si non caueatur mitinĩ
imp̾sesionem apretore. in
eam part̾em q̃ rugiosa eẽ
uidetur. san uero intota ede
missio locum hãt̃ uideam
⁊extat sabini sententiã intotaᷤᷤ¬
edes mittenlum. alioquin
si exsuꝑficie inquit dap̃nũ
timeatur non habebit res
exitum. Rec ꝓfuturũ in pꝰ¬
sesionem eius reimitti. quã
quis possidere nõpossit
aut etiam ei nõ expediat
si inplures partes diuisadom
sit utrum ĩ partem an into¬
tam donum p̾sidendã mit¬
ti quis debeat udeam ¶ Sitã
ampla dom̾sit. ut ⁊ spatia
inter uitiosã partem int̃te¬
dant ⁊ eam q̃ uitium ñ faẽ
dicendum meam solã pͥͣtͣ¬
tem mitti. SSiuero unita sit
ꝯtextu edifitiorum in torã
itaq inspatios is domib¬

Expanded text:
dicto si non caueatur, mittitur dicto si non caueatur, mittitur in possessionem a praetore in eam partem, quae ruinosa esse uidetur. An uero in totas aedes missio locum habeat, uideamus. et extat Sabini sententia in totas aedes mittendum: alioquin si ex superficie, inquit, damnum timeatur, non habebit res exitum, nec profuturum in possessionem eius rei mitti, quam quis possidere non possit aut ei non expedisi in plures partes diuisa domus sit, utrum in partem an in totam domum possidendam mitti quis debeat, uideamus. si tam ampla domus sit, ut et spatia inter uitiosam partem intercedant et eam quae uitium non facit, dicendum in eam solam partem mitti: si uero unita sit contextu aedificiorum, in totam. itaque et in spatiosis domib
Abbreviated transcription (Latin):
datio tp̃s satiestipulationis pre¬
titutum. Iderrco eꝑ inpublico
satisdationem pretor iniungit
Notandum qd nõ etiam deloci
uitio s: deoꝑis tantum cauet᷑
quamius si inpͥuato fiat ⁊ de
loci ⁊ deoperis utocaueat᷑ S
cum locus publicus sit ñ erat
necẽe ibidem op̾facienti de ali¬
ouitio quam deopis satisdãe
dapni infecti¶ Siꝗd igitur dap̃¬
ni intra .x. annos aceidit̃. id
danpno quod ex oꝑen. ISi
quid imiua publiea fiat squiaꝰ¬
in aliẽo fir satisoandũẽ s̃⁊ p̃¬
tor causa ꝯgnita tp̃s ꝓ ꝯditi¬
onem oꝑis determinabitsSi¬
ue aũt quis muniat uiã siue
quid aliut iniuapublicafa¬
ciat debebit cautio locũ habẽ
sermone quasi inalieno fiatꝰ
Satisclari debebrt dãp̃ni mn¬
fecti. I Sipublicus locus pu¬
blice refitiatur. rectisime. la¬
bõ scribit eoq uire utimur
dedanp̃no infecto ñ eẽ cauẽ¬
dum : Siquid uiti oloci au
oꝑis fat: certe legem dandã
operis talem nequit noceat
uitinis dap̃niue det̃ ¶ Ex ħ e¬

Expanded text:
tipulationi praestituit idcirco, quia in publico satisdationem praetor iniungit. Notandum, quod non etiam de loci uitio, sed de operis tantum cauetur, quamuis, si in priuato fiat, et de loci et de operis uitio caueatur: sed cum locus publicus sit, non erat necesse ibidem opus facienti de alio uitio quam operis satisdare damni infecti. Si quid igitur damni intra decem annos acciderit, id sdamno, quod ex opere fiet. Si quid in uia publica fiat, quiin alieno fit, satisdandum est. aetor causa cognita tempus pro condicione operis determinabit. Sive autem quis muniat viam sive quid aliud in via publica faciat, debebit cautio locum haberesermone, quasi in alieno fiat, satisdari debebit damni infecti. Si publicus locus publice refibeo scribit, eoque iure utimur, de damno infecto non esse cauendum, si quid uitio loci aut operis fiat: certe legem dandam operis talem, ne quid noceat uicinis damniue detur. Ex hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
in psesionem Ego pito cau¬
Sa ꝯgnita modo hancm illãs
ł nõuenit ut tardius uenit ĩ
p̾sesionem sp̾tea quam ãut̃
quis p̾sidere iure dñi apretoe
toeo quod quib dam uł etate
ut qua alia iu̾ta causa sub¬
uenitur. ¶ siiam ruerint
edes ã imp̃sesionem ruine
uł arce mittendu̾ sit nichilo
minus iscui cautum nẽ uid̾
⁊ ita labeos S⁊ adicit si p̾tea¬
quã decreuerit p̃tor eũ in pꝰ¬
sesionem mittendum tẽ hede
cẽcidint̃. ⁊ puto labeonisntẽ¬
tiã ueram ꝓinde ⁊ si refecit a¬
liquit erit ꝓbandũ ñprius
eum discesurum quam siei
sartiatur. ⁊ dep̃tio caueatur
Pot̃ aut̃ infactum accõne re¬
cuꝑare . ħ quod ĩpend̾. s nõ
amplius quam ꝙ boĩ uiri ar

Expanded text:
in possessionem: ego puto causa cognita modo hanc modo illaut non uenit aut tardius uenit in possessionem. Posteaquam autem quis possidere iure dominii a prato eo, quod quibusdam uel aetate uel qua alia iusta causa subuenitur. Si iam ruerunt aedes, an in possessionem ruinae uel areae mittendus sit nihilo minus is, cui cautum non est,  ita Labeo: sed adicit, si, posteaquam decreuerit praetor eum in possessionem mittendum, tunc aedes deciderint: et puto Labeonis sententiam ueram. proinde et si refecit aliquid, erit probandum non prius eum discessurum, quam si ei sarciatur et de praeterito caueatur. potest autem et in factum actione reciperare hoc quod impendit, sed non amplius, q
Abbreviated transcription (Latin):
sionem quis misus sit ⁊ alius
mittidesider: snã ñ spꝰectabiõ¬
mus ordinem. sz ab ebunt ãbo .s¬
p̾sesionem. Quodsiĩaprior
p̃sidere uisussit ⁊ alius dãpni¬

Expanded text:
sionem missus sit et alius mitti desideret: nam non spectabimus ordinem, sed habebunt ambo possessionem. quod si iam prior possidere iussus sit et alius damni
Abbreviated transcription (Latin):
scribit eum qui in pͥsesionem
dãpminfecti nomine mittȩt᷑
ñprius inciꝑe ꝑ longum t̃p̃s
dñiumcapere Quam scd̃o deeͦ¬
Sianteh oe decretum alius qͦ in
ꝯstit᷑uto chnio eo qupmos in p¬

Expanded text:
scribit eum, qui in possessionem damni infecti nomine mittitur, non prius incipere per longum tempus dominium capere, quam secundo deSi ante hoc decretum alius quoquenstituto
Abbreviated transcription (Latin):
tor inp̾sesionem ⁊ possidere
statim ub. set tunc demũ cũ ĩ ta
causa uidebit̃. gͦ int̃uallũ aliqd
debebit int̃cedere. Qđ aut pro
derelicto edes longosilñtio dñs
uideatur habuise: aut miso in
pꝰsesionẽ. ⁊ aliquã dui morato
nemo caueat.¶. Si forte domin
rer .p. causa ab eẽt aut exalia ca¬
usa u̾ta aut iea sit etate cuisu¬
bueniri sol ꝓbandumẽ ñ deb̾ẽ:
pͣtorem fetinare ad decernen:¬
dum ut iũubeat posside. s side¬
creuerit nemodubitari imnteg
r̾etitutionem iñdultuꝵ Iubi aũ
quis posidere iꝰ sus ẽ dñs eiciẽ¬
dus entꝥsesionem. ¶siquas

Expanded text:
tor in possessionem, etiam possidere iubet, sed tunc demum, cum iusta causa uidebitur ergo interuallum aliquod debebit intercedere, quod aut pro derelicto aedes longo silentio dominus uideatur habuisse aut emisso in possessionem et aliquamdiu immorato nemo caueat. Si forte dominus rei publicae causa abest aut ex alia iusta causa aut in ea sit aetate cui subueniri solet, probandum est non debere praetorem festinare ad decernendum, ut iubeat possidere. sed etsi ‹d›ecreuerit, nemo dubitat in integrum restitutionem indulturum. Ubi autem quis possidere iussus est, dominus deiciendus erit possessione
Abbreviated transcription (Latin):
deinde is cuius edes fumt̃. cũ
pret̾ eas alias edes hab̾. desid
ab eo qui in p̾sesionem misuᷤ
ẽ. ut sibi dãpni infecti haiꝑ e¬
dium noĩẽ. quarum inpsesio¬
nem misus ẽ. caueret ãsit audi
isqui uitiosis edib cesserit
si integtas retinuit nũꝗd in¬
ꝓbe abeo qui uitiosas edes
cepit p̾sidere cautionẽ ex ig̃
cum ideo posses ion es amisit᷑
quia ipse danpni infecti ñ¬
sans dederat ⁊ sane parum
ꝓbe potulat ab eo cautum sibi cai¬
harum edium nomine quar
ipse cauere suꝑsedit Qsentẽ¬
tia uera ẽ. ¶ Siquis stipulatu¬
rus uirauĩt nec fuĩt stipulat̾
an ei p̾tea stipulare uolñti iu¬
randumsit: uideam. ⁊ putot̃n
uirandums quia p̾sit fieri ut
aut tẽ aut modo calupniet᷑¬
¶s ĩalieno noĩe cauerimͥ dap̃¬
ni infecti postularem iurare
debeo ñ calupne causa id eũ.
cuius noĩe cautum postulo. fu¬
isse pꝰtulaturum. S⁊si ei noẽ
postulem quisi ipse pꝰtulã ⁊
iurare ñ ꝯpelleretur ułuti

Expanded text:
us aedes fuerunt, cum praeterea alias aedes haberet, desideret ab eo, qui in possessionem missus est, ut sibi damni infecti harum aedium nomine, quarum in possessionem missus est, caueret, an sit audie scribit: is qui uitiosis aedibus cesserit, si integras retinuerit, numquid improbe ab eo, qui uitiosas aedes coepit possidere, cautionem exigit, cum ideo possessionem amiserit, quia ipse damni infecti satis non dederat? et sane parum probe postulat ab eo caueri sibi earum aedium nomine, quarum ipse cauere supersedit: quae sententia uera est. Si quis stipulaturus iurauerit nec fuerit stipulatus, an postea ei stipulari uolenti iurandum sit, uideamus. et puto iterum iurandum, quia possit fieri, ut aut tunc aut modo calumnietur. Si alieno nomine caueri mihi damni infecti postulem, iurare debeo non calumniae causa id eum, cuius nomine cautum postulo, fuisse postulaturum. Sed si eius nomine postulem, qui, si ipse postularet, iurare non compelleretur, ueluti
Abbreviated transcription (Latin):
melius dicetur in eãpartemdo¬
mus mittendũ que uitiose
parti unita ẽ et̃m simodi ca
particula ediumamplisimaꝵ
uitium faceret quale erat di¬
cere totas edes iubendũ po¬
sidere eũ. cuidapni t̃fectiñ
caueretur: cumsin̾t ãplisime
Item quiddicemꝰ si insula ad¬
iacens domui uitiũ faciat
utrum in insule p̾sesionẽ

Expanded text:
melius dicetur in eam partem domus mittendum, quae uitiosae parti unita est. ceterum si modica portiuncula aedium amplissimarum uitium faceret, quale erat dicere totas aedes iubendum possidere eum, cui damni infecti non caueretur, cum sint amplissimae? Item quid dicemus, si insula adiacens domui uitium faciat, utrum in insulae possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
lat prius decalunpnu.
deb. Quisquis igit᷑ uila
decalunpnia admittitur ad
stip̾tolationem ⁊ nõ inꝗretur
utrum int̾sit euus annõ. uici¬
ħ uirisdictio pretorie subiti¬
enclum cui cauẽdũ sit ⁊ cuinõ
Cte neq̃ ei qui ĩmeode ãbul
taberna diu̾tit: caueri deb
suicimis plane inꝗlinisꝙa
eoꝵ ⁊ imquilinorum uxõi¬
b cauedũ eẽ ait labeo. Item
his quicumis morant᷑. Nde il¬
lo q̃ritur an inquilinis ss
dñs edium cauere põsit ⁊
sabmus ait inquilinis nõ
ẽẽ cauendum aut eni abi¬
nitiouiriosas edes ꝯduxe¬
ficauerit ui. aut luxta edifi¬
tiũ suũ monumentum fieiꝰ
pasus sit. dedanpno infecto
rem illicitam admisit. ał aũt̃
simonum̃to edifinũ noceat ĩ
quonichilsit qd̾ imꝑutari p̾sit
utilr̃ stipulaĩ hodie ꝯstat.
S⁊ ei quibonafide añ dño e
merit danpni infecti stipuło¬
nem ñ ꝯ petere marcelł att

Expanded text:
lat, prius de calumnia iurare debet: quisquis igitur iurauerit de calumnia, admittitur ad stipulationem, et non inquiretur, utrum intersit eius an non, uiciriae subiciendum, cui cavendum sit, cui non. Ceterum neque ei qui in meo deambulet taberna devertat, caveri debet. Vicinis plane inquilinisque eorum et inquilinorum uxoribus cavendum esse ait Labeo, item his qui cum his morentur. De illo quaeritur, an inquilinis suis dominus aedium cavere possit. et Sabinus ait inquilinis non e cauendum: aut enim ab initio uitiosas aedes conduxeficauerit uel iuxta aedificium suum monumentum fieri passus sit, de damno infecto rem illicitam admisit: alias autem si monumento aedificium noceat, in quo nihil sit, quod imputari possit utiliter stipulari hodie constat. Sed ei, qui bona fide a non domino emit, damni infecti stipulationem non competere
Abbreviated transcription (Latin):
marcellũ est agitata: ancreditoĩ
pignoratitio danpni infectica¬
ueri debeat. Satt mircellũ inu¬
tiliter ei caueri. Idq etiam de
eo cauendũ quiꝰ nõ adnõ enit
Uamnec iinus ꝑsona ꝯmitti
stipulationem equisimũ tm̃ pu¬
to hiuic propitiendum id ẽ cre

Expanded text:
Marcellum agitata, an creditori pigneraticio damni infecti caueri debeat. et ait Marcellus inutiliter ei caueri: idemque etiam de eo cauendum qui non a domino emit: nam nec in huius persona committi stipulationem. aequissimum tamen puto huic prospiciend
Abbreviated transcription (Latin):
ce sisolũ sit al¬
teriu suꝑ fities alteriu̾ suꝑ¬
fitiarius utrum repmtiterẽ
dapni imfectiansatis dare de¬
beat uił scribit quotiens suꝑ¬
fitiaria insula uitiosa ẽ dñs
eĩdem soli ⁊ dẽedifitii utio
reꝓmirtere aut cum adqueo
suꝑfities ꝑtin de utroq sati¬
dare.¶ Qđ siut̃q ces⁊ incinũ
imp̾sesione mit̾tendũ eẽ.
c̃elsus recte scribit. siediũ tua¬
rum ususfructus titie ẽ. dap̃¬
ni infecti dnm repromittere
aut titiam satisdare debere
Qđ simp̾sesionem misũ fuit̃
is cui dap̃ni in fecti cauẽdum
fuit. titiam uti frui ꝓibebit
reficit ad nõ utrfriu ꝓiben¬
dum. Ergo  dedanpnomfecto
nõcaueat dñsq cõpulsũ ẽ rep¬
mittere ꝓbibere frui ob¬

Expanded text:
 si solum sit alterius, superficies alterius, superficiarius utrum repromittere damni infecti an satisdare debeat. et Iulianus scribit, quotiens superficiaria insula uitiosa est, dominum et de soli et de aedificii uitio repromittere aut eum, ad quem superficies pertinet, de utroque satisdarein possessionem mittendum. Celsus certe scribit, si aedium tuarum usus fructus Titiae est, damni infecti aut dominum repromittere aut Titiam satisdare debere. quod si in possessionem missus fuerit is, cui damni infecti cauendum fuit, Titiam uti frui prohibebreficit, a domino uti frui prohibendum: ergo et si de damno infecto non cauet dominusque compulsus est repromittere, prohiberi
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudo spectanda ẽ
statuta in ca̾utionẽ. ⁊terũ arbi¬
tratu p̾toris ex integio erit cauẽ¬
dũ Siuõ sine ꝯditione dieisti¬
pulatio fui̾t int̃poĩta siquid ẽ
exstipulatu agitur. Si uero p̾
serr̃orem. Magis ẽ illut dicẽdũ
finito die inquem aliqñ eauẽi
s̃ol. desiderandum eẽ apretoẽ
ut liberetur. Idemr̃ãit pretor

Expanded text:
magnitudo spectanda eststatuta in cautione, iterum arbitratu praetoris ex integro erit cauendum. Si uero sine adiectione diei stipulatio fuerit interposita, si quidem ex stipulatu agitur, si uero per errorem, magis est illud dicendum finito die, in quem alioquin caueri solet, desiderandum esse a praetore, ut liberetur. Deinde ait praetor
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ͣ. ł .iii.ad. Qui bona fide
anon dnõ erait uidendumẽ
numquit repromitat netiam
satisdz quod quibdam uidet᷑.
ht̃ aut̃ rationemut. magis rep¬
mittat quamsatisd ssuoenĩ
noiẽ idfacit .¶ Siue corporis
dns. suie is quiius ht̃ ut puta
seruitutem dedãp̃no ĩfecto e¬
uent puto eumrepiõmittere
debere non satisdare ꝗa suo.
noĩt id facit non alieno .¶Cũ
int̾ ede meas ⁊ tuas. sint alie edẽ
solus mͥ cauere debeas.ã uero⁊ is
cuius edes nonuitiose s ille

Expanded text:
io ad edictum. Qui bona fide a non domino emit, uidendum est, numquid repromittat, non etiam satisdet. quod quibusdam uidetur: habet autem rationem, ut magis repromittat quam satisdet: suo enim nomine id facit. Siue corporis dominus siue is qui ius habet ut puta seruitutem de damno infecto caueat, puto eum repromittere debere, non satisdare, quia suo nomin‹e› id facit, non alieno. Cum inter aedes meas et tuas sint aliae aedes solus mihi cauere debeas an uero et is, cuius aedes uitiosae
Abbreviated transcription (Latin):
ta pñsione etiam satis facere
paratus fuit alio ꝗn iusta
S⁊ si quasi pignora retinutt̃
⁊ ea interierint. ruina uitina¬
rum ediũ. põt dici pigneratitiã
accõne locatorẽ teneri. si pote
rat eare̾ in locum tuĩtiorem
idemollitione ea q̃ri oporty¬
esi satis aptus fuĩt̃. honerib fe¬
rendissaut ñ fuĩt̃ aptꝰ.

Expanded text:
ta pensione satisfacere paratus fuit: alioquin iusta r. sed et si quasi pignora retinuerit et ea interierint ruina uicinarum aedium, potest dici etiam pigneraticia actione locatorem trat eas res in locum tutiorem demolitione ea quaeri oportet, satis aptus fuerit oneribus ferendis an non fuerit aptus.
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝙ ꝓͥa ht̃. stipulari dap̃ni
infẽctisol. S tunc ea cautio
necesuãe. cum aut alt̃ solu̾¬
edificat ⁊ itium ex opere fu
alioquin siequale ꝑiculum ẽ¬
quantum quis uitino prat̃¬

Expanded text:
ia habet, stipulari damni infecti solent: sed tunc ea cautio necessaria est, cum aut alter soledificat et vitium ex opere futalioquin si aequale periculum tum quis vicino pra
Abbreviated transcription (Latin):
predii posit. Qđ s iñ caueat pͦ¬
sesionem adpetitorẽ ꝗcaut dã¬
pni infecti. sͥ siuelit trans fert.¬
Nan iniquum ẽ stipulatoreor
ꝯ pelli relicto pͣdio exquo dap¬
num uereatur dñm q̃ rere. ¶ dap̃¬
ni infecti stipulatio latius pat¬
⁊ iõ ⁊ ei qui suꝑfitiariam ĩ sulã¬
ht̃ utilis ẽ eastipulõ. Siquid
insuperfitie. danpnu datum
utilis ẽ. sisolo dapnum datum
fuerit ut tota sirꝑfities tolleret᷑¬
frau̾dabitur eñi dñs soli ĩpen¬
sione ꝑcipienda. I aliẽo noĩe sti¬
pulari italie ut quod dampnut

Expanded text:
praedii possit: quod si non caveat,sessionem ad petitorem, qmni infecti sibi velit, transfernam iniquum est stipulatorem compelli relicto praedio, ex quo danum uereatur, dominum quaerere. Dani infecti stipulatio latius pato et ei, qui superficiariam insulet, utilis est easuperficie damnum datum utilis est, si solo damnum datum fuerit, ut tota superficies tolleretfraudabitur enim dominus soli in pensione percipienda. Alieno nomine stipulari ita licet, ut quod damnum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ł. xl.ii.ad Namsinõfu
it utiq demollirieũ oportu¬
erit necͥ deb siquit dapni
infecti ex causa attingit is
qui demollitu ẽ tẽnẽi etiam᷑
sisuptuosu̾ aut pa honͦ nou̾
paries sit retitunis ꝙ si fuit
idoneus paries ꝗ demollit ẽ
in hacaccõe dapni infecti u̾e¬
nit id quanti inter futt᷑ actoĩs
eum parietem stare. ⁊ merito
nam sinondebuit demolliri

Expanded text:
 Nam si non it, utique demolire eum oportuit nec debet, si quid damni ex hac causa attigit, is qui demolitus est teneri, nisi sumptuose aut parum bonus novus paries sit restitutus. quod si fuidoneus paries, qui demolitus est, in actionem damni infecti uenit id, quanti interfuit actoris eum parietem stare: merito, nam si non debuit demoliri
Abbreviated transcription (Latin):
deb time ẽte utilit̃ stipłat᷑¬
ꝗa cũ om̃is culpr auenditoẽ
¶ Si agrinoĩe ñ caueat̃ ineao
partem agri mittendũ ẽ ex
qua piculũ timeatur. eiꝙ
rei ratio ẽ quod inedifitiis
partes quoq reliq uitiosam
partem traher̃. at inagris ñ
idem ẽ.S dicen dumest ut
duci extimatione oport.¬

Expanded text:
debet. tunc certe utiliter stipulatur, cum omnis culpa a venditore . Si agri nomine non caveatur, in eam partem agri mittendum est, ex qua periculum timeatur: eiusque rei ratio haec est, quod in aedificiis partes quoque reliquae a vitiosa parte traherentur, at in agris non idem est. sed dicendum est, utduci ex aestimatione oport
Abbreviated transcription (Latin):
siquia alt̾ eũpreserat uł hone¬
riuerat. idcirco dapnũi ꝯtigit.
debe. Qđ siequaltt̃ utiisq ho¬
nerib presusꝰ decidit᷑. rectissime
sabinus. seribit parem utrisq
uosiores samiserit. meliuẽ dice¬
re quia abo honera ĩpꝰsuer neu¬
triadũsus alterũ ꝯpetẽ ac̃cõnẽ¬
¶ Quotiens exdapm infecti
plure agunt quia meaðre dãp¬

Expanded text:
si, quia alter eum presserat vel oneraverat, idcirco damnum contigit, debere. quod si aequaliter utriusque oneribus pressus decidit, rectissime Sabinus scripsit, parem utriusque etiosiores res amiserit, melius est dicere, quia ambo onera imposuerunt, neutri adversus alterum competere actionem. Quotiens ex damni infecti plures agunt, quia in eadem re dam
Abbreviated transcription (Latin):
Uarcianꝰ. ł .i. depublicis iudiciis Siꝗs
adult̾iũ aseruo suo cõmissũ dicat eã. quã
uxorẽ habuit. dius pius resepsit. ac¬
cusare potuis mulierẽ eũ deb e quaip̃
ñ dimisit᷑s retinuit̃. forsitã filiũ innoũcã
ł etiã lib̃tũ. ł seruũ muxorẽ ex sent̃tialẽ¬
gis tenꝰet᷑. quãuis ũbis ñ c̃tinꝰet᷑. Que aut̃
retinetur: punit᷑. S si dimisã reduxĩt.
ũb nontenetur. sed tñ dicendũ ẽ: ut

Expanded text:
us libro primo de publicis iudiciis.Si quis adulterium a seruo suo commissum dicat in eam, quam uxorem habuit, diuus Pius rescripsit accusare potius mulierem eum debere, quam in non dimiserit, sed retinuerit, forsan filium in nouerca uel etiam libertum uel seruum in uxor‹e›, ex sententia legis tenetur, quamuis uerbis non continetur. quae autem retinetur, punitur. sed si dimissam reduxerit, uerbis non tenetur: sed tamen dicendum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
anñ ũtrtĩqi occidit. Nã sialtũ occidit.
lege cornelia reuseĩt. ꝙsiad ultõ occiso:
alt̾ uulnãtus fuit. nerb ꝗdem legis noͣn
lib̾at᷑. S diis marcus ⁊ cõmodris reseͥ¬
ꝑser. ĩ punitatẽ ei ꝯcedi. quia licet in¬
tẽpto adultõ mulier suꝑ uixĩt: posttã
grauia uulnã. que ei pat̃ infixat. magis
facto quã uolũtate eiꝰ seruata ẽ. Ꝙalex pa¬
rem in eos ꝗdep̃hensi st̃ ĩndignatioem e

Expanded text:
 utrumque occidat: nam si alterum occidit, lege Cornelia reus erit. quod si altero occiso alter uulneratus fuerit, uerbis quidem legis non liberatur: sed diuus Marcus et Commodus rescripserunt impunitatem ei concedi, quia, licet interempto adultero mulier superuixerit post tam grauia uulnera, quae ei pater infixerat, magis fato quam uoluntate eius seruata est: quia lex parem in eos, qui deprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
Pomponius. li uicesimo .iii. ad quintũ mu¬
tiũ. Cumlegati uł fidĩ cõnussi ẜuandi ca.¬
usa. ł ꝗa dãpni infecti. nob ñ caueat̃. bona pꝰ¬
side. p̃tor ꝑmittit. ł uentris nõe inpossessi¬
onẽ nosmittit. nõ possidemus. s magis cu¬
stodiã reꝵ ⁊oliẜuationẽ nob ꝯcedit.
Eiprianus. lib quarto decimo responsoꝵ dõ

Expanded text:
nius libro uicensimo tertio ad Quintum Mucium. Cum legatorum uel fideicommissi seruandi causa, uel quia damni infecti nobis non caueatur, bona possidere praetor permittit, uel uentris nomine in possessionem nos mittit, non possidemus, sed magis custodiam rerum et obseruationem nobis concedit. 13 Papinianus libro quarto decimo respo
Abbreviated transcription (Latin):
timur. ut ẜuitutes ꝑ se nusquã longo tp̃r
capi possint. cũ adificus possint.¬
Sc euola. sib.xi. questionũ. scribit marcel¬
lum existimasse. SIbos ap̃ furẽ c̃ceꝑit.
uł apud furis hẽdẽ. panatt ap̃furis here¬
dem. usu capi abħede cdistractũ uinentũ
non posse. quẽ ad modũ ancille partus.
Sceuola aũt scribit. seputari usucaꝑe poᷤ¬
se. ⁊ partu. nec ee partũ rei furtiue partẽ
caȩtũ. sic̃ẽt pars. nec si ap̃bonefidĩ ẽptorẽ
peperiss. usucapi po̾terat. lnitcidet¬
p̃tor uetuit alienareᷤ. idꝙ tuscias usuca¬
ceptã usu noncap̾imus. quia ꝓalięno pꝰ¬
sidemus.¶ Eũ quia furiose bona sido c¬

Expanded text:
timur, ut seruitutes per se nusquam longo tempore capi possint, cum aedificiis possint.Scaeuola libro undecimo quaestionum scribit Marcellum existimasse, si bos apud furem concepit uel apud furis heredem pariatque apud furis heredem, usucapi ab herede distractum iuuencum nquit, quemadmodum nec ancillae partus. Scaevola autem scribit se putare usucapere posse et partum: nec enim esse partum rei furtivae partem. ceterum si esset pars, nec si apud bonae fidei emptorem peperisset, usucapi poterat. Ppraetor uetuit alienare, idque tu scias, usucaceptam usu non capimus, quia pro alieno possidemus. Eum, qui a furioso bona fide
Abbreviated transcription (Latin):
secti dic kalendaꝵ ianuariaꝵ possidẽ¬
capitora .ui. balendaianuarian im¬
responder. ea que ẜui peculiarit̃ nanctis.
usũ capi posse. quia hac etiã ignorantesd¬
ni usucapiunt. Idẽ uilianus scribit. Sed
cũ qui suonõe nichil usucaꝑe potest. nec¬

Expanded text:
 Ianuariarum possidepridie kalendas Ianuarias imresponderunt ea, quae serui peculiariter nancti sunt, usucapi posse, quia haec etiam ignorantes domini usucapiunt: idem Iulianus scribit.Sed eum, qui suo nomine nihil usucapere potest, ne
Abbreviated transcription (Latin):
set. eundẽ locatorẽ possidere plac io
Paulus. libro quinto decimo ad sabinum.
Quã uis pupillus sinctutoris auctoritate
non obliget᷑. possessionẽ tam̃ ꝑcuretine a¬
mus. Si conductorrẽ uendidit. ⁊ cam
abẽptore conduxit. Iutriq mercedes. p̃¬
stitit. pͥor locator possessionẽ ꝑductorẽ
rectissime ret̾inet. Y Infans posside rec¬
te potest si turore auctore. cepit snams¬

Expanded text:
set, eundem locatorem possidere placet. 32 set, eundem locatorem possidere placet. 32 Paulus libro quinto decimo ad Sabinum. quamuis pupillus sine tutoris auctoritate non obligetur, possessionem tamen per eum retinemus.Si conductor rem uendidit et eam ab emptore conduxit et utrique mercedes praestitit, prior locator possessionem per conductorem rectissime retinet.Infans possidere recte potest, si tutore auctore coepit, nam
Abbreviated transcription (Latin):
cuto impossessionẽ ire uissit. quod dãp
ni infecti non ꝓmittebat̃. possessionem
inuitũ dñm amittere. labeo ait. Itẽ qđ
mari aut flumine occupatũ sit possiđe
nos desinimus aut sus quipossidet. in
altius potestatẽ ꝑuenit. Itẽ qđ mobile̾
est. multis modis desinimus:. siaut no
Itẽ qđ possidebã in aliã spẽm trans la¬
tũ sit. ueluti uestim̃tũ ex lana factum.¬
¶ Quod ꝑcolonũ pdssideo. hesms nipẽ nactꝰ su¬
sideo. ꝑͥcolonũ etiã usu capri etiã hẽs
m̃s.ẜ Si egotibi cõmodauero. tutitio quis
putet. tuũ cẽ. nichilominus. ego idpossi¬
debo ⁊idẽ erit sicolonusm̃s fundũ locas¬
uĩt:. aut his apud quẽ deposuerã. apud
aliũ rursum deposuerit ud quãlib ꝑ
pluriũ ꝑsonã factũ oliẜuandũ itaẽrit.
omponius. libro tricesimo scđo adsa¬
binum. Si colonus non deserende pos¬
sessionis causa exiss defundo. ⁊conliᷤ¬

Expanded text:
circo in possessionem reicirco in possessionem reini infecti non promittebatur, possessionem inuitum dominum amittere Labeo ait.Item quod mari aut flumine occupatum sit, possidere nos desinimus, aut si is qui possidet in alterius potestatem peruenit.Item quod mobile est, multis modis desinimus possidere: item si quod possidebam in aliam speciem translatum sit, ueluti uestimentum ex lana factum.Quod per colonusideo per colonum etiam, usucapiet etiam heres meus.Si ego tibi commodauero, tu Titio, qui putet tuum esse, nihilo minus ego id possidebo. et idem erit, si colonus meus fundum locauerit aut is, apud quem deposueram, apud alium rursuplurium personam factum obseruandum ita erit. 31 Pomponius libro trigensimo secundo ad Sabinum.Si colonus non deserendae possessionis causa exisset de fundo et eo redis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽptio ⁊ stipulatio. ⁊ sequit᷑ ut ⁊ p̃cariũ ⁊ con¬
ductio specialit̃ possessionis solius cond¬
ucende. uł p̃cario rogande. animus int¬
Ipianus. libro tricesimo ad sabinũ. Pos¬
sessionẽ pupillũ sine tutoris auctoritate
ammittere posse constat. non ut animo
Fiut corpore desinat possidere quod est
enĩ factipotest ãmittert: alia causa ẽ. si for¬
te animo possessionẽ uelit amittere
hoccnũ non potest.
aulus. libro quinto decimo ad sabiũ.
ii uͬniũ sas edes possedit singulas res
quae in adificio sunt non uidet̃. p̾ossȩdi.
idẽ dicideb ⁊ denaue. ⁊ de armario. P¬
¶poͣssessione aũt ãmittimus multis mo¬
dis. ueluti simortuũ incũ locũ intulimꝰ.
quẽ possidebamus. nãꝙ locũrcligiosums
aut sacrũ. non possumus possidẽ. ⁊ sicon¬
tẽpnamus religionẽ.⁊ ꝓpͥuato eũ tene¬
amus. sicut hoẽm libum.  Itẽ cũptor id¬

Expanded text:
emptio et stipulatio, et sequitur ut et precarium, et conemptio et stipulatio, et sequitur ut et precarium, et conductio, specialiter possessionis solius conducendae, vel precario rogandae animus intnus libro trigensimo ad Sabinum. Possessionem pupillum sine tutoris auctoritate amittere posse constat, non ut animo, sed ut corpore desinat possidere: quod est enim facti, potest amittere. alia causa est, si forte animo possessionem uelit amittere: hoc enim non potest. 30 Paulus libro quinto decimo ad Sabinum. Qui uniuersas aedes possedit, singulas res, quae in aedificio sunt, non uidetur possedisse. idem dici debet et de naue et de armario. Possessionem amittimus multis modis, ueluti si mortuum in eum locum intulimus, quem possidebamus: namque locum religiosum aut sacrum non possumus possidere, etsi contemnamus religionem et pro priuato eum teneamus, sicut hominem liberum. Item cum praetor id
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑlongã possessionẽ capi potẽ. ⁊ certa pars
ꝓindiuso quae introducit᷑ uł ẽptionẽ ułex s
donatione. uł qualib alia excausa. incerꝑ¬
ta aut̃ pars. nec̾tradi. necusu capi potest.us¬
eluti si ita tibitradã. quicquid meiiuris in
ço fundo ẽ. Nã qui ignorat nectradere. n¬
cepiss. non potest. dũ furer eius saltus pꝰ¬
sessionẽ amittere. quia furiosus non potẽ
desinere animo possidere.
ertullianus. libropͥmoq̃stionũ. Sĩali¬
quãrẽ possideã ⁊ eandẽ postea c̃ducã and
amittã possessionẽ. multũ refert in his ꝗ
agat᷑. pͥmũ cñĩ refert utrũ sciã me possid̾c᷑
anignorẽ. Qtrũ quasi no̾nmeãrẽ conducã
anquasimeã. ⁊ sisciens mcã cc̃. utrũ. quasi
ꝓpͥetaus respectu anpossessionis tantums
nã ⁊ sirt̃incã tupossideas. ⁊ ego emã ait pos¬
sessionẽ eius rei. uł stipulor. utilis erit. ⁊

Expanded text:
per longam possessionem capi potest et certa pars per longam possessionem capi potest et certa pars pro indiuiso, quae introducitur uel ex emptione uel ex donatione uel qualibet alia ex causa. incerta autem pars nec tradi nec capi potest, ueluti si ita tibi tradam: 'quidquid mei iuris in eo fundo est': nam qui ignorat, nec tradere noepisset, non potest, dum fureret, eius saltus possessionem amittere, quia furiosus non potest desinere animo possidere. 28 Tertullianus libro primo quaestionum.Si aliquam rem possideam, et eamdem postea conducam; an amittam possessionem? Multum refert in his quid agatur. Primum enim refert, utrum sciam me possidere, an ignorem, et utrum quasi non meam rem conducam, an quasi meam. Et sciens meam esse, utrum quasi proprietatis respectu, an possessionis tantum. Nam et si rem meam tu possideas, et ego emam a te possessionem ejus rei, vel stipuler, utilis erit et
Abbreviated transcription (Latin):
nonposs. sed nat̾alũ tenet dñs creditur
possidẽ :ꝙ uõ ex mileficiis app̃hendit᷑.
id ad dñi possessionẽ idõ ñ ꝑturi. quias¬
÷ nec peculii ca̾uisã app̃hendit.
om ponius. libro uicesimo .iii. ad quinꝰ¬
tum mutium. Siĩdꝙ possidemus.
ita ꝑdiłimus ut ignoremus ubi sit. de¬
ł sinimus poͥssidere .¶ Ex colonos ⁊ ingui¬
linos aut. ẜ uos nr̃os pͥoslidomus. aut
simoriantur. aut furere incipiant aut
alii locent intelligimur nos retinere
est. Quod aũt solo animo possidemus q̃¬
ntur utrũ ne usq eo possideamus doneca¬
lius corpore ingressus sit. an potior sit illmuꝰ
corporalis possossio. anũo ꝗ. quasi magis
ꝓbatur usq copossideamus. donec reuertẽ¬
tesnos aliquiĩ repellat. aut nosita aĩo de¬
sinamus possidere. quod suspicemur re¬
pellinos posse ab eo qui ingressus sit. inpos¬
sessionẽ. ⁊uidef᷑ utilius esse.
dcm. libro uicesimo sexto ad quintũ muti¬
um. Locus certus ex fundo ⁊ possideri.

Expanded text:
creditur possidere. quod vero ex maleficiis adprehenditur, id ad domini possessionem ideo non pertinet, quia nec peculii causam adprehendit. Pomponius libro vicensimo tertio ad Quintum Mucium Si id quod possidemus ita perdiderimus, ut ignoremus, ubi sit, desinimus possidere. Et per colonos et inquilinos aut servos nostros possidemus: et si moriantur aut furere incipiant aut alii locent, intellegimur nos retinere rest. Quod autaeritur, utrumne usque eo possideamus, doneclius corpore ingressus sit, ut potior sit illius corporalis possessio, an uero quod quasi magis probatur usque eo possideamus, donec reuertentes no‹s› aliquis repellat aut nos ita animo desinamus possidere, quod suspicemur repelli nos posse ab eo, qui ingressus sit in possessionem: et uidetur utilius esse. 26 Idem libro uicensimo sexto ad Quintum Mucium.Locus certus ex fundo et possideri et
Abbreviated transcription (Latin):
neceo casu quicquã int̃ ẽ. his ꝗ u surꝑaut̃t
dñs sir neene acne illud quidẽ int̃ẽ. ꝓ
suo quisꝙ possideat. anex lũcratiua cau¬
sa.
Ulpianus. libro underimo ad ed. I nu
q̃su capionib non amonũo ad mom̃tũ. s

Expanded text:
nec eo casu quicquam interest, is qui usurpaverit nec eo casu quicquam interest, is qui usurpaverit dominus sit nec ne: ac ne illud quidem interest, pro suo quisque possideat an ex lucrativa causa. Vlpianus libro undecimo ad edictum In usucapionibus non a momento ad momentum, s
Abbreviated transcription (Latin):
didñs fundi pꝰsessõe uidiccĩt cassiuꝰ ait non uiderm
spotestate eius redis se quod interdicto unde uire¬
stituturus sit possessionem. Sunam habeã
ꝑtuum fundum et tume ab ea ui expuleris ꝑ
longũtp̃s non u̾tendo: amittauiã. quias
nec possidi intellegit᷑. uisincorporale nec
dciua quis idẽ mero uire detrudit᷑ item ͤ¬
sioccupauis uacuã possessionẽ. dem̃ ueni¬
entẽ dñm ꝓhibuens. nonuidebĩs ui pos¬
sedisse. łlib̾t᷑atẽ ẜuitutũ usucapipos¬
se. uerus ẽ quia cã usu capionẽ sustulit.
lex scribonia. que ẜuitutẽ constituebat.
non etiã eã que lib̾tatẽ p̃stat sublata ẜui¬
tute. Itaq sicũtibi ẜuitutẽ deberẽ. nemͥ
puta liceret. altius adificare. ⁊ ꝑstatutum
tp̃s altius adificatũ habuero. sublata erit
seruitus.
le. Nat̾uralit̾ intrũpit̃ possessio. cũquis
depossessione uideicit᷑. uł alicui reseri¬
pit᷑ quocasu non adũsus eũ tantũ quien¬
pit int̾rũpit᷑ possessio. sed adũsus om̃s.¬

Expanded text:
inus fundi possessorem ui deiecerit, Cassius ait non uideri in potestatem eius redisse, quando interdicto unde ui restitu‹tu›rus sit possessionem.Si uiam habeam per tuum fundum et tu me ab ea ui expuleris, per longum tempus non utendo amittam uiam, quia nec possideri intellegitur ius incorporale nec de uia quis id est mero iure detruditur.Item si occupaueris uacuum possessionem, deinde uenientem dominum prohibueris, non uideberis ui possedisse.Libertatem seruitutium usucapi posse uerius est, quia eam usu capionem sustulit lex Scribonia, quae seruitutem constituebat, non etiam eam, quae libertatem praestat sublata seruitute. itaque si, cum tibi seruitutem debere‹m›, ne puta liceret altius aedificare, et per statutum tempus altius aedificatum habuero, sublata erit servitus. le Naturaliter interrumpitur possessio, cum quis de possessione vi deicitur vel alicui res eripitur. quo casu non adversus eum tantum, qui eripit, interrumpitur possessio, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
lianus ait. Nã sidñs reuersus fũit. intelle¬
giusu captu. Si ibi decessent. dubitari.
anꝑ legẽ corneliã ad successores e̾ius ꝑti¬
neat. Marcellus posse plemius finctionẽ
legis accipi. quẽ ad modũ enĩpost liminio
reuersus plus uitis hab̾e potest. in hisqua

Expanded text:
lianus ait: nam si dominus reuersus fuerit, intellegi usucaptum: si ibi decesserit, dubitari, an per legem Corneliam ad successores eius pertineat.Marcellus posse plenius fictionem legis accipi. quemadmodum enim postliminio reuersus plus iuris habere potest in
Abbreviated transcription (Latin):
Idõꝙ insuccessorib locũ non habere  n sifi¬
cãpionẽ. ¶ Siseruus quẽ possidebã fugerit.
nisi ꝓlibero segerat. uidebit ad nopossi¬
dĩ. S⁊ hoctunc intellegendũe. cũsi appre ÷s¬
hensus fuĩt. ñ sit paratus ꝓsua lib̾tate li:¬
tigare. Nã si paratus sit litigare. nonuid¬
uit.Y Siquis bona fide possidens. ante
usu capionẽ. amissa possessione cogno:¬
uĩt ẽẽ rẽ alienã. ⁊ iteꝵ nãciscat᷑ possessio¬
nẽ non capi⁊ usu. Qui ainitiũ scđe pos¬
sessionis uitiosũ ẽ. Siextestam̃to uł ex
stipulatu res debita nobis tradat᷑. c̾ius

Expanded text:
 in successoribus locum non habere usucapionem.Si seruus, quem possidebam, fugerit, si pro libero se gerat, uidebitur a domino possideri: sed hoc tunc intellegendum est, cum, si adprehensus fuerit, non sit paratus pro sua libertate litigare: nam si paratus sit litigare, non uiduit.Si quis bona fide possidens ante usucapionem amissa possessione cognouerit esse rem alienam et iterum nanciscatur possessionem, non capiet usu, quia initium secundae possessionis uitiosum est.Si ex testamento uel ex stipulatu res debita nobis tradatur, eius
Abbreviated transcription (Latin):
testatc. Nec enĩ sufficit sicãrẽ quã ꝑdidi. ÷¬
gnorͥante me seruus app̃bendat. sim̾ non
inpeculio eã eẽ uoluis Nãsinolui. tunc exi¬
gendũ e. ut ego facultat ciuis nactus sim.i
candẽ locosuo reponat. potũ usucapi. q̃¬
si in potestitẽ incã redierit. utiq sinesciui
Nãscisiui. exigimus ut rediss iã in meã
potestate ¶Itt̃ sicãrẽ quã ẜuus sumpuent
peculiarinoĩe tencat. non uidĩ inp̃otestatẽ
mẽarcusã poponius ait. nisita habẽ capi¬
nius quẽ ad modũ habuimus. antequã fub¬
riperet᷑. aut cũrescisscemus: inpeculio eũ
hab̾e concessimus ¶ Iteͤ labeoait. sirẽ quã
apudte posuerã lucrifaciendi causa. uen¬
didis. deinde expenitentia redemeris. ⁊ eo¬
dẽ statu habeas. siue ignorante me. siue sci¬
ente. eagͦesta sint. ũdi in potestatẽ meã re¬
disse scđm ꝓculi sententiã. que uera ẽ Pdiͣ
pupillires subrepta sit. sufficẽ dicendũ est.
situtor eius sciat redissc cã indomũ pupil:¬

Expanded text:
testatem nec enim sufficit, si eam rem, quam perdidit ignorante me, seruus adprehendat: si modo in peculio eam esse uolui: nam si nolui, tunc exigendum est, ut ego facultatem eius nactus sim. eandem loco suo reponat, poterit usucapi, quasi in potestatem meam redierit, utique si nescii: nam si sciui, exigimus, ut redisse sciam in meam potestatem. Item si eam rem, quam seruus subripuerit, peculiari nomine teneat, non uideri in potemeam reuersam Pomponius ait, nisi ita habere coeperimus, quemadmodum habuimus, antequam subriperetur, aut, cum rescissemus, in peculio eum habere concessimus: item Labeo.Si rem, quam apud te deposueram, lucri faciendi causa uendideris, de‹in›de ex paenitentia redemeris et eodem statu habeas: siue ignorante me siue sciente ea gesta sint, uideri in potestatem meam redisse secundum Proculi sententiam, quae et uera est.Si pupilli res subrepta sit, sufficere dicendum est, si tutor eius sciat redisse eam in domum pupil
Abbreviated transcription (Latin):
ancillã quã subripuit. ꝓlibtate suamͥ de¬
dit: an partũ apud me conceptũ. usucaꝑe
possim. sabͥmus ⁊ cassius nonputant. quia
possessio quã ẜuus uitiose nactus sit. dño
nocer. ⁊ hocuen ẽ sed ut si seruum cũ ma¬
rũ ĩdẽtpꝰ fore etiã siquis eã ancillã mecũ
ꝑmutas s aut insolutũ dediss tẽ sidonã
s ¶siantẽ quã pariat aliena ẽẽ scient ẽp¬
tor. diximus ñ posse cũ usucaꝑe . ꝙ̃ sineficũ¬

Expanded text:
lam, quam subripuit, pro libertate sua mihi dederit, an partum apud me conceptum usucapere possim.Sabinus et Cassius non putant, quia possessio, quam seruus uitiose nanctus sit, domino noceret, et hoc uerum est.Sed et si, ut seruum meum marum. idemque fore etiam, si quis eam ancillam mecum permutasset aut in solutum dedisset, item  antequam pariat, alienam esse rescierit emptor, diximus non posse eum usucapere: quod si nesc