comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
li denturait em̃ is dies ẜu̾abr¬
quo primo adeũdi facultas e
est nicħ noce appellatori /¶nã
uͥ primũ copiam eius hũit pote¬
Nt ꝓnocait ergo si statim se sõ¬
duxit siłiter sõnemend̃ est ¶d¬
ergo si ꝯdc̃o ore effecit. ut recip¬
et si forte dca sit sñia iã sipma
orautq nõ indebitur se sb̾trar¬
isse adeundi aut̃ facultatẽ sẽp
accepimus.si in publico copiq¬
sin fecit. cet̾m si nõ fecit. an im¬
pucctur alicuiꝙ ad domñ eiꝰ
no uen̾it. ꝙ q in ortos nõ ac¬
seurbana magisq est ut no

Expanded text:
li dentur: ait enim: "is dies servabquo primo adeundi facultas eest nihil nocere appellatori: nam ubi primum copiam eius habuerit, poterit provocare. ergo si statim se subduxit, similiter subveniendum estr, si condicio horae effecit, ut se reciperet? si forte dicta sit sententia iam suprema hora? utique non videbitur se subtraxisse. Adeundi autem facultatem semper accipimus, si in publico sui copiam fecit: ceterum si non fecit, an imputetur alicui, quod ad domum eius non venerit quodque in hortos non acsuburba
Abbreviated transcription (Latin):
ambigi pot̾. utrũ bidiũ. an tri¬
dim̃ obẜuetur. ⁊ magis est ut
Esuo nõĩe bidinalieno trioniũ
obfuctur. ¶Tutores. Itez defenso¬
Ies rex publicaꝵ. ⁊ curatores ad¬
olescẽtiũ uł furiosi. terciũ diem
hẽrc debent/ id cͥ̾co q alicno noĩs
appellant ser quo apparet tertio
dic ꝓuocandũ defensorisi modo
qͣsi defensor cãm egit. ñ suo no¬
mĩe /cum optentu alieni nõis
suam cãm agens.tertio die ap
fecto. qͣsi pupilli defensorẽ. ¶si
aduersus ab sentem funit ꝓnũci¬
scit ꝯputand̾ ẽ. nõ ex quo ꝓnũci¬
atũ est. sQ aut̃ diçitur absente
posse ꝓuocare ex qͦstit sicaccipimꝰ.
si nõ in cãm ꝑ ꝓcuratorẽ defẽsiiꝰ
est ssiam si ille nõ. ꝓuocamt. dif¬
ficile est.ut ħͥ audiatur. Marc̃¬

Expanded text:
igi potest, utrum biduum an triduum observetur. et magis est, ut suo nomine biduum, alieno triduum observetur. Tutores, item defensores rerum publicarum et curatores adulescentium vel furiosi, tertium diem habere debent, idcirco quia alieno nomine appellant. ex hoc apparet tertio die provocandum defensori, si modo quasi defensor causam egit, non suo nomine, cum optentu alieni nominis suam causam agens tertio die appfecto quasi pupilli defensorem. Si adversus absentem fuerit pronuntiscit computandum est, non ex quo pronuntiatum est. quod autem dicitur absentem posse provocare ex quo scit, sic accipimus, si non in causa per procuratorem defensus est: nam si ille non provocavit, difficile est, ut hic audiatur. Mac
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatus fint ⁊ fiteuissoros
acccꝑit. peaqadita fi̾it hr̃di¬
tas /dubitabatum.utrũ exdie
intposite stipulationis tỹc ce¬
dat. an exadita hr̃ditate. Idẽ
sis uuscius qui apud hostos sit.
fiociissores accepit ⁊ cassins

Expanded text:
stipulatus fuerit et fideiussores acceperit posteaque adita fuerit hereditas, dubitatur, utrum ex die interpositae stipulationis tempus cedat an ex adita hereditate: item si seruus eius, qui apud hostes sit, fideiussores acceperit. et Cassius
Abbreviated transcription (Latin):
Uroitanis mutilit usumfru¬
xctum stipulatinlegan autẽ
ciposse usum fructũm dicit
Iquia dies euis noncedit p̾sc̃ti¬
⁊tatunstipulatio aut̃ pura¬
qure suspendi non pot.qd.
ergo si sub conditione stiplet᷑.
nec huius caũ ualcat stiyuło
quͥa cxpresenti tempore uir¬
es acceprstipulo sicccrta sus¬

Expanded text:
hereditarius inutiliter usum fructum stipulatur. legari autem ei posse usum fructum dicitur, quia dies eius non cedit statim: stipulatio autem pura suspendi non potest. quid ergo, si sub condicione stipuletur? nec hoc casu ualeat stipulatio, quia ex praesenti uires accipit stipulati
Abbreviated transcription (Latin):
cum quim̃s ẽ st̾ipulatur: sibi.¬
acquiret. ¶puo labconem
ita scͥptum ẽ. filium ⁊ filiam
insua potestate ꝑat̾ intestat
itliquid. filia coani mofu¬
it sempait cestimaret nichil
ut abeo cuiros ii h̾rditatis.
pille acquisitum sit peto rese¬

Expanded text:
um, qui meus est, stipulatur, sibiadquiret. Apud Labeonem ita scriptum est: filium et filiam in sua potestate pater intestatus rel‹i›quit: filia eo animo fuit semper, ut existimaret nihil aut ab eo, cui res aui hereditatis upillae adquisitum sit, peto res
Abbreviated transcription (Latin):
tñ iti acopiendum ẽsi nullas
retinendi causas iscui comod¬
ata res eãt huitinan siinpẽsas
nccias irẽ comodatam fcc̾at
inf̾fuit eius pocius ꝑ retẽtione
cas suare quam uitro como¬
dati ages deoq furri acconẽ

Expanded text:
n ita accipiendum est, si nullas retinendi causas is cui commodata res erat habuit: nam si impensas necessarias in rem commodatam fecerat, interfuit eius potius per retentionem eas seruare quam ultro commodati agere, ideoque furti actionem
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia non iud hac accõe
tencri. ¶Ait pretor sciẽtete .a.
co qui conucnictur actione.
quid ergo si forte tutor pupi¬
lli scit. ip̃e pupillus ignorauit
uidennus anactioni locussit.
ut scientia tutoris noccat d̃e
⁊mcuratore funosi.⁊ adolescẽ¬
tissipute actenꝰ hiis noce cõsci¬
Sentiam tutoꝵ sine curator. q̃te¬
nus quio adcos ꝑuenit. pre¬
dicitur. infraudm c̾clitoꝵ ali¬
cnatum reuoran posse. siidem
sint c̃ditores ⁊si uis c̃ditor
sit exillis qui fraudati sunt. sũ
solus tunc fuit siũ cum cct̾is sa¬
tisfactum c̃hic solus remansit.
ꝓbandum ẽẽ adhuc actioni

Expanded text:
conscientia, non uidetur hac actione teneri.Ait praetor 'sciente te', id est eo, qui conuenietur hac actione. quid ergo, si forte tutor pupilli scit, ipse pupillus ignorauit? uideamus, an actioni locus sit, ut scientia tutoris noceat: idem et in curatore furiosi et adulescentis. et putem hactenus istis nocere conscientiam tutorum sive curatorum, quatenus quid ad eos pervenit. Praedicitur in fraudem creditorum alienatum revocari posse, si idem sint creditores: et si unus creditor sit ex illis, qui fraudati sunt, sive solus tunc fuit sive, cum ceteris satisfactum est, hic solus remansit, probandum esse adhuc actioni
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum eoꝙ uut utimur.
¶Qut pretor.sciente.sic accipi¬
mus te conscio ⁊ fraudẽ parti¬
cipante non enim si simplicit̾
scio illum c̾clitores hoc hro su¬
ffic̃ adcontendum tenc eũ
ift̃m actionem. s ita si par¬
ticeps fraudis ẽ. Siquis pa¬
iticeps quid̾ fraudis no fuit.
uer tñuendẽte debitore testa¬
to conuentus ẽ acreditorib.
ne emerct an infcm̃ actione

Expanded text:
st eoque iure utimur. Quod ait praetor "sciente", sic accipimus "te conscio et fraudem participante": non enim si simpliciter scio illum creditores habere, hoc sufficit ad contendendum teneri eum in factum actione, sed si particeps fraudis est. Si quis particeps quidem fraudis non fuit, verumtamen vendente debitore testato conventus est a creditoribus, ne emeret, an in factum actione
Abbreviated transcription (Latin):
eãt declucta is qui cam pec̃pe
tebat. ꝑte exhacta pet̾e desie¬
rat deinde int̾posito tỹre in¬
t̃pellare instituerat consult
posse ampluis ⁊ siomnino¬
E interpellatus non ẽẽtinec alr
non comitti stipulatione.
qua si ꝑdebitorem nõ ste¬

Expanded text:
at deducta: is qui eam pecuniam petebat parte exacta petere desierat, deinde interposito tempore interpellare instituerat. consultposse: amplius etiamsi omnino interpellatus non esset: nec aliter non committi stipulationem, quam si per debitorem no
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e moram focent. an qũaui
peccuniam postea offerat. i¬
chominus pena comittatur
⁊ hoc ioctiu diciturz nam⁊ si
arbit. exconpromisso peccuiã
certodie dan uisserit. neꝙ
ꝑcum qui dare iussus sit. ste

Expanded text:
uis pecuniam postea offerat, nihilo minus poena committatur: et hoc rectius dicitur. nam et si arbiter ex compromisso pecuniam certo die dare iusserit neque per eum, qui dare iussus sit, ste
Abbreviated transcription (Latin):
missa. aut ꝓpria sunt ant c̾ ce¬
ant ꝓpria aut coĩs estippriũ mi¬
litare est delictũ. qd̾ quis uti
si quit̾ grans ille descrtor in
ca ꝓuncia in qua reptus est
admifit ibi tñĩ eum pleti
rena debers. uͥ facinus admis¬
scrũt. ¶ pena militũ huiꝰ cemo¬
disus. castigatõ pecciñaria
mulcta ounũ ĩtdicto miliae
murio. gragus. deiccto. ignõio¬
sa missio. Aã in metallũ aut
ĩopꝰ metalli nõ datutur. ncc
torquenturemansorẽ ꝗdiͥ naga¬
tus ad castra iegreditur. ¶Deser¬
uagatus. reducitur. ¶Is qui
cxploratoe manet hosabus in¬
sistentibus aut ꝗ afossato ie¬
cederit capite puiendus est.

Expanded text:
missa aut propria sunt aut cum ceaut propria aut communis est. proprium militare est delictum, quod quis uti si quid grauius ille desertor in ea prouincia, in qua repertus est, admiserit: ibi enim eum plecti poena debere, ubi facinus admis huiuscemodi sunt: castigatio, pecuniaria multa, munerum indictio, militiae mutatio, gradus deiectio, ignominiosa missio. nam in metallum aut in opus metalli non dabuntur nec torquentur. Emansor est, atus ad castra regreditur. Deseruagatus reducitur. Is, qui exploratione emanet hostibus insistentibus aut qui a fossato recedit, capite pu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte acceptilatio ficri et erit resi¬
duc ꝑtis fundiususfruetus si
tñ mã quis sripłatus. acccptur
iteruł actum fec̾it ista accepti¬
latio nulliꝰ erit inom̃tisb idem
tolatus ¶siaũt iter et actus ac¬
cepto fu̾it latus ꝯseq̃us erit¬
ẽ dic̾e libatum cum qui uiam

Expanded text:
rit residuae partis fundi usus fructus. si tamen uiam quis stipulatus accepto iter uel actum fecerit, acceptilatio nullius erit momenti: hoc idem t latus. si autem iter et actus accepto fuerit latus, consequens erit dicere liberatum eum, qui uiam
Abbreviated transcription (Latin):
malo clausulam acccpto ferre
ꝯstat Inõ ciũ in ptcm debiti io
ꝯstitut. et aluid ẽ ꝙ debetur:
aliud ꝙ accepto fritur. ¶Si sti¬
chum aut .x. sb̾ ꝯditione stipła¬
tus. stichum acceptũ fec̾it. et pon¬
dente ꝯditõne stichus decesẜitꝰ
x.in obligõne manebunt. per¬
inde ac si acceptilatio int̾posita
nõ fuiss et si fideuissori acocp¬
to fu̾it latum. cum roo renon
u̾bis suiss obligatus an ro
dato accepto latũ sit logatum
delebuntur postea ꝯditione oo¬
tum existente ¶Qui ita stipu¬
latus a sicciussore. ꝙ ticio cred¬
ldero. fide tua c̃ẽ iubes. Deinde¬

Expanded text:
acceptum ferre constat: non enim in partem debiti id constitit, et aliud est quod debetur, aliud quod accepto fertur. Si Stichum aut decem sub condicione stipulatus Stichum acceptum fecerit et pendente condicione Stichus decesserit, decem in obligation‹e› manebunt, perinde ac si acceptilatio interposita non fuisset. Si fideiussori accepto fuerit latum, cum reus re, non uerbis fuisset obligatus, an redato accepto latum sit, legata debebuntur postea condicione eorum existente. Qui ita stipulatur a fideiussore: 'quod Titio credidero, fide tua e
Abbreviated transcription (Latin):
pecios adquireudi est. lib̾are do¬
minũ ab obligatione ẽt idco
fructuanus quo ẜuus liba¬
re acceptum rogando fructu¬
bemus idem sict idemq dice¬
mus. et in co qui bona fidei
nob̾ suit. et in cet̾is qui ño
uiri sbiceti sunt s et si sut
siios ꝙ ip̃e michi ꝓmisit
acceptum fecero. In utulos
michi crũtadũsus dimi bo
norarie acuonos que de pou¬
liõ uił in rem u̾so dantur.
Si suus brditanus ante a di¬

Expanded text:
pecies adquirendi est liberare dominum obligatione: et ideo fructuarius quoque seruus liberare acceptum rogando fructubemus, idem fiet. idemque dicemus et in eo, qui bona fide nobis seruit, et in ceteris, qui nostro iuri subiecti sunt. Sed et si seruo quod ipse mihi promisit acceptum fecero, inutiles mihi erunt aduersus dominum honorariae actiones, quae de peculio uel in rem uerso dantur. Si seruus
Abbreviated transcription (Latin):
Iis qui stichum cxpinisit itas
Int̾roget. qd̾ stichum ꝓmisi sti¬
chum et panphilum hes ue
acceptum.puto reete accepto
latum et ꝓsuꝑuacuo ꝑamp¬
si is qui. xꝓmisit. ita int̾roget.

Expanded text:
is qui Stichum promisit ita interroget: 'quod Stichum promisi, Stichum et Pamphilum habesne acceptos?', puto recte accepto latum et pro superuacuo Pampsi is qui decem promisit ita interroget:
Abbreviated transcription (Latin):
Tiendum ẽ.
scꝑationem sole ĩꝑet᷑¬
n.decrcto pretoris. so¬
let autẽ soꝑitio ꝑmitti c̾ditoribꝰ
cchiycai ut puta debitore qui
seiũ habuit. hic decessit. ħrsci ex¬
ticit. ticius. hic nonẽ soluendo.
patitur bonoꝵ uenditionem¬
sei editores dicunt. bona cĩ su¬
fficcre sibiscditores ticu cõtẽp¬
tos ẽe debere bonisticu ⁊ sic q̃si

Expanded text:
iendum est separationem solere impetrari decreto praetoris.Solet autem separatio permitti creditoribus ex his causis: ut puta debitorem quis Seium habuit: hic decessit: heres ei extitit Titius: hic non est sol uendo: patitur bonorum uenditionem: creditores Seii dicunt bona Seii sufficere sibi, creditores Titii contentos esse debere bo
Abbreviated transcription (Latin):
an tñ legt acquilia agi cur
possit s et̃ nõ puto agendũ
⁊se cucri uoluit. cũ alñ
posset et ita celsꝰ nõ scribit
senato ꝯsultũs claudianis

Expanded text:
amen lege Aquilia agi cum hoc possit? et non puto agendum: se tueri uoluit, cum alias non posset. et ita Celsus scribit. Senatus consultum Claudianis
Abbreviated transcription (Latin):
ficatõ. cum salua dignitate m̃a
potõ. que in t̾pretatõ mag̾ acci¬
pienda est. Si ita ꝓmissũ ẽ cu
comodũ erit. ħ est cũ sine ĩcomo¬

Expanded text:
ificatio 'cum salua dignitate mea potero': quae interpretatio e‹o› magis accipienda est, si ita promissum est 'cum commodum erit', hoc est 'cum sine incommo
Abbreviated transcription (Latin):
doli mali me submoueri
libero homini uolumus. licet:
refcramus mr̃ones ñas debe
nos. tñ nulla donatio intellr
diligẽcia tua meliorem redli¬
to regulo ꝯtrousiã hitationi
piticbatur in costratus. ⁊ cũ

Expanded text:
doli mali me summoueri.libero homini uolumus licet referamus in rationes nostras debere nos, tamen nulla donatio intellegdiligentia tua meliorem reddito Regulo controuersiam habitationis patiebatur N
Abbreviated transcription (Latin):
nascunturneꝙ enim is q̾
gessit. cum absente cditur a¬
nte gcisse/ neꝙ ullum male¬
ficium ẽ. sinc mandato susci¬
pert neg̃dr. anministration¬
emlonge magis is ciius
negocii gesta sunt ignoras
Caut con traxisse. uit deliqͥsse
intelligi pot. s utilitatis c̾a
reccptum ẽ innicem ces ob¬
ligarideo aut̃ idita itccptũ
ẽ quia plerq: hominos es a¬
nimo ꝑegre proficiscuntur¬
⁊ quasi statimredutur. nccob
io uilcuiam neg̃or suorum
mandant. dcinde nouis caĩs

Expanded text:
nascuntur: neque enim is qui gessit cum absente creditur ante contraxisse, neque ullum maleficium est sine mandatu suscipere negotiorum administrationem: longe magis is, cuius negotia gesta sunt, ignorans aut contraxisse aut del‹i›quisse intellegi potest: sed utilitatis causa receptum est inuicem eos obligari. ideo autem id ita receptum est, quia plerumque homines eo animo peregre proficiscuntur quasi statim redituri nec ob id ulli curam negotiorum suorum mandant, deinde nouis caus
Abbreviated transcription (Latin):
opa ca rone sup̃tibus ciitatis
uł pͥuator incoatũ est. deseri q
instũ est. non õ. si quis opus
fortuito casu. aliquoo passus sit
piculii ad cũ qui fecit nõ ꝑtiñs.
imp̃r nost̾ rescripsit.

Expanded text:
opus ea ratione sumptibus ciuitatis uel priuatorum inchoatum est, deseri quod gestum est non oportet'. Si quis opus fortuito casu aliquid passu‹m› sit, periculum ad eum qui fecit non pertinere imperator noster rescripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
duciturus ep̃tione uł et dõatio¬
ne. ul qualib alia excausagncta¬
aut paismec titidi. nec usu capi
pot uel uti. suta tibitradam. qͥc¬
quid meiiuris in eo fimco est.
namquiignorat. nec trad̾e. nec
saltus ittin̾et. furere cepiss no¬
pot̾. dum fureret ciuis saltus po¬
ssessionẽ amitr̾e quia furiosir¬
nonpot.desiñe.inimo posside

Expanded text:
 donatione uel qualibet alia ex causa. iautem pars nec tradi nec capi potest, ueluti si ita tibi tradam: 'qquid mei iuris in eo fundo est': nam qui ignorat, nec tradere nec saltus retineret, furere coepisset, nost, dum fureret, eius saltus possessionem amittere, quia furiospotest desinere animo p
Abbreviated transcription (Latin):
mẽitint cum possideam anoĩa
que is possi debat. ego possioea
ubincum ate possideri ño puto
ꝙ cũ iti se hẽat. multo minus
ꝑ illum rescius. ate possioebunt᷑¬

Expanded text:
m ita, ut cum possideam, an omnia, quae is possidebat, ego possideam liberum, eum te possidere non puto: quod cum ita se habeat, multo minus per illum res eius a te possidebunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊od ẜuustunsagnorante te
upossicet. idtu non possides
qm is qui intua potestate est
n̾it. possioct. nam tunc ꝑ ruu
dominus quo posside dicitur

Expanded text:
od seruus tuus ignorante te ui possidet, id tu non possides, quoniam is, qui in tua potestate est, nerit, possidet. nam tum per seruum dominus quoque possidere dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tura cius inminet. una arbor ur̃
arbores sunt. quot sp̃es car sup
lia actum sitint̾dicto q ui ant
clamrectito. ab soluctur sisatis
prima concẽpnatione guauit
icum mañcte nichominus acti¬

Expanded text:
tura eius emineret, una arbor uidearbores sunt, quot species earum ilia actum sit, interdicto quod ui aut clam reddito absoluetur, si satis prima condemnatione grauauerit reum, manente nihilo minus acti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdicat. ¶Siduo rei stipulandi
hominem dan stipulati fiunt.
ipromissorutꝙ ꝑto diu̾sorũ
hominum dedent. dubium ñ
ẽ quĩ non libetin s siciusd hois¬
ct.ut ꝙ duob. solutum ẽ uni
cumduo fideussores homine:
dan spopondint. diusorum q

Expanded text:
condicat. Si duo rei stipulandi hominem dari stipulati fuerint et promissor utrique partes diuersorum hominum dederit, dubium non est, quin non liberetur. sed si eiusdem hociet, ut quod duobus solutum est, uni cum duo fideiussores hominem dari spoponderint, diversorum q
Abbreviated transcription (Latin):
mit.ꝙ aduocat. ꝙ dampnato
soluit ucut instipulatione da¬
pmi infecti accidẽ potest. ut is
qui scipulatus sit sb̃ inde agt
cauc̾enĩ siquid irruet scinde¬
tur fodictur edificabitur fin¬
ge enĩ co sb̃inde dampnũ da¬
ri.nõ erit dubiũ quin agi pos¬
sit. nam̃ si toto dampno con¬
putato tunc agcudum est. ꝓpe¬
modũ. nõ ante aget. qͣm dies
stipulationis p̃terierit intraque
Sidampnũ datum sit stipula¬
tiom
tum erit ꝙ et ucrũ ñ est. Daui¬
Nstipulatione qua procurator
cauet ratam itm di hĩturã
id continetur. qd̾ int̾sit stipul¬
ationis Idemq iuris est incla¬
usulis om̃ib de dolo malo.

Expanded text:
 advocat, quod damnatus solvit, sicut in stipulatione damni infecti accidere potest, ut is qui stipulatus sit subinde agat: cavet enim "si quid ibi ruet scindetur fodietur aedificabitur". finge ergo subinde damnum dari: non erit dubium, quin agere possit: nam si toto damno computato tunc agendum est, propemodum non ante aget, quam dies stipulationis praeterierit, intra quem si damnum datum sit, stipulatione tum erit: quod verum non est. Paustipulatione, qua procurator cauet ratam rem dominum habiturum, id continetur, quod intersit stipulatoris. idemque iuris est in clausulis omnibus de dolo malo.
Abbreviated transcription (Latin):
cpfunt. cum romulus de cuius sta
ad tẽp̃ pubtatis causa differen¬
da sit.ur̃e guitatiẽ ex fide ꝑsõaꝵ¬
que alicui causa status ꝯtronsi¬
am faciebatIncadẽ causa c̃ qui
de libtate sua litigat. qua fuit

Expanded text:
cripserunt: 'Cum Romulus, de cuius statad tempus pubertatis causa differenda sit, uestrae grauitatis est ex fide personaquae alicui status controversiam faciebat, in eadem causa est qui de libertate sua litigat, qua fuit
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ autem adrianus meta¬
lli penam idcm opi s uł ctiã
gladu p̾stit̾it at cñ qui hon¬
est̾iore  loco nati sunt non
debent ad hanc ꝑtin̾e. set
moucdi ordine sanc qui
cum gladio abigũt. nõ in
bat contronsiam abegit.
ut saturtimꝰ quidẽ scribit.
ad examĩationem cunlem
renuttendo est. s hec ita de¬
mũ ꝓband̾ est. Nñ color abi¬
geatus quesitus est. S ue
putauit sua iustis ratiom¬
bus ductus.dem.¬

Expanded text:
m autem Hadrianus metalli poenam, item operis uel etiam gladii praestituerit, attamen qui honestiore loco nati sunt, non debent ad hanc poenam pertimouendi ordine. sane qui cum gladio abigunt, non inibat controuersiam, abegit, ut Saturninus quidem scribit, ad examinationem ciuilem remittendus est. sed hoc ita demum probandum est, si non color abigeatus quaesitus est, sed uere putauit sua iustis rationibus ductus. 2 Ma
Abbreviated transcription (Latin):
nus adrianꝰ constitint. ne ue
frum̃tũ. inusũ militũ in an¬
none sb̃sidia ꝯtrahatur nẽ ue
scriptus p̾rs in possessione ĩdu¬
catur. Otẽ si erppetuo edicto
aliquid decernatur id quomiꝰ
fiat. no ꝑmititur appellare.
Ost. De libellis

Expanded text:
uus Hadrianus constituit, ne frumentum in usum militum, in annonae subsidia contrahatur, neue scriptus heres in possessionem inducatur. Item si ex perpetuo edicto aliquid decernatur, id quo minus fiat, non permittitur appellare. st. DE LIBELLIS
Abbreviated transcription (Latin):
q apparet soluit. deco ꝙ obscuniis ẽ
satisdare ꝑatus qͥneratius.⁊ ansto. roc¬
te putant. liberum foreine multi ad
lib̾titem pucut non possi nt. incer¬
ta causa rõne ⁊gñe negocu huus mn

Expanded text:
apparet solvit, de eo, quod obscurius est, satisdare paratus est. Neratius et Aristo recte putant liberum fore, ne multi ad libertatem pervenire non possint incerta causa rationis et genere negotii huiusm
Abbreviated transcription (Latin):
usam itlatum ẽ.si aqua flucs.
it suum st̃core obstruxit ⁊ ce
restignatione supiori agro n¬
ocert posse cum infcriori agiũ
sinat purgare hanc enim ac¬

Expanded text:
usam relatum est, si aqua fluens iter suum stercore obstruxerit et ex restagnatione superiori agro noceat, posse cum inferiore agi, ut sinat purgari: hanc enim ac
Abbreviated transcription (Latin):
tos solidos inferit fisco uissus
c omissa cñ ipỹins omse ĩ quisi¬
tione cuipe tc hinc pene sb̃didis¬
ti optinẽdum est cr̃ ut hii qui

Expanded text:
tos solidos inferre fisco iussus e‹s›: omissa enim ipsius causae inquisitione ipse te huic poenae subdidisti. optinendum est enim, ut hi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dato gladio enupit. pena capiti
pimitur cade pena tenctur. et a
cũ eo quẽ custodicbat defint. n
¶ilos quis manus intulit. n
moribꝰ.lnctus ne alicuns. uł a¬
na causa fecent capite pimienõ
c̃. ar cũ ignomĩa mit̾edus est.

Expanded text:
erupit, poena capitis punitur. Eadem poena tenetur et qui cum eo quem custodiebat deseruit. Miles, qui sibi manus intulit necmorbi luctusue alicuius uel alia causa fecerit, capite puniendus est: alias cum ignominia mittendus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ni medicanc̃tis ip̃a abegisset
Iti capitał ẽe dãpnatass: et si qͣ
iuscibus sins post diuoraũ . q.
pgnãs funss. iui intuliss. nc iam
munnco marto filiũ ꝓairaret. ut
temporali erilio coħ̾rceatur. ab
optimis imꝑatorib nostris res¬
criptũ est. P auius.

Expanded text:
i medicamentis ipsa abegisset, rei capitalis esse damnatam. sed et si qua uisceribus suis post diuortium, quod praegnas fuit, uim intulerit, ne iam inimico marito filium procrearet, ut temporali exilio coerceatur, ab optimis imperatoribus nostris rescriptum est. 40 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
citionem rei constat cum hec
acco adsilĩtudinem furti ꝯpe¬
tat. Item hroi cet̾isq successori¬
b conpet̾e istam acc̃. ⁊ dicend
acccptrunt.⁊ tolo malo quid
aomisint singuli. entur ĩsol¬
idum. hoc ẽ induplumicum
çe delicto conueniantur exẽ¬
plo furti. nullus coꝵ lib̾etur. ⁊¬

Expanded text:
cationem rei constat, cum haec actio ad similitudinem furti competat.Item heredi ceterisque successoribus competere istam actionem dicendcceperunt et dolo malo quid admiserint, singuli conuenientur in solidum, hoc est in duplum. et cum ex delicto conueniantur, exemplo furti nullus eorum liber
Abbreviated transcription (Latin):
i paulo ante quamstatuta lib¬
tas obtigent amouerit. iliꝙͥ
fuus aut corrupit ignorantia
domini non introducit hãc
accõc: Itcoꝙ licet macime ig¬
norauit hrs astatu lib̾o aut q̃¬
lib alius. dominus aut̃ ẜno
suo amotum aliquid corrũ¬
ptum uc ẽe nõ impetrat prli
btatẽ cius ullam acc̃one qm̃¬
uis inplurib aliis causis iust
ignorantia cecusationẽ mef.

Expanded text:
i paulo ante, quam statuta libertas optigerit, amouerit aliquid seruus aut corruperit, ignorantia domini non introducit hanc actionem: ideoque licet maxime ignorauerit heres a statulibero aut quilibet alius dominus a seruo suo amotum aliquid corruptumue esse, non impetrat post libertatem eius ullam actionem, quamuis in pluribus aliis causis iusta ignorantia excusationem me
Abbreviated transcription (Latin):
locis ercquo negocictur. nusqͣm
domiciliu hẽrt q̃uostã aut̃ dic̾c
itftit. pluribus locis cũ incola
no est. ucritate̾ natine nõ pcri¬
mit. Errore ei ueritas originis

Expanded text:
is ex aequo negotietur, nusquam domicilium habere: quosdam autem dicere refert pluribus locis eum incolam n est, ueritatem naturae non permit: errore enim ueritas originis
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ decimona tui filii uid. si pre¬
sens nommatõi filii nõ ꝯͣdixit
p̃id̾ ꝙͥquid in re publica. filius
gessit. pat̾ ut fidciussor p̾stabit¬
¶ Gestum aut̃ in republica sic¬
accipe debemus. pectuiam publi¬
gandam decoris. s et si curato

Expanded text:
pater decurionatui filii uidetur, si praesens nominationi non contradixit. proinde quidquid in re publica filius gessit, pater ut fideiussor praestabit.Gestum autem in re publica accipere debemus pecuniam publigandam
Abbreviated transcription (Latin):
saluam fore ꝓmittũt .it. publi¬
ꝓeccuniariã attin mterẽ pupilł
tutores dari. ¶Is qui ultͣ com¬
catũ abest. ul ultra formã come¬
atui data:ad mim̾a rtuocari p.¬

Expanded text:
saluam fore promittunt, rei publiecuniariam attinet, interest pupillis tutores dari.Is, qui ultra commeatum abest uel ultra formam commeatui datam, ad mu‹n›era uocari p
Abbreviated transcription (Latin):
et si acceplisu toge romant. ut ci¬
ues romam scmꝑ egerint. din
fic̃s ꝓcuratorib hr̾dita tũ res¬
cripsunt. sinc dubitatõe ins cor
ditatẽ primlegiis fisti cepisse:
tuqui defensoe omissa redim̾s
snĩam maliusti cũ tibi crimen
dbicetur: no in mento qngen

Expanded text:
cives Romani semper egerint, divi fratres procuratoribus hereditatium rescripserunt sine dubitatione ius eorum editatem, privilegiis fisci coepisse e"Tu, qui defensione omissa redimere sententiam maluisti, cum tibi crimen obiceretur, non immerito quingen
Abbreviated transcription (Latin):
peccua cius numcrata sit. maxĩc
si frulpr naturalis peccuniam de¬
dit in debitur enim similis cis qui

Expanded text:
pecunia eius numerata sit, maxime si frater uel pater naturalis pecuniam dedit: uidebitur enim similis ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
post mortem meam a debitori¬
bus pecũiam ẽxegit. an b̃rs m̃s
retin̾e de peculio eiꝰ ꝙ exegit po¬
ssit. q̃ritur. et si quidẽ post aditã
ħrditatem exeg̾it pocũam. dubi¬
tari nõ d. quĩ depeculio eo noĩe

Expanded text:
post mortem meam a debitoribus pecunias exegit: an heres meus retinere ex peculio eius quod exegit possit, quaeritur. et si quidem post aditam hereditatem exegerit pecuniam, dubitari non debet, quin de peculio eo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
Q ennius. antonius prouilio
pollione ⁊ iulio rupho peccũia
nutuam accipientib.taut
duo iei ciusdem debiti fierent.
apud aurelium palmam ma¬
ditor ertitent ⁊ ulii bona adfi¬
scumuenũt. similit ⁊ ẽditoi
fiscussuccesserat mandator al¬
legabat se lib̾ituꝵ iure confu¬
sionis. quia fiscus tam elitori
quam debitori successerat et
quid si unus debitor fuisset. ñ
dubitabam. sic̃ fideussore ita
⁊ mandatorem lib̾atũ eẽ ꝙͣui
euis uiuditio conuento prn¬
cipli debitore mandator no
libctur. tñ ubi successit cͥditor
debitori. ułuti soionis iure suu¬
lata obligone mn andator lihͥt
ꝓmittendi sunt ⁊ alti his exti¬
tit clitoriusta dubitatio est.
utrum alt quoq libatus est
acsisoluta fuisset peccumaan
ysona tm̃ exẽꝑt. est confusa
obligatione tiputo aditione
hrditatisconfuisione obligõi
eximm psonanis ⁊̃ accessores
Seodem a pud eundem obliga
alł non possunt. ita necrenan¬

Expanded text:
nius Antoninus pro Iulio Pollione et Iulio Rufo pecuniam mutuam accipientibus, ita ut duo rei eiusdem debiti fuerint, apud Aurelium Palmam mandator exstit‹it›: Iulii bona ad fiscum uen‹e›runt: similiter et creditori fiscus successerat. mandator allegabat se liberatum iure confusionis, quia fiscus tam creditori quam debitori successerat. et quidem si unus debitor fuisset, non dubitabam sicut fideiussorem, ita et mandatorem liberatum esse: quamuis enim iudicio conuento principali debitore mandator non liberetur, tamen ubi successit creditor debitori, ueluti solutionis iure sublata obligatione etiam mandator liberatur, mittendi sint et alteri heres extitit creditor, iusta dubitatio est, utrum alter quoque liberatus est, ac si soluta fuisset pecunia, an persona tantum exempta confusa obligatione. et puto aditione hereditatis confusione obligationis eximi personam: sed et accessiones eodem apud eundem obligati alias non possunt, ita nec reman
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾o aut̃ rco. uł insolidum si
non fu̾it societas.uł in parte si
sco  fu̾unt posse c̃ditorem a¬
gere ꝙsi c̾ditor fideiussori hi
fuit. aut frociussor ẽditoripu¬
to conuenrit. confusione ob¬
iscpetctur. deinde mandator¬
em soluisse. mandati uiditio
conucnire pot̾it a cum. cũ quo
actum ẽ non crm pactum
sereditoris tollit alienam acc̾o¬
uigato sinaius et isia ueneritq̃
sub hoc modo accipi. ut usꝙ tcẽ
pus uitesue dumtaxat obliga¬
ittur. ⁊ pendente conditione
acceptolatum fu̾it. is fiociu¬
ssor Adhuc penocte conditone
mortuus fuit confestim ardo

Expanded text:
utem reo uel in solidum, si non fuerit societas, uel in partem, si socii fuerunt, posse creditorem agere. quod si creditor fideiussori heres fuerit uel fideiussor creditori, puto conuenire confusione oba se peteretur, deinde mandatorem soluisse: mandati iudicio conuenire potuit etiam eum, cum quo pactum est: non enim pactum creditoris tollit alienam actioligato 'si nauis ex Asia uenerit', quem sub hoc modo accepi, ut usque ad tempus uitae suae dumtaxat obligaretur, pendente condicione acceptum latum fuerit et is fideiussor adhuc pendente condicione mortuus fuerit: confe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽgratio hn᷑ pstan posse qua lib̾tatẽ
ideoꝙ presidẽ debere sequi uolũta
concordiam ancillam suam doa¬
but. idem prea testõ. filie suc cum

Expanded text:
t gratum his praestari posse quam libertatem ideoque praesidem debere sequi uoluntatConcordiam ancillam suam donauit: idem postea testamento filiae suae cum
Abbreviated transcription (Latin):
aut euis qui in hostiu pote¬
state sit. sat̃ accepit continuo
dics satis dationis ced̾e inap¬
ietintueri enim debemus. an
expuundi potestas fuit adusꝰ
cum qui obligatus ẽ non is
dedux. alicquinent iniquiss¬
imum. exconoitione actor

Expanded text:
aut eius, qui in hostium potestate sit, satis acceperit, continuo dies satisdationis cedere incipiet: intueri enim debemus, an experiundi potestas fuerit aduersus eum, qui obligatus est, non an is deduxerit: alioquin erit iniquissimum ex condicione
Abbreviated transcription (Latin):
Un quis de rato sti¬
pulatur.qmuis ñ
idem s alius ꝓ dũo
ꝯueniretur qui cõ¬
uci̾ri nõ possit si rat̾
huisset. ꝯmitti stipulationemr
placurt ucduti.si cum fideius¬
sor.aut alter ex res ꝓmitten¬
di qui socius est ꝯueĩtur. d

Expanded text:
um quis de rato stipularetur: quamuis non idem, sed alius a domino conueniretur, qui conueniri non posset, si ratum habuisset, committi stipulationem placuit, ueluti si cum fideiussor aut alter ex reis promittendi, qui socius est, conuenitur. 2
Abbreviated transcription (Latin):
pecinam recupare uellet. int̾¬
positus ꝓcuritor debitori deri¬
tohndo cauit. restitutõne in
integrum data noq indebici
odicionẽ. n stipulationem
ret si falsi ꝓcuratoris accum

Expanded text:
pecuniam reciperare uellet, interpositus procurator debitori de rato habendo cauit: restitutione in integrum data neque indebiti condictionem neque stipulationem ret, si falsi procuratoris actum
Abbreviated transcription (Latin):
ribus ũb̾. ut de rato h̾ndo. lec qͣ
prucencius int̾ꝯtessientes as¬
tringetur alicqͥn si nõ ꝯucĩat.
nec creditor nñor ꝯsentiat. ac¬
tionem dan oꝑtebit.¶falsus
despcisse ꝯditionẽ apparint. al
Cad auxiliũ cõe suꝑ atus conf¬
Nligisset ꝙ si dñs qui ratum ñ

Expanded text:
ribus uerbis de rato habendo haec quoque prudentius inter consentientes adstruentur: alioquin si non conueniat nec creditor minus consentiat, actionem dari oportebit. Falsus defecisse condicionem apparuit, cum ad auxilium commune superatus confugisset. quod si dominus, qui rat
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus rendit. non tantum
ub̾atum ħri posse set ctiana
accu. ¶Demq sicam litẽ qͣm
ꝓcurator Inchoass domuny
omissam sripłationẽ. cr̃¬

Expanded text:
spondit non tantum uerbis ratum haberi posse, sed etiam actu: denique si eam litem, quam procurator inchoasset, dominus commissam stipulationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ratoris uł cuil successori uel¬
suo actori proficiet ei solutõ
us sine scipłone accepta sit so¬
lutionis quidẽ u̾bũ nõ ꝓfig¬
et. ser sacisdatõis sufficit᷑. bioꝯ¬

Expanded text:
ratori vel cuilibet successori velvo actori, proficiet ei solutio.vel sine stipulatione accepta sit, solutionis quidem verbum non proficiet, sed satisdationis sufficit.
Abbreviated transcription (French):
olutam pecũiam intlłigimꝰ
utiq naturalit̾. si mnimicrata
sit creditori. E et si uissu eius.
alii soluaturuł creditori eius
uł futuro debitorisul ci etiam
cui donaturo erat. absolun deb
ratam quo solutonẽ sicredi

Expanded text:
olutam pecuniam intellegimus utique naturaliter, si numerata sit creditori. sed et si iussu eius alii soluatur, uel creditori eius uel futuro debitori uel etiam ei cui donaturus erat, absolui debet. ratam quoque solutionem si credi
Abbreviated transcription (Latin):
pena. aut ĩ opꝰ metalli trãsmit¬
et ĩ mitio statĩ fugit. uidendũ ẽ
utrũ duplicar ci tẽpora debeant.
an u̾o. ꝓpetuari uł trãsfem ĩ opo
metalli. ⁊ mag̾ est ut trãsferat᷑.
aut ppetuetin gen̾alit̾ cnĩ dicit᷑.

Expanded text:
oena aut in opus metalli transmitet initio statim fugit, uidendum est, utrum duplicari ei tempora debeant, an uero perpetuari uel transferri in opus metalli: et magis est, ut transferatur aut perpetuetur. generaliter en
Abbreviated transcription (Latin):
dimi tñ fr̃es rescripsunt. ꝑmit¬
centes lib̾am mortis facultatẽ
Gostes aut̃. Item trasfuge. hac pe¬
na afficumtur:ut niui exuran¬
tinince ca quidẽ pena dampna¬
n qũe oportet. nt uerberibus ne¬
xctur. uł uirgis int̾imatur nec
lib̾tatem hinꝰ. ut puta siquis
in metallũ. uł in opꝰ metalli
dampneturaxtalla autẽ mul¬
ta numcro sunt. et quedã quid
s: quenõ h̾nt in cas ꝓuinci¬
as mittũt. que metalla hñt p¬
fecto plane urbis sp̃alit cõpete
ius in metallũ dampnandi.
cilonem erprimitur. ¶Inter coᷤ

Expanded text:
cripserunt permittentes liberam mortis facultatem. Hostes autem, item transfugae ea poena adficiuntur, ut uiui exurantur. Nec ea quidem poena damnari quem oportet, ut uerberibus necetur uel uirgis interematur, neclibertatem: huiusmodi ut puta, si quis in metallum uel in opus metalli damnetur. metalla autem multa numero sunt et quaedam quidem sed quae non habent, in eas prouincias mittunt, quae metalla habent. Praefecto plane urbi specialiter competere ius in metallum damnandi Cilonem exprimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃t dapnii cum ĩfamia. Up¬
aut dignitatis aliꝙ̃. xeposi tee
Ant alicinꝰ actus ꝓhibitoem.
¶Uita ad mutitur.ut puta si
aiaucrtaturs aiaduerti gla

Expanded text:
num cum infamia aut dignitatis aliquam depositionem aut alicuius actus prohibitionem. Vita adimitur, ut puta si animadvertatur. sed animadverti gla
Abbreviated transcription (Latin):
diec nelocanturut nͥ noui
fiat. iocum nõ bñt in eor pcnso¬
Mas quos dãpnatos statĩ pũi¬
In publice interẽ ut sũt insign¬
es latrones.uł seditõnum con¬
citattes uł duces factonũ.
fom muna cã separat̃ duplex
sin̾a diuisa datimulti una sor¬
ts. alia usuraꝵz. duplex appella¬
to necessana estine aiteram ag¬
nouisse. de altera ꝓuocasse intel¬
bgatur. ¶Ontor pupillo datꝰ
sipuocet᷑. int̾ii pupillo cuͥator
ꝑabitir S si tutoris anctoritas

Expanded text:
 loquuntur, ut nihil noui fiat, locum non habent in eorum persona, quos damnatos statim puniri publice interest: ut sunt insignes latrones uel seditionum concitatores uel duces factionum.Cum in una causa separatim duplex sententia diuisa datur, ueluti una sortis, alia usurarum, duplex appellatio necessaria est, ne alteram adgnouisse, de altera prouocasse intellegatur. Tutor pupillo datus si prouocet, interim pupillo curator dabitur. sed si tutoris auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
captims dequo. Pop̾¬
m pace cautũ fuat ut rediret.
sua uoluntatt apito hostes
ncc ant publican ant predelo¬
co cedert. publicatur c̃ĩ ille ag̾¬
T qui ex hostib captus sit redẽp¬
tio facultatẽ redcundi prebet
n̾o eĩ ius postliminii mutat.
⁊ postea ereanatu so̾ titulo
naturas filii cũ mane
manumisi .t. ignorancia¬

Expanded text:
captivus, de quo in pace cautum fuerat ut rediret, sua voluntate apud hostes nec aut publicari aut praedae loco cedere: publicatur enim ille ager qui ex hostibus captus sit. Redemptio facultatem redeundi praebet, non ius postliminii mutat. et postea ex se natum sub titulo naturalis filii cum matre manumiserit: ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
mariti ciustẽq patris neq sta¬
quoᷤ tu eoꝵ mamimisisse uissꝰ ẽ offi¬
cert debet ⁊ ex inde intelligio.¬
remissũ manis pignoris uin¬
ctulii ex quo de ca suscipe lbos¬

Expanded text:
mariti eiusdemque patris neque staeorum, quos manumisisse uisus est, officere debet, et exinde intellegi oremissum matri pignoris uinculum, ex quo de ea suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriam abextrantis den¬
nebatur. is ut infines suos re¬
duss pristimi us sĩ recipert.
¶Anditie sunt cũ mbrem ⁊ in
prcsenti tempore ꝯuenit ne in¬
ui tc̃ se lacesstient. quo tp̃re
no postlimimii. ¶apiratis
ur iatronib capti liben ꝑma¬
nent. ¶ post hmimo redusse

Expanded text:
iniuriam ab extraneis detinebatur, is, ubi in fines suos redisset, pristinum ius suum reciperet. Indutiae sunt, cum in breue et in praesens tempus conuenit, ne inuicem se lacess‹a›nt: quo tempore non est postliminium. A piratis aut latronibus capti liberi permanent. Pos
Abbreviated transcription (Latin):
uxta int̾prctatõnem recipiend
est. ut appelłone filii. sicuti filia
fanuł. contimi sepe respontebimꝰ.
ita ⁊ nepos uideatur ꝯp̾hendi. et
patris noĩc. ⁊ auus de monstrari
intelligatur. Aphenus

Expanded text:
usta interpretatione recipiendum est, ut appellatione 'filii', sicuti filiam familias contineri saepe respondebimus, ita et nepos uideatur comprehendi, et 'patris' nomine auus quoque demonstrari intellegatur. 202 Alfenus
Abbreviated transcription (Latin):
Stionẽ hẽat homines. qui cũ besti¬
is pugnẽt mimstros Id cas ha¬
uert conceditur. ¶Hac lege ttñ¬
tur ⁊ qui cõuocatis hominibu
iũ fecerit. quo quis uerbetir. et
pulsetur ⁊ sincq hõ occisus sit
dãpnato de in publica aqua et
igni inceroicitur. Paul̃.¬
N qui cas alnas aut millas er¬
pilau̾it. et firgerit ⁊ erpugna¬
uerit. si quidẽ in curba cũ telis fe¬
cerint. capite puniũcur. telorum
antẽ appellatone omnia crquo
singuli hoies nocere possũt ¶q¬

Expanded text:
tionem habeat homines, qui cum bestiis pugnent, ministrosque ad ea habere conceditur. Hac lege tenetur et qui convocatis hominibus vim fecerit, quo quis verberetur et pulsetur, neque homo occisus sit. Damnato de vi publica aqua et igni interdicitur. Paul qui aedes alienas aut uillas expilauerint effregerint expugnauerint, si quid in turba cum telis fecerint, capite puniuntur.Telorum autem appellatione omnia, ex quibus singuli homines nocere possunt
Abbreviated transcription (Latin):
iiolo malo fecerit. quomino
uidicia ture crccantu: aut
indices ut optet iudicent uel
¶Qui ludos. peccumãue ab ali¬
quo inuito pob liceri publice. pͥ¬
uatĩ uc ꝑ mmiuriã crogerit. Itẽ q
cum celo dolo malo ĩcontinẽti
fũit/ aut uͥbi iudiciũ publice cr̃¬
cebitu erceptus est qͥ ꝓpt̾ uena

Expanded text:
dolo malo fecerit, quo minus iudicia tuto exerceantur aut iudices ut oportet iudicent uel qui ludos pecuniamue ab aliquo inuito polliceri publice priuatimue per iniuriam exegerit: item qui cum telo dolo malo in contione fuerit aut ubi iudicium publice exercebitur. exceptus est, qui propter uena
Abbreviated transcription (Latin):
Tcum qui pucrũ ingenui
rescripsit ĩ hec uerba cremph
libelli dati m̾ adomiciano sil¬
uano. noĩc domicii. siluani ꝑ¬
atrin sb̃ici iussu. motus q̃rela
eius qua significauit filium
suũ ingenuũ iuuenem ad¬
modũ raptum.atq cõclusũ.
uerb̾ibus ac tormẽtis usq
ad sũmũ piculum afflictum.
germant carissime uelĩ audi¬
as eũ. et si cõpereris. hoc ita ad¬
missaat̾ scucre exeq̃ris.AD¬

Expanded text:
qui puerum ingenuum rescripsit in haec uerba: 'Exemplum libelli dati mihi a Domitio Siluano nomine Domitii Siluani patrui subici iussi, motus querella eius, qua significauit filium suum ingenuum, iuuenem admodum, raptum atque conclusum, mox uerberibus ac tormentis usque ad summum periculum adflictum, Gemine carissime: uelim audias eum et, si compereris haec ita admissa, rem seuere ex‹e›quaris
Abbreviated transcription (Latin):
cunlibus uł publicis itmo¬
te sunt. et iteo nec indices
esse possunt: ne magistracũ
getre. nec postulart nec ab
alio int̾uenpe. nec procurat¬
ores cristere ⁊tem impubes¬
ab om̃ibus officiis cilibꝰ¬

Expanded text:
libus vel publicis remote sunt et ideo nec iudices esse possunt nec magistratum gerere nec postulare nec pro alio intervenire nec procuratores existere. Item impubes omnibus officiis civi
Abbreviated transcription (Latin):
is tenctur. qui homi q uenefic¬
ne occiderit cuiꝰ ut dolo
malo incẽdiũ factum erit qͥ¬
ne hõis occidendi furti ue faci¬
endi cãcum telo abulauit. qͥ¬
ue cũ magr̾atus eẽt publico¬
ncidito pͥesset. opam dediss.¬
quo quis falsũ iidiciũ ꝓficetur
ut quis in nocẽs ꝯuenureturq
cõdepnaretint ꝓpͥterea tenctur
qui hõis neccandi ca uenenu
ꝯfecerit. dedent / qui ne falsũ tes¬
timoniũ dolo malo dirit. quo
quis publico indito rei capit¬
alis dapnarctur qui ne ma¬
gistratus uiderue qͥonis sub
capitalẽ ca̾usam pectiam a¬
cepent ut publica lege rꝰ fic̾it
a qui hoĩem occiterit. punitur
nohĩta differençia cuio condi¬
tonus hoĩem int̾cmit. ¶Dius
adrianus rescupsit. eũ qui hõi¬
nem occiderit. si no occidendi aĩo
ħ̾ admisit. absolui posse. et qr
hoiem nõ occidit. s numierau̾
nt occidatꝓ homicida damo¬
nãdum et crre costituedu. le¬
est nam si gladiũ stũxitam¬

Expanded text:
is tenetur, qui hominem occiderit: cuiusue dolo malo incendium factum erit: quiue hominis occidendi furtiue faciendi causa cum telo ambulauerit: quiue, cum magistratus esset publicoue iudicio praeesset, operam dedissquo quis falsum iudicium profiteretur, ut quis innocens conveniretur condemnaretur. Praeterea tenetur, qui hominis necandi causa venenum confecerit dederit: quive falsum testimonium dolo malo dixerit, quo quis publico iudicio rei capitalis damnaretur: quive magistratus iudexve quaestionis ob capitalem causam pecuniam acceperit ut publica lege reus fieret. Et qui hominem occiderit, punitur non habita differentia, cuius condicionis hominem interemit. DHadrianus rescripsit eum, qui hominem occidit, si non occidendi animo hoc admisit, absolui posse, et qui hominem non occidit, sed uulnerauit, ut occidat, pro homicida damnandum: et ex re constituendum hoc: nam si gladium stri
Abbreviated transcription (Latin):
Eut affimiationi cius credatin: Si
tmansor aut negligens suoꝵ.
aut segnnis. aut extra contuber¬
niũ agens. non credetur ei. si ps
młtũ tp̃ris redut. ¶ Q ab hos¬
cibus captus ẽ. ⁊ captũ eñ nõ
transfugisse constiteritnt ne¬
tanus erit restituendus a pre¬
mii m̾utũ capu¶ Qͥ trãsfugit.
⁊ pͦca multos latrones appre¬
bendit. ⁊ trasfugas demonstͣ
rescripsit. ei tñ pollicenti ea

Expanded text:
ut adfirmationi eius credatur: si remansor aut neglegens suorum aut segnis aut extra contubernium agens, non credetur ei. Si post multum temporis redit qui ab hostibus captus est et captum eum, non transfugisse constiterit: ut ueteranus erit restituendus et praemia et emeritum capit. Qui transfugit et postea multos latrones adprehendit et transfugas demonstradrianus rescripsit: ei tamen pollicenti ea
Abbreviated transcription (Latin):
Is qui in reitu docedit.inte¬
gri status decedit extingi¬
uitur ei crimen mortabt¬
tenis forte qiis. maiesta¬
plane no quisquis legis
Iulie maicitatis reo estꝰ in
edem conditione est
Is qui
ꝑduellionis reus est. ho¬
stili aio adũsꝰ rem publi¬
cam. uł principom aĩatus
cecerũ siquis ex alia cau¬
sa logis uilie maiestatis

Expanded text:
Is, qui in reatu decedit, integri status decedit: extinguitur enim crimen mortalitate. nisi forte quis maiestaplane non quisque legis Iuliae maiestatis reus est, in eadem condicione est, sed qui perduellionis reus est, hostili animo aduersus rem publicam uel principem animatus: ceterum si quis ex alia causa legis Iuliae maiestat
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis uenerationem
Hñdũ est. s inucritateina
et ꝑsona spectanda est. an
potuit face. ⁊ an arite quid
fec̾it. et an coͣgitau̾it. ⁊ an
sane meritis fu̾it noc lub¬
cum lingue ad penam sa¬
cile trahendũ est qͣmqͣm q̾
temerarii digmi pena sũt.
tam et insanis illis
pcendũ est. si nõ tale sit de¬
lictum. ꝙ uł ex scriptura le
bus marime ex acbatur
inmilitos. Da¬

Expanded text:
erationem habendum est, sed in ueritate: nam et personam spectandam esse, an potuerit facere, et an ante quid fecerit et an cog‹i›tauerit et an sanae mentis fuerit. nec lubricum linguae ad poenam facile trahendum est: quamquam enim temerarii digni poena sint, tamen ut insanis illis parcendum est, si non tale sit delictum, quod uel ex scriptura legbus maxime exacerbatur in milites.
Abbreviated transcription (Latin):
rit. tur est. ceterarum no
est ꝙ si totum uas tolle¬
re potuerit. dicnmis cu
tocns eẽ furem.licer solu¬
crit ut singulas. ł quas
tolleret et ita sab. ait

Expanded text:
rit, fur est, ceterarum non est. quod si totum uas tollere potuit, dicimus eum totius esse furem, licet soluerit, ut singulas uel quasdam tolleret: et ita et
Abbreviated transcription (Latin):
entiunamꝙ tunc⁊ dño rtiaci cui
cadem p̾start debet. ꝑsecutionem ẽs
Iutriusꝙ enim int̾ eẽ. ⁊ dm̃ ut preter
precium accipiat ꝙ pluris eam testa
suipr̃is manumitte dicendum ẽ p̾se¬

Expanded text:
ui eadem praestare deberet, persecutionem esse: utriusque enim interesse et domini, ut praeter pretium accipiat, quo pluris eam testatsui patris manumittere, dicendum est pos
Abbreviated transcription (Latin):
atta fuus abhis qui rogati sũt
atꝙ si obeam rem. cͦtiudicati causa
dumhisagi possit ¶n funosi ꝑsona.
Siuus pius Rꝑsit. fidc̾ comisfãm lib¬
titem non impedin subconditioe
scͥpti ħ̾rdis. qm̃ conpot̾ẽ m̾c̃tis non
cẽ afimnatꝰ igitur. si constiteritei
te datam ꝑ fidei comissum lib̾tatẽ.
decictum int̾ponctur. quo id ip̃m
conplectatur/ ad exẽplum infãtis
¶S isiquis sinc ħroc ul alio successo¬
re decesẜit. qui fidei comissam lib¬
tatem pr̃are debet: adito pretore lib¬
titem p̾standam c̃ẽ censuit sc̃atus.

Expanded text:
a seru‹u›s ab his qui rogati sunt atque si ob eam rem ex iudicati causa cum his agi possit. In furiosi persona diuus Pius rescripsit fideicommissam libertatem non impediri sub condicione scripti heredis, quem compotem mentis non esse adfirmatur. igitur si constiterit ei recte datam per fideicommissum libertatem, decretum interponetur, quo id ipsum complectatur, ad exemplum infantis. Sed et si quis sine herede uel alio successore decesserit qui fideicommissam libertatem praestare debebat, adito praetore libertatem praestandam esse c
Abbreviated transcription (Latin):
deb̾et alienatus sit isquidem cuuis
interim fuus enit. manimntte coge̾
ẜhic non distinguitur. iusta anno
fiuss int̾positum ex iustaciisa cum
abcẽ. is aut̃ mortuus iã cẽt imp̃r nr̃

Expanded text:
deberet, alienatus sit, is quidem, cuius interim seruus erit, manumittere cogetur: sed hic non distinguitur, iusta an non fuisset interpositum ex iusta causa eum abesse, is autem mortuus iam esset, imperator
Abbreviated transcription (Latin):
t̾u agente ⁊ postulãbus de suis
iti ut questio hx̾atur. si no ca p
orata testibus ꝓbatis absolutio
sccuta fuit. Mancipioꝵ q̃ mortu¬
a sũt. ertimatõ ħ̾etur. secuta uero
dãpnatone que supsuit. publicã¬
tur. ¶ Cũ de falso testõ quentur.¬

Expanded text:
et postulantibus de seruis rei ut quaestio habeatur, si uere causa perorata testibus prolatis absolutio secuta fuerit, mancipiorum, quae mortua sunt, aestimatio habetur: secuta uero damnatione quae supersunt publicantur.Cum de falso testament