comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sic erit adde fidẽ: iouis ẽ sic fixa uolui
Quicqͥd precinui nil habet ambigui:
Fata tͥ spondent: dii spondent. sidã spon
Res rata: ꝗͣ. spondent sidera. fata dii
Gaudeat his fatis. doleat ue. reu̾tit᷑ ancep
Femina. celestis conscia consilii
Roma tͥ regẽ. mort̾ẽ paritura marito.
Tristiciã gaudens. gaudia tͥstis habet
Sollicitã sensit uigili marcesce cura
Uir suus: s. causas hic rogat. illa docet.
Audit .s. attenta tristiq recolligit aure
Miles fata sue ꝓdigiosa necis
hoc ait in uoto superos piget esse sedõs.
I nde mͥ małꝰ ẽ iupiter. unde bonus
Quesiui sobolẽ datꝰ est mͥ filius hostis.
Damna fero uoti prosperitate mei.
Unde p̃cor meus uxor amor. mea sola uoluptas.
Altera pars animȩ dimidiũq meȩ :¬
Et tua maturum fuderit alius omis:
Affectus oblita pios oblitaq matrem.
Ne dubites puerũ mortificare tuum
Si patiaris eũ suꝑ esse mͥ morituro:

Expanded text:
Sic erit, adde fidem; Jovis est sic fixa voluntas. Sic erit, adde fidem; Jovis est sic fixa voluntas. Quidquid praecinui nil habet ambigui. Fata tibi spondent, di spondent, sidera spondent; Res rata quam spondent sidera, fata, dii. CANTUS II. Gaudeat his fatis, doleatve revertitur anceps Femina coelestis conscia consilii, Roma, tibi regem, mortem paritura marito, Tristitiam gaudens, gaudia tristis habet. Sollicitam sensit vigili marcescere cura Vir suus, et causas hic rogat, illa docet. Audit, et attenta tristique recolligit aure Miles fata suae prodigiosa necis. Hoc, ait, in voto superos piget esse secundos; Inde mihi malus est Jupiter, inde bonus: Quaesivi sobolem, datus est mihi filius hostis, Damna fero voti prosperitate mei. Unde precor, meus, uxor, amor, mea sola voluptas, Altera pars animae dimidiumque meae, CEt tua maturum fuderit alvus onus, Affectus oblita pios, oblitaque matrem, Ne dubites puerum mortificare tuum. Si patiaris eum superesse, mihi morituro
Abbreviated transcription (Latin):
Spemq suꝑ dubiã fati qͥd uolueret orde
Certior esse uolens consulit astrologu
Qui poterat stellis superũ dep̾ndere cui
Parcarũ ment̾ẽ. consiliũq iouis
Nature causas secretaq scire latentis.
Et que fata quib legib ire uelint
Ille mathematice studiis exercit̾ artis
Pretẽptat numeros: astͣ mouent nume
Exquiritq uagos numi rõe planetas
Quorũ sollicit᷑ puncta gradusq notat
Et qua consulit᷑ momentũ colligit hor
Et ꝑpendit in his esse modũq rei
E st ait ẽ uideo tͥ filius ecee maritus
Implebit steriles fertilitate sinus
S. paridẽ geret infacie geri. intꝰ achillem
Nec ꝓbitas fastũ nec sibi forma dabunt
Pauperior cresus. minꝰ illo doctꝰ ulixes
Frena dabit rõ rebs. ingenio
Inter felicis fatalia commoda uite:
Romuleȩ dñs .&. pat̾ urbis erit.
Datrẽ. s taceo. nͥ qͦd p̃mis. arguis instas
Occidet fato sic agitante. suum

Expanded text:
Spemque super dubiam fati quid volverat ordo, Spemque super dubiam fati quid volverat ordo, Certior esse volens consulit astrologum, Qui poterat stellis superum dependere curas, Parcarum mentem consiliumque Jovis, Naturae causas secretaque scire latentes. Et quae fata, quibus legibus ire velint. Ille mathematicae studiis exercitus artis Portentat numeros, astra movent numeri; Exquiritque vagos numeri ratione planetas, Quorum sollicite puncta gradusque notat. Et qua consultae momentum colligit horae, Et perpendit in his esse, modumque rei. Est, ait, en video, tibi filius; ecce maritus Implebit steriles fertilitate sinus. Et Paridem geret in facie, geret intus Achillem, Nec probitas fastum, nec sibi forma dabunt. Pauperior Craesus, minus illo doctus Ulysses. Frena dabit ratio rebus et ingenio. Inter felicis fatalia commoda vitae Romuleae dominus et pater urbis erit. Patrem, sed taceo, nisi quod premis, arguis, instas, Occidet, fato sic agitante, suum.
Abbreviated transcription (Latin):
N on fecit mores degenerare bonos.
Cũ soleat leuitas uiuemilibꝰ ẽẽ su̾b annis:
N on leue gessit opꝰ femina pulera. potens
Casta. decora fuit: que uirtꝰ rara uenustis:
Infragili sexu rarior esse solet
Feminee uiciũ nature mobilitatem
Cauit .&. ingenite crimina nequiciȩ:
a ffectꝰq leues quadã sub mole refixit.
Et potuit sexus immemor esse sui.
Sic igit᷑ ꝓba iuncta uiro. formosa decoro:
Callida sensato. religiosa pio
Sors arrisit eis: fauit natura: beati
O mĩb excepto munere plis erant.
ꝑfecti minꝰ hoc uno: si ꝑle carere
Est a ꝑfecta prosperitate minus:
Spes igit᷑ sobolis multos dãnata ꝑ annos:
Cetera nature dona placere uetat
Successus alios. alios obscurat honores.
Fortunãq facit om̃ib esse ream
Flentq dolentq magis nec enĩ natura repug
N ec gͣuitas eui languidioris obest: nat.
Ille nec uxoris frigida menbra potest
Etati q̃fisa sue superũq fauori:
Spem gerit in uoto femina sola suo.

Expanded text:
Non fecit mores degenerare bonos. Non fecit mores degenerare bonos. Cum soleat levitas juvenilibus esse sub annis, Non leve gessit opus femina pulchra, potens. Casta, decora fuit, quae virtus rara venustis In fragili sexu rarior esse solet. Femineae vitium naturae, mobilitatem Cavit, et ingenitae crimina nequitiae. Affectusque leves quadam sub mole refixit, Et potuit sexus immemor esse sui. Sic igitur proba, juncta viro formosa decoro, Callida sensato, religiosa pio. Sors arrisit eis, favit natura; beati Omnibus, excepto munere prolis, erant. Perfecti minus hoc uno, si prole carere Est a perfecta prosperitate minus. Spes igitur sobolis multos damnata per annos Caetera naturae dona placere vetat Successus alios, alios obscurat honores, Fortunamque facit omnibus esse ream. Flentque dolentque magis, nec enim natura repugnat, Nec gravitas cui languidioris  f. languidIlle nec uxoris frigida membra potest. Aetati confisa suae superumque favori, Spem gerit in voto femina sola suo.
Abbreviated transcription (Latin):
In qua rex iacuit tumba leuata fuit:
E t sic pendebat: qͦd uis lapidũ faciebat:
Ergo rudes popłi ꝓdigiũ tumuli
P ostꝗͣ uidert : rem ꝓsigno tenuerunt.
Credentes miseri ꝑ mahum& fieri:
Nondere res plena qͦd pendeat absq catena
Nec sit pendiculũ qͦd teneat tumulum
Hȩc ubi uider̃t stulti: mahumet coluert̃.
G ente quod in libica fecerat ars magica:
Hactenus errorũ quia causas diximꝰ hoꝵ:
Musa manum teneat.⁊ mahumet pereat.
emper ut ex aliqua felices parte querantur:
Leges humane conditionis habent
Miles erat romȩ. ꝓb armis: reb habundanꝰ.
Urbe potens: felix ꝯiuge: clariis auis:
Uoce. manu. facie. facundus. largꝰ. honestos.
Uir. sapiens. stabilis. tẽpore. mente. fide
s ponsa uiro:. ñ stirpe minor ñ morib impar:
Non euo senior. dissimilis ue fide
ꝓmpta. modesta timens. ñ ut sol&. ẽẽ freqͣnt̾
Imꝑiosa suo femina pulera uiro
Luxus opũ nocuos quauis dechus ad actus:

Expanded text:
In qua rex jacuit tumba levata fuit. In qua rex jacuit tumba levata fuit. Et sic pendebat, quod vis lapidum faciebat. Ergo rudes populi prodigium tumuli Postquam viderunt, rem pro signo tenuerunt Credentes miseri per Mahumet fieri. Pendere res plena quod pendeat absque catena, Nec sic pendiculum quod teneat tumulum. Haec ubi viderunt stulti, Mahumet coluerunt, Gente quod in Lybica fecerat ars magica. Hactenus errorum quia causas diximus horum, Musa manum teneat, et Mahumet pereat.emper ut ex aliqua felices parte querantur Leges humanae conditionis habent. Miles erat Romae probus armis, rebus abundans, Urbe potens, felix conjuge, clarus avis. Voce, manu, facie, facundus, largus, honestus, Vir sapiens, stabilis tempore, mente, fide. Sponsa viro, non stirpe minor, non moribus impar, Non aevo senior, dissimilisve fide. Prompta, modesta, timens, non ut solet esse frequenter Imperiosa suo femina pulchra viro. Luxus opum nocuos quamvis declivis ad actus,
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius ꝓforib sculptile marmorib
Carmen habebat᷑ qͦd tale fuisse putat᷑:
Hicbene quod petit᷑ ꝑ mahumet dabit᷑: N ota¬
hac instructura nichil extabat sine cura:
Tota domꝰ precio fulsit ⁊ ingenio:
Marmore candebat paries quic̃q patebat:
S marmor parium uicit opꝰ uarium:
N am si uixisset opꝰ. atq loqui potuisset.
Materiam uici. diceret artifici
Taliter ornatũ fanum fuit atq paratũ:
S siquis querit quanta domus fuerit:
Cum ꝓcul hinc stat᷑ mons aureus ẽẽ putat᷑
In tantũ spacii continet ⁊ precii
Plus mirareris si forsitã egrederedis.
f ulgor enĩ lapidũ te faciet stupidũ:
S ic sic ornatum geminis auro uariatum.
S icut nocturnũ lucida stella polum
Sic opus elatũ solo magnete paratũ
In medio steterat. qͦd uelut arcus erat:
S ub qͦ portat᷑ mahumet tumuloq locat᷑:
Qui si quis querat: ȩre paratus erao
Et quia reuera tam grandia contrahat era:

Expanded text:
Cujus pro foribus sculptile marmoribus Cujus pro foribus sculptile marmoribus Carmen habebatur, quod tale fuisse putatur: Hic bene quod petitur per Mahumet dabitur. Hac in structura nihil exstabat sine cura; Tota domus pretio fulsit et ingenio. Marmore candebat paries quicunque patebat; 1295 Sed marmor parium vicit opus varium, Nam si vixisset opus atque loqui potuisset Materiam vici, diceret artifici. Taliter ornatum fanum fuit atque paratum. Sed si quis quaerit quanta domus fuerit; Cum procul hinc statur, mons aureus esse putatur, In tantum spatii continet et pretii. Plus mirareris si forsan egredereris, Fulgor enim lapidum te faciet stupidum. Sic sic ornatum gemmis, auro variatum Sicut nocturnum lucida stella polum. Sic opus elatum solo magnete paratum In medio steterat quod velut arcus erat, Sub quo portatur Mahumet, tumuloque locatur, 1296 Qui si quis quaerat aere paratus erat. Et quia revera tam grandia contrahat aera,
Abbreviated transcription (Latin):
t causam querit. cur pater hic dederit
orcis rodenda sua m̃bra nimis ueneranda.
uã caro sit uilis mors docet hoc humilis:
ec ut monstraret.: aꝑte significaret:
psa pati uoluit. nosq ꝑhȩc monuit
uã fragiles simus s quãuis carne perimꝰ:
ost mort̾e reliqua spes tñ est aliqua:
it quia nr̃arũ mors ipsa salus animarũ.
t qñ morim᷑ tunc mahumet sequimur:
ui sublimabit cunctosq sͥ sociabit.
ui sua complere iussa uolunt opere:
suius mandatis hec addimus. ut caueatis
nciia temere uos lue polluere:
ec puto dicendũ cur istud sit faciendum.
sum ꝑse doce pateat quid satis hȩc doceat:
Ex hoc gens illa contẽpta carne suilla:
ollutũ credit de sue quisqͥs edit
E t quia porcoꝵ grex regẽ rosit eorum:
icta suꝑsticio uenit ab hoc odio
c̃sua precepta gaudens mag̾ ẽẽ recepta:
Rerũ gestarũ credidit esse parum.
Ni consũmaret scelꝰ .s. quasi sanctificaret:
Quod plenus scelere sic parat efficere:

Expanded text:
Et causam quaerit cur pater hic dederit Et causam quaerit cur pater hic dederit Porcis rodenda sua membra nimis veneranda, Quam caro sit vilis, mors docet haec humilis. Haec ut monstraret et aperte significaret, Ipsa pati voluit, nosque per haec monuit Quam fragiles simus; sed quamvis carne perimus, Post mortem reliqua spes tamen est aliqua. Fit quia nostrarum mors ipsa salus animarum, Et quando morimur, tunc Mahumet sequimur. Qui sublimabit, cunctosque sibi sociabit, Qui sua complere jussa volunt opere. Cujus mandatis haec addimus, ut caveatis Porcina temere vos lue polluere. Nec puto dicendum cur istud sit faciendum, Cum per se pateat quid satis hoc doceat. Ex hoc gens illa, contempta carne suilla, Pollutum credit, de sue quisquis edit. Et quia porcorum grex regem rosit eorum, Ficta superstitio venit ab hoc odio. Tunc sua praecepta gaudens magus esse recepta Rerum gestarum credidit esse parum, Ni consummaret scelus, et quasi sanctificaret. Quod plenus scelere sic parat efficere.
Abbreviated transcription (Latin):
Talib armatus monitis mag̾. & recreatue
Uultus composuit. lacrimas tenuit:
Atq reportauit corpꝰ. lectoq locauit
Arte licet sera menbra fouens lacera
Ad qͦd miscet᷑ quodcũq ualere uidetur.
Succus laureolȩ flosq tener uiolȩ
Implebantq domũ thus balsama. nardꝰ amor
Ex quib ignotũ fecerat antidotuo
t menbris cunctis regalib inde ꝑ unctis:
estib ornat eũ tendit enim laqueum.
uo deceptoꝵ capiat mentes popłoꝵ.
audens fraude sua ñ sibi continua:
eoe ꝑ ornato mox more suo scelerato:
egales famulos comuocat ⁊ popłos:
uos sic affat᷑ lux hȩc sollẽpnis habetur:
ua cȩlos hodie rex petiit libiȩ:
uscipit᷑ cęlis rex nobis quippe fidelis
tq suos pueros uos uocat ad superos:
iam dilatatꝰ licet eius sit dñatus
on tñ inde minus nr̃ erit dñs:
mino suos libicos ñ ut seruos s amicos
infirmando teget. atq fouendo reget:
squi d turbat᷑ cor ur̃m. dũ meditatur

Expanded text:
Talibus armatus monitis magus et recreatus, Talibus armatus monitis magus et recreatus, Vultus composuit, et lacrymas tenuit. Atque reportavit corpus, lectoque locavit, Arte licet sera membra fovens lacera. Ad quod miscetur quodcunque valere videtur: Succus laureolae, flosque tener violae. Implebantque domum thus, balsama, nardus, amomum, Ex quibus ignotum fecerat antidotum. Et membris cunctis regalibus inde perunctis, Vestibus ornat eum, tendit enim laqueum, Quo deceptorum capiat mentes populorum, Gaudens fraude sua non sibi continua. Rege perornato mox more suo scelerato Regales famulos convocat et populos, Quos sic affatur: Lux haec solemnis habetur Qua coelos hodie rex petiit Lybiae. Suscipitur coelis rex nobis quippe fidelis, Atque suos pueros vos vocat ad superos. Nam dilatatus licet ejus sit dominatus, Non tamen inde minus noster erit dominus. Imo suos Lybios non ut servos, sed amicos Confirmando teget, atque fovendo reget. Sed quid turbatur cor vestrum, dum meditatur
Abbreviated transcription (Latin):
Et sordis ꝓpriȩ uertit᷑ in sanie
Iureq dãpnatꝰ in utroq ferens cruciatus
Penarũ genera sustinet ad scelera
Ac p̾ter solitũ protͣheret reditum:
Solus eũ seqͥt᷑: qͦ dũ uelocius itur:
Cernit᷑ in media rex cecidisse uia:
Ultor ad huc stabat grex .s. regẽ laceraba
Ac si lege cibi sit datꝰ ille sibi:
S ueniente mago cessit porcina uorago
atq caput scelerũ deseruit lacerum
Tc̃ fons peccati magꝰ. ad corpꝰ lacerati
Accessit citius. quid faceret dubius:
S quid ad hȩc faceret. nisi fler. flensq dole
Flens gͥ gemuit. nec modice doluit:
At cũ sentiret dolor hic qͦd inanis abiret
Et qͦd flere suũ cederet in uacuum:
Secum dicebat: qn pater hectora flebat
Num quid ei lacͥmȩ ꝓfuerant᷑: in ini me:
ERgo cũ luctus nullos faceret sͥfructus:
Corde quidẽ doluit. flere tñ posuit:
Tu quoq depone luctũ simili ratione
Hẽ .ẜ. enĩ lacrimis amodo ũ redimis

Expanded text:
Et sordis propriae vertitur in sanie. Et sordis propriae vertitur in sanie. Jureque damnatus in utroque ferens cruciatus Poenarum genera sustinet ad scelera.Ac praeter solitum protraheret reditum; Solus eum sequitur, quo dum velocius itur, Cernitur in media rex cecidisse via. Ultor adhuc stabat grex, et regem lacerabat, Ac si lege cibi sit datus ille sibi. Sed veniente mago cessit porcina vorago, Atque caput scelerum deseruit lacerum. 1294 Tunc fons peccati magus ad corpus lacerati Accessit citius, quid faceret dubius. Sed quid ad hoc faceret, nisi fleret, flensque doleret; Flens igitur gemuit, nec modice doluit. At cum sentiret dolor hic quod inanis abiret, Et quod flere suum cederet in vacuum, Secum dicebat: Quando pater Hectora flebat, Nunquid ei lacrymae profuerunt? Minime. Ergo cum luctus nullos faceret sibi fructus, Corde quidem doluit, flere tamen posuit. Tu quoque depone luctum simili ratione: Hunc etenim lacrymis amodo non redimis.
Abbreviated transcription (Latin):
U iscera constringens int̾ dolor estuat ingens.
E stuat interiꝰ nec minꝰ exterius
O mĩa torpebant manꝰ. os pes lingua rigebais:
Totus diriguit. totꝰ iners iacuit
Guctur preclusũ linguȩ uocis negat usũ:
Stabant ⁊ uacua lumina luce sua
Q uid moror : immensus dolor abstulerat sͥ senẜ.
Iamq subacta fere lingua parat fugere:
Qͦ d portemdebant spumȩ. qͥb ora rigebant.
Et male continuus flatus & exiguus:
S ic absente mago tens. hc dũ mortis imago:
Accurrere sues digna repente lues
Qͥ rapidus sic grex quasi spernens qͦd fors. bic rex:
Totus in hc̃ ꝓperat. ⁊ miserũ lacerat.
Ac uitȩ reliquũ qͦd ad huc sustentat iniquũ
Exhaurit leuit̾: ille gemit grauiter:
ẜ tandẽ morit᷑. morienti stix aperitur:
Et stigius latro uerut᷑ in baratro
Et quia dãpnauit animas : coꝑa strauit
N il parcens animȩ corporib minime:
Nẽ ipsũ porcus. animã depascit: orcus

Expanded text:
scera constringens intus dolor aestuat ingens: scera constringens intus dolor aestuat ingens: Aestuat interius, nec minus exterius. Omnia torpebant, manus, os, pes, lingua rigebant; Totus diriguit, totus iners jacuit. Guttur praeclusum linguae, vocis negat usum; Stabant et vacua lumina luce sua. Quid moror? Immensus dolor abstulerat sibi sensus, Jamque subacta fere lingua parat fugere. Quod portendebant spumae quibus ora rigebant, Et male continuus flatus et exiguus. Sic absente mago tenet hunc dum mortis imago, Accurrere sues digna repente lues; Qui rapidus sic grex quasi spernens quod foret hic rex, Totus in hunc properat, et miserum lacerat. Ac vitae reliquum quod adhuc sustentet iniquum, Exhaurit leviter, ille gemit graviter. Et tandem moritur, morienti Styx aperitur Et Stygius latro vertitur in barathro. Et quia damnavit animas, et corpora stravit, Nil parcens animae, corporibus minime, Nunc ipsum porcus, animam depascit et Orcus,
Abbreviated transcription (Latin):
Te menbrũ sathane chaos absorbebit in ane.
E t quasi te s riat tartarus omĩs hiat
E ia letare quia desistas cumulare.
Qui tibi post obitũ fructificas gemitũ:
Et tͥ gens stulta suꝑ est confusio multa
N ec tibi leticia semꝑ erit socia
Cursu namq breui spaciũ decurrit᷑ eui
Postqͣ finitũ uadit ad interitum:
Cumq tuo mahumet plutonis uictima fies.
Errorisq tui premia percipres
N ec sceleri metas poneret impietas:
Tunc destructarũ clamores ȩcclesiarum
At mahumet dñs intuitus facinus:
Seuit in actorẽ sceleris. tantũq furorẽ
Dignis ꝑsequit᷑ suppliciis igitur
Solus ad aurorã rex primã lucis ad horam
Egredit᷑ tacite. forte carens comite
Et meditans ibat. cogitans qͣ dogmata scͥbat.
Et quid cras doceat unde suis placeat:
S mors instabat quȩ eras iuxisse negabat.
P reueniens hodie dogmata ꝑfidiȩ
Nam qͥ uerba daret popło. cũ rex agitaret:
C orripuit solita pestis eum subita:

Expanded text:
Te membrum Satanae chaos sorbebit inane, Te membrum Satanae chaos sorbebit inane, Et quasi te sitiat, tartarus omnis hiat. Eia, laetare, quia desistes cumulare, Qui tibi post obitum fructiferas gemitum, Et tibi, gens stulta, superest confusio multa, Nec tibi laetitia semper erit socia. Cursu namque brevi spatium decurritur aevi, Post quod finitum vadit ad interitum. Cumque tuo Mahumet Plutonis victima fies, Errorisque tui praemia percipies.Nec sceleri metas poneret impietas, Tunc destructarum clamores Ecclesiarum. At Mahumet Dominus intuitus facinus Saevit in auctorem sceleris, tantumque furorem Dignis persequitur suppliciis. Igitur Solus ad auroram rex, primam lucis ad horam Egreditur tacite, forte carens comite. Et meditans ibat cogitans quae dogmata scribat, Et quid cras doceat unde suis placeat. Sed mors instabat, quae cras vixisse negaba Praeveniens hodie dogmata perfidiae. Nam quae verba daret populo cum rex agitaret, Corripuit solita pestis eum subita;
Abbreviated transcription (Latin):
N c̃ dũ ptrahit᷑ sermo. dies rapitur
Corde s intento mea gens retinere mem̃to.
Sicut disposui singula quȩ docui
Ut libertatis ita iacturã caneatis
l. iber ut in ꝓprio quisq sit arbitrio.
N am si sic uultis ur̃is consistere cultis.
Carnis post obitũ t̾c dabo pollicitum
hȩc postꝗͣ dixit: gens simplex laude canora
Intonat. adiectis plausib absq mora:
Inq modũ tonitrus tantꝰ ferit ethera clamor:
Quantũ uinonis sub ioue nesrit amor:
uid facis his monitis scelerũ caput hostia ditis.
Brutos atq rudes dũ laqueare studes:
S metuis credo crudelis: impie predo:
N e solus pereas: quod minime timeas:
N am tu pruatꝰ ñ ibis: incomitatus
Immo turba tua ñ erit exigua
N ec multis annis tua seruiet ira tirannis.
N ec tua quod querit uita ꝑhemiis erit:
Ultio diuina dũ tu gaudes in opina
I am te preueniet. nec leuiter feriet:
Sicq repente cades generalis ⁊ unica clades

Expanded text:
Nunc dum protrahitur sermo, dies rapitur. Nunc dum protrahitur sermo, dies rapitur. Corde sed intento, mea gens, retinere memento Sicut disposui singula quae docui. Ut libertatis ita jacturam caveatis, Liber ut in proprio quisque sit arbitrio. Nam si sic vultis vestris consistere cultis, Carnis post obitum tunc dabo pollicitum. Haec postquam dixit, gens simplex laude canora Intonat, adjectis plausibus absque mora; Inque modum tonitru tantus ferit aethera clamor, Quantum Junonis sub Jove nescit amor. CANTUS XIII. Quid facis his monitis scelerum caput, hostia ditis, Brutos atque rudes dum laqueare studes? Sed metuis, credo, crudelis et impie praedo, Ne solus pereas, quod minime timeas. Nam tu privatus non ibis et incomitatus, Imo turba tua non erit exigua; Nec multis annis tua serviet ira tyrannis, Nec tua quod quaerit vita perennis erit. 1293 Ultio divina, dum tu gaudes, inopina Jam te praeveniet, nec leviter feriet: Sicque repente cades, generalis et unica clades,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui mͥ decretꝰ locꝰ est sine fine quietus.
Ut quotiens redeã septra poli teneam:
Dar ego uincenti ꝑ sclacunctipotenti.
cũ quo solus ego queq regenda rego:
Ergo gaudete preceptaq nr̃a tenete.
Cũ multo studio. quippe ꝓcul dubio
Uos exaltabo mͥ uos ego consimilabo.
hic mͥ si meritis consimiles eritis
s plene purus uix esse potest moriturus.
Dropter carnis onꝰ dũ neqͥt esse bonus:
N emo sub hoc onere uals. uͭꝗͣ labe carere
unde sub esse scio uos alicui uicio:
Quare pollutis hec sit uia prima salutis.
Ut post peccata quisq lauetur aqua.
N empe sacram̃tũ uenie dabit hoc elementũ.
S uere sacrũ tale sit ut lauachrum.
Qs qͥs purgari bene uult: purificari
S ic se scificet & quater hoc replicet:
Q uicqͥd deliqͥ mahumet purgator iniqui
Dilue sacratã deprecor hanc per aquã:
Taliter ablutis sũmȩ dabo dona salutis
Regni ꝑpetui semꝑ honore frui
Plurib instruerẽ uos simͦ tempus haberem.

Expanded text:
Qui mihi decretus locus est sine fine quietus, Qui mihi decretus locus est sine fine quietus, Ut quoties redeam sceptra poli teneam. Par ego vincenti per saecula Cunctipotenti, Cum quo solus ego cuncta regenda rego. Ergo gaudete, praeceptaque nostra tenete Cum multo studio; quippe procul dubio Vos exaltabo, mihi vos ego consimilabo, Hic mihi si meritis consimiles eritis. Si plene purus vix esse potest moriturus, Propter carnis onus, dum nequit esse bonus, Nemo sub hoc onere valet unquam labe carere, Unde subesse scio nos alicui vitio; Quare pollutis haec sit via prima salutis, Ut post peccata quisque lavetur aqua: Nempe sacramentum veniae dabit hoc elementum, Sed vere sacrum tale sit ut lavacrum. Quisquis purgari bene vult et purificari, Sic se sanctificet, et quater hoc replicet. Quidquid deliqui, Mahumet purgator iniqui, Dilue sacratam deprecor hanc per aquam. Taliter ablutis summae dabo dona salutis, Regni perpetui semper honore frui. Pluribus instruerem vos si modo tempus haberem,
Abbreviated transcription (Latin):
U os uerũ sapitis menbra sacri capitis
Illi constringt̃ se legib ⁊ sibi fingt̃
Et noua iura creant in quib & pereant¬
U os superis grati uos libertate beati¬
U os ds innocuos estimat esse suos.
Illi sublati n̾c essent & reprobati.
U enissent media ni mea consilia¬
ħ am cũ dãpnandȩ gentes essent meditandȩ.
sicmea qͦd decuit lingua locuta fuit:
cȩtus celestis quia nil nescire potestis.
Quod sit magnifica religio libica
uos ipsi scitis. ⁊ credo notare potestis
hanc gent̾e nouiter nosse salutis iter.
Ut discernatis qͦd honor sacrȩ nouitatis
cũ uix extremã contigerit libiam.
Tam cito diffundi ñ posse ꝑ ultima mundi.
Quod nemo docuit discere quis potuit:
Unde precor genti sano doctore carenti
detur ad huc spaciũ quo redimat uitiũ.
s. puto ridebt̃ postꝙ̃ sacra nr̃a uidebt̃.
hicito peniteant iudice me pereant:
Et sic dãpnent᷑ ut ꝑpetuo crucientur
bic ubi conticui sic superis placui

Expanded text:
m; Vos verum sapitis membra sacri capitis. m; Vos verum sapitis membra sacri capitis. Illi constringunt se legibus, et sibi fingunt, Et nova jura creant, in quibus et pereant. Vos superis grati, vos libertate beati, Vos Deus innocuos aestimat esse suos. Illi sublati nunc essent et reprobati, Venissent media ni mea consilia. Nam cum damnandae gentes essent medicandae, Sic mea quod decuit lingua locuta fuit: Coetus coelestis, quia nil nescire potestis, Quod sit magnifica religio Lybica, Vos ipsi scitis, et, credo, notare potestis, Hanc gentem noviter nosse salutis iter. Ut discernatis quod honor sacrae novitatis, Cum vix extremam contigerit Lybiam, Tam cito diffundi non posse per ultima mundi, Quod nemo docuit discere quis potuit? Unde precor genti sano doctore carenti, Datur adhuc spatium, quo redimat vitium. Sed, puto, ridebunt postquam sacra nostra videbunt: Ni cito poeniteant, judice me pereant. Et sic damnentur, ut perpetuo crucientur: Hic ubi conticui, sic superis placui.
Abbreviated transcription (Latin):
Inde refulgentes stellas. multũ ue freqt
Hiisq noto pariter. quȩ uia qͦd sit iter
hinc mea mirat᷑ mens. cũ cȩlo rapiatus
Unde queant superi constabiles fieri.
Ut ñ uoluant᷑ simul. immo nec moueai
Talia cũ uideam creditis ut doleam
Hic nc̃ languesco s ibi gaudens requiesco
Qua sine lite quies qua sine nocte dies
h c̃ tam̃ ad mundũ mͥ cũ fuerit redeund
Tunc certe doleo. tã cito qͦd redeo
Nam bona tantarũ cũ desero deliciarũ
Uix patior reditũ carnis ad interitum
Unde recusarẽ reditꝰ: ñ remearem
N ec mundũ peterẽ uos nisi diligerem
Uos mͥ sudoris uos estis causa doloris
Quare ꝑcipite gens mea sollicite
Quid mͦ uidissem cũ raptꝰ ad alta fuissen
Et quod ego ꝓmo disce fidelis homo.
Mundũ dãpnamꝰ si uos prius excipiamꝰ
Si uos excipimꝰ omia despicimus
Quid colat humanũ nescit genꝰ uet male
U os genꝰ electũ uos nil sapitis nisi rectu¬

Expanded text:
Inde refulgentes stellas multumve frequentes, Inde refulgentes stellas multumve frequentes, Hisque Noto pariter quae via, quod sit iter. Hinc mea miratur mens, cum coelo rapiatur, Unde queant superi constabiles fieri, Ut non volvantur simul, imo nec moveantur. Talia cum videam, creditis ut doleam: Hic nunc languesco, sed ibi gaudens requiesco, Qua sine lite quies, qua sine nocte dies. Hunc tamen ad mundum mihi cum fuerit redeundum, Tunc certe doleo, tam cito quod redeo; Nam bona tantarum cum desero deliciarum, Vix patior reditum carnis ad interitum. Unde recusarem reditus, et non remearem, Nec mundum peterem, vos nisi diligerem. Vos mihi sudoris, vos estis causa doloris. Quare percipite, gens mea, sollicite Quid modo vidissem cum raptus ad alta fuissem Et quod ego promo, disce fidelis homo. Mundum damnamus, si vos prius excipiamus; Si vos excipimus, omnia despicimus. Quid colat humanum nescit genus ut male . Vos genus electum, vos nil facitis nisi rectu
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq recessisset dolor & rex comualuisset.
Mox magꝰ hẽ docuit suetꝰ ut ante fuit:
Atq suũ uirus instillat homo eͥ dirus.
U t pereat misera gens lue pestifera:
S rex progressus morbũ pallore ꝓfessus.
Taliter orditur &. popłis loquitur
Festiua laude gens electissima plaude.
N am tua complacita st̃ superis placita:
hoc tu fecisti tu uere promeruisti.
Q uod cunctis aded celitib placeo.
Quiq meũ cursũ quotiens ego dirigo sursũ.
C onuenit ascribi gens benedicta tibi
S quia plorastis me qñ dolere putastis.
Discite quã gratꝰ sit meꝰ ille status:
c um uelut am̃tẽ me cernitis atq dolent̾ẽ.
In cęlũ rapior ⁊ minime patior:
Tunc ego scõꝵ fruor alloquio superorũ.
Condignasq deo delicias habeo
Quippe meos uisus ibi delectat paradisi
Glorior himnificis. laudib angelicis
N c̃ feror in plaustrũ nẽ inde relabor ad a
Ignea quẽ gelidũ zona facit calidũ.

Expanded text:
Cumque recessisset dolor, et rex convaluisset, Cumque recessisset dolor, et rex convaluisset, Mox magus hunc docuit, suetus ut ante fuit; Atque suum virus instillat homo sibi dirus, Ut pereat misera gens lue pestifera. Sed rex progressus, morbum pallore professus, Taliter orditur, et populis loquitur: Festiva laude, gens electissima, plaude; Nam tua complacita sunt superis placita: Hoc tu fecisti, tu vere promeruisti Quod cunctis adeo coelitibus placeo. Quodque meum cursum quoties ego dirigo sursum, Convenit adscribi, gens benedicta, tibi. Sed quia plorastis, me quando dolere putastis. Discite quam gratus sit meus ille status. Cum velut amentem me cernitis atque dolentem, In coelum rapior, et minime patior; Tunc ego sanctorum fruor alloquio superorum, Condignasque Deo delicias habeo. Quippe meos visus ibi delectat paradisus, Glorior hymnificis laudibus angelicis. Nunc feror in plaustrum, nunc inde relabor ad Austrum, Ignea quem gelidum zona facit calidum.
Abbreviated transcription (Latin):
l audes rite dõ multiplicans ideo
Quod respexisset popłm cui preposuisset.
Regẽ magnificũ. morib angelicum
Quiq putaret᷑ defunctus cũ raperetur.
In celũ quotiens. summa ds̃ tociens
Regni tractaret uel cũ noua iuira crearet.
D ixit enĩ ꝑ eũ cuncta patrare dm̃
Quare deceptas monuit gentes &. ineptas.
U t lacrimas teneant ⁊ minime doleant:
Immo letent᷑ regẽq magis uenerent᷑.
Cum uideant in eo complaciusse dõ
S gens polluta magicũ mox dogina secuta.
Illa suũ propriũ uertit in exitium.
Nempe suo more cũ rexurgente dolore¬
U i subita caderet exanimisq foret¬
U ulgꝰ seductũ uertens in gaudia luctũ.
Unde prius doluit hinc modo contieuit:
Mente uirũ captũ quia dicit ad ethera raptũ.
S magꝰ interea pensat in etherea
Qui cũ presciret tempꝰ quo morb abiret
Ut regi uita iam redeat solita.
Tunc excludebat om̃s solusq manebat.
Fingens misteriũ se celebrare pium:

Expanded text:
Laudes rite Deo multiplicans ideo, Laudes rite Deo multiplicans ideo, Quod respexisset populum, cui praeposuisset Regem magnificum, moribus angelicum, Quique putaretur defunctus, cum raperetur 1291 In coelum quoties summa Deus toties Regni tractaret, vel cum nova jura crearet. Dixit enim per eum cuncta patrare Deum: Quare deceptas monuit gentes et ineptas Ut lacrymas teneant, et minime doleant; Imo laetentur, regemque magis venerentur, Cum videant in eo complacuisse Deo. Sed gens polluta, magicum mox dogma secuta, Illa suum proprium vertit in exitium. Nempe suo more cum, resurgente dolore, Vi subita caderet, exanimisque foret, Vulgus seductum vertens in gaudia luctum, Unde prius doluit, hinc modo conticuit Mente virum captum, quia dicit ad aethera raptum USed magus interea pensat in aetherea; Qui cum praesciret tempus quo morbus abiret, Ut regi vita jam redeat solita, Tunc excludebat omnes, solusque manebat, Fingens mysterium se celebrare pium.
Abbreviated transcription (Latin):
mamutiũ subito ꝑcutit. ⁊ merito¬
N am male ꝓ gestis capit hc̃ epilentica pestis.
Quȩ uexet miserũ pro numero scelerum:
Cumq flagellaret ds̃ illũ quo reuocaret.
N on potuit sapere pre. nimio scelere
S: uelut effrenis equus haut retinet᷑ habenis
Sic ob supplicia plus abit in uicia
S ic solet iratus xp̃s punire reatus.
Quẽ dum sic punit acrius ille furit:
Quare dãpnatũ magꝰ ut uids. hc̃ sceleratũ.
Introrsus gemuit. nec modice doluit
Ne ue tam̃ tristis reb uideat᷑ in istis.
C aute dissimulat hoc qͦd eũ stimulat:
Q uod bene dũ celat ad maiꝰ cruien anhelat.
Ad quã nequitiã sic parat ipse uiam
Ut quotiens caderet rex. exanimisq iaceret.
Uel cũ deficeret: inde scelus caperet.
Certe nec mirũ reputabit᷑ hoc fore mirũ
Si quando legit᷑. ordine nos igitur
Mandemꝰ carte. magꝰ hȩc qua fecerit arte.
C uius leticia nil nisi nequitia
N am qͣsi plaudebat. rex qͣndocũq dolebat

Expanded text:
Mammutium subito percutit, et meritoMammutium subito percutit, et meritoNam male pro gestis capit hunc epileptica pestis, Quae vexat miserum pro numero scelerum. Cumque flagellaret Deus illum, quo revocaret, Non potuit sapere pro nimio scelere: Sed velut effrenis equus haud retinetur habenis, Sic ob supplicia, plus abit in vitia. Sic solet iratus Christus punire reatus, Quem dum sic punit, acrius ille furit. Quare damnatum magus ut videt hunc sceleratum Introrsus gemuit, nec modice doluit: Neve tamen tristis rebus videatur in istis, Caute dissimulat hoc quod eum stimulat; Quod bene dum celat, ad majus crimen anhelat: Ad quam nequitiam sic parat ipse viam Ut quoties caderet rex, exanimisque jaceret, Vel cum deficeret, inde scelus caperet. Certe nec mirum reputabitur hoc fore mirum, Si quando legitur. Ordine nos igitur Mandemus chartae magus hoc qua fecerit arte, Cujus nequitia nil nisi nequitia. Nam quasi plaudebat rex quandocunque dolebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Dum meliora docent ut popłm reuocent.
s onfirmauerunt exẽplo. qͦd docuert̃.
Nam uel supplicio. uel prece uel precio.
s rebro tẽptari poterant. minime suꝑari:
Qui mox suppliciis expositi uariis.
Penas spreuert̃ quas multas sustinuert̃:
Quidã uerberib. pars quota carcerib
bundũ uicert̃. quidã flagris perierunt:
Ille famem patit᷑. ille siti moritur:
Luidã truncati. quidã ft̃ igne cremati.
uectib hic fodit᷑. aut oleo coquitur:
Ille coronat᷑ quia uiuus decoriatur:
h ic sectꝰ periit. astraq sic subiit
Ille triumphauit. quia coruos in cruce pauit.
hic imbrẽ rapidũ sustinuit lapidum:
igrib oblati quidã uel precipitati.
icert̃ alii supplicio gladii
uncta relinquentes qͥdã dnĩnq sequentes.
Inse crudeles dum metuunt homines.
In uia siluarũ ꝑagnt rabiesq ferarum
Illesos patit᷑ quos homo persequitur:
Qui sic inuenti mͦ uiuunt omĩpotenti
N acti perpetua premia. morte sua

Expanded text:
Dum meliora docent, ut populum revocent, Dum meliora docent, ut populum revocent, Confirmaverunt exemplo quod docuerunt; Nam vel supplicio, vel prece, vel pretio Crebro tentari poterunt, minime superari: Qui mox suppliciis expositi variis, Poenas spreverunt quas multas sustinuerunt. Quidam verberibus, pars quota carceribus Mundum vicerunt; quidam flagris perierunt: Ille famem patitur; ille siti moritur. Quidam truncati, quidam sunt igne cremati; Vectibus hic foditur, aut oleo coquitur: Ille coronatur, quia vivus decoriatur: Hic sectus periit, astraque sic subiit. Ille triumphavit, quia corvos in cruce pavit: Hic imbrem lapidum sustinuit rapidum. Tigribus oblati quidam, vel praecipitati, Vicerunt alii supplicio gladii. Cuncta relinquentes quidam, Dominumque sequentes, In se crudeles dum metuunt homines, Invia sylvarum peragrant, rabiesque ferarum Illaesos patitur quos homo persequitur. Qui sic viventi modo vivunt Omnipotenti, Nacti perpetua praemia morte sua.
Abbreviated transcription (Latin):
Ceca fuit iuuenũ ceca libido senum:
Quare plerũq sexũ confudit utrũq
Incertũq genus fecit iniqua uenus.
Sic homo confusũ rationis ꝑdidit usũ
N on faciendo secꝰ quã rude qͦdꝙ pecus
N il fuit humanũ nͥ constitit ẽẽ ꝓphanum.
Qui minꝰ hȩc timuit sanctior ille fuit:
Ut scelus irrepsit honor &. reuerentia cessit.
Quȩ cõmisceri ñ poterat sceleri
Q uare laudari ceptꝰ fuit: celebrari
Omnis comrubitꝰ. lege sacra uetitus.
Dum tͥua natura Rapuert in tua iura
Femina queq parẽ mas subngendo marem
et contra mor̾e fr̃ p̃mit ipse sororem.
N upta soror fr̃i uictima fit baratri:¬
ncestat matrem sua ꝓles. filia patrem.
S ic quicqͥd libuit. lege noua licuit.
heu quot prudentes factist̃ insipientes.
N equitieq fauent nec mala iura pauent.
Regis enĩ terror quosdã. s publicus error
Ilures ꝑuitia traxit ad exitia.
I auci constantes soliq dõ famulantes.

Expanded text:
Caeca fuit juvenum, caeca libido senum. Caeca fuit juvenum, caeca libido senum. Quare plerumque sexum confudit utrumque, Incertumque genus fecit iniqua Venus. Sic homo confusum rationis perdidit usum, Non faciendo secus quam rude quodque pecus. Nil fuit humanum, nisi constitit esse profanum. 1290 Qui minus haec timuit, sanctior ille fuit. Ut scelus irrepsit, honor et reverentia cessit, Quae commisceri non poterat sceleri. Quare laudari coeptus fuit, et celebrari Omnis concubitus lege sacra vetitus. Dum tibi natura rapuerunt in tua jura, Femina quaeque parem, mas subigendo marem, Et contra morem frater premit ipse sororem, Nupta soror fratri victima fit barathri, Incestat matrem sua proles, filia patrem: Sic quidquid libuit lege nova licuit. Heu! quot prudentes facti sunt insipientes, Nequitiaeque favent, nec mala jura pavent. Regis enim terror quosdam, sed publicus error Plures per vitia traxit ad exitia. Pauci constantes, solique Deo famulantes,
Abbreviated transcription (Latin):
Multiplicans letas uoces lasciuior etas
Letatur scribi multa licere sibi
Iamq puellaris chorus. ⁊ plausus poplãr
Solũ mamutiũ predicat eximium.
Extuleratq uirũ quasi sacratũ qͣsi mirũ
Aura fauoralis. semꝑ amica malis
Ogens confusa magico male doc̃mate lu
Osocianda feris. o miseranda. peris
Libera sũ dicis: libertas hȩc inimicis
N ostris eueniat. nosq precor fugiat:
Libertas talis uobis erit exitia  lis
Quȩ uos dampnabit. suppliciisq dabit.
Dũ tibi consultũ credis gens o male stult
Quo gaudens raperis leta canens moreris
Dum nc̃ exultas penas cumulas tͥ multa
E iuxta meritũ tendis ad interitum
kgo prurigo ueneris. scelerũ fit origo
affrica dũ temere polluit᷑ uenere:
Sollicitans nuptas ruit effrenata uolups
Nullaq uirgo fuit nubere quȩ potuit
Asꝑnata thorũ mulier uaga legitimoꝵ
Quodlibet esse piũ credit ad ulterium
Om̃s ardebant uir : uxor idẽ faciebant

Expanded text:
Multiplicans laetas voces lascivior aetas Multiplicans laetas voces lascivior aetas Laetatur scribi multa licere sibi. Jamque puellaris chorus, et plausus popularis Solum ammutium praedicat eximium. Extuleratque virum quasi sacratum, quasi mirum Aura favoralis semper amica malis. O gens confusa, magico male dogmate lusa! O socianda feris! o miseranda! peris. Libera sum, dicis: libertas haec inimicis Nostris eveniat, nosque precor fugiat. Libertas talis vobis erit exitialis, Quae vos damnabit, suppliciisque dabit. Dum tibi consultum credis, gens, o male stultum Quo gaudens raperis, laeta canens moreris. Dum nunc exsultas, poenas cumulas tibi multas, Et juxta meritum, tendis ad interitum. Ergo prurigo Veneris scelerum fit origo, Africa dum temere polluitur Venere. Sollicitans nuptas ruit effrenata voluptas; Nullaque virgo fuit nubere quae potuit. Aspernata torum mulier vaga legitimorum, Quodlibet esse pium credit adulterium. Omnes ardebant; vir et uxor idem faciebant;
Abbreviated transcription (Latin):
N ota tͥ soli uenit ab arce poli
ꝑte diuina mundo lucet medicina.
Nam loqueris uideo cuncta docente deo.
Quare ꝓstratus precor ut mͦ sim tͥ gratus.
Sicut ⁊ ante fui quando minus ualui:
Tu me fecisti dnm tu regna dedisti.
S n̾c̃ amplificas &. data magnificas:
Sic mecũ stabis & adhuc pater insinuabis
ꝑ quod ego facere nil uidear temere:
Ergo mͥ suade. faciendaq singła trade
Et mͥ te speculũ. te facias oculum.
Semꝑ uti scisti feci quicquid uoluisti.
Nẽ si preteream quȩ uibeas. peream:
A ff̾rica parebit hiis quȩ tua lingua docebit.
Iet tibi discipłs totus erit popłs
Id magicos nutus rex queq nefanda secutꝰ.
Sicut pollicitus est. ita sollicitus
Omĩa cõpleuit. sacras leges aboleuit.
Et quicqͥd libuit hoc licitũ statuit.
Addit ⁊ hoc sceleri: nolentes hoc reuerer
Reb priuari supplicuisq dari.
Ad quȩ decreta gens affroꝵ inale lȩta.
Gaudet ⁊ insanit. dũ male flenda canit

Expanded text:
Nota tibi soli venit ab arce poli. Nota tibi soli venit ab arce poli. Per te divina mundo lucet medicina; Nam loqueris, video, cuncta docente Deo. Quare prostatus precor ut modo sim tibi gratus, Sicut et ante fui, quando minus valui. Tu me fecisti dominum, tu regna dedisti, Sed nunc amplificas, et dona multiplicas. Sic mecum stabis, et adhuc, Pater, insinuabis Per quod ego facere nil videar temere. Ergo mihi suade, faciendaque singula trade, Et mihi te speculum, te facias oculum. Semper, uti scisti, feci quidquid voluisti; Nunc si praeteream quae jubeas, peream. Africa parebit his quae tua lingua docebit, Et tibi discipulus totus erit populus. CANTUS X. Ad magicos nutus rex quaeque nefanda secutus, Sicut pollicitus est, ita sollicitus Omnia complevit; sacras leges abolevit; Et quidquid libuit, hoc licitum statuit. Addit et hoc sceleri, nolentes hoc revereri Rebus privari, suppliciisque dari. Ad quae decreta mens astrorum male laeta Gaudet et insanit, dum male flenda canit.
Abbreviated transcription (Latin):
N il magis est oneri: ꝗͣ stricta lege teneri:
Ergo fac liceat omĩa quȩ libeat:
Qualiter ħ fieri poterit. ratione doceri
A rguta poteris. si michi parueris
Argue scriptoꝵ uiciosȩ dicta prioꝵ.
Et male scripta prius corrige nẽ melius:
Que careant menda sine crimine tͣde legenda:
Cȩtera deride ñ bene digna fide:
Illi scripture debemꝰ credere iure.
Iureq suscipio quȩ caret arbitrio:
Contra. scripturã qͦ dãt legẽ nocituram
Iuste despicio. nã nocet arbitrio.
a rbitrium latũ sub libertate creatum.
Si legẽ statuas. protinus euacuas
Sic ñ omne licet quod libertas michi dicet
Quȩ sub lege suũ non habet arbitrium
Ergo decet regẽ tantũ talẽ dare legem:
Ut quicqͥd libeat. hoc etiam liceat
S ic sic magnus eris. sic ꝑ pete pace frueris.
hoc facti titulo iure placens populo:
Cui rex tantoꝵ referens grates monitoꝵ.
Intulit: eximia st̃ tua consilia:
Et tua doctrina nobis penitꝰ peregrina.

Expanded text:
Nil magis est oneri quam stricta lege teneri: Nil magis est oneri quam stricta lege teneri: Ergo fac liceant omnia quae libeant. Qualiter hoc fieri poterit, ratione doceri Arguta poteris, si mihi parueris. Argue scriptorum vitiose dicta priorum, Et male scripta prius corrige nunc melius, Quae careant menda sine crimine trade legenda, Caetera deride non bene digna fide. 1289 Illi scripturae debemus credere jure, Jureque suscipio quae caret arbitrio. Contra, scripturam quae dat legem nocituram Juste despicio; nam nocet arbitrio. Arbitrium latum sub libertate creatum, Si legem statuas, protinus evacuas. Sic non omne licet quod libertas mihi dicet, Quae sub lege suum non habet arbitrium. Ergo decet regem tantum talem dare legem, Ut quidquid libeat, hoc etiam liceat. Sic sic magnus eris, sic perpete pace frueris, Hoc facti titulo jure placens populo. Cui rex tantorum referens grates monitorum Intulit: Eximia sunt tua consilia. Et tua doctrina nobis penitus peregrina
Abbreviated transcription (Latin):
Te benefactorũ memorẽ decet esse meoꝵ:
Quid sis. qͥd fueris. si memor huiꝰ eris:
Et mͥ dona dabis.⁊ me nisi fallor amabis:
Et sicut spero ũ tibi uilis ero
N unc gͦ si uis. ut homo faueat tͥ qui uis:
Fac quod ego moneo. par eris inde deo:
Sic tͥ sũma dabo. sic te suꝑ astra leuabo:
E st mͥ terrarũ regna dedisse parum:
Der me sũmꝰ eris. ꝑ me ds̃ efficieris
Si que te moneo: feceris ut iubeo:
ex mutandorũ grauis est euangłorũ.
Quȩ sensu uacuos nos putat .&. fatuos:
Dum nos mechari ꝓhibet. ł luxuriari.
Et cognatoꝵ destruit ipsa thorum:
Multaq preceptis uetat. aut ꝯfirmat ineptis.
Quȩ tu dãpnabis: dũ magis apta dabis:
N ã tu mechandũ statues. uen̾iq uacandũ
li uxuriet penus. sitq soluta uenus
S: tua decreta debes hac claudere meta:
Ut mͦ sit licitũ quicqͥd erat uetitum:
Sic tibi maiorem popłĩ sine lege fauorẽ
Conciliare potes si mea uerba notes

Expanded text:
Te benefactorum memorem decet esse meorum, Te benefactorum memorem decet esse meorum, Quid sis, quid fueris si memor hujus eris; Et mihi dona dabis, et me, nisi fallor, amabis, Et sicut spero, non tibi vilis ero. Nunc ergo si vis ut homo faveat tibi quivis, Fac quod ego moneo, par eris inde Deo. Sic tibi summa dabo, sic te super astra levabo: Est mihi terrarum regna dedisse parum. Per me summus eris; per me Deus efficieris, Si quae te moneo feceris ut jubeo. Lex mutandorum gravis est Evangeliorum, Quae sensu vacuos nos putat et fatuos, Dum nos moechari prohibet et luxuriari, Et cognatorum destruit ipsa torum. Multaque praeceptis vetat, et confirmat ineptis, Quae tu damnabis dum magis apta dabis. Nam tu moechandum statues, venerique vacandum. Luxuriet penus, sitque soluta venus, Sed tua decreta debes hac claudere meta, Ut modo sit licitum quidquid erat vetitum. Sic tibi majorem populi sine lege favorem Conciliare potes, si mea verba notes.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod qͥ uidert̃. tale fuisse ferunt:
h ẽ ds elegit cui me seruire coegit:
Sic ego missus ei sũ pietate dei
unc fragor e castͥs quasi bellicꝰ intonat astͥs.
Bellũ ciuile nil sonuit simile:
Dixisses fractas ipsas cęli catheractas:
O mĩa si ruerent ñ aliter fremerent
Tanta fuit gentis uox in discreta furentiᷤᷤ :¬
Cũ sͥ mamutiũ constituunt dominũ:
Ille reluctat᷑. ꝙͥ õbluctando profatur:
Non equum facitis. ⁊ puto nil sapitis:
N ũꝙͣ quesiui. nec regna tenere cupiui.
Non equũ facitis. cur ita me rapitis:
Quod si ꝑstatis uos ut mͥ uĩ faciatis:
Ex desiderio ñ fruar imperio:
Unde magis raptꝰ. septris regalib aptus
Solus clamatur sicq corona datur:
amutiꝰ fit rex. pꝰquã sacra deperiit lex:
Ordine nã tali uenit origo mali
Hos gͥ fastus illi dederat suus astus
Cuiꝰ ꝑfidia saucia flet libia
Cũ iã regnaret uir iniquus ⁊ imꝑitaret:
Tc̃ sic aggredit᷑ hc̃ magus .s. loquituR:

Expanded text:
Quod, qui viderunt, tale fuisse ferunt: Quod, qui viderunt, tale fuisse ferunt: Hunc Deus elegit, cui me servire coegit. Sic ego missus ei sum pietate Dei.unc fragor in castris quasi bellicus intonat astris. Bellum civile nil sonuit simile. Dixisses fractas ipsas coeli cataractas; Omnia si ruerent, non aliter fremerent. Tanta fuit gentis-vox indiscreta furentis, Cum sibi Mammutium constituunt dominum. Ille reluctatur, quin obluctando profatur: Non aequum facitis, et puto nil sapitis. Nunquam quaesivi nec regna tenere cupivi: Non aequum facitis; cur ita me rapitis? Quod si perstatis vos ut mihi vim faciatis, Ex desiderio non fruar imperio. Unde magis raptus sceptris regalibus aptus Solus clamatur, sicque corona datur. Mammutius fit rex postquam sacra deperiit lex. Ordine nam tali venit origo mali. Hos igitur fastus illi dederat suus astus, Cujus perfidia saucia flet Lybia. Cum iam regnaret vir iniquus et imperitaret, Tunc sic aggreditur hunc magus, et loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Taurus ut aspexit: ꝑ circũ cornua flexi
Atq suos geminos forte uidet dños:
Quaq sibi notos uidet illos stare remotos:
hac abiit ꝓpere: s populus fugere
cȩpit ab hac parte. magica male lusꝰ ab arte :
c um mox mamutiꝰ ille magi socius:
N il paciendo metꝰ procedit ab agmine letꝰ:
e gredit᷑ solus. fraus. scelus. ipse dolus:
Derfidieq scelus aderat iã taurꝰ hanelus.
Et sibi prolatas. sepe s ante datas
O re manꝰ lambit. dñm̃q frequentiꝰ ambit:
Quẽ sicut uoluit manutiꝰ tenuit:
c allidus gͦ iugũ iubet afferri sͥ durũ:
Oblatũq fuit. qͦd bouis imposuit
U ictor ceruici taurus patienter amici
Tactũ sustinuit. quẽ dñm timuit:
Dũ sic mamutiꝰ feritatẽ mitigat huius:
a ccedt̃ trepidi mox ꝓceres stupidi:
S criptaq legert̃ ꝓpt̾ quȩ plus stupuert̃:
Signis nãq nouis frons titulata bouis
A uro fulgebat. carm̃q nouũ retinebat:

Expanded text:
Taurus ut aspexit per circum cornua flexit, Taurus ut aspexit per circum cornua flexit, Atque suos geminos forte videt dominos; Quaque sibi notos videt illos stare remotos, Hac abiit propere, sed populus fugere Coepit ab hac parte, magica male lasus ab arte, Cum mox Mammutius ille magi socius Nil patiendo metus procedit ab agmine laetus, Egreditur solus, fraus, scelus, ipse dolus, Perfidiaeque scelus. Aderat jam taurus anhelus, Et sibi prolatas, saepe sed ante datas Ore manus lambit, dominumque frequentius ambit, 1288 Quem sicut voluit Mahumetus tenuit. Callidus ergo jugum jubet afferri sibi durum, Oblatumque fuit, quod bovis imposuit Victor cervici; taurus patienter amici Tactum sustinuit, quem dominum timuit. Dum sic Mammutius feritatem mitigat hujus, Accedunt trepidi mox proceres stupidi; Scriptaque legerunt, propter quae plus stupuerunt, Signis namque novis frons titulata bovis Auro fulgebat, carmenque novum retinebat: