comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nati deuotionis uirtute exercuit.
rlobilitatem uero illam qua ad se¬
culum uidebatur here. totam ad uã¬
ciscendam suꝑne glorie dignitatẽ
diuina gratia largiente conuertit.
Nam mutato repente seculari hĩ
tu: monasteriũ petiit. In quo tãte
perfectionis grã cepit conu̾sari: ut
sicut ip̃e postea solebat contestari flẽ¬
do animo illius labentia cuncta subt̾¬
essent. ut rebus omĩbꝰ que uoluun¬
tur emineret. ut nulla unquam¬
nisi celestia cogitare soleret. ut etiã
retentus corpore. ip̃a iam carnis clau¬
stra contemplatione transiret. Ur
mortem quoq qua pene cunctis
pena est. uidelicet ut ingressum
uite et laboris sui p̾miuz amaret.
do uirtutum. s deflendo potius de¬
sibi per curam pastoz alem incurrisse
queretur enumeratis aĩmi sui uir¬
tutibus priscis: mox dolendo subiũ¬
xit. At nunc ex occasione cure pasto¬
ralis secularium hominũ negotia
patitur: et post tam pulcram quie¬

Expanded text:
nati virtute devotionis exercuit. nati virtute devotionis exercuit. Nobilitatem vero illam quam ad saeculum videbatur habere, totam ad naciscendam supernae gloriam dignitatis divina gratia largiente convertit. Nam mutans repente habitu saeculari, monasterium petiit, in quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut, sicut ipse postea flendo solebat adtestari, animo illius labentia cuncta subter-essent, ut rebus omnibus quae volvuntur, emineret, ut nulla nisi caelestia cogitare soleret, ut etiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione transiret, ut mortem quoque quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae et laboris sui praemium, amaret. do virtutum, sed deflendo potius desibi per curam pastoralem incurrisse quens, enumeratis animi sui virtutibus priscis, mox dolendo subjunxit: « At nunc ex occasione curae pastoralis saecularium hominum negotia patitur, et post tam pulchram quie
Abbreviated transcription (Latin):
de .u. Beatus papa
Gregorius postꝙͣ
Sedem romane et
apostolice eccle .xiii. aAninos. menses
sex et dies .x. gloriosissime rexit. de¬
functus est: atq ad eternã regni cele¬
stis sedem translatus. De quo nos cõ¬
uenit quia nrãm .i. anglorum gen¬
tem de potestate sat̾ane ad fidem xp̃i
sua industria conuertit. Latiorem ĩ
nr̃a hystoria eccłastica facere sermo¬
nem. quem recte nr̃m apellare pos¬
sumꝰ et debemus apostolum. Quia
cum primum in toto orbe gereret põ¬
tificatum. et conuersis iam dudum
nr̃am gentem eatenus ydolis man¬
cipatam. xp̃i fecit eccłam. ita ut apo¬
stolicum illũd de eoliceat nobis ꝓfer¬
re sermonem. qr et si alus non est apo¬
stolus. s tamen nobis est. rlam sig¬
naculum apostolatus eius nos su¬
mus in dño. Erat autem natione ro¬
manus ex patre gordiano. genus
apauis nobile nõ solum sedet religi¬
osum ducens. Deniq felix eiusdem
atauus. sed & ip̃e nobilitatẽ religio¬
nis non minori Qnͣi parentes ⁊ cog¬

Expanded text:
 beatus papa Gregorius, postquam sedem Romanae et apostolicae Ecclesiae tredecim annos, menses sex et dies decem gloriosissime rexit, defunctus est, atque ad aeternam regni coelestis sedem translatus. De quo nos convenit, quod nostram, id est Anglorum, gentem de potestate Satanae ad fidem Christi sua industria convertit, latiorem in nostra historia ecclesiastica facere sermonem. Quem recte nostrum appellare possumus et debemus apostolum, quia, cum primum in toto orbe gereret pontificatum, et conversis jamdudum lesia, nostram gentem eatenus idolis mancipatam Christi fecit Ecclesiam: ita ut apostolicum illum de eo liceat nobis proferre sermonem, quia etsi aliis non est apostolus, sed tamen nobis est: Nam signaculum apostolatus ejus nos sumus in Domino . Erat autem natione Romanus, ex patre Gordiano, genus a proavis non solum nobile, sed et religiosum, ducens. Deinde Felix, ejusdem atavus. Sed et ipse nobilitatem religionis non minore quam parentes et cog
Abbreviated transcription (Latin):
quidem gg̾ intra uel extra urbem
studio pietatis ex̾cuit. Ceterum
ꝓbum religiosum albatem cum
multis peccuniis iherosolimam
destinauit. cuiꝯ instantia uenera¬
bile xenochium constituit. et tam
nes arabiam dei famulis sub re¬
gimine palladii constitutis coti¬
diani uictus et uestimenti copia

Expanded text:
quidem Gregorius intra vel extra urbem studio pietatis exercuit. Caeterum Probum religiosum abbatem cum multis pecuniis Jerosolymam destinavit, cujus instantia venerabile xenodochium constituit, et, tam nes Arabiam, Dei famulis sub regimine Palladii constitutis, quotidiani victus et vestimenti copiam
Abbreviated transcription (Latin):
menibrorum ceterorum. s et lũi¬
gue motu caruit. Ꝙ dum tribus
diebus ac totidem noctibꝯ agerz:
subito uisione spiritali recreata.¬
ori os et oculos aperuit. Aspec
intuebatur uisionẽ cepit loqui.
Gratus michi est multũ aduẽ¬
tus tuus. et bene uenisti. Et hoc
dicto. parumper reticuit .q. respõ¬
sum eius quem uidebat et cui
loquebatur expectans. Rursũq
.q. leuiter. indignata. subiũxit.
nequaꝙͣ hoc leta ferre queo. Rur¬
sum ꝙ modicum silens. tertio
dixit. Sinullatenus hodie fieri
potest. obsecro ne sit longum spa
tea parum silens. ita sermonez
roga ͭ a circum sedentibus cũ quo
loqueretur. Cum carissima ĩqͥt
mea matre edilburge. Ex quo
intellexere ꝙ ip̃a ei tempus sue
transmigrationis ꝓximũ nun¬
tiare ueniss. ⁊lam et ita inter
rogabat stransacta una die et noc

Expanded text:
membrorum caeterorum, sed et linmembrorum caeterorum, sed et linguae motu caruit. Quod dum tribus diebus et totidem noctibus ageretur, subito visione spiritali recreata, os et oculos aperuit; aspectintuebatur visionem, coepit loqui: « Gratus mihi est multum adventus tuus, et bene venisti. » Et hoc dicto, parumper reticuit, quasi responsum ejus quem videbat, et cui loquebatur, exspectans. Rursumque quasi leviter indignata subjunxit: « Nequaquam hoc laeta ferre queo. » Rursumque modicum silens, tertio dixit: « Si nullatenus hodie fieri potest, obsecro ne sit longum spattea, parum silens, ita sermonem rogata a circumsedentibus, cum quo loqueretur: « Cum carissima, inquit, mea matre Aedilberge. » Ex quo intellexere quod ipsa ei tempus suae transmigrationis in proximum nunciare venisset. Nam et ita ut rogab
Abbreviated transcription (Latin):
Neodem quoq monasterio
quedam erat femina scĩmoĩa¬
lis. et ad seculi huius dignitatẽ
nobilis. et in amore futuri seculi
nobilior. Que ita multis iam
ãnis õĩ corporis fuerat officio
destituta. ut ne unũ quidem
mouere ip̃a membrum uale̾t.
hec iam ubi corpus albatisse.
uenerabilis in eccłam delatam
donec sepulture daretur cogͦuit.
postulauit se ad̾ferri illo. ⁊ in
madum orantium ad illum
idclinari qd̾ dum fieret .q. uiuẽtẽ
ad loquta rogauit. ut apud mi¬
sericordiam pii conditoris ĩpetͣ¬
ret.se a tantis tamq diutiuis
crutiatibus absolui. ⁊ lec multo
tardius exaudita est. slam post
dies .xii. et ip̃a educta ex carne:
temporales afflictiones et̾ua m̾¬
cede mutauit. Cum ergo p̾fa¬
ta xp̃i famula torychigit. tres
ad huc annos post obitum dñe.
in hac uita ten̾etur. Interim ea
quam p̾diximꝯ infirmitate de¬
cocta este ut uix ossibus hereret. Ad
ultimum cum tempus iam reso¬
lutionis eius instaret: non solũ

Expanded text:
eodem quoque monasterio quaedam erat femina sanctimonialis, et ad saeculi hujus dignitatem nobilis et in amore futuri saeculi nobilior: quae ita multis jam annis omni corporis fuerat officio destituta, ut ne unum quidem movere ipsa membrum valeret. Haec ubi corpus abbatissae venerabilis in ecclesiam delatum, donec sepulturae daretur, cognovit, postulavit se illo afferri, et in modum orantium ad illud adclinari. Quod dum fieret, quasi viventem adlocuta, rogavit, ut apud misericordiam pii conditoris impetraret se a tantis tamque diutinis cruciatibus absolvi. Nec multo tardius exaudita est: nam post dies duodecim, et ipsa educta ex carne, temporales adflictiones  rcede mutavit. Cum vero praefata Christi famula Torctgyd tres adhuc annos post obitum dominae in hac vita teneretur, in tantum ea quam praediximus infirmitate decocta est, ut vix ossibus haereret, et ad ultimum, cum tempus jam resolutionis ejus instaret, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis moriturum p̾dixit. quod mau¬
ritius ut audiuit. ⁊ tirãnide ggͦ in
ferenda sem& continuit. et iuditiũ¬
om̃ium diuinu queᷤ ei minatus

Expanded text:
cunctis moriturum praedixit. Quod Mauricius ut audivit, a tyrannide Gregorio inferenda semet continuit, et judicium divinum quod ei minatus
Abbreviated transcription (Latin):
anno quo finem uite accepit
Rex egfrid. ep̃m ut diximus fe¬
cerat ordinari lindisfarnensium
cudberechtum. qui in insula per¬
modica que appellatur farne. et
ab eadem eccła .uiiii. ferme milib
passuum in oceano ꝓcul habe̾t. ui¬
tam solitariam per annos plures
ĩ magna corporis et mentis con¬
tinentia duxerat. Qui quidem
a prima etate puericie studio re¬
ligiose uite sꝑ ardebat. Sed abine¬
unte adolescentia: monachicaͣm
et nomen adsũpsit et habitum.
uir õĩum mansuetissimꝰ ac sim¬
plicissimꝰ regebat. Qui postea ep̃s
augustaldensis lindisfarneñ ecc̃e
factus est. ut supra memorauimꝰ.
Cui tempore illo p̾positus boisil:
magnarum uirtutum ⁊ ꝓphetici
sp̃s sacerdos fuit. huius discipula¬
tui ciroberecħ humili subditus:
Qui postꝙ̃ migrauit ad dũm: cud¬
bered eidem monasterio factus
et exemplo sue actionis regularẽ
ĩstituebat uitam. nec solũ ipsi mo¬
nasterio regularis uite monita
sił et exempla p̃bebat. Sedet uul¬

Expanded text:
anno quo finem vitae accepit rex Ecgfrid, episcopum, ut diximus, fecerat ordinari Lindisfarnensium Cudberctum qui in insula permodica quae appellatur Farne, et ab eadem ecclesia novem ferme millibus passuum in Oceano procul abest, vitam solitariam per annos plures in magna corporis et mentis continentia duxerat. Qui quidem a prima aetate pueritiae, studio religiosae vitae semper ardebat; sed ab ineunte adolescentia monachicum et nomen adsumpsit et habitum. vir omnium mansuetissimus ac simplicissimus regebat: qui postea episcopus Hagustaldensis, sive Lindisfarnensis Ecclesiae factus est, ut supra memoravimus: cui tempore illo praepositus Boisil magnarum virtutum et prophetici spiritus sacerdos fuit. Hujus discipulatui Cudberct humiliter subditus, Qui postquam migravit ad Dominum Cudberct eidem monasterio factus et exemplo suae actionis regularem instituebat ad vitam. Nec solum ipsi monasterio regularis vitae monita simul et exempla praebebat, sed et vul
Abbreviated transcription (Latin):
uersas in partes se toqueret. Repẽ¬
te uolutando deuenit in illud loci.
ubi rex memorabilis occubuit. Nͨ
mora quiescente dolore cessabat
ab insanis membrorũ motibus.
et confueto equorum more.q. post
lassitudinem in diuersum latus
recta herbarum aurdus carpere
cepit. Quo ille uiso. ut uir saga¬
Icis ingenii. intellexit aliquid mi
ri huic loco. quoequs est curatus in¬
esse. Et posito ibi signo. nõ multopꝰ
ascendit equm. atq ad hospitium qͦ
pposuerat accessit. quo dum adue¬
niret: inuenit puellam ibi neptẽ
go paralisis morbo granatã. Et
rerentur. cepit dicere ille de loco. ubi
caballus suus esset curatus. Quid
multa: Imponentes eam carro:
deposuerunt. At illa posita in loco.
obdormiuit parumꝑ: et ubi euigi¬
lauit sanatam se ab illa corporis dis

Expanded text:
versas in partes se torqueret, repenversas in partes se torqueret, repente volutando devenit in illud loci ubi rex memorabilis occubuit. Nec mora, quiescente dolore cessabat ab insanis membrorum motibus, et consueto equorum more, quasi post lassitudinem in diversum latus recta  Al., vireta herbarum avidius carpere coepit. Quo ille viso, ut vir sagacis ingenii, intellexit aliquid mirae sanctitatis huic loco quo equus est curatus, inesse; et posito ibi signo, non multo post ascendit equum, atque ad hospitium quo proposuerat, accessit: quo dum adveniret, invenit puellam ibi, neptem go paralysis morbo gravatam: et rerentur, coepit dicere ille de loco ubi caballus suus esset curatus. Quid multa? imponentes eam carro, um, ibidemque deposuerunt. At illa posita in loco, obdormivit parumper; et ubi evigilavit, sanatam se ab illa corporis dis
Abbreviated transcription (Latin):
TInde contigit. ut puluerem ip̃m
ubi corpus eius in terram corruit.
multi auferentes et in aquam
multum cõmodi afferrent. Quiui¬
delicet mos a deo increbruit. ut pau¬
latim ab lata exinde t̾ra. fossam ad
mensuram stature uirilis altam¬
reddiderit. ⁊ lec mirandũ in loco
mortis illius infirmos sanari: ꝗ
semper dum uiueret infirmis et
pauperibus consulere. elemosinas
dare. opem ferre nõ cessabat. Et
multa quidem in loco illo uel de
puluere illius loci facta uirtutuz
miracula narrantur. Sced nos
tantum duo que amaioribus au¬
diuimus: referre satis duximus.¬
⁊ lon multopost interfectõem eiuꝰ
exacto tempore: contigit ut quidã
equẽ iter iux̃ locum ageret illum.
Cuius equs subito lacescere cõsiste̾
caput in terram declinare. spumͣs
exore dimittere: et au gescente
dolore nimio. in terram cepit ru
substra to cepit expectare horam qͣ
aut melioratum reciperet ium̃tũ
aut relinqret mortuum. At ip̃m
diu graui dolore uexatũ. cum di¬

Expanded text:
nde contigit ut pulverem ipsum ubi corpus ejus in terram corruit, multi auferentes, et in aquam multum commodi adferrent. Qui videlicet mos adeo increbuit, ut paulatim ablata exinde terra fossam ad mensuram staturae virilis reddiderit. Nec mirandum in loco mortis illius infirmos sanari, qui semper dum viveret infirmis et pauperibus consulere, eleemosynas dare, opem ferre non cessabat. Et multa quidem in loco illo, vel de pulvere loci illius facta virtutum miracula narrantur: sed nos duo tantum quae a majoribus audivimus, referre satis duximus. Non multo post interfectionem ejus exacto tempore, contigit ut quidam equo sedens iter juxta locum ageret illum; cujus equus subito lassescere, consistere, caput in terram declinare, spumas ex ore demittere, et augescente dolore nimio, in terram coepit ruesubstrato coepit exspectare horam, qua aut melioratum reciperet jumentum, aut relinqueret mortuum. At ipsum diu gravi dolore vexatum, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
didit: ac pauperibꝯ erogauit. No¬
bilitatem q illam quam ad secu¬
lum uidebatur here: totam ad nã¬
cicendam superne gloria digni¬
tatis: diuina grã largiente con¬
uertit. Et qui ante serico contex¬
tus ac gẽmis micantibꝰ. solitus
erat per urbem ꝓcedere trabeatꝰ.
post uili contextus tegmine. et¬
ip̃e ministrabat pauperibꝰ. ut
to repente seculari hĩtu monaste¬
rium petiit. et ex huiusmũdinau¬
fragio nubus euasit. In quo tã¬
te perfectionis gratia cepit con¬
uersari: ut iamtunc in ip̃is ini¬
tiis perfectoꝵ posset nũo deputa¬
ri. In erat deniq q ei tanta absti¬
nentia in cibis. uigilantia in ora¬
tionibꝰ. strenuitas in ieiuniis:
ut infirmato stomacho: uix con¬
sistere posset. Sustinebat p̾terea
assiduas corporis infirmitates:
maximeq ea pulsabatur: quam
um cruclabatur incisione: ut cre¬
bris interceptis angustiis. per
singula pene orarum momenta.
ad exitum ꝓpinquar. Qualis ã
in monasterio fuerit. quãq lau¬

Expanded text:
didit, ac pauperibus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis, divina gratia largiente, convertit. Et qui ante serico contextu ac gemmis micantibus solitus erat per urbem procedere trabeatus, post vili contectus tegmine, ministrabat pauper ipse te repente saeculi habitu, monasterium petiit, et ex hujus mundi naufragio nudus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis perfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tanta abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates: et maxime ea pulsabatur molestum cruciabatur, ut crebris interceptus angustiis, per singula pene horarum momenta ad exitum propinquaret. 6. Qualis autem in monasterio fuerit, quamque lau
Abbreviated transcription (Latin):
ex eiusdem mundi cura succresc̾e.
ut in eo non iam spetie. s ut ip̃e
de se asserit retinetur et mente.
Tandem cum et parentum iam
dudum obitu liberam disponen¬
darum rerum suarum heret
facultatem: qd̾ pͥus mente ges¬
tabat aperuit. ꝙ iam in diuinis
erat obtutibꝰ. hũnis etiam uisi¬
bus ostendit. Mox et enim cisc¬
ta que here potuit: ad pietatis
opus distribuit. ut xp̃m ꝓ nobis
fcm̃ egenum egens ipe sequeret᷑.
Sex deniq in ficilia monasteria
construens. frẽs illic xp̃m ẜuitu¬
ros aggregauit. Septimum intͣ
urbis huius muros ĩstituit. In
quo et ip̃e postmodum regulari
sub abbatis imperio militauit.
Quibus monasteriis tantum
de red̾itibꝯ pdiorum deleguanit.¬

Expanded text:
ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam disponendarum rerum suarum haberet facultatem, quod prius mente gestabat aperuit; quodque jam in divinis erat obtutibus, humanis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit, ad pietatis opus distribuit, ut Christum pro nobis factum egenum egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari us, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redditibus praediorum su
Abbreviated transcription (Latin):
Butanie fines lustrauit uni¬
uersos set etiam transoceanum lon¬
ge radios salutifere lucis spargens:
germanie sił et hybernie partes at
uadens. ap scĩssimum fresonumgẽ
antistite uilfrido moraretur: crebro
ip̃m audierunt. de mirandis que ad
reliquias eiusdem reuerentissimi
Iregio. in illa ꝓuintiagesta fuerint.
narrare. Sed et in hybernia cum pͥs¬
biter adhuc peregrinam ꝓet̾na pa¬
tis eius in ea quoq insula longe la¬
teq iam per crebruisse ferebat. E q̃bꝰ
unum. qd̾ inter alia retulit miracu¬
lum: p̾senti nr̃e hystorie inserend̾
ge uastauit: percussus est eiustez
clade pestis inter alios scolasticus
quidam de genere scottoꝵ doctus ꝗ
uir studio litterarum. Sed erga cuiã
ꝓpetue sue saluationis nicħonĩino
studii et indistrie g̾ens. Qui cũse
morti ꝓrimum uideret: timere ce¬
pit et pauere ne mox mortuus ob
merita scelerum ad inferuu claustra
suspiria: flebili uoce talia mecum q̃
culum subeunde mortis cõpellor nͦ

Expanded text:
taniae fines lustravit universos, sed etiam trans Oceanum longe radios salutiferae lucis spargens, Germaniae simul et Hiberniae partes attvadens, apud sanctissimum Fresonum genantistite Vilfrido moraretur, crebro eum audierit de mirandis quae ad reliquias ejusdem reverentissimi regis in illa provincia gesta fuerint, narrare. Sed et in Hibernia cum presbyter adhuc peregrinam pro aeterna patis illius  Al., ejus in ea quoque insula longe lateque jam percrebuisse ferebat: e quibus unum quod inter alia retulit miraculum, praesenti nostrae Historiae inserendum ge vastavit, percussus est ejusdem clade pestis inter alios scholasticus quidam de gente Scottorum, doctus quidem vir studio literarum; sed erga curam perpetuae suae salvationis nihil omnino studii et industriae gerens: qui cum se morti proximum videret, timere coepit et pavere, ne mox mortuus, ob merita scelerum ad inferni claustra suspiria, flebili voce talia mecum queculum subeundae mortis compellor: n
Abbreviated transcription (Latin):
dinaliter hĩtabat ad impertiendũ
aureos erogabat. R lathalicio uero
apłorum uel suo mixtoᷤ solidos of¬
ferens: ꝑegrina nichoꝰ uestimenta

Expanded text:
xta quam consuetudinaliter habitabat, ad impertiendum aureos erogabat. Natalitio vero apostolorum, vel suo, mistos solidos offerens, peregrina nihilominus vestimenta
Abbreviated transcription (Latin):
rat eclipsis solis die .iiiͦ. mensis ma¬
no subita pestilentie lues. depo¬
pulatis pͥus australibus britanie
plagis noraanhimbroꝵ quoq
ꝓuitiam corripiens atq acer¬
u̾a clade diutius longe la teq de¬
seuiens. magnam hominũ mł¬
titudinem strauit. Qua plaga p̾¬
fatus dñi Sacerdos tuda raptus
est demundo. et in monasterio
qd̃ uocatur pegnalech honorifice
sepultus. Hec autem plaga hyber¬
niam quoq insulam pari clate
p̾mebat. Erant ibidem eo temꝑe
multi nobiliũ sił et mediocriu
de gente anglorum: qui tempo¬
re finani et colmani episcopoꝵ.
tia illo secesserant. Et quidam
quidem mox se monastice coni̾¬
sationi fideliter mancipauerũt.
alii magis curcumeundo per cel¬
las magistrorum lectioni operi
dare gaudebant.: quos omnes scot¬
ti libentissime suscipientes: uictũ
eis cothidianum sine p̾cio libros
quoq ad legendum et magisteri

Expanded text:
 eclipsis solis die tertio mensis Mano subita pestilentiae lues, depopulatis prius Australibus Brittaniae plagis, Nordanhymbrorum quoque provinciam corripiens, atque acerba clade diutius longe lateque desaeviens, magnam hominum multitudinem stravit. Qua plaga praefatus Domini sacerdos Tuda raptus est de mundo, et in monasterio quod dicitur Paegnalaech, honorifice sepultus. Haec autem plaga Hiberniam quoque insulam pari clade premebat. Erant ibidem eo tempore multi nobilium simul et mediocrium de gente Anglorum, qui tempore Finani et Colmani episcoporum, tia illo secesserant. Et quidam quidem mox se monasticae conversationi fideliter mancipaverunt, alii magis circumeundo per cellas magistrorum, lectioni operam dare gaudebant: quos omnes Scotti libentissime suscipientes victum eis quotidianum sine pretio, libros quoque ad legendum, et magisteri
Abbreviated transcription (Latin):
solum autem suppositi eid̾ feret᷑
uel at̾positi curantur egroti: sed
et astule de illo abcise. at ad infi¬
mos ad̾late citam illis solent ad¬
ferre medelam. Hic sane pͥusꝙͣ
steria. unum sibi alterium sorori
sue edilburge construx̾at. Ꝙ utrũ¬
q regularibo disciplinis optime
instituerat. Sibi quidemin re¬
gione sudergeona iux̃ fluuium
tñ se in loco qui uocatur ce rotesei
.i. seroti insula. Sorori autemin
gum in quo ip̃a deo deuotarum
mat̾ ac nutrix poss exist̾e. femi¬
narum. q̃ suscepto monasterii re¬
gimine condigiã se inoĩbus ep̃o
fratre et ip̃a recte uniendo. et sub¬
iectis regulanter ac pie consulẽ¬
do pͥbuit. ut etiam celestia ĩditio
fuere miratula. Capłm .uii.

Expanded text:
solum autem subpositi eidem feretro solum autem subpositi eidem feretro vel adpositi curantur aegroti, sed et astulae de illo abscissae atque ad infirmos adlatae, citam illis solent adferre medelam. Hic sane priusqusteria, unum sibi, alterum sorori suae Aedilbergae construxerat, quod utrumque regularibus disciplinis optime instituerat. Sibi quidem in regione Sudergeona, juxta fluvium Tamensem, in loco qui vocatur Cerotaesei, id est, Ceroti insula; sorori autem ingum, in quo ipsa Deo devotarum mater ac nutrix posset existere feminarum. Quae suscepto monasterii regimine, condignam se in omnibus episcopo fratre, et ipsa recte vivendo et subjectis regulariter et pie consulendo praebuit; ut etiam caelestia indicio fuere miracula. CAPUT VII.
Abbreviated transcription (Latin):
On multopꝰ hec elapso tẽpo
re. offensus a uinfrido mer¬
ciorum ep̃o per meritum cuiustã
in obediendie theodorus archiep̃s.
deposuit eum de ep̃atu post ãnos
accepti ep̃atus. non multos et ĩ
loco eius ordinauit ep̃m sexuilfũ
qui erat constructor ⁊ albas monͣ¬
steru qd̾ dicitur. medes hãsted in
regione giruiorum. Depositus
uero uinfrid rediit ad monaste¬
nium suũ qd̾ dicitur ad barueiq¬
in optima conu̾satione uitã finiũ.
Tumetiam orientalibo saxonibus
quibus eo tempore p̾fuerunt selbi
et sigher. quorũ supra meminimꝰ:
et artonualdum constituit ep̃m
in ciuitate londonia. Cuiusuide¬
licet uiri et in ep̃atu et ante ep̃atũ
uita et conusatio fertur fuisse stĩssi¬
ma: sicut etiam nunc celestium
signa uirtutum iuditiosunt. Et¬
.ii. usꝙ hodie feretrũ eius caballa¬
rium quo infirmus uehi solebat:
seruatum a discipulis eius. multoᷤᷤ
febricitantes uel alio quol ĩ cõmo¬
do fessos. sanare non desistit. ⁊lõ

Expanded text:
on multo post haec elapso tempore DCLXXIV, offensus a Uinfrido Merciorum episcopo per meritum cujusdam inobedientiae Theodorus archiepiscopus, deposuit eum de episcopatu post annos accepti episcopatus non multos; et in loco ejus ordinavit episcopum Sexuulfum, qui erat constructor et abbas monasterii quod dicitur Medeshamstedi, in regione Gyrviorum. Depositus vero Uinfrid rediit ad monasterium suum quod dicitur Ad Baruae, ibiquin optima vitam conversatione finivit. Tunc etiam Orientalibus Saxonibus, quibus eo tempore praefuerunt Sebbi et Sigheri, quorum supra meminimus, Earconvaldum constituit episcopum in civitate Lundonia: cujus videlicet viri in episcopatu, et ante episcopatum vita et conversatio fertur fuisse sanctissima, sicut etiam nunc caelestium signa virtutum indicio sunt. Etenim usque hodie feretrum ejus caballarium, quo infirmus vehi solebat, servatum a discipulis ejus, multos febricitantes vel alio quolibet incommodo fessos sanare non desistit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
boza idelicet quideroꝵ. et eata
quibernitioꝵ ꝓuitiam guber¬
naret. hic in ciuitate eboraci: ille
in augustaldensi. siue in lindis¬
farueñ ecc̃a cathedram hñs ep̃a¬
lem. ammbo de monachorũ collegio¬
in ep̃atus graduuĩ adsciti. Cum qbꝰ
et eadhaed in prouintiam lindis

Expanded text:
Bosa videlicet, qui Deirorum, et Eata, Bosa videlicet, qui Deirorum, et Eata, qui Berniciorum provinciam gubernaret: hic in civitate Eburaci, ille in Hagustaldensi, sive in Lindisfarnensi Ecclesia cathedram habens episcopalem, ambo de monachorum collegiiscopatus gradum adsciti. Cum quibus et Eadhaed in provincia Lindis
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Et accepta ab eo possõe ect̃e
cuiusdam. et aggelli cuiusdam n̾
grandis: ibidem in pace uitam fi¬
niuit. ⁊il oĩno de restamando ep̃a¬
tu suoagens. que sicut et supra di¬
ximus magis in eccłasticis ꝙͣ in
mundanis rebus erat industriꝰ.
Sed in illa solum eccła deo seruiens.¬
et ubicũq rogabatur aͦ docenda ec
theodorus in ciuitate hroficui chel¬
mum consecrauit ep̃m. sed illo pꝰ
nõ multũ tẽporis p̾mopia rerũ
ab ep̃atu decidente. ad atꝙ alia loca
secedente gẽbmnundu ꝓ eo sub
perii regis eogfridi .uiii. apparuit
mense angusto stella que dicit᷑
cometa. et tribus m̃nsibus per¬
manens matutinis horis orie¬
batur excelsam radiantis flam¬
me.q. colupnam p̾ferens. Quo
etiam anno orta inter ip̃m regẽ
egfridum et reu̾entissimũ antisti¬
tem uilfridum dissensione. pulsꝰ
est idem antistes a sede sui ep̃atus.
et duo in locũeius substituti ep̃i.
qui nordanhymbrorũ genti p̾eẽnt.

Expanded text:
tem, et accepta ab eo possessione ecclesiae tem, et accepta ab eo possessione ecclesiae cujusdam et agelli non grandis, ibidem in pace vitam finivit, nil omnino de restaurando episcopatu suo agens: quia sicut supra diximus, magis in ecclesiasticis quam in mundanis rebus erat industrius; sed in illa solum ecclesia Deo serviens, ubicumque rogabatur, ad docenda EccTheodorus in civitate Hrofi Cuichelmum consecravit episcopum. Sed illo post non multum temporis, prae inopia rerum, ab episcopatu decedente, atque ad alia loca secedente, Gebmundum pro eo subsperii regis Ecgfridi octavus, apparuit mense Augusto stella quae dicitur cometa; et tribus mensibus permanens, matutinis horis oriebatur, excelsam radiantis flammae quasi columnam praeferens. Quo etiam anno orta inter ipsum regem Ecgfridum, et reverentissimum antistitem Uilfridum dissensione, pulsus est idem antistes a sede sui episcopatus, et duo in locum ejus substituti episcopi, qui Nordanhymbrorum genti praeessent:
Abbreviated transcription (Latin):
uartus occidentaliuz saxo¬
num antistes. leuterius
fuit. Si quidem primus birinus.
scd̃s agelberectus. Tercius existit
uini. Cumq mortuus esset co¬
inualuch quo regnante idem leu¬
therius ep̃s factus est acceperunt
sub reguli regnũ gentis. et diui¬
sum ĩter se tenuerunt annis cir¬
citer .x. ip̃isq regnantibus defc̃¬
tus est ille et ep̃atu functus aeddi¬
peoconsecratus atheodoro in ciui¬
tate londonia. Cuius ep̃atus tem¬
pore deuictis atq a motis sub regu¬
lis. cedualla suscepit imperium.
Et cum duobus annis hoc tenuis¬
s tandem superni regni amore
cõpũctus amore reliquit. eodem
adhuc p̾sule eccłam gub̾nante ac
mam abiens ibi uitam finiuit.
ut in sequentibꝰ lacius dicend̾ ẽ.
Nno autem dnĩce incarna¬
red rex mercioru ad ducto maligͦ
quoq rofilii qua erat putta ep̃s ꝙͣ
uis eo tempore absens cõmuni cla¬
de absũpsit. Qd̾ ille ubi cõperiit.
eccłam uidelicet suam rebus ãbla
ad sexuulfum merciorum. antisti¬

Expanded text:
uartus Occidentalium Saxonum antistes Leutherius fuit. Siquidem primus Birinus, secundus Agilberctus, tertius exstitit Uini. Cumque mortuus esset Coinvalch, quo regnante idem Leutherius episcopus factus est, acceperunt subreguli regnum gentis, et divisum inter se tenuerunt annis circiter decem: ipsisque regnantibus defunctus est ille, et episcopatu functus eest a Theodoro in civitate Lundonia. Cujus episcopatus tempore devictis atque amotis subregulis, Caedualla suscepit imperium: et cum duobus annis hoc tenuisset, tandem superni regni amore compunctus reliquit, eodem adhuc praesule Ecclesiam gubernante; ac Romam abiens, ibi vitam finivit, ut in sequentibus latius dicendum est. Anno autem Dominicae incarnared rex Merciorum, adducto maligno quoque Hrosi, in qua erat Putta episcopus, quamvis eo tempore absens, communi clade absumpsit. Quod ille ubi comperit, ecclesiam videlicet suam rebus ablatis ad Sexuulfum Merciorum antisti
Abbreviated transcription (Latin):
diuisum. ⁊ lulla harum portio mi¬
nus ꝙ̃. ccc. homines heret. qui oẽs
de labore manuũ suarum uiu̾e so¬
lebant. Horum ergo plurimi ad
memoratam aciem peracto ieiuno
triduano cum aliis orandi causa cũ¬
uenerant hentes defensorẽ nomĩe
brocmallum qui eos intentos pre¬
cibus abarbaroꝵ gladiis ꝓtegeret.
Quoꝵ causam aduentus cumintel¬
lexisset rex edilfridꝰ ait. Ergo si adu̾¬
sum nos ad deuni suum clamant.
ꝓfecto et ip̃i quãuis arma nõferant.
contra nos pugnant qui adu̾sis nos
in p̾cationibus perseqũtur. Itaq ĩ
hos primum arma uerti iubet: et
sic ceteras nephande militie copias
non sine magno excitus sui dap̃no
deleuit. Extinctos in ea pugna ferũt
fuga esse lapsos. Brocmaill ad pͥmũ
uertit. eosꝰ quos defendere debuerat
um sc̃ĩ pontificis augustini. quãuis
ip̃o multo iamante tẽpore. adreg
na celestia sublato. ut etiam tempo¬
ralis interitus ultionem sentirent

Expanded text:
divisum, nulla harum portio midivisum, nulla harum portio minus quam trecentos homines haberet, qui omnes de labore manuum suarum vivere solebant. Horum ergo plurimi ad memoratam aciem, peracto jejunio triduano, cum aliis orandi causa convenerant, habentes defensorem nomine Brocmailum, qui eos intentos precibus a barbarorum gladiis protegeret. Quorum causam adventus cum intellexisset rex Aedilfrid, ait: « Ergo si adversum nos ad Deum suum clamant, profecto et ipsi quamvis arma non ferant, contra nos pugnant qui adversis nos inprecationibus persequuntur. Itaque in hos primum arma verti jubet, et sic ceteras nefandae militiae copias non sine magno exercitus sui damno delevit. Exstinctos in ea pugna ferunt,lum quinquaginta fuga esse lapsos. Brocmail ad primum vertens, eos quos defendere debuerat,um sancti pontificis Augustini, quamvis ipso jam multo ante tempore ad caelestia regna sublato, ut etiam temporalis interitus ultione  Al., ultionem sentirent
Abbreviated transcription (Latin):
nichilo contep̃n. Quibꝰ uir domini
augustinus fertur minitans p̾dixis¬
se. qr si pacem cum fratribus acciꝑe
nollent. bellum ab hostibus forent
accepturi. ⁊ sinationi angloꝵ nolu¬
issent uite uiam p̾dicare: per horũ
manus ultionẽ essẽt mortis passu¬
ri. qd̾ ita per omĩa ut predixerat diui¬
no agenẽ iuditio patratum est. Si qd̾
post hec ip̃e de quo diximꝯ rex anglo¬
tum fortissimꝰ ed ilfridꝰ. collecto gͣnͣdi
excercitu ad ciuitatem legionum
que agente angloꝵ legacestir. abrit¬
tonibus autem rec ius carlegion
apellatur. maximam gẽteis ꝑfide
turus uideret sacerdotes eoꝵ qui
ad exorandum deum ꝓmilite bellũ
agente conuenerant seorsum in
tuitiori loco consistere. Sciscitabatur
qui essent hi qui due acturi illo cõ¬
uenissent. Erant aut̃ plurimi eoꝵ
de monasterio bancor in quo tantꝰ
fertur fuisse numerus monachoꝵ.
ut cum in septẽ portiones eẽt cum
p̃posititis sibi rectoribus monasteriũ

Expanded text:
nihilo contemnet. Quibus vir Domini nihilo contemnet. Quibus vir Domini Augustinus fertur minitans praedixisse, quia si pacem cum fratribus accipere nollent, bellum ab hostibus forent accepturi; et si nationi Anglorum noluissent viam vitae praedicare, per horum manus ultionem essent mortis passuri. Quod ita per omnia, ut praedixerat, divino agente judicio patratum est. Siquidem post haec ipse de quo diximus, rex Anglorum fortissimus Aedilfrid, collecto grandi exercitu, ad civitatem Legionum, quae a gente Anglorum Legacaestir, a Brittonibus autem rectius Carlegion appellatur, maximam gentis perfidae turus videret sacerdotes eorum, qui ad exorandum Deum pro milite bellum agente convenerant, seorsum in tutiore loco consistere, sciscitabatur qui essent hi, quidve acturi illo convenissent. Erant autem plurimi eorum de monasterio Bancor, in quo tantus fertur fuisse numerus monachorum, ut cum in septem portiones esset cum praepositis sibi rectoribus monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
appropĩquantibo adsurrex̾it: sciẽtes
qr famulus xpisti est obtemperanter
illum audite. Sin autem uos spẽue¬
rit. nec corã uobis adsurgere uolue¬
rit. cum sitis numero plures. et ip̃e
spernatur a uobis. fecerunt ut dixe¬
rat. factum est ut uenientibo illis. sedet
augꝰ in sella. Qd̃ illi uidentes. mox
in iram uersi sunt. eumq notantes
suꝑbie. cunctis q̃ dicebat contradice
laborabant. Dicebat autem eis. qr ĩ
multis quidem nr̃e consuetudini:
ymo uniuersalis ecc̃e contrariẽ geri¬
tis. Et tunc si in his tribus michi ob¬
temperare uultis ut pascha fuo tpr̃e
celebretis ut ministerium baptiz au¬
genti anglorum una nobiscum u̾bũ
dei p̾dicetis. cetera que agitis ꝙ̃uis
moribus nr̃is cõtraria equanimit̾
cuncta tolerabimus. At illi nichil
hoꝵ se facturos. neq illum ꝓ archie¬
piscopo habituros esse respondebant.
Conferentes ad inuicem qr si mo¬
do nobis assurgere noluit. qñtoma¬
gis si ei subdi ceperimus iam nos ꝓ

Expanded text:
adpropinquantibus adsurrexerit, scientes quia famulus Christi est, obtemperanter illum audite: sin autem vos spreverit, nec coram vobis adsurgere voluerit, cum sitis numero plures, et ipse spernatur a vobis. » Fecerunt ut dixerat. Factumque est ut venientibus illis sederet Augustinus in sella. Quod illi videntes, mox in iram conversi sunt, eumque notantes superbiae, cunctis quae dicebat contradicere laborabant. Dicebat autem eis: Quia in multis quidem nostrae consuetudini, immo universalis Ecclesiae contraria geritis: et tamen si in tribus his mihi obtemperare vultis, ut Pascha suo tempore celebretis; ut ministerium baptizangenti Anglorum una nobiscum verbum Domini praedicetis: caetera quae agitis, quamvis moribus nostris contraria, aequanimiter cuncta tolerabimus. At illi nil horum se facturos, neque illum pro archiepiscopo habituros esse respondebant: conferentes ad invicem, Quia si modo nobis adsurgere noluit, quanto magis si ei subdi coeperimus, jam nos pro
Abbreviated transcription (Latin):
tione pauãfacere dr̃in die ascensio¬
nis dnĩce per annos sigulos mis
et metropolis regni dauid. nunc
ostendens uno ad orientem stadio
speluncam duplicem in ualle hẽt
Nbi sepulcra patriarcharum q̃dra¬
to muro circũdantur capitibꝰ u̾sis
adaquilone. Et hec singula sĩn¬
gulis tecta lapidibꝯ instar bafilice
dolatistrium patriarcharũ candi¬
dis. Adam obscurioris et uilioris
operis. qui aut longe ab illis ad bo
feminarum uiliores et minores
his ad boream. herbosus ualde et
floridus. campestrem hñs in u̾tice
planiciem. In quibꝯ aquilonali
parte quercu abrahx duorum ho¬
minum altitudinis truncus ec¬
clesie circcumdata est. Hec de oꝑs
excerpta prefati scriptoris. assensũ
quidem uerborum illius. sed bre¬
uioribꝰ strictis q comp̾hensa ser¬
monibꝰ. ntis ad utilitatẽ legenti¬
um scripto hystoriis uitere placu¬
it plura uoluminis illius sequi
uel in eoꝙ de illodudum strictĩ
excerpsimus epithomate requi¬

Expanded text:
tione pavefacere dicitur. In die ascensiotione pavefacere dicitur. In die ascensionis Dominicae per annos singulos, misset metropolis regni David, nunc m fuerit ostendens. Uno ad orientem stadio speluncam duplicem in valle habet, ubi sepulchra patriarcharum quadrato muro circumdantur, capitibus versis ad aquilonem; et haec singula singulis tecta lapidibus instar basilicae dolatis; trium patriarcharum candidis, Adam obscurioris et vilioris operis, qui haud longe ab illis ad  Afeminarum viliores et minores his ad boream, herbosus valde et floridus, campestrem habens in vertice planitiem; in cujus aquilonali parte quercus Abrahae duorum hominum altitudinis truncus ecclesia circumdata est. » Haec de opusculis excerpta praefati scriptoris ad sensum quidem verborum illius, sed brevioribus strictisque comprehensa sermonibus, nostris ad utilitatem legentium Historiis indere placuit. Plura voluminis illius si quivel in eo quod de illo dudum strictim excerpsimus, epitomate requi
Abbreviated transcription (Latin):
ne monti syon par est. s latitudi¬
ne et longitudine p̾stat. Exceptis
uitibꝰ et oliuis. rare ferax arboris
frum̃ti quoq ⁊ ordei fertilis. neq
enĩ brucosa s herbosa et florida so¬
li illius est qualitas. In cuius sũ¬
mo uertice ubi dñs ad celos ascẽ¬
dit. ecca rotunda grandis t̾nas ꝑ
cutuitum cameratas ħet porticus
desuꝑtectas. Interior nãq domꝰ¬
ꝓpt̾ dnici corporis meatum eame¬
rari et tegi non potuit altare ad
ꝓtectã. In cuius medio ultima do¬
mini uestigia celo desuper petẽte
ubi ascendit uisuntur. Qui cum
cothidie acredeuntibꝯ terra tolla¬
tur: nichiloꝰ manet eandemq ad¬
huc speciem ueluti ĩ pressis signat᷑
iacet usq ad cͥuicem alta. ab occa¬
su hñs introitum pendente de suꝑ
introcleis magna lampada. tota
octo tot idemq e regione lampa-¬
das in funibus pendentes usq ihe¬
rosolima per uitium fulgent.
Quarum lux corda intuentium
cum quadam alacritate & cõpũe¬

Expanded text:
ne montis Sion par est, sed latitudine et longitudine praestat, exceptis uitibus et oliuis rarae ferax arboris, frumenti quoque et ordei fertilis; neque enim brucosa, sed herbosa et florida soli illius est qualitas. In cuius summo uertice, ubi Dominus ad caelos ascendit, ecclesia rotunda grandis ternas per circuitum cameratas habet porticus desupropter Dominici corporis meatum camerari et tegi non potuit: altare adprotectum, in cujus medio ultima Domini vestigia, caelo desuper patente ubi ascendit, visuntur. Quae cum quotidie a credentibus terra tollatur, nihilominus manet, eamdemque adhuc speciem veluti impressis signata jacet, usque ad cervicem alta, ab occasu habens introitum, pendente desuper in trochleis magna lampade, tota octo, totidemque e regione lampades in funibus pendentes usque Hierosolymam per vitrum fulgent; quarum lux corda intuentium cum quadam alacritate et compunc
Abbreviated transcription (Latin):
t augustinꝰ ubi in regia ciuita¬
te sedem episcopalẽ ut p̾diximꝰ
accepit: recuperauit in ea regio ful¬
tus adminiculo ecclam quam in ibi
factam fuisse didicerat. et eam in
suis. Fecit aut̃ et monast̾ium non
longe ab ip̃a ciuitate ad orientem ĩ
quo eiusͥ ortatu edilberechtꝰ eccłam
beatorum apostolorum petri et pau¬
li a fundamentis cõstruxit. ac diu̾sis
donis dit̾uit. in qua et ip̃ius augusti¬
ni et onũum ep̃orum doruernẽsiu.
simul et regnum cantie poni corpo¬
ra possent. Quam tamen eccłam ñ
ip̃e augustinꝯ. s successor eius lau¬
rentius consecrauit. Primus autẽ
eiusdem monasterii abbas petrus
presõr fuit: qui legatus galliam mis¬
sus. demersus est insinumaris qui
uocatur amfleat: et ab incolis loci
ignobili traditus sepulture. Sed oĩ¬
potens deus ut qualis meriti uir fu¬
erit demonstraret: omni nocte supͣ
sepulcrum eius lux celestis apparu¬
it. donec aĩaduertentes uicini qui
uidebant scm̃n fuisse uirum qui ibi

Expanded text:
t Augustinus, ubi in regia civitate sedem episcopalem, ut praediximus, accepit, recuperavit in ea, regio fultus adminiculo, Ecclesiam quam inibi factam fuisse didicerat, et eam in suis. Fecit autem et monasterium non longe ab ipsa civitate ad Orientem, in quo, ejus hortatu, Aedilberct ecclesiam beatorum apostolorum Petri et Pauli a fundamentis construxit, ac diversis donis ditavit  Al., dotavit, in qua et ipsius Augustini, et omnium episcoporum Doruvernensium, simul et regum Cantiae poni corpora possent. Quam tamen ecclesiam non ipse Augustinus, sed successor ejus Laurentius consecravit. Primus autem ejusdem monasterii abbas Petrus presbyter fuit, qui legatus Galliam missus, demersus est in sinu maris qui vocatur Amfleat, et ab incelis loci ignobili traditus sepulturae: sed omnipotens Deus ut qualis meriti vir fuerit demonstraret, omni nocte supra sepulcrum ejus lux caelestis apparuit, donec animadvertentes vicini, qui videbant sanctum fuisse virum qui ibi
Abbreviated transcription (Latin):
itaq si qua ex his euenire int̾raue¬
stra cognoscetis nullo modouestrũ
animum perturbetis. Quia id circo
hec signa de fine seculi p̾mittuntur.
ut de animabꝯ nrĩs debeamus esse
solliciti. de mortis hora suspecti: et
uenturo iudici in bonis actibus in¬
ueni amur esse p̾parati. Hec nunc
gloriose fili paucis locutus sum. ut
cum xpĩana fides in regnouestro
excreuerit. nr̃a quoq apud uos lo¬
cutio latior excrescat. Et tanto plꝰ
loqui libeat. quanto se inmente nrã
gaudia de gentis uestre ꝓfecta cõ¬
uersione multiplicant. Parua ã¬
exenia transmisi que uobis parua
non erunt. cum a uobis ex beati pe¬
tri apostoli fueunt benedictione sꝰ¬
cepta. Op̃es itaq deus in uobis gͣ¬
tiam suam quam cepit perficiat.
atq uitam urãm et hic post mł¬
torum annorum curricula exten¬
dat. et post longa tempora ĩcele
stis uos patrie congregatione re¬
cipiat. Incolumẽ excellentiam ue¬
stram gratia suꝑna custodiat. dñe

Expanded text:
itaque, si qua ex his evenire in terra vestra cognoscitis, nullo modo vestrum animum perturbetis: quia idcirco haec signa de fine saeculi praemittuntur, ut de animabus nostris debeamus esse solliciti, de mortis hora suspecti, et venturo judici in bonis actibus inveniamur esse praeparati. Haec nunc, gloriose fili, paucis locutus sum, ut cum Christiana fides in regno vestro excreverit, nostra quoque apud vos locutio latior excrescat; et tanto amplius loqui libeat, quanto se in mente nostra gaudia de gentis vestrae perfecta conversione multiplicant. Parva autem xenia transmisi, quae vobis parva non erunt, cum a vobis ex beati Petri apostoli fuerint benedictione suscepta. Omnipotens itaque Deus in vobis gratiam suam, quam coepit, perficiat, atque vitam vestram et hic per multorum annorum curricula extendat, et post lonstis vos patriae congregatione suscipiat. Incolumem excellentiam vestram gratia superna custodiat, domine
Abbreviated transcription (Latin):
cra frm̃ qui eas ex hac luche p̾ces¬
serant. solitas dño laudes decanta¬
rent. Ecce subito luxemissa celi¬
tus ueluti lintheum magnum.
uenit suꝑ omẽs. tantoq eas stu¬
pore pertulit ut etiam canticum
qd̾ canebant tremefcẽ intermitt̾et᷑.
Ip̃e autẽ splendo emisse lucis in cuiꝰ
cõparationem sol meͬdianus uide¬
ii posset obscurus. non multo post
illo eleuatus deloco inmeridianã
monasterii hoc est ad occidentem
oratorii secessit: ibiq aliꝙ̃diu remo¬
ratus. et ea loca operiens. sic uiden¬
tibus cũctis ad celi se alta subduxit.
ut nulli esset dubiũ. quin ip̃a lux
que aĩas famularum xp̃i esset duc¬
tura uel susceptura in celis. etir n
corporibus earum locum in quore¬
quieture et diem resurrectionis
essent expectature monstrarent.
¶Cuius radius lucis tantus ex

Expanded text:
lcra fratrum, qui eas ex hac luce praeceslcra fratrum, qui eas ex hac luce praecesserant, solitas Domino laudes decantarent, ecce subito lux emissa caelitus veluti linteum magnum venit super omnes, tantoque eas stupore perculit, ut etiam canticum quod canebant tremefactae intermitterent. Ipse autem splendor emissae lucis, in cujus comparatione sol meridianus videri posset obscurus, non multo post illo elevatus de loco, in meridianam monasterii partem, hoc est, ad occidentem oratorii secessit, ibique aliquandiu remoratus et ea loca operiens, sic videntibus cunctis ad caeli se alta subduxit; ut nulli esset dubium, quin ipsa lux quae animas famularum Christi esset ductura vel susceptura in caelis, etiam corporibus earum locum in quo requietura, et diem resurrectionis essent exspectatura, monstraret. Cujus radius lucis tantus exs
Abbreviated transcription (Latin):
N hoc et enĩ monasteno plura
uirtutum sunt signa patrata.
que et ad memoriam edificati¬
onemq seq̃ntium ab his qui no¬
uere descripta hẽntur a multis.
E quibus et nos aliqua hysto¬
rie nr̃e eccłastice inserere curaui¬
nius. Cum tempestas sepe dicte
cladis late cuncta depopulans ⁊̃
partem monasteriz huius. illam
uqua uiri tenebantur inuasisset:
et passim cotidie raperentur ad
dnm̃ sollicita mat er cong̾gatioĩs.
qua hora etiam eam monastii par¬
tem. qua ancillarum dei cat̾ua. a
uiroꝵ erat secreta contubernio. ea¬
dẽ plaga tangeret: crebrius incõ¬
uentu soroꝵ perquirere cepit. quo
ni et cumniterium fieri uellent. Cũ
eas eodem quo ceteros ext̾minio:
raptar e mundo contingeret.
Cumq nil certi responsi tam̃ ⁊¬
si sepius inquirens asororibus
accepisset: accepit ip̃a cum om̃i¬
bus certissimum superne ꝓuisi
quadam expletis matutine lau¬
dis psalmodiis egresse de mona¬
sterio oratorio famule xp̃i. ad sepł¬

Expanded text:
n hoc etenim monasterio plura virtutum sunt signa patrata, quae et ad memoriam aedificationemque sequentium, ab his qui novere, descripta habentur a multis: e quibus et nos aliqua Historiae nostrae ecclesiasticae inserere curavimus. Cum tempestas saepe dictae cladis late cuncta depopulans, etiam partem monasterii hujus illam qua viri tenebantur, invasisset, et passim quotidie raperentur ad Dominum; sollicita mater congregationis, qua hora etiam eam monasterii partem, qua ancillarum Dei caterva a virorum erat secreta contubernio, eadem plaga tangeret, crebrius in conventu sororum perquirere coepit quo lni et cimiterium fieri vellent, cum eas eodem quo caeteros exterminio raptari e mundo contingeret. Cumque nihil certi responsi, tametsi saepius inquirens, a sororibus accepisset, accepit ipsa cum omnibus certissimum supernae proviquadam expletis matutinae laudis psalmodiis, egressae de oratorio famulae Christi, ad sepu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Omeliarum eũgelii libros duos.
¶In apłm quecũq in ospusculis sc̃ĩ
augustini exposita inueni. cuncta
per ordinem trãscribere curaui.
¶In actus apłorum libros duos.
¶In epłas .uii. catholicas. libͦs sĩgulos.
¶In apocalipsim scĩ ihoannis lib̾ .iii.
¶tẽ in capitula lectionũ in totum
nouũ testamentum excepto euan¬
gelio..
¶Item librum epłarum ad diu̾sos.¬
quarum de sex etatibꝰ seculi una ẽ.
¶De mansionibꝰ filiorum isrł una.
¶una de eo qd̾ ait esayas et clauden¬
tur ibi in carcerem et post multos
dies uisitabuntur.
¶ De equinoctio iux aatholium inͣ.
¶tem de hystoriis scõrum. librum
uite et passionis scĩ felicis confes
soris. de metrico paulini opere in
psam transtuli.
Cibrum uite ⁊ passionis sc̃ĩ anasta¬
sii male de greco transtatum. et
peius a quodam inꝑito emendatũ.
¶uitam scĩpatris modo sił et antistis
cudberechti. Et prius heroỹco me¬
tro. et postmodũ plano sermone
descripsi
Gystoriam alb̃tu monast̾i huiꝰ

Expanded text:
Omeliarum EvangeIn Apostolum quaecunque in Opusculis S. Augustini exposita inveni, cuncta per ordinem transcribere curavi. In Actus apostolorum libros duos. In Epistolas septem canonicas libros singulos. In Apocalypsim S. Joannis libros tres. Item Capitula lectionum in totum Novum Testamentum excepto Evangelio. Item librum Epistolarum ad diquarum de sex aetatibus saeculi una est; de mansionibus filiorum Israel, una; una de eo quod ait Isaias, Et claudentur ibi in carcerem, et post dies multos visitabuntur. ; de aequinoctio juxta Anatolium, una. Item de historiis sanctorum librum Vitae et passionis sancti Felicis soris de metrico Paulini opere in prosam transtuli. Librum vitae et passionis sancti Anastasii, male de Graeco translatum, et pejus a quodam imperito emendatum, Vitam sancti Patris, monachi simul et antistitis, Cudbercti, et prius heroico metro, et postmodum plano sermone descripsi. Historiam abbatum monasterii hujus,