comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uneã quoq quã eneas unutor colit. Eneã et monul¬
fũ eius filiũ iumorẽ inbeolibertate perfungi. Mello¬
ficũ portariũ. et pascasidã. cõiugẽ suã: uerrimanum
cum filiis suis. excepto iundragasio cui tribui liberta¬
ten: tuo uiri deputabie. Seruũ meũ decesuruico:
tun esse precipio. A grorum parte ad te quã fr̃ mens
principius episcopus tenuit. cum silius pratis pascuis
renocab̾. Sernũ meum que mello doitus tenuĩt uite¬
redum tibi derelinquo. Tene ut solum capalinũ et
uxor̃e sua trodorosenã. tuo iri domimoq traussc̃bo.
Teodom̃ uia quoq ex mea preceptione sit libera.
⁊ douersain que homnn tuo sociata fuit. et ens co
prato quod lugdnn iuxta uos habes. admutatẽ mõ
posito. et que iourassunt pratella que tenui: ad te
renocabis. labrmacũ tibi ubi ossa gemtricis mee¬
posu: cum prefixis termins deputaui. Tibi autẽ
nepos mens agricola presbiter. qui intra parietes

Expanded text:
vineam quoqvineam quoqfum ejus filium juniorem jubeo libertate perfungi. Mellovicum porcarium, et Paschasiolam conjugem suam; Vernivianum cum filiis suis, excepto Widragasio, cui tribuo libertatem, tuo juri deputabis. Servum meum de Cessurnico tuum esse praecipio. Agrorum partem ad te, quam frater meus Principius episcopus tenuit, cum silvis, pratis, pascuis revocabis. Servum meum quem Mellonicus tenuit, Viteredum tibi derelinquo. Teneursolum, Capalinum et uxorem suam Teudorosenam, tuo juri dominioque transcribo. Teudonivia quoque ex mea praeceptione sit libera. Edoveifam quae homini tuo sociata fuit, et ejus coprato, quod Lugduni juxta vos habeo, ad imitatem montium posito, et quae Jovia sunt pratella, quae tenui, ad te reposui, cum praefixis terminis deputavi. Tibi autem, nepos meus Agricola presbyter, qui intra domesticos
Abbreviated transcription (Latin):
germami: quã ip̃e in sola remeñ edificani. soł Suo. Ecc̃le
sanctoz martirũ cosme et damniaui in prefate mat̾s
solo posite. soł duo. Matricuse sancte m ͤ: que dicit᷑
penodochion. ubi duodecun pauperes stipẽ expectãt
soł dabit᷑. Quã demq matricula locõ ubitũq fr̃ib
meis et filiis ossa mea pone̾ placuerit. perseuerare p̃¬
cipio: et ut die noctuqz pro petĩs atqr c̾minib meis
dũm deprecẽtur de proprio hereditatis mee uite rebus
quas antecessores mei in eoꝵ stipendiis dño dederũt.
suꝑ addo eciã uillam scladronã: et uilla sancti stephani
et quitquid in uilla heriundi michi ꝑ successione
euenit. Quod uero precio ibus comparam: eccle scti
fruminiũ dagalerfum. Dagaredum. ductionẽ. bandon¬
uicum. udulfum. nnno seifam liberos esse precipio.
Tennaredꝰ qui de ingenua nascit᷑ matre: statu liber¬
tatis utatur. Tũ uero fili frĩs mei lape epe: tuo do¬
iinio uindicabis infastem et mrẽm suã mutam.

Expanded text:
am ipse in solo Remensi aedificavi, solidos II; ecclesiae sanctorum martirum Cosme et Damiani in prefatae matris solo positae solidos II; matriculae sanctae Mariae, quae dicitur xenodochion, ubi duodecim pauperes stipem expectant, solidus dabitur. Quam denique matriculam loco, ubicumque fratribus meis et filiis ossa mea ponere placuerit, perseverare precipio, et ut die noctuque pro peccatis atque criminibus meis Dominum deprecentur, de proprio hereditatis meae iure rebus, quas antecessores mei in eorum stipendiis Domino dederunt, superaddo etiam villam Scladronam et villam Sancti Stephani, et quicquid in villa Herimundi mihi per successionem evenit; quod vero preFrunimium, Dagaleifum, Dagaredum, Ductionem, Baudovicum, Uddulfum, Vinofeifam liberos esse precipio. Tennaredus, qui de ingenua nascitur matre, statu libertatis utatur. Tu vero, fili fratris mei, Lupe episcope. tuo dominio vindicabis Nifastem et matrem suam Mutam,
Abbreviated transcription (Latin):
et imperatores procedant: qui in pñti iuxta uolũtatẽ
Doum. ad auginentũ sancte sue ecle uirtute eius d
in indicio et insticia cõfirmati et coroborati: regnn ob¬
tinere. atq augẽ quotidie ualeant. et in domo dam̃d
limari mereãt. Lmen
Eractum remis die consule inpradicto: interce
testamentũ meũ relegi. Signam subscripsi. et in noĩe
pris et filn et spũs sancti: Deo aduiuante cõpleui.
Uedastus ep̃s. Cm pater me᷑ remniguis maledixit.
maledixi: et cui benedixit benedixi. interfui quoq¬

Expanded text:
 juxta voluntatem Domini, ad augmentum sanctae suae Ecclesiae, virtute ejusdem in judicio et justitia confirmati, et corroborati regnum obtinere atque augere quotidie valeant: et in domo David,limari mereantur. Amen. Peractum Remis, die et consule supradicto, intercedtestamentum meum relegi, signavi, subscripsi, et in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, Deo adjuvante, complevi. + Vedastus episcopus cui pater meus Remigius maledixit, maledixi, et cui benedixit
Abbreviated transcription (Latin):
E ccle ioiane tituli bñ agricole. ubi ipe uir xp̃ianissiꝰ
iouinus et sanctus martir incasius: cum plurruus soci¬
etatis sue xp̃i martirib requiescunt: ubi eciã quĩq cõ¬
fessores proxum. ante cessores donnni ncasi. cũ sctissiã
sinco. cum eccl̃a bt̃ĩ michaelis. rebus priorib suꝑaddidi
Eccle sanctorũ martirũ thunothei et appolmaris ubi
ecĩa domiodante. si fr̃b ac filiis meis epĩs dioceseos
nr̃e uisum fuerit. ossa mea ponẽ disposui: sol iiiiͦ.
tribus successorib suis requiescit: soł tres. Cui ecĩã
de proprio mes pleberas supra matronã adiuuxi. Ecĩle¬

Expanded text:
e Iovinianae tituli beati Agricolae, ubi ipse vir christianissimus Iovinus et sanctus martir Nicasius cum plurimis societatis suae Christi martiribus requiescunt, ubi etiam quinque confessores, proximi antecessores domni Nicasii, cum sanctissima sonico cum ecclesia beati Michahelis rebus prioribus superaddidi. Ecclesiae sanctorum martirum Timothei et Apollinaris, ubi etiam, Domino dante, si fratribus ac filiis meis episcopis dioceseos nostrae visum fuerit, ossa mea ponere disposui, solidos IIItribus successoribus suis requiescit, solidos III, cui etiam de proprio meo Plebeias supra Matronam adiunxi; ec
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ fuisse Donec moderno tempore. habundante ñqͥta¬
te et refrigescente caritate deficere deo mibi militã
lata: in ecclã beati remign. post altare sancti petri:
eoruind preceptoris seruantur reconditores: que mar
trumphis sus ipso romane persecutionis articulo
Secorata probatur
et a preside lampadio qui tune preerat huit populo
tentus et quod noue legis propositum hommmibus
suaderet conuentus: huic minus principum legũq
se ueritate uexatus. opum quoq pollicitatione tẽp¬
tatus: responsum quod olim ab eccle principe didi¬
cerat in probo incursum superne nũdinatori grẽ.
rependere nõ tinuit. Dincie inquiens tue: tetũ¬

Expanded text:
nem fuisse, donec moderno tempore, abundante iniquitanem fuisse, donec moderno tempore, abundante iniquitate et refrigescente charitate, deficere Deo inibi militanlata, in ecclesia beati Remigii post altare sancti Petri, eorumdem praeceptoris, servantur recondita. Nec triumphis, sub ipso Neronianae persecutionis articulo, decorata probatur.et a praeside Lampadio, qui tunc praeerat huic populo, tentus et, quod novae legis propositum hominibus suaderet, conventus. Hinc minis principum legumque severitate vexatus, opum quoque pollicitatione tentatus, responsum quod olim ab Ecclesiae principe didicerat, improbo incussum supernae nundinatori gratiae, rependere non timuit, divitiae, inquiens, tuae tecu
Abbreviated transcription (Latin):
urbis rectorẽ. Sanctus uero sixtus remorũ primus
episcopus: eciam suessonicã fundasse fertur ecclam̃.
et beatũ siniciũ collaboratorẽ et cooperatorẽ suũ ñbi
constituisse Quiq post eiusid sancti sixti decessũ:
nepote suo ut ferunt sancto diuitiano suessom a se
pontifice ordinato. qm̃ nouiter instituta remensis
eccla: lacte ad huc tenera forte fonebat pignora.
nec dumeadonus pontificale perferendũ robusta:
remus archiepalem ea cogente neccessitate subnt
cathedrã. Ubi pro ammarũ salute fideliter elabo¬
rans. bonũq certamiẽ decertans: cui decessore. ut
incelis: ita eciam meruit in terris habere cõsorciũ
unuis eiusisq temple tumbeq sortitus cũ beato six¬
tosepulcrũ. Quoꝵ postmodũ meritis. basilice doꝰ
porum claris illustrata nuiraculis: nõmuillies dotata
Quorũ mĩe nõnuqͣ duodecim: nõnũꝙͣ decẽ. ut dõm
sonati presulis tempore: ibidem reperitur cõgregatio¬

Expanded text:
urbis rectorem. Sanctus vero Sixtus Remorum primus urbis rectorem. Sanctus vero Sixtus Remorum primus episcopus, etiam Suessonicam fundasse fertur ecclesiam, et beatum Sinicium collaboratorem et cooperatorem suum inibi constituisse; quique post ejusdem sancti Sixti decessum, nepote suo, ut ferunt, sancto Divitiano Suessoni a se pontifice ordinato, quoniam noviter instituta Remensis ecclesia, lacte adhuc, tenera forte fovebat pignora, necdum ad onus pontificale perferendum robusta, Remis archiepiscopalem ea cogente necessitate subiit cathedram. Ubi pro animarum salute fideliter elaborans, bonumque certamen decertans, cum decessore, ut in coelis, ita etiam meruit in terris habere consortium, unius ejusdemque templi tumbaeque sortitus cum beato Sixto sepulcrum. Quorum postmodum meritis basilicae domus ipsorum claris illustrata miraculis, nonnullis dotata Quorum nonnunquam duodecim, nonnunquam decem, ut domni Sonnatii praesulis tempore, ibidem reperitur congregatio
Abbreviated transcription (Latin):
superato monarchiam tocuis ut fertur orbis obtim¬
it cesare iuitante profectos. Lucanus libro primo
testatur his uersibus Rura ne metis. qui tenet et
ripas satyri ꝙͣ littore curuo. Molliter admissũ clau¬
dit carbellicus equor. Signa mouet gandetqz amoto
santouus hoste Et bitures longisqz leues saxones
marimis. Optimus excusso leucꝰ reniꝰqz la certo
Optima gens flexis ingirum sequana frems. Et
Docilis rector mostrati belgaco uinci
habitum remorũ populum: quin et apud
primos ecclẽ dei propagatores atz per enuangeliũ
in xp̃o pr̃es: prime huius prouĩcie nr̃e sedis põtifices.
constat semper honore decora tos; ad eo ut ipẽ beatis¬
simus eccle xp̃i princeps petrus apostolus. uebi nrẽ
beatum sixtũ a se archiepin ordinatum. cñ suffra¬
ganeorũ auxilio censuerit delegandum ydoneos ei
at neccessaries iead̾ prounicia destinans socios:
ntm̃ postea presulẽ. ac beatum mẽnnũ catalauince

Expanded text:
superato, monarchiam totius, ut fertur, orbis obtinsuperato, monarchiam totius, ut fertur, orbis obtinuit, Caesare invitante profectos, Lucanus libro primo testatur his versibus: Rura Nemetis Qui tenet et ripas Satyri, qua littore curvo Molliter admissum claudit Tarbellicus aequor, Signa movet, gaudetque amoto Santonus hoste. Et Biturix, longisque leves Axomes in armis, Optimus excusso Leucus Remusque lacerto. Optima gens flexis in gyrum Sequana frenis, Et docilis rector rostrati Belga covini. habitum Remorum populum, quin et apud primos Ecclesiae Dei propagatores, atque per Evangelium in Christo patres, primae hujus provinciae nostrae sedis pontifices constat semper honore decoratos, adeo ut ipse beatissimus Ecclesiae Christi princeps, Petrus apostolus, urbi nostrae beatum Sixtum a se archiepiscopum ordinatum, cum suffraganeorum auxilio censuerit delegandum, idoneos ei ac necessarios in eadem provincia destinans socios, nostrum postea praesulem, ac beatum Memmium, Catalaunicae
Abbreviated transcription (Latin):
quod anciciã romanorũ sequebantur In neccessita¬
tib autẽ copias eos romanorum sustẽtasse proditur.
ut in quinto huius hystorie libro. Quo anno fru¬
mentum propter siccitates angustius prouenerat
coactꝰ est cesar scilicet aliter a superiorib ãnis excer¬
citum in hiberms tollocare Legiones q impluores
cuntates distribuere Ex his una in mormos du¬
quartam in remus cũt ĩ. la bieno. In cõsimo treuiroꝵ
hiemare iussit. Icem in uñ e fabium et hmimutiũ
tum legiomibus duabus inremis collocat. Insuper
et absq ad internecionẽ pene remos pro salute rdãoꝵ
certasse. orosius eciã libͦ ui astipulatur eo prelio:
quod bello uagi post ceteroꝵ galloꝵ qui arma cõtͫ rõa¬
nos tulerãt. deuictũ excercitum instautauerãt: ma¬
gnã remorũ manũ que auxilio romanis erat asseres
trucidatam Remos demqz preliis fortes optimo qz
fuisse iaculatores sed et ad bella ciuilia quib põpero

Expanded text:
quod amicitiam Romanorum sequebantur. In necessitaquod amicitiam Romanorum sequebantur. In necessitatibus autem copias eos Romanorum sustentasse proditur, ut in quinto hujus historiae libro: « Quo anno frumentum propter siccitates angustius provenerat, coactus est, » Caesar scilicet, « aliter ac superioribus annis, exercitum in hibernis collocare, legionesque in plures ivitates distribuere. Ex his unam in Morinos duquartam in Remis cum T. Labieno in confinio Trevirorum hiemare jussit. » Item in VII: « C. Fabium et L. Minutium cum legionibus duabus in Remis collocat. » Insuper et usque ad internecionem pene Remos pro salute Romanorum certasse, Orosius etiam libro VI, astipulatur, eo praelio quod Bellovaci, post caeterorum Gallorum, qui arma contra Romanos tulerant, devictum exercitum, instauraverant, magnam Remorum manum, quae auxilio Romanis erat asserens trucidatam. Remos denique praeliis fortes, optimosque fuisse jaculatores: sed et ad bella civilia quibus Pompeio
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. ut preterea duos et remos quos precipuo semꝑ
honore cesar habuit. alteros pro uetere ac perpetua
erga p .c. fide alteros proxecentib belli officiis. nuilla
fere cuntas fuerit non subiecta nobis Iien in septiõ
Carmites legatos obsidesq mittunt. Deprecatorib re¬
mis: in quorum erant clientela. Eadem ferunt respõ¬
sa: que uidelicet senones. obsidib impetratis. Pri¬
cipatum quoq remos antiquitus: inter sibi finitios
tenuisse constat. Sed et apud romanos ĩdipm obti¬
nuisse: actumqz sibi legit᷑ in premissa tam ius ꝙͣ
decus hystoria ut in eodem libro uii. Sequani prin¬
cipatũ Dimiserant: in eorum locum remi successerãt.
Semper em̃ et in omibz bellis remi fidem romains ser
uauerant Eciam quando tocins pene gallie populi
aduersus romanos conspirasse conciliũq bibracte
habuisse leguntur: illi nullatenus adesse uoluere.

Expanded text:
tulit, ut praeter Heduos et Remos quos praecipuo semper tulit, ut praeter Heduos et Remos quos praecipuo semper honore Caesar habuit; alteros pro vetere ac perpetua erga populum Romanum fide; alteros pro recentibus belli Gallici officiis nulla fere civitas fuerit non suspecta nobis. » Item in VI: « Carnutes legatos, obsidesque mittunt, usi deprecationibus Remis, in quorum erant clientela. Eadem ferunt responsa, quae videlicet Senones, obsidibus imperatis. » Principatum quoque Remos antiquitus inter sibi finitimos tenuisse constat. Sed et apud Romanos id ipsum obtinuisse, auctumque sibi legitur in praemissa, tam jus, quam decus, historia, ut in eodem libro VI: « Sequani principatum dimiserant; in eorum locum Remi successerant. » Semper enim, et in omnibus bellis Remi fidem Romanis servaverant. Et in VII, etiam quando totius pene Galliae populi adversus Romanos conspirasse, conciliumque Bibracte habuisse leguntur, illi nullatenus adesse voluere,
Abbreviated transcription (Latin):
eo consilio. ut si possent: castellum cu perat. que
titurius legatꝰ expugnarent pontẽqz interciderent.
Siminus potuissent: agros remorũ popularẽt᷑. qui
magno nobis usin ad bellũ gerendum erant: come¬
atusqz nros sustinebant. Certior factus a titurio.
ominẽ equitatum et leiuis armature numidas fũ¬
ditores sagittariosqz pontẽ traducit atz ad eos cõtẽ¬
dit. Acater in eo loco pugnatũ est. Hostes nr̃i in
flumine aggres si: magnu eorũ nimerũ occidert
Per eoru corpora reliquos audacissime pugnãtes
multitudine telorum et audacia reppulerunt pri-¬
mos qui trãsierant: equitatu circũuentos int̾fece¬
rut. Iem iead hystoria libro tertio. Cesar labi-¬
ennum legatum in treuiros qui paoxnm/ reno sũt
cũ equitatu unttit. Huic mandat remos reliquosq
belgas ad eat: atz in osficio contineat Iie in quĩto
Tantã omniũ uolitatis cõnuitacionẽ cesar scilicet at¬

Expanded text:
eo consilio, ut, si possent, castellum, cui praeerat Quintus eo consilio, ut, si possent, castellum, cui praeerat Quintus Titurius legatus, expugnarent pontemque interciderent . Si minus potuissent agros Remorum popularentur, qui magno nobis usui ad bellum gerendum erant, commeatusque nostros sustinebant. Caesar, certior factus a Titurio, omnem aequitatem et lenis armaturae Numidas, funditores sagittariosque pontem traducit, atque ad eos contendit. Acriter in eo loco pugnatum est. Hostes impeditos nostri in flumine aggressi, magnum eorum numerum occiderunt. Per eorum corpora reliquos audacissime transire conantes, multitudine telorum et audacia repulerunt: primos qui transierant, equitatu circumventos interfecerunt. » Item in eadem Historia libro tertio: « Caesar Labiennum legatum in Treviros, qui proximi Rheno sunt, cum equitatu mittit. Huic mandat Remos reliquosque Belgas adeat, atque in officio contineat. » Item in V: « Tantam omnium voluntatis commutationem, Caesar scilicet, at
Abbreviated transcription (Latin):
nulli. Cum finẽ oppnguã di nõ fecissent. istrꝰ renus
suma nobilitate et grã inter suos qui tu oppido prefu¬
erat unus ex his qui legati de pace ad cesarẽ uenerãt.
ñciũ ad eum mittit nsi subsidmũ sibi mittat᷑. se se
Siucis sustiere nõ posse. Eo die media nocte cesar
isis ducib usus qui nũcu ab iccio uenerãt: nimudas et
cretas sagittarios et funditores belliaresq subsidio op¬
studĩ propugnandi accessit: et hostib ead̃ de causa
spes potumdi oppidi cessit Itaqz paulisper oppidum
morati. agrosq remoꝵ depopulatis om̃ib uicis edificis
quo adire poterant incensis: ad castra cesaris omib
copiis contenderũt et milib passuũ ninus dnob
castra posuerũt. Et post panca. Hostes protinꝰ ex eo
loco ad flume ac suennã contenderunt Quid est
etiam post nr̃a castra demonstratum est: ibi uadis
repertis: partẽ copiarũ suarum transducẽ conatist

Expanded text:
nulli. Cum finem oppugnandi nox fecisset, Iccius Remus, nulli. Cum finem oppugnandi nox fecisset, Iccius Remus, summa nobilitate et gratia inter suos, qui tum oppido praefuerat, unus ex his, qui legati de pace ad Caesarem venerant, nuntium ad eum mittit, nisi subsidium sibi mittatur, sese diutius sustinere non posse. Eo de media nocte Caesar, iisdem ducibus usus, qui nuntii ab Iccio venerant, Numidas et Cretas sagittarios et funditores Baleares subsidio opstudium propugnandi accessit, et hostibus eadem de causa spes potiundi oppidi discessit. Itaque paulisper apud oppidum merati, agrosque Remorum depopulati, omnibus vicis, aedificiisque, quo adire poterant, incensis, ad castra Caesaris omnibus copiis contenderunt, et a millibus passuum minus duabus castra posuerunt. » Et post pauca: « Hostes protinus ex eo loco ad flumen Axonam contenderunt, quod esse etiam post nostra castra demonstratum est. Ibi vadis repertis, partem copiarum suarum transducere conati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Queres et latus unuĩ castrorũ ripis fliũs munitum.
post euique erant tuta ab hostib ceddebat. et dõmeat᷑
ab renus reliquisq cmitatib ut sine perieulo ad eum
peportari possent effugiebant. In eo flunẽ põs erat.
Ibi presidiũ pouit et maltera parte fliũs tituriũ sabi¬
nũ segatum cum sex cohortib reliquit castra ĩ altitu.¬
dines pedũ xii fossãq pedum xuiii mutari inbet. Ab
ipsis castris oppidum remorũ nomĩe bibrax quod abe¬
rat milia passus xuiii ex itinere: magno impetu belge
oppugnare ceperunt. Egre es die sustentata est gallo¬
⁊ũ at belgarum oppugnatio hec. Ubi tieciuecta mul¬
titudine hominũ. totis memb undiq in murũ lapides
iatii cepti sunt. murusq defensorib undatus ẽ. testu¬
diue facta: portas succedunt. murũq subruũt: quod¬
ad itu facile fiebat. Namnqz tanta multitudo lapides
actela coĩcebant; ut in murs cõsistendi potestas esset

Expanded text:
Quae res et latus unum castrorum ripis fluminis munitum et Quae res et latus unum castrorum ripis fluminis munitum et post eum quae erant, tuta ab hostibus reddebat, et commeatus ab Remis, reliquisque civitatibus, ut sine periculo ad eum portari possent, efficiebat. In eo flumine pons erat. Ibi praesidium ponit, et in altera parte fluminis Titurium Sabinum legatum cum sex cohortibus reliquit. Castra in altitudinem pedum duodecim fossamque pedum octodecim munire jubet. Ab ipsis castris oppidum Remorum, nomine Bibrax, quod aberat millia passuum octodecim ex itinere, magno impetu Belgae oppugnare coeperunt. Aegre eo die sustentata est Gallorum atque Belgarum oppugnatio haec. Ubi circumjecta multitudine hominum totis moenibus, undique in murum lapides jaci coepti sunt, murusque defensoribus nudatus est, testudine facta portis succedunt, murumque subruunt, quod tum facile fiebat. Namque tanta multitudo lapides ac tela conjiciebant, ut in muro consistendi potestas esset
Abbreviated transcription (Latin):
remos qui proxuni gallie ex belgis sũt ad eũ legatos.
ictum et andebrogiũ primos cinitatis sue misisse et se
suaqz omia offerentes in fidẽ at amiciciã populi rõa¬
ni ommino cõuirasse. paratosqz esse et obsides dare:
et imperata facere. et oppidis recipere. et frumẽto cete¬
risqz rebus iuuaret. Reliquos ommes belgas iar¬
mis esse: germanosqz qui ripas reni in colunt cũ his
cõmĩxisse tantumqz esse eoꝵ omniũ furorẽ: ut ne sues¬
sones quid̾ frẽs consanguineosqz suos qui eodẽ iure
eiss legibus utant̾: unũ magistratũ cum Illis ha¬
beant. Deterrere potuerint quĩ cum his cõsentirent.
Icem cesar postꝙͣ om̃s belgarũ copias in unũ locũ coat¬
tas ad seuemre uidit, neqz iã longe abesse. ab his
quos miserat exploratores. et abremis cognouit: flu-
men augenã quod est in extremis remorũ finibus ex¬
certitum traducere maturauit: atz ipse castra posuit

Expanded text:
Remos, qui proximi Galliae ex Belgis sunt ad eum legatos Remos, qui proximi Galliae ex Belgis sunt ad eum legatos Iccium et Andebrogium, primos civitatis suae, misisse, et se suaque omnia offerentes in fidem atque amicitiam populi Romani omnino conjurasse, paratosque esse et obsides dare, et imperata facere, et oppidis recipere, et frumento caeterisque rebus juvare. Reliquos omnes Belgas in armis esse, Germanosque, qui ripas Rheni incolunt sese cum his conjunxisse, tantumque esse eorum omnium furorem, ut ne Suessones quidem, fratres consanguineosque suos, qui eodem jure, eisdem legibus utantur, unumque magistratum cum illis habeant, deterrere potuerint, quin cum his consentirent. » Item : « Caesar, postquam omnes Belgarum copias in unum locum coactas ad se venire vidit, neque jam longe abesse, ab his, quos miserat, exploratoribus et ab Remis cognovit, flumen Axonam  Aisne , quod est in extremis Remorum finibus, exercitum traducere maturavit atque ibi castra posuit.
Abbreviated transcription (Latin):
pliauit indeq ceteri diuersis diuersi temporibus
principes: eius editores uel amplificatores extitere.
Urbis autẽ nr̃e nomẽ: Durocortorũ quond̃ dictum
cesaris astruit hystoria: in qua libro sextosit legit᷑.
factis legiomibs: excercitum cesar durocortorũ remoz
Sucit. Concilioq meũ lõc gallie in dicto de cõmra¬
tione senonũ et carmitũ questionẽ habere instituit.
E thieus eciã in cosmographia sic memorat. A me¬
Sio lano per alpes cottias uienniã imperlũ cece ix
inde durocortorũ imperiũ ccc xxii que fiunt leug̃ e
xxi. Item a durocortoro dinodoꝵ usq iperiũ lxni Itẽ
agracco neruiorum durocortorũ remoꝵ usq imperiũ luii
Onstat itaq remorũ ppłiñ populo romanorur
tenacissia priscis olim temporib amicicia inẽ¬
tum: prelibate iuln cesaris hystorialibris. Hoc ipsum
astipulantib. ubi legitur eo scilicet ad fines belgaru

Expanded text:
pliavit. Indeque caeteri diversis diversi temporibus pliavit. Indeque caeteri diversis diversi temporibus principes, ejus editores vel amplificatores exstitere. » Urbis autem nostrae nomen Durocortorum quondam dictum, Caesaris astruitur Historia, in qua libro sexto sic legitur: « Vastatis regionibus, exercitum Caesar Durocortorum Remorum reducit, concilioque in eum locum Galliae indicto, de conjuratione Senonum et Carnutum quaestionem habere instituit. » Aethicus etiam in Cosmographia sic memorat: « A Mediolano per Alpes Cottias Viennam M. P. CCCCIX. Inde Durocortorum, M. P. CCCXXXIII, quae fiunt leugae CCXXI. Item a Durocortoro Divodorum usque, M. P. LXII. Item Bagaco Nervicorum Durocortorum Remorum usque, M. P. LIIonstat itaque Remorum populum populo Romanorum tenacissima priscis olim temporibus amicitia junctum, praelibatae Julii Caesaris Historiae libris hoc ipsum astipulantibus, ubi legitur: « Eo, scilicet ad fines Belgarum
Abbreviated transcription (Latin):
Cignus in auspicuis semper letissimus ales. hunc
optant naute quia se non mergit in undas. Anscres
quoqz nocturnas excubias celebrant. quas cantus
assiouitate testant᷑. Demq romana ecia capitolia
gallo seruasse traduntur abhoste. Nec mirũ tamẽ
prbis nre condicionẽ uel orignniẽ nõ in propatulo dari
teste oriatur plerumq dissensio condicione ut ens
diligenter agnosti non possit origo. ã salustiuis.
urbem inquit romã sicut ego accepi condidere at ha¬
bitauere micio troiam qui enea duce. sedib mc̃tis
uagabanture. Aln dicunt ab euandro secundũ quod
uirgilius. Tune rex enãdrus romane cõditor arçis
Eutropius quoq in libro liystoriarũ sic loquit᷑ di¬
cẽs. Tomulus cum inter pastores. la trocinaret᷑
xuiii. amus natus. urbem exiguã in palatino mõte
cõstitunt conditã cinitatẽ. ex nonĩe suo romã uocauit.
Post hunc tullius hostib eã adiecto celio monte ã¬

Expanded text:
Cygnus in auspiciis semper laetissimus ales. Hunc Cygnus in auspiciis semper laetissimus ales. Hunc optant nautae, quia se non mergit in undas. Anseres quoque nocturnas excubias celebrant, quas cantus assiduitate testantur. Denique Romana etiam capitolia Gallo servasse traduntur ab hoste. Nec mirum tamen, urbis nostrae conditionem vel originem non in propatulo dari, teste , oriatur plerumque dissensio, ut ejus diligenter agnosci non possit origo. Nam Sallustius : « Urbem, inquit, Romam, sicuti ego accepi, condidere atque habitavere initio Trojani, qui, Aenea duce, sedibus incertis vagabantur. » Alii dicunt ab Evandro secundum quod Virgilius : Tunc rex Evandrus Romanae conditor arcis. Eutropius quoque in libro Historiarum sic loquitur dicens: « Romulus, cum inter pastores latrocinaretur, octo decem annis natus, urbem exiguam in Palatino monte constituit, conditam civitatem ex nomine suo Romam vocavit. Post hunc Tullus Hostilius eam, adjecto Coelio monte, am
Abbreviated transcription (Latin):
ta luuus uulga cior aniẽ fama est ludaibrio fũs
reni nouos transiluis se muros Inde abirato romi¬
lo. tum uerbis quoqz increpitans adiecisset sie
einde quicumqz aliis transiliet mea menia ĩter¬
fectũ. Ita solus potitus imperio. Romulus. Condita
uidetur: quod a militibus remi patria profugis
urbs nr̃a condita uel remorũ gens instituta puta¬
tur. Cum et mema romanis auspiciis insigurta: et
editior porta martis romane stirpis ueterũ oppinio¬
ne propagatoris ex nomine uocitata. priscũ ad hec
quoqz nra cognomiẽ reẜuauerit tempora. Cinuis eciã
fornice prodemitib dextrũ: Iupe remo romuloq par-¬
insubera prebentis fabula cermimꝰ innotatũ. Medius
autẽ xii mensium mxta romanorũ dispositionẽ pã¬
ditur ordinacõe de sculptis. Tereins qui et siister:
cignorum uelanserum figuratus auspicio. haute
siquid̃ cignũ bonã prognosi prodere ferũt ut emulius

Expanded text:
t. Vulgatior autem fama est, ludibrio fratris t. Vulgatior autem fama est, ludibrio fratris Remum novos transiluisse muros. Inde ab irato Romulo cum verbis quoque increpitans adjecisset: Sic deinde, quicunque alius transiliet mea moenia interfectum. Ita solus potitus imperio Romulus, condita videtur, quod a militibus Remi patria profugis urbs nostra condita, vel Remorum gens instituta putatur, cum et moenia Romanis auspiciis insignita, et editior porta Martis Romanae stirpis, veterum opinione, propagatoris ex nomine vocitata, priscum ad haec quoque nostra cognomen reservaverit tempora. Cujus etiam fornicem, prodeuntibus dexterum, lupae Remo Romuloque parvis ubera praebentis fabula, cernimus innotatum; medius autem duodecim mensium, juxta Romanorum dispositionem, panditur ordinatione desculptus; tertius, qui et sinister cygnorum vel anserum figuratus auspicio. Nautae siquidem cygnum bonam prognosim prodere ferunt, ut ait Aemilius:
Abbreviated transcription (Latin):
condende: et super erat multitudo albanoru latiõꝵ q
ad ud pastores quoqz accesserant qui om̃s facile spẽ
faterent. Caruã albam paruũ lauimum pre ea
urbe. que conderetur fore. Interuemt demde his co¬
gitaciõĩb aiitũ malum: regni cupido. at inde fedũ
tertaiẽ coortum: a satismiti principio. Qm̃ gemi¬
in essent nec etatis uerecundia Discrimẽ face̾ posset.
ut dn quoꝵ tutele ea loca essent augurns legerẽt.
qui nomẽ noue uibe urbi daret qui conditã imꝑio
regeret. Palatiũ c̾onulus: Remius auentuñ ad
in augurandum templa capiunt. Priori remo au¬
gurium uenisse fertur.ui. uultures. Iãq nĩciato
augurio. cum duplex nuimerus romulo se ostẽdisset
utrũq regẽ sua multitudo cõsalutauerat. Tempore
illi precepto: at hi nimero auium regniũ trahebant.
Inde cum altercatione congressi tertamme irarum.
ad cedem dertunt᷑. Ibi inturba ictus reniue cecid.¬

Expanded text:
condendae. et supererat multitudo Albanorum Latinorumque; condendae. et supererat multitudo Albanorum Latinorumque; ad id pastores quoque accesserant, qui omnes facile spem facerent paruam Albam, paruum Lauinium prae ea urbe quae conderetur fore. interuenit deinde his cogitationibus auitum malum, regni cupido, atque inde foedum certamen coortum a satis miti principio. quoniam gemini essent nec aetatis uerecundia discrimen facere posset, ut di quorum tutelae ea loca essent auguriis legerent qui nomen nouae urbi daret, qui conditam imperio regeret, Palatium Romulus, Remus Auentinum ad inaugurandum templa capiunt. priori Remo augurium uenisse fertur, sex uoltures; iamque nuntiato augurio cum duplex numerus Romulo se ostendisset, utrumque regem sua multitudo consalutauerat: teilli praecepto: at hi numero avium regnum trahebant. Inde cum altercatione congressi, a certamine irarum ad caedem vertuntur. Ibi in turba ictus Remus cecid
Abbreviated transcription (Latin):
Idei nre fundamina proditurus ac nr̃e
uel instructores exquisisse nõ ad rẽ ad eo
pertinere uidebitur. cum ip̃i salutis eterne iul nobis
contulisse: quĩmimo erroris sui uestigia lapidibus
ĩsculpta reliquisse doceantur De urbis nãq nr̃erfim¬
Satore. sen nomins inditore : nõ ommimõdis a nõb
approbanda uulgata cẽsetur oppio q̃ Reniũ ronuili
frm̃: cuutatis huius institutorem ac nomnuis trãdit
auctorem Cum urbe roma gemimus auctoribz conuilo
remoq fundata: fris militib reniũ certis accipia᷑.
criptorib interfectum. nec illũ prius a frẽ recessisse
dumino partu s diti et inter pastores educati latci¬
uisq dediti: uibem constitiuis se reperiãtur orta qz
simultate. ac Remo fr̃e interfecto: cuuitati Romulus
ex nomine suo nomẽ dedisse legatur Nam ut titi lum
uerbis utanur numitori albania perinissace xomulũ
reniũq cupido ceꝑit: in his locis ubi expoĩti ubiq e¬
ducati erant urbis condende: et super erant urbis¬

Expanded text:
idei nostrae fundamina proditurus, ac nostostrorum locatores vel instructores exquisisse, non ad rem adeo pertinere videbitur, cum ipsi salutis aeternae nil nobis contulisse, quinimo erroris sui vestigia lapidibus insculpta reliquisse doceantur. De urbis namque nostrae fundatore, seu nominis inditore, non omnimodis a nobis approbanda vulgata censetur opinio, quae Remum Romuli fratrem, civitatis hujus institutorem ac nominis tradit auctorem, cum urbe Roma geminis auctoribus, Romulo Remoque, fundata, fratris militibus Remum certis accipiamus scriptoribus, interfectum; nec illum prius a fratre recessisse, dum uno partu editi, et inter pastores educati, latrociniisque dediti, urbem constituisse reperiantur; ortaque simultate ac Remo fratre interfecto, civitati Romulus ex nomine suo nomen dedisse legatur. Nam ut Titi Livii verbis utamur : « Numitori Albana permissa re, Romulum Remumque cupido cepit, in his locis ubi expositi ubique educati erant, urbis condendae, et supererat multi
Abbreviated transcription (Latin):
remigiũ mĩcupari debere cognosceremus. In uersibus
eciã ab eo compositis. et eius precepto in nase quod ꝑend
deo dicato scusptis: ita lec̾tũ asseritur. Hauriat hunic
populus uita de sanguine sacro. Inecto eternus que
fũdit uulue xp̃s. Remngis reddit domino sua uota sa¬
cerdos. Quod dus usq ad moderna tempora perdur¬
uit Donec fusum nor dinanns dudum in redemptionẽ
datum est. xpiãnorũ huius beatissum xenugii nutrix
beata balsanna fiusse trãdit᷑. que mater extitisse sac̃ti
tessin memorat᷑. Qui et ip̃e beati reungn discipulus

Expanded text:
Remigium nuncupari debere cognosceremus. In versibus Remigium nuncupari debere cognosceremus. In versibus etiam ab eo compositis, et ejus praecepto in vase quodam per eumdem Deo dicato sculptis, ita lectum asseritur: Hauriat hinc populus vitam de sanguine sacro, Injecto aeternus quem fudit vulnere Christus: Remigius reddit Domino sua vota sacerdos. Quod vas usque ad moderna tempora perduravit, donec fusum, Nordmannis dudum in redemptionem datum est Christianorum. Hujus beatissimi Remigii nutrix beata Balsamia fuisse traditur, quae mater exstitisse sancti Celsini memoratur; qui et ipse beati Remigii discipulu
Abbreviated transcription (Latin):
aduuiculãte grã feliciter editus: nomẽ sacro sumt
e fonte reniguis in cuius lactaciõe promussũ pridẽ uat
gandiũ uera citer a dimplet᷑ dum eius oculis beate mr̃ie
illis lacte tactis lume olim perditũ reparatur. Qtꝰ
ẽ autẽ puer iste preconiis declaratꝰ anteꝙͣ natus. in pa¬
go landimensi: alco parẽtum sangiuẽ. Dñ tamẽ senũ
dmq steriliũ. resplendẽs insigne mirificatus ⁊̃ ortu: qͥ
magnifice disponebat᷑ nurificandus ĩ actu. Nomẽ
issi digne diuina imponit᷑ uifione reunguis. Ut pote
qui ecclam dei spãliterq remoꝵ: in huius fluctiãtis
uite salo renus erat doctrine recturus. et ad portũ sa¬
lutis eterne meritis et or̃onib perducturꝰ. Remediũ
tame eum fuisse uocatum. in deterib quibus d̃ reperit᷑
scriptis. qd̾ et merita uelacta ip̃iꝰ attendentes rite tre¬
derenius: iisi gestis em̃datiorib oraculo illũ dimino

Expanded text:
adminiculante gratia feliciter editus, nomen sacro sumit adminiculante gratia feliciter editus, nomen sacro sumit e fonte Remigius. In cujus lactatione promissum pridem vati gaudium, veraciter adimpletur, dum ejus oculis beatae matris illius lacte tactis, lumen olim perditum reparatur. Ortus est autem puer iste, praeconiis declaratus antequam natus, in pago Laudunensi, alto parentum sanguine, jam tamen senum, diuque sterilium resplendens, insigne mirificatus in ortu, qui magnifice disponebatur mirificandus in actu. Nomen illi digne divina imponitur jussione Remigius, utpote qui Ecclesiam Dei, specialiterque Remorum, in hujus fluctuantis vitae salo remis erat doctrinae recturus, et ad portum salutis aeternae, meritis et orationibus perducturus. Remedium tamen eum fuisse vocatum in veteribus quibusdam reperitur scriptis. Quod et merita vel acta ipsius attendentes, rite crederemus, nisi gestis emendatioribus, oraculo illum divino,
Abbreviated transcription (Latin):
liũi pareret nom̃e renugiũ: au saluandꝰ foret ppłs cõ¬
mittendus. Uir igit᷑ iste uenerabilis. tanto percepto
solannue: post terciã diumne super his preceptionis ad¬
monicionẽ uisionis etheree: mĩciat oraculũ cilinie. hec
autẽ beata genitrix in flore dudum iuuentutis ex uina
uiro suo enulio pepererat principiũ: suessoꝵ eiuitatis post
Mirari beata cilimãdt pote iã prouecta: qͦuã pacto sit
anuis paritura. uel sobolẽ lactatura. Et quia tã uir ei
ꝙͣ ipã diebr iã multis processerant effecti: et carne in¬
fecundi: nec spes eis ulterius procreandi: nec appetitus
iuerat pignoris. Deatus ueromontanus ut meritis at¬
cresceret paciẽcie: corporaliũ frustrat᷑ oculorũ. ad tempꝰ
extiterat lũe. Qui dictis ut fidẽ facẽt. occulos sibi
lacte ipiũs asserit perungendos moxqz lumẽ amissũ:
pueri sibi fotu recipiendũ. Uanisis ergo de tãta cõ sola¬
tione parẽtib: concipit. futupus xp̃i pontifex. cuius

Expanded text:
lium pareret, nomine Remigium, cui salvandus foret populus committendus. Vir igitur iste venerabilis tanto percepto solamine, post tertiam divinae super his praeceptionis admonitionem, visionis aethereae nuntiat oraculum Ciliniae. Haec autem beata genitrix in flore dudum juventutis, ex unico viro suo Aemilio pepererat Principium, Suessorum civitatis posMiratur beata Cilinia, utpote jam provecta, quonam pacto sit anus paritura, vel sobolem lactatura. Et quia tam vir ejus, quam ipsa diebus jam multis processerant, effeti et carne infecundi, nec spes eis ulterius procreandi, nec appetitus inerat pignoris. Beatus vero Montanus, ut meritis accresceret patientiae, corporalium privatus oculorum ad tempus exstiterat lumine. Qui dictis ut fidem faceret, oculos sibi lacte ipsius asserit perungendos, moxque lumen amissum, pueri sibi fotu recipiendum. Gavisis ergo de tanta consolatione parentibus concipitur futurus Christi pontifex; cujus
Abbreviated transcription (Latin):
epm̃ beatis sumo pape siluestro: uolusiano et amano
consulibus. Post quẽ apet: inde mãtinanus cuius
reliquias ossuum. Donus huicmarus archiep̃s. ludonic
regi transreuensi. se direxisse cõmemorat: in epla
pro euisd aliorumq sanctoꝵ pigneribus. ad enindẽ
regẽ transmissa huic donacianus extitit ep̃s: cuius
eciã pignora maritimas in partes episcopii nomio¬
magensis uel tornacensis perlata: uario signorum
memorantur splendore decorata. Que btũs uniẽciꝰ¬
no etone antistite nr̃o deferente. super flunũ mosã
translata; braquis instructa eccla dispoĩta ꝙ fanmi¬
hari roꝵ caterna clericorũ debito deponũt hõre ẜuãda
Ubieciã plurib olim renituisse predicat᷑ insignib
clandie in gressum cecis quoꝵ reformãs aspectũ. Cui¬

Expanded text:
episcopum beatissimo papae Silvestro, Volusiano et Aniano episcopum beatissimo papae Silvestro, Volusiano et Aniano consulibus. Post quem Aper, inde Maternianus, cujus reliquias ossium domnus Hincmarus archiepiscopus Ludovico regi Transrhenensi, se direxisse commemorat in epistola pro ejusdem, aliorumque sanctorum pignoribus ad eumdem regem transmissa. Hinc Donatianus exstitit episcopus, cujus etiam pignora maritimas in partes episcopii Noviomagensis vel Tornacensis perlata, vario signorum memorantur splendore decorata. Quem beatus Vino Ebone antistite nostro deferente, super fluvium Mosam translata, Braquis instructa ecclesia, dispositaque famulariorum caterva clericorum, debito deponuntur honore servanda. Ubi etiam pluribus olim renituisse praedicatur insignibus, claudis gressum, caecis quo
Abbreviated transcription (Latin):
Eati demqz thimothei ossa: rex orto cõcedẽte ax-¬
taldo archiepo transferri fecit in saxomã. et
monasteriũ monachoꝵ in eius instituit honore. In qͣ
translacione; muilta nura fermitur ostensa. Nain
ut anno. tunc abbas nũs ep̃s michi retulit: a quo eas
sacra pigiori ranssata sune preter alia plura re
⁊ requentibus igit᷑ persecutionũ procellis into-¬
nantib: eccłe pupis nr̃e iactata: diuersisq
oppressa fluctib: qm̃ caput uix a ttollẽ poterat: ꝙͣto
sedes ip̃a tempore. rectore uacua digno resederit: hau
facile panditur. A deo ut post premissos nr̃e fidei
pr̃es. beatum sixtum at simcui: unũ dñtaxat pre-¬
sule inuemanius amausium. ad imperiu usq cõstã¬
tini. subquo betausis reperit᷑ qui cũ primogenito dia¬
tone suo: primus ex hac belgiea prouicia. legitur ac¬
relatensi prime interfuisse synodo. relate per marinũ

Expanded text:
Beati denique Timothei ossa, rex Otho, concedente ArBeati denique Timothei ossa, rex Otho, concedente Artaldo archiepiscopo, transferri fecit in Saxoniam, et monasterium monachorum in ejus instituit honore. In qua translatione multa mira feruntur ostensa. Nam ut Anno tunc abbas, nunc episcopus, mihi retulit, a quo eadem sacra pignora translata sunt, praeter alia plura remssorum praesulum. Frequentibus igitur persecutionum procellis intonantibus, Ecclesiae puppis nostrae jactata, diversisque oppressa fluctibus, quoniam caput vix attollere poterat, quanto sedes ipsa tempore rectore vacua digno resederit, haud facile panditur, adeo ut post praemissos nostrae fidei Patres, beatum Sixtum atque Sinicium, unum duntaxat praesulem inveniamus Amansium ad imperium usque. Constantini, sub quo Betausius reperitur, qui cum Primogenito diacone suo, primus ex hac Belgica provincia legitur Arelatensi primae interfuisse synodo relatae per Marinum
Abbreviated transcription (Latin):
petnit Quas pontifice lociper pbr̃m honorifice Dirihẽte
Dum iter id̾e ꝓb̃r ageret: ab oma quad̃ muliere saluta¬
tus. obmxe importimeq abea rogatus est. ut horũ sibi
quoddũ pignerũ condonaret. Qui duiiiotatim dife¬
rens: mulieris improbitatetandẽ deuictus. sacrorũ
cmereum particulam tradit roganti Ascenso q cabal¬
lo. in muctum sibi molliens iter expedixe: nullatenꝰ
eum percussis ad modum la teribus. Ualet itineri pro¬
mouere. Insuper ip̃e quoq s ic interim pregrauatus
opprinntur: Uut uix ualeret. ad tollere caput. Ita demũ
anuaduertẽs. uirtute se detineri martirũ: motus pe¬
nitẽcia. recepit oportune: quod largiri presumpsit intõ¬
grue. redibitaq sacrorũ quã dempserat portiomi: lib
aduissa relaxitur abire. Apud duodeciacũ quoq
uicum: horũ constructa decore sanctoꝵ basilica mac¬
tirum: magnorum predicatur radiate intore magna¬
luu optabiliqz refulgere grã sanitatum

Expanded text:
petiit. Quas pontifice loci per presbyterum honorifice dirigente, petiit. Quas pontifice loci per presbyterum honorifice dirigente, dum iter idem presbyter ageret, ab obvia quadam muliere salutatus, obnixe importuneque ab ea rogatus est, ut horum sibi quiddam pignorum condonaret. Qui diu nutatim differens, mulieris improbitate tandem devictus, sacrorum cinerum particulam tradit roganti. Ascensoque caballo, injunctum sibi moliens iter expedire, nullatenus eum percussis admodum lateribus, valet itineri promovere. Insuper ipse quoque sic interim praegravatus opprimitur, ut vix valeret attollere caput. Ita demum animadvertens virtute se detineri martyrum, motus poenitentia recepit opportune, quod largiri praesumpsit incongrue, redhibitaque sacrorum quam dempserat portione, liber ad jussa relaxatur abire. Apud Duodeciacum quoque vicum horum constructa decore sanctorum basilica martyrum, magnorum praedicatur radiare nitore magnalium, optabilique refulgere gratia sanitatum.
Abbreviated transcription (Latin):
os suũ componatur. Ged et in ipso testamẽto. duõde¬
cun solidos ad ipsins basilice camerã struendã iusserat
Dari. Omersi quoq diuersis idem locupletanere dotib
templum. Ubi donmꝰ gondobertus uit clarissimus
cũ uxore sua berta. uillam inpago uontĩse sitã ꝑtas noĩe
Dedit. Reperitur autẽ cõgregacionẽ Ibud nõnũꝙͣ xxͣ
quando ad eand basilicã prediorũ donaria plura legũt
tradita. Et usq ad recencia imper tempora: quib
religione deficiente. ad unus est redacta presbiteri
titulum. deo seriẽciũ cetu dinoscit᷑ insignitã uiroꝵ
Nõnillis eciã aliis templa locis eorum splendent
honore de corata qm̃ signis plurib eis olim chorusca¬
cioĩbz. amatores xp̃i menioriis ipsoꝵ suas excolere
studuerunt atz nunre possessiones. Quoꝵ qui d̃ seu
gregorius turoneñ ep̃s in libro muraculoꝵ refert eorũ
reliquias edificata horum bonore basilica denotus ex¬

Expanded text:
ossium componatur. ossium componatur. cim solidos ad ipsius basilicae cameram struendam jusserat dari. Diversi quoque diversis idem locupletavere dotibus templum; ubi domnus Gondebertus, vir clarissimus, cum uxore sua Bertha, villam in pago Vontinse sitam, Perthas nomine, dedit. Reperitur autem congregationem ibidem nonnunquam quando ad eamdem basilicam praediorum donaria plura leguntur tradita. Et usque ad recentia nuper tempora quibus religione deficiente, ad unius est redacta presbyteri titulum Deo servientium coetu, dignoscitur insignita virorum. Nonnullis etiam aliis templa locis, eorum splendent honore decorata, quoniam signis pluribus eis olim coruscantibus, amatores Christi memoriis ipsorum suas excolere studuerunt atque munire possessiones. Quorum quidam, ceu Gregorius Turonensis episcopus in libro Miraculorum refert, eorum reliquias, aedificata horum honore basilica, devotus ex
Abbreviated transcription (Latin):
to decoraint et auro. Altare demqz quod ante tũbã
eoruis stat medium: sancti mauri fertur reliqͥis
et honore de dicatum qui eod quo prefati tẽpore pro
xp̃o cesus capite: ip̃orum meriit consortio remtere
Cumis ossa in ecclã beati celsim ẜuant᷑ deposita.
Caput antẽ infracinitatẽ: intra btẽ dei geitricis
marie bafilicã. in arca secus altare uenerat᷑ recõdi¬
tũ. Ipsa eciã premissorũ eccła martirũ: pignorib
cũ pluriũ traditur insignita sanctorum. In cuiꝰ
Sextera parte sanctorum siluam ⁊ siliuam. i
resernari corpora. Hic eciam in ead sanctorũ basilica
beatus renuigns tumulum sibi parari precepisse re¬
peritur. ut post condic̾a testamẽti sui cõtinẽciã. sub¬
intulit addens. Post conditum testamentum ĩo
signatũ. occurrit sensibus meis. inbasilicadtiorum
martirũ thinothei et appolinaris: missoriũ arg̃ẽ¬
teñ .ui. librarũ ibi deputem. Ut ex eo sedes futura meoꝵ

Expanded text:
to decoravit et auro. Altare denique quod ante tumbam to decoravit et auro. Altare denique quod ante tumbam eorumdem stat medium, sancti Mauri fertur reliquiis et honore dicatum, qui eodem quo praefati tempore, pro Christo caesus capite, ipsorum meruit consortio renitere. Cujus ossa in ecclesia beati Celsini servantur deposita. Caput autem infra civitatem intra beatae Dei genitricis Mariae basilicam in arca secus altare veneratur reconditum. Ipsa etiam praemissorum ecclesia martyrum pignoribus complurium traditur insignita sanctorum. In cujus dextera parte sanctorum Silvani et Silviani reservari corpora. Hic etiam in eadem sanctorum basilica beatus Remigius tumulum sibi parari praecepisse reperitur, ut post conditam testamenti sui continentiam subintulit, addens: « Possignatum, occurrit sensibus meis, ut basilicae domnorum martyrum Timothei et Apollinaris missorium argenteum sex librarum ibi deputem, ut ex eo sedes futura meorum
Abbreviated transcription (Latin):
Sic dedit aduersus eos sentencia. ut gladio int̾fice¬
rentur Illi autẽ cũ magna fiducia perducti sunt exͣ
ciuitatẽ: in uia que appellatur cesarea in locũ qui
buxitus dicitut ibiqz martirizauit eos. sub die xłl
Septembris, et coronati sunt ab angelis. et uox audit
est dicens. Uenite thimothee ⁊ appolinaris dilectissi
mei. et ostendam uobis quãta mirabilia meruistis
pro ammabus uris. quas obtulistis pro nonnẽ meo
et scitote que facturus sum lampadio presidi. Etãtĩq
iaculũ igneum Descendit de celo multis uidentib:
et ingressus est humerũ eius dextrũ. Et a demoĩõ
arreptus uitam fut. Corpora uero sanctorũ se¬
credidit: fabricauit illis basilicam. in qua multa
signa et remedia ostenderunt eeꝭ Cecis uisũ: clau¬
Sis gressum reddĩdetunt et qui a demonib uexabã¬
Uero corpora. Dominus tilpiius. uet archiep̃s. ueteri
promonuens tummulo sepulcrum ip̃orum decẽter argẽ¬

Expanded text:
Sic dedit adversus eos sententiam, ut gladio interficeSic dedit adversus eos sententiam, ut gladio interficerentur. Illi autem cum magna fiducia perducti sunt extra civitatem, in via quae appellatur Caesarea, in locum qui Buxitus dicitur, ibique martyrizavit eos, sub die decimo Kalendas Septembris, et coronati sunt ab angelis, et vox audita est, dicens: Venite, Timothee et Apollinaris, dilectissimi mei, et ostendam vobis quanta mirabilia meruistis pro animabus vestris, quas obtulistis pro nomine meo; et scitote quae facturus sum Lampadio praesidi. Statimque jaculum igneum descendit de coelo multis videntibus, et ingressum est humerum ejus dextrum, et a daemonio arreptus vitam finivit. Corpora vero sanctorum ser verbum ipsorum credidit, fabricavit illis basilicam, in qua multa signa et remedia ostenderunt. Caecis visum, claudis gressum reddiderunt, et qui a daemonibus vexabanEorum vero corpora donus Tilpinus archiepiscopus veteri promovens tumulo, sepulcrum ipsorum decenter argen