comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nerent duas res que homĩbus am̃aissime inderent᷑ magnam sibi prebere
licentiam respondit. Seneticem ⁊ orbitatem. Exterña ¶ Inserit
se tantis uiris mulier aliem sangroinis que a philippo Rege temulento ĩmeren¬
pulam oscitanti ac pñtis anmi ebrium resipiscẽ causaq diligencius in-¬
specta iustiorem sentenciam facẽ coegit. Igit᷑ equitatem quam impetrare
non potuẽat extorsit potius presidium a libertate ꝙͣ ab innocencia mutu¬
atum ¶ Iam illa non solum fortis. sz eciam urbana libertas. Senectu
tis ultime quedam siracusis. om̃ib dyonisii tiranni exicium. propter in¬
mitm morum acerbitatem intollẽabilia onẽa uotis expetentib. sola cotidie
matutino tp̃e deos ut incolumis ac superstes ess orabat. Quod rbiis cog¬
nouit. non debitam sibi admiratus beneuolentiã arcessit eam. et quid ita
hoc aut quo mẽito suo facẽt int̾rogauit. Tum illa certa est inquit racio pro¬

Expanded text:
nerent, duas res, quae hominibus amarissimae uiderentur, magnam sibi licentiam nerent, duas res, quae hominibus amarissimae uiderentur, magnam sibi licentiam praebere respondit, senectutem et orbitatem. Inserit se tantis uiris mulier alienigeni sanguinis, quae a Philippo rege temulento immerenpulam oscitanti ac praesentia animi ebrium resipiscere causaque diligentius inspecta iustiorem sententiam ferre coegit. igitur aequitatem, quam impetrare non potuerat, extorsit, potius praesidium a libertate quam ab innocentia mutuata. Iam illa non solum fortis, sed etiam urbana libertas. setis ultime quedam mulier Syracusana omnibus Dyonisii tyranni exitum propter nimiam morum acerbitatem et intolerabilia onera votis expetentibus sola, quotidie matutino tnouit, non debitam sibi admiratus beniuolentiam arcessiuit eam et quid ita hoc aut quo merito suo faceret interrogauit. tum illa 'certa est' inquit 'ratio pro
Abbreviated transcription (Latin):
bebat. paruulum uite tempus ablatura in se ip̃a collapsa est ¶ Iam
serui galbe temẽitatis plena postulacio. ꝙ illum Iulius consumatis uictoiis
in foro ius dicens in hũc modum interpellare sustinuit. Iuli tesar pro gn-
pompeio magno quondam genẽs tuo. in tertio eius consulatu petumam
spopondi. quo nomĩe nunc appellor. Quuid agam dependam palam atq
aperte ei bonoꝵ pompei uendicõnem exprobrando. ut a tribumali submo¬
uẽtur meruẽat. E ip̃a mansuetudine micius pectus es alienum pompei
ex suo fisto solui iussit ¶Age pascelius. uir iuris ciuilis stiencia
clarus. ꝙ ꝑiculose contumax. Nullus enim aut gr̃a aut aũcte compelli po¬
tuit. ut de aliqua eaꝵ rerum quas triumuiri dedẽãnt. formulam compo¬
nent hoc amini iudicio uictõĩe eoꝵ beneficia extra om̃i ordinem legum ponens
¶Idem cum multa de patrib liberius loquẽtur. amiciq ne id facẽt mo¬

Expanded text:
bebat, paruulum uitae tempus ablatura, in se ipsa conlapsa est. Iam bebat, paruulum uitae tempus ablatura, in se ipsa conlapsa est. Iam Serui Galbae temeritatis plena postulatio, qui diuum Iulium consummatis uictoriis in foro ius dicentem in hunc modum interpellare sustinuit: 'C. Iuli Caesar, pro Cn. Pompeio Magno, quondam genero tuo, in tertio eius consulatu pecuniam spopondi, quo nomine nunc appellor. quid agam? dependam?' palam atque aperte ei bonorum Pompei uenditionem exprobrando ut a tribunali summoueretur meruerat. sed illud ipsa mansuetudine mitius pectus aes alienum Pompei ex suo fisco solui iussit. Age, Cascellius uir iuris ciuilis scientia clarus quam periculose contumax! nullius enim aut gratia aut auctoritate conpelli potuit ut de aliqua earum rerum, quas triumuiri dederant, formulam conponeret, hoc animi iudicio uniuersa eorum beneficia extra omnem ordinem legum ponens. idem cum multa de temporibus Caesaris liberius loqueretur, amicique ne id faceret mo
Abbreviated transcription (Latin):
persone insequentis aliquanto sors humilior ¶ Diphilus tragedus.
cum appollinãib ludis inter actum ad eum uersum uenissent in quo hec
sentencia continet᷑. miẜia nr̃a magnus est. directis in pompeium magnũ
manib pronũciauit. reuocatusq aliquociens a ppło sine ulla tunctacõe.
nine illum et intolẽabłis potencie reum gestu ꝑseuẽanter egit. Radem
petulancia usus est. in ea quoq parte uirtutem istam ueniet tempus cum
grauiter gemas ¶.M.etiam castricii libertate inflamatus animꝰ
qui cum placencie Magratum gerẽt .cn. carbone consule iubente. decretum
fieĩ. quo sibi obsides a placentinis darent᷑. nec sũmo eub Imꝑio obtemꝑauͭ
nec maximis uirib cessit. atq etiam dicente se nultos gladios hr̃e. Respondit.
et ego annos. Obstupuerũt tot legiones. tam robustas senectutis reliquias
intuentes. Carbonis quoq ira. quia mateĩam seuiendi per ꝙͣ exiguam ha¬

Expanded text:
personae insequentis aliquanto sors humilior. Diphilus tragoedus, personae insequentis aliquanto sors humilior. Diphilus tragoedus, cum Apollinaribus ludis inter actum ad eum uersum uenisset, in quo haec sententia continetur, 'miseria nostra magnus est', directis in Pompeium Magnum manibus pronuntiauit, reuocatusque aliquotiens a populo sine ulla cunctatione nimiae illum et intolerabilis potentiae reum gestu perseueranter egit. eadem petulantia usus est in ea quoque parte, 'uirtutem istam ueniet tempus cum grauiter gemes'. M. etiam Castricii libertate inflammatus animus. qui, cum Placentiae magistratum gereret, Cn. Carbone consule iubente decretum fieri, quo sibi obsides a Placentinis darentur, nec summo eius imperio obtemperauit nec maximis uiribus cessit: atque etiam dicente multos se gladios habere respondit 'et ego annos'. obstipuerunt tot legiones tam robustas senectutis reliquias intuentes. Carbonis quoque ira, quia materiam saeuiendi perquam exiguam ha
Abbreviated transcription (Latin):
Uidi pari claritate conspicuum brutum ferro lacẽatum querentem id
sibi prius perfidia deinde etiam crudelitate tua accidisse. Uidi . cn. car¬
bonem acerrimum puẽitie tue bonoꝵq pr̃is tui defensorem in tertio
consulatu cathenis quas tu ei mici iusẜas uinctum obtestantem te ad¬
uersum om̃e fas ac nefas cum insumo ess Imꝑio a te equite Romano
trucidatum. uidi eodem habitu et quiritatu pretorium uirum ꝑ pen¬
nam seuiciam tuam exetrantem. om̃esq eos una uoce indignantes ꝙ
indempnati sub te adolescentulo carinfice occidissent. Obducta iam
uetustis cicatritib belloꝵ ciuilium uastissima roliẽa municipali ho¬
min seruitutem pateruam redolenti/ effrenate temẽitatis incoleabiles sp̃ũs
impime reuocare licuit. Itaq eo temꝑe et fortissimum erat .gn. pompeio
maledice et tutissimum. Sed non patit᷑ nos hoc longiore querela proseq̃

Expanded text:
uidi pari claritate conspicuum M. Brutum ferro laceratum, querentem id uidi pari claritate conspicuum M. Brutum ferro laceratum, querentem id sibi prius perfidia, deinde etiam crudelitate tua accidisse. uidi Cn. Carbonem acerrimum pueritiae tuae bonorumque patris tui defensorem in tertio consulatu catenis, quas tu ei inici iusseras, uinctum, obtestantem se aduersus omne fas ac nefas, cum in summo esset imperio, a te equite Romano trucidatum. uidi eodem habitu et quiritatu praetorium uirum Perpennam saeuitiam tuam execrantem, omnesque eos una uoce indignantes, quod indemnati sub te adulescentulo carnifice occidissent'. obducta iam uetustis cicatricibus bellorum ciuilium uastissima uulnera municipali homini, seruitutem paternam redolenti, effrenatae temeritatis, intolerabilis spiritus, inpune renouare licuit. itaque eodem tempore et fortissimum erat Cn. Pompeio maledicere et tutissimum. sed non patitur nos hoc longiore querella prosequi
Abbreviated transcription (Latin):
fert inquit qua in parte sit corꝑis diadema. exigui panni cauillacõne Re¬
gias eius res exprobrans. At is neutra in parte mutato uultu utrumq
cauit. ne aut yllari fronte libenter agnoste potenciam. aut tristi iram.
profiteri uidẽtur. Eq paciencia eciam infei̾oris genẽis et fortune. ho¬
minib aditum aduersus se dedit. Equoꝵ turba duos retulisse habunde
erit ¶ Helius mancia formanus libertim filius ultime senectutis. lu¬
cium libonem apud censores accusabat. In quo certamine tum pompeius
magnus humilitatem ei etatemq exprobrans ab inferis illum ad accusan¬
dum remissum dixiss. Non mentiris inquit pompei. uenio enim ab infe¬
ris. in.L. libonem accusator uenio. Sz dum illie moror. uidi cruentũ
.cu. domicium anobardum deflentem. ꝙ sumo gene natus. integerrimus
uite. amantissimus patrie. in ip̃o iuuentutis flore. tuo iussu ess octisus.

Expanded text:
fert' inquit 'qua in parte sit corporis diadema', exigui panni cauillatione refert' inquit 'qua in parte sit corporis diadema', exigui panni cauillatione regias ei uires exprobrans. at is neutram in partem mutato uultu utrumque cauit, ne aut hilari fronte libenter adgnoscere potentiam aut tristi iam profiteri uideretur. eaque patientia inferioris etiam generis et fortunae hominibus aditum aduersus se dedit: e quorum turba duos retulisse abunde erit. Heluius Mancia Formianus, libertini filius ultimae senectutis, L. Libonem apud censores accusabat. in quo certamine cum Pompeius Magnus humilitatem ei aetatemque exprobrans ab inferis illum ad accusandum remissum dixisset, 'non mentiris' inquit, 'Pompei: uenio enim ab inferis, in L. Libonem accusator uenio. sed dum illic moror, uidi cruentum Cn. Domitium Ahenobarbum deflentem, quod summo genere natus, integerrimae uitae, amantissimus patriae, in ipso iuuentae flore tuo iussu esset occisus.
Abbreviated transcription (Latin):
egit. alteꝵ professione qua solum poteãt ¶ Qiuid ergo libertas sine
catone. non magis ꝙ̃ cato sine libertate. Illam cum in senatorem nocentẽ
et infamem reum iudex sedis. tabelleq. gn. pompei laudationem eius cõ¬
tientes prolate essent. protul dubio efficaces futẽ proxĩa submouit eas
a questione. legem recitando. qua cautum erat. Ne senatõibus. tali auxilio uti
liceret. Huic facta persona admiracõnem ademit. nam in alio audicia ui¬
detur in catone fidricia cognostit᷑ ¶. Eu. lentulus marcellinus consul.
cum in concione de magni pompei imia potencia querẽtur. assensusq
ei clara uoce uniuersus populus ess. Acclamate inquit acclamate quiri¬
tes dum licet. Iam enm uobis impune facẽ non licet. Pulsata est tune
exinii ciuis potencia. hinc inuidiosa querela hinic lamentucõne mmẜa¬
bli ¶ Cui candida fascia trus alligatum habenti. fauonius non re¬

Expanded text:
egit, alterum professione, qua solum poterat. Quid ergo? libertas sine egit, alterum professione, qua solum poterat. Quid ergo? libertas sine Catone? non magis quam Cato sine libertate: nam cum in senatorem nocentem et infamem reum iudex sedisset tabellaeque Cn. Pompei laudationem eius continentes prolatae essent, procul dubio efficaces futurae pro noxio, summouit eas e quaestione legem recitando, qua cautum erat ne senatoribus tali auxilio uti liceret. huic facto persona admirationem adimit: nam quae in alio audacia uideretur, in Catone fiducia cognoscitur. Cn. Lentulus Marcellinus consul, cum in contione de Magni Pompei nimia potentia quereretur, adsensusque ei clara uoce uniuersus populus esset, 'adclamate' inquit, 'adclamate, Quirites, dum licet: iam enim uobis inpune facere non licebit'. pulsata tunc est eximii ciuis potentia hinc inuidiosa querella, hinc lamentatione miserabili. Cui candida fascia crus alligatum habenti Fauonius 'non re
Abbreviated transcription (Latin):
lie cornelieq gentis multi metus prbis atq ytalie finiti erant. plebs roma¬
na libertati Scipionis libeã non fuit. Qua propter minus mirari debemꝰ
ꝙ amplissima En. pompei autõĩtas totiens cum libertate luctata est. Ilec
sine magna laude. quando om̃is genẽis homi licencie ludibrio esse quieta
fronte tulit ¶. En. piso. cum mamlium crispum reum ag̃ẽt. eumq eui¬
denter nocentem gr̃a pompei eripi uideret. iuuenili impetu ac studio accu¬
sacõnis prouocatꝰ multa et gͣuia crimĩa p̃potenti defensori obiecit. Iut̾ro¬
gutus deinde ab eo. cur se non quoq uccusaret. da inquit predes .x. pui. te
si posculatus fuei̾s cuule bellum non excitaturum et iamdetuo priusꝙͣ de
Mamilii capite in consilium iudicium mittam Ita eodem iudicio duos susti¬
nuit reos accusacione mamilum libertate pompeium ⁊ eoꝵ alteꝵ lege per¬

Expanded text:
liae Corneliaeque gentis multi metus urbis atque Italiae finiti erant, plebs Romaliae Corneliaeque gentis multi metus urbis atque Italiae finiti erant, plebs Romana libertati Scipionis libera non fuit. Quapropter minus mirari debemus, quod amplissima Cn. Pompei auctoritas totiens cum libertate luctata est, nec sine magna laude, quoniam omnis generis hominum licentiae ludibrio esse quieta fronte tulit. Cn. Piso, cum Manilium Crispum reum ageret eumque euidenter nocentem gratia Pompei eripi uideret, iuuenili impetu ac studio accusationis prouectus multa et grauia crimina praepotenti defensori obiecit. interrogatus deinde ab eo cur non se quoque accusaret, 'da' inquit 'praedes rei publicae te, si postulatus fueris, ciuile bellum non excitaturum, etiam te tuo prius quam de Manilii capite in consilium iudices mittam'. ita eodem iudicio duos sustinuit reos, accusatione Manilium, libertate Pompeium, et eorum alterum lege per
Abbreviated transcription (Latin):
rorem in matrimonio habebat sentiret interrogauit. Ut aũte clarissimi
uiri inchoato iam incendio multum incrementi adicẽt quia non dubitabat
quin propter artam affinitatem aliquid pro memõĩa interfecti necessarii mi¬
ẜabliter ess locuturus. at is iure eum cesum iideri respondit. Cui dicto cum
concio tribuncio furore instincta uiolenter subclamassent. taceant igi quib
ytalia nouerca est. Orto deinde murmure non efficietis ait ut solutos uere¬
ar. quos alligatos adduxi. Oniuersus pplus ab uno iteꝵ contumeliose cor¬
reptus erat qn̾tus est honos uirtutis. et tacuit. Recens ip̃ius memõia nũ¬
mantina. et pr̃ĩs Macedonica. deuicte cartaginis habita spolia ac duorum
Regum Siphacis et persei ante trumphales currus cathene. teruices tũe
tocius fori clauserũt nec timori datum est silencium. Sed quia beneficio emi¬

Expanded text:
rorem in matrimonio habebat, sentiret interrogauit, ut auctoritate clarissimi rorem in matrimonio habebat, sentiret interrogauit, ut auctoritate clarissimi uiri inchoato iam incendio multum incrementi adiceret, quia non dubitabat quin propter tam artam adfinitatem aliquid pro memoria interfecti necessarii miserabiliter esset locuturus. at is iure eum caesum uideri respondit. cui dicto cum contio tribunicio furore instincta uiolenter succlamasset, 'taceant' inquit 'quibus Italia nouerca est'. orto deinde murmure 'non efficietis' ait 'ut solutos uerear quos alligatos adduxi'. uniuersus populus ab uno iterum contumeliose correptus erat—quantus est honos uirtutis!—et tacuit. recens ipsius uictoria Numantina et patris Macedonica deuictaeque Karthaginis auita spolia ac duorum regum Syphacis et Persei ante triumphales currus catenatae ceruices totius tunc fori ora clauserunt. nec timori datum est silentium, sed quia beneficio Aemi
Abbreviated transcription (Latin):
ius et beneficium nr̃e ciuitatis daret᷑. Sie in senatu loqui priuernas au¬
sus est ¶ L uero philippus consul aduersus eundem ordinem liber¬
tatem exercere non dubitauit. Nam segniciam pro rostris exprobrans
alio sibi senatu opus esse dixit. tantumq a penitencia dicti ab fuit. Ut
etiam .L. crasso sume dignitatis ac eloꝙ̃cie uiro id in curia gͣuit̾ ferenti
manus mici iuberet. Ille reiecto lictore. non est inqͥ michi philippus
consul. quia ne ego quidem Senator sum. Quid ppł̃m ab incursu suo li¬
bertas tutum reliquit ymo et simliter aggressa et eque exꝑta paciencia
est ¶. Wi. carbo tr̃. ple nuper sepulte gricchane sedicionis turbulen¬
tur bulentissimus uindex idemq oriencium ciuilum maloꝵ fax ardentissima
.p. affricanum a numantie ruinis sumo cuinglorie fulgore uementem: ab
ip̃a pene porta in Rostra perductum. quid de tiberi gracchi morte tuius So¬

Expanded text:
ius et beneficium nostrae ciuitatis daretur. Sic in senatu loqui Priuernas auius et beneficium nostrae ciuitatis daretur. Sic in senatu loqui Priuernas ausus est: L. uero Philippus consul aduersus eundem ordinem libertatem exercere non dubitauit: nam segnitiam pro rostris exprobrans alio sibi senatu opus esse dixit tantumque a paenitentia dicti afuit, ut etiam L. Crasso summae dignitatis atque eloquentiae uiro id in curia grauiter ferenti manum inici iuberet. ille reiecto lictore 'non es' inquit 'mihi, Philippe, consul, quia ne ego quidem tibi senator sum'. Quid? populum ab incursu suo libertas tutum reliquit? immo et similiter adgressa et aeque experta patientem est. Cn. Carbo tribunus pl., nuper sepultae Gracchanae seditionis turbulentissimus uindex idemque orientium ciuilium malorum fax ardentissima, P. Africanum a Numantiae ruinis summo cum gloriae fulgore uenientem ab ipsa paene porta in rostra perductum quid de Ti. Gracchi morte, cuius so
Abbreviated transcription (Latin):
qui id oppidum ad rebellandum incitau̾ant senatus indignacione accensus
consilium cogitabat quid nam sibi de reliquis quoq priuernatib ess facien¬
dum. Ancipiti igit᷑ casu salus eoꝵ fluctuabat eodem temꝑe et uictõibus et
iratis subiecta. Ceteꝵ cum auxilium unicum in p̃tibus restare animaduer¬
tẽnt ingemu et ytalici sangrinis obluusci non potuerũt. Princeps enim
eoꝵ in curia interrogatus quam penam mẽret᷑. respondit. quam merent᷑
qui se dignos libertate iudicarent. Arma sumpẜant. exasꝑatosq patrum
consi̾ptoꝵ ammos uerbis inflammaueãnt. Sed plaustius consul fauẽs
priuernacium cause regressum animoso eius dicto optulit. quesiuitq qua¬
lem cum eis Romani pacem habituri essent impunitate donata. At is cum¬
constantissimo uultu. si bonam dedeĩtis inquit perpetuam. si malam non
diuturnam. Qua uoce perfectum est. ut uictis non solum uenia. O eciam

Expanded text:
qui id oppidum ad rebellandum incitauerant senatus indignatione accensus qui id oppidum ad rebellandum incitauerant senatus indignatione accensus consilium agitabat quidnam sibi de reliquis quoque Priuernatibus esset faciendum. ancipiti igitur casu salus eorum fluctuabatur eodem tempore et uictoribus et iratis subiecta. Ceterum cum auxilium unicum in precibus restare animaduerterent, ingenui et Italici sanguinis obliuisci non potuerunt: princeps enim eorum in curia interrogatus quam poenam mererentur, respondit 'quam merentur qui se dignos libertate iudicant'. uerbis arma sumpserat exasperatosque patrum conscriptorum animos inflammauerat. sed Plautius consul fauens Priuernatium causae regressum animoso eius dicto obtulit quaesiuitque qualem cum eis Romani pacem habituri essent inpunitate donata. at is constantissimo uultu 'si bonam dederitis', inquit 'perpetuam, si malam, non diuturnam'. qua uoce perfectum est ut uictis non solum uenia, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uestalib dono mittẽnt᷑ affirmantes eque se atq illas uirilis concubitꝰ
expertes futuras. Raq re non impetrata. laqueis sibi nocte proxima
sp̃m eripuerũt. dn melius ꝙ hunc añi uiris eap in aciem non dede¬
runt. Nam si mulierum suaꝵo dirtutem iiitari uoluissent incerta theu¬
toiice bĩtoĩẽ trophea reddidissent. Libere dicta aut facta.
ibertatem autem uehementis spũs dictis ꝑiter ac factis testatam
ut non iuitauẽm ita ultro uementem non exclusem̃i. Que int̾
uirtutem uiciumq põĩta si salubri modo se temꝑaueĩt laudem. si
quo non debuit profudit reprehensionem meret᷑ ac uulgi sic aurib gracior
ꝙͣ supientissimi cuiusq animo probablior est iutpote frequencius aliena ue¬
ma ꝙͣ sua prouidencia tuta. Ez quia humane uite partes sequi propõitũ
est nr̃a fide prop̾a estimacõne referatur ¶ Pbriuerno capto. Interfectisq

Expanded text:
Vestalibus dono mitterentur, adfirmantes aeque se atque illas uirilis concubitus Vestalibus dono mitterentur, adfirmantes aeque se atque illas uirilis concubitus expertes futuras, eaque re non impetrata laqueis sibi nocte proxima spiritum eripuerunt. di melius, quod hunc animum uiris earum in acie non dederunt: nam si mulierum suarum uirtutem imitari uoluissent, incerta Teutonicae uictoriae tropaea reddidissent. LIBERE DICTA AVT FACTA Libertatem autem uehementis spiritus dictis pariter et factis testatam ut non inuitauerim, ita ultro uenientem non excluserim. quae inter uirtutem uitiumque posita, si salubri modo se temperauit, laudem, si quo non debuit profudit, reprehensionem meretur. ac uulgi sic auribus gratior quam sapientissimi cuiusque animo probabilior est utpote frequentius aliena uenia quam sua prouidentia tuta. sed quia humanae uitae partes persequi propositum est, nostra fide propria aestimatione referatur. Priuerno capto interfectisque
Abbreviated transcription (Latin):
rem effecit ¶ Dehemencius hoc illud consideacius exemplum pudicicie.
frercitu et copiis gullogrecoꝵ a.gn. Mamilio consule in olimpo monte ex
parte deletis. ex parte captis. orgiagontis reguli uxor mire pulchxitu¬
dinis a centurione. cui custodienda tradita erat stuprum pati coacta. postꝙͣ
uentum est in eum Pocum in quem centurio misso nuncio ncc̃ios mulieris
precium quo eam redim̃ent afferre iusseãt aurumi expetente centurione et
in eius pondus animo oculisq inteito gallogretis lingira gentis sue imꝑa¬
uit ut eum occideñt. Interfecti deinde caput abscisum manib retinens ad con¬
iugem uenit abiectoqz ante pedes eius muirie et ulcionis sue ordinem expo¬
suit. Huius feniine quid aluid quisꝙ̃ ꝙͣ corpus in ptãtem hostium ue¬
nisse dicat. N amiq animꝰ nec ũnci nec de pudicicia capi potuit ¶
Thentonoꝵ uẽo coniuges marium uictorem orarunt ut ab eo uirginib

Expanded text:
rem efficit. Vehementius hoc, illud consideratius exemplum pudicitiae. rem efficit. Vehementius hoc, illud consideratius exemplum pudicitiae. exercitu et copiis Gallograecorum a Cn. Manlio consule in Olympo monte ex parte deletis ex parte captis, Orgiagontis reguli uxor mirae pulchritudinis a centurione, cui custodienda tradita erat, stuprum pati coacta, postquam uentum est in eum locum, in quem centurio misso nuntio necessarios mulieris pretium, quo eam redimerent, adferre iusserat, aurum expendente centurione et in eius pondus animo oculisque intento Gallograecis lingua gentis suae imperauit ut eum occiderent. interfecti deinde caput abscisum manibus retinens ad coniugem uenit abiectoque ante pedes eius iniuriae et ultionis suae ordinem exposuit. huius feminae quid aliud quisquam quam corpus in potestatem hostium uenisse dicat? nam neque animus uinci nec pudicitia capi potuit. Teutonorum uero coniuges Marium uictorem orarunt ut ab eo uirginibus
Abbreviated transcription (Latin):
de stupro compellare ausus fuẽat ¶ Sed ut eos quoq qui in uindican¬
da pudicicia dolore suo pro pub ͭͣ lege usi sunt. strictim perturram. Sem¬
pronius musta.C. gallium deprehensum in adulteĩo flagellis cecidit.
.C. menus.l. Octauium simliter dephensum per ius contudit
Carbo attieriꝰ a bibieno. Item poncius a .p. cermo deprehensi cas¬
trati sunt ¶. C etiam forium broccum qui deprehendeãt fumilie stu¬
prandum obiecit Quibus ire sue indulsisse fraudi non fuit. Externa.¬
¶Atq pero domesticis externa subnectam. Greta femina noĩe hippo
cum hostium classem ess extepta in mare se ut pudiciciam morte tueretur
abiecit. Cuius corpus fritheo lictori appulsum. proxĩa undis humus sepul¬
ture mandatum ad hoc tempus tumulo contegit. Sanctitatis uẽo gloĩam
eterne truditam memoĩe gretia laudib siis celebrando cottidie florencio¬

Expanded text:
de stupro conpellare ausus fuerat. Sed ut eos quoque, qui in uindicande stupro conpellare ausus fuerat. Sed ut eos quoque, qui in uindicanda pudicitia dolore suo pro publica lege usi sunt, strictim percurram, Sempronius Musca C. Gellium deprehensum in adulterio flagellis cecidit, C. Memmius L. Octauium similiter deprehensum pernis contudit, Carbo Attienus a Vibieno, item Pontius a P. Cerennio deprehensi castrati sunt. Cn. etiam Furium Brocchum qui deprehenderat familiae stuprandum obiecit. quibus irae suae indulsisse fraudi non fuit. Atque ut domesticis externa subnectam, Graeca femina nomine Hippo, cum hostium classe esset excepta, in mare se, ut morte pudicitiam tueretur, abiecit. cuius corpus Erythraeo litori adpulsum proxima undis humus sepulturae mandatum ad hoc tempus tumulo contegit: sanctitatis uero gloriam aeternae traditam memoriae Graecia laudibus summis celebrando cotidie florentio
Abbreviated transcription (Latin):
ueliuis in carõe mori coactus est. Non putarunt em̃ tribum ple rempub ͥ
nr̃am cum fortibus uiris pacisci oꝑtere. ut exteris ꝑiculis domesticis
emerent ¶ Libidinosi centirionis supplicium .M. letorii mergi tri¬
bum mlitaris eque similis fedus exitus sequit᷑. Cui cominius tri ple.
drem ad ppłm dixit. ꝙ cornicularium suum stupri causa appellasset. nec
sustinuit eius rei smnam letorius Sed se ip̃e ante iudicii tempus fuga
plebis sentencia crimĩe inpudicitie damꝑnatus est. Digna illum milita-¬
ria sacrate aquile. et certissima Romani Imꝑii custos seuera castroꝵ disti¬
pbina ad inferos usq persecuta est. quoniam cuiꝰ uirtutis mag̃r esse
debuẽat sanctitat corruptor temptabat existe ¶ Hoc monuit.S.
marium Imꝑatorem tum cum clusium Sororis sue filium tribinũ
Militum ac plucio mampulaio milicie uire cesum pronũciauit quia eum

Expanded text:
nelius in carcere mori coactus est: non putarunt enim tribuni pl. rem publicam nelius in carcere mori coactus est: non putarunt enim tribuni pl. rem publicam nostram cum fortibus uiris pacisci oportere, ut externis periculis domesticas delicias emerent. Libidinosi centurionis supplicium M. Laetori Mergi tribuni militaris aeque †similis foedus exitus sequitur. cui Cominius tribunus pl. diem ad populum dixit, quod cornicularium suum stupri causa adpellasset. nec sustinuit eius rei conscientiam Laetorius, sed se ipse ante iudicii tempus fuga plebis sententia crimine inpudicitiae damnatus est. signa illum militaria, sacratae aquilae, et certissima Romani imperii custos, seuera castrorum disciplina, ad inferos usque persecuta est, quoniam, cuius uirtutis magister esse debuerat, sanctitatis corruptor temptabat existere. Hoc mouit C. Marium imperatorem tum, cum C. Lusium sororis suae filium, tribunum militum, a C. Plotio manipulari milite iure caesum pronuntiauit, quia eum
Abbreviated transcription (Latin):
¶. G. ueturius filius eius uetureni qui consulatu suo samnitib ob tur¬
piter ictum fedus deditus fuẽat cum propter domesticam ruiam et graue
es alienum.C. plocio nerum se dare adolestentulus ad modum coactus esset
seruilib ab eo uerbẽibus/ qui stuprum pati noluẽat affectus querelam
ad consules detulit. a quib hac de re cercior factus. Senatus plocium in
carcẽm duci uissit. In qualicumq emim statu poĩtam Romano sangioim pu¬
diciciam tutam esse uoluit. Et quid mirum si hoc uniuersi pa. con. censue
dia emẽitum uirtutisq nomĩe quater honore primipili ab Imꝑatõibus
donatum. ꝙ cum ingenuo adolescentulo stupri cõmertium habiuss pub is
uinculis onerauit. A quo appellati tribum. cum de stupro inchil negaret
sed sponsionem se facẽ paratum dicẽt. ꝙ adolestens ille palam atq aꝑte
corꝑe questum factitass. int̾cessionem suam intpoñe noluerunt. Itaq cor¬

Expanded text:
. T. Veturius filius eius Veturii, qui in consulatu suo Samnitibus ob tur. T. Veturius filius eius Veturii, qui in consulatu suo Samnitibus ob turpiter ictum foedus deditus fuerat, cum propter domesticam ruinam et graue aes alienum P. Plotio nexum se dare adulescentulus admodum coactus esset, seruilibus ab eo uerberibus, quia stuprum pati noluerat, adfectus querellam ad consules detulit. a quibus hac de re certior factus senatus Plotium in carcerem duci iussit: in qualicumque enim statu positam Romano sanguini pudicitiam tutam esse uoluit. Et quid mirum, si hoc uniuersi patres conscriptdia emeritum uirtutisque nomine quater honore primi pili ab imperatoribus donatum, quod cum ingenuo adulescentulo stupri commercium habuisset, publicis uinculis onerauit. a quo appellati tribuni, cum de stupro nihil negaret, sed sponsionem se facere paratum diceret, quod adulescens ille palam atque aperte corpore quaestum factitasset, intercessionem suam interponere noluerunt. itaque Cor
Abbreviated transcription (Latin):
claudius martellus edilis turilis . s. stantimo capitolino tri . pl. diem
ad ppłum dixit. ꝙ filium de stupro appellass. eoq asseuerante se cogi non
posse ut adesẜ. quia sacrosanctam p̃tãtem heret: et ob id tribumcium aur¬
ilium impłorante. totum collegium tribunoꝵ negauit se intercedẽ quo
minus pudicicie questio ꝑag̃etur. Citatus itaq Etantimus reus uno
teste qui temptatus erat dampnatus est. Constat iuuenem productum
in Rostra defixo in t̾ram uultu ꝑseueanter tatuisse. Uerecundoq silen¬
cio p̃l̃imum in plcõnen suam paluisse ¶ Mhetellus quoq teler stu¬
prose mentis acer punitor extitit. Gn. sergio silo promissoꝵ matrifami¬
łie nũmoꝵ gracia diem ad ppt̃m dicendo eumq hoc uno trmmĩe dãp̃nando
Non emim factum tunc sed amimꝰ in questionem deductus est. plusq uolu¬
isse peccare notuit ꝙͣ non peccasse ꝓfuit. Concionis hegilla ciũe g̃uitas¬

Expanded text:
Claudius Marcellus aedilis curulis C. Scantinio Capitolino tribuno pl. diem Claudius Marcellus aedilis curulis C. Scantinio Capitolino tribuno pl. diem ad populum dixit, quod filium suum de stupro appellasset, eoque asseuerante se cogi non posse ut adesset, quia sacrosanctam potestatem haberet, et ob id tribunicium auxilium inplorante, totum collegium tribunorum negauit se intercedere quo minus pudicitiae quaestio perageretur. citatus itaque Scantinius reus uno teste qui temptatus erat damnatus est. constat iuuenem productum in rostra defixo in terram uultu perseueranter tacuisse uerecundoque silentio plurimum in ultionem suam ualuisse. Metellus quoque Celer stuprosae mentis acer poenitor extitit Cn. Sergio Silo promissorum matri familiae nummorum gratia diem ad populum dicendo eumque hoc uno crimine damnando: non enim factum tunc, sed animus in quaestionem deductus est, plusque uoluisse peccare nocuit quam non peccasse profuit. Contionis haec, illa curiae grauitas
Abbreviated transcription (Latin):
Ceteꝵ ama̾itudine pene tenẽis ad huc puelle sensib castitatis disciplim̃a
ingenẽari. magn existimauit eiq tam tristi exempło p̃cepit ut non solu
uirginitatem illibatam sed etiam obscula ad uirum sincera ꝑferret ¶
Q. uẽo fabius maximꝰ seruilianus. honõibus quos splendidissime gesẜat
censure grauitate consumatis exegit penas a filio dubie castitatis et pun¬
to pependit. uoluntaĩo secessu conspectum patrie uitando ¶ Dicem cen¬
sorium uirum nimis acerbum extitisse. insi paulium Actilium philiscum
in puẽicia corꝑe questum a dño face coactum. tam seueꝵ postea prem cer¬
ñem. fiłiam enim suam. ꝙ ita se stupri trim̃e comquinauẽãt interemit. Q
sanctam igit᷑ in Ciuitate nr̃a pudiciciam fiuisse existimare debemus in qua
etiam inscitores libidinis tam seueros eius uindices euasisse ammadutimꝰ¬
¶ Sequit᷑ excellentis nomis ac memõabilis fucti exemplum . M.

Expanded text:
ceterum amaritudine poenae teneris adhuc puellae sensibus castitatis disciplinam ceterum amaritudine poenae teneris adhuc puellae sensibus castitatis disciplinam ingenerari magni aestimauit eique tam tristi exemplo praecepit ut non solum uirginitatem inlibatam, sed etiam oscula ad uirum sincera perferret. Q. uero Fabius Maximus Seruilianus honoribus, quos splendidissime gesserat, censurae grauitate consummatis exegit poenas a filio dubiae castitatis et punito pependit uoluntario secessu conspectum patriae uitando. Dicerem censorium uirum nimis atrocem extitisse, nisi P. Atilium Philiscum in pueritia corpore quaestum a domino facere coactum tam seuerum postea patrem cernerem: filiam enim suam, quia stupri se crimine coinquinauerat, interemit. quam sanctam igitur in ciuitate nostra pudicitiam fuisse existimare debemus, in qua etiam institores libidinis tam seueros eius uindices euasisse animaduertimus? Sequitur excellentis nominis ac memorabilis facti exemplum. M.
Abbreviated transcription (Latin):
neĩs s patriti uir spũs. ne probro ꝯcamimaret domꝰ sua prop̃o sangioi¬
in non pepertit: Nam tum ãpius claudius decemure filie eius stupes
potestatis unribus fretus pertunatius expetẽt deductam in forum puellam oc¬
tdit. pudiceq interemptor ꝙͣ corrupte pater esse maluit ¶ Mlec alio
Robore animi p̃ditus fuit poncius ausidianus eques Romanus. Qui postꝙ̃
comperit filie sue uirginitatem a pedagogo proditam fammo saturnino non
contentus scelea̾tum ẜium affecisse supplicio etiam ipam̃ puellam necauit.
Ita ne turpes eius nuptias telebraret acerbas exequias duxit ¶ Quid
primenius. ꝙͣ seueꝵ pudicicie custodem egit in libertum. Namꝙ gratum ad¬
modum sibi ammaduertit quia eum nubilis iametutis filie sue obsculum
dedisse cognoueãt cum preẜtim non libidine sed errore lapsus rideri poss.

Expanded text:
neris, sed patricii uir spiritus, ne probro contaminaretur domus sua, proprio sanguineris, sed patricii uir spiritus, ne probro contaminaretur domus sua, proprio sanguini non pepercit: nam cum App. Claudius decemuir filiae eius uirginis stuprum potestatis uiribus fretus pertinacius expeteret, deductam in forum puellam occidit pudicaeque interemptor quam corruptae pater esse maluit. Nec alio robore animi praeditus fuit Pontius Aufidianus eques Romanus, qui, postquam conperit filiae suae uirginitatem a paedagogo proditam Fannio Saturnino, non contentus sceleratum seruum adfecisse supplicio etiam ipsam puellam necauit. ita ne turpes eius nuptias celebraret, acerbas exequias duxit. Quid P. Maenius, quam seuerum pudicitiae custodem egit! in libertum namque gratum admodum sibi animaduertit, quia eum nubilis iam aetatis filiae suae osculum dedisse cognouerat, cum praesertim non libidine, sed errore lapsus uideri posset.
Abbreviated transcription (Latin):
Nde te unorum ꝑiter ac femĩaꝵ p̃cipiũ fundamentum pr¬
dicicia inuocem. Tu enim prisca religione consetratos peste
focos intolis. tu capitolie Iumonis puluinãib incubas.
tu palaci columen. angustos penates. sanctissimum q Iulie
temalem thorum assidua stacione celebras. tuo p̃sidio pũeilis etatis insigs¬
nia munita sunit: tui nuñis respectu sincerus uuente flos ꝑmanet. te cus¬
de matroialis stola censetur. Ades igit᷑ et cognose que fiẽi ip̃a uoliuisti.
Oux Romane pudicicie Lucretia. cuius uirilis animus maligno ex¬
rore fortune mulrebre corpus sortitus est. A. Garquimi Regis superbi filio
per uĩm stuprim pati coacta. cum g̃uissimis uerbis iuũam suam in
concilis nccĩoꝵ deplorass. ferro se ꝙ ueste tectum attuleãt interemit. camꝙ
tam ammoso inteĩtu Imꝑium consulare pro Regio ꝓmutandi ppł̃o Ro.
prebuit. atq hanc illatam muriam non tulit ¶ Bergmius pleber ge¬

Expanded text:
nde te uirorum pariter ac feminarum praecipuum firmamentum, Pdicitia, inuocem? tu enim prisca religione consecratos Vestae focos incolis, tu Capitolinae Iunonis puluinaribus incubas, tu Palatii columen augustos penates sanctissimumque Iuliae genialem torum adsidua statione celebras, tuo praesidio puerilis aetatis insignia munita sunt, tui numinis respectu sincerus iuuentae flos permanet, te custode matronalis stola censetur: ades igitur et recognosce quae fieri ipsa uoluisti. Dux Romanae pudicitiae Lucretia, cuius uirilis animus maligno errore fortunae muliebre corpus sortitus est, a Sex. Tarquinio regis Superbi filio per uim stuprum pati coacta, cum grauissimis uerbis iniuriam suam in concilio necessariorum deplorasset, ferro se, quod ueste tectum adtulerat, interemit causamque tam animoso interitu imperium consulare pro regio permutandi populo Romano praebuit. Atque haec inlatam iniuriam non tulit: Verginius plebei ge
Abbreviated transcription (Latin):
gii facti memõiam nec prĩe quidem intẽitus extinxit. Nichil est igit᷑ excep¬
ta uirtute quod mõrli anmo ac manu ĩmorle queri possit. Iuuenili ardore
plena hec pietas ¶ Tristotiles uero sup̃me uite reliquias. semilib ac ru-¬
gosis membris in sumo lraꝵ ocio uix custodiens adeo palenter pro salute pa¬
trie incubuit. ut eam ab hostilib armis solo equatam in lectulo athenensi
iacens equidem macedonum manib quib adiecta erat eriꝑet. Ita urbs strata
atq euersa alexandri ꝙͣ restituta Aristotilis notum est opus ¶ Patet er¬
go ꝙͣ benigne. qm̃q profuse pietatis erga prĩam om̃i ordinum. om̃is etatꝭ

Expanded text:
gii facti memoriam ne patriae quidem interitus extinxit. nihil est igitur excepgii facti memoriam ne patriae quidem interitus extinxit. nihil est igitur excepta uirtute, quod mortali animo ac manu inmortale quaeri possit. Iuuenali ardore plena haec pietas. Aristoteles uero, supremae uitae reliquias senilibus ac rugosis membris in summo litterarum otio uix custodiens adeo ualenter pro salute patriae excubuit, ut eam ab hostilibus armis solo aequatam in lectulo Athenis iacens, et quidem Macedonum manibus, quibus abiecta erat, erigeret. ita non tam urbs strata atque euersa Alexandri quam restituta Aristotelis notum est opus. patet ergo quam benignae quamque profusae pietatis erga patriam omnium ordinum, omnis aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
finem ambob haberi pplis. Uerum hoc pactum cartaginenses duo frẽs
nomĩe phileni p̃sidia p̃cucͣrerunt cĩtra constitutam horam maturato
gressu longius promotꝭ t̾minis. Quod cum intellexissent tirenensiu
iuuenes duide fallacia eor questi. Postremo muiriam acerbitate ꝯdi¬
si philem uiios se ibi obrui passi essent. Sed consilio euentus non rndit. Ili em̃
nulla interpõĩta mora corpora sua hiis terra operienda tradiderũt. Qui
quoniam patrie ꝙ̃ uite sue longiões termiõs esse maluerũt. bene iacent
manib et ossib dilatato punico Imꝑio. Ubi superbe tartaginis alta menia
ubi marituma gloĩa incliti portus. ubi cũctis litoribus terribilis clasẜ. ubi
tot exertitus. ubi tantus equitatus. ubi inienso affrice spacio non contenti
spũs. Om̃a ista duob Scipionib fortuna partita est. At philenoꝵ egre-¬

Expanded text:
finem ambobus haberi populis. uerum hoc pactum Karthaginienses duo fratres finem ambobus haberi populis. uerum hoc pactum Karthaginienses duo fratres nomine Philaeni perfidia praecucurrerunt, citra constitutam horam maturato gressu in longius promotis terminis. quod cum intellexissent Cyrenensium iuuenes, diu de fallacia eorum questi postremo acerbitate si Philaeni uiuos ibi se obrui passi essent. sed consilio euentus non respondit: illi enim nulla interposita mora corpora sua his terra operienda tradiderunt. qui, quoniam patriae quam uitae suae longiores terminos esse maluerunt, bene iacent manibus et ossibus suis dilatato Punico imperio. ubi sunt superbae Karthaginis alta moenia? ubi maritima gloria inclyti portus? ubi cunctis litoribus terribilis classis? ubi tot exercitus? ubi tantus equitatus? ubi inmenso Africae spatio non contenti spiritus? omnia ista duobus Scipionibus fortuna partita est: at Philaenorum egre
Abbreviated transcription (Latin):
Ciuus intẽitu ne athene occideñt. effectum est ¶ Ab eodem fonte pietutꝭ
lem aggrede̾tur. Et quidam e sociis dieisset qnͣtas tandem tibi Athene per
te libertatem consecute grãs debebunt. Respondit. dii. faciant ut qͣñtas
illis debeo uidear retulisse Quem affectum inclitum destructe tiramudis
opus laude cumulauit ¶ Shemiscodes autem quem uirtus sua uicto¬
rem murria patrie Imꝑatorem persaꝵ fecẽat ut seab illa oppugnanda
abstineret Instituto sacrificio exceptum patera tauri sangromem hausit.
et ante ip̃a arma quasi quedam pietatis rictima contidit. Quo quidem
tam memõabili eius excessu ne gretie alteo themiscode opus esset effectum
est ¶ Sequit᷑ eiusdem genẽĩs exemplum. Cum inter cartaginem et
cirenas de margine agri ꝑtinatissima contencio ess ad pltimnum compla¬
cuit utrimq eodem temꝑe iuuenes mitti et locum in quem hii conuenissent

Expanded text:
cuius interitu ne Athenae occiderent effectum est. Ab eodem fonte pietatis cuius interitu ne Athenae occiderent effectum est. Ab eodem fonte pietatis lem adgrederetur, et quidam e consciis dixisset 'quantas tandem tibi Athenae per te libertatem consecutae gratias debebunt?' respondit 'di faciant ut quantas ipse illis debeo uidear retulisse'. quo adfectu inclytum destructae tyrannidis opus laude cumulauit. Themistocles autem, quem uirtus sua uictorem, iniuria patriae imperatorem Persarum fecerat, ut se ab ea obpugnanda abstineret, instituto sacrificio exceptum patera tauri sanguinem hausit et ante ipsam aram quasi quaedam pietatis clara uictima concidit. quo quidem tam memorabili eius excessu ne Graeciae altero Themistocle opus esset effectum est. Sequitur eiusdem generis exemplum. cum inter Karthaginem et Cyrenas de modo agri pertinacissima contentio esset, ad ultimum placuit utrimque eodemque tempore iuuenes mitti et locum, in quem hi conuenissent,
Abbreviated transcription (Latin):
sidii capitoli promissa debebant᷑: eaꝑ tultu expletum. Ituq̃ et proprio
ingenio et exemplo uetustatis admoniti nulla sibi in re censandum existimauerũt¬
Externa n ¶ Et externa eiusdem propõiti exempla Rex Achemensiũ
Codrus cum ingenti hostium exertitu attica regia debilitata ferro. igni uasta¬
rentur. diffidencia humani auxilii ad apollimis delphici oraculum confugit ꝑꝙ
legutos sciscitatus est. quonam modo tam graue illud bellum distuti posset. Re¬
spondit deus. Ita finem eifore. Si ip̃e hostili manu occidiss. Quod quidem
non solum totis Achemensium in castris sed eciam toñtriis per crebuit. Eoq
factium est. ut edicetur ne quis codri corpus uuluẽaret d postꝙͣ cognouit depo¬
sitis insignib Imperii familiarem cultum induit ac pabulanciũ hostium
gfobo se obietit. unimq ex hiis falce pertussum: in cedem suam compulit.

Expanded text:
sidione Capitolii omissa debebatur, earum cultu expletum. itaque et proprio sidione Capitolii omissa debebatur, earum cultu expletum. itaque et proprio ingenio et exemplo uetustatis admoniti nulla sibi in re cessandum existimauerunt. Sunt et externa eiusdem propositi exempla. Rex Atheniensium Codrus, cum ingenti hostium exercitu Attica regio debilitata ferro ignique uastaretur, diffidentia humani auxilii ad Apollinis Delphici oraculum confugit perque legatos sciscitatus est quonam modo tam graue illud bellum discuti posset. respondit deus ita finem ei fore, si ipse hostili manu occidisset. quod quidem non solum totis Athenis, sed in castris etiam contrariis percrebruit, eoque factum est ut ediceretur ne quis Codri corpus uulneraret. id postquam cognouit, depositis insignibus imperii famularem cultum induit ac pabulantium hostium globo se obiecit unumque ex his falce percussum in caedem suam conpulit.
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ quidem cultui sufficẽt. publicam ultro aditos censores hortati sunt ut
nec ullumassem insi bello confecto petituros polliciti sunt ¶ Dumini
quoq eoꝵ ẜuorum quos Sempronius graccus ob insignem pugnam Bene¬
uenti manumiẜat. pretia ab Imꝑatore exig̃e suꝑsederunt. In castris etiam
non eques non centurio impendium sibi dari desidẽa̾uit. uiri ac femine quitꝙ
auri argenti ue habuerũt. It puei insignia ingenuitatis ad sustentandam
temꝑis difficultatem contulerunt ac ne beneficio senatus qui munẽib hiis
functos tributi oñe libẽaueãt quisꝙ uti uoluit. Sed insuper id om̃es promp¬
tissimis anmis prestiterunt ¶ Non ignorabant enim captis uehis
cum decimaꝵ nomĩe. quas camillus fouẽat. aurum Apollim delphico mitti
oꝑteret. Neq emendi eius facultas esset matronas ornamenta sua in erari¬
imn retulisse ¶ Simłrq audieant mille pondo auri ꝙ gallis pro ob¬

Expanded text:
deorum quidem cultui sufficeret, publicani ultro aditos censores hortati sunt ut deorum quidem cultui sufficeret, publicani ultro aditos censores hortati sunt ut nec ullum assem nisi bello confecto petituros polliciti sunt. domini quoque eorum seruorum, quos Sempronius Gracchus ob insignem pugnam Beneuenti manu miserat, pretia ab imperatore exigere supersederunt. in castris etiam non eques, non centurio stipendium dari sibi desiderauit. uiri ac feminae quidquid auri argentiue habuerunt, item pueri insignia ingenuitatis ad sustentandam temporis difficultatem contulerunt. ac ne beneficio senatus quidem, qui muneribus his functos tributi onere liberauerat, quisquam uti uoluit, sed insuper id omnes promptissimis animis praestiterunt: non ignorabant enim captis Veis, cum decimarum nomine, quas Camillus uouerat, aurum Apollini Delphico mitti oporteret neque emendi eius facultas esset, matronas ornamenta sua in aerarium retulisse, similiterque audierant mille pondo auri, quod Gallis pro ob
Abbreviated transcription (Latin):
exitu labantes perditasq uires urbis nr̃e correxit. Ita dinosti arduum
est. utrum Romana Ciuitas utilius habuẽit duces an amiẜit quoniam ui¬
ta eoꝵ ne uincẽtur obstitit. mors fecit ut uincẽt ¶ Non est extinctus
pro. repub ͭͣ suꝑior Ecipio affricanus Ez admimibli uirtute ne .x.p.
extingroẽtur prouidit. Siquidem cum afflicta cannensi clade urbs nostra
nichil aliud ꝙͣ preda uictoris esse hpambalis uidẽtur. Ideoq reliquie prost̃ti
exertitus desende ytalie autore. Q metello consilium agitarent Tribunꝰ
militum admodum iuuenis districto gladio mortem uintuiq minitando.
iurare omes numꝙͣ se relicturos prĩam coegit. Pietatemq non solum ip̃e
plenissimam exhibuit. E eciam expectõibus alioꝵ abeuntem reuocauit
Cage ut a singulis ad uniu̾sos tnsgrediar. qnͣto et quali amore pr̃ie
tota ciuitas flagrauit. Nlam cum secundo punico bello ex haustum erarium ne

Expanded text:
exitu labantis perditasque uires urbis nostrae correxit. ita dinosci arduum exitu labantis perditasque uires urbis nostrae correxit. ita dinosci arduum est utrum Romana ciuitas Decios utilius habuerit duces an amiserit, quoniam uita eorum ne uinceretur obstitit, mors fecit ut uinceret. Non est extinctus pro re publica superior Scipio Africanus, sed admirabili uirtute ne res publica extingueretur prouidit: siquidem cum adflicta Cannensi clade urbs nostra nihil aliud quam praeda uictoris esse Hannibalis uideretur, ideoque reliquiae prostrati exercitus deserendae Italiae auctore Q. Metello consilium agitarent, tribunus militum admodum iuuenis stricto gladio mortem unicuique minitando iurare omnes numquam se relicturos patriam coegit pietatemque non solum ipse plenissimam exhibuit, sed etiam ex pectoribus aliorum abeuntem reuocauit. Age, ut a singulis ad uniuersos transgrediar, quanto et quam aequali amore patriae tota ciuitas flagrauit! nam cum secundo Punico bello exhaustum aerarium ne
Abbreviated transcription (Latin):
morsu suo in conspectu senatus necauit. detem et septem militum femilia
eximie fortitudins dĩros canmensi prelio amisit. respu procedente tp̃e
ad sũmum Imperii fastigurm euasit. hec nimirum exempla dilla et
marius et cinma tamꝙͣ stulta riserunt ¶ P. detius qui consulatũ
in familiam suam primus intulit tum latiio bello romanam aciem in¬
discipłinatam pene iam et prostratam uideret. caput suum pro salute
reipiuiͭ ͤ deuouit. ac protinus concitato equo in medium hostium ag¬
men. patrie salutem sibi mortem petens irrupit. factaq iigenti
stinge plurimis telis obrutus suꝑcorruit. Eecueꝰ ubneib cum
sangrime insperata uictoĩa emersit ¶ Uñitum tulis Imꝑi spetimen ess.
nsi animo suo respondentem filium genuisset. is namq in quarto consulatu
patris exemplum setutus deuocõne simli eque strenua pugna consentaneo

Expanded text:
† morsu suo in conspectu senatus necauit. decem et vii Aelia tum familia † morsu suo in conspectu senatus necauit. decem et vii Aelia tum familia eximiae fortitudinis uiros Cannensi proelio amisit: res publica procedente tempore ad summum imperii fastigium excessit. haec nimirum exempla Sulla et Marius et Cinna tamquam stulta riserunt. P. Decius Mus, qui consulatum in familiam suam primus intulit, cum Latino bello Romanam aciem inclinatam et paene iam prostratam uideret, caput suum pro salute rei publicae deuouit ac protinus concitato equo in medium hostium agmen patriae salutem, sibi mortem petens inrupit factaque ingenti strage plurimis telis obrutus super corruit. ex cuius uulneribus et sanguine insperata uictoria emersit. Vnicum talis imperatoris specimen esset, nisi animo suo respondentem filium genuisset: is namque in quarto consulatu patris exemplum secutus deuotione simili, aeque strenua pugna, consentaneo