comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laxatis digitis. manꝰ
eius ad opũs pristinũ
restituta .ẽ. Alio
uero anno: in hac die
scã. operam ꝓpterqͥã
prius increpitus a dõ
fuerat app̃hendit
Rursum ei lignũ in
manu adhaesit Ille
uero cũ dolore plorans
sed non ꝓtinus meruit
exaudiri. Post duos
uero annos: ad eandẽ
festiuitatem qua pu¬
ellam sanatam retu¬
limus & iste liberatus
est ab onere ligni siiii.
ctus. qui nec gressum
facere poterat. nec lu¬
men oculorũ habebat:
deportatus manibus
deuotorum. ante sc̃m
sepulchrum deponit᷑
Deprecatusq miscđiam
beati antistitis: di¬
rectis membris debi¬
libus. sanitati dona
lonGo tempore
lumine caruerat ocu¬
lorum: ad eandem
festiuitatẽ uenit. Et
facta oratione: dum
ante scm̃ sepul chrum
staret : subito a pertis
CIUIBATIS TURONI¬
cae. dum ualitudine
nimia ac diuturna
consumitur: omibus
membris debilitatur :¬
& sine spe gressuum
a febre relinquitur.
Cuius tibiae. ceu funes
in torti: separari N
poterant. Post disces¬

Expanded text:
laxatis digitis, manus laxatis digitis, manus ejus ad opus pristinum restituta est. Alio vero anno, III hac die sancta, operam propter quam prius increpitus a Deo fuerat, apprehendit, rursumque ei lignum in manu ejus adhaesit. Ille autem cum dolore plorans sed non protinus meruit exaudiri. Post duos vero annos ad eamdem festivitatem, qua puellam sanatam retulimus, et iste liberatus est ab onere ligni. CAPUT ctus, qui nec gressum facere poterat, nec lumen oculorum habebat, deportatus manibus devotorum ante sanctum sepulcrum deponitur; deprecatusque misericordiam beati Antistitis, directis membris debilibus, sanitati donatlongo tempore lumine caruerat oculorum, ad eamdem festivitatem venit. Et facta oratione, dum ante sanctum sepulcrum staret, subito apertis civitatis Turonicae, dum valitudine nimia ac diuturna consumitur, omnibus membris debilitatur et sine spe gressuum a febre relinquitur, cuius tibiae ceu funes intortae separari non poterant. Post disces
Abbreviated transcription (Latin):
uero de festiuitate die :
uocat patrem puella.
dicens. Sitio. Qui
gaudens quod filiae
uocem quam nunquã
Audierat meruisset
Audire : cucurrit ue¬
locius: & assumptum
paululum aquae. pu¬
ellae detulit adbiben¬
dum. Qua hausta:
ait. Porrige michi
manũ. App̃hensam
quoq pater. eius dex¬
teram : leuauit eam.
Quae stans super pedes
suos :: eleuatis ad caelũ
manibus oculisq . gr̃as
inquit tibi ago om̃ps
ds̃ : qui respiciens hu¬
militatem in eã. me
per scm antistitem tu¬
um saluare dignatus
es Et sic redintegra¬
tis membris. uisum
auditumq recepit :
ac domi laeta regres
AN NOS QUAMHAEC
agerentur. quidam
non metuens. neque
honorans diem sem̃ re
positumq triticũ.
molam manu uertere
coepit. Explicitũq
opus: non poterat uo.¬
lam aperire :
sed cum graui dolore
fustem quem app̃hen¬
derat tenebat̃ inuitꝰ
Post haec uidens se
non laxari: incisum
ab utraq parte fustẽ
ad scĩ basilicam uenit
Factaq: oratione &
uigiliis celebratis

Expanded text:
vero de festivitate die, vero de festivitate die, vocat patrem puella, dicens: Sitio. Qui gaudens quod filiae vocem, quam nunquam audierat, meruisset audire, cucurrit velocius, et assumptum paululum aquae puellae detulit ad bibendum. Qua hausta, ait: Porrige mihi manum. Apprehensa quoque pater ejus dextera, levavit eam. Quae stans super pedes suos, elevatis ad coelum manibus oculisque: Gratias, inquit, tibi ago, omnipotens Deus, qui respiciens humilitatem meam, me per sanctum Antistitem tuum salvare dignatus es. Et sic redintegratis membris, visum auditumque recepit, ac domum laeta regressannos quam haec agerentur, quidam non metuens, neque honorans diem sanctum positoque tritico, molam manu vertere coepit. Expleto autem opere non poterat volam aperire, sed cum gravi dolore fustem quem apprehenderat tenebat invitus. Posthaec videns se non laxari, inciso ab utraque parte fuste, ad Sancti basilicam 1084 venit, factaque oratione, et vigiliis celebratis,
Abbreviated transcription (Latin):
lum : ꝓuoluor in paui¬
mento : ꝓfusisq cum
gemitu lacrimis. au¬
xilium dep̃cor confes¬
soris. De hinc erectus :
uelo qui dependebat
gulam faucesq & reli¬
quum capitis attigi
Nec mora sanitatem
recepi: & priusquã
limina scã egrederer.
nullam fatigationẽ
sensi Quid tamen acu¬
leus malus deuenerit:
ignoro. Non eum reieci
per uomitum: non dis¬
cessisse sensi in aluum.
Vnum tantũ scio : qod
ita me in uelocitate sen¬
si sanatum: ut puta¬
rem. quod in iecta aliqͥis
manu illa quae iniuriã
faucibus intulerant ab¬
stulisset
uella uero annorum
duodecim. om̃ib mem¬
bris debilis. ꝑ sex annos
tanquam mortua in
domo parentũ lectulo
decubabat : non gressũ
faciens: non opus ma¬
nuum implens: non
lucem cernens non
sermonem eloquens
non audiens elocutũ
Ad beati tumulum fundunT
parentes p̃ces profilia :
offerunt munera. et
adhuc uota ꝓmittunT.
Conuenit autem po
pulus adsolemnia : ce¬
lebratur cũ gaudio sa¬
cra festiuitas. Tertia

Expanded text:
lum, provolvor in pavilum, provolvor in pavimento, profusisque cum gemitu lacrimis, auxilium deprecor confessoris. Dehinc erectus, velo, qui dependebat, gulam faucesque et reliquum capitis adtigi. Nec mora, sanitatem recepi et, priusquam limina sancta egrederer, nullam fatigationem sensi. Quid tamen aeuleus malus devenerit, ignoro. Non eum reieci per vomitum, non discessisse sensi in alvum. Unum tantum scio, quod ita me in velocitate sensi sanatum, ut putarem, quod iniecta aliquis manu illa quae iniuria faucibus intulerant abstulisset. 2. Puella vero annorum duodecim omnibus membris debilis per sex annos tamquam mortua in domo parentum lectulo decubabat, non gressum faciens, non opus manuum implens, non lucem cernens, non sermonem eloquens, non audiens elocutum. Ad beati tumulum fundunt parentes preces pro filia, offerunt munera et adhuc vota promittunt. Convenit autem ppulus ad solemnia, celebratur cum gaudio sacra festivitas. Tertia
Abbreviated transcription (Latin):
me ab illius miscđia
non frustrari : quia
quotienscunq aut do¬
lor capitis irruit :
aut tempora pulsus
impulit: Aut aures
auditus grauauit :
aut ocułorum aciem
caligo suffiidit : uit
aliis membris dolor
insedit: statim ut lo¬
cum dolentem uel
tumulo uel pendente¬
uelo attigi. protinus
sanitatem recepi: mi¬
rans tacitus. in ipso
tactu dolorem reces¬
sisse cum cursu I
PERTul crim
primum inseram huie
libello miraculum.
Dum ad conuiuium
residentes post̃ ieiunũ
ederemus : piscis infer¬
tur inferculo. Quẽ
dominica cruce signa¬
tum. dum edimus: una
michi ex aristis ipsius
piseis iniurio sissime ad¬
haesit ingutture. Quae
dolores commouens
graues. incidebat fauces
acumine : & ipsam
gulã longitudine ob¬
serabat. Impediebat
uocis sonum: & neque
ipsum saliuae liquorem.
qui saepe a palato defluit.
transire sinebat. Tertia
autem die. cum neque
tussiens neq excreans
eam ualerem picere :
recurri ad nota praesi¬
dia Accedo ad tumu¬

Expanded text:
me ab illius misericordia me ab illius misericordia non frustrari: quia quotiescunque aut dolor capitis irruit, aut tempora pulsus impulit, aut aures auditus gravavit, 1082 aut oculorum aciem caligo suffudit, aut aliis membris dolor insedit, statim ut locum dolentem, vel tumulo vel velo pendente attigi, protinus sanitatem recepi, mirans tacitus in ipso tactu dolorem recessisse cum cursu. Cpertulerim, primum inseram huic libello miraculum. Dum ad convivium residentes post jejunium oderemus, piscis infertur in ferculo: quem dominica cruce signatum dum edimus, una mihi ex aristis ipsius piscis iniuriosissime adhaesit in gutture. Quae dolores commovens graves, incidebat fauces acumine et ipsam gulam longitudine obserabat; impediebat vocis sonum et neque ipsum salibae liquorem, qui saepe a palato defluit, transire sinebat. Tertia autem die cum neque tussiens neque excreans eam valerem proicere, recurri ad nota praesidia. Accedo ad tumu
Abbreviated transcription (Latin):
eRtium
ORDINANTE
de uirtutibus
beati martiNi
scribere incipi¬
entes : gratias agimus
om̃ipotenti dõ : qui nobis
talem medicum tribuere
dignatus est. qui infir¬
mitates nr̃as purgaret.⁊
uulnera dilueret: ac
salubria medicamenta
conferret. Nam ad
eius beatum tumulum.¬
si humilietur animus
& oratio sublimetur: si
defluant lacrimae &
compunctio uera succedat.
si abimo corde emittant᷑
suspiria. & pectora faci¬
norosatundantur : in¬
uenit ploratus laetitiã
culpa ueniam: dolor
pectoris peruenit ad me¬
delam Nam sepius ta¬
ctus beati sepulchri. pro¬
fluuiis imperauit sistere :
coecis uidere: paralrti¬
cis surgere : & ipsam quoq
pectoris a maritudinem
longe discedere.
Quod ego plerunque
expertus : indignũ
me iudico. ut inter
tantorum miraculo¬
rum moles. etiam illa
hic inseram. quae suꝑ
me operari dignatus
est: Sed iterumtimeo.
ne noxialis appareã:
si ea tanquã fraudu¬
lentus abscondam
Testor & enim dm̃. &
spem illam quã in eiꝰ
uirtute posui. credens

Expanded text:
ertium, ordinante de virtutibus beati Martini scribere incipientes, gratias agimus omnipotenti Deo, qui nobis talem medicum tribuere dignatus est, qui infirmitates nostras purgaret, vulnera dilueret, ac salubria medicamenta conferret. Nam si ad ejus beatum tumulum humilietur animus, et oratio sublimetur, si defluant lacrymae, et compunctio vera succedat; si ab imo corde emittantur suspiria, et pectora facinorosa tundantur; invenit ploratus laetitiam, culpa veniam, dolor pectoris pervenit ad medelam. Nam saepius tactus beati sepulcri profluviis imperavit sistere, caecis videre, paralyticis surgere, et ipsam quoque pectoris amaritudinem longe discedere. Quod ego plerumque expertus indignum me judico, ut inter tantorum miraculorum moles etiam illa hic inseram, quae super me operari dignatus est. Sed iterum timeo ne noxialis appaream, si ea tanquam fraudulentus abscondam. Testor enim Deum, et spem illam, quam in ejus virtute posui, credens
Abbreviated transcription (Latin):
illuminata
XXU De digitis cuiusdam mu¬
lieris directis
XXUI De alia muliere contracta¬
XXUII De puero contracto¬
Decoeco illuminato
De homine cui fustis in
manu adhaesit
Dedextera mulieris ari
XXXU De duob paralrticis &
uno coeco sanato¬
XXXUI De augusto contracto
xxxxuii. De diacono catalaunensis
Delibro uitae eius int̃
flammas saluato
isDe duobus pueris sanatis.
ii De malulfo contracto
De alterius manibus
um contraxerat debile
De eo qui ꝓ debito tenebat᷑
III Hecoeca il luminata
IIIIDe paralrtico om̃i corpore
De prbo afrigore sanato
De infantulo sanato
IDeclerico dissinterico
mDemuto sanato
Demuliere cuius manus

Expanded text:
inluminata. inluminata. 25. De digitis cuiusdam mlieris directis. 26. De alia muliere contracta. 27. De puero contractoDe caeco inluminato. 29. De homine, cui fustis in manu adhaesit. De dextera mulieris arid35. De duobus paralyticis et uno caeco sanato. 36. De Agusto contracto. 38. De diacono Catalaunensis De libro vitae eius inter flammas salvato. 43. De duobus pueris sanatis. 44. De Mallulfo contracto. 45. De alterius manibus um contraxerat. 47. De eo qui pro debito tenebatur. 48. De caeca inluminata. 49. De paralero a frigoribus sanato. 51. De infantulo sanato. 52. De clerico disenterico. De muto sanato. 55. De muliere, cuius manus
Abbreviated transcription (Latin):
tumq post tergum̃.
sententiam iudicis prȩ¬
stoletur Cumq eo
iudicante. fuero flam¬
mis infernalibus der¬
putatus : sacro scõ pal¬
lio quo ille tegitur
ad głam. me contectũ
excuset a poena : di¬
centibus regi angelis.
quod quondam de
monacho resuscitando.
dixerunt. Iste est pro
quo martinus rogat
Fiatq: : ut quia non
mereor illa claritate
uestiri: uel abirruen¬
tibus tartarorum mi¬
nistris merear libenari :
nec tantũ mich noxa prae¬
ualeat : ut separer ab
eius regno quem fidelit̃
sum confessus insaeculo
Ex placit LiBeR
De puella debili sanata
De homine in cuius manu
fustis ad haesit
De contracto sanato
De coeco illuminato
He debile sanato
De eo qui clauem die do¬
minico faciebat.
Demortuo suscitato
De eo qui pedem debi¬
lem habuit sanato
De tibia matris meae:
De mulieris manu sanata
De homine inelinato
De gundulfo debile
De coeco illuminato
De sigonis referendarii au
De infirmitate pecorum
Demuliere ad sc̃ĩ leccũ¬

Expanded text:
tumque post tergum, tumque post tergum, sententiam iudicis praestoletur. Cumque eo iudicante fuero flammis infernalibus deputatus, sacrosancto pallio, quo ille tegitur a gloria, me contectum excuset a poena, dicentibus regi angelis, quod quondam de monacho resuscitato dixerunt: 'Iste est, pro quo Martinus rogat'. Fiatque, ut, quia non mereor illa claritate vestiri, vel ab inruentibus tartarorum ministris merear liberari; nec tantum mihi noxa praevaleat, ut separer ab eius regno, quem fideliter sum confessus in saeculo. EXPLICIT LIBER 2. De puella debili sanata. 3. De homine, in cuius manu fustis adhaesit. 4. De contracto sanato. 5. De caeco inluminato. 6. De debile sanato. 7. De eo qui clavem die dominico faciebat. 8. De mortuo suscitato. 9. De eo qui pedem debilem habuit. 10. De tibia matris meae. 11. De mulieris manu sanata.De homine inclinato. 15. De Gundulfo debile. 16. De caeco inluminato. 17. De Siggonis referendarii aure. 18. De infirmitate pecorum.De muliere ad sancti lectu
Abbreviated transcription (Latin):
dolore sedato : sanus
recessi detumulo
Multa quidem sunt
& alia. quae uirbeatus
quotidie operatur
quae insequi longũ est
Tamen si ad huc mere¬
mur uidere miracula :
placet ea alteri coniun¬
gi libello. Nam ut di¬
ximus hu duo libelli
in hoc numero teneant᷑
Ego quoq pietati domi¬
nicae maximas refero
gratias quod michi
per suffragium antisti¬
tis gloriosi concessum ẽ
ut quod ininitio tracta¬
ui. potuerim adfinem¬
usq perducere: depre¬
cans. ut quod sȩpe con¬
fessor tribuit populis.
michi peccatori largus
indulgeat : purgetq
me ab erroribus
quos saepe conspicit¬
& intendit: restituat
michi lumen uerita¬
tis : eruat me ab infide¬
litatis lapsu : mundet
cor & mentẽ a lurida
lepra luxuriae: pur¬
get cogitationes a con
cupiscentiis prauis
atq: omnem animae
facinorum molem di¬
luat ac prosternat.
ut cum in iudicio si¬
nistra fuero parte
locatus. ⁊ ille me de
medio hedorum sacro¬
scã dextera dignetur
abstrahere : reserua¬

Expanded text:
dolore sedato, sanus dolore sedato, sanus recessi de tumulo. Multa quidem sunt et alia quae vir beatus quotidie operatur, quae insequi longum est. Tamen si adhuc meremur videre miracula, placet ea alteri conjungi libello. Nam, ut diximus, hi duo libelli in hoc numero teneantur. Ego quoque pietati dominicae maximas refero 1078 gratias, quod mihi per suffragium Antistitis gloriosi concessum est, ut quod in initio tractavi, potuerim usque ad finem perducere; deprecans, ut quod saepe Confessor tribuit populis, mihi peccatori largius indulgeat, purgetque me ab erroribus, quos saepe conspicit et intendit, restituatque mihi lumen veritatis, eruat me ab infidelitatis lapsu, mundet cor et mentem a lurida lepra luxuriae, purget cogitatcupiscentiis pravis atque omnem a me facinorum molem diluat ac prosternat, ut, cum in iudicio sinistrae fuero parte locatus, ille me de medio hedorum sacrosancta dextera dignetur abstrahere, reserva
Abbreviated transcription (Latin):
adueniens ad basilicam
sc̃ĩ. orationi prosternor
Qua expleta : doloris
locum. uelo qui ante
beatum dependebat
sepulchrum attigi
Quo tacto: protinus
& pulsus uenarum. et
lacrimarum fluxus
stetit. Post triduum
uero : dextram capitis
partem similis attigit
dolor. Pulsabant uenȩ
atq ubertim lacrimae
defluebant. Iterum
mane consurgens: pari
ut prius modo contacto
uelo capite sanus absces¬
si. Trans actis uero decẽ
diebus : uisum ẽ. michi
minuere sanguinem
Tertia uero die post
sanguinis diminutio¬
nem: subut michi cogi¬
diatorem iniecta : qđ
haec quae pertulertem
a sanguine euenissent:
& si uena protinus fu¬
isset incisa. confestim
ista cessassent Dum
haec cogito ac reuoluo.
amborum temporũ uenȩ
psiliunt Renouatur
dolor qui prius fuerat:
& iam non unam partẽ
capitis. sed totum arri¬
bit caput. Commotus
ergo doloribus adbasili¬
cam propero: ac ꝓ cogi¬
atione praua depre¬
cans ueniam : palla quae
beatum tegit sepulchrũ
caput attigi Mox

Expanded text:
adveniens ad basilicam adveniens ad basilicam Sancti, orationi prosternor. Qua expleta, doloris locum velo, qui ante beatum dependebat sepulchrum, attegi. Quo tacto, protinus et pulsus venarum et lacrimarum fluxus stetit. Post triduum vero dextram capitipartem similis attigit dolor. Pulsabant venae, atque ubertim lacrymae defluebant. Iterum mane consurgens, pari ut prius modo contacto velo, capite sanus abscessi. Transactis vero decem diebus, visum est mihi minuere sanguinem: tertia autem die post sanguinis diminutionem, subiit mihi cogidiatorem injecta, quod haec quae pertuleram a sanguine evenissent, et si vena protinus fuisset incisa, confestim ista cessassent. Dum haec cogito, ac revolvo, amborum temporum venae prosiluere, renovatur dolor qui prius fuerat, et jam non unam partem capitis, sed totum arripuit caput. Commotus ergo doloribus, ad basilicam propero, ac pro cogitatione prava deprecans veniam, pallaque, quae beatum operit sepulcrum, caput tetigi; mox,
Abbreviated transcription (Latin):
quo paulinus reliquit.¬
& sub quadraginta
capitulis constabat im¬
pletus: destinaui hune
inceptum insexaginta
complere: scilicet. ut
beatus martinus
qui uiduatus ab hoc
mundo uirginitatis
custodiuit integrũ
decus: martrriũ
etiam uel in occultis
insidiis. uel inpubli¬
cis iniuriis triumpha¬
biliter adimpleuit :
cui etiam aderat coro¬
na. Tricesimi. Sexage¬
simi. uel cente simi fru¬
ctus : inhis centum
uirtutibus augeretur
Spes enim michi erat
me non frustrari a uoto
Quod in octo annis dño
iubente compleui. Ipsũq
cȩptum : ad meiterum
sum regressus. Quod
factũ : ut ad eum fini¬
retur. a quo legitur
coeptus. In quo cum
quinquaginta nouẽ
uirtutes descripsissem
& sexagesimã ad huc
attentius praestolarer:
subito michi sinistrum
capitis tempus arta¬
tur doloribus Et
pulsantibus uenis de¬
fluentibus lacrimis
tantus imminebat cru¬
ciatus : ut oculum ui
comprimerem ne cre¬
paret. Quod dum per
unam diem ac noctem
grauiter ferrem : mane

Expanded text:
quo Paulinus reliquit, etquo Paulinus reliquit, et sub quadraginta capitulis constabat impletus, destinavi hunc incoeptum sub sexaginta complere. Scilicet ut beatus Martinus, qui viduatus ab hoc mundo virginitatis custodivit integrum decus, martyrium quoque vel in occultis insidiis, vel in publicis injuriis triumphaliter adimplevit, cui etiam aderat corona trigesimi et sexagesimi, vel centesimi fructus in his centum virtutibus augeretur. Spes autem mihi erat me non frustrari a voto, quod in octo annis Domino jubente complevi, ipso scicoepto, ad me iterum sum regressus. Quod  factum, ut ad eum finiretur, a quo legitur coeptus. In quo cum quinquaginta novem virtutes descripsissem, et sexagesimam adhuc attentius praestolarer, subito mihi sinistrum capitis tempus arctatur doloribus, et pulsantibus venis, defluentibusque lacrymis, tantus imminebat cruciatus, ut oculum vi comprimerem ne creparet. Quod dum per unam diem ac noctem graviter ferrem, mane
Abbreviated transcription (Latin):
ingenuus genere . Audi¬
ens autemꝰ leodastis qui
tunc turonicum regebat
comitatum. quod talis
artifex esset: calumniari
coepit. dicens. Refuga
estu dominorm: nec
tibi licebit ultra per di¬
uersa uagari. Et uinctũ
domui suae custodiendũ
dirigit. Sed nec ibidem
defuit uirtus angelici
confessoris Nam cum
apprehensus fuisset :
statim ab infirmitate
quã caruerat coartatur
Et cum pessime ageret :
uidens comes nichil se in
eum praeualere posse :
relaxatum auinculis.
liberum abscedere iubet
Ile quoq ad basilicam
regressus: sanatus est
er post emeritam liber¬
tatem rursum a patroni
filiis. barbaris uenunda¬
tur : sed uirtute scĩ quo
facilius defensaretur. con¬
tractis ad plene debilitat᷑
membris. Nam & popli
rent. Tunc relicta a
dominis quibus fuerat
inique distracta : patro¬
.cinia beati expetit con¬
fessoris. Ad cuius ȩdem
non multo tempore com¬
morata: libertati si¬
mul ac sospitati dona
BELLUS AB EO
tempore initiatus est

Expanded text:
ingenuus genere. Audiingenuus genere. Audiens autem Leodastis, qui tunc Turonicum regebat comitatum, quod talis artifex esset, calumniari coepit, dicens: 'Refuga es tu dominorum, nec tibi licebit ultra per diversa vagare'. Et vinctum domui suae custodiendum diregit. Sed nec ibidem defuit virtus angelici confessoris. Nam cum adprehensus fuisset, statim ab infirqua caruerat coarctatur; et cum pessime ageret, videns comes nihil se in eum praevalere posse, relaxatum a vinculis liberum abscedere jubet. Ille vero ad basilicam regressus, sanatus est er post emeritam libertatem rursum a patroni filiis barbaris venundatur. Sed virtute Sancti, quo facilius defensaretur, contractis ad plenum debilitatur 1076 membris. Nam et poplitrent. Tunc relicta a dominis, quibus fuerat inique distracta, patrocinia beati expetit Confessoris. Ad cujus aedem non multo tempore commorata, libertati simul ac sospitati donatbellus ab eo tempore initiatus est
Abbreviated transcription (Latin):
nus pudoris dolore quã
corporis: quando ea
quae clam gesserat. in.¬
uita prodebat. De hine
uociferando atq eiulan¬
do: beati martini ba.¬
silicam uelociter expe.¬
tiuit: Ante cuius sepul¬
chrum in hoc tormento
perquattuor mensiũ
spacia ꝓstrata : restin¬
cto omni uapore. in
integritate corporis
solidata est. Erat enĩ
ancilla cuiusdam turo
nici Qui medietate
pretii concessa : aliam
CUI AIETIS ERAI
uestimenta componere
increscente melancolia
id est decocti sanguinis
fece. quartanarius effi¬
citur. Atq efferuescen¬
te humore. ita omne
corpus eius minutis pus¬
tulis coartatur : ut a
quibusdam leprosus pu
taretur. Sed & per
om̃ia membra dolores
pessimos sustinebat : am¬
borum oculorũ luce
multatus. Igitur au¬
ditam beati antistitis
famam & uirtutes ubiq
uulgatas: turonicam
expetit ciuitatẽ Ae¬
cedensq ad basilicam
scĩ  per dies multos le¬
iunans & orans. recepto
lumine pristinae restitu¬
itur sospitati. Erat enĩ

Expanded text:
nus pudoris dolore quam nus pudoris dolore quam corporis, quando ea quae clam gesserat invita prodebat. Dehinc vociferando atque heiulando beati Martini basilicam velociter expetivit; ante cuius sepulchrum in hoc tormento per quattuor mensuum spatio prostrata, restincto omni vapore, in integritate corporis solidata est. Erat enim ancilla cuiusdam nici, qui medietate pretii concessa, aliam cujus artis erat vestimenta componere, increscente melancholia, id est decocti sanguinis fece, quartanarius efficitur, atque effervescente humore, ita omne corpus ejus minutis pustulis coarctabatur, ut a qutaretur. Sed et per omnia membra dolores pessimos snstenebat, amborum oculorum luce multatus. Igitur audita beati antestitis fama et virtutes ubique vulgatas, Turonicam expetit civitatem; accedensque ad basilicam sancti, per dies multos ieiunans et orans, recepto lumine, praestinae restituitur sospitati. Erat enim
Abbreviated transcription (Latin):
pontificis tumulum at
tigisset. Quae cũ ma-¬
ximo fletu proferret.
iterum obdormiuit
Et ecce uir crine cigneo.
indumento purpureo
crucem gestans manu.
stans ante eam. ait
Nunc sana eris : in nomi¬
Et apprehensa manu eiꝰ
misit digitum suũ inter
digitos illius qui clau¬
serant palmam : & pa¬
rumper mouens. direxit
eos. Dum haec inuisũ
uideret : euigilans. de¬
fluente adhuc sanguine
sanam eleuauit in dĩ
laudibus manum. Re¬
gressaq ad basilicam :
impleta gratiarũ acti¬
one. laetã rediuit
uERO Bexti iohis.
cum populus ad missanĩ
solemnia conueniret.
mulier quaedã accepto
sarculo agrum adit:
ut sc̃ilicet᷑ euulsa mali
seminis zitania mes
sem sola purgaret. Nec
enim poterat esse ual.¬
lata solatio: ob reue¬
rentiam dominici prae¬
cursoris Cumq ope¬
rari coepisset : protinus
manus eius diuino igne sunT
apprehensae : facies qͥoq
eius quasi emittens flam¬
mas. tota uesicis ac pus¬
tulis ebulliuit. Ure¬
batur misera. non mi¬

Expanded text:
PonPontigisset; quae cum maximo cum fletu proferret, iterum obdormivit. Et ecce vir crine cigneo, indumento purporeo, crucem gestans manu, stans ante eam ait: 'Nunc sana eris in nomiEt adprehensa manu eius, misit digitum suum inter digitos illius qui clauserant palmam, et parumper movens, direxit eos. Dum haec in visu videret, evigilans, defluente adhuc sanguine, sanam elevavit in Dei laudibus manum. Regressaque ad basilicam, impleta gratiarum actione, laeta redivit. vero beati Iohannis cum populus ad missarum solemnia conveniret, mulier quaedam, accepto sarculo, agrum adit, ut scilicet, cvulsam mali seminis zizaniam, sem sola purgaret; nec enim poterat esse vallata solatio ob reverentiam dominici praecursoris. Cumque operare coepisset, protinus manus eius divino igne sunt adprehensae, facies quoque eius, quasi emittens flammas, tota visicis ac pusulis ebullivit. Urebatur misera non mi
Abbreviated transcription (Latin):
iniectum sitienter hau¬
rire liquorem. Neple¬
tis ergo uenis. robo¬
ratisq neruis : rubes¬
cente cute : pallidam
manum extulit sanã
ctauensis mulier me¬
ruit obtinere medelã
Nam haec contractis
in uolam digitis. ungui¬
bus defixis in ipsis ut dicã
ossibus. tota iam manu
putrefacta: uenit ad
sc̃ĩ festiuitatem deuota
obtabilem expetens me¬
dicinam. Igitur exple¬
tis ex more solemnibus :
dicit suis Integro qui¬
dem corde ad depos¬
cendum beati prȩsidiũ
uenimus: sed obsisten¬
tibus peccatis non me¬
ruimus quod petebamꝰ
accipere: Consummata
nunc oratione reuerta¬
mur ad patriam : fiden¬
tes de bonitate prȩsulis ⁊
quod corpore imbecillo.
prosit animae fidelis
oratio. Haec & hissimi¬
lia aiens: quasi scõ
ualedicens. discessit
Uergente quoq in uespe¬
ram die: prope amnis
caris ripam. accepit
mansionem. Medio
fere noctis experge facta
gratias refert dõ quod
esset :: quod uiueret: qđ
iigeret : uel quod beati

Expanded text:
injectam, sitienter hauinjectam, sitienter haurire liquorem. Repletis ergo venis, roboratisque nervis, ac rubescente cute pallidam manum extulit sanatactavensis mulier meruit obtinere medelam. Nam haec contractis in volam digitis, unguibusque defixis in ipsis, ut ita dicam, ossibus, tota jam manu putrefacta, venit ad Sancti festivitatem devota, optabilem expetens medicinam. Igitur, spectatis ex more solemnibus, dicit suis: Integro quidem corde ad deposcendum Beati praesidium venimus, sed obsistentibus peccatis, non meruimus quod petebamus accipere. Consummata ergo nunc oratione, revertamur ad patriam, fidentes de bonitate 1074 Praesulis, quod corpore imbecillo prosit animae fidelis oratio. Haec et his similia aiens, et quasi Sancto valedicens, discessit. Vergente quoque in vesperam die, prope amnis Caris ripam accepit mansionem. Ad medium autem fere noctis expergefacta, gratias Deo refert, quod esset, quod viveret, quod vigeret, vel quod beati
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m tegit tumulũ ocũ¬
los abstergens & uale
dicens. discessit. Cũq
iam innauim ascende¬
ret : ait Gr̃as tibi ago
beate confessor : quođ
& si uidere non merui
tua sancta limina :¬
uel tactu persensi
Cum igitur haec cum
lacrimis edidisset : dũ
de tergit oculos. lum̃
recepit. Et conuersa
ait. Forsitan haec est̃
beati basilica: Cui qui
ꝓpinqui erant ita esse
aiunt. Tunc illa. Non
reuertar inquit : nisi
gratias ꝓaccepta referã
sanitate patrono. Rede¬
untem autẽ & in laudẽ
antistitis declamantẽ :¬
multi uiderunt. Quae
completa oratione : gau¬
dens discessit. ILU
NExdem uero
FeSTIuItxrE
alius de senonico puer
manum aridã detulit.
Post quartam autem
diem solemnitatis beatȩ
dum stans ad pedes
oraret : spectante po¬
pulo directi sunt digiti
eius. Viditq om̃is con¬
uentus plebis magnalia
manus a sanguine : as¬
cendebatq gradatim
per arentes uenas. Et
ita erat manus bibula :
ut putares spongiam
diu aridam limphis.

Expanded text:
sanctum tegit tumulum, ocusanctum tegit tumulum, oculos abstergens et vale dicens, discessit. Cumque iam in navi ascenderet, ait: 'Gratias tibi ago, beate confessor, quod, etsi videre non merui, tua sancta limina vel tactu praesensi'. Cum igitur haec cum lacrimis edidisset, dum detergit oculos, lumen recepit, et conversa ait: 'Forsitan haec est beati basilica?' Cui qui propinqui erant ita esse aiunt. Tunc illa: 'Non revertar', inquit, 'nisi gratias pro accepta referam sanitate patrono'. Redeuntem autem et in laudem antistitis declamantem multi viderunt. Quae, completa oratione, gaudens discessit. 55. In eadem vero festivitate alius de Senonico puer manum aridam detulit. Post quartam autem diem solemnitatis beatae, dum stans ad pedes oraret, spectante populo directi sunt digiti eius; viditque omnis conventus plebis magnalia manus a sanguine, ascendebatque gradatim per arentes venas, et ita erat manus bibula, ut putares spongiam diu aridam lymphis
Abbreviated transcription (Latin):
nasterium sibi ꝓximũ.
humiliatis capillis. ac
prbt ordinatus. coepit
dõ strenue deseruire:
non tamen reddens
quae ꝓmiserat beato
pontifici Quarto
igitur anno data ut
eredo iterũ in imico
potestas : rur sum
ruit inrediuiuam
amentiam. Et con¬
strictus ut fuerat pri¬
us catenis: ad scãm
reducitur edem. Ibi
per sex menses aut eo
amplius degens in
uigiliis & orationibus
reddens quae prius ignaue
fraudauerat : sanus
domi regreditur. Sed
peccatis facientibus :
iterum uino saepius
madefactus. in eadem
tribulatione obiit. sp̃
ISINGULA QUAEQue
UEL QUAE AGUNT
uel quae acta sunt per¬
sequamur: magnum
cumulũ congerimus
de mirabilibus confes¬
foris Paula uero
ex lesoensi iam adulta:
lumen amisit oculor̃
Sc̃i quoq limina de¬
uote adiens: per omne
tempus festiuitatis
humo ꝓstrata orabat
ertia autem die post
scãm festiuitatem cũ
sui redire urgerent:
rogat se ad beati se¬
pulchrum deduci
Ibiq: iterum atq iter̃
ꝓstrata : de palla quȩ

Expanded text:
nasterium sibi proximum nasterium sibi proximum humiliatis capillis ac presbiter ordinatus, coepit Deo strenue deservire, non tamen reddens, qua promiserat beato pontifici. Quarto igitur anno data, ut credo, iterum inimico potestas, rursum ruit in rediviva amentia, et constrictus, ut fuerat prius, catenis, ad sanctam reducitur aedem; ubi per sex menses aut eo amplius degens in vigiliis et orationibus, reddens quae prius ignave fraudaverat, sanus domi regreditur. Sed, peccatis facientibus, iterum vinum saepius madefactus, in eadem tribulatione obiit. 54. Si singula quaque, vel quae aguntur vel quae acta sunt, persequamur, magnum comulum congerimus de mirabilibus confessoris. Paula vero ex Lexoensi iam adulta, lumen amisit oculorum; sancti quoque limina devote adiens, per omne tempus festivitatis humo prostrata orabat. Tertia autem die post nctam festivitatem, cum sui redire urguerent, rogat, se ad beati sepulchrum deduci. Ibique iterum atque iterum prostrata, de palla, quae
Abbreviated transcription (Latin):
beati expetunt prȩsidia
confessoris Inquo illuiꝰ
est̃ praecȩteris ad miran¬
dum : qualiter sensus
hominum diaboli arte
fraudatos restituat
uidam ergo baioca sensis
ciuis. dum uino nimium
hausto turbatus peruiã
in cederet : subito diuer¬
sis flantibus uentis pul¬
uis campi commouetur:
& mixtum ut solet cum
stipulis insublime leua¬
tur : fitq totusaer una
nubes pulueris. De qua
hic opertus : Amisso sensu
equo deicitur. Igitur
post paululum a suis in¬
uentus : domi turbulen¬
tus adducitur. Hinc
effrenis factus : cona¬
batur fugere nemine
persequente. Quid
plura: Artatur uin¬
culis: constipatur ca¬
tenis : & incustodia de¬
tinetur. Qui dentib
fremens obnegatam
fugae libertatem
ꝓpriis se morsibus lace¬
rabat. Dum autẽ haec
agerentur : ad moniti
parentes ad beati eum
ba silicam perduxerunł
Ibiq oratione ꝑ longũ
tempus facta. sanus
abscessit : uouens. ut
singulis annis ueniens
uota scõ redderet con¬
fessori. Demde ad mo¬

Expanded text:
beati expetunt praesidia beati expetunt praesidia Confessoris. In quo illud est prae caeteris admirandum, qualiter sensus hominum diaboli arte fraudati restituantur. Quidam ergo Bajocassensis civis, dum vino nimium hausto 1072 turbatus per viam incederet, subito diversis flantibus ventis pulvis campi commovetur, et mixtus, ut solet, cum stipulis in sublime levatur, fitque totus aer una nubes pulveris, de qua hic opertus, amisso sensu, equo dejicitur. Igitur post paululum a suis inventus domum turbulentus adducitur. Hinc effrenis factus conabatur fugere, nemine persequente. Quid plura? Arctatur vinculis, constipatur catenis, et in custodia detinetur. Qui dentibus fremens ob negatam sibi fugae libertatem, propriis se morsibus lacerabat. Dum autem haec agerentur, admoniti parentes ad beati eum basilicam perduxerunt; ibique oratione per longum tempus facta, sanus abscessit, vovens, ut singulis annis veniens, vota sancto redderet confessori. Deinde ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
ne : & incredibili modo
mouet se uisibile usq¬
ad plantam. Erat enĩ
inmagnitudine oui
Anserini. Deinde sursũ
repetens : cum nimio do¬
lore discurrit per latera :
perbrachia : & usq ad
ceruicem progreditur.
De hinc per aliud latus
ad plantam usq dedu¬
citur. Ex inde retror¬
sum reuertens: ad eũ
locum unde primo ortũ
fuerat uenit. Cumque
taliter permembra uaga¬
retur aegroti : quo miser
tenderet. quid ageret. nes¬
ciebat : nisi tantũ uoces
cum fletibus dabat. Exi¬
gebat enim dolor gemi¬
tum : cum inunum cor¬
pusculũ tanti dolores
irruerent: Tandem
cum haec nobis nunciata
fuissent : indico solitã
tiriacam a uero requiri
medico : & quo uitam
sumi de tumulo At sa¬
tellites cum magna fe¬
stinatione currentes
eleuato pul uere monu¬
menti. deferunt ad ae¬
grotum. Dilibutumq
cum uino : bibendum por¬
rigunt. Quo hausto : ita
omnis dolor fagatus est
ut ipsa hora redderetur
talia audicarres
de longinquis regionibus

Expanded text:
ne, et incredibili modo ne, et incredibili modo movet se visibiliter usqad plantam. Erat enim in magnitudine ovi anserini. Deinde sursum repetens, cum nimio dolore discurrit per latera, per brachia, et usque ad cervicem progreditur: deinde per aliud latus ad plantam usque deducitur; exinde retrorsum revertens, ad eum locum unde primo ortum fuerat venit. Cumque taliter per membra vagaretur aegroti, quo miser tenderet, quid ageret nesciebat, nisi tantum voces cum fletibus dabat. Exigebat enim dolor gemitum, cum in uno corpusculo tanti dolores irruerent. Tandem cum haec nobis nuntiata fuissent, indico solitam theriacam a vero requiri medico, ex quo vitam sumi de tumulo. At satellites cum magna festinatione currentes, elevatum pulverem monumenti deferunt ad aegrotum, delibutumque cum vino bibendum porrigunt. Quo hausto, ita omnis dolor fugatus est, ut ipsa hora redderetur talia audientes, de longinquis regionibus
Abbreviated transcription (Latin):
IC ET COECUS IN
EA DEM FESTIUI¬
tate supplex implorans
receptionẽ uisionis.
dum pallulam attigit
quae aforis ad pedes
scĩ de pariete dependet :
mox erumpente a pal.¬
pebris sanguine teste
populo uisum recepit
MORBUS IL LE DIS¬
sintericus cũ occultis
pustulis multas atte¬
reret ciuitates : et
inter reliqua loca urbs
turonica grauiꝰ laboraret :
multi abrasum abeato
tumulo pul uerem hau¬
stum sanabantur
Pleriq de oleo qui in¬
ibi habetur delibuti:
liberabantur. Fuito
non nullis remedio
aqua illa : unde sepul¬
chrum ablutum est
ante pascha. Igitur
cum multis multa
tribuerentur benefi¬
cia : uidi unum inde¬
speratione adissinteria
iacentem: quem ad
ba silicam ductum aliis
uigilias celebrantibus
noctem inquietã duxisse
Diluculo uero accedens
ad tumulum: potato
cum uino puluere. sa
ptus afesre
ualida: deiciens ore
uenenum. & per inferi¬
orem partem extra mo¬
dum solutus: lectulo
decubabat. Igitur gras¬
sante ueneno laboranti
oritur uulnus in ingui¬

Expanded text:
Sic et caecus in Sic et caecus in eadem festivitate supplex inplorans receptionem visionis, ut pallulam adtigit, qui a foris ad pedes sancti de pariete dependit, mox erumpente a palpebris sanguine, teste populo, visum recepit. morbus ille dissentericus cum occultis pusulis multae attereret civitates, et inter reliqua loca urbs Turonica gravius laboraret, multi, abrasum a beato tumulo pulverem haustum, sanabantur. Plerique de oleo, qui inibi habetur, delibuti liberabantur; fuitque nonnullis remedium aqua illa, unde sepulchrum ablutum est ante pascha. Igitur, ctribuerentur beneficia, vidi unum in desperatione a dysenteria jacentem, huncque ad basilicam ductum, aliis vigilias celebrantibus, noctem inquietam 1071 duxisset; diluculo vero accedens ad tumulum, potato cum vino pulvere, sanptus a febre valida, dejiciens ore venenum, et per inferiorem partem extra modum solutus, lectulo decubabat. Igitur grassante veneno, laboranti oritur vulnus in ingui
Abbreviated transcription (Latin):
nus de inceps degens
XPABO AUTEM CAR¬
NONENSI QUIAN¬
decauo territorio habe¬
tur insitus : quidam
nomine floridus. ma¬
nibus pedibusq con¬
tractis. ad scãm cellu¬
lam condatensem de
qua beatus confessor
latus est bi dum in
uigiliis & oratione pau¬
cis diebus uacauit:
om̃is aegritudo a corpo¬
re eius fugata discessit:
sicq directis membris.
in columis ad ꝓpria
ENERAT DIES Fesc
SOLEMNTEATIS
beatae: in qua cater¬
uae populorũ multȩ
conuenerant. Et ecce
debilis quidam con-¬
tracto brachio affuit
Dumq beatum sepul¬
chrum labiis oscula¬
tur: lacrimis rigat
uoce auxilium beati
confessoris implorat:
fide non diffisus. soli¬
tum praesto latur au¬
xilium. Deniq sacer¬
dotibus qui aduenerañ
ad agenda solemnia
ꝓcedentibus : cũ lector
cui legendi erat officiũ
aduenisset. & arrepto li¬
bro. uitam sc̃i coepisset
legere confessoris : pro¬
tinus hic directo brachio
sanus erigitur. Spectan¬
tibus cunctis : prȩsidia
quae fideliter petut
impetrauit. IsL.

Expanded text:
nus deinceps degens. 48. Ex pago autem Carnonensi, qui Andecavo terreturio habetur insitus, quidam nomine Floridus, manibus pedibusque contractis, ad sanctam cellulam Condatensim, de qua beatus confessor latus est. Ubi dum in vigiliis et oratione paucis diebus vacavit, omnis aegritudo a corpore eius fugata discessit, sicque, directis membris, incolomis ad propria enerat dies festus solemnitatis beatae, in qua catervae populorum multae couvenerant, et ecce debilis quidam contracto brachio adfuit. Dumque beatum sepulchrum labiis osculatur, lacrimis rigat, voce auxilium beati confessoris inplorat, fide non diffisus solitum praestolat auxilium. Denique sacerdotibus qui advenerant ad agenda solemnia procedentibus, cum lector, cui legendi erat officium, advenisset, et arrepto libro, vitam sancti coepisset legere confessoris, protinus hic directo brachio sanus erigitur, spectantibus cunctis, praesidia, qua fideliter petiit, impetravit. 50.
Abbreviated transcription (Latin):
solemnitate uisum reci¬
pere meruit oculorũ
Sed & alia nichil ominꝰ
mulier quae diu muta
fuerat: sermonis usum
recepit. IX XX UII
ISCI ENIM DIEB
AO BEXTI CIRI
basilicam quidam ex in¬
erguminis. cum multis
se cruciatibus dȩ monium
perferre declamaret
& ui se eici de adquisito
uasculo perbeatum an¬
tistitem fateretur: de¬
uolutus terrae sanguinẽ
fetidum peros cȩp̾it
eicere. Qui duarũ fere
horarum spacio iacens
expulso demone purga

Expanded text:
solemnitate, visum recisolemnitate, visum recipere meruit oculorum. Sed et alia nihilhominus mulier, quae diu muta fuerat, sermonis usum recepit. 37. His etenim diebus ad beati viri basilicam quidam ex inerguminis, cum multis se cruciatibus daemonium perferre declamaret et, vi se eici de adquisitum vasculum per beatum antestitem, fateretur, devolutus terrae, sanguinem fetidum per os coepit eicere. Qui duarum fere horarum spatio iacens, expulso daemone, purga
Abbreviated transcription (Latin):
se in ecclesia abdideronT
Illi autem dõ maximas
gr̃as refertint : quod eos
obtenti pontificis digna¬
tus fuerit liberare FXXXUI.
ul.ti fideplie¬
NI. RELAQUIAS
beati uiri portantes
uirtutes multas experi¬
untur. Nam leo doual.¬
dus abrincatine ciuita¬
tis ep̃s: scĩ domni reli¬
quias per prb̃m suum
deuotus expetit. Quas
acceptas. cum terminũ
antedictae ciuitatis in¬
gressus fuissẽt: occurrit
ei ad hue inter deser¬
ta posito paralrticus
deferentium allatus
manibus Osculatus
uero fideliter uelum
quo capsa scõrum pigno¬
rum cooperta erat. ⁊¬
mox inpedes constitit:
ac ꝓpriis gressib: domi
regressus est . Maec enĩ
agis beatissime confessor
nec tibi sat est ꝓpriam
ȩdem exornare ꝓdigiis ÷
nisi & diuersos saltus qos
pede non adisti. uirtu¬
tibus tremendis illustres:
Sed & deinceps: coecus
quidam adminiculo de¬
ducente in occur sum ear
uel ociter ꝓperat: Ad¬
ueniens autem quando
beati pignora in altari
locabantur : expedita

Expanded text:
se in eclesia abdiderunt. se in eclesia abdiderunt. Illi autem Deo maximas gratias referunt, quod eos obtentu pontificis dignatus fuerit liberare. 36. Multi fide pleni reliquias beati viri portantes virtutes multas experiuntur. Nam Leodovaldus Abrincatinae civitatis episcopus sancti domni reliquias per presbiterum suum devotus expetiit. Quas acceptas, cum terminum antedictae civitatis ingressus fuisset, occurrit ei adhuc inter deserta posito paralyticus, deferentium inlatus manibus; osculatus vero fideliter velum, quo capsa sanctorum pignorum cooperta erat, mox in pedes constitit ac propriis gressibus domi regressus est. Haec enim agis, beatissime confessor, nec tibi sat est propriam aedem exornare prodigiis, nisi et diversos saltus, quos pede non adisti, virtutibus tremendis inlustres. Sed et deinceps caecus quidam, adminiculo deducente, in occursum earum velociter properat. Adveniens autem, quando beati pignora in altare locabantur, expedita
Abbreviated transcription (Latin):
basilica ꝓcedit : uisum
quem olim perdiderat
recipere meruit. In eadẽ
uero festiuitate tres in er¬
gumini multũ se colliden¬
tes ac beatum antistitẽ
declamantes : fatentes
crimina. & ut sibi sc̃s par¬
ceret dep̃cantes : tandẽ
purulentum nescio quid
ex ore ꝓiciunt : & sic uirtu¬
te scĩ mundati sunt :
xproximo saxxu¬
AUXEM. ID EST. Post
tertiam defestiuitate.
diem: erant quattuor
uincti in carcerẽ: Cumq
eos saeuitia iudicis ita con¬
stringeret: ut nec uictus
necessaria ulli praebere
liceret: antistitis beati
praesidia corde puro
precantur. Dum hȩc
igitur deuotẽ agerent:
media die subito scindi¬
tur trabes qua pedes
eorum conclusi coarta¬
bantur. Confractisq
catenis. liberatos se
sentiunt. Nec mora:
ostium petunt. Quo
aperto: eccłam scãmne¬
mine ꝓhibente ingressi
sunt Custodes autem
in tantum obstupefacti
fuerunt : ut nec uerbis
quidem eos increpare
praesumerent. Qui etiã
sequentes eos : cum eisdẽ

Expanded text:
basilica procedit, visum, basilica procedit, visum, quem olim perdiderat, recipere meruit. In eadem vero festivitate tres inergumini multum se conlidentes ac beatum antestitem declamantes, fatentes crimina et, ut sibi sanctus parceret, deprecantes, tandem purulentum nescio quid ex ore proiciunt, et sic virtute sancti mundati sunt. 35. In proximo autem, id est post tertiam de festivitate diem, erant quattuor vincti in carcere. Cumque eos saevitia iudicis ita constringeret, ut nec victus necessaria nulli praebere liceret, antestitis beati praesidia corde puro precantur. Dum haec igitur devote agerent, media die subito scinditur trabis, qua pedes eorum conclusi coartabantur, confractisque catenis, liberatos se sentiunt. Nec morati ostium petunt; quo aperto, eclesiam sanctam, nemine prohibente, ingressi sunt. Custodes autem in tantum obstupefacti fuerunt, ut nec verbis quidem eos increpare praesumerent; qui etiam sequentes eos, cum eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
resedisset: assidue orans
ac dep̃cans ut eum uirtus
scĩ antistitis uisitaret :
aduenit dies illa domini¬
ca ante scm̃ pascha: in
iero solymis uenit: turba
ꝓsequente atq: clamante
Osanna benedictus qui ue¬
nit in nomine dñi. Illa ergo
die cum iam sero factum
esset : & ipse solus aforis
ante tumulũ decubaret :
subito factus est in extasi:
& pauore perterritus. ia¬
cebat ut mortuus: Qui
cum ut ipse refert per
duarum horarũ spacium
aut amplius fuisset depres¬
sus. tanquam euigilans
subito ad sensum suũ re¬
sanum se esse miratur.
Ibiq tota nocte uigilans:
mane nobis quae acta
sunt ore ꝓprio reserauit
Clericus factus : in colu¬
mis hospitiolum sium
ENIQUE EODOM
ANNO CUM FESTI¬
uitas quae in aestiuo
celebratur desiderabi¬
lis populis aduenisset:
clerieus quidam euius
oculum nubes tetra con¬
texerat. ac lumen ne uidere
posset arcebat. edem beati
confessoris adiuit. Vigi¬
lata cum reliquis nocte:
illucescente caelo dum de

Expanded text:
resedisset, assidue orans resedisset, assidue orans ac deprecans, ut eum virtus sancti Antistitis visitaret, advenit dies illa Dominica ante sanctum Pascha, in Hierosolymis venit, turba prosequente, ac clamante: Hosanna, Benedictus qui venit in nomine Domini . Illa ergo die cum sero jam factum esset, et ipse solus a foris ante tumulum decubaret, subito factus est in ecstasi, et pavore perterritus jacebat ut mortuus. Qui cum, ut ipse refert, per duarum horarum spatium aut amplius fuisset oppressus, tanquam de somno evigilans, subito ad sensum suum resanum se esse miratur; ibique tota nocte vigilans, mane nobis quae acta sunt ore proprio reseravit: clericus factus, incolomis ad hospitiolo suo enique eodem anno, cum festivitas, quae in aestivo celebratur, desiderabilis populis advenisset, et clericus quidam, cuius oculum nubs tetra contexerat ac lumen ne videre possit arcebat, aedem beati confessoris adivit. Vigilata cum reliquis nocte, inlucescente caelo, dum de
Abbreviated transcription (Latin):
cto uitro colligens:
nobis exhibuit. Quod
ego accipiens: diligent̃
in uasculum alterum
transmutaui. Erat enĩ
mensura olei : quasi di¬
midu calicis paruuli.
Et tamen in uasculo duoꝵ
digitorum tantũ alti¬
tudinem fecit. Incras¬
tino autem prospiciens:
erat altitudo olei. quasi
quattuor digitorum
Obstupefactũs ego ob uir¬
tutem scĩ liquoris : hoc
signaculo meo munitũ
atq: coopertum reliqui
Post dies autem septem
iterum prospiciens : plus
ibi quam unum sextari¬
um repperi. Aduocans
enim diaconem. & hoc
tunc in effracta perisse
ampulla : quantũ nunc
in ista cerneret. Quae
usq hodie : in dĩ nomi¬
ne beneficiũ petentibus
praestat Ipse quoq post̃¬
ea. ab hoc unguento si¬
milem infirmum per¬
unguens. oleo crescente
sanauit: & multos de in¬
ceps per illud sanitati
culum suũ. De qua
allomeris quidam pro¬
cedens cum contractis
pedibus ac manib: : lin¬
gua etlam debilis : be¬
ati confessoris templũ
expetut. Ubi cum
tota quadragesima

Expanded text:
cto vitro colligens, cto vitro colligens, nobis exhibuit. Quod ego accipiens, diligenter in vasculum alterum transmutavi. Erat enim mensura olei quasi dimidii calicis parvuli: et tamen in vasculo duorum digitorum tantum altitudinem fecit. In crastino autem prospiciens, erat altitudo olei quasi quatuor digitorum. Obstupefactus ego ob virtutem sancti liquoris, hoc signaculo meo munitum atque coopertum reliqui. Post dies autem septem iterum prospiciens, plus ibi quam unum sextarium reperi. Advocans autem diaconem, et hoc tunc in effracta periisse ampulla, quantum tunc in ista cerneretur. Quae usque hodie in Dei nomine beneficium petentibus praestat. Ipse quoque postea ab hoc unguento similem infirmum perungens, oleo crescente, sanavit, et multos deinceps per illud sanitati culum suum, de qua Altomeris quidam procedens cum contractis pedibus ac manibus, lingua etiam debilis, beati Confessoris templum expetiit. Ubi cum tota Quadragesima
Abbreviated transcription (Latin):
tum tamen expenderat :¬
& erat ualde media : Per¬
unctum ab hoc liquore
frontem & tempora : pos¬
tulat. ut uasculum secus
beati tumulũ poneret᷑.
Quarta uero die cum eũ
febris urgueret: basilicã
petit. Pro uolutusque:
diutissime orauit: App̃¬
hensam enim ampullã
quam reliquerat mediã :
inuenit plenam. Admi¬
ransq uirtutem beati
antistitis : eam domi
cum timore & uenera¬
tione reportat. Ex qua
rursum perunctus : pro¬
tinus om̃is ardor quie¬
uit in commodi: nec ab
eodem ultra contactus
est. Quid etiam de
eadem ampulla post
haec actum sit : non
sine graui suspirio atq
miraculo memoramus
Nam cum in antedicti
dia coni hospitiolo de
pariete penderet : in¬
cursante insidia inimi¬
ci. percussa atque in
frustis decidit commi¬
nuta. Effusumq ole¬
um: uelociter terra
absorbuit Tamen puer
qui aderat cum uidissẽt
factum: accepto uascu¬
lo ipsam terram expri¬
mens parumꝑ olei eli¬
cuit. Rosamq: quae
effusa fuerat cum effra¬

Expanded text:
tum tamen expenderat, etum tamen expenderat, et erat valde media. Perungensque ab hoc liquore frontem et tempora, postulat ut et vasculum secus Beati tumulum poneretur. Quarta vero die eum eum febris urgeret, basilicam petit, provolutusque diutissime oravit. Apprehensam autem ampullam, quam reliquerat mediam, invenit plenam, admiransque virtutem beati Antistitis, eam domum cum timore et veneratione reportat. Ex qua rursus cum esset perunctus, protinus omnis ardor quievit incommodi, nec ab eodem ultra confractus est. Quid etiam de eadem ampulla post haec actum sit, non sine gravi suspirio atque miraculo memoramus. Nam cum in antedicti diaconis hospitiolo de pariete penderet, incursantibus insidiis inimici, percussa est, atque 1060 frusta decidit comminuta, effusumque oleum velociter terra absorbuit. Tamen puer qui aderat, cum vidisset factum, accepto vasculo, ipsam terram exprimens parumper olei elicuit, rosamque quae effusa fuerat, cum effra