comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uementem restitui prditatẽ ma¬
teram nc̃ce no esse si p̾stare hrde
posse uuigarem cautom. aut si
p̾stareeam nõ potit mittilioos in.
possessionem fidicõmissi seruan¬
di causant propignore nont pro
dins possideant urãlienanouus
s ut pignus heant ut filius per
prem fructus cõseꝗtur et suus ꝑ
sine lib̾is decessit ꝓ fidicomissu
restitue condõ de fecisse indebitur
si prisupenurint lib̃inec quent̃
an brdes ertitint. ¶Duius seuus
ectu ħa testatore dispoitũ est nuls¬
lius ec mopenti scͥipturam qu
nudũ pccptu relinquennt quia
taiẽ. legẽ inteͣsto nõ possunt dre
qͦd si ub̾is. ut posteris autuber¬
tis. int brdibus aut. auus quibꝰ¬
dam ꝑsonis consulentes eni modi

Expanded text:
uenientem restitui hereditatem maternam necesse non esse, sed praestare heredem posse uolgarem cautionem aut, si praestare eam non poterit, mitti liberos in possessionem fideicommissi seruandi causa, ut pro pignore, non ut pro dominis possideant uel alienandi ius, sed ut pignus habeant, ut filius per patrem fructus consequatur et seruus per sine liberis decesserit, per fideicommissum restituere, condi superuixerint liberi, nec quaeritur, an heredes exstiterint.Diui Seuerus ectu hoc a testatore dispositum est, nullius esse momenti scripturam, quasi nudum praeceptum rel‹i›querint, quia talem legem testamento non possunt dicere: quod si liberis aut posteris aut libertis aut heredibus aut aliis quibusdam personis consulentes eiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
sonoqui eam reuquit uice fũgi¬
tur. ¶ Sundus legatus taus d
tõ doli mali oponet᷑./ Si uo fũdole¬
gato suitus nõ restituatik ac̃tio
er testo supest.¶Arcia.

Expanded text:
qui eam reliquit, uice fungitur. Fundus legatus talis daexceptio doli mali opponetur: si uero fundo legato seruitus non restituetur, actio ex testamento superest.
Abbreviated transcription (Latin):
unũ hrde institruss nec quicqͣm
legass eroordati nich̾ int̾im qmi¬
diu in famiua res ẽ pete possunt.¬
Int̾aum ⁊̃ culuero hrdis moritur
suus legatus uł per fid̃is. relictus
quis insoudũ capiat sisme cpa¬

Expanded text:
quicquam legasset, exheredati nihil interim, quamdiu in familia res est, petere possunt.Interdum etiam cum lucro heredis moritur seruus legatus uel per fideicommissum relictus, quisque in solidum capiat, sc
Abbreviated transcription (Latin):
est ut semel debeantur. ¶Si abi¬
pube legatũ fuit sõcoditõne si ad
ꝓubtatem peruem̾t et ab sostitu¬
to repetitũ fuit legatum debetur
et asb̾stituto nec uidetur repeti¬
ta conto que inutile legatũ facit.¬
Ineptas uoluitates defunctoꝵ cu¬
rasepulturam ueluti uestes. aut¬
aut si qua alia suꝑuacuant in

Expanded text:
est, ut semel debeantur.Si ab impubere legatum fuerit sub condicione 'si ad pubertatem peruenerit' et a substituto repetitum fuerit, legatum debetur et a substituto nec uidetur repetita condicio, quae inutile legatum facit.Ineptas uoluntates defunctorum circa sepulturam ueluti uestes aut si qua alia superuacua ut in
Abbreviated transcription (Latin):
let ꝯparar tainta ertumatõnem
papiet. ¶ Ut quis b̾rdem ĩstitr¬
ergo sibrs post mortem si am ro¬
gatus fuit brditatis sue ꝑtem qr¬
tam restitue uius eẽ eristimo qd

Expanded text:
let comparari, tantam aestimationem accipiet. Ut quis heredem institergo, si heres post mortem suam rogatus fuerit hereditatis suae partem quartam restit
Abbreviated transcription (Latin):
Iuus fam. miles uł ueteranus l
sinc test̾o decedat pot fideicõmitẽ
a pr̃e. qr etiam testin face̾ potest.¬
Si ubertus ab intestato decessit
a prono potusq ad parter debi¬
tam fideicõmissũ reliquẽ qr si
testm̃n face̾t uceoat ei partem de¬
bitã soiam relnque. ¶Quim
testatus decedit et sat pona su¬
a ad fucsi puenturauacancia
fid̾i fisci ꝯmuitte̾ potest. ¶Apud
dum legauat fid̾icõmisit utcũ
fudi post mortem su am restr¬
tueret sempromol euisd̃ legata

Expanded text:
ius familias miles uel ueteranus licet sine testamento decedat, potest fideicommittere a patre, quia etiam testamentum facere potest.Si libertus ab intestato decesserit, a patrono potest usque ad partem debitam fideicommissum relinquere, quia, si testamentum faceret, licebat ei partem debitam solam relinquere. Qui intestato decedit et scit bona sua ad fiscum perventura vacantia, fidei fisci committere potest. Apud Mdum legaverat fideicommisserat, ut eum fundum post mortem suam restitueret Sempronio: eiusdem legata
Abbreviated transcription (Latin):
hrde instituto er quo tres huerat
nepotes fid̾rconinisit ne fundr̃
alienͣaret ⁊ ut infamilia relm¬
queret. ⁊ filius decedens duo h̾r
set ⁊ postea fudũ. auenͣasset. Sẽt
si om̃s filii b̾rdes institutisit ex
silsirib partibꝰ nõ possũt petere¬

Expanded text:
ex quo tres habuerat nepotes, fideicommisit, ne fundum alienaret et ut in familia relinqueret, et filius decedens duos herset et postea fundum alienasset.Sed si omnes filii heredes instituti sint ex disparibus partib
Abbreviated transcription (Latin):
aut si cũ alius rogatus sit miran¬
dum alius fideiconmisso obstrĩ¬
gatur nam ⁊ cũ itesto itascriba¬
t̾ir te tichrogo ut aceptis centũ
quid p̾stes parũ qͥd̃ aꝑte scribit ue¬
nĩ eque intelligendũ hrdis fidi.
cõmissũ ut ꝓccunia ticio p̾stet y

Expanded text:
 si, cum alius rogatus sit, alius fidei commisso obstringatur: nam et cum in testamento ita scribatur: 'te, Titi, rogo, ut acceptis centum quid praestes', parum quidem apte scribi, uerum aeque intellegendum heredis fidei commissum, ut pec
Abbreviated transcription (Latin):
Dui margantã ticio pignoride¬
d̾at filium brdem instituit ⁊ fui¬
tici rogo fidei qr tue ꝯmittout in
argaritam ꝙ̃ taoipignori dedi uẽ¬
das ⁊ ceducto oĩ debito tuo quod
ampuas erit ꝑd om̃e filie mce
restituas crea scriptura filiam.
fr̃e fidercõpussu pete̾ posse ut ac
tones is suas adu̾sus debitorez¬
suum ei p̾staretioc enim casu
eumꝰ creditor fuisset debitorez

Expanded text:
ui margarita Titio pignori dederat, filium heredem instituit et filiTiti, rogo fideique tuae committo, uti margarita, quae tibi pignori dedi, vendas et deducto omni debito tuo quod amplius erit id omne filiae meae restituas". ex ea scriptura filiam a fratre fidei commissum petere posse, ut is actiones suas adversus debitorem ei praestaret: hoc enim casu eum, qui creditor fuisset, debitorem
Abbreviated transcription (Latin):
stat ꝙͣ siũam puto uerãsi moco
nõ mutauit testator uolutatẽ.
s ⁊ silancem legauit ⁊ massam
gatario nisi testator mutaui̾ti
uoluntatem. ¶Sum quiꝙ
rog̃phum legat debitu legare ñ
solum tabulas. argum̃to ẽuen¬
ditonam i cͥirog̃pha uenerunt
S ⁊ si nome legeturbenigne id

Expanded text:
iam puto veram, si modo non mutaverit testator voluntatem. Sed et si lancem legavit et massam gatario, nisi testator mutavit voluntatem. Eum, qui chirographum legat, debitum legare, non solum tabulas argumento est venditio: nam cum chirographa veneunt, Sed et si nomen legetur, benigne id
Abbreviated transcription (Latin):
rem legata ignorans. adhuc lega¬
u̾it posteã cognoui̾t ⁊uolu̾it ad
se ꝑtin̾e legatũ ualebit qr ubi le¬
gatanus nõ repudiauit retroi
tae h̾rditas. si uo̾ repudiauit re¬
tro uidet᷑ res repudiata fuisse hr¬
dis. ¶Si pocula quis legauit ⁊

Expanded text:
adhuc, legauerit, postea cognouerit et uoluerit ad se pertinere, legatum ualebit, quia, ubi legatarius non repudiauit, retro tas adita est: si uero repudiauerit, retro uidetur res repudiata fuisse heredis.Si pocula quis legauit et
Abbreviated transcription (Latin):
hrdis no pot. ¶Qui abhostib¬
est. dredeptus legari sibi pot̾it et
pficiet legatum adlib̾atõm iũcii
⁊ si uiuopr̃e mortuus sit filius
⁊ ap̃ patrem peculiũ remesit osti¬
tit legatũ. cũ eĩ filius uire suo nõ
utitur recte retro eͥdit ꝑr dinũ m

Expanded text:
heredis non potest. Qui ab hostibus redemptus est legari sibi poterit et proficiet legatum ad liberationem vinculi et, si vivo patre mortuus sit filius et apud patrem peculium remansit, constitit legatum: cum enim filius iure suo non utitur, retro
Abbreviated transcription (Latin):
Si cui aqua et igni iteroi¬
ctum ciꝰ sit nec ulro testa¬
m̃tum ualet ꝙ añ fecit. nͣ
ro ꝙ postea fecit. bona quo¬
qr q̃ tunc huit cum dam¬
pnarctur publi cabuntur
aut si non urdeantur lucꝰ¬
sa creditorib concedenttu
ĩ insulam deportati ĩ caoẽ
causa sunt. ¶S relegati in
insulam. ⁊ quib t̾ra ytali¬
ea et sua prouincia interoi¬
citur testam̃ti facierronus
retinẽt. ¶Un u̾o qui aofer¬
rum autad bestias aut in
mctallum dampnãtur u¬
btatem ꝑdunt bonaq cor
publicantu. uiroe appar
amitt̾e eos test̾i factione.

Expanded text:
Si cui aqua et igni interdictum sit, eius nec illud testamentum valet quod ante fecit nec id quod postea fecerit: bona quoque, quae tunc habuit cum damnaretur, publicabuntur aut, si non videantur lucrosa, creditoribus concedentur. In insulam deportati in eadem causa sunt: Sed relegati in insulam et quibus terra Italica et sua prouincia interdicitur testamenti faciendi ius retinent. Hi uero, qui ad ferrum aut ad bestias aut in metallum damnantur, libertatem perdunt bonaque eorum publicantur: unde apparet amittere eos testamenti faction
Abbreviated transcription (Latin):
tur. inroc tractari põt an meoio
tp̃r oum status penor succuri er
cesẜunt. nicħ ao ħ̾roem trãsmit¬
tant. et magis est. ut subuema¬
tur ut ĩ mstis ẽnb placuit. sr et
uulgo q̃iti admittuntur ad ma¬
tris sima hroitatem. Int̾oum et
ĩẜuitute q̃ito ert conceoenea

Expanded text:
tur. unde tractari potest, an medio tempore, dum status pendet, succurri eis cesserint, nihil ad heredem transmittant: et magis est, ut subveniatur, ut in multis casibus placuit. Sed et vulgo quaesiti admittuntur ad matris legitimam hereditatem. Interdum et in servitute quaesito erit concedenda
Abbreviated transcription (Latin):
uelle se dare eciam si tute¬
lam non roministrauit sꝑ¬
enm enim legatum aut
an̾cedit aut sequitur tutẽ
q̃m p̾tor tutorem ocoit cũ
poss uti ĩmunitate. hic em̃
nichil contra utoicium fec̾
testatoris. nam q̃m ille nõ
u̾it. s administtare noliit
contentus quod cet̾i ydonci
ẽent. hic potit comuieniri si
sauit multomagis quic di¬
cere debebit ind̾ignum u¬
dicio pͥris qui utꝰ suspectus
nos parentes libis tutores

Expanded text:
velle se dare etiam, si tutelam non administravit: semper enim legatum aut antecedit aut sequitur tutelaquem praetor tutorem dedit, cum posset uti inmunitate: hic enim nihil contra iudicium fecit testatoris. nam quem ille non rit, sed administrare noluerit contentus, quod ceteri idonei essent? hic poterit conueniri, si sauit. multo magis quis dicere debebit indignum iudicio patris, qui ut suspectus no re
Abbreviated transcription (Latin):
dum euemet ut ps test̾u
rumpatur ut puta si ꝓpõas
aprimo gͣdu postumum
hic primus gͣdus ualet se¬
cundus ruptus est. ¶dẽ.

Expanded text:
dum evenit, ut pars testamenti rumpatur: ut puta si proponas a primo gradu postumum ritum: nam hic primus gradus valet, secundus ruptus est. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
si peculiare uinum iegatum
sit io continebitur ꝙ ẜui hab¬
uerunt. cu tam diuerse pat̾¬
num uinũ iam cepit usu ip̃i¬
us cestatoris eẽ. ꝑcculiare ĩ usy
ẜuoꝵ remansit. Itẽ si uinum
bitur .i. quot annorũ uino ꝓ
uct̾e utebatur.ꝙ si nõ appeat᷑.

Expanded text:
si peculiare uinum legatum sit, id continebitur, quod serui habuerunt. cur tam diuerse? quod paternum uinum iam coepit usus ipsius testatoris esse, at peculiare in usu seruorum remansit. Item si uinum abitur, id est quot annorum uino pro uetere utebatur. quod si non appareat,
Abbreviated transcription (Latin):
x co uino ꝙ ĩ co fũto nascetir
yrs meus amphoras .x. quot¬
Iannis i annos singulos eito
quo anno natum non fuisset
ex supiore anno ciuso fundi
cum numm amhoris ħrdem
daturum sab̾ estimat que sñia
si uoiuntas non xou̾satur mͥ

Expanded text:
x eo vino quod in illo fundo nascetur, heres meus amphoras decem quotannis in annos singulos dato". quo anno natum non fuisset, ex superiore anno eius fundi eum numerum amphorarum heredem daturum Sabinus existimat. quae sententia, si voluntas non adversetur, m
Abbreviated transcription (Latin):
si restituat᷑ eadẽ rõne hoc quorle
gatumutue fit. ¶ Siticius hrdi
meo cauit sem municpio er.c. i
Si sempromus ticium brdem in¬
stituit .i. ab eo post biemum fun¬
dum darciussit meiuoticius
de inde. ibhroe suo eunde fũdur
menio p̃sente die legauit ⁊ me

Expanded text:
si restituatur.Eadem ratione hoc quoque legatum utile sit: 'Si Titius heredi meo cauerit se in municipio ex centum .Si Sempronius Titium heredem instituerit et ab eo post biennium fundum dari iusserit Maeuio, Titius deinde ab herede suo eundem fundum Maeuio praesenti die legauerit et M
Abbreviated transcription (Latin):
dum est an ħ xx. actio uanda
sit quasi honc ⁊ande lib̾alitatiᷤ
grã promissa suit. nec opar
q promisse non sint an u̾o
ope ountaxat promisse fui¬
gi debant ne patronus õim̾
excludatur ⁊ ħ p̃tor quoq sẽ¬
tit oꝑas diuntaxat promissi
sequens illa questio est an li¬
b̾tus impctrare deb̾at ne ma¬
ioris sũme. quam .xx. cõdẽp¬
netur. qr uidetur quoquom
pr̃onus tanti opas estinasse.
io ip̃c non debere egredi taxa¬
nec oportet lib̾to ħ moulge

Expanded text:
m est, an nec uiginti actio danda sit, quasi onerandae libertatis gratia promissi sint, nec operarum, quae promissae non sint? an uero operae dumtaxat promissae fingi debeant, ne patronus omnimodo excludatur? et hoc praetor quoque sentit operas dumtaxat promissas. Sequens illa quaestio est, an libertus impetrare debeat, ne maioris summae quam uiginti condemnetur, quia uidetur quodammodo patronus tanti operas aestimasse ideoque non deberet egredi taxanec oportet liberto hoc indulge
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃s prare deb quam ut eũ ad¬
uersus creditorem defendat.
ocussorem et reo lib̾ationem
leget.iuł ibrocm scripsit reum
ꝑ acceptisonem lbandum alio¬
quin si frociussorem cepit con¬
uenire. alia rõne reus conueni¬
tur. quid si donationis causa fi¬
deuissor int̾uemt nec h aduer¬
sus reum reg̾ssum uł quid su
adũ fidcussorem pecuna puc¬
u̾t et ip̃e reum dedit uice sua
ip̃e q frociussit pactoq est reꝰ
libunro. alioquin solem dice̾
pacti exceptõne fidcissorii
dandã q̃ reo cõpetit. s cũ alai
sit mens legantis alia paciscẽ¬
tis nequaquam hoc dicimus ꝙ
si fidciussori sit lib̾atio legata sn
dubio. ut uił scripsit pacto erit
frociussor libandus s. ⁊ hic puco
intͥdum acceptilatione lband̃
si uel reus ip̃e u̾e fuit. aut ĩ eair
debitor fuit et pr̃i cius ubatio fu¬
erit relicta pacto pr̃em libanoũ¬

Expanded text:
stare debet, quam ut eum adversus creditorem defendat. iussorem et reo liberationem leget, Iulianus ibidem scripsit reum per acceptilationem liberandum: alioquin si fideiussorem coeperit convenire, alia ratione reus convenitur. quid tamen, si donationis causa fideiussor interuenit nec habet aduersus reum regressum? uel quid si ad fideiussorem pecunia peruenerit et ipse reum dederit uice sua ipseque fideiusserit? pacto est reus liberandus. atquin solemus dicere pacti exceptionem fideiussori dandam, quae reo competit: sed cum alia sit mens legantis, alia paciscentis, nequaquam hoc dicimus. Quod si fideiussori sit liberatio legata, sine dubio, ut et Iulianus scripsit, pacto erit fideiussor liberandus. sed et hic puto interdum acceptilatione liberandum, si uel reus ipse uere fuit aut in eam debitor fuerit et patri eius fuerit liberatio relicta, patrem pa
Abbreviated transcription (Latin):
licris diuorcium fcm c̾et dos
omis seie uxori ul gaio sçio. a¬
uo mĩrno reddẽtur restitũcturr¬
q quero cum scius uius mat̾¬
nus statim uita de functus sit
et sci postea sine culpa sua oiu̾¬
terit uiuo pr̃e suo incuius po¬
testate est. et an ciuaccio ex s
pacto erstipulitione competit
et utrum ẜroi ami mat̾ui ersti¬
puiatu. an nepoti .R. i ꝑsonã
quid̃ neptis uidĩ iutilit̾ stipu¬
lationem ẽe conceptm. qm̃ a
uus mat̾nus ei stipulatus pro¬
ponitur ꝙ cum ita est ẜrdi sti¬
pulatoris qñcum⁊ diuterit in¬
mulier actio compet̾e uidere¬
tur sz dicendum est. scie posse
accio ei directo non cõpetat. at
si sibi auc illi dari auus stipu¬
latus ẽẽt. s ꝓmittenoũ est ne¬
pti ex hac auita cõuencione ne
cõmodo docis defrairoctur. uti¬
lem actionem hrc. fauore enir
nupcurum et maxime pp̃af¬

Expanded text:
dos omnis Seiae uxor‹i› uel Gaio Seio auo materno redderetur restituereturque'. quaero, cum Seius auus maternus statim uita defunctus sit et Seia postea sine culpa sua diuorterit uiuo patre suo, in cuius potestate est, an et cui actio ex hoc pacto e‹t› stipulatione competat et utrum heredi aui materni ex stipuquidem neptis videri inutiliter stipulationem esse conceptam, quoniam avus maternus ei stipulatus proponitur: quod cum ita est, heredi stipulatoris, quandoque divorterit mulier, actio competere videtur. sed dicendum est Seiae posse actio ei directo non competat, ac si sibi aut illi dari auus stipulatus esset. sed permittendum est nepti ex hac auita conuentione, ne commodo dotis defrudetur, utilem actionem: fauore enim nuptiarum et maxime p
Abbreviated transcription (Latin):
uita despasset subreptis qui¬
busoam rebus diu̾tiss si con¬
ualuerit uirucilis rex ammo¬
carum ei danda est accio. ¶Si
seruus mulieris iussu dñe
diuorcu causa res ammosut
pedius putat nec furtum eũ
contractauit. nec urdi furcur
facienti opem ferre. cum mu¬
lier furtum non faciat quam¬
ius seruus infacinorib oiu
dicto audiens cẽ non debeat.

Expanded text:
uita desperasset, subreptis quibusdam rebus diuortisset, si conualuerit uir, utilis rerum amotarum actio ei danda est. Si servus mulieris iussu dominae divortii causa res amoverit, Pedius putat nec furtum eum contrectet nec videri furtum facienti opem ferre, cum mulier furtum non faciat, quamvis servus in facinoribus domino dicto audiens esse non debeat
Abbreviated transcription (Latin):
ueram. ¶In eo qui miscint
duos graous ex hroauitiõ¬
nem uale marcianus recte
putat ueluti primus ħrs es
filius ex ħrs esto. si fcinis he¬
res non ert qͣrtus ħrs esto

Expanded text:
ueram. In eo, qui miscuit duos gradus, exheredationem ualere Mauricianus recte putat, ueluti: 'Primus heres estfilius exheres esto. si Tertius heres non erit, Quartus heres esto
Abbreviated transcription (Latin):
meo dari nolo quinquagĩta
ex reoditu pͥoiorũ icor fuci
anni postea non urdi coirocõ¬
nem aditam. s⁊ tempus soluẽ¬
de pecune prolatum urõi. Ne.¬

Expanded text:
meo dari uolo quinquaginta ex reditu praediorum meorum futuri anni postea.' non uideri condicionem additam, sed tempus soluendae pecuniae prolatum uideri res
Abbreviated transcription (Latin):
ucu. crientes usuras cius sum¬
me pcipiet alumpnus ac po
penes quem uoluit pecu̾uam
rabis reodẽ froĩcõmissum ab
hr̃oib petendum qui petũt
orri stipulari debunt. Si froc

Expanded text:
um trientes usuras eius summae perciperet alumnus ac post penes quem uoluit pecuniam rabis reddere' fideicommissum ab heredibus petendum, qui pecuniam dari stipulari debuerunt: sed f
Abbreviated transcription (Latin):
ex filiis alter petat alter non pe¬
tat tam fr̃ibus quam nepotib
io protest namq ouo semisses¬
tunc fiunt ex quib alterum
filius alterum nepotes cõseq¬
est scquens inꝑfcm̃ in quo p̾¬
teritus sit filius postiore ces¬
tamento pͥtitus recte petet
bonor possõm. Siremoto qͦ
filio potõres sunt in hrditate¬
ca postiore testõ scripti srde
et ita ius hant. ut hii qui cõ¬
tra quem pecit filius bonorũ
possom remoto filio possit fe¬
recte urocatur pett̾ bonorum
possom. siuo ille non possit
optine brditatem fulius quor
tus bonorum possom contra
tabulas accipit scriptus ti he¬
ditatem petenti cogendus ẽ.
res nauciscitur ad cum quen
ytor ħrois loco constituit.
Qui ouos filios et ex altero¬
corum corum nepotem ha¬
bebat eum in acoptionẽ de¬
dit et h̾roem instituit pteri¬
to altero filio queritur quro
ihiis sniam oebeat utrumi

Expanded text:
ex filiis alter non petat, tam fratri quam nepotibus id prodest: namque tunc duo semisses fiunt, ex quibus alterum filius, alterum nepotes consequest, sequens inperfectum, in quo praeteritus sit filius, posteriore testamento praeteritus recte petet bonorum possessionem, si remoto quoque filio potiores sunt in ea hereditate posteriore testamento scripti heredes: et ita ius habet, ut, cum is, contra quem filius petit bonorum possessionem, amoto filio possit oprecte uideatur petere bonorum possessionem, si uero ille non possit optinere hereditatem, filius quoque tus bonorum possessionem contra tabulas accipit, scriptus heres ei hereditatem petenti cogendus est res nanciscitur, ad eum, quem praetor heredis loco constituit. Qui duos filios et ex altero eorum nepotem habebat, eum in adoptionem dedit et heredem instituit praeterito altero filio: quaeritur, quid in his servari debeat, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
dis tab. intm ħrs esse potest
iquantum scriptus c̃ẽsatis
enim punitus est ĩ co ĩ quo
fecit contra leges. ¶Quim
dicem quemadmodum in

Expanded text:
in tantum heres esse potest, in quantum scriptus esset: satis enim punitus est in eo, in quo fecit contra leges. quin dicerem: quemadmodum in
Abbreviated transcription (Latin):
a magr̃atibus municipa¬
lib ootos cautione nõ ex¬
acta quorum alterum ĩ opẽ.
dccessisse alterum ĩsolrou
fecisse et querebatur an tu¬
municipalem ẜere possiti
aliquam actionem conscir᷑.
pillum ad magistratus re¬
dire posse n tutorem cum
non quam tutor adñsus
magistratus hãt actionẽ
senatus sena eĩ consult̃ pͥu¬
pillo sub uenit p̾ẜtim cum
sit ꝙ tutori ĩpureturq satis
a cõtutore suo non cxigitt
suspectum non fecit si scit
ut ꝓponitur magistratibus
cum non cauisse. Iur.

Expanded text:
a magistratibus municipalibus datos cautione non exacta, quorum alterum inopem decessisse, alterum in solidum fecisse, et quaerebatur, an tumunicipalem habere possit aliquam actionem, cum sciret pillum ad magistratus redire posse neque tutorem, cum numquam tutor aduersus magistratus habeat actionem: senatus enim consultum pupillo subuenit: praesertim cum sit, quod tutor‹i› imputetur, quod satis a contutore non exegit uel suspectum non fecit, si scit, ut proponitur, magistratibus eum non cauisse. 3 Iul
Abbreviated transcription (Latin):
nauit in rem suam uidicitus
procurator datus priuilegiũ
pupilli non habebit. qd̾ nec
hedi pupili datur non eĩ cae
s psone succurritur q̃ m̾uit
pr ecipuñ fauorem. Puis

Expanded text:
nauit. in rem suam iudicatus procurator datus priuilegium pupilli non habebit, quod nec heredi pupilli datur: non enim causae, sed personae succurritur, quae meruit praecipuum fauorem.
Abbreviated transcription (Latin):
corẽs ded̾it dec̾to pretoris nõ
tur nam prunsim militum᷑
ad alienam ĩuiriam porrigiñ
oportet nec in aius circa supp¬
mam uoluntitem ĩpicie ue¬
nia datur quam ĩ bonis miti
qui soluendo non fuic ronez
actus sui uetint reode. qm̃¬

Expanded text:
orem dedit. decreto praetoris non tur: nam priuilegium militum ad alienam iniuriam porrigi non oportet nec in aliis circa supremam uoluntatem imperitiae uenia datur quam in bonis militqui soluendo non fuit, rationem actus sui uetuit reddere. qu
Abbreviated transcription (Latin):
et ut filius hat onnidiam ꝑ¬
tem h̾roitatis ex quo nepotes
non sunt alius semissem cũ
filus suis itaut quadrantem
ħroitatis ip̃c ferat. quaorans
in libos eẽ diuidatur. s si am¬
bo filii sunt emancipiti et ha¬
beant singuli nepotes. eueni¬
et ut singuli insingulos sem¬
isses cum nepotib suis oiui¬
oant. itaut ip̃i quid̃ quadran¬
tes ferant. nepotes autem resi
tres ouuroatur. ¶Si quis ex
nepotibus sim portionẽ oir
iserit eueniet ut non ao pa
trem cius. si magis ad fre̾m
ptincat. ssi om̃s nepotes o¬
mittant pr̃uo nichil. accress
s soli patri ꝙ ⁊ si pater omise¬
rit tunc p̃ruo accress. ¶ Em̃¬
cipatus filius si quid nepote
ĩam potestate non hãt fr̃ious
suis conferet. s⁊ et si sint ne¬
potes uoluit cum p̾tor filus
qui sunt in potestate solis cõ¬
feret. m̾nito ꝙ ueniento ad bo¬
norum possõm illis solis ĩuri¬
am facit. ¶Lunc urocamus
quantum cis conferat et qui

Expanded text:
et, ut filius habeat dimidiam partem hereditatis, ex quo nepotes non sunt, alius filius semissem cum filiis suis ita, ut quadrantem hereditatis ipse ferat, quadrans inter liberos eius diuidatur. sed si ambo filii sint emancipati et habeant singuli nepotes, eueniet, ut singuli singulos semisses cum nepotibus suis diuidant ita, ut ipsi quidem quadrantes ferant, nepotes autem residtres diuiditur. Si quis ex nepotibus portionem suam omiserit, euetrem eius, sed magis ad fratrem pertineat. sed et si omnes nepotes omittant, patruo nihil adcrescet, sed soli patri: quod et si pater omiserit, tunc patruo adcrescet. Emancipatus filius si quidem nepotes in avi potestate non habeat, fratribus suis conferet: sed si sint nepotes, voluit eum praetor filiis suis qui sunt in potestate solis conferre, merito, quia veniendo ad bonorum possessionem illis solis iniuriam facit. Nunc videamus, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
dimidiam ꝑtem eciam suorũ
bonorum conferat. et putodi¬
midiam ꝑtem hãt bonorum
si alius cmancipatus filius. a¬
lius in potestate retentus. fi¬
lius emancipatus. hus ouo

Expanded text:
dimidiam partem etiam bonorum suorum conferat? et puto dimidiam tantum bonorum si alius emancipatus sit filius, alius in potestate retentus, filius emancipatus his duo
Abbreviated transcription (Latin):
cum abstinere. recipit eĩ locũ
suum nec cebet pr̃i suo iungi.
¶Si filius emancipatus uxore
non ex uoluntate pris oucti
filium fuit sortitus deindei
nepos pre iam mortuo ao bo¬
norum possom aui nelit ucĩ¬
re admittendus est xo cam. ñ
enim ꝑ recisionem is qui filiꝰ
iustus est. efficietur non filiꝰ
cum recisio quo magis admit¬
tatur. non quo minus aohibe¬
aturnam et sitam ignomini¬
osam dux̾it uxorem fulius ut
oecori sit tam ip̃i quam pr̃i mu¬
lierem talem hr̃e dicemus et
ex ci natum ao bonorum poᷤ¬
sessionem aui xomitti cũ pos¬
sit auus uire suo uti eumqi
ex ħroare nec eĩ minus ĩ ħ ne¬
potcis qui oc in officioso testõ¬
cogniturus est. m̾ita nepotis

Expanded text:
um abstinere recipit enim locum suum nec debet patri suo iungi. Si emancipatus filius uxore non ex voluntate patris ducta filium fuerit sortitus, dein nepos patre iam mortuo ad bonorum possessionem avi velit venire, admittendus est ad eam: non enim per rescissionem is, qui filius iustus est, efficietur non filius, cum rescissio, quo magis admittantur, non quo minus, adhibeatur. nam etsi tam ignominiosam duxerit uxorem filius, ut dedecori sit tam ipsi quam patri mulierem talem habere, dicemus et ex ea natum ad bonorum possessionem avi admitti, cum possit avus iure suo uti eumque exheredare: nec enim minus in hoc nepote is, qui de inofficioso cogniturus est, quam merita nepotis
Abbreviated transcription (Latin):
Eres institutus si putet testa¬
torem iu̾e quamius lm de¬
functus sic. adire h̾ditatemi
non p̾otest sz et si scit se hrdez
institutum. s ũtrum pure
an sub condc̃one ignoret nõ
poterit. a dire hr̃ditatem licet
pure ħrs ĩstitutus sit. ⁊ sub
condcone lz puerit con dcõi¬
s et si or condcone testatoris
icertus sit. prfa. an fuius fa.

Expanded text:
res institutus si putet testatorem uiuere, quamuis iam defunctus sit, adire hereditatem non potest.Sed et si scit se heredem institutum, sed utrum pure an sub condicione ignoret, non poterit adire hereditatem, licet pure heres institutus sit, et sub condicione licet paruerit condicioni.Sed et si de condicione testatoris incertus si
Abbreviated transcription (Latin):
camus exceptione uti posse.
an non et magis est ut utã¬
tur exceptione. qr ex causa
intercessit satisoatio. ex qua
non debuit. ¶Non exigit
prcto ut ꝑ hroem stet quo

Expanded text:
amus exceptione uti posse an non? et magis est, ut utantur exceptione, quia ex ea causa intercessit satisdatio, ex qua non debuit. Non exigit praetor, ut per heredem stet, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sz si non caueatur aouersus
muncipes qurõ non dubi¬
tabimus ex hoc coicto ire ĩ
possõne posse. ip̃os u̾o muni¬
cipes si hus non caueatur
non uroeri assecuturos. S
ex̃ oroimno remedio opus
erit urdelicet ut dec̾to pre¬
toris actor corum in possõe

Expanded text:
caveatur, adversus municipes quidem non dubitavimus ex hoc edicto iri in possessionem posse: ipsos vero municipes, si his non caveatur, non idem adsecuturos: sed extraordinario remedio opus erit, videlicet ut decreto praetoris actor eorum in posse
Abbreviated transcription (Latin):
nominie causa missus rurso
cinctus est in alia milicia q̃¬
rebatur an test̾m̃n eciam eius¬
ꝙ in alia milicia fec̾at ualct.
¶Quesiuiutrum iure milica¬
ri aniuire cõmuni testatus ẽ

Expanded text:
nominiae causa missus rursum cinctus est in alia militia: quaerebatur, an testament‹um› eius, quod in militia fecerat, ualeret. quaesiui, utrum iure militari an communi iure testatus e
Abbreviated transcription (Latin):
ad supplendum quaorantem de¬
duci opportet ex co legato. qõ titõ
oedi. ħrs meus dampnas esto.
orre. ¶Qurce. in bonis relinq̃¬
bat legauit. michi .c. presenti dic
cibi eque .c. sub condcõne post ali¬
quantulum tp̃ris extitit condcõ
ita tñ ut ex redditu eius sũme q̃t̾
relicta est. non amplius qmͣ xxu.

Expanded text:
ad supplendum quadrantem deduci oportet, ex eo legato quod Titio dedi heres meus damnas esto dare'.Qui ducenta in bonis relinquebat, legauit mihi centum praesenti die, tibi aeque centum sub condicione: post aliquantum temporis exstitit condicio, ita tamen, ut ex reditu eius summae, quae tibi relicta est, non amplius qu
Abbreviated transcription (Latin):
institutus ad ħ edictum ꝑ¬
tinet. ut ut ei ungatur nepoᷤ
qr in auisui naturalis potesta¬
te est. iungitur aut nepos pr̃i
suo emancipato sũ pater p̾teri¬
tus siue non institutus. ⁊ hoc

Expanded text:
institutus ad hoc edictum pertinet, ut ei iungatur nepos, qui in aui sui naturalis potestate est. iungitur autem nepos patri suo emancipato, siue pater praeteritus sit siue institutus. et h
Abbreviated transcription (Latin):
stare exactis a usuras futeletẽ¬
poris citra ullam cõpensationẽ
retinet. ¶ Adolescens tutoribꝰ¬
prestare coguntur cum offici¬
um sponte ⁊ citͣ uiris admini¬
cuium ĩtiuer̾t et qui fuit ydo¬
ncus dec̾tum p̾toris euraco¬
res ul cutores constituentis

Expanded text:
 exactas autem usuras tutelae tempore citra ullam compensationem retinet. Adulescens tutoribpraestare coguntur, cum officium sponte citra iuris adminiculum in‹i›uerint et qui fuit idoneus, decretum praetoris curatores uel tutores constituentis
Abbreviated transcription (Latin):
aorianus carpurino flacto
diffẽndam accusationem ao¬
cium fieret nato. ¶p.
mitum est detrahitur uelc̃
tempore qui non testatoris
mor conceptus iam erit pot̾¬

Expanded text:
Hadrianus Calpurnio Flacco differendam accusationem cium fieret nato. 9 Ulminutum est detrahitur uelut tempore, qui tamen testatoris morte conceptus iam erit, pote
Abbreviated transcription (Latin):
post.xiiii. annũ etatis frustͤ
tteri conuenit s qui no ao¬
mitritu ut substitutus. ut
adiectus ħrs qn non erit
ne fiat contra uoluntatem
si fuius non hat iterim qõ¬

Expanded text:
imum annum aetatis frusta fieri conuenit: sed qui non admittitur ut substitutus, ut adiectus heres quandoque non erit, ne fiat contra uoluntatem, si filius non habeat to
Abbreviated transcription (Latin):
ui ub̃is ipubibus substitu¬
it aut pure uit sub condõo¬
ne solet suostitue pure sicͥsi
fulius meus ĩtra pubtatem
oecesẜit scius ħrs esto. suici
scius iste ħrs istitutus sigct
impubi suꝑstitutus nuillã
ctione aũt institutum᷑ si sub
al. existet hrs ex substitutio¬
ne nisi ex institutione ħr̾s
fuit. tui simil est et hec ĩubs¬
titutio quisqͥs michi ex suỹ¬

Expanded text:
ui liberis impuberibus substituit, aut pure aut sub condicione solet substituere. pure sic: 'si filius meus intra pubertatem decesserit, Seius heres esto': siue Seius iste heres institutus sit et impuberi sucione autem institutum si substalias existet heres ex substitutione, nisi et ex institutione heres fuerit. cui similis est et haec substitutio: 'quisquis mihi ex su
Abbreviated transcription (Latin):
essõnem uł obligari requir¬
at ergo nccͣios pupilli uel pa¬
rentes. ur libtos aliquos fi¬
alium qui noticiam rerum
pupillarium. hãt aut sincõ
inuematur aut suspecti sint
qui ĩueniuntur. iubere deb
notatumq pupillo dare qui
instruere possint p̾toris reli¬
gionem an assentire uenoi

Expanded text:
essiones uel obligari. requirat ergo necessarios pupilli uel parentes uel libertos aliquos fialium, qui notitiam rerum pupillarium habet, aut, si nemo inueniatur aut suspecti sint qui inueniuntur, iubere debet uocatumque pupillo dare, qui instruere possit praetoris religionem, an adsentire uendi
Abbreviated transcription (Latin):
rit hroitatem que ao cum exsti¬
tutione puen̾it ticio restitu̾e
cogerous non est niuio pup¬
illo pr̃is ħrditatem adire. pri¬
mum qr sub corrocõne fidĩcõ¬
missum datum est. dcm̃ qr ñ
probe de hroitate uinentis pu¬
cri age̾t. mortuo aũt pupilo
compelli oebet hroitatem pr̃iᷤ
tuti fu̾int. et uł utrius froicũ¬
missũ sit ut exħroati filii ħ̾roi¬
tatem restitũent sacis erit uel
unũ cogi adire ħ .ni. fc̃o eciami
is qui pris hr̃oitatem non adit
filii ħrditatem adire et resticu¬
dam b̾roitatem et sicut n lega¬
ta n froĩcõmissu cetera pͥstare
cogitur.ita nec ad restõm quiõ
h̾rditatis compelli ocbrsmarcei¬
lus plane non est compeuend̾¬

Expanded text:
itatem, quae ad eum ex substitutione peruenerit, Titio restituere, cogendus non est uiuo pupillo patris hereditatem adire, primum quia sub condicione fideicommissum datum est, deinde quia non probe de hereditate uiuenti‹s› pueri aget: mortuo autem pupillo compelli debet hereditatem patris tuti fuerint et utriusque fidei commissum sit, ut exheredati filii hereditate‹m› restituerent, satis eri‹t› uel unum cogi adire: hoc enim facto etiam is, qui patris hereditatem non adit, filii hereditatem adire et restitudam hereditatem et sicut neque legata neque fideicommissa cetera praestare cogitur, ita ne ad restitutionem quidem hereditatis compelli debet. Marcellus: plane non est compellend
Abbreviated transcription (Latin):
cħ fidicõmissi noĩe p̾stare cogen¬
dus eris. ¶Si scriptus erparte
hrs rogatus sit roipe pecumam a
his quib testõ legatum erat dist̾¬
bue id quoa sõ codone logatũ est
tunc paꝑe debebit cum codo ertite¬
tit. Int̾im uero. aut ei aut hus
quiblegatũ est satisdare oport.
Cui statuliber pecunã dareius¬
sus est is rogan pot̃ ut eãdem pec¬
cumam aucmi restituat nam cũ
possit testator codicur pure lega¬
I mͥ stichus logatus eẽt fideiq m¬
ee comnissumut aut stichum
aut pãphilum suũ meũ redoerẽ
et insticho. aliquid eyiegato ip
legem faladiam peritidussem
ncce hebo aut pamphilum suu
meum totũ titodare. aut eam par

Expanded text:
ine praestare cogendus eris. Si scriptus ex parte heres rogatus sit praecipere pecuniam et eis quibus testamento legatum erat distribuere, id quod sub condicione legatum est tunc praecipere debebit, cum condicio exstiterit: interim aut ei aut his quibus legatum est satisdari oportet. Cui statuliber pecuniam dare iussus est, is rogari potest, ut eandem pecuniam alicui restituat: nam cum possit testator codicillis purei Stichus legatus esset fideique meae commissum, ut aut Stichum aut Pamphilum meum seruum redderem, et in Sticho aliquid ex legato propter legem Falcidiam perdidissem, necesse habebo aut Pamphilum seruum meum totum Titio dare aut eam par
Abbreviated transcription (Latin):
moͬeretur cunc si quis michii
nepos siue qr neptis post n¬
mortem meam in decem m¬
sib proximis quibus filiuꝰ
mens moreretur. natus na¬
ta non crit hroes sumpto.

Expanded text:
morietur, tunc si quis mihi ex eo nepos sive quae neptis post mortem meam in decem mensibus proximis, quibus filius meus moreretur, natus nata erit, heredes sunto
Abbreviated transcription (Latin):
caa eque diminui ꝑmittat᷑
s et ubi unget ex aus quo¬
q causis pnct̾e eumͣ opor¬
ter ne edificia sarciantur.
agri ĩcuiti sint si qua ꝓccu¬
nia sub pena debetur ut re¬
stituatur ne pignora distra¬
bantu. Et alus quor iustis

Expanded text:
aeque deminui permittet. sed et ubi urguet, ex aliis quoque causis permittere eum oportet, ut aedificia sarciantur, ne agri inculti sint, si qua pecunia sub poena debetur ut restituatur, ne pignora distrahantur. ex aliis quoque iustis
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝯueniri cefsabit postuło.
Si curator uencri bonis qz da¬
tus fraudulenter u̾satus sit.
deĩ tutor dãtꝰ postuiari sus¬
pͤtus pp̃ fraudes ĩcurã admi¬
sas possit dubitari põt. et si qͥ¬
dem ht etutores non potĩt
postulari qr conueniri pocest
si non hat ãmou̾i pot. ¶ Sicu¬
tor immicus pupillo penti¬
bue eiꝰ sit et gn̾aliter si qua
iusta causa p̾torem mou̾it cͦ
non debeit in ea tutela u̾sari
reicẽ eum debebit. ¶Sceu̾et
strax̾ut nicħ quid egisse ue¬
rum si ꝑ fraudem ro fecerũt
remou̾i cos oportẽ. ¶Cutor
qui ad alimenta pupilo p̾s¬
tanda copum sui non facrit
suspectus est. pot̾ic itaq rem¬
posse dcc̾m contendit qͣi ĩ o

Expanded text:
nueniri, cessabit postulatio. Si curator uentri bonisque datus fraudulenter uersatus sit, deinde tutor datus, an postulari suspectus propter fraudes in cura admissas possit, dubitari potest. et si quidem habet contutores, non poterit postulari, quia conueniri potest, si non habet, amoueri potest. Si tutor inimicus pupillo parentibusue eius sit et generaliter si qua iusta causa praetorem mouerit, cur non debeat in ea tutela uersari, reicere eum debebit. Seuerus estraxerunt, nihil quidem egisse, uerum si per fraudem id fecerunt, remoueri eos oportere. Tutor, qui ad alimenta pupillo praestanda copiam sui non faciat, suspectus est poteritque remposse decerni contendit quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ro exigeretur cum ĩpotesta¬
te cius non cet an hrs pris
exist̾et expectantis extrinse.¬
cus posite corocõnis cuent᷑.
Dem̃ quod et si qua cumqi
posita conoc̃one deb̾et filius
sur contraria corocone er¬
hroan iꝓposito nec possibius
quiõ reꝑiri poss. c̾te si u̾bis
exprimetur ĩ empta fieret
us ut excessus bic subiun¬
getur sius itaq Brdibus
instituti si uoluint eẽ proc¬

Expanded text:
id exigeretur, cum in potestate eius non esset, an heres patri existeret, exspectantis extrinsecus positae condicionis eventum, deinde quod, etsi quacumque posita condicione deberet filius sub contraria condicione eroposito ne possibilis quidem repperiri posset, certe, si verbis exprimeretur, inepta fieret:velut excessus hic subiungetur suis ita heredibus institutis "si voluerint her
Abbreviated transcription (Latin):
Eruuim cominuncm hẽmꝰ
ric ħrs scriptus est. et si hr̃ sũ
sic menius illi substitutus
est. alt̾ius iussu dominorũ
aont hroitatem alt̾ius ius¬
su non queritur. an substi¬
tuto locus sit an non. et u¬
us est substituto locum ẽe.
Ticius hrs esto stibicũ ser¬
uum incum menio do lego

Expanded text:
eruum communem habemus: hic heres scriptus est et, si heres non sit, Maeuius illi subtitutus est: alterius iussu dominorum adiit hereditatem, alterius non: quaeritur, an substituto locus sit an non. et uerius est substituto locum esse. 'Titius heres esto.Stichum Maeuio do lego
Abbreviated transcription (Latin):
lo eodem testo ita scripsat fim̾a¬
fumxa me arbitrio uiri mei uolo
et inferri mͥ quecumo scpuitu¬
re mnce ca feram ex ornam̾tis lin
ei ornamenta que corpori uiss.
erat adlici deducit quesitũ esti
utrum ad eam cui ornam̾ta un¬
uisa reuquerat ꝑtuncant. ẜ. nõ

Expanded text:
lo'. eodem testamento ita scripserat: 'funerari me arbitrio uiri mei uolo et inferri mihi quaecumque sepulturae meae causa feram ex ornamentis lineea ornamenta, quae corpori iussus erat adici, dederunt: quaesitum est, utrum ad eam, cui ornamenta uniuersa reliquerat, pertineant an
Abbreviated transcription (Latin):
iquis rõnes exige̾ uetecurut
est sepissime rescriptum non
ĩpeditur reliquas exige̾ quisqͥ
se reliquunt et si quis dolo fe¬
cit qui rõnes gessit quod siqͥs
hoc uelit remitte ita deb legare
oapnas esto yrs meus darci
quicquid ab eo exeg̾it illa uel
illa actione idci restitũe uel ac¬
Icione ei remitte. ¶uł.

Expanded text:
uetetur, ut est saepissime rescriptum, non impeditur reliquas exigere, quas quis se reliquauit, et si quid dolo fecit qui rationes gessit. quod si quis et haec uelit remittere, ita debet legare: 'damnas esto heres meus, quidquid ab eo exegerit illa uel illa actione, id ei restituere' uel 'actionem ei remittere'.
Abbreviated transcription (Latin):
ħi quro qui bonorum possoe
accepit c̾tis psonis legata deb¬
cbit. de scripto autem querit᷑
¶ Plures putant cͥtis ꝑsonis et
cum prestare debc. quod puto
uius ec̃. nam et p̾tor hac rõne
cum tuetur qui ex lib̾is est
qui contra tibulas pct̾e potue¬
rint. ita autem tuerons ẽ in
Sr eraut ex maiore ꝑte quam
ounidia hr̃s institutus sit. oi¬
dicimus non exmaiore ꝑte
quam institutus sit tuendũ
cum eẽ. qua .n. rõne maiorer
ptem h̾re potest. cum nec.bo.
institutus sit. ¶ Ei qui dotem
non h nuuũ legitum ocbebr̃¬

Expanded text:
idem, qui bonorum possessionem acceperit, certis personis legata debebit, de scripto autem quaeritur. et complures putant certis personis et eum praestare debere, quod puto verius esse: nam et praetor hac ratione eum tuetur, quod ex liberis est qui contra tabulas petere potuerunt. Ita autem tuendus est in si aut ex maiore parte quam dimidia heres institutus sit dicimus non ex maiore parte, quam institutus sit, tuendum eum esse: qua enim ratione maiorem partem habere potest, cum nec bonoinstitutus sit? Ei, quae dotem non habet, nullum legatum debeb
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinarũ iste intelligitur le¬
gitum relictum coniectura
uoluntastis fc̃a. ¶ Rouissime
pomp̃. scripsit nicħ interc̃e u¬
trum in annos singulos uel
quot annis an in singulos

Expanded text:
ciplinarum, isdem intellegitur legatum relictum, coniectura uoluntatis facta. Nouissime Pomponius scribit nihil interesse, utrum 'in annos singulos' uel 'quotannis' an 'in singulos
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾aliter legauit. Sr antequã
uendicet deresẜit ad h̾rdem
suum legatum transfert. si
ticio si legatum quem scius
cleg̾it et seuis post clectionẽ
oecesẜit. locus est ucrdicatõ
ctum fuerit. siue non fuit u¬
li dolego ad ħroitatẽ nõ trãs¬
sit nisi alterut casus uiuo le¬
gatario exstitit qm̃ causa exq̃

Expanded text:
generaliter sit legatus et antequam uindicet, decesserit, ad heredem suum legatum transfert.Si Titio sit sic legatum 'quem Seius elegerit' et Seius post el‹e›ctionem decesserit, locus est uindicationctum fuerit siue non fuerit, illi do lego', ad heredem non transit, nisi alter casus uiuo legatario exstiterit, quoniam causa, ex
Abbreviated transcription (Latin):
rit si nepos co tempore isti¬
tuatur quo filius. non sit.
u̾m eciam siuiuo pr̃e nasca¬
tur. quro enim nc̃ce est tp̃x
testĩ faciendi respici cumsa¬
tis sit obẜuari ro temyus
quo nascetur ¶Lam et ita u̾¬
ba sunt qui testin faciet is¬
antur sequenti ꝑte succedẽ¬
tes in locum lib̾or non uu¬
it lex rumpe test̾m. ⁊ ita in¬
t̃pretanroum est. ut cciam
si et filium auit mepotem ⁊
pronepote ⁊ has mortuii
utris proncpos institutus
succcoens insui hrdis locũ
non rumpat. ¶Et pe̾ne uer¬
ba se hñt si quis ẽxsius ħr¬
dib suus eẽ ur̃s desicrit ao
om̃s cãus ptinencia quos
supplendos ĩgalli aquilui
sũiam duximꝰ nec solum
si nepos uiuo pre decedat. nͨ
succedens ꝓnepos auo mor

Expanded text:
rit, si nepos, qui eo tempore instituatur, quo filius non sit, verum et si vivo patre nascatur: quid enim necesse est tempus testamenti faciendi respici, cum satis sit observari id tempus quo nascitur? nam etsi ita verba sunt: "qui testantur, sequenti parte succedentes in locum liberorum non uult rumpere testamentum: et ita interpretandum est, ut, si et filium et nepotem et pronepotem habeas, mortuis utrisque pronepos institutus succedens in sui heredis locum non rumpat. et bene uerba se habent 'si quis ex suis heredibus suus heres esse desierit' ad omnes casus pertinentia, quos supplendos in Galli Aquili sententia diximus: nec solum, si nepos uiuo patre decedat, nec succedens pronepos auo mor
Abbreviated transcription (Latin):
sic sine culpa possõris nichil
plusquam actiones quas
eo nomine hr prestare de bãc
Idem quor dicendum ẽ et
aꝑ curatorem furiosi culpꝰ
ui dolo quro amissum fu̾at
quixom si quis stipulatus
tutor uł curator fuiss aut uẽ¬
didiss hroitariam rem ĩpu¬
ne aũt puto admittendu
qõ ꝑfurorem alicuius acci¬
toit quomodo si caũ aliquo
sine fco psone. to accroisset.
de auccoritate ⁊ cõsenstitu¬
coꝵ ⁊ curatorum. ¶Lp̃.¬

Expanded text:
sit sine culpa possessoris, nihil plus quam actiones, quas eo nomine habet, praestare debeat. idem dicendum est et si per curatorem furiosi culpa uel dolo quid amissum fuerit, quemadmodum si quid stipulatus tutor uel curator fuisset aut uendidisset rem hereditariam. impune autem puto admittendum, quod per furorem alicuius accidit, quo modo si casu aliquo sine facto personae id accidisset. DE AUCTORITATE ET CONSENSU TUTORUM ET CURATORUM 1 Ulp
Abbreviated transcription (Latin):
to.nam cum ante arbitrur
comuniũ diuroundo con¬
iunctus pro in diuiso expte
dimidia tocius furroi. ufu
usuf. mulicris fuiss nõ po¬
tiusse arbitrum ĩter aliosi
urdicando alt̾ius ius muti

Expanded text:
to: nam cum ante arbitrum communi diuidundo coniunctus pro indiuiso ex parte dimidia totius fundi usus fructus mulieris fuisset, non potuisse arbitrum inter alios iudicando alterius ius mut
Abbreviated transcription (Latin):
um fut ut ita ut ex uincuł
causam dicant. et conuicti
pinoc. ac ẜi puniatur etci
qui conuicit .x. aurei premii
nonunc darentur de bonis
damprati. ¶ Ex ħ edicto ic¬
tio proficiscitur contra cum
qui adusus edicti p̾toris cib.¬
que pena coiti constituta ẽ.
¶Pala autem ẽ popularem
actionem ẽc cuius pena in .c.
rum p̾tor pollicetur ꝓtem ĩ
publicum redacturum Se¬
stam̃to fr̃is patrucus gaius
scius cicio debebat ab hr̃oi¬
bus sen ticius accepit quesi¬
cum ẽ cum necem gansen.i
hr̃des cius non uindicau̾int
ancicius nichominus cos he

Expanded text:
um fiat ita, ut ex uinculis causam dicant et conuicti perinde ac serui puniantur et ei qui conuicerit deni aurei praemii nomine darentur ex bonis damnati.Ex hoc edicto actio proficiscitur contra eum, qui aduersus edictum praetoris quae poena edicti constituta est. palam est autem popularem actionem esse, cuius poena in centum rum praetor pollicetur, partem in publicum redacturumstamento fratris patruelis Gaius Seius Titio debebat, ab heredibus Seii Titius accepit: quaesitum est, cum necem Gaii Seii heredes eius non uindicauerint, an Titius nihilo minus eos he
Abbreviated transcription (Latin):
res meus ei fũoũ dato. u̾us ẽ
cou̾bo hoc. amplius suꝑiora pe¬
ti. sicuti dicimus lucius ticius
plebi quina milia dedit / hoc. am¬
quina milia quo sciũ dedisse
intelligimus ut siticius acce¬
pit quĩq seius hoc. impuus

Expanded text:
res meus ei fundum dato', uerius est eo uerbo 'amplius' superiora repeti, sicuti dicimus 'Lucius Titius plebi quina milia dedit, hoc amquina quoque milia Seium dedisse intellegimus et 'Titius accepit quinque, Seius ho
Abbreviated transcription (Latin):
rios hãt uiuo quid̾ ticio tanti u¬
tem estimare debet quanti ueni¬
re ao legatum põt ut in c̾to posi¬
to quam ĩuicturus sit ticius i
mortuo autem ticio non auud
spectari ceb̾at quamꝙ ħrs ex ca
causa debuent. ¶Dem.

Expanded text:
rios habeat, uiuo quidem Titio tanti litem aestimare debeat, quanti uenire id legatum potest, in incerto posito, quamdiu uicturus sit Titius: mortuo autem Titio non aliud spectari debet, quam quid heres ex ea causa debuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
istõnes recte ex ħr datum ex¬
et cric a toto gradu sumot
nisi forte ab unius psom
cum testator ex ħrount. ñ
si hoc fecit uiciosa erit ex ũr¬
dauitio.¶Quemadmodũ
siita exħrdauit eum quis¬
ex ħrs esto. naniut iuil scri

Expanded text:
iones recte exheredatur et erit a toto gradu summotus, nisi forte ab unius persona eum testator exheredauerit: nam si hoc fecit, uitiosa erit exheredatio. quemadmodum si ita eum exheredauerit 'quisexheres esto': nam, ut