comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sororis q̃ filic̃ secũ ma trimonio unxeratdartũ ꝓpinqua co¬
nadione ẽtingens diusi sigãbis supplicũ p̃cib: repugnaut abns¬
ens dep̃ cationẽ ꝓ illis ñ c̃uenire fortunȩ inqua eã : adicut ul
m& ueresese nꝰeuictoris indulgentiã fatigar&: sepiusq cogi¬
tare captiuã ẽẽ sequã regina fuisse: aoulti mũ uicta lit ters
adexandrũ ita dep̃cata .ẽ. ut ipsũ excuscret qđ dep̃car&us
pinquosuoiã ñ hoste sed supplice tantũuita p̃ccrimoder¬
tionẽ elem̃tiãq regis quȩ tunc fuit ueluna hec respossit
agros sine tributo colere ꝓmisu auictore darto plunomate
c̃ tribuit diuisisq cũpar mȩnone copus illũ cã pescriui¬
nere pcedere iub& ipsetũ expedito agmine iugũ montiũ cocpi
quoꝵ ꝑpauũ dor sũ in ꝑsidẽ excurrit : omniha cregiontu
ita c̃tiodie ꝑsidẽ quinto cingusticis qua silli susida spilas

Expanded text:
sororis eius filiam secum matrimonio iunxerat, Dareum propinqua cosororis eius filiam secum matrimonio iunxerat, Dareum propinqua cognatione contingens. Diu Sisigambis supplicum precibus repugnavit abnuens deprecationem pro illis non convenire fortunae, in qua esset, adiecitque metuere sese, ne victoris indulgentiam fatigaret, saepiusque cogitare, captivam esse se quam reginam fuisse. Ad ultimum victa litteris Alexandrum ita deprecata est, ut ipsum excusaret, quod deprecaretur: ecessario ac propinquo suo, iam non hoste, sed supplice, tantum vitam precari. Moderationem clementiamque regis, quae tunc fuit, vel una haec res possit agros sine tributo colere permisit. A victore Dareo plura mater contribuit divisisque cum Parmenione copiis illum campestri itinere procedere iubet, ipse cum expedito agmine iugum montium cepit, quorum perpetuum dorsum in Persidem excurrit. Omni hac regione vastata tertio die Persidem, quinto angustias, quas illi Susidas pylas
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerib depulsi ut qͥb: ñcũ hostesolũ sed &iã cũloco dimi¬
candũ e&̃ subibant tam̃qda rex int̾rimos consiia erat in¬
rogans. tot urbiũ uictores anerubescerent berere i nob¬
idione castelli exigui & ignobilis. simul ad monens int̃ hec
adlere nequierant tuebant᷑ : tandẽ tauron suꝑ arcẽ urbis se
cũsuo agmine ostendit.
dcuius conspectũ & hostiũ animi labare & macedo nescri¬
us p̃liũ inire coeperunt
nceps oppida nos malũ urguebat nec sistiuis hostiũ poterat
paucis ad moriendũ plurib adfugã animꝰ fuit magnapars
mareẽ c̃cessit: inde .xxx. ora torib: missis adde p̃candũ tris¬
te responsũ irege reddit᷑ ñ eẽ ueniȩ locũ : Itaq: supplicioꝵ
iuoq in &uꝑculsi adsisi gãbim darti matrẽ occulto itine¬
reignotoq: hostib: mittunt qͥ peterent ut ipsa regẽmiti¬
ar &. haudignariparentis eã quoq: diligi coliq: &inđla

Expanded text:
vulneribus depulsi, ut quibus non cum hoste solum, sed etiam cum loco dimivulneribus depulsi, ut quibus non cum hoste solum, sed etiam cum loco dimicandum esset, subibant tamen, quia rex inter primos constiterat interrogans, tot urbium victores an erubescerent haerere in obsidione castelli exigui et ignobilis, simul admonens Tauronem merpellere nequierant — tuebantur. Tandem Tauron super arcem urbis se uo agmine ostendit. Ad cuius conspectum et hostium animi labare et Macedones acrius proelium inire coeperunt. Anceps oppidanos malum urguebat, nec sisti vis hostium poterat. Paucis ad moriendum, pluribus ad fugam animus fuit, magna pars in arcem concessit. Inde XXX oratoribus missis ad deprecandum triste responsum a rege redditur, non esse veniae locum. Itaque suppliciorum quoque metu perculsi ad Sisigambim, Darei matrem, occulto itinere ignotoque hostibus mittunt, qui peterent, ut ipsa regem mitigaret, haud ignari, parentis eam loco diligi colique. Et Medates
Abbreviated transcription (Latin):
tractu aquarũ ꝑsicomari se insinuat.
Amne supereto cũ.viiiis peditũ & agrianis satrianisq: grecoꝵ¬
marcennariotrib: milib illditis trhacũ in regionẽ uxi¬
ot ꝑuenit: finitima susis ẽ & in primã ꝑsidẽ excurri ar¬
tũ int̃sȩ & susia nos aditũ relinquens madateserat regionis
p̃fectꝰ ausane tẽpoꝵ homo: quippe ultima ꝓfide experiri
decreuerat: sed peritilocoꝵ alexandrũ docent occultũ iteree
ꝑcalles & uersũ ab urbe sipaucos misss& leuit̃ armatossu
ꝓcapita hostiũ eua suros: cũ c̃siliũ placuis s&i demitinerũ fue¬
r̃duces & &.d. mercede c̃ducti & egriani fere & tauroni
p̃fecto dati: ac postsolis occasũ iter ingrediiussi ipse t̃tiauigi¬
lia castris motis circa lucis ortũ superat angustias caesa quȩ
nateria cratib: & pluteis faciundis. ut qͥ turres admoueren
ex trateli iactũ essent. urbẽ obsidere coepit:
Prȩrupta erant om̃a scixis & cotib: inpedita: multi sergo

Expanded text:
tractu aquarum Persico mari se insinuat. tractu aquarum Persico mari se insinuat. Amne superato cum vnn milibus peditum et Agrianis sagittariisqueariorum tribus milibus additis mille Thracum in regionem Uxiorum pervenit. Finitima Susis est et in primam Persidem excurrit artum inter se et Susianos aditum relinquens. Medates erat regionis praefectus, haud sane temporum homo: quippe ultima pro fide experiri decreverat. Sed periti locorum Alexandrum docent occultum iter esse per calles et aversum ab urbe: si paucos misisset leviter armatos, super capita hostium evasuros. Cum consilium placuisset, idem itinerum fuerunt duces. M et D mercede conducti et Agriani fere M Tauroni praefecto dati ac post solis occasum iter ingredi iussi. Ipse tertia vigilia castris motis circa lucis ortum superat angustias caesaque materia cratibus et pluteis faciundis, ut, qui turres admoverent, extra teli iactum essent, urbem obsidere coepit. Praerupta erant omnia saxis et cotibus inpedita. Multis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hancuocẽ. lacrime absortȩ. ꝓdidere animũ asꝑnantis
Nidmunꝰ quippe ñ aliud magis inc̃tum eliã ꝑsarũ femine ad¬
piunt quã ad mouere lanemanꝰnuntiant qͥdona tulerant
tristim esse sisigã bimdigna queres. & excusatione & solatio
uisa: ipse ergo ꝑ uenit ad eã: & mat̾ inquit hanc uestẽ inque
indutussũ soroꝵ ñ donũ solũ: sed &iã opusuides nr̃i decip¬
re memores. caue ob secro inc̃ tumeliã acciperis ignoratio¬
nẽ meã : qua & ui moris eẽ cognoui ut spero abunde seruatas
scio apuduos filio in conspectum atris ne fas eẽ c̃ sidere nisicd
me matrisolimpidqͥs nom̃ debitũ tibi reddo:
Iitigato animoes̃ ÷ ex quartis castris ꝑ uenit ad sgim
fluuiũ fasim. tigim in cole uocant: orituri montib uis
accipiunt deinde eũ cãpi: quos clem̃tiore alueo p̃terit
nã nauiũ pat ens dc̃ s̃ stadia mollioris soliꝑquod leni

Expanded text:
Ad hanc vocem lacrimae obortae prodidere animum aspernantis Ad hanc vocem lacrimae obortae prodidere animum aspernantis id munus: quippe non aliud magis in contumeliam Persarum feminae accipiunt quam admovere lanae manus. Nuntiant, qui dona tulerant, tristem esse Sisigambim, dignaque res et excusatione et solacio visa. Ipse ergo pervenit ad eam et: “Mater,” inquit, “hanc vestem, qua indutus sum, sororum non donum solum, sed etiam opus vides: nostri decepere me mores. Cave, obsecro, in contumeliam acceperis ignorationem meam. Quae tui moris esse cognovi, ut spero, abunde servata sunt. Scio apud vos filio in conspectu matris nefas esse considere, nisi cum imae matri Olympiadi nomen debitum tibi reddo.” Mitigato animo eius rex quartis castris pervenit ad Tigrim fluvium: Pasitigrim incolae vocant. Oritur in montibus Ua devolvitur. Accipiunt deinde eum campi, quos clementiore alveo praeterit, iam navium patiens. DC sunt stadia mollioris soli, per quod leni
Abbreviated transcription (Latin):
nsã sub didit pedi b: &cũ spadonẽ qͥdarti fuerat᷑ ingemes¬
centẽ conspexiss& rexcausã maestitiae reqͥsũt ille indicat
panũ uescunxea solitũ seq sacrã q̃ m̃sa madludibrium
rec cidentẽ sinelacrimis conspicere ñ posse.
Subi it ergoregẽ uerecundia uio landihospitales deosiãq
sub duciubebatcũphilotas minime uero hat feccris rexs
omequoq accipe m̃sã ex qualiba uit hostis epulastius pe¬
dib eẽ subiectã. Rex ꝑsidis finẽ aditurus. susam urbẽ ar¬
cheldo & p̃sidiũ . iũ tradidit: xenophilo arciscura manda¬
ta ẽ go macedonũ a &ate grauib p̃sidere arcis custodice
iussis chesauroꝵ ccillicrati tutela ꝑmissac satrapea regionis su¬
sicine restaitut᷑ abu. lite: matrẽ quoq & liberos in eadem
urbe deponit: acforte macedonicas uestes. multãq purpurã
dono ex macedonia sibimissã cũ his c̃fecerat tradis isigãbiba

Expanded text:
mensam subdidit pedibus. Et cum spadonem, qui Darei fuerat, ingemismensam subdidit pedibus. Et cum spadonem, qui Darei fuerat, ingemiscentem conspexisset rex, causam maestitiae requisivit. Illе indicat Da reum vesci in ea solitum, seque sacram eius mensam ad ludibrium recidentem sine lacrimis conspicere non posse. Subiit ergo regem verecundia violandi hospitales deos, iamque subduci iubebat, cum Philotas: “Minime vero haec feceris, rex, sed omen quoque accipe, mensam, ex qua libavit hostis epulas, tuis pedibus esse subiectam.” Rex Persidis finem aditurus Susa urbem Archelao et praesidium III milium tradidit, Xenophilo arcis cura mandata est mille Macedonum aetate gravibus praesidere arcis custodiae iussis, thesaurorum Callicrati tutela permissa, satrapea regionis Susianae restituta Abulitae. Matrem quoque et liberos Darei in eadem urbe deponit. Ac forte Macedonicas vestes multamque purpuram dono ex Macedonia sibi missam cum iis, quae confecerant, tradi Sisigambi iu
Abbreviated transcription (Latin):
inspiciposs& supra p̃toriũ statuit: exqua signũ emineb at¬
arit̃ omnib: conspicuũ obseruat᷑ ignis noctufumꝰ interdiu.
ut alex andrũ p̃dar& iner& siue sua sponte filiũ obuiam
misit traditurũ seurbẽ ꝓmittens: benigne iuuenẽ excepit
&x & eodẽ duce adeo haspint̃ nemperuenit. dedicata ut
aima ẽ uehe m̃tẽ a quã: hicabulit᷑cũ donis regtlis opulen¬
ie occurrit: dr omades cameli int̃donaerant uolocitatis
fuimice: xii elephant adaro ex india accitiiã ñ t̃ror
usperauerant macedonũ : sed cuxiliũ opes uictiaduicto¬
c̃trans ferente fortuna: ut uero urbẽ in trauit incredibi¬
e ex thesciuris sũ mã pecuniȩ ege ssit  L. talentũ argenti
ñ signatiforma sed rudi pondere multi reges tantasopes
ieinde in regia sella multo excelsiore quã ꝓabitu corporis:
aq cũ pe desimũ gracdũ ñ c̃tingerent unꝰ ex regus ꝑueris

Expanded text:
conspici posset, supra praetorium statuit, ex qua signum eminens pconspici posset, supra praetorium statuit, ex qua signum eminens pariter omnibus conspicuum observabatur ignis noctu, fumus interdiu. ut Alexandrum praeda retineret, sive sua sponte filium obviam misit, traditurum se urbem promittens. Benigne iuvenem excepit rex et eodem duce ad Choaspin amnem pervenit, delicatam, ut fama est, vehentem aquam. Hic Abulites cum donis regalis opulentiae occurrit. Dromades cameli inter dona erant velocitatis eximiae, XII elephanti a Dareo ex India acciti, iam non terror, ut speraverat, Macedonum, sed auxilium, opes victi ad victorem transferente fortuna. Ut vero urbem intravit, incredibilem ex thesauris summam pecuniae egessit, L milia talentum argenti non signati forma, sed rudi pondere. Multi reges tantas opes deinde in regia sella multo excelsiore quam pro habitu corporis. Itaque, cum pedes imum gradum non contingerent, unus ex regiis pueris
Abbreviated transcription (Latin):
militũ tur bac̃uenerat egregia int̃ futura certamini
cestes eadẽ cuiusq factoꝵ & de iudicib: latura sententiã
quippeuero ne anftelso. honos cuiq haber& ignorarinon
poterat primꝰomniũ uirtutis couisadonatus ẽ ad arrhias senior
qomissũ apudhalicar nasona iuniorib p̃liũ unꝰ maxime accen¬
derat: ꝓximꝰ ei antigenis uisus ẽ. t̃tiũ locũ philotas aughei sopti¬
quit quaritꝰ cimyntaedatꝰ postbos antigonꝰ & ab eolrncestes
emyntas fuit: septimũ locũ theo d&us. ultimũ optinuit hella
mautilitate  utauit : Nã cũ mante eqͥ tes in suã quisq gentem
iscriberent᷑ seorsus ac&eris ex eptonationũ discrimine p̃fec¬
os ñutiq suarũ genaũ sed delectis at tribuit: tubacũ castra moue¬
⁊ uell& signũ dabat cuius sonꝰ plerũq tumulttiantiã fremi¬
u exoriente haud sacts excuidiebat᷑ ergo ꝑtiã que undiq

Expanded text:
militum turba convenerat egregio interfutura certamini, militum turba convenerat egregio interfutura certamini, testis eadem cuiusque factorum et de iudicibus latura sententiam: quippe verone an falso honos cuique haberetur, ignorari non poterat. Primus omnium virtutis causa donatus est Atarrhias senior, qui omissum apud Halicarnason a iunioribus proelium unus maxime accenderat, proximus ei Antigenes visus est, tertium locum Philotas Augaeus obtinuit, quartus Amyntae datus, post hos Antigonus et ab eo Lyncestes Amyntas fuit, septimum locum utilitate mutavit. Nam cum ante equites in suam quisque gentem discriberentur seorsus a ceteris, exempto nationum discrimine praefectis non utique suarum gentium, sed delectis attribuit. Tuba, cum castra movere vellet, signum dabat, cuius sonus plerumque tumultuantium fremitu ex oriente haud satis exaudiebatur: ergo perticam, quae undique
Abbreviated transcription (Latin):
Itis macedonũ ccc que mercede c̃ductis p̃tores qregioni
bylonȩ accilicia p̃essent. man& a m&a pollodoꝵ relinquit¬
iĩ milia ismilitũ cum d talentis dat utriq p̃cepat̃ut insus¬
plem̃ttũ milites legenent: mazeũ transfugã sac ta pebabylo¬
nȩdonat: bago phanẽ qͥ arcẽ tradideratꝰ se qͥ iussit armeni¬
ã it brenisardiũ ꝓditori datac̃ expecunia de indebabrloniȩ
tradita macedonũ eqͥ tib sescenidẽ narii tributi peregrinis
Hisita c̃positis in regionẽ quȩ satrapae neuocat᷑ ꝑ uenit
fertilis t̃ra copiarerũ & omni cõmeatu abundans itaq di¬
utius ibi substitit : ac ne desi desotiodimitterent animos iudi¬
ces dedit p̃mia quȩ ꝓposuit deuirtute militaricer tantib
nouẽ ꝗͥ fortissimi iudicatiessent : singulis militũ milibus
p̃futurierant chiliar cas uocabant: tunc primũ in hunc
numerũ copiis distributis nãq: antea quingena riae
cohortes fuerant : Nec fortitudinis p̃mia gesserant ingens

Expanded text:
tis Macedonum trecentisque mercede conductis praetores, qui regioni Babyloniae ac Ciliciae praeessent, Meneta et Apollodorum relinquit. n milia his militum cum mille talentis data: utrique praeceptum, ut in supplementum milites legerent. Mazaeum transfugam satrapea Babylone donat, Bagophanem, qui arcem tradiderat, se sequi iussit, Armenia Mithreni, Sardium proditori, data est. Ex pecunia deinde Ba- bylone tradita Macedonum equitibus sesceni denarii tributi: peregrinus His ita conpositis in regionem, quae Sittacene vocatur, pervenit: fertilis terra copia rerum et omni commeatu abundans. Itaque diutius ibi substitit ac, ne desides otio demitterent animos, iudices dedit praemiaque proposuit de virtute militari certantibus nova: qui fortissimi iudicati essent, singulis militum milibus praefuturi erant — chiliarchas vocabant—tunc primum in nunc numerum copiis distributis: namque antea quingenariae cohortes fuerant nec fortitudini praemia cesserant. Ingens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiolomeus & simiba his c&eri lãq c̃fusis uocib fientes
eũ orabant ut tandẽ ex saciatae laudi modũ sucer& ac
salutisuȩ id ẽ publiceparcer& : Grotaerat regipia as
amicoꝵ itaq: singulos familiarius amplexus c̃sidere iuba
altiusq ser mone re p&ito. Vobis qͥdẽ inquit ofidissimi
pussimiq ciuiũ atq amicoꝵ gractes ago habeoq ñ solũ¬
meo nomine qđ hodie salutẽ meã urãc ꝓponitis sed
qđ a primordiis belli nullũ erga me beniuolentiȩ pigi
atq inditiũ omisistis adeo ut ẽ fidendũ sit nũ quã mihi
uitã meã fuis se tã carã quã eẽ cepit ut uob diufrui possin

Expanded text:
Ptolomaeus et similia his ceteri. Iamque confusis vocibus flentes Ptolomaeus et similia his ceteri. Iamque confusis vocibus flentes eum orabant, ut tandem ex satietate laudi modum faceret ac saluti suae id est publicae parceret. Grata erat regi pietas amicorum: itaque singulos familiarius amplexus considere iubet altiusque sermone repetito: “Vobis quidem,” inquit, “o fidissimi piissimique civium atque amicorum, grates ago habeoque non solum eo nomine, quod hodie salutem meam vestrae praeponitis, sed quod a primordiis belli nullum erga me benivolentiae pignus atque indicium omisistis, adeo ut confitendum sit numquam mihi vi tam me
Abbreviated transcription (Latin):
periculũ ac p̃miũ & secundis reb amplior frue tusie. & ad¬
uersis solaciũ maius. tuo uero capite ignobilẽ uicũ eh
quis ferat : n tuoꝵ modo militũ sedullius genasbatbarr
cuuis qͥ tuã magnitudinẽ nouit horr& animꝰ cogita tionẽ
quã pa ulo ante uidimꝰ eloquitimeo inuicti corporis spolia
in hertissimas manꝰ fuif se mie turas. nisite int̃ceptũ mise¬
ricors innos fortuna seruassa. toradẽ ꝓditores cot idon
deser tores sumꝰ quotte ñ potuimꝰ ꝑ seqͥ uniũ sos lica inilites
ignominia notes : nemo retus abit luere id qđ ne amitter&
prestare ñ potuit. patere nos queso alio modo eẽ uiles tibi
quocũq ius seris ibi inꝰ obscura ptricula &ignobiles pugnas nob
deposcimꝰ tem& ipsũ adea serua quȩ magnitudinẽ tuã
capiunt. Cito gloria obsolescit in sordidis hostib nec quic¬
quã indignius ẽ quã c̃sumicã ubi ñ posit ostendi cadẽ fer

Expanded text:
periculum ac praemium, et secundis rebus amplior fructus est et adpericulum ac praemium, et secundis rebus amplior fructus est et adversis solacium maius. Tuo vero capite ignobilem vicum emi, quis ferat non tuorum modo militum, sed ullius gentis barbarae civis, qui tuam magnitudinem novit? Horret animus cogitationem rei, quam paulo ante vidimus. Eloqui timeo invicti corporis spolia inertissimas manus fuisse infecturas, nisi te interceptum misericors in nos fortuna servasset. Totidem proditores, totidem desertores sumus, quot te non potuimus persequi. Universos licet milites ignominia notes, nemo recusabit luere id, quod ne admitteret, praestare non potuit. Patere nos, quaeso, alio modo esse viles tibi. Quocumque iusseris, ibimus. Obscura pericula et ignobiles pugnas nobis deposcimus: temet ipsum ad ea serva, quae magnitudinem tuam capiunt. Cito gloria obsolescit in sordidis hostibus, nec quicquam indignius est quam consumi eam, ubi non possit ostendi.” Eadem fere
Abbreviated transcription (Latin):
cũ erat ut a micoꝵ p̃ces ꝑ ferr& adcũ. Credes nein queta
aduentu magis hos ciũ uti am in uallo ẽsis cerent sollicior
eẽ quã cura salutis cuȩ ut nẽ .ẽ. tibi uilis quanta liba iuisom¬
niũ gentiũ conspir& in nos impleat armis uirisq tocũ or¬
bricdassib maria conster nat in uisitatas beluas inducat
tunos ꝓres tibis imnuictos sed quis deoꝵ hoemace domiȩ colu men
aosidus diutur nũ fore pollicerti potest cãtã auide mani¬
sestis periculis offcras corp oblitus totciuit̃ animas rele¬
re te incasu: quis enĩ tibi suꝑstes aut opta ⁊ier̃. autpotestieo
ꝑ uenimꝰ aus piciũ atq imperiũ secutituũ unde ius cerdice
nulli ad penates suos iter .õ. qđ si adhue deꝑsidis regnoeũda¬
neo dimicaeres & si nemo uella cam̃ne ad mirari qͣ dẽpossa
sẽpsompte eẽ. te adomne discrim̃ audacie. nã ubi parias

Expanded text:
atum erat, ut amicorum preces perferret ad eum: “Credisne,” inquit, atum erat, ut amicorum preces perferret ad eum: “Credisne,” inquit, “adventu magis hostium, ut iam in vallo consisterent, sollicitos esse quam cura salutis tuae, ut nunc est, tibi vilis? Quantalibet vis omnium gentium conspiret in nos, inpleat armis virisque totum orbem, classibus maria consternat, invisitatas beluas inducat: tu nos praestabis invictos. Sed quis deorum hoc Macedoniae columen ac sidus diuturnum fore polliceri potest, cum tam avide manifestis periculis offeras corpus oblitus tot civium animas trahere te in casum? Quis enim tibi superstes aut optat esse aut potest? Eo pervenimus auspicium atque imperium secuti tuum, unde nisi te reduce nulli ad penates suos iter est. Quodsi adhuc de Persidis regno cum Dareo dimicares, etsi nemo vellet, tamen ne admirari quidem posset tam promptae esse te ad omne discrimen audaciae: nam ubi paria sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sa cualuis sȩ apud barboros famã mortis sugduob naui¬
nis iunctis statuit in mediũ undiq conspicuũ tab naculu
iussit ex quose ostender & perisse credentib conspectusq:
ab in colis sp̃e hostiũ falsonuntio ẽ ceptã inbiburt. secundo de¬
inde amne dflux̃ aliquantũ inter uallia conbra dane pe¬
piens nefes ꝑ inualido ad huc neces sarue palsire morũ
impedr&: quarto postquã nauigare ceperat die cepit
inregionĩ desercã qͥ dẽ ab in colis sedfrarĩiao & pecorabns
babun daintẽ placuit his locus & ad suã ad mulrtũ requiam
mnoserat princil amicoꝵ & costadibus corporis exeubare
ante p̃toriũ quociens ad uersa regi ualitudo meidis se
Hor cũ quoq more seruato uniuersi cubiculã q̃ intant Vle
solicitus ueqͥ dnoui ad ferrent qͥ a si mul uenerant ꝑ aomitat᷑
Nã hostiũ recens nuntiar& aduentus. at graterus cuimand¬

Expanded text:
set convaluisse apud barbaros famam mortis suae, duobus naviset convaluisse apud barbaros famam mortis suae, duobus navigiis iunctis statui in medium undique conspicuum tabernaculum iussit, ex quo se ostenderet perisse credentibus, conspectusque ab incolis spem hostium falso nuntio conceptam inhibuit. Secundo deinde amne defluxit aliquantum intervalli a cetera classe praecipiens, ne quies perinvalido adhuc necessaria pulsu remorum inpediretur. Quarto, postquam navigare coeperat, die pervenit in regionem desertam quidem ab incolis, sed frumento et pecoribus abundantem. Placuit is locus et ad suam et ad militum requiem. Mos erat principibus amicorum et custodibus corporis excubare ante praetorium, quotiens adversa regi valitudo incidisset: hoc tum quoque more servato universi cubiculum eius intrant. Ille sollicitas, ne quid novi adferrent, quia simul venerant, percontatur, num hostium recens nuntiaretur adventus. At Craterus, cui mand
Abbreviated transcription (Latin):
dũ p̃ ber& dũs piculũ eueller & &ĩã leuẽ corporis motũ noxi¬
ũ fore rexcũ ad firmass& nihil op eẽ us qͥ sem& ẽtine¬
rent sic̃ p̃ ceptũ erat sine motu p̃buit corp. Igit᷑ patefac co
latius uulnere & spiculo euols ingens uis sanguinis manare
cepit. linquiq animorex & caligine oculis effusa uelud mori¬
bundus extendi. Cũq ꝓ fluuiũ medica m̃tis frustre in hibe¬
rent clamor simul atq ploratus amicoꝵ orit᷑ regem
ex piras se credemiũ tandem consirait sanguis paulatumq ani¬
mũ recipit & circũstantes cepit agnoscere toto eodie ac noc¬
te quȩ secuta .ẽ. armatꝰ exercitꝰ regiã obsedit c̃fessus om̃suni¬
us sp̃u uiuere nec prius reces ser̃ quã ẽꝑtũ ẽ. somno paulis ꝑ
ad quiescere hinccer norẽ spẽ salutis ꝗ̃ in castrac retulerunt.
Rex uii dieb curato uulnere nec dũ obducta cicatrice cũ audis¬

Expanded text:
dum praeberet, dum spiculum evelleret: etiam levem corpo- ris motum noxidum praeberet, dum spiculum evelleret: etiam levem corpo- ris motum noxium fore. Rex cum adfirmasset nihil opus esse iis, qui semet continerent, sicut praeceptum erat, sine motu praebuit corpus. Igitur patefacto latius vulnere et spiculo evolso ingens vis sanguinis manare coepit linquique animo rex et caligine oculis offusa velut moribundus extendi. Cumque profluvium medicamentis frustra inhiberent, clamor simul atque plorátus amicorum oritur regem expirasse credentium. Tandem constitit sanguis, paulatimque animum recepit et circumstantes coepit agnoscere. Toto eo die ac nocte, quae secuta est, armatus exercitus regiam obsedit confessus omnes unius spiritu vivere. Nec prius recesserunt, quam conpertum est somno paulisper adquiescere. Hinc certiorem spem salutis eius in castra rettulerunt. Rex VII diebus curato vulnere necdum obducta cicatrice, cum audis
Abbreviated transcription (Latin):
ł securitas ł par huic uitiũ erudelitas fuit rege in tabnaculũ
relato medicilignũ sagitte corpori infixũ ita nespiculũ mo¬
ue r& abscidunt corpore de inde nudato anim aduertunt
hamos in eẽ. telo nec alit̃ id sine ꝑnicie corporis ex trahiposse
quã ut secundo uulnꝰ augerent o&erũ nesecantes ꝓ fluuiũ san¬
guinis occu par& uerebant᷑ quippe ingens telũ ad actũ erat
& penaras se inuiscera uidebat᷑ critobolus int̃ medicos artis
eximiȩ sed intanto periculo t̃ritus ad mouere me tuebat
ne in ipsius capud parũ prospere curationis reccider& euentꝰ
lacrimantẽ cũ ac m&uentẽ & sollicitudine ꝓpe modũ ex san¬
quã primũ hoc dolore me saltẽ moriturũ liberas antimes
nereus sis ł in sanabile uulnꝰ acceperim at critobalus tandẽ
ł finito ł dissimulato m&u hor ta ricũ coepitut se c̃anen¬

Expanded text:
vel securitas vel, par huic vitium, credulitas fuit. Rege in tabernaculum vel securitas vel, par huic vitium, credulitas fuit. Rege in tabernaculum relato medici lignum sagittae corpori infixae ita, ne spiculum moveretur, abscidunt. Corpore deinde nudato animadvertunt hamos inesse telo nec aliter id sine pernicie corporis extrahi posse quam, ut secando vulnus augerent. Ceterum, ne secantes profluvium sanguinis occuparet, verebantur: quippe ingens telum adactum erat et penetrasse in viscera videbatur. Critobulus, inter medicos artis eximiae, sed in tanto periculo territus, manus admovere metuebat, ne in ipsius caput parum prosperae curationis recideret eventus. Lacrimantem eum ae metu et sollicitudine propemodum exanctas et non quam primum hoc dolore me saltem moriturum liberas? An times, ne reus sis, cum insanabile vulnus acceperim?” At Critobulus tandem vel finito vel dissimulato metu hortari eum coepit, ut se continen
Abbreviated transcription (Latin):
ante regis pedes. la  p̃eucestes uulnerib fatigatꝰ summi¬
serat lr̃ pleũ in aristonos spes ultima herebat. Hic quoq
groc uit̃ saucius tantã uimhostiũ ultroc sustinere ñ poterato
Int̃ hec macedonas regẽ cocidisse fama ꝑlataẽ. terruis¬
s& alios qđ illos incitauit. Nãq periculi om̃s in memores
dolabris ꝑ fringere murũ &̃ qua molitierant aditũ in rũpe¬
re in urbẽ indosq plures fugientes quã ẽ gredi ausoscecide¬
r̃ ñ senib ñ feminis ñ infantib parcit qͥquis occurrerat
a billo uulnere tũ re gẽ.ẽẽ. cre debant. tanden q int̃ne te
hostiũ iuste ire parentatũ ẽ. tholomeũ qͥ postta reg nauitho
pugnȩ ad fuisse auctor ẽ. ely tharcus & timagenen sedips
scilic& gloriesue ñre fraegatꝰ ad fuis se semis sũ in expeditionẽ
memorie tradidit tanta c̃ponentiũ uau̾statererũ monim̃ta

Expanded text:
ante regis pedes. Iam et Peucestes vulneribus fatigatus submiante regis pedes. Iam et Peucestes vulneribus fatigatus submiserat clipeum: in Aristono spes ultima haerebat. Hic quoque graviter saucius tantam vim hostium ultra sustinere non poterat. Inter haec ad Macedonas regem cecidisse fama perlata est. Terruisset alios, quod illos incitavit. Namque periculi omnis inmemores dolabris perfregere murum et, qua moliti erant aditum, inrupere in urbem Indosque plures fugientes quam congredi ausos ceciderunt. Non senibus, non feminis, non infantibus parcitur: quisquis occurrerat, ab illo vulneratum regem esse credebant. Tandemque internecione hostium iustae irae parentatum est. Ptolomaeum, qui postea regnavit, huic pugnae adfuisse auctor est Clitarchus et Timagenes, sed ipse scilicet gloriae suae non refragatus afuisse se missum in expeditionem memoriae tradidit. Tanta conponentium vetusta rerum monimenta
Abbreviated transcription (Latin):
erat uiriũ dex tera inpendentes ramos cõplexus tẽp tabat
ad surgere sed nesic qͥ dẽ potens corporis rursus ingenua ꝓcũ¬
bit manuꝓ uocans hostes siquis congredi auder&
Tandẽ peucestes ꝑ aliã oppidi parte de turbatis ꝓpugnato¬
rib muriuestigia ꝑ se quens regis suꝑuenit quo cons pec¬
to alexander iã ñ uite suȩ sed morus solaciũ suꝑuenisse
racus edr peo fatigatũ corp excoepit. sub inde timacus apau
lop leonnatus huic aristonꝰ suꝑ uenit. In diquoq eũ intra
noenia regẽ eẽ. cõperissent omissis &eris illuc s̃eut¬
rer̃ ur gebantq ꝓ tegentes cũ qͥb timeus qnul osara¬
uerso corpore uulnerib acceptis egregiaq: edita pugna
cecidit ꝑeucestes quoq trib: iaculis cͦfossus. nose amen
scuto sed regẽ tuebat᷑ leonnatꝰ dũ auide ruentes barba¬
ros sũ mou& ceruicegrauit̃ iacta semi animis ꝓcubuit

Expanded text:
ererat virium, dextera inpendentes ramos conplexus temptabat ererat virium, dextera inpendentes ramos conplexus temptabat adsurgere. Sed ne sic quidem potens corporis rursus in genua procumbit manu provocans hostes, si quis congredi auderet. Tandem Peucestes per aliam oppidi partem deturbatis propugnatoribus muri vestigia persequens regis supervenit. Quo conspecto Alexander iam non vitae spem, sed mortis solacium supervenisse ratus clipeo fatigatum corpus excepit. Subinde Timaeus et paulo post Leonnatus, huic Aristonus supervenit. Indi quoque, cum intra moenia regem esse conperissent, omissis ceteris illuc concurrerunt urgebantque protegentes eum. E quibus Timaeus multis adverso corpore vulneribus acceptis egregiaque edita pugna cecidit: Peucestes quoque tribus iaculis confossus non se tamen scuto, sed regem tuebabatur: Leonnatus, dum avide ruentes barbaros submovet, cervice graviter icta semianimis procubuit
Abbreviated transcription (Latin):
ani m̾fuit ꝑeul iacula sagiatasq mit tebant ille ad oma
ictus exposit̾ ñ egre iã exceptũ poplitib corp tuebat᷑ do¬
nec indus duoꝵ cubitoꝵ sagittã .nãq: indis ut antea di xi¬
mꝰ hui: magnitudinis. sagittȩ erant lta excus sit ut ꝑthio¬
racẽ paulũ suꝑ latus dextrũ inficer& quo uulnere ad¬
flictus magnaui sanguinis emicante remisit arma
moribundo similis at eoq rosolutꝰ ut ne ad uellendũ đdẽ
celũ suf ficer& dex troc Itaq adspoliandũ corp qͥ ualneraue¬
rat alacer gaudio occurrit quẽ utincere corporisuo ma¬
nus sensit credo ultimi dedecoris indignitate cõmotꝰ linquis¬
tẽ re uocauit animũ & nudũ hostis latꝰ subiato mueronelausi
Iacebant circaregẽ tria corpora ꝓcul stupentib c&ẽris ille
ut ante quã ultimꝰ sp̃s deficer& demicans iã ex tingueraur
dr̃ poose ad leuare conatꝰ. ẽ. &p̃:quã ad conitendũ nilil suꝑ¬

Expanded text:
animus fuit: procul iacula sagittasque mittebant. Ille ad omnes animus fuit: procul iacula sagittasque mittebant. Ille ad omnes ictus expositus non aegre tamen exceptum poplitibus corpus tuebatur, donec Indus duorum cubitorum sagittam — namque Indis, ut antea diximus, huius magnitudinis sagittae erant — ita excussit, ut per thoracem paulum super latus dextrum infigeret. Quo vulnere adflictus magna vi sanguinis emicante remisit arma moribundo similis adeoque resolutus, ut ne ad vellendum quidem telum sufficeret dextra. Itaque ad spoliandum corpus, qui vulneraverat, alacer gaudio accurrit. Quem ut inicere corpori suo manus sensit, credo, ultimi dedecoris indignitate commotus linquentem revocavit animum et nudum hostis latus subrecto mucrone hausit. Iacebant circa regem tria corpora procul stupentibus ceteris. Ille ut, antequam ultimus spiritus deficeret, dimicans tamen extingueretur, clipeo se adlevare conatus est et, postquam ad conitendum nihil sup
Abbreviated transcription (Latin):
uerat corp utse pedib exciper&. Itaq stans mit pug¬
nã & necir cũ iripos sit fortuna ꝓuiderat u&usta ar¬
bor h audꝓcul muroramos multa fronde uestitos uelud
deindustria regẽ ꝓtegentes obiecerat huius spaciosostipi¬
t corp: necircũiri poss& ad plicuit dr̃peo tela quȩ ex ad¬
uerso ingerebant᷑ excipiens. nã cũ cõminꝰ unũ ꝓcul toc
manꝰ pecer& nemotam̃ audebat ꝓpius accolere missiba
ramis plura quã clrpeo incidebant. pugnabant prege pri¬
mũ celebrati nominis fama deinde de speratio magnum
adhoneste moriendũ incita ñtũ sadcũ subinde hostis ad¬
fluer& iã ingentẽ uimteloꝵ exciperat clỹpeo iã galcam
saxa ꝑfregerant. lã ẽ anuo labore grec uata genuasue¬
ciderant. Itaq ẽ tẽpam & in caute qͥ ꝓximiste terant
incur rer̃. eqͥb: duos gladio ita excipit ut ante ipsũ exani¬
mes ꝓcũberent. Nec cui quã deinde ꝓpius incessendi eum

Expanded text:
verat corpus, ut se pedibus exciperet: itaque stans init pugverat corpus, ut se pedibus exciperet: itaque stans init pugnam. Et, ne circumiri posset, fortuna providerat. Vetusta arbor haud procul muro ramos multa fronde vestitos, velut de industria regem protegentes, obiecerat: huius spatioso stipiti corpus, ne circumiri posset, adplicuit clipeo tela, quae ex adverso ingerebantur, excipiens. Nam cum comminus unum procul tot manas peterent, nemo tamen auderet propius accedere, missilia ramis plura quam clipeo incidebant. Pugnabat pro rege primum celebrati nominas fama, deinde desperatio, magnum ad honeste moriendum incitamentum. Sed cum subinde hostis adflueret, iam ingentem vim telorum exceperat clipeo, iam galeam saxa perfregerant, iam continuo labore gravata genua succiderant. Itaque contemptim et incaute, qui proximi steterant, incurrerunt: e quibus duos gladio ita excepit, ut ante ipsum exanimes procumberent. Nec cuiquam deinde propius incessendi eum
Abbreviated transcription (Latin):
sepseritdea qra hurebat inagis qua stibat noi ominus
trrib patebat᷑ uoc subire milites poera leda suenie uite¬
lorũ obranꝰ bant tandẽ magni tudinẽ telorũ periculi
pudor uicit. quippecer nobant cunc tatione sua deddi
hostib ro gẽ sod festimanando marabant᷑ auxilia. nã dũ
ꝓsequisq certat euadere onert utre sealas quis ñsuffici¬
entib deuoluti unicã spem regis fefeller̃. stabat enĩ in cons¬
pectu tanti exer citꝰ uelud insolitudine desticutus lãq lȩuã
pady peũ adictus circũferebat. lassauerat clamantib ami¬
cis ut ad ipsos desiler& stabantq excepturi cũ ille rem au¬
sus .ẽ. incredibilẽ atq in auditã. multoq: magis ad famã
temeritatis. gloriȩ insignẽ. nãq in urbẽ hostiũ plenam
p̃cipiti saltusem & ĩpse inmisit Cũ uix speroere poss& dimi¬
cantẽ cer te & ñinultũ eẽ. moriturũ. quippe ante quam
adsurger& oprimipoterat & capiuiuus. sed forte i talibra¬

Expanded text:
gis quam stabat in margine turribus petebatur, nec subire milites poterant, quia superne vi telorum obruebantur. Tandem magnitudinem telorum periculi pudor vicit: quippe cernebant cunctatione sua dedi hostibus regem. Sed festinando morabantur auxilia. Nam dum pro se quisque certat evadere, oneravere scalas: quis non sufficientibus devoluti unicam spem regis fefellerunt. Stabat enim in conspectu tanti exercitus velut in solitudine destitutus. Iamque laevam, qua clipeum ad ictus circumferebat, lassaverat clamantibus amicis, ut ad ipsos desiliret, stabantque excepturi: cum illе rem ausus est incredibilem atque inauditam multoque magis ad famam temeritatis quam gloriae insignem. Namque in urbem hostium plenam praecipiti saltu semet ipse inmisit. cum vix sperare posset dimicantem certe et non inultum esse moriturum: quippe, antequam adsurgeret, opprimi poterat et capi vivus Sed forte ita libra
Abbreviated transcription (Latin):
rex in racpidis simos uertices incidit qͥb intor ta na¬
uigi obliqua & gubernaculi in paciens agebat᷑. lam
ues tẽ de traxeratꝰ corporiꝓiec turus sem& influm̃
amiciq ut exciperent eũ haud ꝓcul nabant apparebat¬
q anceps periculũ tãnataturi quã nauigoere ꝑseueran¬
tis ergo ingenti certamina c̃citant r mos quanta¬
q: uis humana eẽ. poterat admota ẽ ut fluctus qui
in seuehebant euerbera rent̾ findicre deres undas

Expanded text:
rex in rapidissimos vertices incidit, quibus intorta narex in rapidissimos vertices incidit, quibus intorta navis obliqua et gubernaculi inpatiens agebatur. Iam vestem detraxerat corpori proiecturus semet in flumen, amicique, ut exciperent eum, haud procul nabant, adparebatque anceps periculum tam nataturi quam navigare perseverantis: ergo ingenti certamine concitant remos, quantaque vis humana esse poterat, admota est, ut fluctus, qui se invehebant, everberarentur. Findi crederes undas
Abbreviated transcription (Latin):
desperata salute ignẽ subicere tectis sequoq ac lilte¬
ros c̃iugesq incendio eremant. qđ cũ ipsi augerenthos¬
tes ex tinguerent noua forma pugnȩ etat delebant
in cole urbe hostes ex tingue bant adeo &ia na¬
ture iurae bellũ inẽtroe riao mutant arxerat op¬
pidi in tacta inqua p̃sidiũ dereliquit ipse nauigiis
cir cũ uectꝰ arcẽ quippe .iii. flumina tota india
p̃t̃ gangen maximã munim̃to arcis applicant un¬
dcis a septentrione indus at luit ameridie hac esines
hỹdas pic̃fundit᷑ c&erũ amniũ c&us maritimis si.¬
miles fluctꝰ mou& multaq actur bido limo qđ aqua¬
rũ c̃cursu subinde turbat᷑ iterquã eat nauigus in
tenuem alue ũ cogit᷑. Itaq cũ crebrifluctus se inue¬
berent & nauiũ hinc proras hinc latera pulsarent
subducere naute uela coeper sed ministeria eoꝵ hine
nequirent regi inripã tam̃ in noxia expulsas. Ipse

Expanded text:
desperata salute ignem subiecere tectis seque аc libedesperata salute ignem subiecere tectis seque аc liberos coniugesque, incendio cremant. Quod cum ipsi augerent, hostes extinguerent, nova forma pugnae erat: delebant incolae urbem, hostes defendebant. Adeo etiam naturae iura bellum in contrarium mutat. Arx erat oppidi intacta, in qua praesidium dereliquit. Ipse et navigiis circumvectus arcem. Quippe III flumina tota India praeter Gangen maxima munimento arcis adplicant undas: a septentrione Indus adluit, a meridie Acesines Hydaspi confunditur. Cete- rum amnium coetus maritimis similes fluctus movet, multoque ac turbido limo, quod aquarum concursu subinde turbatur, iter, qua meatur navigiis, in tenuem alveum cogitur. Itaque cum crebri fluctus se inveherent et navium hinc proras, hinc latera pulsarent, subducere nautae vela coeperunt. Sed ministeria eorum hinnequirent regi, in ripam tamen innoxia expulsa sunt. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ne deflux̃ quadra ginta ferme stadia singulis dieb ꝓce¬
dens ut oppor tunis locis exponi subinde copiȩ possent.
Per uentũ erat in regionẽ in qua hid aspis amnis ac essino
cõmittit᷑ hinc decurrit infines soborũ hic de exercitu
herculis maiores suos. ẽẽ. memorant egros relictos se.
cepis sesedẽ quã ipsi obstinebant pelles ferarũ ꝓ ueste da¬
ue tela erant multaq &ĩã cũ grecimores ex oleuis sent
sar pis ostendebant uestigia Hinc excensione facta
co. & .L. stadia excessit depopula tusq regionẽ oppidũ
capude corona coepit Xl. peditũ alia gens inripa
plaminũ opposuerat quȩ amne superato in figã ẽpu¬
lit inclusosq moenib expugnat puberes int̃ fectisunt
o&eriuenierunt: Alte rã deinde urbẽ expugnare
adortus magnaq uidesendentiũ pulsus multos mace¬
donũ amisit sed cũ in obsidione ꝑ seuerass& oppidani

Expanded text:
ne defluxit quadraginta ferme stadia singulis diebus pro- cene defluxit quadraginta ferme stadia singulis diebus pro- cedens, ut opportunis locis exponi subinde copiae possent. Perventum erat in regionem, in qua Hydaspes amnis Acesini committitur: hinc decurrit in fines Siborum. Hi de exercitu Herculis maiores suos esse memorant: aegros relictos esse cepisse sedem, quam ipsi obtinebant. Pelles ferarum pro veste, clavae tela erant, multaque etiam, cum Graeci mores exolevissent, stirpis ostendebant vestigia. Hinc escensione facta CC et L stadia excessit depopulatusque regionem oppidum, caput eius, corona cepit. XL milia peditum alia gens in ripa fluminum opposuerat: quae amne superato in fugam conpulit inclusosque moenibus expugnat. Puberes interfecti sunt, ceteri venierunt. Alteram deinde urbem expugnare adortus magnaque vi defendentium pulsus multos Macedonum amisit. Sed cum in obsidione perseverasset, oppidani
Abbreviated transcription (Latin):
emensus erat ad flum̃ ac aestimen locat castra ibi forte poe¬
nus morbo ex tinctꝰiẽ cuius morte ingemuit qͥ dẽrex ad¬
iecit tam̃ ꝓ pt̃ paucos dies longũ orationẽ eũ ex orsũ tam¬
quã solus macedoniã uisurus e&. iã in qqua classis quã edi¬
ficari iusserat stabat. in hacmem ñ ex t cia in suplem̃ tũ¬
eqͥ tũ ũ. p̃t̃ eos abharpȩlo peditũ uũ ad duxerat armaq
XXUI. auro & argento celata ꝑ tulerat quis dis tributis ue¬
tent cremariius sit eo nauigiis aditurus oceanũ discordes¬
q: & u&erc odia re tractantes porũ & taxilen indie reges
firmate ꝑ adfinitatẽ gratiȩ reliquid insuis regnis sũ mo
in edificanda classe arboꝵ studio usos oppida quoq duo
c̃didit quoꝵ alterũ niceã appellauit alterũ bucephalũ
equiquẽ amiserat memoriȩ ac nomini dedicans urbẽ ele¬
phantis de inde & inpedim̃tis t̃ra sequi iussis secundo am¬

Expanded text:
emensus erat, ad flumen Acesinen locat castra. Ibi forte Coeemensus erat, ad flumen Acesinen locat castra. Ibi forte Coenus morbo extinctus est: cuius morte ingemuit quidem rex, adiecit tamen propter paucos dies longam orationem eum exorsum, tamquam solus Macedoniam visurus esset. Iam in aqua classis, quam aedificari iusserat, stabat. Inter haec Memnon ex Thracia in supplementueter eos ab Harpalo peditum VII milia adduxerat armaque XXV milibus auro et argento caelata pertulerat. Quis distributis vetera cremari iussit. Mille navigiis aditurus Oceanum discordesque et vetera odia retractantes Porum et Taxilen, Indiae reges, firmatae per adfinitatem gratiae reliquit in suis regnis summo in aedificanda classe amborum studio usus. Oppida quoque duo condidit: quorum alterum Nicaeam appellavit, alterum Bucephala, equi, quem amiserat, memoriae ac nomini dedicans urbem. Elephantis deinde et inpedimentis terra sequi iussis secundo am
Abbreviated transcription (Latin):
ducit. Haec tecũ quã sine te culis loqui malui ñ utimirem
cir cũ stantis exercitꝰ grac tiã sed ut uocẽ loquentiũ potius quã
gemitũ mur murantiũ audires. Ut finẽ ora tionipoenus in po¬
iut clamor undiq cũ ploratu orit̾ regẽ patrẽ dñm ẽ fusis
ippellantiat uocib iãq & aliiduces p̃cipueq senores quis
ab &atẽ & ex cusatio lionestior erat & aue toritas maior
eadẽ p̃cabant᷑. Ille nec castigare obstincitos nec mig oere
poteret iratus. Itaq: in ops ẽ silu desiluit & tribun aliclu¬
diq regiã iussit omnib p̃t̃ ad su&õs ad hire ꝓhibitis bi¬
dii ũ irę datũ ẽ. t̃tiodie ꝓcessit eregia qͥ duo decim aras
ex quad roctosaxo munim̃tũ ex peditgonis suȩ monim̃ ta
quoq castroꝵ iussit extendi. cubiliaq amplioris forme
quã ꝓ corpoꝵ habiture li quiũt speciem omniũ augera
pos teritati fallax mira culũ p̃parans. hincrep&ẽns quȩ

Expanded text:
ducit. Haec tecum quam sine te cum his loqui malui, non uti inirem ducit. Haec tecum quam sine te cum his loqui malui, non uti inirem circumstantis exercitus gratiam, sed ut vocem loquentium potius quam gemitum murmurantium audires.” Ut finem orationi Coenus inposuit, clamor undique cum ploratu oritur regem, patrem, dominum confusis appellantium vocibus. Iamque et alii duces praecipueque seniores, quis ob aetatem et excusatio honestior erat et auctoritas maior, eadem precabantur. Ille nee castigare obstinatos nec mitigari poterat iratus: itaque inops consilii desiluit ex tribunali claudique regiam iussit omnibus praeter adsuetos adire prohibitis. Biduum irae datum est: tertio die processit erigique duodecim aras ex quadrato saxo, monumentum expeditionis suae, munimenta quoque castrorum iussit extendi cubiliaque amplioris formae quam pro corporum habitu relinqui, ut speciem omnium augeret, posteritati fallax miraculum praeparans. Hinc repetens, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerib tot cicatricib putriaiã tela eb aĩas. iã armade¬
ficiunt uestẽ ꝑ sicã induit qͥa domestica sub uehi ñ potest in ex¬
c̃nũ degenera uimꝰ cultũ quoto cuiq: lorica ẽ quis equum
hab& iub& queri quã mł tos serui ipsoꝵ ꝑ secuti sunt qđ cuiq
suꝑsit expͥda omniũ uictores omniũ inopes sumꝰ nec luxuria
laboramꝰ sed bello instrum̃ta belli c̃sũpsimꝰ. hunc tupuldier¬
rimũ exercitũ nudũ obicies belius quarũ ut multi tudinẽ
augeant deindustriabarbari magnũ tam̃ eẽ numer ũ &iã
exm̃datio intellego qđ siadbuc pene tracre in indiã cer tũ ẽ re¬
gio ameridie minꝰ uasta ẽ. qua subac talicebit decurrere
millud mare qđ rebus humanis t̃minũ uoluit. eẽ. natura
curcircuitu p&is. gloriã quȩ admanũ posita ẽ hic quoque
occurrit oceanꝰ nisimauis errare ꝑuenimꝰ quo tuafortuna

Expanded text:
vulneribus, tot cicatricibus putria. Iam tela hebetia sunt, iam arma devulneribus, tot cicatricibus putria. Iam tela hebetia sunt, iam arma deficiunt. Vestem Persicam induti, quia domestica subvehi non potest, in externum degeneravimus cultum. Quoto cuique lorica est? quis equum habet? Iube quaeri, quam multos servi ipsorum persecuti sint, quid cuique supersit ex praeda. Omnium victores omnium inopes sumus. Nec luxuria laboramus, sed bello instrumenta belli consumpsimus. Hunc tu pulcherrimum exercitum nudum obicies beluis? Quarum ut multitudinem augeant de industria barbari, magnum tamen esse numerum etiam ex mendacio intellego. Quodsi adhuc penetrare in Indiam certum est, regio a meridie minus vasta est: qua subacta licebit decurrere in illud mare, quod rebus humanis terminum voluit esse natura. Cur circuitu petis gloriam, quae ad manum posita est? Hic quoque occurrit Oceanus. Nisi mavis errare, pervenimus, quo tua fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibent. Idem animꝰ ẽ. tuis qͥ fuit sẽ ꝑ ire quo iusseris pug¬
nare periditari sanguine nr̃o cõmendare posteritati
tuũ nom̃. ꝓinde siꝑ seuetas inhermes quoq & nudi & ex san¬
gues ut cũq tibi cordiẽ. seqͥm᷑ uł ante cedimꝰ sed sicuidireuis. ñ
fictas tuoꝵ militũ uoces uerũ necessitate ultima ex prersas
p̃bequeso ꝓpitias aures imperiũ atq hauspiciutuũ constan¬
tis simȩ secutis & quocũq ꝑgis sicuturis uicistirex magnitudi¬
nererũ ñ hostes modo : sed &iã milites quid quid mortalitas cape¬
re poterat impleuimꝰ em̃sis maria t̾rasq melius nob quã in¬
colis om̃a notas pene multimo mundifine ẽsistimꝰ in aliũ or¬
bẽ panes ire & ĩndiã quęris indisquoq ignotã int̃ feras ser¬
pentesq degentes eruere ex latebris & cubilib suis exp&us ut
plura quã soluid& uictoria lustres. digna prorsus cogitatio

Expanded text:
prohibent: idem animus est tuis, qui fuit semper, ire, quo iusseris, pugprohibent: idem animus est tuis, qui fuit semper, ire, quo iusseris, pugnare, periclitari, sanguine nostro commendare posteritati tuum nomen. Proinde, si perseveras, inermes quoque et nudi et exangues, utcumque tibi cordi est, sequimur vel antecedimus. Sed si audire vis non fictas tuorum militum voces, verum necessitate ultima expressas, praebe, quaeso, propitias aures imperium atque auspicium tuum constantissime secutis et, quocumque pergis, secuturis. Vicisti, rex, magnitudine rerum non hostes modo, sed etiam milites. Quidquid mortalitas capere poterat, inplevimus. Emensis maria terrasque melius nobis quam incolis omnia nota sunt. Paene in ultimo mundi fine consistimus. In alium orbem paras ire et Indiam quaeris Indis quoque ignotam. Inter feras serpentesque degentes eruere ex latebris et cubilibus suis expetis, ut plura, quam sol videt, victoria lustres. Digna prorsus cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
loneste morti locũ inueniam Dȩsic qͥdẽ ullimilitũ uoxex¬
primipotuit. expectabant ut duces principesq ad regẽ pr¬
ferr& uulnerib & c̃tinuo labore militiae fatigatos ñ de¬
tractare munia sed sustinere ñ possie c&erũ illem aũ at¬
toniti int̃rã orade fixerant : Igiẽ primo fremitꝰ sua spone
dein de gemitꝰ quoq orat᷑ paulatunq: liberius dolorerig
coepit manantib: lacrimis ad eo ut rex ira inmcđam uer¬
sa neipse qͥdẽ quã quã cupierat tẽperarreoculis potuerit.
Tandẽ uniuersa contione effusius flente : po enꝰ ausus. ẽ. cune¬
tantib c&eris ꝓpius tribunal accedere significans seloqui
uelle. quẽ ut uidere milites de troelientẽ galeã capiti lt
enĩ regẽ adloqu mos ẽ. hor taricȩper ut causã exercitꝰa gera
Tũ poenꝰ dii ꝓhibeant inquit a nob̾ impias m̃ tes. & ꝓfec co

Expanded text:
honestae morti locum inveniam.” Ne sic quidem ulli militum vox exhonestae morti locum inveniam.” Ne sic quidem ulli militum vox exprimi potuit. Expectabant, ut duces principesque ad regem perferrent vulneribus et continuo labore militiae fatigatos non detrectare munia, sed sustinere non posse. Ceterum illi metu attoniti in terram ora defixerant. Igitur primo fremitus sua sponte, deinde gemitus quoque oritur, paulatimque liberius dolor egeri coepit manantibus lacrimis, adeo ut rex ira in misericordiam versa ne ipse quidem, quamquam cupiebat, temperare oculis potuerit. Tandem universa contione effusius flente Соеnus ausus est cunctantibus ceteris propius tribunal accedere significans se loqui velle. Quem ut videre milites detrahentem galeam capiti — ita enim regem adloqui mos est —, hortari coeperunt, ut causam exercitus ageret. Tum Coenus: “Dii prohibeant,” in quit, “a nobis inpias mentes! Et profecto