comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patruelis id est patru filius filia consobrinus consubrina idest auin
ribus nascuntur quibus ad crescit patriuus magna amitta id estaiȩ
pat̃nifrat̃ & soror auunculus magnus mat̃ tera magna idesla uȩ
ipsadeclarat. Quinto gradu ueniunt si nuat quidem atauus at auia
in frec adnepus adneptis exobliquo fratris & sororis pronepus preneptis
magne auunculi magni mat̃ tere magne filius filia Quibus
ad crescunt p̃ropatruus pamita husunt ꝓaui mat̃ ni frnt̃ & oror
& soror ꝓauaq mat̃ni. hȩ species nec aliis gracdib: quã scrip¬
taiẽ necaliis uocabulis dedari potest. Sexto graduueniunt supra
tritauus tritauia in fratrinepustrineptis ex obliquo fratris ab
nepus ab neptus fratris patruelis sorores patrueles amitima amnt inȩ
consubron cm subrinȩ patrui magm amite magnȩ auunculi
incogni mat̃terȩ magnȩ nepus neptis prioris subrin filius
filia qui consubrini appellant᷑ quibus exlatere ad orescuant
Propatrui pamne proauunculi ꝓmat̃ tere filius filia ad¬

Expanded text:
patruelis, id est patrui filius filia, consobrinus consobrina, id est auuribus nascuntur. Quibus adcrescit patruus magnus amita magna, id est aui paterni frater et soror: auunculus magnus matertera magna, id est auiae soror. Quinto gradu ueniunt supra quidem atauus atauia: infra adnepos adneptis: ex obliquo fratris magnae, avunculi magni, materterae magnae filius, vel filia. Quibus accrescunt propatruus, proamita. Hi sunt proavi materni frater et soror,  magni materni. Haec species nec aliis gradibus quam scripta est, nec aliis vocabulis declarari potest. Sexto gradu veniunt supra tritavus tritavia. Infra trinepos trineptis. Ex obliquo fratris et nepos abneptis, fratres patruelis, sorores patruelis. Amitini amitinae, consobrini consobrinae. Patrui magni, amitae magnae, avunculi magni, materterae magnae. Nepos neptis proprioris consobrini filius filia, qui consobrini appellantur, quibus ex latere accrescunt propatrui, proamitae; proavunculi, promaterterae filius vel filia, ad
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint aiudice iundicabit᷑ quicquid ex inendioriũna naufragio
nauiq expugnata raptũ susceptũ suppressum uefuerit eõ anno in
edes uillasq expillauerit effregerint siquidem id turba cũtales fecerit¬
temperat᷑. sialiquis malitiȩ studio incendio miserit poenis grauis¬
simis iub&̃ int̃fici. Quodsi ꝑ neglegentia ignis euaserit cuicũꝙ¬

Expanded text:
ra ordinem uindicatur. Quidquid ex incendio ruina naufragio nauique expugnata raptum susceptum suppressumue erit, eo anno in alienas uillasue expilauerint effregerint expugnauerint, si quidem id turba cum telis coacttemperatur. Isimis iubetur interfici. Quod si per neglegentiam factu
Abbreviated transcription (Latin):
ARTIS CADSA DENATIONISUS
ortis causadonat quuccabellũ ꝓficiscitur & qui neciugat ecc
S d scili& conditione uti si reuersus fuerit sibiresteuat᷑ spe¬
rierat penascũ remaneat cu donatat. Donationibus inortis
causa ces sante ualitudine & secuta sanitate poenttenti &tam
reuo cat᷑ morteenĩ tantũ modo conualoscit. Aoltotaa¬

Expanded text:
rtis causa donationibus Mortis causa donat qui ad bellum proficiscitur et qui nauigat, ea scilicet condicione, ut, si reuersus fuerit, sibi restituatur, si perierit, penes eum remaneat cui donauit. Donatio mortis causa cessante ualetudine et sequente sanitate, paenitentia etiam reuocatur: morte enim tantummodo conualescit. A
Abbreviated transcription (Latin):
rit gracuit̃ anim adurti pl& quipuero p̃textato siuprum aliuduȩ
puellã ueint̃ pellauerit quiduȩ pudititiȩ corrumpende gratia fece t̃
domũ p̃buerit p̃tũ ue qđ per suadeat dederit ꝑ acto flagitio capite
puniat᷑ In ꝑfecto in insulã deportt᷑ cerrupticomites sũ mosupplitio
sos excogitant aut proponunt notatur infamia quicũꝓ dũappellat.
uidicem conuicũ dxerit nomtuntũ hns quim alediotũ aut comutium dxerit

Expanded text:
 grauiter animaduerti solet. Qui puero praetextato stuprum aliudue puellamue interpellauerit, quidue pudicitiae corrumpendae gratia fecerit, donum praebuerit pretiumue, quo id persuadeat, dederit, perfecto flagitio capite punitur, imperfecto in insulam deportatur: corrupti comites summo supplicio sos excogitant aut proponunt. Notatur infamia quicunque, dum appellat judicem, convitium dixerit. Non tantum is qui maledictum aut convitium dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
pruñ sgis cthomien sib dedi. Ligurgus prinus lacedẽ¬
monus iura exea polonis auttoritate fixit. Numitus
pcompilius quero molo suecessit in regno primus legisro¬
manis edidit. Dein de cũ populus seditiosus magis trat
ferrenon possit. xiuros legob scribendi congreͣuit
Qualeges ex libris silomonis in latinũ sermonẽtrans lat̾ xii

Expanded text:
primus Lacedaemoniis jura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanas edidit. Deinde quum populus seditiosos magistratus ferre non posset, decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis
Abbreviated transcription (Latin):
iusidominus firmã ẽẽ uoluerit emptionem reddatur p̃ciũ
emptori &emptioni nihilhabeat firmitatis si ipsud ñ hab&
cogatur exsoluere. Nihil ominus emptori qui accepit p̃tiũ
redditurus. & quicquid ad comparatȩ regi ꝓfectum studio¬
suae ut ilitatis semꝑ adiacerit alo corum iudicibus aestimeur
& eiquidlaborasse cognoscitur auenditore iuris alieni satis¬
factio iusta reddatur. Siquis ingenuũ uendiderit cũ ille

Expanded text:
i dominus firmam esse noluerit emptionem, praetium reddat emptori, et emptio nihil habeat firmitatis. CCLXXXVIII. Si cogatur exsolvere, nihilominus emptori quod accepit praetium redditurus; et quidquid ad conparate rei profectum studiosuae utilitatis emptor adiecerit, a locorum iudicibus estimetur, et ei qui laborasse cognoscitur a venditore iuris alieni satisfactio iusta reddatur. CCLXL. Si quis ingenuum vendiderit, cum ille
Abbreviated transcription (Latin):
theoderic̾ rex francorũ. cũ. eẽt. catalonis. el egit uros sapien¬
tes qui in regnosuo legibus entiquis oridtierant Ipsodctante
ius sit conscribere. legem francorũ. et a lamanorũ. et bauuario¬
rũ. unicuiquegentẽ. qui eneiꝰ. potes tateerant secđm consuetu¬
dinẽ suã: addidit que ad denda erat. & in ꝓuisa et incõposita

Expanded text:
Theodoricus rex Francorum, cum esset Catalaunis, elegit viros sapientes, qui in regno suo legibus antiquis eruditi erant. Ipso autem dictante jussit conscribere legem Francorum et Alamannorum et Bajuvariorum, unicuique genti, quae in ejus potestate erat, secundum consuetud
Abbreviated transcription (Latin):
ere ñmor&. Siuero que cõm̃data fuerant furtu ꝓbanur
ab lata ei. qui cõm̃data perdiderat spatium tribuatur donec
furẽ suũ inuestigatione ꝑquirat & sieũ inuenerit cõm̃datori
res ꝓprias tantũ modo reformare p̃curr& conpositio furti a deũ
qui habuit cõm̃datã ꝑtineat. Et sifur ñ fuit intrastatutũ tẽpꝰ
inuentus meddas rerũ cõm̃datarũ domino suscipiente reddatur
Namnũ uero exmedio ut̃que sustneat & post modum sidominꝰ rerũ
apudeum uĩ cõm̃diueratq cũq fuerint sub pressa ulrepres sa

Expanded text:
ere non moretur. Si vero quae commendata fuerant furto probantur ere non moretur. Si vero quae commendata fuerant furto probantur ablata, ei qui commendata susceperat spatium tribuatur donec furem sua investigatione perquirat. Et si eum invenerit, commen datori res proprias tantummodo reformare procuret; conpositio vero furti ad eum qui habuit commendata pertineat. Et si fur non fuerit infra statutum tempus inventus, medietas rerum commendatarum domino a suscipiente reddatur : damnum vero ex medio uterque susteneant. Et si postmodum dominus rerum apud eum cui commendaverat quae fuerint suppressa re
Abbreviated transcription (Latin):
qułliba animalium genus ad eusto hendum mertede
Qđ sidam nulla placita mercedem sus ceperit & mortuũ eẽ prouerit
necille mercedẽ requirat neci ab illo aliquid requiratur. tam̃
ratio ẽ ut prebeat sacram̃ta ille qui cõm̃data sus ceperat qđ
non ꝑsuã culpam neq ꝑ neglegentiã mortua consũpta sint &
argentũ uł ornam̃tauł quacũq species fuerint & cõm̃data suie
custo diende traditesunt suie uendendȩ & in domo ipsius cũ rebus
ipsius forsitanfuerint incendio concremate una cũ testibus qui
cõmendata susceperat prebeat sacramĩta nihilexinde suis ꝓfiusse
compendis & ni hilcogatur exsoluere excepto auro &argento
quod ar dere ñ potuit: Si quis ferte dũ domũ flamma consumpsit se
quasi auxiliũ adlaturus ingesserit . & aliquid forte rapuerit
dominꝰ domꝰ diligenter in quirat & si eum potuerit inuenire ille
qui rapuerit in quadruplum rapta restituat: Et si de cõm̃datis
rebus apud direptorem aliquid forte repperet domino retitu¬

Expanded text:
libet animalium genus ad custodiendum mercede  Quod si etiam qui nulla placita mercede susceperat ea mortua esse probaverit, nec ille mercedem requirat, nec ab illo aliquid requiratur; ea tamen ratione ut praebeat sacramentum qui commendata susceperat quod non per suam culpam nargentum vel ornamenta vel species fuerint commendatae, sive custodiendae traditae sive vendendae, et in domo ipsius cum rebus eius fuerint incendio concrematae una cum testibus qui commendata susceperat praebeat sacramentum nihil exinde suis profuisse conpendiis, et nihil cogatur exsolvere, excepto auro et argento quod ardere non potuit. Si quis, dum domum flamma consumit, se quasi auxilium praebiturus ingresserit et aliquid forte rapuerit, dominus domus diligenter inquirat, et si eum potuerit invenire, ille qui rapuerit in quadruplum rapta restituat. Et si de commendatis rebus aput susceptorem aliquid forte repperierit, domino restitu
Abbreviated transcription (Latin):
Niquis seruũ suũ uendiderit & forsitanenis nesciens facultates¬
quas hobebat dominus eius potestatẽ hecbeat qui eũ uendi¬
dit requirendi res eius ubicũque inuenire potuerit
Si quis seruus depeculio suo fuerit redemptus & hoc dominus ei
forte nescierit dedomini potestecte non exeit quia non p̃tiũ
sedres seruisui dũ ignorat accepit
õmitatio hocẽ qđ cabiaftalem qualem emptio habeat firmita
uł quod lib& genus anima lium uenditor nemo propt̃ ea firmita¬
tem uenditionis in rumpat qđ dicat seuile p̃tio uendidisse sed
postquã factũ est negotium non sit mutatũ nisi ferte uitiũ

Expanded text:
quis servum suum vendiderit, forsitan eius nesciens facultates, habeat dominus eius potestatem, qui eum vendidit, requirendi res eius, ubicumque invenire potueritSi servus de peculio suo fuerit emptus, et hoc dominus eius forte nescierit, de domini potestate non exeat; quia non praetium sed res servi sui, dum ignorat, accepit. CCLXLIII. Conmutatio talem qualem emptio habeat firmitatseu quodlibet animalium genus venditur, nemo propterea firmitatem venditionis inrumpat quod dicat rem vili praetio vendpostquam factum est negotium, non sit mutatum, nisi forte vitium
Abbreviated transcription (Latin):
tur unicuiq rei que furauit tres nouegildus soluat:
aut seruum. aut ancillã. autbouẽ. aut caballũ. aut qualẽ cũq
animal uel ceteras res qui ad ecdesiadi portinent. Si post
furtũ inuentus fuerit. Ita soluat ut superius scriptũ ẽ
Siautẽ negire uoluerit. secundũ qualitatẽ pecuniȩ. lta
iuret cũ suis sacram̃ talib: in ipso altare. cuires furtiuas
abs tulerit quorã sacer dotȩ uelministroeius quẽ pastor
ede ius serit audire sacram̃tũ. UII BELI¬

Expanded text:
tres nougeldos solvit aut servum aut ccillam aut bovem aut caballum aut quacumque animal vel ceteras res qua ad ecclesiam Dei pertinent. Si post furtum inventus fuerit, ita solvat ut superius scriptum est. Si autem negare voluerit secundum qualitatem pecunie, ita ut vir et cum suis sacramentalibus in ipso altare cui res fustivas abstulit coram sacerdote vel ministro eius quem pastor ecclesię iusserit audire sacramentum.
Abbreviated transcription (Latin):
tosimelius  portumus Hiidecte iurilegũ soribendariom
oue a constino ceperunt cesarȩ et reliquis succedentibus erant que pronix¬
te et mordinate Posica heosius minor augustus ad similitudi¬
nem gregoriano ether mogeniani codicem factũ constitutionẽ
aconstantini tẽporibus sabꝓpitio cuius impris itulo disposuit
quẽ asuo nomine thec dosianũ uocauit. Depdeunaquaque
consueudo ꝓ legehabetur. Lex est consatutio seripteo Mosẽ¬
exuetus tate probata consu&udo siuelex non scripta. Namlex
alegerdo uocata que scriptaẽ. mosẽ. autẽ consu& udo longa
demoribus tractandum. Consuetudoenus quodam moribꝰ

Expanded text:
Romelius, Postumius. Hi decem viri legum conscribendarum r. Nove leges a Constantino inceperunt cesare et reliquis succedentibus erantque permixte et inordinate. Postea Theodosius minor augustus, ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani, codicem factum constitutionum, a Constantini temporibus, sub proprio cuiusque imperatoris titulo disposuit, quem a suo nominconstat. Lex est constitutio scripta; mos est vetustate probata consuetudo, sive lex non scripta. Nam lex a legendo vocata, quia scripta est; mos autem longa consuetudo de moribus tracta. Consuetudo autem
Abbreviated transcription (Latin):
ecolonis ł seruis eđȩ qualit̃ seruiant ł quedi tributa reddant.
hoc est angaria sedm̃ estimationẽ iudicis. Puideat hocindex
et recondere debeant Et uineis plantato. federe ꝓpagmere
pullos .iii Oua xe reddant. pala fred donent aut ipsuadao
ubicis inunctũ fuerit angitrias cũcarra fatiunt usq quinqua
leituas aplius nõminentur. Ad casas domimcas stabulare:
sinle gramca ł totinere cuporanda pedituras rationiabules
accipiant Et quando neces sefuer̃ omnino cop̃n. Calefurao¬

Expanded text:
colonis vel servis aecclesiae qualiter serviant vel qualia tributa reddant: hoc est agrarium secundum estimationem iudicis; prevideat hoc iudex,et recondere debent. Et vineas plantare, cludere, fodere,aut ipsi vadant ubi eis iniunctum fuerit. Angarias cum carro faciant usque 50 leugas, amplius non minetur. Ad casas dominicas stabilire, fenile, granicam, vel tonilum recuperando pedituras rationabiles accipiant, et quando necesse fuerit omnino compona
Abbreviated transcription (Latin):
uicũ quȩ expositum recenti partu  DE EXPOSITIS¬
seu seruum quem nutriuit eẽ uoluerit in sua potestocte consistit
qui expositũ puerum ł puellã sciente demino uł patrono
misericordiae causa collegerit in eiꝰ domino ꝑmanebit sitam̃
contestcctione decollectioneeius ep̃i dericiq subscripserunt

Expanded text:
uicumque expositum recenti partu, scieseu servum, quem nutrivit, esse voluerit et, si adoptare voluerit Qui expositum puerum vel puellam sciente domino vel patrono misericordiae causa collegerit, in eius dominio permanebit: si tamen contestationi de collectione eius episcopus clericique subscripserint
Abbreviated transcription (Latin):
SIQUIS COLONUM ALITNUM INRE SUA XXX
sliis sibidebitis & omni peculio reuocdur. Si uero
sixx annos in alieno domimo ꝑ manserit & priore domino
non requiratur. Colonodug partes agnitinis sequaendr
colonȩ uero tertia pars sequatur: Nam siagintio infraxe annos
aecita fuerint quaendo adhuc ad colonce domino conpetebeat
repetentibus non negetur quit in nouellis legibus ẽ constitutũ
sicne noparatio coniugiifiat. Precipimꝰ ut domnñ colom uicaric̃
muberem cũ agnitione partis tuia non negetur

Expanded text:
Si quis colonum alienum in re sua triginta filiis sibi debitis et omni peculio revocetur. Si vero si viginti annis in alieno dominio permanserit, a priori domino non requiratur. Colonum duae partes agnationis sequantur, colonam vero tertia pars. Nam si agnatio infra viginti annos edita fuerit, quando adhuc colona domino competebat, repetentibus non negetur, quia in modernis legibus est constitutum. Sane, ne separatio conjugii fiat, praecipimus ut dominus coloni vicaria muliere cum agnatione partis tertiae non negetur
Abbreviated transcription (Latin):
perdant DEHIS QuI POTENTIORUM NOMINAI¬
ADLIOUNT
uncũque dere inquaedis dimosctur salcberus nomine ueluert desor¬
are aut alium aberiuis nomine in quidetre p̃sumpserit causam ꝑdat
rei deque agitur seupossessionem seurepetitionem amitat quatius
bonimeriti negotium possio habere DEDOLO MALO

Expanded text:
e his, qui potentiorum nominadfiguntn qua dominus esse dinoscitur, si alterius nomine se voluerit defensare aut alium alterius nomine inquietare praesumpserit, causam perdat: et rei, de qua agitur, seu possessionem seu repetitionem amittat, quamvis boni meriti negotium possit habere. DE DOLO MALO
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩcẽ lex ostendit quorũ uris conditorũ sententiȩ ualent
ocest papiam pauli gai ulpiani modestini saebulȩ sabmi
uiliani atq marcelli. quorũ si fuerint ꝓlate diuersẽ sententiȩ
ubimaior numerus unum senserit uincat. Quod si forsiton
ccequalis numerus inuraq partesit eius partis prccecedat
auctoritas in quapianis cũ cequali numero sensitequia
ut singulos papiamis uincit it autcedit duobus scebola
sabinus iuilanus atq marcellus in suis corporibus ñinueniunt᷑
Sedinp̃fatorum operetenentur in serti. gregori anum uero
&ermogenanum. Ideo lex ista p̃terut qui asius auctoritatib:s
confirmantur exlegepriori subtituli. De constitutionibus
principum &edicts sed ex his omnibus iuris consultoribus
exgregoriano hermogeniano gaio papiano & paulo
qua nescessaria causis p̃sentiũ temporũ iudebantur elegimꝰ
ot ou̾mno praerecioryn praetorii¬

Expanded text:
ec lex ostendit, quorum iuris conditorum sententiae valeant, hoc est Papiniani, Pauli, Gai, Vlpiani, Modestini, Scaevolae, Sabini, Iuliani atque Marcelli: quorum si fuerint prolatae diversae sententiae, ubi maior numerus unum senserit, vincat. Quod si forsitan aequalis numerus in utraque parte sit, eius partis praecedat auctoritas, in qua Papinianus cum aequali numero senserit: quia ut singulos Papinianus vincit, ita cedit duobus. Scaevola, Sabinus, Iulianus atque Marcellus in suis corporibus non inveniuntur, sed in praefatorum opere tenentur inserti. Gregorianum vero et Hermogenianum ideo lex ista praeteriit, quia suis auctoritatibus confirmantur ex lege priore sub titulo de constitutionibus principum et edictis. Sed ex his omnibus iuris consultoribus, ex Gregoriano, Hermogeniano, Gaio, Papiniano et Paulo, quae necessaria causis praesentium temporum videbantur, elegimus. DE OFFICIO PRAEFECTORVM PRAETORI
Abbreviated transcription (Latin):
audiat cui militet uł armaten&. Siquis cuius cũq
ꝓpccgari & quicũq direptionem ad miscrit induplũ uo¬
lente precesumpta restituat. Sialiquis alium crediderit¬
accus andum apud ꝓunciȩ illius iudicem negotiũ suũ proponat.
Omne iacturc̃ lias incurraet quinon ane proprio stro urgeeuerit
utsi ꝑneglegentiam iudicis causa difinita non fuerit tantũ eũ

Expanded text:
quis cuiuscumque suscipiat. Et quicumque direptionem admiserit, in duplum violenter praesumpta restituat. accusandum, apud provinciae illius iudicem negotium suum proponat; et omnem iacturam litis incurrat, qui non ante in proprio foro iurgaverit. Quod si per neglegentiam
Abbreviated transcription (Latin):
atrilegus adulter in cesti reus recptor sepulchorum uiolator
ueneficus maleficus adulierator mon&̧e homicida diebus
paschȩ nullatenus bsoluantur. Rediqui quosminorũ causarũ
limatores sunt quicũq: causas ad senon ꝑtinentes sineman
deferentes contrec cuius cũquȩ in nocentes personac̃ principis animũ
adiracundict̃ cõmouere precesumant & quieos eẽ non ꝑmatunt

Expanded text:
acrilegus adulter incestus reus, raptor sepulcrorum violator veneficus maleficus adulterator monetae homicida diebus paschae nullatenus absolvantur. Reliqui omnes, quos minorum causarum iatores sunt, quicumque causas ad se non pertinentes sine mandeferentes contra cuiuscumque innocentis personam principum animos ad iracundiam commovere praesumunt
Abbreviated transcription (Latin):
consanguinecc habesur cognitec & germaeno suo d functo abin¬
testodo ei aegnati iure succedat. Reliꝙ femine hocẽ amnita id ÷
patris soror id fr̃is filic nec incapiendis hereditatibus propin¬
quorũ legitime sunt nec masculis ꝓpmnquis agnationis iure
succedant. Ipsccrũ uero herediactes ad masculos propinquos
agnationes iure ꝑueniunt. Regularit̃ constitũ est ut int̃ agna¬
ios proximior posteriorẽ excludat & int̃ eos non imsbrpem sed
incapita ab imestuto diuidat᷑ þeredieces nãint̃ suos sc̃superius ehcim̃
pem nontncapita duudatur. Nc̃siquis moriens domotat grmetiũ
a exaduro ger ieno filios germquus frat̃ quia preximir ⁊ felis¬

Expanded text:
consanguinea habetur agnata, ut germano suo defuncto ab inconsanguinea habetur agnata, ut germano suo defuncto ab intestato ei agnationis iure succedat. Reliquae feminae, hoc est amita, id est, patris soror, uel fratris filia, nec in capiendis hereditatibus, propinquorum legitimae sunt, nec masculis propinquis agnationis iure succedunt. Ipsarum uero hereditates ad masculos propinquos agnationis condicione perueniunt. Regulariter constitutum est, ut inter agnatos proximior posteriorem excludat, et inter eos non in stirpem, sed inrpem, non in capita diuidatur. Nam si quis moriens, dimittat germanum, et ex altero germano filios, germanus frater, quia gradu proxi
Abbreviated transcription (Latin):
duo nepotes ex uno filio medi&atẽ recipiant &illi quectuor excclio
filio cliã medi& cctẽ hocest ides accipiant portiones quedes patresetrũ
siuxssent hadbituriercent. Sidefugint suiheredes tunchereditas de¬
fanctiꝑtin& aed cegnatos Agnatienĩ sunt ꝑiurilem sexum defuncto
propinquitate coniuncti id ÷ consanguinei fr̃s hoc ÷ deunopatre
nta nec desputaripotest sidediuer sis matribus nascunt᷑ qui uno
patregeniti sunt. Item patruus id est frat̃ patris fratris sui filio
agnectus est ipsomodo sunt fr̃s patrueles hocẽ qui desingulis ger¬
manis nccti sunt hocordine agnosc&ur quis agnitisunt sup
diximꝰ ꝑ uirilẽ sexũ propinquitate coniuncti Nontec m̃eminib:
simulagnecti lexheredictẽ ꝓpinqui intestaetidat sadhis qui
defuncto mortissiȩ tempore proximiores inueniunt᷑ infenni¬
isuro alia cmnditioe quiccint̃ feriinaes sola tantũ sorer

Expanded text:
duo nepotes ex uno filio medietatem percipiant, et illi quattuor ex alio duo nepotes ex uno filio medietatem percipiant, et illi quattuor ex alio filio aliam medietatem, hoc est, ut tales accipiant portiones, quales patres eorum, si uixissent, habituri erant. Si defuerint sui heredes, tunc hereditas defuncti pertinet ad agnatos. Agnati enim sunt per uirilem sexum defuncto propinquitate coniuncti, id est consanguinei fratres, hoc est de uno patre nati. Nec disputari potest, si de diuersis matribus nascantur, qui uno patre geniti sunt. Item patruus, id est frater patris, fratris sui filio agnatus est. Ipso modo sunt fratres patrueles, hoc est qui de singulis germanis nati sunt. Hoc ordine agnoscitur, qui sint agnati, sicut supra diximus, per uirilem sexum propinquitate coniuncti. Non tamen omnibus simul agnatis lex hereditatem propinqui intestati dat; sed is, qui defuncto mortis suae tempore proximiores inueniuntur. In feminis uero alia conditio est: quia inter feminas sola tantum soror
Abbreviated transcription (Latin):
u testatorũ heredite ctes primũ ad suos heredes ꝑtinent siaute TATIBUS
beredos appellant᷑ filius filici nepus necptis ꝓnepus ꝓneptis exnepote quia
sedi ta nepis id neptis ex filio aui suiheredes sunt si pat᷑ eorũ de potes tate
patris aut morte aut emancipatione discesserit. Nã sieo tempore quo
cdiquis morit filiũ in porestacte habecit & ex eo nepotes illuiuo patrisuo
Nimporestrte aut confaitutos suiheredes auo eẽ nom possunt simłt post¬
pores neprȩ suȩ fili id nepotes ex filio defuncto pare uelauo haeratio¬
ne succedunt ut filius ił filicc sua sucesportiones accipicent & nepotes
ex filio portionẽ quc̃ pat̃ eorũ eratt habitur accipicant quic cregulat¬
rit consatutũ qłt utint suos ꝓximor longiore gradu positũ ñ xdudat
nrelinquate sadex duobus masculis filus dimittat nepotest hocẽ exuro
filio uris̃uł dios nepctes exaltoro .iii. aut quactuor simulit̃ sicut si pe¬
rus dictũ ÷ in strpem non incapita hereditas diudect᷑ hoc modo ut ali

Expanded text:
testatorum hereditates primum ad suos heredes pertinent. Sui autem heredes appellantur filius filia, nepos uel neptis, pronepos proneptis ex nepote, quia Sed ita nepos uel neptis ex filio auo sui heredes sunt, si pater eorum de potestate patris aut morte aut emancipatione discesserit: nam si eo tempore quo aliquis moritur, filium in potestate habeat, et ex eo nepotes, illi uiuo patre suo et in potestate aui constituto, sui heredes auo esse non possunt. Simpotes neptesue, filii uel nepotes ex filio, defuncto patre uel auo, hac ratione succedunt, ut filius ac filia suas partes accipiant, et nepotes ex filio portionem, quam pater eorum erat habiturus, accipiant: quia regulariter constitutum est, ut inter suos proximior longiore gradu positum non excludnon relinquat, sed ex duobus masculis filiis dimittat nepotes, hoc est, ex uno filio unum uel duos nepotes, ex altero tres aut quattuor, similiter, sicut superius dictum est, in stirpem, non in capita hereditas diuiditur, hoc modo, ut illi
Abbreviated transcription (Latin):
treos timoris necessitas non conseringat circaalaria inanere & loca
sueneratione digna polluere. Depositis armmis qui fugerint qđ sinonde¬
posuerint scint se aricctorũ uiribus extrechendo & quicũq eos deper¬
ticibus & deatrus de cortibs debalneis iđ adiacentis eccdesiarũ abstrechere
p̃sumpserit capite puniatur. INCĨ LIB̃ .X. DTIURE FISCI

Expanded text:
t eos timoris necessitas non constringat circa altare manere, et loca veneratione digna polluere, depositis armis qui fugerint. Quod si non deposuerint, sciant se armatorum viribus extrahendos. Et quicumque eos de porticibus et de atriis et de hortulis, de balneis vel adiacenciis ecclesiarum abstrahere praesumpserit, capite puniatur. 175. De non usurpandi
Abbreviated transcription (Latin):
Itquicquid auus uł etuia matna nepotibus pnepotibus positis
in pcciris potestate doncuerit parinonadquiritur: Simiłt
qui quid mccritus uxori uł uxor marito in pettris potes itte posi¬
tis donccuerint aut testam̃tũ dimiserint ad patris dominum
minime ꝑtinebit sed hoc sibi filii ced integrum uindicabunt¬
IN CIPIT LIBER. UIIII DECAUSATIONIBUS ETINSCRIP¬

Expanded text:
id, quod avus vel avia materna nepotibus pronepotibus positis in patris potestate donaverint, patri non adquiritur, ita et quidquid maritus uxori vel uxor marito in patris potestate positis donaverint aut testamento dimiserint, id ad patris dominium minime pertinebit, sed hoc sibi filii ad integrum vindicabunt. LIBER NONVS DE ACCVSATIONIBVS ET INSCRI
Abbreviated transcription (Latin):
Inbonis liberti priorest patroñ quafilius DEBEIS LIBTRTI¬
aberius patroni or. d. Itemqu̧ prior est filius patromi quẽ nep̃ alte¬
rius patroni silbere duos patronos heredes scripserit &unꝰ morict᷑¬
quo diudit᷑ & ide osiunius patroni duo sint liberi & aberius quatuor
singdi itrilos idestaequales portiones heebebunt¬

Expanded text:
In bonis liberti prior est patronus quam filius alterius patroni, itemque prior est filius patroni quam nepos alterius patroni. Libertus duos patronos heredes instituittirpes diuiditur: et ideo si unius patroni duo sint liberi et alterius quattuor, singuli uiriles id est aequales portiones habebun
Abbreviated transcription (Latin):
punicent᷑ tatmingeni qua c̃ serui. Simaior ꝑsona in hoc scdere fue¬
rit dep̃hensa amissamedi & a tebonorũ suorũ ꝑp&uat notet᷑ infa¬
mic sideric̃ depositus deommhonore. dericali ꝑenni exilio deputã
Siuidex bocꝑsequt aut hoc implere destulerit facultatibus & honore
priu& & quicũq hocscelũ accusare uduerit licentite tribuat᷑¬

Expanded text:
puniantur tam ingenui quam servi. Si maior persona in hoc scelere fuerit depraehensa, amissa medietate honorum suorum perpetua notetur infamia. Si clericus, depositus omni honore clericali perenni exilio deputetur. Si iudex hoc persequi aut implere distulerit, facultatibus et honore privetur. Et quicumque hoc scelus accusare voluerit, licentia tribuat
Abbreviated transcription (Latin):
nos ueri testisumus. Post haec pastor eclesiae
ressuas possedeat & ille presumptor qui contradixerit
illam multam quam casta contin& ad ecclesiam
persoluat. Si autem illa carta aut arserit aut perdita
fuerit quam ille homo fecit. tuncliceat illi heredi
cum testibus nominatis .V ipse sit sextus in ipsa ecdã
iurar& quod patercius nec castam feciss& nec adilla
loca scã dediss&: & si hoc presumpserit facere illas
Aut seruum & ipse interianuas ecclesiae confugerit.
Nullus habeat potestatem peruim abstraendi¬
sed extimoredĩ honorem ecclesiae inpendat. & sacer¬
dotem ecclesiae interpell&. proseruosuo rog& sibi
eum reddere & don & legromum uuadium ut illam
culpam illi seruum concessum habeat. Tunc ille prbt̃
reddat in pace seruum domino suo. Si autem prbt̃
Neglexerit reddere aut contradixerit illum seruum
apud scillum contineat &curam de illo habeat ut ex inde

Expanded text:
nos vere testes sumus ». Post hec pastor ecclesie nos vere testes sumus ». Post hec pastor ecclesie res suas possideat, et ille presumptor qui contra dixerat, illa multa que in carta continet ad ecclesiam persolvat. Si autem illa carta aut arserit aut perdita fuerit, quam ille homo fecit, tunc liceat illi heredi cum testibus nominatis quinque, ipse sit sextus, in ipsa ęcclesia iurare quod pater eius in hec cartam fecisset nec ad illa loca sancta dedisset. Et si hęc presumpserit facere, illas vum, et ipse inter ianuas ecclesię confugerit, nullus habeat potestatem per vim abstrahendised ex timore Dei honorem ecclesie impendat et sacerdotem ecclesie interpellat pro servo suo, roget sibi eum reddere et donet legitimum vvadium, ut illam culpam illo servo concessam habeat. Tunc ille presbyter reddat in pace servum domino suo. Si autem presbyter neglexerit reddere aut contra dixerit illum servum, apud se illum contineat et curam de illo habeat, ut exinde
Abbreviated transcription (Latin):
iquis liber ressuas adecdesi amdĩ dederit & percartam
firmitatem fecerit sicut superius dictum est & post haec
a pcstore ecclesiae perbeneficium susciperit aduictualẽ
Necessitatem conquirendam diebus uitae suae & quod
spondit persoluat adecclesiam censum de illa terra & hoc
perepistolam firmitatis fiat ut posteius discessum
ullus deheredibus Non contradicat. & si contigerit¬
ut post mortem eius quidedit illa s res filium relinquat
forsitanipse filius uult dicere quodhereditas paterna
sibi sit legitima ad possidendum & patercius non dediss&
uec firmitatem feciss& non liceatei iurare sed ipsa carta
quam pater eius fecit praesensueniat & illitestes quimanus
suas in cartam miserunt una cum prbo ecclesia sicut lex¬
hab & ita testificentur quod ipsa ad presens fuissent
& oculissuis uidissent & auribus audissent quod patereius
illas res adecclesiam dediss& & cartam feciss& &illos
adtestes aduocass& hoc persa cramentum dicant quod

Expanded text:
iquis liber res suas ad ęcclesiam dederit et cartam firmitatem fecerit sicut superius dictum est, et post hec a pastore ęcclesię per beneficium acciperit ad victualem necessitatem conquirendam diebus vite sue, et quod spondit persolvat ad ecclesiam censum de illa terra, et hoc per epistulam firmitatis faciat, et post eius discessum ullus de heredibus non contradicat. Et si contigerit post mortem ei qui dedit illas res filium relinquat, forsitan ille filius vult dicere quod hereditas paterna sibi sit legitima ad possidendum, et pater eius non dedisset nec firmitatem fecisset, non liceat ei iurare, sed ipsa carta quem pater eius fecisset presens veniat, et illi testes qui manus suas in carta miserunt || una cum presbytero ecclesie sicut habet, ita testificenter si quod ipsi ad presens fuissent et oculis suis vidissent et auribus audissent quod pater eius illas res ad ecclesiam dedisset et carta fecisset et illos testes advocasset, hoc per sacramentum dicant « quos
Abbreviated transcription (Latin):
habeant & faciantꝰ.
thociudi cauerunt ut si seruus cartam in genuitatis
ad tulerit siseruus eius dem carte: xII¬
austorem legitimum habuere non poterit
domini serui ipsam cartam falsare liceat
thoc iudicauerunt. ut omnis qui alteri aliquid
quod legibus teneat. ea qu& en& & alias iN
testimonia qui hoc ueraciter ad firma re
possint iudicauerunt ut huius regi ueritas
secundũ capitula domni imperatoris que prolege
tenenda constituit regi ueritas conprob& ur

Expanded text:
habeant et faciant. 11. habeant et faciant. 11. Et hoc iudicaverunt, ut si servus cartam ingenuitatis adtulerit, si servus eiusdem cartae auctorem legitimum habere non potuerit, domino servi ipsam cartam falsare liceat. 12. Et hoc iudicaverunt, ut omnis qui alteri aliquid quod legibus teneat ea quae tenet, et talia sunt testimonia qui hoc veraciter adfirmare possint, iudicaverunt, ut huius rei veritas secundum capitula domni imperatoris, quae prius pro lege tenenda constituit, rei veritas conprobetur
Abbreviated transcription (Latin):
lam deecdesi astica autbeneficiario uel alterius
persone discretionem lex facit suta aecdesi astici autbene¬
ficiarii scrui sicut liberum tradi aut dimitti
possunt ad in terro gationem domniimperatoris
reseruare uoluerunt
. De xl .xi. cap. idestquiuiduam in coniugium accipere
uult iudicauerunt omnes ut nonita sicut in lege
salica scriptum est eam accipiat sed cum parento¬
rum consensu & uoluntate uelut usque nunc
ante cessores eorum fecerunt in coniugium sibi eam
sumat
Dehoccap̃ iudicaueruntut nullus uillam autresmi gran¬
digratia perannos tenere ł possidere possit sed inqua¬
cumque die inuasorillarum rerum in terpellatus fuerit
auteasdem res querenti reddat auteassi potest
Dea fatomie dixerunt quod traditio fuiss&
Dehoc cap̃ iudicauerunt ut sicut perlongam consue¬
tudinem ante cessores eorum facientes habuerunt
ita &omnes qui in lege salica uiuunt in antea

Expanded text:
lum de ecclesiastico aut beneficiario vel alterius lum de ecclesiastico aut beneficiario vel alterius persona servo discretionem lex facit, si ita ecclesiastici aut beneficiarii servi sicut liberorum tradi aut dimitti possunt, ad interrogationem domni imperatoris reservare voluerunt. 8. De 46o capitulo, id est, qui viduam in coniugium accipere vult, iudicaverunt omnes, ut non ita sicut in lege Salica scriptum est eam accipiat, sed cum parentorum consensu et voluntate, velut usque nunc antecessores eorum fecerunt, in coniugium sibi eam sumat.De hoc capitulo iudicaverunt, ut nullus villam aut res alterius migrandi gratia per annos tenere vel possidere possit; sed in quacumque die invasor illarum rerum interpellatus fuerit, aut easdem res quaerenti reddat, aut eas, si potest,De affatomie dixerunt quod traditio fuisset. De hoc capitulo iudicatum est, ut sicut per longam consuetudinem antecessores eorum facientes habuerunt, ita et omnes qui lege Salica vivunt, inantea
Abbreviated transcription (Latin):
Dehoccap̃ iudicatum ut uiuomarito cui eadem uxor
conltralegem subtracta fuerat ab illo qui eam ei in iuste
culpam commiserit fređei non requiratur.
Dehoccap iudicatum ẽ ut siin fans in fraduod ecim annos
res alterius in iuste sibiu sur pauerit eos excepto fredo
cum legesua reddat & itamaniatur sicutille maniri
cui contralegem fecit & ita a comite admallum suum
adducatur sicut ille ad dicipotest cui contralegem fecit
dehereditate uero paterna uel materna si aliquis inter¬
pellare uoluerit usque ad spatium .xii. annorum
exspestare iudicatum est
udicatum est ab omnibus ut si francus homo inseruitio
sponte suam seinplicauerit ut sires suas duminsua
occiserit ipsahomicida ꝓ meditate conpositionis paren¬
tibus hominis occisitradatur & aliam medietatẽ domi¬
nus serui si nouerit soluturũ aut silegẽ intellexerit
poterit se obmalare utleadem non soluat. Quia nul¬

Expanded text:
De hoc capitulo iudicatum est, ut vivo marito cui eadem uxor contra legem subtracta fuerat, ab illo qui eam ei iniuste culpam commiserit, fredus ei non requiratur De hoc capitulo iudicatum est, ut si infans infra duodecim annos res alterius iniuste sibi usurpaverit, eas, excepto fredo, cum lege sua conponat, et ita manniatur, sicut ille manniri potest cui contra legem fecit, et ita a comite ad mallum suum adducatur, sicut ille adduci potest, cui contra legem fecit. De hereditate vero paterna vel materna si aliquis eum interpellare voluerit, usque ad spatium duodecim annorum expectare iudicatus est. 6. Iudicatum est ab omnibus, ut si Francus homo vel ingenua femina in servitio sponte sua inplicaverit se, ut si res suas, dum in occiserit, ipse homicida pro medietate conpositionis parentibus hominis occisi tradatur, et aliam medietatem dominus servi se noverit solviturum. Aut si legem intellexerit, poterit se obmalare ut leodem non solvat Quia nul
Abbreviated transcription (Latin):
iquis liberressuas uel sem& ipsum ad ecclesiam tradere
uoluerit. Nullus hab& licentiam contradicereei.¬
ñ dux non comis Neculla persona. sed spontanea
uolumptate liceat xp̃iano homine dõ seruire
& depropriis rebussuis sem& ipsum redemere.
Et qui uo luerit hoc facere percartam derebussuis adecdesiã
ubidare uoluerit firmitatem facit & testes .VI. uel .uii
adhibeat & nomina eorum ipsa carta contineat. Et coram
sacerdote qui ad ecclesiam deseruit superaltare ponat
& proprietas deipsis rebus ad ipsam ecclesiam inperp&uum
permaneat. Etsi aliqua persona aut ipse quidedit uel aliquis
de heredibuscius postta ipsas res deipsa ecclesia abstrahere
uoluerit. uel aliquis homo qualiscumque persona hoc
prae sumpserit facere. & effectum quem inchoauit non
obteneat & dĩ iudicium incurrat & ex communicationem
scaẽ ecclesiae : & multamillam quam carta contin&
persoluat. & resillas ex integro reddat & fredum in publico
soluat sicut lex hab&. DELIBERIS QUIRESSUAS

Expanded text:
iquis liber res suas vel semet ipsum ad ecclesiam Dei tradere voluerit, nullus habeat licentiam contra dicere, non dux, non comes nec ulla persona, sed spontanea voluntate liceat Christiano hominem Deo servire et de propriis suis semet ipsum redimere. Et qui voluerit hoc facere, per cartam de rebus suis ad ęcclesiam ubi dare voluerit firmitatem faciat, et testes VI vel septem adhibeat, et nomina ipsorum ipsa carta contineat, et coram sacerdote qui ad ecclesiam deservit super altare ponat, et proprietas de ipsas rebus ad ecclesiam in perpetuum permaneat. Et si aliqua persona aut ipse qui dedit vel aliquis de heredibus eius postea ipsas res de illa ecclesia abstrahere voluerit vel aliquis homo, qualiscumque persona hoc presumpserit facere, et effectum quem inchoavit non obtineat et Dei iudicium incurrat et excommunicatione sancte Ecclesie et multa quem carta continet et persolvat et res illas ex integro reddat et fredum in puplico solvat, sicut lex habet. Siquis liber res suas
Abbreviated transcription (Latin):
ehoccap̃ iudicatum ẽ ab omnibus ut si ille seruus qui
iniuste uenditus uel in genuus dimissus apparet.
non alter proeo inlocum illius restituatur qui adixeu¬
runt aliquique id est seriuiis qui in genuus dimis sus
fuerat denuo ad seruitium redire non debeat sed pris¬
tino & domino & seruitio restitutus fiat iudicauerunt
ancillam in coniugium acciperit ipsecumea
inseruitio implicetur. De hoccap̃ iudicatum est
ab omnibus ut siingenua feminaquem lib& seruum
in coniugium sumpserit non solum cumipso seruo
inseruitio permaneat sed &iam & omnes resquas
hab& si eascum parentibus suis diuisasten& ad domi¬
num cuius seruum in coniugium accepit perueniant¬
& sicum parentibus suis respaternas uelmaternas
non diuisit necalicui querenti respondere neccum suis
beredibus in rerumpaternarum hereditate ultraidiui¬
soraccederepossit similiter & si fraccur homo alterius
ancillam in coniugium sumpserit faciendum eẽ iudi¬
cauerunt

Expanded text:
hoc capite iudicatum est ab omnibus, ut si ille servus qui iniuste venditus vel ingenuus dimissus apparet, non alter pro eo in loco illius restituatur; quia dixerunt aliqui quod idem servus, qui ingenuus dimissus fuerat, denuo ad servitium redire non debeat, sed pristino dommo, et servitio restitutus fiat, iudicaveruntalienam in coniugium acceperit, ipse cum ea in servitio inplicetur. De hoc capite iudicatum est ab omnibus, ut si ingenua femina quemlibet servum in coniugium sumpserit, non solum cum ipso servo in servitio permaneat, sed etiam omnes res quas habet, si eas cum parentibus suis divisas tenet, ad dominum cuius servum in coniugium accepit, perveniant. Et si cum parentibus suis res paternas vel maternas non divisit, nec alicui quaerenti respondere, nec cum suis heredibus in rerum paternarum hereditate ultra divisor accedere possit. Similiter et si Francus homo alterius ancillam in coniugium sumpserit, sic faciendum esse iudicaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dereliquid apellauerit deis duobus liceat illisacra¬
mentum in patria sua. idest in legitimo suo sacramen¬
tum loco iurandum offerre &is quicumeo litigatur
siudit sequatur illum in patria sua ad recipiendũ
illud sacramentum ipse tamen prius in eodem
loco id est ubi interpellatus est satis faciat
tam comiti & iudicibus quam aduersario suo
testibus probando quod rem quae ab eo quae¬
ritur pater suus de reliquid causa nuulita
ehoc cap̃ iudicatum est ut illequi mannitus
habeat. & si comes intra supradictarum noc¬
tium numerummallum suum non habuerit
ipsum spatium usque ad mallum comras
extendatur & deinde deturei spatium ad respestum
ad .iVII. nostes exinde non nostium spatia sed proximos
mallus comitis ei concedatur.
serit ueluendiderit uel in genuum dimis erit mille

Expanded text:
dereliquid, appellaverit. De his duobus liceat illi sacradereliquid, appellaverit. De his duobus liceat illi sacramentum in patria sua, id est in legitimo sui sacramenti loco iurandum offerre; et is qui cum eo litigatur, si velit, sequatur illum in patriam suam ad recipiendum illud sacramentum. Ipse tamen primo in eodem loco, id est, ubi interpellatus est, satisfaciat tam comiti et iudicibus quam adversario suo, testibus probando, quod rem, quae ab eo quaeritur, pater suus ei dereliquit . 72. De hoc capitulo indicatum est, ut ille qui mannitur, noctes habeat. Et si comes infra supradictarum noctium numerum mallum suum non habuerit, ipsum spatium usque ad mallum comitis extendatur, et deinde detur ei spatium ad respectum ad septem noctes. Inde non noctium spatia, sed proximus mallus comitis ei concedatur. derit, vel vendiderit, vel ingenuum dimiserit, mille
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ꝓprium nostrum quod inuestitura genitoris nr̃i
nobis desuo ꝓpriocum sualege componat. Et quicum que
illud scienter permalum in genium ad quirere tempta¬
uerit ꝓ infidele teneatur & quia sacramentum fidelita¬
iquis puerum in uitis parentibus totonderit: aut puel¬
lam uel auerit legem suamintripo conponataut ipse
puerum aut puelle suam sue potestatis sunt aut illi¬
in cuius potestate fuerint. Illeuero potestate. ab eant
capitisui ut intali habitu permaneant qualis eius
conplacuerit
iquis in aliena patria uhi uel propter beneficium
uel propter aliam quam lib& hoccansionem
adsidue conuersare sol& dequalib& causa
fuerit in terpellatus uerbi gratia de conquisito
suo ueldemancipiis suis ubi secundum legem
iustitiam faciat & cumtalibus coniuratoribus
quales in eadem regionem uel prouintia. secum
ab erepotuerit. legitimum sac ramentum iuret
excepto siquiscum deestata suo id est delibertate
sua uel dehereditate quamei patersuus moriens

Expanded text:
quis proprium nostrum, quod in vestitura genitoris nostri nobis de suo proprio cum sua lege conponat. Et quicumque illud scienter per malum ingenium adquirere temptaverit, pro infidele teneatur, quia sacramentum fidelitallis velatis. Si quis puerum, invitis parentibus, totonderit, aut puellam velaverit, legem suam in triplo conponat, aut ipsi puero vel puellae, si iam suae potestatis sunt, aut illiin cuius potestate fuerint. Illi vero potestatem habeant capitis sui, ut in tali habitu permaneant qualis eis conplacueritquis in aliena patria, ubi vel propter beneficium vel propter aliam quamlibet occasionem adsidue conversari solet, de qualibet causa fuerit interpellatus, verbi gratia de conquesitu suo vel de mancipiis suis, ibi secundum suam legem iustitiam faciat, et cum talibus coniuratoribus, quales in eadem regione vel provincia secum habere potuerit, legitimum sacramentum iuret; excepto si quis eum de statu suo, id est de libertate sua, vel de hereditate quam ei pater suus moriens
Abbreviated transcription (Latin):
XUIII. DETIIS QUISONOS DTNRA ACCIBPRENOLUNT¬
nostrorum hoc facerepresumpserint. Ix istus uapulent¬
comes uel missonr̃o iussus presentare noluerit. pre¬
batus fuerit manus ei amputetur & qui hoc consensit
siliber est lx soł conponat si seruus ẽ lx istus accipiat.

Expanded text:
30. De his qui bonos denarios accip30. De his qui bonos denarios accipnostrorum hoc facere praesumpserint, sexagintvel comiti vel misso nostro iussus praesentare noluerit, praebatus est, manus ejus amputentur, et qui hoc consentit, si liber est, LX solidos componat; si servus, LX ictus accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
lutiũ ueniat : Etiuxta uolunta tem nram congruãstuli¬
tetiue suae castigationem accipiat & si homo liberuelminis¬
teri alis comitis hoc fecerit honorẽ qualecũ quȩ habuerit
si ue beneficiũ amittat. & siseruus fuerit nulus ad palum
uapul& & caput eius tond&.
bi tempore auiin r̃i domni pippini consuetudo fuit
teloncumda reibi & in futurũ decur. Namibi nouiter
inceptũ ẽ ulterius non agatur & ubi necessi tate non est
pluiuiũ aliquẽ pontẽ trans meare uelubinauis ꝑmediam
aquam aut sup pontẽ eirit & adripã nonad ꝓpinquaueriu
ne que ibidem aliquidemptũi ieluenundatũ fueritulterius
teloncũ nondecur& nemoco g& aliũ ad pontẽ iraeubiuixta
pontem a quam trans meare potest & qui ulterius intalibus
locisuel dehis qui ad patium sõũ ostem pergunt teloneum
exast iuerit cũ sualege ipsumte loncum reddat &ban¬
num nostrum id est sexaginta solidos componat.

Expanded text:
latium veniat, et iuxta voluntatem nostram congruam stullatium veniat, et iuxta voluntatem nostram congruam stulticiae suae castigationem accipiat. Et si homo liber vel ministerialis comitis hoc fecerit, honorem, qualemcunque habuerit, sive beneficium amittat. Et si servus fuerit, nudus ad palum vapulet et caput eius tondeatuetudinibus. Ut ubi tempore avi nostri domni Pippini consuetudo fuit teloneum dare, ibi et in futurum detur; nam ubi noviter incoeptum est, ulterius non agatur. Et ubi necesse non est fluvium aliquem per pontem transmeare, vel ubi navis per mediam aquam aut subtus pontem ierit et ad ripam non adpropinquaverit, neque ibidem aliquid emptum vel venundatum fuerit, ulterius teloneum non detur. Et nemo cogat alium ad pontem ire, ubi iuxta pontem aquam transmeare potest. Et qui ulterius in talibus locis, vel de eis qui ad palatium seu in hostem pergunt, teloneum exactaverit, cum sua lege ipsum teloneum reddat, et bannum nostrum, id est sexaginta solidos, conponat.
Abbreviated transcription (Latin):
DEIS QUIDE EVRTO ACCUSATUS FUERIT
iliberhomo defurto accusatus fuerit & res propria sabu¬
crit in mallo a dp̃sentiam com̃se ad ramiat. Etsires
non habeat fidesius sores don& qui eum ad rami rae o mpla¬
citũ adduci faciunt: E tliceatei prima uice ꝑsacramentũ
sue scđmlegem idoniare si potuerit & sialiauice duo uel¬
treseum defurto accus auerint liceatei contraunum exhis
tũscuto & fusto in campo contendere. Quod s̃ seriuis
defurto accusatus fuerit dominus eius ꝓeo aemenda
auteum sacramento excus & nisitale furtũ ꝑparatum
habeat ꝓpt̃ quod ad plicium tradidebat.
DEDIS PECTUM LITTERARUM DOMINEARUMA
missos recipiendos dirigitur authonores quohab&
amittat autineo loco ubi p̃distos missossuscipere debuit
tamdiu resideat & desuis rebus legationes illucuenientes
suscipiat quousque animonr̃o satis fastũ habeat. Quiuero
epistolãntam quocũque modo dispexeritius sunrõ adpa¬

Expanded text:
De his qui de furto accusati fuerint. De his qui de furto accusati fuerint. i liber homo de furto accusatus fuerit, et res proprias habuerit, in mallo ad praesentiam comitis se adhramiat. Et si res non habet, fideiussores donet, qui eum adhramire et in placitum adduci faciant. Et liceat ei prima vice per sacramentum se secundum legem idoniare, si potuerit. At si alia vice duo tres eum de furto accusaverint, liceat ei contra unum ex his cum scuto et fuste in campo contendere. Quod si servus de furto accusatus fuerit, dominus eius pro eo emendet, aut eum sacramento excuset, nisi tale furtum perpetratum habeat, propter quod ad subplicium tradi debeat. 16. De dispectu litterarum dominicarum. missos recipiendos dirigitur, aut honores quos habet, amittat; aut in loco in quo praedictos missos suscipere debuit, tandiu resideat et de suis rebus legationes illuc venientes suscipiat, quousque animo nostro satisfactum habeat. Qui vero epistolam nostram quocumque modo dispexerit, iussu nostro ad pa