comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dño tuo me sibi umũ magne dilectionis grã olim promissum de¬
ferre. qñ ip̃m non pigiũt. m̾ sicienti poculũ dirigere Seruo
nuciante adelbertꝰ iussit uiros intnomitti Quibꝰ ingressis
et hamas corã adelberto in fram sił ponentibꝰ. pꝰ ces Giłro sũb¬
mtͣtitib auferrii lintheaꝵ yelamina rogat Adelbertũ susciꝑe
dilectidins munea Portitores sicut erant docti. uno momento
ꝑit̾ oĩa hamaꝵ uellum̃a deitiunt gladios suos deripĩt Isnsidie
De hamis exiliũt gladios stringũt. fortit̾ undiq feriũt ipsum
Adelbertum obtrũncant ceteros edituos crudcuter mactant cas¬
tellum in solli tudmñẽ redigũt Siłio a poppone pro uictoria.
beneficiis illustratꝰ est Similimoͦ per alios principes suos ml̃ta¬
castella ꝑtimi ui ꝑtim dolo cepit tyrannoꝵ q insamãt diu in¬
pime barhantẽ ex ꝑte maxĩa refrenauit Monasteriis sãne eoꝵ

Expanded text:
domino tuo, me sibi vinum magnae dilectionis gratia olim promissum dedomino tuo, me sibi vinum magnae dilectionis gratia olim promissum deferre, quando ipsum non piguit mihi sitienti poculum dirigere. Servo renuntiante, Adelbertus jussit viros intromitti. Quibus ingressis et hamas coram Adelberto in terram simul ponentibus, post eos Sicko subintrat, jubet auferri linthearum velamina, rogat Adelbertum suscipere dilectionis munera. Portitores, sicut eomnia hamarum velamina deicientes gladios suos arripiunt; insidię de hamis exilientes gladios stringunt, fortiter undique ferientes ipsum Athelbertum occidunt, ceteros edituos crudtellum in solitudinem redigunt. Sicko a Poppone pro victoria beneficiis illustratus est .--Hicastella partim vi partim dolo cepit tirannorumque insaniam diu impune bachantem ex parte maxima refrenavit. Monasteriis sane eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ingmis ad huitemodi infanniam depellendam õsiliũ et auxiliũ
cepit inqrere Erat aũt in exercitu cius uir potens diuitiis et¬
egreditur ille cupiens q̃ spoponderat admiplẽ̾ euadam die per¬
git ad portam castelli pulsans fores: nogat sibi ab adelberto ad re¬
focillandum poculũ mitti ssid cũ celerit᷑ allatũ fuisẜ et etibissẽt¬
pincernã nũcium alleqͥt᷑ ¶ño tuo ait ex mea ꝑte magnas gracias
nunciato ꝑit̾ et hec uerba narrare curato. qͦd uita sõspitẽ hoc
poculum sibi grata uoluntate titissime nepende̾ studebo Et hnis
quibꝰ singłis suiglos militẽs electos loritatos et galcatos ensibꝰq
p̃rinctis collorat. et desuꝑ linteis oꝑtas fimes quibꝰ pectis ad por¬
tandum eas infererent᷑. componit dẽm .Ix. uiios nichilomĩq
electes et plebeia ueste amictos. ensibꝰ q coꝵ in hamas recondi¬
tendit fores pulsauit Quo sistirante qͥs sit et qͥd uelit dic ait

Expanded text:
moniis ad huiuscemodi infamiam depellendam consilium et auxilium moniis ad huiuscemodi infamiam depellendam consilium et auxilium cepit inquirere. Erat autem in exercitu eius eo tempore vir egreditur ille cupiens quae spoponderat adtemptare. Quadam die pergit ad portam castelli, pulsans fores, rogat sibi ab Adelberto ad refocilandum poculum mitti; quod cum celeriter allatum fuisset et ebibisset, nuncium alloquitur: Domino tuo, ait, ex mea parte magnas gratias nunciato, pariter et haec verba narrare curato, quod vita sospite hoc sibi poculum grata voluntate citissime rependere studebo. Et his quibus singulis singulos milites electos loricatos et galeatos ensibusque praecinctos collocat, et desuper lintheis opertas funes, quibus vectes ad portandum eas insererentur, componit. Deinde 60 viros nichilominus electos et plebeia veste amictos, ensibusque eorum in hamas reconditendit; fores pulsavit. Servo sciscitante quis sit et quid velit: Dic, ait,
Abbreviated transcription (Latin):
suppl ᷑ cidem fe fr̾ũs palaciũ et sua castella et omña sua contͣdi¬
dit. et deinde in mͣosterio sci paulmi usq ad finẽ uite ꝑmansĩt
archiep̃s trebiroꝵ ordinat᷑ Hhic sẽpiꝰ occupatꝰ in expedi¬
cione et procinctu militũ. q̃dam de st̃õ paulmo tulit. de palacio
etiam ix̃. moĩaliũ prebendas militibꝰ in beneficiũ distribuit Be¬
rencastel quondam Adelbornis a p̃dombꝰ defensum destruxit aᵈ
iecit cqrui uid Adelbertꝰ castellum treberis quondam in hono¬
re stẽ trucis ostructũ possidebat. Inde fiequent̾ cũ multitudine
militum erũpens ad curiam ep̃i qͥtqd ibi ad cius obseq̃um ꝑa¬
bat᷑ uiolent᷑ afferens abducebat Cuiꝰ rei ignominia confusũs ep̃o
uidel qͥd hostem cottidianũ sibi causã proximium obmunitionẽt
castelli non posset debellare multis ad amicos suos habitis q̃ri¬

Expanded text:
suplex eidem factus, palatium et sua castella et omnia sua contradisuplex eidem factus, palatium et sua castella et omnia sua contradidit, et deinde in monasterio sancti Paulini usque ad finem vitae permansitarchiepiscopus Trebirorum ordinatur. Hic saepius occupatus in expeditione et procinctu militum, quaedam de Sancto Paulino tulit , de palatio etiam 60 monialium praebendas militibus in beneficium distribuit, Berencastel quondam Adelberonis praedonibus defensum destruxit, aliud iecit. Qui videlicet Athelbertus castellum Treveris quondam in honore sanctę crucis constructum possidebat, unde frequenter cum multitudine militum erumpens ad curiam episcopi, quicquid ibi ad eius obsequium parabatur, violenter auferens abducebat. Cuius rei ignominia confusus episcopus, videlicet quod hostem cotidianum sibi tam proximum ob munitionem castelli non posset debellare, multis ad amicos suos habitis queri
Abbreviated transcription (Latin):
ex ip̃a machinaꝵ equa palacio altitudine anguscare He qͦq
palatinis fortit᷑ repugnantibꝰ igne ĩmuisso ul suctense uel diru¬
te sunt Cesar ergo cũ neqͣꝙͣ proficẽt in eiꝰ expugnatõe. ad kal
reptemb profectꝰ. pontẽ deici iussit quẽ custodia Adelberonis ob¬
tinuerat et megingando epãtum ofirmuit esiui usq ad fmẽ
uite sue in castello confluencia epatim ãministrauit᷑ Adelbor¬
ne fupͣdicto inuasore maximã episcopii famibiam retinente
Tandem cinta finem megingandi graui infirmitate dẽp̃ssus.
om̃ia Megingando nestituit. s palaciũ sibi netruit Obeunte
megingandõ Hemritꝯ̃ imꝑator Popponẽ in tregenesburch edu¬
catum ad offensam Adelbornis p̃sulem ꝯstituit. itaditens Calem
uirũ debeo dirigere qui tue uasame suffitiat resistẽ Igit᷑ Adelbero
tandem sero pña tactus nec ualens uires popponis sufferre

Expanded text:
ex ipsa machinarum aequa palatio altitudine angustare. Hae quoque, ex ipsa machinarum aequa palatio altitudine angustare. Hae quoque, palatinis fortiter repugnantibus, igne inmisso vel succensae vel dirutae sunt. Caesar ergo cum nequaquam proficeret in ejus expugnatione, ad Kal. Septemb. profectus, pontem dejici jussit, quem custodiae Adelberonis optinuerant, et Megingaudo episcopatum confirmavit. Qui usque ad finem vitae suae in castello Confluentia episcopatum administravit. Adelberone supradicto invasore maximam episcopii familiam retinente. Tandem circa finem Megingaudi, gravi infirmitate depressus, omnia Megingaudo reddidit, sed palatium sibi retinuit.--Obeunte Megingaudo , Heinricus imperator Popponem in Babenberch educatum ad offensam Adelberonis praesulem constituit, ita dicens: Talem virum debeo dirigere, qui tuae vesaniae sufficiat resistere. Igitur Adelbero tandem sera poenitentia tactus, nec valens vires Popponis sufferre,
Abbreviated transcription (Latin):
canicedibꝰ exornata: et aliqͣtenꝰ fuctat inhabitata. in pͥstinã
solitudinẽ ꝓene est redacta Non solũ demiq obsẽssores. ẜ et
ip̃i palatim obsessi. fixquẽtibꝰ irruptiombꝰ ipros obsessores et
finitiua palati populabant᷑ Una die de uertite uraminõ¬
tis młtitudo boũ et ouiũ ad ẜuiciũ imꝑatoris adducta cũ p̃sĩ¬
dio militũ destendit sro palatini ex arte ꝓspicientes. eyup¬
cione subito facta. boues et oues p̃sidio coꝵ fugato ante se
in palaciũ conpuler̃t Quos cesariani mibites ꝑseruti aꝑtis
portis sił tũ ilł palaciũ irrupert Nec mora palatini ex
ab dico portas clauser̃t om̃s ꝙ qͥ irruꝑant missis ex arte lapi¬
dibus alios occider̃t alios grauit᷑ sautiauert̃ reliqͦs teꝑut Tunc
Imꝑator ex materia domor urbanaꝵ machinas tirca pala¬
tium usq ad arces p̃cepit erigi qͦ faciliꝰ possẽt palatinos

Expanded text:
cam aedibus exornata et aliquatenus fuerat inhabitata, in pristinam cam aedibus exornata et aliquatenus fuerat inhabitata, in pristinam solitudinem est redacta. Non solum denique obsessores, set et ipsi palatini obsessi frequentibus eruptionibus ipsos obsessores et finitima palatii populabantur. Una die de vertice Jurani montis multitudo boum et ovium ad servitium imperatoris adducta cum praesidio militum descendit. Quod palatini ex arce prospicientes, eruptione subito facta, boves et oves praesidio eorum fugato, ante se in palatium compulerunt. Quos Caesariani milites persecuti, apertis portis simul cum illis palatium irruperunt. Nec mora, palatini ex abdito portas clauserunt,, omnesque qui irruperant, missis ex arce lapidibus, alios occiderunt, alios graviter sauciaverunt, reliquos ceperunt. Tunc imperator ex materia domorum urbanarum machinas circa palatium usque ad arces praecepit erigi, quo facilius posset palatinos
Abbreviated transcription (Latin):
nastio sti paulini p̃positꝰ noĩe Adelbero de Lutlenburch ortꝰ uir
potens et diues. habens castella hoc Sarburch Bezencastel et
et deinceps eam st̃o paulmo retinuit Ludolfo autẽ defincto.
ea fiducia qua soror sua hemrico claudo imꝑatori nũpra fuerat
episcopatum iuasit milites in sua sacͣmenta iurare coegit
Palaciũ qͦd situm est in urbe occupauit. pontẽ qͦq moselle t᷑¬
ribꝰ mu̾nuit Ienrricꝰ aũt imꝑator meg̃ĩgando ep̃atũi de¬
dit p̃posito cc̃cs mogũtine ¶rui cum potencie adelberonis resis
tere pararet lx̃ mansos de nebꝯ sancti martini Ilauengerio
de madelberch ⁊ uͦdelberto destella in benefiriũ dedit nec
tñ preualuit Tunc hemricꝰ imꝑator cũ exercitu treberim
uenit. et pal iciũ obsedit a dñica post albas usq ad hal sep¬
tembris saua obsidione nõ solũ regio in circutu urbͥ undiq¬
uastata. ẜ ip̃a qͦq ciuitas. q̃ iam post uastat̃o northmanin¬

Expanded text:
nasterio sancti Paulini praepositus nomine Adelbero, de Lucelenburch ortus, vir potens et dives, habens castella haec: Sarburch, Berencastel et et deinceps eam Sancto Paulino retinuit. Liudolfo autem defuncto , ea fiducia qua sua soror Heinrico Claudo imperatori nupta fuerat, episcopatum invasit, milites in sua sacramenta jurare coegit, palatium quod situm est in eadem urbe occupavit, pontem quoque Mosellae turribus munivit. Heinricus autem imperator Meingaudo episcopatum dedit, praepositotere, 80 mansos de rebus Sancti Martini Ravengero de Madelberch et Udelberto de Stalle in beneficium dedit, nec tamen praevaluit. Tunc Heinricus imperator cum exercitu Treberim venit et palatium obsedit a Dominica post Albas usque ad Kal. Septembris . Qua obsidione non solum regio in circuitu urbis undiqset  ipsa quoque civitas, quae jam post vastationem Nortmanni
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃a p̃fatis st̃is coꝵ q reliqͥs successoribꝰ id est Agricio Maximi¬
no Paulmo feuero almificis et aplicis uirs. a primordio et
usq nũc autentice ocessa sunt q̃q ecĩa ip̃iꝰ ciuitatis excidio in¬
cendio aliqͦ ue casii ꝯ sup̃ta aꝓpbantur eidem treuereñ ecclesie
p̃dicto q fr̃i nostix Tħeoderico et per eũ cũctis successoribꝰ suis
reconfirmare recorruborate ⁊ omo restitue̾ dignũ duximꝰ per¬

Expanded text:
Ecclesia praefatis sanctis eorumque reliquis successoribus, id est. Agritio, Maximino, Paulino, Severo, almificis et apostolicis viris a primordio, et usque nunc authentice concessa sunt, quaeque etiam ipsius civitatis excidio, incendio aliquove casu consumpta approbantur, eidem Treverensi Ecclesiae praedictoque fratri nostro Theoderico, et per eum cunctis successoribus suis reconfirmare, recorroborare et omni modo restituere dignum duxim
Abbreviated transcription (Latin):
Do distuciat manifestet ꝙ leqũdo. ħec itaꝙ in hac uita po-¬
sitꝰ face̾ nemo p̃t̾. Ante hominẽ ñq carne ctãdatĩ labor
est ista ꝯgnoste̾. donec ĩ dñ scuãeũ lu quo sũt omĩa ꝯsiliae
suꝑ filios hom̃. ergastulo corpois absolutꝰ introeat. iblq nõ
siquidem ꝯsideracio miranda numeũ sopenda parit et tre¬

Expanded text:
ifestetque loquendo? Hæc utique in hac vitâ positus facere nullus potest. Ante hominem namque carne circumdatum labor est ista cognoscere, donec in Domini Sanctuarium, in quo sunt omnia consilia super filios hominum, ergastulo corporis absolutus introeat; ibique non um quidem consideratio, mirandâ nim
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex roto corde suo et ex tota cua sua diligit dultissimũ
tus o dultis et suauis affectio o pura et defecata intericio
uolũtatis eo terte defecacior et purior quo in ea de propizio
ml iam ãmixtum reliciquitir eo suauior et dultior quo totũ
diuinã est quod sentitur quomodo stilla aque modica multo
infusa uino deficere ad se tota uidetur dum et saporem uini
indut in calorem sic omnem tũt in sanctis humanã affet¬
cionem quodam meffabili modo necesse erit om̃asemetipsa
liquescere atque uideri penitus transfundi uolũtatem alioqũ
quitꝙ̃ supeferit manet quidem substantia sed in alia forma
alia gloria alia que potentia O quam magna multitudo

Expanded text:
luminis, et luminosae aeternitatis. Sed si quod non netus! o dulcis et suavis affectio! o pura et defaecata intentio voluntatis! eo certe defaecatior et purior, quo in ea de proprio nil jam admistum relinquitur: eo suavior et dulcior, quo totum divinum est quod sentitur. Sic affici, deificari est. Quomodo stilla aquae modica, multo infusa vino, deficere a se tota videtur, dum et saporem vini induit, et coloremtionem quodam ineffabili modo necesse erit a semetipsa liquescere, atque in Dei penitus transfundi voluntatem. Alioquiquidquam supererit? Manebit quidem substantia, sed in alia forma, alia gloria, aliaque potentia. Quando hoc erit?
Abbreviated transcription (Latin):
adiit culmen serenitatis nostrie. supplicans ut quandam
et reditibꝰ. cultis. et incultis q̃sitis et inqͥrendis mobilibꝰ¬
ceptin ad sepe nomĩatam sedem etcrnalit̾ ꝑtinenda dona¬
illiꝯ similem ꝑpetius temporibꝰ ex p̃libata abbacia hab̃eant
p̃tatem. Uclũti de tet̾is eiꝯdem epãtꝰ causis. iuxta utilitãtẽ
ip̃iꝰ ecc̃e rũcta prout ilis plaruerit secube dispone. qͣtꝰ ret¬
tores ciꝰ dem sedis cũ om̃i clero eoꝵ regimim subacto. tam
tas nullo siqͣ successore nosteo irrumpente. solidissimã in di
nomĩc per oĩa mũdi uoluentis sc̾ia ebtinegit scabilitatẽt
mimimine nostro roborata mansu nostra subtꝰ eam fima¬
ui̾mꝰ. et anuls nostri inp̃ssione iussimꝰ sigillari Signum

Expanded text:
adiit culmen serenitatis nostrae supplicans, ut quandam abbatiam sancti Seruasii confessoris quae vocatur Treiecta in coubi principalis episcopii sui sedes esse dinoscitur, ad honoillius similem perpetuis temporibus ex praelibata abbatia habeant potestatem veluti de caeteris eiusdem episcopatus causis iuxta utilitatem ipsius ecclesiae cuncta, prout illis placuerit, secure disponere, quatinus rectores eiusdem sedis cum omni clero eorum regimini subacto tam ptas nullo umquam successore nostroz irrumpente solidissimam in dei nomine per omnia mundi volventis saecula obtineat stabilitatem munimine nostro roborata, manu nostra subtus eam firmavimuset anuli nostri impressione iussimus siggillari. Signum
Abbreviated transcription (Latin):
Ir nomñe sc̃e et indiuidue trinitatis Arnolfꝯ̃ dia¬
ordinante / clemencia nex Si fideliũ nostroh pcticio¬
mbꝰ auribem serenitatis nr̃e accomodamꝰ opomiq ex suꝑne
largitatis cõmodo eis p̃ ⁊bere studuerimiꝰ ꝑhcmiis uite salu¬
tem felicit̾ obtiendam. hͦ nobͥ pro futuꝵ esse liq̾do credimiꝰ¬

Expanded text:
In nomine sanctae et individuae trinitatis. Arnolfus divordinante clementia rex. Si fidelium nostrorum petitionibus aurem serenitatis nostrae accommodamus opemque ex supernae largitatis commodo eis prebere studuerimus, perennis vitae salutem feliciter obtinendam hoc nobis profuturum esse liquido credim
Abbreviated transcription (Latin):
ricus ecc̃e p̃fint. qui regłares officias et t̾laustꝵ cica maiorẽ
eccam dstrixxit ⁊ uigorem regłaris du̾sacõĩs ibidem exerceri
decyeuit ffoꝵ in loco in quo nũs ẽẽ uidetur instituit᷑. Affuit
Riome cum Ottone põmo in dãpnando magũ non papani. Iohã¬
nemi Itemi Otto abbaciam supͣdictam ꝑtate regia de hac ecc̃a tu-¬

Expanded text:
it ; qui regulares officinas et claustrum circa majorem ecclesiam construxit, et vigorem regularis conversationis ibidem exercere decrevit, forum in loco quo nunc esse videtur instituit. Affuit Romae cum Ottone in damnando magum, non papam Johannem. Item Otto abbatiam supradictam
Abbreviated transcription (Latin):
liditatibꝰ detectis q̃rnomã illiꝯ ueram ẽẽ agnouiꝰ Perpen¬
dentes gͦ et uerientes. ne forte ꝙ absit de climosmna genitoris
nostri detimentũ aĩc nr̃e facebemꝰ pro ꝯẜuanda eius pieta¬
tts mu̾nificencia ip̃am abbaciam cum Isilio et iudicio ep̃oꝵ
et comitum nostnioꝵ memorate treuerensi ecc̃e reddidimus
et uenientes ad ip̃m monasteriũ in qͦ bt̾i Seruacii corpꝰ sagra¬
tum quiescit manu ꝓpͥa cũ assistentibꝰ płimis fidelibꝰ niñs

Expanded text:
liditatibus detectis quęrimoniam illius veram esse agno vimus. Perpenliditatibus detectis quęrimoniam illius veram esse agno vimus. Perpendentes ergo et verentes, ne forte – quod absit – de elemosina domni genitoris nostri detrimentum animae nostrae faceremus, pro conservanda eius pietatis munificentia ipsam abbatiam cum consilio ac iudicio episcoporum et comitum nostrorum memorate Treuerensi ecclesiae reddidimus et venientes ad ipsum mona sterium, in quo beati Seruatii sacratum corpus quiescit
Abbreviated transcription (Latin):
Pouit ergo om̃ nr̃oꝵ fideliũ pñciũ et futuroꝵ noticia qͣliter
de abbacia sti seruariĩ traiectensis moscemii n pago haspamẽse
uioͣ mosam et in comitatu mosclant ꝙͣ dominꝰ gentor¬
uegie p̃tatis iure tͣdiderat at perpetua stabilitate fremauerat
rathbodꝰ eiusdem stẽ ecc̃e uenerabił archiẽp̃s in g̾n̾ali placito
nr̃o q̃uelosus se p̃cibꝰ ꝓclamauit plangens eam argenhario
sub ob tentu p̃carie ꝯtra libitũ suũ. suoꝵ q fideliũ usurpatã
lic de sup̃dicta ecc̃a uiolent̾ abstractam Pretulit qͦ quomͦ
in supdicto monast̾io missi sui accepti ꝑ ptãtem in nuimagã
ad nr̃a pñciam deducti ibiq minis t̾riti ⁊ uiolencia opp̃ssi
assensum ex sua ꝑte illo clero q sͥ ꝯmisso nestiente hiꝰcemõi
usumpatiu̾e ꝑeccłiret in uite assensum p̃buetũt. ac per ar¬
gumentosas suggestiones auctoritate netulit firmatamĩsios nr̃a
uͦ ocm̃ tnsacte per ordinem necolentes. fallenciũ iam cal¬

Expanded text:
ostrorum fidelium praesentium et futurorum notitia, qualiter de abbatia sancti Seruatii Treiectensis monasterii in pago Hasbaniense iuxta Mosam et in comitatu Maselant consistenttestatis iure tradiderat ac perpetua stabilitate firmaverat, Ratbodus eiusdem sanctae ecclesiae venerabilis archiepiscopus in generali placito nostro querelosis se precibus proclamavit, plangens eam a Regenhario sub obtentu praecariae contra libitum suum suorumque fidelium usurpatam ac de supra dicta ecclesia violenter abstractam. Retulit quoque quomodo in supra dicto monasterio missi sui accepti per potestatem in Neumagam ad nostram praesentiam deducti ibique minis territi et violentia oppressi assensum ex sua parte illo cleroque sibi commisso nesciente huiuscemodi usurpativę praecariae invitus assensum prebuerunt ac per argumentosas suggestiones nostra aucritate retulit firmatam. Nos vero omnem transactae rei ordinem recolentes fallentium iam cal
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os illut uenire statuiꝰ illut memoratꝰ arthieps nath¬
bodus uemiens sead neãm icclamauit dnãco qd̾ iani
dicta abbacia de p̃fata sede illo cetãq ꝯgregacione nestiẽ¬
te inuste fuisẜ dẽp̃ta/ esio nos cucum cogitantes. ne for¬
antedicte sedi treucniensi reddidimꝰ q̃ est in pago masclant
uocabulo fiecta q̃ nr bñ ofessoris honori ꝯsecrata est serua¬
cii ep̃i q eundem ep̃m inde uescientes coram multitudine
ppli precipimꝰ. ut ne ulteriꝰ ip̃ia uel succedentiũ illiꝰ tpibꝰ
alirui ꝑ perecariam contedat᷑ ¶sed si alituiꝰ succedenciũ illius

Expanded text:
lluc memoratus archiepiscopus Rathbodus veniens se ad nostram reclamavit dominationem, quod iam dicta abbatia de prefata sede illo ceteraque congregatione nesciente iniuste fuisset dempta. Quod nos circumcogitantes, ne forante dicte sedi Treuerensi reddidimus, quę est in pago Masalant vocabulo Traiecta, quę in beati confessoris honore consecrata est Seruatii, ipsique eundem episcopum inde vestientes coram multitudine populi precipimus, ut ne ulterius ipsius vel succedentium illius temporibus alicui per precariam concedatur. Quod si alicuius succedentium il
Abbreviated transcription (Latin):
sibi Bertulfo treuerensi archiep̃o ⁊ adelhardo connite. ad re-¬
mithe ultro illis obuiam ad pugnã procedit᷑ Inito certami¬
ressit Rathbodus albas de mediolaco uenabil antistes. qui code

Expanded text:
sibi Bertolfo episcopo Treberensi et Adalardo comite, ad Resibi Bertolfo episcopo Treberensi et Adalardo comite, ad Remiche ultro illis obviam ad pugnam procedit. Inito certamicessit Radbodus, abbas de Mediolaco, venerabilis antistes , et eodem
Abbreviated transcription (Latin):
uiribꝰ excuntes. urbem treuiroꝵ nonas apͥlis die sacͣtissimo
cene dĩ orcupauerũt Bbertulfo ep̃o cũ qͥbusdam ciuibꝰ fuga lap¬
so In qua usq ad st̃m diem pasthe fessa ab itinere corꝑa uecre:¬
antes. om̃e f̾u̾itoꝵ uĩb circumqͣq usq ad solum demoliti sũt.
ipam ꝙ urbem et monasccia om̃a igni succendẽrt Cumq eciã
monasterio sci paulini multoniẽs ignem miecissent. ẜ diuinitꝰ
extinguerctur. cathenas ferr̾cas quibꝰ sartho fagũ cius pende¬
bat confreger̃t ẜ tñ sarchofaguni cathenis confractis ne¬
qͣquam alcius t̾re insedit ẜ in aere pendens remansit donet pꝰ
multos annos a qͥburdam infidelibꝰ dep̃ssum subsedit non sine
uindicta in eos tñsfusa Quicũq em̃ huic sacrilegio manibus
descrinerũt singulas infirmitatũ plagas susceꝑnt Igit᷑ north¬
mãni ciuitate om̃i exusta et desolata mettim propciare dis¬
ponũt ¶d dum ꝯꝑisset eiusdem uib antistes woalo adiũcto

Expanded text:
rbem Trebirorum Non. Aprilis, die sacratissimo coenae Domini, occupaverunt, Bertolfo episcopo cum quibusdam civibus fuga lapso. In qua usque an sanctum diem Paschae fessa ab itinere corpora recreantes, omne territorium urbis circumquaque usque ad solum demoliti sunt, ipsamque urbem et monasteria omnia igne succenderunt . Cumque etiam monasterio sancti Paulini ignem multotiens injecissent, sed divinitus extingueretur, catenas ferreas quibus sarcophagum ejus pendebat confregerunt; set tamen sarcophagum catenis confractis nequaquam altius terrae insedit, set in aere pendens remansit, donec post multos annos a quibusdam infidelibus depressum subsedit, non sine vindicta in eos transfusa. Quicumque enim huic sacrilegio manibus deservierunt, singulas infirmitatum plagas susceperunt. Igitur Nortmanni, civitate omni exusta et desolata, Mettim properare disponunt. Quod cum comperisset ejusdem urbis antistes Walo, adjuncto
Abbreviated transcription (Latin):
mantiꝰ nacionabili prece dep̃tati sunt ut ecc̃e sai pdetirai treue¬
uisticiã faccremꝰ eiꝰ dem tenerensi ecc̃e reddimꝰ et restituimꝰ
illi ecc̃e treuerensi p̃dictam abbaciani sti Ser̾uacii ex toto et
integro omia appendencia. cũ oĩbus q̃ uisa est hr̃e Annoniã¬
tes ergo p̃decessoꝵ nostroꝵ dictõne regũ uid Arnolfi duende¬
boldi lodonuici ⁊ karoli qui p̃libate sedi añdictam otale traiec¬
tensem abbaciam ħ regie liberalitatis p̃cepto sanctimꝰ qͦ nemo
suctessoꝵ nr̃i pñs datum infn̾gendi scu aqͦ modo uiolandi ha¬
beat ptatem .t ut hͨ fͣdicionis nr̃e aultoritatis plenissima ui¬
geat fimitate manu nr̃a subfirmauiꝰ et anuli nostri mp̾sione
Roboramꝰ Signũ domim ditonisR seremssum regis

Expanded text:
mannus, racionabili prece deprecati sunt ut aec clesiae sancti Petri Treuiustitiam faceremus eidem Treuerensi aecclesiae, reddimus et restituimus illi aecclesiae Treuerensi prędictam abbatiam sancti Seruatii ex toto et integro, omnia appenditia cum omnibus quae visa est habere. Innovantes ergo predecessorum nostri dationem, regum videlicet Ar nolfi, Zuentibolchi, Luduvuici et Karoli, qui prelibatae sedi antedictum contulere Traiectensem abbatiam, hoc regiae liberalitatis precepto sanccimus, quo nemo successorum nostri presens datum infringendi seu aliquo modo violandi habeat potestatem. Et ut haec traditionis nostrae auctoritas plenissima vigeat firmitate, manu nostra subtus firmavimus et anuli nostri impressione corroboravimus. Signum domni Ottonis MF. serenissimi regis
Abbreviated transcription (Latin):
Mi noĩe ste et indiuidue t̾initatis Octo dina fauente clemẽ¬
cionis recompensationẽ. ubi de eccastitis fit hebus dm̃. Ubi añt
de negociis fit hũanis nr̃os fideles credimꝰ nob fideliores exm̃
fore ac ꝓnitiores deuociores q obseqͥ Promnde agnostat om̃i
fideliũ nostroꝵ ꝯuentꝰ. qualr nos prote̾s nr̃i adeñtes stili

Expanded text:
mine sanctae et individuae trinitatis. Otto divina faventae clemenimus, remunerationis recompensationem, ubi de aecclesiasticis fit rebus, deum, ubi autem de negotiis fit humanis, nostros fideles credimus nobis fideliores exinde fore ac promptiores devotioresque obsequio. Proinde agnoscat omnium fidelium nostrorum conventus, qualiter nos
Abbreviated transcription (Latin):
lecto quo asseriturꝰ nulli suffr̾aganeoꝵ nouũ. ⁊ qͦd non ab õ¬
nibꝰ in ecc̃a sua predecessoribꝰ non habebat᷑ absq metropoli¬
tani sui consilio et licencia p̃sumendũ. int̾dixit ei ꝑ stam̃
quã in õmbꝰ eccãsticis negotiis sibi deberet obedientiasn. ne
ulteriꝯ isi ab co petita et conçessa licencia pallio utẽtur
Cumꝙ uoalo apłicam auctori ͭͤ p̃tendẽt. archiep̃s uͦ metropo¬
litanoꝵ p̃uilegia de fenderet grandis utrimqs conflatasz

Expanded text:
lecto, quo asseritur nulli suffraganeorum novum et quod non ab omlecto, quo asseritur nulli suffraganeorum novum et quod non ab omnibus in ecclesia sua praedecessoribus non habebatur, absque metropolitani sui consilio et licentia praesumendum, interdixit ei, per sanctam quam in omnibus ecclesiasticis negotiis sibi deberet obedientiam, ne ulterius, nisi ab eo petita et concessa licentia, pallio uteretur. Cumque Walo apostolicam auctoritatem praetenderet, archiepiscopus metropolitanorum privilegia defenderet, grandis utrimque conflata est
Abbreviated transcription (Latin):
hinemaro remensis archiep̃o Riegem lotharingie proũcie conse¬
crauit. cognato q suo Bertulfõ ut daret archiepãtum trebt¬
rensem obtinuit Mit puillam q̃ dicĩ marcia de manui ꝑe¬
gia tomꝑauit Anmo .u. Bertulfi morit᷑ Aduent   metensis
sum est palliũ a iohanne papa cũ lr̃is docentibꝰ. quibꝯ hoc
festis foret usurꝰ Bertulfꝯ o ͦ metropolitanꝰ audiens pea¬
lonem in die stõ pasche cum pallio procedere missgis lr̃is
deise cũ pallio sibi fuei̾t ꝯcessum Walo lecto in auribꝰ om¬
mum qui adebant. qͦd sibi papa a tnͣsmissum fui̾t. de usu
pallii pͥmlegiũ asseruit non sc pmũ ẜͣ qũtũs fuisse quem
aplica sedes hos honore dignata sit sublimare. salua tñ i
omnibꝰ metropolitano subiectione Primũ urbitiũ secu¬
dum puppini regis ex sorore nepotem chrodegangũ terciũ
angelrannũ quartũ drugonem karoli magni imꝑatoris filiu
Bertulfus his assercionibꝰ non satis factꝰ. capituio canonũ

Expanded text:
Hincmaro Remensi archiepiscopo, regem Lotharingiae et Provinciae consecravit cognatoque suo Bertolfo ut daret archiepiscopatum obtinuit. Hic villam quae Martia dicitur de manu regia comparavit. Anno 5 Bertolfi moritur Adventius Mettensis sum est pallium a Johanne papa cum litteris docentibus quibus hoc festis foret usurus. Bertolfus vero metropolitanus audiens Walonem in die sancto paschae cum pallio procedere, missis litteris quo procedere cum pallio sibi fuerit concessum. Walo lecto in auribus omnium qui aderant quod sibi a papa transmissum fuerit de usu pallii privilegium, asseruit, non se primum set quintum fuisse, quem apostolica sedes hoc honore dignata sit sublimare, salva tamen in omnibus metropolitano subjectione, primum Urbitium, secundum Pipini regis ex sorore nepotem Crodegangum tertium Angelramnum, quartum Druogonem, Karoli Magni imperatoris filium. Bertolfus his assertionibus non satisfactus, capitulo canonum
Abbreviated transcription (Latin):
ludibuo cot dr̃m est fierent hostibꝰ. sarthofaga uel ip̃a ecĩa¬
ossa martyrũ salubre miere ꝯsiliũ ut scil ablatis de parietidꝰ
lr̃s nemia eoꝵdem martyrũ insuꝑ qͥ fuerint unde uenerint
qñ. quoͦ a quo occisi sunt in plumbea scibere᷑ tabula abi qñ pos¬

Expanded text:
ludibrio, ut dictum est, fierent hostibus sarcophaga vel ipsa ludibrio, ut dictum est, fierent hostibus sarcophaga vel ipsa ossa martirum, salubre iniere consilium, ut scilicet ablatis de parietibus litteris nomina eorundem martyrum, insuper qui fuerint, unde venerint, quando quomodo a quo occisi sunt, in plumbea scriberetur tabula, ubi quandoque pos
Abbreviated transcription (Latin):
tus esꝰ cius duodecimo celestis uindicta uenit suꝑ lotharin¬
giam regnũ Locharii supͣdicti regis adultei. et excoitati Dem¬
q northinãni qui ante cõplures annos exierant et ciuitatẽ
Pictanis leodiũ Traiectum Tungrũ Coloniam Eunã Tul¬
pͥaciam Iuliacũ. Nu̾siã. q̃quis Mnidã malmnũdariũ Stabulãs
prumiam Numagen Negiũ castrum igne et ferro adinchilauer̃t
Rreberici uero mnito cũ sapientioribꝰ consilio qͥtꝙꝭ in ciuitate
eccastici census uel ornatꝰ fuerat in subt̾raneis oculunt spe¬
ubꝰ Eg archofaga eciam stõꝵ alcius tre inmergunt ne re
liqͥe stõꝵ ludibro essent barbaioꝵ uesame Erat itaq in monasteria
sõ paulini cripta. ubi aca ip̃ĩꝰ sci sarcofagum ferreis cathenis
suspensum tredecim iacebant corꝑa martyriã quoꝵ nomĩa
aureis lr̃is in eiusdem ccipte parietibꝰ erant dest̾pta Religio¬
si gͥ qͥ tunt eiant xpĩani timentes ne ꝑ huiꝰ st̾pture iudiciũ

Expanded text:
tus ejus 12 coelestis vindicta venit super Lotharingiam, regnum Lotharii supradicti regis adulteri et excommunicati. Denique Nortmanni, qui ante complure annos exierant et civitatem Pictavis, Leodium, Trajectum, Tungrim, Coloniam, Bunnam, Tulpiacum, Juliacum, Niusa, Aquis, Hindam, Malmundarium, Stabulaus, Prumiam, Numago, regium castrum, igne et ferro adnichilaverunt. Treberici ergo inito cum sapientioribus consilio, quicquid in civitate ecclesiastici census vel ornatus fuerat, in subterraneis occulunt specubus, sarcophaga etiam sanctorum altius terrae immergunt, neliquiae ludibrio essent barbarorum vesaniae. Erat itaque in monasterio sancti Paulini cripta, ubi circa ipsius sancti sarcophagum ferreis catenis suspensum 13 jacebant corpora martirum, quorum nomina aureis litteris in ejusdem criptae parietibus erant descripta. Religiosi igitur qui tunc erant Christiani, timentes, ne per hujus scripturae indicium
Abbreviated transcription (Latin):
manus qui librũ efficioꝵ constipsit IHic missꝰ est a karolo
magno constantmopolim propt̾ pacem cum michacle imꝑa¬
tore firmandam adui cciam larolꝰ multum marmor et
muscum pluimum de treberi ad aquis palaciũ uexit ⁊ bt̃o
petro ad uiassitudinẽ nunca deditꝰ Post fortunatũ trebiroꝵ
a sc̃o Matͬno in uicesimo t̾nio amo iudoroici imꝑatoris aspor¬
tauit corpus st̃i Castoris de loco qui uotat᷑ cardena ad conꝰ¬
dona pñtauit Dicũt eũ ãqui res ecc̃aꝵ sci Eucharii et sti
Tultroini pnͣcipibꝰ suis in beneficiũ t̃didisse Post .xxxuii e¬
annos sui sacerdocii obiit et repultꝰ est in monasterio sñ
fuchariĩ anto altare sti iohannis baptiste in absidia aqͥlonali
Ad cuiꝰ dexteram in alt̾ra absidere requiestit uir palde mag¬
primo cathedram hecti throthgandꝰ obtinuit Iic
simplex seductꝰ est a lothario imꝑatore/ et aduiters ⁊ Gnn
ciusdem Lotharn falso accusate Rbro definuit in syodo qͦd

Expanded text:
manus , qui librum officiorum conscripsit . Hic missus est a Karolo Magno Constantinopolim propter pacem cum Michahele imperatore firmandam. Qui etiam Karolus multum marmor et museum plurimum de Treberi ad Aquis palacium vexit, et beato Petro ad vicissitudinem munera dedit .--Post Fortunatum Trebirorua sancto Materno, in 23o anno Ludowici imperatoris asportavit corpus sancti Castoris de loco qui vocatur Cardena ad Condona praesentavit. Dicunt eum aliqui res ecclesiarum sancti Eucharii et sancti Liutwini principibus suis in beneficium tradidisse. Post 30 annos sui sacerdotii obiit, et sepultus est in monasterio sancti Eucharii ante altare sancti Johannis baptistae in absida aquilonali; ad cujus dexteram in altera absida requiescit vir mag847 cathedram Hetti Tietgaudus obtinuit. Hic simplex seductus est a Lothario imperatore et adultero et Guntejusdem Lotharii falso accusatae ; immo definivit in sinodo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
aplicani rescitucõis gr̃a addissent et non profccisfent no¬
iussime Rycolao papoidefuncto adrianꝯ sultessit cuiꝰ libera¬
litate tiethgaudꝰ in monasterio sã Gregorii mansionẽ suste¬
monuit ut recederet. et mansionẽs sancti ꝑturbare qͦd illi¬
dus dissimularet. trio correptꝰ de mobedientia et de fatigacõe
aplica. apparuerat enĩ sibi du̾cens dextera manũ andream¬
qͥd a momentanea qͥdem morte liberaretur ẜ patria cũ suis
hospiciũ a pontifice inpetrare non poss apͥd sabmos conse¬
apd̃ placenciã diuinitꝰ ꝑcussꝰ morit᷑ Cum qͦ ꝑit̾ totum reg¬
num qͦd ex eiꝰ nomĩe lotharingiũ applłat᷑ corruit Casto¬
lum eciam lotharii non longe a treberi sr sarsam eo illo

Expanded text:
apostolicam restitutionis gratia adissent et non profecissent , novissime Nicolao papa defuncto, Adrianus successit, cujus liberalitate Tietgaudus in monasterio sancti Gregorii mansionem susceet iterum, ut recederet et mansionem sancti perturbare, quod illidus dissimularet, tertio correptus de inobedientia et de fatigatione apostolica--apparuerat enim sibi ductu dexterae manus, led a momentanea quidem morte liberaretur, set patria cum suospitium a pontifice inpetrare non potuisset, apud Sabinos conceapud Placentiam divinitus percussus moritur . Cum quo pariter totum regnum, quod ex ejus nomine Lotharium appellatur, corruit. Castellum etiam Lotharii non longe a Treberis super Saroam ex illo
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃r̃ cardinalis romane ecclesie qui tuncimnectis om̃i Ab̃m̃ fu¬
ꝑ ioris lotharigie cõuentũ adimaueitit qui eciam simul tũ
ip̃o ad eius uenerũt exequias Tantoq honore ꝯmuniq luctu
totius ꝓuincie undecimo ab eius obitu die tumulatus est
ꝙ omẽs qui aderant confessi sunt se miquam tam honora¬
biles exequias uidisse Sepulturam uero habet in eccl̃ia
beati petri a latere meridiano iuxta altare beati scepham
Et ꝙ notandĩ quotiens p̃dictam iuiu̾et intrabat ecclesiam

Expanded text:
presbiter cardinalis Romanae ecclesiae, qui tunc Mettis omnium abbatum supresbiter cardinalis Romanae ecclesiae, qui tunc Mettis omnium abbatum superioris Lotharingiae conventum adunaverat, qui etiam simul cum ipso ad ejus venerunt exequias. Tantoque honore communique luctu tocius provinciae undecimo ab obitu ejus die tumulatus est, quod omnes qui aderant confessi sunt se tam honorabiles exequias nunquam vidisse. Sepulturam vero habet in ecclesia beati Petri a latere meridionali, juxta altare beati Stephani. Et quod notandum, quotiens predictam intrabat ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ralendas februarii et licet coi mortaliũ sorte infata lapsus sit
non tamen coi hõm fortuna funeratus est Confluencie enim
cũ obisset exta eius in claustio iuuyxta parietem que respicit
cid septentrionẽ humata sũt et lapide tecta marmorea cor¬
pus eius mirra et aloe et acromatibus conditum a medico suo
ꝑirissimo philippo lumbardo qui et urine sue inspectione mor¬
tem eius tribus diebus predixerat pontificalibus adornatum
uestibus treu̾is est allatũ tũ magno comitatu Palatinus
eñ comes hermannꝰ atque pleriq inferioris regionis baro¬
nes cũ magno comitatu funus eius ꝑsecuti suit Dennide tũ
treuer̾im ꝑuenisset clerus et populus ad pontem processit
illi obuiam et ꝑ singula monasteria singulis diebus depor¬
tatus est celebri cum processione donet diera numerus mo
nũs de tota ꝓiũcia ad exequias eius cõfluenciũ uenerũtq
metensis Hent̾itus tullensis Albero uirdunensis et iordanus

Expanded text:
Kalendas Februarii. Et licet communi mortalium sorte in fata lapsus sit, non tamen communi hominum fortuna funeratus est. Confluentiae enim cum obisset, exta ejus in Claustro juxta parietem quae respicit ad septentrionem humata sunt et lapide texta marmoreo; corpus vero myria et aloe et aromatibus conditum a medico suo peritissimo Philippo Lonbardo, qui et urinae suae inspectione mortem ejus tribus diebus ante predixerat, pontificalibus adornatum vestibus, Treveris allatum est cum magno comitatu. Palatinus enim comes Herimannus atque plerique barones inferioris regionis cum magno comitatu funus ipsius prosequuti sunt. Deinde cum Treverim pervenisset, clerus et populus ad pontem processit illi in obviam, et per singula monasteria singulis diebus deportatus est celebri cum processione, donec dierum numerus monnumerus, de tota provincia ad exequias ejus confluentium. VeneruntquMetensis, Heinricus Tullensis, Albero Virdunensis, et Jordanus
Abbreviated transcription (Latin):
autem de corio facto lineo panno intrinsetus obducta et
inter duos ferebatur equos quod tũctis uisu erat mirabile
Senectute emĩ iam laborabat longis q fractis deficiebat
laboribus In hot ergo tontilio prior in ordine cũctis residẽ
ep̃is relegi de primatu sedis sue płima fecit p̃uilegia suꝑ
õẽm belgicam galliam atq germaniam Quibus auditis
cũ hõibus sus turbacionẽ facientes aliquos ex eis uolnera¬
uerũt Quod ip̃e dñs Albero Archiep̃s ferens ualde indigne

Expanded text:
autem de corio facta, lineo panno intrinsecus decenter obducta, inter duos ferebatur equos, quod cunctis visu erat mirabile. Senectute enim jam laborabat, longisque fractus deficiebat laboribus. In hoc igitur concilio prior in ordine cunctis residens episcopis, relegi de primatu sedis suae plurima fecit privilegia super omnem Belgicam, Galliam atque Germaniam. Quibus auditis,cum hominibus suis turbationem facientes, aliquos ex eis vulneraverunt. Quod ipse dominus ar
Abbreviated transcription (Latin):
Albero maxĩe uir flet roma flet qͣnoqs treuir
Canto too miro te moriente uiro
Treuir pastorem flet roma ruisse eigorem
Dogniaq iusticie lumẽ et ecclesie
Magnus eras magnis par ꝑnis meta tyrannis
Gloria diuitibꝰ portio pauꝑibꝰ
Castra tyrannoꝵ subuertes/ castra bonoꝵ
pluna condideras largus et hospes eras
argus et hũanꝯ ꝯpleuerat oedine ianꝯ
octo decemq dies mors tibi sit requies

Expanded text:
Albero maxime vir, flet Roma, flet undique Trevir, Tanto, tam miro, te moriente viro. Trevir pastorem, flet Roma ruisse rigorem, Dogmaque justiciae, lumen et ecclesiae. Magnus eras magnis, par parvis, meta tyrannis, Gloria divitibus, portio pauperibus. Castra tyrannorum subvertens, castra bonorum Plurima condideras, largus et hospes eras, Largus et humanus. Compleverat ordine Janus Octo decemque dies. Mors tibi sit requies
Abbreviated transcription (Latin):
bridal eccie p̃dicte contulit tali disposicione ut trix maurata
quã tempore predicte guerre de crustauerat de redditibus eiꝰ
reꝑaretur et quedam ornamenta q̃ obpignauerat restituerẽt᷑
et de inceps ꝑpetuo iure in usus fratrĩ cederet Etclesie ꝙͦ¬

Expanded text:
Bredal ecclesiae predictae contulit tali dispositione, ut crux inaurata, Bredal ecclesiae predictae contulit tali dispositione, ut crux inaurata, quam tempore predictae guerrae decrustaverat, de reditibus ejus repararetur, et quedam ornamenta quae obpigneraverat restituerentur, et deinceps perpetuo jure in usus fratrum cederet. Obiit
Abbreviated transcription (Latin):
uere om̃es inferiores regionis nobiles fauebant terramq
om̃ez uastaturi erant si p̃pe suo consilio non interuenisset
Hoc em̃ in consuetudine habebat semper suffraganeos suos
et principes at nobiles de prouincia sua congregare et sci¬
pendia illis largiter ãministrare et pro statu ecclesie et ꝓ¬
pace patrie cum ip̃is tractare Et quod nũt dicere ceperam
statim post epyphaniam febris acute dicis ardoribus accẽ¬
sis et pleuresis passione constrictus de uita dubitare inci
factaq om̃i peccatoꝵ pura confessione oleo unctus est scdm
beati iacobi apłi institucionem et sacrosanctũ corpus cristi
sũpturus magne fidelitatis et uere ac catholice fidei signifi¬
catiua uerba protulit Nũt autem quale ordinauerit tes
tamentũ quam breius potero explicabo Thure curam quã
ecclesie sancti petri treuensis ut in anmu̾sario eius refectio¬
nem inde habeant et patrimoniũ suũ sule Curiam suam¬

Expanded text:
fere omnis inferioris regionis nobiles favebant, terramque fere omnis inferioris regionis nobiles favebant, terramque omnem vastaturi erant, si ipse suo consilio non intervenisset. Hoc enim in consuetudine habebat, frequenter suffraganeos suos et principes ac nobiles de provincia sua congregare, et stipendia largiter illis amministrare, et pro statu ecclesiae et pace patriae cum ipsis tractare. Et quod nunc dicere ceperam, statim post epiphaniam febris acutae diris ardoribus accensus, et plereusis passione constrictus, de vita dubitare incipfactaque omnium peccatorum confessione, oleo unctus est secundum beati Jacobi institucionem, et sacrosanctum corpus Christi sumpturus, magnae fidelitatis et verae ac catholicae fidei significativa verba protulit. Sic enim tamentum, quam brevius potero, explicabo. Thure curiam, quam ecclesiae sancti Petri Treverensis, ut in anniversario ejus refectionem inde habeant; et patrimonium suum Sule, curiam
Abbreviated transcription (Latin):
noratos ad ꝓpria letos remifit. Hoc tamenr nestio an me¬
moria sit dignũ ꝙ cũ a p̃dicta reuerteret᷑ curia qm̃ ideo
mogũtios exosos habebat atque forsitam suspectos ciui¬
tati illoꝵ aꝓpinquans uexilla singulis ex manibus erigi
milites in clipeis auro fulgentibus loricis galeis argentũ
nitore suꝑantibus ostentare sese precepit tubis et tormb
armors ꝙ screpitu in horrisono uirĩd concentu aduentãs
totam ꝓmouit ciuitatem Illic ex toto orbe hoĩes conturte
mulieres conclamare et quasi iam urbs iam capienda
foret undiq tumultũ atq pauorem conspiteres Tandẽ
finem narratiom facturio de fine et teansitu et testamẽto
eius pauca dicam Confluencie in Epyphama dñi curiã
magnam tenuerat/ et treugas inter comitem de mol¬
bach et Comitem de Seyna acceꝑat Hni pro burensi comita¬
tu diu guerram ad inuitem habuerant quibus huic inde

Expanded text:
noratos ad propria letos remisit. Hoc tamen nescio an menoratos ad propria letos remisit. Hoc tamen nescio an memoria sit dignum, quod cum a predicta reverteretur curia, ideo quoniam Moguntinos exosos habebat atque forsitan suspectos, civitati illorum appropinquans, vexilla singulis ex navibus erigi, milites in clipeis auro fulgentibus, loricis, galeis, argentum nitore superantibus, ostentare sese precepit; tubis et cornibus armorumque strepitu et horrisono virorum concentu adventans totam permovit civitatem. Illic ex tota urbe homines concurrere, mulieres conclamare, et quasi urbs jam capienda foret, undique tumultum atque pavorem conspiceres. 27. Tandem finem narrationi facturus, de fine et transitu et testamento ejus pauca dicam. Confluentiae in epiphania Domini curiam magnam tenuerat, et treugas inter comitem de Molbach et comitem de Zeina acceperat . Hii pro Bunnensi comitatu diu guerram ad invicem habuerant, quibus hinc inde
Abbreviated transcription (Latin):
haberent Palatinꝰ q per exploratores rescisset se nõ suffice
ad cõmittendam pugnam contra acies ita ianimatas misit
legatos ad arthiep̃m et uerba precancia mandat et ut tito ad
finẽ ueniam hec ĩpettauit ut sui qui erant in tastro illesi
curie interfui qua francefort peciit sub rege Conrado cũ ꝯol
nauibus cameratis exceptis liburms et onerariis atq coqui¬
nariis ratibus In qua curia octo comites et/ ducem locharin¬
gie matheũ atq Ẽo ducem de lenburgio secũ habuit cleri¬
corũ atque militũ multitudinẽ tantam ꝙ om̃ibus qui udebãt
ãmiracionem faciebant Magistrũ quoq iaclandum bisintimũ
et magnũ thed̾ carnotensem duos fama et gloria doctores nr̃d
tꝑis excellentissimos secum in sua ducens nauali cãmenata
in illors disputatione et collatione ualde dilectatus est
et/ a curia domũ reuersus decentibus donis largiter ho¬

Expanded text:
habereut, palatinusque per exploratores rescisset se non sufficere habereut, palatinusque per exploratores rescisset se non sufficere ad committendam pugnam contra acies ita animatas, misit legatos ad archiepiscopum, et verba precantia mandat; et ut cito ad finem veniam, hoc impetravit, ut sui qui erant in castro illesi curiae interfui, quam Francovordium petiit sub rege Conrado cum 40 navibus cameratis, exceptis liburnis et honerariis atque coquinariis ratibus. In qua curia 8 comites et ducem Lotharingiae Matheum atque Heinricum ducem de Lenburgo secum habuit, clericorumque atque militum multitudinem tantam, quod omnibus qui videbant ammirationem faciebat. Magistrum quoque Jarlandum Bisintinum et magistrum Teodericum Carnotensem, duos fama et gloria doctores nostri temporis excellentissimos, secum in sua ducens navali cammenata, in illorum disputatione et collatione valde delectatus est, et a curia domum reversus, decentibus donis largiter ho
Abbreviated transcription (Latin):
potencia mea uobis fideliter assistam Nunc ergo sciatis
Hũt fui uramenti testem illi demonstrabo Sed nũc o fideles
ihu cristi qui uitam et sang̾nem uestrũ pro defensione et¬
clesie sue offertis pparate corda uestra dño mũda cõscien¬
cias uras et quia non uacat ut sigillatim faciatis confes¬
sionem singularem michi pastori uestro facite peccatorũ
ur̃orũ confessionem et ego potestatem a deo uobis tradica
faciam uobis ꝑ officiũ uestrũ indulgenciam et remissionẽ
om̃i delictorũ uestrorũ ut si quis hodie ex hac temporali
et incerta uita euocatur transeat ad meliorem uitã scilicet
eternam Tunt cum accepisset om̃ cõmunẽ confessionẽ
indulgencia facta et abrolutione benedictionẽ suꝑ eos fa¬
tiens ita om̃es animauit ꝙ nec in uno signũ timiditat᷑
appuit Ip̃e uero arthiepũs uexillũ toniti na mucensi
tõmisit crucem autem ꝓpiis gestabat manibus Hec tũ ita se

Expanded text:
potentia mea vobis fideliter assistam. » Nunc ergo sciatis potentia mea vobis fideliter assistam. » Nunc ergo sciatis , hunc sui juramenti testem illi demonstrabo. Sed nunc, o fideles Jhesu Christi, qui vitam et sanguinem vestrum pro defensione ecclesiae suae offertis, preparate corda vestra Domino, mundate conscientias vestras, et quia non vacat ut singillatim faciatis confessiones, generalem michi pastori vestro facite peccatorum vestrorum confessionem; et ego, potestate a Deo nobis tradita, faciam vobis per officium nostrum indulgentiam et remissionem omnium delictorum vestrorum, ut, si quis hodie ex hac temporali et incerta vita evocatur, transeat ad meliorem vitam, scilicet aeternam. Tunc cum accepisset omnium communem confessionem, indulgentia facta et absolutione, benedictionem super eos faciens, ita omnes animavit, quod nec in uno signum timiditatis apparuit. Ipse vero archiepiscopus vexillum comiti Namucensi commisit, crucem autem propriis gestabat manibus. Haec cum ita se
Abbreviated transcription (Latin):
clipeis hodie uos protegere certi estote de uctoria Respicite
hoc signũ trutis hot inquam signũ terribile Aduersariis ihũ
xp̃i Het est trixo in qua hermannus comes palentinus m
iurauit fidelitatem die illa qua aduocatũ ecclesie nostre
ip̃m constitui die qua illas iuires illam ꝙ potenciam ei cõ¬
tuli ꝑ quam me modo infestat. Tunt predixi ei in hac t̾te
esse de ligno dñi in quo ille cuiꝰ hec sacrosancta refulget
ymago de hoste humani generis triũphauit młcorq scoꝵ
uenerabiles reliquias in hac truce indicaui contineri Ipe
uero palentinꝰ tenens manũ suꝑ hanc sanctam ymaginem
iuratus est michi in hec uerba Hunc dñm hũc ꝓ nobis tru¬
cifrxum do uobis dñe archiepẽ fideiussorem et uiro uobis ꝑ
euis iuctutem ꝙ mĩquam aliꝙͣ contra uos faciam et quod
in om̃ibus uestris necessitatibus cũctis uiribus meis om̃iq

Expanded text:
clipeis hodie vos protegere; certi estote de victoria. Respicite clipeis hodie vos protegere; certi estote de victoria. Respicite hoc signum crucis, hoc, inquam, signum terribile adversariis Jhesu Christi. Hec est crux, in qua Herimannus comes palatii mihi juravit fidelitatem, die illa qua advocatum ecclesiae nostrae ipsum constitui, die qua illas vires illamque potentiam ei contuli per quam modo me infestat. Tunc predixi ei in hac cruce esse de ligno Domini, in quo ille, cujus hec sacrosancta refulget imago, de hoste humani generis triumphavit, multorumque sanctorum venerabiles reliquias in hac cruce indicavi contineri. Ipse vero palatinus tenens manum super hanc sanctam imaginem juratus est michi in haec verba: « Hunc Dominum, hunc pro nobis crucifixum, do vobis, domine archiepiscope, fidejussorem, et juro vobis per ejus virtutem, quod nunquam aliquid contra vos faciam, et quod in omnibus vestris necessitatibus cunctis viribus meis omnique