comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
positis insicliis patrem de palatu
solio deponunt. et tonso ei ut moris
est capite ad uicinam insulam in
ad ꝯuiuium ex condicto ledissent
⁊ de pͥoratu sedendi inter so ꝯsulto
detertarent dato signo a uiris con¬
bo frẽs solio deturbantur. ⁊ tonsis
capitib ad idem monast̾ium ad qd̾
prẽm transmiserant et ip̃i ad philo¬
zophandum cum monachis trans¬
mittantur. Ita euacuato palatio ab¬
usuus imꝑatorib. ipse constantinꝰ.
⁊ romanus filius eius imꝑanit an

Expanded text:
oris filio, patrem de palatii solio deponunt, et tonso ei, ut moris est, capite, ad vicinam insulam, in ivium ex condicto consedissent, et de prioratu sedendi inter se consulto decertarent, dato signo a viris Contres solio deturbantur, et tonsis capitibus ad idem monasterium, ad quod patrem transmiserant et ipsi ad philosophandum cum monachis transmittuntur. Ita evacuato palatio abusivis imperatoribus, ipse Constantinus et Romanus filius ejus ex filia
Abbreviated transcription (Latin):
enia aut̾ lectorem audiebat. legeban¬
tur ei hystorie antiquoꝵ. res geste:
delectabantur etiam libris scĩ augusti¬
n p̾cipueq hiis qui de ciuitate dei p̾¬
nulati sunt. Uini u̾o ⁊ om̃is potus
ldeo ꝑtus in bibendo erat ut semper
id cenam raro plus ꝙͣ ter bib̾e̾t. Esta¬
te post cybum m̾idianũ pomoꝵ ali¬
quid sumens ac se mel bibens deposi¬
tis uestib ⁊ calciamentis uelut noc¬
tu solitus erat duab ac trib horis
quiescere. Noctib sic dormiebat ut
sopnum quat̾ aut quinquies nõ solũ
eygiscendo s insurgendo interrũpett¬

Expanded text:
nias multas mittere satagebat. Legebantur ei historiae, et res gestae. Delectabatur et in libris sancti Augustini, praecipue in iis, qui De civitate Dei etitulati sunt. Vini vero et omnis potus adeo parcus in bibendo erat, ut super coenam raro plus quam ter biberet. Aestate post cibum meridianum pomorum aliquid sumens, ac semel bibens, depositis vestibus et calciamentis, velut noctu solitus erat duabus aut tribus horis quiescere. Noctibus sic dormiebat, ut somnum quater aut quinquies non solum expergiscendo sed etiam surgendo interrumpe
Abbreviated transcription (Latin):
sui karolus ꝑ om̃e imꝑium suum lega
⁊ aaron rex ꝑsarum elefantem quem
solum habebat karolo misit. cuius
elefantis nomen erat abulabat. et
p̾ter eum mun̾a multa. Imꝑatore
apud spoletum existente p̾die. kl. maii
qui totam ꝯculsit ytaliam. Quo motu
tectum basilice beati pauli apłi magna
ex ꝑte cũ suis trabib cecidit ⁊ in quib¬
dam locis urbes ⁊ montes corruerũt.
ui in g̾mania ⁊ in gallia tromuert̃.
Pestilentia pp̃ molliciem ib̾ni temꝑis
facta est legati karoli ab aaron ami
pancaleonis martyris in franciam af¬

Expanded text:
um per omne imperium suum legatet Aaron, rex Persarum elephantem, quem solum habebat, Carolo misit, cujus elephantis nomen erat Abulabat; et praeter eum munera. Imperatore apud Spoletum existente, pridie Kalendas Maii,qui totam concussit Italiam; quo motu tectum basilicae Beati Pauli apostoli magna ex parte cum suis trabibus decidit: et in quibusdam locis urbes et montes corruerunt. um in Germania et in Gallia tremuerunt. Pestilentia propter mollicessavit. Legati Caroli ab Aaron ammiPantaleonis martyris, in Franciam
Abbreviated transcription (Latin):
Eq enim ea sola membra
mouemus ad mitũ que compactis
articulata st̃ ossib sicut pedes et
manus ⁊ digitos: uerum etiam
illa que mossib remissa st̃ n̾uis
cum uolumus mouemur agitã¬
do et porrigendo ꝓoucimus: ⁊ tor¬
quendo flectimus. ⁊ constringen¬
do duramus: sicut ea st̃ que in
ore ac facie qnͣtum potest mouet
homo sibi: quia deseruit d̾m pla¬
cendo sibi ⁊ non obediens deo: non
potuit obedire nec sibi. Quales¬

Expanded text:
e enim ea sola membra mouemus ad nutum, quae conpactis articulata sunt ossibus, sicut manus et pedes et digitos, uerum etiam illa, quae mollibus remissa sunt neruis, cum uolumus, mouemus agitando et porrigendo producimus et torquendo flectimus et constringendo duramus, sicut ea sunt, quae in ore ac facie, quantum potest, homo sibi, quia deseruit Deum placendo sibi: et non obediens Deo, non potuit obedire nec sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
non p̾cessiss: non esset quidẽ sine
utrusq cõmixtione gen̾atio. s eẽt
sine confusione comixtio. Ess qͥp¬
pe in coeundo tnͣsquilla membro¬
rũ obedientia: non putanda car¬

Expanded text:
non praecessisset, non esset quidem sine utriusque sexus commixtione generatio, sed esset sine confusione commixtio; esset quippe in coeundo tranquilla membrorum oboedientia, non pudenda car
Abbreviated transcription (Latin):
socrates ab adolescentulo consultꝰ
utrum uxorem duc̾et. an se omni
matrimonio abstiñet. respondit
utrum eoꝵ fecisset actur̾ penitẽ¬
tiam. Nam hic te inquit solitudo:
ibi te orbitas excipiet. hic generis
int̾itus. illic heres alienus. et c̾.¬

Expanded text:
Socrates ab adolescentulo consultus, utrum uxorem duceret, an se ab omni matrimonio abstineret: Respondit, utrum eorum fecisset, acturum penitentiam. Nam hic te inquit solitudo, ibi te orbitas, hic generis interitus, illic heres alienus exc
Abbreviated transcription (Latin):
Lapsus a castitate scĩore que d̾o uo
uetur. adult̾iis ẽẽ peiores. Si enĩ
membrum eius fidẽ non seruat
xp̃o. in eo qd̾ exigit ablatũ qui nõ
ixeg̾at off̾e̾nd̾. Cum .n. quisq non
reddit: qd̾ nõ imꝑio compulsus sed
consilio cõmõitus uouit: tanto
magis fraudati uoti auget ini¬
quitatem: qͣnto minus hũit uo¬

Expanded text:
as a castitate sanctiore, quae uouetur domino, adulteriis esse peiores. si enim,membrum eius fidem non seruat des in eo quod exigit oblatum, qui non exegerat offerendum ! cum enim quisque non reddit, quod non imperio conpulsus, sed consilio commonitus uouit, tanto magis fraudati uoti auget iniquitatem, quanto minus habuit uo
Abbreviated transcription (Latin):
est ut dũ ꝑuersi homines uicia de
uaritiam fit ꝓfusus. aut exhorrẽs
aut cuius inquietudinẽ pig̾auit
qui repaehensus odisse ceꝑit auda
dus non ẽẽ conãtur tamqm abrup¬
to uinculo fit tem̾erarius. dum¬
uidelicet non ratõne s opnione cri¬

Expanded text:
e, ut, dum peruerse homines uitia deuuaritiam fit profusus aut exhorrens aut cuius inquietudinem piger aut qui reprehensus odisse coeperit audacdus non esse conatur, tamquam abrupto uinculo fit temerarius, dum non ratione, sed opinione cri
Abbreviated transcription (Latin):
uenitur in eisdem ex solo pat̾ne
ꝑ tnͣsgressionis reatũ originalis
n̾aciter asserend̾. ꝙ primus homo
sinõ peccaitet: nõ nisi bonos filios
ren̾asset. ⁊ nemo om̃iũ qui ex eiꝰ
arne nasce̾ntur dampnaretur ⁊ tͥ¬

Expanded text:
venitur in eisdem ex solo paternae transgressionis reatu originalis veraciter asserendum quod primus homo si non peccasset nullos nisi bonos filios genuisset, et nemo omnium qui ex ejus carne nasceretur damnaretur. T
Abbreviated transcription (Latin):
uptiarũ gͥ bonum. semꝑ quid̃¬
est bonũ: s in pplo̾ dei fuit
aliqñ legis obsequiũ: nunc autem¬
est infirmitatis remedium: in qͥb¬
dam u̾o est humanitatis solaci

Expanded text:
uptiarum bonum semper est quidem bonum, sed in populo Dei fuit aliquando legis obsequium, nunest infirmitatis remedium, in quibusdam vero humanitatis solati
Abbreviated transcription (Latin):
ideo te adolescentule dilexerunt ⁊
attraxerunt. Postremo nõ meũ
non nubunt neq nubentur. ert̃
sicut angli in celo. Nemo q miret᷑
si angłis comꝑantur. que angło̾¬
rum dño copulantur. Ieroꝰ in ser

Expanded text:
ulae dilexerunt te, et attraxerunt te . Postremo non meum non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo . Nemo ergo miretur si angelis comparentur, quae angelorum Domino copulantur. Quis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
t̾i uiro nuberet. eo qd̃ sibi etas inte¬
gra et facies bona eẽt: nequaqͣm
inquit hec faciam. Nam si bonum
mere ne ꝑdam. Si malum quid ne¬
cesse est post bonũ sustinere pessi

Expanded text:
integram, et faciem bonam, Nequaquam, inquit, hoc faciam. Si enim mere 313 ne perdam; si malum, quid necesse est post bonum, pessi
Abbreviated transcription (Latin):
detur uirginitas corꝑis: ut tñ ĩ
ꝯiugib despecta non fiat fecun-¬
ditas carnis. Sic ep̾dicanda sunt:
ne ex lat̾e iubeantur mala. Sic
bona sũma ne despiciantur ultĩa.
Sit nutriantur ultĩa: ne dum cre¬
duntur suffic̾e nequaqͣm tenda¬
tur ad summa. ad mouendi st̾¬

Expanded text:
detur virginitas, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis; sic praedicanda sunt bona, ne ex latere jubeantur et mala; sic bona summa, ne desperentur ultima; sic nutrienda sunt ultima, ne dum creduntur sufficere, nequaquam tendatur ad summa. Curandum est
Abbreviated transcription (Latin):
rib: tanqͣm nõ hñtes st̃. Qd̃ ea fe¬
licitate fit: qñ ⁊ uxores tales sunt
ut eis mariti non ideo placeant
qr diuites. quia sublimes. quia ge¬
nere nobiles. quia carne amabiles.
s quia fideles. religiosi. pudici. qr¬

Expanded text:
ribus, tanquam non habentes sunt; quod ea felicitate fit, quando et uxores tales sunt, ut eis mariti non ideo placeant, quia divites, quia sublimes, quia genere nobiles, quia carne amabiles; sed quia fideles, quia religiosi, quia p
Abbreviated transcription (Latin):
patet impediri studia pħie. nec ꝙ̃
ta etiam ẽẽ: que matronarũ usib
necessaria st̃. Preciose uestes. aurũ.
gi̾me. sumptus ancille. supellex ua¬
tia iectite. et eredea deaurata. Deĩ
dit in puplicũ: hoc honoratur ab oĩ¬
b. ego in conuentu feminaꝵ misel¬
ia despicior. Cur aspiciebas uicinãs
Nuid cum ancilla loquebaris: De
foro ueniens: quid attulisti. Non
amicum hr̃e possumus: non soda¬
Iem. Alt̾ius amorẽ: suũ odium sus¬
Ec ⁊ hi theofrastus disserens:
quem non suffundat xp̃ia¬
nõꝵ quoꝵ cõuersatio in celis est
sicero quoq rogatus ab hircio post
repudiũ terẽcie sororẽ eius duc̾et
om̃ino fac̾e sr̃sedit dicens nõ posse se
cordia grecis tunt inter se dissiden¬
tib recitauit olympie. Cui melan¬
tius inimicus eius. Hic nobis inqͥt
de concordia p̾cipit. qui se ⁊ uxorem
et ancillulam. tres in una domo
concordare nõ potuit. Enulabat᷑
quippe uxor eius ancille pulchri¬
tudini: ⁊ castissimũ uirum cotidi¬

Expanded text:
patet impedire studia philosophie, ta etiam esse que matronarum usibus necessaria sunt, pretiose vestes, aurum gemme, sumptus ancille, suppellex varia, lectice et exedra deaurata; deinddit in publicum, hec honoratur ab omnibus; ego in conventu feminarum misella despicior: cur aspiciebas vicinam? quid cum ancillula loquebaris? de foro veniens quid attulisti? Non amicum habere possumus, non sodalem, alterius amorem suum odium susi Theophrastus disserit que ora suffundant Christianorum quorum conversatio in celis est. Cicero quoque rogatus ab Hirco, ut post repudium Terentie, sororem eius duceret ompnino facere supersedit dicens, non possese ucordia, Graecis tunc inter se dissidentibus, recitavit Olympiae. Cui Melanthius inimicus ejus: « Hic nobis, inquit, de concordia praecipit, qui se, uxorem, et ancillulam, tres in una domo, concordare non potuit. » Aemulabatur quippe uxor ejus ancillulae pulchritudini, et castissimum virum quotidi
Abbreviated transcription (Latin):
predicamꝰ qd̃ uirgines st̾. s
qd̃ deo dicate pia continentia uir
mulier nupta qmͣ uirgo nuptura.
Ht̃ .ni. iam illa qd̾ ista adhuc cupite
presertim si nõdum uel sponsa cu¬
usqͣm sit. Illa uni studet placere
cui data est: ħ multis: incerta
gate m̾ito p̾ponitur: que nͨ mul¬
titudini se amandam proponit.
cũ amorẽ unius ex multitudine
requirit. nec se iã uni componit
inuento: cogitans que mundi st̃
non poss: ei corde concepto ⁊̃ car¬
nẽ integram custodit hoc igitur¬
uiam sublimitatis. pede humili¬
quẽ descendere non piguit ao iacẽ¬

Expanded text:
praedicamus, quod uirgines sunt, sed quod deo dicatae pia continentia uirgnupta mulier quam uirgo nuptura; habet enim iam illa quod ista adhuc cupit, praesertim si nondum uel sponsa cuiusquam sit. illa uni studet placere, cui data est, haec multis, incerta gatae merito praeponitur, quae nec multitudini se amandam proponit, cum amorem unius ex multitudine inquirit, nec se uni iam conponit inuento, cogitans quae sunt mundnon posset, ei corde concepto etiam carnem integram custodiret. Hoc genuuiam sublimitatis pede humiliquem descendere non piguit ad iacen
Abbreviated transcription (Latin):
Prima enim fuit in autumpno: qr
salomon dedicauit templũ decima
die septembris. Et usq ad illius tẽ¬
pli eu̾sionem fiebant. quot annis
festa duo eadem die. dedicatio .s. expi¬
atio. Cum u̾o reedificatũ fuit tẽplũ
a redeuntib de babylone: declicatũ ẽ
sum autẽ antiochus epyphanes pol¬
luisset templum sordib ydoloꝵ ⁊ pro¬
phanasset utensilia eius Iudas ma¬
chabeus filius assamonei de genere
sacerdotali mundauit templũ ⁊ resti¬
tuit utensilia in locis suis. ⁊ quasi
dedicauit illuã quita die decembris

Expanded text:
rtiam. Prima enim fuit in autumno, quia Salomon dedicavit templum decima die Septembris, et usque ad templi illius eversionem fiebant quotannis duo festa eadem die, dedicatio scilicet, et expiatio. Cum vero reaedificatum fuit templum a redeuntibus de Babylone, dedicatum est Cum autem Antiochus Epiphanes polluisset templum sordibus idolorum, et profanasset utensilia ejus, Judas Machabaeus, filius Asamonaei, de genere sacerdotali, mundavit templum, restituit utensilia in locis suis, et quasi dedicavit illud 25 die Decembris
Abbreviated transcription (Latin):
Tit̾m rediens dilucło .xxxu.¬
t̾cio sabbati in templum. doce¬
bat ppłm. Et accesserunt ad eũ prin¬
cipes sacerdotum dicentes. In qua po
de templo quamuis non sis hostiarius
et doces nobis inconsultis: Ih̾e autem

Expanded text:
terum rediens diluculo tertii Sabbati in templum, docebat populum. Et accesserunt ad eum principes sacerdotum dicentes: « In qua pde templo, quid vis, cum sis ostiarius, et doces, nobis inconsultis. Jesus autem
Abbreviated transcription (Latin):
Osephus aliam causam tradit necis
baptiste. dicens eum p̾dicatte hõinib
iustĩam. ⁊ obtentu baptisme multos
congregasse in unum. Timens q hero¬
des dispendiũ ppsi sui sequentis iohã¬
nem occidit eum. Et refect iosephus
uideos tradidisse. hodem ob hoc misera¬
bilit̾ in pximo uictũ ab exercitu: are¬
his temporib ih̾e sapiens uir. si cͥum
uirum nominare fas est. Erat enim

Expanded text:
osephus aliam tradit causam necis Baptistae, dicens eum praedicasse hominibus justitiam, et obtentu baptismi multos congregasse in unum. Timensqdes dispendium populi sui sequentis Iohannem occidit eum. Et refert Iosephus Iudeos tradidisse Herodem ob hoc miserabiliter in proximo uictum ab exercitu Arehisdem temporibus Jesus, sapiens vir, si tamen virum eum nominare fas est. Erat enim
Abbreviated transcription (Latin):
refret: om̃s cog̾etur afferre. Sic fr̃s
est uiuoꝵ relator: qui raptor ẽẽ con¬
autem hoc fuisse factum ea die. qͣ
isti sunt dies. prima .s. die mensis
primi scd̃m legem. ⁊ͣ. De mutius¬

Expanded text:
ert unum, omnes cogeretur afferre. Sic factus est vivorum relator, qui raptor esse conenim hoc esse factum ea die qua Isti sunt dies; prima scilicet die mensis primi, secundum legem. CAP. CI
Abbreviated transcription (Latin):
est. et ille principi querelam detulit¬
Qui motus potentis uiri contumeli¬
a atq atrocis flagicii cõmento sacer¬
dotes etemplo rapit. questioni subitͤ
confessos necat. simulatrum ysidis
tybii dei̾git. Mundo aut fugiendi
potestas promissa est. eo qd̃ in amoris
et forme gr̃a suꝑatus leuius estima

Expanded text:
stimoniae principi querellam detulitQui motus potentis uiri contumelia atque atrocis flagitii commento sacerdotes templo rapuit, quaestioni subicit, confessos necat, simulacrum Isidis Tiberi demergit. Mundo fugiendi potestas permissa, eo quod ui amoris et f
Abbreviated transcription (Latin):
cras erimus. Ignis .n. densũ spissa¬
tus in aera transit. hic in aquas tel¬
lus: glom̾ata cogitur unda: nec spes
sua cuiq manet reꝵq nouatrix:
ex aliis alias reꝑat natura figuras.¬

Expanded text:
r ordo; ignis enim densum spissatus in aera transit, hic in aquas, tellus glomerata cogitur unda. Nec species sua cuique manet, rerumque novatrix ex aliis alias reddit natura figuras
Abbreviated transcription (Latin):
therosolimam ⁊ discipuli eius.
⁊ cum uenisset bethfage qui erat ui¬
nilus sacerdotum in latere montis
oliueti. misit duos de discipulis in
rant alligati in biuio. Asina dicitur¬
menta non habebant. Cumq in ea
quis oꝑatus fu̾at. pabulum dabat
ei ⁊ pullo. qui ꝑit̾ ad opera ꝯmunia
nutriebantur. Nondum enim qͥsqͣm
ascend̾at eum. In hoc itinere dũ ascẽ¬
esurisse. ⁊ accessisse ad ficum. Et cũ
non inuenisset in ea nisi folia: ait
Et statim aruit. Qd̾ licet apud ma¬
theum legatur sequenti die factũ:

Expanded text:
. Et cum venisset Bethphage, qui erat viculus sacerdotum, et in latere montis Oliveti, misit duos de discipulis in rant alligati in bivio, et si qumenta non habebant. Cumque quis in ea operatus fuerat pabulum dabat ei, et pullo qui pariter ad opera communia nutriebatur. Nondum enim quisque ascenderat eesuriisse, et accessisse ad ficum, et cum non invenisset in ea nisi folia, et net statim aruit. tthaeum legatur sequenti die factum;
Abbreviated transcription (Latin):
am corꝑalitet cernere cupis: en tibi
uultus mei spẽm tnfformatam in
lincheo dirigo. per quã desid̾ii tui fer¬
uorem refrig̾es.⁊ quod de me audi
num ex discipulis meis. qui tibi
⁊ ppło tuo sanitates imꝑtiat. ⁊ ad
sublimitatem fidei uos ꝑducat. ⁊ c̃¬

Expanded text:
am corporaliter cernere cupis, en tibi vultus mei speciem transformatam in linteo dirigo, per quam et desiderii tui fervorem refrigeres, et quod de me audivnum ex discipulis meis, qui tibi et populo tuo sanitates impertiat, et ad sublimitatem fidei vos perducat. » C
Abbreviated transcription (Latin):
est autẽ dum complerentur dies as¬
sumptõis eius. firmauit faciẽ snã
ut iret in ihtłm. Assũptõem ih̾u dix
lucas. non solum tempus quo auu¬
mi debeat de mundo ad patrem. s
etiam scd̾m p̾ceptum de agno pas¬
chali qui decima die mensis primi
assumebatur de grege. ⁊ seruabatur
usq ad quartãdecumam. In hunc mo¬
dum ih̾c: decima die .i. in ramis pal¬
marum uenit ad locum passionis.

Expanded text:
um complerentur dies Assumptionis ejus, firmavit faciem suam, ut iret in Jerusalem. Assumptionem Jesu dixit Lucas, non solum tempus, quo assumi debebat de hoc mundo ad Patrem, sed etiam secundum praeceptum de agno paschali, qui decima die mensis primi assumebatur de grege, et servabatur usque ad quartum decimum diem. In hunc modum Jesus decima die, id est in Ramis Palmaru
Abbreviated transcription (Latin):
tas quidem sp̃c dono timoris repletur
ꝯtra superbiam. Mansuetudo dono pie¬
tatis: contra inuidiam. luctus dono
scĩe illustratur: ut sciat homo quib¬
malis inuoluatur. Hoc contra iram:
q̃ sensum m̃tis turbat. Esuries iuftĩe¬
sp̃u. fortitudinis fulcitur. ne in ua
contra liyouria que hoĩem facit bru¬
tum: ut sic sicut equus ⁊ mulus qͥb
non ẽ intelle̾s. Pax respondet dono sa¬
pĩe. Homo enim nisi pacatus sit. to¬
tus in se et erga ꝓximũ: nõ potest
celestiã contemplari. Se qñ pax est
int̾ aĩam ⁊ tarnem: tunc sp̃c saprẽtie
erigit animã ad contemplatõem. Ip̃e¬

Expanded text:
tas spiritu dono timoris repletur – contra superbiam; 2 mansuetudo dono pietatis – contra invidiam; 3 luctus dono sciencie illustratur, ut sciat homo, quibus involutus est – et hoc contra iram, que sensum mentis turbat; 4 esuries dono fortitudinis fulcitur, ne in via contra luxuriam, que hominem facit brutum, ut sit sicut equus et mulus, quibus non est intellectus; 7 paci respondet donum sapiencie; homo enim, nisi pacatus sit, totus in se et erga proximum non potest celestia contemplari, sed quando pax est inter animam et carnem, tunc spiritus erigit animam ad contemplacionem e
Abbreviated transcription (Latin):
mouendis. nam ob legem iudeoꝵ qͥ
circumponens: mortem eius mina¬
batur si non acqui euisset. At illi
mortem potius eligebant. q̃m
gͦ pylatus constantiã iudeoꝵ in legi¬
libus ꝯstitutis: auferri p̾cepit yͥma¬
gines. It̾m pylatus iherłm ueniens.
uidens qd̃ urbem aque penurie labo¬
rantem: aꝑuit gazofilasia templi
et ex oꝑib templo licatis aque ductũ
cepit edificare. suscipiens initium
torrentis qd̾ stadioꝵ duoꝵ milium
int̾uallo distabat. sudei u̾o acclama¬
bant ut ab illo oꝑe cessaret. Ob hoc
pylatus młtos iudeoꝵ occidit pleros¬
q sauciauit. Int̾missum est antẽ
opus quia uidei legationem accusa¬
tõis in pylatum ad tyb̃iũ direxerũt.

Expanded text:
movendis, nam ob legem Judaeorum,movendis, nam ob legem Judaeorum,circumponens, mortem eis minabatur, si non quievissent. At illi mortem potius eligebant quam ergo Pilatus constantiam Judaeorum in legalibus institutis, auferri praecepit imagines. Iterum Pilatus Jerosolymam veniens, vidensque urbem aquae penuria laborare, aperuit gazophylacia templi, et ex opibus templo dicatis aquaeductum coepit aedificare, suscipiens initium torrentis, quod stadiorum duorum millium intervallo distabat. Judaei vero acclamabant, ut ab illo opere cessaretur. Ob hoc Pilatus multos Judaeorum occidit plerosque sauciavit. Intermissum est autem opus, quia Judaei legationem accusationis in Pilatum ad Tiberium di
Abbreviated transcription (Latin):
sor utoris eius. iulie filius ualeriũ
grecum ꝓcuratorẽ misit in iudeam.
Qui questũ putans pietatẽ palam
uendebat sacerdocii principatum. et
amouens annam. hysmaelem ponti¬
ficẽ declarauit. Or et hunc non post
multo abitiens. eleazarũ an ne fili¬
um subrogauit. Post annũ et hunc
arcens symonem istituit. S et post
annum iosippum qui ⁊ caypħas ap¬
posuit. Tum post annos .x. relinquẽs
iudeã romam reu̾sus ẽ. Cuius succes¬
sor missus est a tybio pontius pilatꝰ.
sub quo hõdes in honorem tpbii tibi¬
multos reges ad se uocatos non
remisit. uit̾ quos archelaum capado¬
cem retinens. regnũ eius ⁊ ꝓuinciã
u̾tit. ⁊ masacam caput regni cesare¬
am nominauit. Sane pylatus ih̾u¬
salem ueniens. et statuas ce saris q̃
et insignis militarib inerant secum
ferẽ ignorantibus iudeis. eas in ciui¬
tate constituit. ce saream q rediit. Cũ
aũt pli̾mi de iherosolimis ad eum de¬
scentlissent supplicantes de signis a¬

Expanded text:
o, uxoris ejus Juliae filius, qui Valerium Graccum procuratorem misit in Judaeam, qui quaestum putans pietatem, palam vendebat sacerdotii principatum. Qui amovens Annam, Ismaelem pontificem designavit. Sed et hunc non multo post ejiciens, Eleazarum Annae filium subrogavit post annum, et hunc arcens Simonem instituit, sed et post annum Josippum, qui et Caiphas, apposuit. Tamen post annos undecim relinquens Judaeam Romam reversus est. Cujus successor missus a Tiberio Pontius Pilatus sub quo Herodes in honorem Tiberii Tiberimultos reges ad se vocatos non remisit. Inter quos etiam Archelaum Cappadocem retinens, regnum ejus in provinciam vertit, et Mazacham caput regni Caesaream nominavit. Sane Pilatus Jerusalem veniens, et statuas Caesaris, quae et signis militaribus inerant, secum deferens ignorantibus Judaeis eas in civitate constituit, Caesareamque rediit. Cum autem plurimi de Jerosolymitis ad eum descendissent, supplicantes de signis a
Abbreviated transcription (Latin):
oratõis si ibi est adeamus. ⁊ per o¬
ratões deo ꝯmendati. sic ad agenda
bis ꝓ qua fleuerat. maxime ex sa¬
cerdotum culpa p̾cessuram. Sacerdo¬
tes enim auaricie sue ꝯsulentes in
porticib templi hostias uendebãt
cuiusq genis: ne uenientes e lon¬
ginquo nichil offerrent. si hostias
presto non inuenirẽt. Et ne etiam
pauꝑes qui nichil secum ꝑtulerãt:
excusatõnem p̾tend̾ent pecunie nõ
hĩte: posuerant ibidem nũmulari¬
os qui mutuam sub cautõe darẽt
pecuniã. S quia lex non patieba¬
tur ut a fr̃ib suis usuras accipe¬
rent. excogitauerũt ut collibistas
fac̾ent. Collibia enim apud eos diꝯ¬
tur uilia munuscula. ut citeris ⁊
uue passe. ⁊ pomoꝵ diu̾si generis.
Quasi qd̃ in nũmo non licebat. in

Expanded text:
orationis, si ibi est, primum adeamus, et per orationem Deo commendati, sic ad agenda bis, pro qua fleverat, maxime ex sacerdotum culpa processuram. Sacerdotes enim, avaritiae suae consulentes, in porticibus templi hostias vendebant cujusque generis, ne venientes de longinquo, nil offerrent, si hostias praesto non invenirent. Et ne etiam pauperes, qui nihil secum attulerant, excusationem praetenderent pecuniae non habitae, posuerunt ibidem nummularios, qui mutuam sub cautione darent pecuniam. Sed quia lex non patiebatur, ut a fratribus suis usuras acciperent, excogitaverunt, ut collibistas facerent. Collibia enim apud eos dicuntur vilia munuscula, ut ciceris, et uvae passae et pomorum diversi generis, quasi quod in nummo non licebat in
Abbreviated transcription (Latin):
metuens pennis trepidantibz ales:
audet ad humanos fessa uenire sinꝰ.¬
Illud amicitie quondam uen̾abile no¬
men. Prostat ⁊ in questu. pro mere¬
trice sedet. Diligitur nemo uͥ tͥ fortu¬

Expanded text:
que timens pennis trepidantibus ales audet ad humanos fessa venire sinIllud amicitie quondam venerabile nomen Prostat et in questu pro meretrice sedet. Diligitur nemo nisi cui fortu
Abbreviated transcription (Latin):
.xxiiii. Gaius asmꝰ orator a sinii pol¬
lionis filius. cuius et uirgilius me¬
nnit: diris a tyb̃io supplicies enecat᷑.¬
phus patani moritur. Ouidius poe-¬
ta in exilio ꝑit. et iuxta opidũ thomas
runt t̾re motu: ephesus magnesia.
ladelphia. thimos. themus. cyme. ⁊
mirna. apollomadia. hyrcania. Come¬

Expanded text:
inius Gallus orator, Asinii Pollionis filius, cujus etiam Virgilius meminit, diris a Tiberio suppliciis necatphus Patavii moritur. Ovidius poeta in exilio diem obiit, et juxta oppidum Tomos motu corruerunt, Ephesus, Magnesia, ladelphia, Tmolus, Temnus, Cymae, Myrhina, Apollonia, Hyrcania.
Abbreviated transcription (Latin):
Lue cum eẽt p̾stantissimi decoris et
eminentis gratie. temptata mũdi
suꝑstitionis patuit etrori. Nam sub¬
ornatis ysidis sac̾dotib qui uelut
amibis ad eam mandata p̾ferrent.
ꝙ eam ad templũ inuitaret delecta¬
tum ꝙ se eius sedulitate et pudicicia
ritum detulit dm̃ sius adeẽ uotis.
ab eo suam poscit pͥsentiam negare
se non posse obedientiam. Itaq ⁊ ex
sua ⁊ ex mariti sñia ꝑgit ad templũ
nitionem ꝑceptura. sese stratis suis¬
apposuit. estimans ꝙ ad eũ deus su¬

Expanded text:
set autem praestantissimi decoris et eminentis gratiae, temtata Mundi  nimiae superstitionis patuit errori, namque subornatis Isidis sacerdotibus qui uelut Anubis ad eam mandata perferrent, quod eam ad templum inuitaret, delectatum se eius sedulitate et pudicitia ritum detulit, deum suis adesse uotis, a deo suam posci praesentiam, negare se non posse oboedientiam. Itaque et ex sua et ex mariti sententia pergit ad templum ysterii perceptura sese stratis conposuit suis, aestimans quod ad eam deus su
Abbreviated transcription (Latin):
Ulandum malũ luxuria: uiii.¬
quã accusare aliqñ faciliꝰ ẽ qui ui¬
tare. Inseratur oꝑi nr̃o non ut hono¬
rem ullũ recipiat. s ut se ip̃am re¬
cognoscens ad penitentiã impelli na¬
leat. Quid de feminis ult̾ius loquar
quas et imbecillitas mentis ⁊ gra-
studium ad curiosiorem sui cultum
ctultũ iam et insidiosum malũ
ꝑfidia latebris suis extrahatur
cuius efficacissime uires sunt men¬
tiri ⁊ fallere fructus ã in aliquo a¬
misso seełe consistit. tũ quidẽ certus
cum credelitatem nephariis uincuł
artũded̾it. tm̃ inꝯmodi affe̾ns huma¬
no gen̾i qnͣtum salutis bona fides p̃¬

Expanded text:
landum malum luxuria, quam accusare aliquanto facilius est quam vitare, inseratur operi nostro, non ut honorem ullum recipiat, sed ut se ipsam recognoscens ad penitentiam impelli Quid autem de feminis ulterius loquar, quas et imbecillitas mentis et gravstudium ad curiosiorem sui cultum cultum iam et insidiosum malum perfidia, latebris suis extrahatur, cuius efficacissime vires sunt, mentiri et fallere; fructus autem in aliquo admisso scelere consistit. Tum quidem certus, cum crudelitatem nefariis vinculis circumdederit, tantum incommodi afferens humano generi, quantum salutis bona fides p
Abbreviated transcription (Latin):
N illo tempore herodes tetrarcha diẽ
natalis sui celebrauit. coram princi
pib ⁊ primis galylee: ubi puelle sal¬
ꝙ herodes cum uxore de nece iohãnis
sub tali occõne facienda prius secre¬

Expanded text:
n illo tempore Herodes Tetrarcha diem natalis sui celebravit, coram principibus suis. et primis Galilaeae . Ubi puellae salquod Herodes cum uxore, de nece Joannis, sub tali occasione facienda, prius secre
Abbreviated transcription (Latin):
iam in iuire nr̃o manentẽ effractis in¬
feti claustris conetur eruere. Aut cito
subueni: aut si semł patefec̾it ianu¬
as. om̃s quos tot selis sernauimus
amittes. Ad hec filius de sumi pr̃is
ixdit. Pat̾ iustum est ut carc̃ ⁊ pe
na nocentes teneat: non innocentes.¬

Expanded text:
am jure nostro manentem, effractis claustris inferi conetur eruere: aut cito subveni, aut si patefecerit semel januas, omnes, quos tot saeculis servavimus, nunc amittis. Ad haec Filius de sinu Patris respondit: Pater, justum est ut carcer non innocentes teneat, sed nocentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcubitum redit ad maritũ letior. di
mulieris. mariti gaudiũ. Post ea oc¬
turrit mulieri mũdus. ⁊ ait. beata
paulina ꝯcubitu dei. magnus deus
minib non negare. quib dii tribu¬
unt. ꝙ tu negau̾as. quia nec formas
suas nobis dare nec nomina dedig¬
nantur. Ecce ad sacra sua dens anu¬
bis uocauit. ⁊ mundũ. ut tͥ m̾g̾et.
Quid ergo ꝓfuit duricia tua nisi ut
te .xx. miliũ que tibi obtulerã com¬
pendio defraudaret. Mulier se illu¬

Expanded text:
miscetur. Redit ad maritum laetior, dicmulieris mariti gaudium. Postea occurrit Mundus mulieri et ait: ‘Beata Paulina concubitu dei, magnus deus minibus non negare, quibus tribuunt quod tu negaueris, quia nec formas suas dare nobis nec nomina dedignantur. Ecce ad sacra sua deus Anubis uocauit et Mundum ut tibi iungeret. Quid tibi profuit duritia tua, nisi ut te XX milium quae obtuleram conpendio defraudaret? Imitare deo
Abbreviated transcription (Latin):
Passibus ambigius fortuna uolu¬
bilis errat. ꝑmanet in nullo c̾ta
tenax ꝙ locõ. S modo leta manet.
modo uultus sumit aceibos. Et tã¬
tum ꝯstans in leuitate sua. ⁊tͣ.¬

Expanded text:
passibus ambiguis Fortuna volubilis errat et manet in nullo certa tenaxque loco, sed modo laeta modo sumit acerbos, et tantum
Abbreviated transcription (Latin):
or pore fuit amplo atq robusto
statura q iustam extend̾et latus ab
hum̾is et pectore. cet̾ĩs quoq mẽbris
usq ad imos pedes equalis ⁊ cõgruẽs.
sinistra manu agiliore ⁊ ualidiore ar¬
ticulis ita firmis: ut recens ⁊ integrũ
malum. digito terebraret.⁊ iͣ. Ne fa¬

Expanded text:
orpore fuit amplo atque robusto, statura quae iustam excederet; latus ab umeris et pectore, ceteris quoque membris usque ad imos pedes aequalis et congruens; sinistra manu agiliore ac ualidiore, articulis ita firmis, ut recens et integrum malum digito terebraret, ca
Abbreviated transcription (Latin):
sole iuuant umbre: grata fit
unda siti. Et que nõ prosunt singła
mlta iuuant. ꝑua necat morsu spa¬
ciosũ mꝑa taurũ: a cane nõ magno
sepe tenet᷑ aper. Collige de multis:

Expanded text:
Sole iuvant umbre, grata fit unda siti, Et que non prosunt singula, multa iuvant. tiosum vipera taurum. A cane non magno sepe tenetur aper. Collige, de multis
Abbreviated transcription (Latin):
ph̾au̾at. Cum gͦ coram cesare discep¬
tasset pr̃ cum filiis: hac lege facta ł̃
recomciliatõ ut adolescentes patri
in om̃ib obedirent. ip̃e autẽ regnũ
climitt̾et cui uellet. Nondũ tñ a suspi¬

Expanded text:
harsis. » Cum ergo coram Caesare disceptasset pater cum filiis, hac lege facta est reconciliatio, ut adolescentes patri in omnibus obedirent, ipse autem regnum dimitteret cui vellet. Nondum ta
Abbreviated transcription (Latin):
i qua metu dempto casta ẽ: ea
deniq casta est. Que quia non
liceat non facit. illa facit. ut bene ser¬
uetur iam corpus adult̾a mens est.
Ret custodiri: ni uelit ip̃a potest. Nec
mentem seruare potes: licet omnia
claudas. Omib exclusis. intus adsc̾
erit. Cui pectare licet: peccat minus¬
ip̃a potestas. Semina nequitier lan¬
guidiora facit. Nitimur inuetitum
semꝑ: cupimus q negata. Sit int̾¬
dictis ĩminet eg̾ aquis. ⁊ ͭ suria¬
pauꝑib clausa est: dat sensus hono

Expanded text:
iqua metu dempto casta est, ea denique casta est; Quae, quia non liceat, non facit, illa facit! Ut iam servaris bene corpus, adultera mens est; Nec custodiri, ne velit, ulla potest. Nec corpus servare potes, licet omnia claudas; Omnibus exclusis intus adulter erit. Cui pecipsa potestas Semina nequitie languidiora facit. Nitimur in vetitum semper, cupimusque negata; Sic interdictis imminet eger aquis. Claudius Clau
Abbreviated transcription (Latin):
nte cito uelo q rates remo q re¬
guntur: arte leuis currus: arte regen¬
cauet ip̃e s. ⁊tͣ Pectora dum gaudẽt:
nec sunt acta dolore. Ip̃a patent blan¬
da: tunc subit arte uenus. Ut glacies

Expanded text:
te cite veloque rates remoque reguntur. Arte levis currus, arte regenabit humo. Pectora dum gaudent, nec sunt attrita dolore Ipsa patent; blanda tunc subit arte Venus. Ovidius
Abbreviated transcription (Latin):
Tradunt ꝙ sicut in exitu filioꝵ is¬
rahel de egypto nõ fuit domꝰ egypti
in qua deo ꝓcurante non iaceret mor¬
tuũ primogenitũ: ita nec modo fuit
bayde arbor que uocatur ꝑsidis mł¬
torum languores subeg̾it. si fruct᷑
aut foliũ aut pars eius corticis col¬
lo egrotantium ligaretur. De hac
enim arbore ferunt: qm̃ lum apd̾
egyptum ioseph cum xp̃o ⁊ maria
uirgine scã fugisset herodem uenis¬
set q in hmopolim ciuitatẽ: mox ut
egrediebatur. non ferens hec atbor
maximũ xp̃i saluatoris aduentũ:

Expanded text:
d sicut in exitu filiorum Israel de Aegypto non fuit domus Aegypti in qua, Deo procurante, non jaceret mortuum primogenitum, , ita nec modo fuit baides, arbor quae vocatur Perseidis, multorum languores subegerit, si fructus, aut folium, aut pars ejus corticis collo aegrotantium ligaretur. De hac enim arbore ferunt, quoniam dum apud Aegyptum Joseph cum Christo et Maria Virgine sancta fugisset Herodem, venissetque ad Hermopolim civitatem; mox ut ingrediebatur urbem, non ferens haec arbor maximum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Etra saluti herbas eademq no¬
centes: nutrit ⁊ urtice: ꝓxima
sepe rosa est.ett᷑ Principiis obsta: se
romedicina: cum mala ꝑ longas:
conualuere moras. S ꝓpeta nec te
uenturas differ in horas: qui nõ ẽ
hodie tras minus aꝑtus erit et tͣ¬

Expanded text:
Terra salutifera herbas eademque nocentes Nutrit et urtice proxima sepe rosa est. Utile propositum est sero medicina paratur, Cum mala per longas convaluere moras. Sed propera, nec te venturas differ in horas; Qui non est hodie, cras minus aptus erit:
Abbreviated transcription (Latin):
ut antipẽm in exiliũ daret: uł si
mallet morte dampnaret. Quo nĩ¬
tio paululũ recreatus cum pomũ
quo libent̾ uescebatur petiisset: cu¬
tellum quoq ad incidendũ poposcit.
Statim q cũm tussi iuolenta distẽ¬
deretur: circumspiciens ne quis ar¬
bit̾ impediret. se ꝑcussurus dext̾am
sustulit. S aciab consobrius eius
dext̾am continuit. statim q ulula¬
tus qͣsi rex mortuus eẽt in regia
excitatus ẽ. Quo audito antipat᷑
exultans: custodib multa ꝓmitte.¬
bat ut eum soluent. Qd cum acce.¬
pisset hodes: grauius tulit exul¬
tatõem filii qmͣ mortẽ. Et conti¬
nuo missis satellib occidit eũ sepeliti¬
q pͥcepit in hyrcanio. Statĩq mutans
testamentũ archelaũ regni scripsit
successorem ita tñ ꝙ ab augusto susci
tus erat. In aliis fortunatissimus in
reb domesticis infelicissimꝰ fuit. Sa¬
lome u̾o: quos occidi p̾ceꝑat absolu̾.
Sepeliuit eum archelaus in h̾odiũ.

Expanded text:
ut Antipatrem in exsilium daret, vel, si ut Antipatrem in exsilium daret, vel, si mallet, morte damnaret. Quo nuntio paululum recreatus, cum pomum, quo libenter vescebatur, petiisset, cultellum quoque ad incidendum poposcit, statimque cum tussi violenta distenderetur, circumspiciens ne quis arbiter impediret, se percussurus dexteram sustulit. Sed Acciabus, consobrinus ejus, dexteram continuit, statimque ululatus est rex, et tumultus in regia domo excitatus est. Quo audito, Antipater exsultans multa custodibus promittebat ut eum solverent. Quod cum accepisset Herodes, gravius tulit exsultationem filii, quam mortem, et continuo missis satellitibus occidit eum, sepelirique praecepit in Hircanio. Statimque mutans testamentum, Archelaum regni scripsit successorem, ita tamen quod ab Augusto susciptus erat. In aliis fortunatissimus, in rebus domesticis infelicissimus fuit. Salome vero quos occidi mandaverat absolvit. Et sepelivit eum Archelaus in Herodio,
Abbreviated transcription (Latin):
ti ⁊cͣ. Piis motus herodes: missis spi¬
culatorib iussit filiõs occidi ⁊ aspoe¬
tari in alexandrũ ibiq sepeliri tum
alexandro ano suo mr̃no. Gunt insqͥ¬
sit testamentum hodes: ⁊ antipĩm¬
sututum regem instituit. ⁊ hero¬
dem qui cognominabatur antipas
um ppłi excepit cunctis scienti¬
hus qd fratrib suis conseruisset ca
tipater molestus erat pr̃i qd̃ frẽm
sibi substituerat eo qd̾ ad filios ip̃iꝰ
antipr̃i regnũ transire uoluisset.
quos occid̾at pat̾na dilectione foue¬
bat aliis nepotib suis eos copulãs
matrimonio. Erant autẽ scdm iose¬
phũ ꝓuuli relicti de aristobolo: hodes
agͥipa qui iacobum occidit gladio ⁊
herodias qm post abstulit herodes
oinq complices filii que¬
ret pr̃ ut eos cum filio exqͥsitis
ꝑim̾et. pat̾ suppliciis graui morbo
impeditus esti Accedebat ⁊ senectus
cũ annos iam .lxx. natus erat: aui¬
itĩ Nuntii u̾o quos romam miserat:
redeuntes epłam tulerunt a cesare

Expanded text:
. His motus Herodes, missis spiculatoribus, jussit filios occidi, et asportari in Alexandriam, ibique sepeliri cum Alexandro avo suo materno. CAP. ipsit testamentum Herodes, et Antipfuturum regem instituit, et Herodem, qui cognominabatur Antipas um populi excepit, cunctis scientibus quod fratribus suis conseruisset caltipater molestus erat patri, quod fratrem sibi substituerat, eo quod ad filios ipsius Antipatris regnum transire noluisset. quos occiderat paterna dilectione fovebat, aliis nepotibus suis eos copulans in matrimonio. Erant autem, secundum Josephum, parvuli relicti de Aristobolo, Herodes Agrippa, qui Jacobum occidit gladio, et Herodias, quam post Herodes  complices filii quaereret pater, ut eos cum filio exquisitis perimeret suppliciis, graviori morbo impeditus est. Accedebat et senectus, cum annos jam septuaginta natus erat, anit. Nuntii vero quos Romam miserat redeuntes epistolam tulerunt a Caesare,
Abbreviated transcription (Latin):
iib aut̃ archelai in prouintia
redactis: ꝓcurator illuc missus ẽ
a cesare componius qui et quondã
trini collega in syriam fu̾at. cum
athenodorꝰ tharsensis stoycus phs ⁊

Expanded text:
ibus autem Archelai in provinciam redactis, procurator illuc missus est a Caesare Coponius, qui et quondam Cyrini collega fuerat. Cum nthemodorus Tharsensis stoicus philos
Abbreviated transcription (Latin):
Nam in ydumea. Suo milia uet̾anoꝵ
q̃ sub herode militau̾ant regẽ c̾au̾ãt.
Sephori u̾o galilee: iudas filius eze¬
chie latronũ prĩcipis ab herode olim
capti dyadema sibi imposuerat. Trãs
flumen quoq symon ex seruis rega¬
libus uastitate corporis fretus: a latͦ¬
nib rex creatus est. P̾astores quoq:
quendam ꝓceri corꝑis compastorẽ
in finib iezarael regem sibi statue¬
runt. Ob hoc insimanda cesari
missus est romam a uarro philip
ut et archelao subueniret: ⁊ si reg¬
num hodis nepotib eius distribui pla¬
cuisset ꝑtem aliquã m̾eret᷑. ⁊cͣ. Gan¬
demq de consilio senatus cesar mo¬
narchiam hõdis d̃istribuit ⁊ mediã
archelao sub nomine tetrarchie pol¬
licitus se facturum eum regem: si
se dignum p̾buisset. Mediam u̾o par-¬
tem in duas secuit tetrarchias. ces¬
sit q in ꝑtes h̾odis thetrarche regio
tnfflum̃ et galilea. iturea u̾o et tracõ
⁊ auranitis philippo destinata sunt.

Expanded text:
Nam in Idumaea duo millia veteranorum, qui sub Herode militaverant, regem creaverant. Sephori vero Galilaeae Judas, filius Ezechiae latronum principis ab Herode olim capti, diadema sibi imposuit. Trans flumen quoque Simon quidam ex servis regalibus, vastitate corporis fretus a latronibus rex creatus est. Pastores quoque quemdam proceri corporis, cum pastor esset in finibus Israel, regem sibi statuerant. Ob haec insinuanda Caesari missus est Romam a Varo Philippis, ut, et Archelao subveniret, et si regnum Herodis nepotibus distribui placuisset, partem aliquam mereretur. dem de consilio senatus Caesar monarchiam Herodis distribuit, mediam pArchelao sub nomine tetrarchae, pollicitus se facturum eum regem, si se dignum praebuisset. Mediam vero partem in duas secuit tetrarchias, cessitque in partem Herodis tetrarchae regio trans flumen, et Galilaea. Ituraea vero et Trachonitis, et Auranitis Philippo destinata est.
Abbreviated transcription (Latin):
uindictã sui diuina procedit
ira: tarditatẽ q sui gͣuitate ꝯpẽsat.¬
^dẽ in scd̾o. fuit antiquoꝵ illa sim¬
plicitas: in cibo capiendo. humani¬
tatis simul ⁊ cõtinentie uidex cer¬
tissima. Nam maximis uiris pran¬
dere ⁊ cenare in propatulo non erat
uereꝯdie: quia nec ullas epulas ha¬
bebant quas oculis ppłi subic̾e eru¬

Expanded text:
ndictam sui divina procedit ira: tarditatemque sui, gravitate sia Fuit antiquorum illa simplicitas in cibo capiendo, humanitatis simul et continentie index certissima. Nam maximis viris prandere et cenare in propatulo non erat verecundie, quia nec ullas epulas habebant, quas oculis populi subiicere eru
Abbreviated transcription (Latin):
pe mille modis. Non eadem tellus pa¬
rit omnia uitib illa: conuenit hec
oleis: hic bene farra uirent. Pectorib
mores tot sunt. qͥt in orbe figure.
Qui saꝑit in num̾is morib aptus e

Expanded text:
pe mille modis. Non eadem tellus parit omnia, vitibus illa Convenit, hec oleis, hic bene farra virent. Pectoribus mores tot sunt, tot quot in orbe figure. Qui sapit innumeris moribus aptus e
Abbreviated transcription (Latin):
potius scire michi uideor. ⁊ iam siłe
uelox ad docendũ. tardus ad andiend̾.¬
sibi. Item exglosis. Inuentus gͥ descen
et homo est. nunt excelia deitatis nc̃
Iraq qͣli filius dei in templo ꝯmorat᷑
quasi filius hõis cum ꝑentib quo iũ¬

Expanded text:
magis scire mihi videor, et jam silere velox ad docendum, tardus ad audiendset homo est, nunc excelsa Deitatis, nunc Quasi Filius Dei in templo commoratur, quasi Filius hominis cum parentibus quo jub
Abbreviated transcription (Latin):
mres dicuntur laxato uocabulo nõ
quia testes xp̃i s quia pro xp̃o occisi
sunt: quem et si non loquendo. tñ¬
moriendo confessi sunt pro quo etiã
eccłia pro eis sollempnizat qmͣuis
ad in feros descend̾unt. uUñ ⁊ in eoꝵ
sollempnitate cantica leticie subticẽ¬

Expanded text:
martyres dicuntur laxato vocabulo, non quia testes Christi, sed quia pro Christo occisi sunt, quem si non loquendo, moriendo tamen confessi sunt, pro quo etiam Ecclesia pro eis solemnizat, quamvis ad inferos descenderint. Unde et in eorum solemnitate cantica laetitiae subtice
Abbreviated transcription (Latin):
num in orbe que romane suberant
dicioni u̾metiam ciuitatũ in qualz
regione. numerum quoq capitũ
in qualibet ciuitate p̾ceꝑat ut de
suburbanis oppidis uicis ⁊ pagis
ad suam confluerent homines ciui¬

Expanded text:
berant ditioni, numerum etiam civitatum in qualibet regione, nomina quoque capitum in qualibet civitate, praeceperat, ut de suburbanis oppidis, vicis, et pagis ad suam confluerent homines civi
Abbreviated transcription (Latin):
nardns. Ecce u̾bũ abbreuiatũ: fecit¬
longum qͣm breue fecit. Celum ĩqͥt
hoc u̾bũ. ⁊ terra ego impleo. nũc aũ¬
caro fc̃m in angusto locatũ ẽ p̾sepi
ebant. mirabantur suꝑ hiis que di¬
cebantur a pastorib ad eos. Maria
quoq conseruabat om̃ia u̾ba hec
tas. conferebat ea que secum lunt
acta de dño cum hiis que nouerat
a ꝓphetis scripta de dño. Et collata
ad inuicẽ: cognouit instar celestiũ
cherubĩ socia sui nultus luce cõcor¬

Expanded text:
 fecitlongum, quam breve fecit? Coelum, inquit hoc Verbum, et terram ego impleo . Nunc caro factum, in angusto locatum praesepio ebant, mirabantur super his quae dicebantur a pastoribus ad eos. Maria quoque conservabat omnia verba haec, tas, conferebat ea quae secum sunt acta de Domino cum his quae noverat a prophetis scripta de Domino, et collata ad invicem, cognovit instar coelestium cherubim socia sui vultus luce concor
Abbreviated transcription (Latin):
aucer essei. Pharisei cultu austero
et uictu ꝓparco utebantur. traditões
suas statuentes quib traditiones me¬
ni hominũ habitu diuisi ideo pharise¬
i ddicebantur. Sacducei marinenem ne¬
gant: deũ in spectorẽ om̃iũ dicentes ⁊
in arbitrio hominũ situm ẽẽ. ut bonũ
malũ negerant. Animarũ gen̾aliter.
uł supplicia negabant uł honores.
Nam ⁊ resurrectionẽ mortuoꝵ futu¬
ram negabant aĩas mori cũ corꝑib
putantes nec angłos ẽẽ dicebant. So¬
los quinq libros moysi: recipiebãt ͣ.
sticam agebant uitam: nuptias fa¬
stidientes nõ quiã ꝯiugia et homiñ
cauendam intemꝑantiam mulierum.
nullam earum fidem seruare uiro pu¬
tantes. om̃ia habebant cõmunia ⁊f¬

Expanded text:
dducaei, Essaei. Pharisaei cultu austero, et victu perparco utebantur, traditiones suas statuentes, quibus traditiones Moni hominum habitu divisi, ideo Pharisaei dicebantur. Sadducaei Marmenem negant, Deum inspectorem omnium esse dicentes, in arbitrio hominum situm esse ut bonum malumve gerant. Animarum generaliter, vel supplicia negabant, vel honores. Nam et resurrectionem mortuorum futuram negabant, animas mori cum corporibus putantes, nec angelos esse dicebant. Solos quinque libros Moysi recipiebant, et sticam agebant vitam, nuptias fastidientes, non quia conjugia et hominum cavendam intemperantiam feminarum, nullam earum fidem viro servare putantes. Habebant omnia
Abbreviated transcription (Latin):
opes nunc sunt: qmͣ prisci temporis
annus. Dum ppss pauꝑ dum noua
roma fuit. Nam postqm̃ fortuna lo
ci caput extulit huius ⁊ tetigit sũ¬
mo u̾tice roma deos: creu̾nt ⁊ opes.
⁊ opum furiosa libido. ⁊ cũ possideãt
plurima plura petunt. Quo plus st̃¬

Expanded text:
opes nunc sunt quam prisci temporis annis; Dum populus pauper, dum nova Roma fuit. Nam postqci caput extulit huius, et tetigit summos vertice Roma deos, creverunt et opes et opum furiosa cupido, et, cum possideant plurima, plura petunt, quaerere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse fc̃m ciuib: diuine presentie.
Aut certe qm̃ ritu pagano hec arbor
ꝓpt̾ magnitudinem atq pulchritudi¬
nem colebatur. mota est non ferens
xp̃i diuinitatẽ. Demonib quippe cõ¬
tremiscentib cũ uiderunt rerum ta¬
lium destructorem nec non et om̃ib

Expanded text:
fuisse factum civibus divinae praesentiae: aut certe, quia ritu pagano haec arbor propter magnitudinem atque pulchritudinem colebatur, mota est, non ferens Christi divinitatem; daemonibus quippe contremiscentibus, cum viderent rerum talium destruct
Abbreviated transcription (Latin):
Sius regni anno primo angłus
dicit ioseph ut rediret cum mr̃e
⁊ pũo in f̾ram istł. Qui rediens ab egy¬
achelaus pro pr̃e regnabat in iudea
uoluit illo ire. Et amonitus ẽ ab an-¬
gło iuit in galyleam et mansit in
n medio doctoꝵ. Ex glosis suꝑ lu

Expanded text:
us regni anno primo angelus dixit Joseph, ut rediret cum matre, et puero in terram Israel. Qui rediens ab AegyArchelaus pro patre regnaret in Judaea, noluit illo ire. Et admonitus ab angelo ivit in Galilaeam, et mansit in n
Abbreviated transcription (Latin):
sonus u̾bum qd̃ corde gestamus et
locutio uocatur: non tñ in eum sonũ
cogitatio nr̃a conu̾titur s aꝑud se ma¬
nens integra formã uocis qͣm se insi¬
nuat autib sine aliqua labe sue mu¬
tatõis assumit: ita uerbum dei incom¬
mutatũ. caro tñ fcm ẽ ut habitaret
in ip̃am scd̃m u̾bum dñi qd̃ dixit an¬
gelus: purgans ip̃am in potentia de¬
itatis u̾bi receptiuam p̾parans siml
⁊ ĩgen̾atiuam. Et tunc obumbrauit
ip̃am dei altissimi sapientia ꝑ se ⁊ uir¬
scĩssimis ⁊ purissimis ip̃ius uirginus
ma rationali ⁊ intellectiuua non anti

Expanded text:
sonus verbum quod corde gestamus, et locutio vocatur; nec tamen in eumdem sonum cogitatio nostra convertitur, sed apud se manens integra, formam vocis qua se insinuet auribus, sine aliqua labe suae mutationis assumit: ita Verbum Dei non commutatum, caro tamen factum est, ut habitaret in eam, secundum verbum Domini quod dixit Angelus, purgans ipsam, et potentiam deitatis Verbi receptivam praeparans, simul autem et generativam. Et tunc obumbravit ipsam Dei altissimi per se Sapientia et virsanctissimis et purissimis ipsius Virginis ma rationali et intellectiva; non semi