comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ultra spatium tenet. Huic autem genti
occasio fuit ꝑcipiende fidĩ. quod p̃fatꝰ rex
eiꝰ cognatione iunctus ẽ regibꝰ cantuari¬
orum. accepta in coniugem edilberge.
filia edilbercti regis. que alio nomine
pͥmo ipse missis ꝓcis afrẽ eiꝰ eodbaldo qui
tunc regno cant uariorum preerat peteret:
des & sacramenta cȩlestis regis consorcio ꝓ¬
fanarentur: regis qui ueridĩ cultꝰ eẽt ꝓriꝰ
ignarus. Quę cum eduno uerba nuncii re¬
ferrent. ꝓmisit se nichil omni modis contra¬
rium xp̾iane fidĩ. quam uirgo colebat eẽ
facturum: quin potiꝰ ꝓmissurum ut fid ẽ
cultumq suȩ religionis cum omnib qui
secum uenissent uiris siue feminis. sacerdo¬
tibꝰ seu ministris: more xp̃iano seruaret. Neq
abnegauit se etiam eandem subiturum eẽ
religionem: si tam̃ examinata a pruden¬
tibꝰ sanctior. ac dõdignior. posset inueniri.
Itaq ꝓmittit᷑ uirgo atq eduino mittitur:
et iuxta quod dispositum fuerat ordinat᷑

Expanded text:
ultra spatium tenet. Huic autem genti occasio fuit percipiendae fidei, quod praefatus rex ejus, cognatione junctus est regibus Cantuariorum, accepta in conjugem Aedilbergae filia Aedilbercti regis, quae alio nomine primo ipse missis procis a fratre ejus Aeodbaldo, qui tunc regno Cantuariorum praeerat, peteret des et sacramenta caelestis regis consortio profanarentur regis qui veri Dei cultus esset prorsus ignarus. Quae cum Aeduino verba nuncii referrent, promisit se nil omnimodis contrarium Christianae fidei quam virgo colebat, esse facturum: quin potius permissurum ut fidem cultumque suae religionis cum omnibus qui secum venissent, viris sive feminis, sacerdotibus seu ministris more Christiano servaret. Neque abnegavit se etiam eandem subiturum esse religionem; si tamen examinata a prudentibus sanctior ac Deo dignior posset inveniri. Itaque promittitur virgo, atque Aeduino mittitur, et juxta quod dispositum fuerat, ordinatur
Abbreviated transcription (Latin):
atrii: significat fideles ꝑceptionẽ sci sp̃s. ad flagranti¬
am ueri solis caritate accendi. Peruor & enĩ meri-¬
diam solis. consueuit in scripturis ardorẽ dilectio
leccio diffundit᷑ in cordibꝰ electoꝵ.

Expanded text:
atrii, significat fideles perceptione sancti Spiritus ad flagrantiatrii, significat fideles perceptione sancti Spiritus ad flagrantiam solere verae charitatis accendi: fervor et enim meridiani solis consuevit in Scripturis ardorem dilectiondem dilectio diffunditur in cordibus electorum.
Abbreviated transcription (Latin):
triũ cubitoꝵs altitudinis: in qͦ stans Salomon dedicabat
templũ. Deinde ultra ꝓgredientibꝰ occͤrebat altare
holochausti contͣ meridiẽ atrii: demde porticꝰ tẽpli si¬
ue uestibulũ. in qͦ erant colũnȩ exeȩ circa ostiũ tẽpli.
Qd gͦ mare posuit ad dexterã parcẽ cẽpli: significat
nos ꝑlauachrũ baptismi. ad regnũ cęleste qͦd iure uo¬
cabulo dexterȩ figurat᷑. debere ꝑuenire. Qui enĩ cre¬
didłit & baptiz atꝰ fuerit: saluus erit. Nanq ubi dex¬
tera simul & sinistra in bono accipit᷑. uel iudeã &
gentilitatẽ ut in expositione basiũ supͣ diximꝰ: uel pͣ
nit᷑. ȩt̾na gaudia sepiꝰ demonstrat. Qoͦ uͦ contra ori¬
entem posuit mare: ad eandẽ ꝓpe significationẽ res¬
picit. qͦd in delicet ꝑ lauachrũ sc̃i fontis. splendor no¬
bis internȩ claritatis aꝑit᷑. Qsͦ ad meridianũ latus

Expanded text:
trium cubitorum altitudinis, in trium cubitorum altitudinis, in templum. Deinde ultra progredientibus occurrebat altare holocausti contra meridianum atrii; deinde porticus templi, sive vestibulum, in quo erant columnae aereae circa ostium templi. Quod ergo mare posuit ad dexteram partem templi, significat nos per lavacrum baptismi ad regnum coeleste, quod jure vocabulo dexterae figuratur, debere pervenire; qui enim crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit. Namque ubi dextera simul et sinistra in bono accipiuntur, vel Judaeam et gentilitatem, ut in expositione basium supra diximus; vel pnitur, aeterna gaudia saepius demonstrat. Quod vero contra orientem posuit mare, ad eamdem proprie significationem respicit, quod videlicet per lavacrum sancti fontis, splendor nobis internae claritatis aperitur. Quod ad meridianum latus
Abbreviated transcription (Latin):
os. qui sole iustitiȩ ꝓpt̾ doctrinã legis antiquitꝰ uti
solebant: & quinq ad sinistrã ꝓpt̾ nos. qͥ ceco auitius
corde seruituti adherebamꝰ eiꝰ qui ait. ponã sedẽ meã
ad aquilonẽ. Quod est aꝑte dicere. Illis in cordibus
requiescere desidero: qͦs a luce ueritatis & flamma
aiuinȩ caritatis. alienos ẽẽ. considero. Mare aũt po¬
suit ad aexterã partẽ cẽpli. contra orientẽ ad meridiẽ:
& hoc in eoddẽ atrio positũ est ad orientẽ. Qtͦ aũt ad dex¬
ceram partẽ tẽpli dicit: hoc ẽ qͦd repetit. dicens ad me¬
ridiẽ. Ingredientibus enĩ atriũ ab oriente. pͥmo diuer¬
tendũ erat ad meridiẽ: ubi mare in ipso angulo sta¬
bat. ad lauandũ sacerdotibꝰ paratũ. Deinde ꝓgredien¬
tibus intro. occurrebant luteres: ad lauandas hostias¬
ab utraq parte positi. Intra hos basis erat enea. qͥnq
cubitoꝵ longitudinis. & qͥnq cubitoꝵs latitudinis: &

Expanded text:
os, qui Sole justitiae pro doctrina legis antiquitus uti os, qui Sole justitiae pro doctrina legis antiquitus uti solebant; et quinque ad sinistram propter nos, qui caeco diutius corde servituti adhaerebamus ejus, qui ait: Ponam sedem meam ad aquilonem: quod est aperte dicere: Illis in cordibus requiescere desidero, quae a luce veritatis et flamma divinae charitatis aliena esse considero. Mare autem posuit ad dexteram partem templi, contra Orientem ad Meridiem.  hoc in eodem atrio positum est ad orientem. Quod autem ad dextram partem templi, hoc est quod repetit, dicens, Ad meridiem; ingredientibus enim atrium ab oriente, primo divertendum erat ad meridiem, ubi mare in ipso angulo stabat ad lavandum sacerdotibus paratum; deinde progredientibus intro occurrebant luteres ad lavandas hostiab utraque parte positi. Intra hos basis erat aenea quinque cubitorum longitudinis, et quinque cubitorum latitudinis, et
Abbreviated transcription (Latin):
an amplitudinẽ significaret adiecit: uidet᷑ qͦd ꝓfũ¬
dũ ipsiꝰ luteris huiꝰ esse amplitudinis uoluerit intel¬
ligi. qͦd ex mensura nisi fallor basis in qͣ positꝰ erat
quisq luter. facillime conicit᷑. qͦd ita describit᷑. In¬
sũmitate aũt basis. erat quedã rotunditas uniꝰ & di-¬
midii cubiti ita fabricata: ut luter desuꝑ possit
imponi. Latitudo gͦ fundi in luteribꝰ uniꝰ erat cubi¬
ti ac dimidii: ipsa uͦ capacitas luterũ qͣtuor habe¬
bat cubitos. sed utrũ in altitudine an in ãplitudine.
an in utroq dicat: qͥs nouerit : Et constituit decem
bases: quinq ad dexterã partẽ templi. & qͥnq ad sini¬
stram. Dexterã partẽ templi & sinistrã. ñ intꝰ in ipso
templo sed ante tẽplũ dicit: ad orientalẽ plagã uide¬
licet in atrio interiore. qͦd sac̃dotũ ꝓprie uocabat᷑.
Quinq aũt posuit ad dexterã partẽ tẽpli ꝓpt̾ ude¬

Expanded text:
an amplitudinem significaret adjecit, videtur quia funan amplitudinem significaret adjecit, videtur quia fundum ipsius luteris hujus esse amplitudinis voluerit intelligi: quod ex mensura ni fallor basis, in qua positus erat quisque luter, facillime conjicitur, qsummitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti ita fabricata, ut luter desuper possit imponi. Latitudo ergo fundi in luteribus unius erat cubiti ac dimidii; ipsa vero capacitas luterum quatuor habebat cubitos; sed utrum in altitudine, an in amplitudine, an in utroque dicat, quis noverit? Et constbases, quinque ad dexteram partem templi, quinque ad sinistram. » Dexteram partem templi et sinistram, non intus in ipso templo, sed ante templum dicitur: ad Orientalem plagam videlicet in atrio interiore, quod sacerdotum proprie vocabatur. Quinque autem posuit ad dexteram partem templi propter Judae
Abbreviated transcription (Latin):
celestis patrie nobis est patefactꝰ introitꝰ. Et quia
om̃s̃ qui ad ministeriũ sacri baptismatis ꝑtinent. cũ
fide & sacramentis exͣgłii. fructũ debent rectȩ oꝑati¬
onis ostendere: apte luteres singuli in qͥbꝰ bolochau¬
sta lauabant᷑. qͣͥ draginta batos capiebant. Qs uͦ seqͥt᷑
ame significet: intellectꝰ mysterii in ꝓmptu est. Lu¬
ter enĩ unꝰ quatuor erat cubitoꝵ. uel ꝓpt̾ quatuor
scĩ euͣgłui libros. in qͥbꝰ forma nobis baptismi pͣfixa est.
uel ꝓpt̾ quatuor cardinales uirtutes. qͥbꝰ qͥsq fidelis
si ñ frustra fidelis est. aebet institui: uel certe ꝓpt̾
quatuor mundi plagas. qͥbꝰ lauachrũ salutis minis-¬
trat᷑ dicente psalmographo. qͦs redemit de manu in-¬
uici de regionibꝰ c̃gregauit eos a solis ortu & occa¬
su ab aqͥlone & mari. Qtͦ uͦ supra dixit. parit̾q ha¬
bebat unũ cubitũ & dimidiũ: & neq ibi altitudinẽ

Expanded text:
coelestcoelestterium sacri baptismatis pertinent, cum fide et sacramentis Evangelii fructum debent rectae operationis ostendere, apte luteres singuli, in quibus holocausta lavabantur, quadraginta batos capiebant. Quod vero seqquid significet, intellectus mysterii in promptu est. Luter enim unus quatuor erat cubitorum, vel propter quatuor sancti Evangelii libros, in quibus forma nobis baptismi praefixa est; vel propter quatuor cardinales virtutes, quibus quisque fidelis, si non frustra fidelis est, debet institui; vel recte propter quatuor mundi plagas, quibus lavacrum salutis ministratur, dicente Psalmographo: « Quos redemit de manu inimici, de regionibus congregavit eos. A solis ortu et occasu, ab aquilone et mari . » Quod vero supra dixit: « Pariterque habebat unum cubitum et dimidium, » et neque ibi altitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
sũmitate sui luteres reciꝑent: qͥa ipsi doctores ac mi¬
nistri sũmi lauachri salutaris. oꝑe qͥdẽ ꝑfecti in bac
uita fussert̃. seo luce contẽplationis ex parte st̃ frinti.
Unde & aiunt. Ex parte enĩ cognoscimꝰ. & exparte
ꝓpħamꝰ: cũ aũt uen̾it qͦd ꝑfectũ est. euacuabit᷑ qͦo ex
parte est. In hunc modũ fecit decẽ bases fig᷑a una.
& mensura una: sculpturaq consimili. Fecit qͦq
figura mensuraq & sculptura consimilis. om̃iũ ba-¬
siũ uel luterũ: ñ in ea significatione factũ est. qͦd eqͥ¬
lia possint ẽe̾. om̃iũ merita doctoꝵ: sed in ea potiꝰ. qͥa
una fides exͣgłu qͦ instituunt᷑. unũ sacͣm̃tũ baptismi
uidit singulis ꝓut uult. Quadraginta batos capi¬
ebat luter unꝰ. Quadragenariꝰ numerꝰ solet magnȩ
ꝑfeccionis typũ tenere: qͥa nimirũ quat̾ deni faci¬
libri in qͥbus ꝑ dispensationẽ dñicȩ incarnationis.

Expanded text:
summitate sui ubi luteres reciperent, quia ipsi doctores ac misummitate sui ubi luteres reciperent, quia ipsi doctores ac ministri summi lavacri salutaris, opere quidem perfecti in hac vita fulserunt, sed luce contemplationis ex nt: Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . » « In hunc modum fecit decem bases fusura una, et mensura sculpturaque consimili; fecit quoque fusura, mensuraque et sculptura consimilis omnium basium sive luterum, non in ea significatione factum est, quod aequalia possint esse omnium merita doctorum, sed in ea potius, quod una fides Evangelii, quo instituuntur, unum est sacramentum baptismi, vidit singulis, prout vult . » « Quadraginta batos capiebat luter unus. » Quadragenarius numerus solet magnae perfectionis typum tenere, quia nimirum quater deni facilibri, in quibus per dispensationem Dominicae Incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
mensura uniꝰ & dimidii cubiti. ñ luteribꝰ tantũ. sed &
rotis eoꝵ inerat acbasibꝰ Scriptũ nanq est in sequẽ¬
tibus Una rota habebat altitudinis cubitũ & semis.
E paulopost. In sũmitate aũt basis erat quedã ro¬
cunditas uniꝰ & dimidii cubiti. ita fabrefacta: ut lut̾
desuꝑ possit imponi. Luterũ quippe m̃sura. uniꝰ erat
cubiti & dimidii: quia nimirũ ea fide in fonte uitȩ
lauam᷑. ut ꝑ oꝑa iͦtitiȩ. ad uitã intrare meream᷑ ȩter¬
nam. Quanuis sine peccato dũ hic uiuimꝰ ẽẽ. neqͥmꝰ:
ipsã uͦ uitȩ cęlestis dulcedinẽ gustare ex parce ac di
ligere. in hac interĩ uita ꝑfecte aut uidere. nulla ra¬
tione ualemꝰ. Rotȩ qͦq uno ac dimidio cubito m̃su¬
rant᷑ quia script᷑a᷑ lectionis eoͣgłicȩ qualit̾ hi qui
ꝑfecti eẽ. uelint uiuere aebeant ostendit: spemq
dendã simul & donandã ẽẽ ꝓmittit. Bases & ipsȩ.¬
S unũ habebant cubitũ ac semissẽ ãplitudinis. ubi in

Expanded text:
mensura unius et dimidii cubiti, non luteribus tantum, sed et rotis eorum inerat ac basibus. Scriptum namque est in sequentibus: Una rota habebat altitudinis cubitum et semis; et paulo post: In summitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti ita fabrefacta, ut luter desuper posset imponi. Luterum quippe mensura unius erat cubiti et dimidii, quia nimirum ea fide in fonte vitae lavamur, ut per opera justitiae ad vitam intrare mereamur aeternam; quamvis sine peccato, dum hic vivimus, esse nequimus: ipsam vero vitae coelestis dulcedinem gustare ex parte aligere in hac interim vita, perfecto autem videre nulla ratione valemus. Rotae quoque uno ac dimidio cubito mensurantur, quia Scriptura lectionis evangelicae, qualiter hi qui perfecti esse velint vivere debeant ostendit, spemquepandendam simul et donandam esse promittit. Bases etiam ipsae unum habebant cubitum ac semissem amplitudinis, in
Abbreviated transcription (Latin):
t fecit decem bases aereas quatuor cubitors lon¬
gitudinis bases singulas: & qͣtuor cubitors latitudinis.
& triũ cubitoꝵ altitudinis. Multifarie & multismo¬
signati st̃. designant᷑ etiã ꝑbases quȩ portandis erant
luteribꝰ pͣparate : qͦmͦ ipsi luceres eiꝰdẽ lauachri spũa¬
lis. cuiꝰ & mare tẏpũ gerebant. Si quidẽ ut uerba di¬
erũ narrant: omĩa in eis quȩ in holochaustũ oblaturi
erant lauabant. Holochaustũ aũt dñi gn̾alit̾ om̃is mul.¬
soris. baptizata est ab ipso in sp̃u sc̃o & igni. Sic̃ ergo
sac̾dotes qͥ in mari lauabant᷑. formã exprimt̃ eoꝵ
qui ꝑ baptisma efficiunt᷑ sũmi c̃sortes sac̾dotis. qͦd est

Expanded text:
uatuor cubitorum longitudinis bases singulas, et quatuor cubitorum latitudinis, et tres cubitorum altitudinis. Multifariam multisque mosignati sunt, designantur etiam per bases, quae portandis erant luteribus praeparatae, quomodo ipsi luteres ejusdem lavacri spiritalis, cujus et mare, typum gerebant: siquidem, ut Verba dierum narrant, omnia in eis quae in holocaustum oblaturi erant, lavabant. Holocaustum autem Domini, generaliter omnis elesoris baptizata est ab ipso in Spiritu sancto et igni. Sicut ergo sacerdotes qui in mari lavabant, formam exprimunt eorum qui per baptisma efficiuntur summi consortes sacerdotii quod est
Abbreviated transcription (Latin):
quia gentilitas cũ iudea. in unũ fidei c̃sortiũ per
baptismatis erat undã colligenda. Nã & si in gemi¬
nis luteribꝰ hostiȩ lauabant᷑. quȩdã qͥdẽ a dextris
atrii. quedã uͦ a sinistrisꝰ uno tamen igni c̃sume¬
bant᷑ altaris ut holochaustũ fieret: qͥa siue qͥs in
parte cͥc̾cisionis. siue in p̃pucii lauachrũ susceꝑit.
uno om̃s sp̃u ut filii dĩ fieri possint scĩficant᷑. Hĩc
& enĩ apłs. Sed accepistis inqͥt sp̃m adoptionis fili¬
orum. in qͦ clamamꝰ abba pat̾. Unũ inqͥt sp̃m ac¬
cepistis: in qͦ om̃s filii adoꝑtionis efficiamini. In qͦ
nimirũ sp̃u clamamꝰ abba pat̾: abba uidelicet qui
ex hebreis uenimꝰ adfidẽ: pat̾. qͥ ex gentibꝰ uariis
quidẽ linguis ꝓ diu̾sitate nationũ. sed unũ eundẽq¬

Expanded text:
quia gentilitas cum Judaea in unum fidei consortium post quia gentilitas cum Judaea in unum fidei consortium post baptismatis erat undam colligenda: nam etsi in geminis luteribus hostiae lavabantur, quaedam quidem a dextris atrii, quaedam vero a sinistris, uno tamen in igne consumebantur altaris, ut holocaustum fieret: quia sive quis in parte circumcisionis, sive praeputii lavacrum susceperit, uno omnes sis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Unum, inquit, spiritum accepistis, in quo omnes filii adoptionis efficiamini, in quo nimirum spiritu clamamus, Abba, Pater. Abba videlicet, qui ex Hebraeis venimus ad fidem; Pater, qui ex gentibus variis quidem linguis pro diversitate nationum, sed unum eu
Abbreviated transcription (Latin):
dos luteres decẽ st̃ bases factȩ. poterat ita mystice
interp̃tari: quia ministri lauachri uitalis ad ȩt̾nȩ
gaudia beatitudinis quȩ denario solent numero
figurari. eos qͦs imbuunt uocent. Uerũ qͥa de istis
licet quinq ex bis positi st̃ ad dexterã partẽ tẽpli.
& quinq ad sinistrã: magis in eis quinarii numeri
sunt intuenda mysteria. In utraq senĩ parte tem¬
pli st̃ positȩ bases luterũ: ut utriq dĩ popło sacri
fontis gr̃a designaret᷑ ẽẽ. pandenda. Et qͥnq st̃ m
utraq parte: ut sicuti in expositione maris qͦd qͥnq
cubitis altũ est iã diximꝰ. demonstraret᷑ trpice uni¬
uersa fidelibꝰ quȩ ꝑ quinq sensus corporis delique¬
rant. ꝑ lauachrũ baptismi ẽẽ. remittenda. Sic̃ gͦ
in uno mari suꝑ duodecĩ boues posito unitas expͥ¬
mit᷑ baptismatis. quȩ ꝑ apłos toto erat orbi pͣdican¬
da: ita & ꝑ duos ordines luterũ mystice ostendit᷑.

Expanded text:
dos luteres decem sunt bases factae, potest ita mystice interpretari quia ministri lavacri vitalis ad aeternae gaudia beatitudinis, quae denario solent numero figurari, eos quos imbuunt vocent. Verum quia de eisdem licet quinque ex his positi sint ad dexteram partem templi, et quinque ad sinistram, magis in eis quinarii numeri sunt intuenda mysteria. In utraque etenim parte templi sunt bases luterum, ut utrique Dei populo sacri fontis gratiam designarent esse pandendam. Et quinque sunt in utraque parte: ut sicut in expositione maris, quod quinque cubitis altum est, jam diximus demonstraretur typice, universa fidelibus quae per quinque sensus corporis deliquerant, per lavacrum baptismatis esse remittenda. Sicut ergo in uno mari duodecim bobus super posito unitas exprimitur baptismatis, quae per apostolos toto erat orbi pda, ita et per duos ordines luterum mystice ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. Philippus eoangłista cũ p̃dicaret in samaria.
quid nisi in lutere cẽpli hostias dñi lauabat: Sed qͥa
baptizati erant tantũ in noĩe dñi iħ̾u: uelut ablu¬
te hostiȩ necdũ ad sacrũ sc̾i altaris ignẽ ꝑuenert᷑
Ac cũ missi illo pekꝰ & ioħ es ĩponebant baptita¬
tis manꝰ & accipiebant sp̃m sc̃m. loquebant᷑q lin¬
guis: iã ad ignẽ altaris ꝑuenert̃᷑ hostiȩ: ut fierent¬

Expanded text:
cipit. Philippus evangelista cum praedicaret in Samaria, quid nisi in lutere templi hostias Domini lavabat? Sed qubaptizati erant tantum in nomine Domini Jesu, velut ablutae hostiae necdum ad sacrosancti altaris ignem pervenerant; at cum missi illo Petrus et Joannes imponebant baptizatis manus, et accipiebant Spiritum sanctum, loquebanturque linguis, jam ad ignem altaris pervenerant hosti
Abbreviated transcription (Latin):
consuecudinẽ uenerint. ut uelut nacalit̾ ẽẽ. uidean¬
tur eis in sitȩ: qͥd aliud quã picturȩ domꝰ dñi promi¬
nentes qͥsid pariete exeunt: Quia uerba & oꝑa ueri¬
tatis. ñ adhuc ab aliis extrinsecꝰ discunt: sed ut sibi¬
met infixa radicitꝰ. parata semꝑ ab intimis cordis.
quȩ st̃ agenda siue docenda ꝓferunt. Sed pauim̃¬
cum domꝰ cexit auro incrinsecꝰ. & extrinsecꝰ. In ora
culo & in ipso cẽplo significat. Diximꝰ aũt supra. qͦd
pauim̃ti ȩqualitas. humilẽ c̃cordiã designaret sc̃ȩ
fraternitatis. Ubi cũ sinc iudei & gentes barbari &
scite. liberi & serui. nobiles & ignobiles: cuncti se in
xp̃o ẽẽ. fr̃s. liniuersi eundẽ se habere patrẽ qͥ ẽ in
cęlis głant᷑. Neq enĩ de c̃cordissima humilicate
suꝑnors ciuiũ dubitare cuiquã fas est. Texit gͦ sa
ac plenarie dono dilectionis impleuit: & ꝑegͥnan-¬
ces in hoc scło ciues eiꝰoẽ patriȩ. celesti signaculo dile¬

Expanded text:
suetudinem venerint, ut velut naturaliter eis videantur insitae, quid aliud quam picturae domus Domini prominentes, quasi de pariete exeunt, quia verba et opera veritatis non adhuc ab aliis extrinsecus discunt, sed ut sibimet infixa radicitus, parata semper ab intimis cordis quae sunt agenda sive docenda proferunt? Sed et pavimentum domus texit auro intrinsecus et extrinsecus, in culo et in ipso templo significat. Diximus autem supra quod pavimenti aequalitas humilem concordiam designaret sanctae fraternitatis; ubi cum sint Judaei et gentes, barbari et Scythae, liberi et servi, nobiles et ignobiles, cuncti se in Christo esse fratres, universi eumdem se habere Patrem, qui est in coelis, gloriantur. Neque enim de concordissima humilitate supernorum civium dubitare cuiquam fas est. Texit ergo Sac plenarie dono dilectionis implevit, et peregrinantes in hoc saeculo cives ejusdem patriae coelestis signaculo dile
Abbreviated transcription (Latin):
errore. ꝓmpta deuotione insistit. Unde bene sub¬
ait᷑. Et fecit in eis cherubim & palmas. & picturaᷤ
uarias: quasi ꝓminentes de pariete & egredientes
Cherubim nanq in parietibꝰ cẽpli fecit salomon:
cũ electos suos dñsad egulã scriptarũ scãrũ. in qͥbꝰ est
multitudo scientiȩ. uitã suã dirigere donat. Cbe¬
rubim facit. cũ eos in hoc mundo casticatẽ angłicȩ
conũsationis ꝓ modulo suo donat imitari: qͥa ma¬
xime uigiliis ac laudibꝰ diuinis. aileccione sincera
condicoris & ꝓximi gerit᷑. Palmas facit. cũ memo¬
riam ȩõnȩ recributionis eoꝵs mencibꝰ infigit: ut eo-
minus ab arce iustitiȩ labi queant. qͦ m̃cedẽ ĩticiȩ
semꝑ ance cordis oculos habent. Facit piccas uariaᷤ
quoq ꝓminentes de pariete & egredientes. cũ mul-¬
cifarias uirtutũ oꝑationes fidelibꝰ tribuit: u̾bi gr̃a.

Expanded text:
errore, prompta devotione insistit, ubi bene dierrore, prompta devotione insistit, ubi bene dicitur: Et fecit in eis cherubin et palmas, et picturas varias, quasi prominentes de » Cherubim namque in parietibus templi fecit Salomon, cum electos suos Dominus ad regulam Scripturarum sanctarum, in quibus est multitudo scientiae, vitam suam dirigere donat; Cherubim facit, cum eos in hoc mundo castitatem angelicae conversationis pro modulo suo docet imitari, quod maxime vigiliis ac laudibus divinis, dilectione sincera Conditoris et proximi geritur. Palmas facit, cum memoriam aeternae retributionis eorum mentibus infigit, ut eo minus ab arce justitiae labi queant, quo mercedem justitiae semper ante cordis oculos habent. Facit picturas varias, quasi prominentes, de pariete egredientes, cum multifarias virtutum operationes fidelib
Abbreviated transcription (Latin):
obsequiũ diuinȩ uoluntatis. & hoc absq diu̾ticulo
errandi. cõplere. longo uirtutũ usu exercitata didi¬
cit. Unde & scã ȩccłia in cancicis canticoꝵ. sponsi
ac redẽptoris sui uirtutes admirata. dicebat. Manꝰ
eiꝰ cornatiles aureȩ : plenȩ iacintis. Tornatiles qͥppe
st̃ manꝰ eiꝰ: quia apparens in carne. sanicates & mi-¬
racula quȩcunq uoluit. absq om̃i morarũ tardita-¬
te. absq ullis erroꝵ ambagibꝰ. dĩ uirtꝰ & sapientia
ꝑfecit. Aureȩ st̃: quia ea quȩ foris uerbo iussit. in¬
tus ut fierent. diuma plenꝰ potencia dedit. Plena
st̃ iacintis. quia ad głam patris uniu̾sa quȩ fecit
reculit: quia ꝑ oꝑa quȩ fecit. nr̃os ad querenda cȩ¬
lestia sensus erigit. Om̃s gͦ parietes cẽpli ꝑgirũ ua¬
riis celaturis & corno sculpunt᷑. cũ orta ꝑ mundum
eccłia. uircutũ sp̃ualiũ exequutioni. absq ullo ꝓrsꝰ

Expanded text:
obsequium divinae voobsequium divinae voerrandi complere longo virtutum usu exercitata didicit. Unde et sancta Ecclesia in Canticis canticorum sponsi et Redemptoris sui virtutes admirata, dicebat: Manus ejus tornatiles aureae, plenae hyacinthis . Tornatiles quippe sunt manus ejus, quia apparens in carne sanctitates et miracula quaecunque voluit, absque omni morarum tarditate, absque ullis errorum ambagibus, Dei virtus et sapientia perfecit. Aureae sunt, quia quae foris verbo jussit intus ut fierent, divina plenius potentia dedit. Plenae sunt hyacinthis, quia ad gloriam Patris universa quae fecit retulit, quia per opera quae fecit nostros ad coelestia quaerenda sensus erigit. Omnes ergo parietes templi per gyrum variis caelaturis et torno sculpuntur, cum per mundum Ecclesia virtutum spiritualium exsecutioni, absque ullo prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
monũ. Et ut ad illas ueniamꝰ quas om̃s habere uale-¬
mus uirtutes. caritas. gaudiũ. pax. longanimitas. pa¬
cientia. benignicas. bonitas. modestia. continentia. &
cȩceri fructus sp̃s: qͥd nisi celaturȩ parietũ tẽpliq &
ornatꝰ st̃ menciũ popłi dĩꝰ Sculpunt᷑ idẽ parietes &
corno. cũ prompto pollent fideles animo. ad facien¬
dũ cuncta quȩ dñs p̃cepit: ad paciendũ cuncta quȩ
ꝑmittit: dicentes ex animo ꝑ singula quȩ occ᷑runt.
benedicã dñm in om̃i cẽpore: &. paracũ cor meũ ds̃
paratũ cor meũ. cancabo & psalmũ dicã dño. Scul-¬
punt᷑ corno: cũ in tantũ uirtutibꝰ oꝑam ĩpendt̃. ut
ab barũ cramite nullis circ̃stantiũ rerũ c̃trarietati-¬
bus. nullis possint blandim̃tis auerti. Quia enĩ cor¬
nator & cȩc̾is artibꝰ uelocitate pͣcellit. & ipse sibi re-¬
gulam qua sine errore opus ꝑficiat seruat: apce ꝑ
banc pia scõꝵ uita signat᷑: quȩ & parata est sẽꝑ ad

Expanded text:
iamus, quas omnes habere valemus virtutes, charitas, gaudium, pax, longanimitas, patientia, benignitas, bonitas, modestia, continentia , et caeteri fructus spiritus, quid nisi caelaturae parietum templi quae ornatus sunt mentium populi Dei. Sculpuntur et iidem parietes torno, cum prompto pollent animo fideles ad faciendum cuncta quae Dominus praecepit, ad patiendum cuncta quae permittit, dicentes ex animo per singula quae occurrunt: Benedicam Dominum in omni tempore ; et Paratum cor meum, Deus, paratum cor meupuntur torno, cum in tantum virtutibus operam impendunt, ut ab harum tramite nullis circumstantium rerum contrarietatibus, nullis possint blandimentis averti: quia enim tornatura caeteris artibus velocitate praecellit, et ipsa sibi regulam, qua sine errore opus perficiat, servat, apte per hanc pia sanctorum vita signatur, quia et parata est semper ab
Abbreviated transcription (Latin):
locatis. cotrꝰ orbis ambitũ repleuit: ceptũq fidei ȩdifi¬
ciũ. qͦidie noua mẽbrors suoꝵ ꝓgenie. quasi lapidũ
pͣciosoꝵ appositione. suꝑ augm̃tare ñ desistit. Qui ni¬
mirũ parietes uariis celaturis sculpunt᷑: cũ alii dat᷑
ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ. alii sermo scientiȩ scd̾m eundẽ
sp̾m: alteri fides in eodẽ spũ : alii gr̃a curationum in

Expanded text:
locatis, totius ambitum orbis replevit, coeptumque fidei aedificium, quotidie nova membrorum suorum progenie, quasi lapidum pretiosorum appositione superaugmentare non desistit. Qui nimirum parietes variis caelaturis sculpuntur, cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae, secundum eumdem Spiritum; alteri fides in e
Abbreviated transcription (Latin):
fidelit̾ adheremꝰ. Possumꝰ hȩc etiã de scĩs adhuic in
hac uita positis incelligere: quoꝵs puritatẽ dilectio¬
nis qua in secreto cordis corã dño refulgent inspice¬
re nequimꝰ: acca tam̃ ex eis quȩ loquendo. uel agen¬
do. uel paciendo. foras oscendt̃. auxiliũ nr̃e salutis
inuenimus

Expanded text:
fideliter adhaeremus. Possfideliter adhaeremus. Posshac vita adhuc positis intelligere, quorum puritatem dilectionis qua in secreto cordis coram Domino refulgent, inspicere nequimus. Attamen ex eis quae loquendo, vel agendo, vel patiendo foras ostendunt, auxilium nostrae salutis invenimus
Abbreviated transcription (Latin):
ita factũ ẽẽ. ñ dubiũ est. ut illȩ trabiũ partes quȩ
parebant hȩ minime deauratȩ: ipsã cedri spetiem
formãq cunctis ostenderent: in qͣ tam̃ ĩposita sibi¬
met cabulata gestabant. Qsͦ gͦ extrinsecꝰ emine¬
bat trabiũ: uitã scoꝵs quȩ nobis in t̾ris in notesce
pocerat designat. Qtͦ intꝰ in tẽplo deauratũ ful¬
gebat: claricatẽ illã ꝗͣ in cȩlesti patria in aspeccu
nimirũ claritas trabiũ aurea. illis solũmodo qui
templũ intrau̾ant patet: quia quã sit magna mul¬
citudo aulcedinis eiꝰ absc̃dit tim̃tibꝰ se. & ꝑficit spe¬
rantibꝰ in se: soli norunt illi qͥ regnũ cȩleste meru¬
erunt intrare. Et cam̃ nos cũ uitã. passiones. doc¬
trinã scoꝵs cernentes: siue in scripturis legentes.
ad benefaciendũ exẽplis excitam᷑ eoꝵs. quasi in capi
quod exteriꝰ uidere ualumꝰ. sullimibꝰ ȩccłiȩ mẽbͥs

Expanded text:
ita factum esse non dubium est, ut illae trabium partes, quae ita factum esse non dubium est, ut illae trabium partes, quae oris patebant, hae minime deauratae ipsam cedri speciem formamque cunctis ostenderent. In qua tamen imposita sibimet tabulata gestabant. Quod ergo extrinsecus eminebat trabium, vitam sanctorum, quae nobis in terris innotescere potuit, designat; quod intus in templo deauratum fulgebat, claritatem illam, qua in coelesti patria in aspectu  Quae nimirum claritas trabium aurearum illis solummodo, qui templum intrabant, patebat, quia quam sit magna multitudo dulcedinis Dei, quam abscondit timentibus se , et perfecit sperantibus in se, soli norunt illi qui regnum coeleste meruerunt intrare. Et tamen cum nos vitam, passiones, doctrinas sanctorum cernentes, sive in Scripturis legentes, ad benefaciendum exemplo eorum excitamur, quasi in capitquod exterius videre valuimus, sublimibus Ecclesiae membris
Abbreviated transcription (Latin):
per circũitũ forinsecꝰ: ut ñ hererent muris tẽpli
Grabes gͦ quȩ intrinsecꝰ domũ muniebant & or-¬
nabant. tantȩ erant longitudinis. ut capita earũ
forinsecꝰ ꝓminerent: in infimo qͥdẽ ordine cubito¬
rum septẽ. in medio sex. in supremo quinq: atq
in eisdẽ capitibꝰ earũ tabulata cũ ponerent᷑. neqͣqͣ
muris tẽpli infixa. sed uxta muros trabibꝰ qͤ de mu¬
ris exierant suꝑposita. Quid itaq ꝑ trabes domꝰ gͦͤ
cabulata portabant: nisi p̃dicatores sc̃ typice desig¬
natiꝰ Qui dũ ipsi sullimẽ atq honorabilẽ in ȩccli¬
a dĩ locũ tenent. infirmiores qͦsq ac fragiles suis pͣ
dicationibꝰ ab infimoꝵs appecitu suscollunt: acq ad
cȩlestia desideranda ac suspiranda suspendt̃: sius
etiã int̾cessionibꝰ ut in ceptis ꝑsistant. adiuuant. Le¬
gimus aũt in libro paralipomenon: qͦd trabes cẽpli
sicut & cęt̾a eiꝰ int̾iora. fuerint auro uestitȩ. Quod

Expanded text:
per circuitum forinsecus, ut non haererent muris templi. Trabes ergo, quae intrinsecus domum muniebant et ornabant, tantae erant longitudinis, ut capita earum forinsecus prominerent, in infimo quidem ordine cubitorum septem, in medio sex, in supremo quinque. At in eisdem capitibus earum tabulata componerentur, nequaquam muris templi infixa, sed juxta muros trabes, quae de muris exierant superposita. Qui itaque per trabes domus, quae tabulata portabant, nisi praedicatores sunt typice designati? Qui dum ipsi sublimem atque honorabilem in ecclesia Dei locum aedicationibus ab infirmorum appetitu sustollunt, atque ad coelestia desideranda ac speranda suspendunt; suis etiam intercessionibus, ut in coeptis persistant, adjuvant. Legimus autem in Paralipomenon quod trabes templi, sicut et caetera ejus interiora, fuerint auro vestitae. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
facta ipsa ẽ ꝓmissa nobis uita in cęlis. anterior qͥdẽ
hac c̃uersatione nr̃i exilii: quia in pͣsentia regis sũ¬
um dñi cui: seo posterior tẽpore.: quia post huiꝰ scłi
labores. ad illiꝰ ingressũ ꝑducim᷑. Tabulata aũt que
utranq domũ ab inuicẽ diuidunt. ipsa st̃ claustra
celi. quoꝵ nobis aꝑtionẽ qͦtidie suspiramꝰ: & quantũ
intrare liceat pulsamꝰ. Ubi & si necdũ ante solucionẽ
corpoꝵ intrare ꝑmictim᷑: aꝑtã tam̃ habemꝰ ianuã.
diune pietatis qua orationũ nr̃arũ. elemosinarum.

Expanded text:
facta, ipsa est promissa nobis vita in coelis. Interior quidem, facta, ipsa est promissa nobis vita in coelis. Interior quidem, quoad conversationem nostri exsilii, quia in praesentia Regis suum domini tui . » Sed posterior tempore, quia post hujus saeculi labores ad illius ingressum perducimur. Tabulata autem, quae utramque domum ab invicem dividunt, ipsa sunt claustra coeli, quorum nobis apertionem quotidie suspiramus, et quantuintrare liceat, pulsamus. Ubi etsi necdum ante solutionem corporum intrare permittitur, apertam tamen habemus januam divinae pietati
Abbreviated transcription (Latin):
parabant. a pauim̃to usq ad suꝑiora ẽẽ. dicit ȩdifica¬
ta: ñ usq ad laquearia significat. quȩ triginta cu¬
bitis erant in sullime a pauim̃to suspensa. ut supra¬
iam diccũ ẽ. sed tantũ usq ad cubitos uginti altitu¬
ainis ut in sequentibꝰ aꝑte legit᷑. Relictũ uͦ erat su¬
per hȩc tabulaca aꝑtũ & in ane. usq ad laquearia
cubitoꝵ decẽ altitudinis. & cubitoꝵ uiginti longi¬
tudinis uxta lacitudinẽ domꝰ ꝑ quã nimirũ ianu¬
am. fumꝰ incensoꝵs de altari thimiamatis solebat
aistinctione domꝰ dñi patet figura misterii. & apł̃o
exponente luce clarior est. quia prior domꝰ in qua
semꝑ introibant sacerdotes sacrificioꝵ officia con¬
sũmantes. pͣsens ẽ. eccłia: ubi quotidie piis insisten¬
tes oꝑibuis. dño sacrificia laudis offerimꝰ.
Interior uͦ domꝰ quȩ ad posteriorẽ partẽ tẽpli erat

Expanded text:
parabant, a pavimento usque ad superiora esse dicuntur aedificaparabant, a pavimento usque ad superiora esse dicuntur aedificata, non usque ad laquearia significat, quae triginta cubitis erant in sublime a pavimento suspensa, ut supra dictum est, sed tantum usque ad cubitos viginti altitudinis, in sequentibus aperte legitur. Relictum vero erat super haec tabulata apertum et inane usque ad laquearia cubitorum decem altitudinis, et cubitorum viginti longitudinis, juxta latitudinem domus: per quam nimirum januam fumus incensorum de altari thymiamatis solebat distinctione domus Domini patet figura mysterii, Apostolo exponente, luce clarior: quia prior domus, in quam semper introibant sacerdotes, sacrificiorum officia consummantes, praesens est Ecclesia, ubi quotidie piis insistentes operibus, Domino sacrificia laudis offerimus. Interior vero domus, quae ad posteriorem partem templi erat
Abbreviated transcription (Latin):
cȩteris eximior uircutibꝰ in tẽplo dĩ singulari luce
refulget. Unde bene apls. cũ plurima uirtucũ bo¬
na quȩ humilibus corde essent seruanda. qͣsi pa¬
uimenti ornatũ enumeraret. dicens. induite uos
sicut electi dĩ sc̃ĩ & dilecti. uiscera miscđie. benig¬
nitatẽ. humilitatẽ. pacientiã. modestiã. sufferenteᷤᷤ
inuicẽ. & donantes uobismet ipsis si qͥs adu̾sus aliꝙͤ
habet querelã. sicut & xp̃c donauit uobis ita & uo̾
facite: repente uelut desuꝑ addendo auri uelami¬
ne subiunxit. suꝑomĩa aũt caritatẽ habentes. qͦd
est uinculũ ꝑfectionis. Edificauit quoq uginti
cubitoꝵ ad posteriorem partẽ tẽpli tabulata cedri¬
na. apauim̃to usq ad suꝑiora: & fecit interiorem
talem dicit. Ab ortu enĩ solis ingressũ habebat tem¬
plum: & ab occasu domũ int̾iorẽ: hoc est sc̃a scõrũ.
Quod aũt tabulata quȩ int̾iorẽ domũ ab ext̾iore se¬

Expanded text:
caeteris eximior virtutibus, in templo Dei singulari luce caeteris eximior virtutibus, in templo Dei singulari luce refulget. Unde bene Apostolus, cum plurima virtutum bona, quae humilibus corde essent servanda, quasi pavimenti ornatus enumeraret, dicens: Induite vos ergo, sicut electi Dei, sancti et dilecti, viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, padonantes vobismetipsis, si quis adversus aliquem habet querelam: sicut Christus donavit nobis, ita et vos facite ; repente, velut desuper addendo auri velamine subjunxit: Super omnia autem charitatem habentes, quod est vinculum perfectionis. CAPUT X. De disticubitorum ad posteriorem partem templi tabulata cedrina a pavimento usque ad superiora; et fecit interiorem domum talem dicit. Ab ortu enim solis ingressum habebat templum, et ab occasu domum interiorem, hoc est, Sancta sanctorum. Quod autem tabulata, quae interiorem domum ab exteriore se
Abbreviated transcription (Latin):
to. Idẽq marmor mox cabulis tectũ abiegnis. qͥa
nimirũ uita iustorũ pͥmo fidei firmitate p̃munien¬
da in corde: ac deinde uirtutũ sp̃ualiũ latitudine.
est adornanda in oꝑe. Alioquin. qͥd utilitatis habe¬
bat decor marmoris pͣciosissimi. lignoꝵ tabulis ob¬
tectus. si ñ mysticũ aliqͥd cacite signabat: ac bonoꝵ
amplitudinẽ oꝑũ. fortitudine fidei incemeratȩ suł¬
fulcienda ẽe. docebat: Abies uͦ ꝓpt̾ ałtitudinẽ sui
& robur durabile. mentẽ electoꝵ infima quȩq de¬
sideria sꝑnentẽ. & cęlestiũ semꝑ c̃tẽplationi incen¬
tam. uircute qͦq pacientiȩ singularit̾ excellentẽ.
ñ inc̃grue demonstrat. Auri aũt laminȩ qͦ mar-¬
mori ac tabulis st̃ abiegnis suꝑ positȩ. ipsa est lati¬
tudo caritatis. de corde puro. & c̃scientia bona. &
fide ñ ficta: quȩ sic̃ aurũ aliis p̃ciosiꝰ ẽ. metallis: ita

Expanded text:
to, idemque marmor mox tabulis tectum abiegnis, quia to, idemque marmor mox tabulis tectum abiegnis, quia nimirum vita justorum primo fidei firmitate praemunienda in corde, ac deinde virtutum spiritalium latitudine est adornanda in opere; alioquin quid utilitatis habet decor marmoris pretiosissimi lignorum tabulis obtectus, si non mysticum aliquid tacite signabat, ac bonorum amplitudinem operum fortitudine fidei intemeratae suffulciendam esse docebat? Abies vero propter altitudinem sui et robur durabile mentem electorum infima quaeque desideria spernentem, et coelesti semper contemplationi intentam, virtutenon incongrue demonstrat. Auri autem laminae, quae marmori ac tabulis sunt abiegnis superpositae, ipsa est latitudo charitatis, de puro corde, et conscientia bona, et fide non ficta; quae sicut aurum aliis pretiosius est metallis, ita
Abbreviated transcription (Latin):
in libro paralipomenon explicat᷑: ubi scriptũ est.
strauit qͦq pauim̃tũ cẽpli pͣciosissimo marmore.
stracum aecore multo. Unde pacet. qͦd tabulas abi¬
egnas qͥbꝰ pauim̃tũ tegeret neqͣquã in t̾ra posuit.
sed pͥmo illud marmore pͣtexit: ac deinde cabulas
suꝑposuit: ac t̾ciũ his duobꝰ auri uestitũ suꝑ addidit.
ut in sequentibꝰ legit᷑. Sic̃ aũt altitudo parietis in
altũ surgens. atq usq ad laquearia ꝑueniens. ꝓfe¬
ctus uirtutũ quibꝰ electi ad regnũ cęleste ꝑueni¬
unt. uel certe ipsos eleccos choros sibimet ꝑ tempo¬
ra uariantia succedentes significant: ita ȩqualitas
pauim̃ti. c̃cordẽ eoꝵdẽ humilitatẽ. qͣ in tẽporali ad¬
huc uita positi. socialit̾ inuicẽ caritate dictante c̃¬
uersant᷑. ñ ĩmerito demonstrat. Qoͦ uidelicet pa¬
uim̃tũ p̃ciosissimo erat marmore:. stratũ decore mul-¬

Expanded text:
in libro Paralipomenon explicat, ubi scriptum est: in libro Paralipomenon explicat, ubi scriptum est: Stravit quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore stratum decore multo . Unde patet quod tabulas abiegnas quibus pavimentum tegeret, nequaquam in terra posuit, sed primo illud marmore protexuit, ac deinde tabulas superposuit, ac tertium his duobus auro vestitum superaddidit, ut in sequentibus legitur. Sicut autem altitudo parietis in altum exsurgens, atque usque ad laquearia perveniens, profectus virtutum, quibus electi ad regnum coeleste perveniunt, vel certe ipsos electos choros sibimet per tempora variantia succedentes significat, ita aequalitas pavimenti concordem eorumdem humilitatem, qua in temporali adhuc vita positi socialiter invicem charitate dictante conversantur, non immerito demonstrat. Quod videlicet pavimentum pretiosissimo erat marmore stratum decore mul
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ ue fragilitatẽ tolerent. ipsi ñ habent. Qͥ ui¬
delicet parietes intrinsecus tabulatis cedrinis oꝑiũ¬
tur: cũ corda fideliũ amore uirtutũ redundant.
Sicut eñ cedri natura ꝑfectos homines ut supra
docuimus trpice denunciat: ita ȩciã locis oportunᷤ
celsitudinem uirtutũ quibꝰ & ad eandẽ ꝑfectionem
uenit᷑ ñ ĩmerito aesignat. Tegunt᷑ aũt omĩa lignĩ.
a pauim̃to domꝰ usq ad sũmitatẽ parietũ. & usq ad
laquearia: cũ electi aprimis fidei rudim̃tis usq ad
perfectionẽ bonȩ accionis. & usq ad ingressũ patͥȩ
celestis. bonis insudare ñ desistunt oꝑibꝰ: cũ aprimiᷤ
iustis usq ad ultimos in csũmatione scłi om̃s uirtu¬
tibus student: qͦis merito iure ualeant ꝓtestari. qͥa¬
xp̃i bonꝰ odor sumꝰ dõ in omĩ loco. Et cexit paui¬
mentũ tabulis abiegnis. Hoc qͦmͦ factũ sit. plenius

Expanded text:
quorumve fragilitatem tolerent, ipsi non habent. Qui viquorumve fragilitatem tolerent, ipsi non habent. Qui videlicet parietes intrinsecus tabulatis cedrinis operiuntur, cum corda fidelium amore virtutum redundant. Sicut enim cedri natura perfectos homines ut supra docuimus typice denuntiat: ita etiam locis opportunis celsitudinem virtutum, quibus ad eamdem perfectionem pervenitur, non immerito designat. Teguntur autem omnia lignis, a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et usque ad laquearia, cum electi a primis fidei rudimentis, usque ad perfectionem bonae actionis, et usque ad ingressum patriae coelestis, bonis insudare non desistunt operibus, cum a primis justis usque ad ultimos, in consummationem saeculi omnes virtutibus student, quorum merito jure valeant protestari, qChristi bonus odor sumus Deo in omni loco. Et texit pavimentum tabulatis abiegnis. Hoc quo modo factum sit, plenius
Abbreviated transcription (Latin):
etes domꝰ intrinsecꝰ tabulatis cedrinis: a pauimento
domꝰ usq ad sũmitatẽ parietũ. & usq ad laquearia
oꝑuit lignis. Incrinsecus quidẽ domꝰ cedro erat ue¬
stita: nã forinsecꝰ canto nitore lapis ipse de qͦfacta
erat fulgebat. ac si calculo ẽẽt. candido cecta. luxta
sensus uͦ mysticos. parietes cẽpli st̃ popłi fideliũ. ex
tionẽ omẽm ad cęlestia erectã. altitudo. Uel certe
fundam̃tũ xp̃i om̃s ȩdificati. sibi inuicẽ in ordine
ꝑ tempors curricula succeat̃ : seseq inuicẽ portã¬
ces. legẽ xp̃i quȩ est caritas adimplent. Dũ enim
hi qͥ nunc pͣcedentibꝰ erudiunt᷑ magistris. rursum
ipsi alios erudiunt: quasi suꝑ inuicẽ positis ordini¬
bus quiq lapidũ uiuoꝵs in domo dni. sic ab aliis
fixa constantia portant᷑. ut ad portandos alios &
ipsi sufficiant: usq ad ultimos qͥ i fine mundi nas¬
cituri st̃ iustos. qͥ quasi in sũmo domꝰ dñi cacumie

Expanded text:
intrinsecus tabulatis cedrinis, a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et usque ad laquearia operuit lignis. Intrinsecus autem domus cedro erat vestita. Nam forinsecus tanto nitore lapis ipse, de quo facta erat, fulgebat, ac si calculo candido esset tecta. Juxta sensus vero mysticos, parietes templi sunt populi fidelium, ex tionem omnem ad coelestia erectam, longitudo. Vel certe fundamentum Christum omnes aedificati, sibi invicem in ordine, per temporum curricula succedunt, seseque invicem portantes, legem Christi, quae est charitas, adimplent. Dum enim qui nunc a praecedentibus erudiuntur magistris, rursum ipsi alios erudiunt, quasi super invicem positis ordinibus, quique lapidum vivorum in domo Dei, sic ab aliis fixa constantia portantur: ut ad portandos alios et ipsi sufficiant, usque ad ultimos qui in fine mundi nascituri sunt justos, qui quasi in summo domus Dei cacumine
Abbreviated transcription (Latin):
uinȩ pͣsentia claritatis adimplet: ut nichil aliud
uisus nr̃. nichil auditꝰ. nichil osfactꝰ. nichil gustꝰ ni¬
chil tactꝰ dulce habeat: nisi diligere dñm̃ dm̃ nr̃m
ex coto corde. tota anima. tota urcute. diligere ꝓ¬
xcimũ tanqͣ nos ipsos. Et oꝑuit domũ lignis cedri
nis. Hic supremũ tectũ ipsiꝰ domꝰ dicit᷑. id est cabu¬
latũ illud. qͦd supremis trabibꝰ suꝑ positũ erat. Non
aũt habebat tẽplũ culmen in suꝑioribꝰ. sic̃ nec tab̾¬
naculũ: sed erat ȩquale. qͦ mͦ omibꝰ in palestina &¬
egỹpto domꝰ ȩdificantibꝰ. facere mos est. Id ipsũ aũt
hoc cabulatũ qͦ oꝑta ẽ. domꝰ. qͦd & laquearia desig¬
nant. id est eximios quosq in resurrectionis gła ui¬
ros. & singulari scĩtate ad ipsũ uirtutis apicẽ ꝑueni¬

Expanded text:
vinae praesentia claritatis adimplet, ut nihil aliud vinae praesentia claritatis adimplet, ut nihil aliud visus noster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil gustus, nihil factus dulce habeat, nisi, Diligere Dominum Deum nostrum ex toto corde, tota anima, tota virtute et proximum tamquam nos ipsos . Et operuit domum ligninis. » Hic supremum ipsum domus tectum dicit, id est, tabulatum illud quod supremis trabibus superpositum erat. Non enim habebat tem plumculmen in superioribus, sicut nec tabernaculum, sed erat aequale, quomodo omnibus in Palaestina et Aegypto domus aedificantibus facere moris est. Id ipsum autem hoc tabulatum, quo operta est domus, laquearia designat, id est, eximios quosque in resurrectionis gloria viros, et singulari sanctitate ad ipsum virtutis apicem perveni
Abbreviated transcription (Latin):
e ne deficiamꝰ adiuuant. Ad cuiꝰ formã sensus ȩti¬
am hunc locũ intelligere debemꝰ: sed ea distincti¬
one. qͦd in hac uita inter crebra uel hostis mnnacait¬
ta cẽptam̃ta. uel nr̃ȩ fragilitatis obstacuła. crebro.
immo concinuo. suꝑnȩ piecatis munere ne corru¬
amꝰ defendim᷑. In illa uͦ uita quã supremũ templi
tectũ ut supͣ docuimꝰ insinuat. tanta dĩ pͣsentis gͣ¬
tia munim᷑. ut nec uelimꝰ ultͣ peccare nec possi¬
mus: neq ullo mortis siue doloris. siue tẽptantis
aduersarii metu afficiam᷑. De pͣsentibꝰ dñi auxi¬
liis quasi de lateribꝰ tabulatoꝵ. dicit ipse dñs lo-¬
quens de popło suo. inuocabit me & ego exaudi-¬
am eũ. cũ ipso sũ in tribulatione. eripiã eũ & glo¬
rificabo eũ: de futa aũt eiꝰ gr̃a qua suꝑna illa ci
hoc tabulatũ in tecto domꝰ dñi quinq cubitos altũ
esse memorat᷑: quia nimirũ ita nos in illa patria di¬

Expanded text:
e ne deficiamus adjuvant; ad cujus formam sensus etie ne deficiamus adjuvant; ad cujus formam sensus etiam hunc locum intelligere debemus, sed ea distinctione, quod in hac vita inter crebra vel hostis impacata tentamenta, vel nostrae fragilitatis obstacula, crebro, immo continuo supernae pietatis munere, ne corruamus defendimur. In illa vero vita, quam supremum templi tectum, ut supra docuimus, insinuat, tanta Dei praesentis gratia munimur, ut nec velimus ultra peccare, nec possimus, neque ullo mortis sive doloris, sive tentantis adversarii metu afficiamur. De praesentibus Domini auxiliis quasi de lateribus tabulatorum, dicit ipse Dominus loquens de populo suo: Invocabit me, et ego exaudiam eum, cum ipso sum in tribulatione, eripiam eum et glorificabhoc tabulatum in tecto domus Domini quinque cubitis altum esse memoratur, quia nimirum ita nos in illa patria di
Abbreviated transcription (Latin):
confucandosq eos qͥ ueritati resistant. constantissima:
qui & in hac uita & in fut᷑a. singulari pͣ cęt̾is sc̃ĩs e¬
minentia fulgent. Et ȩdificauit tabulatũ sr̃ õem
domũ quinq cubitos alcitudinis. Luriculas sig¬
nificat. quȩ in supremo domꝰ tecto ꝑ circũitũ erant
faccȩ: ne qͥs ad altiora ꝑueniens. repente laberet᷑.
ad una. Qͦ in omĩ domo quã qͥsq ȩdificaret. moy¬
ses fieri pͣcepit. Cũ ȩdificau̾is inquiens domũ no¬
uam. facies murũ tecti ꝑ cͥcũitũ: ne effundat᷑ san-¬
guis in domo cua: & sis reus labente alio. & in p̃ceps
ruence. Hȩc aũt tabulata siue luriculȩ. supͣ st̃ la¬
tera uocata. Ubi cũ diccũ ẽẽt. & edificauit sr̃ parie¬
cem cẽpli tabulata ꝑ girũ in parietibꝰ domꝰ ꝑcͥcũitũ
in cͥcũitu. In qͥbꝰ nimirũ lat̾ibꝰ intelleximꝰ diuina e̾e.
presidia designata: quȩ nos in hoc adhuc sclo la¬
borantes. ac ꝓ captu nr̃o ad suꝑiora nitentes. qͦtidi¬

Expanded text:
qui veritati resistunt, constantissima: qui et in hac vita et in futura, singulari prae caeteris sanctis eminentia, fulgent. « Et aedificavit tabulatum super omnem domum, quinque cubitis altitudinis . » Loriculas significat, quae in supremo domus tecto per circuitum erant factae, ne quis ad altiora perveniens, repente laberetur ad ima: quod in omni domo, quam quisque aedificaret, Moyses fieri praecepit: « Cum aedificaveris, inquiens, domum novam, facies murum tecti per circuitum; ne fundatur sanguis in domo tua, et sis reus labente alio et in praeceps ruente. Haec autem tabulata sive turriculae, supra sunt latera vocata; ubi cum dictum esset, Aedificavit super parietem templi tabulata per gyrum, in parietibus domus, in circuitu. In quibus nimirum lateribus intelleximus divina esse praesidia designata, quae nos in hoc adhuc saeculo laborantes, ac pro captu nostro ad superiora nitentes, quotidi
Abbreviated transcription (Latin):
La quearia st̃ tabulata qͣ magno decore cõposita
& ornata: ab inferiori parte trabibꝰ affigunt᷑ &¬
quia ter gemine alticudinis domꝰ dñi facta erat.
cerna nimirũ habebat laquearia. Qd aũt apciꝰꝑ
laquearia: quã sullimiores quosq in sc̃a ȩccłia iustõs
significari eredimꝰ: Quoꝵ opus & doctrma cuncas
in exemplo ꝓposita. quasi longiꝰ in alto pͣminet: qͥq
suis int̾cessionibꝰ & exortationibꝰ. animos infirmo¬
rum ne in tẽpcationibꝰ deficiant. ꝓtegt̃. Quȩ nimi¬
rũ laquearia recte cedrina ẽẽ. describunt᷑. Cedrꝰ
nanq arbor est omĩno ĩputribilis nat᷑ȩ : odoris io¬
cundi: aspectꝰ nicidi. serpentes accensa nidore fu-¬

Expanded text:
Laquearia sunt tabulata, quae magno decore composita et ornata, ab inferiore parte trabibus affiguntur: et quia ter geminae altitudinis domus Domini facta erat, terna nimirum habebat laquearia. Quid autem aptius per laquearia quam sublimiores quosque in sancta Ecclesia justos significari credamus? Quorum opus et doctrina cunctis in exemplo proposita, quasi longius in alto praeeminent, quosque suis intercessionibus et exhortationibus animos infirmorum, ne in tentationibus deficiant, protegunt. Quae nimirum laquearia recte cedrina esse describuntur. Cedrus namque arbor est imputribilis omnino naturae, odoris jucundi, aspectus nitidi, serpentes accensa nidore fu