comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uite illuis spe ĩposita euanestũt¬
D Mortem metuo E mortem
huuc parit imp̾meditato maxiẽ
et iopna necessitas moriendi
in uuo docto ac sapiẽte tur¬
pissima et p̃ẜtim tane cuiꝰ se
nte doctꝰ uereq est sapiẽs uita
om̃ĩs meditatio mortis est quod
uera est sapĩa uideat᷑ aspice ut qͣ
alie non impio parent subito
longũ it uissi ag̾e̾ sollititi et
tistes raptim complicãdis sara¬
iuilis inhiant ut queruli quod
p̾dictum eis aute nõ fu̾it ma¬
longior ꝙͣ mori nulla diuor ut
ꝑhibent infestiorq lacrũculis
nulla demq obscutior suspectior
nic̾tior que ut cũcca cessarent
corte iriemeabilis uia est quo at¬
tenciꝰ puidend nequid obliuisca¬
mimi qũi huic digiessis nõ lice¬
bit quod uiantib cet̾is atq ad¬
amicis oblita quutte̾ quo ad su¬
os ꝑferant nec remãde̾ aliquid
nec subsistere quid nec diuer¬
tere sicitum nec reu̾ti iter uc̃ci¬
ũ impossibilis reditꝰ ire illoue¬
cesse est milites unde redue ũ

Expanded text:
s spe proposita, evanescunt. Mortem metuo. Metum hunc parit impremeditatio, maxime et inopina necessitas moriendi, in viro docto ac sapiente turpissima, et presertim sene, cuius si rite doctus vereque est sapiens, vita omnis meditatio mortis est, quodvera est sapientia, videatur? aspice ut qui alieno imperio parent subito longum iter iussi agere, solliciti et tristes, raptim complicandis sarcinulis inhiant, ut queruli quod predictum eis ante non fuerit, inlongior quam mori, nulla durior, ut perhibent, infestiorque latrunculis, nulla denique obscurior, suspectior et incertior, que ut cuncta cessarent certe irremeabilis via est, quo attentius providendum, ne quid obliviscamini, quoniam, huic digressus non licebit, quod viantibus ceteris, atque aamicis oblita committere, que ad suos perferant, nec remandare aliquid, nec subsistere quidem, nec divertere licitum, nec reverti: iter necessarium, impossibilis reditus. “Ire illo necesse est milites, unde redire non
Abbreviated transcription (Latin):
poris medicos euocatis ꝓ cura
medici et artifices sunt uiuẽdi
uam si falsi et solo ꝓhiẽ noie
uitand sunt quib nichil est ii¬
portiũꝰ nichil insultiꝰ Quiꝰ
habũdãtior est ꝙͣ uellem etas
gas nichil est quod sꝑes si ad̾
p̾stos roditum muẽtũq aliquid
apud illos fuit quod egritudi¬
nẽ tuam leuet noli spul et de¬
cẽ quod indocti dicũt apħis
cuin ꝙcone metuebam/ ne aleo¬
nib dice̾s ac re uera bbi nã
pistari Genarq insi ubipisces
fereq habitãt in aquis atc ne¬
morib udi fodi auiũ ubigẽ¬
mãs segi nisi bbi hoc nastit
ille statent in tie benis marsqr¬

Expanded text:
poris cura medicos evocatis, pro cura poris cura medicos evocatis, pro cura  animorum medici et artifices sunt vivendi; nam si falsi et solo philosophievitandi sunt, quibus nichil est importunius, nichil insulsius, quorum abundantior est quam vellem etas gas nichil est quod speres, si ad priscos reditum, inventumque aliquid apud illos fuerit, quod egritudinem tuam levet, noli spernere et dicere, quod indocti dicunt; a Phicum Cicerone: “metuebam ne a lenonibus diceres”, et, re vera, ubinam piscari venarique, nisi ubi pisces fereque habitant in aquis atque nemoribus? ubi fodi aurum, ubi gemmas legi, nisi ubi hoc nascitur? ille scatent in terre venis, marisq
Abbreviated transcription (Latin):
in morte ꝙͣ in cet̾is que ꝑ natu¬
ram finũt quid enim magis
timeas mori ꝙͣ nasci adolescẽ
senestere esurne siture bigila¬
re consopiri quod bltinũ pla¬
ne smillm̃i moiti est atqr ideo
sompuũ alii cõsangumeũ alii
ueir mortis ymagĩẽ dixe ne¬
ue seu poeticꝰ lepos extimet᷑
semel face metuis quo quotidie
delcane nicõstanciã quid̃ hanc
docti nurant᷑ atq arguũt D t̾ta
hec apud ꝓhõs et uulgata sũt
delc̃antꝙ dum resonãt int̾pone
sibentiũ trmor redit Rynio eq̃¬
den manet/ nã si abuss nõ re¬
diret et est non inficior uulgi
p̾cordus tnnor mortie matꝰ sed
eniditum uirum uulgaria sape
deforme est quẽ deceat ut mͦ
dicebam nõ turbe uestigia sed
yaucir sequi nam quos de
phis dicis niror quid ita cum
a nautis nauigãdi as agaicolis
serendi a ducib bellandi osiliũ
capiatis uiuendĩ cõsilia a phĩs
sumpta contẽpintis et ꝓ cura cor¬

Expanded text:
in morte quam in ceteris, que per natuin morte quam in ceteris, que per naturam fiunt. Quid enim magis mori timeas quam nasci, adolescere, senescere, esurire, sitire, vigilare, consopiri? quod ultimum plane simillimum morti est, atque ideo somnum, alii consanguineum, alii vero mortis imaginem, dixere. Neve seu Poeticus lepos extimetursemel facere metuis, quo quotidie delectaris. Inconstantiam quidem hanc docti mirantur atque arguunt. Trita hec apud Philosophos ac vulgata sunt, delectantque dum resonant. Interpone silentium: timor redit. Immo equidem manet. Nam si abiisset non rediret, et est, non inficior, vulgi precordiis timor mortis innatus; sed eruditum virum vulgaria sapere deforme est, quem deceat, ut modo dicebam, non turbe vestigia sed paucorum sequi. Nam quod de Philosophis dicis, miror: quid, ita, cum a nautis navigandi, ab agricolis serendi, a ducibus bellandi consilium capiatis, vivendi consilia a Philosophis sumpta contemnitis et pro cor
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ docti tm̃ hoc eciã uulgus
intelligit quicꝙͣ ẽ natũ morit
quid quid morit᷑ natũ erat A
Amieo mori E Mori tuues ãl
uit hec corpus s mopia ratio¬
ne metũ mortis indixit ¶
moitem metuo D nichil est
matuẽd quod affert ncatas̃
nate qui nãlia enĩ odit aut¬
iuetuit natãm ip̃am odit o
aut metuat isi forto partẽ
eius alt̾am amplecti licitum
⁊ laudaie respuẽ altam ac
dampnare quo nichil est iss¬
leucis/ nõ solum hõi tũ deo sed
hom̃ib int̾ se ita nl̃ totũ reci¬
pis ue totum reicis amienim
ne si tĩn grata decorpbis non
equa anuci ͤ cultor atq arbiter
uideare D Mortem houeo E
Si quid in morte mali est id
ip̃m metꝰ mortis exasꝑat ac si
nate magnũ ip̃e metꝰ est malũ
stulticia est malũ suũ uł augẽ
uel facere Or romen ipsum
mortis exhoueo Hr iome aior¬
tis ĩfame. mortalaũ fecit infir¬
mitas si ͥ quid anum p̃itiũ be
messet inchuilo plus tioris esset

Expanded text:
quidem docti tantum, hoc quidem docti tantum, hoc intelligit: quicquid est natum moritur, quicquid moritur natum erat. Timeo mori. Mori times animal nit, hec corpus, sed inopia rationis metum mortis induxit. Mortem metuo. Nichil est metuendum quod affert necessitas natmetuit, naturam ipsam oderit oportet aut metuat; nisi forte partem eius alteram amplecti licitum et laudare, respuere alteram ac damnare, quo nichil est insolentius, non solum homini cum Deo, sed hominibus inter se; itaque vel totum recipis, vel totum reicis amicum, ne, si tantum grata decerpseris, non equus amicitie cultor atque arbiter videare. Mortem horreo. Si qris exasperat; at, si nichil, magnum ipse metus malum est. Stultitia est malum suum vel augere vel facere. Nomen ipsum mortis exhorreo. Nomen mortis infame mortalium fecit infirmitas. Si quid animi viriumve inesset, nichilo plus terroris esset
Abbreviated transcription (Latin):
giuẽ madida an uio maguo
compotoies fati qr huiꝯ hẽs comi¬
tes alexandrũ hanbalẽ ꝓhi¬
leponienẽ nutridatẽ ip̃m clau¬
diumi theramenẽ socratem
Ori tieo   hic non te¬
mor sed cogitatꝰ eẽ deb
qui si nouꝰ ncꝙpit nec a p̃ma
etate tetum cieuit si ꝑ iut̾ual¬
la iediens nõ assidiuis fuit
impiude uixisti inhesisse medu¬
blm u̾tilissimũ illud flacti car¬
mẽ debuit int̾ spem curã ꝙ ti¬
mores it̃ et nras omnẽ ciede
diem tibi diliꝙisse supuiũ bt
is esses de quõ idem alibi ille
potens sui letꝰ qr deget cuili¬
cet in dies dixisse bixi aris
uelatra nube polũ pat̾ occupa
tum ui̾e uita pacta B mon
tuueo. H Et nasti timuisses et
uiu̾e̾ uite luñe miciũ mortis est
uita ip̃ar cursꝰ ad mortẽ seube¬
nus mors qued uiuẽdo ũł ad
moriend̃ ibas ul̃ quod sapientib
uisum est in horas certe mori¬
ebaris quid nũc igit ties si
mors uitam ut̃ comitabat᷑ assi¬
due uł ncc̃io sequebat᷑ illud̃

Expanded text:
guine madidus an vino? Magnos compotores factique huius habes comites Alexandrum, Hannibalem, Philipomenem, Mithridatem, ipsum Claudium, Theramenem, Socratem. ori timeo. Hic non timor sed cogitatus esse debet, qui, si novus incipit, nec a prima etate tecum crevit, si per intervalla rediens non assiduus fuit, inprovide vixisti. inhesisse medullitus utilissimum illud Flacci carmen debuit: Inter spem curamque, timores, inter et iras omnem crede diem tibi diluxisse supremum. Ut is esses, de quo idem alibi: Ille potens sui letusque deget, cui licet in diem dixisse vixi. Cras vel atra nube polum pater occupatum vivere vita peracta. Mori timeo. Et nasci timuisses et vivere. Vite limen initium mortis est, vita ipsa cursus ad mortem, seu verius mors quedam; vivendo vel ad moriendum ibas, vel quod sapientibus visum est, in horas certe moriebaris. Quid nunc igitur times, si mors vitam vel comitabatur assidue, vel necessario sequebatur? Illud
Abbreviated transcription (Latin):
beram głiam bia est aput no¬
stros quid lete felicitq morien¬
tiũ iuumiabilia sunt exempla
si ãtiquiora ꝑquidinuꝰ multi
occurient qui mortem nõ medo
ferant fortit̾ sed aicessant quod
in marco cathone sicut mͦ dior¬
autõ et laudat nobis nõ beu¬
turp sat piobat᷑ sed secũdum¬

Expanded text:
veram gloriam via est. Apud veveram gloriam via est. Apud vestros quidem lete feliciterque morientium innumerabilia sunt exempla; sin antiquiora perquirimus, multi occurrent qui mortem non modo ferant fortiter, sed arcessant, quod in Marco Catone sicut modo dixiautem et laudat. Nobis vero neutrum sat probat
Abbreviated transcription (Latin):
non phĩs mͦ sed ne dubiũ
bulgo credo hercle uet aput eũ
ip̃m de quo sepe loquim᷑ cyco¬
nem quod magnificẽtissie mul¬
tis testatꝰ est socis sed uł sui
colloquutoris ul illiꝯ cui diffi¬
dencie ẜiuebat ad sũma igil
sic teneto ut facis ñortalẽ esse
aninã quod nõ solũ cõcors bĩt
spes in occasu anme que nat᷑a
talis est ut mori neq̃at neq
huic fidas il mali suꝑeẽ pot
obitum ꝙ nulla sit fut᷑a aĩa
que pati possit s qr cieator aiẽ
ip̃e est mitis ip̃e puis ac imẜ̾r¬
cors opus suũ nõ despiciet seq
Geratit inuocãtib ꝓpe erit in illũ
p̾ces in illum uota in illũ spes
ultime ferant᷑ In illuis nouiẽ
extionia desmãt suspiria .3. secran
nichil tnmeas natã paiẽs be¬
iugnissima nichil fecit horificũ
mortem fornudabilẽ b error fa¬
tit hom̃ nõ natura rei yuide
siquid magnũ uolius aĩo si quid
altum strius humiles et meptas
bulgi uoces actaq despice berũ
illos suspice quorũ mutatio ad

Expanded text:
ophis modo, sed nec vulgo dubium, credo hercle, nec apud eum ipsum, de quo sepe loquimur Ciceronem, quod magnificentissime multis testatus est locis, sed vel sui collocutoris, vel illius cuius diffidentie serviebat. Ad summam igitur sic teneto, ut scias immortalem esse animam, quod non solum concors vestre spes in occasu anime que natura talis est ut mori nequeat, neque hinc fidas nil mali superesse post obitum, quod nulla sit futura anima que pati possit. Sed quia creator anime ipse est mitis, ipse pius ac misericors, opus suum non despiciet. Seque veraciter, invocantibus prope erit. In illum preces, in illum vota, in illum spes ultime ferantur, in illius nomen extrema desinant suspiria. I securus, nil timeas; natura, parens benignissima, nichil fecit horrificum: mortem formidabilem error facit hominum, non natura rei. Proinde si quid magnum volvis animo, si quid altum struis, humiles et ineptas, vulgi voces actaque despice, verum illos suspice, quorum imitatio ad
Abbreviated transcription (Latin):
et enor uoluptatẽ suã O fu¬
rendi pauor añi exagitat¬
L lasoꝵ fenas quid̃ suũlato
fiuore quesiere uem fuior feri
seras dabit ¶ de ueueno
potu abstine ciboꝙ ꝓnũ
cubet suspectos lñi arceat ui¬
na turbida fusta exulẽt pul¬
miẽta dapũq ꝑmuiptio cautio
assit ⁊ sobuetas et tarditas p̾cipi¬
tatio aut̃ absit que ⁊ aliis et
p̾ẜtun gn̾e hoc mortis młtos
ꝑ didit sit ad mẽsam lẽta ma¬
nus oculꝰ celer annꝰ uigil
meniorq disc̾mĩs uec tuis tñi
s tuoꝵ oculis atq anmus obu¬
xus in bigilia magnis ꝑicu¬

Expanded text:
et error voluptatem suam. Furendi pavor animum exagitat. Laborum ferias quidam simulato furore quesiere, verus furor ferias veras dabit. 116 DE VENENO Potu abstine ciboque percubet; suspectos limen arceat; vina turbida fusca exulent, pulmenta, dapumque permixtio; cautio adsit, et sobrietas et tarditas. Precipitatio autem absit, que et aliis, et presertim genere hoc mortis multos perdidit; sit ad mensam lenta manus, oculus celer, animus vigil, memorque discriminis; nec tuis tantum sed tuorum oculis atque animis obnixus invigila
Abbreviated transcription (Latin):
tota cõstancia uĩa est nũc tu
moitem muliebrit foruudabas
nuc eãd̃ in huãe appetis iego
quenã subita nutãd aĩ cã
est ¶cogor ip̃e n manꝰ ⁊̃ Inite̾¬
¶ Si cogis iaui nõ uolũta
aquo aut̃ cog̾is nosse uehiin
pũt tu tibi illas nice̾ insi bo¬
leus nequis D mague sunt
caẽ que me mou uelle cogãt¬
L Mague fatior si cegũt sed

Expanded text:
a est. Nunc tu mortem muliebriter formidabas, nunc eandem inhumane appetis. Rogo quenam subita mutandi animi causa est. Cogor ipse michi manus inicere. Si cogeris iam non voluntara quo autem cogeris nosse velim: possunt, tu tibi illas inicere nisi volens nequis. Magne sunt cause que me mori velle cogunt. Magne, fateor, si cogunt; sed
Abbreviated transcription (Latin):
metuo B Oꝑosum iencediũ
audisti uis audue facillimũ
ꝑauꝑ esto benem metũ ꝑicu¬
lũꝙr discusẜis hoc siquid̃ mali
genq hũilior foituã nõ recipit
una securitatis parens et troꝵ
om̃i extu pat᷑x mediciã illa
quid optima atq ꝓmptissima
abmarnstĩa atq horridula cõ¬
p̾mit animi tuuores liuores
diluit uilem purgat turat
pleneq formidiuũ nõ muꝰ ci¬
atos metiũt ꝙ gladios net
minꝰ ꝑapfides ꝙͣ sagictas non
uẽsa nõ domꝰ nõ cubiculum
ꝑiculis suis uocat dubrã quel
atq suspectã pñtemq bius in¬
tẽtant omĩa mortẽ quod in
tempestate ait maro in trans¬
quillo uobis accidit et hoc biẽ
ille tan dilcẽ bobis affuñt d¬
apud uulgus infamati noĩs no¬
tam tuta habet omia et si qñ
tibe instie puluis ac sciepitꝰ
conqͥestat optabilia ac suauia ye¬
nitꝰ et trãsquilla tand̃ gͦ ficti¬
lib et uitieis ac lieis basculis
t̾iem homẽs bibite atq edite
si secure uibe uultis atq edere

Expanded text:
metuo. Operosum remedium audisti; vis audire facillimum? Pauper esto: veneni metum periculumque discusseris; hoc si quidem mali genus, humilior fortuna non recipit, una securitatis parens et terrorum omnium extirpatrix. Medicina illa quidem optima atque promptissima,amariuscula atque horridula. Comprimit animi tumores, livores diluit, bilem purgat, curatpleneque formidinum, non minus ciatos metuunt quam gladios, nec minus paropsides quam sagittas, nonnon cubiculum periculis suis vacat. Dubia quelibet atque suspecta, presentemque viris intentant omnia mortem; quod in tempestate ait Maro, in tranquillo vobis accidit, et hoc vestre ille tam delecte vobis afferunt dapud vulgus infamati nominis notam, tuta habet omnia. Et si quando turbe inscie pulvis ac strepitus conquiescat, optabilia ac suavia penitus et tranquilla. Tandem ergo fictilibus et vitreis ac terrenis vasculis terreni homines bibite atque edite, si securi bibere vultis ac edere;
Abbreviated transcription (Latin):
ncͦ fortit s iocũde quod si ad be¬
stros am̃i meoriam q restexeris
murmes in hoc nr̃o pueros
etiam ac ꝓuellas tulisse cũ gau¬
dio qued uos uni sine fletu
est dolorem eni si nõ lenit uir¬
tus, berba nõ lement Id heu
huic tu me uiges huic dolor
⁊ cui tredam nescio A siede
nobiliori, in quod alud quoq
plugmũ adiu̾it mẽisse simũ
issud et exinuũ nũdi decus
eum s qui diuinã atq quina¬
nã iseuit natubã tot tantosq
dulcia longeqz suquia iuditan
possint ualidissimũ hoc reme¬
dii genus scrutãtes cucta pħ̃i
I nuo dolor ne furoiẽ ꝑiat
metuo D Obsta ill cõgi

Expanded text:
modo fortiter, sed iucunde? Quid, si ad vestros animum memoriamque reflexeris, invenies in hoc numero pueros etiam ac puellas tulisse cum gaudio, quod vos viri sine fletu est: dolorem enim si non lenit virtus, verba non lenient. Heu hinc tu me urges, hinc dolor, et cui credam nescio. Crede nobiliori, in quod illud quoque plurimum adiuverit, meminisse summum illud et eximium mundi decus, eum scilicet qui divinam atque humanam in se uniit naturam, tot tantosquedulcia longeque suavia iudicari possint. Validissimum hoc remedii genus: scrutantes cuncta, Philosophi imius dolor ne furorem pariat metuo. Obst
Abbreviated transcription (Latin):
uiulta uidisti aut audisti quotꝰ
hystorias audisti quib nõ ꝓbatꝭ
tibi s demõstratum ẽẽ debeat
ita eet ut dico et si nõ doloris õ¬
nem sẜm paciã erpi quod ip̃m
tamẽ et fien posse ⁊ factum esse
contẽdimꝰ at doloris certe bicto¬
quid te no plus hũit u marius
uir lict̾arum iops s uirtutũ di¬
ues militadiũ / an nõ ip̃e carneꝰ
atq osseus fuit quid plusimetia
pompeuis q quid plus hũĩt ze¬
no quid theodorus quid beth̃co¬
dorus possidomꝰ anaxartꝰ nũu¬

Expanded text:
multa vidisti aut legisti, quot multa vidisti aut legisti, quot historias audisti, quibus non probatum tibi, sed demonstratum esse debeat, ita esse, ut dico? Et, si non doloris omnem sensum patientia eripi, quod ipsum tamen et fieri posse et factum esse contendimus, at doloris certe victoQuid vero te plus habuit Gaius Marius vir literarum inops, sed virtutum dives militarium? an non ipse carneus atque osseus fuit? quid plus Mutius Pompeiusque? quid plus habuit Zeno? quid Theodorus? quidve Theodatus, Possidonius, Anaxarchu
Abbreviated transcription (Latin):
excitu quo semoie, quibz ue su¬
audiuisti S dludim plane et
menmi et exemplis doceor quid
iii heõ decꝰ crib exigiuis grauis
ties ingẽtes aristas messui ex
quib cultu adhibico messis dbe¬
rior nasti queat. U Ita ies se
habet/ doctorũ hom̃i uerba pug¬
nãtia sunt plus ꝯtiuẽt sensuũ
ꝙͣ p̾tendũt ut il aliuid me lo¬
quẽte uisus es michi doloris et
quelaꝵp tantisꝑ oblitꝰ. unde eli¬
cis uehemiẽtem quoq agitatõe
rei cuiuspiã honeste atq in illã
a reb alus quibuso amini tociꝰ
abstractionẽ multũ et alori et
molestus om̃ib posse remediũ
illam quã intendis aniii magͦq
sum in dubio an hus omnib
lemat᷑ seu tollat᷑ dolor aut beiba
sit aiõs occupãcia/ auresq multẽ¬
cia ad dolorem nichil N uerba
coiꝑib nõ medent᷑ fateor insi
foisitã nitãtacões et anilia car¬
ma fidei aliquid m̾ent᷑ ac me¬
eptiuguit aut mitigat nũꝙͣ̃
mẽoria ymagies rerũ tenes ꝙͣ

Expanded text:
citu, quo fervore quibusve suaudivisti. Audivi plane, et memini, et exemplis doceor quid oni habeo, de cuius tribus exiguis granis, tres ingentesque aristas messui, ex quibus, cultu adhibito, messis uberior nasci queat. Ita se res habet: doctorum hominum verba pregnantia sunt, plus continent sensuum quam pretendunt, ut, nichil aliud me loquente, visus es michi dolorum et querelarum tantisper oblitus. Unde elicis vehementem quoque cogitationem rei cuiuspiam honeste, atque in illam a rebus aliis quibuscunque, animi totius abstractionem, multum et dolori et molestiis omnibus posse remedium illam, quam intendis, animi; magnoque sum in dubio, an his omnibus leniatur seu tollatur dolor, an verba sint animos occupantia, auresque mulcentia, ad dolorem nichil. Verba corporibus non medentur fateor, nisi forsitan incantationes et anilia carmina fidei aliquid merentur; at meextinguit, aut mitigat. Nunquamemoria imagines rerum tenes, quam
Abbreviated transcription (Latin):
est O fuie metuo l Si aĩ uiti¬
Q ilse tibi auuãdus ariuatuta
animi uutꝰ est ac si corꝑis cõ¬
sulend succͣcend̃q illi est si qua
rei hucꝰ ais est ipõs apud cor¬
porp magĩos qui phĩti nũcup̃a¬
tur que si in hoc ut in nuittis
alus aut nulla est aut ꝓfesso¬
nib suis icognita ego artem
haue unam tibi p̾scapẜimi ab¬
stiuẽtiam et oĩs excessi fugã
notũ illud atq autiquũ bui
sc̃i uirtictib coipus edificant
pori fiena libidiuũ ac gule
iũstos stoauit luxuria mũltos
oppssit crapula m̃stos sompus
uultos wbiritas se peluit mł¬
furibũda licetia uerũ abut in¬

Expanded text:
uo. Si animi vitio, ille tibi armandus: armatura animi virtus est; at si corporis, consulendum, succurrendumque illi est, si qua rei huius ars est, ipsos apud corporum magistros qui physici nuncupantur; que, si in hoc, ut multis aliis, aut nulla est, aut professoribus suis incognita, ego artem hanc unam tibi prescripserim, abstinentiam et omnis excessus fugam. Notum illud atque antiquum: viri sancti virtutibus corpus edificant; pori frena libidinum ac gule. Multos stravit luxuria, multos oppressit crapula, multos somnus, multos ebrietas sepelivit, mufuribu
Abbreviated transcription (Latin):
iedum optini̾a uncforiuitas qͦ
uultꝰ at trãsquillitas cõsequit᷑
nec spe ulła nec metu nec
meiore mutãda nec gaudio/
ies quid uen̾aris et paucorũ
qom que apud uetes giecos
in socrate apud uiõs in lelio
laudata est postiuod uõ in p̾nai¬
pib uñs marcho anthonio et

Expanded text:
rerum optimam, uniformitas quoque vultus ac tranquillitas consequetur, nec spe ulla, nec metu, nec merore mutanda nec gaudio, res quidem venerabilis et paucorum hominum, que apud veteres Grecos in Socrate apud vestros in Lelio laudata est, postremo vero in principibus vestris, Marco Antonino et
Abbreviated transcription (Latin):
Quiasi tidos int̾ flucta bite
tue puppis consilii moys ⁊ ma¬
giõ destituta concutit᷑ nauesta¬
gio pioxnua ni tu ilłã dũ nuĩ¬
dum manu clauus eocidit᷑ tuco
aliquo et salubri sistas in por¬
tu iactisꝙ auchoris ꝯquiestas
ꝙusꝙͣ te amini tẽpestas oppͥsẜit
pieter amme ꝑicula que nua¬

Expanded text:
Quasi tumidos inter fluctus vite Quasi tumidos inter fluctus vite tue puppis, consilii inops et magistro destituta, concutitur naufragio proxima, ni tu illam dum nondum manu clavus excidit, tuto aliquo et salubri sistas in portu, iactisque ancoris conquiescas, prius quam te animi tempestas oppresserit. preter anime
Abbreviated transcription (Latin):
ca piorsus ⁊ miẜa multi p̃us
ex hac uita abeunt ꝙͣ quid uelĩt
stiant O fluctuo in ꝯsillus nc
quid uelinꝰ stio b Iam dixi mt̃¬
tis hoc accideie nõ uno aliquo
tĩ in temꝑe sed in omni uita
et usq post om̃is uite fuuẽ et
piofecto ex omib que dixisti dit¬
turo be es uyx hoc malo peiꝯ a¬
liquid inuemes O fluctuo ⁊ in
diu̾sum agor B maxiuiũ argu¬
mẽtum male se habẽtis aniui
flugtuatio est bt enm corpus
egrum sepe choꝵ uoluit᷑ sic eg
aminꝰ cõsilus agitat᷑ dequo uix
michi una spes salutis parũq
a best quin meliꝰ syeiẽ de goĩe
bitus ꝑtiãcit̾ inhe̾nte qui si
conu̾sue fuit ad uirtutes in
hus forsitan cõstaue erit ꝙͣ de qo¬
mine uario nullis se csilus
ap̾plitante qui et si bom aliquid
bit iudocilis staie et si̾ pt̃ ut
de hoc incellig̾e liceat seuece id
obsturum ꝙ tota uita elabitar
neͤ agẽtes nũꝙͣ idem semper
aliud ag̾e sunt dicendi ꝙuis
⁊ alios sensus locus ille iecipiat
PInt̃ uarias curas iactor.

Expanded text:
us ex hac vita abeunt, quam quid velint sciant. Fluctuo in consiliis, nec quid velim scio. Iam dixi multis hoc accidere, non uno aliquo tantum in tempore, sed et in omni vita et usque post vite finem. Et profecto ex omnibus que dixisti dicturusve es vix hoc malo peius aliquid invenies. Fluctuo et in diversum agor. Maximum argumentum male se habentis animi, fluctuatio est. Ut enim corpus egrum sepe thoro volvitur, sic eger animus consiliis agitatur; de quo vix ulla michi spes salutis; parumque abest, quin melius sperem de homine vitiis pertinaciter inherente, qui si conversus fuerit ad virtutes, in his forsitan constans erit, quam de homine vario, nullis se consiliis applicante, qui, etsi aliquid bis, indocilis stare. Et fieri potest ut de hoc intelligere liceat Senece illud obscurum quod “tota vita elabitur  agentes, numquam idem, semper aliud, agere sunt dicendi; quamvis et alios sensus locus ille recipiat. Inter varias curas iactor.
Abbreviated transcription (Latin):
brbiũ roma nequit hoc inter
tidie in oculis sunt hec. piopt̃
Raritatem atq euũ longiꝰ bixse¬
mel multis in seculis et tũ stu¬
pore c̾nũt᷑ hec te cogitatio fu¬
nuorẽ contia omnes caus tam
publicos ꝙͣ p̃uatos faciet het
tibi deuiũ et si nõ ameuã at
uttũq tolerabilem biã steruet
ad mopiã ad exiliũ et ad mortẽ
docebitq nõ hoc spum patrie
tue malum quod oĩb ẽ cõmuẽ
d discordia aĩ fatuãtis cͥa ixͫ¬
N nii discordia laboro. Q¬
Rullum hoc bellũ peuis ne
ciuille quidem illud enĩ cuubus
int̾ se hoc homini secum est
illud int̾ ꝑtes populi in plateis
urbiũ hoc iitꝰ in amina uitq¬

Expanded text:
er tidie in oculis sunt, hec propter raritatem atque evum longius, vix semel multis in seculis et cum stupore cernuntur. Hec te cogitatio firmiorem contra omnes casus tam publicos quam privatos faciet, hec tibi demum etsi non amenam atque utcunque tolerabilem viam sternet ad inopiam, ad exilium, et ad mortem, docebitque non hoc proprium patrie tue malum, quod omnibus est commune. 75 DE DISCORDIA ANIMI FLUCTUANTIS nimi discordia laboro. Nullum hoc bellum peius, ne civile quidem: illud enim civibus inter se, hoc homini secum est, illud inter partes populi, in plateis urbium, hoc intus in anima, i
Abbreviated transcription (Latin):
In fuiore ciuũ te sequestirũ
pacis exhibe si frustra est ac¬
tu saltem y libertate ul̃ solus
et pio isticia partes fat ꝙ
et si pate̾ fortassis nuitile at
tibi certe laudabile utriusqz
rei exemplum una tibi uibs
Sabit menẽniũ aggrippa et
portiũ cathonẽ hunc nouissi¬
nũ Hmplacabile ciuibus
bellum est As Si nil opus
gere quibus potes publicã Rumã
que p̃uatas in se ꝯtinet et omi
nullius ꝓp̾a uideat᷑ est om̃i de
anmos placa Si nl apud lo¬
mines ꝓficis deum hora opta ci¬
uiũ resipistẽciam et salutem ya¬
trie modisq ommbus boni ci¬
uis officium imple U bello cuit¬
li Res publica in extremuis est¬
M Re quid uel ciuilib ul ext̾¬
quis imꝑatũ casus oppͥmat sẽ¬
per hoc unũ uolue animo nõ
humana omĩa esso mortalia
esse ut hom̃ibz sic brbib et
magnis impus suos morbos
tes nuc ip̃m intra corꝑꝰ exor¬
tos in quibus sũt secessiones
et simuiltates et discoidie et

Expanded text:
In furore civium te sequestrum In furore civium te sequestrum pacis exhibe. Si tu saltem pro libertate, vel solus et pro iustitia partes fac, quod et si patrie fortassis inutile, at tibi certe laudabile. Utriusque rei exemplum, una tibi urbs dabit: Menenium Agrippam, et Porcium Catonem hunc novissimum. Implacabile civibus bellum est. Si nil opis gere quibus potes publicam ruinam, que privatas in se continet, et, cum nullius propria videatur, est omnium; animo placa. Si nil apud homines proficis, Deum ora, opta civium respicentiam et salutem patrie, modisque omnibus boni civis officium imple. Bello civili Respublica in estremo est. Ne quid vel civilibus vel extequis imparatum casus opprimat, semper hoc unum volve animo, non humana omnia esse mortalia; esse, ut hominibus, sic urbibus et magnis imperiis, suos morbos, tes, nunc ipsum intra corpus exortos; in quibus sunt secessiones, et simultates et discordie et
Abbreviated transcription (Latin):
taliũ extimator quid amisit
aut quid ueram artis sue glo¬
riam et bene geste iei ꝯstran
non amisit ¶ de bello cuul caͬi u¬
Ello quatiu᷑ cuuli Qno¬
men hoc a ciuibus tractũ
et tu unus es cuuũ uide igit᷑
me et unus sis huic malo fo¬
nẽta p̾bentiũ et uirili ꝑte
culpe nõ careas hic est eñ
mos alt̾ alterum inflãuet
donec singuli furorẽ publicũ
ex̾ciu̾nt tum demiũ furor ꝓu¬
blicꝰ sungulos boget ac p̾cipi¬
tat nec unꝙ̃ publicũ malũ
a se incipit ꝙ̃uis accessione
auctũ totam infec̾i̾t siue eu̾
origiuẽ siunguloꝵ in etroribus
Radicatum est hoc est autem
mox querant᷑ et quasi as al¬
teio iflictũ buluꝰ suis ma¬
nibus factũ lugent multi iã
suo ucẽdio ꝑieie ꝙ si tibi i¬
chil es constius puis est do¬
lor boni ciuis calaiuitate pu¬
blica sed quẽ solet᷑ inuocẽcia
humans enĩ in malis nullũ
flobilia culya est yna quid
ut quibusd̃ maximis buis
placet nullũ aliud est ma¬
liui D. Liuili uepani᷑ bello

Expanded text:
talium extimator. Quid amisit autem, qui veram artis sue gloriam et bene geste rei conscientiam non amisit? 74 DE BELLO CIVILI ello quatimur civili. Nomen hoc a civibus tractum, et tu unus es civium. Vide ergo ne et tu unus sis huic malo fomenta prebentium, et virili parte culpe non careas. Hic enim est mos: alter alterum inflammat, donec singuli furorem publicum exciverint; tum demum furor publicus singulos urget ac precipitat, nec unquam publicum malum a se incipit, quamvis, accensione auctum, totam infecerit, sive etiam originem, singulorum in erroribus radicatum est. Hoc est autem mox queratur, et, quasi ab altero inflictum, vulnus suis manibus factum lugent. Multi iam suo incendio periere. Quod si tibi nil es conscius, pius est dolor boni civis in calamitate publica, sed quem soletur innocentia. Humanis enim malis, nullum flebilius culpa est, immo quidem, ut quibusdam maximis viris placet, nullum aliud est malum. Civili vexamur bello.
Abbreviated transcription (Latin):
eligit ideo pugnat eligat et
confestim yugua cessabit eli¬
gat dico bonũ uelle nã si ma¬
lum magis magisq certabit᷑
uicia enĩ iit̾ se puguãt somꝑ
uirtutum cõcordia sĩnua est
Odminꝰ in partes sassus
dissidet Ranimũ in tres par
runt modltricem uite huãe
celestem ẜenam semꝑ deo ꝓpi¬
nã. ur tirãquille honeste ꝙ¬
uoluntates habitant duarũ ieli¬
quarum alt̾am in pectore Gbi
ire estuant atqz impetꝰ alt̾am
subt̾ p̾cordia ubi concupistentie
atq libidines duplex huiꝰ yela¬
gi tempestas quid agendũ igõ
tobi sit uides fac quod mẽnius
ille cuiꝰ paulo ante meniĩ per¬
suasit plebi ut subesse patͥcus
in añi induce̾t. quo impetrato
brbem stissam in duas ad unita¬
ten salubri cõsilio ieduxit et
tu coge ul consilio uel ui ꝑtes
ignobiles pai̾e nobilib tũ de¬
qua sublata quid alius ꝙͣ uaga

Expanded text:
eligit, ideo pugnat; eligat, et eligit, ideo pugnat; eligat, et confestim pugna cessabit; eligat dico bonum velle, nam si malum, magis magisque certabit: vitia enim inter sese pugnant, Semper virtutum concordia summa est. Animus in partes scissus dissidet. Animum in tres partre, moderatricem vite humane, celestem, serenam, semper Deo proximam, ubi tranquille honestevoluntates habitant; duarum reliquarum alteram in pectore, ubi ire estuant utque impetus, alteram subter precordia ubi concupiscientie atque libidines, duplex huius pelagi tempestas. Quid agendum igitur tibi sit vides. Fac quod Menenius ille, cuius paulo ante memini: persuasit plebi ut subesse patriciis in animum induceret, quo impetrato, urbem scissam in duas, ad unitatem salubri consilio reduxit. Et tu coge, vel consilio, vel vi, partes ignobiles parere nobilibus: tum dequa sub
Abbreviated transcription (Latin):
ciule uellum dicit᷑ bbi nõ solũ
eies sed coguati etiã init̾ se
pugnãt quale iit̾ cesaiem ⁊
pomyeiũ fuit, de quo digum
est ille locꝯ ftaties habuit lo¬
ca ille pentes ꝓͣto hoc bellum
Iustius nomẽ uendicat ubi nõ
pater contra filium nec frater
adu̾sus fr̃em sed homo ip̃e ꝯtra
se litigat quo durãte litigio
nulla quies animo nulla pt
ẽẽ ẜenitas. O discordat ammꝰ
et dui̾sis secum pugnat affecti¬
bus E duisitatem illã abice
unũ uelle mcipe tũc compoĩ¬
ta eoit ⁊ ñnota pax aĩ cũ di¬
scordes affecta quasi sediciosi ci¬
ues in unã cõuenerũt uolũta¬
tem alioquin ut contrarii et
corrupti humoies febiẽ corꝑin
sic contrarii affectꝰ febie ꝑiũt
annuoꝵ que tãto est ꝑitulosi
bilior et et̾ua mors t̾oibilior tẽ¬
porali utiobiq taniẽ ad hibitũ
temꝑam̃tum et equalitas qued
ad salute uia est O pugnat
amiꝰ nec quid uelis eligit
Emalum suil maliqz cau¬
sam stoingis quia nempe nõ

Expanded text:
bi non solum cives, sed cognati etiam inter se pugnant, quale inter Cesarem ac Pompeium fuit, de quo dictum est: ille locus fratres habuit, locus ille parentes. Quanto hoc bellum iustius nomen id vindicat, ubi non pater contra filium, nec frater adversus fratrem, sed homo ipse contra se litigat, quo durante litigio, nulla quies animo, nulla potest esse securitas? Discordat animus et diversis secum pugnat affectibus. Diversitatem illam abice, unum velle incipe: tunc composita erit et immota pax animi, cum discordes affectus, quasi seditiosi cives, in unam convenerint voluntatem. Alioquin ut contrarii et corrupti humores febrem corporum, sic contrarii affectus febrem pariunt animorum, que tanto est periculosiobilior, et eterna mors terribilior temporali. Utrobique tamen adhibitum temperamentum et equalitas quedam, ad salutem via est. Pugnat animus nec quid velit eligit. Malum simul malique causam stringis, quia nempe non
Abbreviated transcription (Latin):
uita si eĩ minima reꝵ nõ hñtur gratis. ad de
uirtute speres qua nil inreb hoĩu maius est
nilaltius. Non tu illam quasi diu̾ncułũ curarũ
set ut rectũ atq unicũ iter ad felicitate̾ cogita ua¬
ca illi et insiste. sũmo nisu. totoq animi pon
um inpende. qd̾ rebus sepe uilissimis inpen¬
disti. et ad memoria refer ilłd sanũ magis effi¬
caxq ꝙͣ cõptũ u̾bum marciuaroĩs exsatraru
eius libro. Si ꝙͣtũ oꝑe sũpsisti inquit ut tu¬
us pistor bonũ fãceret pane̾ eiꝰ duodecaimã
pħie dedisses ip̃e bonus iam pridem eẽs factus
quod sic accipias uelim nõ ut tͥrene phis que
cxfrequentatis actib habitũ spondet cuiꝰ quãta
sit promissi uides exꝑti scuĩt s celesti sapĩe
ospitatrici optime suiis ꝯsiliis atq auxibiia te
u̾tutis q̃ ue ꝑhanc queritur salutis debitorẽ sratu¬
as sentiasq pia cõfessione grato aĩo qd̃q ẽ scͥp¬

Expanded text:
vita. Si enim minima rerum non habentur gratis, quid de vita. Si enim minima rerum non habentur gratis, quid de virtute speres, qua nil in rebus hominum maius est, nil altius? non tu illam quasi diverticulum curarum, sed ut rectum atque unicum iter ad felicitatem cogita; vaca illi et insiste summo nisu totoque animi pondum impende, quod rebus sepe vilissimis impendisti; et ad memoriam refer illud sanum magisque efficax quam comptum verbum Marci Varronis, ex Satyrarum eius libro. “Si, quantum opere sumpsisti, inquit, ut tuus pistor bonum faceret panem, eius duodecimam philosophie dedisses, ipse bonus imapridem esses factus;” quod sic accipias velim, non ut terrene philosphie, que ex frequentatis actibus habitum spondet cuius quanta sit promissi fides experti sciunt, sed celesti sapientie sospitatrici optime, suisque consiliis atque auxiliis te virtutis, queve per hanc queritur salutis, debitorem statuas, sentiasque, pia confessione, grato animo, quodque est scrip
Abbreviated transcription (Latin):
sit atq ita uirtuns in opiã nõ patit᷑ nͥ qui uult. ꝗn
prima et maxima pars u̾tutis ẽ uelle. D. Quid
ꝙ u̾tutẽ uolo nẽc assequor. R. Multi se id pu¬
tant uelle qd̾ nolunt id̾ nolle qd uolũt sic ꝗsq
se fallit seq boni auidum non mͦ aliis s sibi et
persuadere nint᷑ nec cuꝙͣ facilius ꝑsuadet ꝙͣ de¬
lectabiliꝰ uera uͥtus. falsa u̾tus oppinio sic delec¬
tat ut et ppłm et amicos fallere et falli insuꝑ
dulce sit D. S̾cio me uelle nec posse ĩo bonu
fieri. R. Ut sit ita uelle nõ sufficit desiderio
opus ẽ eoq nõ modico s uehem̃ti . Uos au̾t
mala ur̃a feruentissime cupitis. hona uultis te¬
pidissime. un̾ fit ut diuites multi sint boni aũt
paucissimi. Nam ꝗd miri ẽ si citius ad optatum
aedens intentio ꝙͣ uolũtas lenta ꝓuehitꝰ. D. Ue¬
llem bonus eẽ sipossem. R. Scude nan pote¬
ris et sibona fide iuis eẽ iam incipis. s signitiẽ

Expanded text:
sit. Atque ita virtutis inopiam non patitur, nisi qui vult, quoniam sit. Atque ita virtutis inopiam non patitur, nisi qui vult, quoniam prima et maxima pars virtutis est velle. Quid, quod virtutem volo nec assequor? Multi se id putant velle quod nolunt, id nolle quod volunt; sic quisque se fallit, seque boni avidum non modo aliis, sed sibi etiam, persuadere nititur, nec cuiquam facilius persuadet, quam delectabilis vera virtus. Falsa virtutis opinio sic delectat, ut et populum et amicos fallere, et falli insuper dulce sit. Scio me velle, nec posse ideo bonum fieri. Ut sit ita, velle non sufficit: desiderio opus est, eoque non modico, sed vehementi. Vos autem mala vestra ferventissime cupitis, bona vultis tepidissime, unde fit, ut divites multi sint, boni autem paucissimi; nam quid miri est, si citius ad optatum ardens intentio, quam voluntas lenta provehitur? Vellem bonus esse si possem. Stude; nam poteris; et, si bona fide vis esse, iam incipis, sed segnitiem
Abbreviated transcription (Latin):
uł incorpore uł i ingenio memoriaq uł eloquio scu
ext̾ius in rebus sunt q̃ ꝗde̾ oĩa nõ qualia exoptãtur
obueniũt s qualia cuiꝰq sors tulerit hec una aũt
in uoluntate consistit quã pro arbitrio sibi quisq
moderatur atq effĩcit neq uͦ alia põt ẽẽ hoĩ uolũ¬
tas. nͥ ꝙͣ uultis cuiꝰ illa ẽ qua et hoc ip̃m uult et
quecũq uult alia. Alioqui si ut ut uiriũ utq in¬
genii siue eloquii sine opũ defectus. inuito accidit
sic accideret uolũtatis. Nec p̾mio digna u̾tus n
supplitio digna eẽt iniꝗtas. Nũc aũt nõ uolũtas
nobis. hec aut illa s huiꝰ atq illius electio ac lib̾¬
tas nastentib data ẽ. que ĩbonã flexa bonos fa¬
cit. in diu̾sum malos. uti licet hac ut libet et¬
si ut bene ũt libeat haud dubie dei donũ ut male
aũt ꝑu̾sitas sit uolentis ilłd penitus nõlicet ut
non et uolumtas bon̾a u̾tutis et mala uitii radix

Expanded text:
 in corpore, vel ingenio memoriaque vel eloquio, seu externis in rebus sunt, que quidem omnia, non qualia exoptantur obveniunt, sed qualia cuiusque sors tulerit; hec una autem in voluntate consistit, quam pro arbitrio sibi quisque moderatur atque efficit. Neque vero alia potest esse homini voluntas, nisi quam vult is, cuius illa est, qua et hoc ipsum vult, et quecunque vult alia. Alioquin, si ut virium, utque ingenii, sive eloquii, sive opum defectus invito accidit, sic accideret voluntatis, nec premio digna virtus, nec supplicio digna esset iniquitas. Nunc autem non voluntas vobis hec aut illa, sed huius atque illius electio ac libertas nascentibus data est, que in bonum flexa, bonos facit, in diversum, malos. Uti licet hac ut libet: etsi ut bene uti libeat haud dubie Dei donum, ut male autem perversitas sit volentis; illud penitus non licet, ut non et voluntas bona virtutis, et mala vitii radix
Abbreviated transcription (Latin):
mater qͣ non ꝑdes. et siuelis ex illa.
ueniens inhanc ꝑgis/ illa tibi pauco¬
rum mensiu domu̾ dedit hec multorũ dabit
annorũ. illa tibi dedit corpus hec aufert d.
aater obiit mitissima. R Aater substi¬
tit durissima que te ⁊ matrem quã requiris
uno gremio seruabit. cuius in utero tecum
erit te et illam ut credimus dic ultimo pa¬
riture. D. Pia me deseruit mater. A¬
Deseri metues festinauit gratamq illi sua
mortem fuisse credibile est tuam nõ uisure ã¬
plius atq un maxime metuebat securitate
parta/. d. defunta ẽ mat̾ optima. R ẜelicit̾
hic excessit te suꝑstite quo pͥmisso ut feminei
sunt affectus flebilr abiisset. D. Obiit ma¬
ter. R Obeundum erat. idq ambobus nec
de morte queri potes nec ordine
¶ De amisso filio dolor.

Expanded text:
mater quam non perdes, et si velis; ex illa veniens, in hanc pergis, illa tibi paucorum mensium domum dedit, hec multorum dabit annorum, illa dedit corpus, hec aufert. Mater obiit mitissima. Mater subsistit durissima, que te et matrem quam requiris, in uno gremio servabit, cuius in utero tecum erit, te et illam ut credimus, die ultimo paritura. Pia me deseruit mater. Deseri metuens festinavit, gratamque illi suam mortem fuisse credibile est, tuam non visura amplius, atque unde maxime metuebant securitate parta. Defuncta est mater optima. Feliciter hec excessit, te superstite, quo premisso, ut feminei sunt affectus flebiliter abiisse. Obiit mater. Obeundum erat, idque ambobus, nec de morte queri potes nec ordine. 48 DE AMISSO FILIO
Abbreviated transcription (Latin):
paululu aln̾ quidem alterius fastiduam ren lon¬
ga dies attulerit si añ flagitium cogitarent ho¬
mines non eous precipites ad pectandum esset
nuc feruidos appetitus sera dapnat penitenna mil
nisi post factum cernitis. at ergo oculos habetis.
ceca frons est. D. Rapta est uxor mͥ o
Net genus in uirie nec reges eundere potuerĩt
et si phaci massinissa et philippo herodes suar
abstulit. d. Raptam̃ est coniux. Q Qd̃ seml
tibi. bis actidit Menelao. ꝯ..¬
¶ De inpudica uxore dolor.

Expanded text:
paululum: alteri quidem alterius fastidium non longa dies attulerit. Si ante flagitium cogitarent homines, non eo usque precipites ad peccandum essent. Nunc fervidos appetitus, sera damnat penitentia. Nichil nisi post factum cernitis, a tergo oculos habetis, ceca frons est. Rapta est uxor michi. Hoc genus iniurium nec reges evadere potuere. Et Syfaci Masinissa, et Philippo Herodes suam abstulit. Rapta est michi coniunx. Quod semel tibi, bis accidit Menelao. 21 DE IMPUDICA UXORE
Abbreviated transcription (Latin):
set iustitie nullius mille lacerum. ꝑ fossumq
uulneribo hostes quoq uenerati et ꝑꝑ unius
u̾tutis admirationẽ uulnera ip̃a deo stulanteᷤᷤ
armoꝵ flagmina ⁊ sagutas ⁊ tepenti cadauere
eductas deorũ templis ceu sacrum aliꝗd affi¬
gebant ꝗd defortis iustiq uiri preniosis uul¬
neribus sentiendum sit intelligis. D. Uul¬
tieribus multis infirmus ac deformis sum.¬
R. Curate miseri uulnera nͥ nũc sanentur
hesura perpetuo de his eĩ t̾ra uiderit que illacõ¬
teget consumetq cicanicosaq corpora excipi¬
ens plana restituet. D. In flicto uulne̾ hac
aut ilba parte corporis truncus sum. R. De
partibus litigas totũ illico relicturus.
¶De Regesine filio. dolor.

Expanded text:
sed iustitie nullius, mille lacerum perfossumque sed iustitie nullius, mille lacerum perfossumque vulneribus, hostes quoque venerati, et propter unius virtutis admirationem vulnera ipsa deosculantes, armorum fragmina et sagittas et tepenti cadavere eductas, Deorum templis ceu sacrum aliquid affigebant; quid de fortis iustique viri pretiosis vulneribus sentiendum sic intelligis. Vulneribus multis infirmus ac deformis sum. Curate, miseri, vulnera: nisi nunc sanentur, hesura perpetuo; de his enim terra viderit, que illa conteget consumetque, cicatricosaque corpora excipiens, plana restituet. Inflicto vulnere hac aut illa parte corporis truncus sum. De partibus litigas, totum illico relicturus. 78 DE REGE SINE FILIO R
Abbreviated transcription (Latin):
suis hos lacerum tuens seq ultus moriens
ram lenor expiraret feronora hec. illa sua¬
mora mitibusq animis aptiora remedia ut
semper ceu. rem fragilem caducãq teq uolit
deserturam. corpus aspitias ut cũ id euenerit
nec conçidas nec mireris quidẽ s ext̾iore mẽ¬
brorum ministerio amisso in ipos aiẽ sinus
intimos te conuertas ubi inuenies ad magnifi¬
ce loquendum agendumq nec limgua opus ẽẽ
nec manibus. Sd. Uulneribus deformatus
sum. R. dixi iam imo si ca uulnerũ pulchra
est honestatus. ac in signitus. uiri quidem fornͦ
pro ustura magnũ aliquid aggressi durumq
aliꝗd perpessi nõ fedis fions sulcata uulnerib
uidere debet s nons stellata fulgentib. neq
uͦ cicatrices aut uulnera s uirtutis sũt dicenda.
uestigia et p̾claris affixa frontibo signa meri¬
torum pro in̾ sicesareum illum quoq ceturio¬
nem Cesium stenã mire uirum fortitudinis

Expanded text:
s hostis lacerum tuens, seque ultus moriens s hostis lacerum tuens, seque ultus moriens iam letior expiraret. Ferociora hec, illa suaviora mitibusque animis aptiora remedia, ut semper ceu rem fragilem caducamque teque velociter deserturam corpus aspicias, ut cum id evenerit, nec concidas nec mireris quidem, sed exteriore membrorum ministerio amisso, in ipsos anime sinus intimos te convertas, ubi invenies aliquid magnifice loquendum agendumque, nec lingua opus esse nec manibus. Vulneribus deformatus sum. Dixi iam; immo, si causa vulnerum pulchra est, honestatus ac insignitus. Viri quidem fortis, pro iustitia magnum aliquid aggressi, durumque aliquid propessi, non fedis frons sulcata vulneribus videri debet, sed notis stellata fulgentibus, neque vero cicatrices aut vulnera, sed virtutis sunt dicenda vestigia, et preclaris affixa frontibus signa meritorum. Proinde si Cesareum illum quoque centurionem Cesium Scevam mire virum fortitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
Nosti ut Cesareus miles atilius bello masili¬
ensi cum miectam puppĩ hostili dexteram a¬
misisset leua prehensam tenuit donec pela¬
go mergeretur. D. Utraq manus ferro
abstissa ẽ/. R. ubi plus Licentie fornana
ibi plus negotii u̾tus habet. fortune tñ om̃ĩs
aculeus uirtute contundit hac armatus etiaz
sine manib fortis eriti. Memento cinigeri
acthemẽsis qui post marathoma pugnã opus
in mortale militiadis hostibus ad naues/ pro¬
fugis in mines obiruncata manu dextea qua
unã nauiũ fuge plena stinperat sinisteã mox
adhibuit q̃ xursus abscisa fere in morẽ mor¬
su post affixo sic tenuit quos alit̾ nonuale¬
bat. Nec nibi miles ille canesis exciderit ꝗ uul¬
neribus usu manuũ pͥuatus contra suis in¬
tentum spoliis uictorẽ qd̾ unũ sibi suꝑerat
dentibus quidem pro manib usus est cerui¬
cemq eiꝰ arreptã ullns inplicuit nec laxa¬
uit prius qͣ aurib iruncis ac naribus ho¬

Expanded text:
Nosti ut Cesareus miles Attilius, bello MassiliNosti ut Cesareus miles Attilius, bello Massiliensi, cum iniectam puppi hostili dexteram amisisset, leva prehensam tenuit, donec pelago mergeretur. Utraque manus ferro abscissa est. Ubi plus licentie fortuna, tibi plus negotii virtus habet: fortune tamen omnis aculeus virtute contunditur; hac armatus, etiam sine manibus, fortis erit. Memento Cinigeri Atheniensis qui post Marathoniam pugnam, opus immortale Miltiadis, hostibus ad naves profugis imminens, obtruncata manu dextra, qua unam navium fuge plenam strinxerat, sinistram mox adhibuit, qua rursus abscissa, fere in morem morsu post affixo sic tenuit, quos aliter non valebat. Nec tibi miles ille Cannensis exciderit, qui vulneribus usu manuum privatus, contra suis intentum spoliis victorem, quod unum sibi supererat, dentibus quidem pro manibus usus est, cervicemque eius arreptam ulnis implicuit, nec laxavit prius, quam auribus truncis ac naribus, o
Abbreviated transcription (Latin):
sum.R. Dictum tenes oratii codicis ꝗ cum
tia solus tusti regis exercitũ sublino inponte
substinitit testudine suoꝵ manib a tergo fracta
et cõ lapsa hostibus clansum iter sentens utq
uentus ex alto se intiberim proiecisset. unoq
cun uulne̾ unde claudus mansit ant̾uendũ
accepto nando ad suos corpore reliquo inco¬
lumis peruenisset idq uitium sibi post tp̃s
ipentione honoris obiceretꝰ sic elusit ad uersa¬
rium minime enĩ inꝗt claudico s ita dii in¬
mortales / uoluerũt / ut ꝑsingulos passus m̾e¬
minerim trihumphi mei. pledarum plane. fac¬
tisq par dictum. dd. Manum uulne̾ ꝑdidi¬
Ratio Sileuam dãpnum leuius. Ut si destrã
marti sergii uiri fortissimi remedio un licet
qui hac manu bello ꝑ unico amissa sibi ferre¬
am fabrefecit cum qua multis ac trucibus p̃¬
liis non otiosus bellator int̾fuit id si paru
successerit dextre offitium insinisiram tranffer.

Expanded text:
sum. Dictum tenes Horatii Coclitis, qui cum sum. Dictum tenes Horatii Coclitis, qui cum tia, solus Tusci regis exercitum Sublicio in ponte sustinuit, testudine suorum manibus a tergo fracta, et collapsa, hostibus clausum iter sentiens, utque ventus, ex alto se in Tiberim proiecisset, unoque cum vulnere, unde claudus mansit, inter ruendum accepto, nando ad suos, corpore reliquo incolumis pervenisset, idque vitium sibi post tempus in petitione honoris obiceretur, sic elusit adversarium: “Minime enim, inquit, claudico, sed ita dii immortales voluerunt, ut per singulos passus meminerim triumphi mei”. Preclarum plane factisque par dictum. Manum vulnere perdidi. Si levam, damnum levius, at si dexteram, Marci Sergi viri fortissimi remedio uti licet qui hac manu bello Punico amissa, sibi ferream fabrefecit, cum qua, multis ac trucibus preliis, non otiosus bellator interfuit: id si parum successerit, dextre officium in sinistram transfer.