comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne dicit. desuis operibus glorianti. & desuis malis dm̃ ac¬
cusanti. Non de xp̃o qͥ nulla mala fecit. Nec dm̃ accusare
sed potius laudare & glorificare. It hoc locolegitur ubi
ait. Quiautem querit głam cuis. Qui misit illum hic
uerax est & in iusticia u illo ponest. De xpõuero absq
ulla dubitatione iste p̃fatus doctor dixit. Cuius głam
gquesiuit. Quiest ab eo unicusnatus. Quod obtime nr̃is
fau& partib nonurẽ infidelitatis qui dm̃ xp̃m nobis per
ad optionẽ adȩquare contendisti: qui est unicus natus uatꝰ
nullitenus adoptiuus ẽẽ poterit: Ap̃s uero utrumq
& dĩpatris & beatȩ urginis MARI&. unicus & unus. & u¬
nigenitus dĩ filius recte creditur & predicitur. sicut in
epistola beati leonis papae. legitur quã adleonẽ Agustũ
contra eutitiane prauitatis doctrinam catholico & lucu¬
lento sermone scriptam direxerat: Quam eplãm tuis
litteris prope modum totam quasi lumen caliginoso loco

Expanded text:
ne dicit de suis bonis operibus gloriante, et de suis malis Deum accusante; non de Christo, qui nulla mala fecit, nec Deum accusare, sed potius laudare et glorificare in hoc loco legitur, ubi ait: Qui autem quaerit gloriam ejus, qui misit illum, hic verax est, et injustitia in illo non est. De Christo vero absque ulla dubitatione iste praefatus doctor dixit: Cujus gloriam quaesivit, qui est ab eo unicus natus: quod optime nostris favet partibus, non vestrae infidelitati, qui Deum Christum nobis per adoptionem adaequare contenditis. Qui est unicus natus, nullatenus adoptivus esse poterit. Christus vero utrumque et Dei Patris, et beatae virginis Mariae unicus, et unus unigenitus Dei Filius recte creditur et praedicatur, sicut in epistola beati Leonis papae legitur, quam ad Leonem Augustum contra Eutychianae pravitatis doctrinam catholico et luculento sermone scriptam direxerat. Quam epistolam tuis litteris propemodum totam quasi lumen caliginoso loco
Abbreviated transcription (Latin):
Est autẽ sinbolum signũ ꝑ quod agnosciturds̃. Quodq promide
credentes dcipiunt nuoueriunit qualiter contradiabolũ fide certanura
preparent. in quo quidem pauca sunt uerba sed om̃ã sacrañ tden¬
continen tur
potestitis & sepiternitatis unumdm̃ inuisibilẽ itauc in sin¬
omnino confundi. Iatrem confitem᷑ ingenitũ filium genitum.
hominem suscepisse ut quẽ sola bonitate crcauerat sponte lapsum
miseri corditer reparar& quiueraciter crucifixus & terciadie resur¬
rexio & cumeadem ipsa carne glorisicita ascendit incelum in qua
ao iuditum uiuorũ & mortuorum expectatur uenturus. DEINDe¬

Expanded text:
Est autem Symbolum signum, per quod agnoscitur Deus; quodque proinde credentes accipiunt, ut noverint qualiter contra diabolum fidei certamina praeparent; in quo quidem pauca sunt verba, sed omnia continentur potestatis et sempiternitatis unum Deum invisibilem; ita ut in sinomnino confundi. Patrem quoque confiteri ingenitum, Filium genitum, hominem suscepisse, ut quem sola bonitate creaverat, sponte lapsum misericorditer repararet. Quem veraciter crucifixum, et tertia die resurrexisse, et cum eadem ipsa carne glorificata ascendisse in coelum, in qua ad judicium vivorum et mortuorum exspectatur venturus. E
Abbreviated transcription (Latin):
quia scđn saluatoris soncextiã ponens manũ suam suꝑ aratrum &res¬
piciens r&ro regno celorũ aptus eẽ ponpotest: Accipunt caticumini
salem ut putridi & flixa eorũ peccata sapientiȩ sale diuno munere

Expanded text:
quia, secundum Salvatoris sententiam, ponens manum suam super aratrum, et resquia, secundum Salvatoris sententiam, ponens manum suam super aratrum, et respiciens retro, regno coelosalem, ut putrida et fluxa ejus peccata sapientiae sale divino munere
Abbreviated transcription (Latin):
minis factus ꝑquemabillis diaboli requissima uirtus & inu&o¬
rata malitia ueluo lentia incursio expulsa fug&ur. hoc signi¬
ficabat luxaticus ille quẽ increpauit dns iħis & exut abillo
daemoniũ. Potestts autẽ diaboli exhorcitat᷑ & ex sufflat᷑ inhis
ut ei renuntient atq eruq apotestate tenebrarũ in regnũ dñi
sui suꝑ sacramentũ baptis matis trans ferant᷑. Salem autẽ mi
nisterio caticuminis dandum apatrib ideo est insticutũ ut eus
gustu condimentũ sapientue ꝑcipiant. Nleq disspiant a sapo¬
re xp̃ĩ. Aec sint fatiu nec r&ro respiciant sicuc uxor loth. pe
malũ exemplũ dantes ipsi remareant & alios condunt quẽ ao¬
modũ illa quȩcũ liberar&ur a sodomis iniua posita r&rorespexit
ibiq remansic faccastatua salis: Quo signo condirept᷑ h qui per
fidem mundo & actibus desi derusq eius renunciant ut affectionis
pnstinȩ non re cordentur. Neq ao scl̃i in lecebras reuocentur

Expanded text:
s factus, per quem ab illis diaboli nequissima virtus et inveterata malitia, vel violenta incursio expulsa fugetur. 3. Hoc significat lunaticus ille, quem increpavit Jesus, et exiit ab illo daemonium . Potestas autem diaboli exorcizatur, et insufflatur in eis, ut ei renuntient, atque, eruti a potestate tenebrarum, 459 in regnum sui Domini per sacramentum baptismatis transferantur. Quod quiministerium catechumenis dandos a patribus ideo est institutum, ut eorum gustu condimentum sapientiae percipiant, neque desipiant a sapore Christi; nec sint fatui, et retro respiciant, sicut uxor Lot , ne malum exemplum dantes ipsi remaneant, ut alios condiant. 4. Quemadmodum illa, quae, cum liberaretur a Sodomis, in via posita retro respexit, ibique remansit statua salis. Quo signo condirentur hi qui per fidem mundo et actibus desideriisque ejus renuntiant, ut affectionis pristinae non recordentur, neque ad saeculi illecebras revocentur,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cium dedit gentib uel regib uol inimicis quotiẽs popłn
suum redemit ab eis. Itẽ in alio psalmo: & redemit nos
demanuininicorum nostrorũ. Si ao istoriã aotendas pullum
pretium ȩgiptus dedit quando hebreos deminib: eonĩ an¬
gune nisticiagni liberare dignatus ẽ. atq hc considerandũ
cẽ putimꝰ liuiste agnus in nedẽptionẽ popłi dĩ imimolutus ed
dõ dño miseri cordissimo uł pharaoni regi impiistimo uel quo
sanguis illus suꝑ li minarib: inlitus defendiss& ab angło ꝑ

Expanded text:
pretium dedit gentibus vel regibus vel inimicis quoties populum suum redemit ab eis. Item in alio psalmo: Et redemit nos de manu inimicorum nostrorum . Si ad historiam attendas, nullum pretium Aegyptiis dedit, quando Hebraeos de manibus eorum, sanguine mystici agni, liberare dignatus est . Atque hic considerandum esse putamus cui iste agnus in redemptionem populi Dei immolatus esset, Domino Deo misericordissimo, vel Pharaoni regi impiissimo? vel quos sanguis illius superliminaribus illitus defendisset ab angelo
Abbreviated transcription (Latin):
mundo post tenebras longe ignorantiȩ monstratur
ULCHRA UTLUNA
Quia sole iustitiae in lustrata noctem mundi in luminat
ELECTA UESOL
Quia imiginon sui condittnis in om̃i uistitia scĩtate & ueritate portat

Expanded text:
mundo post tenebras longae ignorantiae monstratur. Pulchra ut luna. Quia sole justitiae illustrata noctem mundi illuminat. Electa ut sol. Quia imaginem sui conditoris in omni justitia, sanctitate et veritate portat.
Abbreviated transcription (Latin):
Io est inguipari os & impios quia damas cus sanguinẽ bibens
ipter pr&atur signi ficat carnales & crudeles contra quos
scĩ doctores inturre libani io est firmitate ecclȩ sẽp ingilans¬
Inca pite mens designatur in comis cogiattiones & sicut capite
membra ltamente cogitationes reguntur ut ipcarmelo ho ẽ

Expanded text:
Id est, sanguinarios et impios; quia Damascus sanguinem bibens Id est, sanguinarios et impios; quia Damascus sanguinem bibens interpretatur. Significat carnales et crudeles, contra quos sancti doctores in turre Libani, id est, firmitate Ecclesiae, semper vigilantIn capite mens designatur, in comis cognitiones, et sicut capite membra, ita mente cogitationes reguntur, ut in Carmelo, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia mortulitatis atq in firmitatis nr̃ȩ aomoniti calicem
ENTER TUUS SICUT ACERUUS PAITICI UALLATUS LILIIS
Aceruus tritici ualla tus lilus ẽ cum habundantia boni operis sola
ꝑ p&uȩ lucis colligitur inuentre memora intritico multi plicatio
boni operis in lilus castitas spei exprimit᷑. Item intritico panis
De hoc uersu dictũ est supenus duo ubera doc tores sunt
utriusq popłi hinnuli gemelli propt̃ unam concor diam.
SOLLUM TUUMSICUT TUNRIS EBUR NEAS
Itẽ incollo doctores designatis̃ quiturri eburneae ꝓpt̃ sirmi¬
taitẽ & pulchritudinẽ conparant᷑ quia fluenta doctrinȩ suis¬
Audicorib p̃bere noncessant. Esebom cingulũ maeroris int̃ pra&at᷑
tur & bene in portis filia e multitudinis ob abundantiã popłoꝵ
concurrentium perportam fidei in ecdesiam
NASUS TUUS SICUT TURRIS LIBAMI
Item i naso uerbidi dispensatores causa d scr&ionis desigrant᷑
turris quia emipentissimum locum tepent in ecolesia
UAE NOSPICIT CONTRADAOS CVOB

Expanded text:
conscientia mortalitatis, atque infirmitatis nostrae admoniti calicem Venter tuus sicut acervus tritici vallatus liliis. Acervus tritici vallatus liliis est, cum abundantia boni operis sola spe perpetuae lucis colligitur. In ventre, memoria; in tritico, multiplicatio boni operis; in liliis, castitas spei exprimitur. Item in tritico, panis; De hoc versu superius dictum est. Duo ubera doctores sunt utriusque populi; hinnuli Collum tuum sicut turris eburnea. Item in collo doctores designati sunt, qui turri eburneae propter firmitatem et pulchritudinem comparantauditoribus praebere non cessant. Esebon cingulum moeroris interpretaturtur. Et bene in portis filiae multitudinis, ob abundantiam populorum concurrentium per portam fidei in Ecclesiam. Nasus tuus sicut turris Libani. Item in naso verbi Dei dispensatores, causa discretionis, designantur. Turris, quia eminentissimum locum tenent in Ecclesia. Quae respicit contra Damascum.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ut sunanitis. la c̃. captiua iã uonculo insi delititis reuertere Ad tuum
Tudoles sr nago gã obduratĩ ꝓpeest tep̃us quoo chaios bellamntium
Aouersus milignos sp̃s & laudantium dñ uidebis inea
QUÃ TILCHNISINT GRESOVS TUIINCALCIA M̃ TISFILIA PAINCIRIO
Nunc laudes eccłe ab ipso spons ꝓferuntur & primo operũ constanta
Tuorũconcordia popłorũ ipitali ple ftundantiũ inunelura feminũ
designat᷑ quȩsicut monilia fabricatas monuartificis ro est inesaibili
largitate conditonis pr̃i firmatali monilib: bonuopeta exprimuntur

Expanded text:
ne. O Sunamitis, id est captiva jam vinculo infidelitatis. Revertere ad tuum Tu doles Synagogam obduratam, prope est tempus quo choros bellantium adversus malignos spiritus et laudantium Deum videbis in ea. Quam pulchri sunt gressus tui in calceamentis, filia principis? Nunc laudes Ecclesiae ab ipso sponso proferuntur, et primo operum constantia duorum concordia populorum spirituali prole fecundantium in junctura femorum designatur, quae sicut monilia fabricata sunt manu artificis, id est ineffabili largitate Conditoris nostri firmata. In monilibus bona opera exprimuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Luita siuerecundiȩ salutaris uirtute decoraui ut castitatẽ pro¬
mis sce mihi fides nulla prauorũ doctorum seductione corrũpes
COLLUMATUUM SICVT MONILIA MURENULAS AREAS FACITMꝰ
TIBI UER MCULATAS ARGENTO
Incollo doctores scĩ designant᷑: In monilib opera ex primunt̃
quia quȩ uerbo docent operib ostendunt. In murenulis scrip¬
tura scẽ ostenditur. quȩ auro spiritaliũ sensuũ fulg& inten¬
uirtꝰ in eccła magnȩ nobis gr̃a suauitatis aominis trat

Expanded text:
 verecundiae salutaris virtute decoravi, ut castitatem promissae mihi fidei nulla doctorum pravorum seductione corrumpas. Collum tuum, sicut monilia; murenulas aureas faciemus tibi, vermiculatas argento. In collo doctores designantur. In monilibus opera exprimuntur, quia ea quae verbo docent operibus ostendunt. In murenulis Scriptura sacra ostenditur, quae auro spiritualium sensuum fulget intervirtus magnae nobis gratiam suavitatis administrat
Abbreviated transcription (Latin):
Uor filomela tua cantus edicere cogit
Inde tui laudem rusticat lingua canit
Uox filo mela tua ci tharas ip carmine uincit
Exͣ superat miris musica flabra modis
Uorfilomela tua curarũm semina pellit
Recreat & blandis anxia corde sonis

Expanded text:
Philomela, tua cantus edicere cogit: Inde tui laudem rustica lingua canit. Vox, Philomela, tua citharas in carmine vincit, Et superat miris musica flabra modis. Vox, Philomela, tua curarum semina pellit, Rec
Abbreviated transcription (Latin):
sacrȩ exortationis uerba quȩ desermone dicentis dñi. Qui
a sem& ipsolo quitur głam propriam querit. Beatꝰ Agusti¬
nus composuit hec pie. ad monitionis uerba sub iunxit
Quid tu homo inquit facere debes qui quando abquid bo¬
ni facis. Glãm tuam queris. Quando autem aliquid mali
facis dõ calumniam meditaris. Adtende tibi creatura es
agnosce creatorem. Seruus es. necontẽpnas dnm̃. Adop¬
tatus es sed pontuis meritis qu& re gloriam eius aquo
habes hanc grãm. Homo ad optatus cuius gloriam quȩ¬
suut qui ẽ abillo unicus natus. Perspicuȩ sicut textus
sermonũ eius ostendit. homo adoptatus de quo lib& homi

Expanded text:
sacrae exhortationis verba, quae de sermone dicentis Domini: Qui sacrae exhortationis verba, quae de sermone dicentis Domini: Qui a semetipso loquitur, gloriam propriam quaerit , beatus Augustinus composuit, haec piae admonitionis verba subjunxit: « Quid tu homo, inquit, facere debes; qui quando aliquid boni facis, gloriam tuam quaeris; quando autem aliquid mali facis, Deo calumniam meditaris? Attende  Aug., Intende tibi, creatura es, agnosce creatorem; servus es, ne contemnas Dominum; adoptatus es, sed non tuis meritis. Quaere gloriam ejus, a quo habes hanc gratiam homo adoptatus, cujus gloriam quaesivit, qui est ab illo unicus natus. » Perspicue, sicut textus sermonum ejus ostendit, homo adoptatus, de quolibet homi
Abbreviated transcription (Latin):
onis legentibus & bene intellegentibus dictum esse probit
De differentia interfilios scđm humanã consu&udinem
hoc doctor ille mirabilis. tantum modo dicere intellegitur
Nec aliquid ibi deinconparabili & in effabili humanitatis
xpi patiuitate proferens. Sed ut arrii impiam destri¬
ere doc trinã hec loco conpetenti suarum serie litte¬
rarum in seruit uerba. Quod uero dequadam o melia
scĩ Agustini doctoris ꝑ om̃ia catholici & acutissimi
sensus. & acerrimi contra her&icas prauitates bellatoris
posuisti dicens. Secundum humanitatẽ dicit homo
adoptatus. Cuius gloriam quesiuit. qui est ab illo unicus
patus. Quȩ uerba deduab xp̃i paturis quasi ille sit
adoptatus. & unicus natus eum dixisse impia interp̃tatione
arbitraris quod omnino falsum eẽ ex antecedentiũ eiusdẽ
loci intellectu uerborum probari potest. Inter multauero

Expanded text:
ctionis legentibus et bene intelligentibus dictum esse probat. ctionis legentibus et bene intelligentibus dictum esse probat. De differentia inter filios secundum humanam consuetudinem hoc doctor ille mirabilis tantummodo dicere intelligitur, nec aliquid ibi de incomparabili et ineffabili humanitatis Christi nativitate proferens: sed ut Arii impiam destrueret doctrinam, haec loco competenti suarum serie litterarum inseruit verba. Quod vero de quadam homilia sancti Augustini doctoris per omnia catholici et acutissimi sensus, et acerrimi contra haereticas pravitates bellatoris posuisti, dicens: « Secundum humanitatem dicit, homo adoptatus, cujus gloriam quaesivit, qui est ab illo unicus natus. » Quae verba de duabus Christi naturis, quasi ille sit adoptatus, et unicus natus, eum dixisse impia interpretatione arbitraris: quod omnino falsum esse ex antecedentium ejusdem loci intellectu verborum probari potest. Inter multa vero
Abbreviated transcription (Latin):
tis auerat. Igitur non solum scẽ scripturȩ in uiolabile sacra¬
mentũ. prauainter p̃tatione maculare pnteris uerũ &iam
scõrum patrum multis in locis catholicos sensus deprauare.
ignorantiȩ caliginẽ errabundus deuolueris. ut eaquȩ tuis
sine dubio sensibus contraria sunt : tuis &iam partibus
adiuuare ȩstimaris. Atq quocũq in loco ceca mentis
ꝑuerse interp̃tacionis calamo referre conaris. Veluti induob:
scõrum patrũ sublimiumq doctorũ testimonus. Id estberti
Ambrosii & sc̃ĩ Agustini. uerbis ostendi potest: Quam impiȩ
& abeorum intellegentia longissime interpretares. Quoo
illi catholico stilo insius litteris nobis exiratum reliquer̃.
Ait enĩ beatus ambro suis. Ipse usu nrõ est adoptiuus : & pro¬
prius filius quod tua in doctissima temeritas dexp̃o dictũ
eẽ aestimare uid&ur. Quod longe alio sensu. circunstantiȩls¬

Expanded text:
tis avertit. V. Igitur non solum sanctae Scripturae inviolabile sacratis avertit. V. Igitur non solum sanctae Scripturae inviolabile sacramentum prava interpretatione maculare niteris, verum etiam sanctorum Patrum multis in locis 889 catholicos sensus depravatos ignorantiae caliginem errabundus devolveris, ut ea quae tuis sine dubio sensibus contraria sunt, tuis etiam partibus adjuvare aestimaris: atque quocunque in loco caeca mentis tum perversae interpretationis calamo referre conaris, veluti in duobus sanctorum Patrum sublimiumque doctorum testimoniis, id est, beati Ambrosii et sancti Augustini verbis ostendi potest. Quam impie, et ab eorum intelligentia longissime interpretaris, quod illi catholico stylo in suis litteris nobis exaratum reliquerunt? Ait enim beatus Ambrosius: « Ipso usu nostro est adoptivus, et proprius Filius. » Quod tua indoctissima temeritas de Christo dictum esse aestimare videtur, quod longe alio sensu circumstantia le
Abbreviated transcription (Latin):
sỹdon ait mare. Aerubesce frater elipante : Dicant fili
catholice eruditionis. Aut melius scãrum scripturarum
sententias expone: Aut pone digitum super ostuum
Quia stultus si tacuerit sapiens aestimaripoterit. Noli ad
confusionem Nominis tui foras terminum spaniae litteras
dirigere tuas ad aures etclesiarum xp̃i. Nisi fente felicis
quondam ur̃i. Nunc autem nr̃i exemplo edoctus: paeniten¬
tiam pristini erroris agens catholicis litteris. sillabas
infidelitatis ur̃e describere uelis. Ut te scã dĩ ecclesia
maternȩ pidatis gremio suscipiat. habeatq filiũ carissi¬
mũ in concordia caritatis quȩm haburt hostem a trocis¬
simum indogmate ꝑuersitatis: Dixisti proximus ille dõ
est: quirationi scit eacere: Teipsum ex hac sententia tua
castiga ut taceas. Quia melius ẽ tacere quã noxia lo qui
Quia multorũ reus ẽ sanguinis. quimultos auaa uerita¬

Expanded text:
Sidon, dixit mare . Erubesce, frater Elipande, dicant filii Sidon, dixit mare . Erubesce, frater Elipande, dicant filii catholicae eruditionis. Aut melius sanctarum Scripturarum sententias expone; aut pone digitum super os tuum: quia stultus si tacuerit, sapiens aestimari poterit. Noli ad confusionem nominis tui foras terminum Hispaniae litteras dirigere tuas in aures Ecclesiarum Christi, nisi forte Felicis, quondam vestri, nunc autem nostri exemplo edoctus, poenitentiam pristini erroris agens, catholicis litteris syllabas infidelitatis vestrae delere velis, ut te sancta Dei Ecclesia maternae pietatis gremio suscipiat, habeatque filium charissimum in concordia charitatis, quem habuit hostem atrocissimum in dogmate perversitatis. Dixisti: Proximus ille Deo est, qui scit ratione tacere, teipsum ex hac sententia tua castiga, ut taceas: quoniam melius est tacere quam noxia loqui, quia multorum reus est sanguinis, qui multos a via verita
Abbreviated transcription (Latin):
tatu euisdẽ ꝓphetȩ perquem hȩc uerba nr̃is in sonuerunt
aurib intellegenda aestimauit. Ego dñs inquit hoc ẽ nom̃
meum gloriam mncã alteri nondabo. Non excludit in quit
filium cuidicenti in euangło Patergłificame. Gloriam quã
apudte habui. prius quã mundus ess&. Ipse respondit
& glori ficaui & glori ficabo. Neque enĩ dixit Gloriam
mcam nulli dabo. Quod sidixiss&. ecclusiss& filium. Sed
gloriam meam alteri non dabo. p̃terte cui dedi. cuidatur
sum his uero uerbis arrianisensus impi&atem dampna¬
uit: lt in sequentib: mox ualidissimomalleo ur̃i erroris
capud contriuit Ut autem inquit sciamus. ꝑ hanc senten¬
tiam non excludi silium sed idola sequentia uerba tefan¬
tur. Et laudem meam scultilibus. Proquo lxx. Nec ur¬
tutes meas simulacris. Cum enĩ xp̃s dĩ uirtussit deiqui
sapientia : om̃s in se uirtutes contin& patris. Aerubeset

Expanded text:
tatu ejusdem prophetae, per quem haec verba nostris insonuerunt tatu ejusdem prophetae, per quem haec verba nostris insonuerunt auribus, intelligenda aestimavit: « Ego Dominus, inquit, hoc est nomen meum, gloriam meam alteri non dabo. Non excludit, inquit, Filium, cui dicenti in Evangelio: Pater, glorifica me gloria, quam apud te habui, priusquam mundus esset, ipse respondit: Et glorificavi et glorificabo. Neque enim dixit, gloriam meam nulli dabo; quod si dixisset, exclusisset Filium; sed, gloriam emam alteri non dabo, propter te, cui dedi, cui daturus sum. » His vero verbis Ariani sensus impietatem damnavit; et in sequentibus mox validissimo malleo vestri erroris caput contrivit. « Ut autem, inquit, sciamus, per hanc sententiam non excludi filium, sed idola, sequentia verba testantur; et laudem meam sculptilibus: pro quo LXX: Nec virtutes meas simulacris. Cum enim Christus Dei virtus sit, Deique sapientia, omnes in se virtutes continet Patris. » Erubesce
Abbreviated transcription (Latin):
uideo intellegi qui hȩc dicit. Et alterũ dequo hec dicta st̃
id est dehumanitate xp̃i. Ne quaquã hanc sententiam pone¬
res nisi eam ita tibi placuiss& intellegi. Erras frater lipan¬
te erras & male erras in huius sententiȩ interp̃tatione iN
qua &iam & arrius aliquando errauit. Intellegens duas
ẽẽ ꝑsonas id est eius qui hec uerba dixit &illius ad quẽ
dicta sunt. quasi dĩ pater defilio dixiss& gloriam meã
Alteri nondabo. Voluit exeo uerbo quod dixit alteri
silium minorem patri intellegere: Tuuerodum huius
foueȩ impi&atis transilire contendisti. Inuoraginem
pestorii incauto pede corriusti. Putans filiumdĩ hȩc uer¬
ba exdiuinitatis substantia p̃dicere dehumani tatis futu¬
ra. quam suscepit ȩxbeata iurgine. Sed sc̃s hiero Nunus
nobilis simus in eccła xp̃i doctor utriq ur̃a catholica interpre¬
tationem huius sententiȩ uehement̃ resistic. Sic enĩ intrac¬

Expanded text:
video, intelligi, qui haec dicit; et alterum, de quo haec dicta sunt: video, intelligi, qui haec dicit; et alterum, de quo haec dicta sunt: id est, de humanitate Christi. Nequaquam hanc sententiam poneres, nisi eam ita tibi placuisset intelligi. Erras, frater Elipande, erras, et male erras in hujus sententiae interpretatione, in qua etiam et Arius aliquando erravit, intelligens duas esse personas, id est, ejus, qui haec verba dixit, et illius, ad quem dicta sunt; quasi Deus Pater de Filio dixisset: Gloriam meam alteri non dabo: voluit ex eo verbo, quod dixit, alteri, filium minorem Patre intelligere. Tu vero dum hujus foveam impietatis transilire contendisti, in voraginem Nestorii incauto pede corruisti, putans Filium Dei haec verba ex divinitatis substantia praedicere de humanitatis natura, quam suscepit ex beata Virgine. Sed sanctus Hieronymus nobilissimus in Ecclesia Christi doctor, utrique vestrum catholica interpretatione hujus sententiae vehementer resistit. Sic enim in trac
Abbreviated transcription (Latin):
capitulo non solum latinorum. sed & grecorũ plurims
uehementer errare. Aestimantium scriptum esse
non cognouistimȩ. Id est si mulacra coluisti non dm̃. Ac¬
cinxite fortitudinem. Id est multarum gentium
feci te ẽẽ uictorem & non cogno iusti Auxilatoremtu
In quo loco satis mirari nequeo. quae stubaitia sit
legentium. Ut hȩc ad xp̃m referant ꝑ quem mundis
reconcilatus ẽ dõ. Sidoctissimo grecarum
rumq lit terarum unmo & hebraicarum magisto
hieronimomiranda stultitia uidebatur hȩc dexp̃o inter¬
pretari. Quomodo tuipse tuam non intellegis stultitiam
quod abillius catholico sensu multũ discrepare probaris.
Aliam quoq eiusdẽ ꝓph&ȩ sub secutus posiusti sententi¬
am quam extuo p̃scribens sensu dixifti. Ipse quoq dĩ
dĩ filius scđm diuinitatẽ inqua ipse & pater unum sunt
dicit gloriam meã alteri non dabo: Alterum uolens ut

Expanded text:
capitulo non solum Latinorum, sed et Graecorum plurimos capitulo non solum Latinorum, sed et Graecorum plurimos vehementer errare, aestimantium scriptum esse non cognovisti me, id est, simulacra coluisti, non Deum. Accinxi te fortitudine, id est, multarum gentium feci te esse victorem, et non cognovisti auxiliatorem tuum. In quo loco satis mirari nequeo, quae stultitia sit legentium, ut haec ad Christum referant, per quem mundus reconciliatus est Deo. » Si doctissimo Graecarum Latinarumque litterarum, imo et Hebraicarum magistro Hieronymo miranda stultitia videbatur, haec de Christo interpretari, quomodo tu ipse tuam non intelligis stultitiam, qui ab illius catholico sensu multum discrepare probaris? IV. Aliam quoque ejusdem prophetae subsecutus posuisti sententiam, quam ex tuo praescribens sensu, dixisti: « Ipse quoque Deus Dei Filius secundum divinitatem, in qua ipse et Pater unum sunt, dicit: Gloriam meam alteri non dabo » . Alterum volens, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dorio sos terrȩ humilabo. Et iterũ. Ecce ego antẽ ambu¬
labo : & montes planos faciam & seras ferreas confringã
Ecce inquis cui dicit pater ds̃ tuus egosum : Non eidem
uerbo qui ante scła expatre genious. sed illi qui infinem
temporis demadia uirgine homo factus est. dicit. Quomͦ
adfir mare. Dum dicis ei & illi quasi alius sit qui ex dõ
patre genitus ẽ & alius qui ex iurgine matre factus est
Dum euingelista dicit. Uerbũ caro factum est: Illa uero
uerba isaiȩ proph&ȩ que tuestimas dexp̃o eẽ uaticina¬
ta. Decrrorege ꝑsarũ predicta sunt qui populũ dei
debabilonica captiuitate lio patriam remisit Non de xp̃o
ut tu reris. Quod excircunstantib eiusdẽ prophete
uerbis. facillime intellegi potest : ubiait. Accorxite &nei
Hieronimo quoq teste ꝓbariual& quod omni modis hȩ
proph&ia ad xp̃m non ꝑtin&. Dicit em Scio in hoc

Expanded text:
gloriosos terrae humiliabo. Et iterum: Ecce ego ante te ambugloriosos terrae humiliabo. Et iterum: Ecce ego ante te ambulabo, et montes planos faciam, et seras ferreas confringam, « Ecce, inquis, cui dicit Pater: Deus tuus ego sum? Non ei, id est, Verbo, qui ante saecula ex Patre genitus; sed illi, qui in finem temporis de Maria virgine homo factus est, dicit. » Quomaffirmare, dum dicis, ei et illi? Quasi alius sit qui ex Deo Patre genitus est, et alius qui ex Virgine matre factus est, dum evangelista dicit: Verbum caro factum est. Illa vero verba Isaiae prophetae, quae tu aestimas de Christo esse vaticinata, de Cyro rege Persarum praedicta sunt, qui populum Dei de Babylonica captivitate in patriam remisit, non de Christo, ut tu reris. Quod ex circumstantibus ejusdem prophetae verbis facillime intelligi potest, ubi ait: Accinxi te, et Hieronymo quoque teste probari valet, quod omnimodis haec prophetia ad Christum non pertinet. Dicit enim: « Scio in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quoq psalmigraphi ꝓposuisti uersiculũ : quem
huius modi prestruxisti dicens. Ad ipsum in quis
dĩ filium uox patris dicit. P&e ame & dabotibi
gentes hereditatẽ tuam & possessionẽ tuam ter¬
minostemȩ. Et̃ post pauca sub uingis. Non est
idem p&ere & dare. Petere est serui. dare dñi¬
Nonne oblitus es in loco adoptionis nomeni: Dum plane eũ
consiteris dĩ filium Adquem hȩc paternauox facta ẽ. Pete
& dabotibi gentes : Utiq scdm̃ tuam sententiam. qui p&it
ipse est dĩ filius: hic nolens inuiam ueritatis ꝑuenisti.
Dequa statim errabundus deuertisti. & salebroso tramite
mox intiu erroris foueam iterũ corruisti. Arreptitio que
spũ duas esa iae prophete sententias dexp̃o interp̃tare
coepisti. Quas catholici tractatores omnino deo uati¬
cinatas eẽ rennuunt:. Quibus talia uerba ante posiuisti
Deppso inquis uox patris dicit. Ecce ego antete ibo: &

Expanded text:
quoque Psalmigraphi proposuisti versiculum, quem quoque Psalmigraphi proposuisti versiculum, quem hujusmodi perstruxisti verbis, dicens: Ad ipsum, inquis, Dei Filium vox Patris dicit: Pete a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae : et post pauca subjungis: « Non est idem petere, et dare: petere est servi, dare domi» Nonne oblitus es in hoc loco adoptionis nomen, dum plane eum confiteris Dei Filium, ad quem haec vox paterna facta est: Pete et dabo tibi gentes? utique secundum tuam sententiam, qui petit, ipse est Dei Filius. Hic nolens in viam veritatis pervenisti, de qua statim errabundus divertisti, et salebroso tramite mox in tui erroris foveam iterum corruisti, arreptitioque spiritu duas Isaiae prophetae sententias de Christo interpretari coepisti, quas catholici tractatores omnino de eo vaticinatas esse renuunt, quibus talia verba anteposuisti: « De ipso, inquis, vox Patris dicit: Ecce ego ante te ibo, et
Abbreviated transcription (Latin):
regũ & dñs dominantiũ. Nec ipse adam ꝓto plaustus
captiuus creatus ẽ : sed liber & ingenuus ut pute
adimaginẽ & si militudinẽ di. Nec ante captiuus
credendus ẽ : quã ad iabolo deceptus cẽ legatur
Et quomodo xp̃s captiuus dici potest Nũ alle ipse ine¬
uangelio dit. Uenit princeps huiuis mundu Et inme ñ
bab& quicquã. Si inxp̃o quic quã inuenir ñ potuit
antiquus hostis quod suũ ess&. unde eũ captiium tene¬
re potuit: Sedille magis superatus & ligaꝰ t̃ axp̃o
ca parabola ostendens ait . Cum fortis armatis custo¬
dit atriũ suum : In pace sunt eaquȩ possid&. Si aut̃
fortior illo superueniens uicerit eũ : uniuersa arma
euis aufert inquib confidebat. & spolia eius distri¬
buit. Xp̃s uero uictor cũ gła trium phi caelos ascen¬
dens scõrum animas longo exilio captiuas. & a para¬
disi gaudiis extraneas sua fortitudine captiuauit :
Et incaelestis regnigaudia secum a dđuxit. Aliud

Expanded text:
regum, et Dominus dominantium . Nec ipse Adam protoplastus regum, et Dominus dominantium . Nec ipse Adam protoplastus captivus creatus est, sed liber et ingenuus, ut pote ad imaginem et similitudinem Dei: nec ante captivus credendus est, quam a diabolo deceptus esse legatur. Et quomodo Christus captivus dici potest, dum ille ipse in Evangelio ait: Venit princeps hujus mundi, et in me non habet quidquam . Si in Christo quidquam invenire non potuit antiquus hostis, quod suum esset, unde eum captivum tenere potuit? Sed ille magis superatus et ligatus est a cerat, in evangelica parabola ostendens ait: Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt ea quae possidet. Si autem fortior illo supervenienarma aufert, in quibus confidebat, et spolia ejus distribuit . Christus vero victor cum gloria triumphi coelos ascendens sanctorum animas longo exsilio captivas, et a paradisi gaudiis extraneas sua fortitudine captivavit, et in coelestis regni gaudia secum advexit. III. Alium
Abbreviated transcription (Latin):
captiuastinos qui captiu tenebam᷑ abillo. Quiquon¬
dam insinar descendens populo legẽ distribuit:
ipse muncuin sã d est in ad sũptohomine: Dequo angdͥs
ad mariam quod nasc&ẽ extescm̃ uocabitur filius
di Eosquin captiuitate diabolica tenebantur
ab soluit ac post se tam quã captiuos deductos accerne
diboli animas ꝑduxit ad eclos: quẽ tupuersa mente
frater elipante captiuũ audes nominare. Hune
psalmista ex sui ipsus ꝑsonȩ uerbis liberũ tẽ. testit᷑
ubiait. factus sum sicut homo sine ad uitorio int̾er
mortuos liber Iterũq in alio psalmo: Ds̃ ultionũ dñsos ultionũ
libereegit. It ipse dñs in eoangło. Si filius uosait libe¬
rauerit : tunc uere liberieritis. Quȩ est libertas nĩa
siliberator nr̃t captiuus eẽ putat᷑ : Ille siquiden pes¬
sima captiuitate captiuus ẽ : qui credie xp̃m capti¬
uũ esse. Incuius uestim̃tis scriptũ uidebat apł̃s. Rex

Expanded text:
captivasti nos, qui captivi tenebamur a diabolo. Qui quondam in Sinai descendens legem populo distribuit, ipse nunc in sancto, id est, in assumpto homine, de quo angelus ad Mariam: Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei , eos, qui in captivitate diaboli tenebantur, absolvit, ac post se tanquam captivos deductos aeternae diaboli animas perduxit ad coelos. » Quem tu perversa mente, frater Elipande, captivum audes nominare, hunc Psalmista ex sui ipsius personae verbis liberum esse testatur, ubi ait: Factus sum sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber . Iterumque in alio psalmo: Deus ultionum Dominus, Deus ultionum libere egit . Et ipse Dominus in Evangelio: Si Filius vos, ait, liberaverit, tunc vere liberi eritis . Quae est libertas nostra, si liberator noster captivus esse putatur? Ille siquidem pessima captivitate captivus est, qui credit Christum captivum esse, in cujus vestimentis scriptum videbat Apostolus: Rex
Abbreviated transcription (Latin):
Quod rune quoq: apud nos geritur ut quui inecla baptiantus
p̃positis ecclȩ offeruntur & ꝑ nram orationẽ ac manus
inpositionẽ spm̃ scm̃ corisequanit᷑ & signaculo dnico consumentur¬
quando accipit spm sem̃ sedinbaptis mo utspm̃ uan natus
Acipiat sicut in primo homine adã factũ ẽ ante eũ ds̃ pltsma¬
uit & tuno sufflauit in faciem eius flartum uitȩ. Ideco.¬
Iunc etũ demum plene sc̃ificari & eẽ fili dĩ possunt : si
sacram̃to utroq nascanturcũ scriptum sit. Aisi quis renatus
fuerit ex aqua & spũ scõ non potest introire inregnũ dĩ¬

Expanded text:
quod nunc quoque apud nos geritur, ut qui in ecclesia baptizantur praepositis ecclesiae offerantur et per nostram orationem ac manus inpositionem spiritum sanctum consequantur et signaculo dominico consummenturquando accipit spiritum sanctum, sed in baptismo, ut spiritum iam natus accipiat, sicut in primo homine Adam factum est. ante eum Deus plasmauit, tunc insufflauit in faciem eius flatum uitae. necunc enim demum plene sanctificari et esse filii Dei possunt, si Sacramento utroque nascantur, cum scriptum sit, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum D
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ao baptis mi scĩficationem uenitur scire debemꝰ & confide¬
re quia illic diabolus opprimitur & homo dicatus dõ diuina
indulgentia liberatur. Nã scorpioni & serpentes quuinterra p̃ualens
inaquã precipitat p̃ualere ñ possunt Aut sua uenena r&inere & rl¬
Manifestũ est diabolũ inbaptis mno fidecredentis excludi. Ite m¬
si fides post modũ deftecerit regredi. LEO PAPA¬

Expanded text:
ue ad baptismi sanctificationem uenitur, scire debemus et fidere quia illic diabolus opprimitur et homo dicatus Deo diuina indulgentia liberatur. nam si scorpii et serpentes qui in sicco praeualent, in aquam praecipitati praeualere possunt aut sua uenena retinere, manifestum sit diabolum in Baptismo fide credentis excludi, si fides postmodum defecerit, regredi.
Abbreviated transcription (Latin):
genus regale & sacerdotale sumꝰ ideo post lauierũ uiguimur ut
Adimuginenq sacerdoqi plenius ex primendã renas contis lintei
decore componitur. Nam satr dotes illius teporis quodã mistico
uelamine caput semper ornabant.
Cuncti uero renati albis uestib induunt᷑ admisterium¬
resurgentis ecłȩ sicut ipsedñs coram discipłis transfiguratus est
ut dicer&ir. Res plenduit facies eiꝰ sicut sol uestimenta cius
facta funt candida sicut nix quo facto splendorem at
dignũ ẽ resurgentis infuturũ figurauit ecdesue. I e on¬
tuntur igitur albis uestib ut quorum primae pcctiui¬
tatis infantum uestiti erroris pannus fus eauerat. babitus
secundo regonerationis glorue p̃ferat indumortũ.R XI¬

Expanded text:
ur, ut imaginem quippe sacerdotii plenius exprimendam, renascentis caput lintei decore componitur. Nam sacerdotes illius temporis quodam mystico velamine caput semper ornabant; cuncti resurgentis Ecclesiae, sicut ipse Dominus coram discipulis transfiguratus est, ita ut diceretur: Resplenduit facies ejus sicut sol, vestimenta ejus facta sunt candida sicut nix. Quo facto splendorem, ut dictum est, resurgentis in futurum figuravit Ecclesia. Utuntur igitur albis vestibus, ut quorum primae nativitatis infantiam vetusti erroris pannus fuscaverat, habitus secundae generationis gloriae praeferat indumentum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est baptis mus xpĩ lauacrum aquȩ in uerbo. Tolle inquon
non ẽ baptis mus. Tolle uerbum non est baptis mus.
Inquo sacram̃ obaptizatus trina demersione ꝑficitur. & recte
Nam quun trinitatis nomine haptitandus accedit. Ipsam utiq
trinitatẽ trinam deb& demersione signare & illius se agnoscere
beneficus debicorem qui tertio die resurrexit Amortius¬

Expanded text:
Quid est baptismus Christi? Lavacrum aquae in verbo. Tolle aquam, non est baptismus: tolle verbum, non est baptismus.in quo sacramento baptizatus trina demersione perficitur. Et recte. Nam qui in nomine Trinitatis baptizandus accedit, ipsam utique Trinitatem trina debet mersione signare, et illius se agnoscere beneficiis debitorem qui tertia pro eo die resurrexit a mortu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is carpes ale condita saluat᷑. Itasale sapientiae & predicatione
uerbi di mens fluc tib scłi madida & fluxa coꝵ dit᷑. ut aosoliditatẽ
stibilitatis atq ꝑmansionis digestie penitus corruptionis humore
diuinis alis suauitate ꝑueuiat. hoc ait frequens inposita manus
& reuerentiam trinitatis inuocata suꝑ capdeius terrio benedictio
on p&entes autem s̃ qui iam post doctrinã fidei pos t

Expanded text:
omnis caro sale condita servatur, ita sale sapientiae et praedicationis verbi Dei mens fluctibus saeculi madida et fluxa conditur, ut ad soliditatem stabilitatis atque permansionis digesto penitus corruptionis humore divini salis suavitate perveniat. Hoc ergo agit frequens impositio manus, et reverentia Trinitatis, et invocata super caput ejus terompetentes autem sunt, qui jam post doctrinam fidei, post
Abbreviated transcription (Latin):
scriuiciũ ei annuale buipsaebdomada as enioresiore qurene. &qdi
tante. Arumalia ñ haber&e ut nuno die hoc explere ualer&e ꝑficer&
p̃dictũ opꝰ induob: dieb:. &quis olũ modo inualida itaut ꝑse n possens
arare quactuor animalia haber& cũ eis socittis aliis arar& unodie

Expanded text:
servicium ei annuale in ipsa ebdomada a seniore suo requireretur. Et qui tanta animalia non haberet ut in uno die hoc explere valeret, perficeret praedictum opus in duobus diebus. Et qui solummodo invalida ita ut per se non possent arare quattuor animalia haberet, cum eis sociatis aliis araret uno die
Abbreviated transcription (Latin):
& qui nihil ex his facere poterat neq animalia haber& ꝑtres des
seniori suo manib: amane usq: Ad uesperũ operar&e. & senioro
suus ci amplius ñ requirer&: Diuiersis nãq modis hec agebantur
a quibusdã tota ebdomada operabat᷑. A quibus dã dimidia & a quib¬
dã duo dies. Io circo hȩcstatiumꝰ ut nefamiba se ap̃ dictis operibus
subtrabere poss&. Neq Aseniorib ampliuꝰ eis ex quirer&. & qui
munus quartȩ obtime deterra haber& scđm estimationẽ sutelluns
opera facer&: hȩc ad alardo comiti palationro ad eorũ satis¬
factionẽ unacũ alis fidelib uris p̃cipere nra uice & publice
do nuntiare uis simus

Expanded text:
anuum faceret. Et qui nihil ex his facere poterat neque animalia haberet, per tres dies seniori suo manibus a mane usque ad vesperum operaretur, et senior suus ei amplius non requireret. Diversis namque modis hec agebantur; a quibusdam tota ebdomada operabatur, a quibusdam dimidia, et a quibusdam duo dies. Idcirco haec statuimus, ut ne familia se a praedictis operibus subtrahere posset, neque a senioribus amplius eis exquireretur. Et qui minus quartae obtime de terra haberet, secundum estimationem sui telluris opera faceret. Haec Adalardo comiti palatio nostro ad eorum satisfactionem una cum aliis fidelibus nostris praecipere nostra vice et publice adnuntiare ius
Abbreviated transcription (Latin):
dit. sedsi ex illis quȩ urã inseruit auctoritits ccuisis aliqua
Nec qũ fieri poterit ut hanc diminutionẽ speciei lunaris. neno
rationẽ paschalis lunȩ sagacicer inuenerunt. &ca cholicue
ordina uerunt ut omĩ modis ꝑp&uo iure scĩssimas resurrec¬
tonis dominice festiuitates in toto orbe concordicer coloret᷑
repperiri siue ꝓpter s altũ nuꝑ transactũ siue ꝓpt̃ bis sextũ
ꝓpe imminentes : Dep̃cor ut urã iubeat prudentia inquire

Expanded text:
dit. Sed si ex illis, quas vestra inseruit auctoritas, causis aliqua dit. Sed si ex illis, quas vestra inseruit auctoritas, causis aliqua  Nec enim fieri poterit ut hanc diminutionem speciei lunaris nemo holice ordinaverunt: ut omnimodis perpetuo jure sanctissima resurrectionis Dominicae festivitas in toto orbe concorditer colereturreperiri, sive propter saltum nuper transactum; sive propter bissextum prope imminentem: deprecor ut
Abbreviated transcription (Latin):
& altera causa qua minor uideri sol& ꝑuices luna quã calcu¬
lucio numerantiũ illã ostendat dũ pculo ante uesperã ł uniui
hore ttntũ modo spacio accendit̾ lunc. quȩ stietĩ trans ac to
solis occasu prima supputanda ẽ. Nec mirũ siminor appa¬
reat secunda ł tercia ł inc&eris &it̃ actib suis luna quã
si post unã horã prioris nocturnis aecendat᷑: & post uiginti
duts ł tres hores dũ ad uesperã ꝑuenerit prima cõput&ur &
hȩc poterit cẽ ratio ut ꝑuces minor apparetie inspociȩ quã con¬
pucetur in&cite. Sed & hoc quoq minoratio in ari&e ł cirta
eũ signis silunaris incerisio euenerit saepius considerantib occur¬
ri haut inari&is signo miro modo contingere soleat. lunã
prioris mensis nouissimã mane uidere & subsequentẽ nouam
eiusdẽ dici uespere apparere incelo. Ut puta sextti hora diei
incensci r&ro trans acttã mane & post uenientẽ uespere osten¬

Expanded text:
et altera causa qua minor videri solet per vices luna quam calcuet altera causa qua minor videri solet per vices luna quam calculatio numerantium illam ostendat: dum paulo ante vesperam, vel unius horae tantummodo spatio accenditur luna, quae statim transacto solis occasu prima supputanda est. Nec mirum si minor appareat secunda, vel tertia, vel in caeteris etiam aetatibus suis luna, quam, si post unam horam prioris noctis accendatur; et post viginti duas vel tres horas, dum ad vesperam pervenerit, prima computetur. Et haec poterit esse ratio ut per vices minor appareat in specie, quam computetur in aetate. Sed et haec quoque minoratio in Ariete, vel circa eum signis, si lunaris incensio evenerit, saepius considerantibus occurrit; ita ut in Arietis signo miro modo contingere soleat, lunam prioris mensis novissimam mane videre, et subsequentis novam ejusdem diei vespere apparere in coelo, ut pote sexta hora diei incensa retro transactam mane, et post venientem vespere osten
Abbreviated transcription (Latin):
a& here cursus siue in solita quȩdã & nũ quã preteritis rapo
diminutionẽ lunaris formulȩ ꝑspicatius intuentes eade
quȩ uris in heserat mentib motio nr̃i quoq cordis tetigit
quȩrdã sed trib Aurã ueneranda indagacione ꝓpositis huiꝰ
diminutionis causis. aliasq tres ꝓbabili ratione inuenimꝰ caui¬
sas. Vnde hȩc tanta diminutio iuxtu u&erũ indagaitione
multonũ deferadi potiuss&. Nã hec diminutio aspicientibus
inlunari corpore sol& fieri post impl&um saltus supputatio¬
nẽ. Quȩ ꝑ decĩ ponem annos iux tundõ implebit᷑ ac uelut
ao ꝓximante ultimo anno circuli decenno uenadis quo unus
dies saltus supputatione transiliendũ ẽ sȩpissime meuiora lura
as picitur quã &utis ratio ostendat. Sic &it̃ post huius saltꝰ
suppucationẽ in primis cirtuli decenno uepcilis annus minor
sȩpe inuenit quam cilculantiũ decant& memoria. Est quoq

Expanded text:
aethere cursus; sive insolita quaedam, et nunquam praeteritis retro aethere cursus; sive insolita quaedam, et nunquam praeteritis retro diminutionem lunaris formulae perspicacius intuentes, eadem, quae vestris inhaeserat mentibus, motio nostri quoque cordis tetigit querelam. Sed tribus a vestra veneranda indagatione propositis hujus diminutionis causis alias quoque tres probabili ratione invenimus causas, unde haec tanta diminutio juxta veterum indagationem multorum defendi potuisset. Nam haec diminutio aspicientibus in lunari corpore solet fieri post impletam saltus supputationem, quae per decem novem annos vix tandem implebitur; ac veluti approximante ultimo anno circuli decennovennalis, quo unus dies saltus supputatione transiliendus est, saepissime major luna aspicitur quam aetatis ratio ostendat. Sic etiam post hujus saltus supputationem, in primis circuli decennovennalis annis minor saepe invenitur quam calculantium decantet memoria. Est quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Nec fastidiosa segnities legentiũ beniuolentiȩ magistri iuste de¬
putari debebit. Si plurimi inditũ ur̃ȩ intentionis studiũ sequentib
forsan athenȩ nouu ꝑ ficeretur infrancia immo multo excellenti¬
a quia hȩc xpĩ dnĩ nobilitatẽ magisterio omnẽ achademiae
exercitationis superat sapientiã illa tantũ modo platonicis
erudita disciplinis septens informata claruit artibus. hȩc &iã
in suꝑ septi formi scĩ sps plenitudine ditata om̃em scłaris sapi¬
entiȩ excellit dignitatẽ ȩxcuido: no siquid dignũ ad interro¬
gata respondere ualetim ꝓferũ. Inquisitio uero urȩ ingeniosȩ
& cdarissimȩ sapientiȩ hȩc fuit curs p&ies lunuris corporis
minor appar& occulis cernentiũ quã calculantiũ curiositas
innumeris noctiũ inuenir& ł considerantiũ sollicitudo in
tas decimcis hẽl aprilis luna geminorũ in aspectũ ꝑuenir&
partes ao quas illet̃ multiplicata ꝑ punctos supputatio ꝑ du

Expanded text:
Nec fastidiosa segnities legentium, benevolentiae magistri juste deputari debet, si plurimis inclytum vestrae intentionis studium sequentibus, forsan Athenae nova perficeretur in Francia, imo multo excellentior, quia haec Christi Domini nobilitata magisterio, omnem Academicae exercitationis superat sapientiam. Illa tantummodo Platonicis erudita disciplinis, septenis informata claruit artibus; haec etiam insuper septiformi sancti Spiritus plenitudine ditata omnem saecularis sapientiae excellit dignitatem. Ex cujus dono, si quid dignum ad interrogata respondere valeam, proferam. Inquisitio vero vestrae ingeniosae et clarissimae sapientiae haec fuit: Cur species lunaris corporis minor apparet Cod. Vat., appareret oculis cernentium, quam calculantium curiositas 103 in numeris noctium inveniret, vel considerantium sollicitudo in tas decimas Kal. April. luna Geminorum in aspectu perveniret partes, ad quas illa multiplicata per punctos supputatio perduc
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos munder& secunda Per illum liberati si mnus a scrututis
uigo. Perillum conciliati sumus dõpatri non meritorũ lora
sed miserationis grã. Ille nobis mediator est iintam qui
& remuneritor ingloriam. i s̃ xp̃s uerus ds̃ & uerus difilius qui

Expanded text:
ut nos mundaret secunda. Per illum liberati sumus a servitutis ut nos mundaret secunda. Per illum liberati sumus a servitutis jugo, per illum reconciliati sumus Deo Patri, non meritorum gloria, sed miserationis gratia. Ille nobis est mediator in vitam, qui et remunerator in gloriam, Jesus Christus ver
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ. Ipse ẽ aeternabeititudo. ipse ẽ beata a&ernitas. Ipseuedũ
coaeternum dõ patri & consubstintiale : ꝑ quem omia factisũ
pseciro stctus geurgine natus. Prenanciatus ꝓpph&is. absteali
demonstratus. amagis ao oratus Apastorib manifestatus. Emma¬
nubel uocatus & uerus di filius declaratus. factus sub libertate:
homunum interris : cum sit ipse imperator angłorum ingelis Ise
primam stolam reddidt filiis toȩ. Pradi sum aperuit uitȩ
orbem exibiut. libertatis ianuam pate fecit. In suꝑ &icm qued
adam pon habuut: caelorum regnum omnib credentib osta¬
dit. Quod enuim paradisp. uel cȩlestis regnipatent unuȩ
uictoric est xp̃i credamus ergo omnem ueritatẽ ineo. Nam &
ipsabeata uirgo maaia credendo concepit xp̃m & nos credendo ꝑ¬
ueniamus adillum. Credemus illum regnantem incȩlis quuꝓ
nobis natus est interris quem solum non uiolauit natiuitas primna

Expanded text:
vitae. Ipse est aeterna beatitudo; ipse est beata aeternitas. Ipse Verbum vitae. Ipse est aeterna beatitudo; ipse est beata aeternitas. Ipse Verbum coaeternum Deo Patri, et consubstantiale, per quem omnia facta sunt. Ipse caro factus, de Virgine natus, praenuntiatus a prophetis; a stella demonstratus, a Magis adoratus, a pastoribus manifestatus, Emmanuel vocatus, et Dei Filius verus declaratus. Factus sub imperio hominum in terris, cum ipse sit imperator angelorum in coelis. Ipse primam stolam reddidit filiis Adae, paradisum aperuit, vitae orbem exhibuit, libertatis januam patefecit. Insuper etiam, quod Adam non habuit, coelorum regnum omnibus credentibus ostendit. Quod enim paradisi vel coelestis regni patent januae, victoria est Christi. Credamus ergo omnem veritatem in eo. Nam et ipsa beata virgo Maria credendo concepit Christum, et nos credendo perveniamus ad illum. Credamus illum regnantem in coelis, qui pro nobis natus est in terris; quem solum non violavit nativitas prima,