comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nissis omnibusque religiosis matronis haclege pn¬
cupeitionem scuꝑ codicellos uel quibus lib& aliis scri¬
turis quod uoluerint ecclesiae ep̃os pres biterꝑsus
dia conibus. &omnib: clericis relinquendi habeaat
potes taitẽ & siuoluerint heredibus suis quosicũa
post eorum obitum substituere habeant potes tate

Expanded text:
nissis omnibusque religiosis matronis hac lege permitlibet aliis scripturis, quod voluerint ecclesiae episcopis presbyteris vel diaconibus et omnibus clericis relinquendi habeant potestatem. Et si voluerint heredibus suis quoscumque post eorum obitum substituere, habeant potestate
Abbreviated transcription (Latin):
Haclege ꝑmissum ẽ ut exceptis. uilibus inftcmibus
personis queis lexistic cõmemorat pauperes & si ne
ulla dignitatenatalium dummodo honãstas &h
nestis parentibus procretitus senatores siuolue: mn
uxores elegendiaducendi habeant potestatem qđ
exomnibus exemplum legis huius sinedubitation

Expanded text:
Hac lege permissum est, ut exceptis vilibus infamibusque personis, quas lex ista commemorat, pauperes et sine ulla dignitate natalium, dummodo honestas et honestis parentibus procreatas, senatores, si voluerint, uxores eligendi et ducendi habeant potestatem. Quod et omnibus exemplo legis huius sine dubitatione
Abbreviated transcription (Latin):
erint non amplicsusurae nomine quam media¬
tem legitime centesime adebitoribus suis accipi
pec amplius ut caueant aut secautione constrn
qui commodatam suscipiunt pecunitm forteoꝵ¬
tur ⁊ Namsi abeis am plius fuerit requi situnso
sesenatores hoc quod commodauerint perdituros

Expanded text:
erint, non amplius usurae nomine quam medietatem legitimae centesimae a debitoribus suis accipiant, nec amplius ut caveant aut se cautione constringant, qui commodatam suscipiunt pecuniam, forte cogantur. Nam si ab eis amplius fuerit requisitum, sciant se senatores hoc quod commodaverint perdituros
Abbreviated transcription (Latin):
reditor sisimpliciter sibipignus depositum distreo¬
beminellitter ante denumuare debitori suo debacut
pignus luat nease distrabatur
tneas ter debitorem conuenerit utsoli todebito
pigne ras n uecipiat quodsidebitor tolucriipor
pertes udiiboitiones soluto debito pgnera ste rpas¬
pere creditor distralen di pig pigisabeb e libera
potestatem si facto incendio reun austagio autalio
simili casu res commodati amis sasit non tenebitur
eo nomine hiscui comiodicta. est nisi forte conpos¬
sit rem commodatum saluam facere suam. precu
lit i st̃ int̃ non indig& Fetus uel partus cius reiquepi¬
noris data est pignoris iure non tenetur. nisi hoe
inter contrahentes conuenerit. Siquis gregem ae¬

Expanded text:
Creditor si simpliciter sibi pignus depositum distrahere uelit, ter ante denuntiare debitori suo debet, ut pignus luat, ne a se distrahatur. tenens ter debitorem convenerit, ut soluto debito pignora sua recipiat, et debitor noluerit post tres admonitiones soluto debito pignora sua recipere, creditor distrahendi pignoris habebit liberam potest. Si facto incendio ruina naufragio aut quo alio simili casu res commodata amissa sit, non tenebitur eo nomine is cui commodata est, nisi forte, cum posset rem commodatam saluam facere, suam praetu a se distrahatur. Fetus uel partus eius rei quae pignori data est pignoris iure non tenetur, nisi hoc inter contrahentes conuenerit. Compensatio de
Abbreviated transcription (Latin):
biti & parispeciue & causadis pariadmitutus
uelud si pecuniam tibidebeam & tumibi pecuniuã
debeas aut frumentum. aut cecera huius modile
& diuerro contractu compensare uel deducere des¬
it sitotum pecat plus pecendo causa perut¬
boc doquac cum queratione debeatur illia credi¬
re ruo solidos quinque etueniat creditor t
decimsolidos ad ebitorep&at Si proba uerit il
debitor sibi abeo quinque solidos redeberia
reillum in solido prototis decimsolidos ame¬
nit au sam perdec quinoluit debitum conpoi¬
sare similisratio est defrumenito ueldis

Expanded text:
ebiti ex pari specie et causa dispari admittitur: uelut si pecuniam tibi debeam et tu mihi pecuniam debeas, aut frumentum aut cetera huiusmodi, licet ex diuerso contractu, compensare uel deducere debes: si totum petas, plus petendo causa bet de quacunque ratione debeantur illi a creditore suo solidi quinque, et veniens creditor totos decem solidos a debitore petat, si probaverit ille debitor sibi ab eo quinque solidos deberi, quare illum in solidum pro totis decem solidis convenit, causam perdat, qui noluit debitum conpensare. Similis ratio est de frumento vel
Abbreviated transcription (Latin):
Animaduersio enim quando iudex reum punite
dicitur anim aduertere Idest animum illuc a¬
uertere intendere uti que adpuniendum reum quis
iudexest Ideo autem romani aquã &igni int¬
dicebant quibusdam damnatis quia ueret aqua
cunctis pat& &omnibus dacta est ut illi non frue¬
rentur quod omnibus pernatur am concessũ est

Expanded text:
Animadversio enim est, quando iudex reum punit; et Animadversio enim est, quando iudex reum punit; et dicitur animadvertere, id est animum illuc advertere, intendere utique ad puniendum reum, quia iudex est. Ideo autem Romani aquam et ignem interdicebant quibusdam damnatis, quia aer et aqua cunctis patent et omnibus data sunt; ut illi non fruerentur quod omnibus per naturam concessum est
Abbreviated transcription (Latin):
ontum uero diuersicasus ex quibus crux uel pati¬
bulum in quo homines adpensi cruciantur ud paci¬
untur Vxde & nominahabent Pactibulum enim
nulgo furca dicitur qua si ferens caput suspensum
onim ctinstinquilatum eo excnimat Sedpati¬
buliminor poena quam crucis. Nam pactibulũ
sdpesos statim excnimat Crux cutem sub¬
fixus diucruciat Vxde et in euuangelio la¬
Nocibus ut morerentur et delignoante scibbatõ
seꝑ onent otom erure confractisunt quialig no
Sisperui citomori non poterit Tuipio quoq
genere necis disfert Crudelius est enimina qua¬
spũtor quentes extinguuignib: uirifrigore et famenecari
canbus et bestiis exponi Namferromori a &as quoq: ma¬
ior optauit Gla dius enim sine graauore cruciatucon¬
pendiosa mor teuitum finire nouit Culleum est parra¬
cidede uasculum ab occulendo Id estcliudendo dictum es
Autem uter excoreo factus in quo parrade cisimio&
gello et serpente inclus unmare preccipitantur Omnic̃
acutemis tarum mostium genus anim aduersio nominata

Expanded text:
ortium vero diversi casus, ex quibus crux, vel patibulum, in quo homines appensi cruciantur, vel patiuntur, unde et nomvulgo furca dicitur, quasi ferens caput. Suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum adpensos statim exanimat, crux autem subfixos diu cruciat; unde et in Evangelio latronibus, ut morerentur et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aquatorquentes extingui, ignibus uri, frigore et fame necari, canibus et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque maior optavit. Gladius enim sine graviore cruciatu conpendiosa morte vitam finire novit. Culleum est parricidale vasculum ab occulendo, id est claudendo dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simio et gallo et serpente inclusi in mare praecipitantur. Omnium autem istarum mortium genus animadversio nominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ro legatum nonnisiuni exheredibus daripotest
uticliquid ei exherede tate precipuum relinqui¬
tur et icut coniunctis id. ẽ multis aut diriunctis
sgulis reliquatur omnibus uncrestantum
que nomi ita est debeatipnon unires et alii aesti
tor herediatem suamlegdi exm aniersi hosc
segauorune hut fadcidiam sibi demminudona
lesuiorum benes roencut consantinbi

Expanded text:
ro legatum non nisi uni ex heredibus dari potest, ro legatum non nisi uni ex heredibus dari potest, ut aliquid ei ex hereditate praecipuum relinquatur; et si aut coniunctim, id est, multis, aut disiunctim, singulis relinquatur, omnibus una res tantum, quae nominata est debetur; non uni res et alii aestimtor hereditatem suam legatis exinaniuerit, hoc statutum est, ut Falcidiam sibi de imminutione legatorum heres retineat, constante ni
Abbreviated transcription (Latin):
nis ficrinon potest quia non potest haec legatari
tes tatore mortuo continuo uindicare est̃ inter
legitum uindicationis & damnationisis ta simib¬
tudo quoper legctum uindicationis siuedam natuo¬
nis si coniunctimidẽ duobus autpluribus. unares
in legato dimissa fuerit omnibus inutraquele¬
gato simulabomnibus presumatur interlega¬
tum. uindi cationis et dicmnatieris istadisturi
tace utn disiunctũ idẽ singulis quecum que n¬
perlegatum damnationis relicta fuerit singi¬
lis integra debeutur idẽ ut unus. remips a macu¬
pict et alii caestimationem. reiipsius in prae¬
tium abherede percipiant sinendi modo bad
legiti uerba sunt illae heres meus remillam ib¬
lum permitte prae sumere et sibi haberenus
& propricm remtestator & heredes suiealie¬
nam persinendi legatum relinquere potest
remque relicta iub&ur traderesũndicanti legatic¬
rio non permittur. prohiberȩ preceptionis ue¬

Expanded text:
ionis fieri non potest, quia non potest haec legatarius ionis fieri non potest, quia non potest haec legatarius testatore mortuo continuo uindicare. Est et inter legatum uindicationis et damnationis ista similitudo, quod per legatum uindicationis siue damnationis, si coniunctim, id est, duobus aut pluribus una res in legato dimissa fuerit omnibus, in utroque legato simul ab omnibus praesumatur. Inter legatum uindicationis et damnationis illa distantia est, ut si disiunctim, id est, singulis quaecunque per legatum damnationis relicta fuerit, singulis integra debeatur; id est, ut unus rem ipsam accipiat, alii aestimationem rei ipsius in pretio ab herede percipiat. Sinendi modo haec legati uerba sunt: ille heres mevs rem illam illvm permitte praesvmere et sibi habere. Nam et propriam rem testator, et heredis sui et alienam per sinendi legatum relinquere potest.rem, quae relicta est, iubetur tradere, sed uindicanti legatario non permittitur prohibere. Praeceptionis ue
Abbreviated transcription (Latin):
ingrei perlegatum dimati possunt oe nacese e
heredi aut redemere cam remque iuris clienie
& legaturio tradere aut sihis cuius res est uinde¬
renoluerit : quantum res illa ualuit legatario
ro praeuo compensare Sed sitestator remaliona
ias sucm credens Perhocgenus legatum
poliquerit Legatarius hoc abheredep&crenor
potest. Et inutle ẽ legitum Tamsisciens
alienam eẽ ꝑlegatum dederit neces se est ab
berede aut ipsccmrem aut aestimationem rei¬
in pretio legatario daric&erum interdam natio¬
nis. legatum et uindicationis. hocinter est quodper
uindicationem res alienta relinqui non potest.
PDerdumnationem eo pacto quos superius. conp¬
hensum ẽ potestillae &iam queres io rerum n¬
ra non sunt perdamnationemꝰ legato dimittiros su
uelut sutatestutor intestum ento .r. ⁊ bat fruc¬
tos qui ex illo agro natifuer e aut id quod exillo
ancilianatum fuerr quod in legato uindi can¬

Expanded text:
enae res per legatum dimitti possunt, et necesse est enae res per legatum dimitti possunt, et necesse est heredi, aut redimere eam rem, quae iuris alieni est, et legatario tradere, aut si is, cuius est res, uendere noluerit, quantum res illa ualebit, legatario in pretio comprensare. Sed si testator rem alienam quasi suam credens, per hoc genus legatum reliquerit, legatarius hoc ab herede petere non potest, et inutile est legatum. Nam si sciens alienam esse per legatum dederit, necesse est ab herede aut ipsam rem aut aestimationem reiin pretio legatario dari. Ceterum inter damnationis legatum et uindicationis hoc interest, quod per uindicationem res aliena relinqui non potest, per damnationem eo pacto, quo superius comprehensum est, potest. Illa etiam res, quae in rerum natura non sunt, per damnationem legato dimitti possunt, uelut si ita testator in testamento scribat: fructus, qui ex illo agro nati fuerint, aut: id quod ex illa ancilla natum fuerit; quod in legato uindicat
Abbreviated transcription (Latin):
ditoribus dantur. extraneisunt qui innullo pro¬
pinquitates gradutes tatori iunguntus sed eos
quicum que pro arbitriosuo scrib& heredes
egatorum genera sunt quattuor uindicationis dãna¬
tionis sineti di modo & preceptionis &uindicationis
legatum est sitesactur. sicloquutus fuerit illums
foruum tibido aut lego uelillam remtibi presumae
habe uindica quod post mortem testutoris. statim
legaturs non expectato herede sibi prȩsumat
quam sipre sumprerit nec presumpto legato ab he¬
rede porsit calumnicm ristinere ne rialiena res
fuerit quue legata ẽ legatarius hacpoterit ab
herede repeccas iꝑuindĩ cationem unlres mulus
legatus it & singuliderelegatiahanc ipsam rem
prosumere uellent aequales singuli dero legutio
ariint pomtiones perdam nationem istoordine
legatum dimitticur ut testator intesia mento peri¬
hat tuberes meur illibo cdaaut illuo illibabert¬
emco deriuibon inquo genere legati&icm ali¬

Expanded text:
ditoribus datur. Extranei sunt, qui nullo proditoribus datur. Extranei sunt, qui nullo propinquitatis gradu testatori iunguntur, sed eos quicunque pro arbitrio suo scribet heredesegatorum genera sunt quattuor, uindicationis, damnationis, sinendi modo, et praeceptionis. Vindicationis legatum est, si testator sic locutus fuerit: illum seruum tibi do, aut lego, vel: illam rem tibi praesume, habe, vindica. Quod post mortem testatoris statim legatarius, non expectato herede, sibi praesumit. Quam si praesumpserit, nec pro praesumpto legato ab herede potest calumniam sustinere, nec si aliena res fuerit, quae legata est, legatarius hoc poterit ab herede petere. Si per uindicationem una res multis legata sit, et singuli hanc ipsam rem praesumere uelint, aequales singuli de re legata capiunt portiones. Per damnationem isto ordine legatum dimittitur, ut testator in testamento scribat: tu heres meus illi hoc da, aut: illud illi ab herede meo dari iubeo. In quo genere legati etiam ali
Abbreviated transcription (Latin):
timentum quod prius fecerat testamento pu¬
terionenescissum est & quod posterius saco
est his rebus quas diximus infirmate Mloqu¬
q: modo testamenta iurae facr infirmaentur
Si cdiquis postfactum tes amentum capiteminu¬
atur id est autcd hostibus capiatura ut procrimi¬
ne in exilium deput&ur Similiter & his qui adop¬
tatus fuerit testamentum quod antequam
adopar&ur fecerat non ualebit heredes autem su¬
scrii sunt heredes appellantur
filu
aut nepotes ex filiis masculis quos in potestute auus ud
pater. hab& necessarii sunt heredes seru quicum libe¬
tutẽ heredes instautat rtassanii ideo quia aui
uellint aut nollent: necesse est eis heredes cẽ Nam qui
creditoribus tenentur obnoxii: & putant senontandim
in substantia quantum inx debitis relinquere ipsi serus¬
suos manumittunt & heredes necessarios faciunt quon
gis heres quam dñs in famiam in cur& cum rescius
idẽ hereditas dñi prodebitis uinduntur &cre¬

Expanded text:
stamentum, quod prius fecerat, testamento postamentum, quod prius fecerat, testamento posteriore rescissum est et, quod posterius factum est, his rebus, quas diximus, infirmatur. Alio quoque modo testamenta iure facta infirmantur, si aliquis post factum testamentum capite minuatur, id est aut ab hostibus capiatur, aut pro crimine in exilium deputetur. Similiter et si is qui adoptatus fuerit, testamentum, quod antequam adoptaretur fecerat, non ualebit. Heredes aut Sui heredes appellantur filii aut nepotes ex filiis masculis, quos in potestate auus uel pater habet. Necessarii sunt heredes serui, qui cum libertate heredes instituuntur. Necessarii ideo, quia, aut uelint aut nolint, necesse est eis heredes esse. Nam qui creditoribus tenetur obnoxii, et putant, se non tantum in substantia, quantum in debitis relinquere, ipsi seruos manumittunt et heredes necessarios faciunt, ut quo magis heres quam dominus infamiam incurrat, cum res eius, id est hereditas domini, pro debitis uenditur et cre
Abbreviated transcription (Latin):
heres mihi sit aut certedicat exheressit ualere eius non po¬
testes tamentum quia s icut iam superius dictum degitim e con¬
cepti pronatis habemura.s. quelinelior conditio est postumae
quam natsquia natusi pretermissa fuerit non rumpit
testamentum postuma uero sicut masculus testamentum
rumpit. Siquis post fattum tes aamentum adoptauerit apud
uupillum illum quis ui iurisẽ hoce quipatrem non hab& aut
upud pretorem illum adopticuerit qui in potestatem patris
est quasi ei filius natus sit itaeius rumpitur testamentum
Nosteriori quođ estumentum quod iure factum ẽ id quodan¬
teiurac factum fuerat rumpitur quodsi facto pos¬
teriore testamento heres scriptus aut antecc
ditionẽ hereditatis moriatur aut uiuo testato¬
re defecerit aut conditio possibilis sub qua here
institutus ẽ impl&a non fuerit. his qui tes tam¬
tum non fecit intestutus moriuidetur quiata¬

Expanded text:
heres mihi sit, aut certe dicat, exheres sit, ualere non poheres mihi sit, aut certe dicat, exheres sit, ualere non potest eius testamentum: quia, sicut superius iam dictum est, legitime concepti pro natis habentur, nisi quod melior est condicio posthumae quam natae, quia nata, si praetermissa fuerit, non rumpit testamentum, posthuma uero, sicut mascules, testamentum rumpit. Si quis post factum testamentum adoptauerit apud populum illum, qui sui iuris est, hoc est qui patrem non habet, aut apud praetorem illum adoptauerit, qui in potestate patris est, quasi ei filius natus sit, ita eius rumpitur testamentum. Posteriore quoque testamento, quod iure factum est, id, quod ante iure factum fuerat, rumpitur. Quod si facto posteriore testamento heres scriptus aut ante ditionem hereditatis moriatur, aut uiuo testatore defecerit, aut condicio possibilis, sub qua heres institutus est, impleta non fuerit, is, qui testamentum fecit, intestatus mori uidetur, quia te
Abbreviated transcription (Latin):
debent ut testm entum fuciens masculum
filiũ aut nomi uatĩ heredem instituataut pominati &hered & nũ sini¬
culum filium intestamento pretenẽ iqͥt nonuali
tes tamentum. Si uero filicm preterierit non
rumpittes iamentom Pili prueternis rasedi¬
ter fratres suos legitimum stunte t eomentum
sdum sicutalii fratres consquitur poruonero
uero tesmento extruneiberedes scripti suerint
dercetestumento filia imedio aroibereditctir
adquitet nams i facto testumento in quomas tulus
filius prueter ussus ẽ euenerit ut uiuente adhoc pa¬
trefilius qui preter misrus est moriatur sicquoque quicm¬
lib& filius illae mortuus fuerit dostamentum quod factũ
est non ualebit post umorem dua generu sunt qui a pos¬
tumie apellatur huquipo st mortem patris deuxore nati
fuerint & illiqui posttertamentemfaccũnas cuntur. & ide
nis ihis quites tamentum facit impsotestumento conpre¬
henderit quecum que filius aut filia mihi natus natiue fuerit

Expanded text:
debet, ut testamentum faciens masculum filium aut nominatim heredem instituat aut nominatim exheredet. Nam si masculum filium testamento praeterierit, non ualebit testamentum. Si uero filiam praeterierit non rumpit testamentum filia praetermissa: sed inter fratres suos, legitimo stante testamento, suam, sicut alii fratres, consequitur portionem; si uero testamento extranei heredes scripti fuerint, stante testamento, filia medietatem hereditatis adquirit. Nam si facto testamento, in quo filius masculus praetermissus est, euenerit, ut, uiuente adhuc patre, filius, qui praetermissus est, moriatur, sic quoque, quamlibet filius ille mortuus fuerit, testamentum, quod factum est, non ualebit. Posthumorum duo genera sunt: quia posthumi appellantur hi, qui post patris mortem de uxore nati fuerint, et illi, qui post testamentum factum nascuntur. Et ideo, nisi is, qui testamentum facit, in ipso testamento comprehenderit quicumque filius aut filia mihi natus natave fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
eruniuersitatem hocẽ omnis emelbona
adquirimus hereditem emptionẽ adopti¬
one quia his quatdoptuuer ami ius si sine patro
est cumom nibus bonis suis ud nos transit id
quoque statutum ẽ quod non omnibus licact
fuceretes tmentum. sicut sunt hn qui si su
non sunt & alieno iuris subiecte sunt boc et
filiitam ex nobisnati quam adoptiui item testu¬
menta fucere non possunt. inpuberis id est
minoris. quattuor decim annorum puellue
duo ditim tm & hiiqui furiosi idest menie m¬
sani fuerint non possunt faceretesta menta.
nuce habeaent per inter uullio quibus sani sun
possunt faceretes uimenta. DEEXHENIO

Expanded text:
er uniuersitatem, hoc est, omnia simul bona, adquirimus hereditate, emptione, adoptione: quia is, quem adoptauerimus, si sine patre est, cum omnibus bonis suis ad nos transit. Id quoque statutum est, quod non omnibus liceat facere testamentum: sicut sunt hi, qui sui iuris non sunt, sed alieno iuri subiecti sunt, hoc est, filii, tam ex nobis nati, quam adoptiui. Item testamenta facere non possunt impuberes, id est, minores quatuordecim annorum, aut puellae duodecim. Item et hi, qui furiosi, id est mente insani, fuerint, non possunt facere testamenta. unt, per interualla, quibus sani sunt, possunt facere testamenta. TITVLVS
Abbreviated transcription (Latin):
lue quecum que resperfide. commissum dimitti
possunt hoc ẽ aut fundus autdomus aut mancipia
aut argentum ab ipso fidei commissario adteri
fidei commissum dimitti potest & alegatario
lic& ligatum dimitti non possit fidei commis sum
potest & non solum propria heresatestatore ꝓ
fidei commissum dimitti non possunt ⁊d&iatm
ipsius heredes aut legatar utcuius lib& eetra
quod consequitur reddere iubeatur cum autem ali¬
enas resperfidei commis sum relinquitumer fdee¬
re aut pretium eius reiquantum estimati fuerit fide¬
i commissicrio numerare sicut indam nationis lgat
ubee quod sidecdienis fecerit similiter cogetur
dominus suius noll& iuindereperit perfidei contans¬
sum dictu liberties quia inacre berdidee comatone
suptoda re poncorocur seelcum per sudei eommnissi
iibete qs dcetio . Pus quima numis sus fuerae nontes¬
toris sed heredes libertus ẽ: preterea interfidei¬
commissac & legatasunt quaeꝰ dis̃ itentiae fidei com

Expanded text:
lae quaecumque res per fideicommissum dimitti possunt, hoc est, aut fundus aut domus aut mancipium aut argentum. Ab ipso fideicommissario alteri fideicommissum dimitti potest. Et a legatario, licet legatum dimitti non possit, fideicommissum potest. Et non solum propriae res a testatore per fideicommissum dimitti possunt, sed etiam ipsius heredis aut legatarii aut cuiuslibet exquod consequitur, reddere iubeatur. Quum autem aliena res per fideicommissum relinquitur, necesmissario dare, aut pretium eius rei, quantum aestimata fuerit, fideicommissario numerare, sicut in damnationis legatiubeat. Quod si de alienis fecerit similiter cogitur dominus suus nolit uendere, perit per fideicommissum data libertas, quia in hac re heres aestimationedare non cogitur. Sed quum per fideicommissum libertas datur, is, qui manumissus fuerit, non testatoris, sed heredis libertus est. Praeterea inter fideicommissa et legata sunt quaedam distantiae. Fideicom
Abbreviated transcription (Latin):
tigerit : Furtorum genera sunt quattuor manifes¬
ti nec manifesti concepti &oblati
Manifestus fur ẽ qui in faciendo dep̃ hensus ẽ
esqui intra terminos eius. lociunde quid substullerat
dephensus ẽ ue lantequam ad eum locum quod distina¬
Nec manifestus furẽ qui in staciendo quidem dep̃hensus
non ẽ sedeum furtum fecisse negare nom potest nt inł non¬
oncepticctione histenetur apud quem furtũ

Expanded text:
trectat. Furtorum genera sunt quattuor: manifesti, nec manifesti, concepti et oblati. Manifestus fur est qui in faciendo deprehensus est et qui intra terminos eius loci, unde quid sustulerat, deprehensus est, uel antequam ad eum locum quo destinaNec manifestus fur est qui in faciendo quidem deprehensus non est, sed eum furtum fecisse negari non potest. Concepti actione is tenetur, apud quem furtu
Abbreviated transcription (Latin):
auiae quibus demn officioso testamento actio subꝓ&it
specialiter reseruatio. hoc seucuriudes seu liberratu¬
ria naturalibus filiis. ita conferrue legisistius ordi¬
natione ꝑmittitur itaut in ea ciuitate in qua uelin
cuius terraturio habitant. Naturedes filios consci¬
tuant curicles Quodsicut ad sol& inducbus pro¬
uintus eis possessio uelhabitatio fuerit. & uoluerit
eos inciuitate raa facer& curides hoclexista permit¬
tit ut inqua prouintie geriet dum modo in metro¬
politana ciuitate institunaturales filios curi¬
ales pater habeat potestutem. Iđ dã ꝓpollonio ꝓspo¬

Expanded text:
aviae, quibus de inofficioso testamento actio subpetit, aviae, quibus de inofficioso testamento actio subpetit, specialiter reservata. Hoc, seu curialis seu liber a curia, naturalibus filiis ita conferre legis istius ordinatione permittitur, ita ut in ea civitate, in qua vel in cuius territorio habitat, naturales filios constituat curiales. Quod si, ut adsolet, in duabus provinciis ei possessio vel habitatio fuerit et voluerit eos in civitate sua facere curiales, hoc lex ista permittit, ut in qua provincia elegerit, dummodo in metropolitana civitate, instituendi naturales filios curiales pater habeat potestatem. NOV. XXII,
Abbreviated transcription (Latin):
Iaeclegecensutum ẽ utsi fluuius calueur quum pala timin al¬
a paste contullerit terrcmill adquirat cuius finibus
s patium terriedinosatur contullisse. Qua mrem benes
uae possessoribus ad quisita. Nullus uelud fiscaleaud¬
atuindicare Cuius rei tributum. Nullus ad dicat siquis
&icm paludes suo studio diriuauerit. Et adusum festilitat
cdduxerit. Similiter hoc hisqui ex coluit sinecensum ꝓpp&
iure possedeat Neq quis quac̃ hoc audeat anr̃a munificen¬
tico postulare DEBONIS DECURIONUM ET DEUA¬
TURALIBUS FILAIS SORUM INCURIAM MII¬
TENDIS HEREDIBUS QUESCRBENDIO¬
uc̃ consulibus Siquis habuerit legitmos filios et natti¬
rales habuerit id lexista consttuit Vtid obseru&ur
quodestintheo dosiani corpore constitutum hoc estut
extantibus legitimis filiis octauam hereditatis nati¬
eos corporicuriae subgestorum testificatione conius¬
gat. & sic uoluerit integras adeos siuedonationes su
testamento heredes scribendum tranferre poter sa¬
cultates. Quastam ueropa triuelmatri a uo

Expanded text:
ac lege sancitum est, ut, si fluvius alveum suum paulatim in aliam partem contulerit, terram illi adquirat cuius finibus spatium terrae dinoscitur contulisse. Quam rem beneficio aquae possessoribus adquisitam nullus velut fiscalem audeat vindicare, cui rei tributum nullus adiciat. Si quis etiam paludes suo studio derivaverit et ad usum fertilitatis adduxerit, similiter hoc is qui excoluit sine censu perpetuo iure possideat neque quisquam hoc audeat a nostra munificentia postulareturalibus filiis eorum in curiam mittendis heredibusque scribendiSi quis habuerit legitimos filios et naturales habuerit, id lex ista constituit ut id observetur quod est in Theodosiani corpore constitutum, hoc est ut extantibus legitimis filiis octavam hereditatis natueos corpori curiae sub gestorum testificatione coniungat, et sic, si voluerit, integras ad eos sive donatione sive testamento heredes scribendo transferre poterit facultates: quarta vero patri vel matri, avo
Abbreviated transcription (Latin):
triquoque & auiaes ittmen curia les maritos ha¬
bueript quartam portionem hereditatis de func¬
tfilii uel nepoti quace eis ad quis ita est lox isticacus¬
ria nenuiba auferni Namsiquis curiales quem¬
lib& extraneum sedmen curialom scribat
heredem & i prce quartam qua portiocuriae ip¬
fuis eromonre sundett: Curiales eciam pilegitimos
silios non habuerit & habuerit natural& siuo¬
lerit eoscuriae iungere & heredes scribere ut
donationem in cospropriam conferre s ubstan¬
nam fasis dibabert potestatem Nilia quo que
naton ales sicoral nupte fucrit lic& ciproprias
&idonare & relinquere facultites Ea conditions
ut patrem matron ue nel quibus actiodemn officioso
teslam erto luonioet nulletenus prcaedernssites
edhnu legibu debit uel donationes ued ports

Expanded text:
tri quoque vel aviae, si tamen curiales maritos hatri quoque vel aviae, si tamen curiales maritos habuerint, quartam portionem hereditatis defuncti filii vel nepotis, quae eis adquisita est, lex ista a curia non iubet auferri. Nam si quis curialis quemlibet extraneum et tamen curialem scribat heredem, et ipse quartam, quia portio curiae ipsius est, non refundat. Curialis etiam si legitimos filios non habuerit et habuerit naturales, si voluerit eos curiae iungere, et heredes scribere vel donatione in eos propriam conferre substantiam faciendi habeat potestatem. Filia quoque naturalis si curiali nupta fuerit, licet ei proprias et donare et relinquere facultates, ea condicione ut patrem matremve vel quibus actio de inofficioso testamento conpetit nullatenus praetermittat, sed eis legibus debitam vel donationis vel
Abbreviated transcription (Latin):
aiaonicusialis neptis pronepas sicuria liius dui¬
tctis in matri monoiuncta suerita uopiro¬
uo intestatis in integra hereditacte succedtse
sitestutus fuerit & hccspersonaes relinquat be¬
redes quartum portionem curiae resunde re
non coguntur. quod sifilico neptis aut pronep¬
tis apatreauo uel prottuo uel inminore ceta¬
te ueluiducce relinquantur. heredesposiea¬
quam cedannos pubertectis accesstrint tnicen¬
Nio expectentur ut sicuriedi eiusciuitutis nupse¬
ririt integram hereditatem sicut eis uel debitaẽ
ueldimisst sine aliqua inminutione possedecenit
siuero eus nupserint quicuriae nihil debeant. quar¬
tampcertem hereditatis adie mortis auctoriscu¬
ruie cum fructibus sine dissimulatione rertitidi
& sisine maritis uoluerint ꝑ dura requar tamsi¬
militer curiaecum fructibus reddoent quo d sen
relicta a parentibus tenere maluerint sacramen¬
to pracelato dequantitacte. hereditcstis quart̃ã
partem curiae in pru&lio. mox refundant Ma¬

Expanded text:
iam curialis, neptis, proneptis, si curiali ipsius civitatis in matrimonio iuncta fuerit, avo proavo intestatis in integra hereditate succedit. Et si testatus fuerit et has personas relinquat heredes, quartam portionem curiae refundere non coguntur. Quod si filia neptis aut proneptis a patre avo vel proavo vel in minore aetate vel viduae relinquantur heredes, posteaquam ad annos pubertatis accesserint triennio expectentur, ut, si curiali eius civitatis nupserint, integram hereditatem, sicut eis vel debita est vel demissa, sine aliqua inminutione possideant. Si vero ei nupserint, qui curiae nihil debebat, quartam partem hereditatis a die mortis auctoris curiae cum fructibus sine dissimulatione restituant. Et si sine maritis voluerint perdurare, quartam similiter curiae cum fructibus reddant. Quod si rem relictam a parentibus tenere maluerint, sacramento praebito de quantitate hereditatis quartam partem curiae in pretio mox refundant. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
comuunditur trespartes haeres & quartam curiae cre¬
ditoribus sine dilatione dissoluat pactiones quoceint̃
heredem & curiam deberedacctis diuisi one facce fu¬
erint firmae ꝑmaneant. Pilii uero ne potes & prone¬
potest quiauis ec proauis ꝑuirilem gradora sui¬
cesserint seu scripti heredes sint seuabialiberi de
succedcent siuccuriales sintomis sec quas libericur
bereditat Nibidebioe ndemo c quart filipar¬

Expanded text:
convincitur, tres partes heres et quartam curia creconvincitur, tres partes heres et quartam curia creditoribus sine dilatione dissolvat. Pactiones, quae inter heredem et curiam de hereditatis divisione factae fuerint, firmae permaneant. Filii vero nepotes et pronepotes, qui avis et proavis per virilem gradum successerint, seu scripti heredes sint seu ab intestato succedant, sive curiales sint sive a curia liberi, de hereditate sibi debita vel demissa quart
Abbreviated transcription (Latin):
u uũ cõ cons̃ Legecuriales testamentum facere
mimiine prohibentur seditacaut legitimis filiis siuo¬
luerint facultutes sucs in tegras sine inminutione
aliquaderelinquant cocerum sifilii legitt imide¬
fuerint quemlib& etam excraneum acuriascribe¬
re permittantur heredem. Seditiuit beres qui¬
sub conditionem curiae pullitm debet quartam.
hereditatis accepte curiae s in ealiqua inminutionem
mox refundat quod sihis quiheres scriptus est inte¬
qiam bereditatem habere uolutrit proquariam
illcm quecuriaedeputactur practiũ quantumua¬
luerit darenondifferat agridomus uel quicquio
lcurre non potese communi destimatione taxentu
seppen idioero dut quicquid lactere potest here
seriptus curue prebet sacramenta secundũ fiden
pretium solutdr us quolisi noluerte propatis onon¬
trespar tes beres & quartam curide uindicabit decautio¬
nibtq uetoquae testactori curialidebentur. similira¬
tione ꝓdiuisis eiam que tesuctor. curiales debuisse

Expanded text:
 hac curiales testamentum facere minime prohibentur, sed ita ut legitimis filiis, si voluerint, facultates suas integras sine inminutione aliqua derelinquant. Ceterum si filii legitimi defuerint, quemlibet etiam extraneum a curia scribere permittantur heredem, sed ita ut heres, qui condicionem curiae nullam debet, quartam hereditatis acceptae curiae sine aliqua inminutione mox refundat. Quod si is, qui heres scriptus est, integram hereditatem habere voluerit, pro quarta illa, quae curiae deputatur, pretium quantum valuerit dare non differat. Agri domus vel quidquid latere non potest communi aestimatione taxentur. De residuo vero aut quidquid latere potest heres scriptus curiae praebeat sacramenta secundum fidem pretium soluturus. Quod si noluerit, prolatis omnibtres partes heres et quartam curia vindicabit. De cautionibus vero, quae testatori curiali debentur, simili ratione divisis etiam, quae testator curialis debuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ges stctuis se cognoscat quami nomnium pro¬
uinticrum faciꝰ& noticiam edictis propositis
peruenire ut ubi cumque terrarum quis quisma¬
hachcorum fuerit de prae hensus poenas quas
in sacrilegus iura sancxerunt auetora pbli
publicae seuentatis &xcipret sutua tubli¬
bum crimen e orani uolenti sine accusati¬
ones peri culum teo lesarguene sit facultas¬
con& cui quacm licitum totu quesi on
celcore tales aut tlibus cobiberetum omnia¬
diptuiiege proposita mana chaccs dignitat e militus
dic urbium habitatione priuandus nequis in nocens
cessiones nec capiant necrelin quart sed fiscion
uiribus qd gregenter. Nec his quod palcrucareas¬
dicimus ulloc fraude qua eratur innnaerũcar tast
actionetu contractusiberos dur mco soniunb en
primitos uniuscuiusq militiae uel officium me
exigendiper apparationem uram uderera lsioo¬
pum auri multa percella. Si quem has supe¬
scriptione pollutum seuerint militar deir oose
enim aliquid in cosnimium nessui decur posse

Expanded text:
ge statuisse cognoscat, quam in omnium provinciarum faciet notitiam edictis propositis pervenire. Ut ubicumque terrarum quisquam Manichaeorum fuerit deprehensus, poenas, quas in sacrilegos jura sanxerunt, auctoritate publicae severitatis excipiat. Sitque publicum crimen, et omni volenti sine accusationis periculo tales arguere sit facultas. Nec cuiquam licitum tutumque sit aut celare tales, aut talibus conniverec edictali lege proposita Manichaeos dignitate militiae et urbium habitatione privandos, ne quis innocens cessiones nec capiant nec relinquant, sed fisci nostri viribus adgregentur. Nec his quod palam interdicimus ulla fraude quaeratur. Iniuriarum careant actione, contractus liberos omnino non habeant. Primates uniusexigenda per apparitionem vestram decem librarum auri multa percellat, si quem hac superstitione pollutum siverint militare; neque enim aliquid nimium in eos videtur posse
Abbreviated transcription (Latin):
uis uxoresuporestue moriaair fructus
quo¬
onstanter coniugio conscut eẽ ex penso
uullum posttc a communibus filuis seu abheredibus
puter repeterdibabeit facultatem Quod & siuxor
lino marita discesserit maritum precepit eadem lege
colis tringi ut &ipsae asilus uelheredibus uxoris de ip¬
si fructibus quna romune expensi sunt pacnitus:¬
binouppo bdbie suiprestitio paganorum quo que
non in mierrad pi uocauit manacheo sloquisum
qrosoxsaorabilis ectoto urbepellendo sonniunt
tionesincipium sincuta iudicarunt nes dissimula¬
tione cripina nuneu dc ali patiuntus quce eñ
mamsepane deomis coramsenatu amplis simo
manifest proriun consissione patefuicistr
eo uttorur quoque quidicer&ur piscopus euoc
propria prederet &omna scclentims pios uno
sec reto porue scriber & quod notitiam nostrcon
lutere nom potuit quibus cotum nom ess negla¬
ioo iam detestndecm diuinitatis innurla

Expanded text:
ir uxore superstite moriatur, fructus, quos stante coniugio constat expensos, nullam postea a communibus filiis seu ab heredibus mater repetendi habeat facultatem. Quod et si uxor vivo marito decesserit, maritum praecipit eadem lege constringi, ut et ipse a filiis vel heredibus uxoris de ipsis fructibus, qui in commune expensi sunt, penitusALBINO P. P. II. Superstitio paganorum quoque non immerito provocavit. Manichaeos loquimur, quos exsecrabiles, et toto orbe pellendos omnium retro principum statuta judicarunt. Nec dissimulationem crimina nuper detecta patiuntur. Quae enim papae Leonis coram senatu amplissimo manifestissima ipsorum confessione patefacta sunt? adeo ut eorum quoque qui diceretur episcopus et voce propria proderet et omnia scelerum suorum secreta perscriberet. Quod notitiam nostram latere non potuit, quibus tutum non est neglegere tam detestandam divinitatis iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
fucsissionem uocauit Qui&im si non testicas
fusssco poterant inhereditatem de functi abin¬
test ꝗto succ edere quae tomen posttrior uolun¬
us de funcolic& nonsit persecta Sic in omnib
pra suiptte suntualeant ut quinq tettesiui¬
prandi religione confirment Eestctorem
adhoc eos conuocasse ut remoto priorites tamento
Secundum in propinquis suis quamꝑficere non ualuit
condiderit uoluntatem quae in omnibus uelcirca omni

Expanded text:
successionem vocavit, qui, etiamsi non testatus successionem vocavit, qui, etiamsi non testatus fuisset, poterant in hereditate defuncti ab intestato succedere: quae tamen posterior voluntas defuncti, licet non sit perfecta, sic in omnibus quae scripta sunt valeat, ut quinque testes iurisiurandi religione confirment testatorem ad hoc eos convocasse, ut remoto priore testamento secundam in propinquis suis, quam perficere non valuit, conderet voluntatem: quae in omnibus vel circa omnes
Abbreviated transcription (Latin):
quid in testamenti pagina contin&ur testamen¬
tum exhacro non habeatur ꝑifirmum Testam̃¬
tum ueronihilde trahitur sipluresdies dicatur
fuis sedictatum. dummodo una die subpresentia
esturis simulomnes rogati atestactoro subscriban
& suis sigillis subscriptum muniant testem dttum
Pen pubiccpationẽ quoq hoc est sine scriptura qui
sua publicaremauerit uoluntatem Conuocatus
simol unabora septem tetibus primum proquare
tesuemreno auerit audenter explanet ut quia
pestanentum non fecit illia pud gestio de funit
publicent et alligent uoluntatem siquis autem
facto legituno testamento Aliuo posti facerto
qolueri testimentum non alitor quod prius
factum est reddatur infirmum Nisi stqeris
tistamenum estini suiorii firmitutem conscriptũ
sunper fectu sueri forsitun deficients secira
uolundes tuno ueleat sun primo testemento
quod fecurai exiianeos scripsit heredos Etpos¬
suc un securdĩ uoluntutom illos instituit Aao

Expanded text:
quid in testamenti pagina continetur, testamentum ex hac re non habetur infirmum. Testamento vero nihil detrahitur, si per plures dies dicatur fuisse dictatum, dummodo uno die sub praesentia testatoris simul omnes rogati a testatore subscribant ac suis sigillis subscriptum muniant testamentum. Per nuncupationem quoque, hoc est sine scriptura, qui suam publicare maluerit voluntatem, convocatis simul una hora septem testibus, primum pro qua re eos venire rogaverit evidenter explanet, ut, quia testamentum non fecit, illi apud gesta defuncti publicent et allegent voluntatem. Si quis autem facto legitimo testamento aliud postea facere voluerit testamentum, non aliter quod prius factum est reddatur infirmum, nisi sequens testamentum omni fuerit firmitate conscriptum nperfecta fuerit forsitan deficientis secunda voluntas, tunc valeat, si in primo testamento quod fecerat extraneos scripsit heredes et postea in secunda voluntate illos instituit vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
eodem patrem. hac matrem natifuerint sue diuer¬
s is matribus aut patribus. matrimonia eẽ non possu
interadoptiuos eciam fratres inlicita sunt coniu¬
gia nisiforte adontio emantipatione. fuerit dis¬
soluta Namsimancipatio interueneritn
tice inter. huius modi fratres licitum contra bu¬
tur. fratres quoque & sorores filiamuxor eindu¬
cure non liceat. Sororem quo que patris aut mati
uxoris accipere non liceat genero quoque socram
suam nec soceronorum uxorem acciperelice
que uitrico priuignam neque priiugne naue¬
camfratres &iam amitinos uel consubrinus ue
matrimonio iunginullaratione permiti.tur
ed necunius uirducssorores habere necũni mul¬
ere duobus fratribus iungipermietitur: quia
siquis incestus uelne fariaf idẽ quae sunt su¬
perius conp̃hense nupticos ingerint. Necu
habereuidecur .÷ Patremuero nullaura¬
habere censentur es taro quam sideccdulie¬
so conceptifuerint canputantur quis puri apsi¬

Expanded text:
eodem patre ac matre nati fuerint, siue diuereodem patre ac matre nati fuerint, siue diuersis matribus aut patribus, matrimonia esse non possunt. Inter adoptiuos etiam fratres illicita sunt coniugia, nisi forte adoptio emancipatione fuerit dissoluta: nam si emancipatio interuenerit, nuptiae inter huiusmodi fratres licito contrahuntur. Fratris quoque et sororis filiam uxorem ducere non licet. Sororem quoque patris ac matris uxorem accipere non licet Genero quoque socrum suam, nec socero nurum uxorem accipere licet, nec uitrico priuignam, nec priuigno nouercam. Fratres enim amitinos uel consobrinos in matrimonium iungi nulla ratione permittitur. Sed nec uni uiro duas sorores habere, nec uni mulieri duobus fratribus iungi permittitur. Quod si quis incestas uel nefarias, id est, quae sunt superius comprehensae, nuptias inierit, nec uxorem habere uidehabere censentur, et tamquam si de adulterio concepti fuerint, computantur; qui spurii ap
Abbreviated transcription (Latin):
lique per sonae suiiuris sunt alique celieno
iurae subiectae sunt it aque cumostenditur
quaepersonae alieno iurae fubiectae sunt tuñe
cudenter aquoscitur que suiiuris sunt in potesꝰ¬
tate Itu que dominorum sunt seruiquam po¬
testactem omnes gentes habere certume sed
distringendi ins eruos dominos prosua potesito
permitcitur occidenditantum seruossuosdu
bostiticirte non babebunt nisi forteseruus dum
mdini rert hisudicibeis quibes pubiciofficii
sunt filii colegitime m aerimonio prucrtate¬
DEMHATRIMONIIS
ncirtdimit sunt nuptiaerirom anuirromanaem
paptuis inutue mettibus uelcon senu du
licas quianec patrifiliam nec filiomatrem nea¬
uo neptem nec ne poti auiam. quod non solũ deps¬
nis que nobis propinquitate coniuncte sunt sed&
ueladoptiuis boc ẽadfiliatis ius sum ẽ obseruos
am& siperemanti pationem adoptiodis soluatu
nuptiastamen inter has personas semper constao
in licitas. Interfratrem quoque &sororem. siue

Expanded text:
liquae personae sui iuris sunt, aliquae alieno iuri subiectae sunt. Itaque cum ostenditur, quae personae alieno iuri subiectae sint, tunc euidenter agnoscitur quae sui iuris sint. In potestate itaque dominorum sunt serui; quam potestatem omnes gentes habere certum est. Sed distringendi in seruos dominis pro sua potestate permittitur; occidendi tamen seruos suos domini licentiam non habebunt, nisi forte seruus, dum admiserit, iis iudicibus, quibus publici officiisunt filii ex legitimo matrimonio procreatDe matrimoniis Legitimae sunt nuptiae, si Romanus Romanam nuptiis interuenientibus uel consensu ducat licet: quia nec patri filiam, nec filio matrem, nec auo neptem, nec nepoti auiam. Quod non solum de personis, quae nobis propinquitate coniunctae sunt, sed etiam de adoptiuis, hoc est affiliatis, iustum est obseruari: nam etsi per emancipationem adoptio dissoluatur, nuptias tamen inter has personas semper constat illicitas. Inter fratrem quoque et sororem, siue
Abbreviated transcription (Latin):
lantur. Hocẽ sine patre filii regula iuris hoc con¬
tinet ut quilegittimi concipiuntur tem pore can¬
ceptionis stactum sumant. Quiuero nonde deutans¬
mo matrimonio concipiuntur statutum sumant
eo tempore quonascuntur ac proindede legitima
coniunctione conceptus &iam simater eius statulȩ
gittime mut& id ẽ sia encilla fiat illae qui legittime
conceptus e ingenuus nas c&ur. Namqui delegiti¬
mo matrimonio contipitur. simater eius exan¬
cilladum pregnans. ẽ libera facta fuerit. liber nasce¬
tur siuero exingenua anclla pregnans facta fue.¬
rit seruur nascolur quia non legittime sed uulgo

Expanded text:
lantur, hoc est sine patre filii. Regula iuris hoc continet, ut, qui legitime concipiuntur, tempore conceptionis statum sumant: qui uero non de legitimo matrimonio concipiuntur, statum sumant eo tempore, quo nascuntur. Ac proinde de legitima coniunctione conceptus, etiamsi mater eius statum mutet, id est, si ancilla fiat, ille, qui legitime conceptus est, ingenuus nascitur: nam qui non de legitimo matrimonio concipitur, si mater eius ex ancilla, dum praegnans est, libera facta fuerit, liber nascetur; si uero ex ingenua ancilla praegnans facta fuerit, seruus nascitur, quia non legitime, sed uulgo
Abbreviated transcription (Latin):
to criminibis eruendis questio quidem adhib&ur
sed nonstatim a tormentis incipiendum ẽ Id eoq
prius argumentis quaerendum est & sisuspitiõ aliqua
reus urgueatur adhibitis tormentis de sotus e
scleribus suis confiteri compellitur iste int non indg&¬
VInius facinoris plurimirei ita audiendi sunt uto
ab eoprimum incipiatur qui timidior & tenere

Expanded text:
 criminibus eruendis quaestio quidem adhibetur: sed non statim a tormentis incipiendum est, ideoque prius argumentis quaerendum, et si suspicione aliqua reus urgueatur, adhibitis tormentis de sociis et sceleribus suis confiteri compellitur. Vnius facinoUnius facinoris plurimi rei ita audiendi sunt, ut ab eo primum incipiatur, qui timidior est uel tenerae
Abbreviated transcription (Latin):
culus. promatertera hii sunt pro auta paternae
maternae quace frecter & soror ꝓccui quace patͥni
hacec species nec aliis gradibus quam scripta est. ne
trineptis ex obliquo fractris & sororis ab nepus abnq¬
tis pratris pactruelissororis patruelis: Amitin
amit tinae consubrini consubrinae patruim agnis
Amittaema ynae Auunculimagnis taterta¬
rae ma gnace : Nepus neptis. pro priores subrin
filius filia qui consubrini appellantur. quibus
exlactere adcrescunt pro paetrui. proamitepi
auunculi proma tertere filius filia tdpatruus¬
a decmita hu sunt ab eaui pac terni frat &soror auis¬
culus ab materterahecbauiae pacternemater nae que

Expanded text:
culus, promatertera. Hi sunt proaviae paternae, maternaeque frater et soror, proavique materni. Haec species, nec aliis gradibus quam scripta est, nectrineptis: ex obliquo fratris et sororis, abnepos abneptis, fratres patruelis, sorores patruelis. Amitini amitinae, consobrini consobrinae. Patrui magni, amitae magnae, avunculi magni, materterae magnae. Nepos neptis proprioris consobrini filiuex latere accrescunt propatrui, proamitae, proavunculi, promaterterae filius, filia,  abpatruus, abamita. Hi sunt abavi paterni frater et soror; abavunculus, abmatertera. Hi sunt abaviae paternae maternaeque
Abbreviated transcription (Latin):
uartu gradu ueniunt supra ab auus abcdua
uepus neptis patruelis soror patruelis idẽ patruisilu
filta consubrinus consubrina idẽ auunculi mater¬
tere filius filite amittinus aamittnei idẽ amite filiu
filia itemq: consubrini quace exducib: sororibus
uciscuntur. quibus eo crescit pratruus magnus
amita megna idẽ aui pecterm fritter esoror auun¬
culusmegnus materterai magna Idẽ auia ta
panoimiae quam maternae frater & sororr hicplus¬

Expanded text:
uarto gradu veniunt supra abavus et abavinepos, neptis patrufilia; consobrinus, consobrina, id est avunculi et materterae filius, filia; amitinus, amitina, id est amitae filius, filia; itemque consobrini, qui ex duabus sororibus nascuntur; quibus accrescit patruus magnus, amita magna, id est avi paterni frater et soror, avunculus magnus, matertera magna, id est, aviae tam paternae, quam maternae, frater et soror. C
Abbreviated transcription (Latin):
Voninqui etentur hu quibus celiqua prosuola¬
bore donauimus sed omnibus quace hisdonau
mus in ipsorum iure positis. his qui eos inquida¬
re uoluerint auditii audientiam per trechipa
sinecdiqua molestia possidentes ius suum pulse¬
tus iuedett confirmare omnibus quedebare
inter praesatos acta fuerint ad nostraneticu
referendisunt ut & nostris inqui ecctus ser e¬

Expanded text:
on inquietentur ii, quibus aliqua pro suo labore donavimus, sed omnibus, quae a nobis donata sunt, ipsorum jure positis, is, qui eos inquietare voluerit, ad judicii audientiam protrahatur, ut sine aliqua molestia possidentis jus suum pulsator valeat confirmare: omnibus, quae hac de re inter praefatos acta fuerint, ad nostram notitiam referendis, ut et nostris inquietatus remed