comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hic enĩ solũ suppliciũ gͣue est
iuidico dampnatꝰ sũ. Resxpcas
ut ppłs inte r̃m uideat qđ nec
in se nec in alio unꝙͣ uidit mag
tue innocencie argumẽtũ sui̾t a
nocentib ꝯdempnari. Oppłs̃ mim̾¬
tum me condempnat Nadem her¬
cle nõ nim̾tũ s multa ac magña
ꝓm̾itũ camillũ de qͦ nt loq̃bar
africanũ alios q coruelios tales
uiros Imustꝭ iudicus agitatos ad
uolũtariũ coegit exilũ. Dat a¬
rege inuocens cõdempnor REt
iegũ plerũq sinẽ nõ iusticie s
uindicte st̃ qͥsquis libr̃ꝰ uerbũ contia
licencias regias emiẜit cuicũq in
nt̾itu libertatꝭ frons obductõr fui̾t
is lese irus erit magestatꝭ s dõ dẽp̃¬
nor a uedicib l Im̃g iudice ulłm
benonosiꝰ ẽ aĩal a serpente lesos se
dolent quid hoĩes / nõ q̃runt᷑. fecit
enĩ ẜ pens qd suũ erat ꝙͣuis nõ qd
placitũ pacienti. Certe iudices e¬
uant / qui eos ⁊ de quil dixi socͣ¬
tom condẽp̃narũt. clodiũ absolue¬

Expanded text:
e est, iudicio damnatus sum. Expectas ut populus in te rectum videat, quod nec in se nec in alio unquam vidit? Magnum tue innocentie argumentum fuerit, a nocentibus condemnari. Populus inmeritum me condemnat. Idem, hercle, non inmeritum, sed multa et magna promeritum Camillum, de quo nunc loquebar, Africanum, aliosque Cornelios tales viros, iniustis iudiciis agitatos ad voluntarium coegit exilium. A Rege innocens condemnor. Et regum plerumque sententie non iustitie, sed vindicte sunt, quisquis liberius verbum contra licentias regias emiserit, cuicunque, in intuitu libertatis, frons obductior fuerit, is lese reus erit Maiestatis. Sed condemnor a iudicibus. Iniquo iudice nullum venenosius est animal; a serpente lesos se dolent quidem homines, non queruntur: fecit enim serpens quod suum erat, quamvis non quod placitum patienti. Certe iudices erant, qui eos etiam de quibus dixi Socratem condemnarunt, Clodium absolve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmemorat auguscum ud̾ quid de
se ip̃e testat᷑ cui nõ oĩa crede̾ nephas
est. Et aristotilicas cathegonas q̃
int̾ difficilima num̾an᷑ ⁊ artes li¬
bales quas singulas a singulis p̃¬
ceptorib uidicisse magnũ ducit᷑
nullo hoñ tradente ut idait ⁊ es̃
intellexisse. Et nouissinũ onm

Expanded text:
commemorat. Augustinum vero, quod de commemorat. Augustinum vero, quod de se ipso testatur, cui non omnia credere nefas est, et Aristotelicas cathegorias, que inter difficillima numerantur, et artes liberales, quas singulas a preceptoribus didicisse magnum ducitur, nullo hominum tradente, ut idem ait, omnes intellexisse. Novissimum
Abbreviated transcription (Latin):
multos ht̃ incognitos ꝑiculosior
status. D dñs nobis ẽ pessimus
Rs nõ erit diu si pħs bene
uisĩ est / molentũ nichil ẽ duut̾nũ.
Et sane si uel unũ prĩa ciuẽ bonũ
st michi preceptor indoctꝰ
Net si doccũ face̾ nõ possit
indoctus. uerũq sit ce illud Sig
sciẽtis ẽ posse docere Sub indocto
nis utar uerto aliqͦ a flatu dmo
sine quo nec doctũ certe nec ue¬
uirũ bonũ fieri posse credend̃ ẽ.
hͦ enĩ nõ solũ uera religio sentͭ
DIndoctum preceptorem nolens au¬
dio R ac celestem p̃ceptoremaudi li¬
bens qui fecit aures tͥ non has tm̃ qͣs
uidemꝰ s inuisibiles alias intꝰ dalia
frustra p̃ceptor quicũq mortalis ꝙͣ¬
ius doctissimꝰ laborriretO ꝙp̃ cepto¬
rem indoctũ egre fero N uel ab illo
fugies aliũ quere. uel ad terp̃m te¬
di. ⁊ mem̃to epycurũ sepe a cicone
ħ ierisum iusũ camẽ senete magͣ
uirũ nõ indoctũ mõ preceptorẽ

Expanded text:
multos habet incognitos, periculosior multos habet incognitos, periculosior status. Dominus nobis est pessimus. Sed non erit diu. Si beneentum nichil esse diuturnum. Et sane si vel unum patria civem bonum t michi preceptor indoctus. Etsi doctum facere non possit indoctus, verumque sit commune illud: signum scientis est posse docere; sub indocto nis utar verbo, aliquo “afflatu divino”, sine quo nec doctum certe, nec bonum virum fieri posse credendum est. Hoc enim non solum vera religio sentittit auctoritas. Indoctum preceptorem nolens audio. At celestem preceptorem audi libens, qui fecit aures tibi, non has tantum quas videmus, sed invisibiles alias, intus in frustra preceptor, quicunque mortalis, quamvis doctissimus, laboraret. Preceptorem indoctum egre fero. Vel ab illo fugiens alium quere, vel ad te ipsum redi, et memento Epicurum, sepe a Cicerone licet irrisum, visum tamen Senece magnum virum, non indoctum modo preceptorem
Abbreviated transcription (Latin):
libertate ꝑsundata ac sepulta a¬
sa ẜuicns in naturã situisit ut
pars maior ppłorum tyrãnũ si nõ
enm pene om̃s in ẜuicõ nati at
educati ut doloris antiquã sic no¬
uam q̃rele mat̾iam nõ hẽtis. O¬
poteneꝭ dñi graui p̾minuit iugo
Bariscophanis poete utilis fabel¬
la q̃ mouet nõ nit̾end in uebi¬
bus leonẽ tũ si nt̾tus fuit obseꝙ̃¬
dum illi esse nec tyrãmdi nale
malum impacia cumuland quẽ¬
q ip̃e fecs potenciã decructandi.
Raro equid̃ tyrãnus absq culꝑa ci¬
uũ surrexis in ppłm. uetꝰ est at̾
tum̃ patimur ¶Si oĩs ptãs a dõ
est/ seu ad bonoꝵ exciciũ seu ad mã¬
bix ẽ ullũ tam ferrx ingenũ ut
non obediencia ⁊ obsequio lemat᷑
uel ferend deniq uel ponend est
om̃e qd p̃mit nempe nichil est
c̾tiũ p̃t̾ impaciẽtiã que ut dixi
molesta nõ minuit s aceruat D
malus nobis ẽ dñs ROm̃s uos
unũ hẽtis nocũ hostem imꝰ ille

Expanded text:
libertate pessumdata ac sepulta, vlibertate pessumdata ac sepulta, versa servitus in naturam sit, sic ut pars maior populorum tyrannum si non enim pene omnes in servitio nati atque educati, ut doloris antiquam, sic novam querele materiam non habetis. Potentis domini gravi premimur iugo. Aristophanis Poete utilis fabella, que monet non nutriendum in urbibus leonem; tamen si nutritus fuerit, obsequendum illi esse. Nec Tyrannidis naturale malum impatientia cumulandum, quanque ipse feceris potentiam detractandum: raro equidem tyrannus absque culpa civium surrexit in populo. Vetus est autem tunum patimur. Si omnis potestas a Deo est, seu ad bonorum exercitium, seu ad maVix est enim ullum tam ferox ingenium, ut non obedientia et obsequio leniatur. Vel ferendum denique, vel ponendum est omne quod premit, nempe nichil est tertium preter impatientiam, que, ut dixi, molesta non minuit, sed acervat. Malus nobis est dominus. Omnes vos unum habetis notum hostem, unus ille
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiũ ꝓse carior foret res pͥuata
mr̃ grecieq lumẽ alt̾um achene
Oprĩa dinũ bnũ fert Raultos
autem roma. quis caligulas nesci¬
at ac nerones ac domicianos in et¬
cõmedos ⁊ heliogabalos ⁊ bassia¬
nos ⁊ galienos ac ne singła impe¬
rii ꝓbra ex eqͣr maximinos ⁊ pi¬
etatis hostes/. uilianos ac decios
Sardanapallũ assiria ꝑtulit / cir¬
rum persis alexandrũ grecia. at
asia reges dictos atq uere autẽ
tirãnos acerrimos ⁊ minites. Tũ¬
lit ⁊ dyonsios sicilia phalaridẽ
agathodem. lacedemon. cleomenẽ
nauidemq quẽ argi qͦ ꝑpessi fẽi¬
neam q uxoris auaritiã que iio
modis ex̾cuit. S quo fecor. quis
aut uet̾es aut nouos nimẽt tirã¬
nos/ Qͥ tam multi hodie tam¬
q alci huit suis opib ac potencia
ppłorum illit morib atq demẽtia
radicati stfuit nec miari iam ua¬
leant nec quelli neq minꝰ apd
nos ꝙͣ apũd egypcios aut medos

Expanded text:
civium pro se carior foret res privatacivium pro se carior foret res privataer Grecieque lumen alterum Athene. Patria dominum unum fert. Multos autem Roma: quis Caligulas nesciat ac Nerones, et Domitianos ac Commodos, et Heliogabalos et Bassianos et Galienos ac, ne singula imperii probra exequar, Maximinos et, pietatis hostes, Iulianos ac Decios? Sardanapalum Assyria pertulit, Cyrum Persis, Alexandrum Grecia atque Asia. Reges dictos, vere autem tyrannos acerrimos et immites tulit, et Dionysios Sicilia, Phalaridem, Agathoclem; Lacedemon Cleomenem Agidemque quem Argi quoque perpensi femineamque uxoris avarmodis exercuit. Sed quo feror? Quis aut veteres aut novos numeret tyrannos? Qui tam multi hodie, tamque alte, hinc suis opibus ac potentia populorum, illinc moribus atque dementia, radicati sunt, ut nec numerari iam valeant, nec convelli, neque minus apud vos quam apud Egyptios aut Medos
Abbreviated transcription (Latin):
cior sit uoluptas ꝓsꝑitatꝭ comes
ac filia. male agentib nichil pe¬
ius ꝙͣ securitas ac libertas qui
nichil metuit ꝓximꝰ est ruie
DIniquũ dnnũ infausta plels
patit᷑. Qnullꝰ inͥ crede imiẜa in
bitas dyonisiũ contemplare. Ille
uir improbus nec indoctus deseipõ
suaq tyrannide quid senturet aꝑ¬
lissime pendentꝭ supͣ amici aticẽ¬
gladu cuspide declarauit. Nota est
hystoria. Tunet plebs tyrannium
⁊ tyrãms plebem. sic reꝓco pauo¬
re se cruciant. hͦ ixfert᷑ ꝙ imẜia
plebis apparet/ ac tyrãn lace̾t
Non minꝰ tñ affligit purpurro ue¬
lamnẽ tectũ wluꝰ neq minꝯautre
grauãt compedes ꝙͣ ferire. Et suabt
in sordib utq in fuyno sic̾ ⁊ ĩ laucns
ac splendore miẜia. Aurea quid
uides nõ penitꝰ aut ĩpugne seuiũt
tyrãn aut multa plebs p̃mit᷑. S
Inclemẽtissimꝰ nobis est dñs Rno
tot passim essent dñi / nec tã late fu¬
rerent nisi ppͥ insanirent ⁊ cuiq

Expanded text:
tior sit voluptas, prosperitatis comes tior sit voluptas, prosperitatis comes ac filia. Male agentibus nichil peius quam securitas ac libertas. Qui nichil metuit, proximus est ruine. Iniquum dominum infausta plebs patitur. Nullus, michi crede, misera in bitas, Dionysum contemplare: ille vir improbus nec indoctus, de se ipso suaque tyrannide quid sentiret, aptissime pendentis supra amici vegladii cuspide, declaravit. Nota est historia. Timet plebs Tyrannum, et Tyrannus plebem, sic reciproco pavore se cruciant; hoc refert, quod miseria plebis apparet, et Tyranni latet. Non minus tamen affligit purpureo velamine tectum vulnus, neque minus auree gravant compedes quam ferree; est et sua, ut in sordibus utque in fumo, sic lautitiis ac splendore, miseria. Aurea quidevides non penitus aut impune seviunt tyranni, aut inulta plebs premitur. Inclementissimus nobis est dominus. Non tot passim essent domini, nec tam late furerent, nisi populi insanirent, et cuique
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ id sceliꝰ scelꝰ ẽ debitũ. nõ solũ
apud inferos s ubiq feri iudices u¬
biq iusticia suũ opus ex̾tet ⁊ si se¬
pius cuctet᷑ int̾d ꝓperat berũq re
ip̃a fit qd stribitur. utiq ẽ deus¬
idicans eos in terra demones ex
homib fieri quid̃ opĩati sũt ꝓpetua
cͥminũ luã. peccandiq libidine qq
ut forte colabiliter dem̃ sit mala¬
rũ uoluntatũ similitudo eficit qͣ
homo malus atq in males obsti¬
natus pene demonẽ equat. Cui
sinẽ si recipitur Illud fortasse nõ
dissonũ fuerit ut ꝑmissu dnñe i¬
sticie demonẽ demon p̾mat. qua
in re illud dũtaxat ut iudet᷑ est
cus miscentur innoxii. Et minis
uerũ crebrũq depreliendit᷑ illud
flacci. Sepe despicit neglectꝰ in¬
cesto addidit incegͫ qd ip̃io non
sine c̾ta licet nobis occulta iustia
sc̃ns expedit time̾ ꝙꝙͣ id quid̃ sit.
snẽo tã trux dñs ut nõ truculẽ ⁊¬

Expanded text:
et id sceleri scelus est debitum. Non solum et id sceleri scelus est debitum. Non solum apud inferos, sed ubique feri iudices, ubique iustitia suum opus exercet; etsi sepius cunctetur interdum properat. Verumque re ipsa fit quod scribitur; “utique est Deuudicans eos in terra”. Demones ex hominibus fieri, quidam opinati sunt, perpetua criminum licentia peccandique libidine; quod, ut forte tolerabiliter dictum sit, malarum voluntatum similitudo effecit, qua homo malus, atque in malis obstinatus pene demonem equat. Cui sententie, si recipitur, illud fortasse non dissonum fuerit, ut permissu divine iustitie demonem demon premat. Qua in re illud duntaxat, ut videtur, est ciis miscentur innoxii, et nimis verbum crebrumque comprehenditur illud Flacci: Sepe Diespiter neglectus incesto addidit integrum quod ipsum non sine certa, licet vobis occulta, iustitia sciis expedit timere quicquid quidem sit: nemo tam trux dominus, ut non truculen
Abbreviated transcription (Latin):
patis. D arultũ sꝑalũ modicũ
dixi iauinõ omĩa ꝓ mĩtis dari eis
ꝙ semel negatũ eid id ip̃m mox
concessũ uidimꝰ: qd in ip̃o de quõ
loquor scipiõe accidit. Repulsarũ
duriciẽ sepe ꝑtinax uirtꝰ ĩfregit.
mis consulat ᷑ ac t̾umphis postino¬
dum hõestati fuis cuub qͣ contẽp̃tui
fu̾a̾nt. spectaculo fuere. liͣaas
ciuis accerbare ꝙͣ uirtuᵇ supareuelu¬
issent, lucrꝰ silla ꝙͣuis ĩ fmem
suã nota crudelitatꝭ infeci / nobi¬
litate inde ⁊ gloria insigmis caurs
repulsam cũ culisset sũmã rei . p.
post adeptus ⁊ p̃turas ⁊ ꝯsulatus
⁊ imꝑia nõ cũi consequi potuit
s donare. Nõ debet repulsa spem
ꝙͣ ꝓpter seip̃am suũq ꝓp̾um finem
culta iuideatur. Demq hñ repulsas
suas forti aĩo tulere at ꝑubleꝰ rutiliꝰ
repulsa frĩs audita ꝙ̃. passus erat¬
in peticõe consulatus statim morte
obnt repentina. Elige utrũ se qui
mustum dñm̃ patit᷑
res pub ͨ ͣ s fortasse id mu̾i̾ta

Expanded text:
is. Multum sperabam, modicum dixi iam, non omnia pro meritis dari. Quid quod semel negatum, eidem id ipsum mox concessum vidimus? Quod in ipso de quo loquor Scipione accidit, repulsarum duritiem sepe pertinax virtus infregit. mis consulatibus ac triumphis postmodum honestati, suis civibus quibus contemptui fuerant, spectaculo fuere, numquamtius acerbare, quam virtutibus superare voluissent. Lucius Silla, quamvis in finem suam nota crudelitas infecerit, nobilitate tamen et gloria insignis civis,repulsam cum tulisset, summam Reipublice post adeptus, et preturas et Consulatus et imperia, non tantum consequi potuit, sed donare. Non debet repulsa spem ropter se ipsam suumque proprium finem culta videatur. Denique hi repulsas suas forti animo tulere. At Publius Rutilius repulsa fratris audita, qua erat passus in petitione consulatus, statim morte obiit repentina. Elige utrum sequi ustum dominum patitur Respublica. Sed fortassis id merita;
Abbreviated transcription (Latin):
occidentem hic ad arthon ille ad nũ¬
diem nauigantes int̾dũ raro id qͣd
neq alit̾ ꝙͣ oogente locorp situ s
quẽ precor equitem legis pret̾ unũ
ex om̃ib Ioħe neq id ampłiꝰ ꝙ set¬
pia illũ festmatõ ꝑurgẽt quõ autẽ
equitarent/ quoꝵ dñs pedes ibat. uio
a sellũ semet quid̃ qlle mox ĩcrutẽ
ascensurꝰ astendit. Ed si scitate mac¬
cossibili ex hec expͣ te p̃grauat at cõ¬
ne legiones que orbem terrap sub egi
magna ex parte pedestres fulsse no¬
scunt᷑. In qͥb nõ se solũ abma suis pe
gant̾ cico nr̃ quod̃ loco de nulitib ioͣ¬
nis agans cum fortib iurꝭ cet̾arum
gencud arma nõ impedimentũ s
qiͣ uestimẽtũ esse dixisset. hͦ p̃cipu¬
um illis dedit. ut drets iõms solie
arma / nõ ut bestem esse s ut hu¬
mõs ⁊ lac̾tos alt cũ eas quas dicelu¬
militares saremas subussent tum demũ
bideri sibi essẽ uestitos ueu quis

Expanded text:
occidentem, hic ad arthon, ille ad meroccidentem, hic ad arthon, ille ad meridiem, navigantes interdum; raro id quidem, neque aliter quam cogente locorum situ. Sed quem, precor, equitem legis, preter unum ex omnibus Ioannem? Neque id ampliuspia illum festinatio perurgeret. Quomodo autem equitarent, quorum dominus pedes ibat? Vix asellum semel quidem, ille mox in crucem ascensurus ascendit. Quod si sanctitate inaccessibili hec exempla te pregravant, at Romane legiones, que orbem terrarum subegere, magna ex parte pedestres fuisse noscuntur, in quibus non se solum atque arma suis pedganter Cicero noster, quodam loco de militibus Romanis agens, cum fortibus viris ceterarum gentium arma non impedimenta, sed quasi vestimentum esse dixisset, hoc precipuum illis dedit ut diceret. Romanis solis arma non vestem esse, sed ut humeros ac lacertos. At cum eas quas dicebmilitares sarcinas subiissent, tum demum videri sibi esse vestitos; neu quis
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. qui uilis atq intractabilis
caduci equi fiducia dedistũt pedib suis
ur quib queso quid aliud ꝙͣ diuitem
cupias podagiũ. h ͦ ẽ pedes mutiles
equos multos Olongũ it̾ pedes ilo
NIbis ꝓlibito. nemo te transueher
nemo morabit᷑ / nemo dõcuciẽt nemo
deiciet /nemo aget in p̾ceps unus tͥ
labor uie. unũ opꝰ ne. ml tͥ cuo cum
uectore negocii nõ cogi̾s enĩ equũ
stenare non punge̾ non a deqͣre nõ
subst̾ne̾ / nõ circũduce̾ nõ fricare nõ
pascere aut t̾gũ unge aut arentẽ
pedis ungulã ⁊ tractare digitis
ancipites clauos/ aut nocturnos su¬
dib arce̾ ꝯcursus ⁊ sompno ex̃cirit
pidus semꝑq sollicitꝰ quid belua ꝑ¬
uigil cũ uicnns agat saltẽ noctib
qui estes. Nam qui eqͥtat̃ noctu ⁊ la
borant O Pedib it̾ longũ ago R
Calceatus forsitan. Sc̃i autẽ prẽs
nudis pedib deẜta lustrabãt nũtu
dei om̃ipotentis apłi mũdi climata
circiubant hic ad orientẽ ille ad

Expanded text:
faciunt, qui vilis atque intractabilis et caduci equi fiducia dediscunt pedibus suis ire; quibus, queso, quid aliud quam divitem cupias podagram, hoc est pedes inutiles, equos multos? Longum iter pedes ibo. Ibis pro libito, nemo te transvehet, nemo morabitur, nemo concutiet, nemo deiciet, nemo aget in preceps; unus tibi labor vie, unum opus ire, nil tibi tuo cum vectore negotii. Non cogeris enim equuum frenare, non pungere, non adequare, non substernere, non circumducere, non fricare, non pascere, non aut tergum ungere, aut arentem pedis ungulam et tractare digitis ancipites clavos, aut nocturnos sudibus arcere concursus, et somno exciri, trepidus semperque sollicitus, quid belua, pervigil, cum vicinis agat; saltem noctibus quiesces: nam qui equitant, noctu etiam laborant. Pedibus longum iter ago. Calceatus forsitan. Sancti autem patres nudis pedibus deserta lustrabant, nuntii Dei omnipotentis Apostoli, mundi climata circuibant, hic ad orientem, ille ad
Abbreviated transcription (Latin):
nõ illiꝰ absolucõi cicu̾nis host ꝓsur
dampnacõe / atq exiliũ añponat
S hũana hec atq coia. sin alc̾ius
aspicis uidebis p̾ssus falso iudito
celi regem familiãq eiꝰ elcĩssia
tãti uestigns he̾ntem ducꝭ ⁊ qui
hũc postea secuti stꝭ tãta inuocẽ
tantꝭq uirtutib in hosipõs iudici¬
arii curbĩs incursus ac scopulos
incidisse O falso iudicõ ofendor R
Est qui te uindicet is qui facit iu
res ^ nulliꝰ belue morsus ẽ acͥor ꝙͣ¬
ꝯstiẽ. O iniusto iudicõ lesa sũ Re
Illatꝭ inuiriis bñ uti ars nõ ultiã
est qua instructo sepe ꝓfuit aqͥtas
xancippe ꝯuigi socͣtes morrẽs rñs
muliebrit̾ lamẽtanti ꝙ is ĩnocẽs
more̾tur. Acqui ⁊si aliqͥ ꝯtͣriũ o¬

Expanded text:
absolutioni, Ciceronis hostis sui damnationem atque exilium anteponat? Sed humana hec atque communia; sin altius aspicis, videbis pressum falso iudicio celi Regem familiamque eius electissimam, tanti vestigiis herentem ducis, et qui hunc postea secuti sunt tanta innocentia tantisque virtutibus, in hos ipsos iudiciarii turbinis incursus ac scopulos incidisse. Falso iudicio offendor. Est qui te vindicet: “is qui facit iudres. Nullus belue morsus est acrior tie. Iniusto iudicio lesus sum. Illatis iniuriis bene uti, ars non ultima est; qua instructo sepe profuit iniquitas Xantippe coniugi Socrates moriens respondet, muliebriter lamentanti, quod is innocens moreretur. Atqui etsi aliq
Abbreviated transcription (Latin):
dicor. Li ut iustiã iniuistos sic mnius¬
ticia Iustos p̾mit. ubi i. iniusta dãꝑ¬
nacõ. ubi iustꝰ ẽ reus. Nemo autẽ
tã domẽs misi insanat ut hc ꝑi̾ti
seq miustũ iusto iudico p̃mi uelit
Nemo tã pauidus nec sit pessimꝰ
ut nõ pociꝰ dampnari eligat iusto
iuidicõ ꝙͣ absolui.¶Tanto enĩ id saciꝰ

Expanded text:
icor. Ut iustitia iniustos, sic iniustitia iustos premit. Ubi igitur iniusta damnatio, ibi iustus est reus. Nemo autem tam demens, nisi insaniat, ut hec perverti seque iniusto iudicio premi velit; nemo tam pavidus, nisi sit pessimus, ut non potius damnari eligat iniusto iudicio, quam absolvi. Tanto enim id sa
Abbreviated transcription (Latin):
pendentẽ s cũ nuille sint eculei insi
ligneũ nõ tuuetꝭ .D Torq̃or Raut ĩ¬
nocencia in cormẽtꝭ aut iusticia te
ip̃m consolare uã si iniuste toiq̃ris
gaudend ẽ exꝑmiẽtũ tibi atq alus
⁊ fulgor quid tue uirtutꝭ accesẜit atͦe¬
tari ac sublati fragñçior ac nocõr fa¬
ma erit. ut bñ oleãt terũt᷑ aromata
⁊ pulchrmia rerũ ne laceãt actollũd⁊
Sin id iuste pat̾is adquiesce remedio
tior sit oportet. quẽ morborp cedet
amara nõ respuit quẽ sceler pemi¬
tet supplicia nõ reclis DIn ẽquleũ
alienã despicias/ At si mltꝰ unde at̾¬
ra duulsus ip̃e cuũ clariꝰ aspicias
crimẽ. quodq comissũ doles nõ doleas
plecti. Ddo Torq̃or Naut tempta᷑
uirtꝰ eut ꝑunit᷑ uiciũ/ alt̾m sepe u¬
tile alc̾m semꝑ expediens bona ex¬
c̾titacõ iusti ẽ ꝑessima nocẽtꝭ impũĩtas.¬
D Torqueor. Ꝙdisce it̾ ad pacĩam
⁊ ad mortem ¶ De iniulto iudicio dolor¬

Expanded text:
isi ligneum non timetis. Torqueor. Aut innocentia, in tormentis, aut iustitia te ipsum consolare. Nam si iniuste torqueris, gaudendum est: experimentum tibi atque aliis, et fulgor quidam tue virtutis accesserit attractati ac sublati; fragrantior ac notior fama erit. Ut bene oleant, teruntur aromata; et pulcherrima rerum, ne lateant, attolluntur. Sin id iuste peteris, acquiesce remedio: tior sit oportet. Quem morborum tedet, amara non respuat. Quem scelerum penitet, supplicia non recuset. In equuleum alienam despicias, at si meritus, unde a terra divulsus, ipse tuum clarius aspicias crimen, quodque commissum doles, non doleas plecti. Torqueor. Aut tentatur virtus, aut punitur vitium: alterum sepe utile: alterum semper expediens. Bona exercitatio iusti est, pessima nocentis impunitas. Torqueor. Disce iter ad patientiam et ad mortem. 66 DE INIUSTO IUDICIO
Abbreviated transcription (Latin):
patri filiꝰ obsequium reuerens huilẽ¬
in hyscorñs ⁊ apud marcũ tullium
legisci ut ꝑ indulgens in prẽm idem
acerbe seuerꝰ in filiũ fuit wlgi forte
iuidicõ rep̃hensus. in alto̾ ab incorrup¬
tis estimatorib in utrrq laudatissimꝰ
tanta diu̾sitas rerũ est. D pat̾ durꝰ
est michi R Sero bona ur̃a cognosti¬
tis mortales. ac cũ nosse coꝑitis in¬
mis cognoscitis huc ⁊ pñcia fascidieꝭ
⁊ amissa lugetꝭ alterũ suꝑbe mimis
alterum mimis hũiliter ⁊ ubi agẽ¬
de grates /⁊ ubi habenda paciã utrobi¬
responsurum uoces ⁊ qd tibi nuc ui¬
decur saxis durior plumis mollior
uideatur. D durũ prẽm hẽs R
ꝑrẽm dum hũeris non agnostes.
Abeo filiũ contumacem R
Eqũ est ut qui prem ferre non
poteras filium feras / utiq sarcinam
grauiorem magł anu premit pũgit¬
q acrius suꝑbi filii berbum unũ i

Expanded text:
patri filius obsequium reverens obedenpatri filius obsequium reverens obedenin historiis, et apud Marcum Tullium legisti, ut perindulgens in patrem, idem acerbe severus in filium fuit, vulgi forte iudicio reprehensus, in altero ab incorruptis extimatoribus in utroque laudatissimus: tanta diversitas rerum est. Pater durus est michi. Sero bona vestra cognoscitis, o mortales, at cum nosse cepistis, nimis agnoscitis; hinc et presentia fastiditis et amissa lugetis, alterum superbe nimis, alterum nimis humiliter; et ubi agende grates, et ubi habenda patientia, utrobiresponsurum voces, et qui nunc videtur saxis durior, plumis mollior videatur. Durum patrem habeo. Patrem dum habueris non agnosces. abeo filium contumacem. Equum est ut qui patrem ferre non poteras, filium feras, utique sarcinam graviorem; magis animum premit pungitque acrius superbi filii verbum unum i
Abbreviated transcription (Latin):
saltem silencio uenaie. O duris
pat̾ est morib R Nõ arguendi
mores prũm s ferendi sũt ncħ
curpiꝰ in alexandͦ sonat ꝙͣ ꝙ.
non dicam prẽm quicns altõtasse
s priis laudib inuidisse insus i¬
⁊ de pr̃e / uel glõse loquẽd uel tacẽ ⁊¬
dumi. D hẽo durũ prẽm Rlie̾s dbi
amorem ubi pudorem ubi obediea¬
ubi pacĩa tuam ꝓbes: Nullũ in t̾ris
imꝑiũ iustiꝰ ꝙͣ prĩs. nulla hoẽscior
cripit᷑. s uos p̃cipiti atq inteni¬
pestuuo de sidi̾o subesse nati/ pesse
duplex indignitus Ita fit ut insolencia
Iuuenilis undiq rero turbt̃ officia hĩc
forte ꝓhibiti de patrum asperitate q̃¬
rnmm uestri digni iudic̃o quib om̃ia
liceant os id unũ ꝙ nati estꝭ ⁊ placere
uobis ad speculũ didicistꝭ cñ diuĩnũ
cũ preesse ceꝑitꝭ sensuri ꝙͣ id ub tur¬
piter aute tenpꝰ optatũ esset D
Rigidꝰ est michi pat̾ RQuid si piꝰ
est rigor. pater filio rigidam pietatẽ

Expanded text:
saltem silentio venerare. Duris saltem silentio venerare. Duris pater est moribus. Non arguendi mores patrum, sed ferendi sunt. Nichil turpius in Alexandro sonat, quam quod non dicam patrem conviciis attemptasseudibus invidisse visus est. De patre vel gloriose loquendum, vel tacendum. Habeo durum patrem. Habes ubi amorem, ubi pudorem, ubi patientiam, ubi obedientiam tuam probes: nullum in terris imperium iustius quam patris, nulla honestior eripitur. Sed vos precipiti ac intempestivo desiderio subesse nati contemnduplex indignitas. Ita fit ut insolentia iuvenilis undique rerum turbet officia. Hinc forte prohibiti de patrum asperitate querimini, vestro digni iudicio, quibus omnia liceant, ob id unum, quod nati estis, et placere vobis ad speculum didicistis, tum demum, cum preesse ceperitis, sensuri quam id vobis turpiter ante tempus optatum esset. Rigidus pater est michi. Quid, si pius est rigor? Pater filio rigidam pietatem,
Abbreviated transcription (Latin):
D ꝑdurus pat̾ est mͥ. QQui suum
⁊ si fronte mitissimꝰ at qui filiũ
ad icm it̾ trahit ope consilioq ad¬
uiuans ⁊ sepe u̾borum ⁊ sepe irrũ
pũs solet esse ꝙͣ congtas. O durus
dolor metꝰ etas excusant. O dure
patrem egre fõ. R Es si  multꝭ se
affectis iure accidit ferre duritiem
cogaris alterius. Quid si ip̃e con¬
cumatis filu pat̾ esse mcipias. tuc
intelliges ꝙͣ suaue prĩs iugũ. ⁊
ꝙͣ iustum sit imꝑiũ. nec nõ nͥ
unũ intelligit ꝙ delcãt. inq hoc
uno iudiciũ tuũ hab nõ delcãtiõe
amini s titillacõe sensuũ circũuẽ¬
tum. O durꝰ mͥ pat̾ est. Eut sit
durꝰ illum tͥ non te sibi iudicem
dat natura.ꝙͣ secuta lex ciuilis
cascigatores parentũ filios ocu¬
bescit. Pudeat te audere qd ulli fi¬
lio lice̾ legem puduit. Sine de te
iudicet qui te genuit aᵈ q tu de il¬
lo iudicium linq̃ aliis patrẽq si
ue̾ laudis nõ est capax decoro

Expanded text:
Perdurus pater est michi. Qui salutem Perdurus pater est michi. Qui salutem si fronte mitissimus, at qui filium ad rectum iter trahit, ope consilioque adiuvans, et sepe verborum, sepe rerum patris solet esse, quam comitas. Durus dolor, metus, etas excusant. Durum patrem egre fero. Quid, si quod multis sic affectis iure accidit, ferre duritiem cogaris alterius? Quid, si ipse contumacis filii pater esse incipias? Tunc intelliges quam suave patris iugum, et quam iustum sit imperium; nunc non nisi unum intelligis quod delectat, inque hoc uno, iudicium tuum habes, non delectatione animi sed titillatione sensuum circumventum. Durus michi pater est. Ut sit durus, illum tibi, non te sibi, iudicem dat natura, quam secuta lex civilis, castigatores parentum filios erubescit. Pudeat te audere, quod ulli filio licere legem puduit; sine de te iudicet, qui te genuit aluitque; tu de illo iudicium linque aliis, patremque si vere laudis non est capax, decoro
Abbreviated transcription (Latin):
in filios daiet sepe acerrime obsi¬
uasse legima /in quib maxĩe cassu
ac suluni nobilitata seu̾itas. ⁊ tu
prem pacior durũ. RQualem
putas alle te passus est puerum.
qualem ue deinceps a dolescentẽ.
difi ᷝ ͤ ad qͥd ꝑsuade̾ hñs sibi ualde
placentib. S crede inͥ nichil duriꝰ
ꝙͣ etatꝭ illiꝰ inconditos mores pa¬
ti pacõr durũ patrem. R Quid
si durꝰ est filiꝰ. Sura diris effica¬
cius lemunt᷑. ⁊ sepe medici molli¬
orio deformior est cicatrix. Opa¬
tiem durũ hẽo. Ia Si pater uerꝰ
ẽ diligit. Si diligit nõ q̃ mulce¬
ant s que ꝓsint cogitat᷑ . O duris¬
simus pater est m .R2 tͥ duris¬
sima illi forsan utilia iudentur.
cui ⁊ cerciꝰ iudiciũ ⁊ incorrup¬
ciorͥ a fectus. adolestencia nõ que
sub oculis sunt metitur etas ma¬
turior multa cuꝯspicit. Dpater
est mͥ durissimꝰ. Ride ne illi durior
ut dum ille dedecori cuo obstat. tu
illi ꝰ uitam ꝑdicis morib inquietes.

Expanded text:
in filios daret, sepe acerrime obsein filios daret, sepe acerrime observasse legimus, in quibus maxime Cassii ac Fulvii nobilitata severitas. I tu: Patrem patior durum. Qualem putas ille te passus est puerum, qualemve deinceps adolescentem? Difficile id quidem persuadere his sibi valde placentibus, sed crede michi: nichil durius quam etatis illius inconditos mores pati. Patior durum patrem. Quid si durus est filius? Dura duris efficacius leniuntur, et sepe medici mollioris deformior est cicatrix. Patrem durum habeo. Si pater verus est, diligit, et si diligit non que mulceant, sed que prosint cogitat. Durissimus pater est michi. Que tibi durissima, illi forsan utilia videntur, cui et certius iudicium et incorruptior est affectus. Adolescentia non nisi que sub oculis sunt metitur, etas maturior multa circumspicit. Pater est michi durissimus. Vide ne tu illi durior, ut dum ille dedecori tuo obstat, tu illius vitam perditis moribus inquietes.
Abbreviated transcription (Latin):
ania stam ⁊ mimucos/ diligere
Duinũ est preceptum ⁊ amare ut
anieris plulosoplucũ consiliũ. D¬
sou̾ca me odit Rsi patrem tu¬
um amat sacis est tͥ odisse prĩs
amatͥcem pio filio nõ l. Suir illũ
odit quem nõ oderat inam si alterũ
plusꝙͣ iurũ amat tu ille nõ fu̾is.
umis odit me nou̾ca. Ramus
malum forsitan nou̾ce odiũ ꝙͣ nmiꝯ
amor. phedirã nosti ⁊ hipolitũ. c̾te
odium qd ulcisci s nephas lemẽs
aut sugiend aut ferend est. Nicłi
est quantũ querele sepe odiũ exag¬
urum pacior patrem Rdu
ricies prĩs sepe filio salubris.
semꝑ dampnosa mollicies nõ
docti consulunt. hus dnob aĩorũ
Inueniliũ constat. in pͥmis cura que
si frustra sint grauiorib morbis gͣ¬
mora remedia ad hibent᷑ abdicacõ
⁊ carter. quin ⁊ more uet̾i rõno / ad
ext̾mũ supplicia ⁊ mors qd non
ꝯsules modo ⁊ duces quib imꝑiũ
coritas. s priuatos illos pͥscos ac se¬
u̾os pr̃es / quib sola prĩa ptas ius

Expanded text:
imicos diligere, divinum est preceptum, et amare ut ameris, philosophicum est consilium. Noverca me odit. Si patrem tuum amat, satis est tibi: odisse patris amatricem filio non licet; sin et illum odit, quem non oderit? Nam et si alterum plus quam virum amat, tu ille ne fueris. Nimis me odit noverca. Minus malum forsitan noverce odium, quam nimius amor: Phedriam nosti et Hippolytum. Certe odium quod ulcisci nefas leniendum, aut fugiendum, aut ferendum est; nichil est quartum: querele sepe odium exagurum patior parentem. urities patris sepe filio salubris, semper damnosa mollities; non docti consulunt. His duobus animorum iuvenilium constat in primis cura; que si frustra sint, gravioribus morbis graviora remedia adhibentur, abdicatio et carcer, quin et more veteri Romano, ad extremum supplicia et mors, quod non Consules modo et duces, quibus imperium toritas, sed privatos illos priscos ac severos patres, quibus sola patria potestas ius
Abbreviated transcription (Latin):
bonus tanto furũ odio flagͣuit. ut
do illo stribat eli q lãprida. Si quẽ
casued iudisset ꝑatũ digitũ huĩsse ut
illi oculit̃ erueret / tantiq eũ seoͣ¬
chi fuisse in furtor infamia labo¬
iantes ut si eos caũ aliquo iude̾t
cu mardestente ita uti nichil loqui
buo forti ⁊ sublimi sic subito nau
dem fauore quoꝑd amicoto regũ ad
nlicia aspirassẽt ⁊ statĩ in furto de¬
p̾hensus esset. uix enĩ illo uicio assue¬
der a regib qui illũ ꝓmouerãt quid
apud eos pat̾ent᷑ fures. Cũq ilłi res¬
stodia si optiã est pauꝑtas. Qͣdiuad¬

Expanded text:
o furum odio flagravit, ut de illo scribat Elius Lampridius, “si quem talium vidisset, paratum digitum habuisse, ut illi oculum erueret: tantique eum stomachi fuisse in furtorum infamia laborantes, ut si eos casu aliquo videret, tu inardescente, ita ut nichil loqui viro forti et sublimi sic subito nausdem favore quorundam amicorum regum ad militiam aspirasset, et statim in furto deprehensus esset vix enim illi vitio assueder a regibus qui illum promoverant, quid apud eos paterentur fures; cunque illi resstodia, sed optima est paupertas: qua
Abbreviated transcription (Latin):
slade ꝙ fures reb spoliant ingerut̃q¬
⁊ suspierẽs / at ꝙ̃donib spoliasse fere
sat est suspicõib nõ reliquit locũ
DIn ꝙ̃dones incidi qͥ me nidũ reli¬
qrunt NIncidit in latrones cesar/ a
quib nõ spoliatꝰ mͦ s captꝰ magno
ta prebilit nõ exiguũ lemimiẽ liuriaꝵ.
inicidit in manꝰ hostiũ regulus tociens
iam uictor qui magno cũ imꝑñ ur̃ĩ
dampno atq discruinẽ eud minam su¬
plicio ꝑemerũt. Incidit in hostes q li
dedecore fedo seu uili ẜuiciõ uõfecerũt.
Tu si nichil ultͣ ꝙͣ spoliatꝰ es ⁊ fortue
uitãq reliqĩe nõ est eñ aᵈ bñficiũ
latronũ ꝙͣ qd ciob̾ ait̾ in philipicꝭ ut ꝯ¬
meõrare possint hũs se uicã de disse
quib nõ ademerũt. fer tu i᷑ sortẽ tuã
cõem ⁊ cũ magnis hus atq alus clatꝭ¬
uin ⁊ si cõparetur facilẽ ⁊ atq oꝑtãdũ¬
neq felicõr esse belis hñs qui dicio᷑ fe¬
dircũscriptorib sid deceptꝰ Ranri¬

Expanded text:
d fures rebus spoliant, ingeruntque suspitiones, at predonibus spoliasse fere sat est, suspitionibus non relinquunt locum. In predones incidi qui me nudum reliquerunt. Incidit in predones Cesar, a quibus non spoliatus modo sed captus, magno ta prebuerit, non exiguum lenimen iniuriarum. Incidit in manus hostium Regulus totiens iam victor, qui magno cum imperii vestri damno atque discrimine, eundem immani supplicio peremerunt. Incidit in hostes quoquededecore, fedo senili servitio confecerant. Tu si nil ultra quam spoliatus es, et fortune vitamque reliquere. Non est enim aliud beneficium latronum, quam quod Cicero ait in Philippicis, ut commemorare possint his se vitam dedisse, quibus non ademerunt. Fer tu igitur sortem tuam communem tibi cum magnis his atque aliis claris, et, si compareture velis his, qui dicuntur fecircumscriptoribus sum deceptus. Mira
Abbreviated transcription (Latin):
cõe sina O filiũ qui meꝰ dicebat᷑
alienũ esse audio. ECur hoc aliis
pociꝰ ꝙͣ bxori crede quã hͦ unum
saltem nemo c̾ciꝰ nouit. Ille tibi
terte filrũ dedit quẽ nũc alii intũ¬
tur ecipe. Audisti credo ut prm mẽo¬
ria utr illustris fuit. cui forͣ ⁊ gn̾e̾
par uxor obuenat. s fama pũdi¬
cicie ambigua. Ex hac unicꝰ infãs
pulchonnus natus erat. quẽ cum
die quod in grenno hñs mr̃ gͣuẽ
curis ⁊ suspirantẽ iurũ aĩadũciss
q̃ sunt q̃ tanti cã suspirii. Rursꝰ ille
hunt puerũ meũ sicꝭ tͥ ꝯstat ẽẽ tuũ
as hͨ illa nichil fronte mota uel aĩo
bi greges meos pastam inꝙͥ ⁊ de hͦ
ip̃o certũ te faciam. Cũq ille ĩpossi ᷝ ͤ
prorsus dicet᷑ ꝯuocatꝭ qui ꝓpe ade¬
rant ꝓcerib ⁊ sponsione int̾po ͭͣ
natũ illa ulius extulit. Est ne
inꝙͣ uere meꝰ. Cumq uir mmnuiss
illa brachnis procentꝭ ei puerum
porrexit. Et accipe/ ait dono eum

Expanded text:
tione sententia. Filium qui meus dicebatur tione sententia. Filium qui meus dicebatur alienum esse audio. Cur hoc aliis potius quam uxori credis, qua hoc unum saltem nemo certius novit? Illa tibi certe filium dedit, quem nunc alii nituntur eripere. Audisti, credo, ut patrum memoria, vir illustris fuit, cui forma et genere par uxor obvenerat, sed fama pudicitie ambigua. Ex hac unicus infans pulcherrimus natus erat, quem cum die quodam in gremio habens mater, gravem curis et suspirantem virum animadvertisset, quesivit que tanti causa suspirii. Rursus illehunc puerum meum, sicut tibi constat esse tuum”. Ad hec illa nichil fronte mota nec animobi greges meos pascat, de hoc ipso certum ego te faciam”. Cum ille impossibile prorsus id diceret, convocatis qui prope aderant proceribus, et sponsione interposita, natum ic vere meus?” Cumque vir annuisset, illa brachiis protentis, ei puerum porrexit et “Accipe, ait, dono eum
Abbreviated transcription (Latin):
est. si hũc ip̃m u̾t hactenꝰ sic dem¬
ceps quasi cuũ pau̾is DIs illi qͥd
longe gͣciꝰ ac acceptiꝰ doo ert Ro¬
lent enĩ ingrati filii seu sibi nale
quod̃ iur debita pr̃m almiẽta cõ¬
tempne̾. Et p̾t̾e̾a scelus ẽ amare
filiũ qui ex te genitꝰ sit ⁊ adeo c̾a¬
tum hoem nõ amare Ira budiq¬
Ipud deum atq hoẽs pietatẽ exum¬
am tibi quesieris ex alieno flagicio¬
O paui pro filio qui nõ erat fliꝰ
Nꝑauisti ut filiũ pasce iam si nõ
ut filiũ at ut fiem. Oñ qui sũt
qui q erunt fu̾nt ue unꝰ ẽ parẽs
unus iector. Nolite ꝑ insolenciam
dissimulare an ꝑ nudiã atq odiũ
sacrum nẽ odum uinclim̃̃ rescuidere
omĩs muicem frẽs estis. D filiũ quẽ
putabam meũ non esse audioła bide
a quo audias ⁊ cui credas. mrulti e¬
min malis scimulis impulsi falsos
rumores scudio ꝯfingũt. alni lingue
fluxu quod efremq impetu ⁊ que
sciuunt ⁊ q̃ nescuint pari locuntur
audacia. dificilis T autẽ de filia¬

Expanded text:
t hactenus, sic deinceps quasi tuum paveris: id illi quidem longe gratius atque acceptius Deo erit. Solent enim ingrati filii, seu sibi naturali quodam iure debita, patrum alimenta contemnere; et preterea scelus est amare filium, qui ex te genitus sit, et a Deo creatum hominem non amare. Ita undiquapud Deum atque homines pietatem eximiam tibi quesieris ex alieno flagitio. Pavi pro filio qui non erat filius. Pavisti ut filium, pasce iam, si non ut filium, ut fratrem: omnium qui sunt, quique erunt, fueruntve, unus est parens, unus rector. Noli te per insolentiam dissimulare, aut per invidiam atque odium sacrum nature vinculum rescindere: omnes invicem fratres estis. Filium quem putabam meum non esse audio. Vide a quo audias et cui credas. Multi enim, malis stimulis impulsi, falsos rumores studio confingunt, alii lingue fluxu quodam effrenique impetu, et que sciunt et que nesciunt pari loquuntur audacia. Difficilis est autem de filia
Abbreviated transcription (Latin):
essenti. michi ⁊ em̃ crede. deã bona
non peunt. Non ẽ aurũ uirtute no¬
bilulo/ no par quid̃ ꝙ nõ igne cõsu¬
mitur s purgatuo magna me a¬
plauit intendiũ. Lsecudi nescio qͦs
famã diinitatꝭ igne quesunt a¬
pns uirgiliũ Iuli comas flama cor¬
lipiens pͥmã dubie spem salutis
actulit. Seruio caput arsisse nion
ma ig̃nis aꝑuuisse sacre locĩ lystos¬

Expanded text:
essent. Michi etenim crede: vera bona essent. Michi etenim crede: vera bona non pereunt; non est aurum virtute nobilius, ne par quidem, quod non igne consumitur sed pugnatur. Magnum me afflavit incendium. Ceculus nescio quis famam divinitatis igne quesivit; apud Virgilium Iulii comas flamma corripiens, primam dubie spem salutis attulit, Servio caput arsisse, non ma ignis apparuisse, sacre lo
Abbreviated transcription (Latin):
ium pati ⁊ celũ pociꝰ ambire ꝙͣ
uix abii. Nan ne i̾ euasisse
fortune trahis ad ĩiuria:
sine qri alcibiadem qui hostili ep
incendio nõ euasit. ꝙ̃ꝙͣ ut t̾re¬
scre p̃uideris celestib qͥs nam
obscet incendiis. comanꝰ iͥ rex
regia alt̾ in castris ad tigrim
ame si coĩb hystorn̾s est fides
igne arsit ethereo U bonis mĩs
om̃ib amisẜ nidꝰ ex ĩcendio eua¬
si. Rsrñ pretor hoc dice̾t seubi¬
as ut om̃s uolũt seu stillon ut
ult seneca/ qui ancẽsa pr̃a ad¬
monita/ seu incrrpitꝰ ꝙ nichił bo¬
norũ suoꝵ ex incendio eferret
ut cet̾i. bona inꝙ̾ mã oĩa mecũ
porto . Preclare siue hoꝵ alt̾ is
ex ore pͥmi semꝑ auctoris clariꝰ
sonent. Si omisso auctore dc̃i cũ¬
tas utiq nota. herent nẽpe p̃¬
cordiis uera bona uiuoq nich il
capitur possessori. s ne mortuo
quid̃ in amima enĩ stꝭ quo nec
for̃titudĩe / nec mortꝭ dextͣ se por¬
sent ꝓculdubio teꝯ hodie salua

Expanded text:
celum potius ambire quam vix abii. An ne igitur evasisse fortune trahis ad iniuriam? Sine queri Alcibiadem, qui hostili ex incendio non evasit. Quanquam et terrestre previderis, celestibus quis iam obstet ex incendiis? Romanus michi rex regia, alter in castris Tygrim amnem, si communibus historiis est fides, igne arsit ethereo. Bonis meis omnibus amissis, nudus, ex incendio evasit. Quando precor hoc diceret seu Bias, ut omnes volunt, seu Stilbon, ut vult Seneca, qui incensa patria admonitus seu increpitus, quod nichil suorum bonorum ex incendio efferret ut ceteri: “Bona, inquit, mea omnia mecum porto”. Preclare sive horum alter id ex ore primi semper auctoris clarius sonent; sed, omisso auctore, dicti veritas utique nota est. Herent nempe precordiis vera bona, vivoque nichil eripitur possessori, sed ne mortuo quidem. In anima enim sunt, quo nec fortune nec mortis dextra se porsent, procul dubio tecum hodie salva
Abbreviated transcription (Latin):
Euite derneor importuno Banstos
ꝑiculo instanti atq hostiũ maĩb̃
tarter erpuit / mult̾ꝭ lue carcis ꝓ
clipeo fuit /⁊ qd intrasse ꝓfuat̾ ed¬
isse nocuit bt exitu admoĩti qd hor¬
rent᷑ D. Carci mãtipatꝰ sũ Rals
scis an fortasse nõ tarcer s ut dr̃
custodia st quociẽs bincłis explicitꝭ
hostilis nucro sine hoste senior pau

Expanded text:
ere detineor importuno. Multos periculo instanti, atque hostium manibus carcer eripuit: multis limen carceris pro clipeo fuit, et quod intrasse profuerat, exisse nocuit, ut exitu admoniti, quod horrentur. Carceri mancipatus sum. Quid scis an fortasse non carcer, sed, ut dicitur, custodia sit? Quotiens vinculis explicitos hostilis mucro, sive hoste sevior p
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ consuetudo ꝙp̃iudicat tatãq ium
ħt̃. nut quid mirũ si temꝑata fastidiũt
qui suꝑuacius assuen̾e̾ q̃ nulla maior
procella modestie est O Stlitas uiger
insolita Re sepe quid̃ forcõies uiros stiꝰ¬
lior plaga fert fertilior molliores.
neq fert modo s facit atq alibi na¬
tos durat aut mollit. Sit maliuit
gallos pͥmũ post rõnos asia alexã¬
drũ babilon. hambalẽ capua. Cont᷑
uero roͣnam indolem durauit ⁊ cotis
in morã acuit Illa arens/ ⁊ scoplosa
paro liguro. Te ꝙ̃ copia mollielat du¬
ret mopia solrietatẽ te doceat ag̾
cuus. Et qd libri ubẽs nne quine̾ glebe
faciant aridule. Nemo despiciẽnsꝰ
T magr̃ discipline util. diste bñ ui¬
uere disce uel senex diste uel noles
disco demq uel indignans. ¶ De uil¬
Illicũ insolentẽ pacior E
Insolentẽ cũ ⁊ nõ furem bñ
Malũ fer eqͣmnus. uillicꝰ nõ pessimus
lonꝰ ẽ. D uillicũ durũ egre fero Raxl¬
lem delicatum q ferres eg̾ꝰ duricies

Expanded text:
etudo preiudicat, tantamque vim habet: nunc quid mirum si temperata fastidiunt, qui supervacuis assuevere? Qua nulla maior procella modestie est. Sterilitas urget insolita. Sepe quidem fortiores viros sterilior plaga fert, fertilior molliores; neque fert modo, sed facit atque alibi natos durat aut mollit; sic mollivit Gallos primum, post Romanos, Asia, Alexandrum Babylon, Hannibalem Capua; contra vero Romanam indolem duravit et cotis in morem acuit illa arens et scopulosa pars Ligurum. Te quem copia molliebat, duret inopia. Sobrietatem te doceat ager tuus, et quod libri uberes nequivere, glebe faciant aridule. Nemo despiciendus est magister discipline utilis: disce bene vivere, disce vel senex, disce vel nolens, disce vel indignans. 59 DE VILllicum insolentem patior. Insolentem tantum et non furem? Bene Malum fer equanimis: villicus, nisi pessimus, bonus est. Villicum durum egre fero. Mollem delicatumque ferres egrius: durities
Abbreviated transcription (Latin):
missũ te illiꝰ imꝑio cui oĩs celiã¬
bitꝰ exigna donẽus ẽ. Et si quis
sũmo credit᷑ poete tenebrosũ utiq
cartis exitũ si felicẽ cupis huiꝰ
angustias nõ horrebis. Sit̾ nẽt
supplicia nec mortẽ nͨ . huãm ad¬

Expanded text:
missum te, illius imperio, cui omnis celi ambitus exigua domus est. Et si quid summo creditur Poete, tenebrosum utique carceris exitum si felicem cupis, huius angustias non horrebis; sicut nec supplicia, nec mortem, nec huma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ que utrobiq dici solent. amieorũ
⁊ in morte ꝓfu̾int / q̃ iaccũ par sumis
ẽ fen̾da tamenut reliq̃. uno enim ai
robore tolla̾nda sãt oiã que uident᷑
grauia ⁊ si cedit᷑ oppͥssura sũt. D¬
Amantissimũ ficm amisi linusũ

Expanded text:
et que utrobique dici solet, amicorum etiam in morte profuerint, que iactura par summis est, ferenda tamen ut reliqua. Uno enim animi robore toleranda sunt omnia, que videntur gravia, etsi creditur oppressura sunt. Amantissi
Abbreviated transcription (Latin):
iurꝭ post obitũ reliquerunt. S¬
nõ esse meũ filiũ ipã inͥ fassa ẽ
ꝯuinx l fassa ẽ ⁊d olimpias
philippo magno uiro magni filu
iacturam nec fletũ nec suspiriũ
nec q̃ relam legnuꝰ /nuc fabellã
accipe ridiculam s matlernon
meptam. Circa lit̾ꝰ occeam ꝙ bri¬
tãmam ab adu̾so conspicit aute
nõ mulcos annos fama ẽ. fuisse
mulierculam mopem s forma
appetiblez ⁊ insignẽ lascuua. hec
mortis ora uocari ꝓpe urũ iub
Et nõ est inꝙͥ ampliꝰ ludi tp̃s ulłs
hoꝵ pueroꝵ ad te expectat p̃t
maiorem solũ pͥmo oñi anno nũ
ꝯmibii casta fui sedebat forte tc̃¬
pueri om̃s humi circa ignẽ mo¬
re gentꝭ ad mãducantes Scupẽ¬
te ⁊ uiro atq illis iri nouitate
suspẽse. Alla singłoꝵ prẽs ordiẽ
noiãbat. qd audiens om̃i mim¬
mus qͥ t̾enius erat panẽ quẽ dex¬
tã ⁊ rapã quã hẽbat in manũ
alt̾a in t̾rã posuit ac tremens
desiderio ⁊ ambab manib ĩ al¬

Expanded text:
is post obitum reliquerunt. Non esse meum filium ipsa michi fassa est coniunx. Fassa est idem Olympias Philippo, magno viro; magni filii iacturam, non fletum, nec suspirium, nec querelam legimus. Nunc fabellam accipe ridiculam, sed materie non ineptam. Circa litus Occeani, quod Britanniam ab adverso conspicit, ante non multos annos, fama est fuisse mulierculam inopem, sed forma appetibili, et insigni lascivia, hec s hora, vocari prope virum iubet et “non est, inquit, amplius ludi tempus: nullus horum puerorum ad te spectat, preter maiorem solum. Primo enim anno nostri connubii casta fui”. Sedebant tunc forte pueri omnes, humi, circa ignem, more gentis aliquid manducantes. Stupente igitur viro, atque illis rei novitate suspensis, illa singulorum patres ordine nominat; quod audiens omnium minimus, qui triennis erat, panem quem dextera, et rapam quam habebat in manu altera, in terram posuit, at tremens desiderio et ambabus manibus in al
Abbreviated transcription (Latin):
digestꝰ ẽ mͥ. Rnichil hoꝵ inp̃me¬
Sicatũ t̾ esse debu̾at mox ut c̾cã hĩi¬
sti slabores uarios p̃sagur sillicatẽ
⁊ uillici fastidia debiuisti/ dixi dimiru¬
re gloriareris exculto. Rusticos ultioo
hõim terris abeuntẽ iustitiã reliq̾sse.
illos puto ultiõs reꝑturã. ita quos se¬
Robi ueritas dixit ꝙ t̾ra hoĩ spmas
⁊ tribulos g̾minar int̾ligend fuit
⁊ rusticoꝰ til tribulis cunctꝭ asꝑlores
Dbillicꝰ ẽ mͥ nequissimꝰ Naut
uillici nequiciã tollare condiste aut
fame ꝑꝑeti mutare enĩ iullicũ nõ
ꝓderit. Ad bnũ modũ ferme scĩ sũt¬

Expanded text:
il horum impremeditatum tibi esse debuerat: mox, ut terram habuisti, labores varios presagire, sterilitatem et villici fastidia debuisti. Dixi, dum rure gloriareris, excultos rusticos, ultimos hominum, terris abeuntem iustitiam reliquisse; illos puto ultimos reperturam: ita quos sebi veritas dixit quod terra homini spinas et tribulos germinaret, subintelligendum fuit et rusticos tribulis cunctis asperiores. Villicus est michi nequissimus. Aut villici nequitiam tolerare condisce, aut famem perpeti; mutare enim villicum non proderit: ad unum modum ferme omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Dgͣtissimũ ip̃is as intuãbilis bite
comitem ꝑdidi solus sũ. R nõ est so¬
lus cũ quo iuirtꝰ ⁊ honeste hĩtant¬
cure inter quas afixã pre cordus
tu solus. ¶De morte amicl dolor .C.l.¬
arisi amicũ ksi ut debes ⁊̃¬
S amico uirtutẽ amasti. Illa
certe nõ ꝑdit᷑. n ͨ morit᷑. Ideo
nec ip̃a demnũ morte soluũt᷑. sit dis¬
cordiã uitiũq om̃e uidit u̾ͥtꝰ ip̃a Eo
nulla re iũcitur Damicũ amise Q
Cecã cũ amiẜis nõ labes. amicõs
caros be õs tñ maxĩe hẽas dum
uideant᷑ amissi. Presencia em̃ deli¬
cata ne dicam fastidiosa uidelicet
ac suꝑba mĩnus reb offendit᷑. An¬

Expanded text:
 incunabulis vite comitem perdidi, solus sum. Non est solus, cum quo virtus et honestas habitant, inter quas affixam precordiis tu solus. 52 DE MORTE AMICI Amisi amicum. Si ut debes, in amico virtutem amasti, illa certe non perditur, nec moritur. Ideo nec ipsa demum morte solvuntur. Sic discordiam vitiumque omne vincit virtus, ipsa vero nulla re vincitur. Amicum amisi. Cetera cum amiseris non habes; amicos carosve omnes, tum maxime habeas, dum videantur amissi: presentia enim delicata, ne dicam fastidiosa itidem ac superba, minimis rebus offenditur am