comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficiluis adirtima mentis acmittit᷑. deinle nopint eoncaoncuotis
uoruasas miata religionis raptis animis adimaginẽ concionantos
psentẽ laborem sentiri non sinit. tũ inmutatiomagistepitenionto
istituto opis exordio nouas iures excitat audienttin score mit¬
instia rto oris fradt qnc is auditor aduersum molestiã uni for mis
eloquui porro attentior fit cũ noue spes dupoñtionis osteta¬
ditur: Hocloco: dogmata &ĩa sua studiose asserit iut nonuia
asc inuenta. quã adõ pdicꝰta uideant᷑. Predicta aut̃ nonibio
sermone qui ẽ positus in sono uocis addeclarandos motus intimos
prore lumane. mentis inuolucra Dĩenĩ nullo obstaculo phiberi
potest abuntellec tuscientiaq omiũ rerũ lege diuua. quaplato
meuitabilẽ appellat ꝓmulgationẽ: Quidergo dicit dĩ. dideorũ
quoꝵ ego idem opifex pat̾q ego. preclare. Facit enĩ rege optima¬

Expanded text:
facilius ad intima mentis admittitur; deinde inopinatae allocutionis facilius ad intima mentis admittitur; deinde inopinatae allocutionis uarietas mixta religioni raptis animis ad imaginem contionantis praesentem laborem sentiri non sinit; tum immutatio magisterii nouo instituto operis exordio nouas uires excitat audientis, siquidem et deficit omnis auditor aduersum molestiam uniformis eloquii, porro attentior fit, cum nouae spes dispositionis ostenditur. Hoc in loco dogmata etiam sua studiose asserit, ut non tam a se inuenta quam a deo praedicta uideantur, praedicta autem non illo sermone qui est positus in sono uocis ad declarandos motus intimos propter humanae mentis inuolucra deus enim nullo obstaculo prohiberi potest ab intellectu scientiaque omnium rerum, sed lege diuina quam Plato «ineuitabilem» appellat «promulgationem». Quid ergo dicit deus? «Di deorum, quorum idem opifex paterque ego». Praeclare; facit enim regem optima
Abbreviated transcription (Latin):
nationr. abiitet ti cdi ageneratis ab ipso potestatibus issigna¬
taesse mor talibus. propt̃ ea resihaet dimissa crĩa abopifice ol
intelli gibili dõ forent. uniuersitatis fortune om̃a. im imortalibi¬
q ed isteratib cuncꝰtis. nullo existente mortali senrine elbii¬
dicaret urdiuer sitatis ꝑfectio cũ in exẽplari hoc ÷ untelligibile
nundo inferioris naturȩ semina intelligibilit extent. ꝑacide¬
mins di unc sermonis textũ. Dideoꝵ quoꝵ opifemide nd ipabi¬
onus dmenmanieas dialogi: qdi a ddispositione ꝑtinet ad umnbre¬
tio Sermo uero specici augustioris. decet deniq. ho e uonuen iee
orationsior tanois iunt ptatio fabulosa. Nihalergo neoituiemieo¬
der focit austoro qdopificem cdm̃ inducit contionantẽ. s ano s entẽ
q ucgenitis que obseruari uellet multis rationib emone cedre¬
atiorus uutie atie daesai quippe res difficilis lepido sermdloe uloris

Expanded text:
natione architecti dei a generatis ab ipso potestatibus assignanatione architecti dei a generatis ab ipso potestatibus assignata esse mortalibus propterea ne, si haec etiam ab opifice et intellegibili deo forent, unius essent fortunae omnia immortalibusque existentibus cunctis nullo existente mortali semine claudicaret uniuersitatis perfectio, cum in exemplari, hoc est intellegibili mundo, inferioris naturae semina intellegibiliter extent. Videamus nunc sermonis textum. «Di deorum, quorum opifex idem pao». Dramatica est dialogi, quod ad dispositionem pertinet, adumbratio, sermo uero speciei augustioris. Decet denique hoc in genere orationis arcanorum interpretatio fabulosa. Nihil ergo inconuenienter facit auctor, quod opificem deum inducit contionantem sancientemque a se genitis quae obseruari uellet, multis rationibus: primo recreationis legentium causa, quippe res difficilis lepido sermone condita
Abbreviated transcription (Latin):
illos his uoluerit p̾bere tutelam: Quasdã tamen animas. q̃
uitã eximiȩ ꝑtrinã in corporationẽ aegerint: uir tutis me¬
rito aereis F& iã acthereis plagis consecrari putat. ãneces¬
sitate in corporationis immunes Hactenus deNatura
demonũ. deinde demortalium genere disserit. at primo
de hominib eoꝵsq ipsor sexu uirili rationabilem partem
animȩ duplici uirtute preditã docens alteramq conteni¬
platur. eandem semꝑ immutabilemq naturã. exqua intenti¬
one mentis conualescit sapientia. Altera itẽ quȩ mutabili¬
um generatorũq opinatrix ÷: cui prudentiae uocabulum
congruit. Utramq porro hanc animȩ potentiã a sũ mo
& intelligibili deodicit uniuersi corporis mundisensilis
uidelicet animȩ datã. c& eras ratione carentes. & oc ci¬
duas animȩ portiones. idẽ app&itũ sensuum locularem
motuum. quaq corpora riutriunt᷑. totũ cy corpus ubsu obicda¬

Expanded text:
illos his uoluerit praebere tutelam. Quasdam tamen animas quae illos his uoluerit praebere tutelam. Quasdam tamen animas quae uitam eximie per trinam incorporationem egerint uirtutis merito aereis uel etiam aethereis plagis consecrari putat a necessitate incorporationis immunes. Hactenus de natura daemonum. Deinde de mortalium genere disserit, ac primo de hominibus eorumque ipsorum sexu uirili, rationabilem partem animae duplici uirtute praeditam docens: alteram quae contemplatur eandem semper immutabilemque naturam, ex qua intentione mentis conualescit sapientia, alteram item quae mutabilium generatorumque opinatrix est, cui prudentiae uocabulum congruit. Vtramque porro hanc animae potentiam a summo et intellegibili deo dicit uniuersi corporis, mundi sensilis uidelicet, animae datam, ceteras ratione carentes et occiduas animae portiones, id est appetitum sensuum, locularem motum, quaque corpora nutriuntur totumque corpus, iussu et ordi
Abbreviated transcription (Latin):
modi dȩmonas ꝓp̾ȩ uocant desertores angłos: quib nulla quęstio
referenda est suꝑ nomine. Pleriq tam̃ explatonis magisterio. dȩ¬
monas putant animas corporeo munere liberatas. laudabilium
quidem uiroꝵ aetherios daemonas. imꝓboꝵ uero nocentis. easdem¬
q animas anno demũ millesimo terrenũ corpus resumere. Empe¬
doclesq: non alit̃ longeuos daemonas fieri has animas putat. Pytha¬
goras & iã. insuis aureis uersibus. Corpore deposito cũ liber ad aet¬
hera ꝑges. cuades hominẽ factus ds̃ a& heris almi. Quib plato
consentire minime uidetur: cũ inpolitia tyranni anima facit
excruciari post mortẽ abultoribus. Ex quo apparet. aliam esse
animã : alium dȩmonem. Siquidem qđ cruciatur. &itẽ qđ cruciat:
diuersa cẽ. Necessesit. Qđq opifex ds̃ ante dȩmonas instituit.
quã nrãs animas creauit. Quodq has indigere auxilio dȩmonũ:

Expanded text:
modi daemonas proprie uocant desertores angelos; quibus nulla quaestio modi daemonas proprie uocant desertores angelos; quibus nulla quaestio referenda est super nomine. Plerique tamen ex Platonis magisterio daemonas putant animas corporeo munere liberatas, laudabilium quoque uirorum aethereos daemonas, improborum uero nocentes, easdemque animas anno demum millesimo terrenum corpus resumere, Empedoclesque non aliter longaeuos daemonas fieri has animas putat, Pythagoras etiam in suis Aureis uersibus: Corpore deposito cum liber ad aethera perges, euades hominem factus deus aetheris almi. Quibus Plato consentire minime uidetur, cum in Politia tyranni animam facit excruciari post mortem ab ultoribus, ex quo apparet aliam esse animam, alium daemonem, siquidem quod cruciatur et item quod cruciat diuersa esse necesse sit, quodque opifex deus ante daemonas instituit quam nostras animas creauit quodque has indigere auxilio daemonum,
Abbreviated transcription (Latin):
tus haberi potest sine affectus perpessione. Ae therium item:
exloco uł exqualitate corporis cognominatũ. Diligentiam uero.
hominibus inꝑtiens. propt̃ dei uoluntatẽ qui custodes dedit Fa¬
dem haec erit definitio aerii quoq dȩ monis. nisi quod hic ĩ aere
mansitat. & quanto ÷ t̾rȩ propinquior. eopassioni affectus
ac cõmodatior: Reliqui dȩmones: neq ita probabiles neq ita
cõmodi. Nec inuisi biles semꝑ. sedinter dum cuntemplabi les
cum in diuersas conuer tuntur figuras. Ex sanguium quoq simu¬
lacrorum umbraticas formas induuntur: obesi corporis illuuiẽ
trahenites. Sȩpe & iã scelerum & impicatis ultores iuxta uisti¬
tiae diuiniȩ sanctionẽ. ultro & iã plerũq ledunt. Tangunt᷑ enĩ
ex uiciniat̾rȩ terrena libidine: habentq rumiã cũ silua cõmu¬
nionem. quã malignã animã ueteres uocabant. Hos quidã & huius

Expanded text:
tus haberi potest sine affectus perpessione; «aethereum» item tus haberi potest sine affectus perpessione; «aethereum» item ex loco uel ex qualitate corporis cognominatum; «diligentiam» uero «hominibus impertiens» propter dei uoluntatem qui custodes dedit. Eadem haec erit definitio aerei quoque daemonis, nisi quod hic in aere mansitat et, quanto est terrae propinquior, eo passioni affectus accomodatior. Reliqui daemones neque ita probabiles neque ita commodi nec inuisibiles semper, sed interdum contemplabiles, cum in diuersas conuertuntur figuras. Exsanguium quoque simulacrorum umbraticas formas induuntur obesi corporis illuuiem trahentes, saepe etiam scelerum et impietatis ultores iuxta iustitiae diuinae sanctionem. Vltro etiam plerumque laedunt; tanguntur enim ex uicinia terrae terrena libidine habentque nimiam cum silua communionem, quam malignam animam ueteres uocabant. Hos quidam et huius
Abbreviated transcription (Latin):
ignis habent ut sint ꝑspicua. neq tantũ t̾rȩ ut soliditas eoꝵ
tactui renitatur. totaq eoꝵ cõpago ex aetheris serenitat e¬
& aeris liquore conexa: indissolubilem coagm̃tauit suꝑ ficiem.
Exquo non nulli regionẽ hanc nram̃.a.A .H. merito qđ sit aides hoct
obscura cognominatã putant. Multos porro eẽ. demonas & iam
esiodo placet Ait emĩ ter. ẽẽ. eoꝵ decẽ milia: eosq esse tã in obseqͥo
di quã intutela mortalium. noncertam summã conficiens riumeri
eoꝵ. sediuxta uimpleni riumeri trium. multiplicans decẽ milia.
frit ergo definitio de monis talis. Demonẽ: animalrationabile.
im mortale patibile. aetherium. dilegentiam hominibus inpertiens.
Animal quidẽ: qr ÷ anima corpore utens. Rationabile uero: qr pru¬
dens lmmortale porro: qr non mutat corpus aliud exalio. s eodem
semꝑ utitur. Patibile uero: ꝓpterea quia consulit. neq enĩ dilec¬

Expanded text:
ignis habent ut sint perspicua, neque tantum terrae ut soliditas eorum ignis habent ut sint perspicua, neque tantum terrae ut soliditas eorum tactui renitatur; totaque eorum compago ex aetheris serenitate et aeris liquore conexa indissolubilem coagmentauit superficiem; ex quo non nulli regionem hanc nostram Ἀίδην merito, quod sit aides, hoc est obscura, cognominatam putant. Multos porro esse daemonas etiam Hesiodo placet. Ait enim ter esse eorum decem milia eosque esse tam in obsequio dei quam in tutela mortalium, non certam summam conficiens numeri eorum, sed iuxta uim pleni numeri trium multiplicans decem milia. Erit ergo definitio daemonis talis: «Daemon est animal rationabile, immortale, patibile, aethereum, diligentiam hominibus impertiens». «Anima» quidem quia est anima corpore utens; «rationabile» uero quia prudens; «immortale» porro quia non mutat corpus aliud ex alio, sed eodem semper utitur; «patibile» uero propterea quia consulit, neque enim dilec
Abbreviated transcription (Latin):
aduerse potestatis satellites: ut optime nosti. lgitur iuxta
usurpatam paenes grȩcos loquendi consuetudinẽ : tã scĩ sunt dae¬
mones quã polluti & infec ti. Dequib moxerit aptior disputandilocꝰ.
Nunc de eo genere fit sermo. qđ ait plato ad mirabili quadã ẽẽ. pru¬
dentia memoriaq & docilitate felici: quod omiã sciat. cogitationes¬
que hominũ introspiciat. & bonis quidẽ eximie delectet᷑. imꝓbos
oderit. contingente se tristicia quenascitur exodio displicentis.
Solus quippe ds̃ ut pote plene ꝑfectȩq diuinitatis neq tristicia
neq uoluptate continigitur. C unctis celi regionibus sortitis
daemonas inquilinos agimutuos cõmeatus. mediam mundi sedem
incolentibus potestatib obsequiũ caelop̃bentibus. & iam terrena
curantibus. Quȩ potestates: aet herii aeriiq sunt demones.
remotiauisu nr̃o & ceterissensibus: qr corpora eoꝵ neq tantũ

Expanded text:
aduersae potestatis satellites, ut optime nosti. Igitur iuxta aduersae potestatis satellites, ut optime nosti. Igitur iuxta usurpatam penes Graecos loquendi consuetudinem tam sancti sunt daemones quam polluti et infecti. De quibus mox erit aptior disputandi locus; nunc de eo genere sit sermo quod ait Plato admirabili quadam esse prudentia memoriaque et docilitate felici, quod omnia sciat cogitationesque hominum introspiciat et bonis quidem eximie delectetur, improbos oderit contingente se tristitia quae nascitur ex odio displicentis — solus quippe deus, utpote plenae perfectaeque diuinitatis, neque tristitia neque uoluptate contingitur. Cunctis ergo caeli regionibus sortitis daemonas inquilinos agi mutuos commeatus mediam mundi sedem incolentibus potestatibus obsequium caelo praebentibus, etiam terrena curantibus. Quae potestates aetherei aereique sunt daemones, remoti a uisu nostro et ceteris sensibus, quia corpora eorum neque tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ut enĩds̃ iuxta angelum: sic angelus iuxta hominẽ. Dehinc qđ usui
nobissint int̾ p̃tantes & nuntiantes dõ nr̃as p̾ces. & item hominibus
dĩ uoluntat̾ẽ. intimantes illinrãm indigentiã. Porro adnos diuinã opem¬
deferentes. quã ob causam appellati angłi. ob assiduum officiũ nunti
andi. testis ÷ huiꝰ beneficii cuncta grȩcia: omẽ latium. omĩsq barba¬
ria. gratulationesq populorũ libris conditis ad memoriam ꝑpetui¬
tatis. Indiget quippe nat̾ura generis humani ruimiũ inbecilla.
suffragio melioris prestantiorisq Naturae. Quã ob causam creator
omniũ & conseruator dĩ. uolens. eẽ. humanũ genus. p̃fecit his ꝑ quos
recte regerent᷑ angłos. siue daemonas. N ec nos t̾reat Nomen
ꝓmisce bonis & imꝓbis pofitũ: qm̃ nec angłoꝵs quidẽ t̾ret. cum
angłoꝵ sp̃s partĩdi sunt ministri. qui ita sunt: scĩ uocant᷑. partĩ

Expanded text:
ut enim deus iuxta angelum, sic angelus iuxta hominem —, dehinc quod usui ut enim deus iuxta angelum, sic angelus iuxta hominem —, dehinc quod usui nobis sint interpretantes et nuntiantes deo nostras preces et item hominibus dei uoluntatem intimantes, illideferentes; quam ob causam vocati sunt Angeli ob assiduum officium andi. Testis est huius beneficii cuncta Graecia omne Latium omnisque Barbaria gratulationesque populorum libris conditis ad memoriam perpetuitatis. Indiget quippe natura generis humani nimium imbecilla suffragio melioris praestantiorisque naturae. Quam ob causam creator omnium et conseruator deus uolens esse hominum genus praefecit his per quos recte regerentur, angelos siue daemonas. Nec nos terreat nomen promisce bonis et improbis positum, quoniam nec angelorum quidem terret, cum angeli partim dei sint ministri qui ita sunt sancti uocantur, partim
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ. aliquod genus medium fore. qđ tam cȩlestis quã terrene. Naturȩ
sit particeps. idq & immortale. ẽẽ. & obnoxium passioni. Ialis porro
natura demonũ ÷ opinor: habens cũ diuinitate consortium propter
immorta litatem. habens & ĩam cũ occiduis cognationẽ: quia ÷ pati¬
bile nec immune apassionibus. cuiꝰ affectus nobis quoq consulit. Huiꝰ
porro generis ÷ illud aetherium: quod in secundo loco cõmemor aui¬
mus positum. quos hebrei uocant scõs angłos. stareq eos dicunt ante
mira &e ĩa memoria tenacitate rebus quidem diuinis obsequium
Nouantes summa sapientia. humanis uero prudent̃ opitulantes. idẽ¬
que speculatores. & executores. Dę mones opinoa tãquã aiumes dic¬
ti: Dęmonas porro greci: scios rerũ om̃iũ runcupant Quos quidẽ pre¬
fectos sensili mundo. primo quidem uicem imitari aliquã putandum.

Expanded text:
se est aliquod genus medium fore, quod tam caelestis quam terrenae naturae se est aliquod genus medium fore, quod tam caelestis quam terrenae naturae sit particeps, idque et immortale esse et obnoxium passioni. Talis porro natura daemonum est, opinor, habens cum diuinitate consortium propter immortalitatem, habens etiam cum occiduis cognationem, quia est patibile nec immune a passionibus, cuius affectus nobis quoque consulit. Huius porro generis est illud aethereum, quod in secundo loco commemorauimus positum, quos Hebraei uocant sanctos angelos stareque eos dicunt ante mira etiam memoriae tenacitate, rebus quidem diuinis obsequium nauantes summa sapientia, humanis uero prudenter opitulantes idemque speculatores et executores, daemones, opinor, tamquam daëmones dicti; daëmonas porro Graeci scios rerum omnium nuncupant. Quos quidem praefectos sensili mundo primo quidem uicem imitari aliquam putandum —
Abbreviated transcription (Latin):
L una uero: ut noc tem tueretur. E& eras quoq stellas. dis¬
posuisse tamquã limites temporũ annoꝵq signa. indicia quoq
futuroꝵ ꝑuentuum. Que cuncta certe: tam moderate. tam
prudenter tamiugiter. continueq agisine rationabili. quinpo¬
tius sapientissimo rectore non possent. Quare: qimsit diuinũ
quidem. & immortale genus animalium. caeleste. sidereũ. tem¬
porariumuero & occiduum. passioniq obnoxium. terrenũ necesse est
esse inter haec duo. medietatẽ aliquam conectentẽ extimoslimites.
sicut in armonia uidemus. & in ipso mundo. Ut enĩ sunt in ipsis ma¬
teriis medidates. quȩ inter posite totius mundi corpuscontinuant
iugiter. sunt q inter ignem & terram due mediaates aeris & aq̃.
quȩ medie tangunt conectuntq extimos limites. sic cũ sit immor¬
tale animal o impatibile. idemq rationabile quod cȩleste dicitur:
existente item alio mortali passionibq obnoxio genere nr̃o. nec es¬

Expanded text:
lunae uero, ut noctem tueretur», ceteras quoque stellas disposuisse tamquam limites temporum annorumque signa, indicia quoque futurorum prouentuum. Quae cuncta tam moderate, tam prudenter, tam iugiter continueque agi sine rationabili, quin potius sine sapientissimo rectore non possent. Quare cum sit diuinum quidem et immortale genus animalium caeleste sidereum, temporarium uero et occiduum passionique obnoxium terrenum, necesse est esse inter haec duo medietatem aliquam conectentem extimos limites, sicut in harmonia uidemus et in ipso mundo. Vt enim sunt in ipsis materiis medietates, quae interpositae totius mundi corpus continuant iugiter, suntque inter ignem et terram duae medietates aeris et aquae, quae mediae tangunt conectuntque extimos limites, sic, cum sit immortale animal et impatibile idemque rationabile, quod caeleste dicitur, existente item alio mortali passionibusque obnoxio, genere nostro, neces
Abbreviated transcription (Latin):
Honestum efficiat simulacrũ necesse est. aut uero ad natiuũ. respiciens
generatumq contemplans minime decorum: Omẽ igit᷑ caelũ ui dn und
seu qđ alio dignat᷑ nõe faciundũ est enĩ qđ omĩ tractatu fieridec&: ut
int̾ initia consideret᷑ qͥd sit quod eagit᷑: Item mundus fierit nesemꝑ citra
exordium temporis. ansit originẽ sortitꝰ extẽpore considerandũ: factus est

Expanded text:
honestum efficiat simul crum necesse est, at uero ad natiuum respiciens honestum efficiat simul crum necesse est, at uero ad natiuum respiciens generatumque contemplans minime decorum. Omne igitur caelum uel mundus seu quo alio dignatur nomine -- faciendum est enim, quod in omni tractatu fieri decet, ut inter initia consideretur, quid sit quo de agitur; item mundus fueritne semper citra exordium temporis an sit originem sortitus ex tempore, considerandum -- factus est
Abbreviated transcription (Latin):
a nob quaeplaceant dõ : tũ ut nob̵ qͦq ipsis consequent̃. propositoq
operi decent̃ proferem᷑ & quatenus uosquidẽ facile assequamini:
Ego uxta anticipatam animo speciem orationis expediam. Est igit᷑
ut mͥ quidẽ uidetur in primis diuidendũ quid sit quod semꝑ ÷ carens
generatione. qͥd item qđ gignit᷑ nec ÷ semꝑ Alterũ intellectu ꝑcipibile
ductu & inuestigatione rationis semꝑ idem Porro alterum opinione
cũ innationabili sensu opinabile ꝓpterea que incertũ nascens & occidens
Neq umquã in existendi conditione constanti & rata ꝑseuerant᷑: Oniẽ
aut̃ qđ gignitur ex causa aliqua necessaria gignitur: Nihil enĩfit:
cuiꝰ ortũ non legitima causa & ratio praecedat. operi porro fortunam
dat opifex suus: qͥppe ad immortalis quidẽ & instatugenuino ꝑsistenais
exempli similitudinẽ atq emulationem formans operis effigiem.

Expanded text:
a nobis quae placeant deo, tum ut nobis quoque ipsis consequenter propositoque a nobis quae placeant deo, tum ut nobis quoque ipsis consequenter propositoque operi decenter profemur et, quatenus uos quidem facile assequamini, ego iuxta anticipatam animo speciem orationis expediam. Est igitur, ut mihi quidem uidetur, in primis diuidendum, quid sit quod semper est, carens generatione, quid item quod gignitur nec est semper, alterum intellectu perceptibile ductu et inuestigatione rationis, semper idem, porro alterum opinione cum inrationabili sensu opinabile proptereaque incertum, nascens et occidens neque umquam in existendi condicione constanti et rata perseuerans. Omne autem quod gignitur ex causa aliqua necessario gignitur; nihil enim fit, cuius ortum non legitima causa et ratio praecedat. Operi porro fortunam dat opifex suus; quippe ad immortalis qui dem et in statu genuino persistentis exempli similitudinem atque aemulationem formans operis effigiem
Abbreviated transcription (Latin):
imbutis. & eruditis legum sanctiore moderamine uxta solonem
uero uł sacros egyptioꝵ libros reuocare ciues cdarissimos ueteres. &
ante os constitueres pectaculum uenertibile popłi quẽ inundati¬
one sub mersum ꝓfundo maris. egyptioꝵ monim̃toꝵ fama celebraut
atq itt ut dema ioribus nr̃is sermonẽ contexere : INe ego magnifi¬
cesum inuitatꝰ hodie ut exordinatione apparatus intelligdatur
ergo age tẏmeae deliba coeptũ: uocata utmos est in auxilium
diuinitate. Uere mi socrate nã cũ om̃ib: mossit & quasi quȩdam
religio qui uł demaximis reb uł deminimis acturi aliquid sunt
precari ad auxilium diuinitatem : quanto nos aequius est qͥ uniuersi¬
tatis naturae. substantiaeq rationẽ p̃staturi sumꝰ in uocare diuinã
opem: nisi plane sȩuo quodam furore atq in placabili raptamur
am̃tia : sit igitur meis p̃cib conp̃hensum. maxime quidẽ ut ea dicant᷑

Expanded text:
imbutis et eruditis legum sanctiore moderamine, iuxta Solonem imbutis et eruditis legum sanctiore moderamine, iuxta Solonem uero uel sacros Aegyptiorum libros reuocare ciues clarissimos ueteres et ante hos constituere spectaculum uenerabile populi, quem inundatione submersum profundo maris Aegyptiorum monumentorum fama celebrauit, atque ita ut de maioribus nostris sermonem contexere. SOCRATES. Ne ego magnifice sum inuitatus hodie, ut ex ordinatione apparatus intellegi datur. Ergo age, Timaee, deliba coeptum uocata, ut mos est, in auxilium diuinitate. TIMAEUS. Vere, mi Socrate, nam cum omnibus mos sit et quasi quaedam religio, qui uel de maximis rebus uel de minimis acturi aliquid sunt, precari ad auxilium diuinitatem, quanto nos aequius est, qui uniuersitatis naturae substantiaeque rationem praestaturi sumus, inuocare diuinam opem, nisi plane saeuo quodam furore atque implacabili raptamur amentia. Sit igitur meis precibus comprehensum maxime quidem, ut ea dicantur
Abbreviated transcription (Latin):
consensu omĩum participum: officii recepti ꝓbabitur. Illã quam
socrates uario sermone depinxit urbẽ Ueteres athenas fuisse:
Quaremi socrate fieri huiꝰcemodi remuneratione contentꝰ aestima:
feriarum: magnificum uero illud: nonfictam cõm̃ticiãq fabulam
seuerã historiam uitȩ possibilis facto quodam ame urĩs animis inti¬
matam. Quare fortuna ꝓsperante ꝑgitȩ iter institutȩ orationis: Ego
ut ꝓbum auditorẽ decet ad tonito silentio. mentẽ atq aures parabo:
¶Etiua critia considera osocrate. siẽ cõmoda dispositio debiti apparatꝰ tibi:
placuit enĩ nobis timeũ qͥdẽ ut pote in astronomia ceteris eminentem
naturȩq rerum arcana rimatũ: Principe loco dicereorsũ amundi sensibilis
constitutione usq ad genꝰ hominũ generationẽ : Me uero susceptis
abhoc hominib eiusdem oratione formatis tua porro ad egregiã frugẽ

Expanded text:
consensu omnium participum officii recepti probabitur illam quam consensu omnium participum officii recepti probabitur illam quam Socrates uario sermone depinxit urbem ueteres Athenas fuisse. Quare, mi Socrate, fieri huiusce modi remuneratione contentus aestima.feriarum, magnificum uero illud non fictam commenticiamque fabulam, sed ueram historiam uitae possibilis fato quodam a me uestris animis intimatam. Quare fortuna prosperante pergite iter institutae orationis; ego, ut probum auditorem decet, attento silentio mentem atque aures parabo. CRATES. Etiamne consideras, o Socrate, si est commoda dispositio debiti apparatus tibi? Placuit enim nobis Timaeum quidem, utpote in astronomia caeteris eminentem naturaeque rerum arcana rimatum, principe loco dicere orsum a mundi sensibilis constitutione usque ad genus hominum generationemque, me uero susceptis ab hoc hominibus eiusdem oratione formatis, tua porro ad egregiam frugem
Abbreviated transcription (Latin):
anreferre possim postridiae: Cũq̃ puer cͥognoueri in columi memoria
plane retexebam. Nisi forte maior inilla aetate cognitionis delectatio
altius in signit m̃tib cognita. fors etiã qđ studiosa senis & assidua relatio
mera cã quandã & inobsoletam infecerit animo nott̃ Iuare ut id
ad quod omiã quae dic ta sunt ꝑtinent eloquar diceresum paratus
Non ut narrationem retexam. sed ut ostendam rem publicã & popłm:
sermone socratis hesterna disputatione adumbratum: Nonpicturatã.
effigiem beatȩ ciuitatis. sed uere beatã ciuitatem. &suiuũ popłm
quondam fuisse: ꝓ pugnatoresq qͦsiste instiuebat ad tollerantiam
ledorum uirtutemq animi. gẏmnasus & musica mansuetudine
maiores nr̃os fuisse. qͦs ille sacerdos egyptius prȩdicar& : quando facta
eoꝵꝰ nutrim̃tis ab hoc memoratis institutisq conueniant: Imꝑato
qͥppe nob̵ a soerate muneri nonalit̾ satis fieri posse arbitror: Nisi

Expanded text:
an referre possim postridie, cum quae puer cognouerim incolumi memoria plane retexam; nisi forte maior in illa aetate cognitionis delectatio altius insignit mentibus cognita, fors etiam quod studiosa senis et assidua relatio meracam quandam et inobsoletam infecerit animo notam. Quare ut id ad quod omnia quae dicta sunt pertinent eloquar, dicere sum paratus, non ut narrationem retexam, sed ut ostendam rem publicam et populum sermone Socratis hesterna disputatione adumbratum non picturatam effigiem beatae ciuitatis, sed uere beatam ciuitatem et uiuum populum quondam fuisse propugnatoresque, quos iste instituebat ad tolerantiam laborum uirtutemque animi gymnasiis et musica mansuetudine, maiores nostros fuisse, quos ille sacerdos Aegyptius praedicaret, quando facta eorum nutrimentis ab hoc memoratis institutisque conueniant. Imperato quippe nobis a Socrate muneri non aliter satisfieri posse arbitror nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ferre arbitrant᷑. Iuȩ quidem opinio usq ad nouissimã actatẽ ple¬
rosq comitat᷑. qui facere in iuriam commodissimũ recte daminosum
putant. Propt̃ eaq execrant᷑ hlos aristoteles senes. pueros uocat.
quodmens eoꝵ amente puerili minime defferat. Exẽplum quod
diximus. late .ẽ. exaduersum stantes. in leua Nrã certe habemus
contrastantiũ dextras partes. item Illi similit̃ nras. rursum que
leuas partes indexteram. ¶ Si igit᷑ inquit᷑ alt̾ ex duob recte &

Expanded text:
ferre arbitrantur; quae quidem opinio usque ad nouissimam aetatem pleferre arbitrantur; quae quidem opinio usque ad nouissimam aetatem plerosque comitatur, qui facere iniuriam commodissimum, recte damnosum putant proptereaque execrantur. Hos Aristoteles senes pueros uocat, quod mens eorum a mente puerili minime differat. Exemplum quod diximus tale est: ex aduerso stantes in laeua nostra certe habemus contra stantium dextras partes, item illi similiter nostras rursumque laeuas partes in dextra. «Si igitur, inquit, alter ex duobus recte
Abbreviated transcription (Latin):
lactentis actatis om̃s quidem uiros patresputare. om̃s aut̃ femi¬
nas matres. Actatis tamen accessu discernere & non numquam
indiscretione falli. sacpe ceiã falsis captos imaginib porrigere
adimaginẽ manus. Easque om̃s opiniones supinas uocat. cumea
quȩ ledunt cõmoda. quȩq prosunt noxia esse arbitrant᷑. id est
cũ ad uoluptatẽ ꝑnitiosam ferunt᷑. Offendunt᷑ aut̃ salubri labo¬
re &dꝑfecto riũquã contingeret. nisinimiũ sensib crederent.
quinatura plurimũ indecipiendo uigent. Atq ut totã rẽ plane
expediret: exẽplo quoq utitur ꝑspicuȩ claritudinis. Sũ ma demen¬
tia ẽ. cum quis nonsolũ res ignoret. sedidipsum qđ ignoret nesciat ꝓpt̃¬
eaq falsis consentiat imaginib. quaeq uera sunt falsa. eẽ. p̃sumat.
ut cũ malitiam quidemꝓdesse. uirtutẽ uero obesse ꝑnitiemq af¬

Expanded text:
lactentis aetatis omnes quidem uiros putare patres, omnes autem femilactentis aetatis omnes quidem uiros putare patres, omnes autem feminas matres, aetatis tamen accessu discernere et non numquam in discretione falli, saepe etiam falsis captos imaginibus porrigere ad imaginem manus — easque omnes opiniones «supinas» uocat, cum ea quae laedunt commoda quaeque prosunt noxia esse arbitrantur, id est cum ad uoluptatem perniciosam feruntur, offenduntur autem salubri labore. Quod profecto numquam contingeret, nisi nimium sensibus crederent, qui natura plurimum in decipiendo uigent. Atque ut totam rem plane expediret, exemplo quoque utitur perspicuae claritudinis. Summa dementia est cum quis non solum ignoret sed id ipsum quod ignoret nesciat proptereaque falsis consentiat imaginibus quaeque uera sunt falsa esse praesumat, ut cum malitiam quidem prodesse, uirtutem uero obesse perniciemque af
Abbreviated transcription (Latin):
contrarios motus agentes. ut e̾ci. quidẽ intellectus in anima.
sednihil ageret impedientib sensibus t uero illã alteram
partẽ anime quȩ ÷ opinio. ꝑdere quidem omino Nonpoterant.
Nã haec quoq erat p̃dita diuina potentia. nec solui nisi abeo solo
qui conexuerat uolebat ante fatale animȩ corporisque diugiũ
Coeger̃ tamen aduersũ naturã suã niti. atq agere actus in¬
eos quae insy chogonia docuerat medietates illas ait & ana¬
logias ÷ niaꝰ regione sua & locopulsas. que consentaneos motus
animȩ caelestib Tramitib dirigebant illud significans. quod
inpueris mens quidẽ intellectus que eius om̃inosit otiosus et
uelut constrictis uinculis motus eius ꝓhibentibus. ortatio tam̃
agat aliquid. cũ uel appetit quid tenera adas. ueliudicat uelima¬
ginatur non recte. licet adhȩc trahentibus eamsensib at que
inquo ce iã aristoteles consentit. dicens initio pueros c&iam nunc

Expanded text:
contrarios motus agentes, ut esset quidem intellectus in anima contrarios motus agentes, ut esset quidem intellectus in anima sed nihil ageret impedientibus sensibus. At uero illam alteram partem animae, quae est opinio, perdere quidem omnino non poterant — nam haec quoque erat praedita diuina potentia nec solui nisi ab eo solo qui conexuerat ualebat ante fatale animae corporisque diiugium —, coegerunt tamen aduersum naturam suam niti atque agere actus ineorum quae in psychogonia docuerat medietates illas ait et analogias tamquam regione sua et loco pulsas, quae consentaneos motus animae caelestibus tramitibus dirigebant, illud significans quod in pueris mens quidem intellectusque eius omnino sit otiosus et uelut constrictus uinculis motum eius prohibentibus, ratio tamen agat aliquid, cum uel appetit quid tenera aetas uel iudicat uel imaginatur, non recte licet, ad haec trahentibus eam sensibus atquein quo etiam Aristoteles consentit dicens initio pueros etiamnum
Abbreviated transcription (Latin):
lia sanciens corpora. Neconsummant᷑. Damnis de gestiotus.
sedadhibito cibo tenera actas delectatur. Imminuto aut de¬
negato dolet Ex quofit. ut uoluptatẽ quidẽ amplexetur
tãquã bonũ. offendatur aut dolore tãquã malo. & iam que extrin¬
secus accidunt frigus & siccitas. asperies. &e durior tactus que om̃a
sensus excitant asperos. queq his contrariasunt lucundos. &e uolup¬
tarios intacta odoratione gustatu. Quos quidem sensusait. & initio
anuncusq maximos & uiolentos motus ciere. Quippe sensus auxi¬
liante silua: numio ior dinatoq fluxu. totam animã actus q eiuis
onis uiolenta concussione turbare : cumnq sit animȩ pars altera sanc¬
tior duuniorq quemens atq intellectus ÷ nĩquã exorbitans. Ne que
ullis errorib falisue opinionib deriuabilis. Huius quidẽ motum
cohibuerunt. dominationẽ que eius in tota anima conpescuerunt

Expanded text:
lia sanciens corpora, ne consumantur damnis egestionis. lia sanciens corpora, ne consumantur damnis egestionis. Sed adhibito cibo tenera aetas delectatur, imminuto aut denegato dolet; ex quo fit ut uoluptatem quidem amplexetur tamquam bonum, offendatur autem dolore tamquam malo. Etiam quae extrinsecus accidunt, frigus et siccitas, asperior et durior tactus; quae omnia sensus excitant asperos, quaeque his contraria sunt iucundos et uoluptarios in tactu odoratione gustatu. Quos quidem sensus ait et initio et nunc usque «maximos et uiolentos motus ciere», quippe sensus auxiliante silua nimio inordinatoque fluxu totam animam actusque eius omnes uiolenta concussione turbare. Cumque sit animae pars altera sanctior diuiniorque, quae mens atque intellectus est, numquam exorbitans neque ullis erroribus falsisque opinionibus deriuabilis, huius quidem motum cohibuerunt dominationemque eius in tota anima compescuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
rilis amentia. quoq modo sensus excitetur om̃ib animalibus
scđm Naturã eoꝵ. Sexilli motus familiaressunt Ẽquippe in
hisignis. cuiꝰ natura. sũma & alta semꝑ capessit ẽ criã terrae
aliquantũ que mediam mundi sedemoptinet. Ẽ aerium qͥddam
& humectũ quȩ duo huc atq illuc late & prorsus adomnia
naturasua ferunt᷑. Quoꝵ motuũ compos: est animal. Mobi¬
lior porro animapuerilis. & inquieta. maxime quidẽ obinra¬
tionabilem mentis imbecillitatẽ Nundũ ratione firmata. de¬
inde obnimiũ calorẽ humorũ que in illa atate abundantiã. sic̃
ipse ait in legibus : pueros rumio ignis luc tari calori. ꝓpt̾ea¬
que in ordinate sine uidicio imꝓbeq omĩ no motus natura¬
les inpueris celebrari. Undeait. In menso quippe gurgite
irrigante. & immoderate effluentesi: iuxta necessitatẽ eges
tionis: Testatur hippocrates. cibo nimio recreanda. ẽẽ. pueri¬

Expanded text:
rilis amentia quoque modo sensus excitetur omnibus animalibus rilis amentia quoque modo sensus excitetur omnibus animalibus secundum naturam eorum. Sex illi motus familiares sunt; est quippe in his ignis, cuius natura summa et alta semper capessit, est etiam terrae aliquantum, quae mediam mundi sedem obtinet, est aereum quiddam et humectum, quae duo huc atque illuc late et prorsus ad omnia natura sua feruntur; quorum motuum compos est animal. Mobilior porro anima puerilis et inquieta maxime quidem ob inrationabilem mentis imbecillitatem nondum ratione firmata, deinde ob nimium calorem humoremque in illa aetate abundantem, sicut ipse ait in Legibus pueros nimio ignis luctari calore proptereaque inordinate sine iudicio improbeque omnino motus naturales in pueris celebrari. Vnde ait: «Immenso quippe gurgite inrigante et immoderate effluente», tionis. Testatur Hippocrates cibo nimio recreanda esse pueri
Abbreviated transcription (Latin):
plex eius mexe dissiparent᷑. Sedui ferebant inquit ae inuicem
uiftrebant̃ Ferebant̃ quidem aduitia cogente indigerd a
capon is Sui ebant uͦ eadem corpora uitã salitemq hisdem pro¬
curando quodẽ propriũ munus animarũ. tloc aut ut rũq ione
sine uolentia. quoniã nec animȩ uoluntate propria inultiai
rec idebant nec corporib placebat natura les in digentias fer¬
rio ae sustinere patient̃ ut pote quaenaturae suae dissolu¬
tione m. dissipationẽ q ferrent s Contingebat ergo ut totu
animal moueret᷑ p̃cipiti tamen & iordinata iactatione.
breclare. Neq eni qł mouet sine eo qđ mouet᷑ motui potest
edere. neqdemũ quo d mouet᷑ sine mouente. sedutriusq op̃t
alterius p̃sentia. Et ẽ opinor quod quidẽ mouet: anima. Idũ
mouet᷑: corpus. ex quib & animalia constant & motus eorũ.
&e pror sus haec bmiã spectant eo ut concipiat᷑ animouitȩ pue¬

Expanded text:
plexu eius mox dissiparentur. «Sed ui ferebant, inquit, et inuicem plexu eius mox dissiparentur. «Sed ui ferebant, inquit, et inuicem ui ferebantur»: ferebantur quidem ad uitia cogente indigentia corporis, ferebant uero eadem corpora uitam salutemque isdem procurando, quod est proprium munus animarum. Hoc autem utrumque non est sine uiolentia, quoniam nec animae uoluntate propria in uitia recidebant nec corporibus placebat naturales indigentias ferre ac sustinere patienter, utpote quae naturae suae dissolutionem dissipationemque ferrent. Contingebat ergo, «ut totum animal moueretur, praecipiti tamen et inordinata iactatione». Praeclare; neque enim quod mouet sine eo quod mouetur motum potest edere neque demum quod mouetur sine mouente, sed utrique opus est alterius praesentia. Et est, opinor, quod quidem mouet anima, quod uero mouetur corpus, ex quibus et animalia constant et motus eorum; et prorsus haec omnia spectant eo ut concipiatur animae uitae pue
Abbreviated transcription (Latin):
sunt animę. Quoꝵ alter intelligentia÷: alter opinio. Porro
omne qđ operatur. sit necesse ÷. Substantia ergo animȩ: mini¬
mae.ẽ. otiosa. Endiq igit᷑ corpꝰ humanũ duabus immortalis
animae circũ actionib obligatũ. totũ. atq exom̃ib regioni¬
bus uitali sustentat᷑ uigore Ilrriguumporro. fluidumq corpus:
uocat: obp̃dictas egestionis. & exsaturationis uices. Cir cui¬
tusporro inquit. ut torrenti rapido. defluoq obligati. Torren¬
tem uocat siluam corpoream: ꝓpt̃̾ ea quod fluere non desinat.
neq umquã maneat incerta & instabili constantia Nec teneat᷑.
Animas ait corpora non tenuisse. Nec uero ipsas a corporibus
potiusse coliberi. Quare animȩ corpora non regebant. qr
nutui suo & uelut refrenationi ꝑ arbitrio corpora tut ic
xonobsequebant᷑. Animȩ porro acorporib demũ ñ tenebant᷑
Auippe. cũ psa corpora ambituaninȩ circũ tenerent᷑ & sine com¬

Expanded text:
sunt, quorum alter intellegentia est, alter opinio. Porro sunt, quorum alter intellegentia est, alter opinio. Porro omne quod operatur sit necesse est; substantia ergo animae minime est otiosa. Vndique igitur corpus humanum duabus immortalis animae circumactionibus obligatum totum atque ex omnibus regionibus uitali sustentatur uigore. «Inriguum» porro «fluidumque corpus» uocat ob praedictas egestionis et exsaturationis uices. «Circuitus porro, inquit, ut torrenti rapido defluoque obligati». Torrentem uocat siluam corpoream propterea quod fluere non desinat neque umquam maneat in certa et in stabili constantia nec teneatur. Animas ait corpora non tenuisse nec uero ipsas a corporibus potuisse cohiberi. Quare animae corpora non regebant? Quia nutui suo et uelut refrenationi pro arbitrio corpora tunc non obsequebantur. Animae porro a corporibus demum non tenebantur, quippe cum ipsa corpora ambitu animae circumtenerentur et sine com
Abbreviated transcription (Latin):
Aubreuem aueteribus appellatum: Nec in merito. quiatotus
aite totus homo exhis demsunt omĩb corpore quidẽ easdem
materias habente. animã quoq unius eiusdem qraatur aere
Inuisibiles porro coniunctiones gomphos appellat uel minou
corpculos coaceruationẽ ut diodorus. el eorundem simili¬
um interse conglobationẽ formabilem: ut anax agoras ł supͤ
dictorũ multiformem implicationẽ: ut democritus & leucip¬
pus: ł int̾dum concretionẽ interdũ discretionẽ: ut empedo des
Concretionẽ quidẽ amicitiam: discretionẽ porro & separati¬
onem inimicitiam uocans. uelut sthoici corporũ diuersorum
usque quaq concretionẽ. Iuoꝵ om̃iũ nodũ quendã concatena¬
tionẽq dicit. eẽ. inminutis. solidisq corpusculis quae gomphos
cognominat. NTali igit᷑ humani corporis ex aedificatione. & nȩ
animae duos circuitus addidisse dicit dm̃: quicircuitus opera

Expanded text:
um breuem a ueteribus appellatum; nec immerito, quia totusum breuem a ueteribus appellatum; nec immerito, quia totus mundus et item totus homo ex isdem sunt omnibus, corpore quidem easdem materias habente, anima quoque unius eiusdemque naturae. Inuisibiles porro coniunctiones gomphos appellat, uel minorum corpusculorum coaceruationem, ut Diodorus, uel eorundem similium inter se conglobationem formabilem, ut Anaxagoras, uel supra dictorum multiformem implicationem, ut Democritus et Leucippus, uel interdum concretionem interdum discretionem, ut Empedocles, concretionem quidem amicitiam, discretionem porro et separationem inimicitiam uocans, uel, ut Stoici, corporum diuersorum usque quaque concretionem. Quorum omnium quendam nodum concatenationemque dicit esse in minutis solidisque corpusculis, quae gomphos cognominat. Tali igitur humani corporis exaedificatione aeternae animae duos circuitus addidisse dicit deum; qui circuitus animae opera
Abbreviated transcription (Latin):
tam ex aet̾nitate. quã natius generatisq coniuleret. diuinis qͥdẽ
& ȩternis immor talitatẽ ꝓpagans. tẽporariis uero ꝑ hennitatem
ni corporis aedificationẽ. senciendiq causam. & ceteraque sensum
secunt᷑. exmundi inquit materiis fenus aelementarium mutuati¬
quod redderet᷑ cũ opus foret. & cȩtera. Corpora nr̃a exquat¬
tuor materus. eẽ. cõposita inpromt̾u ẽ. E enĩ quiddã in hiscon¬
tiguum quod tactui resistit. ldq sine terrena soliditate ñ est
Est &e iã calidum aliuss idemq. uisibile. Porro quae taliasunit:
sine igniesse nonpossunt. E p̃t̾ ea plenũ sp̃s. ut sunt hae uenae.
quac arteriae runcupant᷑. ẽ aĩam humor. & sanguisce co era
quac manant ex corpore. Sedneꝙ humor sine aqua. neq spssine
aere consistet unquã: ẽ igit᷑ in corporib nris aque piont. mun
atem aeriss teicc nonignis & terrȩ. Unde opinor homine muni¬

Expanded text:
tam ex aeternitate quam natiuis generatisque consuleret, diuinis quidem tam ex aeternitate quam natiuis generatisque consuleret, diuinis quidem et aeternis immortalitatem propagans, temporariis uero perennitatem, ni corporis aedificationem sentiendique causam et cetera quae sensum sequuntur. «Ex mundi, inquit, materiis, igni terquod redderetur cum opus foret», et cetera. Corpora nostra ex quattuor materiis esse composita in promptu est. Est enim quiddam in his contiguum, quod tactui resistit, idque sine terrena soliditate non est, est etiam calidum aliud idemque uisibile — porro quae talia sunt sine igni esse non possunt —, est praeterea plenum spiritus, ut sunt hae uenae quae arteriae nuncupantur, est etiam humor, ut sanguis et cetera quae manant ex corpore. Sed neque humor sine aqua neque spiritus sine aere consistet umquam; est igitur in corporibus nostris aquae portio et item aeris nec non ignis et terrae. Vnde opinor hominem mund
Abbreviated transcription (Latin):
gene humana corpora aniniarũ cõpetentiũ receptacula. i sdem¬
quaalibere cuncta ad mimenla uitalis sub stantiae. Principio
appea tum quiduuditur in iracundiã &x cupiditatẽ si ne quibus
corpus mortalis animantis neq eẽ. neq uere adminstranbus
potestiideuide antes que uictum Necessariũ largiunt: ¶c ete¬
nq omiã iuxta uires. ut quã optine mortalis Natura regatar.
iuxtauires udelicet monefficientium sedeorũ que efficiebant᷑:
Propter eas quod homines tam adbonitatem. qua qnalitiamiunt¬
clinationes habent. ex quo fit ut sibi sȩpe ipsisunt auctores malo¬
rum. Ialisergo fuit ordinatio sum mi opificis di. ut quoderat iNI
corpore mortali minime mortale. seddiuinũ potius & sẽpit̃ num
ipse construeret Porro quȩ dissolubilia umquã. ee̾nt. futura. mi¬
noribus efficienda mandaret Deniq cõpleta dispositione in suo
inquit affectu manebit. qđ ẽ ruimirum ut ꝓuidentia sua cunctis.

Expanded text:
gere humana corpora animarum competentium receptacula, isdemgere humana corpora animarum competentium receptacula, isdemque adhibere cuncta adminicula uitalis substantiae: principio appetitum qui diuiditur in iracundiam et cupiditatem, sine quibus corpus mortalis animantis neque esse neque uero administrari potest, deinde artes quae uictum necessarium largiuntur, ceteraque omnia «iuxta uires, ut quam optime mortalis natura regatur» — «iuxta uires» uidelicet non efficientium sed eorum quae efficiebantur, propterea quod homines tam ad bonitatem quam ad malitiam inclinationes habent, ex quo fit ut saepe ipsi sint sibi auctores malorum. Talis ergo fuit ordinatio summi opificis dei ut quod erat in corpore mortali minime mortale sed diuinum potius et sempiternum, ipse construeret, porro quae dissolubilia umquam essent futura minoribus efficienda mandaret. Denique «completa dispositione in suo, inquit affectu manebat». Quid est? Nimirum ut prouidentia sua cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
suam. & habebit naturã bonis meritis cõpetentẽ. has leges ait
amagno opifice dõ animis. eẽ. intimatas. causamq intimationisos¬
tendit. nequa pęnesse deinceps exreticentia noxae resider et
auctoritas. uolens ostendere malitiã non ex decreto acuolun¬
tate dĩ ꝓuenire hominib. sedipsorũ uelimprudentia uel depra¬
uatione Deinde post expositionẽ legũ fatalium. SSe meutẽ fecit
menta tẽ poris. cẽ dicit. uxta pythagoram quidẽ: quodita ut
interra. sica iã in lunari globo consistant homines &e iã incȩteris
errantibus stellis. luxta se uero quodinaliis libris idem asserat
alter na uice fungi munere animas rerũ quib terrenar um
tutela mandatur ita. ut que iam iamque iungentur munere.
primȩ serant᷑ interrã. quȩ post hag in lunariglobo aodeinceps
alios g lobos consequent. Deinde iubet factis a sedisid stellis fin¬

Expanded text:
suam et habebit naturam bonis meritis competentem. Has leges ait suam et habebit naturam bonis meritis competentem. Has leges ait a magno opifice deo animis esse intimatas causamque intimationis ostendit: «ne qua penes se deinceps ex reticentia noxae resideret auctoritas», uolens ostendere malitiam non ex decreto ac uoluntate dei prouenire hominibus sed ipsorum uel imprudentia uel deprauatione. Deinde post expositionem legum fatalium «sementem fecit menta temporis» esse dicit, iuxta Pythagoram quidem quod ita ut in terra, sic etiam in lunari globo consistant homines et etiam in ceteris errantibus stellis, iuxta se uero quod in aliis libris idem asserat alterna uice fungi munere animas quibus rerum terrenarum tutela mandatur, ita ut quae iam iamque fungentur munere primae serantur in terra, quae post has in lunari globo ac deinceps in aliis globis. Consequenter deinde iubet «factis a se diis», id est stellis, fin
Abbreviated transcription (Latin):
acclemens. & homine dignũ institutũ. Rationabilis porro consilu
correctio. quae penitudo ẽ nonꝓueniat inhis quȩ sine ratione
uiuunt. anima quondã hominis nequaquã transit adbestiasiux¬
taplatonem. IDeinde ait Pausamq maloꝵs non prius fore. quam
consecuta eas similis eademq semꝑ uolucris illamundi circũ actio.:¬
cuncta carum uitia exigni & aqua. terraq &aere contractaom¬
nem que illuuiem deterserit. in consultis & moderatis errorib ad
modũ rationis que tẽperiem redactis: eandem semꝑ circũactionem
motus intelligentis animȩ significans. Similem uero eius que de¬
liberat quod intelligit. hae quippe uirtutessunt animȩ ratio¬
nabilis. In consultos parro & immoderatos errores anime dicit
esse qui exigni terraq & cȩteris corpor eis elementis oboriunt᷑.
aduersũ quos optinens anima reuertit᷑ adantiquã diuinitatẽ

Expanded text:
ad clemens et homine dignum institutum —, rationabilis porro consilii ad clemens et homine dignum institutum —, rationabilis porro consilii correctio, quae paenitudo est, non proueniat in his quae sine ratione uiuunt, anima quondam hominis nequaquam transit ad bestias iuxta Platonem. Deinde ait: «Pausamque malorum non prius fore quam consecuta eas similis eademque semcuncta earum uitia ex igni et aqua terraque et aere contracta omnemque illuuiem deterserit inconsultis et immoderatis erroribus ad modum rationis temperiemque redactis». «Eandem semper circumactionem» motus intellegentis animae significans, «similem» uero eius, cum deliberat ut intellegat; hae quippe uirtutes sunt animae rationabilis. «Inconsultos» porro et «immoderatos errores» animae dicit esse qui ex igni terraque et ceteris corporeis elementis oboriuntur, aduersum quos obtinens anima reuertitur ad antiquam diuinitatem