comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& adorandam eius ab inferis resurrectionem seu in
celos gloriosam ascensionẽ qua se manifestauit diui¬
nitate nunꝗ defuisse quo reduit in uniuersis gentibus apos¬
colorũ p̃dicatio ꝓfutura successit. ia ut fide cyescente
multi mererentur fieri xp̃i nominis confessores quos catholica
post modũ gaudet mater eccła ꝓmeriusse marorres dfilet
bellatores quȩ lȩtabatur in apłis tantos se habere duces atq
rectores Qui si quidẽ cum iminipere suas cernerent passiones
que dhĩo iħu x po docente didicerant rreples pro a den¬

Expanded text:
passionem, et adorandam ejus ab inferis resurrectionem, seu in coelos gloriosam ascensionem qua se manifestavit divinitate nunquam defuisse, quo rediit, in universis gentibus apostolorum praedicatio profutura successit, ita ut fide crescente, multi mererentur fieri Christi nominis confessores, quos catholica postmodum mater Ecclesia, promeruisse martyres et fidei bellatores, quae laetabatur in apostolis tantos se habere duces et rectores. Qui si quidem cum imminere suas cernerent passiones, quae, Domino Jesu Christo docente, didicerant, repleti
Abbreviated transcription (Latin):
retur . his ũbis etiã signũ illius intimauit. futurũ astruens dm̃ : cuiꝰ signũ cr¬
cũ rotundatũ & decusatũ est. Sibillȩ ꝑinde p̃diuina ut asseritis carmina ꝓpͥ¬
etatẽ scĩ nominis ꝑsonarunt cũ dignitate naturȩ hec eadẽ dm̃ postea uno ũs
crucẽq signauit quã uos erroneis disputationib refutatis p̃dictũ poema
ita ponens. felix ille ds. ligno qͥ pendet ab alto. Uide disputationũ qdẽ ub¬

Expanded text:
ntimavit, futurum astruens Deum, cujus signum circumrotundatum et decussatum est. Sibyllae perinde praedivina, ut asseritis, carmina proprietatem sancti nominis personarunt cum dignitate naturae: haec eadem Deum postea uno versu crucemque signavit, quam vos multis disputationibus refutatis, praedictum poema ita ponens: Felix ille Deus, ligno qui pendet ab alto. Vide distantibus qu
Abbreviated transcription (Latin):
Snde grãs tibi agimus ch̃e iħui xp̃e qui infestantis inimieiꝰ sacula
ꝓbationẽ fideliũ tuorũ prestitisti. ee & non eulnesti sedabor
baationẽ ardenati sunera tale tuis testibus tribitisti ꝓ labore
mercede ut mallũ cuorũ fiusse gaudeat hos tasibellẽ ⁊iunt¬
sicdeno umanttos & benienitas saluatoris nẽdĩ edpellares

Expanded text:
ula probationem fidelium tuorum praestitisti esse, et non vulnera: sed inter caetera charismatum munera, talem tuis testibus tribuisti pro labore mercedem, ut nullum tuorum fuisse gaudeat hostis imbellem: quinaesidens humanitas et benignitas Salvatoris nostri Dei, compellans
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ primos descensus ipsius gradus. capite colliso cerebroq excusso. & cor¬
toriã laureis coronara. Eamme tam̃ corpus neq obnoxiũ ullius inui¬
rie. usq ad eũ locũ tauro furente ꝑductũ ẽ : ubi fune rupto tumulariã
corpus. humare meti entib dus tam̃ mulier culȩ sexus infirmitatẽ fidei uirtute
uincentes. & uiris om̃ib fo⁊or es. tanti sacerdotis obsequiũ credo & ad tolerantiã
passionis animate . ben ucti uiri corpus ligneo feretro in mersũ quã maxime actis

Expanded text:
inter primos discensus| ipsius gradus capite conliso cerebroque excusso et cortoriam laudibus| coronaret exanim tamen corpus . neque obnoxium iam ulli| us iniuria usque ad eum locum . tauro furente perductum est| ubi fune disrupto tumultuariam corpus humare metuentibus| Duae tantum mulierculae . sexus infirmitate fidei uirtu| te uincentes et uiris omnibus fortiores . sed sui sacerdotis ex| emplo credo ad toleranciam passionis animae tuae. Be| ati uiri corpus ligneo feretro inmissum quam maxime in|
Abbreviated transcription (Latin):
nomen scm̃ tuum. Non tradas besti¬
is animas confitentium tibi: et ani¬
mas pauꝑum tuorum ne obliuis¬
caris in finem. Respice domine in tes¬
tam̃tum tuum: qm̃ repleti sunt tene¬
bros terre. domib iniquitatum. Ne¬

Expanded text:
e tuum. Ne tradas bestiis animas confitentes tibi, et animas pauperum tuorum ne obliviscaris in finem. Respice in testamentum tuum, quia repleti sunt terrae domorum iniquitatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ret: circumspiciens. ñ uidit beatos clei¬
famulos sergium et bacchum. Nec enĩ
ingressi fuerant templum: impium¬
nis sacrificiis degustantes. Stantes
ne dominantium. qui solus habes
immortalitatem. et lucem habitas in¬

Expanded text:
et circumspiciens, non vidit Sergium et Bacchum: neque enim ingressi fuerant templum. Mte ae tuae. Deus, qui solus habes immortalitatem, et lucem habitas in
Abbreviated transcription (Latin):
in celum deferri sc̃s benedictus: qii ꝓ
curatione puelle demoniace. ad beatũ
remigium litteras suas direxit. Post
hec omnia mortuus ẽ clodouens rex in
pace: et sepultus ẽ in basilica sc̃i petri
apłi: quam ipse ac regina sua edificaue¬
tint. Mortuus ẽ autem anno quinto:
postquam cum alarico rege gothorum
yugnauit. Regnauit quoq simul an¬
nis triginta. Et eodem mom̃to quo

Expanded text:
in caelum deferri sanctus Benedictus, qui pro in caelum deferri sanctus Benedictus, qui pro curatione puellae demoniacae ad beatum Remigium litteras suas direxit. Post haec omnia mortuus est Hludowicus rex in pace et sepultus est in basilica sancti Petri apostoli, quam ipse ac regina sua aedificaverunt. Mortuus est autem anno quinto, postquam cum Alarico rege Gothorum pugnavit. Regnavit quoque simul annis triginta. Et eodem momento, quo
Abbreviated transcription (Latin):
audeat aspirare: ibi concessum quid de¬
beat mens deo placitura p̾fumere.
Quotiens unnĩsale poscit religionis
causa concilium: te cuncti fratres e¬
uocante conueniant. Et si quos eorũ
specialis negoti pulsat intentio. iur¬
gͥa inter eos oborta compesce: discus¬
sa sacra lege dẽtminando certamina.
Ouicquid autem illic ꝓ fide et u̾itate
cmnstitutum. uel ꝓuida dispensatione
iceptum. uel. ꝑsonȩ nr̃e auctoritate
fuerit confirmatum: totum ad scienti¬
am ñr̃am. instructa legationis attesta¬
cione ꝑueniat. Eo fit ut et nͣr animus
officii caritate dati: et cuus securitate
ꝑfruatur accepti. Deus te incolumem
temꝑe. sepefatus clodoueus rex
glouosus. coronam auream cum gem¬
mis que regnum appellari solet: beato
petro. scõ remigio suggerente clirexit.
hic beatus paꝑa hormiscla misit con¬
stantinopolim ad iustinum imꝑatorẽ
in legatione. germanum capuanum
ep̃m̃: cuius animam uidit ab angelis

Expanded text:
audeat adspirare, ibi concessum, quid deaudeat adspirare, ibi concessum, quid debeat mens Deo placitura presumere. Quotiens universale poscit religionis causa concilium, te cuncti fratres evocante conveniant; et si quos eorum spetialis negocii pulsat intentio, iurgia inter eos oborta compesce discussa sacra lege determinando certamina. Quicquid autem illic pro fide et veritate constitutum, vel provida dispensatione preceptum, vel personae nostrae auctoritate fuerit confirmatum, totum ad scientiam nostram instructa relationis attestatione perveniat. Eo fit, ut et noster animus officii caritate dati et tuus securitate perfruatur accepti. Deus te incolumem tempore sepe fatus Hludowicus rex gloriosus coronam auream cum gemmis, que Regnum appellari solet, beato Petro, sancto Remigio suggerente, direxit. Hic beatus papa Ormisda misit Constantinopolim ad Iustinum imperatorem in legatione Germanum Capuanum episcopum, cuius animam vidit ab angelis
Abbreviated transcription (Latin):
miraculis. p̃dicationem salutiferam
committantib. ad fidem cum gente
indegra conuertisti. et sacri dono bap¬
tismatis consecrasti: saluis pͥuilegiis
que et metropolitanis decreuit an¬
tiquitas. p̃senti auctoritate commit¬
dimusͥ augentes studii huius par¬
ticipatione minist̾ii. dignitatem. rele¬
uantes nr̃as eiusdem remedio dispẽ¬
sationis excubias. Et licet de singulis
ñ indigeas edoceri. a quo iam ꝓba¬
uimus acitius uniu̾sa seruari gra¬
tius tam̃ ẽẽ solet si ituris trames o¬
stendicur: et laboraturis iniũcti oꝑł
forma monstratur. Paternas igitur
regulas. et clecreta sc̃issimis defimi¬
ta concilis: ab omnib seruanda
mandamus. In his uigilantiã tuam
inhis curam. fraterne monita exhortati¬
onis ostendimus. His ea quanta di¬
gnum ẽ reuerentia custoditis: nullum
relinquit culpe locum. scẽ obseruatio¬
ns obstaculum. Ibi fas nefasq p̾scrip¬
cum ẽ. ibi ꝓhibitum ad quod nullus

Expanded text:
miraculis predicationem salutiferam miraculis predicationem salutiferam comitantibus, ad fidem cum gente integra convertisti et sacri dono baptismatis consecrasti, salvis privilegiis, quae metropolitanis decrevit antiquitas, presenti auctoritate committimus, augentes studii huius participatione ministerii dignitatem, relevantes nostras eiusdem remedio dispensationis excubias. Et licet de singulis non indigeas edoceri, a quo iam probavimus acutius universa servari, gratius tamen esse solet, si ituris trames ostenditur et laboraturis iniuncti operis forma monstratur. Paternas igitur regulas et decreta sanctissimis diffinita conciliis ab omnibus servanda mandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam, fraternae, monita exortationis ostendimus. His ea quanta dignum est reverentia custoditis, nullum relinquit culpae locum sanctae observationis obstaculum. Ibi fas nefasque prescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus
Abbreviated transcription (Latin):
conuersi. ꝑ scãm eius p̾dicationem.
dño cooꝑante et sermonem confirmã¬
te sequentib signis: commisit hoc
modo. Dilectissimo fr̃i remigio: hor¬
misda. Suscipientes plena fr̃nitatis
due congratulatione colloquia. qrib
germane salutis tue letificauit indi¬
cio corporali. cum sp̃alib officus in¬
columitate subnixa: congruum ẽe
ꝑspeximis. hanc ipsam quam mente
gerimus. u̾bis aꝑire leticiam. Agis
enim sumini documenta pontificis:
dum et p̾licanda facis. et insinuari
ñ differs. Prerogatiuã igitur de nr̃i
sumpsimus electione iudicii. quando
id oꝑatum te ẽẽ didicimus. quod ce¬
teris agendum obnxius imꝑamꝰ:
ut in ꝓuinciis tanta longinquitate
disunctis. et apłice sedis iugorem.
et patrum regulis studeas adhiber
custodiam. uices itaq nr̃as ꝑ om̃e
regnum dilecti et sp̃alis fili nr̃i clo¬
douei. quen nuꝑ adminiculante
suꝑna gr̃a. plurimis et apłorum
temꝑibus equiꝑandis. signorum

Expanded text:
conversi per sanctam eius predicationem, conversi per sanctam eius predicationem, Domino cooperante et sermonem confirmante, sequentibus signis, commisit hoc modo. Dilectissimo fratri Remigio Ormisda. Susdpientes plena fraternitatis tuae congratulalatione colloquia, quibus nos germanae salutis tuae letificavit indicio, corporali cum spiritalibus officiis incolomitate subnixa, congruum esse perspeximus, hanc ipsam quam mente gerimus verbis aperire laetitiam. Agis enim summi documenta pontificis, dum et predicanda facis et ea insinuare non differs. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electione iudicii, quando id operatum te esse didicimus, quod ceteris agendum obnixius imperamus, ut in provinciis tanta longinquitate disiunctis et apostolicae sedis vigorem et patrum regulis studeas adhibere custodiam. Vices itaque nostras per omne regnum dilecti et spiritalis filii nostri Hludowici, quem nuper, adminiculante superna gratia, plurimis et apostolorum temporibus aequiperandis signorum
Abbreviated transcription (Latin):
mis cesi terga uerterunt: clodouens
sicut solebat uictor extitit. Cumq ala¬
ricura interficeret: duo gothi cum con¬
tis eum ex aduers o in latera feriunt:
tris et patromi sui adiuuit eum. Pa¬
trata siquidem uictoria. et multis ci¬
uitatib sue ditiom subiugatis. usq
colosam ꝑrexit: et thesauros alarici
accipiens. ꝑ eguolisinam ciuitatem
cuius ante conspectum corruerunt¬
muri. interfectis gothis arrianis.
qui ibi aderant: cum gloriosa uctoria
de multis ciuitatibus. ad ꝓpria rediit.
er idem tempus.
ab anastasio imꝑatore codicel¬
los clodoueus rex ꝓconsulatu accepit.
eum quib codicellulis. etiam illi ana¬
stasius coronam auream cum gẽmis.
et tunicam blatteam misit: et ab ea
die consul et augustus appellatus est¬
S et hormiscla romane sedis pontifex.
sc̃o remigio antique metropolis ep̃o.
qui tunc temporis habebat sub se du¬
odecim cuntates. et cotidem ep̃os eis¬
dem p̾sidentes. uices suas in regno clo

Expanded text:
mis conlesi, terga verterunt. Chlodoveus, mis conlesi, terga verterunt. Chlodoveus, sicut solebat, victor extitit, Cumque Alaricum interficeret, duo Gothi cum contis eum ex adverso in latera feriunt, tris et patroni sui, adjuvit eum Patrata siquidem victoria, et multis civitatibus suae ditioni subjugatis, usque Tolosam perrexit: et thesauros Alarici accipiens, per Engolismam civitatem, cujus muriante conspectum ejus corruerunt, interfectis Gothis Arianis, qui ibi erant, cum gloriosa victoria de multis civitatibus ad propria rediit. LIII. Per idem tempus ab Anastasio imperatore codicillos Ludovicus rex pro consulatu accepit. Cum quibus codicillis etiam illi Anastasius coronam auream cum gemmis et tunicam blatteam misit: et ab ea die consul et augustus est appellatus. Sed et Hormisda Romanae sedis pontifex sancto Remigio, antiquae metropolis episcopo, quae tunc temporis habebat sub se duodecim civitates, et totidem episcopos eisdem praesidentes, vices suas in regno Ludo
Abbreviated transcription (Latin):
q illi plenum uas. quod uulgaris
consuetudo flasconem appellat. de ui¬
no quod benecdixit sicut etiam fecerat
quando post baptismum contra gun¬
debaudum ꝑrexerat : p̃cipiens illi ut
tam longe ad bellum ꝓcederet: quam¬
diu illi et suis quib inde dare uellet.
illud uinum de p̾dicto flascone ñ defi¬
ceret. Bibit ergo inde rex ac familia re¬
galis. numerosa curba ppłi: et exinde
uberrime satiantur. Et uas uini detri¬
m̃tum ñ patitur. s benedictione dei ꝑ
scm̃ remigium indita. more fontis in¬
undatione repletur. Mouit autem rex
cunctum exercitum suum de ppło fran¬
corum. uersus pictauis ciuitatem ÷
ibi enim cunc alaricus rex gothorum
commorabatur: et sic ꝑ pagum turo¬
nicum ꝑgens. et reuerentiam beato
maitino atos sc̃o hilario exhibens. sic̃
locis suis lector mueniet: cum alarico
rege gothorum in campo moglotise.
c̾taui. bellum conseruit. Illicq inter se
comyugnantib. cum rege suo gochi ni¬

Expanded text:
que illi plenum vas, quod vulgaris que illi plenum vas, quod vulgaris consuetudo flasconem appellat, de vino quod benedixit, – sicut etiam fecerat, quando post baptismum contra Gundebaudum perrexerat, – precipiens illi, ut tam longe ad bellum procederet, quandiu illi et suis, quibus inde dare vellet, illud vinum de predicto flascone non deficeret. Bibit ergo inde rex ac regalis familia et numerosa turba populi, et exinde uberrime satiantur; et vas vini detrimentum non patitur, sed benedictione Dei per sanctum Remigium indita more fontis inundatione repletur. Movit autem rex cunctum exercitum suum de populo Francorum versus Pictavis civitatem, – ibi enim tunc Alaricus rex Gothorum commorabatur, – et sic per pagum Turonicum pergens et reverentiam beato Martin o atque sancto Hilario exibens, sicut locis suis lector inveniet, cum Alarico rege Gothorum in campo Moglotinse ctavis bellum conseruit. Illisque inter se conpugnantibus, Gothi cum rege suo ni
Abbreviated transcription (Latin):
ingenio subarratis. illusus est.
N dieb illis rex clodoueus cum uenis¬
set parisius ciuitatem. ubi sedem suã
constituit: ait ad reginam. et ad po¬
pulum suum. Satis michi molestũ
ẽ quod gothi arriani partem optimã
galharum tenent. Eamus cum dĩ au¬
xilio. et eiciamus eos de ipsa terra:
nr̃isq ditionib quia ualde bona est
eam subiciamus ÷ habentes iusticiam
aduersus alancum: ad quem ꝓ ami¬
ciciȩ condicione legatum direximus.
ꝑ quem nos decipere uoluit. Placu¬
it hoc consilium ꝓcerib francorum.
Tunc ꝑ consilium reginȩ fecit sue. ec¬
clesiam in honore apłorum petri et
pauli in parisius ciuitate: et ꝑ consili¬
um beati remigii. in aurelianis ciuita¬
te ep̃orum synodum conuocauit. In
quo conuentu. multa utilia constitu¬
ta fuere. Rex quoq deuotissimus per¬
gens contra alaricum arrianum: be¬
nedictionem a sc̃o remigio petut.
Cui et benedictionem dedit. et uic¬
toriam in ũbo xp̃i spopondit: cledit¬

Expanded text:
ingenio subarratis, illusus est. 19. ingenio subarratis, illusus est. 19. In diebus illis rex Hludowicus cum venisset Parisius civitatem, ubi sedem suam constituit, ait ad reginam et ad populum suum: 'Satis mihi molestum est, quod Gothi Arriani partem obtimam Galliarum tenent. Eamus cum Dei auxilio et eiciamus eos de ipsa terra nostrisque ditionibus, quia valde bona est, eam subiciamus, habentes iustitiam adversus Alaricum, ad quem pro amicitiae conditione legatum direximus, per quem nos decipere voluit'. Placuit hoc consilium proceribus Francorum. Tunc per consilium reginae suae fecit aecclesiam in honore apostolorum Petri et Pauli in Parisius civitate et per consilium beati Remigii in Aurelianis civitate episcoporum synodum convocavit, in quo conventu multa utilia constituta fuere. Rex quoque devotissimus pergens contra Alaricum Arrianum benedictionem petiit a sancto Remigio, cui et benedictionem dedit et victoriam in verbo Christi spopondit. Dedit
Abbreviated transcription (Latin):
de uictoria sibi ab eo p̾dicta securus.
et in mandatis accipiens. ut tam dui
ad dimicandum ꝑgeret. quamdiu
illi benedictum uinum sibi ab eo da¬
tum in cotidiano usu potatum suffi¬
ceret: iter arrpuit: contra gondeban¬
dum et godegisilum fratrem eius
commoto magno exercitu: et burgũ¬
diones cum ingenti multituline ue¬
nerunt contra eum suꝑ oscarum flu¬
ium. secus castrum quod diuion
dicitur. Ibiq inter se atrociter confli¬
gentes. gondebandus et gosdegisilus
cum burgondionib terga uerterunt:
ec uix fuga lapsi euaserunt. Clodoueo
ut solebat uictore existente. gunde¬
baudus se mauione redusit: et ꝑ are¬
dium consiliarium suum. pacem a
cdodoueo expetiit. Elodoueus uero a
uersus. Et mittens legatum nomi¬
ne pat̾num. uirum industrium ad
alancum regem gothorum: de ami¬
ciciȩ inter eos conditione. mandauit.
Alaricus uero cum ꝑ pat̾num uellet
clodoneum deciꝑe: a pat̾no exploratis
que circa eum erant. et thesauris eiꝰ

Expanded text:
pta, de victoria sibi ab eo predicta securus pta, de victoria sibi ab eo predicta securus et in mandatis accipiens, ut tandiu ad dimicandum pergeret, quandiu – illi benedictum vinum, sibi ab eo datum, in cotidiano usu potatum sufficeret, iter arripuit contra Gundebaudum et Godegislum, fratrem eius, commoto exercitu maximo. Et Burgundiones cum ingenti multitudine venerunt contra eum super Oscharam fluvium, secus castrum quod Divion dicitur, ibique inter se atrociter confligentes, Gundebaudus et Godegislus cum Burgundionibus terga verterunt et vix fuga lapsi evaserunt. Hludowico, ut solebat, existente victore, Gundebaudus se in Avione reclusit et per Aredium consiliarium suum pacem a Hludowico expetiit. Hludowicus vero, areversus. Et mittens legatum nomine Paternum virum industrium ad Alaricum regem Gothorum, de amicitiae inter eos conditione mandavit. Alaricus vero cum per Paternum vellet Hludowicum decipere, a Paterno, exploratis quae circa eum erant et thesauris eius
Abbreviated transcription (Latin):
habetur. cum qua debitum suum
exoluunt. Ipsiusq comꝑatione silui
fines ꝑ girum adeo ext̾minauit: unt
et omnib uidentib pateat ipsa ex¬
t̃minatio. et a ꝓgenie in ꝓgenies hac¬
tenus ipse ext̾minationes ab eo factȩ.
nominetenus uoqitentur ac designen¬
tur. In quib ext̾minationib. qͦdam
loco in fuste cauo manu sua petram
misit: quam omes qui uolunt ma¬
num in cauerna qua petra posita est
ponere possunt: et ipsam uoluere. et
eam a cauerna nullo ingenio ualẽt
extrahere. Post quedam uero temꝑa
quidam inuidens. quod multi ad lan¬
dem sc̃i remigii hoc ꝓ religione tene¬
bant: manu ipsam petram de cauer¬
na extrahere uoluit. Quod ñ ualens.
securi ipsum ꝑtusum ampliare cem¬
ptauit: et eleuans securim ut fustẽ
ꝑcuteret: dextra manus illius aruit:
et oculorum lumen amisit. Et qui fa¬
mam scĩ remigii extinguere uoluit:
landis uenerationem adauxit.
lodouens rex cum dei benedic

Expanded text:
habetur, cum qua debitum suum habetur, cum qua debitum suum exsolvunt. Ipsius quoque comparationis suae fines per gyrum adeo exterminavit, ut et omnibus videntibus pateat ipsa exterminatio, et a progenie in progenies hactenus ipsae exterminationes, ab eo factae, nomine tenus vocitentur ac designentur. In quibus exterminationibus quodam loco in fuste cavo manu sua petram misit, quam omnes qui volunt manum in caverna, in qua petra posita est, ponere, possunt et ipsam petram volvere, et eam a caverna nullo ingenio valent extrahere. Post quaedam vero tempora quidam invidens, quod multi ad laudem sancti Remigii hoc pro religione tenebant, manu ipsam petram de caverna extrahere voluit. Quod non valens, securi ipsum pertusum ampliare tentavit; et elevante eo securim, ut fustem percuteret, dextera manus illius exaruit, et oculorum lumen amisit: et qui formam sancti Remigii exstinguere voluit, laudis venerationem adauxit.Hludowicus rex cum Dei benedict
Abbreviated transcription (Latin):
cet milia libras argenti eulogio de¬
dit: et ean. dem uillam in possessio¬
nem ecclȩ comꝑauit. Sonum exem¬
plum omnib ep̃is. tam suo temꝑe
in carne uiuentibꝰ. quam post eum
in ordine succedentibꝰ derelinquens:
ut pauꝑibꝰ uel uiduis aut pupillis.
uel ꝓhis qui ad misccłiam eccłie con¬
fugiunt. qui inuriam patiuntur.
aut qui peccantes. in exilio uel m in¬
sulis clampnantur. aut certe quam¬
cunq sententiam suscipiunt. iuxta
sacros canones subuenientes. uel
que cumq agentes bona. ꝓ temꝑa¬
li retributione ñ faciant:
in uosago. p̃tio comꝑauit. et man¬
sion. les ibidem constituit: qui ab aqͥs
suꝑ quib constituti sunt cosla⁊ glem
uocantur. Hominesq in eisdem man¬
sionibus de uicina episcopii que ber
na dr̃ a francis sibi data. manere dis¬
posuit: ut piscem anmiatim religio¬
sis locis remiensis eccłie administra¬
rent: quib et pensam dedit: que usql
hodie ab incolis ipsorum locorum

Expanded text:
cet milia libras argenti, Eulogio decet milia libras argenti, Eulogio dedit et eandem villam in possessionem aecclesiae comparavit: bonum exemplum omnibus episcopis, tam suo tempore in carne viventibus, quam post eum in ordine succedentibus, derelinquens, ut pauperibus aut viduis vel pupillis vel pro his qui ad misericordiam aecclesiae confugiunt, qui iniuriam patiuntur, aut qui peccantes in exilio vel in insulis damnantur, aut certe quamcumque sententiam suscipiunt, iuxta sacros canones subvenientes, vel quaecumque agentes bona pro temporali retributione non faciant; in Vosago pretio comparavit, et mansioniles ibidem constituit, qui ab aquis, super quibus constituti sunt, Cossa et Gleni vocantur: hominesque in eisdem mansionilibus de vicina episcopi villa, quae Berna dicitur, a Francis sibi data, manere disposuit, ut picem annuatim religiosis locis ecclesiae Rhemensis administrarent: quibus et pensam dedit, quae usque hodie ab incolis ipsorum locorum
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatis rex donauit: que usq
sidet. quarum rerum capita sunt ui¬
liaciis et codiciacn.¬
ulogius quidam uir p̾potens.
conuictus apud regem clodo¬
ueum de crimine regiȩ maiestatis:
cum se purgare ñ posset. ad eccł̃iam
sc̃ȩ mariȩ. et ad intercessionem beati
remigii confuigium fecit. Eni sc̃s re¬
muigius. et uitam et rerum possessio¬
nem. apud regem obtinuit. Isdem
autem compensationis gr̃a. sc̃o remi¬
gio sparnacum uillam suam. in ꝓpͥe¬
tatem cdare uoluit. Sc̃s audem remi¬
gius: recributionem temꝑalem pro
intercessionis suȩ beneficio reciꝑe no¬
luit. S qm̃ isdem eulogius uerecon¬
die confusione addictus. quia contͣ
natales suos uita donari ꝑ alterius
indulgentiam meruit. in scłari ha¬
bitu stare ñ uoluit: sc̃s remigius ei
dixit. ut si ꝑfec̾tus ẽẽ uellet. uendẽt
omnia sua. et daret pauꝑibꝰ: et seque¬
retur xpm̃. Et sic de thesauro eccła¬
stico caxatum p̾tium. quinq scili¬

Expanded text:
auctoritatis rex donavit. Que usque auctoritatis rex donavit. Que usque sia, – quarum rerum capita sunt Luliacus et Codiciaculogius quidam vir prepotens convictus apud regem Hludowicum de crimine regiae maiestatis, cnm se purgare non posset, ad aecclesiam sanctae Mariae et ad intercessionem beati Remigii confugium fecit. Cui sanctus Remigius et vitam et rerum suarum possessionem apud regem obtinuit. Isdem autem recompensationis gratia sancto Remigio Sparnacum villam suam in proprietatem dare voluit; sanctus autem Remigius retributionem temporalem pro intercessionis suae beneficio recipere noluit. Sed quoniam idem Eulogius verecundiae confusione addictus, quia contra natales suos vita donari per alterius mdulgentiam meruit, in saeculari habitu stare non voluit, sanctus Remigius ei dixit, ut, si perfectus esse vellet, venderet omnia sua et daret pauperibus et sequeretur Christum. Et sic de thesauro aecclesiastico taxatum pretium, quinque scili
Abbreviated transcription (Latin):
Et sic talis fossa in eodem loco euenit:
ut ex tunc et nunc et usq in ꝑpetu¬
um. molendinus ibi ẽẽ ñ possit. Et qͥa
repulsus ẽ a quibusdam hominib.
ne siluam quãdam intra t̾minos con¬
cluderet: dixit ut ne folia imoruam
de ipsa silua intra t̾minos suos. cum
eẽt contigua euolarent⁊ ne fustis
inde uersus illos t̾minos caderes.
Quod et obseruatum ẽ: quamdiu
illa silua mansit. Abinde quoq ꝓce¬
dens: uenit ad uillam nomine caui¬
niacum. Quam concludere intra in¬
tra illos fines uolens: ab hominib
eiusdem uille reiectus fuit. Cunc
ille uultu hilari. modo reiectus modore¬
ꝓꝓinquans. signa ꝑsuum iter misit.
sicut loca demonstrant. ꝑ que reiectꝰ.
egestatem sustinete. sicut hodie ma¬
nentis sñtentie u̾borum illiuis uirtus
ostendit. Surgñte int̾ea rege a somno me¬
ridiano. reuersus ẽ ad eum sc̃s remi¬
gius: et omnia que ambitus circu¬
itionis illius obtinuit. ei p̃cepto sue

Expanded text:
Et sic talis fossa in eodem loco devenit, Et sic talis fossa in eodem loco devenit, ut ex tunc et nunc et usque in perpetuum molendinus ibi esse non possit. Et quia repulsus est a quibusdam hominibus, ne silvulam quandam intra terminos' suos concluderet, dixit, ut nec folia umquam de ipsa silva intra terminos suos, cum esset contigua, evolarent, nec fustis inde versus illos terminos caderet; quod et observatum est, quandiu illa silva mansit. Abinde quoque procedens, venit ad villam nomine Caviniacum; quam concludere intra illos fines volens, ab hominibus eiusdem villae reiectus fuit. Tunc ille vultu hilari, modo reiectus, modo repropinquans, signa per suum iter misit, sicut loca demonstrant, per que reiectuegestatem sustinete'; sicut hodieque manentis sententiae verborum illius virtus ostendit. Surgente interea rege a somno meridiano, reversus est ad eum sanctus Remigius, et omnia que ambitus circuitionis illius continuit ei precepto suae
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃io laudunensi et aluis casis dona¬
uerat: ñ habebat in circuitu ipsius
cuntatis suessorum. nisi unam uillu¬
lam que sc̃o nichasio clata fuerat. Un¬
de suadente religiosissima regia. et
petentibus locorum incolis. qui mul¬
aplicibus exeniis erant grauati ut
quod regi debebant. eccle remensi ꝑ¬
soluerent: rex sc̃o remigio concessit.
ut quantum cireuiret dum ipse
meridie quiesceret quiesceret. totum
fines qui manifestissime parent ꝑ
gens: signa sui itineris misit. In
quo fine quidam habens molendi¬
num. repulit sc̃m remigium: ne
intra illos fines ipsum molendinũ
concluderet. Quem beatus remigiuis
blande alloquens: dixit. Amice. non
sit tibi durum: ut simul habeamus
hoc molendinim. Ille autem reie¬
cit eum. Et statim rota molendini
uerti inuersu cepit. Isdem audem ho¬
mo: clamauit post beatum remigi¬
ũ. dicens. Serue dei ueni: et habea¬
mus insimul hiic molendinum.
ei sc̃s remignis. Nec tibi nec michi.

Expanded text:
episcopio Laudunensi, et aliis casis Dei donaepiscopio Laudunensi, et aliis casis Dei donaverat, non habebat in vicinitate ipsius civitatis Suessionum, nisi unam villulam, quae sancto Nicasio data fuerat. Unde suadente religiosissima regina, et petentibus locorum incolis, qui multiplicibus xeniis erant gravati, ut quod regi debebant ecclesiae Rhemensis psolverent, rex sancto Remigio concessit, ut quantum circumiret, dum ipmeridie quiesceret, totum obertus per fines, qui manifestissime parent, gens, signa sui itineris misit. In quo fine quidam homo habens molendinum reppulit sanctum Remigium, ne intra illos fines ipsum molendinum concluderet. Quem beatus Remigius blande alloquens, dixit: 'Amice, non sit tibi durum, ut simul habeamus hunc molendinum'. Ille autem reiecit eum, et statim rota molendini verti in inversum cepit. Isdem autem homo clamavit post beatum Remigium, dicens: 'Serve Dei, veni, et habeamus insimul hunc molendinum'; cui sanctus Remigius: 'Nec mihi nec tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
et nidit angelum assistentem sibi÷ qui
hec omnia sicut dicta et gesta fuerant
narrauit: et iussit ut quantocius lau¬
dimum peteret : genebaudumq ep̃a¬
remignis nichil dubitans. cum sum¬
ma celeritate laudunũ petiit ⁊ in ostii
limine saluo sigillo et sera reserata.
genebaudum iacentem repperit i qũe
censis brachiis cum gaudio et lacri
ingelus dñi p̾ceꝑat. restituere ma¬
craut: et remi cum gaudio repeda¬
uit. Genebaudus itaq in sc̃itate et iu¬
sticia postea omnes dies uitȩ sue gr̃a
dei ꝑegit: p̾dicans cunctis quanta illi¬
dus in pace. scĩs dĩ connumeratus:
tam du in ep̃atu uiuens. ut ei succes¬
serit latro filius eiꝰ ep̃c. et ipse sc̃s.¬
lodoueus rex sedem suam in
suessionis ciuitate. unde siagrũ
rxpulerat constituit: delectabaturq
psentia et colloquio beati remigii.
s: quia uillas quas sibi rex et franci
in pagis. suessonico uidelicet et lau¬
dimensi dederant. ut supͣdictum est

Expanded text:
et vidit angelum assistentem sibi, qui et vidit angelum assistentem sibi, qui haec omnia, sicut dicta et gesta fuerant, narravit et iussit, ut quantotius Laudunum peteret et Genebaudum episcopaRemigius nichil dubitans cum summa celeritate Laudunum petiit et in limine ostii, salvo sigillo et sera reserati, Genebaudum iacentem repperit, quem, tensis brachiis, cum gaudio et lacrimangelus Domini preceperat, restituere maturavit et Remi cum gaudio repedavit. Genebaudus itaque in sanctitate et iustitia postea omnes dies vitae suae gratia Dei peregit, predicans cunctis, quanta illdus in pace, sanctis Dei connumeratus, tandiu in episcopatu vivens, ut ei successerit Latro , filius eius, episcopus et ipse sLudovicus rex sedem suam in Suessionum civitate, unde Syagrium expulerat constituens, delectabatur praesentia et colloquio beati Remigii. Sed quia villas, quas sibi rex et Franci in pagis, Suessonico videlicet et Laudunensi, dederunt, ut supra dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
um: et reconcilia domino penitentes
cle criminibus suis. Genebaudus au¬
tera nimio cerrore ꝑculsus: respond̾e
nichil potuit. Tunc angelus dñi
confortans eum. et ne cimeret hortatꝰ
ẽ: s gauderet in misccłia dñi sibi colla¬
ta. Qui animatus: dixit ad angelum.
Non possum hĩc egredi quia dominus
et pater meus remigius. clauim huiꝰ
ostii secum habet: quod et sigillo suo si¬
gnauit. Et angelus ad eum. Ut ne
dubites inquit me a dño missum:
sicut patet tibi celum. sic et ostium tͥ¬
sstud patebit. Et statim saluo sigillo
ac sera: ostium illud aꝑtum ẽ. Tunc
genebaudus in modum crucis iactãs¬
torem uenire hinc ñ egrediar: nisi ille
uenerit. qui me in eius nomine in is¬
ta reclusione constituit. Et statim an¬
gelus domini discessit ab eo.
eatus quoq remigius in criy¬
Ica que retro sedem erat ecclesie¬
sc̃ȩ mariȩ remi ꝑnoctabat moratione :¬
et quasi dormiens in excessu ẽ raptus:

Expanded text:
um et reconcilia Domino penitentes um et reconcilia Domino penitentes de criminibus suis'. Genebaudus autem nimio terrore perculsus, respondere nil potuit. Tunc angelus Domini confortans eum, et ne timeret, hortatus est, sed gauderet in misericordia Domini sibi collata. Qui animatus dixit ad angelum: 'Non possum hinc egredi, quia domnus et pater meus Remigius clavem huius ostii secum habet, quod et sigillo suo signavit'. Et angelus ad eum: 'Ut non dubites', inquit, 'me a Domino missum, sicut patet tibi caelum, sic et ostium istud patebit'. Et statim, salvo sigillo ac sera, ostium illud apertum est. Tunc Genebaudus in modum crucis se iactantorem venire, hinc non egrediar, nisi ille venerit, qui me in eius nomine in ista reclusione constituit'. Et statim angelus Domini discessit ab eo. Beatus quoque Remigius in cripta, que retro sedem erat aecclesiasanctae Mariae Remi, pernoctabat in oratione et quasi dormiens in excessum est raptus
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam sci iuliani. genebaudum in
ea reclusit: et clerum ac parrochiȩ ip¬
sius ppłm. ꝑ septem annos ut ꝓpri¬
am parrochiam gub̾nauit: et unam
dominicam remi: alt̾am apud laudu¬
num celebrauit. Inqua reclusione pe¬
nitentiȩ. quantȩ constrictionis ac con¬
tinentiȩ isdem gundebaudus fuerit:
cdiuina miscdĩa demonstrauit. Septi¬
mo siqͥdem anno. in uigilia cene dñi
cum isdem genebaudus moratione
ꝑnoctaret. et se ipsum defleret. qm̃ is qͥ
ad hoc ordinatus fuerat. ut in illa die
penitentes dño reconciliaret. ipse suis
criminib exigentib. nec inter peni¬
tentes in eccła mererecur consistere:
circa mediam noctem uenit angelus
dñi cum magna luce ad eum. in orato¬
num ubi ꝓnus iacebat. ⁊ ait ad eũ. Ge¬
nebaude exauditȩ sunt ꝓ te orationes
patris tui remigĩi. Suscepit quoq
dominus penitentiam tuam : dimis¬
sum ẽ peccatum tu ũ. Surge et hinc
egredere. facq ministerii ep̃alis offici¬

Expanded text:
aecclesiam sancti Iuliani, Genebaudum in aecclesiam sancti Iuliani, Genebaudum in ea reclusit et clerum ac parrochiae ipsius populum per septem annos, ut et propriam parrochiam, gubernavit et unam dominicam diem Remi, alteram apud Laudunum celebravit. In qua reclusione penitentiae quantae contritionis ac continentiae isdem Genebaudus fuerit, divina misericordia demonstravit. Septimo siquidem anno in vigilia cene Domini, cum idem Genebaudus in oratione pernoctaret et se ipsum defleret, quoniam is qui ad hoc ordinatus fuerat, ut in illa die penitentes Domino reconciliaret, ipse, suis criminibus exigentibus, nec inter penitentes in aecclesia merebatur consistere, circa mediam noctem venit angelus Domini magna cum luce ad eum in oratorium, ubi pronus iacebat, et ait ad eum: ' Genebaude, exaudite sunt pro te orationes patris tui Remigii, suscepit quoque Dominus penitentiam tuam, et dimissum est peccatum tuum. Surge et hinc egredere, facque ministerii episcopalis offici
Abbreviated transcription (Latin):
o. et ꝓcidere ad pedes sc̃i remigii: cum
magnau̾ͥtute a beato remigio ẽ de¬
centus. ne stolam suam de collo suo
tolleret. Et postquam diutius ambo
fleuerunt: intellexerat enim beatus
remigius genebaudum admisisse cri¬
men ꝓ quo stolam uellet deponere:
uix cum singultibus et lacrimis ge¬
nebaudus ꝑ ordinem omnia retulit
que commiserat. Quem sc̃s remigius
uidens contritum et pene desꝑatũ.
blande consolatus ẽ: dicens. quod ñ
tantum doleret de admisso ab eo cri¬
mine. quantum quod si male sentiret
de domini bonitate: cui scđ̃m euan¬
gelicam ueritatem ñ ẽ impossibi le
omne u̾bum. Etͣ erat doctissimus ac
orator eloquentissimus. testimonia
de latitudine sc̃e scripturȩ. et exemplo
penitentium in unum colligens. ad
animandum eum illi ꝓposuit: et ad¬
hortato penitentiam indixit. factaq
mansiuncula cum lecto. in modum se¬
pulchri. et paruissimis fenestrellulis.
ac oratorio. que hodieq manent setꝰ

Expanded text:
o et procidere ad pedes sancti Remigii, cum o et procidere ad pedes sancti Remigii, cum magna virtute a beato Remigio est detentus, ne stolam de collo suo tolleret. Et postquam diutius ambo fleverunt, – intellexerat enim beatus Remigius, Genebaudum admisisse crimen, pro quo stolam vellet deponere, – vix cum singultibus et lacrimis Genebaudus per ordinem omnia retulit que commiserat. Quem sanctus Remigius videns contritum et pene desperatum, blande consolatus est, dicens, quod non tantum doleret de admisso ab eo crimine, quantum quod sic male sentiret de Domini bonitate; cui secundum euvangelicam veritatem non est impossibile omne verbum, eorator eloquentissimus, testimonia de latitudine sanctae scripturae et exempla penitentium in unum colligens, ad animandum eum illi proposuit et exortato paenitentiam indixit. Factaque mansiuncula cum lecto in modum sepulchri et parvissimis fenestrellulis ac oratorio, quae hodieque manent secus
Abbreviated transcription (Latin):
extinguere noluit quod ꝑ desid̾ium
ardebat: it̾auit peccatum quod ege¬
rat. Concepitq it̾um mulier. et mis¬
so nuntio mandauit ep̃o se feminam
culam. Quod cur ita eam nommari
uoluit. qui fraudes. et significationes
in scripturis ipsius animalis. cognos
cit: quas ad dolos et uersutias decep¬
toris diaboli. et ad carnis peculantes
illecebras. et anfractus retulit. facile
satis aduertit. Tandem dño qui beatũ
petrum respexit. et negationẽ ama¬
rissime fleuit. illum respiciente. gene¬
baudus ad se reuersus ad scm̃ remi¬
gium misit: petens ut laudunum
ueniret: quia tales cause ibi emerse¬
rant. quas ꝑ se diffinire ñ posset. Beatꝰ
autem sicut genebaudus peciit remi¬
gius. laulunum petiit. Et susceptus
cum debita reuerentia. ac secreta cubi¬
culi petens: genebaudum interrogaũ.
ꝓ qua causa illum uocauerit. Genebau¬
dus uero cum maximo fletu et eiu¬
latu uolens tollere stolam de collosu¬

Expanded text:
extinguere noluit quod per desiderium extinguere noluit quod per desiderium ardebat. Iteravit peccatum quod egerat, concepitque iterum mulier, et misso nuntio, mandavit episcopo, se feminam culam. Quod cur ita eam nominari voluerit, qui fraudes et significationes in scripturis ipsius animalis cogncit, quas ad dolos et versutias deceptoris diaboli, et ad carnis petulantis illecebras et anfractus retulit facile satis advertit. Tandem Domino qui beatum Petrum respexit, et negationem amarissime flevit , illum respiciente Genebaldus in se reversus ad sanctum Remigium misit petens ut Laudunum veniret; quia tales causae ibi emerserant, quas per se diffinire non posset. Beatus us, sicut Genebaudus petiit, Laudunum pervenit. Et susceptus cum debita reverentia ac secreta cubiculi petens, Genebaudum interrogavit, pro qua causa illum vocaverit. Genebaudus vero cum maximo fletu et eiulatu volens tollere stolam de collo su
Abbreviated transcription (Latin):
transtulerint. Et item contra scripturã
dicentem. Quis alligabit ignem in si¬
nu suo et uestim̃ta et ñ comburent᷑.
ldmota igni palea. id ẽ carnis mulie¬
bris materia: libidinis ignem suasio¬
ne diabolica quasi uehem̃ti uento exa¬
gitante. ardor liruriȩ in flammnas
erupit. et concumbens cum eadem
quondam uxore sua. mulier concepit:
et post partum mandauit ep̃o. filium
se pepensse. Genebaudus uero confusus
et dolens: nuntio dixit. Quia latrocin¬
o ut lateret homines quod dr̃a latere ñ
potuit in cubili absconse generatus ẽ:
recte uocabitur latro. Sic ei nom̃ impo¬
nat. Et quia culpa hominib ñ inno¬
tuit. ne suspitio inde ꝓcederet. si se a
solita uisitatione femina illa subtrahe¬
ret: cepit ut antea domum frequenta¬
bus. et in cordibus tam ep̃i quam fe¬
mine tectus luxurie ardorͥ qm̃a ut no
estuat ignis: contra culpam compun¬
ctus ep̃c. post fletum ad culyam recli¬
it. Et oblitus quod planrerat. cum

Expanded text:
transtulerint. Et item contra scripturam transtulerint. Et item contra scripturam dicentem: Quis alligabit ignem in sinu suo, et vestimenta eius non comburentur? admota igni palea, id est carnis muliebris materia, libidinis ignem suasione diabolica, quasi vento vehementi, exagitante, ardor luxuriae in flammas erupit, et concumbens cum eadem quondam uxore sua, mulier concepit et post partum mandavit episcopo, filium se peperisse. Genebaudus vero confusus et dolens nuntio dixit: 'Quia latrocinio, ut lateret homines, quod Deum latere non potuit, in cubiculi absconso generatus est, recte vocabitur Latro. Sic ei nomen imponat'. Et quia culpa hominibus non innotuit, ne suspitio inde procederet, si se a solita visitatione femina illa subtraheret, cepit, ut antea, domum frequentaculpa, et in cordibus tam episcopi quam feminae tectus luxuriae ardor, – quoniam, ut notaestuat ignis, – contra culpam compunctus episcopus, post fletum ad culpam rediit et oblitus est quod planxerat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tntus fuerat tradidit: ibiq genebau
scripturis sc̃is quam et in scl̃arib litte¬
ns eruditum. qui relicta uxore nepte sci¬
licet ipsius beati remigii. uitam glorio¬
sam expetierat. ep̃m ordinauit: et par¬
nochiam ipsnis comitatus laudunen¬
sis pͥfato castro subiecit. Qui genebau¬
lus plus quam necesse fuerat de ante¬
acta uita et gradus sublimitate confi¬
dens. cum debuerit cogitare. quia nec
dauid sanctior. nec salomone sapienti¬
or eẽt. qui mulierum delinimentis
ꝑilitati sunt: incaute suam uxorem
quam relinquens mutauerat in soro¬
rem. quasi ꝓ instructione salutari fre¬
quentius se insitare ꝑmisit: oblitus
scripture dicentis. lapides excauant
aque: et al luuione t̾ra consumitur:
mpis transfertur de loco suo. Unde con¬
ugit. ut crebre uisitationes. et blanda
ac frequentia mulieris colloquia. du¬
rum contra luxurie mollitiem cor ep̃i.
emollirent: et quasi rupem saxeam. de
loco sc̃itatis ad luxurie inquinam̃ta

Expanded text:
ritus fuerat tradidit: ibique Genebalritus fuerat tradidit: ibique Genebalscripturis sanctis quam et in secularibus litteris eruditum, qui, relicta uxore, nepte scilicet ipsius beati Remigii, vitam religiosam expetierat, episcopum ordinavit et parrochiam ipsius comitatus Laudunensis prefato castro subiecit. Qui Genebaudus plus quam necesse fuerat de anteacta vita et gradus sublimitate confidens, cum debuerit cogitare, quia nec David sanctior nec Salomone sapientior esset, qui mulierum delinimentis periclitati sunt, incaute suam uxorem, quam relinquens mutaverat in sororem, quasi pro instructione salutari frequentius se visitare permisit. oblitus scripturae dicentis: Lapides excavant aquae, et alluvione terra consumitur. Rupis transfertur de loco suo. Unde contigit, ut crebre visitationes et blanda ac frequentia mulieris colloquia durum contra luxuriae mollitiem cor episcopi emollirent et quasi rupem saxeam de loco sanctitatis ad luxuriae inquinamenta
Abbreviated transcription (Latin):
in cęlo: et hominib cleuotis in t̾ra.
Multis deniq de francorum exer¬
citu necdum ad fidem conũsis. cum
regis parente raganario ultra sum¬
nam fluuium aliquandiu degu¬
exunt: donec xp̃i gr̃a cooꝑante
gloriosis potitus uictoriis. eumdẽ
ragananium flagiciis turpiter in¬
seruientem. uictum a francis sibi
traditum. rex clodoneus occidit: et
omem francorum ppłm ꝑ bea¬
tum rennigium ad fidem reuerti.
et baptirari obtinit.
aptiratus autem rex cum gen¬
te integra. plurimas posses¬
siones ꝑ diuersas ꝓuintias sc̃o re¬
migio cam ipse quam franci potũ¬
tes dederunt. quas ipse ꝑ diu̾sas
eccłas tradidit: ne franci eum rerũ
xp̃iantatem eos uocasse putarent.
et fidem xp̃i ac scm̃ sacerdotium ui¬
lipenderent. De quib reb in orientali¬
bus franciȩ partibꝰ. petentib tradito¬
ribus portionem quãdam ep̃io rem̃¬
si aduixit: et de his que in remensi
ni clauati remensis parrochie. ubi mi

Expanded text:
in celo et hominibus devotis in terra.in celo et hominibus devotis in terra.Multi denique de Francorum exercitu, necdum ad fidem conversi, cum regis parente Raganario ultra Sumnam fluvium aliquandiu deguerunt, donec, Christi gratia cooperante, gloriosis potitus victoriis, eundem Raganarium, flagitiis turpitudinum inservientem, vinctum a Francis sibi traditum, rex Hludowicus occidit et omnem Francorum populum per beatum Remigium ad fidem converti et baptizari obtinuit. Ͻ 16. Baptizatus autem rex cum gente integra, plurimas possessiones per diversas provincias sancto Remigio tam ipse quam Franci potentes dederunt, quas ipse per diversas aecclesias tradidit, ne Franci eum rerum Christianitatem eos vocasse putarent, et fidem Christi ac sanctum sacerdotium vilipenderent. XLII. De quibus rebus in orientalibus Franciae partibus, petentibus traditoribus, portionem quamdam episcopio Rhemensi adjunxit; et de his quae in Rhemensi ni clavati Rhemensis parochiae, ubi nut
Abbreviated transcription (Latin):
lauachium salutiferum. in quo delen¬
de erant leprȩ ueteris morbi. sorden¬
tes q antique peccatorum macule
diluende: diuino mumeri obsequen¬
de beato remigio: in quo apłica doc¬
trina et uirtutum gr̃a. alder repre¬
sentari uidebatur siluester. Ingres¬
so autem in fontem uitalem clodo
depone colla sicamber. Adora quod
incendisti: incende quod ad orasti. Pre¬
ceptis salutaribus illum instituens.
humili deuotione uenerari eccłas
ad cultum religionis edificatas. ut
adoraret deum. quas rigida ꝓfani¬
tate incendere consueuerat: et ydo¬
la que masilis suis ꝓ deo adorare so¬
lebat. fidei ardore succensus. deicien¬
orto doxe fidei. ad interrogationem
mine sancte et indiuiduȩ trinitatis.
patris et filii et sp̃s sc̃i. Et suscepiꝰ¬
exercitu tria milia uirorum: exceptis
parnulis et mulierib. Baptirantur¬
autem sorores eius: albofledis et lau¬
dechildis. Et factum est gaudium
magnum in illa die angelis scĩs

Expanded text:
lavacrum salutiferum, in quo delenlavacrum salutiferum, in quo delendi erant lepre veteris morbi sordentesque antiq ue peccatorum macula e diluendae, divino muneri obsequente beato Remigio, in quo apostolica doctrina et virtutum gratia alter representari videbatur Silvester, ingresso autem in fontem vitalem Hludowdepone colla, Sicamber; adora quod incendisti, incende quod adorasti'; preceptis salutaribus illum instituens humili devotione venerari aecclesias ad cultum religionis aedificatas, ut Deum adoraret in eis, quas rigida profanitate incendere consueverat, et idola, quae in asilis suis pro Deo adorare solebat, fidei ardore succensus, deicienorthodoxae fidei, ad interrogationem mine sanctae et individuae Trinitatis, Patris, et Filii et Spiritus sancti. Et susceptexercitu eius tria milia virorum, exceptis parvulis et mulieribus. Baptizantur sorores eius Albofledis et Landehildis. Et factum est gaudium magnum in illa die angelis sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
sufficienter instrurisset ꝓphetico reple¬
tus sp̃u. cuncta que eis uel semini
eorum euentura erant p̾dixit: quali¬
ter scilicet successura eorum posteritas.
regnum eẽt nobilissime ꝓpagatura.
atq gubernatura. et scãm eccłiam
sublimatura : omniq romana digni¬
tate regnoq potitura. et uic̾torias con¬
tra aliarum gentium incursus adep¬
tura: nisi forte abono degenerantes
uiam ũitatis reli querint: et diuer¬
sos uitiorum fuerint secuti anfractus.
quibus negligi eccłastica solet disci¬
plina. et quib ds̃ offenditur: ac ꝑ hoc
regna solent subuerti. atq de gente
in gentem cransferri.
res quos ante in baptisterio senserant.
ommes qui aderant inestimabili su¬
auitate repleti sunt. Accipiente autẽ
sc̃o pontifice ipsam ampullam: speti¬
es columbe disparuit. De quo crisma¬
te fudit uenerandus ep̃c. in fontem
sacratum. uiso autem canto rex mira¬
culo: abnegatis diaboli pompis et

Expanded text:
sufficienter instruxisset, prophetico replesufficienter instruxisset, prophetico repletus spiritu, cuncta quae eis vel semini eorum eventura erant predixit: qualiter scilicet successura eorum posteritas regnum esset nobilissime propagatura atque gubernatura et sanctam aecclesiam sublimatura omnique Romana dignitate regnoque potitura et victorias contra aliarum gentium incursus adeptura, nisi forte a bono degenerantes, viam veritatis reliquerint et diversos vitiorum fuerint secuti anfractus, quibus neglegi aecclesiastica solet disciplina, et quibus Deus offenditur, ac per hoc regna solent subverti atque de gente in gentem transferrres, quos ante in baptisterio senserant, omnes qui aderant inestimabili suavitate repleti sunt. Accipiente autem sancto pontifice ipsam ampullulam, speties columbae disparuit. De quo chrismate fudit venerandus episcopus in fontem sacratum. Viso autem rex tanto miraculo, abnegatis diaboli pompis et