comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cesse nisi ubi sit illud quod uerisimillim ũ
uideatur an quirere
Quidest igitur quod occurrat in hacquaestio¬
ne aequa possit atungi aliquid ueri simi¬
le quo longius mens humana progredi
non potest
Definitio perturbationis quarecte tenonem
usum puto itaenim definit ut pesturbatio
sit auersa ratione contranaturam ani¬
mi commotio
Vel breuius.
Vt pesturbatio sit ad p&itus
Vehementior autem intellegatur. isqui pro¬
cul absit anaturae constantia
Quid adhas definitiones possimdicere atqui
haec pleraque
Sunt prudenter acuteque disserentium illa
quidem exrͥ&horum pompa ardores ani¬
morum cotesque uistutum anuero uirfor¬
tis nisusto machari coepit ñ potest fostis esse
Cladiatorium idquidem quam quam in eis
ipsis uidemus saepe constantiã conlocunt᷑
congrediuntur qua eruntur. aliquid postu¬
lant ut magis placati quĩ iraties se uideant᷑
Sed in illoginere sit sane pacidianus aliquis hoc

Expanded text:
cesse nisi, ubi sit illud, quod veri simillimum cesse nisi, ubi sit illud, quod veri simillimum videatur, anquirere. quid est igitur quod occurrat in hac quaestione, e quo possit attingi aliquid veri simile, quo longius mens humana progredi non potest? definitio perturbationis, qua recte Zenonem usum puto. ita enim definit, ut perturbatio sit aversa a ratione contra naturam animi commotio, vel brevius, ut perturbatio sit adpetitus vehementior, vehementior autem intellegatur is qui procul absit a naturae constantia. quid ad has definitiones possim dicere? atque haec pleraque sunt prudenter acuteque disserentium, illa quidem ex rhetorum pompa: ardores animorum cotesque virtutum. an vero vir fortis, nisi stomachari coepit, non potest fortis esse? gladiatorium id quidem. quamquam in eis ipsis videmus saepe constantiam: conlocuntur, congrediuntur, quaerunt aliquid, postulant, ut magis placati quam irati esse videantur, sed in illo genere sit sane Pacideianus aliquis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Reliquas quoque pastis aegritudinis utilis esse
dicunt¬
Miseri cordiam adopem ferendam & calamita¬
tes hominum indignorum calamitates suble
Ipsum illud aemulari obtrectare ñ eẽ inutile
Cum autse nonidem uideat consecutũ quod ali¬
um autalium idem quod se i&um uero siqui
sustulis s& omnem uitae diligentiam subla¬
tam fore
Quae summa ess& in eis quileges. qui magistra¬
tus. qui paupestatem. quiignominiã. quimor¬
tem. quidolorem timerent
Haectamen ita disputant ut resecanda esse fate¬
antur euelli penitus dicant nec posse necopus eẽ
Et inomnibus fererebus medio critatem esse op¬
tumam existiment. quae cum exponunt ni¬
hil ne tibi uidentur an aliquid dicere :
Mihi uero dicere aliquid itaque expetto quid ad
ista reperiam fostasse sedillud anteuides ne
quanta fuerit apud acha demicos uerecundia
plane enim dicunt quod adrempestineat
peripat&icis respond&ur astoicis
Digladientur illi perme lic& cuinihilest ne¬

Expanded text:
Reliquas quoque partis aegritudinis utilis esse Reliquas quoque partis aegritudinis utilis esse dicuntmisericordiam ad opem ferendam et calamitates hominum indignorum sublevandas; ipsum illud aemulari obtrectare non esse inutile, cum aut se non idem videat consecutum, quod alium, aut alium idem, quod se; metum vero si qui sustulisset, omnem vitae diligentiam sublatam fore, quae summa esset in eis qui leges, qui magistratus, qui paupertatem, qui ignominiam, qui mortem, qui dolorem timerent. Haec tamen ita disputant, ut resecanda esse fateantur, evelli penitus dicant nec posse nec opus esse et in omnibus fere rebus mediocritatem esse optumam existiment. quae cum exponunt, nihilne tibi videntur an aliquid dicere? Mihi vero dicere aliquid, itaque expecto, quid ad ista. Reperiam fortasse, sed illud ante: videsne, quanta fuerit apud Academicos verecundia? plane enim dicunt, quod ad rem pertineat: Peripateticis respondetur a Stoicis; digladientur illi per me licet, cui nihil est ne
Abbreviated transcription (Latin):
Cui non sunt auditȩ demostenis uigiliae qui
dolere se aiebat siquando opi ficum ante¬
lucana uictus ess& industria
Philosophiae denique ipsius principes num¬
quam in suis studiis tantos progressussine
flagranti cupiditate facere potuissent
Vltimas terras iustrasse pythagoran demo¬
critum platonem accepimus
Vbienim quic quid ess& quod diꝰci poss& eo ue¬
niendum iudicauerunt.
NAmputamus haec fieri sine summo cupidi¬
tatis ardore potuisse
Ipsam aegritudinem quamnos ut t&ram &
in manem beluam fugienda diximus. non si¬
ne magna utilit̾ate anatura dicunt
constitutam
V tomnes castigationibus reprehensionibus igno¬
miniis ad ficisse indelicto dolerent.
Impunitas enimpeccatorum data uid&ur eis
quiignominiam & infamiam ferunt sine do¬
lore morderiest melius conscentia ex quo
est illud euita ductum aba franio.
N amcum dissolutus filius heume miserum tũ
seuerus pater dummodo doleat aliquid dole¬
at quid lub&

Expanded text:
cui non sunt auditae Demosthenis vigiliae? qui cui non sunt auditae Demosthenis vigiliae? qui dolere se aiebat, si quando opificum antelucana victus esset industria. philosophiae denique ipsius principes numquam in suis studiis tantos progressus sine flagranti cupiditate facere potuissent. ultimas terras lustrasse Pythagoran Democritum Platonem accepimus. ubi enim quicquid esset quod disci posset, eo veniendum iudicaverunt. num putamus haec fieri sine summo cupiditatis ardore potuisse? Ipsam aegritudinem, quam nos ut taetram et inmanem beluam fugiendam diximus, non sine magna utilitate a natura dicunt constitutam, ut homines castigationibus reprehensionibus ignominiis adfici se in delicto dolerent. impunitas enim peccatorum data videtur eis qui ignominiam et infamiam ferunt sine dolore; morderi est melius conscientia. ex quo est illud e vita ductum ab Afranio: nam cum dissolutus filius: heu me miserum! tum severus pater: dum modo doleat aliquid, doleat quidlubet.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit dimicare prolegibus. proliber ta¬
te. propatria
Haecnullam habent uimnisura ex canduit
fostitudo
Necuero debellatoribus solum disputant im¬
peria seueriora nulla esse putant sine ali¬
qua a cerbitate iracundiae
Oratorem denique non modo accus antem
sed ne defendentem quidem probant sine
aculeis iracundiae
Quae &iam sinon adsit tamen uerbis atque
motu simulandam arbitrantur. ut audito¬
ris iram oratoris incendat
Actio uirum denique uiderinegant qui iras¬
Eamque quam lenitatem nos dicimus iuitio¬
solentitudinis nomine appellanto
N ecuero solum hanc libidinem laudant est
enimira ut modo definiui ulciscendi libido.
sed ipsum illud genus uellibidinis cupiditatis
ad summam utilitatem esse dicunt anatu¬
radatum
Nihilenim quemquam nisi quod lubeat pre¬
clare facere posse
N octu ambulabat inpublico themistodes qđ
somnum capere non poss& quaerentibus¬
que respondebat. militia dis trophaeis
see somno suscitare

Expanded text:
venit dimicare pro legibus, pro libertavenit dimicare pro legibus, pro libertate, pro patria; haec nullam habent vim, nisi ira excanduit fortitudo. nec vero de bellatoribus solum disputant: imperia severiora nulla esse putant sine aliqua acerbitate iracundiae; oratorem denique non modo accusantem, sed ne defendentem quidem probant sine aculeis iracundiae, quae etiamsi non adsit, tamen verbis atque motu simulandam arbitrantur, ut auditoris iram oratoris incendat actio. virum denique videri negant qui iraseamque, quam lenitatem nos dicimus, vitioso lentitudinis nomine appellant. Nec vero solum hanc libidinem laudant—est enim ira, ut modo definivi, ulciscendi libido—, sed ipsum illud genus vel libidinis vel cupiditatis ad summam utilitatem esse dicunt a natura datum; nihil enim quemquam nisi quod lubeat praeclare facere posse. noctu ambulabat in publico Themistocles, quod somnum capere non posset, quaerentibusque respondebat Miltiadis tropaeis se e somno suscitari.
Abbreviated transcription (Latin):
osa nascentia.
gitur &iam susceptae continuo inmagna pes¬
tis paste uersantur
Et enim ipse se impellunt ubi semel aratione
discessum est
psaque sibi imbecillitas indulg& in altũq. pro¬
uehitur imprudens necrepperit locũ consistendi
quam obrem hihil interest utrum moderatas
pesturbationes ad probent anmoderatam in ius¬
titiam. moderatam ignauiam. moderatã
intemperantiam
Quienimuitiis modum apponit is pastem susci¬
pit uitiorum
Quod cumipsumperse odiosum est. tumeo mo¬
lestius quia sunt in lubrico incitataque semel
ꝓdiuilabunt᷑ sustineri. quȩ nullo modo possquid
quodidem peripat&ici pesturbationes istas
quas non extirpandas putamus non modo
naturalis esse dicunt sed &iam utilit̃ ana¬
tura datar
Quorum est talis oratio primum multis uer¬
bis iracundiam laudant. cotem fostitudi¬
nis esse dicunt. multoque & in hostem &
improbum ciuem uehementioris irato¬
rum imp&us esse
Leuis autem ratiunculas eorum quiit a co¬
gitarent proelium rectum est hoc fieri con¬

Expanded text:
osa nascentia; igitur etiam susceptae continuo in magna pestis parte versantur. etenim ipsae se impellunt, ubi semel a ratione discessum est, ipsaque sibi imbecillitas indulget in altumque provehitur imprudens nec reperit locum consistendi. quam ob rem nihil interest, utrum moderatas perturbationes adprobent an moderatam iniustitiam, moderatam ignaviam, moderatam intemperantiam; qui enim vitiis modum apponit, is partem suscipit vitiorum; quod cum ipsum per se odiosum est, tum eo molestius, quia sunt in lubrico incitataque semel proclivi labuntur sustinerique nullo modo possunt. Quid, quod idem Peripatetici perturbationes istas, quas nos extirpandas putamus, non modo naturalis esse dicunt, sed etiam utiliter a natura datas? quorum est talis oratio: primum multis verbis iracundiam laudant, cotem fortitudinis esse dicunt, multoque et in hostem et in inprobum civem vehementioris iratorum impetus esse, levis autem ratiunculas eorum, qui ita cogitarent: proelium rectum est hoc fieri, con
Abbreviated transcription (Latin):
Atqui alterum dici non potest quin hi quini hil
Itaque idubi concedo alterum autem iam¬
Superioribus enim dis putationibus effectũ¬
est uacari omni animi pesturbatione sa¬
N imirumigitur confecta resest:
Vid&urenim ad exitum uenisse quaestio ꝓ¬
pe modum id quidem. uerum tamen
mathematicorum. istemos est. non est philo
siquid ad eam rem pestin& eorum quae ante
Quodni itaess& cirstoicus siess& quaesitũ. satis

Expanded text:
Atqui alterum dici non potest, quin i, qui nihil Atqui alterum dici non potest, quin i, qui nihil itaque id tibi concedo; alterum autem iamuperioribus enim disputationibus effec vacare omni animi perturbatione sapientem. Nimirum igitur confecta res videtur enim ad exitum venisse quaestio. Propemodum id quidem. Verum tamen mathematicorum iste mos est, non est philossi quid ad eam rem pertinet eorum quae ante quod ni ita esset, cur Stoicus, si esset quaesitum, satis
Abbreviated transcription (Latin):
& furentem uidemus omnia rabide adp&entẽ
cum in ex plebili cupiditate quoque affluentius.
uoluptates undique hauriat eo grauius arden¬
tiusque sitientem nonne recte miserrimum
dixeris o
quideleuatus ille leuitate. in anique la&itia ex
Ergo ut himiseri. sic contra illibeati quo snulli
m&us terrent nullae aegritudines exedunt.
nullȩ libidines in atant: Nullae futtiles la&itiȩ
exultantes languidis lique faciunt uoluptatibus
Vt maris igitur tranquillitas intellegitur. nulla
neminima quidem aura fluctus commouente
si canimi qui&us & placatus status cernitur. cũ
pesturbatio nulla est quamoueri queat
Quod siest quiuim fostunȩ qui omnia humana
quae cuique acudere possunt tolerabilia ducat
ex quo nectimor eum nec angor attingat. idẽq
sinihil concupiscat nulla ecferatur animiinani
uoluptate. quid est curis. nonbeatus sit
Etsi haec uistute efficiuntur. quid est cur uistus
ipsa perse non efficiat beatas

Expanded text:
t furentem videmus, omnia rabide adpetentem t furentem videmus, omnia rabide adpetentem cum inexplebili cupiditate, quoque affluentius voluptates undique hauriat, eo gravius ardentiusque sitientem, nonne recte miserrimum dixeris? quid? elatus ille levitate inanique laetitia exuergo ut hi miseri, sic contra illi beati, quos nulli metus terrent, nullae aegritudines exedunt, nullae libidines incitant, nullae futtiles laetitiae exultantes languidis liquefaciunt voluptatibus. ut maris igitur tranquillitas intellegitur nulla ne minima quidem aura fluctus commovente, sic animi quietus et placatus status cernitur, cum perturbatio nulla est, qua moveri queat. quodsi est qui vim fortunae, qui omnia humana, quae cuique accidere possunt, tolerabilia ducat, ex quo nec timor eum nec angor attingat, idemque si nihil concupiscat, nulla ecferatur animi inani voluptate, quid est cur is non beatus sit? et si haec virtute efficiuntur, quid est cur virtus ipsa per se non efficiat beatos?
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quaero utrum aliquid actum superioribus¬
diebus annihil arbitremur
Actum uero & aliquantum quidem
Atquisii ta est profligata iam haec & paene ad¬
exitum adducta quaestio est
quiamotus turbulenti iactationesque animo¬
rumincitatȩ & imp&u in considerato aelate
rationem omnem repellentes uitae beatae nul¬
lam pastem relinquunt
Qui s en impotest mostem autdolorem m&uens
quorum alterum saepe adest. alterũ semper
impend& esse non miser
Quid sudem quod plerumque fit paupestatem ig¬
nominiam in famiatim&
Sg. debilitatem caecitatem. sidenique quodt
singulis hominibus sed potentibus populis
saepe contigit seruitutem. potest eatimens esse
quisquam beatus
Quid qui n on modo ea futuratim& uerũ &i am
fest sustin&que praesentia¬
At deeodem exilia luctus orbitates quirebus his
fractus ae gritudine eliditur potest tandẽ ẽẽ
quiduero illum quem libi dinibus inflammatũ¬

Expanded text:
m a me disputari velis. sed quaero, utrum aliquid actum superioribusiebus an nihil arbitremur. Actum vero, et aliquantum quidem. Atqui, si ita est, profligata iam haec et paene exitum adducta quaestio est. Quo tandem modo? Quia motus turbulenti iactationesque animorum incitatae et impetu inconsiderato elatae rationem omnem repellentes vitae beatae nullam partem relinquunt. quis enim potest mortem aut dolorem metuens, quorum alterum saepe adest, alterum semper impendet, esse non miser? quid, si idem, quod plerumque fit, paupertatem ignominiam infamiam timet, si debilitatem caecitatem, si denique, quod non singulis hominibus, sed potentibus populis saepe contigit, servitutem? potest ea timens esse quisquam beatus? quid, qui non modo ea futura timet, verum etiam fert sustinetque praesentia—adde eodem exilia luctus orbitates: qui rebus his fractus aegritudine eliditur, potest tandem esse non miserrimus? quid vero? illum, quem libidinibus inflammatu
Abbreviated transcription (Latin):
perretura neceas beatauita a se desestas pas¬
sura uideatur.
Cum autem animum ab ista pictura imagini¬
busque uistutum. adrem ueritatem que tra¬
duxeris hocnudum relinquitur
Possit nequis beatus esse quam diutorqueatur
Quam obrem hocnunt quaeramus uistutes
autem noli uerereri neex postulent & qͥue¬
rantur se ab eata uita. esse relictas
Sienim nulla uistus prudentia uacat. pruden¬
tia ipsa hocuid& non omnis bonos esse &i¬
ambeatos
Multaque dematilio quinto caepionem aquilo
recordatur beatam que uitam siimaginibus
potius utiquam rebus ipsis plac& conantem
ire in ecultum rain&ipsa prudentia negatq

Expanded text:
perrectura nec eas beata vita a se desertas pasperrectura nec eas beata vita a se desertas passura videatur; cum autem animum ab ista pictura imaginibusque virtutum ad rem veritatemque traduxeris, hoc nudum relinquitur, possitne quis beatus esse, quam diu torqueatur. quam ob rem hoc nunc quaeramus; virtutes autem noli vereri ne expostulent et querantur se a beata vita esse relictas. si enim nulla virtus prudentia vacat, prudentia ipsa hoc videt, non omnis bonos esse etiam beatos, multaque de M. Atilio Q. Caepione M'. Aquilio recordatur, beatamque vitam, si imaginibus potius uti quam rebus ipsis placet, conantem ire in eculeum retinet ipsa prudentia negatque
Abbreviated transcription (Latin):
Athercule bruto meo uid&ur cuius ego iudi
cum pace tua dixerim longe ante ponotuo:
Prorsus nego¬
quid adrecte honeste laudabilit̃. postrem o
adbene uiuendum satis neest presidi
Potes igitur aut quimale uiuat non eum
Quidnipossim
eum negare beate uiuere
Nam &iam in tormentis recte honeste lau¬
fostiter haec &iam in eculeum cortiuntur
quitur extra ostium limenque carceris cũ
constantia grauitas fostitudo sapientia
reliquȩ que uistutes rapiantur ad tostorem
nullumque recusent nec suppliciũ necdolorẽ¬
ł usiquides facturus noua aliqua conquiras
Ista meminime mouent non solum quia per¬
uulgata sunt sedmultomagis quia tam quã
lcuia quaed amuina nihilualent in aqua.
Siestoicorum ista magis gustata quam potata
delectant uelut istecorus uistutum in eculeũ
impositus imagines constituit anteo culos.
cum amplissima dignitate utadeas cursim

Expanded text:
is posse virtutem. At hercule Bruto meo videtur, cuius ego iudicis posse virtutem. At hercule Bruto meo videtur, cuius ego iudicum, pace tua dixerim, longe antepono tuo. Prorsus negQuid? ad recte honeste laudabiliter, postremo ad bene vivendum satisne est praesidis. Potes igitur aut, qui male vivat, non eum Quidni possimeum negare beate vivere? Quidni possim? nam etiam in tormentis recte honeste laufortiter. haec etiam in eculeum coiciuntur,quitur extra ostium limenque carceris, cum constantia gravitas fortitudo sapientia reliquaeque virtutes rapiantur ad tortorem nullumque recusent nec supplicium nec dolorem? Tu, si quid es facturus, nova aliqua conquiras ista me minime movent, non solum quia pervulgata sunt, sed multo magis, quia, tamquam levia quaedam vina nihil valent in aqua, sic Stoicorum ista magis gustata quam potata delectant. velut iste chorus virtutum in eculeum impositus imagines constituit ante oculos cum amplissima dignitate, ut ad eas cursim
Abbreviated transcription (Latin):
inter ualla cursus anquirebantur & cunc¬
ta caelestia
Socrates autem primus philosophiam deuo¬
cauit et aelo & inurbibus conlocauit & in
domus &iam intro duxit:
E.tco egit deuita & moribus rebusque bonis
& malis quaerere
Cuius multiplex ratio disputandi rerumq
uari&as & in genii magnitudo platonis
memoria & lit teris consecrata pluragene¬
raefficit dissentientium philo sophorum
Equibus nos id potissimum consecuti sumus
quo socratem usum arbitrabamur ut nostram
ipsisententiam tegeremus. errore alios leua¬
remus & in omni disputatione quidess&
simillimum ueriquaereremus
Quem morem cum carnea des acutissime copi¬
osissimeque tenuiss& fecimus & alias saepe
& nuper intusculano ut ad eadem consu&u¬
dinem disputaremus
Et quadridui quidem sermonem superiori¬
bus a te perscriptum libris misimus
quinto autem die cum eodem in loco consedis¬
semus si cest propositum dequo disputaremus

Expanded text:
intervalla cursus anquirebantur et cuncintervalla cursus anquirebantur et cuncta caelestia. Socrates autem primus philosophiam devocavit e caelo et in urbibus conlocavit et in domus etiam introduxit et coëgit de vita et moribus rebusque bonis et malis quaerere. cuius multiplex ratio disputandi rerumque varietas et ingenii magnitudo Platonis memoria et litteris consecrata plura genera effecit dissentientium philosophorum, e quibus nos id potissimum consecuti sumus, quo Socratem usum arbitrabamur, ut nostram ipsi sententiam tegeremus, errore alios levaremus et in omni disputatione, quid esset simillimum veri, quaereremus. quem morem cum Carneades acutissime copiosissimeque tenuisset, fecimus et alias saepe et nuper in Tusculano, ut ad eam consuetudinem disputaremus. et quadridui quidem sermonem superioribus ad te perscriptum libris misimus, quinto autem die cum eodem in loco consedissemus, sic est propositum, de quo disputaremus:
Abbreviated transcription (Latin):
rent studio seque perspicerent quid a ger&ur
ex aliauita & natura profectos alios gloriae
seruire. alios pecuniȩ raros esse quosdam
quic& eris omnibus pronihilo habitis rerũ
naturam studiose intuerentur
Hosse appellare sapientiae studiosos id est
enimphiloso phos
Et ut illic liberalissimum ess& spectare nihil
sibi ad quirentem si cinuita longe omnibus
studiis contemplationem rerum cogitatio¬
nemque praestare
Necuero pythagoras nominissolum inuentor
sedrerum &iam ipsarum amplificator fuit
Quicum posthunc phliasium sermonem ser¬
monem in it aliam ueniss& ex ornauit eam
graeciam quae magna dicta est & priuatim
& publice prestantis sumis & institutis & astib
Cuus dedisciplina aliud tempus fuerit for¬
tasse dicendi. sed abantiqua philo sophia
usque ad socratem qui archelaum anaxago¬
rae discipulum audierat numeri motus que
tractabantur
Etunde omnia orerentur quoue recederent
studio seque abhissiderum magnitudines

Expanded text:
rent studioseque perspicerent, quid agereturrent studioseque perspicerent, quid agereturex alia vita et natura profectos alios gloriae servire, alios pecuniae, raros esse quosdam, qui ceteris omnibus pro nihilo habitis rerum naturam studiose intuerentur; hos se appellare sapientiae studiosos—id est enim philosophos—; et ut illic liberalissimum esset spectare nihil sibi adquirentem, sic in vita longe omnibus studiis contemplationem rerum cognitionemque praestare. Nec vero Pythagoras nominis solum inventor, sed rerum etiam ipsarum amplificator fuit. qui cum post hunc Phliasium sermonem in Italiam venisset, exornavit eam Graeciam, quae magna dicta est, et privatim et publice praestantissumis et institutis et artibus. cuius de disciplina aliud tempus fuerit fortasse dicendi. sed ab antiqua philosophia usque ad Socratem, qui Archelaum, Anaxagorae discipulum, audierat, numeri motusque tractabantur, et unde omnia orerentur quove reciderent, studioseque ab is siderum magnitudines
Abbreviated transcription (Latin):
Idque eorum nomen usque ad pythagorae
manauit a&atem
Quem ut scribit auditor platonis ponticus
heradides uirdoctus in primis philuntem
ferunt uenisse eumque cumleonte princi¬
pephliasiorum docte & copiose disseru¬
isse quaedam
Cuius ingenium &eloquentiam cum ad¬
miratus ess& leon quaesiuisse exeo qua
maxime a ste confider& atillum astem
quidem se sare nullam sed esse philosopbum
Admiratum leontem nouitatem nominis
quae siuisse quinam ess& philosophi & quid
intereos & reliquos inter ess&
Pythagoram autem respondisse similem si¬
bi uideriuita hominum & mercatum eum
qui haber&ur maxumo ludorum apparatu
totius gra&iae celebritate
Namutilli alii corporibus exercitatis gloriam
& nobilitatem coronae p&erent. aluem̃ di
autuendendi quaestu & lucro ducerentur
Ess& autem quoddam genus eorum idque
uel maxime ingenuum quinec plausum nec
lucrum quaererent sed uisendi causa ueni

Expanded text:
idque eorum nomen usque ad Pythagorae idque eorum nomen usque ad Pythagorae manavit aetatem. quem, ut scribit auditor Platonis Ponticus Heraclides, vir doctus in primis, Phliuntem ferunt venisse, eumque cum Leonte, principe Phliasiorum, docte et copiose disseruisse quaedam. cuius ingenium et eloquentiam cum admiratus esset Leon, quaesivisse ex eo, qua maxime arte confideret; at illum: artem quidem se scire nullam, sed esse philosophum. admiratum Leontem novitatem nominis quaesivisse, quinam essent philosophi, et quid inter eos et reliquos interesset; Pythagoram autem respondisse similem sibi videri vitam hominum et mercatum eum, qui haberetur maxumo ludorum apparatu totius Graeciae celebritate; nam ut illic alii corporibus exercitatis gloriam et nobilitatem coronae peterent, alii emendi aut vendendi quaestu et lucro ducerentur, esset autem quoddam genus eorum, idque vel maxime ingenuum, qui nec plausum nec lucrum quaererent, sed visendi causa venir
Abbreviated transcription (Latin):
animis offusa caligo est quod tam longe
r&ro respicere non possunt nec eos aqui¬
bus uita hominum instructa primis s& fu
issephilosophos arbitrantur.
potest non modo reesse antiquam. uerũ
&iam nomine quaediuin arum humana¬
rumque rerum. tum initiorum causarũ¬
que cuius rei cognitione hocpulcherrimũ
nomen apudantiquos ad sequebatur
Itaque & illos septem qui a grecis copoi
sapientes a nostris & habeantur & nomina
Etmultis ante saeculis lygurgum cuius
temporibus homerus &iam fuisse ante
hanc urbem conditam traditur &iam he¬
roicis a&atibus ulixem & nestorem accepi¬
mus & fuisse & habitos esse sapientes
Necuero athlans sustinere caelum. nec pro¬
m& heus ad fixus caucaso necstellatus cephe¬
us cumuxore genero filia trader&ur nisi
caelestium diuina cognitio nomen eorum
aderrorem fabule traduxissent
A quibus ducti deinceps omnes qui inrerum
contemplatione studia ponebant sapientes
& habebantur & nominabantur

Expanded text:
animis offusa caligo est, quod tam longe animis offusa caligo est, quod tam longe retro respicere non possunt nec eos, a quibus vita hominum instructa primis sit, fisse philosophos arbitrantur. potest non modo re esse antiquam, verum etiam nomine? quae divinarum humanarumque rerum, tum initiorum causarumque cuiusque rei cognitione hoc pulcherrimum nomen apud antiquos adsequebatur. itaque et illos septem, qui a Graecis sofoi/, sapientes a nostris et habebantur et nominabantur, et multis ante saeculis Lycurgum, cuius temporibus Homerus etiam fuisse ante hanc urbem conditam traditur, et iam heroicis aetatibus Ulixem et Nestorem accepimus et fuisse et habitos esse sapientis. nec vero Atlans sustinere caelum nec Prometheus adfixus Caucaso nec stellatus Cepheus cum uxore genero filia traderetur, nisi caelestium divina cognitio nomen eorum ad errorem fabulae traduxisset. a quibus ducti deinceps omnes, qui in rerum contemplatione studia ponebant, sapientes et habebantur et nominabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
pestate confugimus
sed omnino uita hominum sine te esse
ł uurbis peperisti tudissipatos homines¬
in soci& atem uitae conuocasti
Tueos interse primo domicilus. deinde con¬
iugiis tum litterarum & uocum commu¬
nione iunxiti
Tuinuentrix legum tum agistra morum
& disciplinȩ fuisti ad te confugimus ate
opemp&imus
Tibinos utantea magna ex paste sic nunc
penitus totosque tradimus
Est autem unus dies bene & ex preceptis tuis
actus peccandi inmostalitati anteponendus
Cuius igitur potius opibusutamur quãtuis
quae &uitae tranquillitatẽ largita nobis
es & terrorem mostis sustulisti
Acphilosophia quidem tantum ab est ut pro¬
inde acdehominum est uita merita laud&
ut apleris que ned ecta amultis &iãuituper&
Vituperare quis quam uitae parentem
& hoc parricdiose in quinare aud&
Et tam impie ingratus esse ut eamaccus&
quam uereri deber& &iam siminus per¬
cipere potuiss&
Seduto pinor hicerror & haec indoctorũ

Expanded text:
pestate confugimus.sed omnino vita hominum sine te esse potuisset? tu urbis peperisti, tu dissipatos hominein societatem vitae convocasti, tu eos inter se primo domiciliis, deinde coniugiis, tum litterarum et vocum communione iunxisti, tu inventrix legum, tu magistra morum et disciplinae fuisti; ad te confugimus, a te opem petimus, tibi nos, ut antea magna ex parte, sic nunc penitus totosque tradimus. est autem unus dies bene et ex praeceptis tuis actus peccanti inmortalitati anteponendus. cuius igitur potius opibus utamur quam tuis, quae et vitae tranquillitatem largita nobis es et terrorem mortis sustulisti? Ac philosophia quidem tantum abest ut proinde ac de hominum est vita merita laudetur, ut a plerisque neglecta a multis etiam vituperetur. vituperare quisquam vitae parentem et hoc parricidio se inquinare audet et tam impie ingratus esse, ut eam accuset, quam vereri deberet, etiamsi minus percipere potuisset? sed, ut opinor, hic error et haec indoctorum
Abbreviated transcription (Latin):
iam praesens esse atque adesse
Sed quae iudicia quasque opiniones perturba¬
tionum esse dixi non in eis perturbationes
solum posita sesse dicunt
Verumilla &iam quae efficiuntur pesturbatio¬
nibus ut aegritudo quasimorsum aliquem do¬
loris efficiat
M&us recessum quendam animi & fugam
La&itia ꝓfusam hilaritatem
Libido effrenatã ad p&entiam
Opinationem autem quam in omnis definitiones
superiores indusimus uolunt esse inbecllam
adsensionem
Sed singulis pesturbationibus pastes. eius demge¬
neris plures subiciuntur
Vt aegritudini inuidentia: utendum est enim
docendi causa uerbo minus usitato. qm̃ inuidia

Expanded text:
iam praesens esse atque adesse. iam praesens esse atque adesse. sed quae iudicia quasque opiniones perturbationum esse dixi, non in eis perturbationes solum positas esse dicunt, verum illa etiam quae efficiuntur perturbationibus, ut aegritudo quasi morsum aliquem doloris efficiat, metus recessum quendam animi et fugam, laetitia profusam hilaritatem, libido effrenatam adpetentiam. opinationem autem, quam in omnis definitiones superiores inclusimus, volunt esse inbecillam adsensionem. Sed singulis perturbationibus partes eiusdem generis plures subiciuntur, ut aegritudini invidentia— utendum est enim docendi causa verbo minus usitato, quoniam invidia
Abbreviated transcription (Latin):
ne fi& cautio appell&ur eaque intellegatur
in solo esse sapiente: quae autem sineratione
& cum exanimatione humili atq. fracta no¬
min&ur m&us
Estigitur m&usratione auersa cautio. praesentis
autemmali sapientis ad fectio nulla est: stulta¬
autem aegritudo est ea qua ad ficiunt᷑ in malis
opinatis animos que demittunt & contrahunt
rationi non obtem perantes
Itaque haec prima definitio est ut aegritudo sit
animi aduersante ratione contractio
Sicquattuor pesturbationes sunt. tres constantiae.
qm̃ aegritudininulla constantia opponit᷑. sed om̃s
ꝑ turbationes iudicio censent fieri &opinione
Itaq eas definiunt pressius ut intellegat᷑ ñ modo
quam uitiose sed &iam quamin nostra sint po
Estergo aegritudo opinio recens mali praesentis.
in quo demitti contrahique animo rectum
esse uideatur
M&us opinio impendentis mali quodintole
ri rectum esse uideatur
Li bido opinio uenturi boni quod sit exusu

Expanded text:
ne fiet, cautio appelletur, eaque intellegatur ne fiet, cautio appelletur, eaque intellegatur in solo esse sapiente; quae autem sine ratione et cum exanimatione humili atque fracta, nominetur metus; est igitur metus a ratione aversa cautio. praesentis autem mali sapientis adfectio nulla est, stultorum aegritudo est, eaque adficiuntur in malis opinatis animosque demittunt et contrahunt rationi non obtemperantes. itaque haec prima definitio est, ut aegritudo sit animi adversante ratione contractio. sic quattuor perturbationes sunt, tres constantiae, quoniam aegritudini nulla constantia opponitur. Sed omnes perturbationes iudicio censent fieri et opinione. itaque eas definiunt pressius, ut intellegatur, non modo quam vitiosae, sed etiam quam in nostra sint potestate. est ergo aegritudo opinio recens mali praesentis, in quo demitti contrahique animo rectum esse videatur, metus opinio impendentis mali, quod intoleri rectum esse videatur,libido opinio venturi boni, quod sit ex usu
Abbreviated transcription (Latin):
uersantur cum libido adidquod uid& bonũ
iniecta & in flammata rapiatur.
La&itia. ut adepta ⁊am aliquid concupitum ec¬
feratur & gestiat.
N aturaeenim omnes ea quaebona uidentur se¬
cuntur fugiuntque contraria.
Quamobrem simul obiecta speci est cuiuspiã
quod bonum uideatur adidadipiscendum im¬
pellit ipsa natura
Idcum constanter prudenterque fit eius modi
ad pecitionem stoici BOΥANCIΝ appellant. nos
appellamus uoluntatem
Eã illiputant in solo eẽ sapientȩ quã sic definiunt
Voluntas est quae quidcũ ratione desiderat
Quae aute mratione aduersa incitata est uehe¬
N amcumratione ammus mou&ur placide atq¬
aliquo dupliciter id contingit.
Cumautem in aniter &effuse animus exultat.
tum illa la&itia gestiens. uelnimiaditi potest
quã ita definiunt sineratione animi elationem
ꝗm̃ quaeut bonanatura app&imus sicamalis
natura declinamus quaedeclinatio sicum ratio¬

Expanded text:
versantur, cum libido ad id, quod videtur bonum, versantur, cum libido ad id, quod videtur bonum, inlecta et inflammata rapiatur, laetitia ut adepta iam aliquid concupitum ecferatur et gestiat. natura enim omnes ea, quae bona videntur, secuntur fugiuntque contraria; quam ob rem simul obiecta species est cuiuspiam, quod bonum videatur, ad id adipiscendum impellit ipsa natura. id cum constanter prudenterque fit, eius modi adpetitionem Stoici bou/lhsin appellant, nos appellemus voluntatem, eam illi putant in solo esse sapiente; quam sic definiunt: voluntas est, quae quid cum ratione desiderat. quae autem ratione adversante incitata est vehenam cum ratione animus movetur placide atqaliquo, dupliciter id contingit. cum autem inaniter et effuse animus exultat, tum illa laetitia gestiens vel nimia dici potest, quam ita definiunt: sine ratione animi elationem. quoniamque, ut bona natura adpetimus, sic a malis natura declinamus, quae declinatio si cum ratio
Abbreviated transcription (Latin):
discriptionem sequar : quianimum induas
pastes diuidunt alteram rationis pasticipẽ
faciunt alteram ex pestem in pasticipe rationis
ponant tranquillitatem id est placidam qui
T umirae. tumcupiditatis contrarios inimi
Sitigitur hic fans ut a murtamen in his per¬
turbationibus describendis stoicorum defini¬
sit quod patoc illedicit : a uersa a recta ratione
contranaturam animi commotio
Quidam brtuius pesturbationem esse app&itum
uehementiorem
Seduehementiorem eum uolunt esse : qui longius
discesserit anaturae constantia.
Pastes autem pesturbationum uolunt exduobus
opinatis bonis nasci. & ex duobus opinatis malis
Itaesse quattuor exbonis libidinem& la&iti¬
am ut sit la&itia praesentium bonorum libi¬
do futurorum.
Exmalis m&um & aegritudinem nascicensent
m&um futuris aegritudinem praesentibus:
Q uatenim uenientia m&uuntur: eadem ad fici¬
unta egritudinẽ instantia.
La&itia autem & libido in bonorumo pinione

Expanded text:
discriptionem sequar, qui animum in duas discriptionem sequar, qui animum in duas partes dividunt: alteram rationis participem faciunt, alteram expertem; in participe rationis ponunt tranquillitatem, id est placidam quieum irae tum cupiditatis, contrarios inimicosque rationi. sit igitur hic fons; utamur tamen in his pturbationibus describendis Stoicorum defini/qos ille dicit, aversa a recta ratione contra naturam animi commotio. quidam brevius perturbationem esse adpetitum vehementiorem, sed vehementiorem eum volunt esse, qui longius discesserit a naturae constantia. partes autem perturbationum volunt ex duobus opinatis bonis nasci et ex duobus opinatis malis; ita esse quattuor, ex bonis libidinem et laetitiam, ut sit laetitia praesentium bonorum, libido futurorum, ex malis metum et aegritudinem nasci censent, metum futuris, aegritudinem praesentibus; quae enim venientia metuuntur, eadem adficiunt aegritudine instantia. laetitia autem et libido in bonorum opinione
Abbreviated transcription (Latin):
Sicprorsus intellego
Vtrumigitur mauis statim nenos uela facere:
Sanquasi epostu egredientis paululũ remigare:
Quid namest istuc. non enim intellego
quia chrysippus. & stoia cum de animi pertur¬
bationibus disputant. magnam pastem in his
pastiendis. & definiendis occupati sunt
Illa eorum per exigua oratio est: quamedeant᷑ ÷
animis. neceos turbulentos esse patiantur.
Peripat& ĩciautem ad placandos animos mul¬
ta adferunt
Spinas pastiendi & definiendi pr&ermittunt
quaerebam igitur utrum panderem uel drati¬
onis statim: an eam ante paululum dialecticorũ
remis propellerem
fuerit obscurius
Faciam equidem tutamen ut soles dices ista
ipsa obscura planius quamdicuntur a grȩcis
Enitarequidem: sed intento opus est animo
neomnia dilabantur siunum aliquid effu¬
gerit: quoniam quae graeci pathe uocant:
nobis pesturbationes appellari magis plac&
quam morbos : in his explicandis u&erem illã
equidem pithagorȩ primum dein platonis

Expanded text:
Sic prorsus intellego. Sic prorsus intellego. Utrum igitur mavis? statimne nos vela facere an quasi e portu egredientis paululum remigare? Quidnam est istuc? non enim intellego. Quia Chrysippus et Stoici cum de animi perturbationibus disputant, magnam partem in his partiendis et definiendis occupati sunt, illa eorum perexigua oratio est, qua medeantur animis nec eos turbulentos esse patiantur, Peripatetici autem ad placandos animos multa adferunt, spinas partiendi et definiendi praetermittunt. quaerebam igitur, utrum panderem vela orationis statim an eam ante paululum dialecticorum remis propellerem. fuerit obscurius. Faciam equidem; tu tamen, ut soles, dices ista ipsa obscura planius quam dicuntur a Graecis. Enitar equidem, sed intento opus est animo, ne omnia dilabantur, si unum aliquid effugerit. Quoniam, quae Graeci pa/qh vocant, nobis perturbationes appellari magis placet quam morbos, in his explicandis veterem illam equidem Pythagorae primum, dein Platonis
Abbreviated transcription (Latin):
quod cum saepe alias tum nuper intuscula no
studiose egimus
Itaque expositis tridui disputationibus
quastus dies hoc libro concluditur: ut enim
minferiorem ambulationem descendimus
quod feceramus idem superioribus diebus
acta res est sic
Dicat siquis uolt quadere disputari uelit
Nonmihiuid&ur omnia animi pesturbatione
posse sapiens uacare
Aegritudine quidem hesterna disputatione
uidebatur. nisi foste temporis causa noui
a sentiabare
Minime uero nammihi a egregiȩ probata
est oratiotua
Nonigitur existumas cadere insapientem aegri¬
tudinem
Prorsus non arbitror: atqui siista pesturbare ani¬
mum sapientis non potest nulla poterit: quid
enimm&us ne con turb& & earum rerum est
absentium m&us quarum praesentium est
aegritudo: sublata igitur aegritud ine : & sub¬
latus est m&us
Restant duȩ pesturbationes la&itia gestiens
& libidoquaesi non cadent insapientem. sem¬
permens erit tranquilla sapientis

Expanded text:
quod cum saepe alias, tum nuper in Tusculano quod cum saepe alias, tum nuper in Tusculano studiose egimus. itaque expositis tridui disputationibus quartus dies hoc libro concluditur. ut enim in inferiorem ambulationem descendimus, quod feceramus idem superioribus diebus, acta res est sic: Dicat, si quis volt, qua de re disputari velit. Non mihi videtur omni animi perturbatione posse sapiens vacare. Aegritudine quidem hesterna disputatione videbatur, nisi forte temporis causa nobis adsentiebare. Minime vero; nam mihi egregie probata est oratio tua. Non igitur existumas cadere in sapientem aegritudinem? Prorsus non arbitror. Atqui, si ista perturbare animum sapientis non potest, nulla poterit. quid enim? metusne conturbet? at earum rerum est absentium metus, quarum praesentium est aegritudo; sublata igitur aegritudine sublatus est metus. restant duae perturbationes, laetitia gestiens et libido; quae si non cadent in sapientem, semper mens erit tranquilla sapientis.
Abbreviated transcription (Latin):
feresunt acpauca. ad modum latina monum̃ ta
Siue propter magnitudinemrerum occupatio¬
nemque omnium siue &iam quodimperitis
ea probariposse non arbi trabantur.
Cuminter im illis silentibus. c̃ ami finius extitit
dicens. cuius libris editis cõmota multitudo
contulit se ad eadem potissimum disciplinam
Siue quoderat cognitu perfacilis. siue quod inui-¬
tabatur in lecebris blandis uoluptatis
Siue &iam quianihil erat prolatum meliusillud
quoderant tenebant
post ama finium autem multi eiusdem aemuli
rationis multa cum scripsissent italiam to
Quodque maxumum argumentum est nondi¬
cuilla subtiliter quod &iam facile ediscantur
& ab indoctis probentur. idilli firmam̃tum
esse disciplinȩ putant
Ped defendat quoquis que sentit . sunt enim
iudicia libera
Nos institutum tenebimus nullisque unius dis¬
ciplinȩ legibus ad stricti quibus inphilo sophia
necessario pareamus. quid sit inquaque re
maxime probabile semper requiremus:

Expanded text:
fere sunt aut pauca admodum Latina monumenta fere sunt aut pauca admodum Latina monumenta sive propter magnitudinem rerum occupationemque hominum, sive etiam quod imperitis ea probari posse non arbitrabantur, cum interim illis silentibus C. Amafinius extitit dicens, cuius libris editis commota multitudo contulit se ad eam potissimum disciplinam, sive quod erat cognitu perfacilis, sive quod invitabantur inlecebris blandis voluptatis, sive etiam, quia nihil erat prolatum melius, illud quod erat tenebant. post Amafinium autem multi eiusdem aemuli rationis multa cum scripsissent, Italiam totam occupaverunt, quodque maxumum argumentum est nonilla subtiliter, quod et tam facile ediscantur et ab indoctis probentur, id illi firmamentum esse disciplinae putant. Sed defendat, quod quisque sentit; sunt enim iudicia libera: nos institutum tenebimus nullisque unius disciplinae legibus adstricti, quibus in philosophia necessario pareamus, quid sit in quaque re maxime probabile, semper requiremus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dec&eris studiis alio loco & dicemus siusus fu¬
Sapientiae studium u&ũs id quidem in nostris.¬
sed tamen ante laelii adatem & scipionis non re¬
perio quos appellare possim nominatim : qui¬
bus adulescentibus stoicum diogenen. & acha¬
demicum carneadem uideo adsenatum ab
atheniensibus missos esse legatos:¬
Quicum reipublicȩ nullamumquam pastem at¬
tigissent ess& que eorum alter cyrȩneus alter
babylonius numquam pro fecto scolis essent exci¬
tati neque adillud munus electinisi inquibus¬
dam principibus temporibus illis fuissent
studia doctrinae quicum c&era litteris manda¬
rent alii ius auile. alii orationes suas. aliimo¬
nõmenta maiorum:
Hanc amplissimam omnium astium bene ui¬
uendi disciplinam uita magis quam litteris
persecuti sunt
Itaque illius uerȩ elegantisque philosophiae
quaeducta asocrate inperipat&icis adhuc per¬
mansit. &idem aliomodo dicentibus stoicis cum
academici eorum contro uersias disceptare᷑ nulla

Expanded text:
eteris studiis alio loco et dicemus, si usus fsapientiae studium vetus id quidem in nostris,ed tamen ante Laelii aetatem et Scipionis non reperio quos appellare possim nominatim. quibus adulescentibus Stoicum Diogenen et Academicum Carneadem video ad senatum ab Atheniensibus missos esse legatos,qui cum rei publicae nullam umquam partem attigissent essetque eorum alter Cyrenaeus alter Babylonius, numquam profecto scholis essent excitati neque ad illud munus electi, nisi in quibusdam principibus temporibus illis fuissent studia doctrinae. qui cum cetera litteris mandarent, alii ius civile, alii orationes suas, alii monumenta maiorum, hanc amplissimam omnium artium, bene vivendi disciplinam, vita magis quam litteris persecuti sunt. itaque illius verae elegantisque philosophiae, quae ducta a Socrate in Peripateticis adhuc permansit et idem alio modo dicentibus Stoicis, cum Academici eorum controversias disceptarent, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
earum rerum stabile iudicium
minis in primis bene definientis ut pu¬
tant stoici
Sunt enim omnino omnes fere similes
sed dedarant communis notiones alia
magis alia¬
Quomodo igitur dirrsippus. fostitudo est
inquit scentia rerum perferendarum.
uelad fectio animi inpatiendo acperferen¬
do summa elegi parens sine timore
quamuis lic& in sectemur istos ut carneades
solebat m&uo nesoli philosophi sint quae enĩ
istarum definitionum non aperit notionem
nostram quam habemus omnes defostitudi¬
ne tectam atque inuolutam qua a pesta quis
est qui autbellatori aut imperatori aut o
Neque eos existum & sine rabie quicquam
Quid stoici qui omnes insipientes in sanos es¬
Nonne ista conligunt remoue perturbatio¬
nes maxume quae iracundiam iamui debun
Omnes stultos in sanire ut malxe olere õnecȩnũ
At non semper: commoue: senties. siciracun
dus non semper iratus est: lacesse i ãuidebis furentẽ¬

Expanded text:
earum rerum stabile iudicium minis in primis bene definientis, ut putant Stoici; sunt enim omnino omnes fere similes, sed declarant communis notiones alia magis alia—quo modo igitur Chrysippus? fortitudo est inquit scientia rerum perferendarum vel adfectio animi in patiendo ac perferendo summae legi parens sine timore. quamvis licet insectemur istos, ut Carneades solebat, metuo ne soli philosophi sint. quae enim istarum definitionum non aperit notionem nostram, quam habemus omnes de fortitudine tectam atque involutam? qua aperta quis est qui aut bellatori aut imperatori aut oratori quaerat aliquid neque eos existumet sine rabie quicquam Quid? Stoici, qui omnes insipientes insanos esnonne ista conligunt? remove perturbationes maxumeque iracundiam: iam videbunomnes stultos insanire, ut male olere omne caenum. at non semper. commove: senties. sic iracundus non semper iratus est; lacesse: iam videbis furente
Abbreviated transcription (Latin):
Quam quam idquidem &iam duodecim tabulȩ
dedarant condiiamtum solitum esse carmen
quod nelicer& fieri ad alterius in iuriam. lege
Net uero illud non eruditorum temporum ar¬
gumentum est : quod & deorumpulu in aribus
& epulis magistratuum fides p̃cnunt. quod ꝓ

Expanded text:
quamquam id quidem etiam duodecim tabulae quamquam id quidem etiam duodecim tabulae declarant, condi iam tum solitum esse carmen; quod ne liceret fieri ad alterius iniuriam, lege sanxerunt. nec vero illud non eruditorum temporum gumentum est, quod et deorum pulvinaribus et epulis magistratuum fides praecinunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quin&iam arbitror propter pythagoreorũ
admirationem
N umam quoque regem pythagortum. a pos¬
terioribus existimatum
N amcum pythagore disciplinam & constituta
cognoscerent. regisque eius aequitatem & sa¬
pientiam amaioribus suis accepissent :
A&as autem & tempora ignorarent: propter
u&ustatem eumquisapientia exceller&. py¬
thagore auditorem crediderunt fuisse:
Etdeconiectura quidem hactenus: uestigia au¬
tem pythagoreorum quamquam multa
colligi possunt: paucis tamen utemur. quoniã
non idagitur hoc tempore:
Namcum carminibus soliti illiesse dicantur &
p̃cepta quaedam occultius tradere. & mentes
suas a cogitationum intentione cantufidib q.
ad tranquillitatem traducere: grauis sumus
auctor inoriginibus dixit cato:
Morem apud maiores hunc epularum fuisse
utdeinceps qui accubarent. canerent ad tibiam.
darorum uirorum laudes atque uistutes
Ex quo perspicuum est & cantus tum fuisse re¬
scriptos uocum sonis : & carmina:

Expanded text:
quin etiam arbitror propter Pythagoreorum quin etiam arbitror propter Pythagoreorum admirationem Numam quoque regem Pythagoreum a posterioribus existimatum. nam cum Pythagorae disciplinam et instituta cognoscerent regisque eius aequitatem et sapientiam a maioribus suis accepissent, aetates autem et tempora ignorarent propter vetustatem, eum, qui sapientia excelleret, Pythagorae auditorem crediderunt fuisse. et de coniectura quidem hactenus. vestigia autem Pythagoreorum quamquam multa colligi possunt, paucis tamen utemur, quoniam non id agitur hoc tempore. nam cum carminibus soliti illi esse dicantur et praecepta quaedam occultius tradere et mentes suas a cogitationum intentione cantu fidibusque ad tranquillitatem traducere, gravissumus auctor in Originibus dixit Cato morem apud maiores hunc epularum fuisse, ut deinceps, qui accubarent, canerent ad tibiam clarorum virorum laudes atque virtutes; ex quo perspicuum est et cantus tum fuisse discriptos vocum sonis et carmina.
Abbreviated transcription (Latin):
&iam conseruata : & culta uideantur
Eratenim illis paene in cospectu praestanti
sapientia & nobilitate pythagoras qui fuit
in italia temporibus isdem quibus .l. brutus
patriam liberauit :
Praedarus auctor nobilitatis tuae :
Pythagore autem doctrina cum longe lateq
fluer& permanauisse mihiuid&ur in hanc
ciuitatem:
Idque cum coniectura probabile est. tum qui¬
busdam &iamuestigiis indicatur:
Quisenimest quiput& cum florer& initalia
graeciȩ potentis sumis a maximis urbibus ea
nostrorum hominum ingnia uistu¬
tes que brute soleo mirari. tum maxi¬
me in his studiis quae sero admodum
exp&ita in hancciuitatem egraecia transtulerunt
Namcum a primo urbis ostugraegiis institutis.
pastim&iam legibus auspicia. caerimonia e comi¬
tia prouocationes. patrum consiliũ equitum
quaemagna dicta est. in his que primum ipsius
pythagorȩ. deinde postea pythagoreorum
tantum nomen ess&:. nostrorum hominum
adeorum docissimas uoces aures clausas fuisse :

Expanded text:
etiam conservata et culta videantur. etiam conservata et culta videantur. erat enim illis paene in conspectu praestanti sapientia et nobilitate Pythagoras, qui fuit in Italia temporibus isdem quibus L. Brutus patriam liberavit, praeclarus auctor nobilitatis tuae. Pythagorae autem doctrina cum longe lateque flueret, permanavisse mihi videtur in hanc civitatem, idque cum coniectura probabile est, tum quibusdam etiam vestigiis indicatur. quis enim est qui putet, cum floreret in Italia Graecia potentissumis et maximis urbibus, eanostrorum hominum ingenia virtutesque, Brute, soleo mirari, tum maxime in is studiis, quae sero admodum expetita in hanc civitatem e Graecia transtulerunt. nam cum a primo urbis ortu regiis institutis, partim etiam legibus auspicia, caerimoniae, comitia, provocationes, patrum consilium, equitumquae magna dicta est, in isque primum ipsius Pythagorae, deinde postea Pythagoreorum tantum nomen esset, nostrorum hominum ad eorum doctissimas voces aures clausas fuisse?