comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Volumus itꝓpt̃ iufstitias quaeusq inodo
ad parte comitũ remanser̃ quattuor
tantũ mensib: in annomissi nrĩ legatio
nessuas exerceant iđ in hieme iañ
in uerno apł. in aestate . uił. in autũ no
octb. Ceteris uero mensib. unusquisq
comitũ placitũ suũ habeat & iustitias
faciat. Missi aut̃ nrĩ quat᷑ in unomense
& inquatuorlocis habeant placitas ua
cũ illis comitib quib: congruũ fuerit adeũ
locũ possint conuenire : DEIVSSIONE
NONADIMA ELETA
It quicquidillemissus in illo missatico
qualit̃ factũ inuenerit quã nrã sit
iussio ñ solũ illud emendare iubeat
sed &iam ad nos ipsam rem qualiter
ab eoinuentũ ẽ deferat
DECENSUREGALI INQUIRENDO
Itmissinrĩ census nr̃os̃ ꝑquirant diligent̃
unde cũq antiquitur ad partẽ regis
exire solebant simłt & freda & nob̵
renuntient ut nos ordinemꝰ quid dehis
infuturũ fieridebeat. DEREB QUIBUS
CENSUS MEAETE REGIS EXIRE SOLEBAT¬

Expanded text:
Volumus propter iustitias quae usque modo de parte comitum remanserunt, quatuor tantum mensibus in anno missi nostri legationes nostras exerceant, in hieme Ianuario, in verno Aprili, in aestate Iulio, in autumno Octobrio. Ceteris vero mensibus unusquisque comitum placito suo habeat et iustitias faciat. Missi autem nostri quater in anno mense uno et in quatuor locis habeant placita sua cum illis comitibus, quibus congruum fuerit ut ad eum locum possint convenire. 9. non adimpleta. Ut quicquid ille missus in illo missatico aliter factum invenerit quam nostra sit iussio, non solum emendare iubeat, sed etiam ad nos ipsam rem, qualiter ab eo inventa est, deferat. 85. De censu regali inquirendo. Ut missi nostri censos nostros perquirant diligenter, undecumque antiquitus ad partem regis exire solebant; similiter et freda; et nobis renuntient, ut nos ordinemus, quid de his in futurum fieri debeat. 86. De rebus, quibus census ad partem regis exire soleb
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. Neq illoꝵ contentio ali ubi dicudicet᷑.
ne ꝓ p̃t̃ hoc pauperũ & minꝰ potentũ iusti¬
tiae remaneant. Neq ullus comes palacii nr̃ĩ
potentiores causas sinenrã iussione finire
p̃sumat sed tantũ ad pauperũ & minus
potentũ iustitias faciendas sibi sciat eẽ
uacandum. DETESTIBUS ADRẼ
QÃLIBET DISCUTIENDA ELIGENDVS
Vt quandocũq testes adrem quã lib&
discutiendã quaerendi atq eligen disuNt
amissonro & comite in cuius ministerio
dere qualicũq agendũ ẽ. Tales eligant᷑
quales optimi in ipso pago inuenire poss̃.
Etñ liceat litigatoribus ꝑ praemia falsos
testes adducere sicut actenꝰ fieri sole¬
bant. DEPLACITO CENTEN NARII
Altnullus homo inplacito centennarii.
neq ad mortẽ neq ad libertatẽ suam
amittendã autres reddendas uł man¬
cipia iudicet᷑. sed ista autinp̃sentia
comitis ł missoꝵ nr̃oꝵ iudicentur
DEINQUISITIONE ET DESCRPTIONE

Expanded text:
tiam, neque illorum contentio aliubi diudicetur, tiam, neque illorum contentio aliubi diudicetur, ne propter hoc pauperum et minus potentium iustitiae remaneant. Neque ullus comes palatii nostri potentiores causas sine nostra iussione finire praesumat, sed tantum ad pauperum et minus potentium iustitias faciendas sibi sciat esse vacandum. 78. De testibus ad rem quamlibet discutiendam eligendis. Ut quandocumque testes ad rem quamlibet discutiendam quaerendi atque elegendi sunt, a misso nostro et comite, in cuius ministerio de re qualicumque agendum est, tales eligantur, quales optimi in ipso pago inveniri possint. Et non liceat litigatoribus per praemia falsos testes adducere, sicut actenus fieri solebat. 79. De placito centenarii. Ut nullus homo in placito centenarii neque ad mortem, neque ad libertatem suam amittendam, aut ad res reddendas vel mancipia iudicetur; sed ista aut in praesentia comitis vel missorum nostrorum iudicentur. 80. De inquisitione et descriptione
Abbreviated transcription (Latin):
onstitutũ ẽ utneq eps neq abba autabba¬
tissa ł quis lib& rector eccłae. bruniã ł gla¬
diũ sinenrõ ꝑmissu cuilib& homini extra¬
neo autdare autuendere p̃sumat. Nisi
tantũ uassallissuis. Et sieuenerit ut inquã
ant quae ad homines rectoris eiꝰdẽ ecłae
suffitiant. Tunc principẽ iđ reccorem
ecclae interrog& quid dehis facere p̃cipiat
DE CAUSARŨ ET LITIŨTEE MINIS
etermino causarũ &litiũ . statuimꝰ utex
quo bone memoriae domnꝰ pipinus
rex obiit & nos regnare coepimꝰ. cause
ł litis int̃ partes facte atq exhorte discuti¬
ant᷑ & congruo sibi iuditio terminentur
Prius uero ante obitũ p̃dicti domnipipini
regis cause conmisse . ł omnino ñ moueant᷑.
ł salue usq ad nram int̃rogationẽ seruent᷑¬
DEEDIS COANTIB ET POTENTIO RIBUS
SICAUSRM INT̃ SEHABUERINT
Itepĩ abbates comites & potentiores quiq
si causam int̃se habuerint acsepacificare
noluerint. ad nram̃ iub eant᷑ uenire p̃sen¬

Expanded text:
st, ut neque episcopus, neque abba aut abbatissa, vel quislibet rector ecclesiae, bruniam vel gladium sine nostro permissu cuilibet homini extraneo aut dare aut vendere praesumat, nisi tantum vassallis suis. Et si evenerit, ut in quaant, quam ad homines rectoris eiusdem ecclesiae sufficiant, tunc principem idem rector ecclesiae interroget, quid de his facere praecipiat. 76. De causarum et litium terminis. De termino causarum et litium statuimus, ut ex quo bonae memoriae domnus Pippinus rex obiit et nos regnare coepimus, causae vel lites inter partes factae atque exortae discutiantur et congruo sibi iudicio terminentur. Prius vero, id est ante obitum praedicti domni Pippini regis causae commissae, vel omnino non moveantur, vel salvae usque ad nostram interrogationem serventis, comitibus et potentioribus, si causam inter se habuerint. Ut episcopi, abbates, comites et potentiores quique, si causam inter se habuerint ac se pacificare noluerint, ad nostram iubeantur venire praesen
Abbreviated transcription (Latin):
dominicũ ꝓhacre conponere cogat᷑. Seruus
uero scđm legẽ tripla c̃positione damnum
in lo corestituat & ꝓdã nodisciplina corpo¬
rali subiaceat
DELIS ERONOMINE INHOSTEBANMTTO
Quicũq liber homo in hostẽ bannitus fuerit
& uenire contempserit plenũ heribannũ¬

Expanded text:
dominicum pro hac re componere cogatur. Servus dominicum pro hac re componere cogatur. Servus vero secundum legem tripla compositione damnum in loco restituat, et pro damno disciplinae corporali subiaceat. 67. De libero homine in hostem bannito. Quicumque liber homo in hostem bannitus fuerit, et venire contempserit, plenum heribannu
Abbreviated transcription (Latin):
deuita c̃ponat. Etsi negauerit cũ xii
suis iuratorib. seidonarefaciat. Et ꝓeo
qđ cũ collecta c̃tramissũ dominicũ arma
tus uenerit ad resistendũ bannũ domi¬
ncũ componat. Similimodo do mñ impf
desuis uassis iudicauit. Etsiseruus hoc
fecerit disciplina corporali s ubiaceat
aut rapuerit ł fura uerit secđm legem
& eã illicuius dom fuerit infracta & spo¬
liata intriplũ componat. & in suꝑbannũ
dominicũ soluat. Si seruus hoc fecerit
sententia superiorẽ accipiat. & in suꝑ
scđm sualegẽ c̃positionẽ faciat. Siquis
lib& homo aliqđ taledãpnũ alicui fecerit.
ꝓquoplenã c̃positionẽ facere ũ ualeit
sem& ipsũ inuua dio ꝓseruo darestudeat
usq: dũ plenã c̃positionẽ adimpleat.
bannũ dominicũ rapuerit ł pauerit
aut furauerit aut cũ caballis uasta uerit
aestimato dãpno scđm legẽ intriplũ
componat. Etsi liberhomo hoc fecerit bannũ

Expanded text:
de vita componat. Et si negaverit, cum duodecim de vita componat. Et si negaverit, cum duodecim suis iuratoribus se idoniare faciat, et pro eo, quod cum collecta contra missum dominicum armatus venerit ad resistendum, bannum dominicum componat. Simili modo domnus imperator de suis vassis iudicavit. Et si servus hoc fecerit, disciplinae corporali subiaceat. aut rapuerit, aut furatus fuerit, secundum illi, cujus domus fuerit infracta et spoliata, in triplum componat, et insuper bannum dominicum solvat. Si servus hoc fecerit, sententiam superiorem accipiat, et insuper secundum suam legem compositionem faciat. Si quis liber homo aliquod tale damnum alicui fecerit, pro quo plenam compositionem facere non valeat, semetipsum in vadio pro servo dare studeat, usque dum plenam compositionem adimpleat. bannum dominicum rapuerit, vel paverit, aut furaverit, aut cum caballis vastaverit, aestimato damno secundum legem in triplum componat: et si liber homo hoc fecerit, bannum
Abbreviated transcription (Latin):
Defugitiuis quiꝑ diuersas ꝓuincias ducti
xoccultatis contrap̃ceptũ dom̃ impr̃s
ut quieos post p̃ceptũ temp̾suscepit aut
retinuit. bannũ dominicũ conponat.
DENIMIŨ BLASPHIEMLIS LETEONIBUS
e la tronibus qͥ magnã habent blasphe¬
miã quicũq aliquẽ ex his conp̃hende¬
rit. nullũ dãpnũ exindepatiatur
DEPACE INPSAPATET AM
Depace &iustitia infrapatriã sicut sepe
ꝑalia capitula iussimꝰ adimpletũ fiat.
DE IUNIOEIB. INPOPULO UULUA¬
RIDESTRINGEN DIS
Deuulgari populo utunꝰ quisq suos
iuniores distringat ut melius hac melius
oboediant & c̃sentiant mandatis & prȩ¬
ceptis imperialibus DEHOCQui SuΡEE
ISSŨDOMINICṼ CṼCOLLEC IAUENEETI¬
Siquis suꝑmissũ dominicũ cumcollecta &
armis uenerit & missaticũ illi in iunctũ
contradixerit. aut ẽ tradicere uoluerit.
& hoc ei ad ꝓbatũ fuerit qđ sciens contra
missũ dominicũ adresistendũ uenisse

Expanded text:
. De fugitivis, qui per diversas proventias ducti . De fugitivis, qui per diversas proventias ducti et occultati sunt contra praeceptum domni imperatoris, ut qui eos post praeteritum tempus suscepit aut retinuit, bannum dominicum componat . 61. De nimium blasphemis latronibus. De latronibus, qui magnam habent blasphemiam, quicumque aliquem ex his comprehenderit, nullum damnum exinde patiatur. 62. De pace infra patriam. De pace et iustitia infra patriam, sicut saepe per alia capitula iussi, adimpletum fiat. 63. De iunioribus in populo vulgari distringendis. De vulgari populo, ut unusquisque suos iuniores distringat, ut melius ac melius oboediant et consentiant mandatis et praeceptis imperialibus. 64. De hoc, si super missum dominicum cum collecta etSi quis super missum dominicum cum collecta et armis venerit, et missaticum illi iniunctum contradixerit aut contradicere voluerit, et hoc ei adprobatum fuerit quod sciens contra missum dominicum ad resistendum venisset,
Abbreviated transcription (Latin):
Vt prbt quiscm̃ chrismadonauerit adiu¬
ditiũ subuertendũ postquã degradusuo
depositus fuerit manũ amittat.
DEIUDICIBUS ADUOEXTIS PEOSTTIS
ET RELIQUIS MINISTEIS QUALES SIÑ
Vtiudices ad uocati prepositi centenarii
uicarii scabinei quales meliores inueni¬
reposs constituant᷑ ad suam inisteria
exercenda. DEMMLO PUBLICO
Vt in locis ubimallos publicos habere
solent tectũ tale constituat᷑ qđ ini
berno & aestate obseruatũ eẽ possit.
DESNCRAMNENTISADPALAEIUO
ADHRA MITIS
Ie sacramenta quae ad palatiũ fue¬
ret adhramita in palatio ꝑfitiant᷑.
& cũ sacram̃tales homines cũ ipso
uenire rennuerint. iussionẽ domi¬
nicam autindiculo aut sigł ad pa¬
latiũ uenire cogatur.
DEINPEDIMENIO ULAMATOX
Declamatorib: qui magnũ inpedi¬
mentũ fatiunt in palatia ad aures
domniimperatoris ut missi seucomi¬
tes illorum missos transmittant in c̃tra
illos quimentiendo uadunt ut eos c̃uin¬
cant. DEPUGITIUIS C̃TEA PRAE¬
CEPTU DOMIC̃ OCCULIATIS

Expanded text:
ter, qui sanctum chrisma donaverit ad iudicium subvertendum, postquam de gradu suo depositus fuerit, manum amittat.ibus, advocatis, praepositis et reliquis ministris, quales sint. Ut iudices, advocati, praepositi, centenarii, vicarii, scabinei, quales meliores inveniri possunt, constituantur ad sua ministeria exercenda. 57. De mallo publico. Ut in locis, ubi mallos publicos habere solent, tectum tale constituatur, quod in hyberno et in aestate observatum esse possit. 58. De sacramentis ad palatium adhramitis. Ut sacramenta quae ad palatium fuerunt adhramita, in palatio perficiantur. Et si consacramentales homines cum ipso venire rennuerint, iussione dominica aut indiculo aut sigillo ad palatium venire cogantur. 59. De impedimento clamatorum. De clamatoribus, qui magnum impedimentum faciunt in palatio ad aures domni imperatoris, ut missi seu comites illorum missos transmittant contra illos qui mentiendo vadunt, ut eos convincant. 60. De fugitivis contra praeceptum dominicum occultatis
Abbreviated transcription (Latin):
in hisdem ꝑdurant criminibus. Quã¬
obrem urã decernat mansuetudo.
quid detalib deinceps agendũ est.
DEDOMINIS SUBDITOR ADMONENDIS
Id monendis domini subditoꝵ utcr
eos qualib& iniusta occasione condemp¬
nent nec ui opprimant. Nec illorũ
substantiolas iniuste tollant. Nec ip¬
sa debita quae s ubditis reddenda sunt.
impiae accrudeliter exigantur.
DECORPORIS DÑI ETSANGUI¬
NIS CÕMUNIENTIONELAICORU
Vtnon frequentius uelter laicihomi¬
nes in anno cõmunicent. nisi forte

Expanded text:
in hisdem perdurarunt criminibus. Quamin hisdem perdurarunt criminibus. Quamobrem vestra decernat mansuetudo, quid de talibus deinceps agendum sit. 42. De dominis subditorum admonendis. Admonendi sunt domini subditorum, utnec eos qualibet iniusta occasione condempnent, nec vi opprimant, nec illorum substantiolas iniuste tollant, nec ipsa debita, quae subditis reddenda sunt, impie ac crudeliter exigantur . 43. De corporis Domini et sanguinis communicatione laicorum. Ut si non frequentius, vel ter laici homines in
Abbreviated transcription (Latin):
quae & se & subditũ gregem cũm agna
religione & scĩtate custo dire nouerint
ethisquib praesunt prodesse ñdesi¬
nant. Sed & se & illas ita obseruent. ut¬
pote uasa scã inministerio dñĩ praepa¬
rata. Taleme nĩ sed eb& exhibere sub¬
ditis in habitu in ueste in omniconiuc¬
tu. ut eis ad caelestia regna ꝑgentibus
clucatũ praebeat. Sciat a&iam seꝓhis
quas in regim ine accepit. inconspectu
dñi rationem reddituram
DEINCESTUOSIS ETHO MICIDUS
SACERDOIŨ AMMONETIONIB
AURENOLENTIBUS ACCÕMODARE
ncestuosisparricide homicidae
multiapud nos heu ꝓdolor reperiunt᷑.
Sed aliqui exillis sacerdotũ nolunt
admonitionib: aurem accomodare.
uolentes in pristinis ꝑdurare crimi¬
nib quosoport& ꝑsecularis potentiae
disciplinam. atam praua consue¬
tudine coercere qui ꝑsaluti fera sacer¬
dotũ monita noluerunt reuocari.
quoꝵ aliquos iam ex communi caui¬
mus. Sed illi hoc parui pendentes

Expanded text:
quae et se et subditum gregem cum magna quae et se et subditum gregem cum magna religione et sanctitate custodire noverint, et his quibus praesunt, prodesse non desinant, sed et se et illas ita observent, utpote vasa sancta in ministerio Domini praeparata. Talem enim se debet exhibere subditis in habitu, in veste, in omni convictu, ut eis ad coelestia regna pergentibus ducatum praebeat. Sciat etiam, se pro his quas in regimine accepit, in conspectu Domini rationem reddituram. 41. De incestuosis et homicidis, sacerdotum ammonitionibus aurem nolentibus accommodare. Incestuosi, parricidae, homicidae multi apud nos heu pro dolor! repperiuntur, sed aliqui ex illis sacerdotum nolunt admonitionibus aurem accommodare, volentes in pristinis perdurare criminibus: quos oportet per secularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine cohercere, qui per salutifera sacerdotum monita noluerunt revocari: quorum aliquos iam excommunicavimus, sed illi hoc parvipendentes
Abbreviated transcription (Latin):
Qui a ergo constat in eccła diuersarũ
conditionũ homines esse ite sint
nobiles & ignobiles seruicoloni. inqui¬
lim & ceteri huiuscemodi nomina.
oport& ut quicũq. eis praelati sunt
clerici siue laici. clement erga eos agant.
& miseri cordit̃ eos tractent. Siue in exi¬
gendis ab eis operib: siue in accipiendis
tributis & quibusdã debitis. sciantq. eos
frs suosesse . & unum patrem secũ habere
dĩ quiclamant. Pater nr̃ quie s incadis.
urã matrem scam̃ eccłam . quae eos inte¬
merato sacrifontis ut erogignit. Discipli¬
naigit᷑ ei s miseri cordissim& & guber¬
natio oportuna. adhibenda ẽ. discipli¬
na Nein disciplinate uiuendo aucto¬
remsuũ offendant. Gubernatione
in cotidianis uite comeatib praelatoꝵ
admuniculo destituti fatescant.
DEPEMINIS ETABBATISSIS QUA¬
LESSINT QUAEMONASTERIIS
PUELLARIBUS PFERRIDEBENT¬
onasteriissane puellarib tales prae¬
ferri debent faeminȩ & abbatissȩ credi.

Expanded text:
Quia ergo constat in aeclesia diversarum Quia ergo constat in aeclesia diversarum conditionum homines esse, ut sint nobiles et ignobiles, servi, coloni, inquilini, et cetera huiuscemodi nomina, oportet ut quicumque eis praelati sunt clerici, sive laici, clementer erga eos agant et misericorditer eos tractent, sive in exigendis ab eis operibus, sive in accipiendis tributis et quibusdam debitis; sciantque eos fratres suos esse, et unum patrem secum habere Deum, cui clamant: Pater noster, qui es in coelis; unam matrem, sanctam ecclesiam, quae eos intemerato sacri fontis utero gignit. Disciplina igitur eis misericordissima et gubernatio oportuna adhibenda est: disciplina, ne indisciplinate vivendo auctorem suum offendant; gubernatio, ne in cotidianis vitae commeatibus praelatorum adminiculo destituti fatescant. 40. De feminis et abbatissis, quales sint quae monasteriis puellaribus praeferri debentMonasteriis sane puellaribus tales praeferri debent feminae et abbatissae credi,
Abbreviated transcription (Latin):
nitiones & prȩdicationes sacerdotũ
dare neglexerint ex cõmunicert᷑
iuram̃to uero eos constringi nolumus
ꝓpt̃ periculũ periurii. Ne¬
DEDISCRETIONE INCOEPORIS
ET SANGUINIS DOMINICISERCEETO
nperceptione corporis & sanguinis
dominici magna discretio adhiben¬
da est. Cauendũ ẽ enim ne sinimiũ
in longũ differatur ad ꝑnitiem
anime ꝑtineat. Dicentednõ. Nisi
mandu caueritis carnem filii homi¬
nis & sanguinẽ eiꝰ biberitis ñ habe¬
bitis uitam in uobis. Si uero indis¬
crete accipiat᷑ tim̃dũ ẽ. illud qđ
ait apłs. Quimanducat &bibit
indigne. iudiciũ sibi manducat &bi¬
probare sed eb&homo & sicde pane
illo manducare & decalicebibere
ut uidelic& abstinens aliquot dieb: ab ope¬
ribus carnis & purificans corpus animãq:
s& ab opere coni iugali abstinuisse aberi
& nudius tertius. nequaquã panes pro¬
positionis asacerdote accepisset
DENOMINIBUS DIuEESANU
CONDITIONŨ EEDEHIS QUIERE

Expanded text:
nitiones et praedicationes sacerdotum nitiones et praedicationes sacerdotum dare neglexerint, excommunicentur. Iuramento vero eos constringi nolumus propter periculum periurii. De discretione corporis et sanguinis Dominici perceptione. In perceptione corporis et sanguinis Dominici magna discretio adhibenda est. Cavendum est enim, ne si nimium in longum differatur, ad pernitiem animae pertineat, dicente Domino: Nisi manducaveritis carnem filii hominis et sanguinem eius biberitis, non habebitis vitam in vobis. Si vero indiscrete accipiatur, timendum est illud, quod ait Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, iudicium sibi manducat probare se debet homo, et sic de pane illo manducare, et de calice bibere; ut videlicet abstinens aliquot diebus ab operibus carnis, et purificans corpus animamque set abstinuisse ab opere coniugali ab heri et nudius tertius, nequaquam panes propositionis a sacerdote accepisset. 39. De hominibus diversarum conditionum, et de his qui eis
Abbreviated transcription (Latin):
Ieinde praecipimus utunusquisq¬
qui conpater uel proximi spiritales
filios suos catholice instruant.
DEHOCUT SACEE DOTES. INRE¬
IRE HENSIBILES SINT
Utiuxta apostoli uocẽ sacerdotes in re¬
p̃hensibiles sint & moribus ornati.
& nequaquã turpib lucris deseruiant.
luxta illud qđ ait scriptura. Nomo
militansdõ implicat se negotiis secula
ribus ut ei placeat cui seprobauit. &atus¬
pibus lucris &usuris non solũ ipsi absti¬
neant uerum a&iam plebessibi subditas
abstinere instruant.
ET MPRDIS NEGLIGENTEE UIUEN¬
TIBUS UUADII NONACCIPIANTUR
ictum .ẽ. nobis qđ in quibusdã locis
epĩ & comites ab incestuosis. & ab his
qui decimas nondant uuadios accipi¬
unt. & a prbis proquibus dam negle¬
gentus & int̃se pecuniã diuidunt
qđ penitus abolendũ decreuimus.
neforte a uaritiae locusdet᷑. & cons¬
titium us ut incestuosi iuxta canoni¬
cam sententiã paenitentia multent᷑
Qui uero decimas post crebras ad mo¬

Expanded text:
Deinde praecepimus, ut unusquisDeinde praecepimus, ut unusquisque compater vel proximi spiritales filios suos catholice instruant. 36. De hoc, ut sacerdotes inreprehensibiles sint. Ut iuxta Apostoli vocem sacerdotes inreprehensibiles sint et moribus ornati et nequaquam turpibus lucris deserviant, iuxta illud quod ait Scriptura: Nemo militans Deo implribus, ut ei placeat, cui se probavit. Et a turpibus lucris et usuris non solum ipsi abstineant, verum etiam plebes sibi subditas abstinere instruant. et de neglegenter viventibus, wadii non accipiantur. Dictum est nobis, quod in quibusdam locis episcopi et comites ab incestuosis et ab his, qui decimas non dant, wadios accipiant, et a presbiteris quibusdam pro neglegentiis inter se pecuniam dividant: quod penitus abolendum decrevimus, ne forte avaritiae locus detur. Et constituimus, ut incestuosi iuxta canonicam sententiam poenitentia multentur. Qui vero decimas post crebras admo
Abbreviated transcription (Latin):
potentũ nec emere nec ui tollere
audeat sed quisquis ex eis aliquid
conparare uoluerit inpublico
placito coram idoneis testibus &cũ
ratione hocfaciat. Vbicũq aut̃
alit̃ inuentũ fuerit factũ hocomni
lestos dies in anno celebrare saneximus.
hoc ẽ diem dominicũ pasche cũ omni
honore & sobrietate uenerari. Simi¬
limodo totam ebdomadã illam obser¬
uare decreuimꝰ. Diem ascensionis dnĩi
pleniter celebrare. Inpente costen
similit̃ ut in pascha. Innatł apłoꝵ
tem sc̃ĩ iohannis baptiste. Ad sump¬
tionem scãe mariae. Dedicatio scĩ
michahelis. Natalisscĩ remigu. scĩ
Etillas festiuitates martrrũ uel con¬
fessorum. obseruare decreuimꝰ. quoꝵ
in una quaq: parro chia sc̃a corpora
requiescunt. DEANTIQUIS ECCLE¬
SIIS UT HONOREM SUUHABEAN
Icclesiae antiquitus constitutae. nec
decimis nec aliis possessionib: priuentur.
ita utnouis oratoribus tribuatur
DESPIRTEALISUS FILIOLAS

Expanded text:
potentum nec emere nec vi tollere potentum nec emere nec vi tollere audeat; sed quisquis ex eis aliquid comparare voluerit, in publico placito coram idoneis testibus et cum ratione hoc faciat. Ubicumque autem aliter inventum fuerit, factum hoc omnintibus anni. Festos dies in anno celebrare sanximus, hoc est diem dominicum paschae cum omni honore et sobrietate venerari, simili modo totam ebdomadam illam observare decrevimus; diem ascensionis Domini pleniter celebrare; in pentecosten similiter ut in pascha; in natale apotem sancti Iohannis baptistae, adsumptionem sanctae Mariae, dedicationem sancti Michaelis, natalem sancti Remigii, sancti Et illas festivitates martyrum vel confessorum observare decrevimus, quorum in unaquaque parrochia sancta corpore requiescunt. 34. De antiquis ecclesiis, ut honorem suum habeant. Ecclesiae antiquitus constitutae nec decimis nec aliis possessionibus priventur, ita ut novis oratoriis tribuatur. 35. De spiritalibus filiolis.
Abbreviated transcription (Latin):
EXHEREDATIS SUBUENIENDU
ropt̃ istius itaq pacis concordia con¬
seruandam . placuit nobis de orpha¬
nis & pauperibus qui debite uel in de¬
bite dicuntur amisse  heredita¬
tem paterni uel materni iuris
adselegibus ꝑtinentem sialicubi
inuenti fuerint in quos patres uel
matres propt̃ traditiones illoꝵ ex he¬
redes fecer̃. Aliorũ scilic& suasio¬
nibus autpetitionib uelaliquo
ingenio omnino uolumꝰ atq decre¬
uimus emendari quantũ ad nos
uel ad nram ꝑtin& potestatem.
iuxta uoluntatẽ dĩ &uram̃ scam̃
admonitionẽ. & c̃siderationẽ. ut si
forte extraofficiũ nrm̃ alicubi in¬
uentũ fuerit ammonere uram̃ lemen¬
tiam audeamus ut em̃ detur.
DEREB:PAUPERŨ ECINUS DO¬
TENUM MALA OCCASIONE
NONEMEN DIS
Propter prouisiones pauperum
Aprocuius curam habere debemꝰ. placuit
nob̶ utnec epĩ nec abbates nec comi¬
tes necuicarii nec iudices nullusq
omnino submala occasione uel ma¬
lo ingenio respauperum uel minꝰ

Expanded text:
exhereditatis subveniendum. exhereditatis subveniendum. Propter istius itaque pacis concordiam conservandam placuit nobis de orfanis et pauperibus, qui debite vel indebite dicuntur amisisse hereditatem paterni vel materni iuris ad se legibus pertinentem, si alicubi inventi fuerint quos patres vel matres propter traditiones illorum exheredes fecerunt, aliorum scilicet suasionibus aut petitionibus vel aliquo ingenio, omnino volumus atque decrevimus emendari, quantum ad nos vel ad nostram pertinet potestatem, iuxta voluntatem Dei et vestram sanctam ammonitionem et considerationem; ut si forte extra officium nostrum alicubi inventum fuerit, ammonere vestram clementiam audeamus, ut emendetur. 32. De rebus pauperum vel minus potentum mala occasione non emendis. Propter provisiones pauperum, pro quibus curam habere debemus, placuit nobis, ut nec episcopi nec abbates, nec comites, nec vicarii, nec iudices, nullusque omnino sub mala occasione vel malo ingenio res pauperum vel minus
Abbreviated transcription (Latin):
confirment᷑: Nonsolum magis¬
tratus sed a&iam dignitate & facul¬
tatib suiscedant. Remittit autem
constitutio ea quae p̃terito tempore
acta sunt. Excepit aut̃ quos dam
coneractos quosinsequentib. expo¬
nit capitulis. ꝑquos ecdesiarum
immobilesres alienare possunt.
EXENODOCHIUM. Id ẽ. locus
uenerabilis in quoperegrini suscipi¬
untur. HHOCHOTEOEHIuM
Id .ẽ. locus uenerabilis. in quo pauperes
& infirmi homines pascuntur.
NO SOCHOMIT. Id .e. locus uene¬
rabilis in quo egroti homines curant᷑
ORPHANOTRO PHIUM Idẽ
locus uenerabilis in quoparentibus
orbati pueripascunt᷑. GERON¬
THOΛIuM id ẽ. locus uenerabilis
inquo pauperes & ꝓpt̃ senec tutem
solam in firmi hominescurant᷑. BRE¬
PHOTRO SHIuM. id ẽ locus uene¬
rabilis in quo infantes aluntur.
scõ loco prestare & accipere. abeo aliã
immobilẽ rem & eo modo ꝑmutatio¬
nem contrahere liceat hoc facere
ei diuina pragmatica sanctione
pro e mulgata. DEOREANIS ET

Expanded text:
confirmentur, non solum magisconfirmentur, non solum magistratu, sed etiam dignitate et facultatibus suis cedant. Remittit autem constitutio ea quae in praeterito tempore acta sunt; excepit autem quosdam contractus, quos in sequentibus exponit capitulis, per quos et ecclesiarum immobiles res alienari possunt. Exenodochium, id est locus venerabilis in quo peregrini suscipiuntur. Ptochotrophium, id est locus venerabilis in quo pauperes et infirmi homines pascuntur. Nosochomium, id est locus venerabilis in quo aegroti homines curantur. Orphanotrophium, id est locus venerabilis in quo parentibus orbati pueri pascuntur. Gerontochomium, id est locus venerabilis in quo pauperes et propter senectutem solam infirmi homines curantur. Brephotrophium, id est locus venerabilis in quo infantes aluntur. sancto loco praestare et accipere ab eo aliam immobilem rem, et eo modo permutationem contrahere, liceat hoc facere ei divina pragmatica sanctione ab eo promulgata. 31. De orphanis et
Abbreviated transcription (Latin):
tionem &emphiteus eos ꝑ petuum
contractũ sed om̃s omnino sacer¬
dotes huius modi alienatione absti¬
neant. poenastimentes. quas leoniana
constitutiominatur: Id .ẽ. ut his quidẽ
qui conparauerit remloco uenerabi¬
li reddat cuius& antea fuerat.
scilic& cum fructibus aliis quae est¬
molumentis. quae in medio tempo¬
re facta sunt : Hy conomum aut̃
ecdesia praestare omnelucrũ qđ ex se
huius modi prohibita alienatione
senserit uel ecclesiam dam no effecerit
ita ut in posterum hẏconomꝰ non sit.
Nonsolũ aut̃ ipse. sed aetiam succes¬
sores eiusteneant᷑ siue archiconomꝰ
alien auerit. siuerespiciens alienan¬
tem epm̃ non prohibuerit multo
magis sed consenserit. Tebellionẽ
autem quitalia int̃dicta strumenta
conscripsit. ꝑ petuo exilio tradiopor¬
t& Magistratus aut̃ qui eadem
strumenta ad miser̃ & ad officia¬
les qui o perã deder̃ &enonumen¬
tis intiment᷑ donationes uelcerte
alienationes actis int̃uenientibus.

Expanded text:
tionem, et emphitheuseos perpetuum tionem, et emphitheuseos perpetuum contractum. Sed omnes omnino sacerdotes huiusmodi alienatione abstineant, poenas timentes, quas Leoniana constitutio minatur, id est, ut is quidem qui comparaverit, rem loco venerabili reddat cuius et antea fuerat, scilicet cum fructibus aliisque emolumentis, quae in medio tempore facta sunt; hyconomum autem ecclesiae, praestare omne lucrum, quod ex se huiusmodi prohibita alienatione senserit, vel ecclesiam damno effecerit, ita ut in posterum hyconomus non sit. Non solum autem ipse, sed etiam successores eius teneantur, sive ipse archyconomus alienaverit, sive respiciens alienantem episcopum non prohibuerit; multo magis si consenserit. Tabellionem autem, qui talia interdicta strumenta conscripsit, perpetuo exilio tradi oportet. Magistratus autem, qui eadem strumenta admiserunt, et officiales, qui operam dederunt ut et monumentis intimentur donationes, vel ceterae alienationes actis intervenientibus
Abbreviated transcription (Latin):
administeria sua ꝑ agenda & tam
diligent̃ acstudiose hanc inuesti¬
gationem faciant. ut omnẽ rei
ueritatem ꝑ eoscognoscere ualeam.
Et si aliquataliscausa ad eoꝵ noticiã.
ꝑlata fuerit quae illoꝵ auxilio
indigeat. secđm qualitatis causa¬
rũ quae in nr̃o capitulari conti¬
nent᷑ tunc uolumꝰ ut illuc ꝑgant
dexnra auctoritate illud corri¬
gere studeant: DEREB AD UENE¬
EABILEM LOCUI PERTINENTIB:
NONALIE NANDIS
ulla subromanaditione constitu¬
ta ecclesia uelexenodochia im¬
ł thochothropium. ł nosochomium
uel orphanotrophium. ł gerontho¬
chomium. ł brepho trophium ł mo¬
nasterium tammonachorum quam
scĩ monialium archiman dritam ha¬
bent uel archimandritissam: Ergo
his omnibus nonliceat alienarerem
immobilem siuedonũ siue a grum
siue ortũ. siue rusticũ mancipium
uel panes ciuiles neq creditoribus
specialis ypothece titulo obligare.
Alienationis aut̃ uerbũ contineat
uenditionẽ donationem. ꝑmuta¬

Expanded text:
ad ministeria sua peragenda. Et tam ad ministeria sua peragenda. Et tam diligenter ac studiose hanc investigationem faciant, ut omnem rei veritatem per eos cognoscere valeamus. Et si aliqua talis causa ad eorum notitiam perlata fuerit quae illorum auxilio indigeat, secundum qualitates causarum quae in nostro capitulari continentur, tunc volumus ut illuc pergantra auctoritate illud corrigere studeant. 29. De rebus ad venerabilem locum pertinentibus non alienandis. Nulla sub Romana ditione constituta ecclesia, vel exenodochium, vel ptochotrophium, vel nosochomium, vel orphanotrophium, vel gerontochomium, vel brephotrophium, vel monasterium tam monachorum quam sanctimonialium, archimandritam habens vel archimandritissam; ergo his omnibus non liceat alienare rem immobilem, sive domum, sive agrum, sive hortum, sive rusticum mancipium, vel panes civiles, neque creditoribus specialis hypotecae titulo obAlienationis autem verbum contineat venditionem, donationem, permuta
Abbreviated transcription (Latin):
niant id ẽ unusquisq: in sualegatio¬
ne cum omnib: ep̃is abbatibus comiti¬
bus acuassis nris ad uocatisnr̃is aciice¬
dominis abbatissarum. nec non & eoꝵ
qui propt̃ aliquam in euitabilem neces¬
sitatem ipsiuenire ñ possunt ad locum
unum. Etsi necesse fuerit ꝓpt̃ oportu¬
nitatem conueniendi induobus ueltri¬
bus locis uel maxime ꝓpt̃ pauperes.
populi idem conuentus habeatur qui
omnib congruat &habeat unusquisq
comes uicarios &centennarios suos
secũ. Nec non & deprimis scabineis
suis tres aut quattuor. & in eo con¬
uentu primũ xp̃iane religionis. &
ec desiastice ordinis conlatiofiat.
Deinde inquirant missinrĩ ab uni¬
uersis qualit̃ unus quisq illorum
quiadhoc a nobis constituti sunt
officium sibi commissum sisecđm dĩ
uoluntatem aciussionẽ nram̃ ad mi¬
nistr& inpopulo ut quã concordes
atq unianimes adhoc sint uel qua¬
lit̃ uicissimsibi auxilium ferant

Expanded text:
niant idem missi, unusquisque in sua legationiant idem missi, unusquisque in sua legatione, cum omnibus episcopis, abbatibus, comitibus, ac vassis nostris, advocatis nostris, ac vicedominis abbatissarum, necnon et eorum qui propter aliquam inevitabilem necessitatem ipsi venire non possunt, ad locum unum. Et si necesse fuerit, propter oportunitatem conveniendi, in duobus vel tribus locis, vel maxime propter pauperes populi, idem conventus habeatur, qui omnibus congruat. Et habeat unusquisque comes vicarios et centenarios suos seeum, necnon et de primis scabinis suis tres aut quattuor. Et in eo conventu primum christianae religionis et ecclesiastici ordinis conlatio fiat; deinde inquirant missi nostri ab universis, qualiter unusquisque illorum qui ad hoc a nobis constituti sunt, officium sibi commissum secundum Dei voluntatem ac iussionem nostram administret in populo, aut quam concordes atque unanimes ad hoc sint, vel qualiter vicissim sibi auxilium ferant
Abbreviated transcription (Latin):
Dequacũ uos interro gassemus . ñ sic
nobis responsũ est. ut in eores pon¬
so sufficere potuiss&. Et hoc ideo¬
euenisse ꝑspeximus quianno
praeterito quando capitulare
legationes uraẽ uobis dedimus
caute uos obseruare iussimus.
nesine causa his quos honoratos
esse uolumꝰ aliqua fier& iniu¬
ria. Quaꝓpt̃ uolumus uobis
notam facere qualiter nuncdõ ad¬
iuuante eademiussionem nram
debeatis ad implere . Volumus
ut missinrĩ quos ad hoc constitutos
habemus. utcuram & sollicitudi¬
nem habeant. quatenus ut unus¬
quisq: qui rectoranobis populinrĩ
constitutus.ẽ. in suo ordine offi¬
cium sibi cõmissũ iuste acdõ placi¬
te adhonorem nrm hacpopulinrĩ
utilitatẽ administr&. In hunc
modũ cognoscendi diligentiã ad hi¬
beant. si ea quae in capitulari nrõ
qđ eis anno preterito dedimꝰ conti¬
nent̃ secđm uoluntatẽ dĩ aciussio¬
nẽ nram̃ fiant adimpleta. Itaq
uolum ut mediomense maio conue¬

Expanded text:
De qua cum vos interrogassemus, non sic De qua cum vos interrogassemus, non sic nobis responsum est, ut in eo responso sufficere potuisset ad eevenisse perspeximus, quia anno praeterito, quando capitulare legationis vestrae vobis dedimus, caute vos observare iussimus, nec sine causa his quos honoratos esse volumus, aliqua fieret iniuria. Quapropter volumus vobis notum facere, qualiter nunc Deo adiuvante eandem iussionem nostram debeatis adimplere. Volumus, ut missi nostri, quos ad hoc constitutos habemus, ut curam et sollicitudinem habeant quatinus unusquisque qui rector a nobis populi nostri constitutus est, in suo ordine officium sibi commissum iuste ac Deo placite ad honorem nostrum ac populi nostri utilitatem administret, in hunc modum cognoscendi diligentiam adhibeant, si ea quae in capitulari nostro, quod eis anno praeterito dedimus, continentur, secundum voluntatem Dei ac iussionem nostram fiant adimpleta. Itaque volumus, ut medio mense Maio conve
Abbreviated transcription (Latin):
solliciti propt̃ illoꝵ neglegentiam
nihil insua legatione incorrectum
remaneat. sed ubicertam & ueram
necessitatem cognouerint nram̃ iussio¬
nem adimplere non neglegant.
SEXTUTASUNT OMNIBUS NOTA
FIERI DEBE ANT
olumus a&iam u t omnibus notũ
sit quiadhoc constituti sunt. ut
eaquae ꝑcapitula nra generaliter
de quibus cumq causis statumus ꝑ illos
nota fiant omnibus. & ineoꝵ procura¬
tione consistant. ut ab omnibus adim¬
pleant᷑ & ubi forte aliqui talimpedi¬
mento qđ ꝑ eos emendari non possit
aliquiddehis quae constituimus aciussi¬
mus remanserint inꝑfectũ eoꝵ relatu
nobis ad tempꝰ indicetur ut ꝑ nos corrigat᷑.
qđ ꝑ eos corrigi non possit.
DEADMONITORIO ADEOS
EUILEGXTIONE EVNGVNT̃
Nosseuos credimus quanti sit ponde¬
ris legatio quam uobis comiisimus.
& quam sit periculo sum ante rei
curam neglegere. quantã uos ꝓ nra
omniũ communis alute ex nra obli¬
gatione suscepisse non ignoratis.

Expanded text:
solliciti, ut propter illorum neglegentiam solliciti, ut propter illorum neglegentiam nihil in sua legatiremaneat; sed ubi certam et veram necessitatem cognoverint, nostram iussionem adimplere non neglegant. statuta sunt, omnibus nota fieri debeant. Volumus etiam, ut omnibus notum sit, quia ad hoc constituti sunt, ut ea quae per capitula nostra generaliter de quibuscumque causis statuimus, per illos nota fiant omnibus, et in eorum procuratione consistant, ut ab omnibus adimpleantur. Et ubi forte aliquo tali impedimento, quod per eos emendari non possit, aliquid de his quae constituimus ac iussimus remanserit imperfectum, eorum relatu nobis ad tempus indicetur, ut per nos corrigatur, quod per eos corrigi non potuit. De admonitorio ad eos qui legatione funguntur. Nosse vos credimus, quanti sit ponderis legatio quam vobis commisimus, et quam sit periculosum tantae rei curam neglegere, quantam vos pro nostra omnium communi salute ex nostra obligatione suscepisse non ignoratis.
Abbreviated transcription (Latin):
missos constitutos. ut si quilib& ep̃s
aut comis ministeriũ suũ perqđ lib&
inpedimentũ implere non possit.
pereos ad nram̃ notitiam deferatur.
& si forte eps aut com aliquid negle¬
gentius in suoministerio egerit
ꝑ istorũ admonitionem corrigatur.
Et om̃is populus sciat adhoc eos esse
constitutos. ut quicũq ꝑ neglegen¬
tĩa aut incuriam uel in possibilitatẽ
comitis iustitiam suam adqui rere
non potuerit adeos primũ que relã
suam possit deferre. & ꝑeorũ auxiliũ
iustitiam adquirere : & quando aliquis
ad nos necessitatis causa reclama uerit.
ad eospossimus relatorum quae relas
addefiniendũ remittere. Ipsi uero
missi nonsine certissima causa uelne¬
cessitate hucillucq discurrant. nisi
forte quandotale aliquid incuius lib&
ministerio ad legationem suã perti¬
nentem ortum esse cognouerint. qđ
eorum p̃sentia indigeat . & sine eorum
consilio uel adiutorio emendare
non possit. Inde tamendebent esse

Expanded text:
missos constitutos, ut si quilibet episcopus missos constitutos, ut si quilibet episcopus aut comes ministerium suum per quodlibet impedimentum implere non pper eos ad nostram notitiam deferatur. Et si forte episcopus aut comes aliquid neglegentius in suo ministerio egerit, per istorum admonitionem corrigatur. Et omnis populus sciat, ad hoc eos esse constitutos, ut quicumque per neglegentiam aut incuriam vel impossibilitatem comitis, iustitiam suam adquirere non potuerit, ad eos primum querelam suam possit deferre, et per eorum auxilium iustitiam adquirere; et quando aliquis ad nos necessitatis causa reclamaverit, ad eos possimus relatorum querelas ad definiendum remittere. Ipsi vero missi non sine certissima causa vel necessitate huc illucque discurrant; nisi forte quando tale aliquid in cuiuslibet ministerio ad legationem suam pertinente ortum esse cognoverint, quod eorum praesentia indigeat, et sine eorum consilio vel adiutorio emendari non possit. Inde tamen debent esse
Abbreviated transcription (Latin):
& eemunt comes. In remis. Ebbo
archiep̃s quando potuerit. & quando
ci non licuerit hruot chadus ep̃s
eius uice. & hruotfridus comessit.
suꝑsex uidelic& comitatus. iđ remis
catalon suason silua nectis. beluacus
& laudunum. Suꝑ quattuor uero epis¬
copatus quae adeandem dyocesim
ꝑtinent . iđ nouio macense. ambia¬
nensem taruanensem & camaracen¬
sem. ragnarius ep̃s & berengarius
comes. Senones. hieremias archiep̃s¬
macũ uuillibertus archiep̃s &ingober¬
tus comes. Turonus landramnus
archiep̃s. &ruotbertus comes. Ludu¬
num tarentasia & uienna. albricus
DECOMMEMORATIONE ADLEGA¬
NONEM PEEDICTORŨ MISSORUM
PERTINente¬
ommemoratio qđ ad praedictorũ
missorum legationem ꝑtineat.
Primo ut conuentu in duobus aut
tribus locis congregent ubi om̃s
adeorum legationem ꝑtinentes
conuenire possint. & omnibus gene¬
raliter notum faciant qualis sit eoꝵ
legatio. Scilic& adhoc eẽ. sea nobis

Expanded text:
et Eemundus comes. In Remis Ebo et Eemundus comes. In Remis Ebo archiepiscopus, quando potuerit; et quando ei non licuerit, Ruothadus episcopus eius vice et Hruotfridus comes sint, super sex videlicet comitatus, id est Remis, Catolonis, Suessionis, Silvanectis, Belvacus, et Laudunum. Super quatuor vero episcopatus, qui ad eandem diocesim pertinent, id est Noviomacensem, Ambianensem, Tarvanensem, et Camaracensem, Ragnarius episcopus et Berengarius comes. Senones Hieremias archiepisomagum Willibertus archiepiscopus et Ingobertus comes. Turones Landramnus archiepiscopus et Hruodbertus comes. Lugdunum, Tarentasia, et Vienna Albericus De commemoratione ad legationem praedictorum missorum pertinentommemoratio, quid ad praedictorum missorum legationem pertineat. Primo, ut conventum in duobus aut tribus locis congregent, ubi omnes ad eorum legationem pertinentes convenire possint; et omnibus generaliter notum faciant, qualis sit eorum legatio, scilicet ad hoc esse se a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
archi epĩ & comites eoꝵ de propriis
ciuitatibus modo aut ꝑse aut ꝑsuos¬
missos accipiant. & unusquisq persuã
dio cesim. ceteris epis. abbatibus. comi¬
tibus. & aliis fidelib nr̃is eatrans scribi
faciant . & in suis comitatibus coram
omnibus relegant᷑ ut cunctis nrã
ordinatio ut uoluntas nota fieri possit.
Cancellarius tam̃ nr̃ nomina episco¬
porum & comitũ qui ea accipere
curauerint not&. & ea ad nram
notitiam ꝑferat ut nullus hoc prae¬
termittere praesumat. Uassi quoq¬
& uassallinrĩ nobis famulantes uolu¬
mus ut condignũ apud om̃s habeant
honorem sicut agͤnitorenro &anobis
sepe admonitum est.
DENOMINIB. LOCOR IN QUIB
MISSI DOMINICILEGATIONEM
FUN GUNTUR
nue sontio quae est diocesis bernoini
comes. In mogontia quae ẽ dyocesis
hei stulfi archiep̃i . Idemheistulfus
eps & ruotbertus comes. Intreueris
h&ti archiep̃s & adelbertus comes.
incolonia hadalboldus archi eps̃

Expanded text:
archiepiscopi et comites eorum de propriis archiepiscopi et comites eorum de propriis civitatibus modo aut per se aut missos accipiunt; et unusquisque per suam dioecesim ceteris episcopis, abbatibus, comitibus, aut aliis fidelibus nostris ea transcribi faciant, et in suis comitatibus coram omnibus relegant, ut cunctis nostra ordinatio et voluntas nota fieri possit. Cancellarius tamen noster nomina episcoporum et comitum qui ea accipere curaverint, notet, et ea ad nostram notitiam perferat, ut nullus hoc praetermittere praesumat. Vassi quoque nostri nobis famulantes volumus ut condignum apud omnes habeant honorem, sicut a genitore nostro et a nobis saepe admonitum est.De nominibus locorum, in quibus missi dominici legatione funguntur. Vesuntio, quae est diocesis Bernoini comes. In Mogontia, quae est diocesis Heistulfi archiepiscopi, idem Heistulfus episcopus et Ruodbertus comes. In Treveris Hetti archiepiscopus et Adalbertus comes. In Colonia Hadaboldus archiepiscopus
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiarũ ꝑsoluatur. Ethocomnibus
notum sit qui a quicumq: neglegen¬
ter exinde egerit & coram nobis
exinde neglegens reꝑtus fuerit
illud uolum us omnino ut subeat
qđ in nro capitulari dehacre cominu¬
ni consultu fideliũ nr̃orũ ordinaui¬
mus DECOMITIB UT MINISTRIS ECCLE
IN SUIS MINISTERUIS ADIUTOFESSIN
omites uero ministris eclesiae. eoꝵ
ministeriis ut hoc plenius & denris
& dese & desuis hominibus obtinere
possint adiutores in omnib fiant.
Et quicũq prima & secunda uice
dehis a comite ammonitus non secorre¬
xerit. uolumus ut ꝑcundem comitẽ
cius neglegentia ad nram notitiam
perferatur. ut nr̃a auctoritate qđ in
nr̃o capitulari contin& subire cogatur
DECAITULIS CANCELLARIO
PALMIII ABARCHIEPIS ETCOMI¬
UIBUS ACCIPIENDIS
Volumus a&iam capitula quaenunc
& alio tẽpr̃ consultu fideliũ nr̃oꝵ a nob̃
constituta sunt acancellario nr̃o

Expanded text:
ecclesiarum persolvatur. Et hoc omnibus ecclesiarum persolvatur. Et hoc omnibus notum sit, quia quicumque neglegenter exinde egerit, et coram nobis exinde neglegens repertus fuerit, illud volumus omnino, ut subeat quod in nostro capitulari de hac re communi consultu fidelium nostrorum ordinavimus. 23. De comitibus, ut ministris ecclesiae in suis ministeriis adiutores sint. Comites vero ministris ecclesiae in eorum ministeriis, ut hoc plenius et de nostris et de se et de suis hominibus optinere possint, adiutores in omnibus fiant. Et quicumque prima et secunda vice de his a comite ammonitus non se correxit, volumus per eundem comitem eius neglegentia ad nostram notitiam perferatur, ut nostra auctoritate, quod in nostro capitulari continetur, subire cogatur. 24. De capitulis a cancellario palatii ab archiepiscopis et comitibus accipiendis. Volumus etiam, ut capitula quae nunc et alio tempore consultu fidelium nostrorum a nobis constituta sunt, a cancellario nostro
Abbreviated transcription (Latin):
uolumus ut renuntient in quibus
locis nr̃a iussio impleta in quibus negle¬
gentia .ẽ. aut aliqua in possibilitate
uel certa ratione dilata.
enonis quidem & decimis unde
& genitor nr̃ & nos frequenter
& indiuersis placitis ad monitionem
fecimus. & ꝑ capitularianrã qualiter
obseruent᷑ ordinauimꝰ. Volumus
atq iubemus ut deomni conlabora¬
tione & deuino & feno fideliter & ple¬
niter ab omnib: non a & decima per¬
soluatur. Denutrimento uero ꝓdeci¬
mas sicut actenus consuetudo fuit.
ab omnibus obseruetur. Siquis tamen
episcoporũ fuerit qui argentũ prohoc
accipere uelit. in suamaneat potesta¬
te iuxta qđ ei &illi qui hoc ꝑsoluere
deb& conuenerit.
DEOPERIBVS INEESIAUEATIONẼ
ECCLESIARU ADIMELENDIS
Similiter quidem de prbo inrestaura¬
tionem ecdesiarum siue infaciendo.
siue in redimendo. episcopalis potius
sequatur uoluntas Nullatenus
tamen remaneat quinsicut a nobis
sepe iussum .ẽ. hoc aut illud partibus

Expanded text:
volumus ut renuntient, in quibus volumus ut renuntient, in quibus locis nostra iussio impleta, in quibus sit neglecta, aut aliqua inpossibilitate vel certa ratione dilata. e nonis quidem et decimis, unde et genitor noster et nos frequenter et in diversis placitis admonitionem fecimus, et per capitularia nostra qualiter haec observarentur ordinavimus, volumus atque iubemus, ut de omni conlaboratu et de vino et foeno fideliter et pleniter ab omnibus nona et decima persolvatur. De nutrimine vero pro decima, sicut hactenus consuetudo fuit, ab omnibus observetur. Si quis tamen episcoporum fuerit qui argentum pro hoc accipere velit, in sua maneat potestate, iuxta quod ei et illi qui hoc persolvere debet convenerit. 22. De operibus in restaurationem ecclesiarum adimplendis. Similiter quidem de operibus in restaurationem ecclesiarum sive in faciendo, sive in redimendo, episcopalis potius sequatur voluntas. Nullatenus tamen remaneat, quin, sicut a nobis saepe iussum est, hoc aut illud partibus
Abbreviated transcription (Latin):
praedictimissinrĩ uolumus ut inqui¬
sitionem faciant a quibus nr̃a iussio
in hocadimpleta a quib. quoq: sit negle¬
gentia. Et eumqui implere neglexit.
autdistulit adnram̃ uolumꝰ utueni¬
at iussus praesentiam. ut cito rationẽ
dehissicut superius diximus reddat.
Et siculpabilis inuentus fuerit. dignã
correctionem accipiat . ut c&eris
neglegentibus exemplum terroris
prebeat. DEPONTIBUS UBI
ANTIQUITUS EUEE RENOUANDIS
Vtubi pontes antiquitus fuer̃. & in his
locis ubitempore genitoris nrĩ ipso
iubente diuersarum necessitatum
causa facti ommnino absq ulla dilatio¬
ne ab hisqui eos tuncfecerunt resti¬
tuantur. & renouent᷑. itauta dmissa
scĩ andreae restaurati fiant. Nisi
forte ab ipsa operis magnitudo aut
aquarum in quolib& inundatio hoc
prohibeat᷑: Aliter uero nullus quali¬
b& occasione hoc neglegere aut differ¬
re praesumat. quinad praedictum
tempus completũfiat : Et missinrĩ
quorum superius mentionem fecimus

Expanded text:
praedicti missi nostri volumus ut inquipraedicti missi nostri volumus ut inquisitionem faciant, a quibus nostra iussio in hoc adimpleta, a quibus quoque sit neglecta; et eum qui implere neglexit aut distulit, ad nostram volumus ut veniat iussus praesentiam, ut cito rationem de his, sicut superius diximus, reddat; et si culpabilis inventus fuerit, dignam correctionem accipiat, ut ceteris neglegentibus exemplum terroris praebeat. 20. De pontibus ubi antiquitus fuerunt renovandis. Ut ubi pontes antiquitus fuerunt, et in his locis, ubi tempore genitoris nostri ipso iubente diversarum necessitatum causa facti, omnino absque ulla dilatione ab his qui eos tunc fecerunt, restituantur et renoventur, ita ut ad missam sancti Andreae restaurati fiant; nisi forte aut ipsa operis magnitudo aut aquarum in quolibet inundatio hoc prohibeat. Aliter vero nullus qualibet occasione hoc neglegere aut differre pratempus adimpletum fiat. Et missi nostri, quorum superius mentionem fecimus,