comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iunctionis odiorũ dederaet auctoritatẽ: Offendebat᷑ igit̾
herodes uel tacito filiorũ ingenio excitatiore. quã pat̾na pie¬
tas patiposset. q̃ etiam uultu frequent̃ lȩdit᷑: Addebant᷑
et stimuli abhis quiab insidus filiorũ cauendũ. quasi solli¬
citi crebro denuntiabant. ad serentes quodultrices mat̃ ni
filiũ p̃ferre fretribꝰ. atq ad sui gractiã uberiore affectu coepit la¬
cessere: Arderemaioribꝰ. odiis aula regia. et certamine fr̃mcon¬
cuti dumilli in dignant᷑ quod priuatȩ mulieris filius. sibi in regno
ortis p̃ferebatur: Illeuer sutus adulandi quose inferiorẽ matno
latere cernebat. eostudiosius cõmendare sese patri appetere
germanos cõpositis insimulationibꝰ. ñ qui escebat donec ipse ꝑse per
alios quos sibi ad iunxerat excluderet eos ab affectu pat̾no: Deniq
regnandi his spem omnẽ ademit ita ut publicȩ condito testam̃to

Expanded text:
iunctionis odiorum dederat auctoritatem. Offendebatur igitur iunctionis odiorum dederat auctoritatem. Offendebatur igitur Herodes uel tacito filiorum ingenio excitatiore quam paterna pietas pati posset, quae etiam uultu frequenter laeditur. Addebantur et stimuli ab his qui ab insidiis filiorum cauendum quasi solliciti crebro denuntiabant, adserentes quod ultrices materni filium praeferre fratribus atque ad sui gratiam uberiore affectu coepit lacessere, ardere maioribus odiis aula regia et certamine fratrum concuti, dum illi indignantur quod priuatae mulieris filius sibi in regno ortis praeferebatur. Ille uersutus adulandi quo se inferiorem materno latere cernebat, eo studiosius commendare sese patri, adpetere germanos conpositis insimulationibus non quiescebat, donec ipse per se per alios quos sibi adiunxerat excluderet eos ab affectu paterno. Denique regnandi his spem omnem ademit, ita ut publice condito testamento
Abbreviated transcription (Latin):
diliger& exitii ꝑ petiposset: Nec solũ ad p̃sens ultionẽ repperit.
sed etiam in reliquũ hereditaria odia truens misit: Qui successe¬
refilii mat̃nidoloris executores pioerga matrẽ quidem affec¬
tu. sederga patrẽ impio. cũ utriq parentũ parimunereius na¬
turoce soluendum foret. nec in exercitatos dolor repperit:
Nam diuromȩ eͣditi latinis iuxta et grecis litteris. astutiã
ñ mediocrem ad sũpsercerit. et absentes cõꝑta necematris. ple¬
risq in odiũ patris inpulsoribꝰ: spe arbitrabant᷑: Regres¬
sus quoq neconspectus quidem pat̃ni reuerentiã sedulita¬
tem ꝗ in fudeyaent crescebat cũ aetate malitia: Accessit
etiam ex coniugu societate p̃sũptio qđ alteri salomes filia nep¬
tis herodis. alteri archelao genita. quic capra dociȩ regnũ
tenebat. In iuscopulȩ nuptialis conuenerant. & nobilitas con¬

Expanded text:
diligeret exitii perpeti posset. Nec solum ad praesens ultionem repperit, diligeret exitii perpeti posset. Nec solum ad praesens ultionem repperit, sed etiam in reliquum hereditaria odia transmisit. Cui successere filii materni doloris exsecutores pio erga matrem quidem affectu sed erga patrem impio, cum utrique parentum pari munere ius naturae soluendum foret. Nec inexercitatos dolor repperit. Nam diu Romae eruditi Latinis iuxta et Graecis litteris astutiam non mediocrem assumserant et absentes conperta nece matris plerisque in odium patris inpulsoribus asperabantur. Regressis quoque ne conspectus quidem paterni reuerentia sedulitatem infuderat, crescebat cum aetate malitia. Accessit etiam ex coniugii societate praesumptio quod alteri Salomae filia neptis Herodis, alteri Archelao genita, qui Cappadociae regnum tenebat, in ius copulae nuptialis conuenerant, nobilitas con
Abbreviated transcription (Latin):
effertos sepostea atq: in multorũ necem p̃sertiũ odio fertur ex¬
asperactus. nec solũ morbo animo laborasse. sed etiã gacuicor¬
poris aegritudine: quã expestilentia quoq aeris contyectã
aiebant. Nam tricctus cadicorruptior plurimis pestem creauit
Vnde consultis medicinaeperitis. sil uarũ secretis et abdidit. & re¬
fuso paulatim uigore. uenatibꝰ salubritatem corporis pariter
bꝰ. defunctȩ suspiciebat graetiã luis se in iuste poenas flagitii. et elem̃¬
torũ aegritudine. expiatũ interũ tanti decoris excidiomundipo¬
pulorũ lue unius mortem sorte tam̃ impari uindicatam cũ fruc
tus terra abnuerit fames augeret pestilentiã : Hunc mariã ne
exitũ tulit sobrie uiro pudica. sed insolens formȩ conscientia:
Cuius magnanimitas suꝑ fluebat sedulitas deeraet: ut blandi¬
tias dedignar& mariti: securac qđ nihil ab eo qui supramodum

Expanded text:
efferasse postea atque in multorum necem praesentium odio fertur exefferasse postea atque in multorum necem praesentium odio fertur exasperatus, nec solum morbo animi laborasse sed etiam graui corporis aegritudine, quam ex pestilentia quoque aeris contractam aiebant. Nam tractus caeli corruptior plurimis pestem creauit. Vnde consultis medicinae peritis siluarum secretis sese abdit et refuso paulatim uigore uenatibus salubritatem colis suis quibus defunctae suspiciebat gratiam, luisse se injusti poenas flagitii, et elementorum aegritudine expiatum interitum tanti decoris; excidio mundi, populorum tus terra abnegaret, fames augeret pestilentiam. Hunc Mariamme exitum tulit sobrie uiro pudica sed insolens formae conscientia. Cui magnanimitas superfluebat, sedulitas deerat, ut blanditias dedignaretur mariti, secura quod nihil ab eo qui supra modum
Abbreviated transcription (Latin):
nenimia furens animiq: impos. exiliuit delectulo fugiens cor¬
ruptȩlȩ curpis contagia. nec furentẽ capiebat aula: Audiuit so¬
ror uociferaentẽ. continuoq: rpiens tẽpus ad argum̃tũ insimu¬
landi et occasionẽ nocendi confirmauit indignantis suspiciones:
Impulsus itaq: dolore in iuriȩ insimulatione germane iubet
occidiutrumque: Non multo post secuta ẽ. factorũ pęniten¬
tia et ubi ire cȩcidit. amor succes sit. et passio resuscitata est:
Tantusq incanduit feruor. cupiditatis. ut defunttam non
crederee . atq: in exces sum̃tis positus quasi uiuentẽ allo quer&:
Et sicutladeam quȩ uiueret paeros dirigebat . rogans ut deposi¬
tis simultatibꝰ ad seseuenire. & redderet se coniugalagratiae:
Cixdeniq: multo edoctus int̃ ualla temporis obis secredidit:
Quã ꝓamore tam quã in mortalis feminã decoris mori ñ potu¬
is se arbitrabitur. tantus eraet affectus ergadefunctã: Deniq

Expanded text:
ne nimia furens animique inpos exsiliuit de lectulo fugiens corne nimia furens animique inpos exsiliuit de lectulo fugiens corruptelae turpis contagia, nec furentem capiebat aula. Audiuit soror uociferantem continuoque rapiens tempus ad argumentum insimulandi, occasionem nocendi confirmauit indignantis suspiciones. Inpulsus itaque dolore iniuriae, insimulatione germanae iubet occidi utrumque. Nec multo post secuta est factorum paenitentia, et ubi ira cecidit, amor successit, et passio resuscitata est tantusque incanduit feruor cupiditatis, ut defunctam non crederet atque in excessu mentis positus quasi uiuentem alloqueretur. Et sicut ad eam quae uiueret pueros dirigebat, rogans ut depositis simultatibus ad sese ueniret et redderet se coniugali gratiae. Vix denique multo edoctus interuallo temporis obisse credidit, quam pro amore tamquam immortalis feminam decoris mori non potuisse arbitrabatur. Tantus erat affectus circa defunctam. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
bus contum eliis quod sibi quoq mariãne ademis set maritum.
sed herodes p̃strictus licet tam̃ haud quaquã gracuius primo cõ¬
motus .e. nec infex sum seuxori p̃buit. Quin etiã ui amoris infrocc¬
tus quodam die iurcre mulieri coepit. qđ tanto eã diligeret af¬
fectu. ut nũquã alterius mulieris flagrax uerit cupiditate.
lta om̃s ex animo adiecerit. ut uxorifidem seruaret. Atilla
satis in quit amorem ergametuũ. mandatisq: ioseppo dederos
declanesti. p̃cipiens ut meoccider&: Quomodo potest amare qui occide¬
repotest: Amens ilicorexubiaudiuit secretũ suũ ꝓditũ. cogitare coe¬
pit nuquã ꝓditurũ fuis se ioseppũ. nisi captus amore mulieris. mer¬
cedem ꝓditionis stupro quȩ sisset: Manifestatũ quod diu latebat.
in aꝑto crim̃ indubia corruptione. ñ frustra excitatã sororem.
q̃d omesti cam iniuriam p̃cȩteris dep̃hendis set : Itaq: indignatio¬

Expanded text:
bus contumeliis, quod sibi quoque Mariamme ademisset maritum. bus contumeliis, quod sibi quoque Mariamme ademisset maritum. Sed Herodes, praestrictus licet, tamen hautquaquam grauius primo commotus est, nec infensum se uxori praebuit, quin etiam ui amoris infractus quodam die iurare mulieri coepit, quod tanto eam diligeret affectu, ut numquam alterius mulieris flagrauerit cupiditate, ita omnes ex animo abiecerit, ut uxori fidem seruaret. At illa: ‘Satis’ inquit ‘amorem erga me tuum mandatis quae Iosepho dederas declarasti, praecipiens ut me occideret. Quomodo potest amare qui occidere potest?’ Amens ilico rex ubi audiuit secretum suum proditum, eo cogitare coepit numquam proditurum fuisse se Iosephum, nisi captus amore mulieris mercedem proditionis stupro quaesisset. Manifestatum quod diu latebat, in aperto crimen, indubiam corruptionem, non frustra excitatam sororem quae domesticam iniuriam prae ceteris deprehendisset. Itaque indignatio
Abbreviated transcription (Latin):
atq ad affectũ amantis int̃p̃tat᷑. qđ nemortuus quidem pate¬
r&ur herodes seiungi abuxoris societate. Sed mulier longe
alit̃ quã ioseppus aestima uerat an argum̃tũ toex̃. implicantȩ
adhuc in secrudelitatis. Cuiꝰ exercendȩ post mortẽ quoq: suã exe¬
cutionẽ ad finiꝓprio mandauisset infestũ illũ sibi in iuria.
qui suspiciones suas ñ argum̃to aliquo ueritatis examina ret.
sed p̃ruptȩ mortis exitio urgueret. Nullũ odis finẽ fore. quȩ
ultic ipsũ uitȩ ac salutis deftctũ extenderent. sed ioseppus do¬
mestici mal: in memor. dũ aliena coniugem uiri reconciliare
appecit. suȩ coniugis adusũ se in flã mauit suspiciones.
Quȩ conloquia uri ꝓprii cũ mariãne moresq: in aula regia
haud ꝑ functoriȩ ferendas arbitraba t̃. Deniq: ubi fraet̃ re¬
uertit insimulationes non distulit. In iuriã suam addens regali¬

Expanded text:
atque ad affectum amantis interpretatur, quod ne mortuus quidem pateatque ad affectum amantis interpretatur, quod ne mortuus quidem pateretur Herodes seiungi se ab uxoris societate. Sed mulier longe aliter quam Iosephus aestimauerat ad argumentum traxit inplacatae adhuc in se crudelitatis, cuius exercendae post mortem quoque suam exsecutionem adfini proprio mandauisset. Infestum illum sibi iniuria, qui suspectiones suas non argumento aliquo ueritatis examinaret sed praeruptae mortis exitio urgueret, nullum odiis finem fore quae ultra ipsum uitae ac salutis defectum extenderentur. Sed Iosephus domestici mali immemor, dum alienam coniugem uiro reconciliare expetit, suae coniugis aduersum se inflammauit suspiciones, quae conloquia uiri proprii cum Mariamme, moras in aula regis haut perfunctorie ferendas arbitrabatur. Denique ubi frater reuertit, insimulationem non distulit, iniuriam suam addens regali
Abbreviated transcription (Latin):
omne genꝰ amatoriu cupiditates. Cleo patrȩ quoq: in expiabile
riualitatis p̃cipuȩ dolorem atq inmanitatẽ q̃plurimos uiroru
quos segniores circa uxoret reprimendã intempertentia cope¬
reraet int̃ emis set. imminere sibi periculũ non solũ amittende
coniugis. sed etiã subeundȩ mortis ꝑ horrescebat. ꝑposuit itaq
ipse contendere in aegyptũ. ut antoniũ uel clepatrãe quã maxime
me germana regis in coniugiũ conueneraet. secreto aperit suspec¬
tam sibi necẽ ꝓpt̃ coniugalis formȩ appecentiã. quã missa suidecoris
specie pdidis se mulier argueretur. id se quasi ad fini negotii com¬
mittere . ut si ipse ab antonio extinctus foret mariã nen necaret.
nem̃tis flagitii suꝑ cẽt. Ioseppus haud quaquã ut arbitror.
studio ꝓditionis sed quo mulieris erga uirũ sopir& quȩrelas.
quibꝰ sẽ afflictũ dicer& ardereodus. uirimandatum exprimit.

Expanded text:
omne genus amatorium cupiditates. Cleopatrae quoque inexpiabilem omne genus amatorium cupiditates. Cleopatrae quoque inexpiabilem rivalitatis praecipue dolorem atque immanitatem, quae plurimos virorum, quos seniores circa uxorum reprimendam intemperantiam compererat, interemisset, imminere sibi periculum non solum amittendae coniugis sed etiam subeundae mortis perhorrescebat. Proposuit itaque ipse contendere in Aegyptum ut Antonium uel Cleopatram quam maxime me germana regis in coniugium conuenerat, secreto aperit suspectam sibi necem propter coniugalis formae adpetentiam, quam missa sui decoris specie prodidisse mulier argueretur. Id se quasi adfini negotii committere, ut si ipse ab Antonio extinctus foret, Mariammen necaret, ne merces flagitii superesset. Iosephus hautquaquam, ut arbitror, studio proditionis sed quo mulieris erga uirum sopiret querellas, quibus se adflictam diceret ardere odiis uiri, mandatum expromit
Abbreviated transcription (Latin):
plius si sociatam uiro mulierẽ dephendis set. quia sedecore suꝑ
om̃s excellere mulieres arbi tirbat᷑. Plectis itaqlitteris hero¬
dem excusauis se. qđ sine seditione populi et ꝑturbatione totius
gentis auellere asuis nobilẽ non posset adulescentẽ. Atquitsa¬
tis faceret alexandriȩ spopondisse aristobo losacerdotium.
sed cum morem fieripmis sis uidis set & arte seludi putaret. alexan¬
driam parisse nauigium. atq in ipso apparatu fugȩ cognito ꝑsal
bionem consilio reuocatam cẽcumfilio . His motu herodem dissimu¬
lasse ad tempiniuriã. & accelerasse aris tobolo sacerdocu conla¬
tionem ut honoris speciȩ. parrtȩ necis inuidia uelaret. Qua ꝑ¬
acta ut diximꝰ. quasi fulmine ictus exagitatus est simul. & affec¬
tati adulterii ad fincto asuis crimine qđ sciret antoniu pmptũ
adbidines. et inuelatas exeo qđ plurimu poterat in flamante in

Expanded text:
plius si sociatam uiro mulierem deprehendisset, quia se decore super plius si sociatam uiro mulierem deprehendisset, quia se decore super omnes excellere mulieres arbitrabatur. Perlectis itaque litteris Herodem excusauisse, quod sine seditione populi et perturbatione totius gentis auellere a suis nobilem non posset adulescentem atque ut satisfaceret Alexandriae, spopondisse Aristobolo sacerdotium, sed cum moram fieri promissis et arte se ludi putaret, Alexandriam parasse nauigium atque in ipsSabionem consilio revocatam esse cum filio. His motum Herodem dissimulasse ad tempus injuriam, et accelerasse Aristobulo sacerdotii collationem, ut honoris specie paratae necis invidiam velaret: qua peracta, ut diximus, quasi fulmine ictus, exagitatus est, simul et affectati adulterii afficto a suis crimine, quod sciret Antonium promptum ad libidines, et invelatas, ex eo quod plurimum poterat inflammantem in
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi quoq alexan driȩ datam cũ sos sio conloquendi copia lic&
liberiori uiduȩ. Alia quoq: cognoscendi hospitis deesse copia
ñ potuerit: cũ p̃sertim huiꝰ modi et causas et ꝑsonas requi re¬
ret. Deinde conlato utrimq: consilio. id sededisse setentiȩ
utriusq: imagines antonio dirigerent᷑. Prestrictum illum
splendore imaginũ et sossi p̃cipue testimonio. qui nihilta¬
lesecum quã uidisse in terris ad seuerac ret. et gractiã illis non
hominũ sed diuinã ineẽ. lenocinante ut excitaret uirimini¬
me sobrias cupiditates scripsis se herodi ut aristobolũ ad se sine montmit¬
teret demiriamne qđ ei coniucta foret ptermisse. Non cooperire
libidines suas ud in bis quȩ nuptȩ eent apud maritos soleret. cui sine
periculo usus foret. flagitiũ sine pudore. sed quo d eopatrȩ caueret
in dignatione. quȩ utriusq quidem sexus riuali offenderet. sedam¬

Expanded text:
Ibi quoque Alexandriae datam cum Sossio conloquendi copiam, licet Ibi quoque Alexandriae datam cum Sossio conloquendi copiam, licet liberiori uiduae alia quoque cognoscendi hospitis deesse copia non potuerit, cum praesertim huiusmodi et causas et personas requireret. Deinde conlato utrimque consilio id sedisse sententiae, uti utriusque imagines Antonio dirigerentur. Praestrictum illum splendore imaginum et Sossi praecipue testimonio, qui nihil tale se umquam uidisse in terris adseueraret et gratiam illis non hominum sed diuinam inesse, lenocinanter ut excitaret uiri minime sobrias cupiditates, scripsisse Herodi ut Aristobolum ad se sine mora mitteret, de Mariamme quod ei coniuncta foret praetermisisse, non quo operire libidines suas uel in his quae nuptae essent apud maritos soleret, cui sine periculo usus foret, flagitium sine pudore, sed quo Cleopatrae caueret indignationem, quae utriusque quidem sexus riuali offenderetur, sed am
Abbreviated transcription (Latin):
to mulierum apudherodem mariam ne quomagis amabatur.
eo groecuius appetebat. Nectam insimulatio ip̃sa quã uis indig¬
nantiũ feminarum aliena ueripenitꝰ fuit. Matremenĩ alexin¬
driam furentẽ qđ alius filiosuo aristobolo insacer docio p̃fere:¬
batur. Hoc enĩ nomine ionathanfiliũ suũ qđ auũ suũ sibi regẽ
fuisse in memoriã reduceret appellari malebat ab antono
ꝑmusurgam quendam litteracrũ sequestuc̃. petis sefilio sacer¬
dotium. fides uero ꝓpior erat. Demn de adueniente in iudȩ¬
am gellio antonii amico. cognitũ adulescentẽ. miraculofu¬
is sẽ ꝓpt̃ excellentis simi decoris gratiã: ñminus &iã mariã¬
nem. cuiꝰ quo dignitas clarior. eofama inlustrior. et forte cõꝑ¬
tam more quodam ingenii humani. quo uiri quoq: eose interio¬
ribꝰ. amicis cariorescupiant declarare. si p̃sentibꝰ. quoq neces¬
situdinibꝰ suis mensȩ hospitalitatis societatẽ indulgeant.

Expanded text:
to mulierum apud Herodem Mariamme quo magis amabatur to mulierum apud Herodem Mariamme quo magis amabatur eo grauius adpetebatur, nec tamen insimulatio ipsa quamuis indignantium feminarum aliena ueri penitus fuit. Matrem enim Alexandriam furentem, quod alius filio suo Aristobolo in sacerdotio praeferebatur — hoc enim nomine Ionathan filium suum, quo auum sibi regem fuisse in memoriam reduceret, appellari malebat —, ab Antonio per musurgam quendam litterarum sequestrem petisse filio sacerdotium fides uero propior erat. Deinde adueniente in Iudaeam Gellio Antoni amico cognitum adulescentem miraculo fuisse propter excellentissimi decoris gratiam, non minus etiam Mariammen, cuius quo dignitas clarior, eo fama inlustrior, et forte conpertam more quodam humani ingenii, quo uiri quoque eo se interioribus amicis cariores cupiant declarare, si praesentibus quoque necessitudinibus suis mensae hospitalis societatem indulgeant.
Abbreviated transcription (Latin):
se in p̃cari dirac uiro socrui & regisorori cõmune omniũ flagiti¬
um ultorem dm poscere. netantũ facinꝰ inpunitũ relinquer&.
ferebat ista herodes quasi amore captus & nutibꝰ deditus. sed fu¬
rebat mulieris & ferre non poteraet maledicta. execrantis
& in dignantis arro gantiã. maxi me quia uictus mireculo
eius herodes insurgere: aduersus dilectam nequibat. & ideo
quo magis excitari quasi amans posset . scena adulteru con¬
texitur atq: in melierem intius modicrimen cõponitur quod
imaginẽ suã antonio in aegyptũ destinauis set. Quantȩ
istud intemperirntiȩ fuisse. ut absenti & pmto in libidines
uiro tum pterea potenti qui potestate ꝓiure uteret᷑. forma suam¬
uenalemofferret. & pulchritudinem licitaretur nouae auctio¬
nis comertio semulierem ꝓstituis se. uin eamoris anodio mariti
cuĩ peculũ ꝓmercede adulterii postulauis set. Hoc itaq cõmen¬

Expanded text:
se. Inprecari dira uiro socrui et regis sorori; commune omnium flagitise. Inprecari dira uiro socrui et regis sorori; commune omnium flagitium, ultorem deum poscere, ne tantum facinus inpunitum relinqueretur. Ferebat ista Herodes quasi amore captus et nutibus deditus, sed furebant mulieres et ferre non poterant maledicta exsecrantis et indignantis adrogantiam, maxime quia uictus miraculo eius Herodes insurgere aduersus dilectam nequibat. Et ideo quo magis excitari quasi amans posset, scena adulterii contexitur atque in mulierem istiusmodi crimen conponitur, quod imaginem suam Aistud intemperantiae fuisset, ut absenti et prompto in libidines iro, tum praeterea potenti qui potestate uenalem offerret, ut pulchritudinem licitaretur! Nouae auctionis commercio se mulierem prostituisse uine amoris an odio mariti, cuius periculum pro mercede adulterii postulauisset. Hoc itaque commen
Abbreviated transcription (Latin):
tia suppeceret ut iure pferendus omnib aestimarit: ꝓposuit
itaq adulescentẽ occidere. exagtabat eu mat adulescentis. quȩ
& ad inuestitandũ acrior. & adulciscendũ uehem̃tior. nihil
occultũ. nibilq inultũ patiebat̃. eoq reuocare sese acrepri¬
mere delibertobat. Rursus exagitabat cũ cumulatior indies.
erga adulescentem amor uni uersorum & regnipericulum
Vnde p̃ruptos furore exercitus. statuit quouis modo sibi con su¬
lere Nttitur adulescens noctur nis tẽporibꝰ adurbem hieri¬
cho. atq ibi solitus delectari studio natandi: aplurimis quasi in
ludum coeuntibꝰ. dũ sine modo mergit᷑ inpiscina nec at᷑: Id taci¬
tum soror ntulit sed affectu germanitatis ꝑ conuicium ꝓdidit.
atq obiectauit marito ius sueꝰ sibi fratrem ereptũ. Destitutã
se omnibꝰ funestam sibi domũ coniugis qui primosibi auũ ademe¬
rit. postea germanum int̃emerit. miseramse exitio suis fuis¬

Expanded text:
tia suppeteret, ut iure praeferendus omnibus aestimaretur. Proposuit tia suppeteret, ut iure praeferendus omnibus aestimaretur. Proposuit itaque adulescentem occidere. Exagitabat eum mater adulescentis, quae et ad inuestigandum acrior et ad ulciscendum uehementior nihil occultum nihilque inultum patiebatur, eoque reuocare sese ac reprimere deliberabat: rursus exagitabat eum cumulatior in dies erga adulescentem amor uniuersorum et regni periculum. Vnde praerupto furore excitus statuit quouis modo sibi consulere. Mittitur adulescens nocturnis temporibus ad urbem Hiericho atque ibi solitus delectari studio natandi, plurimis quasi in ludum coeuntibus, dum sine modo mergitur, in piscina necatur. Id tacitum soror non tulit, sed affectu germanitatis per conuicium prodidit atque obiectauit marito iussu eius sibi fratrem ereptum. Destitutam se omnibus, funestam sibi domum coniugis, qui primo sibi auum ademerit, postea germanum interemerit, miseram se exitio suis fuis
Abbreviated transcription (Latin):
ionathen ꝑscelus eripuis set. cũ alius ꝓsocer. alius ad finis.
Illeꝓpt̃ senec tutis infimum seruari debuerit. hic psaltim ꝓpt̃
actatem adulescentulam : facinus indignũ cui sept̃e & decẽ
annorũ adulescenti sũ mũ cõmiseraet sacerdotiũ. Huic
continuo honorem contulit. et mortẽ intulit. Nulla alia
causa ut accepimꝰ. nisi quod sacer dotali amictu indutus. ubi
accessit primũ ad altaria sac racto et celebridie. subito popu¬
lus in lacrimauit. Quodsus pectũ ad eoherodi fuit. &p̃gau
pdidis set affectum suũ. lacrimas illas uoti indices. studiũ
populi sibi periculosũ. qui intimis uisceribꝰ. significauerit
quod studium ergacultũ adulescentis haber&. et nobile
illũ regiũ nepotẽ impotentis mulieris filiũ fratrẽ reginȩ
ꝓter uioris quae tgem uirũ dedignaret. ꝓrupturum adimperendu
nisimaturius sublatus e medioforet. Cui forma. cuidecoris gne¬

Expanded text:
Ionathen per scelus eripuisset, cum alius prosocer, alius adfinis, Ionathen per scelus eripuisset, cum alius prosocer, alius adfinis, ille propter senectutis infirmum reseruari debuerit, hic saltem propter aetatem adulescentulam. Facinus indignum, cui septemdecim annorum adulescenti summum commiserat sacerdotium, huic continuo honorem contulit et mortem intulit nulla alia causa, ut accepimus, nisi quod sacerdotali amictu indutus, ubi primum accessit ad altaria sacrato et celebri die, subito populus inlacrimauit. Quod suspectum adeo Herodi fuit, ut praeprodidisse affectum suum, lacrimas illas uoti indices, studium populi sibi periculosum, qui intimis uisceribus significauerit quod studium erga cultum adulescentis haberet, nobilem illum regium nepotem, inpotentis mulieris filium, fratrem reginae proteruioris, quae regem uirum dedignaretur, prorupturum ad imperandum, nisi maturius sublatus e medio foret, cui forma, cui decoris gra
Abbreviated transcription (Latin):
nam quinq: ei generte uenit filios. sed extribꝰ maribꝰ iunior
rome obierat. dum litteris imbuit᷑ liberilibꝰ Reliquiduo ulgee
priuatorũ modũ regiocultu celebrabant᷑ suffragio eraet iuue nibꝰ
patris nobilitas. & suos ortus in regno quodimpe raente iampatre
geniti forent. sed amor maximȩ mariam nes. quo rex magis ma¬
gisq: codie accendebatur. Etcũ ipsi nulla uitis situdo amoris
a coniuge penderetur. Caueret tam̃ nemaliquo mulieris
animũ mȩstificar&. Aequa lance odium mulieris. & amor
uiri aduersum secertabant. Iustius tam̃ mariane amantem
securũ oderat. quã herodes mariam nẽ ñ amantẽ amabat.
soppetebat mulieri odiũ deflagitio. fiducia deamore. qua
alterũ dolore neptis aduersebatur. Altero ꝑ obsequiũ aman¬
tis extollebatur. Et ideo nea conuitio quidem obiciendorum
criminũ temperr uit. quod auũ sibi hyrcanũ & fratrem

Expanded text:
Nam quinque ei generaverat filios, sed ex tribus maribus junior Nam quinque ei generaverat filios, sed ex tribus maribus junior Romae obierat, dum litteris imbuitur liberalibus. Reliqui duo ultra privatorum modum regio cultu celebrabantur. Suffragio erat juvenibus matris nobilitas, et suus ortus in regno, quod imperante jam patre geniti forent, sed amor maxime Mariamnes, quo rex magis magisque quotidie accendebatur: ut cum a coniuge rependeretur, caueret tamen ne in aliquo mulieris animum maestificaret. Aequa lance odium mulieris et amor uiri aduersum se certabant. Iustius tamen Mariamme amantem sibi uirum oderat, quam Herodes Mariammen non amantem amabat, suppetebat mulieri odium de flagitio, fiducia de amore, quia alterum, dolore neptis, auersabatur, altero per obsequium amantis extollebatur. Et ideo ne a conuicio quidem obiciendorum criminum temperauit, quod auum sibi Hyrcanum et fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquorum eũ potentia sollicitaret. ut adherodem tuns tu
faceret. eam illi periculo futurem. quod nullos magis regnicopi¬
do seruandi quã ꝓximos exagitaret. atqa ꝓpinquis caueret.
Verum ille tedio pere grinationis & suorũ desiderio traensiuit
eufracten : iniudȩã reuertit. quod altius inpectus herodis qua
quis quã nrtus eret descendit. Nquo ille regnũ ad fecta uerit
sed quia uiro regui generis et diuexercitatȩ priuilegio potestatis
incertum. anabeo abstinere se posset aestimabatur. Laqueus
igtur mortis hyrcano coniugiũ neptis fuit . cuius gratia ꝓpe¬
rauit adherodem. nescius tutius apud hostem captiuos degere
quã apudregẽ ppinquos. Nulla itaq: uelleui regnandi suspici¬
one hoc solo int̃emptus ẽ. qđ ei cõpetere regnum indebatur:
Diligebat interea mariam nem impenso amore. nec offensa
uolebat. Cumula ueret mulieri gatia numerosior partus.

Expanded text:
propinquorum eum potentia sollpropinquorum eum potentia sollfaceret, eam illi periculo futuram, quod nullos magis regni cupido servandi, quam proximos exagitaret, atque a propinquis caveret. Verum ille taedio peregrinationis et suorum desiderio transivit Euphratem, in Judaeam revertitur. Quod altius in pectus Herodis, quam quisquam ratus erat, descendit, non quo ille regnum affectaverit, sed quia viro regii generis, et diu exercitati privilegio potestatis incertum, an ab eo abstinere se posset, aestimabatur. Laqueus igitur mortis Hyrcano, conjugium neptis fuit, cujus gratia properavit ad Herodem: nescius, tutius ne apud hostem captivos degere, quam apud regem propinquos. Nulla itaque vel levi regnandi suspicione, hoc solo interemptus est, quod ei competere regnum videbatur. Diligebat interea Mariamnem impenso amore, nec offensam volebat; cumulaverat mulier gratiam numerosiori partu.
Abbreviated transcription (Latin):
dosis genertuepat offenderent eiectus non solũ pat̃ nis aedibi s
sed tota quoq urbe antipat̃. idenim iuueni nom̃ infaustisnup¬
tiis locu fecit. quas pat̃ unicifilii exilio concelebruit. uixq festorum
dierum sollem nitatibꝰ. arcessebatur. Videns mulier mori geperi
sibi maritũ. etiampietatis conuitio in suꝑbiã uersa. Addita est
etiam causa qua iure animꝰ eius inflãmaretur. Quia hyrcanũ
auum suũ uiri sui insidiis conpereret extinctum. falsosus pectũ
ꝓpt regnicupiditatem. Ipse est dequo suprao memororuimꝰ quem
barza fracnes qui ꝑsis imperitabat. cum occupas sec spriam caps¬
tiuum abduxerat : atq: in parthia primoretentũ. post ea iudȩis
postulantibꝰ qui suprar eu fracten in habitabant miseratus sortẽ
inclinatam ꝑ miserat. Atq utinam ut concessus fuerat de p̃can¬
tibus. ita etiam credidis set monentibꝰ. nemore in geniihum a ni

Expanded text:
Dosis generauerat, offenderentur, eiectus non solum paternis aedibus Dosis generauerat, offenderentur, eiectus non solum paternis aedibus sed tota quoque urbe Antipater, id enim iuueni nomen, infaustis nuptiis locum fecit, quas pater unici filii exilio concelebrabat, uixque festorum dierum sollemnitatibus arcessebatur. Videns mulier morigerari sibi maritum etiam pietatis conuicio in superbiam uersa; addita est etiam causa, qua iure animus eius inflammaretur, quia Hyrcanum auum uiri sui insidiis conpererat extinctum, falso suspectum propter regni cupiditatem. Ipse est de quo supra memorauimus, quem Barzafranes qui Persis imperitabat, cum occupasset Syriam, captiuum abduxerat, atque in Parthia primo retentum, postea Iudaeis postulantibus, qui supra Euphraten inhabitabant, miseratus sortem inclinatam permiserat. Atque utinam ut concessus fuerat deprecantibus, ita etiam credidisset monentibus, ne more ingenii humani
Abbreviated transcription (Latin):
maxima ad creuit ꝓuintiȩ . & portus nauigantibꝰ. & honor caesari.
cuius ex nomine caesarea. in hoc tempus uocatur. Hanc regis po¬
tentiam prosperis affluentem succes sib. unius mulieris expeci¬
ta societas inclinauit: mestisq: infregit doloribꝰ. exquo aduersũ
ius fas que coniugũ dignitate patius generis quã caritate .usu
quodam regio metiendum ixistimauit. Habebat aut̃ in con¬
sortium dosidem nom ine hiero solrmitanã feminã priua¬
tosibi ante sociatam quȩ grrtior eo eẽ debueraet quo fuerot
felix merito . cũ qua rega lefuerat adeptus fastigium
Verum in memor graetiȩ proicit dosidem sociat mariam men.
aris tobolineptam. alexandri filiam. Itaq: dum sequitur
nobiutatem ꝑ turbationẽ incidit. qua sibi domus ꝓpria non con¬
uenint cuidiuersarũ ꝓuintiarũ multiplex populus obtẽpe¬
neret. Ac neoculi nouae naptȩ odio nouercali domi posito eoque

Expanded text:
maxima adcreuit prouinciae et portus nauigantibus et honos Caesari, maxima adcreuit prouinciae et portus nauigantibus et honos Caesari, cuius ex nomine Caesarea in hoc tempus uocatur. Hanc regis potentiam prosperis affluentem successibus unius mulieris expetita societas inclinauit maestisque infregit doloribus, ex quo aduersum ius fasque coniugium dignitate potius generis quam caritate, usu quodam regio, metiendum existimauit. Habebat autem in consortio Dosidem nomine, Hierosolymitanam feminam, priuato sibi ante sociatam, quae gratior eo esse debuerat, quod fuerat felix marito, cum qua regale fuerat adeptus fastigium. Verum immemor gratiae proiecit Dosidem, sociat Mariammen Aristoboli neptem, Alexandri filiam. Itaque dum sequitur nobilitatem, perturbationem incidit, qua sibi domus propria non conueniret, cui diuersarum prouinciarum multiplex populus obtemperaret. Ac ne oculi nouae nuptae odio nouercali, domi posito eo quem
Abbreviated transcription (Latin):
diniportus conueniret. saxa ingentia inmare iecit qui¬
bus in eet plerisq altitudo pedu quin quaginta. aliis etiã
exclsior : Distrirxit ipsum maximis turribus portum
quarũ una drusion uocauit ut drusi nom quide caesaris¬
maioribus fuit in signibꝰ. sui operis intexeret. Gyacdus etiã breuiores locis
interposuit frequentioribꝰ. ꝑ quos sine grarui labore nauigia subduce¬
rent᷑. Tribus etiam colos sis ingentibus tota inportus illius gratiam.
uenus tauit. Iterum templũ caesari aeditiori fundauit loco. et templi
medio colõssũ constituit augusti nomine uelut simulachrum ipsius.
Quod non minoris magnitudinis foret . simula chro olympi iouis
aut iunonis argiuae. Hescias pulchritudinem intantis difficul¬
tatib anualiditatem operis ac munim̃tum intanto decore p̃stare
amplius putes. quando quidem in solubile maneat opus et mari&
uetustaq Accessit itaq: in eo opere multiplex gratia. Nam et ubs

Expanded text:
dini portus conueniret, saxa ingentia in mare iecit, quidini portus conueniret, saxa ingentia in mare iecit, quibus inesset plerisque altitudo pedum quinquaginta aliis etiam excelsior. Distinxit ipsum maximis turribus portum, quarum unam Drusion uocauit, ut Drusi nomen, qui de Caesarismaioribus fuit, insignibus sui operibus intexeret. Gradus etiam breuiores locis interposuit frequentioribus, per quos sine graui labore nauigia subducerentur; tribus etiam colossis ingentibus totam portus illius gratiam uenustauit. Iterum templum Caesari editiore fundauit loco et templi medio colossum constituit Augusti nomine uelut simulacrum ipsius, quod non minoris magnitudinis foret simulacro Olympi Iouis aut Iunonis Argivae. Nescias pulchritudinem in tantis difficultatibus an ualiditatem operis ac munimentum in tanto decore praestare amplius putes, quandoquidem insolubile maneat opus et mari et uetustati. Accessit itaque in uno opere multiplex gratia; nam et urbs
Abbreviated transcription (Latin):
fessabellis frequentibꝰ. &uetustate ipsa inclinata in ruinam. Opor¬
tunitate tam̃ et gractiloci p̃minens. quã renouauit lapide albo.
& iulicis ornauit aedificuis atq in ea magna nimitatis suae uir¬
tutem et eligantiam operis exp̃s sit. Intduas enĩ maritima s ur¬
bes duorũ ioppenatq ioppen inmediosita. utrq: exparte prȩ¬
stringitur inportuoso littore . utom̃s quicũq: in aegypto pheni¬
cem p̃termea redesiderent. insalo fluctuent. quia frequenter
illic mareuentis excitatur. et maxime libi spirac mine : cuiꝰ
etiam moderetiore flatufluctus attollitur. Idemq in lisus
pcurrentibꝰ. saxis etfracctore ꝑcus sus impetu. efferũ mare
cadendo exasperat. Itaq rexnullum impensis statuens mo¬
dum magnanimitate uicit naturoem. Portumq: maiorẽ
pireo conscituit. atq in eopene ticta rupiu uastitate. statio¬
nestutas composuit. Mensus quoq spactiũ quod marnitu¬

Expanded text:
fessa bellis frequentibus et uetustate ipsa inclinata in ruinam, oporfessa bellis frequentibus et uetustate ipsa inclinata in ruinam, oportunitate tamen et gratia loci praeminens, quam renouauit lapide albo et aulicis ornauit aedificiis, atque in ea magnanimitatis suae uirtutem et elegantiam operis expressit. Inter duas enim maritimas urbes Doram atque Iopen in medio sita utraque ex parte praestringitur inportuoso litore, ut omnes, quicumque ex Aegypto Phoenicen praetermeare desiderant, in salo fluctuent, quia frequenter illic mare uentis excitatur et maxime Libis spiramine, cuius etiam moderatiore flatu fluctus attollitur, idemque inlisus procurrentibus saxis et fracto repercussus impetu efferum mare cedendo exasperat. Itaque rex nullum inpensis statuens modum magnanimitate uicit naturam portumque maiorem Piraeo constituit atque in eo penetrata rupium uastitate stationes tutas conposuit. Mensus quoque spatium, quod magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
uidebantur aedificus ornaret. Liberae litates quoq suas usq
ad quinquenalia diffundens certamina. uile illud hominũ
genus effusis diuitus locu pletauit. Templu etiam cȩsari
demarmore albo condidit ad fontes iordanis. Ad eoime¬
mor factus religionis ut homini templum saqeret. usumas
tentiũ iniudȩam induceret. Loco nom̃ panũ e. abimoris
altitudinis excelsȩ. uertice sum mo in sublune. porrigitur. Quꝰ
in latere umbrosum aperitur antrũ ꝑ quod graueolentis p̃cipitii
ꝓfundum saeuam ex alat mesitim. Intus aquarũ congregatio. et
sine ullo motu multauis ineraet. ut nulla aesti matio ꝓfunde alti¬
tudinis comp̃benderetur. Foris aut circa ipsius antrirtc dices fontes
scaturriunt. unde ortem illic iardanis pleriq aestimauere. Nobis
tamen quidueritas habeat in posterioribus aperiendum uidetur.
Eraet in maritimis ciuitas quȩ stra tonis turris appellabatur. iam

Expanded text:
uidebantur aedificiis ornaret. Liberalitates quoque suas usque uidebantur aedificiis ornaret. Liberalitates quoque suas usque ad quinquennalia diffundens certamina uile illud hominum genus effusis diuitiis locupletauit. Templum etiam Caesari de marmore albo condidit ad fontes Iordanis adeo immemor factus religionis, ut homini templum sacraret usumque gentium in Iudaeam induceret. Loco nomen Panium est, ubi mons altitudinis excelsae uertice summo in sublime porrigitur, cuius in latere umbrosum aperitur antrum, per quod graue olentis praecipitii profundum saeuam exhalat mefitim. Intus aquarum congregatio et sine ullo motu multa uis inerat, ut nulla aestimatio profundae altitudinis conprehenderetur; foris autem circa ipsius montis radices fontes scaturriunt. Vnde ortum illic Iordanis plerique aestimauere, nobis tamen quid ueritas habeat in posterioribus aperiendum uidetur. Erat in maritimis ciuitas, quae Stratonis turris appellabatur, iam
Abbreviated transcription (Latin):
demonstaret. templum ornauit. omnẽq illam circatẽplũ
lociambitum circã uallauit muro. geminatisq: spacus in¬
clusit in menso aedificandi sumptu. & ex qui sito decoris indicio
Eraent magnae circa sacueriũ porticus. quas extrux a funda¬
mentis. nec minor tuendi quam ornandi intentio. Siquidem
castrum aqui lonis abiacens communiuit. quod appellauit an¬
toniam ꝓpt antoniignatiam nullo inferius superioru pala¬
tiorũ. Addidit etiam in ipsa arceregiae domus gemina habi¬
tacula maximi ambitus & miraebilis pulcbritudinis. Quo
gnatiae nibil conferendum arbitricreris. Vnumeorũ caesariũ
alterum agrippium nuncupabatur.: ut in suis acdibus tantorã
amicorum diuturna memoria celebracretur. Vrbem quoq
sebasten. ñ solũ ex aedificauit. sed etiamrepleuit in habitan¬
tibus Ac ne singula ꝑ sequar. haudillũ facile pterut locã uetus¬
tarũ urbiũ quẽ ñ renouaret labentem. aut additis que dece

Expanded text:
demonstraret, templum ornauit, omnemque illum circa templum demonstraret, templum ornauit, omnemque illum circa templum loci ambitum circumuallauit muro geminatisque spatiis inclusit inmenso aedificandi sumtu et exquisito decore. Indicio erant magnae circa sacrarium porticus, quas extruxit a fundamentis. Nec minor tuendi quam ornandi intentio, siquidem castrum Aquiloni obiacens communiuit, quod appellauit Antoniam propter Antoni gratiam, nullo inferius superiorum palatiorum. Addidit etiam in ipsa arce regiae domus gemina habitacula maximi ambitus mirabilis pulchritudinis, quorum gratiae nihil conferendum arbitrareris. Vnum eorum Caesarium, alterum Agrippium nuncupabatur, ut in suis aedibus tantorum amicorum diuturna memoria celebraretur. Vrbem quoque Sebasten non solum exaedificauit sed etiam repleuit inhabitantibus. Ac ne singula persequar, haut ullum facile praeteriit locum uetustarum urbium, quem non renouaret labentem aut additis quae deesse
Abbreviated transcription (Latin):
omnibꝰ utplus uideretur meruis sequam accepisse. Minorq
rognipo testas quã humanitatis largitas aestimaretur: Cin
decaesar ex sententia rebus intric aegyptum gestis. antonio et
cleo patroc defunctis. ñ solũ q̃ adempta erent hero direddidit:
uerũ etiam pter illa q̃d eo natrit auerterat gadorrm . rpponen.
samariam . ei conces sit. Maritimasq urbes garanam theo do¬
nam. ioppem turrem stne xonis. simul donauit . qua dringentos¬
quoq stipatores exgallia. quib. septa incedebat deopatit ad cus¬
todiam corporis reg conces sit maltagalia. co his omnibus¬
rex pluris habebat quia acaesare suꝑ om̃s in frit agrippam tam̃
diligebatur ab agrippa infuc caesarem. Quinto decimo itaq
regnisuianno. ut beatitudinisuȩ responderet & gne ciȩ tanto
rerum secundarum succes suleuatus. ad pietatem intendit.
Etut se gractiam caelestibꝰ. in se supra modũ fluentibꝰ. beneficiis

Expanded text:
omnibus, ut plus videretur meruisse quam accepisse. Minor quoque omnibus, ut plus videretur meruisse quam accepisse. Minor quoque regni potestas, quam humanitatis largitas aestimaretur. Unde Caesar ex sententia rebus intra Aegyptum gestis, Antonio et Cleopatra defunctis, non solum quae adempta erant Herodi reddidit, verum etiam praeter illa quae Cleopatra averterat, Zadoram, Hipponem, Samariam, ei concessit, maritimasque urbes, Gazam, Antedonem, Hioppen, Turrim Statronis simul donavit. Stipatoque stipatores ex Gallia, quibus saepta incedebat Cleopatra, ad custodiam corporis regi concessit multaque alia. Sed his omnibusrex pluris habebat, quia a Caesare super omnes, infra Agrippam tamen, diligebatur, ab Agrippa infra Caesarem. Quintodecimo itaque regni sui anno, ut beatitudini suae responderet et gratiae, tanto rerum secundarum successu leuatus, ad pietatem intendit et ut se gratum caelestibus in se supra modum fluentibus beneficiis
Abbreviated transcription (Latin):
rum hostes pnris ducibus. Nobis enim arma inferunt. qui nos
lacescunt. Nobis ergo milit asti cutibi uinceres. &ideote remune¬
rebimus ut regnũtuũ confirmetur n romunere: Interim nibil
inminuisse gretia est. Ad oriemur in reliquũ. ut ñ requiraes
antonium. neq: enim dignumẽ ut quembello uicimꝰ. ñ uincam
beniuolentia. Cum haec dixis set in posuit diadema capitieius.
tatus alexander. ex amicis antonii uiri cuicȩ sarmaxime in dig¬
naretur. uolens subducere offensioni multa deplorabit p̃ce.
sed in dignationimia. nullam ueniȩ locũ reliquit. Proficis
centibꝰ inde in aegyptum ꝓsequutus caesaris iter. subpeditatis
omnibꝰ. quae urbis uel ipsi ul exercitui usui forent. maxima sui
gnetia imperatoris sibistudia conciliauit herodes. Pcipuȩ
quia in locis aridioribꝰ usq pelusium regaliꝓuisione aquarũ a flu¬
entia sibi ministurta. Quibꝰ. officiis tantũ sui amorem infudit

Expanded text:
rum hostes pro nostris ducimus. Nobis enim arma inferunt qui uos rum hostes pro nostris ducimus. Nobis enim arma inferunt qui uos lacessunt. Nobis ergo militasti, cum tibi uinceres, et ideo te remuneramus, ut regnum tuum confirmetur nostro munere. Interim nihil inminuisse gratia est; adoriemur in reliquum ut non requiras Antonium. Neque enim dignum est, ut quem bello uicimus non uincamus beniuolentia.’ Cum haec dixisset, inposuit diadema capiti eius,tatus Alexander ex amicis Antoni, uirum cui Caesar maxime indignaretur, uolens subducere offensioni, multa deplorabat prece, sed indcentibus inde in Aegyptum, prosecutus Caesaris iter suppeditatis omnibus, quae vel ipsi vel exercitui usui forent, maxima sui gratia imperatoris sibi studia conciliavit Herodes: praecipue quia in locis aridioribus usque Pelusium, regali provisione aquarum affluentia subministrata: quibus officiis tantum sui amorem infundit
Abbreviated transcription (Latin):
aduersis positũ ñ abneges. & amicũ tibi confiteri ñ erubescas. sed
aderefelicioribus. adherere & seruare fidem in ꝓsperis. quã in
aduersis satis ꝓbasti. Viceritte antonius. sed ñe gouictum potabo
quã amicitia parem fecit uictoribus. ꝓpt̃ ea exp̃eteris a nobis.
quia nullus tebellieuentus mutauit. Quando quidem x̃tu anto¬
nium deseruisti. sedte antonius. quicleo patrȩ magis quã tibi cre-¬
didit. Insipientia illius tenobis ad quisiuit quia ꝑ niciosis si mã
sibi edegit fidelem repudiauit. Nec mirum sicleo patrȩ antonius
uictus idhereat aquauictor captus ẽ. Quid miroris siatedescis¬
cerefecit clepatrit antoniũ cũ amedis sociauerit atq: ex consorte impe¬
pii hostem secent: Ergo quia &tu nobiscũrepudiatus es. Mideo nobiscũ
regna. Nchoc quidem beneficiouatat. quod du nos bellis occupa¬
mur ciuibꝰ tuindomita gentem ararbum subiectam fecisti quia iudȩo¬

Expanded text:
aduersis positum non abneges et amicum tibi confiteri non erubescas. Sed aduersis positum non abneges et amicum tibi confiteri non erubescas. Sed adorere felicioribus adhaerere et seruare fidem in prosperis, quam in aduersis satis probasti. Vicerit te Antonius, sed non ego uictum putabo, quem amicitia parem fecit uictoribus. Propterea expeteris a nobis, quia nullus te belli euentus mutauit, quandoquidem non tu Antonium deseruisti sed te ante Antonius, qui se Cleopatrae magis quam tibi credidit. Insipientia illius te nobis adquisiuit, quia perniciosissimam sibi elegit, fidelem repudiauit. Nec mirum si Cleopatrae Antonius uictus adhaereat, a qua uictor captus est. Quid miraris, si a te desciscere fecit Cleopatra Antonium, cum a me dissociauerit atque ex consorte imperii hostem fecerit? Ergo et tu nobiscum repudiatus es et ideo nobiscum regna. Ne hoc quidem beneficio uacat quod, dum nos bellis occupamur ciuilibus, tu indomitam gentem Arabum subiectam fecisti, quia Iudaeo
Abbreviated transcription (Latin):
naem mortẽ mulieris. siuellet sibi consulere. Promisent̃ auxilia: quibꝰ.
repanerem afflictum. Promiserrm uires. quibꝰ. fugacem tuerer.
Meipsũ belli consortem optulenrm. sed m̃tẽ eius obtruxerent cdeopa¬
trecupiditates. Cictus ẽ. quia audire me noluit. Cictus sum
& egocũ antonio minore tam̃ flagtio. quia illũ cleo patrit uincit
meantonius. Ille b arbartem. exo amicum non dereliqui. Cui illo posui
dia dema. sed ad te uenire timens. amici fidelis grartia sequestre ui reg¬
ni insignia. sed non abieci uirtutis conscientiam: Ut uoles iudica
Egotam̃ quauis sorte iudiciitui refenẽ mecũ. quod cuius modi fue¬
rim amicus aestimabitur. Respondit ad eacȩsar. Saluȩ inquit
& nuno magis regnotuo utere. quia ñ inuidemꝰ. uirtutibꝰ. sed delecta¬
mur: Dignus eñi es pluribꝰ. imperore qui sic tueris amicitiã. ut et in

Expanded text:
ram mortem mulieris, si uellet sibi consulere, promiseram auxilia quibus ram mortem mulieris, si uellet sibi consulere, promiseram auxilia quibus repararem adflictum, promiseram uires quibus fugacem tuerer, me ipsum belli consortem obtuleram, sed mentem eius obstruxerant Cleopatrae cupiditates. Victus est quia audire me noluit, uictus sum et ego cum Antonio minore tamen flagitio, quia illum Cleopatra uicit, me Antonius. Ille barbaram, ego amicum non dereliqui. Cum illo posui diadema, sed ad te ueni retinens amici fidelis gratiam; sequestraui regni insignia, sed non abieci uirtutis conscientiam. Vt uoles iudica, ego tamen, quauis sorte iudicii tui, referam mecum, quod cuiusmodi fuerim amicus aestimabitur.’ Respondit ad ea Caesar. ‘Salue’, inquit, ‘et nunc magis regno tuo utere, quia non inuidemus uirtutibus sed delectamur. Dignus enim es pluribus imperare, qui sic tueris amicitiam, ut et in
Abbreviated transcription (Latin):
tus. & frum̃ti in nume rabiles copias absens miserim. Sedec tu me
cesar. ningatũ beneficiis eiꝰ iudicauis ses. siactia cobello int̃fuissẽ
Videquã nihil sub trham. plus metuo apudte ingnrtus in hos¬
tem tuum qm̃ intehostis uideri. Iudiciũ mihituũ grruius quam
bellum est. apud quẽ non uirtutũ merita. sed crimina pericli¬
tantur. Vnde et egomalo apudte defide quã de ꝑfidia
causas dicere. Vide caesar quam in tegrum antonium non de¬
seruerim. uictũ non refugii. Vicisticaesar: antoniũ legionibꝰ.
tuis maximis. uicisti consiliis. uicisti imperii romani uiribꝰ. quad
dereliquit. et quod negauit. & uere uictus ẽ uirtutibꝰ. tuis. sed¬
magis moribsuis. Cicit eum cleo patrac uxor. uicit eũ aegyptius amor.
uicit eũ canopea luxuries. Uictus est quia maluit cũ cleo patrt uinci. quã
sine ea uincere: Vicit eũ mulier infestior suis. qua aduersariis. sua sc¬

Expanded text:
itus et frumenti innumerabiles copias absens miserim. Sed et tu me, itus et frumenti innumerabiles copias absens miserim. Sed et tu me, Caesar, non ingratum beneficiis eius iudicauisses, si Actiaco bello interfuissem. Vide quam nihil subtraham. Plus metuo apud te ingratus in hostem tuum quam in te hostis uideri. Iudicium mihi tuum grauius quam bellum est, apud quem non uirtutum merita sed crimina periclitantur. Et ego malo apud te de fide quam de perfidia causas dicere. Vide, Caesar, quam integrum Antonium non deseruerim: uictum non refugi. Vicisti, Caesar, Antonium legionibus tuis maximis, uicisti consilidereliquit, et quod negauit, et uere uictus est uirtutibus tuis sedmagis moribus suis. Vicit eum Cleopatra uxor, uicit eum Aegyptius amor, uicit eum Conopea luxuries; uicit eum, quia maluit cum Cleopatra vinci quam sine ea uincere. Vicit eum mulier infestior suis quam aduersariis. Suase