comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discesserunt. Rat̃ quidã in t̾rogauit abbatẽ pambo. dicens.
discere fidelit̃ quȩ nescit. aut docere manifeste quȩ nouit.
Si aut̃ utrũq cũ possit nonuult: in sanie morbo laborat. Ini¬
ciũ enĩ recedendi adõ: fastidiũ doctrine ÷. Et cũ nõ appetit
ei senex. Quia uasa earundẽ passionũ intratesunt: sed da
eis pignus suũ & discedunt. U̾ enit quidã fr̃ adabbate
siluanũ. in monte sina: et uidit fr̃s oꝑantes. et dix̃ seni. Nolite¬
cellã. ubi nichil est. Et cũfacta fuisset hora nona: in
cancdũ. Et cũ nemo loqueret᷑ ei: surgens uenit adsenẽ. et dic̃
iã comeder. Et dic̃ ei fr̃. Et quare me nõuocastis: Etres¬
pondit senex. Tu homo sp̃alis es: et nõ indiges hoc cibo.
Nos aut̃ carnales sumꝰ. et uolentes manducare: ꝓpterea oꝑamͭ
manib nr̃is. Tu uͦ bonã partẽ elegisti: legens totadie et nolens
sumere carnalẽ cibũ. Quicũ hȩc audisset: ꝓstrauit se ad pe¬

Expanded text:
discesserunt. 66. Frater quidam interrogavit abbatem Pambo, dicens: discere fideliter quae nescit, aut docere manifeste quae novit; si autem utrumque, cum possit, non vult, insamae morbo laborat. Initium enim recedendi a Deo, fastidium doctrinae est, et cum non appetit ei senex: Quia vasa earumdem passionum intra te sunt; sed da eis pignus suum, et discedent. 69. Venit quidam frater ad abbatem Silvanum in monte Sina, et vidit fratres laborantes, et dixm in cellam ubi nihil est. Et cum facta fuisset hora nona, intcandum. Et cum nemo loqueretur ei, surgens venit ad senem, et dixit jam comederunt. Et dicit ei frater: Et quare me non vocasti? Et respondit senex: Tu homo spiritalis es, et non indiges hoc cibo; nos autem carnales sumus et volentes manducare, propterea operamur manibus nostris; tu vero bonam partem elegistem. Qui cum haec audisset, prostravit se ad poe
Abbreviated transcription (Latin):
ixit quidam senex. Prophete conseripserunt libros. patres aut̃
que nunc est: & scripsit ea in cartis atq membranis. & re¬
posuit in fenestris ociosa: Dicebant senes quici cucullum quo
utimur signum est in nocentie: sub umerale quo humeros
& ceruicẽ alligamꝰ. signũ est cucis. Tona aut̃ quacingimur.
signũ est fortitudinis. Conuersemꝰ gͦ uixta id qdđ habitus nr̃ sig¬
nificat : et om̃iũ desideria facientes nũquã deficiamus. De eo

Expanded text:
Dixit quidam senex: Prophetae conscripserunt libros; patres autemDixit quidam senex: Prophetae conscripserunt libros; patres autemquae nunc est, et scripsit ea in chartis atque membranis, et reposuit in fenestris otiosa. 115. Dicebat senex: Quia cucullum, quo utimur signum est innocentiae; superhumerale quo humeros et cervicem alligamus, signum est crucis; zona vero qua cingimur, signum est fortitudinis. Conversemur ergo juxta id quod habitus noster significat, quia omnia cum desiderio facie
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs. Ie aut̃ affirmabat huiꝰ modiẽẽ. desider iũ siũ: nõ intel¬
ligens qed locutus ẽ. scuexille. Sedeũ uideret cũ senex estinan¬
tẽ qebene sentiret: dicit ei. Ergo si muenis senẽ scałm uolimi¬
tatẽ tuã. quo quomͦ ius manere cũ eo. Et ille dixit. Etiã enĩ om¬
nino hoc uolo: sunuenio scđm uoluntatẽ meã. Dixit gͦ ei senex.
Nonut tu sequaris uoluntatẽ st̃nis illius: sed ut ille tuã uoluntatẽ
sequatur. et in hoc te repauses. Sensit aut̃ fr̃ ille qđ dicebat: ex
surgens ꝓstrauit se ad pedes eius. dicens. Ignosce mͥ pater : qͥa
suerunt peluẽ. Et uenit quiminor erat aetate : ut lauaret pedes
eiꝰ. Senex aut̃ tenens manus eiꝰ. remouit eũ : et eũ qui maior erit
aetate fecit implere opus: qđ primi inmonasterio facere consue¬
uerunt. Dixerunt autem ei adstantes fr̃s. Abba. ille minor
in conuersatione primus est. Respondit eis senex. Ego
tollo primactum minoris: & trado ei qui etate precedit.

Expanded text:
on intelligens quod locutus est senex ille. Sed cum videret eum senex aestimantem quod bene sentiret, dixit ei: Ergo si invenis senem secundum voluntatem tuam, vis manere cum eo? Et ille dixit: Etiam omnino hoc volo, si invenero secundum voluntatem tuam. Dixit ergo ei senex: Non ut tu sequaris voluntatem senis illius sed ut ille tuam voluntatem sequatur, et ita in eo repauses. Sensit autem frater ille quod dicebat, et surgens prostravit se ad poenitentiam, dicens: Ignosce mihi, quia suerunt pelvim. Et venit qui minor erat aetate ut lavaret pedes seni, senex autem tenens manum ejus removit eum, et eum qui major aetate fuerat, fecit implere opus, quod primi in monasterio facere consueverant. Dixerunt autem ei astantes fratres: Abba, ille minor in conversatione primus est. Respondit eis senex: Et tollo primatum minoris, et trado ei qui aetate praecedit. 114.
Abbreviated transcription (Latin):
nitate aeccłȩ. habebat aũ secũ unũ seruũ: qͥ ministrabat ei:
U idens aut̃ prbr ȩccłȩ infirmitatẽ eiꝰ. et agnoscens quia dedelicus
transmittebat ei. Qui cũ fecisset .xxͦ.u. annos inscithi: factꝰ ÷¬

Expanded text:
nitate ecclesiae; habebat autem secum unum servum qui ministrabat ei. nitate ecclesiae; habebat autem secum unum servum qui ministrabat ei. Videnstransmittebat ei. Qui cum fecisset  sic
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunes: et iterũ multitudine ciboꝵ soluas uirtutẽ. Hoc enim
letisicat diabolũ. Semꝑ enĩ qđ sine mensura est : corruptibile :
N oli gͦ subito armatua expende : nenudus inuentꝰ inbello facile
capiaris. Arma enĩ nr̃a : corpus nr̃m est. Anima uͦ nr̃a. miles
est. Utriq gͦ diligentũ presta: ut paratꝰsis adid qđ necesse est.
Uener̃ aliquando duo senes magni departibꝰ pelisu : ad abba¬
tissã sarrã. Et cũ ambularent : dicebant ad inuicẽ. humiliemꝰ
uetulã istã. Et dicunt ei. Uide. ne extollat᷑ animus tuus: et
dicas. quia ecce solitarii uiri ad me queniuliersũ ueniunt.
Et dix̃ eis abbatissa sarra. Sexu quidẽ muliersũ: sed nõ ammo.
Iterũ dix̃ abbatissa sarra. Si poposcero adõ ut om̃s homines
ȩdificent᷑ inme : inuenior ante ianuas singuloꝵ penitentiã
agens. sed magis oro. ut cormeũ cũ om̃ib purũsit. Dixit
qͥ inpalacio magnũ locũ habuit : et habitabat inscithi. inuici¬

Expanded text:
unas, et iterum multitudine ciborum solvis virtutem? hoc enim laetificat diabolum. Semper enim quod sine mensura est, corruptibile est. Noli ergo subito arma tua expendere, ne nudus inventus in bello facile capiaris; arma vero nostra corpus nostrum est, anima vero nostra miles est. Utrisque ergo diligentiam praesta, ut paratus sis ad id quod necesse est. 73. Venerunt aliquando duo senes de partibus Pelusii ad abbatissam Saram. Et cum ambularent, dicebant ad invicem: Humiliemus vetulam istam. Et dicunt ei: Vide ne extollatur animus tuus, et dicas: Quia ecce solitarii viri veniunt ad me, quae mulier sum. Et dixit eis abbatissa Sara: Sexu quidem mulier sum, sed non animo. 74. Iterum dixit abbatissa Sara: Si poposcero a Deo ut omnes homines aedificentur in me, invenior ante januas singulorum poenitentiam agens; sed magis oro ut cor meum cum omnibus purum sit. 75. Dixit qui in palatio magnum locum habuit, et habitabat in Scythi in vici
Abbreviated transcription (Latin):
eũ: ille non respondebat eis. Post quatuor aut̃chies cũ dis¬
cessuri essent cõsolabantur eos clerici dicentes. nolite cõtris
gͦ adsenẽ : et dixer̃ ei abba. ora ꝓnob. Et ille dixit eis. Iã

Expanded text:
eum, ille non respondebat eis. Post quatuor autem dies cum diseum, ille non respondebat eis. Post quatuor autem dies cum discessuri essent, rogabant eos clerici, dicentes: Nolite tristergo ad senem, et dixerunt ei: Abba, ora pro nobis. Et ille dixi
Abbreviated transcription (Latin):
modo mortificat se homo aꝓximosuo. Et respondit ei.
Nisi posuerit homo in corde suo. quia iã triennũ habet in
incellã. Et dix̃ ei senex. Sedere incellã. quantũ adid qđ
manifestũ est. hoc ÷ ut faciat opꝰ manuũ. et semel comedat.
⁊ taceat. & meditet᷑. Occulte enĩ ꝓficere incella: hoc ut
cultis non negligat. Si aut̃ cõtigerit tẽpꝰ. ut uacet aboꝑe
manuũ.
intret administeriũ o¬
ꝑis dĩ. et sine. aliqua ꝑturbatione cõsũmet. Finis horũ est:
amaloꝵ comitatu. Uenerunt aliquando duo ft̃s ad
abbatẽ pãbo: et interrogauit eũ unꝰ ex eis dicens. Abba.
ego biduanas ieumo: et duo paxematis manduco. Putas
saluo animã meã. aut seducor.: et alt̃ dixit. Abba. ego
colligo deoꝑe manuũ mearũ duas siliquas diurnas. et pa¬
rũ ex eis retineo aduictũ : aliud autẽ expendo mȩlemosi¬
nã. Putas saluus ero anseducor. et cũ plurimũ rogarent

Expanded text:
homo mortificat se? homo a proximo suo? Et respondit ei: homo mortificat se? homo a proximo suo? Et respondit ei: Nisi posuerit homo in corde suo quia triennium habet in nachum sedere in cella? Et dixit ei senex: Sedere in cella, quantum ad id quod in manifesto est, hoc est, ut faciat opus manuum, et semel comedat, et taceat, et meditetur; occulte enim proficere in cella, hoc escultis non negligat. Si autem contigerit tempus ut vacet ab opere manuum, intret ad ministerium operis Dei, et id sine aliqua perturbatione consummet. Finis autem horum est s ad abbatem Pampo, et interrogavit unus ex eis, dicens: Abba, ego biduo jejuno, et duos paximates manduco; putas salvo animam meam, an seducor? Et alter dixit: Ego colligo de opere manuum mearum duas siliquas diurnas, et parum ex eis retineo ad victum, aliud autem expendo in eleemosynam; putas salvus ero, an seducor? Et cum plurimum rogarent
Abbreviated transcription (Latin):
abbatẽ pastorẽ. dicens. Damnũ animȩ meȩ patior: qđ sũ cũ
abbate meo. Quid gͦ iubes. maneo adhuc apudeũ. Et sci¬
ebat abbas pastor qs lederet᷑ anima eiꝰ. ꝑ abbatẽ suũ: et am¬
mirabatur quare uł interrogabat eũ simanere deb̾et cũ eo.
mansit apud eũ paucis diebus. Uenit iterũ. dicens abbati
pastori. Grauo animã meã. Et nõ dixit ei abbas pastor. dis¬
cede abeo. Uenit t̾rio: et dixit. Crede michi: iã nõ ero cũco.
Et dix̃ ei senex. Ecce mͦ saluatus es: uade et nõsis ultra cũ eo.
Quare me sic demones impugnant: Et dicit ei abbus pas¬
tor Te unpugnant demones: Non impugnant nobcũ de¬
mones quando uoluntates nr̃as facimus: quia uoluntates nr̃e
demones factȩ s̃. & hȩ sunt quȩtribulant nos ut faciamus
eas. Si aut̃ uis scire quales sunt cũ quibꝰ demones pugnant:
cũ moyse et similibꝰ eius. D ixit iterũ abbas pastor:
quia fr̃ quidã int̾rogauit abbatẽ moysen. dicens. Quali

Expanded text:
abbatem Pastorem, dicens: Damnum animae meae patior, quod sum cum abbate meo. Quid ergo jubes? Maneo adhuc apud ipsum? Et sciebat abbas Pastor, quia laederetur anima ejus per abbatem suum, et admirabatur quare vel interrogabat eum, si manere deberet cum illo. mansit apud eum. Venit autem iterum dicens abbati Pastori: Gravo animam meam. Et non dixit ei abbas Pastor: Discede ab eo. Venit tertio, et dixit: Crede mihi, jam non ero cum eo. Et dicit ei senex: Ecce modo salvatus es, vade, et non sis ultra cum Quare me sic daemones impugnant? Et dicit ei abbas Pastor: Te impugnant daemones? Non pugnant nobiscum daemones, quando voluntates nostras facimus; quia voluntates nostrae daemones factae sunt, et hae sunt quae tribulant nos ut faciamus eas. Si autem vis scire quales sunt cum quibus daemones pugnant; cum Moyse et similibus ejus. 63. Dixit abbas Pastor, quia frater quidam interrogaverit abbatem Moysem, dicens: Qualis
Abbreviated transcription (Latin):
audiens uirtutẽ animi eius : desiderauit eũ uidere. Cũ re¬
uersus aut̃ fuisset fr̃ ille inegipto pꝰ aliquantũ tẽporis: sur¬
gens supradictus solitarius uenit deꝑegrinis in egipto. ad
eundẽ frẽm qui prius applicauerat apud ipsũ. Dixerat enĩ
ei ubi maneret. Uidens aut̃ ille nuratus est: et ualde gausꝰ.
ix̃ aut̃ ei ille solitarius. Ostende caritatẽ quã habes inme.
et duc me ad abbatẽ pastorẽ. Et tollens eũ duxit adsenẽ : et
nuntiauit de eo dicens. Quidã iagnus homo est: et multã
caritatẽ habens et honorẽ plurimũ in ꝓuintia sua. uenit desi¬
derans uidere te. Suscepit gͦ eũ cũ gratulatione senex: et sa¬
lutantes se inuicẽ resederunt. Cepit aut̃ loqui ꝑ egrinus ille
fr̃ descripturis scĩs : et dereb sp̃alib atq celestib. Abbas aut̃
pastor auertit faciẽ suã: et non ei dedit responsũ. Uidens aut̃

Expanded text:
mi ejus, desideravit eum videre. Cum reversus autem fuisset frater ille in Aegypto, post aliquantum tempus surgens supradictus solitarius, venit ut peregrinus in Aegyptum ad eumdem fratrem, qui prius applicuerat apud ipsum, dixerat enim ei ubi maneret. Videns autem ille, miratus est et valde gavisus. Dixit autem ei ille solitarius: Ostende charitatem quam habes in me, et duc me ad abbatem Pastorem. Et tollens eum, duxit ad senem, et nuntiavit ei de eo, dicens; Quidam magnus homo, et multam charitatem habens, et honorem plurimum in provincia sua, venit desiderans videre te. Suscepit ergo eum cum gratulatione senex, et salutantes se invicem resederunt. Coepit autem loqui peregrinus ille frater de Scripturis sanctis, et de rebus spiritualibus atque coelestibus; abbas autem Pastor avertit faciem suam, e
Abbreviated transcription (Latin):
exut. Dixer̃ aut̃ abbati pastori : qui uicta eũ sed ebant.¬
Abba. quare nõ dedisti ei responsũ. & dicit eis abbas pastor
Ego causã nõ habeo: iam enĩ mortuus sũ. Mortuus enĩ
nonloquitur. Non igitur reputent me : quia hic sũ inter¬

Expanded text:
exiit. Dixerunt autem abbati Pastori, qui juxta eum sedebantexiit. Dixerunt autem abbati Pastori, qui juxta eum sedebant: Quare non dedisti ei responsum? Et dicit eis abbas Pastor: Ego causam non habeo; jam enim mortuus sum. Mortuus enim non loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
diceret tibi talia. Ds enĩ audiens uocẽ sodomoꝵ: nõ credidit
nisi descendet et uidet oculis suis. Et ille dixit. Et ego uidi. õcu¬
lis meis. hȩc audiens senex respexit in t̾rã : et tenuit paruã
festucã. et dicit ei. Quid est hoc: Et ille respondit. Festuca᷑
terũ intendit senex ad cectũ cellulȩ : et dic̃ ei. Quid est hoc:
Et ille respondit. Trabis est : quiportat tectũ. Et dix̃ ei senex
Pone incorde tuo : qr peccata tua sic sunt. sic̃ trabes hȩc. Illius
aut̃ fr̃ĩs detuo loqueris: uelut hȩc parua festuca. Audiens au
abbas sisoius hunc sermonẽ. ammiratus est: et dixit. In quo
tebeatũ faciã abba pastor. Ueruntam̃ uelut p̃ciosus lapis
ita uerbatua gr̃a et gła plenasunt. U enerunt aliqͣn¬
do prb̃i regionus illius ad monasteria uicina. inquib ȩtiã
erat et abbas pastor : et intrauit abbas anub et dixit ei

Expanded text:
diceret tibi talia: Deus autem audiens vocem Sodomorum, non credidit, diceret tibi talia: Deus autem audiens vocem Sodomorum, non credidit, nisi descenderet et videret oculis suis . Et ille dixit: Et ego vidi oculis meis. Haec audiens senex, respexit in terram, et tenuit parvam festucam, et dicit ei: Quid est hoc? Et ille respondit: Festuca est. Iterum intendit senex ad tectum cellae, et dicit ei: Quid est hoc? Et ille respondit: Trabes est, quae portat tectum. Et dixit ei senex: Pone in corde tuo quia peccata tua sic sunt sicut trabes haec; illius autem fratris de quo loqueris, velut haec parva festuca. Audiens autem abbas Sisois hunc sermonem, admiratus est, et dixit: In quo te beatum faciam, abbas Pastor? Verumtamen velut pretiosus lapis, ita verba tua gratia et gloria plena sunt. 38. Venerunt aliquando presbyteri regionis illius ad monasteria vicina, in quibus etiam erat et abbas Pastor; et intravit abbas Anub, et dixit ei:
Abbreviated transcription (Latin):
sũtuami : qx cũ sederet incella sua iinonte sina : medioeriter
aut̃ factus est ep̃s in pharan : multũ coartabat animã suã mlin
tia continentiȩ. Et dic̃ ei discipulus suus. Abba. quando etamꝰ
inheremo: nõ teita eruciabas. E dicit ei sengx. fili. illic soli¬
tudoerat: & quies & pauꝑtas. Et ꝓpterea uolebã gubnare
corpusculũ meũ. neinfirmarer: et querert̃ qđ no babebã.
Hunc aut̃ hcscłm est: et occasiones s̃ excedeadi pluruȩ. Et
si ininfitmitate inturrero sunt hic qͥ succurrant: neꝑdã ꝓpo
cens. Perturbatio mich est: et uolo derdiquere locũ istũ
Et dixit ei senex. Pro qua causa. Et ille. respondit. Quia
audio uerba de quodã fre: quȩ me nõ aedificant. Et dix̃ ei se¬
nex. Nonsunt uera quȩ audisti. Et ille dixit ei. Etiã pater
uerũ est. Nam fr̃ quidirit michi. fidelis est. Et respondens se¬
nex : dixit. Non est fidelis: quidix̃ tibi. Nansi eẽt fidelis: neqͣqͣm

Expanded text:
na, mediocriter autem factus est episcopus in Pharan, multum coartabat animam suam in duritia continentiae. Et dicit ei discipulus suus: Abba, quando eramus in eremo non te ita 600 cruciabas. Et dicit ei senex: Fili, illic solitudo erat, et quies, et paupertas, propterea volebam gubernare corpus meum, ne infirmarer, et quaererem quod non habebam: nunc autem hic saeculum est, et occasiones sunt excedendi plurimae; et si in infirmitatem incurrero, sunt hic qui succurrant, ne propositcens: Perturbatio mihi fit, et volo derelinquere locum istum. Et dicit ei senex: Pro qua causa? Et ille dixit: Quia audio verba de quodam fratre, quae me non aedificant. Et dicit ei senex: Non sunt vera quae audisti? Et dixit ei: Etiam, Pater, vera sunt: nam frater qui dixit mihi, fidelis est. Et respondens dixit: Non est fidelis qui tibi dixit; nam si esset fidelis, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
dice tribulari. Et cũ transisset tribulatio eius: tenebant eũ
fr̃s ꝑ cellas suas et meccła: ⁊repausabant eũ. Dicebat qͥdã¬
senex. Propterea ñ ꝓmouem᷑. quia nescimꝰ m̃suras nr̃as. neq
pacientiã habemꝰ moꝑe qđ ceꝑamꝰ: sed sine labore aliqͦ uirtu¬
tes uolumꝰ possidẽ. Uenerunt quidã unheremũ adsenem
quendã magnũ : et dixer̃ ei. Quomͦ contentꝰ es hic abba. et
sustines laborẽ hunc. et dix̃ senex. Totus labor tẽporis mei
quẽ hic sustineo: non est idoneus cõparari ad unũ diẽ torm̃toꝵꝵ
quȩ peccatorib infuturo scło p̃parant᷑. Dicebat senex. quia antiqͥ
nõ cito migrabant deloco adlocũ. Nisi forte ꝓtribꝰ rebus: idest siqͥs
etat qͥ contristaret᷑ aduersus eũ. et satis faciens ei ꝑ omĩa nõpotus¬
set eũ placari. aut iterũ sicõtigisset ut aplurib laudaret᷑: aut si

Expanded text:
dice tribulari. Et cum transisset tribulatio ejus, tenebant eum dice tribulari. Et cum transisset tribulatio ejus, tenebant eum fratres in cellis suis, et in ecclesia, et repausabant eum. 23. Dicebat senex: Propterea non promovemur, quia nescimus mensuras nostras, neque patientiam habemsuam. 25. Venerunt quidam in eremo ad senem quemdam magnum, et dixerunt ei: Quomodo contentus es hic, abba, et sustines laborem hunc ? Et dixit eis senex: Totus labor temporis mei, quem hic sustineo, non est idoneus comparari ad unam diem tormentorum quae peccatoribus in futuro saeculo praeparantur. 26. Dicebat senex: Quia antiqui non cito migrabant de loco ad locum, nisi forte pro tribus rebus, id est, si quis erat, qui contristaretur adversus eum, et satisfaciens ei per omnia non potuisset eum placare; aut
Abbreviated transcription (Latin):
aspiceret. Dixit abbas epiricius. Hẏmni sp̾ales sint more tuo:
et meditatio assidua subleuet pondus tẽptationũ suꝑuenientiũ tͥ¬
sarcinȩ molestiã nec laborẽ sentire ꝑmittit itineris. Dixit iterũ
Sic enĩ suꝑuenientibꝰ eis: ꝓbati apparebimꝰ. Dixit qͥdã senex. Si
uenerit homini tẽp̃tatio. undiq ei multiplicant᷑ tribulationes ut
pusillanimis fiat: et murmuret. Et narrauit senexita. Frat̃ qͥdã
erat in loco qͥdr̃ cellas: & uenit suꝑ eũ tẽptatio. Et siqͥs eũ uidebat¬
necsalutare cũ uolebat: neq incella reciꝑe. Et si opꝰ habe¬
bat panẽ : nemo mutuabat᷑ ei. Etsidemesse ueniebat: ne¬
mo eũ inȩccła sic̃ erat consuetudo ut reficeret ꝓcaritate iui¬
tabat. Uenit aut̃ semel demessione. et nec panes habuit
incella sua : et in his onũb grãs agebat dõ. Uidens aut̃ ds̃
pacientiã eius: abstulit bellũ tep̃tationis ab eo. Et ecce qͥdã

Expanded text:
aspiceret. 20. Dixit abbas Hypericnius: Hymni spirituales sint in ore tuo, aspiceret. 20. Dixit abbas Hypericnius: Hymni spirituales sint in ore tuo, et meditatio assidua sublevet pondus tentationum supervenientium tisarcsic enim supervenientibus eis probati apparebimus. 22. Dixit quidam senex: Si venerit homini tentatio, undique ei multiplicantur tribulationes, ut pusillanimis fiat et murmuret. Et narravit senex ita: Frater quidam erat in cella, et venit super eum tentatio; et si quis eum videbatnec salutare cum volebat, neque in cellam recipere; et si opus habebat panem, nemo mutuabat ei; et si de messe veniebat, nemo eum, sicut erat consuetudo, ut reficeret, invitabat. Venit autem semel de messura per cauma, nec panes habuit in cella sua; et in his omnibus gratias agebat Deo. Videns autem Deus patientiam ejus, abstulit bellum tentationis ab eo. Et ecce quidam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ supͣ. Qui in scło isto aliqua crimina cõmiserint : etiã nolen¬
tes mittunt᷑ in carcerẽ. Et nos ꝓpeccatis nr̃is redigamꝰ nos met¬
ipsos incustodiam : ut uoluntaria m̃tis nr̃ȩ uindicta futuras
a nob̾ penas amoueat. Si euinas : nõ tibi inuenias occasionẽ
uinant: similes egritudines incurr̃. Inc hoasti aliqͥd boni: nõre¬
uoceris ꝑimpedim̃ta mimici. qm̃ et ipse iimicus pacientia tua des¬
truit᷑. Et enĩ qͥ nauigare ceꝑint : primo pandentes uela ꝓsꝑũ uentũ
inueniunt. Postea aut̃ contraruis uentus eis occurrit. Sed nautȩ
nõ mox ꝓpt̃ incursũ contrarii uenti. aut exhonerant aut deserunt
nauẽ : sed paululũ sustinentes aut repugnantis aduersus ꝓcellã. iterũ
rectũ cursũ inueniuint. Itagͦ et nos in contrariũ spm̃ incurrentes.
sexaginta annos habitauerit: et nũquã inclinata est ut flum̃ ipsũ

Expanded text:
quae supra: Qui in saeculo isto aliqua crimina commiserunt, etiam nolenquae supra: Qui in saeculo isto aliqua crimina commiserunt, etiam nolentes mittuntur in carcerem, et nos pro peccato nostro redigamus nosmetipsos in custodiam, ut voluntaria mentis nostrae vindicta futuras a nobis poenas amoveat. Si jejunas, non tibi invenias occasionem i non jejunant similes aegritudines incurrunt. Inchoasti aliquid boni? non revoceris per impedimenta inimici, quoniam et ipse inimicus patientia tua destruetur. Etenim qui navigare coeperint, primo pandentes vela prosperum ventum inveniunt; postea autem contrarius ventus eis occurrit. Sed nautae non mox propter incursum contrarii venti, aut exonerant aut deserunt navim, sed paululum sustinentes aut pugnantes adversus procellam, iterum rectum cursum inveniunt. Ita ergo et nos in contrarium spiritum incurrentes, sexaginta annos habitaverit, et nunquam inclinata est, ut flumen ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝓ infirmitate et uulnere corporis nõ possumꝰ stare adorandũ. aut
psallendũ aduocẽ. Haec aut̃ omĩa nob̾ ꝓficiebant ad destruenda
corporis desidia : qm̃ ieuinia & labores. ꝓpt̃ turpes cogitationes nob̃
constituta s̃. Sigͥ egritudo ista retundit: suꝑflua dehis obseruan¬
dis racio est. Sic̃ enĩ magno et forti medicamine exitiales egritu¬
dines : ita egritudine corporis uicia recidunt᷑. Et hec est magna
uirtus: quando in infirmitatib tolerantia fuerit. et gr̃arũ accio
emutit᷑ addm̃. Si amittimꝰ oculos nõferamꝰ grauit̃: extollentiȩ
enĩ instrum̃ta amisimꝰ. et interioribꝰ oculis głam dñi speculam᷑.¬
Surdi facti sumus: nunc cognouimꝰ qr auditũ uariũ amisimꝰ:
Manus nr̃ȩ ex aliqua passione debilitates̃.: sed interiores para¬
tas habemꝰ aduersus inimici tẽptationes. Infirmitas totũ corpꝰ
nrm tenet: sed interiori homini nr̃o sanitas crescit. Dix̃ iterũ¬

Expanded text:
 infirmitate et vulnere corporis non possumus stare ad orandum aut psallendum ad vocem. Haec autem omnia nobis proficient ad destruenda corporis desideria, quoniam jejunia et labores propter turpes delectationes nobis constituta sunt. Si igitur aegritudo ista retundit, superflua de his observandis ratio est. Sicut enim magno et forti medicamine aegritudo, ita aegritudine corporis vitia reciduntur. Et haec est magna virtus, quando in infirmitatibus tolerantia fuerit, et gratiarum actio mittitur ad Deum. Si amittimus oculos, non feramus graviter. Extollentiae enim instrumentum amisimus, sed interioribus oculis gloriam Dus, non curemus, quia auditum vanum amisimus. Manus nostrae ex aliqua passione debilitatae sunt, sed interiores paratas habemus adversus inimici tentationes. Infirmitas totum corpus nostrum tenet, sed interiori homini nostro sanitas crescit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
paruulũ monachũ: dicens. Bonũ est loqͥ antacere : Dicit ei puer
ille. Si sunt uerba ociosa : dimitte ea. Si aut̃ bona: faclocũ bono¬
derit sermo in corde fr̃ĩs sedentis incella. et reuoluens fr̃ uerbũ in
aiumo. nõpotuerit ad mensurã uerb ꝑtingere. neq tractꝰ fuerit
adõ: assistunt demones. et ostendunt ei de uerbo illo qđ psi uolunt.
Dicebat quidã senũ. Quando congregamͣ ininicio adinuicẽ. et

Expanded text:
parvulum monachum dicens: Bonum est loqui, an tacere? Dicit ei puer parvulum monachum dicens: Bonum est loqui, an tacere? Dicit ei puer ille: Si sunt verba otiosa, dimitte ea: si autem bona sunderit in corde fratris sedentis in cella verbum, et revolvens frater verbum in animo, non potuerit ad mensuram verbi pertingere, neque tractus fuerit a Deo, assistunt ei daemones, et ostendunt ei de verbo illo quod ipsi volunt. 105. Dicebant quidam senum: Quando congregabamur initio ad invicem, et
Abbreviated transcription (Latin):
et saciat᷑: Dixit quidã senȩx. Si contigerit interte et aliũ
ermo aliqͥs tristis. et neguierit ille dicens. Nõ dixi sermonem
hunc : nõ certeris cũ eo et dicas tucrixisti. quia exacerbatꝰ
dicet tibi. Etiã dixi. Erater aliqͥs inte rogaiut senẽ dicens
S mor mea pauꝑ est. Sido ei ȩlemosnã. nõ est sic unꝰ de paupibs
Et doẽ senex. Non. Drẽ aut̃ fr̃. Quare abba: Respondit senex¬
E ui songus ipsus ipse trahet te modicũ. D ixit qͥdã senex
S ua oportet monachũ neq audicorẽ eẽ obtrectintiũ. neq ob¬
trectari neq scandalizari. Dixit quidã senex. Nõ om̃ia
quedicuntur placeant abi.: neq om̃i sermoni consentias Tardiꝰ
senex: quia siscit monachus aliquẽ apudquẽ ꝓficere possit. sed
necessariũ corporis cũ labore habet. ac ꝓpt̃ea nõuadit adeũ:
huius modi monachus nõ credit eẽ dm̃. Frat̃ quidã int̾rogauit¬

Expanded text:
et satiatur . 100. Dixit quidam senex: Si contigerit inter te et alium et satiatur . 100. Dixit quidam senex: Si contigerit inter te et alium sermo aliquis tristis, et negaverit ille, dicens: Non dixi sermonem hunc, ne certes cum eo, et dicas: Dixisti, quia exacerbatur, et dicet tibi: Etiam dixi. 101. Frater aliquis interrogavit senem, dicens: Soror mea pauper est, si do ei eleemosynam, non est sicut unus de pauperibus? Et dixit senex: Non. Dixit autem frater: Quare, abba? Et respondit senex: Quia sanguis ipse trahit te modicum. 102. Dixit senex: Quia oportet monachum neque auditorem esse obtrectantium, neque obtrectari, neque scandalizari. 103. Dixit quidam senex: Non omnia quae dicuntur placeant tibi, neque omni sermoni consentias. Tardius : Quia si scit monachus esse aliquem, apud quem proficere posset, sed necessaria corporis cum labore habet, et propterea non vadit ad eum, hujusmodi monachus non credit esse Deum. 6. Dixit quidam senex: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegrini esti. Mane aut̃ facto : uolebant fugere. Ille aut̃ rogabat
eos dicens. Manete aliquantũ temporis nobiscũ:. Sin alias: uł
ꝓpt̃ mandatũ tres dies scđm consuetudinẽ heremi. facite nob̾cũ.
Illi aut̃ uidentes qui a non relaxaret eos: fuger̃ occulte. Erater
interrogauit quendã patrũ : dicens. Si cõtigerit grauari me som¬
no. et transierit hora ministeri mei: anima mea p̃uerecundia nõ
uult implere psalmodiã suã. Et dix̃ ei senex.Site cõtigerit usq
mane dormire. quando eiugilans surge cdaude hostiũ et fenestas
tuas: et fac opus tuũ. Scriptũ est enĩ. Tuus est dies: et tua est
nox: Incmĩ tẽpore glorificatur ds̃. Dicebat aliquis senex
Q uia siest homo comedens multa. et adhuc esuriens. est etiam
Ait̃ homo qͥ pauca comedat et sacietur.: maiorẽ habet mercedẽ
ili e quiplus comedit et esuriens manet. ab illo qͥpͣ ł comedit

Expanded text:
peregrini estis. Mane autem facto, volebant fugere: ille autem rogabat peregrini estis. Mane autem facto, volebant fugere: ille autem rogabat eos, dicens: Manete aliquantum temporis nobiscum; sin alias, vel propter mandatum, dies tres secundum consuetudinem eremi facite nobiscum. Illi autem videntes quia non relaxaret eos, fugerunt occulte. 98. Frater interrogavit quemdam Patrem, dicens: Si contigerit gravari me somno, et transierit hora ministerii mei; anima mea prae verecundia non vult implere opus suum. Et dixit senex: Si te contigerit usque mane dormire, quando evigilas, surge, claude ostium et fenestras tuas, et fac opus tuum; scriptum est enim: Tuus est dies, et tua est nox ; in omni enim tempore glorificatur Deus. 99. Dicebat aliquis senex: Quia est homo comedens multa et adhuc esuriens; est etiam alter homo qui pauca comedit, et satiatur. Majorem autem habet mercedem ille qui plus comedit, et esuriens manet, ab illo qui parum comedit,
Abbreviated transcription (Latin):
tum est sero. dixer̃.xXͦii. psalmos: simiit̃ et innocte. Cũ aut̃ se¬
nex uigilaret : audiuit int̃ seloquentes illos et dicentes. Quia
solitaru plus repausint inheremo: quã nos in congregitione
Mane aut̃ cũ ambulaturi essent ad aliũ uicinũ eius: deẽ eis. Sa¬
lutate eũ ex nomine meo: et diert ei Non adaques olera
lle aut̃ cũ hoc audisset: intellexit uerbũ. Et tenit eos usq¬
aduesꝑã labor antes. ieiunos. Cũ aut̃ sero factũ eẽt. fecti ꝓlitũ¬
t doxit iterũ. Cotidie quidẽ manducare nõsolemꝰ: sed ꝓpt̃ uos
gustamus modicũ. Et apposuit eis panẽ siccũ et sal: dicens. Eoce
ꝓpt̃ uos festiuitatẽ habemus hodie. Et misit parũ aceti insal.¬
et comeder̃. & surgentes: ceꝑunt psallere usq mane. Et dix̃ eis¬
ꝓpt̃ uos nopossumꝰ ũmnplere regulã nrãm: ut modice repausetis. qr

Expanded text:
tum est sero, dixerunt duodecim psalmos, similiter et nocte; cum autem setum est sero, dixerunt duodecim psalmos, similiter et nocte; cum autem senex vigilaret, audivit eos inter se 607 dicentes: Quia solitarii viri plus repausant in eremo quam nos in congregatione. Mane autem cum ambulaturi essent ad alium vicinum ejus, dixit eis: Salutate eum pro me, et dicite ei: Non adaques olera. Ille autem cum hoc audisset, intellexit verbum, et tenuit eos usque sero laborantes jejunos. CuEt dixit iterum: Quotidie manducare non solemus, sed propter vos gustemus modicum. Et apposuit eis panem siccum et sal, et dixit: Ecce propter vos festivitatem habemus hodie; et misit parum aceti in salibus illis. Et surgentes coeperunt psallere usque mane. Et dixit: Propter vos non possumus adimplere regulam nostram, ut modice pausetis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lis. quia erat magnus laborator: et semel cũ faceret psalmodã
suã. contigit aliũ quendã scm̃ uirũ uenire adcellã cius. et au¬
diuit eũ deforis litigantẽ cũ cogitationib suis. et dicentẽ.
squequo ꝓpt̾ unũ uerbũ. omĩa illa abicrunt : Ille aut̃ foris.
stans: putabat qr cũ alio aliquo litigaret. Et pulsauit ut intra¬
ret : et pacificaret cos. Ingrediens aut̃ et uidens quia nemo
alius erat intro cũ eo. habens etiã fiduciã apudscnẽ. dix̃ ei. Cũ
quo litigabas abba. Et ille respondit. Cũ cogitationib meis.¬
dicũ audiuiforis. Et cũ uenissem facere opꝰ di: omĩa illa ꝑdidi
Hoc solũ qđ foris audierã ueniebat in memoria mea. inhora mi¬
nsteru mei: et ꝓpterea litigabã cũ cogitatione mex
dam hercinitã.⁊ suscepit cos cũ gaudio: et sicut est consuetudo
habuit incella apposuit eis. et repausauit eos. Et quando fac¬

Expanded text:
lis quia erat magnus laborator. Cum faceret opus lis quia erat magnus laborator. Cum faceret opus suum, contigit alium quemquam sanctum virum venire ad cellam ejus, et audivit eum de foris litigantem cum cogitationibus, et dicentem: usquequo propter unum verbum omnia illa amitto? Ille autem foris stans, putabat quia cum aliquo alio litigaret, et pulsavit ut intraret et pacificaret eos; et ingrediens et videns quia nemo alius erat intro, habens etiam fiduciam apud senem, dixit ei: Cum quo litigabas, abba? Ille respondit: Cum cogitationibus meisdicum audivi foris, et cum venissem facere opus Dei, omnia illa perdidi, et hoc solum quod foris audieram venit in memoria mea in hora ministerii mei, et propterea litigabam cum cogitatione mea.dam eremitam, et suscepit eos cum gaudio. Et sicut est consuetudo oram; et quod habuit in cella apposuit eis, et repausavit eos. Et quando fac
Abbreviated transcription (Latin):
inscithi: et unus ex his interrogauit eũ dicens. Abba. cõmen¬
daui nouũ testam̃tũ et uetus memoriȩ. Et respondens senex dix̃
Replesti uerbis aerẽ. Et scds interrogiuit eũ dicens. Ego nouũ
et uetus testam̃tũ: scripsi m ꝑmeipsũ Dixit aut̃ et huic. Et
tu replesti fenestias de cartis. Et tercius dixit. Michi infocolart
herbe ascenderunt. Et respondens senex dix̃ ei. Et cuȩ xpoli¬
asti ate hospitalitatẽ. Narrauerunt quidã patrũ deqͦdo
sene magno: quia siueniebat aliquis interrogare eũ sermonẽ.
ille cũ magna fiducia dicebat. Eoce ego suscipio ꝑsonã dĩ: et
reri mei : dicit tibi ds̃. Siiuis ut miserear tui. miserere et tu
fratribus tius: et ego miscreor tui. Uis ut ignoscã tibi: ig¬
nosce et tu ꝓrimo tuo. Nuinquid adõ est causa culpe: Absit.
sed in nob est sinolumꝰ sallari. Dicebant dequodã sene incel¬

Expanded text:
in Scythi, et unus ex his interrogavit eum, dicens: Abba, commenin Scythi, et unus ex his interrogavit eum, dicens: Abba, commendavi Vetus et Novum Testamentum memoriae. Et respondit senex, et dixit: Replesti verbis aerem. Et secundus interrogavit eum, dicens: Vetus et Novum Testamentum ego scripsi per me ipsum. Dixit autem et huic: Et tu replesti fenestras de chartis. Et tertius dixit: Mihi in focularem herbae ascenderunt. Et respondit senex, et dixit: Et tu expulisti a te hospitalitatem. 95. Narraverunt quidam Patrum de quodam sene magno, quia si veniebat aliquis interrogare eum sermonem, ille cum magna fiducia dicebat: Ecce ego suscipio porsonam Dei, eixeris mihi, miserere mei; dicit tibi Deus: Si vis ut miserear tui, miserere et tu fratribus tuis, et ego misereor tui. Si autem vis ut ignoscam tibi, ignosce et tu proximo tuo. Nunquid a Deo est causa? Absit; sed in nobis est, si volumus salvari. 96. Dicebant de quodam sene in Cel
Abbreviated transcription (Latin):
cellã suã. Et sequenti nocte : iterũ demones scđm consuctu¬
respondebat eis dicens. Ego quando uolo surgo: uos aut̃ nõ audio
Et illi ctixer̃ ei. Malus senex ille seduxit te: Adquẽ uenit fr̃: uolens
mutuũ acciꝑe nũmos. Et cũ haberet. m̃titus est dicensse nõ
habere : et nõ dedit ei. Ex hoc gͦ cognosce: quia falsatorest.
Surgens gͦ diluculo fr̃ uenit adsenẽ : et nuntiauit ei hȩc ipsa
Senex uͦ dixit. Ucrũ est quidẽ qr habebam: & qͥa uenit fr̃ que
rens nutuũ. et nõ dedi ei. Sed sciebam quia sidarẽ ei : dãpnũ a¬
nimȩ ipsius faciebam. Cogitaui gͦ unũ mandatũ p̃terire. quã
p̃uaricari decẽ : ex quibus ad tribulationẽ uenire potuissemꝰ
ꝓ illo si ame pecuniã accepisset. Iu aut̃ demones qͥ te seducere
uolunt: non audias. Et multũ confortatus deuerbis senis. abint
adcellã suã. U enerunt aliquando tres fr̃s adquendã senẽ

Expanded text:
cellam suam. Et sequenti nocte iterum daemones secundum consuetucellam suam. Et sequenti nocte iterum daemones secundum consuetuat, respondebat eis, dicens: Ego quando volo surgo, vos autem non audio. Et illi dicunt ei: Malus senex ille falsator seduxit te, ad quem venit frater volens mutuare pecuniam; et cum haberet, mentitus est ei, dicens se non habere, et non dedit ei; ex hoc ergo cognosce quia falsator est. Surgens ergo frater diluculo venit ad senem, et nuntiavit ei haec ipsa. Senex vero dixit ei: Verum est quia habebam, et quia venit frater volens mutuare, et non dedi ei, sed sciebam quia si darem ei, damnum animae ipsius faciebam. Cogitavi ergo unum mandatum praeterire, quam praevaricari decem, ex quibus ad tribulationem potuissemus venire pro illo, si a me pecuniam accepisset. Tu autem daemones, qui te seducere volunt, ne audias. Et multum confortatus de verbis senis, abiit ad cellam suam. 94. Venerunt aliquando tres fratres ad quemdam senem
Abbreviated transcription (Latin):
Totus enĩ sũ ininmunditia. Erant aut̃ ibi duo uasa uacua:
et dix̃ ei senex. Uade et affer unũ ex uasis istis. et mitte in
fecit sic: Et dixit ei. Fac iterũ sic. Et cũ fecisset hoc sepus:
dixit ei senex:. Affer modo utraq uasa : et̃ uide qđ eo  m in¬
dius sit. Et respondit. Illud ubi oleũ misi. Cui dix̃sme.e
eoꝵ quȩ audit : ttim̃ plus ipsa mundcibitur. quam illa
quȩ omnino nec interrogat quicquam. Erater quida
sedebat in cella sua quiescens. & uolebant demones se¬
ducere eum sub spetie angłorum: & excittibant eum
ut iret ad collectam. & lumima ostendebant ei. Ille aut̃
uenit ad quendam senem. & dixit ei. Abba. a uener̃
angłi cum lumine: & excitant me ad collecttm¬
Et dicit ei senex. Non audias eos fili: qm̃ demones sunt
Sed quando uenunt excitare te: tudic. Quando uolo surgo.
uos aũ nõ audio. Accipiens aut̃ fr̃ p̃ceptũ senis: reuersus est adͥ

Expanded text:
Totus enim sum in immunditia . Erant autem duo vasa vacua. Totus enim sum in immunditia . Erant autem duo vasa vacua. Et dixit ei senex: Vade, et aufer unum ex vasis istis, et mitte in fecit sic. Et dixit ei: Fac iterum sic. Et cum fecisset hoc saepius, dixit ei senex: Affer modo utraque vasa, et vide quod eorum mundius sit. Et respondit: Illud ubi oleum misi. Cui senex dixieorum quae audit, tamen plus ipsa mundabitur quam illa quae omnino nec interrogat quidquam. 93. Frater sedebat in cella sua quiescens, et volebant daemones seducere eum sub specie angelorum, et excitabant eum ut iret ad collectam, et lumen ostendebant ei: ille autem venit ad quemdam senem, et dixit ei, Abba, veniunt angeli cum lumine, et excitant me ad collectamEt dicit ei senex: Non audias eos, fili, quoniam daemones sunt; et quando veniunt excitare te, dic: Ego quando volo surgo, vos autem non audio. Accipiens autem praeceptum senis, reversus est ad
Abbreviated transcription (Latin):
monachoꝵ: unũ habent caput. Necessariũ enĩ est cõsiderare.
quȩ et qualis sit: et aduersus illã reniti. Ita enĩ et residuȩ
cogitationes humiliantur. Aduersus cogitationes malas:
respondit senex. Obsecro fr̃s: ut sic̃ cõpressimus actus malos.
detrim̃tũ sustineat. In terrogatus est senex aquodã fr̃e dicen¬
nus. aut inmiscđia : Et respondit. In his quȩ enumerasti : et in
discrecione. Dico enĩ tibi. quia multi afflixer̃ carnẽ suã : et qr sine
discretion hoc faciebant. abier̃ uacui nichil habentes. Os nr̃m
deieunio fetet. Et scripturas om̃s didicimꝰ ex corde. dauid consũ¬
mauimꝰ : et quȩds̃ requiret nõ habemꝰ. scilicet humilitatẽ et ca¬
ritatẽ. FRat̾ quidã interrogauit senẽ dicens. Abba. ecce
in t̾rogo senes. et dicunt mͥ desalute animȩ meȩ : et nichil re¬
tineo deuerbis eoꝵ. Quid aut̃ uł interrogo eos nichil ꝓficiens:

Expanded text:
monachorum unum habent caput; necessarium ergo est considerare monachorum unum habent caput; necessarium ergo est considerare quae et qualis sit et adversus illam reniti; ita enim et residuae cogitationes humiliantur. 89. Adversus cogitationes malas dixit quidam senex: Obsecro, fratres, sicut compressimus actus malos, detrimentum sustineat. 606 91. Interrogatus est senex a quodam fratre dicenliis, aut in misericordia. Et respondit: In his quae numerasti, et in discretione. Dico enim tibi quia multi afflixerunt carnem suam, et, quia sine discretione hoc faciebant, abierunt vacui nihil habentes. Os nostrum de jejunio fetet, scripturas omnes didicimus: ex corde David consummavimus, et quod Deus requirit non habemus, scilicet humilitatem. 92. Frater interrogavit senem, dicens: Abba, ecce ego rogo seniores et dicunt mihi de salute animae meae, et nihil retineo de verbis eorum; quid autem vel rogo eos nihil proficiens?
Abbreviated transcription (Latin):
quot aut̃ annos. contigit abbatẽ memoratũ adillũ senẽ adue¬
nire qui illi frĩ desperationẽ fecerat : et narrauit ei ista. et dixit
splendidissima est in medio frm. hȩc aut̃ idõ retulit : ut sciamꝰ
quale periculũ est quando aliquis siue cogitationes sue actũ
aliqđ peccati. indicat his quidiscernere nesciunt. Dixit qͥdã
senex. Non quia intrant cogitationes malȩ innos condẽpnam᷑
exeo : sed simale utimͦ cogitationibus. Fit enĩ ut ꝑ cogitationes
naufragiũ patiam᷑: et iterũ decogitationib coronemur. Oxit
quidã senex. Nondes et accipias cũ sdarib hominib : et nõ habe¬
as nocitiã cũ muliere. nechabeas fidutiã dui cũ puero. Frater
quidã in terrogauit senẽ : dicens. Quid faciã. quia multȩ cogitati¬
ones sollicitant me. et nescio quomiꝰ repugnẽ eis: & dix̃ senex.
Non repugnes contra om̃s. sed contͣ unã. Om̃s enĩ cogitationes

Expanded text:
quot autem annos contigit abbatem memoratum ad illum senem appquot autem annos contigit abbatem memoratum ad illum senem applicari, qui ei desperationem fecerat, et narravit ei ista, et dixit:splendida est in medio fratrum. Haec autem ideo retuli, ut sciamus quale periculum est quando aliquis sive cogitationis, sive actuum aliquid peccati indicat his qui discretionem nesciunt. 86. Dixit quidam senex: Non quia intrant cogitationes malae in nobis, condemnamur ex eo, sed si male utimur cogitationibus. Fit enim ut per cogitationes naufragium patiamur, et iterum de cogitationibus coronemur. 87. Dixit aliquis senex: Non des et accipias cum saecularibus hominibus, et non habeas notitiam cum muliere, nec habeas fiduciam diu cum puero. 88. Frater quidam interrogavit senem, dicens: Quid faciam, quia multae cogitationes sollicitant me, et nescio quomodo repugnem eis? Dixit senex: Non repugnes contra omnes, sed contra unam. Omnes enim cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
terrogauit dicens. Si alicui accedat cogitatio talis. habet salutẽ:
lle uͦ qc nesciebat discretionẽ : respondit ei. ꝑdidisti animã tuã
Hoc audiens frat̃ ille : dixit. Ergo si perii: uado uł ad scłm.
Pergens aut̃ ille deliberauit ire: ut indicaret cogitationes su¬
as abbati siluano. Erat enĩ hic siluanus magnus discretor. Ue¬
niens gͦ adeũ fr̃ nondixit ei qđ fecerat: sed iterũ eo mͦ quo
et primo seni illi dixerat. hoc est siascenderint alicui tales co¬
gitationes. habet salutẽ. Aꝑiens aut̃ abbas siluanus os suũ:
cepit descripturis scis dicere ei. Non omnino udiciũ est: tantũ
torũ animo sũpta spe : indicauit ei etiã actũ suũ. Audiens aut̃
abbas siluanus qđ egerat. tamquã bonus medicus posuit cataplas¬
ma animȩ eius. dediuinis scripturis assũpta : dicendo eẽ peni¬
tentiã his qui ꝓcaritate reuera conuertuntur addm̃. Post ali¬

Expanded text:
terrogavit, dicens: Si alicui ascendat cogitatio talis, habet salutem? terrogavit, dicens: Si alicui ascendat cogitatio talis, habet salutem? Ille vero, quia nesciebat discretionem, respondit ei: Perdidisti animam tuam. Hoc audiens frater, dixit: Ergo si perii, vado ad saeculum. Pergens autem ille, deliberavit ire et indicare cogitationes suas abbati Silvano, erat enim hic Silvanus magnus discretor. Veniens ergo ad eum frater, non dixit ei quod fecerat, sed iterum eo modo quo et prius seni illi dixerat; hoc est, Si ascenderint alicui tales cogitationes, habet salutem? Aperiens autem abbas Silvanus os suum, coepit de Scripturis dicere ei: Non omnino judicium tantum est torum in animo, sumpta spe, indicavit etiam ei actum suum. Audiens autem abbas Silvanus quod egerat, tanquam bonus medicus posuit cataplasma animae ejus de divinis Scripturis assumptum, dicendo esse poenitentiam his qui pro charitate revera convertuntur ad Deum. Post ali
Abbreviated transcription (Latin):
gatus est quidã senex aquodã fr̃e : quid est qđ legit᷑. uia angusta
et arta. Et respondens dixit ei. Angusta et arta ina hec est: ut
cogitationib suis homo uolentiã faciat. et abscidat ꝓpt̃ dm̃
choꝵ honoratior est scl̃arib : ita et peregrinꝰ monachus speculũ de¬
bet ẽẽ localib monachis. ꝑ om̃ẽ modũ. Dixit quidã patrũ.
non minuatur. Nã et piger siremanserit cũ oꝑario: sisapit ꝓficit
sing̃ꝓficit nõ tam̃ descendit inferius uidendo oꝑantẽ. Dixit qͥdã
senex. quia homo siuerba quidẽ habeat. oꝑa aut̃ non habeat.
assimlabit᷑ arbori habenti folia. fructus aut̃ non. Sicut enĩ arbor
fructib plena etiã folus uiret : ita etsermo consẽquit᷑ hominẽ.
qui habet oꝑa bona. Dixit senex. quia aliquando quidã
lapsus est ingraue peccatũ. et cõpunctus ad penitentiã ab ut inꝰ¬
dicare hȩc senicuidã: et nondixit ei qđ fecerat. sed quasi in¬

Expanded text:
gatus est senex: Quid est, quod legitur, Via angusta et arcta ? Et respondit senex, dicens ei: Angusta et arcta via haec est, ut cogitationibus suis homo violentiam faciat, et abscidat propter Dchorum honoratior est saecularibus, ita peregrinus monachus speculum debet esse localibus monachis per omnem modum. 83. Dixit quidam Patrum: non minuatur. Nam et piger si manserit cum operario, proficit; et si non proficit, non tamen descendit inferius. 84. Dixit quidam senex: Quia homo si verbum quidem habeat, opera autem non habeat, assimilatur arbori habenti folia, fructum autem non. Sicut enim arbor fructibus plena etiam foliis viret, ita et sermo consequitur hominem qui habet opera bona. 85. Dixit senex, quia aliquando quidam lapsus in gravi peccato, et compunctus ad poenitentiam, abiit indicare haec seni cuidam, et non dixit ei quod fecerat, sed quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
senẽ. et dixit ei. Eec̃ȩ hoc mͥ dix̃ ille senex: et scanda¬
lenatus sũ ineo. qͥa supͣ naturã est qđ dixit. Dic̃ ei senex.
Nonsimplicit̃ ł diẽ hoc : ille homo dĩ. Sed surge et uade.
et penitentũ age apud cũ : ut aperut uirtutẽ sermonũ
suoꝵ. Surrexit gͦ ille fr̃. & uenit adsenẽ: agens in cons¬
pectu eius penitentiã. dicens. Ignosce mͥ pat̃: quia stulte
feci. nõ dicens tͥ uale discedens. Sed obsecrote. ut int̃pre¬
teris mͥ: quomͦ nũquã sollicitatus sis afornicatione. Drẽ ei
senex. Quia ex quo factussũ monachus. non sũ satiatus pane
tieq aqua neq somno: uł appetitu hoꝵ quib pascumur.
senẽ dicit. Quid facio quia cogitifio mea semꝑ inforncatione
intenta .ẽ. et nõme dimittit quiescere unahora. et affuguꝰ
exhoc anima mea: Ille aut̃ dix̃ ei. Quando deinories cogi¬
tationes incorde tuo seminant. & sentis hoc : nõ loquars

Expanded text:
senem, dicens: Ecce hoc dixit mihi ille senex, et scandasenem, dicens: Ecce hoc dixit mihi ille senex, et scandalizatus sum in eo: quia super naturam est quod dixit. Dicit ei senex: Non simpliciter tibi dixit hoc ille homo Dei; sed surge, vade et poenitentiam age apud eum, ut aperiat tibi virtutem sermonum suorum. Surrexit ergo ille frater, et venit ad senem, agens in conspectu ejus poenitentiam. Et dixit: Ignosce mihi, pater, quia stulte feci, non dico tibi vale discedens: sed obsecro te, ut interpreteris mihi quomodo nunquam sollicitatus sis a fornicatione. Dicit ei senex: Quia ex quo factus sum monachus, non sum satiatus pane, neque aqua, neque somno, et appetitu horum 578 quibus pascimur, senem, dicens: Quid facio? quia cogitatio mea semper in fornicatione est intenta, et non dimittit me quiescere una hora, et affligitur ex hoc anima mea . ille autem dixit ei: Quando deamones cogitationes in corde tuo seminant, et sentis hoc, non colloquaris
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiã afrẽ eiꝰ. et dic̃ fr̃i suo. Camꝰ iterũ ad heremũ fr̃. Ecce
puto quia iã peccaui cũ muliere. qͥd lucratꝰ sũ ex hoc. & reuer¬
sisunt illesi incellã suã.FRater tẽptatꝰ ademone ꝓfectus
est adquendã senẽ : dicens. quia duo illi fr̃s simulsunt: et male
uiuunt. Cognouit aũ senex quia ademone illudit᷑: et mittens
pulo suo. Hunc frẽm claude incella seorsũ: ipse enĩ passionẽ
occidit me scrdida cogitatio.: Dix̃ eisenex. Sic est mulier.
quando uult segregare infantẽ suũ : amarũ aliqͥd suꝑ unguet
uberibus suis. Et cũ uenerit infans ex consuetudine sugere lac:
sentiens amaritudinẽ fugit. Mitte gͦ et tu incogitatione tua
amaritudinẽ. Dixit ei fr̃. Que est amaritudo quã debeã mitte¬
re. Dix̃ eisenex. Cogitationẽ mortis: & torm̃torũ. quȩ inscło
sũ dehacre. Et scandalizatꝰ est meo ille fr̃. Xabiit ad aliũ

Expanded text:
piscentiam a fratre ejus. Et dicit fratri suo: Eamus iterum ad eremum, frater. Ecce piscentiam a fratre ejus. Et dicit fratri suo: Eamus iterum ad eremum, frater. Ecce puto, quia jam peccavi cum muliere; quid lucratus sum ex hoc? Et reversi sunt illaesi in cellam suam. 29. Frater tentatus a daemone profectus est ad quemdam senem, dicens: Quia duo illi fratres simul sunt, et male vivunt. Cognovit autem senex quia a daemone illuderetur, et mittepulo suo: Hunc fratrem claude in cella seorsum; ipse enim passionem occidit me sordida cogitatio? Dicit ei senex: Mulier quando vult ablactare filium suum, amarum aliquid superungit uberibus suis; et cum venerit infans ex consuetudine sugere lac, sentiens amaritudinem, refugit. Mitte ergo et tu in cogitatione tua amaritudinem, Dicit ei frater: Quae est amaritudo, quam debeam mittere? Dixit ei senex: Cogitationem mortis et tormentorum, quae in saeculo  stimulatus sum de hac re. Et scandalizatus est in eo ille frater, et abiit ad alium