comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
timo castrũ ieddidit luuthaido. ⁊ proditorẽ cũ ixore
ꝓpria patibulo iussit suipendi. debitani illis talio¬
uem reddens sue factõnis. Post hec ricardus dux reb de¬
center expletis e cũ bũdictõne regali ad ꝓpͥ remeauit
Quiꝰ etatis tempore semꝑ assueti fuorũt hoft es iu¬
gare normãm. sed terga uertere milli. O
uius abhint tribz emensis henricus burgũ¬
dionũ dux moritur absq lib̾is. robertum
francoꝵ regemi sin ducatus relinguens horodem.
Gurgñdiones eum sastu suꝑcilu suscipere resuta¬
uerũt. sz laudricũ inuernẽr̃m ionutem intra auti¬
siodorũ ad rebellandũ simmuserũt. Quoꝵ tumides

Expanded text:
i castrum reddidit Burchardo, et proditorem cum uxore propria patibulo jussit suspendi, debitam illis talionem reddens suae factionis. Post haec Richardus dux, rebus decenter expletis, cum benedictione regali ad propria remeavit. Cujus aetatis tempore semper assueti fuerunt hostes fugare Northmanni, sed terga vertere is abhinc tribus emensis, Henricus Burgundionum dux moritur absque liberis, Robertum Francorum regem sui ducatus relinquens haeredem. Burgundiones eum fastu supercilii suscipere refutaverunt; sed Landricum Nivernensem comitem intra Antisiodorum ad re
Abbreviated transcription (Latin):
xspunus tame xp̃i cultor exutit assiduus. ad eo
ut me naihoꝵ atqz ili̾coꝵ iure uoienir pater pin¬
sunus. et pauperũ suslẽtator inde fessus. His ei
huiꝰ modi ꝓbilatũ iugens utulis cerit uehemẽt
anisrauari egutudine corporis. rober lũ auhiep̃m
cat: eiusq iam se omuio resolui idicat. Illuo ꝑ
cunaa criclima domus. fit oĩtz ĩtelembilis luc¬
lus. lugubre quippe lamentabantur memichi
dabant lacrimis. ꝓ amissione: ĩnictissiuu diuis.
lugetant queqz iaterne egenoꝵ ꝑ cõpita oppidi.
pro destituõe sui cõsdlateris et patroni. Nouissi¬
me autẽ asictũ ucardũ filiũ suũ co̾sultu sapictũ
p̾fecit sũo ducatui. et rebertũ fiem eiꝰ comitatiu
ormiẽsi. ut inde illi solueret debitũ obse quium.
demq omib q̃ ad dei culiũ ꝑtin̾e indebatur stre¬
nue dispositis. nullesimo. incesime serto amno
ab imarnacõ ne dm̃ hoĩem ex iuit. iaui ĩgrediẽt

Expanded text:
sti cultor extitit assiduus, adeo ut monachorum atque clericorum jure vocetur pater piissimus et pauperum sustentator indefessus. His et hujusmodi probitatum vigens titulis, coepit vehementer aggravari aegritudine corporis. Robertum ergo archicat, eisque se jam omnino resolvi indicat. Illico per cuncta triclinia domus fit omnibus intolerabilis luctus. Lugubre quippe lamentabantur monachi dabant lacrymis pro amissione invictissimi ducis. Lugebant quoque catervae egenorum per compita oppidi, pro destitutione sui consolatoris et patroni. Novissime autem ascitum Richardum filium suum consultu sapientum praefecit suo ducatui, et Robertum fratrem ejus comitatui Oximensi, ut inde illi persolveret debitum obsequii. Denique omnibus quae ad Dei cultum pertinere videbantur, strenue dispositis, millesimo vicesimo sexto anno ab incarnatione Domini hominem exivit, viam ingrediens
Abbreviated transcription (Latin):
sioriũ ictraqz in ꝑte audisset: sopitis eoꝵ aminis pro¬
inius illos concordes reddidit. eo quidẽ tenore ut aa
dorrasinum castrum teneret. ⁊ dux p̾repiam t̾ram
reciperet. reciprece tegulensi custro in fladu suo perpe¬
tualit᷑ cõsistẽte. in eiꝰ scilicet heduuiqz suoꝵ potestu¬
ie. Quib dux ad nocũ puccis. ad reges suos renredit᷑
letiuz. Mun̾atos uut̾ cõqruis doius regatit᷑ ad pp̃a
ouãtes redire ꝑmisit. quãdoq ad eiꝰ inuamiẽ pator

Expanded text:
sionum utraque in parte audisset, sopitis eorum animis, prosionum utraque in parte audisset, sopitis eorum animis, protinus illos concordes reddidit, eo quidem tenore ut Odo Dorcasinum castrum teneret, et dux praereptam terram reciperet: reciproce Tegulensi castro in statu suo perpetualiter consistente, in ejus scilicet haeredumque suorum potestate. Quibus dux ad votum peractis, ad reges suos regreditur laetus. Muneratos autem congruis donis regaliter, ad propria ovanter redire permisit, quandoque ad e
Abbreviated transcription (Latin):
Eritoues autẽ ueniuut et cõtinuo super hostes
atronter iroiunt. Sz pagauorum decipulis prostrati.
tantam seiniciam ilico sunt ꝓpessi. ut uix e prelio e¬
labentur per panci. Inde burburi prolixiꝰ ꝓ grediẽtes.
castrũ doli obsident. ⁊ captũ igne cõburũt. at incolas
eius cũ salomione aduocato loci interficĩt. Deinde sub¬
latis auchoris repetunt mare. et uelificante classe ad
ora deuehũtur seqͥne. carpẽtes uͦ flumuĩs alueũ. ꝑuici
remigio aplicant rothomagũ. eosqz dux ricardus
ualde gauisus cõpetẽli honoie regaliter ercepit. c
obertus autẽ rex francoꝵ audiẽs pagauos
tanta britonis ꝓbra intulisse. ducẽq urardũ
ad cõsutandã oddonis iomitis cõtumauã eos accersis¬
se. uereus ne ab eis trãcia demoliretur. satrapas re¬
gimunis sui conuocauit: anihosqr discerdes ad se apᵒ
coloras cõneuire mandauit. Ubi dũ causant dissen¬

Expanded text:
Britones autem veniunt et continuo super hostes Britones autem veniunt et continuo super hostes atrociter irruunt. Sed paganorum decipulis prostrati, tantam saevitiam illico sunt perpessi, ut vix e praelio elaberentur perpauci. Inde barbari prolixius progredientes castrum Doli obsident, et captum igne comburunt, ac incolas ejus cum Salomone advocato loci interficiunt. Deinde sublatis anchoris repetunt mare, et velificante classe ad ora devehuntur Sequanae. Carpentes vero fluminis alveum, pernici remigio applicant Rothomagum, eosque Richardus dux valde gavisus competenti honore regaliter excepit. Cobertus autem dux Francorum, audiens paganos tanta Britannis probra intulisse, ducemque Richardum ad confutandam Odonis comitis contumaciam eos accersisse, verens ne ab eis Francia demoliretur, satrapas regiminis sui convocavit, ambosque discordes ad se apud Coldras convenire mandavit. Ubi dum causas dissen
Abbreviated transcription (Latin):
uolulũ eẽ uecordiã: missis legatis duos
regec cũ paganua muliudine ex tͣnsmarinit
ꝓtib sui euocat in auriliũ. olunum scilicet nori¬
corũ i lacien suanoꝵ. iuiꝰ lenates reges cõpe¬
tenter susceperũt cũ muttis douaruis ei remise¬
rũt et nõ m̃lto post se nẽturos ẽẽ nũciauerunt.
Deinde cũ sius ex̾citib parit̾ cõgregati. pansisq
nanum uelis spumea sultãtes equora ponti
cursu celeri ad britãnoꝵ finitima litora sũt deuo¬
suti. Eritones aut̃ eoꝵ repẽtinũ agnosiẽies ac¬
cessum. acũctis regni partib cõgregati. eos ad
predã inhiantes incantos preompare sunt arbi¬
trati. Pagani il eex doles cõperiẽtes. quadam
usu uersuua periamꝑi plauiciẽ quo illes noue¬
iant uẽturos sore. ꝓfundissimos foderũt cum¬
uilos in suꝑsiuie augustos. ut suꝑuemẽtes eq̃tes
currib equorum id̾fractis e indecenter humo
precipitarẽtur. sicq gladiis fucilius perimera᷑

Expanded text:
ssis legatis, duos reges cum paganica multitudine ex transmarinis partibus, sui evocat in auxilium; Olavum scilicet Noricorum et Lacman Suavorum. Cujus legatos reges competenter susceperunt, cum multis donariis ei remiserunt, et non multo post se venturos esse nuntiaverunt. Deinde cum suis exercitibus pariter congregati, paucisque navium velis spumea sulcantes aequora ponti, cursu celeri ad Britannorum finitima littora sunt devoluti. Britones autem eorum repentinum agnoscentes accessum, a cunctis regni partibus congregati, eos ad praedam inhiantes incautos praeoccupare sunt arbitrati. Pagani vero eorum dolos comperientes, quadam usi versutia, per campi planitiem, quo illos noverant venturos fore, profundissimos foderunt cuniculos in superficie angustos, ut supervenientes equites, cruribus equorum confractis, indecenter humo praecipitarentur, sicque gladiis facilius perimerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
fidentes muninine. telis ac sagittis ceperut hestes
¶sestim ad sui puisiem ꝓuocare. Normãm seuissi¬
mo siuore cõcitati : castrũ cũ magno ieupetu ꝑ girũ
oppugnãt. eepẽte capiũt. i cumi uiris ac mulieril
nensent inbem iter diigũt. eiusq prĩam igue cõ¬
lumũt. cõsid̾ans igitur hugo cõtra tãtum ec̾atũ
robeu se guillo in pacto resist̾e posse. equestrẽ sellam
ferent humeris. ꝓnolutus genib eucardi adoleycetis
prece supplut ueniã precabatur cõmisse temeritati.
Qua iudulta ramaldũ reddidit: tobsidib datis
apud rothomaginnu ei hoc se saciffacturũ iuie in¬
rando diui ricardo spopondit. quib ad uoiũ pactis.
pactis: euardus iuuemis ad pr̃em redut cumi sius¬

Expanded text:
fidentes munimine, telis ac sagittis hostes coeperunfidentes munimine, telis ac sagittis hostes coeperunt confestim ad sui perniciem provocare. Northmanni saevissimo furore concitati, castrum cum magno impetu per gyrum oppugnantnensem urbem iter dirigunt, ejusque patriam igne consumunt. Considerans igitur Hugo contra tantum exercitus robur se nullo pacto posse resistere, equestrem sellam ferens humeris, provolutus genibus Richardi adolescentis, prece supplici veniam precatur commissae temeritatis. Qua indulta Rainaldum reddidit, et, obsidionibus datis, apud Rothomagum ex hoc se fore satisfacturum jurejurando duci Richardo spopondit. Quibus ad votum peractis, Richardus juvenis ad patrem rediit cum su
Abbreviated transcription (Latin):
luo q thoro rͥano more sociauit. Sz longo post obror¬
tis lutinm fomẽtis ip̃e a quadtin cabilonẽsi comute
noĩe hugone dolo caxitur. ⁊ subdire custedie ergastulo
detruditur. compedibq gͣuistinus ariatur: cums
ĩcepetentem auxietatem dux ut agnouit. iluo liugo¬
in expedite legatos direrit. mandaus ut absq diiti¬
cultate dilacõis generũ suũ ꝓ amore sue siueret ii¬
berũ abire. legacõnem u ͦ ducis hugo ꝑmpẽdit: nec
modo ramuldũ reddere cõtempsit uerũ eciã iustodi¬
but ad hibitis nehemẽtius custodiri tumu iussit.
ꝯd̾ cũ ielatũ duci fuisset. protinꝰ uicardo silio suo ĩ¬
retrauit ut coacio ininium normãnoꝵ ei̾citu biugũ¬
diam adiret. suãq inuriã de sunesto totis insibus
⁊oĩa que ad tanti itiu̾s expediciem opportuna erant
parat. Deinde nelud tempestas ꝓrellosa corani se cun¬
tu ꝓturlunt a prĩa etreditur. confecto calle cũ ĩ iuim̾a
dum castrum obsidione cingit. Au cole uͦ loc tuto

Expanded text:
ana lege sociavit. Sed longe post obortis litium fomentis, ipse a quodam Cabilonensi comite nomine Hugone dolo capitur et sub dirae custodiae ergastulo detruditur, compedibusque gravissimis artatur. Cujus incompetentem anxietatem dux ut agnovit, illico Hugoni expedite legatos direxit, mandans ut absque difficultate dilationis generum suum pro amore suo sineret liberum abire. Legationem vero ducis Hugo parvipendit, nec modo Rainaldum reddere contempsit, verum etiam custodibus adhibitis vehementius custodire tumide jussit. Quod cum relatum duci fuisset, protinus Richardo filio suo imperavit ut, coacto in unum Northmannorum exercitu, Burgundiam adiret, suamque injuriam de funesto totis nisibus , et omnia quae ad tanti itineris expeditionem opportuna erant praeparat. Denique velut tempestas procellosa coram se cuncta proturbans a patria egreditur, confecto calle cum innumerabidum castrum obsidione cingit. Incolae vero loci tuto
Abbreviated transcription (Latin):
turbine graui tormẽts ⁊ machinis quatuunt. Uidẽ¬
tes itaq milidunẽles tautam uin hostiũ se nõ pos¬
se tolerare. distracto duci tumdo rebellatore. ⁊ ortas re¬
pente apernunt eumq cum suis introducũt. Dux uͦ
pcens multitudim traditorem protuꝰ tegi destinani
mandaus ut milites dirigeret. qͥ castiũ in sna tideli

Expanded text:
turbine gravi tormentis et machinis quatiunt. Videnturbine gravi tormentis et machinis quatiunt. Videntes itaque Milidunenses tantam vim hostium se non posse tolerare, distracto duci tumido rebellatore portas repente aperiunt, eumque cum suis introducunt. Dux vero parcens multitudini, traditorem protinus regi destinavit, mandans ut milites dirigeret; qui castrum reddidi
Abbreviated transcription (Latin):
empoie illo cuui biicardus unlidunensit
iastͥ iomes apud regis tramoꝵ curĩ mora¬
retur: duidã eius nues noĩc walterus nun̾ibus
cecarus. illud ei dolo surripunt. ⁊ oddom coniti clan¬
destina prodicõne tradidit. N erautem ut hoc cõpa¬
rit auin festinato mandauit. qͣtiꝰ castiũ desere¬
ret spõle. qd s̾ usurpauerat inuisie. S ille loci fi¬
sus muninine ob decurrẽtis in giro alueuni se¬
quane. referẽtib lenatir regi resrondit. illus inta
conute se nllo unquã reddere. His rex oppido era¬
terbatus uerbis ricardũ nor mãnoꝵ ducem ad col¬
loqunim accersunt. eiqz ruboris sici dedeeus deposuit.
orans gratiss imã eiꝰ fidelitatẽ subuẽturã sͥ. ne
tanto p̾sũpcõnũ ludibrio pͥmeretur a sus. Du
qũt opprobrium pu regis nõ ferens cõgregato niue¬
mulutudims ex̾citu. quã tocius nulidumim uent. et
ulus ex una sluinis parte ebsedit. ⁊ rex in alt̃a parte
conptitit. Sic ab utrisqr partib castrũ die noctu q cũ

Expanded text:
empore illo, cum Burchardus Milidunensis castri comes apud regis Francorum curiam moraretur, quidam ejus miles nomine Walterius muneribus caecatus, illud ei dolo subripuit et Odoni comiti clandestina proditione tradidit. Rex autem, ut hoc comperit, Odoni festinato mandavit quatenus castrum desereret sponte, quod sibi usurparet injuste. Sed ille loci fisus munimine, ob decurrentis in gyro alveum Sequanae, referentibus legatis regi respondit, illud vita comite se nulli unquam reddere. His rex oppido exacerbatus verbis, Richardum Nortmannorum ducem ad colloquium accersivit, eique ruboris sui dedecus deposuit, orans gratissimam ejus fidelitatem subventuram sibi, ne tanto praesumptionum ludibrio premeretur a suis. Dux autem opprobrium pii regis non ferens, congregato miramultitudinis exercitu, quantocius Milidunum venit, et illud ex una fluminis parte obsedit, et rex in altera parte constitit. Sic ab utrisque partibus castrum die noctuque cum
Abbreviated transcription (Latin):
qundionũ annti mursit. ex qua Willermũ ⁊ Widonẽ
ꝓcirauit. Alt̾a balduo flandrensi. Cc̃ia iam adusta
obut iurgo: Poiro goiffredus comes loniio puit or̃o¬
uis pro ebtentu romani ꝓsuisĩs. lotũ brutannã
cuui duob filus alamio indeliet ⁊ endone ietiqt
sub ducis aduocatu. qͥ ꝑagiatis scõruu lacis. in re¬
potriando preuetur morte diem obut . c

Expanded text:
sit, ex qua Willelmum et Widonem procreavit; altera Balduino Flandrensi; tertia jam adulta obiit virgo. Porro Goiffredus comes longo post orationis pro obtentu Romam proficiscens, totam Britanniam cum duobus filiis, Alanno videlicet ac Eudone, reliquit sub ducis advocatu. Qui peragratis sanctorum locis, in repatriando praeventus morte diem obiit. C
Abbreviated transcription (Latin):
tem. et cõstructorem ip̃iuis. et cõsilio et reb iuuit.
de ꝯͣ ena et predicto eiꝰ albẽ p̾cedẽti tractatu loco
cõpetẽti ꝓut decet mẽtionẽ fatiemꝰ. hũ uͦ ista ꝑ ã¬
ticipacõem breuit dixisse sufficiat. Mo¬

Expanded text:
tem et constructorem ipsius et consilio et rebus juvit. tem et constructorem ipsius et consilio et rebus juvit. De qua ecclesia et praedicto ejus abbate, procedenti tractatu, loco competenti prout docet, mentionem faciemus. Hic vero ista per anticipationem breviter dixisse sufficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
teremptũ ꝓtreauit. Scdã uͦ haduis uocata. goiffre¬
do briannorũ comiti nũta. a lamnium et eoudonem
dies ꝓgenuit. Certia quidẽ nom̃e matildis odom
conniti. de qua ĩposteris sermo orietur. Cenuct euã
duos silios et totidem silias exconcubinis. quorum
unus godefridus. alter u̾o dicebatur Willelmꝰ. Horũ
prior iomes suit aucensis. Quodeffunto. accepit si
enis enuidẽ comitatũ. quẽ ad huc he̾des eius iure suc¬
cessionis possidẽt. licet comes gislebertꝰ filiꝰ godefredi
conutis ip̃m comitatũ parũꝑ tenuerit añqͣm ouide̾t᷑.
hu gislebertus genui ruardũ stremussimũ mili¬
tem. ꝯͥ tau ip̾e quaui fllu eiꝰ. gislebertus. ronerius.
Walterꝰ robertꝰ alesiã beuensem magno offectu di¬
lexerũt. ei maqins possessionib ditauerũt. Ilmi¬
tãles iomitem gislebertum aui snum qͥ in fun¬
danda p̾dcã erĩa uenerabilem herliunũ pͥmũ alba¬

Expanded text:
teremptum procreavit. Secunda vero Hadvis vocata Goiffreteremptum procreavit. Secunda vero Hadvis vocata Goiffredo Britannorum comiti juncta, Alanum et Eudonem duces progenuit. Tertia quidem Mathildis Odoni comiti, de qua sermo in posteris orietur. Genuit etiam duos filios et totidem filias ex concubinis. Quorum unus Godefridus, alter vero dicebatur Willelmus. Horum prior comes fuit Aucensis. Quo defuncto, accepit frater ejus eumdem comitatum quem adhuc haeredes ejus jure successionis possident; licet comes Gislebertus filius Godefridi comitis ipsum comitatum parumper tenuerit, antequam occideretur. Hic Gislebertus genuit Richardum strenuissimum militem, qui tam ipse quam filii ejus, Gislebertus, Rogerius, Walterius, Robertus, ecclesiam Beccensem magno affectu dilexerunt et magnis possessionibus ditaverunt; imitantes comitem Gislebertum avum suum, qui in fundanda praedicta ecclesia venerabilem. Herluinum primum abba
Abbreviated transcription (Latin):
liarib ad eũ ueniẽs nõ solũ urbẽ illi ieddidit. uerũ t̃
sirmatis amiutns cũ multis donaruis ab eo gaudẽs
disiessit. Imimuente uͦ die pͥfiniti colloqnu. dux
apud iiiolfos sam in paganoꝵ castris tenam mire
magintudinis cõstrui iussit. In ꝯͣ rex lothariꝰ cum
siis optimatib diuertens. illi satissent. sed̾ib pac¬
tis nuatisqz sacͣmetis. His itaqz salubrit᷑ dux ex ple¬
tis. pagauaꝵ plimos ad sidem ⁊ͥ sacris monctis cõuer¬
tit. Alios in paganis mo ꝑman̾e̾ disponẽtes ad hisrama
silia hugonis magi abqz libis moritur.
nie guinior. ex nobilissima danoꝵ ꝓsapia ortam sͥ
c mrionum xpĩa no more desponsauit. ex qua filios
genuit. Ricardũ indeluei et rocertũ. atq malgͣrium.
aliosqz duos. atqz filias tres. Quax una noĩe enima.
edelredo regi angloꝵ nupsit. de qua idem iex etinii¬
dum ⁊ aluredũ goduim conius longo post dolis in¬

Expanded text:
liaribus ad eum veniens, non solum urbem illi reddidit; verum etiam liaribus ad eum veniens, non solum urbem illi reddidit; verum etiam firmatis amicitiis, cum multis denariis ab eo gaudens discessit. Imminente vero die praefiniti colloquii, dux apud Givoldi fossam in paganorum castris scenam mirae magnitudinis construi jussit, in qua Lotharius cum suis optimatibus divertens illi satisfecit, foederibus pactis, juratisque sacramentis. His itaque salubriter dux expletis, paganorum plurimos ad fidem Christi sacris monitis convertit, alios in paganismo permanere disponentes ad Hispanias filia Hugonis Magni, absque liberis moritur. mine Gunnor, ex nobilissima Danorum prosapia ortam sibi in matrimonium christiano more desponsavit. Ex qua filios genuit, Richardum videlicet et Robertum atque Malgerium, aliosque duos atque filias tres. Quarum una nomine Emma, Edelrodo regi Anglorum nupsit, de qua idem rex Edwardum et Aluredum, Godwini longo post dolis in
Abbreviated transcription (Latin):
um hec gerũtur. s modalis ep̃oꝵ cõuẽtus apd¬
D
landunum congregatur. inuestigaturus cur
xpĩanus ppls̃ his iladib affligatur. Mittẽtes demq
curnotensem p̾sulem duci. stisutantur ab eo: cunꝰ
ꝓcesserit seu̾itas. Aquo cũ regis frandes et tebaldi
urbis ebroice surrercõnẽ pontifex dedicisset: iõfestim
a paganicis irrupcõib ĩducias petit ac adipiscitur ĩ
quibz p̾sules adducãt loco opporturio regem lothar nũ
de omĩb beninoso anuo illi satis sacurũ. Igitur au¬
diene. ietaldus renem absqz suo cõsultu pacẽ querere.
forudans ne totũ sedicois pondus suꝑ eũ incũbat.
quemidã monachũ duci tũ sest macõne mittit mandans
se in quib illũ offenderat toto conanime penitere.
ac ad curiũ eiꝰ ie. ebroitãq urbẽ uli redde̾ uelle.
Dux aut̃ his auditis letus efficitur. el cõcossa secirri¬
iate coriã illi indulgei ad seuemẽdi. Qui cũ sami

Expanded text:
um haec geruntur, synodalis episcoporum conventus apuum haec geruntur, synodalis episcoporum conventus apud Laudunum congregatur, investigaturus cur Christianus populus his cladibus affligatur. Mittentes denique Carnotensem praesulem duci sciscitantur ab eo cujus processerit severitas. A quo cum regis fraudes et Thebaldi urbis Ebroicae surreptionem pontifex didicisset, confestim a paganicis irruptionibus inducias petit, ac adipiscitur, in quibus praesules adducant loco opportuno regem Lotharium, de omnibus benevolo animo illi satisfacturum. Igitur audiens Thebaldus regem absque suo consilio pacem quaerere, formidans ne totum seditionis pondus super eum incumbat, quemdam monachum duci cum festinatione mittit, mandans se in quibus illum offenderat, toto conamine poenitere, ac ad curiam ejus ire, Ebroicamque urbem illi reddere velle. Dux autem, his auditis, laetus efficitur, et, concessa securitate, copiam illi indulget ad se veniendi. Qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Inde siatuto die uexilla nẽtis salubrit̾ spiãtib
libraut uela. celeriqz nauiqium unrsu ꝑmẽso mari
ad seq̃nica deuoliũtur ora. Quoꝵ aduelu dux iognn¬
te uehemẽter naiisus. illis otuiã processit. atqz eo
pͥeunte sulcãtes remigio abieũ seqͣne. ad quioldisos¬
iam deuchalur expedite. ibiqz firis auchoris de sub¬
uersione cõsulũt frãcie. Et etre repẽtine tumultu
e nauib ꝓriint. totãqz ĩ crauitu prĩam exina¬
liter cõbirrũt. De hinc uiri tom mulierib contate¬
nati distrahũtur. uici dep̾dantur. irbes deselat᷑
castella subu̾tũtur. et lra in solitudinẽ redigit᷑
sit liulus omnium in iõmune. nullo cane ꝑ iomi-¬
tatũ lebaldi latratnte. Ubi uͦ illa deficiũt regalia in¬
ra cõtinuo inuadũt. Que aut francis subtrahũt: nor¬
mãis possideda iili p̾cõ conducũt. libu manet a pa¬
nanoꝵ rapinis tellus normãnica. franna uͦ millo
obsistente distraitur captina.

Expanded text:
tuto die elevantur vexilla, ventis salubriter spirantibus librant vela, celerique navium cursu permenso mari ad Sequanica devolvuntur ora. Quorum adventu dux cognito vehementer gavisus, illis obviam processit, atque eo praeeunte sulcantes remigio alveum Sequanae, ad Givoldi fossam devehuntur expedite, ibique fixis anchoris, de subversione consulunt Franciae. Et ecce repentino tumultu e navibus proruunt, totamque in circuitu patriam exitialiter comburunt. Dehinc viri cum mulieribus concatenati distrahuntur, vici depraedantur, urbes desolantur, castella subvertuntur et terra in solitudinem redigitur. Fit luctus omnium in commune, nullo cane per comitatum Thebaldi latrante. Ubi vero illa deficiunt, regalia jura continuo invadunt. Quae autem Francis subtrahunt, Northmannis possidenda vili pretio conducunt. Libera manet a paganorum rapinis tellus Northmannica, Francia vero nullo obsistente distrahitur captiva.
Abbreviated transcription (Latin):
orrodux ricardus de sucessione prolis sollicitus.
goissredũ butanuoꝵ comitẽ ꝙͣdam habere so¬
rorem audiens uoĩe iudich. corpore ad medũ elenãtẽ.
ouiniqz moꝵ honestate pollẽtem: hanc ꝑ legatoꝵ pecut
ĩ conubiũ. Soistredus autẽ apoĩtum eiꝰ ultroneo
mihaetis. Ili dur illam cõpetẽti lonore iuscepit.

Expanded text:
orro dux Richardus de successione prolis sollicitus, Goiffredum Britannorum comitem quamdam habere sororem nomine Judith audiens, corpore admodum elegantem, omnique morum honestate pollentem, hanc per legatos petiit in connubium. Goiffredus autem proposito ejus ultroneo Michaelis. Ibi dux illam competenti honore suscepit,
Abbreviated transcription (Latin):
itu eos astrauenuit. ut multis pemptis. plis
di opaca siluaꝵ lotibula quereret. Oddouͦ atq
ualteranns quenctes sussragiũ uite. oculuert
se dorcasini castri inunicione. Hugo nempe cu
equo insederat extincto. pede sugiẽs ad callas
ouium omertit. ⁊ loricam qͣm iudutus erat ss
telluris sulco terit. Denide ilamnde opiliomis ie
amiciens. sertaqz gregũ in fati abilit̾ hum̾ns
de loco ad locũ terens normãnos hortabatur ut
qͣuitotius persequerẽtur hostes ñ longe añ ielos
turpiter abeũtes. Illis itaqz iecedẽtib preuio
postore siluar lustra carpens. tãdei post tridu¬
uni ienomãnis uenit. uep̾b ⁊ sentib misera¬
biliter pedes ar tibias cruentatus. &¬

Expanded text:
ita eos prostraverunt ut, multis peremptis, plurimis ita eos prostraverunt ut, multis peremptis, plurimis di opaca silvarum latibula quaererent. Odo vero atque Walerannus, quaerentes suffragium vitae, occuluerunt se Dorcasini castri munitione. Hugo nempe, equo cui insederat extincto, pede fugiens ad caulas ovium divertit, et loricam quam indutus erat, sub telluris sulco texit. Deinde chlamyde opilionis se amiciens, septaque gregum infatigabiliter humeris de loco ad locum ferens, Northmannos hortabatur ut quantocius persequerentur hostes, non longe ante illos turpiter abeuntes. Illis itaque recedentibus, praevio pastore silvarum lustra carpens, tandem post triduum Cinnomannis venit, vepribus et sentibus miserabiliter pedes ac tibias cruentatus.
Abbreviated transcription (Latin):
dei moritur absqr liberis. Postuuꝰ obitũ duciter¬
ram p̾titulatã repetenti. comes oddo nuiz u̾su¬
ciis cepii cõtrane: nolens illi quietã dimictere
dorcasini custri tuiõem. Quapp dux ascitis bri¬
tonibz cũ normãuoꝵ legionibz suꝑ orue sliniũ
hostilit̾ ueniens castrũ condidit q̾ tegulense no¬
cauit. Sumptis aũt ex edonis conitatu alimo¬
nis eamidẽ inumcõne hablicatissime repleuit.
des in ea reliquit. Quibz patratis prospere reces¬
sit inde unumquẽqz iubens ad sua redire. Oddo
u comes conuocatis ilaui ad sui suffragnĩ coni¬
tibus hiegone siquidẽ tenomãnensi a Mal teranuo
mellendensi cũ eoꝵ militũ copiis. tota nocte equi¬
tans. diludõ ad tegulense castrũ uenit. preeũ¬
tibus signiferis. Quos iuinderũt ꝓceres p̾ti¬
tulati custodibz intra nuniupium dimssis
repentino iupetu foras erumpẽtes cñ suis. cõm¬
seruut p̾liũ cũ eis. Ilico ꝑles ducis deo iuãte

Expanded text:
Dei, moritur absque liberis. Post cujus obitum duci terDei, moritur absque liberis. Post cujus obitum duci terram praetitulatam repetenti, comes Odo nimiis versutiis coepit contraire, nolens illi quietam dimittere Dorcasini castri tuitionem. Quapropter dux, ascitis Britonibus cum Northmannorum legionibus, super Arvae fluvium hostiliter veniens castrum condidit, quod Tegulense vocavit. Sumptis autem ex Odonis comitatu alimoniis, eamdem munitionem abundantissime replevit. des in ea reliquit. Quibus patratis prospere, recessit inde unumquemque jubens ad sua redire. Odo vero comes, convocatis clam ad sui suffragium comitibus, Hugone siquidem Cenomanensi ac Waleranno Mellendensi, cum eorum militum copiis tota nocte equitans, diluculo ad Tegulense castrum venit, praeeuntibus signiferis. Quos ut viderunt proceres praetitulati, custodibus intra municipium dimissis, repentino impetu foras erumpentes cum suis, commiserunt praelium cum illis. Illico partes ducis, Deo juvante,
Abbreviated transcription (Latin):
bo ñ multo pꝰ hoĩem exuit. Rex gͥ chuntus au¬
dita morte regie cõsului fideliũ suoꝵ p̾tauẽs in
suturũ enimã regiuã abstractũ ab iube post a
Ex ea succedẽte tp̃e genuit silium noĩe hardechiu¬
mitum. postiuod̾ reqẽ danoꝵ. ⁊ siliã nocabulo
tori. Disfidentes quoqz londonii desua sulute
quippe cũ duturna latorarent same. palefacta ur¬
be se suaqz oĩa regi sconte dedere. Quilz pactis om̃e
iobur anglui regiu incubuit sub dño regis ihumiti
Hec ĩ huiꝰ opis serie interiumus. ut elurdi regis
ortum iguorãtibz monstraremꝰ. Nũc uͦ ad ꝓpo ͭ¬
retorq̃atur scilus. aqͦ pautip diͣssi sumꝰ¬
Emporil demq sub eiid̃ addo carnotesis
comes quandam ducis sororem noĩe matildem cũ
multimodis mum̾bus a frat̾na donio auferens.
s in matrimonio legitime copulauit. Cui dux me¬
dietatem dorcasini castri dedit dotis noĩe cũ terra
sup arue sluuium ad iacele. Nõnullis huic cla¬
mẽtib anuis. hec eadem matildis iudicõ disponẽte

Expanded text:
is, non multo post hominem exivit. Rex igitur Chunutus, audita morte regis, consultu fidelium suorum praecavens in futurum, Emmam reginam abstractam ab urbe post alEx ea, succedente tempore, genuit filium nomine Hardechunutum, postmodum regem Danorum, et filiam vocabulo tori. Diffidentes quoque Lundonii de sua salute, quippe cum diuturna laborarent fame, patefacta urbe se suaque omnia regi sponte dedere. Quibus peractis, omne robur Anglici regni incubuit sub dominio regis Chunuti. Haec in hujus operis serie intexuimus, ut Edwardi regis ortum ignorantibus monstraremus. Nunc vero ad proposiretorqueatur stylus, a quo paulisper digressi sumemporibus denique sub eisdem, Odo Carnotensis comes quamdam ducis sororem nomine Mathildem cum multimodis muneribus a fraterna domo auferens, sibi in matrimonio legitime copulavit. Cui dux medietatem Dorcasini castri dedit dotis nomine cum terra super Arvae fluvium adjacente. Honnullis hinc elabentibus annis, haec eadem Mathildis, judicio disponente
Abbreviated transcription (Latin):
sus. mortuos reperit et imscdĩa moiꝰ : sepeluri eos nni¬
sit. Uulu̾atos uͦ imꝑat roihomaqũ deferri leniter.
idens itaqz dux tantaꝵ fraudiũ reiis moli¬
mina sup se numiuere countesqz francoꝵ
cõtra se mnanimit ieuire. heraldo danor. regi legatoe
dirigi. et mãdat ut occius illi sucoirrat et paganor
multitudme srancoꝵ rabiẽ solotenus cõpͥmat. Cuiꝰ
segatos rex ñ mͥ gandeter recepit. uerum etiã migxĩs
manerib ditatos duci iemisi: Ieqz missurũ celer¬
rime illi inuanẽ spopondit. Quid plã iussu regio
uanes ad mare ꝓpellãtur. Ad tunte expedicõis negotiũ
paganica inuẽtus sparatur. clipeis ai lorius ⁊ galeis

Expanded text:
sus mortuos reperit, et misericordia motus sepeliri eos jussus mortuos reperit, et misericordia motus sepeliri eos jussit. Vulneratos vero imperat Rothomagum leviter idens itaque dux tantarum fraudium regis molimina super se imminere, comitesque Francorum contra se unanimiter saevire, Heraldo Danorum regi legatos dirigit, et mandat ut ocius illi succurrat, et paganorum multitudine Francorum rabiem solo tenus comprimat. Cujus legatos rex non modo gaudenter recepit, verum etiam maximis muneribus ditatos duci remisit, seque missurum celerrime illi juvamen spopondit. Quid plura? Jussu regio naves ad mare propelluntur. Ad tantae expeditionis negotium paganica juventus praeparatur
Abbreviated transcription (Latin):
de le ricardus dux e uestiio eũ ꝓseqͥtur. et cũctum
duneiem siue carnoteusẽ cemitatũ p̾dus et ĩrẽdus¬
depopulatur. Cõsũptis omĩb q̃ tebaldi erante cum
in num̾ia p̾da reuertitur ad ꝓpͥ. Haud mora tetaldus
recigca incissitudine ilam excituũ agmnen iollegit.
ac ad dedecus ducis apud hermẽtrudis iillã papilio¬
nes et magalia sixit. stacõnemqz ĩfestissimoꝵ hostiũ
composuit. Uerũ ꝓiuidissinus ac sortissimus dux ĩtẽ¬
peste noctis silencio alueuisequane tͥnsmeauit. et di¬
luculo suꝑ eos irouẽs. tanta illes strage ꝓsligauit. ut
uulu̾ati diffugent. Ip̃e tebaldus turpit̾ fugient cũ
pancis. latitando ꝑ deuia saltus. carnotũ uenit cõsu¬
sus. Ad eiꝰ fuge suffragiũ. xp̃o illi reddẽte iuicem filiꝰ
eiꝰ ip̃a die moritur. tolaqz caruoiena urbs incendio
cõsiuuitur. Dux aut normãme ad campũ belli regies¬

Expanded text:
dente, Richardus dux e vestigio eum prosequitur, et cunctum dente, Richardus dux e vestigio eum prosequitur, et cunctum Dunensem seu Carnotensem cum innumera praeda revertitur ad propria. Haud mora, Thebaldus reciproca vicissitudine clam exercituum agmen collegit, ac ad dedecus ducis apud Hermentrudis villam papiliones et magalia fixit, stationemque infestissimorum hostium composuit. Verum providissimus ac fortissimus dux intempestae noctis silentio alveum Sequanae transmeavit, et diluculo super eos irruens tanta illos strage profligavit, ut vulnerati diffugerent. Ipse vero Thebaldus turpiter fugiens cum paucis, latitando per devia saltus, Carnotum venit confusus. Ad ejus fugae suffragium, Christo illi reddente vicem, filius ejus ipsa die moritur, totaque Carnotena urbs incendio consumitur. Dux autem Northmanniae ad campum belli regres
Abbreviated transcription (Latin):
cõfestin ꝑniciursu regressi: ducẽ hortatur ut a loco
recedat. nedũ regia p̾ociupatur ꝓdicõne nimiui
eiꝰ adu̾sũ se cõgrediẽtes. gaudeãt de illius morte.
Cõtinuo dux cõpelletib sus sliuuũ depre t̾nsient
aliꝙͣ du subsistit. et a nado aque insequẽtes hostes
Phibuit. donec regiã ium deiliuãs. rothio magũ repe¬
tet celerit̾ cum suis. Sic detecta ĩ ꝓpatulo frande re¬
gis ammositatem eius cirea se agnouit. ed¬
espicies gͦ rex grositũ sui uoti flocipensũ
fore. laudunum regreditur guribũdus.
nõ multo post tebaldo Iugierẽie normãniã hostilz
petitururur. Uix enim ad consiliũ contra liendum
respirans. congregatis biucundionum francorũq
nulitũ iopiis ciui tatem ebreuã aggressus. cuubus
mcantis eam obsidione cingit. Dolisqz gisleberti ag¬
nomẽto mathiel capit. ac ad expugnãdã patriam
tebaldo conuti statim tradit. Rege uͦ ab iube rece¬

Expanded text:
confestim pernici cursu regressi ducem hortantur ut a loco confestim pernici cursu regressi ducem hortantur ut a loco recedat; ne, dum regia praeoccupatur proditione, inimici ejus adversum se congredientes gaudeant de illius morte. Continuo dux, compellentibus suis, fluvium Deppae transiens aliquandiu substitit, et a vado aquae insequentes hostes prohibuit, donec regiam vim declinans, Rothomagum repeteret celeriter cum suis. Sic detecta in propatulo fraude regis, animositatem ejus circa se agnovit. spiciens ergo rex propositum sui voti flocci pensum fore, Laudunum regreditur furibundus; non multo post, Thebaldo suggerente, Northmanniam hostiliter petiturus. Vix enim ad consilium contrahendum respirans, congregatis Burgundionum Francorumque militum copiis, civitatem Ebroicam aggressus, civibus incautis eam obsidione cingit, dolisque Gisleberti agnomento Machel capit, ac ad expugnandam patriam Thebaldo comiti statim tradit. Rege vero ab urbe rece
Abbreviated transcription (Latin):
ignoras me prãcoꝵ regẽ eẽu te miliciã ꝯportet ĩpen¬
dere. unius edutis atqz cõsultis te nequaqͣm oportet cõ¬
trane: Nome de nr̃a dissensione tui meiqz gratulãt
altracoĩbz et accelerato itin̾e festina mͥ ogurre̾. ut in¬
oissolubilib pacis fed̾ati uinculis. de inceps ꝑ mutuã
cõcordiã fruamur cõpetẽtib cõmodis. Gaudeatqz rerx
de tanto suo duce. i dux desuo bño rege. Quib simu¬
late legacõis. ambanibz dux illectus. iluoregi man¬
dat se ultroneo libitu affutiũ. Sux his uehemel
si. suꝑ helne slumũ ad de testandũ placitũ iõcitus
uenit. Econtra quoqz dux ex alt̾a aque ꝑte. sedit
cũ militari man. Cupiens autẽ sure q̃ apud regem
gererẽtur. misit desus renũciatures qͥ ag̾e̾ut cum
eo de eius cõtubernalib amicis. Legati p̾noĩatis
illic reꝑtis comitib suꝑ ducẽ irouere dis ponetibus.

Expanded text:
ignoras me Francorum regem esse, cui te militiam oportet impenignoras me Francorum regem esse, cui te militiam oportet impendere, cujus edictis atque consultis te nequaquam oportet contraire? Nonne de nostra dissensione mei tuique gratulantur altercationibus, et accelerato itinere festina mihi occurrere, ut, indissolubilibus pacis foederati vinculis, deinceps per mutuam concordiam fruamur competentibus commodis; gaudeatque rex de tanto suo duce, et dux de suo charissimo rege. » Quibus simulatae legationis ambagibus dux illectus, illico regi mandat se ultroneo libitu affuturum. Super his vehementer si, super Helnae fluvium ad detestandum placitum concitus venit. E contra quoque dux ex altera aquae parte sedit cum militari manu. Cupiens autem scire quae apud regem gererentur, misit de suis renuntiaturos, qui agerent cum eo de ejus contubernalibus amicis. Legati, praenominatis illic repertis comitibus super ducem irruere disponentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
letissima spes uocauit. it iustituit sextmnꝰ. Cui euti
obi fuerũt duo milites tebaldi. Quoꝵ unus ait.
Quoisũ illustrissime uioꝵ gressũ tendis. Uis ne
ẽẽ dux normanoꝵ anextra tuã prĩam custos omũ: his
dictis cõticuit. Cui ait dux. Cuius militer estis: Ad hec
alter infit. Quid t̾ cuiꝰ. Nonne tui. aĩadiltens ilico
dux u̾ta delatoꝵ: sͥ ad cõsulẽdũ ac neccessario ꝓu¬
dendũ dirigi. illis qͥdẽ honorifice uale dixit: ⁊ uni en¬
sem etauro. iͦiͬ librar ĩcapulo fulgidũ dedit. alterũ
uͦ arnilla totidem libraꝵ purissimi auri remunera.
Deuide suũ celerrime iter retorsit: saluusq rotho¬
magũ uenit. Hoc muͦ bruuo delusus: regressus est ne
argumẽtũ hortale tebaldo itãto deuoliutur. duci ꝙ
legatũ hunsmodi uͥbis instructũ destinat. Quo usqz
inquit dux seruicu debitũ mͥ detrectas exhibere: ilu

Expanded text:
laetissima spes vocavit, iter instituit festinus. Cui eunti laetissima spes vocavit, iter instituit festinus. Cui eunti obvii fuerunt duo milites Thebaldi. Quorum unus ait: « Quorsum, illustrissime virorum, gressum tendis? Visne esse dux Northmannorum, an extra tuam patriam custos ovium? » His dictis, conticuit. Cui dux ait: « Cujus milites estis? » Ad haec alter infit: « Quid tibi, cujus? nonne tui? » Animadvertens illico dux verba delatorum sibi ad consulendum ac necessario providendum dirigi, illis quidem honorifice vale dixit, et uni ensem ex auro quatuor librarum in capulo fulgidum dedit, alterum vero armilla totidem librarum purissimi auri remuneravit. Deinde suum celerrime gressum retorsit, salvusque Rothomagum venit. Hoc modo Bruno delusus regressus est, argumentum hortante Thebaldo iterato devolvitur, ducique legatum hujusmodi verbis instructum destinat: « Quousque, inquit dux, servitii debitum mihi detrectas exhibere? An
Abbreviated transcription (Latin):
cõparuit. fortitudine tanto digna inrostrenue cõpres¬
sit. Tebaldus auiẽ suũ ĩceptũ spe minus ualere
cõsid̾ans. gerreige regie de ricardo duce malmola
u̾ba cepit suggerere. suadens eo iuuẽte lotharñ regem
filiũ equidẽ suũ. francoꝵ regnũ nũꝙͣ pacatũ teneie.
Qua de re summe necessariũ fore. toto annisu eã sata¬
gere. ꝯͣlit̾ tãtum hostem de t̾ra exterminet. Quibus
u̾bis regina credula cõfestim brunoni archipresuli co¬
lonẽsi et duci suo uidelicet frĩ. legatũ mittit. mãdaus
q̃tinꝰ uepoti suo subueniat. Nicardũ infestissimun
⁊egmi eiꝰ adu̾sariũ capere si qua tua succedat᷑ anuitẽs
Contiuuo a brunone quidã ep̃s duci destinat᷑ qui ei
suadeat. quo apud ambianẽsem pagũs ad colloqͥum
occurrat. regẽ reconcitiare illi. frãcoꝵqz iegnũ sue tu¬
ciomi subdẽ cupiẽti. Qiibz u̾bis subdole deceptus: quo

Expanded text:
comperit, fortitudine tanto digna viro strenue comprescomperit, fortitudine tanto digna viro strenue compressit. Thebaldus autem suum incoeptum spe minus valere considerans, Gerbergae reginae de Richardo duce malivola verba coepit suggerere, suadens eo vivente Lotharium regem, filium equidem suum, Francorum regnum nunquam pacatum tenere. Qua de re, summe necessarium fore toto annisu eam satagere qualiter tantum hostem de terra exterminet. Quibus verbis regina credula, confestim Brunoni archipraesuli Coloniensi et duci, suo videlicet fratri, legatum mittit, mandans quatenus nepoti suo subveniat, Richardum infestissimum regni ejus adversarium capere, si qua via succedat, annitens. Continuo a Brunone quidam episcopus duci destinatur, qui ei suadeat quod apud Ambianensem pagum sibi ad colloquium occurrat, regem reconciliare illi, Francorumque regnum suae ditioni subdere cupienti. Quibus verbis dux subdole deceptus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑirẽtiro ꝓstrati ꝙͣi bidẽtes. Plimi aũt illoꝵ dũ per
dema siluaꝵ diuorcia oberrarẽt capti. ꝑ nor mãnorũ
finis nõ m̃lto post hoĩem post m̃ltos merores exeun¬
tis. Quo tp̃e. deffũcto gunardo rothomagẽsi archi¬
ep̃o successit hugo.
ueto demq dux semo fossus cũ nouissimũ
sui exitus diem tͥneret inminere. ascitis pͥu¬
cipibus sui ducatus eoriu cõsulto flore inuẽtutis.
uernãti ucardo duci filiũ suũ noĩe hugonẽ cõmẽda¬
ie studuit. ut eiꝰ patrocimo iutus inimitoꝵ frau¬
dib nõ capetur. Post cuꝰ obitũ siliã eiꝰ noĩe eniuã
a pat̾na domo sublatã. Ilemdux ut olim despond̾at.
cũ magno t ͥpudio et honore. rothomãgẽsib ĩtulit
menibz sͥ eam mungens nire comugali.
simltatibz exortis. duci ricardo cepit adu̾sari
eiꝰ t̾ras demoliẽdo rapinis. Cuiꝰ iem̾arios ausus ut

Expanded text:
reperirentur prostrati quasi bidentes. Plurimi autem illorum, dum per reperirentur prostrati quasi bidentes. Plurimi autem illorum, dum per devia silvarum divortia oberrarent capti, per Northmannorum finis, non multo post hominem, post multos moerores exeuntis. Quo tempore, defuncto Gunardo, Rothomagensi archiepiscopo, successit Hugo. denique dux senio fessus, cum novissimum sui exitus diem cerneret imminere, ascitis principibus sui ducatus, eorum consulto flore juventutis vernanti Richardo duci filium suum nomine Hugonem commendare studuit, ut, ejus patrocinio tutus, inimicorum fraudibus non caperetur. Post cujus obitum, filiam ejus nomine Emmam a paterna domo sublatam, idem dux, ut olim desponderat, cum maximo tripudio et honore Rothomagensibus intulit moenibus, sibi eam jungens jure conjugali. simultatibus exortis, duci Richardo coepit adversari, ejus terras demoliendo rapinis. Cujus temerarios ausus ut
Abbreviated transcription (Latin):
orro rex otho cũ rege ludonico atq flãdrẽ¬
si arnulfo lẽto gͣdu subseuitus. dispositis
militũ legionib cũ accensisset ad obsidẽdã urbẽ.
eamqz ꝑsperisset lexpun nabilẽ: audita morte
sui neiotis de distrahendo arnulzo normanius
cum suis clam cepit cõsultare. it ra ectĩam sã pet̾
alimq audoem q̃ insubibiosita ẽciuitatis. De
regressu qͥ in trastino e pauido inbi disposuit
cõsilio. Uerũ arnulsus eo tradicõis laqueo dep̾¬
heuss. papilioribz tentoriisq cõplicitis. et sagi¬
nariis eueratis. ĩcõticinio noctis cũ suo ex̾citu
festinus anfugit ĩmaxĩo tremore ꝑsistẽtibus.
aliis suepitu equoꝵ abeũtiũ lerritis. Otho u̾o
atq ludonitꝰ diluculo cõsurgẽtes. ut didicerũt arnulfũ
fugisse: ilico qua uenerãt itm̾e gressus retorquent
dimissa osedione. Quos maturiꝰ ꝯecẽdẽtes. nor mãm
adeo sũt ꝑsecuti gladiis ꝑimẽtes. ut ꝑ diu̾sa itiuera

Expanded text:
orro rex Otho cum rege Ludovico atque Flandreorro rex Otho cum rege Ludovico atque Flandresi Arnulpho lento gradu subsecutus, dispositis militum legionibus, cum accessisset ad obsidendam urbem, eamque perspexisset inexpugnabilem, audita morte sui nepotis, de distrahendo Arnulpho Northmannis cum suis clam coepit consultare intra ecclesiam Sancti Petri almique Audoeni, quae in suburbio sita est civitatis. De regressu quoque in crastino pavido inibi disponit consilio. Verum Arnulphus eo traditionis laqueo deprehenso, papilionibus tentoriisque complicitis et sagmariis oneratis, in conticinio noctis cum suo exercitu festinus aufugit, in maximo tremore persistentibus aliis, equorum strepitu abeuntium territis. Otho vero atque Ludovicus diluculo consurgentes, ut didicerunt Arnulphum fugisse, illico quo venerant itinere gressus retorquent, dimissa obsidione. Quos maturius discedentes. Northmanni adeo sunt persecuti, gladiis perimentes, ut per diversa itinera
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. pp̃ pͥliũ sussico cãpo ip̃iꝰ adintorio a barolo
pr̃e ip̃ius ludouici cõtra iobertũ prospere gestũ.
Qui gauisus audito qd̾ diu optan̾at: p̾paratis dĩb
q̃ tantũ ad negociũ cõqrua eiãt ac necessaria.
uelud iempestas ualida a iegno suo egressus.
aduictis sͥ ludonici regis. et arnulsi slãdrẽsis
ei̾citib iũ legionib militũ multis sup hugo¬
nem magnũ uruit. Consũptisqz oĩb que
illius eiant extra opida. ome robur belli super
normãnos a prĩa extur bãdos ĩmisit. p̾mictẽs
cũ milite m̾lto quendã suũ nepolẽ ad t̾riudam
rol homanẽsem urbẽ. Quã cũ aqgiessus suiss.
normãnos intra muros reperiẽs delitescetes. sus¬
picatus est om̃s fore inbelles . Itaq militibus
cõcitatis. uehemẽter portos expugare cepit. Nor¬
mãm uͦ portis repetmo ĩpetu patefacis. ꝓruẽtes
animis efferatis. iata adu̾sarios turbine deropu
rctur ex certamine per panci.

Expanded text:
Suessico Suessonico campo ipsius adjutorio a Carolo patre ipsius Ludovici contra Robertum prospere gestum. Qui gavisus, audito quod diu optaverat, praeparatis omnibus quae tantum ad negotium congrua erant ac necessaria, velut tempestas valida a regno suo egressus, adjunctis sibi Ludovici regis et Arnulphi Flandrensis exercitibus, cum legionibus militum multis super Hugonem Magnum irruit. Consumptisque omnibus quae illius erant extra oppida, omne robur belli super Northmannos a patria exturbandos immisit; praemittens cum milite multo quemdam suum nepotem ad terrendam Rothomagensem urbem. Quam cum aggressus fuisset, Northmannos intra muros reperiens delitescentes, suspicatus est omnes fore imbelles. Itaque militibus concitatis vehementer portas expugnare coepit. Northmanni vero, portis repentino impetu patefactis, proruentes animis efferatis, tanto adversarios turbine depopulrentur ex certamine perpauci.
Abbreviated transcription (Latin):
De morte sueui regis apud londoniã. et qᵈ churutꝰ
filiꝰ eiꝰ prĩ succedens ilerũ ex̾cctũ qͣ angles meuit
et de reditu eldredi ĩ augłiã. et de iictorui danoꝵ ap
Quod mortuo elcͥredo rege aglor Cauxendunũ.¬
gemnt haderumitũ qͥ post modum ei suaesfit.

Expanded text:
De morte Sueni regis apud Lundoniam, et quod Chunutus filius ejus patri succedens, iterum exercitum contra Anglos movit; et de reditu Eldredi in Angliam et de victoria Danorum apQuod mortuo Eldredo rege Anglorum, Chunugenuit Hardechunutum, qui postmodum ei successit.
Abbreviated transcription (Latin):
sulcãtes equora uẽto a litore sare deuoliuĩtur per¬
menso maris lumbo. Hnic ꝓrũpeles enauibz
õtinuo maritima cõsinia exiciali uulcano tra¬
dunt. Qd̾ ut ingellus aspecula iorib cõparit.
milites cõstãtinienses cũ multitu dine uulgi cõ¬
q regauit. nuretu qz repẽtiuo suꝑ eos upuit.
tantaqz illos strage deleuit. ut uullus penitut ie¬
maneret. qui sacta pesł̾ius nũciiret. Naui untus
illoꝵ cursu nnimo satigatus a longe resederat.
qͥ iudens sõcioꝵ ĩsortuma timore territus corpo¬
ris. qᵈ nibeulitatẽ oblitus. ad naues cucurint
ꝙͣtouius. celeroꝵ exitia inuician custodibz. Qui pa¬
uter et oĩlz ad tres tuciores se cõferentes mutra si¬
num mans remigio se cõtulerũt de inta dissidẽte.
Pausir qz uelis ĩsulime: cursu citissimo regẽ
suũ ei peuierũt. uẽto ad nomĩ spirãte. Quos ut indit.
protinus ducẽ ab eis exig̾e̾ cepi. at illi respondent.

Expanded text:
sulcantes aequora vento, ad littora Sarae devolvuntur persulcantes aequora vento, ad littora Sarae devolvuntur permenso maris limbo. Hinc prorumpentes e navibus continuo maritima confinia exitiali Vulcano tradunt. Quod ut Nigellus a speculatoribus comperit, milites Constantiniensis cum multitudine vulgi congregavit, impetuque repentino super eos irruit, tantaque illos strage delevit, ut nullus penitus remaneret, qui facta posteris nuntiaret. Nam unus illorum cursu nimio fatigatus a longe resederat, qui videns sociorum infortunia, timore territus, corporisque imbecillitatem oblitus, ad naves cucurrit quantocius, caeterorum exitia nuntians custodibus. Qui pariter ex omnibus ad res tutiores se conferentes, intra sinum maris remigio se contulerunt, de vita diffidentes. Pansisque velis in sublime, cursu citissimo regem suum expetierunt, vento ad votum spirante. Quos ut vidit, protinus ducem ab eis exigere coepit. At illi respondent: «
Abbreviated transcription (Latin):
emmam ducis sororẽ in cõuigio hũs. qͥbusdã
exortis dissensionũ incentus duci nocere ⁊ dedecora
ingerere siciens maximã nauium mmultetudinẽ in
inare iussit ĩpelli ai militibz ex ouũi iequo mãdauit.
ut cõstituto ab eo die ad eas cõuenirent. loricis ⁊ galeis
decẽt᷑ armati. Cuiꝰ iussus gratãter angli ebtemperã¬
tes unanues assũt ad naues. Rer igitur ꝓspecta
mulia i obtime ĩstrita excitꝰ copia ascitir nlicie
sue satrapis. anuei sui ꝓpõitũ exponeus ualida qͥste¬
ritate regio moie p̾cepit: ut eũtes totã normãinam
rapinis et incendus exlimarẽt. Solimimꝰ archã¬
geli michaelis monti parcerẽt. lie tante scĩtatir et re¬
ligionis locũ ĩqne cõcremarent. Iussit enã ut
⁊ icardũ ducem caperent pꝰ tergũ manus uiiui¬
adducerẽt. His uͦ editis: eos ne iñ sestinacẽne
iperauit. Qui sutductis ĩoltũ uacub ueliuolo

Expanded text:
Emmam ducis sororem in conjugio habens, quibusdam Emmam ducis sororem in conjugio habens, quibusdam exortis dissensionum incentivis, duci nocere et dedecora ingerere sitiens, maximam navium multitudinem in mare jussit impelli, ac militibus ex omni regno mandavit ut constituto ab eo die ad eas convenirent, loricis et galeis decenter armati. Cujus jussis gratanter Angli obtemperantes, unanimes adsunt ad naves. Rex igitur prospecta multa et optime instructa exercitus copia, ascitis militiae suae satrapis, animi sui propositum exponens, valida austeritate regio more praecepit ut euntes totam Northmanniam rapinis et incendiis exterminarent, solummodo archangeli Michaelis monti parcerent, ne tantae sanctitatis et religionis locum igne concremarent. Jussit etiam ut Richardum ducem caperent, post tergum manus vinciadducerent. His vero edictis, imperavit. Qui subductis in altum navibus, velivolo