comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poa mis as. Tercia uero sexta & nona idem ordinie celebret᷑ oracio. Iaest
tũ psallant᷑. Uespertina aut̃ synaxis quatuor psalmis cũ antip honuis ter¬
minet. Post quos psalmos lectio recitanda es⁊. Inde responsuriũ ambrosia¬
miisier suns canticũ &đ engło letania & oracio dñica. & fiant misse. Completu¬
rũ aut̃ trũ psalmoꝵ dic tione terminet᷑. qͥ psalmi i directũ sine antipho¬
na dicendi sit̃ .: Post quos y mnis ei dẽ more lectio una. Uersꝰ Aeurieleuon be¬

Expanded text:
sint. Tertia vero, et sexta et nona eodem ordine celebrantur: oratio, id est, tum psallantur. Vespertina autem synaxis quatuor psalmis cum antiphonis terminetur. Post quos psalmos Apostoli lectio recitanda est. Inde responsorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, et oratio Dominica; et fiant missae. Completorium autem trium psalmorum dictione terminetur. Qui psalmi directanei sine antiphona dicendi sunt; post quos hymnus ejusdem horae, lectio una, versus: Kyrie eleison, be
Abbreviated transcription (Latin):
& data benedictione. incipiat matutinos. Qui ordo uigiliaꝵ om̃i tepre
tam estatis quã hyemis ȩqualit̃ indie dñico teneatur. Nisi forte
qđ absit tardius surgat᷑. aliqͥd de lectionibꝰ. breuiandũ est. aut res¬
posuriã. Qđ tam̃ omnino caueat᷑ ne ꝓueniat. qd̃ si contigerit digne
ind̾ satis faciat dõ in oratorio. ꝑ cuiꝰ uenerit neglectũ.

Expanded text:
Et data benedictione incipiant Matutinos. Qui ordo vigiliarum omni tempore Et data benedictione incipiant Matutinos. Qui ordo vigiliarum omni tempore tam aestatis quam hiemis aequaliter die Dominico teneatur: nisi forte, quod absit, tardius surgant et aliquid de lectionibus breviandum est, aut responsoriis: quod tamen omnino caveatur, ne proveniat. Quod si contigerit, digne inde satisfaciat Deo in oratorio, per cujus evenerit neglectum.
Abbreviated transcription (Latin):
Nominicis diebꝰ. tẽporis surgat̃ aduigilias. in qͥbꝰ uigili is teneat᷑
menfura. Iłt modulatis ut supͣ disposuimꝰ. sex psalmis & uersũ.
Resedentibꝰ. cunctis disposito & ꝑ ordinẽ in subsellis legantur
incodice: ut supͣ dixim. quatuor lectiones cũ responsurus suis.
Ubi tantũ in quarto responsurio dicat᷑ acantante gła. Quandũ in¬
incipit mox om̃s cũ reuerentia surgant. Post quas lectiones sequãt᷑
quas iere legantur aliȩ quatuor cũ responsuriis suis ordine qͦ sup .
Post quas iter dicant᷑ tria cantica đ ꝓphetarũ que instituerit abba
Quȩ cantica cũ alła psallant᷑. Dicto & iã uersu & benedicẽ abbate. le¬
gant᷑ alie quatuor lectiones đ nouo testam̃to. ordine qͦ supͣ. post qͣrtũ¬
aut̃ responsuriũ. incipiat abba.ymnũ tedm̃ laudamꝰ. Quo ꝑdicto. legat
abba lectionẽ d eũgło cũ honore & tremore stantibꝰ om̃ibꝰ. qua ꝑ lecta
respondeat om̃s am̃. & subseqͣtur mox abba. ymnũ tedec& laus.

Expanded text:
ominica die temperius surgatur ad vigilias: in quibus vigiliis teneatur mensura, id est, modulatis, ut supra disposuimus, sex psalmis et versu, residentibus cunctis disposite, et per ordinem in subselliis, legantur in codice, ut supra diximus, quatuor lectiones cum responsoriis suis: ubi tantum in quarto responsorio dicatur a cantante, Gloria. Quam dum incipit, mox omnes cum reverentia surgant. quos iterum legantur quatuor lectiones cum responsoriis suis, ordine quo supra. Post quas dicantur tria cantica de prophetis, quae instituerit abbas. Quae cantica cum alleluia psallantur. Dicto etiam versu, et benedicente abbate, legantur aliae quatuor lectiones de Novo testamento, ordine quo supra. Post quartum responsorium incipiat abbas hymnum, Te Deum laudamus; quo perdicto, legat abbas lectionem de Evangelio, cum honore et tremore stantibus omnibus; qua perlecta, respondeant omnes, amen: et subsequatur mox abbas hymnum, Te decet laus.
Abbreviated transcription (Latin):
scõ pascha usq adpente costen. sine int̃ missione dicat᷑ alła. Tã in
psalmis quã in responsuriis. Apente costen aut̃ usq in cap̃ quadrage¬
simȩ. om̃ibꝰ noctibꝰ. cũ sex posterioribꝰ psalmis tantũ ad noctur nis
dicat᷑. Omi uͦ dñica extra quadragesimȩ. cantica matutinos. pͥma.
t̃cia. sexta. nonaq cũ alła dicant᷑. uespera uͦ iam antiphona. Respõ¬
suria uͦ nũ quã dicant᷑ cũ alła. nisi apascha usq ad pente costen:¬
Qualit̃ DIUERSA OPERA PERDIẼ AGANTUR
It ae ꝓpħa. Spties indiẽ laudẽ dixi tib. Qui septenariꝰ sacratꝰ nume¬
rus anobis sic implebit si matutino. primȩ. terciȩ: sextȩ. nonȩ. uespere.
conpleturiiq tẽporȩ nr̃ȩ. fuitutis officia ꝑ soluamꝰ. quia đ his oris dixit.
Septies indiẽ laudẽ dixi tib̵. Nam đ noctur nis uigiliis. idẽ ipse ꝓpha
ait. media nocte surgebã ad consitendũ tibi. Ergo his tẽporibꝰ refe

Expanded text:
scha, inquit, usque ad Pentecosten sine intermissione dicatur alleluia, tam in psalmis quam in responsoriis. A Pentecoste autem usque in caput Quadragesimae, omnibus noctibus cum sex posterioribus psalmis tantum ad nocturnos dicatur. Omni vero Dominica, extra Quadragesimam, cantica matutini, prima, tertia, sexta, nonaque cum alleluia dicantur. Vespera vero jam cum antiphona. Responsoria vero nunquam dicantur cum alleluia, nisi a Pascha usque ad Pentecostenqualiter divina opera per diem agantur. Ut ait propheta: Septies in die laudem dixi tibi . Qui septenarius sacratus numerus a nobis sic implebitur, si matutino, primae, tertiae, sextae, nonae, vesperae, completoriique tempore, nostrae servitutis officia persolvamus, quiSepties in die laudem dixi tibi. Nam de Nocturnis vigiliis, idem ipse propheta ait: Media nocte surgebam, ad confitendum tibi . Ergo his temporibus laudem
Abbreviated transcription (Latin):
in duas głas. Nã ceteris diebꝰ canticũ unũ qͦdq die suo exꝓphetis sic
psallit ȩcłia romana dicat. Post hȩc sequant᷑ laudes đinde lectio una
apłi memorit̃ recitanda. Res ponsuriũ ambrosianũ ymnũ canticũ
d eugl̃io. lȩtania & cõpletũ est. Planȩ agenda matunna uł uesꝑtina
nõ transeat aliquando nusi inultimo ordine oracio dñica om̃ibꝰ audien¬
tibꝰ. dicat᷑ apriore. ꝓpt̃ scandaloꝵ spinas qͥ oriri sol&. ut cõuersi ꝑ¬

Expanded text:
phetis, sicut psallit Ecclesia Romana, dicatur. Post haec sequentur laudes. Deinde lectio una Apostoli memoriter recitanda. Responsorium Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania, et completum est. Plane Agenda matutina, vel vespertina non transeat aliquando, nisi in ultimo per ordinem oratio Dominica omnibus audientibus dicatur a Priore propter scandalorum spinas, q
Abbreviated transcription (Latin):
Ut modice amplius dmedia nocte pausent᷑. &iã digestis surgat̃.
Qd uͦ restat post iugilias a fr̃ibꝰ qͥ psalterii uł lectione aliqͥd indi¬
gent meditacioni inẜuat᷑. Apascha aut̃ usq ad supͣ dictas beł no¬
ue bris sic tẽperetur hora uigiliaꝵ agenda ut paruissimo¬
inter uallo fr̃s ad necessariũ naturȩ exeat̃. Custo dito mox matu¬
tini qͥ incipiente lucȩ agenđ sut̃. sub sequant᷑.¬

Expanded text:
pausetur, et jam digesti surgant. Quod vero restat post vigilias a fratribus qui psalterii, vel lectionum aliquid indigent, meditationi inserviatur. A Pascha autem usque ad supra dictas Kal. Novembris sic temperetur hora vigiliaintervallo, quo fratres ad necessaria naturae exeant, custodito, mox matutini qui incipiente luce agendi sunt, subsequant
Abbreviated transcription (Latin):
S & p̃ceptũ dñi in aduersis & in in iuriis ꝑpacienciã ad implentes.
Qui ꝑcussi in maxillã. p̃bentes aliã. Auferenti tunicã: dimitũt
& palliũ. Angariati miliario: uadut̃ & duo. Cũ paulo apło.
Falsos fr̃s sustinẽt. & ꝑsecucionẽ sustinet̃. & maledicentes se. be¬
ne dicent.
Quintꝰ humilitatis gradꝰ est. Sĩ om̃s
cogitaciones malas cordisuo aduenientes uł mala ase absconse co¬
missa. ꝑ humilẽ confessionẽ abbati suo nõ celauerit. Hortans nos
de hac re scriptura dic̃r. Reuel a addnm̃ uiã tuã & sperameũ. &
itẽ dicit. Confitemini dño qm̃ bonꝰ qm̃ inscłm modia eiꝰ. Qitẽ ꝓpħa¬

Expanded text:
 praeceptum Domini et in adversis et in injuriis per patientiam adimplentes, qui percussi in maxillam, praebent et aliam, auferenti tunicam dimittunt et pallium, angariati milliarium vadunt et duo, cum Paulo apostolo falsos fratres et persecutionem sustinent, et maledicentes se beNEDICTI . Quintus humilitatis gradus est, si omnes cogitationes malas cordi suo advenientes, vel mala a se absconse commissa per humilem confessionem abbati non celaverit suo, hortans nos de hac re Scriptura dicens: Revela Domino viam tuam, et spera in eo ; et item dicit: Confitemini Domin
Abbreviated transcription (Latin):
parit coronã.Tercus humilitatis gradus est. Ut qͥs ꝓdĩ amore
om̃i obediencia se  subdat maiori. Imitans dnm dqͦ dic̃ apłs. fact obe¬
cia duris & contrariis rebꝰ uł & iã qͥb lib& in rogatis in iariis. tacita cons
scriptura. Qui ꝑ seuerauerit cha ausq infinẽ hic saluus erit.
Itẽ confortetur cor tiũ & sustineA dnm̃. & hostendens fidelẽ
na sufferenciũ.: ꝓpt̃ te morte afficim᷑ totadie. extimati sumꝰ¬
sic̃ oues occisionis. & securi de spe retribucionis diuine sub¬
sequant᷑ gaudentes & dicentes. S in his om̃ibꝰ superamꝰ: ꝓpt̃ eũ qui
dilexit nos. Enẽ alio loco scriptura dicit. ꝓbastinos inqͥd dr̃ igne

Expanded text:
I. Tertius humilitatis gradus est, ut quis pro Dei amore omni obedientia se subdat majori, imitans Dominum, de quo dicit Apostotia duris et contrariis rebus, vel etiam quibuslibet irrogatis injuriis, tacita conscsancta Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ; et item: Confortetur cor tuum, et suna sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis . Et securi de spe retributionis divinae subsequantur gaudentes et dicentes: Sed in omnibus superamus propter eum qui dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
uero ꝓpriã ita facere ꝓ hibem̃ cũ dicit seriptura nob̵ & ad uoluptatibꝰ
tuis auertere. &itẽ. rogemꝰ dm̃ inoracione. Ut fiat illiꝰ uoluntas in nobis.
Docem ergo merito nr̃o nõ facere uolũtatẽ. cũ cauemiꝰ illud qđ dicit scã
fundũ inferni dimergit. &cũ iterũ cauemꝰ illud qđ de neglegentibur
dictũ est. Corupti sut̃ & ab hominabiles facti s̃ inuoluptatibꝰ suis. Inde¬
te est omnẽ d sideriũ meũ. Cauendũ est ergo ideo malũ desideriũ. quia
mars secꝰ intronũ delec tacionis posita est. Niđ scriptura p̃cepit dicr̃.
Post concuipiscencias tuas nõ eas. Ergo si occuli dñ speculant᷑ bonos & malos

Expanded text:
a facere prohibemur, cum dicit Scriptura nobis: Et a voluntatibus tuis avertere . Et iterum: Rogamus Deum in oratione, ut fiat illius voluntas in nobis . Docemur ergo merito non facere nostram voluntatem, cum cavemus illud, quod dicit sancta  cavemus illud quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In dete est omne desiderium meum . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit dicens: Post
Abbreviated transcription (Latin):
ra ueloet̃ ꝑuenlro. aetib nr̃is scala illa erigenda est quȩ in somo la¬
cob apparuit. ꝑ quã ei descendentes &c ascendentes angti moens traba
Nõ aliud sine dubio descensꝰ ille. & ascensꝰ a nob inteligit nisi exula¬
cione descendere. & humilitate a scendere. Scala ũ ipsa erecta. nr̃a est
uitã i scło. Qui humiliato corđ a dño erigit̾ ad cȩlũ. Latera enĩ eiꝰ scalt
dicimꝰ nr̃m eẽ corpꝰ & anima: Inqͣ latera diũ sos grados humulitatis ut dis
cipline euocacio diuina ascendendos inseruit.
Obliuonẽ omnino fugiat. & sẽꝑ sit memor omĩa quȩ p̃ceꝑit ds̃. Qualit
p̃parata est. ammo suo seꝑ reuoluat & cus todiens se om̃i ora apeccatir &

Expanded text:
ascendentibus scala illa erigenda est quae in somnio Jacob apparuit, per quam et descendentes angeli monstrabantur . Non aliud sine dubio ascensus ille et descensus a nobis intelligitur, nisi exaltatione descendere, et humilitate ascendere. Scala vero ipsa erecta nostra est vita in saeculo, quae humiliato corde a Domino erigitur ad coelum. Latera ejus scalae dicimus nciplinae evocatio divina ascendendos inseruit. oblivionem omni hora fugiat, semper sit memor omnium quae praecepit Deus: ut praeparata est, animo suo semper evolvat: et custodiens se omni hora a peccatis et
Abbreviated transcription (Latin):
gua mea. Posui ori meo custodiã. obmutu & humiliatꝰ sũ. & silui
abonis. Hic hostendit ꝓpħa si abonis eloquiis int̾̃dũ ꝓpt̾ tacit᷑ nitatẽ
deb& tacere. quanto magis amalis uerbis ꝓpt̃ pęnã peccati đb cessare.¬
Ergo quãuis đbonis & scĩs ȩdificacionũ eloquiir ꝑ fectis discipulis: ꝓpt̃
tacit᷑nitatẽ grauitatis. rara loquendi concedat᷑ licencia. quia scriptũ¬

Expanded text:
ait: Posui ori meo custodiam; obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis . Hic ostendit Propheta, si a bonis eloquiis interdum propter taciturnitatem debet tacere, quanto magis a malis verbis propter poenam debet cessareErgo quamvis de bonis et sanctis, et aedificationum eloquiis perfectis discipulis propter taciturnitatis gravitatem rara loquendi concedatur licentia, t
Abbreviated transcription (Latin):
haihũ inmonasterio : aut quasi arguere &dã. siquã uis consanguinita¬
tis ꝓpinquitatȩ iungat᷑. Neqd lib& mego id monachis p̃ sumat᷑ qui exind
grauissima occasio scandaloꝵ oriri potest qd̾ si qͥs hec trans gressus fuerti
ordinamꝰ atq ideo constituimꝰ: ut nulli liceat quẽ quã frum suoꝵ ex comin¬
care. aut cedere: nisi cui potestas ab abbatȩ data fuerit. Peccantes aut̃ cora
om̃ibꝰ arguant᷑. ut ceteri metũ abeant. in fantũ uͦ usq ad quinto decimo anno

Expanded text:
quavis consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus fuerit, Ordinamus atque constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri metum habeant. Infantum vero usque quindecim annorum
Abbreviated transcription (Latin):
erenidacionẽ uicioꝵ ud obẜuacionẽ bcaritatis ꝓcesseret : rio ilico pauore
ꝓtenit fugias uiã salutis que nõ est nisi angusto inicio incipienda. ꝗcdsu
uero conueriacionis & si di dlatato corde. inennarrabil dilet tions dul cedine
cunrt̃ uiã mandatoꝵ di. Ut abipsius nũ quã magis terio discentes meiꝰ doctrina
uq admor tẽ in monas terio ꝑ seuerantes passionbꝰ xp̃i ꝑpacienciã partici¬

Expanded text:
el conversationem caritatis processerit, non ilico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda; processu vero conversationis et fidei dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei, ut ab ipsius nunquam magisterio discedentes, in eius doctrina usque ad mortem in monasterio perseverantes, passionibus Christi per pati
Abbreviated transcription (Latin):
ut metuenas dñis inritatꝰ malis nr̃is. ut neqͥssimor ꝓuos ꝑpeniã tra¬
det ad poenã qͥ cũ seqͥ noluerint ad głam. Exurgam s tandẽ ali¬
quando excitante nos scriptura dicente. Hora est iã nos đ somno sur¬
tere e& apertis occulis nr̃is ad deificũ lum̃ ad tonius aurib. aucliamus
duna cotidie elamantq nos ad mon& uox dicens. Io die si uocẽ eiꝰ

Expanded text:
 ut nequissimos servos perpetuam tradat ad poenam, qui eum sequi noluerunt ad gloriam. Exsurgamus ergo tandem aliquando excitante nos Scriptura, ac dicente: Hora est jam nos de somno surgere . Et apertis oculis nostris ad deificum lumen, attonitis auribus audiamus divina quotidie clamans quid nos vox admoneat. Hodie si vocem e
Abbreviated transcription (Latin):
t mere. gehennã ex pauescere. Uitũ xernã om̃ concupiscencia sp̃ali desiderir
aort̃ lotdie ante occulos supectã habere. Actus uitȩ suȩ om̃ ora cuis todiser in
omũ loco dñ se respicere ꝓcerto scire. Cogitaciones malas cordesuo ad uenien
elo quio eustodire. Multi loqui nõ amare. Uerba uana aut risui. apta
nõ loqui. Risũ multũ aut̃ ex cussũ nõ amare. Bec tiones sanetar sibent
audire. Orauonẽ frequent̃ incũ bere: mala sua p̃terita cũ lacri¬
mis ut gemita. cotidie iorauonẽ deo consiteri. Dipsis malis dcetera
abbaus momnibꝰ obedire. &ã siipse clit̃ qd̵ ab sit agai memores illi:
ciñici p̃ceptũ que dicut̃ facite. que aut̃ faciut᷑ nolite facere. Nõ uelle
dici scm̃ ante quã sit. s priꝰ eẽ qđ ueri dicat᷑. Precepta dĩ factir condie
uenerare. Iuniores diligere. Inxpĩ amore ꝓ inimicis orare Cũ dis¬
cor dlantibꝰ. ante solis occasũ. in pace redire. & ddi micdiã nũquã¬

Expanded text:
expavescere. Vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare. Mortem quotidie ante oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenienteloquio custodire. Multum loqui non amare. Verba vana, aut risui apta non loqui. Risum multum aut excussum non amare. Lectiones sanctas libenter audire. Orationi frequenter incumbere. Mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri: de ipsis malis de caeteabbatis in omnibus obedire, etiamsi ipse aliter, quod absit, agat memores illius Dominici praecepti: Quae dicunt fdici sanctum, antequam sit: sed prius esse quod verius dicatur. Praecepta Dei factis quo tidie venerari. Juniores diligere. In Christi amore pro inimicis orare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire. Et de Dei
Abbreviated transcription (Latin):
aniput. Vnđ dñs dĩ. Angusta uia est quȩ ducit aductã. Ut nõ uo ar¬
bitrio uiuertes ut desiderus suis & uoliptatibꝰ. bedieptes sua cobu dẽ
siderat Snie dabio he tales illã dñ imitant᷑ sentenciã que dices
Nouem̃ faare uolu taie meã. s eiꝰ qͥ misit me. Sy hȩcipsa obediencia
dic acceptabilis ere deo: & dulcis hominibꝰ. Si qđ iubet᷑ no trepide
nõ tarde. o tepide. aut cũ mur murio. id cũ responso nolentis effi¬
ciat᷑. Quia obediencia quȩ maioribꝰ p̃bet᷑. dõ exibet᷑. Ipse enĩ dixit.
Qui uos audit me audit. & cũ bono animo adiscipulis p̃beri oport&.
quia ÷ larẽ datorẽ diligit ds̃. Nã cũ malo animo. si obedit discipulꝰ. &
nõ solũ ore s &iã incorde. si murmurauerit. &iã si impleat iussionẽ
tam̃ acceptũ iam nõ erit deo. quia cor eiꝰ respicit mur murantẽ. & ꝓ
tali facto nullã conseqͥt᷑ gr̃a. Imo penã murmo ranciũ incurrit si

Expanded text:
uo arbitrio viventes, vel desideriis suis et voluptatibus obedientes, sed ambulantes siderant. Sine dubio hae tales illam Domini imitantur sententiam, quae dicit: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui misit me . Sed htunc acceptabilis erit Deo, et dulcis hominibus, si quod jubetur non trepide, non tarde, non tepide, aut cum murmure, aut, cum responso nolentis efficiatur; quia obedientia, quae majoribus praebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: «Qui vos audit, me audit .» Et cum bono animo a discipulis praeberi oportet; quia hilarem datorem diligit Deus . Nam cum malo animo si obedit discipulus, et non solum in ore, sed etiam in corde, si murmuraverit, etiamsi impleat jussionem, tamen acceptum jam non erit Deo, qui cor ejus respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam; imo poenam murmurantium incurrit, si
Abbreviated transcription (Latin):
qui totã uitã suã ꝑ diuersas ꝓuincias ternis aut quat᷑ nir diebꝰ ꝑdiuersoꝵ cellas
ospitant᷑. semꝑ uagi & nũ quã st abiles. ꝓ priis qe uoluptatibꝰ. & gulȩ in lecebrires
uentes. & ꝑ om̃ia đ teriores sarabaitis. Dequoꝵ om̃iũ hoꝵ miserrima cõuersacione
melius est silere quã logui. His gͦ omisis adcenobitaꝵ fortissimũ genꝰ disponen

Expanded text:
qui tota vita sua per diversas provincias ternis aut quaternis diebus per diversorum cellas qui tota vita sua per diversas provincias ternis aut quaternis diebus per diversorum cellas hospitantur, semper vagi, et nunquam stabiles, et propriis volupervientes, et per omnia deteriores sarabaitis. De quorum omnium horum misera conversatione melius est silere quam loqui. His ergo omissis ad coenobitarum fortissimum genus disponendum,
Abbreviated transcription (Latin):
onachoꝵ¬
quatuor lese genera. manfestũ est. Drimũ cenobietaꝵ. hoc est
monasteriale militanr sub regula ut abbatȩ . Ncinđ icđm gerc est
a nachoritaꝵ id est heremitaꝵ. hoꝵ qͥ nõ conuersacionis feruore nallco
sed monasterii ꝓbacione diuturna. Didicer̃ contra diabolĩ multor
solacio iam docti pugnare : & bene instrac̃ti frat̃na ex aciȩ. ad singu¬
larẽ pugnã heremi securi iã sine consoladone alteri. sola mantii ut sra¬
eluo contra uicia carnis. ut cogitacionũ : deo auxiliante suficut pugnare.
experientia magistri sic̃ aurũ fornacis: ẜ inblũbi natura molliti achiuc operibꝰ
seruantes scł̃o fidẽ m̃tiri deo ꝑ tonsurã noscunt. Qurbini aut terni aut certe sin¬
guli sine pastore nõ dñĩci. sed suis inclusi ouilibꝰ ꝓlege eis est desiderior
uolũptas. Cũ qͥd quid putauerint ut elegerint hõc dicut̃ scm̃. & qđ noluerint
hoc punt̾ nõ licere.. Quarcũ genꝰ est inonachaꝵ qđ nominat᷑ girouagũ

Expanded text:
onachoquatuor esse genera manifestum est: Primum coenobitarum, hoc est, monasteriale, militans sub regula vel abbate. Deinde secundum genus est anachoretarum, id est, eremitarum; horum qui non conversiosed monasterii probatione diuturna didicerunt contra diabolum, multorum solatio jam docti, pugnare; et bene instructi fraterna ex acie, ad singularem pugnam eremi, securi jam sine consolatione alterius, sola manu, vel brachio, contra vitia carnis, vel cogitationum, Deo auet experientia magistra, sicut aurum fornacis; sed in plumbi natura molliti, adhuc factis servantes saeculo fidem, mentiri Deo per tonsuram noscuntur. Qui bini aut terni, aut certe singuli, sine pastore non Dominicis, sed suis inclusi ovilibus, pro lege eis est desideriorum voluptas: cum quidquid putaverint vel elegerint, hoc dicunt sanctum; et quod noluerint, hoc putant non licere. Quartum vero genus est monachorum quod nominatur gyrovagum,
Abbreviated transcription (Latin):
infras prt foras monasterio contendere. Qx st p̃supserit: regulari discipl¬
na subiaceat. Ipse tam̃ abbas cũ timore dĩ & obẜ uacione regulȩ omiã
fauiat. Sciens se ꝓcul dubio đ omibꝰ iudicussiuis. equissimo iudici dõ reddere
racionẽ. Si qͣ uero minora agenda s̃ inmonasterio utilitatibꝰ seniorum
tartõr uetatꝰ consilio. Sic̃ scriptũ est. Omĩa fac cũ cansilio. & post factũ nõ¬

Expanded text:
serit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora agenda sunt in monasterio, seniorum tantum utatur consilio: sicut scriptum est: Omnia fac cu
Abbreviated transcription (Latin):
npmus dnm̃ dm̃ tuũ diligere. extoto corde. tota ainima tota intutre se¬
inatuẜ dimũ tanquã se ipsũ. D inde nõ occidere. nõ adulerare. ñ facere fur¬
tũ. nõ concupicere. nõ falsũ testimotiũ dicere. Honorare om̃s homuines & qđ
aibi qus fieri nõ uult alio ne faciat. Abnegare semetipsũ sibi ut seqͣtur ap̃m
Corpꝰ castigare. delicias nõ amplecti. Ie iuniũ amare. pauperes recreare
Nudũ uestire. Mortuũ sepelire. Infirmũ uisitare. In tribulacione subuenire.
Dolentẽ consolare. A scło actibꝰ se facere alisn̾ũ. Nichil amore xp̃ĩ p̃ponere.
Irã nõ ꝑficere. Iracundie tẽp nõ res uare. Dolũ in corde nõ tenere. pacem
faliam nõ dare diaritatẽ nõ derelinquere. Nõ iurare. ne forte ꝑur&.
Uertatẽ ex corđ & ore ꝓ̃ferȩ. Malũ ꝓmalo. nõ reddere. Inuriã nõ
facere. s facta pacient̃ sufferȩ. Inimicos diligere. maledicentes se nõrema

Expanded text:
rde, tota anima, tota virtute. Deinde proximum tanquam seipsum. Deinde non occidere. Non adulterari. Non facere furtum. Non concupiscere. Non falsum testimonium dicere. Honorare omnes homines. Et quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat. Abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare. Delicias non amplecti. Jejunium amare. Pauperes recreare. Nudum vestire. Infirmum visitare. Mortuum sepelire. In tribubulatione subvenire. dolentem consolari, a saeculi actibus se facere alienum, nihil amori Christi praeponere; iram non perficere, iracundiae tempus non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere; non jurare, ne forte perjuret; veritatem ex corde et ore proferre, malum pro malo non reddere, injuriam non facere, sed et fa
Abbreviated transcription (Latin):
nio ctao festuta uiorebas intũo trabẽ nõ udes. Nõ abeo ꝑsona in monete¬
rio discernat᷑ : NG̃ utꝰ plus amet᷑ quã aluis. nisi quẽ inbonis ac tib. aut obe¬
diencia in uenerit meliorẽ. Nõ p̃ponat ingenuuis ex seruicio cenner eb¬
loca. Quia siuȩ ẜuus. si
quia ñ est
apud dm̃ ꝑ sona¬
⁊ acceptio. Solum¬
inodo in hac parte apud ipsũ disceriumꝰ. si meliores ab
aluis inoperibꝰ bonis & humiles in ueniamꝰ. Ergo eqͣlis sit
ab eo om̃ib Raritar uirã p̃beatur in om̃ibꝰ scđm merita discipli¬
seruare. Inqua dicit. arguę. obsecra. increpa id est mis

Expanded text:
oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio discernatur, non unus plus alio ametur, nisi quem in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatur ingenuus ex servitio convertenloca. Quia sive servus, siquia non est apud Deum personarum acceptio : sed solummodo in hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inveniamur. Ergo aequalis sit ab eo omnibus charitas, una praebeatur in omnibus secundum merita disciplim semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id est, mis
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ plus gerat
sollicitudinẽ derebꝰ tran¬
sȩtoriis & terrenis atq caducir
S sep cegude qua animas suscepit regendas. de quibꝰ & racionẽ redditur. est
ree me causet̃ dminori forte substantia. meminerit scriptũ : F rimiã querite

Expanded text:
 plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
abba pat̃. Ideoq abbas nichil exira p̃ceptũ dñi qđ absit deb& aut docere. aut
discipuloꝵ mentibꝰ conspargat᷑. Memor seꝑ abbas quia doctrine suȩ ut
discipłoꝵ obedienciȩ utraꝵq rerũ intrem̃do iudicio dei facienda erit dis¬
Ceucio. Sciatq abbar culpe pastoris incũbere qͥd qͥd in ouibꝰ pat̃ familias
utilitatis minepotuerit in uenire. Tantũ iterũ erit liber. ut si in quieta ut i obe¬
dienti gregi pastoris fuerit om̃is diligeneia ad tributa & morbidis eaꝵ agͣ b
imũsa fuerit cura exibta. pastor eoꝵ iniudicio dñ ab solutus dicat cũ

Expanded text:
Abba pater . Ideoque hic abbas nihil extra praeceptum Domini, quod absit, debet aut docere, aut discipulorum mentibus conspergatur. Memor semper abbas, quia doctrinae suae, vel discipulorum obedientiae, ambarum rerum in tremendo judicio Domini facienda erit discussio. Et sciat abbas culpae pastoris incumbere, quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tandem iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor eorum in judicio Domini absolutus dicat cum
Abbreviated transcription (Latin):
abs tinenciã. Ut unꝰ quisq suꝑ m̃surã sibi indictã. aliquid ꝓpria uolũtate. cũ
gaudio spũ scĩ offerat deo. Idt subtrahat corpori suo. đcybo dpotu de
somno đ loqͣcitate. đ scuirilitate. & spiritalis de siderii & gaudio. diẽ scm̃
pasche ex pect&. Hoc ipsudtam̃ qd un qͥsq offen&. abbati suo sugerat &
cũ eiꝰ faciat oracione & uolũtate. Quia qđ sine patris ipiritalis uolũtate
rant᷑. cũ tremore diuino flectentes ienua. Similit̃ qͥ in iuinere directi s̃.
nõ eos p̃tereat opdĩ. orȩ constitutȩ. ẜ ut possut̃ agant sibi. & serutuitis

Expanded text:
tinentiam: unusquisque super mensuram sibi indictam aliquid propria voluntate cum gaudio sancti Spiritus offerat Deo. Id est, subtrahat corpori suo de cibo, de potu, de somno, de loquacitate, de scurrilitate: et cum spiritalis desiderii gaudio sanctum Pascha exspectet. Hoc ipsum tamen quod unusquisque offert, abbati suo suggerat, et cum ejus fiat oratione et voluntate. Quia quod sine permissione Patris spiritalis rantur, cum tremore divino flectentes genua. Similiter qui in itinere directi sunt, non eos praetereant horae constitutae; sed ut possunt agant sibi, et s
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. clarescentibꝰ culpis ꝓ iciat᷑ d monasterio. Sitam̃ eiꝰ talis fuerit con¬
tumacia. ut subdi aut obedirȩ regulȩ noll&. BOR DINB CORGREGACIONŨ¬
rdines suos in monasterio ita conẜuet̃. Ut conuersacionis tẽpꝰ
& uitȩ meritũ disceriut. aut quẽ abbas constituerit. Qui abbas nõ con¬
turb& gregẽ sibi comissũ neqͣsi libera utens potestatẽ in iustȩ dispo¬
ipsi fr̃s sic accedat̃ ad pacẽ ad comunionẽ ad psalnr inponendũ in
coro standũ. & in om̃ib omnino locis ȩtas nõ discernat᷑ inordines nei
qͥ om̃s ut conuertunt᷑ ita sit̃. Ut uerbi gr̃a qͥ scđa ora die uenerit in
manasterio iuniorẽ se nouerit illiꝰ eẽ qͥ pͥma ora uenit diei. cuiꝰ lip &
ȩtatis. ut dignitatis sit. Pueris ꝑ omia ab om̃ib discplina conẜuata. Iunio¬
nts igit̾ priores suos honoret̃ p̃rior minores suos diligãt: Inpsa aut̃
appellacioni nominũ nulli liceat aliũ puri nomine appelari. s priores.

Expanded text:
verit, clarescentibus culpis, projiciatur de monasterio; si tamen talis fuerit ejus contumacia, ut subdi aut obedire Regulae nolit. § II.--EX REGUrdines suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, nec quasi libera utens potestate injuste dispoipsi fratres, sic accedant ad pacem, ad psalmum imponendum in choro standum. Et in omnibus omnino locis aetas non discernat ordines nec reliqui omnes, ut convertuntur, ita sint: ut verbi gratia, qui secunda hora diei venerit in monasterio, juniorem se noverit illius esse qui prima hora venit diei, cujuslibet aetatis aut dignitatis sit. Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur. Juniores igitur priores suos honorent, priores juniores suos diligant. In ipsa autem appellatione nominum nulli liceat alium puro nomi
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ pascha usq ad pentecosten.Isint src̃
Refici¬
A pente costent aut̃ tota estate si labores agroꝵ nõ
habent monachi. aut nimitas estatus nõ ꝑ turbat: quarta & sexta fera iei
in agris abuenit̃. aut ȩstatis feruor niniꝰ fuerit continuanda ert. & in abbat.¬

Expanded text:
cto Pascha usque ad Pentecosten ad sextam reficiA Pentecoste autem tota aestate, si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat, quarta et sexta feria jein agris habuerint, aut aestatis fervor nimius fuerit, continuanda erit, et in abbat
Abbreviated transcription (Latin):
mitatibꝰ. ut forte qͥ ex uno nõpotuerit ȩdere. & alio reficiat᷑. Ergo duo pul¬
iñtaria cocta fr̃ibꝰ om̃ibꝰ sufficiãt. & si fuerit ind̾ poma aut nascencia legu¬
minũ. addat & t̾cius. Panis libra una ꝓ pensa suficiat indie. siue una sit re¬
fectio siue prandii & cenȩ. Esi cenaturi sut. de eadẽ libra t̾cia pars cella¬
rario res uet᷑ redenda cenandis. Qd si labor. forte facł fuerit maior. in ar¬
bitrio & potestate abbatis erit. si expediat aliqͥd augere. Remota ꝓ om̃ib cra¬
pula ut nũquã subripiat mõnacho indigeries. quia nichil sic contrariũ est om̃i
xp̃iano qͦmͦ crapula. Sic̃ ait dns̃ nr̃. Uidete ne grauent̾ corda ur̃a in era¬

Expanded text:
it edere, ex alio reficiatur. Ergo cocta duo pulmentaria fratribus omnibus sufficiant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminum, addatur et tertium. Panis libra una propensa sufficiet in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem libra tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate abbatis erit, si expediat, aliqpula, et ut nunquam subripiat monacho indigeries: quia nihil sic contrarium est omni Christiano quomodo crapula, sicut ait Dominus noster: Videte ne graventur corda vestra in cra
Abbreviated transcription (Latin):
solũ si petierit suscipiat in congregacione sociand. Uerũ &iã suadatur
ut st&. ut eiꝰ exemplo alii erudiant᷑. & quia in om̃i loco uni dñõ ꝰ ut
uni regimilitat᷑. Quẽ si &iã talẽ prespexerit abbas. liceat eũ insuperiore loco¬
aliqͣntulũ constituere. Nõ solũ aut̃ monacũ s &iã. đ supͣ scriptis gradibꝰ sac̃ dotũ

Expanded text:
solum, si petierit, suscipiatur congregationi sociandus, verum etiam suadeatur, solum, si petierit, suscipiatur congregationi sociandus, verum etiam suadeatur, ut stet: ut ejus exemplo alii erudiantur, et quia in omni loco uni Domino servitur, uni regi militatur. Quem si etiam talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere loco: non solum autem monachum, sed etiam de supra dictis gradi
Abbreviated transcription (Latin):
Uericoꝵ aut̃ siqͥs dsiderio eodẽ monasterio sociare uoluerit̾ loco medioeri con
Si qͥs monacꝰ peregrinꝰ đ longinqͥs ꝓuinciis suꝑ uenerit.Si ꝓ ospite uoluerit
habitare in monasterio. &contẽpt est consuetudinẽ loci quã inuenerit & ne
forte suꝑ fluitate sua ꝑ turbat monasteriũ. s simplicit̾ contẽptꝰ est. qd inue.¬
nerit. suscipiat᷑ qͣnto tẽpore cupit. Siqͣ sanȩ racionabilit̃. & cũ humilitate¬
haritatis rep̃ hendit aut hostendit. Tract& abbas prudent̃. ne forte ꝓ hac ipsũ
eũ dñs ad duxerit. Siuero postea uoluerit stabilitatẽ suã firmare. &on ren¬
nuatͥ talis uoluntas & maxime quia tẽp̃ore ospitalitatir. potint ei us uitã dino¬
ci. d si suꝑ fluus aut uiciosus inuentꝰ fuerit tẽpore ospitalitatis. nõ solũ
nõ đb sociare corpore monasterii. Uerũ &iã dicat᷑ ei honestȩ ut discedat.
Ne eius miseria &iã alii uicient᷑. qd si nõ fuerit talis. qͥ mereat ꝓici. &õ

Expanded text:
i quis eodem desiderio monasterio sociari desiderat, loco mediocri collSi quis monachus peregrinus de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit habitare in monasterio, et contentus fuerit consuetudine loci quam invenerit, et non superfluitate sua perturbat monasterium; sed simpliciter contentus est quod invenerit, suscipiatur, quanto tempere cupit. Si quae sane rationabiliter et cum humilitate reprehendit, aut ostendit, tractet abbas prudenter, ne forte pro hoc ipsum Dominus direxerit. Si vero postea voluerit stabilitatem suam firmare, non renuatur ei talis voluntas; et maxime, quia tempore hospitalitatis potuit ejus vita dignosci. Quod si superfluus inventus fuerit tempout discedat, ne ejus miseria etiam alii vitientur. Quod si non fuerit talis qui mereatur projici, non
Abbreviated transcription (Latin):
corpore intr̃a xp̃s in eis ado. retͣ qͥ & suscipit᷑. Suscepti aut̃ ospites ducaut᷑
ad oracionẽ. & postea sedeat cũ eisprior. aut cui iusserit ipse. Legat᷑ corã
ospite lex diuinȩ scripture. ut edific& ur & post hȩc om̃is exibeat̾ huma¬
nitas. Ic iuniũ apriore frangat᷑ ꝓpt̃ ospite. Nisi forte p̃cipuus fuerit dies
ieiunii qui nõ possit uiolari. Frĩ aut̃ consuetudinẽ ieiunioꝵ ꝓseqͣnt᷑. aquã

Expanded text:
corpore Christus in eis adoretur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur corpore Christus in eis adoretur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeatur humanitas. Jejunium a Priore frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus sit dies jejunii, qui non possit violari. Fratres autem consuetud
Abbreviated transcription (Latin):
gerat̃ aut condat᷑. Expleto opere dĩ om̃s cũ sumo sylencio exͤant & agat᷑
reuerencia deo. Ut sr̃ qͥforte sibi peculiarit̃ uult orare nõ inpediat᷑ alteri. in ꝓ¬
uitate . S & si alt̃ uult sibi forte secrecius orare. simplicit intret & or&⁊iõ
inclamo sa uoce. ẜ inlacrimis & in contricione cordis. Ergo qͥ simile apꝰ nõ facit nõ
m̃s supuenientes ospites. tãquã xp̃s suscipiat᷑. Quia ipse dictur
est. Ospes fui. & suscepis tis me. & om̃ibꝰ congruus honor exibeat᷑.
maxime domesticus fidei & peregrinis. Ut gͦ nuciatꝰ fuerit ospes occurat᷑
ei apriore uł afrĩbꝰ cũ om̃i officio baritatis. & pͥmitꝰ orent parit̃. & sic sibi
socient᷑ in pace. Qd pascis osculũ nõ priꝰ offerat᷑ nisi oracione p̃missa. ꝓpt̃
in lusiones diabolicas. In ipsa aut̃ salutacione. om̃is exibeat᷑ humilitas.
Om̃ibꝰ uenientibꝰ siue discedentibꝰ ospitibꝰ. inclinato capite. uł ꝓstrati om̃i

Expanded text:
eratur et contendatur. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant, et habeatur reverentia Deo: ut frater, qui forte sibi peculiariter vult orare, non impediatur alterius improbitate. Sed et si alter vult sibi forte secretius orare, simpliciter intret et oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo qui simile opus non facit, non s supervenientes hospites, tanquam Christus, suscipiantur. Quia ipse dicturus est: Hospes fui, et suscepistis me . Et omnibus congruus honor exhibeatur, maxime domesticis fidei et peregrinis. Ut nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a Priore vel a fratribus cum omni officio charitatis; et primitus orent, et sic sibi socientur in pace. Quod pacis osculum non prius offeratur, nisi oratione praemissa, propter illusiones diabolicas. In ipsa autem salutatione omnis exhibeatur humilitas. Omnibus venientibus, sive discedentibus hospitibus inclinato capite vel prostrato omni
Abbreviated transcription (Latin):
cacionis suȩ. Scatq sibi oportere ꝓdẽȩ magis quã p̃ eẽ. Oport& gͦ
eũ doctũ esse lege diuna. Ut sciat inse unde ꝓferat noua & uetera:. Cas
sequatur. hoderit uicia. diligat fr̃i. Inipsa aut̃ coreptione prudent̃
In qͥbꝰ nõ dicimꝰ. ut ꝑmitat nutrire uicia. s prudent̃ & cũ lcaritate gã
amput&. NUt uiderit cuiq expedire sic̃ iam dyximꝰ. Ut studeat plusig
amure quã timere. Nõ sit turbulentꝰ. & anexius. Nõ sit nimiꝰ. & obstinat.
nõ sit iseloricꝰ & nimis suspectiosꝰ qua nũ qͥuã requiescit. Inipsis impe
in iungit. dicernat & tẽper&. Cogitans discrecionẽ scĩ iacob dicaris. Si greges
meas plus in ambulando fecero laborare. morient᷑ cuncti una die. hecgͦ aliqua
testimonia ad discrecionẽ matrẽ sumens uirtutũ. Sic omĩa tẽper& . ut & for¬
tes sint qđ cupiat̃: & infirmi nõ refugiat̃. & p̃cipue ut p̃sentẽ regulã in om̃ibꝰ

Expanded text:
esse magis quam praeesse. Oportet ergo eum esse doctum lege divina, ut sciat, et sit unde proferat nova et vetera; castusequatur. Oderit vitia, diligat fratres. In ipsa autem correptione prudenter In quibus, non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed prudenter et cum charitate ea amputet, ut viderit cuique expedire, sicut jam diximus, et studeat plus amari quam timeri. Non sit turbulenta et anxia, non sit nimia et obstinata; non sit zelotypa, et nimis suspiciosa, quia nunquam requndum . Discernat et tempora, cogitans discretionem sancti Jacob dicentis: « Si greges meos plus in ambulando fecero laborare, morientur cuncti una die . » Haec ergo aliaque testimonia discretionis matris virtutum sumens ,sic omnino temperet, ut et fortes
Abbreviated transcription (Latin):
maturitas eũ nõ sineat uagari. Iuiportariꝰ cellã dbo& habe iuxta
portã. Ut uenientes sẽꝑ p̃sentẽ inueniat̃ a quo responsũ accipiant &¬
mox ut aliqͥs pulsauent aut pauꝑ clamauerit. do grãs respondeat aut
benedicait cũ om̃i mansuetudinȩ & timore dĩ. reddat resporisu a fenat
Monasteriũ aut̃ si posst fieri. ita db& constui. ut omia necessaria. udt
pedit amuud eoꝵ hanc aut̃ regulã seppius uolumꝰ. in congregacione le¬
gi neqs frairũ se dignorancia excus&. Dfeib iauia dinectis

Expanded text:
eum non sinat vagari. Qui portarius cellam debet habere juxta portam, ut venientes semper praesentem inveniant, a quo responsum accipiant. Et mox ut aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, aut Benedic: et cum omni mansuetudine timoris Dei reddat responsum festinanMonasterium autem si fieri potest ita debet constitui, ut omnia necessaria, id est,pedit animabus eorum. Hanc autem Regulam saepius volumus incongregatione legi, ne quis fratrum se de ignorantia excuset. § II.--EX
Abbreviated transcription (Latin):
officus monasterio nai se consideracio. Ut qͣndo indigent solatia quomo¬
dent᷑ eis. & iter qͣndo uaceat̃ obediant imperantis. Idẽ & cella ospitino
habeut ad signata fr̃ cuiꝰ anima timordñ possideat. Ubi sint letti fhra¬
ti suficient̃. & domꝰ di asapientibꝰ sapient̃ ad ministret᷑. Hospitibꝰ. aut ctur
nõ p̃cipt̾. nulaten societ᷑ neq conloqͣt. S si obuiauerit aut uiderit fali¬

Expanded text:
s monasterii, sit ista consideratio, ut, quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum, quando vacant, obediant imperanti. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possideat: ubi sint lecti strati sufficienter; et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non p
Abbreviated transcription (Latin):
A Ahumilitatȩ & reuerencia. faciat ipsas artes si ꝑmiserit abbas. Qd si aliqͥr exeis
extollit ꝓ sciencia artis suȩ. eo qd uideat aliqͥd confere monasterio. hictalis egre¬
diat᷑ ab ipsa arte & d̾nuo ꝑ eã nõ transeat. aisi forte humilitatȩ ei iterẽ abbas
iubeat. Siqͥd uero exoperibꝰ. artisicũ uenund andũ est. uideant ipsi ꝑ quoꝵ ma¬
nubꝰ transigenda sut̃. ne aliquã fraudẽ p̃ sumãt in fere. Memorent᷑ seꝑ exẽ¬
plũ ananiȩ & saffire. ne forte mortẽ quã illi in corpore ꝑtuler̃. hãc̃ isti ut om̃s qͥ

Expanded text:
 humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae: ne forte morte
Abbreviated transcription (Latin):
Uiquis dũ in labore quo uis in coquina. siue incellario. inminis terio. in pis¬
ino inorto. in arte aliqͣ dũ laborat. uł in cocũq. loco. aliqͥd dliquerit.
continuo ante abbatẽ uł congregacionẽ. Ipse ultro satis fecerit. & ꝓdiderit
delictũ suũ. Dũ ꝑ aliũ cagnitũ fueri. maiori subiaceat em̃daciotu. Si anitns
uͦͥ petcati causa fuerit latens tantũ abbati aut spiritalibꝰ semoribꝰ pater fa¬
ciat. qui sciat curare sua & aliena uulnera nõ detegere & publicare.
: uncianda ora operis di DSiG cuficanda oRa operas dei
Sdie nos tuq set sub cura abbatis. aut ipse nunciari. aut alio sollierto frĩ
in iungat hanc curã. & omia oris conpetentibꝰ conpleant᷑. Psalmos aut̃¬
ut amtiphonas post abbatẽ ordine suo. quibꝰ iussũ fuerit inponat. Eartare au
aut legere nõ p̃sumat. nisi qͥ potest ipsũ officiũ implere. ut ȩdificent᷑ audien

Expanded text:
quis dum in labore quovis in coquina, in cellario, in ministerio, in pistrino, in horto, in arte aliqua dum laborat, vel in quocunque loco, aliquid deliquerit, continuo ante abbatem vel congregationem, ipse ultro satisfecerit et prodiderit delictum suum: dum per alium cognitum fuerit, majori subjaceat emendationi. Si animae vero peccati causa ciat, qui sciant curare et sua et aliena vulnera, non detegere et publicare.canda hora operis Dei. Nuntianda hora operis Dei die noctuque sit cura abbatissae; aut ipsa nuntiare debet, aut alicui sollicitae sorori injungat hanc curam, et omnia horis competentibus compleantur. Psalmos vel antiphonas post abbatissam ordine suo quibus jussum fuerit imponant; cantare autem et legere non praesumat, nisi quae potest ipsum officium implere
Abbreviated transcription (Latin):
ut & simul om̃s dicant uersũ & orent. & sub uno om̃s accedant admensam. Aut
Si denuo nõ em̃dauerit. nõ ꝑmittat᷑ adm̃s& comunis participacionẽ S sequestra
uiꝓ. grauioribꝰ culpis. ab oratorio & am̃sa ex comunicant᷑. Ora qua opꝰ dĩ in
oratorio celebrat᷑ ante fores oratorii ꝓstratꝰ iaceat. & nichil dicens nisi tan¬
tũ posito intra capite stans ꝓnus om̃iũ doratorio exeunciũ pedib uoluatur.
& hoc tamdiu faciat. usq dũ abbas uidicauerit satis factũ eẽ. Qui dũ iuss ab
abbate uenerit. ꝓuoluat se ante pedes ipsius abbatis. dinde om̃iũ uestiguis
ut oret̃ ꝓ ipso. & tuc si u̾sseret abba recipiat᷑ in coro uł ordine. qđ abba de¬
creuerit. Itaplane ut psalmũ aut lectionẽ uł aliud qͥd. nõ p̃sumat inoratorio
in loco. qͦ stat & sic fatis faciat us dũ ei iubeat abba. & qui escat iam ab hac
satis factionẽ. Qui uero ꝓleuibꝰ culpis ex comunicant᷑. tantũ ad m̃sa inoratorio

Expanded text:
ut simul omnes dicant versum et orent, et sub uno omnes accedant ad mensam qui sionem non fuerit, non permittatur ad mensam communis participationis sedere: sed s gravioribus culpis ab oratorio et a mensa excommunicatur, hora, qua opus Dei in oratorio percelebratur, ante fores oratorii prostratus jaceat, nihil dicens nisi tantum posito in terra capite stratus pronus omnium de oratorio pedibus exeuntium. Et hoc tandiu faciat, usque dum abbas judicaverit satisfactum esse. Qui dum jussus ab abbate venerit volvat se ipsiut orent pro eo. Et tunc, si jusserit abbas, recipiatur in choro, vel quo abbas decreverit ordinet ita plane, ut psalmum vel lectionem, vel aliud quid non praesumat in oratorio in loco in quo stat, et sic satisfaciat usque dum jubeat abbas ut quiescat jam ab hac satisfactione. Qui vero pro levibus culpis excommunicantur tantum a mensa, in oratorio
Abbreviated transcription (Latin):
cio fuerit cellararius excuset᷑ aquoquia. Uł siqͥ ut diximꝰ maioribꝰ utilitatibꝰ occupan¬
tur. ceteri sebi sub hearitate inuicẽ ẜuant. E gresarꝰ đseptimana sabbato mundiciar
fauat. Lencia cũqͥbꝰ. sibi frĩ manꝰ aut pedes tergut̃ lauent. Pedes uero tã ꝑpse qͥ egredit᷑
quã ille qui intraturꝰ est. om̃ibꝰ lauent. Uasa ministerii sui munda & sana. cellario re¬
consign&. qͥ cellarariꝰ itẽ intranti consigno&. Ut sciat qđ dat. aut qd̵ recipit. Septima¬
narii aut̃ ante unã ora refectionis accipiat. suꝑ statutã annonã. singulas biberes
& panẽ. Ut ora refectionis sine murmuracione & graui łabore. seruiant fr̃ibꝰ siur
Indiebꝰ tam̃ sollȩmnibꝰ usq ad missas sustineat̃. Intrantes & exeuntes ebdomodari in
oratorio moxs matutinis finitis dominica. om̃ib genibꝰ ꝓuoluant᷑ postulantes ꝓse orare.¬
in grediens & dicat. Ds̃ in adiutoriũ meũ intendẽ. dnẽ ad adiuuandũ me festina.

Expanded text:
ut diximus, majoribus utilitatibus occupantur: caeteri sibi sub charitate invicem serviant. Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. Linteamina cum quibus sibi fratres manus aut pedes tergunt, lavet. Pedes vero tam ipse qui egreditur, tam ille qui intraturus est, omnibus lavent. Vasa ministerii sui munda et sana cellarario reconsignet. Qui cellararius item intranti consignet, ut sciat quod dat, aut quod recipit. Septimanarii autem ante unam horam refectionis accipiant super statutam annonam singulas biberes et panem, ut hora refectionis sine murmuratione et gravi labore serviant fratribus. In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant. Intrantes et exeuntes hebdomadarii in oratorio mox matutinis finitis Dominica omnium genibingrediens, et dicat: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina.
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo certis tẽporibꝰ. occupare dbent fr̃s ia labore manuũ. cer¬
tis iterũ oris in lectione diuina. Ideoq hac disposicione. credimꝰ utraq:
tẽpora ordinari. Icłt ut apascha usq. ad beds oc tubres. mane ex euntes
aprima usq ad ara pęnȩ quarta laborẽt qđ necessariũ fuerit. Ab ora
ciut̃ quarta usq ad orã quasi sextã. lectioni uaccent. ꝑ ost sexta aut̃
surgentes amensa pausent in lecta sua cũ om̃i silenuo. Aut forte qͥ
uoluerit sibi legere. sic legat ut alterũ nõ inquiet&. &agat᷑ nona.
tẽpori us mediante octaua ora. & ideo qd faciendũ est operentor
usq ad uesperã. Si aut̃ necessitas loci aut pauꝑtas exigerit. ut ad
fruges colligendas ꝑ se occupent᷑. nõ contristent᷑. Quia tũe uere mo

Expanded text:
 ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent.surgentes a mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inquietet: Agatur nona temperius mediante octava hora, et iterum quod faciendum est, operentur, usque ad vesperam, si autem necessitas loci, aut paupertas exegerit, ut ad fruges colligendas per se oc