comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis desiderabibo appetitus qui mulieꝵ auimos consueuit
subita leuitate corripere helene aĩm in consulta flagrantia cõ¬
citauit. ut optaret ad ipius festiuitat᷑ solempnia se conferre
gaudia uisura festiua et inspectura ducẽ frigie nationis S
o ꝙͣ multas eccam puditissimas miulieres ad inpuditos subito
traxere collapsus ludoꝵ spectacula et iotoꝵ hmoi uisiones ubi iu¬
uenes confluentes suas exercent illecebras et raptos animos mu¬
lierum ex dissolucionibus gaudioꝵ ad sin pudor crimẽ subita
rapatitate sedutũt cũ habentes Iuuenes abilitatem uidendi pu¬
ellas et multo forcius alias ad mundana deliramenta promo¬
tas uũe oculis nũc tatitis blanditiaꝵ sermonibus nũe tactu ma¬
nuũ mĩe signoꝵ ustinctu mulierũ animos de facili se mouẽtes
cetis sophismatibus et dultiũ fallatiaꝵ argumentãcõne conclu¬
dunt ¶ Pereat ille qui primitus in uenit inter mulieres

Expanded text:
luntatis desiderabilis appetitus, qui mulierum animum consueuit luntatis desiderabilis appetitus, qui mulierum animum consueuit subita leuitate corripere, Helene animum inconsulta flagrancia concitauit vt optaret ad ipsius festiuitatis sollempnia se conferre gaudia uisura festiua et inspectura ducem Frigie nacionis. Sed O quam multas impudicissimas mulieres ad impudicos subito traxere collapsus ludorum spectacula et iocorum huiusmodi uisiones, vbi iuuenes confluentes suas exercent illecebras et raptos animos muliereum ex dissolucionibus gaudiorum ad sui pudoris crimen subita rapacitate seducunt, cum habentes iuuenes habilitatem commodam uidendi puellas et multo forcius alias ad mundana deliramenta promotas, nunc oculis, nunc tacitis blandiciarum sermonibus, nunc tactu manuum, nunc signorum instinctu milierum animos se de facile mouentes cecis sophismatibus et dulcium fallaciarum argumentacione concludunt. Pereat ille qui primus inuenit inter mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
plo de euis pulchritũdie mirati sunt ualde et de regus apparatibus
quibus ĩpe inclitus apparebat. Quare stiendum feruore ip̃m agnos¬
tere gestiunt ouines astantes qui sint eius comites. unde sint et spã¬
liter quis sit paris Tandem stistitantibus ellis non est eĩs occulta
ta materia per troyanos dicunt eĩ eis Paridem esse filiũ regis tͦx
et uenisse in greciam in comitĩa suoꝵ militu multoꝵ nobiliu iussu
patris ut a regibus gretie repetat quandam sui patris srore Exio¬
uam noĩe quã clicti reges regi thelamoni traclidexũt/ qui sub la¬
uedonta rege troyanam depopulati sunt urbem uaria igitur
de auditꝰ dicta sunt inter eos Sed loquax fama que inultas ui¬
res acqͥrit eundo uitirias iam dispersa perparts ad aurss heleue
de pulchritudine paridis ad templu ueneris accedentis mul¬
ta relatione peruenit et postꝙͣ eidem intonuit helene uane uo¬

Expanded text:
plo, de eius pulchritudine mirati sunt valde et de regiis apparatibus plo, de eius pulchritudine mirati sunt valde et de regiis apparatibus quibus ipse inclitus apparebat. Quare sciscitandi feruore ipsum agnoscere gestiunt omnes astantes - qui sint eius comites, vnde sint, et specialiter quis sit Paris. Tandem sciscitantibus illis non eis occultas est materia per Troyanos. Dicunt enim eis Paridem esse filium regis Troye et venisse in Greciam in comitiua multorum suorum nobilium iussu patris ut a regibus Grecie repetat quandam sui patris sororem, Exionam nomine, quam dicti reges regi Thelamoni tradiderunt, qui sub Laumedonte rege Troyanam depopulati sunt urbem. Varia igitur de auditis dicta sunt inter eos. Sed loquax fama, que multas uires aquirit eundo, vicinas iam dispersa per partes ad aures Helene de pulcritudine Paridis ad templum Veneris accedentis multa relacione peruenit. Quod postquam eidem innotuit Helene, uarie uo
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudis et diuiciis multis plenũ cũ habitatores proiũ¬
ciaꝵ circũtatentiu gentili ritu in terrã uenerẽ que tũc pͥnci¬
paliter celebratur in ip̃o maximam fedutiam gererent et
ad ea ip̃a sepius res ponsa reciperent de petit ab ea Celebra¬
batur itaq diebus illis tir templo ip̃o tũe festũ ipiũs uenere
principale propter ꝙ infiriti de ciifutis partibus in illam
iusulam se coritulerant utulieres et uiri ad eoꝵ uota tũ mlto¬
gaudio in templo ipa soluenda Q postq̃ in notuit Parid ĩ ĩ
comitiua multoꝵ decenter ornatus accessit ad temp̃lũ et more.
d arclanico in templo ipo soluenda fimplici iltu et in pñtia
populi tuẽ astantis ibidem deuotis oracionibus oblaciones suas
in multa auri et argenti copia in mensa prodigal profudit
fuerat enim Paris pulchritudine multa decorus om̃s suos et
etiam altas in ferma precellens quem ut aspexẽrũt astantes in tem¬

Expanded text:
 pulchritudinis et diuiciis multum plenum, cum habitatores prouin pulchritudinis et diuiciis multum plenum, cum habitatores prouinciarum circunadiacencium gentili ritu in dictam Venerem, que tunc principaliter colebatur in ipso, maximam fiduciam gererent et a dea ipsa sepius responsa reciperent de petitis ab ea. Celebrabatur itaque diebus illis in templo ipso tunc festum ipsius Veneris principale, propter quod infiniti de finitimis partibus in illam insulam se contulerant mulieres et viri ob eorum uota in tgaudio multo soluenda. Quod postquam innotuit Paridi, in comitiua multorum decenter ornatus accessit ad templum, et more Dardanico in templo ipso simplici uulto in presentia populi tunc astantis ibidem deuotis orationibus oblaciones suas in multa auri et argenti copia immensa prodigalitate profudit. Fuerat enim Paris pulchritudine multa decorus, omnes suos et etiam alios in forma precellens. Quem ut aspexerunt astantes in tem
Abbreviated transcription (Latin):
menouis regis fr̃ habens heleriam in uxorem hec enĩ helena
diebus illis mirabili spetiositate uigebat soror Castoris et
poluns regũ qui tũc in simestra ciuitate de eoꝵ regno suml
morabantur eclucantes tũ eis eoꝵ neptem hermerant natã
et he lena supradicta Ereti uero dum nauim ipam̃ inspicerẽt
uiderũt eam ab eadem obuiatõne flexo renuge decliuare ⁊
ni uaues scclis uentis afflantibus salubri cursu diuertũt ef
ueniunt in quanda insulam noĩe Cytharam de districtu
grecoꝵ que insula cytrius hocdie cõmunter a nauigantibus
dappellatur Ii hane rgitur insulam tytharã itauibus tͦiauis
applicatis Aroes eius clesiderabiłz portũ intrant et auchore
ut profundum maris ⁊̃iectis duris fumbus ligant naues ip̃as
et eis tuta statione locatis in scafis eaꝵ seturis accessibus des¬
tenderint in terra Erat autem nr har Insicla tytharea quod

Expanded text:
menonis regis frater, habens Helenam in uxorem. Hec enim Helena menonis regis frater, habens Helenam in uxorem. Hec enim Helena diebus illis mirabili speciositate uigebat, soror Castoris et Pollucis regum, qui tunc in Cunestar ciuitate de eorum regno insimul morabantur, educentes cum eis eorum neptem Hermionam, natam ex Helenam supradicta. Troiani uero dum nauium ipsam inspicerent, uiderunt eam ab eorum obuiacione flexo remige declinare et ni naues, secundis uentis affla<n>tibus, salubri cursu diuertunt et ueniunt in quandam insulam nomine Cythaream de districtu Grecorum, que insula Citrius hodie a nauigantibus appellatur. In hanc igitur insulam Cythaream nauibus Troyanis applicatis, Troes eius desiderabiliter portum intrant, et anchoris in profundum maris iniectis, duris funibus religant naues ipsas, et eis tuta statione locatis, in scaphis eorum securis accessibus descendunt in terram. Erat autem in hec insula Cytharea quodd
Abbreviated transcription (Latin):
ut principem et cluctorem et deyphebum scclm̃ a Paride In cõ¬
silio sapientũ Antenoris et Enee qui uobiscũ sunt in pñti nego¬
tio profecturi. Et finito colloquio uunisus extitus naues ascendᷤ¬
Et Paris et cdeyphebus in latrius a rege obtenta litentia na¬
ues intrant Soluns itaq fum̾bus et subductis auchorꝭ et
uelis eleuatis in altum naues ip̃e in noĩe deoꝵ iouis et ueneris
in altum pelagus se ipinguntꝰ et eis felici nauigatione potitꝭ
ad sparsas cyelaclas applicant in Insulis uidel Romanie qͦs
dũ uelud ignotas robusto remige transire contendunt nauigã¬
tes in ip̃is tirca gretie finitima littora strictius inherendo casus¬
eius eis obuiam obtulit quandam nauim In hac igitur naui
rex quidam de maioribus gretie Menelaus noĩe naiigabat qui
aduce Nestore tũc temporis uocatiss apud piram tiuitatem se
tum ip̃o nauigio dirigebat. Erat autem et ip̃e Menelaus Aga¬

Expanded text:
in principem et ductorem et Deyfebum secundum a Paride in conin principem et ductorem et Deyfebum secundum a Paride in consilio sapientum Anthenoris et Henee, qui vobiscum sunt in presenci negocio profecturi. " Et finito colloquio vniuersus exercitus naues asscendet Paris et Deyfebus in lacrimis a rege obtenta licencia naues intrant. Solutis itaque funibus, subductis anchoris, et uelis eleuatis, in altum naues ipse in nomine deorum Iouis et Veneris in altum pelagus se impingunt, et eis felici nauigatione potitis, ad sparsas Ciclades applicunt, insulas videlicet Romanie. Quas dum uelut ignotas robusto remige transire contendunt, nauigantes in ipsis circa Grecie finitima littora striccius inherendo, casus eis obuiam obtulit quandam nauim. In hac igitur naui rex quidam de maioribus Grecie, Menelaus nomine, nauigabat, qui a duce Nestore tunc temporis euocatus apud Piram ciuitatem se cum ipso nauigio dirigebat. Erat autem iste Menelaus Aga
Abbreviated transcription (Latin):
ex inde possem retuperure sororem que sub multo declecore et
anxiosa ĩfelititate uilescit ad quã obtiuendam omi debetr
aĩositate consurge̾ tũ pro ea recuperanda iuste uideamur arma
mouere contra detentorem ip̃ius Datis euim et pos iniuste nos
dampuis offendisse et ꝓpter inustas offensas nos arma uiste
capestere tũ ei sit sccłm iustitiam denoscendum qui prouocatus ap¬
petit se ultisci Moneo igitur ut ꝙͣ tũq potestis detis oꝑam uir¬
tuose in ip̃a mea recuperanda sorore Nam mĩc est tempus accep¬
tũ ut per hostes uros ur̃ã probitas diulgetur et strẽnuitas br̃a
patenter appeat que uirtuose uiget in robis Me igitur scitote
paratũ ut si casu se ingerat ad obtinendam diis fauentibus uo¬
ta prã ad requisicionem uram̃ me in multo uõb mĩstrando sub
et grauia eoꝵ dispendia in forti ũtutꝭ ur̃e brachio deflere cogã¬
tur Buper hinoi igitur exetutõe negotii Paricdem habeatis

Expanded text:
possim exinde recuperare sororem, que sub multo dedecore et possim exinde recuperare sororem, que sub multo dedecore et anxiosa infelicitate uilescit. Ad quam obtinendam omni debetis animositate consurgere, cum pro ea recuperanda iuste uideamur arma mouere contra detentores ipsius. Scitis enim et uos iniuste Danaos nos offendisse et per iniustas offensas nos arma iuste capescere, cum ei sit secundum iusticiam ignoscendum qui prouocatus appetit se ulcisci. Moneo igitur ut quantumcumque potestatis detis operam uirtuose in ipsa mea recuperanda sorore. Nam nunc est tempus acceptum vt per hostes uestros uestra probitas diuulgetur et strennuitas vestra patenter appareat, que uirtuose uiget in vobis. Me igitur scitote paratum, si casus se ingerat ad obtinenda diis fauentibus uota nostra, ad requisitionem vestram me in multo uobis ministrando subset grauia eorum dispendia in forti uirtutis nostre brachio deflere cogantur. Super huiusmodi igitur execucione negocii Paridem habebitis
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis floribus planices arborum oruauerat et nouis uirẽtes
frondibus arbores in fecunditate florum fructus proximos pro¬
mittebant Cum Paris et dey ꝑhebus a panonie partibus redeũ¬
tes tria milia nulitum secum adduxere qui in armoꝵ ex̾citio inłta
strenniuitate uigebant et paratis nauibus uiginti duabus mĩo
inagnis et om̃i plenitudine necessarioꝵ onustis Rex pͥamus An¬
tenori et Enee de quibus supra relatũ est nec non et polidamas
ipius antenoris filio mandat et precipit ut tum paride in gretĩa
rum ip̃o nauali ex̾titu se accingant quibus deuote ãnuentibꝰ
idem rex pͥamus omĩbus conuocatis in unũ qui deputati fuere
clicens Non opus eit ãmodo uobis super cepto negotio multos
replicare sermones cũ uobis plene sit cog̾ta que urgens causa me¬
ũ auxierit aim̃ quare in gretiam decreuerĩ uos conferre et si illa
dictam appetere tũ causa p̃ponderans magis est illa ut meam

Expanded text:
diuersis floribus planicies aruorum ornauerat et nouis virentes diuersis floribus planicies aruorum ornauerat et nouis virentes frondibus arbores in fecunditate florum fructus proximos promittebant, cum Paris et Deyfebus a Pannonie partibus redeuntes tria milia militum secum adduxerunt, qui in armorum exercitio multa strennuitate uigebant. Et paratis nauibus xxiiibus numero magnis et omni plenitudine necessariorum honustis, rex Priamus Anthenori et Henee, de quibus supra relatum est, necnon et Polidamas, ipsius Anthenoris filio, mandat et precipit ut cum Paride in Greciam cum ipso naual<i> exercitu se accigant. Quibus deuote annuentibus, idem rex Priamus, omnibus conuocatis in vnum qui deputati fuerunt  dicens: "Non est opus ammodo uobis super suscepto negocio multos replicare sermones, cum uobis plene sit cognita que urgens causa meum anxiat animum, quare in Greciam decreuerim uos conferre. Etsi illa dictam appetere, tamen preponderans causa magis est illa vt meam
Abbreviated transcription (Latin):
et in ymbribus lacrimaꝵ flebiliter regem patreni ãmonuit ut
desisteret ab inceptis tãꝙͣ illa que in sue scientie salubribus dotu¬
mentis futura mala preuiderat et prerisa uocibus flebilibus di¬
uulgabat. Sed for tune casus aduersus qui tam declerat suo circ¬
sui uoluntarios institutos et motus infelices accelerabał ad exity
processus exñ auidos ordinando Sane si dissuasiones hecto
Cassandre mouitus Suasiones Heleui Buggestiones ꝑanthei
fuissent efficatiter ex aucliti ꝑꝑetius durat᷑a temporibus nobilis
et sublimis troya uigeres Bed in exorabilia fata inaloꝵ postꝙͣ
in felitia prouentura decernũt contraria et aduersa homĩ menti¬
bus representant et insimant pro acceptis Lliber Septi
mus de paride eunte in greciam de populatura¬
IEmpus erat ꝙ iam sol inter yalos et pleydos perfeceat¬
tursum suũ qui dum esset in signo thauri uiensis ille madius

Expanded text:
et ymbribus lacrimarum flebiliter regem patrem amonuit ut et ymbribus lacrimarum flebiliter regem patrem amonuit ut desisteret ab inceptis, tanquam illa que in sue scientie celebribus documentis futura mala preuiderat et preuisa uocibus flebilibus diuulgabat. Sed fortune aduersitas, que iam dederat suo cursui uoluntarios instinctus et motus infelices, accelerabat ad exitus, processus exinde auidos ordinando. Sane si dissuasiones Hectoris, Cassandre monitus, suasiones Heleni, subiecciones Perthei fuissent efficaciter exaudite, perpetuis duratura temporibus, O nobilis et sublimis Troya, uigeres. Sed inexorabilia fata malorum postquam infelicia prouentura decernunt, contraria et aduersa hominum mentibus representant et insinuant pro acceptis. Incipit liber vii<us> de Paride se conferente in Greciam etTempus erat quod iam sol inter Iades et Pleiades perfeccursum suum, qui dum esset in signo Thauri, mensis ille Maius
Abbreviated transcription (Latin):
fata consistunt Placuit cõniũter om̃ibus Paridem in greciam
cũ nauibus et ex̾citu se conferre et sic colloquio fine facto unusq̃sq
recessit Ꝙ postꝙͣ perueuit ad Cassanche uoticiam regis filtam cõ¬
siliũ procerto fuisse firmatũ ꝑaridem debere in gretia se conferre
uelut infatuata prorũpit in maxiõs ululatus et rotibus altis ex¬
clamans prosilit in hec nerba Ha. nobilissima Troya unde tã
dira et causa dura fata te distrahunt ut grauibus in breui sis sb¬
uertencla periculis et tuaꝵ turriũ alta cacumĩa dissoluantur⁊
dentur preripitem ui ruyriam Ha. nifelix Rex ꝑͥame ꝙ crimen
uitutes Et tu Regina Ec Ruba ciuꝰ sceleris es inuoluta conta¬
gio ut duines uideas partus tuos crudeli nece succũbere Cur nõ
prohibes ꝑaridem adire greciam qui tante pestis futurꝰ est causa
et siuis clamoribus fine facto surgens ad regem prẽm se contulit

Expanded text:
fata constituunt, placuit communiter omnibus Paridem in Greciam fata constituunt, placuit communiter omnibus Paridem in Greciam cum nauali exercitu se conferre. Et sic, colloquio fine facto, vnusquisque recessit. Quod postquam peruenit ad Cassandre noticiam, regis filie, consilium fuisse pro certo firmatum Paridem debere in Greciam se conferre, velut infatuata, prorupit in maximos ullulatus et uocibus altis exclamans prosiliit in hec uerba: "Ha nobilissima Troye ciuitas, vnde tam dira et tam dura fata te detrahunt vt grauibus in breui sis subuertenda periculis et tuarum turrium alta cacumina dissoluantur et dentur precipitem in ruinam? Ha infelix rex Priame, quod crimen uitutes? Et tu, regina Heccuba, cuius sceleris es inuoluta contagio ut omnes uideas partus tuos crudeli nece succumbere? Cur non prohibes Paridem adire Greciam, qui tante pestis futurus est causa? " Et suis clamoribus fine facto, surgens ad regem patrem se contulit
Abbreviated transcription (Latin):
cos uobis et omĩbus uris crudeliter et nequiter interfectis Qua¬
re sapientissune rex non horreat ur̃a nobilitas acquiescere uerbis
meis ex quo non sit tutũ sapientũ uerba contempuere et in hiis p̃¬
tipue in quoꝵ abstinencia dignitas ur̃a nõ ledit᷑ et in eoꝵ perseue¬
ranti᷑a potest inesse causa ꝙ absit ꝑpetue ur̃e ruine Cur appecimꝰ
insidias opponere ur̃e quieti et tranquillitatẽ urãm subunttere ca¬
sibus qui oũi periculoꝵ genera in se habent. Abstineatis ergo¬
si placet er dies ur̃os felices absq uexationis molesti̾a felititer pro¬
trahatis ut filius rester Paris gretie teriinos non attingat uł
rumor fit max̃ius inter astantes cũ et eius paterna uatitiuia re¬
probent et panthei suasiones piolenter inpũgnent Quibus O
utinam anuissent nam que postea mala secuta sunt scandala fu¬
tura forsitannon fuissent Sed quia futura discrim̃a meuitabilia

Expanded text:
cos, vobis et omnibus vestris crudeliter et nequiter interfectis. Quacos, vobis et omnibus vestris crudeliter et nequiter interfectis. Quare, sapientissime rex, non horreat vestra nobilitas acquiescere uerbis meis, cum non sit tutum uerba sapientum contempnere et in hiis precipue in quorum abstinencia dignitas vestra non leditur et in eorum perseuerancia potest inesse causa -quod absit!- perpetue vestre ruine. Cur appetitis insidias apponere uestre quieti et tranquillitatem vestram submittere casibus qui omnium periculorum genera in se habent? Abstineatis ergosi placet, ut dies vestros felices absque vexacionis molestia feliciter protrahatis, vt filius vester Paris Grecie terminos non attingat velrumor fit maximus inter astantes, cum et eius paterna uaticinia reprobent et Perthei suasiones uiolenter impugnent. Quibus O utinam annuissent, nam que postea sequta sunt scandala futura forsitan non fuissent! Sed quia futura discrimina ineuitabilia
Abbreviated transcription (Latin):
me tangunt ꝯmiuter et uos om̃s et ꝙ oiñs tangit sapiente dictãte
debet ab om̃ibus ꝯpiobari Regis igitur eloquio fine facto dum lata
paterent undeniq silentia quidam nules de cirtustantibus panthe ꝯ
noie filius quondam Euforbii magui philosophi In quem uarrat
Ouidius aiam magni pictagore transfusam surgens in hec uerba
prorupit O Nobilissume rex tum sun totus erga maiestatem ura
zelo fidelitatis accensus que memorie pr̃e recducere non obmittõ
maiestas urã benigue suscipiat tãꝙͣ prolata ab intencione fideli
N ouit enim ura sereuitas me patrem Euforbiũ habuisse qui plusꝙ̃
centũ octuaginta annis uitali potitus est aura qui tu om̃ibus phie
fuerit uibutus stientiis plenam presciãm̃ habuit futuroꝵ hic młto¬
ciens dixit michi et pro certo firmauit ꝙ si filius ur̃ Paris in gre

Expanded text:
me, tangunt communiter et vos omnes. Et quod omnes tangit, sapiente dicente, me, tangunt communiter et vos omnes. Et quod omnes tangit, sapiente dicente, debet ab omnibus comprobari. " \ Regis igitur eloquio fine facto, dum lata paterent vndecunque silencia, quidam miles de circumstantibus Pertheus nomine, filius quondam Euforbii, magni philosophi, in quem narrat Ouidius animam magni Pictagore fuisse transfusam, surgens in hec uerba prorupit: "O nobilissime rex, cum sim totus erga maiestatem vestram zelo fidelitatis accensus, que memorie vestre reducere non omitto maiestas vestra benigne recipiat, tamquam prolata ab intencione fideli. Nouit enim vestra serenitas me patrem Euforbium habuisse, qui plus quam centum octuaginta annos uitali potitus est aura, qui cum omnis philosophye fuerit imbutus scientiis, plenam prescientiam habuit futurorum. Hic multociens dixit michi et pro certo firmauit quod si filius vester Paris s
Abbreviated transcription (Latin):
latet passos tniuriam tum etam alienis fabula facti simus nec
mee sororis Exione permittit seruitus manifesta quiescere uota mei
tũ eius memoria dolore constringar quã continuata recordia nul¬
latenus ab olere permittunt Stins enĩ pro recuperatõs ipiũs in gͤ¬
ciam distretũ Autenorem destinasse qui tũ non fuerit ex auditus
a gietis doloris mei matias duplicauit Ued quia ferro titranda sũr
maũ et in armo exertitu uultu ꝯpleto milite ur gretiam destiuare
ut hostes nrõs pocenter urradat clampuis afficiat quibus p̃t forte
de eis aliquã nobilem mulierẽ hostiliter interceptã ad tiuitatem ma
adducat per quã ꝯmictationem sororis mee diis fauentibus ualeã
promereri ꝙ quia exequi non decreui absq ur̃i probatione consilii
ꝓposui hoc ur̃e ꝓpalate notitie ut si robis uidetur esse salubre per seue¬
retur in stantius in incepto licet euu̾ hec omia satis intime tangãt

Expanded text:
latet passos iniuriam, cum etiam alienis fabula facti sumus. Nec latet passos iniuriam, cum etiam alienis fabula facti sumus. Nec mee sororis Exione permittit seruitus manifesta quiescere uota mea, cum in eius memoria dolore constringar, quem continuata recordia nullatenus abolere permittunt. Scitis enim me pro recuperatione ipsius in Greciam discretum Anthenorem destinasse, qui, cum non fuerit exauditus a Grecis, doloris mei materias duplicauit. Sed quia ferro curanda sunt umanu et marino exercitu, multo completo milicie, in Greciam destinare vt hostes nostros potenter invadat, dampnis afficiat quibus potest, forte de eis aliquam nobilem mulierem hostiliter interceptam ad ciuitatem nostram adducat, per quam commutationem sororis mee diis fauentibus valeam promereri. Quod quia exequi non decreui absque uestri approbacione consilii, proposui hoc uestre propalare noticie, vt, si vobis uideretur esse salubre, perseueretur instancius in incepto. Licet enim hec omnia satis intime tangant
Abbreviated transcription (Latin):
probant Sicq manclante rege consilio ip̃o soluto predicti regum
filii tum eoclem rege paratas mensas appetut discumbentes Postꝙͣ
uero rex pͥamus prandio celebrato suo sedit in solio in suis ꝓpo̾sit
extuans et in executione ip̃oꝵ inportue totus anhelans filios suos pa¬
tidem et deyphebũ uocauit ad se et expresse uiandauit eisdem ut
in Panouie prouintiam se conferant festiuanter delaturos secũ mili¬
tes stremmios quos in greciam tũ nauigiis secũ ferant et eodem die
idem rex predictos paridem et deyphebũ coegit ad iter qui stãtĩ
a rege ĩpõ obtenta licentia recesserũt. Sequenti uoᷤ die idem rex pͥamꝰ
uniuersos ciues ciuitatis troye ad generale colloquiũ comiocauit et
conuenientibus illis hiis est hos sermonibus allocutus O fideles
et dilecti tiues satis notũ est uobis quantis fuer̾nus per gretoꝵ su¬
perbras inurriis obprobrioẜ et d ampius mnũabilibꝰ Lacessiti ne nos¬

Expanded text:
probant, sic quod, mandante rege, consilio ipso soluto, predicti regis probant, sic quod, mandante rege, consilio ipso soluto, predicti regis filii cum eodem rege paratas mensas appetunt discumbentes. Postquam uero rex Priamus, prandio celebrato, suo sedit in solio in suis propositis estuans et in execucione ipsorum importune totus anhelans filios suos, Paridem et Deyfebum, uocauit ad se et expressim mandauit eisdem vt in Pannonie prouiuciam se conferant festinanter delaturos secum milites strennuos quos in Greciam cum nauigiis secum ferant. Et eodem die idem rex Priamus predictos Paridem et Deyfebum coegit ad iter, qui statim, a rege ipso obtenta licencia, recesserunt. Sequenti uero die idem rex Priamus vniuersos ciues ciuitatis Troye ad generale colloquium conuocauit et conuenientibus illis hiis est eos sermonibus allocutus. "O fideles et dilecti ciues, satis est notum vobis quantis fuerimus per Grecorum superbias iniuriis opprobriosis et dampnis innumerabilibus lacessiti nec vos
Abbreviated transcription (Latin):
animosi ad quid turbamini tirca plura ad uotem uniꝰ pusillamns
sacerdotis Nonne est timere ꝓp̾iũ sacerdotu belli uitare congressꝰ
quos sola pusillaĩtas facit amare delicias et in sola uestendi cibor
hom consciencias ignorantes futura posse prescue deoꝵ non hoc sa¬
pientis est creclere cũ et hoc ex sola prceclat stultite leuitate Per¬
gat igitur Elenus si timore contutitur in templis celebrure diuina
et sinat alios qui labe ueretũdie oblucuntur debitas in armoriun
conflictu exposcere ulciones ad quid tirca eius uerba tam uana tam fri¬
uola rex melite turbaris Iube nauigia soluere et exertitũ ad iter at¬
tingere bellicosum tũ non sit ferendus de cetero tantus pudor nobis a
gretis illatꝰ absq talione uindicte et hiis dictis tatuit troylus cuiꝰ
animositate ecdictum astantes ceter laudauert et om̃s consiliũ enꝰ

Expanded text:
animosi, ad quid turbamini circa plurima ad uocem vnius pusillanimis animosi, ad quid turbamini circa plurima ad uocem vnius pusillanimis sacerdotis? Nonne est timere proprium sacerdotum bella, uitare aggressus, quos sola pusillanimitas facit amare delicias et in sola uescendi ciborum  hominum consciencias ignorantes futura posse prescire deorum? Non hoc sapientis est credere, cum hoc ex sola procedat stulticie leuitate. Pergat igitur Helenus, si timore concutitur, in templum celebrare diuina et sinat alios qui labe uerecundie obducuntur debitas in armorum conflictu exposcere ultiones. Ad quid circa eius uerba tam vana tam friuola, rex inclite, perturbaris? Iube nauigia soluere et exercitum ad iter accingere bellicosum, cum non sit ferendus de cetero tantus pudor nobis a Grecis illatus absque tallione vindicte." Et hiis dictis tacuit Troylus. Cuius animositatem et dictum astantes ceteri laudauerunt et omnes consilium eius
Abbreviated transcription (Latin):
si paris tn gretiam se duxerit offerendum terra aliquã in ua¬
sirtũ hanc nobilem ciuitate ur̃am funditus euersurã a gretis ci¬
ues urõs morti traditos et nos omnes a uris renibus discedentibꝰ
Abstineatis ergo ab hu quoꝵ fuis et dolor et mortis exxtucio ama¬
tuam ex tidio traditam et omnes tuos gladio seuiente truncatos
tum hec om̃a sint futura reuera si paris gretiam tũ ex̾titu presumet
adire et hiis dictis quasi cdolens se in ꝓpͥa restituit sessione. Ad u̾ba
igit᷑/ Eleui sapientis uacillauit regis animus et titubatione repletꝰ
extit non modicũ stupefactus propterꝙ factũ est inter omnes astã¬
tes tatitu ex oni parte silentui nec erat aliquis inter eos qui presu¬
meret in uocem sermonis erumpere Tunc ille Troylus ex regum fi¬
liis iunior et postremo susceptus ut uidit om̃s p̃multa turbacione si¬
lete rupto silentio in hec uerba prorupit O uiri nobiles et niuium

Expanded text:
si Paris in Greciam se duxerit conferendum terram aliquam inuasi Paris in Greciam se duxerit conferendum terram aliquam inuasurum, hanc nobilem ciuitatem uestram funditus euertendam a Grecis, ciues uestros morti tradendos et nos omnes a vestris renibus descendentes. Abstineatis ergo ab hiis quorum finis est dolor et execucio midio traditam et omnes tuos gladio seuiente truncatos, cum hec omnia sint futura reuera si Paris Greciam cum exercitu presumat adire. " Et hiis dictis quasi dolens se in propria restituit sessione. Ad hec igitur uerba Heleni sapientis uacillauit regis animus et titubacione repletus extitit non modicum stupefactus. Propter quod factum est inter astantes tacitum ex omni parti silencium nec erat aliquis inter eos qui presumeret in vocem sermonis erumpere. Tunc ille Troylus, ex regis filiis iunior postremo susceptus, ut uidit omnes pre multa turbacione silere, rupto silencio in hec uerba prorupit: "O viri nobiles et nimium
Abbreviated transcription (Latin):
clarent Parentur ergo pr Rinie nauigia in gretiam profectu¬
ra qm̃ consilio ꝑaridis non potest probabilit̾ contraditi nam si cõ¬
tingat xam aliquam de grecia nobilem eclutere mulierem de fa¬
tili pot̾i̾t euenire ꝙ pro eius ꝯnutatione retuperare possemus
Exionã ob quã tocius nr̃i generis diffamata prosapia loquant
obprobeii squalore sordescit ¶Elenus uero quartus regis filius ĩ
ordine geniture postꝙͣ dictis suis deyphebus finem fecit a ꝓpͥa
sessione consurgens animi sui motu. apuit in hec uerba ¶ihag
enim diis fauentibus et etiam uobis ip̃is me instructum et total
eruditum scientta futuroꝵ ꝙ expreteritꝰ urã iam cognouit indus¬
tria nũꝙͣ exore meo aliqua uatitinia processisse que ip̃am purã
ueritatem non extituit assecuta Absit ergo ut Pari se ingre¬
ciam conferre presumat. Nam pro certo teneat ura stientia ꝙ

Expanded text:
darent. Parentur ergo, pater carissime, nauigia in Greciam profectudarent. Parentur ergo, pater carissime, nauigia in Greciam profectura, quoniam consilio Paridis non potest probabiliter contradici. Nam si contingat eum aliquam nobilem de Grecia educere mulierem, de facili poterit euenire quod eius commutatione recuperare possemus Exionam, ob quam totius nostri generis diffamata prosapia loquacis opprobrii squalore sordescit. " Helenus uero, quartus filius regis in ordine geniture, postquam dictis suis Deyfebus finem fecit, a propria sessione consurgens animi sui motum aperuit in hec uerba: "Magnenim, diis fauentibus et eciam vobis ipsis, me instructum et totaliter eruditum in sciencia futurorum, quod ex preteritis vestra iam cognouit industria nunquam ex ore meo aliqua uaticinia processisse que ipsam puram ueritatem non extiterint assecuta. Absit ergo ut Paris in Greciam se conferre presumat. Nam pro certo teneat vestra scientia quod,
Abbreviated transcription (Latin):
predicta pon uictoria facta congaudens sũmissa uote nuchi a
a me statun sup̃no et a sompno fui solutus Putas ergo care rex dece¬
ꝑ romissa frustratoria posse tenseri Sane certo penitus esse puto
ꝙ si me in grettam miseris indubitanter mẽtũ uobilem defera
mulierem utxta promissa diuina Mitte me ergo pie pater qr
mei missio pro certo urm amĩ pro iocunclitate replebit et hiis dictꝭ
paris sius sermonibus finem ferit EFacta igit ipiũs paridis xes¬
ponsione predicta surrexit dexphebus tertius filius regis et ad cuis
eloqulum dato silentio intentionis sue concep̃tũ retinere nõ ualens
in hec uerba resoluit ¶ Runẽ rex Bi in om̃ nogorio ꝙ aliquis est ag-
gressurus uellet singula que possunt esse futura partitulari delibera¬
tione rimari uix essẽt aliquis qui aliciuꝰ rei oueri se subiceret aiõsꝰ
Nam si femper ag̾tole diligenti deliberatone pensarent quanta a
raptu uolutrũ auferenda sunt semina nũꝙͣ forte sernĩa sultis

Expanded text:
predicta pomi victoria facta congaudens submissa uoce michi pra me statim sompno et sompnio sum solutus. Putas ergo, care pater, deorum promissa frustatoria posse censeri? Sane certus penitus esse puto quod, si me in Greciam miseris, indubitanter mecum deferam mulierem iuxta promissa diuina. Mitte me ergo, pie pater, quia mei missio pro certo vestrum animum iocunditate replebit. " Et hiis dictis Paris suis sermonibus finem fecit. Finita igitur ipsius Paridis responsione predicta, surrexit Deyfebus, tercius natus regis, et ad eius eloquium dato silentio, intencionis sue conceptum retinere non ualens in hec uerba resoluit: "Karissime rex, si in omni negocio quod est aliquis aggressurus uellet singula que possent esse futura particulari deliberatione rimari, nunquam esset aliquis qui alicuius rei oneri se subiceret animosus. Nam si semper agricole diligenti deliberatione pensarent quanta a raptu uolucrum auferenda sunt semina, nunquam forte semina sulcis
Abbreviated transcription (Latin):
suo esse sit latens ꝙ uobistum tractaueru de habenda a uobis
certitudie quãtitatꝰ quã ab ip̃o rege et eius ciuibus intenditi ha¬
bere et sic mutuo inter se data litencia ad regem pͥaniũ Antenor

Expanded text:
suo esse sit latens, quod uobiscum tractauerim de habenda a uobis suo esse sit latens, quod uobiscum tractauerim de habenda a uobis certitudine quantitatis quam ab ipso rege et eius ciuibus intenditis habere. " Et sic mutuo inter se data licencia, Anthenor
Abbreviated transcription (Latin):
est spes certissima troyanoꝵ propter quã securi uiiuũt in troxa
non timentes ipius urbis extidiũ uel ruinam Huius autẽ sig¬
pellatur Ad hec dyomedes dixit Antenori Amite si ita est de
palladio ut tu diais supersticiosus est penitus labor noster cũ
ciuitas propter palladiũ capi non ualeat nec haberi Antẽor
uero respondat Bi de mora urã miramĩ quare promissa uob
non sunt ꝯplemẽto manclata Hec est sola causa quare dila¬
ta sunt usq modo Sed cũ ego husq tractauerim cũ satdote
Custode palladii nobis dando furtiue de quo certam iã habes
menia ciuitatis ad uos illud turabimus destinare et tue pro c̃to
perficietur in omĩbus uotũ br̃m̃ et sic inter eos fuit predictũ con¬
siliũ dissolutũ Quibus ante recessum itm̃ dixit Antenor bm
regem pͥamũ accedere et fictitie sibi dicere ut negotiũ ur̃m uere ĩ

Expanded text:
enim spes certissima Troyanorum, propter quam securi uiuunt Troyani, enim spes certissima Troyanorum, propter quam securi uiuunt Troyani, non timentes urbis excidium aut ruinam. Huius autem sigommuniter appellatur. " Ad hec Dyomedes dixit Anthenori: "Amice, si ita est de Palladio ut dicis tu, superstitiosus est penitus labor noster, cum ciuitas propter Palladium capi non ualeat nec haberi. " Anthenor uero respondit: "Si de mora nostra miramini quare promissa uobis non sunt complemento mandata, hec est sola causa quare dilata sunt usque modo. Sed cum ego hucusque tractauerim cum sacerdote custode de Palladio uobis dando furtiue, de quo certam iam habemus menia ciuitatis, ad uos illud destinare curabo, et tunc pro certo perficietur in omnibus uotum uestrum. " Et sic inter eos fuit predictum consilium dissolutum. Quibus ante recessum iterum dixit Anthenor:regem Priamum accedere et ficticie sibi dicere ut negocium nostrum uere in
Abbreviated transcription (Latin):
nũ magisterii templum in hac urbe esse constructum quod̾
cũ totũ esset perfectum in muxis et non super esset nisi ꝯstrui
solũ tectũ ex celo quoddã mirabile signũ et quedam zes ni¬
miũ uirtuosa descendit et uxta magnũ altare diuino mĩste¬
rio se ip̃m affixit in muro rbi ex tue usq nũe semper stetit ibid
et a nemine se baiulari permittit a loto s. ubi est nisi a cus¬
illud in diligentia mag̾ custodit Eius tamen matiᷤa ut ab ipĩs
custodibus enarrat᷑ pio maiori parte consistit ex ligno tuiꝯ
autem generis lignũ sit a nemine nosti potest nec etiã sciri
qualr in sua forma in qua est pocuit esse factũ Dea ueõ pal¬
las cuiꝰ bñficio dicitur troyanis actributũ edixit qualis uir¬
tus in ip̃o signo consistat que talis ẽ Donec signũ ip̃m̃ sit
intus in tempła uel intra menia ciuitatis troyani nuꝙͣ ciui¬
tatem ipam̃ amictant nec troyani reges et heredes eoꝵ Hec em̃

Expanded text:
num templum in hac urbe esse constructum. Quod num templum in hac urbe esse constructum. Quod cum totum esset perfectum in muris et non superesset nisi construi solum tectum, ex celo quoddam mirabile signum et quedam res nimium uirtuosa descendit, et iuxta magnum altare diuino ministerio seipsum affixit in muro, ubi ex tunc semper stetit ibidem et a nemine se baiulari permittit a loco scilicet ubi est, nisi a cusillud in diligencia magna custodit. Eius tamen materia, ut ab ipsis custodibus narratur, pro maiori parte consistit ex ligno. Cuius autem generis lignum sit a nemine nosci potest, nec eciam sciri qualiter in sua forma in qua est potuit esse factum. Dea uero Pallas, cuius beneficio Troyanis dicitur attributum, edixit qualis uirtus in ipso signo consistat, que talis est vt donec ipsum signum sit intus in templo uel infra menia ciuitatis, Troyani nunquam ipsam ciuitatem amittent nec Troyani reges nec herededs eorum. Hec est
Abbreviated transcription (Latin):
diligenter exquisita causa ipĩus sonitus et clamoris nullomo
percipi potuit quid nam esset Quare colloquio dissoluto oẽ
qui uenerant in regiũ pallatiũ recesserunt ab eo Antenor uoᷤᷤ
ulixem et dyxmedem setretũ traxit in lotũ ubi satis secure
poterant loqui de dolosis archauiz eoꝵ et solis tantũ consis¬
tentibus istis tribus ulixes dixit Antenori Ad quid tantis ex¬
pectatõnibus protrahis pota nã ut res a te promissa suũ nõ
consequat᷑ effectũ Dixit Autenor ẜciunt dii uoluntãtẽ meã
qura ad nichil aliud In yigilo tũ Cuea insi ꝙ ꝓmissa uobis
ꝑ nos celeriter copleant̾ s ĩpedimentũ rotoꝵ iñoꝵ est que¬
explicabo Cui dixit dyxmedes placet et gratũ est nõb Qui¬
bus Antenor sic ait Certum est et indubitatũ in hac urbe
ꝙ rex ylius qui pͥmo ylion funcdauit et Troyam unde ylion
De suo nõie dictum est statiut in honorem Palladis inag¬

Expanded text:
diligenter exquisita causa ipsius sonitus et clamoris, nullo modo diligenter exquisita causa ipsius sonitus et clamoris, nullo modo percipi potuit quidnam esset. Quare colloquio dissoluto omnes qui uenerant in regium pallacium recesserunt ab eo. Anthenor uero Vlixem et Dyomedem secretum traxit in locum ubi satis secure poterant de dolosis archanis eorum. Et solis tantum consedentibus illis tribus, Vlixes dixit Anthenori: "Ad quid trahis tantis expectacionibus uota nostra ut res nobis a te promissa suum non consequatur effectum?" Dixit Anthenor: "Sciunt dii uoluntatem meam quia ad nichil aliud uigilo cum Henea nisi quod promissa vobis per nos celeriter compleantur. Sed impedimentum uotorum nostrorum est queplicabo sermone. " Cui dixit Dyomedes: "Placet et gratum est nobis. " Quibus Anthenor sic ait: "Certum et indubitatum est in hac urbe quod rex Ylius, qui Ylion fundauit primo in Troia, vnde Ylion ex suo nomine dictum est, statuit in honorem Palladis mag
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e cũ E nea dixit pͥamo patem cũ gretis esse querenda O
quantũ expedit sapienti illam dese habere cautelã netur¬
bationns et sedicionis t̃pẽ sit ante alios prelotutor et ꝙ ĩpẽmet
rasset Bed deus qui sepe uistas ultiscitur iras punit hoiem
pena simili quã aliis proturauit. Nam et ĩp̃ẽ Antenor A nea
tractante fuit a tropa ppetuo releigatus pro ut sequentis his¬
torie sequentia declarabunt. Existentibus igitur ulixe et dyo¬
mede inter troyanos in regis pallatio pro colloquio simil
uinctis repente factus est uurabilis sonitus inter eos et uocife¬
raciones multe quasi clamantiũ audite sunt In ingressu loci
ubi predictũ colloquiũ tractabatur ꝓpter ꝙ ulixes et dyome¬
des ualcde perterriti timuert ne tumultus populi irrueret
in ipos in morte eoꝵ scilic in offensam Alii putauerũt filios rege
esse qui ad captionem ip̃oꝵ duoꝵ regũ legatorũ dixmeclis et¬
scilis ulixis ꝓpter relegationem Amphimati anhelarent Bed

Expanded text:
imum cum Henea dixit Priamo pacem cum Grecis esse querendam. O quantum expedit sapienti illam cautelam de se habere ne turbacionis et sediccionis tempore sit ante alios proloqutor et quod ipsemet rasset. Sed deus, qui semper iniustas vlciscitur iras, punit hominem pena quam alii procurauit. Nam eciam ipse Anthenor, Henea tractante, fuit a Troya perpetuo relegatus, prout sequencia presentis hystorie declarabunt. Existentibus igitur Vlixe et Dyomede inter Troyanos in regis pallacio pro colloquio simul iunctis, repente factus est mirabilis sonitus inter eos et uociferaciones multe quasi clamancium audite sunt in ingressu loci ubi predictum colloquium tractabatur. Propter quod Ulixes et Dyomedes ualde perterriti timuerunt ne tumultus populi irrueret in ipsos, ad mortem eorum scilicet aut offensam. Alii putauerunt filios regis esse, qui ad capcionem ipsorum duorum regum legatorum, Dyomedis scilicet et Vlixis, propter relegacionem Amphimaci anhelarent. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ ferpens de aquis unde legit᷑ in Aprocrafia stĩ Branclani dũ
nauigaret per occeami tlem stũs uidisset eũ mire longitudiurꝰ¬
et spaciositatis in profundũ Deceani deiectum et in clusum in eo
usq ad diem Iudicii ussu dei Ideo eni dicit᷑ tortuosus et esse in hoc mãĩ
quia in hinoi seculi mari dyabolus uolubili uersat᷑ astutia ad decipiẽ¬
dum aĩas uuseroꝵ Hic est ille leuiathan qui factus serpens a sue de¬
iectionis pͥncipio inuidens glorie pͥmoꝵ parentũ nr̃oꝵ ausus est uo¬
luptatis paradisum intrare et erectus gradiens sicut homo pͥmos pa¬
rentes nr̃os cecis temptacionibus uicio p̃uaricationis affecit ut facti
mandati dei intrepidi transgressores deici meruert ab ipiũs gloria pa¬
radisi sicut ille deiti meruit a celesti gloria culpa sui licet illud ꝙ leg̃
in p̾ͥncipio Geueẜ scdm̃ mosaicam tradicionẽ ubi dicit᷑ s et serpens

Expanded text:
dorum serpens de aquis. Vnde legitur in Apographia beati Brandani, dum dorum serpens de aquis. Vnde legitur in Apographia beati Brandani, dum nauigaret per occeanum, idem sanctus uidisse eum mire longitudiet spaciositatis in profundum occeani deiectum et inclusum in eo usque ad diem iudicii iussu Dei. Ideo enim dicitur tortuosus et esse in hoc mari quia in huius seculi mari dyaboli uolubili uersatur astucia ad decipiendum animas miserorum. Hic est ille Leuiathan qui factus serpens, a sue deieccionis principio inuidens glorie primorum parentum nostrorum, ausus est uoluptatis paradisum intrare, et erectus gradiens sicut homo primos parentes nostros cecis temptacionibus, uicio preuaricacionis, affecit, vt facti mandati Dei intrepidi transgressores deici meruerunt ab ipsius gloria paradisi sicut ille deici meruit a celesti gloria culpa sui. Licet illud quod legitur in principio Genesis secundum Mosaycam tradicionem, vbi dicitur: "Sed serpens
Abbreviated transcription (Latin):
ero similis altissimo statim ab et̾na br̃itudine cotidit tũ legionibꝰ
sius et dyabolus et draboli facti sũt unde dyabolus .i. deorsũ .i.¬
deorsum fluens de quo dictũ est Quomodo cetidisti stella matutiã
de medio lapidum ignitoꝵ et cetidit lucifer qui in paradiso deliciar
uutritus est et uolneratus a morte ad inferiora descendit. Unde ⁊
deiectus Huiꝰ autem leuiathan quia plerisq mati̾a non est nota
ideo sub ꝯpendio aliqua de eo decreuimꝰ in hoc loco Scripsit einz
ysidorus ethimologiaꝵ ꝙ hebrei hebrea uoce uocant eũ beemoth
ꝙ lt̃iua ligioa sonat᷑ aĩal brutũ est enĩ spũs malus et ĩmũditie ⁊
spurcitie plenus et iõ deus ab ip̃o pͥncipio deiectionis eius quertit
ipm̃ in aĩal brutũ in in serpentem tortuosũ et tũ sit ĩmense mag̾¬
ad illudendũ ei ⁊c̃ Dictus est autem leuiathan scdm̃ eũdem yfo¬

Expanded text:
ero similis altissimo, " statim ab eterna benediccione cecidit cum legionibus ero similis altissimo, " statim ab eterna benediccione cecidit cum legionibus suis et dyabolus et dyaboli facti sunt. Vnde dyabolus, id est deorsum fluens. De hoc dictum est, "Quomodo cecedisti, stella matutina, de medio lapidum ignitorum?" Et cecidit Lucifer, qui in paradyso deliciarum nutritus est, et vulneratus a Morte ad inferiora descendit. Vnde et Hic fuit ille Leuiathan. Et quia plerisque materia non est nota, ideo sub compendio de eo dicere decreuimus in hoc loco. Scripsit enim Ysidorus Ethimologiarum quod Hebrei Hebrea uoce uocant illum Bemoth, quod Latina lingua sonat animal brutum. Est enim spiritus malus immundicie et spuipsum in animal brutum, id est in serpentem tortuosum, et cum sit immense magnad illudendum ei" et cetera. Dictus est autem Leuiathan secundum Ysi
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ asserere uoluerut Deinde luna que et dyana dicta est ut est
supra uelatũ lacone filiam hicq scdm̃ diuersas hominũ nationes
gentiles diuersa ydola coluerũt unde apud Egyptũ ysim Apid cre¬
tam Iouem Apud Mauros Iuban apud latinos faunũ aput Ro¬
manos Q uirinum apud athenas iuiuerũa Apud pauos uenerem
aput lenios uolcanũ apud naxos bachum apud delos seu del¬
phos Appollinem ut est dictum constituerũt eciam sibi multa
alioꝵ ydoloꝵ noĩa imiq prout unusquisq suos gerebat affectus
aliis anglis fuit prelatꝰ de quo ꝓphã dixit Cedti᷑ non fuerũt al¬
tiores illo in paradiso. A bietes nõ adequauert sũmitatem eius
Platani non fuer̃t equales frondibus illius Omne lignũ paradi¬
si pretiosum non est assimulatũ pulchritudini eius adeo spetio¬
sum eu ferit deus et prefecit multoꝵ legionibus angloꝵ Hic elam
superbie pondere tũ cdixit Ponam sedem mea ab aquilone et

Expanded text:
filium asserere uoluerunt. Deinde Lunam, que et Dyana dicta est, ut est filium asserere uoluerunt. Deinde Lunam, que et Dyana dicta est, ut est supra relatum, Latone filiam. Sicque per diuersas hominum naciones gentiles diuersa ydola coluerunt. Vnde apud Egyptum Ysim, apud Cretam Iouem, apud Mauros Iubam, apud Latinos Faunum, apud Romanos Querinum, apud Athenas Mineruam, apud Pafon Venerem, apud Lemnos Vulcanum, apud Naxos Bacum, apud Delos sev Delphos Apollinem, ut dictum est. Constiterunt eciam sibi multa aliorum ydolorum nomina, in que vnusquisque suos gerebat affectus. aliis fuit prelatus, de quo propheta dixit: "Cedri non fuerunt alciores illo in paradiso; abietes non adequauerunt summitatem eius; platani non fuerunt equales frondibus illius; omne lignum paradisi preciosum non est assimilatum pulchritudini eius. " Ideo speciosum fecit eum Deus et prefecit multorum legionibus angelorum. Hic elatus superbie pondere cum dixit "Ponam sedem meam ab Aquilone et
Abbreviated transcription (Latin):
runt nõ hñtem neq prẽm neq mr̃em et de eo fablõse dictũ est
ꝙ tũ ipe esset sapientissimus in mathematica preuidit ꝙ de¬
bebat filius abeo nasti de quo erat grauida eius yxor qui de¬
bebit euin a rogno deitere et cogere miserabilr exulate unde
precepit uxori sue ꝙ filiũ quẽ ipi pare̾r daret ei ad deuorãdũ
quo filio edito matꝰ occultauit illũ et pr̃i quendam lapillum
ostendit dĩcẽs lapilłũ illũ et uichil aliud peperisse queni pr
tiles cleos esse dixerũt Uude Iupiter seu Iouis adeptis est noͥ
plinete Iouis et illũ gentiles coluer̃t pro noĩe sumi dei dem.
Marte quem deũ belli esse perhibuert Deide solem quẽ ap¬
pollinem uocauert qui in predicta ut dictũ est delphos insula
pͥutipiliter celebrabut᷑ Hemide uenerẽ a benere plineta nũ cupiri
Deuide Merturiu ab ip̃a planeta merturii quem ipĩis Iouis

Expanded text:
runt, non habentem neque patrem neque matrem. De eo fabulose dictum est runt, non habentem neque patrem neque matrem. De eo fabulose dictum est quod cum ipse esset sapientissimus in arte mathematica, preuidit quod debebat de eo filius nasci, de quo erat grauida eius uxor, qui debebat eum a suo regno deicere et cogere miserabiliter exulare. Vnde precepit uxori sue ut filium quem ipsa pareret daret ei ad deuorandum. Quo filio edito, occultans illum patri quendam lapillum ostendit, dicens lapillum illum et nichil aliud peperisse. Quem pater ntiles deos esse dixerunt. Vnde Iupiter seu Iouis adeptus est nomen planete Iouis et illum gentiles coluerunt pro nomine summi dei. Deinde Martem summum deum belli esse perhibuerunt. Deinde solem, quem Appollinem uocauerunt, qui in predicta, ut dictum est, Delos insula principaliter colebatur. Deinde Venerem, a Veneris planeta nuncupatam. curium, dictum ab ipso planeta Mercurii, quem ipsius Iouis