comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sione desiderii. sic ⁊ gentes quȩ iquo¬
rant dm̃. Uide quibꝰ eã laudibus
ꝓsequatur. honorẽ uasis. id est corpo¬
ris nr̃i & scĩficationẽ appellas eã.
Igit᷑ ȩcontrario qui inpassione deside¬
cõsistit. ⁊ alienus ascificatione u̾sat᷑.
Tercio quo s post pauca infert usus
eã scĩmoniã ꝓnuncians. Non enui
uocauit. nos dͥs inignominiã: sed
in scĩmoniã. Itaq qui hȩc sꝑuit sod
in nob̾. De hinc auctoritatẽ ycepti
sui iniuolabilẽ iunxit dicens. Qui
hȩc sꝑnit. idest que de scĩmonia y¬
fatus sum. nõ hominẽ sꝑnit ses¬
dm̃. Hoc est nõ me qui hȩc pcipio.
sed dm̃ qui inme loquitur. qui ad
sp̃ui scõ suo cor nr̃m habitadũ de¬
putauit. Cernis simplicibꝰ uerbis
ac puris. quibus eã p̃coniis quin¬
tisq extulerit laudibꝰ. pͥmũ urtid
huic sc̃ĩficationẽ ꝓpriȩ tribuendo:
deinde ꝑ hanc adserens uas nr̃i ae¬
poris in mundicia liberandĩ ter.

Expanded text:
sione desiderii, sicut et gentes quae ignosione desiderii, sicut et gentes quae ignorant deum. uide quibus eam laudibus prosequatur, honorem uasis, id est corporis nostri, et sanctificationem appellans eam. igitur e contrario, qui in passione desideconsistit et alienus a sanctificatione uersatur. tertio quoque post pauca infert, rursus eam sanctimoniam pronuntians: non enim uocauit nos deus in ignominiam sed in sanctimoniam. itaque quin nobis. auctoritatem praecepto suo inuiolabilem iunxit dicens qui haec spernit, id est quae de sanctimonia praefatus sum, non hominem spernit, hoc est me qui haec praecipio, sed deum, qui in me loquitur, qui etiam spiritui suo sancto cor nostrum habitaculum deputauit. cernis simplicibus uerbis ac puris quibus eam praeconiis quantisque extulerit laudibus, primum uirtuti huic sanctificationem proprie tribuendo, deinde per hanc adserens uas nostri corporis inmunditia liberandum, tertio,
Abbreviated transcription (Latin):
eã quę inscis scripturis oblaudẽ uir¬
tutis huius inserta sũt: nõ enun
mͥ ꝓpositũ est laudẽ texere castitatis.
sed dequalitate ipsius uł quẽ ad mo¬
dũ ad quiri ⁊ custodiri debeat. qui¬
ue sit finis eiꝰ patrũ tradictionibus
explicare. Unã tantumͦ ponã apłi
bati sententiã. qua pateat qualit̾
illã thesalonicensibꝰ scribens. uirtu¬
tibus p̃tulerit inuisis. tali eã u̾bi
nobilitate com̃dans. XIIII. Qd nõ¬
quiens uoluntas dĩ sc̃ificatio ura.
Et ne forte dubiũ nob̾ relinqueret
uł obscurũ. quid nã scĩficationẽ uo¬
luerit appellare. utrũ iusticiã. an
Haritatẽ. an humilitatẽ. an patien¬
tiã. in om̃ibꝰ enĩ uirtutibꝰ credetur
adquiri scĩficatio: infert & mani¬
feste delignat quid ꝓpriȩ scificationẽ
uoluerit appellare. Hec est inquid¬
uoluntas di sc̃ificatio una ut abs¬
tineatis uos afornicatione. ut sciat
imusquisq ur̃m uas siũi possidere
inhonore ⁊ scificatione. Non in pas¬

Expanded text:
ream, quae in sanctis scripturis ob laudem uirtutis huius inserta sunt non enim mihi propositum est laudem texere castitatis, sed de qualitate ipsius, uel quemadmodum adquiri et custodiri debeat quiue sit finis eius, patrum traditionibus explicare, unam tantummodo ponam apostoli beati sententiam, qua pateat qualiter illam Thessalonicensibus scribens uirtutibus praetulerit uniuersis, tali eam uerbi nobilitate commendans. Haec quiens, uoluntas dei, sanctificatio uestra. et ne forte dubium nobis relinqueret uel obscurum, quidnam sanctificationem uoluerit appellare, utrum iustitiam an caritatem an humilitatem an patientiam in omnibus enim istis uirtutibus creditur adquiri sanctificatio, infert et manifeste designat, quid proprie sanctificationem uoluerit appellare: haec est uoluntas dinquit, a fornicatione, ut sciat unusquique uestrum uas suum possidere in honore et sanctificatione, non in pas
Abbreviated transcription (Latin):
caput. id est cogitationũ malaꝵ
pͥn cipia quibꝰ serpere in am̃ã
nrãm diabolꝰ tẽptat. Nec sinani
ꝑneglegentiã penetrare incor
nr̃m relicũ eiꝰ corpus id est ob¬
lectationis ad sensũ. Qui ꝓcul
dubio si fuerit intromissus: mor¬
su uiolento m̃tẽ interumdt cap¬
tiuã. E mergentes & iã pectoris
nr̃i. id est sensus carnalis. in
matutinis sui ortus nos oportet
extinguere. ⁊ dũ ad huc paruu¬
li sũt allidere filios babilonis ad
fuerint ennecati : adulti ꝑconi¬
bentiã inꝑniciẽ nr̃am ualidiore
insurgent. aut certe nõ sine
magno gemitu hac labore uin¬
centur. Bii eñi fortis scilicet sp̃s
ñr domũ suã custodit armatꝰ.
recessus cordis sui di timore con¬
muniens. in pace erit om̃is substan¬
tia eiꝰ id est emolum̃ta laboꝵ ac uir¬
tutes. longo tp̃re cõquisitę. Si aut
forcior suꝑꝰ ueniens uicerit eũ id est
diabolus cogntationũ consensu : arma

Expanded text:
caput, id est cogitationum malarum caput, id est cogitationum malarum principia, quibus serpere in animam nostram diabolus temptat, nec sinamus per neglegentiam penetrare in cor nostrum reliquum eius corpus, id est oblectationis adsensum, qui procul dubio, si fuerit intromissus, morsu uirulento mentem interimet captiuatam. emergentes etiam peccatoresrae, id est, sensus carnales in matutinis sui ortus nos oportet exstinguere, et dum adhuc parvuli sunt, allidere filios Babylonis ad fuerint enecati, adulti per conniventiam in perniciem nostram validiores insurgent, aut certe non sine magno gemitu ac labore vincentur. Dum enim fortis scilicet spiritus noster domum suam custodit armatus, recessus cordis sui Dei timore communiens, in pace erit omnis substantia ejus : id est, emolumenta laborum ac virtutes longe tempore conquisitae. Si autem fortior superveniens vicerit eum, id est, diabolus cogitationum consensu, arma
Abbreviated transcription (Latin):
empsis cõcupiscentie ꝓdiret affectꝰ.
nichil enim amplius ocłi quã sim¬
plex am̃ȩ p̃bent uisionis officiũ.
ed dic̃ om̃i custodia serua tuũ
ior. Illi potissimũ imposita est¬
medicinq: qd̃ utrubiq abuti potest
queat. obtineri. Hȩc igit᷑ erit
pirgationis huuis pͥma custodia:
it cũ m̃ti nr̃e memoria sexus
feminei ꝑsubtilẽ suggestionẽ dia¬
olce calliditatis obrepserit. pͥmii
recordatione p̃missa matris. soroꝵ
uł parentũ. seu certe feminꝵ
scãꝵ quantocius eã denr̃is re¬
cessibꝰ. extrudere festinemꝰ:. ne
si fuerimꝰ in ea diuitius in morati
occasione sexus semel indeptris
index maloꝵ adeas ꝑsonas exin
subtilit̾ deuoluat ac p̃cipitet m̃¬
tem. ꝑ quas noxias cogitatione
possit inserere. Quã obrẽ. illius
p̃cepti iugit̾ meminisse debemꝰ.
om̃i custodia serua cor tĩi. Et
scđm dei pͥncipale mandatũ sol¬
liciti serpentiꝰ obseruare naxiũ

Expanded text:
ex ipsis concupiscentiae prodiret affectus ex ipsis concupiscentiae prodiret affectus nihil enim amplius oculi quam simplex animae praebent uisionis officium, sed dicit: omni custodia serua tuum cor, illi potissimum inposita medicina, quod ubique abuti potest um ministerio. Haec igitur erit purgationis huius prima custodia, ant, cum menti nostrae memoria sexus feminei per subtilem sg gestionem diabolicae calliditatis obrepserit, primum recordati ? ne praemissa matris, sororum uel parentum seu certe feminarm sanctarum quantocius eam de nostris recessibus extrudere e stinemus, ne, si fuerimus in ea diutius inmorati, occasione sexus semel indeptus index malorum ad eas personas exinde subtiliter deuoluat ac praecipitet mentem, per quas noxias cogitationes possit inserere. quamobrem illius praecepti iugiter meminisse debemus: omni custodia serua tuum cor, et secundum dei principale mandatum sollicite serpentis obseruare noxium
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝓcedat. I deoq humani geners
creator ⁊ conclitor as opifien. sui
naturã pom̃ibꝰ em̃dationẽq cognos¬
cens: illie curã adibuit medicinȩ.
unde causas morbi pͥncipalit̾ noue¬
iat emanare. Quicũq inquiens
uiderit mulierẽ ad cõcupiscendũ eã:
iã mechatus eã incorde est suo. Pe¬
tulantes ocłos notans: ñtã eos ar¬
guit. quaquã illũ interiorẽ sensũ
qui officio eoꝵ male utit᷑ ad uiden¬
dũ. Cor nãq est egrũ ⁊ sauciũ li¬
bidinis telo. qd̃ ad cõcupiscendũ ui¬
det. ⁊ beneficiũ intuitus recte sibi¬
met acreatore cõcessũ. suo uicio ad
opũ prauoꝵ ministeria cõtorquen ᷤ.¬
& insemetipso recõditũ cõcupiscen¬
tȩ morbũ cõtemplationis occasione
ꝓducens. Id eirco ergo huic p̃cipitꝰ
salutare mandatũ:. cuius iucio
pessimus languor insuis occasione
ꝓcedit. Non eñi dicit᷑ om̃ cu¬
stodia serua tuos ocłos: quos utiq
oportuerat pͥncipalit̃ custodire si

Expanded text:
t. Ideoque humani generis creator et conditor deus, opificii sui naturam prae omnibus emendationemque cognoscens, illic curam adhibuit medicinae, unde causas morbi principaliter nouerat emanare quicumque, inquiens, uiderit mulierem ad concupiscendum eam, iam moechatus est eam in corde suo. petulantes oculos notans non tam eos arguit quam illum interiorem sensum, qui officio eorum male utitur ad uidendum. cor namque est aegrum et saucium libidinis telo quod ad concupiscendum uidet, beneficium intuitus recte sibimet a creatore concessum suo uitio ad operum prauorum ministeria contorquens et in semet ipso reconditum concupiscentiae morbum contemplationis occasione producens. idcirco ergo huic praecipitur salutare mandatum, cuius uitio pessimus languor uisus occasione procedit, non enim dicitur omni custodia serua tuos oculos, quos utique oportuit principaliter custodiri, si
Abbreviated transcription (Latin):
petrꝰ apłoꝵ pͥmus his eruditꝰ exemplis
sciẽs fidelc̃ hñtẽ quippiã cupiditati⁊
frena ñ posse mod̾ari. nec fine eiꝰ iu pasl
summa magnaue consistere. s insoli as
titte nuditatis: ananiã ⁊ saphira. qͦt¬

Expanded text:
ps apostolorum his eruditus exemplis, sciens habentem quippiam cupiditatis frena non posse moderari, nec finem ejus in parva summa magnave consistere, sed in sola virtute nuditatis: Ananiam et Saphiram, q
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo tam̃ exhoc negare nos putet.
xiã in cõgregatione fratrũ positos. in¬
uenire cõtinentes qd̾ ꝑfacile posse
fieri cõfitemur. Aliuo enĩ est cõtinen
inaffectũ integritatis uł incorruptio¬
nis trtinsire. qͦd̾ dicitur acnoni. Quȩ
untus illis solis tribuit᷑ maximȩ qui
uirgines uł carnȩ uł m̃te ꝑdurant.
ut ut̃q ioħs in nouo testam̃to: in
ueteri quoq helias. iheremins. ⁊ da¬
niel fuisse noscunt᷑. In quoꝵ gradu
hi quoq ñ inmerito reputabuntur.
qui post exꝑim̃ta corruptionis ad si¬
nulẽ puritatis statũ ꝑlaborẽ longũ
⁊ industriã ad integritatẽ m̃tis ⁊ cor¬

Expanded text:
Nemo tamen ex hoc negare nos putet etiam in congregatione fratrum positos inueniri continentes: quod perfacile posse fieri confitemur. aliud enim est continentin affectum integritatis uel incorruptionis transire, quod dicitur άγνόν, quae uirtus illis solis tribuitur maxime, qui uirgines uel carne uel mente perdurant, ut uterque Iohannes in nouo testamento, in ueteri quoque Helias, Hieremias, Danihel fuisse noscuntur. in quorum gradu hi quoque non inmerito reputabuntur, qui post experimenta corruptionis ad similem puritatis statum per laborem longum et industriam integritate m
Abbreviated transcription (Latin):
est inmundicia. ꝑibit corã dño.
Quantũ est igitur integritatis
mimꝰ. sine qua ⁊ illi qui erant
subueteri testam̃to sacrificus typi¬
cis nõ poterant int̾ esse: ⁊ qui
mundi huius corruptibilẽ coronam
accipuit adipisci nequeunt coronã.¬

Expanded text:
est inmunditia, peribit coram domino. est inmunditia, peribit coram domino. quantum est igitur integrit-atis munus, sine qua et illi, qui erant sub ueteri testamento, sacrificiis typicis non poterant interesse, et qui mundi huius corruptibilem coronam cupiunt adipisci, nequeunt corona
Abbreviated transcription (Latin):
nũ nocturna delusi fallalcia uires
minuat multo tpr̃e cãquisitas: la¬
minis plumbeis renuũ cõtegant loca.
Quo scilicet metalli rigor genitalibꝰ
membris adplicitus obcenos humoreᷤ
ualeat imbere. intellegentes ꝓcul
dubio ẽẽ iuncendos. necͦ iã poee
p̃positũ certam dẽptis uiribus adun¬
plere. si ꝓuisã pudiciciȩ soliditatẽ
fallax noxię uoluptatis immago cor¬
ruperit. Itaq si agonis mundialis
intelleximus disciplinã cuiuis exẽplo
b̾atus apłs nos uoluit erudire. docẽs
quanta in illo sit obseruatio. quanta
diligentia. quanta custodia. quid
noꝰ cõueniet facere qua puritate
oportebit custodire nr̃i corporis atq
am̃e castitatẽ. quos necesse est
cotidie saero sc̃i agoni carnib uesci.
quas neminẽ inmundũ cõtingere
ꝯxĩa ueteris legis p̃cepta ꝑmittunt.
Inleuitico. nãq ita p̾cipitur. Om̃is
mundus: manducabit carnes sacri¬
ficii. Et am̃a quecũq comederit

Expanded text:
num nocturna delusi fallacia uires num nocturna delusi fallacia uires minuant multo tempore conquisitas, lamminis plumbeis renium contegant loca, quo scilicet metalli rigor genitalibus membris adplicitus obscenos umores ualeat inhibere, intellegentes se procul dubio esse uincendos nec iam posse propositum certamen demptis uiribus adinplere, si prouisam pudicitiae soliditatem fallax noxiae uoluptatis- Iuptais imago corruperit. Itaque si agonis mundialis intelleximus disciplinam, cuius exemplo beatus apostolus nos uoluit erudire, docens quanta in illa sit obseruatio, quanta diligentia, quanta custodia, quid nos conueniet facere, qua puritate oportebit custodire nostri corporis atque animae castitatem, quos necesse est cotidie sacrosanctis agni carnibus uesci, quas neminem inmundum contingere etiam ueteris legis praecepta permittunt? in Leuitico namque itA-praecipitur: omnia mundus manducabit carnes. et anima quaecumque comederit
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ om̃ibꝰ dixerit inquiramꝰ. ut
possit nb̃ sp̃ãlis agonis instruçtio. com¬
pnratione carnalis ad quiri. Illi eni
qui inhoc agone uisibili student le¬
quimȩ decertare: utendi om̃ibꝰ esci
quas desiderii libido. suggesserit nõ
babent facultatẽ. sed illus tantum
quas ecrundẽ certaminũ stituit
disciplina. Et nõ solũ abint̃ dic¬
Is escis: ebrietate qͦq ⁊ om̃i crapu¬
i. cos necesse est abstiuiere: uerum
xĩa cumcta inercia. ⁊ ocio. atq de¬
sidia : ut cotidianis exercicus iugiq
meditatione. uirtus eoꝵ possit ad¬
crescere. Et ita om̃i sollicitudine ac
tristicia. negocrisq scłaribꝰ affectu
eristere. ut p̾t exercitiũ disciplinę
nichil aliud nouerint. nec ulli
mundiali curȩ pęnitus implicent᷑.
abeo tantũ qui certamini p̾sidet spe¬
rantes cotidiani uictus substantiã.
se mundos ab om̃i chortus pollutio¬
ne custodiant. ut cũ se p̃parant ago¬
nũ certamini ne qua forsitan ꝑsom¬

Expanded text:
quibus omnibus dixerit, inquiramus, ut possit nobis spiritalis agonis instructio comparatione carnalis acquiri. Illi etenim, qui in hoc agone visibili student legitime decertare, utendi omnibus escis, quas desiderii libido suggesserit, non habent facultatem: sed illis tantummodo, quas eorumdem certaminum statuit disciplina. et non solum interdictis escis et ebrietate omnique crapula eos necesse est abstinere, uerum etiam cuncta inertia et otio atque desidia, ut cotidianis exercitiis iugique meditatione uirtus eorum possit adcrescere. et ita omni sollicitudine ac tristitia negotiisque saecularibus, affectu alieni, ut praeter exercitium disciplinae nihil aliud nouerint nec ulli mundiali curae penitus inplicentur, ab eo tantum qui certamini praesidet sperantes cotidiani uictus substantiam ee in tantum se mundos ab omni coitus pollutione custodiunt, ut, cum se praeparant agonum certamini, ne qua forsitan per som
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq om̃i custodia. cordis sũt late¬
brȩ pͥmitꝰ expiande. Qo enĩ in
corporis puritate illi cupunnt ad se¬
qui: nos debemꝰ &ĩa in archanis
cõscientię possidere. inqua dñs ar¬
biter atq aganeteta residens. pug
spectat. ut ea quȩ in ꝓpatulo hore¬
mus admutere: ne intrinsencus
quidẽ cho alescere in cauta cognta¬
tione paciam᷑. Et in quibus huma¬
na cogitatione cõfundim᷑: ne occul¬
ta quidẽ cõruentia polluam᷑. Quȩ¬
licet possit hominũ p̃terire noticiã :
erit eiudens indiciũ. ac plena ꝓba¬
tio: si uł nulla immago decipiens
irat: uł certe int̾pellãs nullos cõcu¬
piscentię motus ualeat excitare.
Licet enĩ ad plenã peccati noxam
talis cõmotio minime reputetur.
tam̃ nec dũ ꝑfecte mtis indiciũ est.
nec adpurũ excocti uicii manifesti¬
tio. eũ ꝑfallaces im magines huus¬

Expanded text:
omni custodia cordis nostri sunt latebrae primitus expiandae. Quod enim illi in corporis puritate cupiunt assequi, nos debemus etiam in arcanis conscientiae possidere: in qua Dominus arbiter atque agonotheta residens, pugnspectat, ut ea quae in propatulo horremus admittere, ne intrinsecus quidem coalescere incauta cogitatione patiamur; et in quibus humana cognitione confundimur, ne occulta quidem conniventia polluamur. Quaelicet possit hominum praeterire notitiam, serit evidens indicium, ac plena probatio, si vel nulla imago decipiens rrat, vel certe interpellans nullos concupiscentiae motus valeat excitare. Licet enim ad plenam peccati noxam talis commotio minime reputetur; tamen necdum perfectae mentis indicium est, nec ad purum excocti vitii manifestatio, cum per fallaces imagines hujus
Abbreviated transcription (Latin):
mitationis cõu̾satione equantꝰ᷑ : qua
merito ⁊ gra castitatis. ꝑ quã adhuc
intur infuturũ: Hic iã illi incarnȩ
pugili possident. UII. Exẽplũ de ago¬
ne mundiali. scđ̾m sermonẽ apłi.
Iudi quid dicat apłs. Onuis qui¬

Expanded text:
mitatione conuersationis aequantur quam mitatione conuersationis aequantur quam merito et gratia castitatis, per quattitur in futurum, hic jam in carne fragili possidentes. CAPUT VII. Exemplum de agone mundiali, secundum sermonem Apostoli. Audi quid dicat Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
cordis est agonẽ sp̃alem cũ apło
legitime decertare. hunc in mundissi¬
mũ sp̃m suꝑare. om̃i m̃tis interitiuo¬
ne: no nostris uiribꝰ cõfidentes. hoc
eñi ꝑficere industria humana ñ p̃us¬
let. sed opitulatione dñi festinemiss
Tandiu nãq hoc uicio animã nece¬
sse est impugnari. donec sebellus
rere supͣ iures suas agnoscat: nes
labore uł studio ꝓprio uictoria obis¬
re se posse. nͥ dñi fuerit auxilio al
ꝓtectione suffulti.ui. De pecculians
pecculiarie beneficũ di. ac speciale do¬
nũ ⁊ patiũ sententia. ⁊ exꝑim̃to
purgationis ipsius manifestissimȩ de¬
elartur. his qui eã meruerint possi¬
dere. Qd̃ amodo eñi exire decarne
est incorpore cõmorantẽ: ⁊ ultra na¬
tura est fragili carne cucũdatũ. car¬
nis aculeos nõ sentire. Et id circo
inpossibile ẽ hominẽ suis ut ita di¬
xerim pennis. ad tã p̃celsũ cȩlestẽq
rit. Nulla ⁊ eni uirtute tam ꝓpriȩ
carnales homines sp̃ibꝰ angłicis im¬

Expanded text:
cordi est agonem spiritalem cum. apostolo legitime decertare, hunc inmundissimum spiritum superare omni mentis intentione non nostris uiribus confidentes hoc enim perficere industria humana non praeualet, sed opitulatione domini festinemus. tamdiu namque hoc uitio animam necesse est inpugnari, donec se bellum gerere supra uires suas agnoscat nec labore uel studio proprio uictoriam obtinere se posse, nisi domini fuerit auxilio ac protectione speculiare beneficium dei ac speciale donum et patrum sententia et experimento purgationis ipsius manifestissime declaratur his, qui eam meruerint possidere. quodammodo enim exire de carne est in corpore commorantem et ultra naturam est, fragili carne circumdatum carnis aculeos non sentire. et idcirco inpossibile est hominem suis ut ita dixerim pinnis ad tam praecelsum caelesteque rit. nulla etenim uirtute tam proprie carnales homines spiritalibus angelis i
Abbreviated transcription (Latin):
qua nullius penitus uicii poterit
umquã triumphus ad quiri.
ucii huuiꝰ correptio. decordis ꝑfectio¬
ne descendit. exquo &ia huius mor¬
bi uirus. dñi uoce ꝓdire signat᷑. De
corde inquid exeũt cogitat᷑iones
male: homicidia. adulteria. fornca¬
dones. furta falsa testimonia:. &
cetera. Illud eigo est pͥmitus ex¬
pandũ. unde fons uite manare
Om̃i custodia serua tuũ cor : exhis
eñ sũt exitus uitȩ. Caro eñi eius.
arbitrio atq imꝑio famulat᷑. Et
id circo simimo studio parsimonia
ieumioꝵ sectanda est: ne escarũ
abundantia reffecta caro. p̃ceptis
animȩ salutaribꝰ adu̾sata. rectorẽ
siui spm deiciat insolescẽs. Ceteꝵ
si omnẽ summã incastigatione
tantũ corporis collocemꝰ : am̃a nõ
similit̃ aceteris uiciis ieuinante.
nec meditatione diuina & sp̃alibꝰ
studiis occupata. nequa quã ad
illũ sublimissimũ uere integrita¬
tis fastigiũ poterimꝰ ascende: illo

Expanded text:
qua nullius penitus uitii poterit qua nullius penitus uitii poterit umquam triumphus adquiri. ii huius correctio de cordis perfectione descendit, ex quo etiam huius morbi uirus domini uoce prodire signatur. de corde, inquit, exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia et cetera. illud ergo est primitus expiandum, unde fons uitae mortisomni custodia serua tuum cor: ex his enim sunt exitus uitae. caro enim eius arbitrio atque imperio famulatur. et idcirco summo studio parsimonia ieiuniorum sectanda est, ne escarum abundantia refecta caro praeceptis animae salutaribus aduersata rectorem suum spiritum deiciat insolescens. ceterum si omnem summam in castigatione tantum corporis conlocemus, anima non similiter a ceteris uitiis ieiunante nec meditatione diuina et spiritalibus studiis occupata, nequaquam ad illud sublimissimum uerae integritatis fastigium poterimus ascendere, illo
Abbreviated transcription (Latin):
ecundũ nob ci¬
dicione patril
ad u̾sus sp̃m for¬
nicationis certas
est. longũ peete¬
ris ac diuturile
⁊ ꝑpaucis ad pus
deuictũ. Im mane bellũ. & qd̃ cum
apͥmo tp̃re puberitatis impugnare
incipiat hominũ genꝰ: nõ nisi ꝰ pͥus
cetera uicia suꝑentur extinguitur.
Duplex nãq est obpugnatio. ge¬
nino armata uicio cõsurgens ad
pliũ. Et id circo similit̾ ei gemina
est aciȩ resistendũ. Siquidẽ ut
morbo carnis animȩq cõcretũ uires
ad quirunt᷑. ita nͥ utrisq parit̃ di¬
micantibꝰ nequeat debellari. Hec
enĩ sufficit solũ corporale ieumiũ
ad cõ quirendã uł possidendã ꝑfectȩ
castimoniȩ puritatem. nͥ p̃cesserit
cõtricio sp̃s ⁊ oratio: cõtra hunc
in mundissimũ sp̃m̃ ꝑseuerans.
Dein cõtinuata meditatio scriptu¬
rarĩ. huicq fuerit scientia sp̃alis
ad iuncta. Labor xiã opusq ma¬
nuũ. instabiles cordis ꝑuagationes
choercens ac reuocans: ⁊ ante om̃ia
sundata fuerit humilitas uera: sine

Expanded text:
ecundum nobis traditione patrum aduersus spiritum fornicationis certamen est, longum prae ceteris ac diuturnum et perpaucis ad purum deuictum, inmane bellum et quod, Cum a primo tempore pubertatis inpugnare incipiat hominum genus, non nisi prius cetera uitia superentur extinguitur. duplex namque est obpugnatio gemino armata uitio consurgens ad proelium. et idcirco similiter ei gemina est acie resistendum, siquidem, ut morbo carnis animaeque concretum uires adquirit, ita nisi utrisque pariter dimicantibus nequeat debellari. nec enim sufficit solum corporale ieiunium ad conquirendam uel possidendam perfectae castimoniae puritatem, nisi praecesserit contritio spiritus et oratio contra hunc inmundissimum spiritum perseuerans, dein continuata meditatio scripturarum, huicque fuerit scientia spiritalis adiuncta, labor etiam opusque manuum, instabiles cordis peruagationes cohercens ac reuocans, et ante omnia fundata fuerit humilitas uera, sine
Abbreviated transcription (Latin):
imprgnatione cõcupiscentiȩ turpiꝰᷤ.
quã nature tantum᷑ motu sentienteᷤᷤ.
Quẽ datũ dicimꝰ difficillime posse
int̾ hominũ turbas adp̃hendi. Uttũ
uero ⁊ in possibile sit. imus quisq nõ
nr̃a sententia expectet agnoscere.
sed cõscientiȩ suȩ rimet᷑ examine. Ce¬
terũ cõtinentes multos existere nõ
dubitamꝰ. qui impugnationẽ carmiꝰ
qua uł raro uł cotidię sustinent. seu
metu gehennȩ. seu desiderio regni
cȩloꝵ extingunt attr cõpescũt. Lus
seniores sic̃ ꝓͥnunciat posse nõ pęnt
incentiuis obrui uicioꝵ. ita secuniꝰ
& in sauciatos semꝑ existere ñ posse
definiũt. Necesse ẽ enĩ queq incilit¬
tatione positũ. quã uis frequent̃ ad¬
u̾sariũ uincat ac suꝑat.⁊ ipsũ tam̃
aliquando turbari. u. Qo impugiti¬

Expanded text:
pugnatione concupiscentiae turpis, quam naturae tantummodo motu sentiunt. quem statum dicimus difficillime posse inter hominum turbas adprehendi. utrum uero et inpossibile sit, unusquisque non nostra sententia. expectet agnoscere, sed conscientiae suae rimetur examine. ceterum continentes multos exsistere non dubitanus mus, qui inpugnationem carnis, quam uel raro uel cotidie securos ant, seu metu gehennae seu desiderio regni caelorum exting sunt atque conpescunt. quos seniores sicut pronuntiant posse non penitus incentiuis obrui uitiorum, ita securos et insauciatos tos semper exsistere non posse definiunt. necesse est enim quem que in conluctatione positum, quamuis frequenter aduersarium uin cat ac superet, et ipsum tamen aliquando turbari. Quapropt
Abbreviated transcription (Latin):
intelli gere posset᷑ uł ꝓloqui. Hic
cũ explanationẽ ciuiusdã obscurissi¬
mȩ questionis inquireret. septem
diebus ac noctibꝰ. in oratione infati¬
gabił ꝑsterit. donec solutioriẽ ꝓposite
questionis dño reuelante cognosceret

Expanded text:
intellegere posset uel proloqui. hic intellegere posset uel proloqui. hic cum explanationem cuiusdam obscurissimae quaestionis inquireret, septem diebus ac noctibus in oratione infatigabilis perstitit, donec solutionem propositae quaestionis domino reuelante cognosceret
Abbreviated transcription (Latin):
crde eos incipiat intueri. ac me¬
noriã quã scło huic reninicians quisꝙ
isit mortuus abdicauit. reuiuescẽs
edẽ rursus admiserit. Hȩc uoluens
insis pecctore. nõ solũ nullã resolue
ł gplam definiuit: sed ne ipsumi
quidẽ fasciculũ resignare. Ne sei¬
licet eoꝵ qui scripser. uł uña recen¬
sende uł uultus recordando.: sp̃s
sui intentione cessaret. Itaq ut eũ
cõstrictũ susceꝑat. igni tradidit cõ¬
cremandũ. Ite inquiens cogitationeᷤ
patrię. parit̾ cõcremamini : nec me
ulterius ad illa quę fugi reuocare
tẽptetis. xxx.iii. Deͦ absolutione
questionis quã abbas theodorus oran¬
do ꝓmeruit. Iidimus &ia abbatẽ
theodorũ. suma scĩtate ae scientia pre¬
ditũ: nõ solũ inhactuali uita. sed
ꝯxia noticia scripturaꝵ: quã ei nõ
tam studiũ lectionis. uł litteratura
mundi cotulerat. quã sola puritas
cordis. Sic quidẽ ut uix ipsuis
quoq grece linguę ꝑpauca uba uł

Expanded text:
corde eos incipiat intueri ac mecorde eos incipiat intueri ac memoriam, quam saeculo huic renuntians quisque uelut mortuus abdicauit, reuiuiscens eidem rursus admiserit. haec uoluens in suo pectore non solum nullam resoluere epistulam definiuit, sed ne ipsum quidem fasciculum resignare, ne scilicet eorum qui scripserant uel nomina recensendo uel uultus recordando a spiritus sui intentione constrictum susceperat, igni tradidit concremandum: Ite, inquiens, cogitationes patriae, pariter, concremamini, nec me ulterius, ad illa quae fugi, revocare tentetis. CAPUT XXXIII. De absolutione quaestionis, quam abbas Theodorus oranetis. Uidimus etiam abbatem Theodorum, summa sanctitate et scientia praeditum non solum in actuali uita, sed etiam notitia scripturarum, quam ei non tam studium lectionis uel litteratura mundi contulerat quam sola puritas cordis, siquidem uix ipsius quoque Graecae linguae perpauca uerba uel
Abbreviated transcription (Latin):
sribꝰ adpuritatẽ sui cordis intenti ᷤᷤ¬
& erga cõtemplationẽ diuinã ualde
sollicitis. comemorare necessariũ reor
Itaq cũ eidẽ seni post annos quinde¬
cim patris ac matris amicoꝵq multoꝵ
depiuntia ponti cõplures epłȩ delate
suissent. accipiens grande fascieulum
littenarũ. diuq apud semetipsũ uolues¬
Quantaꝵ in quio cogitationũ causa
ert michi haꝵ epłaꝵ lectio. quȩ me
uł adinane gaudiũ. uł adtristicias in¬
ructuosas impellent᷑. Qd̃ diebꝰ hoꝵ
recordatione qui scripserũt. intentio¬
nẽ pectoris m̃i aproposita cõtempla¬
uone reuocabunt. Post quantum
tpus digerenda ẽ hȩc m̃tis cõcepta
cofusio. quantoq labore rursũ tran¬
quilitatis repaurindus est status. si se¬
mel aniniꝰ litteraꝵ ꝑmotus affectu.
eoꝵq recensendo sermones. ac uultꝰ
quos tantopere dereliquid. iteꝵ eos
reuiscere. ipsisq cohabitare. animo
hic inte ceꝑit int̾ eẽ: Quos ꝓfecto
corporalit deseruisse nichil ꝓderit.

Expanded text:
rga puritatem sui cordis intenti, et erga contemplationem divinam valde solliciti, commemorare necessarium reor; qui, cum ei post annos quindecim patris ac matris amicorumque multorum de provincia Ponti complures epistolae delatae fuissent, accipiens grandem fasciculum litteraruquantarum, inquit, cogitationum causa erit mihi harum lectio, quae me uel ad inane gaudium uel ad tristitias infructuosas inpellent. quot diebus horum recordatione qui scripserant intentionem pectoris mei a proposita contemplatione reuocabunt post quantum temporis digerenda est haec mentis concepta confusio quantoque labore rursus iste tranquillitatis reparandus est status, si semel animus litterarum permotus affectu eorumque recensendo sermones ac uultus, quos tanto tempore dereliquit, iterum eos reuisere ipsisque cohabitare animo ac mente coeperit interesse. quos profecto corporaliter deseruisse nihil proderit, si
Abbreviated transcription (Latin):
fabula intro missa ẽ. om̃s exꝑge soł
torporẽ somni dnantis excusini.
Uł ex hoc ergo ꝑpendente. quis ull
colationis illus sp̃alis fuerit impus¬
nator. aut quis huues infruetuos
atq carnał insinuator exista usl¬
ssimeq dephendet᷑ incentor qui maliᷤ¬

Expanded text:
fabula intromissa est, omnes expergefacti fabula intromissa est, omnes expergefacti torporem somni dominantis excussimus. uel ex hoc «rgo perpendite, quisnam conlationis illius spiritalis fuerit inpugnator aut quis huius infructuosae atque carnalis insinuator exsistat. ilssime dep
Abbreviated transcription (Latin):
ueritis: iudicabimini. Pret̾ hanc eñi
quã diximꝰ causa. &ĩa obhoc iudican
de aliis ꝑiculosũ est: qd ignorantes
uł necessitate uł ratione. qua illi hxc
in quibꝰ offendimꝰ. aut recte cora deo
aut ueniabilit̾ agũt. inuenimꝰed
temere iudicasse. Et ꝑhoc ad mt¬
timꝰ. nõ leue peccatũ. no secus quã quei¬
admodũ oportet de nr̃is fribꝰ. aliquo
sentientes. xxx.i. Increpatio eusd
mitantes. ad nairationẽ &iosȩ fabule
uidisset exꝑge factos. Hi dem sener
ociosar fabulaꝵ diabolũ ee factore. as
spaliuĩ colationũ impugnatorẽ seꝑ eris¬
de rebus necessariis ac sp̃alibꝰ dispito¬
sset. eosq uideret leteo queda sopore
demergi. nec posse aboculis suis pond
somni depellere: ociosã repente fabi¬
lã introdurit. Ad cuius oblectatione
cũ eos uigilasse cõfestim atq erectal
aures suas habere uidisset: ingend¬
cens ait. Nimc usq derebus celeli
dormitatione depͥmebant᷑. At ci a

Expanded text:
veritis, judicabimini . Praeter hanc enim veritis, judicabimini . Praeter hanc enim quam diximus causam, etiam ob hoc judicare de aliis periculosum est, quod ignorantes uel necessitatem uel rationem, qua illi haec in quibus offendimus aut recte coram deo aut ueniabiliter agunt, inuenimur eos temere iudicasse et per hoc admittimus non leue peccatum, secus quam oportet de nostris fratribus aliquid senationes dormitantes, ad narrationem otiosae fabulae vidisset expergefactos. Hic idem senex otiosarum fabularum diabolum esse fautorem, ac spiritalium collationum impugnatorem semper exisde rebus necessariis ac spiritalibus disputaret, eosque uideret Lethaeo quodam sopore demergi nec posse ab oculis suis pondus somni depellere, otiosam repente fabulam introduxit. ad cuius oblectationem cum eos euigilasse confestim atque erectas aures suas habere uidisset, ingemescens ait: nunc usque de rebus caelestibus dormitione deprimebantur: at cum otiosa
Abbreviated transcription (Latin):
benediçere ac supplicantibꝰ dare qd̃
p̃ om̃ibus execraibar. ut pote iudicas
illud exmagna cordis presũptione
descendere. cireii dantibꝰ me repente
scłaribꝰ multis. ita cõstrictus sũ ut
alias euadere nullatenꝰ possẽ. nͥ ame
sinaui. & obtestationibꝰ extorsissent.
ut oblato abers uasculo manũ meã
inp̾sso cruers signacło suꝑ ponere. Itaq
se credentes benedictionis oleii cõsecutoᷤ
tandẽ me aliquando relaxar. Quib
michi manifeste cõꝑtũ est hisdẽ cau¬
sis ac uicus monacũ obligari: inqui¬
bus dealuis uidicare p̾sumpserit. Opor¬
tet eñi unũ queq semetipsũ tantu¬
modo iudicare. & circũ specte cauteq
in om̃ibꝰ. custodire. nõ alioꝵ cõu̾satio¬
nẽ uitãq discutere. scđ̃m illud apłi
pceptũ. Tuau̾t inquid quid iudicas¬
fiatrẽ tuiui. suo dño stat aut cadit. Et
in eugł̃o dnis. Nolite iudicare: ut nõ
udicemini. Inquo enĩ indicio iudica¬

Expanded text:
benedicere ac supplicantibus dare, quod benedicere ac supplicantibus dare, quod prae omnibus execrabar, utpote iudicans illud ex magna cordis praesumptione descendere, circumdantibus me repente saecularibus multis ita constrictus sum, ut alias eos euadere nullatenus possem, nisi a me summa ui et obtestationibus extorsissent, ut oblato ab eis uasculo manum meam inpresso crucis signaculo superponerem: itaque se credentes benedictionis oleum consecutos tandem me aliquando relaxarunt. quibus mihi manifeste conpertum est isdem causis ac uitiis monachum obligari, in quibus de aliis iudicare praesumpserit. oportet enim unumquemque semet ipsum tantummodo iudicare et circumspecte cauteque in omnibus custodire, non aliorum conuersationem uitamque discutere, secundum illud apostoli praeceptum: tu aufratrem tuum? suo Domino stat, aut cadit . Et illud: Nolite judicare, ut non judicemini. In quo enim judicio judica
Abbreviated transcription (Latin):
D ioim senẽ
machentẽ nne. aturb fratrũ emi¬
nus cõmorantẽ: anc adño grãm
diuturnis p̃cibꝰ impetrasse: ut
quor quot diebꝰ ac noctibꝰ. agere¬
tur colatio sp̃alis: nũquã somni
torpore pęnitus laxaretur. Siqͥs
uero detractionis u̾bũ seu ociosũ
tẽptasset inferre: in somnũ ꝓtinꝰ
cõcidebat. ac ne usq ad auriuit
quidẽ eiꝰ. pollutionẽ uirus obloqui
poterat ꝑuenire.
ic̃ idem senex cũ institueret nos
nemuinẽ diuidicare deb̾e intulit tria
fuisse inquibꝰ discusserit uł rephendert
fr̃s. qd scilicet uua sibi nõ nulli pa¬
terent᷑ abscidi qd̾ haberent incellulis
sagũ qd̾ oleũ benedicentes poscentibꝰ
scłaribꝰ darent. & inhec om̃ia se in¬
cuirisse dicebat. Non egritudinem
uue cõtrahens. tandiu inquid eiꝰ.
languore distabui. donec tã doloris
necessitate quã senioꝵ om̃iũ adora¬
tione cõpulsus. abscidi ea ꝑmaterẽ.
Cuius xia infirmitatis obtentu. sa¬
gũ quoq hab̃e eo actus sũ: oleũ &ia

Expanded text:
dimus senem Macheten nomine a turbis fratrum eminus commorantem hanc a domino gratiam diuturnis precibus inpetrasse, ut, quotquot diebus ac noctibus agitaretur conlatio spiritalis, numquam somni torpore penitus laxaretur. si quis uero detractationis uerbum seu otiosum temptasset inferre, in somnum protinus concidebat, ac ne usque ad aurium 1 quidem eius pollutionem uirus obloquii poterat peruenire. Hic idem senex cum institueret nos neminem diiudicare debere, intulit tria fuisse in quibus discusserit uel reprehenderit fratres, quod scilicet uuam sibi nonnulli paterentur abscidi, quod haberent in cellulis sagum, quod oleum benedicentes exposcentibus saecularibus darent, et haec omnia se incurrisse dicebat. nam aegritudinem uuae contrahens tamdiu, inquit, eius languore distabui, donec tam doloris necessitate quam seniorum omnium adhorta-tione conpulsus abscidi eam permitterem. cuius etiam infirmitatis obtentu sagum quoque habere coactus sum. oleum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pientem fessii corpus iã refficere.
& incubantẽ pliatio reperisset.
ꝓtrahens intimo cordis suspiria.
meoq me uocitans ñeie. Quanti
inquid oioħe hora hac ddõ colocunt᷑
eiiq insemetipsis amplectunt᷑ ac
retinent. ⁊ tanto tu fraudaris lu¬
minę inerti supore resolutus.
Et qm̃ nos abhuui modi naraitio¬
ne deuertere patrũ uirtutes &
grã ꝓuocauer̃  necessarui reor
memorabile opus karitatis qua
sũmi iurii arcebii humainitate
sinnus exꝑti. hiuc uolumini co¬
m̃dare quo puritas cõtinenie
oꝑi karitatis inserta ꝓpensuus en¬
tescat. pulera uarietͥtite disinca.
Et eñi tune ratũ dõ ieium minꝰ¬

Expanded text:
pientem fessum corpus jam reficere, pientem fessum corpus jam reficere, et incubantem psiathio reperisset, protrahens immo corde suspiria, meoque me vocitans nomine: Quanti, inquit, o Joannes, hora hac Deo colloquuntur, eumque in semetipsis amplectuntur ac retinent, et tu fraudaris tanto lumine, inerti sopore resolutus! Et quoniam nos ad hujuscemodi narrationem divertere patrum virtutes et gratia provocarunt, necessarium reor memorabile opus charitatis, quam summi viri Archebii humanitate sumus experti, in hoc volumine commendare, quo puritas continentiae operi charitatis inserta propensius enitescat pulchra varietate distincta. Etenim tunc gratu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmusgata sint. sed nr̃o uicio uela¬
mineꝰ peccatoꝵ cordis occłos obnu¬
bente red dantur obscura. Iuibꝰ
naturali redditis sanitati. ipsa seri¬
pturarũ scaꝵ lectio ad cõtẽplatio
at. nec eos com̃tarioꝵ iustitutio¬
nibus indigere: sic̃ ocłi isti carna¬
les aduidendũ nullius egent doc¬
trinȩ. si modo fuerint asiffusione
uł caligine cecitatis imnumes.
Ideo namq ⁊ tanta uarietas enx¬
resq int̾ ipsos exorti sũt. qd̾ pleriq
minimȩ erga purgationẽ intis
adibita diligentia. ꝓsilientes ad in¬
terpͥtandũ eas. ꝓpinguedine uł
in mundiera sui cordis diu̾sa atq
cõtraria uł fidei. uł sibimet sen¬
cientes ueritatis limi cophendẽ
eiusdẽ senis. cũ ad meã cellulã
media nocte uenisset. Hic idem¬
senex theodorus cũ inopinatus ad
meã cellulã intempesta nocte ue¬
nisset. quid nã rudis adhuc ana¬
chorita solus agerẽ pat̾na curiosi¬
tate latent̃ exploras. meq ilico
finita uesꝑtina solempnitate inci¬

Expanded text:
mulgata sint, sed nostro uitio uelamine peccatorum cordis oculos obnubente reddantur obscura: quibus rursum naturali redditis sanitati ipsa scripturarum sanctarum lectio ad contemplationat, nec eos conmentatorum institutionibus indigere, sicut oculi isti carnales ad uidendum nullius egent doctrina, si modo fuerint a suffusione uel caligine caecitatis inmunes. ideo namque et tanta uarietas erroresque inter ipsos exorti sunt, quod plerique, minime erga purgationem mentis adhibita diligentia prosilientes ad interpretandum eas, pro pinguedine uel inmunditia sui cordis diuersa atque contraria uel fidei uel sibimet sentientes ueritatis lumen conprehendere ejusdem senis, cum ad meam cellulam media nocte venisset. Hic idem Theodorus cum inopinatus ad meam cellulam intempesta nocte venisset, quidnam rudis adhuc anachoreta solus agerem, paterna curiositate latenter explorans, meque illico finita vespertina solemnitate inci
Abbreviated transcription (Latin):
Iic ergo senex quibꝰdã fribꝰ admi¬
naintibꝰ tã p̃clarũ scientiȩ eiꝰ lumen
& babeo quosdã scripturarũ sensus
inquirentibꝰ. att monachũ scriptu¬
gere cupientem. nequaquã deb̾e
labores suos ergo com̃taꝵ libros in¬
pendere sed potius om̃e m̃tis industria
⁊ intentionẽ cordis erga emunida¬
tionẽ uicioꝵ carnaliũ detinere
Quibus expulsis: cofestim cordis
ocłi sublata uelamiie passionum.
sacram̃ta scripturarii naturaliter

Expanded text:
ergo quibusdam fratribus admirantibus tam praeclarum scientiae ejus lumen, et ab eodem quosdam Scripturarum sensus inquirentibus, ait: Monachum ad Scriptugere cupientem, nequaquam debere labores suos erga commentatorum libros impendere, sed potius omnem mentis industriam et intentionem cordis erga emundationem vitiorum carnalium detinere. Quibus expulsis confestim cordis oculi, sublato velamine passionum, sacramenta Scripturarum velut naturaliter
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ occłis debeamꝰ. X Qd̃ indiciũ ꝑfecte & in¬
tegre puritatis.INuo uicio in lisio noc¬
turtio ꝓcedat. XII. Qd̾ carnis puritas sine
mumdicia cordis nequeat obtineri. XIII Qu
sit purgationis carnalis pͥma custadia xiiii.
Qu̾ nõ laudẽ studeamus texere karitatis. ses
effectũ eiꝰ exponere. X U. Qo specialt̃ cast¬
tatis uirtus. ab apło scimonia nuncupetur.x.
UI. De alio apłi testimonio suꝑ eadẽ scimnaua
castitatis. XUII. Qd spes sublimioris p̃mii
debeat custodiã haritatis augere. xuiiiLs
sic̃ absq humilitate castitas ebtineri ñ potesi:
ita sine castitate scientia.XUII II Sententis

Expanded text:
is debeamus. X. Quod sit indicium perfectae et integrae puritatis. ^ XI. Quo uitio inlusio nocturna procedat. XII. Quod carnis puritas sine munditia cordis nequeat obtineri. XIII. Quae sit purgationis carnalis prima custodia. { XIIII. Quod non laudem studeamus texere castitatis, sed effectum eius exponere. XV. Quod specialiter castitatis uirtus ab apostolo sancXVI. De alio apostoli testimonio super eadem sanctimonia 1 castitatis. I XVII. Quod spes sublimioris praemii debeat custodiam castitatis augere. XVIII. Quod, sicut absque humilitate castitas obtineri non potest, ita sine castitate scientia. XVIIII. Sententia
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ eo qͥ bibũt uina despicuĩt. eos aut̃
qͥ aquã solent aurire mirant᷑. Baluator
gͦ diceb̾at. Uenit ioħns in uiã iusticie
nẽqĩ edens neq  bibens. carnẽ sine du¬
bio dix̃ ⁊ uinũ. Nam sine aliis spẽb̾ ꝓfec̾¬
to nec inuer&: & dicũt demonẽ hab&.
Uenit siliꝰ hoĩs manducas ⁊ bibens: ⁊ dic̃t.
Ecce homo uorax ⁊ potator uini. amicꝰ pu

Expanded text:
idem qui bibunt vina, despiciunt; eos autem qui aquam solent haurire, mirantur. Salvator ergo dicebat: Venit Joannes in via justitiae, neque edens neque bibens carnem sine dubio dixit et vinum; nam sine aliis speciebus profecto nec viveret, et dicunt: Daemonium habet. Venit Filius hominis manducans et bibens, et dicunt: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Ed gͦ nos fatiemꝰ : neq illos qͥ uituꝑãt neq¬
illos qͥ laudat seqͣm᷑. Sed aut ratione ieui¬
niũ cũ tͣħe teneamꝰ. etiã si demoniũ ha¬
bere dicam᷑. aut cũ iħu apͦ sapient̃ uina
libemꝰ. qño ħ reqͥrit necessitas corporalis.
neq ab hs abstinere uicta ueritatẽ rei cẽ¬
aliqͥd arbitreris. sed solã fidẽ que dilectioñ
⁊ oꝑibꝰ extendit᷑ plurimũ ualere cognocas.
Igt᷑ cuiꝰ ac tibꝰ seꝑ inherere cernit᷑ sides. ꝓpt̾
ipsã inculpabilis erit siue mãducauerit
memorata scu biberit. Om̃e enĩ qͦd nõ ẽ
aliqͥd stalta ꝑsuasione ⁊ corrupta atq.
uiciosa cõscientia facit: ita nr̃ saluator
hoc distinx̃ ut dicer&. Ex frucꝰtibꝰ eorp.
cognobetis eos. Nã qͦd eor̃ qͥ ratonabilit̾

Expanded text:
ergo faciemus? Neque illos qui vituperant, neque eos qui laudant sequamur, sed aut ratione jejunium cum Joanne teneamus, etiamsi daemonem habere dicamur: aut cum Jesu Christo sapienter vina bibamus, quando hoc requirit necessitas corporalis, neque ab his abstinere juxta veritatem rei aliquid esse arbitreris; sed solam fidem quae dilectione et operibus extenditur, plurimum valere cognoscas. Igitur cujus actibus semper inhaerere cernitur fides, propter ipsam inculpabilis erit, sive manducaverit memorata seu biberit. Omne enim quod non esaliquid stulta persuasione et corrupta atque vitiosa conscientia facit, ita hoc Salvator noster distinxit, ut diceret: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Nam quod eorum qui rationabi
Abbreviated transcription (Latin):
ter qͦs manichei om̃isq eorꝑ qͥ sibi sapiẽtes
uidebant᷑ llat̾ua. intantã uane głie cupidi¬
tate ꝓgressi incider̃ dapnationẽ: ut ipsũ
qͦq factorẽ oĩũ ignorarent dm̃. ⁊ idola
q̃ ipsi fecerãt adorarent. Usus ẽ ⁊ apłs łetrꝰ¬

Expanded text:
ei quoque, omnisque eorum qui sibi sapientes videbantur caterva in tantam vanae gloriae cupiditatem progressi, inciderunt damnationem, ut ipsum quoque factorem omnium ignorarent Deum, et idola quae ipsi fecerant adorarent. Usus est et apost
Abbreviated transcription (Latin):
digestio sensuũ atq u̾bor. sufficienter
am̃are te potuer. etiã si anietatis ali¬
cuiꝰ tedio fatigeris. Amictꝰ enĩ iuri :⁊
motꝰ pedũ. & dentiũ risꝰ. ea q̃ in ipso ui¬
dent᷑ eẽ sign̾ficat. sic̃ scar scripturar᷑

Expanded text:
digestio sensuum atque verborum sufficienter digestio sensuum atque verborum sufficienter animare te poterunt, etiam si anxietatis alicujus taedio fatigeris. Amictus enim viri, et motus pedum, et dentium risus, ea quae in ipso videntur esse significant, sicut sanctarum Script
Abbreviated transcription (Latin):
diffugias cõspectũ eoꝵ att. colloqͥũ. qͦꝵp
cõtrariũ ẽ bone uite ꝓpositũ. qͥ penit: ꝓͥo¬
eẽ nõ possũt. ⁊ qͥb cura ẽ uariã cutẽ cor¬
secte hoĩes. qͥ am̃as sub sp̃ẽ scĩtatis euer¬
tũt. etiã si canicie ⁊ colore ⁊ ostẽtatio¬
ne rugar̾ numer᷑ qͦdã md tͣhere sibi¬
uideant᷑ annor̃. Qi ⁊ si nulla eorꝑ lesioñ
maculens mor̾ ꝓbitate munit: uł leui¬
ter certe aut resolueris ut securior. aͣt
erigeris ut melior. Et uituꝑabis tales
atq ridebis qd nõ sine noxa tui tefecisse
cere. atq tui qͦq cordis archana ex ipsa
cõperatione cognocere. ⁊ siue diligñtiã
siue neglegentiã tuã curiosi approbare.
Na ⁊ ipse hoñi religiosoꝵ colorꝰ p̃dicabiles
mores ut flore uelant᷑. ⁊ amic̾tꝰ uestis
⁊ in cõfusa mens am̃i absq. ullo suꝑ¬
cilio sermonis inflati.⁊ uere cũdia.tp.¬
sar̃ quoq. reuerentia siłłar. ⁊ grata

Expanded text:
diffugias conspectum eorum atque colloquium, quorum diffugias conspectum eorum atque colloquium, quorum contrarium est bonae vitae propositum, qui penitus prodesse non possunt, et quibus cura est varia cutem corsectae homines, qui animas sub specie sanctitatis evertunt, etiam si canitie, et colore, et ostentatione rugarum, numerum quodammodo trahere videantur annorum. Quia et si nulla eorum laesione maculeris morum probitate munitus, vel leviter certe aut resolveris ut securior, aut erigeris ut melior, et vituperabis tales atque ridebis; quod non sine noxa tui te fecissecere, actus quoque et cordis arcana ex ipsa comparatione cognoscere, et sive diligentiam seu negligentiam tuam curiosius approbare. Nam et ipse hominum religiosorum color quo praedicabiles mores ut flore velantur et amictus vestis, et inconfusa mens animi, absque ullo supercilio sermonis inflati, et verecunda ipsarum quoque reverentia syllabarum, et grata
Abbreviated transcription (Latin):
srucꝰtꝰ ħ ẽ gaudiũ. pax. lõganimitas.
masuetudo. bonitas. sides. cõtinentia.
atq. simplicitas: ꝓfecto manifestũ ẽ.¬
habere festinat. nõ intẽpestiue neq.
sine cõsideratione aut carnẽ edat.
aut uinũ bibat. ⁊ qͦd neq cũ eo habi¬
t& cuiꝰ coscientiã magis norit malig¬
nã Paulꝰ iter̃ ipse dicebat:Ii unꝰ qͥsqͥ.
qͥ ad agonẽ se parat ab om̃ibꝰ se abstinet.
S̾cilico ut cũ corpore uidet᷑ in columis: ab¬
stineat se ab his q̃ faciũt crassiores. Cũ aut̃
infirmitate aliqͣ aut dolore uexat᷑ aut tri¬
sticia. uł qͥbꝰ dã tẽprationibꝰ mordet᷑. uta¬
tur qͥd̃ cibis aut potibꝰ tãqͣm medicam̃ts
qͦ possit curare sollicitos. Abigat aut̃ a se
ea qͥbꝰ am̃a uulnerat᷑. ħ ẽ iracũdiã. inui¬
diã. amorẽ uane głie. ⁊ recte uolũtatis
defectionẽ. Susurationes qͦq ⁊ irratio¬
decursa: aliã rurs ad uingo docilitati¬
ĩ tue monitionẽ. ut om̃ino prtute m̃tis

Expanded text:
ritas, gaudium, pax, longanimitas, mansuetudo, bonitas, fides, continentia, atque simplicitas, profecto manifestum esthabere festinat, non intempestive neque sine consideratione, aut carnem edat, aut vinum bibat, et quod neque cum eo habitet cujus conscientiam magis norit malignam, Paulus iterum ipse dicebat: Quia unusquisque qui se ad agonem parat, ab omnibus se abstinet ; scilicet ut corpore videatur incolumis, abstineat se ab iis quae faciunt crassiores; cum autem infirmitate aliqua aut dolore vexatur, aut tristitia, vel quibusdam tentationibus mordetur, utatur quidem cibis aut potibus tanquam medicamentis, quae possint curare sollicitos, abigat autem a se ea quibus anima vulneratur, hoc est iracundiam, invidiam, amorem vanae gloriae et rectae voluntatis defectionem, susurrationes quoque et irratiodecursa, aliam rursus adjungo docilitati tuae monitionem; 942 ut omni virtute mentis
Abbreviated transcription (Latin):
ciosos eẽ hoĩes ac ꝓfanos. Neq ob hoc unqͣm
ipsã sp̃ẽm quã ds̃ fecit aut uituꝑandã aut
laudandã putes. s illos aut btõs scđm ppo¬
sitũ suũ arbitteris aut misero. qͥ bene uel
male ipsis rebꝰ utunt᷑. Bibit aliquãdo io¬
seph aput egiptio uinũ. nec tam̃ sapientiã
suã ledit. eo qͦd ppositũ m̃tis sue ante mu

Expanded text:
tiosos esse homines ac profanos. Neque ob hoc unquam ipsum speciem quam Deus fecit, aut vituperandam aut laudandam putes; sed illos aut beatos secundum propositum suum arbitreris, aut miseros, qui bene vel male ipsis rebus utuntur. Bibit aliquando Joseph apud Aegyptios vinum, nec tamen sapientiam suam laesit, eo quod proposi
Abbreviated transcription (Latin):
pumiri. Uerũ hostis callidꝰ tarda ad
eo pass ẽ cipͥanꝰ ait uolentibꝰ mori nõ
ꝑmutebat occidi. Quiꝰ ut crudelita notior
fiat. q̃dã memoriȩ causa exẽpla sub¬
mr̃e.⁊ int̾ eculeũ lacrimasq uictorẽ.
ussit melle ꝑungui. ⁊ sub ardentissi
scilico ut muscar̾ tuleis cederet᷑. qͥ ignͥ¬
tas sartagines ante suꝑass&. Aliũ uͦ uiue¬
nili ȩtate florentẽ. in amenissimo ᷤᷤ ortu¬

Expanded text:
peti. Verum hostis callidus tarda ad ipso passus est, Cyprianus ait: Volentibus mori, non permittebatur occidi. Cujus ut crudelitas notior fiatm, et inter eculeos laminasque victorem, jussit melle perungi, et sub ardentissimscilicet ut muscarum aculeis cederet, qui ignitas sartagines ante superasset. Alium juvenili aetate florentem, in amoenissimos hortu