comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bona secuti captiuoꝵ oĩmꝰ in fiscum
essercogenda.
mane ut ciues ro. semꝑ egerint᷑
diui frẽs ꝓcuratorib hereditariũ
rescͥp. sinc dubitatõt ius eoꝵ ab ob¬
sidis cõdicõne ne seꝑatũ debñficõ.
pͥncipali id̾oq idem ius cis feruan¬
dũ ꝙ hũt si alegitrimis ciusb io

Expanded text:
bona sicut captiuorum omnimodo in fiscum esse cogenda: manae ut ciues Romani semper egerint, diui fratres procuratoribus hereditatium rescripserunt sine dubitatione ius eorum ab obsidis condicione separatum esse beneficio principali, ideoque idem ius eis seruandum, quod habent, si a legitimis ci
Abbreviated transcription (Latin):
arscrip. tu qͥ defensione omissa redi¬
mere siũam maliusti cũ tibi cͥmẽ obi¬
ce̾tur ñ inm̃itto aͥngentos solidos
inferre fisco iussus ẽ. omissa enun
ip̃tꝰ cãe inqͥsitõne. tu ip̃e te huis pe¬
ne subdidisti optinendũ est enĩ ut
hii quibꝰ negã fiscalia mouentur
ad defensioñ cẽ bona fide ueniant̃
non adu̾sarios aut iudices redim̾e
temptant.¬

Expanded text:
runt: "Tu, qui defensione omissa redimere sententiam maluisti, cum tibi crimen obiceretur, non immerito quingentos solidos inferre fisco iussus es: omissa enim ipsius causae inquisitione ipse te huic poenae subdidisti. optinendum est enim, ut hi, quibus negotia fiscalia moventur, ad defensiones causae bona fide veniant, non adversarios aut iudices redimere temptent
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mandato nr̃o emit t̾ale ẽ ut si c̾¬
tũ homine̾ mandauo emi sciens
lib̾m ẽe licet is cui mandatũ ẽ ign¬
oret. idem .ł. ⁊ non competit ei ac¬
tio. ccͣ autẽ si ego ignoraui ꝓcurator
scit ñ est mͥ deneganda.

Expanded text:
qui mandato nostro emit, tale est, ut, si certum hominem mandavero emi sciens liberum esse, licet is cui mandatum est, ignoret, idem sit: et non competet ei actio. contra autem, si ego ignoravi, procurator scit, non est mihi deneganda.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ip̃e scit pat̾ ignorauit ñ acqͥsuͭ
patri accõnẽ hoc si petuliari noĩe
egerit. Cetm̃ si prẽ mandante hic qr᷑
ignorau̾t pat̾ scit. adhuc diço re¬
pellendũ ꝓatͭ ⁊̃ si petuliari noĩe taiꝰ

Expanded text:
uidem ipse scit, pater ignoravit, non adquisiit patri actionem: hoc si peculiari nomine egerit. ceterum si patre mandante, hic quaignoravit, pater scit, adhuc dico repellendum patrem, etiamsi peculiari nomine filius
Abbreviated transcription (Latin):
a furuo .i. a nigro dcm̃ . lab̾. ait
qiꝰ clam ⁊ obscure fiat. et płm
nocte. ł a fraude. ut sab̾. ait. uł
afferendo .i. auferendo. ł agreco
sermone quĩ ꝑ hoc appellant:
facit furem sit is qui depõitũ ab ne

Expanded text:
a furuo, id est nigro dictum Labeo ait, quod clam et obscuro fiat et plerumque nocte: uel a fraude, ut Sabinus ait: uel a ferendo et auferendo: uel a Graeco sermone, qui φῶρας appellant ffacit furem.Sic is, qui depositum abne
Abbreviated transcription (Latin):
Si cui̾ appellatõ sĩ reci¬
p̃itur sufficit si possit dr̃e appł¬
latõnẽ suam ñ ẽe receptam qd̃
eiuis apeslatio. ¶ Non recepta
pͥncipi ent supplicandũ. Si nͦ alus ap¬
pellabat᷑ qmͣ pͥnceps iue erit ad eun¬
dus. si et siquidaliud post receptãm
applłonẽ impedimento fcm̃ fuerit eũ
adiri oꝑ quem appellare quis debet
plane si applłatõne non recepta non
ipm̃ adut ꝙ̃ debuit. s pͥncipem pro
eo habebitur atꝙ si is adclictus est
quĩ adiri debuit .i. rescriptis imꝑa¬
toris nr̃i antonini declarat᷑. plane si
aliũ ꝓalio adit non pͥncipem nicħ
ei hic error ꝓderit licet non uideat᷑

Expanded text:
Ei, cuius appellatio non recipitur, sufficit, si possit dicere appellationem suam non esse receptam: quod eius appellatio. Non recepta principi erit supplicandum: sin uero aliu‹s› appellabatur quam princeps, ille erit adeundus. Sed et si quid aliud post receptam appellationem impedimento factum fuerit, eum adiri oportet, quem appellare quis debet. Plane si appellatione non recepta non ipsum adierit, quem debuit, sed principem, pro eo habebitur, atque si is aditus est, qui adiri debuit: idque rescriptis imperatoris nostri Antonini declaratur. Plane si alium pro alio adiit non principem, nihil ei hic error proderit, licet non uideat
Abbreviated transcription (Latin):
denis:. Ensulam intra biennium
lno ioco edificari spondes ante finẽ bi¬
etui stipło sĩ cõmittit᷑. qmͣuis reus
omitendi s̃ĩ edificaiu̾̃t. ⁊ tantũ resi¬
uii temꝑis sit. quo edificiũ exstrui nõ

Expanded text:
'Insulam intra biennium illo loco aedificari spondes?' ante finem biennii stipulatio non committitur, quamuis reus promittendi non aedificauerit et tantum residui temporis
Abbreviated transcription (Latin):
uigass de ea ciuitate. reddẽt
unsu̾sam continuo petuniã
q̃i ꝑfecto nauigio. ⁊ p̃staret¬
sumptus omnes ꝓseq̃ntib cam pocu¬
niam uti in urbẽ romanãcam de¬
portarẽt. ea ꝙ recte dari fieri ĩt̾ro¬
ganti sticho seruo lucii ticii ꝑmi
sit calimachꝰ. ⁊ cũ ante idꝰ ut supͣ
scriptas scd̃m ouentõnẽ m̃tibus
ĩ naue impostas cũ herote seruo
stichi q̃ĩ in ꝓuinciã sp̃riam ꝑuẽ¬
turus enauigauit. q̃sitã ẽ naue
m̃ces debito. ꝑferendas ĩ nauẽ sis¬
set eo tp̃r. quo iã pecuniã bẽtentõ
redcłe rome ꝑferendã deberet. an
mͥ possit herotis consensus ꝙ cũ
eo missus erat: ꝙq nicħ amplius
de petunia supͣ scripta. post diẽ
ꝯuentõis ꝑmissũ. ł mandatũ erat:
qmͣ ut eam receptam romã ꝑfer¬
ret.⁊ nicħominꝰ accõne ex sti¬
pulatu calimachꝰ de pecunia do¬
mino stichi teneatur .R. scd̾m¬

Expanded text:
vigasset de ea civitate, redderet vigasset de ea civitate, redderet universam continuo pecuniam quasi perfecto navigio et praestaretsumptus omnes prosequentibus eam pecuniam, ut in urbem Romam eam deportarent: eaque sic recte dari fieri fide roganti it Callimachus. et cum ante idus supra scriptas secundum conuentionem mercibus in nauem impositis cum Erote conseruo Stichi quasi in prouinciam Syriam peruenturus enauigauit: quaesitum est naue merces debito perferendas in naue mansisset eo tempore, quo iam pecuniam Brentesio reddere Romae perferendam deberet, an nihil prosit Erotis consensus, qui cum eo missus erat, cuique nihil amplius de pecunia supra scripta post diem conuentionis permissum uel mandatum erat, quam ut eam receptam Romam perferret, et nihilo minus actione ex stipulatu Callimachus de pecunia domino Stichi teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ginqmͣ priinsiam post menses
.iII. eam q tibi dari stipulanti
spopondit ⁊ post paucos dres
rome testato creditori dixit eã
q̃sitũ est eũ integram sũmam
qua scipulatione obligatꝰ est
obtulerit. an eo loco ioguo
soluenda ꝓmissa ẽ. sua die ĩ¬
tegra peti poss R posse sti
pulatorem sua die ibi. ubi sol¬
uendam stipulatus est pet̾e..
¶Calimatus muguã petuniam
fanticam accepit. a sticho ẜuo
seii in prouincia siria ĩ ciuita¬
te berito. isq brecentiũ. Idq
creditũ ẽẽ ĩ om̃s nauigii dics
ducentos sub pignorib et
ypothetis merrib aberito cõ¬
paratis. ⁊ bretenciũ ꝑferendiᷤ
⁊ qͣs bretentõ empturus eẽt :
⁊ ꝑ nauem berito inuecturꝰ
Conuenites int̾ eos uti cũ cali¬
macus bretensiũ ꝑuenisset.
intra idꝰ septemb̾. q̃ tunc ꝓxi¬
me future eẽnt. aliis merci¬
b emptis. ⁊ ĩ nauẽ missis ip̃e
in syria ꝑ nauigiũ ꝓficiscat᷑.
aut si uitra diẽ supͣscriptã
ñ reparasset merces. nec na¬

Expanded text:
ginqua prouincia per menses tres eamque ibi dari stipulanti spopondisset, post paucos dies Romae testato creditori dixit paraquaesitum est, cum in integrum summam, qua stipulatione obligatus est, optulerit, an eo loco, in quo soluenda promissa est, sua die integra peti posset. respondit posse stipulatorem sua die ibi, ubi soluenda‹m› stipulatus est, petere. Callimachus mutuam pecuniam nauticam accepit a Sticho seruo Seii in prouincia Syria ciuitate Beryto usque Brentesium: idque creditum esse in omnes nauigii dies ducentos, sub pignoribus et hypothecis mercibus a Beryto comparatis et Brentesium perferendis et quas Brentesio empturus esset et per nauem Beryto inuecturus: conuenitque inter eos, uti, cum Callimachus Brentesium peruenisset, inde intra idus Septembres, quae tunc proximae bus emptis et in navem mercis ipse in Syriam per navigium proficiscatur, aut, si intra diem supra scriptam non reparasset merces nec ena
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩẽm stichũ mauumissionis
cã donauit. ⁊ Ita de to stipulat
est si hõ stichus de quo agitur. ꝙ hac
die tibi donatõnus cã manumissionis¬
q dedi a te. h̾edeꝙ tuo manumissus
flauiꝰ hermes claudiũ de lib̾tate stichi
heres a claudii herede penam supra
s̃criptam petẽ uoluit claudi eres
lib̾tatẽ sticho p̃stare debẽt. ut pena
lib̾etur .Rx. posse. Itẽ q̃ro si flauis
hermetis heres. cã claudii hr̃de ex
causa supͣ scripta nolit ag̾e̾. an tucħo
minꝰ sticho lib̾tas ex cõuentõe q̃ fut
int̾ hermetẽ ⁊ claudiũ. ut stipulatõe
supͣ scripta st ostendit᷑ ad herede qn¬
dii p̃stari debeat respondi debe̾ ¶o¬
heredes cũ p̃dia heditaria diuiseras
unũ p̃diũ coũe reliq̃rt᷑ sub hoc pacto
ut sicys coꝵ ꝑtẽ suam alicnare uolus¬
set. eam uł coheredi suo. ur eiꝰ successo¬

Expanded text:
inem Stichum manumissionis causa donauit et ita de eo stipulatus est: 'Si hominem Stichum, de quo agitur, quem hac die tibi donationis causa manumissionisque dedi, a te heredeque tuo manumissus Flauius Hermes Claudium de libertate Stichi heres a Claudii herede poenam supra scriptam petere uoluerit, Claudii heres libertatem Sticho praestare possit, ut poena liberetur. respondit posse. item quaero, si Flauii Hermetis heres cum Claudii herede ex causa supra scripta nolit agere, an nihilo minus Sticho libertas ex conuentione, quae fuit inter Hermetem et Claudium, ut stipulatione supra scripta ostenditur, ab herede Claudii praestari debeat. respondit debere. Coheredes cum praedia hereditaria diuiserant, unum praedium commune reliquerunt sub hoc pacto, ut, si quis eorum partem suam alienare uoluisset, eam uel coheredi suo uel eius successo
Abbreviated transcription (Latin):
dem.ł. Si ita scipulatus fu̾o
hnͣc sũmam centũ aureoꝵ est.
dare spondes ⁊ maxse ita exau¬
diaturꝰ ille sermo. si modo centũ
aureoꝵ ẽ. non facit ꝯdicõnem
hec adiectõ. qm̃ si centũ ñ suit
stipulatio nula est. nec placuit
instar hr̃e condicionis serino¬
nen ꝙ non ad futurũ. s ad p̃¬
seus tempus refertur. ⁊ si contͣ¬
hentes rei ueritatẽ ignorent.
certi agetur.stipulatõnis utili¬
ter interponende gr̃a. Mulier
abeo ĩ cuius matͥmonio ꝯueni¬
ebat. stipulata fuerat ducẽta
que ex bonis morib concepra
fuerat mulier impleta cõdicõe
pecuniã ad sequi non possit.¶ In
insulam deportato reo ꝓmitte᷑¬
di. scipło ita concepta cũ morie¬
ris dari. ñ nisi moriente eo cõmit¬
titur. ¶ Ex fcõ rei ꝓmitrendi
doli stipulatõ heredes eiꝰ tenet.
siet̃ ex cect̾is aliis contractib uelu¬
ti mandati depoĩti.

Expanded text:
m. Si ita stipulatus fuero: 'hanc summam centum aureorum dari spondes?', etsi maxime ita exaudiatur ille sermo: 'si modo centum aureorum est', non facit condicionem haec adiectio, quoniam si centum non sint, stipulatio nulla est: nec placuit instar habere condicionis sermonem, qui non ad futurum, sed ad praesens tempus refertur, etsi contrahentes rei ueritatem ignorant. certi agetur. Stipulationis utiliter interponendae gratia mulier ab eo, in cuius matrimonium conueniebat, stipulata fuerat ducenta,quae ex bonis moribus concepta fuerat, mulier impleta condicione pecuniam adsequi non possit. In insulam deportato reo promittendi stipulatio ita concepta: 'cum morieris, dari?' non nisi moriente eo committitur. Ex facto rei promittendi doli stipulatio heredem eius tenet, sicut ex ceteris aliis contractibus, ueluti mandati depositi.
Abbreviated transcription (Latin):
a naturali obligõne. Sequens sti¬
pulatõ in qua sine adiectione nõis
usuras stipulatus. ñ eodẽ uitto la¬
borat. Neq enĩ maligne accipiend̾
est cidem stipulatũ usura. sui et
sortem uideri. Id̾oq in lib̾ti ꝑsona
ualet stipulatio uspraꝵ. ⁊ cogitur
eam prõno deb̾e. plerũꝙ enĩ stip¬
ulationib u̾ba ex quib obligadõ
oritur inspicienda sunt. raro aũ¬
iẽe tempus. ł condicionẽ ox eo
cꝙꝑ agi apparob̾. intelligendũ est¬
ita stipulatꝰ fuo te sisti. ⁊ nsi
pułone. prior maenet utilis.⁊ ꝑinde
er̃. ac si te sisti scipulatus cõit.
ceuoł .ł. S ipupillus sũ tuto¬
ris auccoritate stichũ ꝑiitat:¬
⁊ si fideilissorẽ dedent serũ aut̃
post moram a pupilo factã de¬
cedat. nec fiderussor erit ip̃ pupi¬
lli moram obligatus. nuua enim

Expanded text:
ens stipulatio, in qua sine adiectione nominis usuras stipulatus est, non eodem uitio laborat neque enim maligne accipiendum est eidem stipulatum usuras, cui et sortem, uideri, ideoque in liberti persona ualet stipulatio usurarum et cogitur eam patrono cedere. plerumque enim in stipulationibus uerba, ex quibus obligatio oritur, inspicienda sunt: raro inesse tempus uel condicionem ex eo, quod agi apparebit, intellegendum estita stipulatus fuero te sisti et, nisi ipulatione prior manet utilis et perinde erit, ac si te sisti stipulatus essem.um. Si pupillus sine tutoris auctoritate Stichum promittat et fideiussorem dedit, seruus autem post moram a pupillo factam decedat, nec fideiussor erit propter pupilli moram obligatus: nulla enim
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ł. Si centũ homines
quos ego heres ue mous elegi¬
sset scipulatus asi qmͣ eligerem
duos heredes reliq̃ro. nũo diui¬
ditur stipulatio diũsum erit
ꝙ aliud dici potest. quominus
lib̾ homo teneatur. nec tñ id̾o
si stipulanti cidem ex eadẽ cã
spondeam tenebor. Quẽ ad̾m
⁊enĩ hẽbit eiꝰ actionẽ adu̾sus

Expanded text:
m. Si centum homines, quos ego heresue meus el‹i›gerem, stipulatus, antequam eligerem, duos heredes rel‹i›quero, numero diuiditur stipulatio: diuersum erit, quid aliud dici potest, quo minus liber homo teneatur? nec tamen ideo si stipulanti eidem ex eadem causa spondeam, tenebor: quaemadmodum etenim habebit eius actionem ad
Abbreviated transcription (Latin):
res umiꝰ tutoris cũ herede pupille ã¬
tnͣsactõne pacto solo fc̃a maiorẽ ꝑtem
soluit residuam cauit. s illico ne¬
gauit heres se transactionẽ serui
re ap̃ iudicẽ tutels eg̃ ⁊ uictus ꝓuo¬
cauit ad conpetentẽ uidicẽ. ⁊ ab codẽ¬
puocatõ eiꝰ ꝓnũciata est. Q uesitũ ẽ
cũ ꝑ heredem pupille mora int̾tes¬
serit. quominus pecunia ĩ suipłore
deducta ab herede tutoris solu̾etur.
nec umꝙͣ petierit. an ei hodie debe¬
antur usure ab herede cũtoris. R. Si
seia non cessass ex scipułone pecuns¬
am offerre iure usuras non deber:
¶Duo frẽs hr̃ditatẽ int̾ se diuisert̃¬

Expanded text:
res unius tutoris, cum herede pupillae transactione pacto solo facta, maiorem partem soluit, residuam cauit: sed ilico negauit heres se transactionem seruare et apud iudicem tutelae egit et uictus prouocauit ad competentem iudicem et ab eprouocatio eius pronuntiata est. quaesitum est, cum per heredem pupillae mora intercesserit, quo minus pecunia in stipulationem deducta ab herede tutoris solueretur nec umquam petierit, an ei hodie debeantur usurae ab herede tutoris. respondit, si Seia non cessasset ex stipulatione pecuniam offerre, iure usuras non deberi. Duo fratres hereditatem inter se diuiser
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. S ĩ ita stipulatus fu̾o siticiꝰ
Consul fc̃s fu̾̃t. tunc ex hcͣ die inãnos
angulos dena dare spondes post tẽni¬
um cõdicõne existente .xxx. peti potu¬
erunt. ¶ Ticiꝰ a menio fundũ de¬
tractu usu fructu. due stipułones st̃

Expanded text:
m. Si ita stipulatus fuero: 'Si Titius consul factus fuerit, tunc ex hac die in annos singulos dena dare spondes?', post triennium condicione existente triginta peti potuerunt. Titius a Maeuio fundum detracto usu fructu stipulatus est
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ꝑficẽ non coguntur̾. s si cola¬
pnas emensib ꝑmisisti. et opus
ea ratione sũptib ciuitatis uł ꝑti¬
uatoꝵ inc̾hoatũ est deserĩ ꝙ gestũ
est non op. ¶ Siquis opns quod

Expanded text:
alitatem perficere non coguntur. sed si columnas Citiensibus promisisti et opus ea ratione sumptibus ciuitatis uel priuatorum inchoatum est, deseri quod gestum est non oportet'. Si quis opus quod
Abbreviated transcription (Latin):
llp̃ .ł. S ipollicitus quis fu̾it
rei . p. opus se fcsirũ uł pecuniam
daturũ in usuras ñ ꝯueniet᷑. S
si moram ceꝑit fac̾e usure accedt᷑.
ñ semꝑ autẽ obligari eũ qͥ polli¬
citus est sciendũ erit siqͥde obho¬
norem ꝓmiserit dec̃tũ sibi uel
dec̾nendũ. uł ob aliã iustã cãm
tenebit᷑. siuc expollicitatõe si non
sine cũ ꝓmiserit ñ erit obligat᷑
et ita inctis ꝯstitutõib ⁊ ueterisbꝰ
⁊ nouis continetur. Itẽ si sine cã
ꝓmiserit ceꝑit tñfacere obligatꝰ
est qui ceꝑit cepisse sic accipimꝰ
si fundamenta iacuit. ur iocũ pͣ¬
gauit. s et si locus illi p̾t̾iti desti¬
natus est. mag̃ est ut cepisse ui¬
deatur. Itẽ si apꝑatũ suĩ inpentã
in pu ͦ. posuit. s si nõ ip̃e cepit. sed

Expanded text:
licae. Si pollicitus quis fuerit rei publicae opus se facturum uel pecuniam daturum, in usuras non conuenietur: sed si moram coeperit facere, usurae accedunt, Non semper autem obligari eum, qui pollicitus est, sciendum est. si quidem ob honorem promiserit decretum sibi uel decernendum uel ob aliam iustam causam, tene bitur ex pollicitatione: sin uero sine causa promiserit, non erit obligatus. et ita multis constitutionibus et ueteribus et nouis continetur. Item si sine causa promiserit, coeperit tamen facere, obligatus est qui coepit. Coepisse sic accipimus, si fundamenta i‹ec›it uel locum purgauit. sed et si locus illi petenti destinatus est, magis est, ut coepisse uideatur. item si apparatum siue impensam in publico posu
Abbreviated transcription (Latin):
seruus sie patris di̾. ue aucto¬
ritate uero non obligatur .s.
decimam quis bonoꝵ nouit de¬
cuna non prius ẽẽ in bonis de¬
suiit ꝙͣ fuerit seꝑata. et si for¬
te qͥ decimã nouit decesserit
aut se positõnẽ heres eiꝰ hr̃dita¬
rio noĩe detimar obstrictus est

Expanded text:
seruus sine patris dominiue auctoritate uoto non obligantur. Si decimam quis bonorum uouit, decima non prius esse in bonis desinit, quam fuerit separata. et si forte qui decimam uouit decesserit ante sepositionem, heres ipsius hereditario nomine decimae obstrictus
Abbreviated transcription (Latin):
res in hnis ex uicinis cenaculis emi¬
grafsent. uicuiꝰ ab eo m̾cedẽ ꝙͣ ha¬
bitatores non redd̾ent pet̾e nult
quesitũ ẽ an recte pet̾et . R. ñ opor¬
tiusse eos q cum comininẽ ꝑietem
edificarent int̾ se reꝓmitte̾re. neq
ulto mͣ altm ab alto̾ cogi potusse. S¬

Expanded text:
habitatores ex uicinis cenaculis emigrassent, uicinus ab eo mercedem, quam habitatores non redderent, petere uult: quaesitum est, an recte petet. respondit non oportuisse eos, cum communem parietem aedificarent, inter se repromittere neque ullo modo alt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsulebat poss n ob eam re decliss
rursus repete̾ qm̃ re scipulatꝰ esset
a uicino siquid ob eam rem cꝑ ibi edi¬
ficium ẽ fcm̃ sibi dampñ datũ esset᷑
id reddi. cũ et ip̃a habeat pecuniam

Expanded text:
sulebat, possetne, quod ob eam rem dedisset, rursus repetere, quoniam restipulatus esset a uicino, si quid ob eam rem, quod ibi aedificatum esset, sibi damnum datum esset, id reddi, cum et ipsam hanc pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ bñficõ eiꝰ ꝯtig̾it ipm̃ sartire de¬
bere ꝙ si equalit᷑ utriusq hom̃¬
bus p̾ssus decid̾ reccissime sabiñ.
scripsit parẽ utriusq cãm ẽe. S¬
si alter plures uł p̃cronores res
amiserit melius est dice̾ quia
ambo hoña imposuert̾ neutri
idusus altm̃ ꝯpet̾e accionẽ. ¶ Quoci¬
cus dampni inf᷑ stipułons płes agũt¬

Expanded text:
ingit, ipsum sarcire debere. quod si aequaliter utriusque oneribus pressus decidit, rectissime Sabinus scripsit, par‹em› utriusque causam esse. sed alter plures uel pretiosiores res amiserit, melius est dicere, quia ambo onera imposuerunt, neutri aduersus alterum competere actionem. Quotiens ex damni inf
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ.ł. Ex dampni in infecti
scipulo̾ne uon oꝑ infiitã uł in¬
mod̾atam estimationẽ fĩ ut puta
obrectoria ⁊ obpicturas. licet eĩ ĩ hec
magna erogatio fcã ẽ at ccm̃ ex dap̃¬
ni infecti stipłone mod̾atã estimati¬
onem faciendam q honestus modꝰ
seruandus ẽ ñ nimod̾ata cuiꝰq lux¬
uria subseq̃nda ẽ.¶ Puociens coĩs
parietis uicõ quidẽ actidit sonuis so¬

Expanded text:
damni infecti stipulatione non oportet infinitam uel inmoderatam aestimationem fieri, ut puta ob tectoria et ob picturas: licet enim in haec magna erogatio facta est, attamen ex damni infecti stipulatione moderatam aestimationem faciendam, quia honestus modus seruandus est, non immoderata cuiusque luxuria subsequenda. Quotiens communis parietis uitio quid accidit, socius so
Abbreviated transcription (Latin):
imp̃.ł. Sanctio legum q̃
nousssime certam penam ge¬
neraliter irrogat hiis qui
ueriit ad eas species pertine¬
re non uidetur quibus ipsa
lege specialiterꝰ addita est
noc ambigitur̾ si in cetõ om̃i
iure speciom generi deroga¬
re. nec sane ueri simile est
delictũ unum eadem lege
legum pene moliende sunt

Expanded text:
ctio legum, quae nouissime certam poenam irrogat his, qui uerint, ad eas species pertinere non uidetur, quibus ipsa lege poena specialiter addita est. nec ambigitur in cetero omni iure speciem generi derogare, nec sane uerisimile est delictum unum eadem lege legum poenae molliendae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dem . ł. Sitipulatus sũ a reo
nec ab eo accepi fidẽuissorem
postes uolo adic̾e fid̾iussorem.
si adietero. fideuissor obligat᷑
⁊ ꝑui refert utrũ pure fiderꝰso¬
rem obligem. an ex die an sub

Expanded text:
m.Stipulatus sum a reo nec accepi fideiussorem: postea uolo adicere fideiussorem: si adiecero, fideiussor obligatur.Et parui refert, utrum pure fideiussorem obligem an ex die an sub
Abbreviated transcription (Latin):
condicõne adhiberi autẽ fid̾aor
tam future ꝙͣ p̃cedenti obligs̃¬
ni pot̃ dũ modo sit aliqͣ. ł natu

Expanded text:
condicione.Adhiberi autem fideiussor tam futurae quam praecedenti obligationi potest, dummodo sit aliqua uel natu
Abbreviated transcription (Latin):
ter nec auns possit occid̾e. nec
ĩñto in sua n. pot̾ate ñ usdet᷑
p̃ domicilio accipienda est. ut in lege
cormelia de miuris. s qui occidere
terit iure affic̾e̾. Id̾o auts̃ pat̾ nõ
marito mulierẽ. ⁊ oc̃m adult̾um

Expanded text:
ter nec auus possint occidere nec immerito: in sua enim potestate non uidetur pro domicilio accipienda est, ut in lege Cornelia de iniuriis.Sed qui occidere terit iure adficere.Ideo autem patri, non marito mulierem et omnem adulterum
Abbreviated transcription (Latin):
peꝰ. p̃carium soluitur quippe id
ptõne adiuuandus est. ne añ
ei possõ auferatur. s nullaus
est huiꝰ ꝯuentionis. ut rẽ alie¬
nam dũo inuito possid̾e liceit¬
¶ Precarii rogatio ⁊̃ ad hr̃dẽ
euis qui ocessit p̃cario transit᷑¬
ad heredem autem eius qͥ p̃cario
rogauit ñ transit quippe ipi dũ¬
taxat ñ ⁊̃ heredi eiꝰ concessa possõ

Expanded text:
pecunia precarium soluitur: quippe id id exceptione adiuuandus est, ne ante ei possessio auferatur? sed nulla uis est huius conuentionis, ut rem alienam domino inuito possidere liceat. Precario rogatio et ad heredem eius qui concessit trad heredem autem eius qui precario rogavit non transit, quippe ipsi dumtaxat, non etiam heredi concessa poss
Abbreviated transcription (Latin):
ilũ habeat cosq stiplant hiemo
ita ꝓmiserit. stichũ aũ pamphilĩ
dare spondes deiñ cum aluĩ c̃oito¬
rem non hrẽt stichũ manumisert
lib̾tas ꝑ legẽ cliescentiã rescindr᷑
qmͣnis enĩ fuit in pot̾ate ticis ut
pamphilũ daret tm̃ qmͣ dui eũ
non dederit. qr int̾im moripossit.
non sine fraude stipulatoris stichũ
manumisit ꝙ si solũ pamphilũ
dari ꝓmisiss. non dubitarẽ quin
stichus ad libtatẽ ꝑueniret ꝙͣuis

Expanded text:
ilum habeat eosque stipulanti Maevio ita promiserit "Stichum aut Pamphilum dare spondes?", deinde, cum alium creditorem non haberet, Stichum manumiserit: libertas per legem Aeliam Sentiam rescinditur. quamvis enim fuit in potestate Titii, ut Pamphilum daret, tamen quamdiu eum non dederit, quia interim mori possit, non sine fraude stipulatoris Stichum manumisit. quod si solum Pamphilum dari promississet, non dubitarem, quin Stichus ad libertatem perveniret, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tuit in eo qui cũ possit abducere
ꝓstitutam ancillam petunia accep¬
ta mamis iniectionẽ uendiderit᷑
ducas ⁊ ꝓstituas anpaciaris ꝓstitutã
eẽ p̃cio accepto cũ possis eximere.
tẽ suam ẽe ubera cũ donationis le¬
gi non eẽt obtemꝑatũ ex sm̃a diui¬
auł. ł. Iatimis largus uendi
in potestate e̾et emptoris qñ uel¬
let manumitt̾e pͥore casu facile
tempus cõp̃hendi pot̾ post̾iore
utiq moriente emptore ꝯpetit
lib̾tas siñ appareat quid ꝯuen̾it:
fauor p̾ͥorẽ inducit oppiionem
.i. ita ut intra duos m̃ses si ambo p̾s¬
tosunt tam seruꝰ qmͣ emptor eiꝰ
Seruo enĩ ab sente nisi emptor ĩ¬
tra.iiii. m̃ses imposuerit hibertatẽ
ex ꝯstitutõnib ad hbertateꝰ eripit᷑.¬

Expanded text:
tuit in eo, qui, cum possit abducere prostitutam ancillam, pecunia accepta manus iniectionem vendidit, ducas et prostituas an patiaris prostitutam esse pretio accepto, cum possis eximere. tem suam esse libera: cum donationis legi non esset obtemperatum, ex sententium. Latinus Largus: uendidin potestate esset emptoris, quando uellet manumittere. priore casu facile tempus deprehendi poterit: posteriore utique moriente emptore competit libertas. si non appareat, quid conuenerit, fauor priorem inducet opinionem, id est ut intra duos menses, si ambo praesto sunt tam seruus quam emptor eius: seruo enim absente nisi emptor intra quattuor menses imposuerit libertatem, ex constitutionibus ad libertatem eripit
Abbreviated transcription (Latin):
secutũ noluisse. ⁊̃ spetialit̾ de¬
ca soqui. ea enĩ q̃ notabilit̾ fue¬
rint ubi specialit̾ notentur. ui¬
dentur q̃i neglecta. ¶Gen̾alit̾¬
autẽ uetuit p̃tor quid ad ĩfami¬
am alicus fieri. ꝓĩ quicunc
qͥs fec̾it uel dix̃it ut aliũ ĩfam¬

Expanded text:
secutum uoluisse etiam specialitesecutum uoluisse etiam specialitere loqui: ea enim, quae notabiliter fiunt, nisi specialiter notentur, uidentur quasi neclecta.Generaliter uetuit praetor quid ad infamiam alicuius fieri. proinde quodcumque quis fecerit uel dixerit, ut alium infam
Abbreviated transcription (Latin):
pellare ost blanda orõne. alt̾uis
pudicitiã attemptare. hoc .N. ꝯui
res accẽpture. ¶ Qui turpib
u̾bis utitur. ñ actemptat pudi¬
citiam. s iniuriam tenetur. Ali¬
ud añ est applła̾re. aliud ẽ asecta¬
re. appellat enĩ qͥ sermõe pudici¬
tiã attemptat. assectatur. Q̾ taci¬
tus freq̃nter sequiturꝰ. assidua ⁊¬
en ĩ frequentia. cñ p̃bet ñ nullam
ĩfamiam meminisse ã oꝑtebit
ñ oẽm qͥ assectatꝰ est. nec oẽm qͥ
appellauit. Hoc edcõ ꝯuenui pꝰ¬
se. Neq enĩ siquis colludendi
siqnis officii honeste faciendi
sponsũ qͦ ad iniuriarũ accio¬
nẽ admittendũ. puto ⁊ enĩ spet¬
tat ad cõtumeliam eiꝰ mniuria
q̃cũ sponse eiꝰ fiat. ¶Ait p̃cor
nequid infamandi eiꝰ cã fiatisi
quis adu̾sus ea fec̾it. ꝓ ut quoq
res erit aĩadũtam. hoc edictum
suꝑnacuũ ẽẽ labeo ait quippe
cũ ex generali clausuia ĩiuria¬
ni. et ita se ht̃ p̃torẽ̾ eimdẽ cũm

Expanded text:
pellare est blanda oratione alterius pellare est blanda oratione alterius pudicitiam adtemptare: hoc enim res adtemptare. Qui turpibus uerbis utitur, non temptat pudici tiam, sed iniuriarum tenetur. Aliud est appellare, aliud adsectar‹i›: appellat enim, qui sermone pudicitiam adtemptat, adsectatur, qui tacitus frequenter sequitur: adsiduo enim frequentia quasi praebet nonnullam infamiam. Meminisse autem oportebit non omnem, qui adsectatus est, nec omnem, qui appellauit, hoc edicto conueniri posse neque enim si quisi quis officii honeste faciendi Sponsum quoque ad iniuriarum actionem admittendum puto: etenim spectat ad contumeliam eius iniuria, quaecumque sponsae eius fiat.Ait praetor: 'ne quid infamandi causa fiat. si quis aduersus ea fecerit, prout quaeque res erit, animaduerta‹m›'.Hoc edictum superuacuum esse Labeo ait, quippe cum ex generali iniuriani et ita se habet praetorem eandem causam
Abbreviated transcription (Latin):
mandi cã dcm̃. ¶ Siqͥs astralo¬
gus. uł qͥ alicͣ islicitã diuinati¬
onẽ polliceturꝰ. cõsultũ aliꝙ̃ fu¬
itm dixiss qͥ non erat in iuri
ñ ẽ reddenda. s nec heredi.¬
Siquis u̾gines appellasset. si
tm̃ ancillaxi ueste uestitas. mi¬
nus peccare ur᷑. multo minus
si meretricia ueste femine. non
matr̃ fam iliaꝵ uestite fuisset̃
ligͥ non matronali hĩtu femi¬
na fu̾t. et quis eam applłaiu̾t. uł
ei cõmitẽ abduxit. ĩimatũ ñ tene᷑.¬
Comitẽ acciꝑe debemꝰ eũ qͥ comitet᷑
⁊ secͣtur. et ut ait lab̾o sũ lib̾m scũ
seruũ. sũ masculũ siue feminã. et
ita cõmitẽ labeo diffinit qui fre¬
qͣntandi cuit cã. ut scãretur desti¬
natus ĩ pii. pͥuato abductus fu̾it.
Int̾ comites utiq et pedagogi e¬
nnt ¶ Abduxisse ur ut iabeo
ait. ñ qui ab duc̃e̾ comitẽ ceꝑit. S
qui ꝑfecit. ut comes cũ ea nõ esset¬
abduxisse aut̃ ñ tm̃ is udetur. qui
sio cõmiti. ut eam desereret. ¶ Le¬

Expanded text:
s astrologus uel qui aliquam illicitam diuinationem pollicetur consultus aliquem furem dixisset, qui non erat, iniurianon est reddenda: sed nec heredi.Si quis uirgines appellasset, si tamen ancillari ueste uestitas, minus peccare uidetur: multo minus, si meretricia ueste feminae, non matrum familiarum uestitae fuissent. si igitur non matronali habitu femina fuerit et quis eam appellauit uel ei comitem abduxit, iniuriarum tenetur.Comitem accipere debemus eum, qui comitetur et sequatur et ut ait Labeo siue liberum siue seruum siue masculum siue feminam: et ita comitem Labeo definit 'qui frequentandi cuiusque causa ut sequeretur destinatus in publico priuatoue abductus fuerit'. inter comites utique et paedagogi erunt.Abduxisse uidetur, ut Labeo ait, non qui abducere comitem coepit, sed qui perfecit, ut comes cum eo non esset.Abduxisse autem non tantum is uidetur, qui  persuasit comiti, ut eam desereret.Te
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. ⁊ płiq ẽẽ huic similẽ eũ qͥ
in publicũ lauare. uł in cauca
ꝓ. sedẽ. uł inquo alio loco agͣe
a uti me ñ ꝑmittat. Nam ⁊ hic
ri ã uet̾es int̾iltm̃dedert si foce
hibenda est quominꝰ ꝯductione
sua fruatur. Si quẽ tñ añ edes
incas . ł añ p̃torium meũ pisca¬
ri ꝓhibeam ꝙ dicendũ est me
iniuriarum tener iudicõ au¬
⁊ litcora sicuti aer est sepissiẽ
rescriptũ ẽ. non posse quẽ piscari
ꝓhiberi. s nec aucupari. nͥ ꝙ in¬
gredi quis agrũ alienũ ꝓhiberi
potꝰ usurpatũ tñ ⁊ hoc ẽ. tam¬
⁊ si nullo iure ut qdͥs ꝓhiben pꝰ¬
sit añ edes meas. uł p̃toriũ meũ
piscari qͣre siquis ꝓhibeat᷑ ad¬
ius ad alicỹ ꝑtineat uti possi¬
detis int̾dtimier ꝯpetit si ꝓhi¬
iure fruendo agatur. ꝙ ex pri¬
uata cã cõtingat. si ex .p. ad pͥ¬
lp̃.ł. I tem ap̃ labeonem
q̃ritur sicͥs m̃tẽ alicuiꝰ medica¬
mento. alio ue quo alienauit
anei iniuriarsi actb̃ locũ hat̃. et ait

Expanded text:
plerique esse huic similem eum, qui in publicum lauare uel in cauea publica sedere uel in quo alio loco agerea uti me non permittat: nam et hic ri autem ueteres interdictum dederunt, si forte ohibenda est, quo minus conductione sua fruatur. si quem tamen ante aedes meas uel ante praetorium meum piscari prohibeam, quid dicendum est? me iniuriarum iudicio et litora, sicuti aer, et est saepissime rescriptum non posse quem piscari prohiberi: sed nec aucupari, nisi quod ingredi quis agrum alienum prohiber‹i› potest. usurpatum tamen et hoc est, tametsi nullo iure, ut quis prohiberi possit ante aedes meas uel praetorium meum piscari: quare si quis prohibeatur, adius ad aliquem pertineat, uti possidetis interdictum ei competit, si prohiiure fruendo agatur, quo‹d› ex priuata causa contingat, non ex pubtum.Item apud Labeonem quaeritur, si quis mentem alicuius medicamento alioue quo alienauerit, an iniuriarum actio locum haberet. et ait
Abbreviated transcription (Latin):
in hẽdem datur idest. et si in seru¬
um meũ iniuria fcãt᷑. nam nͨ hic
hr̃di ieo iniuriaꝵ actio datur. semł
A̾ lite contestata hnͣc actionẽ. ⁊̃ ad
succdres ꝑtinere. ¶Is qui iure puͦ.
uittur. non uidetur iniurie facien¬
de cã hoc face̾. Iuris enĩ executio
creto p̃toris nõ obtemꝑauerit duc¬
tus sit. nõ est ĩ ea cã ut agat in
ꝑ iniuriam ad tribunal alicuius
me interpellau̾i̾t uexandi mei cã
pot̃o iniuriaꝵ exꝑiri. ¶ Sicͥs de
onerib deternendis alicuiꝰ passus
non sit deterni. ut puta yma¬
ginẽ alicui. uł quid aliud tale. ar
imuriaꝵ teneatur. et ait lab̾o ñ
teneri. qmͣuis hoc ꝯtumelie causa
faciet ⁊ enĩ multũ int̾est. an quid
contumelie cã fiat. an uero fieri
quid in honorẽ alicuiꝰ quis ñ pati¬
atur. ¶ Dẽ labõ scribit sic̃ alium
contingeret. alii hoc onus duum¬
uiri indux̾int non posse agi ĩiu¬
narũ ob laborem ĩcũctũ Aliud enĩ
eẽ laborem imũg̾e. aliud iniuriã

Expanded text:
in heredem datur. idem est et si in seruum meum iniuria facta sit: nam nec hic heredi meo iniuriarum actio datur. semel autem lite contestata hanc actionem etiam ad successores pertinere.Is, qui iure publico utitur, non uidetur iniuriae faciendae causa hoc facere: iuris enim executio creto praetoris non obtemperauit, ductus sit, non est in ea causa, ut agat iniSi quis per iniuriam ad tribunal alicuius me interpellauerit uexandi mei causa, potero iniuriarum experiri.Si quis de honoribus decernendis alicuius passus non sit decerni ut puta imaginem alicui uel quid aliud tale: an iniuriarum teneatur? et ait Labeo non teneri, quamuis hoc contumeliae causa faciet: etenim multum interest, inquit, contumeliae causa quid fiat an uero fieri quid in honorem alicuius quis non patiatur. Idem Labeo scribit, si, cum alium contingeret legatio, alii hoc onus duumvir indixerit, non posse agi iniuriarum ob laborem iniunctum: aliud enim esse laborem iniungere, aliud iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
tã. Itaq p̃cor ñ ex oĩ cã unuri¬
arum iudiciũ serui nose pro¬
ur fcõ aliquo uꝑ carmĩe scrip¬
cꝯ puto cãe cognitõnẽ. p̃toris
porngendam. ⁊ si ad serui qua¬
utatẽ. ⁊ etũ multũ int̾est qͣlis
seruus sit bone frugi ordina¬
rius dispensatoꝵ. an uero uul¬
garis uel mediastins an qͣlis
⁊ quid si compeditus. uł male
notus. ł note extreme. hẽbit gͥ¬
sa dicitur᷑ et sic aut ꝑmigtet᷑
qut denegabit actionẽ. ¶Ins̃¬
dũ iniuria seruo fcã ad dor¬
minũ redundat int̃dũ ñ. nã
si ꝓ libero se g̾e̾ntẽ. aut cũ eũ
alterꝰ potiꝰ qmͣ in cũ existimat
quis non cessur᷑ eũ si meũ scis ceci

Expanded text:
ta.Itaque praetor non ex omni causa iniuriarum iudicium serui nomine prouel facto aliquo uel carmine scripto. puto causae cognitionem praetoris porrigendam et ad serui qualitatem: etenim multum interest, qualis seruus sit, bonae frugi, ordinarius, dispensator, an uero uulgaris uel mediastinus an qualisqualis. et quid si compeditus uel male notus uel notae extremae? habebit isa dicitur, et sic aut permittet aut denegabit actionem. Interdum iniuria seruo facta ad dominum redundat, interdum non: nam si pro libero se gerentem aut cum eum alterius potius quam meum existimat quis, non caesur
Abbreviated transcription (Latin):
riarum accionẽ. uł eiꝰ adũsus
quẽ agitur. uł ⁊̃ in re ipã. et¬
in qͣlitate iniurie ñ audiat eũ
qui agit. ¶Siqͥs ubello dato.
b pͥncipi. ł alicui famã alienã
insectatus fuĩt ĩiuriaꝵ erit
agendũ. pãp̃. ait. ¶Idẽ ait eũ
qͥ euentũ sententie. uł ut iaturꝰ
pecuniam uendidit fustib a p̃¬
side ob ħ castigaturũ. Iniuriar̃
dampnatũ uideri. Utiq aũ appa¬
ret hunc iniurcã ei fecisse quiꝰ
sententiam indicauit. ¶Sidͥs
bona alicuiꝰ. ł rẽ unam ꝑ ĩiuri¬
am occupau̾it. ĩiuriaꝵ actione
tenetur. ¶ Itẽ siqͥs pignus ꝓ¬
scripserit uenditurꝰ tumꝙͣꝵ a
me accepit. ĩfamandi moi cau¬
sa seruuis ait iniuriaꝵ agi posse.¬
¶ Uiquis ñ debitorẽ aĩ debitorẽ
appllauit iniurie faciende cã
iniunaꝵ teneturꝰ. ¶ Pretor

Expanded text:
riarum actionem uel eius aduersus quem agitur uel etiam in re ipsa, in qualitate iniuriae, non audiat eum qui agit.Si quis libello dato uel principi uel ali cui famam alienam insectatus fuerit, iniuriarum erit agendum: Papinianus ait.Idem ait eum, qui euentum sententiae uelut daturus pecuniam uendidit, fustibus a praeside ob hoc castigatu‹m› iniuriarum damnatum uideri: utique autem apparet hunc iniuriam ei fecisse, cuius sententiam uenditauit.Si quis bona alicuius uel rem unam per iniuriam occupauerit, iniuriarum actione tenetur.Item si quis pignus proscripserit uenditurus, tamquam a me acceperit, infamandi mei causa, Seruius ait iniuriarum agi posse.Si quis non debitorem quasi debitorem appellauerit iniuriae faciendi causa, iniuriarum tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
iuditiũ dabo. Itẽ quid aliud es¬
diciũ dabo. ¶ Sicnus sic fecerit
mniuriam seruo dño ut facc̾t. ui¬
deo dnm iniunaꝵ age̾ posse su¬
o noĩe. Si uͦ ñ ad suggillatõnẽ do¬
mini id fecit ip̃i seruo fc̃a ũutia
multa ap̃tore relinq̾ non debus
maxie si u̾berib uł q̃one asfi

Expanded text:
icium dabo. item si quid aliud fadicium dabo'.Si quis sic fecit iniuriam seruo, ut domino faceret, uideo dominum iniuriarum agere posse suo nomine: si uero non ad suggillationem domini id fecit, ipsi seruo facta iniuria inulta a praetore relinqui non debuit. maxime si uerberibus uel quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
uł tab̾naꝰ uentũ sit ꝓbari oꝑt̾e.¬
fecisse ꝯuitiũ ñ tm̃ is uideturꝰ
qͥ uociferatus est. um is quoc dͥ
cõcttauit ad uociferationẽ alios
uł qͥ sũmisit ad uociferatõnem¬
gtũ est Iam si incerte ꝑsone cõ¬
crau̾̃it qͥs ꝯuiciũ alicui fieri. strã

Expanded text:
 uentum sit, probari oportere.Fecisse conuicium non tantum is uidetur, qui uociferatus est, uerum is quoque, qui concitauit ad uociferationem alios uel qui summissit ut uocifereiectum est: nam si incertae personae cocurauerit quis conuicium alicui fieri, non
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥs seruo u̾b̾ato inuiriarũ
egent. deiũ postea dampni in¬
iutie agat. lab̃. scrib̾. eandẽ rẽ
non eẽ. qr altera actio ad damp¬
nũ ꝑtiuet culpa datũ altera ad
cõtumeliã. ¶Si usũ fructũ ĩ
cecid̾is. Sno .N. mag̃ cõpetit in¬
iuraꝵ actioItẽ si ubeꝵ hoĩem
qui michi bona fide seruiebat
quis cetiderit distinguend̾ est.
ut si in ea cõcumelia pulsatus
mͥ seruienti. ut tociens admitta¬
mus iniuriaꝵ accõnẽ. qͦtiens s
meam otumeliã iniuria ei fc̃a
domino dabimꝰ ĩiuriaꝵ accõm.
hi aut̃ me taangatꝰ ⁊ pulset.
Iniuriaꝵ mͥ quocq est. ergo ⁊ in
fructuario idem distingui pot̃.

Expanded text:
ato iniuriarum egerit, deinde postea damni iniuriae agat, Labeo scribit eandem rem non esse, qu‹i›a altera actio ad damnum pertineret culpa datum, altera ad contumeliam.Si usum fructum in cecideris: domino enim magis competit iniuriarum actio.Item, si liberum hominem, qui mihi bona fide seruiebat, quis ceciderit, distinguendum est, si in contumeliam tuam pulsatus tibi serviente, ut totiens admittatur iniuriarum actio, quotiens in tuam contumeliam iniuria ei facta domino dabimus iniuriarum actionem. si autem me tangat et pulset, iniuriarum mihi quoque est. ergo et in fructuario idem distingui pot
Abbreviated transcription (Latin):
uitiũ aut̃ dicit᷑. uł acocitatõt. uł
⁊ conuẽtu. hoc ẽ a collatõne uotũ
cũ enĩ ĩ unũ cõplures uoces con
henos mores ostendit. ñ oem̃ in
inũ collatam uociferatõnẽ p̃torẽ
notare. s eam q̃ bonis moribus
inꝓbatur. q̃q ad infamiam uel
inudiam alicus spectaret. ¶ Itẽ
ut adũsus bonos mores sic accipiẽ¬
dũ non est eius qui fecit. s gene

Expanded text:
uicium autem dicitur uel a concitatione uel a conuentu, hoc est a collatione uocum. cum enim in unum complures uoces confaduersus bonos mores' ostendit non omnem in unum collatam uociferationem praetorem notare, sed eam, quae bonis moribus improbatur quaeque ad infamiam uel inuidiam alicuius spectaret.Idem ait 'aduersus bonos mores' sic accipiendum non eius qui fecit, sed g
Abbreviated transcription (Latin):
arcen S olutam pecuniã intelli¬
gimꝰ. utiꝙ natalit̾ si nũata sit ccli¬
tori. S si uissu eiuis alii soluant᷑. uel
c̃clitori eius. uł futuro debitori. ł
⁊̃ ei cui donatus erat. absolui deb
idem erit tutori quoq si soluta
sit pecuma. ł curatori. uł ꝓcuratori
uł cuulib succõri. ł seruo auctori.
ꝓficiet ei solutõ ꝙꝑsi accepta latũ
sit. ꝙ stipłonis nosẽ p̾pothete erat
obligata. uł sã stipłone accepta sit

Expanded text:
am. Solutam pecuniam intellegimus utique naturaliter, si numerata sit creditori. sed et si iussu eius alii soluatur, uel creditori eius uel futuro debitori uel etiam ei cui donaturus erat, absolui debet. idem erit. tutori quoque si soluta sit pecunia vel curatori vel procuratori vel cuilibet successori vel servo actori, proficiet ei solutio. quod si acceptum latum sit, quod stipulationis nomine hypotheca erat obligata vel sine stipulatione accepta sit
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuł .ł. S oluere ꝓ ignorante. ⁊ ĩ¬
uito cuiq licet cũ sit iure ciulli ꝯsti¬
tutũ. licẽ . N. ignorantis inutiq meli¬
orem cõdicõnẽ fat̾e.

Expanded text:
iale. Soluere pro ignorante et inuito cuique licet, cum sit iure ciuili constitutum licere etiam ignorantis inuitique meliorem condicionem face
Abbreviated transcription (Latin):
auł. b S i cũ aurũ tibi ꝓmisis¬
sem ignorantitibi. qĩ aurũ es solu¬
qĩ uidebitũ solutũ ꝙ sciens feci. pe¬
tentẽ tũ aurũ exceptõnẽ submo¬
ge debitore.remotus ẽ ab actu rec¬
te soluitur ex uoluntate enĩ dñi
ei solustur. qmͣ si nescit. mutatam
qui soluĩt uberat᷑.¬

Expanded text:
um. Si, cum aurum tibi promisissem, ignoranti quasi aurum aes soluquasi indebitum solutum, quod sciens feci. petentem tamen te aurum exceptione summote debitore remotus est ab actu, recte soluitur: ex uoluntate enim domini ei soluitur, quam si nescit mutatam, qui soluit liberat
Abbreviated transcription (Latin):
sicpus conscitũ morte uuuia ⁊¬
ta causa p̃cedente in reatu de¬
cesserit. an si parati fuerint re¬
redes causa suscipere. ⁊ in nocẽ¬
tem defunctum ostend̾e audi¬
endi sunt. nec prius bona ⁊̃ fis¬
cũ cogenda sint qmͣ si dełictum
canda sut̃. Set diuus ꝑus mo¬
desto taurino rescripsit si para¬
ti sint hecedes defenserͥes suiti

Expanded text:
si quis conscita morte nulla isi quis conscita morte nulla iusta causa praecedente in reatu decesserit, an, si parati fuerint heredes causam suscipere et innocentem defunctum ostendere, audiendi sint nec prius bona in fiscum cogenda sint, quam si de crimine canda sunt. sed diuus Pius Modesto Taurino rescripsit, si parati sint heredes defensiones susci
Abbreviated transcription (Latin):
ut si conuincẽtur. bonis care¬
at. ¶Sicnus autem tedio ui¬
te. uel ut pacientiam doloris ali¬
cuius. uł alio modo uitam fini¬
erit successorem habere diuus
ant̃. rescripsit. hideri autem
lisset quod diceretur filium
suum occidisse. magis dolore
filii amissi mortem sibi irro¬
gasse. et ido̾ bona eius non
esse publicanda. diuus adri¬
anus rescripsit. Sic autẽ hoc
distinguiturꝰ interẽe. qua
ex causa quis sibi mortẽ cẽ¬
scinit. sicuti cũ queritur. an is
qui sibi manus intulit. ⁊ non
perpetrauit debent puniri
quasi de se sententiam ĩtulit
nam om̃i modo pumeñdus
est nisi tedio uite. uł spaci¬
entia alicurꝰ doloris coactus
esẜ. hoc face̾ ⁊ mento. si sine c¬
causa sibi manꝰ intulio puni¬
endus est. qui enĩ sibi non pe
pertit multo minus alii parcet
si qui autẽ sub inceno cause
euentu ĩ uinculis. uł sub a fide¬
iussoribus decesserint horum
bona non ẽẽ confiscanda manda¬
tis cauetur. ¶De illo uideamꝰ

Expanded text:
ut, si conuinceretur, bonis careut, si conuinceretur, bonis careat. Si quis autem taedio uitae uel inpatientia doloris alicuius uel alio modo uitam finierit, successorem habere diuus Antoninus rescripsit. Uideri autem lisset, quod diceretur filium suum occidisse, magis dolore filii amissi mortem sibi irrogasse et ideo bona eius non esse publicanda divus Hadrianus rescripsit. Sic autem hoc distinguitur, interesse qua ex causa quis sibi mortem conscivit: sicuti cum quaeritur, an is, qui sibi manus intulit et noperpetrauit, debeat puniri, quasi de se sententiam tulit. nam omnimodo puniendus est, nisi taedio uitae uel inpatientia alicuius doloris coactus est hoc facere. et merito, si sine causa sibi manus intulit, puniendus est: qui enim percit, multo minus alii parcet. Si qui autem sub incerto causae eventu in vinculis vel sub fideiussoribus decesserint, horum bona non esse confiscanda mandatis cavetur. De illo videamus,
Abbreviated transcription (Latin):
arc̃ .ł. Qus rei postulati
uł qui in scelere dep̃hensi
metu criminis ĩminentis mor¬
tem sibi constituerunt. here¬
dem non habent. pãp. ł.
lati manus sibi intalorẽt.
bona eorum fisco non uendic¬
entur. Non enim facti sceleri¬
tatem esse obnoxiam. set cõ¬
scientie metum in reo uelut
confesso teneri placuit. ergo
aut postulati esse debent. aut
in scelere deprehensi. ut si se
se interfeterit. bona eorum cõ¬
fiscentur. ¶Ut aut̃ diuuis pius
rescripsit. ita demum bona eꝰ¬
um qui reatum mortem sibi
consciuit fisco uendicanda sũt
si eius crimitus reus fuerit ut
si dampnaretur morte aut
deꝑort atione afficiendus eẽt.
¶Idem rescripsit eum qui mo¬
dici furti reus fuisset licet ui¬
tam suspendio finierit nom
uideri in eadem causa esse ut
bona heredibus. et adimenda
eẽnt. sicuti neq ipsi adimerẽ¬
tur. si compertum in eo furꝰ¬
tum fuisset. ergo itaq demũ
dicendum est. bona eius qui
manus sibi intulit fisco uendi¬
cari si eo crimine noxus fũitꝭ

Expanded text:
ribus. Qui rei postulati uel qui in scelere deprehensi metu criminis imminentis mortem sibi cons‹ciu›erunt, heredem non habent. Papinianulati manus sibi intulerint, bona eorum fisco non uindicentur: non enim facti sceleritatem esse obnoxiam, sed conscientiae metum in reo uelut confesso teneri placuit. ergo aut postulati esse debent aut ‹in› scelere deprehensi, ut, si se interfecerint, bona eorum confiscentur. Ut autem diuus Pius rescripsit, ita demum bona eius, qui in reatu mortem sibi consciuit, fisco uindicanda sunt, si eius criminis reus fuit, ut, si damnaretur, morte aut deportatione adficiendus esset. Idem rescripsit eum, qui modici furti reus fuisset, licet uitam suspendio finierit, non uideri in eadem causa esse, ut bona heredibus adimenda essent, sicuti neque ipsi adimerentur, si compertum in eo furtum fuisset. Ergo ita demum dicendum est bona eius, qui manus sibi intulit, fisco uindicari, si eo crimine nexus fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ł. Si socius testõ lib̾tate
lita declerit pamphilus si eũ socius
manum̃tente coũem fieri lib̾tũ familie¬
testatoris atꝙy manumissoris. n enim
Lam samriam in lib̾tatẽ ẽẽ iussi. dir᷑¬
tum iib̾tatẽ iure militari accepisse
placuit.
tib ꝯseruandis placuit locũ hab
arito testõ fcõ si bona uentura sint

Expanded text:
ionum. Si socius testamento libertatem ita dederit: 'Pamphilus, si eum socius manumittente communem fieri libertum familiae atque manumissoris: neque enim 'Samiam in libertate esse iussi' directam libertatem iure militiae cepisse placuit. tibus conseruandis placuit, locum habet irrito testamento facto, si bona uenitura sint:
Abbreviated transcription (Latin):
auł.. ¶ siter esfractores uari¬
e aĩadu̾titur atrociores. N sunt
noturni effractores ⁊ his fustibus
cesi ĩ metallũ dap̃nari solent di¬
urni uero effractores post fusti¬
um castigatõnẽ in opus ꝓpetu¬
uni. ł tempenariũ dari solent.
Ex pilate hereditatis.nt

Expanded text:
um.Inter effractores uarie animaduertitur. atrociores enim sunt nocturni effra‹c›tores, et ideo hi fustibus caesi in metallum dari solent: diurni uero effractores post fustium castigationem in opus perpetuum uel temporarium dandi sunt. EXPILATAE HEREDITATIS
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Seruus comunis sic
omniũ est. ñ q̃i singłoꝵ totus.
s pro partib utiq in diuisis. ut
intellectu mag̃ partes hãnt ꝙͣ
corꝑe. ⁊ Id̾o siquid stipulat᷑. uel
Licet autẽ ei noĩatĩ alicui ex do¬
minis stipulari. ł tradituã rẽ ac¬
ciꝑe. ut ei soli adquirat. Set
si noĩatim dño stipuletur. set

Expanded text:
m Servus communis sic omnium est non quasi singulorum totus, sed pro partibus utique indivisis, ut intellectu magis partes habeant quam corpore: et ideo si quid stipulatur vel licet autem ei et nominatim alicui ex dominis stipulari vel traditam rem accipere, ut ei soli adquirat. sed si non nominatim domino stipuletur, se
Abbreviated transcription (Latin):
os pub̾tatis eg̾ssus fuiss gaiꝰ seiꝰ¬
sit a curatorib eiusdẽ ꝯuentus
seruꝰ ⁊ ap̃ iudicẽ omĩb sat̾ fecit exas¬
ta ceuitione a curatorib ꝓmĩciatũ
ẽ lib̾um eũ ẽe nũc gaius seuis
filius testatoris negat curato¬

Expanded text:
fuisset Gaius Seius, a curatoribus eiusdem conuentus seruus etiam apud iudicem omnibus satisfecit: exacta cautione a curatoribus pronuntiatum est liberum eum esse: nunc Gaius Seius filius testatoris negat curato
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstituit accusationem.
postulari posse ĩp̾ore m̾m̾o cõmisi
dubisi ñ eso cũ aperte lege uił. de ad¬
ult̾iis coħ̾cendis caueatur sicͥide̾ ud¬
ua sit de cuiꝰ adrtio caseturꝰ. ut ac¬
cusator lib̃m arbitͥum hãt ad ułte¬
rsi an adult̾am pͥus accusare ma¬
lit. si u̾o nupta sit ut pͥus adult̾i¬
um ꝑagat tũc ᷑ muliere̾.

Expanded text:
instituit accusationem. postulari posse in priore matrimonio commissi dubium non est, cum aperte lege Iulia de adulteriis coercendis caveatur, si quidem vidua sit, de cuius adulterio agetur, ut accusator liberum arbitrium habeat, adulterum an adulteram prius accusare malit: si vero nupta sit, ut prius adulterum peragat, tunc mulierem.