comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in adoptionẽ filioꝵ dei. Puiꝰ filie
nat᷑am. filie moab. ex gr̃a filie dei.
Uerũ qͥa moraliter ꝑ moab nat᷑alẽ
qmͣ ex pr̃e contͣhimꝰ corruptionẽ
diximꝰ fig᷑ari. congrue illas am¬
mas filias esse dicimꝰ moab. que
arnon. Arnon interp̃tat᷑ illumina¬
tio eoꝵ. Ut gͥ filie moab agno illi
qͥ emissus de petra deserti. pecc̾a
abstulit mundi. salutaril nup¬
tiis copulent᷑. necesse est de iuferi¬
oribs ad suꝑiora conscendant. et re¬
lictis erroris et ignorantie tenebris.
salutari lumine ꝑfundant᷑. dicãsq
cum ꝓph̃a. Signatũ est suꝑ nos lu¬
men uultꝰ tui dñe. Sͣautẽ ascendei¬
tes aui fugienti. pullisq de nido
uolantib cõparant᷑. qr frustra i a¬
crcur rete ante ocłos pennacoꝵ. Hec
est fuga. qmͣ nob̾ ieremias ꝓpħa
suadet. fugite inqͥens de medio
babylonis. S sunt diuersa geña
auium. Quarũ sicut diuersa nat᷑a
est. ita earũ multitudinẽ. sccłm di¬

Expanded text:
in adoptionem filiorum Dei. Cujus filiae in adoptionem filiorum Dei. Cujus filiae x gratia filiae Dei. Verum quia moraliter per Moab naturalem, quam ex patre contrahimus, corruptionem diximus figurari; congrue illas animas filias esse dicimus Moab, quae Arnon. Arnon interpretatur illuminatio eorum. Ut igitur filiae Moab Agno illi, qui emissus est de petra deserti, et peccata abstulit mundi, salutaribus nuptiis copulentur, necesse est de inferioribus ad superiora conscendant, et, relictis erroribus et ignorantiae tenebris, salutari lumine perfundantur, dicantque cum Propheta: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Sic autem ascendentes avi fugienti, pullisque de nido volantibus comparantur: quia frustra jacitur rete ante oculos pennatorum. Haec est fuga, quam nobis Jeremias propheta suadet: Fugite, inquiens, de medio Babylonis . Sed sunt diversa genera avium, quarum sicut natura diversa est, ita earum multitudinem, secundum di
Abbreviated transcription (Latin):
anfesta de dño ꝓpħia. nͨ
allegoricis in uolurris ob¬
uoluenda. nec tropologi¬
cis est extenuanda figis. cũ nichma¬
gis fidem nutͥat uł mores edificet.
qmͣ ut ea que cernimꝰ euidenter im¬
pleta. a sc̃is ꝓpħis legamꝰ tanto ante
precdicta. Ed enĩ manifestiꝰ qmͣ ag¬
num quem a ꝓpħ̃a legimꝰ ẽẽ uentu¬
rũ. in euangłio audiamꝰ a beato
baptista monstratũ. illo dicente. e¬
mitte agnũ dñe dñatorem terre
isto clamante ecce agnꝰ dei. ecce qͥ tol¬
lit peccata mundiͦ De quo alias idẽ
baptista. Qͥhabet in qͥt sponsam
sponsus est. Que sponsa hec: Illa
nimirũ qmͣ pater inpsalmo allo¬
qͥtur dicens. Audi filia et uide et
inclina aurem cuã. et obliuiscere
ppłm tuũ et domũ patͥs tui. Illa itaq
est que nunc habens prem deum.
pͥmo habuit prẽm diabolum. que
dicebat lapidi pat̾ meus estu. et
ligno tu me genuisti. Eccłia ẽ hec de
gentib conggata. que pͥmo moab.
ro ẽ. de pr̃e di abolo genita. tͣnsint

Expanded text:
anifesta de Domino prophetia nec allegoricis involucris obvolvenda, nec tropologicis est extenuanda figuris: cum nihil magis fidem nutriat, vel mores aedificet, quam ut ea, quae cernimus evidenter impleta, a sanctis prophetis legamus tanto ante praedicta. Quid enim manifestius, quam Agnum, quem a propheta legimus esse venturum, in Evangelio audiamus a beato Baptista monstratum, illo dicente: Emitte Agnum, Domine, dominatorem terrae ; et isto clamante: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi! De quo alias idem Baptista: Qui habet, inquit, sponsam Sponsus est . Quae sponsa haec? Illa nimirum, quam pater in psalmo alloquitur, dicens: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Illa itaque est, quae nunc habens patrem Deum, primo habuit patrem diabolum, quae dicebat lapidi: Pater meus es tu, et ligno: Tu me genuisti . Ecclesia est haec de gentibus congregata, quae primo Moab, id est de patre diabolo genita, transivit
Abbreviated transcription (Latin):
cy rographũ qd̃ erat contͣriũ nob̾
affigens q illio crucisue. tͣluxit
principatꝰ et potestates. palam tri¬
umphans eos in semet ip̃o. Sic ho¬
ste deuido. captiuam duxit capti-¬
urtiltẽ accipiens dona in hõib Ppt̃

Expanded text:
chirographum, quod erat contrarium nobis, chirographum, quod erat contrarium nobis, affigensque illud cruci suae, traduxit principatus et potestates, palam triumphans eos in semetipso . Sic hoste devicto captivam duxit captivitatem, accipiens dona in hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
Defecit qͥ conculcabat terram. Aga
sus de petra deserci ao montem
filie syon. terram ab initio scłi a
zabulo conculcatam. tyrannidieiꝰ
eripuit. immo ipm̃ qͥ conculcaue¬
rat. eiꝰ qm concuscauerat pedib
ꝓstrauit. dans ei uirtutem calcas¬
di suꝑ serpentes et scorpiones. et
omnem potestatem inimici. Unde
ad credentes loqͥt᷑ apłs. Es conce¬
ret sathanã sub pedib ur̃ĩs uelo¬
cicer. Terra qͥppe dicit᷑ om̃ium elec¬
toꝵ sca societas. terra ꝓfecto ferti¬
lis et fecunda. afferens fructũ ali
reatũ. etiã in electos ius inique
dĩationis exercens. donec cy rogͣ¬
phum cui innitebat᷑ excedens. in¬
nebat᷑ impias manꝰ iniceret. addi¬
cens eum morti. in quo nulla mor¬
tis causa. pot̾at inueniri. Un non
in merteo. cyrogͣphi pactiq tͣnsg̃s¬
sor q usurpauit indebitũ: et cle¬
bitum pariter dictante iustitia sen¬
dentiam auarꝰ minis et iniustꝰ er¬
actor amisit. Iccirco defecit qͥ con¬
culcabat terram. Delens qͥppe dñs

Expanded text:
Defecit, qui conculcabat terram. Agamsus de petra deserti ad montem filiae Sion, terram, ab initio, scilicet a zabulo, conculcatam, tyrannidi ejus eripuit, imo ipsum qui conculcaverat, ejus quem conculcaverat pedibus prostravit, dans ei virtutem calcandi super serpentes et scorpiones, et omnem potestatem inimici . Unde ad credentes loquitur Apostoret Satanam sub pedibus vestris velociter . Terra quippe dicitur omnium sanctorum sancta societas; terra profecto fertilis et fecunda, afferens fructum aliqreatum, etiam in electos jus iniquae damnationis exercens, donec chirographum cui innitebatur excedens, nebatur, impias manus injiceret, addicens eum morti, in quo nulla causa mortis poterat inveniri Unde non immerito chirographi pactique transgressor, quia usurpavit indebitum, et debitum pariter, dictante justitia, sententiam, avarus nimis et injustus exactor, amisit. Idcirco defecit, qui conculcabat terram. Deus quippe delens
Abbreviated transcription (Latin):
pectꝰ cassa nc̃ urgee sollicitudo. qͥ
semꝑ laborans et nich ꝓficiens. qͥ
electoꝵ animas semꝑ siciens. et
nullũ eoꝵ ꝑpetuo sibi subdere ua¬
lens. tanto miserior ab om̃ibiudi¬
cat᷑. qͣnͣto a terrenis et mortalibus
sp̃c celestis et immortalis faciliꝰ su¬
ꝑat᷑. Uere miser qͥ ab angłis p̃mi¬
tur. cui ab hõib illudit᷑. qͥ a ꝑfec¬
tis contẽpiit᷑. uincit᷑ ab infirinis.

Expanded text:
pectus cassa nunc urget sollicitudo, qui pectus cassa nunc urget sollicitudo, qui semper laborans et nihil proficiens, qui electorum animas semper sitiens, et nullum eorum perpetuo sibi subdere valens, tanto miserior ab omnibus judicatur, quanto a terrenis et mortalibus, spiritus coelestis et immortalis superatur. Vere miser, qui ab angelis premitur, cui ab omnibus illuditur, quique a perfectis con
Abbreviated transcription (Latin):
Quos nimirũ ⁊abulus ip̃e. sibi
dolens ereptos. suscitauit hereti¬
cos cõmouit pbylosophos. falsa
dogmata seuit. ut sic simplices
quosq decipiens. eoꝵ ꝑditione il¬
lecti. dispendii solaretur in iuriã.
S donec tͣnsiret iniqͥtas. et ma ni¬
festaret᷑ ueritas. in fide ꝑfidoꝵ.
imꝑfecti pendebant. et a facie tali¬
um uastatoꝵ. sapientes simplicib
doctrine et ꝓuidentie latibulum
salutare p̃stabant. Aitgͦ. Habita¬
bunt aput te ꝓfugi mei mo ab: esto
latibulum eoꝵ a facie uastatoꝵ. Qd̃
nec zabuli potentiam et astutiã
consicłanti ucdetur diffibile: ꝓtuiꝰ
subiungit. Finitꝰ est enĩ pulius. cos¬
suptꝰ est miser. Dotͥna diaboli pul¬
ueri cõparat᷑. q̃ it̃ qͦdammͦ finẽ ac¬
cepit. qñ choruscante euangłio. sa¬
lutarẽ doctͥnã mundus suscepit.
Reganter ꝓpħa cliabolũ miserum
uocat. cui infut᷑um p̃p arata ẽ ine¬
terno igne dampnatio. cuiꝰ iniquũ

Expanded text:
quos nimirum zabulus ipse sibi quos nimirum zabulus ipse sibi dolens ereptos, suscitavit haereticos, commovit philosophos, falsa dogmata sevit, ut sic simplices quosque decipiens, eorum perditione, illati dispendii solaretur injuriam. Sed donec transiret iniquitas, et manifestaretur veritas, in fide perfectorum imperfecti pendebant, et a facie talium vastatorum sapienter simplicibus doctrinae et providentiae latibulum salutare praestabant. Ait ergo: Habitabunt apud te profugi mei Moab, esto latibulum eorum a facie vastatorum. Quod ne zabuli potentiam et astutiam consideranti videretur difficile, protinus subjungit: Finitus est enim pulvis, consummatus est miser. Doctrina diaboli pulveri comparatur, quae tunc quodammodo finem accipit, quando, coruscante Evangelio, salutarem doctrinam mundus suscepit. Eleganter propheta diabolum miserum vocat, cui in futurum praeparata est in aeterno igne damnatio, cujus iniquum
Abbreviated transcription (Latin):
habitabunt aput te ꝓfugi mei mo¬
ab. hoc in loco ꝑ moab sapientes in¬
tellige. qͦs suꝑiꝰ diximꝰ tanto in diui¬
nis suis se prudentiores. qͣnto in
sap̃ia illa mundiali fuerant ꝑspi¬
catiores. Iste est moab cuiꝰ uectes ꝑ¬
uenert̾ usq ad segor. uitulam coi¬
ternantẽ. Talis fuit beatissimꝰ mar¬
tir cypͥanꝰ. talis ambrosiꝰ. talis au¬
gustinꝰ. atii ieronimꝰ. qͥ totũ qd le
scĩa hauserant scłari. ad firmam̃¬
tum ꝓfectũq eccłie tͣnstulert̃. Tales
nimirũ efficacꝰ hereticos debella-¬
bant. tales infirmos qͦslibet ab in¬
festatione pfeudo apłoꝵ sua doc¬
trina ꝓtegebant. sub quoꝵ cura
qͣsi sub maternis alis. ne a demo¬
nib seducerent᷑. et raperent᷑
securꝰ latitabant. Hunc moab̾ .i.
tales mundi huiꝰ sapientes ꝙͦ al¬
loqͥt᷑: habitabt̃ inqͥens aput te
ꝓfu gi mei moab. esto latibulsi
eoꝵ a facie uastatoꝵ. Profugos
seductos. et abluctos deuicto
hoste uictoris icum iure receꝑat.

Expanded text:
Habitabunt apud te profugi mei Moab. Hoc in loco per Moab sapientes intellige, quos superius diximus tanto in divinis fuisse prudentiores, quanto in sapientia illa mundiali fuerant perspicaciores. Iste est Moab, cujus vectes pervenerunt usque ad Segor vitulam conternantem. Talis fuit beatissimus martyr Cyprianus, talis Ambrosius, talis Augustinus, atque Hieronymus qui totum, quod de scientia hauserant saeculari, ad firmamentum profectumque Ecclesiae transtulerunt. Tales nimirum efficacius haereticos debellabant, tales infirmos quoslibet ab infestatione pseudoapostolorum sua doctrina protegebant, sub quorum cura, quasi sub maternis alis, ne a daemonibus seducerentur et raperentur, securius latitabant. Hunc Moab, id est tales mundi hujus sapientes, loquitur: Habitabunt, inquiens, apud te profugi mei Moab; esto latibulum eorum a facie vastatorum. Profugos seductos et abductos, devicto hoste, victoris iterum jure receperat;
Abbreviated transcription (Latin):
latꝰ ille adtumulos ꝑuenit arena¬
rum. qd̃ interp̃tat᷑ gallim. et cla¬
mor iste ad helym. qd̃ interp̃tat᷑
puteus arietũ. Quasi arene cogi¬
tationes uage sunt. et instabiles.
que in unũ hoc ululatu. qͣsi fiante
uento coacte. uicioꝵ tumulos faci¬
unt. Porro arietũ puteus. ꝓfunditaᷤ
est script᷑arum. que ꝑ arietes ꝓpħas
scilicet et apłos ministrate sunt.
mante. secͥta reserantur. Itaq fĩs
qͣntum nos aut ext̃ior ꝑsecutio. aut
int̾ior ꝑtͦbatio. contͥstat. tm̃ nos ex
sacs litteris. consolatio diuina leti¬
ficat. Qcumq enim scͥpta st̃. ad urãm¬

Expanded text:
latus ille ad tumulos pervenit arenalatus ille ad tumulos pervenit arenarum, quod interpretatur Gallim; et clamor iste ad Elim, quod interpretatur puteus arietum. Quasi arenae cogitationes vagae sunt et instabiles, quae in unum, hoc ululatu quasi flante vento coactae, vitiorum tumulos faciunt. Porro arietum puteus profunditas est Scripturarum, quae per arietes, prophetas scilicet et apostolos, ministratae sunt; mante, secreta reserantur. Itaque, fratres, quantum nos aut exterior persecutio, aut interior perturbatio contristat, tantum nos ex sacris litteris consolatio divina laetificat. Quaecunque enim sc
Abbreviated transcription (Latin):
moab. Hicẽ clamor de quo suꝑi ait.
Cormeum ad moab clamabit. Cla¬
mor iste circuit terminũ moab. qr
uer dei loquentis innobis. fines ui¬
cioꝵ discutit. et ip̃oꝵ u̾cioꝵ nobis
horrorem infundit. Qmͣ sepe frẽs¬
hunc eiꝰ clamorẽ aure cordis audim̃.
cum circũstrepente undiq tumul¬
tu uicioꝵ ip̃e singłis obuiaret. et
illis narrantib delectationes. eoꝵ
clamorem suo clamore cr̾pesceret:
terminũ. id ẽ finẽ huiꝰcemodi delec¬
tationis obiciens. et t᷑pitudinẽ par¬
dens. et sp̃ualium delectationsi cdul¬
cedinem menti captiuate ꝓponens.
S iam qͥs sit utͥusq clamoris fims.
audiamꝰ. Usq ad gallim ululatꝰ
eiꝰ. et usq ad putcũ helin clamor
eiꝰ. Si placet reddant᷑ singła singlis.
ut intelligat᷑ ululatꝰ moab. idẽ. ui¬
cioꝵ de quo suꝑiꝰ dixerat. suꝑnabo
et suꝑ medaba moab ululabit. cla¬
mor autẽ ille de quo p̃miserat. cor
meum ad moab clamabit. S ulu¬

Expanded text:
Moab. Hic est clamor, de quo superius ait: Moab. Hic est clamor, de quo superius ait: Cor meum ad Moab clamabit. Clamor iste circuit terminum Moab; quia vox Dei loquentis in nobis fines vitiorum discutit, et ipsorum nobis horrorem infundit. Quam saepe, frahunc ejus clamorem aure cordis audivi, cum, circumstrepente undique tumultu vitiorum, ipse singulis obviaret, et illis narrantibus delectationes, eorum clamorem suo clamore compesceret; terminum, id est finem hujuscemodi delectationis objiciens, et turpitudinem pandens, et spiritualium delectationum dulcedinem menti captivae proponens! Sed jam quis utriusque clamoris finis audiamus. Usque ad Gallim ululatus ejus; et usque ad puteum Elim clamor ejus. Si placet, reddantur singula singulis, ut intelligatur ululatus Moab, hoc est vitiorum, de quo superius dixerat: Super Nabo, et super Medeba Moab ululabit; clamor autem ille, de quo praemiserat: Cor meum ad Moab clamabit. Sed ulu
Abbreviated transcription (Latin):
cui pueri insultantes. ascende in¬
qͥunt calue. ascende calue. Isti mn
uia bibunt de torrente. donec flu¬
minis impetus letificat cuntatem
dei. et dedicet domũ suam altissi¬
mus. Noti enĩ continue fluit tor¬
rens. s tt̃ cum forte austro flaute
glacies soluit᷑. aut pluia uberiꝰde¬
scendente. aqͥs ualles replent᷑. Tali
est in p̃senti hec uisitatio. qua noᷤ
quosq scĩa sp̃itali qͣsi aqͥs celestib
rigans. In huiꝰ modi torrentil sa¬
lices crescunt. hi uidelicet qͥ spreta
carnalium ꝓpagine liberoꝵ. absci¬
dert̃ se ꝓpt̃ reguũ celoꝵ. habentes
indomo clei nomen meliꝰ a filiiset¬
a filiab. Hec est castitatis et mundi¬
tie uirtus gͣtissima: ad qͣm post
molestias corporis. post inuuiñas
temptationes libidinis post crebͣ
incendia carnis. post ꝑ icłosissimaᷤ
suggestiones immundissimi demo
comitantil angłis ꝑuenire mere¬
tur. Qm̃ circuiuit clamor terminũ

Expanded text:
cui pueri insultantes: Ascende, incui pueri insultantes: Ascende, inquiunt, calve; ascende, calve . Isti in via bibunt de torrente, donec fluminis impetus laetificet civitatem Dei , et dedicet domum suam Altissimus. Non enim continue fluit torrens; sed tunc cum forte austro flante glacies solvitur, aut pluvia ubertim descendente aquis valles implentur. Talis est in praesenti haec visitatio, qua nos quosque scientia spirituali quasi aquis coelestibus rigans. In hujusmodi torrentibus salices crescunt; hi videlicet qui, spreta carnalium propagine liberorum, absciderunt se propter regnum coelorum, habentes in domo Dei nomen melius a filiis et filiabus. Haec est castitas et munditiae virtus gratissima, ad quam post molestias corporis, post innumeras tentationes libidinis, post crebra incendia carnis, post periculosas suggestiones immundissimi daemocomitantibus angelis, pervenire meretur. Quoniam circuivit clamor terminum
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem inqͥens oꝑis. et uisitatio
eoꝵ. Uisitatio hec inbono accipiei¬
da est. qua scilicet corda sc̃oꝵ p̾sen¬
tia suasc̃a letificans. unicuiq co¬
piam sui sicut qͥsq meret᷑. iusta
eqͥtate largit᷑. Ileo scđm magnitu¬
dinem oꝑis: et uisitatio eoꝵ. Adtor¬
rentem salicum ducent eos. Moa¬
bitas scilicet. qui de uiciis ad uirtu¬
tes tͣnseunt. et locum ubi uirtutes
ipas exerceant:auidissime que¬
runt. Hi gͦ aotorrentẽ salicũ ducei¬
tur. Torrentes salicũ. diuersi ordi¬
nes sunt scło abrenuntiantium.
Qͥ torrentes dicunt᷑ uł ꝓpt̃ lacͥmarũ
inundationem. uł ꝓptͣ tẽptationũ
uiolentiam. Talis erat torrens de
quo bibit elyas. qñ deferebant ei
corui panem.et carnes mane. et
panem et carnes uesꝑe. Dicit᷑ autẽ
torrens carith. qd intprecat᷑ caluuꝰ.
Qm̃ capilli corpori suꝑfluunt: cal¬
ui sunt qͥ suꝑfluis renuntiant ne¬
cessarioꝵ usu contẽpti. Isti st̃ expe¬
diti moab. quoꝵ unꝰ fuit helyseus.

Expanded text:
tudinem operis, et visitatio eorum. Visitatio haec in bono accipienda est; quia scilicet corda sanctorum praesentia sua sancta laetificans, unicuique copiam sui, sicut quisque meretur, justa aequitate largitur. Ideo secundum magnitudinem operis, et visitatio eorum. Ad torrentem salicum deducet eos: Moabitas scilicet, qui de vitiis ad virtutes transeunt, et locum, ut virtutes ipsas exerceant, avidissime quaerunt. Hi ergo ad torrentes salicum ducentur. Torrentes salicum diversi ordines sunt saeculo abrenuntiantium: qui torrentes dicuntur, vel propter lacrymarum inundationem, vel propter tentationum violentiam. Talis erat torrens, de quo bibit Elias; quando deferebant ei corvi panem et carnes mane, et panem et carnes vespere . Dicitur autem torrens Carith, quod interpretatur calvus. Quoniam capilli corpori superfluunt, calvi sunt qui superfluis renuntiant, necessariorum usu contenti. Isti sunt expediti Moab, quorum unus fuit Eliseus,
Abbreviated transcription (Latin):
optat adẽẽ. implere ꝓmissa. exibe¬
re p̃nunciata. Conuersus q ad pa¬
trem. filii sui aduentũ. ardenti
qͥ ꝑ ieremiam loqͥtur dicens. Et ego
tanqͣm agnꝰ in nocens qͥ portat᷑ ad
uictimam. De quo et idẽ iste ysa¬
ias. Tanqͣm ouis ad occisionẽ du¬
cet᷑. et tanqͣm agnꝰ corã condente se

Expanded text:
optat adesse, implere promissa, exhibere praenuntiata; conversusque ad Patrem, Filii sui adventum ardenti qui per Jeremiam loquitur dicens: Et ego tanquam agnus innocens, qui portatur ad victimam . De quo et iste idem Isaias: Tanquam ovis ad occisionem ducetur, et tanquam agnus coram tondente se
Abbreviated transcription (Latin):
choibiti. p̃cipites in uicia ferunt᷑.
sc̃s ysaias descensũ fletũq ꝓpħat.
ut scilicet. ꝓpotentia in qua se suꝑ
cet̾os qͣsi suꝑ tecta positi excollunt.
et nullo ꝓhibente qͣsi in plateis po¬
siti peccant. sciant cũ ululatu ad
inferos descensuros. ꝓiciendosq
intenebras ext̾iores. ubi erit fletꝰ
et stridor dentiũ. Quomͦ autẽ ad
hanc infelicitatẽ ꝑuenunt. docet
sermo ꝓpħicꝰ. Camauit in qͥt ese¬
bon et eleale: usq ad iasa audita
est uox eor. De hũ que p̃mis sa
sunt. duplicẽ posuimꝰ sensũ. pri

Expanded text:
cohibiti, praecipites in vitia feruntur, cohibiti, praecipites in vitia feruntur, sanctus Isaias descensum, fletumque prophetat, ut scilicet pro potentia, qua se super caeteros, quasi super tecta positi extollunt, et nullo prohibente, quasi in plateis positi peccant; sciant cum ululatu ad inferos se descensuros, projiciendosque in tenebras exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium . Quomodo autem ad hanc infelicitatem pervenerint, docet sermo propheticus. Clamabit, inquit, Hesebon et Eleale, usque Iasa audita est vox eorum. De his quae praemissa sun
Abbreviated transcription (Latin):
ille modꝰ peccandi. cogitationis. lo¬
cutionis. oꝑationis. Seo et t̾ptrca
uis anime. ꝑ qm fit om̃e peccatũ.
memoria. sclicet. uoluntas. et ratio.
truium potest ñ in congrue dici.
Igttͦqͥ triplici concupiscencie cecdit.
qui cogitatione. sermone. oꝑeq
delinquit. cuiꝰ etiã memoriã cogi¬
tatio fedat. uoluntatẽ delectatio
maculat. rõnem pcci consensus
eneruat. iste intriuiis moab mi¬
sera sorte uersat᷑. S accꝰ luctꝰ indi¬
cium est. Iste est luctus de quo dñs
in euangłio. Ue uobis inqͥt qͥ ride¬
tis nc̃. qr plorabitis et flebitis uos
Quia utiq intriuiis moab letan¬
tur cũ male fecerint. et exubtant
in rel pessimis. accingent᷑ sacco
rd ẽ. luctu miserabili contabescẽt.
ꝑtecta etiã si placet. intellige po¬
tentiam. et excellentiam muncli.
in plateis uero in qͥb ludi et spec¬
tacła exibent᷑. libertatẽ peccancli.
Eis itaq qͥ in scłi huiꝰ sublimitate
głant᷑. uel nullo discipline freno

Expanded text:
ionis, locutionis, operis. Sed et tripartita vis animae, per quam fit omne peccatum, memoria scilicet, voluntas et ratio, trivium potest non incongrue dici. Igitur qui triplici concupiscentiae cedit, qui cogitatione, sermone opereque delinquit: cujus etiam memoriam cogitatio foedat, voluntatem delectatio maculat, rationem peccati consensus enervat; iste in triviis Moab misera sorte versatur. Saccus luctus indicium est. Iste est luctus, de quo Dominus in Evangelio: Vae vobis, inquit, qui ridetis nunc, quia plorabitis et flebitis vos . Quia itaque in triviis Moab laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis , accingentur sacco, id est luctu miserabili contabescent. Per tecta etiam, si placet, intellige potentiam et excellentiam mundi; in plateis vero, in quibus ludi et spectacula exhibentur, libertatem peccandi. Eis itaque, qui in saeculi hujus sublimitate gloriantur, vel nullo disciplinae freno
Abbreviated transcription (Latin):
cieus ꝑ fenestras. ꝓspiciens ꝑ cancel¬
los. Qͥs nesciat dnm̃ iħm in scͥptis
esse querendũ. qͥ ip̃m aucdit dicen¬
tem in euangłio. scrutamini sc̃p¬
tͤas. et cet̾a: S inter nos et ip̃m qͣsi
quidam paries est. ip̃iꝰ scͥpt᷑e obscu¬
ritas. uerboꝵ enigmata. et figͣe
hystoriarũ. Uerũ sp̃itales illi ar¬
tifices. qui hunc nob̾ parietẽ con¬
didert̃. fenestris illũ. ac cancellis
uariart̃. ꝑ qͦs plerũq dilectꝰ ille
suis se prebet amatorib intuendũ
ut nemo ambigat ip̃m ẽẽ. ubiq ui
his que latent. quẽ sic manifeste
exibent ea que patent. Ait gͦ. Emit¬
te agnum dñe. dñatorẽ terre. de pe¬
tra. Diximꝰ in exordio aliqñ narra¬
do. aliqñ iubendo. aliqũ etiã orai¬
ꝓph̃a in sp̃u. etiã mundi sapientes.
crucis ẽẽ uirtuti subdendos. ꝑstul

Expanded text:
ens per cancellos. Quis nesciat Dominum Jesum in Scripturis esse quaerendum, qui ipsum dicentem audit in Evangelio: Scrutamini Scripturas , et caetera? Sed inter nos et ipsum, quasi quidam paries est ipsius Scripturae obscuritas, verborum aenigmata, et figurae historiarum. Verum spirituales illi artifices, qui hunc nobis parietem condiderunt, fenestris illum ac cancellis variarunt, per quos plerumque dilectus ille suis se praebet amatoribus induendum, ut nemo ambigat ipsum esse ubique in his, quae latent, quem sic manifeste exhibent ea, quae patent. Ait ergo: Emitte Agnum, Domine, dominatorem terrae. Diximus in exordio, aliquando narrando, aliquando jubendo, aliquando etiam oranpropheta in spiritu, etiam mundi sapientes crucis e
Abbreviated transcription (Latin):
se. cuiꝰ filiꝰ dauto. de cuiꝰ gen̾e natꝰ
est xp̃c. Finiccit᷑ autẽ de petra de¬
serti ad montẽ filie syon. qr natꝰ¬
est de uirgine in belleem. ierłm
in qua est mons syon aolitam.
uł mons. id ẽ. excellencia. et gła fi¬
lie syon .i. synagge que intempli
nobilitate inteligenda sunt. sua
presentia uisrcauit. Allegorice
petra deserti dictt᷑ synagoga. qͦ
educta de egypto. et quadragin¬
bibebat de sp̃itali. consequenti eos
petra. Que iccirco petra deserti
exilio. multis rumfidelitate ꝑ eun¬
til. in ꝑfectiorib fidei firmitatẽ
seͥuauit. Exhac fuere apli. qͥag¬
num illũ qͥ abstulit pecc̃a mun¬
catione sua ad gentiũ ppłos tͣstu¬
lert̃. ut de synagoga nasceretur
eccłia. quasi filia syon. cuiꝰ mons
altitudo fidei est. sublimitas spei.
uia suꝑ excellencior caritatis. Uñ
dñs in euangelio. Oportebat ap̃m

Expanded text:
e cujus genere natus est Christus. Emittitur autem de petra deserti ad montem filiae Sion, quia natus de Virgine in Bethlehem, Jerusalem in qua est mons Sion ad litteram, vel mons, id est excellentia, et gloria filiae Sion, id est Synagogae, quae in templi nobilitate intelligenda sunt sua praesentia visitavit. Allegorice petra deserti dicitur Synagoga, quae educta de Aegypto, et quadraginbibebat de spirituali consequente eos petra: quae idcirco petra deserti exsilio multis in infidelitate pereuntibus, in perfectioribus fidei firmitatem servavit. Ex hac fuere apostoli, qui Agnum illum, qui abstulit peccata muncatione sua ad gentium populos transtulerunt, ut de Synagoga nasceretur Ecclesia, quasi filia Sion, cujus mos est altitudo fidei, sublimitas spei, via superexcellentior charitatis. Unde Dominus in Evangelio: Oportebat pati
Abbreviated transcription (Latin):
de petra deserti ad montẽ filie sẏ¬
on. sicut auis fugiens. et pullile
nido suo uolantes. sic erunt filie
moab. in transceusu arnon. fili¬
as moab carnales et infirmas in¬
cellige animas. moabiticis errori¬

Expanded text:
em filiae Sion. Sicut avis fugiens, et pulli de nido volantes, sic erunt filiae Moab in transcensu Arnon. Filias Moab carnales et infirmas intellige animas, Moabiticis errori
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ nicd̃ ꝓficientib phylosophis.¬
tib suis fremebant et tabesce¬
bant. et ad inuicẽ dolebant et
murmurabant. Et hoc ẽ qd̃ seqͥt᷑.
Iccirco ululabit moab ad moab
uniuersus ululabit. De hoc ulula¬
tu latiꝰ disputauimꝰ suꝑhoc loco
ubi scͥptũ est. ꝓpt̾ hoc expediti mo¬
ab ululabunt. anima eiꝰ ululabit
sibi. Uniuersus moab ululat ad
uniuersũ. contͣ bonũ pessimꝰ. con¬
tra conuersum auersus. contra

Expanded text:
autem nihil proficientibus philosophis,suis fremebant et tabescebant, et ad invicem dolebant et murmurabant. Et hoc est quod sequitur: Idcirco ululabit Moab ad Moab, universus ululabit. De hoc ululatu latius disputavimus, super loco, ubi scriptum est: Propter hoc expediti Moab ululabunt, anima ejus ululabit sibi. Universus Moab ululat ad universum, contra bonum pessimus, contra conversum adversus, contra
Abbreviated transcription (Latin):
tum in spem erigis. qñ timenti et
trementi. mira pietate et suauita¬
te blandiris. qͣndo animo. iãse
corporeis calorib inclinanti. rorẽ
refrigerii salutaris infundis. qñ
mentem aduersus irã. odia. uin
tem. int̾iori qͣdam tͣnqͥllitate com¬
ponis. Sic qͦtiens in his. et ꝓhis a¬
nima mea ululat sibi. totienscor
dei mei clamat cõpatiendonͥi. Sic
iħc m̃s lazarũ suscitaturꝰ uoce mag¬
na clamasti magno clamore. mag¬
num tue pietatis expͥmens affec¬
tum. O dñe qͣmdiu aduersũ me
istarsi passionũ tẽptatio molesta¬
deseuiet: Qaͣmdiu moab̾ qͣm in
ipo conuersionis meẽ inttio me e¬
uasisse putaueram. rediuiua cos¬
tra me semꝑ bella restaurabit.: Au¬
li qd̃ seqͥt. Uectes eiꝰ usq ad segor
uitulam conternantẽ. Segor int̃¬
pretatur parua. humilitatẽ utiq
significans. que de cliuite paupẽ¬
congrue uitula dicit᷑. qd̃ genꝰ ani¬
malis lactis abundat. qr suꝑbis

Expanded text:
tum in spem erigis; quando timenti et tum in spem erigis; quando timenti et trementi, mira pietate et suavitate, blandiris; quando animo jam se corporeis caloribus inclinanti rorem refrigerii salutis infundis; quando mentem adversus iram, odia, et tem interiori quadam tranquillitate componis. Sic quoties in his et pro his anima mea ululat sibi; toties cor Dei mei clamat, compatiendo mihi. Sic, mi Jesu, Lazarum suscitaturus, voce magna clamasti ; magno clamore magnum tuae pietatis exprimens affectum. O Domine, quandiu adversum me istarum passionum et tentationum molestdesaeviet? Quandiu Moab, quem in ipso conversionis initio me evasisse putaveram, rediviva contra me bella restaurabit? Audi quod sequitur: Vectes ejus usque ad Segor vitulam conternantem. Segor interpretatur parvus; humilitatem utique significans, quae de divite paupecongrue vitula dicitur, quod genus animalis lactis abundat; quia superbis
Abbreviated transcription (Latin):
aliis afferentes. Seqͥt᷑ cor meũ ad
moab clamabit. Grãs tͥ iħu bone
Uere miserationes tue suꝑ omĩa
oꝑa tua. Si ibi intꝰ ubi łs uiclet
ad cłm corhoĩs conũcit᷑. et cont̾it᷑.
mox cor dei ad ip̃m conũtit᷑. ꝑ cor
cdei. affectꝰ pietatis et cõpassi onis
eiꝰ expͥmit᷑. Cor meũ ad moab cla¬
mabit. Moab ululat in penicentia
xp̃c clamat in miscłia. Mo ab ulu¬
lat trmendo. xp̃c clamat miseren¬
do. Mo ab ululat confitendo. xp̃c
clamat remittencdo. Mo ab uidens
uentũ ualidũ uenientẽ timet et
ululat. xp̃c manũ porrigens et
clamans. titubantẽ et trepidan¬
tem increpat. modice fidei qͣre
dubitasti: Respondec rtaq clamor
ululatui. respondet affectus affec¬
tui. id ẽ respondet misccłia mise¬
ro. medicꝰ egro. laboranti et dolen¬
ti cõpassio. Uere dñe scđm multi¬
tudinẽ doloꝵ meoꝵ in corde meo.
consolationes tue letificauert᷑ am¬
mam meam. Camas dñe clamas
ibi intꝰ in anima mea. qñ desꝑa¬

Expanded text:
rit. Sequitur: Cor meum ad Moab ululabit. Gratias tibi, Jesu bone; vere miserationes tuae super omnia opera tua. Si ibi intus, ubi Deus videt, ad Deum cor hominis convertitur et conteritur; mox cor Dei ad ipsum convertitur. Per cor Dei affectus pietatis et compassionis ejus exprimitur. Cor meum ad Moab clamabit. Moab ululat in poenitentia; Christus clamat in misericordia. Moab ululat timendo; Christus clamat miserando. Moab ululat confitendo; Christus clamat remittendo. Moab, videns ventum validum venientem, timet, et ululat; Christus, manum porrigens et clamans, titubantem et trepidantem increpat: Modicae fidei, quare dubitasti? Respondet itaque clamor ululatui, affectus affectui; respondet misericordia misero, medicus aegroto, laboranti et dolenti compassio. Vere, Domine, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt animam meam . Clamas, Domine, clamas ibi intro in anima mea, quando despera
Abbreviated transcription (Latin):
uit dicens. Dũ abitͦ a mari usq ad
mare. et a flumine usq ad termi¬
nos orbis terrarũ. De petra deser¬
ti ad montem filie sỹon. Petͣm de¬
serti ut estimo. speluncã illã ap¬
pellat. que in locis desertis nat᷑a
uł arte excisa in petra loch excepit
de sodomis fugientẽ. De hac petͣ
deserti. cũ magna ammiratione
agnũ lucit ꝓcessurũ. qr in eage¬
uitꝰ est moab. de cuiꝰ semine nata¬

Expanded text:
d mare et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. De petra deserti ad montem filiae Sion . Petram deserti, ut aestimo, speluncam illam appellat, quae in locis desertis natura, vel arte excisa in petra, Loth excepit de Sodomis fugientem . De hac petra deserti, cum magna admiratione Agnum dicit processurum, quia in ea generatus est Moab, de cujus genere nat
Abbreviated transcription (Latin):
ex condensissima allegoricoꝵ uerboꝵ
silua. in cuiꝰ opelca densitate hacte¬
nus latuit. subito manifestus erũ¬
dnatorẽ terre. de petra desertiat
montem filie sẏon. Uere dilectꝰ¬

Expanded text:
ex condensissima allegoricorum verborum silva, in cujus opaca densitate hactenus latuit, subito manifestus erumdominatorem terrae, de petra deserti ad montem filiae S
Abbreviated transcription (Latin):
tuosas. ob hominũ ocłos tiñextor¬
tas. om̃i gr̃a et remunatione osten¬
det ẽẽ pͥuatas. Qͥa aruit herba. de¬
fecit germen: uiror om̃is infiit. Qͣsi
puritas bone intentionis. S in y¬
pocͥtis aret herba. qñ bone conũsa¬
tionis initiũ. uanitate corrũpitur.
deficit germen. qñ in lauclabili
oꝑe ñ ꝑseuerat᷑. om̃ĩs uiror int̃iit.
qñ inrtentionis pͦrtas arridente cu¬
piditate deserit᷑. Seqͥtur. Scdm
magnitudinẽ oꝑis: ec uisitatio eoꝵ.¬

Expanded text:
tuosas, ob hominum oculos tantum extortuosas, ob hominum oculos tantum extortas, omni gratia et remuneratione ostendet esse privatas. Quia aruit herba, defecit germen, omnis viror interiit. Quasi puritas bonae intentionis. Sed in hypocritis aruit herba, quando bonae conversationis principium vanitate corrumpitur; deficit germen, quando in laudabili opere non perseveratur; omnis viror interiit, quando intentionis puritas, arridente cupiditate, deseritur. Sequitur: Secundum magnitudinem operis, et visitatio eo
Abbreviated transcription (Latin):
non sit. tc̃ itato homo tͣnsit ad ficlẽ.
qnͣdo salubri merore conpunctꝰ de
pessima uita. ad mori tͣnsit emen¬
clationem. Primũ meret homo ut
remissionem peccoꝵ conseqͥ mere¬
atur. deinde meret ut inspe diui¬
ne ꝓmissionis consolet᷑: et sic in
hac uia. uocẽ leuat contͥtionis. ut
merenti. foramen ei ꝑ qd̃ qͣsi ꝑ spe¬
culum appareat ip̃a species aꝑiat᷑.
Omeror dulcis et desiclerabilis ꝑ
quem mortuus suscitat᷑. infirmꝰ sa¬
nat᷑. illuminat᷑ cecꝰ. celi ianua aꝑi¬
tur. Non sic ypocͥtarũ fictꝰ meror.
de quo ꝓph̃a. Aque enĩ nemrim
deserte erunt. Nemrim pardi int¬
pretatur. Est autẽ pardus animal
macłosum et uarium. qd uite et
morib congruit ypocͥtarũ. qͥ a foriꝰ
candidi. intꝰ sunt obscuri. inqͥb¬
foris lucet pudicicia. intꝰ fecet luxu¬
ria. qui foris głantur in humili¬
tate. intus pascunt᷑ uanitate. in
brarum. et manifestabit consilia
cordium. lacͥmas steriles et infruc¬

Expanded text:
non sit; tunc iterato homo transit ad fidem, quando salubri moerore compunctus, de pessima vita ad morum transit emendationem. Primum moeret homo, ut remissionem peccatorum consequi mereatur; deinde moeret, ut in spe divinae promissionis consoletur, et sic in hac via vocem tenet contritionis, ut moerenti foramen ei, per quod quasi per speculum appareat ipsa species, aperiatur. O moeror dulcis et desiderabilis! per quem mortuus suscitatur, infirmus sanatur, illuminatur coecus, coeli janua aperitur. Non sic hypocritarum moeror, de quo propheta: Aquae enim Nemrim desertae erunt. Nemrim pardus interpretatur. Est autem pardus animal maculosum et varium: quod vitae et moribus congruit hypocritarum, qui foris candidi, intus sunt obscuri; in quibus lucet pudicitia, fetet luxuria, qui foris gloriantur in humilitate, intus pascuntur vanitate; in ondita, et manifestabit consilia cordium , lacrymas steriles et infruc
Abbreviated transcription (Latin):
deserentes. et uirtutib studentes. eoꝵ
ꝓderit pena. qͥ int ꝑditos moabi¬
tas ꝑseu̾antes. ꝓfluxu rerũ tẽpora¬
lium. excipient᷑ ad ditamenta pe¬
narum. Potest legi et sic. Ponam
suꝑ dibon aodimenta. Et qͣsi que¬
reres qmͣ diceret dibon: exponens
subiungit. his qͥ fugeruit de mo¬
ab. Qm̃ enĩ ec dibon sufficiens me¬
ror interp̃tatur. illos significat qͥ
eo modo qͦ suꝑiꝰ diximꝰ flentes et
merentes fugert̃ de moab. infide¬
lium societatẽ deserentes. et xp̃ia¬
no ppło adherentes. Suꝑ quori an¬
gustiam qͣm habuert̃ in peniten¬
tia. posuit dñs ꝑsecutionũ adoi¬
tamenta. qr illis cdacũ est ñ solũ ut
crederent in xp̃m. s etiam ut pa¬
addimenta fuerat posicurꝰ. seonẽ
inqͥt. ꝑsecutionẽ expͥmens. qͣmleo
ille rugiens fidelib suscitauit.
ñ solum de sapĩa scłari conũsis.
s sicut suꝑiꝰ diximꝰ reliqͥiis terre
Qd̃ si reliqͥiis terre legendũ ẽ. sicut

Expanded text:
tutibus studentes, eorum proderit poena, qui inter perditos Moabitas perseverantes, pro fluxu rerum temporalium accipient additamenta poenarum. Potest legi et sic: Ponam super Dibon additamenta. Et quasi quaereres quam diceret Dibon, exponens subjungit: His qui fugerint de Moab. Quoniam enim et Dibon sufficiens moeror interpretatur, illos significat, qui eo modo, quo superius diximus, flentes et moerentes fugerunt de Moab, infidelium societatem deserentes, et Christiano populo adhaerentes. Super quorum augustiam, quam habuerunt in poenitentia, posuit Dominus persecutionum additamenta; quia illis datum est, non solum ut crederent in Christum, sed etiam ut paadditamenta fuerat positurus: Leonem, inquit, persecutionem exprimens, quam eo ille rugiens fidelibus suscitavit, non solum de sapientia saeculari conversis, sed, sicut superius diximus, reliquiis terrae. Quod si reliquiis terrae legendum est, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
intente audiatis. et ut mei¬
te oretis. qͣtinꝰ ea qͦ hesterno die sccłm
ꝓphicam explanationẽ ꝑcurrimꝰ. tͦ¬
pologice ad moꝵ edificationẽ expo¬
uere ualeamꝰ. ꝓfunda qͥppe sunt
nimis. et ꝓpͥoꝵ nominũ obrecta ue¬
lamine. et iccirco tamut̃q auditor.
qmͣ expositor. ñ parua egent intei¬
tione. Satis ineminit caritas ur̃a¬

Expanded text:
intente audiatis, et ut mente oretis, quatenus ea quae hesterno die secundum propheticam explanationem percurrimus, tropologice ad morum aedificationem exponere valeamus. Profunda quippe sunt nimis, et propriorum nominum obtecta velamine, et idcirco uterque, tam auditor quam expositor, non parva egent intentione. Satis meminit charitas
Abbreviated transcription (Latin):
uationem. sũmum studium et
laborem impendat. incuiꝰ ꝑfectio¬
ne et castitatis et tͣnqͥllitatis. ꝑ¬
fectio tota consistit. Uectes qͥ ppe mo¬
ab. id ẽ robur carnalium passio¬
num. usq ad segor uitulam con¬
ternantẽ ꝑueniunt. qr uͥ humili¬
tas ꝑfecta fuerit. tota illiꝰ uis feruorq
tepescit. Ut sciamꝰ autẽ qr ad hanc
ualeamꝰ conscendere ꝑfectionẽ: au¬
sum enim luyth flens ascendet. et

Expanded text:
vationem, summum studium et vationem, summum studium et laborem impendant; in cujus perfectione, et castitatis, et tranquillitatis perfectio tota consistit. Vectes quippe Moab, id est robur carnalium passionum, usque ad Segor vitulam conternantem perveniunt; quia ubi humilitas perfecta fuerit, tota illius vis fervorque tepescit. Ut sciamus autem quia ad hanc valeamus conscendere perfectionem, ausum enim
Abbreviated transcription (Latin):
uitulam conternantẽ. tres gradꝰ
qͥb humilitas ꝑfecta cognoscitur
exprimi. que in triplici contemptu.
consistit. Primũ gͥ est ut homo se ip¬
sum contẽpnat: subdens se maiori
sccłm cłm. Deinde aodat nullũ con¬
tẽpnere. nullum se inferiorẽ esti¬
mare. et ita subditꝰ sit om̃i create
ꝓpt̃ cłm. Postea ab om̃ib se contẽp¬
ni. uł libenter. uel certe pacienter
sustineat. et solum suspiret aco dm̃.
In his trib ꝑfecta consistit humi¬
litas. ad qͣm qͥcũq dei miseratio¬
ne fuerit ꝓuectꝰ. ita omĩa ertͣnqͥl¬
la erunt. atq pacata. ut ñ sit in
carne. qd̃ repugnet sp̃ui. nec in
sp̃u. qõ dei obuiet uoluntati. Cer¬
ad uitia. aut suꝑbia occulta argu¬
itur. aut manifesta confunditur.
aut ne ꝓuircutis cuiꝰlibet cõscĩa.
nefandum erigat caput. p̃ceden¬
tis uitii titillatione depͥmitur. Qͦ¬
circa. qͥcũq a carnalium passionsi
dñatu cupiunt liberari. circa hu¬
militatis acqͥsitionem. uel conser¬

Expanded text:
vitulam conternantem tres gradus, quibus humilitas profecta cognoscitur, exprimi, quae in triplici contemptu consistit. Primum igitur est ut homo seipsum contemnat, subdens se majori secundum Deum. Deinde addat nullum contemnere, nullum se inferiorem aestimare; et ita subditus sit omni creaturae propter Deum. Postea ab omnibus se contemni, vel libenter, vel certe patienter sustineat, et solum suspiret ad Deum. In his tribus consistit humilitas: ad quam quicunque Dei miseratione fuerit provectus, ita omnia ei tranquilla erunt atque pacata, ut non sit in carne quod repugnet spiritui, nec in spiritu quod Dei obviet voluntati. Cerad vitia, aut superbia occulta arguitur, aut manifesta confunditur; aut, ne pro virtutis cujuslibet conscientia nefandum erigat caput, praecedentis titillatione vitii deprimitur. Quocirca quicunque a carnalium passionum dominatu cupiunt liberari, circa humilitatis acquisitionem, vel conser
Abbreviated transcription (Latin):
nos iamaritudine sue. inlacͥmas
sepe resoluit᷑. lauansq ꝑ singlas
noctes lectũ suũ. et stratũ lacͥmis
rigans. dicit cũ ꝓpħ̃a. Exitꝰ aquarũ
deduxert̃ ocłi mer: qr ñ custodiert̃
legem tuam. Itaq ꝑ luitb. io ẽ ge¬
narũ lacͥmas flens ascendit. donͨ
ad foramen meroris. id ẽ ornaym
ꝑueniens. clamorẽ leuet contͥciois
qd̃ ait in uia ornaym. Est uiaqͥppe
que ducit ornaim. io ẽ foramen
meroris. Quale hoc foramem: ¶s¬
Qͥs exꝑtꝰ est: habet meror salutaris
hostiũ suũ. habet fenestrã. habec ⁊
foramen. ꝑhostiũ frequens ẽ in qͣm¬
libet domũ ingssus. ꝑ fenestram
patens aspectus. foramen nichcor¬
pulentũ admittit. Luci. soli. et aeri
ꝑuium. p̃bens ocło explorandi lib̾¬
tatem. s ꝑscrutancli adimens fa-¬
cultatem. ꝑ ostium gͥ fidem. spem
ꝑ fenestram. ꝑforamen inrtellige
speciem. ꝑ fidem secͤta dei rimamͦ.
ꝑ spem odoramꝰ. ꝑ speciem tangunꝰ.
fides docet omia. spes ꝓmitecit fut᷑a.

Expanded text:
 amaritudine animae suae, in lacrymas saepe resolvitur, lavansque per singulas noctes lectum suum, et stratum lacrymis rigans, dicit cum Propheta: Exitus aquarum deduxerunt oculi mei, quia non custodierunt legem tuam . Ita per Luith, id est genarum lacrymas flens ascendit, donec ad foramen moeroris, id est Oronaim perveniens, clamorem lenit contritioniquod ait, in via Oronaim. Est via quippe, quae ducit ad Oronaim, id est foramen moeroris. Quale hoc foramen? qQuis expertus est? Habet moeror salutaris ostium suum, habet fenestram, habet et foramen. Per ostium frequens est in quamlibet domum ingressus; per fenestram patens est aspectus, foramen nihil corpulentum admittit, luci soli, et aeri pervium; praebens oculo explorandi libertatem, sed perscrutandi adimens facultatem. Per ostium igitur fidem, spem per fenestram, per foramen intellige speciem. Per fidem secreta Dei rimamur; per spem odoramur; per speciem tangimus. Fides docet omnia; spes promittit futura;
Abbreviated transcription (Latin):
ne genꝰ hoc aĩalis. ab undans ẽ lactiᷤ.
et nume circa fecũ affectionis. Nisi
enĩ arte fallat᷑. nec ad ubera alienũ
fetum admrctit. nec lac emittere
nisi ꝓpͥo p̃sente consueuit. Hec matͥ
eccłie conuenienter aptaut᷑ qͣ lacte
caritatis. et doctrine suauioris exu¬
beraus. qͦs ip̃a ꝑ lauacrũ aque salu¬
taris ñ regenerat. qͣsi alienos sacro¬
scĩs mysteriis indignos existunat.
Q et iccirco potest dici cont̃nans. qr
fide. et spe. et caritate. robusta ꝓficit
in ecatẽ ꝑfectam. et in meusurã eta¬
tis plenitudinis. xp̃i. Cũ igit uectes
mamenta et argumenta ad eccl̃iam
conculerint: tunc fit qd̃ mex ꝓpħa
subungit. ꝑascensũ enĩ lutch flens
ascendet. et inuiã oronaim clamo¬
rem contͥcionis leuabunt. Luich in¬
terp̃tatur gene. In genis uero. urcio¬
ris hoĩs qͣlitas plerũq dep̃hendit᷑.
has quippe timor pallore. pudor ru¬
bore. dolor horrore. gaudium hilari¬

Expanded text:
ne genus hoc animalis abundans est lactis, ne genus hoc animalis abundans est lactis, et maximae circa fetum affectionis. Nisi enim arte fallatur, nec ad ubera alienum fetum admittit; nec lac emittere, nisi proprio praesente consuevit. Haec matri Ecclesiae convenienter aptantur: quae lacte charitatis et doctrinae suavioris exuberans, quos ipsa per lavacrum aquae suavioris non regenerat, quasi alienos sacrosanctis mysteriis indignos existimat. Quae et idcirco potest dici conternans; quia fide, spe et charitate robusta, proficit in aetatem perfectam, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Cum igitur vectes mamenta et argumenta ad Ecclesiam contulerint: tunc fit, quod mox propheta subjungit: Per ascensum enim Luith flens ascendet, et in via Oronaim clamorem contritionis levabunt. Luith interpretatur genae. In genis vero interioris hominis qualitas plerumque deprehenditur. Has quippe timor pallore, pudor rubore, dolor horrore, gaudium hilari
Abbreviated transcription (Latin):
appellari. Uectes eiꝰ usq segor. uitu¬
lam consternantẽ. Uectes moab. di¬
aletica argumenta intellige. qͦ in
cõnuersis sapientib eccłie cui obfu¬
erant. ceꝑunt ꝓdesse. Usq segor
enim uectes moab ꝑuenert̃. qñ phy¬
lophoꝵ subtilia argum enta eccł̃it
ꝓfuerunt. Eccl̃ia qͥppe in eo statu qͦ
tunc fuerat. iure dicit᷑ segor. id est.
parua. de qua dicit᷑ in canticis.
Soror nr̃a parua. et ubera ñ habes.
Qͥo faciemꝰ sorori nr̃e qr paruula
est: Paruula plane erat.qñ nec
fines iudeoꝵ excessit. et in ipsis
parua et contẽptibilis latuit. Par¬
ua inqͣm erat. ñ merito. s numero.
Uñ sterili anne. fecunda fenenna.
sterilis peꝑit plurimos. et que mł¬
tos habebat filios infirmata est.
Pulcre autẽ segor. to ẽ. eccłia uitu¬
la dicit᷑ cont̾nans. id ẽ. tercium a¬
gens annũ. ut pͥmꝰ aunꝰ sit añlegẽ
scłs sub lege. terciꝰ sub gr̃a. Uel pͥ¬
miꝰ aunꝰ intelligat᷑ sub patͥarchis.

Expanded text:
atur: Vectes ejus usque ad Segor vitulam conternantem. Vectes Moab dialectica argumenta intellige: quae in conversis sapientibus, Ecclesiae, cui obfuerant, coeperunt prodesse. Usque Segor enim vectes Moab pervenerunt, quando philosophorum subtilia argumenta Ecclesiae profuerunt. Ecclesia enim in eo statu, quo tunc fuerat, jure dicitur Segor, id est parva, de qua dicitur in Canticis: Soror nostra parva, et ubera non habet. Quid faciemus sorori nostrae: quia parva est? Parvula plane erat, quando nec fines Judaeorum excessit; et in ipsis parva, et contemptibilis latuit. Parva, inquam, erat; non merito, sed numero. Unde sterili Annae fecunda Phenenna sterilis peperit plurimos, et quae multos habebat filios infirmata est . Pulchre autem Segor, id est Ecclesia, vitula dicitur conternans, id est tertium agens annum, ut primus ana. Vel primus annus intelligatur sub patriarchis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhis que timet in posterũ mala.
meret ꝓhis que infuturũ deside¬
rat bona. In hac ꝓinde uia orͦna¬
im positi mundi sapientes. clamo¬
rem leuaut contritionis. scientes
cor contͥtum et humiliatũ cłs ñsꝑ¬
nit. Aque enĩ nemru deserte er̃t
Interp̃tat᷑ enĩ nẽrim. pardus. siue
preuaricatores. In pardis uarie¬
tas. in uarietate intelligit᷑ impie¬
tas. Aquas gͥ nẽrim. phylosophiã
accipe scłarem. in qua est tanta
sectarũ sententiarũq uarietas. ut
qd̃ una astruit. alt̾a destruat. et
qõ ista ꝓbat. imꝓbet illa. et qõ al¬
tera optimũ. alt̾a pessimũ arbi¬
cretur. In om̃ib autẽ una regnat
impietas. cõmutantib ueritatẽ
dei in mendatiũ. ec sermentibus
creat᷑e potiꝰ qͣm creatori. S in his
qͥ conuersi sunt ad dñm. deserte¬

Expanded text:
his quae timet imposterum malis, moeret pro his quae in futurum desiderat bonis. In hac proinde via Oronaim positi mundi sapientes clamorem levant contritionis, scientes r contritum et humiliatum Deus non spernit . Aquae enim Nemrim desertae erunt. Interpretatur enim Nemrim pardus, sive praevaricatores. In pardis varietas, in varietate intelligitur impietas. Aquas igitur Nemrim philosophiam accipe saecularem, in qua est tanta sectarum sententiarumque varietas; ut quod una astruit, altera destruat; et quod ista probat, improbet illa; et quod altera optimum, altera pessimum arbitretur. In omnibus autem una regnat impietas, commutantibus veritatem Dei in mendacium, et servientibus creaturae potius quam Creatori. Sed in his qui con
Abbreviated transcription (Latin):
ens. mat̾iasq pecc̃oꝵ declinans. so¬
litudinis secreta delegit. in qua
mortificans membra sua que sũt
suꝑ terram. similis fit pellicano.
solitudinis. Pellicanꝰ pallidifertͦ
esse coloris. qui pullos mox ut ex¬
cluserit. rostro occidit. rursũq
gemitu miserabili. et sanguinis
sui effusione resuscitat. felix an¬
ma que mtrcuatis sibi alis colũbe.
ad solitudinis secreta uolauit. in
qua mortificans membra sua qͦ
sunt suꝑ terrã. oꝑa sua pͥora qͣsi
ꝓpͥos pullos int̾ficit. deuide inno¬
ilam urtã dolore ac sucdore qͣsisa¬
guinis effusione. gemitibyq ine¬
uarrabilib ac salutari conpunc¬
tione. uiuificat. Deinde cibos sibi
turarũ. niticorax efficit᷑ sp̃ualis
dam passer effectus. et a tenebͥs huiꝰ
infelicitatis. in illam maccessibi¬
lem lucẽ euigilans tͣnseat in locũ
tab̾nacłi ammirabilis usq ad do¬
mum dei. in uoce exultationis et
confessionis sonꝰ epulantis. Igit᷑

Expanded text:
ens, materiasque peccatorum declinans, soens, materiasque peccatorum declinans, solitudinis secreta deligit, in qua mortificans membra sua, quae sunt super terram, similis fit pellicano solitudinis. Pellicanus pallidi fertur esse coloris; qui pullos, mox ut excluserit, rostro occidit, rursumque gemitu miserabili, et sanguinis sui effusione resuscitat. Felix anima, quae mutuans sibi alas columbae, ad solitudinis secreta volavit: in qua mortificans membra sua, quae sunt super terram, opera sua priora, quasi proprios pullos interficit; deinde in novam vitam dolore ac sudore, quasi sanguinis effusione, gemitibusque inenarrabilibus, ac salutari compunctione vivificat. Deinde cibos sibi pturarum, nycticorax efficitur spiritualis: us passer effectus, et a tenebris hujus infelicitatis in illam inaccessibilem lucem evigilans, transeat in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei, in voce exsultationis et confessionis, sonus epulantis . Igitur