comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
curionis fuit: qui ad recipiendam prouintiã
bȩ regis aduentum equitatumq maurorũ
sustinere non potuit. Patebat uicto fuga. s
pudor suasit: ut amissum sua temeritate ex¬
citum morte sequeretur. Ded iam debitum
par fortuna fagitante. sedem bello pompeiꝰ
epirum elegerat. Nec cȩsar moratur. quippe
ordinatis a tergo omnibus qͣuis hyems me¬
dia prohiberet. tempestate ad bellum nauiga¬
uit positisq ad doricum castris cum pars
exercitus ob inopiam nauium cum antonio
relicta brundusio moram faceret adeo impa¬
tiens erat. ut accerscendos eos ardente uentis
mari nocte concubia speculatorio nauigio
solus ur tentauerit. Extat ad trepidum tã¬
to discrimine gubernatorem uox ip̃ius ꝗd
times: cȩsarem uehis. Contractis in unum
undiq copiis. positisq cominus castris di¬
uersa erant ducum consilia. Cȩsar pro natura
feroꝵ. et conficiendae rei cupidus ostentare
aciem prouocare. lacessere. nunc obsidione

Expanded text:
Curionis fuit, qui ad recipiendam prouinciam Curionis fuit, qui ad recipiendam prouinciam , subitum Iubae regis aduentum equitatumque Maurorum sustinere non potuit. Patebat uicto fuga; sed pudor suasit, ut amissum sua temeritate exercitum morte sequeretur. Sed iam debitum par Fortuna flagitante sedem bello Pompeius Epiron elegerat; nec Caesar morabatur. Quippe ordinatis a tergo omnibus, quamuis hiemps media prohiberet tempestate, ad bellum nauigauit; positisque ad Orrcum castris, cum pars exercitus ob inopiam nauium cum Antonio relicta Brundisio moram faceret, adeo inpatiens erat, ut ad arcessendos eos ardente uentis mari, nocte concubia, speculatorio nauigio solus ire temptauerit. Exstat ad trepidum tanto discrimine gubernatorem uox ipsius: «Quid times? Caesarem uehis». Contractis in unum undique omnibus copiis positisque comminus castris diuersa erant ducum consilia. Caesar pro natura ferox et conficiendae rei cupidus ostentare aciem, prouocare, lacessere; nunc obsidione
Abbreviated transcription (Latin):
africam quasi de industria prospera eius
aduersis radiarentur. Ouippe cum fauces a¬
driani maris uissi occupare dolobella et an¬
tonius: ille illyrico hic corcyriaco littore
castra posuissent. iam maria late tenente po¬
pcio: repente legatus eius octauius libo in¬
gentib copiis classicorum utrunq circũ¬
uenit. deditionem fames extorsit antonio.
missa quoq a baxilio in auxilium eius rates
quales in opia nauium fecerat noua pom¬
pcianorum arte cilicum actis sub mare fini¬
bus. captȩ quasi per indaginem. duas tam̃
aestus explicuit. una quę opiterginos ferebat
in uadis exit. memorandumq posteris exi¬
tum dedit. Quippe uix mille iuuenum ma¬
nus. circunfusi undiq exercitus ꝑ totum di¬
em tȩla sustinuit. Et cum exitum uirtus nõ
hẽret: tamen ne in deditionem ueniret. hor¬
tante tribuno uulteio mutuis ictibus in se cõ¬
currit. In africa quoq par uirtus et calamitas

Expanded text:
Africam, quasi de industria prospera eius Africam, quasi de industria prospera eius aduersis radiarentur; quippe cum fauces Hadriani maris iussi occupare Dolabella et Antonius, ille Illyrico, hic Curictico litore castra posuissent, iam maria late tenente Pompeio, repente legatus eius Octauius Libo ingentibus copiis classicorum utrumque circumuenit. Deditionem fames extorsit Antonio. Missae quoque a Basilo in auxilium eius rates, quales inopia nauium fecerat, noua Pompeianorum arte Cilicum actis sub mari funibus captae quasi per indaginem. Duas tamen aestus explicuit. Vna, quae Opiterginos ferebat, in uadis haesit memorandumque posteris exemplum dedit. Quippe uix mille iuuenum manus circumfusi undique exercitus per totum diem tela sustinuit, et cum exitum uirtus non haberet, tandem, ne in deditionem ueniret, hortante tribuno Volteio mutuis ictibus inter se concucurrit. In Africa quoque par et uirtus et calamitas
Abbreviated transcription (Latin):
bellum uictos terra mariq perdomuit.
Mox dedentib sese ablata omnia. praeter
ꝗꝙͣ potiorem omnnb hẽbant libertatem. An¬
ceps. uariumq et cruentum in hispani a bel
lum. cum legatis en. pompeii petreio et A¬
sranio. quos llerdae castra hñtes apud Si¬
coru amnem obsidere et ab oppido inter¬
ludere aggreditur. Interim ab undatione
uerni fluminis commeatib prohibet. sic
fame castra tentata sunt. obsessorq ip̃e qi
obsidebatur. S ubi pax fluminis redit po¬
pulationibus et pugnae campos apuit. Inte¬
rim ferox instat et cedentes ad celtiberiam cõ¬
secutus. aggere et uallo. et per hoc siti ad¬
deditionem compulit. Sic citerior hispa¬
nia recepta est: nec ulterior moram fecit.
Quid enim una post quinq legiones: Ita¬
q ultro cedente uarrone gades. fretum
occamis. omnia felicitatem cęsaris seque¬
bantur. Aliquid tamen aduersus absentẽ
ducem ausa fortuna est. Circa illyricum et

Expanded text:
bellum, uictos terra marique perdomuit. bellum, uictos terra marique perdomuit. Mox dedentibus sese omnia ablata praeter quam potiorem omnibus habebant libertatem. Anceps uariumque lum cum legatis Gnaei Pompei, Petreio et Afranio, quos Ilerdae castra habentes apud Sicorin amnem opsidere et ab oppido intercludere adgreditur. Interim abundatio uerni fluminis commeatibus prohibet: sic fame castra temptata sunt, obsessorque ipse quasi obsidebatur. Sed ubi pax fluminis rediit et populationibus et pugnae campos aperuit, iterum ferox instat et cedentes ad Celtiberiam consecutus aggere et uallo et per haec siti addeditionem conpulit. Sic citerior Hispania recepta est, nec ulterior moram fecit. Quid enim una post quinque legiones? Itaque ultro cedente Varrone Gades, fretum, Oceanus, omnia felicitatem Caesaris sequebantur. Aliquid tamen aduersus absentem ducem ausa Fortuna est circa Illyricum et
Abbreviated transcription (Latin):
ceps patrum. pacis. belliq moderator: per tͥ¬
umphatum a se mare. Lacera et pene mermi
naue fugiebat. Nec pompcius ab italia. qͥ sc̃a¬
tus ab urbe fugatur prior: quam pene metu
uacuam cȩsar ingressus. consulem se ip̃e fecit.
Frarium quoq: sanctum: quod quia tardiꝰ
apiebant tribuni: uissit effringi. censumq ⁊
patrimonium ppłi ro. ante rapuit qͥ impiu
Fulso. fugatoq pompcio: maluit prius or¬
dinare prouintias ꝗͣ ip̃m sequi. Siciliam ⁊
Sardiniam annona pignora per legatos adit.
nihil hostile erat in gallia. pacem ip̃e fecerat.
Sed ad hispanienses pompeii exercitus tran¬
seunti per eam duci claudere portas ausa mas¬
silia est. Misera dum cupit pacem belli me¬
tu in bellum incidit. Sed quia tutis muris
erat. uinci eam sibi uissit absenti. Graecula ci¬
uitas. non pro mollicia nominis. et uallum
rumpe. et incendere machinas ausa et congre¬
di nauib. Sed brutus cui mandatum erat

Expanded text:
ceps patrum, pacis bellique moderator, per triceps patrum, pacis bellique moderator, per triumphatum a se mare lacera et paene inermi naue fugiebat. Nec Pompei ab Italia quam senatus ab urbe fuga turpior: quam paene uacuam metu Caesar ingressus consulem ipse se fecit. Aerarium quoque sanctum, quod quia tardius aperiebant tribuni iussit effringi, censumque et patrimonium populi Romani ante rapuit quam imperium. Pulso fugatoque Pompeio maluit prius ordinare prouincias quam ipsum sequi. Siciliam et Sardiniam, annonae pignora, per legatos habet. Nihil hostile erat in Gallia; pacem ipse fecerat. Sed ad Hispanienses Pompei exercitus transeunti per eam duci portas claudere ausa Massilia est. Misera dum cupit pacem, belli metu in bellum incidit; sed quia tuta muris erat, uinci eam sibi iussit absenti. Graecula ciuitas non pro mollitia nominis et uallum rumpere et incendere machinas ausa, etiam congredi nauibus; sed Brutus, cui mandatum erat
Abbreviated transcription (Latin):
tulo. Marcelloq consulibus rupta pͥma cõ¬
iuirationis fide de successione cȩsaris. sena¬
tus i. pompeius agitabat. Nec ille ab nu¬
ebat. si ratio sui proximis comitiis bẽretur
consulatus absenti. quem decem trib fauẽ¬
te pompeio decreuerant nup. Cum dissi¬
mulante eodem negabat᷑. ueniret et pete¬
ret more maiorum. Ille contra flagitare
decreta: ac nisi in fide ꝑmanerent. non se reit¬
tere excrcitum. Ergo ut in hostem decernitur.
His cęsar agitatus: statuit p̾mia armoꝵ armis
defendere.rima ciuilis belli harena italia su¬
it: cuius arces leuib p̃sidiis pompeius in sede¬
rat. sed omnia subito cȩsaris impetu opp̃ssa st̾.
Prima arimino signa cecinerunt. Tum pulsus
aethruria libo. Umbria thermus. Domitius coͣ¬
phino. et pactum erat bellum sine sanguine:
si pompeium brundusii opprimere potuisset.
et cocꝑat. Sed ille per obsessi daustra portus
nocturna suga euasit. Turpe dictu. modo pͥn¬

Expanded text:
tulo Marcelloque consulibus rupta primum contulo Marcelloque consulibus rupta primum coniurationis fides. De successione Caesaris senatus, id est Pompeius, agitabat, nec ille abnuebat, si ratio sui proximis comitiis haberetur. Consulatus absenti, quem decem tribuni fauente Pompeio nuper decreuerant, tum dissimulante eodem negabatur: ueniret et peteret more maiorum. Ille contra flagitare decreta, ac, nisi fides permaneret, non remittere exercitum. Ergo ut in hostem decernitur. His Caesar agitatus statuit praemia armorum armis defendere. Prima ciuilis belli harena Italia fuit, cuius arces leuibus praesidis Pompeius insederat; sed omnia subito Caesaris impetu oppressa sunt. Prima Arimino signa cecinerunt. Tum pulsus Etruria Libo, Vmbria Thermus, Domitius Corfinio. Et peractum erat bellum sine sanguine, si Pompeium Brundisi opprimere potuisset. Et ceperat; sed ille per obsessi claustra portus nocturna fuga euasit. Turpe dictu! modo prin
Abbreviated transcription (Latin):
ctiores opes. C. Cȩsar eloquentia et spiritu
et iam consulatu alleuabat᷑. Pompeius tñ
suꝑ utrunq eminebat. Sic igitur cȩsare
dignitatem comparare. crasso augere. pom¬
peio retinere cupientib omnib q pariter
potentiȩ cupidis de inuadenda re .p. faci¬
le conuenit. Ergo cum Mutuis uiribus¬
in suum quisq: decus irritarctur: Galliam
cęsar inuadit. Crassus asiam. pompeius his¬
paniam tres maximos exercitus etiam sic
orbis impium societate trium pͥncipum
occupatur. decem annis traxit ista domĩa¬
tio. Exinde quoniam mutuo metu tenebã¬
tur. Crassi morte apud parthos et morte
generi. soceriq concordiam matrimonii
foedere tenebat: statim aemulatio erupit
lam pompero suspectae cȩsaris opes erant
et cȩsari pompeiana dignitas grauis. nec
hic fercbat parem. noc ille sup̾iorem. ne¬
fas. sic de principatu laborabant: tanqͣ du¬
os tanti impii fortuna non capet. Ergo lẽ¬

Expanded text:
ctioris opes; C. Caesar eloquentia et spiritu, ctioris opes; C. Caesar eloquentia et spiritu, ecce iam et consulatu adleuabatur; Pompeius tamen inter utrumque eminebat. Sic igitur Caesare dignitatem conparare, Crasso augere, Pompeio retinere cupientibus, omnibusque pariter potentiae cupidis de inuadenda re publica facile conuenit. Ergo cum mutuis uiribusin suum quisque decus niterentur, Galliam Caesar inuadit, Crassus Asiam, Pompeius Hispaniam: tres maximi exercitus, et in his orbis imperium societate trium principum occupatur. Decem annos traxit ista domitio. Exinde quoniam mutuo metu renebantur, Crassi morte apud Parthos, et morte generi socerique concordiam matrimonii foedere renebat, statim aemulatio erupit. Iam Pompeio suspectae Caesaris opes, et Caesari Pompeiana dignitas gravis. Nec hic ferebat parem, nec ille superiorem. Nefas! sic de principatu laborabant, tamqos tanti imperii Fortuna non caperet. Ergo Len
Abbreviated transcription (Latin):
saliaq consedit. hinc in aegyptum subito tran¬
siliuit. inde respexit asiam. Africȩ incubuit
postremo in hispaniam regirauit. et ibi aliqn
defecit. Sed non et odia partium finita cũ¬
bello. Non enim prius quieuerunt: ꝗͣ in ur¬
be ip̃a medio senatu eorum qui uicti erant
uictoris sese cȩde saciarent. Causa tantae ca¬
lamitatis: eademq omnium nimia felicitas
Si quidem. O Metello. L. A franio cons. cũ
romana maiestas toto orbe polleret recentes¬
q uictorias ponticos et armenios triumphos
in pompeianis theatris roma cantaret. ni¬
mia pompeii potentia apud ociosos ut so¬
let ciues mouit inuidiam. Metellus ob ĩmi¬
nutum cretȩ triumphum. Cato aduersus
potentes semꝑ obliquus detractare pompe¬
ium actisq eius obstrepe. hinc dolor trans¬
uersum egit. et ad praesidia dignitati parã¬
da impulit. Forte tum crassus genere. di¬
uitiis dignitate. storebat. uellet tamen au¬

Expanded text:
saliaque consedit; hinc in Aegypton subito transaliaque consedit; hinc in Aegypton subito transiliuit, inde respexit Asiam, Africae incubuit, postremo in Hispaniam regyrauit et ibi aliquando defecit. Sed non et odia partium finita cubello. Non enim prius quieuerunt, quam in ipsa urbe medio senatu eorum, qui uicti erant, odia uictoris sese caede satiarent. Causa tantae calamitatis eadem quae omnium, nimia felicitas. Si quidem Quinto Metello Lucio Afranio consulibus cum Romana maiestas toto orbe polleret recentesque uictorias, Ponticos et Armenios triumphos, in Pompeianis theatris Roma cantaret, nimia Pompei potentia apud otiosos, ut solet, ciues mouit inuidiam. Metellus ob inminutum Cretae triumphum, Cato aduersus potentes semper oblicus detrectare Pompeium actisque eius obstrepere. Hinc dolor transuorsum egit et ad praesidia dignitati paranda inpulit. Forte tunc Crassus genere, diuitiis, dignitate florebat, ut uellet tamen au
Abbreviated transcription (Latin):
fortuna pͥncipi gentium ppło ip̃m illum
in exitium suum armauit: ac Mariana cĩ
nanaq: rabies intra urbem perculserat: qua
si expireretur syllana tempestas. latius intra
italiam tamen detonuerat cȩsaris suror atq¬
pompeii. urbem. italiam gentes. nationes.
totum deniq qua patebat impium. quodã
quasi diluuio. et inflamatione corripuit.
adeo ut non recte tantum ciuile dicatur ac
ne sociale quidem: sed nec externum: sed po¬
tius commune quoddam ex omnib: et plus
qͣ ciuile bellum. Ouippe si duces eius inspi¬
cias. totus senatus in partibus. si exercitus.
robur italici sanguinis. Si auxilia sociorum.
hinc gallici germaniq delectus: Inde deio¬
tarus. ariobarzanes.Tarchondimotus.corin
orientis. Si moram belli. quattuor annis. et
pro dade rerum. breue tempus. Si locum et
spacium. ubi commissum est intra italiam.
inde se in galliam. hispaniamq deflexit. re¬
uersumq ab occasu. totis uiribus in epiro thes¬

Expanded text:
fortuna principi gentium populo ipsum illum fortuna principi gentium populo ipsum illum in exitium sui armavit. Ac Mariana quidem Cinnanaque rabies iam intra urbem praeluserat, quasi si experiretur. Sullana tempestas latius, intra Italiam tamen, detonuerat. Caesaris furor atquPompei urbem Italiam, gentes natitotum denique qua patebat imperium quodam quasi diluuio et in flammatione corripuit, adeo ut non recte tantum ciuile dicatur, ac ne sociale quidem, sed nec externum, sed potius commune quoddam ex omnibus et plus quam bellum. Quippe si duces eius inspicias, totus senatus in partibus; si exercitus, robur Italici sanguinis; si auxilia sociorum, hinc Gallici Germanique dilectus, inde Deiotarus, Ariobarzanes, Tarcondimotus, Cotysorientis; si moram belli, quattuor anni, sed pro clade rerum breue tempus; si locum et spatium ubi commissum est, intra Italiam; inde se in Galliam Hispaniamque deflexit reuersumque ab occasu totis uiribus in Epiro Thes
Abbreviated transcription (Latin):
licitatis. et isse ultra alpes furor. nisi altera
proditione uulturcii p̃toris lr̃ȩ tenerent᷑.
Statim ciceronis impio iniecta est barbai̾s
manus. palam praetor in senatu conuincitur.
De supplicio agentibus: cęsar parcendum digͥ¬
tati: Cato animaduertendum pro scelere cense¬
bat. Quam sentĩam secutis omnib in carcere
parricidȩ strangulant᷑. Quam uis parte coniu¬
rationis opp̾ssa: tamen ab incoepto catilina
non destitit. sed infestis ab aethruria signis
paniam petens. obuio antonii exercitu oppͥ¬
mitur.uamatrociter dimicatum sit exitꝰ¬
docuit. Nemo hostium bello supsuit. quem
quis in pugnando cepat locum. cum amis¬
sa anima corpore tegebat. Catilina longe
a suis inter hostium cadauera reptus est. pul¬
cheriima morte. si pro patria sic occidisset:
Bellum ciuile cęsaris et pen peu.
Am pene toto orbe pacato: maius erat
impium romanum qͣ ut ullius exter¬
nis uirib oppͥmi posset. Itaq inuides

Expanded text:
licitat. Et isset ultra Alpes furor, nisi altera licitat. Et isset ultra Alpes furor, nisi altera proditione Volturci praetoris litterae tenerentur. Statim Ciceronis imperio iniecta est barbaris manus; palam praetor in senatu conuincitur. De supplicio agentibus, Caesar parcendum dignitati, Cato animaduertendum pro scelere censebant. Quam sententiam secutis omnibus in carcere parricidae strangulantur. Quamuis parte coniurationis oppressa, tamen ab incepto Catilina non destitit; infestis ab Etruria signis patriam petens obuio Antonii exercitu opprimitur. Quam atrociter dimicatum sit, exitdocuit. Nemo hostium bello superfuit; quem quis in pugnando ceperat locum, eum amissa anima corpore tegebat. Catilina longe a suis inter hostium cadavera repertus est, pulcherrima morte, si pro patria sic concidisset. BELLUM CIVILE CAESARIS ET POMPEI IAM toto orbe paene pacato maius erat imperium Romanum, quam ut ullis exteris viribus opprimi posset. Itaque invidens
Abbreviated transcription (Latin):
satellites hũit. Additum est pignus con¬
iurationis sanguis humanus: quem circũ¬
latum pateris bibere. summum nefas: nisi
amplius ẽẽt ꝑꝑ quod biberunt. Actum
erat de pulcherrimo impio: nisi illa coniu¬
ratio in Ciceronem et Antonium consules
incidisset. Quoꝵ alter industria rem pate¬
fecit. alter manu oppressit. Ianti sceleris in¬
dicium per fuluiam emersit. uilissimum
scortum: sed patricidiis innocens. Consul
reum Cicero porauit. Sed non amplius ꝓ¬
fectum qͣ ut hostis euaderet. seq palam ꝓ
fesso incendium suum restinctuꝵ ruina mi¬
naretur. Et ille quidem ad praeparatum ĩ
ethruria a Manlio exercitum proficiscit᷑
signa illatimis urbi. Lentulus odestinatum
familiȩ suȩ sibyllinis uersibus regnum si¬
bi uaticinatus ad p̃stitutum a Catilina diẽ
urbe tota. uiros. faces. tela disponit. Nec
ciuili conspiratione contentus. legatis allo¬
brogum qui tunc forte aderant in arma sol¬

Expanded text:
satellites habuit. Additum est pignus consatellites habuit. Additum est pignus coniurationis sanguis humanus, quem circumlatum pateris bibere: summum nefas, nisi amplius esset, propter quod biberunt. Actum erat de pulcherrimo imperio, nisi illa coniuratio in Ciceronem et Antonium consules incidisset, quorum alter industria rem patefecit, alter manu oppressit. Tanti sceleris indicium per Fuluiam emersit, uilissimum scortum, sed patriciis innocentius. Tum consul reum perorauit; sed non amplius profectum, quam ut hostis euaderet seque palam ac professo incendium suum restincturum ruina minaretur. Et ille quidem ad praeparatum a Manlio in Etruria exercitum proficiscitur signa inlaturus urbi. Lentulus destinatum familiae suae Sibyllinis uersibus regnum sibi uaticinans, ad praestitutum a Catilina diem urbe tota uiros, faces, tela disponit. Nec ciuili conspiratione contentus legatos Allobrogum, qui tum forte aderant, in arma sol
Abbreviated transcription (Latin):
feri alio exercitu insederant: a quibus pͥmo¬
statim impetu retropulsus. hostisq a senatu
iudicatus incruenta fuga ethruriam. inde
Sardiniam recessit. ibi q morbo et pestilẽ¬
tia interiit. Uictores quod non temere ali¬
as in ciuilib bellis. pace contenti fuerunt:¬
Atilinam luxuria pͥmum tum
hinc conflata egestas rei familia¬
ris. simul occasio. ꝙ in extremis
mundi finb arma romana pegrinabant᷑.
in nefaria consilia opprimendȩ patriȩ suȩ
compulere. Senatum confodere. consulẽ
trucidare distringere incendiis urbem di¬
ripe aerarium totam deniq rem .p. funditꝰ
tollere et quidquid nec annibal uideret᷑
optasse quib o nefas sociis aggressus ẽ:
lpẽ patricius. sed hoc minus est Curii. po¬
tii. Syllȩ. cȩtheii. Uetronii. Uargunteii. at¬
q longini. Quae familiȩ: quȩ senatus ĩ¬
signia: Lentulus quoq tum cum maxime
praetor. hos omnes immanissimi facinois

Expanded text:
feri, alio exercitu insederant. A quibus primoferi, alio exercitu insederant. A quibus primostatim impetu retro pulsus hostisque a senatu iuSardiniam recessit, ibique morbo et paenitentia interiit. Victores quoque, quod non temere alias in civilibus bellis, pace contenti fueruCATILINAM luxuria primum, tum hinc conflata egestas rei familiaris, simul occasio, quod in extremis finibus mundi arma Romana pin nefaria consilia opprimendae patriae suae compulere. Senatum confodere, consules trucidare, distringere incendiis urbem, diripere aerarium, totam denique rem publicam funditus tollere et quidquid nec Hannibal uideretur optasse, quibus — o nefas — sociis adgressus est! Ipse patricius; sed hoc minus est: Curii, Porcii, Sullae, Cethegi, Autronii, Varguntei atque Longini, quae familiae! quae senatus insignia! Lentulus quoque tum cum maxime praetor. Hos omnis inmanissimi facinoris
Abbreviated transcription (Latin):
Bellum cuule sub.M. lepido
Arco lepido. quinto Catulo cons.
ciuile bellum pene citius opp̃ssum
est ꝙͣ incipet. Sed quantum late¬
q fax illius motus ab ip̃o Syllae rogo exarsit.¬
Cupidus nanq rerum nouarum ꝑ insolentiã
lepidus: acta tanti uiri rescindere parabat.
nec immerito. si tamen posset sine magna
clade rei. p. Nam cum iure belli Sylla di¬
ctator proscripsisset immicos. qui superant
reuocante lepido quid aliud qͣ ad bellum re¬
uocabantur: Cumq: damnatorum ciuium
bona adolicente Sylla. quamuis male capta.
labefactabat compositam ciuitatem. expedi¬
ebat ergo quasi egre. saucieq rei .p. requiesceͬ
quomodocunq ne uulnera curatione ipsa
rescinderent. Ergo cum turbidis contionib
uelut classico ciuitatem terruisset: profectus
in aethruriam. arma inde et exercitum urbi
admouerat. Sed iam miluium pontem col¬
lemq ianiculum luctacius catulus. en.q põ¬
peius syllana dominationis duces atq sigͥ¬

Expanded text:
BELLUM CIVILE SUB LEPIDO BELLUM CIVILE SUB LEPIDO MARCO LEPIDO Quinto Catulo consulibus civile bellum paene citius oppressum est quam inciperet: sed quantulacumque fax illius motus ab ipso SCupidus namque rerum nouarum per insolentiam Lepidus acta tanti uiri rescindere parabat; nec inmerito, si tamen posset sine magna clade rei publicae. Nam cum iure belli Sulla dictator proscripsisset inimicos, qui supererant reuocante Lepido quid aliud quam ad bellum uocabantur? Cumque damnatorum ciuium bona addicente Sulla quamuis male capta ilabefactabat compositae ciuitatis statum. Expediebat ergo quasi aegrae sauciaeque rei publicae requiescere quomodocumque, ne uolnera curatione ipsa rescinderentur. Ergo cum turbidis contionibus uelut classico ciuitatem terruisset, profectus in Etruriam arma inde et exercitum urbi admouebat. Sed iam Muluium pontem collemque Ianiculum Lutatius Catulus Gnaeusque Pompeius, Sullanae dominationis duces atque signi
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Nec alias magis apparuit hispani
militis uigor. ꝗ̃ romano duce. Quanq̃ ille
non contentus hispania. ad mithrydatem qͦ¬
q ponticosq respexit. regemq classe iuuit
et quidquid futurum fu̾it tanto hosti sa¬
tis uno imꝑatore resistere res romana non po¬
tuit. Additus Metello en. Pompeius. hi co
cum hinc domicius et horius: inde hereu¬
lei proluderent: mox his apud Segoniam
illis apud antiam flum̃ opp̾ssi: ip̃i duces co¬
minus inuicem expti: apud lauronem. atq:
sucronem aquauere dades. Tum illis ad
populationem agrorum: his ad urbium ex¬
cidia conuersis: misera inter romanos duces
hispania discordiȩ poenas dabat. donce op¬
p̃sso domestica fraude Sertorio: uicto dedi¬
toq ꝑpenna: ip̃e quoq in romanam sidem
uenere urbes. Osca. Trimestudia. Ualentia
Auxuma et infame mhil non expta Calagu¬
ris. Sic recepta in pacem hispania uietores
duces externum id magis q cuule bellum ui¬
deri uoluerunt ut trium pharent:

Expanded text:
venit. Nec alias magis apparuit Hispani venit. Nec alias magis apparuit Hispani militis vigor quam Romano duce. Quamquam ille non contentus Hispania ad Mithridatem quoque Ponticosque respexit regemque classe iuvit. Et quid futurum fuit satis tanto hosti, cui uno imperatore resistere res Romana non potuit? additus Metello Gnaeus Pompeius. Hi copcum hinc Domitius et Thorius, inde Hirtulei proluderent; mox his apud Segoviam, illis apud Anam flumen oppressis, ipsi duces comminus invicem experti apud Lauronem atque Sucronem aequavere clades. Tum illis ad populationes agrorum, his ad urbium excidia conversis, misera inter Romanos duces Hispania discordiae poenas dabat; donec oppresso domestica fraude Sertorio, victo deditoque Perperna, ipsae quoque in Romanam fidem venere urbes Osca, Termes, Vlia, Valentia, Auxuma et in fame nihil non experta Calagurris. Sic recepta in pacem Hispania. Victores duces externum id magis quam civile bellum videri voluerunt, ut triumpharent.
Abbreviated transcription (Latin):
torios. atq uenulcios. Bebium sine ferro in
um ducis ip̃ius frẽm apud catuli sepulchrũ
positis singuloꝵ hominum fere poenis. Mu
nicipia italiȩ splendidissima sub hasta uęnie¬
runt. Spoletum interamnium. p̃neste flo¬
rentia. nam Sulmonem uetus oppidum
socium atq amicum. O facinus indignu:¬
nondum expugnatum: ut obsides iure bel¬
li et modo morte damnati duci iubentur
Sic damnatam ciuitatem iussit sylla deleri:
Bellum Sertorianum.
Ellum sertorianum. quid aliud
ꝙͣ syllanae proscriptionis heredi¬
tas fuit: hostile potius. an ciuile dixerim
nescio. Ouippe ꝙ lusitani celtiberiq roma¬
no cesserint duci exul et profugus feralis
illius tabulȩ uir: summae quidem. sed cala¬
mitosae uirtutis malis suis maria terrasq
ꝑmiscuit etiam africȩ iam balearibus insu¬
lis fortumam exptus. missusq in oceanum
fortunatas insulas penetrauit. Tandem his¬
paniam armauit uiro cum uiris facile cõ¬

Expanded text:
torios atque Venuleios, Baebium sine ferro ritu torios atque Venuleios, Baebium sine ferro ritu um, ducis ipsius fratrem, apud Catuli sepulchrum Possis singulorum hominum ferre poenas: nicipia Italiae splendidissima sub hasta venie-runt, Spoletium, Interamnium, Praeneste, Florentia. Nam Sulmonem, vetus oppidum socium atque amicum—facinus indignum—non expugnat aut obsidet iure belli; sed quo modo morte damnati duci iubentur, sic damnatam civitatem iussit Sulla deleri. BELLUM SERTORIANUM BELLUM Sertorianum quid amplius quam Sullanae proscriptionis hereditas fuit? Hostile potius an civile dixerim nescio, quippe quod Lusitani Celtiberique Romano gesserint duce. Exul et profugus feralis illius tabulae, vir summae quidem sed calamitosae virtutis malis suis maria terrasque permiscuit; et iam Africae, iam Balearibus insulis fortunam expertus usque in Oceanum Fortunatasque Insulas penetravit consiliis, tandem Hispaniam armavit. Viro cum viris facile con
Abbreviated transcription (Latin):
rho et annibale. campaniam aethruriamq: po¬
pulantur. et sub spe partium se uindicant
Apud sacriportum. collinamq portam de¬
bellatȩ omnnes hostium copiȩ. ibi marius.
hic telesinus opp̃ssi. nec idem tam̃ cȩdium ꝗ
bello sinis fuit. stricti enim et in pace gladii:
animaduersumq in eos qui se sponte dedid̾¬
rant. minus est ꝙ apud sacriportum. apud
collinam portam lxxͣ. amplius millia Sylla
concidit. Bellum erat quatuor milium de¬
ditorum inermium ciuium in uilla publica
interfici iussit. Isti tot in pace non plures st̃.
Quis autem illos põt computare. quos in urbe
passim quisquis uoluit occidit: donec admo¬
nente furfidio uiuere aliquos debere: ut ẽent
quib imꝑarent. Proposita est ingens illa ta¬
bula et ex ip̃o equestri ordinis Nore ac sena¬
tu duo milia electi qui mori iuberent᷑. No¬
ui generis edictum. piget posthaec referre
ludibrio abdita fata carbonis fata Sorani p̃¬

Expanded text:
rho et Hannibale Campaniam Etruriamque porho et Hannibale Campaniam Etruriamque populantur, et sub specie partium se uindicant. Apud Sacriportum Collinamque portam debellatae omnes hostium copiae; ibi Marius, hic Telesinus oppressi. Nec idem tamen caedium qui bello finis fuit. Stricti enim et in pace gladii, animaduersumque in eos, qui se sponte dediderant. Minus est, quod apud Sacriportum, apud Collinam septuaginta amplius milia Sulla concidit: bellum erat. Quattuor milia deditorum inermium ciuium in Villa Publica interfici iussit: isti tot in pace non plures sunt? Quis autem illos potest conputare, quos in urbe passim quisquis uoluit occidit? Donec admonente Fufidio uiuere aliquos debere, ut essent quibus imperarent, proposita est ingens illa tabula, et ex ipso equestris ordinis flore ac senatu duo milia electi, qui mori iuberentur: noui generis edictum. Piget post haec referre ludibrio habita fata Carbonis, fata Sorani, Plae
Abbreviated transcription (Latin):
sularis iplesset:cipione norbano quinto
consule tertius ille turbo ciuilis insaniȩ toto fu¬
rore detonuit. Quippe cum hinc octo legioes
inde quingentȩ cohortes starent in armis. in¬
de ab asia cum exercitu Sylla properaret. Et
sane cum tam ferus in Syllanos marius fuiss
quanta saeuitia opus erat ut Sylla de mario
uindicaretur: Primum apud capuam sub ã¬
ne uulturno signa concurrunt: et statim noͣ¬
bani fusus exercitus: statim omnes scipionis
copiȩ ostentata spe pacis opp̃ssae. Tum Mariꝰ
iuuenis et carbo consules quasi despata ui¬
ctoria ne in ulti pirent. in antecessum sangui¬
ne senatus sibi parentabant. obsessaq curia
sic de senatu quasi de carcere qui iugularent
educti. quid sunerum in foro. in circo. in pa¬
tentib templis: Nam cum mutius sceuola
pontifex. uestales amplexus aras eẽt tamen
non codem igne sepellitur. lamponius atq
Thelessinus samnitum duces atrocius pyr¬

Expanded text:
sulatus implesset? Scipione Norbanoque sulatus implesset? Scipione Norbanoque consulibus tertius ille turbo ciuilis insaniae toto furore detonuit; quippe cum hinc octo legiones, inde quingentae cohortes starent in armis, inde ab Asia cum uictore exercitu Sulla properaret. Et sane cum tam ferox in Sullanos Marius fuisset, quanta saeuitia opus erat, ut Sulla de Mario uindicaretur? Primum apud Capuam sub amne Vulturno signa concurrunt, et statim Norbani fusus exercitus, statim omnes Scipionis copiae ostentata spe pacis oppressae. Tum Marius iuuenis et Carbo consules quasi desperata uictoria, ne inulti perirent, in anticessum sanguine senatus sibi parentabant, obsessaque curia sic de senatu quasi de carcere qui iugularentur educti. Quantum funerum in foro, in circo, in patentibus templis! nam Mucius Scaeuola pontifex Vestalis amplexus aras tantum non eodem igne sepelitur. Lamponius atque Telesinus, Samnitum duces, atrocius Pyr
Abbreviated transcription (Latin):
et alumna urbis hostia nefanda strage diripit
mox in urbem quadruplici agmine intrat᷑. Di¬
uisere copias. cinna. marius. carbo. sertorius.
Hic postquam manus omnis octauii depulsa
ianiculo est: statim ad pͥncipum cędem signo
dato. aliquanto sauius ꝗͣ aut punica. aut cym¬
brica urbe seuitur. ctauii consulis caput pro
rostris exponit᷑: Antonii consularis in marii
ip̃ius mensis. Cęsar et fimbria in penatibus
domoꝵ suarum trucidant᷑. Crassi pater et fi¬
liuis in mutuo alter alterius respectu. Bebiui:
atq Numitorium per medium forum unci tra¬
xere carnificum. Catulus se ignis haustu ludi¬
brio hostium exemit. Merula flamendialis
in capitolio iouis ipĩus oculos uenaꝵ cruore
respsit. Arcarius ip̃o uidente mario confossus
quia fatalem illam scil: manum non porrexat
salutanti.Hȩc tot senatus funera intra kl̃. et
idus ianuarii mensis septima illa marii pur¬
pura dedit.quid futurum fuit si annum cõ¬

Expanded text:
et alumna urbis Ostia nefanda strage diripitur. et alumna urbis Ostia nefanda strage diripitur. Mox in urbem quadruplici agmine intratur. Diuisere copias Cinna, Marius, Carbo, Sertorius. Hic postquam manus omnis Octaui depulsa Ianiculo est, statim ad principum caedem signo dato aliquanto saeuius quam aut in Punica aut in Cimbrica urbe saeuitur. Octaui consulis caput pro rostris exponitur, Antoni consularis in Mari ipsius mensis. Caesares a Fimbria in penatibus domorum suarum trucidantur, Crassi pater et filius in mutuo alter alterius aspectu. Baebium atque Numitorium per medium forum unci traxere carnificum. Catulus se ignis haustu ludibrio hostium exemit. Merula flamen Dialis in Capitolio Iouis ipsius oculos uenarum cruore respersit. Ancharius ipso uidente Mario confossus est, quia fatalem illam scilicet manum non porrexerat salutanti. Haec tot senatus funera intra kalendas et idus Ianuarii mensis septima illa Marii purpura dedit. Quid futurum fuit, si annum con
Abbreviated transcription (Latin):
consulto senatus aduersariis hostibus iudica¬
tis in pñtem tribunum aliosq diuersae factioĩs
iure saeuitum ẽ. Marium seruilis fuga exemit.
immo fortuna alteri bello reseruauit. Corne¬
lio cinna en octauio consulibus: male obru¬
tum resurrexit incendium et quidem ab ip̃o¬
rum discordia: cum de reuotandis quos sena¬
tus hostes iudicauerat ad ppłm referretur. cin¬
cta quidem gladiis contione: sed uincentib
quibus pax. et quies potior. profugus pat̾a
sua cinna confugit ad partes. Redit ab afri¬
ca marius clade maior. siquidem carcer cathȩ¬
nȩ. fuga. exilium horrificauerant dignitatem.
ltaq ad nomen tanti uiri late concurritur.
Seruitia proho nefas. et ergastula armant᷑
et facile inuenit exercitur miser impator. Ita¬
q ui patriam reposcens unde ui fuerat expul¬
sus poterat uideri iure agere. nisi causam suã¬
saeuitia corrupisset. Sed cum diis hominibus¬
q infestus rediret: statim pͥmo impetu liens

Expanded text:
consulto senatus aduersariis hostibus iudicaconsulto senatus aduersariis hostibus iudicatis in praesentem tribunum aliosque diuersae factionis iure saeuitum est; Marium seruilis fuga exemit, immo fortuna alteri bello reseruauit. Cornelio Cinna Gnaeo Octauio consulibus male obrutum resurrexit incendium, et quidem ab ipsorum discordia, cum de reuocandis quos senatus hostes iudicauerat ad popuium referretur; cincta quidem gladiis contione, sed uincentibus quibus pax et quies potior, profugus patria sua Cinna confugit ad partes. Redit ab Africa Marius clade maior; si quidem carcer, catenae, fuga, exilium horrificauerant dignitatem. Itaque ad nomen tanti uiri late concurritur, seruitia — pro nefas — et ergastula armantur, et facile inuenit exercitum miser imperator. Itaque ui patriam reposcens, unde ui fuerat expulsus, poterat uideri iure agere, nisi causam suasaeuitia corrumperet. Sed cum dis hominibusque infestus rediret, statim primo impetu cliens
Abbreviated transcription (Latin):
et Sylla pessimo facinori suam etiam digͥ
ribus agitatum est: primo leui et modico
duces subsistente saeuitia: mox atrocius et
cruentius per totius uiscera senatus grassate
uictoria. Ultimum non ciuicam modo. s
hostilem quoq rabiem suꝑgressum est. Cũ
armoꝵ furor totius italię uirib niteretur
eo usq odiis saeuientib donec dcessent. qui
occiderent᷑. Initium et causa belli: in explebi¬
lis honoꝵ marii fames dum decretam Syl¬
la prouintiam sulpicia lege sollicitat. Sedd
impatiens iniuriȩ statim Sylla legiones cir¬
cumagit. dilatoq mithrydate exquilia co¬
linaq porta geminum agmen urbi infun¬
dit. Unde cum consulto Sulpicius et Albi¬
nouanus obiecissent. cateruas sudesq et saxa un¬
diq a moenibus ac tȩla iacerentur ip̃e quoq ia¬
culatus incendio uiam fecit. arcemq capitolii
quae poenos quoq gallos etiam senones euase¬
rat: quasi captiuam uictor insedit. Cum ex

Expanded text:
et Sulla, pessimo facinori suam etiam digniet Sulla, pessimo facinori suam etiam digniribus agitatum est. Primum leui et modico axat armorum duces subsistente saeuitia; mox atrocius et cruentius, per ipsius uiscera senatus grassante uictoria; ultimo non ciuicam modo, sed hostilem quoque rabiem supergressum est, cum armorum furor totius Italiae uiribus niteretur, eo usque odiis saeuientibus, donec deessent qui occiderentur. Initium et causa belli inexplebilis honorum Marii fames, dum decretam Sullae prouinciam Sulpicia lege sollicitat. Sed inpatiens iniuriae statim Sulla legiones circumegit, dilatoque Mithridate Esquilina Collinaque porta geminum urbi agmen infudit. Inde cum consuli Sulpicius et Albinouanus obiecissent cateruas suas, et saxa undique a moenibus ac tela iacerentur, ipse quoque iaculatus incendio uiam fecit arcemque Capitolii, quae Poenos quoque, Gallos etiam Senonas euaserat, quasi captiuam uictor insedit. Tum ex
Abbreviated transcription (Latin):
pudoremq romanum licinius crassus asse¬
ruit: a quo pulsi fugatiq pudet dicere ho¬
stes in extrema italiȩ refugerunt. Ibi circa bru¬
cium angulum dusi. cum fugam in siciliam
pararent: neq nauigia suppeterent. ratesque
ex cratibus: et dolia connexa uirgultis in ra¬
pidissimo sreto expirentur frustra: tandem
cruptione facta. dignam uiris obiere mortem
et quod sub gladiatore duce oportuit. sine
missione pugnatum est. Spartacus ip̃e in pri¬
mo agmine fortissime dimicãs quasi impator¬
occisus est Bellum euule Maris et Sylla¬
Oc deerat unum ppli romani mał
iam ut ip̃e interse paͬricidale bellũ
domi stringeret: et in urbe media¬
ac foro quasi harena ciuescum ciuib suis
gladiatorio more concurrerent. Equiore aĩo
utrunq ferrem si plebei duces: aut si nobi¬
les malis. saltem ducatum sceleri p̃buissent.
Cum uero proho facinus qui uiri qui im¬
patores decora et ornam̃ta saeculi sui Mariꝰ

Expanded text:
pudoremque Romanum Licinius Crassus adsepudoremque Romanum Licinius Crassus adseruit; a quo pulsi fugatique — pudet dicere — hostes in extrema Italiae refugerunt. Ibi circa Bruttium angulum clusi, cum fugam in Siciliam pararent neque nauigia suppeterent, ratesque ex trabibus et dolia conexa uirgultis in rapidissimo freto frustra experirentur, tandem eruptione facta dignam uiris obiere mortem et, quod sub gladiatore duce oportuit, sine missione pugnatum est. Spartacus ipmo agmine fortissime dimicans quasi imperatoroccisus est. BELLUM CIVILE MARIANUM Hoc deerat unum pis, ut iam ipse intra se parricidale bellum domi stringeret, et in urbe mediaac foro quasi harena ciues cum ciuibus suis gladiatorio more concurrerent. Aequiore animo utcumque ferrem, si plebei duces aut, si nobiles, mali saltem ducatum sceleri praebuissent. Tum uero — pro facinus — qui uiri! qui imperatores! decora et ornamenta saeculi sui, Marius
Abbreviated transcription (Latin):
bili strage populantur. affluentibus in diem
copiis cum iam ẽẽt iustus exercitus. e uimini¬
bus. pecudumq tegumentis. in conditos sibi
clipeos: E ferro ergastulorum recocto gladios
ac tęla fecerunt. Ac ne quod decus iusto deeẽt
exercitui: domitis obuiis gregibus paratur e¬
quitatus. Capta de p̃toribus insignia et fa¬
sces ad ducem detulere. Nec abnuit ille de
stipendiario thrace miles: de milite desertor
inde latro. deinde in honore uirium gladia¬
tor: qui desunctorum quoq p̃lio ducum. fu¬
nera impatoriis celebrauit exequiis. captiuoᷤ¬
q circa rogum iussit armis depugnare quasi¬
plane expiaturus omne praeteritum dedecꝰ. si
sulares quoq aggressus: in apẽnino lentuli ex¬
citum percȩcidit. Apud mutinam. C. Cassii
castra deleuit. Quibus elatus uictoriis de inua¬
denda urbe romana: quod satis est turpitu¬
dini nr̃e: deliberauit. Tandem etiam totis ĩ¬
perii uirbus contra mirmilonem consurgit᷑.

Expanded text:
bili strage populantur. Adfluentibus in diem bili strage populantur. Adfluentibus in diem copiis cum iam esset iustus exercitus, e uiminibus pecudumque tegumentis inconditos sibi clipeos et ferro ergastulorum recocto gladios ac tela fecerunt. Ac ne quod decus iusto desset exercitui, domitis obuiis etiam gregibus paratur equitatus, captaque de praetoribus insignia et fasces ad ducem detulere. Nec abnuit ille de stipendiario Thrace miles, de milite desertor, inde latro, deinde in honorem uirium gladiator. Qui defunctorum quoque proelio ducum funera imperatoriis celebrauit exsequiis, captiuosque circa rogum iussit armis depugnare, quasiplane expiaturus omne praeteritum dedecus, si  consulares quoque adgressus in Appennino Lentuli exercitum percecidit, apud Mutinam Gai Crassi castra deleuit. Quibus elatus uictoriis de inuadenda urbe Romana — quod satis est turpitudini nostrae — deliberauit. Tandem enim totis imperii uiribus contra myrmillonem consurgunt
Abbreviated transcription (Latin):
quasi secundum hominum genus sunt.
et in bona libertatis nr̃ȩ adoptantur. Bel¬
lum Spartaco duce concitatum quo no¬
mine appellem nescio. Ouippe cum serui
militauerint: gladiatores imꝑauerint. illi
infimȩ sortis homines: hi pessimam auxẽ
ludibrio calamitatem. Spartacus Crisus¬
et oenomaus effracto lentuli ludo cum tri¬
ginta aut amplius ciusdem fortunȩ uiris
erupe capua. Seruisq ad uexilla uocatis
cum statim x amplius millia coissent ho¬
mines non modo effugisse contenti iam uindi¬
cari uolebant. Trima uelut ara uiris mons Uesu¬
bius placuit. Ibi cum obsiderentur aclodio gla¬
bro per fauces caui montis uitincis delapsi uin¬
culis ad imas eius descendere radices: et exitu ĩ¬
uno nihil tale opinantis ducis subito impetu
castra rapuerunt. Inde alia castra. deinceps tho¬
rani. totamq peruagantes campaniam: nec uil¬
larum atq uicorum uastatione contenti: nolã
atq nuceriam turios atq metapontum. terri¬

Expanded text:
quasi secundum hominum genus sunt quasi secundum hominum genus sunt et in bona libertatis nostrae adoptantur: bellum Spartaco duce concitatum quo nomine appellem nescio, quippe cum serui militauerint, gladiatores imperauerint, illi infimae sortis homines, hi pessumae auxere ludibriis calamitatem. Spartacus, Crixus, Oenomaus effracto Lentuli ludo cum triginta aut amplius eiusdem fortunae uiris erupere Capua; seruisque ad uexillum uocatis cum statim decem milia amplius coissent, homines non modo effugisse contenti, iam et uindicari uolebant. Prima sedes uelut ara Veneris mons Vesuuius placuit. Ibi cum obsiderentur a Clodio Glabro, per fauces caui montis uitineis delapsi uinculis ad imas eius descendere radices et exitu inuiso nihil tale opinantis ducis subito impetu castra rapuerunt; inde alia, castra Vareniana, castra deinceps Thorani; totamque peruagantur Campaniam. Nec uillarum atque uicorum uastatione contenti Nolam atque Nuceriam, Thurios atque Metapontum terri
Abbreviated transcription (Latin):
domino. familiam ergastulo liberatam. sub
signis ordinat. ip̃c ueste purpurea. argenteo¬
q baculo. et regium in morem fronte redi¬
mita non minorem ꝗͣ ille fanaticus prior
conflat exercitum: acriusq multo quasi et
illum uindicaret. uicos oppida castella diri¬
piens in dominos. in seruos infestius quasi
in transfugas saeuiebat. Ab hoc quoq p̃toi̾s
exercitus cęsus. Capta seruilii castra. Capta
luculi. Sed Aquilius perpennȩ usus exem¬
tlo: interclusum hostem commeatib ad ex¬
trema compulit. cõminutasq copias armis¬
et fame facile deleuit. Dedidissent se: nisi
suppliciorum metu: uoluntariam mortem
p̃tulissent. Ac ne de duce quidem supplici
um exigi potuit: qͣuis in manus uenerit: op¬
pe dum circa ad dep̃hendendum multitu¬
do contendit. inter rixantium manus prae¬
rata est. Bellum Spartacum.
Nim uero Seruilium armoꝵ de¬
decus feras. nam et ip̃i per for¬
tunam in omnia obnoxii: tam̃

Expanded text:
domino familiam ergastulo liberatam sub domino familiam ergastulo liberatam sub signis ordinat. Ipse ueste purpurea argenteoque baculo et regium in morem fronte redimita non minorem quam ille fanaticus prior conflauit exercitum, acriusque multo, quasi et illum uindicaret, uicos, oppida, castella diripiens, in seruos infestius quam in dominos quasi in transfugas saeuiebat. Ab hoc quoque praetorii exercitus fusi, capta Seruili castra, capta Luculli. Sed Titus Aquilius Perpernae usus exemplo, interclusum hostem commeatibus ad extrema compulit comminutasque copias fame armis facile deleuit; dedidissent se, nisi suppliciorum metu uoluntariam mortem praetulissent. Ac ne de duce quidem supum exigi potuit, quamvis vivus in manus venerit; quippe dum circa adprehendendum eum a multitudine contenditur, inter rixantium manus praerata est. BELLUM SPARTACIUM ENIMVERO et servitium armorum dedecus feras; nam etsi per fortunam in omnia obnoxii, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
stipauerat. leuiter inspirans flamam inter uer¬
ba fundebat. Hoc miraculum pͥmum duo mil¬
lia ex obulis. mox iure belli refractis ergastulis
sexaginta milium amplius fecit exercitum. Re¬
giisq ne quid mali deeẽt decoratus insignibus
Castella. oppida uicos miserabili direptione
uastauit. quin illudqͦ in ultimum belli dede¬
cus capta sunt castra pretorum. nec nominãe¬
ip̃os pudebit. Castra manlii. lentuli pisonis.
hipsei. Itaq qui per fugitiuarios detrahi de¬
buissent p̃torios duces profugos p̃lio ip̃o se¬
quebantur. Tandem perpẽna im patore sup¬
licium ode eis sumptum est. Hic enim uidtos
et apud aetnam nouissime obsessos. cum fame
quasi pestilentia consumpsisset. reliquias la¬
crucibusq puniuit. fuitq de seruis ouatio¬
ne contentus ne dignitatem triumphi s¬
uili inscriptione uiolaret. Ux dum respira¬
uerat insula: cum statim seruis et a Syro
reditur ad cilicem. Athenio pastor interfeo

Expanded text:
stipauerat, leniter inspirans flammam inter uerstipauerat, leniter inspirans flammam inter uerba fundebat. Hoc miraculum primo duo milia ex obuiis, mox iure belli refractis ergastulis sexaginta amplius milium fecit exercitum; regisque, ne quid malis deesset, decoratus insignibus castella, uicos, oppida miserabili direptione uastauit. Quin illud quoque ultimum dedecus belli, capta sunt castra praetorum — nec nominareipsos pudebit — castra Manli, Lentuli, Pisonis, Hypsaei. Itaque qui per fugitiuarios abstrahi debuissent, praetorios duces profugos proelio ipsi sequebantur. Tandem Perperna imperatore supplicium de eis sumptum est. Hic enim uictos et apud Hennam nouissime obsessos cum fame quasi pestilentia consumpsisset, reliquias lacrucibusque puniuit; fuitque de seruis ouatione contentus, ne dignitatem triumphi seruili inscriptione uiolaret. Vixdum respirauerat insula, cum statim Seruilio praetore a Syro reditur ad Cilicem. Athenio pastor interfecto
Abbreviated transcription (Latin):
tcunq et si cum sociis nefas cum lib̾is
tamen et ingenuis dimicatum est.
Ouis aequo animo ferat in principe gentium po¬
pulo bella seruorum: Primum seruile bellũ
inter initia urbis herdonio duce Sabino in ip̃a
urbe tentatum est cum occupata tribunitiis se¬
ditionibus ciuitate capitolium obsessum est. et
a consule captum. Sed hic tumultus magis fu¬
it ꝗͣ bellum. Mox impio per diuersa terraꝵ
occupato: quis credere siciliam multo cruentiꝰ
seruili. ꝗͣ punico bello ẽẽ uastatam:Terra fru¬
gum ferax. et quodammõ suburbana prouin¬
cia. late fundis ciuium romanoꝵ tenebatur
hic ad cultum agri frequentia ergastula. ca¬
thenatiq cultores: materiam belli prebuerunt
yrus quidam nomine eunus magnitudo
cladium facit ut meminerimus fanatico fu¬
rore sublato dum syriȩ deȩ comas iactat ad li¬
bertatem et arma. seruos quasi numinum im¬
ꝑio concitauit. Idq ut diuinitus fieri proba¬
ret: in ore abdita nuce: quam sulphure et igni

Expanded text:
tcumque. Etsi cum sociis — nefas — cum liberis tamen et ingenuis dimicatum est: quis aequo animo ferat in principe gentium populo bella seruorum? primum seruile bellum inter initia urbis Herdonio duce Sabino in ipsa urbe temptatum est, cum occupata tribuniciis seditionibus ciuitate Capitolium obsessum est et a consule receptum; sed hic tumultus magis fuit quam bellum. Mox imperio per diuersa terrarum occupato, quis crederet Siciliam multo cruentius seruili quam Punico bello esse uastatam? terra frugum ferax et quodam modo suburbana prouincia latifundis ciuium Romanorum tenebatur. Hic ad cultum agri frequentia ergastula catenatique cultores materiam bello praebuere. Syrus quidam nomine Eunus — magnitudo cladium facit ut meminerimus — fanatico furore simulato dum Syriae deae comas iactat, ad libertatem et arma seruos quasi numinum imperio concitauit; idque ut diuinitus fieri probaret, in ore abdita nuce quam sulpure et igne