comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retrocedendonum quam fines poli septentrionalis ad tingit:
et ideonum quam perhunc cardinem radius solis infun¬
ditur: eius demrei probationem umbra quo que cuius libet
corporis sufficietadstruere: namet in occa sum caditori¬
ente sole et inortum cumfitocciduus: medio autem die
quia sol meridiem tenet in sep tentrionem umbra depel¬
litur : in austrum uero cir canostram habitationem in pos¬
sibile ẽ umbrã cuius libet corporis cadere quia semꝑ in ad¬
uersam soli partemumbra iactatur : aduersus autem austro
apud nos soles se non poterit cumnum quam fines septentrio¬
nalis atangat: sane quoniam pars illa perus tae. quae tem¬
peratae uic in aȩsta dmittit habitantes: illicidẽ transtropicũ
q̃ cum quȩ babitantur spatia iumbrammit tunti naustrum eotempo¬
re quo sol cancrum tenettuncenim fit eis solseptentrionalis cum
tropicum tenet quod ab illis ad septentrionem recedit: ciuitas au¬

Expanded text:
retrocedendo numquam fines poli septentrionalis attingit, retrocedendo numquam fines poli septentrionalis attingit, et ideo numquam per hunc cardinem radius solis infunditur. Eiusdem rei probationem umbra quoque cuiuslibet corporis sufficiet adstruere. Nam et in occasum cadit oriente sole, et in ortum cum fit occiduus; medio autem die, quia sol meridiem tenet, in septentrionem umbra depellitur. In austrum uero circa nostram habitationem impossibile est umbram cuiuslibet corporis cadere, quia semper in aduersam soli partem umbra iactatur. Aduersus autem austro apud nos sol esse non poterit, cum numquam fines septentrionalis attingat. Sane quoniam pars illa perustae quae temperatae uicina est admittit habitantes, illic, id est trans tropicum, quaecumque habitantur spatia umbram mittunt in austrum eo tempore quo sol Cancrum tenet. Tunc enim fit eis sol septentrionalis cum tropicum tenet, quod ab illis ad septentrionem recedit. Ciuitas au
Abbreviated transcription (Latin):
adtropicorum confinia peruenerit mox reuertiundeet
solsatia uocantur : et quia aestiuus tropicus temperatae nos¬
trae terminus est et ideocum sola dipsum finem uenerit
facit nobis aestiuo scalores deuicino urens sensumaiore sub¬
iecta illo denique temporeaus traligenerireuerti hiemem
non potest tamambigi quia tuncab illis solomniuiae suae spa¬
cio recedit: rursus cum ad F̃ signum id .ẽ ad capricornum
uenerit facit nobis hie mem reces susuo: et illis uicinitateredu¬
cit aes tatem hic notandum ẽ detrib: tantum cardinib: in quam¬
cum que aedem in gredisolem dequartonum quam: name tab
ortuȩ tab occisu fenestra solem recipit: quippe que morien¬
te mobeuntem que pros pectet: recipit et a meri die qui a omne
iter solis innos tromeridie est ut instruitui sum antelatade¬
scriptionum quam uero solem fenestra septentrionis admit¬
tit quianum quama p̃signo ad õ. solaccedit sed ap̃ semper

Expanded text:
ad tropicorum confinia peruenerit, mox reuerti: unde et ad tropicorum confinia peruenerit, mox reuerti: unde et solstitia uocantur. Et quia aestiuus tropicus temperatae nostrae terminus est, ideo, cum sol ad ipsum finem uenerit, facit nobis aestiuos calores, de uicino urens sensu maiore subiecta. Illo denique tempore australi generi reuerti hiemem non potest ambigi, quia tunc ab illis sol omni uiae suae spatio recedit. Rursus cum ad F signum, id est ad Capricornum, uenerit, facit nobis hiemem recessu suo et illis uicinitate reducit aestatem. Hic notandum est de tribus tantum cardinibus in quamcumque aedem ingredi solem, de quarto numquam. Nam et ab ortu et ab occasu fenestra solem recipit, quippe quem orientem obeuntemque prospectet; recipit et a meridie, quia omne iter solis in nostro meridie est, ut instruit uisum antelata descriptio. Numquam uero solem fenestra septentrionis admittit, quia numquam a P signo ad O sol accedit, sed a P semper
Abbreviated transcription (Latin):
maxime interse diuersos. et caeliuerticibus ipsis ex utra que par¬
te subnixos obriguis se pruina uides : eccetestatur finale fri
gus es sede caelo idem quoq: deferuoremedio dicit: medium
aute millum et maximum solis ardore torreriicumergo
manifeste etrigorẽ decȩli uerti cibus et feruorem de solein
ter rae cingulos uenire signauerit ostenditprius incaelohos
eosdem cingulos constitisse : Nunc quonam constititeas dem
incaelo et in terratonas esse uelcingulos. haecenimunius
reiduo sunt nomina: iamdicendum est quae causa in aethere
hanc diuersitatem qualitatis efficiat. Perusta duobus
tropicis clauditur idesteta c̃ in p̃ aestiuo etab f̃ in q̃ hiema¬
li ab p̃. autem in p̃.todiacũ describendo perduximuser¬
go signum p̃ tropicus illecancerhabeatur: et sig num p
ca pricornus constatautem solem neque sur sumultracin¬
crum mneque ultra capricornum deor summeare: sed cum

Expanded text:
maxime inter se diversos et caeli verticibus ipsis ex utraque parmaxime inter se diversos et caeli verticibus ipsis ex utraque parte subnixos obriguisse prgus esse de caelo. Idem quoque de feruore medio dicit: «medium autem illum et maximum solis ardore torreri». Cum ergo manifeste et rigorem de caeli uerticibus et feruorem de sole in terrae cingulos uenire signauerit, ostendit prius in caelo hos eosdem cingulos constitisse. Nunc quoniam constitit easdem in caelo et in terra zonas esse uel cingulos - haec enim unius rei duo sunt nomina - iam dicendum est quae causa in aethere hanc diuersitatem qualitatis efficiat. Perusta duobus tropicis clauditur: id est a G in P, aestiuo, et ab F in Q, hiemali. Ab F autem in P zodiacum describendo perduximus; ergo signum P tropicus ille Cancer habeatur, et signum F Capricornus. Constat autem solem neque sursum ultra Cancrum neque ultra Capricornum deorsum meare, sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
rae ab .s. usquead ñ et quod est incaelo ab R̃ usque adq̃
hoc inficit terraga sc usquead ł̃ : et quod in caelo est aq̃
usque ln p.tale facit in terra ab. l.usque ad cñ : qualeque
est desupera p̃usque ad õ tale interraab m̃ usque ad ũ:
et quale illicestab õ usque ad cͥ talehic est ab Ñ usquead t̃
suntaute mina ethere extremitate sambagid ẽ adusq
ad p eta c̃usque ad õ acternorigore dense tae ideo in
ter raidem estab susque ad Ic eta t̃ usque ad ñ rursus
incaelo a q̃ usque ad p̃.nimio calore feruet ideo inter¬
ra quo queab Lusque ad m̃ idẽ feruor est item sunt in
caelotem peries ab õ usquead p̃. eta q in .ñ. id eohic quoq:
sunt temperataeab ũ in .m̃ et ab .l. int: a equi noctialis e¬
nim circulus quiab ã usque ad Bductus est mediam se¬
Et ipsum aute mescis seciceronem quod terreni cinguli caeles¬
tib: inficiantur ex uerbis eius ostenditur aitenim equib: duos¬

Expanded text:
rae ab S usque ad K: et quod est in caelo ab R usque ad Q, rae ab S usque ad K: et quod est in caelo ab R usque ad Q, hoc inficit terrae a K usque ad L: et quod in caelo est a Q usque in P, tale facit in terra ab L usque ad M; qualeque est desuper a P usque ad O, tale in terra ab M usque ad N: et quale illic ab O usque ad C, tale hic est ab N usque ad T. Sunt autem in aethere extremitates ambae, id est a D usque ad R et a C usque ad O, aeterno rigore densetae: ideo in terra idem est ab S usque ad K et a T usque ad N. Rursus in caelo a Q usque ad P nimio calore feruet: ideo in terra quoque ab L usque ad M idem feruor est. Item sunt in caelo temperies, ab O usque ad P, et a Q in R: ideo hic quoque sunt temperatae, ab N in M, et ab L in K. Aequinoctialis enim circulus, qui ab A usque ad B ductus est, mediam seEt ipsum autem scisse Ciceronem quod terreni cinguli caelestibus inficiantur, ex uerbis eius ostenditur. Ait enim:
Abbreviated transcription (Latin):
uis simos peculocum facies monstratur ingens tenent in
angusto membra uelliniamenta or dinem quẽ suanuero
diges seratam plitudo: sed hic quoq ad serendi quod dici¬
turminuemus labore moculis subiciendo pictura mestoenĩ
caelis phaera A .B .C det intra se cdaudat sphae ram terrae
cui ad scripta sunt s. X .Tu: et ducatur in caelis phaeracir¬
culus septentrionalis ab i us que in .o. tropicus aestiuusa s
in p̃. et a qui noctialis a ẜ inã et tropicus hie malis ab f̃ inq̃
et australis ab .ẽ. in R. sed et todiacusducatur ab p̃
in p̃rursus insphaeraterrae ducantur i demlimi tes
cingulorum quos supra descripsimus in ñ in .m̃ in .i in
N. his depictis sinedifficultate constabit singulasterrȩ
partes a singulis caeli partibus super uerticem suum
positis qualitatem circanimie tatem ueltem periem mu¬
tuarinam quod est susũa .d. usque ad .R̃. hoc despicitter¬

Expanded text:
uissimo speculo cum facies monstratur ingens, tenent in uissimo speculo cum facies monstratur ingens, tenent in angusto membra uel liniamenta ordinem quem sua in uero digesserat amplitudo. Sed hic quoque adserendi quod dicitur minuemus laborem oculis subiciendo picturam. Esto enim caeli sphaera A B C D, et intra se claudat sphaeram terrae, cui adscripta sunt S X T V; et ducatur in caeli sphaera circulus septentrionalis ab I usque in O, tropicus aestiuus a G in P, et aequinoctialis a B in A, et tropicus hiemalis ab F in Q, et australis ab E in R; sed et zodiacus ducatur ab F in P; rursus, in sphaera terrae, ducantur idem limites cingulorum quos supra descripsimus, in N, in M, in L, in K. His depictis, sine difficultate constabit singulas terrae partes a singulis caeli partibus super uerticem suum positis qualitatem circa nimietatem uel temperiem mutuari. Nam quod est susum a D usque ad R, hoc despicit ter
Abbreviated transcription (Latin):
mus sphaeralem tumorem mutuatisumus altitudinis in tel¬
lectum a circulo qui magis orizonquam meridia nusuidetun¬
ceterum uolo hocmente ꝑcipias lta noshanc protulis semensurã.
tam quama d per A usque ad c̃ parsterrae superior sit
cuius partemnos incolimus eta .d. per .B. usque adc̃ pars
terrae habeatur inferior : Hoc quo que tractatu propri¬
um sortito finem nunc illud quod probandum promisi¬
mus adseramus hoscingulos et benemaronem caelo et bene
terraeadsignas seciceronem et utrũ que non discrepan¬
tia sed consonaeademque dixisse natura enim caelihanc
in diuersis terrae partibus temperiemnimietatem que
distinxit et qualitas uel frigoris uel caloris quae cuilibet
aet heris partise mel in haesit eadem inficit partem ter¬
rae quam despicitambiendo et qui ahas diuersitates quae
certis finib terminantur cingulos incaelo uocauerunt.
neces se ẽ totidem cingulos etiam hic intellegi sicut inbre¬

Expanded text:
mus sphaeralem tumorem, mutuati sumus latitudinis intelmus sphaeralem tumorem, mutuati sumus latitudinis intellectum a circulo qui magis horizon quam meridianus uidetuCeterum uolo hoc mente percipias ita nos hanc protulisse mensuram tamquam a D per A usque ad C pars terrae superior sit cuius partem nos incolimus, et a D per B usque ad C pars terrae habeatur inferior. Hoc quoque tractatu proprium sortito finem, nunc illud quod probandum promisimus adseramus: hos cingulos et bene Maronem caelo et bene terrae adsignasse Ciceronem, et utrumque non discrepantia, sed consona eadem dixisse. Natura enim caeli hanc in diuersis terrae partibus temperiem nimietatemque distinxit, et qualitas uel frigoris uel caloris, quae cuilibet aetheris parti semel inhaesit, eadem inficit partem terrae quam despicit ambiendo. Et quia has diuersitates, quae certis finibus terminantur, cingulos in caelo uocauerunt, necesse est totidem cingulos etiam hic intellegi, sicut in bre
Abbreviated transcription (Latin):
tus plena dimensio: ab ã igiturus que ad ñ. quo dest medi¬
etas perustae. habet sexagesimas quat tuor. quae faciunt
stadiorum milia sed ecim cumoc tingentorũ adiectioneser¬
go omnis perusta sexa gesimarum octo esti ette net stadio¬
rum milia trigintatria : et sescenta insuper: latitudo autem
cingulinostriquitem peratus ẽ : id est ab N.usquead .i. habet
sexa gesimas quinque quae faciunt stadiorũ miliauiginti
unum et spatium frigidaeab i. usquead ohabet sexagesi¬
mas sex quae tenet stadiorum uiginti quinque miliadu¬
centa : ex hac quarta parte orbis terrarum cuius mensuram
euidenter ex pressimus alterius quartae partis magni¬
tudinem ab ausque ad .d. paridimensionum dis tinctione
cognosces: cu mergo quantum teneat sphaerae super ficies
quae ad nos est i nomnisuamedietate cognoueris de mensura
quoq inferioris medietatis id esga .d.per bius queadc.si¬
militer instrueris : modo enim quia orbem terrae in plano
pinximus inplano autem medium exprimere non possu¬

Expanded text:
tus plena dimensio. Ab A igitur usque ad N, quod est medietas perustae, habet sexagesimas quattuor, quae faciunt stadiorum milia sedecim cum octingentorum adiectione. Ergo omnis perusta sexagesimarum octo est, et tenet stadiorum milia triginta tria et sescenta insuper. Latitudo autem cinguli nostri qui temperatus est, id est ab N usque ad I, habet sexagesimas quinque, quae faciunt stadiorum milia uiginti unum; et spatium frigidae, ab I usque ad C, habet sexagesimas sex, quae tenent stadiorum uiginti quinque milia ducenta. Ex hac quarta parte orbis terrarum, cuius mensuram euidenter expressimus, alterius quartae partis magnitudinem, ab A usque ad D, pari dimensionum distinctione cognosces. Cum ergo quantum teneat sphaerae superficies quae ad nos est in omni sua medietate cognoueris, de mensura quoque inferioris medietatis, id est a D per B usque ad C, similiter instrueris. Modo enim quia orbem terrae in plano pinximus, in plano autem medium exprimere non possu
Abbreviated transcription (Latin):
duo decim signis inte gromense metitur : Ponamus ergo
sole in prima parte arietis constituto ab ipsius ut itadicã
orbe emersis selunam quod eam nasciuo camus : Haec
post uigintiocto dies ethoras feres eptem ad primam¬
partem arietis redit : sed illic non inuenit solem : Interea en ĩ
et ipse progressionis suaelaege ulterius accessit et ideo
ipsã nec dumputatur eł unde profecta fuerat reuertis¬
se. quia oculinrĩ tunc non a prima parte arietis. sed a sole
eam senserant processisse: hunc ergo dieb reliquis. id ẽ.
duob: plusminus ue consequitur. et tunc orbi eius denuo
succedens. acdenuo in de procedens rursus dicitur nasci
indeferenum quam in eodem signobis continuo nascitur:
nisi ingeminis. ubi hoc nonnum quam euenit qui adies
in eo solduos supra triginta altitudine signimorante
consumit: rarissimo in aliis si circa primã signipartem

Expanded text:
duodecim signis integro mense metitur. Ponamus ergo, sole in prima parte Arietis constituto, ab ipsius, ut ita dicam, orbe emersisse lunam, quod eam nasci uocamus. Haec post uiginti septem dies et horas fere octo ad primampartem Arietis redit. Sed illic non inuenit solem: interea enim et ipse, progressionis suae lege, ulterius accessit, et ideo ipsa necdum putatur eo unde profecta fuerat reuertisse, quia oculi nostri tunc non a prima parte Arietis, sed a sole eam senserant processisse. Hunc ergo diebus reliquis, id est duobus plus minusue, consequitur, et tunc, orbi eius denuo succedens ac denuo inde procedens, rursus dicitur nasci. Inde fere numquam in eodem signo bis continuo nascitur, nisi in Geminis, ubi hoc non numquam euenit, quia dies in eo sol duos supra triginta altitudine signi morante consumit; rarissimo in aliis, si circa primam signi partem
Abbreviated transcription (Latin):
incipiente ortus tatim subiecto uasi superposita ea quae
fluxum dederunt quo dubi conplectũ . ẽ. mox eo sublato
effusoq alterum simile s ubiecerunt : certis signis obserban¬
ter acmemoriteradnotatis intereius locistellas qui oriebat᷑.
cũ primũ uas es set ĩ pletũ iNtellegentes quod eo tempore
quototius a quaeduo decima pars fluxit pars caeliduo deci¬
ma conscendit ab illo ergoloco quo oriri incipientera qua in
primumuascoepit in fluereus que ad locũ qui oriebatur cum
idem primum uasimpleretur duo decimam par tẽcaeli

Expanded text:
incipiente ortu, statim subiecto uasi superpositae aquae incipiente ortu, statim subiecto uasi superpositae aquae fluxum dederunt. Quod ubi completum est, mox eo sublato effusoque, alterum simile subiecerunt, certis signis obseruanter ac memoriter adnotatis inter eius loci stellas qui oriebatur cum primum uas esset impletum, intelligentes quod, eo tempore quo totius aquae duodecima pars fluxit, pars caeli duodecima conscendit. Ab illo ergo loco quo oriri incipiente aqua in primum uas coepit influere usque ad locum qui oriebatur cum idem primum uas impleretur, duodecimam partem caeli,
Abbreviated transcription (Latin):
cunda equam diueadem stella adortum rursus reuert :
qua eubi apparere uix coepit moxaqua quae in fluebat
a mota ẽ : cũ igitur obseruata estella ei tusa creditus inte¬
gram significaret caeliconuersionem mensurã sibicaeli in
aquae deillo fluxu susceptae quantitate posuer̃ : hacergo
in partes aequas duo decĩ subfidademensione diuisa: alia duo
huius capacitatis procurata sunt uasa ut singulatantum
singulas deillis duo decimpartibus ferrent totaq: sursus
aqua in uas suum pristinum foramine prius clausore fusa ẽ:
et deduobus illis capacctatis minoris alterũ subiecerunt pleno
alterum iuxta expeditũ paratumq: posuerunt his praepa¬
ratis noc te ali an illã iam caelipar tẽ perquã solem iunã¬
que et quinq: uagas mea rediuturna obseruatione didiceraN :
quamq postea todiacum uocauerunt ascensurum obserua¬
uerunt sidus cui posteanomen arietis ad diderunt: huius

Expanded text:
cundae quamdiu eadem stella ad ortum rursus reuertitur. cundae quamdiu eadem stella ad ortum rursus reuertitur. Quae ubi apparere uix coepit, mox aqua quae influebat amota est. Cum igitur obseruatae stellae itus ac reditus integram significaret caeli conuersionem, mensuram sibi caeli in aquae de illo fluxu susceptae quantitate posuerunt. Hac ergo in partes aequas duodecim sub fida dimensione diuisa, alia duo huius capacitatis procurata sunt uasa ut singula tantum singulas de illis duodecim partibus ferrent, totaque rursus aqua in uas suum pristinum, foramine prius clauso, refusa est; et de duobus illis capacitatis minoris alterum subiecerunt pleno, alterum iuxta expeditum paratumque posuerunt. His praeparatis, nocte alia, in illam iam caeli parte per quam solem lunamque et quinque uagas meare diuturna obseruatione didicerant quamque postea zodiacum uocauerunt, ascensurum obseruauerunt sidus, cui postea nomen Arietis addiderunt. Huius
Abbreviated transcription (Latin):
sed alias aliis. ad eundem locum peruenire tẽporibus rur¬
sum ex his alia saccederere troagialias. uideri q: stare
nonnũ quam post quã haec inquam intereas. agiuiderunt.
certas sibi partes de creuerunt. in ipsocir co constituereret
diuisionib: ad nota reut certa es sent locorũ nomina in qui¬
bus easmorari uel dequibus exisse ad quȩuerursus esse
uenturas et sibi inui cemnuntiarentetadposteros no¬
scenda trans mitterent : Duobus igitur uasis aeneis
praeparatis quorum alteri funduserat inmodumcle¬
pshydra eforatus illud quoderat in tegrumuacuum sub¬
iecerunt pleno aquae altero superpositosed meatuante
munito et quã libet de infixissunam clarissimam stellam
luci de que nota bilem orientẽ obserua uerunt: qua e ubi pri¬
mum coepit emer gere. moxmunitione subducta permise¬
runt subiecto uasi aquam superioris influere fluxit que
in noctis ipsius et secuti di ei finem: atq: in idnoctis secun¬

Expanded text:
sed alias aliis ad eundem locum peruenire temporibus, rursed alias aliis ad eundem locum peruenire temporibus, rursum ex his alias accedere, retro agi alias, uiderique stare nonnumquam; postquam haec, inquam, inter eas agi uiderunt, certas sibi partes decreuerunt in ipso circo constituere et diuisionibus adnotare, ut certa essent locorum nomina in quibus eas morari uel de quibus exisse ad quaeue rursus esse uenturas et sibi in uicem nuntiarent et ad posteros noscenda transmitterent. Duobus igitur uasis aeneis praeparatis, quorum alteri fundus erat in modum clepsydrae foratus, illud quod erat integrum uacuum subiecerunt, pleno aquae altero superposito, sed meatu ante munito, et quamlibet de infixis unam clarissimam stellam lucideque notabilem orientem obseruauerunt. Quae ubi primum coepit emergere, mox, munitione subducta, permiserunt subiecto uasi aquam superioris influere, fluxitque in noctis ipsius et secuti diei finem, atque in id noctis se
Abbreviated transcription (Latin):
inueniet quod requiratinspectis enimtodiacinotis quas
monstrat in praesi dium fidei aduocata descriptio: quis uero
in qui et circicaelestis duo decimpartes aut inuenit aut fecit
maxime cum nulla oculis subicientur exordia singularum
huicigiturtamneces sariae in terrogationi his toria ipsa respon¬
deat factum referens quo aue teribus et tẽptata ẽ tam
difficilis et effecta diuisio: Aegyptiorũ enim retromaiores.
quos constat primos omnium caelum scrutari et metiriau¬
sos post quã perpetuaeapud seserenitatis obsequi aca elum
sempersus pectulibero intuentes. de prehenderunt uniuer¬
sis uel stellis uel si deribus infixis caelo solasscũ sole. et luna
quinq stellas uagari nec hasta menperomnes caelipartes
passimacsinecerta erroris suilegediscurreremunquã deniq
ad septẽ trionalem uerticem deuia renunquam ad australis
poluma demergi. sed in traunius obliqui cirilimitem
õnes habere discursus necomnes tamen: repariter acredire

Expanded text:
inueniet quod requirat. Inspectis enim zodiaci notis quas monstrat in praesidium fidei aduocata descriptio, «quis uero,» inquiet, «circi caelestis duodecim partes aut inuenit aut fecit, maxime cum nulla oculis subiciantur exordia singularum?» Huic igitur tam necessariae interrogationi historia ipsa respondeat, factum referens quo a ueteribus et temptata est tam difficilis et effecta diuisio. Aegyptiorum enim retro maiores, quos constat primos omnium caelum scrutari et metiri ausos, postquam, perpetuae apud se serenitatis obsequio caelum semper suspectu libero intuentes, deprehenderunt, uniuersis uel stellis uel sideribus infixis caelo, solas cum sole et luna quinque stellas uagari, nec has tamen per omnes caeli partes passim ac sine certa erroris sui lege discurrere, numquam denique ad septentrionalem uerticem deuiare, numquam ad australis poli ima demergi, sed intra unius obliqui circi limitem omnes habere discursus, nec omnes tamen ire pariter ac redire,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut hippocrates refertsic in utero dinoscitur: aut enim septua¬
gesimoaut nona gesimodie conceptus mouetur dies ergomo¬
tus quicum que fuerit deduobus. termultiplicatus : aut sep¬
timum. aut nonum explicat mensem : Haec deprima septe¬
narii copulatione libata sintssecunda deduob: et quinque ẽ
ex his dras quia post monada prima est primus est numerus :
haec ab illa omni potentia solitaria in corporis intellegi¬
bilis lineamprimadefluxitideo et aduagas stellarum
et luminum sphaera srefertur qui ahae quo que ab illa quae
a planes dicitur in numerumscissaeet inuarii motus con

Expanded text:
sicut Hippocrates refert, sic in utero dinoscitur. Aut enim septuasicut Hippocrates refert, sic in utero dinoscitur. Aut enim septuagesimo aut nonagesimo die conceptus mouetur. Dies ergo motus, quicumque fuerit de duobus, ter multiplicatus aut septimum aut nonum explicat mensem. Haec de prima septenarii copulatione libata sint. Secunda de duobus et quinque est. Ex his δυάς, quia post monada prima est, primus est numerus. Haec ab illa omnipotentia solitaria in corporis intellegibilis lineam prima defluxit, ideo et ad uagas stellarum et luminum sphaeras refertur quia hae quoque ab illa quae aplanes dicitur in numerum scissae et in uarii motus con
Abbreviated transcription (Latin):
morato non senariitantum sed et septenarii pariterdignitas
adstruetur : Humanopartui frequentiorem usum nouem
mensum certonumerorum modulaminenatura constituit :
sed ratio sub ad sciti senariinumerimultiplicatione proce¬
dens etiam sep temmen sescompulit usurpari quã breuiter
absolute quedicemus : Duos es seprimos omnium numerorũ
obosid ẽ a pario eto abimpariui gintis eptem et es seim parem ma¬
remparem feminam superius ex pressimus: horũ uterq
si persen arium nu merummultiplicetur : effici unt dierũ
numerum qui septem mensibus explicantur: coeantenim
numerimas illequi memoratur et feminaoctoscilicet
et uiginti septem pariunt ex sequinq: et triginta haec sexies
multiplicata creant decem et ducentos : quinumerus dierum
mensem septimum claudititaestergonatura fecundus hic
numerus ut primam humani partus perfectionem quasi ar¬
bi terquidam maturitatis ab soluatidis cretiouero sexus futuri

Expanded text:
morato non senarii tantum, sed et septenarii pariter dignitas morato non senarii tantum, sed et septenarii pariter dignitas adstruetur. Humano partui frequentiorem usum nouem mensium certo numerorum modulamine natura constituit, sed ratio sub adsciti senarii numeri multiplicatione procedens etiam septem menses compulit usurpari. Quam breuiter absoluteque dicemus. Duos esse primos omnium numerorum cybos, id est a pari octo, ab impari uiginti septem, et esse imparem marem, parem feminam superius expressimus. Horum uterque, si per senarium numerum multiplicetur, efficiunt dierum numerum qui septem mensibus explicantur. Coeant enim numeri, mas ille qui memoratur et femina, octo scilicet et uiginti septem, pariunt ex se quinque et triginta. Haec sexies multiplicata creant decem et ducentos, qui numerus dierum mensem septimum claudit. Ita est ergo natura fecundus hic numerus ut primam humani partus perfectionem, quasi arbiter quidam maturitatis, absoluat. Discretio uero sexus futuri,
Abbreviated transcription (Latin):
es seuideatur. in coniunctione praecipues eptenarii prae¬
dicetur: nullienimaptius iungitur monas incorruptã
quam uirgini huic autẽ numero id est septenario ad eo
opinio uirginitatis inoleuit ut pallas quo que uocitetur :
namuirgo creditur. qui a nullum exseparit numerum
duplicatus qui intradenarium coarte tur quem primum
limitem constates senumerorũ palla si deo quia ex solius
monadis fetuet multiplicatione proces sit sicut minerua
sola exuno parentenata perhibetur : Senarius uero quicum
uno coniunctus septenarium facituariae acmultiplicis re¬
ligionis et potentia e est̃primum quod solis exomnibus nume¬
ris qui in tradecem sunt desuis partibus constat habet enim
medietatem et terti am partem etsextam partemiȩt est medi¬
etastria tertia parsduo. sexta parsunum : qua eomnia simul
sex faciunt: habet et alia sua e uenerationis indicia Sed ne
longior faciat sermofastidium unum ex omnibus eius of¬
ficium persequemur: quodideo praetulimus qui a hoc comme¬

Expanded text:
esse uideatur, in coniunctione praecipue septenarii praedicetur: nulli enim aptius iungitur monas incorrupta quam uirgini. Huic autem numero, id est septenario, adeo opinio uirginitatis inoleuit ut Pallas quoque uocitetur. Nam uirgo creditur quia nullum ex se parit numerum duplicatus qui intra denarium coartetur, quem primum limitem constat esse numerorum; Pallas ideo quia ex solius monadis fetu et multiplicatione processit, sicut Minerua sola ex uno parente nata perhibetur. Senarius uero, qui cum uno coniunctus septenarium facit, uariae ac multiplicis religionis et potentiae est, primum quod, solus ex omnibus numeris qui intra decem sunt, de suis partibus constat. Habet enim medietatem et tertiam partem et sextam partem, et est medietas tria, tertia pars duo, sexta pars unum, quae omnia simul sex faciunt. Habet et alia suae uenerationis indicia, sed, ne longior faciat sermo fastidium, unum ex omnibus eius officium persequemur; quod ideo praetulimus quia hoc comme
Abbreviated transcription (Latin):
in quibus tunc fuerat ad signauit antiquitas: cancrum
lun a esoli leonem quin que uerostellis praeterilla signa

Expanded text:
in quibus tunc fuerant adsignauit antiquitas, Cancrum lunae, soli Leonem. Quinque uero stellis, praeter illa signa
Abbreviated transcription (Latin):
uocinatione collectum ẽ musicos sonos desphaerarũ cae¬
lestium conuersione procedere qui a et sonum exmotufieri
neces se ẽ et ratioquȩ diuinis in ẽ fit sono causa modulaminis:
haec prehagoras primus omnium graiae gentis hominum
mente concepit: et intellexit quidem compositum quiddam
desphaeris sonare. propter necessitatemrationis quaȩ acae¬
lestibus non recedit: sed quae es set illa ratio. uel quibus obser¬
uanda modis non facile de prehendebaticum que eum frustra
tantae . tam que arcanae rei diuturna in quisitio fatiga ret :

Expanded text:
ocinatione collectum est musicos sonos de sphaerarum caelestium conuersione procedere, quia et sonum ex motu fieri necesse est, et ratio quae diuinis inest fit sono causa modulaminis. Haec Pythagoras, primus omnium Graiae gentis hominum, mente concepit, et intellexit quidem compositum quiddam de sphaeris sonare, propter necessitatem rationis quae a caelestibus non recedit. Sed quae esset illa ratio, uel quibus obseruanda modis, non facile deprehendebat, cumque eum frustra tantae tamque arcanae rei diuturna inquisitio fatigaret
Abbreviated transcription (Latin):
neculla ex illis. aut concitatior. ẽẽ possit aut segnior:
non eodem tamen temporis spatio omnes ambitum
suum peragunt: causam uero subeadem celeritate
disparis spatiiaptius nos sequentia docebunt :
Hisdesiderum natura et siderea hominum mentȩ nar¬
ratis : rursus filium pater ut in deo spius ut in homines
iustus es sethortatus praemium rursus adiecit. osten¬
dens lacteum circulum uirtutibus debitum. et beatorũ
coeturae fertum : cuius meminit his uerbis: erataut̃¬
n is splendidissimocandore interflamma scircus elu
y cens quem uos ut agra is accepistis: orbem lacteum

Expanded text:
nec ulla ex illis aut concitatior esse possit aut segnior, non eodem tamen temporis spatio omnes ambitum suum peragunt. Causam uero sub eadem celeritate disparis spatii aptius nos sequentia docebunt. His de siderum natura et siderea hominum mente narratis, rursus filium pater ut in deos pius, ut in homines iustus esset hortatus, praemium rursus adiecit, ostendens lacteum circulum uirtutibus debitum et beatorum coetu refertum, cuius meminit his uerbis: «erat autem is splendcens quem vos, ut a Graiis accepistis, orbem lacteum
Abbreviated transcription (Latin):
numeri monasori go est : ternarius numerus primalinea eẽ
credatur: hic triplicatus nouen arium numerum facit quiet ip¬
se quasi deduab: lineis longum latum que corpus efficit:
sicut quater narius secundus de parib efficit i tem noue¬
narius triplicatus tertiam dimensionem praestat: etitaa par¬
te imparis numeri inui gintis eptem quae sunt ter ternater
solidum corpus efficitur sicut in numero paribis binabis quie

Expanded text:
numeri monas origo est, ternarius numerus prima linea esse numeri monas origo est, ternarius numerus prima linea esse credatur. Hic triplicatus nouenarium numerum facit, qui et ipse quasi de duabus lineis longum latumque corpus efficit, sicut quaternarius, secundus de paribus, effecit. Item nouenarius triplicatus tertiam dimensionem praestat. Et ita a parte imparis numeri in uiginti septem, quae sunt ter terna ter, solidum corpus efficitur, sicut in numero pari bis bina bis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
his geo metricis rationibus ad plicatur natura numerorum et
monas punctum putatur : quia sicut punctum corpus non . ẽ
sed ex se facitcorpora itamonas numerus ẽẽ non dicitur
sed origo numerorum : primus ergonumerus induobus est
qui similis .ẽ. lineae depuncto sub gemina puncti terminatio¬
ne productae: hic numerus duo geminatus de se efficit
quattuor ad similitu dinem mathe maticicorporis qđ subquat tuor¬
punctis longo lato que distenditur : quater narius quoq ipse
geminatus octo efficit quinumerus solidum corpus imitatur
sicut duas lineas diximus duab: superpositas octo angulo rum
dimensione. inte gram corporis soliditatem creare: et hoc ẽ quod
apud geo metras dicitur bisbinabis corpus eẽ iam solidum : e¬
go a parinu mero accessio usque ad octosoliditas est corporis
ideo inter principia huic numero plenitu dinem deputauit:
nuncoportet eximpari quoq: numero quem admodum
ideme fficiatur inspicere : et quia tamparis quamimparis

Expanded text:
His geometricis rationibus applicatur natura numerorum, et monas punctum putatur, quia, sicut punctum, corpus non est, sed ex se facit corpora: ita monas numerus esse non dicitur, sed origo numerorum. Primus ergo numerus in duobus est, qui similis est lineae de puncto sub gemina puncti terminatione productae. Hic numerus duo geminatus de se efficit quattuor, ad similitudinem mathematici corporis quod sub quattuorpunctis longo latoque distenditur. Quaternarius quoque ipse geminatus octo efficit, qui numerus solidum corpus imitatur, sicut duas lineas diximus duabus superpositas octo angulorum dimensione integram corporis soliditatem creare; et hoc est quod apud geometras dicitur bis bina bis corpus esse iam solidum. Ergo a pari numero accessio usque ad octo soliditas est corporis; ideo inter principia huic numero plenitudinem deputauit. Nunc oportet ex impari quoque numero quem ad modum idem efficiatur inspicere. Et quia tam paris quam imparis
Abbreviated transcription (Latin):
adlunam qua eultima diuinorũ ẽ: omnia iam ut opinor:
ab soluimusnam et caelum uolui et curita uoluatur. osten¬
dimus: septemq sphaeras contrario motuferriratio in du¬
bitata pate fecit: et deipsos phaeranrum ordine quid diuer¬
si senserint : uel quid inter eos dissensionẽ fecerit quaeue
magis sit sequenda sententia tractatus inuenit: nec oc
tacitũ ẽ cur in teromnes stellas. sola sinefratris radiis luna
non luceat sed et quaes patiorũ ratiosolem ab his quo que
qui eum interseptẽ quartũ locarunt. non tamen abrupte
medium sed fere medium dicico egerit publicatũ ẽ: quidsi

Expanded text:
ad lunam quae ultima diuinorum est, omnia iam, ut opinor, ad lunam quae ultima diuinorum est, omnia iam, ut opinor, absoluimus. Nam et caelum uolui, et cur ita uoluatur, ostendimus, septemque sphaeras contrario motu ferri ratio indubitata patefecit, et de ipso sphaerarum ordine quid diuersi senserint uel quid inter eos dissensionem fecerit quaeue magis sit sequenda sententia tractatus inuenit. Nec hoc tacitum est cur inter omnes stellas sola sine fratris radiis luna non luceat, sed et quae spatiorum ratio solem ab his quoque qui eum inter septem quartum locarunt, non tamen abrupte medium sed fere medium dici coegerit publicatum est. Quid si
Abbreviated transcription (Latin):
quibus tunc in haerebant quinq: reliqua sic adiecit uetus¬
tasut in ad signandis a fine prioris ordinisordo secundus in¬
cipereqs uperius enim diximus incapricornosaturnum pose
omnes fuis sgergo secunda adiectio eũm prim ũ fecit quiul¬
timus fuerati deo a quarius quica pricornum sequitur :
usaturnodatur iouiqui antesa turnumerat piscesdicantur :
aries marti qui praeces seratio uemtaurus ueneri quam
mars seqbatur gemini mercurio post quem uenus fuerat
deputati sunt : Notandum hoclo coquodin genitura mun-¬
diuelipsa rerum prouidentia ueluetustatis in genium hunc
stellis ordinẽ dedit quemplato ad signauit sphaeris earum.
ut es set luna prima sol secundus. superhunc mercurius.
uenus quartahinc mars in deiuppiteretsaturnu sultimus
sed sinehuius tamenrationis patrocinio. abunde platonicum
ordinem priorratio commendat: ex his quae de uerbis
ciceronis proxime praelatis quaerenda proposuimus qua
licuit breuitatea summa sphaera quȩ a planes dicitur usq

Expanded text:
quibus tunc inhaerebant, quinque reliqua sic adiecit uetustas ut in adsignandis a fine prioris ordinis ordo secundus inciperet. Superius enim diximus in Capricorno Saturnum post omnes fuisse. Ergo secunda adiectio eum primum fecit qui ultimus fuerat; ideo Aquarius, qui Capricornum sequitur, Saturno datur; Ioui, qui ante Saturnum erat, Pisces dicantur; Aries Marti, qui praecesserat Iouem, Taurus Veneri, quam Mars sequebatur, Gemini Mercurio, post quem Venus fuerat, deputati sunt. Notandum hoc loco quod in genitura mundi uel ipsa rerum prouidentia uel uetustatis ingenium hunc stellis ordinem dedit quem Plato adsignauit sphaeris earum, ut esset luna prima, sol secundus, super hunc Mercurius, Venus quarta, hinc Mars, inde Iuppiter, et Saturnus ultimus. Sed sine huius tamen rationis patrocinio abunde Platonicum ordinem prior ratio commendat. Ex his quae de uerbis Ciceronis proxime praelatis quaerenda proposuimus, qua licuit breuitate, a summa sphaera quae ἀπλανής dicitur, usque
Abbreviated transcription (Latin):
dentẽ nihil aliud intellegi uolentes: quam tormenta conscien¬
tia e ob noxia flagitio uiscera interiora rimantis et ipsa
uitalia indefessa ad missisceleris admonitione lanian¬
tis. semper que curas sirequiescere forte temptauerint
excitantis tamquam fibris renascentibus inhȩrendos
neculla s ibi miseratione parcentis : legehacqua seiudice
nemonocens absoluitur nec desesuam potest uita resen¬
tentiã sillos aiunt xepulis antehora positis excruciari
fameet inedia tabescere: quos magis magisque ad qui¬
rendi desideriũ cogit praesentẽ copiã non uidere.
et in afluentia in opesiegestatis mala in ubertate pa

Expanded text:
dentem nihil aliud intellegi uolentes quam tormenta conscientiae, obnoxia flagitio uiscera interiora rimantis, et ipsa uitalia indefessa admissi sceleris admonitione laniantis, semperque curas, si requiescere forte temptauerint, excitantis tamquam fibris renascentibus inhaerendo, nec ulla sibi miseratione parcentis lege hac qua ... se iudice nemo nocens absoluitur, nec de se suam potest uitare sententiam. Illos aiunt, epulis ante ora positis, excruciari fame et inedia tabescere quos magis magisque adquirendi desiderium cogit praesentem copiam non uidere; et, in affluentia inopes, egestatis mala in ubertate pa
Abbreviated transcription (Latin):
ditquem praeter indaginem uisus haec quoq: ratio commendat̃
quodlunam quȩ lucepro pria caret et desolemutuatur neces se
ẽ fontiluminis sui eẽ subiectam haec enimratio facit lunamor

Expanded text:
dit, quem praeter indaginem uisus haec quoque ratio commendat quod lunam, quae luce propria caret et de sole mutuatur, necesse est fonti luminis sui esse subiectam. Haec enim ratio facit lunam
Abbreviated transcription (Latin):
quem hic tractandum recepimus reuoluamus: solae faciutꝰ
uirtutes beatum. nulla que alia quis quam uia hoc nomen
ad ipiscitur: unde quia ȩstimant nullis nisi philosophantib
in esse uirtutes nullos praeter phylosophos beatos eẽ
pronuntiant : Agnitionem enim rerũ diuinarum sapien¬
tiam proprixe uocantes eostantum modo dicunt eẽ sapien¬
tes qui superna et aciementis requirunt et quaerendi sagaci
diligentia comp̃hendunt: et quantum uiuendi perspȩcuitas
praestat imitantur: et in hocsolo eẽ aiunt exercitia uirtutũ
quarum sic officia dispensantsprudentiae eẽ mundum istũ.
et omnia quaemundo in sunt diuinorum contẽplatione
despicer eomnemq: animae cogitationem in sola diuina di¬
rigerestem perantiae omnia relinqueretinquantũ natura
patitur quae corporis usus requiritfortitũdinis non ter

Expanded text:
quem hic tractandum recepimus, resoluamus. Solae faciunt uirtutes beatum, nullaque alia quisquam uia hoc nomen adipiscitur: unde qui aestimant nullis nisi philosophantibus inesse uirtutes, nullos praeter philosophos beatos esse pronuntiant. Agnitionem enim rerum diuinarum sapientiam proprie uocantes, eos tantummodo dicunt esse sapientes qui superna et acie mentis requirunt et quaerendi sagaci diligentia comprehendunt et, quantum uiuendi perspicuitas praestat, imitantur; et in hoc solo esse aiunt exercitia uirtutum, quarum sic officia dispensant. Prudentiae esse mundum istum et omnia quae mundo insunt diuinorum contemplatione despicere omnemque animae cogitationem in sola diuina dirigere; temperantiae, omnia relinquere, in quantum natura patitur, quae corporis usus requirit; fortitudinis, non ter
Abbreviated transcription (Latin):
currunt: Circiuero etorbes duarum sunt rerum
duo nomina: et his nominbus. quidem a libi aliter .ẽ.
usus :nam et orbem procirculo posuit. ut orbem lac¬
cteum . et orbem prosphera: ut nouem tibi orbibus.
uel potius globis: sed et circi uocantur. quisperam
maximũm cingunt ut eos sequens tractatus inueni¬
etiquorum unus ẽ. lacteus dequoait inter flã mas
circus clucens : sed hic horum nihibneq circi neque
orbis nomine uoluit intelligi : sed ẽ orbis in hoc loco
stella euna inte graet peracta conuersio id ẽ. ab eodem
loco postemensum sphaerȩ perquam moueturambi¬
tum. in eundem locum : regressus: circus ẽ autem hi.

Expanded text:
currunt. Circi uero et orbes duarum sunt rerum duo nomina; et his nominibus quidem alibi aliter est usus. Nam et orbem pro circulo posuit, ut «orbem lacteum», et orbem pro sphaera, ut «nouem tibi orbibus uel potius globis». Sed et circi uocantur qui maximam cingunt, ut eos sequens tractatus inueniet; quorum unus est lacteus, de quo ait: «inter flammas circus elucens». Sed hic horum nihil neque circi neque orbis nomine uoluit intellegi, sed est orbis in hoc loco stellae una integra et peracta conuersio, id est ab eodem loco post emensum sphaerae per quam mouetur ambitum in eundem locum regressus. Circus est autem hi
Abbreviated transcription (Latin):
prodighanenim summam quȩdia metronfecit : debestermul¬
tiplica rea diecta parte septima ut saepeiam dictũ ẽ et ita in¬
uenies totius circuliperquem solcurrit ãbitũ stadiorũ habere
trecenties centena milia : et in suꝑcentũ septua ginta milia :
His dictis quibus mensura quã terrae uel ambitus uel dia metros
habet sed et circuli modusperquem solcurrit uel dia metrieius
ostenditur. nunc quã solis ẽẽ mensurã uelquem ad modum
illi prudentis simidep̃henderint indicemus: namsicut exter

Expanded text:
prodit. Hanc enim summam quae διάμετρον fecit debes ter mulprodit. Hanc enim summam quae διάμετρον fecit debes ter multiplicare, adiecta parte septima, ut saepe iam dictum est; et ita inuenies totius circuli per quem sol currit ambitum stadiorum habere trecenties centena milia et insuper centum septuaginta milia. His dictis, quibus mensura quam terrae uel ambitus uel διάμετρος habet, sed et circuli modus per quem sol currit uel diametri eius ostenditur, nunc quam solis esse mensuram uel quemadmodum illi prudentissimi deprehenderint indicemus. Nam sicut ex ter
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad iectione quã superius dedia metro et circulo regula¬
riterdiximuss et quia ad efficiendam terrena eum brȩ
longitu dinem non ãbitus terrae sed diame trimensura
multiplicanda ẽs ipsa ẽ enim quã sursum constat excres¬
ceresexa gies multipli canda tibierunt octoginta milia.
quae terraedia metros habet quae faciunt quadragies
octies centenamilia stadiorũ eẽ a terra usq ad soliscur¬
sum quo umbram terraediximus peruen ireterra autẽ
in medio caelestis circuliperquẽ solcurrit utcentron locata ẽ
ergomensura t̃rena eum braemedietatẽ dia metricaele¬
stis efficiet et siabaltera quoq: parte terraeparusq: ad eun¬
dem circulum mensura tendatur in tegracirculi perquem
solcurritidia metros inuenitur duplicatis igiturillis¬
quadragies octies centenis milib: erit integradia metros caeles¬
tis circulunnonagies sexies centenis milib: stadiorũ: et in¬
uenta dia metros : facilemensuram nobis ipsius quoq: ambitus

Expanded text:
tis adiectione quam superius de diametro et circulo regulariter diximus. Et quia ad efficiendam terrenae umbrae longitudinem non ambitus terrae, sed diametri mensura multiplicanda est — ipsa est enim quam sursum constat excrescere — sexagies multiplicanda tibi erunt octoginta milia quae terrae διάμετρος habet, quae faciunt quadragies octies centena milia stadiorum esse a terra usque ad solis cursum, quo umbram terrae diximus peruenire. Terra autem in medio caelestis circuli per quem sol currit ut centron locata est; ergo mensura terrenae umbrae medietatem diametri caelestis efficiet, et si ab altera quoque parte terrae par usque ad eundem circulum mensura tendatur, integra circuli per quem sol currit diametros inuenitur. Duplicatis igitur illisquadragies octies centenis milibus, erit integra διάμετρος caelestis circuli nonagies sexies centenis milibus stadiorum, et inuenta διάμετρος facile mensuram nobis ipsius quoque ambitus
Abbreviated transcription (Latin):
deorum : quiaper illũ animae in propria eim mortali¬
tatis sedem et indeorũ numerũ reuertuntur:et hoc
est quod homeri diuina prudentia in antriithacesis.
descriptione : significat : hinc et pitagoras putat a lacteo
circulo deor sum incipere ditis imperium : quia animae
in delapsa euidentur iama superis recessisseideo pri¬
mam nascentib: offerriait lactis alimoniam . qui a pri¬
mus eis motus alacteo incipit incorpora terrena laben

Expanded text:
deorum, quia per illum animae in propriae immortalideorum, quia per illum animae in propriae immortalitatis sedem et in deorum numerum reuertuntur. Et hoc est quod Homeri diuina prudentia in antri Ithacensis descriptione significat. Hinc et Pythagoras putat a lacteo circulo deorsum incipere Ditis imperium, quia animae inde lapsae uidentur iam a superis recessisse. Ideo primam nascentibus offerri ait lactis alimoniam, quia primus eis motus a lacteo incipit in corpora terrena laben
Abbreviated transcription (Latin):
simplicis et absolutissimȩ puritatis recessum in quaeda
siderei corporis incrementa turgescit: in singulis enim
sphaeris quaecaelo subiectae sunt aetheria obuolutione
uestitur ut p&reas gradatim societatibuius indumenti
testeiconcilictur: et ideo totidem mortibus quot spheras
transit ad hanc peruenit quae in terris uita uocitatur :
descensus uero ipsius quo animadecaelo in huius uitae
inferna delabitur. sicordo digeritur :¬
odiacum ita lacteus cirtulus obliquae circũ flexionis
occursu ambiendo complectitur. uit eum quaduo tropica
signaca pricornus et cancerferuntur: inter secethas
solis portas phrsiciuocauerunt: quia in utraque obuian¬
te solis titio ulterius solis inhibetur accessio et fit ei re¬
gressus ad tonaeuiam : cuius terminos num quam re¬
linquit: perhasportas animae decaelo interras meare
et de terris incaelum remea recreduntur: Ideo homi¬
num una alteradeorum uocatur: hominũ cancer-
quia perhunc in inferiora descensus ẽ: capricornus

Expanded text:
simplicis et absolutissimae puritatis recessum, in quaedam siderei corporis incrementa turgescit. In singulis enim sphaeris quae caelo subiectae sunt aetheria obuolutione uestitur, ut per eas gradatim societati huius indumenti testei concilietur, et ideo, totidem mortibus quot sphaeras transit, ad hanc peruenit quae in terris uita uocitatur. Descensus uero ipsius, quo anima de caelo in huius uitae inferna delabitur, sic ordo digeritur. Zodiacum ita lacteus circulus obliquae circumflexionis occursu ambiendo complectitur ut eum qua duo tropica signa, Capricornus et Cancer, feruntur, intersecet. Has solis portas physici uocauerunt, quia in utraque obuiante solstitio ulterius solis inhibetur accessio, et fit ei regressus ad zonae uiam cuius terminos numquam relinquit. Per has portas animae de caelo in terras meare et de terris in caelum remeare creduntur. Ideo hominum una, altera deorum uocatur: hominum, Cancer, quia per hunc in inferiora descensus est; Capricornus,
Abbreviated transcription (Latin):
usquedescendit: Haec ẽ interplatonicos demorte ani¬
maecũ incorpus truditur : secunda sententia: alii uero
nam tres esse inter eos sententiarum diuersitates:
ante signauimus induasquidem etipsi partes sicut
primifaciunt sed non isdem terminis diuidunt mun¬
dum: hi enim caelum quod a planes sphaera uocitatur
partem unam septem uero sphaeras. qua eua gȩuocan¬
tur. et quod inter illas acterrã .ẽ : terrãq: ipsamalterã
partem esse uoluerunt: secundum hos ergo quorũ sectae
amicior .ẽ. ratio. animaebeatae. ab omnicuiuscumque
contagione corporis liberaecaelum possident: quae
uero appe tentiã corporis. et huius quã in terris uitã
uocamus ab illa specula altissima et perpetua luce
despiciens desiderio latenti cogita uerit pondereipso
terrenae contagionis paulatim in inferiora delabitur:
nec subito a perfecta incorporalitate. luteum corpus
induitur sed sen simpertacita de trimenta et longiorẽ¬

Expanded text:
usque descendit. Haec est inter Platonicos de morte aniusque descendit. Haec est inter Platonicos de morte animae, cum in corpus truditur, secunda sententia. Alii uero — nam tres esse inter eos sententiarum diuersitates ante signauimus — in duas quidem et ipsi partes, sicut primi faciunt, sed non isdem terminis diuidunt mundum. Hi enim caelum, quod ἀπλανής sphaera uocitatur, partem unam, septem uero sphaeras quae uagae uocantur et quod inter illas ac terram est terramque ipsam, alteram partem esse uoluerunt. Secundum hos ergo, quorum sectae amicior est ratio, animae beatae, ab omni cuiuscumque contagione corporis liberae, caelum possident. Quae uero appetentiam corporis et huius quam in terris uitam uocamus, ab illa specula altissima et perpetua luce despiciens, desiderio latenti cogitauerit, pondere ipso terrenae cogitationis, paulatim in inferiora delabitur. Nec subito a perfecta incorporalitate luteum corpus induitur, sed sensim, per tacita detrimenta et longiore