comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq aliquem cuitm̃
credat quãtum ipi creditum est
ut garrulitatem suam custodiat
et ꝯtentus sit unius aurib ppłm
faciet. Sicꝙ modo sec̾tum erat ru¬
mor est. ¶Securitatis magna
portio est. Nichilaniq facere cõ¬
fusam uitam.⁊ ꝑtarbatã ⁊̃ poten¬
tes agunt tm̃ metuũt quãtum no¬
cent. nec ullo tp̃r uacant. trepidãt
aliud agere ño patitur acsubm̃
rendere ad se cogit. dat penas quis
inmala ꝯstĩa p̾stat. nulla securum
putat eĩ se etiam. sinõ dep̃henditũ.
posse dep̾hendiẽt int̾ sõpnos mouę¬
tur et quotiẽs alicuiꝰ scelus loquit
de suo cogitat nõ satis illi obli¬
uidetur nõ satis tectum nocẽ
habu̾it aliquãdo latendi for¬
tunam numquam fiduciã
uale.

Expanded text:
unusquisque aliquem, cui tantum unusquisque aliquem, cui tantum credat, quantum ipsi creditum est. Ut garrulitatem suam custodiat et contentus sit unius auribus, populum faciet, si quod modo secretum erat, rumor est. Securitatis magna portio est nihil inique facere. Confusam vitam et perturbatam inpotentes agunt; tantum metuunt, quantum nocent, nec ullo tempore vacant. Trepidant aliud agere non patitur ac subinde respondere ad se cogit. Dat poenas quisqin mala conscientia praestat, nulla securum; putat enim se, etiam si non deprenditur, posse deprendi. Et inter somnos movetur et, quotiens alicuius scelus loquitur, de suo cogitat; non satis illi oblividetur, non satis tectum. Nocens habuit aliquando latendi fortunam, numquam fiduciam. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
diccritas et ⁊ ingenii leuitas
cum te eẽ homines. sciant ꝙ̃
offendere sine periculo possũt
reconciatio tua ⁊ facilis sit et
certatimeri aũt tam domi ⁊¬
molestum est quam foris q̃
num est. ¶dice nũc ꝙ qui
timetur timet nemo potuiti
terribilis cẽ secure. ¶Cõtemp¬
tus suꝑ est cuius modus in
sua põtate habet qui illũ sibi i¬
adiĩceit qui otẽpnitur qr uo¬
luit nõ quia debuit. huius in¬
commodu etartes bone di¬
scutiunt.⁊ amicicie corum qui
apud aliquem potetem pot̾e¬
tes sunt quib applicari expe¬
diet non implicari ne pluris
remedium quam picutum
constet. ¶Lichiltantuz eq̃
ꝓlerit quam quiescere et̾mi¬
nimum cum aliquis pluri¬
mum secum. ¶ Est queda
dulcedo sermonis que irrepit
⁊ eblãditur ⁊ nõ aliter quam
ebrietas aut amor secreta pro¬
ducit. nemo quod audierit
tacebit. nemo quãtum audi¬
erit loquetur. qui rem ño tacr¬
erit nõ tacebit auctorem. h̃t

Expanded text:
diocritas et ingenii lenitas; diocritas et ingenii lenitas; eum esse te homines sciant, quem offendere sine periculo possint; reconciliatio tua et facilis sit et certa. Timeri autem tam domi molestum est quam foris, taium est. Adice nunc, quod qui timetur, timet; nemo potuit terribilis esse secure. Contemptus superest, cuius modum in sua potestate habet, qui illum sibi adiunxit, qui contemnitur quia voluit, non quia debuit. Huius incommodum et artes bonae discutiunt et amicitiae eorum, qui apud aliquem potentem potentes sunt, quibus adplicari expediet, non inplicari, ne pluris remedium quam periculum constet. Nihil tamen aeque proderit quam quiescere et minimum cum aliis loqui, plurimum secum. Est quaedam dulcedo sermonis, quae inrepit et eblanditur et non aliter quam ebrietas aut amor secreta producit. Nemo quod audierit, tacebit. Nemo quantum audierit, loquetur. Qui rem non tacuerit, non tacebit auctorem. Habet
Abbreviated transcription (Latin):
iroiac. cẽseo ista precepta quomͦ
sitibi preciꝑe quarõne bona uali¬
tudo mardeat motu erroris.¶Cõ¬
sidera que sint que hominem ĩ
ꝑniciem hominis instigent.
Inuemes speminuidia. Odi¬
ipmnetum. contẽptum.
Exomnibꝰ istis adcolcuissi¬
mum est ꝯtep̃tus. ut multi ĩ
illo remedu causa delicuerĩt
qui quis contempnit calcat
sine dubio set transit. ¶Ne¬
mohomim contempto ꝑti¬
naciter.nemo diligenter no¬
cet ctiam matie iacens pret̾it
cum stante pugnatur. ¶ Spe
imꝓborum uitabis si nich
habueris quod cupiditater
alienam et imꝑbam irritet
si nichil insign̾e possederis cõ¬
cupiscuntur enim et iam si¬
sic raro mindiam effugies
siteno ingesẜis ooculis. ⁊ si bo
isinu gaudere. ¶Odium
autem exoffensa hoc uitabis
neminem lacescendo. aut g̃¬
tiitam aquo te sensus cõis
tuebitur. fuit enim boc mul¬
tis ꝑicłosum. quidam hodi¬
um habuerunt. nec mimi¬
cum. ¶Illud ne timearis
prestabit tibi et fortune me¬

Expanded text:
udias censeo ista praecepta, quomodo udias censeo ista praecepta, quomodo si tibi praeciperem, qua ratione bonam valitudinem in Ardeatino tuereris. Considera, quae sint, quae hominem in perniciem hominis instigent: invenies spem, invidiam, odium, metum, contemptum. Ex omnibus istis adeo levissimum est contemptus, ut multi in illo remedii causa delituerint. Quem quis contemnit, violat sine dubio, sed transit; nemo homini contempto pertinaciter, nemo diligenter nocet. Etiam in acie iacens praeteritur, cum stante pugnatur. Spem inproborum vitabis, si nihil habueris, quod cupiditatem alienam et inprobam inritet, si nihil insigne possederis. Concupiscuntur enim etiam si rara. Invidiam effugies, si te non ingesseris oculis, si bonsscieris in sinu gaudere. Odium aut est ex offensa: hoc vitabis neminem lacessendo; aut gratuitum: a quo te sensus communis tuebitur. Fuit hoc multis periculosum; quidam odium habuerunt nec inimicum. Illud, ne timearis, praestabit tibi et fortunae me
Abbreviated transcription (Latin):
am humoris loricatus tulit
et quotiẽs aque fuãt octio no¬
ussimus bibit. ¶ Uides ho¬
norem et notam posse ꝯtẽpni
eodem quo repulsus est die ĩ
comitio pila lusit. ¶Uides
posse nõ timeri potentiam su¬
periorũ et põpeium et cesare
quorum nemo altum offen¬
dere audebat insint altum de¬
merẽtur simul ꝓuocauit ¶ui¬
des tam mortem posse ꝯtepni
quam exilium et exiliũ sibim
dixit et mortem et int̾im bel¬
lum possumus itaq adu̾sue
ista tãtũ habere animi. libeat
modo subdncẽ ngo collũ.¶
primis aũt restituende uolup¬
tates eneruant. ⁊ effeminãt. et
multum petunt. multum aũt
afortuna ꝯpetendum est. ¶De¬
indesꝑandum opes auctoram̃¬
ta sunt ẜuitutum. aurum et
argẽtum. et quicqd aliud feli¬
ces domos honerat relĩquatur
nõ põt gratis constare lib̾tas
banesimagno exstimas omĩa
paruo estimanda sunt. uale.
Ue obẜuanda tibi sint ut tutior
uiuas dicam. ¶ tutamẽ sie a¬

Expanded text:
am umoris loricatus tulit am umoris loricatus tulit et, quotiens aquae fuerat occasio, novissimus bibit, vides honorem et notam posse contemni: eodem quo repulsus est die in comitio pila lusit, vides posse non timeri potentiam superiorum: et Pompeium et Caesarem, quorum nemo alterum offendere audebat nisi ut alterum demereretur, simul provocavit, vides tam mortem posse contemni quam exilium: et exilium sibi indixit et mortem et interim bellum. Possumus itaque adversus ista tantum habere animi, libeat modo subducere iugo collum. In primis autem respuendae voluptates; enervant et effeminant et multum petunt, multum autem a fortuna petendum est. Deinde spernendae opes: auctoramenta sunt servitutum. Aurum et argentum et quicquid aliud felices domos onerat, relinquatur; non potest gratis constare libertas. Hanc si magno aestimas, omnia parvo aestimanda sunt. VALE.ae observanda tibi sint, ut tutior vivas, dicam. Tu tamen sic a
Abbreviated transcription (Latin):
statu prestitit. Inpretura. In
re publica. Inaccatione in
ꝓuncia.an contione.In ex̾¬
citu. In morte. In illa rei pu¬
blice trepidatc̃e. Cum illĩc
cesar eẽt decem legionib pu¬
gnatissimis subnixus totis
omĩa. Cumalii ad cesarem in¬
clinarent alii ad põperum solꝰ
cato fecit aquas ⁊rei publice
partes. ¶Si animo ꝯplecti
uolueris illius ymagiẽm tꝑ̃is
uidebis illinc plebem ⁊ oẽm
erectum adres nouas uul¬
gus hinc optimates ⁊eque¬
strem ordinem. quicꝗd erat
incutate scĩ ⁊ electiduos in
medio relictos rem publicam
ercatonem. ¶Miraberis in¬
quam cumaĩadu̾teris atridẽ
si cesar uicerit morituꝵ si põpe¬
ius exulaturum. ¶Quid hebat
quod timẽt qui idsibi et iuc¬
to ⁊ uictori ꝯstituerat. q̃ ostitu¬
ta eẽ abhostib iratissimis po¬
terant. pͥeriit itaq exdecretu
suo.¶ Uides posse homines
laborem pati. ꝑmedias affri¬
çesolicitudines pedes duxit
ex̾citum. uides posse tolleraĩ¬

Expanded text:
statu praestitit, in praetura, in statu praestitit, in praetura, in repulsa, in accusatione, in provincia, in contione, in exercitu, in morte. Denique in illa rei publicae trepidatione, cum illinc Caesar esset decem legionibus pugnacissimis subnixus, totisomnia, cum alii ad Caesarem inclinarent, alii ad Pompeium, solus Cato fecit aliquas et rei publicae partes. Si animo complecti volueris illius imaginem temporis, videbis illinc plebem et omne erectum ad res novas vulgum, hinc optumates et equestrem ordinem, quicquid erat in civitate sancti et electi, duos in medio relictos, rem publicam et Catonem. Miraberis, inquam, cum animadverteris Atriden si Caesar vicerit, moriturum, si Pompeius, exulaturum. Quid habebat, quod timeret, qui ipse sibi et victo et victori constituerat, quae constituta esse ab hostibus iratissimis poterant ? Periit itaque ex decreto suo. vides posse homines laborem pati: per medias Africae solitudines pedes duxit exercitum, vides posse tolera
Abbreviated transcription (Latin):
tum est post finitu̾m est ar¬
ma triginta tyrãpnis noxe
dedita est ciuitas exquibus
pleriq inimnici erant nouissiã
dnãtio ẽ subgrauissimis hõib
impleta. obiectio est ⁊ religionỹ
iuolatio ⁊ iuuẽtutis corrupte¬
la quam immitte indeos inpa¬
tres. inrempublicam dictus
est post carcer et uenenĩ usq
eo ãĩum socratis nõ monerant
ut ne uultum quidem moue¬
rint. Illã mirabilem laudem ⁊
singłarem usꝙ ad extremum
nec ylariorem quisqua nectri¬
stiorem socratem uidit. Eqͣlis
fuit iitanta in equalitate for¬
tune. ¶Uis altum exẽplũ
accipehunc.m. catonem re¬
cuicum omnib locis obstitiᷤ¬
set nouissime: ⁊ ĩmorte. osten¬
dit tam̃ iurum fortem posse
marmis est ẽ exacta cuuilibus
aut intacta ꝯcipiente iam ci-¬
nõ minus quam scc̾tem in
põpeium ⁊ cesarem et crassũ
putas lib̾tatis socios fuisse.
¶Nemo mutatum catonem
tociens mutare publica uid¬
dit. ¶Eundem se momĩ s

Expanded text:
tum est; post finita artum est; post finita arma triginta tyrannis noxae dedita est civitas, ex quibus plerique inimici erant. Novissima damnatio est sub gravissimis nominibus impleta: obiecta est et religionum violatio et iuventutis corruptela, quam inmittere in deos, in patres, in rem publicam dictus est. Post haec carcer et venenum. Haec usque eo animum Socratis non moverant, ut ne vultum quidem moverent. O illam mirabilem laudem et singularem ! Usque ad extremum nec hilariorem quisquam nec tristiorem Socraten vidit. Aequalis fuit in tanta inaequalitate fortunae. vis alterum exemplum ? Accipe hunc M. Catonem reCui cum omnibus locis obstitisset, novissime et in morte, ostendit tamen virum fortem posse in armis est exacta civilibus aut in toga concipiente iam civnon minus quam Socraten inPompeium et Caesarem et Crassum putas libertatis socios fuisse. Nemo mutatum Catonem totiens mutata re publica vidit: eundem se in omni
Abbreviated transcription (Latin):
rum incurnet. ¶Terribiles
uisus forme letumq laborq
minime quidem. ¶ Siꝗs
rectis occłis intueri illa pꝰsit
et tenebras ꝑrumꝑe multa
ꝑ noctem habrta terrori die
mistis est cam formidabile
quam fama uulgauit. ¶Ed
ẽ obsecro te lucili curtimeat
laborem uir. mortem hõ. ¶Co¬
ciẽs michi occurrunt isti qui ñ
putant fieri posse.quicꝗd face̾
nõ possunt. et auint hos loqui
maiora quam quebumana
natura substineat. At quato eͦ¬
go de illis meliꝰ existimo. Ipĩ
quoq hec possunt facere setɨ
nolunt. ¶Deniq qm̃ nũ¬
quam ista destituere tẽpt̃ate
cui nõ faciliora apparciere in
ꝑpessum senem ꝑ omiã asꝑa
iactatum in uictum tamen
et pauꝑtate. Quam grauiorẽ
illi domestica honera faciebãt
⁊laborib quos militares qͦq
ꝑtulit quib ille domi ex̾citus
ciles. et matri quam patri simi¬
liores. sic fere aũt inbello fuit a¬
ut intyrapnide. aut inlibtate
bellis ac tyramnis seuiore. ui¬
giti et septem annis pugna¬

Expanded text:
rum incurvet. Terribiles visu formae letumque labosque; minime quidem, si quis rectis oculis intueri illa possit et tenebras perrumpere. Multa per noctem habita terrori dies in" istis est tam formidabile quam fama vulgavit ? Quid est, obsecro te, Lucili, cur timeat laborem vir, mortem homo ? Totiens mihi occurrunt isti, qui non putant fieri posse quicquid facere non possunt, et aiunt nos loqui maiora quam quae humana natura sustineat. At quanto ego de illis melius existimo ! Ipsi quoque haec possunt facere, sed nolunt. Denique quem umquam ista destituere temptantem ? Cui non faciliora apparuere in perpessicium senem, per omnia aspera iactatum, invictum tamen et paupertate, quam graviorem illi domestica onera faciebant, et laboribus, quos militares quoque pertulit. Quibus ille domi exercitus est, ciles et matri quam patri similiores. Si vere reputes, aut in bello fuit aut in tyrannide aut in libertate bellis ac tyrannis saeviore. viginti et septem annis pugna
Abbreviated transcription (Latin):
detur. huĩ morbi uite coĩs fasti¬
dium. qũo eultu se acet̾is distĩ¬
gunt.Qũo elan elegãtia cena¬
lunt separare etiam temporũ
dispoitiones. nolut solita spec¬
tare. quibꝰ peccandi p̃miu in¬
fania est: Hanc petunt om̃es
isti. qui itadicat. recto uiuunt
nandum.Illam sequẽtib o ĩa
faciliaet ex pedita st̃. Cõtra illã
nitẽtib.nõ alia uita ẽ. qua cõ¬
tra aquã remigantib. Uar.

Expanded text:
detur huius morbi vitae communis fastidium. Quomodo cultu se a ceteris distinguunt, quomodo elegantia cenalunt separare etiam temporum dispositione. Nolunt solita peccare, quibus peccandi praemium infamia est. Hanc petunt omnes isti, qui, ut ita dicam, retro vivunt. nandum; illam sequentibus omnia facilia, expedita sunt, contra illam nitentibus non alia vita est quam contra aquam r
Abbreviated transcription (Latin):
adiecero. nec infantes nec pueros
nec mente lapsos timere mortez.
et ec̃turpissimum sieam securita¬
tem nobis ratio nõ prestat ad ꝙ̃
stulticia ꝑducit. uale

Expanded text:
adiecero, nec infantes nec pueros nec mente lapsos timere mortem et esse turpissimum, si eam securitatem nobis ratio non praestat, ad quam stultitia perducit. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
est hic aũt numqua abest c¬
cumq uult cotidie uult uidet
¶Ita qr mecum stude mecum ce¬
na mecũ ambula inangusto
uiuetemus. siquicquam eẽt co¬
gita tõib clansum. uideo te
mi lucili. cum max̃ audio ad

Expanded text:
est; hic autem numquam abest. Quemcumque vult, cotidie videt. Itaque mecum stude, mecum cena, mecum ambula. In angusto vivebamus, si quicquam esset cogitationibus clusum. Video te, mi Lucili; cum maxime audio. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
te morari nolo . Non est enz
tibi exortatione opus. Hoc
habent in t̾cetã boni mores
placent sibi ꝑmanent leuis
est malitia. sepe mutatur nõ
in melius. S maluid. uale

Expanded text:
te morari nolo; non est enim tibi exhortatione opus. Hoc habent inter cetera boni mores: placent sibi, permanent. Levis est malitia, saepe mutatur, non in melius, sed in aliud. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
quam sõgissime au̾sa sit. nõ ẽ qd̾
spectes ꝙ sit iuste rei p̃mium ma¬
ius iniusticia est. ¶Illud ad huc
tibi affige quod paulo ante di¬
cebam nichiladrem ꝑtinẽ quã
multi equitatem tuam nouenĩt
qui iurtutem suam publicari
uult ñ uirtuti laborant set glorie
cumimfamia. et tamen si sapis
mala oppinio bene parta delec¬
tet. uale.

Expanded text:
quam longissime aversa sit. Non est quod quam longissime aversa sit. Non est quod spectes, quod sit iustae rei praemium; maius in iusto est. Illud adhuc tibi adfige, quod paulo ante dicebam: nihil ad rem pertinere, quam multi aequitatem tuam noverint. Qui virtutem suam publicari vult, non virtuti laborat, sed gloriae. cum infamia. Et tunc, si sapis, mala opinio bene parta delectet. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
dos et quicꝗd gentium usq ĩ ox¬
ceanum extendit. oriens uasta¬
bat fugabatq. set ipẽ modo occi¬
so amico. modo amisso iacebat in
tenebris ał scellus. ał desitenum
suum merẽs uictor tot regum
atq ppłorum ire tristicieq suc¬
cumbẽs. Idenim egerat ut oĩa
potius br̃et inpõtate quam af¬
fectus. ¶Oquam magnis ho¬
mines tenetur errorib quibus
dnandi transmaria cupiunt ꝑ¬
mittẽ. felicissimosq seiudicant
simultas ꝓmilite ꝓm̃cias obti¬
nent ⁊ nouas uetib adiungunt
ignari quod illud ingens ał per¬
par.queris regnum. imꝑare sibi
maximum imꝑium est. deceat
me quam sac̃ res iusticicia alie¬
num bonum spectãs nichil ex
sepetẽs nisi usum sui nicħsit illi
cum ambitõne famaꝙ sibi pla¬
ceat. hoc anteomĩa sibi quisq ꝑ¬
suadet meistum ec̃ gͣtis oportet
parum ẽ ad huc illud ꝑsuadeat
sibi memnhãc pulc̾imam uirtu¬
tem ultro ctiam impẽdere iubẽt
tota cogitatio apͥuatis ꝯmodis

Expanded text:
dos et quicquid gentium usque in oceanum extendit oriens, vastabat fugabatque, sed ipse modo occiso amico, modo amisso iacebat in tenebris, alias scelus, alias desiderium suum maerens, victor tot regum atque populorum irae tristitiaeque succumbens. Id enim egerat, ut omnia potius haberet in potestate quam adfectus. O quam magnis homines tenentur erroribus, qui ius dominandi trans maria cupiunt permittere felicissimosque se iudicant, si multas milite provincias optinent et novas veteribus adiungunt, ignari, quod sit illud ingens parque dis regnum. Imperare sibi maximum imperium est. Doceat me, quam sacra res sit iustitia alienum bonum spectans, nihil ex se petens nisi usum sui. Nihil sit illi cum ambitione famaque; sibi placeat. Hoc ante omnia sibi quisque persuadeat: me iustum esse gratis oportet. Parum est; adhuc illud persuadeat sibi: me in hanc pulcherrimam virtutem ultro etiam inpendere iuvet. Tota cogitatio a privatis commodis
Abbreviated transcription (Latin):
dua meditatio. si nõ u̾ba ex̾cĩs
set aĩum si ꝯtra mortem te p̃ꝑa¬
ueris. aou̾sus quam nõ exor¬
tabitur. nec attollet qui cauil¬
latõnib tibi ꝑsuadere temp¬
tau̾it mortem malum nõ ẽẽ
optime ridere ineptias grecas.
quas nõclum quãuis miret ex¬
cussi zeño nr̃ hac collectone u¬
titurnullum malum głosu

Expanded text:
dua meditatio, si non verba exercueris, dua meditatio, si non verba exercueris, sed animum, si contra mortem te praeparaveris, adversus quam non exhortabitur nec adtollet, qui cavillationibus tibi persuadere temptaverit mortem malum non esse.optime, ridere ineptias Graecas, quas nondum, quamvis mirer, excussi. Zenon noster hac collectione utitur: "nullum malum glo
Abbreviated transcription (Latin):
latebra est inqua nõ intret me¬
tusmortis q̃ fa eminuta ⁊ ĩ altũ
subducta inte quies qua non
dolor friter. ¶Quacĩq te ab¬
orteris mala humana circum¬
strepẽt. multa extrasunt que
cireueunt nos que aut fallãt
aut falli urgeant multa int̾
fortuna multis malis. uł ma¬
chinis lacessitum no transit
Insuꝑabili loco stat amnimus
ꝙdicat. ¶Infra illum om¬
ne telum cadit. nõ habet ut
putamꝰ fortuna lõgas manus
neminem cecupat᷑. nisi haben¬
tẽ sibi itaq qu̾atum possum
abilla resiliamus quod sola
pstabit sui nẽq ꝯdictio. sçiat
num quod malum sit.quid
petat. ꝗd d̾uitet. quesit illius
ratio que appetẽda aut fugien¬
da discernat. qua cupiditatũ
cum tortor poposcit manuz
mala absentia. Ecce dolor qrẽ
ratõibilem ẽẽ dicebas. Eice n¬
loquutus es. sonant flagella
gladius micat. nunc an̾imꝰ
opus enca. nũc pecto refirmo
faciet aũt illũd fumum assi¬

Expanded text:
latebra est, in quam non intret melatebra est, in quam non intret metus mortis ? Quae tam emunita et in altum subducta vitae quies, quam non dolor territet ? Quacumque te abdideris, mala humana circumstrepent. Multa extra sunt, quae circumeunt nos, quo aut fallant aut urgeant, multa intus, fortuna multis machinis lacessitum non transit. In insuperabili loco stat animus, vindicat; infra illum omne telum cadit. Non habet, ut putamus, fortuna longas manus; neminem occupat nisi haerentem sibi. Itaque quantum possumus, ab illa resiliamus; quod sola praestabit sui naturaeque cognitio. Sciat, num, quod malum sit, quid petat, quid evitet, quae sit illa ratio, quae adpetenda ac fugienda discernat, qua cupiditatum cum tortor poposcit manum,mala absentia; ecce dolor, quem tolerabilem esse dicebas, ecce locutus es; sonant flagella, gladius micat: Nunc animis opus, Aenea, nunc pectore firmo. Faciet autem illud firmum adsi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ solicitus. Quem inquis d̾o¬
rum sponsorem accepisti eum
s. qui neminem fallit. aĩum
recti. at boniamatorem.Intu¬
to pars tui melior põt tibi forty¬
nam in uiriam facere. quodi
adrem magis ꝑtinet nõ timeo
netu facias tibi idem. ¶Qua
ireccpisti. uade ⁊ inisto te hity
riose audireisolemus.sic quo¬
rumdam uitam laudari ꝗbo
ẽ. paulatim eñĩ efemiãt᷑ aĩus
atq insimilitudĩe ocii sui ⁊pi¬
gricie in qua iacet soluitur.¶Qt
ergo: uiro no. uł obrigescere sati
uitam suam fecerunt similem.
¶Multum int̾est int̾ ocium etꝯ
dictiuuz. ¶Quid ergo inquis
nõ santius est. uł sic iacere qͣm
et istis officiorum uerticib uo¬
lutari. Utͣꝙ res detestabił est
⁊ ꝯtͣctio.⁊ torpor. puto eq̃ qui in
otorib iacet mortuus ẽ quã
qui rapitur ut eo. ocium sine
littis est mors. ⁊ hoĩs uiui sepul¬
tura. ¶Quid deniq ꝓdest seces¬
sisse comqua nõ transmaĩa noc
solicituoinum cãe ꝑsequ̾atur. q̃

Expanded text:
e sollicitus. "Quem," inquis, "deorum sponsorem accepisti?" Eum scilicet, qui neminem fallit, animum recti ac boni amatorem. In tuto pars tui melior est. Potest fortuna tibi iniuriam facere; quod ad rem magis pertinet, non timeo, ne tu facias tibi. I, qua ire coepisti et in isto te vitae riose. Audire solemus sic quorundam vitam laudari, est." Paulatim enim effeminatur animus atque in similitudinem otii sui et pigritiae, in qua iacet, solvitur. Quid ergo? Viro non vel obrigescere satiu, cui vitam suam fecere similem. Multum interest inter otium et conditivum. " Quid ergo?" inquis, " non satius est vel sic iacere quam in istis officiorum verticibus volutari ?" Utraque res detestabilis est, et contractio et torpor. Puto, aeque qui in odoribus iacet, mortuus est quam qui rapitur unco. Otium sine litteris mors est et hominis vivi sepultura. Quid deinde prodest secessisse ? Tamquam non trans maria nos sollicitudinum causae persequantur ! Quae
Abbreviated transcription (Latin):
coᷤ qui semꝑ quiescunt.Nam illa
tumultu gautẽ nõ est industͥ.
set eragitate mentis ꝯcursio. Et
hec nõ est quies que motum o¬
cem̃ molestiam urdicat. s dis¬
solutio et langor. Itaq hoc qḋa
piro pomponium legi anmo
mãdabitur. Quidam ad eo ĩ la

Expanded text:
eos qui semper quiescunt. Nam illa eos qui semper quiescunt. Nam illa tumultu gaudens non est industria, sed exagitatae mentis concursatio. Et haec non est quies, quae motum omnem molestiam iudicat, sed dissolutio et languor. Itaque hoc, quod apud Pomponium legi, animo mandabitur: "quidam adeo in la
Abbreviated transcription (Latin):
set de ip̃o prius. Post amicici
cepta teophrasti cum amauint
iudicant et nõ amant cum ui¬
dicaui̾nt. Di cogita anina
miciciam aliquis recipiendus sit.
Cum placiĩt fieri toto illu pee¬
tore admitte: Tamaudact cuze
illo loquẽ: quam tecum. Tu
quidem ita uiue utnil tibi cõ¬
mittas nͥ quod cõmittẽ ⁊̃ im
mico tuo possis. S⁊ quia inter¬
uenuint quedam que ꝯsuetu¬
do fecit archana cum amico õs
curas omẽs cogitatõnes tuas
misce. fidelem siputauĩs faci¬
es. Nam quidam fallere docu¬
peccandi suspicando fecerunt
Quid est ergo quare illa uba
coram amico meo rethaam.
Quid c̃ quare mecoraz illo
nõ putem solum: Quidã qlie
tm̃ amicis commiittenda sũt
obuus narrant ⁊ inquaclibet
aures quicquid illodi x exho¬
nerant. Quidam rursus etiã
karissimorum osciam refõmi¬
dant et si possent ne quidem
sibi credituri int̾iras premunt
omne secretum. Neutrum faci¬
endum est. Utrũiꝑ enim inciũ
cteos qui semꝑ inquieti sunt ⁊

Expanded text:
sed de ipso prius. Post amicitiaaecepta Theophrasti, cum amaverunt, iudicant, et non amant, cum iudicaverunt. Diu cogita, an tibi in amicitiam aliquis recipiendus sit. Cum placuerit fieri, toto illum pectore admitte; tam audaciter cum illo loquere quam tecum. Tu quidem ita vive, ut nihil tibi committas, nisi quod committere etiam inimico tuo possis; sed quia interveniunt quaedam, quae consuetudo fecit arcana, cum amico omnes curas, omnes cogitationes tuas misce. Fidelem si putaveris, facies. Nam quidam fallere docupeccandi suspicando fecerunt. Quid est, quare ego ulla verba coram amico meo retraham ? Quid est, quare me coram illo non putem solum ? Quidam quae tantum amicis committenda sunt, obviis narrant et in quaslibet aures, quicquid illos urserit, exonerant. Quidam rursus etiam carissimorum conscientiam reformidant, et si possent, ne sibi quidem credituri interius premunt omne secretum. Neutrum faciendum est. Utrumque enim vitium eos qui semper inquieti sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ nobilitatem nobili uiro adiciat. Dic scipionis patrem.
Dubiũ est quingenerandi uulgare bñficiũ uicerat exunia pie¬
tas ⁊ uirtus. ip̃i urbi nesciuiͦ utrũ maiꝰ p̃sidiũ afferrens an decus.
Dem̃si hoc parũ ẽ. funge aliquẽ cormenta pr̃is discussisse. fin¬
ge in se tnͣstulisse. licet tibi in qnͣtũ uelis extendere bñficia filii:
cũ paternũ munus ⁊ simplex sit ⁊ faciles danti uoluntarium
qͣl necẽe ÷. ille multis dediȩ. etiã quib dedisse se nescit. In quo con¬
ortẽ ht̃. in quo spectauit patriam. p̃mia prum. domus.¬

Expanded text:
maiorem nobilitatem nobili viro adiciat, dici Scipionis patrem ! maiorem nobilitatem nobili viro adiciat, dici Scipionis patrem ! Dubium est, quin generandi vulgare beneficium vicerit eximia pietas et virtus ipsi urbi nescio utrum maius praesidium adferens an decus ? Deinde, si hoc parum est, finge aliquem tormenta patris discussisse, finge in se transtulisse. Licet tibi, in quantum velis, extendere beneficia filii, cum paternum munus et simplex sit et facile et danti voluptarium, quod necesse est ille multis dederit, etiam quibus dedisse se nescit, in quo consortem habet, in quo spectavit legem, patriam, praemia patrum, domus
Abbreviated transcription (Latin):
nec bñficia parentũ suoꝵ suꝑinitiunt. cap̃tam̃ hoc natura qđ ñ¬
dũ ulla etas tulit. si singła paternoꝵ meritoꝵ magnitudinẽ exsuꝑ¬
trem: tot ꝑicula maximosduces cũ maxune p̃mentia ꝯtempsit.
tot oppositas difficultates. qđ ad pͥmã pugnam exiturus tr̃ro
ꝑueteranoꝵ corꝑa cucurrit. qđ annos suos transiliuit. adice ut
idẽ prẽm reũ defendat ⁊ ꝯspirationi inimicoꝵ potentiũ eripiat
ut alterũ illi ꝯsulatũ ac terciũ. aliosq honores etiã ꝯsularibus
ꝯcupiscendos ꝯgerat. Ut pauꝑiraptas belliuire opes tradat.
⁊ qđ est militarib uiris spetiosissimũ diuitẽ illũ spoliis etiam
hostilib faciat. Si ad huc parũ ẽ. adice ut ꝓuintias ⁊ extra ordi¬
naria imꝑia ꝯtinuet. Adice ut dirutis maximis urbib romam
imꝑĩ sine emulo adortus occasusq uenturi defensor ⁊ ꝯditor.

Expanded text:
nec beneficia parentium suorum superiaciunt, capit tamen hoc natura, quod nonec beneficia parentium suorum superiaciunt, capit tamen hoc natura, quod nondum ulla aetas tulit. Si singula paternorum meritorum magnitudinem exsuptrem, tot pericula maximos duces eum maxime prementia contempsit, tot oppositas difficultates, quod ad primam pugnam exiturus tiro per veteranorum corpora cucurrit, quod annos suos transiluit ? Adice, ut idem patrem reum defendat et conspirationi inimicorum potentium eripiat, ut alterum illi consulatum ac tertium aliosque honores etiam consularibus ncupiscendos congerat, ut pauperi raptas belli iure opes tradat et, quod est militaribus viris speciosissimum, divitem illum spoliis etiam hostilibus faciat. Si adhuc parum est, adice, ut provincias et extraordinaria imperia continuet, adice, ut dirutis maximis urbibus Romani imperii sine aemulo ad ortus occasusque venturi defensor et conditor
Abbreviated transcription (Latin):
patri dedit agrippanauali corona insignis. unicum adeptus
int̾dona militaria decus. qui tot in urbe maxima oꝑa excita¬
uit. que ⁊ pͥorem magnificentiã uincerent. ⁊ nulla postea uince¬
rentur: utrũ octauiꝰ maiꝰ ullũ bñficiũ dedit filio. an pr̃i diuꝰ
aug̃. quãuis illũ umbra adoptiui prĩs abscondit: Qnͣtã cepisset
uoluptatẽ. si illũ post debellata arma ciuilia uidisset secure pa-
cip̃sidentẽ. ñ adagnoscens bonũ suũ. nec satis credens. Quociens
respexisset ad se. potuisse illũ uirũ indomo sua nasci. Qd nunc
ceteros ꝓsequar. quosiam ꝯsũpsisset obliuio. nͥ illos filioꝵ gła ⁊
tenebris eruisset. ⁊ ad huc in luce retineret. Dem̃ cũ queramꝰ ñqͥs
filius pr̃imaiora bñficia reddidit qm apr̃e acceꝑat. s analiquis
possit maiora reddere. etiã si que retuli exempla ñdũ satisfaciunt

Expanded text:
patri dedit Agrippa navali corona insignis, unicum adeptus patri dedit Agrippa navali corona insignis, unicum adeptus inter dona militaria decus, qui tot in urbe maxima opera excitavit, quae et priorem magnificentiam vincerent et nulla postea vincerentur ? Utrum Octavius maius beneficium dedit filio an patri divus Augustus, quamvis illum umbra adoptivi patris abscondit ? Quantam cepisset voluptatem, si illum post debellata arma civilia vidisset securae paci praesidentem, non adgnoscens bonum suum nec satis credens, quotiens ad se respexisset, potuisse illum virum in domo sua nasci ! Quid nunc ceteros prosequar, quos iam consumpsisset oblivio, nisi illos filiorum gloria e tenebris eruisset et adhuc in luce retineret ? Deinde, cum quaeramus, non quis filius patri maiora beneficia reddiderit, quam a patre acceperat, sed an aliquis possit maiora reddere, etiam si, quae rettuli, exempla nondum satis faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
bonis artib me studuisse. ut cursũ ad rectũ iter uite dirgerẽ.
in ip̃o bñficio tuo. maius ꝗͣ qđ dederas recepisti. Tu enĩ me mͥ
rudem imꝑitũ dedisti. ego tibi filiũ qualẽ genuisse gauderes.
Aliud me pater. si idẽ presto: plus reddo qr ñ tm̃ alusse. s afilio
ali gaudet. ⁊ maiorẽ exanimo meo ꝗͣ ex ip̃a re ꝑcip̃ uoluptatem.
illiꝰ alimenta: ad corpus tantũ meũ ꝑueneru̾nt᷑. Quid siquis in
tantũ ꝓcessit. ut aut eloquentia ꝑgentes notesc̾et aut iusticia.
aut bellicis reb ⁊ prĩ quoq ingentẽ circũ fundẽt famã. tenebras¬
q nataliũ suorũ clara luce discut̾et. Non in estimabile in paren
ac platonẽ filios nosset: Sophroniscũ socrates expirare ñ patitur.
seteros enũare longũ est. qui durant ob nullam aliã cãm. qͣm
bñficiũ dedit.m. agrippe pr̃ nepost agrippã quidẽ notus. an

Expanded text:
bonis artibus me studuisse et cursum ad rectum iter vitae direxisse, bonis artibus me studuisse et cursum ad rectum iter vitae direxisse, in ipso beneficio tuo maius, quam quod dederas, recepisti; tu enim me mihi rudem, imperitum dedisti, ego tibi filium, qualem genuisse gauderes. Aluit me pater. Si idem praesto, plus reddo, quia non tantum ali se, sed a filio ali gaudet et maiorem ex animo meo quam ex ipsa re percipit voluptatem, illius alimenta ad corpus tantum meum pervenerunt. Quid ? si quis in tantum processit, ut aut eloquentia per gentes notesceret aut iustitia aut bellicis rebus et patri quoque ingentem circumfunderet famam tenebrasque natalium suorum clara luce discuteret, non inaestimabile in parenter Xenophontem ac Platonem filios nosset ? Sophroniscum Socrates expirare non patitur. Ceteros enumerare longum est, qui durant ob nullam aliam causam, qubeneficium dedit M. Agrippae pater ne post Agrippam quidem notus, an
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatis mee causa. aut certe ꝑuoluptatẽ dederim. Cum
tanto maius sit retinere sp̃m. qm acciꝑe. Qnͣto leuius mori
ante mortis metũ: Ego uitã dedi statim illa usuro. tu nescit᷑o
an uiueret. Ego uitã dedi mortẽtimenti. tu uitã dedisti ut mo¬
ripossem. Ego uitam tibi dediꝯsũmatã. ꝑfectã. tume exꝑtem
rationis geniusti onus alienũ. uisscire qmͣ ñ sit magnũ bñficiũ
uitã sic dare: exposuisse est. Nẽpe in iuria erat genuisse qͥcqͥd col¬
ligo minimũ eẽ bñficiũ pr̃is matrisq ꝯcubitũ. nͥ accesserint
aliaque ꝓsequerent᷑. ħ initiũ muneris. ⁊ aliis officiis ratũ face
rent. Nonest bonũ uiuere sed bñ uiuere. At bene uiuo. s potui
⁊ male. ltahocrantũ ẽ. tuũ quod uiuo. Si uitam imputas mͥ ꝑ
se nudã. egentẽ ꝯsilii. ⁊ id ut magnũ bonũ iactas. cogitatemͥ imn¬
putare muscarũ ac uermiũ bonũ. Dem̃ ut nich aliud dicamꝗͣ

Expanded text:
voluptatis meae causa aut certe per voluptatem dederim, cum voluptatis meae causa aut certe per voluptatem dederim, cum tanto maius sit retinere spiritum quam accipere, quanto levius mori ante mortis metum. Ego vitam dedi statim illa usuro, tu nescituro, an viveret ; ego vitam dedi mortem timenti, tu vitam dedisti, ut mori possem ; ego tibi vitam dedi consummatam, perfectam, tu me expertem rationis genuisti, onus alienum. Vis scire, quam non sit magnum beneficium vitam sic dare ? Exposuisses ; nempe iniuria erat genuisse ! Quo quid colligo ? Minimum esse beneficium patris matrisque concubitum, nisi accesserunt alia, quae prosequerentur hoc initium muneris et ast bonum vivere, sed bene vivere. At bene vivo. Sed potui et male ; ita hoc tantum est tuum, quod vivo. Si vitam imputas mihi per se, nudam, egentem consilii, et id ut magnum bonum iactas, cogita te mihi imputare muscarum ac vermium bonum. Deinde, ut nihil aliud dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
exiguũ ⁊ incertũ. ⁊ boni maliq ꝯmunẽ materiã sine dubio pͥ¬
mũ ad om̃ia gratũ. s ñ ideo maiorẽ omnib qr pͥmũ ẽ. Serua¬
ui patrẽ meũ. ⁊ ad sũmã ꝓuexi dignitatẽ. ⁊ pͥncipẽ urbis sue
feci. nec tm̃ reb amegestis nobilitaui. sed ip̃i quoq gerendar̃
ingentẽ ac facilẽ nec tutã minus ꝗͣ głosã dedi materiã. hono¬
res opes. quicqͥd humanos ad se animos rapit. cũ gessi. ⁊cũ supͣ
om̃s starem: infra illũ steci. Dic nc̃. hoc ipm qđ ista posuisti
prĩs munꝰ est: Respondebotibi. Est ꝓrsus. si ad ista facienda nas¬
cisatis est. S si ad bñuiuendũ minima portioẽ uiuere. Et id tri¬
buisti qđ cũ feris mͥ ⁊ animalib qͥbdã minimis. qͥbdã etiam
fedissimis ꝯmuneẽ. Nolitͥ asserere qđ ñ extius bñficiis. etiãsine
tuisorit᷑. puta me uitã ꝓuita reddidisse. sic quoq munꝰ tuum
uici. cũ ego dedim sẽtienti ꝯsentiens me dare. cũ uitã tibi non

Expanded text:
exiguum et incertum et boni malique communem materiam, sine dubio primum ad omnia gradum, sed non ideo maiorem omnibus, quia primus est. Servavi patrem meum et ad summam provexi dignitatem et principem urbis suae feci nec tantum rebus a me gestis nobilitavi, sed ipsi quoque gerendarum ingentem ac facilem nec tutam minus quam gloriosam dedi materiam ; honores, opes, quidquid humanos ad se animos rapit, congessi, et eum supra omnes starem, infra illum steti. Die nunc : " Hoc ipsum, quod ista potuisti, patris munus est " ; respondebo tibi : " Est prorsus, si ad ista facienda nasci satis est ; sed si ad bene vivendum minima portio est vivere et id tribuisti, quod cum feris mihi et animalibus quibusdam minimis, quibusdam etiam foedissimis commune est, noli tibi adserere, quod non ex tuis beneficiis, etiam si non sine tuis, oritur." Puta me vitam pro vita reddidisse. Sic quoque munus tuum vici, cum ego dederim sentiente cum sentiens me dare, cum vitam tibi non
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝯsilio ac manugero facere potuissẽ. nec in hanc emergere.
nõis claritatẽ qmͣ ciuili ac militari industria merui. Nũquid
tñ ido maximis oꝑib p̾feres nutricis officiũ: at qͥcqd interest cũ
Qd siinitiomeo quicqdiam possũ debeo. cogita ñ eẽ initiũ mei
pr̃em ne auũ quidẽ. Semꝑ enĩ erit ulterius aliqͥd. ex quo ori¬
ginisꝑxime origodescendat. at qui nemo dicit me plus deb̾e
ignotis. ⁊ ultra memoriã positis maiorib qmͣ pr̃i. Plus aut̃ debeo
si hoc ip̃m qđ genuit me pat̾ meus. maiorib debr. Quicqͥd p̃stiti
patri: etiã si magnũ est infra estimationẽ pr̃ni muneris ẽ. quia
ñ eẽm. siñ genuisset. Istomͦ. etiã si aliqͥs pr̃em meũ egrũ ac mori¬
turũ sanauerit. nicħ prãre ei pot̾o. qd̾ ñ bñficio eiꝰ minus sit. Ñ

Expanded text:
quae consilio ac manu gero, facere potuissem nec in hanc emergere quae consilio ac manu gero, facere potuissem nec in hanc emergere nominis claritatem, quam civili ac militari industria merui ; numquid tamen ideo maximis operibus praeferes nutricis officium ? Atqui quid interest, cum edere ? Quod si initio meo, quidquid iam possum, debeo, cogita non esse initium mei patrem, ne avum quidem ; semper enim erit ulterius aliquid, ex quo originis proximae origo descendat. Atqui nemo dicet me plus debere ignotis et ultra memoriam positis maioribus quam patri; plus autem debeo, si hoc ipsum, quod genuit me pater meus, maioribus debet. " Quidquid praestiti patri, etiam si magnum est, infra aestimationem paterni muneris est, quia non esset, si non genuisset." Isto modo etiam, si quis patrem meum aegrum ac moriturum sanaverit, nihil praestare ei potero, quod non beneficio
Abbreviated transcription (Latin):
mitiũ abaliis trahunt. ⁊ tñ initiis suis maiora st̃. Nec id̾o aliqͥd
ñ est maiꝰ eoquo cepit. quia ñ potuisset in tantũ ꝓcedere nͥ cepisset.
Nulla ñ res. pͥncipiasua magno gradutͣnsit. Semina omniũ rerũ
causesunt. ⁊ tñ minime partes st̃ eorũ quegignunt. aspice rhenũ.
aspice euphraten. om̃s deniq inclitos annes. Qđit̃ si illos illic uñ
ce trabes. siue ꝓcericatẽ. estimes. altissimas. siue crassitudinẽ. spa¬
ciĩq ramorũ. latissime fusas. qnͣtulũ ẽ. his ꝯparatũ illud. qđ
⁊ illa urbis menia. tñ que infirmam̃tũ totius oꝑis iacta sunt.
latent. Idẽ inceteris euenit. precipua sua. semꝑ sequens mag¬
nitudo obruet. Nonpotuissẽ quicꝗͣ ꝯsequi. nͥ parentũ bñficiũ.
antecessisset. S ñ id̾o quicqͥd ꝯsecutus sũ minꝰ est eo. sine quo ꝯ¬
secutus ñ eem. Nisi me nutrix aluisset in fantẽ: nichil eorũ

Expanded text:
initium ab aliis trahinitium ab aliis trahnon est maius eo, quo coepit, quia non potuisset in tantum procedere, nisi coepisset. Nulla non res principia sua magno gradu transit. Semina omnium rerum causae sunt et tamen minimae partes sunt eorum, quae gignunt. Adspice Rhenum, adspice Euphraten, omnes denique inclutos amnes. Quid sunt, si illos illic, unde ce trabes, sive proceritatem aestimes, altissimas, sive crassitudinem spatiumque ramorum, latissime fusas. Quantulum est his comparatum illud, quod excelsa urbis ; tamen, quae in firmamentum totius operis iacta sunt, latent. Idem in ceteris evenit; principia sua semper sequens magnitudo obruet. Non potuissem quicquam consequi, nisi parentum beneficium antecessisset ; sed non ideo, quidquid consecutus sum, minus est eo, sine quo consecutus non essem. Nisi me nutrix aluisset infantem, nihil eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
eruos despicis ⁊ colis. Imꝑiciosus intra lim̃ atq impoter
lis foris. ⁊ tã ꝯtemptus quã ꝯ tempnis. N eqii ulli magis abiciunt
animos. quã qui imꝓbe tollunt. nulliq ad calcandosalios ꝑa¬
tiores qm̃qui ꝯtumelias facere accipiendo didicerunt. Dicendã h
fuer̃t ad ꝯtondendã insolentiã hominũ exfortuna pendentiũ. uin-¬
dicandũq uis bñficũ dandiseruis. utafiliisquoq uindicarent᷑.
Querit᷑enĩ an aliqñ lib̾i maiora bñficia dare parentibꝰ suis pos¬
sunt. qmͣ acceꝑint. Illud concedit᷑ multos filios maiores poten¬
tioresq extitisse qmͣ parentes suos. eque ⁊ illud. meliores fuisse.
Qd̾ si constat. pot̾ fieri ut meliora tribuerint. cũ ⁊ fortuna itł
utiq minus ẽ. qr hanc ip̃amdandi facultatẽ patridebet. lta
nũqmͣ bñficio uincit᷑. cuiꝰ bñficiũ ẽ. ip̃m qd̾ uincit̾. primũ q̃dã

Expanded text:
servos despicis et colis, imperiosus intra limen atque impotens, servos despicis et colis, imperiosus intra limen atque impotens, humilis foris et tam contemptus quam contemnens. Neque enim ulli magis abiciunt animos, quam qui improbe tollunt, nullique ad calcandos alios paratiores, quam qui contumelias facere accipiendo didicerunt. Dicenda haec fuerunt ad contundendam insolentiam hominum ex fortuna pendentium vindicandumque ius beneficii dandi servis, ut filiis quoque vindicaretur. Quaeritur enim, an aliquando, liberi maiora beneficia dare parentibus suis possint, quam acceperint. Illud conceditur multos filios maiores potentioresque extitisse quam parentes suos ; aeque et illud meliores fuisse. Quod si constat, potest fieri, ut meliora tribuerint, cum et fortuna illutique minus est, quia hanc ipsam dandi facultatem patri debet. Ita numquam beneficio vincitur, cuius beneficium est ipsum, quod vincitur." Primum quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
uitã fortuna. Siue lib̾tim añ uos hñt. siue serui siue exterarũ
gentiũ homines. erigite audact̃ animos. ⁊quicqͥd in medio
sordidi iacet tnͣsilite expectat uos in sũmo magna nobilitas.
Quid suꝑbia in tantã uanitatẽ accollimur ut bñficia. aser¬
us indignemur acciꝑe. ⁊ sortẽ eoꝵ expectemꝰ obliti meritorũ :
Seruũ cu quẽqͣm uocas. libidinis ⁊gule seruus ⁊ ad ultere.
immo ⁊ adulterarũ cõmune mancipiũ: Seruũ uocas quẽꝗͣ
tu: Quotandẽ abistis gerulis raꝑis. cubile istud tuũ circũfe¬
rentib: Quote penulati in militũ quidẽ ñ uulgarẽ cultũ
subornati: Quoinquã te isti efferunt. Adhostiũ alicuius
ostiarii ad ortos alicuiꝰ ne ordinariũ quidẽ habentis offi¬
ciũ. Et dem̃ negas tibi aseruo tuo bñficiũ dari posse. cuioscłũ
alieni serui. bñficĩ est: Quetanta anuni discordia: Eo̾dẽ tẽꝑe

Expanded text:
iuta fortuna. Sive libertini ante vos habentur sive servi sive exterarum iuta fortuna. Sive libertini ante vos habentur sive servi sive exterarum gentium homines, erigite audacter animos et, quidquid in medio sordidi iacet, transilite ; expectat vos in summo magna nobilitas. Quid superbia in tantam vanitatem attollimur, ut beneficia a servis indignemur accipere et sortem eorum spectemus obliti meritorum ? Servum tu quemquam vocas, libidinis et gulae servus et adulterae, immo adulterarum commune mancipium ? Servum vocas quemquam tu ? Quo tandem ab istis gerulis raperis cubile istud tuum circumferentibus ? Quo te penulati in militum quidem non vulgarem cultum subornati, quo, inquam, te isti efferunt ? Ad ostium alicuius ostiarii, ad hortos alicuius, ne ordinarium quidem habentis officium ; et deinde negas tibi a servo tuo beneficium dari posse, cui osculum alieni servi beneficium est ? Quae est tanta animi discordia ? Eodem tempore
Abbreviated transcription (Latin):
añ laudauerit. Non expectas ut tibi narrẽ manumissũ
qͥ hoc fecerat. nec tn gratis pecuniã ꝓlib̾tate eiꝰ cesar nu̾au̾at
post tot exempla ñdubiũ est. quin bñficiũ aliqñ aseruo dñs
accipiat: Qr potiꝰ ꝑsona rẽ minuat. qmͣ ꝑsonã resipsa cohone¬
stet. Eadẽ omnib pͥrincipia. eadẽq origoͭ. Ilemo altero nobili¬
or. nͥ cui rectiꝰ ingeniũ ⁊ artib bonis aptius. Qui imagines in
atrio exponunt ⁊ noĩa familie sue longuo ordine acmultis
ematum inligata flexuris inparte prima ediũ collo
Non noti mag̃ qmͣ nobiles sunt. Unus omniũ parens mundꝰ
ẽ. siue ꝑsplendidos siue ꝑ sordidos gradus ad hunc pͥma cuiꝰq
origo ꝑducit᷑. Nonẽ qđ te isti decipiant. Qui cũ maiores suos re¬
censent. uͥtũq nom̃ illustre fecit. illodm̃ fugiunt. Neminẽdes¬
pexeris. etiã si circa illũ obsoleta st̃ noĩa. ⁊ parũ indulgente ad¬

Expanded text:
ante laudaverit. Non expectas, ut tibi narrem manu missum, ante laudaverit. Non expectas, ut tibi narrem manu missum, qui hoc fecerat. Nec tamen gratis : pecuniam pro libertate eius Caesar numeraverat. Post tot exempla num dubium est, quin beneficium aliquando a servo dominus accipiat ? Quare potius persona rem minuat, quam personam res ipsa cohonestet ? Eadem omnibus principia eademque origo ; nemo altero nobilior, nisi cui rectius ingenium et artibus bonis aptius. Qui imagines in atrio exponunt et nomina familiae suae longo ordine ac multis stemmatum inligata flexuris in parte prima aedium collocant, non noti magis quam nobiles sunt ? Unus omnium parens mundus est, sive per splendidos sive per sordidos gradus ad hunc prima cuiusque origo perdueitur. Non est, quod te isti decipiant, qui, cum maiores suos recensent, ubicumque nomen inlustre defecit, illo deum infuleiunt. Neminem despexeris, etiam si circa illum obsoleta sunt nomina et parum indulgente ad
Abbreviated transcription (Latin):
cenam optauerat. ne cesar saluus rediret ex ea ꝑegrinatione
quã parabat. ⁊ adiecerat. idẽ omnes ⁊ tauros. ⁊ uitulos optare.
fuerunt qͥ illa diligent̾ audirent. Ut pͥmũ diluxit. seruus
qui cenanti adpedes steterat. narrat que int̾ cenã ebriꝰ dixisset.
hortat᷑ ut cesarẽ occupet. atq ip̃e se deferat. Usus consilio. descen¬
denti cesari occurrit. ⁊ cũ malã maentẽ habuisse se pͥdie iurass
idut inse ⁊ infilios suos recidet optauit. ⁊ cesarẽ ut ignoscẽt
sͥ rediretq in gr̃am secũ:. rogauit. Cũ dixisset se cesar fac̾e ne¬
mo inquit credet te mecũ in gr̃am redisse: nͥ aliqͥd mͥ dona¬
ueris. Petitq ñ fastidiendã appitio sũmam:. ⁊ impetrauit.
sesarait. Mea causa dabo oꝑam: neumqm tͥ irascar. honeste
fecit cesar qd ignouit. qđ libxͣate clementie adiecit. Quiẽq
hoc audierit exemplũ. necesse est cesarẽ laudet. sed cũ seruũ

Expanded text:
cenam optaverat, ne Caesar salvus rediret ex ea peregrinatione, cenam optaverat, ne Caesar salvus rediret ex ea peregrinatione, quam parabat; et adiecerat idem omnes et tauros et vitulos optare. Fuerunt, qui illa diligenter audirent. Ut primum diluxit, servus, qui cenanti ad pedes steterat, narrat, quae inter cenam ebrius dixisset, et hortatur, ut Caesarem occupet atque ipse se deferat. Usus consilio descendenti Caesari occurrit et, cum malam mentem habuisse se pridie iurasset, id ut in se et in filios suos redderet, optavit et Caesarem, ut ignosceret sibi rediretque in gratiam secum, rogavit. Cum dixisset se Caesar facere : " Nemo," inquit, " credet te mecum in gratiam redisse, nisi aliquid mihi donaveris," petitque non fastidiendam etiam a propitio summam et impetravit. Caesar ait : " Mea causa dabo operam, ne umquam tibi irascar ! " Honeste fecit Caesar, quod ignovit, quod liberalitatem clementiae adiecit. Quicumque hoc audierit exemplum, necesse est Caesarem laudet, sed cum servum
Abbreviated transcription (Latin):
ire fuit accusandi frequens ⁊ pene publica rabies. qui
ciuili bello grauiꝰ togatã ciuitatẽ ꝯfecit. Excipiebat᷑ ebriorum
sermo. simplicitas iocantiũ. nicħerat tutũ. omĩs seuiendi pla¬
cebat occasio. nec iã reorũ expectabant᷑ euentꝰ. cũ eẽt unus. sena¬
bat paulusp̃toriꝰ in ꝯuiuio quodã imaginẽ tib̾. ces̾. hñs ectipa
⁊ eminente gemina. Rem in eptissimã fecero sinc̃ u̾ba q̃siero.
quẽad̾m dicam illũ matellã sũpsisse. qđ factũ simul ⁊ maro.
iotis illius temꝑis uestigatorib notauit. ⁊ seruus eiꝰ qu
tebant᷑ insidie. ei ebrio anulũ extraxit. Et cũ maro ꝯuiuas testa¬
ret᷑. amotã ẽẽ imaginẽ obscẽmł sub̾ criptionẽ ꝯpoueret: osten¬
dit in manu sua seruus anulũ. Siqͥs hunc seruũ uocat. ⁊ illum
ꝯuiuam uocauit. Subdiuo aGonon dũ hoĩnib uerba sua
iculosa erant. iã molesta. Rufus uir ordinis senatorii.i

Expanded text:
sare fuit accusandi frequens et paene publica rabies, quae omni sare fuit accusandi frequens et paene publica rabies, quae omni civili bello gravius togatam civitatem confecit ; excipiebatur ebriorum sermo, simplicitas iocantium ; nihil erat tutum ; omnis saeviendi placebat occasio, nec iam reorum expectabantur eventus, cum esset unus. Cenabat Paulus praetorius in convivio quodam imaginem Tib. Caesaris habens ectypa et eminente gemma. Rem ineptissimam fecero, si nunc verba quaesiero, quemadmodum dicam illum matellam sumpsisse ; quod factum simul et Maro ex notis illius temporis vestigatoribus notavit et servus eius, quoi nectebantur insidiae, ei ebrio anulum extraxit. Et cum Maro convivas testaretur admotam esse imaginem obscenis et iam subscriptionem componeret, ostendit in manu sua servus anulum. Si quis hunc servum vocat, et illum convivam vocabit. Sub divo Augusto nondum hominibus verba sua periculosa erant, iam molesta. Rufus, vir ordinis senatorii, inter