comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
staptaculũ aqͣ manufacta. possunt aũt ctiã
hatẽ publica. Publica nõ: planc qui lacũ
ł stagnũ condirxit. Sispi̾cari ꝓhibeat̃. utile
int̃dictũ cõpetẽ. sabmus consentit. Et ita la
beo. ergo. ⁊ siamunicipib. Conductũ habeat.
cquissimũerit. obuectigalis fauorẽ. int̃dictu
cũ tueri ¶ Siquis uelit int̃dictũ tale mouere. ut
locus deprimat᷑ petoris. appellandi grã. ñ de¬
b audiri. nta mela scribit. ibidẽ ait. tale inter
dictũ cõpetere. necuiuis fiat. quominus petus
ad flum̃ publicũ ripãue fluminis publici ap¬

Expanded text:
ptaculum aquae manu facta. Possunt autem etiam haec esse publica. Publicano plane, qui lacum vel stagnum conduxit, si piscari prohibeatur, utile interdictum competere Sabinus consentibeo. ergo et si a municipibus conductum habeat, aequissimum erit ob uectigalis fauorem interdicto eum tueri.Si quis uelit interdictum tale mouere, ut locus deprimatur pecoris appellendi gratia, non debet audiri: et ita Mela scribit.Idem dictum competere, ne cui vis fiat, quo minus pecus ad flumen publicum ripamve fluminis publici ap
Abbreviated transcription (Latin):
posuit dñs soli qđ uitiosol¬
dapnum futu sit cauẽ node¬
bebit nec soli dño suꝑfinarius¬
quia iuicem ex ꝯducto ⁊ loca¬
ultra cul pam mebil uenit b

Expanded text:
posuit, dominus soli, quod uitiodamnum futurum sit, cauere nobebit nec soli domino superficiariusnuicem ex conducto et locultra culpam nihil uenit. plus
Abbreviated transcription (Latin):
intradiem stiptationi ꝯp̃en¬
sum supͣ parietem inm̃ dom̃
decidĩt eumq uttiauerit lic:
pꝰdiem stipulatiõis paries de¬
cidat p̾sim agere. ꝗa dapmuꝰ
iamtimc acceꝑim cum paries
uitiosu̾ factus sit. nec quicqã
obstar: quominus eriã añ¬
quam decidat agipossit.⁊
sitta ꝯcussusit paries ut ni¬
deponendus ẽ. nomminois
litemextimandam quã sideci¬
dis:. ¶siuitinas edes habeam¬
⁊ ininuicem desiderem dap̃¬
ni infecti caueri. nichil obsta¬
bitur. quominus ⁊ ego intua
edium imp̾sesionem mit¬
tatur. ⁊ tuimearũ. ¶ Si pupil¬
lus ꝓibuit iri ipsesionem

Expanded text:
diem stipulationi comprehensum, supra parietem meum domus deciderit eumque uitiauerit, licet post diem stipulationis paries decidat, possim agere, quia damnum iam tunc acceperim, cum paries uitiosus factus sit. nec quicquam obstare, quo minus etiam antequam decidat agi possit: et, si ita concussus sit paries, ut nudeponendus est, non minoris litem aestimandam, quam si decidisset. Si uicinas aedes habeamus et inuicem desideremus damni infecti caueri, nihil obstabit, quo minus et ego in tuarum aedium possessionem mittar et tu in mearum. Si pupillus
Abbreviated transcription (Latin):
admissus aut eiectus iñfint̃
infactum actione egĩt. his
actionib exꝑiri nõpot̃. Cum
pretor idagat ned apnũ pati.¬
atur actor ñut in lucro u̾set᷑¬
s Si procurator m̃s dap̃ni ĩfec¬
ti stipulatus sit causa ꝯgnita
mͥ ex ea stipulatione accõ cõ¬
petit.

Expanded text:
admissus aut eiectus inde fuerin factum actione egerit, his actionibus experiri non potest, cum praetor id agat, ne damnum faciat actorr. Si procurator meus damni infecti stipulatus sit, causa cognita mihi ex ea stipulatione actio competit.
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊ dnm̃ proprictatis ita
danpni infecti cautio locũ ht
si fructuarius quidem desoli
uttio. caueri sibi desicꝰ dñs¬
tionem desiderare pot̃ fr̃uc¬
tuaruis ideo quia refect̃io e¬
dium. ad eius ipsius homs ꝑ
stipulatio qua deretnuẽda¬
quilinus sit uideam andãp¬
ni infecti noĩe inp̾sesionem
eclium urtinarum mittend̾
uid̾atur dapnũ pati. Sires
peculiares sintE pat̃ p̾sit
ferpulari scꝗd ei dap̃ni fiat
Ei plac ut̾rumq eoꝵ ĩ p̾sesi¬
onemin mittis nisi sic filius
ꝯduxerat ut eius ꝑiculo ede
eẽrit. Tunc enĩ quia solu̾tene¬
rut exlocato rectedicet᷑ ip¬
sũmittendũ im p̾sesionẽ
insi ci caueat᷑¬

Expanded text:
um et dominum proprietatis ita damni infecti cautio locum habet, si fructuarius quidem de soli uitio caueri sibi desidtionem desiderare potest, fructuarius ideo, quia refectio aedium ad eius ipsius onus nostipulatio, qua de re ‹requilinus sit, uideamus, an damni infecti nomine in possessionem aedium uicinarum mittendus uidetur damnum pati, si res peculiares sint et pater possit stipulari, si quid ei damni fiat. et placet utrumque eorum in possessionem mitti, nisi sic filius conduxerat, ut eius periculo aedes essent: tunc enim, quia solus tenetur ex locato, recte dicetur ipsum mittendum in possessionem, nisi ei caueat
Abbreviated transcription (Latin):
posesionẽ qa eẽt mnaliena p¬
putant noxalem actionem eo
noĩe cũ dño ꝯpetere q̃d dein
sip curator ꝓhibuit̃ utrũ ũp¬
sum an indomiũ dibimus
S hucrius in ipsum dãdam
S mactione municipũ tuto¬
re ctisq quipro aliis int̃ue no¬

Expanded text:
possessionem, cum esset in aliena pputant noxalem actionem eo nomine competere. Quid deinde, si procurator prohibuerit, utrum in ipsum an in dominum dabimus? sed uerius est in ipsum dandam. Sed et in actore municipum tutore ceterisque, qui pro aliis interuen
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs obligationem
ponꝓtecata uiliani scripturadi¬
cit non se imꝓbare. Siaũt res
aliquas post stiprilationẽ ĩ ter¬
positam indniohabere ceꝑit
stipulator qui exruina uitiosa¬
i᷑ dium lese er̾unt agere extip̃
latu pot̃. lic tunc cũstipłaret̃
hee res s non fuĩt sehp̃tor ediũ
siañ traditionẽ stipulatus sit ca¬
utum habebit dedanpno eo qð
post traditionem factũ ertisuen¬
ditorem aut̃ edium priusquã
S ꝗd obec fi siuenditor sineculpi
stpulã nonpotir̃t. ⁊ ob oc ẽptor
stiplatus fint̃. nõne dapmim p̾a

Expanded text:
is obligationem. Pomponius relata Iuliani scriptura dicit non se improbare. Si autem res aliquas post stipulationem interpositam in domo habere coeperit stipulator, quae ex ruina uicinarum aedium perierint, aglatu potest, licet tunc, cum stipularetur, hae res non fuerint. Emptor praedii si ante traditionem stipulatus sit, cautum habebit de eo damno, quod post traditionem factum erit. Venditorem autem aedium prius, quaSed quid fiet, si venditor sine culpa stipulari non potuerit et ob hoc emptor stipulatus fuerit? nonne d
Abbreviated transcription (Latin):
defuncta urore. uͥ iure ad ultũ ĩt̃ eoᷤ
recipi postulat¶Uupta pͤusquã
adulter dãpnet᷑. ad ulti iñ postula¬
tur. sinuptias denũtiatio: uel
ad domũmulieris mi̾sañp̃cesit.¬
Mulierẽ oblatronũ societatem
exulare iussã cit̃ pene motũ ĩma¬
tͥmõio retinĩ posse. Rdi. quiañ fuãt

Expanded text:
cta uxore uir iure adulterum inter ‹r›eos recipi postulat.Nupta, priusquam adulter damnetur, adulterii non postulatur, si nuptias denuntiatio uel ad domum mulieris missa non praecessit.Mulierem ob latronum societatem exulare iussam citra poenae metum in matrimonio retineri pos
Abbreviated transcription (Latin):
stup̃uit̃.S quincendio. cũ gladio
aut telorapiendi causa fuit. ł pro¬
hibendi dnm̃ res suas seruare.
ead̃ penatenetur. cað lege tenet᷑.
ꝗ hõĩb armatis. posesorẽ domo
agroue suo: au̾naui suͤa deiecĩt ex
que hoĩem dole malo inclũsit.
obseđit. quiue fecĩt quominus
sep eliatuis. quo magis funꝰ drripiat.¬
q̃ distrahatur. ꝗue ꝑuĩsibi aliquẽ
obligaui̾t. ñ eã obligationẽ lexie

Expanded text:
et qui in incendio cum gladio aut telo rapiendi causa fuit uel prohibendi dominum res suas seruare, eadem poena tenetur.Eadem lege tenetur, qui hominibus armatis possessorem domo agroue suo aut naui sua deiecerit expquique hominem dolo malo incluserit obsederit: quiue fecerit, quo minus sepeliatur, quo magis funus diripiatur distrahatur: quiue per uim sibi aliquem obligauerit, nam eam obligatione
Abbreviated transcription (Latin):
mares. sustineb. cũ in cestũ iire g̾en¬
tium ꝓhibitũ admisit᷑. Nãsisola ui¬
ris nr̃a obseruatio int̃ueniat. mulier
ab inceftu cͥmine eĩt excusata. ñ nũquã
tñ: ⁊ ĩmarib incestu cͥmina. quãquã
natã gͣuiora st̃ humaniꝰ quã adulteru
tractai solent. simͦ in cestũ ꝑmatͥmoni

Expanded text:
mares, sustinebit, cum incestum iure genmares, sustinebit, cum incestum iure gen›um prohibitum admiserit: nam si sola iuris nostri obseruatio interueniet, mulier ab incesti crimine erit excusata.Nonnumquam tamen et in maribus incesti crimina, quamquam natura grauiora sunt, humanius quam adulterii tracta
Abbreviated transcription (Latin):
teneat᷑. ne fraus fiat.  Siurõr ex ad¬
causa. nĩnatͥmonũ c̃tinz. Excepta uide¬
licet ꝯcubia Adubt̃iũ ĩnupta admitti¬
ulterũ. siꝗͣ cica inscriptionẽ errañit.
sitpã largiant᷑: em̃dare ñ ꝓbibet᷑. nec
causa aboleatur.
cõmisit᷑. legeuilia tenet᷑ qm̃tale cri¬
men pr̾̃ pubtatẽ incipii.
d̃lib.u. q̃st̃. Filiũ familias publico
iudicio adultĩo imirorẽ sine nolũtate
patris argũe pꝰse c̃stitutũ ẽ. Uindictã.
enĩꝓpͥi dolõis ꝯsequit᷑.¬
cesto cõmittatur. ũputa cũ pͥugna.
nura. non̾ca. mulierq similiter qͦ
punietur. Io enĩ remõto etiã adultĩo.
euenir. Ctuprũ insororis filiã sicom¬
mittatur: anadultu pena sufficiat
mariti. c̃si̾andũ ẽ. Occurrit qđ hicdu¬
plexadmissũ ẽ. Wamłtũ int̃ ẽ. errorẽ
matͥmonii illicite ẽchat᷑: anc̃tuma¬
tia turis. ⁊ sanguins: c̃tumelia ẽcur¬
rt̃. Sr̃ molier tẽ demũ eã penã. quã

Expanded text:
teneatur, ne fraus fiat. Si uxor ex adcausa, non matrimonii continet, excepta uidelicet concubina. Adulterium iulterii si quid circa inscriptionem errauerit, si tempora largiantur, emendare non prohibetur, ne causa aboleatur. commiserit, lege Iulia tenetur, quoniam tale crimen post pubertatem incipit. ionum. Filium familias publico iudicio adulterium in uxorem sine uoluntate patris arguere constitutum est: uindictam enim proprii doloris consequitcesto committatur, ut puta cum priuigna nuru nouerca, mulier similiter quoque punietur: id enim remoto etiam adulterio euenire‹t›.Stuprum in sororis filiam si committatur, an adulterii poena sufficiat mari, considerandum est. occurrit, quod hic duplex admissum est, quia multum interest, errore matrimonium illicite contrahatur an contumacia iuris et sanguinis contumelia concurr‹a›nt.Quare mulier tunc demum eam poenam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ĩ ea quã maritus adultu cͥmiñ
se accusatiꝵ minatꝰ ẽ. nec ꝗcquã
egit᷑. ł iure mariti ł iure publico
nub̵ e poset ei: quẽ ĩea reꝵ adul¬
terii destinauit. Paulꝰ. R. nieb̾
maritus habuit : ea dequa querit̃.
destĩtisse uid eatur. ł lenocini¬
um cõmisise: ꝗ eandẽ reduxit
uxorẽ. Paulus R̾. eũ qui post
cͥm̃ adultu intẽptañit eandem
uxo rẽ reduxiͣt destitisse uidi.
Et icło exeadẽ lege potestas ac

Expanded text:
 an ea, quam maritus adulterii crimine se accusaturum minatus est nec quicquam egit vel iure mariti vel iure publico, nubere possit ei, quem in ea reum adulterii destinavit. Paulus respondituspectum maritus habuit, ea de qua quaeritur destitisse uideatur uel lenocinium commisisse, qui eandem reduxit uxorem.Paulus respondit eum, qui post crimen adulteri intentatum eandem uxorem reduxit, destitisse uideri et i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cõmisisse. Rdi. lic et inuiriã
suã protegende pridierdie causao
confestim marito renũtiare ꝓ hibu¬
it.¶Nupta qͦ maliere. tã ⁊ sile¬
nocinii uir pͥor ñ postulat᷑. ad¬

Expanded text:
n commisisse respondi, licet iniuriam suam protegendae pudicitiae causa confestim marito renuntiari prohibuit.Nupta quoque muliere, tametsi lenocinii uir prior non postuletur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
cohercendi adtuenda matͥmonia
ꝓ lib̾tinis eo̾ hab̃e placuit. ⁊ detĩorẽ
causã ꝑ istud bñficiũ patronoꝵ ha¬
beri non oportet.
Gaius.
ex lege repudium missũ nonsit.⁊
id circo mulier. ad huc nupta eẽ
malo non cõmitͥtitur. Quã quã dicendũ ẽ.
ne is: qui scirĩ eã exlege repudiatã
cru gener incestu postulabitur.
ut᷑adulter post mortẽ mulieris.¬
R. Ad legem iuliam deui pu¬
blica. R
inst. Lege iulta
deuipublica tenet᷑.
qui arma. tela. domi
sue agroue. inuilla
preter usum uenati¬
onis. uel itineris. uel nauigatiõis
co hegerit.

Expanded text:
nda matrimonia pro libertinis eos haberi placuit et deteriorem causam per istud beneficium patronorum haberi non oportet. Gaius ex lege repudium missum non sit et idcirco mulier adhuc nupta esse malo non committitur: quamquam dicendum, ne is, qui sciret eam ex lege repudiatam cru gener incesti postulabitur, ut adulter post mortem mulieris. AD LEGEM IULIAM DE UI PUBLICA 1 num.Lege Iulia de ui publica tenetur, qui arma tela domi suae agroue in‹ue› uilla praeter usum uenationis uel itineris uel nauigationis coegerit.
Abbreviated transcription (Latin):
penãpt̃iti delicti ei : ꝗ ñdũ reus postu¬
latus ẽ. remittimꝰ ¶ncestũ aũt ꝙ per
illicitã matͥmonii c̃iunctionẽ admit¬
titur: excusarisol sexũ. ł etate. ł etiã
pimiendi correptione:que bona
fide int̃uenit. utiq sierror allegatur.
⁊ facilius. sinemo reũ postulauit.¬

Expanded text:
i nondum reus postulatus est, remittimus'.Incestum autem, quod per illicitam matrimonii coniunctionem admittitur, excusari solet sexu uel aetate uel etiam puniendi correctione, quae bona fide interuenit, utique si error allegetur, et facilius, si nemo reum postulauit.
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ eũ tradi. siꝗͥhon estior ĩn insu¬
lã relegaĩ.ẜ Lib̃to patͦni famã lace̾¬
scere ñ facile c̃ceditur. S siuire mari¬
qͦmͦ si atͦcẽ iniuriã passus eĩt. Certesi
patͦ᷑nũ qui sit ex eo nũo. qui dep̃bñs
ab alio int̃fici pot̃. inadultĩo uxoris
dep̃hñdit. delibandũ ẽ: anĩpune
cꝰ fame: młtomagis uite parcendũ ẽ.¬

Expanded text:
tuum eum tradi, si qui honestior, in insulam relegari'.Liberto patroni famam lacessere non facile conceditur: sed si iure mariquomodo si atrocem iniuriam passus esset. certe si patronum, qui sit ex eo numero, qui deprehensus ab alio interfici potest, in adulterio uxoris deprehenderit, deliberandum est, an impune cuius famae, multo magis u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsui facia inpublico. ibiq pateat: anlatit ⁊.
iudeamus. Et̃ odie ħ iure utim̃. ut suic
quis eodẽ loco agat: siue alio. siue peregre
agat. sitam̃ occursũ. creditoris euitet. latita¬
re uideat᷑: Demq cũ quoꝙ ꝗ inforo eodẽ a¬
gat. sicirca colũnas. aut stationes se occult.
uidi latitare uetẽs responder̃. Et posse quẽ
adũsus alteꝵ latitare. adũsus altũmñ. Con¬
stataũt ut ipse eius possit. hona uenđẽ. ad¬
ũsus quẽ latitat. Idi indiem ł sub ꝯditionẽ
debitor latiti. ante quã dies. uł ꝯditio ue¬
niat ñ posst̃ bona eius u̾enire. quid enĩ int̃¬
ẽ debitor quis ñ sit. anñdũ ꝯuenin possit.
nã ⁊ siñ sit debitor. idẽ dicemus. Idẽ ert di¬
cendũ. ⁊ siquis habeat quidẽ actionẽ. si talẽ

Expanded text:
sui faciat in publico ibique pareat, an latitet, sui faciat in publico ibique pareat, an latitet, uideamus. et hodie hoc iure utimur, ut siue quis eodem loci agat siue peregre agat, si tamen occursum creditoris euitet, latitare uideatur. denique eum quoque, qui in foro eodem agat, si circa columnas aut stationes se occultet, uideri latitare ueteres responderunt, et posse quem aduersus alterum latitare, aduersus alterum non. constat autem, ut ipse eius possit bona uendere, aduersus quem latitat. Si in diem uel sub condicione debitor latitet, antequam dies uel condicio ueniat, non possunt bona eius uenire: quid enim interest, debitor quis non sit an nondum conueniri possit? nam et si non sit debitor, idem dicemus. idem erit dicendum et si quis h
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ꝑatiñposse. ꝗa ñse occultat. qui suus ñ est.
piane sin defendat᷑ furiosus. curatorẽ eidan¬
dũ. autbona eius ut possideant᷑ nominatim
ꝑmittendũ ẽ. labeo aũt sc᷑ribit. sinoninueni¬
at᷑. curator ł defensor furiosi. Sed ⁊ sicurato¬
s datus. eũ non defendat. tunc remouendũ
eum ⁊ oportere p̃torẽ dare curatorẽ. aliquem ex
creditorbus ut non anpluris quam
necesseẽ. ex bonis furiosi ueneat: caq ẜuand¬
a. labeo ait. quae solent. ẜuari. cũuẽt̃. inpossẽ¬
sionẽ mittit᷑. Plane int̃dũ bona eius causa co¬
gnita uendenda er̃. siurgueat. aes alienũ. et
dilatio dãpnũ sit allatã creditorib. Ita aũt
uendenda. ut ꝙ suꝑ sit furiosodet᷑. quia oĩs
euis status. ⁊ habitus apupilli ꝯditiõe ñ mulͤ¬
tũ aborret. ꝗ quidẽ ñ ẽ sine ratiõe. Idẽꝙ ⁊ in
latitare: Et enĩquiin alia ciuitate sit.: copiã

Expanded text:
nem pati non posse, quia non se occultat, qui suus non est. nem pati non posse, quia non se occultat, qui suus non est. Plane si non defendatur furiosus, curatorem ei dandum, aut bona eius ut possideantur, nominatim permittendum est. Labeo autem scribit, si non inueniatur curator uel defensor furiosi, sed et si curator datus eum non defendat, tunc remouendum eum et oportere praetorem dare curatorem aliquem ex creditoribus, ut non amplius, quam necesse est, ex bonis furiosi ueneat: eaque seruanda Labeo ait, quae solent seruari, cum uenter in possessionem mittitur. Plane interdum bona eius causa cognita uendenda erunt, si urgueat aes alienum et dilatio damnum sit allatura creditoribus, ita autem uendenda, ut quod supersit, furioso detur, quia hominis eius status et habitus a pupilli condicione non multum abhorret: quod quidem non est sine ratione. Idemque et in latitare. etenim qui in alia ciuitate sit copiamque
Abbreviated transcription (Latin):
tionis causa. nocẽ debẽ sqͣs hecbonafide uen¬
di. Quid si adũsus quosdã occultore se. ꝯsiliũ
ñ ẽ. adũsus quosdã ẽ: quid dicemus: trectissim¬
e põponius scribit non adũsus om̃s latitatio
nẽ exigendã . sed adũsus eũ quẽ quis decipere.
⁊ fraudare latitatiõe destinat. ut rũ ergo om̃s
bonaeuis uendere possunt. quia latitat. hocẽ.
etiã si adũsus quos non latitat. quiauen ẽ. eum
latitare. anud his solus adũsus quẽ latitat. ⁊
quidẽ ueꝵẽ. eũ latitare. ⁊ fraudationis causa
latitarẽ. ⁊ siñ adũsus me latitet: sed illud spec¬
tandũ. põponius putat. anadũsus me. eũq
solũ posse hinc uenditionẽ impetrare adũsũ¬
sõ quẽ latitef. Nlatitare aũt ẽ cũtractu aliquo latẽ.
Equẽ admodũ factitare ͤ frequent̃ facẽ. Adco
auͣt latitatio animũ ⁊ affectũ occultantis sede¬
sidat. ut recte dictũ sit. furiosũ hinc uenditio¬

Expanded text:
tionis causa, nocere debere posseque hinc bona uentionis causa, nocere debere posseque hinc bona uendi. Quid si aduersus quosdam occultare se consilium non est, aduersus quosdam est, quid dicemus? et rectissime Pomponinem exigendam, sed adversus eum, quem quis decipere et fraudare latitatione destinat. utrum ergo omnes bona eius vendere possunt, quia latitat, hoc est etiam hi, aduersus quos non latitat, quia uerum est eum latitare, an uero is solus, aduersus quem latitat? et quidem uerum est eum latitare et fraudationis causa latitare, etsi non aduersus me latitet: sed illud spectandum Pomponius putat, an aduersus me, eumque solum posse hinc uenditionem impetrare, aduersus quem latitetur. Latitare autem est cum tractu aliquo latere, quemadmodum factitare frequenter facere. Adeo autem latitatio animum et affectum occultantis ‹s›e desiderat, ut recte dictum sit furiosum hinc uenditio
Abbreviated transcription (Latin):
re. ⁊ ẽ frequentissime haec causa possessionis.
nã inusu latitantiũ bona possident. Siquis
possedit bona alicuius quasi latitantis. ꝗ non
latitabat. ⁊ uendidit: consequens erit dicẽ. u¬
enditionẽ bonoꝵ secutã nullius mom̃ti ẽe
¶o̾ sit᷑ aũt latitare uidemus. Latitare ẽ ut
cicero defin̾it turpis occultatiosui. pot̃ enĩ
quis latitare ñturpida c̃ausa. ueluti ꝗtyran¬
nicrudelitatẽ tim. aut uĩhostiũ. aut dome¬
sticas seditiones. sed is ꝗ fraudationis causa la¬
tit ⁊. ñ tam̃ ꝓpt̃ c editores. ⁊ sih aec latitatio cre¬
ditores fraudi. in ea t̾m erit causa. nebinc᷑ pꝰ¬
sidi bonaeius possint. ꝗa ñ hanimo latiti. ut
fraud creditores. Animus eñi latitantis
causa. ꝗđ cͥgo: siduas causas latitandi habint.
uł plints interquas etiã fraudandi creditores.
anuenditio recte. ꝓcedat. ut puto ꝓbandũ fipl¬
ures cause sint latitationis. int̾quas ẽ ⁊frauda¬

Expanded text:
re. et est frequentissima haec causa possessionis: re. et est frequentissima haec causa possessionis: nam in usu latitantium bona possidentur. Si quis possederit bona alicuius quasi latitantis, qui non latitabat, et uendiderit, consequens erit dicere uenditionem bonorum secutam nullius momenti esse. Quid sit autem latitare, uideamus. latitare est non, ut Cicero definit, turpis occultatio sui: potest enim quis latitare non turpi d‹e› causa, ueluti qui tyranni crudelitatem timet aut uim hostium aut domesticas seditiones. Sed is, qui fraudationis causa latitet, non tamen propter creditores, etsi haec latitatio creditores fraudet, in ea tamen erit causa, ne hinc possideri bona eius possint, quia non hoc animo latitet, ut fraudet creditores: animus enim latitantis causa. Quid ergo, si duas causas latitandi habuit uel plures, inter quas etiam fraudandi creditores? an uenditio recte procedat? et puto probandum, si plures causae sint latitationis, inter quas est et frauda
Abbreviated transcription (Latin):
Inpossessionẽ mitti solent credit᷑ res. sisub Ø¬
ditione eͥi pecuma ꝓmissa sit. Tcũ dicit᷑ ⁊ eius
cuius bona possessa sunt acreditorih ueneãt
p̃t̃ quã ⁊ pupilli. ⁊ eius quirei publice causa sine
dolomalo ab fuĩt intellegimus eius ꝗ malod
olo afuĩt posse uenire. ut si ab hostib captus
sit: creditores eius inpossessionẽ mittendi st̃.
ut tm̃ ñ statim bonoꝵ uenditio ꝑmittat᷑. sed
interim bonis curator det̃.
lpianus. li̵ quinqua gesimo nono adedictũ.
ylcinius existimat creditores rei ẜuande ca¬
usa. missos inpossessionẽ. ex his rebali non
debere. Tp̃tor ait qui fraudationis causa. liti¬
tauit. si bomum arbitratu ñ defendet᷑. eius bo¬
na põssidi uendiꝙͣ iubebo. Tcu hedictũ locũ
habeat. ñ suffic̃ lititare. sed ei necesse ẽ. frauda¬
tionis causa idfieri. neq fraudationis causa. si.¬
ne latitatiõe fit. satis ẽ. ad possessionẽ. ⁊ uen¬
ditionẽ. sed oport⁊ fraudationis causa latita¬

Expanded text:
 mitti solet creditor et si sub condicione ei pecunia promissa sit. Cum dicitur: 'et eius, cuius bona possessa sunt a creditoribus, ueneant, praeterquam pupilli et eius, qui rei publicae causa sine dolo malo afuit', intellegimus eius, qui dolo malo afuerit, posse uenire. Si ab hostibus quis captus sit, creditores eius in possessionem mittendi sunt, ut tamen non statim bonorum uenditio permittatur, sed interim bonis curator detur. 7 Ulpianus libro quinquagensimo nono ad edictum. Fulcinius existimat creditores rei seruandae causa missos in possessionem ex his rebus ali non debere. Praetor ait: 'Qui fraudationis causa latitabit, si boni uiri arbitratu non defendetur, eius bona possideri uendique iubebo'. Cum hoc edictum locum habeat, non sufficit latitare, sed et necesse est fraudationis causa id fieri: neque quod fraudationis causa sine latitatione fit, satis est ad possessionem et uenditionem, sed oportet fraudationis causa latita
Abbreviated transcription (Latin):
se lẽgata debeat udendũ ẽ. anhuic edic¬
tolocus sit: magis ꝙ̃ ẽ ut marcellus scͥbit.
etã pupilli. posse bona possideri ẽẽ ꝗ in
arbitrio hereditarioꝵ creditoꝵ ꝙͥ potius¬
eligant. Et em̃ uidet᷑ impubes contra he
cũ adit hereditatẽ.
Paulus. lib quinquagesimo octauo adedi¬
ctũ. Sed ihis quimiscuit se contra here
uidet᷑.
Ilpianus. li o quinquagesimonono acdede¬
ctũ. P ecaũt locubab quotuens. pupu¬
lus ñ defendat᷑ a quocũꝙ siue atutore uł
curatore siue habeat tutorẽ. pupillus siue
ñ habeat: ceteꝵ si existat aliquis ꝗdefende
sit paratus. cessabit rei ẜuande. causa pos¬
sessio ¶ñdefendi pupillũ ꝯstare deb. liq̃re q
p̃tori. ut sic ꝑmittat bonoꝵ possessionẽ. ħ
aũt ꝯstare deb ⁊ sic euocandi sunt adp̃torẽ
tutores requirendi cognati uł afines ⁊ siꝗali.¬
i forte sunt quos ueri simileẽ. defensionẽ p.¬

Expanded text:
sa legata debeat, uidendum est, an huic edicsa legata debeat, uidendum est, an huic edicto locus sit: magisque est, ut Marcellus scribit, etiam pupilli posse bona possideri esseque in arbitrio hereditariorum creditoeligant: etenim uidetur impubes contrahere, cum adiit hereditatem. 4 Paulus libro quinquagensimo octauo ad edictum. Sed et is, qui miscuit se, contrahere uidetur. 5 Ulpianus libro quinquagensimo nono ad edictum. Haec autem locum habent, quotiens pupillus non defendatur a quocumque, siue a tutore uel curatore, siue habeat tutorem pupillus siue non habeat: ceterum si existat aliquis, qui defendere sit paratus, cessabit rei seruandae causa possessio. Non defendi pupillum constare debet liquereque praetori, ut sic permittat bonorum possessionem. hoc autem constare debet sic: euocandi sunt ad praetorem n hab‹e›t tutores, requirendi cognati uel adfines et si qui alii forte sunt, quos uerisimile est defensionem p
Abbreviated transcription (Latin):
Tait iulianus. siꝗdẽ pat̾ aliquos fractus
ꝑceꝑit. aut fic̃ rẽ detenorẽ: bona eius
ueniri possunt. Siuõnichil sit ꝓpt̾ ꝗ pa¬
tris. bona ueneant. pͣupilli possideri. M¬
arcellus aũt nõtat. ꝑquã iniquũ ẽe cum
quinichil cũ pupillo ꝯtaxit expectare
cius pub̾tarẽ. quesentia hab⁊ rationem.
Idõ ꝙ cu conitatus. ex ꝑson̾a patus descẽ¬
dat. dicendũerit ñ eẽ expectandã pupil¬
li pubtatẽ contractũ cũ pupillo potest
dici ⁊ sicũ ẜuocius ꝯtractũ sit cõpetit i
adũsus eũ depeculio actio. Uñ ꝓbandũ
ẽ ex om̃ib causis exquib adũsus pupil¬
lũ. actio dat᷑. hocidẽ ẜuanꝰdũ f faciluis
erit ħ ꝓbandũ inseruo. qui inrẽ dm̃utit.
aut ussueius. aut si institoria. cũco agipꝰ¬
sit: Egoputo ⁊ sicũ tõtore eius ꝯtͣctũẽ. ex
qua causa actio inpupillũ dat᷑. magis ẽ ut
edictõ locus sit quasicũ eo ꝯtractũ sit.TSi
pupillus heres extiũt alicui. ex ꝗea cau-¬

Expanded text:
 aliquos fructus percepit aut fecerit rem deteriorem, bona eius uenire possunt: si uero nihil sit, propter quod patris bona ueneant, pupilli possideri. Marcellus autem notat perquam iniquum esse eum, qui nihil cum pupillo contraxit, expectare eius pubertatem. quae sententia habet rationem: ideoque cum contractus ex persona patris descendat, dicendum erit non esse exspectandam pupilli pubertatem. Contractum cum pupillo potest dici et si cum seruo eius contractum sit: competit enim aduersus eum de peculio actio. unde probandum est ex omnibus causis, ex quibus aduersus pupillum actio datur, hoc idem seruandum. et facilius erit hoc probandum in seruo, qui in rem domini uertit aut iussu eius aut si institoria cum eo agi possit. Ego puto: et si cum tutore eius contractum est, ex qua causa actio in pupillum datur, magis est, ut edicto locus sit, quasi cum eo contractum sit. Si pupillus heres extiterit alicui exque ea cau
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tor possessionẽ dabit tandiu scilic: qͦ ad
non defendat̃. si defendi ceꝑit pupillus. uł.
pupilla. desim possiden. idẽ ẽ⁊ infurioso.
¶Ait p̃tor sus pupillus insuã tutelã uenent.
eaue pupillaum potens fust. ⁊ recte defen¬
detur: eos ꝗ bona possident. depossessiõ dẽce¬
dẽ iubebos recte defendi. ꝗd sit uideamus. u¬
trũ tantũ copiã suifacere. ⁊ ad suscipiendũu

Expanded text:
praetor possessionem dabit, tamdiu scilicet, quoad non defendatur: si defendi coeperit pupillus uel pupilla, desinet possideri. idem est et in furioso. Ait Praetor: 'si is pupillus in suam tutelam uenerit eaue pupilla uiripotens fuerit et recte defendetur: eos, qui bona possident, de possessione decedere iubebo'. Recte defendi quid sit, uideamus, utrum tantum copiam sui facere et ad susc
Abbreviated transcription (Latin):
inbona eius qui uiditio sistendi causa fi¬
de iussorẽ dedit. sineq potestatẽ sui facri.
neq defenderet᷑ iri iubebo. Fotestatẽ aũt
sui ñ facri. qui id agit. ne adu̾sarius copiã
sui habeat. er̃go latitantis bonauib pos.¬
siden : Quid siñ latit:: Sed absens ñ defen¬
dat̃. ñ ne uidet᷑ potestatẽ suiñ facerẽ defen¬
di aũt uidet̃. quiꝑ absentiã suã innullod¬
eteriorẽ causã adũsarii facit shaec ũbade
federet᷑. ita scripta s. ut neq sufficiat um-¬
quã defendisse: siñdur defensio neq ob¬
sit. sinunc offerat᷑.
dem. lib quinquagesimo nono adedictum
pͣud iulianũ querit᷑. si cõmunẽ rẽ. cũtitio
pat̾ pupilli habuĩt. ⁊ cõmum diuidundo

Expanded text:
'in bona eius, qui iudicio sistendi causa fideiussorem neque defenderetur, iri iubebo". Potestatem autem sui non facit, qui id agit, ne adversarius eius copiam sui habeat: ergo latitantis bona iubet possideri. Quid si non latitet, sed absens non defendatur? nonne uidetur potestatem sui non facere? Defendi autem uidetur, qui per absentiam suam in nullo deteriorem causam aduersarii faciat. Haec ue scripta sunt, ut neque sufficiat umquam defendisse, si non duret defensio, neque obsit, si nunc offeratur. 3 Idem libro quinquagensimo nono ad edictum. Apud Iulianum quaeritur, si communem rem cum Titio pater pu
Abbreviated transcription (Latin):
sideat. neqabsens defendat᷑. cõmodius se ex¬
istimare infundi possessionẽ. mittendum.
quã bona eius possiderihic ad notandũẽ.
cel sũ ꝯsultũ. ñdelãtitante. sedde absente.
Idẽ celsus existimat sus aquo hereditatẽ pe¬
tere uelĩ latitat. cõmo odissime fien posse.
ut inpossessionẽ mutatren. quas ꝓherede:¬
da sum sduus quoq pius in ꝑsonacius qui
ħeditatẽ possidens. copiã sui ñ faciebat resc¬
psit. in possessionẽ reꝵ hereditariũ adũsan¬
Beditatis ut lucrõ ens cedat. inpossessionẽt
ductus ẽ. ren beditariaꝵ.
dem. libro sexagesimo adedictũ. Si diu
sit. causa cognita ꝑmitti opõrtebit. bona
reis uande causa poside.⁊ sutares urgueit
ut q̃ dic̾io. bonuctiã hocerit. ꝯcedendũ ut
curator constituatur.
Paulus lb quin quagesimo septimo adedic

Expanded text:
sideat neque absens defendatur, commodius se existimare in fundi possessionem mittendum quam bona eius possideri. hoc adnotandum est Celsum consultum non de latitante, sed de absente. Idem Celsus existimat, si is, a quo hereditatem petere uelim, latitat, commodissime fieri posse, ut in possessionem mittar rerum, quas pro herededa sunt. Diuus quoque Pius in persona eius, qui hereditatem possidens copiam sui non faciebat, rescripsit in possessionem rerum hereditariarum aduersarossessoris hereditatis, ut lucro eius cedat, in possessionem inductus est rerum hereditariarum. 8 Idem libro sexagensimo ad edictum. Si diu sit, causa cognita permitti oportebit bona rei seruandae causa possidere, et, si ita res urgueat uel condicio bon‹or›um, etiam hoc erit concedendum, ut curator constituatur 9 Paulus libro quinquagensimo sep
Abbreviated transcription (Latin):
anuõ ex qualitate.⁊ putẽ exquantitate. id
estimandũ eẽ. eius ꝗ quesiuit. dũmodo illud
sciamus. siquid mĩe causa ei fuit relictum:
puta m̃struũ. uł annuͭ alim̃toꝵ nõe: ñ opõ¬
tere. ꝓpt̃ hoc bona eius ite rate uenunda¬
ri. nec enĩ fraudandus ẽ. alim̃tis cotidiani.
idẽ ⁊ siusus fructus ei sit ꝯcessus. uł legatus.
ex quotantũ ꝑcipit᷑ quantũ ei alim̃toꝵ no¬
mine satis est.
Odestinus. lib scđo. pandectaꝵ. Si debi¬
tõis bona uemernt pͥostũ lantibꝰ creditõib
ꝑmittit̃. rursũ eus dẽ debitoris bona di¬
strahi. donec suũ ꝯsequant᷑: si tales tam̃ fa¬
bonis ante quã debitũ agnoscat. ꝯdẽpnęt᷑¬
artianus. li quinto decimo institutionũ.

Expanded text:
an uero ex qualitate? et putem ex quan uero ex qualitate? et putem ex quaestimandum esse eius quod quaesiit, dummodo illud sciamus, si quid misericordiae causa ei fuerit relictum, puta menstruum vel annuum alimentorum nomine, non oportere propter hoc bona eius iterato venundari: nec enim fraudandus est alimentis cottidianis. idem et si usus fructus ei sit concessus vel legatus, ex quo tantum percipitur, quantum ei alimentorum nomine satis est. Modestinus libro secundo pandectarum Si debtoris bona venierint, postulantibus creditoribus permittitur rursum eiusdem debitoris bona distrahi, donec suum consequantur, si tales tamen fabonis, antequam debitum adgnoscat, condemnetMarcianus libro quinto de
Abbreviated transcription (Latin):
rit. pͥui legiũ exĩgendi dat᷑.
Dem. li uicesimo primo adedictũ. I n ꝑso¬
nalib actionib ꝗ postta quidẽ ꝯtͣxer̃. uers
ut pecunia eoꝵ ad pͥores creditores ꝑueniat
in locũ eoꝵ sũccedunt.
dem. lib quinqua gesimo octauo aded. Is
ã . qui bonis cẽssit. ante reꝵ uenditionẽ: utiq
bonis suis ñ caret. qr si paratus fuĩt se defende
bona. eius nonueniunt.
dem. lib ꝗnquagesimo nono adedictũ. Is
qui bonis cessit: siquid postea ad ꝗsierit. in
quantũ facẽ pot̃ ꝯuenit᷑ Sabinus ⁊ cassius
putabant eũ qui bonis cessit. necͦquidẽ ab
PAulus. lib̾ quinquagesimo sexto adedictũ.
Quẽ penit⁊ bonis cessisse. pot̾ defendendo se
Iconseꝗ ne bonaeius ueneant.
Ulpianus. li sexagesimo .iiii. adedictũm.
Quibͥonis suis cessit: si modicũ aliꝗd post bo¬
nasua uendita ad ꝗ siuit. iteꝵbona eiꝰ ñue¬
neunt: un ergomodũ hunc estimabimus.
utrũ ex quantitate eius idꝙ ad quisitũ est.

Expanded text:
ndi datur. Idem libro vicensimo primo ad edictum In personalibus actionibus qui postea quidem contraxerunt, verum ut pecunia eorum ad priores creditores perveniat, in locum eorum succedunt. Idem libro quinquagensimo octavo ad edictum Is, qui bonis cessit, ante rerum venditionem utique bonis suis non caret: quare si paratus fuerit se defendere, bona eius non veneunt. Idem libro quinquagensimo nono ad edictum Is qui bonis cessit si quid postea adquisierit, in quantum facere potest conuenitur. Sabinus et Cassius putabant eum qui bonis cessit ne quidem ab Paulus libro quinquagensimo sexto ad edictum. Quem paenitet bonis cessisse, potest defendendo se consequi, ne bona eius ueneant. 6 Ulpianus libro sexagensimo quarto ad edictum. Qui bonis suis cessit, si modicum aliquid post bona sua uendita adquisiuit, iterum bona eius non ueneunt. unde ergo modum hunc aestimabimus, utrum ex quantitate eius quod adquisitum est
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiat iudeamus. Et ñ puto sutice ¶ Inpu
s̃pillo tutoris. auctoritatẽ exigimus ¶Minorẽ
aꝯfessiõe sua restituemus. ꝯ fessi utiq post ꝯ E¬
gfessionẽ. tpa qua si ex causa iudicati habebt̃
fricanus. libro .u. questionũ. C umfidei cõ¬
m missũ peteret᷑. heres ꝗ c̃fessus ẽ. deb e. arbitrer

Expanded text:
sufficiat, videamus: et non puto sufficere. In pupillo tutoris auctoritatem exigimus. Minorem a confessione sua restituemus. Confessi utique post confessionem tempora quasi ex causa iudicati habebunt. Africanus libro quinto quaestionum Cum fideicommissum peteretur, heres confessus est debere: arb
Abbreviated transcription (Latin):
gaium seiũ obligare potuit. R. seiosialio¬
salariũ constituere uelli. ita epłam emisit.¬
lutiotitio salutẽ. sun codẽ animo ⁊eadem
ꝓffictione circa mees: quo sẽꝑfuisti. excon¬
tinenti acceptis littĩs meis distractare tu¬
aueni hoc tibiquã diu uiuã p̃stabo. annuoᷤᷤ
decem. Scio enĩ quia ualde me bene ames.
quero cĩn rẽ suã distraxĩt lutius titius. ⁊ ad
eã ꝓ fectus sit. ⁊ ex cocũ ea sit. anei ex his epłi
G. Stipula¬
tio non pot con¬
ficinisi utroꝙ
loquente Et i¬
deo neꝙ mutus neq surdus neꝙ infans
stipulationẽ contrabere possum nẽc ab¬
sens quide sᷤ gm̃ exaudire inuicẽ debent Si¬
quis igit᷑ ex his uult stipular

Expanded text:
Gaium Seium obligare potuit. respondit Seium, si aliosalarium constituere uellet, ita epistLucio Titio salutem. Si in eodem animo et eadem affectione circa me es, quo semper fuisti, ex continenti acceptis litteris meis distracta re tua uen‹i› hoc: tibi quamdiu uiuam praestabo annuos decem. scio enim quia ualde me bene ames'. quaero, cum et rem suam distraxerit Lucius Titius et ad eam profectus sit et ex eo cum  Stipulatio non potest confici nisi utroque loquente: et tus neque surdus neque infans stipulationem contrahere possusens quidem, quoniam exaudire inuicem debentquis igitur ex his uult stipular
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ pretori. delibertate ꝓnũtia¬
tumꝙ: exsenatus cõsulto libtaᷤᷤ
cum patre suo rescripsit. Eu̾o cũ
aut̃ apretore oportet eos ꝗfidĩ
h zedictis littĩsq euocãdis̃¬

Expanded text:
libertate pronuntiatumque, ex hoc senatus consulto libertas cum patre suo rescripsit. Euocari autem a praetore oportet eos, qui fiet edictis litterisque euocandi su
Abbreviated transcription (Latin):
tatem acceꝑte: ante diẽ uł sub¬
ꝯ ditionem prrtum ediderit
ad libratem partu̾ ꝑducet᷑.
quia corũ alia ꝯditio ẽ. Nõ u
moram fortuitam s ex uolũ¬
tate tetantis pas eisunt.
¶si ꝙõnon scitpto habitus sit ẜuns
alicui legatus cui seruo libtas ꝑ¬
debeat int̾cidere. et ansiseruus
petit fidei ꝯmissatiam lib̾tateor
ab eo hr̃de penes quemremãsiss
ꝓñscripto habito legato ꝗd erat
relictum ei qui rogatus fuãt ma¬
numittere uel supse ẜuu ut s¬
praictu ẽ fuit̃ legatus anlibt̃
non debeat int̃cidere. Et putẽ
cogetur igit̃. libtatemprẽ is ad
quem ꝑuenit legatũ. quia lib̃ta
fidei ꝯmissaiã nullũ impedim̃¬
tum patideb.¶ snbuentũ lib¬
tatib ẽ senatus comsulto qd̾ fac¬
tum ẽ tꝑõib diittalani rubo
gallo ⁊ celiopisone ꝯsulib ĩ bec
uerba. Sii aquib libt̃atem prĩ¬
ti oportet euocati ap̃tore adẽt̃
noliuiss̃ sicausa ꝯgnita pͣtor ꝓ¬
mintiass libertaĩt Insdebeĩ

Expanded text:
ertatem acceperit et ante diem uel condicionem partum ediderit, ad libertatem partus perducetur, quia horum alia condicio est: non enim moram fortuitam, sed ex uoluntate testantis passi sunt. Si pro non scripto habitus sit seruus alicui legatus, cui seruo per debeat intercidere et an, si servus petat fideicommissam libertatem ab eo, penes quem remansisset pro non scripto habito legato quod erat relictum ei qui eum rogatus fuerat manumittere, vel si ipse servus, ut supra dictum est, fuit legatus, an libertas non debeat intercidere. et putem cogetur igitur libertatem praestare is ad quem pervenit legatum, quia libertas fideicommissa nullum impedimentum pati debet. Subventum libertatibus est senatus consulto, quod factum est temporibus divi Traiani Rubrio Gallo et Caelio Hispone consulibus in haec uerba: 'si hi, a quibus libertatem praestari oportet, euocati a praetore adesse noluissent, si causa cognita praetor pronuntiasset libertatem his deberi,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmi̾nutũ uidendũẽ ã cͥogat᷑¬
ẜuũ manumittẽ. ꝗ speaũ legatũ
se ueriũ ꝯsecutuꝵ.⁊ putem si le¬
gatũ refunde̾ sit ꝑatis ñ eẽ cogẽ¬
dũ. ⁊ idcirco quia alia ꝯtemplati¬
one ãgnouit legatũ. ꝙ ex in opi¬
nato diminutum ẽ. ꝑato gͥ ei ale¬
gatorecede cogendus ñerit ñ for¬
te residuũ legatum ad pretiũ sufic̃
Qd̾ ergo si plures seruos rogat᷑ fit
manumittere. ⁊ adquoꝵdam p̃¬
tiũ suffrriat id quod relictuẽ ⁊ ad

Expanded text:
imminutum, uidendum, an cogatruum manumittere qui sperauit legatum uberius consecuturum. et putem, si legatum refundere sit paratus, non esse cogendum, idcirco, quia alia contemplatione adgnouit legatum, quod ex inopinato deminutum est: parato igitur ei a legato recedere concedendum erit, nisi forte residuum legatum ad pretium sufficit. Quid ergo, si plur‹e›s ‹seruos› rogatus sit manumittere et ad quorundam pretium sufficiat id quod relictum est, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ pot̃. ¶s Sipatronus eͣc tabulas
bonoꝵ p̾sesionem acceꝑit. ꝗae
ũ preterit libtus ñ cogetur uen
alibt̃osuo manum̃ tere. SSi is
cuĩ ẜuus ẽ nolit eũ uendere
ut manumitteretur mille p̃¬
toris partes s̃. icdem ẽ ⁊ sipluris
uidetur eẽ iniquũ dñs ẜuum

Expanded text:
tere poterit. Si patronus contra tabulas bonorum possessionem acceperit, quia eum praeterierit libertus, non cogetur uenda liberto suo manumittere. Si is cuius seruus est nolit eum uendere, ut manumitteretur, nullae praetoris partes sunt: idem est et si pluris uidetur esse iniquum, dominus seruum
Abbreviated transcription (Latin):
ta causa abtent̃ ⁊ eoꝵ quipresẽ¬
tes fidei ꝯmisse librati morã nõ
facient ꝑm̃ libertus ent atq si
solirogati ad iustam libtatem
ꝑduxiss̃. Isi quisuũ suũ nõ
hr̃ditarium rogatus manum̃tẽ
u̾ba placere. siquis exis qui fider¬
ꝯ missaĩam libtatẽ ex quaẽq cã¬

Expanded text:
ta causa abessent, et eorum, qui praesentes fideicommissae libertati moram non facient, perinde libertus erit atque si soli rogati ad iustam libertatem perduxissent. Si quis seruum non hereditarium rogatus manumitteruerba: 'placere, si quis ex his, qui fideicommissam libertatem ex quac
Abbreviated transcription (Latin):
mamimittere.  Sirogatus ꝗ̃ ailii
fundũ cũmorietur alii. centũ pre
si tantũ exfructib fũdi ceꝑit qñtũ
ẽ inficdeic̃misso cogẽdũ eũ prae. Sic
marũ ⁊ fidei ꝯmisse libertatis pratio
Quoͣtiens aut̃ fidei ꝯmissaiã lib̾ta
telĩquitur efficaciter inea cã ẽ ut
neq alienationem neq usu capio¬
nem extingiup̾sit. ad quemẽq
enĩ ꝑuenĩt is seruus. cuifidi ꝯmisa¬
ria libertas relicta ẽ cogi eũ mami¬
mittere ⁊ ita sepisime ẽ ꝯstitutũ
cogeturigͥ is adquẽ ẜuus ꝑue
ħmaluit isqui roganis ẽ. lauu̾ ił
acceptum ẽ. s ⁊si sub ꝯditione
fuit̃ ei lib̃tarelicta ⁊ pendñte ꝯ¬
ditione alienatũ sit. attm̃ cũ su¬
a cã alieatur. qd̾ si nolit ab eo
adlibtatem ꝑ dici. ꝗ erat rogat᷑
eũ maniunitere. audiri eũ opõ¬
tere diuus adrianus : durus

Expanded text:
manumittere, si rogatus quis alii fundum, cum morietur, alii centum praestare si tantum ex fructibus fundi perceperit, quantum est in fideicommisso, cogendum eum praestare. sic niarium et fideicommissae libertatis praestatio. Quotiens autem fideicommissaria libertas relinquitur efficaciter, in ea causa est, ut neque alienatione neque usucapione extingui possit: ad quemcumque enim peruenerit is seruus, cui fideicommissa libertas relicta est, cogi eum manumittere: et ita est saepissime constitutum. cogetur igitur is, adhoc maluit is qui rogatus est: latius enim acceptum est, ut et si sub condicione fuit ei libertas relicta et pendente condicione alienatus sit, attamen cum sua causa alienetur. quod si nolit ab eo ad libertatem perduci, qui erat rogatus eum manumittere, audiri eum oportere divus Hadrianus et divus
Abbreviated transcription (Latin):
forte isqui rogatus ẽ manum¬
tere solundo nõ sit. inuito tm̃
seruo neq̃ alii. neq̃ dño eamre
ꝑseꝗ ꝯcedendũẽ quia ñtale sit
acquintur alloꝗn ip̃i datum
luĩt. nã ⁊ tunc dño ert̃ fidei ꝯ¬
m̾isi ꝑsecutio ciũ int̃e p̃t̾ uũ¬

Expanded text:
forte is, qui rogatus est manumittere, soluendo non sit. Inuito tamen seruo neque alii neque domino eam recedendum est, quia non tale sit adquiratur: alioquin ipsi datum luit: nam tunc et domino erit fideicommissi persecutio, cuius interest
Abbreviated transcription (Latin):
altẽius seruitutem exꝑrat̃ in¬
telligidatam fidĩ ꝯmissã lib̃¬
tatem plaeint principi. ꝗd
enĩ tam ceruimẽ seruituti Iqruã
dis data uidebitur qd eoꝑtin:
ut siuiuus eũ alienauĩt ꝯfe̾tĩ
libt̃as petat nec ꝓsit adimpedi¬

Expanded text:
alterius servitutem experiatur". intellegi datam fideicommissam libetatem placuit principi: quid enim tam contrarium est seruituti quam dis data uidebitur: quod eo pertinet, ut, si uiuus eum alienauerit, confestim libertas petatur nec prosit ad impedi
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens uici.
uicinum op̾nouum in uitose
façere. Si quis aut̃ uult post
opͦ nouum nuutiatum in¬
pune edificare offerre deb
satis iutiatoi. ꝗ si fecerit utͥ¬
q ꝯsultumẽ tam ciquinũ¬
nauit qn q̃m cautum ht̃ cleo¬

Expanded text:
quotiens uicinus uicinum opus nouum inuito se facere. Si quis autem uult post opus nouum nuntiatum impune aedificare, offerre debet satis nuntiatori: quod si fecerit, utrique consultum est tam ei qui nuntiauit, quoniam cautum habe
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ competit
ꝯciem un est labeoneni
existimasse uud quod ade¬
um perueuit dumi taxat
dari oportere. uel siqiid do¬
lo malo ipsius factum sit
quo iimus perueniret.
in factũ cẽ dandam quã
int̾dictum quod ueru
est. De inde ait pretor
qñi ĩlocum nũciatũ est ne
qͥd oꝑi noui fiet. qua dere
agitur si de ea re satis datũ
ẽ qd̃ eius cautũ sit aut perte
stat quo minꝰ sacistetur qo
iiuꝰ illi in coloco opus fac̾e
liceat uim fieri ueto. Hoc ĩ¬
terdictuũ ꝓhibitoriũ est ue
qͥd ꝓhibeat fac̾e uolentẽ eum
qͥ satisdedit ⁊ eñĩ ꝑtin ad detꝰ
urbiũ edifficia uõ reliuqui

Expanded text:
c competat, sciendum est Labeonem existimasse in id quod ad eum peruenit dumtaxat dari oportere uel si quid dolo malo ipsius factum sit, quo minus perueniret. in factum esse dandam quam interdictum, quod est. Deinde ait praetor: "Quem in locum nuntiatum est, ne quid operis novi fieret, qua de re agitur, si de ea re satisdatum est, quod eius cautum sit aut per te stat, quo minus satisdetur: quo minus illi in eo loco opus facere liceat, vim fieri veto". Hoc interdictum prohibitorium est, ne quis prohibeat facere volentem eum qui satisdedit: etenim pertinet ad decus urbium aedificia non derelinqui
Abbreviated transcription (Latin):
eicaueat quieꝗd ecdficauit
int̾dicto re̾titutorõ destruẽ̾
ꝯpellitur. N ht᷑ aũt estastipu¬
latio ꝯditionem ut ita demũ
siue ante remuidicatã cãu¬
saq̃ accidit. teq̃ res defendat᷑
⁊ dedolo malo subititur clau¬
suia ¶ O pus enĩfactũ acci¬
pimus. nõ suinum uł alt̾m̃
cem̃tum fuit positũ. s si ꝓ¬

Expanded text:
caueat quidquid aedificauerit, interdicto restitutorio destruere compellitur. Habet autem ista stipulatio condicionem, ut ita demum siue ante rem iudicatam causa quae acciderit neque res defendatur: et de dolo malo subicitur clausula. Opus autem factum accipimus non, si unum uel alterum cementum fuit impositum, sed si
Abbreviated transcription (Latin):
Cũꝑerrorẽ factũdicas. iteͣ ad iudicẽ.
qũtex rescripto nr̃o ab amplissimis
c̃sulib acceꝑas. adiunium fusticum
amicũ nr̃m p̃fectũ urb ꝓuocares. con¬
sulẽsamplissimi ꝑinde cognoscant:
atq siadip̃sos facta eẽt ꝓuocatio.
Si quisergo ł pare. łna io̾rẽ iudicem
appellam̃t: aliũtam̃ palo: in eacausa
ẽ ut erros eũ noceati S siminor est.
nocebit.s Libelli: quidantur appel¬
ꝥlatori: ita sunt concipiendi. ũ habe¬
Iant scͥptũ . ⁊ aquodatisint: ħ ẽqui ap¬
ꝓ peslet. ⁊ adũsusq̃t. ⁊ aqua sentñtia.
Iacer. ł .i. de appellatioibꝰ. Sedsi
ap̃acraquis appellaiũt. satis erit .¬
ł sidicat appello. ip̃o die ał.
lp̃. ł .i. deappellationib. Scio
quesitũ. siquisñ addidit inlibellis
ẽtraquẽ adũsariũ appellet: anp̃scrip¬
tioni subiciatus. Et puto nichilopõ¬
tere p̃scͥbi. S illudcecidit inquestio¬
nẽ siplures habuĩt adũsarios. ⁊ quo

Expanded text:
errorem factum dicas, uti a iudice, quem ex rescripto nostro ab amplissimis consulibus acceperas, ad Iunium Rusticum amicum nostrum praefectum urbi prouocares, consules amplissimi perinde cognoscant, atque si ad ipsos facta esset prouocatio'. si quis ergo uel parem uel maiorem iudicem appellauerit, alium tamen pro alio, in ea causa est, ut error ei non noceat: sed si minorem, nocebit.Libelli qui dantur appellatorii ita sunt concipiendi, ut habeant scriptum et a quo dati sint, hoc est qui appellet, et aduersus quem et a qua sententia.ibro primo de appellationibus.Sed si apud acta quis appellauerit, satis erit, si dicat 'appello'. 3 Ulpianus libro primo de appellationibus.Scio quaesitum, si quis non addiderit in libellis, contra quem aduersarium appellet, an praescriptioni subiciatur: et puto nihil oportere praescribi.Sed illud cecidit in quaestionem, si plures h
Abbreviated transcription (Latin):
sulã deportati boa fiscus pena re¬
misa retinuit. Creditores exañ gesto
non bab̃e cũ eo.: quidebitor quondam
fuit actioẽs. ꝯstituit. Qd siboãcuar
cdignitatis restitutio ẽ c̃ce̾sa recuꝑaũ.
utiles actiõ es nece̾sarie ert᷑. cũ ⁊ directe

Expanded text:
sulam deportati bona fiscus poena remissa retinuit: creditores ex ante gesto non habere cum eo qui debitor quondam fuit actiones constitit. quod si bona cum dignitatis restitutione concessa reciperauerit, utiles actiones necessa
Abbreviated transcription (Latin):
didit: demñ apͥncipe restituta ẽ. huã¬
nisdicet᷑. etiã cognatioĩs iurahuicre
cognatis. eoꝵ neganda nonsunt. Et
idse obseruasse: etiã diuus augustũ
lib .x. deuita sua scrib̃. Hodie autem
eoꝵ in quos aĩadũtit᷑. corꝑa ñ alit̾ sepe¬
liuntus: quã si fuĩt petitũ ⁊ ꝑmissũ. Et
tĩnũquã non ꝑmittitur. maximema
qui exurendidãprantur peti pđsunt.
scilicet ut o̾sa ⁊ cinẽs collecta sepulture
tradi posum.¬

Expanded text:
didit, deinde a principe restituta est. humanius dicetur etiam cognationis iura huic recognatis ipsorum neganda non sunt: et id se obseruasse etiam diuus Augustus libro decimo de uita sua scribit. hodie autem eorum, in quos animaduertitur, corpora non aliter sepeliuntur, quam si fuerit petitum et permissum, et nonnumquam non permittitur, maxime maqui exurendi damnantur, peti possunt, scilicet ut ossa et cineres collecta sepulturae tradi pos
Abbreviated transcription (Latin):
legis ⁊ sententia adiunant: cui
placuit. uti̾se alies accusatõi imp̾u¬
tand̾o eẽ .ĩ. quib potuit accusati¬
onis sollẽpnia implere. Qrͣ sine
dubiodies quib ꝗs incꝰtodiafut
extͣ cõputationẽ utiliũ dieis
existimantitibi ẽstitutos cẽdici.
ñdebuit. FLx. die̾s: qui marito
accusante utiles cõpũtant᷑. feriatiᷤᷤ
qͦr dieb simͦ facultatẽ p̃sidis ad eũ¬
di accusator habuit nũaĩ cextũ ẽ¬

Expanded text:
legis et sententia adiuvant, cui placuit utiles dies accusatori computandos esse, id est quibus potuit accusationis sollemnia implere. quare sine dubio dies, quibus quis in custodia fuit, extra computationem utilium dierum existimanti tibi constitutos contradici non debuit. Sexaginta dies, qui marito accusanti utiles computantur, feriatis quoque diebus, si modo facultatem praesidis adeundi accusator habuit, numerari certum e