comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phantor potat̃ pila conicere. Eo mag̃ ruere in suos belue tantoq maiorẽ stragẽ
ed ꝙ̃ int̾ hostes edidem̃t ꝙͣto acͥus pauor cõsternatã agit ꝙͣ insidetis magistr
imꝑio regitur : In ꝑturbatam cm̃scursu beluaꝵ aciẽ signa ĩferũt.rͥ. pedites et hauc
magno certamĩne dissiꝑatas trepidantesq aũtũt. Cũ ĩfugiẽtes equitatũ ĩmictit
marcessus. Nec añ finis seꝙ̃di est fact᷑ ꝙͣ in castra pauentes cõpulsi sut. Nã suꝑ
alia q̃ te̾roiem crrepidationẽq facerẽt elephanti duo in ipa porta coͣruerãt coactiq
em̃t misites ꝑ fossam uallũq tuere in castra.Ibi maxima hostiũ cedes facta. Ce¬
sa ad occo miłia houĩm quĩq esephanti. Nec rͥs ĩcmenta uictoria fuit mille ferme
santior. Epeculatores qui ꝓsequont̾ agm̃ missi postero die retuletũt britios hãn¬

Expanded text:
fugientium elephantorum poterat, pila conicere. eo magis ruere in suos beluae tantoque maiorem stragem fugientium elephantorum poterat, pila conicere. eo magis ruere in suos beluae tantoque maiorem stragem edere quam inter hostes ediderant, quanto acrius pauor consternatam agit quam insidentis magistri imperio regitur. in perturbatam transcursu beluarum aciem signa inferunt Romani pedites et haud magno certamine dissipatos trepidantesque auertunt. tum in fugientes equitatum immittit Marcellus, nec ante finis sequendi est factus quam in castra terrorem trepidationemque facerent, elephanti quoque duo in ipsa porta corruerant, coactique erant milites per fossam uallumque ruere in castra. ibi maxima hostium caedes facta; caesa ad octo milia hominum, quinque elephanti. nec Romanis incruenta uictoria fuit: mille ferme sauciorum. speculatores qui prosequerentur agmen missi postero die rettulerunt Bruttios Hanni
Abbreviated transcription (Latin):
nu uistricta .s. cornelius sentulus ⁊c̃. claudius uõ leg̾ati cornib p̃erãt maurel¬
lus mediã aciẽ ortator cestisq p̃sens firmabat. Ab hãnnibale hispani pͥmã obti¬
neb̾ãt fr̃otẽ et ĩd̾ roboris in oĩ excitu erat cum anceps pugna eẽt diu hãnibał ele¬
phantes in pͥmã aciẽ induci uissit siquẽ uucẽ tumłtũ ea res ac pauorẽ posset. Et¬
pͥmo turboiũt signa ordinesq et ꝑc̃ĩ oocultatis et ptĩ disputatis eͣrore qui aca
erãt nudauerãt una ꝑte aciem latiusq fuga manasser.ni.c̃. decimꝰ flaud. drr.
mił signo arrepto pͥmi hastati manipulũ eiꝰ sigui sequi se uississet duxͣ uͭ maxiẽ
tumstum cõgsobate besue faciebant pisaq in eas conici uissit. hesere omĩa tela i¬
aut difficise ex ꝓpmquo in tunta corzom i cru et cã coft̾a turba. S ut nõ om̃s uul¬

Expanded text:
nu instructa. L. Cornelius Lentulus et C. Claudius Nero legati cornibus praeerant; Marcelnu instructa. L. Cornelius Lentulus et C. Claudius Nero legati cornibus praeerant; Marcellus mediam aciem hortator testisque praesens firmabat. ab Hannibale Hispani primam obtinebant frontem, et id roboris in omni exercitu erat. cum anceps diu pugna esset, Hannibal elephantos in primam aciem induci iussit, si quem inicere ea res unt signa ordinesque, et partim occulcatis, partim dissipatis terrore qui circa erant nudauerant una parte aciem, latiusque fuga manasset ni C. Decimius Flauus tribunus militum signo arrepto primi hastati manipulum eius signi sequi se iussisset. duxit ubi maxime ultum conglobatae beluae faciebant pilaque in eas conici iussit. haesere omnia tela haud difficili ex propinquo in tanta corpora ictu et tum conferta turba; s
Abbreviated transcription (Latin):
.iii. de ala pͥma q̃ fugit duo de legione q̃ cedentib scris sucessernt omissa. Mar¬
cessus pꝰꝙͣ in castra reditum est cotionẽ adeo seuã atq acerbam apud milites hũit
ut p̃sio ꝑ diem totum infesicitꝰ tosenato cristior unti ducis omtio eẽt. Diis ĩ morta¬
sib ut in tasi re saudes gritesq inquic ago ꝙ uictor hostis cũ tanto pauore inciden¬
cib nob̃ in uassum portasq nõ ipa castra est adg̃ssus deẜuissetis ꝓfecro eo tenore
castra qͦ omisistis pugnã. Qͥ pauor hic om teror q̃ repence qui ercũ quib pugnaretis
ob̾liuis aiõs cepit. Nẽpe idẽ sũt hi hostes quos iuncendo et uictos se qñ pͥore escaite
absup̃sistis quib dics noctesq fugiencib ꝑ hos dies inscicistis quos leuib p̃liis
sugastis/ quos externo die nec iber face nec castra ponẽ passi estis. Omicto ea quib
głian potestis cui et ip̃ius pudẽ ac penitere uos oportet refem̃. Nãq equis manib

Expanded text:
ttuor de ala prima quae fugit, duo de legione quae cedentibus sociis successerat amissa. Marcellus postquam in castra reditum est, contionem adeo saeuam atque acerbam apud milites habuit ut proelio per diem totum infeliciter tolerato tristior iis irati ducis oratio esset. 'dis immortalibus, ut in tali re, laudes gratesque' inquit 'ago quod uictor hostis cum tanto pauore incidentibus uobis in uallum portasque non ipsa castra est adgressus; deseruissetis profecto eodem terrore castra quo omisistis pugnam. qui pauor hic, qui terror, quae repente qui et cum quibus pugnaretis obliuio animos cepit? nempe iidem sunt hi hostes quod uincendo et uictos sequendo priorem aestatem absumpsistis, quibus dies noctesque fugientibus per hos dies institistis, quos leuibus proeliis fatigastis, quos hesterno die nec iter facere nec castra ponere passi estis. omitto ea quibus gloriari potestis: cuius et ipsius pudere ac paenitere uos oportet referam—nempe aequis manibus
Abbreviated transcription (Latin):
carthaginẽsib ue nisser in hispania trueasse ꝓhibitũ a masmissa nuꝙͣ añ płũ¬
misse eo die quo pugnatũ cum rͥo eẽt insao anũcso cła armis eono supto
maciem erisse ibi plapso equo effusum in pceps captũ a rs ee. Scipio cuad¬
ẜuari rrrmidam iuississet q̃ ꝓ tnbunali agenda enãt pag̃ Inde cmm se in pto¬
num receuisset uontũ eũ interirant uelle ad masimissa reuti. Se caum e ffi sg

Expanded text:
Carthaginiensibus uenisset, in Hispaniam traiecisse; prohibitum propter aetatem a Carthaginiensibus uenisset, in Hispaniam traiecisse; prohibitum propter aetatem a Min aciem exisse; ibi prolapso equo effusum in praeceps captum ab Romanis esse. Scipio cum adseruari Numidam iussisset, quae pro tribunali agenda erant peragit; inde cum se in praetorium recepisset, uocatum eum interrogat uelletne ad Masinissam reuerti. cu
Abbreviated transcription (Latin):
equitũ ĩuenit ethispanos siñ p̃tio om̃s domũ misit affros uendẽ̾ q̃storẽ nissit
sui apessassent reguim nom asibi magnũ. tͤ. intolłombile eẽ regasem aium.¬
mẽe se so uo rĩs uigenio ampsissinũ ducerent tacite udicaret adas usurrio¬
one abstmerent. Eensere etiam barba magnitudinẽ añ cui mnacaso. noront
esii mortales sauerent ider tam magno fastigio aspnãtis. Dona m irguses
pncipibo az hoscenoe diuisa. Et eymagna copia captor equor.ccc. quos uel¬
ser eligeret iudebilem uissit. Cum affrs uenderet uissu mratons nues ture
puerũ adultũ uit eos forma insigni cun audisset regui genis ee ad scpione
muisis. Meriẽ coũ pauẽtaret sapio quis et auias et cur id ecatis in castns fuisset
numnidã ee ait iassiũ ppłares uocare orbũ a pitre resictũ apd matnu anui gesa
regem numidaꝵ eductũ cum auũculo masinissa qui nuꝑ cũ eoutatu subsidio

Expanded text:
equitum inuenit. ex his Hispanos sine pretio omnes domum dimisit, Afros uendere quaestorem iussit. equitum inuenit. ex his Hispanos sine pretio omnes domum dimisit, Afros uendere quaestorem iussit. sui appellassent: regium nomen alibi magnum, Romae intolerabile eid in hominis ingenio amplissimum ducerent, tacite iudicarent; vocis usurpatione abstinerent. sensere etiam barbari magnitudinem animi, cuius miraculo nominis alii mortales stuperent, id ex tam alto fastigio aspernantis. dona inde regulis principibusque Hispanorum divisa, et ex magna copia captorum equorum let eligere Indibilem iussit. cum Afros uenderet iussu imperatoris quaestor, puerum adultum inter eos forma insigni cum audisset regii generis esse, ad Scipionem misit. quem cum percontaretur Scipio quis et cuias et cur id aetatis in castris fuisset, Numidam esse ait, Massiuam populares uocare: orbum a patre relictum apud maternum auum Galam, regem Numidarum, eductum, cum auunculo Masinissa, qui nuper cum equitatu subsidio
Abbreviated transcription (Latin):
euadendum mediis dat̾ est qui ꝑ tã iniquũ locũ stantib integris ordinib ele¬
phantieq añ signa locatis nũꝙͣ euasisset cũ ab oĩ ꝑce cedes fierer scipio qui leuo
corrui in dexcrũ incu̾renat maxime in muda hosciũ laca pugnabat et iã ne fuge
quidẽ uatebat locus et statioẽs utnq romane dexrra leuaq insidem̃t uias et po¬
ram castroꝵ ducis pͥncipũq fuga clausent addica trepidaciõẽ elephancoꝵ qs
teͬritos eq hostes cõtimebãt. Cesa igit᷑ ad acto milia hoũim. hasdrubal iã ante ꝙͣ
dimicaret pecania inpta elephantisq p̃missis ꝙͣ płimos potat de fuga excipiẽs
p̃t cagũ flum̃ ad pireneũ tendit. Ecipio castris hostiũ potit c̃ p̃tlib̾eni capita
cem p̾dam militib cõcessiss in recẽsendis captiuuis.x. milia peditũ duo milia

Expanded text:
euadendum et mediis datus est, qui per tam iniquum locum stantibus integris ordinibus eleeuadendum et mediis datus est, qui per tam iniquum locum stantibus integris ordinibus elephantisque ante signa locatis nunquam euasissent. cum ab omni parte caedes fieret Scipio, qui laeuo cornu in dextrum incucurrerat, maxime in nuda latera hostium pugnabat; et iam ne fugae quidem patebat locus; nam et stationes utrimque Romanae dextra laeuaque insederant uias, et porta castrorum ducis principumque fuga clausa erat, addita trepidatione elephantorum quos territos aeque atque hostes timebant. caesa igitur ad octo milia hominum. Hasdrubal iam ante quam dimicaret pecunia rapta elephantisque praemissis, quam plurimos poterat de fuga excipiens praeter Tagum flumen ad Pyrenaeum tendit. Scipio castris hostium potitus cum praeter libera capita omnem praedam militibus concessisset, in recensendis captiuis decem milia peditum, duo milia
Abbreviated transcription (Latin):
uiderẽtur extĩguendã. Tn a cede ad dirpiendã urbem discursum. Milia .xxx. ẜuili¬
um capita indicunt᷑ capti argẽti uis ingens facti sigꝰciq auri.lxxxiii. milia põdo

Expanded text:
uideretur exstinguendam. tum ab caede ad diripiendam urbem discursum. triginta milia seruiliuideretur exstinguendam. tum ab caede ad diripiendam urbem discursum. triginta milia seruilium capitum dicuntur capta, argenti uis ingens facti signatique, auri tria milia octo
Abbreviated transcription (Latin):
aroem portũq pugnabãt in se cõu̾terũt. Pliũ in adicu fori maiore impetuq̃ ꝙͣ¬
ꝑseuerãtia cõmissum est. Nõ aĩo nõ armis nõ arte belli nõ uigore aut iurib
corpons par.rͦ. tarẽtm enit. Igit᷑ pilis tm̃ cõiectis pͥus pene ꝙͣ cõsererẽt manꝰ
terga dederũt dilapsiq ꝑ nota u̾bis itinera in suas amicoꝵq domos. Duo ex
ducib nicho er climacͣtos fortit pugnãces cecide̾. Phylemenes qui ꝓdicionis ad
hãnibabem auctor fuerat cũ citato equo ex p̃lio auect̾ eẽt uagus panlopus equꝰ
erians ꝑ urbem cognit corpus nusꝙͣ ĩueatũ est. Creditũ uulgo est in puteũ
pat̾m hospicii positis armis ueniẽtẽ ad cõsulem miles obiũ obtrũcat. Alii alios
passun siñ discrmine aͣmatos mermes cedũt carchaginẽses carẽtinosq pariter

Expanded text:
arcem portumque pugnabant in se conuerterunt. proelium in aditu fori maiore impetu quam pearcem portumque pugnabant in se conuerterunt. proelium in aditu fori maiore impetu quam perseuerantia commissum est. non animo, non armis, non arte belli, non uigore ac uiribus corporis par Romano Tarentinus erat; igitur pilis tantum coniectis, prius paene quam consererent manus terga dederunt, dilapsique per nota urbis itinera in suas amicorumque domos. duo ex ducibus Nico et Democrates fortiter pugnantes cecidere. Philemenus, qui proditionis ad Hannibalem auctor fuerat, cum citato equo ex proelio auectus esset, uagus paulo post equus errans per urbem cognitus, corpus nusquam inuentum est; creditum uolgo est in puteum emoratione paterni hospitii positis armis uenientem ad consulem miles obuius obtruncat. alii alios passim sine discrimine armatos inermes caedunt, Carthaginienses Tarentinosque pariter.
Abbreviated transcription (Latin):
bo absumi mag̃ pur sibi aiuẽ qui ab.rͦ. miles sc̃cus sit ꝙͣ qui a peno captus. Qeroe
abhoste gratis remicti pat̾am ab roͥ exͣ itałia in exisiũ uenus ꝙͣ in misitiã absegan. Eta¬
uum iã ibi ãnũ sonescẽ cãnẽsem misitẽ montuꝵ añ ꝙͣ icaalia hostis excedat. Qipe¬

Expanded text:
bo absumi; magis perire sibi ciuem qui ab Romano miles lectus sit quam qui ab Poeno captus: quippe bo absumi; magis perire sibi ciuem qui ab Romano miles lectus sit quam qui ab Poeno captus: quippe ab hoste gratis remitti in patriam, ab Romanis extra Italiam in exsilium uerius quam in militiam ablegari. octauum iam ibi annu
Abbreviated transcription (Latin):
pletas duas ueres segiones cũsfugar etiã numidaꝵ equitũ pedicũq magnã ium
Ea ext̾na auxilia cum singlis roĩs segionib ad iuĩxisset duor spẽm ex̾cituũ ẜuauit.
Ascõ.s. cntiũ ꝑtem insule regim̃ q̃ hieronis fuãt cueri uissit alcõ ipo certã isuła
sitor p̃sidia ore mantime eẽnt. Irẽ cum muttinis equitatu ꝓiũtiã ꝑ agrab̾at ut
iiseret agros custaq ab incustis notaret et pinde d̾nõa sandaret castignrerqr. Ita
tñ ea cura fium̃ti ꝓuenit ut rͦ mictẽt er cachinã cõuehe̾t᷑ uñ ex̾citui qui ad̾ carẽtũ
estiua acturͣ iss posset p̾ben. Cet̾m tiñsportati milites in sicilia ec eiit maior ꝑs laci¬
ni noĩs sociorq ꝓpe magni mot̾ cã fuere. Adeo ex pius sepe magnar mom̃ta rem̃
pendent. Eixmit̾ eĩ int̾ satinos sociceq in cõciliis ortus decimũ ãnũ diletib scipendiis
exhaustos eẽ. Quot ãnis feͬmo clade magna pugnare alios in accie occidi alios mor¬

Expanded text:
pletas duas ueteres legiones transfugarum etiam Numidarum equitum peditumque magnam uim ea externa auxilia cum singulis Romanis legionibus adiunxisset, duorum speciem exercituum seruauit; altero L. Cincium partem insulae, regnum qua Hieronis fuerat, tueri iussit: altero iplitorum praesidio orae maritimae essent. ipse cum Muttinis equitatu prouinciam peragrabat ut uiseret agros cultaque ab incultis notaret et perinde dominos laudaret castigaretque. ita tantum ea cura frumenti prouenit ut et Romam mitteret et Catinam conueheret unde exercitui qui ad Tarentum aestiua acturus esset posset praeberi. ceterum transportati milites in Siciliam—et erant maior pars Latini nominis sociorumque—prope magni motus causa fuere; adeo ex paruis saepe magnarum momenta rerum pendent. fremitus enim inter Latinos sociosque in conciliis ortus, decimum annum dilectibus stipendiis se exhaustos esse; quotannis ferme clade magna pugnare; alios in acie occidi, alios mor
Abbreviated transcription (Latin):
agachimna sic̃ amñdcm est ex sicilia tind̾ucra rapto uiue̾ hoium ad sueroꝵ. Addici
ãnit b̃nitioꝵ indidẽ ꝑfuge ex aũdatie ex aud̾end̾i oiã noci̾tatib pares. hanc manũ
ad bnitiũ agñ pͥmũ depopulandũ duci uissit. Inde ad cãtoneã urb̃e oppugrãdã ĩpe¬
rata nõ impigre s solũ eriã auide ex secati disreptio fugatieꝙ cultonib agͥt sãma u
⁊ enꝰ our hsanibasi ꝙͣ se et̃ ut pͥmũ in ag̃o pab̾uli copia fuit exhib̃is x facͭ ad am¬
nuissum hãnibau accurtit sosfi citabat ad defectionẽ canusinos penꝰ. Cetm ut aroropi¬
ouau m arresba andnue castiu inde mouit. Aꝑta enit regio san ualls ed anfidascic¬
aubre inama n soen scistuosã codẽ inde copit. Marcessus uestegiis instabat  euscrn

Expanded text:
iuere hominum adsuetorum; additi iuere hominum adsuetorum; additi erant Bruttiorum indidem perfugae, et audacia et audendi omnia necessitatibus pares. hanc manum ad Bruttium primum agrum depopulandum duci iussit, inde ad Cauloniam urbem oppugnandam. imperata non impigre solum sed etiam auide exsecuti direptis fugatisque cultoribus agri summa ui em Hannibali quam se esse, ubi primum in agris pabuli copia fuit ex hibernis profectus ad Canusium Hannibali occurrit. sollicitabat ad defectionem Canusinos Poenus; ceterum ut appropinquare Marcellum audiuit, castra inde mouit. aperta erat regio, sine ullis ad insidias latebris; itaque in loca saltuosa cedere inde coepit. Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb et msti eĩt adẽptci eqͥ qui cãnẽsiũ segionũ equites in siciłia etũt addidem̃t
di equis pͥuatis facerẽt magnũ p̃terea nũm eoꝵ cõqui siuerũt qͥ equo meren defre¬
natq exħis qui pͥncipio ei bell septẽdecẽ annos nati fuerãt neq misita uem̃t cs̃ era¬
nosi secenĩt socauerĩt inde reficienda q̃ cica foꝵ incendio cõsup̃ca erãt.uii. cabnas
macessum atriñ. rogiã. Ttñ sactis oĩb q̃ xͣ. agenda ersĩt coñs ad bessum ꝑfecti pͥor
fuliunis p̃gressus capuã post pancos dies cõseat̃ fab̾ius qui et collegã coram
oppugnant. Ea urbe adep̾ta hoscuĩdiq pulso ne ub̾i cõfistit ne quid fidum respicet
Sabens ne remorindi quidẽ cã i italiã fore. Rogiũ eciã nĩtiũ mictit ad p̃fectũ p̾sidi
so a leuino cõsuse adusus bnitios ibi socatũ erat ecto miłia hoiũm os maxima abi

Expanded text:
omnibus—et multi erant—adempti equi qui Cannensium legionum equites in Sicilia erant. addiderunt omnibus—et multi erant—adempti equi qui Cannensium legionum equites in Sicilia erant. addiderunt terea numerum eorum conquisiuerunt qui equo merere deberent, atque ex iis qui principio eius belli septemdecim annos nati fuerant neque militauerant omnes aerarios fecerunt. locauerunt inde reficienda quae circa forum incendio consumpta erant, septem tabernas, macellum, atrium regium. transactis omnibus quae Romae agenda erant consules ad bellum profecti. prior Fuluius praegressus Capuam: post paucos dies consecutus Fabius, qui et collegam coram oppugnaret— ea urbe adempta hosti iam undique pulso, nec ubi consisteret nec quid fidum respiceret habenti, ne remorandi quidem causam in Italia fore—Regium etiam nuntium mittit ad praefectum praesidii quod ab Laeuino consule aduersus Bruttios ibi locatum era
Abbreviated transcription (Latin):
missum. Una et.xx. legionib eo ãno defensum imꝑium romanii est. Et. p̃.
sianio uarro. p̃R̃. urbis negotium dacũ ut naues songas .xxx. ueres refice¬
exatũ nͥ cũ successor uenisset. Idẽ et cubulo imꝑatũ ut iñ p̃apue caperet nequa
noua cõsilia caperẽt᷑. P̾tores in ꝓuĩtia ꝓfecti. Cosuses religio cenetat ꝙ pdia
aliquer nũtiatis nõ facise sicabant. Et ex campania nũciara enĩt capue duas

Expanded text:
efensum imperium Romanum est. et P. Licinio Uaro praetori urbano negotium datum ut naues longas triginta ueteres reficeexercitum nisi cum successor uenisset; idem et Tubulo imperatum ut inde praecipue caueret ne qua noua consilia orerentur. praetores in prouincias profecti: consules religio tenebat quod prodigiis aliquot nuntiatis non
Abbreviated transcription (Latin):
idib martiĩ cõsusatum uriss senatũ eo die moris mͦ cã huit. ꝑfessus nich se
Dicta fiã ab inimicis uusgare ut ni simularẽt aliquẽ sib timorẽ absence colle¬
ga dicendi de cõsule eẽ ip̃ẽ eis ex timplo dacur᷑ senatũ fuit. u̾. quide collega ue¬
nisset nõ passuũ qͥcꝙ pͥus agi ꝙͣ ut siculi in senatũ introducãt᷑. Disctũ ppe ꝙ
a cornesio ꝑ totã sicisiã habitum ut ꝙͣ płimi qͥstũ de se romã uenirẽt eundẽ
eodie adeptus cõsi senatũ dimisit ac ꝑpe iustum iudiciũ oĩũm reꝵ futuꝵ uidela¬
cut doner alt cõsus ad urbe uenisset. Stiũ uc solet excitauit pleb̾ imores bel¬
s diucurnitate ur uastacos agros cura urbe q̃ infesto agmine isset hãnibal
ambos uiros acres nimis et fenoces creatos qui uł in pace trĩquilla bellũ excitaẽ
po len t  no di ln ello iespmare cincatẽ forẽt passun. Inc̾rũpit hos ẜmones

Expanded text:
idibus Martiis consulatum inisset, senatum eo die moris modo causa habuit professus nihil se dita ficta ab inimicis uolgare, ut ni simularent aliquem sibi timorem absente collega dicendi de consule esse, ipse eis extemplo daturus senatum fuerit. ubi quidem collega uenisset non passurum quicquam prius agi quam ut Siculi in senatum introducantur. dilectum prope a M. Cornelio per totam Siciliam habitum ut quam plurimi questum de se Romam uenirent; eundem imi gloriam eo die adeptus consul senatum dimisit, ac prope iustitium omnium rerum futurum uidebatur donec alter consul ad urbem uenisset. otium, ut solet, excitauit plebis rumores. belli diuturnitatem et uastatos agros circa urbem, qua infesto agmine isset Hannibal,s bellicosos ambo uiros acresque nimis et feroces creatos qui uel in pace tranquilla bellum excitare possent, nedum in bello respirare ciuitatem forent passuri. interrupit hos sermones
Abbreviated transcription (Latin):
sollicta ciuitas de etrine defectiõe fuit. Pncipiũ ei ri ab antinis fien e.
calpur m̾ sc̾bserat qͥ eã ꝓuitiã ꝓ p̃tore .x̃. obtinebat atq cõfestĩ eo missus ma¬
cellus cõful designatus qui rẽ inspioet ac si digna uidet᷑ excitui accito belũ
ex apulia metuinã ciãsfenet eo metu cõpssi etuisa qui euenĩt. Tarẽtinoꝵ sequ¬
cio ncẽ petenaib cũ lib̾tate ac legib suis respõsũ ab senatu est ut redirene
aͥ fabi cõsuł mͦ. uenisset. sudi et rͥ. ex plebei eo ãno ĩ singłos dies mestaum

Expanded text:
eius rei ab Arretinis fieri C. Calpurnius scripserat, qui eam prouinciam pro praetore obtinebat. itaque confestim eo missus Marcellus consul designatus, qui rem inspiceret ac, si digna uideretur, exercitu accito bellum ex Apulia in Etruriam transferret. eo metu compressi Etrusci quieuerunt. Tarentinorum legatis pacem petentibus cum libertate ac legibus suis responsum ab senatu est ut redirent, cum Fabius consul Romam venisset. ludi et Romani et plebei eo anno in singulos dies instaurati.
Abbreviated transcription (Latin):
mlti enã ult̾ions ꝓiũtie cõueneĩt. Carthaginẽsiũ duces pͥmo ex indusita stimã
capce carchaginis cõpssenĩt. Dem ue clanor res erĩt ꝙ̃ ut tegi ac dissinulam po
ssent eseuabant u̾rb net oppinato aduetu. ac ꝓpe furto uin diei urseor u uã  mes
me inedeptã. ⁊tu rei cã pue p̃mio datũ ĩsosencẽ uuuenẽ in modico gaudio sp̃em magͦ
metone imposuisse. At ubi appropinquare tres duces tres uicrores hostiuĩ ensicus
audisset orcuissura ei ex cẽplo domescicor funeꝵ memoriã. hec in uulgus iactabant
aus quag̃ iõi ignan cp̃tũ sibi ad oia unũ carthagine comissa deces oeest¬

Expanded text:
haginiensium duces primo ex industria famam captae Carthaginis compresserunt: deinde, ut clarior res erat quam ut tegi ac dissimulari sset, eleuabant uerbis: necopinato aduentu ac prope furto unius diei urbem unam Hise interceptam, cuius rei tam parvae praemio elatum insolentem iuvenem inmodico gaudio speciem magnae victoriae imposuisse; at ubi adpropinquare tres duces, tres victores hostium exercitus audisset, occursuram ei extemplo domesticorum funerum memoriam. haec in volgus iactabant, haudquaquam ipsi ignari quantum sibi ad omnia virium Carthagine amissa decess
Abbreviated transcription (Latin):
sem. In hac riuna reꝵ sterit una integni atq ĩmobilis uirt᷑. p̃.R. hec oĩa strata hu¬
mi erexit ac sustulit uos pͥmi oiũm milices p̃ cãnẽsem cladem uadenti hasdiubali
ad alpes itasiamq qui si se cum fr̃e cõiũxisset iã nulsũ nom̃ eẽt. p̃ .R. ducru auspitõ¬

Expanded text:
lem. in hac ruina rerum stetit una integra atque immobilis uirtus populi Romani; haec omnia strata hulem. in hac ruina rerum stetit una integra atque immobilis uirtus populi Romani; haec omnia strata humi erexit ac sustulit. uos omnium primi, milites, post Cannensem cladem uadenti Hasdrubali ad Alpes Italiamque, qui si se cum fratre coniunxisset nullum iam nomen esset po
Abbreviated transcription (Latin):
.xxx. dieꝵ spaciũ ut aliud suꝑ aliud cuiulart᷑ familie nr̃e fim̾ int̾fecti sũt. Sed̾
ut familians pene orbitas ac solitudo frangit aũmm ita publicatũ fortuna tũ uir¬
tus desꝑare de sũma reꝵ ꝓhibet/ eo fato ꝙ dap̃nata uob̃ sors est ut magnis oĩb
fellis uica uicenm᷑ uetera omicto po̾sẽnã galłos sãnites. A punicis bellis incipiã
Quot classes qt duces qcͦ excit᷑ pͥore bello amissa sũt. Iã quid hoc bello memorẽ
oĩb auc ip̃e affu clãdib aut quib abfui maxiẽ unꝰ oĩum eas sensi. Trebia trãsi¬
menus canne quid aliud sũt ꝙͣ monum̃ta occisoꝵ ex̃citũu cõsulũq romanoꝵ adde
defectionẽ italie sicisie maioris ꝑtis sardinie adde ustimũ ce̾rorẽ ac pauorẽ castͣ
punica int̾ anienẽ ac menia romana posica et uisum ꝓpe in portis uictorẽ haniba¬

Expanded text:
triginta dierum spatium ut aliud super aliud cumularetur familiae nostrae funus interfecti sunt; sed triginta dierum spatium ut aliud super aliud cumularetur familiae nostrae funus interfecti sunt; sed ut familiaris paene orbitas ac solitudo frangit animum, ita publica cum fortuna tum uirtus desperare de summa rerum prohibet. ea fato quodam data nobis sors est ut magnis omnibus bellis uicti uicerimus. uetera omitto, Porsennam Gallos Samnites: a Punicis bellis incipiam. quot classes, quot duces, quot exercitus priore bello amissi sunt? iam quid hoc bello memorem? omnibus aut ipse adfui cladibus aut quibus afui, maxime unus omnium eas sensi. Trebia Trasumennus Cannae quid aliud sunt quam monumenta occisorum exercituum consulumque Romanorum? adde defectionem Italiae, Siciliae maioris partis, Sardiniae; adde ultimum terrorem ac pauorem, castra Punica inter Anienem ac moenia Romana posita et uisum prope in portis uictorem Hanniba
Abbreviated transcription (Latin):
cimniis q̃rẽtib manũ Et ꝙ ad siciliã attinet eo ãno bellum delatũ est. In hospania
re cũ uisisset ipẽ cum .u. milib sotioꝵ ab taͥnicone ꝓfect᷑ ad excitũ est. Quo cum
uenisset alsamydos maxͣ uetes miłites quitãtis suꝑfuñt clad̾ib ratꝰ cõnocata cõma
pnimũ ꝙ ea piẽtate erga intrem patraũq meũ uuos mortuosq fuistis. dem̃ ꝙ
ob̾cimustis. S cum iã benignitate dm̃ id patrẽ atq agamꝰ. Nõ ut ipĩ maneam in
hispania s ne peni maneant. Nec ut ꝓ ripa hiben scantes arram̃ trãsitũ hostis s
ui ultro trãseam trãsferamꝰq bellum. uereor necui uĩm maĩ id audatiusq cõsiliũ
ꝙͣ aut ꝓ memoria cladiũ nuꝑ acceptaꝵ aut ꝓ etate mea uid̾eat᷑. Aduse pugne in
hisponia nulłi in aĩo ꝙͣ in eo miciꝰ obłicta̾m possut̃. Quippe cui pat̾ et patrius intͣ¬

Expanded text:
ciniis quaerentibus manum. et quod ad Siciliam attinet eo anno debellatum est. in Hispania ciniis quaerentibus manum. et quod ad Siciliam attinet eo anno debellatum est. in Hispania re cum iussisset, ipse cum quinque milibus sociorum ab Tarracone profectus ad uenisset adloquendos maxime ueteres milites qui tantis superfuerunt cladibus ratus, contione aduocata primum quod ea pietate erga patrem patruumque meum uiuos mortuosque fuistis, deinde quod obtinuistis. sed cum iam benignitate deum id paremus atque agamus non ut ipsi maneamus in Hispania sed ne Poeni maneant, nec ut pro ripa Hiberi stantes arceamus transitu hostes sed ut ultro transeamus transferamusque bellum, uereor ne cui uestrum maius id audaciusque consilium quam aut pro memoria cladium nuper acceptarum aut pro aetate mea uideatur. aduersae pugnae in Hispania nullius in animo quam meo minus obli
Abbreviated transcription (Latin):
ãggr̃ti em̃t uinris cesos secm pcussit cetos p̃dãq uendidit cẽm pecunã uͫ musit
Suma aggẽtinoꝵ cladis siciliã cum ꝑ uasisset oiã repẽte ad rͦs molinauerũt. ꝓdit
eusos positis tand̾ẽ armis ad agnuĩ cosendũ aiõs cõu̾te̾ ut eẽt nõ incolaꝵ mꝰ asimẽ¬
tio fuigifera insula si irrb.rͦ. atq itałie id̾ ꝙ młtis sepe cẽpestatib fecerac ãnonã
seuaret ab aga chirna ĩ cõditã młtitudinẽ secũ in italiã tr̃asuexit. Quatuor miłia u¬
houim erãt i mixti exoĩ cõliuione exuses oberati capitasia ausi psenq ex cũ in ciui¬
tatib suis ac sublegib iuxerãt et poꝙ̃ eos ex uanis cnĩs fortuna simł cõglo bai¬
uenit agathirnã ꝑsamxiia ac inpinã colem̃tes uitã. hos neq relinquerẽ leui¬
niis in insuła tũ pmũ noua pace coalescencẽ uelud ĩ mat̾iam nouã disreptis saris
tutũ int̾ est. Et reginis usui futim erãt ad ppłandũ bnitiũ agnũ ad suerã latro¬

Expanded text:
ti erant uirgis caesos securi percussit, ceteros praedamque uendidit; omnem pecuniam Romam misit. fama Agrigentinorum cladis Siciliam cum peruasisset, omnia repente ad Romanos inclinauerunt. prodita iculos positis tandem armis ad agrum colendum animos conuertere, ut esset non incolarum modo alimentis frugifera insula, sed urbis Romae atque Italiae, id quod multis saepe tempestatibus fecerat, annonam leuaret, ab Agathyrna inconditam multitudinem secum in Italiam transuexit. quattuor milia hominum erant, mixti ex omni conluuione exsules obaerati capitalia ausi plerique cum in ciuitatibus suis ac sub legibus uixerant, et postquam eos ex uariis causis fortuna similis conglobauerat Agathyrnam per latrocinia ac rapinam tolerantes uitam. hos neque relinquere Laeuinus in insula tum primum noua pace coalescente uelut materiam nouandis rebus satis tutum ratus est, et Reginis usui futuri erant ad populandum Bruttium agrum adsuetam latro
Abbreviated transcription (Latin):
ysuo aĩo atq illus engra se eẽt. Paretes inde cognatiq uirginis apesłati. Qui
am̃ gritis sib̾i redd̾e̾tur iurgo ad qm̃ redimendã sacis magnũ actulisset auri pondꝰ
oiuiẽ scipionẽ uc id ab̾ se donũ accipẽt ceꝑunt haud minoit ei rei apd sẽ ꝓrim
fucuã eẽ affirmates. qmͣ reddice inuiolate foret ui̾ginis. Sapio qñ canto uxere¬
uenisse dissimissimũ uiuenẽ uĩcentẽ oiã tũ armis tũ benigtate ac onfici  Itas
Diti. iscipio retentũ secũ seliũ dum anptuios obsidesq et p̃dam ex cosilio et disp¬
bimenet sacis sĩb cõpositis data ꝗno reme captuis magone et andea fore de¬
natonbi qui siml cum eo capti em̃t in naue ĩpositis nũtii uictone. .Rͥ mictit
Ipẽ paucos dies quib moran carthagine statuerit excendis naualib pedestͥb ꝙ
copiis absũpsit. Pmo die segiones in a̾mis. iuii miliũ spacio deamenĩt ecdo die
arma cumir et Egẽ añ ceptoria issit. Tertio die nidib int̾ se in modũ uiste

Expanded text:
s erga se merito esset, parentes inde cognatique virginis appellati; qui, quoniam gratis sibi redderetur virgo, ad quam redimendam satis magnum attulissent auri pondus, orare Scipionem ut id ab se donum acciperet coeperunt, haud minorem eius rei apud se gratiam futuram esse adfirmantes quam redditae inviolatae foret virginis. Scipio , quanuenisse dis simillimum iuuenem, uincentem omnia cum armis, tum benignitate ac beneficiis. itaque evertit. Scipio retentum secum Laelium, dum captivos obsidesque et praedam ex consilio eius disponeret, satis omnibus compositis, data quinqueremi et captivis cum Magone et quindecim fere senatoribus qui simul cum eo capti erant in navem inpositis nuntium victoriae Romam mittit. ipse paucos dies quibus morari Carthagine statuerat exercendis navalibus pedestribusque copiis absumpsit. primo die legiones in armis quattuor milium spatio decurrerunt; secundo die arma curare et tergere ante tentoria iussi; tertio die rudibus inter se in modum iustae
Abbreviated transcription (Latin):
nesius pror et milicũ aĩos nc̃ cõsolando nc̃ castigando sedauit et ciuitates õs
q̃ defecem̃t in deditiõe redeg̃ acq ox his murgantiã hispanis quib urbs agenq

Expanded text:
nelius praetor et militum animos nunc consolando nunc castigando sedauit, et ciuitates omnes nelius praetor et militum animos nunc consolando nunc castigando sedauit, et ciuitates omnes quae defecerant in dicionem redegit; atque ex iis Murgentiam Hispanis quibus urbs agerqu
Abbreviated transcription (Latin):
sia signa quib int̃̾ pͥmas gcie urbos sincuse ornace fuerãt. Punice ꝙͦ inctoiẽ
signũ occo ducci elephanti. Et nõ mĩmũ fuit specraculu cũ coronis aureis p̃ceden¬
tes sosis suncusan/ et menchus hispin. Quoꝵ alto ducẽte noccͥnos sinacusas in¬
croitum eit alcer nassum qdq ib̃i ũsidii eunc ꝓdiderat. his ambob ciuitas da¬
ta et iugera agri solidi in agro suncusano qui aut regius aut hostiũ ppͥ.rͥ. fui¬
sset et edes suncusis ciũ uellet eoꝵ in quos belli iure aĩadu̾sum eẽc. Mencho hys¬
panieq qui cũ eo crãsieĩt urbs agerq in sicilia ex his qui a ppͦ.r᷑. defecissent
uim dam. Id.̃. cornelio mandatũ ut ei ubi uideret᷑ urbe agnũq eis ad signaet᷑
midaꝵ equitũ exposuit ad eos murgenie terre secuce defectioe eaꝵ hybla et¬
marcella sũt ignobiliores q̃dam alie et nimide p̃faco mucme uagi ꝑ cotã sici
sicia magq eis auctor ad seditioe ꝙͣ aĩis deerat. Inc has difficcultates .m. cor¬

Expanded text:
ia signa, quibus inter primas Graeciae urbes Syracusae ornatae fuerant. punicae quoque victoriae signum octo ducti elephanti; et non minimum fuere spectaculum cum coronis aureis praecedentes Sosis Syracusanus et Moericus Hispanus, quorum altero duce nocturno Syracusas introitum erat, alter Nasum quodque ibi praesidii erat prodiderat. his ambobus civitas data et quingena iugera agri, Sosidi in agro Syracusano, qui aut regius aut hostium populi Romani fuisset, et aedes Syracusis cuius vellet eorum in quos belli iure animadversum esset; moerico Hispanisque qui cum eo transierant urbs agerque in Sicilia ex iis qui a populo Romano defecissent, iussa dari. id M. Cornelio mandatum ut, ubi ei videretur, urbem agrumque eis adsignaret. midarum equitum exposuit. ad eos Murgentia et Ergetium urbes defecere. seMacella et ignobiliores quaedam aliae; et Numidae praefecto Muttine uagi per totam Sicillitia, magisque eis auctor ad seditionem quam animus deerat. inter has difficultates M. Cor
Abbreviated transcription (Latin):
cãpue uisserũt. liba corpona que uenũdari placuerat. rͫ. micti ac rome uenire.
Signa statuas eneas q̃ capte de hostib dice̾nt᷑ q̃ eoꝵ sacmn ac ꝓfana eẽnt/ adp¬
tificum collegiũ reiecerũt. Obhec decta mestiores aliꝙͣto ꝙͣ r. uenem̃t cãpa¬
nos dimiẜũt. Nec iã.4. fului seuitiã in sese s iniquicatẽ dm̃ atq execrabilem¬
forcunam suam incisabãt. Dimissis siculis cãpanisꝙ dilct̃ hitus. Scripco dem̃
ex̾citu de remigum supplem̃to agi ceptum. Inꝙͣ rem cum n hoĩim sans nec ex
qua pararent᷑ scipendiumq acaperẽt pecanie quicꝙͣ ea tẽpestate in publico eer
edixenĩt cõsules ut pͥuatim excẽsu ordibq sic̃ aña remiges darẽt cum scipendio

Expanded text:
Capuae iusserunt: libera corpora quae uenum dari placuerat Romam mitti ac Romae uenire. Capuae iusserunt: libera corpora quae uenum dari placuerat Romam mitti ac Romae uenire. signa statuas aeneas quae capta de hostibus dicerentur, quae eorum sacra ac profana essent ad pontificum collegium reiecerunt. ob haec decreta maestiores aliquanto quam Romam uenerant Campanos dimiserunt. nec iam Q. Fulvii saevitiam in sese, sed iniquitatem deum atque exsecrabilemfortunam suam incusabant. dimissis Siculis Campanisque dilectus habitus. scripto deinde exercitu de remigum supplemento agi coeptum; in quam rem cum neque hominum satis, nec ex qua pararentur stipendiumque acciperent pecuniae quicquam ea tempestate in publico esset, edixerunt consules ut privati ex censu ordinibusque, sicut antea, remiges darent cum stipendio
Abbreviated transcription (Latin):
a senatu uellec̃ uenire has.xͣ.Cãpanis i familias singlas decreca frãq nõ opere
p̃tiũ est oiã enumerare. Alioꝵ bona publicanda ip̃os siberosq eoꝵ ec cõuiges uen¬
cula cõdendos ac de his posteri cõsulendũ.Alioꝵ cãpanoꝵ sũmã etiã cẽsus distĩxeir
publicanda nec ne bona ẽẽnt pecunia captiua p̃t᷑ equos et mancipia p̃t̾ pub̾eres
uinlis sexus er oĩa que solo nõ cõtine̾nt᷑ resticuenda censueñt dñis. Campanos
õs aressanos calatinos sabatinos exͣ ꝙͣ qui eoꝵ aut ipi aut parẽtes eoꝵ apud
in urbe agͦue campano intra ccͬtã diẽ manet᷑ sõcus ubi habitarẽt tm̃stibim qui
nõ cõtĩgeret cibim daret᷑. Qui nec capti cãpam a pͦpͦ.rͦ. ꝑ bellum fuissẽt̃ eos cis¬
ue hret qui eoꝵ trãstibim emoti eẽnt. Ne ip̃i p̾ten eoꝵ uspiam ꝑarent haberẽt¬
ue nͥ ĩueience sutͥno nepesinoq agro dũ ne cui maior ꝙͣ qͥnq̃gĩta iugerũ agͥ mo¬

Expanded text:
senatu uellent, uenire eas Romam. Campanis in familias singulas decreta facta quae non operae pretium est omnia enumerare: aliorum bona publicanda, ipsos liberosque eorum et coniuges uenlios in uincula condendos ac de iis posterius consulendum: aliorum Campanorum summam etiam census distinxerunt publicanda necne bona essent: pecua captiua praeter equos et mancipia praeter puberes uirilis sexus et omnia quae solo non continerentur restituenda censuerunt dominis. Campanos omnes Atellanos Calatinos Sabatinos, extra quam qui eorum aut ipsi aut parentes eorum apud in urbe agrove Campano intra certam diem maneret; locus ubi habitarent trans Tiberim qui non contingeret Tiberim daretur; qui nec Capuae nec in urbe ve haberet. qui eorum trans Tiberim emoti essent, ne ipsi posterive eorum uspiam pararent haberentve nisi in Veiente, Sutrino Nepesinove agro, dum ne cui maior quam quinquaginta iugerum agri mo
Abbreviated transcription (Latin):
sos sibi qͥsq et cõuigi er libis/ et filio bullam. Et quib uxor filie ue sũt singulas
untias pondo auri reliquãt argẽti qui cuuili sella sederũt equi ornam̃ta et libius
signati qͥnã milia in singłos patres familie relinq̃m. Cer̾m oẽ auꝑ arrẽtũ eis signa¬

Expanded text:
los sibi quisque et coniugi et liberis, et filio bullam et quibus uxor filiaeue sunt singulas los sibi quisque et coniugi et liberis, et filio bullam et quibus uxor filiaeue sunt singulas uncias pondo auri relinquant: argenti qui curuli sella sederunt equi ornamenta et librassignati quina milia in singulos patres familiae relinquamus: ceterum omne aurum argentum aes signa
Abbreviated transcription (Latin):
ad militiam paͬuo ere emĩdo. Nc̃ remiges imꝑando siquid au argẽti ens ue fuit sti¬
pendio remigũ et tͥb̾ntis annius abłatũ. Se ut dent ꝙ nõ habeãt nussa ui nulso
imꝑio cogi posse bona sua uenderẽt in corponi q̃ reliqua ẽẽnt seuirẽt. Ne uñ redimãt
cium dem̃ his tabuisse dareq ad cogitundũ dixunt qͥip̃i adiem inspiciendã expedi¬
endam usi sũt. Senatũ postero die habuerũt de remigũ supplem̃co. ubi cũ młta di¬
sseruissez̃ cũ eq̃ pleb̾ recusatio eẽt uẽterũt orõnẽ eo ut dicerẽr pͥuatis id̾ seu equñ seu
iniquũ on ĩiũgendũ eẽ. ⁊lã uñ cũ petunia in enino nõ eẽt ꝑacuros neuales socios
quõ aũt siñ cdãssib aut siciliã obtim aut italia phylippũ arceri posse aut tuta ita¬
lia licrom eẽ. Cum in hac difficultate roꝵ cõsiliũ haberet ac ꝓpe torpor quidam occupa
ĩꝑemͣ aurũ argentũ sigͦtum os̃ senatores crastina die ĩpublicũ cõferamꝰ ita ut anu¬

Expanded text:
ad militiam paruo aere emendo, nunc remiges imperando; si quid cui argenti aerisue fuerit, stipendio remigum et tributis annuis ablatum. se ut dent quod non habeant nulla ui nullo imperio cogi posse. bona sua uenderent; in corpora quae reliqua essent saeuirent; ne unde redimantur tium deinde iis tridui se dare ad cogitandum dixerunt; quo ipsi ad rem inspiciendam et expediendam usi sunt. senatum postero die habuerunt de remigum supplemento; ubi cum msseruissent cur aequa plebis recusatio esset, uerterunt orationem eo ut dicerent priuatis id seu aequum seu iniquum onus iniungendum esse; nam unde, cum pecunia in aerario non esset, paraturos nauales socios? quomodo autem sine classibus aut Siciliam obtineri aut Italia Philippum arceri posse aut tuta Italiae litora esse? cum in hac difficultate rerum consilium haereret ac prope torpor quidam occupasimperemus. aurum argentum <aes> signatum omne senatores crastino die in publicum conferamus, ita ut anu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dam cum fuis omĩb stum̃to armis ere p̃tẽa fe̾roq et lniteis eo sparco et nauali
asia matia ad classem hẽdificãda ut mĩmũ oĩum int̾ tãtas opes bellicas carthago ip̃a
suit. Eo die scipio. c̃ selio cum sotiis naualib urbẽ custodire uisso ipẽ in castra le¬
giones reduxit fessorq milites oĩb uno die bela oꝑib quipe qui et acie dimicasset̃
et capienda uibe cancũ labons piculiq adissent curare corpora uissit. Postero die¬

Expanded text:
dam cum suis oneribus, frumento, armis, aere praeterea ferroque et linteis et sparto et nauali alia materia ad classem aedificandam, ut minimum omnium inter tantas opes belli captas Carthago ipsa fuerit. eo die Scipio C. Laelio cum sociis naualibus urbem custodire iusso ipse in castra legiones reduxit fessosque milites omnibus uno die belli operibus, quippe qui et acie dimicassent et capienda urbe tantum laboris periculique adissent et capta cum iis qui i
Abbreviated transcription (Latin):
ta eos quos in uia ferẽte ad castra hostiũ instruxat mictit. R. duce ip̃o papiẽte
parũꝑ cessere ut ꝓpiores subsidiis in cẽtamine ip̃o submictendis eñt. Et pͥmo
anc impar stetere acie subsidia dem̃ idecidem subuisse castus nõ au̾tem̃t solu in
fugam hostes s adeo effusis institerũt uc nͥ receptui cecinisset ꝑmiti fugientib
ĩniptur fuisse in urbem uident. Crepidatio uo nõ p̃lio maior ꝙͣ cota urbe fu¬
tis ꝑtib nudata defensonb menia eẽ os e castus exctos ire ad oppugnãdõ uͥbẽ
et fere scalas uibet. Ip̃e p̃se t̾um iiuenũ ualidoꝵ scitis oppositis ingens ẽ ia iuo
ad aerisdendos misitũ aiõs int̾emt cestis spectator ꝙ iũcutioꝙ. atq ignanie c ũ a

Expanded text:
ta eos quos in uia ferente ad castra hostium instruxerat emittit. Romani duce ipso praecipiente ta eos quos in uia ferente ad castra hostium instruxerat emittit. Romani duce ipso praecipiente parumper cessere, ut propiores subsidiis in certamine ipso summittendis essent. et primo haud impares stetere acies; subsidia deinde identidem summissa e castris non auerterunt solum in fugam hostes, sed adeo effusis institerunt ut nisi receptui cecinisset permixti fugientibus inrupturi fuisse in urbem uiderentur. trepidatio uero non in proelio maior quam tota urbe fultis partibus nudata defensoribus moenia esse, omnes e castris excitos ire ad oppugnandam urbem et ferre scalas iubet. ipse trium prae se iuuenum ualidorum scutis oppositis—ingens enim iam uad accendendos militum animos intererat, testis spectat
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ oiã scda ꝓsꝑa in dies betiora ac meliora italia siciliaq genĩt᷑. In sicilia sim cu¬
se aggr̃tũ captũ pulsi cota insula hosces receptaq ꝓuĩtia in dicioẽ ppͥ rͥ est. Inica¬
lia arpi recepti capua capta iter oẽ ab urbe xͣ crepida fuga em̾sus hãnibal in extre¬
mũ angułu agͥ bructi cõpussus nich iã maĩ p̃cat̾ deos qm ut ĩ columi cede̾ atq
abire ex hostium tera siceat. Quid igͥ min̾ cõuenit misires ꝙͣ cum alie suꝑ abia
clades cumularent ac dii ꝓpe ipi cum̃ hãnibale starent uos hic cum patribus
mĩs eqͣnt᷑ eĩ ip̃i et̃ honore noĩs substinuisse labentẽ forcunã ppłi. Rͥ. Nunc
mo suctu ꝙͣ armauenit cũ tera mariq instrui oppugnatioe uidet et ipe copias
ita disponit oppidanoꝵ duo milia ab ea ꝑte qͣ castra rna erãt opponit ꝗngentis
militib arcem insẽdit quĩgẽtos cumulo urbis in oriencẽ u̾so ĩponit multitudi

Expanded text:
da prospera in dies laetiora ac meliora in Italia Siciliaque geruntur. in Sicilia Syracusae, Agrigentum captum, pulsi tota insula hostes, receptaque prouincia in dicionem populi Romani est: in Italia Arpi recepti, Capua capta. iter omne ab urbe Roma trepida fuga emensus Hannibal, in extremum angulum agri Bruttii compulsus nihil iam maius precatur deos quam ut incolumi cedere atque abire ex hostium terra liceat. quid igitur minus conueniat, milites, quam cum aliae super alias clades cumularentur ac di prope ipsi cum Hannibale starent, uos hic cum parentibus meis— aequentur enim etiam honore nominis—sustinuisse labantem fortunam populi Romani, nunc  ††armauerat. cum terra marique instrui oppugnationem uideret et ipse copias ita disponit. oppidanorum duo milia ab ea parte qua castra Romana erant opponit: quingentis militibus arcem insidit, quingentos tumulo urbis in orientem uerso imponit: multitudin
Abbreviated transcription (Latin):
hor saetesslils i guipdeieh̃ iandi fu gientes indet hostos aes ad tumuitu in oneti
fẽme armatis qui muris putfi ficerãe infugenit ꝑtem copiaꝵ ad tumulũ expugͣn¬
Tidium dedidit. Quo cũ dẽuit ar est cedes cora urbe passim fcẽ nec ulli puberum
qui obiũ fuit paͣcebat᷑. Trm figno dato cedib firis fact̾ ad p̾dã uictores u̾si q̃ ĩges
ginis erãc dimisit urb̃e ꝑ et suadia q̃ reliqua eis bellu fecat refituit. opifices a duo
milia hoium eĩt eos publico fore. p̃.x. edixit cum spe ꝓpinqua lib̾tatis si ad mĩscĩa
belli enixe oꝑam nauassẽr. Cerãm młtitudinẽ incosaꝵ uiuenũ ac ualidoꝵ ẜuoꝵ in
classem ad supplem̃tũ remigũ dedit et auxot nauib octo captiuis classem. Extra huc

Expanded text:
eribus fugientis videret hostis, alios ad tumulum in orientem o cum omnibus fere armatis qui muris pulsi fuerant refugerat, partim copiarum ad tumulum expugnanrcemque et praesidium dedidit. quoad dedita arx est, caedes tota urbe passim factae, nec ulli puberum qui obvius fuit parcebatur; tum signo dato caedibus finis factus; ad praedam victores versi, quae ingens ginis erant dimisit urbemque et sua omnia quae reliqua eis bellum fecerat restituit. opifices ad duo milia hominum erant; eos publicos fore populi Romani edixit, cum spe propinqua libertatis si ad ministeria belli enixe operam nauassent. ceteram multitudinem incolarum iuuenum ac ualidorum seruorum in classem ad supplementum remigum dedit; et auxerat nauibus octo captiuis classem. extra hanc
Abbreviated transcription (Latin):
det fr̃õtib uelud pedestus acies urgebat piueq naues pugnãtib erãt. Insignis
tñ int̾ cereras pugna fuit duar q̃ pͥme agmis cõcu᷑ierũt int̾ se. In romana naue ip̃e
nantẽ hortãtẽq suos ĩ cantũ hasta tm̃sfigit ille atq p̃ces cũ armis ꝓcidit añ ꝓrã
uictor tarẽtim in curbatã duce amisso nauẽ ĩ pigre tranlgssus cã sumouissec hostes
et ꝓi iã turẽtinoꝵ eẽt pupim małe cõglobati tuerẽt᷑. r̃ repẽte et ałia a pupe tͥrẽ¬
mis hostiũ apparuit.Ita in medio circũuẽta romana nauis capit᷑. hic̃ ceris ce̾ror
u̾ect᷑ ut p̃tonã nauẽ captã uidẽ fugientesq passim. Alie in alto m̾se alie in teͣ

Expanded text:
deret; frontibus uelut pedestris acies urgebant peruiaeque naues pugnantibus erant. insignis deret; frontibus uelut pedestris acies urgebant peruiaeque naues pugnantibus erant. insignis tamen inter ceteras pugna fuit duarum quae primae agminum concurrerant inter se. in Romana naue ipse nantem hortantemque suos, incautum hasta transfigit. ille ut praeceps cum armis procidit ante proram, uictor Tarentinus in turbatam duce amisso nauem impigre transgressus cum summouisset hostes et prora iam Tarentinorum esset, puppim male conglobati tuerentur Romani, repente et alia a puppe triremis hostium apparuit; ita in medio circumuenta Romana nauis capitur. hinc ceteris terror iniectus uti praetoriam nauem captam uidere, fugientesque passim aliae in alto mersae, ali
Abbreviated transcription (Latin):
armam̃ta expediendũq remigẽ ac militẽ ad ĩminẽs ce̾tam̃ satis tẽporis eẽt.
Raro alias tantis aĩe iuste cõcurrerũt classes qui ꝓpe cun in maioris discͥm̃ re
ꝙͣ ipẽ erũt pugͥrẽt. Tarẽtim ut recupata urbe ab r ͦ po̾ cẽtesimũ ꝓpe annũ arcẽ
etiã liberarẽt spẽ cõmeat̾ qͦ hostib si nauali. p̃lio possessionẽ maris adenussẽt᷑
int̾clusuros.rͥ. ut rerẽta posẜone aras ostenderẽt nõ ui ac nitute s ꝓditiõe ac
furto carẽtũ amissum. Itaq ex utiaq pte signo dato cumn rostris cõcarrissent n
retro nauẽ inhibent nec dirii abse hostem patẽnt᷑ qm̃ ꝗs indept̾ nauẽ erat fie¬
rea nõ ĩecra manu ita cõserebat᷑ ex ppinquo pugnã ut nõ missilib tm̃ s gladis
agebant᷑. Ita in arto stipate erãt naues ut uix ullũ cesum in mari uanum me̾ci¬

Expanded text:
armamenta expediendumque remigem ac militem ad imminens certamen satis temporis esset. armamenta expediendumque remigem ac militem ad imminens certamen satis temporis esset. raro alias tantis animis iustae concurrerunt classes, quippe cum in maioris discrimen rei quam ipsae erant pugnarent, Tarentini ut reciperata urbe ab Romanis post centesimum prope annum, arcem etiam liberarent, spe commeatus quoque hostibus si nauali proelio posinterclusuros, Romani, ut retenta possessione arcis ostenderent non vi ac virtute, sed proditione ac furto Tarentum amissum. Itaque ex utraque parte signo dato cum rostris concurrissent neque retro navem inhiberent nec dirimi ab se hostem paterentur, quam quis indeptus navem erat ferrea iniecta manu, ita conserebant ex propinquo pugnam ut non missilibus tantum, sed gladiis agebantur; ita in arto stipatae erant naues ut uix ullum telum in mari uanum interci