comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nauib preberet stationẽ. Ad quam cum ꝑue¬
nisset rex cum suo exercitu classe cũ ꝑ mare
equis passib ꝓseq̃nte. obsidionẽ locant in cir¬
cnitii. & machinis iaculatoriis congrius stati¬
onib dispositis. urbem impugnant animosiꝰ
&e crebris congressionib circa portas ciuitatis
ciuib irrogant formidinẽ. magrorq mola¬
rium immissionib. turres ce menia uebili¬
tant. &e domicilia interiꝰ confringentes. obses¬
sis requiem negant. Patur interea mire alti¬
tudinis machina. turrib multo sublimior.
unde nr̃is eẽt facultas amplior urbem impug¬
nandi liberiꝰ. Cum gͦ qͣsi dieb qͥndecim. tam
ciues qͣm nr̃ exercitus in eo ꝑseuerassent nego¬
tio. ut hii totis uirib inferre. illi ñ dissimili
studio ꝓpulsare conarentur molestias.&. in con¬
flictib assiduis animosius decertarent. intelligñ¬
tes nr̃i ciues molles otio. ce longa quiete delicatos.

Expanded text:
navibus praeberet stationem. Ad quam eum pervenavibus praeberet stationem. Ad quam eum pervenisset rex cum suo exercitu, classe cum per mare aequis passibus prosequente, obsidionem locant in circuitu et machinis jaculatoriis congruis stationibus dispositis, urbem impugnant animosius, et crebris congressionibus circa portas civitatis civibus irrogant formidinem; magnorumque molarium immissionibus turres et moenia debilitant, et domicilia interius confringentes, obsessis requiem negant. Paratur interea mirae altitudinis machina, turribus multo sublimior, unde nostris esset facultas amplior urbem impugnandi liberius. Cum ergo quasi diebus quindecim tam cives quam noster exercitus in eo perseverassent negotio, ut hi totis viribus inferre, illi non dissimili studio propulsare conarentur molestias et in conflictibus assiduis animosius decertarent, intelligentes nostri, cives molles otio et longa quiete delicatos,
Abbreviated transcription (Latin):
te uiderentur. Ir̃i uero applicatis ad murũ
banitur. cum ecce oppidani de uita desꝑantes.
ꝑ iit̾cessores apud dñm regem obtiuent. ut
resignato municipio. ipsi cum liberis &e. ixo¬
rib mobilia sua cdeferentes. liberum ce tͣnqͥi¬
lum habeant exitum. ⁊ usq ascalonam secu¬
rum ducatum. Captum gͦ presidium relictis
ibi eustodib qui locum ꝓuide tuerent᷑. cesa¬
ream confestim adiit. eam sine dilatione obsessurꝰ.
ta. ciuiꝰ priscum nomen ẽ. turris stratonis.
Hãnc ut ueteres hñt ystorie. herodes senior am¬
pliauit. & nobilib eclificiis in signitam. in hono¬
re cesaris augusti cesaream appellauit. sedem pa¬
lestine romani principis auctoritate metropo¬
lim constituens. Est autem locus aquarum flu¬
entium. & ortoꝵ irriguoꝵ hñs płimam ꝯmodi¬
tatem. portu cabens. qͣmuis cde eodem herode le¬
gatur. qd̾ multis sumptib & cura cliligentiore
mutiliter tñ elaborauerit. ut tutam ibi aliqͣm

Expanded text:
re viderentur. Nostri vero applicatis ad murum re viderentur. Nostri vero applicatis ad murum passe, cum ecce oppidani de vita desperantes, per intercessores apud dominum regem obtinent ut, resignato municipio, ipsi cum liberis et uxoribus, mobilia sua deserentes, liberum et tranquillum habeant exitum et usque Ascalonam securum ducatum. Captum ergo praesidium relictis ibi custodibus, qui locum provide tuerentur, Caesaream confestim adiit, eam sine dilatione obsessurus.ta, cujus priscum nomen est Turris Stratonis. Hanc, ut veteres habent historiae, Herodes senior ampliavit, et nobilibus aedificiis insignitam, in honorem Caesaris Augusti, Caesaream appellavit, secundae Palaestinae, Romani principis auctoritate, metropolim constituens. Est autem locus, aquarum fluentium et hortorum irriguorum habens plurimam commoditatem; portu carens, quamvis de eodem Herode legatur quod, multis sumptibus et cura diligentiore, inutiliter tamen elaboraverit, ut tutam ibi aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
trida appellat᷑. ab herodis genitore antipatro.
s̃ic appellat᷑. locus uber siluarum &e pascuoꝵ
multas habens ꝯmoditates. hunc locũ anno
p̃terito dñs godefridus bone memorie obsidio¬
ne clauserat. s uidens qd̾ non ꝓficeret. non
enin nauigiis habundabat. ut marinum
obsessis posset accessum impedire. infecto re¬
uersus ẽ negotio. Cum gͦ p̾sidium locitis in
girum agminib circumdedissent: castellũ
precipit ex magnis trabib fabricari. Quo ꝯ¬
posito &e artificum sollicitudine membus
applicato. p̃ ascendentium multitudine cũ
minꝰ qͣm expediret in se haberet soliclitatis.
ad terram confractum decidit. Quo casude
nr̃is qͣsi centum grauiter lesi stint. quidam
capti ab hostib quos in nr̃oꝵ presentia affixert̃
patibulis. Qua indignatione nr̃ uehementer
ẽ motꝰ exercit᷑. & instantes animosius. hostes
infra urbem cohibent tanta captos formidi¬
ne. ut iam de sui defensione nec etiam cogra¬

Expanded text:
trida appellatur, ab Herodis genitore Antipatro trida appellatur, ab Herodis genitore Antipatro sic appellatus, locus uber, silvarum et pascuorum multas habens commoditates. Hunc locum anno praeterito dux Godefridus bonae memoriae, obsidione clauserat; sed videns quod non proficeret, non enim navigiis abundabat, ut marinum obsessis posset accessum impedire, infecto reversus est nogotio. Cum igitur praesidium, locatis in gyrum agminibus, circumdedissent, castellum praecipit ex magnis trabibus fabricari: quo composito et artificum sollicitudine moenibus applicato, prae ascendentium multitudine, cum minus quam expediret in se haberet soliditatis, ad terram confractum decidit. Quo casu de nostris quasi centum graviter laesi sunt; quidam etiam capti ab hostibus, quos in nostrorum praesentia affixerunt patibulis: qua indignatione noster vehementer est motus exercitus; et instantes animosius, hostes infra urbem cohibent, tanta captos formidine, ut jam de sui defensione nec etiam cogita
Abbreviated transcription (Latin):
seruitio ad incrementum regni fideliter
ꝑ tempꝰ aliquod desudare. Pactis gͦ hinc inde
ad congruam consonantiam redactis. sta¬
tutum ẽ inter cos & iuramertis int̾positis
confirmatum. qd̃ qͣndui cum predicta classe in
regnum moram uellent facere. si qͣm piam de ur¬
bib hostium uł oppidis ꝑ eoꝵ auxilium uiolent᷑
capi contĩgeret: terciam partem manubiarum
&. pecunie ab hostib ablate. sine omni molestia
haberent suis consortib cliuidendam. reliquis
duab dño regi conseruanis. Insuꝑ & in qͣlibet ei¬
uitatum que eodem tenore ueisdicarent᷑ ab hosti¬
b. uicum unum qui prius erat ciuium ianuẽ¬
sium ex ꝯpacto reciꝑent. Hac spe gͥ erectus dñs
rex & de celesti p̃sumens auxilio. congregatis
de ciuitatib quas habebat tam equitum qͣm
peditum militarib copiis. arsur oppidũ ma¬
ritimum. mari &e terra obsidione uallat.
Est autem hic locus qui alio nomine antipa¬

Expanded text:
servitio ad incrementum regni fideliter servitio ad incrementum regni fideliter per tempus aliquod desudare. Pactis ergo hinc inde ad congruam consonantiam redactis, statutum inter eos, et juramentis interpositis confirmatum, quod quandiu cum praedicta classe in regno vellent moram facere, si quampiam de urbibus hostium, vel oppidis per eorum auxilium violenter capi contingeret, tertiam partem manubiarum et pecuniae ab hostibus ablatae, sine omni molestia haberent suorum consortibus dividendam, reliquis duabus domino regi conservatis. Insuper et in qualibet civitatum, quae eodem tenore vindicarentur ab hostibus, vicum unum, qui proprius esset civium Januensium, ex compacto reciperent. Hac igitur spe erectus dominus rex, et de coelesti praesumens auxilio, congregatis de civitatibus, quas habebat, tam equitum quam peditum militaribus copiis, Arsur oppidum maritimum mari et terra obsidione vallat. Est autem hic locus, qui alio nomine Antipa
Abbreviated transcription (Latin):
nente.
Nterea dum predictus exercitus ut predixi¬
mus circa partes romanie infeliciter labora¬
ret. dñs rex ierłimoꝵ nolens ocio torpescere.
s regni fines ampliare sollicttus. omnẽ dabat
oꝑam. quomodo regni angustias posset di¬
ittare. Applicuerat porro errca ueris iniciũ
in portu iopensi claissis ianuensium. qui
a dño rege & eiusdem urbis ciuib. cum młta
suscepti sunt honorificentia. ⁊ qm̃ in ꝓximo
erat paschalis sollempnitas. subductis ad ter¬
ram nauib: ierłimam ad diem festum ascen¬
derunt. Completa gͥ de more sollempnitate
paschali. rex ꝑ uiros prudentes. & exhortati¬
onis hñtes gr̃am. classis predicte consules
simul ce maiores natii. &e turmarum capita
ꝓpositum. aut seruutio diuino ad incremen¬
tum regni ꝑ tempꝰ aliqd̾ honesto deputato
solatio. se uelint mancipare. Qui cd̃municato
cum suis consilio. responderunt. qd̾ si hones¬
tis conditionib in regno possent morã fac̾e.
ꝓpositum eis erat ce fuerat ab initio. in dei

Expanded text:
enter. Interea dum praedictus exercitus, ut praediximus, circa partes Romaniae infeliciter laboraret, dominus rex Hierosolymorum, nolens otio torpescere, sed regni fines ampliare sollicitus, omnem dabat operam quomodo regni augustias posset dilatare. Applicuerat porro circa veris initium, in portu Joppensi, classis Januensium, qui a domino rege et ejusdem urbis civibus cum multa suscepti sunt honorificentia. Et quoniam in proximo erat paschalis solemnitas, subductis ad terram navibus, Hierosolymam ad diem festum ascenderunt. Completa igitur, de more, celebritate paschali, rex per viros prudentes et exhortationis habentes gratiam, classis praedictae consules, simul et majores natu, et turmarum capita,propositum; aut servitio divino ad incrementum regni per tempus aliquod, honesto deputato salario, se velint mancipare. Qui communicato cum suis consilio, responderunt: Quod si honestis conditionibus in regno possent moram facere, propositum eis erat, et fuerat ab initio, in Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tu habeat instituendi. destituendi. & omĩa
ꝓ arbitͥo tractandi facultatẽ. Collatis gͥ eoꝵ li¬
beris. uł alioꝵ graduum consanguineis. eoꝵ
qui in acie ceciclerant possessionib. ꝓut ra¬
tio uł regionis consuetudo deposcebat. ui¬
ros nuptui collatis. p̾sidiis qͦ quib uidebat᷑
necessarium. uiris. uictu. armis diligentiꝰ
ꝯmunitis. sumpta ad tempꝰ ab eis licentia.
in regnum reuersus ẽ. ubi in eccłia beth¬
leemitica sollempni natiuitatis dñice cum
uxore coronatus est. xiii¬

Expanded text:
tu habeat instituendi, destituendi, et omnia tu habeat instituendi, destituendi, et omnia pro arbitrio tractandi facultatem. Collatis igitur liberis, vel aliorum graduum consanguineis, eorum qui in acie ceciderant possessionibus, prout ratio vel regionis consuetudo deposcebat; viros, nuptui collocatis: praesidiis quoque, quibus videbatur necessarium, viris, victu, armis diligentius communitis sumpta ad tempus ab eis licentia, in regnum reversus est. Ubi in ecclesia Bethlehemitica solemni navitatis Dominicae cum uxore coronatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi quotquot de siuis in p̃seriti habere po¬
tuit. antiochiã palma insignis occurrente
ei uniuerse ciuitatis clero &e ppło cũ dño
patͥatcha: uictor ing̾ssus ẽ. Concessa ẽ autẽ
nr̃is diuinitꝰ hec uictoria. anno ab incarna¬
dñi balduini regis scd̾i. anno scd̾o. mense au¬
gusto in uigilia assũptionis sc̃e di genitͥcis
marie. Rex uͦ cum dño cesariensi archiep̃o
co honesto comitatu lignum in uifice cru¬
cis remisit ierłimam. ita ut in die exaltatio¬
nis eiusdem a clero ce ppło cum hẏmnis. &
canticis sp̃ualib honorifice sit recepta. Ip̃e
autem ꝓpter ingruentes regionis necessitates
in eadem ꝓuintia moram facere ꝯpulsus ẽ.
ubi tam dñs patͥarcha qͣm uniuersi ꝓceres
unam cum clero ce ppłõ consonis desideriis
ce gratuito assensu principatꝰ autiocheni. eu¬
ram ⁊ omĩmodam potestatem regi tradunt.
ut ita lib̾am sicut in regno habebat in pͥncipa¬

Expanded text:
sibi quotquot de suis in praesenti habere posibi quotquot de suis in praesenti habere potuit, Antiochiam palma insignis, occurrente ei universae civitatis clero et populo, cum domino patriarcha, victor ingressus est. Concessa est autem nostris divinitus haec victoria, anno ab Incarnadomini Balduini regis secundi, anno secundo mense Augusto, in vigilia Assumptionis sanctae Dei genitricis Mariae. Rex vero cum domino Caesariensi archiepiscopo et honesto comitatu, lignum vivificae crucis remisit Hierosolymam, ita ut in die Exaltationis ejusdem, a clero et populo cum hymnis et canticis spiritualibus sit honorifice recepta. Ipse autem propter ingruentes regionis necessitates, in eadem provincia moram facere compulsus est: ubi tam dominus patriarcha quam universi proceres una cum clero et populo, consonis desideriis et gratuito assensu principatus Antiocheni curam et omnimodam potestatem regi tradunt, ita ut liberam, sicut in regno habebat, in principa
Abbreviated transcription (Latin):
uero: centum. at uero de hostium numero.
usq ad qͣtuor milia. exceptis sauciis letaliter.
ce compeditib mancipatis. Gari uero fugiens
cum doldequino rege damascenoꝵ. ce debeis
arabum pͥncipe. suos morti expositos dereli¬
quit. Nr̃is autem insectantib. ⁊ ad loca ua¬
ria ꝓgressis. rex cum paucis obtinens cãpũ.¬
usq ad primas noctis partes in eo ꝑseuera¬
uit. Tandem uictualium urgente defectu:¬
necessitate in uicinum oppidum hab noĩe
gr̃a refectionis sumende se ꝯtulit. Unde
mane facto. ad predictum rediens cãpum
nuntios cum anulo ꝓpͥo in certum signũ
uictorie ad sororem suam. ⁊ ad dũm patar¬
cham dirigit. significans diuina opitulan¬
te gr̃a. uic̃torie munus sibi diuinitus colla¬
tum. Ca tamen die usq ad supp̾mã uesꝑam
campum ñ deseruit. quoadusq rumore cer¬
to de hostib habito. qd̾ in disꝑsionem dati
redituri non erant. Tandem uero coadunati

Expanded text:
vero centum. At vero de hostium numero vero centum. At vero de hostium numero usque ad quatuor millia, exceptis sauciis lethaliter et compedibus mancipatis. Gazzi vero fugiens cum Doldequino rege Damascenorum et Debeis Arabum principe, suos morti expositos dereliquit. Nostris autem insectantibus et ad loca varia progressis, rex cum paucis campum obtinens, usque ad primas noctis partes in eo perseveravit. Tandem victualium urgente defectu, in vicinum oppidum, Hab nomine, gratia refectionis sumendae se contulit. Unde mane facto, ad praedictum rediens campum nuntios, cum annulo proprio, in certum signum victoriae, ad sororem suam et ad dominum patriarcham dirigit, significans, divina opitulante gratia, victoriae munus sibi divinitus collatum. Ea tamen die usque ad supremam vesperam eampum non deseruit, quoadusque rumore certo de hostibus habito, quod in dispersionem dati, redituri non erant. Tandem vero, coadunatis
Abbreviated transcription (Latin):
hostiuter legionib. gladiis cominꝰ agit᷑. et
spretis humanitatis legib. tanqͣm in feras
immanissimas ardentib studiis. & odio in¬
exterminandas pedestͥum turmas elabora¬
bant. factumq ẽ dño ꝑmittente ut ex plu¬
tima parte eadem die hostium gladiis depe-¬
rirent. Rex autem uidens pedestres manipłos
supra uires aggrauari. aciesq premissas sub¬
sidio indigere. cum suis qui ei adherebant. ꝓ¬
nus inter media ruit agmina. & gladio in¬
stans animosius. cdensissimos hostium dissi¬
pat cuneos. Adherentib ei fideliter earundem
acierum consortib. &e aliis iam destitutis uires
ce animos uerbis ce exemplo conferentib una¬
nimiter in hostes irruunt. ce inuocato de celis
auxilio. affuit diuina clemeritia. et facta hos¬
tium strage infinita: reliquos resistere ñ ualen¬
tes in fugam uertunt. Dicuntur ibi de nr̃is
peditib quasi septingenti cecidisse. de equitib

Expanded text:
hostiliter legionibus, gladiis cominus agitur; et hostiliter legionibus, gladiis cominus agitur; et spretis humanitatis legibus, tanquam in feras immanissimas ardentibus studiis, et odio inexterminandas pedestrium turmas elaborabant. Factumque est, Domino permittente, ut ex plurima parte ea die, hostium gladiis deperirent. Rex autem videns pedestres manipulos supra vires aggravari, aciesque praemissas subsidio indigere, cum suis qui ei adhaerebant, pronus inter media ruit agmina, et gladio instans animosius, densissimos hostium dissipat cuneos; adhaerentibusque ei fideliter earumdem acierum consortibus, et aliis jam destitutis, vires et animos verbis et exemplo conferentibus, unanimiter in hostes irruunt; et invocato de coelis auxilio, adfuit divina clementia, et facta hostium strage infinita, reliquos resistere non valentes in fugam vertunt. Dicuntur ibi de nostris peditibus quasi septingenti cecidisse, de equitibus
Abbreviated transcription (Latin):
signo crucis dñice dñm regem usq ad par¬
tus. Dispositis gͥ de regis mandato uixta rei
militaris disciplinam acieb nouem. nam
septingentos in eo conflictu dicit᷑ habuisse
milites. ⁊ ordine congruo collocatis. dñi
pͥstolant᷑ miscd̾iam. Premissis gͦ tͥb acieb
que agmina unruersa p̾cederent. dño qͦ
comite tͥpolitano. cũ suis dextrum cornu
tenente. pͥncipib uero antiochenis in si¬
nistro collatis. pedestres mamipłos in me¬
dio locat. Rex autẽ aliis subsidiũ minstra¬
turus. cum qͣtuor sequit᷑ acieb. Dũq sic
instructi hostium adueritum expectant.
ecte assunt cum ingenti clamore. & cum
stridore tubarum &e timpanoꝵ strepitu.
attrocissime in nr̃os irruentes. Erat autẽ
eoꝵ maior in infinta multitudine fidutia.
nr̃is autem in p̾sentia uictoriosissime crucis.
oe in ꝯfessione uere fidei spes amplior ⁊ in¬
defitiens. Consertis gͥ acieb. &e immixtis

Expanded text:
 signo crucis Dominicae, dominum regem usque ad par signo crucis Dominicae, dominum regem usque ad partus. Dispositis igitur de mandato regis, juxta rei militaris disciplinam, aciebus novem nam septingentos in eo conflictu dicitur habuisse milites et ordine congruo collocatis, Domini praestolantur misericordiam. Praemissis igitur tribus aciebus quae agmina universa praecederent, domino quoque comite Tripolitano, cum suis dextrum cornu tenente, principibus vero Antiochenis in sinistro collocatis, pedestres manipulos in medio locat. Rex autem, aliis subsidium ministraturus, cum quatuor sequitur aciebus. Dumque sic instructi hostium adventum exspectant, ecce adsunt cum ingenti clamore, et cum stridore tubarum et tympanorum strepitu, atrocissime in nostros irruentes. Erat autem eorum major in infinita multitudine fiducia; nostris autem in praesentia victoriosissimae crucis, et in confessione verae fidei spes amplior et indeficiens. Consertis igitur aciebus et immistis
Abbreviated transcription (Latin):
Cunctã ꝓ arbitrio tractabat regionẽ. ita qd̾
nulla spes ẽẽt finitimoꝵ locoꝵ incolis. uigũ
inti principis euadendi.xii
habere poterat egressus antiochia. putãs
se apud cereptum hostes inuenire. uersus
rugiam dirigit expeditiones. Inde hab ꝑ¬
transiens. in monte qui dicitur dam castra¬
metatꝰ ẽ. Qd̃ audiens garri ꝯuocatis pͥnci¬
pib suis. sub interminatione mortis p̾cipit
ut noctem illam ducentes insompnem ar-¬
mis ce equis cum summna diligentia ꝓciuan¬
dis totam impendant. summo diluculo
ante lucis exortum attentiꝰ p̾parati. in castͣ
regis irruant. ⁊ eos sompnolentos adhuc
inuenientes gladiis ꝯfodiant. ita ut nec
itł uni mortem liceat effug̾e. at uͦ diui¬
na longe aliter ordinauerat clementia.
Rex autẽ cum suis ñ remissiore cura sol¬
licitꝰ. noctẽ eandem ut de futuro bello tcͣta¬
ret necessaria totam ducit ꝑuigilem. mo¬
nente &e exhortante ppłm. uiro uenerabili

Expanded text:
cunctam pro arbitrio tractabat regionem, ita quod cunctam pro arbitrio tractabat regionem, ita quod nulla spes esset finitimorum locorum incolis jugum tanti principis evadendi. habere poterat, egressus Antiochia, putans se apud Cerepum hostes invenire, versus Rugiam dirigit expeditiones: inde Hab pertransiens, in monte qui dicitur Danim castrametatus est. Quod audiens Gazzi, convocatis principibus suis, sub interminatione mortis praecipit, ut noctem illam ducentes insomnem, armis et equis cum summa diligentia procurandis totam impendant; summo diluculo ante lucis exortum attentius praeparati, in castra regis irruant, et eos somnolentos adhuc invenientes, gladiis confodiant; ita ut nec vel uni mortem liceat effugere. At vero divina longe aliter ordinaverat clementia. Rex autem cum suis non remissiore cura sollicitus, noctem eamdem, ut de futuro bello tractaret necessaria, ducit pervigilem; monente et exhortante populum viro venerabili
Abbreviated transcription (Latin):
expediat. Interea gari dimissis oppidis. ma¬
ema. ce arthasio. cereptum obsidet. ea mag̃
fidutia. qd̾ alanum eiusdem loci dñm cũ
comitatu suo a dño rege audierat antiochi¬
am euocatum. Qd̾ ce uerum erat. Accedens
gͦ ad p̾sidium. ⁊ locum imparatũ reꝑiens.
ex diuersis partib fossores immittit. qͥ collẽ
cui predictum insidebant municipiũ suffode¬
rent. trabibusq subnexum igni postea sup¬
posito ꝯsumendis. turres suꝑpositas.⁊ menia
cedente aggere ad terram deiceret. Timentes
gͦ oppidam. ne suffoso aggere totum p̾sidiũ
in preceps irrueret. interpositis ꝯditionib
de uita ⁊ incolumitate &e lib̾o ad suos redi¬
tu. locum tͣdunt. Gari uͦ inde ad castrum
sardonas acies dirigens. obsidione locum
uallat. quem etiapo infra paucos dies tra¬
dentib eum loci eiꝰdem habitatorib eodẽ
mͦ recepit. More łmpatiens: eoq maximȩ
qd̾ neminẽ sibi resistere posse arbitrabat᷑

Expanded text:
expediat. Interea Gazzi, dimissis oppidis expediat. Interea Gazzi, dimissis oppidis Ema et Artasio, Cerepum obsidet, ea magis fiducia, quod Alanum ejusdem loci dominum cum comitatu suo a domino rege audierat Antiochiam evocatum; quod et verum erat. Accedens ergo ad praesidium, et locum imparatum reperiens, ex diversis partibus fossores immittit, qui collem cui praedictum insidebat municipium suffoderent, trabibusque subnexum, igni postea supposito consumendis, turres superpositas et moenia, cedente aggere, ad terram dejiceret. Timentes ergo oppidani, ne suffosso aggere totum praesidium in praeceps rueret, interpositis conditionibus de vita et incolumitate, et libero ad suos reditu, locum tradunt. Gazzi vero inde ad castrum Sardonas acies dirigens, obsidione locum vallat, quem etiam intra paucos dies, tradentibus eum loci ejusdem habitatoribus, eodem modo recepit; moraeque impatiens, eoque maxime, quod neminem sibi resistere posse arbitrabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
terfuerat. corde contrito &e humiliato delic¬
ta sua coram deo ꝯfessus fuerat. ꝓmittens
auctore dño penitentie fructus ꝯdignos.⁊
sic uere penitens. p̾lii discrimen ing̾ssus ẽ.
Nterea rex & comes tripolitanus. acceden
tes ad certum locum qui dicit᷑ mons ingro¬
nis. ꝑuenerat. Qd predictꝰ gari ꝯperiens.
decem milia equitum electoꝵ eis obuiam dirigit.
qui eoꝵ si possent. impediant accessum. hii uͦ
abeuntes in tres turmas se diuidunt. unam
ad mare uersus sc̃i symeonis portum dirigẽ¬
tes. alias duas diuersis itinerib regi obiuam
destinantes. Contigit autem qd̃ unam ex
duab turmis obuiam habuerit. qͣm preuia-
dñi miscd̃ia plurib interfectis. & captiuatis
ñ nullis. uolenter dissolutam. in fugã ꝯu̾tit.
Inde ꝑ laitoꝵ ce casambellam antiochiam ꝑ¬
qͣm cum his qui de p̃dicto p̾lio fuerant resi¬
dui. delib̾ationẽ ingressus: q̃rit quid in eo
tante necessitatis imminenti articło magis

Expanded text:
terfuerat, corde contrito et humiliato delicterfuerat, corde contrito et humiliato delicta sua coram Deo confessus fuerat, promittens, auctore Domino, poenitentiae fructus condignos; et sic vere poenitens, praelii discrimen ingressus est. CAPUT XI. Rex et comes Triptes, ad eum locum qui dicitur mons Nigronis pervenerant; quod praedictus Gazzi comperiens, decem millia equitum electorum eis obviam dirigit, qui eorum, si possent, impediant accessum. Hi vero abeuntes, in tres turmas se dividunt, unam ad mare versus Sancti Simeonis portum dirigentes, alias duas diversis itineribus regi obviam destinantes. Contigit autem quod unam ex duabus turmis obviam habuit, quam praevia Domini misericordia, pluribus interfectis et captivatis nonnullis, violenter dissolutam, in fugam convertit. Inde per Latorum et Casambellam Antiochiam pquam cum iis qui de praedicto praelio fuerant residui, deliberationem ingressus, quaerit quid in eo tantae necessitatis imminenti articulo magis
Abbreviated transcription (Latin):
preclictos nobiles uiros qui intus se colle¬
gerant. ad deditionem uolenter compellit.
Sicq factum ẽ. illa die qd̾ de tot milib qͥ
dñm pͥncipem secuti fuerant. culpis nr̃is
id merentib uix uł unus qui nuntiaret
euasit. de hostib uͦ uł paucis. irł nemine
interfecto. Dicitur autem hic idem pͥnceps
rogerꝰ. homo fuisse ꝑditissimꝰ. in continens.
parcus. & publicus adulter. Insuꝑ etiam
dñm suum iuniorem boamundum. seno¬
ris boamuuidi filium in apulia cũ matre
morantem. ab antiochia que pat̾na ei here¬
ditas erat. om̃i eo temꝑe quo principatum
tenuit: fecerat alienum. Nam ea ꝯditione
dñs tancredus bone memorie moriens. ei
pͥncipatum ꝯmiserat. ut reposcenti dño
boamundo uł eiꝰ heredib ñ negaret. Di¬
citur tamen qd̃ in ea expeditione qua con¬
fossus interiit. apd̾ dñm petrum uene¬
rabilem uirum appamiensem archiep̃m.
qui eidem necessitatis articło presens in¬

Expanded text:
praedictos nobiles viros, qui intus se collepraedictos nobiles viros, qui intus se collegerant, ad deditionem violenter compellit; sicque factum est illa die, quod de tot millibus qui dominum principem secuti fuerant, culpis nostris id merentibus, vix vel unus qui nuntiaret, evasit; de hostibus vero, vel paucis, vel nemine interfectis. Dicitur autem hic idem princeps Rogerus, homo fuisse perditissimus, incontinens, parcus et publicus adulter. Insuper etiam dominum suum juniorem Boamundum, senioris Boamundi filium, in Apulia cum matre morantem, ab Antiochia, quae paterna ei haereditas erat, omni eo tempore quo principatum tenuit, fecerat alienum. Nam ea conditione dominus Tancredus, bonae memoriae, moriens ei principatum commiserat, ut reposcenti domino Boamundo, vel ejus haeredibus, non negaret. Dicitur tamen quod in ea expeditione qua confossus interiit, apud dominum Petrum, venerabilem virum, Apamiensem archiepiscopum, qui eidem necessitatis articulo praesens in
Abbreviated transcription (Latin):
ca̾sum reuocare contendit. contͣ hostiũ
maiores se dirigens impetus. gladiis con¬
fossus interiit. Qui autem sarcinas ⁊ im¬
pectimenta secriti erant. in montẽ uicinũ
se ꝯtulerant. Qui uͦ hostiũ arma uideban¬
tur effugisse. belli se tumultib eximentes.
uidentes nr̃os in montis culmine ꝯglobatos.
opinantes eos uires ad resistendum habere.
ce cum eis posse saluari: ad illos certatim ac¬
cedebant. Quo cum ꝑuenissent uniuersi.
hostes eis qui in campis erant penit᷑ gladio
ꝑemptis. ad illos se ꝯuertunt. & directis
illuc cohortib om̃s in momĩto hore tͣhũt
ad ext̾minium. Rainaudꝰ autẽ mansue¬
rus. quidam de maiorib illiꝰ regionis pͥn¬
cipib cum quibusdam aliis nobilib in
turrim cuiusdam uicini oppicli. cui sar¬
matan nomen. grͣa salutis se ꝯtulerat.
Qd̾ postqͣm predicto turcoꝵ pͥncipi ꝯper¬
tum ẽ. illuc sub om̃i celeritate conuolãs.

Expanded text:
cassum revocare contendit, contra hostium cassum revocare contendit, contra hostium majores se dirigens impetus, gladiis confossus interiit. Qui autem sarcinas et impedimenta secuti erant, in montem vicinum contulerant; qui vero hostium arma videbantur effugisse, bellicis se tumultibus eximentes, videntes nostros in montis culmine conglobatos, opinantes eos vires ad resistendum habere, et cum eis posse salvari, ad illos certatim accedebant: quo cum pervenissent universi, hostes eis qui in campis erant, penitus gladio interemptis, ad illos se convertunt; et directis illuc cohortibus, omnes in momento horae trahunt ad exterminium. Rainaudus autem Mansuerus, quidam de majoribus illius regionis principibus, cum quibusdam aliis nobilibus, in turrim cujusdam vicini oppidi, cui Sarmatan nomen, gratia salutis se contulerat. Quod postquam praedicto Turcorum principi compertum est, illuc sub omni celeritate convolans,
Abbreviated transcription (Latin):
set in hostes irruere. hostib uires resum̃tib
subsistit imꝓbe. Demumq in fugam lapsa
principis acie que aliis erat ministratura.
soluit ꝑ medium. & partem secum in fugam
uertit. ita ut decetero reuot ari ñ posset. Ac¬
cidit etiam in eodem p̾lio quiddã relatione
dignum. Nam dum in ip̃o pliandi agone
hinc in de feruentiꝰ desudarent. ecce turbo
ab aquilone ꝓgrediens immanissimꝰ ã me¬
dio belli campo cunctis cernentib adhesit
humi. serpendoq longuis tantum ꝯgesti
pulueris secum detulit. qd̾ utriꝰq partis
oculos pulueris immensitate ne pugna¬
re possent ꝑstrinxit. seq ꝑ girum extollen¬
do in modum dolii sulfureis ignib ꝯbusti.
in sublime se ꝯtulit. facti sunt itaq hos¬
tes eo casu suꝑiores. or pars nr̃a corruit.
nr̃is pene omnib gladio interemptis. x¬
rinceps autem tanqͣm uir in armis
strenuus. cum paucis in medio hos¬
tium uiriliter dimicans. dum suos in¬

Expanded text:
set in hostes irruere, hostibus vires resumentibus, set in hostes irruere, hostibus vires resumentibus, substitit improbe; demumque in fugam lapsa, principis aciem, quae aliis erat ministratura, solvit per medium et partem secum in fugam vertit, ita ut de caetero revocari non posset. Accidit etiam in eodem praelio quiddam relatione dignum. Nam dum in ipso praeliandi agone, hinc inde ferventius desudarent, ecce turbo ab aquilone prodiens immanissimus, in medio belli campo, cunctis cernentibus haesit humi; serpendoque longius tantum congesti pulveris secum detulit, quod utriusque partis oculos pulveris immensitate, ne pugnare possent, perstrinxit; seque per gyrum extollendo, in modum dolii sulphureis ignibus combusti in sublime se contulit. Facti sunt itaque hostes eo casu superiores; et pars nostra corruit, nostris pene omnibus gladio interemptis. rinceps autem, tanquam vir in armis strenuus, cum paucis in medio hostium viriliter dimicans, dum suos in
Abbreviated transcription (Latin):
asserunt. hostes trib turmis ordinatis. ha¬
bentib singłis equitum uiscena milia. citatis
gressib ad nr̃m exercitum accedebant. Quo
cognito. pͥnceps quatuor instaurat acies.
ce equo circumuolans. circuit diligenter. ⁊
uerbis ꝯpetentib animat instauratas.
Dumq in his cdaret oꝑam. ecce hostium aci¬
es erectis uexillis. nr̃o exercitui pene uinge¬
bantur. Commissum ẽ itaq prelium utsq
ammose instantib. S peccatis nr̃is exigen¬
tib. facta ẽ pars aduersa suꝑior. Nam acies
quib preerant uiri nobiles &r in armis stre¬
niu. Gaufridꝰ monachꝰ. & Guido fremellus.
que prime fuerant ad irruendum in hos¬
tes deputate. optime & scd̾m rei militaris
disciplinam ꝓgresse. maiores hostiũ cuneos.
cc densiores cohortes uiolenter dissolutas.
pene in fugam adegerant. Sed acies cui
preerat. rob̾tus de sc̃o laudo cum exemplo
aliarum que precesserant animosius debuis¬

Expanded text:
asserunt, hostes tribus turmis ordinatis, haasserunt, hostes tribus turmis ordinatis, habentibus singulis equitum vicena millia, citatis gressibus, ad nostrum exercitum accedere. Quo cognito, princeps quatuor instaurat acies; et equo circumvolans, circuit diligenter, et verbis competentibus animat instauratas; dumque in his daret operam, ecce hostium acies, erectis vexillis nostro exercitui pene jungebantur. Commissum est itaque praelium, utrisque animose instantibus; sed peccatis nostris exigentibus, facta est pars adversa superior. Nam acies quibus praeerant viri nobiles et in armis strenui, Gaufridus monachus et Guido Fremellus, quae primae fuerant ad irruendum in hostes deputatae, optime et secundum rei militaris disciplinam progressae, majores hostium cuneos et densiores cohortes, violenter dissolutas, pene in fugam adegerant; sed acies cui praeerat Robertus de Sancto Laudo, cum exemplo aliarum quae praecesserant, animosius debuis
Abbreviated transcription (Latin):
sente exercitu in tuto collocarent. hoꝵ gͦ
consilium secutus. in suam suoꝵq cladem
preceps: ab eo loco ubi priꝰ fuerat cliscedẽs.
in cum qui dicebatur campꝰ sanguinis
castra iubet locari. Recensitoq eiꝰ exercitu
inuenti sunt equites septingenti. ⁊ peditũ
instructoꝵ tͥa milia. exceptis negotiatorib.
qui emendi uendendiq gr̃a castra solent seqͥ.
hostes uero cognoscertes castra pͥncipis in ꝓxi¬
mo locata: ut dissimulantes ꝓpositum ꝯceptũ
ꝯmodius possent effectui mancipare. solutis
castris fingunt se uersus cerepum oppidũ.
acies dirigere. Quo ꝑuemientes: cum ea noc¬
te nichil ꝓficerent: circa partes castra me¬
tati sunt. Mane facto: princeps explorato¬
res dirigit. nosse uolens utrum ad obsi¬
dendum oppidum hostes se dirigant.
aut ad ꝯmittendum cum nr̃is ad casti
contendant. Dumq ip̃e eum sius armis
tantes: ecce nuntii recurrentes uno uerbo

Expanded text:
sente exercitu, in tuto collocarent. Horum ergo sente exercitu, in tuto collocarent. Horum ergo consilium secutus, in suam suorumque cladem praeceps, ab eo loco ubi prius fuerat discedens, in eum qui dicebatur Campus sanguinis castra jubet locari; recensitoque ejus exercitu, inventi sunt equites septingenti et peditum instructorum tria millia, exceptis negotiatoribus, qui emendi vendendique gratia castra solent sequi. Hostes vero cognoscentes castra principis in proximo locata, ut dissimulantes propositum, conceptum commodius possent effectui mancipare, solutis castris fingunt se versus Cerepum oppidum acies dirigere: quo pervenientes, cum ea nocte nihil proficerent, circa partes castrametati sunt. Mane facto, princeps exploratores dirigit, nosse volens utrum ad obsidendum oppidum hostes se dirigant; aut ad committendum cum nostris ad castra contendant; dumque ipse cum suis, armis tantes, ecce nuntii recurrentes, uno verbo
Abbreviated transcription (Latin):
socians cepto instat itineri. at uͦ dñs pͥnceps
interim moxe impatiens. de ꝯmuni lege mor¬
talium. futuroꝵ nesciꝰ. egressus ab antiochia
circa artasium oppidum castra metatꝰ fuerat.
Erat autem is locus alendis exercitib satis ꝯ¬
mod̾. nam ex nr̃is finib erat. uolentib ad ex̾¬
citum accedere. liber ce facilis accessus. Unde
in expeditione necessarioꝵ erat ub̾tas maxi¬
ma. & qͣnta in urbib solet optata ꝯmoditas.
ubi cum ꝑ dies aliquot dñi regis & comitis
expectasset ad uentum. ꝓhibente dño patri¬
archa qui illuc usq eum fuerat ꝓsecutus.
renitentib etiam de ꝓcerib ñ nullis. exer¬
citum iubet iter arriꝑe. fortiter ꝯtestans
se nullius deinceps p̾stolatur aduentum:
Erant autem quidam de nobilib regionis.
qui ad hoc eum impellebant. ut ñ ꝯditio¬
nes exercit᷑ facerent meliores. s ut terras suas
quas hostium castͥs uicinas habebant. pre¬

Expanded text:
socians, coepto instat itineri. At vero dominus princeps, socians, coepto instat itineri. At vero dominus princeps, interim morae impatiens de communi lege mortalium, futurorum nescius, egressus ab Antiochia, circa Artasium oppidum castrametatus fuerat. Erat autem is locus alendis exercitibus satis commodus; nam ex nostris finibus erat, volentibus ad exercitum accedere, liber et facilis accessus; unde in expeditione necessariorum erat ubertas maxima, et quanta in urbibus solet, optata commoditas. Ubi cum per dies, aliquot domini regis et comitis exspectasset adventum, prohibente domino patriarcha, qui illuc usque eum fuerat prosecutus, retinentibus etiam de proceribus nonnullis, exercitum jubet iter arripere, fortiter contestans, se nullius deinceps praestolaturum adventum. Erant autem quidam de nobilibus regionis, qui ad hoc eum impellebant; non ut conditiones exercitus facerent meliores, sed ut terras suas, quas hostium castris vicinas habebant, prae
Abbreviated transcription (Latin):
odem anno quidam infidelium poten¬
tissimus princeps. & apud suos ualde for¬
m̾idabilis. infelicis ppłi. oe ꝑfide plebis uidelicet
turcomannoꝵ dñs. gari noĩe. cui se adiunxe¬
rant doldequinꝰ damascenor rex. ce debeis ara¬
bum satrapa potentissimꝰ. cum ingentibus
copiis partes antiochenas in graui suoꝵ nił¬
titudine ingressus erat. citra halapiã castra¬
metat᷑. Cuius aduentũ p̾cognito. dñs roge¬
rus antiochenꝰ princeps.: dñi regis sororius.
circumpositis mandat pͥncipib. dño ui¬
delicet ioscelino edessarioꝵ comiti. dño qͦ
pontio comiti tripolitano. dr̃io nichilomi¬
nus etiam regi. &e significat instantem
necessitatem. monens oe obnoxiꝰ postulãs.
ut cum om̃i celeritate contra instantia
ꝑicula opem laturi uenire ñ morentur.
Rex gͦ assumptis s quas tam subito de ng¬
no colligere potuit. militarib copiis. tͥpolim
usq maturatis itinerib ꝑuenit. ubi dñm
comitem ad iter ꝑeque succinctum. secum as¬

Expanded text:
odem anno, quidam infidelium potentissimus princeps et apud suos valde formidabilis, infelicis populi et perfidae plebis, videlicet Turcomannorum dominus, Gazzi nomine, cui se adjunxerant Doldequinus Damascenorum rex et Debeis Arabum satrapa potentissimus, cum ingentibus copiis partes Antiochenas, in gravi suorum multitudine ingressus erat, citra Halapiam castrametatus. Cujus adventu praecognito dominus Rogerus Antiochenus princeps, domini regis sororius, circumpositis mandat principibus, domino videlicet Joscelino Edessanorum comiti, domino quoque Pontio comiti Tripolitano, domino nihilominus etiam regi, et significat instantem necessitatem; monens et obnixius postulans, ut cum omni celeritate, contra instantia pericula, opem laturi venire non morentur. Rex ergo, assumptis sibi, quas tam subito de regno colligere potuit, militaribus copiis, Tripolim usque maturatis itineribus pervenit, ubi dominum comitem, ad iter peraeque succinctum, secum as
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinam. xxu. capitula qͣsi uim legis
ob dientia de ꝯmumi sanxerunt arbitͥo.
Qd̃ siquis iegendi studio iudere querit.
in multarum archiuis eccłiarum. ea fa¬
cile reꝑire potest. Interfuerunt autem huic
concilio dñs gormundus iherosolimor patͥar¬
cha. dñs balduinus ierłimoꝵ ex latinis rex
sed. Ebremarus cesariensis archiep̃c. Bernar¬
uus nararenus ep̃c. Ansqͥtillus bethlemitiça
ep̃c. Rogerus liddensis ep̃e. Gildomꝰ electus
abbas sc̃e marie de ualle iosaphat. Petrus
Paganus regis cancellariꝰ. Custachiꝰ gͣniers.
Wlłmus de buris. Barisanus ioppe ꝯsta¬
bularius. Baldumnꝰ de rames. ce alii mrati

Expanded text:
i quinque capitula, quasi vim legis obtinentia, de communi sanxerunt arbitrio. Quae si quis legendi studio, videre quaerit, in multarum archivis ecclesiarum, ea facile reperire potest. Interfuerunt autem huic concilio: dominus Gormundus, Hierosolymorum patriarcha; dominus Balduinus, Hierosolymorum ex Latinis rex secundus; Ebremarus, Cadus, Nazarenus episcopus; Asquitillus, Bethlehemita episcopus; Rogerus, Lindensis episcopus; Gildonus, electus abbas Sanctae Mariae de valle Josaphat; Petrus, Paganus, regis cancellarius; Eustachius Graniers, Willelmus de Buris, Barisanus, Joppe constabularius, Balduinus de Rames, et alii multi
Abbreviated transcription (Latin):
no. prelatis qͦ eccłiarum. & regni pͥncipib
apud neapolim urbem samarie ꝯuenien¬
tes. ꝯuentum publicum. & curam genera¬
lem ordinauerunt. ubi sermone ad ppłm
habito exhortationis gr̃a. cum apud omnes
constare uideretur. qd̾ ꝑpłi peccata dñm
ad iracundiã ꝓuocassent: de ꝯmuni sta¬
tuunt ꝯsilio errata corrigere. & excessĩs re¬
digere in modum: ut tandem ad frugem
melioris inte redeuntes. &e ꝓ ꝯmissis digne
satisfacientes. eum sibi redderent placabi¬
lem. qui peccatoris non uult mortem: sed
clade quoq simul ce famis angustia. ⁊ hosti¬
um ꝓterua nimis. et pene cotidiana instã¬
tia. ꝑ oꝑa pietatis dũm sibi reconciliare

Expanded text:
 ecclesiarum et regni principibus, apud Neapolim urbem Samariae convenientes, conventum publicum et curiam generalem ordinaverunt. Ubi sermone ad populum habito, exhortationis gratia; cum apud omnes constare videretur, quod populi peccata Dominum ad iracundiam provocassent, de communi statuunt consilio errata corrigere, et excessus redigere in modum, ut tandem ad frugem melioris vitae redeuntes, et pro commissis digne satisfacientes, eum sibi redderent placabilem, qui peccatoris non vult mortem, sed clade quoque, simul et famis angustia, et hostium proterva nimis et pene quotidiana instantia, per opera pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
exigentib regnum ierłimoꝵ multis uexatio¬
nib fatigaretur. &e preter eas que ab hostib
inferebantur molestias. locustarum intem¬
ꝑie oe edacib murib iam qͣsi qͣdriennio
continuo fruges ita penitꝰ deꝑissent. ut õe
firmamentũ panis defecisse uideretur. dñs

Expanded text:
gentibus regnum Hierosolymorum multis vexationibus fatigaretur, et praeter eas quae ab hostibus inferebantur molestias, locustarum intemperie et edacibus muribus, jam quasi quadriennio continuo fruges ita penitus deperissent, ut omne firmamentum panis defecisse videretur; dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Oportebat gͥ caute illum euocari. ne ꝯꝑto eius
aduentu. aut ii. aut insidis eiꝰ emuli p̾pedi¬
rent accessum. his gͥ ita dispositis: dñs rex ꝓseq̃ñ¬
te eum unuersoꝵ gr̃a. ad partes ierłimitanas
se contulit.

Expanded text:
Oportebat igitur caute illum evocari, ne comperto ejus Oportebat igitur caute illum evocari, ne comperto ejus adventu, aut vi, aut insidiis, ejus aemuli praepedirent accessum. His igitur ita dispositis, dominus rex, prosequente eum universorum gratia, ad partes Hierosolymitanas se contulit.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmogenito. aquitaniã iure hereditario gub̾¬
nante. Libratis gͥ delib̾ationis partib. id expe¬
dientiꝰ cẽ arbitrati: legatos occulte dirigunt.
geraldum quendam cognomento ieberrum
fr̃ẽm hospitał cum litt̾is dñi patͥarche. ⁊ ꝓce¬
rum uniuersoꝵ. timentes ne si sollempnit᷑
⁊ ꝑ maiores citaret᷑ ꝑsonas. pͥncipissa sicut
moliretur. Erat enim cui uis p̃pedire aduentum
facile. Nam rogerus tunc apulie dux. postmodũ
autem rex. antiochiam cum om̃ĩb ꝑtinentiis suis
qͣsi iure sibi debitam hereditario. tanqͣm dño boa¬
mundo consanguineo suo uolens succedere uendi¬
cabat. Rob̾tus enun guiscardus dm̃ boa mundi
senioris pater. & rogerus sicilie comes. qui cogno¬
minatꝰ ẽ bursa. huiꝰ rogeri regis pater. frẽs fuert̃
ex utroq parente. Iumor autẽ boa mundꝰ semoris
filius fuit. pater istins adolescentule: ad cuiꝰ nup¬
tias predictus adolescens raimundꝰ inuitabat᷑.

Expanded text:
tre ejus primogenito, Aquitaniam jure haereditario gubertre ejus primogenito, Aquitaniam jure haereditario gubernante. Libratis ergo deliberationis partibus, id expedientius esse arbitrati, legatos occulte dirigunt, Geraldum quemdam cognomento Jeberrum, fratrem Hospitalis, cum litteris domini patriarchae et procerum universorum: timentes ne si solemniter et per majores citaretur personas, principissa, sicut moliretur. Erat enim cuivis impedire adventum facile; nam Rogerus tunc Apuliae dux, postmodum autem rex, Antiochiam cum omnibus pertinentiis suis, quasi jure sibi debitam haereditario, tanquam domino Boamundo consanguineo suo volens succedere, vindicabat. Robertus enim Guiscardus, Boamundi senioris pater, et Rogerus Siciliae comes, qui cognominatus est Bursa, hujus Rogeri regis pater, fratres fuerunt ex utroque parente. Junior autem Boamundus, senioris filius, fuit pater istius adolescentulae ad cujus nuptias praedictus adolescens Raimundus invitabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm cum plena tͣnqͥllitate tuebat᷑. Accedentes
porro ad eum illiꝰ regionis primores.specialr̾
antem quib dño boamundo pͥncipi iã defũcto
&e filie eius adhuc pupille ficdelitatem obseruare
cordi erat: dñm regem familiariter adeunt.
orantes intime. ut qui pleniꝰ nobilium uirorum
ce illustͥum adolescentium in partib ultramon¬
tanis habebat noticiam. eos edoceret quẽ de tot
pͥncipib euocarent. apud quem dñi sui filiã
bonoꝵ pat̾noꝵ heredem. nuptui ꝯmodiꝰ colloca¬
rent. Qui gͣtanter suscipiens uerbum. ce fidem
simul. ⁊ sollicitudinẽ ꝯmendans: in partes cũ
eis huiꝰ delib̾atioras ingressus. tͣnscursis płimis
de ꝯmuni oĩm ꝯsilio placuit. ut nobił quidã
& precipue in doł adolescens raimundꝰ noĩe.
dñi Wllmi pictauiensium comitis filiꝰ ad hoc
uocaretur. In curia dñi henrici senioris angloꝵ
regis. apud quem arma sũpserat militaria.

Expanded text:
opulum cum plena tranquillitate tuebatur. Accedentes opulum cum plena tranquillitate tuebatur. Accedentes porro ad eum illius regionis primores, specialiter autem quibus domino Boamundo, principi jam defuncto, et filiae ejus adhuc pupillae fidelitatem observare cordi erat, dominum regem familiariter adeunt, orantes intime, ut qui plenius nobilium virorum et illustrium adolescentium, in partibus ultramontanis habebat notitiam, eos edoceret, quem de tot principibus evocarent, apud quem domini sui filiam, bonorum paternorum haeredem, nuptui commodius collocarent. Qui gratanter suscipiens verbum, et fidem simul et sollicitudinem commendans, in partes cum eis hujus deliberationis ingressus, transcursis plurimis, de communi omnium consilio placuit, ut nobilis quidam et praecipuae indolis adolescens, Raimundus nomine, domini Willelmi Pictaviensium comitis filius, ad hoc vocaretur. Is in curia domini Henrici senioris, Anglorum regis, apud quem arma sumpserat militaria,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinaretur. nr̃i qui in regno remanserant
dñs uidelicet patͥarcha. &e ciues ierłimite in
dño hñtes fiduciam. collectis in unum nirib
uixta locum antiquissimũ nobe. qui hodie
uulgari appellatione dicitur beitenuble.
in descensu montium. in primis auspitiis cam¬
pestͥumaua qua itur liddam. & qua ꝑuenitur
ad mate. presidium solido fundant oꝑe. ad tu¬
telam transeuntium ꝑegrinoꝵ. Ibi enim in fau¬
cib montium inter angustias in euitabiles. max¬
imum iter agertib solebat immin̾e ꝑicłm.
ascalonitis subitas irruptiones illic facere con¬
suetis. Consummatoq itaq feliciter oꝑe. nom̃
indicunt. castellum arnaldi. locum dicentes.
nefitium. qd̾ adire uolentib ierłimam aut ab ea
redire. minus ꝑicłosus factus ẽ tͣnsitꝰ. &e uia mlto
lib̾o arbitrio disponens negotia. clarus habebat᷑
admodum. duoꝵ regnoꝵ moderamina diuina
ꝓuisione sortitꝰ. &e in utroq ꝓsꝑis affluens. E¬

Expanded text:
ordinaretur, nostri qui in regno remanserant, ordinaretur, nostri qui in regno remanserant, dominus videlicet patriarcha, et cives Hierosolymitae, in domino habentes fiduciam, collectis in unum viribus, juxta locum antiquissimum, Nobe, qui hodie vulgari appellatione dicitur Bettenuble, in descensu montium, in primis auspiciis campestrium, via qua itur Liddam, et qua pervenitur ad mare, praesidium solido fundant opere, ad tutelam transeuntium peregrinorum; ibi enim in faucibus montium inter angustias inevitabiles, maximum iter agentibus solebat imminere periculum, Ascalonitis subitas irruptiones illic facere consuetis. Consummato itaque feliciter opere, nomen indicunt, castellum Arnaldi locum dicentes: neficium, quod adire volentibus Hierosolymam, aut ab ea redire, minus periculosus factus est transitus, et via multo libero arbitrio disponens negotia, clarus habebatur admodum, duorum regnorum moderamina divina provisione sortitus, in utroque prosperis affluens, p
Abbreviated transcription (Latin):
ria suppellectile repletis. cesisq ex eis in num̃is
ce qͣi ad tͥa milia: uictores nr̃i hostium spoliis
usq ad fastidrum honusti. &e iam plura nio¬
lentes equos. mancipia. armenta. greges. tento¬
ria. omne genus prede. & manubiarũ omni¬
modã uarietatẽ secum trahentes. antiochiam
tum summa leticia. & tropheoꝵ insignib re ũ¬
si sunt. Ex tunc cepit dñs rex omnum antio¬
chenoꝵ indifferenter tam ꝓcerum qͣm ppłariũ
corda plemiꝰ reconciliata.⁊ omnium habere fa¬
uorem. Nam prius occasione principisse.cui
dñi regis ingrata & suspecta erat presentia.
quidam de maiorib ei fuerunt aduersi. fauen¬
tes pͥncipisse intuitu munerum. que illa ꝓfusa
largiebatur maͬgnificentia. uii¬
nterea dum dñs rex in partib aritiochenis
ita detineretur occupet᷑. ce illiꝰ regionis nego¬
tia ad suam reuocaret sollicitudinẽ tanqͣm
ꝓpͥa. quousq ibi de ꝯmuni ꝯsilio princeps

Expanded text:
ria supellectile repletis, caesisque ex eis innumeris, ria supellectile repletis, caesisque ex eis innumeris, et quasi ad tria millia, victores nostri, hostium spoliis usque ad fastidium onusti, et jam plura nolentes, equos, mancipia, armenta, greges, tentoria, omne genus praedae et manubiarum omnimodam varietatem secum trahentes, Antiochiam cum summa laetitia et tropaeorum insignibus reversi sunt. Extunc coepit dominus rex omnium Antiochenorum indifferenter, tam procerum quam popularium, corda plenius reconciliata, et omnium habere favorem. Nam prius occasione principissae cui domini regis ingrata et suspecta erat praesentia, quidam de majoribus ei fuerant adversi, faventes principissae intuitu munerum, quae illa profusa largiebatur munificentia. nterea, dum dominus rex in partibus Antiochenis ita detineretur occupatus, et illius regionis negotia ad suam revocaret sollicitudinem, tanquam propria, quousque ibi de communi consilio princeps