comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rapinis. quid pannis tinee. quid caties tignis. noctur¬
niq uermiculi non sine tedio et obtuso quodam.
substtepitu itabium uisceta fodientes illarum maxime qͥ¬
bus cedendis lune ac mensium obseruacio diligens sitne¬
glerta. que latens pestis ut fumosis tectis agrestium. sic au¬
t̾atis regum laquearibus insultat. templis quoq sacratis
et altaribus sacrisque oꝑibus pħrancium non parcit qͥn
et sibrorum postes et menbranas et literas addami quod
nisi pice liquida leuiq incendio sit occursum. non nun¬
quam periculi uel naufragii etiam causa est et maria
ingredi et carinas nauium terebrare ausa. sepe bellum
graue nescientibus intulit. Preterea quid brucus oleribꝰ
quid segetibus locusta. quid messibus seu anser aduena
seu passer indigena seu grus domicilii translatrix:
uolucresq alie inportunum genus. unde illud geor¬
gicum uirgilii quod mirari soleo. iam non miror ut

Expanded text:
rapinis? Quid pannis tinee, quid caries tignis, nocturrapinis? Quid pannis tinee, quid caries tignis, nocturnique vermiculi non sine tedio, et, obtuso quodam sub strepitu, trabium viscera fodientes, illarum maxime quibus cedendis lune ac mensium observatio diligens sit neglecta? Que latens pestis ut fumosis tectis agrestium, sic auratis regum laquearibus insultat, templis quoque sacratis et altaribus, sacrisque opibus philosophantium non parcit; quin et librorum postes et membranas et literas addam; quod nisi pice liquida, levique incendio sit occursum, nonnunquam periculi vel naufragii etiam causa est, et maria ingredi, et carinas navium terebrare ausa, sepe bellum grave nescientibus intulit. Preterea quid bruchus oleribus, quid segetibus locusta, quid messibus seu anser advena, seu passer indigena, seu grus domicilii translatrix, volucresque alie importunum genus? Unde illud Georgicum Virgilii, quod mirari soleo, iam non miror, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rimit. Apium aluearia comtemplare que illa concur¬
sacio. qui strepitus. que nam non modo bella cum
proximis sed ciuiles ut ita dixerim discordie ac bel¬
la domestica. Columbarum nidos intuere. simplicis¬
simum animal et ut memorant felle catens quantis
queso cum prelis quantisq clamoribus uitam ducit.
indisciplinatis in castris ac barbaris esse uideare ade¬
o nec luce pacati alud nec nocte quidem uideas.
Mitto autem in sultus in alterutrum: ipsum inse uin¬
clo mutue uoluptatis astrictum par. eamq ob cau¬
sam ueneri sacrum. quantis querimoniis adopta¬
tum fertur ut sepe columbam circuit. sepe alis rostro¬
ꝙ persequitur sus amans. Adminutissima te temit¬
tam que non ut minor. sic et minus spectabilis minꝰ¬
ue laboriosa materia est. Que nam ergo aranearum
insidie et quam uigil intencio que captandis inferio¬
ribus telarum scenaꝰ qui retium obtemptus fallaciis ac

Expanded text:
rimit. Apum alvearia contemplare: que illa concurrimit. Apum alvearia contemplare: que illa concursatio, qui strepitus, quenam non modo bella cum proximis, sed civiles, ut ita dixerim, discordie, ac bella domestica! Columbarum nidos intuere: simplicissimum animal, et, ut memorant, felle carens, quantis, queso, cum preliis quantisque clamoribus vitam ducit? Indisciplinatis in castris ac barbaris esse videare, adeo nec luce pacati aliquid, nec nocte quidem videas; mitto autem insultus in alterutrum, ipsum in se vinculo mutue voluptatis astrictum par, eamque ob causam Veneri sacrum, quantis querimoniis ad optatum fertur, ut sepe columbam circumit, sepe alis rostroque persequitur suus amans? Ad minutissima te remittam, que non ut minor, sic et minus spectabilis minusve laboriosa materia est: quenam ergo aranearum insidie et quam vigil intentio? Que captandis infirmioribus telarum scena, qui retium obtentus fallaciis ac
Abbreviated transcription (Latin):
it odium. et inpace bellum et in consensione dissen¬
sio. Ostendam tibi sic esse exipsis hiis que assidue in
oculis sunt feras aspice quas ferro indomitas omnipo¬
tens amor domat. intende animumileene tigres.
urse. quanto cum murmure ueniunt ad id quod
cupidissime faciunt non cupidas sed coactas putes.
Ferarum alie dum coeunt magnis ftridoribus. alie
rapidis unguibus inquieit sunt. lam si credimus
quod de natura uiꝑe& magni scribunt uiri quanta resꝵ
contrarietas quantumq litigium. maris capud sua qua¬
dam naturali sed effrenata dulcedine in os uipere in¬
sertum illa precipiti feruore libidiis amputat inde
iam pregnans uidua cum pariendi tempus aduenerit.
fetu multiplici pregͣnante et uelut inulcionem patris
uno quoq quam primum erumpere festinante dis¬
cerpitur. ita duo animancium prima uota proles &
coitus huic generi infausta penitusq mortifera dep̃¬
henduntur. Qum marem coitus mattem partus inte¬

Expanded text:
re odium, et in pace bellum, et in consensione dissenre odium, et in pace bellum, et in consensione dissensio. Ostendam tibi sic esse, ex his ipsis que assidue in oculis sunt. Feras aspice, quas ferro indomitas, omnipotens amor domat; intende animum: leene, tigres, urse, quanto cum murmure veniunt, ad id quod cupidissime faciunt? non cupidas, sed coactas putes. Ferarum alie, dum coeunt, magnis stridoribus, alie rapidis unguibus inquiete sunt; iam si credimus quod de natura viperea magni scribunt viri, quanta rerum contrarietas, quantumque litigium! Maris caput sua quadam naturali, sed effrenata dulcedine, in os vipere insertum, illa precipiti fervore libidinis amputat; inde, iam pregnans vidua, cum pariendi tempus advenerit, fetu multiplici pregravante, et velut in ultionem patris uno quoque quamprimum erumpere festinante, discerpitur. Ita duo animantium prima vota, proles et coitus, huic generi infausta penitusque mortifera deprehenduntur, dum marem coitus, matrem partus inte
Abbreviated transcription (Latin):
paupertas non dicam fratrum quotum graciam rarã
ipsa ueritas nasonis ore testata est non filiorum inpa¬
rintes quod eiusdem poete carmen canit sed parentũ
quorum opmatissimus est amor quanta indignacio
infilios quos dum bonos cupiunt malos lugent atꝙ
ita quodam modo dum ualde diligunt oderunt et
fraternum quidem paternumq uincli nomen artissi¬
mi sepe sine amote interdumq cum odio uidemus.
eniam ad amicicie sanctum nomen quod ab amando
dictum absque amore nec esse certe nec intelligi potest.
quanta uero in amicis qͣuamuis finis concordia iue ta¬
men actuumq discordia quanta oppinionum atque
consiliorum conflictacio est. ut uix ciceroniana diffi¬
nicio stare queat sit enim licet inter amicos beniuolẽ¬
cia et catitas. de est tamen illa omnium diuinarum
humanatumq rerum consensio exqua ille diffinici¬
onem conficit quid modio sꝑes iguur. Est et in amo¬

Expanded text:
paupertas; non dicam fratrum, quorum gratiam raram paupertas; non dicam fratrum, quorum gratiam raram ipsam veritas ore Nasonis testata est; non filiorum in parentes, quod eiusdem poete carmen canit; sed parentum, quorum opinatissimus est amor, quanta indignatio in filios, quos dum bonos cupiunt, malos lugent! Atque ita quodammodo, dum valde diligunt, oderunt, et fraternum quidem paternumque vincli nomen arctissimi, sepe sine amore, interdumque cum odio videmus. Veniam ad amicitie sanctum nomen, quod ab amando dictum, absque amore nec esse certe nec intelligi potest: quanta vero in amicis, quamvis finium concordia, vie tamen actuumque discordia, quanta opinionum atque consiliorum conflictatio est? ut vix Ciceroniana diffinitio stare queat. Sit enim licet inter amicos benivolentia et caritas, deest tamen illa “omnium divinarum humanarumque rerum consensio”, ex qua ille diffinitionem conficit: quid in odio speres igitur? Est et in amo
Abbreviated transcription (Latin):
et litoree uolucres aquaticeq quadrupedes equor stag¬
na lacus et flumina rimantur exhauriunt et infestat
ut mihi omnium inquietissima pars rerum aqua ui¬
deatur. et sius motibus et incolarum perpetius acta tu¬
multibus quippe que nouorum animancium et mõ¬
strorum feracissima esse non ambigitur usq adeo ut
uulgi oppinionem ne docti quidem respuant omnes
prope quas terra uel aer animancium formas habet.
esse in aquisscum in numerabiles ibi sint quas aer ac
terra non habent. Et in his quidem ferme omnibus p̃¬
da uel odium sitem parit. quid quod his cessantibus lis
non cessat  age enim in amore quantus zelus quan¬
ta i coniugio disonancia. quot querele. quante suspici¬
ciones amancium. que suspiria qui dolores. quanta nõ
dicam dominorum ac seruorum qui non ideo minus
infesti quia domestici hostes sunt cum quibus nulla uñ¬
quam pax speranda nisi quam uel mors fecerit uel p.¬

Expanded text:
et litoree volucres, aquaticeque quadrupedes, equor, staget litoree volucres, aquaticeque quadrupedes, equor, stagna, lacus et flumina rimantur, exhauriunt, et infestant, ut michi omnium inquietissima pars rerum aqua videatur, et suis motibus et incolarum perpetuis acta tumultibus, quippe que novorum animantium ac monstrorum feracissima esse non ambigitur, usque adeo, ut vulgi opinionem, ne docti quidem respuant omnes prope, quas terra vel aer animantium formas habet, esse in aquis, cum innumerabiles ibi sint, quas et aer et terra non habet; et in his quidem ferme omnibus, preda vel odium litem parit. Quid, quod his cessantibus lis non cessat? Age enim in amore quantus zelus, quanta in coniugio dissonantia, quot querele, quante suspitiones amantium, que suspiria, qui dolores! Quanta non dicam dominorum ac servorum, qui non ideo minus infesti, quia domestici hostes sunt, cum quibus nulla unquam pax speranda, nisi quam vel mors fecerit, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Quid dealis. lis omnibus una est niħilq secumdũ litem
fit. Quando nouum ad presȩ hospes equus. quando pul¬
lus aduena quietum cibum inter pares sumpsit: quis
illud non aduertit gallinis fetantibus pio ibecilli fa¬
milia. quantus ardor inpaciencia quanta sit quamꝗͦ
est id quidem conmune omnium nullum tam mi¬
te animal quod non amor sobolis ac metus ex asperet.
G alli se calcatibus impetunt et natura et eruore rutilas
cristas inter uulnera detinent totis corporibus obnixi
tantum inuidie. tantumq superbie paruo regnat inpec¬
tore tanta uincendi cupiditas. tantus cedendi pudor est.
A natum atque anserum pertinaciam quis non uidit ut
pectoribus se per urgent. clangoribus increpitant. alis di¬
uerberant rostͣis he̾rent. Et quidem inferocibus minus
iniri. usitatum enim et conmune est ut animalia ma¬
iora minorum pernicies ac sepulcrum sint. fera feram.
auis auem. piscis piscem. uermis uermen rodit quin

Expanded text:
Quid de aliis? lis omnibus una est, nichilque non secundum litem Quid de aliis? lis omnibus una est, nichilque non secundum litem fit. Quando novum ad presepe hospes equus, quando pullus advena quietum cibum inter pares sumpsit? Quis non illud advertit gallinis fetantibus pro imbecilli familia, quantus ardor, impatientia quanta sit, quanquam est id quidem commune omnium? Nullum tam mite animal, quod non amor sobolis ac metus exasperet. Galli se calcaribus impetunt et natura, et cruore rutilas cristas inter vulnera detinent, totis corporibus obnixi; tantum invidie tantumque superbie parvo regnat in pectore, tanta vincendi cupiditas, tantus cedendi pudor est. Anatum atque anserum pertinaciam quis non vidit, ut pectoribus se perurgent, clangoribus increpitant, alis diverberant, rostris herent? Et quidem in ferocibus minus miri usitatum enim et commune est, ut animalia maiora minorum pernicies ac sepulcrum sint. Fera feram, avis avem, piscis piscem, vermem vermis rodit. Quin
Abbreviated transcription (Latin):
te uisum terreat nec aspiciens quidem rotarum stcepitũ
uacuos currus agencium et gallinaceorum cristas quis
non stupeat si uera fama est magisq eciam cantus super
omnia uero flammas metuere crepitantes traditur. ea
eigo huic generi lis propria est pieter illã conmunem
fer̾is omnibus uenacionem. Est et sua lis tigribus rap¬
te prolis et prosugi hostis ludificantis instantem. lupo
una semper cum fame perpetua rusticisq atque pasto¬
tibus lis manet. Uenenosa loquor et ferocia que nam
uero mansuetis gregibus est quies. quantis nisibus quã¬
tisque odiis deritati confligñt sues quantis atmento¬
rum duces. que nam inter illos certamina. que nam
fuge que uictoris insolencia. quis uicti dolor. que in¬
uinarum recordacio qui teditus aduindictam. quis nõ
legendo perpendit ut poctarum ingenia et bellaces ex¬
ercent thauri et interse aduersus luctantes cornibus edi.

Expanded text:
te visum terreat, nec aspiciens quidem rotarum strepitum te visum terreat, nec aspiciens quidem rotarum strepitum vacuos currus agentium, et gallinaceorum cristas quis non stupeat, si vera fama est, magisque etiam cantus, super omnia vero flammas metuere crepitantes traditur? Ea ergo huic generi lis propria est, preter illam communem feris omnibus venationem. Est et sua lis tigribus rapte prolis, et profugi hostis ludificantis instantem atque ingenio retardantis. Lupo una semper cum fame perpetua rusticisque ac pastoribus lis manet. Venenosa loquor et ferocia. Quenam vero mansuetis gregibus est quies? Quantis nisibus quantisque odiis dentati confligunt sues? Quantis armentorum duces? Quenam inter illos certamina? Quenam fuge? Que victoris insolentia? Qui victi dolor? Que iniuriarum recordatio? qui reditus ad vindictam? Quis non, legendo, perpendit ut poetarum ingenia, et bellaces exercent tauri, et inter se adversis luctantes cornibus hedi?
Abbreviated transcription (Latin):
cis quibusdam in credibili mole et mira feritate tuen¬
tibus. Basiliscus angues reliquos sibilo territat aduen¬
tu fugat uisu perimit. elephantem draco spiris impli¬
cat seu perosus. est enim incertum unde non nullis¬
animantibus interse naturale odium seu estate algidum si¬
ciens cruorem quod et quidem tradidere et pugne exitus
facit ut credi possit si uerum est alterum exanguem ex¬
siccatumq emori. Alterum uero fusi hostis hausto sang¬
uine ceu bello uictorem uictumq deliciis et nimio potu
ruptum conmortuumq procumbere. Multa preterea ge¬
nus hec atque inprimis acerrimus epote dolor irundinis
et uisi uel auditi muris fastidia offendunt. mirum dictu
tantum animal et tantarum uirium. tam pusilli hostis
horrere conspectum sed sic sine lite atque offensione nil
genuit natura parens. Leo ipse generosum ac securum
animal prodefensione fetuuim ferrum spernensi neu for¬

Expanded text:
cis quibusdam incredibili mole et mira feritate tuencis quibusdam incredibili mole et mira feritate tuentibus. Basiliscus angues reliquos sibilo territat, adventu fugat, visu perimit. Elephantem draco spiris implicat seu perosus est enim incertum unde nonnullianimantibus inter se naturale odium, seu estate algidum sitiens cruorem, quod et quidam tradidere, et pugne exitus facit ut credi possit, si verum est alterum exanguem exiccatumque emori, alterum vero fusi hostis hausto sanguine, ceu bello victorem, victumque delitiis et nimio potu ruptum commortuumque procumbere. Multa preterea genus hoc, atque in primis acerrimus epote dolor hirundinis et visi vel auditi muris, fastidia offendunt; mirum dictu, tantum animal et tantarum virium, tam pusilli hostis horrere conspectum. Sed sic, sine lite atque offensione nil genuit natura parens. Leo ipse, generosum ac securum animal, pro defensione fetuum ferrum spernens, neu for
Abbreviated transcription (Latin):
os. quis piscatorum hamos ac recia horumq omniũ
labores uigiliasq explicet aut hec contra ferarum a¬
uium piscium ingenia. que cuncta quid sunt aliud ꝙͣ
litium instrumenta. age qui nam asilorum aculei ues¬
parumq hisque cum pestibus: que bouum prelia qui
sudores nec maior canum equorumq aut reliquorum
quadrupedum pax quiesue. Quȩ muscarum estiua
tedia que niuium quas muscas albas ludo dicunt
hiberne molestie que murium perhempnis inquietu¬
do. que pulicum pernox obsidio: q̃ culicum lis diur¬
na que anguium ranarumq cum ciconiis. que pig¬
meorum bella cum gruibus. quas inter arimaspos et
grifes pugnas excitat aunisitis. ut quorum maior im¬
probitas Haud facile iudicem nisi quod illi rapinam
Hui custodiam molauntur ilios auaricia stimulat hos
natura. Idem et custodie studium et prede distants¬
simo mundi tractiea. apud indos in uenio. illic quoq
sium aurum contra parem gentis auariciam formi¬

Expanded text:
os, quis piscatorum hamos ac retia, horumque omnium os, quis piscatorum hamos ac retia, horumque omnium labores vigiliasque explicet? aut hec contra, ferarum, avium, piscium ingenia? que cuncta quid sunt aliud, quam litium instrumenta? Age, quinam asilorum aculei vesparumque, hisque cum pestibus que boum prelia, qui sudores? nec maior canum equorumque aut reliquorum quadrupedum pax quiesve. Que muscarum estiva tedia, que nivium, quas muscas albas ludo dicunt, hiberne molestie? Que soricum perennis inquietudo? que pulicum pernox obsidio? que culicum lis diurna? que anguium ranarumque cum ciconiis? que Pygmeorum bella cum gruibus? quas inter Arimaspos et gryphes pugnas excitat auri sitis? ut quorum maior improbitas haud facile iudicem, nisi quod illi rapinam, hi custodiam moliuntur, illos avaritia stimulat, hos natura. Idem et custodie studium, et prede, distantissimo mundi tractu apud Indos invenio, illic quoque suum aurum, contra parem gentis avaritiam, formi
Abbreviated transcription (Latin):
quod estate libenter noctu faciũt alñ bulpeculam
ceu eanimem calle medio transuersam habuisse.
quam arreptam decoriaturi ex comodo cum supra
sarcinam proiecissent. illam ubi se piscibus affatim
implesset subito prosiliisse mirantibusq illis atque
inclignantibus effugisse. Iam qui alii oro uulpium
doli qui luporum ululatus quod murmur ad cau¬
las que coruorum miluorumq. circa columbarum
domos ac pullorum nidos iugilancias quod inter se
ut perhibent naturale atq eternum odium. Alt̾
alteruis in uadit nidum effiactisq ouis spem pro¬
lis interimit. Nam cuculo non minus quidem alterq
est hostis. Omnes fere auicule illi insultant profugo sẽ¬
per et querulo que nani preter ea et quales muffelaẜx
contra aspiddes insidie. quod circa diuitum thalamos
acumen furum que nam exdiuerso cuiusq prose suo
ingenere excubie quantaꝙ quamꝙ uigil repugnãcia
est᷑ quis uenatorum quis ue aucupum artes ac laque¬

Expanded text:
quod estate libenter noctu faciunt, aliquando vulpeculam quod estate libenter noctu faciunt, aliquando vulpeculam ceu exanimem calle medio transversam habuisse, quam arreptam decoriaturi ex commodo, cum supra sarcinam proiecissent illam ubi se piscibus affatim implesset subito prosiluisse, mirantibusque illis atque indignantibus effugisse. Iam qui, oro, alii vulpium doli? qui luporum ululatus? quod murmur ad caulas? que corvorum milvorumque circa columbrarum domos ac pullorum nidos vigilantia? quod inter se, ut perhibent naturale atque eternum odium? Alter alterius invadit nidum, effractisque ovis spem prolis interimit: nam cucullo non unus quidem alterque est hostis: omnes fere avicule illi insultant, profugo semper et querulo. Quenam preterea et quales mustellarum contra aspides insidie? quod circa divitum thalamos acumen furum? Quenam, ex diverso, cuiusque pro se suo in genere excubie, quantaque quanque vigil repugnantia est? quis venatorum, quisve aucupum artes ac laque
Abbreviated transcription (Latin):
ouit Quid quod nullum animal bellis ⁊uacat
pisces fere uolucres. serpentes. homines. una species aliam
exagitat. Nułsi omnium quies data. leo lupum. lu¬
pus canem canis seporem insequitur: est et canum stu¬
ps audencior non lupis modo resistere. sed leones partłos
apros ursos insectari solita atque aggredi. Quorundẽs
uero tam generosa ferocia et tamꝰ nobilis fertur elacõ
ut ursos apt̾osq fastidiant. inqͦue solos elephantes aut
leones dignentur irruere. qualem unum alexandro
regi missu̾m contemptuq tali male cognito contemp¬
tum occidiq uissum legimus missumq inde alterum
probatumq qua decuit. dilectumq regi unice atq
indeliciis habitum. Nam ipsius canis erga hominẽ
cui fertur amicissimus quanta sit caritas nisi quam
conciliat spes cibi pretet morsus ac latratus implacabi¬
les non tãtum atheonis fabula sed discerptus uere
probat erupides. Uulpina fallaciruna qui d exmul¬
tis audita est. piscatores cum ad urbes piscem deferãt.

Expanded text:
ovit. Quid, quod nullum animal bellis vacat? Pisces, fere, volucres, serpentes, homines: una species aliam exagitat, nulli omnium quies data. Leo lupum, lupus canem, canis leporem insequitur. Est et canum stirps audentior, non lupis modo resistere, sed leones, pardos, apros, ursos insectari solita atque aggredi. Quorundam vero tam generosa ferocia, et tam nobilis fertur elatio, ut ursos aprosque fastidiant, inque solos elephantes aut leones dignentur irruere; qualem unum Alexandro regi missum, contemptuque tali mali cognito, contemptum occidique iussum legimus, missumque inde alterum probatumque qua decuit, dilectumque regi unice atque in delitiis habitum. Nam ipsius canis erga hominem cui fertur amicissimus quanta sit caritas, nisi quam conciliat spes cibi, preter morsus et latratus implacabiles, non tantum Acteonis fabula, sed discerptus vere probat Euripides. Vulpina fallacia una quidem ex multis audita est: piscatores cum ad urbem pisces deferent,
Abbreviated transcription (Latin):
cere uelis attendit. Disce tibi theattum honestissimum
medio pectoris extruere. disce non hominum sed uerita¬
us applausum optare. et aliquando smne strepitu gau¬
dere contempnatq modestia quem perfecta non nun-¬
quam extinguit eloquentia. Disce deniq non adpõ¬
pam uiuere. non adpompam loqui. quouux maius
malum uita hominum habet. D Blesi oris sum. R¬
Fles ne aliquid tibi conmune cum moyse tali uiro et
tam dei: amico at qui seu antiqua repetis seu moder¬
na circumspicis ut multi occurrerent bbesi uiri optinn.
multiq disertissimi scelerati sic perrari quibus utrũq
contigerit. singularis eloquentia et excellens uirtus.

Expanded text:
cere velis attendit. Disce tibi theatrum honestissimum cere velis attendit. Disce tibi theatrum honestissimum medio pectoris extruere. Disce non hominum, sed veritatis applausum optare, et aliquando sine strepitu gaudere, contentaque modestia, quam perfecta nonnunquam extinguit eloquentia. Disce denique non ad pompam vivere, non ad pompam loqui, quo vix maius malum vita hominum habet. Blexi oris sum. Fles ne aliquid tibi commune cum Moyse tali viro et tam Dei amico? atqui seu antiqua repetis, seu moderna circumspicis, ut multi occurrent blesi viri optimi, multique disertissimi scelerati, sic perrari quibus utrunque contigerit, singularis eloquentia et excellens virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
aliis. neu lingua stilumq superuacuo atteras sme
inquam loqui alios. tu intellige tum secretior tunm
maior ex ingenio uoluptas qu̾am eloquio pertipi¬
tur magisq continua et plus quietis et in uidie mi¬
nus habens. Q Coram multis loqui pudor impedit.
Rmagnis hoc uiris accidisse notum est. stontis imbe¬
becillitate non uicio lingue uel ragenii qu̾od si cum mł¬
tis refugis at cum paucis at cum uno loquere: ut da¬
tiores fatear contiones: dulciora colloquia non negabis.
sine id ipsum potes adte redi. tecum loquere quod iam
supra monui. tuumq domesticum collocutotem excita.
semper ille quidem presto est non insidiatur. non irtidet
non in uidet. non fastidit. non exactam. atq laboriosam
quent eloquentiam. confabulationibus gaudet. fami¬
⁊ liaribus interruptisq sermuculis quin et multa sepe
loquente silentio acquiescit. Disce tu ille teste contentꝰ
esst qui non qualiter sed quid dicas seu potius quid di¬

Expanded text:
aliis, neu linguam stilumque supervacuo atteras. Sine, aliis, neu linguam stilumque supervacuo atteras. Sine, inquam, loqui alios, tu intellige; cum secretior, tum maior ex ingenio voluptas, quam ex eloquio percipitur, magisque continua, et plus quietis et invidie minus habens. Coram multis loqui pudor impedit. Magnis hoc viris accidisse notum est, frontis imbecillitate, non vitio lingue vel ingenii. Quod si cum multis refugis, at cum paucis et cum uno loquere, ut clariores, fatear, conciones, dulciora colloquia non negabis. Si ne id ipsum potes, ad te redi, tecum loquere, quod iam supra monui, tuumque domesticum collocutorem excita: semper ille quidem presto est, non insidiatur, non irridet, non invidet, non fastidit, non exactam atque laboriosam querit eloquentiam, confabulationibus gaudet, familiaribus interruptisque sermunculis, quin et multa sepe loquenti silentio acquiescit. Disce tu illo teste contentus esse, qui non qualiter sed quid dicas, seu potius quid di
Abbreviated transcription (Latin):
melius sic nil iam rarius uirtute. Eloquentia ipsa quã
paucorum dixi multo est. crebtior qͦuam uirtus adeo
quod omnes possunt omnes negligunt quod pauci
possunt omnes appetunt omnes experiuntur. Der¬
borum iops sum. R Rebus intende animum. inuer-¬
bis enim flatus et labor et eloquium. intebus quies uit¬
tus ac felicitas. D Loqui nescio. R multi que minus
sciunt magis agere gestiunt equitandi iascium eqͦ
impone uix  ilum inde diuulseris te loquendi ig¬
natum saltem pudor adtacendum cogat. et si loqui
nescis quod alii audiant: disce loquentes alios audi¬
re. Non enim minus artisicium tacete quam loqui¬
cum sit tutius atq facilius. D t lon possum exprime¬
re quod in corde est.RSi intellectu pͥotes magnisq &
altis qui i animo sunt sensibus iocunda uoꝵ et
uolubilis lingua non suppetit quiesce noli quod in¬
feliciter succedit tetemptare. Quid eigo bono uuo nõ
tantum equanimiter. sed lete utere. alienum lmq

Expanded text:
melius, sic nil iam rarius virtute; eloquentia ipsa quam melius, sic nil iam rarius virtute; eloquentia ipsa quam paucorum dixi, multo est crebrior quam virtus; adeo, quod omnes possunt, omnes negligunt; quod pauci possunt, omnes appetunt, omnes experiuntur. Verborum inops sum. Rebus intende animum: in verbis enim flatus et labor et eloquium, in rebus quies, virtus ac felicitas. Loqui nescio. Multi que minus sciunt magis agere gestiunt. Equitandi inscium equo impone: vix illum inde divulseris, te loquendi ignarum, saltem pudor ad tacendum cogat; et, si loqui nescis quod alii audiant, disce loquentes alios audire: non est minus artificium tacere, quam loquicum sit tutius atque facilius. Non possum exprimere quod in corde est. Si intellectu polles, magnisque et altis qui in animo sunt sensibus iucunda vox et volubilis lingua non suppetit, quiesce: noli quod infeliciter succedit retentare. Quid ergo? Bono tuo non tantum equanimiter, sed late utere; alienum linque
Abbreviated transcription (Latin):
dubitas. utriusq eloquii printipes interroga. Nam
minorum obhanc causam pereuntium plena sũt
omnia inquibus idem ipse periculo qui excelentie
est propior. ac notor fama. Sunt quibus obscurum
nomen propugnaculum est salutis finge autem ab¬
esse periculum disertis niquam ab este labor nihil
est in rebus tam in ane proquo tanti labores tanteq
uigilie ultro suscipiantur flatus uolatisis sic exer¬
cetꝰ animum solida quasi uirtus in uerbis sit. D E¬
loquentie nihil est.R Est fortasse mulium securitatis
quod non esset si eloquentie multum esset multo tpͦ
in quibus et tua forsitan ut uita sic et tutior fama
erit D tulul est eloquentie. RCura ut sapientit sit
aliquid ut innocentie ut uirtutis. ila enim pau¬
corum hec sunt omnium. Non te insignis poetatum
non ie maiorum oratorum rantas tralat immo ue¬
to uide ut subito dictum mutem si te raritas allicit
hoc age hac ad illam itur uia indignum quidem nil¬

Expanded text:
dubitas, utriusque eloquii principes interroga: nam dubitas, utriusque eloquii principes interroga: nam minorum ob hanc causam passim pereuntium, plena sunt omnia; in quibus idem ipse periculo, qui excellentie est propior ac notior fama. Sunt quibus obscurum nomen propugnaculum est salutis. Finge autem abesse periculum: disertis nunquam abest labor. Nil est in rebus tam inane, pro quo tanti labores tanteque vigilie ultro suscipiantur; flatus volatilis sic exercet animum, solida quasi virtus in verbis sit. Eloquentie nichil est michi. Est, fortasse multum securitatis, quod non esset, si eloquentie multum esset, multorum quoque in quibus et tuta forsitan ut vita, sic et tutior fama erit. Nichil est eloquentie. Cura ut sapientie sit aliquid, ut innocentie, ut virtutis: illa enim paucorum, hec sunt omnium. Non te insignis Poetarum, non te maior oratorum raritas trahat, immo vero vide ut subito dictum mutem: si te raritas allicit, hoc age, hac ad illam itur via. Indignum quidem, ut nic
Abbreviated transcription (Latin):
sophocles tragici summum stili decus suam conplecte¬
ret ecdipodem. Non octogenario maior catho nulla
mutatione uocis aut latetum. nullo memorie lapsu
uel ingraui se ipsum accusatione defenderet. uel clarissi¬
mos oratores ulito ipse aduidicium reuocaret. D Infi¬
da memona est. ꝑ noli ergo illi fidere sepe calculum
secĩt pone quicquid credideris confestim exige et quod
cras facturus sueras nunc facito non est tuta dilatio
sic ex malis si quid boni potes elice fides socii desidiam
parit diligenciam perfidia D memoria pene nulla
sum. R Eã est rerum taiditio humanatum ut qui
pauciora meminerit minor illi fletuum causa sit
ubi nec emendatio nec penitentia utilis locum habet
quid super est alud quam obliuionis auxilium.
Ralcero querendi odii instrumento cares.
nature beneficium agnosce que ut magnũ
tibi inancipites teos sic inte non paruum fortuneꝰ ius
erpuit multi propter eloquentiam petiete. si hanc

Expanded text:
Sophocles, tragici summum stili decus, suam compleSophocles, tragici summum stili decus, suam compleret Edypoden; non octogenario maior Cato, nulla mutatione vocis aut laterum, nullo memorie lapsu, vel in gravi seipsum accusatione defenderet, vel clarissimos oratores ultro ipse ad iudicium evocaret. Infida memoria est. Noli ergo illi fidere, sepe calculum secum pone, quicquid credideris confestim exige, et quod cras facturus fueras, nunc facito. Non est tuta dilatio: sic ex malis si quid boni potes elice. Fides socii desidiam parit, diligentiam perfidia. Memoria pene nulla sum. Ea est rerum conditio humanarum, ut qui pauciora meminerit, minor illi fletuum causa sit. Ubi nec emendatio, nec penitentia utilis locum habet, quid superest aliud quam oblivionis auxilium? ro querendi odii instrumento cares: nature beneficium agnosce, que ut magnum tibi in ancipites reos, sic in te non parvum fortune ius eripuit. Multi propter eloquentiam periere; si hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ac labantem iugi exercitatõẽt sustenta. fac quod mu¬
ro ruinam minitanti adhibe repagula opportimis locis
et fagilem crebris ac ualidis ad miꝰniculis circumual.¬
la. D memoria fluxa est.R Diligencia et artificio illã
stunge cunctis ingenii memoneq defectibus occurrit
induftria nul patitur perire nil minui hec est que phy¬
losophos et poetas senes uirentissimo ingenio ac stilo hec
est que de crepitos oratores uoce solida ualidisq lateti¬
bus ac tenaci memona seruare potest. Quod nisi sic es¬
set nunquam solon ee quotidie discens aliquid senesce¬
ret. et suppremum agens spiritum ad colloquium assi¬
dentium amicorumꝰ ex ipsa iam morte consurgeret
non crisippus acutissimum illud ac profundissimum
uolumen ceptum iuueni extrema perficeret senectute.
men iuuenili feruore animi senili autem maturitate
descenderet. Non quarto et nonagesimo isocrates ar-¬
dens illud opus ac mirabile et prope centesimum

Expanded text:
et labantem iugi ecercitatione sustenta. Fac quod muet labantem iugi ecercitatione sustenta. Fac quod muro ruinam minitanti fieri solet, adhibe repagula opportunis locis, et fragilem crebris ac validis adminiculis circumvalla. Memoria fluxa est. Diligentia et artificio illam stringe. Cunctis ingenii memorieque defectibus occurrit, industria; nil patitur perire, nil minui; hec est que Philosophos et Poetas senes, virentissimo ingenio ac stilo, hec est que decrepitos oratores voce solida validisque lateribus ac tenaci memoria, servare potest. Quod nisi sic esset, nunquam Solon, et quotidie discens aliquid senesceret, et supremum agens spiritum, ad colloquium assidentium amicorum, ex ipsa iam quasi morte consurgeret; non Chrysippus acutissimum illud ac profundissimum volumen ceptum iuvenis, in extrema perficeret senectute; men, iuvenili fervore animi, senili autem maturitate descenderet; non quarto et nonagesimo Ysocrates ardens illud opus ac mirabile, et prope centesimum
Abbreviated transcription (Latin):
tuti stude. nemo non ad illam satis ingeniosus ubi non
acumen quentur sed uoluntas adquam quidam lute¬
ras nil prodesse alii obesse etiam opinati sunt. ideoq de¬
serts studiis insolitudines abiere et eximie illis scientie
loco fuit ignorantia litterarum dequorum uidicio pro¬
nuntiare difficile est. ld dequo constat extremum acci¬
pe nemo te fallat nec te uulgi ftupor nec stultorum
uoces moueant maius tutiusq uirtute qu̾am luteris
clatum fieri. itaq semper id optabile semper istud formi¬
dabile res ostendit. quod si ad iuirtutem animi luterarũ
lux accesserit tum demum consũmatum quidd̃a atq
perfectum est: ea quidem si qua mrebus humanis potest
esse perfectio. De iopi et in sirma memona dolor c. ioo.¬
ed inopi memoria et infirma sum ẜ Est hec s¬
alia senectutis infamia haud uerior quꝰam re¬
lique sed ut uera sit huic quoq studii ope
subuenias. O memoria labascit. R Adesto ne corruat

Expanded text:
tuti stude: nemo non ad illam satis ingeniosus, ubi non tuti stude: nemo non ad illam satis ingeniosus, ubi non acumen queritur, sed voluntas, ad quam quidam literas nil prodesse, alii obesse etiam opinati sunt. Ideoque desertis studiis, in solitudines abiiere, et eximie illis scientie loco fuit ignorantia literarum, de quorum iudicio pronuntiare difficile est. Id de quo constat extremum accipe, nemo te fallat, nec te vulgi stupor, nec stultorum voces moveant: maius tutiusque est virtute, quam literis, clarum fieri. Itaque semper illud optabile, sepe istud formidabile res ostendit, quod si ad virtutem animi literarum lux accesserit, tum demum consummatum quiddam atque perfectum est, ea quidem, si qua in rebus humanis potest esse perfectio. 101 DE INOPI ET INFIRMA MEMORIA Sed memoria inopi et infirma sum. Est hec alia senectutis infamia, haud verior quam relique; sed, ut vera sit, huic quoque studii ope subvenias. Memoria labascit. Adesto ne corruat,
Abbreviated transcription (Latin):
um et turpis ignomin̾e metus est. tollerabilius autemꝰ estͥ
multo fieri inglorium quꝰam infamem. D lngenio segni
sum. R Quod equis segnibus fien solet stimulos adhibe
non hinc tibi corporis excusatio sed labons occasio data ẽ.
Sunt qui statim quod non ultto prouenerit deserendum
putent at tu preme ĩsta contende genetosum animum
cdifficultas erigit. alit labor. illic maxime niutur idq
pluris extimat ubi resistencie plus inuenit. Factum stu¬
dio ingeniosum socratem legis disertumq demostenem.
et quam muluis idem accidit singulare qui d nomen p¬
pauci occupant ranor est fama quam mecitum. D in-¬
genio hebes sum. R non tibi prouectus ideo spes erepta
sed industue inuecta necessitas glonosiis autem tanto
est studio prouehi quam natura. quanto satius proposi¬
to. boni aliquid agere quam casu. Dlngenio tardo
prorsus et in ualido sum. RSiluteris non potes ac uir¬

Expanded text:
um et turpis ignominie metus est, tolerabilius autem multo um et turpis ignominie metus est, tolerabilius autem multo est fieri inglorium, quam infamem. Ingenio segni sum. Quod equis segnibus fieri solet, stimulos adhibe, non hinc tibi torporis excusatio, sed laboris occasio data est. Sunt qui statim quod non ultro provenerit deserendum putent; at tu preme, insta, contende: generosum animum difficultas erigit, alit labor, illic maxime nititur, idque pluris extimat, ubi resistentie plus invenit. Factum studio ingeniosum Socratem legis, disertumque Demosthenem; et quam multis idem accidit! Singulare quidem nomen pauci occupant; rarior est fama quam meritum. Ingenio hebes sum. Non tibi provectus, ideo spes erepta, sed industrie inventa necessitas. Gloriosius autem tanto est studio provehi quam natura, quanto satius proposito boni aliquid agere quam casu. Ingenio tardo prorsus et invalido sum. Si literis non potes, at vir
Abbreviated transcription (Latin):
sum ingenio. R Grauedo molestior sed hec
quoq minuitur si diligenter intendetis.
At pigit obtusoq sum ingenio. R Quid ui igitur hiue
motbo indignatione an lamentis succurrendum pu¬
tas. longe alio remedio res eget. non est indulgendum
sompno non libidini non cibo non uino non inanibꝰ
fabulis non captande excusacionum cause et teflexa
ciendus torpor propellanda segnicies. abstinendum uo-¬
luptanbus. incumbendum frudiis. nil tam graue qd̃
non leuet intentio nil tam durum quod non leniat:
nil tam obtusum quod non acueiat nil tam pigrum ꝙ
non urgeat. nil deniq tam de fossum tam ꝙ ab¬
strusum quod non eruatitam sopitum quod non ex.
citet. D ingenio tardus sum. R Qui uelocitatem in¬
ĩgenii laudem dicunt tarditatem dicturos infamiam cer¬
te scio malim tamen ingenium tartlum ac modestum
quam ueloꝵ ac preruptum. Nam ut inde non in signis
glorie nec spes opetum magnorum ita hinc ertorum graui¬

Expanded text:
sum ingenio. Gravedo molestior, sed hec sum ingenio. Gravedo molestior, sed hec quoque minuitur si diligenter intenderis. At pigro obtusoque sum ingenio. Quid tu igitur, huic morbo indignatione an lamentis succurrendum putas? longe alio remedio res eget. Non est indulgendum somno, non libidini, non cibo, non vino, non inanibus fabulis, non captande excusationum cause, et reflexa tiendus torpor, propellenda segnities, abstinendum voluptatibus, incumbendum studiis. Nil tam grave quod non levet, nil tam durum quod non leniat, nil tam obtusum quod non acuat, nil tam pigrum quod non urgeat, nil denique tam defossum tamque obstrusum, quod non eruat, tam sopitum quod non excitet intentio. Ingenio tardo sum. Qui velocitatem ingenii laudem dicunt, tarditatem dicturos infamiam certe scio; malim tamen ingenium tardum ac modestum quam velox et preruptum. Nam ut inde non insignis glorie nec operum magnorum spes, ita hinc errorum gravi
Abbreviated transcription (Latin):
tiem abice sectare duritiem. asperis delectare cibo
potu accubitu sessione intentione perpetua sompno
breui ac sollicito. D Mole corporea laboro. RAlius
contrario alius alio laborat nullius sine labore uita
agitur sed quisquis suum nouit alienum uel des¬
picit uel ignorat. O multum corpotee molis excre¬
uit. R Si hominis nomen quod mortale est animal
ab humo dicitur sic maxime homo etis multa hu¬
mo obsitusnon potest tamen sic celestem naturam
terrestris obruere. quin assurgat nisi se surdam uirtu¬
ti et male suade credulam prebeat. uoluptati. D Gra¬
ut coipus animum premit. R ipsum collige animũ
et enormem sarcinam magno nisu perfetꝰ ac cogita
sepe celestia ingenia ex hoc fasce corporee molis erum¬
pere et miram ad alutudinem peruemre. D Corpo¬
ris onere pregrauor. R et si uinci nequeat natura oĩ
tamen stucdio enitere et ut indies et uiribus tuis ac¬
cedat aliquid et sarcine detrahatur. De grauis in¬

Expanded text:
tiem abice, sectare duritiem, asperis delectare, cibo, tiem abice, sectare duritiem, asperis delectare, cibo, potu, accubitu, sessione, intensione perpetua, somno brevi ac sollicito. Mole corporea laboro. Alius contrario, alius alio laborat; nullius sine labore vita agitur, sed quisquis suum novit, alienum vel despicit vel ignorat. Multum corporee molis excrevit. Si hominis nomen, quod mortale est animal, ab humo ducitur, sic maxime homo eris, multa humo obsitus. Non potest tamen sic celestem naturam terrestris obruere; quin et assurgat, nisi se surdam virtuti, et male suadenti credulam prebeat voluptati. Grave corpus animum premit. Ipsum collige animum, et enormem sarcinam magno nisu perfer, ac cogita sepe celestia ingenia ex hoc fasce corporee molis erumpere, et miram ad altitudinem pervenire. Corporis onere pregravor. Etsi vinci nequeat natura, omni tamen studio enitere, ut in dies et viribus tuis accedat aliquid, et sarcine detrahatur. 100 DE GRAVIS IN
Abbreviated transcription (Latin):
hiftrionum sut. sapientemꝰ ut in actibus utq inuer¬
bis sic inincessu grauitas decet ac modestia. D Graui
corpore sum. R hec grauedo una comitum senectutis
esse solet. ne qui illamꝰ admisert hanc exdudat qũã.¬
uis interdum non etatis sed natuit comes inueniatus.
ude fit ut et iuuenes graues et seniculos agiles ui¬
deamus. Ceterum et si graui sub cotpore sepe animꝰ
leuis et subleui grauis habitet. corpons tamen atque
animi proporcio quedam patilitasq si obuener st haut
aspernenda est. P Moles corpotis ingens est. R nõ
miror quãuis iuisibilis animi moles et constan¬
tia. hanc illi odice nill graue est. D mole corpore:¬
a demergor Ragilitateꝰ mentis emerge et iliam ex¬
tenuare ac discutere laborando stude eucumeim¬
do res multas et difficiles agendo exerticio mentis
et cotporis exilio uoluptatum pelle ocia artesse nego¬
tiassperne libidines odi mhertiam curas ama. molli¬

Expanded text:
histrionum sunt. Sapientem ut in actibus, utque in verhistrionum sunt. Sapientem ut in actibus, utque in verbis, sic in incessu gravitas decet ac modestia. Gravi corpore sum. Hec gravedo una comitum senectutis esse solet, ne qui illam admiserit, hanc excludat, quamvis interdum non etatis, sed nature comes inveniatur. Unde fit ut et iuvenes graves et seniculos agiles videamus. Ceterum, etsi gravi sub corpore sepe animus levis, et sub levi gravis habitet, corporis tamen atque animi proportio quedam parilitasque si obvenerit, haud spernenda est. Moles corporis ingens est. Non minor, quamvis invisibilis, animi moles et constantia; hanc illi obice, nichil grave erit. Mole corporea demergor. Agilitate mentis emerge, et illam extenuare ac discutere laborando stude, circumeundo, res multas et difficiles agendo. Exercitio mentis et corporis, exilio voluptatum, pelle otia, arcesse negotia, sperne libidines, odi inertiam, curas ama, molli
Abbreviated transcription (Latin):
cictroniana sentencia qua et tibi et piis omnibus reti
nendus est animus incustodia corporis nec inussu eiꝯ
aquo ille uobis ille datus est ex hominum uita mi
grandum ne scilicet assignatum munus difugisse
uideamini quin et illud ecelo tibi etiam dictum cre¬
de: nisi te deus is cuius est templum hoc omne qd
conspicis istis te corporis custodiis liberauerit huc ti¬
bi aditus paterenon potest. Et ad summam caue
ne aut ullo unquam uite tedio ita mortem cogi¬
tes ut occupare illam tibi licitum putes aut ullo
gaudio ita non cogites ut in cautum illa animum
inprouisa deiciat Negrauedine corporis dolor c. qd¬
raui sum corpore. R Quexi posses si ut uolu¬
cris aduolatum non ut uit aduirtiutm natus
esses. D Graue corpus et inhabile est.R hanc
querelam roscio dimitte atq exopo. tu si uel per arctũ
tuculum flecti uel per funem aerium labi nequis ꝗd
ad rem. ito cum uins bonis gtessu sobrio gestus ac saltus

Expanded text:
Ciceroniana sententia, qua “et tibCiceroniana sententia, qua “et tibnendus animus est in custodia corporis nec iniussu eius, a quo ille est uobis datus, ex hominum uita migrandum, ne scilicet assignatum munus diffugisse videamini”, quin et illud, e celo tibi autem dictum crede: “Nisi Deus is, cuius est templum hoc omne quod conspicis, istis te corporis custodiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest.” Et, ad summam, cave ne aut ullo unquam vite tedio ita mortem cogites, ut occupare illam tibi licitum putes, aut ullo gaudio ita non cogites, ut incautum illa animum improvisa deiciat. 99 DE GRAVITATE CORPORIS Gravis sum corpore. Queri posses, si ut volucris ad volatum, non ut vir ad virtutem natus esses. Grave corpus et inhabile est. Hanc querelam Roscio dimitte atque Esopo. Tu, si vel per arctum circulum flecti, vel per funem aerium labi nequis, quid ad rem? ito cum viris bonis, gressu sobrio: gestus ac saltus
Abbreviated transcription (Latin):
lium implorate felicium animarum que terrenis tedũs
uinculisq corporeis resolute celestibus perfruutur gau¬
diis ac serenitate mentis interna. D multa me undiq
uite teclia circundant. R propellenda tedia cogitacio¬
nibus letis ac spe bona et amicorum solacio et libroeꝵ
et delectacionum honestarum alterna uarietate atque
exerciciis iocundis et inhertie fuga sed et in primis pa¬
tientia rerum et longanimitate in uicta neq uel
presentium odio uel futuri desiderio nec metu demq:
neq e spe ulla anticipandus uite sinis quod stulti qui¬
dam ac miseri fecerunt. qui dum pauperiem uiteq te¬
dia ac labores temporales fugiuint in eter nos incidunt.
Si me ciceronem nostrum loqui mortem cathonis huiꝰ
ultimi suis in libris officialibus ex cusantem. Sine loꝗ
senecam et hanc ipsam miris laudibus celebrantem
et multis in locis disputantem. certis ex causis arcessen¬
dam manu mortem. Uenor altera multoq melios

Expanded text:
lium implorare felicium animarum, que, terrenis tediis lium implorare felicium animarum, que, terrenis tediis vinculisque corporeis resolute, celestibus perfruuntur gaudiis ac serenitate mentis eterna. Multa me undique vite tedia circundant. Propellenda tedia cogitationibus letis ac spe bona, et amicorum bona solatio, et librorum et delectationum honestarum alterna varietate atque exercitiis iucundis, et inertie fuga, sed in primis patientia rerum et longanimitate invicta; neque vel presentium odio, vel futuri desiderio, nec metu denique nec spe ulla anticipandus vite finis, quod stulti quidam ac miseri fecerunt, qui dum paupertatem viteque tedia ac labores temporales fugiunt, in eternos incidunt. Sine Ciceronem nostrum loqui, mortem Catonis huius ultimi, suis in libris officialibus excusantem; sine loqui Senecam, et hanc ipsam miris laudibus celebrantem, et multis in locis disputantem, certis ex causis arcessendam manu mortem. Verior altera multoque melior nisi
Abbreviated transcription (Latin):
auditu maxie constat. acciperes illam habens quid
quereris seu quid queris. si hominum cantus aut uoluchx
non percipis cantibus cor intende celestibus interna q
aurem deo applica. D Non audio R At cogita et dic
tibi si non audio quid seu ame seu deme homines lo¬
quentur. audiam quid loquatur inme dominus deus.
illi enim sepe bellum. Inc loquetur pacem semper.
N il penitus audio. R multi silencium appetentes longis
peregrinatiombus fangati sunt. ut aliquibus abditis
ac semotis in locis quod cuperent inuenirent tu quod
ab aliis oper ose queritur ubilibet tecum habes. Disce
iam bono tuo uti et transacti memor strepitus ueterumꝙ
tumultuum tandem incipe silentio delectati. Detedio
premissis ortum malum quo nescio an uix ali¬
ud periculosius. quippe molestissimum per se
desperationi quoq contiguum atq adillam uia est.
proquo nominatm institutum est uestas intemplis auxi¬

Expanded text:
auditu maxime constat, acciperes; illam habens, quid auditu maxime constat, acciperes; illam habens, quid quereris, seu quid queris? si hominum cantus aut volucrum non percipis, cantibus cor intende celestibus, internamque aurem Deo applica. Non audio. At cogita, et dic tibi: “si non audio quid seu ad me, seu de me homines loquantur, audiam quid loquatur in me dominus Deus.” Illi enim sepe bellum, hic loquitur pacem semper. Nichil penitus audio. Multi, silentium appetentes, longis peregrinationibus fatigati sunt, ut aliquibus abditis ac semotis in locis quod cuperent invenirent; tu quod ab aliis operose queritur, ubi libet tecum habes. Disce iam bono tuo uti, et transacti memor strepitus veterumque tumultuum, tandem incipe silentio delectari. 98 DE TEDIO premissis ortum malum, quo nescio an vix aliud periculosius, quippe molestissimum per se, desperationi quoque contiguum, atque ad illam via est; pro quo nominatim institutum est vestris in templis auxi