comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾hunos. schitas & gandaridas. mons
caueasus. Ultimus aũ inter eoas & pas¬
siadras mons in mauus. ubi flumen chri¬
sorchoas & ꝓmunctoriu̾ samara. orien¬
tali excipuntur oceano. Igit᷑ amon¬
te imauo. hoc est ab imo caucaso. & dex¬
tra orientis parte qua occanꝰ sericꝰ exten¬
ditur uiq ad puriuitorium boreũ. & flu¬
men boreum. indetenꝰ scetico mari.
qđ est aseptentrione usq ad mare cas¬
pium. qd ab occasu & usq ad exetensum
late oberrantes. Mare caspiũ suba
quil onis plaga ab oceano oritur. cuuis
utraq circa oceanũ littora & loca de¬
serta incultaq habentur. Inde me¬
ridiem uersus ꝑ longas angustias teu
ditur. donec ꝑ magna spatia dilatatũ
caucasi montis radicibꝰ t̾minetur. Itaq
amari caspio qđ est adorientẽ. ꝑ ora
oceani septẽtrionalis. usq ad taĩ flumũ
&& meotidas paludes que st̃ adoccasum
ꝑlitꝰ cunerici maris quod est ab affrico

Expanded text:
inter Chunos Scythas et Gandaridas mons inter Chunos Scythas et Gandaridas mons Caucasus. ultimus autem inter Eoas et Passyadras mons Imauus, ubi flumen Chrysorhoas et promunturium Samara orientali excipiuntur oceano. igitur a monte Imauo hoc est ab imo Caucaso et dextra orientis parte qua oceanus Sericus tenditur, usque ad promunturium Boreum et flumen Boreum, inde tenus Scythico mari quod est a septentrione, usque ad mare Caspium quod est ab occasu, et usque ad extentum late oberrantes. MARE CASPIVM sub Aquilonis plaga ab oceano oritur, cuius utraque circa oceanum litora et loca deserta incultaque habentur. inde meridiem uersus ditur, donec per magna spatia dilatatum; Caucasi montis radicibus terminetur. Itaque a mari Caspio quod est ad orientem, per oram Oceani septentrionalis usque ad Tanaim fluvium et Maeotidas paludes, quae sunt ad occasum, per littus Cimmerici maris, quod est ab africo
Abbreviated transcription (Latin):
mons armenie int̾ taurũ & eaucasum
medius continuare taurum eũ caucaso
pitatur. S ed hoc ita non ẽẽ discerute
fluuius eufrates. qui radice parchoatre
montis effusus. tendens in meridiem. ipsũ
a̾ situstrã taurum excludit. Addexterã
itaq caucasus ipse inter cholcos
& albanos ubi portas hab&: mons caucasꝰ
dicitur: a portis caspii usq ad armenias
pilas. uł usq ad fonte̾ tigridis flumuus.
nt̾ armeniã & hiberiã. montes achroce¬
rauni dicuitur: A fonte tigridis usq
ad charrã cuitatẽ. uit̾ massagetas &
parthos mons ariobarzanes. Achar¬
ris ciuitate usq oppidum catippi: inter
Sacdiucum safrmi. nt̾ dahassa. caura
cas & parthienas. mors oscobares. ubi
ganges fluuis oritur: & lasser nasci¬
tur. N fonte fluminis ganges ułq
ad fontes fluminis ortorogorre qui st̃
aseptẽtrione. ubi st̾ montani paropaui¬
sade. mons taurꝰ. I fontibꝰ ortoro gor¬
rȩ usq ad ciuitatem otioro gorram

Expanded text:
mons Armeniae inter Taurum et Caucasum mons Armeniae inter Taurum et Caucasum medius continuare Taurum cum Caucaso putatur; sed hoc ita non esse discernit fluuius Euphrates, qui, radice Parcohatrae montis effusus, tendens in meridiem, ipsum ad sinistram, Taurum excludit ad dextram. itaque ipse Caucasus inter Colchos et Albanos, ubi et portas habet, mons Caucasus dicitur; a portis Caspiis usque ad Armenias pylas uel usque ad fontem Tigridis fluminis inter Armeniam et Iberiam montes Acroeerauni dicuntur; a fonte Tigridis usque ad Carras ciuitatem inter Massagetas et Parthos mons Ariobarzanes; a Carris ciuitate usque ad oppidum Cathippi interad uicum Safrim inter Dahas Sacarau cas et Parthyenas mons Oscobares, ubi Ganges fluuius oritur et laser nascitur; a fonte fluminis Gangis usque ad fontes fluminis Ottorogorrae qui sunt a septentrione, ubi sunt montani Paropanisadae, mons Taurus; a fontibus Ottorogorrae usque ad ciuitatem Ottorogorram
Abbreviated transcription (Latin):
sit: & reuera om̃ia nili monstra gignit.
quẽ utiq ꝓpe fontẽ barbari dara nomi¬
nant. Qeteri uero accole. michul uocañ.
quẽ alitcore maris rubri prumꝑe dixci¬
mꝰ immenso lacu acceptꝰ ab sumitur. nisi
forte occulto meatu in alueũ eiꝰ qui ab.
oriente descendit cruptat. E gyptus
suꝑior inorientem ꝑ longum extendit᷑.
cui est a septe̾trione sinus arabicus. ame¬
ridie oceanus. Mam ab occasu exegypto
inferiore incipit. & adorientem rubro
mari t̾minatur. Il bi gentes .xxx. qͣttuor¬
E⁊ qͣm meridianã parce̾ uiuuersẽ
asie descripsimꝰ: suꝑ est ut ab oriente ad sep
temtrionem pars quȩ restat expediatur.
Mons caucasus inter cholcos qͥ st̃ suꝑ chim¬
mericum mare. & inter albanos quist̾
ad mare caspium. pͥmũ actollitur. Quiꝰ
quidem usq mulcimũ orientem: unũ
uidetur iugum. S multa st̾ nomina:
& multi hoc ipsum iugum tauri montis
credi uolunit. quia reuera parchoatras

Expanded text:
sit et re uera omnia Nili monstra gignat; sit et re uera omnia Nili monstra gignat; quem utique prope fontem barbari Dara nominant, ceteri uero accolae Nuhul uocant; quem a litore maris Rubri prorumpere diximus, inmenso lacu acceptus absumitur; nisi forte occulto meatu in alueum eius, qui ab oriente descendit, eructat.\' AEGVPTVS SVPERIOR in orientem per longum extenditur. cui est a septentrione sinus Arabicus, a meridie oceanus. nam ab occasu ex inferiore Aegypto incipit, ad orientem Rubro mari terminatur. ibi sunt gentes XXIIII. Et quoniam meridianam partem uniuersae Asiae descripsimus, tentrionem pars, quae restat, expediatur. Mons Caucasus inter Colchos, qui sunt super Cimmericum mare, et inter Albanos, qui sunt ad mare Caspium, primum attollitur: cujus quidem usque in ultimum orientem unum uidetur iugum, sed multa sunt nomina; et multi hoc ipsum iugum Tauri montis credi uolunt, quia re uera Parcohatras
Abbreviated transcription (Latin):
est mari. a septentrione ponto eusino.
ab occasu ꝓpontide atq hellesponto. a
meridie mari nr̃o. ibi est mons olimpꝰ.
E gyptꝰ inferior ab oriente hab& seriaͣ
palestinã : ab occasu libiam. asepͣtrione
mare nrͣm. ameridie montẽ qui appel¬
latur clymax & egyptum suꝑiorem.
Eluuiu̾q nilũ. qui delittore incipien¬
tis maris rubri iudetur emergere. in
loco qui dicitur mossy lon emporiũ.
Deuide diu adoccasum ꝓflucus. faciens
insulã nomine meroen in medio sui.
nouissime aseptentrionẽ inflexꝰ. tẽ¬
pesiuus auctꝰ increitientis. plagã egyp¬
ti rigat. Hunc aliqui auctores ferunt
haut ꝑcul ab athlante habere fontem.
&e coñcinuo arenis mergi: Inde inter¬
iecto breui spatio. uastissimo lacu exxun¬
dare. atq huc oceanotenꝰ oriente̾ tier¬
sus ꝑechiopica deserta prolabi. rursus
inflexum adsinistrã egyptũ desceudẽ.
D quidem uerum est ẽẽ huiꝰmodi flu¬
uiũ magnũ. qui tali ortu taliq cursu

Expanded text:
est mari: a septentrione Ponto Euxino, est mari: a septentrione Ponto Euxino, ab occasu Propontide atque Hellesponto, ad meridiem mari Nostro. ibi est mons Olympus. , AEGTPTVS inferior ab oriente habet Syriam Palaestinam, ab occasu Libyam, a septentrione mare Nostrum, a meridie montem. qui appellatur Climax. et Aegyptum superiorem fluuium- que Nilum, qui de litore incipientis maris Rubri uidetur emergere in loco, qui dicitur Mossylon emporium, deinde diu ad occasum profluens, faciens insulam nomine Meroen in medio sui, nouissime ad septentrionem inflexus, tempestiuis auctus incrementis plana Aegypti rigat. hunc aliqui auctores ferunt haud procul ab Athlante habere fontem et continuo harenis mergi, inde interiecto breui spatio uastissimo lacu exundare atque hinc oceano tenus orientem uersus per Aethiopica deserta prolabi rursusque inflexum ad sinistram ad Aegyptum descendere. quod quidem uerum est esse huiusmodi fluuium magnum, qui tali ortu talique cursu
Abbreviated transcription (Latin):
fraten qđ est aboriente usq ad mare
nr̃m qđ est ab occasu deinde a septe¬
trione id est aciuitate dacusa. quę
in confinio capadotiȩ & armeniȩ sita
est. haut ꝓcul aloco ubi eufrates nasci¬
tur usq a degyptũ. ⁊ extremũ sinũ
arabicũ. qui est admeridie̾ longo
angustoq sulco. saxis insulisq creb¬
runo. arubro mari id est ab oceano oc¬
casum uersus extenditur. syria ge¬
ueralit̾ nominatur. habens maxcias
puuitias. cũ magena phenitiã & pa¬
lestinã absq sarracenis ⁊ nabateis.
quoꝵ gentes st̃. xͦii. I ncapite siriȩ
capadocia est. que hab& ab oriente
armeniã ab oc E casu asiam. aba¬
quilone thenuf cgrios campos. & ma¬
re cĩmericũ. Ameridie taurum
monte̾: cui sub iac&e cilicia. & isauria
usq ad cilicum sinũ. qui spectat
contra insulam cipriĩ. Asia regio.
uelut ꝓpriȩ dicã asia muor. absq
orieittali parte qua ad cappadocessi
riãq ꝓgreditur. undiq circũdata

Expanded text:
phrate, quod est ab oriente, usque ad mare phrate, quod est ab oriente, usque ad mare Nostrum, quod est ab occasu, deinde a septentrione id est a ciuitate Dagusa, quae in confinio Cappadociae et Armeniae sita est haud procul a loco ubi Euphrates nascitur, usque ad Aegyptum et extremum sinum Arabicum, qui ad meridiem longo angustoque sulco saxis insulisque creberrimo a Rubro mari id est ab oceano occasum uersus extenditur, SVRTA generaliter nominatur, habens maximas prouincias Commagenam Phoeniciam et Palaestinam, absque Saracenis et Nabathaeis, quorum gentes sunt XII. In capite Syriae CAPPADOCIA est, quae habet ab oriente Armeniam, ab occasu Asiam, ab aquilone Themiscyrios campos et mare Cimmericum, a meridie Taurum montem, cui subiacet Cilicia et Isauria. usque ad Cilicium sinum, qui spectat contra insulam Cyprum. ASIA REGIO uel, ut proprie dicam, Asia minor absque orientali parte qua ad Cappadociam Syriamque progreditur undique circumdata
Abbreviated transcription (Latin):
qđ rubro mari accipitur. aseptẽtrione
monte̾ caueasum: reliqua ut dixci eoo
& indico oceano termnatur. Il ee
absq insula tapbane quȩ hab& decẽ
ciuitates. & absq reliquis insulis habita¬
bilibꝰ plurimis. Aflumine indo qđ
est ab oriente. usq ad flumen tygri
qđ est adoccasum: regiones st̃ iste. Ara¬
cusia. parchia. assiria. ꝑsicla. & media.
situ t̾raruͣ montuoso & aspero. Ih ȩ a
septentͥone habent monte̾ caucasũ.
ameridie mare rubrum & sinu̾ ꝑsicũ.
In mecdio aũ sui flumina p̃cipua:
idaspem & arbiN. Anhis sc̃ gentes.
.xxx. duȩ. s generalit̾ parchia dicit᷑.
qͣmuis sc̃e scripturȩ. unuersã sepe me¬
aseptentrione. inter monte̾ taurum
& caucasum. cui admeridie̾ succedit
babilonia deitichaldea. noussime ara¬
bia. eudemen que inter sinũ ꝑsicum.¬
& sinũ arabicũ angusto t̾re tractu.
orientẽ uersus tenditur. Inbis st̃
gentes. xx.uiii. A flumine eu¬

Expanded text:
quod Rubro mari accipitur, a septentrione quod Rubro mari accipitur, a septentrione montem Caucasum; reliqua ut dixi Eoo et Indico oceano terminatur. haec absque insula Taprobane, quae habet decem ciuitates, et absque reliquis insulis habitabilibus plurimis. A flumine Indo, quod est ab oriente; usque ad flumen Tigrim, quod est ad occasum, regiones sunt istae: ARACHOSIA PARTHIA ASSVRIA PERSIDA ET MEDIA, situ terrarum montuoso et aspero. hae a septentrione habent montem Caucasum, a meridie mare Rubrum et sinum Persicum, in medio autem sui flumina praecipua Hydaspem et Arbim. in his sunt gentes XXXII. sed generaliter Parthia dicitur, quamuis Scripturae Sanctae uniuersam saepe Mea septentrione inter montem Taurum et Caucasum. cui ad meridiem succedit Babylonia, deinde Chaldaea, nouissime Arabia Eudaemon, quae inter sinum Persicum et Arabicum angusto terrae tractu orientem uersus extenditur. in his sunt gentes XXVIII. A flumine Eu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s plagas t̾rasq medias int̾fluit .:
Unde ꝑloca quȩ accole cathabachinon
uocant. haut ꝑcul a castris alexandri
magni. & suꝑ lacũ chalearzũ. deuide
iuxta suꝑiorũ fines auasitarũ missa in
trantiersum ꝑ ethiopiea deserta medianũ
contingit oceanĩ. Nermini a frice
ad ocaidentẽ idem st̃ qui & euiope. id est
fauces gaditani freci. Ultimꝰ aũ finis eiꝰ
est mons athlans. & insulȩ quas fortuna¬
tas uocant & quia breuiter triꝑtiti or
q partiũ regiones sicut pollicitꝰ sum. sig¬
nificare curabo. Esia admediam
fronte̾ orientis haba in oceano eoo. lostia
fluminis ganges: asinistra ꝓmunctoriũ
caligar clamana: cui sub iac& ad eurum
insula tapbaue. ex qua oceanꝰ indicꝰ
uocari iucipit. Adextra hab& tima¬
ui montis ubi caueasus deficit pinuncto¬
riũ samara. cui acdaquilonem sub iacẽt
ostia Flumuis ottorogorrȩ. ex quo oceanꝰ
sericꝰ appellatur. Iuhis finibꝰ india ẽ:
que hab& adoccidentem flumen indũ.

Expanded text:
omnes plagas terrasque medias interluit. unde per loca quae accolae Catabathmon uocant haud procul a castris Alexandri Magni et super lacum Chalearzum, deinde iuxta superiorum fines Auasitarum missa in transuersum per Aethiopica deserta meridianum contingit oceanum. termini Africae ad occidentem idem sunt qui et Europae, id est fauces Gaditani freti. ultimus autem finis eius est mons Athlans et insulae quas Fortunatas uocant. Et quia breuiter generales trque partium regiones, sicut pollicitus sum, significare curabo. ASIA ad mediam frontem orientis habet in oceano Eoo ostia fluminis Gangis, a sinistra promunturium Caligardamana, cui subiacet ad Eurum insula Taprobane, ex qua oceanus Indicus uocari incipit; a dextra habet Imaui montis — ubi Caucasus deficit — promunturium Samarae, cui ad aquilonem subiacent ostia fluminis Ottorogorrae, ex quo oceanus Sericus appellatur. In his finibus INDIA est, quae habet ab occidente flumen Indum,
Abbreviated transcription (Latin):
genelit̾ dicimꝰ hab&. Europa incipit
ut dixi sãdre septẽtrionis a flumine
tanai. qua rifei montes. sarmatico auer¬
si occano: canaun fluuiũ fundunt. Qui
p̃teriens aras ac t̾minos alexandri mag¬
ni in robascorũ finibꝰ sitas: meotidas au¬
g& paludes. Quarũ immensa exunda¬
tio: iuxta theodosiã urbẽ. euxinũ pori¬
cũ late ingreditur. I nde iuxta cons¬
tantinopolim longe emittuntur angustiȩ.
donec eas mare hoc qđ dicimꝰ nrm acci¬
piat. Europe inhispanta. occidentalis
oceanꝰ terinniꝰ et Madxime ubi apud
gad sͫ sherculis colũpnȩ uisuntur.
& teitaris faucibꝰ oceani estꝰ immi¬
titur. Atrice pͥncipiũ est. afinibꝰ egyp¬

Expanded text:
generaliter dicimus habet. EVROPA incipit generaliter dicimus habet. EVROPA incipit ut dixi sub plaga septentrionis, a flumine Tanai, qua Riphaei montes Sarmatico auersi oceano Tanaim fluuium fundunt, qui praeteriens aras ac terminos Alexandri Magni in Rhobascorum finibus sitos Maeotidas auget paludes, quarum inmensa exundatio iuxta Theodosiam urbem Euxinum Pontum late ingreditur. inde iuxta Constantinopolim longae mittuntur angustiae, donec eas mare hoc quod dicimus Nostrum accipiat. Europae in Hispania occidentalis oceanus termino est, maxime ubi apud Gades insulas Herculis columnae uisuntur et Tyrrheni maris faucibus oceani aestus inmittitur. AFRICAE principium est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diuersas partes ardentẽ malis mundũ
face cupiditatis incensũ. especula osten¬
taturꝰ: necessariũ reor. ut pͥnũ ipsum
t̾rarũ orben quẽ in habetat humanũ
genꝰ. sicuti est amaioribꝰ trifario distri¬
butũ: deinde regionib ꝓuinciisq det̾¬
minatũ expediã. qͦ facilius cũ locales
belloꝵ. morborũq clades ostentabint᷑:
studiosi quiq nonsolũ rerũ ac teporũ.
sed ȩtiã locorum scien̾tia conseqͥntur.
Uiores nrͣi orbem tocius t̾rȩ T res p¬
oceani limbo circu̾septũ. triquadrũ
statuere. eiusq tres partes. asiam. euro¬
pã & africa uocauerunt. Quã uis ali¬
qui duas hoc est asiam. ac deuide affricã.
in europã accipiendam putarint Asia
transuersi plaga orientis extenditur.
Hec occasum uersus. ad extra sui subaoce
septẽtrionis incipiente̾ contingit europã.
asinistra aũ africã dimittit. E ub egyp¬
to uero & syria: mare nrͣm qđ magnũ

Expanded text:
per diversas partes ardentem malis mundum, per diversas partes ardentem malis mundum, face cupiditatis incensum, e specula ostentaturus, necessarium reor ut primum ipsum terrarum orbem quem inhabitat humanum genus, sicut est a maioribus trifariam distributus deinde regionibus prouinciisque determinatus, expediam; quo facilius, cum locales bellorum morborumque clades ostentabuntur, studiosi quique non solum rerum ac temporum sed etiam locorum scientiam consequantur. Maiores nostri orbem totius terrae, oceani limbo circum saeptum, triquetrum statuere eiusque tres partes ASIAM EVROPAM ET AFRICAM uocauerunt, quamuis aliqui duas hoc est Asiam ac deinde Africam in Europam accipiendam putarint. ASIA tam transuersi plagam orientis extenditur. haec occasum uersus a dextra sui sub axe septentrionis incipientem contingit Europam, a sinistra autem Africam dimittit, sub Aegypto uero et Syria mare nostrum quod Magnum
Abbreviated transcription (Latin):
se atq inse humanũ genꝰ uid&. P em¬
de cu ab ipso pͥmo e.homine peccatã
punitionẽq peccati cepisse doceam᷑. IP or¬
ro aũ cũ ęciã isti de mediis temporibꝰ in¬
coantes. quã ius suꝑiorum nusquã me¬
minerint. nichil sibi nisi bella cladesq
descripserint. Que bella. quid aliud
dicenda st̃. nisi uergentia in alterutrũ
tunc. sic̃ & nunc st̃ in quantũ sunt. sine
dubio aut manifesta peccata st̃. aut ocul¬
te punitiones peccatoꝵ. Quid enĩ impe¬
dimenti est. nos eius rei caput pandere.
cuiꝰ illi corpꝰ expresserint. & priora illa
scła quę multo numerosiora monstramꝰ.
uł tenuissimo testari relatu similes mi¬
serias ꝑtulise: Picturꝰ gͥ ab orbe condi¬
to usq ad urbem conditã. de hine usq
ad cesaris principatũ natiuitatẽq xpͥi.
ex quo sub potestate urbis. orbis mansit
tũ ad cognitionẽ suocare suffecero con¬
flictationes generis humani: & ueluti

Expanded text:
se atque in se humanum genus uidet; deise atque in se humanum genus uidet; deinde cum ab ipso primo homine peccatum punitionemque peccati coepisse doceamur; porro autem cum etiam isti de mediis temporibus inchoantes, quamuis superiorum nusquam meminerint, nihil nisi bella cladesque descripserint — quae bella quid aliud dicenda sunt, nisi uergentia in alterutrum erant, sicut et nunc sunt in quantum sunt, sindubio, aut manifesta peccata sunt, aut occultae punitiones peccatorum, quid impedimenti est nos ejus rei caput pandere, cujus illi corpus expresserint; et priora illa saecula, quae multo numerosiora monstrabimus, vel tenuissimo testari relatu similes miserias pertulisse? Dicturus igitur ab orbe condito usque ad Urbem conditam, dehinc usque ad Caesaris principatum, nativitatemque Christi, ex quo sub potestate Urbis orbis permansit tum ad cognitionem vacare suffecero, conflictationes generis humani et veluti
Abbreviated transcription (Latin):
sedo. cum facte̾ pace cũ parchis. iani por¬
te clause st̃. & bella coto orbe cesfarꝰ. col¬
se inter auctores scriptoresq om̃iũ otia
negotiaq criuer̃. Qua ꝓpt̾. resipsi eei¬
git. ex hislibris quã breuissime uel pau¬
ca coneingere: Q ui origuiẽ mundi lo.¬
quentes p̃teritoꝵ fidem. annuntiatione
futurorũ.: & pꝰ subsequa ꝓbatione fecer̃.
ñ qđ auctoritate eoꝵ cuiqͣm uileamur
ingerere. s qͦd oꝑe p̾ciũ sit de opinione
uulgata. quȩ nobis cũ om̃ibꝰ cõmunis est.
cõmonere. P rimũ quidem qͥa si diuina
puidentia que sicut bona & iusta ͤ agit᷑
mundꝰ & homo: hominẽ auͭ qui conuer¬
cibilitate naturę & uilitate licentię. &
infirmꝰ & contumax est. sic̃ pie gubna¬
ri egenũ opꝰ oport&. ita iuste corripi¬
ab immoderate lib̾tate necesse est. ure
ab initio hominis ꝑbona malaq alternan¬
tia exerceri hunc mundũ sentit qͥsqͥs ꝑ

Expanded text:
secundo, cum facta pace cum Parthis Iani porsecundo, cum facta pace cum Parthis Iani portae clausae sunt et bella toto orbe cessarunt, colse inter actores scriptoresque omnium otia negotiaque triuerunt. quapropter res ipsa exigit ex his libris quam breuissime uel pauca contingere, qui originem mundi loquentes praeteritorum fidem adnuntiatione futurorum et post subsequa probatione fecerunt: non quo auctoritatem eorum cuiquam uideamur ingerere, sed quo operae pretium sit de opinione uulgata quae nobis cum omnibus communis est commonere. primum quia si diuina prouidentia, quae sicut bona ita et iusta est, agitur mundus et homo, hominem autem, qui conuertibilitate naturae et libertate licentiae et infirmus et contumax est, sicut pie gubernari egenum opis oportet ita iuste corripi inmoderatum libertatis necesse est, iure ab initio hominis per bona malaque alternantia, exerceri hunc mundum sentit quisquis per
Abbreviated transcription (Latin):
tã apud grecos quã apud latinos studio¬
si adscribendũ uiri. qui res gestas regum
populoꝵq ob duturnã memoriã uer¬
bis ꝓpagauer̃: initiũ ser ibendi anno beli
filio rege assyriorũ fecere: qui cũ opinio¬
ne ceca mundi origine̾ creaturãq homi¬
nũ sme mitio credi ueluit: cepisse tam̃
ab hoc regua bellaq definiunt. Quasi
uͦ eatenꝰ humanũ genꝰ ritu pecudum ui¬
xerit: & tunc primũ ueluti ad nouam
ꝓudentiã concussũ suscitatũq ugilarit.
ego initiũ miseriȩ hominũ ab iuttio pec¬
cantis hominis docere institui: paucis
dũ taxat. hisdemq breuiter delibatic
t̃ aũ ab acdam primo homine  uiq ad
ninu̾ magnũ ut dicuit regem quaudo
natꝰ est abrahã. anni tͥa milia. centum.
octoginita quattuor: qui ab om̃ibꝰ historio
graphis uł omissi uel ignorati sẽ. Ani¬
no aũ uł ab abrahã usq ad cesarem au¬
gustũ. id est usq ad natuuitatẽ xp̃i que
fuit anno imperii çesaris quadragesimo

Expanded text:
tam apud Graecos quam apud Latinos studiosi ad scribendum viri, qui res gestas regum populorumque ob diuturnam memoriam verbis propagaverunt, initium scribendi a Nino Beli filio, rege Assyriorum, fecere: qui cum opinione caeca mundi originem creaturamque hominum sine initio credi velint, coepisse tamen ab hoc regna bellaque definiunt: quasi vero eatenus humanum genus ritu pecudum vixerit, et tunc primum veluti ad novam providentiam concussum suscitatumque evigilarit: ego initium miseriae hominum ab initio peccantis hominis ducere institui, paucis 7 dumtaxat, iisdemque breviter delibatis. Sunt autem ab Adam, primo homine, usque ad Ninum, magnum ut dicunt regem, quando natus est Abraham, anni tria millia centum octoginta et quatuor, qui ab omnibus historgraphis uel omissi uel ignorati sunt. a Nino autem uel Abraham usque ad Caesarem Augustum id est usque ad natiuitatem Christi, quae fuit anno imperii Caesaris quadragesimo
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. toto orbe fulser̃: leui opꝰculo occupari
taginensis seruus di. satisfieri suꝑ hacre
peticionis suȩ eadem fiducia qua popos¬
cif exiger&. dedi oꝑam. & me ipsum
in pͥmis confusione pressi: cui pleru̾q¬
refutanti supra modũ exestuauisse p̾¬
sentiũ clades tͣeporũ uidebatur Naetꝰ¬
sũ enĩ p̃teritos dies nonsolũ equȩ ut hos
graues: uerũ ȩtiã tanto atrociꝰmiseros.
quanto longius aremedio rꝰ eligionis uẽ¬
re alienos. ut merito hac serutatione.
claruerit. regnasse morte̾ auidã sangui¬
nis: dũ ignoratur religio: quȩ phibera
a sangune. Asta illucescente: illam
constupuisse. Illã concludi: cũ ista ĩa
p̾ual&. Allã penitꝰ nullã futurã: cum
hec sola regnabit. exceptis uidelic& se¬
motisq illis diebꝰ nouissimis sub fine scłi.
& sub apparitione antixpi. uł etiã sub
conclusione iudicii quibꝰ futuras angus¬
tias quales ante non fuerint: dñs xx̃pͥsꝑ¬

Expanded text:
tis elati sunt toto orbe fulserunt - leui opusculo occupari tis elati sunt toto orbe fulserunt - leui opusculo occupari us Carthaginiensis, seruus Dei, satisfieri super hac re petitioni suae eadem fiducia qua poposcit exigeret: dedi operam et me ipsum in preputanti supra modum exaestuavisse praesentium clades temporum videbantur. 5 Nactus enim sum praeteritos dies non solum aeque ut hos graves, verum etiam tanto atrocius miseros, quanto longius a remedio verae religionis alienos; ut merito hac scrutatione claruerit, regnasse mortem avidam sanguinis, dum ignoratur religio, quae prohiberet a sanguine: ista illucescente, illam constupuisse: illam concludi, cum ista jam praevalet; illam penitus nullam futuram, cum haec sola regnabit. Exceptis videlicet semotisque illis diebus novissimis sub fine saeculi, et sub apparitione Antichristi, vel etiam sub conclusione judicii: quibus futuras angustias, quales ante non fuerint, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
RECEUERAS M
ut aduersus uanilo qͣm
prauitatẽ eoꝵ qͥ alieni
a ciuitate dĩ. exe locoꝵ
agrestiũ cõpetis ⁊ pagis
pagani uocantur: suie
gentiles qͥa t̾rena sapi¬
piunt. quia cũ futura non querant. p̃¬
terita au aut obliuiscantur aut nesciant.
p̾sentia tam̃ tẽpora ueluti magͣis extra
solitũ infestissima. ob hoc solum qđ credi¬
tur xpͥs & colitur ds. idola aũ minꝰ co¬
lantur. infamant. E receꝑas gͦ ut ex
om̃ibꝰ qui haberi ad p̃sens possunt histo
uia. aut corrupta morbis. aut fame tris¬
tia. aut t̾rarũ motibꝰ t̾ribilia. aut inun¬
clationibꝰ a quarũ insolita. aut eruptio¬
nibꝰ igniũ metuenda. aut ictibꝰ fulminũ
plagisq grandinũ seua. uł etiã parrici¬
diis flagiciisq misera. ꝑ transacta retͦ
scła repperissem: ordinato breuit̾ uolu¬
minis textu explicarem: maxime cuͥ
reuerentiã tuã ꝑficiendo aduersum hos
ipsos paganos undecimo libro insisten¬
tẽ: quorũ iã dec̾e orientes radii. mox

Expanded text:
eceperas mihi, uti aduersus uaniloquam prauitatem eorum, qui alieni a ciuitate Dei ex locorum agrestium conpitis et pagis pagani uocantur siue gentiles quia terrena sapiunt, qui cum futura non quaerant, praeterita autem aut obliuiscantur aut nesciant, praesentia tamen tempora ueluti malis extra alitum infestatissima ob hoc solum quod creditur Christus et colitur Deus, idola autem minus coluntur, infamant: — praeceperas ergo, ut ex omnibus qui haberi ad praesens possunt historbellis grauia aut corrupta morbis aut fame tristia aut terrarum motibus terribilia aut inundationibus aquarum insolita aut eruptionibus ignium metuenda aut ictibus fulminum plagisque grandinum saeua uel etiam parricidiis flagitiisque misera per transacta retro saecula repperissem, ordinato breuiter uoluminis textu explicarem. maxime cum reuerentiam tuam perficiendo aduersum hos ipsos paganos undecimo libro insistentem — quorum iam decem orientes radii mox
Abbreviated transcription (Latin):
sed his qͦs amant zelant. & a mantes do¬
minũ ac domũ. non quasi exnatura
apti corporis uigilant: sed ex conscien¬
cia solliciti amoris inuigilant. U̾nde
etrã mistico sacran̾̃ito in euangłio qd̾ e
ctant micas catelli sub mensa dñorum.
& cauanea ñ crubuit dicere: & dñs
non fastidiit audire. I eatꝰ etiã tobi¬
as duce̾ angłni sequens: canem counte̾
habere non spreuit. Igitur geuerali
amori tuo speciali amore conexꝰ. uolun¬
tati tuȩ uolens parui. Nã cũ subiectio
mea p̾cepto paternitatis tuę factum
debeat. totumq tuum sit quod ex te
ad te redit opus meu̾m. hoc solu m̾eũ
cumulatius reddidi. qđ libens feci e¬

Expanded text:
sed iis quos amant zelant, et amantes dosed iis quos amant zelant, et amantes dominum ac domum noni quasi ex natura apti corporis uigilant, sed ex conscientia solliciti amoris inuigilant. unde etiam mystico sacramento in Euangeliis, quod edant micas catelli sub mensa dominorum, et Chananaea non erubuit dicere et Dominus non fastidiuit audire. beatus etiam Tobias, ducem angelum sequens, canem comitem habere non spreuit. igitur generali amori tuo speciali amore conexus uoluntati tuae uolens parui. nam cum subiectio mea praecepto paternitatis tuae factum debeat totumque tuum sit, quod ex te ad te redit, opus meum, hoc solo meo cumulatius reddidi, quod libens feci
Abbreviated transcription (Latin):
TUIS BEETIS¬
sime pat̾ augusti¬
ne: atq utinã
tã efficacit̾ qͣm
libent̾: quã qͣm
ego inutrã uis
parte parũ de ex¬
plicito mouear.
rectene an secꝰ
egerim. U u enĩ iaͣ isto iudicio la¬
borasti: utrũne hoc qđ p̾ceꝑis possem.
Ego aũ solius obedientie: si tam̃ eã uo¬
luntate conatuq decoraui: testimonio
contentꝰ sũ. Mã & in magna magni pa¬
tͥs familias domo cũ sint multa diuersi
generis animalia. adium̾to rei familia¬
ris cõmoda : non est tam̃ canũ curapos¬
trena. quibꝰ solis natura insitũ ẽ uolun¬
tarie ad id qđ p̃parantur urgeri: &
ꝑ ingenitã quandã obedientiȩ formulã
sola disciplinati timoris expectatione
suspendi. donec ad ꝑ agendi licentiã
nutu signo ue mittantur I abent enĩ
ꝓpͥos appetitꝰ. quaneum brutis excel¬
lentiores. tantũ racionabilibꝰ ꝓpinqͥn¬
tis. hoc est discernere. amare. serui¬
re. Maͣ discernentes int̾ domiuosatq
extͣneos. non eos qͦs insectantur oder.

Expanded text:
ui, beatissime pater Augustine; atque utinam tam efficaciter quam libenter. quamquam ego in utramuis partem parum de explicito mouear, rectene an secus egerim. tu enim iam isto iudicio laborasti, utrumne hoc, quod praeciperes, possem: ego autem solius oboedientiae, si tamen sam uoluntate conatuque decoraui, testimonio contentus sum. am et in magna magni patrisfamilias domo cum sint multa diuersi generis animalia adiumento rei familiaris commoda, non est tamen canum cura postrema; quibus solis natura insitum est, uoluntarie ad id quod praeparantur urgueri et per ingenitam quandam oboedientiae formulam sola disciplinati timoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signoue mittantur. habent enim proprios appetitus, quantum brutis excellentiores tantum rationabilibus propinquantes, hoc est discernere amare seruire. nam discernentes inter dominos atque extraneos non eos quos insectantur oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
atq incorruptas offerri hostias mos est:
ita illi ñ sedarent morbos. s p̃uenirent.
taq carthaginienses au̾sis diis ꝓpt̾ ifimo¬
di sacra sic̃ pompeiꝰ throgꝰ & iustiꝰ faceutt᷑.
sic̃ aũ apud nos constat. ꝓpt̃ p̾suptionem
impietate̾q ipsoꝵ irato d̾o. cũ insicilia diu
infelicit̾ dimicassent. translato infardiniã
bello. tterũ infelicius uicti stꝰ. IP ropt̾ qđ
ducẽ suũ maxeum. & paucos qui suꝑfuerant
nilites. exculare uisser̃ ÷ E xules ueniam
ꝑ legatos petentes. r epuilsi patͥa bello &
obsidione cinoxer̃. Inde ibi tc̾ maxeus.
dux exulũ carchalonem filiũ suũ sac̾dotẽ
herculis. cur sͥ uelut exultans purpuratꝰ
occurrer&. ĩ eruce̾ sub ocłis patͥȩ ita ut e¬
rat cũ purpuris infulisq suspendit. P ost
paucos dies. urbem ipsã cepit. Qui cũ int̾¬
fectis pluruis senatoꝵ cruente dñaretur.
occisus ẽ. Iec tẽporibꝰ ciri ꝑsarũ regisgestast᷑.

Expanded text:
atque incorruptas offerri hostias mos est, atque incorruptas offerri hostias mos est, ita ut illi Itaque Carthaginienses adversis diis propter istiusmodi sacra, sicut Pompeius Trogus et Justinus fatentur, sicut autem apud nos constat, propter praesumptionem impietatemque ipsorum 226 irato Deo, cum in Sicilia diu infeliciter dimicassent, translato in Sardiniam bello, iterum infelicius victi sunt: propter quod ducem suum Mazeum et paucos qui superfuerant milites, exsulare jusserunt. Exsules veniam per legatos petentes repulsi, patriam bello et obsidione cinxerunt. Ibi tunc Mazeus, dux exsulum, Carthalonem, filium suum, sacerdotem Herculis, quod sibi velut insultans purpuratus occurreret, in crucem sub oculis patriae, ita ut erat, cum purpuris infulisque suspendit. Post paucos dies urbem ipsam cepit, qui cum, interfectis plurimis senatorum, cruente dominaretur, occisus est. Haec temporibus Cyri regis Pers
Abbreviated transcription (Latin):
romã. duobꝰ & . lxxxx. anius ab elissa condi¬
tainuenit᷑: eꝰq cladibꝰ ac domesticis maliᷤ
sic̃ pompeiꝰ trhogꝰ & iusluiꝰ expͥmunt.
pauca referantur.
arthagnuenses. uernaculũ atq intesti¬
nũ semꝑ uit̾ se malũ. habuere discor¬
diã. Qua infelicit̾ e eagitaute: nulla um¬
qͣm tcͣpora. uł foris psꝑa. uł domi quieta.
duxcer̃. S cum inter eet̾a mala etiã pesti¬
lentia laborarent: homicidiis ꝑ remedio
usi st̃. Quippe homines ut uictimas im¬
molabant. etatemq in puberem que etiã
hosttũ miscd̾iã ꝓuo car&e. aris ad mouebant.
De quo sacroꝵ immo saclegioꝵ genere qͥ d
potissime discutiendũ sit: non inuenio.
Ei enĩ huiꝰmodi pitꝰ aliqui rlemones p̾ciꝑe
ausi st̃. ut mortibꝰ hominũ. occisione homi¬
nũ satis fier&. intelligendũ fuit se oꝑ ar̾ios
atq adutores pestilentiȩ conduci. ut ipsi
qͦs illa ñ corripuissod. occid̾ent. Sauas enĩ

Expanded text:
Romam duo et septuaginta annos ab Helissa condiRomam duo et septuaginta annos ab Helissa condita inuenitur, eiusque cladibus ac domesticis malis, sicut Pompeius Trogus et Iustinus exprimunt, uel pauca referantur. Carthaginienses uernaculum atque intestinum semper inter se malum habuere discordiam, qua infeliciter exagitante nulla umquam tempora uel foris prospera uel domi quieta duxerunt. sed cum inter cetera mala etiam pestilentia laborarent, homicidiis pro remediis usi sunt: quippe homines ut uictimas inmolabant aetatemque inpuberem, quae etiam hostium misericordiam prouocaret, aris admouebant. De quo sacrorum immo sacrilegiorum genere quid potissime discutiendum sit non inuenio. si enim huiusmodi ritus aliqui daemones praecipere ausi sunt, ut mortibus hominum occisione hominum satisfieret, intellegendum fuit se operarios atque adiutores pestilentiae conduci, ut ipsi quos illa non corripuisset occiderent: sanas enim
Abbreviated transcription (Latin):
aerias potestates fuint. tam̃ sine arbitrio
om̃ipotentis di om̃ino ñ funt. E odem
tẽꝑe caparoma uirgo uestalis. iticestꝰ rea¬
tu suspendio ꝑiit. Corruptor eiꝰ cons¬
ciiq serui. supplitio affecti st̃. ẜ cce conti¬
nuatĩ qͦ ⁊ qͣnta numeramꝰ accidisse annis
singulis plurima: int̾ qͦs certe raro aut
pene nullo nichil tͥste gestu. Ꝙ hoc eu̾
idem seriptores ꝓposito s magis laudau¬
di negotio. eauenent numerositates mise¬
riarũ. ne eosdem qͥbꝰ hec & deqͥbꝰ seribebant᷑
offendent: auditoressuos. &emplis p̾te¬
rieoꝵ t̾rere potiꝰ. qͥm instruere udentitr.
Porro aũ nos inultuno temꝑe positi. mala
romanoꝵ scire ñ possumꝰ. tuisi ꝑ eos qui lau¬
dauer̃ rontanos E xx quo intelligidatur.
qͥnta illa fueriũt. quȩ studio ppt᷑ horro¬
ren repressa st̃. cũ tanta inueniañ. que te¬
nuit̾ int̾ laudes emanare potuer̃. & q̃m
ex hoc ra punica bella succedunt. res ipsa
exeigit. ut de cartagine quȩ ante urbem

Expanded text:
io omnipotentis Dei omnino non fiunt. Eodem tempore Caparronia uirgo Vestalis incesti rea snspendio periit: corrupter eius consciique serui supplicio adfecti sunt. Ecce continuatim quae et quanta numeramus accidisse annis singulis plurima, inter quos certe rari aut aene nullo nihil triste gestum, et hoc, cum idem scriptores proposito sibi magis laudandi negotio canerent numerositates miseriarum, ne eosdem quibus haec et de quibus scribebantur offenderent auditoresque suos exemplis praeteritorum terrere potius quam instituere uiderentur. porro antem nos in ultimo temporum positi mala Romanorum scire non possumus nisi per eos, qui laudauere Romanos. ex quo intellegi datur, quanta illa fuerint quae studio propter horrorem repressa sunt, cum tanta inueniuntur quae tenuiter inter laudes emanare potuerunt. Et quoniam ex hoc iam Punica bella succedunt, res ipsa exigit, ut de Carthagine, quae ante urbem
Abbreviated transcription (Latin):
morię tradituui ñ est : maxime qr scrip¬
toꝵ ueterũ mos est exea parte quȩ uicerit
occisoꝵ n cõmemorare numerũ. ne uictorie
glam maculent dãpna uictoris. nͥ forte cũ
adeo pauci cadunt. ut mirationẽ t̾rorẽq
uirtutis augeat paucitas ꝑditoꝵ. Eꝯ icut
in pͥma ꝑsici belli congressione apul ale¬
deandrũ magnũ fuit. cui int̾.xl. fere mi¬
lia hostiũ int̾fecta. noue̾ tantũmͦ in exer¬
citu eiꝰ pedites defusse referunt᷑. E: pirrꝰ
atrocitatẽ cladis quã hoc bello exceꝑat.
diis suis hominibꝰq testatꝰ ẽ. adfigens titu¬
lũ intẽplo tarentini iouis. in qͦ hec scripsit.
Q ui ante hac inuicti fuere pat̾ optume olĩ¬
pi. hos ego in pugna uici. uictꝰq sum ab
eisdem & cũ asociis increparetur. curse
uictũ dicer&. qui uiciss&: respondisse
fert᷑. Ne ego si iterũ eodemimͦꝰ uicero. sine
ullo milite epirun reuertar. Interea
ronianꝰ exercitꝰ pꝰ quã uictꝰ clã fugit ecas¬

Expanded text:
moriae traditum non est: maxime quia scriptorum veterum mos est, ex ea parte quae vicerit, occisorum non commemorare numerum, ne victoriae gloriam maculent damna victoris: nisi forte cum adeo pauci cadunt, ut admirationem terroremque virtutis augeat paucitas perditorum, sicut in 217 prima Persici belli congressione apud Alexandrum Magnum fuit: cui, inter fecta, novem tantummodo in exercitu ejus pedites defuisse referuntur. Sed Pyrrhus atrocitatem cladis, quam hoc bello exceperat, diis suis hominibusque testatus est, affigens titulum in templo Tarentini Jovis, in quo haec scripsit: Qui ante hac invicti fuvere viri, pater optime Olympi, Hos ego in pugna vici, victusque sum ab isdem. Et cum a sociis increparetur, cur se victum diceret qui vicisset, respondisse fertur: Ne ego, si iterum eodem modo vicero, sine ullo milite Epirum revertar. Interea Romanus exercitus, postquam victus clam fugit e cas
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat ab icalia: uictꝰ aufugit. qͥ pꝰmul¬
ta grauissimaq bella qͦ gessit in grecia:
apud argos achaie florentissimã urbem.
spartani regni auiditate seductꝰ. saco
ictꝰ occubuit. Tunc qͦq apud romanos
sexcilia uirgo uestalis conuucta. dãpna¬
taq incesti. ad porta conlatinã iuua de¬
ri morte cõꝑta. iterũ noua aduersus ro¬
manos arma sollicitant. ear thagituiensũ
auxilia ꝑlegatos poseunt. att accipiuNs
otserto p̾lio: uicere romani. Ubi iam
tẽ carchaginienses quã uis nondũ hostes
suoꝵ parte̾ seueritas romana concidit:
ã aduentante dudũ pyrro: octaua le¬
gio diffidens romane spei: nouũ scelꝰ au¬
sa. reguienses om̃s quibꝰ subsidio p̃erat
int̾fecit: p̃dam ħ omem atq ipsũ oppi¬
dũ ułndicauit Hoc tã facinꝰ intã scele¬
ratos defectores ꝑumendũ : genutio
consuli iussũ est. Qui obsessa reginoꝵ
urbe captisq om̃ibꝰ. ipse qͥdem in reliqͦs
ꝑfugas & latͦnes exercuit digna suppli¬

Expanded text:
uenerat, ab Italia uictus aufugit. qui post multa grauissimaque bella, quae gessit, in Graecia apud Argos Achaiae florentissimam urbem, Spartani regni auiditate seductus, saxo ictus occubuit. Tune quoque apud Romanos Sextilia uirgo Vestalis conuicta damnataque incesti ad portam Collinam uiua derhi morte conperta iterum noua aduersum Romanos arma sollicitant, Carthaginiensium auxilia per legatos poscunt atque accipiunt. conserto proelio uicere Romani: ubi iam tunc Carthaginienses, quamuis nondum hostes  suorum partam seueritas Romana concidit. nam aduentante dudum Pyrrho octaua legio diffidens Romanae spei, nouum scelus ausa Reginenses omnes, quibus subsidio praeerat, interfecit, praedam sibi omnem atque ipsum oppidum uindicauit. hoc facinus in tam sceleratos defectores puniendum Genucio consuli iussum est qui obsessa Reginorum urbe captisque omnibus ipse quidem in reliquos perfugas et latrones exercuit digna suppli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ scelꝰ usurpare meditati st̾. Bt libati¬
a seruitutis iugo. ambitu dominationis
arser̃. & quos dũos subditi eqͣnimtt̃ di¬
lexer̃ : cos ia libi quos dt̾ios fuisse menune¬
rant execrati st̃. Itaq infacinꝰ libtini cons
uersia ausu potirent᷑. correptã urbem suo
ex torres dños ꝓeul abigunt Qui tuise¬
ri. exules egentesq romã deferunt᷑. uͥ
ostentata miseria querelaq defleta ꝑ
romanoꝵ seueritate̾. & uindicati st̾ &¬

Expanded text:
per scelus usurpare meditati sunt et liberatiper scelus usurpare meditati sunt et liberati serui- : tutis iugo, ambitu dominationis arserunt et quos dominos subditi aequanimiter dilexerunt, eos iam liberi, quod dominos fuisse meminerant, exsecrati oversia ausu potirentur correptam urbem suo extorres dominos procul abigunt, qui miseri, exsules egentesque, Romam deferuntur: ubi ostentata miseria querelaque defleta, per Romanorum severitatem et vindicati s
Abbreviated transcription (Latin):
utrĩq popłi hesitauere : p̃iudicare incep¬
ti conscientia. tandem ꝓcursu coneito in¬
iere certam̃. ¶ riste adeo id bellũ fuit.
ut merito dicat᷑. tantũ humanũ sangne̾
susceptura. etiã cũ genitu horrisono t̾e̾
t̾rã tremuisse. IRomani pauei admodũ
eo p̃lio qͥ euasere uicer̃ꝰ
INNo ab urbe condita ccce .lxxixx.
int̾ multa ꝓcligia sangͥs et̾ra. & lac
mis locis scaturiens efontibꝰ cruor fluxit.
& de nubibꝰ guccatĩ inspeciẽ pliuuę lacte
demisso. diris ut ipsis uisũ est t̾rã imbribꝰ
irrigauer̃. Eo tẽpore carchaginienses
dato aduersus romanos auxilio tarenti¬
nis. cũ a senatu ꝑ legacos arguerent᷑. tur¬
pissimã rupti fedis labem. p̾sũpto accu¬
mulauere ꝑ uirio Tc̃ etiã uulsitenses
etruscoꝵ florentisimi. luxuria pene ꝑierꝰ.
uos suos passim lib̾os facerent. conuiuiis
allegarent. coningiis honestarent. libtin
ĩ parte̾ potestatis recepti plenitudinẽm

Expanded text:
utrimque populi haesitavere, praejudicata inceputrimque populi haesitavere, praejudicata incepti conscientia. Tandem procursu concito iniere certamen. Triste adeo id bellum ut merito dicatur tantum humanum sanguinem susceptura etiam cum gemitu horrisono tunc terra tremuisse. Romani pauci admodum eo proelio qui euasere uicerunt. Anno ab Vrbe condita CCCCLXXX inter multa prodigia sanguis e terra, lac mis locis scaturiens e fontibus cruor fluxit et de nubibus guttatim in speciem pluuiae lacte demisso, diri, ut ipsis uisum est, terram imbres inrigauerunt. eo tempore Carthaginienses dato aduersum Romanos auxilio. Tarentinis, cum a senatu per legatos arguerentur, turpissimam rupti foederis labem praesumpto accumulauere peiurio. Tunc etiam Vulsinienses, Etruscorum florentissimi, luxurie paene perieruos suos passim liberos facerent, conuiuiis allegarent, coniugiis honestarent: libertini in partem potestatis recepti plenitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
NNO ab urbe condita ccce. lacxxuͦ
Ubscena & dira ꝓcligia uł usa romȩ
tił nunciata st̃. E des salitais ictu fulminis
dissoluta. pars muri sub eodem loco de ce¬
lo ut dicunt tacta ẽ. Iupi eres aute lu¬
cem ingressi urbem semesum cadauer in¬
tuler̃. sparsũq menbratĩ inforo: ipsi stre¬
pitu hominũ eet̾ria reliquer̃. ¶ pud̾
formias multis ietibꝰ fulminũ. menia undiq
ambusta. & dissoluta st̃. Ipud agrimm
calenũ repente flamma scisso hiatu t̾re
cructata: tribꝰ diebꝰ & tribꝰ noctibꝰ c̾ribi¬
lit̾ exestuans: quinq agͥ iugera exhaus¬
to penitꝰ suco ubercatis incinerem extor¬
ruit. ita ut ñ fruges solum. s & arbores
cũ utus stirpibꝰ ab sumpsisse referat᷑. Ee¬
quenti ab hinc anno. sempniꝰ consul aduer¬
sus picentes dure exxercitum. Ꝙ cũ direc̃¬
te intra iactũ teli utraq acies consticissoe.
repenta ita cũ horrendo fragore t̾ra tre¬
muit. ut stupore miraculi utrũq paue¬
factũ agien hebescer&. Pui attonici

Expanded text:
nno ab Urbe condita CCCCLXXVII obscoena et dira prodigia vel visa Romae vel nuntiata sunt. Aedes Salutis ictu fulminis dissoluta, pars muri sub eodem loco de coelo, ut dicunt, tacta est. Lupi tres, ante lucem ingressi urbem, semesum cadaver intulerunt, sparsumque membratim in foro, ipsi, strepitu hominum exterriti, reliquerunt. Apud Formias multis ictibus fulminum moenia undique ambusta et dissoluta sunt. Apud agrum Calenum repente flamma, scisso terrae hiatu eructata, tribus diebus tribusque noctibus terribiliter exaestuans, quinque agri jugera, exhausto penitus succo ubertatis, in cinerem extorruit, ita ut non fruges solum, sed et arbores cum imis stirpibus absumpsisse referatur. 222 Sequenti abhinc anno Sempronius consul adversus Picentes duxit exercitum. Et cum directa intra jactum teli utraque acies constitisset, repente ita cum horrendo fragore terra tremuit, ut stupore miraculi utrumque pavefactum agmen hebesceret. Diu attoniti
Abbreviated transcription (Latin):
palefato scribente referunt᷑. I acco fla¬
gitia leuniadum: p̾t̾mitio pandionis athe¬
niensiũ regis flebilem fugã: atrei & thies¬
tis. odia. stupra. & parricidia. celo quoq
iniusa dissimulo Omitto e dippũ ut̾fec̃¬
torem patris. matris maritum: filiorũ
fr̾em. uitricũ suũ. Eilere malo etheo¬
clem atq polinicem mutus laborasse
concursibꝰ : ne quis eoꝵ parricida non
scuo saucie: & pignorũ paruuloꝵ cede
gaudentis: & quidquid illis temporibꝰ
ꝑpetratum conici datur: qualit̾ homi

Expanded text:
Palefato scribente referuntur. taceo flaPalefato scribente referuntur. taceo flagitia Lemniadum, praetermitto Pandionis Atheniensium regis flebilem fugam, Atrei et Thyestis odia stupra et parricidia caelo quoque inuisa dissimulo. omitto Oedipum interfectorem patris, matris maritum, filiorum fratrem, uitricum suum. sileri malo Eteoclen atque Polynicen mutuis laborasse concursibus, ne quis eorum parricida non saeuo sauciae et pignorum paruulorum caede gaudentis, et quidquid illis temporibus perpetratum: conici datur, qualiter homi
Abbreviated transcription (Latin):
morare numerando ut non dicã descri¬
bendo conemur. p̃sertĩ cũ & grecoꝵ p̃cere¬
unda non sint. & romanoꝵ uł maxine.
recensenda sint: Mec michi nc̃ euume.¬
rare opꝰ est. tantali & pelopis facta tur¬
pia fabulasq curpiores. qͦꝵ tantalꝰ rexphri¬
gioꝵ ganimẽlem troii dardanoꝵ regis fi¬
liũ. cum flagiciosissime rapiuss&. maiore
conserti eaminis detinut feditate: sic̃
fanocles poeta confirmat. qͥ maximum
bellum excitatum ob hoc fuisse cõmemorat.
siue qr hunc ipsum tantalũ ut pote assecu¬
lã dõꝵ uideri uult: raptũ puerũ ad libi¬
dinem iouis familiari lenocinio p̾parasse.
qui ipsum quoq filium pelopen. epulis
eiꝰ non dubitauit impendere. Nedo
eciã ipsius pelopis contra dardanũ atq
troianos quãlib& magna referre certa¬
mina: que qr infabulis celebrari solita st̃.
negligentius audiuntur Illa qͦ p̃terco
ꝑ in exxtͥcabiles alt̾nantiũ maloꝵ rccursꝰ.

Expanded text:
morare numerando, ut non dicam descrimorare numerando, ut non dicam describendo, conemur ? praesertim cum et Graecorum praetereunda non sint et Romanorum uel maxime recensenda sint. nec mihi nunc enumerare opus est Tantali et Pelopis facta turpia, fabulas turpiores. quorum Tantalus rex Frygiorum Ganymedem, Troi Dardaniorum regis filium, cum flagitiosissime rapuisset, maiore conserti certaminis foeditate detinuit, sicut Fanocles poeta confirmat, qui maximum bellum excitatum ob hoc fuisse commemorat: sine quia hunc ipsum Tantalum utpote adseculam deorum uideri uult raptum puerum ad libidinem Iouis familiari lenocinio praeparasse, qui ipsum quoque filium Pelopem epulis eius non dubitaret inpendere. taedet etiam ipsius Pelopis contra Dardanum atque Troianos quamlibet magna referre certamina: quae quia in fabulis celebrari solita sunt, neglegentius audiuntur. illa quoque praetper inextricabiles alternantium malorum recursus
Abbreviated transcription (Latin):
ii. crudelis hospitalitas ⁊ crudelior
ticipibꝰ ꝓpinabat: qđ execrabile sine
dubio ħ ominibꝰ uidexi. uuͬ ipsis eciã dis
execrabile uideret᷑. N c̃ eciã therei ꝓg¬
ne & filomele incesto parricidiũ adiune¬
cũ. atq execrabilius utroq conuiutun.
ꝑ iufandos cibos additum. cum ꝓpt̾ so¬
roris pudicitiam ereptã p̃cisamq lin¬
gam. filiũ paruulum mat̾ occidit. pat̾
comedit.
slem temporibꝰ: ꝑseus agrecia in asiã
ransuectꝰ est. Obi barbaras gentes gͣ¬
ui diuturnoq bello domuit. & nouissi¬
cõmodo de tanta malorũ scłi circunstan¬
tia p̾terire plurima. cuncta breuare.
Mequaquã eiũ tã densam aliqͥndo siluam
p̃t̾gredi possem: nisi eciã crebris int̾dũ
saltibꝰ subuolarem. Nã cũ regnũ assyrioꝵ¬
na pallũ ꝑ quinquaguita ꝓpe niodũ re¬
ges auctũ sit: & nũquã pene uł inferen¬
dis uł excipiendis usq adid tẽpꝰ bellis
quieuerit. quis finis repꝑietur. si ea cõme¬

Expanded text:
i crudelis hospitalitas et crudeliorticipibus propinabat: quod exsecrabile sine dubio hominibus uiderim an ipsis etiam diis exsecrabile uideretur. tunc etiam Terei Procnae et Philomelae incesto parricidium adiunctum atque exsecrabilius utroque conuiuium per infandos cibos additum, cum propter sororis pudicitiam ereptam praecisamque linguam filium paruulum mater occidit, pater comedit. isdem temporibus Perseus a Graecia in Asiam transuectus est, ibi barbaras gentes graui diuturnoque bello domuit et nouissicommodo de tanta malorum saeculi circumstantia praeterire plurima, cuncta breuiare. nequaquam enim tam densam aliquando siluam praetergredi possem, nisi etiam crebris interdum saltibus subuolarem. nam cum regnum Assyrionapallum per quinquaginta propemodum reges actum sit et numquam paene uel inferendis uel excipiendis usque ad id tempus bellis quieuerit, quis finis reperietur, si ea comme