comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
go perdidi uiginti milia numum meo nomine. sed cum effuse
in lusu liberalis fuissem ut soleo plerũq. Nam si quas manus
remisi ciuq exegisse aut retinuisse quod cuiq donaui. uicissẽ
uel quinquaginta milia. sed hoc malo: benignitas erum mea
me ad celestem gloriam efferent. scribit ad filiam. Misi ti¬
bi denarios ducentos quinquaginta quos singulis conuiuiss de¬
detam si uellent inter se. interꝰcenam uel talis uel par impar
ludere. Inceteris partibus uite continentissimum constat ac
sine suspicione ulluis uitũ. habitauit primo iuxta romanũ
forum supra scalas anularias in domo que calui oratoris
fuerat. Postea in palatio: sed nihlominus edibus modicis ⁊¬
hortẽsianis & neq laxitate neq cultu conspicuis: ut in quib
porticus hreues essent albanarum colunarum a sine mar¬
more ullo aut insigni pauimento conclauia. Ae ꝑ annos am¬
plius quadraginta eodem cubiculo hieme & estate mansit

Expanded text:
go perdidi uiginti milia nummum meo nomine, sed cum effuse go perdidi uiginti milia nummum meo nomine, sed cum effuse in lusu liberalis fuissem, ut soleo plerumque. nam si quas manus remisi cuique exegissem aut retinuissem quod cuique donaui, uicissem uel quinquaginta milia. sed hoc malo; benignitas enim mea me ad caelestem gloriam efferet.' scribit ad filiam: 'misi tibi denarios ducentos quinquaginta, quos singulis conuiuis dederam, si uellent inter se inter cenam uel talis uel par impar ludere.' In ceteris partibus uitae continentissimum constat ac sine suspicione ullius uitii. habitauit primo iuxta Romanum forum supra Scalas anularias, in domo quae Calui oratoris fuerat; postea in Palatio, sed nihilo minus aedibus modicis Hortensianis, et neque laxitate neque cultu conspicuis, ut in quibus porticus breues essent Albanarum columnarum et sine marmore ullo aut insigni pauimento conclauia. ac per annos amplius quadraginta eodem cubiculo hieme et aestate mansit,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ut ferunt ad uitiandas uirgines promptior que sibi undiq
etiam abuxore conquirerentur. Alee rumorem nullo modo expa¬
uit. lusitq simpliciter & palam oblectamenti causa etiam senex
ac preter ꝗ̃ decembri mense aliis quoq festis & profestis diebus.
Nec id dubium est autographa quadam epła. Cenaui ait mi ti¬
beri cum hisdem accesserunt cõuiue iuinicius & silius pater. In¬
ter cenam lusimus geronticos & heri & hodie. Talis enim iacta¬
ctis ut quisq canem aut senionem miserat in singulos talos. sĩ¬
gulos denarios in medium conferebat. quos tollebat uniuer¬
sos qui uenerem iecerat. Et rursus aliis litteris. Nos mi ti¬
beri quinquattũ satis iocunde egimus. lusimus enim ꝑ omnes
dies: forumq aleatorum calefecimus. frater tuus magnis cla¬
moribus rem gessit. ad sũmam tamen ꝑdidit non multum. Sed
ex magnis detrimentis preter spem paulatim retractum est. E¬

Expanded text:
quoque, ut ferunt, ad uitiandas uirgines promptior, quae sibi undique quoque, ut ferunt, ad uitiandas uirgines promptior, quae sibi undique etiam ab uxore conquirerentur. aleae rumorem nullo modo expauit lusitque simpliciter et palam oblectamenti causa etiam senex ac praeterquam Decembri mense aliis quoque festis et profestis diebus. nec id dubium est. autographa quadam epistula: 'cenaui,' ait, 'mi Tiberi, cum isdem; accesserunt conuiuae Vinicius et Silius pater. inter cenam lusimus geronticos et heri et hodie; talis enim iactatis, ut quisque canem aut senionem miserat, in singulos talos singulos denarios in medium conferebat, quos tollebat uniuersos, qui Venerem iecerat.' et rursus aliis litteris: 'nos, mi Tiberi, Quinquatrus satis iucunde egimus; lusimus enim per omnis dies forumque aleatorum calfecimus. frater tuus magnis clamoribus rem gessit; ad summam tamen perdidit non multum, sed ex magnis detrimentis praeter spem paulatim retractum est. e
Abbreviated transcription (Latin):
est postridie omne frumentum deos cõmedisse. & cesarem esse
ƿlane apollinem. Sed tortorem quo cognomine is deus in quadã
parte urbis colebatur. Hotatus est & ut pretiose supellectilis co¬
rinthicrumq precupidus & alee indulgens. Nam & proscripuo¬
nis tempore ad statuam eius ascriptum est pater argentarius e¬
go corinthiarius cum ecistimaretur quosdam propter uasa co¬
rinthia inter hroscriptos curasse referendos. Et deinde bello si¬
ciliensi epygrama uulgatum est. Postꝗͣ bis classe uictus naues
ꝑclidit aliquando ut uincat ludit assidue aleam. Ex quibus si¬
ne criminibus siue maledictis ĩ famiam ĩpudicitie facillime re¬
futauit & presentis & postere uite castitate. Item lauticiarum
inuidiam cum & alexandria capta nihil sibi preter unum mir¬
thinum calicem ex instrumento regio retinuerit & mox uasa aurea
assidissimi usus conflauerit omnia. circa libidines hesit postea

Expanded text:
est postridie: omne frumentum deos comedisse et Caesarem esse est postridie: omne frumentum deos comedisse et Caesarem esse plane Apollinem, sed Tortorem, quo cognomine is deus quadam in parte urbis colebatur. notatus est et ut pretiosae supellectilis Corinthiorumque praecupidus et aleae indulgens. nam et proscriptionis tempore ad statuam eius ascriptum est: pater argentarius, ego Corinthiarius, cum existimaretur quosdam propter uasa Corinthia inter proscriptos curasse referendos; et deinde bello Siciliensi epigramma uulgatum est: postquam bis classe uictus naues perdidit, aliquando ut uincat, ludit assidue aleam. ex quibus siue criminibus siue maledictis infamiam impudicitiae facillime refutauit et praesentis et posterae uitae castitate; item lautitiarum inuidiam, cum et Alexandria capta nihil sibi praeter unum murrinum calicem ex instrumento regio retinuerit et mox uasa aurea assiduissimi usus conflauerit omnia. circa libidines haesit, postea
Abbreviated transcription (Latin):
uendente. Scribit etiam ad ipsum hec familiariter. ad huc necdũ
plane inimicus aut hostis. quid te mutauit. quod reginam in eo
ixor mea ẽ nunc cepi an abhinc annos nouem tu deiñ solam
drusilam uus ita ualeas uti tu hanc epłam cum leges nõ inieris
tertullam aut terentillam aut rusillam aut salinam titiseniam. aut omẽ.
An te refert ubi & in qua arrigas. Cena quoq eius secretior in
dearumq habitu discubiusse cõuiuas & ipsum pro apolline or¬
natum. Non antonu modo epistole singulorum nomina amarissi¬
me enumerantis exprobrant. sed & sine auctore notissimi uers.
Cum primum iustum conduxit mensa coragum. Sexq deos uidit
mallia sexq deas. Impia dum phebi cesar mendacia ludit. Dũ
noua diuorum cenat adulteria. Omia se a terris tunc numina
declinauerunt. Fugit & auratos iupiter ipse thronos. Auxit cene
rumorem summa tunc inciuitate penuria atq fames. acclamatũq

Expanded text:
uendente. scribit etiam ad ipsum haec familiariter adhuc necdum uendente. scribit etiam ad ipsum haec familiariter adhuc necdum plane inimicus aut hostis: 'quid te mutauit? quod reginam ineo? uxor mea est. nunc coepi an abhinc annos nouem? tu deinde solam Drusillam inis? ita ualeas, uti tu, hanc epistulam cum leges, non inieris Tertullam aut Terentillam aut Rufillam aut Saluiam Titiseniam aut omnes. an refert, ubi et in qua arrigas?' Cena quoque eius secretior in dearumque habitu discubuisse conuiuas et ipsum pro Apolline ornatum non Antoni modo epistulae singulorum nomina amarissime enumerantis exprobrant, sed et sine auctore notissimi uersus: cum primum istorum conduxit mensa choragum, sexque deos uidit Mallia sexque deas, impia dum Phoebi Caesar mendacia ludit, dum noua diuorum cenat adulteria: omnia se a terris tunc numina declinarunt, fugit et auratos Iuppiter ipse thronos. auxit cenae rumorem summa tunc in ciuitate penuria ac fames, adclamatumque
Abbreviated transcription (Latin):
centis milibus numum substrauerit: solitusq erura suburere mi¬
ce ardenti quo mollior pilus exurgeret. Sed & populus quondam
uniuersus ludorum die & accepit in contumeliam eius & assensu
maximo comprobauit uersum in scena pronuntiatum de galloi
matris deum timpanizante. Uides ne ut cynedus orbem digito
temperat. Adulteria quidem exereuisse ne amica qdem negant
Exculantes sane non libidine sed ratione cõmissa. quo facilius cõ¬
silia auersariorum ꝑcuiusq mulieres exquireret .M.antonius suꝑ
festinatas liue nuptias obiecit & feminam consularem e tridi¬
nio uiri coram in cubiculum adductam rursus in cõiuuum ru¬
bentibus auriculis in cõptiore capillo reductam. Et dimissam scri¬
boniam quia liberius doluisset nimiam potentiam pellicis: & con¬
Aitiones quesitas ꝑ amicos qui matres familias & adultas etate
uirgines ddenudarent atq perspicerent tanꝗ̃ thoranio mangone

Expanded text:
centis milibus nummum substrauerit solitusque sit crura suburere nucentis milibus nummum substrauerit solitusque sit crura suburere nuce ardenti, quo mollior pilus surgeret. sed et populus quondam uniuersus ludorum die et accepit in contumeliam eius et adsensu maximo conprobauit uersum in scaena pronuntiatum de gallo Matris deum tympanizante: uidesne, ut cinaedus orbem digito temperat? adulteria quidem exercuisse ne amici quidem negant, excusantes sane non libidine, sed ratione commissa, quo facilius cosilia aduersariorum per cuiusque mulieres exquireret. M. Antonius super festinatas Liuiae nuptias obiecit et feminam consularem e triclinio uiri coram in cubiculum abductam, rursus in conuiuium rubentibus auriculis incomptiore capillo reductam; dimissam Scriboniam, quia liberius doluisset nimiam potentiam paelicis; condiciones quaesitas per amicos, qui matres familias et adultas aetate uirgines denudarent atque perspicerent, tamquam Toranio mangone
Abbreviated transcription (Latin):
habuit ut lucinium encelandum aliosq. Cosmum seruum graui¬
ssime de se opinantem non ultra ꝗͣ compedibus coherruit. Biome¬
dem dispensatorem a quo simul ambulante incurrenti repenti ferto
apro ꝑ metum obiectus est: maluit timiditatis arguere ꝗͣ noxe.
remq non minimi ꝑiculi quia tamen fraus aberat in iocum uer¬
tit. Idẽ polum ex acceptissimis libertis mori coegit comꝑtum adul¬
terare matronas. Tallo amanu quod pro epła prodita denarios
quingentos accepisset crura effregit. Pedagogum ministrosq .C. fi¬
lu ꝑ occasionem ualitudinis mortisq eius superbe auareq in pro¬
iuncia crassatos ononoratos graui pondere cericibus precipitauit
in flumen. Prima uiuenta uariorum dedecorum infamiam su¬
buit. Sextus pompeuis ut effeminatum insectatus est. M. antoniꝰ
adoptionem auunculi strupro meritum. Item .l. marci frater qĩ
pudicitiam delibatam cesare augusto etiam hircio in hisƿania tre¬

Expanded text:
habuit, ut Licinium et Celadum aliosque. Cosmum seruum grauihabuit, ut Licinium et Celadum aliosque. Cosmum seruum grauissime de se opinantem non ultra quam compedibus coercuit. Diomeden dispensatorem, a quo simul ambulante incurrenti repente fero apro per metum obiectus est, maluit timiditatis arguere quam noxae remque non minimi periculi, quia tamen fraus aberat, in iocum uertit. idem Polum ex acceptissimis libertis mori coegit compertum adulterare matronas; Thallo a manu, quod pro epistula prodita denarios quingentos accepisset, crura ei fregit; paedagogum ministrosque C. fili, per occasionem ualitudinis mortisque eius superbe auareque in prouincia grassatos, oneratos graui pondere ceruicibus praecipitauit in flumen. Prima iuuenta uariorum dedecorum infamiam subiit. Sextus Pompeius ut effeminatum insectatus est; M. Antonius adoptionem auunculi stupro meritum; item L. Marci frater, quasi pudicitiam delibatam a Caesare Aulo etiam Hirtio in Hispania tre
Abbreviated transcription (Latin):
cum ille ex leui rigoris suspicione & quod marcellus sibi anteferre¬
tur mitilenas se relictis omnibus contulisset. Et hic secretum de
comperta murene cõiuratione uxori terentie prodidisset. Exegit &¬
ipse inuicem ab amicis beniuolentiam mutuam tam & defunctis ꝗͣ
s. uiuis. Nam q̃uis minime appeteret hereditates. ut qui nunꝗͣ ex
ignoti testamento capere quicꝗͣ sustinuerit amicorum tamen sup¬
prema iudicia morosissime pensitauit. Fleq dolore dissimulato si
parcius aut citra honorem uerborum. neq gaudio si grate pieq ꝗs
se prosecutus fuisset. legata uel partes hereditatum aquibuscuq
parentibus relicta sibi aut statim liberis eorum concedere aut si
pupillari etate essent die uirilis toge uel nuptiarum cum increme¬
to restituere constituerat. Patronus dominusq non minus seuerꝰ
q̃ facilis & clemens. multos libertorum in honore & usu maximo

Expanded text:
cum ille ex leui frigoris suspicione et quod Marcellus sibi anteferrecum ille ex leui frigoris suspicione et quod Marcellus sibi anteferretur, Mytilenas se relictis omnibus contulisset, et hic secretum de comperta Murenae coniuratione uxori Terentiae prodidisset. Exegit et ipse in uicem ab amicis beniuolentiam mutuam, tam a defunctis quam a uiuis. nam quamuis minime appeteret hereditates, ut qui numquam ex ignoti testamento capere quicquam sustinuerit, amicorum tamen suprema iudicia morosissime pensitauit, neque dolore dissimulato, si parcius aut citra honorem uerborum, neque gaudio, si grate pieque quis se prosecutus fuisset. legata uel partes hereditatium a quibuscumque parentibus relicta sibi aut statim liberis eorum concedere aut, si pupillari aetate essent, die uirilis togae uel nuptiarum cum incremento restituere consueuerat. Patronus dominusque non minus seuerus quam facilis et clemens multos libertorum in honore et usu maximo
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes ac merita cuiusq digne prosecutus. sed uitia quoq &
delicta dum taxat modica perpessus. Heq enim temere ex om¬
ni numero in amicitia eius afflicti reperrirentur. preter saliu¬
demum rufum quem ad consulatum usq: & cornelum gallum
quem ad prefectturam egypti ex infima utrũq fortuna proue¬
xerat. Quorum alterum res nouas molientem dãnandum se¬
natui tradidit: alteri ob ingratum & maliuolum animum do¬
mo & prouincuis siuis interdixit. Sed gallo quoq & accusatorũ
denunciationibus & senatus consultis ad necem compulso. lau¬
dauit quidem pietatem tanto oꝑe pro se indignantium ceterũ
& illariminauit & uicem suam conquestus est: quod sibi soli
non liceret amicis quatenus uellet irasci. Reliqui potentia atq
opibus ad finem uite sue quisq ordinis principes eloruerunt.
quãqͣ & offensis interuenientibus. Desiderauit non nunꝗ̃ ne pluribus

Expanded text:
uirtutes ac merita cuiusque digne prosecutus, sed uitia quoque et uirtutes ac merita cuiusque digne prosecutus, sed uitia quoque et delicta, dum taxat modica, perpessus. neque enim temere ex omni numero in amicitia eius afflicti reperientur praeter Saluidienum Rufum, quem ad consulatum usque, et Cornelium Gallum, quem ad praefecturam Aegypti, ex infima utrumque fortuna prouexerat. quorum alterum res nouas molientem damnandum senatui tradidit, alteri ob ingratum et maliuolum animum domo et prouinciis suis interdixit. sed Gallo quoque et accusatorum denuntiationibus et senatus consultis ad necem conpulso laudauit quidem pietatem tanto opere pro se indignantium, ceterum et inlacrimauit et uicem suam conquestus est, quod sibi soli non liceret amicis, quatenus uellet, irasci. reliqui potentia atque opibus ad finem uitae sui quisque ordinis principes floruerunt, quam et offensis interuenientibus. desiderauit enim nonnumquam, ne de
Abbreviated transcription (Latin):
libero seruoq nisi se consulto ꝑmisit. & ita ut certior fieret i
qua is etate qua statura. quo colore esset etiam quibus corporis
notis uel cicatricibus. Post quinquenium demum ex insula in
continentem leiuioribusq paulo condicionibus transtulit eam.
Nam ut omnino reuocaret exorari nullo modo potuit. depre¬
canti sepe. P.R. & ꝑtinacius instanti tales filias talesq cõtuges
pro concione ĩprecatus. Ex nepte uilia post dãnationem editum
infantem agnosci aliq uetuit. Agrippam nihilo tractabiliorem
immo in dies amentiorem in insulam transportauit. sepsitq in¬
suꝑ custodia militum. Cauit etiam .S.C. ut eodem loci inppe¬
tuam contineretur. Atq ad omnem & eius & inliarum menuo¬
nem ingemiscens proclamare etiam solebat
ri q̃ tres uomicas ac carcimomata tria carcinomata sua. Ami¬
citias neq facile admisit & costantissime retinuit. non tantum

Expanded text:
libero seruoque nisi se consulto permisit, et ita ut certior fieret, libero seruoque nisi se consulto permisit, et ita ut certior fieret, qua is aetate, qua statura, quo colore esset, etiam quibus corporis notis uel cicatricibus. post quinquennium demum ex insula in continentem lenioribusque paulo condicionibus transtulit eam. nam ut omnino reuocaret, exorari nullo modo potuit, deprecanti saepe p. R. et pertinacius instanti tales filias talesque coniuges pro contione inprecatus. ex nepte Iulia post damnationem editum infantem adgnosci alique uetuit. Agrippam nihilo tractabiliorem, immo in dies amentiorem in insulam transportauit saepsitque insuper custodia militum. cauit etiam s.c. ut eodem loci in perpetuum contineretur. atque ad omnem et eius et Iuliarum mentionem ingemiscens proclamare etiam solebat:re quam tris uomicas ac tria carcinomata sua. Amicitias neque facile admisit et constantissime retinuit, non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ca adequitarent. Sed letum eum atq fidentem & sobole. &
disciplina domus fortuna destituit. lulias filiam & neƿtem
omnibus probris cõtaminatas relegauit.C. & l. in duo deui¬
ginti mensium spacio amisit ambos .C. in licia.l. massilie de¬
functis. tertium nepotem agripƿam simulq: pruuignum tiberi¬
um adoptauut in foro lege curiata. Ex quibus agripƿam breui
ob ingenium sordidum ac feroꝵ abdicauit. seposuitq surrẽtum
Aliquanto autem patientius mortem ꝗͣ delecora suorum tulit. Nam
Cluciiq casu non adeo fractus. De filia absens ac libello per que¬
storem recitato notum senatui fecit. abstinuitq congressu hominũ
diu pre pudore etiam de necanda deliberauit. Certe cum subidẽ
tempus una ex consciis liberta fede nomine suspendio uitam fi¬
nisset maluisse se ait fedes patrem fuisse. Relegate usum iumi
omnemq delicatiorem cultum ademit. Neq adiri a quoquam

Expanded text:
ca adequitarent. sed laetum eum atque fidentem et subole et ca adequitarent. sed laetum eum atque fidentem et subole et disciplina domus Fortuna destituit. Iulias, filiam et neptem, omnibus probris contaminatas relegauit; C. et L. in duodeuiginti mensium spatio amisit ambos, Gaio in Lycia, Lucio Massiliae defunctis. tertium nepotem Agrippam simulque priuignum Tiberium adoptauit in foro lege curiata; ex quibus Agrippam breui ob ingenium sordidum ac ferox abdicauit seposuitque Surrentum. Aliquanto autem patientius mortem quam dedecora suorum tulit. nam C. Lucique casu non adeo fractus, de filia absens ac libello per quaestorem recitato notum senatui fecit abstinuitque congressu hominum diu prae pudore, etiam de necanda deliberauit. certe cum sub idem tempus una ex consciis liberta Phoebe suspendio uitam finisset, maluisse se ait Phoebes patrem fuisse. relegatae usum uini omnemque delicatiorem cultum ademit neque adiri a quoquam
Abbreviated transcription (Latin):
pam. neptes duas uiliam & agripƿinam. uiliam .l. paulo cẽ¬
sorio filio. agrippinam germanico sororis sue nepoti collocauit
C.& lucium adoptauit domi. Per assem & libram emptos a
patre agrippa tenerosq ad huc ad curam rei pu. ad mouit et
consules designatos circum prouincias exercitusq duuisit. fi¬
liam & neptes ita instituit ut etiam lanificio assuefaceret. ue¬
taretq loqui aut agere quicꝗͣ nisi propalam & quod induitur¬
nos cõmentarios referretur. Extraneorum quidem cetu adeo
prohibuit ut .l. ucinio claro decoroq iuueni scripserit quon¬
cdam parum modeste fecisse eum quod filiam suam baias sa¬
lutatum uenisset. Nepotes & litteras & natare aliaq rudime¬
ta ꝑse plerunq docuit. ac nihil eque elaborauit ꝗͣ ut imitare¬
tur chyrographum suum. Neq cenauit una nisi ut imo lecto
assaderent: neq iter fecit nisi ut uehiculo anteirent. aut cir¬

Expanded text:
pam, neptes duas Iuliam et Agrippinam. Iuliam L. Paulo cenpam, neptes duas Iuliam et Agrippinam. Iuliam L. Paulo censoris filio, Agrippinam Germanico sororis suae nepoti collocauit. Gaium et L. adoptauit domi per assem et libram emptos a patre Agrippa tenerosque adhuc ad curam rei p. admouit et consules designatos circum prouincias exercitusque dimisit. filiam et neptes ita instituit, ut etiam lanificio assuefaceret uetaretque loqui aut agere quicquam nisi propalam et quod in diuturnos commentarios referretur; extraneorum quidem coetu adeo prohibuit, ut L. Vinicio, claro decoroque iuueni, scripserit quondam parum modeste fecisse eum, quod filiam suam Baias salutatum uenisset. nepotes et litteras et natare aliaque rudimenta per se plerumque docuit, ac nihil aeque elaborauit quam ut imitarentur chirographum suum; neque cenauit una, nisi ut in imo lecto assiderent, neque iter fecit, nisi ut uehiculo anteirent aut cir
Abbreviated transcription (Latin):
eus. Ac statim luuam drusiam matrimonio tiberu neronis & qui¬
dem pregnantem abduxit dilexitq & probauit unice ac perseue¬
ranter. Ex scribonia uiliam. ex liuia nihil liberorum tulit: cum
maxime cuperet infans qui conceptus erat ĩmaturus est editus.i
luliam primum marcello octaue sororis sue filio tantũq pueri¬
tiẽ egresso. dem̃ ut is oblit . M.agrippe nuptum dedit: exorata so¬
rore ut sibi genero cederet. Nam tunc agripƿa alteram marcel¬
larum habebat & ex ea liberos. hoc quoq defuncto multis ac du
euam ex equestri ordine circũspectis conditionibus tiberium pri¬
uignum suum elegit. Coegitq pregnantem uxotem & ex qua iam
pater erat dimittere.M.antonuis scribit primum eum antoni¬
o filio suo dispondisse filiam dem cotisomi getarum regi quo
tempore sibi quoq: inuicem filiam regis in matrimonium petiss&
Nepotes ex agripƿa & uilia tres habuit. Caiũ. & lucium. & agrip¬

Expanded text:
eius,' ac statim Liuiam Drusillam matrimonio Tiberi Neronis et quieius,' ac statim Liuiam Drusillam matrimonio Tiberi Neronis et quidem praegnantem abduxit dilexitque et probauit unice ac perseueranter. Ex Scribonia Iuliam, ex Liuia nihil liberorum tulit, cum maxime cuperet. infans, qui conceptus erat, immaturus est editus. Iuliam primum Marcello Octauiae sororis suae filio tantum quod pueritiam egresso, deinde, ut is obiit, M. Agrippae nuptum dedit exorata sorore, ut sibi genero cederet; nam tunc Agrippa alteram Marcellarum habebat et ex ea liberos. hoc quoque defuncto, multis ac diu, etiam ex equestri ordine, circumspectis condicionibus, Tiberium priuignum suum elegit coegitque praegnantem uxorem et ex qua iam pater erat dimittere. M. Antonius scribit primum eum Antonio filio suo despondisse Iuliam, dein Cotisoni Getarum regi, quo tempore sibi quoque in uicem filiam regis in matrimonium petisset. Nepotes ex Agrippa et Iulia tres habuit C. et L. et Agrip
Abbreviated transcription (Latin):
regendaq per terrarum orbem pace belloq re pu. fuerit exposiu.
referam nunc interiorem ac familiarem eius uitam quibusq mo¬
ribus atq fortuna domi & inter suos egerit a uiuenta usq ad sup¬
premum uite diem. Matrem amisit in primo consulatu. sororem
octauiam quinquagesimum & quartum agens etatis annum. Utriq
cum precipua officia uiue prestitisset. etiam defuncte honores ma¬
rimos tribuit. Sponsam habuerat adolescens .p. seruilii isaurici fi¬
liam. sed reronciliatus post primam discordiam antonio: expostu¬
lantibus utriusq militibus ut & necessitudine aliqua uingerent᷑
priugnam eius claudiam fuliue ex .p. clodio filiam duxit uxo¬
rem uix dum nubilem. Ac simultate cum fuliua socru orta dimi¬
sut antactam adhuc & uirginem. mox scriboniam in matrimonium
accepit nuptam ante duobus consularibus ex altero ctiam matrem.
cum hac quoq diuortium fecit ꝑtesus ut scribit morum puersitate¬

Expanded text:
regendaque per terrarum orbem pace belloque re p. fuerit, exposui, regendaque per terrarum orbem pace belloque re p. fuerit, exposui, referam nunc interiorem ac familiarem eius uitam quibusque moribus atque fortuna domi et inter suos egerit a iuuenta usque ad supremum uitae diem. Matrem amisit in primo consulatu, sororem Octauiam quinquagensimum et quartum agens aetatis annum. utrique cum praecipua officia uiuae praestitisset, etiam defunctae honores maximos tribuit. Sponsam habuerat adulescens P. Seruili Isaurici filiam, sed reconciliatus post primam discordiam Antonio, expostulantibus utriusque militibus ut et necessitudine aliqua iungerentur, priuignam eius Claudiam, Fuluiae ex P. Clodio filiam, duxit uxorem uixdum nubilem ac simultate cum Fuluia socru orta dimisit intactam adhuc et uirginem. mox Scriboniam in matrimonium accepit nuptam ante duobus consularibus, ex altero etiam matrem. cum hac quoque diuortium fecit, 'pertaesus,' ut scribit, 'morum peruersitate
Abbreviated transcription (Latin):
cuius opera ex ancipiti morbo conualuerat statuam ere collato uix¬
ta signum esculapii statuerunt. Non nulli patrum familiarum
testamento cauerunt ut ab heredibus sius prelato titulo uictune in
capitolium ducerent᷑. uotumq pro se solueretur quod supstitem au¬
gustum reliquissent. Quedam italie ciuitates diem quo primum ad
se uenissent initium anni fecerunt. Proiunciarum plereq suꝑ tem¬
pla & aras ludos quoq quinquenales pene oppidatim constituerunt
Reges amici atq socii & singuli in suo quisq regno cesareas urbes cõ¬
diderunt & cuncti simul edem iouis olympici athenis antiquitus
inchoatam perficere communi sumptu destinauerunt genioq eius
dedicare. Ac sepe regnis relictis non rome modo sed prouincias
peragranti cotidiana officia togati ac sine regio insigni more cliẽ¬
tum prestiterunt. Quoniam qualis in imperiis ac magisttatibus

Expanded text:
cuius opera ex ancipiti morbo conualuerat, statuam aere conlato iuxcuius opera ex ancipiti morbo conualuerat, statuam aere conlato iuxta signum Aesculapi statuerunt. nonnulli patrum familiarum testamento cauerunt, ut ab heredibus suis praelato titulo uictumae in Capitolium ducerentur uotumque pro se solueretur, quod superstitem Augustum reliquissent. quaedam Italiae ciuitates diem, quo primum ad se uenisset, initium anni fecerunt. prouinciarum pleraeque super templa et aras ludos quoque quinquennales paene oppidatim constituerunt. reges amici atque socii et singuli in suo quisque regno Caesareas urbes condiderunt et cuncti simul aedem Iouis Olympii Athenis antiquitus incohatam perficere communi sumptu destinauerunt Genioque eius dedicare; ac saepe regnis relictis non Romae modo sed et prouincias peragranti cotidiana officia togati ac sine regio insigni more clientium praestiterunt. Quoniam qualis in imperis ac magistratibus
Abbreviated transcription (Latin):
eo sumarum aceruos. neu: ex quoqua plus de nario auferente. Re¬
uertentem ex proiuncia non solum faustis omnibus sed moduls¬
tis carminibus prosequebantur. Obseruatum etiam est ne quo¬
tiens introiret urbem supplicium de quoquã sumeretur. Patris
ƿatrie cognomen uniuersi repentino maicimoq consensu detu
ineunti rome spectacula frequens & laureata. mox incuria sena¬
tus neq detreto neq acclamatione sed ꝑ ualerium messalam
id mandantibus cunctis. Quod bonum inquit faustumq sit ti¬
nos perpetuam felicitatem rei.pu & leta hiuic precari existima¬
mus. Senatus te consentiens cum populo consalutat patri pa¬
trem. Cui lacrimans respondit augustus his uerbis. ipsa enim
sicut messale posui. Compos factus uotorum meorum.p. c ꝗd
habeo aliud deos immortales precari ꝗͣ ut hunc consensum urũm
ad ultimum finem uite mihi ꝑferre liceat. Medico antonio muse

Expanded text:
eo summarum aceruos neque ex quoquam plus denario auferente. reeo summarum aceruos neque ex quoquam plus denario auferente. reuertentem ex prouincia non solum faustis ominibus, sed et modulatis carminibus prosequebantur. obseruatum etiam est, ne quotiens introiret urbem, supplicium de quoquam sumeretur. Patris patriae cognomen uniuersi repentino maximoque consensu detulineunti Romae spectacula frequens et laureata; mox in curia senatus, neque decreto neque adclamatione, sed per Valerium Messalam is mandantibus cunctis: 'quod bonum,' inquit, 'faustumque sit tinos perpetuam felicitatem rei p. et laeta huic precari existimamus: senatus te consentiens cum populo R. consalutat patriae patrem.' cui lacrimans respondit Augustus his uerbis—ipsa enim, sicut Messalae, posui—: 'compos factus uotorum meorum, p. c., quid habeo aliud deos immortales precari, quam ut hunc consensum uestrum ad ultimum finem uitae mihi perferre liceat?' Medico Antonio Musae,
Abbreviated transcription (Latin):
dam suo qui postulabatur inuiriarum. Unum omnino e reorum i¬
numero ac ne eum quidem nisi precibus eripuit. Exorato coram
iudicibus accusatore. castricium per quem de conuiratione mure¬
ne cognouerat. pro quibus meritis quantope dilectus sit facile es:
extimare. Omitto senatus consulta quia possunt uideri uel neces¬
sitate expressa uel ueretundia. Equites romani natalem eiuis spõ¬
te atq concessu biduo semper celebrarunt. omnes ordines in la¬
cum curtii quot annis ex uoto pro salute eius stipem iaciebant.
ltem kl̃ ianuariis strennã in capitolio etiam absenti. ex qua sũ¬
ma preciosissima deorum simulacra mercatus. iuicatim dedicabat
ut appollinem scandaliarium & iouem tragedum aliaq. In restitu¬
tione palatine domus incendio absumpte. ueterani decurie tri¬
bus. atq: etiam singillatun e cetero genere hominum labentes
ac pro facultate quisq pecunias contulerunt. delibante tantũmo

Expanded text:
dam suo, qui postulabatur iniuriarum. unum omnino e reorum dam suo, qui postulabatur iniuriarum. unum omnino e reorum numero ac ne eum quidem nisi precibus eripuit, exorato coram iudicibus accusatore, Castricium, per quem de coniuratione Murenae cognouerat. Pro quibus meritis quanto opere dilectus sit, facile est aestimare. omitto senatus consulta, quia possunt uideri uel necessitate expressa uel uerecundia. equites R. natalem eius sponte atque consensu biduo semper celebrarunt. omnes ordines in lacum Curti quotannis ex uoto pro salute eius stipem iaciebant, item Kal. Ian. strenuam in Capitolio etiam absenti, ex qua summa pretiosissima deorum simulacra mercatus uicatim dedicabat, ut Apollinem Sandaliarium et Iouem Tragoedum aliaque. in restitutionem Palatinae domus incendio absumptae ueterani, decuriae, tribus atque etiam singillatim e cetero genere hominum libentes ac pro facultate quisque pecunias contulerunt, delibante tantum modo
Abbreviated transcription (Latin):
cus & interrogari & refelli equissimo animo patiebatur. forum an¬
gustius fecit᷑. non ausus ex torquere possessoribus proximas domos
Nunq̃ filios suos populo cõmendauit ut non adiceret si merebuntur. Eis¬
dem pretextatis adhuc assurrectum ab uniuersis in theatro & astan¬
tibus plausum grauissime questus est. Amicos ita magnos & poten¬
tes in cuutate esse uoluit. ut tamen pari iure essent quo ceteri legi¬
busq uidicarus eque tenerentur. cum asprenas nomius arcius enĩ
uinctus causam ueneficii accusante cassio seuero diceret. consulu¬
it senatum quod officii sui putaret. Cuntari enim se ne si super¬
esset eripere legibus reum. sin deesset destituere ac predamnare
amicum existimaretur. Et consentientibus cunctis sedit in subsellus
ꝑ aliquot horas uerum tacitus. & ne laudatione quidem uidicia¬
li data affuit & clientibus sicut & scutario cuidam euocato quõ¬

Expanded text:
ciis et interrogari et refelli aequissimo animo patiebatur. forum anciis et interrogari et refelli aequissimo animo patiebatur. forum angustius fecit non ausus extorquere possessoribus proximas domos. numquam filios suos populo commendauit ut non adiceret: 'si merebuntur.' eisdem praetextatis adhuc assurrectum ab uniuersis in theatro et a stantibus plausum grauissime questus est. amicos ita magnos et potentes in ciuitate esse uoluit, ut tamen pari iure essent quo ceteri legibusque iudiciariis aeque tenerentur. cum Asprenas Nonius artius ei iunctus causam ueneficii accusante Cassio Seuero diceret, consuluit senatum, quid officii sui putaret; cunctari enim se, ne si superesset, eriperet legibus reum, sin deesset, destituere ac praedamnare amicum existimaretur; et consentientibus uniuersis sedit in subselliis per aliquot horas, uerum tacitus et ne laudatione quidem iudiciali data. affuit et clientibus, sicut Scutario cuidam euocato quon
Abbreviated transcription (Latin):
gesserunt. licere oportere senatoribus de re pu. loqui. Antistius la¬
beo senatus lectione: cum triumiurum legeret. M. lepidum hostẽ
olim eius & tunc exultantem legit. Interrogatusq ab eo an essent
alii digniores suum quẽq uidicium habere respondit. Nec ideo
libertas aut contumacia fandi cuiꝗ̃ defuit. Etiam sparsos de
se in curia famosos libellos. nec expauit & magna cura redar¬
guit. Ac ne requisitis quidem auctoribus id modo censuit cogno¬
scendum. post hac de his qui libellos aut carmina ad infamiam
cuiuspiam sub alieno nomine edant. locis quoq quorũdam inui¬
diosis aut petulantibus lacessitus contradixit edicto. & tamen
de inhibenda testamentorum licentia ne senatus quicꝗ̃ constitue¬
ret intercessit. Quotiens magistratuum comiciis interesset tribus
cum candidatis sius circũibat. supplicabatq more solemni. fere¬
bat & ipse suffragium in tribus ut imus e populo. Testem se in uidi¬

Expanded text:
gesserunt licere oportere senatoribus de re p. loqui. Antistius Lagesserunt licere oportere senatoribus de re p. loqui. Antistius Labeo senatus lectione, cum uir uirum legeret, M. Lepidum hostem olim eius et tunc exulantem legit interrogatusque ab eo an essent alii digniores, suum quemque iudicium habere respondit. nec ideo libertas aut contumacia fraudi cuiquam fuit. etiam sparsos de se in curia famosos libellos nec expauit et magna cura redarguit ac ne requisitis quidem auctoribus id modo censuit, cognoscendum posthac de iis, qui libellos aut carmina ad infamiam cuiuspiam sub alieno nomine edant. Iocis quoque quorundam inuidiosis aut petulantibus lacessitus contra dixit edicto. et tamen ne de inhibenda testamentorum licentia quicquam constitueretur intercessit. quotiens magistratuum comitiis interesset, tribus cum candidatis suis circuibat supplicabatque more sollemni. ferebat et ipse suffragium in tribus, ut unus e populo. testem se in iudi
Abbreviated transcription (Latin):
consolatum sepe adoꝑta sella ꝓ publicum incessit. Promiscius sa¬
lutationibus ad mittebat & plebem. tanta comitate ad euntium
excipiens. ut quendam ioco corripuerit. quod sic sibi libellum i¬
porrigere dubitaret quasi elephanto stipem. Die senatus nunꝗͣ
patres nisi in curia salutauit. Et quidem sedentes ac nominati
singulos nullo submonente. etiam discedens eo modo singulis ua¬
lece dicebat. Officia cum multis mutuo exercuit nec prus dies
cuuisq solemnes frequentare desiit qͣ grandior iam natu. Et in
turba quodam sponsaliorum die uexatus gallum terrinum se¬
natorem minus sibi familiarem sed captum repente oculis & ob
inediam mori destinantem presens consolando reuocauit ad ui¬
tam. In senatu uerba facienti dictum est non intellexi. & ab alio
contradicerem tibi si locum haberem. Interdum ob inmodicas di¬
sceptantium altercationes e curia ꝑ iram se ꝓripienti quidam ĩ¬

Expanded text:
consulatum saepe adoperta sella per publicum incessit. promiscuis saconsulatum saepe adoperta sella per publicum incessit. promiscuis salutationibus admittebat et plebem, tanta comitate adeuntium desideria excipiens, ut quendam ioco corripuerit, quod sic sibi libellum porrigere dubitaret, 'quasi elephanto stipem'. die senatus numquam patres nisi in curia salutauit et quidem sedentis ac nominatim singulos nullo submonente; etiam discedens eodem modo sedentibus ualere dicebat. officia cum multis mutuo exercuit, nec prius dies cuiusque sollemnes frequentare desiit, quam grandior iam natu et in turba quondam sponsaliorum die uexatus. Gallum Cerrinium senatorem minus sibi familiarem, sed captum repente oculis et ob id inediam mori destinantem praesens consolando reuocauit ad uitam. In senatu uerba facienti dictum est: 'non intellexi,' et ab alio: 'contra dicerem tibi, si locum haberem.' interdum ob immodicas disceptantium altercationes e curia per iram se proripienti quidam in
Abbreviated transcription (Latin):
Nam in urbe quidem ꝑtinacissime abstinuit hoc honore. atq ẽ
argenteas statuas olim sibi positas conflauit omnes. exquis au¬
reas cortinas apollini palatino dedicauit. Dictaturam magna
ui offerente populo genu niius deiecta ab humeris toga nudo
pectore depreratus est. Domini appellatione ut maledictum et
obprobrum semꝑ exhorruit. Cum spectante eo ludos pronuncia¬
tum esset inmimo o. dominum equum & bonum. & uniuersi qi
de ipso dictum exultantes comprobassent. & statim manu uultuq
in decoras adulationes repressit. & in sequenti die grauissimo cor¬
ripuit edicto. dominumq se posthac appellari ne a liberis quidem
aut nepotibus suis uel serio uel ioco passus est. Atq eusmodi blã¬
ditias etiam inter ipsos prohibuit. Non temere urbe oppido ue
ullo egressus aut quoꝗͣ ingressus est nisi uespera aut noctu. ne
quem officii causa inquietaret. In consulatu pedibus fere extra

Expanded text:
nam in urbe quidem pertinacissime abstinuit hoc honore; atque etiam nam in urbe quidem pertinacissime abstinuit hoc honore; atque etiam argenteas statuas olim sibi positas conflauit omnis exque iis aureas cortinas Apollini Palatino dedicauit. Dictaturam magna ui offerente populo genu nixus deiecta ab umeris toga nudo pectore deprecatus est. domini appellationem ut maledictum et obprobrium semper exhorruit. cum spectante eo ludos pronuntiatum esset in mimo: o dominum aequum et bonum! et uniuersi quasi de ipso dictum exultantes comprobassent, et statim manu uultuque indecoras adulationes repressit et insequenti die grauissimo corripuit edicto; dominumque se posthac appellari ne a liberis quidem aut nepotibus suis uel serio uel ioco passus est atque eius modi blanditias etiam inter ipsos prohibuit. non temere urbe oppidoue ullo egressus aut quoquam ingressus est nisi uespera aut noctu, ne quem officii causa inquietaret. in consulatu pedibus fere, extra
Abbreviated transcription (Latin):
sit. uinium nouatum & capsium ptauinum ex plebe homines al¬
terum pecunia alterum leui exilio punire satis habuit cum il¬
le agrippe uiuenis nomine asperrimam de se epłam in uulgus
edidisset. hic conuuuo pleno proclamasset. neq uotum sibi neq
animum deesse confodiendi eum. Quadam uõ cognitione cum
emilio eliano cordubensi inter cetera crimina uel maxime o¬
biceretur quod male opinari de cesare soleret conuersus ad
accusatorem commotoq similis uelim inquit hoc mihi probes:
faciam sciat elianus & me linguam habere plura enim de eo
epłam conquerenti ira rescripsit. Etati tue mi tiberi noli in hac
re indulgere & nimirum indignari queꝗͣ esse qui de me male
loquatur. Satis est enim si hoc habemus ne quis nobis male face¬
re possit. Templa quãus sciret etiam pro consulibus decerni ĩ
nulla tamen proiuincia nisi communi suo romeq nomine recepit.

Expanded text:
sit: Iunium Nouatum et Cassium Patauinum e plebe homines alsit: Iunium Nouatum et Cassium Patauinum e plebe homines alterum pecunia, alterum leui exilio punire satis habuit, cum ille Agrippae iuuenis nomine asperrimam de se epistulam in uulgus edidisset, hic conuiuio pleno proclamasset neque uotum sibi neque animum deesse confodiendi eum. quadam uero cognitione, cum Aemilio Aeliano Cordubensi inter cetera crimina uel maxime obiceretur quod male opinari de Caesare soleret, conuersus ad accusatorem commotoque similis: 'uelim,' inquit, 'hoc mihi probes; faciam sciat Aelianus et me linguam habere, plura enim de eo epistulam conquerenti ita rescripsit: 'aetati tuae, mi Tiberi, noli in hac re indulgere et nimium indignari quemquam esse, qui de me male loquatur; satis est enim, si hoc habemus ne quis nobis male facere possit.' Templa, quamuis sciret etiam proconsulibus decerni solere, in nulla tamen prouincia nisi communi suo Romaeque nomine recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
perpetuo ac sine difficultate sumptus ad tuendos eos prosequendosq
suppeteret erarium militare cum uectigalibus nouis constitiut. Et
quo celerius a submanu anmunciari cognoseis poslet: quid in pro¬
iuntia quaq gereretur. uiuenes primo modicis interuallis ꝑmilitares
uias dehinc uehicula disposuit. commodius id usum est. ut quia a
loco udem ꝑferunt litteras. interrogari quoq si quid res exigant pos¬
sint. in diplomatib libellis que & epłis signandis initio usus ẽ spn
ge. mox imagine magni alexandri. nouissime sua dioscordis dio¬
scoridis manu sculpta. Qua signare insecuti quoq principes ꝑse¬
uerauerunt. Ad epłas omnes horarum quoq momenta nec diei
modo sed & noctis quibus date significarentur addebat. Cle¬
mentie cuulitatisq eiuis multa & magna documenta sunt. ne
enumerem quot & quos diuersatum partium uenia & in columi¬
tate donatos. principem etiam in ciuitate locum tenere passus

Expanded text:
perpetuo ac sine difficultate sumptus ad tuendos eos prosequendosque perpetuo ac sine difficultate sumptus ad tuendos eos prosequendosque suppeteret, aerarium militare cum uectigalibus nouis constituit. Et quo celerius ac sub manum adnuntiari cognoscique posset, quid in proincia quaque gereretur, iuuenes primo modicis interuallis per militaris uias, dehinc uehicula disposuit. commodius id uisum est, ut qui a loco idem perferunt litteras, interrogari quoque, si quid res exigant, possint. in diplomatibus libellisque et epistulis signandis initio sphinge usus est, mox imagine Magni Alexandri, nouissime sua, Dioscuridis manu scalpta, qua signare insecuti quoque principes perseuerarunt. ad epistulas omnis horarum quoque momenta nec diei modo sed et noctis, quibus datae significarentur, addebat. Clementiae ciuilitatisque eius multa et magna documenta sunt. ne enumerem, quot et quos diuersarum partium uenia et incolumitate donatos principem etiam in ciuitate locum tenere passus
Abbreviated transcription (Latin):
nere etate parius aut mente lapsis donec adolescerent. Ac plurimo¬
rum liberos & educauit simul cum suis & instituit. Ex militaribus
copiis legiones & auxilia prouinciatim distribuit. Classem miseni &
alteram rauene ad tutelam superi & inferi maris collocauit. Ceterũ
numerum partim in u̾bis in urbis partun in sui custodiam allegit. di¬
missa calagurritanorũ manu quam usq ad deuictum antoruum atem
germanorum quam usq ad cladem uarianam inter armigeros cuca
se habuerat. Neq tamen unꝗͣ plures ꝗͣ tres cohortes in urbe ẽẽ pas¬
sus est easq sine castris. reliquas in hiberna & estiua circa finituna
oppida dimittere assuerat. Quicquid autem ubiq militum esset ad
certam stipendiorum premiorumq formulam astrinxit. definitis ꝓ
gradu cuuisq & temporibus militie & cõmodis missionum ne aute¬
tite aut inopia post missionem solicitari ad res nouas possent. utq

Expanded text:
nere aetate paruis aut mente lapsis, donec adolescerent aut resipiscerent; ac plurimonere aetate paruis aut mente lapsis, donec adolescerent aut resipiscerent; ac plurimorum liberos et educauit simul cum suis et instituit. Ex militaribus copiis legiones et auxilia prouinciatim distribuit, classem Miseni et alteram Rauennae ad tutelam Superi et Inferi maris conlocauit, ceterum numerum partim in urbis partim in sui custodiam adlegit dimissa Calagurritanorum manu, quam usque ad deuictum Antonium, item Germanorum, quam usque ad cladem Varianam inter armigeros circa se habuerat. neque tamen umquam plures quam tres cohortes in urbe esse passus est easque sine castris, reliquas in hiberna et aestiua circa finitima oppida dimittere assuerat. quidquid autem ubique militum esset, ad certam stipendiorum praemiorumque formulam adstrinxit definitis pro gradu cuiusque et temporibus militiae et commodis missionum, ne aut aetate aut inopia post missionem sollicitari ad res nouas possent. utque
Abbreviated transcription (Latin):
interdum. atq ex utroq genere plerasq sepius adit. Urbiumi
quasclam federatas: sed ad exitum exitium licentia precipites li¬
bertate priuauit. alias autem ere alieno laborantes leuauit ac ter¬
remotu subuersas denuo condidit: aut merita erga populum ro. al¬
legantes latinitate uel ciuitate donauit. Nec est ut opinor prouinci¬
a excepta dum taxat africa & sardinia quam non adierit. In has
fugato sexto pompeio traicere ex sicilia appatantem continue & in mo¬
dice tempestates inhibuerunt. nec mox occasio aut causa traiciendi i
fuit. Regnorum quibus belli uire potitus est preter pauca aut hisdẽ
quibus ademerat reddidit. aut alieniginis contribuit. Reges socios ẽ
inter semet ipsos neressitudinibus mutuis unxit. promptissimus affi¬
iitatis cuiusq atq amicitie conciliator & fautor. nec aliter unuersoᷤ
ꝗͣ membra partesq imꝑii cure habuit. Rectorem quoq solitus appo¬

Expanded text:
interdum atque ex utroque genere plerasque saepius adiit. urbium interdum atque ex utroque genere plerasque saepius adiit. urbium quasdam, foederatas sed ad exitium licentia praecipites, libertate priuauit, alias aut aere alieno laborantis leuauit aut terrae motu subuersas denuo condidit aut merita erga populum R. adlegantes Latinitate uel ciuitate donauit. nec est, ut opinor, prouincia, excepta dum taxat Africa et Sardinia, quam non adierit. in has fugato Sex. Pompeio traicere ex Sicilia apparantem continuae et immodicae tempestates inhibuerunt nec mox occasio aut causa traiciendi fuit. Regnorum quibus belli iure potitus est, praeter pauca, aut isdem quibus ademerat reddidit aut alienigenis contribuit. reges socios etiam inter semet ipsos necessitudinibus mutuis iunxit, promptissimus affinitatis cuiusque atque amicitiae conciliator et fautor; nec aliter uniuersos quam membra partisque imperii curae habuit, rectorem quoque solitus appo
Abbreviated transcription (Latin):
urbamsq rebus administratis. italiam duo de triginta coloniarũ
numero deductarum ad se frequentauit. opibusq ac uectigalibus
publicis plurifariam instruxit. etiam uire ac dignatione ur̃bi quo¬
dam modo pro parte aliqua adequauit excogitato genere suffra¬
giorum que de magistratibus urbcis decuriones colꝯniei in suami
quisq coloniam ferrent: & subdie comi.tciorum obsignata romã
nutterent. Ac necubi aut honestorum deficeret copia aut multitu¬
dinis soboles equestrem militiam petentes etiam ex cõmendatione
publica cuiusq oppidi ordinabat. At his qui e plebe regiones si¬
bi reuisenti filios filias ue approbarent. singula numorum ma¬
lia ꝓ singulos duudebat. Prouincias ualidiores & quas annius u¬
magistratuũ impuis regi nec facile nec tutum erat ipsa suscepit.
Ceteras pro consulibus sortito ꝑmisit & tamen non millas cõmutauit

Expanded text:
urbanisque rebus administratis Italiam duodetriginta coloniarum urbanisque rebus administratis Italiam duodetriginta coloniarum numero deductarum a se frequentauit operibusque ac uectigalibus publicis plurifariam instruxit, etiam iure ac dignatione urbi quodam modo pro parte aliqua adaequauit excogitato genere suffragiorum, quae de magistratibus urbicis decuriones colonici in sua quisque colonia ferrent et sub die comitiorum obsignata Romam mitterent. ac necubi aut honestorum deficeret copia aut multitudinis suboles, equestrem militiam petentis etiam ex commendatione publica cuiusque oppidi ordinabat, at iis, qui e plebe regiones sibi reuisenti filios filiasue approbarent, singula nummorum milia pro singulis diuidebat. Prouincias ualidiores et quas annuis magistratuum imperiis regi nec facile nec tutum erat, ipse suscepit, ceteras proconsulibus sortito permisit; et tamen nonnullas commutauit
Abbreviated transcription (Latin):
& cateruarios oppidanos inter angustias uicorum pugnantes teme¬
re ac sine arte. unuersum deniqͦ genus operas aliquas publicoi
spectaculo prebentium etiam cura sua dignatus est. Athletis & con¬
seruauit preiulegia & ampliauit. gladiatores sine missione edi pro¬
hibuit. Cohercionem in histriones magistratibus omni tempore & lõ¬
go lege uetere ꝓmissam ademit preter q̃ ludos & scenam. Hec tñ
eo minus aut yisticorum certationes. aut gladiatorum pugnas se¬
uerissime semper exegit. Ham histrionum licentiam adeo compe¬
scuit ut stephanionem togatarium cui in puerilem habitum circũ¬
tonsam matronam ministrasse compererat ꝓtrina theatra uirgis
cesum relegauerit. ilan pantamimum querente pretore in atrio
domus sue nemine excluso flagellis uerberauerit. & piladem ur¬
be atq italia sumouerit. quo spectatorem a quo exibilabatur. dde¬
monstrasset digito conspicuumq fecisset. Ad hunc modum urbe

Expanded text:
et cateruarios oppidanos inter angustias uicorum pugnantis temeet cateruarios oppidanos inter angustias uicorum pugnantis temere ac sine arte. uniuersum denique genus operas aliquas publico spectaculo praebentium etiam cura sua dignatus est: athletis et conseruauit priuilegia et ampliauit, gladiatores sine missione edi prohibuit, coercitionem in histriones magistratibus omni tempore et loco lege uetere permissam ademit praeterquam ludis et scaena. nec tamen eo minus aut xysticorum certationes aut gladiatorum pugnas seuerissime semper exegit. nam histrionum licentiam adeo compescuit, ut Stephanionem togatarium, cui in puerilem habitum circumtonsam matronam ministrasse compererat, per trina theatra uirgis caesum relegauerit, Hylan pantomimum querente praetore in atrio domus suae nemine excluso flagellis uerberarit et Pyladen urbe atque Italia summouerit, quod spectatorem, a quo exibilabatur, demonstrasset digito conspicuumque fecisset. Ad hunc modum urbe