comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ro eius dirigunt: ut alter eoꝵ sͥ imꝑare
studeret. Illi nullo mͦ consenserunt: immo
hoc mauritio retulerunt. At ille germa¬
num ꝑdere uoluit. Qui qm̃ in eccliam fu¬
gerat. filium tanquam ꝓditorem sui consi¬
lri flagellauit ÷ multosq ad hunc ab cado
eccłia extrahendum transiittens. mnqͣ
ꝑmittitur: immo multis conuiciis apoplo
laceratus. martionista hereticus appellatus
Et commoto intra constantinopolim gra¬
ui tumultu: mauritius dissimulato habi¬
tu. cũ uxore et filiis noctu dromonẽ constn¬
dit÷ fugicns apud sc̃m antonomen uenit.
At uͦ focas cum exertitu in septimum ueni¬
eus. imꝑator efficitur: a quo mauritiꝰ cum
iussus. quemadmodum sͥ denuntiatũ fr¬
rat decollatur. Et quia oratio gregor qua
illum petierat in terribili dei iudicio libe
poterat: idem mauritius id recepit qͦd mo¬
ruit ÷ et in cunctis suis incõmodis dñm bͥtie¬
dicens. a sempit̾no supplitio meriit libali.

Expanded text:
ro ejus, dirigunt ut alter eorum sibi imperare ro ejus, dirigunt ut alter eorum sibi imperare studeret. Illi nullo modo consenserunt, imo hoc Mauricio retulerunt. At ille Germanum perdere voluit, qui quoniam in Ecclesiam fugerat, filium tanquam proditorem sui consilii flagellavit, multosque ad hunc ab eadem ecclesia extrahendum transmittens, nunquam permittitur; imo multis conviciis a populo laceratus, Marcionista haereticus appellatur. Et commoto intra Constantinopolim gravi tumultu, Mauricius, dissimulato habitu, cum uxore et filiis noctu dromonem conscendit; et fugiens, apud sanctum Antonomum venit. At vero Phocas cum exercitu in septimum veniens, imperator efficitur; a quo Mauricius cum jussus, quemadmodum sibi denuntiatum fuerat, decollatur. Et quia oratio Gregorii qua illum petierat in terribili Dei judicio liber non potuit, idem Mauricius id recepit quod meruit, et in cunctis suis incommodis Deum benedicens, a sempiterno supplicio merui liberari. 20.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cũ ignomima et discrimine decides. xxe
hib auditis mauritius dñm gl̾ificans.
penitentiam tenuit: s a cupiditatis
auaritia usq adeo ñ recessit. ut exercitus
in ꝑiculosis locis hiemaret: & transito
danubio uictus sͥ de esclauoꝵ regione ꝑi¬
clitabundi quererent. ne uidelicet alimen¬
ta publica manducarent. Quod cum petͦ
pretori feralib litceris immineret: taxiar¬
chis uocatis ait. Nimis mͥ uidentur grauia
imꝑatoris precepta: romanos in aliena
terra hiemare iubentia. Nam illi ñ obe¬
dire seuum ẽ: & rursus obedire seuissimũ
Nullum bonum parit auaritia: quia ma¬
ter omnium maloꝵ consistit: qua imꝑator
languens. hoꝵ maximoꝵ maloꝵ causa ro¬
manis efficitur. Exertitus itaq hoc ꝑ taxiar¬
chas audito ad seditionẽ conuertitur: eral¬
tatumq suꝑ clipeum focam centurionem
erarchum acclam auerunt. Fugato pretore
theodosio filio imꝑatoris. & germano soce¬

Expanded text:
vero cum ignominia et discrimine decides. 19. vero cum ignominia et discrimine decides. 19. Quibus auditis, Mauricius Deum glorificans, poenitentiam tenuit; sed a cupiditatis avaritia usque adeo non recessit, ut exercitus in periculosis locis hyemare, et transito Danubio victum sibi de Sclavorum regione periclitabundi quaerere, ne videlicet alimenta publica manducarent, Petro praetori feralibus litteris immineret. Qui taxiarchis vocatis, ait: « Nimis mihi videntur gravia imperatoris praecepta, Romanos in aliena terra hyemare jubentia. Nam illi non obedire saevum est, et rursus obedire saevissimum. Nullum bonum parit avaritia, quia mater omnium malorum consistit, qua Imperator languens, horum maximorum malorum causa Romanis efficitur. » Exercitus itaque, hoc per taxiarchas audito, ad seditionem convertitur, exaltatumque super clypeum Phocam per centurionem, exarchum acclamaverunt, fugatoque praetore, Theodosio filio imperatoris et Germano soce
Abbreviated transcription (Latin):
biculum imꝑatoris ingrediens. ad pedes
cius ꝓcidit. Cui imꝑator assurgens: ad pe¬
des eius nichilominus corruit dicens. Ignos¬
ce deprecor mͥ: quia nunc ꝓfecto diuina
reuelatione doctus cognoii. quod nichil
in me unde suspicabar cõmiseris ⁊ sed si
quem in agminib nr̃is cognoscis. qui fo¬
cas soleat uocari dicito mͥ. Et philippicus
dii apud se recogitans ait. Unum focam
cognosco: qui nuꝑ ꝓcurator ab exercitu nũ¬
cupatus. contradicebat tuo imꝑio. Cum
uͦ mauricius de qualitate illius inquire¬
ret: philippicus ait. Est quidem uiuenis
ed temerarius. attamen timidus. Et mauri¬
tius. Si tunidus inqͥt: ꝓfecto & homicidã.
Dumq sic ꝑ huiusmodi titubaret: in cra¬
stinum magistrianus ab heremitis quib
imꝑatoris preces portauerat rediens. respõ¬
sum retulit dicens. Deus recepta penitentiã
tua saluabit amimam tuam ÷ & cum scĩs
te cum tota domo tua constituct: ab imꝑio

Expanded text:
biculum imperatoris 135 ingrediens, ad pedes biculum imperatoris 135 ingrediens, ad pedes ejus procidit. Cui imperator assurgens, ad pedes ejus nihilominus corruit, dicens: Ignosce, deprecor, mihi, quia nunc profecto divina revelatione doctus cognovi quod nihil in me unde suspicabar commiseris. Sed si quem in agminibus nostris cognoscis qui Phocas soleat vocitari, dicito mihi. Et Philippicus, diu apud se recogitans, ait: Unum Phocam cognosco, qui nuper procurator ab exercitu nuncupatus contradicebat tuo imperio. Cum vero Mauricius de qualitate illius inquireret, Philippicus ait: Est quidem juvenis, et temerarius, attamen timidus. Et Mauricius: Si timidus, inquit, profecto et homicida. Dumque super hujusmodi titubaret, in crastinum magistrianus ab eremitis, quibus imperatoris preces portaverat, rediens, responsum retulit dicens: Deus, recepta poenitentia tua, salvabit animam tuam, et cum sanctis te cum tota domo tua constituet; ab imperio
Abbreviated transcription (Latin):
apud encam palatu portam se coram mul¬
to ppło eneȩ statuȩ saluatori assistere. Cunc
uox terribilis facta est. ex ip̃o incarnati uer¬
bi caractere dicens. Date mauricium. Et
capientes eum iudicioꝵ ministri: posuert̃
iuxta purpureum umbilicum qͥ illic erat.
Em eadem uox caracteris ait. Ubriis recidã
tͥ mala quȩ in hoc scło ꝑpetrasti: Ille res¬
pondid. Amator hominum dñe. & iuder
iuste. hic potius ea mͥ: & ñ in scło futuro
retribus. Statim duuna uox iussit tracdi
mauritium et constantinam uxorem etꝰ
cum filiis & filiab. omniq cognatione
ipsius foce militi. Figilans gͦ mauritius
misit parrochenum: et uocauit ad se phi¬
lippicum generum suum. quem cludum sus¬
picatus fuerat imꝑium sͥ uelle subriꝑe.
At ille ꝓ suspitione se ꝑdendum comitiens:
aduocate gordiȩ urori suȩ. tanqͣm ñ rem¬
surȩ. ultimum uale qicit. Sacram̃toq cõ¬
mumonis accepto. ad palatium uenit: cu¬

Expanded text:
apud aeneam palatii portam se coram mulapud aeneam palatii portam se coram multo populo aeneae statuae Salvatoris assistere. Tunc vox terribilis facta est ex ipso incarnati Verbi charactere, dicens: Date Mauricium. Et capientes eum judiciorum ministri, posuerunt juxta pueri umbilicum qui illic erat. Cui eadem vox characteris ait: Ubi vis reddam tibi mala, quae in hoc saeculo perpetrasti? Ille respondit: Amator hominum, Domine, et Judex juste, hic potius ea mihi, et non in saeculo futuro, retribue. Statim divina vox jussit tradi Mauricium et Constantinam uxorem ejus, cum filiis et filiabus, omnique cognatione ipsius, Phocae militi. Evigilans ergo Mauricius misit paracoemomenum, et vocavit ad se Philippicum generum suum, quem dudum suspicatus fuerat imperium sibi velle subripere. At ille pro suspicione se perdendum conjiciens, advocatae Gordiae uxori suae, tanquam non se revisurae, ultimum vale dixit; sacramentoque communionis accepto, ad palatium venit, et cu
Abbreviated transcription (Latin):
constantiam adimratus. quia dde futuro dei
iudicio se t̾ruerat. ad cxercenclam in eum ti¬
rannidem ꝓdire intebatur: cum ꝓtinꝰ eodẽ
anno uir quidam monachicis indutꝰ uesti¬
mentis. diuma quadam uirtute cominotus
dextera spatam cepit ⁊ quam indelicet a fo¬
ro usq ad eneam statuam gladiatoris nu¬
dam circumferens. imꝑatorem gladio cunc¬
tis moriturũ p̃dixit. E uoci mauricius ut au¬
diuit. a tirannide gregorio inferenda semit
continuit: & iudicium diuinum qͦd ei mi¬
natus fuerat cito se subiturum tantoma¬
gis timuit. quanto gregorium credidit non
ox itaq scͥpto preces compositas. tam
eidem qͣm cunctis patriarchis. ep̃is. & mo¬
nachis cuntatum. siue solitudinum pccu¬
nias multas. cereos. & thimamata destina¬
uit: hoc potissimum deprecans. ut domino
supplicarent. quatinus in hoc scło incrita
redimi mcruisset. Cumq hoc & ip̃e uche¬
mentius ꝑ multa tempora cũ lacrimis po¬
stulasset: quadam nocte dormiens. uidet

Expanded text:
o Dei judicio se terruerat, ad exercendam in eum tyrannidem prodire nitebatur, cum protinus eodem anno vir quidam monachicis indutus vestimentis, divina quadam virtute commotus, dextera spatham cepit, quam videlicet a foro usque ad aeneam statuam gladiatoris nudam circumferens, imperatorem gladio cunctis moriturum praedixit. Quod Mauricius ut audivit, a tyrannide Gregorio inferenda semet continuit, et judicium divinum quod ei minatus fuerat cito se subiturum tanto magis timuit, quanto Gregorium credidit non ox itaque scripto preces compositas tam eidem quam cunctis patriarchis, episcopis et monachis civitatum sive solitudinum, pecunias multas, cereos et thymiamata destinavit, hoc potissimum deprecans ut Domino supplicarent, quatenus in hoc saeculo meritredimi meruisset. Cumque hoc et ipse vehementius per multa tempora cum lacrymis postularet, quadam nocte dormiens, videt
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm sꝑauerunt muncra portantes. domum
reuersi sunt. Sed & hoc miracłm sanitatis
in illis: plurimis fuit causa salutis ecernȩ

Expanded text:
m sperauerunt munera portantes, domum reuersi sunt. Sed et hoc miraculum sanitatis in illis plurimis fuit causa salutis aetern
Abbreviated transcription (Latin):
abbatisse scõrum uenerantur: felici successione
actorum ritu ꝑpituo uenerant᷑. Exinde gͦ ut
quam alias quas in pͥncipatu gessit. tan¬
to studio brcuitatis licet preposttro ordine
lͥitutum compendiose crplicare conabor¬

Expanded text:
abbatissae Scotorum venerantur, felici successione et ritu perpetuo dominantur. Exinde ergo, ut quam alias quas in principatu gessit, multo studio brevitatis, licet praepostero ordine virtutum compendiose explicare conabor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuemiente puella que fuerat infirma: tule¬
runt eam sacerdotes. et adluxerunt ad lectũ
ubi iussa fuerat ambulare. Cumq se in ora¬
tione dño substrauisset. et ad lectum incli¬
uasset: statim aꝑti sunt oculi eius : et totũ
corpꝰ qͦd ante uulneratum fuerat. ita repen¬
te sanatum ẽ: ac si unqͣm uulneris nchil
habuisset. Illa autem cleo grãs agebat: et
gaudio magno repleta ẽ: et cum erultatio

Expanded text:
em puella, quae fuerat infirma, tuleruntque eam sorores et adduxerunt ad lectulum, ubi iussa fuerat ambulare. Cumque se in oratione Domino substravisset et ad lectulum inclinasset, statim aperti sunt oculi eius, et totum corpus, que ante vulnerata fuerat, ita repente sanata est, acsi umquam vulneris nihil habuisset. Illa autem Domino gratias agebat et gaudio magno repleta est et exultatio
Abbreviated transcription (Latin):
gente sed dolosus morib. exardescens in ali¬
cuiꝰ femine concupiscentiam. & quomͦ eiꝰ
concubitu fru posset callide cogitans: su¬
am sentem argenteam p̾tiosamq unde¬
Quam ddolose retraxit illa ignorante. et ie¬
cit in mare: ut cum illa ñ posset reddere.
sibi esset ancilla÷ et eius postea uteretur ut

Expanded text:
et dolosus moribus exardescens in cujusdam feminae concupiscentiam, et quo modo ejus concubitu frui posset callide cogitans, ac sentem argenteam pretiosam in dequam dolose retraxit illa ignorante, et jecit in mare, et cum ipsa non posset reddere, sibi esset ancilla, et ejus postea uteretur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet iugulationẽ et homicidia alioꝵ ho¬
tissima & affabilis brgida melliflua uer¬
boꝵ copia p̃dicauit: ut mortiferis errorib
relictis. sua cͥmina ꝑ cordis compunctioneor
& ueram ddiluerent penitentiam. Qui hebi¬
tudine m̃tis sue nͥ pͥus uana sua complesseñ
uota. illud facere resistentes: in inam suam¬
minum precib ꝓ obcecationcꝰ eoꝵ. uolens
ficri. & add agnitionẽ ueritatis ucnire: egre¬
tes: quasi post tͥumphum de suo adũsa¬
tib reũsi multis apparuerunt. Mirum in
modum cũ ncmincm occiderent: illis insũ
est sua complesse uota. Quod ita ꝑ meri
it. Et sic illi qui antea erant homicide: ꝑ
penitentiam ad deum conuersi sunt
N hoc oꝑe ꝑ decoratam brigidam cultu
inenarrabili sacre religionis. diuina mani¬
festata est potentia. Quidam enim uir

Expanded text:
aliorum jugulationem et homicidia depotissima et affabilis Brigida melliflua verborum copia praedicavit, ut mortiferis erroribus relictis, crimina per cordis compunctionem et veram delerent poenitentiam. Qui hebetudine mentis suae, nisi prius vana sua complessent vota, illud resistentes, in viam pelentis, fieri, et ad agnitionem veritatis. Et egreis decollantes, quasi post triumphum de suo adversaversi multis apparuerunt. Mirum in modum cum neminem occiderent, illis visum esit. Et sic illi qui antea erant homicidae, per poenitentiam ad Dominum conversi sunt. Et in hoc opere per sanctam Brigidam cultu inenarrabili sacrae religionis divina manifestata est potentia. Illam enim,
Abbreviated transcription (Latin):
eius ingluiem qua suꝑflua deuorabat
temparet ÷ nec antiquam uͥtutem sui corpo¬
ris pͥ hac amitteret causa. Sic sancta bri¬
gia illum bñdicens. et ꝓ illo dñm orans:
ipse postea uictu uniꝰ uiri sacis contentus
ac ut antea solebat laborans. sicut duode¬
cim oparii oꝑabant᷑. in eadem antiqua

Expanded text:
ejus ingluviem, qua superflua devorabat, temperaret; nec antequam virtutem sui corporis pro hac amisisset causa. Et sic illa Brigida illum benedicens, et pro illo Dominum orans; ipse postea victu unius viri satis contentus, ac, ut antea solebat, laborans, sicut duodecim operarii operabatur, in eadem antiqua
Abbreviated transcription (Latin):
ppͥam sentem argenteam redderet. aut ip̃a
hac causa culpabili. fragilis ipse concupis¬
centia ciꝰ uteretur. Hec timens pudica femi
risset causam. uel quid ꝓ hac re agere debe¬
ret. cogitaret: cũ necdum uerba complesset.
suꝑuenit ad se quidam cũ piscib de flumi¬
et extisa fuissent: sentis illa argentea quam
ille crudelis iecerat in mare ob causam su¬
& sic postea secura mente sentem eandem se¬
cum portans. & ad conuentum multitudinis
ꝓpt̃ hanc culpam cũ tiranno seuissimo pro¬
grediens. & monstrans illi ꝓpͥam sentẽ: mul¬
tis cestantib qͥ eam agnoscere poterant non
aliam esse. sed ipsam de qua talis sermo
ferebat᷑. adherentem sibi feminam pudicã
de manib tyranm crudelissimi liberauit.
Et sic ille postea conficens suam culpã: sc̃e
brigide humilit̾ sua subdidit colla. Et illa
ab omnib głosa ꝑacto hoc ingenti mira¬
culo grãs agens deo. & omnia in eiꝰ głam
faciens: domum redũt propriam.

Expanded text:
sibi sente argentea reddita, aut ipsa femina  causa culpabili fragilis concupiscentiae uteretur. Et haec timens pudica feminrisset causam, vel quid pro hac re ageret cogitaret, cum nec dum verba complesset, supervenit ad se quidam cum piscibus de flumiet aperta essent, sentis illa argentea, quam ille crudelis jecit in mare, in Et sic postea secura mente eamdem sentem secum portans; et ad conventum multitudinis pro hac culpa cum tyranno infami progrediens, et monstrans sibi eamdem sentem, multis testantibus, qui eam agnoscere poterant, non aliam esse, sed ipsam de qua talis sermo ferebatur, adhaerentem sibi feminam pudicam de manibus tyranni crudelissimi liberavit. Ille vero postea confitens suam culpam, sanctae Brigidae humiliter sua subdidit colla. Tunc illa ab omnibus gloriosa peracto hoc ingenti miraculo gratias agens Deo, et omnia in ejus gloriam faciens, domum rediit propriam.
Abbreviated transcription (Latin):
dis et marima. ad aliquem parata usum
ab his qui arcificia exertere solebant: in sil¬
ua lignari securib eitisa est. Ad quam cõ¬
uentio uiroꝵ fortium ꝑpter molestiam et
ingentẽ locorum difficultatẽ. in quib ramo¬
rum cũ fragore suorũ ruerat: ut exponerent
ac traherent cũ multis brb et artificium
machinis. ad locum destinatũ ut necessitaᷤᷤ
rei poscebat congͣgata est. Et cum nec mul¬
titudo urorum. et uires boum. et uarie ar¬

Expanded text:
dis et maxima, ad aliquem paranda usum, cum his qui artificia exercere solebant in ligna lignorum securibus excisa est. Ad quam conventio virorum fortium propter ejus molestiam et ingentem molem, loca difficillima in quibus ramorum cum fragore suorum, ut deponerent, attraherent cum multis bubus, et artificum machinis ad locum destinatum, ut necessitas rei poscebat, congregata est. Et cum nec multitudo virorum, vires boum, et variae ar
Abbreviated transcription (Latin):
pͥoris forme reparatum: et telaria ligna
similit̾ sͥ ꝓ ceteris reparata. in tali forma
& quantitate in qua pͥora fuerant contem¬
plata est. Sicq sancta brigida felici ꝓ gͥs¬
su et mirabilis facta uͥtuce: domui et ha¬
bitatorib uale dicens. pacifice in iam

Expanded text:
psa dilexerat. Et telaria ligna similiter sibi prae caeteris reparata, in tali forma et quantitate in qua priora fuerant, contemplata est. Et sic sancta Brigida felici progressu, et mirabili facta virtute, et habitatoribus valedicens, pontifice in suam
Abbreviated transcription (Latin):
T ubi decretum gñalitatis euaclps
nequit÷ consensurum se tandem aliqnd
simulauit: & imꝑatori mauritio. tmo
filium ex lauachio sc̃o susceꝑat. latiias
litteras destinauit: adiurans & multa s
deposcens. ne unqͣm assensum pplil pie¬
bereo: ut se huis honoris gła sublimsa¬
ret. Sed p̾fectus urbis germanus nõie. etꝰ
nuntium anticipauit: comp̃hensumq ac
diuptis epłis. consensum quem ppłs fecerat
imꝑatori direxit. At illȩ giãs agens deo
ꝓ amicitia diacom. eo qͦd locum deferendi
ci honoris ut cupierat repꝑisset: data pre¬
ceptione ip̃m ordinari precepit. Interim dũ
ab urbe regia imꝑatorius prestolaret᷑ as¬
sensus et lues ipsa ppłm uehem̃tius deua¬
staret: uencrabilis leuita gregoriꝰ. uerbum

Expanded text:
t ubi decretum generalitatis evadere nequivit, consensurum se tandem aliquando simulavit, et imperatori Mauricio, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, latenter litteras destinavit, adjurans, et multa prece deposcens, ne unquam assensum populis praeberet ut se hujus honoris gloria sublimret. Sed praefectus urbis, Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit, comprehensumque ac, diruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias agens Deo pro amicitia diaconi, eo quod locum deferendi ei honoris, ut cupierat, reperisset, data praeceptione ipsum ordinari praecepit. 41. Interim dum ab urbe regia imperatorius praestolaretur assensus, et lues ipsa populum vehementius devastaret, venerabilis levita Gregorius verbum
Abbreviated transcription (Latin):
st quis tante indiscretionis. tanteq possit
stulticte repꝑiri: ut eorum iniquitatem
tibi estimet applicanclam:
u wetaiem uniuscuiꝰq hominis grego¬
sius contra iudicum insolentias. liberis n¬
chiloninꝰ uocib defendebat. Unde lcontio
nonsult post aliqua scribens ait. Si lib̾ti¬
nos mnista causa culpabilis cautionis in

Expanded text:
t quis tantae indiscretionis tantaeque possit stultitiae reperiri, ut eorum iniquitatem tibi aestimet applicandam? » 47. Libertatem uniuscujusque hominis Gregorius contra judicum insolentias liberis nihilominus vocibus defendebat. Unde Leontio, exconsuli, post aliqua, scribens, ait: « Si Libertinus in ista causa cautionis
Abbreviated transcription (Latin):
uadam quoq die dum uenerabilis
pat̾ uesꝑtina iam hora corporis alim̃¬
da ꝑciꝑet ÷ cius monachus cuiusdam de¬
fensoris filius fuerat: qui ci ante mensam
lucerna tenebat. Cumq uir dei ederet. ip̃e
autẽ cũ lucerne ministerio astaret: cepit ꝑ
& ꝑ cogitationẽ dicere. Quis ẽ hic cui ego
manducanti assisto: lucernã tenco÷ seruiti¬
um impendo: Quis sum ego. ut isti sermi¬
am: Ad quem uir dei statim conu̾sus: ue¬
hement̾ eum cepit increpare dicens. Signa
cor tuum frater. Quid est qͦd loqueris: Sig¬
na cor tuum. Nocatisq statim fratrib pre¬
cepit cis lucernam de manib dolli: ipsum
uero iussit a ministerio recedere ÷ & sibi
hora eadem quictum sedere. Qui requi

Expanded text:
uadam quoque die dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse autem cum lucernae ministerio astaret, coepit pet per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: Signa cor tuum, frater, quid est quod loqueris? signa cor tuum. Vocatisque statim fratribus, praecepit ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requi
Abbreviated transcription (Latin):
domũ funditus ualeret euertere ⁊ hoc
solum sͥ deputaret lucrum. si uł ad pun¬
ctum potuisset ꝑturbare. Nam qͦdam die
instigatus facinore cupiditatis quidam
rusticus : labulum de sella uiri dei preciders
abstulio: in sinũq ꝓiecit. Diuma statim
ultio. que ideo p̾sentib ulciscitur uerb̃ib.
ut afuturis liberet. subsecuta ẽ: qua coar¬
tatus dolorib isdem rusticus. cũ ueluti ig¬
nib cremaretur ciulans uociferari cepit.
dicens. Subuem mͥ sc̃e erm̃lande: quia ꝓ
modico qͦd ate conatussum furto auferre.
mestimabiles luo penas. Et hec dicens. la¬
tens furtum de sinu in medium ꝓiecit: qd̾̃
in testimonium usq in p̃sens ꝑseuerat
pendens in oratorio beati apli pccͥ. ĩ oglan¬
da cella ubi hoc gestum ẽ. Uir uͦ dñ fag¬
nore uinctum. oratione soluit: atq cum
alim̃toꝵ sacietate reficiens. & ut ne scclu¬
ctoris suasionib ulterius assensum p̃bert

Expanded text:
domum funditus valeret evertere, hoc domum funditus valeret evertere, hoc solum sibi deputaret lucrum, si vel ad punctum potuisset perturbare. Nam quodam die, instigatus facinore cupiditatis, quidam rusticus labulum de sella viri Dei praecidens abstulit in sinumque proiecit. Divina statim ultio, quae ideo praesentibus ulciscitur verberibus, ut a futuris liberet, subsecuta est; quoartatus doloribus isdem rusticus, cum veluti ignibus cremaretur, eiulans vociferari coepit, dicens: 'Subveni mihi, sancte Aermenlande, quia pro modico, quod a te conatus sum furto auferre, inaestimabiles luo poenas'. Et haec dicens, latens furtum de sinu in niedium proiecit, quod in testimonium usque in praesens perseverat, pendens in oratorio beati apostoli Petri in Oglenda cella, ubi hoc gestum est. Vir vero Domini facinore vinctum oratione solvit, atque eum alimentorum sacietate reficiens, et ut ne seductoris suasionibus ulterius adsensum pr
Abbreviated transcription (Latin):
lit: et quantam ei dñs ꝑ m̃ita ipsius gra¬
tiam reddidisset indicauit. Quo audito
uir dm̃i: silentio hoc abscondere adulati¬
onibz uacuus iussit dicens. Noli queso me¬
is meritis hoc deputare miraculum: qd
ꝓ crogatione pauꝑum tue dñs largitati
conferre dignatus ẽ. At contra launus
in hac uirtute minime fuisse conscium
fatebatur. Orta est int̾ eos namq mutue
humilitatis amica contentio. Sed om̃ib
fidelib liquido patet. quia sc̃i sacerdotis
m̃ito hoc gestum ẽ miraculum: quia illi
doto corde adheserat. qui in chana galilce
aquam conuertit in uinum. Capłm .xi.
infestus immicus astute obuiare sa¬
lagens. cum uirum dei uͥtutib pollere cer¬
neret. mentẽq eius nullo temptationis
instinctu saltim ad modicum in ullam
ualeret deccptionis foucam labefactariz
cepit ꝑ quos potuit qui in nulla erant
rationis auctoritate muniti. uiro dei m¬
quietudinis suscitare molestiam: quati¬
nus si ñ supra petram firmit fundatam

Expanded text:
lit, et quantam ei Dominus per merita ipsius gratiam reddidisset, indicavit. Quo audito, vir Domini silentio hoc abscondere adolationibus vacuus iussit, dicens: 'Noli, quaeso, meis meritis hoc deputare miraculum, quod pro erogatione pauperum tuae Dominus largitati conferre dignatus est'. At contra Launus in hac virtute minime fuisse conscium fatebatur. Orta est inter eos namque mutuae humilitatis amica contentio; sed omnibus fidelibus liquido patet, quia sancti sacerdotis merito hoc gestum est miraculum, quia illi toto corde adheserat, qui in Chana Galileae aquam convertit in vinum. 12. infestus inimicus astute obviare satagens, cum virum Dei virtutibus pollere cerneret mentemque eius nullo temptationis instinctu saltim ad modicum in ullam valeret deceptionis foveam labefactare, coepit per quos potuit, qui nulla erant rationis auctoritate muniti, viro Dei inquietudinis suscitare molestiam, quatenus, si non supra petram firmiter fundatam
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus contra elationẽ crigitur. qͥ suꝑbiȩ
uicio semctip̃m specialit̾ aduersatur. Et
infra. Considerare nos conuenit. ne qua
racdix amaritudinis sursum germinans
impediat: & ꝑ illam comqͥnent᷑ multi.

Expanded text:
irtus contra elationem erigitur, qui superbiae vitio per semetipsum specialiter adversatur. » Et infra: « Considerare vos convenit, ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam coinquinentur multi
Abbreviated transcription (Latin):
iter nr̃m postmodum incolumes explere. Cũ
igitur & uerba aurib. & loca oculis blandi¬
iintur. ad ct̃tiã admonitionẽ ꝑsuas consen¬
sit &e comedit. Pesptina uͭ hora:. ꝑuenitꝰ ad
cellam. Preientatꝰ au ueñ abili bñcucto pat᷑
sͥ orationẽ petut: s mox ei uir sanctus. poc
qd ĩ uia egerat imꝑperauit dicens. Quidẽ
trater: Oalignus hostis quit ꝑ conuatõ¬
rem cuũ locutus ẽ. semel t̃ ꝑsualer npo
tiut : ludo ñ potuit : t̃tio ꝑsuasit: et te ad hoc
qͥo uoluit suꝑauit. Tunc ille reatũ infirme
tomagis epit culpam aeficre ꝙ ciaibis. car
quanto se cognonit etiam absentẽ in bene¬
ust patris oculis deliquisse. Petem. beno
sanci urm precordus helsci sp̃m iudeo inc̃e:
qui abienti aiscipulo p̃sens fuit. dro prce¬

Expanded text:
iter nostrum postmodum incolumes explere. Cum iter nostrum postmodum incolumes explere. Cum igitur et verba haec auribus, et loca oculis blandirentur, tertia admonitione persuasus, consensit et comedit: vespertina vero hora pervenit ad cellam. Praesentatus autem venerabili Benedicto Patri, sibi orationem dari petiit: sed mox ei vir sanctus hoc quod in via egerat improperavit, dicens: Quid est, frater, quod malignus hostis, qui tibi per conviatorem tuum locutus est, semel tibi persuadere non potuit, secundo non potuit, at tertio suasit, et te ad hoc quod voluit superavit? Tunc ille reatum infirmae to magis coepit culpam deflere et erubescere, quanto se cognovit etiam absentem in Benedicti Patris oculis deliquisse. Petr. Ego sancti viri praecordiis Elisaei spiritum video inesse, qui absenti discipulo praesens exstitit. C
Abbreviated transcription (Latin):
Rater quoq ualentimam cius mona¬
chi. cuius suꝑius memoriã feci: uir crat
laicus. s religiosus. Qui ut serui cdei orationẽ
ꝑciꝑet. & germanum frẽm inderet: annis
singulis de loco suo ad cellam ieumꝰ ueniit
monasterium faceret ÷ sele illi alt̃ iuator
adiunxit: qui sum̃dos in itiñe portabat el¬
bos. Cumq iam hora tarcdior excreuisset: qi
Neni frater sumamus cibũ: ne lassemur il
mia. Eui ille respondid. Absit frater ñ facis
quia ad uenerabilem patrem bñdidtũ tl
accepto: ad horam coniuator conticuit S
sũ post ħ aliquantulũ itĩis spacium egis¬
sent: rursus admonuit ut manucarent.
euett. Eacuio qͥdem qͥ ad manducan dum
modicũ consensit. Cumq & iter longiꝰ age¬
rent. et eos tardior hora fatigaret ambulor¬
tes: inuenerunt in itin̾e pratum & fortẽ.
& queq poterant ad reficiendũ corpꝰ delecta¬
bilia ideri. Eunc coniiator ait. Fece aqua
erte pratũ: ecce amenꝰ locus in quo possua
refici. & parum quiescere: ut ualeamus

Expanded text:
rater quoque Valentiniani ejus monachi, cujus superius memoriam feci, vir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejunus monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, qui sumendos cibos in itinere portabat. Cumque jam hora tardior excrevisset, dixit: Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. Cui ille respondit: Absit, frater, hoc non faciam, quia ad venerabilem Patrem Benedictum jepercepto, ad horam conviator tacuit. Sed cum post hoc aliquantulum itineris spatium egissent, rursus admonuit ut manducarent. everat. Tacuit quidem qui ad manducandum ad modicum consensit. Cumque iter longius agerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerunt in itinere pratum et fontem, et quaeque poterant ad reficiendum corpus delectabilia videri. Tunc conviator ait: Ecce aqua, ecce pratum, ecce amoenus locus, in quo possumus refici et parum quiescere, ut valeamus
Abbreviated transcription (Latin):
Signatus c̃ accedere ad regom ppostratupi
Qtiem de terra leuauit : & de suus acti
increpauit: atq in paucis fermonib cunc¬
ta que illi erant uentura p̃mintiaut ai¬
cens. Multa mala facis: multa mala fe¬
cisti: iam aliqñ ab iniquitate compesctre
Et quidem romã ingressurus es. mare tñsi

Expanded text:
dignatus est accedere ad regem prostratum: dignatus est accedere ad regem prostratum: quem de terra levavit, et de suis actibus increpavit, atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant ventura praen Multa mala facis, multa mala fecisti, jam tandem ab iniquitate compescere. Et quidem Romam ingressurus es, mare transi
Abbreviated transcription (Latin):
l psona sua ꝑgere ad ati homine pͥapit
ñ conis obsecͥo tres qui sͥ pre ceceris acdhere¬
re consueuerant comites misit. scilicet uie
rulerich. & blidin: ut añ serui. lel ocruoe
ip̃m ẽẽ regem cotilam simillantes. eitus sati
obambularent. Cu alia quoq ob sequias
ates spatarios prebuit: ut tam ex eisdcon
obscouius. qͣm er purpureis uestib rer ẽẽ
putaret. Qumq isdem riggo decoratus ue¬
stib. obsequentium frequentia comitasꝰ.
monasterium fuisset ingressus : uir di cini¬
nus sedebat. Quem ucnientẽ conspicieus.
cũ iam ab eo audiri potuisset. cllmcent
erpauit: om̃sq qui cũ eo ad clei hominẽ
ueuerant. t̾re consternati st̃. Surgentes adũ
s ad suum regem reũsi. nuntiauerunt ert¬
pidi qͥnta uelocitate fuerant dep̃hensi.
unc ꝑ se idem totila ad dei ho¬
minẽm accessit. Quem cũ longe seden¬
don cesneret: ñ ausus acceders. scse in t̾ram
dedit.Qui dum inr dci bis terq diceret sx¬
go. fdp̃e añ cum de t̾ra crigi non auderet:

Expanded text:
sona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cujus obsequio tres qui sibi prae caeteris adhaerere consueverant, comites misit, scilicet, Vult, Ruderic, et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum regem Totilam esse simulantes, ejus lateribus obambularent; cui alia quoque obsequia atque spatharios praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque idem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum jam ab eo audiri potuisset, clamavit, expavit: omnesque qui cum eo ad hominem Dei veniebant, terrae consternati sunt. Surgentes ased ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, dedit. Cui cum vir Dei bis terve diceret: Surge, sed ipse ante eum de terra erigi non auderet,
Abbreviated transcription (Latin):
tim eos quos coctos lectione nouimꝰ mes¬
cos. fecimus requiri: et quid singili sel
misimus. Qui tamen quietẽ & silentium prẽ-
omnib dictant: quam si tua frat̾nitas it
sua eccł̃ia possit habere. ualde sum clubius.
Et ideo uidetur mͥ ut ordinata illic eccł̃ia. uł
qui missarum sollempnia explere ualeant.
uł qui episcopii curam gerens hospitalita¬
tem & susceptionẽ possit exhibere. qui uemi¬
nisteriis custodiendis preesse: tua frat̾nitas
ad me ante estiuum tempꝰ debeat uenire:
ut egͥtudinis tue ego spetialit᷑ in quantum
ualeo curam geram. et quietẽ tuam custo
de ꝑtimesco. ne si curas aliquas cũ adu̾sitate
temporis ceꝑis: amplius ex eaclem molestia
picliteris. Ego enim ip̃e ualde sum debilis:
& omnino est utile. ut cum dei gr̃a sanus
ad tuam eccl̃iam redeas: aut certe si uocan¬
dus es int̾ manꝰ tuoꝵ uoceris : & ego qui me
morti proximũ uideo. si me deus omp̃s an

Expanded text:
tim eos quos hic doctos lectione novimus meditim eos quos hic doctos lectione novimus medicos fecimus reisimus. Qui tamen quietem et silentium prae omnibus dictant, quam si tua fraternitas in sua Ecclesia possit habere, valde sum dubius. Et ideo videtur mihi ut ordinata illic Ecclesia, vel qui missarum sovel qui episcopii curam gerere, hospitalitatem et susceptionem possit exhibere, quive monasteriis custodiendis preesse, tua fraternitas ad me ante estivum tempus debeat venire, ut egritudinis tuae ego specialiter, in quantum valeo, curam geram quietemque tuam custum. Et valde pertimesco, ne si curas aliquas cum adversitate temporis ceperis, amplius ex eadem molestia pericliteris. Ego enim ipse valde sum debilis, et omnino est utile ut cum Dei gratia sanus ad tuam ecclesiam redeas, aut certe si vocandus es, inter manus tuorum voceris, et ego, qui me morti proximum video, si me omnipotens Deu
Abbreviated transcription (Latin):
quam audieram cognoscens. exultaui uche¬
ment̃÷ quia tanta cordis leticia secuta est:
quanta prius tͥsticie amaritudo p̃cesserat.
Scimꝰ enim: quia in om̃ipotentis dei adiuto¬
rio multorum salus est uita uestra.
tem rusticiane patͥcie. Q uotiens de urbere¬
gia ad nos aliquis uenit: cure nob̃ est dett¬
poris ur̃i sospitate requirere. Sed pectatis ii¬
is facientib & semꝑ audio que me tedio
audire: quia in tanta tenuitate atq debi¬
litate adhuc in uob̃ referunt podagis do¬
lores extrescere. S oro om̃ipotentẽ dm: ut
om̃ia quȩ in ur̃o corpore agunt᷑. acd salutẽ
aĩe ddirig̾ant᷑. Flagella tẽporalia et̃nam uob
reqͥem preparent: & ꝑ eos dolores qui cum
fine sunt. gaudia uob̾ sine fine concedas.
tem marimano rauennati ep̃o. Nementes
quidem rauennates homines. grauissius
me merore inuenerunt ꝑcussum: quia fia¬
t̾nitatẽ tuam retulerunt de uomitu sang¬
nis egrotare. Ex qua re sollicite et singili¬

Expanded text:
quam audieram agnoscens, exsultavi vehequam audieram agnoscens, exsultavi vehementer, quia tanta cordis laetitia secuta est quanta prius tristitiae amaritudo praecesserat. Scimus enim quia in omnipotentis Dei adjutorio multorum salus est vita vestra. » Item Rusticianae patriciae: « Quoties de urbe regia ad nos aliquis venit, curae nobis est de corporis vestri sospitate requirere. Sed peccatis meis facientibus, et semper audio quae me taedet audire, quia in tanta tenuitate atque debilitate adhuc in vobis referunt podagrae dolores excrescere. Sed oro omnipotentem Dominum, ut omnia quae in vestro corpore aguntur, ad salutem animae dirigantur, flagella temporalia aeternam vobis quietem praeparent, et per eos dolores qui cum fine sunt gaudia vobis sine fine concedat. » Item Mariniano, Ravennati episcopo: « Venientes quidam Ravennates homines gravissimo me moerore invenerunt percussum, quia fraternitatem tuam retulerunt de vomitu sanguinis aegrotare. Ex qua re sollicite, et singula
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie ipsius fraternitati tũe uisitationis ope¬
ram preuidimus delegendam.
tem uniũsis habitatorib arimini. Si cul¬
pam urãm filii dilectissimi intentius ueli¬
tis attendere: assidua uos apud dm debe¬
tis oratione purgare: quia ep̃m ur̃m non
deuota mente nec ut filii suscepistis. Quem
inquietudo et tribulatio auobis illata ad
hoc usq ꝑduxit. ut molestiam corporalen
incurreret: quamuis in eo nichil de his
que nob̾ sunt scͥpta cognouimus : s inc̾e
solam debilitatem. ꝓ qua hic eum reti̾e¬
tem culogio patͥarche alex Icurauimꝰ¬
andrino. Ante hoc temporis. bonefacii
cartularii responsalis mei qui in urbe regia
demorat᷑. uehement̾ me scͥpta turbauerunt
que dicebant dulcissimam mͥ atq suauissi¬
mam sanctitatẽ urãm defectum corporei lu¬
minis ꝑtulisse. Ex quib scͥptis graui merore
ꝑcussus sum: s subito creatoris ac redempto
pi cpłam. et sanum de ca corporis molestia

Expanded text:
ecclesiae ipsius fraternitati tuae visitationis opeecclesiae ipsius fraternitati tuae visitationis operam providemus delegandam. » Item universis habitatoribus Arimini: « Si culpam vestram, filii dilectissimi, intentius velitis attendere, assidua vos apud Deum debetis oratione purgare, quod episcopum vestrum non devota mente, nec, ut filii, suscepistis; quem inquietudo et tribulatio a vobis illata ad hoc usque perduxit, ut molestiam corporalem incurreret, quamvis in eo 158 nihil de his quae nobis sunt scripta cognovimus, sed solam tem Eulogio patriarchae Alexandrino: « Ante hoc temporis Bonifacii chartularii responsalis mei, qui in urbe regia demoratur, vehementer me scripta turbaverunt, quae dicebant dulcissimam mihi atque suavissimam sanctitatem vestram defectum corporei luminis pertulisse. Ex quibus scriptis gravi moerore perculsus sum, sed subito Creatoris ac Redemptorrae suscepi epistolam, et sanum de ea corporis molestia
Abbreviated transcription (Latin):
anta compassionis gr̃a circa om̃s Gre¬
gorius redundabat: ut alterius infirmi¬
tatem in suo corpore hunc sustinuisse si uelis
aspicias. Unde iohanni rauennati ep̃o scri¬
bens ait. Dominicis mandatis p̃cipimur pro¬
timos sicut nosmetip̃os diligere: eorumq
languorib tanqͣm ꝓpriis infirmitatib con¬
dolete. Quorum memor ur̃a frat̾nitas. com¬
petenti sͥ more castorium frẽm & coep̃m nr̃m
poris. in rauennati urbe susciꝑe. Unde non
solummꝰ nos impense caritatis. sed & dm
uob̾ fecistis ꝓculdubio debitorem. cui in
fratris infirmitate condoluisse compbami¬
ni: ip̃mq egrum in sui menbri molestia ñ
solum uisitasse. s etiam suscepisse. Quem
quidem ip̃e ꝓ sua simplicitate illic ordina¬
re omnino renuebam: s petentium importu¬
nitas fecit. ut contradicere nullatenꝰ potuissẽ.
Si autem ficri potest. multum mͥ & ipsi con
sulitis: si cum ad me uł ꝑ siciliã tnͣsmittatis.
molestia retinemꝰ. Et quia nunc ad suam ec

Expanded text:
anta compassionis gratia circa omnes Gregorius redundabat, ut alterius infirmitatem in suo corpore hunc sustinuisse, si velis, aspicias. Unde Joanni, Ravennati episcopo, scribens, ait: ximos sicut nosmetipsos diligere, eorumque languoribus tanquam propriis infirmitatibus condolere. Quorum memor fraternitas vestra competenti sibi more Castorium fratrem coepiscopum poris in Ravennati urbe suscipere. Unde non solum nos impensae charitatis, sed et Deum vobis fecistis procul dubio debitorem, qui in fratris infirmitate condoluisse probamini, ipsumque aegrum in sui membri molestia non solum visitasse, sed etiam suscepisse. Quem quidem ipse pro sua simplicitate illic ordinare omnimode renuebam, sed petentium importunitas fecit ut contradicere nullatenus potuissem. Si autem fieri potsulitis si eum ad me vel per Siciliam transmittatis. molestia retinemus; et quia nunc ad suam non
Abbreviated transcription (Latin):
it.emilianũ qͦq notarium. qͥ quadragin¬
ta omelias euangłu. cum socus sus excepit:
paterium eque notarium. qͥ ab eo sccłiche¬
rius factus. ex libris ipsius aliqua utillima
deflorauit: & ioh̃em defensorem. qͥ eiꝰ iussu
in hispanis cognitor destinat᷑. Ianuarum
ep̃m ciuitatis malalitanȩ ab ep̃is suis com¬
patͥotis depositum. sedi ꝓp̾e restaurauit: &¬
depositores eiꝰ cum co qui in loco euis obrep¬
serat. pari sententia condempnait. Mona¬
chorum uͦ scissimos sibi familiares elegit: int̾
quos marimianii monasterii sui abbatem.
monasterii sui prepositum. et mellitũ. ꝑ qͦs
angloꝵ gentes ad xp̃ianissimi grãm con¬
uocauit: marinianum ciusdem mon aste¬
ru sui monachum. qͦm in rauennã mecͤpo¬
li ep̃m consecrauit : ꝓbum qͦm subito ab¬
batem sp̃u reuelante constituens. ꝓ constru¬
endo senodochio ierosolimis destinauit:
simulq claudium classitanȩ cuntatis ab¬

Expanded text:
it; Aemilianum quoque notarium, qui quadraginit; Aemilianum quoque notarium, qui quadraginta homilias Evangelii cum sociis suis excepit; Paterium aeque notarium, qui ab eo secundicerius factus, ex libris ipsius aliqua utillima defloravit; et Joannem defensorem, qui ejus jussu in Hispanias cognitor destinatus, Januarium episcopum civitatis Malacitanae, ab episcopis suis compatriotis depositum, sedi propriae restauravit, et depositores ejus cum eo qui in locum ejus obrepserat pari sententia condemnavit. Monachorum vero sanctissimos sibi familiares elegit, 49 inter quos Maximianum, monasterii sui abbatem, monasterii sui praepositum, et Mellitum, per quos Anglorum gentes ad Christianismi gratiam convocavit; Marinianum ejusdem monasterii sui monachum, quem in Ravennati metropoli episcopum consecravit; Probum, quem subito abbatem spiritu revelante constituens, pro construendo xenodochio Jerosolymam destinavit; simulque Claudium Classitanae civitatis ab
Abbreviated transcription (Latin):
tis his qͥ romȩ fuerant educati. cantũ
Tallicanarum ȩccliarum. a metensi discre¬
pare prudentissimꝰ regum uidisset÷ ac unũ¬
quemq ab alterutro inciatum cantũ iac¬
tant̃ aduerteret: iterum inqͥt redeamus
ad fontẽ. Tunc regis precib. sicut hodie
quidam ueridici astipulant᷑: adrianꝰ pon¬
tifer ꝑmotꝰ. duos in galliam cantores emi¬
sit. Quoꝵ iudicio. rex om̃s quidem corru¬
pisse dulcedinẽ romani cantus leuitate q̃¬
diam cognouit: metenses uͦ sola naturali
feruate paululum qͥd dissonare preuidit.
Demq usq hodie. quantum romano can¬
tin metensis cedit: tantum metensi cede
ꝓoatͣ. Sec ergo ꝑ anticipationẽ ꝓtuler uor
ne manscussam galloꝵ uanitatem inde¬
eterum prudentissimꝰ rector gregoriꝰ
imons a suo cubiculo scłarib: cericorũ
ba pradentissimos consiliarios famibia¬
relos deligit: int̾ quos peccum diaconẽ
iotancum̃ siumi dum quo postia enpu¬
tans. quattuor dialogoꝵ libros composu¬

Expanded text:
tis his qui Romae fuerant educati, cantum Gallicanarum Ecclesiarum a Metensi discrepare prudentissimus regum vidisset, ac unumquemque ab alterutro vitiatum cantum jactantem adverteret: Iterum, inquit, redeamus ad fontem. Tunc regis precibus, sicut hodie quidam veridice astipulantur, Adrianus papa permotus, duos in Galliam cantores misit, quorum judicio rex omnes quidem corrupisse dulcedinem Romani cantus levitate quadam cognovit, Metenses vero sola naturali feritate paululum quid dissonare praevidit. Denique usque hodie quantum Romano cantui Metensis cedit, tantum Metensi Eccleprobatur. Haec ergo per anticipationem retulerim, ne indiscussam Gallorum levitatem videeterum prudentissimus rector Gregorius, remotis a suo cubiculo saecularibus, clericorum sibi prudentissimos consiliarios familiaresque delegit, inter quos Petrum Diaconum coaetaneum suum, cum quo postea disputans, quatuor Dialogorum libros composu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumpsit: propt̾ dcum irrequisita preterire
non possimi. Sed opto & dñm deprecor. qua¬
tinus nich de eo de his que ddicta sunt uale¬
at mucniri: & sine ꝑiculo anime meȩ can¬
sa ipsius t̾minct᷑. Prius tamen qm hec cog
noscantur: screnissimus añs ddiscurrenti ius¬
sione preccpit. ut cum uementẽ cum hono¬
re suscipiam. Et ualde graue ẽ: ut uir de
quo tanta et talia nuntiantur. cum ante
in eccl̃ia ista quid facio: Sed ut cp̃i mei
me despiciant. & contra me refugium ad
scłares iudices habeant: ommpotenti deo

Expanded text:
praesumpsit, propter Deum irrequisita praeterire praesumpsit, propter Deum irrequisita praeterire non possum; sed opto, et Dominum deprecor, quatenus nihil de eo, de his quae dicta sunt valeat, inveniri, et sine periculo animae meae causa ipsius terminetur: prius tamen quam hnus discurrente jussione praecepit ut eum venientem cum honore suscipiam. Et valde grave est ut vir, de quo tanta et talia nuntiantur, cum ante in ecclesia ista quid facio? Sed ut episcopi mei me despiciant, et contra me refugium ad saeculares judices habeant, omnipotenti Deo
Abbreviated transcription (Latin):
le meo nesciente ordinatꝰ est: & facta
ti est. que sub nullis ant̾iorib pͥncipibus
tuenit. Quod ego audiens. ad eundem p̃¬
uaricatorem qͥ morcdinate orcinatus ẽ ꝓti¬
nus misi: ut omnino missaꝵ sollempma
celebrare nullo mͦ p̃sumeret. nͥ prius a se¬
uissimis dñis cognoscerem. si hoc fieri ip̃i
usissent. Quod ei grcõicationis intpositiõe
mandaui: & contempto me atq despecto.
in audatia quorundam scł̃arium hominũ
quib denudata sua eccłia p̃mia multa pre¬
bere dicitur. nunc usq missas facere presu¬
mit ÷ atq ad me uenire sccłm iussionem dño¬
rum noluit. Ego autem preceptiomi pietatis
eius obediens. cidem maximo qui me nescien¬
te ordinatus est. hoc quod in ordinatione
sua me uł responsalem pret̾mitcere p̃sumpsit.
ita ex corde laxam: ac si me auctore fũit or¬
dinatus. Alia uͦ ꝑuersa illius. scilicet mala
corporalia quȩ cognoni. uł quia cũ pecunuis
est electus. uł quodd ercõicatus missas facere

Expanded text:
le meo nesciente, ordinatus est; et facta res est, quae sub nullis anterioribus principibus evenit. Quod ego audiens, ad eumdem praevaricatorem qui inordinate ordinatus est protinus misi, ut omnino missarum solemnia celebrare nullo modo praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem, si hoc fieri ipsi jussissent. Quod ei sub excommunicationis interpositione mandavi: et contempto me atque despecto, in audacia quorumdam saecularium hominum, quibus, denudata sua ecclesia, praemia multa praebere dicitur, nunc usque missas facere praesumit, atque ad me venire secundum jussionem dominorum, noluit. Ego autem praeceptioni pietatis eorum obediens, eidem Maximo, qui, me nesciente, ordinatus est, hoc quod in ordinatione sua me, vel responsalem praetermittere praesumpsit, ita ex corde laxavi, ac si me auctore fuerit ordinatus. Alia vero perversa illius, scilicet mala corporalia, quae cognovi, vel quia cum pecuniis est electus, vel quia excommunicatus missas facere
Abbreviated transcription (Latin):
quiis sc̃o gregorio. de loco eodem immundꝰ
eracta gͥ missarum celebratione: papa
cum plebe recessit. Sed adhuc nocte eadem
magnus in cuisdem ȩccł̃ic tectis strepitꝰ factus
est: ac si in ea aliquis errando discurreret.
Sequenti autẽ nocte grauor sonitꝰ extreuit:
cum subito tantus terror insonuit. ac si om̃is
nus recessit. ac nulla illic ulternus inqͥctudo
antiqͥ hostis apparuit: scd ꝑ t̾roris sonitum
quẽ fecit innotuit. a loco quem diu tenue¬
rat. quam ꝑ inuocatio. iuc nẽ gre gorn
coactus exiebat.
ost paucos uͦ dies in mag na serem¬
tate aeris suꝑ altare eiusdem ȩccłiȩ nubes
celitus descendit. suoq illud uelamine oꝑi¬
it ÷ omnẽq eccl̃iam tanto t̾rore ac suauita¬
tis ociore impleuit. ut patentib ianuis nul¬
lus illuc p̃sumeret intrare: & sacerdos atq
custodes uł hi qui ad celebranda missaruo
sollempnia uenerant. rem uidebant. ingre¬
di mimims poterant: & suauitatẽ mirfici

Expanded text:
quiis sanctorum Gregorio, de loco eodem immundus eracta igitur missarum celebratione, papa cum plebe recessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis nus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quod per invocationem Gregorii coactus exibat. Post paucos vero dies in magna serenitate aeris super altare ejusdem ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris implevit, ut, patentibus januis, nullus illic praesumeret intrare, et sacerdotes atque custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, et rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici
Abbreviated transcription (Latin):
gule om̃s magisterii illius actus inuenire:
quia sanctus uir nullo modo potuit alit̃
docere quam uixit.

Expanded text:
gulae omnes magisterii illius actus invenire: quia sanctus vir nullo modo potuit aliter docere quam vixit.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui si dalmaticam quoq sc̃i iohis fuisse
sentiret: eius tunicam querens. consequent̃
habere sc ipsius dalmaticam nõ taceret.

Expanded text:
qui si dalmaticam quoque sancti Joannis fuisse sentiret, ejus tunicam quaerens, consequenter habere se ipsius dalmaticam non taceret.