comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
masit. Siqͥs uirginẽ nisi desponsauerit eã rapuerit ł furatus fu¬
erit in uxorẽ ł consencientes ei: anathemasit. Et responder̃ om̃s
t̃ ero anathema sit. Et alibi in canonib p̃ceptũ est ut nemo usq affini¬
tatis lineã exꝓpinqͥtate sui sanguinis conubia ducit: Neq uirginib:
sine benedictione sac̃ dotis quis nub̵e p̃sumat. Oppido eñĩ ista om̃ia ca¬
uenda sunt nefiant : sed post quã ista om̃ĩa ꝓbata fuerint: & nihil in¬
pedint. tunc sĩ uirgo fuerit cũ benedictione sac̃ dotis sic̃ insacram̃torio
continct᷑ & cũ consilio multorũ bonorũ hominũ publicẽ & ñ occulte duces¬
sicut suꝑius dictũ est.
t ex cõmunicatus a sic̃dotẽ quã diu in ipsa est ex cõmunicatione
maiores natu ł ep̃os accusare ñ p̃sumat. Quod si p̃sũpserit : ñ rccipiat᷑
sed aut maiori ex cõmunicationi subiaceat aut ab eccła pellat᷑.¬

Expanded text:
rapuerit vel furatus fuerit, vel consentientes ei, anathema sit: et responderunt omnes tertio, Anathema sit. Et alibi in canonibus praeceptum est, ut nemo usque ad affinitatis lineam ex propinquitate sui sanguinis connubia ducat, neque virginibus sine benedictione sacerdotis quis nubere praesumat: oppido enim ista omnia cavenda sunt ne fiant. Sed postquam ista omnia probata fuerint, et nihil inpedierit, tunc si virgo fuerit, cum benedictione sacerdotis, sicut in sacramentario continetur, et cum consilio multorum bonorum hominum publice et non occulte ducensicut superius dictum est.t excommunicatus a sacerdote, quandiu in ipsa est excommunicatione, majores natu accusare non praesumat. Quod si praesumpserit, non recipiatur, sed aut majori excommunicatione subjaceat, aut ab Ecclesia pellat
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est ut si qͥspiã prborũ de inceps huiꝰ constitucionis normã contu¬
nib aprb̃is ñ uelandis statutũ est ut si qͥs hoc facere tẽptauerit tan¬
pectos habuerit : scẽ & uniuersalis romane eccłȩ appellaret pontificẽ
ut habeo quicqͥd iustũ & dõ placitũ fuerit terminctur litao¬
t reos timoris necessitas ñ constringat circa altaria manere. & loca
ueneratione digna polluere depositis armis qui fugerint. Iđ si non depo¬
sierant sciant seamatorũ uirib extrahendos. Et qͥcũq eos deporticib
& de atriis deortulis debalneis ł ad iacenens eccłirũ abstrahere p̃sũp¬
serit capite puniatur.

Expanded text:
ut si quisquam presbyterorum deinceps hujus constitutionis normae contunibus a presbyteris non velandis statutum est ut si quis hoc facere tentaverit, tanpectos habuerit, sanctae et universalis Romanae ecclesiae appellet pontificem, ut ab eo quicquid iustum et Dt eos timoris necessitas non constringat circa altare manere, et loca veneratione digna polluere, depositis armis qui fugerint. Quod si non deposuerint, sciant se armatorum viribus extrahendos. Et quicumque eos de porticibus et de atriis et de hortulis, de balneis vel adiacenciis ecclesiarum abstrahere praesumpserit, capite puniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
unquã tẽpore absq consensu & uoluntate ep̃orũ inquorũ parrochiis
esse noscunt᷑ res eccłarũ petere aut inuadere ł uastare aut quocũq
ingenio alienare p̃sumat. Quod sĩqͥs fecerit : tã nr̃is quã & successorũ
nr̃orũ tẽporib: penis sacrilegii subiaceat : & a nob̵ atq successorib: ur̃as¬
galit̃ prniat᷑ : & ab ep̃is nr̃is anathematitet᷑. ita ut mortuus etiã sepul¬
tura & cunctis dĩ eccłe p̃cib & oblationib careat. nec elemosinã suã
& beatꝰ sĩmachus papa si nodali sentencia cunctos feriendo dicit :
Iniquũ est in qͥd & sacrilegii instar ut q̃ ł ꝓsalute ł ꝓrequie anima
abhis quib maxime seruari conuenerat auferri aut in aliud trans¬
ferri Et multa sc̃orũ canonũ decreta & sc̃orũ patrũ edicta hȩc eadem
testant᷑ : que scruptari & scire cupientib ꝑfacile patent.

Expanded text:
unquam tempore absque consensu et voluntate episcoporum, in quorum parrochiis unquam tempore absque consensu et voluntate episcoporum, in quorum parrochiis esse noscuntur, res ecclesiarum petere, aut invadere, vel vastare aut quocumque ingenio alienare praesumat. Quod si quis fecerit, tam nostris quam et successorum nostrorum temporibus, poenis sacrilegii subiaceat, et a nobis atque successoribus nosgaliter puniatur et ab episcopis anathematizetur, ita ut mortuus etiam sepultura et cunctis Dei ecclesiae precibus et oblationibus careat, nec elemosinam suam Et beatus Symmachus papa synodali sententia cunctos feriendo, dicit: « Iniquum est, inquit, et sacrilegii instar, ut quae vel pro saab his, quibus maxime servari convenerat, auferri aut in aliud transferri. » Et multa sanctorum canonum decreta et sanctorum patrum edicta haec eadem testantur: quae scrutari et scire cupientibus perfacile patent.
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ꝓpt̾̃ nec fortes in bello nec in fide stabiles fuer̃. nec uictores ex¬
titer. sed t̃ga multi uulnerati & plures int̾ fecti uierter̃. regnaq
& regiones: & qđ peius est regna celestia ꝑdiderunt. atq ꝓpriis he¬
reditatib caruer̃. & ac tenus carent: Quȩ omia uitantes nec talia
facere. nec consentire. nec infantib aut successorib nr̃is exemplũ
dare uolumꝰ : sed quantũ ualemꝰ & possumꝰ adiuncto leonis papȩ & om̃iũ
merita ꝓhibemꝰ contestam᷑ quae nec talia faciant ł facere uolentib:
consenciant : sed ad iutores & defensores atq sublimatores eccłarum
& cunctorũ seruorũ dĩ ꝓuirib existant. ne in foricã in quã p̃dicti
reges & regna cecider̃ cadant. Aut in ꝓfundũ qđ abste inferni demer¬
gant᷑. Et ut hec deuocius ꝑ futura tẽꝑa conseruent᷑ p̾cipientes iubemꝰ.
ut nullus tã nr̃is quã futuris tẽporib: a nob̵ ł suc cessorib: nr̃is ullo

Expanded text:
victores extiterunt; sed terga multi vulnerati et plures interfecti verterunt, regnaque et regiones et, quod peius est, regna coelestia perdiderunt atque propriis hereditatibus caruerunt et actenus carent. Quae omnia vitantes, nec talia facere nec consentire nec infantibus aut successoribus nostris exemplum dare volumus; sed quantum valemus et possumus, adiuncto Leonis papae et omnium merita prohibemus contestamurque, ne talia faciant vel facere volentibus consentiant; sed adiutores et defensores atque sublimatores ecclesiarum et cunctorum servorum Dei pro viribus existant; ne in foveam, in quam praedicti reges et regna ceciderunt, cadant, aut in profundum, quod absit, inferni demergantur. Et ut haec devotius per futura tempora conserventur, praecipientes iubemus, ut nullus tam nostris quam futuris temporibus a nobis vel successoribus nostris ullo
Abbreviated transcription (Latin):
÷ scribit᷑. si prbt uxorẽ acce¬
ꝑit ab ordine deponatur. Siuͦ¬
fornicator fuerit aut adulteriũ ꝑpetrauerit. amplius pelli debet
& ad penitentiã redigi. Nonnulli eni amisso gradu adõ filui belial
efficiuntur : ut publicis quia fas ñ est nec canicis ꝓpt̃ in iuriã & ne

Expanded text:
si uxorem acciperit, ab ordine deponatur; si vfornicatus fuerit aut adulterium perpetraverit, amplius pelli debet et sub penitentia redigi. » Nonnulli enim amisso gradu adeo filii Belial efficiuntur, ut nec publicis, quia fas non est, nec canonicis, propter quorundam e
Abbreviated transcription (Latin):
& accipitres & falcones ñ habeant inter dicimus:
¶tatuimꝰ ut scđm canonica cautelã om̃s unde cũq suꝑuenientes
Si sac̃dotes plures uxores habuerint ł sanguinẽ xp̃ianorũ ł pagano¬
rũ fuderint aut canonib: obuiauerint sac̃doti opriuent᷑
adhibeat adiuuante graphione quidefensor eccłȩ est ut popłs dĩ
paganias ñ faciat sedut om̃s spurcicias gentilitatis abiciat & respriat siue
ꝓfana sacrificia mortuorũ siue sorlegos ł diuinos siue filac teria & augu

Expanded text:
res et falcones non habeant, interdicimus. 4. Statuimus ut secundum canonicam cautelam omnes undecunque supervenientes Si sacerdotes plures uxores habuerint, vel sanguinem Christianorum vel paganorum fuderint, aut canonibus obviaverint, sacerdotio priventur, adhibeat, adjuvante grafione qui defensor Ecclesiae est, ut populus Dei paganias non faciat; sed ut omnes spurcitias gentilitatis abiciat et respuat, sive profana sacrificia mortuorum, sive sortilegos vel divinos, sive phylacteria et augu
Abbreviated transcription (Latin):
ferant. nec ad pugnã ꝑgant. nec effusores singuinũ ł agitatores fiant
sedtantũ sc̃orũ pignora & sacra ministeria ferant. & orationib ꝓrurib
nes bene armatos nobiscũ aut cũ qͥb: iusserimꝰ dirigant & ipsi ꝓnobis
& cuncto exercitu n sõ missas letamas oblaciones elemosinas faciant:
orantes dm̃ cęli ut ꝓficiamꝰ initinere quo ꝑgimꝰ. uictoresq dõ ammini¬
culate existimus: Gentes enĩ & reges earũq sac̃ dotes sccũ pugnare
ꝑmiser̃ nec p̃ualebant. in bello noouatores extiter. quia nonerat¬

Expanded text:
ferant, nec ad pugnam pergant, nec effusores sanguinum vel agitatores fiant; ferant, nec ad pugnam pergant, nec effusores sanguinum vel agitatores fiant; sed tantum sanctorum pignora et sacra ministeria ferant, et orationibus pro viribus nes bene armatos nobiscum aut cum quibus iusserimus, dirigant; et ipsi pro nobis et cuncto exercitu nostro missas, letanias, oblationes, elymosinas faciant, orantes Deum coeli, ut proficiamus in itinere quo pergimus, victoresque Deo amminiculante existamus. Gentes enim et reges earum qui sacerdotes secum pugnare permiserunt, nec praevalebant in bello, nec victores exstiter
Abbreviated transcription (Latin):
priuatas res : aut regnorũ diuisione aut ꝓrunciarũ sequestra tio¬
ne conpetere. aut retinere p̃sumat. Quod siqͥs hoc facere tẽptauert
tã diusit ab om̃iũ caritate sũspen Aꝓsus & a cõmunionis seques¬
tractus quo adusq resablatas cũ fructuũ satis factione resticuat
Scd̾a uce ꝓpt̃ am pliorẽ obseruantiã apłica auc boritate & mul¬
łorũ scorũ ep̃orũ ammonitione instructi sc̃orũq canonũ regulis
edocti consultu uidelicet om̃iũ nobibũ nr̃orũ nosmet ipsõs corri¬
gentes posterisq nr̃is exemplũ dantes uolumꝰ ut nullus sac̃dos
inhostẽ ꝑgat. nisĩ duo ł tres tantũ ep̃i electione ceterorũ ꝓpter¬
benedictionẽ & p̃dicationẽ popłiq reconciliationẽ & cũ illis electi sic̃do¬
tes quibene sciant popłis penitencias dare. missas celebrare. de infirmis
curã habere. sicratiq olei cũ sãcris p̃cib unctionẽ inpendere. & hoc
maxime p̃iudere nesine uiatico quis de scło recedat hiuͦ nec armi

Expanded text:
privati res, aut regnorum divisione aut provinciarum sequestratione, competere aut retinere praesumat. Quod si quis hoc facere tentaverit, tamdiu sit ab omnium caritate suspensus, et a communionis gratia sequestratus, quoadusque es ablatas cum fructuum satisfactione restituatobservantiam apostolica auctoritate et multa sanctorum episcoporum ammonitione instructi sanctorumque canonum regulis edocti, consultu videlicet omnium nobilium nostrorum, nosmetipsos corrigentes posterisque nostris exemplum dantes volumus, ut nullus sacerdos in hostem pergat, nisi duo vel tres tantum episcopi electione ceterorum prbenedictionem et praedicationem populique reconciliationem, et cum illis electi sacerdotes, qui bene sciant populis poenitentias dare, missas celebrare, de infirmis curam habere, sacratique olei cum sacris precibus unctionem impendere, et hoc maxime praevidere, ne sine viatico quis de seculo recedat. Hi vero nec arma
Abbreviated transcription (Latin):
& qualit̃ dñs taliũ criminũ patratorib ultrices penas ꝑsarracenos
& alios popłos uenire & seuire ꝓmisit. cunctis earũ gesta legentib
liquet. & nisi nos ab his caueamꝰ : similia nobis suꝑuenire ñ dubitamꝰ
quia iundex est ds̃ dehis om̃ib:. Qua ꝓpt̃ scut unus quisq subiectus
ꝑdere & in carcerẽ se usq ad iustã em̃dacionẽ atq ꝑ publice penitencie
satis factionẽ retrudi & ab om̃i fideliũ consorcio ficri alienũ. Ualde

Expanded text:
ualiter Dominus talium criminum patratoribus ultrices poenas per Sarracenos et al os populos venire et servire permisit, cunctis earum gesta legentibus liquet. Et nisi nos ab his caveamus, similia nobis supervenire non dubitamus, quia vindex est Deus de his omnibus. Quapropter sciat unusquisque nobis subiectus, perdere, et in carcerem se usque ad iustam emendationem atque per publicae poenitentiae satisfactionem re
Abbreviated transcription (Latin):
eis dño uos estis salt̃rȩ : qđ sĩsil cuanuerit. in qͦ condic᷑  ad nibi¬
lũ ualet ultra. nisi ut mittat᷑ foras & conculcet᷑ ab hominib: & dũ
hȩc ita sẽ habeant elegimꝰ. pocius dño &minculante nobq illis
& cunctis eorũ eccłiis opẽ ferente neo quicquã eis ꝓhoc de hono¬
rib ł eccłarũ reb minuente ut grad eorũ & sc̃orũ canonũ de¬
creta custodiant. quã illi aut nobis imꝑantib aut consencientib:
contra hȩc faciant. aut gradib careant. aut peant & nossi mul

Expanded text:
 condielur? Ad nihilum valet ultra, nisi ut mittatur foras et conculcetur ab hominibus? Et dum haec ita se habeant, elegimus potius Domino adminiculante, nobisque illis et cunctis eorum ecclesiis opem ferente, nec quisquam eis pro hoc de honoribus vel ecclesiarum rebus minuente, ut gradus eorum et sanctorum canonum decreta custodiant, quam illi aut nobis imperantibus aut consentientibus contra haec faciant, aut gradibus careant, aut pereant, et nos simul,
Abbreviated transcription (Latin):
arolus gr̃ã dĩ rex regniq francorũ rector & deuotꝰ scãe eccłae de¬
fensor atq ad iutor in om̃ib apłice sedis hortatu om̃iũq fideliũ
nr̃orũ & maxime ep̃orũ ac reliquorũ sac̃ dotũ consultu seruis dĩ
ꝑom̃ĩa om̃ib armaturã portare ł pugnare aut in exercitũ & in hostẽ
ꝑgere om̃ino ꝓhibemꝰ. nisi illa tantũ modo qui ꝓpt̃ diuinũ misteriũ
misarũ scilicet sollẽpnia adinplenda & scõrũ patrocinia portanda

Expanded text:
arolus, gratia Dei rex regnique Francorum rector, et devotus sanctae Ecclesiae defensor, atque adjutor in omnibus apostolicae sedis. Hortatu omnium fidelium nostrorum, et maxime episcoporum ac reliquorum sacerdotum consultu, servis Dei per omnia omnibus armaturam portare vel pugnare, aut in exercitum et in hostem pergere, omnino prohibuimus, nisi illi tantummodo qui propter divinum mysterium, missarum scilicet solemnia adinplenda, et sanctorum patrocinia portanda,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i pontifici a quo consecrati ꝓbant᷑ p̃ iudiciũ inferre nullũ possunt¬
Quod si p̃sũptũ fuisse cognoscit᷑ uirib carere non dubiũ est nc
posse int̾ eccłastica ullo modo statuta censẽri.
Siquis ep̃s suis fuerit reb: expoliatus & in accusatione pulsat᷑ i
ordinatione pontificũ oportet prima fronte cedere. ut om̃ia quȩ
ꝑsuggestiones inmicorũ amiserat legalit̾ potestati eiꝰ ab honorabili
concilio redintegrentur & p̃sul prius statui pristino reddat᷑ ip̃seq
demũ potestatiue ñ subito sed diu dispositis ordinatisq suis tunc
ad tẽpis ueniat ad causã. & ñ iuste uidet᷑ ad accusantiũ
ꝓpost̃cionib respondeat.
Quos leges scłi ñ admittunt his dicendi in cognitionẽ ł ad sequendi
aliquid deneganda est liceneia.

Expanded text:
n Pontifici, a quo consecrari probantur, praejudicium inferre non potuerunt praesumptum fuisse cognoscitur, viribus carere non dubium est, nec posse inter ecclesiastica ullo modo statuta censeri.Si quis episcopus suis fuerit rebus expoliatus et accusatione pulsatus, odinatione pontificum oportet prima fronte cedere, ut omnia, quae per suggestiones inimicorum amiserat, legaliter potestati eius ab honorabili concilio redintegrentur, et praesul prius statui pristino reddatur; ipseque demum potestative, non subito, sed diu dispositis ordinatisque suis, tunc ad tempus veniat ad causam; et si iuste videtur, accusantium propositionibQuos leges seculi non admittunt, his dicendi in cognitionem vel adsequendi aliquid deneganda est licentia.
Abbreviated transcription (Latin):
Nolentib clericis ł popłis nemo debet ep̃s ordinari sit facultas
clericis renitendi : sĩ se uiderint p̃grauari. Et quos extrans uerso
cognouerint ñ ticant refutare.
purgandũ eũ qui ordinandus est. tresiã. sed postulet᷑ ad numerũ
ꝑsone contra dicentiũ : postremo uͦ illa que obitiunt ꝑtractentur.
& cũ purgatus fuerit : sub conspectu publico ita demũ ordinet᷑ ep̃s.
E mersisse rep̃hensibilem & ualde inolitũ usũ conꝑimus
eo qđ quidã chor ep̃i ultra modũ suũ ꝓgredientes & donũ sc̃i sp̃s ꝑ in¬
posicionẽ manuũ tradant. & aliã quesolis pontificib debent᷑ con¬

Expanded text:
Nolentibus clericis vel populis nemo debet episcopus ordinari. Sit facultas clericis renitendi, si se viderint praegravari. Et quos ex transverso cognoverint, non timeant refutare. purgandum eum qui ordinandus est tres, jam; sed postuletur ad numerumrsonae contradicentium; postremo etiam illa quae objiciuntur, pertractentur; et cum puEmersisse reprehensibilem et valde inolitum usum comperimus, eo quod quidam chorepiscopi ultra modum suum progredientes, et donum sancti Spiritus per inpositionem manuum tradant, et alia quaeque quae soli
Abbreviated transcription (Latin):
Mlericos ł laicos ac eusantes ep̃s aut clericos passim & sine
ꝓbatione ad accusationẽ recipi ñ deb̾e nisi prius eorũ disccuciatur
existimationis opimio ł sus pieio.
s qui in aliqͥb criminib: in retitus est uocẽ ad uersus maiorẽ natu
ñ habet accusandi. abuiniuersis ep̃is dictũ est. si criminosus est
non admittat᷑ placet.¬
Dlacuit ut accusatus ł accusator in eoloco unde est ille qui accusitur
simetuit aliquã uim temerariae multitudinis. locũ sibi eligat. ꝓximũ :
quod ñ sit difficile testes eiꝰ ꝓduare ubi causa fimatur.
Audimi ep̃o episcopatũ antequam causa eiꝰ exitus appareat nulli
xpp̃iano uideri iure potest.¬

Expanded text:
lericos aut laicos accusantes episcopos, aut clericos passim, et sine probatione, ad accusationem recipi non debere, nisi prius eorum discutiatur existimationis opinio. Concil., qui aliquibus sceleribus inretitus est, vocem adversus maiorem natu non habeat accusandi?’ Ab universis episcopis dictum est: ‘Si criminosus est, non admittatur, placetlacuit, ut accusatus vel accusator in eo loco, unde est ille qui accusatur, si metuit aliquam vim temerariae multitudinis, locum sibi eligat proximum, quo non sit difficile testes eius perducere, ubi causa finiatur. episcopo episcopatum , antequam causae ejus exitus appareat, nulli christiano videri jure potest
Abbreviated transcription (Latin):
Iut originali aut alicuns conditione obligatis ñ debent
Nb ep̃is ordinari nisi forte eorũ peticio aut uoluntas accesse¬
rit. qui aliqͥd sibi in eos uindicant potestatis. Debet eñĩẽẽ. inmunis
abaliis. qui diuine milieiae fuerit ad gregandus.
titaniam nulla corrũ pant.

Expanded text:
Qui originali aut alicuius conditione obligati sunt, non debent ab episcopis ordinari, nisi forte eorum petitio aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eos vindicant potestatis: debet enim esse inmunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus. 5zizania nulla corrumpant.
Abbreviated transcription (Latin):
Quise diuine milttiae desiderat mancipari siue int̾ lectores siue
int̃ exoroistas quinquennio teneat᷑. Ex inde accolitꝰ ł subdiaconus
quattuor annis & sic ad bene dictionẽ diaconatꝰ si merot᷑ accedat: In
quo ordines quinq annis siiculpa tegesserit adherere debebit: &¬
postea sĩpb fuerit sac̃ dos efficutur

Expanded text:
Qui se divinae miliciae desiderat mancipari, sive inter lectores, sive inter exorcistas, quinquennio teneatur. Exinde acolitus vel subdiaconus quatuor annis. Et sic ad benedictionem diaconatus, si meretur, accedat: in quo ordine quinque annis, si inculpate gesserit, adhaerere debebit. Et postea, si probus fuerit, sacerdos efficiatur
Abbreviated transcription (Latin):
empora p ęnitudinis habita moderatione ep̃i arbntrio
Quitales ordinant sac̃ dotes quales e̾ẽ. ñ debent. ñ est hoc
consulere popłis sed nocere. Nec prestare regim̃ sed augere discrinũ
neglexer̃. & quos refutare debuer̃ consecrarunt : Vnde siqͥ ep̃i
talẽ ordinauerint sac̃ dotẽ qualẽ e̾ẽ. ñ liceat. etiã si aliquo modo
dãnũ ꝓpriihonoris euaserint ordinationis tamenuim ulterius non
habebunt. Nec ei sacram̃to unquã int̾ er̃. quod neglec to
iudicio prestiterunt.

Expanded text:
empora poenitudinis habita moderatione et arbitrio Qui tales ordinat sacerdotes, quales esse non debent, non est hoc consulere populis, sed nocere; nec praestare regimen, sed augere discrimen.neglexerunt, et quos refutare debuerunt, consecrarunt; unde si qui episcopi talem ordinaverint sacerdotem, qualem esse non liceat, etiamsi aliquo modo dampnum proprii honores evaserint, ordinationis tamen vim ulterius non habebunt, nec ei sacramento umquam intererunt, quod neglecto iudicio praestiterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dotũ reliquorũq seruorũq dĩ oppressiones ł quascũq in iurias que iã
dicta inlicita & adulterra ł sodomiticã luxuriã ł cõmixtionẽ mere

Expanded text:
rdotum reliquorumque servorum Dei oppressiones vel quascumque iniurias, vel iam rdotum reliquorumque servorum Dei oppressiones vel quascumque iniurias, vel iam dicta illicita
Abbreviated transcription (Latin):
eccłarũ rerũ inuasiones uastaciones alienaciones sac̃ dotũ &
Sreliquorũ seruorũ dĩ oppressiones uexaciones atq cunc torũ ge¬
÷nerũ iniurias nec non & cunctis utriusq sexus hominib: adulteria
fornicaciones sod omiticasq luxurias atq incesta. ł cuncta in licita
coniugia homicida in iusta ꝑ iuria. falsã testimonia . & omĩa in li¬
cita: ꝓqͥb: non solu regna ł reges sed etiã homines in eis cõmanen¬
tes ꝑire eognorumꝰ. Sed quia dõ auxiliante ꝑmerita & int̃ cessione
scorũ scruorũq: dĩ quos sublimare & honorare curauimus atq curamꝰ : ac ten
nos & successores nr̃is regna & regiones ad siuimꝰ & uictorias multas ha¬
buimꝰ. de inceps sũ mopere om̃ib nob̵ ꝓuidendũ est ne ꝓp̃dictis in lici¬
tis & spurcissimis luxurus his qđ ab sit careamꝰ. Nã multe regionesq
rerũ ecđarũ inuasiones uastationes alienationes uexationesq & sac̃¬

Expanded text:
lienationes, sacerdotumque et reliquorum servorum Dei oppressiones, vexationes atque cunctorum generum iniurias, necnon et cunctis utriusque sexus hominibus adulteria, fornicationes sodomiticasque luxurias atque incesta vel cuncta illicita coniugia, homicidia iniusta, periuria, falsa testimonia, et omnia illicita, pro quibus non solum regna et reges sed etiam homines in eis commanentes perire cognovimus. Sed quia Deo auxiliante per merita et intercessionem sanctorum servorumque Dei, quos sublimare et honorare curavimus atque curamus, actenus nos et successores nostri regna et regiones adquisivimus, et victorias multas habuimus, deinceps summopere omnibus nobis providendum est, ne pro praedictis inlicitis et spurcissimis luxuriis his, quod absit, careamus. Nam multae regiones, quae rerum ecclesiarum invasiones, vastationes, alienationes vexationesque et sace
Abbreviated transcription (Latin):
cereun. Quod in om̃ib: ds̃ orandustt & non in aliis qua indõ dicitis
ab ep̃is locis missastt celebrandaoili oue ties e eis
cexeuiii. de scłarib: qui ep̃is suis in oboedientes existunt ad cm̃dationẽ
sui tardant uenire quid agendũ sit
ccxcuiiii. Ut ea que ep̃s insua diocesr corrigere ñ ualet ad alios
referat p̃sules ł sĩ ne cesse fuerit regiintunet uoltutratu tne¬

Expanded text:
omnibus locis Deus orandus sit, et non in aliis, quam in Deo dicatis ab episcopis, locis missa sit celebranda. Sciendum es397. De secularibus qui episcopis suis inobedientes existunt et ad emendationem sui tardant venire, quid agendum sit. Ut ea quae episcopus in sua diocesi corrigere non valet, ad alios referat praesules, vel si necesse fuerit regi intimet. Ut e
Abbreviated transcription (Latin):
Vt prbi ꝑsingulas ebdomadas sic̃ ab ep̃ot abillo qui constitutus est
ħabeo uocant᷑. ad ciuitatẽ conueniant absq dilatione descendi gr̃a.¬
dehis qui reliquunt eccłastica officia & ad scłares confugiunt
& de clericis furtũ eccłȩ facientib siue de clericis comã nutrientib
ł habitũ sine uestim̃ta clericali amittentib.¬

Expanded text:
i per singulas ebdomadas, sicut ab episcopo vel ab illo, qui constitutus est ab eo, vocantur, ad civitatem conveniant absque ulla dilatione discendi graDe his, qui relinquunt ecclesiastica officia et ad seculares confugiunt. Et de clericis furtum ecclesiae facientibus. Sive de clericis comam nutrientibus, vel habitum aut vestimenta clericalia mutantib
Abbreviated transcription (Latin):
Tongitudine tẽporis excusentur. defornicatio om̃ib: peccatis u¬
& ueraciter dici potest laqueris mortis & puceus inferni ac uorago
ꝑditionis eo qđ adulteri uł luxuriosi ꝓpt̃ cordis inopiã ꝑdunt ani¬
mas suas Nã ut ait scriptura p̃ciuꝰ scorte uix unius ẽ panis et
qui se iungit meretrici unũ corpus efficitur & qui luxuru tur
Commutatio si non fuerit ꝑuim & meciũ exxcorta talẽ qualẽ
& ẽptio habeat firmitatẽ. de ex cõmunicandis iudicib: nupi¬
apontifice suo se ñ enĩdauerit ex cõmunicentur. ¶ De iudicio ep̃i
recipimus ut iuxta decreta canonũ adulteria & incesta matrimo¬
Sciendũ ẽ. omib qđ coniuctio spiritalis cũ matris maximũ peccatũ sit.
& diuortio separandũ atq capitali sententia multan dũ uł peregri¬
ubemus om̃s scire om̃ibꝰ populis sacer dotibus p̃dicare atq subpena

Expanded text:
longitudine temporis excusentur. longitudine temporis excusentur. et veraciter dici potest laqueus mortis et puteus inferni ac vorago perditionis, eo quod adulteri vel luxoriosi propter cordis inopiam perdunt animas suas. Nam ut ait scriptura, pretium scorti vix unius est panis; et qui se iungit meretrici, unum corpus efficitur; et qui iuxuriatur, XVI. Commutatio, si non fuerit per vim vel metum extorta, talem qualem et emptio habeat firmitatem. De pontifice suo se non emendaverint, excommunicentur. 419. Ut epirecipimus, ut iuxta decreta canonum adulteria et incesta matrimoSciendum est omnibus, quod coniunctio spiritalis commatris maximum peccatum sit et divortio separandum atque capitali sententia multandum, vel peregriubemus omnes scire omnibusque sacerdotibus praedicare atque sub poena
Abbreviated transcription (Latin):
ad principes aut iudices accusare coniuicti fuerint: siclerieꝰ
honoratior fuerit ab officii sui ordine degradetur. Siuͦ scłaris
pȩnã quã ipsi sicut uicti essent passuri erant patiantur : & in suꝑ
sitalis causa fuerit unde uiuere debeant asac̃dotib publica pae¬
nitentia multentur ut sp̃s saluus sit indieb: dñi. Ut cleria dehis
causis que scłi leges non admittunt

Expanded text:
ad principes aut iudices accusare convicti fuerint, si clericus honoratior fuerit, ab officii sui ordine degradetur; si vero secularis, poenam, quam ipsi, si convicti essent, passuri erant, patiatur. Et insuper si talis causa fuerit, unde vivere debeant, a sacerdotibus publica poenitentia multentur, ut spiritus salvus sit in die Domini. 436. Ut clerici de his causis quas seculi leges non admittunt
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria sunt prout quisq pocuerit ministrare fideliter
debebit. Iđ & nos quiministri dñi sumus nec sine causa dĩgla¬
dium portamus: episcopali inuice om̃iũ episcoporũ atq regali
auctoritate prouiribus cunctos agere iubemus. de tonseruanda fide
Scire om̃s uolumus sicut uier isicin qni itint̃ uirũ & texori¬

Expanded text:
necessaria sunt, prout quisque potuerit, ministrare fideliter necessaria sunt, prout quisque potuerit, ministrare fideliter debebit. Quod et nos, qui ministri Domini sumus nec sine causa Dei gladium portamus, episcopali in vice omnium episcoporum atque regali auctoritate pro viribus cunctos agere iubemus. 433. De conservanda fide Scire omnes volumus, sicut et saepi
Abbreviated transcription (Latin):
mregno nr̃o a quibus cũq fieri ꝓhibemus : Ita ut si uoluntarie quis
ex his unũ uł aliquid fecerit : deuita cõponat & om̃s res eiꝰ tã mo¬
biles quã & immobiles fisco nr̃o socientur uł eccłȩ cuiꝰ res uasta¬
uerituł alien auerit aut abstulerit tradantur. Maximũ enim
sacrilegiũ ẽ. oblationes fideliũ quȩ sunt res eccłarũ auferre. uas¬
tare. alienare inuadere uł subripi. Nã ut ait sacra scriptura
neq sacrilegi. neq adulteri. neq p̃dones uł uastatores qui sunt
raptores regnũ dĩ possidebunt. Et si hi quires fratrum diripiunt
a regno dĩ alieni fiunt. Quid suꝑ his fieri putatis qui res dõ
dicatas diripiunt uł auferunt riam quanto grauius quis
inp̃senti seculo peccat. tanto grauius in inferno tor quebitur¬
qđ iubente dño uiri uxores suas in castitate debeant diligere.
& eis ut pote uasi infirmiori honorẽ & custodiã atq cunctaquȩ

Expanded text:
in regno nostro a quibuscumque fieri prohibemus, ita ut si voluntarie quis in regno nostro a quibuscumque fieri prohibemus, ita ut si voluntarie quis ex his unum vel aliquid fecerit, de vita conponat, et omnes res eius, tam mobiles quam et immobiles, fisco nostro socientur vel ecclesiae, cuius res vastaverit vel alienaverit aut abstulerit, tradantur. Maximum enim sacrilegium est, oblationes fidelium, quae sunt res ecclesiarum, auferre, vastare, alienare, invadere, vel subripi. Nam, ut ait sacra scriptura, neque sacrilegi, neque adulteri, neque praedones, vel vastatores, qui sunt raptores, regnum Dei possidebunt. Et si hi, qui res fratrum diripiunt, a regno Dei alieni fiunt, quid super his fieri putatis, qui res Deo dicatas diripiunt vel auferunt? Nam quanto gravius quis in praesenti seculo peccat, tanto gravius in inferno torquebitur iubente Domino viri uxores suas in castitate debeant diligere; et eis utpote vasi infirmiori honorem et custodiam atque cuncta, quae
Abbreviated transcription (Latin):
abstulet adhibita ȩquitate restituat. Id si nẽglexerit & necessitas con¬
pulerit: post ea p̃donẽ sac̃ dotalq̃s districtio maturata ꝑcellat: Neque
quis quã ꝑiter regna absq ꝓprii ep̃i auctoritate res dispensare nitatipp
quiadĩ potentia cuinctorũ regnorũ t̃minos singulari dominatione con¬
cludit. Qui uero his nr̃is sanccionib: contraierit & quȩ neglexit legib
emĩdare tardauerit uł de inceps in p̃dicta nequicia ꝑ durare uoluerit:
om̃s honores quͥos habere uidebatur ꝑdat & a nobis secularit̃ & legaliter
stinctin fortit̃ que punutur & a sacerdotib cȩlestiglaglio st̃rianr
& sise noncorrexerit : non solũ ex comunis sed etiam a nathematia¬
pecunias auferunt resq eius fraudant rapiunt. uastant uł diripi¬
unt: homicidȩ ante dm̃ esse deputantur quia res pauperũ quos
ecła pascere debet diripiunt. Ut capitali pena multentur

Expanded text:
abstulit, adhibita aequitate restituat. Quod si neglexerit et necessitas conabstulit, adhibita aequitate restituat. Quod si neglexerit et necessitas conpulerit postea praedonem sacerdotalis districtio maturata percellat. Neque quisquam per regna absque proprii episcopi auctoritate res dispensare nitatur; quia Dei potentia cunctorum regnorum terminos singulari dominatione concludit. Qui vero his nostris sanctionibus contraierit, et quae neglexit, legibus emendare tardaverit, vel deinceps in praedicta nequitia perdurare voluerit, omnes honores quos habere videbatur, perdat et a nobis seculariter et legaliter strictim fortiterque puniatur, et a sacerdotibus coelesti gladio feriatur. Et si se non correxerit, non solum excommunicatus, sed etiam anathematizapecunias auferunt resque eius fraudant, rapiunt, vastant vel diripiunt, homicidae ante Deum esse deputantur; quia res pauperum, quos ecclesia pascere debet, diripiunt. 431. Ut capitali poena multentur
Abbreviated transcription (Latin):
memores sui ꝑquas liber seripturas premedio animȩ suȩ defacultib
sius eccłus aliquid contulisse ꝓbantur qm̃ ad uersis dm̃ minus dim̃tib
hac̃ tenus mortifera callidiate tenetur itaut alioꝵ oblatio illis ꝑtine¬
at ad ruinã rec in tueri corde possunt diem iudicii dñi: quihoc cu¬
piditatis delectantur ardore. Iuicũq in memor inceritus suires
ecdis ue supra diximus delegata siin iuste possc dit p̃sumpserit¬
quȩ retinere & uetita cõꝑta res dĩ seruis dissimula uerit reformare :
ab omibus ecdesus segregatus a scã cõmunione habeatur eatraneus.
Nec aliud mereatur habere remediũ : nisi conculpã ꝓpriã rerum
em̃datione purgauerit. Indigne enĩ ad altare dñi ꝓperare ꝑmittit᷑ :
quires eccłasticas aut audet rapere. aut iniuste possidere. Qui uero
ibac inqua defensione ꝑdurant ut ne catores pauperũ om̃s iudis
sio ut iundictã ammonitio manifesta p̃cedat & resurpatas in iuste qui

Expanded text:
memores sui per quaslibet scripturas pro remedio animae suae de facultatibus suis ecclesiis aliquid contulisse probantur, quod a diversis Deum minus timentibus actenus mortifera calliditate tenetur, ita ut aliorum oblatio illis pertineat ad ruinam nec intueri corde possunt diem iudicii Domini, qui hoc cupiditatis delectantur ardore, quicumque inmemor interitus sui res ecclesiis, ut supra diximus, delegatas iniuste possidebit praesumpseritque retinere, et veritate conperta res Dei servis dissimulaverit reformare, ab omnibus ecclesiis segregatus a sancta communione habeatur extraneus, nec aliud mereatur habere remedium, nisi culpam cum propria rerum emendatione purgaverit: indigne enim ad altare Domini properare permittitur, qui res ecclesiasticas aut audet rapere aut iniuste possidere. Qui vero in hac iniqua defensione perdurant, ut necatores pauperum omnes iudicsio, ut vindictam ammonitio manifesta precedat, ut res usurpatas iniuste qui
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃tis pellibus lanificiis peccoribus pascuis m̃branis nobilibus & in mo¬
bilibus. uł quȩ cũq de his rebus quȩ ad laudẽ dĩ funt uł subplem̃tũ sçȩ̃¬

Expanded text:
vestimentis, pellibus, lanificiis, pecoribus, pascuis, membranis, mobilibus et immovestimentis, pellibus, lanificiis, pecoribus, pascuis, membranis, mobilibus et immobilibus, vel quaecunque de his rebus, quae ad laudem Dei fiunt, vel supplem
Abbreviated transcription (Latin):
& idõ quȩ ecdȩ sunt xp̃i sunt : & quȩ eccłȩ offeruntur xp̃o offeruntur
Ee quȩ ab eccła eiꝰ tolluntur ꝓculdubio xp̃o tolluntur Esto futurũ
erat : ut eccła xp̃i nũ mos haberet . Sinũ mos utiq: & p̃dia & mancipia
& diuersarũ specierum innumera ornamenta Et quia in licitũ sit
eaque conferuntur ecłȩ auferri : beati hieronimi scribentis in expo¬
sitione matber euangeliste uerba ita tostantur: Om̃is inquid quistipe
templi & his quȩ conferuntur musus eccłȩ abutuntur in aliis rebus
quib suã expleant uoluntatẽ : similessunt scribarũ & sacerdo tum
ꝓculdubio dño consecrantur & nsolũ sacrificia quȩ a sa ẽdotibus suꝑ
altare dño consecrantur oblationes fideliũ dicuntur sed quic quiđ
ei a fidelib: offeruntur siue in mancipiis siue in agris. uincis silus pra¬
tis aquis aquarũ ue decursibiis artificiis libris utensilibus petris edificus

Expanded text:
i sunt; et quae ecclesiae offeruntur, Christo offeruntur; i sunt; et quae ecclesiae offeruntur, Christo offeruntur; et quae ab ecclesia eius tolluntur, procul dubio Christo tolluntur. Esto, futurum erat, ut ecclesia Christi nummos haberet. Si nummos, utique et praedia et mancipia et diversarum specierum innumera ornamenta. Et quia inlicitum sit, ea quae conferuntur ecclesiae auferri, beati Hieronymi scribentis in expositione Mathei euangelistae verba ita testantur: « Omnes, inquit, qui stipe templi et his, quae conferuntur in usus ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt scribarum et sacerdotum ocul dubio et consecrantur: et non solum sacrificia, quae a sacerdotibus super altare Domino consecrantur, oblationes fidelium dicuntur: sed quaecunque ei a fidelibus offeruntur, sive in mancipiis, sive in agris, vineis, silvis, pratis, aquis, aquarumque decursibus, artificiis, libris, utensilibus, petris, aedificiis,
Abbreviated transcription (Latin):
ioħis itadicit. Ecce int̃ srõs est iudas : eccefur est iudas & ne contẽpnas¬
u fur sacrilegus ñ qualiscũq fur fur loculorũ : sed dñicorũ. loculorũ sed
sacrorũ Sicrimina discernuntur. inforo qualiscũq furti & pecculatꝰ
enĩ dicitur furtũ dere publica. & non sic iudicatur furtũ rei priuate
quo modo publice. Iuanta uehem̃tius iudicandus est sacrilegus fur:
uł furatur iude ꝑdicori cõparatur. Nota qđ aliquid de eccła tolle¬
re : furtũ eẽ beatus augustinus asseueret. & patratorẽ tanti furti
furẽ sacrilegũ appellet : nec non & iude ꝑdito aequiperet & post pauca
quare inquid loculos habuit cui angłi ministrauerunt : nisi quia eccła
ipsius. loculos suos habitura erat : ecce quib: tanti doctoris docum̃tis
instruimur : quia qđ in capite p̃cessit in corpore eiꝰ qđ ẽ. eccła ui¬

Expanded text:
Iohannis ita dicit: « Ecce inter sanctos est Iudas: ecce fur est Iudas; et ne contempnasIohannis ita dicit: « Ecce inter sanctos est Iudas: ecce fur est Iudas; et ne contempnas, fur sacrilegus, non qualiscumque fur, fur loculorum, sed dominicorum loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernuntur in foro qualiscumque furti et peculatus peculatus enim dicitur furtum de re publica, et non sic iudicatur furtum rei privatae quomodo publicae quanto vehementius iudicandus est sacrilegus fur, vel furatur, Iudae perdito comparatur. » Nota, quod aliquid de ecclesia tollere furtum esse beatus Augustinus asseveret, et patratorem tanti furti furem sacrilegum appellet, necnon et Iudae perdito aequiparet. Et post pauca: « Quare, inquit, loculos habuit, cui angeli ministraverunt, nisi quia ecclesia ipsius loculos suos habitura erat? » Ecce quibus tanti doctoris documentis instruimur, quia quod in capite praecessit, in corpore eius, quod est ecclesia, vi
Abbreviated transcription (Latin):
nẽc Tanculo aut publice unctũ dñi detractionib: & uituperationib
dilanient. Perpendentes illud exemplũ mariȩ quȩ eo qđ moysi
famulo dñi ꝓpt̃ ethiopissam detraxit. in munditiale p̃multata sit
& illud psal mistȩ. Noli tangere xpõs meos. & in ꝓpħis meis nolite ma¬
lignari & dñs ꝑmoysen ait. Dus non de trahes & principẽ populi tui non
maledices Et dauid regũ iustissimus insaulquẽ constabat iã ad ño repro¬
batũ & abiectũ esse manũ mittere ñ p̃sũpsit : mailto magis cauendũ ẽ
ne manũ detractionis aut uituꝑationis siue indiscretionis aut de hono¬
rationis quidã mittant inunctũ dñi uł inp̃dica tores scãe dĩ ecclae
qđ sacrilegi fures sint cuncti : quires ecłȩ diripiunt uastant inuadur̃
uexantq aut iure eccłeiquib tradite fuerant in iuste alienant:
Vnde & b eatissimꝰ augustinus in omelia quad ragema octaua euangli

Expanded text:
 suum, id est unctum Domini, detractionibus aut vituperationibus dilanient, perpendentes illud exemplum Mariae, quia pro eo quod Moysi famulo Dei propter Aethiopissam detraxit, immunditia leprae multata sit . Et illud Psalmistae: Nolite tangere christos meos, et in prophetis meilignari. Et Dominus per Moysen ait: Diis non detrahes, et principi populi tui non maledices. Et si David, regum iustissimus, in Saul, quem constabat iam a Domino reprobatum et abiectum esse, manum mittere non praesumpsit, multo magis cavendum est, ne manum detractionis aut vituperationis, sive indiscretionis aut dehonorationis, quidam mittant in unctum Domini, vel in praedicatores sanctae EccleOmnibus sciendum est, quod sacrilegi fures sint cuncti, qui res ecclesiae diripiunt, vastant, invadunt vexantque, aut a iure ecclesiarum quibus traditae fuerant, iniuste alienant. Unde et beatissimus Augustinus in omelia quadragesima octava euangelii
Abbreviated transcription (Latin):
inueteri& nouo testam̃to iuditiũ deanathemate significat dehis q¬
Alacuit nobis sñ solũ dereb suis aliqͥd ȩc łȩ c̃fer̃. sed etiã ab aliis eli¬

Expanded text:
et novo testamento iudicium de anathemate significat. 428. De his qet novo testamento iudicium de anathemate significat. 428. De his qui non solum de rebus suis aliquid ecclesiae conferunt, sed etiam ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
corrigentes posterisq: nr̃is exemplũ dantes generalit̃ int̃ dicimus
abbatis regere & habere subse monachos & pecuniã possidere quȩ fuit
xp̃i sanguine cõparata . Talẽ hominẽ antiqui patres nominabant
raptorẽs & sacrilegũ & homicidã pauperũ & lupũ diaboli intrantẽ in o¬
uile xp̃i: & maxime anathematis uinculo dãpnandũ ante tribunal
xp̃i. Detalib memores est te scripture : scĩ pauli apłi adtimotheum¬
dicentis Diuitibus huiꝰ scłi p̃cipe non sublime sapere neq: sperare
in aerto diuitiarũ : sed indõ qui p̃stat om̃ia. Tales si eccłȩ correctionẽ
neniecipiunt : et hinici e publicani sunt similes quib: nec uiuis nec
mortuis cõmunicat ecładĩ. Talib: quia & hic & ibi reperiuntur cũ
tuba dĩ plangamus ne tacentes dãpnemur. aut simulcũ eis pereamꝰ
Si aut̃ impietate horribilis est dõ ille qui impie agit certo sepa¬
ratus est talis adõ & anathemati uiste subicitur A nathema enĩnihil

Expanded text:
corrigentes, posterisque nostris exemplum dantes, generaliter interdicimus abbatis regere et habere sub se monachos, et pecuniam possidere, quae fuit Christi sanguine comparata. Talem hominem antiqui Patres nominabant raptorem et sacrilegum, et homicidam pauperum, et lupum diaboli intrantem in ovile Christi, et maxime anathematis vinculo damnandum ante tribunal Christi. De talibus memores estote scripturae sancti apostoli Pauli adibus huius seculi praecipe non sublime sapere, neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo, qui praestat omnia. Tales si ecclesiae correctionem non recipiunt, ethnicis et publicanis sunt similes, quibus nec vivis nec mortuis communicat ecclesia Dei, Talibus, qui et hic et ibi reperiuntur, cum tuba Dei clangamus, ne tacentes dampnemur et simul cum eis pereamus. Si autem impietate horribilis est Deo ille, qui impie agit; certe separatus est talis a Deo, et anathemati iuste subicitur. Anathema enim nihil
Abbreviated transcription (Latin):
t nullus ep̃s uł quis infrapositus die dñico causas iudicare p̃sumat.
ceterisuero diebus conhibentibus ꝑsonis illa quȩ iusta sunt. habeant
licentiã iudicandi excepta criminalia negotiaroe clericis qͥ arma p̃¬
It cderici qui inquacũq seditione armauolentes : supserit
p̃supserint reꝑtiamisso ordinis sui gradu in monasterio penitentiȩ
euius constitutionis forma seruetur : ut exfacrandũ anathema fia
& uelut p̃uaricator catholicȩ fidei semꝑ adño reus existat: qui cũq
regũ de inceps canonis huiꝰ censurã in quocũq crediderit aut permiserit

Expanded text:
t nullus episcopus vel quis infra positus die dominico causas indicare praesumat. Ceteris vero diebus conhibentibus personis illa quae iusta sunt habeant licentiam iudicandi, excepto criminalia negotia. 319. De perint. Clerici qui in quacunque seditione arma volentes sumpserint aut sumpserunt, reperti amisso ordinis sui gradu, in monasterium poenitentiae Huius constitutionis forma servetur, ut execrandum anathema fiat et velut praevaricator catholicae fidei semper a Domino reus exsistat, quicumque regum deinceps canonis huius censuram in quocumque crediderit aut permiserit
Abbreviated transcription (Latin):
seruorũ dĩ & popłi xp̃i ani ꝓpt̃ inminentia bella & ꝑsecutiones
ceterarũ gentiũ quȩ in circuitu nr̃o sunt : ut sub p̃camo & censu
aliquã partẽ ecłalis pȩccuniȩ in adiutoriũ exercitus nr̃i cũ in¬
indulgentia dĩ aliquanto tempore retineamus ea conditione ut
annis singulis deuna quaq: casata soł đ. iđ daiodecim denarii
cui peccuma cõmunia fuit.: ecđa cũ ꝓpria peccua reuestita.
& iterũ si ne cessitas cogat. ut princes ubeat p̃cariũ renouet᷑
& scribatur nouum hoc omino obseruetur ut in ecłe uł monasteria
penuriã & pauꝑtatẽ ñ paciatur : quorũ pecunia in p̃cario p̃stita sit
Sedsi pauꝑtas cogat eccłȩ & domuidĩ reddatur integra possessio

Expanded text:
servorum Dei et populi christiani, propter inminentia bella et persecutiones ceterarum gentium quae in circuitu nostro sunt, ut sub precario et censu aliquam partem ecclesialis pecuniae in adiutorium exercitus nostri cum indulgentia Dei aliquanto tempore retineamus, ea conditione, ut annis singulis de unaquaque casata solidus, id est duodecim denarii,cui pecunia commodata fuit, ecclesia cum propria pecunia revestita sit. Et iterum, si necessitas cogat ut princeps iubeat, precarium renovetur et rescribatur novum. Et omnino observetur, ut aecclesia vel monasteria penuriam et paupertatem non patiantur, quorum pecunia in precario praestita sit. Sed si paupertas cogat, aecclesiae et domui Dei reddatur integra possessio
Abbreviated transcription (Latin):
bere ꝑfeste ȩtatis homines scribant & cũ omĩ diligentia.: Ex quib: supͣ¬
tẽ ut istimangones & isti cociones quisine omĩ aliquid saẽdotib¬
lege uagabundiuadunt ꝑ istã terrã : nonsinantur uagare & decepti¬
ones in hominibus agere: quinudi cũ ferro. dicunt se alicubi data sepȩ
nitentia uagantes discurrunt. Melius enĩ uidetur ut si aliquid irt¬
consuetũ & capitale crimen cõmiserint. in uno loco ꝑmaneant labo¬
rantes & seruientes & pȩ̨nitentiã agentes scđm qđ sibi canonicȩ im¬
Q tuden dĩen lep̃is ut  dissidentes fr̃s magis ad pacẽ quã adiuditiũ
cohortentur. Aucto ritas eccłastica atq canonica docet ñ de¬
bere absq sententia romani pontificis concilia celebrare
S tercessionẽ prestent his : qui iniqua ui opprimuntur¬
Nullus ep̃s nisi in logitima sinodo & suo tempore
atq canonica uocatione congregata suꝑ qͥbusdã

Expanded text:
bere, perfectae aetatis homines scribant cum omni diligentia. 378. Ex quibus supbere, perfectae aetatis homines scribant cum omni diligentia. 378. Ex quibus suptem ut isti mangones et isti cociones, qui sine omni lege vagabundi vadunt per istam terram, non sinantur vagare et deceptiones in hominibus agere; qui nudi cum ferro dicunt alicubi datam sibi penitentiam vagantes discurrunt. Melius enim videtur, ut si aliquid inconsuetum et capitale crimen commiserint, in uno loco rantes et servientes et patientiam habentes, secundum quod canonice im est episcopis, ut dissidentes fratres magis ad pacem, quam ad iudicium cohortantur. Auctoritas ecclesiastica atque canonica docet, non debere absque sententia Romani pontificis concilia caelebrare. intercessionem praestent his, qui iniqua vi opprimunturNullus episcopus nisi in legitima synodo et suo tempore atque canonica vocatione congregata super quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
ruet inmalũ melius autẽ ẽ : ubi multa consilia¬
Osenim
incȩlo & tu suꝑ terrã : id circo sint tibi pauci sermones Multas curas
secuntur somnia : & inmultis sermonibus inuenitur stulticia
Obsecramus om̃s ut bonã & ꝓbabilẽ habeant conuersationẽ sic ut
ipse dñs in euangelio p̃cepit. Sic luceat lux ura bona corã hominib:¬
& glorificent patrẽ urm̃ qui incȩlis est : ut eoꝵ bona conuersatio¬
ne multi ꝑtrahantur ad seruitiũ dĩ & non seruilis conditionis
infantes : sed etiã ingenuorũ filios cong̃gentur sibi que socient :¬
& ut scole gentiliũ puerorũ fiant. Psalmos: notas cantũ cõpotũ
gram maticã ꝑsingulamonasteria uł episcopia & libros catholicos bene
habeant em̃datos: quia sepe dũbene aliquid dm̃ rogare cupiuntt. ꝑ men¬
dosos libros males roganti & puerosur̃os nonsinite eos ullegendo
uł scribendo corrũpere : & si opusẽ euangeliũ psalceriũ missale scri¬

Expanded text:
ruet in malum. Melius autem est, ubi multa consiliaenim in caelo, et tu super terram. Idcirco sint tibi pauci sermones. Multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus invenitur stulticia. Obsecramus omnes, ut bonam et probabilem habeant conversationem, sicut ipse Dominus in euangelio praecepit: Sic luceat lux vestra coram hominibt glorificent patrem vestrum, qui in caelis est; ut eorum bona conversatione multi pertrahantur ad servitium Dei. Et non solum servilis conditionis infantes, sed etiam ingenuorum filios congregent sibique socient. Et ut scolae gentilium puerorum fiant. Psalmos, notas, cantum, compotum, grammaticam per singula monasteria vel episcopia, et libros catholicos bene habeant emendatos: quia saepe dum bene aliquid Deum rogare cupiunt per mendosos libros male rogant. Et pueros vestros non sinite eos vel legendo vel scribendo corrumpere. Et si opus est euangelium, psalterium, missale scri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceꝑint & ut ep̃i consẽcratisint tam̃ sc̃ȩ̃ sy nodo placuit ut modum
ꝓpriũ recognoscant & gubernent subiec tassibi eccłas earũq
moderamine curaq contisint.¬
ne ñ admittant᷑ : ł om̃s quos ad accusanda publica crimina
leges publice non admittunt.¬
Placuit ut quocienscũq clericis ab accusatorib multa crimina
obitiunt᷑ & unũ ex ipsis de quo pͥus egerit ad ꝓbare non
ualuerint : ad cetera non admittantur.
anones africane ꝓuinciȩ ł etiã decreta nicena. inferioris
gradus clericos siue ipsos ep̃os suis metro politanis aꝑtissime com¬
miserunt. Prudentissime enĩ iustissimeq definier̃ : quecũq
ne gocia insuis locis ubi orta sunt finienda. alaxime quia unicriiq

Expanded text:
erint, et ut episcopi consecrati sint, tamen sanctae synodo placuit, ut modum proprium recognoscant, et gubernent subiectas sibi ecclesias, eorumque moderamine curaque contentnem non admittantur: vel omnes, quos ad accusanda publica crimina leges publice non admittuntPlacuit, ut quociescumque clericis ab accusatoribus multa crimina obiciuntur, et unum ex ipsis, de quo prius egerint, approbare non valuerint, ad cetera non admittantur. Canones Africanae provinciae vel etiam decreta Nicena inferioris gradus clericos sive ipsos episcopos suis metropolitanis apertissime commiserunt. Prudentissime enim iustissimeque definierunt quaecumque negotia in suis locis, ubi orta sunt, finienda; ma