comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manni muten¬
tes ad siluanectensẽ
bernardum. reuoca¬
uerunt inde cum exer¬
citu magno ricardũ
seniorem suum. Tem¬
pore uero prefinito. a¬
scita militari manu.
cum presulib francie
uenit rex suꝑ fluuiũ
epte cum hugone ma

Expanded text:
manni mittentes ad Silvanectensem Bernardum revocaverunt inde cum exercitu magno Richardum seniorem suum. Tempore vero praefinito, ascita militari manu, cum praesulibus Franciae venit rex super fluvium Eptae cum Magno
Abbreviated transcription (Latin):
exasperabant. ut¬
potentiores rimũ
pecuniis. moxterris.
non nullos etam ui¬
ta exueret. Qun eti¬
am cesarianum in¬
germanos in arden

Expanded text:
exasperabant, utpotentiores primum pecuniis, mox terris, nonnullos etiam vita exueret: quin etiam Caesarianum sGermanos in Arden
Abbreviated transcription (Latin):
quamq nostre apłi̾ce
sedi causam sui sacer¬
docii suggerens reue¬
rentissimus ⁊sanctissi¬
mus frater noster athel¬
herdus archiep̃c doruer¬
nensis ecclesie obtulit
nobis uestre regalis

Expanded text:
quamque nostrae apostolicae sedi causam sui sacerdotii suggerens, reverendissimus et sanctissimus frater noster Ethelardus archiepiscopus Dorovernensis ecclesiae obtulit nobis vestrae regalis
Abbreviated transcription (Latin):
beris. Post cuius obitũ
duci. terram pretitula¬
tam repetenti odo comes
nimis uersutus cepit
contraire. uolens illi
quietam dimittere dor

Expanded text:
beris. Post cujus obitum duci terram praetitulatam repetenti, comes Odo nimiis versutiis coepit contraire, nolens illi quietam dimittere Dor
Abbreviated transcription (Latin):
stigiis subterfugere:
imꝑator contra nun¬
tiis urgere ut proba¬
ret constantiam. Ad
extremum prorsus ab¬
nuenti. quia inquit
non ius michi pare

Expanded text:
stigiis subterfugere; imperator contra nunciis urgere, ut probaret constantiam: ad extremum prorsus abnuenti, « Quia, inquit, non vis mihi pare
Abbreviated transcription (Latin):
um: ingentib pro¬
missis honerat. Me¬
lius ẽẽ ut uiuat gło¬
sus imꝑio: quam̃ ig¬
nominiosus moria¬
tur in exilio. Illum
egelredi filium. ed¬
gari nepotem. iure
ei competere regnũ e¬
ui maturo. laborib

Expanded text:
um ingentibus promissis honorat: Melius esse ut vivat gloriosus in imperio, quam ignominiosus moriatur in exilio. Illum Ethelredi filium, Edgari nepotem; jure ei competere regnum aevi maturo, laborib
Abbreviated transcription (Latin):
supparum preferens.
a tergo eum cedendo ĩ
uasit. Hinc tandem ui¬
dens rollo se suosq in
extremo mortis posi

Expanded text:
supparum praeferens, a tergo eum invasit caedendo. Hic tandem videns Rollo se suosque in extremo mortis
Abbreviated transcription (Latin):
tum quisq sibi ad¬
uersari. tunc ma¬
nubie predarum
per totam regionẽ
agi. tunc uulgus
expoliari. Quas
incommoditates
comiti prouincia¬
les deferentes.nul¬
lum referebant.
auxilium. dũ ille
primo commotus.
mox uel munuscu¬
lis uel temporis
intercessu ira lan¬
guescente leniebat.

Expanded text:
tum quisque sibi adversari, tunc manubiae praedarum per totam regionem agi, tunc vulgus expoliari. Quas incommoditates comiti provinciales deferentes, nullum referebant auxilium; dum ille primo commotus, mox vel munusculis, vel temporis intercessu ira languescente, leniebat
Abbreviated transcription (Latin):
mutarunt. Unum
fuit machinamentũ
quod nostri suem
ueteres iuneam uo¬
cant. quod machi¬
na leuibz lignis col

Expanded text:
mutarunt. Unum fuit machinamentum quod nostri Suem, veteres Vineam vocant; quod machina levibus lignis col
Abbreviated transcription (Latin):
ait unam ex minimis.
Uidetur ne tibi leuis:
Cum leuem sibi ui¬
deri referret. ille cur¬
uatis in uoła digi¬
tis. tres guttas dif

Expanded text:
ait, unam ex minimis, videturne tibi levis? » Cum levem sibi videri referret, ille, curvatis in volam digitis, tres guttas def
Abbreviated transcription (Latin):
circa corpus concrepa¬
rent:singuli demo¬
nes ostium ecclesie
unmani obice clau¬
sum. leui negotio de¬
fringentes.extremas
cathenas diruperunt.
Media que operosius
elaborata erat. illiba¬
ta durauit. Tercia
nocte circa gallicini¬
um. strepitu adueni¬
entium hostium. om¬
ne monasterium a
fundamentis moue¬
ri uisum. Unus oete¬
ris ⁊ uultu terribili¬
or ⁊ statura eminen¬
tior:ianuas maiori
ui concussas. in frag¬
menta deiecit. Dirigu¬
ere clerici metu. stẽte¬
runtq come. ⁊ uox
faucib hesit. Ille ar¬
roganti ut uidebat᷑
gestu. ad sarcophagũ
accessit. Inclamatẽq
nomine: ut surg̾et

Expanded text:
circa corpus concreparent, singuli daemones ostium ecclesiae, immani obice clausum, levi negotio defringentes, extremas catenas diruperunt; media, quae operosius elaborata erat, illibata duravit. Tertia nocte, circa gallicinium, strepitu advenientium hostium omne monasterium a fundamentis moveri visum: unus, caeteris et vultu terribilior et statura eminentior, januas majori vi concussas in fragmenta dejecit. Diriguere clerici metu, « steteruntque comae et vox faucibus haesit. » Ille arroganti, ut videbatur, gestu ad sarcophagum accessit, inclamatoque nomine, ut surge
Abbreviated transcription (Latin):
fama facti auctorem¬
asserebat.infensus
illum ep̃atu expulit:
s post annum pecu¬
nia serenatus resti¬
tuit. Goduinũ quo¬
q obliquis oculis in¬
tuitus. ad sacramen¬
tum purgationis cõ¬
pulit. Apposuit ille fi¬
dei iurate xenium:
ut gr̃am plenam re¬
dimeret. locupletissi¬
mum sane ⁊ pulcher¬
rimum. Ratem au¬
ro rostratam habentẽ

Expanded text:
fama facti auctoremasserebat, infensus, illum episcopatu expulit, sed post annum pecunia serenatus restituit. Godwinum quoque obliquis oculis intuitus, ad sacramentum purgationis compulit. Apposuit ille fidei juratae xenium, ut gratiam plenam redimeret, locupletissimum sane et pulcherrimum, ratem auro rostratam, habente
Abbreviated transcription (Latin):
cos mors spiritum
non extinguat: sed
ad principium sui
deum tanquam
e carcere enuitat. Sin
minus epycureorũ
secte concedendum qͥ

Expanded text:
cos, mors spiritum non extinguat, sed ad principium sui Deum tanquam e carcere emittat; sin minus, Epicureorum sectae concedendum, q
Abbreviated transcription (Latin):
etiam obsidionem ñ
paucis mensib luse¬
rant. Ille interea na¬
turalis desidie consci¬
entiam excitans: ab
urbe profugit. Cum¬
q clandestinis itine¬
rib hauintunnam
uenisset: inde wehtã
en auigauit. Ibi ab¬
bates ⁊ ep̃os qui nec
in tali necessitati do¬
minum suum: dese¬
rendum putarent.
in hanc conuenit sen¬
tentiam. Uiderent:
quam in angustores
ꝑfidia ducum auito
extorrem solio ⁊opis
egentem aliene: in
cuius manu alioꝵ

Expanded text:
etiam obsidionem, 291 non paucis mensibus luserant. Ille interea, naturalis desidiae conscientiam excitans, ab urbe profugit; cumque clandestinis itineribus Hamtunam venisset, inde Wehtam enavigavit. Ibi abbates et episcopos, qui nec in tali necessitate dominum suum deserendum putarent, in hanc convenit sententiam. Viderent quam in angusto resum; se perfidia ducum avito extorrem solio, et opis egentem alienae, in cujus manu alio
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinem fu¬
turam matris sõp¬
nium portendebat
quo intestina sua
per totam norman¬
niam ⁊angliam
extendi ⁊ dilatari ui¬
derat. Ipso quoq
momento quo par¬
tu laxato in uitam

Expanded text:
magnitudinem futuram matris somnium portendebat, quo intestina sua per totam Normanniam et Angliam extendi et dilatari viderat; ipso quoque momento quo, partu laxato, in vitam
Abbreviated transcription (Latin):
olentia sponte profu-¬
gerat. cum sermo pa¬
cis componeretur.ro¬
mamq profectus. ⁊ de
causa sua sedem apo¬
stolicam appellans.
cum ꝑ gemeticum re¬
uerteretur defunctus.
ibiq sepultus est in
ecclesia beate marie
quam ip̃e precipuo
⁊ sumptuoso oꝑe con¬
struxerat. Inuasit cõ¬
tinuo illo iuuente sti¬
gandus qui erat ep̃c
Wintonie. archiep̃a¬
tũ cantuariensem. In¬
famis ambitus ponti¬
fex ⁊ honoꝵ ultra de¬
bitum appetitor. qui
spe thronĩ excelsioris
ep̃atum saxonum

Expanded text:
olentia, sponte profugerat cum sermo pacis componeretur; Romamque profectus, et de causa sua sedem apostolicam appellans, cum per Gemeticum reverteretur defunctus, ibique sepultus est in ecclesia sanctae Mariae, quam ipse praecipuo et sumptuoso opere construxerat. Invasit continuo, illo vivente, Stigandus, qui erat episcopus Wintoniae, archiepiscopatum Cantuariensem; 341 infamis ambitus pontifex, et honorum ultra debitum appetitor, qui, spe throni excelsioris episcopatum Saxonum
Abbreviated transcription (Latin):
iherosolimam. S
hoc multi tempis
intercessu. ⁊ etate
impensa labori. Ita¬
q pugnis semper
assidius. legittimã
uxorem non deside¬
rauit. multinubo
concubinatu uo¬
luptatem exercens.
Deniq ex una pe¬
licum filium na¬
tum bertrannum.

Expanded text:
Ierosolymam. Sed haec multi temporis intercessu et aetate impensa labori. Itaque, pugnis semper assiduus, legitimam uxorem non desideravit, multinubo concubinatu voluptatem exercens. Denique ex una pellicum filium natum, Bertramnum
Abbreviated transcription (Latin):
cet tarde brutũ pectus.
quo portentum illd̾
respiceret. Quapropt̾
quod ip̃a non meruit.
ꝑ alium fieri consen¬
sit.Namq elferiꝰ
ille quem supra cul¬
paui quod monaste¬
ria destruxiss. temeri¬
tatis penitus. multo¬
angens: sacro corpori
de ignobili loco leua¬
to:iustas ⁊egregias
inferias apud sceph¬
toniam soluit. Non
tamen effugit:sed
post annum uermi

Expanded text:
cet tarde, brutum pectus quo portentum illud respiceret: quapropter quod ipsa non meruit per alium fieri consensit. Namque Elferius ille quem supra culpavi quod monasteria destruxisset, temeritatis poenitens multoangens, sacro corpori de ignobili loco levato justas et egregias inferias apud Scephtoniam solvit; non tamen effugit, sed post annum vermi
Abbreviated transcription (Latin):
in omni regno meo.
Precipio etiam omni¬
b uicecomitib ⁊ pre
prepositis uniuersi
regni mel. sicut meã
uolunt habere amici¬
ciam. aut suam salu¬
tem ut nulli homi¬
ni. nec diuiti nͨ pau¬
peri uim iniustam
inferant. s omnib
tam nobilib quam
ignobilib sit fas. iu¬
sta lege potiundi a
qua nec propter fa
gerendam pecuniã
ullo modo deuient:
quia nulla michi ne¬
cessitas est ut iniqua
exactione pecunia
michi congeratur.
Ergo itaq notum

Expanded text:
in omni regno meo. Praecipio etiam omnibus vicecomitibus et praepositis universi regni mei, sicut meam volunt habere amicitiam, aut suam salutem, ut nulli homini, nec diviti, nec pauperi, vim injustam inferant, sed omnibus, tam nobilibus quam ignobilibus, sit fas justa lege potiundi, a qua nec propter favgerendam pecuniam, ullo modo devient, quia nulla mihi necessitas est ut iniqua exactione pecunia mihi congeratur. Ego itaque notum
Abbreviated transcription (Latin):
hominis audacis
desperatio.⁊quam
parum ualent illi
prouintiales in pre¬
lio. Inde repatrians:
querelam apud re¬
gem francoꝵ de domi¬
ni sui ꝑfidia depo¬
suit.Nam ⁊ ruil¬
fum famã ferebat in
uinculis cecatum.
Queritur ad iudiciũ
euocatus parisius ⁊
ab obiuo sibi balzo¬
ne sub specie collo quii
obtruncatus: in me¬
dio ut auint secane:
ꝑfidie sue ⁊ ire illius
satisfecit. Interitus eiꝰ
duitinam inter fran¬
cos ⁊ normannos dis¬
cordiam peperit: don
ꝑ industriam ricardi
filii ipsiuis finem acce¬
pit uirtute sua dignũ
Porro ueraciores litte¬
re dicunt illum con¬
tractis inimiciciis cũ
anulfo comite fran¬
drie unum ex castel¬
lis euis peruasisse. A
quo simulata uolã¬
tate federis. ad collo¬
quium euocatum.
consertoq sermone
catum. Clauem adeĩ
cingulum inuentam.
sereq familiaris scri¬
nii compositam.mo¬
nachilium indumen¬
toꝵ intus inuolutoꝵ
indicium fecisse. Qd̃
semꝑ. inter bella me

Expanded text:
hominis audacis desperatio, et quam parum valeant illi provinciales in praelio. Inde repatrians, querelam apud regem Francorum de domini sui perfidia deposuit, nam et Riulfum fama ferebat in vinculis caecatum. Quare ad judicium evocatus Parisiis, et ab obvio sibi Balzone sub specie colloquii obtruncatus, in medio, ut aiunt, Sequanae, perfidiae suae, et irae illius, satisfecit. Interitus ejus diutinam inter Francos et Normannos discordiam peperit, donec per industriam Ricardi filii ipsius finem accepit virtute sua dignum. Porro veraciores literae dicunt illum, contractis inimicitiis cum Ernulfo comite Flandriae, unum ex castellis ejus pervasisse; a quo simulata voluntate foederis ad colloquium evocatum, consertoque sermone catum: clavem ad ejus cingulum inventam, seraeque familiaris scrinii compositam, monachilium indumentorum intus involutorum indicium fecisse quod semper inter bella me
Abbreviated transcription (Latin):
atur nobis postea ser¬
uandum rescribere dig¬
nemini:netunica xp̃i
inconsutilis alicuius
inter nos dissensionis
scisma patiatur. sed ꝑ

Expanded text:
atur, nobis postea servandum, rescribere dignemini; ne tunica Christi inconsutilis alicujus inter nos dissensionis scisma patiatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
turpis corpore. Cuius
unum miraculum
quod moriens dixit
referam:si pruis di¬
xero. quam insolitus
casus eum in tanto
culmine fastigauerit.
Imperator terre illiuis
dominica illa que uo

Expanded text:
turpis corpore, cujus unum miraculum, quod moriens praedixit, referam; si prius dixero, quam insolitus casus eum in tanto culmine fastigaverit. Imperator terrae illius, Dominica illa quae vo
Abbreviated transcription (Latin):
nis dui conceptas ĩ
francos iras partu¬
riens.misit ducem
nilicie qui eos de
regno ut dictitabat
suo proturbaret. Il¬
le precepta maturãs
munia. cum audis¬
set captam iherłm.
maiori cura stimula¬
tum negotium. quã¬
quam antea nichil
segniei admisisset.
Eratq barbaro ani¬
mus ut xp̃ianos ĩ
post uctoriam quã
iam mente sompni¬
abat falso presagus
sepulchrum domiui
a fundo erutum di¬
lapidaret. Nostri
qui nichil minus di¬
ligerent quam obsi¬
diales erumpnas de¬
nuo experiri. sumꝑ

Expanded text:
iu 570 conceptas in Francos iras parturiens, misit ducem militiae qui eos de regno, ut dictitabat, suo propelleret. Ille, praecepta maturans munia, cum audisset captam Jerusalem, majori cura stimulavit negotium, quanquam ante nihil segnitiei admisisset. Eratque barbaro animus ut Christianos in post victoriam quam jam mente somniabat falso praesagus, sepulchrum Domini a fundo erutum dilapidaret. Nostri, qui nihil minus diligerent quam obsidiales aerumnas denuo perpeti, sum
Abbreviated transcription (Latin):
alle filium non asper¬
nande probitatis iui¬
uenem regno ⁊ ꝓuin¬
tia eliminat. Atͣ ille
multo tempore incertis
iactatus sedib. multos¬
ꝙ olim amicos procli¬
uiores in hostem quã
in fidem exꝑtus. quia
ut ille dixit. cum fue¬
ris felix multos nume¬
rabis amicos. tempora
si fuerint nubila solus
eris:tandem ad reduual
angloꝵ uenit. Apud

Expanded text:
Allae filium, non aspernandae probitatis juvenem, regno et provincia eliminat: at ille multo tempore incertis jactatus sedibus, multosque olim amicos 67 procliviores in hostem quam in fidem expertus, quia, ut ille dixit : Cum fueris felix, multos numerabis amicos; Tempora si fuerint nubila, solus eris; tandem ad regem Anglorum venit; apud
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus duos dya¬
bolo instigante con¬
fligentes:cruentissi¬
ma xp̃ianoꝵ inter
se cede. infelicissimo
satisfacerent odio.

Expanded text:
adversus duos diabolo instigante confligentes, cruentissima christianorum inter se caede infelicissimo satisfacerent odio.
Abbreviated transcription (Latin):
mo nec ui nec dolo
hostium sed suoꝵ
ꝑfidia trucidati. re¬
gem ad lacrimas
lȩxere quib ipse
⁊ coniugia cogna¬
tarum ⁊ amiãcie
dignationem iam
pridem indulsisset.
si quieti acquiescere
uellent.

Expanded text:
mo nec vi nec dolo hostium, sed suorum perfidia trucidati, regem ad lachrymas flexere; quibus ipse et conjugia cognatarum et amicitiae dignationem jam pridem indulsisset, si quieti adquiescere vellent.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ armenios ciuita¬
tis indigenas turci
refundebant. baly¬
stis ⁊ petrariis cãpi¬
ta interemptorum
in castra francorũ
emittentes. ut illos
eo modo ad dolorem
incenderent.

Expanded text:
 Armenios, civitatis indigenas, Turci refundebant ; balistis et petrariis capita interemtorum 556 in castra Francorum emittentes, ut illos eo modo ad dolorem incenderent.
Abbreviated transcription (Latin):
britanniam. Aduent᷑
fuerit hic intexere. Et
ut quod intendo cla¬
rrus elucescat: altius
ordiendum. Romani
britanniam ꝑ iuliũ

Expanded text:
Britanniam; adventus fuerit hic intexere; et, ut quod intendo clarius elucescat, altius ordiendum. Romani Britanniam ,
Abbreviated transcription (Latin):
cantur munia. ut
illa nansciscantur
munera. Fortunati
qui ista meditant᷑
prelia. ut illa conse¬
quantur premia.

Expanded text:
cantur munia, ut illa nanciscantur munera; fortunati qui ista meditantur praelia, ut illa consequantur praemia.
Abbreviated transcription (Latin):
neret. ceterum ne
redderet sacramento
fecisse. Quo audito
cuncti strepere. perfi¬
dum ⁊ cupidum uo¬
care. ut uix manib

Expanded text:
neret; caeterum, ne redderet sacramento fecisse. Quo audito cuncti strepere, perfidum et cupidum vocare, ut vix manib
Abbreviated transcription (Latin):
um.quod ip̃e non
susceꝑat liberos. ⁊
goduuini uderet
inualescere filios:
misit ad regem hu¬
noꝵ ut filium fra¬
tris edmundi eduuar¬
dum cum omni fa

Expanded text:
um, quod ipse non susceperat liberos, et Godwini videret invalescere filios, misit ad regem Hunorum ut filium fratris Edmundi, Edwardum, cum omni fa
Abbreviated transcription (Latin):
Filius euandri pal¬
las quem lan cea tͣ¬
ni:Militis occidit
more suo iacet his.
Quod non tunc cre¬
diderim factum. li¬
tis mater euandri. la¬
tinas litteras inuenis¬
se. s ab ennio uel ab¬
alio aliquo antiquo
poeta compositum.
Ardens lucerna ad
caput inuenta. arte
manchanica. ut nul

Expanded text:
Filius Evandri Pallas, quem lancea Turni Militis occidit more suo, jacet hic. Quod non tunc crediderim factum, litis, mater Evandri, Latinas literas dicatur invenisse; sed ab Ennio, vel alio aliquo antiquo poeta compositum. Ardens lucerna ad caput inventa arte mechanica, ut nul
Abbreviated transcription (Latin):
bichto ducentis ⁊ se¬
xaginta uno regna¬
uerat: in illo ad reg¬
nandum omnino de¬
fecit.Nam recen¬
ti adhuc regalis fu¬
neris luctu. Haroldus
ip̃o theophanie die ex¬
torta a principib fide

Expanded text:
berto ducentis et sexaginta uno regnaverat, in illo ad regnandum omnino defecit: nam recenti adhuc regalis funeris luctu, Haroldus, ipso Theophaniae die, extorta a principibus fide
Abbreviated transcription (Latin):
rocia. Mortuam ⁊
pene exhaustam ⁊¬
normanniam. iui¬
gens pecuniis sustẽ¬
dat anglia. donec ⁊
ipsa fortassis suc¬
cumbat exactoꝵ ui¬
olentia. Felix si uni

Expanded text:
rocia: mortuam et pene exhaustam Normanniam vigens pecuniis sustentat Anglia, donec et ipsa fortassis succumbat exactorum violentia; felix si un
Abbreviated transcription (Latin):
postquam pater eã
adierat. Infans iam
tum omnium uotis
conspirantib educa¬
tus egregie.quod so
lus filioꝵ willelmi
natus eẽt regie. ⁊ ei

Expanded text:
postquam pater eam adierat; infans jam tum omnium votis conspirantibus educatus egregie, quod solus omnium filiorum Willelmi natus esset regie, et ei
Abbreviated transcription (French):
regnoꝵ pretendens.
longuos ⁊flameos
crines ꝑ mane du cens
apparuit:Unde pul¬
chre quidam nostri
monasterii mon achͦ
eilmerus nomine:

Expanded text:
regnorum praetendens, longos et flammeos crines per inane ducens, apparuit: unde pulchre quidam nostri monasterii monachus, Eilmerus nomine
Abbreviated transcription (Latin):
roboro. quo finetenꝰ
in eo quo nunc polles.
ꝑmaneat monachili
ordine. ip̃iq mona¬
chi de suis sibi adhi

Expanded text:
roboro, quo fine tenus in eo, quo nunc pollet permaneat monachili ordine, ipsique monachi de suis sibi adhi
Abbreviated transcription (Latin):
aduentatum iam
iamqz affore. Nec
multo post su aden¬
tib amicis ⁊ maxi¬
me pontificib ut
remota uoluptate pe

Expanded text:
adventantem jam jamque affore. Nec multo post, suadentibus amicis, ac maxime pontificibus, ut, remota voluptate pe
Abbreviated transcription (French):
concederetur lex equi¬
or. ⁊ pax securior in
iuam romam adeũ¬
di. ⁊ ne tot clausuris
ꝑuiam arcentur. ⁊
propter iniustum
theloneum fatigen¬
tur. Annuitq põstu

Expanded text:
concederetur lex aequior et pax securior in via Romam adeundi, et ne tot clausuris per viam arcentur, et propter injustum theloneum fatigentur: annuitque postu
Abbreviated transcription (Latin):
obprobrium. Obstina¬
tus obfirmarat rex a¬
nimum. ne acquiesce¬
ret precib supplican¬
tum. Itaq prolatum
edictum: ut intra qͥn¬
q dies anglia excede¬
rent. Poduuinus ⁊
suanus flandriam.
haroldus concessit hy¬
berniam. Comitatus
eius attributus elga¬
ro leofrici filio. uiro in¬
dustrio. Quem ille su¬
scipiens tunc rexit no¬
biliter. reuerso restituit
libenter. ⁊ postea go¬
duuino mortuo cum
haroldus parentis du¬
catum impetrasset. re¬
petiit audacter: aliqͣn¬
to tamen tempore ini¬
micoꝵ accusatione exi

Expanded text:
opprobrium. Obstinatius obfirmarat rex animum ne adquiesceret precibus supplicantium; itaque prolatum edictum ut intra quinque dies Anglia excederent . Godwinus et Swanus Flandriam, Haroldus concessit Hiberniam. Comitatus ejus attributus Elgaro Leofrici filio, viro industrio; quem ille suscipiens tunc rexit nobiliter, reverso restituit libenter. Et postea, Godwino mortuo cum Haroldus parentis ducatum impetrasset, repetiit audacter, aliquanto tamen tempore inimicorum accusatione exi
Abbreviated transcription (Latin):
comitum. eiusq do¬
ni obsides filium ⁊
nepotem gouuini
normanniam mi¬
serat.Si id negare
uelit herolous iudi

Expanded text:
comitum; ejusque doni obsides filium et nepotem Godwini Normanniam miserat. Si id negare velit Haroldus, judi
Abbreviated transcription (Latin):
numerabilem angloꝵ
multitudinẽ ad sui ꝑni¬
ciem se oꝑientem offen¬
dit.Qui ꝓtinus congͤs¬
sus cum eis. ñ minimã
ꝑtem ex illis ocuis orco
transinisit. Ip̃e u̾o uic¬
tor existens:ad naues¬
est regressus cũ sius.
Uidens autẽnon absq
litum se posse regnum
obtinere angloꝵ: regi¬
ratis neuũ ꝓris. nõr¬
maniuã cum maxĩa
preda repetiit.

Expanded text:
numerabilem Anglorum multitudinem ad sui perniciem se opperientem offendit. Qui protinus congressus cum eis, non minimam partem ex illis ocius Orco transmisit. Ipse vero victor existens, ad naves regressus est cum suis. Videns autem non absque numero se posse regnum obtinere Anglorum, regyratis navium proris Northmanniam cum maxima praeda repetiit.
Abbreviated transcription (Latin):
mannoꝵ populatu
lugubris. nichil qd̾
aiumos multum al¬
liciat pretendit. Ibi est
wira. nec egene latitu¬
duus. nec segnus gur

Expanded text:
m populatu lugubris, nihil quod animos multum alliciat praetendit. Ibi est Wira, nec egenae latitudinis, nec segnis gur
Abbreviated transcription (Latin):
coronatus. ferunt
quin etiam genito¬
rem non pretereunt
notata morum eiꝰ
compositione.quib
iuuãcem prudentiã
aleret. ab uno fratrũ
lesum ⁊lacrimantẽ.
hiis animasse. Ne
mo regni paterni

Expanded text:
coronatus. » Ferunt quinetiam genitorem non praetereuntem, notata morum ejus compositione quibus vivacem prudentiam aleret, ab uno fratrum laesum, et lachrymantem his animasse, « Ne mo regni paterni
Abbreviated transcription (Latin):
nis ad hoc preparatis
colliguntur latices.
siti ciuium profutu¬
il. Quod ipsuis ur¬
bis situs suꝑcilio
ab aquilone mon

Expanded text:
nis ad hoc 562 praeparatis colliguntur latices siti civium profuturi; quod ipsius urbis situs, supercilio ab aquilone mon
Abbreviated transcription (Latin):
sibileuolebant. s ñ
potuerunt. deo scilicet
urtutem eoꝵ destru¬
ente. qui nos sua be¬
nigntate in regno ⁊
honore conseruẽt:om¬
niumq inimicorũ
nr̃oꝵ potentiam an-¬
nichilet. Composita
deniq pace cum gen¬
tib que in circuitu
nostro sunt. disposi¬
toq ⁊ parato omni
regno nr̃o hic in ori¬
ente ita ut a nulla
parte bellum aut ĩs¬
micitias aliquorũ
timere habeamus.

Expanded text:
sibile, volebant; sed non potuerunt, Deo scilicet virtutem eorum destruente, qui nos sua benignitate in regno et honore conservet, omniumque 312 inimicorum nostrorum potentiam adnihilet. Composita denique pace cum gentibus quae in circuitu nostro sunt, dispositoque et pacato omni regno nostro hic in oriente, ita ut a nulla parte bellum aut inimicitias aliquorum timere habeamus
Abbreviated transcription (Latin):
stram humo. Quam¬
quam uerear ne fugi¬
at terra sinib me reci¬
pere.⁊fouere suis.que
totiens grauata est
maliciis meis. Factũ
est ut preceperat: illis
magno studio incũ¬
bentib. S prohue¬
phas nil lacrune ua¬
luere pie. nil uota. nil

Expanded text:
stram humo; quanquam verear ne fugiat terra sinibus me recipere et fovere suis, quae totiens gravata est malitiis meis. » Factum est ut praeceperat, illis magno studio incumbentibus. Sed, proh nefas! nil lachrymae valuere piae, nil vota, nil
Abbreviated transcription (Latin):
ante quod optabat ef¬
fudit sp̃m. quam qd̃
tumebat xp̃ianitatis
iuderet detrimentũ.
Iec fraudabitur ꝓ

Expanded text:
ante, quod optabat, effudit spiritum, quam, quod timebat, Christianitatis videret detrimentum. Nec fraudabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ultro illi tunc qui¬
dem castellum doro¬
bernie quo ad us
suũ ꝑtineret: ⁊ post
mortem eduuardi
regnum anglicum
sacramento firma-¬
uit. Quare ⁊ filie
ad huc impubis des¬
ponsione.⁊totius

Expanded text:
ultro illi tunc quidem castellum Doroberniae quod ad jus suum pertineret, et post mortem Edwardi regnum Anglicum, sacramento firmavit: quare et filiae, adhuc impubis, desponsione, et totius
Abbreviated transcription (Latin):
eo tecta riunam mi-¬
nitantia. nunquã
periculo exemit. ad¬
eo sacras opes dila¬
pidans peculatus
crunen incurrit. re¬
petundarum reus
Monachos misera¬
bili stipe cybans.
nec ad regularis
ordinis amorem.
curauit accendere.
nec nisi ad popula¬
rem litteraturam
passus est aspirare.

Expanded text:
eo tecta ruinam minitantia nunquam periculo exemit, adeo sacras opes dilapidans peculatus crimen incurrit, repetundarum reus Monachos miserabili stipe cibans, nec ad regularis ordinis amorem curavit accendere, nec nisi ad popularem literaturam passus est aspirare
Abbreviated transcription (Latin):
Namq ille uidẽs
normannos pene
omnes in una rabie
conspiratos. anglos
probos ⁊fortes u¬
ros qui adhuc resi¬
dui erant inuitato¬
riis scriptis accersiit.
querimoniam faci¬
ens.bonasqz leges

Expanded text:
Namque ille, videns Normannos pene omnes in una rabie conspiratos, Anglos probos et fortes viros, qui adhuc residui erant, invitatoriis scriptis accersiit; querimoniam faciens, bonasque leges
Abbreviated transcription (Latin):
Surgit in ecclesia
monstruim genitore
losingua.
ymonidum secta.
canonum uirtute re¬
sec̃ta.
nam symon ad ar¬
dua temptat.

Expanded text:
it in aecclesia monstrum, genitore Losinga, Symonidum secta, canonum virtute resecta. : Symon volat, ardua temptat.
Abbreviated transcription (Latin):
conclusi. multi ex
equitib in pedites
mutati. equis ine¬
dia interemptis. Ac¬
cedebat miserie ym¬
brium affluentia. ꝙ
in illis terris quasi
precipiti torrente plu¬
uia. hibernis dum¬
taxat mensib inun¬
det. Itaq pauperiores
carentes mutatoriis
algido rigore morie

Expanded text:
conclusi; multi ex equitibus in pedites mutati, equis inedia interceptis. Accedebat miseriis imbrium affluentia, quod in illis terris quasi praecipiti torrente pluvia hybernis duntaxat mensibus inundet; itaque pauperes, carentes mutatoriis, algido rigore morie
Abbreviated transcription (Latin):
eos. Rollone regi fide¬
litatem sacramentis
iurante ⁊ rege illi fili¬
am cum terra precitu¬
lata donante. suꝑ addi¬
ta etiam ad sumptuũ
supplementa tota brit

Expanded text:
eos, Rollone regi fidelitatem sacramentis jurante et rege illi filiam cum terra praetitulata donante, superaddita etiam ad sumptuum supplementa tota Brit
Abbreviated transcription (Latin):
dulphus torta. urbis
prefectus male ilico ce¬
pit tractare.⁊domesti¬
cos euis penuria fa¬
nus affligere. nolens
ad cotidianum iuctũ
illis preter duodecim
nummos prebere. Qm¬
obrem dux uehement̾
furore succensus. ab ur¬
be illum festinanter pe¬
pulit. parisiusq ad fi¬
lium suum ciuitatis
presulem ire coegit. Qͥ¬
b ita ꝑactis: norman¬
iuca tellus siluit a fa¬
cie ducis. heroldus u̾o
rex non multo post re¬
greditur in danamar¬
filio suo sueno.¬

Expanded text:
dulphus Torta urbis praefectus male illico coepit tractare, et domesticos ejus penuria famis affligere, nolens ad quotidianum victum illis praeter XII nummos praebere. Quamobrem dux vehementer furore succensus ab urbe illum festinanter pepulit, Parisiumque ad filium suum civitatis praesulem ire coegit. Quibus ita peractis, Northmannica tellus siluit a facie ducis. Heroldus vero rex non multo post regreditur in Danamarfilio suo reco
Abbreviated transcription (Latin):
composita. ossibus
mortuoꝵ plena: nł¬
lo alio responso obse¬
crantes dignatus.
ta milli intelligen¬
tes quo responsio tẽ¬
deret capsas scõrum
nudauerunt. crucifi

Expanded text:
composita, ossibus mortuorum plena: » nullo alio responso obsecrantes dignati. Ita illi, intelligentes quo responsio tenderet, capsas sanctorum nudaverunt, crucifi
Abbreviated transcription (Latin):
citur dedit. Quibus
subiugatis. aquilona¬
res brĩttannos qui a
predictis brachio ma¬
ris diuiduntur tribu¬
tarios fecit. Harum ui¬
ctoriarum fama cum
reliquos territaret ber¬
nulfus rex mercioꝵ
tumidum quid spi-

Expanded text:
citur, dedit; quibus 147 subjugatis, Aquilonales Britannos, qui a praedictis brachio maris dividuntur, tributarios fecit. Harum victoriarum fama cum reliquos territaret, Bernulfus rex Merciorum, tumidum quid spi
Abbreviated transcription (Latin):
so usurpatori prosti¬
tuat. Ita in utram¬
uis partem. potest
causa mea infirma¬
ri uel allegari. Non
est ep̃i officium. ut
ip̃e committi iubeat
prelium. Ceterum
spectat ad munus
ep̃i: ut si uideat nau¬
fragari innocentiã.
⁊manu ⁊ lingua oc¬
currat. S acerdotes e

Expanded text:
so usurpatori prostituat. Ita in utramvis partem potest causa mea infirmari vel allegari. Non est episcopi officium ut ipse committi jubeat praelium; caeterum, spectat ad munus episcopi ut, si videat naufragari innocentiam, et manu et lingua occurrat. Sacerdotes E
Abbreviated transcription (Latin):
Iam uero quod urce¬
us maior minorem
implere non poterat.
hoc designat:quod
gentes aquilon ales
que numerosiores st̃
quam angli. angliã
post mortem tuam
impetent. ⁊ qͣmius
crebro compatriotaꝵ
aduentu riunas su-¬
as suppleant: ñquã

Expanded text:
am vero quod urceus major minorem implere non poterat, hoc designat, quod gentes aquilonales, quae numerosiores sunt quam Angli, Angliam post mortem tuam impetent; et, quamvis crebro compatriotarum adventu ruinas suas suppleant, nunqua
Abbreviated transcription (Latin):
go circuingyrato ta-¬
natum insulam que
in cantia est elegit ad
hyemandum. Can¬
tuarice datis obsidi¬
b pecuniaq promis¬
sa. quieti indulsis¬
sent nisi fracto federe
nocturnis exdursioni¬
b pyrate totam regi¬
onem popularentur.

Expanded text:
go circumgyrato, Tanatum insulam, quae in Cantia est, elegit ad hiemandum. Cantuaritae, datis obsidibus, pecuniaque promissa, quieti indulsissent, nisi, fracto foedere, nocturnis excursionibus piratae totam regionem popularentur
Abbreviated transcription (Latin):
tias sciscitatus. Cum¬
q omnes eius uolũ¬
tatem plausib exci¬
pientes. magnificis
promissis animassẽt.
commeatũ nauium

Expanded text:
tias sciscitatus. Cumque omnes, ejus voluntatem plausibus excipientes, magnificis promissis animasset, commeatum navium
Abbreviated transcription (Latin):
re.inodo ensis fulmi¬
nei figuratum. mu¬
crone uersus orien¬
tem protento. Iam¬
q a kl̃is. iulli cum
nyceam deseruerant.

Expanded text:
odo ensis fulminei figuratum, mucrone versus orientem protento. Jamque a Kalendis Julii , cum Niceam deseruerant
Abbreviated transcription (Latin):
othbertus pecca¬
tor. ⁊ si uellem celare
quod in me factum
est diuinum iudiciũ.
membroꝵ meoꝵ tre¬
mor proderet.Quod
quemadmodum fa¬
ctum sit referam: ut
omnib innotescat

Expanded text:
Otbertus peccator, et, si vellem celare quod in me factum est divinum judicium, membrorum meorum tremor proderet; quod quemadmodum factum sit referam, ut omnibus innotescat
Abbreviated transcription (Latin):
effugere permisit.
indignatus super
eius responso quo
mo boamundum po¬
steriori tempore con¬
tra se uenientem
ut in iurias peregri¬
noꝵ ulcisceretur. bis
terq insidiis impeti

Expanded text:
effugere permisit ; indignatus super ejus responso, quomo Boamundum, posteriori tempore contra se venientem ut injurias peregrinorum ulcisceretur, bis terque insidiis impeti
Abbreviated transcription (Latin):
tutorem excuut ut
desperatis partibus
pupilli succurreret.
Itaq paterne benuio¬
lentie recordatus. ꝙ
cum fauore suo in
regnum sublimaue¬
rãt apud walesou¬
nas in defectores ir
ruit. Cesa illic ml̾¬
ta eoꝵ milia. multi
fluminis olne rapa¬
citate intercepti. qd
in aresto locati eqͦs
ad transuadandos
uertices instimula¬
rent. Guido iux e

Expanded text:
tutorem excivit ut desperatis partibus pupilli succurreret. Itaque paternae benevolentiae recordatus, quod eum favore suo in regnum sublimaverat, apud Walesdunas in defectores 394 irruit: caesa illic multa eorum millia; multi fluminis Olnae rapacitate intercepti, quod, in arcto locati, equos ad transvadandos vortices instimularent. Guido, vix e
Abbreviated transcription (Latin):
affigeret. Nox pre¬
liim dirimit. acieb
quasi ex conuentia
discedentib: anglis
tamen uictoriam pe¬
ne sperantib. Quo fa¬
cto:Westsaxonum cõ¬
uersi animi dominũ
legittimum cognoue¬
runt.Ipse lundoniã

Expanded text:
affigeret. Nox praelium diremit, aciebus quasi ex conniventia discedentibus, Anglis tamen victoriam pene sperantibus; quo facto, West-Saxonum conversi animi dominum legitimum cognoverunt. Ipse Londonia
Abbreviated transcription (Latin):
concube. quia hodie
me desponsasti. Ego
sum uenus. cuius
digito apposiusti
anulum. Habeo
illum nec reddam.
Territus ille tanto
prodigio. nichil re¬
ferre ausus est nec

Expanded text:
concumbe, quia hodie me desponsasti: ego sum Venus, cujus digito apposuisti annulum; habeo illum, nec reddam. » Territus ille tanto prodigio, nihil referre ausus est nec
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad nr̃m tempus
quando in idem discri¬
men recidit. Ita sacra
fames auaricie mor¬
talia pectora excedit.
ita magnificos ⁊ il¬
lustres uiros in cet̾is.
in tartara trudit. E

Expanded text:
usque ad nostrum tempus, quando in idem discrimen recidit. Ita sacra fames avaritiae mortalia pectora exedit; ita magnificos, et illustres in caeteris, viros in Tartara trudit.
Abbreviated transcription (Latin):
gleba suꝑiecta ⁊ exi¬
lis pretii lignea ca¬
pella suꝑstructa. S
aderat oscitantibus
prouiitialib. urtus
martiris: seinsopi¬
tas mentes eꝵ. ad
siu reuerentiam sig¬
nis excitans ⁊ leuẽ
quidem accrigidum
sit: s pymum uir

Expanded text:
gleba superjecta, et exilis pretii lignea capella superstructa. Sed aderat oscitantibus provincialibus virtus martyris, semisopitas mentes eorum ad sui reverentiam signis excitans; et leve quidem ac frigidum sit, sed primum vir
Abbreviated transcription (Latin):
cunctos pariter hec
inuoluit calumpni¬
a.Uerum sicut in
tranquillitate ma¬
los cum bonis fouet.
plerumq dei sereni¬
tas. ita in captiuita¬
te bonos cum malis
non nunquam eius¬
dem constringit seue

Expanded text:
cunctos pariter haec involvit calumnia; verum sicut in tranquillitate malos cum bonis fovet plerumque Dei serenitas, ita in captivitate bonos cum malis nonnunquam ejusdem constringit seve
Abbreviated transcription (Latin):
am ⁊ incentori
willelmo om̃ia que
agebat in anglia
abstulit. castella ad
solum complanaũ.
S cum ad pacem ni

Expanded text:
am et incentori Willelmo omnia quae habebat in Anglia abstulit, castella ad solum complanavit. Sed cum ad pacem ni
Abbreviated transcription (Latin):
nem hastingo. omni¬
um paganoꝵ nequis¬
simo a noricis seu da¬
nicis finib eructuan¬
tes. maritima littora
incolentes.continius
cladib uexauerunt:
cuutates diruentes.
atq abbatias concre¬
mantes. Quis uero
iste lothbrocus uel ex
cuius styrpe oriundus
res etenim noe
filios habuisse:
sacre ad liquidum te¬
stantur pagine. quoꝵ

Expanded text:
nem Hastingo omnium paganorum nequissimo, a Noricis seu Danicis finibus eructantes, maritima littora incolentes continuis cladibus vexaverunt, civitates diruentes, atque abbatias concremantes. Quis vero iste Lothrocus, vel ex cujus stirpe oriundus res etenim Noe filios habuisse, sacrae ad liquidum testantur paginae. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sidioneq cingit: preda
undequaq illo addu¬
cta. Quo illic morante:
exploratores suꝑueni¬
unt. nuntiantes baio¬
cacensem urbem a defẽ¬
sorib uacuam esse. ⁊
absq detrimento cuius¬
libet iuctoris facilem
capi. Ilico auulsis ab
obsidione nauibz. bai¬
ocasium ueliuole ue¬
nit cursu. quam cap¬
tam aliquatenus sub¬
uertit. habitatorib eiꝰ

Expanded text:
sidioneque cingit, praeda undequaque illico adducta. Quo illic moranti exploratores superveniunt, nuntiantes Bajocacensem urbem a defensoribus vacuam esse et absque detrimento cujuslibet victoris facillime capi. Illico avulsis ab obsidione navibus, Bajocasium velivolo venit cursu. Quam captam aliquatenus subvertit, habitatoribus e
Abbreviated transcription (Latin):
pidi. pro destitutione
sui consolatoris atq
patroni. Nouissime aũ
ascitum ricardum su¬
um filium consultu

Expanded text:
pidi, pro destitutione sui consolatoris et patroni. Novissime autem ascitum Richardum filium suum consultu
Abbreviated transcription (Latin):
pueritie annis emen¬
sis dum equo quem
ab auo acceperat. pu¬
erili iactantia super¬
biret. ab eodem in ta¬
mensem portatus.
uoragine aque suf¬
focatus interiit.Ma¬
ter quoq ictu fulmi¬
nis exanimata. seui¬
tie penas soluit. quod
dicebatur agmina
mantipioꝵ in angli

Expanded text:
pueritiae annis emensis, dum equo quem ab avo acceperat puerili jactantia superbirat ab eodem in Tamesim portatus, voragine aquae suffocatus interiit: mater quoque, ictu fulminis exanimata, saevitiae poenas solvit; quod dicebatur agmina mancipiorum in Angli
Abbreviated transcription (Latin):
care: ⁊ regna michi
subdita populosq
iuste ⁊pie regere:e¬
quumq uidicium ꝑ
omnes obseruare. ⁊ si
quid ꝑ mee iuuentu¬
tis intemperantiam
aut negligentiam
hactenus preter id qd̃
iustum erat. actum
est: totum deo auxili
ante dispono emenda¬
re. Iocirco obtestor ⁊

Expanded text:
care et regna mihi subdita populosque iuste et pie regere equumque iudicium per omnia obseruare; et si quid per mee iuuentutis intemperantiam aut neglegentiam hactenus preter id quod iustum erat actum est, totum Deo auxiliante deinceps dispono emendare. Idcirco obtestor
Abbreviated transcription (Latin):
b dux illectus: ilico re¬
gi mandat se ultroneo
libitu ad futurũ: Suꝑ
his rex uehementer
gauisus: ascitis ducis

Expanded text:
 dux illectus, illico regi mandat se ultroneo libitu affuturum. Super his vehementer rex gavisus, ascitis ducis
Abbreviated transcription (Latin):
sum.Nam ⁊ ibi¬
dem eluuiuum ⁊
etheluuiuum fili¬
os patrui sui ethel¬
werdi quos in bello
contra analafum a¬
miserat. humari ho¬
norifice iussit: sui qͦ
corporis requiem ibi¬
dem futuram denũ¬
tians. De quo bello
tempus est ut illius
uersifici de quo hec
cuncta excerpsimus
sententiam ponamꝰ.
ransierat quinos
⁊tres ⁊ quatuor an¬
nos.

Expanded text:
sum; nam et ibidem Elwinum et Ethelwinum filios patrui sui Ethelwerdi, quos in bello contra Analafum amiserat, humari honorifice jussit, sui quoque corporis requiem ibidem futuram denuncians. De quo bello tempus est ut illius versifici, de quo omnia haec excerpsimus, sententiam ponamus. Transierat quinos et tres et quatuor annos
Abbreviated transcription (Latin):
Sobertus
interea normanniã
ueniens. comitatum
suum obsistente nul¬
lo recepit. Quo audi
optimates fidei regi
iurate transfuge fu

Expanded text:
obertus interea, Normanniam veniens, comitatum suum obsistente nullo recepit: quo auditterrae optimates fidei regi juratae transfugae fu
Abbreviated transcription (Latin):
Euoluta nocte. cum
aurora in lucem pro¬
rumperet mulier co¬
nata surgere. interro¬
gataq quid festina¬
ret. ad opus cotidia¬
num domine ꝑsol¬
uendum respondit.
Egre licet retenta. re¬
gis genib suꝑ statu

Expanded text:
Evoluta nocte, cum aurora in lucem prorumperet, mulier conata surgere, interrogataque quid festinaret, ad opus quotidianum dominae persolvendum respondit: aegre licet retenta regis genibus super statu
Abbreviated transcription (Latin):
sue pietatis diligen¬
tiam in reliquos fra¬
tres intenderit.Quos
cum pater puerulos
ad modum reliquis¬
set:ille paruos mag¬
na dulcedine fouit. ⁊
adultos consortes reg¬

Expanded text:
suae pietatis diligentiam in reliquos fratres 225 intenderet; quos, cum pater puerulos admodum reliquisset, ille parvos magna dulcedine fovit, et adultos regni consortes fe
Abbreviated transcription (Latin):
deus magnum apo¬
stolatum dedit suꝑ
reges ⁊suꝑ gentes
francoꝵ. Qui nisi
quisquiliis nostre
propaginis suffra¬
gatus fuerit ⁊ adiu¬
uerit. iam deficiet ge

Expanded text:
Deus magnum apostolatum dedit super reges et super gentes Francorum; qui nisi quisquiliis nostrae propaginis suffragatus fuerit et adjuverit, jam deficiet ge
Abbreviated transcription (Latin):
iterarunt. In eo tu¬
multu guarinus
cecidit. robertus cũ
philippo palmam re-¬
tulit. Philippus hac
milicia precluus. s
iherosolimis ut fert᷑
bono fine functus.

Expanded text:
iterarunt. In eo tumultu Warinus cecidit, Robertus cum Philippo palmam retulit: Philippus hac malitia praecluus, sed Ierosolymis, ut fertur, bono fine functus
Abbreviated transcription (Latin):
cunctoꝵ dei sacerdotũ.
⁊ consen su optimatũ
meoꝵ ob amorem ce¬
lestis regni ⁊indul¬
gentiam criminum
meoꝵ.⁊ relaxatione
peccaminum fratris
mei regis edmundi.
concedo eccłe sc̃e dei
genitricis semperq

Expanded text:
cunctorum Dei sacerdotum, et consensu optimatum meorum, ob amorem coelestis regni, et indulgentiam criminum meorum, et relaxationem peccaminum fratris mei regis Edmundi, concedo ecclesiae Sanctae Dei genitricis Mar
Abbreviated transcription (Latin):
randoꝵ operum du¬
cis opinione. rainaldꝰ
trans saone fluuium.
burgundionam ire¬
comes: missis legatis
filiam eius nomine
adeli. in coniuguum

Expanded text:
randorum operum ducis opinione, Rainaldus trans Saonae fluvium Burgundionum comes, missis legatis, filiam ejus nomine Adheliz in conjugium
Abbreviated transcription (Latin):
rant tunc in an¬
glia summni ⁊
saplentissimi iuiri. qͦꝵ
precipuus egelnotus
archi ep̃c post luun-¬
gum. Hic ex decano
summus sacerdos:
multa oꝑa predica¬
bili memoria digna
fecit. Regem ipsũ
auctoritate scĩtudi¬
nis in bonis actib
mulcens. in excessib
terrens. Sedem archi¬
episcopatus ⁊ prius
presentia corporis sci
elfegi sublimauit.⁊
postea rome presens
in pristinam digni¬
tatem reparauit. Do

Expanded text:
rant tunc in Anglia summi et sapientissimi viri, quorum praecipuus Ethelnothus, archiepiscopus post Livingum: hic, ex decano summus sacerdos, multa opera praedicabili memoria digna fecit, regem ipsum auctoritate sanctitudinis in bonis actibus mulcens, in excessibus terrens; sedem archiepiscopatus et prius praesentia corporis sancti Elfegi sublimavit, et postea Romae praesens in pristinam dignitatem reparavit. Do
Abbreviated transcription (Latin):
nus ⁊morcardus
haroldo iubente ma¬
nubiales predas lõ¬
doniam tulere. Nã
ipse ad hastingensẽ
pugnam festinabat.
unde iam partam
uctoriam falso pre¬
sagus sompniabat.

Expanded text:
nus et Morcardus Haroldo jubente manubiales praedas Londoniam tulere: nam ipse ad Hastingensem pugnam festinabat, unde jam partam victoriam falso praesagus somniabat.
Abbreviated transcription (Latin):
auditu sit. illo dep̾s¬
so ulterior eleuatus
est.producens rusti¬
cum ereum.cum ereo
malleo. Quo ille un-¬
das uerberans. ita
obnubilauit aera:
ut diem celumq sub¬
texeret. Eetracto pede
pax fuit. Temptatũ
idem a plurib. idem¬
q exꝑtum. Itaq des¬
perato transitu. ali¬
quantum ibi consti¬
timus: ⁊quamdiu
potiumus. solo saltĩ
iusu libauimus au¬
rum. Mox ꝑ uestigi¬
a fili egressi. pateram
argentẽam repperinꝰ.
Qua in frustra defec¬
ta ⁊ minutatim par¬
tita pruritum auidi¬
tatis nostre tantum¬
modo irritantes. nõ
etiam fami fecimus
satis. Postero die colla

Expanded text:
auditu sit illo depresso, ulterior elevatus est, producens rusticum aereum cum aereo malleo, quo ille undas verberans, ita obnubilavit aera ut diem coelumque subtexeret. Retracto pede, pax fuit: tentatum idem a pluribus, idemque expertum. Itaque, desperato transitu, aliquantulum ibi constitimus; et quamdiu potuimus, solo saltem visu libavimus aurum. Mox, per vestigia fili regressi, pateram argenteam reperimus; qua in frusta desecta, et minutatim partita, pruritum aviditatis 281 nostrae tantummodo irritantes, non etiam fami fecimus satis. Postero die, colla
Abbreviated transcription (Latin):
teris per tutos trami¬
tes intimauit. Illi
more nescii. signis
in hostem conuersis.
socios eripuere peri

Expanded text:
teris per tutos tramites intimavit. Illi, morae nescii, signis in hostem conversis, socios eripuere peri
Abbreviated transcription (Latin):
tis uela. uelificato pro¬
tensi maris interuallo.
ad eborasa deuehuntur
territoria. Ibi quippe
rex dimisso exercitu cũ
nonnullis nauib pa

Expanded text:
tis vela, velificato protensi maris intervallo ad Eboraca devehuntur territoria. Ibi quippe rex dimisso exercitu cum nonnullis navibus p
Abbreviated transcription (Latin):
Malcholmus ante¬
quam ad manus
ueniretur se dedidit.
totoq willelmi tẽ¬
pore incertis ⁊sepe
fractis federib euũ
egit.S filio Willel¬
mi willelmo regnã¬
te. simili modo impe¬
titus falso sacram̃to
insequentem abegit.
Nec multo post dũ

Expanded text:
Malcolmus, antequam ad manus veniretur, se dedidit, totoque Willelmi tempore incertis et saepe fractis foederibus aevum egit; sed, filio Willelmi Willelmo regnante, simili modo impetitus, falso sacramento insequentem abegit. Nec multo post, du
Abbreviated transcription (Latin):
thelburgam: feminã¬
sane regii generis ⁊a
nimi. Que dum creb
instillaret iuiri aurib
ut mundanis reb uł
extremis annis ualefa¬
de die in diem differret:
astutandem uincere

Expanded text:
thelburgam, feminam regii generis et animi. Quae dum crebro instillaret auribus viri, ut mundanis rebus vel in extremis annis valefade die in diem differret, astu tandem sic e
Abbreviated transcription (Latin):
losopharentur. Phi¬
losophia gͥ nõ adeo¬
non exiliter infor¬
matuis. sensun dis¬
cebat. ut successu tẽ¬
poris prouintiales
micius contineret
milites. non nisi
diligentissime ex

Expanded text:
losopharentur. » Philosophia ergo non adeo exiliter informatus, sensim discebat ut successu temporis provinciales mitius contineret, milites nonnisi diligentissime ex
Abbreviated transcription (Latin):
go ut sit semita iti¬
nerantium arta. ple¬
na mortib. suspecta
periculis.sed hec ea¬
dem uos amissam
ducet ad patriam.
Per multas nimi¬
rum tribulationes
oportet uos introi¬
re in regnum dei.

Expanded text:
go ut sit semita itinerantium arcta, plena mortibus, suspecta periculis; sed haec eadem vos amissam ducet ad patriam, per multas nimirum tribulationes oportet vos introire in regnum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
Marie tunc humi
defossum. miracu¬
lo modo ut auint
dino altius trib
pedibus suꝑ terram
. orro Willelmus

Expanded text:
Mariae tunc humi defossum, miraculo modo ut aiunt divino altius tribus pedibus super terram . Porro Willelmus
Abbreviated transcription (Latin):
randam gr̃am cuiiũ.
largitione pecunie: a¬
nime quoq sue ut fe¬
ĩt ñ negligens men¬
tis deuotione. Ita osuu¬
us integri regni com

Expanded text:
rendam gratiam civium largitione pecuniae, animae quoque suae, ut ferunt, non negligens mentis devotione. Ita Oswius, integri regni com
Abbreviated transcription (Latin):
ella. que quod non cõ¬
tulissent natales: for¬
me mercabantur gr̃a
Huic ꝑ uisum monst¬
tur prodigium. lunã

Expanded text:
ella, quae, quod non eontulissent natales, formae mercabatur gratia. Huic per visum monstratur prodigium, luna
Abbreviated transcription (Latin):
niam concilium con¬
gregaretur. Manda¬
tum suuano filio go¬
duuini: ut fuga sua
regis iram mitigaret
gõdiuunus ⁊ haroldꝰ
quantotius ad conci-¬
lium hac conuentio¬
ne uenirent.Inermes
duodecim solum homi¬
nes adducerent:serui¬
tium militum quos
per angliam habebãt.
regi contraderent. Con¬
tra illi negare: non
posse se ad conuenticu¬
lum factiosoꝵ sine
uadib ⁊ obsidib ꝑ

Expanded text:
niam concilium congregaretur; mandatum Swano filio Godwini ut fuga sua regis iram mitigaret. 339 Godwinus et Haroldus quantocius ad concilium hac conventione venirent inermes, duodecim solum homines adducerent; servitium militum, quos per Angliam habebant, regi contraderent. Contra, illi negare: non posse se ad conventiculum factiosorum sine vadibus et obsidib
Abbreviated transcription (Latin):
debitum nomen exuit.
Stigandus quoq tẽ¬
pore regis Willelmi ꝑ
cardinalis rome nun¬
tios degradatus: perpe

Expanded text:
debitum nomen exuit. Stigandus quoque tempore regis Willielmi per cardinales Romanos degradatus perpe