comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ⁊ herpeta mordax. Et tumor ey
ccuł terte cathaplasmate cedit. ulcera
que serpunt cohibet. cõbustaq curat.
et multum calide dicunt ꝓdesse po¬
dagre: si fuerit foliis illiꝰ operta uirẽ¬
tis. aut catha plasmetur mixta cõtri¬
ta polenta. e ius cum roseo succus per¬
mixtus oliuo. Dicitur antiquo capi¬
tis ꝓdesse dolori. Qui dolor est lingͥa
dictus cephalargia greca. omne genꝰ
fluxus uentris restringere mire. Cũ
uino potata solet uł mansa freq̃nter.
hoc quoq modo nimium manãtia
mẽstrua sistit. uel si matrici tritam
uiridem superaddas. Sic qͦ lũbricos pł¬
lit potata rotundos. Taliter in cuctis
ꝓdest potata uenenis. exhilarat suc
istam qui secũ gesserit herbam. Qd̃
non appetat hunc letali scorpius ic¬
tu. auribꝰ exp̾ssus succus si funditur
eius. adiuuat auditus. mire pellit¬
q dolorem. Altera uero minor species
est istius herbe. Quam semꝑ uiuaz
dicunt. qm uiret õi: Tempore baba
iouis uulgari more uocatur. esse

Expanded text:
ignis et herpeta mordax, et tumor ex oculis tritae cataplasmate cedit. Ulcera, quae serpunt, cohibet combustaque curat et multum calidae dicunt prodesse podagrae, si fuerit foliis illius operta virentis aut cataplasmetur mixta contrita polenta. Ejus cum roseo succus permixtus olivo dicitur antiquo capitis prodesse dolori, qui dolor est lingua dictus cephalargia graeca. Omne genus fluxus ventris restringere mire cum vino potata solet vel mansa frequenter, hocque modo nimium manantia menstrua sistit, vel si matrici tritam viridem superaddas; sic quoque lumbricos pellit potata rotundos, taliter et cunctis prodest potata venenis. Exhilarat visuistam qui secum gesserit herbam, quod non appetat hunc letali scorpius ictu. Auribus expressus si succus funditur ejus adjuvat auditum mire pellitque dolorem. Altera vero minor species est istius herbae, quam sempervivam dicunt, quoniam viret omni tempore, barba Jovis vulgari more vocatur; esse
Abbreviated transcription (Latin):
et mas folus rarioribꝰ utriusq plures¬
ramuli. temies cubitales angulosi. fo¬
lia minora ꝙͣ quertus et angustioraᷤ
diuisuris inmoribꝰ. flos uero glaut̾.
ĩ planis aquosis. & uidam aũ non

Expanded text:
s foliis. ramuli utriusque plures, tenues, cubitales, angulosi, folia minora quam quercus angustioraque, divisuris maioribus, flos glaucus, in planis aquosis. quidam non
Abbreviated transcription (Latin):
itu occeano ut limbo cingitur: sicut
scriptum ẽ. abissus sicut uestimẽtu
amictus eius. Internis u̾o meatibus
aquaru. ut corpus uenis sanguinis
penetratur. quibus ariditas ip̃ius
ubi ꝙ mitigatur. unde ubicumq t̾ra
ĩfoditur: aqua reperitur. Macꝰbiꝰ de sõp¬

Expanded text:
itu Oceano, ut limbo cingitur, ut scribitur, Abyssus sicut vestimentum amictus ejus . Interius meatibus aquarum, ut corpus venis sanguinum penetratur, quibus ariditas ipsius ubique irrigatur. Unde ubicunque terra infoditur, aqua reperitur. CAP. VI.-- De
Abbreviated transcription (Latin):
nunc angeli dei cultores et agricole
cordis nr̃i: et requirunt si ẽ in aliquo
nr̃m huiuscemodi mens tam sollicita¬
men diuinĩ tota auiditate susceperit.
si fructum statim ut ad or̃oem surgimꝰ
ostenterit .i. si collectis intra sensibus¬

Expanded text:
nunc angeli Dei, cultores et agricolae cordis nostri, et requirunt si est in aliquo nostrum hujuscemodi mens tam sollicimen divinum tota aviditate susceperit, si fructum statim ut ad orationem surgemus, ostenderit, id est, si collectis et con
Abbreviated transcription (Latin):
siles esse nos querimur: sepe ducti
montes ceciderunt. ⁊ supra lucruz
sb̾ ruina steterunt. Que tanta nccͣtas¬
hoie ad sidera erectum ĩturuauit.
et infundum telluris ĩtime mer¬
sit. ut erueret aurum nõ minori
periculo querendum ꝙͣ possidendũ
ꝓpr̾ hoc cuniculos egit: et circa p̾dã
ulli gͦ mortuo terra tam grauis ẽ
terrarum pondus iniecit. quibus
abstulit celum. dũ eos in ymo ñasi
malum illud latitat infodit..¬

Expanded text:
similes esse nos querimur, spe ducti similes esse nos querimur, spe ducti montes ceciderunt et supra lucrum sub ruina steterunt. ante hominem ad sidera erectum incuruauit et defodit et in fundum telluris intimae mersit, ut erueret aurum non minore periculo quaerendum quam possidendum? Propter hoc cuniculos egit et circa praedam Ulli ergo mortuo terra tam grauis est terrarum pondus iniecit, quibus abstulit caelum, quos in imo, ubi illud malum uirus latitat, infodit
Abbreviated transcription (Latin):
hinc est omĩs metalloꝵ usus huoꝰ.
ex quibus aurum et argentum:
auaricia petit: et que in laproem
et liquorẽ uertuntur. In quedam
autem terra humores q putresct̃.
sicut bitumen ⁊ cetera huic silia.
Ceterum sicut in nris corporibus:
sic in illa sepe humores uicra con¬
cipiunt. cum autem ictus. aut cas¬
satio aliqua. Aut loci seniũ. aut
frigus aut estus corrupere naturaz.¬
Sub terra quidem nobis iura natu
sus ingentes. ac spacia suspensis
hinc et inde montibus lapsa. stag
atus: qui sepe illapsas urbes rece¬
perunt. et ingentem ruina ĩ alto
condiderunt. Hec spiritu plena s̃:
nascuntur aĩtilia: sed tarda et in¬
est. Inde etiam ut theofrastus affir¬
mat: pisces quibydam locis eruũ¬
Qm antiqum metallũ olim destitutũ.
uia fatigatos ingentia flumina. ⁊¬
eminente s libere laxitatis uidisse.
tate. intellexi enĩ scłm nostrum ñ
nouis uicuis. s iam antiqus traditis
laborare. Illi maiores nostri quos:
celebramus laudibus quibus dis¬

Expanded text:
inc est omnis metallorum fructus, ex quibus petit aurum argentumque auaritia, et quae in lapidem ex liquore uertuntur; in quaedam uero terra umorque putrescunt, sicut bitumen et cetera huic similia.Ceterum, ut in nostris corporibus, ita in illa saepe umores uitia concipiunt: aut ictus aut quassatio aliqua aut loci senium aut frigus aut aestus corrupere naturasub terra minus nota nobis iura natursque recessus ac spatia suspensis hinc et inde montibus laxa; sunt atus, qui saepe illapsas urbes receperunt et ingentem ruinam in alto condiderunt haec spiritu plena sunt, nascuntur, sed tarda et inest; inde, ut Theophrastus affirmat, pisces quibusdam locis eruunum antiquum olim destitutum, uia fatigatos uidisse flumina eminente sed liberae laxitatis, non sinetate; intellexi enim saeculum nostrum non nouis uitiis sed iam inde antiquitus traditis laborarcelebramus laudibus, quibus dis
Abbreviated transcription (Latin):
nrorum exemplar: in quibꝰ senͣ.ł uii.¬
et uene sunt ⁊ arcterie. ille sangui¬
nis. he spiritus receptacula. Sic eĩ¬
in terra sunt alia itinera per que aqͣ
alia per que spiritus currit. Uñ et¬
Sicut autem in nobis nõ tantu¬
sanguis est sed multa genera humo¬
ris. Alia nccͣrii. alia corrupti. ac paulo¬
additum articulis per qd̃ cicius flec¬
ta̾tur ex lubrico. sic et in terra quoꝵ¬

Expanded text:
porum exemplar, in quibus et uenae sunt et arteriae, illae sanguinis, hae spiritus receptacula. In terra quoque sunt alia itinera per quae aqua, alia per quae spiritus currit; adedmodum in nobis non tantusanguis est sed multa genera umoris, alia necessarii, alia corrupti ac pauloadditum articulis, per quod citius flectantur ex lubrico, sic in terra quo
Abbreviated transcription (Latin):
le. ysidorus. Scamonia qͣm latini
ac̾diũ uocant: herba est succi plena
Tunc suppositꝰ aut clocleis aũ nucis
foliis succus excipit᷑: atq siccatus au¬
fertur. uenit aut̃ sepiꝰ ꝓbabit ex aħ̾ya.¬

Expanded text:
. 359 64. Scammonia, quam Latini acridium vocant, herba succi plena,tum suppositis, aut cochleis, aut nucis foliis excipitur succus, atque siccatus aufertur. Venit autem saepius probabilior ex My
Abbreviated transcription (Latin):
rerum uni nich̾ deperit igne. tuto
etiam in incendiis rogis q. Quin
ymo quo sepiꝰ arserit: ad bonitatẽ

Expanded text:
rerum uni nihil igne deperit, tuto etiam in incendiis rogisque. quin immo quo saepius arsit, proficit
Abbreviated transcription (Latin):
non omitentes laudatissimum. eodẽ
modo fit: et edis .s. fuligine. fornaçea
balnearum que fuligine adulterat᷑.¬
quo ad uolumina scribenda utũtur..
Sunt qui et uini fecem siccatam ex co¬

Expanded text:
simum eodem modo fit e taedis. adulteratur fornacium balinearumque fuligine quo ad volumina scribenda utuntur. sunt qui et vini faecem siccatam exco
Abbreviated transcription (Latin):
est sal inter egiptum et arabiam ⁊¬
uocant. longis glebis neq per lucidis
leuissimus intra specus suos in lu¬
cem uniusam ꝓlatus uix credibile
ingrauescat pondere. Causa euidẽs¬
est cuniculoꝵ sp̃m ad id sic adiuuã

Expanded text:
stea inter Aegyptum et Arabiam etiam vocant, longis glaebis neque perlucidis, uod levissimus intra specus suos in lucem universam prolatus vix credibili pondere ingravescat. causa evidens, cuniculorum spiritu madido sic
Abbreviated transcription (Latin):
remus aliquid ꝙ si ꝓiceretur super
liquefactum adherere ei. et cõmisce¬
retur. ac submergeretur ⁊ eo. nec ip¬
sum corrũperet᷑. non inuenimꝰ nisi
de mineralib sulphur et de cõmix¬
tes arsenicum. Ip̃m tñ fugiunt sine
nora ñ ꝙ breuissimo tp̃r incipiunt
rtetere at comiisionem cũ eo. Inueim
uit ingenium per qd̾ illa rectesi cẽ¬
tur: ita ut eis remaneat adherentio
⁊ destruatur adustio. c auta sigide
adhentie liquesto est. derade slitudo
mineritatis et uianita quã h̾i cũ

Expanded text:
iremus aliquid quod si proiiceretur super liquefactum adhereret ei et commisceretur ac submergeretur in eo, nec ipsum corrumperet; non invenimus nisi de mineralibus sulphur et de commixtis arsenicum; ipsum tamen fugiunt sine mora, quod brevissimo tempore incipiunt procedere ad conversionem cum eo. Invenimus autem ingenium per quod illa revificentur, ita ut eis remaneat adherentia et destruatur adustio. Causa siquidem adherentie liquefactio est, deinde similitudo minereitatis et vicinita
Abbreviated transcription (Latin):
minis liquidi est astringere: indi¬
rare. rodere. admixto melle sanat
oris ulcera: et papulas. pruritus qr.
mellis partibus: tertia ꝙ alumirris.
meus etiam alarum sudores co sedat.
mumitur et pilulis contia uicia lie¬
mor pellendum ꝙ sangurnem pete

Expanded text:
minis vis adstringere, indurare, rodere. melle admixto sanat oris ulcera, papulas pruritusque. mellis partibus, tertia aluminis. virus alarum sudorisque sedat. sumitur pilulis contra lienis vitia pellen
Abbreviated transcription (Latin):
mant. Poligonius celeberrimi pictura¬
in atenis inaceam fecem etriginon
efapellant. apelles uero cõmentatus ẽ.
ex ebore cõbusto facere: qd̾ elephantinũ
apellant. Apportatur et indicum ex in¬
dia: in explorate adhuc ĩnuẽtionis mͥ.

Expanded text:
rimi pictores, Athenis e vinaceis fecere, tryginon appellantes. Apelles commentus est ex ebore combusto facere, quod elephantinum vocatur. 43 adportatur et Indicum ex India inexploratae adhuc inventionis m
Abbreviated transcription (Latin):
ĩficiendo colore claro. candidum et¬
liquidum est utilissimã. E contra¬
uero fuscis aut obscuris nigrum.
Aurũ ꝙ nigro purgatur. fit autem
ycor fuerit: ca̾didum fit. Gignitur
to. ꝓximũ in melo. huius quoqr¬
sunt due spẽs. liquidum et spissũ.
liquidi probatio est ut lĩpidum sit.¬
ac liquidum: sñ offensis fricantiũ

Expanded text:
is claro colore lanis candidum liquidumque utilissimum est contraque fuscis aut obscuris nigrum. et aurum nigro purgatur. fit autem eo praecox, candidius fit. gignitur to, proximum in Melo. huius quoque duae species, liquidum spissumque. liquidi probatio ut sit limpidum lacteumque, sine offensis fricandi, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rat corpora. E st autem arsenicum
siłe sulphuri in multis operibus.
et in sublimatione et in uelociate
liquefactionis: et parutate exp̾ta¬
tionis sup̃ ignem. Citrinũ autem
diutiꝰ expectat. ꝙ̃ rubeum. et est
copiosioris fincture. lautabiliori¬
ꝙ successionis. De ꝓprietatibꝰ aurẽ

Expanded text:
aminosum. Est autem arsenicum simile sulphuri in multis operibus et in sublimatione et in velocitate liquefactionis et parvitate expectationis supra ignem. Citrinum vero diutius expectat quam rubeum et est copiosioris tincture, laudabiliorisque sucessionis. De proprietatibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
aretusa: oĩa illata pond̾a sustintẽ. ⁊ ui¬
ttũ nebulis exbalãte. Unũ gen̾ ei puciuie
⁊ aque transcurrẽtis alueo ñ miscetur.
sicut nec a tigri pigsces in lacũ tͣusna¬
ufintes est fliuiꝰ mesopotamie d̾
ꝑadiso exoriens: copiosissimꝰ ge̾mis.
ꝗ pes mecha babiloniam ĩfluit. hic a

Expanded text:
am, omnia inlata pondera sustinentem et nitrum nebulis exhalantem. unum genus ei piscium dque transcurrentis non miscetur alveo, sicut neque e Tigri pisces in lacum transnates fluvius Mesopotamiae de paradiso exoriens, copiosissimus gemmis, qui per mediam Babylonem influit. Hic a
Abbreviated transcription (Latin):
nie regione cap̃ tollit: mire cõspicuũ qͣ¬
lucidum. cõspicuo fonte in loco edito.
totus est. pͥmũ pigre fluit: ñ suo no¬
mine. at cũ fines medoꝵ ĩuectꝰ ẽ: tigͥs
statim dicitur. Ita .ii. noĩant medi sa
nͨ amnici pisces in stagnũ transeũt
meat cͥsu. Moꝵ thaino resistẽte: in ꝓfũ¬
dũ specũ mergr̃. Quem subt̾labẽs in
altero eius lat̾e ap̃ zomadã emicat: ul¬
nas et p̾gam̾ita plurimͣ secũ trahẽs. deĩ¬
ĩ decidẽ abscondr: rͦsus q redlitur. ad ia¬
benos. arabas q p̾terfluit: mesopota¬
miam ãplectitur. anmẽ nobilissima
ỹdaspẽ accip̃: enfraten defert ĩ sinu

Expanded text:
niae regione, caput tollit mire quam lucidum, conspicuo fonte in loco edito qtotus est. Primum pigre fluit, non suo nomine: at, cum fines Medorum invectus est, Tigris statim dicitur: ita nominant Medi sagnec amnici pisces in stagnum transeunt meat cursu. Mox Tauro resistente in profundum specum mergitur, quem subterlabens in altero eius latere apud Zomada emicat, uluas et purgamenta plurima secum trahens. Deinde identidem absconditur rursusque redditur; Adiabenos Arabasque praeterfluit; Mesopotamiam amplectitur. Amnem nobilissimum Choaspen accipit, Euphraten defert in sinu
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ quatuor paradisi flumina: ab eodem
fonte manant et separãtur. et iteruz
quedam eoꝵ ĩter se conmistentur: et
iterum separãtur. Sepe etiam absor¬
bentur a terra: et locis itum ĩ pluribꝰ
enigunt. Hinc est: ꝙ de ortu eorũ uana
leguntur. dicitur .n. ganges nasci ĩ
locis caucasi mõtis: nilus autẽ ñ ꝓcul
ab athlante. tigris ⁊ eufrates ex armeĩa.

Expanded text:
 quatuor, ut diximus flumina ab eodem fonte manant, et separantur, et iterum quaedam eorum inter se commiscentur, et iterum separantur, saepe etiam absorbentur a terra, et locis iterum in pluribus emergunt. Inde est quod de ortu eorum varia leguntur. Dicitur etiam Ganges nasci in locis Caucasi montis, Nilus non procul ab Atlante, Tigris et Euphrates ex Armenia.
Abbreviated transcription (Latin):
hic receptis in se aliqͦt aninibꝰ conuale¬
sat. et stipatus cõuenis aquis. luctat᷑
elegeam scidit: resistat licax.xii. miliũ
passim latitudine. longisq excursibꝰ:
dextera cõmagenẽ. arabiam leua relĩqͥt.
dem̃ p̾labens plurimas gentes. babilo¬
mam condã chaldeoꝵ caput diuidit.
mesopotamia opimat inũtutionis o¬
anmͥe excessibus: ad instar egiptii am¬
nis t̾ras contegens. inuecta soli fecũdita¬
te. hisdem ferme tp̃ribꝰ quibꝰ nilus exͣ:
sole scil ĩ parte cancri. xxͣ. constituto.
Tenuatur: cum iã leone decurso. ad ex¬
trema u̾ginis curricula trãsitu facit.¬

Expanded text:
Hic receptis in se aliquot amnibus conualescit et stipatus conuenis aquis luctatur Elegeam scindit, resistat licet duodecim milium passuum latitudine; longisque excursibus dextera Commagenem, Arabiam laeua relinquit; deinde praelabens plurimas gentes Babyloniam quondam Chaldaeorum caput diuidit. Mesopotamiam opimat inundationis annuae excessibus, ad instar Aegyptii amnis terras contegens, inuecta soli fecunditate, iisdem ferme temporibus quibus Nilus exit, sole scilicet in parte cancri uigesima constituto; tenuatur cum iam leone decurso ad extima uirginis curricula facit t
Abbreviated transcription (Latin):
cum scilicet in illis membris in quibꝰ
uigor aĩe continetur: ĩmundus spuitꝰ
nens. obscuritate tecerrima ĩtellectua
mii fugoris: aliisq ualitudinibus ex¬
trinsecus superuenientibꝰ accidit. Sola

Expanded text:
cum scilicet in illis membris in quibus vigor animae continetur, immundus spiritunens, obscuritate teterrima intellectualmii frigoris, aliisque valetudinibus extrinsecus supervenientibus videmus a
Abbreviated transcription (Latin):
est frutex u̾gosus: sũ foliis ab aspe¬
ritate sic uocatus. uolumina nãq
fumũ que ex illo fiunt aspera st̃.
ta secula ceptus est. nec ante pe
cens et que non queat seri: iuncus¬
a liud ibi seri. uł nasci potest. In af¬
frica exiguum gignitur et inuti¬
le. carthaginensis portio citerioris
rit: montes qͦ sparto operit. hinc
strata rusticis eoꝵ. ħnc et hĩc et ig¬

Expanded text:
s frutex virgosus sine foliis, ab asperitate vocatus. Volumina enim funium, quae ex eo fiunt, aspera sunt. t saecula coeptus est, nec ante Poecens et quae non queat seri, iuncusaliud ibi seri aut nasci potest. in Africa exiguum et inutile gignitur. Carthaginiensis Hispaniae citerioris rit, montes quoque sparto operit. hinc strata rusticis eorum, hinc ig
Abbreviated transcription (Latin):
nomen ab aspectu ħns eo ꝙ gratũ
sit his qui gẽmas sculpunt. Eius
enĩ uiriditas reficit oculos. ⁊lumi¬
dicum marmor numidia mittit:¬
ꝙ ad cotem succum dimittit croco
siłem: unde et nom̃ accepit non cru¬
stis. s in massa ⁊ luminũ usui ap

Expanded text:
nomen ab aspectu habens, eo quod gratum sit iis qui gemmas sculpunt; ejus enim viriditas reficit oculos. 16. Numidicum marmor Numidia mittit, ad cotem succum dimittit, 263 croco similem, unde et nomen accepit, non crustis, sed in massam et liminum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾terierint man. Ip̃am metior p̾sẽ¬
tem: nõ ea que te preterierunt ut fie¬
ret. Ip̃a metior: cum tempora metior.
Ergo aut ip̃a sunt tp̃ra. aut nͥ metior
tempora. Itaq si uoluit aliquis edere
longam uocem. et constituerit pͥmedi¬
tanto ꝙͣ longa futura sit: egit utiq ille
in silentio spacium tp̃ris. memorie q cõ¬
diminutione futuri crescente p̾terito.
donec cõsũptione futuri sit totum p̾te

Expanded text:
praeterierint manet, ipsam metior praesenpraeterierint manet, ipsam metior praesentem, non ea quae praeterierunt ut fieret; ipsam metior cum tempora metior. ergo aut ipsa sunt tempora aut tempora, itaque si volverit aliquis edere longiusculam vocem et constituerit premeditando, quam longa futura fit, egit utique ille in silentio spatium temporis, memorieque codeminutione futuri crescente praeterito, donec consumptione futuri sit totum prae
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. nõ ea ibi futura esse aut p̾terita.
s p̾sentia. ⁊lam si et ibi futura sunt:
nondum sunt. Sedet si ibi preterita s.
iam nõ sunt. Ubicumq ergo sinit. q̃ c̃q
sunt: nõ sunt nisi p̾sentia. Quãqͣm p̾¬
terita cum uera narrantur: ex memoria
ꝓferuntur. non res ip̃e que preteriert.
s uerba concepta ex ymaginibꝯ earu.
que in aĩa uelut uestigia per sensus
p̾tereũdo fixerunt. Puericia quippe ⁊¬
mea que iam ñ est in p̃terito est tp̃re
qd̾ iam nõ est. ymaginem u̾o eius cũ
eam recolo et uarro in p̾senti tp̃r intu¬
eor : qr adhuc est in memoria mea. Qd
autem nuc liquet: nec p̾terita nec fu¬
tura sunt. rlec ꝓprie dicuntur tria ẽẽ
tempora: p̾teritum. p̾sens et futurum.
m fortassis ꝓprie diceretur: dempora
sunt tria. p̾sens de p̾teritis. p̾sens de
presentibꝰ. p̾sens de futuris.. lxuii. Qua¬
tis tp̃ra. metior: affectione quam res
pretereũtes ĩte faciunt. et cum ille

Expanded text:
sunt non ea ibi futura esse, aut preterita: sunt non ea ibi futura esse, aut preterita: sed presentia: nam si ibi futura sunt, nondum sunt: sed si ibi preterita sunt, iam non sunt. Ubicumque ergo sunt, quecumque sunt, non sunt nisi presentia: quanquam preterita, cum verba narrantur, ex memoria proferuntur, non res ipse que pretereunt, sed verba concepta ex imaginibus earum, que in anima velut vestigia per sensus pretereundo, fixerunt. Pueritia quippe mea, que iam non est, in preterito est tempore, quod iam non est: imaginem vero eius, cum eam recolo et narro, in presenti tempore intueor, quia adhuc est in memoria mea. Que autem nunc loquor, nec preterita nec futura sunt, nec proprie debent tria esse tempora, preteritum, presens et futurum. Sed fortasse proprie diceretur, tempora sunt tria, presens de preteritis presens, de presentibus, presens de futuris. QUAtempora metior; affectionem, quam res praetereuntes in te faciunt et cum illae
Abbreviated transcription (Latin):
gius est ab ip̃o nunc. posterius at̃
qd̾ ꝓpe. In futuro aut̃ ecõuerso. Tem¬
pus gͥ cognoscimꝰ: cum diffinieri¬
mꝰ motum. pͥus et post̾ius det̾minã¬
O sapientia lux mentiũ. omiiã
tp̃ra tu fecisti. et nulla tibi coeter¬
na sunt:qr tu permanes. at illa si
sꝑ manerent. tp̃ra nõ essent. Quid
est enĩ tempꝰ: Quigs hoc facile ⁊ bre¬
uiter explicauerits Si nemo ex me
querat: scio. Si querenti explicare
uelun nescio. hoc tamen scio. Si nich
pͣteriret. non esset p̾teritum tempus.
Sinich̾ aoueniret: non esset tp̃s futur.
Et si nicħ esset: non esset p̾sens tp̃s. duo
Sergo ista tempora p̾teritu et futurum
quomodo sunt. qn et p̾teritũ iam non
est ⁊ futurum ñdũ est: Presens autem
si sꝑ presens esset. nec in p̾teritum tnsi¬
ret: nõ iam esset tp̃s sed et̾nitas. sunt
ergo p̾terita ⁊ futura: et scire uolo ubii
sint. Qdͥ si nõ ualeo: scio tamẽ ubicũꝙ

Expanded text:
gius est ab ipso nunc, posterius autem gius est ab ipso nunc, posterius autem quod prope. In futuro autem econverso. Tempus igitur cognoscimus, cum diffiniverimus motum, prius et posterius determinanO sapientia dei, lux mentium; omnia tempora tu fecisti et nulla tibi coeterna sunt: quia tu permanes, at illa si semper permanerent, tempora non essent. Quid est enim tempus ? quis hoc facile et breviter explicaverit ? Si nemo ex me querat, scio. Si querenti explicare velim, nescio. Hoc tamen scio, si nihil preteriret non esset preteritum tempus: si nihil adveniret, non esset futurum; et si nihil esset, non esset presens tempus. Duo ergo ista tempora, preteritum et futurum quomodo sunt ? quoniam et preteritum iam non est et futurum nondum est, presens autem si semper presens esset, nec in preteritum transiret, non iam esset tempus, sed eternitas. Sunt ergo preterita et futura et scire volo ubi sint: quod si non valeo, scio tamen ubicumque
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Ip̃m uero nunc. ñ est pars. Mẽ¬
surat enĩ pars: et oportet cõponi to¬
tum ex partibꝰ. Tempus enĩ nõ uĩ
cõponi ex ip̃is nunc. qr sił nõ sunt.¬
s corrumpi ncc̃e est sꝑ prius. Sic itaq
ĩpossibile est here se adinuicem ip̃a
nũc: sicut punctum cũ puncto. at u̾o
nec idem nũc sꝑmanere ẽ possibile.
Nullius diuisibił finiti unus t̾minꝰ
est: nec si in uno sit continuũ. nec si
ĩ plura. Ip̃m autem nc̃ t̾minꝰ est: et
tempus est accipere finitum. uerum
tempus ut dictu est: est m̾sura uł
nilus motus. scd̃m prius et posterius
rlam ĩ motu nc̃ce est esse pͥus et pos¬
terius: ꝓportionabile his que sunt.
porius autem et posterius dicimus.
scd̾m ad ip̃m nunc distantiã. Quare
q̃m ip̃m nc̃ in tempore est. est enĩ
posterius erunt in tempore. In quo
enĩ est ip̃m nũc. et eius distantia.
Contrario autem modo dicitur pͥꝰ
secundum p̾teritũ tp̃s et futurum.
rlam in preterto pͥus dicitur. qd̾ lõ¬

Expanded text:
. Ipsum autem nunc non est pars; mensurat enim pars et componi oportet totum ex partibus, tempus autem non videtur componi ex ipsis nunc. Amplius aut corrumpi necesse est prius. Sic itaque impossibile est se habere ad invicem ipsa nunc, sicut punctum cum puncto: at vero nec idem nec semper manere possibile est: nullius enim divisibilis finiti unus terminus est, nec si in uno termino sit continuum, neque si in plura. Ipsum autem nunc, terminus est et tempus est accipere finitum. Verum tempus ut dictum est est mensura, vel numerus motus, secundum prius et posterius. Nam in motus necesse est esse prius et posterius proportionale his secundum que sunt; prius autem et posterius dicimus secundum ad ipsum nunc distantiam. Quare quoniam ipsum nunc in tempore est, est enim  prius et posterius erunt in tempore, in quo enim est ipsum nunc et eius distantia. Contrario autem modo dicitur prius, secundum preteritum tempus et futurum: nam in preterito prius dicitur quod lon
Abbreviated transcription (Latin):
ritum. Sed quomꝰ minuitur futurum
ꝙ nõdum est. et crescit p̾teritum qd̃ ia
non est. nisi qr in aĩo cum hoc agit tria
sunt: Nlam et expectat ⁊ attendit et me¬
minit: ut id qd̾ expectat. per id qd̾ atten¬
dit transeat in id qd̾ meminit. Quis
negat futura no̾clum esseꝯ sed tamẽ¬
qr in puncto p̾terit. sed tam̾ perdurat
actẽtio: per quam pergat abesse qd̾ ad
Doicturus sum canticum qd̾ noui. Anꝙͣ
incipiam: in totum expectatio m̃a tẽ¬
ditur. Cum cepero: quãtum ex ip̃a in
p̾teritũ decerpsero. tendit ĩ memoria
meam. atq disceditur uita huius ac¬
cionis mee: in memoria ꝓp̃ qd cdixi. ⁊̃
in expectationẽ ꝓpt̾ qd̾ dicturus sum.
pͥsens tamen adest attensio mea per qͣm
trahitur qd̾ erat futurum. ut fiat p̾teri¬
tum. ad quanto magis agitur. tanto
breuiatur expectatione. plongatur
memoria: donec tota expectatio consu¬
matur. cum tota illa transierit ĩ me¬
moriã finita actio. Et qd̾ in to toto cã¬

Expanded text:
ritum. Sed quomodo minuitur futurum, quod nondum est et crescit preteritum, quod iam non est, nisi quia in animo qui hoc agit tria sunt. Nam et expectat et attendit et meminit, ut id quod expectat, per id quod attendit, transeat in id quod meminit. Quis negat futura nondum esse, sed tame in puncto preterit, sed tamen perdurat attentio per quam pergat ab esse, ad idDicturus sum canticum quod novi; antequam incipiam in totum expectatio mea tenditu; cum autem cepero, quantum ex ipsis in preteritum decerpsero, tenditur in memoria mea, atque distenditur vita huius actionis mee in memoriam, propter quod dixi; et in expectationem propter quod dicturus sum; presens tamen adest attentio mea, per quam traiicitur quod erat futurum, ut fiat preteritum. Quod quanto magis agitur, tanto breviata expectatione prolongatur memoria, donec tota expectatio consummatu; cum tota illa transierit in memoriam, finitur actio. Et quod in toto can
Abbreviated transcription (Latin):
qui bustam in locis ac rubentes. albi qͦ
contra uetustatem incorrupti: qui ⁊
in monum̾tis scalpti ⁊ incorrupti ꝑ¬
manent. Quibus ne ignis quid̾
nocent: nam ex his etiam forme fi¬
unt in quibꝰ era fundũtur. Sed &¬
uiridis silex uehementer igni resis
uenitur. lapis non saxum est. pal¬
lidus autem: in cemento raro utił¬
est. fluuialis uero silex: semper ue¬
luti madens est. hũc estate exhiberi
oportet: nec ante biennium ĩstruc¬
Sunt in bononiensi parte ytalie: bre¬
ues maculose complexu silices alli
titudine effodiuntur: nec non et
saxo incluse super t̾ram ĩueniũtur.
extrahũtur q uł excidũtur. s& maio
ri parte fissili natura absolute: sem̃¬

Expanded text:
quibusdam in locis et rubentes. Albi silices contra vetustatem incorrupti: idem et in monumentis scalpti et incorrupti permanent, quibus ne ignis quidem nocet. Nam ex his etiam forme fiunt, in quibus era funduntur. Viridis silex vehementer et ipse igni invenitur, lapis, non saxum est, pallidus in cemento, raro utilis. Fluviatilis silex semper veluti madens est. Hunc estate exhiberi oportet, nec ante biennium inseri in strucsunt et in Bononiensi Italiae parte breves, macula complexu silicis allititudine, nec non et saxo inclusus sub terra invenitur extrahiturque aut exciditur, sed maiore ex parte fossili natura, absolutus
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis. eo ꝙ ex humdo cõtracta suo sili
contimiet᷑. In locis autẽ in alto sitis.
ꝓpt̾ aerem subtiliorẽ cicius dissoluif.
unde et hi modi loca: salubriter antiqui
uibentius ĩnhabitabant. sedecortm mo¬
perni ipt comodum aque locis denus
sis et cica aquas edificant: ꝙ multis
est causa langoris et ĩ mature mortis.
tida: qm̃ humores corrupti de t̾ra sub¬
limantur adaera. et hec pectus ledit.
reuma ꝙ pessimum ĩ capite creat. qd̾ si
ad pectꝰ descenderit: apostema sepius
efficit. ⁊ lebula deniq cura maium et
estiuale solsticiu. ac post septẽbrem:

Expanded text:
ilis continuatur. In locis autem in alto sitis, propter aerem subtiliorem citius dissolvitur. Unde et huiusmodi loca salubriter antiqui libentius inhabitabant. Sed econtra moderni, propter commodum aque, locis huiusmodi dimissis circa aquas edificant, quod multis est causa languoris et immature mortis.  fetida, quoniam humores corrupti de terra sublimantur ad aera; et hec pectus ledit, reumaque pessimum in capite creat: quod si ad pectus descenderit, apostema sepius efficit. Nebula denique circa maium et estivale solstitium, ac post septembrem
Abbreviated transcription (Latin):
perationes itaq dulcis. sunt dige¬
stio et lenificatio ac multiplicatio
nutrim̾ti. ip̃m q natura diligit. et at¬
tractiua uirtus attrahit. Oꝑationes a¬
maritudinis: sũt abst̾sio ⁊ exasperatio.
Operatio uero ponticitatis est contractõ
si est debilis: et expressio. si fortis. oꝑa¬
tiones stipticitatis sunnt contractio ⁊
ĩspissatio. et induratio ⁊ retentio. Unc¬
tuositatis autem. lenificatio. lubrifica
et ablutio ⁊ exsiccatio ac putre factionis
ꝓhibitio acetositatis infrigidͣtio ⁊ nci¬
sio. Qñq u̾o duo sapores ag̾gantur in
una sub̾a: sicut acuitas et dulcedo in
illd̾ qd̾ ꝓuenire debeat ex uno. acuitas
enĩ ĩmordicatio remanẽtes ĩ aceto ex
uino. faciunt ip̃m uehem̾̃tioris inf̾¬
gidationis. qr transitus aperuĩt. ip̃am¬
q ĩ frigidationẽ aceti facit mag̃ pene¬
trantem ac ꝓfundantem. p̾cerea qn
duo sapores se iuuant ad frangẽdũ
qd̾ ex uno ꝓuenit: sicut acetositas
põticitas in agresta. Ponticitas eni

Expanded text:
perationes itaque dulcis sunt digestio et lenificatio ac multiplicatio nutrimenti: ipsumque natura diligit et atractiva virtus attrahit. Operationes amaritudinis sunt abstersio et exasperatio. Operatio vero ponticitatis est contractio, si est debilis; et expressio si fortis. Operationes stipticitatis sunt contractio, et inspissatio, et induratio, et retentio. Unctuositatis autem, lenificatio, lubrificatet ablutio et exiccatio ac putrefactionis prohibitio. Acetositatis, infrigidatio et incisio. Quandoque vero duo sapores aggregantur in una substantia, sicut acuitas et dulcedo in illud quod provenire debebat ex uno sapore. Acuitas enim et mordicatio remanentes in aceto ex vino, faciunt ipsum vehementioris infrigidationis; quia transitus aperiunt, ipsamque infrigidationem aceti faciunt magis penetrantem ac perfundantem. Preterea quandoque duo sapores iuvant ad frangendum quod ex uno provenit, sicut acetositas et ponticitas in agresta.Ponticitas, enim
Abbreviated transcription (Latin):
cum confer̃. Omme etiam dulce cuin
stipticitate. uisceribus est amicum. qr
suaue est et cõfortãs. et exasperationẽ
phibens. Uniusalit̾ autem: qd̾ ꝓbibet
mo̾dicationẽ. generatiuũ est carnis.
⁊ temꝑate: ꝓpt̾ hoc et laxa ⁊ maturat.
nec multum calefacit. om̃e aut unc¬
tuosum. est aquosum ⁊ aereum. Idoq
humectat et emollit et laxat. sñ cale¬
factione. Omne uero amarum igneũ
est et t̾reum. queritur et purgat me¬
atus et opilationes aperit. mũdat et
grossitirdinem incidit: ac mediocriter
calefacit. Porro ome salsum t̾reum
calidum ⁊ siccum. nõ igneũ. Quare
mundat et cõstringit sñ calefactione
forti. pungituũi autẽ. fortis caloris ẽ
et igneum. ꝓpt̾ hoc et subtiliat ⁊ pur¬
gat et cõburit. omne porro insuaue
asperum: ponticũ et frigidum ⁊ t̾reũ
est. Ideoq condimant. et poros spissos
facit et expellit. ⁊ ingrossat: qr refrig̾a:
⁊ desiccat. Cet̾um acerbum omne aq¬
sum. frigidum est ac subtile. Unde et

Expanded text:
cum, conferunt. Omne etiam dulce cum stipticitate, visceribus est amicum, quia suave est et confortans et exasperationem prohibens. Universaliter autem quod prohibet mordificationem, generativum est carnis.  propter hoc et laxat et maturat, nec multum calefacit. Omne autem unctuosum est aquosum et aereum: ideoque humectat et emollit et laxat sine calefactione. Omne vero amarum igneum est et terreum, quare et purgat meatus et opilationes aperit, mundat et crassitudinem incidit ac mediocriter calefacit. Porro omne salsum terreum, calidum est et siccum, non igneum; quare mundat et stringit sine calefactione forti. Pungitivum autem fortis caloris est et igneum; propter hoc et subtiliat et purgat et comburit. Omne porro insuave, asperum et ponticum, frigidum et terreum est: ideoque coadunat et poros spissos facit et expellit et incrassat, quia refrigerat et desiccat. Ceterum acerbum omne, aquosum est ac subtile, unde et
Abbreviated transcription (Latin):
in qua quãtitate augmentatur: in
ea tingit. Silr et reliqua corpora que
munda sunt. qr de quolz elexim fieri
potest. Sed qualit̾ in eis augmẽtetur
tinctura: secretum est. sxc ii. Ꝙ liqͣ¬
bilitas olei sit ibi causa permixtiõis.

Expanded text:
in qua quantitate augmentatur, in ea tingit. Similiter et reliqua corpora que munda sunt, quia de quolibet elixir fieri potest, sed qualiter in eis augmentetur tinctura, secretum est. QUOD OLEI LIQUABILITAS SIT CAUSA PERMIXTIONIS
Abbreviated transcription (Latin):
tunda est. unde et orbis dicta est.
rlam siquis in aere positus illam
desuper aspiceret: tota enormitas
montium. et concauitas uallium
minus appareret in ea ꝙͣ digitus
alicuiꝰ.si pilam p̾grandem in ma¬

Expanded text:
rotunda, unde et orbis est dicta. Si enim quis in aere positus eam desuper inspiceret, tota enormitas montium, et concavitas vallium minus in ea appareret, quam digitus alicujus si pilam praegrandem in ma
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus in his que ab eterno nõ fuerũt.
Porro manifesta rõ inuenit. qr quicquid
ab et̾no nõ fuit. a semetip̃o esse nõ possit.
Alioquĩ aperte conuĩcitur. ꝙ aliquid sibi
iniciu existendi dedit: sub illo ĩstanti. qñ
nich̾ habuit. qñ oĩno nil potuit. Hinc er¬
est a semetip̃o. rlam si nicħ a semetip̃o fuis¬
s. omnino non esset unde de illa existere
potuissent. que suum ẽẽ a femetip̃is ñ
esse a semerip̃o: et eo ip̃o etiam ab et̾no. Alio¬
multitudine rerũ existentiũ. ⁊ tam młtiplici
bifferẽtia graduu esse oporteat. aliquid sũ
rationalis subã: sit oĩum sũma. Gregoriꝰ¬

Expanded text:
ta ior enim ratio invenit quia quidquid ab aeterno non fuit a semetipso esse non possit; alioquin aperte convincitur quia aliquid sibi initium existendi dedit sub illo instanti, quando nihil habuit, quando omnino nil potuit, quod ab aeterno: nam, si nihil a semetipso fuisset, non esset omnino unde ea existere potuissent quae suum esse a semetipsis nonesse a semetipso et eo ipso, uti jam dimultitudine rerum existentium, et tam multiplici differentia graduum esse oporteat aliquid summurationalis substantia sit omnium summa,
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt duo angeli. unus iusticie:
altẽr ĩniquitatis. Si bone cogitationes
in corde nostro fuerĩt. et aĩo iusticia pł¬
lulauerit: haud dubiũ quin nobis lo¬
quatur angelus dñi. Si male. angelꝰ¬

Expanded text:
sistunt Angeli, alter justitiae, alter iniquitatis. Si bonae cogitationes in corde nostro fuerint, et in animo justitia pullularit, haud dubium quin nobis loquatur angelus Domini. Si vero mal
Abbreviated transcription (Latin):
ni: plures constat esse omnes sił bonos
et malos hoies. ꝙͣ sint boni angeli. Et c̃
tot sint electi quot angeli boni: ⁊ angeli
boni plures sint ꝙ̃ mali. plures ꝙ sint
homines mali ꝙͣ boni: non est ambigiũ
plures esse bonos hõies ꝙͣ sint angeli ma¬
li. et plures esse malos hõies ꝙͣ sint mali

Expanded text:
nt, plures constat esse omnes simul bonos et malos homines quam boni angeli sint. Et cum tot sint electi quot angeli boni, et angeli boni plures sint quam mali, pluresque sint homines mali quam boni, non est ambigendum plures esse bonos homines quam sint mali angeli, et plures esse malos homines quam sint mali
Abbreviated transcription (Latin):
stri fuerunt. adam. noe. pdrid. sq̃lia.
cora moyses. cato. Uirgilius. aRe. alexꝰ.
zer. Ioh̾es eũgelista. arsias. et
me in arte ista non pauca docuerunt.
petrus quoq et durandꝰ monachi. Dix
autem iahie: hec esse nccͣria in magi¬
sterio albeĩe. Sulphur. nuripignen¬
cum. argentum uiuuz. sal amonia¬
cum. sal gemam. sal comune. sal al¬
cali. uitreum. uitreolum. alumen.
acentum. urina. capillos. oua. sãgui¬
nem. sperma. stercus equi. et illa ⁊¬
sex que cum malleo elongantur.¬

Expanded text:
magistri fuerunt Adam, Noe, Ydud; Squilia, Cora, Moyses, Cato, Virgilius, Aristoteles,zer, Ioannes evangelista, Garsias et me in arte ista non pauca docuerunt. Petrus quoque et Durandus monachi . Dixit autem Iahie hec esse necessaria in magisterio alchimie: sulphur, auripigmentum, argentum vivum, sal ammoniacum, sal gemmam, sal communem, sal alcali, vitrum, vitreolum, alumen, acetum, urinam, capillos, ova, sanguinem, sperma, stercus equi et illa sex que cum malleo elongantur
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ ad radium solis clario au¬
ro argento q reluceat. Solenĩ a po¬
etis elector uocatur. De fecacius eĩ
alterum metallum qd̾ naturałr
ĩuenitur. et in p̾cio hetur. terciũ
qd̃ de tribus partibꝰ argenti et¬
una argenti. Quas partes etiam¬
si naturale soluas inuenies. unde¬
et nichil inter se: natum an factũ.
utrumq enĩ eiusdem nature est.
Electrum qd̾ est naturale. est eius¬
dem modi nature. ut ĩn comuilino
et ad lumina clarius cunctis me¬
stallis refulgeat: et uononĩ ꝓdat.
rem edit. et colores uarios ĩ modũ
arcus celestis emittit. ex libro de¬
natura reru. E lectrum duplex
est. artificiale qd̾ ex auri et argẽti
mixtura conficitur: et naturale
qd̾ in colore quidem silẽ est: s in
uirtute p̾stantius. Rarissime at
inuẽĩtur. et sophisticatum a uero
dificillime discernitur. Sed uas
tur. Metallum hoc: conseruatuiu
est. unde olim in locellis ex electro:
magnoꝵ corpora condebantur.

Expanded text:
od ad radium solis clarius auro argentoque 296 reluceat. Sol enim a poetis elector vocatur. Defaecatius est alterum metallum, quod naturaliter invenitur et in pretio habetur. Tertium, quod fit de tribus partibus auri et argenti una; quas partes, etiamsi naturale solvas, invenies inde nihil interesse natum an factum: utrumque enim ejusdem naturae est. Electrum, quod est naturale, ejusmodi naturae est, ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. rem edit, et colores varios in modum arcus coelestis emittit. De electro atensis Electrum duplex est. Artificiale, quod ex auri et argenti commixtura conficitur: et naturale, quod in colore quidem simile est, sed in virtute prestantius. Rarissime autem invenitur et sophisticatum a vero difficillime discernitur. Sed vas tur. Metallum hoc conservativum est, unde olim in locellis ex electro magnorum corpora condebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mundum. porosum t̾reii. sulphur
quoq nõ mundũ: fiet ex eo ferrum.
ꝑ rostagnũ nideretur uim argẽ
tun Rere bonii. sulphur u malum
et hec non bene mixta. s tãquã per¬
praua composita. et ideo bene fit tale.
Plumbi uero grossi argentũ unũi
malũ est. et ponderosu ac luteum:
et sulphur eius malum. mali ua¬
poris et fetidi ac debił. unde nõ b̾n
gelatur. artifices aũt faciunt ge¬
lationem fere sensibilem: qm̃ arti¬
ficialia nõ sunt. In eo modo quo na¬
turalia. nec tam certa ꝙͣ ars debili¬
or est natura: nec eam consequitur
sed imitatur. Actor. His aut̃ uerb̾

Expanded text:
mundum, porosum, terreum, sulphur mundum, porosum, terreum, sulphur quoque non mundum, fiet ex eo ferrum. Porro stannum videtur argentum vivum habere bonum, sulphur vero malum et hec non bene mixta, sed tamquam perpave composita et ideo bene fit tale. Plumbi vero grossi argentum vivum malum est, ponderosum ac luteum et sulphur eius malum, mali vaporis et fetidi ac debilis; unde non bene gelatur. Artifices autem faciunt gelationem fere sensibilem, quoniam artificialia non sunt eo modo quo naturalia, nec tam certa; quoniam ars debilior est quam natura, nec eam consequitur, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ argentum uiuum ⁊ que illi sũt
silia. sũt elementum õĩum liqua¬
biliũ: qm̃ alia liquabilia cum liqͣn¬
tur ad ip̃m conuertuntur. s nõ li¬
qnͣtur nisi calefacta: et cum liqua¬
ta fuerint apparent rubea ut appa¬
ret in plumbo. & ꝓculdubiocũ ca¬
lefactum liqͣtur est argentum uiuu
est. Sed ista ab eo differunt ĩ cõpositi¬
one sua: eo mͦ quo differt argentũ
uiuu a suis siłibus. et pmixtiones
que miscentur cũ illis donec conge¬
lentur. Et quidem sis ⁊ it argen¬
tum uuĩu purum: ceagbit illd̾
uis sulphuris albi non urentis et
illus est res optima quam recipere
possunt albelmie: ut comitant illd̾
in argentum. Si aut̃ fuerit sulphꝰ
mundum. optimum. rubore claru.
et fuerit in eo uis igneitatis simpli¬
cis non urentis: erit res optima. et
alhẽiste conu̾tunt illud in aurum.
Qd̾ si fuerit argentum uiuum bone
sube ⁊ sulphur nõ puru cui insit uis
adurens:. conuertit ip̃m in es. Si uͦ
fuerit argentũ uiuum malũ non

Expanded text:
 argentum vivum et que illi sunt similia, sunt elementum omnium liquabilium; quoniam alia liquabilia cum liquantur, ad ipsum convertuntur: sed non liquantur nisi calefacta et cum liquata fuerint apparent rubea, ut apparet in plumbo. Quod proculdubio cum liquatur est argentum vivutia eorum est. Sed ista ab eo differunt in compositione sua, eo modo quo differt argentum vivum a suis similibus et per mixtiones que miscentur cum illis, donec congelentur. Et quidem si fuerit argentum vivum purum, coagulabit illud vis sulphuris albi non urentis. Et illud est res optima, quam recipere possunt alchimiste, ut convertant illud in argentum. Si autem fuerit sulphur mundum optimum, rubore clarum et fuerit in eo vis igneitatis simplicis non urentis, erit res optima et alchimiste convertunt illud in aurum. Quod si fuerit argentum vivum bone substantie et sulphur non purum, cui insit vis adurens, convertit ipsum in es. Si vero fuerit argentum vivum malum, non
Abbreviated transcription (Latin):
scit a ferro. et habet uirtutem de¬
tionem splenis: ualet uinũ in quo fer¬
rum candens extĩctum fuerit. Mł¬
tum enĩ subtile est. contra opilatio¬
nem splenis et epatis ex longo tem
in multa quantitate ꝓuocat. etiam
in tantũ ꝙ admortem ducit. unde
post impetũ. uł in ip̃o impetu deb
dari aqua in qua lapis magnes to¬
ta nocte iacuerit. et puluis eius ĩ
aqua detur. Reprimi enĩ uiolẽtiã
eius: et sistit nomitum eius. attes¬
tante dyascoride. Sed ibi uomitus
periculosus est. Unde non laudo fi
Contra emorroides. ferruginis pul¬
nis. uł squame ferri subtilis confi

Expanded text:
virtutem atsplenis valet vinum, in quo ferrum candens extinctum fuerit; multum enim est subtile. Contra oppilationem splenis et epatis ex longo tempin multa quantitate provocat etiam in tantum quod ad mortem ducit, unde post impetum vel in ipso impetu debet dari aqua, in qua lapis magnetes tota nocte iacuerit, et pulvis eius cum aqua calida detur; reprimit enim violentiam eius et sistit vomitum, adtestante DIOSCORIDE. Sed hic vomitus periculosus est, unde non laudo fieri. Contra emoroidas pulvis ferruginis vel squama ferri subtilis confic
Abbreviated transcription (Latin):
di.farina lupinoꝵ amaroꝵ decoqui¬
ex habundantia pediculoꝵ perungr̃
per discriminalia. e xtinguitur aut̃
cum saluia. uł confrigatur cum ciñe
et saliua. aut cum capillis et saliũ.
aut cum puluere ossis sepie. et sa

Expanded text:
di. Farina lupinorum amarorum decoqueex habundantia pediculorum perungatur per discriminalia. Extinguitur autem cum saliva. Vel confricatur cum saliva et cinere, aut cum capillis et saliva, <aut> cum pulvere ossis sippie, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uim memorẽ cerebri dicunt ẜua¬
re periti: uinũ potatum quo sit mac̾a¬
ta buglosa. letos conuiuas decoctio

Expanded text:
. Vim memorem cerebri dicunt servare periti Vinum potatum quo sit macerata buglossa; Laetos convivos decoctio
Abbreviated transcription (Latin):
cies: in arce lapidaria de natur
distingũt tres. prima carbũcu. rr̾.¬
lus ꝓprie noĩatur. Scd̾a rubith. t̾cia
balaustus: et hec uilior dicitur. Rii¬
bith quidem ignei coloris ẽ. sed ĩcõ¬
parabilit̾ minoris ꝙͣ carbunculus.
unde nec tenebras noctis fugast.
uirtutil etiam ĩpar est. sed tamen
int̾ ceteros lapides pretiosior et ela¬
gantior colore sidereo. alaustus nͦ
multo uilior est colore. uirtute. et
p̾cio. tamen saphiro et iaspide digni¬

Expanded text:
arte lapidaria periti tres distinguunt. Prima carbunculus proprie nominatur: secunda rubith: tertia balaustus; et hic vilior ceteris. Rubith vero ignei coloris est, sed incomparabiliter minoris quam carbunculus, unde nec tenebras noctis fugat; virtutibus etiam impar est, sed tamen inter ceteros lapides pretiosior et elegantior colore sydereo. Balaustus vero multo vilior est colore, virtute et pretio, tamen saphyro et iaspide digni
Abbreviated transcription (Latin):
Principatum hnt carbunculi a si¬
militudine ignium appellati:cuim
pellantur acrius refulgentes. lan¬
guidius femine. In mascuł quoq
alios nigrioris. et quostuĩ ex alio lu¬
cidos: ceteris q magis in sole flagrã¬
appellant sirites: pinnato fulgore ra¬
diantes. Inueniri autem ubicumq.
solis repertussu marime. Satirus in¬
dicos ñ esse claros dicit: plurimũ q
sordidos. ac semper horridi fulgoris.¬
calistratus fulgorem carbunculi tra¬

Expanded text:
Principatum habent carbunculi a similitudine ignium appellati, cum pellantur acriores et feminae languidius refulgentes. in masculis quoque ae nigrioris et quosdam ex alto lucidos ac magis ceteris in sole flagranvocant syrtitas, pinnato fulgore radiantes. inveniri autem ubi maxime sit solis repercussus. Satyrus Indicos non esse claros dicit ac plerumque sordidos ac semper fulgorisCallistratus fulgorem carbuncul
Abbreviated transcription (Latin):
libro de natura .rr. Celidonius est la¬
pis ĩformis et paruus. quẽ yrundi¬
nũ pulli in iecore suo portantes ex
hoc cognoscuntur: si ore ados ĩ signũ
pacis conu̾si. adinuicem sedent.Rui¬
fus quidẽ limaticos et insanos miti¬
gat: niger autem iram sedat. et aqua
dilutus lumina clarificat. Arnoldus.¬
am. et antiquos langores. ac lunati¬

Expanded text:
ior estimatur. Chelidonius est lapis informis et parvus, que hyrundinum pulli in pectore suo portantes ex hoc cognoscuntur, si ore ad os in signum pacis conversi ad invicem sedent. Rufus quidem lunaticos et insanos mitigat: niger autem iram sedat et aqua dilutus lumina clarificat. am et antiquos languores et lunati
Abbreviated transcription (Latin):
A uit ebetiores in aceto materatos.
xiii. diebus nitescere: tot idem men¬
fibus durante fulgore. adulteratur
uitro simillime: sed cote deprehendũ¬
tur: sicut alie gẽme facticie. Mollior¬
enĩ materia et fragilis centrosa scro¬
be deprehenditur: et pondere qdͥ mi
altera: et alia nigris interueniẽtib

Expanded text:
aiunt hebetiores, in aceto maceratos XIII diebus , nitescere totidem mensibus durante fulgore. adulterantur vitro simillime, sed cote deprehenduntur, sicut aliae gemmae; fictis enim mollior materia fragilisque est. centrosas cote deprehendunt et pondere, quod malia purpuram nigris interpellantibus
Abbreviated transcription (Latin):
iscus est prri arboris ⁊ pomi aliar¬
q multarum arborũ in quibus
intelligitur. Est autem et alius uis¬
cus. quo capiuntur aues:qui de oĩ
nisco per decoctionem fi potest. plimꝰ¬

Expanded text:
iscus piri arboris, pomi et aliarum multarum arborum, sed quando intelligitur, est et alius viscus quo capiuntur aves, qui de omni visco per decoctionem potest fi
Abbreviated transcription (Latin):
segetem esse que bis solem bis ꝙ frigo¬
ra sensiss. spissius solum ut plerũꝙ ĩ
di rationem unam: intranspadima ỹ¬
talie bellorum iniuria excogitatiam.
Salsasi cum sb̾iectos alpibus depopula¬
rentur agros: panicum milium ꝙ
iam excrescens temptauerunt. et pꝰꝙͣ¬
natura respuebat in ararunt. At illa
multiplicata docuere: ꝙ nuc̃ artrare

Expanded text:
segetem, quae bis soles, bis frigora sensisset. spissius solum, sicut plerumqdi rationem in transpadana Italia bellorum iniuria excogitatam. Salassi cum subiectos Alpibus depopularentur agros, panicum miliumque iam excrescens temptavere. postquam respuebat natura, inararunt. at illae messes multiplicatae docuere quod nunc
Abbreviated transcription (Latin):
eplent eematus. zes fossarum capit᷑
uram patentem fossam petant: ad
ciuam decliues recurrant. Sic et hii¬
mor deducetur: et agri spacia nõ re¬
sarm̃tis aił stramine s uueste coperiã¬

Expanded text:
eramus equatur. Sed fossarum capita unam patentem fossam petant; ad quam declives recurrant; ita et humor deducetur et agri spatia non pesarmentis vel stramine subiecto cooperia
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ere fit auricalcum: sic dictum.qr
splendorem habet auri. uł qr de ip̃o fit
aurum. Dicit enĩ aristotiles ĩ libro
de lumine luminũ: ꝙ ex urina pu̾i
et auricalcao. fit aurum optimum.
qd̾ intelligendũ est in colore: nõ in
siba. dicit eni rtem.aE. q uariatur¬

Expanded text:
Ex aere fit aurichalcum, sic dictum quia splendorem habet auri, vel quia de ipso fit aurum. Dicit enim Aristoteles in libro de lumine luminum: quod ex urina pueri et aurichalco, sit aurum optimum, quod intelligendum est in colore, non in substantia. Dicit enim idem Arist