comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tulans quid fc̃o ĩ opꝰ. in re tam ꝑicłosa. Illi u̾o
pꝰ multam delib̾eratõnem unanumit̾ ꝯueniẽtes
nullatenus arbitrant᷑. expedire statui regioĩs.
quod urbs tam nobił. tam potens. tam munita.
iumanꝰ aliqͦ pacto tradatur imꝑatoris. futurũ
turã simulcum uniu̾sa regione. S ne pͥnceps
fid̾i iuolate m̾ito p̾sit argui: colorẽ quer̃t. quo
uelari p̾sit pͥncipis factum minꝰ dm̃dabile.
Io eiũ pactis pͥore eius aduentu int̾ eos ꝯuen̾at
ut p̾misimꝰ: ut ei ciuitate sine difficultate tͣdet.
idq pꝰmodũ frequentib nuncuis. ad ueniendũ
insyriam eum inuitans ꝓmiserat sebona fide
seruaturum. Ut gͦ pͥncip̾e inhcͣ parte quoc̾q
mͦ han̾t excusatũ. legatos dirigunt ad imꝑa¬
torem. de nobiliorib regiouis. quiei ex parte
cipis fact̾a. q̃ p̾cesserant. rata oĩo ñ habituros.
neq eundem pͥncipẽ sic pasciscendi in uxoris
ħ̾editate. de uire habuisse facultatẽ. s neq eãd̃e

Expanded text:
in re tam periculosa. Illi vero post multam deliberationem unanimiter convenientes, nullatenus arbitrantur expedire statui regionis, quod urbs tam nobilis, tam potens, tam munita, in manus aliquo pacto tradatur imperatoris; futurum iret, simul cum universa regione. Sed ne princeps fidei violatae merito possit argui, colorem quaerunt, quo velari possit principis factum minus commendabile; id enim pactis priore ejus adventu, inter eos convenerat, ut praemisimus, ut ei civitatem sine difficultate traderet; idque postmodum frequentibus nuntiis ad veniendum in Syriam eum invitans, promiserat se bona fide servaturum. Ut ergo principem in hac parte quocunque modo habeant excusatum, legatos dirigunt ad imperatorem, de nobilioribus regionis, qui ei ex parte cipis facta quae praecesserant, rata omnino non habituros, neque eumdem principem sic paciscendi in uxoris haereditate, de jure habuisse facultatem; sed neque eamdem,
Abbreviated transcription (Latin):
re. ⁊ aliquid ꝓuotis dispone. om̃s cum sũnus
desiderus ei obiuam exirent. ⁊ cũ om̃i leticia
⁊ mentis exultatione: euis suscipent aduen¬
tum. ⁊ tanqͣm dño ⁊ maximo pͥncipi orbis
t̾rarum obedirent. qd̾ audieus imꝑator ⁊ cõ¬
tra imꝑialem głam reputans: cum tam modica
manu ꝓficisei. qui tot milib semꝑstipatus in¬
ced̾e ꝯsueuerat. u̾bo suꝑ sedit. remisisq nunci¬
is. multa lib̾alitate. honore ⁊ gr̃a p̃uentis: uer
oꝑiens futurum. hyb̾na ucilicia cͥca tarsum
tempora ꝑegit: estate ꝓxune futura. ꝓmittẽs
⁊ atumo gerens magnum aliquid. ⁊ ꝑhenni dig¬
num memoria. insyrie partib se facturum.
Int̾ea quidam nobił hõ paganus nomine. qui
prius fuãt regiꝰ pnicerna. pꝰmod̾ huĩt t̾ram tͣns
iordanẽ: pꝰquam romanus depodio. ⁊ filius eius
radulfus. meritis suis exigentib ab ea factisũt
exhedes ⁊ alieni Infinib arabie scd̾e castrũ edi¬

Expanded text:
re, et aliquid pro votis disponere, omnes cum summis re, et aliquid pro votis disponere, omnes cum summis desideriis ei obviam exirent; et cum omni laetitia et mentis exsultatione ejus susciperent adventum; et tanquam domino et maximo principi orbis terrarum obedirent. Quod audiens imperator et contra imperialem gloriam reputans, cum tam modica manu proficisci, qui tot millibus semper stipatus incedere consueverat, verbo supersedit; remissisque nuntiis, multa liberalitate, honore et gratia praeventis, ver operiens futurum, hiberna in Cicilia circa Tarsum tempora peregit; aestate proxime futura promittens, et animo gerens, magnum aliquid, et perenni dignum memoria, in Syriae partibus se facturum. Interea quidam nobilis homo Paganus nomine, qui prius fuerat regius pincerna, postmodum habuit terram trans Jordanem, postquam Romanus de Podio, et filius ejus Radulphus, meritis suis exigentibus, ab ea facti sunt exhaeredes et alieni, in finibus Arabiae secundae, castrum aedi
Abbreviated transcription (Latin):
idens itaq imꝑator ciuitatis optatũ
omĩos ⁊ suis negatũ. ẽe uitͦitũ: sꝑans
hyeme fͣuscursa grata ueris redeunte clem̃cia.
cͥca antiochiam etiã inuitis ciuib aliquid ꝓ
uotis obtin̾e. dissimulat ĩtis conceptũ. ⁊ occul¬
tandi gr̃a ꝓpositiad dñm fulconẽ ierłimoꝵ re¬
geni. magne nobilitatis uiros dirigit significãs
ꝙ deuotionis ⁊ oiõnis gr̃a. ⁊ ut ꝯt hostes ĩ par¬
tibus illis opẽ ferat. libent̃ si ĩ xp̃ianis uid̾et᷑.
ueniret. ẜ ex aũ habito ꝯsilio ad eiꝰ respõsionẽ.
responsa ferentes nuntios remittit. dñm an¬
selinũ bethleemitam ep̃m. dñm gaufridum.
abbatẽ tẽpli dñ greca lingua ꝑitũ: Roardum
arcis ierłimitane castellanũ. dicens regnũ ar¬
cis aitissimũ eẽ. nec ad sufficientiam tante
sustinͣe posse exͣcitꝰ. Uerũptam̃ si cũ decẽ mili¬
tib eius deo amabili plac̾et imꝑio. usq ad ur¬
bembeatã. ⁊ loca nr̃e salutis uen̾abilia ꝑueni¬

Expanded text:
idens itaque imperator, civitatis optatum omnino sibi et suis negatum esse introitum, sperans hieme transcursa, grata veris redeunte clementia, circa Antiochiam etiam invitis civibus, aliquid pro votis obtinere; dissimulat mentis conceptum, et occultandi gratia propositi, ad dominum Fulconem Hierosolymorum regem, magnae nobilitatis viros dirigit, significans quod devotionis et orationis gratia, et ut contra hostes in partibus illis opem ferat, libenter, si ita Christianis videretur, veniret. Rex autem, habito consilio, ad ejus petitionem responsa ferentes nuntios remittit, dominum Anselmum Bethlehemitam episcopum, dominum Gaufridum, abbatem templi Domini, Graeca lingua peritum; Roardum arcis Hierosolymitanae castellanum, dicens: Regnum arctissimum esse, nec ad sufficientiam tantaesustinere posse exercitus. Verumtamen, si cum decem millibus, ejus Deo amabili placeret imperio, usque ad urbem beatam et loca nostrae salutis venerabilia perveni
Abbreviated transcription (Latin):
tuna face pot̾at alt̾ mariꝰ pleniꝰ exꝑtꝰ.xuii¬
egatꝰ gͥ deposito patͥarcha. ⁊ ꝯsũmaris
ap̃ antiochiam ꝓ quib uen̾at negociis.
iełimam reu̾sus ẽ. U usq ad sollempnitatem
pascalem moram fatiens. habito pꝰ ꝯsilio cũ
tionis die. multi tam de partib ultͣ montaniᷤ
quam de eis marinis regionib. magni ⁊ nobi¬
les uiri. Int̾ qͦs affuit ⁊ dñs iosceliꝰ iunior. edes

Expanded text:
tuna facere poterat, alter Marius, plenius expertutuna facere poterat, alter Marius, plenius expertusummatis apud Antiochiam pro quibus venerat negotiis, Hierosolymam reversus est; ubi usque ad solemnitatem Paschalem moram faciens, habito prius consiliotionis die, multi tam de partibus ultramontanis quam de cismarinis regionibus, magni et nobiles viri. Inter quos adfuit et dominus Joscelinus junior, comes
Abbreviated transcription (Latin):
au̾t idẽ dñs radulfꝰ. nam nos ip̃i mnr̃a pue¬
ricia uidimꝰ eum. uir sp̃e dechorꝰ ꝓcerꝰ corpore.
ocuł aliqͣntulum obliquis. ñ tam̃ ad indecentem
suni sermonis multam hñs gr̃ãm. lib̾alis admo¬
dum. militarium uiroꝵ. S ⁊ scd̾e classis fauorẽ
non modic̃ assecutꝰ ꝓmisso. et pactoꝵ facile ĩ me¬
mor. inu̾bo suouariꝰ ⁊ mostans. subdolꝰ. ac nimi¬
um in om̃i uiasua multiplex. ꝓuidꝰ. ⁊ disc̾tꝰ. in
cosolo reꝑtꝰ imprudentior ꝙ adu̾sarios quos
sͥ m̾ito suscitau̾at. in gr̃am suam redire uolẽtes
ñ admiserat. dicebatur enim ⁊ u̾e sic erat ẽẽ ar¬
rogans. ⁊ de se plꝰ equo p̾sumens. uñ in eum de¬
uenit casum. quem si aliqͣntulum cͥcumspectiꝰ
se hu̾iss. facile potuiss declinare. Captꝰ gͦ et
cathenatꝰ in monast̾io dui detentꝰ. tande elap
neno haustͦ scełis ministro porrigente. nescimꝰ
qͦ. miserabilit̾ uit̾iit. inse ip̃o quicꝙͣ utraq for¬

Expanded text:
nus Radulphus nam nos ipsi in nostra pueritia vidimus eum vir specie decorus, procerus corpore, oculis aliquantulum obliquis, non tamen ad indecentem simi sermonis, multam habens gratiam; liberalis admodum, militarium virorum, sed et secundae classis favorem non modicum assecutus; promissorum et pactorum facile immemor; in verbo suo varius et inconstans, subdolus, ac nimium in omni via sua multiplex, providus et discretus; in eo solo repertus imprudentior, quod adversarios quos sibi merito suscitaverat, in gratiam suam redire volentes, non admiserat. Dicebatur etenim, et vere sic erat, arrogans, et de se plus aequo praesumens: unde in eum devenit casum, quem si aliquantulum circumspectius se habuisset, facile potuisset declinare. Captus ergo et catenatus in monasterio diu detentus, tandem elapsneno hausto, sceleris ministro porrigente nescimus quo, miserabiliter interiit; in se ipso, quidquid utraque for
Abbreviated transcription (Latin):
ria incilicia ꝑuenit. Inde ꝑagͣta cilicia subito
uix eũ faia sui aduentꝰ p̾ueniente: in t̾ram co¬
mitis edessani. cum om̃ib copiis suis ingresss
exinsꝑato ante t᷑bessel ꝯsedit. ẽ aũt p̾dictꝰ. locꝰ.
castrum opulentissimũ. cͥca eufraten. ab eodis¬
tans miliarib iuginti quatuor. uel modicum
a comite ioscelino umore obsides. qui de subi¬
to eiꝰ attonitus ⁊ admuans ingressu uidens eius
ĩ ꝯparabiles copias ⁊ qͣs nemoregũ t̾re sustinere
pꝰse uid̾et᷑. seq imꝑatu̾. ⁊ omĩno ad resistendũ ñ
posse suffice̾. de necc̾itate uͥtutẽ fatiens. unam
ex filiab suis. ysabellam noĩe tͣlidit ei obsidẽ.
hoc aũt ad ħ nicħ aliũ exigebat. nͥ ũ comitẽ hoc
ideł. iuncło arciꝰ s deuinc̾tũ. ad ꝓsequenda mã¬
data sua hrẽt fideliorẽ. Iñ u̾sus antiochiam u¬
niu̾sos dirigens ex̾citus. illucq sub om̃i ceł̾itate

Expanded text:
ria, in Ciliciam pervenit: inde peragrata Cilicia subito, ria, in Ciliciam pervenit: inde peragrata Cilicia subito, vix eum fama sui adventus praeveniente, in terra comitis Edessani, cum omnibus copiis suis ingressus, ex insperato ante Tubessel consedit. Est autem praedictus locus castrum opulentissimum, circa Euphraten, ab eo distans milliaribus viginti quatuor, vel modicum a comite Joscelino juniore obsides, qui de subito ejus attonitus et admirans ingressu, videns ejus incomparabiles copias, et quas nemo regum terrae sustinere posse videretur, seque imparatum, et omnino ad resistendum non posse sufficere, de necessitate faciens virtutem, unam ex filiabus suis, Isabellam nomine, tradidit ei obsidem. Hoc autem ad nihil aliud exigebat, nisi ut comitem hoc vinculo arctius sibi devinctum, ad prosequenda mandata sua haberet fideliorem. Inde versus Antiochiam universos dirigens exercitus, illucque sub omni eeleritate
Abbreviated transcription (Latin):
chenas dirigit partes. En auigato gͥ bofforo. qui
limes europȩ asieq incelligit᷑ tnseursis meduis
ꝓuinciis. ataliam usq ꝑuenit. q̃ ẽ urbs maxima
in litore maris sita ꝓuintie pamphilie metͦ᷑poł.
In hac dum morã face̾t dñs imꝑator. duo de filũ
eiꝰ. alexiꝰ uidelicet pͥmogenitꝰ eiꝰ. ⁊ natu scd̃s and̾¬
nicꝰ langore correpti grauissimo. extremũ mo¬
uentes clauser̃ diem Uocãsq ĩꝑator natu t̾ciũ
ysatium noĩe. c̃ frm̃ funͣib defunctoꝵ ũ ea hu¬
manitatis gr̃a ꝓcurans. ⁊ exequiarum nouissimã
exhib̾i fatiens. reu̾entiam. tumulis mandaret.
ꝓut imꝑialem decebat magnificentiã. ꝯstanti¬
nopolim remisit. uͥ sepultis fr̾ib uixͣ patͥs imꝑi¬
um ĩ urbe usꝙ patri obitũ morã fec̃ cõti¬
nuam. Pat̾ u̾o natu nouissimũ sͥ assumens ma¬
nuelem. inceptum ꝓsequens iter. tͣnscursa hysau¬

Expanded text:
chenas dirigit partes. Enavigato igitur Bosphoro, qui chenas dirigit partes. Enavigato igitur Bosphoro, qui limes Europae Asiaeque intelligitur, transcursis mediis provinciis, Attaliam usque pervenit, quae est urbs maxima, in littore maris sita, provinciae Pamphyliae metropolis: in hac dum moram faceret dominus imperator, duo de filiis ejus, Alexius videlicet primogenitus, et natu secundus Andronicus, languore correpti gravissimo, extremum morientes clauserunt diem. Vocansque imperator natu tertium, Isaacium nomine, cum fratrum funeribus defunctorum, ut ea humanitatis gratia procurans et exsequiarum novissimam exhibere faciens reverentiam tumulis mandaret, prout imperialem decebat magnificentiam, Constantinopolim remisit; ubi, sepultis fratribus, juxta patris imperium in urbe, usque ad patris obitum moram fecit continuam. Pater vero natu novissimum sibi assumens Manuelem, inceptum prosequens iter, transcursa Isau
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrans eum sibi redd̾e obligatiorẽ. ⁊ fidelio¬
rem ampliꝰ. in decanum eiꝰd̃ eccłie ꝓmou̾at. spe
frustatꝰ. Nam ab ea die cũ eiꝰ adu̾sariis d̾r ouenisse.
⁊ inb̃nfactoris sui fidelitatis ĩ memor ospirasse de¬
positõẽm ꝙ aũt de eiꝰ ꝓmotõue factum ẽ: petrꝰ
quidã cognomĩe armenius. eiusdẽ ciuitatis cas¬
tellauus artib suis ⁊ multa munͣum ꝓfusione
dr̃ effecisse. ⁊ tam clerum qͣm pͥncipẽ. ad id impu¬
lisse. eo qd euis e̾et ꝯsanguineus. xuiii¬
er idem tempꝰ. iiiͬ. uix euolutis plene ã¬
nis. ex quo atarso cilicie. ⁊ uniu̾sa fyria
reparatis uirib llegionib reuocatis. crebris dñi
pͥncipis ⁊ antiochenoꝵ pͥneipis nunciis excitꝰ. iter̃
expeditõnes. iter̃ excitꝰ. insyram dirigens. in mul¬
titudine uirtutis sue. incurrib ⁊ eqius. inthesau¬
ris infinitis. ⁊ innum̾abilib copiis. it̾ u̾sus antio¬

Expanded text:
arbitrans eum sibi reddere obligatiorem et fidelioarbitrans eum sibi reddere obligatiorem et fideliorem amplius, in decanum ejusdem Ecclesiae promoverat, spe frustratus. Nam ab ea die cum ejus adversariis dicitur convenisse; et in benefactoris sui, fidelitatis immemor, conspirasse depositionem. Quod autem de ejus promotione factum est, Petrus quidam cognomine Armoinus, ejusdem civitatis castellanus, artibus suis et multa munerum profusione dicitur effecisse, et tam clerum quam principem ad id impulisse, eo quod ejus esset consanguineus. er idem tempus, quatuor vix evolutis plene annis ex quo a Tarso Ciliciae et universa Syria reparatis viribus et legionibus revocatis, crebris domini principis et Antiochenorum nuntiis excitus, iterum expeditiones, iterum exercitus in Syriam dirigens, in multitudine virtutis suae, in curribus et equis, in thesauris infinitis et innumerabilibus copiis, iter versus Antio
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ecͣcͣrum p̾latis. una c̃ dño pat᷑archa ꝯciliũ
celebraũ. in pͥmitiua ⁊ eccłiarum mat᷑. sc̃a sy-¬
on.tractans ibi cũ eis de his q̃ instanti tempori
uidebant᷑ cõuenire. Ciu synodo int̾fuit maximꝰ
armenioꝵ pontifex ĩmo omniũ ep̃oꝵ cappadocie.
medie. ꝑsidis. ⁊ utͥusq armenie pͥnceps ⁊ doctor
eximiꝰ. qui catholicꝰ dr̃. Cum ħ ⁊̃ de articuł fĩdei
ĩ quib a nob̾ dissentire uidet᷑ ppłs eius. habi¬
tus ẽ tractatꝰ. ⁊ ex ꝑte eius ꝓmissaẽ. in multis
correctio. quib rite ꝑactis: p̃dictꝰ legatꝰ ad acco¬
nensem rediens cuutatẽ. iñ ꝑato nauigio ro¬
iam reu̾sus ẽ. Clerus u̾o antiochenꝰ. ⁊ maxime
qui in depositõne dñi radulfi ospirau̾ant. ins
teruentu munerum. elegerunt sͥ quemdam
eiusd̃ eccłie subdiaconũ. aimeric̃ nomĩe. lemo¬
iuscensem natiõe. homĩem absq litt̾is: ⁊ ou̾sa¬
tionis ñ satis honeste qͦm p̾dictꝰ dñs radulfͦ.

Expanded text:
siarum praelatis, una cum domino patriarcha concilium celebravit, in primitiva et ecclesiarum matre sancta Sion, tractans ibi cum eis de his quae instanti tempori videbantur convenire. Cui synodo interfuit Maximus Armeniorum pontifex, imo omnium episcoporum Cappadociae, Mediae, Persidis, et utriusque Armeniae princeps, et doctor eximius, qui Catholicus in quibus a nobis dissentire videtur populus ejus, habitus est tractatus; et ex parte ejus, promissa est in multis correctio. Quibus rite peractis, praedictus legatus ad Acconensem rediens civitatem, inde parato navigio, Romam reversus est. Clerus vero Antiochenus, et maxime qui in depositione domini Radulphi conspiraverant, instcitur, interventu munerum, elegerunt sibi quemdam ejusdem Ecclesiae subdiaconum, Aimericum nomine, Lemovicensem natione, hominem absque litteris, et conversationis non satis honestae, quem praedictus dominus Radulphus,
Abbreviated transcription (Latin):
inuidiose collectã sciens. ⁊ pͥncipis uiolentiã tim̃s.
pro certo cõꝑtũ nõ habemus. uenire. sicut ⁊ priꝰ
omnino negauit. Erat aũt in palatio suo cũ
suis familiarib multostipatꝰ equi tũ.⁊ ppła¬
rium comitatu. Confluxͣant enim ad eiꝰ subsi¬
dium uniu̾si de ciuitate. qui nͥ pͥncipis timu¬
issent potentiam legatum cum uniu̾sis qui
ieiꝰ depositõem ꝯuen̾ant. urbe c̃ ignominia
ꝑatierant depelłe: Uidens gͦ legatꝰ. ꝙ ad se ueni¬
re nolebat patͥarcha de dñi pͥncipis ꝯfisus pa¬
trocinio. ⁊ uirib: inpalaci ũ ascendit. Ibiq da¬
ta meum depositõnis sententia. anulum ⁊ cru¬
cem compulit iuolent̃ resignare. Iñ iubente
legato pͥncipi traditꝰ. ⁊ uincłis miserabilit̾ alli¬
gatꝰ. tanꝙͣ uir sangiunum ignominiose tͣcͨtat᷑.
ap̃ monast̾ium sc̃i symeonis. uixͣ mare in mon

Expanded text:
iolentiam timens, pro certo compertum non habemus, venire, sicut et prius, omnino negavit. Erat autem in palatio suo cum suis familiaribus, multo stipatus equitum et popularium comitatu; confluxerant enim ad ejus subsidium universi de civitate, qui nisi principis timuissent potentiam, legatum cum universis qui in ejus depositionem convenerant, urbe cum ignominia parati erant depellere. Videns ergo legatus quod ad se venire nolebat patriarcha, de domini principis confisus patrocinio et viribus, in palatium ascendit, ibique data in eum depositionis sententia, annulum et crucem compulit violenter resignare; inde jubente legato, principi traditus, et vinculis miserabiliter alligatus, tanquam vir sanguinum ignominiose tractatus, apud monasterium Sancti
Abbreviated transcription (Latin):
nito domini regis aduentu. ⁊ ad partes damasce¬
nas cumuxorib ⁊ paruut se otut̾unt. Iñ freq̃n¬
tes in ꝓuicias nr̃as occulte tñ irruptiones. uete¬
ris consuetudinis ñ ũnemores. fac̾e consueu̾ant.
Nunc autem adiunctis sͥ eiusdem factionis cõsor¬
tibus fines ur̃os ingressi erant ut p̃misimꝰ. Quod
audientes nr̃i. udignantesq qͦd huiꝰmodi hoĩes
uias pubucas ita fecerant ꝑiculosas. locis compe¬
tentib eis ponentes uisidias. oꝑam dabant solli
quadam. qͦd ip̃i fc̃a p̃da de montib ⁊ abulon des¬
cendentes. uolentes se ad partes unde exierant
conferre. in nr̃os qui eis insidias parau̾ant inci¬
dentes. uiarum suarum fructum collegerunt.
in dictionis xuͭ. quinta die m̃sis. c̃ siquis ⁊istatuta
⁊ ep̃orum nomina. numerum ⁊ titulos scire de¬
sid̾at: relegat scͥptum qͦd nos adp̾ces scõꝵ patrũ
qui eid̾e sẏnodo int̃ fuert̃ confecimꝰ diugent̾. qd̾

Expanded text:
nito domini regis adventu; et ad partes Damascenito domini regis adventu; et ad partes Damascenas, cum uxoribus et parvulis se contulerunt. Inde frequentes in provincias nostras, occulte tamen, irruptiones, veteris consuetudinis non immemores, facere consueverant. Nunc autem adjunctis sibi ejusdem factionis consortibus, fines nostros ingressi erant, ut praemisimus. Quod audientes nostri, indignati, quod hujusmodi homines vias publicas ita fecerant periculosas, locis competentibus eis ponentes insidias, operam dabant sollicquadam, quod ipsi, facta praeda, de montibus Zabulon descendentes, volentes se ad partes unde exierant conferre, in nostros, qui eis insidias paraverant, incidentes, viarum suarum fructum collegerunt; indictionis XII, quinta die mensis. Cui si quis statuta et episcoporum nomina, numerum et titulos scire desiderat, relegat scriptum quod nos ad preces sanctorum Patrum, qui eidem synodo interfuerunt, confecimus diligenter; quod
Abbreviated transcription (Latin):
modum. ⁊ licet in sumimis montiũ. tñ aquis ir¬
riguꝰ. ⁊ arborum fructiferarum frequentia cõsitꝰ.
habitatores hñs insolentes armis strenuos. ⁊ nu¬
m̾ositate suꝑbos. adeo ut uicinoꝵ agros. ⁊ subur¬
bana fuutima sͥ fac̾ent tributaria. Malosicis et
debita supplicia fugientibꝰ. ag̃ssorib qͦ ⁊ uiarum
effractorib. tutum ap̃ se p̃bentes refugium ob
p̃de ⁊ iu raptarum rerum qͦd eis dabat᷑ ꝑticipiũ.
Erant gͦ omnib ꝑ cͥcuitum ꝓpt̃ intosabilem eoꝵ
arrogantiam tamnrĩs quam ⁊̃ sarracenis inuisi
⁊ odibiles fc̃i itaut sepiꝰ fuĩt a temptatũ. eos
funditꝰ extyrpare. s successum res ñ habuit. uñ
⁊ singłis dieb fiebant ꝓt̾iuores quorum into¬
lerabilem suꝑbiant. furta cõmissa. ꝑpetrata ho¬
nucidia. dñs rex ũ ferensi locum p̾dictum subito
⁊ iuolent̾ occupaus. quos comp̃hend̾e potuit
neci dedit: s fugerunt ex parte maxina p̃cog¬

Expanded text:
modum; et, licet in summis montium, tamen aquis irmodum; et, licet in summis montium, tamen aquis irriguus est et arborum fructiferarum frequentia consitus, habitatores habens insolentes, armis strenuos et numerositate superbos, adeo ut vicinorum agros et suburbana finitima sibi facerent tributaria; maleficis et debita supplicia fugientibus, aggressoribus quoque et viarum effractoribus tutum apud se praebentes refugium, ob praedae et vi raptarum rerum, quod eis dabatur, participium. Erant ergo omnibus per circuitum propter intolerabilem eorum arrogantiam, tam nostris quam etiam Sarracenis invisi et odibiles facti, ita ut saepius fuerit attentatum eos funditus exstirpare; sed successum res non habuit; unde et singulis diebus fiebant proterviores. Quorum intolerabilem superbiam, furta commissa, perpetrata homicidia, dominus rex non ferens, locum praedictum subito et violenter occupans, quos comprehendere potuit, neci dedit; sed fugerunt ex parte maxima, praecog
Abbreviated transcription (Latin):
lun. iut̃ neptalim ⁊ dan q̃ auo nomine appeuat᷑
paueas. alio ⁊̃ cesarea philippi dr̃. quarũ utramq
phenicis constat ẽẽ portionem. ⁊ tyrensis metropo¬
lis urbes suffraganeas. distat aut̃ a paneade mili¬
arib dccem porro collis erat ibi mediocͥter eminẽs.
sr̃ qͦm fundamenta iacientes ꝓfunditate congrua.
murum mire spissitudinis in qͣdrũ edificãteᷤᷤ oꝑe
solidissimo. ad conuenientẽ altitudinem. infra
sex m̃ses erexerunt. Contigit aut̃ dum ibi ĩ edifi¬
cando moiam fac̾ent. eg̾ssi sunt latruncłi de
partib damascenis. qui uniu̾sas ita obsed̾ant
iuias. qͦd ũ nisi cum ꝑiculo ire ad ex̾citum. aut
iñ redire. aut uias carꝑe quaslibet. uiatores p̾s¬
sent. Erant aut̃ p̃dicti latrunculi de loco in mõ¬
tibus acconib sito. cͥ bacades nom̃. qui uulgo bu¬
cael dr̃. hic locꝰ infinib ⁊ abulon sitꝰ ẽ. amenuꝰ ad¬

Expanded text:
lim, inter Nepthalim et Dan, quae alio nomine appellatur lim, inter Nepthalim et Dan, quae alio nomine appellatur Pancas, alio etiam Caesarea Philippi dicitur; quarum utramque Phoenicis constat esse portionem, et Tyrensis metropolis urbes suffraganeas. Distat autem a Paneade milliaribus decem. Porro collis erat ibi mediocriter eminens, super quem fundamenta jacientes profundidate congrua, murum mirae spissitudinis, in quadrum aedificantes opere solidissimo, ad convenientem altitudinem, infra sex menses erexerunt. Contigit autem, dum in aedificando ibi moram facerent, egressi sunt latrunculi de partibus Damascenis, qui universas ita obsederant vias, quod non nisi cum periculo ire ad exercitum aut inde redire, aut vias carpere quaslibet viatores possent. Erant autem praedicti latrunculi de loco in montibus Acconibus sito, cui Bacades nomen, qui vulgo Bucael dicitur. Hic locus in finibus Zabulon situs est, amoenus ad
Abbreviated transcription (Latin):
tripolitanꝰ ep̃c. Pettꝰ pͥor eccłie dñi sepulcͥ. Riainal¬
dꝰ abbas eccłie montis syon. p̃dict̾ uero iosciꝰ ñ solũ
adsinodum ꝓꝑabat. nob̾cũ: uerũ ad dnm̃ henri¬
cum burgundie ducẽ. legatione fungebat᷑. ut
eum ad nos euocaret. Conuen̾amꝰ enĩ unanimit̃
ut dñi regis sororẽ qͣm pꝰ marchio habuerat. e¬
isdem conditionib ei in matͥmonio oced̾emus.
Qd̾ u̾bum cum idem dux ꝑmanũ p̾dicti dñi
pria manuse uenturum firmasset: causis qui¬
busdam adhuc nob̃ incogntis uenire renuit.
Iuram̃ti qͦd p̾buerat ĩ memor ⁊ fidei qua se obli¬
gau̾at ꝓdigꝰ inuentꝰ. Codem m̃se quo nos it̾ ad
sẏnodum arripiumꝰ. dñs rex cum om̃ib regni
iurib castrum qͦddam suꝑ ripas iordanis. in eo
loco qui uulgo uadum iacob appellat᷑. aggressus
ẽ edificare. hñt traditiones uet̾um eunee locũ.
ubi iacob de mesopotamia rediens. missis nun¬
cũs ad frem̃. factis q duab turmis. dixit. in ba

Expanded text:
naldus abbas ecclesiae montis Sion. Praedictus vero Joscius non solum ad synodum pro perabat nobiscum, verum ad dominum Henricum, Burgundiae ducem, legatione fungebatur, ut eum ad nos evocaret. Conveneramus enim unanimiter, ut domini regis sororem, quam prius marchio habuerat, eisdem conditionibus eidem in matrimonio concederemus; quod verbum cum idem dux per manum praedicti domiropriae manus, se venturum firmasset, causis quibusdam adhuc nobis incognitis, venire renuit, juramenti quod praebuerat immemor, et fidei qua se obligaverat prodigus inventus. Eodem mense quo nos iter ad synodum arripuimus, dominus rex cum omnibus regni viribus, castrum quoddam super ripas Jordanis, in eo loco qui vulgo vadum Jacob appellatur, aggressus est aedificare. Habent traditiones veterum, eum esse locum ubi Jacob de Mesopotamia rediens, missis nuntiis ad fratrem, factisque duabus turmis, dixit: In bac
Abbreviated transcription (Latin):
suuis. aꝓmuntorio lissidona usq in insulam ciprum
atalie̾ dicitur. qui uulgari appellatione gulfus sa¬
talie mincupatur. Ao hanc ꝑueniens rex francoꝵ
cum suis. obmultitudinem concurrentium. tan¬
ꝗt am passus ẽ alimentoꝵ penuriam ꝗd pene re¬
siouum ex̾citus. ⁊ maximne pauperes ibi consume¬
rentur media. Ip̃e u̾o cum suis pͥncipib relictis pe¬
destrib turmis. maturato naiugio ysauriam. cili¬
ciamq aleua deserens. a le dextͥs au̾t cipro relicta.
ꝓspis actꝰ fiatibus fauces orontis fluminis. quodan¬
nochiam p̾ter labitur. quilocus hodie dr̃ sci syme¬
onis portꝰ iurẽ antiquam urbem seleuciam. ⁊ aban¬
tiochia decem distat miliarib ingreditur. xxuiii

Expanded text:
sinus, a promontorio Lissidona, usque in insulam Cyprum, sinus, a promontorio Lissidona, usque in insulam Cyprum, Attalicus dicitur, qui vulgari appellatione Gulphus Sataliae nuncupatur. Ad hanc perveniens rex Francorum cum suis, ob multitudinem concurrentium tantam passus est alimentorum penuriam, quod pene residuum exercitus, et maxime pauperes ibi consumerentur inedia. Ipse vero cum suis principibus, relictis pedestribus turmis maturato navigio, Isauriam Ciliciamque a laeva deserens, a dextris autem Cypro relicta, prosperis actus flatibus fauces Orontis fluminis, quod Antiochiam praeterlabitur, qui locus hodie dicitur Sancti Simeonis portus, juxta antiquam urbem Seleuciam, et ab Antiochia decem distat milliaribus, ingreditur.
Abbreviated transcription (Latin):
rabundi. locorum nullam omnino hñtes ꝑiciam
uagabantur. tandem uͦ pamphiliam ingressi. ꝑ
abrupta montium. ꝑ deuexa uallium. cum difficul¬
tate nimia. sine tñ hostium conflictu. usq ad ata¬
liam eiusdem regionis metropolim uenerunt.
est autem atala ciuitas in littore maris sita. im
tibus eos undiq hostib nec ꝑmittentibꝰ agrorũ cul¬
tiu uacare. iacet ager infructuosus. dumñ ẽ qui exer¬
cendo fecunditatem possit ꝓcurare. alias tamen
multas hñs cõmoditates: gratum se sol p̾bere
hospitibus. Nam aquas emanans ꝑspicuas ⁊ salu¬
tares. ꝓomerus ẽ opsita fructiferis. situ placens
amenissimo. Traiectarum tñ frugum ⁊ ꝑ mare
deuectarum solet hr̃e copias ⁊ transeuntibus
sufficientem ciborum comoditatem ministͣre :
quia uo hostibus nimis ẽ cont̾mina. eorum non
hanc nr̃i idiomatis greci ñ hñtes ꝑiciam corrupto
uocabulo sataliam appellant. unde ⁊ totꝰ ule maris

Expanded text:
rabundi, locorum nullam omnino habentes peritiam, rabundi, locorum nullam omnino habentes peritiam, vagabantur. Tandem vero Pamphiliam ingressi, per abrupta montium, per devexa vallium, cum difficultate nimia, sine tamen hostium conflictu, usque Attaliam, ejusdem regionis metropolim, pervenerunt. Est autem Attalia civitas in littore maris sita, imptibus eos undique hostibus, nec permittentibus agrorum cultui vacare, jacet ager infructuosus, dum non est qui exercendo fecunditatem possit procurare; alias tamen multas habens commoditates, gratum se solet praebere hospitibus, nam aquas emanans perspicuas et salutares, pomeriis est obsita fructiferis, situ placens amoenissimo; trajectarum tamen frugum et per mare devectarum solet habere copias, et transeuntibus sufficientem ciborum commoditatem ministrare. Quia vero hostibus nimis est contermina, eorum non Hanc nostri, idiomatis Graeci non habentes peritiam, corrupto vocabulo Sataliam appellant; unde et totus ille maris
Abbreviated transcription (Latin):
laturesonant agmina. ⁊ gemitu cohortes mace¬
rantur. Nonerat in castͥs locus quem dolor fami¬
uaris ⁊ domestica iactura ñ p̾meret. ħ patrẽ ille
dominum. illa filium. ħ maritum. cuncta lustrã¬
do ꝓquirit. dumꝙ ñ inueniunt qd̾ querunt noc¬
tem ꝑciurunt pond̾e curarum ꝑuigilem. quic¬
quid absentib p accid̾e det̾iꝰ. suspicantes. Reu̾si
sunt tamen nocte illa de utraq clasoe. non nulli.
qui frurectis. ⁊ rupib ⁊ cau̾nis terre. mortio decli¬
nantes discͥmen. noctis ꝓtecti bñficio casu magis
quam prudentia se adiuingebant. ad castͣ ꝑueni¬
entes. factum ẽ autem hoc anno ab incarnatio¬
ne domini. mͦ.cͦ.lxͦ.uͦi. m̾̃se ianuario. sepit autẽ
abea die panis ⁊ ominis penitus alimonia in castͥs
defic̃e s nec alt̾ius generis deinceps ꝑ dies multos
habuerunt conm̃cium. s ĩ qͦd det̾uis erat. sme du¬
ce sine p̾ambulo. passim nunc hac. nunc illac. er¬

Expanded text:
latu resonant agmina et gemitu cohortes macelatu resonant agmina et gemitu cohortes macerantur; non erat in castris locus quem dolor familiaris, et domestica jactura non premeret: hic patrem, ille dominum; illa filium, haec maritum cuncta lustrando perquirit; dumque non inveniunt quod quaerunt, noctem percurrunt pondere curarum pervigilem, quidquid absentibus potest accidere deterius suspicantes. Reversi sunt tamen nocte illa de utraque classe nonnulli, qui frutectis et rupibus et cavernis terrae, mortis declinantes discrimen, noctis protecti beneficio, casu magis quam prudentia se adjungebant, ad castra pervenientes. Factum est autem hoc anno ab Incarnatione Domini 1146, mense Januario. Coepit autem ab ea die panis et omnis penitus alimonia in castris deficere; sed nec alterius generis deinceps per multos dies, habuerunt commercium; sed etiam, quod deterius erat, sine duce, sine praeambulo, passim nunc hac, nunc illac er
Abbreviated transcription (Latin):
ge consortib sine ouce noctis intempeste siulencio ad
suorum cast᷑ aliquantulum locata remotiꝰ: se contu¬
lit. hũ autem qui p̃cesserant uexillum regis ñ secu¬
ti ut p̾misimus ⁊ montis angustias sine difficulta¬
te transierant: ⁊ cast᷑ nemine ꝓhibente loco satis cõ¬
modo locauerant. ignan ꝓrsus. ⁊ expertes omniũ
que his qui sequebantur accid̾ant. p̃sagiebat tam̃
animus eorum qui precesserant ex quo ud̾unt
acies interruptis. ⁊ tantam subsequentium mor̃ã.
qͦd aliquid sinistͥ obtigerat. nec erant eis ꝓ uoto
uniu̾sa. Ex quo autem ꝑeos qui euaserant. ⁊ cum
rege incastia se contułant. de infausto qui accide¬
rat factisunt cerciores euentu. statim luctꝰ occu¬
ꝑat̾ unuiu̾sa. meror ⁊ anxietas. corda sͥ uendicat
singulorum. dumꝙ: s̃ quisq quem amiserat ꝓxi¬
mum queruł uocib ⁊ lacͥmosis querit suspiri¬
is.i dolore multiplicato quesitum ñ inuenit. eiu¬

Expanded text:
gae consortibus, sine duce, noctis intempestae silentio, ad gae consortibus, sine duce, noctis intempestae silentio, ad suorum castra, aliquantulum locata remotius, se contulit. Hi autem qui praecesserant, vexillum regium secuti, ut praemisimus, et montis angustias sine difficultate transierant, et castra, nemine prohibente, loco satis commodo, locaverant, ignari prorsus et expertes omnium quae iis qui sequebantur acciderant. Praesagiebat tamen animus eorum qui praecesserant, ex quo viderunt acies interruptas et tantam subsequentium moram, quod aliquid sinistri obtigerat, nec erant eis pro voto universa. Ex quo autem per eos qui evaserant et cum rege in castra se contulerant, de infausto, qui acciderat, facti sunt certiores eventu, statim luctus occupat universa, moeror et anxietas corda sibi vindicat singulorum. Dumque sibi quisque, quem amiserat, proximum querulis vocibus et lacrymosis quaerit suspiriis, et dolore multiplicato quaesitum non invenit, eju
Abbreviated transcription (Latin):
res exumius. Galcherꝰ de muntrai. Curardꝰ debre¬
toll. Iterus de magnac. ⁊ asuimulti quoꝵ nomina
ñ tenennus. que tamen scͥpta cẽ uiceł eredendũ
ẽ. quoꝵ memorta in bndictione erit in scłm scłi.
occidit illa die ñris in fausta: ⁊ casunimis ad u̾so.
uigens francorum gła. ⁊ uirtꝰ gentib hactenus
formidabił contͥta corruit. ĩ mundis ⁊ deum nes¬
cientib quib pꝰ terrori fuerat facta ludibrio
pedum tuoꝵ uolens adorare uestigia. loca ue¬
uerabilia que tua corporali consecrasti p̾sentia.
deosculari cupiens. ꝑ manus eorum quite ode¬
runt runam passus ẽ Uere uidicia tua abys¬
sus multa. ⁊ non est qui possit adea. Tuenim so¬
luses oomine gui cuncta potes.iñ ẽ qui possit
resistere uoluntatitue.
er int̾ea casu magis quam indust̾a tanto tamq
confuso exemptꝰ ꝑiculo. sepe dicti qui uicinus
erat mõntis eliuium ascendens: cum paucis eius fu¬

Expanded text:
res eximius, Galcherus de Montiay, Eurardus de Breres eximius, Galcherus de Montiay, Eurardus de Bretol, Iterus de Magnac, et alii multi quorum nomina non tenemus, quae tamen scripta esse in coelis credendum est, quorum memoria in benedictione erit in saeculum saeculi. Occidit illa die, nostris infausta et casu nimis adverso, ingens Francorum gloria; et virtus gentibus hactenus formidabilis, contrita corruit, immundis et Deum nescientibus, quibus prius terrori fuerat, facta ludibrio. pedum tuorum volens adorare vestigia, loca venerabilia, quae tua corporali consecrasti praesentia, deosculari cupiens, per manus eorum qui te oderunt, ruinam passus est? Vere judicia tua abyssus multa , et non est qui possit ad ea. Tu enim solus es, Domine, qui cuncta potes; et non est qui possit resistere voluntati tuae.ex interea, casu magis quam industria, tanto tamque confuso exemptus periculo, saepe dicti, qui vicinus erat, montis clivum ascendens, cum paucis ejus fu
Abbreviated transcription (Latin):
es. nec iam sagittis uel arcu. s gladiis cominus in¬
stantes martem ⁊ mortem ingerunt. ⁊ diffugere
paratos urgent atrociꝰ. Nris autem oberant loco¬
rum angustie. equi qͦ obduturnitatem. ⁊ diffi¬
cultatem itineris. facti debiliores. sarcinarũ etiam
multiplex numerositas non nullum p̾stabant un¬
pedimentum. Resistunt tamen unanunit̾. ⁊ pari
seq mutuis sermonib exortantes. ⁊ exemplis. hos¬
tes econu̾so spe fruendi uictoria suos animant.
ad memoriam recuotcantes. quod paucis añ die¬
sent: puguant gͥ marte dui ⁊ antipiti: ⁊ dubioe¬
uentu. Uerum in fine pecẽis nr̃is exigentib infi¬
delium p̾ualuit manus. ⁊ ur usq modicum nu¬
merum plurinus int̾emptis: captiuatis ĩnũis.
redactꝰ ẽ ex̾citꝰ. occubuerunt illa ͤ uiri nobiles ⁊
illustres. reb militarib siugłarit̾ insignes. piadig¬
ni recordatione. comes de guarenna iuir init̾ maio¬

Expanded text:
es; nec jam sagittis vel arcu, sed gladiis instantes ces; nec jam sagittis vel arcu, sed gladiis instantes cominus, Martem et mortem ingerunt, et diffugere paratos urgent atrocius. Nostris autem oberant locorum angustiae; equi quoque ob diuturnitatem et difficultatem itineris facti debiliores, sarcinarum etiam multiplex numerositas, nonnullum praestabant impedimentum; resistunt tamen unanimiter, et parse mutuis sermonibus exhortantes et exemplis. Hostes e converso spe fruendi victoria, suos animant, ad memoriam revocantes quod paucis ante diesent. Pugnant igitur Marte diu ancipiti et dubio eventu; verum in fine, peccatis nostris exigentibus, infidelium praevaluit manus; et noster usque modicum numerum, plurimis interemptis, captivatis innumeris, redactus est exercitus. Occubuerunt illa die viri nobiles et illustres, rebus militaribus singulariter insignes, pia digni recordatione, comes de Guarenna, vir inter majo
Abbreviated transcription (Latin):
bitrati sunt. qd̾ iumontis p̃dicti uertice. eẽnt
castra metaturi. modicumq rati suꝑẽe iti̾is
ad diemĩ deputati. lente nunis ⁊ remissius sequi
ceꝑunt p̃cedentes: ita qd̾ monte a quibusdam
trauscurso. quibusdam uͦ cutamontem adhuc
moram fatientib diuisus ẽ exͣcitꝰ. quod udẽtes
qui a longe exercitum ã latere ꝯtuebantur
hostĩum cunci parati semꝑ si occasionem inue¬
iurent irruere ⁊ adħspecialit̾ sequentes sine
int̾inissioue exereitum sumpta occasione cuiex
locorum angustiis tum quia maior ⁊ forcior ex¬
peditionis portio p̾cedens. separata erat. nͦͨ faci¬
le subsequentium aut conditionem nosse. aut
eis laborantibus subuenire posse arbitrabant᷑.
cliuum montis occupant. ut maiuis int̾prece¬
dentes. ⁊ sub sequentes chaos firmaret᷑. instruc¬
tis q acieb suꝑ nr̃os irruunt. ⁊ autequam arma
possint corriꝑe. nr̃as uiolenter dissoluunt aci¬

Expanded text:
bitrati quod in montis praedicti vertice essent bitrati quod in montis praedicti vertice essent castrametaturi, modicumque rati superesse itineris ad diem deputati, lente nimis et remissius sequi coeperunt praecedentes; ita quod monte a quibusdam transcurso, quibusdam vero circa montem adhuc moram facientibus, divisus est exercitus. Quod videntes qui a longe exercitum ex latere contuebantur hostium cunei, parati semper, si occasionem invenirent, irruere, et ad hoc specialiter sequentes sine intermissione exercitum: sumpta occasione, cum ex locorum angustiis, tum quia major et fortior expeditionis portio praecedens, separata erat; nec facile subsequentium aut conditionem nosse, aut eis laborantibus subvenire posse arbitrabantur; clivum montis occupant, ut majus inter praecedentes et subsequentes chaos firmaretur: instructisque aciebus, super nostros irruunt, et antequam arma possint corripere, nostras violenter dissolvunt aci
Abbreviated transcription (Latin):
admodum. ⁊ ad ascendendum difficilis:
illum̾ illa oie uixͣ legem ꝓfectionis transire opor¬
tebat: porro in expeditione consuetudo erat di¬
ebus singulis quosdam de illust̾ͥb qui agmina
preirent. quosdam qui subsequerentur. ad cus¬
todiendam inbellis ppłi. ⁊ maxime turmarum
pedestͥum deputare. ⁊ cum pͥncipib de mͦ uie.
de ꝓfectionis quantitate. de loco castroꝵ in die
sequenti. ordinare p̃ibat autem illa die cum
uex illo regio sorte uocatus iordine uicis sue.
nobilis quidam de aquitania uir. nomine gau¬
fridꝰ de rancun. hic cum p̾dictum montem ascẽ¬
disset: cum agnunib que p̾cedebant. infasti¬
gio montis positus: licet preordinatum fuiss
quod inmontis u̾tice castra metarentur qui p̃¬
ibant. contra legem dispositam ꝓposuit ad huc
aliquantulum ꝓced̾e. Namuidebatur ei quod
modicum numis illa die ꝓfectꝰ e̾ẽt. ex̃citꝰ. ⁊ mul¬
ult᷑ adhuc ꝓficiscitur. Quiau̾t sequebantur ar¬

Expanded text:
admodum, et ascendendum difficilis; admodum, et ascendendum difficilis; illum ea die, juxta legem profectionis, transire oportebat. Porro in expeditione consuetudo erat, singulis diebus quosdam de illustribus, qui agmina praeirent, quosdam qui subsequerentur ad custodiam imbellis populi, et maxime turmarum pedestrium deputare; et cum principibus de modo viae, de profectionis quantitate, de loco castrorum in die sequenti, ordinare. Praeibat autem illa die cum vexillo regio sorte vocatus, in ordine vicis suae, nobilis quidam de Aquitania vir, nomine Gaufridus de Rancun. Hic cum praedictum montem ascendisset, cum agminibus quae praecedebant, in montis fastigio positus, licet praeordinatum fuisset quod in montis vertice castrametarentur qui praeibant, contra legem dispositam, proposuit adhuc aliquantulum procedere; nam videbatur ei quod modicum nimis illa die profectus esset exercitus, et mulus, adhuc ultra proficisci. Qui autem sequebantur, ar
Abbreviated transcription (Latin):
eius grate uirentib: cast᷑ metratus ẽ. hic
primum francis hostes iuxͣ eꝵ desid̾ium.
datum ẽ intuerislam ãceed̾e uolentibus
ad aquas ex õpposita flumums ripa: hostes
in multitudine magna̾ripas conting̾e : et
naque usum. nir̃is intẽrdicebant. Fand̃em uͦ
inuentis uadis flumine hostib inuitis transmis¬
so: irruentes nr̃orum acies plurib ex eis neci tra¬
ditis. multisq uincłis mancipatis. eos infugani
u̾tunt: ⁊ obtiuentes eorum castͣ sunulq ⁊ opi¬
ma spolia: ⁊ suppellectilem uniu̾sam ult̾ioren
fluminis ripam urilit̾ sibi uendicarunt. ha¬
bita. itaq huiusmodi uictoria. ⁊ dẽ hostium
manubus: ⁊ pͥda facti letiores. nocte illa cum
tranquillitate transcursa. rursum dato mane
ad iter se accingunt. Incde. laodiciam eiusdẽ
regionis urbem ꝑuenientes. sumptis uaticiͦ
ad dies alqͦt more solito ꝓficiscunt᷑ unaninie̾.
rat autem excitui mons obinus arduꝰ xxui

Expanded text:
cuis grate virentibus castrametatus est. Hic cuis grate virentibus castrametatus est. Hic primum Francis hostes, juxta eorum desiderium, datum est intueri; nam accedere volentibus ad aquas, ex opposita fluminis ripa, hostes in magna multitudine ripas contingere, et aquae usum nostris interdicebant. Tandem vero inventis vadis, flumine, hostibus invitis, transmisso, irruentes nostrorum acies, pluribus ex eis neci traditis, multisque vinculis mancipatis, eos in fugam vertunt; et obtinentes eorum castra simul et opima spolia et supellectilem universam, ulteriorem fluminis ripam viriliter sibi vindicarunt. Habita itaque hujusmodi victoria, et de hostium manubiis et praeda facti laetiores, nocte illa cum tranquillitate transcursa, rursum dato mane, ad iter se accingunt; inde Laodiciam, ejusdem regionis urbem pervenientes, sumptis viaticis ad dies alrat autem exercitui mons obvius, arduus
Abbreviated transcription (Latin):
uxores sorores erant. filie berengarii semoris
comitis de sulcebach. magni ⁊ egregii pͥncipis.
⁊ in regno thentonicoꝵ potentissum. uñ amiꝰ¬
plioreg  eum habundabat gr̾a. i lib̾alitatẽ in
eum ⁊ suos tenebatur. maxime int̾ueniente
imꝑatrice effundere cumulatiorem.xxu
bus ualde sollicitꝰ. dum ap̃ ephesum gr̃a retre¬
audi excitus moram faceret. Guido comes de p̃õ¬
tiuo uirmilitaribus preclarus ⁊ insignis actioni¬
bus. morbo grauatus in fata concessit. ibiq in
uestibulo eccłie honorifice susceptꝰ ẽ. sepultꝰ ẽ.
Rex autem inde profec̾tus ẽ cum suo ex̾citu. it̃
in orientem ꝓ uirib maturabat. ꝓfectus enimi
inde pꝰ pancos dies aduada menandri olorib
amarica peruenit. hͥ ẽ ille fluuius de quona¬
so nr̃ in libro dicit heroun. Sic uͥ fata uocãt
hudis adiectiso in herb: ad uada mẽnandri.
concinit albus olor. Supͣ cuius ripaf ĩpas¬

Expanded text:
uxores, sorores erant, filiae Berengarii senioris, uxores, sorores erant, filiae Berengarii senioris, comitis de Sulcepach, magni et egregii principis, et in regno Teutonicorum potentissimi: unde ampliori erga eum abundabat gratia, et liberalitatem in eum et suos tenebatur, maxime interveniente imperatrice, effundere cumulatiorem. CAPUT bus valde sollicitus, dum apud Ephesum gratia recreandi exercitus, moram faceret, Guido comes de Pontivo, vir militaribus praeclarus et insignis actionibus, morbo gravatus in fata concessit, ibique in vestibulo ecclesiae honorifice sepultus est. Rex autem inde profectus cum suo exercitu, iter in Orientem pro viribus maturabat; profectus enim inde, post paucos dies, ad vada Meandri, oloribus amica, pervenit. Hic est ille fluvius, de quo Naso noster in libro dicit Heroicum: Sic ubi fata vocant, udis abjectus in herbis, Ad vada Meandri concinit albus olor. Supra cujus ripas in pas
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾si. Cõmuniçato gͣi cun ut usq exereitꝰ pͥmo¬
rib consilio: uiam quam pͥus incesserat imꝑa¬
tor ad leuam relinquentes. u̾sus asiam minorem
relicta. a dext̾s utraq frigia. pͦ t̾gum u̾o bitinia.
dirigunt acies. ⁊ nuno mediterraneno. nũc ma¬
ritimo gradientes itmͣe. philadelphiã aleua de¬
elinantes. sinirnam. ⁊ iñ ephesum eiuidẽ asie
metropolim. ioh̃is euͣngłiste. conu̾satione. p̾di¬
catione simul ⁊ sepulcro claram. ꝑuenerunt:
hic demum imperator seu quia cum pauciori¬
bus erat. qui multo plures prius socum habu¬
erat uerecundiam sustinens. aut francorum
fastus ñ ferẽs. seu aliis latentib causis. remissis
qui suꝑ erant ꝑ terram legionibus. ip̃e ab ephe¬
so usus nauigio: constantinopolĩ reu̾sus ẽ. U̾
ãdomino imꝑatore multo quam pͥmo adue̾tu
susceptꝰ honestiꝰ. moram ap̃ eum usq ad ueris se¬
quentis initiumcum suis hui̾t pͥncipib. Erat
cnim int̾ eos asfinitatis uinculum. Nam corũ

Expanded text:
um utriusque exercitus primoribus consilio, viam quam prius incesserat imperator, ad laevam relinquentes, versus Asiam minorem, relicta a dextris utraque Phrygia, post tergum vero Bithynia, dirigunt acies; et nunc mediterraneo, nunc maritimo gradientes itinere, Philadelphiam a laeva declinantes, Smyrnam, et inde Ephesum ejusdem Asiae metropolim, Joannis Evangelistae conversatione, praedicatione, simul et sepulcro claram, pervenerunt. Hic demum imperator, seu quia cum paucioribus erat, qui multo plures prius secum habuerat, verecundiam sustinens, aut Francorum fastus non ferens, seu aliis latentibus causis, remissis quae supererant per terram legionibus, ipse ab Epheso usus navigio, Constantinopolim reversus est. Ubi a domino imperatore, multo quam primo adventu, susceptus honestius, moram apud eum usque ad veris initium sequentis, cum suis habuit principibus. Erat enim inter eos affinitatis vinculum; nam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
septuaginta milibus loricatorum equitum.
⁊ de tanta pedestrium turbarum manu. qͦꝵ
infinitus erat numerus. iuix ut asserunt qui
p̾sentes fuerunt decua pars euasit. alus fa¬
me aliis gladio int̾emptis. ñ nullis ⁊ uinculis
hostium mancipatis. Cuasit tam̃ dñs imꝑator
cum paucis ex pͥncipib suis. ⁊ cum residuo licet¬
suorum cum difficultate nimia. pꝰdies aliquot
in partes niceȩ se contulit. hostes uo uictoria po¬
titi. honusti spolus. ⁊ gaza multipliei facti lo¬
cupletiores. equis. armis. usq ad nauseam di¬
tatii sua se contułunt tanqͣm locoꝵ ꝑiti p̾¬
sidia: ex pectantes auide. regis francorum ad
uentum. qui ad easdem ꝓpe partes aduenisse
dicebatur. sꝑabant enim qd̾ ex qͦ dñi imꝑa¬
toris maiores fuderant copias. idem ⁊ de comi¬
tatu dñi regis francie. multo faciliꝰ possent ob¬
tiuere. quod ⁊ factum ẽ. huic tñ tanto negocio
soldanus yconiensis ñ int̾fuit. s quidam nobi¬

Expanded text:
septuaginta millibus loricatorum equitum, septuaginta millibus loricatorum equitum, et de tanta pedestrium turbarum manu, quorum infinitus erat numerus, vix, ut asserunt qui praesentes fuerunt, decima pars evasit, aliis fame, aliis gladio interemptis, nonnullis etiam vinculis hostium mancipatis. Evasit tamen dominus imperator cum paucis ex plicet cum difficultate nimia, post dies aliquot in partes Nicaeae se contulit. Hostes vero victoria potiti, onusti spoliis, et gaza multiplici facti locupletiores, equis, armis usque ad nauseam ditati, in sua se contulerunt, tanquam locorum periti, praesidia, exspectantes avide Francorum regis adventum, qui ad easdem prope partes advenisse dicebatur. Sperabant enim quod ex quo domini imperatoris majores fuderant copias, et de comitatu domini regis Franciae multo facilius possent obtinere: quod et factum est. Huic tamen tanto negotio Soldanus Iconiensis non interfuit; sed quidam nobi
Abbreviated transcription (Latin):
rentes. equorum uelocitate nr̃oꝵ ꝑsequi uo¬
lentium gladiis fugientes eripiebantur
sic g ingirum ñorum uallatꝰ ex̃citus. telorum
⁊ sagitarum i nimissionibus anxie nimis
⁊usq ad mortem p̾mebatur. nec dabatur refe
copia: quippe quib comp̾hendi. adu̾sarios
nulla erat facultas: quotiens enim in hostes
nr̃orum acies impetus facͣe nitebãtur. illi dis¬
solutis agminib nr̃orum eludentes conatus.
ad diu̾sa ferebantur. Itm nr̃is in castͣ se recipien¬
tibus. illi agmuina reuocantes sua ur̃m cinge¬
bant ex̾citum. iinstantes acͥus. quasi obsessis
requiem negabant. Factum ẽ occulto au̾t d̃i
iuditio. iͦto tñ. quod omius illa tantorum p̾n¬
cipum uirtꝰ que puiꝰ armis. uiribus animis et
numero. udebatur in comparabilis. subito cõ¬
tͥta. languido lacessita maite corruerit. ita u
iux remanerent illorum uestigia głe. ⁊ tãta¬
rum iux suꝑ eẽt residuum copiarum. Nam de

Expanded text:
rentes, equorum velocitate, nostrorum persequi vorentes, equorum velocitate, nostrorum persequi volentium gladiis, fugientes, eripiebantur. Sic ergo in gyrum nostrorum vallatus exercitus, telorum et sagittarum immissionibus anxie nimis, et usque ad mortem premebatur; nec dabatur refercopia: quippe quibus comprehendendi adversarios nulla erat facultas. Quoties enim in hostes nostrorum acies impetus facere nitebantur, illi dissolutis agminibus, nostrorum eludentes conatus, ad diversa ferebantur: iterum nostris in castra se recipientibus, illi agmina revocantes sua, nostrum cingebant exercitum; et instantes acrius, quasi obsessis requiem negabant. Factum est autem occulto Dei judicio, justo tamen, quod omnis illa tantorum principum virtus, quae prius armis, viribus, animis et numero videbatur incomparabilis, subito contrita, languido lacessita Marte, corruit, ita ut vix remanerent illorum vestigia gloriae, et tantarum vix superesset residuum copiarum. Nam de