comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ł in ciuitate ł in agris deambul sue ꝯdcõi reddat᷑. Itẽ
moãchi ĩ una domo hĩtent. ⁊ coĩt̾ alant᷑. ⁊ ĩ una domo
semotim dormiant nͥ forte qͥdã ex hiis pp̃ ꝓlixam ł pp̃¬
luxuriã ĩ moõst̾io ex̾citõm semotim uelint uiu̾e. uł
senͦtutis ł corꝑał ĩ becillitatis cã in cellulis quibdã intͣ
moãst̾ium deg̾int. ⁊ ħ tm̃ ñ cit᷑ uolũtatẽ egumenifi¬

Expanded text:
vel in civitatibus vel in agris deambulet, suae condicioni reddatur. Idem Monachi in una domo habitent, communiter alantur, in una domo semotim dormiant, nisi forte quidam ex his propter prolixam in monasterio exercitationem semoti velint vivere, vel senectutis vel corporalis imbecillitatis causa in cellulis quibusdam intra monasterium degerint, et hoc tamen non citra voluntatem hegumeni fi
Abbreviated transcription (Latin):
rõ qͥd̾ ẽ hr̃dẽ cole agros fructꝰq p̾se redige̾. s ⁊ cͦtodi¬
re legatapiũ fructꝰ oꝑtebit ne ab hr̃de ꝯsumãt᷑ ꝙ si
hĩs fructꝰ nolit cog̾e ꝑmutẽd̾ erit legatario. cogere
ꝑmutẽd̾ ẽ. ⁊ p̾cium ẜuare. in cet̾is quo reb hr̃ditars¬
ĩs missi in possõem. ħ ex̃ offm̃ ut muũsas res hr̃dita¬

Expanded text:
 quidem heredem colere agros et fructus redigere, sed custodire legatarium fructus oportebit, ne ab herede consumantur: quod si heres fructus nolit cogere, permittendum erit legatario cogere permittendum est et pretium seruare. in ceteris quoque rebus hereditariis missi in posse
Abbreviated transcription (Latin):
nõ posse aliunde ex solui q̃ exp̃dioꝵ distratione. tc̃ pin¬
dũ. parenclũ heri alieno sua deat. EIt̾ p̃tor extimare
debebit. utr̃ uendere potius anobligare ꝑmittat. nec
nõ exillud uigilante obs uabi ne ꝑluc accipiantur su¬
exalienũ aut possessio magna distrabatur. s si sit alia
posse inimus łminor utiliõr pupillo mag̾ eã iubere di¬
strahi qua maiorẽ ⁊ utiliore. It obẜuabit p̃sec indistĩc
tione ꝙ desideratur alo ꝑmuti ut requirat eũ ꝑse in¬

Expanded text:
non posse aliunde exsolvi quam ex praediorum distractione, tunc perdus parendum aeri alieno suadeat. Idem praetor aestimare debebit, utrum vendere potius an obligare permittat nec non illud vigilanter observare, ne plus accipiatur sualienum magna possessio distrahatur, sed si sit alia possessio minor uel minus utilior pupillo, magis eam iubere distrahi quam maiorem et utiliorem. In primis igitur quotiens desideratur a
Abbreviated transcription (Latin):
riã qͥ ⁊ pꝰsunt pati ⁊ e ꝯͦ. s tñ fallit ħ ĩ turiosis
riã solent pati ⁊ ñ fac̾e. cum .n. ĩiuria ex affcũ
dicãt ĩiuriã fecisse ñ uideri gͦ qͥs patit᷑ ĩiuriã¬
t̾e. ⁊̃ si nesciat. cui faciat. qͣre. si quis ꝑ locũ ꝑ¬
cutiat. aut dũ c̾tat ĩiuriaꝵ ñ denr̃. uti sf .e.¬

Expanded text:
riosus riam solent, non facere. cum enim iniuria ex affectudicant, iniuriam fecisse non videri. Itaque pati quis iniuriacere, etiamsi nesciat cui faciat. Quare si quis per iocum percutiat aut dum certat, iniuriarum non tenetur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
b.ł q̃ in regione ẜuantur. ł hic quib mutuatuc ẽ. si ne¬
cesse huit mutuari. ut ꝓpupillo. ꝓ iustacã pro rogaẽt
uł hic aquib pupillus liberatur. uelquib caruit tutor
sinimium ꝓfuit apupillo. pecuniã ẽẽ sabatã. ⁊ p̾stãtũ
tor aliquid pecunie debuit fenerare.⁊ aliquid ꝓpupillo
soluit. nec ip̃c ꝯsequitur usuras. nec pupillo prestabit
quare. ⁊ si musuc sinc ꝯu̾terit.d̾ indealiquid inpẽdiͣt.
irẽ pupillarẽ. desinit u̾tisse. ⁊ exind̾ usuras ñ presta¬
bit. ⁊ si aũt ipẽdit mrẽ pupillarẽ mox usus suos ꝯu̾te¬
rit ñ iudebitur uertisse quãtitatẽ. q̃ ꝯcurrit cũ qnͣtita¬
te sibi debita. ut eius sũme ñ põt p̃stat usurac. Illud¬

Expanded text:
 in regione observantur, vel his quibus mutuatus est, si necesse habuit mutuari, ut pupillo ex iusta causa prorogaret, vel his a quibus pupillum liberavit, vel quibus caruit tutor, si nimium profuit pupillo pecuniam esse exsolutam. Plane tor aliquid pecuniae debuit faenerare, aliquid ipse pro pupillo soluit, nec ipse usuras consequitur nec pupillo praestabit. Quare et si in usus suos conuertit, deinde aliquid impendisse et exinde usuras non praestabit. et si ante impendit in rem pupillarem, mox in usus suos uertit, non uidebitur uertisse quantitatem, quae concurrit cum quantitate sibi debita, ut eius summae non praestet usuras. Usu
Abbreviated transcription (Latin):
ltatũ ẽ ꝙ dec̾tũ ẽquia nõ susgessit p̃toĩo statu facul
tatu ñd rõhr̃i alim̃toꝵ oĩu quia si sugessis aut dimi¬
nuerertur. iã decreta cũ ñ tanta decͥtierentur. S s sipa¬
t statuit alim̃ta lib̾is quos hr̃ dee scͥpsit ea p̾stãdo tutor
repitaui potuit nͥforte ultra iuures facultatũ faccultatũ¬

Expanded text:
ltatium est quod decretum est nec suggessit praetori de statu faculium, quia, si suggessisset, aut minuerentur iam decreta aut non tanta decernerentur. Sed si pater statuit alimenta liberis quos heredes scripserit, ea praestando tutor reputare poterit, nisi forte ultra uires facultatium statu
Abbreviated transcription (Latin):
d. aã. Pꝰ rouidendũ est ne netͣerã
ꝓtectoria dignitate cumulati aut
Bonores uarios ꝓmerins suis ꝯse¬
cuti su̾nt ĩ ꝯgruis pulsent᷑ inuiriis.
ores ꝓuintiaꝵ ꝓiurisdictõe sua exa¬
minant̾es sc̃m ꝓ sui qͣlitate eos cohe
glgentia uite neq rus colunt. neq
aliꝗd bonestũ pagunt. s latrociniis
sese dederũt. om̃ib netera noꝵ pͥuil¬
egisexuti. penis ꝯpetentib a ꝓuinti¬
arũ rectorib subiciantur.

Expanded text:
 . Providendum est, ne veterani protectoria dignitate cumulati, aut qui honores varios pro meritis suis consecuti sunt, incongruis pulsentur iniuriis,ores provinciarum pro iurisdictione sua examinantes factum pro sui qualitate eos coeglegentia vitae neque rus colunt neque aliquid honestum peragunt, sed latrociniis sese dederunt, omnibus veteranorum privilegiis exuti poenis competentibus a provinciarum rectoribus subiciantur.
Abbreviated transcription (Latin):
odũ frequent̾ ingesserint. sub
actoꝵ testificatione quos scire oꝑ¬
tet cũ his ꝗdebitores sũt sese ad so¬
lutionẽ ẽe retinendos. nisi oĩa de¬
bita ip̃is fuerint iudicantib ꝑso¬
luta. triennii tm̃ spatio tabularioꝵ¬

Expanded text:
modum frequenter ingesserint sub actorum testificatione: quos scire oportet cum his qui debitores sunt sese ad solutionem esse retinendos, nisi omnia debita ipsis fuerint indicantibus persoluta. Triennii tamen spatio tabulario
Abbreviated transcription (Latin):
ales ⁊ canonicas sanctiones. ꝙ si fec̃¬
it actor auire suo catuat. Indicatũ
nonteneat. ⁊ ndex sit extune iudi¬
candi potestate pͥuatꝰ. ¶ Sactimꝰ ⁊̃ ũ
siqui cłicis uł ꝑsonis ecc̃sticis iustici¬
am denegare p̾sumẜunt tertio reꝗsi¬
to suam iur dictionẽ amittãt. Cathar¬
os. patarenos. leonistas sponistas. ar¬
censentes ũ bona taliũ ꝯfiscentur. noc
ad eos ulteriꝰ reu̾̃tantur ita qd̾ filii ad
successionẽ eoꝵ ꝑuenire nõ possint.
cum longe sit grauꝰ eternã quã tẽ¬
poralẽ offend̾e maiestatẽ. Q aũt in¬
uenti sunt sola suspitione notabi¬
les. nͥ ad mandatũ ece iux̃ ꝯsiderati¬
onẽ suspitionis qͣlitatẽq ꝑͦ. ꝓp̾a ĩno¬
uint. tanqͣm in fames ibanniti abo¬
anseruit. ex tũc eos sit hrticos ꝯdẽ o¬

Expanded text:
ales, et canonicas Sanctiones; quod si fecerit actor, a jure suo cadat, judicatum non teneat, et Judex sit ex tunc judicandi potestate privatus. Sancimus etiam, ut si qui clericis vel personis Ecclcis justitiam denegare presumpserint, tertio requisiti, suam Jurisdictionem amittant. Porro Catheros, Patarenos, Leonistas, Sporonistas, Arcensentes, ut bona talium confiscentur, nec ad eos ulterius revertantur, ita, quod filii ad Successionem eorum pervenire non possint, cum longe sit gravius, eternam, quam temporalem offendere majestatem. Qui autem inventi fuerint sola suspicione notabiles, nec ad mandatum Ecclie juxta considerationem suspicionis, qualitatemque persoverint, tamquam infames, & banniti ab oanserint, ex tunc eos sicut hæreticos condem
Abbreviated transcription (Latin):
pitularib suis mandamꝰ infra duoᷤᷤ
menses pꝰ hiꝰ publicationẽ ecc̃i penitꝰ
aboli.⁊ sideceto similia attẽptauint
urisdictione pͥnatos. nec nõ locũ ubi
⁊ scriptores dcõꝵ statutoꝵ nec nonꝯ
uint: sint ex tunc ip̃o uite infames.
quor smñas ⁊ actꝰ alios legitimos stat
nr̃e ꝯstitutionis inuenti fumt ꝯtẽ¬
aliis piis locis aud ecẽsticis ꝑsonis ⁊̃¬
ponant. aut inuadere ecẽstici capõa
p̃sumant. qd̾ si fecerint ⁊ reqͥsitisiĩt
plum refundant. ⁊ nichominꝰ bãno
imꝑiali subiaceant. ꝙ absq sacłacti¬
one debita nullatenis remittant.¬

Expanded text:
pitularibus suis mandamus infra 2 menses post hmoi publicationem edicti penitus aboleri, et si de cetero similia attemptaverint, Jurisdictione privatos, nec non locum, ubi et scriptores dictorum statutorum, nec non verint, sint ex tunc ipso jure infames, quorum sententias et actus alias legitimos statunre Constitutionis inventi fuerint contemaliisque piis locis, aut Ecclcis personis imponant,6 aupresumat. Quod si fecerint, et requisiti plum refundant, et nichilominus banno imperiali subjaceant, quod absque satisfactione debita nullatenus remittat
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ã. Per id tempus quo cursus tu
eos solos nrite sunt future: qui sal¬
uauint honestatẽ. Erga eos isõ qui
in honeste ⁊ contradec̾ seculi uł ho¬
norẽ militie uersabunt᷑: nõ solum
cõdẽpnatio mansura est: uerũ ⁊̃ gr¬
auior pena statuenda.
mamandari ut nicħ ꝓrsus comune
aut cum iudieib. aut cũ ꝓuntia¬
attestationes ł ꝯtestationes litis gr̃a
susciꝑen aut incarcere quẽqͣm trude¬
rẽ set cursuisolum uacare. de pala
iugis suis tantũ pensitationẽ atq ob¬
sequia recognoscent. exͣ ordinarus ⁊
sordidis munerib ⁊ suscept̾ionib ⁊ te¬
monariis honerib liberati.
hes aurensis. uł officiał comitis thes¬
auroꝵ semel dep̃hensus euersor quo¬
cũq pacto. aut repetat militiã suant
aut aliam sibi requirat ꝑ ambitum

Expanded text:
 . Per id tempus, quo cursus tueeos solos irritae sunt futurae, qui servaverint honestatem. Erga eos vero, qui inhoneste et contra decus saeculi vel honorem militiae versabuntur, non solum condemnatio mansura est, verum etiam gravior poena statuenda a mandari, ut nihil prorsus commune aut cum iudicibus aut provinciaaut attestationes litis gratia suscipere aut in carcerem quemquam trudere, sed cursui solum vacare. ARCAD. iugis suis tantum pensitationem atque obsequia recognoscant, extraordinariis et sordidis muneribus et susceptionibus et temonariis oneribus liberati. hesaurensis vel officialis comitis thesaurorum semel deprehensus eversor quocumque pacto aut repetat militiam suam aut aliam sibi requirat per ambitum
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ quidẽ negotii usq ad sinẽ litis
tione contentũ. ⁊ ꝓ insinuandis no¬
stre serenitatis apicib uł sĩplici cõtͣ
obnoxios eoꝵ postulatione depon¬
enda. Sinos solidos ab his uł coniu¬
gib eoꝵ p̾bi. et quoties exẽplaria
postulantur. hn quoꝵ int̾ est: acce¬
pto solido ꝙ petitur. p̾bere nondiffe¬
rant. ꝓimplendis uõ monum̃tis:
ũi conueniendi tribuit᷑ executorib
facultas: nõ ultra qm tres solidos qͥ

Expanded text:
rem quidem negotii usque ad finem litis tione contentum. Et pro insinuandis nostrae serenitatis apicibus vel simplici contra obnoxios eorum postulatione deponenda binos solidos ab his vel coniugibus eorum praeberi. Et quotiens exemplaria postulantur, ii quorum interest accepto solido quod petitur praebere non differant. Pro implendis vero monumentis, unde conveniendi tribuitur exsecutoribus f
Abbreviated transcription (Latin):
cãe suꝑ edicione quoꝙ cartularũ so¬
lidi ꝑtem dimidiã p̾diere. Quod si
non apud aroitrũ. s incõpetentib
indicus maiorib cogͥtio ceiebret᷑. ĩ¬
ducendi ꝗd̾ negotii gr̃a nõ nͥ quat¬
nor solidos eostẽ iuros clarissimos
erogare. Gestoꝵ uõ excipiendoꝵ
cã duos tm̃imꝰ solidos dare. ⁊ millius
uitra sup̃ scͥptas quantitares cnu¬
slib aiteri p̾standi sũptus ex actio¬
ne uexari. his om̃ib locum hñtib.
siue ip̃i auis litẽ ingerũt: siue aba¬

Expanded text:
are: super editione quoque chartularum solidi partem dimidiam praebere. Quod si non apud arbitrum, sed in competentibus iudiciis maioribus cognitio celebretur, inducendi quidem negotii gratia non nisi quattuor solidos eosdem viros clarissimos erogare, gestorum vero excipiendorum causa duos tantummodo solidos dare et nullius ultra supra scriptas quantitates cuilibet alteri praestandi sumptus exactione vexari. His omnibus locum habentibus, sive ipsi aliis litem ingerunt sive ab a
Abbreviated transcription (Latin):
nue noĩe reuocato de palatino potius
offic̾io ad regendum pͥncipatũ offici¬
i comitis domoꝵ ꝑcapadotiã m̾itã¬
tur. quales comes ⁊ domoer si in hon¬
estũ aliꝗd gesserĩt uereat᷑. Idoneos

Expanded text:
nunc ordine revocato de palatino potius officio ad gerendum principatum officii comitis domorum per Cappadociam mittantur, quales comes etiam domorum, si inhonestum aliquid gesserit, vereatur. Idoneos
Abbreviated transcription (Latin):
ina uidieib nuntiando. menerint ⁊ si¬
ui necessitatẽ ꝓbationis in cũbe: non
citra ꝑiculũ sui si in sordib eos calũ¬
pnias nexuisse cõstit̾it. Cesset gͦ pra¬
ua consuet̾udo: ꝑ quã carceri aliqͦs
ĩmitebant.¬
d̾. ã.Lgenͣtes in reb incuris agẽ¬
dis. ⁊ euẽction̾ib publici cursus insp¬
itiendis nr̃oꝵ memores p̃ceptoꝵ cre¬
dimꝰ in omnib uelle ꝓfutira rei pu¬
blice. Ideoꝙ solos agentes in reb in
ħ genere inssimꝰ obsequiũ adhibe nõ
abalio penitus officio. hii uero pͥusle¬
giidilentia ꝓuidebunt nequis cont̃
euectionis auctoritatẽ moueat curs¬
um. uł anus postulet qͣmcõcessit en¬

Expanded text:
minerint et sibi necessitatem probationis incumbere, non citra periculum sui, si insontibus eos calumnias nexuisse constiterit. Cesset ergo prava consuetudo, per quam carceri aliquos immittebant. Agentes in rebus in curis agendis et evectionibus publici cursus inspiciendis nostrorum memores praeceptorum credimus in omnibus velle profutura rei publicae: ideoque solos agentes in rebus in hoc genere iussimus obsequium adhibere, et non ab alio penitus officio. Hi vero pervigili diligentia providebunt, ne quis contra evectionis auctoritatem moveat cursum vel amplius postulet, quam concessit ev
Abbreviated transcription (Latin):
seu presidał uidicii nõ nͥ t̾cia ꝑte so¬
lidi tm̃ p̃standa. nullasꝙ nd cõcus¬
siones: aut uexationes inp̾bendis fi¬
deiussorib ingeri. s eos fideiussores
quos locoꝵ defensor extimauĩt da¬
re. ita uidelicet ut ꝓ tenore genãliũ
edictoꝵ hii quił in sacratissimaur¬

Expanded text:
seu praesidalis iudicii non nisi tertia parte soseu praesidalis iudicii non nisi tertia parte solidi tantum praestanda: Nullasque eisdem concussiones aut vexationes in praebendis fideiussoribus ingeri , sed eos fideiussores quos locorum defensor existimaverit dare, ita videlicet, ut pro tenore generalium edictorum ii, qui vel in sacratissima
Abbreviated transcription (Latin):
pore cobartalium militans in scola
agentium ĩ reb filiũ ꝓcreaui̾t añ¬
qͣm ad metas militie sue pueniat.
pͥncipatꝰ honore decoretur. licet ip¬
se post finitã militiã ut potelib:
nulla debeat huiꝰ modi cõuentiõe
pulsari. filiũ tñ coartali conditio¬
ni relinquet obnoxium. Si uõ p̃¬
quã adeptus fuit pͥncipatũ edide¬
rit filiũ: his qui natus ẽ ⁊̃ si i sola
deuotissimoꝵ agentiũ in reb mili¬
tiam sortitꝰ non fui̾t: ita lib̾ sit ac
securus: nec uilis cohartat otfieni
nexib obligetur. qͣi iam ex patre
lib̾o: ⁊ ad huc ꝯditione penitꝰ aliẽo
progenitus.
om̃  eno .a. Quitis deuotissime
scole agentũ in reb aditionib ꝑmoti.
militie stipendiis exeunt quotiẽs ex
maioris iudicis sentẽti is ip̃i uł eo¬
rum coniuges aut liberi: aut ẜui ã
coloni. siue ꝑse siue ꝑalũpeuratores
conueniantur: nõ ampliꝰ qm̃ unum.
sonrdũ executorib sportulaꝵ noĩe p̾¬
bere cõpe̾uli apparitorib incariams

Expanded text:
pore cohortalium militans in schola agentum in rebus filium procreaverit, antequam ad metas militiae suae perveniat, principatus honore decoretur, licet ipse post finitam militiam utpote liber nulla debeat huiusmodi conventione pulsari, filium tamen cohortali condicioni relinquat obnoxium. Si vero, postquam adeptus fuerit principatum, ediderit filium, is qui natus est, etiamsi in schola devotissimorum agentum in rebus militiam sortitus non fuerit, ita sit liber ac securus nec ullis cohortalis officii nexibus obligetur, quasi iam ex patre libero et ab hac condicione penitus alieno progenitus.or Zeno . Multis devotissimae scholae agentum in rebus aditionibus permoti militiae stipendiis exeunt, quotiens ex maioris iudicis sententiis ipsi vel eorum coniuges aut liberi vel servi aut coloni sive per se sive per procuratores conveniantur, non amplius quam unum solidum exsecutoribus sportularum nomine praebere compelli, apparitoribus vicarianis
Abbreviated transcription (Latin):
gis inc̾minalib cãis. obẜuari de¬
cem imꝰ: absindũ ẽ enĩ ut in eiꝰ salu¬
tem uł existimationẽ eius ualeat
quisqͣm ꝓ ferre sententiã. cuiꝰ de nu¬
lla re possit pecuniaria iudicare.
huiꝰ aũt beneficii u̾rogatiuã aliis
etiam qͥ incinguł in ueniuntur ꝓ¬
tẽporib deferri iubemꝰ. licet ħ in
eoꝵ ꝑsona more quoq uet̾e ẜ uari
cognouĩmꝰ. ut tñ post depositũ offi¬
tium memoratũ si nõ inter centen¬
arios numerẽtur. comuni iã ieger¬
espondere nõ ambigit᷑. P redcãs ãt
omnes centenarioꝵ ꝑsonas in ꝓ̾uin¬
cia reꝑtas concessa nũc spetiali fori
em consequi solent pͥncipatus insi¬
gnia. in uno quo scrinio fabricoꝵ
⁊ barbar̃oꝵ quaternos sub auibar
sosuicitudinẽ ꝑ annum dũ taxat int.¬
egrũ ꝓcedentes gradatĩ subire. Hac
in eternum ualitura lege decernmꝰ
exceptis indelicet umu̾sis neͣgoͬtiato¬
rib quodlib mercimoniũ ꝓ sege¬
rentib int̾positas ue ꝑsonas. cũ eis

Expanded text:
iminalibus causis observari decernimus: absurdum est enim, ut in eius salutem vel existimationem valeat quisquam proferre sententiam, cuius de nulla re possit pecuniaria iudicare Huius autem beneficii praerogativam subadiuvis etiam, qui singulis inveniuntur temporibus, deferri iubemus, licet hanc in eorum persona more quoque vetere servari cognoverimus: ut tamen post depositum officium memoratum, si non inter centenarios numerentur, communi iam lege respondere non ambigant. Praedictas autem omnes centenariorum personas in provincr ordinem consequi solent principatus insignia, in unoquoque scrinio fabricarum et barbarorum quaternos subadiuvarum sollicitudinem per annum dumtaxat integrum procedentes gradatim subire hac in aeternum valitura lege decernimus: exceptis videlicet universis negotiatoribus quodlibet mercimonium per se gerentibus interpositasve personas, cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
rare. quoꝵ labores scole agentum ĩ re¬
b testimonio cõꝓbant᷑. Illi quoꝙ st̃
ab hac liberalitate nr̃e mãs uetiroĩs
excludendi. qui cũ soole eid̾ sotientur
insacris seriniis quib uiri spectabi¬
les pͥmicerius ⁊ tertioceriꝰ p̾sunt ad¬
iuuantes eos publicã rẽ cartaꝵ trac¬
tantib occupantur. ⁊ du̾ob officiis o¬
ꝑam suã adhibere nõ possunt. Nã
pret̾ emolum̃ta que de p̾dcĩs scrini¬

Expanded text:
rare, quorum labores scholae agentum in rebus testimonio comproban tur. Illi quoque sunt ab hac liberalitate nostrae mansuetudinis excludendi, qui, cum scholae eidem socientur, in sacris scriniis, quibus vir spectabilis primicerius et tertiocerius praesunt, adiuvantes eos publicarum chartarum tractatibus occupantur et duobus officiis operam suam adhibere non possunt: nam praet
Abbreviated transcription (Latin):
te sũptuũ que cura litigia sibimet ab
aliis inferenda uł a se contra alos
ꝑsemet ip̃os seu ꝑordinandos a seꝓͦ¬
curatores ex̾cenda conuenit ab his
agnosci bene fitiis q̃ in saero nr̃o mili¬
tantib ministerio iã pͥdem ꝑdiuers¬
as sanctiones in dulta sunt. perpotiri
fide̾uissorẽ ydoneũ de ead̾ scola. non
antẽ extraneum offerre compelli. ita
tñ ut pͥuilegia quecũq centenariis
sen ducenariis ł cartulariis sen uiris
clarissimis pͥncipib post depositam
ꝙͦ miticiã iam ꝑ dispositiones pͥncipa¬
les imꝑtita.⁊ nũc usq abẜ uata ẽẽ co¬
gnoscunt᷑. in tacta. in uiolataq custo¬
diantur. cũ ꝑ absudũ ꝑq temerari¬
ũ sit: hanc nr̃e pietatis liberalitatẽ:
quẽqm astuta interp̃tatione nõ ad
aug̃mentum anterioꝵ pͥui legioꝵ s
ad imminutionẽ conũtere concedi.
simili uidenoet forma ꝓ matͥb ⁊ ux¬
orib eoꝵ nec non ⁊ lib̾is sub eor pot¬
estare constitutis. nec aliam sortitis

Expanded text:
te sumptuum, quae circa litigia sibimet ab aliis inferenda vel a se contra alios per semet ipsos seu per ordinandos a se procuratores exercenda convenit ab his agnosci, beneficiis, quae in sacro nostro militantibus ministerio iam pridem per divinas sanctiones indulta sunt, perpotiri, fideiussorem idoneum de eadem schola, non autem extraneum offerre compelli: Ita tamen, ut privilegia, quaecumque centenariis seu ducenariis vel chartulariis seu viris clarissimis principibus post depositam quoque militiam iam per dispositiones principales impertita et nunc usque observata esse noscuntur, intacta inviolataque custodiantur, cum perabsurdum perque temerarium sit hanc nostrae pietatis liberalitatem quemquam astuta interpretatione non ad augmentum anteriorum privilegiorum, sed imminutionem convertere concedi: Simili videlicet forma pro matribus et uxoribus eorum nec non etiam liberis sub eorum potestate constitutis nec aliam sortitis
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquis de num̾o ducenarioꝵ: qͣs¬
qua draginta octo qu̾ot annis ẽẽ cẽ¬
siumus: forsitan de luce migrauĩt.
labor enis fructũ successores ab in¬
testato uł ex testo uenientes. luctu¬
i dispensent. ⁊ ita om̃ib inter ceter

Expanded text:
ut, si quis de numero ducenariout, si quis de numero ducenarioquadraginta octo quotannis esse censuimus, forsitan de luce migraverit, laborum eius fructum successores ab intestato vel ex testamento venientes luctui dispenset, et ita omnibus inter ceter
Abbreviated transcription (Latin):
scola agentũ in reb decet̾o iocũ i¬
ortui conetur ĩuad̾e. s is qui ordine
stipendioꝵ ⁊ labõꝵ merito ad grad¬
um militie sequebat᷑. statĩ atq il¬
lum fata subduxint. meiꝰ p̃mia ꝑei¬
pienda succedat omni obreptione
cessante.
aiestatis auctoritate discingendi
agentẽ in reb ulli ex̾im̃di pateat
cõpia. nã ꝓbata scola: nec animad¬
u̾sionẽ ueteri iudicis nec ullã d
timere contumeliã uilitatis.
or̃p. leo.ã. ¶atriculã agentu
in reb atua cessitudine ꝯfectã ad¬
mttentes: iubemꝰ ne ducenarii ꝑ¬
lusqͣm quadraginta octo ĩ cingͥut
habeantur inposterũ. Et nimerũc¬
entenarioꝵ ducenti uiri quos uoc¬
ante tp̃e gradus cõpetentes ad mis¬
erint. pariq modo hi arcͣoꝵ nom̃ me¬
ritumq ducenti quinquaginta uiri
dũ taxat. p̾tea c̾nrcitoꝵ trecenti.⁊ e¬
quitũ quadrĩgenti quinquaginta
ĩpleant. Sit in et̾nũ illa quoq fixa
stabilisc tue sublimitatis dispositio

Expanded text:
schola agentium in rebus de cetero locum mortui conetur invadere, sed is, qui ordine stipendiorum et laborum merito ad gradum militiae sequebatur, statim atque illum fata subduxerint in eius praemia percipienda succedat omni obreptione cessante.maiestatis auctoritate discingendi agentem in rebus, nulli eximendi pateat copia: nam probata schola et animadversionem vereri iudicis et nullam debet timere contumeliam vilitatis.or Leo . Matriculam agentum in rebus a tua celsitudine confectam amittentes iubemus, ne ducenarii plus quam quadraginta octo in cingulis habeantur in posterum: et numerum centenariorum ducenti viri, quos vocante tempore gradus competentes admiserint, parique modo biarchorum nomen meritumque ducenti quinquaginta viri dumtaxat , praeterea circitorum trecenti et equitum quadringenti quinquaginta impleant. Sit in aeternum illa quoque fixa stabilisque tuae sublimitatis dispositio,
Abbreviated transcription (Latin):
memorie. uł ad scd̾m locũ in duob
aliis scͥneis id est sacraꝵ epłaꝵ. sacro¬
rumq libelloꝵ.⁊ cognitionũ ꝓuectꝰ
fuerit. Nã his licere desistentib ad
iutorib offitio. alios ꝓ se quos uolu¬
erint adiutores subrogare. ultim¬
ũ locum in ud̾ adiutorib obtentu¬
ros. lic suꝑiorẽ in memorialib ha¬
beant. ałta uͦ ꝑ sacrã pracmaticã fc̃a
est ꝑꝗͣ excelse memorie ꝓculo uiro
suggerente p̾cipimꝰ. illos ⁊ adiuto¬
res posse insuũ locum alios indue¬
ere qui ꝑ aliquẽ fortuitũ caũm in¬
mus im plere suũ offitiũ ualeant.
ueluti seniũ ue morbũ uł aliã neces¬
sariã cãm qd̾ ex ip̃oꝵ adutorũ peti¬
tione id̾ magnifice memorie ꝓcul¬
us ad nos retulit. s in p̃senti ab ali¬
is memorialib tã inscrinio sacrem
emorie quã incet̾is duob sacrarr e¬
pistolaꝵ sacroꝵq libelloꝵ ⁊ cogͥcion

Expanded text:
 in duobus aliis scriniis, id est sacrarum epistularum sacrorumque libellorum et cognitionum, provectus fuerit: nam his licere desistentibus ab adiutoris officio alios pro se quos voluerint adiutores subrogare ultimum locum in isdem adiutoribus obtenturos, licet superiorem in memoralibus habeant. Altera vero per sacram pragmaticam facta est, per quam excelsae memoriae proculo viro suggerente praecipimus illos etiam adiutores posse in suum locum alios inducere, qui per aliquem fortuitum casum minus implere suum officium valeant, veluti senium vel morbum vel aliam necessariam causam: quod ex ipsorum adiutorum petitione idem magnificae memoriae proculus ad nos rettulit. Sed in praesenti, ab aliis memorialibus tam in scrinio sacrae memoriae quam in ceteris duobus sacrarum epistularum sacrorumque libellorum et c
Abbreviated transcription (Latin):
utionẽ eoꝵd̃ ad iutoꝵ impediri. ꝑ
memoratã pragniaticã sanctionẽ.
⁊ suꝑ̾uenditionis quodãm̃o memor¬
ati officii locũ introductũ ẽe. Qd̾
ne decetero fiat p̾sentẽ sanctionem
ad tuã magnitudinẽ nctimꝰ ꝑqm
locũ subrogare qui uł ad latereu¬
lensis gradũ in scͥnio memorie e scd̾

Expanded text:
em eorundem adiutorum impediri per memoratam pragmaticam sanctionem et insuper venditionis quodammodo memorati officii locum introductum esse. Quod ne de cetero fiat, praesentem sanctionem ad tuam magnitudinem mittimus, plocum subrogare, qui vel laterculensis gradum in scrinio memoriae vel
Abbreviated transcription (Latin):
os suꝑstites potiant᷑ solatiis tanqͣm
siuniꝰ qui hec ead diu sperau̾at sib¬
umnet uendicasset. Quadecã locum
⁊ eiꝰ successoꝵ intuitu uacare cõue¬
niet. Hemo aũt sine diuali ꝓbãto¬
ria quã codices in sacro nr̃o se̾me
memorie põiti: debeant inserendã
accipe. militarib eiꝰd̾ deuotissime se¬
ole stipendiis uł pͥmlegiis potiat᷑.¬
centenarioꝵ grãdũ in scola agen¬
tum in reb militãtes meruerĩt
destinatũ in sacratissima iudelic ei¬
uitate constituti alt̾iꝰ iudieis euiꝰlib
auctoritate pulsari. ł in alio quoli¬
b ex amine pret̾ ꝗ̃ uiri magnifici
magistri officior ⁊ cui forsitan ip̃e
concesserit: ex actionib sui nolumꝰ

Expanded text:
os superstites potiantur solaciis, tamquam si vivus, qui haec eadem diu speraverat, sibimet vindicasset: qua de causa locum etiam eius successorum intuitu vacare conveniet. Nemo autem sine divali probatoria, quam codices in sacro nostro scrinio memoriae positi debeant inserendam accipere, militaribus eiusdem devotissimae scholae stipendiis vel privilegiis potiatcentenariorum gradum in schola agentum in rebus militantes meruerint, desinant in sacratissima videlicet civitate constituti alterius iudicis cuiuslibet auctoritate pulsari, vel in alio quolibet examine praeterquam viri magnifici magistri officiorum et cui forsitan ipse concess
Abbreviated transcription (Latin):
capitulo de ceto cessante. nussi dã¬
da licentia eoꝵdẽ adintoꝵ p̃t̃ qͣm :¬
si ad memoratos g̃ͣdus aẜcenderit.
aliũ ꝓse ud̾ ad iutorib ex quoeũq
fortuito cãu conumerare ut eomo¬
do ad ueterũ muͣum idẽ adiutor¬
es redeant. ⁊ duodecĩ ꝗd̾ in scrimos
acre memorie septẽ uoͣ maliis du

Expanded text:
capitulo de cetero cessante: nulli danda licentia eorundem adiutorum, praeterquam si ad memoratos gradus adscenderit, alium pro se isdem adiutoribus ex quocumque fortuito casu connumerare, ut eo modo ad veterem numerum idem adiutores redeant et duodecim quidem in scrinio sacrae memoriae, s epteni vero in alii
Abbreviated transcription (Latin):
causa uł offerre desuo ꝓpͥo aut annon¬
is aut stipendus quicꝙͣ relinquere
cogendis quannius ianuarias calen¬
das induitum excedat spatium ⁊ ĩ¬
tra se festum diem contineat. Ad bec
illd̾ obẜuai̾ sanctimꝰ ne alius adiu

Expanded text:
causa vel offerre de suo proprio aut ex annonis aut stipendiis quicquam relinquere cogendi, quamvis Ianuarias kalendas indultum excedat spatium et intra se festum diem contineat. Ad haec illud observandum sancimus, ne alius adiu
Abbreviated transcription (Latin):
ncipatus honore remuneramus: at¬
q id̾o offit̾iał tam ad necessitates p¬
ublicas qͣm pͥuatas. nõ nisi apͥncipe
si intercessio in locis degentis officii
fuĩt imꝑtita. Causaꝵ ⁊ patronos
uolumꝰ ẽẽ conu̾entos. ne ignorante
pͥncipe ullã postulationẽ introͣducãt.
neue sub unius ꝑsona suscepti: frau¬
de quadã aliena negotia miserenda
ẽe ꝑtẽptet. Qd̃ si fui̾t diffinitio cõ¬
cepta : .x. libras auri fisco nr̃o ab offi¬
tiotuo iubemꝰ inferri.

Expanded text:
ncipatus honore remuneramus. Atque ideo officiales tam ad necessitates publicas quam privatas non nisi principe narum, etiamsi intercessio in locis degentis officii fuerit impertita. Causarum etiam patronos volumus esse conventos, ne ignorante principe ullam postulationem introducant, neve sub unius persona suscepti fraude quadam aliena negotia inserenda esse pertemptent. Quod si fuerit definitio contempta, decem libras auri fisco nostro ab officio tuo iubemus inferri.
Abbreviated transcription (Latin):
daratorie dignitatis ad pͥnc̾ipes spetia¬
qui a sacͣtissimo seti senatus tractaĩ
consuenerãt censualiũ sollieitudine
celebrari. nec aliꝗͣ p̾udicium exsur¬
reptiuo scripto smplicib in ferri.
entib in reb pͥncipib domesticos ĩ
suis actib ħre liceat eos quoꝵ fidẽ
industriamq ꝓbatã sibi estimãti
⁊ si sepͣe eodẽ offitio fuerint añ ꝑfu¬
neti. Et siqͥs agens inreb post.xx.¬
u. annoꝵ cuiricula ob ad ũsamcor.¬
poĩs ualitudinẽ militie sinẽ min¬
inime ualiuĩt expectare. s ad hon¬
orariam ex pͥncipe digni tatemt¬
estimonio scole prsiuĩnt : isdẽ eñ
pͥulegiis muniricensemꝰ quib hui
qui ad pͥncipatꝰ actum ꝓgessi sunt
potiuntur. S ⁊ in salutationib n¬
dicum confessibq pͥores eos quiꝑ
longe militie metas ad p̾ncipatus

Expanded text:
toriae dignitatis, ad principes speciaqui in sacratissimo coetu senatus tractari consueverunt, censualium sollicitudine celebrari, nec aliquid praeiudicium ex subreptivo rescripto supplicibus inferri. entibus in rebus principibus domesticos in suis actibus habere liceat eos, quorum fidem industriamque probatam sibi aestimant, etsi saepe eodem officio fuerint ante perfuncti. Et si qui agens in rebus post XXV annorum curricula ob adversam corporis valitudinem militiae finem minime valuerit expectare, sed ad honorariam ex principe dignitatem testimonio scholae prosilierit, isdem eum privilegiis muniri censemus, quibus ii, qui ad principatus actum progressi sunt, potiuntur. Sed in salutationibus iudicum consessibusque priores eos, qui per longae militiae metas ad principatu
Abbreviated transcription (Latin):
op const̃. ã ¶n ẽmo pfectus urbis
citra p̾ceptionem uł scientiam nr̃a
mocuriam nr̃am immani pu̾iset ĩ¬
iuria. Siꝗd enim senatoria p̾ditis
torib uł mone̾tariis abiẽctis ꝙ of¬
ficiis ł deformis ministeriis statio¬
nariis omĩq offitioꝵ fece. diu̾sisq
pastis turpib lucris. aliꝗͣ fruidig¬
nitate ꝑtẽptet. S ⁊ si quis meruit
reprilatur. repulsus autẽ etiam red.
nulla oꝑa inquibrdã existimant ur¬
bib exstruenda. ad huiꝰmõi necessi¬
tatẽ senatoꝵ substantia non uotet᷑.¬
oyp̃ uit. ã. Ius senatoꝵ ⁊ auetorita¬
tẽ eius ordinis in quo nos quo ip̃os
numeramus. necesse ẽ ab omni iniu

Expanded text:
 pu. Nemo praefectus urbis citra praeceptionem vel scientiam nostram mo curiam nostram immani pulset iniuria. Si quid enim senatoria praedititoribus vel monetariis abiectisque officiis vel deformis ministerii stationariis omnique officiorum faece diversisque pastis turpibus lucris aliqua frui dignitate pertemptet. sed et si quis meruerit, repellatur: repulsos autem etiam proprnulla opera in quibusdam aestimant urbibus extruenda, ad huiusmodi necessitatem senatorum substantia non voceto pp. Ius senatorum et auctoritatem eius ordinis, in quo nos quoque ipsos numeramus, necesse est ab omni iniu
Abbreviated transcription (Latin):
re dispendio ⁊ illo feriento qui uen¬
dere arbores ausus fuerit. quas non
lioet emptorib comparare.
cuuiscũq dignitatis sc̾iãt post h¬
ac absq ꝑmissu magnitudins tu¬
e arbores exdãpnensi luco antio¬
cen̾e ciuitatis p̾citendi uł quolib
modo lapsas transferendi licentiã
sibimet denegandã. S nec a lyth¬
arca unam cupressum aliis planta¬
tis excidere sibi licere contendat. ac
ne solatio antiquitus ei concesso pͥ¬
uari ꝑ omĩa uideatur ꝓeo qd̾ eicup¬
ressum excidere denegatur. unã¬

Expanded text:
re dispendio et illo feriendo, qui vendere arbores ausus fuerit, quas non licet emptoribus comparare.cuiuscumque dignitatis sciant posthac absque permissu magnitudinis tuae arborem ex Daphnensi luco Antiochenae civitatis praecidendi vel quolibet modo lapsas transferendi licentiam sibimet denegandam. Sed nec alytarcha unam cupressum aliis plantatis excidere sibi licere contendat. ac ne solacio antiquitus ei concesso privari per omnia videatur, pro eo, quod ei cupressum excidere denegatur, una
Abbreviated transcription (Latin):
nder.ã. seuerine. Sicut ꝓponitĩ
⁊ auum consu̾larẽ ⁊ patrem. preto¬
rium uero uirum habuistis.⁊ non
priuate conditionis omnib s elar¬
issimis nupsistis: claritatẽ generis
tis ⁊ quosfcelus aut uite turpitud¬
o inquinat ⁊ quos infamia ab ho¬
nestorum cetu segregat: dignita

Expanded text:
nder A. Severianae. Si, ut proponitis, et avum consularem et patrem praetorium virum habuistis, et non privatae condicionis hominibus, sed clarissimis nupseritis, claritatem generistis, et quos scelus, aut vitae turpitudo inquinat, et quos infamia ab honestorum coetu segregat, dignita
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ pͥuatos hãt filios. editos quip¬
pe anteqmͣ susciꝑet dignitatẽ qd̾ ñ
solum cirea masoulos dinoseiturꝯ
stitutum: uerum ⁊̃ circa filias simi¬
li conditione seruandum. cum aũt
paternos honores inuidere filiis nõ
oportet a senatore uł solo clarissim¬
o susceptũ. inclarissimatꝰ sciendũ
est dignitate mansurũ.
honere exutr. interturpissimos quo¬
sq ⁊ plebeios habeantur. nec sibi pꝰ¬

Expanded text:
s privatos habeat filios, editos quippe, antequam susciperet dignitatem: quod non solum circa masculos dignoscitur constitutum, verum etiam circa filias simili condicione servandum. Cum autem paternos honores invidere filiis non oportet, a senatore vel solo clarissimo susceptum in clarissimatus sciendum est dignitate mansurum.honore exuti inter pessimos quosque et plebeios habeantur, nec sibi p
Abbreviated transcription (Latin):
nũ cõm s̃l. Ll ubertates quas manti¬
pus ex fundis patrimonialib atq em¬
phitenticis. qui funtoꝵ non sunt do¬
mini p̾stiterint rationales huiusmo
di auctoritate rescindant. p̃.xiii. it.

Expanded text:
num com. s. l. Libertates, quas mancipiis ex fundis patrimonialibus atque emphyteuticis qui fundorum non sunt domini praestiterunt, rationales huiusmodi praecepti auctoritate rescindant. PP. XIII k.
Abbreviated transcription (Latin):
possessionis exceptio possit sufficere
hoc etiam adiciendo ut illi quo ꝗ dẽp¬
to canone huius mõi funtos ab initio
pͥncipali unssione datos sibi fuisse con¬
firmant. si ꝑ quadragesimos annos ad¬
epti canonẽ beneficiũ iugit̾ possict
nec canonẽ cuius ad eptione quad¬
raginta sicut dẽm est annoꝵ posse¬
tam saluo qͣm dẽpto canone possesso¬
rum iura nr̃oꝵ in eo statu in quo ꝑ
quadragesimos sicut dc̃m est iugi¬
ter annos manserunt absq uila in¬
nouatione durare. de mancipiis et¬
colonis patrimonialium ⁊ saltuensiũ
uant coioni agros pretͥ consuetudin¬
em usurpantes. quos nullis scultu
ris erudierint. cum sollẽpnitas ide¬
os atractare permutat. Qd̃ eor la¬
bore uł oliuetis est obsitum uł iunetis.
s irigu̾as fontium aquas usurpare co¬
nanantur quaꝵ fructus solis emphite¬
uticariis debent᷑. ⁊ deoq placuit ut deĩ
lonis inꝑtiatur qñtũ cuituris eoꝵr ag¬
roꝵ suffic̾e manifestũ est quos ip̃i co¬

Expanded text:
possessionis exceptio possit sufficere. Hoc etiam adiciendo, ut illi quoque, qui dempto canone huiusmodi fundos ab initio principali iussione datos sibi fuisse confirmant, si per quadragesimos annos adempti canonis beneficium iugiter possederunt, nec canonem, cuius ademptionem quadraginta, sicut dictum est, annorum possetam salvo quam dempto canone, possessorum iura nostrorum in eo statu, in quo per quadragesimos, sicut dictum est, iugiter annos manserunt, absque ulla innovatione durare. D. COLONIS PATRIMONIALUM, SALTUENSIUM vant coloni, agros praeter consuetudinem usurpantes, quos nullis ris erudierunt, cum sollemnitas id eos attractare permittat, quod eorum labore vel olivetis est obsitum vel vinetis. Sed et inriguas fontium aquas usurpare conantur, quarum fructus solis emphyteuticariis debentur. Ideoque placuit, ut deinturis eorum agrorum sufficere manifestum est, quos ipsi co
Abbreviated transcription (Latin):
omales sen limitotrophos. uł sait¬
uenses fundos qui ꝑtractũ orientis
posu. sunt adius tranferri pͥuatũ
finedẽpto. siue saluo canone uiris
fundoꝵ inuitatio postuletur. legis
temeratores quinquagiita libraꝵ
auri pena cohercentes tam uidelie
petitorẽ quam officu̾m qd̾ pentio¬
nẽ concedit admitti. licet ad nota¬
tionr̃a. licet diuina pracmatiea. cͣ
mus om̃s quiinquacũq diocesi. an
quacũq ꝓuintia. uł quolibet salt¬
u fundos patrimoniales. uł tẽploꝵ
ginta iugit̾ annos. possessione sei¬
etiã eoꝵ quoꝙ qui antea possederant
cõputanda ex quocũ tituo uł eciã
si ne titulo hactenus possiderunt. uł
ẽ. uł molestiã aut qmlib inquiet¬
ud inẽ formidare. s in positũ can¬
on̾ẽ ꝓ qualitate ii̾ris cuiꝰ predias¬

Expanded text:
ales seu limitotrophos vel saltuenses fundos, qui per tractum orientis positi ssive dempto, sive salvo canone iuris fundorum inmutatio postuletur, legis temeratores quinquaginta librarum auri poena coercentes, tam videlicet petitorem quam officium, quod petitionem concedit admitti, licet adnotatio nostra, licet divina pragmatica contra mus omnes, qui in quacumque dioecesi in quacumque provincia vel quolibet saltu fundos patrimoniales vel templorum ginta iugiter annos  possessione scietiam eorum quoque qui antea possederant computanda ex quocumque titulo vel etiam sine titulo hactenus possederunt vel em vel molestiam aut quamlibet inquietudinem formidare. Sed impositum canonem pro qualitate iuris
Abbreviated transcription (Latin):
emphyteutici p̃dii qd sine obligati¬
onis uinculo retentãtũ est iuditĩo
possessio̾nẽ autẽ quesin᷑e obligatio¬
ne spetĩali fuerit uiti̾osa uetustat᷑et¬
res uł emphyteuticarii patrimomi¬
ales. qui fundos minime nt̃usq cõ¬
pararunt. eod̾ largiratis moto ne¬
quaqͣm ad eoꝵ cõpantionẽ urgea¬
ntur. s tanqm p̾̃cus depensis sic einr̃
numinis benesitio potiantur ut qd̃
iuris alter inferendo p̃tiũ conseeut᷑

Expanded text:
emphyteutici praedii, quod sine obligationis vinculo retentatum est, nostro possessionem autem, quae sine obligatione speciali fuerit vitiosa, vetustate tres vel emphyteuticarii patrimoniales, qui fundos minime nunc usque compararunt, eodem largitatis modo nequaquam ad eorum comparationem urgueantur, sed tamquam pretiis depensis, sic eis nostri numinis beneficio potiantur, ut, quod iuris alter inferendo pretium consecutu
Abbreviated transcription (Latin):
dño cessante desertos ur longyosi¬
tos uł in finitimis ad pͥuatum pari¬
ter publicumq cõpendium exco¬
lere festinat: nluntati sue nr̃m no¬
uiͣt ad eẽ responsum.  ta tñ ut si u¬
acanti ac destituto solo nouus cul¬
tor in sederit: hac uetus dominus
intra biennium ead̾ ad suum iꝰ u¬
oluerit reuocare restitutis pͥus qu¬
e ex pensa ꝯstiterint: facuitatẽ lo¬
ci ꝓprii ꝯsequatur. Sam si biennũ
fuĩt tempus em̃suni: om̃i possessi¬
omis i dominii carebit iure ꝗ siłuit
os patrimoniales iure pͥuato salu¬
o canone susceperint: hanc om̃s si¬
ne uuiꝰ exceptione ꝑsone ꝓpositã in¬
telligant oꝑtionẽ. ut aut ea loca
quib minorẽ soli fecunditas cum h¬
is ex quib fructꝰ uberes capuint susci¬
pere ⁊ tenere non abnĩtant. aut si eo¬
rum refuguint sterilitatem opimio¬
rib sedant. dat .uiii. id. noub. ty¬

Expanded text:
no cessante desertos vel longe positos vel in finitimis ad privatum pariter publicumque compendium excolere festinat, voluntati suae nostrum noverit adesse responsum: ita tamen, ut, si vacanti ac destituto solo novus cultor insederit, ac vetus dominus intra biennium eadem ad suum ius voluerit revocare, restitutis primitus quae expensa constiterit facultatem loci proprii consequatur. nam si biennii fuerit tempus emensum, omni possessionis et dominii carebit iure qui siluios patrimoniales iure privato salvo canone susceperunt, hanc omnes sine ullius exceptione personae propositam intellegant optionem, ut aut ea loca, quibus minor est soli fecunditas, cum his, ex quibus fructus uberes capiunt, suscipere et tenere non abnuant, aut si eorum refugiunt sterilitatem, opimioribus cedant. . D. VIII id. Nov. Ty
Abbreviated transcription (Latin):
b accepimusut animalia ex reb pͥ¬
uatis nr̃is ad locoꝵ ꝑtib arceant᷑. Qd̾
fieri non oportere diue memorie ui¬
lianꝰ ꝓrogata ussione constituit. qͣie
excellens auctoritas tua conuentis rec¬
torib ꝓuintiaꝵ non eam ncitatioĩs
necessitatẽ patiatur inferri. quã repen¬
tinam faciunt ciuitates. s eã manẽd̾¬
cernet qm statuit antiquitas .d.uiii.¬
op̃ areat. ⁊ honor. ãa. simplicio cõm
ramenis anumalia militum ꝓbiberi p̃¬
cipiat. ut uniuersi cognoseant d̾em¬
olum̃tis eoꝵ. tuiq offitii facuitatib
duodecim libras auri fisci cõmodis exi¬
gendas. siquisqm post hac memorat¬
a prata mutilare tẽptaui̾t. non mino¬
redec̾nenda pena. sietiã prata p̾uat¬
orum antiochenoꝵ fui̾nt deuastata.
Ita tñ ut sine lesione ꝓuintialium ꝓ¬
uideñt curiales quo pacto animali¬
um militariũ pastui consulat᷑. dat.

Expanded text:
bus accipimus, ut animalia ex rebus prbus accipimus, ut animalia ex rebus privatis nostris a locorum pastibus arceantur: quod fieri non oportere divae memoriae Iulianus prorogata iussione constituit. Quare excellens auctoritas tua conventis rectoribus provinciarum non eam licitationis necessitatem patiatur inferri, quam repentinam faciunt civitates, sed eam manere decernat, quam statuit antiquitas. VALENTpp. Arcadius et Honorius AA. Simplicio comiamenis animalia militum prohiberi praecipiat, ut universi cognoscant de emolumentis eorum tuique officii facultatibus duodecim libras auri fisci commodis exigendas, si quisquam posthac memorate prata mutilare temptaverit, non minore decernenda poena, si etiam prata privatorum Antiochenorum fuerint devastata, ita tamen, ut sine laesione provincialium provideant curiales, quo pacto animalium militarium pastui consulatur. Dat.
Abbreviated transcription (Latin):
cior. Ag̾ros lumitaneos unulsos
cum paludib om̃iq uire. qd̾ ex pͥsca
dispositione limitanei muites aboĩ
mun̾ere uacuos ip̃i curare ꝓsuo co¬
npendio atq arare consuerant. isi
in p̾sent coluntur. ab his firmit̃ ⁊ si¬
ne ullo concussionis grauamine de¬
tineri. ⁊ si ab aliis possidentur cuiu¬
slib spatii temporis p̾scͥptione ces¬
sante ab uniũsis detentatorib uĩ¬
dicatos. hisd̾ militib sine uuo ꝓr¬
susus sicut antiqͥtus statutum est.
collationis onere uolumꝰ ad signari An
his ⁊̃ contra eos qui p̃ceptionib nr̃is
obuiam uenire tẽptauerint ꝓseripti¬
onib pena ualitura. Uam si quis fo¬
rte qd̾ minime audere debuerat em¬
ptionis titulo memorati ilis possidet
predia. cõpetens ei actio contra uend¬
pp̃. Cum nuula ratio sit cut in pascusᷤ
saltib reipͥuate pensio debeat ampli¬
ari. nequaqmͣ ꝓ libidine ord̾inũ aug¬
menta fatienda sunt. Et enĩ id ocogr¬
auiorem pensionẽ imponi ab oidini¬

Expanded text:
ci. Agros etiam limitaneos universis cum paludibus omnique iure, quos ex prisca dispositione limitanei milites ab omni munere vacuos ipsi curare pro suo conpendio atque arare consueverant, et si in praesenti coluntur ab his, firmiter ac sine ullo concussionis gravamine detineri, et si ab aliis possidentur, cuiuslibet spatii temporis praescriptione cessante ab universis detentoribus vindicatos isdem militibus sine ullo prorsus, sicut antiquitus statutum est, conlationis onere volumus adsignari: in his etiam contra eos, qui praeceptionibus nostris obviam venire temptaverint, eolata est, valitura. Nam si quis forte, quod minime audere debuerat, emptionis titulo memorati iuris possidet praedia, conpetens ei actio contra vends . Cum nulla ratio sit, cur in pascuis saltibus rei privatae pensio debeat ampliari , nequaquam pro libidine ordinum augmenta facienda sunt. Etenim idcirco graviorem pensionem imponi ab ordini
Abbreviated transcription (Latin):
ydoneis fundis facile honus cogant᷑
agnoscere uł si renuntiandũ nr̃dita¬
ti putent. ced̾ant his om̃ib reb qs ex
idem bonis quocũq titulo ⁊ uire ꝑce
ilia r̾ei publice loca possident. ꝑmi¬
xtione scã ⁊̃ deserta suspiciant. ut si
antea per fastidiũ renquerunt ced¬
anͣt aliis curialib ꝗ utraq hac ꝯditi¬
one retineant. uͥ p̃statione salua cũ
desertis ⁊ culta possideant sublata a
paucis quos iniqũ ẽ electa retinẽ. cũ
municipes grauatura sit ꝑs reuieta.

Expanded text:
doneis fundis fiscale onus cogantur agnoscere, vel si renuntiandum hereditati putent, cedant his omnibus rebus, quas ex isdem bonis quocumque titulo et iure peilia rei publicae loca possident, permixtione facta etiam deserta suscipiant, ut, siantea per fastidium relinquerunt, cedant aliis curialibus, qui utraque hac condicione retineant, ut praestatione salva cum desertis et culta possideant sublata a paucis, quos iniquum est electa retinere, cum municipes gravatura sit pars relicta.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃p const̾. ã. Cum diuiis aureria¬
mis parens nr̃ ciuitatũ ordines ꝓ
destis possessionib iusserit conue¬
mri.⁊ ꝓhis fundis qui inuenire dei¬
minos non potuerũ quos precepe¬
ramus earundẽ possessionũ tͥemi¬
ĩ mimmitate ꝑcepta desollẽ ꝑn¬
b satis facere. ẜ nato ħ tenore p̃cip¬
iiiꝰ. ut si constiterit ad suscipiend¬
as easd̃ possessiones ordines minꝰ
ydoneos ẽẽ. corid̾ agroꝵ honera p¬
ossessionib i territoriis diuidant᷑¬
en patmoniau possessione mͣtis
quippiam comparanĩt: euius sub¬
stantia alas possessiones sustenra¬
re consueueaͣt ⁊ succisisquasi qua¬
rundã uiriũ neruis tenqua labu¬
ntur. eaꝵ possessiont̃ honera sub¬
iturus est. que uenes distractõrem¬
deserta p̃dia meruerit sũbcerta ĩ¬
munitate ad possessionẽ impetra¬
tor non pͥus sinantur acced̾e quã uł
tideuissorib ydoneis ꝑicło curialiũ
datis uł fundis patrimonis sui maxe
utilib obuigatis: idonea cautione f

Expanded text:
or Constantinus . Cum divus aurelianus parens noster civitatum ordines pro desertis possessionibus iusserit conveniri et pro his fundis, qui invenire dominos non potuerunt quos praeceperamus, earundem possessionum triennii immunitate percepta de sollemnibus satisfacere, servato hoc tenore praecipimus, ut, si constiterit ad suscipiendas easdem possessiones ordines minus idoneos esse, eorundem agrorum onera possessionibus et territoriis dividanteu patrimoniali possessore privati iuris quippiam comparaverit, cuius substantia alias possessiones sustentare consueverat, et succisis quasi quarundam virium nervis reliqua labuntur, earum possessionum onera subiturus est, quae penes distractoredeserta praedia meruerint sub certa immunitate, ad possessionem impetratorum non prius sinantur accedere, quam vel fideiussoribus idoneis periculo curialium datis vel fundis patrimonii sui maxime utilibus oblig
Abbreviated transcription (Latin):
es prescripserit. nu̾llãq eos ore scͥpti¬
onem. ant ad iectionẽ. aut innoua¬
tionẽ in posterum sustinere. qm̃ nim¬
is absudum est eos qui nobis ostanti¬
bus fundos mopes atq ei uno magno
labore impeniso. aut exausto patrimo¬
nio uix forte meliorare potuerĩt ut¬
pote deceptos inopinatũ honus susci¬
pere illud q̃ uelud quadã cucũuenti¬
one deposci. Quod si se daturos pre¬
scissent fundos minime susciꝑe aut ĩ
mi totrophis.⁊ terris ⁊ paludib ⁊ de
pas cuis limitaneis uł casteuis.¬
nium.¶iteriams ad possibilita¬
tem singłoꝵ. quoꝵq locoꝵ intuens.
sta tuit certas possessumes que adlim¬
item frum̃ta ꝯueherent: quo cͥca ge¬
nerali lege sancimꝰ tib̾ianidis positi¬
oñem oꝑtere seruari amouentes qͥcꝗd
furtiua de precatio: ad dentes nichil¬
ominus infuturum nulli licere ad¬
uersus utuem uetustatem. ⁊ ũsen¬
tẽ legẽ nr̃am in portuna ⁊ respue¬

Expanded text:
e praescripserit, nullamque eos descriptionem aut adiectionem aut innovationem in posterum sustinere, quoniam nimis absurdum est eos, qui nobis hortantibus fundus inopes atque egenos magno labore impenso aut exhausto patrimonio vix forte meliorare potuerint, utpote deceptos inopinatum onus suscipere illudque velut quadam circumventione deposci, quod si se daturos praescissent, fundos minime suscipere aut etiam MITOTROPHIS ET TERRIS ET PALVDIBVS ET PASCVIS LIMITANEIS VEL CASTETiberianus ad possibilitatem singulorum quorumque locorum intuens statuit certas possessiones, quae ad limitem frumenta conveherent. Quocirca generali lege sancimus Tiberiani dispositionem oportere servari, amoventes, quidquid furtiva deprecatio, addentesque nihilo minus in futurum nulli licere adversus utilem vetustatem et praesentem legem nostram importuna et respue