comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lateres natant: et m̾gi proiecta nõ pos¬
sunt. licet grauiora sint. Hiꝰ rei palã
uior est: leuiorẽ rem quã pot̃ ip̃a est
fert. et tanto supra se extollit: quãto
leuior erit. Grauiora uero descendũt.
et si aque et eius rei quã cõtra pẽsau̾iͤ
par pondus fu̾it: nec pessum ibit. nec
extabit. s excequab̾ aque. et natabit q.
sed pene m̾sa. nullaq eminens parte.¬
aquã pene tota efferantur: quedam
ad medium submittant᷑. quedã ad eqͥ¬
libriũ aque descendant. Cum enĩ ut̾usq
pondus par est: neutrũ alteri cedit. Gra¬
uiora uero descendunt: leuiora gestã¬
tur. Graue autem et leue est ñ estim᷑¬
tione nr̃a: s illius cõparatione quo
uehi debet. Itaq ubi aqua grauior ẽ
uincit᷑ mergi. Sio euenit ut in qͥbꝰda
stagnis: nec lapides quid̃ pessum eant.
de solis et duris locorũ. Sunt enĩ et¬
alii punicosi ac leues. ex quibus que co¬
stant insule. in india natant. Theofra¬
nato. In sula ͤ stillarũ arbores habet. ⁊

Expanded text:
natant lateres et mergi proiecta non possunt, licet grauia sint. Huius rei palam uior est, leuiorem rem, quam ipsa est, fert, et tanto supra se extollet quanto erit leuior; grauiora descendent. At si aquae et eius rei, quam contra pensabis, par pondus erit, nec pessum ibit nec extabit sed exaequabitur aquae et natabit quidem sed paene mersa ac nulla eminens parte.aquam paene tota efferantur, quaedam ad medium submissa sint, quaedam ad aequilibrium aquae descendant. Namque cum utriusque pondus par est, neutra res alteri cedit, grauiora descendunt, leuiora gestantur. Graue autem et leue est non aestimatione nostra, sed comparatione eius, quo uehi debet. Itaque ubi aqua grauior estuincitur, mergi: sic euenit, ut in quibusdam stagnis ne lapides quidem pessum eant. De solidis et duris loquor. Sunt enim multi pumicosi et leues, ex quibus quae constant insulae in Lydia, natant: Theophrantem in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdiisse: ubi nc̃ formata subsistid. Erat q
terrenũ hoc elementu ĩ uno loco: eodẽ¬
q medio subsidens. Cetera uero tria in
sa. eo usq in altũ porrigebantur: quous¬
q nũc sũmitas corporee nature pertĩ¬
git. Et sicut quibustã uidetur ultra

Expanded text:
sse videtur prodiisse, ubi nunc formata subsistit. Eratque terreum hoc elementum in uno loco, eodemque medio, subsistens caeteris tribus in sa, eousque in altum porrigebantur, quousque nunc summitas corporeae naturae pertingit. Et sicut quibusdam videtur, ultra
Abbreviated transcription (Latin):
uertigo. oculoꝵ pigricia. tarditas motꝰ.
caput grauatur. t̾minꝰ epilempsiei
mouetur. untus digestibilis et coitus
deficit. Qd̃ inde consequitur. qr uentus
hic calidus est ⁊ humidꝰ cerebrũ ĩplens
humidis humoribꝰ. Que omĩa humec

Expanded text:
ertigo, oculorum pigritia, tarditas motus, caput gravatur, terminus epilensie movetur, virtus digestibilis et coitus deficit. Quod inde consequitur, quia ventus hic calidus est et humidus, cerebrum implens humidis humoribus a c
Abbreviated transcription (Latin):
a cerebro ad stomacũ descẽdentibus. st¬
cidentales auterri et orientales uẽti:
ex sui temperie sunt tẽperatiui corpoꝵ.
Oc to uero alii scd̾m naturam suoru

Expanded text:
a cerebro ad stomachum descendentibus. Occidentales autem et orientales venti, ex sui temperie sunt corporum temperativi. Octo vero alii, secundum naturam suoru
Abbreviated transcription (Latin):
dici pħs: ꝙ frigida sunt saporosiora cali¬
dis. Causa a ut̃ per accidens extrĩseca:
est p̾cipue triplex .s. reseruatio et resu¬
datio et constrictio: et p̾cipue ĩ fructifis
plantarum. In pͥma enĩ maturatione
resꝑsum ẽ in fructiferis qd̾dam calidũ.
qd̾ minꝰ facit exbalare humidũ: ⁊ remͣ¬
net siccũ fere insipidũ et duru. ⁊ ñ bñ
cõmixtum cum humido. Et postea fͥ¬
ctus reseruati acqͥrũt humidu ex fri¬
gore qd̾ nascitur in eis ex pͥuatione ca¬
loris solis: qr humiou subinductu
cõmiscetur testri sicto. ⁊ subtiliat ip̃m.
facitq fructus saporosiores. Resudatio
autem tollit superfluum hũidum. pꝰ
cuiꝰ ablationeui. nat᷑ale humidũ bene
adiuuatur sicto t̾restri.⁊ gn̾atur meli

Expanded text:
d frigida saporosiora sunt calidis. Causa autem per accidens extrinseca est praecipue triplex, scilicet reservatio et resudatio et contritio, et praecipue in fructiferis plantarum. In prima enim maturatione respersum est in fructiferis quoddam calidum quod nimis facit exhalare humidum, et remanet siccum fere insipidum et durum et non bene commixtum cum humido. Et postea fructus reservati acquirunt humidum ex frigore, quod innascitur in eis ex privatione caloris solis, quod humidum subinductum commiscetur terrestri sicco et subtiliat ipsum et facit fructus saporosiores. Resudatio autem tollit superfluum humidum, post cuius ablationem naturale humidum bene adunatur sicco terrestri, et generatur meli
Abbreviated transcription (Latin):
nubium que uentis in aere deferũtur
aura pluuiał aut sicca frigida uł remis¬
sa fore conicitur. Itaq si uespere solez
in occasu nubes tegant: futuras ĩ cras¬
tino plunias suspicantur. Sietiam ma¬
ne solem orientem terra nubes obregͣt
residuo clarescente. pliuua quoq spe¬
ratur. aut a mane usq ad meridiẽ. aut̃
a meridie usq ad noctem. Porro si uẽ¬
tis contrariis flantibus. nubes inter se
dispariles discordauerint: tempus ĩ du¬
bium expectabis. qr cum quis uentoꝵ

Expanded text:
nubium, que ventis in aere deferuntur, aura pluvialis, aut sicca, frigida, vel remissa fore coniicitur. Itaque si vespere solem in occasu nubes tegant, futuras in crastino pluvias suspicamur. Si etiam mane solem orientem terra nubes obtegat, residuo clarescente, pluvia speratur, aut a mane usque ad meridiem, aut a meridie usque ad noctem. Porro si ventis contrariis flantibus, nubes inter se dispariles discordaverint, tempus dubium expectabis. Quia cum quis vento
Abbreviated transcription (Latin):
Eluentis quoq feruntur humores cõ¬
globati et fontibꝰ et fluminibꝰ. ac palu¬
dibus et pelago: cum tepore solis colligt̃
et exhauriunt. et ita tollunt ĩ altitudi
nem nubes. Aer quoq a sole percalefac¬
nebulas facit. Licet ex balleneis exem¬
plũ caperet.⁊ lon enĩ camere que su pͣ

Expanded text:
umque feruntur umores conglobati ex fontibus et fluminibus et paludibus et pelago, cum tepores solis colligunt et exhauriunt et ita tollunt in altitudnem nubes. aer autem cur a sole percalefacterra umores, licet ex balineis exemplum capere. Nullae enim camerae, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue si quiᷤ apparatũ potaturoꝵ le
gat ap̃ antiquos contra horrores. st̃n¬
gulatus. in tempestiuas sompni ui¬
res. singultus ĩfinitos aut st̃nutam̾¬
ta stomachi dissolutiones. uemitus¬

Expanded text:
praecipue si quis apparatum poturorum apud antiquos legat contra horrores, strangulatus, intempestivas somni vires, singultus infinitos aut sternumenta, stomachi dissolutiones, t
Abbreviated transcription (Latin):
dixit deus. unũ quippe uerbum illege¬
nuit: in quo dixit oninia pͥusꝙͣ facta
sunt singula. Sed eloquium scribentis
simiat. per singula respicit uniꝰ cuiꝰꝙ
illa repetita. ip̃e tamen repetit ⁊ dix̃ ds̃.¬
poraliter. non sono uocis. s in u̾bo sibi
coeterno .i. uerbum genuit sñ tempo¬
re in quo erat et disposuit ab et̾no ut
fieret in tempore: et in eo factum est.

Expanded text:
dixit Deus. Unum quippe Verbum ille genuit, in quo dixit omnia, priusquam facta sunt singula: sed eloquium scribentis m, per singula respicit uniucujusqueilla repetita, ille tamen repetit, Et Dixit Dporaliter, non sono vocis, sed in Verbo sibi coaeterno, id est Verbum genuit ante omnia tempora in quo erat, et disposuit ab aeterno, ut fieret in tempore, et in eo factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
aut fit aut gignitur. et utrũq plu¬
ribꝯ modis: sed causa gemina .s. hu
more coacto uł siccato. Siccatur in la¬
cu tarentino estiuis solib. totum q
dine genua non excedens. In cicilia
quoq lacu qui cocanicus uocatur de
aliũ iux̃ glebam. Horum extremita
tes inarescunt tantum: sicut ĩ frigia
capadocia ⁊spendi. ubi largius coqui¬
tur. et usq ad medium lacum. ali

Expanded text:
aut fit aut gignitur, utrumque pluribus modis, sed causa gemina, coacto umore vel siccato. siccatur in lacu Tarentino aestivis solibus, totumque dine genua non excedens, item in Sicilia in lacu, qui Cocanicus vocatur, et alio iuxta Gelam. horum extremitates tantum inarescunt, sicut in Phrygia, Cappadocia, Aspendi, ubi largius coquitur et usque ad me
Abbreviated transcription (Latin):
et uaria facticii genera. Uulgaris
namq płimisq in saliuis mari af¬
fuso non sũ aquis dulcibus riguis.
s ymbre maxĩe iuuante ac super oĩa
struit aꝵ collum spẽm qui ubi sole
sũ riguis in saliuas mare infunde¬
tibus: et circa egiptum ip̃o mare¬

Expanded text:
. 81 Facticii varia genera. volgaris plurimusque in salinis mari adfuso non sine aquis dulcibus riguis, sed imbre maxime iuvante ac super omnia salis ad collium speciem, qui ubi sole sine riguis mare in salinas infundentibus et circa Aegyptum ipso mar
Abbreviated transcription (Latin):
salem referre arhitiantur. Quercus
optima: ut per se cñe sir cero uĩ saus
retdat: alibi uo corilus laudatur. Ita
ifuso liguore salso: arbor in salem
species calide sunt ⁊ sicce: pontice eli¬
mantes. Diu̾sificantur. iutẽ illaru
acciones: scd̃m suba̾m. ꝯal indicum
desiceatiuus est et subtiliatiuꝰ. s il uͦ¬
napticũ .i. nigrum: calorẽ het fortẽ.¬

Expanded text:
m referre arbitrantur. quercus optima, ut quae per se cinere sincero vim salis reddat, alibi corylus laudatur. ita infuso liquore salso arbor etiam in salem species calide sunt et sicce, pontice, elimantes; diversificantur autem eorum actiones secundum substantiam. Sal indicum desiccantius est ac subtilantius. Sal napticum id est nigrum, calorem habet forte
Abbreviated transcription (Latin):
crcori coloris: aut rusi ueluti rubigo sał.
etam fontibuꝰ inetat. Optimũ ex
eo est: ꝙ olei quandam pinguedinẽ
retrlit. est enĩ etiam in sale pingui¬
resoluatur. et unguentarũ ꝓpt̾ colo¬
rem eo maxĩe utantur. Canicia ĩ ua
factoria. Stomacho est utilis: pilos de¬

Expanded text:
crocei coloris aut rufi, veluti rubigo salisdam innatat. optimum ex eo quod olei quandam pinguitudinem reddit; est enim etiam in sale pinguiresolvatur et unguentarii propter colorem eo maxime utantur. canitia in vasfactoria, stomacho inutilis, sud
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ex spissitudine aqe uł terre cõtĩgio
ut nubes ex uapore aquarum densate.
uisibiles apparent. Ex libro de natu¬
ra rerum. Aer tercium elem̾tum est.
et est omne ꝙ inani silẽ a t̾ra usq ad
lumam conspicitur: de quo et uitalis
sp̃s hauritur. et ĩquo demones cõmo¬
rantur. Est enĩ quodã modo crassus.: t̾ra
etaqua ⁊ igne permixtus. Aliter enim
demonũ corpora ex eo supta sonũ nõ
reciperent: unde uerba formarentur
ad ees quibus apparent. Qs ergo diurss
et molle asperum et leue sentitur ĩ eis.
fit ex contraris eleruentis sił ꝓmuxtis.

Expanded text:
quod ex spissitudine aquae vel terrae contingit. Nam nubes ex vapore aquarum densatae visibiles apparent; etiam flaratensis Aer tertium elementum est et est omne quod inani simile a terra usque ad lunam conspicitur: de quo et vitalis spiritus hauritur et in quo demones commorantur. Est enim quodammodo crassus, terra et aqua et igne permixtus. Aliter enim demonum corpora ex eo assumpta, sonum non reciperent, unde verba formarentur ad eos quibus apparent. Quod ergo durum et molle, asperum et lene sentitur in eis, fit contrariis ele
Abbreviated transcription (Latin):
pgit sp̃s. hoc quoq significare potest:
ꝙ motus aetis non semper ubiq idẽ
est. Sed cum alibi uehenitius. alibi mo¬
deratius agitetur: ip̃a eius fluctuatio
u̾sa uice in semet ip̃a refusa dissili̾ mo¬
uetur ⁊ nõ uniformit̾ cõquiescit: ut ñ
cogamur motum semel ceptum usq
ad extrema extendere. s singule̾s mo¬
tiones ipulsiones ꝙ.q: in se facte pau¬
latim in spacio motu languẽte quiescãt
sed et illud qd̾ ait lustrans: apte huic
helem̃to tribuitur. sũ ꝙ sordes uniu̾sas
sua mobilitate ubicũq aspersas. siue
collectas. purget ac dissipet. siue ꝙ sua
subtilitate cuncta penetrans. ubiq se
situs. ut ibi statĩ futurus sit unde illa
discesserit. pars est totius mundi. Sed
miserit: ip̃e recipit. ut scilicet materia
eius in cõstantia: tumultusq est. .sxii.¬

Expanded text:
itur: hoc significare potest quod motus aeris non semper ubique idem est, sed cum alibi vehementius, alibi moderatius agitetur, ipsa ejus fluctuatio versa vice in semetipsam refusa dissimiliter moveatur; et non uniformiter conquiescat, ut non cogamur motum semel coeptum usque ad extrema extendere, ut singulae motiones impulsionesque quasi in se factae; et paulatim spatio motu languente quiescant. Sed, et illud quod ait: Lustrans, apte huic elemento tribuitur, quod sordes universas sua mobilitate ubicunque aspersas sive collectas purget ac dissipet. Sive quod sua subtilitate cuncta penetrans ubique se situs ut statim ibi futurus sit unde illa discesserit. Pars totius est mundi; sed estium misit, recipit, ut scilicet materia, nis inconstantia eius tumultusque est.
Abbreviated transcription (Latin):
uramos. aut ĩ altum erigit. qͣm ĩtentio
sp̃s.: uelocitas eius et diductio. ⁊ lam ocu¬
li statĩ per multa milia. aciem suã mit¬
tunt. uox una totam sił urbem percutit.
lum̾ non paulatĩ ꝓrupit. sed semel uni¬
u̾sis rebꝯ ĩ funditur. aqua etiam qualĩ¬

Expanded text:
ramos aut in altum erigit quam ramos aut in altum erigit quam spiritus uelocitas eius et diductio. Oculi statim per multa milia aciem suam mittunt; uox una totas urbes simul percutit; lumen non paulatim prorepit sed semel uniuersis rebus infunditur. Aqua autem qu
Abbreviated transcription (Latin):
debeant. et conferre uires. aerautem
si athomos inciditur spe̾rsus est. Teneri
uero disiecta nõ possunt. Intentionem
aeris ostendunt ĩ flata: nec ad ictum ce¬
stante per magnum spaciũ ablata. os
enĩ est uox nisi intentioaeris. ut audia¬
tur lingue formata pertussu: Quid cur¬
sus et motus om̃s : Nõne intenti sp̃s:
opera sunt. hic facit uĩ uerius: uelocita¬
tem cuirentibꝰ. Cumq uehem̾ter cõcita¬
tus ip̃e se corserit: arbusta siluasq cõ¬
uoluit. et edificia tota corripiens ĩ alto
frangit. Mare quoq per se languidũ
per occultum agunt pariuila ad modũ
semina. et quoꝵ exilitas in cõmissura
lapidũ iccum inuenit ĩ tantum cõualescut̃
ut ingentia saxa deturbent. ⁊ monum̾ta
spiritus. sñ qua nicħ ualidum. et contͣ
quam uich ualidum est : esse autem
unitatem ĩ aere. uł ex hoc intelligi pot.
& corpora nr̃a int̾ se cohererent. Quid eĩ¬
ud ꝓducit fruges et segetẽ ĩbecillã atq
uirentem. erigit arbores. ac distendit ĩ

Expanded text:
debeant et conferre uires. Aer autem, si in atomos inciditur, sparsus est; tendi uero disiecta non possunt. Intentionem aeris ostendent tibi inflata nec ad ictum ce per magnum spatium ablata gestenim est uox nisi intentio aeris, ut audiatur, linguae formata percussu? Quid? cursus et motus omnis, nonne intenti spiritus opera sunt? Hic facit uim, neruis, uelocitatem currentibus; hic, cum uehementer concitatus ipse se torsit, arbusta siluasque, conuoluit et aedificia tota corripiens in altum frangit; hic mare per se languidum per occultum agunt: paruula admodum semina et quorum exilitas in commissura lapidum locum inuenit in tantum conualescunt ut ingentia saxa deturbent et monumenta spiritus, sine qua nihil ualidum et contra quam nihil ualidum est? Esse autem unitatem in aere uel ex hoc intellegi potest quod corpora nostra inter se cohaerent. Quid eud producit fruges et segetem imbecillam ac uirentes exigit arbores aut distendit in
Abbreviated transcription (Latin):
mex hoc etiam et in hoc fuint uenti. niues.
grandines. ymbres. fumina. et hiꝰ.ex
contrarietate nãq uebem̃tiam eleitor
patitur: uide et ex corruptione ĩ fumi¬
tares ac pestilentie gen̾ant᷑. aer uarus
est aeuis mobilis. auibꝰ peruiꝰ. ⁊ubuꝰ
obstras tur. ⁊ pluuiam sigͥficat. sole
illustratur. hỹeme cõdensatur. estite
serenatur. ⁊ iento agitatur. Circa palu¬
dosa et humida loca cõdẽpsatur. facilli¬
moq corrumpitur. Circa mõtes aure
sterilis est nimium ac penetrabilis. me¬
diocribus ⁊ locis optimꝰ .i. nec nimis al¬

Expanded text:
Ex hoc etiam et in hoc fiunt venti, nives, grandines, imbres, pluvia et huiusmodi. Ex contrarietate namque vehementiam elementorum patitur; unde ex eius corruptione infirmitates ac pestilentie generantur. Aer rarus est, levis, mobilis, avibus pervius, nubibus obscuratus et pluviam significat, sole illustratur, hyeme condensatur, estate serenatur, vento agitatur, circa palludosa et humida loca condensatur, facillimeque corrumpitur. Circa montes autem subtilis est nimium, ac penetrabilis. Mediocribus autem locis optimus, id est nec nimis al
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ depascitur. hoc est ꝙ oritur. ꝙ nutri¬
tur. ꝙ consumit. Et scd̾m has tres na¬
turas: recipit .x. spẽs. pͥma est que fit ꝑ
remotionẽ. que nec nascitur. nec pascit᷑.
ñ depascitur. qualis est ignis gehenne.
Non pascitur. qr nut̾mento nõ indiget.
qon tepascitur: qr ĩ subã materiali non
arclet. sedã est species que tantũ nasci¬
tui. non pascitur. nõ depascitur: qualis
est fulgor expͥssus a nubibi. Tercia que

Expanded text:
quod depascitur, hoc est quod oritur, quod nutritur, quod consumit. Et secundum istas tres naturas recipit undecim species. Prima est quae fit per remotionem; quae nec nascitur, nec pascitur, nec depascitur: qualis est ignis solis et gehennae. ndiget; non depascitur quia in subjectam materiam non ardet. Secunda species est quae tantum nascitur, non pascitur, nec depascitur: qualis est fulgor expressus a nubibus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
et esoy laudibus ad omnia ui p̾dieat¬
utilem superq cetera: ad famã quoq
dignitatis ꝓrsus mirani. si modo ut
traduntreius folia mane candida. me¬
ndie ĩpurea: sole oecidente. aspiciunt᷑¬

Expanded text:
et Hesiodi laudibus ad omnia utilem praedicantium superque cetera ad famam etiam ac dignitates, prorsusque miram, si modo, ut tradunt, folia eius mane candida, meridie purpurea, sole occidente caerulea aspiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
per spissitudinem suam huc et illuc¬
periora peruenerit. huc et illuc exeiꝰ¬
abilitate illum ĩpellit. fiunt ꝙ thoni¬
trua et fulmina. In yeme u̾o et inuere¬
et si spissus sit. non est tam̾ tantus ca¬
parte aeris: uentos et pluuias gignit.¬
In estate autem cuius est maximus
tur. fit q partium aeris diu̾sa cõcur¬
gunt. In autũpno u̾o qui frigious est¬
et siccus. neq humor est qui eleuetur
neq calor qui eleuet. Lxi. de diu̾sis¬

Expanded text:
ex spissitudine non potest huc vel illucmmum pervenit, huc et illuc ex labilitate eum impellit, fiuntque tonitrua et fulmina. In hieme vero, etsi aer spissus sit, non est tamen tantus caparte aeris, In aestate vero, cuius est maximus tur fitque partium aeris diversa incuritrua. In autumno vero, quia est frigidus et siccus, neque est humor, qui elevetur, neque calor, quo elevetur. VII DE
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Cum enĩ mare ex fumo terre ascen¬
dente in sũmo comouetur spissitudi¬
ne tamen sua nõ potest huc et illuc ĩ¬
pelli. sed cum usq ad summũ cõmotio
illa peruenerit: huc et illuc unda im¬
pellitur. fit q tempestas. Ꝙ uero a fũdo
maris tempestas incipit: ex hoc potest
ꝓbari. ꝙ focas undas agitantes ante
sunt nature dormitorie. fumo tamẽ
ut p̾diximꝰ fundũ maris cõmouente:¬
excitati ad sũmu ascendunt. Quod ui¬
dentes naute experimento certi. et si
delfica incerti tempestatem futurã pre¬
dicunt. Quippe iam ĩcepit ĩ fundo ma¬

Expanded text:
. Cum enim mari ex fumo terrae ascendente in fundo removetur ex spissitudine, tamen non potest huc et illuc impelli; sed cum usque summum commotio illa pervenerit, huc et illuc undae impelluntur, fitque tempestas. Quod vero a fundo maris tempestas incipiat, ex hoc potest probari quod phocas undas agitantes ante us, naturae sunt dormitoriae, fumo tamen, ut praediximus, funduexcitati ad summum ascendunt. Quod videntes nautae experimento certi, etsi de physica incerti tempestatem futuram praedicunt, quippe iam incepit tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ sperma: de ip̃o ꝓpt̾ capillos et scĩ¬
guinem. Dicit quoq geber ꝙ petra
que nõ est petra. inuenitur in fuuis.
lapis itaꝰ nr non est aliud: nisi capil¬
li. oua. sanguis. capilli qͥd̾ hominis.
et non nisi pueri. aut uirginis. Sã¬
guis etiam hoĩs: et hoc iuuenis. Qua
uero de gallinis. ñ nͥ gallo existente
cum eis. Diuiditur aut̃ lapis nost̾
in .iiiiͦ. elementis: et parum de illo
⁊ccipr. ac ꝓicitur ut faciat argentũ
minime non possent ingredi nisi ui
minimis ac subtiliatis partibꝰ corpis.
Ieoꝙ materia ĩparatur ac subtiliat᷑
⁊ in quatu᷑ elementa diuiditur. plꝰ¬
ꝙ de uno ꝙ̃ de alio mittitur iuste ꝓut
debet. et in ip̃a hora cum corpore. se ĩ¬
corporat: ꝙ autem ꝓpt̾ grossitiẽ mul¬
tam nõ poterat. sixxxiii. de cõplemito
elexit albi ⁊ aitrim sine rubei. auiscẽ

Expanded text:
propter sperma, de ipso vero propter capillos et sanpropter sperma, de ipso vero propter capillos et sanguinem. Dicit quoque Geber, quod petra que non est petra, invenitur in fimis . Lapis itaque noster non est aliud nisi capilli, ova, sanguis; capilli quidem hominis et non nisi pueri aut virginis: sanguis etiam hominis et hoc invenis: ova vero de gallinis, non nisi gallo existente cum eis . Dividitur autem lapis noster in quatuor elementa et parum de illo accipitur ac proiicitur ut faciat argentum minime non possent ingredi, nisi in minimis ac subtilitatis partibus corporibus. Ideoque materia preparatur ac subtiliatur et in quatuor elementa dividitur; plusque de uno quam de alio mittitur iuste prout debet et in ipsa hora cum corpore se incorporat, quod ante propter grossitatem multum non poterat . DE COMPLEMENTO ELIXIR AL
Abbreviated transcription (Latin):
min̾alibꝰ.
et corporibus mũdis p̾paratis. alio mͦ
ex quibusta rebꝯ ꝓuenientibꝰ ex
aĩatis. scilicet ex capillo. uł ouo. uł
sanguine. pͥmo modo: sic mortificã¬
tur quidem sp̃s et sublimãtur. donec
munda fiant. post ħ unũ de corpo¬
ribꝰ a natura gen̾atis cõburit᷑. donec
possit teri. Deinde calcinatur. Donee
in modũ calcis mũdum efficiat᷑. ⁊a¬
dem u̾o sp̃s ⁊ corpora sic p̃parata terͣit.
et ĩbibunturcum aquis acutis distil¬
latis. q̃ ostea tandiu inhumant᷑:
donec in aquam claram conu̾tãtur.
Deinde cõgelantur. ad extremum
uͦ tamdiu ponuntꝰ in igne: donec
di: post naturam dicit petram quã
ꝙ uitalis. siue aĩalis. Michi autez
uidetur et probaui. ꝙ petra herbalis
sunt capilli petra naturalis oua:
petra u̾o aĩalis sanguis humidus.
he funt petre de phis extracte. und̾
azamu accep̃ filium siuuiz ĩ collo suo.
et iurauit per der deum celi et t̾re.
la pis est de me et de ip̃o. De me dicit

Expanded text:
mineralibus et corporibus mundis preparatis. Alio modo ex quibusdam rebus provenientibus ex animatis, scilicet ex capillo, vel ovo, vel sanguine. Primo modo sic; mortificantur quidem spiritus et sublimantur, donec munda fiant; post hoc unum de corporibus a natura generatis comburitur donec possit teri; deinde calcinatur donec in modum calcis mundum efficiatur, tandem vero spiritus et corpora sic preparata teruntur et imbibuntur cum aquis acutis distillatis, postea tamdiu inhumantur, donec in aquam claram convertantur, deinde congelantur: ad extremum vero tamdiu ponuntur in igne, donec di, post naturam dicit petram quam quod vitalis sive animalis. Mihi autem videtur et probavi, quod petra herbalis sunt capilli: petra naturalis ova: petra vero animalis sanguis humidus. He sunt petre de philosophis extracte: unde Haramuth accepit filium suum in collo suo et iuravit per deum celi et terre, lapis est de me et de ipso: de me dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
.s. aqua. oleo. et igne ⁊ terra. ⁊ lecessa¬
rium quoq ẽ aurum fcm̃ sp̃s fixus.
uł uitrum fcm corpus fixum. quia
ꝙͣuis illa res diuidatur in .iiii. ele¬
menta: totum tam̃ est oleum. totũ
tinctura. totu suba̾ fixa. unde indig
aliqua re nobilis minere que totũ
hoc deferat peruniu̾su corpus. suꝑ
qd̾ proicitur. uł cum quo per aliud
ingeniũ miscetur. Idem in albo qd̾ cõ¬
stat ex tribus. Oportet enim adcli sl̾n
minere. uł uitrum fc̃m corpꝰ fixum.
est industrie facere de corpore sp̃m fi¬
xum. uł de sp̃u corpus fixum. Item
dicit auiscenna. ꝙ .uii. res necessarie
sunt in elexin .i. in lapide maiori.
uitrum .s. rubeum. si est ad rubeu
ferm̾tum auri. calx argenti. t̾ra. aqͣ.
et fermentum: ponitur ꝓ suba fixa.
fermentum quidem qr tam elexi
suam ꝙͣ corpus sup̃ qd̾ proicitur
transiutat ĩ se ip̃m. sicut modicũ
fermenti totam massam paste au¬
gmentat et in se ip̃m transmutat.

Expanded text:
scilicet aqua, oleo, igne et terra. Necessascilicet aqua, oleo, igne et terra. Necessarium quoque est aurum factum spiritus fixus, vel nitrum factum corpus fixum: quia quamvis illa res dividatur in quatuor elementa, totum tamen est oleum, totum tinctura, totum substantia fixa, unde indiget aliqua re mobilis minere, que totum hoc deferat per universum corpus super quod proiicitur, vel cum quo per aliud ingenium miscetur. Idem in albo, quod constat ex tribus; oportet enim addi substantiam minere, vel nitrum factum corpus fixum, est industrie facere de corpore spiritum fixum, vel de spiritu corpus fixum. Item dicit Avicenna quod septem res necessarie sunt in elixir, id est in lapide maiori, scilicet nitrum rubeum si est ad rubeum fermentum auri, calx argenti, terra, aqua, et fermentum ponitur pro substantia fixa. Fermentum quidem quia tam elixir suam, quam corpus supra quod proiicitur, transmutat in seipsum; sicut modicum fermenti totam paste massam augmentat et in seipsum transmutat
Abbreviated transcription (Latin):
tura sua tingit: et oleo suo subm¬
gitur: et calce sua figitur. Et albuz
quidem cõpletur tribꝰ in qͥbus nõ est
ignis: citrinu u̾o completur .iiiiͦ. to¬
tis. Glosa. uerum est ꝙ elexim albu
nõ indiget nisi tribꝰ rebus sal oleo.
tinctura et calce. sed rubeum .iiii.s.
oleo. calce. tinctura. et iterum alia tic̃¬
tura que dr̃ ignis. et ideo subdit a¬
uiscenna: in quibo non est ignis. un
in elexi facto de mineralib. est pro
tictura uitrum. ꝓ oleo arsenicum ꝓ
calce argentum calcinatũ. et hoc in
asbo. Sed in rubeo ꝓ calce aurũ ł es
calcinatur. ꝓ tinctura uitrum. pro
oleo sulphur .i. rubedo sulphuris q̃ tu¬
bificet sp̃s et calces. uł si ab igne la¬
piois maioris rubificetur: tantũdẽ
ualeret. Ideo citrinum d cõpleri .iiii.
totis. Idem accidit in lapide fc̃o de re
aĩata. que constat ex aqua. oleo.ig¬
Credo tñ ꝙ aliter sit in elexir fcõ de
re aĩata. et qr qd̾ dicit pͥnceps rube¬
tribus completur ⁊ album qͥtuor

Expanded text:
tura sua tingit et oleo suo submergitur et calce sua figitur; et album quidem tribus, in quibus non est ignis. Citrinum vero completur quatuor totis . Glossa Verum est quod ellixir album non indiget nisi tribus rebus scilicet oleo, tinctura et calce: sed rubeum quatuor scilicet, oleo, calce, tinctura; et iterum alia tinctura que dicitur ignis et ideo subdit Avicenna: in quibus non est ignis unde in elixir facto de mineralibus, est pro tinctura nitrum, pro oleo arsenicum, pro calce argentum calcinatum et hoc in albo: sed in rubeo, pro calce aurum vel es calcinatum, pro tinctura nitrum, pro oleo sulphur, id est rubedo sulphuris que rubificet spiritus et calces, vel si ab igne lapidis maioris rubrificarentur, tantumdem valeret. Ideo citrinum dicitur compleri quatuor totis. Idem accidit in lapide facto de re animata, que constat ex oleo, aqua, igCredo tamen quod aliter sit in elixir facto de re animata: et quod dicit princeps rubetribus completur et album quatuor,
Abbreviated transcription (Latin):
bore clarum. fuerit q in eo uis ignei¬
tatis simplicis ñ urentis: erit res
lurum est calidum et humidum.
õibus corporibus nobilius: rex eoꝵ
ac dñs. ⁊ lec terra nec aqua. nec aere
nec igne corrumpit᷑. nec in igne
minuitur. s rectificat eum ignis
et humectat. Nec conburunt ip̃m¬
futura sulphura que cõburunt a
corpora: qr natura eius et cõplexio
recta est. equal. clara. ĩ qua cõplete
sunt nature quatuor et equate: ita
ꝙ in ea non est additio neq dimi¬
nutio. Quappt̾ extulerunt ip̃m
sapientes: et posuerunt ex eo cõpo¬
sitionem elixir magni. qr sub̾a est
stans et permanens. fixaq ĩ ꝑpetu¬
um. Est autem ex sectione solis: ⁊
est in corporibus sicut sol in stellis.
qr sol est rex stellarum. ac lumẽ ear.
et per eum complentur res terre ex
plantis et fructibus ac mineris. et
per ip̃m crescit et atilitur eẽntia eoꝵ.
ꝯiłr et aurum ĩ corporibꝰ retinet
omne corpꝰ ⁊ cum eo retinetur: et
est fermentum duorũ elexir. ruber

Expanded text:
bore clarum et fuerit in eo vis igneitatis simplicis non urentis, erit res Aurum est calidum et humidum, omnibus corporibus nobilius, rex eorum ac dominus: nec terra, nec aqua, nec aere, nec igne corrumpitur, nec igne minuitur, sed reficit eum ignis et humectat. Non comburunt ipsum sulphura que comburunt alia corpora; quia nature eius complexio recta est, equalis, clara, in qua complete sunt nature quatuor et equate, ita quod in eo non est additio, nec diminutio. Quapropter extulerunt ipsum sapientes et posuerunt ex eo comparationem elixir magni, quia substantia est stans et permanens, fixaque in perpetum. Est autem ex sectione solis et est in corporibus sicut sol in stellis, quia sol est rex stellarum ac lumen earum et per eum complentur res terre, ex plantis, fructibus ac mineris; et per ipsum crescit et additur essentia eorum. Similiter et aurum in corporibus retinet omne corpus et cum eo retinetur et est fermentum duorum elixir, rubei
Abbreviated transcription (Latin):
.haly. ubi s. espidagum plumbi
hoc est cerussa meluis ẽ honus tũ
plurimum. asbum. suaue molle.
frigidum et siccum. ulcera desictat.
super ea cataplasmatum. Prodest ob¬
taligue. si misteatur oculoꝵ medica¬
minibꝰ. ulceraꝙ eoꝵ cicatrizat. Si
uero super acuta apostemata catha¬
plasmetur: et ĩflãmationẽ eorum

Expanded text:
inducit. Hespidagum plumbi, hoc est cerusa, melius est onustum, plurimum album, suave, molle, frigidum et siccum ulcera desiccat super ea cataplasmatum. Prodest opthalmie, si misceatur oculorum medicaminibus, ulceraque eorum cicatrizat. Si vero super acuta apostemata cataplasmetur, inflammationem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
te siccatur. uis eius eadem est que
supdictis: leuissima tñ est ex om̃ibͥ
Cerussa de plumbo fit: hoc modo.
inuase aceto acerrimo ĩpleto sarmẽ¬
ta aminea in eadem uasculo collo¬
cantur: ac super sarmenta tabule
plubi teniissime pomint̾. De inde
uas diligentissime claud et illini¬
tur: ne aliquid inde spiraminis exe¬
at. post dies autem .xxx. uas aperi¬
tur: et ex distillatione tabularum
ĩnata cessa inuenitur. Qd̾ ablatũ
et arefactum teritur: atq iterum
aceto. romixto in pastillis diuidr̃.
et in sole siccatur. hac obseruantia
silaminas ereas sarmentis suppo¬
nas. eruginem creat calecantum.¬

Expanded text:
dividitur. vis eius eadem quae supra dictis, lenissima tantum ex omnibus, Cerussa fit hoc modo: In vase enim aceto acerrimo impleto sarmenta aminea in eodem vasculo collocabis, ac super sarmenta tabulas plumbi tenuissimas pones, deinde vas diligentissime claudes, illinesque, ne aliquid inde spiraminis exeat. Post dies autem XXX vas aperitur, et ex distillatione tabularum innata cerussa invenitur. Quod ablatum et arefactum teritur, atque iterum aceto admisto in pastilis dividitur, et in sole siccatur. Hac observantia, si laminas aereas sarmentis superponas, aeruginem creant. Chalcanthum
Abbreviated transcription (Latin):
apoplexiam epilensiam. paralisim
ar.eticam ꝓpt frigiditatem aceti.¬
iiu erussa uirtutem mundi
ei extergendi superfhuta¬
teshuide quedam mulieres ab
conficiunt eam in aqua rosarum
et exponũt soli maxĩe in estate. Qͬ
consupta: aliam apponit. et hoc
faciunt donec albissima sit ⁊ aliꝙͣ¬
tulũ aromatica. postea ĩformant
piłulas: et faciei apponunt. Nota

Expanded text:
alisim et artheticam propter frigiditatem mortiautem virtutem mundificandi et extergendi superfluitates, unde QUEDAM MULIERES sicconficiunt cerusam cum aqua rosarum et exponunt soli maxime in estate, qua consumpta aliam apponunt, et hoc faciunt, donec sit albissima et aliquantulum aromatica, postea informatur pillulas et faciei imponunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
luteum colorem maxime accedẽs:
sñ plumbi reliquiis aut sulphuris
specie ac t̾ra carens. lauatur hec in
mortariis minutatim fractum. doñ
luteum colorem trahat aqua. Inde
trasfunditir in uas purum: idq se¬
pius. donec subsidat qd̾ est utilissi¬
is raris aqua celesti: separatur ter¬
renum trãsfusione. cribratum te¬
ritur. Quidam pulu̾ez uolunt cũ

Expanded text:
luteum colorem accedit, sine plumbi reliquiis aut sulpuris specie et terra carens. lavatur haec in mortariis minutim fracta, donec aqua luteum colorem trahat, et transfunditur in vas purum, idque saepius, usque dum subsidat quod utilissiis raris aqua caelesti separaturque terrenum transfusione; cribratum teritur. quidam pulverem eum
Abbreviated transcription (Latin):
friabilis et in modice grauis. Cixta
rescit. Hanc metallicam uocant. lau¬
datissima est: que ĩ cipro fit. ꝓban¬
tur minime terrene. minimeq
cera. Emplastris non illigatur.
s illita ad cicatricem perducũ in
uteneris corporibus. Temꝑatiu⁊¬

Expanded text:
odice gravis. cocta ibus; hanc metallicam vocant. laudatissima quae in Zephyrio fiat; probantur minime terrenae minimequecera et emplastris, quae non inligantur, sed inlita ad cicatricem perducunt in teneris corporibus m
Abbreviated transcription (Latin):
bei coloris est. sed at̾. ut rubea t̾ra.
hec sanguineũ fluxum restringit.
Et est idem ꝙ lapis cornelius: de qͦ
scilicet dictum est superiꝰ ut dicit

Expanded text:
bei coloris est, sed atri ut rubea terra. Hic sanguineum fluxum restingit et est idem quod lapis cornelius, de quo, scilicet dictum est superius, ut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nomen cum sardonice cõmunicat.
sardibus reperta. Sed laudatissima
cuca babiloniam cum lapidicine q̃¬
saxo cordis modo. hoc metallũ apud
quoq ꝙ argenteis bratheis sublini
autem mares excitacius fulgent:
nitent. ⁊lec alia gẽma fuit apud ã¬
tiquos: usu frequẽtior. hac certe ap̃
menandrũ ⁊ philemonem superbi¬

Expanded text:
e communicavit. Sardibus reperta est; laudatissimae circa Babylona. cum lapidicinae qusaxo cordis modo reperiuntur. hoc metallum apud d argenteis bratteis sublinunautem mares excitatius fulgent, nitent. nec fuit alia gemma apud antiquos usu frequentior — hac certe apud Menandrum et Philemonem fabulae superbi
Abbreviated transcription (Latin):
Clemẽtem licet ẽẽ sermonẽ. ꝙ elec¬
trum lacrumna uͥgulti sit.i in tante
materie soliditatem lacrima uir¬
truitur testimoniis. qn folia aut
circuloꝵ mimitissime portiones.aut
reperiantur. que uidetur cũ adhuc
gusta mollior esset recepisse. ⁊ solidu¬
pͥmũ nascitur et corticosum. deinde
in coccum adipe lactentis suis: expo¬
litur ad quem uidemus nitorem.

Expanded text:
clementem licet esse sermonem, quod electrum lacryma virgulti sit, et in tantae materiae soliditatem lacryma truitur testimoniis, quando folia aut surculorum minutissimae portiones, aut reperiantur, quae videtur, cum adhuc gutta esset mollior, recepisse et solidamum nascitur et corticosum, deinde incoctum adipe lactentis suis expolitur ad quem uidemus nitorem.
Abbreviated transcription (Latin):
uerenter portetur: morbum cadu¬
cum fugat. et morbum qui eirutre¬
theus dicitur. uisum etiam refocil¬
lat: et oculos purgat. Qui uino ab¬
lutus. uł oliuo perunctus: homi¬
nẽ gratum in uerbis reddit: libi¬

Expanded text:
verenter portetur, morbum caducum fugat et morbum qui emitritheus dicitur. Visum etiam refocillat et oculos purgat, qui uno ablutus vel oleo perunctus, hominem gratum in verbis reddit,
Abbreviated transcription (Latin):
conferre portantibꝰ dr. fumus eui
uiat parturientes. et fugat serpen¬
tes. prima quidem gutta que de pi¬
no arbore fluit pura et lucida est:
hec illa que in estate calros ꝓsuit. re¬
liquo uero tempore fluens. obscura

Expanded text:
conferre portantibus dicitur, fumus eius iuvat parturientes et fugat serpentes. Prima quidem gutta que de pino arbore fluit, pura et lucida est; et hoc illa que in estate calida prosilit, reliquo vero tempore fluens obscura
Abbreviated transcription (Latin):
mus ille. ardet aqua lotus. restͥngi
unctus oliuo. ꝓlest gestatus cumi¬
dis int̾cute limpha: et dilutus aqua
tentes firmat labefactos. per suffu¬
migium: mulieri menstrua reddit.
accensus ꝑdest fumi iidore caducis.
E ffugat imites siłi ratione chelin¬
dros .i. demonibus contrariꝰ esse u¬
uidetur. e uersos uentres iuuat: et
p̾cordia sanat. uincit pͥstigias: et car¬
mina dura resoluit. et solent ut ꝓ¬
hibent: deprendere uirginitatẽ. p̾g¬
nans potet aquam triduo qua mer¬
sus habetur. quo uexabat᷑ fundit

Expanded text:
us. Ardet aqua lotus, restinguitur unctus olivo. Prodest gestatus tumidis intercute lympha, Et dilutus aqua dentes firmat labefactos. Per suffumigium mulieri menstrua reddit. Accensus prodit, fumi nidore caducos, Effugat immites simili ratione chelidros. Idem daemonibus contrarius esse putatur. Eversos ventres juvat, et praecordia tensa. Vincit praestigia, et carmina dira resolvit, Et solet ut perhibent deprehendere virginitatem. Praegnans potet aquam triduo qua mersus habetur, Quo vexabatur partum
Abbreviated transcription (Latin):
smaragdo. aliis partibꝰ. tenorem
illum scitice aust̾itatis nõ semper
custodiunt. Ad hoc quibusda int̾¬
cuirit umbra sudus q fit colos qͥ
ĩꝓbatur. etiam dilucidioꝵ huius
genera distingũtur. Et sunt abqͥ
obscuri qui uocantur ceci: alii u̾o¬

Expanded text:
smaragdo aliis partibus, tenorem illum Scythicae austeritatis non semper custodiunt. ad hoc quibusdam intercurrit umbra, surdusque fit colos, qui inprobatur etiam dilutior. hinc genera distinguntur, ut sint aliqui obscuri, qu
Abbreviated transcription (Latin):
s aut intus occurrit. aut ĩ fine
capillamentu. sal. plumbago. ab
colores. Democritus in hoc genere
ponit hermeos ac persicos. Illos qͥd̾
siles. Nam et illos radiare. nec per¬
spici eosrem. hebetari in sole. in um¬
bra refulgere et longiꝰ ꝙͣ ceteros
ꝙ fellis colorem aut acriolei hnt.
dilucidi quidem ac liquidi : sed nͥ
uirides. hec uicia in atticis mari
tis sentiuntur. in loco qui thoricos
uocatur. semper minꝰ pĩgues: ⁊
elonginquo speciosiores. freques¬
et his plumbato: hoc est ut in solo
leduntur. post hos medici plurimũ
int uarietatis: interdum et e saphi¬
ro. hii sunt fluctuosi: ac rerum y¬
magines cõplexi. ut uerbi gracia.

Expanded text:
aut intus occurrit aut excipit in fine capillamentum, sal, plumbago, quacolores. Democritus in hoc genere ponit Thermiaeos et Persicos, illos intumsimiles, namque et illos radiare nec perspici, eosdem in sole hebetari, in umbra refulgere et longius quam ceteros itium, quod fellis colorem aut acris olei habent, dilucidi quidem ac liquidi, sed non virides. haec vitia in Atticis maximtorum. in loco, qui Thoricos vocatur, semper minus pingues, sed ex longinquo speciosiores. frequeet plumbago, hoc est ut in sole  quoque laeduntur. post hos Medici plurimum habent varietatis, interdum aliquid et e sappiro. hi sunt fluctuosi ac rerum imagines complexi, papaverum verbi gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ses pine arboris. ⁊iam accensus: ce¬
di nitore fagrat. Nascitur autemi
insulis occeani occidentalis. sicut gu̾¬
mi. densatur ꝙ ut cristallũ rigore
ut tp̃r. ex ea fuerit decoris gracia.
aĩa. folia. paleasq et uestiũ fimb¬
as rapiat: sicut magnes fertum¬
& uocumq aut modo libeat tangi.
Nã ancuse radice conchilioꝙ ĩficit᷑.¬

Expanded text:
sed pineae arboris; nam accensus taedae nidore fragrat. Nascitur autem in insulis Oceani septentrionalis sicut gummis, densaturque ut crystallum rigore vel tempore. Ex ea fiunt decoris gratia aanima folia paleasque et vestium fimbrias rapiat, sicut magnes ferrum. Quocumque autem modo libeat tinguitur; nam anchusae radice conchylioque infici
Abbreviated transcription (Latin):
capillos recreet. sũ qd̾ capilloꝵ fluores
cohercet. uł ꝙ sit uirgulis nigris le¬
nibꝰ cũ splendore .q. capilli. nascitur¬
perate. tñ ex subtili suba. uͥtute habet
diureticam. Recens multe efficatie¬

Expanded text:
capillos recreat, vel quod capillorum fluores coercet, vel quod sit virgulis nigris lenibus cum splendore quasi capilli. Nasciturperate, tamen ex subtili substantia. Virtutem habet diureticam. Recens multe est efficaci
Abbreviated transcription (Latin):
optimum In ciprioꝵ offi̾cinis. cuiꝰ
nocte fiunt auree scintille cũ terat᷑
harenosa natura. siue terra calciti si¬
milis. hoc aut̾ miscent. qui aurum
purgant. utilitas eius est ĩfusi c
roseaceo auribus purulentis. lanaq
ĩposita capitis ulceribus. Extenu
at etiam scabricias oculoꝵ ĩuetera¬
tas p̾tipueq utilis est tonsillis ⁊¬
erodit et callum fistularum ex ace¬
to fotu: et colliriis additur. Siftit ⁊
sanguinem: et ulcera que serpãt.
que ue putrescant. Absumit etiaz¬
carnes excrescentes. peculiariter ar̃¬

Expanded text:
optimum in Cypriorum officinis, cuius notae sunt friati aureae scintillae et, cum teratur, harenosa natura sine terra, chalcitidi similis. hoc admiscent qui aurum purgant. utilitas eius infusi cum rosaceo auribus purulentis et in lana inpositi capitis ulat et scabritias oculorum inveteratas, praecipue utile tonsillis erodit et callum fistularum ex aceto foventium et collyriis additur, sistit et sanguinem ulceraque quae serpant quaeve putrescant, absumit et excrescentes
Abbreviated transcription (Latin):
aquarum õĩum clarissima est et sñ cor¬
ruptione diutius durat.frigida quoq
nimis est: et potu salubris. Uiscera laxa¬
ta stringit. Tempore pluuioso maior
pars pisciũ impĩguat᷑. unde et super
nare et alludere cadenti pluuie indentꝰ.¬
nearum fossor affirmo: nullam pluuiã
mor intra pͥmam crustam ꝯsumitur.¬

Expanded text:
aquarum omnium clarissima est, et sine coraquarum omnium clarissima est, et sine corruptione diutius durat, frigida quoque nimis est et potu salubris, viscera laxata stringit, tempore pluvioso maior pars piscium impinguatur, unde et super mare alludere cadenti pluvie videntligens fossor affirmo nullam pluuiam mor intra primam crustam consumitur
Abbreviated transcription (Latin):
umibet de nubibus desceroit. dum enĩ
guttule in maiores guttas coeunt: aeris
amplius natura non ferente ad terras
dilabuntur. In orientis partibꝰ raro plu¬
it. s ibidem supra modũ inundat plu¬
uia cum uen̾it. Tantus enĩ ibi calor ẽ
per estum solis: ut paucitas humorum
ascendentium de terra perueĩre nõ possit
ad regionẽ ymbris. sole medio qui pau¬
latim ascententes eos desiccat. Borem
uero grossum et frugibus efficacem ibid
esse constat. Cum aut̃ humores ĩ uisce¬
ribus t̾re coarctati diutius ex habundã¬
tia sui tandem eruperint. Calore solis ⁊
Ieris siccitate trabentibꝰ. tunc supͣ modũ
ĩ uiraat pliuuie. et quanto rarius tanto
copiosius. In europa uero tante freq̃nt̾
pluuie cadũt. ut ex eis torrentes ĩ star
fluminũ currant. et hoc maxie cͥca mõ¬
tium iuga. In egiptiatis thebis si in esta¬
te largiores pluuie fundant᷑: tota regio
mox infinitis muribꝰ repletur. pluuia
seruata cist̾ius et stabilitate purgata

Expanded text:
Imber de nubibus descendit, dum enim guttule in maiores guttas coeunt, aeris amplius natura non ferente, ad terras dilabuntur. In orientis partibus raro pluit, sed ibidem supra modum inundat pluvia cum venerit. Tantus enim ibi calor est per estum solis, ut paucitas humorum ascendentium de terra pervenire possit ad regionem imbris, sole medio qui paulatim ascendentes eos desiccat. Rorem vero crassum et frugibus efficacem ibidem esse constat. Cum autem humores in visceribus terre coarctati diutius, ex abundantia sui tandem eruperint, calore solis et aeris siccitate trahentibus, tunc supra modum inudant pluvie et quanto rarius, tanto copiosius. In Europa vero tante frequenter pluvie cadunt, ut ex eis torrentes instar fluminum currant et maxime circa montium iuga. In Egyptiacis Thebis, si in estate largiores pluvie fundantur, tota regio mox infinitis nubibus repletur. Pluvia servata cisternis et stabilitate purgata,
Abbreviated transcription (Latin):
faciem terre .i. aquas maris amarissi¬
mas eth̾o calore suspensat: excolat et
eliauat in discem pluuarũ saporem
Que cum altius eleuate fueruit: aut
solis calore resolute aut uiuentorum
comp̾sse stillantur in terris. Dicuntur¬

Expanded text:
commutat, et aquas maris amarissimas aethereo calore suspensas excolat, et eliquat in dulcem pluviarum saporem, cum altius elevatae fuerint, aut solis calore resolutae, aut vi ventorum conpressae, stillantur in terris. Nimbu
Abbreviated transcription (Latin):
mitate. mundatum si fu̾it ab om̃i
putredine.⁊ ponatur in aqua cist̾ne
optime lote. Talis et enĩ aqua minus
cereris est humida: et quiddlam stptici¬
tatis ht. nec nocet stomacho: s potius
cum cenfortat. Auiste̾na libro primo.

Expanded text:
cidit, munda tamen si fuerit ab omni putredine et ponatur in aqua cisterne optime lote; talis enim erit aqua minus ceteris humida et quiddam habens stipticitatis, unde non nocet stomacho, sed potius eum confortat. DE PT
Abbreviated transcription (Latin):
uius est deorsũ cadit. Unde post acutis¬
simum feruorẽ: uidemꝰ contingere
pluuie inũdationẽ. Quarta causap¬
Inde est ꝙ ramũculi et pisces cum plu
iua sepe uisi sunt cadere. Cum enĩ ut
pdiximus aqua uento subleuatur:
contingit ꝙ ramũculos et pisces sec̃
eleuat quibus ex naturali grauitate
descendentibus stupent udentes.
ltłm igitur tempꝰ anni ĩmune est a
pluuia. In omni namq uł fumus
spissata ⁊ ex nimio calore incensa:
sit ad modũ sanguinis rubea et spis

Expanded text:
 gravius deorsum cadit. Unde post acutissimum calorem videmus contingere pluviae inundationem. Inde est quod ranunculi et pisces a multis visi sunt de aere cadere. Cum enim, ut praediximus, aqua vento sustollatur, contingit quod ranunculos et pisces secum elevat, quibus ex naturali gravedine descendentibus, stupent ignorantes. go tempus anni immune est a pluvia. In omni namque vel fumuspissata, et ex nimio calore incensa, fit ad modum sanguinis rubea et spis
Abbreviated transcription (Latin):
cecroerit: signũ est in superioris aeris
regione frigus esse permaximũ. Et nͥ
pars aeris inferior solis rudiis calefac¬
ta grandinẽ descendentem li que face¬
ret: ad ĩmensam quãtitatẽ moles fa¬
ceret monstruosas. Seneca de natu¬

Expanded text:
ceciderit, signum est in superioris aeris ceciderit, signum est in superioris aeris regione frigus esse permaximum et nisi pars aeris inferior solis radiis calefacta grandinem descendentem liquefaceret, ad immensam quantitatem molas faceret monstruosas. Nix est
Abbreviated transcription (Latin):
Crando fit et pluuie stillis uentis ac
frigore superioris aeris conglaciatis¬
et corpus spe̾tum habet ꝓp̃ circuatio¬
nem uolubilitatis. Cuius materia
rest stillas pluuie si co̾depsatim fu¬
terit aer: miate guite conglobãtur
in unũ lapidem et tunc excedit grãdo
solitam quantitatẽ. fitq tempestas.
Unde legitur in cronicis grandines ali¬
quociens tante magnitudinis cecidis¬
se: ut etiam bestias & hoies extra tec¬
ta positos conquassarent. Grando tur¬
bida magis est ꝙͣ in teria glacies conglo¬
bata: qr minime gutte primitus coa¬
gulate paulatĩ adicitur descendendo
sic q de multis partibus fit: ꝙ nõ gla¬
cies que ex aque contimia materia pro
gelu concrescit. Grando multum ĩfri¬
gidat aerem. unde qñcũq in uere ⁊
autũpno ceciderit: periculũ iminet
pestis et frigide fiugibus dire gelide¬
q pruine nisi post grandinẽ ĩmedia¬
te sol calioior aerem terramq lustra¬
uerit. Porro si circa solsticium estiuale

Expanded text:
Grando fit ex pluvie stillis, ventis ac frigore superioris aeris conglaciatis: corpus perspicuum habet propter circumactionem volubilitatis, cuius materiam, id est stillas pluvie, si condensatim fuderit aer, multe gutte conglobantur in unum lapidem et tunc excedit grando solitam quantitatem, fitque tempestas. Unde legitur in chronicis, grandines aliquoties tante magnitudinis cedidisse, ut etiam bestias et homines extra tecta positos conquassarent. Grando turbida magis est quam in terra glacies congelata; quia minime gutte primitus coagulate paulatim adiicitur distendendo, sicque de multis partibus fit; quod non glacies, que ex aque continua materia per gelu concrescit. Grando multum infrigidat aerem; unde quandocumque in vere et autumno ceciderit, periculum imminet pestis: in frugibus, dire gelideque pruine, nisi post grandinem immediate sol calidior aerem terramque illustraverit. Porro si circa solstitium estituale
Abbreviated transcription (Latin):
sol in una hora: idest stadia .x. milia
et . d. siue milia. ecet .xii. miliaria et
ex. ccc.lx. gradibus ascensu. uł descẽ¬
su solem. dec. stadia. siũ .lxxxuiii.
miliaria et semissẽ transcurrere. p̃
circuli geomet̾ealem regulã in .lxxx.¬

Expanded text:
Sol in una hora, et stadia Xm Sol in una hora, et stadia Xm et Vc ; sive mille IIIcXII miliaria et ex IIIcLX gradibus ascensu vel descensu sole, VIIc stadia, sive LXXXVII miliaria et semissem tracirculi geometricalem regulam in LXXX