comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um fumosarum imaginũ ubi
Multa displiceant. G audium. Mem¬
oria est multarum rerum. Ratio. M¬
ultis ĩ rebus pauca delectant plurim᷑
crutiant et sepe delectabiliũ mesta re¬
cordatio est . G. Rerum ad est uariarũ
memoria .R. Si bonarũ bene. si ma¬
larum ꝗd hinc gaudes. parum ne tri¬
ste̾ ẽ uel tulisse mala. uł uidisse insił.
quotidie recursent uł suboculis sint
semꝑ.G. Memoria diu̾sarũ rerum su¬
ppenit. R. Et culparum et delictoru
et stelerum et ignominiarum et repul¬
sarum et dolorũ et laborum̃ atq discrim¬
inũ q̃ us huit ultime uoluptas queda
ut auũt sit. Adiuncta memorie in quo
tñ intelligitur non tam p̾t̾itorũ malorũ
cogitatio qͣ pñtis boni delectatio iocuda
esse. Itaq neminẽ laboris ac ꝑiculi m¬
eminisse iuuat.nisi quietũ aut secur
nominie memoria in mediis l honorib
tristis est. Adeo nicħ delicatius nicħ in¬
curabilius ẽ qͣ fama. G. Memoria mi¬
tiformis est et multorũ tporum. Rx.

Expanded text:
um fumosarum imaginum ubi multa displiceant. Memoria est multarum rerum. Multis in rebus pauca delectant, plurima cruciant et sepe delectabilium mesta recordatio est. Rerum adest variarum memoria. Si bonarum, bene; si malarum, quid hinc gaudes? Parumne triste est vel tulisse mala vel vidisse, nisi vel quotidie recursent vel sub oculis sint semper? Memoria diversarum rerum suppetit. Et culparum et delictorum et scelerum et ignominiarum et repulsarum et dolorum et laborum atque discriminum, quamvis huic ultime voluptas quedam, ut aiunt, sit adiuncta memorie; in quo tamen intelligitur non tam preteritorum malorum cogitatio quam presentis boni delectatio iucunda esse. Itaque neminem laboris ac periculi meminisse iuvat, nisi quietum ac securumnominie memoria in mediis licet honoribus tristis est: adeo nichil delicatius, nichil incurabilius est quam fama. Memoria multiformis est et multorum temporum. In
Abbreviated transcription (Latin):
uulgi forte iudicio rep̾hensus in altero ab
in corruptis extimatoribus inutroq lan¬
datissimus tanta diu̾sitas rerum est. D¬
Pater durus est mͥ. R. Sero bona ue¬
stra cognostitis/ o mortales. at cũ nosse
cepitis nimis agnostitis hin et pñtia
fastiditis et amissa lugetis. alt̾um suꝑbe
nimis alt̾um nimis humĩłr et ubi agen¬
de grates et ubi habenda patientia uiro¬
biq querimonie nusq equanimitas sic
indeum ĩq hoĩes grati estis. D. Durus ẽ
suspires. nec responsurũ uoces et ꝗ nbi nũc
uidetur saxis durior. plumis mollior ui¬
deatur.D. Durum pre̾m habeo.R
Patrem dum habueritis nõ agnostes..i¬
¶ De contumaci filio dolor.¬
Abeo filium contumacem. R¬
Equum est. qui pre̾m ferre non po

Expanded text:
vulgi forte iudicio reprehensus, in altero ab vulgi forte iudicio reprehensus, in altero ab incorruptis extimatoribus in utroque laudatissimus: tanta diversitas rerum est. Pater durus est michi. Sero bona vestra cognoscitis, o mortales, at cum nosse cepistis, nimis agnoscitis; hinc et presentia fastiditis et amissa lugetis, alterum superbe nimis, alterum nimis humiliter; et ubi agende grates, et ubi habenda patientia, utrobique querimonie, nusquam equanimitas. Sic in Deum atque homines gratis estis? Durus est suspires, nec responsurum voces, et qui nunc videtur saxis durior, plumis mollior videatur. Durum patrem habeo. Patrem dum habueris non agnosces. 44 DE CONTUMACI FILIO Habeo filium contumacem. Equum est ut qui patrem ferre non po
Abbreviated transcription (Latin):
Wabeo duuum prẽm. R. Habes ubi amo¬
iustius ꝙͣ prĩs nulla honestior seruitus qͣr
filii. nir tam suũ cuiq ẽ ꝙͣ filius pr̃i nil
cuiqͣ indignius cripitur. s uos p̾cipiti atq
intempestiuo desiderio subesse/ nati p̾esse
concupiscitis sic et prͣib uos aufertis et pa¬
trum uobis imꝑium usurpatis duplex in¬
dignitas ita fit ut insolentia iuuenilis
undiq rerum turbet offia hinc forte ꝑ¬
hibiti de patrũ asꝑitate querimi ur̃o digͥ
iuditio quib omĩa liceant ob id unũ qd̾
nati estis et placere uobis ad speculu didi¬
stitis tum demũ cum preesse ceperitis sen¬
suri ꝙͣ id nobis turpit̾ añ tpus õptatũ eẽt¬
d. Rigidus pr est mͥ. R Quid sipius
ẽ rigor pͣr filio rigidam pietatem pr̃i filius
obsequiuit reuerens obedientiaq humile
debet de ialio torquato inhistoriis et apd
marcum tulium legisti ut ꝑ indulgens
in prem idem acerbe seuerus infilium fuit

Expanded text:
Habeo durum patrem. Habes ubi amoHabeo durum patrem. Habes ubi amoiustius quam patris, nulla honestior servitus quam filii. Nichil tam suum cuique est, quam filius patri, nichil cuique indignius eripitur. Sed vos precipiti ac intempestivo desiderio subesse nati contemnitis, preesse concupiscitis: sic et patribus vos aufertis, et patrum ante vobis imperium usurpatis, duplex indignitas. Ita fit ut insolentia iuvenilis undique rerum turbet officia. Hinc forte prohibiti de patrum asperitate querimini, vestro digni iudicio, quibus omnia liceant, ob id unum, quod nati estis, et placere vobis ad speculum didicistis, tum demum, cum preesse ceperitis, sensuri quam id vobis turpiter ante tempus optatum esset. Rigidus pater est michi. Quid, si pius est rigor? Pater filio rigidam pietatem, patri filius obsequium reverens obedentiamque humilem debet. De Manlio Torquato in historiis, et apud Marcum Tullium legisti, ut perindulgens in patrem, idem acerbe severus in filium fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
egre fero. R. Quid si qd̾ multis sic affec¬
tis iure accidit ferre duritiẽ cogaris alt̾us
ꝗd sup̃o contumacis fiłii pat̾ esse incipias tũc
intelliges ꝙͣ suaue pr̃is iugum. et ꝙͣ iustũ
sit imꝑium Nuc non nͥ unũ intelligis qd̾
delectat ĩq hoc uno iuditiũ tuũ habet nõ
delectatione animi s titiltatione sensuu̾ cir¬
sit durus / illũ tibi iudicem dat natura quã
secuta lex cuulis castigatores parentũ filios
erubestit pudeat te audere / qd ulli filio licere
legem puduit Siue de te iudicet/ qui te ge¬
nuit aliuq tu de illo iudicium limque alis
patremq siuere laudis non est capax de coro
saltem silentio uenexrare. D. Diiris pat̾
est moribus. R Non arguendi mores
patrum s ferendi sũt. nichil curpius in Ale¬
xandro sonat ꝙͣ ꝙ nõ dicam prem cõuitiis. atte¬
ntasse s pat̾nis laudib inuidisse uisus est/.
de pr̃e ul głiose loquendũ uł tacendum. A¬

Expanded text:
egre fero. Quid, si quod multis sic affecegre fero. Quid, si quod multis sic affectis iure accidit, ferre duritiem cogaris alterius? Quid, si ipse contumacis filii pater esse incipias? Tunc intelliges quam suave patris iugum, et quam iustum sit imperium; nunc non nisi unum intelligis quod delectat, inque hoc uno, iudicium tuum habes, non delectatione animi sed titillatione sensuum cirsit durus, illum tibi, non te sibi, iudicem dat natura, quam secuta lex civilis, castigatores parentum filios erubescit. Pudeat te audere, quod ulli filio licere legem puduit; sine de te iudicet, qui te genuit aluitque; tu de illo iudicium linque aliis, patremque si vere laudis non est capax, decoro saltem silentio venerare. Duris pater est moribus. Non arguendi mores patrum, sed ferendi sunt. Nichil turpius in Alexandro sonat, quam quod non dicam patrem conviciis attemptasse, sed paternis laudibus invidisse visus est. De patre vel gloriose loquendum, vel tacendum.
Abbreviated transcription (Latin):
est diligit/ et si diligit non que mulceant/
s que prosit cogitat. D. Durissimus patͥ
est michi. . Que tibi durissima illi
forsam utilia uidentur cui et certius iudici¬
um et ĩcorruptior est affectus. Adolesten¬
tia nõ nͥ que sũb oculis sũt metitur. etas
maturior multa crecũspicit. D. Pdater
est mͥ durissimus. R. Uide ne tu illi duriõ.
ut dum ille dedecori tuo obstat ni illius uitã
perditis moribus inquietes/. D. Predurus
pater est mͥ. R. Qui salutem filii negligit
ille denrum durus est pat̾ et si fronte nuti¬
ssimus Ut ꝗ filium ad rectũ iter trahit ope cõ¬
silioꝙ adiuuans et sepe u̾borũ sepe rerum sti¬
mulis ĩmpellens sepe uł tardũ increpitanꝰ
uł inuitũ cogens q̃ uis seuerior sit aspectu
durus est minime fructuosior filio seueritas
pris solet esse ꝙͣ comitas. D. Surus est
pater. R Suꝑcilium paternũ. zelus. dolor.
metus etas excusant. D. Durum pre̾m

Expanded text:
est, diligit, et si diligit non que mulceant, est, diligit, et si diligit non que mulceant, sed que prosint cogitat. Durissimus pater est michi. Que tibi durissima, illi forsan utilia videntur, cui et certius iudicium et incorruptior est affectus. Adolescentia non nisi que sub oculis sunt metitur, etas maturior multa circumspicit. Pater est michi durissimus. Vide ne tu illi durior, ut dum ille dedecori tuo obstat, tu illius vitam perditis moribus inquietes. Perdurus pater est michi. Qui salutem filii negligit, ille demum durus est pater, etsi fronte mitissimus, at qui filium ad rectum iter trahit, ope consilioque adiuvans, et sepe verborum, sepe rerum stimulis impellens, sepe vel tardum increpitans, vel invitum cogens, quamvis severior sit adspectu, durus est minime. Fructuosior filio severitas patris solet esse, quam comitas. Durus est pater. Supercilium paternum, zelus, dolor, metus, etas excusant. Durum patrem
Abbreviated transcription (Latin):
s nec uirge parcendũ docti consulũt his duo¬
bus animorum. iuueniliũ cõstat in pͥmis
cura que si frustra sint grauiorib morbis
grauiora remedia adhibent᷑ abdicatio et car¬
cer qn er more ueti romano ad extremum
supplicia et mors qd̾ non consules mͦ et duces ꝓb
imperium in om̃es pp̾ offitii prestaret auctori¬
tas/ s priuatos illos pristos ac seueros patres
quibus sola parria potestas/ ius infilios daret
sepe acerrime obseruasse legimus inquibus
maxime cassii ac fuluii nobilitata sẽueritaẜ¬
Patrem patior durum. R Qualem putas
ille te passus est puerum/. qualem ue de inceps
Adolestentem difficile id quidem ꝑsuadere his
sibi ualde placentibus. sed crede michi nichil
durius ꝙͣ etatis illius inconditos mores p̾ati.¬
D. Patior durum patrem. R Quid si
durus es filius. dura duris efficatius leniũt᷑ꝰ
et sepe media mollioriᷤᷤ deformior est/ cicatrix¬
D sdatrem durum habeo. R. Si pat̾ uerus

Expanded text:
sed nec virge parcendi docti consulunt. His duosed nec virge parcendi docti consulunt. His duobus animorum iuvenilium constat in primis cura; que si frustra sint, gravioribus morbis graviora remedia adhibentur, abdicatio et carcer, quin et more veteri Romano, ad extremum supplicia et mors, quod non Consules modo et duces, quibus imperium in omnes publici consilii prestaret auctoritas, sed privatos illos priscos ac severos patres, quibus sola patria potestas ius in filios daret, sepe acerrime observasse legimus, in quibus maxime Cassii ac Fulvii nobilitata severitasPatrem patior durum. Qualem putas ille te passus est puerum, qualemve deinceps adolescentem? Difficile id quidem persuadere his sibi valde placentibus, sed crede michi: nichil durius quam etatis illius inconditos mores pati. Patior durum patrem. Quid si durus est filius? Dura duris efficacius leniuntur, et sepe medici mollioris deformior est cicatrix. Patrem durum habeo. Si pater verus
Abbreviated transcription (Latin):
nouerca seuierit nõ tu illam prẽm cogita. D¬
Un iuriosa est nouerca. R. Auliebres in¬
iurie contemptu melius ꝙͣ ultione plectũt᷑¬
d Grauem patior nouercam. R. Auene
ais patior suctũbere enim et mulierculã pati
nõ posse non ẽ uiri. D. Odit me nou̾ca.
R. upãm ama. Nam et inimicos diligere
diuinũ est preceptũ et amare ut ameris phy
R dipatrem tuũ amat satis est tibi. odisse
pr̃is amatricem pio filio non licet. Sin et
illum odit quẽ non oderit. Nam sialt̾um plus
ꝙͣuirum amat tu ille ne fueris: D Rimis
odit me nou̾ca. R Amus malũ forsitam
nouerce odium ꝙͣ nimius amor phedrã nosu
et ypolitum Certe qd̾ odium ulcisti nefas.
leniendũ aut fugiendũ aut ferendũ est nich
est quartũ querele sepe odium exaggerãt
¶ De duritie pat̾na dolor.¬
Drum pritior parentem. R Duri¬
ties patris sẽpe filio salubris/ semꝑ
dãpnosa mollicies. non lumgue tm̃

Expanded text:
noverca sevierit, non tu illam, sed patrem cogita. Inoverca sevierit, non tu illam, sed patrem cogita. Iniuriosa est noverca. Muliebres iniurie contemptu melius quam ultione plectuntur. Gravem patior novercam. Bene ais “patior”. Succumbere enim, et mulierculam pati non posse, non est viri. Odit me noverca. Ipsam ama. Nam et inimicos diligere, divinum est preceptum, et amare ut ameris, phiSi patrem tuum amat, satis est tibi: odisse patris amatricem filio non licet; sin et illum odit, quem non oderit? Nam et si alterum plus quam virum amat, tu ille ne fueris. Nimis me odit noverca. Minus malum forsitan noverce odium, quam nimius amor: Phedriam nosti et Hippolytum. Certe odium quod ulcisci nefas leniendum, aut fugiendum, aut ferendum est; nichil est quartum: querele sepe odium exaggerant. 43 DE DURITIE PATERNA Durum patior parentem. Durities patris sepe filio salubris, semper damnosa mollities; non lingue tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ouercam habeo. R. Eigo ⁊ pr̃s
sic sunt ferme res humane. tristia letis et a¬
mara dulcibus temperent᷑ atq utinam exeqͦ
Umꝑmixtũ hic dulce non habitat. D. In ui¬
sta mͥ est nouercha. R. Non inepte uirgi¬
liano epytheto ut̾is. quarto aũt illa iniustiõ
tibi tanto in illam ut sis iustior enitere. D¬
Nouerça mͥ suꝑbissima est. R Et femine
propriũ suꝑbia et nouerce est. Si gemie
cause unũ pariit effectũ non est qd̾ scupe
as est qd̾ feras. teq et priuignũ sinail et
filiũ bonũ probes. D. ẜuꝑbissima est no
ueo. Rt fert prem. Si hũc ualde dili¬
gis facille illam feres. D. Nouerca impia
atq inportuna est mͥ. R. Esto illi pius
ac paciens pietatẽ patri debes patientiam
femine reu̾tentiã nouerce. D. Insolens
est nou̾ca. R Noli pati ut potentior sit
illius insolentia qͣ pietas tua nich durũ
nichil arduũ est pietati. ldec addeũ Homĩey
erigit deumq ad homifnes ĩnclinat quotiens̃

Expanded text:
overcam habeo Ergo et patrem; sic sunt ferme res humane, ut tristitia letis, et amara dulcibus temperentur, atque utinam ex equo! Impermixtum hic dulce non habitat. Iniusta michi est noverca Non inepte Virgiliano epitheto uteris; quanto autem illa iniustior tibi, tanto in illam ut sis iustior enitere. Noverca michi superbissima est. Est femine proprium superbia, et noverce est. Si gemine causas, est quod feras teque et privignum simul et filium bonum probes. Superbissima est novueo. At fer patrem: si hunc valde diligis, facile illam fers. Noverca impia et importuna est michi. Esto illi pius ac patiens: pietatem patri debes, patientiam femine, reverentiam noverce. Insolens est noverca. Noli pati ut potentior sit illius insolentia, quam pietas tua. Nichil durum, nichil arduum est pietati: hec ad Deum homines erigit, Deumque ad homines inclinat. Quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
petit. ut m ⁊ pericułũ ⁊ metus etĩa omĩs. cẽ¬
sset qd nõ nullis trrannoꝵ uł nutrita pͥ ᷤ ma¬
lis audacia nł nota ciuium spondet ignauia
an nõ saltem ullus ẽ pudor his pre esse quib
te subesse sit dignius preter in iustam Uimi
rebus om̃ib imparem .G. Tirãpindemri¬
dui kͦ. Humanitatẽ ergo et iustitiã exu¬
isti simul et procellosam uitam et cruentã
auti corte dubiã mortẽ elegisti. Infeli deqͦ
solam patria que te genuit atq aluit mor̾¬
tem speret. In uͦ nõ ille sat miser esti quẽ
miserum uolut om̃es. Un nõ ille miserrum¬
us qui tam miser eẽ nõ possit quin sitdi¬
gnuo c̃ẽ miserior .u. Habeo subs irer
qiues locum. Ra. Habes inciuibus torã¬
nidem in arenis domũ inuepribus stãtu
inprerupto sedem. in zapinis iopiam in
miseriis in uidiam.A.¬
¶ De regno ⁊ imꝑio. u̾au.

Expanded text:
petit. Ut tamen et periculum et metus etiam omnis cepetit. Ut tamen et periculum et metus etiam omnis cesset, quod nonnullis tyrannorum vel nutrita publicis malis audacia vel nota civium spondet ignavia, an non saltem ullus est pudor, his preesse quibus te subesse sit dignius, preter iniustam vim rebus omnibus imparem? Tyrannidem indui. Humanitatem ergo et iustitiam exuisti, simul et procellosam vitam et cruentam aut certe dubiam mortem elegisti: infelix, de quo solam patria que te genuit atque aluit mortem speret! An vero non ille sat miser est, quem miserum volunt omnes? An non ille miserrimus, qui tam miser esse non possit, quin sit dignus esse miserior? Habeo summum inter cives locum. Habes in civibus tyrannidem, in arenis domum, in vepribus stratum, in prerupto sedem, in rapinis inopiam, in miseriis invidiam. 96 DE REGNO ET IMPERIO
Abbreviated transcription (Latin):
q cernicib impendentẽ uideris muronem.
quẽ amico opes fortunasq suas miranti nõ
mepte monstrasse traditur dyonisius tyra¬
nas quide s tyrãnidis extimator acutissimꝰ.¬
S ferco mͥ tyrãpnidẽ acquisiuii. Ra. Serio o¬
uesitam ferio etiam ẜuaturus ferro forsta
amissurus. precdaras plane diuinas comꝑo¬
rasti esse om̃ib odiosum atq terrificũ. qd¬
q hĩc sequit᷑ tibi te perpetuo graũe metu.
Ut eĩ ꝑiculi nichil sit qd̾ inquibusda urbr¬
bus natura ciuium prestat apta ẜuitio. qn
in pauor aberit animo recolenti quid ille
Huius qd̾ legiptimi nomẽ habet impeti. ni¬
etator ac. fundator primus audiuit alaberio
romano equite. necesse est inguit multos
timeat quẽ multi timẽt cudꝰ dicti ratio il¬
la ẽ quam posit naso quia que metut q¬
sqr perire cupit poĩtam prius ab ẽnio ubi ait
que̾ metuũt oderũt quẽ quisq odit ꝑisse ex¬

Expanded text:
que cervicibus impendentem videris mucronem, que cervicibus impendentem videris mucronem, quem amico opes fortunasque suas miranti non inepte monstrasse traditur Dionysius tyrannus quidem, sed tyrannidis extimator acutissimus. Ferro michi tyrannidem acquisivi. Ferro quesitam, ferro etiam servaturus, ferro forsitan amissurus. Preclaras plane divitias comparasti: esse omnibus odiosum atque terrificum, quodque hinc sequitur, tibi te perpetuo gravem metu. Ut enim periculi nichil sit, quod in quibusdam urbibus natura civium prestat apta servitio, quando tamen pavor aberit animo recolenti quid ille huius, quod legitimi nomen habet imperii, metator ac fundator primus audivit a Laberio Romano equite: “Necesse est” inquit “multos timeat, quem multi timent”? cuius dicti ratio illa est, quam posuit Naso, quia: Quem metuit quisque perire cupit, positam prius ab Ennio ubi ait: Quem metuunt oderunt, quem quisque odit periisse ex
Abbreviated transcription (Latin):
R. Rependisti dignam Uicem stultis
amantib illi te equo altius extuler̃t
illos tu inqui iugo seruitii depresisti.gõ.
Uyranidem arͣipui /: Ri ubstulisti libertatẽ
aliis securitatẽ tibi Requiem utrisq . G. Ty¬
ramnidem consecutus sum. R. Otatũ certi
laboris euentus ambigui s ut plurimũ in¬
felicis/. Non te ad ystorias ueteres atq ex¬
ternas mictam.quis pherei Alexandri exi¬
tus quis dionisii fyracusii. quis Agrigen¬
tini phalaridis. quis hannonis peni quis
clearci heracliensis quis epyrensis. risto¬
tum. quis lacedemonii nabidis / quis his¬
parci demq atheniensis. quẽ occidisse in¬
mortalis gloria. Interfectorib fu̾it. Non
ad recentiores atq domesticas cassium me¬
liumq et aanlium Romanos/ ciues ca¬
tilina quoq et graccos et Apuleium nõ
tyrãnos quidẽ s tyrapnidẽ affectates. inq
impiio conatib deprehonsos ceptoq ꝓhibitis
animi dies nulla nox ibit nullus nõ suspec¬
tus cibus nullus sopor imꝑteritus dum ubi¬

Expanded text:
. Rependisti dignam vicem stultis amantibus: illi te equo altius extulerunt, illos tu iniquo iugo servitii depressisti. Tyrannidem arripui. Abstulisti libertatem aliis, securitatem tibi, requiem utrisque. Tyrannidem consecutus sum. Statum certi laboris, eventus ambigui sed, ut plurimum, infelicis. Non te ad historias veteres atque externas mittam — quis Pherei Alexandri exitus, quis Dionysii Syracusii, quis Agrigentini Phalaridis, quis Annonis Peni, quis Clearchi Heracliensis, quis Ephirensis Aristotimi, quis Lacedemonii Nabidis, quis Hipparchi denique Atheniensis, quem occidisse immortalis gloria interfectoribus fuit? —, non ad recentiores atque domesticas — Cassium Meliumque et Manlium, Romanos cives, Catilinam quoque et Gracchos et Apuleium, non tyrannos quidem, sed tyrannidem affectantes inque impiis conatibus deprehensos ceptoque prohibitos animi dies, nulla nox ibit; nullus non suspectus cibus, nullus sopor imperterritus, dum ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uitam tuam oĩb scis inuisam mortẽ cuntis
optabilẽ/ Ubi esse neminẽ certus es/ qui nõ
male perditum te uelit lupum miti degre¬
ge seuissimũ G. Tyranidem accepi.Rã. Ei
preterito pñs tpũs ꝯfers durante ac mi¬
seram subiisse sarcina intelliges tutam a¬
gebris et quietã uitam dehinc nͥ steleri iu¬
ngis am̃tiams nulla tibi sine metu actum̃ł¬
Ptu

Expanded text:
vitam tuam omnibus scis invisam, mortem cunctis vitam tuam omnibus scis invisam, mortem cunctis optabilem, ubi esse neminem certus es qui non male perditum te velit, lupum miti de grege sevissimum? Tyrannidem accepi. Si preterito presens tempus confers, duram te ac miseram subiisse sarcinam intelliges: tutam agebas et quietam vitam; dehinc, nisi sceleri iungis amentiam, nulla tibi sine metu ac tumultu
Abbreviated transcription (Latin):
homo esses sanguis tuus ultro tibi funde¬
ndus erat. seu cuubus tuis aurum zapis
quod diris predonib largiaris. spolrans quitu¬
is pascendi opibo fuisset dictãs q̃ aquib om̃i
ingenio extorquendũ legis sic maiorũ uł exe¬
mpla ul monita ruluerũt set hoc pessimu
habet tyrãnoꝵ uita ut quib fidendũ ẽ metu¬
ant semꝑ fidãtq quib fidei nichil est / totũ¬
q ht mału hinc inmeritis irrogate ĩiurie
faciũt hinc indignis erogata benefitia ⁊ a¬
mbitione turbatus ordo rerum amici exho¬
stibus hostes exciuib/. G. Tyrãnus patͥe
mee sum.. R. Numqͣ id eẽs si illã tuam
atris effigies nũq frẽs lacerares tuos cũ
quib equã pueritiã atq adolestentiã egisses
eodem celo usus isdem aquis atq iisdem
luctib qua nũc mente de illorũ tͥgo potes
ludere atq illis flentib gaudere qua post¬
teems inpudentia in ea urbe unus inqua

Expanded text:
homo esses, sanguis tuus ultro tibi fundehomo esses, sanguis tuus ultro tibi fundendus erat, seu civibus tuis aurum rapis quod diris predonibus largiaris, spolians qui tuis pascendi opibus fuissent ditansque a quibus omni ingenio extorquendum legis: sic maiorum vel exempla vel monita viluerunt! Sed hoc pessimum habet tyrannorum vita, ut quibus fidendum est metuant semper fidantque quibus fidei nichil est totumque hoc malum hinc immeritis irrogate iniurie faciunt, hinc indignis erogata beneficia et ambitione turbatus ordo rerum: amici ex hostibus, hostes ex civibus. Tyrannus patrie mee sum. Nunquid id esses, si illam tuam esse atris effigies, nunquam fratres lacerares tuos cum quibus equam pueritiam atque adolescentiam egisses, eodem celo usus, iisdem aquis, iisdem festibus: qua nunc mente de illorum tergo potes ludere atque illis flentibus gaudere? Qua postremo impudentia in ea urbe vivis, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
Aq oppressos. non postremo adillos qui maior¬
es non meliores iusti uelo imperii trucem te¬
xere tyrap̃nidem atq in iustam. Saiu silicet
ac Neronẽ domitianum et cõmodum et ba¬
ssianum reliquosq eius ordinis solo nomi¬
ne prinçipes quoꝵ mens tyranica et tyrani¬
cus finis fuit s adillos quos auorũ patru¬
mq memoria / seu etiam quos etas ac regio
presens iudit. hos ego ne distantib tefati¬
gem circum spicere/ et comtenplari iubeo uide¬
bis usitatũ et comunẽ tyrannoꝵ exitũ aut
gladiu aut uenenũ uereq illd̾ asatirico di¬
ctum dices ad generu çereris/ sine cede et
uulnere pauci descendũt ⁊eges et sicta m¬
orte tiram. G. Tyrãnidẽ inciues exerceo¬
R. Predam ac carnficinã auro implend¬
us et samguine. auri sitiens monedula. te¬
naxq nec missura cutem nisi plena cruoris
hyrudo. s qua fronte quo ue aĩo seu saing¬
uinem illum fundis proquo seruando si

Expanded text:
 oppressos —, non postremo ad illos qui maior oppressos —, non postremo ad illos qui maiores, non meliores iusti velo imperii trucem texere tyrannidem atque iniustam — Gaium scilicet ac Neronem, Domitianum et Commodum ac Bassianum reliquosque eius ordinis, solo nomine principes, quorum mens tyrannica ac tyrannicus finis fuit —, sed ad illos quos avorum patrumque memoria, seu etiam quos etas ac regio presens vidit. Hos ego, ne distantibus te fatigem, circumspicere et contemplari iubeo: videbis usitatum et communem tyrannorum exitum, aut gladium aut venenum vereque illud a satyrico dictum dices: Ad generum Cereris sine cede et vulnere pauci, descendunt reges et sicca morte tyranni. Tyrannidem in cives exerceo. Predam atque carnificinam, auro implendus et sanguine, auri sitiens monedula tenaxque nec missura cutem nisi plena cruoris hirudo. Sed qua fronte quove animo seu sanguinem illum fundis, pro quo servando, si
Abbreviated transcription (Latin):
in studiis ꝓopuloꝵ corras.S̃. Populus me
laudat. R. Otultoru laus apud doctos ĩ¬
fãmia est.S̃.Populus me suspicit. R.¬
Leui rerum alternatione despiciet semꝑ
eni alterum extremoꝵ tenet mediũ uero
nũqͣ. ut qui habitantẽ ibi hostem metuat¬
.u. Dopulus me colit. .R. adirabor sĩtã
inculto cultore fructiĩces. G. Popul
bene deme sentit. Ri Oine ullo delec¬
tu iudicare solitus utzamq imꝑtẽ iraq u¬
ulgi sententia ueros int̾ iudices ꝯͣñ argu¬
mentũ est/.g. Populus bene deme exti¬
mat. R. Ouspecta sãnis ingeniis exti¬
matio insanoꝵ mallim te ppło incognitũ
qͣ probatũ..ꝙ.. Populus multa deme lo¬
quitꝰ. .R. Et tu ergo popularibo auris
udere flatu cenui ⁊ incerto/. G. Popłs.
me mirat᷑. R.. Et ego te miror qui hoc
ingloriã tuã trabas. S. Populus me
amat. Rei. Non hec sauo s fortuna est
tua.. ppłi mos est ut sẽpe amet ĩ dignoᷤ
s aquibus indigni amoris sepe dignissi¬
mã fert mercedẽ.. O¬

Expanded text:
in studiis populorum cernas. Populus me laudat. Stultorum laus apud doctos infamia est. Populus me suspicit. Levi rerum alternatione despiciet; semper enim alterum extremorum tenet, medium vero nunquam, ut qui habitantem ibi hostem metuat. Populus me colit. Mirabor si tam inculto cultore fructifices. Populus bene de me sentit. Sine ullo delectu iudicare solitus utranque in partem. Itaque vulgi sententia veros inter iudices contrarii argumentum est. Populus bene de me extimat. Suspecta sanis ingeniis extimatio insanorum; mallem te populo incognitum quam probatum. Populus multa de me loquitur. Et tu ergo popularibus auribudere flatu tenui et incerto. Populus me miratur. Et ego te miror, qui hoc in gloriam tuam trahas. Populus me amat. Non hec laus sed fortuna tua est: populi mos est, ut sepe amet indignos, sed a quibus indigni amoris sepe dignissimam fert mercedem.
Abbreviated transcription (Latin):
emisisset. meministi.preueniens int̾rupit/.
nec passus est explere qd̾ ceperat s repente
ait. Quid fuerĩ nõ memini. Ucem impro¬
bam. ac suꝑbã. nec amicitiaꝵ mͦ s totius hu¬
manitatis in memorem. ¶. Ad romanum
Umꝑiu astendi.. R. Quid hic gaudes eł in
e quuleũ astendit᷑ et ĩ cruce̾ contra uͦ et ĩ lectu¬
lum et in sedile descenditur. ⁊ sepius in uno
quies habitat. Non nullis obprobriũ mulus
supplitiũ om̃ib labor esti standere.ꝰ...¬
¶ De exercitu armato. uau.

Expanded text:
emisisset: “Meministi”, preveniens interrupit emisisset: “Meministi”, preveniens interrupit nec passus est explere quod ceperat, sed repente ait: “Quid fuerim non memini”: vocem improbam ac superbam, nec amicitiarum modo, sed totius humanitatis immemorem! Ad Romanum imperium ascendi. Quid hinc gaudes? et in eculeum ascenditur et in crucem; contra vero et in lectulum et in sedile descenditur et sepius in immo quies habitat. Nonnullis opprobrium, multis supplicium, omnibus labor est scandere. 97 DE EXERCITU ARMATU
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ natura angustat laxate animis et uicti
inmensa et moribundi in mortalia cogita¬
te. inq hit nichilo ridiculosas insolentias ad
momentũ rapidi temporis hic rapinas hic
inurias hic uindictas bic spes anxias lac
honores uanos hic cupidines in expletashic
fiiores demũ uro̾s hic regna principatus
et impia hic chasses hic acies hic bella mo¬
llimini.cum multum insanieritis siue un¬
peratores fueritis siue aratores seu diuites
seu medici corpus ur̃m purris terra. Uita ur̃a
fumus leuis magno flatu płsus fuerit. et uix
tamdem sero quidem cognoscetis uiam hanc
fuisse ñ patriam totũq het regni et imꝑii fal¬
sum nomẽ. G. Imꝑator factus sum.R.
stulti cũ imperatores fiũt hoĩes se esse ñ reco¬
lut aut fuisse. Quale ẽ illud tiberii cesaris
qui amicum uolentem eũ ꝯmemoratic̾e quo¬
rumdam actuũ in memoriã pristine familia¬
ritatis aducẽ cũ uix aperto ore hot unũ u̾bũ

Expanded text:
quod natura angustat laxate animis et vincti quod natura angustat laxate animis et vincti immensa et moribundi immortalia cogitate inque hoc nichilo ridiculosas et insanas insolentias ad momentum rapidi temporis, hic rapinas, hic iniurias, hic vindictas, hic spes anxias, hic honores vanos, hic cupiditates inexpletas, hic furores demum vestros, hic regna principatus et imperia, hic classes, hic acies, hic bella molimini. Cum multum insanieritis, sive imperatores fueritis sive aratores, seu divites seu mendici, corpus vestrum putris terra, vita vestra fumus levis magno flatu pulsus fuerit, et vix tandem sero quidem cognoscetis vitam hanc fuisse non patriam totumque hoc regni et imperii falsum nomen. Imperator factus sum. Stulti cum imperatores fiunt, homines se esse non recolunt aut fuisse; quale est illud Tiberii Cesaris, qui amicum volentem eum commemoratione quorundam actuum in memoriam pristine familiaritatis adducere, cum vix aperto ore hoc unum verbum
Abbreviated transcription (Latin):
parto gaudeat set ne oblatũ ullro recipiat
haut obiectũ humo leuet. pro iñ exꝑgisci¬
mini aliqñ mortales aperite oculos ñeu sẽp
falsio caligate fulgoribus. Pestra metimini atq
extimate corpustula cirtũspicere quibus sep¬
ti estis angustiis. nolite geometras ac pħos
conteninere. Terra omis puntus ẽ .⁊os ca¬
duci et fragiles et incerti exitus et cu Iuue¬
nes et cum sani estis. cum morte luctamini¬
et cũ astendere creditis descenditis et cũstare
uidemini tum maxime ⁊ uitis nͨ ulłu animal
magis suarum uirium obliuistitur. Ac sepiᷤᷤ
uermes semi mortui regna ⁊ imperia somni¬
atis/.ementote uos puntum ꝑ exigium
seu uerius puntum ut sic dixerim pũcti bre¬
uis imo ne millefimã quidẽ pũcti partem
possidere hanc suꝑbi incole premitis. mox
premendi neq amplius exuniu̾so possessuri
qͣ qd̾ frgentibo menbris ac pallidis octupatis.
Sre nũc ceci et insani elatoq uultu tumidi

Expanded text:
parto gaudeat, sed nec oblatum ultro recipiat parto gaudeat, sed nec oblatum ultro recipiat aut abiectum humo levet. Proinde expergiscimini aliquando mortales! Aperite oculos neve semper falsis caligate fulgoribus, vestra metimini atque extimate corpuscula, circumspicite quibus septi estis angustiis, nolite geometras ac philosophos contemnere: terra omnis punctus est, vos caduci ac fragilis et incerti exitus, et cum iuvenes et cum sani estis cum morte luctamini, cum ascendere creditis descenditis et cum stare videmini, tum maxime ruitis; nec ullum animal magis suarum virium obliviscitur ac sepius vermes semimortui regna et imperia somniatis. Mementote vos punctum perexiguum seu verius punctum, ut sic dixerim, puncti brevis, immo ne millesimam quidem partem possidere: hanc superbi incole premitis, mox premendi neque amplius ex universo possessuri quam quod frigentibus membris ac pallidis occupabitis. Ite nunc ceci et insani elatoque vultu tumidi
Abbreviated transcription (Latin):
galienũ. G. Sum Romanus Imperatoꝵ m¬
undi dñs . R. Fuit qñ id dici prope u̾acitͥ
potͥat. quorsum uͦ ⁊es redierĩt uides. ut in¬
telligi det̃ qͣ sit tutũ stultis ⁊ ingnauis ma¬
gna cõmictere quãta prouidentia quantũ in
furorem. quantus labor. quantaq diligen¬
tra quatũ intorporẽ incidit. nõ ẽ amplius
gaudii materia romanũ mperiũ s huma¬
ne fragilitatis et fortune uariantis indii¬
um.G. Umperio clarus sum..R. Cla¬
ra noĩa res obsture. mundi fraudes. hum¬
ana credulitas hi sũt u̾ci quibus huc illuc
faciles animi trahunti. pulchrũ imporii. pu¬
ichrum regni nom̃. s Imperiũ et regͥnu
difficillima omĩu offia si rite gerant᷑ ali¬
oquim et periculosa prorsus ⁊ mortifera ne¬
q de nichilo dictũ illd̾. ⁊egium laudatur. d¬
yadema nobilem potiusqͣ felicem pannu
plenum curis periculisq ⁊ miẜiis multis
quẽ cognostẽs nemo nõ modo ambiat aut

Expanded text:
Galienum. Sum Romanus imperator, mGalienum. Sum Romanus imperator, mundi dominus. Fuit quando id dici prope veraciter poterat; quorsum vero redierint res vides, ut intelligi detur quam sit tutum stultis et ignavis magna committere, quanta providentia quantum in furorem, quantus labor quantaque diligentia quantum in torporem incidit. Non est amplius gaudii materia Romanum imperium, sed humane fragilitatis et fortune variantis indicium. Imperio clarus sum. Clara nomina, res obscure, mundi fraudes, humana credulitas! Hi sunt unci quibus huc illuc faciles animi trahuntur. Pulchrum imperii, pulchrum regni nomen, sed imperium et regnum difficillima omnium officia, si rite gerantur; alioquin et periculosa prorsus et mortifera neque de nichilo dictum illud regium laudatur: diadema nobilem potius quam felicem pannum, plenum curis periculisque et miseriis multis, quem cognoscens nemo non ambiat modo aut
Abbreviated transcription (Latin):
ne ⁊ insenatu legitur dixisse. Ita se rem pp
gesturum ut sciret populi ⁊em ẽẽ nõ propͥam.
optimo principe dignum u̾bum. G. Regno
et ultio mea est. R. Tua quidem minime
neq mentitur hiis qui ait mea ẽ ultio profecdo
au̾t. Si uerus es rex nichil tuũ minus ẽ qͣ
ultio nichil magis q dementia. Nlatura utin¬
am ut apium sic hoĩum reges aculeo exarm¬
asset. nũc libero animali exemplũ dedit nõ
eripuit libertatem. meu̾ ẽ qd̾illa nõ cogit hor¬
tari/. Respice paruũ illd̾ s diuinũ animal
pone et tu non inuulnere set añ uulnus acu¬
leum plebeium eĩ illd̾ hoc regium. Alioqn ut
sine iustitia sic sine dementia rex non eris ac
ne homo quidem set qd̾ infabulis dici solet co¬
ronatus leo/. Go. Impator sum romanus. R.¬
Habes Nugustum habes et neronẽ et uite¬
llium quẽ sequaris. Adhos tres totanon mͦ
tibi ergo ducem elige. Si rentiorib delecta¬
ris habes eiusdem ordinis traianũ decium

Expanded text:
ne et in Senatu legitur dixisse: ita se rempublicam ne et in Senatu legitur dixisse: ita se rempublicam gesturum, ut sciret populi rem esse, non propriam; optimo principe dignum verbum! Regno et ultio mea est. Tua quidem minime, neque enim mentitur is qui ait: “Mea est ultio”. Profecto autem si verus es rex, nichil tuum minus est quam ultio, nichil magis quam clementia. Natura utinam, ut apum sic hominum reges aculeo exarmasset! Nunc libero animali exemplum dedit, non eripuit libertatem. Meum est quod illa non cogit hortari. Respice parvum illud sed divinum animal, pone et tu non in vulnere, sed ante vulnus aculeum: plebeium enim illud, hoc regium. Alioquin ut sine iustitia, sic sine clementia rex non eris ac ne homo quidem sed, quod in fabulis dici solet, coronatus leo. Imperator sum Romanus. Habes Augustum, habes et Neronem et Vitellium quem sequaris; ad hos tres tota non moergo tibi ducem elige: si recentioribus delectaris, habes eiusdem ordinis Traianum, Decium,
Abbreviated transcription (Latin):
recogites quid ẽ ꝙ thesaurũ impense parem¬
speras. Uñ eĩ frugalitati et modestie aut
sane magnis thesauris est opus sic prodi¬
galitati et luxurie neq thesauri neq imp¬
eria ip̃a sufficiũt ⁊ hec causa nõ tm̃ medi¬
ocris fortune hoĩes s principes quoq pene
omẽs eos dico/ qui nepotino uictui oꝑamde¬
dere necessario in rapinas et inpredã misit
que mulus festinate misereq mortis occa¬
sio fuita ã ñꝗd unius hoĩs impese tot
urbes nõ sufficient. R. Hi tibi responde¬
ant dequib multa diximus. inmirabilesq
alii quos par pestis pari dedit exitio. Ad
sumam uͦ profundissimi ht sũptuũ ut sic
dicam specus qͣi illo oli curti non opidus.
expleri ullis set uirtutibus añ alias modestia
cohiberi constringiq põt Inquod maxime pro¬
derit meminisse alienũs esse quod prodigis ⁊
hic quoq unum aliud hadriani u̾bum sepe
ad memoriam reuocasse qd̾ sepe ille ⁊ incõtio¬

Expanded text:
recogites quid est quod thesaurum impense recogites quid est quod thesaurum impense speras; ut enim frugalitati et modestie haud sane magnis thesauris est opus, sic prodigalitati et luxurie neque thesauri neque imperia ipsa sufficiunt. Et hec causa non tantum mediocris fortune homines, sed principes quoque pene omnes — eos dico, qui nepotino victui operam dedere — necessario in rapinas et in predam misit, que multis festinate misereque mortis occasio fuit. Nunquid unius hominis impense tot urbes non sufficient? Hi tibi respondeant de quibus multa diximus innumerabilesque alii, quos par pestis pari dedit exitio. Ad summam, vero profundissimum hoc sumptuum, ut sic dicam, specus, quasi illud olim Curtii, non opibus expleri ullis sed virtutibus, ante alias modestia, cohiberi constringique potest; in quod maxime proderit meminisse alienum esse quod prodigis et hic quoque unum aliud Hadriani verbum sepe ad memoriam revocasse, quod sepe ille et in contio
Abbreviated transcription (Latin):
incole metiuntꝰ nota oĩb ut tamquillus nu¬
merat milia passuum centum sexaginta
Lantudo aũt. duaꝵ capax quimq ⁊emium
ex adu̾so iter agentium neq se inpedientiu
concuisu: qd̾ opus si explesset italiã omẽnq
rem ap iex hausisset tantis aũt mundi ma¬
lis mors sola ꝯsuluit. Hũc sequitire aure¬
lius uerus qui ut omictam zeliqua cenã
illam fecit cui si par prandium facere uolu¬
isset nescio an romana res sufficere potu¬
isseti quo audito frat̾ eiᷤᷤ marcus aurelius
tam modestie amicus qͣ hic hostis ingenu¬
isse fertur rei. ꝓamisertus ⁊ imperio collabẽti
lumquo alios nimis multi sũt ẽi nec me
fallit posse ex nobis longinscula hec uidẽ
remedia breuiora pollicitis set delectat int̾¬
dum doctũ seu doctrine deditũ frugiq hoĩu
stultorum in sanias audire que illi quasi pro
contraĩo signo sĩt un̾ sibi ut aiunt remis
ueloq fugiendũ sciat hec aũt eo spectãtrut

Expanded text:
incole metiuntur, nota omnibus; ut Tranquillus nuincole metiuntur, nota omnibus; ut Tranquillus numerat, milia passuum centum sexaginta; latitudo autem duarum capax quinque remium ex adverso iter agentium neque se impedientium concurso. Quod opus si explesset, Italiam omnemque rem publicam exhausisset; tantis autem mundi malis mors sola consuluit. Hunc sequitur Aurelius Verus, qui, ut omittam cetera, cenam illam fecit, cui si par prandium facere voluisset, nescio an Romana res sufficere potuisset: quo audito frater eius Marcus Aurelius, tam modestie amicus quam hic hostis, ingemuisse fertur, reipublice misertus et imperio collabenti. Linquo alios; nimis multi sunt enim, nec me fallit posse ex nobis longiuscula hec videri remedia, breviora pollicitis: sed delectat interdum doctum seu doctrine deditum frugique hominem stultorum insanias audire, que illi quasi pro contrario signo sint, unde sibi, ut aiunt, remis veloque fugiendum sciat. Hec autem eo spectant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qd miracułũ rei auget/ rome medio cõsum¬
asset ita nõ dicam excesfisse s nec inplesse
quidem imꝑatorie domus modũ uisus esta
sibi ut didicans domum ipam non amplius
miraret᷑ ꝙͣ ut ht solum diceret. Iam tandẽ
quasi homo habitare incͥipio. adcto illa leuia
qp uestem nullam bis induit. nullũ iter minᷤᷤ
mille carrucis egit. calceatis argento usus m¬
ulis. aure rete pistatus est purpureis atq co¬
ccaneis funib at ⁊eliqua fidem excedentia siml
⁊ tedium paritura. q quis illa non stupẽs le¬
git scupẽtiorq aspiait uestigia eĩ extant pisti¬
nam illam ceptam amiseno monte uenturã¬
Q usq ad auernum lacum miris circu̾septam.
cõtectaq porticib. fossamq illam ab auerno
usq hostiam ꝑ tantum uie spacium totq ob¬
uios montes ut inducto mari sine maritin¬
is casibus nauigans ⁊ terre laborẽ et pelagi fa¬
stidiuim dedinaret. bongitudo quidem ut nẽ

Expanded text:
quod miraculum rei auget, Rome medio consummquod miraculum rei auget, Rome medio consummasset, ita non dicam excessisse, sed nec implesse quidem imperatorie domus modum visus est sibi, ut dedicans domum ipsam non amplius miraretur quam ut hoc solum diceret: “Iam tandem quasi homo habitare incipio”. Mitto illa levia, quod vestem nullam bis induit, nullum iter minus mille carrucis egit, calceatis argento usus mulis, aureo rete piscatus est, purpureis atque coccineis funibus ac reliqua fidem excedentia, simul et tedium paritura. Sed quis illa non stupens legit stupentiorque aspicit — vestigia enim extant —, piscinam illam ceptam a Miseno monte venturamque usque ad Avernum lacum miris circumseptam contectamque porticibus fossamque illam ab Averno usque Hostiam per tantum vie spatium totque obvios montes, ut inducto mari sine maritimis casibus navigans et terre laborem et pelagi fastidium declinaret? Longitudo quidem, ut nunc
Abbreviated transcription (Latin):
apalatino ad exquilinũ collẽ porrecta ⁊ mas¬
nam partem urbis occupans. ut nõ in merĩ¬
to int̾tonuitia quib liberima. plebis indigna¬
tione proscissus est illud quoq iactatũ sit
hãt auream dici uoluit nõ inepte quidem
signans noĩe pretium. Nuro eĩ ⁊ ge̾mis cu¬
stata ac stellata domus fuit tante allitudĩs
ut uestibulo colosus centũ uiginti pedum sta¬
ret. U̾nitus portitus atq aule laquearib au¬
reis atq eburneis tabulatis/ et cõnexa domo¬
rum celi instar inpropria sese sensim dieb
at noctibus sine int̾missione uoluentia. S¬
tagnum quoq maris emũłũ hedifitisq cre¬
cundatũ litore uibis inmore̾. ⁊ura pret̾ea eł
pascua et uineta ⁊ silue oiũiz generib ani¬
maliũ referre. Un hac domo qͣrtum cõiectu¬
ris ad uerum uiã ẽ. illud qd̾ coliseum uulgo
dicunt medium fuit cuiꝰ mĩc etiã ruine stu¬
porem spectantibo afferunt et hec oĩa dum

Expanded text:
a Palatino ad Exquilinum collem porrecta et maga Palatino ad Exquilinum collem porrecta et magnam partem urbis occupans, ut non immerito inter convicia, quibus liberrima plebis indignatione proscissus est, illud quoque iactatum sit: Hanc auream dici voluit, non inepte quidem signans nomine pretium: auro enim et gemmis crustata ac stellata domus fuit, tante altitudinis, ut in vestibulo Collossus centum viginti pedum staret, intus porticus atque aule laquearibus aureis atque eburneis tabulatis et convexa domorum celi instar vi propria sese sensim diebus ac noctibus sine intermissione volventia, stagnum quoque maris emulum edificiisque circumdatum litoree urbis in morem, rura preterea et pascua et vineta et silve omnium generibus animalium referte. In hac domo, quantum coniecturis ad verum via est, illud quod Collosseum vulgo dicitur, medium fuit, cuius nunc etiam ruine stuporem spectantibus afferunt. Et hec omnia dum,
Abbreviated transcription (Latin):
tas moles. durissimas rupes scissas campos
eq̃tos montibus et campis iuga montium.
terea illic addita. hinc detracta tam subito uł
nature miracułũ uim passe celeritate certart
nempe cum dibati pretum operis mors esset
quibus predecessoris sui tyberi thesauro ingẽ¬
ti diuitiisq oibus imperii intra anni spatiũ
exhaustis ad inopiam fedissimasq rapinas
est compulsus. Ulud int̾ ista nõ numero ꝙ
corinthium montẽ isthinũ ꝑ fodi animo de¬
sdinatati et si suptuosissimũ opus mn ut ꝑh¬
bent nauigantib utile quo duo maria um¬
gerentur et Abrundisio Aehenas ut calcho¬
dem baz anchionq petentibus flexus ingẽs
remicteretur Achaie huius comes ac uictor
amentie sequit᷑ nero cuius enormiũ impen¬
sarum nullus esti modus. in hedificando pre¬
sertim inquo omẽs prodigos et se ip̃m uicit
nulla alia inre damnosior ut de illo scribitu
unus exmille furorib actingendus est domꝰ

Expanded text:
tas moles, durissimas rupes scissas, campos tas moles, durissimas rupes scissas, campos equatos montibus et campis iuga montium, terra illic addita, hinc detracta, tam subito ut nature miraculum vim passe cum celeritate certaret, nempe cum dilati pretium operis mors esset. Quibus predecessoris sui Tiberii thesauro ingenti divitiisque omnibus imperii intra anni spatium exhaustis, ad inopiam fedissimasque rapinas est compulsus. Illud inter ista non numero, quod Corinthium montem Isthmum perfodi animo destinarat: etsi sumptuosissimum opus, tamen, ut perhibent, navigantibus utile, quo duo maria iungerentur et a Brundusio Athenas aut Chalcidem Byzantionque petentibus flexus ingens remitteretur Achaie. Huius comes ac victor amentie sequitur Nero, cuius enormium impensarum nullus est modus, in edificando presertim, in quo omnes prodigos et se ipsum vicit. Nulla alia in re damnosior, ut de illo scribitur, unus ex mille furoribus attingendus est: domus
Abbreviated transcription (Latin):
adriani principis qui ut scͥptum est uni quẽ
sisti generosum plane u̾bũ ac magnificũ ue¬
req cesareum: G. Imperator sum eritq iã
thesaurus par impense. R. Ad rapina uoꝵ
lec spectat est ut aliarum rexum sic sup̾tu¬
um fluxus quidam ac uorago cui nichil ẽ
satis longum est mortaliũ hac inparte set
inprimis romanoꝵ principũ furores stilo e¬
quare paucos tñ ex om̃ib eorumq ipõꝵ pa¬
uca demultis attingam. Comspectissimus ille
quidem Gaii furor. Baias ac partheolay pon¬
te iungentis atq illum tumidi maris sinũ
primum equiᷤᷤmox quadrigis triumphabẽ ꝑ
meatis/ quid aceto liquesactas memorẽ mã¬
garitas pretii ingentis .appositosq conuiuiis
panes aureos atq aureas dapes abus nõ fame
compescere conuiuarum ut mos est. propo¬
situm illi esset. s imperii opes spargere atq i¬
llorum auaritiam ixritare/. adde effusos imp¬
lebem numos. turbidoq ⁊ profundo maxi iac¬

Expanded text:
Hadriani principis, qui, ut scriptum est, uni quemHadriani principis, qui, ut scriptum est, uni quemsisti”. Generosum plane verbum ac magnificum vereque Cesareum! Imperator sum eritque iam thesaurus par impense. Ad rapinam vox hec spectat; est ut aliarum rerum, sic sumptuum fluxus quidam ac vorago, cui nichil est satis. Longum est mortalium hac in parte sed in primis Romanorum principum furores stilo equare; paucos tamen ex omnibus eorumque ipsorum pauca de multis attingam. Conspectissimus ille quidem Gaii furor Baias atque Puteolos ponte iungentis atque illum tumidi maris sinum primum equis, mox quadrigis triumphaliter permeantis; quid aceto liquefactas memorem margaritas pretii ingentis appositosque conviviis panes aureos atque aureas dapes, quibus non famem compescere convivarum, ut mos est, propositum illi esset, sed imperii opes spargere atque illorum avaritiam irritare? Adde effusos in plebem nummos turbidoque et profundo mari iac
Abbreviated transcription (Latin):
stra principes premit inuidia cũ illis potius
miseratio debeatur. Sã. Sum imꝑator et ulai¬
sci possum. E. yn hostes publicos. forsitam
non intuos. Illis eĩ siuerus es pͥnceps hoc
tuo astensu securitas parta est.priuatis affe¬
ctibus pietas pubca frenum stringet/. non po¬
tes huius aut illus hostis eẽ ex quo pater om¬
ntum esse meruisti. Id inciues principi Iuiͣs
est qd infilios patri/ Sustus princeps pater
patrie est. nullum exomĩb tuulis hoc gratius
sũmus ille principum Augustus accepit ut
qui conpresso adolestentie impetu paizis no¬
men implere decreuerat tibi ergo qui hosteᷤᷤ
fuerant. iam filii sumt .u. Imperator sum ul¬
cisci potero.s. Un hac potentia non debebis
et sic habe sũmi imperii potestatem excelleti¬
bus et fortune paribus animis esse uenie
materiam non uindicte/ cuius eo auidior
quisq quo uilior infirmiorq animi at uiri¬
um est qua in re meminisse profuerit illd

Expanded text:
stra principes premit invidia, cum illis potius stra principes premit invidia, cum illis potius miseratio debeatur. Sum imperator et ulcisci possum. In hostes publicos forsitan, non in tuos: illis enim, si verus es princeps, hoc tuo ascensu securitas parata est; privatis affectibus pietas publica frenum stringet. Non potes huius aut illius hostis esse, ex quo pater omnium esse meruisti. Id in cives principi iuris est, quod in filios patri: iustus princeps pater patrie est. Nullum ex omnibus titulis hoc gratius summus ille principum Augustus accepit, ut qui compresso adolescentie impetu patris nomen implere decreverat. Tibi ergo qui hostes fuerant iam filii sunt. Imperator sum, ulcisci potero. Uti hac potentia non debebis, et sic habe: summi imperii potestatem excellentibus et fortune paribus animis esse venie materiam, non vindicte, cuius eo avidior quisque quo vilior infirmiorque animi ac virium est. Qua in re meminisse profuerit illud