comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
PEro uitam eternam/. Rõ. Nulla maior. Nulla pulcrior
nulla sanctior spes/ mõ non ceca preceps ue sit/ Sur¬
enim/ qui semꝑ male agenio bonum sperent qͦ mebu
est stulcius. S. Eternam uitam spero. Rõ. Ea est uirtutum cõsã¬
guinitas atq cõnexio sicut a phis disputatum est/ ut neccesse
sit eum qui unam habet/ om nes habere uirtutes. cui illui est
consequens una carentem cunctis carere uirtutibus quodꝰ si
&e moralibus uerum est quid de theo logicis opinemur ⁊ taq si spco
habes/ caritatem si mul habeas oportet ac fidem si qua harum desit
non iam spes illa sed̾ presumptio in consulta est.s. uicam spero et᷑¬
nam . Riõ. Rem bonam ymo optimamsperas/ illud uide ut quod
bnum agis agas bene/. Sunt et qui bona male agant/ nec mi¬
as in falibilis extimator qualiter qͣ quuꝰ fiat aspicit nec minus
duerbia qͣ uerba librat et nomina .s. Spero uitam eternam .Ro.
lon celestis tantum / sed terrestris domini de se sperari amantꝰ sed

Expanded text:
pero eternam vitam. Nulla maior, nulla pulchrior, nulla sanctior spes, modo non ceca precepsve sit: sunenim qui semper male agendo bonum sperent, quo nichil est stultius. Eternam vitam spero. Ea est virtutum consanguinitas atque connexio, sicut a philosophis disputatum est, ut necesse sit eum qui unam habet omnes habere virtutes, cui illud est consequens una virtutum carentem cunctis carere virtutibus: quod si de mortalibus verum est, quid de theologicis opinemur? Itaque si spem habes, caritatem simul habeas oportet ac fidem; si qua harum desit, non iam spes illa, sed presumptio inconsulta est. Vitam spero eternam. Rem bonam, immo optimam speras; illud vide, ut quod bonum agis, agas bene. Sunt et qui bona male agant, nec minus infallibilis extimator qui qualiter quam quid fiat aspicit nec minus adverbia quam qui verba librat ac nomina. Spero vitam eternam. Non celestis tantum sed terrestres domini de se sperari amant; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ares/.6. In diuitiis acquiesto .Rõ. consopiti estis in uepribus mniẜi
grauis sopor qui non sentit aculeos/ uenir ecce que uos excitet et ex¬
ponat luce clarius id quod scriptum est dormieunt somnum suu
et nichib in uenerunt omnes utri diuiciarum in manibus suis rꝑ
de aurifodina. gaudiũ

Expanded text:
ares! In divitiis requiesco. Consopiti estis in vepribus miseri: ares! In divitiis requiesco. Consopiti estis in vepribus miseri: gravis sopor qui non sentit aculeos! Venit, ecce, que vos excitet et exponat luce clarius id quod scriptum est: “Dormierunt somnum suum et nichil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis”. DE AURIFODINA A
Abbreviated transcription (Latin):
si nul ot exigua longeq facilia / quid quid excesẜit graue est / nec iam
diuitie/ s uincula s compedes/ nec iam corporis ornamenta s impedi¬
menta animi et sollicitudinum atq formidinum accerui. G. diuitiis
plenus sum/. Ro. Caue ne ce rumpant/ omnis enim ꝑ lenitudo querit exi¬
cum / multis mortem actulere diuicie, requiem fere om̃ibus abstulere/¬
.G. opes habeo immensas .Rõ. Bonis moribus rem aduersam/ nimie
opes nõ modo singulorum hominum. s populi romani corruperunt
moies/ miram q illam et eximiam fregere uirtutem/ qui cam diucta¬
ius. et cam dui iustus atq integer ꝙ̃ dui paup fuit/ In ogestare uictor
gentium/ et quoᵈ est gloriosius uictor sui domitor uiciorum adi̾uitiis
uictus est atq pesimdatus nota loquor/ Quid nũe tibi de diuitiis sit spe¬
randum uides / .G. diuitiis affluo. Rõ. cr mallem uirtutibus habund̃¬

Expanded text:
simul et exigua longeque facilia: quicquid excesserit grave est, nec iam simul et exigua longeque facilia: quicquid excesserit grave est, nec iam divitie sed vincula, sed compedes, nec iam corporis ornamenta sed impedimenta animi et sollicitudinum atque formidinum acervi. Divitiis plenus sum. Cave ne te rumpant: omnis enim plenitudo querit exitum; multis mortem attulere divitie, requiem fere omnibus abstulere. Opes habeo immensas. Bonis moribus res adversam: nimie opes non modo singulorum hominum sed populi Romani corruperunt mores miramque illam et eximiam fregere virtutem. Qui tamdiu clarus et tamdiu iustus atque integer quamdiu pauper fuit, in egestate victor gentium et, quod est gloriosius, victor sui domitorque vitiorum, a divitiis victus est atque pessundatus. Nota loquor; quid nunc tibi de divitiis sit sperandum vides. Divitiis affluo. Quantum mallem virtutibus abund
Abbreviated transcription (Latin):
firsse in meiiocritate  uł honesta eciam pauꝑtate fateatur .G. o łte
michi accreuere diuitie. Rõ. Securitas gaui ium tranquilitas decre¬
uere que si cum illis ciesceriont non amari tantum diuitias ꝑaterer sed
hoitarer/. G. opes multus habeo. Nõ. habes rem quesitu difficilom/ custo¬
ditu anxiam / amissu flebilem/. G. Magne michi diuitie sinit. Rõ. sꝑ¬
se si fuerint deciescent ẜ uate non ce diuitem s occupatum non dñm
faciũt s custo dem/. G. diuitias hẽo ingentes /. nõ. uide ne potius habeãe᷑
hoc est ne non diuitie tue sint / s tu illarum neq illetibi ẜ uiant s tu illis
nam si nescis plures multo sunt qui hñtur q̃ qui babent/ multo q
crebuores quos ꝓ phetitus ẜ mo notat/ uiri diuitiarum q̃ diuirie uiroꝵ
Sic uos uestra cupiditas uilitasꝙ animi de dominis ẜuos facit usus
quidom peccunie notus est / ur nature neccessaria comparentur. pauca.

Expanded text:
fuisse in mediocritate vel honesta etiam paupertate fateatur. Multe fuisse in mediocritate vel honesta etiam paupertate fateatur. Multe michi accrevere divitie. Securitas, gaudium, tranquillitas decrevere; que si cum illis crescerent, non amari tantum divitias paterer, sed hortarer. Opes multas habeo. Habes rem quesitu difficilem, custoditu anxiam, amissu flebilem. Magne michi divitie sunt. Sparse si fuerint decrescent; servate non te divitem sed occupatum, non dominum facient sed custodem. Divitias habeo ingentes. Vide ne potius habeare, hoc est ne non divitie tue sint, sed tu illarum neque ille tibi serviant, sed tu illis. Nam, si nescis, plures multo sunt qui habentur quam qui habent multoque crebriores, quos propheticus sermo notat, viri divitiarum quam divitie virorum: sic vos vestra cupiditas vilitasque animi de dominis servos facit. Usus quidem pecunie notus est, ut nature necessaria comparentur, pauca
Abbreviated transcription (Latin):
iosissims ac diuine no qua unq̃s re offensus/ ne quo unꝙ̃ ueibo ali¬
enatus effugiat  suiumm q audias ullud̾ ecclesiasti ciy sicut qui d̾mnidi
aueri a tmani sua. sac relliquisi ꝓ olmum cuum non illum capies
alamꝰ seq uaue quoniam longe abest effugit enim sicut caprearqͦ
nder mgens bo num habes at suaue operosum tamen ac diffieill
quesim inq̃ oposum et custodia/ magnus thesaurus est amicus uerrb
q magna suandus cuia magno si ꝑeat lugendus flem.
Ed habundo opibus.Rõ. Iam non mior si et amiciciis ba¬
bundare uisus eias / non est nouum neq in solitum locu¬
pletum limina uulgaribus amiciciis/ et simulatis obse¬
quiis frequentari /. G. opum magna uis est michi . Rõ.¬
Anceps et o nerosa felicitas/ et que plus in udie sis hĩtura q̃ gaudii¬
G. diuitie exund antes sunt. Rõ. Non statim ideo exundaus quies
exundausq iocunditas/ uix diuitem in uenias qui non sibi molius

Expanded text:
tiosissime ac divine, ne qua unquam re offensus, ne quo unquam verbo alitiosissime ac divine, ne qua unquam re offensus, ne quo unquam verbo alienatus effugiat serumque audias illud Ecclesiasticum: “Sicut qui dimittit avem de manu sua, sic reliquislum sequeris, quoniam longe abest: effugit enim, sicut caprea deProinde ingens bonum habes ac suave, operosum tamen ac difficile quesitu, inquam, operosum et custodia. Magnus thesaurus est amicus verus, sed magna servandus cura, magno, si pereat, lugendus fletu. 53 ed abundo opibus. Iam non miror si et amicitiis abundare visus eras: non est novum neque insolitum locupletum limina vulgaribus amicitiis et simulatis obsequiis frequentari. Opum magna vis est michi. Anceps et onerosa felicitas! et que plus invidie sit habitura quam gaudii. Divitie exundantes sunt. Non statim ideo exundans quies exundansque iucunditas: vix divitem invenias, qui non sibi melius
Abbreviated transcription (Latin):
to iia quidem in se ip̃a b̾ec in filiis exꝑta testabitur/ Eminentia
ut uisos at cfara deceipimus / nulgus et urbes et comunem uitã
hominum his płenami queri moñis p̃teuimus Quibus ita se hñtib
cm m oñĩ genere illorum qui cariss immi iudicantur odiis seꝑe latẽtib
sepe eciam manifestis multa insit amarituo sola amicicia odisẜ e¬
sat nomo imiq̃ non dicam occidit aut ꝓdidit amicum s ne lesit a¬
dem nolans Nłiam ob̾iem si amicum uerum qualem p̃dicas ĩ uenisti
magnas te duacias in uenisse ciedito Illud uice ne ut magna pais
hominum rebus dedita usibus et nobilum ꝙ conre itrix et agris
aut mercibuis q amiciciis ac iurtunbus colendis intencior quod opti¬
qumm nar tus es negligas. Si tantam curam impendins custo die anti et
argo nrii ans ouentasium lapillorum que sunt teue feces et pellagi pu¬
qa menta quanta dillgentia amiq cultui impendenda est s rel pie¬

Expanded text:
to, illa quidem in seipsa, hec in filiis experta testabitur. Eminentia to, illa quidem in seipsa, hec in filiis experta testabitur. Eminentia ut vides et clara decerpimus, vulgus et urbes et communem vitam hominum his plenam querimoniis preterimus; quibus ita se habentibus, cum in omni genere illorum qui carissimi videantur odiis sepe latentibus, sepe etiam manifestis, multa insit amaritudo, sola amicitia odiis vacat: nemo unquam non dicam occidit aut perdidit amicum, sed ne lesit quidem volens; quamobrem, si amicum verum qualem predicas invenisti, magnas te divitias invenisse credito. Illud vide ne, ut magna pars hominum rebus dedita vilibus nobiliumque contemptrix et agris aut mercibus quam amicitiis ac virtutibus colendis intentior, quod optimum nactus es negligas. Si tantam curam impenditis custodie auri et argenti atque orientalium lapillorum, que sunt terre feces et pelagi purgamenta, quanta diligentia amici cultui impendenda est, rei pre
Abbreviated transcription (Latin):
gis fiłios suum ꝙ insuꝑ filium accidit nc quis suꝑesset in parthia qui
regnaret s uetusta hec Nunquid non et recentiore memoria in ter pa¬
tem et filium de regno cerratum audiuimus : ẽt nudius tertius inter
fratres m ħispania decertari uidimus q̃ q̃ calium odiorum et maxina
fiareinoꝵ/ crebia adco er noua et uereia sint exempla/ ut pene falo¬
uosius sit exquiieie/ qui amici fiatres fuerint q̃i qui hostes utrunq
postponi mus ie media enim nunc non exempla collgimus/ Quid p̃t̾ea
an non aui coniuges. care uxores : S interogabis agamenonem ac del¬
phebum et de uestris ꝙ claudium cesarem ac minorem ꝑ cunctabeus a¬
feitanum hi tibi q̃s cari fuerint uxoribus suis dicent contia uero
oerauiam sciscitare et arsinoem/ quid illa de nero ne suo fec de suo
senciat pifzobomeo illa de adoptiuo hec de nariuali ẜiẽ uciaq de mars¬

Expanded text:
gis filios, suumque insuper filium occidit, ne quis superesset in Parthia qui gis filios, suumque insuper filium occidit, ne quis superesset in Parthia qui regnaret. Sed vetusta hec: nunquid non et recentiore memoria inter patrem et filium de regno in Britannia certatum audivimus et nudiustertius inter fratres in Hispania decertari vidimus? Quanquam talium odiorum et maxime fraternorum crebra adeo et nova et vetera sint exempla, ut pene laboriosius sit exquirere qui amici fratres fuerint quam qui hostes; utrunque postponimus: remedia enim nunc, non exempla colligimus. Quid preterea? An non cari coniuges, care uxores? Sed interrogabis Agamemnonem ac Deiphobum et de vestris Claudium Cesarem ac minorem percontaberis Africanum: hi tibi quam cari fuerint uxoribus suis dicent. Contra vero Octaviam sciscitare et Arsinoen quid illa de Nerone suo, hec de suo sentiat Ptolemeo: illa de adoptivo, hec de naturali fratre, utraque de mari
Abbreviated transcription (Latin):
nem/ et aggripi nam nero/ Ancipater thesalonicem inteifocit : Cari filii
non ne thoseus ypolitum castiss mium / phuilipus rex macedoniẽ e̾ometri¬
um filium adoloscentem optimum uissit occidi/. Non ne et ptholomens alt
ad ueisum pietati nomen/ ip̃e quoq fedissi mus rex egipti duos et herodex
rex iudee unum / et constantinus romanus imꝑator unum quoq cris¬
pum filium int̾emit / non ne malchus dux cartagi nensium/ carthalonẽ
silium crucifixit  Qu̾i eciam matres quaꝵ amor huic intensior hine
niciorante sexus / in filios seuieut nota om̃ibus medea Quid lardice
nq̃ parentes repeto cari filis cari fratres. at ur in ĩmo exompło omnis
Piudanir impietas phraaces iex parchorum om̃ium regum scelestissimꝰ
onium q mortalium/ regnandi non cupiditite s rabie furiis q actus
oiodem senem et afflictum patren ad hoc et tuginta fratres suos dicti ie¬

Expanded text:
trem, Agrippinam Nero, Antipater Thessalonicen interfecit? Cari filii: trem, Agrippinam Nero, Antipater Thessalonicen interfecit? Cari filii: nonne Theseus Hippolytum castissimum, Philippus rex Macedonie Demetrium filium adolescentem optimum iussit occidi? Nonne et Ptolemeus alter, adversum pietati nomen, et ipse quoque fedissimus rex Egypti, duos, et Herodes rex Iudee unum et Constantinus Romanorum imperator unum quoque Crispum filium interemit? Nonne Malchus dux Carthaginensium Carthalonem filium crucifixit? Quin et matres, quarum amor hinc intensior, hinc mitior sexus, in filios sevierunt. Nota omnibus Medea; quid Laodice ri, inquam, parentes. Repeto enim, cari filii, cari fratres: at, ut uno exemplo omnis claudatur impietas, Phraates rex Parthorum omnium regum scelestissimus omniumque mortalium regnandi non cupiditate sed rabie furiisque actus, Orodem senem et afflictum patrem, ad hec et triginta fratres suos, dicti re
Abbreviated transcription (Latin):
habebatis in uenistis in fid̾os Nulluis rei tam difficilis ꝙ humani ã
coniectura extimatioq est/ . G. Nichil cõnicio nichil extimo ut dixi s
bat uita / seu natura. seu casus aliquis seu labor ac studium dedit dul¬
ces fateor parentes/ dulces filii/ dulces fratres/ possunt iñ amaresceͣ
nec parentes ideo nec fratres quidem des munt esse nec filii/ cum dulces ee
desieunt At amicus so lui dum sit uerus dulcis et carus eẽ non desmit
Cari inꝙͣ sunt parentes/. nonne autem iupiter sarurnum patrem regno ex¬
pulit Nicho medes prusiam bithine regem suum patrom/ consilia licet
uocandi filii agitantem uita priuauit: Et pcho lomeus hinc philopater drũs
pare ac matre et fratre cccisis. ad ultimum et uyore euridice in cerfecta/ re¬
gum egipti scortorum sic rexit arbitrio ut nichil regno pprium haberet
pieter nudum et mane regis no men/ non ne et horestes clitemestr am ma¬

Expanded text:
habebatis invenistis infidos? Nullius rei tam difficilis quam humani animi habebatis invenistis infidos? Nullius rei tam difficilis quam humani animi coniectura extimatioque est. Nichil conicio, nichil extimo, ut dixi, sed hac vita, seu natura seu casus aliquis seu labor ac studium dedit. Dulces, fateor, parentes, dulces filii, dulces fratres; possunt tamen amarescere nec parentes ideo nec fratres quidem desierunt esse nec filii cum dulces esse desierint; at amicus solus, dum sit verus, dulcis et carus esse non desinit. Cari, inquam, sunt parentes: nonne autem Iuppiter Saturnum regno patrem expulit, Nicomedes Prusiam Bithynie regem, suum patrem, consilia licet necandi filii agitantem, vita privavit? Et Ptolemeus hinc Philopater dictus, patre ac matre insuper et fratre occisis, ad ultimum et uxore Eurydice interfecta, regnum Egypti scortorum sic rexit arbitrio, ut nichil in regno proprium haberet preter nudum et inane regis nomen. Nonne et Orestes Clytemnestram ma
Abbreviated transcription (Latin):
enii non ante queritur q probetur nec amicum ꝓbant aliorum ueiba
certe nec ꝓpria s expeita caritas fid̾esq. b. Amicum michi de longina¬
uo quesuit fama. Rõ. de te aliquid mentie nio quispiam tibi amicum
dedit dece uera loquendo uł forsican mentie ndo itu̾em tibi hũc ip̃m
alter eupiet/ Quibus iid fuint ccestuntꝙ o m̃ĩaz eisdem facile resol¬
iuntur et natura uult ut cito aucra cito desinant/.
de amico unco ac fideli. gaudiũ¬
Micum uum fidum et certum habeo/. Rõ. Sepe in expiendo
uestrum eriat accumen et dum uos ip̃os ꝑ itissimos iudicatis
in hoc ip̃o ac ꝑinde ceterarum rerum in extimat̾one fallimĩ¬
.G. Scio ego non extimo amicum michi ese fidiss mũ. Rõ.¬
Et quot putas idem credentos ymo ut sibi iuobbantur et scientes cum
ad arctissimum uentum esset epamen/ sese lusos in uenerint / Unde uoͣ
tot quottidie de amicis prodeunt querele nisi quia quos fidissimos

Expanded text:
enim non ante queritur quam probetur. Nec amicum probant aliorum verba enim non ante queritur quam probetur. Nec amicum probant aliorum verba certe nec propria, sed experta caritas fidesque. Amicum michi de longinquo fecit fama. De te aliquid mentiendo quispiam tibi amicum dedit; de te vera loquendo, vel forsitan mentiendo itidem tibi hunc ipsum alter eripiet. Quibus viis fiunt crescuntque omnia, eisdem facile resolvuntur; et natura vult ut cito aucta cito desinant. 52 DE AMICO UNICO ET FIDELI Amicum unum fidum et expertum habeo. Sepe in experiendo vestrum errat acumen et dum vosipsos peritissimos iudicatis, in hoc ipso ac perinde ceterarum rerum in extimatione fallimini. Scio ego, non extimo, amicum michi esse fidelissimum. Et quot putas idem credentes, immo ut sibi videbantur et scientes, cum ad arctissimum ventum esset examen, sese lusos invenerunt? Unde vero tot quotidie de amicis prodeunt querele, nisi quia quos fidissimos
Abbreviated transcription (Latin):
amicum paucis forte et ne tuis quid̾em uerbis quesiuisse bone spei es/.b.
Fama ab extremo ceure michi actulit amicum /. Rõ. Fama contraua ill¬
um tibi auferet eo q facilius/ quo parentiores benis malis q̃ bonis rell¬
atibus aures sunt / .b. Fama bonum michi peperit amicum. Rõ. nud̾e scis
q̃z ẜonus sit quem non uideris iogo cum illi ip̃i quos quortidie uides atqi
alloqueris quales sint tanto in tempore nudum scias: Sepe uos creduliras
uestia cirtũuenit/ libenter creditis quod optatis multum fidei fame tͥ¬
b̾uitis mendaciis ꝑas eius aĩim uidere cuius nunq̃ frontem uideris / cum
sunt inter nocissimos quoq tot pectorum diuersoria tot latebre/ diffici¬
le est amicum nisi in magna ad u̾sitare cognoscere/ oꝑosius est illui
nosse q querere una sepe hoia paucis ueibis queritꝰ qui ux multis
anuis atq exꝑimentis agnoscitur. uoco nunc amicum ut uulgus uerus

Expanded text:
amicum paucis, forte et ne tuis quidem, verbis quesivisse. Bone spei es! amicum paucis, forte et ne tuis quidem, verbis quesivisse. Bone spei es! Fama ab extremo terre michi attulit amicum. Fama contraria illum tibi auferet eoque facilius, quo patentiores malis quam bonis relatibus aures sunt. Fama michi bonum peperit amicum. Unde scis quam bonus sit quem nunquam videris rogo, cum illi ipsi quos quotidie vides atque alloqueris quales sint tanto in tempore nondum scias. Sepe vos credulitas vestra circumvenit, libenter creditis quod optatis, multum fidei fame tribuitis mendaci; speras eius animum videre cuius nunquam frontem videris, cum sint inter notissimos quoque tot pectorum diversoria, tot latebre. Difficile est enim amicum nisi in magna adversitate cognoscere, operosius est illum noscere quam querere. Una sepe hora paucis verbis queritur, qui vix multis annis atque experimentis agnoscitur. Voco autem amicum ut vulgus: verus
Abbreviated transcription (Latin):
contigit. queie alium ubi eum queso reperies: ut cñ alius accidat et no¬
minis claritas ab sentem conciliet amicum multum enim in rebus nõ
in ficior põt fama nunquid tamen non uerendum eut nequod ait ꝗdam.
minuat presentia famam qua mulci quos abscentes obstupuerant corã
positos contempẜunt / Cenera res est iudicium humanum facile flectit᷑¬
.G. Eama michi amicos transalpes et transmaria quesiuit . Nõ. Uestra fero
omĩa friuola/ eque et in aniasunt/ nam quis usus aut quis fructus fuerit
illius aquo nec uisus nec uidendus quem ue nec un̾eris nec uisurus unq
sis ⁊ uitia nostia presentes quoq amicicias in utles faciunt et manes si¬
dias infidas/ quãius non sunit ille quidem s d̾icuntur amicicie/ quid
nunc igitur de hii tuis amiciciis speres iide obsequium amicos paree
ait comicus / imo herclo ueri amici/ iux multis obsequiis paruintur ctu creli

Expanded text:
contigit; quere alium: ubi eum, queso, reperies? Ut tamen aliis accidat et nocontigit; quere alium: ubi eum, queso, reperies? Ut tamen aliis accidat et nominis claritas absentem conciliet amicum — multum enim in rebus, non inficior, potest fama —, nunquid tamen non verendum erit ne, quod ait quidam, “minuat presentia famam”? Quam multi quos absentes stupuerunt, coram positos contempserunt! Tenera res est iudicium humanum, facile flectitur. Fama michi amicos trans Alpes et trans maria quesivit. Vestra fere omnia frivola eque et inania sunt. Nam quis usus aut quis fructus fuerit illius, a quo nec visus nec videndus quemve nec videris nec visurus unquam sis? Vitia vestra presentes quoque amicitias inutiles faciunt et infidas, quamvis non sint ille quidem, sed dicantur amicitie. Quid nunc igitur de his tuis amicitiis speres vide. Obsequium amicos parere ait comicus; immo hercle veri amici vix multis obsequiis pariuntur: tu credis
Abbreviated transcription (Latin):
uando uisum  ut non incognitos s bostes quoq fama faciat a¬
mitos fecit massinissam sipioni ut qui in om̃i cartaginenssiũ
equitatu primus esse consueuerat in om̃i romanoꝵ equitatu
abueisus cartaginem primus esset/ neq hostes tñ proprios sed predones
qui publici om̃ium mortalium hostes sunt / eidem illi fame splendor atti¬
apit/ qui ad eum liternino in exilio habitantem facto agmine ueĩentos
sie ur primo aspectu terubiles uiderentur/ ubi se suspectos in cellex erunt
posiris mi nis atq aimis et dimissis sate litibus insuetam mansuerud iner
induti soli predonum principes accesserunt/ eumq ceu numen aliquod
domum q eius ut remplum deuotissimum uenerati / dextra illa uictorio¬
sa multis osculis fatigata affixisq muneribus demus in limine qͣlia
deorum aris affigi mos tunc erat/ quasi ingenti lucro aucti ꝙ uirum
illum conspexissent et tanq̃ celesti uisione alacres abierunt hoc illi uni

Expanded text:
uando visum, ut non solum incognitos sed hostes quoque fama faciat auando visum, ut non solum incognitos sed hostes quoque fama faciat amicos. Fecit Masinissam Scipioni, ut qui in omni Carthaginensium equitatu primus esse consueverat, in omni Romanorum equitatu adversus Carthaginem primus esset; neque hostes tantum proprios, sed predones, qui publici omnium mortalium hostes sunt, eidem illi fame splendor attraxit, qui Linterni ad eum in exilio habitantem facto agmine venientes, sic ut primo aspectu terribiles viderentur; ubi se suspectos intellexerunt, positis minis atque armis et dimissis satellitibus, insuetam mansuetudinem induti, soli predonum principes accesserunt eumque ceu numen aliquod domumque eius ut templum devotissimum venerati, dextra illa victoriosa multis osculis fatigata affixisque muneribus domus in limine, qualia deorum aris affigi mos tunc erat, quasi ingenti lucro aucti quod virum illum conspexissent et tanquam celesti visione alacres abierunt. Hoc illi uni
Abbreviated transcription (Latin):
merx difficilior cognitu q homo/. G. imuici multi sunt michi. Ro̾. conti¬
bernales forsan aut cõuiue hii enim nisi epule de fuerint/ non deerunt
amici autem semꝑ pauci sepe nulli/ sepe quod iniquissimum est amici
nomen lomesticus hostis cenet/ et sub uelo ficte beniuolentie, familia¬
res insidie delitescunt. G. Supra necessitatem sunt amici/.Rõ. ppri¬
me necessarius fere omĩbus maxime q potentibus deest semꝑ qui scilicet
interror assentatorum mendatia uerum loqui audeat et uelit qua in ie mł¬
ris amico utilior hostis fuit /. G. M ultos heõ amicos. Rõ. crede michi plu¬
uibus indiges sanctiorq esser orbis teriarum et quietior si tot eẽnt amic¬
cie quot ferunturi. G. Amicum hc̃o. Rõ. m ultum est / nil amico carius
nil rarius
de amicis incognit nisi ꝑ fama. gaudiu¬
ma presens ab sentes michi peperit amicos.liõ. Est id quide aliq¬

Expanded text:
merx difficilior cognitu quam homo. Amici multi sunt michi. Contumerx difficilior cognitu quam homo. Amici multi sunt michi. Contubernales forsan aut convive. Hi enim nisi epule defuerint non deerunt, amici autem semper pauci, sepe nulli, sepe, quod iniquissimum est, amici nomen domesticus hostis tenet et sub velo ficte benevolentie familiares insidie delitescunt. Supra necessitatem sunt amici. Apprime necessarius fere omnibus maximeque potentibus deest semper, qui scilicet inter tot assentatorum mendacia verum loqui audeat et velit, qua in re multis amico utilior hostis fuit. Multos habeo amicos. Crede michi, pluribus indiges sanctiorque esset orbis terrarum et quietior si tot essent amicitie quot feruntur. Amicum habeo. Multum est. Nil amico carius, nil rariusDE AMICIS INCOGNITIS NISI PER FAMAM Fama presens absentes michi peperit amicos. Est id quidem aliq
Abbreviated transcription (Latin):
rerarum in digentia minor est sic in opiam semꝑ in opia/ copiam comit¬
retur copia. crescat siue adueniar egestas. decrescent seu abibunt seu ue¬
uus detegentur amicicie qui amici tui fuerunt qui fortune/ illa inidebitur
abeunte te cui sequentur illam sui hec melior illa densior cacerua nec est qd
mirari debeas uase ł ex hausto illos abscedere qui solam uini dulcedinem se¬
quebantur. ad uersitas simulatorem abigit fer potoiem .G. In numerabiles
habere uileor amicos/. Ro. Bene ais uideor / unde cibi autem hec oppinis cum
omĩum uere amicicie iare sint in numerabiles tuas esse: ꝑ suasum autem
esse debet in pͥmis nisi int̾ bonos amicicias non constare hic iam certius
eptimabis quot non dicam tibi s hum ano generi amicicie piue suit cum
numerare ceperis quot sunt loni/ .b.Ami cos habeo q̃ plures. Rõ. Notos di
ud q quod̾ ueraciter sis d̾icturus in dubio est nullum enim animal nulla.

Expanded text:
terarum indigentia minor est. Sic inopiam semper inopia copiamque comitterarum indigentia minor est. Sic inopiam semper inopia copiamque comitatur copia: crescat sive adveniat egestas, decrescent seu abibunt seu verius detegentur amicitie. Qui amici tui fuerunt, qui fortune, illa videbitur abeunte: te tui sequentur, illam sui, hec melior, illa densior caterva. Nec est quod mirari debeas, vase exhausto illos abscedere qui solam vini dulcedinem sequebantur: adversitas simulatorem abigit, fex potorem. Innumerabiles habere videor amicos. Bene ais: “videor”; unde tibi autem hec opinio, cum omnium vere amicitie rare sint, innumerabiles tuas esse? Persuasum autem debet esse in primis, nisi inter bonos amicitias non constare; hinc iam certius extimabis quot non dicam tibi, sed humano generi amicitie pure sint, cum numerare ceperis quot sint boni. Amicos habeo complures. “Notos” dic idque quam veraciter sis dicturus in dubio est. Nullum animal, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
cabiles quorundam animi ut et culti sꝑuant et amati oderint/
nec contenti nullam pio affectui uicem redidere quod nec belluis ꝗ s
nisi atrocissimis accidit/ ex asperantur obsequio et si credi põt amore
ad odium iuitantur quod ꝑiculosissimum et in cer uite mala gra¬
uissi mum humana. simplicitas exꝑitur.b. Ciedo amicos optimos
br̃e. Est hoc quilem amicicie ꝑpetuum epytheton quod et si ling¬
ue absit adest in tellecrui. Itaq breuius loqui potes Die amicos una
optimos dixeris .G. habeie amicos credo. Rõ. Caue ne falsum cie¬
das ne qñ te aliter credere ip̃a res cogat abissum animi metiri nen
est hominis / nimne amicos uobis uina conciliant/ lacrime aũt ꝑ bant
et quod debiit pͥmum esse nouissimũ est .G. Amici in hoc statu reum mł¬
ti sunt /. Rõ. rerum credo felicium ita enim forme acadit ut et si fditu¬
na om̃is amiciciis egear / illi tamen amicoꝵ copia maior sit cui reuu ce¬

Expanded text:
cabiles quorundam animi, ut et culti spernant et amati oderint, cabiles quorundam animi, ut et culti spernant et amati oderint, nec contenti nullam pio affectui vicem reddere, quod nec beluis quidem nisi atrocissimis accidit, exasperantur obsequio et, si credi potest, amore ad odium irritantur, quod periculosissimum et inter vite mala gravissimum humana simplicitas experitur. Credo amicos optimos habere. Est hoc quidem amicitie perpetuum epitheton, quod, etsi lingue absit, adest intellectui idque brevius loqui potes. Dic amicos: una optimos dixeris. Habere amicos credo. Cave ne falsum credas, ne quando te aliter credere ipsa res cogat: abyssum animi metiri non est hominis; nunc amicos vobis vina conciliant, lacrime autem probant et quod debuit primum esse novissimum est. Amici in hoc statu rerum multi sunt. Rerum, credo, felicium: ita enim ferme accidit, ut, etsi fortuna omnis amicitiis egeat, illi tamen amicorum copia maior sit, cui rerum ce
Abbreviated transcription (Latin):
itł extinctos.G. Amicos ni fallor fidos habeo /. Rõ. uid̾e̾ aũt ne fallaris
ne ue exꝑiii cupias nam sope cuius rei fuerat dultis oppiaio/ ama¬
ium fuit experimentum/. G. Amicos puto bonos habeo/. Nõ unde id
putes eciam atq eciam examina ati illud in primis quãtum ip̃e ames
sunt enim qui non amant et amari putant/ quo nichil ẽ stulcius
isq comunis error est diuitum/ amorem p̃cio emi credunr ꝗmutiu
queritur amore generosissi ma res aĩis bonus/ non erbis neq carmi¬
nibus magicis mouetur / non auro aut gẽmis non ad extiemũ ferio
ffectitur amando uincitur colem̾oq Est hec catonis greci pħi amatori¬
um notissi mum/ quod senece placuit et michi Si uis amari ama
q̃ q̃ et hoc ip̃m sepe fustͣ est tam multe tamq ꝑscrutabiles ac ꝓ fũide
sunt pectorum cauerne tam uenenosi tam q in humani et in pla¬

Expanded text:
vel extinctos. Amicos, ni fallor, fidos habeo. Vide autem ne fallaris vel extinctos. Amicos, ni fallor, fidos habeo. Vide autem ne fallaris neve experiri cupias: nam sepe cuius rei fuerat dulcis opinio amarum fuit experimentum. Amicos, puto, bonos habeo. Unde id putes etiam examina atque illud in primis quantum ipse ames. Sunt enim qui non amant et amari putant, quo nichil est stultius isque communis error est divitum: amorem pretio emi credunt, qui mutuo queritur amore. Generosissima res est bonus animus; non herbis neque carminibus magicis movetur, non auro aut gemmis, non ad extremum ferro flectitur: amando vincitur colendoque estque Hecatonis Greci philosophi amatorium notissimum, quod Senece placuit et michi: “Si vis amari ama”, quanquam et hoc ipsum sepe frustra est, tam multe tamque imperscrutabiles ac profunde sunt pectorum caverne, tam venenosi atque inhumani et impla
Abbreviated transcription (Latin):
odio hinc fidem uł illinc uł utrinq deserere sit neccesse/ .G. Copia ẽ utili¬
um ac dellectabilium amicorum.Ro. Sencio ad uulgares amicicias dose¬
endis que tñ ip̃e simul plures esseuix possunt ꝙ multis retribuere
familiarit̾q conuiuere oꝑosissimum sit aĩõ p̃ẜtim in executõne
cuiuspiam difficilis atq ingenui operis occupato .b. Amicos ꝙ ꝓsiit
et dellectent habeo/. kõ. Caduce amicicie quaꝵ dellectatio uł utilitas
fundamentum. nam et stantibus illis tremũt et cedentibus ruũt id
non possibile mñ s perfacile ymo uoͣ ꝓpe neccessarium ꝙ he pleũq uł
fortunam sequntur/ uł etatem formeq graciam/ quibus nichil in cer¬
rius/ At que in uirtuce fundantur. immortales sunt eo ꝙ uirtus ip̃a qd¬
dam stabile firmumq sit et ut uerbo utar aristotilis mansiuurꝵ q̃
qm̃ mori nequit ideo quos propter ho nestum dilleximus diligi mus

Expanded text:
odio, vel hinc fidem vel illinc vel utrinque deserere sit necesse. Copia est utiliodio, vel hinc fidem vel illinc vel utrinque deserere sit necesse. Copia est utilium ac delectabilium amicorum. Sentio: ad vulgares amicitias descendis, que tamen ipse simul plures vix esse possunt, quod multis retribuere familiariterque convivere operosissimum sit, animo presertim in executione cuiuspiam difficilis atque ingenui operis occupato. Amicos qui prosint et delectent habeo. Caduce amicitie, quarum delectatio vel utilitas fundamentum est! nam et stantibus illis tremunt et cedentibus ruunt: id non possibile tantum sed perfacile, immo vero prope necessarium, quod hec plerumque vel fortunam sequuntur vel etatem formeque gratiam, quibus nichil incertius. At que in virtute fundantur immortales sunt, eo quod virtus ipsa quiddam stabile firmumque sit et, ut verbo utar Aristotelis, mansurumque quoniam mori nequit. Ideo quos propter honestum dileximus, diligimus
Abbreviated transcription (Latin):
sieut / negotiator rerum talium sat industrius bẽatur /. G. a micicuis fe¬
llix sum/. Ro.hoc scur non potes/ nisi rebus aliis sis infellix/ uerum est
enim illud̃ felix se nescit amari / . G. Amicicie certe sunt.Rõ. Eigo et
adueisitas certa est/ uerum est enim illud quoq/ amicus certus in ie in¬
ceita cernitur .G. Amicitie multe sunt/. Ris. huius rei iuditium exꝑientie
cõmitte non famemulta mentiri solite pautiores erunt forrasse q̃ ieris¬
G. Amiciciaꝵ nimis magna copia est/.Rõ. mitte suꝑuacua in rebus
omnibus qui quod satis est habet amplius non requirat. G. Amici¬
carum satis magna copia est/.lis. At id ip̃m neꝙ populo romano tum
um mraxime floreier neq ulli mortaltmꝵ contigisse apud illustr̃e
legis bistoricum/. G. Amicicie multe sunt. Rõ. dixi iam/ ficre igitur aut
amicorum sit gaudendum flendum q cum alcero aut int̾ illos orto

Expanded text:
sierit, negotiator rerum talium sat industrius habeatur. Amicitiis fesierit, negotiator rerum talium sat industrius habeatur. Amicitiis felix sum. Hoc scire non potes, nisi rebus aliis sis infelix; verum enim est illud “Felix se nescit amari”. Amicitie certe sunt. Ergo et adversitas certa est; verum est enim illud quoque: Amicus certus in re incerta cernitur. Amicitie multe sunt. Huius rei iudicium experientie committe, non fame, multa mentiri solite; pauciores erunt fortassis quam reris. Amicitiarum nimis magna copia est. Mitte supervacua: in rebus omnibus qui quod satis est habet, amplius non requirat. Amicorum satis magna copia est. Ad id ipsum neque populo Romano, tum dum maxime floret, neque ulli mortalium contigisse apud illustrem legis historicum. Amicitie multe sunt. Dixi iam: ficte igitur aut amicorum sit gaudendum flendumque cum altero aut, inter illos orto
Abbreviated transcription (Latin):
ium/.lio. Id de quo speras quale sit cogita. fundamentũ fragile caducũ
niemulum crebie noteq iegum indicant ruine / uertex nubilosus tur¬
bidus inquietus quod sic esse uira iegum priobat tristis occupata diffi¬
çili uud eigo ubi strureus ut fortuna sic uoluntas regum uaria et in¬
cunstans ac semꝑ incerta est ꝙ̃q̃ nec stantibus illis boni aliquid ista res
habeat mali multum/ .G. ⁊ miciciam regis mei multo ꝑiculo ac suibore
ꝓ merui /.Rio. heu quãto turius quantoq facilius regis omnium ami¬
ciriam merui sses
Miciciis habundo . Rc. Miram tibi uni rei huius habundãtiã
esse cuius quid̾em cũctis homi nibus penuria tanta sit ut ex
o mĩbus seculis/ uix paucissima memorentur amitoꝵ poria¬
.G. Michi amicicie multe sunt. Rõ. Fucate igitur/ uere eĩi
amicicie rarum bonmm usq adeo ut qui unam longa licer in etate que.¬

Expanded text:
rum. Id de quo speras quale sit cogita: fundamentum fragile, tremulum, rum. Id de quo speras quale sit cogita: fundamentum fragile, tremulum, caducum crebre noteque regum indicant ruine; vertex nubilosus, turbidus, inquietus, quod sic esse vita regum probat tristis, occupata, difficilis. Vide ergo ubi struxeris: ut fortuna, sic voluntas regum varia et inconstans ac semper incerta est, quanquam nec stantibus illis boni aliquid ista res habeat, mali multum. Amicitiam regis mei multis periculis ac sudore promerui. Heu quanto tutius, quantoque facilius Regis omnium amicitiam meruisses! 50 micitiis abundo. Mirum tibi uni rei huius abundantiam esse, cuius quidem cunctis hominibus penuria tanta sit, ut ex omnibus seculis vix paucissima memorentur amicorum paria. Michi amicitie multe sunt. Fucate igitur; vere enim amicitie rarum bonum, usque adeo, ut qui unam longa licet in etate que
Abbreviated transcription (Latin):
meo .ħio. Meliuis esses incognitus melius fors iramn odiosus fugere eale
nuc soqueris discrimen / peior est auibus ĩuitantis aucupis blanda
modulatio ꝙ̃ uillici sonitus deterientis.b. Meo sum carus regi.
.siõ. Gunt quorum dubites piculosior ne sit cariras an oduim peiores ẜ¬
pentibus quibus insunt uenenis mixta remedia. his uero nił nisi pe¬
stilens ac nociuum in est, seu oderint seu dilligant ꝓpe par malum nͥ
ꝙ odium fugat amor deciner. Et ad sũmam regum amiciciis preter
regna ip̃a nił usq̃ inquiecius nł ꝙ ꝑiculosius et si hoc periculum
non ingnorem frustra sepe mulris optatum sepe magnis emptum que¬
situm q ꝑiculis/ sic est usus honĩum/ sic ꝑiculis emitur ꝑiculum mł¬
cis unum magnis maximum/. miraies / bonum ingens sꝑnitur gratu¬
itum. magnis malis maius malum querinir/ .G. Spero me regi meo ca¬

Expanded text:
meo. Melius esses incognitus, melius forsitan odiosus; fugeres enim meo. Melius esses incognitus, melius forsitan odiosus; fugeres enim quod nunc sequeris discrimen. Peior est avibus invitantis aucupis blanda modulatio quam villici sonitus deterrentis. Meo sum carus regi. Sunt quorum dubites periculosiorne sit caritas an odium, sed peiores serpentibus, quibus insunt venenis mixta remedia. His vero nil nisi pestilens ac nocivum inest; seu oderint seu diligant prope par malum, nisi quod odium fugat, amor detinet. Et ad summam, regum amicitiis, preter regna ipsa, nil usque inquietius nilque periculosius, etsi hoc periculum non ignorem frustra sepe multis optatum, sepe magnis emptum quesitumque periculis: sic est usus hominum, sic periculis emi periculum unum magnis maximum mira res. Bonum ingens spernitur gratuitum, magnis malis maius malum queritur. Spero me regi meo ca
Abbreviated transcription (Latin):
Rorum enim studiosum in p̃cedenti quodam coloquio denottaui An no
militia de qua ꝓ xime dispuratum est que nisi laigo sanguine mag¬
nisq ꝑiculis honestetur  non militie s militaris ignauie nomen
tenet non regum mõ iuditio suulgi.E Bonis arnbus regi carus so¬
.liõ. uanitate an piculo/ an criminibus fortosis homicidio uenefi¬
cio lenotinio ꝓditione blanditiis ati mendatiis mala peste sed
publica quam ꝙ usus eycuset et comend̾et urbanitas besunr qde
artes ꝓ morendis regibus aptiores quibus inimicitiui nichilest ꝙi iũi¬
tus et lutere/. In his igitur nulla spes ad amicicias regum odii pocius
causasunt Sic int sapientiam ac fortunam carapax est/.B. Magnu
apud iegem sum. nio. m aior ne q apudꝰ alexandrum lisimachas as
ryberium seianus utriusq magnitud mẽ et ruinam nosti et si de pͥm
uarient scͥptores linquo alios longa est historia ⁊b. Carus sum regi

Expanded text:
Horum enim studiosum in precedenti quodam colloquio te notavi. An vero Horum enim studiosum in precedenti quodam colloquio te notavi. An vero militia? De qua proxime disputatum est; que, nisi largo sanguine magnisque periculis honestetur, non militie sed militaris ignavie nomen tenet, non regum modo iudicio sed vulgi. Bonis artibus regi carus sum. Vanitate an periculo? An criminibus fortassis, homicidio, veneficio, lenocinio, proditione, blanditiis atque mendaciis: mala peste, sed publica quamque usus excuset et commendet urbanitas. He sunt quidem artes promerendis regibus aptiores, quibus inimicitius nichil est quam virtus et litere; in his igitur nulla spes ad amicitias regum: odii potius causa sunt. Sic inter sapientes ac fortunam rara est pax. Magnus apud regem sum. Maiorne quam apud Alexandrum Lysimachus, apud Tiberium Seianus? Utriusque magnitudinem et ruinam nosti, etsi de primo varient scriptores; linquo alios: longa est historia. Carus sum regi
Abbreviated transcription (Latin):
.Ro. Sepe malum bons notius / et atra tempestas serenicate famo¬
sior deniq parasti busto titulos/ uulgo fabulam tibi nichil
de amiciciis regum .ga.¬
Uesini micti regum amicicias. Rõ. hominum uera amicicia
orara est tu tibi regum fingis amicicias quos fortune splendor
rumorq animi om̃ium q imparium contentores facit / .E. Re¬
gibus carus sum. Riõ. uilis ergo tibi est anima uirtus fama
quies/ ocium/ securitas no tus est mos regum uix diligunt nisi ꝙ
his om̃ĩbus neglectis et abiectis illoꝵ se seuicie ac libidmis et auari¬
cie ẜuum feciti Si eigo carus regibus / non est q̃d ampluis de te q̃ra
uilis es tibi/ .G. Ego aurem bonitate et uirtute carus sum regibus.¬
.R̾o. Qunꝰ respondes crispos Alam regibus inquit boni q mall susp¬
ectiores sunt semꝑ his aliena uirrus formidolosa est/ .G. kegi
meo bonis arribus sum caruis .ħõ. Quibus queso aucupio an uenar

Expanded text:
. Sepe malum bono notius et atra tempestas serenitate famo. Sepe malum bono notius et atra tempestas serenitate famosior. Denique parasti busto titulos, vulgo fabulam, tibi nichil. 49 DE AMICITIIS REGUM Quesivi michi regum amicitias. Hominum vera amicitia rara est: tu tibi regum fingis amicitias, quos fortune splendor tumorque animi omnium imparium contemptores facit. Regibus carus sum. Vilis ergo tibi est anima, virtus, fama, quies, otium, securitas. Notus est mos regum: vix diligunt nisi qui his omnibus neglectis et abiectis illorum se sevitie ac libidinis et avaritie servum fecit. Si ergo carus es regibus, non est quod amplius de te queram: vilis es tibi. Ego autem bonitate ac virtute sum carus regibus. Quid respondes Crispo? “Nam regibus” inquit “boni quam mali suspectiores sunt semperque his aliena virtus formidolosa est”. Regi meo bonis artibus sum carus. Quibus, queso? aucupio? an venatu?
Abbreviated transcription (Latin):
facta nuͣaͣbit aur attades aut occid̾es ad utruulibet horis locisq oĩb
te paratum exhibe he artes he delitie tue erunt Sine uero satyriꝯ
loqui p̃lia muilitie numerantem in iurmerabilia equidem prefatus iux
paucissima colligit / in quibus pͥma et sũma licentia est peccandi. pͣ¬
mium hercle/ non tam iustis oꝑtabile q armaris legibus ut aũit inter
arma silentibus .6. Militie filium ascripsi/. Rõ. Est id ferme usi tatũ
ut mulitis filius miles sir non potest enim nisi quam habet heredita¬
tem filio pater dare/ arcum scutum gladium et bellum et quod ludum
conficit auro tincta calcaria s quod patri diximus sibi filius dem̃
sciar . G. Belli dux uictoriis clarus sum. Rõ. Quanro melius pacis du
uir tutibus clais esses/.G. Multa bella confeci . Rõ. Quietem tibi atay
aliis ab stulisti clarum opus .G. Uictoriis ac triuꝑbis notus sums¬

Expanded text:
facta variabit, vel occides vel occides, ad utrumlibet horis locisque omnibus facta variabit, vel occides vel occides, ad utrumlibet horis locisque omnibus te paratum exhibe. He artes, he delitie tue erunt. Sine vero satyricum loqui, premia militie numerantem: innumerabilia equidem prefatus, vix paucissima colligit, in quibus prima et summa licentia est peccandi, premium hercle non tam iustis viris optabile quam armatis, legibus, ut aiunt, inter arma silentibus. Militie filium ascripsi. Est id ferme usitatum, ut militis filius miles sit; non potest enim nisi quam habeat hereditatem filio pater dare: arcum, scutum, gladium et bellum et, quod ludum conficit, auro tincta calcaria. Sed quod patri diximus, sibi filius dictum sciat. Belli dux victoriis clarus sum. Quanto melius pacis dux virtutibus clarus esses! Multa bella confeci. Quietem tibi atque aliis abstulisti: clarum opus! Victoriis atque triumphis notus sum
Abbreviated transcription (Latin):
quando autem hec uo luptas tibi est/ age ferio membra constringito
imbrem solomq galea excipies ferro indutus clipeo opeure humi dor¬
mies/. clasico excitabere adeptus tibi magnum aliquid uilebare sed
eualas anceps et cruentũ officium elegisti multe sunt aũt fraudos
spei multe fateor sunt catbetie que animos boni illius quod omnia.
apperunt. in consulce auu̾bs in exicium trahunt neq inficior quosda
miliria ad amplissimas opes siue eciam ad sũmum imꝑium ꝑuenisse
Ciede autem michi plures ad mopiam/ ad carcerem ad ẜ uitutem ad
uolentiam subitamq mortem eodem tramite ꝑ ueneuint Tu ex quo
militiam ꝓ fiteri ani mus fuir / nisi dehonestare artificium tuum uis. sc̃ꝑ
aĩam in nuaͣto habeas opporter/ semꝑ ꝙ aures tuas cesarea uox illa cir ꝯ¬
tonet/ Disce feure/ disce mor sillaba una aut breuis aut longior tua

Expanded text:
Quando autem hec voluptas tibi est, age, ferro membra constringito, Quando autem hec voluptas tibi est, age, ferro membra constringito, imbrem solemque galea excipiens ferro indutus clipeo operire; humi dormiens classico excitabere. Adeptus tibi magnum aliquid videbare, sed errabas: anceps et cruentum officium elegisti. Multe sunt autem fraudes spei, multe sunt, fateor, catene, que animos boni illius quod omnia appetunt inconsulte avidos in exitium trahunt. Neque inficior quosdam militia ad amplissimas opes, sive etiam ad summum imperium pervenisse; crede autem michi, plures ad inopiam, ad carcerem, ad servitutem, ad violentiam subitamque mortem eodem tramite pervenerunt. Tu ex quo militiam profiteri animus fuit, nisi dehonestare artificium tuum vis, semper animum in numerato habeas oportet semperque ad res tuas cesarea vox illa circumtonet: Disce ferire, disce mori. Sillaba una brevis aut longior tua
Abbreviated transcription (Latin):
currit hic nauigat hic paret ille imperat nemo ur̃um ociosus quenã
hec noua militia est hic in castris hic in rostris hic in scolis/ hic in ne¬
moie hic in agro hic in pellago hic in ꝑallacio hie domi/ hic peregre
uiram agit omnes militant. neq homĩes mõ s nulitare in siluis ca¬
nlum flaccus ait/ et militantium quidem multa sunt qnͣa militia una
est/ uita bominis suꝑ terram / quam qui militiam diffiniuit ille mi¬
chi demum uero et acri iuditio rem librauit mõ milicie p̃lium addidi¬
set .G. Armate militie sum ascͥptus. ħõ. Quid armaris exterius itus
in anima bellum est illam uitia ob si̾ent atq oppugnant quis hic fer¬
ro locus nisi illud ad ornatum corporis/ non ad anime cutelam induit᷑
s unt qui dicant enim / nil pulcrius uiro armato ego quid pectus et
quid capud feueum pulcrius habeat q̃ pacificum et in her me nõ uideo

Expanded text:
currit, hic navigat, hic paret, ille imperat. Nemo vestrum otiosus: quenam currit, hic navigat, hic paret, ille imperat. Nemo vestrum otiosus: quenam hec nova militia est? Hic in castris, hic in rostris, hic in scholis, hic in nemore, hic in agro, hic in pelago, hic in palatio, hic domi, hic peregre vitam agit. Omnes militant neque homines modo, sed militare in silvis catulum Flaccus ait. Et militantium quidem multa sunt genera, militia una est: vita hominis super terram, quam qui militiam diffinivit, ille michi demum vero et acri iudicio rem libravit, modo militie prelium addidisset. Armate militie sum ascriptus. Quid armaris exterius? Intus in anima bellum est, illam vitia obsident atque oppugnant: quis hic ferro locus, nisi illud ad ornatum corporis, non ad anime tutelam induitur? Sunt enim qui dicant nichil pulchrius viro armato; ego quid pectus et quid caput ferreum pulchrius habeat quam pacificum et inerme non video.
Abbreviated transcription (Latin):
fescis diebus ludisq et cõuiuiis arcentur muneribus clausum li¬
men et aptum litibus tectum iocis uacuum. plenum que rimoniis
ac iui giis / quũ quĩ langiudum quidquid egrum quid quid marci¬
Dum in ꝓuincie uisceribus latet totum tibi tractandum curandum¬
Q obtigit / Durum opus quãti nempe negotii multos sit corigeie
hinc patet ꝙ sese corrigunt paucissimi
de titulis belloꝵ militari et ducatu gaudiũ.¬
Ilitari cingulo exornatus sum /.Rõ. pauca ne tibi uire ma¬
la uisa eiant/ nisi militiam ad Didisses qua uel in quierus semꝑ
uł inglorius uł piculo expositus uł contenitui sis opportet᷑ .6.¬
militiam sum ꝓfessus. Rõ. hanc nascendo ꝓ futemini quid ꝓ fessione
alia opus eiat  hic ferro corpus hic animum dolis hie argutiis lin¬
guam armat nemo ur̃um est in eimis hic serit hic hedificat hic de¬
clamat ille causas orat/ hic pedibus, ille equo seu carpenro uehitur hic

Expanded text:
festis diebus ludisque et conviviis arcentur, muneribus clausum lifestis diebus ludisque et conviviis arcentur, muneribus clausum limen et apertum litibus tectum, iocis vacuum, plenum querimoniis ac iurgiis, quicquid languidum, quicquid egrum, quicquid marcidum in provincie visceribus latet, totum tibi tractandum curandumque obtigit: durum opus! Quanti nempe negotii sit multos corrigere hinc patet, quod sese corrigunt paucissimi. 48 DE TITULIS BELLORUM MILITIA ET DUCATU Militari cingulo exornatus sum. Paucane tibi vite mala visa erant nisi militiam addidisses, qua vel inquietus semper vel inglorius vel periculo expositus vel contemptui sis oportet? Militiam sum professus. Hanc nascendo profitemini; quid professione alia opus erat? Hic ferro corpus, hic animum dolis, hic argutiis linguam armat; nemo vestrum est inermis: hic ferit, hic edificat, hic declamat, ille causas orat, hic pedibus, ille equo seu carpento vehitur, hic