comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
yspicatiorib uifum est: uoluntas
ipecitus impletur. cum flos stu¬
pacto iam u̾samur in fine illius.
cuius initium nundum agnoui¬
mus. quod in reb omnib potõtis¬
sima pars ẽe censetur. Ueruntam̃
qui finem nouit. inicium ignorare
ñ potest. cum ractix inicii ꝑ multipli¬
ces uirtutis tramites usq ad coronã
finis. fructusq dulcedinem. uiuaci¬
tatis sue soliditate ꝑtͣnseat. Ecce in¬
quit beatus iob timor dñi ip̃a ẽ sa¬
pientia: ⁊ reced̾e a malo intelligen¬
tia. Aliam uͦ radicem sap̃ie nusqmͣ
unienio. cum in eo consentiant ose
quod inicium sapĩe timor dii. li¬
mor gͦ micium. ⁊ in timore ꝓcessus ẽ.
⁊ omniũ uirtutum culmen. siue
illud karitatẽ. suic sapientiã di¬
cas. ñ usqueqͣ alicnum ẽ a timorẽ.
A filiali seruilem diuice. in hoc mi¬
cium. in illo sap̃ie constitue ꝓfectũ.
⁊ ex inde ꝑfectionem. Quocunq mͦ
se luxus uerboꝵ extollat: u̾um est

Expanded text:
perspicacioribus visum est, voluntatis perspicacioribus visum est, voluntatis appetitus impletur, cum flos stupacto jam versamur in fine illius, cujus initium nondum agnovimus, quod in rebus omnibus potentissima pars esse censetur. Verumtamen qui finem novit, initium ignorare non potest, cum radix initii, per multiplices virtutis tramites, usque ad coronam finis, fructusque dulcedinem, vivacitatis suae soliditate pertranseat. Ecce, inquit beatus Job, timor Domini ipsa est sapientia, et recedere a malo intelligentia . Aliam vero radicem sapientiae nusquam invenio, cum in eo consentiant omnes, quod initium sapientiae timor Domini . Timor ergo initium, et in timore processus est, et omnium virtutum culmen, sive illud charitatem, sive sapientiam dicas, non usquequaque alienum est a timore. A filiali servilem divide: in hoc initium, in illo sapientiae constitue profectum, et exinde perfectionem. Quocunque modo se luxus verborum extollat, verum est,
Abbreviated transcription (Latin):
debant. Renes istos concsilioꝵ erat au¬
atiritas. ⁊ omntum publice gerendo¬
tum. set̾um licet ab etate nominis
uideatur ẽe ouigo: hanc ego arbit᷑r
tam corꝑis ẽe qmͣ mentis. Etas nãq
mentis sap̃ia est: in qua omnium
osficioꝵ consistit distributio. ⁊ artifi¬
cium tocius uite. Arsnanq recte
uiueniti ut stoicis placet. ars arti¬
um e. Nullam uͦ eẽ artem maxima¬
rum rerum cũ inminunis quoq
artem ẽẽ nullus ignoret: opimo ẽ
hominum parum consid̾ate loquẽ¬
num.⁊ in maxiis reb errantium.
omnna magis ꝓ libito statuentium
qͣnͣ ꝓ ueritate. Est autem ut anti¬
quis pħis placet sap̃ta: rerum diui¬
naruin ⁊ humanarum pͥnceps. et
gerendoꝵ omittendorum ꝙ scĩa.
huic uͦ infistere philosophari ẽ: eoqͦd
oh̃ra sit studium sapientie. Ut gͦ an¬
nquis placuit ad hostium sapiẽtie
anpma rerum luce dulciter illustͣ¬
tar nomen pħie euanescit. aut fic̃

Expanded text:
debant. Penes istos consiliorum erat audebant. Penes istos consiliorum erat auctoritas, et omnium publice gerendorum. Caeterum licet ab aetate nominis videatur esse origo, hanc ego arbitror tam corporis esse quam mentis. Aetas namque mentis sapientia est, in qua omnium officiorum consistit distributio, et artificium totius vitae. Ars namque recte vivendi ut Stoicis placet ars artium est. Nullam vero esse artem maximarum rerum, cum in minimis quoque artem esse nullus ignoret, opinio est hominum parum considerate loquentium, et in maximis rebus errantium, omnia magis pro libito statuentium, quam pro veritate. Est autem, ut antiquis philosophis placet, sapientia, rerum divinarum humanarumque princeps, et gerendorum omittendorumque scientia. Huic vero insistere philosophari est, eo quod philosophia sit studium sapientiae. Ut ergo antiquis placuit, ad ostium sapientiaertum fuerit, anima rerum luce dulciter illustrata, nomen philosophiae evanescit. Aut, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
orcdis locum auctore .ix.¬
plut arco senatiᷤ optinet. de¬
natus ũ sicut maiorib placure os¬
ficii nomen ẽ. ⁊ ht etatis notam: a¬
quidem sic dicitur a senectitte. Eũ
siattenienses ariopagani dicebãt.
eoqd̾ millo totuis ppłi uirtus cnsi¬
steret. W cum ab eis preclara pl̃ima
inuenta sint: nicħ salubrius tnch
głosius instirutũ e. qm̃ senatus.
Quid enim nobilius ẽ ceti seuũ. qu
emitra ucilgatib offiti s ad consi¬
lig ⁊ regiminis officium tnͣseunt.
⁊ in maicido corꝑe exerunt ñtels
uires. eo sapientie magis aptinard¬
is quo in execitiis coeꝑis miꝰ posst̃.
Eoꝵ utiq tantris honor exait apͦ
grecos.: ut adnces rei publico musgꝰ
ꝓced̾ent nicħ egregium ageretuoĩ
quod senes institaiti ñ incturerti
aut approbarent. ⁊ quod magis est:
ab inicio urb̾ condite nõia eoꝵ aure¬
is litt̾is scripta sunt. Ipsiꝙ patres cõ¬
scripti ab omnib appellati qui alios
sapientia. etate. ⁊ affectii pat̾no peece¬

Expanded text:
ordis locum, auctore Plutarcho, senatus obtinet. Senatus vero, sicut majoribus placuit, officii nomen est, et habet aetatis notam. Siquidem senatus dicitur a senectute. Eum vero Athenienses Areopagum dicebant, eo quod in illis totius populi virtus consisteret, et cum ab eis praeclara plurima inventa sint, nihil salubrius, nihil gloriosius institutum est quam senatus. Quid enim nobilius est coetu senum, qui emeriti a vulgaribus officiis, ad consilii et regiminis officium transeunt, et in marcido corpore exerunt mentis vires? Eo sapientiae magis apti negotiis, quo in exercitiis corporis minus possunt. Eorum utique tantus honor exstitit apud Graecos, ut duces reipublicae nusquam procederent, nihil egregium ageretur, quod senes instituti non inducerent, aut approbarent, et quod magis est ab initio urbis conditae, nomina eorum aureis litteris scripta sunt. Ipsique patres conscripti appellati, qui alios sapientia, aetate, et effectu paterno praece
Abbreviated transcription (Latin):
egomiquit imꝑator sadiffatiam tͥ
etm reclicro. Quid inquio illa si uͥ
si alius benefecerit: Tu mͥ debitor es.
sccłm oꝑa m̾cedem recepturus. fr̃aus
utiq est: nolle redd̾e qd̾ debetur. Suc¬
tessor tuus inuiriam ꝑatientibus
peo se tenebitur. se ñ lib̾abit iusti¬
tia aliena. Bene agetur cum fucces¬
sore tuo: si libau̾it seip̃m. His u̾b̾ no¬
tus imꝑator descendit de aquo ⁊ cau¬
sam presentialit̾ examinauit: et
concligna satisfatione consolatus cͤ
papa tam din ꝓ eo fulisse lacrimas.
donec ei in reuelatioue uuntratum
sit. tiuamim apenis inferui lib̾a¬
tum. sũb ea tamen conditione: ue
ulterius ꝓ aliquo infideli dm̃ sollici¬
tare p̃sumeret. Uñ mito p̃fert᷑ aliu
cuuis iurtus pre cet̾is ita sc̃is platut.
ut eoꝵ m̃ttis solus sit lib̾atiis. soha¬

Expanded text:
--Ego, inquit imperator, satisfaciam tibi --Ego, inquit imperator, satisfaciam tibi cum rediero.--Quid, inquit illa, si non si alius benefecerit? Tu mihi debitor es, secundum opera mercedem recepturus. Fraus utique est, nolle reddere quod debetur. Successor tuus injuriam patientibus, pro se tenebitur. Te non liberabit justitia aliena. Bene agetur cum successore tuo, si liberaverit se ipsum. » His verbis motus imperator, descendit de equo, et causam praesentialiter examinavit, et cpapa tandiu pro eo fudisse lacrymas, donec ei in revelatione nuntiatum sit Trajanum a poenis inferni liberatum, sub ea tamen conditione, ne ulterius pro aliquo infideli Deum sollicitare praesumeret. Unde et merito praefertur aliis, cujus virtus prae caeteris ita sanctis placuit, ut eo
Abbreviated transcription (Latin):
mos late dñis ꝑ uidos. Le medꝰ. te
molł a rabs. te seres adorent: Si me¬
tuis. si praua tupis. si duc̾is ira. Ser¬
uiti patiere uigum tolab miquas.¬
Interius leges: ł uuc omnia uire teue¬
bis. sum pot̾is rex ẽẽ tu ꝓdiuior uꝰͦ.
In peiora dat᷑. suadeoꝙ licentia luxiĩ.
caste. Asꝑnis: cum ꝓmꝑta uenꝰ. tum
durus ire Consulitur. tum pena pa¬
tet. s compeime motus. Nec tͥ quid li¬
ceatis quid fecisse decebit: Sccurrat.
ientemꝙ domet respeclus honesti.
Ut ũ in laude traiani facilius ad qͥes¬
cant. qui alios ei p̃serendos opinarid.
unrtutes eins legitur commendasse sais¬
simus papa gregorius. ⁊ fusis pro eo la¬
itriis inferoꝵ compescuisse iucendia.
equum asden clifset ad belum ꝓfectu¬
tusauctima apprehenso pede alius mise¬
rabiliter lugens sibi iusticram fieni
petist de his qui filium eius optimuĩ
iniitste. Tu inquit auguste inperas.
negotam atrocem muiriam pacior:¬

Expanded text:
mos late dominere per Indos, Te Medus, te mos late dominere per Indos, Te Medus, te mollis Arabs, te Seres adorent, Si metuis, si prava cupis, si duceris ira, Servitii patiere jugum, tolerabis iniquasInterius leges, tunc omnia jure tenebis Cum poteris rex esse tui: proclivior usus In pejora datur, suadetque licentia luxum, caste Asperius, cum prompta Venus: tum durius irae Consulitur, cum poena patet: sed comprime motus, Nec tibi quid liceat, sed quid fecisse decebit Occurrat, mentemque domet respectus honesti. Ut vero in laude Trajani facilius acquiescant, qui alios ei praeferendos opinantur, virtutes ejus legitur commendasse sanctissimus papa Gregorius, et fusis pro eo lacrymis, inferorum compescuisse incendia, equum ascendisset, ad bellum profecturus, vidua apprehenso pede illius, miserabiliter lugens, sibi justitiam fieri petiit, de his qui filium ejus optimum, cciderant: « Tu, inquit, Auguste, imperas, et ego tam atrocem injuriam patior?
Abbreviated transcription (Latin):
bilia sibi suffiderint. Qñtus in arma¬
ta militia fu̾it: ñ m̾ galli britonesq
pennum ab eo subacti. s tota ciulis
belli fortuna. ⁊ cesaree domus seri¬
es ꝓtestatur. In litt̾atorio studio
tantis erat. ut quaternas simul
dictaret epłas. Quis in uiris ciulis
ꝑuicia fu̾it: ueteres romanoꝵ indi¬
cant leges. Potentis ingenii iures qmͣ
iugiter in philosophia exercura pre¬
clicat ⁊ excollit uł sola inuentio bis¬
sexti. Quod autẽ omnib mirabilius
ẽ: amorib ⁊ negotiis simul oꝑam
dabat. et in singłis que aggredieba¬
tur tantus erat. ut eis solis uacare
uidereciu. Simul totꝰ erat singłoꝵ
et onmuim. Laudes nͦ augusti totꝰ
moria uen̾atm sgo his omnibs tra¬
ianum preferre ñ dubito qui
soluis uirruitis cultu: regni consti¬
tuit maiestatem. Ethicum uixta
qui recte fecent: regem arbitrat᷑.
Tale est illud qd̾ sub uoĩe theodosi
precipit claudianus. Tu licet extre¬

Expanded text:
bilia sibi suffecerint. Quantus in armabilia sibi suffecerint. Quantus in armata militia fuerit, non modo Galli, Britonesque primum ab eo subacti, sed tota civilis belli fortuna, et Caesareae domus series protestatur. In litteratorio studio tantus erat, ut quaternas simul dictaret epistolas. Quis in juris civilis peritia fuerit, veteres Romanorum indicant leges. Potentis ingenii vires quam jugiter in philosophia exercuerit, praedicat et extollit vel sola inventio Bissexti. Quod autem omnibus mirabilius est, amoribus, et negotiis simul operam dabat, et in singulis, quae aggrediebatur, tantus erat, ut eis solis vacare crederetur, simul totus erat singulorum, et omnium. Laudes vero Augusti totusmoria veneratur. Ego his omnibus Trajanum praeferre non dubito, qui in solius virtutis cultu, regni constituit majestatem. Ethicum juxta qui recte fecerit, regem arbitratur. Tale est illud quod sub nomine Theodosii praecipit Claudianus: Tu licet extre
Abbreviated transcription (Latin):
tis fuit: ut romani imꝑii fines qd̾
post angustum defensum magis fue¬
rat qmͣ nobiliter ampliatum: longe
lateq diffunderet. Glam tam̃ mili¬
tarem mod̾atione suꝑauit. rome ⁊
ꝑ ꝓuincias omnib se equalem exhi¬
lens. amicos salutandicausa freq̃¬
tans uł egrotantes uł festis diebus
aum eisclem in discreta incissim ha¬
bens conunua. uehicłis eorum ⁊ nesti¬
bus indifferent̾ utens. publice ⁊ pri¬
ratim ditans omnes. iminunitates
mittatib largiens. relaxans tributa
ꝯuinciis. nulli grauis. carus om̃ib.
adeo ut usq ad nr̃am etatem in se¬
ratu ñ aliter pͥncipib acclamettir.
felicior augusto metior sis tĩano. Sic
tas memorie eiꝰ declaratum ẽ ⁊ oꝑi¬
mo bonitatis euis in tantũ p̃ualiut:
it anicis laudantib uł assentanti¬
bnis acafionem magnifici peestet exẽ.¬
pli. Recte laudat᷑ in ulio anum mag¬
nitudo inuicdi ⁊ efficatia oꝑis. cum
illius mens ⁊ manꝰ ad fere impossi¬

Expanded text:
tis fuit, ut Romani imperii fines, quod tis fuit, ut Romani imperii fines, quod post Augustum defensum magis fuerat, quam nobiliter ampliatum, longe lateque diffunderet. Gloriam tamen militarem moderatione superavit, Romae, et per provincias omnibus se aequalem exhibens, amicos salutandi causa frequentans, vel aegrotantes, vel festis diebus cum eisdem indiscreta vicissim habens convivia, vehiculis eorum, et vestibus indifferenter utens, publice et privatim ditans omnes, immunitates civitatibus largiens, relaxans tributa provinciis, nulli gravis, carus omnibus, adeo ut usque ad nostram aetatem, in senatu, non aliter principibus acclametur: Felicior Augusto, melior sis Trajano! Sic itaque memoriae ejus delatum est, et opinio bonitatis ejus in tantum praevaluit, ut amicis laudantibus vel assentantibus occasionem magnificentissimi praestet exempli. Recte laudatur in Julio animi magnitudo invicti, et efficacia operis, cum illius mens, et manus ad fere impossi
Abbreviated transcription (Latin):
siquidem magnificentia ⁊ u̾tute.
si omnium genttum hostorie rena¬
uantur: nichil clarius lucet. Datli¬
rat hoc amplissimi splendor amꝑii
quo nullum minus ab exort̾ie n¬
ꝙ maiorib incrementis ꝓcessu a¬
timio dilatatum humata potł m
moria recordari. Nam et quied
lib̾tatis iusticie cultii. reu̾entual¬
gum. finitimarũ ꝙ gentiĩ ame¬
ciis. maturitate confilioꝵ. ⁊ gͥiit
te u̾boꝵ ⁊ oꝑum obtinuerunt it
orbem sue subicerent ditiom. ꝯ
quia de constantia eoꝵ cegumiis
ostentande fiducie gr̃a supplem̃tum
exerciib quos in hispania habebãt
diu̾sa porta miserunt. Idem agrum
in quo castra hannibalis erant de¬
functo forte dño uenalem ad id pre¬
cii licendo ꝑduxerunt: quo his ag̾
ante bellum uen̾at. Hii dum ab hã¬
nibale obsicdentur. ⁊ ipsi obsiderent
capuam: decreu̾unt nomisi ea capta
reuocaretur inde exercitus.uii.
tarchi strategẽmaticis ponat᷑
modus tante fortitudinis ⁊ cuulita¬

Expanded text:
siquidem magnificentia et virtute, siquidem magnificentia et virtute, si omnium gentium historiae revolvantur, nihil clarius lucet. Declarat hoc amplissimi splendor imperii, quo nullum majus ab exordio, neque majoribus incrementis processu continuo dilatatum, humana potest memoria recordari. Nam et quietae libertatis, justitiae cultu, reverentia legum, finitimarumque gentium amicitiis, maturitate consiliorum, ett operum, obtinuerunt, ut orbem suae subjicerent ditioni. Sed quia de constantia eorum coepimus, ostentandae fiduciae gratia, supplementum exercitibus, quos in Hispania habebant, diversa porta miserunt. Iidem agrum in quo castra Hannibalis erant, defuncto forte domino, venalem ad id pretii licendo perduxerunt, quo is ager ante bellum venierat. Hi dum ab Hannibale obsidentur, et ipsi obsiderent Capuam, decreverunt ne nisi ea capta, revocaretur inde exercitus. CAP.tarchi Strategematicis ponatur modus, tantae fortitudinis et civilita
Abbreviated transcription (Latin):
it. Nam memoeie tͣdidit scaurus
continentiam militarem. pom¬
feram inquit arborem qͣm in pe¬
de castrꝵ fuerat complexa metat̃õ.
post̾o cdie concinentib eneatoribus
⁊ abeuntib nobis. intactis fructi¬
b exerottus reliquit indempnem.
ausprctil g̃ umnꝑarociis cesaris ͥo¬
micrani acigusti germanico belli
quod iuliuis ciulis ingallia mat̾t
lingonum oprilentissima cuntis
que ad ciulem desciu̾at cum adre¬
mentem ab exercitu cesaris popła¬
nem tim̾et: quod pret̾ spem mudi¬
ta nichil ex reb suis amiserat ad
obsequium redacta septuaginta
nilia atmatoꝵ tracdidit michi.
Iucilius mõmilis qui coriitho cap¬
ta ñ italiam solum sed etiam ꝓnin¬
ciam tabulis statuisq exornaint:
adeo uichil ex manubiis tantis in
sinim conu̾tit nsum. ut filiam eł
mopem senatuis ex publico dotat̾̃t.
Constantia quoꝙ cum ex plarimis
strategemiinatib pateat: in iurtu¬
te romanoꝵ maxime claret. Ecemi

Expanded text:
it. Nam memoriae tradidit Scaurus it. Nam memoriae tradidit Scaurus continentiam militarem: « Pomiferam, inquit, arborem, quam in pede castrorum fuerat complexa metatio, postremo die concinentibus aeneatoribus, et abeuntibus nobis, intactis fructibus exercitus reliquit indemnem. Auspiciis ergo imperatoriis Caesaris Domitiani Augusti Germanico bello, quod Julius Civilis in Gallia moverat, Lingonum opulentissima civitas, quae ad Civilem desciverat, cum advenientem ab exercitu Caesaris populationem timeret, quod praeter spem inviolata, nihil ex rebus suis amiserat, ad obsequium redacta, septuaginta millia armatorum tradidit mihi. » Lucilius Mummius qui Corintho capta non Italiam solum, sed etiam provinciam tabulis statuisque exornavit, adeo nihil ex manubiis tantis in suum convertit usum, ut filiam ejus inopem senatus ex publico dotaverit. Constantia quoque cum ex pluribus strategematibus pateat, in virtute Romanorum maxime claret. Eorum
Abbreviated transcription (Latin):
in balneo post horam pͥmam noctis
duas buceatas mancłucam: p̃usqͣm
uingi inciꝑem. Iram quoq citissime
remtitebat. dum iniuriantis aui¬
mum uicteret immutatũ. E sic̃
ipse dicebat: scelerius qmͣ asꝑagi
coqnͣtur. Hoc enim u̾bo rei festinate
uelocitatem solebat exprime. I
sermone siquictem ⁊ hoc ⁊ quedam
alia nobiliter ustir pau̾at. qd littere
euis antigͣfe ostenctunt: In quibus
cum aliquid nunqm futurum cre¬
debat: illud fore dicebat ad kłas
grecas. Masmissam nonagesimu̾
etatis annum agentem meridie
ante tab̾nacłm stantem uł abłan¬
tem: caꝑe solitum cibos legimꝰ. Ga
ius curius cum nicdis ab eo sabius
ex senatus consulto ampharetur
ei moctus agri quem consu̾mati
milites accipiebant. gregaliũ por¬
tione contemptris fuit. malum cuiẽ
dicens cui ñ eit idem qd̾ cet̾is satis.
Umiusi quoq exercitus seps notabił
funt coninentia. sicut eius qͥ fub
marto scaitidꝰ insignem głam meni¬

Expanded text:
in balneo post horam primam noctis, in balneo post horam primam noctis, duas buccatas manducavi, priusquam ungi inciperem. » Iram quoque citissime remittebat, dum injuriantis animum videret immutatum, et sicut ipse dicebat, celerius quam asparagi coquantur. Hoc enim verbo rei festinatae velocitatem solebat exprimere. In sermone siquidem et hoc, et quaedam alia nobiliter usurpaverat, quod litterae ejus antigraphae ostendunt. In quibus cum aliquid nunquam futurum credebat, illud fore dicebat ad Kalendas Graecas. Masinissam nonagesimum aetatis annum agentem, meridie ante tabernaculum stantem, vel ambulantem, capere solitum cibos legimus. C. Curius cum victis ab eo Sabinis, ex senatusconsulto ampliaretur ei modus agri, quem consummati milites accipiebant, gregalium portione contentus fuit, malum civem dicens, cui non esset idem, quod caeteris, satis. Universi quoque exfuit continentia, sicut ejus qui sub M. Scauro insignem gloriam meru
Abbreviated transcription (Latin):
ta pecuma que sufficeret in dotem
feminarũ. quas ob in opiam publice
dotauit senatus. Idem prestit̾unt
athenienses filiis aristidis post ãplis¬
simarũ rerum administrationem
in fũma pauꝑtate defuncti. Hãni¬
bal de nocte surgere solitus ñ requies¬
cebat ante noctem. crepuscło demum
socios ad cenam ppocabat. neꝙ ãpluis
qm̃ duob lectis discumbebatur a pd̾
eum. Ioem cum sub hasctrubale mi¬
litaret imꝑatore. plerũq suꝑ nudã
humũ sagrlo cectus somnos capie¬
bat. simlianũ scipionem tuulitur
in trinere cum amicis ambulantẽ:
accepto pane uesci solitum. Idem ⁊
de aleandromacedone dicitur. Au¬
gustus cesar minimi cibi erat atꝙ
nulgaris. Fere sccłartum panem. ⁊
piscicłos mimuitos ⁊ caseum bibulũ
manui pressum. ⁊ ficus bifera uiri¬
des maxime appetebat. Uescebatur¬
stomachus desid̾asset. Unde ipse i
mi tiberi tam diligenter sabbatũ
seruat: qm̃ ego hochie seruani. qui

Expanded text:
ta pecunia, quae sufficeret in dotem ta pecunia, quae sufficeret in dotem filiarum; quas ob inopiam publice dotavit senatus. Idem praestiterunt Athenienses filiis Aristidis post amplissimarum rerum administrationem in summa paupertate defuncti. Hannibal de nocte surgere solitus non quiescebat ante noctem, crepusculo demum socios ad coenam vocabat, neque amplius quam duobus lectis discumbebatur apud eum. Idem cum sub Hasdrubale militaret imperatore, plerumque super nudam humum, sagulo tectus, somnos capiebat. Aemilianum Scipionem traditur in itinere cum amicis ambulantem, accepto pane vesci solitum. Item et de Alexandro Macedone dicitur. Augustus Caesar minimi cibi erat atque vulgaris. Fere secundarium panem, et pisciculos minutos, et caseum bibulum manu pressum, et ficus biferas, virides maxime, appetebat. Vescebaturstomachus desiderasset. Unde ipse inmi Tiberi, tam diligenter Sabbatum servat, quam ego hodie servavi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quit rex. hic ẽ utiq ille fabeicitis qͥ
difficilius a uͥtute qmͣ sol acursu
suo auerti potest. Imꝑator cesar
augustiis germanicus eo bello quo
ictis hostib germanicis cognomen
m̾iit. cum infinib copiarum castel¬
lapon̾et. ꝓfructib locoꝵ que uallo
comprehendebat precium solui uᷤ¬
si. atq ita iusticie fama omnium
sidem astriuxiz Quid de continẽtia
dicam rerumq contemptu. qͣnͣdo¬
quidem plutarchi strategeminati¬
ca ñ nulla ꝓmissie Marcum. cato¬
nem eodem uino quo renuges contẽp¬
tum fuisse tͣlitur. Athilius regłs
aum sũmis reb pͣfuisset: ad eo pauꝑ
fut it se coniunigem lib̾osq toleraret
agello. qui colẽbatur ꝑ unum uilli¬
cum. Cuius audita morte: scripsit se¬
natui de successore sibi creando. ⁊ des¬
titutis reb obitu serui necc̃iam ẽẽ
p̃sentiam suam. Gneuis scipio post
resꝓsꝑe in hispania gestas: in sũma
pauꝑtate decessit: ne ea quidem relic¬

Expanded text:
quit rex: « Hic est utique ille Fabricius, qui quit rex: « Hic est utique ille Fabricius, qui difficilius a virtute, quam sol a cursu suo averti potest. » Imperator Caesar Augustus Germanicus, eo bello quo victis hostibus Germanici cognomen meruit, cum in finibus copiarum castella poneret, pro fructibus locorum, quae vallo comprehendebat, pretium solvi jussit, atque ita justitiae fama omnium fidem astrinxit. Quid de continentia dicam, rerumque contemptu, quandoquidem Plutarchi strategematica nonnulla promisi? M. Catonem eodem vino, quo remiges, contentum fuisse traditur. Attilius Regulus, cum summis rebus praefuisset, adeo pauper fuit, ut se, conjugem, liberosque toleraret agello, qui colebatur per unum villicum. Cujus audita morte, scripsit senatui de successore sibi creando, et destitutis rebus obitu servi, necessariam esse praesentiam suam. C. Scipio post res prospere in Hispania gestas, in summa paupertate decessit, ne ea quidem relic
Abbreviated transcription (Latin):
uelimus: quo sit quem armis pos¬
simuis uuncere. Ad nos uenit mcias
familiaris titis. qui sibi a nobil pel¬
innim pet̾et: si te cdam int̾fecissea
I nos negamus uelle. ne ue ob cas
rem quicqm commocti expetarei
demintiammꝰ. Simul etiam inluͥ
ut te cerciorem face̾mus. ne quid hu¬
nisimꝰ si accidisset: nr̃o consilio fa¬
tum putassent cuutates. sciture
qd̾ nobis ñ placet ꝓemissis aut p̃cio
aut dolis pugnare. Tu nisi caues ia¬
cebis. Quid referam quod cum ei reg¬
nimedietatẽ pirris obtulisser ut
pacen conditionib equis admitt̾et:
contemptꝰ est. S nec regni medietatẽ
ad quieuit accͥꝑe. ut amicictam ꝑ¬
niitteret regi. Cum uͦ cincas uir pre¬
stantissimiis qui romam missus fue¬
rat. reu̾sus interrogaretur qͣł roma
cit. respondit se regum uidisse patri¬
am. eo qd̾ fere om̃s tales een̾t illie: qͣx
c̾et solus pirrus in epiro uł reliqͣ gre¬
ca. Audita gͦ constantia fabricit in¬

Expanded text:
velimus, quo sit, quem armis posvelimus, quo sit, quem armis possimus vincere. Ad nos venit Nicias familiaris tuus, qui sibi a nobis praemium peteret, si teelle, neve ob eam rem quidquam commodi exspectaret, denuntiavimus. Simul etiam visum est, ut te certiorem faceremus, ne quid hujusmodi, si accidisset, nostro consilio factum putarent civitates, sciturae quod nobis non placet promissis, aut pretio, aut dolis pugnare. Tu, nisi caves, jacebis. » Quid referam, quod cum ei regni medietatem Pyrrhus obtulisset, ut pacem conditionibus aequis admitteret, contemptus est. Sed nec regni medietatem acquievit accipere, ut amicitiam promitteret regi. Cum vero Cyneas vir praestantissimus, qui Romam missus fuerat reversus interrogaretur qualis Roma esset, respondit se regum vidisse patriam, eo quod fere omnes tales essent illic, qualis esset solus Pyrrhus in Epiro, vel reliqua Graecia. Audita ergo constantia Fabricii, in
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ mecticus pirri epirotarũ regis
ꝑuenit. pollicitus se uenenũ datu¬
rum pirro: dum m̾ces sibi in q̃ oꝑx
p̃cium forẽ constitueretur: Qno fati¬
nore fabeicius egere uictoriam suam
ñ arbitratus. regi meditũ decexit.
Atq ea fide meruit: ut ad amiciciã
romanoꝵ appetendam compelleret
prrum. Pace mea decertent in casu
isto. ualerius maximus et clauitꝰ
quactrigarius contendentes de nõĩe
⁊ officio ꝓditoris. An timo cares fu̾it
uixta ualerium. pãt illuis qui i
regis cominuo pocła ministrabat.
an scctm quadrigarium niciã me¬
diens. ñ multum curo. cdum mͦ con¬
stet consules romanorũ eo fublegil¬
se pirrum. qd ꝑfidiam fuerant aspi¬
nati. Epłam uͦ consulum ad pitrim
hanc finsse quadrigarius referti sĩ
sules romani salutem dicunt pit¬
ro regi. Nos ꝓ tuis imuriis animo eͥ¬
tinuo comnotu inmucictter tetim
bellare studmis. s cum muniis exi¬
pli ⁊ fidei. Ergo itsum ẽ ut te salim

Expanded text:
norum, medicus Pyrrhi Epirotarum regis norum, medicus Pyrrhi Epirotarum regis pervenit, pollicitus se venenum daturum Pyrrho, dum merces sibi in qua operae pretium foret, constitueretur. Quo facinore Fabricius egere victoriam suam non arbitratus, regi medicum detexit. Atque ea fide meruit, ut ad amicitiam Romanorum appetendam, compelleret Pyrrhum. Pace mea decertent in casu isto Valerius Maximus, et Claudius Quadrigarius, contendentes de nomine et officio proditoris. An Timochares fuerit juxta Valerium pater illius, qui in regis convivio pocula ministrabat, an secundum Quadrigarium Nicias medicus, non multum curo, dummodo constet consules Romanorum eo subegisse Pyrrhum, quod perfidiam fuerant aspernati. Epistolam vero consulum ad Pyrrhum, hanc fuisse Quadrigarius refert.-- « Consules Romani salutem dicunt Pyrrho regi. Nos pro tuis injuriis continuo animo commoti, inimiciter tecum bellare studemus, sed cum muniis exempli et fidei. Ergo visum est ut te salvum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ scd̃s legati sannitũ ad gaium fa¬
bricium multas ⁊ magnas res memo¬
rantes: quas bene ac beniuole post red¬
ditami patem sannitib fecerati offe¬
rentes donognͣdem pecuniam. ⁊ oran¬
tes ut eam accinẽ ⁊ ut̾etur. eo qd mul¬
ta ad nec̃citatem uictus ⁊ splendorẽ
domus cantouiro dece̾ constaret. I¬
chil enim lautum ꝑatũq erat ꝓ am¬
plitudine hõisis. ⁊ dignitate uirtu¬
tis. fabricins uͦ plenas manus ab au¬
rib ad ocłos ⁊ infra et deinceps ad
aduentrem ⁊ una deduxit. ⁊ legatis
in hec u̾ba respondit. Dum omnib
membeis his que aitigit resist̾e atq
imꝑare pot̾o. m̃ nichil omnino deitit
ideoꝙ uob̾ reseruate pecumam nec¬
cessariam usib ur̃ib nec eam qui¬
bus neccia aut gͣca non ẽ ingeratis.
Romiani si quidem ñ curant hab̾e̾
aurum. S imꝑate uolũit habeutib
aitrum. Hoc inlus igiits. frontims
uͦ refert qnͥa ad fabricium diicẽ mu¬

Expanded text:
ergo secundo legati Samnitum ad C. Faergo secundo legati Samnitum ad C. Fabricium, multas et magnas res memorantes, quae bene ac benivole post redditam pacem Samnitibus fecerat, offerentes dono grandem pecuniam, et orantes ut eam acciperet et uteretur, eo quod multa ad necessitatem victus, et splendorem domus tanto viro deesse constaret. Nihil enim lautum, paratumque erat pro amplitudine hominis, et dignitate virtutis. Fabricius vero planas manus ab auribus et ad oculos, et infra, et deinceps ad ad ventrem et ima, deduxit, et legatis in haec verba respondit: « Dum omnibus his membris, quae attigi, resistere atque imperare potero, mihi nihil omnino deerit, ideoque vobis reservate pecuniam necessariam usibus vestris, nec eam quibus necessaria, aut grata non est, ingeratis. Romani siquidem non curant habere aurum, sed imperare volunt habentibus aurum. » Hoc Julius Hyginus. Frontinus vero refert, quod ad Fabricium ducem Roma
Abbreviated transcription (Latin):
camiilli non ignobilior titulus. Cũ
enim post subactas ciuitates ⁊ tͥum¬
plos insignes militaris manus inui¬
dia concitata. dampnatꝰ ⁊ expulsus
est ciuitate qͣi peeda cominium mi¬
quius distribitta. Irruentib senoni¬
nib gallis in urbem. ⁊ romanis un¬
decimo miliario uictis apud sinmẽ
alle̾am. nec in ipsa urbe quicqͣm p̃¬
ter captrolium seruari posset. et
hoc airro dato ut galli rered̾ent.
camihus etiam uigrite compatiens
patrie cosdͥem cecidit. aurum abistulit.
romanoꝵ aquilas reportauit. Unde uz
sexto uirgilii. inter cet̾os eneadas pre¬
discit. eueas referentem signa camil¬
lum. Itaq ab exilio reuocatus. tercio tͥ¬
umphans urbem ingressus est: ⁊ appella¬
tus sccłs. romulus. qiͣ alter par̾e condi¬
tor. ¶Iulius igiꝰ. in libro .ui. de uita re¬
tur refert. ⁊ Iam p̃cedentia plutarchi
in institutione trarani ⁊ iulii frontinz
in libeo stratematum sunt. Uen̾unt

Expanded text:
Camilli non ignobilior titulus. Cum Camilli non ignobilior titulus. Cum enim post subactas civitates et triumphos insignes, militaris manus invidia concitata, damnatus et expulsus esset civitate, quasi praeda communi iniquius distributa: irruentibus Senonibus Gallis in urbem, et Romanis undecimo milliario victis apud flumen Alliam, nec in ipsa urbe quidquam praeter Capitolium servari posset, et hoc auro dato, ut Galli recederent, Camillus etiam ingratae compatiens patriae, eosdem cecidit, aurum abstulit, Romanorum aquilas reportavit. Unde in sexto Virgilii, inter caeteros Aeneadas praedicit Aeneas referentem signa Camillum. Itaque ab exsilio revocatus, tertio triumphans urbem ingressus est, et appellatus secundus Romulus, quasi alter patriae conditor. Julius Hyginus in libro itur, refert. Nam praecedentia Plutarchi in Institutione Trajani, et Julii Frontini in libro Strategematum sunt. Venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
licia deuincit. Simile est qd scipio
affricaniis in hispania gessisse le¬
guir. cui cum uuirgo nobilis. om¬
nium in se decoris admiratione ꝯ¬
u̾tens ocłos adducta eẽt: eam spõ¬
so nomine a cilio reddictit. addici¬
ens ⁊ aurum quod parentes in re¬
demptionem captiue attulerant:
ut ẽet uͥgii in dotem. aut mari¬
to in munus nuptiale. Itaq multi¬
plici magnificentia uniu̾sa gens
iuicta. que forte alias cessura ñ fu¬
erat: romani imꝑii ppło accessit. Ca¬
nuillo faliscos obsidenti ludi liberos
faliscoꝵ tanqmͣ ambulancti causa
extra murum eductos tradidit.
dicens retentis obsidib cuutatem
neccessario factuam imꝑata. Camil¬
lus uͦ ñ solum spreuit ꝑficliam: sed
restrictis manib posterga magistix
uirgis agendum ad parentes pue¬
ris traditit. ad eptis beneficio uic¬
toriam: qmͣ fraude concupierat.
Nam falisci obhanc iusticiam spõ¬
te se decdid̾unt. Extat quoq eiusdẽ

Expanded text:
stitia devinxit. Simile est quod Scipio stitia devinxit. Simile est quod Scipio Africanus in Hispania egisse legitur, cui cum virgo nobilis omnium in se decoris admiratione convertens oculos, adducta esset, eam sponso nomine Alicio reddidit, adjiciens et aurum, quod parentes in redemptionem captivae attulerant, ut esset virgini in dotem, aut marito in munus nuptiale. Itaque multiplici magnificentia universa gons victa, quae forte alias cessura non fuerat, Romani imperii populo accessit. Camillo Faliscos obsidenti, magister ludi liberos Faliscorum tanquam ambulandi causa, extra murum eductos, tradidit, dicens retentis obsidibus, civitatem, necessario facturam imperata. Camillus vero non solum sprevit perfidiam, sed restrictis manibus post terga, magistrum virgis agendum ad parentes pueris tradidit, adeptus beneficio victoriam, quam fraude non concupierat. Nam Falisci ob hanc justitiam sponte se dediderunt. Exstat quoque ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
mentia nob̾. Nendubie suspectus a¬
gas neu falsus amicis. rumoꝵ ue a¬
uidus. aui talia curat: manes hoere¬
bit strepitus. nulla ñ auxius hora.
Non sic excubie nec ciretinstantia.
pila qmͣ tutatur amor. non extorq̃¬
bis amari. hoc alterna fides hoc sim¬
plex gr̃a donat. ¶Alexander cum
hieme ducens exertitum resicteret
ad ignem: recognoscere pret̾euntes
copias cepit. Cumq conspexisset q̃n¬
dam ꝓpe exanimatum frigore uissit
ium sedere in loco suo dicens. Si in
psis natus eẽs: in regia sella resitlis¬
se capitale foret. sed in macedonia
nato concediti fertur ⁊ aliud de
codem. quod cum uͥgo exime pulcͥ¬
tudinis finitime gentis pͥncipides¬
ponsata. inter captiuas adeẽ nun¬
taretur: ti abstinentia suiuma pe¬
ꝑtit. ut ne illam quidem aspex̾it.
Qua max ad sponsum remissa: u¬
ni̾se gentis ꝑ hoc beneficium sibi
mentes contiliauit. Sic humnanita¬
te suorum: alienoꝵ animos sibi u¬

Expanded text:
mentia nobis. Neu dubie suspectus amentia nobis. Neu dubie suspectus agas, neu falsus amicis, Rumorumve avidus: qui talia curat, inanes Horrebit strepitus, nulla non anxius hora. Non sic excubiae, nec circumstantia pila, Quam tutatur amor; non extorquebis amari: Hoc alterna fides, hoc simplex gratia donat. Alexander cum hieme ducens exercitum, resideret ad ignem, recognoscere praetereuntes copias coepit, cumque conspexisset quemdam prope exanimatum frigore, jussit eum sedere in loco suo, dicens: « Si in Persis natus esses, in regia sella resedisse capitale foret, sed in Macedonia nato conceditur. » Fertur et aliud de eodem, quod cum virgo eximiae pulchritudinis, finitimae gentis principi desponsata, inter captivas adesse nuntiaretur, ei abstinentia summa pepercit, ut ne illam quidem aspexerit. Qua mox ad sponsum remissa, universae gentis per hoc beneficium sibi mentes reconciliavit. Sic humanitate suorum, alienorum animos sibi ju
Abbreviated transcription (Latin):
cit: nisi fideliter membris cohereat.
hec ille. ⁊ quidem eleganter ⁊ uere.
Sed ut mͥuidetur. coherentia fidelis
⁊ firma eẽ non potest. ubi non est
ammarum conglutinatio. Que si
defu̾it: hominum srustra sibi cingͥ¬
unt oꝑa. cum dolus in ꝑniciẽ ꝑgat
sine affectu ꝓficienti. Sumilateeᷤ
inquit iob ⁊ callidi ꝓuocant iramdi
nec clamabunt cum uincti fcl̾t.
Morietur ui tempestate anina esx.
⁊ uita eoꝵ nitet effeminatos. sꝑi¬
b nanq causam prestat. minc yu¬
dor. tunor interdum. S nrnctura
illa solidissima est: quẽ ex adipefi¬
dei. ⁊ dilectionis procedit. ⁊ in di
uͥtutis fandamento subsisttt. l
tamen q morum argum̃ta sunt.
gr̃am pariunti qua nichil ittlm
incħ esficatius ẽ. ad statum magistra¬
tirin ⁊ ꝓcessũ. Inde ẽ illiuił imꝑatoriᷤ
aut si meius u̾sificatoris egregiz. dum
tam̃ iden eos sensisse ñ ambigas. Sis
pius in p̾mis. nam cum uincamur
mommi mun̾e sola deos equat cle¬

Expanded text:
cit, nisi fideliter membris cohaereat. cit, nisi fideliter membris cohaereat. » Haec ille, et quidem eleganter et vere. Sed, ut mihi videtur, cohaerentia fidelis et firma esse non potest, ubi non est animarum conglutinatio. Quae si defuerit, hominum frustra sibi congruunt opera, cum dolus in perniciem pergat, sine affectu proficiendi. Simulatores, inquit Job, et callidi provocant iram Dei, neque clamabunt, cum vincti fuerint. Mori vita eorum inter effeminatos . Operibus namque causam praestat nunc pudor, timore interdum. Sed junctura illa solidissima est, quae ex adipe fidei et dilectionis procedit, in solo virtutis fundamento subsistit. Opera tamen quia morum argumenta sunt, gratiam pariunt, quia nihil utilius, nihil efficacius est ad statum magistratuum, et processum. Inde est illud imperatoris, aut si mavis versificatoris egregii, dum tamen idem eos sensisse non ambigas. Sis pius in primis, nam cum vincamur in omni Munere, sola deos aequat cle
Abbreviated transcription (Latin):
tere: ut potentib isti succedant he¬
redes: Isti nanq succedant omnib
iure suo. nec desid̾atur solłmpnitas
testamenti. ab intestato em̃gunt.
uelis nolis hos habebis heredes. In
scłatib litt̾is fartur dixisse plato.
ꝑ inde est cum subditos opprimit ma¬
gistratus: ac si capit coeꝑis intumeᷤ¬
catiut a membeis aut omnino aut
sine molestia ferri non possit. Hãt
autem passionem sine grauissimo
dolore membroeum tolerari uł tu¬
rari imposibile est. Si uͦ incutabis
su̾i̾t passio: sionuiere qmͣ mori
miserius est. Miseris aittem nichi
utiluis est: qmͣ ut cunq finire mist¬
riam. Idem quoq cdixisse legitur
sum in subiectos potestas seuit. sden
est acsi tutor pupilla̾m ꝑsequati.
uł eum suo mucrone uigules: ob
cunis defensionem ab eodem tͥ crah¬
tum gladium accepisti. Rem ranq¬
publicam frm uire pupilli ꝑ celebe
est: et eam tunc demum recte ꝓcełe
cum caput eius se mutile e̾ẽ coguis¬

Expanded text:
tere, ut potentibus isti succedant haetere, ut potentibus isti succedant haeredes? Isti namquo succedunt omnibus jure suo, nec desideratur solemnitas testamenti, ab intestato emergunt; velis nolis, hos habebis haeredes. In saecularibus litteris fertur dixisse Plato: « Perinde est cum subditos opprimit magistratus, ac si caput corporis intumescat, ut a membris aut omnino, aut sine molestia ferri non possit. Hanc autem passionem sine gravissimo dolore membrorum tolerari vel curari, impossibile est. Si vero incurabilis fuerit passio, sic vivere quam mori miserius est. Miseris autem nihil utilius est quam utcunque finire miseriam. » Idem quoque dixisse legitur: « Cum in subjectos potestas saevit, idem est ac si tutor pupillum persequatur, vel eum suo mucrone jugules, ob cujus defensionem, ab eodem traditum publicam frui jure pupilli percelebre est, et eam tunc demum recte procedere, cum caput ejus se utile esse cognos
Abbreviated transcription (Latin):
do mercurii: inqͦu onsistit ratio cal¬
culantti. qura mercurius mim̃ ax ẽ.
qui negotiationem exercent. ⁊ ratioci¬
niis suis diligenter inuigilant. Qit¬
tere gͦ lapidam in acernum quo regi¬
tur ratio calculandi: est totam tur¬
bare calculi rationem. ⁊ honorem cõ¬
ferre insipienti: est rei publice subu̾¬
tere uitam. Et impossibile est ut a¬
los ittiliter regat. quem ꝓpeiuuᷤ sub¬
u̾tit error. Ait emim. Ubi non ẽ gu¬
b̾nator: populus corruet. E alibi.
Rex insipiens ꝑdet ꝑdet ppłm sinim.
⁊ ciuitates inhabitabunt᷑ suꝑ sen¬
sum prucdentium. Omnis potentatꝰ
meclicum. Breuem languorem pres¬
cuidet medicus. sic ⁊ rex hodie est
⁊ cras morietur. Cum enim morie¬
tur homo: hereclitabit serpentes.
⁊ bestias. ⁊ uermos. Hunquid que¬
so pauperes opprimuntur inuiriis.
accenuantur exactionib. rapinis
multiplicib spoliantur. iubentur
m se concurtere ꝓpłi ⁊ orbem concu¬

Expanded text:
do Mercurii, in quo consistit ratio caldo Mercurii, in quo consistit ratio calculandi, quia Mercurius numen eorum est qui negotiationem exercent, et ratiociniis suis diligenter invigilant. Mittere ergo lapidem in acervum, quo regitur ratio calculandi, est totam turbare calculi rationem: et honorem conferre insipienti, est reipublicae subvertere vitam. Et impossibile est, ut alios utiliter regat, quem proprius subvertit error. Ait enim: Ubi non est gubernator, populus corruet . Et alibi: Rex insipiens perdet populum suum, et civitates habitabuntur super sensum prudentium. Omnis potentatus medicum. Brevem languorem praecidet medicus, sic et rex hodie est, et cras morietur. Cum enim morietur homo, haereditabit serpentes, et bestias, et vermes . Nunquid, quaeso, pauperes opprimuntur injuriis, attenuantur exactionibus, rapinis multiplicibus spoliantur, jubentur in se concurrere populi, et orbem concu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tantillum legant. aucdiant. ⁊ in¬
quisirione diligenti discutiant. dũ
mitant᷑. Sequitur enim in eodem.
Siaudierint reges ⁊ obseruau̾int
uocem domini: complebunt ctieᷤ su¬
os in bono.⁊ ãnos suos in gła. Si aũ
non audierint: transibunt ꝑ gladi¬
um. ⁊ consumentur stulticia. uides¬
ne in utilium regum dupplicem
exitum: Aut enim ꝑ glactiũ tnse¬
unt aut stulticia consumunt᷑. Et
recte dicuntur transire ꝑ gladium
ñ fuuri: eoqd̾ gladius quasi quidã
transtius eis est ad locum. ubi sẽ¬
cundum multitudinẽ iniquita¬
tum suarũ potentes potent̃ puni¬
untur. S et stulticia consimit im¬
pios. quia in depressione ppłi. robͣ
pͥncipis en̾uatur. Popłs namꝙ con¬
tritiis erigere uires pͥncipis ñ potest.
aut non uult.
uasi inquit qui mittit lapidẽ
in acernum mercurii. sic qui
dat insipienti honorem. Hoc a diuer¬
sis diu̾so mͦ exponitur. Ego sapientio¬
rum nema impetrata: aceruum cre¬

Expanded text:
hoc tantillum legant, audiant, et inhoc tantillum legant, audiant, et inquisitione diligenti discutiant dum imitentur. Sequitur enim in eodem: Si audierint reges, et observaverint vocem Domini, complebunt dies suos in bono, et annos suos in gloria. Si autem non audierint, transibunt per gladium, et consumentur stultitia . Videsne inutilium regum duplicem exitum? Aut enim per gladium transeunt, aut stultitia consumuntur. Et recte dicuntur transire per gladium, non finiri, eo quod gladius quasi quidam transitus est eis ad locum, ubi secundum multitudinem iniquitatum suarum, potentes potenter puniuntur. Sed et stultitia consumit impios, quia in depressione populi robur principis enervatur. Populus namque contritus, erigere vires principis non potest, aut non uasi, inquit, qui mittit lapidem in acervum Mercurii, sic qui dat insipienti honorem. Hoc a diversis diverso modo exponitur. Ego, sapientiorum venia impetrata, acervum cre
Abbreviated transcription (Latin):
turemur: foris non mansit ꝑegri¬
mis. hostium meũ patiit uatori.
Si absconcti qͣ homo peccatum me¬
um. ⁊ celaui in simi meo iniquta¬
tem meam. Si expaui ad multitu¬
dinem miniam. ⁊ despectio ꝓpinqͦ¬
rum t̾ruit me. ⁊ non magis tacu.
non egressus sum hostium. Si adu̾¬
sum me t̾ra claniat. ⁊ cum ipsa sul¬
cieus deflent. Si fructtis comedi abs¬
ꝙ pecuma.⁊ animam agricolarum
nus afflixi. peo friumento oriat᷑ mͥ
tribuluis. ⁊ ordeo spina. An non credis
eum ambulare in latitudine delici¬
arum dei. qui de corde puro ⁊ consci¬
entia bona ⁊ fide ñ ficta sub inp̃ca¬
lone tainta de se ista fatetur. Quis
storum u̾borum desid̾at int̾preta¬
tonem aut in tauta uͥtutũ luce
non uidet: Nnnum plane hebes est¬
⁊ obtusi ingenii. cui ꝑ se ista ñ lucẽt.
In unum hic pluruna congerunt᷑.
quorum uł unum: orbem quemdã
illustrare sufficeret. Si pͥncipes pła
legere uł audire fastidiunt: saltenz

Expanded text:
turemur? Foris non mansit peregrituremur? Foris non mansit peregrinus, ostium meum patuit viatori. Si abscondi quasi homo peccatum meum, et caelavi in sinu meo iniquitatem meam. Si expavi ad multitudinem nimiam, et despectio propinquorum terruit me, et non magis tacui nec egressus sum ostium. Si adversum me terra clamat, et cum ipsa sulci ejus defient; si fructus ejus comedi absque pecunia, et animam agricolarum ejus afflixi, pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina . Annon credis eum ambulare in latitudine deliciarum Dei, qui de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta, sub imprecatione tanta de se ista fatetur? Quis istorum verborum desiderat interpretationem, aut in tanta virtutum luce non videt? Nimium plane hebes est, et obtusi ingenii, cui per se ista non lucent. In unum hic plurima congeruntur, quorum vel unum, orbem quemdam illustrare sufficeret. Si principes plura legere, vel audire fastidiunt, saltem
Abbreviated transcription (Latin):
ctare feci. Si comedi bucellam meã
solus. ⁊ non comedit pupillus ex ea.
qr ab infantia creuit mecum miss¬
ratio. ⁊ de utero matris mee egressai
mecum. Si despexi pret̾euntem enpͦ
non habu̾it inctumentum. ⁊ absꝙ o¬
ꝑunento pauꝑem. Siñ benelixirĩt
mͥ lat̾a euis. ⁊ de uellerib omum mi¬
atum calefactus est. Si lenani suꝑ
pupillum manum meam cum in
derem me in porta suꝑiorem: huni¬
rus meus a iinctuira sua cadat. et
re non potui. Si putaui aurum
mea. Si lecatus sum suꝑ multis di¬
uitizs. ⁊ quia plura repperit manus
mea. Siuidi solem cum fulgeret. ⁊
limam incedentẽ clare. ⁊ letatum¬
est in absconditis cor meum. ⁊ oscla¬
tus sum manũ meam ore meo: quȩ
est iniquitas maxima. ⁊ negatio cõ¬
ira dm̃ altissimum. Si gauisus suͣ
adriunam eis qui me od̾at. ⁊ exul¬
tani quod inuenisset eum malum.
Si non dixerunt uiri tab̾natulz
mei. quis det de carnib euis ut sa¬

Expanded text:
ctare feci. si comedi bucellam meam ctare feci. si comedi bucellam meam solus et non comedit pupillus ex ea, quia ab infantia mea creuit mecum miseratio et de utero matris meae egressa est mecum. si despexi pereuntem, eo quod non habuerit uestimentum, et absque operimento pauperem. si non benedixerunt mihi latera eius et de velleribus ovium mearum calefactus est si levavi super pupillum manum meam etiam cum viderem me in porta superiorem umerus meus a iunctura sua cadat et s ferre non potui si putavi aurum mea si laetatus sum super multis divitiis meis et quia plurima repperit manus mea si vidi solem cum fulgeret et lunam incedentem clare etest in abscondito cor meum, et oscalatus sum manum meam ore meo, quae est iniquitas maxima, et negatio contra Deum altissimum. Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exsultavi quod invenisset eum malum. Si non dixerunt viri tabernaculi mei, Quis det de carnibus ejus ut sa
Abbreviated transcription (Latin):
ram. Risit forte uit nistus. s eum
in hilaritate temꝑalis ineptia mil¬
la resoluit. ⁊ quicquia t̾renimerat
in morib: iultum uerebatur auste¬
rum. Si uoluissem ne ad eos. secdi
pͥmus. Erima siquidem cathedradig¬
nus erat. qui alios tantarum uirtu¬
tum itino precedebat. Cumq sederit
quasi rex famulantib alii s: lacͥmas
m̾entium abstergebat. Iocunda qui¬
dem condusio cum potestas publica
sic studet precẽ: ut in uniu̾sitate sii
tristem aliguem ẽẽ non patiat᷑. Quanͥ
arte uł fieti moralis camptis subiest᷑
exequitur. Tanta quidem amenitat
fiorum ⁊ fructuum ub̾tate ut signis
eum ingreditur: ꝑadisi se deliciisgm¬
deat niteree̾. Miraris forte ⁊ attonttꝰ
obtupescis. quemqm in exilio camis
hiniis tante dulcedinis ẽe participeᷤ
⁊ celestium ciuium ẽẽ conciuem. S
an ita ẽẽ possit: ex oꝑib uiri iustitu
ipse diuidica. Si negatu quod uole¬
bant pauperib ⁊ oc łos uidue expe¬

Expanded text:
ram. Risit forte vir justus, sed eum ram. Risit forte vir justus, sed eum in hilaritate, temporalis ineptia non resolvit, et quidquid terrenum erat in moribus, vultum verebatur austerum. Si voluissem ire ad eos, sedebam primus. Prima siquidem cathedra dignus erat, qui alios tantarum virtutum itinere praecedebat. Cum sederet quasi rex famulantibus aliis, lacrymas moerentium abstergebat. Jucunda siquidem conclusio; cum potestas publica sic studet praeesse, ut in universitate sua tristem aliquem esse non patiatur. Qua vero arte id fiet, moralis campus subjectus exsequitur, tanta quidem amoenitate florum, et fructuum ubertate, ut si quis eum ingreditur, paradisi se deliciis gaudeat interesse. Miraris forte et attonitus obstupescis, quemquam in exsilio carnis hujus, tantae dulcedinis esse participem, et coelestium civium esse concivem. Sed an ita esse possit, ex operibus viri justi tu ipse dijudica. Si negavi quod volebant pauperibus, et oculos viduae exspe
Abbreviated transcription (Latin):
nen mat̾iam credat aptam c̾e litignis.
Ambigit᷑ quid erum casto sciat an docił
plus. Brundusium mumiti meliꝰ ura
ducat an pͣiz. Pret̾ea que habiuidãt.
sui copiositate uilescint. ⁊ cum mul¬
tiloqitio peccatum ñ desit. pauca pru¬
denter loquentis sermo est preciosus.
Uñ socrates querenti quom quis fa¬
mam optimam cõꝑaret: si gesserit
inquit optima. ⁊ loquutus fuerit
panica. Hoc ẽ qd̾ uir uistus ⁊ u̾itus
delinquere in sermone: dicit stillasse
eloquium suum. Qui enim ñ deliu¬
quit in u̾bo: hic ꝑfectus ẽ iut: Si
qnͣdo ridebam ad eos non credebant.
Risus leuitatis indicium. ⁊ quo po¬
tentior: eo impndentioe ⁊ rep̃hensibi¬
hor ẽ. dit enim. Stultus in risu exal¬
tat uocem suam. s saluator fleuit.
qui utiꝙ risisse ñ legitur. Nec eum
facile cixdicłim ꝓnum e̾e ad cachĩnũ.
qui sub tanta ambiguitate de risu
loquitim: ut ⁊ si riserit: non credat᷑.
s lux uultus mei non cadebat in t̾¬

Expanded text:
nem materiam credat aptam esse litigiis: nem materiam credat aptam esse litigiis: Ambigitur quid enim Castor sciat, an docilis plus, Brundusium Numici melius via ducat, an Appi. Praeterea quae abundant, sui copiositate vilescunt, et cum multiloquio peccatum non desit, pauca prudenter loquentis sermo est pretiosus. Unde Socrates quaerenti quo modo quis famam optimam compararet: « Si gesserit, inquit, optima, et locutus fuerit pauca. » Hoc est quod vir justus, et veritus delinquere in sermone, dicit stillasse eloquium suum. Qui enim non delinquit in verbo, hic perfectus est vir. Si quando ridebam ad eos, non credebant. Risus levitatis indicium, et quo patentior, eo impudentior, et reprehensibilior est. Ait enim: Stultus in risu exaltat vocem suam ; et Salvator flevit, qui utique risisse non legitur. Nec enim facile crediderim pronum esse ad cachinnum, qui sub tanta ambiguitate de risu loquitur, ut etsi riserit non credatur. Et lux vultus mei non cadebat in ter