comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se. alii nunc ꝓbra. nẽ humilitatẽ. sordi¬
damq inopiam. ⁊ pudende artis que
stus aut genus obicerent: Hoc multo
magis in scdã ac tercio citato senatore ẽ factũ:
ut ipsius penitere hoĩes appareret. quẽ aũ
in eius subsituerent locũ deeẽ. qr nec eosd̃
nõĩari atgnebat. nich aliud ꝗͣ ad audien¬
da ꝓbra noĩatos.⁊ multo humiliores obs¬
curioresq ceteri erant eis: qͥ primi memo-¬
rie occurrebant. ita dilabi homines notis.¬
simũ quoq malũ maxime tolerabile di¬
centes ẽẽ. nubentesq senatũ excustodia
dimitq Hoc mͦ pacuuiꝰ cũ obnoxiũ uite
beneficio senatũ multo sibi magis ꝗͣ plebi
fecisset: sine armis iam omĩs concecdentib
donabat᷑. Hinc senatores omissa dignita¬
tis lib̃tatisq memoria. plebẽ affari. salu¬
tare benigne inuitare apparatis accipere
epuł eas causas susciꝑe ei semꝑ parti adẽe
scdm ea militẽ indices dare. que magis

Expanded text:
se, alii nunc probra, nunc humilitatem sordise, alii nunc probra, nunc humilitatem sordidamque inopiam et pudendae artis aut quaestus genus obicerent. hoc multo magis in secundo ac tertio citato senatore est factum, ut ipsius paenitere homines appareret, quem autem in eius substituerent locum deesse, quia nec eosdem nominari attinebat, nihil aliud quam ad audienda probra nominatos, et multo humiliores obscurioresque ceteri erant eis qui primi memoriae occurrebant. ita dilabi homines, notissimum quodque malum maxime tolerabile dicentes esse iubentesque senatum ex custodia dimitti. hoc modo Pacuuius cum obnoxium uitae beneficio senatum multo sibi magis quam plebi fecisset, sine armis iam omnibus concedentibus dominabatur. hinc senatores omissa dignitatis libertatisque memoria plebem adulari; salutare, benigne inuitare, apparatis accipere epulis, eas causas suscipere, ei semper parti adesse, secundum eam litem iudices dare quae magis
Abbreviated transcription (Latin):
nand̃. aut qd̾ unum libe ciuitatis consili¬
um ẽ. senatus habendꝰ est.: Itaq due res
simul agende uob̃ sunt. ut ⁊ ueterẽ sena¬
tum tollats: ⁊ nouũ cooptatis: Cttari sin¬
gulos senatores iubebo. de quoꝵ capite
uos consulã. qd̃ de qͦq censueritis fiet:
s pͥus in eius locũ uirũ fortẽ ac strenuũ.
nou̾li senatorẽ oooptabitis. ꝗͣ de noxio sup¬
pliqũ sumat᷑. Inde consedit: & nominib
iniuriã coniects. citari qd̃ primũ sorte
nom̃ exccidit. ipsumq ecuria ꝓduci iussit:
Ubi auditũ ẽ nomen: malum ⁊ imꝑbum
ꝓse quisq clamare ⁊ supplicio dignum:
um paucuuius: Utoeo que de hoc sentẽ¬
ta sit data: Eicitur: ꝓ malo atq imꝓbo
bonũ senatorẽ. ⁊ iustum pͥmo silentium
erat inopia potioris subiqundi: Deinde
cum aliqͥs omissa uerecundia quẽpiã
nominassent: multo maior extimplo
clamor oriebat᷑. cum alii negarent nos¬

Expanded text:
nandum, aut, quod unum liberae ciuitatis consilinandum, aut, quod unum liberae ciuitatis consilium est, senatus habendus est. itaque duae res simul agendae uobis sunt, ut et ueterem senatum tollatis et nouum cooptetis. citari singulos senatores iubebo de quorum capite uos consulam; quod de quoque censueritis fiet; sed prius in eius locum uirum fortem ac strenuum nouum senatorem cooptabitis quam de noxio supplicium sumatur.' inde consedit et nominibus in urnam coniectis citari quod primum sorte nomen excidit ipsumque e curia produci iussit. ubi auditum est nomen, malum et improbum pro se quisque clamare et supplicio dignum. tum Pacuuius: 'uideo quae de hoc sententia sit; date igitur pro malo atque improbo bonum senatorem et iustum.' primo silentium erat inopia potioris subiciundi; deinde cum aliquis omissa uerecundia quempiam nominasset, multo maior extemplo clamor oriebatur, cum alii negarent nos
Abbreviated transcription (Latin):
n hoc fidem ꝗͣ uultis ipsi accipite: fide da¬
ta: egressus claudi curiã iubet p̃sioiũq
inuestibulo reliqͥt. nequis adire curiam
iniussus neue inde egrecdi possit: Tum
uocato ad contionem popło qd̃ sepe inqͥt
optastis. campani ut supplicii sum̃di uob̃¬
exemplo ex imꝑbo ac cdetestabili senatu
potestas ẽẽt: eam ñ ꝑtumultũ expug-¬
nantes domos singłoꝵ qͣs p̃sidiis olienti¬
um seruoꝵq tuentur cũ summo ur̃o ꝑi¬
culo. s tutã habetis aclib̾am: Clausos
om̃is in curiã. accipite solos inermis. ne
qͥcꝗͣ rapt̾is aut forte temere egerits de
singłoꝵ capite: uobius sentente dicende
faciam ut qua qͥsq emeritꝰ ÷ penas pen¬
dat.S ante omĩa ita uos ire indulgere
oportet: ut potiorẽ ira salutẽ atq utili¬
tatem ur̃am habeatis: Etenim hos ut o¬
pinor odistis senatores. ñ senatũ omnino
ħre ñ uults. Quippe aut rea qd abhomi¬

Expanded text:
in hoc fidem, quam uoltis ipsi, accipite.' fide dain hoc fidem, quam uoltis ipsi, accipite.' fide data egressus claudi curiam iubet praesidiumque in uestibulo relinquit ne quis adire curiam iniussu suo neue inde egredi possit. tum uocato ad contionem populo 'quod saepe' inquit 'optastis, Campani, ut supplicii sumendi uobis ex improbo ac detestabili senatu potestas esset, eam non per tumultum expugnantes domos singulorum, quas praesidiis clientium seruorumque tuentur, cum summo uestro periculo, sed tutam habetis ac liberam; clausos omnes in curia accipite, solos, inermes. nec quicquam raptim aut forte temere egeritis; de singulorum capite uobis ius sententiae dicendae faciam, ut quas quisque meritus est poenas pendat; sed ante omnia ita uos irae indulgere oportet, ut potiorem ira salutem atque utilitatem uestram habeatis. etenim hos, ut opinor, odistis senatores, non senatum omnino habere non uoltis; quippe aut rex, quod abomi
Abbreviated transcription (Latin):
exercitu uenisset trucidato senatu tͣderet
capuiã penis: Imꝓb homo. s ñ ad extre¬
mũ ꝑditus. cũ mallet incolum: ꝗͣ eu̾sa
tam publico consilio crecdet. rationẽ in ire
Qͣi senatũ seruaret. & obnoxirĩ ÷ ac plebi fa¬
ceret: Uocato senatu cum sͥ defectionis ab
romanis consiliũ placiturũ. nullo mͦ ne
cessariũ fuisset p̃fatus eẽt: qͥppe qͥlibos ex
appii. claudii. filia hab̃et. filiãq roma nup
tum liuio dedisset: ceterũ maiorẽ multo
rem magisq tuñdam instare. ñ enim ꝑ
defectionẽ adtollend̾ ex ciuitate senatum
plebem spectatores. & ꝑ cedem senatꝰ uacu¬
am rem .p. trad̾e hannibali ac penis uelle
eo se piculo posse lib̾are eos si ꝑmittant sͥ
⁊ certaminũ in .R .p. oblit creclant: Cum
om̃s uicti metu ꝑmitt̾ent. claudã inqͥt
in curia uos :⁊ tanꝗͣi ipse cogitat facinors
particeps ad ꝓbando consilia. quib ne¬
quicꝗͣ aduersarer. uiã salut ur̃e inueniã.

Expanded text:
exercitu venisset, trucidato senatu traderet exercitu venisset, trucidato senatu traderet Capuam Poenis, inprobus homo sed non ad extremum perditus, cum mallet incolumi quam evertam publico consilio crederet, rationem iniit qua et senatum servaret et obnoxium sibi ac plebi faceret. vocato senatu cum sibi defectionis ab Romanis consilium placiturum nullo modo, nisi necessarium fuisset, praefatus esset, quippe qui liberos ex Appii Clauditum M. Liuio dedisset; ceterum maiorem multo rem magisque timendam instare; non enim per defectionem ad tollendum ex ciuitate senatum plebem spectare sed per caedem senatus uacuam rem publicam tradere Hannibali ac Poenis uelle; eo se periculo posse liberare eos si permittant sibi et certaminum in re publica obliti credant,—cum omnes uicti metu permitterent, 'claudam' inquit 'in curia uos et, tamquam et ipse cogitati facinoris particeps, approbando consilia quibus nequiquam aduersarer uiam saluti uestrae inueniam.
Abbreviated transcription (Latin):
mulq ⁊ incõposit uidebant᷑. cũ turma
equitũ erupisset: abscedentib consulto
tracta in insidias circũuenta ẽ: Nec eua¬
sisset quisꝗͣ: in mare ꝓpinqͦ metha uit
ꝑcul littore naues piscatorie plereq con¬
specte ꝑitis. nandi dedissent esfugium:
Aliꝗͦt tam̃ eo plio. nobiles. qurienes capti.
oppugnanda penum abs terruere conspec-¬
tamenia. hauo qͣꝗͣ prompta oppugnanti:
Inde capuam: flectit iter: Luxuriantẽ longa
felicitate atq indulgentia fortune: maxime
tam̃ int̾ corrupta omĩa licentia pleb̾. sine mͦ
libtatem exercentis senatũ. ⁊ sibi ⁊ plebi ob¬
noxiũ pacuutꝰ. calauiꝰ fecerat: Nlobił idem
ac ppłaris homo ceterũ mał artib nanctꝰ
opus: Is cũ eo forte anno qͦ res malegesta
ad thrasim̃nũ est in sũmo magistratu ẽẽt
iam diu infestam senatui plebem ratus ꝑ
occasionẽ nouandi res magnũ ausurã faci¬
nus. ut sun ea loca hannibal cũ uictorie

Expanded text:
multi et incompositi videbantur, cum turma multi et incompositi videbantur, cum turma equitum erupisset, ab cedentibus consulto tracta in insidias circumventa est; nec evasisset quisquam, ni mare propinquum et haud procul litore naves, piscatoriae pleraeque, conspectae peritis nandi dedissent effugium. aliquot tamen eo proelio nobiles iuvenes capti coppugnanda Poenum absterruere conspecta moenia haudquaquam prompta oppugnanti. inde Capuam flectit iter luxuriantem longa felicitate atque indulgentia fortunae, maxime tamen inter corrupta omnia licentia plebis sine modo libertatem exercentis. senatum et sibi et plebi obnoxium Pacuvius Calavius fecerat, nobilis idem ac popularis homo, ceterum malis artibus nanctus opes. is cum eo forte anno quo res male gesta ad Trasumennum est in summo magistratu esset, iam diu infestam senatui plebem ratus per occasionem novandi res magnum ausuram facinus ut, si in ea loca Hannibal cum victore
Abbreviated transcription (Latin):
Ee hannibal post cannensem
repta: confestim ex apulia in
sammum mouerat accitus
in hirpinosa statio pollicentes se cõpsam
traditurũ: Compsannꝰ erat trebius no¬
bilis inter suos. s p̃mebat eum cõpsinoꝵ
factio familie ꝑ gr̃am romanoꝵ poten¬
tis. post famam cannensis pugne uol¬
gatumq trebi sermonib aduentũ han¬
nibał cũ compsam urbẽ excessissent. si¬
ne certamine tradita urbs peno p̃sioi¬
umq acceptũ est: Ibi p̃da om̃i atq im¬
pedim̃tis relictis exercitu parcito: in¬
agonẽ regionis illiꝰ. urbes autẽ deficientis
ab romanis acciꝑe. aut detractis cogere ad
defensionẽ iubet: Ipse ꝑ agrũ campanuĩ
mare inferũ pett̃. oppugnaturus neapo¬
lim: ut urbem marttmã hab̾et: Ubi fi¬
nes neapolitanoꝵ intͣuit: numidas par.¬
tim in insidiis. & plereq caue st̃ ie finꝰq
occulti quacũq apte poterat disposuit
alios p̃ se actam p̃dam ex agris ostentãtis
ob equitare ports iussit: In qͦ quia nec

Expanded text:
 HANNIBAL post Cannensem repta confestim ex Apulia in Samnium moverat, accitus in Hirpinos a Statio Trebio pollicente se Compsam traditurum. compsanus erat Trebius nobilis inter suos; sed premebat eum Mopsiorum factio, familiae per gratiam Romanorum potentis. post famam Cannensis pugnae volgatumque Trebi sermonibus adventum Hannibalis cum Mopsiani urbe excessissent, sine certamine tradita urbs Poeno praesidiumque acceptum est. ibi praeda omni atque impedimentis relictis, exercitu partito Magonem regionis eius urbes aut deficientis ab Romanis accipere aut detractantis cogere ad defectionem iubet, ipse per agrum Campanum mare inferum petit, oppugnaturus Neapolim, ut urbem maritimam haberet. ubi fines Neapolitanorum intravit, Numidas partim in insidiis—et pleraeque cavae sunt viae sinusque occulti—quacumque apte poterat disposuit, alios prae se actam praedam ex agris ostentantis obequitare portis iussit. in quos, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
au̾tant. nẽ qͦ fortuna aliqͥd uariau̾it. tũ
pacem sꝑatis cũ uincim᷑. ꝗͣ nc̃ cũ uincimꝰ
dat nemo: Gͦ si qͥs de pace consulet.
seu deserencla hostib seu accipienda ha¬
beo. qͥd sententie dicã. si de his que ma¬
go postulat reꝑtis. ne uictorib mitti ad¬
tinere puto. ⁊ frustrantib nos falsa ałq
inania que multo minꝰ censeo mitten¬
da ẽẽ. Haud multos mouit hannonis
oratio: Nam ⁊ simultas cũ familia bar¬
cine leuiorẽ auctorẽ faciebat: ⁊ occupati a¬
nimi p̃sentileticia. nicħ qͦ uantꝰ fieret gau¬
dium suũ admittebant debellatũq mox
fore si adniti paulũ uoluissent rebant᷑:
Itaq ingenti consensusit senatꝰ consultũ.

Expanded text:
e fortuna aliquid uariauerit, tum pacem speratis cum uincemur, quam nunc cum uincimus dat nemo? ego, si quis de pace consulet seu deferenda hostibus seu accipienda, habeo quid sententiae dicam; si de iis quae Mago postulat refertis, nec uictoribus mitti attinere puto et frustrantibus nos falsa atque inani spe multo minus censeo mittenda esse.' haud multos mouit Hannonis oratio; nam et simultas cum familia Barcina leuiorem auctorem faciebat et occupati animi praesenti laetitia nihil quo uanius fieret gaudium suum auribus admittebant debellatumque mox fore, si adniti paulum uoluissent, rebantur. itaque ingenti consensu fit senatus consultum
Abbreviated transcription (Latin):
tio plurimũ in angusto tendentum
facilior futura erat qd̃ claudianꝰ exercitꝰ
nich ferre p̃ter arma secum expeditio¬
nem tulerat: Ceterum in ipso itinere
aut cũ uoluntariis agm̃ erat offerenti¬
bus ultro sese ex ueterib militib pfun¬
ctis iam militia & uuenib qͦs certatĩ
nomina dantis. si quoꝵ corporis species
roburq uirium aptum militie uidebat᷑
conseripserat: Ad senam castra alter ius
consuł erant. et qͥngentos ferme inde
passus hasdrubal aberat. Itaq cũ iam
appropinquaret tectus montib subste¬
tit nero ne ante noctem castra ingrede¬
tur. Silentio ingressi ab suis quisq or¬
dinis hominib interiora abducti cũ
summa omnũ leticia hospitalit̃ excipi¬
untur: Postero die: confiliũ habitum:
Cui et .l. portius licinius pr. abfuit.¬
Castra iuncta consulum: castris habebat
Wante aduentũ eoꝵ ꝑloca alta ducendo
exercitum mͦ insid̾ et angustos saltus ut
transitum claudet mͦ ablat̾e aut tergo

Expanded text:
tio plurium in angusto tendentium tio plurium in angusto tendentium facilior futura erat, quod Claudianus exercitus nihil ferme praeter arma secum in expeditionem tulerat. ceterum in ipso itinere auctum voluntariis agmen erat, offerentibus ultro sese et veteribus militibus perfunctis iam militia et iuvenibus, quos certatim nomina dantes, si quorum corporis species roburque virium aptum militiae videbatur, conscripserat. ad Senam castra alterius consulis erant, et quingentos ferme inde passus Hasdrubal aberat Itaque cum iam adpropinquaret, tectus montibus substitit Nero, ne ante noctem castra ingrederetur. silentio ingressi, ab sui quisque ordinis hominibus in tentoria abducti cum summa omnium laetitia hospitaliter excipiuntur. postero die consilium habitum, cui et L. Porcius Licinus pracastra iuncta consulum castris habebat, et ante aduentum eorum per loca alta ducendo exercitum cum modo insideret angustos saltus ut transitum clauderet, modo ab latere aut ab tergo
Abbreviated transcription (Latin):
Tum matrone amplissima ueste. cum
lib̾is ꝑ inde ac si debellatum foret omni
solute diis immortalib grates agerent:
Statum quoq ciuitatis ea uictoria ẽ. inde
haud secus ꝗͣ in pace res inter se contraħe
aud̾ent :C. claudius. cõs. cum in castra
redisset caput hasdrubał qd̃ seruatum
cum cura attulerat. ꝓici ante hostium
stationes. captuosq affros iuinctos ut
erant ostendi: Duos etiam ex his so¬
lutos ire ad hannibalem. ꝙ expromere
queq acta eẽnt iussit: Hannibal tãto
simul publico familiariq ictus luctu
agnoscere se fortunã carthaginis fertur
dixisse: Castrisq inde motis. ut omĩa
auxilia quȩ diffusa latius tueri non
poterat. in extremum italie angulum
brutchios contraħ̾et. et metapontinos
ciuitatem uniuersam excitos seditiõib
suis. et lucanoꝵ qui sue dictionis erãt
in brutchium agrum traduxit.

Expanded text:
cum matronae amplissima ueste cum cum matronae amplissima ueste cum liberis perinde ac si debellatum foret omni solutae metu deis immortalibus grates agerent. statum quoque ciuitatis ea uictoria mouit, ut iam inde haud secus quam in pace res inter se contraherauderent. C. Claudius consul cum in castra redisset, caput Hasdrubalis quod seruatum cum cura attulerat proici ante hostium stationes, captiuosque Afros uinctos ut erant ostendi, duos etiam ex iis solutos ire ad Hannibalem et expromere quae acta essent iussit. Hannibal tanto simul publico familiarique ictus luctu, adgnoscere se fortunam Carthaginis fertur dixisse; castrisque inde motis ut omnia auxilia quae diffusa latius tueri non poterat in extremum Italiae angulum Bruttios contraheret, et Metapontinos ciuitatem uniuersam excitos sedibus suis et Lucanorum qui suae dicionis erant in Bruttium agrum traduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
comites eoꝵ queq aucta eẽnt ꝑcuncta¬
rentur : & ut quiq audierat exercitũ
hostium. imꝑatoremq occisum. legiones
romanas incolumes. saluos consules
c̃ẽ: extimplo aliis porro imꝑti erant
gaudium suum: Cum egre in curiam
ꝑuentum eẽt: multo egrius summotat᷑¬
urbane patrib misceretur: littere in
senatu recitate sunt: Introducti in
contionem legati . L. ueturius. litt̾is
recitatis. ipse plamus omĩa quȩ aucta
erant exposuit cum ingenti assensu.
postremo etiam clamore uniu̾se conti¬
onis cum uix gaudiũ animis caꝑent.
discursum inde ab aliis circa templa
dm̃ ut grates agerent ab aliis domos
ut comugib lib̃isq tale tum nuntium
imꝑtirent: S enatus qd̃ .in. liuius. et.
.c. claudius. coñs. incolumi exercitu du¬
cem hostium legionesq occidissent: sup¬
plicationem in triduum decreuit: Cam
celebrata auiris feminisq est: Omnia
templa ꝑ totum tum triduum
equalem turbam habuere:

Expanded text:
comites eorum quae acta essent percontacomites eorum quae acta essent percontarentur; et ut quisque audierat exercitum hostium imperatoremque occisum, legiones Romanas incolumes, saluos consules esse, extemplo aliis porro impertiebant gaudium suum. cum aegre in curiam peruentum esset, multo aegrius summota turba ne patribus misceretur, litterae in senatu recitatae sunt. inde traducti in contionem legati. L. Ueturius litteris recitatis, ipse planius omnia quae acta erant exposuit cum ingenti adsensu, postremo etiam clamore uniuersae contionis cum uix gaudium animis caperent. discursum inde ab aliis circa templa deum ut grates agerent, ab aliis domos ut coniugibus liberisque tam laetum nuntium impertirent. senatus quod M. Liuius et C. Claudius consules incolumi exercitu ducem hostium legionesque occidissent supplicationem in triduum decreuit. eam celebrataque a uiris feminisque est. omnia templa per totum triduum aequalem turbam habuere,
Abbreviated transcription (Latin):
.l. manlio ac idino misse ex castris affe-¬
runtur de narniensium equitum ad¬
uentu: Heȩ littere ꝑ foꝵ ad tribunal
plate senatum curia exciuerunt. tan¬
toq certamine ac tumultu populi ad
fores curie concursum ẽ: ut adire ñti¬
us non posset. trah̾etur a ꝑcunctanti¬
b uociferantibusq: ut in rostris pͥus
ꝗͣ in senatu littere recitarenturꝰ: Tan¬
dem summoti. & coherciti a magistra¬
tib dispensariq leticia interponentis
eius animos potuit. in senatũ primũ.
deinde incontione littere recitate st̃.:
& ꝓ cuiusq ingenio alius iam certum
gaudium nulla ante futura fides erat
qͣ legatos consulum. uel litteras audis¬
sent. Ipsos deinde appropinquare le-¬
gatos allatum ẽ: Tunc enuiuero oĩs
etas currere obuii. primus quisq ocłis
auribusq haurire tm̃ gaudium cupi¬
entes ad moluiũ usq pontem continens
Circũfusionis gn̾is hominum frequentia
in forum ꝑuenert̾: Cum alii ipsos alii

Expanded text:
L. Manlio Acidino missae ex castris adfeL. Manlio Acidino missae ex castris adferuntur de Narniensium equitum aduentu. hae litterae per forum ad tribunal praetoris latae senatum curia exciuerunt; tantoque certamine ac tumultu populi ad fores curiae concursum est ut adire nuntius non posset, sed traheretur a percontantibus uociferantibusque ut in rostris prius quam in senatu litterae recitarentur. tandem summoti et coerciti a magistratibus, dispensarique laetitia inter impotentes eius animos potuit. in senatu primum, deinde in contione litterae recitatae sunt; et pro cuiusque ingenio aliis iam certum gaudium, aliis nulla ante futura fides erat quam legatos consulumue litteras audissent. ipsos deinde adpropinquare legatos allatum est. tunc enimuero omnis aetas currere obuii, primus quisque oculis auribusque haurire tantum gaudium cupientes. ad Muluium usque pontem continens —circumfusi omnis generis hominum frequentia in forum peruenerunt, cum alii ipsos, alii
Abbreviated transcription (Latin):
ut compotes mentium p̃gaudio eẽnt
celebratum est: Nam rome neuter a¬
nuni habitus satis dici enarrariq
potest: nec quo incerta expectatione
euentus ciuitas fuerat. nec quo uicto¬
rie famam accepit: Numꝗͣ ꝑ om̃s di-¬
es ex quo claudium consulem ꝓfectũ
fama attulit: ab ortu sole ad occidentem
aut senator quisꝗͣ a curia. atq ab ma¬
gistratib abscessit. aut popłs e foro ma¬
trone. quia nich in ipsis opis erat int̾
pretes obtestationesq uerse ꝑ omnia
delubra. uage supplices. uotisq fati¬
gare deos: Tam sollicite ac suspense ciui¬
tati fama incerta pͥmo accidit. duos
narnienses equites in castra que in fau¬
cib umbrie opposita erant uenisse ex
p̃lio nuntiantes cesos bostis: E pͥmo
magis aurib ꝗͣ animmis id acceptũ erat
ut marus letusq ꝗͣ qd̃ mente caꝑet
aut satis credẽ possent. & ipsa celeritaᷤ
idem impediebat qd̃ biduo ante pug-¬
natum ducebatur: Littere deinde ab

Expanded text:
ut compotes mentium prae gaudio essent ut compotes mentium prae gaudio essent celebratum est. nam Romae neuter animi habitus satis dici enarrarique potest, nec quo incerta exspectatione euentus ciuitas fuerat nec quo uictoriae famam accepit. nunquam per omnes dies ex quo Claudium consulem profectum fama attulit ab orto sole ad occidentem aut senator quisquam a curia atque ab magistratibus abscessit aut populus e foro; matronae quia nihil in ipsis opis erat in preces obtestationesque uersae per omnia delubra uagae suppliciis uotisque fatigare deos. tam sollicitae ac suspensae ciuitati fama incerta primo accidit duos Narnienses equites in castra quae in faucibus Umbriae opposita erant uenisse ex proelio nuntiantes caesos hostes. et primo magis auribus quam animis id acceptum erat, ut maius laetiusque quam quod mente capere aut satis credere possent; et ipsa celeritas fidem impediebat quod biduo ante pugnatum dicebatur. litterae deinde ab
Abbreviated transcription (Latin):
fortuna hostum ẽẽt. ne suꝑẽ tanto exer¬
citui suũ nom̃ secuto concitato equo si
in cohortem romanam immisit: Ibi ut
patre hamilcare. & hannibale fr̃e dig¬
num erat. pugnans cecidit: Nunꝗͣ eo
bello una acie tm̃ hostrum int̾fectum ẽ
Redditaq equa clinnensi clade uel ducis
uł exercitus interitu uidebatur: Luiĩ.
argenti Cuuum etiam romanoꝵ qui
pitum recepta: id solum fuit ꝓ amissis
eo p̃lio militib. Nam haud quaꝗͣ in
uictores sanguinis cedisq ceꝑat sacie¬
tas: ut postero die cum eẽt nuntiatũ
liuio. cõs. gallos cis alpinos ligurisq
qͥ aut p̃lio ñ affuissent. aut int cedem
effugissent uno agmine abire sine cer¬
to duce. sine signis. sine ordine ullo
aut imꝑio posse si una equitũ ala
qui nuntii et hostium cladis: ⁊ nr̃e uirꝰ¬
die sexto ad statrua sua atq hostẽ ꝑuenit:
ter eius frequentia minore. qr nemo pre¬
cesserat nuntius: leticia uͦ tanta uix

Expanded text:
fortuna hostium esset, ne superstes tanto exerfortuna hostium esset, ne superstes tanto exercitui suum nomen secuto esset concitato equo se in cohortem Romanam immisit; ibi, ut patre Hamilcare et Hannibale fratre dignum erat, pugnans cecidit. nunquam eo bello una acie tantum hostium interfectum est, redditaque aequa Cannensi clades uel ducis uel exercitus interitu uidebatur. quinquaargentique; ciuium etiam Romanorum qui pitum recepta. id solatii fuit pro amissis eo proelio militibus. nam haudquaquam inuictores sanguinis caedisque ceperat satias ut postero die cum esset nuntiatum Liuio consuli Gallos Cisalpinos Liguresque qui aut proelio non adfuissent aut inter caedem effugissent uno agmine abire sine certo duce sine signis sine ordine ullo aut imperio; posse, si una equitum ala qui nuntii et hostium cladis et nostrae uirdie sexto ad statiua sua atque ad hostem peruenit. iter eius frequentia minore—nemo enim praecesserat nuntius— laetitia uero tanta uix
Abbreviated transcription (Latin):
magna ab signis aberant. nocte dilapsi
stratiq somno passim ꝑ agros. & qui
aderant itinere ac uigiliis fessi intolerã¬
tissima laboris corpora uix arma hu¬
meris portabant: Etiam diei mediũ
erat. sitisq ⁊ calor. hiantis cedendos
capiendosq affatim p̃bebat. E lefanti
plures ab ipsis rectorib ꝗͣ ab hoste int̾¬
fecti: Fabiles calprum cũ malleo habe¬
bant. Id uͥ seuire belue ac ruere in su¬
os cepant magister inter aurespositũ
ipso in articulo quo iungitur capiti cer¬
uix ꝗͣto maximo poterat ictu adigebat:
Ca celerrima uia ẽ mortis intante molis
belua inuenta erat. uͥ regendis ꝑuicissen
alias memorabilis tum illa p̃cipue pug¬
na ille pugnantis hortando pariterq
obeundo picula sustinuit: ille fessos ab¬
nuentisq tedio et labore. nc̃ p̃cando.
nc̃ castigando accendit. ille fugientis re¬
uocauit. omissamq pugnam aliqd̃ lo¬
cis restituit. Postremo cũ haud dubie

Expanded text:
magna ab signis aberant nocte dilapsi magna ab signis aberant nocte dilapsi stratique somno passim per agros, et qui aderant itinere ac uigiliis fessi, intolerantissima laboris corpora, uix arma umeris gerebant; et iam diei medium erat, sitisque et calor hiantes caedendos capiendosque adfatim praebebat. elephanti plures ab ipsis rectoribus quam ab hoste interfecti. fabrile scalprum cum malleo habebant; id, ubi saeuire beluae ac ruere in suos coeperant, magister inter aures positum ipsa in compage qua iungitur capiti ceruix quanto maximo poterat ictu adigebat. ea celerrima uia mortis in tantae molis belua inuenta erat ubi regendi spem ui uicalias memorabilis tum illa praecipue pugna. ille pugnantes hortando pariterque obeundo pericula sustinuit; ille fessos abnuentesque taedio et labore nunc precando, nunc castigando accendit; ille fugientes reuocauit omissamque pugnam aliquot locis restituit; postremo cum haud dubie
Abbreviated transcription (Latin):
nter liuium hasdrubalemq ingens contra¬
ctum certam̃ erat: atroxq cecles utrimq
edebatur: Ibi duces ambo. ibi pars ma¬
uersi elefanti qui pͥmo impetu turba¬
uerant ante signa romanos etiã signa
mouerant loco: Deinde crescente certa¬
mine. & clamore inpontentius iam regi
& inter duas acies uersari uelut incert
quoꝵ eẽnt haud dissimilit̾ nauib sine
gub̾naculo uagis: Claudius gͦ quid p̃
cipiti curfu tam longum iter m̃si fumꝰ
cdamitans militib. cũ in aduersum
collem frustra signa erigere conatus
eẽt. postꝗͣ ea regione penetrari ad hostẽ
ñ uidebat posse cohortis aliqd̃ subduc¬
ta se dextro cornu. uͥ stationẽ magis seg¬
nem ꝗͣ pugnam futurã cernebat post
hostium latus incurrit: Lantaq cele¬
ritas fuit: ut cum ostendissent se ab la¬
tere mox interga iam pugnarent.: Ita
ex omnib partib abfronte. ab latere.
ab tergo trucidantur hispani liguresq:
et ad gallos iam cedes ꝑuenerat: Ibi
minimũ certaminis fuit: Nam ⁊ par̃

Expanded text:
nter Liuium Hasdrubalemque ingens contractum certamen erat, atroxque caedes utrimque edebatur. ibi duces ambo, ibi pars mauersi elephanti, qui primo impetu turbauerant antesignanos et iam signa mouerant loco; deinde crescente certamine et clamore impotentius iam regi et inter duas acies uersari uelut incerti quorum essent, haud dissimiliter nauibus sine gubernaculo uagis. Claudius 'quid ergo praecipiti cursu tam longum iter emensi sumus?' clamitans militibus cum in aduersum collem frustra signa erigere conatus esset, postquam ea regione penetrari ad hostem non uidebat posse, cohortes aliquot subductas e dextro cornu, ubi stationem magis segnem quam pugnam futuram cernebat, post hostium latus incurrit; tantaque celeritas fuit ut cum ostendissent se ab latere mox in terga iam pugnarent. ita ex omnibus partibus, ab fronte, ab latere, ab tergo, trucidantur Hispani Liguresque; et ad Gallos iam caedes peruenerat. ibi minimum certaminis fuit; nam et pars
Abbreviated transcription (Latin):
Camente utriq hostem in sua ꝓuintia
contineret. neq coniungi aut conferre
in unum uires pateretur: Plur imum
in eam adiuuit oppinio hannibał qd̃ et¬
si ea estate transiturũ in italiam fr̃ẽm
credid̾at recordando quȩ ipse in transitu
nunc roth̃dani. nc̃ alpium cum hõibus

Expanded text:
ea mente ut uterque hostem in sua prouincia ea mente ut uterque hostem in sua prouincia contineret neque coniungi aut conferre in unum uires pateretur. plurimum in eam rem adiuuit opinio Hannibalis quod, etsi ea aestate transiturum in Italiam fratrem crediderat, recordando quae ipse in transitu nunc Rhodani nunc Alpium c
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾et. intuleratq m̃tionem de uolonib
reuocandis ad signa senatus lib̾am pote¬
statem consulib fecit: & supplendi unde
uellent. & eligendi de omnib exercitib
quos uellent. ꝑmutandiq ex ꝓuintiis
qͦs. erep̃. censerent ẽẽ traducendi omnia
cum sumina concordia consulũ acta uo-
scripti magni roris auxihia exhispania
quoq apud scippionem liuio missa qͥdã
ad io bellum auctores sunt .uiii. spanoꝵ
m. lucretum. has copias nauib adduxis
sicilia .c. mamilium misisse: Auxerunt
rome tumultum littere ex gallia ablate
ab .l. portio. p̾r. hasdr ubalem mouisse
ex hib̃nis: & iam alpes transisse.UiI.
ligurum conscripta armataq comunc¬
tura se transgresso inttaliam ẽẽ: Nisi mit¬
teretur in ligures qui eos bello occuparet
secum in ualido exercitu. quo ad tutum
putaret ꝓgressurum: Heȩ littere consu¬
les raptim confecto dilectu maturius ꝗͣ
constituerant exiret ꝓuintias coegert.

Expanded text:
habere; intuleratque mentionem de uolonibus habere; intuleratque mentionem de uolonibus reuocandis ad signa. senatus liberam potestatem consulibus fecit et supplendi unde uellent et eligendi de omnibus exercitibus quos uellent permutandique ex prouinciis quos e re publica censerent esse traducendos. ea omnia cum summa concordia consulum acta. uolscripti. magni roboris auxilia ex Hispania quoque a P. Scipione M. Liuio missa quidam ad id bellum auctores sunt, octo milia HiM. Lucretium has copias nauibus aduexisSicilia C. Mamilium misisse. auxerunt Romae tumultum litterae ex Gallia allatae ab L. Porcio praetore: Hasdrubalem mouisse ex hibernis et iam Alpes transire; octo milia Ligurum conscripta armataque coniunctura se transgresso in Italiam esse nisi mitteretur in Ligures qui eos bello occuparet; se cum inualido exercitu quoad tutum putaret progressurum. hae litterae consules raptim confecto dilectu maturius quam constituerant exire in prouincias coegerunt
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e dare milites cogebant: Quib re¬
cusantib edixere in diem certam ut qͦ
anxuras. menturnensis. alsiensis. sinue¬
sanus. & ab suꝑo marisenensis: Cũ ua¬
cationes suas quisq recitaret nulliꝰ cũ
in italia hostis ẽẽt. prẽt anthiatem hosti¬
ensemq uocatio obseruata ẽ. & earum
coloniarum iuniores iureiurando ad ac¬
tis supra dies .xxx. ñ ꝑ noctaturos se extͣ
menia colomie sue donec hostis in ttalia
eent. cum om̃s censerent. pͥmo quoq tẽ¬
pore consulib eundum ad bellum. nam
et hasdrubali occurrendum ẽẽ descen¬
denti ab alpib. ne gallos cis alpinos
ne ue etruriam erectam in spem rerum
nouarum sollicitaret: & hannibalem
suo ꝓprio occupandum bello ne emer¬
gere ex brutchiis. atq obiuam ire fieri
posset : liius cunctabatur parum fi¬
dens suarũ puntiarũ exercitib. Collega ẽ
ex duab consularib egregiis exercitib. et
tercio cuiq claudius tarenti p̃eẽt electionẽ

Expanded text:
habere, dare milites cogebant. quibus rehabere, dare milites cogebant. quibus recusantibus edixere in diem certam ut quoAnxurnas Minturnensis Sinuessanus, et ab supero mari Senensis. cum uacationes suas quisque populus recitaret, nullius cum in Italia hostis esset praeter Antiatem Ostiensemque uacatio obseruata est; et earum coloniarum iuniores iure iurando adacti supra dies triginta non pernoctaturos se extra moenia coloniae suae donec hostis in Italia esset. cum omnes censerent primo quoque tempore consulibus eundum ad bellum—nam et Hasdrubali occurrendum esse descendenti ab Alpibus ne Gallos Cisalpinos neue Etruriam erectam in spem rerum nouarum sollicitaret, et Hannibalem suo proprio occupandum bello ne emergere ex Bruttiis atque obuiam ire fratri posset—, Liuius cunctabatur parum fidens suarum prouinciarum exercitibus: collegam ex duobus consularibus egregiis exercitibus et tertio cui Q. Claudius Tarenti praeesset electionem
Abbreviated transcription (Latin):
iuinonis regine portabantur: Tum
septem et .xx. uirgies longã inclucte
uestem carmen in iunonẽ reginam ca-¬
nentes ibant: Ita tempestate forsitan lau¬
dabile rudib ingeniis nunc abhorrens
et inconditum si referatur. Uirginum
ordinem sequebantur decem uiri corona¬
N laurea p̃textatiq aporta iugario uico
in forum uenere: In foro pompa consistat
ꝑ manus rete data: Uigmes sonũ uocis
pulsu pedum modulantes int̾cesserunt.
inde uico tusco uelabroq ꝑ bouarium
forum in cliuum publicum atq edem
inonis regine prectum: Ibi due hostie
ab decem uiris immolate. ⁊ simulachra
cup̃sea in edem illata: De his rite placati᷑
dilectum consules habebant acrius inten¬
tiusq ꝗͣ priorib annis quisꝗͣ memine¬
rat habitum: Nam et belli terror dupli¬
catus noui hostis initaliam aduentu:
minus iuuentutis erat. unde scrib̾ent
milites: Itaq colonos etiam maritimos
qui sacrosc̾am uacationẽ dicebantur

Expanded text:
Iunonis reginae portabantur; tum Iunonis reginae portabantur; tum septem et uiginti uirgines, longam indutae uestem, carmen in Iunonem reginam canentes ibant, illa tempestate forsitan laudabile rudibus ingeniis, nunc abhorrens et inconditum si referatur; uirginum ordinem sequebantur decemuiri coronati laurea praetextatique. a porta Iugario uico in forum uenere; in foro pompa constitit et per manus reste data uirgines sonum uocis pulsu pedum modulantes incesserunt. inde uico Tusco Uelabroque per bouarium forum in cliuum Publicium atque aedem Iunonis reginae perrectum. ibi duae hostiae ab decemuiris immolatae et simulacra cupressea in aedem inlata. deis rite placatis dilectum consules habebant acrius intentiusque quam prioribus annis quisquam meminerat habitum; nam et belli terror duplicatus noui hostis in Italiam aduentu et minus iuuentutis erat unde scriberent milites. itaque colonos etiam maritimos, qui sacrosanctam uacationem dicebantur
Abbreviated transcription (Latin):
dicere extorre agro romano ꝓcul terre
cum tactu alto mergendũ uiuũ in arcã
condid̾e ꝓuectumq in mare ꝓiecert:
Decreuere item pontifices. ut uirgines
ter nouene ꝑ urbem euntes: carmen ca¬
nerent. Id cum in iouis statoris ede disce¬
derent conditũ ab liuio poeta carmen
tacta de celo edis in auentino iunonis
regine: Pdigiumq io matronas ꝑtin̾e
haruspices cum respondissent dono di¬
uam placandam ẽẽ. ediliũ cur edicto
incapitoliũ conuocate. quib in
urbe romana. intraq decimũ lapidem
ab urbe domicilia eẽnt. ipse inter se qͥnq
et xx. delegerunt ad quas ex dotib
stipem conferrent: Inde donum pelius
aurea facta. lataq in auentinum. pure
casteq a matronis sacͥficatum: Confes¬
tim ad aliud sacrificium eidem diue
ab decem uiris edicta dies: cuius ordo
talis fuit: Ab ede apollinis boues fe¬
mine albe due porta carm̃ tale in urbẽ
ducte: Post eas duo signa comp̃ssa ea

Expanded text:
dicere: extorrem agro Romano, procul terrae dicere: extorrem agro Romano, procul terrae contactu, alto mergendum. uiuum in arcam condidere prouectumque in mare proiecerunt. decreuere item pontifices ut uirgines ter nouenae per urbem euntes carmen canerent. id cum in Iouis Statoris aede discerent conditum ab Liuio poeta carmen, tacta de caelo aedis in Auentino Iunonis reginae; prodigiumque id ad matronas pertinere haruspices cum respondissent donoque diuam placandam esse, aedilium curulium edicto in Capitolium conuocatae quibus in urbe Romana intraque decimum lapidem ab urbe domicilia essent, ipsae inter se quinque et uiginti delegerunt ad quas ex dotibus stipem conferrent; inde donum peluis aurea facta lataque in Auentinum, pureque et caste a matronis sacrificatum. confestim ad aliud sacrificium eidem diuae ab decemuiris edicta dies, cuius ordo talis fuit. ab aede Apollinis boues feminae albae duae porta Carmentali in urbem ductae; post eas duo signa cupressea
Abbreviated transcription (Latin):
entinos unam .c. hostilius tubulus
cappue due urbane. ut scrib̾entur pͥmis
.iiii. legionib. popłs tribunos creauit¬
ut in ceteras consules misert̃: Priusꝗͣ
consules ꝓficiscerent᷑ nouendiales sacrũ
fuit. qr ue his de cȩlo lapidauerat. Sub
untus ꝓdigii ut fit m̃tionem. alia qͦq
nuntiata: M. turni. sedem iouis. et
lucũ marichei. tematellem murum. et
portam de celo tactam: Menturnem es
terribilius qd̃ eẽt adiciebant. sanguinis
riuum in porta fluxisse: & cappue lupus
nocte portam ingressus. uigilem lania¬
uerat: H ꝓcurata hostiis maiorib ꝓdi¬
gia: & supplicatio diem unum fuit: ut¬
ex decreto pontificum: Inde iterũ nouen¬
diale instauratum. qd in armilustro la¬
pidib uisum pluere. lib̾atas relligione
mentes turbauit: Rursus nuntiatum
nitudine tammirandũ ꝗͣ qd̃ is quoq
ut sinu ẽẽ biennio ante incertus masan
femina ẽẽt natus erat: Id uͦ aruspices
ex etruria adcit. fedum ac turpe ꝓdigi

Expanded text:
entinos, unam C. Hostilius Tubulus entinos, unam C. Hostilius Tubulus Capuae; duae urbanae ut scriberentur. primis quattuor legionibus populus tribunos creauit: in ceteras consules miserunt. priusquam consules proficiscerentur nouendiale sacrum fuit quia Ueiis de caelo lapidauerat. sub unius prodigii, ut fit, mentionem alia quoque nuntiata: Minturnis aedem Iouis et lucum Maricae, item Atellae murum et portam de caelo tactam; Minturnenses, terribilius quod esset, adiciebant sanguinis riuum in porta fluxisse; et Capuae lupus nocte portam ingressus uigilem laniauerat. haec procurata hostiis maioribus prodigia et supplicatio diem unum fuit ex decreto pontificum. inde iterum nouendiale instauratum quod in Armilustro lapidibus uisum pluere. liberatas religione mentes turbauit rursus nuntiatum nitudine tam mirandum quam quod is quoque, ut Sinuessae biennio ante, incertus mas an femina esset natus erat. id uero haruspices ex Etruria acciti foedum ac turpe prodigium
Abbreviated transcription (Latin):
turus erat: Hoc eoõ anno ⁊ lustrũ con¬
ditum ẽ acensorib . p. sempnio tuditano.
et .in. cornelio cethego: ¶ensa cuiũ capi
to numerus: ꝗͣ qui ante bellum suerat:
Io anno pͥmum ex quo hannibal in italiã
uenisset. comitiũ tectum eẽ memorie ꝓ¬
ditum ẽ: ⁊ ludos romanos semel instaura¬
tos ab edilib curulib .q. metello.&. cñ
seruilio: ⁊ plebeis ludis biduũ instauratũ
Qtria signa ad cereris fidem deder̾̃t: et io¬
uis epulũ fuit ludoꝵ causa: Consulatum
inde ineunt:c. claudius nero. et .in. li¬
uius iterum: Qui qr designati puintiaᷤᷤ
sortiti erant p̃tores sortir⁊ iusserunt .C. ho¬
stilio urbane euenit addita. & pegͥnaũ
res in ꝓuintias exire possent :A. hostilio
sardinia: C. mamilio. sicilia .L. portio
gallie uenit. Sũma legionum trium
sulum ẽẽnt: Quattuor hispania hab̾et.
binas tres p̃tores. in ficilia. in sarcdinia
& gallia duas .c. terentius in etruria

Expanded text:
tuus erat. hoc eodem anno et lustrum contuus erat. hoc eodem anno et lustrum conditum est a censoribus P. Sempronio Tuditano et M. Cornelio Cethego. censa civium capianto numerus quam qui ante bellum fuerat. eo anno primum, ex quo Hannibal in Italiam venisset, comitium tectum esse memoriae proditum est, et ludos Romanos semel instauratos ab aedilibus curulibus Q. Metello et C. Servilio. et plebeis ludis biduum instauratum bis; et tria signa ad Cereris eidem dederunt; et Iovis epulum fuit ludorum causa. consulatum inde ineunt C. Claudius Nero et M. Livius iterum; qui quia iam designati provincias sortiti erant, praetores sortiri iusserunt. C. Hostilio urbana evenit; addita et peregrina, ut tres in provincias exire possent; A. Hostilio Sardinia, C. Mamilio Sicilia, L. Porcio Gallia evenit. summa legionum trium sulum essent, quattuor Hispania haberet, binas tres praetores, in Sicilia et Sardinia et Gallia, duas C. Terentius in Etruria,
Abbreviated transcription (Latin):
E .c. hostilio. cui ꝑ etruria tarentum
mutauerant ꝓͥuintiam ꝓ tarento cap¬
puam mutauerunt. legio una data ẽ:
cui fuluius ꝓximo anno p̃fuerat:
De hasdrubał aduentu italiam cura
indies crescebat: Massiliensium pͥmũ
legati nuntiauert eum in galliam tͣns¬
gressum erectosq aduentu eius. ꝙ
magnum pondus auri attulisse dice-¬
retur ad mercedem auxilia conducen¬
da galloꝵ animos: Missi deinde cũ
his legati ab roma sexantistius.⁊.in.
retus ad rem inspiciendam retulerãt
misisse cum massiliensib ducib. qui
ꝑ hospites eoꝵ pͥncipes galloꝵ omĩa
explora referrent ꝓ comꝑto habere
hasdrubalem ingenti iam coacto exer¬
citu ꝓximo uere alpis traiecturum:
Nectum eum quicꝗͣ aliud morari. nͥ
qõ classe hieme alpes e̾ẽnt. In locum
.in.marcelli.l. aquilius. petus augurcre¬
atus in auguratusq: &. cñ. cornelius
dola bella rex sacroꝵ in auguratus ẽ in
locum .in.martii qui bienip ante mor¬

Expanded text:
et C. Hostilio, cui pro Etruria Tarentum et C. Hostilio, cui pro Etruria Tarentum mutaverant provinciam, pro Tarento Capuam mutaverunt; legio una data est, cui Fulvius proximo anno praefuerat. De Hasdrubalis adventu in Italiam cura in dies crescebat. Massiliensium primum legati nuntiaverant eum in Galliam transgressum, erectosque adventu eius, quia magnum pondus auri attulisse diceretur ad mercede auxilia conducenda, Gallorum animos. missi deinde cum iis legati ab Roma Sex. Antistius et M. Raecius ad rem inspiciendam rettulerant misisse se cum Massiliensibus ducibus qui per hospites eorum principes Gallorum omnia explorata referrent; pro comperto habere Hasdrubalem ingenti iam coacto exercitu proximo vere Alpes traiecturum, nec tum eum quicquam aliud morari nisi quod clausae hieme Alpes essent. in locum . Marcelli P. Aelius Paetus augur creatus inauguratusque; et Cn. Cornelius Dolabella rex sacrorum inauguratus est in locum M. Marcii, qui biennio ante mor
Abbreviated transcription (Latin):
ores eas in digniores sua calamitas
fecerat. qd spretum se in ea fortuna
credebat: Itaq is magis implacabił
erat: ⁊ nichil opus ẽẽ reconciliatione
aiebat. acrius & intentius omnia gestu¬
ros. tum̃tes ne crescendi ex se minime
college potestas fieret: Uicit tam̃ aucto¬
ritas senatus: ut positis simultatibus
cõmuni consilio administrarent. re.p.¬
ꝓuintie his ñ ꝑmixte regionib sicut
suꝑiorib annis. s diuerse extremis ita¬
lie finib. Alteri adu̾sus hanibalem:
brucchii. ⁊ lucani: Alteri gallia adu̾sus
hasdrubalem. quẽ iam alpib appro¬
pinquare fama erat decreta: Exercitũ
e duob qui in gallia quiq in etruria
eẽt addito urbano eligeret quẽ mallet.
qͥ galliam eẽt sortitus. cui brutti ꝓuin¬
tie uenisset nouis legionib urbanis scͥp¬
tis utrius mallet consulum prioris
anni exercitum sumeret: Relictum a
coñs. exercitumq fuluius ꝓ. cõs. ac¬
ciꝑet. eiq in annum imꝑium eẽt:

Expanded text:
ores eas indignioresque Liuio sua calamitas ores eas indignioresque Liuio sua calamitas fecerat quod spretum se in ea fortuna credebat. itaque is magis implacabilis erat et nihil opus esse reconciliatione aiebat: acrius et intentius omnia gesturos timentes ne crescendi ex se inimico collegae potestas fieret. uicit tamen auctoritas senatus ut positis simultatibus communi animo consilioque administrarent reuinciae iis non permixtae regionibus, sicut superioribus annis, sed diuersae extremis Italiae finibus, alteri aduersus Hannibalem Bruttii et Lucani, alteri Gallia aduersus Hasdrubalem quem iam Alpibus adpropinquare fama erat, decreta; exercitum e duobus qui in Gallia quique in Etruria esset addito urbano eligeret quem mallet, qui Galliam esset sortitus: cui Bruttii prouincia euenisset, nouis legionibus urbanis scriptis utrius mallet consulum prioris anni exercitum sumeret; relictum a consule exercitum Q. Fulvius proconsul acciperet, eique in annum imperium esset.
Abbreviated transcription (Latin):
claudio .in. liuium. cõs. fecerunt:
Post diem tertium eius diei p̃toꝵ comi¬
tia habita: P̃tores creati .l. portuis
licinius. manilius.t. & a hostiliis
catones: Comitiis ꝑfectis. laudisq fa¬
ctis dictator et magister equitum ma-¬
gistratu abierunt: E. terentus uarro
in etruriam pro.pł. missus. ut ex ea
ꝓuintie hostilius tarentum ad eum
transmare legatus iret. uiseretq que
sͥ gererentur simul. qd̃ olimpie ludi¬
posset. adiret id confilium. ut qui sicu¬
li bello ibi ꝓfugi. ut tarentini ciues re¬
legati ab hannibale eẽnt: domos redi¬
rent. scirentq sua omnia his que
ante bel Olum habuissent reddere
nere uidebatur. neq consules in re .p.
erant. in coñs. designatos om̃s uersi
ꝗͣ primũ eos sortiri prouintias. & pre¬
hab̾et uolebant : De teconciliatione
etiam gr̃e in senatu actum ẽ pͥncipio
facto. atq fabio maximo. Inimicitie
autẽ nobiles inter eos erant. & acerbi¬

Expanded text:
<C.> Claudio M. Liuium consulem fecerunt. <C.> Claudio M. Liuium consulem fecerunt. post diem tertium eius diei praetorum comitia habita. praetores creati L. Porcius Licinus C. Mamilius C. et A. Hostilii Catones . comitiis perfectis ludisque factis dictator et magister equitum magistratu abierunt. C. Terentius Uarro in Etruriam pro praetore missus ut ex ea prouincia C. Hostilius Tarentum ad eum trans mare legatus iret uiseretque quae res ibi gererentur; simul quod Olympiae ludiposset adiret id concilium ut qui Siculi bello ibi profugi aut Tarentini ciues relegati ab Hannibale essent, domos redirent scirentque sua omnia iis quae ante bellum habuissent reddere nere uidebatur neque consules in re publica erant, in consules designatos omnes uersi quam primum eos sortiri prouincias et praehaberet uolebant. de reconciliatione etiam gratiae eorum in senatu actum est principio facto a Q. Fabio Maximo ; inimicitiae autem nobiles inter eos erant et acerbi
Abbreviated transcription (Latin):
magnoq id damno fuisse. qd̾ tam gra¬
ui bello. nec oꝑa. nec consilio. talis uiri
iussa res.p. ẽet:C. neroni. neq q. fabi¬
um. neq .m. ualerium. leuinũ dari
Collegas posse: qr duo patritios creari ñ
liceret. Eand̾ causam. in .t. manlio eẽ
p̃ter ꝗͣ qd̾ recusasset delatum consulatũ
recusaturusq ẽẽt egregium par consulũ
fore. si.in. liuium. cum claudio collegã
adiunxissent: Nec popłs mentionẽ eiꝰ
rei ortam apatrib ẽ asꝑnatus: Unus
eam rem in ciuitate. is eui deferebat᷑
honos abnuebat. Leuitatẽ ciuitatis
accusans sordidati rei. ñ misertos candi¬
dam togam in uiro offerre. eosdem ho¬
nores penasq congeri si bonum duce¬
credent: H taliaq arguentem & que¬
rentem: castigabant patres. ⁊ .in. furi¬
um. memorantes reuocatũ de exilio
patria pulsum sede sua restituisse ut pa-¬
rentum seuitiam sic patrie patiendo
ac ferendo leniendam ẽẽ. ad nͥ om̃s cũ

Expanded text:
magnoque id damno fuisse quod tam gramagnoque id damno fuisse quod tam graui bello nec opera nec consilio talis uiri usa res publica esset: C. Neroni neque Q. Fabium neque M. Ualerium Laeuinum dari collegam posse quia duos patricios creari non liceret; eandem causam in T. Manlio esse praeterquam quod recusasset delatum consulatum recusaturusque esset; egregium par consulum fore, si M. Liuium C. Claudio collegam adiunxissent. nec populus mentionem eius rei ortam a patribus est aspernatus. unus eam rem in ciuitate is cui deferebatur honos abnuebat, leuitatem ciuitatis accusans: sordidati rei non miseritos candidam togam inuito offerre; eodem honores poenasque congeri. si uirum bonum ducecrederent? haec taliaque arguentem et querentem castigabant patres, et M. Furium memorantes reuocatum de exsilio patriam pulsam sede sua restituisse—ut parentium saeuitiam, sic patriae patiendo ac ferendo leniendam esse—, adnisi omnes cum
Abbreviated transcription (Latin):
& uirum quidem eum egregium ducebãt
larent. aut hostis hannibal temꝑan¬
dum. ac re ingenium eius mod̾ato:
prudenti uiro adiuncto collega cen¬
sebant: M. lutius. erat multis annis
ante ex consulatu ppłi iudicio damnatꝰ
Quã ignominiã adeo egre tulerat. utrũ
migraret. & ꝑmultos annos. & urbe
& omni cetu careret hominũ: Octauo
ferme post damnationẽ anno.m.claui¬
dius. marcellus. ꝙ .in. ualerius leuinꝰ.
cõs reduxerant eum in urbem: Sed
erat ueste obsoleta. capilloq ⁊ barba
ꝓmissa p̃se referens in uultu habituq
insignem memoriã ignominie accepte:
L. ueturius.⁊ .p. lucinius: censores eũ
tonderi. ꝙ squalorẽ deponere. & in
senatum uenire. fungiq aliis publicis
munerib coegerunt:S: tum quoq
aut uerbo assentiebatur. aut pedib in
sententiã ibat: donec cognat hõies eum
causa marci liuii. machaticũ fama eius
ag̾etur. stantẽ cogit in senatus sententiã
dicere: Tunc ex tanto int̾uallo auditus

Expanded text:
 uirum quidem eum egregium ducebant, uirum quidem eum egregium ducebant,larent aut hostis Hannibal; temperandum acre ingenium eius moderato et prudenti uiro adiuncto collega censebant. M. Liuius erat, multis ante annis ex consulatu populi iudicio damnatus, quam ignominiam adeo aegre tulerat ut rus migrarit et per multos annos et urbe et omni coetu careret hominum. octauo ferme post damnationem anno M. Claudius Marcellus et M. Ualerius Laeuinus consules reduxerant eum in urbem; sed erat ueste obsoleta capilloque et barba promissa, prae se ferens in uoltu habituque insignem memoriam ignominiae acceptae. L. Ueturius et P. Licinius censores eum tonderi et squalorem deponere et in senatum uenire fungique aliis publicis muneribus coegerunt; sed tum quoque aut uerbo adsentiebatur aut pedibus in sententiam ibat donec cognati hominis eum causa M. Liuii Macati , cum fama eius ageretur, stantem coegit in senatu sententiam dicere. tunc ex tanto interuallo auditus