comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hanc exorientẽ tyrannidem. ⁊ consurgens istud ciurle
bellũ neget qͥsq diuinitꝰ eẽ cõpssum. si qͥ p̃teritic tẽpib
de cõpressione belloꝵ ciuiliũ simile ꝓbaurit erem¬
plũ. Claudiꝰ qͣrto imꝑii sui anno cupien utilem rez¬
puplice ostentare pͥncip̃e. bellũ ubiq et uictoriã
unde cũq q̃siuit. Itaq expeditionẽ ĩb̾tanniã mo¬
uit.q̃ excitata intumłtũ ꝓpt̾ ñ reddites tͣnsfugas ui¬
ut tibis suetonis tͦnqlli logͣr. sqͥne ullo plio ac san¬
gͥne unt᷑ paucissimos dies. płimã insule parte iesdr¬
dicionẽ recepit. Orcadas etiã ĩ sulas ult̃ btanniã
eseceano positas. romano adiecit impio ac sȩrto ꝗͣ
ꝓsectꝰ enit m̃se romã rediit. Conferat᷑ uie sicuqͣm
placet sub insula tẽpꝰ ⁊ tempꝰ. bellũ ⁊ bellũ. cesar
⁊ oesar. Nam define nich̃ꝓfero. qm̃ hoc felicisima uie¬
toria. illd̾ acerrima clades fuit. ⁊ sie demũ roma cog¬

Expanded text:
hanc exorientem tyrannidem et conhanc exorientem tyrannidem et conbellum neget quisquam divinitus esse compressum? Qui praeteritis temporibus de compressione bellorum civilium simile probarit exemplum. Claudius quarto imperii sui anno, cupiens se utilem reipub. ostentare principem, bellum ubique et victoriam undecumque quaesiuit. itaque expeditionem in Britanniam mouit, quae excitata in tumultum propter non redhibitos transfugas uiut uerbis Suetoni Tranquilli loquar — \'sine ullo proelio ac sanguine intra paucissimos dies plurimam insulae partem in deditionem recepit\'. Oroadas etiam insulas ultra Britanniam in Oceano positas Romano adiecit imperio ac sexto quam profectus erat mense Romam rediit. Conferatur nunc, si cuiquam placet, sub una insula tempus et tempus, bellum et bellum, Caesar et Caesar — nam de fine nil confero, quoniam hoc felicissima uictoria, illud acerbissima clades fuit — et sic demum Roma cog
Abbreviated transcription (Latin):
causa incedem ꝯspiratoꝵ stimularet᷑. ultͦnea clemĩtia
nlło expetente firmauit. Accidit etiã eo temꝑe. p̃sentiᷤᷤ
gr̃e dĩ gͣnde miracłm. Siqͥdem furiꝰ scamiliꝰ scribonianiꝰ
dalmatie legatꝰ. bellum ciuile molitꝰ legiones młtas
fortissimasq ad sacͣm̃ti mutationẽ pellexerat. Itaq
die dicto. ut ĩ unũ undiq ad noiũi ĩ ꝑatorẽ conueniret᷑.
neꝙ aqͥle ornari. neq conuelli qͥ qͣm̾ sigñ moueriue
potuer̃t. exercitꝰ tanta ⁊ tam inusitata miracłi
fide motus ⁊ conu̾sus ĩ penitentiã. scͥbonianũ qͥnta
statĩ die destitutũ interfecit. seseq sacͣmento pͥoris
militie continuit. Eristiꝰ ac ꝑniciosiꝰ urbi rome
nicħ umꝙͣ fuisse. ꝙͣ bella ciuilia satis notũ est. Itaꝙ
ꝓpter aduentũ apłi petͥ. ⁊ tenera iͥ anoꝵ germina
uir dũ ad huc pauca ad scãe fidei ꝓfessionẽ erũpentia.

Expanded text:
causa in caedem conspiratorum stimularetur, ultronea dementia causa in caedem conspiratorum stimularetur, ultronea dementia nullo expetente firmauit. accidit etiam eodem tempore praesentis gratiae Dei grande miraculum: siquidem Furius Camillus Scribonianus, Dalmatiae fortissimasque ad sacramenti mutationem pellexerat. Itaque die dicto, ut in unum 468 undique ad novum imperatorem conveniretur, neque aquilae ornari, neque convelli quoquomodo signa, moverive potuerunt. Exercitus tanta et tam inusitata miraculi fide motus, et conversus in poenitentiam, Scribonianum quinto statim die destitutum interfecit, seseque sacramento prioris militiae continuit. tristius ac perniciosins urbi Romae nihil umquam fuisse quam bella ciuilia satis notum est. itaque propter aduentum apostoli Petri et tenera Christianorum germina uixdum adhuc pauca ad sanctae fidei professionem erumpentia
Abbreviated transcription (Latin):
fidem fideli u̾bo docuit: potentissimisq uͥtutib ap¬
latũ fidĩ sue roma benefitiũ. Nam eũ int̾fecto caligula.
młta mala de abrogando imꝑio ac re puplica ĩ ant qnũ
ordinẽ restituenda. eu̾tendaq penitꝰ cesarũ uniu̾sa fa¬
milia. senatꝰ ⁊ ꝯsules de creuissent. claudiꝰ mox it cõ¬
firmaure imꝑiũ. magnͣ atq adhuc rome ĩ cognata
usus clem̃tia. ne in tantã nobiliũ młtitudinẽ ultio
si eẽt cepta seuiret. biduũ illud qd̃ rei puplice statu
infidełr consultũ actumq fueuat᷑ memorie ex deleuit.
om̃iumq scõꝵ dictoꝵue in eo ueniã. ⁊ obliuionẽ ĩ poste¬
rum sanxit. Ita illã p̃clarã ⁊ famofissimã atheniensiũ
aminestiã. qͣm qͥdã rome induce̾ uilio cesare int̾fecto
senatꝰ cicerone suadente tẽptauerat. s antonio
⁊ octouiano ꝓpter ultionẽ extincti cesaris irrũpentib
uirritũ cesserant. Hanc claudiꝰ qͣmuis truculentiore

Expanded text:
fidem fideli verbo docuit, potentissimisque virtutibus apconlatum fidei suae Roma beneficium., nam cum interfecto Caligula multa de abrogando imperio ac republica in antiquum ordinem restituenda euerrendaque penitus Caesarum uniuersa familia senatus et consules decreuissent: Claudius mox ut confirmauit imperium, magna atque adhuc Romae incognita usus clementia, ne in tantam nobilium multitudinem ultio, si esset coepta, saeuiret, biduum illud, quo de reipublicae statu infeliciter consultatum actumque fuerat, memoriae exemit omniumque factorum dictorumue in eo ueniam et obliuionem in perpetuum sanxit. ita illam praeclaram et famosam Atheniensium amnestiam, quam quidem Romae inducere Iulio Caesare interfecto senatus Cicerone suadente temptauerat, sed Antonio et Octauiano propter ultionem extincti Caesaris inrumpentibus in inritum cesserat: hanc Claudius quamuis multo truculentiore
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate imꝑator creatꝰ xiii. anniᷤᷤ digno eqͥtatis
audire curauit. Nam statĩ expeditione in ꝑsas fcã.
uerrem regẽ coꝵ maximo bello uictor oppssit ul¬
piano usus assessore sũma sui mod̾ationẽ rei publi¬
ce exibuit. s militari tumłtu apd̃ mogontiacũ¬
maximꝰ uicesisimꝰ sed̃s ab augͦto. nulla senatꝰ uo¬
luntate imꝑator ab exercitu pꝰqͣm bellũ in germa¬
nia ꝓsꝑe gesserat creat᷑. ꝑsecutionẽ ĩ rͥanos sextꝰ a ne¬
rone exercuit. S ꝯtinuo hoc est tercio qͣm regnabat
anno apupieno aqͥleie interfectꝰ. ⁊ ꝑsecutionis ⁊ ui¬

Expanded text:
uoluntate imperator creatus tredecim annis digno aequitatis uoluntate imperator creatus tredecim annis digno aequitatis audire curavit. Nam statim expeditione in Persas facta, Xerxem, regem eorum, maximo bello victor oppressit. Ulpiano usus assessore summam sui moderationem reipublicae exhibuit: sed militari tumultu apud MoguntiacuMaximinus vigesimus secundus ab Augusto, nulla senatus voluntate imperator ab exercitu, postquam bellum in Germania prospere gesserat, creatus, persecutionem in Christianos, sextus a Nerone, exercuit. Sed continuo, hoc est tertio quam regnabat anno, a Pupieno Aquileiae interfectus, et persecutionis et vi
Abbreviated transcription (Latin):
duo nulia passuũ amari adinare duxit.ibiq apd̾
eburacũ oppidũ morbo obut. Beliqͥt cluos filios bas¬
sianũ ⁊ getam. quoꝵ gesta hostis puplicꝰ iudicat᷑ ĩ deriit
anꝰ. idemq caro calla. octauus decimꝰ ab augto pͥnci¬
pat᷑ asꝑior. Om̃ib aũ hom̃ib libidine in temꝑantior.
qͥ etiã nouercã suã uliam uxor̃ẽ dixit. hic cont᷑ par¬
thos bellũ moliens inter edissã ⁊ carphas ab hostib
ne inuasit ĩꝑiũ. S em̃so anno ꝯtinuo apd̃ acillaidẽ
nlitari tu multu occisus est.
nno aburbe ꝯdita. dccec Ixx. marcꝰ aureliꝰ antomꝰ
uicesimꝰ ab aug̾to. imꝑiũ adeptꝰ teniuit anniꝰ. iuii
Hic sacerdos beliogalli templi. nullã sui nͥ stuprũ fla¬
gitioꝵ totiꝰq obscenitati i fam̃ satis memoriã reliqͥt¬
Tu młtu militari exorto rome cũ mat᷑ ĩ terfectus est
nno aburbe ꝯdita. dcccel xuiiii. aurelianꝰ
alexander uicesimꝰ pͥmꝰ ab aug̾to. senatꝰ acmilitũ

Expanded text:
duo milia passuum a mari ad mare duxit. ibique apud Eboracum oppidum morbo obiit. reliquit duos filios, Bassianum et Getam: quorum Geta hostis publicus indicatus interiit,anus idemque Caracalla octauus decimus ab Augusto principatre asperior, omnibus autem hominibus libidine intemperantior, qui etiam novercam suam Juliam uxorem duxerit. 505 Hic, contra Parthos bellum moliens, inter Edessam et Carras, ab hostibus no invasit imperium: sed emenso anno continuo apud Archelaidem militari tumultu occisus est. Anno ab Urbe condita DCCCCLXX, Marcus Aurelius Antoninus, vigesimus ab Augusto, imperium adeptus, tenuit annis quatuor. Hic sacerdos Heliogabali templi, nullam sui nisi stuprorum et flagitiorum totiusque obscenitatis infamem satis memoriam reliquitu autem militari exorto, Romae cum matre interfectus est. Anno ab Vrbe condita DCCCCLXXIIII Aurelius Alexander uicensimus primus ab Augusto senatus ao militum
Abbreviated transcription (Latin):
uerꝰ esyria ad t̾cium eiuile bellũ adit unũ. iã enĩ ro¬
me adu̾sus uilianũ. aliud insoria contͣpiscenniũ gesse
rat: terciũ
clodiꝰ albinus uiliani ĩ occiden¬
do ꝑtina¬
ce sociꝰ. qͥse ingallia cesarẽ
fecerat.
suscitabat bellũ. Multum
utͥmq ro¬
mani sangͥnis fusũ est. albrnꝰ
tam̃ apd̃.
lugdunũ opp̃ssus. ⁊ int̾fectus
est. Seuerꝰ uictor mb̾tarnias. defectu pene om̃iũ socioꝵ
tͣħit᷑. debĩmagnis gͣuibq p̃lus sepe gestis. recepcã¬
receptã part̃ẽ. insule a cet̾is ĩ domitis gentibꝰ. uallo diꝰ¬
tinguendã putauit. Itaq maximã fossã firmissim̃ꝙ¬

Expanded text:
uerus e Syria ad tertium ciuile bellum; unum iam enim Rouerus e Syria ad tertium ciuile bellum; unum iam enim Romae aduersus Iulianum, aliud in Syrrat, tertium Clodius Albinus, 502 Juliani in occidendo Pertinace socius, qui se in Gallia Caesarem fecerat, suscitabat: cujus bello multum utrimque Romani sanguinis fusum est. Albinus tamen apud Lugdunum oppressus et interfectus est. Seuerus uictor in Britannias defectu paene omnium sociorum trahitur. ubi magnis grauibusque proeliis saepe gestis receptam partem insulae a ceteris indomitis gentibus uallo distinguendam putauit. itaque ma
Abbreviated transcription (Latin):
m̃se qͣm regnare ceꝑat. uliani uiris periti scełe im
palatio occisus ẽ. Iulianꝰ interfc̃o ꝑtinace. ĩ uasit ĩꝑiũ.
s mox afeuero apd̃ pontẽ moluũ bello ciuili uictꝰ
⁊ interfectus est. m̃se septimo pꝰ qͣm ceꝑat ĩꝑare. Ita
inꝑtinacẽ ⁊ iuliũ. unꝰ annꝰ absũptus est.
nno aburbe ꝯdita. dcccc xl ui. seuerꝰ gen̾s afertͥpo¬
litanꝰ ab oppido lepti. qͥse ex nomĩe imꝑatoris quem
occisum ultus fuerat ꝑtinacẽ appellari uoluit. septimꝰ
decimꝰ ab aug̾to destitutũ adeptus imꝑium. decẽ ⁊ septẽ
annis tenuit. Hic nat᷑a seuus. młtis sepe bellis lacessit᷑.
fortissime qͥdem rempuplicã. s laboriosissime rexit.
Pescenniũ nigrũ qͥui egipto ⁊ insiria ad trannidem
aspirauerat. apd̾ cienũ uicit ⁊ interfecit. Iudeos et sa¬
maritas rebellare conantes. ferro coercuit. Parthos.
arabas. ad iabenosq suꝑauit. Qͥnta pꝰ neronẽ ꝑsecutiõe
Nam continuo rapit᷑ uł potius rethitur in gallia se¬

Expanded text:
mense quam regnare coeperat Iuliani iuris periti scelere in palatio occisus est. lulianus interfecto Pertinace inuasit imperium sed mox a Seuero apud pontem Muluium bello ciuili uictus et interfectus est mense septimo postquam coeperat imperare. ita inter Pertinacem et Iulianum unus annus absumptus est. Anno ab Vrbe condita DCCCCXLIIII Seuerus, genere Afer Tripolitanus ab oppido Lepti, qui se ex nomine imperatoris, quem occisum ultus fuerat, Pertinacem appellari noluit, septimus decimus ab Augusto destitutum adeptus imperium XVIII annis tenuit. hic natura saeuus, multis semper beliis lacessitus, fortissime quidem rempublicam sed laboriosissime rexit. Pescennium Nigrum, qui in Aegypto et Syria ad tyrannidem adspirauerat, apud Cyzicum uicit et interfecit. Iudaeos et Samaritas rebellare conantes ferro cohercuit. Parthos Arabas Adiabenosque superauit. quinta post Neronem persecutione nam continuo rapitur uel potius retrahitur in Galliam Se
Abbreviated transcription (Latin):
occeani cirea ꝓspectũ bͥtannie restitit. Cumq ibi
mino cenobelinũ bͥtannoꝵ regis filiũ. qͥ a pat̾ pulsꝰ
cũ paucis ob errabat indeclitionẽ recepisset. defitien¬
te belli mat̾ia romã rediit. Hisdem autẽ dieb udei
qͥ iam tẽ ob passionẽ xͥ meritis uͥq cladib exagitabant᷑.

Expanded text:
Oceani circa prospectum Britanniae restitit. cumque ibi Oceani circa prospectum Britanniae restitit. cumque ibi Minocynobelinum Britannorum regis filium, qui a patre pulsus cum paucis oberrabat, in deditionem recepisset, deficiente belli materia Romam rediit. isdem autem diebus Iudaei, qui iam tunc ob passionem Christi meritis ubique cladibus exagitab
Abbreviated transcription (Latin):
utinã ppłs romanꝰ unã ceruicẽ hab̾et. ⁊ sepe etiam
de ꝯditione tempoꝵ suoꝵ ꝯquesitus ẽ. qd̵ nullis ca¬
lamitatib puplicis insigiurent᷑. Obeata germina tẽ¬
poris ꝓp̃iani qͣntũ p̃ualustis inreb humanis ut eriã
crudelitas hominis magis potuerit clades desiderare
qͣm inuenire. Ecce detͣnqͥllitate geñali feritas ieui¬
na ꝯquerit᷑. furor impiꝰ intus .setia sedens suꝑ arma.
et centũ uinctus eneum postergũ nodis fremit. hor¬
ricdusq ore cruento serui. rebelles ⁊ fugituu gladia¬
tores ꝑ terruere romã. eu̾tere iataliam. siciliam de¬
leuerunt. Iampene uniu̾so hũano generi toto orbe
metuendi. In dieb autẽ salutis. hoc est temꝑib xͥanis.
conuelłe qͥetem ñ potest uł cesar infectus. Hic siqͥdem
magno ⁊ incredibili apparatu ꝓfectus querere hostem.
uirib otiosis germaniã galliamq ꝑ currens. in ora

Expanded text:
utinam populus Romanus unam ceruicem haberet. saepe etiam utinam populus Romanus unam ceruicem haberet. saepe etiam de condicione temporum suorum conquestus est, quod nullis calamitatibus publicis insignirentur. O beata germina temporis Christiani, quantum praeualuistis in rebus humanis, ut etiam crudelitas hominis magis potuerit clades desiderare quam inuenire! ecce de tranquillitate generali feritas ieiuna conqueritur; furor impius intus Saeua sedens super arma et centum uinctus aeuis Post tergum nodis fremit horridus ore cruento. serui rebelles et fugitiui gladiatores perterruere Romam, euertere Italiam, Siciliam deleuerunt, iam paene uniuerso humano generi toto Orbe metuendi; in diebus autem salutis, hoc est temporibus Christianis, conuellere quietem non potest uel Caesar infestus. hic siquidem magno et incredibili apparatu profectus quaerere hostem uiribus otiosis, Germaniam Galliamque percurrens, in ora
Abbreviated transcription (Latin):
gissime a conspectu solls afuisse. et stellas tunc diurniᷤ
horis uł potiꝰ in illa horrenda nocte toto celo fulsisse re¬
ferat᷑. Qd̃ ñ solum scõꝵ euuangłioꝵ fides. s etiã aliqͣnti
gͦcoꝵ libͥ attestant᷑. Iam hinc pꝰ passionẽ dñi. qmͦ iudei
qͣntũ in ipsis fuit ꝑsecutift᷑. continue cdades iudeorũ
donec exinaniti disꝑsiq desitiant. in cessabilit̾ st̃punt.
seruitutis. nͥ ob temꝑassent. Sane asie emitates illo
terre motu dirutas tͥbuto dimisso ꝓpͥa etiã lib̾tate¬
donauit. Hic ambigius signis. ueneno obiit.
nno ab urbe condita. dcc xt. tertiꝰ ab augto gauis
caligula regnare cepit. mansitq annis ĩ imꝑio ñ
plenis .iiͦiͬiͬ. h̃o oĩum ante se flagitiosissimꝰ ut qͥ uere
dignꝰ romanis blaphemantib. ⁊ indeis ꝑsecutorib
punitor adhibitus uideret᷑. Hic ut breuiter magni¬
tudinẽ crudelitatis eiꝰ expͥmam. exclamasse fertur.

Expanded text:
gissime a conspectu solis afuisse et stellas tunc diurnis gissime a conspectu solis afuisse et stellas tunc diurnis horis uel potius in illa horrenda nocte toto caelo fulsisse referatur. quod non solum sanctorum Euangeliorum fides, sed etiam aliquanti Graecorum libri adtestantur. iam hincquantum in ipsis fuit, persecuti sunt, continuae clades Judaeorum, donec exinaniti dispersique deficiant, incessabiliter 463 strepunt. servitutis, nisi obtemperassent. Sane Asiae civitates, illo terraemotu dirutas, tdonauit. hic ambiguis signis ueneni obiit. Anno ab Vrbe condita DCCXC tertius ab Augusto Gains Caligula regnare coepit mansitque in imperio annis non plenis quattuor, homo omnium ante se flagitiosissimus et qui uere dignus Romanis blasphemantibus et Iudaeis persecutoribus punitor adhibitus uideretur. hic, ut breuiter magnitudinem crudelitatis eius expromam, exclamasse fertur
Abbreviated transcription (Latin):
horret pudetq. tanta libidinis ⁊ crudelitatis
rabie efferbuit. ut qͥspreuerant xͦ rege saluari.
accidit. Amphiteatͥ cauea ppło glad̾atoꝵ manus
spectante conlapsa est. plusꝙͣ iuginti milia horminũ¬
¶ oceidit.
Dignũ sane posteris tante correptionis exemplũ. tunc
ad spectandas hominũ mortes auidos homĩes ꝯuenisse.
qͣnclo ꝓsalute hominũ ꝓuida ds̃ hõ eẽ uoluisset. Beinde
didit passioni. sed impie auideis ap̃hensus et patibulo
fixus est. maximo terre motu ꝑoribem fc̃o. saxa emon¬
tib scissa. maximaꝵq urbiu plurime partes plus
solito concussione ceciderunt. Eadem qͦ die adhoram
diei sextam. sol in toto orbe obseuratꝰ. tetraq nox subi¬
to ob ducta derris est. ⁊ sicut dcm est. impiaq et̃nam
timuerunt scła noctem. Usq adeo autẽ neq lunã lu¬
mini solis. neq nubes obstitisse manifestum est. ut xiiii.
lumina ea die luna. notata celi. interiecta regione lon¬

Expanded text:
horret pudetque; tanta libidinis et crudelitatis horret pudetque; tanta libidinis et crudelitatis rabie efferbuit, ut, qui spreuerant Christo rege saluari, accidit: amphitheatri cauea populo gladiatorium munus spectante conlapsa est et plus quam uiginti milia hominum occidit. dignum sane posteris tantae correptionis exemplum, tunc ad spectandas hominum mortes auidos homines conuenisse, quando pro salute hominum prouidenda Deus homo esse uoluisset. deinde tradidit passioni, sed impie a Iudaeis apprehensus et patibulo suffixus est, maximo terrae motu per Orbem facto saxa in montibus scissa, maximarumque urbium plurimae partes plus solita concussione ceciderunt. eadem quoque die ad horam diei sextam sol in totum obscuratus tetraque nox subito obducta terris est et, sicut dictum est, Impiaque aeternam timuerunt saecula noctem. usque adeo autem neque lunam lumini solis neque nubes obstitisse manifestum est, ut quartam decimam ea die lunam, tota caeli regione interiecta, lon
Abbreviated transcription (Latin):
retulit depassione et de resurrectione. xͥ. conseqñtib q
ipsius in nomĩe eiꝰ fiebant. et de eo qd̵ certatĩ cͦscente
płinũ fide. de crederet᷑. Tiberiꝰ cũ suffragio magni
in dignatione motꝰ. cur ñ sͥ pͥus scd̾m morẽ delatũ
eẽt. ut de suscipiendo eultu pͥus ip̃e decerneret. con¬
suscipͥende religioni obstinatissime contͣ diceret.
Itaq paulatĩ ĩminuta est illa tiberii cesaris lauda¬
tissima modestia. in in penã contͣclictoris senatus:
Nam rex que cũq uoluntate faciebat uoluptas.
atq ex mansuetissimo pͥncipe seuissima modestia
exarsit. Nã płimoᷤ senatoꝵ ꝓscͥpsit ⁊ ad mortẽ coegit.
iunginti sͥ patͥcios uiros consilii causa legerat.
cuusis necauit. Selanũ p̃fectũ suũ nouas res mo¬
lientẽ interfecit. filios suos drusũ ⁊ germanicũ.
manifestis ueneni signis ꝑdidit. filios germanici
filii sui interfecit. Referre singillatĩ fcã eius

Expanded text:
retulit de passione et resurrectione CHRISTI, consequentibusque retulit de passione et resurrectione CHRISTI, consequentibusque sius in nomine eius fiebant, et de eo, quod certatim crescente plurimorum fide deus crederetur. Tiberius cum suffragio magni indignatione motus, cur non sibi prius secundum morem delatum esset, ut de suscipiendo cultu prius ipse decerneret consuscipiendae religioni obstinatissime contradiceret. Itaque paulatim 461 immutata est illa Tiberii Caesaris laudatissima modestia, in poenam contradictoris senatus. Nam regi, quaecumque voluntate faciebat, voluptas erat: atque ex mansuetissimo principe saevissima bestia exarsit. Nam plurimos senatorum proscripsit et ad mortem coegit. Viginti sibi Patricios viros consilii causa legerat; causis necavit. Sejanum praefectum suum res novas molientem interfecit: filios suos Drusum, et Germanicum, manifestis veneni signis perdidit. Filios Germanici filii sui int
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa initia sunt doloꝵ. Tunc tͣclent uos in tͥbulationẽ
et occident uos. et eritis odio om̃ib gentib ꝓpter no¬
men meũ. Hoc autẽ duuna ꝓuidentia edocens. et cre¬
dentes p̃monendo firmauit ⁊ incredulos p̃dicendo ꝯftidit.
nno aburbe condita. dcclx. septimo. pꝰ mortẽ aug̾ti
s ne ꝑ legatos qͥdem aliqͣ gͣuia. nͥ qd̾ tantũ aliqntis in
locis p̃cogniti cito gentiuĩ tumores cõprimebantur.
Sane qrͣto imꝑui eiꝰ anno. germanicꝰ drusi filiꝰ caligule
pat̃. de germanis ad qͦs ab augto sene missus fuerat tri¬
umphauit. Ipse autẽ tiberiꝰ plurima imꝑu su parte.
cũ magnͣ ⁊ gͣuissima modestia rei puplice p̃fuit. a deo
ut qͥbidam p̃sicdib augenda ꝓuincue tͥbuta suadentib
scͥpserit. boni pastoris ẽẽ tondere pecus. ñ deglobare.
At post qͣm passus ẽ. dñc iłe xͦ. atqi amortuis resurrer̃.
⁊ discipłos suos ad p̃dicandũ misit. pilatus p̃ses palesti¬

Expanded text:
tionem et occident uos, et eritis odio omnibus gentibus propter nomen meum. hoc autem diuina prouidentia docens et credentes praemonendo firmauit et incredulos praedicendo confudit. Anno ab Vrbe condita DCCLXVII post mortem Augusti sed ne per legatos quidem aliqua grauia, nisi quod tantum aliquantis in locis praecogniti cito gentium tumores conprimebantur. sane quarto imperii eius anno Germauicus Drusi filius Caligulae pater de Germanis, ad quos ab Augusto sene missus fuerat, triumphauit. ipse autem Tiberius plurima imperii sui parte cum magna et graui modestia reipublicae praefuit, adeo ut quibusdam praesidibus augenda prouinciis tributa suadentibus scripserit boni pastoris esse tondere pecus, non deglubere. at postquam passus est Dominus Christus atque a mortuis resurrexit et discipulos suos ad p
Abbreviated transcription (Latin):
tͥumphauit. Idemq efferatꝰ fuꝑbia qͣ se dm̃ coli uelit.
ꝑ secutionẽ in xͥanos agi sod̃s a nerone imꝑauit. Quo
temꝑe etiã beatissimꝰ ioħes apłs. in pathinũ insulã¬

Expanded text:
triumphauit. idemque efferatus snperbia, qua se deum coli uellet, triumphauit. idemque efferatus snperbia, qua se deum coli uellet, persecutionem in Christianos agi secundus a Nerone imperauit. quo tempore etiam beatissimus lohannes apostolus in Pa
Abbreviated transcription (Latin):
simł acp̃de cã alios palã interfecit. alios ĩ exiliũ trusit
ibiq trucidari. imꝑauit. Libidinis intẽꝑantia. qͥcqͥd
cogitari potest fecit. plurimas urbes destructis ppłi
romanoꝵ reb ex struxit. Bellũ adu̾sus germanos et
dacos gessit. pari rei puplice ꝑnicie cũ ⁊ inurbe ipse
senatũ ppłmꝙ laniaret. et foris male circũ actinti
exercitũ. assidua hostes eccle conficerent. Nã qͣnta
fiu̾nt diurpanei deicoꝵ regis cũ fusco ducẽ p̃lia. qͣrte¬
q romanoꝵ dades. longo textu euoluerẽ. nisi corneliꝰ
tacitꝰ. qͥ hanc istoriã diligentissime conteruit. de reti¬
ceado interfectoꝵ numero. ⁊ salustiũ crispũ ⁊ alios
auctores ꝙͣ płimos sanxisse. et se ip̃m idemq potissim̃
elegisse ditisset. Nomicianꝰ tam̃ pͣuissima elatꝰ iac¬
tantia. sub nomt̃e suꝑatoꝵ hostiũ de extinctis legiõib

Expanded text:
simul ac praedae causa, alios palam interfsimul ac praedae causa, alios palam interfibique trucidari imperauit. libidinis intemperantia quidquid cogitari potest, fecit. plurimas Vrbis aedes destructis populi Romani rebus extruxit. bellum aduersum Germanos et Dacos per legatos gessit pari reipublicae pernicie, cum et in Vrbe ipse senatum populumque laniaret et foris male circumactum exercitum adsidua hostes caede conficerent. nam quanta fuerint Diurpanei Dacorum regis cum Fusco duce proelia quantaeque Romanorum clades, longo textu euoluerem, nisi Cornelius Tacitus, qui hanc historiam diligentissime contexuit, de reticendo interfectorum numero et Sallustium Crispum et alios auctores quamplurimos sanxisse et se ipsum idem potissimum elegisse dixisset. Domitianus tamen prauissima elatus iactantia, sub nomine superatorum hostium de extinctis legionibus
Abbreviated transcription (Latin):
tates cypro t̾remotu corruert̃. ⁊ rome magnͣ pestilen¬
tia fuit. Uespasianꝰ aũ in iulla ꝓpͥa circa sabinos. nono
auno pͥncipatus sui ꝓfluuo uentͥs est mortuus.
nuo aburbe ꝯdita. dece xoui. titꝰ segͦgatꝰ anume¬
ro pͥncipũ othone et uitellio. ab augusto octauus.
biennio pꝰ uespasianũ regnauit. Cuiꝰ tanta tnqͥllitas
imꝑio fuit. ut nullus om̃eno sangͥnẽ iure puplica am¬
ministͣnda fudisse referat᷑. Et tam̃ tunc rome orto
repñte incendio płime edes puplite ꝯcͤmatefunt. ab¬
ruptũ tẽ etiã bebi montis uerticẽ. magnͣ ꝓfudis¬
omĩum luctu. in eadem uilla qͣ pat̃ eiꝰ morbo assũp
ut confirmatissimã toto orbe x eccłiam. datis ubiq
crudelissime ꝑsecutionis edictis conuelłe auderet.
Is in tantã suꝑbiã ꝓlapsus fuit. ut dñm se eẽ. ac dm̃ uo¬
cari scͥbi colloqͥ uisserit. Nobilissi mos e senatu ĩ udie

Expanded text:
itates Cypri terrae motu corruerunt, et Romae magna pestilenitates Cypri terrae motu corruerunt, et Romae magna pestilentia fuit. Vespasianus autem in villa propria circa Sabinos nono anno principatus sui, profluvio ventris est mortuus.Anno ab Vrbe condita DCCCXXVIII Titus, segregatis a numero principum Othone et Vitellio ab Augusto octauus, biennio post Vespasianum regnauit. cuius tanta tranquillitas in imperio fuit, ut nullius omnino sanguinem in republica administranda fudisse referatur. et tamen tunc Romae orto repente incendio plurimae aedes publicae concrematae sunt. abruptum tunc etiam Bebii montis uerticem magna profudisomnium luctu in eadem uilla, qua pater eius, morbo absumput confirmatissimam toto orbe Christi Ecclesiam, datis ubique crudelissimae persecutionis edictis, convellere auderet. Is in tantam superbiam prolapsus fuit, ut dominum sese ac deum vocari, scribi, colique jusserit. Nobilissimos e senatu, invidiae
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse narrat᷑. Uespasianꝰ ⁊ titus imꝑatores. magni¬
ficũ agenteᷤᷤ de uideis tͥumphũ. urbẽ ingͥssi st. Pul¬
crũ ⁊ ignotũ antea cunctis mortalib iter.cec xx.
hoc spectałm fuit. Pat̾ni ⁊ filiũ uno tumphali cũr¬
rii uectos. głosissimã abͥhis qͥ pat᷑m ⁊ filiũ offenderant
uictoriã repartasse. Qͥ ꝯtinuo oĩb bellis ac tumłtib
domi forisq cõp̃ssis. pacẽ toriꝰ orb pñtiauert̃. ⁊ ianũ
geminũ obseratis cohiberi clanstris. sexto demũ ip̃i
Pꝰurbẽ ꝯditã censugr̃. Iure etĩ idem onꝰ ualtionis¬
passionis dñi inpensũ est. qͥ etiam natiuitati fuerat at¬
tributꝰ. Tunc deinde sine ullis belloꝵ tumultib. in
imm̃sũ rei puplice roma ꝓuehitur. Siqͥdẽ achaia.
licia. rhodꝰ. birantiũ. sanius. tͣcia. sicilia. cũ mage
ne. tunc pͥmũ redacte impiuntias. romanis udicib
legibq paruerunt. Nono aũ iꝑii eiꝰ anno tͦs cuu¬

Expanded text:
 Titus imperatores magnifioum agentes de Iudaeis triumphum Vrbem ingressi sunt. pulchrum et ignotum antea cunctis mortalibus inter trecenhoc spectaculum fuit, patrem et filium uno triumphali curru uectos gloriosissimam ab his, qui Patrem et Filium offenderant, uictoriam reportasse. qui continuo omnibus bellis ac tumultibus domi forisque conpressis pacem totius Orbis pronuntiauerunt et Ianum geminum obseratis cohiberi claustris sexto demum ipsi post Vrbem conditam cemsierunt. iure enim idem honos ultionpassionis Domini inpensus est, qui etiam natiuitati fuerat adtributus. tunc deinde sine ullis bellorum tumultibus in inmensum respublica Romana prouehitur: siquidem Achaia Lycia Rhodus Byzantium Samus Thracia Cilicia ne, tunc primum redactae in provincias, Romanis judicibus legibusque paruerunt. Nono autem imperii ejus anno, tres civ
Abbreviated transcription (Latin):
mis incendit ac diruit. Qda die editionis prime
iisq ad diem eu̾sionis ultune manserat annis mille
centũ ⁊ duob muros urbis uniu̾sõ solo ad eqͣuit. Sex¬
ttngenta nuilia uideori eo bello interfecto. corneliꝰ
⁊ apd̾ uespasianũ ꝓpt̃ p̃dictũ imꝑiũ ueniã grãniq me¬
ruerat. sẽpsit undecies centena milia gladio ⁊ fame

Expanded text:
mis incendit ac diruit, quod a die conditionis primae mis incendit ac diruit, quod a die conditionis primae usque ad diem euersionis ultimae manserat annis mille centum et duobus. muros urbis uniuersos solo adaequauit. sexcenta milia Iudaeorum eo bello interfecta Cornelius  apud Vespasianum propter praedictum imperium veniam gratiamque meruerat, scribit undecies centena millia gladio et fame
Abbreviated transcription (Latin):
ad eptꝰ relicto ineastͥs ad ꝓcurationẽ obsidionis ihe¬
rosolimoꝵ filio tito. ꝑ alexand̾am ꝓfectꝰ ẽ romã. S
cognitã interfectione uitellii. paulisꝑ alexande
substitit. Titꝰ uͦ magnͣ ac diur̾na obsidione uid̾os
p̃metᷤ machinis ꝯctisq bellicis molib ñ sine młto
suoꝵ sangͥne.tandẽ muros ciuitatis ĩ rupit. S adex¬
pugnandã interiorẽ templi munitionẽ ꝙͣ clausam
młtitudo sacerdotũ ac pͥncipũ tuebat᷑. maiore ui ⁊
mora opꝰ fuit. Qd̃ tam̃ pꝰ ꝙͣ impotestate redactũ oꝑe¬
acq antiqͥtate susperit. diu delib̾auit. utrũ tãqͣm
ĩcitam̃tũ hostiũ incend̾et. anĩ testimoiũ uictorie
reseruaret. S eccłia dĩ iã ꝑtotũ orbem uberrie
germinante hoc tamꝗͣ effectũ ac uacuũ nulliq u¬
sui bono cõmodũ arbitͥo dĩ aufẽndũ fuit. Itaq titus
imꝑator abexercitu ꝓnuntiatꝰ templũ ĩ iherosoli¬

Expanded text:
adeptus est, relictoque in castris ad procurationem obsidionis Hieadeptus est, relictoque in castris ad procurationem obsidionis Hierosolymorum filio Tito, per Alexandriam profectus est Romam; sed cognita interfectione Vitelli paulisper Alexandriae substitit. Titus uero magna ac diuturna obsidione Iudaeos premens, machinis cunctisque bellicis molibus non sine multo suorum sanguine tandem muros ciuitatis inrupit. sed ad expugnandam interiorem templi munitionem, quam reclusa multitudo sacerdotum ac principum tuebatur, maiore ui et mora opus fuit. quod tamen tamquam incitamentum hostium incenderet, an in testimonium victoriae reservaret. Sed Ecclesia Dei jam per totum orbem uberrime germinante, hoc tamquam effetum ac vacuum, nullique usui bono commodum, arbitrio Dei auferendum fuit. 480 Itaque Titus imperator ab exercitu pronuntiatus, templum in Hierosoly
Abbreviated transcription (Latin):
nno aburbe ꝯdita. dece. xxo. bͤur illa qͥdẽ sed
tbida titannoꝵ tẽpestate cliscussa tͣnqͥlla fub uespasia¬
no duce serenitas redut. Nã paulo ut altiꝰ repetã.
uidei pͦpassionẽ dñi destituti intotũ gr̃a dei. cũ oĩb
undiq mał circũuenirent᷑. ꝑ qͣndã in carmelo monte
seclucti. sortib qͦ portend̾ent ex tortos a uidea duces
rerũ potitos fore. p̃ditũq ase tͣhentes in rebellionẽ
exarsert̃ cunctis. extinctisq romanis p̃sidus. legatũ
qͦ. syric suppetias ferentẽ. rapta aqͥla et cesis copiis
fugauer̃t̃. Ad hos uespasianis anerone missus. titũ
filiũ suũ maiorẽ int̾legatos habuit. Nã młtas
⁊ uarias legiones secũ insyriã tͣiecit. Itaq cũ iudcos
młtis eoꝵ opidis captis inurbe iherosolimoꝵ. p̃ci¬
pue obdiem festũ congͤgatos obsidione clausisset.
in uincła coherceret᷑ ꝯstantisfime dix̾at. sĩc suetoniꝰ
refert ꝯtinuo se abeodẽ ẜ abimꝑatore soluendũ. ĩ ꝑiũ

Expanded text:
nno ab Urbe condita DCCCXXV, brevi illa quidem, sed turbida tyrannorum tempestate discussa, tranquilla sub Vespasiano duce serenitas rediit. Namque ut paulo altius repetam, Judaei post passionem Christi destituti in totum gratia Dei, cum omnibus undique malis circumvenirentur, quibusdam in Carmelo monte seducti sortibus, quae portenderent exortos a Judaea duces rerum potituros fore, praedictumque ad se trahentes, in rebellionem exarserunt. Exstinctisque Romanis praesidiis, legatum quoque Syriae suppetias ferentem, rapta aquila et caesis copiis, 479 fugaverunt. Ad hos Vespasianus a Nerone missus, Titum filium suum majorem inter legatos habuit. Nam multas et validas legiones secum in Syriam trajecit. Itaque cum Judaeos, multis eorum oppidis captis, in urbem Hierosolymorum, praecipue ob diem festum congregatos, obsidione clausisset, in vincula conjiceretur, constantissime dixerat sicut Suetonius refert continuo se ab eodem, sed imperatore, solvendum, imperium
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis senatoru ⁊ equestͥ nomĩa. et notas continelaÑ
morti destinatoꝵ. Inuenta est arca ingens uariorũ
uenenoꝵ. qͥb mox claudio cesare iubente demersis.
infecta maria tͣclunt᷑. ñ sine magno pisciũ eritio.
qͦs enecatos ꝑ ꝓrima litora passim estus eiecit. Mag¬
nũ reuera inditium miserentis dei. ꝓpter suffragrũ
gre in ppłm continuo ex parte crediturũ. et ꝓpter
ire temꝑam̃tũ in ppłm tẽ infideliter obstinatũ. Ut
qͣnͣta młtitudo hominũ p̃ꝑatam mortẽ euaserit. ex
młtitudine interfectoꝵ piscum diceret᷑ oĩbq ĩ notes¬
ceret qͥd tanta ueneni moles arte agere aucta ĩ misera
ciitate potuisset. q̃ negligent̃ effusa etiã maria cor
nto ab urbe ꝯdita. dec xxu. tyberiꝰ ¶ rupit.¬

Expanded text:
ordinis senatorii et equestris nomina et notas continebant ordinis senatorii et equestris nomina et notas continebant morti destinatorum. inuenta est et area. ingens uariorum uenenorum, quibus mox Claudio Caesare iubente demersis infecta maria traduntur non sine magno piscium exitio, quos enecatos per proxima litora passim aestus eiecit. Magnum reuera indicium miserentis Dei propter suffragium gratiae in populum continuo ex parte crediturum et propter irae temperamentum in populum tunc infideliter obstinatum, ut quanta multitudo hominum praeparatam mortem euaserit, ex multitudine interfectorum piscium disceretur omnibusque notesceret, quid tanta ueneni moles arte aucta agere in misera Ciuitate potuisset, quae neglegenter effusa etiam maria corrupit. Anno ab Vrbe condita D
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ sane ĩ pͥmis eruditũ. legatũ ad cesarẽ misert.
S caligula cũ om̃ib homib tũ p̃cipue udeis infestissimꝰ
spreta legatione filonis. õs iudeoꝵ sacͥs sedes. atq ĩ pͥmis
antiquũ illum in iherosolimis sacrium. ꝓfanarus
sacͥfitus gentiliũ repleri statuis simulacͥs q imꝑauit.
seq ibi ut dm̃ coli p̃cepit. Pilatus aũ p̃ses qͥ sententiã
dampnationis in xp̃m dixerat. pꝰ qͣm płimas seditioes
in iherosolimis expleuit ac fecit. tantis irrogante
gaio angorib coartatͦ est. ut sua se tͣnsuerbans ma¬
nu.maloꝵ cõpendiũ mortis celeritate quesierit.
Gauis caligula libidinib suis etiã illud sceleris ad¬
iecit. ut et sorores suas pͥmũ stupꝰ polluerit. deinde
exilio dãpnaret. qͥ post õs simł exules iussit occidi.
Ip̃e autẽ asuis ꝓtectorib occisus ẽ. Quo libelli ĩ secͥto
nus reꝑtisunt. quoꝵ alt̾i pugio. alt̃i gladiꝰ ꝓsigno
nominis asseͥptꝰ erat. ambo lectissimoꝵ uiroꝵ utͥusq

Expanded text:
virum sane in primis eruditum, legatum ad Caesarem miserunt. Sed Caligula cum omnibus hominibus, tum praecipue Judaeis infestissimus, spreta legatione Philonis, omnes Judaeorum sacras aedes, atque in primis antiquum illud Hierosolymis sacrarium 465 profanari sacrificiis gentilium, ac repleri statuis simulacrisque imperavit, seque ibi ut Deum coli praecepit. Pilatus autem praeses, qui sententiam damnationis in Christum dixerat, postquam plurimas seditiones in Hierosolymis excepit ac fecit, tantis inrogante Gaio angoribus coartatus est, ut sua se transuerberans manu malorum conpendium mortis celeritate quaesierit. Gaius Caligula libidinibus suis etiam illud sceleris adiecit, ut sorores suas primum stupro pollueret, deinde exilio damnaret. qui post omnes simul exules iussit occidi. ipse autem a suis protectoribus occisus est. duo libelli in secretis eius reperti sunt, quorum alteri pugio, alteri gladius pro signo nominis adscriptum erat: ambo lectissimorum uirorum utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
niũ ꝓ consulẽ asie dertã. ut nemini liceret sine obiec¬
tu criminis auꝓbatione dãpnare. Idemq ꝯtinuo
pat̃ patͥe insenatu ultͣ morẽ maioꝵ appellat᷑ ⁊ uxor
ciꝰ augta. Ad̾anꝰ rẽ puplicã iustissimis legionib ordi¬
sane ꝑt̾batione scełm suoꝵ ex agitatos. ⁊ palestinã pro¬
iintiã qͦndamsuã de pͦpłantes. ultuna cede ꝑ domuit:
ultꝰq est xͥanos. qͦs illico chebaduce. cur sͥ adu̾sum ro¬
manos ñ assentarent᷑ excruciabant. p̾cepitq necui
iudeo in tͦeundi iherosolimã eẽt licentia. xͥmis tantũ
ciuitate ꝑmissa. ꝙͣ ip̃e in optimũ statũ muroꝵ extrue¬

Expanded text:
num proconsule Asiae datam ut nemini liceret Christianos sine obiectu criminis aut probatione damnare; idemque continuo pater patriae in senatu ultra morem maiorum appellatur et uxor eius Augusta. Hadrianus rempublicam iustissimis legibus ordisane, perturbatione scelerum suorum exagitatos, et Palaestinam, prouinciam quondam suam depopulantes, ultima caede perdomuit, ultusque est Christianos, quos illi Cocheba duce, cur sibi aduersum Romanos non adsentarentur, excruciabant; praecepitque, ne cui Iudaeo introeundi Hierosolymam esset licentia, Christianis tantum ciuitate permissa: quam ip
Abbreviated transcription (Latin):
tio. prudent̃ fecisse laudantt. Itaq anno imꝑii cesaris
.pl.octauo. adeo dira romanos fames consecuta est. ut
cesar lanistaꝵ familias om̃sq ꝑegͥnos. seruoꝵ qͦ. mari¬
mas copias exceptis meclicis et p̃ceptorib trudi urbe p̃¬
cepit. Ita peccante pͥncipe insc̃m dei. et correpto ꝑ fam̃
ppło: qnͣtitatẽ offensionis qͣlitas ultionis ostñdit. Uemde
ut uerbis cornelii taciti loqͣr. sene augꝰto ianꝰ patefactꝰ
dũ apd̾ extmos terraꝵ t̃minos noue gentes sepe ex usi
⁊aliqnͣdo cũ clampno querunt᷑. usq ad uespasiani dura¬
uit unꝑium. Huc usq corneliꝰ. Ceterum et tc̃ capta uni¬

Expanded text:
cio, prudenter fecisse laucio, prudenter fecisse lauoctauo adeo dira Romanos fames consecuta est, ut Caesar lanistarum familias omnesque peregrinos, seruorum quoque maximas copias, exceptis medicis et praeceptoribus, trudi Vrbe praeceperit. ita peccante principe in sanctum Dei et correpto per famem populo quantitatem offensionis qualitas ultionis ostendit. deinde, ut uerbis Corneli Taciti loquar, sene Augusto Ianus patefactus, dum apud extremos terrarum terminos nouae gentes saepe ex usu et aliquando cum damno quaeruntur, usque ad Vespasiani durauit imperium. hucusque Cornelius. ceterum et tunc capta euer
Abbreviated transcription (Latin):
editus mundo apparuit. de passionib sius cepit. Nãq
cũ rex iude herodes simł ut narũ cõperit. necare decre¬
uit. płimosq tẽ paruuilos dum insectat᷑ occidit. his
malignis imꝓbe incurrentib. dignͣ punitio ẽ. Hic ĩ
qͣntũ tnͣquille agitur mundꝰ credentiũ gr̃a. inqͣntũ
ꝑnitiose inqͥetatur blasphemantiũ pena est. securis
aut etiã huiꝰ pena inlucͦ est. Qd̃ ꝓniptiꝰ cũ ordinẽ refe¬
rã. ip̃is reb ostendã. Post qͣm redemptor mundi dñs
iħc xͦ uenit in terras. ⁊ cesaris censu ciuis romanꝰ ad scͥptꝰ
pacis tͣnqͥllitate cohibent᷑. gaiũ nepotẽ suũ cesar augꝰ¬
tus ad orclinandas egipti syrieq ꝓuintias misit. Qͥ p̃te
riens ab egipto fines palestine. apd ierosolimã intẽplo
dei clũ scõ ⁊ celeb̾ adorare contẽpsit. sicut suecomiꝰ et tͣ¬
qͥllus referunt. Qd augꝰtus uͥ eũ cõperit. pͣuo usus uidi¬

Expanded text:
editus mundo apparuit, de passionibus suis coepit. namque editus mundo apparuit, de passionibus suis coepit. namque eum rex Iudaeae Herodes simul ut natum conperit, necare decreuit plurimosque tunc paruulos, dum unum insectatur, occidit. hinc malignis inprobe incurrentibus digna punitio est; hinc, in quantum tranquille agitur mundus, credentium gratia, in quantum perniciose inquietatur, blasphemantium poena est, securis aut etiam huius in lucro est. quod promptius cum per ordinem referam, ipsis rebus ostendam. postquam redemptor istus, uenit in terras et Caesaris censu ciuis Romanus adscriptupacis tranquillitate cohibentur, Gaium nepotem suum Caesar Augustus ad ordinandas Aegypti Syriaeque prouincias miriens ab Aegypto fines Palaestinae, apud Hierosolymam 458 in templo Dei tunc sancto et celebri adorare contempsit, sicut Suetonius Tranquillus refert. Quod Augustus, ubi per eum comperit, pravo usus judi
Abbreviated transcription (Latin):
x. qͥ abrahe sub nino pͥmo rege fuerat ꝓmissus. Nat
est aũ. Uiii. kalend ianuarios. cũ pͥmũ inerem̃ta
potiꝰ terciꝰ annꝰ ostendetur. Qͥ annꝰ qnͣtis ⁊ qm nouis qͣmq
inusitatis bonis onĩ habundau̾it. satis etiã me ñ ꝓferen¬
te cõꝑtũ haberi arbitror. toto terraꝵ orbe una pax oĩb¬
⁊ ñ cessatione s abolitione belloꝵ. clause tani geminiꝙ
porte. extirpatis belloꝵ radicib ñ rep̃ssis. Census ille
pͥmus ⁊ maximꝰ fuit. cũ in hoc unũ cesaris nom̃ uniu̾¬
saꝵ magnaꝵ gentiũ creatura uirauit. simłq ꝑ cõmu¬
monẽ census uniꝰ societatis effecta est.
gitur anno ab urbe condita. deel. scdo natꝰ est xͦ. salu¬
tarem mundo afferens fidẽ. uere petͣ medio rerũ posita.
uͥ cõminueret᷑ qͥ offendet. qͥ crederet saluaret᷑. Uere
ignis ardens. qͣm qͥ sequitur illuminat᷑. qͥ temptat ex
statuens. qͦ magis doceret pacientes in ꝑsecutione qm

Expanded text:
 qui Abrahae sub Nino primo rege fuerat repromissus. natus est autem VIII kalendas Ianuarias, cum primum incrementa potius tertius annus oreretur. qui annus quantis, quam nonis quamque inusitatis bonis abundauerit, satis etiam me non proferente compertum haberi arbitror: toto terrarum orbe una. pax omnium non cessatione sed abolitione bellorum, clausae Iani geminae portae extirpatis bellorum radicibus non repressis census ille primus et maximus, cum in hoc unum Caesaris nomen uniuersa magnarum gentium creatura iurauit simnionem census unius societatis effecta est. Igitur anno ab Vrbe condita DCCLII natus est Christus salutarem mundo adferens fidem, uere petra medio rerum posita, ubi comminueretur qui offenderet, qui crederet saluaretur; uere ignis ardens, quem qui sequitur inluminatur, qui temptat exustatuens, quo magis doceret patientes in persecutionibu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. cũ alias aliis legiones ꝑ dies noctesq succedere
sine reqͥe cogeret. uix tertio m̃se expugnauit.
Tredecĩ milia ibi udeoꝵ cesa narrant᷑. cet̃a mul¬
titudo in fidem uenit. Pompeiꝰ muros ciuitatis
eu̾t. eqͣriq solo imꝑauit. Et cũ aliqͤntos pͥncipes
udeoꝵ securi ꝑcussiset. hyrcanũ sac̃dotio resti¬
tuit. aristo bolum captiũn romã duxit. Hoͥc bel¬
lum orientis.cũ xx. et duob regib. se gessisse
ip̃e pompeiꝰ ꝓ ꝯtentione narrauit. Interea ꝯiu¬
ratio catilline ad u̾sus patͥam. ꝑ eosdem dies in
urbe habita ac ꝓdita. in etruria uͦ ciuili bello
ex tincta est. Rome uͦ ꝯscii ꝯuirationis occisis̃t.
S hanc hẏstoriã agente cicerone et deseͥbente
salustio satis om̃ib nocã. nẽ a nob̃ buiter fuisse
ꝑst̾ͥctam sat ẽ. Motꝰ etiã unpeligiis oetꝰ. amar¬
cellis pat᷑ et filio ꝑ luciũ uestiũ ꝓclit᷑. pate fcã

Expanded text:
tum, cum alias aliis legionibus dies noctesque succedere tum, cum alias aliis legionibus dies noctesque succedere sine requie cogeret, vix tertio mense expugnavit. Tredecim millia ibi Judaeorum caesa narrantur. Caetera multitudo in fidem venit. Pompeius muros civitatis enerti aequarique. solo imperauit et, cum aliquantos principes Iudaeorum securi percussisset, Hyrcanum sacerdotio restituit, Aristobulum captiuum Romam duxit. hoc bellum Orientis cum uiginti et duobus regibus sese gessisse ipse Pompeius pro contione narrauit. Interea coninratio Catilinae . aduersus patriam per eosdem dies in Vrbe habita et prodita, in Etruria uero ciuili bello extincta est; Romae conscii coniurationis occisi sunt. sed hanc historiam agente Cicerone et describente Sallustio satis omnibus notam nunc a nobis breuiter fuisse perstrictam sat est. motus etiam in Paelignis ortus a Marcellis patre et filio per L. Vettium proditus patefacta
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmq sors belli attollebat. et incertis satiffactionib
tñfferebant᷑. augendo ꝑicła qͥ sanabant. Nam qͥd
ꝯtinuo põpeiꝰ eqͥdem p̃opeiꝰ hõ romanoꝵ mod̾atissi¬
mꝰ. ꝑ plurimas partes orientis finito mitͥdatico
bello egerit paucis ꝓferani.
nno ab urbe condita. delxxx. uiii. marco tullio
cicerone. & gaio antono ꝯsulib. põpeiꝰ occisi mi¬
tridatic nuntio accepto. syriã celem ⁊ feticem bello
aggͦssus. itureos pͥmũ arabasq ꝑ domuit. urbẽ qͦ
eoꝵ qmͣ petͣm nominant cepit. Hin ad uideos qͥb
aristobolus expulso fr̃e hẏrcano pͥmꝰ ex sacerclote
rex p̃ erat. atq adierosolimã urbẽ coꝵ gabinium
cũ exertitu mitit. ip̃e ꝯtiuuo sub secutꝰ. et apatͥb
urbe susceptꝰ. sed aplebe muro templi repulsus.
expugnationẽ eiꝰ intendit. Id non solũ nat᷑a loci.
uerũ etiã ingentib muris fossaq maxima mun¬

Expanded text:
quemque sors belli attollebat, et incertis satisfactionibus quemque sors belli attollebat, et incertis satisfactionibus transferebantur angendo pericula quae sanabant? nam quid continuo Pompeius et quidem Pompeius homo Romanorum moderatissimus per plurimas partes Orientis finito Mithridatico bello egerit, paucis proferam. Anno ab vrbe condita DCLXXXVIIII M. Tullio Cicerone et C. Antonio consulibus Pompeius occisi Mithridatis nuntio accepto Syriam Coelen et Phoenicen bello adgressus, Ituraeos primum Arabasque perdomuit urbemque eorum, quam Petram nominant, cepit; hinc ad Iudaeos, quibus Aristobulus expnlso fratre Hyrcano primus ex sacerdote rex praeerat, atque ad Hierosolymam urbem eorum Gabinium cum exercitu mittit. ipse continuo subsecutus et a patribus urbe susceptus expugnationem ejus intendit: id non solum natura loci, verum etiam ingentibus muris fossaque maxima muni
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ potentiorẽ ip̃o homine potestat̃e. p̃candi necessi¬
tate ꝯmotꝰ ꝯm̃do diligentiã.⁊ exeuso ignorantiã¬
meã. Inuoco qͥd ẽ. dũ uenio qͥ non est. Qͣppt̾ cũ do¬
lore ⁊ timore ꝯsid̾andũ est. qͣ pena qͦue uidicio dig¬
ni erunt. qͥ ꝯtͣ inter dictũ iã ꝓpalate ⁊ puplice ue¬
ritatis eos sectant᷑ ⁊ colunt deos. de qͥb etiã illi iã
tunc dubitare poterant. qͥ ad huc p̃ter eosdẽ scire
nicħ poterant. Uerumptam̃ breuiter confulo. qͣlia
sere nationes alternis tantoꝵ ducũ uastationib te¬
nebant᷑. Cũ queq ciuitas tantis cone̾sib media.
in eiutabiliter ꝑicli tabat᷑. in de accensura alterũ unde
alt᷑m temꝑasset. Hoc mox habita supplitip. qd̾ reme¬
Dii ad tempꝰ habuisset. Cũ tͦpide diusarũ ꝓuintiaꝵ
legationes in ter succeclentes romanoꝵ duces et tru¬
culentiorẽ noticiã mitͥlatis. alt̾nis ad utrũq ꝓut

Expanded text:
nem potentiorem ipso homine potestatem, precandi necessinem potentiorem ipso homine potestatem, precandi necessitate motus commendo diligentiaam; inuoco qui est, dum conuenio qui non est. quapropter cum dolore et timore considerandum est: qua poena quoue indicio digni erunt, qui contra interdictum iam propalatae et publicae ueritatis eos sectantur et colunt deos, de quibus etiam illi iam tunc dubitare poterant, qui adhuc praeter eosdem scire nil poterant. uerumtamen breuiter consulo: qualia serae nationes alternis tantorum ducum uastationibus terebantur; cum quaeque ciuitas tantis concursibus media ineuitabiliter periclitabatur, inde accensura alterum unde alterum temperasset, hoc mox habitura supplicii quod remedii ad tempus habuisset; cum trepidae diuersarum proninciarum legationes inter succedentes Romanorum duces et truculentiorem notitia Mithridaten, alternis ad utrumque, prout
Abbreviated transcription (Latin):
suis audiat. Satimq discedens ad uxores pelices
ac filias suas. uenenũ oĩb dedit. Qd̃ cũ ip̃e nouis¬
simꝰ hausisset. nec tam̃ ꝓpt̃ remeclia qͥb uitalia
sua adu̾sus noxicos sucos sepe strurerat uene¬
no confici posse foustq spartiaret᷑. si qͦ tandẽ mͦ
infusa pestis ꝑuenas uegetatione corꝑis acta dis¬
cͦperer. gallũ qͣndã militẽ iã fracto muro discur¬
rentẽ in uitauit. eiq uigulũ p̃buit. hunc exi¬
tũ uite mit̾dates habuit. nob̾q sententie sue
fortissimũ argum̃tũ reliqͥt. hõ om̃ium ut fert̃
rat hos ñ esse certos dõs. qͥ eẽ putabant᷑. Rex
mlłte exꝑientie atq euo gͣuis. uerũ dm̃ ad cuius
noticiã ñ nͥ auditu ꝑfidem uenit᷑. ñ in tellige¬
bat. hos autẽ falsos ẽẽ rationis ip̃iꝰ luce ꝑuid̾at.¬
aliud ꝯsuetudin. aliud menti sue tribuens. si estis
inqͥd dii. Hoc est dicere. ego sentiens ẽẽ suꝑ homi¬

Expanded text:
suis audiat. statimque descendens ad uxores, pelices suis audiat. statimque descendens ad uxores, pelices ac filias suae uenenum omnibus dedit. quod cum ipse nonissimus hausisset nec tamen propter remedia, quibus uitalia sua aduersus noxios sucos saepe obstruxerat, ueneno confici posset frustraque spatiaretur, siquo tandem modo infusa pestis per uenas uegetatione corporis acta discurreret, Qallum quendam militem iam fracto muro discurrentem inuitauit eique iugulum praebuit. hunc exitum uitae Mithridates habuit nobisque sententiae suae fortissimum argumentum reliquit homo omnium, ut ferunt, rat hos non esse certos deos, qui esse putabantur. rex multae experientiae atque aeuo grauis uerum Deum, ad cuius notitiam non nisi auditu per fidem uenitur, non intellegebat. hos autem falsos esse rationis ipsius luce peruidaliud consuetudini aliud menti suae tribuens. si estis, inquit, di, hoc est dicere: ego sentiens esse super homi