comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diĩ ihuxp̃i longe lateq ferues¬
cerent ac scłare uitã multi relĩ¬
querent. ⁊ sublem redẽp torp̃s
iugo ceruice cordis edomarent.
sicut prauoꝵ mos est. inuidere
aliis iurtutis bonũ quod ip̃i ha¬
diaconi florentii auus antiqui
hostis malitia ꝑculsus. sc̃i uiri
studiis cepit emulari. eius quoq
conuersatiomi derogare. quosq
⁊̃ posset ab illiꝰ uisitatione cõ¬
pescere. Tũq iam se conspiceret
eiꝰ ꝓfectib obuiare non posse ⁊
couersationis illiꝰ opinionẽ cres¬
cete. atq multos ad statũ uite me¬
lioris. ipso quoq opinionis eius
p̃conio indesinent uocari. iniudie
facib magis magisꝙ succensus de¬
tior fiebat. quia conuersationis il¬
liꝰ hab̾e appetebat laudẽ. sed hab̾e
laudabilem uitã nolebat. Qͥ eius¬
dẽ inuidie denebris cecatꝰ ad hoc
usꝙ ꝑductus est ut seruo om̃ipo¬
tentis dni. infectõ ueneno panem
quasi ꝓ benedictõne transmitter
Quẽ uit dĩ cũ gr̃aꝵ actione susce¬

Expanded text:
longe lateque fervescerent, saecularem vitam multi relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi hadiaconi Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat: quia conversationis illius appetebat habere laudem, sed habere laudabilem vitam nolebat. Qui ejusdem invidiae tenebris caecatus, ad hoc usque perductus est, ut servo omnipotentis Dei infectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione susce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑciꝑet ⁊ germanũ fratt̃ẽ iuleret.
annis singłis de loco suo ad cellã
eius ieuinus uenire consueuerat.
Quadã gͥ die dũ iter ad mouastĩ¬
ũ faceret sese illi alt̃ uator ad uin¬
xti. qui sumendos in ranere por¬
tabat eibas. Cũꝙ iã hora tardiõi
adcreuisset dixitꝰ. eni fr̃ suma¬
mus cibũ ne lassem᷑ in uia. Cui il¬
t̾icuit. S cũ pꝰ hec aliquantuluͭ
itineris spatiũ ꝑegissent rursus
admonuit ut manducarent con
nire consueuerat. Tacuit quidẽ
qui ad manducandũ inuntauerat.
⁊ cũ eo ieniꝰ adhuc ꝑgere ad
modicũ consensit. Cumq ⁊ icer
longuis agerent ⁊ eos tardior ho¬
ra fatigaret ambulantes inuene¬
runt in cunere pratũ ⁊ fondem ⁊
queq poterant ad resiciendũ cor¬
pus delectabilia uideri. Tunc ui¬
atorait. Ecce aqua. ecce pratũ ec¬
ce am̾enus locus in quo possu¬
mꝰ resici ⁊ parũ quiescere ut ua¬
leamus iter nr̃m post modum

Expanded text:
perciperet, et germanum fratrem videret, perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejunus venire consueverat. Quadam igitur die dum iter ad monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, qui sumendos cibos in itinere portabat. Cumque jam hora tardior excrevisset, dixit: Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. Cui iltacuit. Sed cum post hoc aliquantulum itineris spatium egissent, rursus admonuit ut manducarent. Noluit venire decreverat. Tacuit quidem qui ad manducandum invitaverat, et cum eo jejunus adhuc pergere ad modicum consensit. Cumque iter longius agerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerunt in itinere pratum et fontem, et quaeque poterant ad reficiendum corpus delectabilia videri. Tunc conviator ait: Ecce aqua, ecce pratum, ecce amoenus locus, in quo possumus refici et parum quiescere, ut valeamus iter nostrum postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s egressi sunt in quo tardiori con¬
pulsi sunt. hora demorari. qui ma¬
nere iuxta religiosam feminã no¬
uerant. Cuiꝰ ingressi habita cbt ma
sumpser̃t cibũ. Cũq iam tardius
ad cellã redissent. bñdictõnẽ patͥs
ex more petierunt. Qͦs ille. proti¬
nus ꝑcunctatꝰ ẽ dicens. Qbi come¬
d. istis : Qui respondert dicentes.
Nusquã: Quib ille ait. Quarei¬
ta mentimini: Nũquid non illiꝰ
femine habitacłm non intrastisͤ
Nũquid hos atq illos cibos nõ
accepistis: Nũquid dot calices nõ
bibistis: Cũꝙ eis uenerabilis pat᷑
⁊ hospitiũ mulieris. ⁊ genera cibo¬
rũ ⁊ numerũ potionum dicexet re¬
cognoscentes euncta que egerant
ad eius pedes tremefacti cecidert̃
quẽ p̃sentẽ sibi esse in spũ scirent.
GREGORISS Frat᷑ quoꝙ ualeni¬
mani eius monachi cuiꝰ suꝑiꝰ me¬
monã feci uir erat laicus. sed reli¬
giosus. Qm ut serui aĩ orationẽ

Expanded text:
fratres egressi sunt, et in eo tardiori comfratres egressi sunt, et in eo tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui responderunt: Nusquam. Quibus ille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti cecideruntquem praesentem sibi esse in spiritu scirent.gnovit. Frater quoque Valentiniani ejus monachi, cujus superius memoriam feci, vir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ẜ aꝑta uisione eiusdẽ patͥs se o
cłis ingerebat. ⁊ magiuis clamorib
uim perpeti conquerebat᷑. Ita ut uo¬
ces illiꝰ ⁊ iam fr̃s audirent quãusi
maginie̾ minime cernerent. Ut enĩ
discipłis suis uenerabił pat̾ dicebat
corꝑalib eius ocłis hisdẽ antiquuᷤ
hostis tet̾rimꝰ ⁊ succensus appare¬
bat. qui in eu̾ ore ocłisq flãmanti¬
b senire uidebat᷑. Iam uero cum¬
p̃ ddiceret. audiebant om̃s. Priꝰ enĩ
uocabat hunc ex noĩe. Cui cũ uir
dĩ minime responderet: mox ad
eius contumelias erũpebat. Nã
eũ clamaret dicens. bñdicte. bñdi¬
cte. ⁊ eũ sͥ nullo modo respondere
conspiceret: protiꝰ adiungebat.
Maledicte non bñdicte. quid me
Qui pugnã quidẽ uolens intulit
s occasiones uictorie ministrauit
lefuit. ut quotiens ad responsũ
aliqd̃ egrediebant᷑ fr̃s cibũ potũ¬
ꝙ extra cellã minime sumerent
Eũꝙ hoc ds̃ u regule sollicut ser¬
uaret᷑: quadã die ad responsum.

Expanded text:
 aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis clamoribus vim se perpeti conquerebatur, ita ut voces illius etiam fratres audirent, quamvis imaginem minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid meccui pugnam quidem volens intulit, sed occasiones victoriae ministravit lae fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum
Abbreviated transcription (Latin):
dũo sunt. ⁊ adhuc carnis corrup¬
tibilis pondere grauati cũ dño
non sunt. Occulta itaq dĩ iudi¬
cia in quantũ comuncta sunt
sciunt. in quantũ disiuncti sc̃.
nesciunt. E enĩ secreta eiꝰ adhuc
ꝑfecte non penetrant. in comp̃¬
hensibilia eiꝰ iudicia ẽẽ testant᷑
Quia uͦ ei m̃te inherent atq in¬
hetendo uł sce scͥpture eloquis
uł occultis reuelationib in quã¬
quit᷑ sciunt.. Unde  dauiad
ꝓpħa cũ dixisset. in labus mers
ꝓnuntiaui omĩa iudicia prodinꝰ
addidit oris tui. Ac si aꝑde di¬
cat. Illa ego iudicia ⁊ nõsse ⁊ ꝓ¬
nuntiasse potui que te dyxisse
cognoui. Nam ea q̃ ip̃e non loq̃¬
ris. nr̃is ꝓculdubio cognitioni¬
b abscondis. Concordat gͦ ꝓph̃ica
apłicaq sententia quia ⁊ incom¬
p̃hensibilia sunt dĩ iuidicia ⁊ tam̃
q̃ de ore eius ꝓlata fuerint. huma

Expanded text:
sunt, et adhuc carnis corruptibilis pondere gravati, cum Domino non sunt. Occulta itaque Dei judicia, in quantum conjuncti sunt, sciunt, in quantum disjuncti sunt, nesciunt. Qui enim secreta ejus adhuc perfecte non penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur; qui vero ei mente inhaerent, et inhaerendo, vel sacris Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus inquanquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia , protinus addidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia, et tamen quae de ore ejus prolata fuerint, human
Abbreviated transcription (Latin):
pientie ⁊ scientie dĩ. quã in com¬
p̃hensibilia sunt iudicia eits ⁊
inuestigabiles ie ciusꝰ S rux¬
sum hec mͥ dicenti: alia suboritur
questio. Nam cdauid ꝓpha dnõ
loquit᷑ dicens. In labuis meis pro¬
nuntiaui omĩa iudicia oris cui.
Et cũ minꝰ sit nosse quã ⁊ proñ¬
tiare. quid est qd̾ paulus incom¬
p̃hensibilia ẽẽ dĩ iudicia asserit.
daiid aũ hec omĩa se non solum

Expanded text:
ientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rursum mihi haec dicenti alia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit. scdõ uͣ potuit ad t̾cio
ꝑsuasit ⁊ te ad hoc qd̃ uoluit suꝑa¬
uit Tẽ ille reatũ unfirme sue m̃¬
tis agnoscens eiꝰ ꝑedib ꝓuolutus
tantomagis cepit culpam defle¬
re ⁊ erubescere. quanto se cogno¬

Expanded text:
o suasit, et te ad hoc quod voluit superavit? Tunc ille reatum infirmae suae mentis agnoscens, ejus pedibus provolutus, tanto magis coepit culpam deflere et erubescere, quanto se cogno
Abbreviated transcription (Latin):
Non longe aũ a monastio uicus
erat in quo ñ minima multitudo
hoĩum ad fidẽ dĩ ab idoloꝵ cultu
bñdicti fuerat ex hortatione con¬
exhortandis animab fr̃s suos
mittere bñdictus dĩ famulus cu¬
rabat. Quadam uͦ die misit ex mo¬
re. sed his qui missus fuerat mo¬
nachus post admonitionẽ factã
a scĩsmonialib feminis rogatus
mappulas accepit sibiꝙ eas abscõ¬
dit in sinu. Qͥ mox ut reuersus
est eum uir dĩ uehem̃tissima ama¬
ritudine cepit increpare dicens:
Qͦ mͦ ingressa est iniquitas in si¬
nu tuo. At ille obstupuit ⁊ quid
egisset oblitꝰ unde corripiebatur
ignorabat. Cui ait. Nũqͥd ego il¬
lic p̃sens non eram quando ab
ancillis dĩ mappulas accepisti tͥꝙ
eas insinu misisti. Qͥ mox eius
uestigiq̃s ꝓuolutꝰ stulte se egisse
penituit. ⁊ eas quas in simu abscon

Expanded text:
Non longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conexhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu abscon
Abbreviated transcription (Latin):
lacũ cecidit iamꝙ eũ unda lõ¬
gius trahit. Res mira ⁊ post
petrũ apłm inusitata. Bñdicti¬
one ⁊ enĩ postulata atq percep¬
locũ quo ab unda deducebat᷑
puer ꝑ trã se ire existimans su¬
ꝑ aquã cucurrit eumq ꝑ capil¬
los denuit. rapidoꝙ cursu re¬
diit. Qͥ mox ut t̾rã tetigit ad
se reuersus pꝰ t̃ga respexit. et
quia suꝑ aquas cucurrisset. ag¬
nouit. ¶ qd̾ p̃sumere non po¬
tuisset ut fieret miratꝰ extre mu¬
it factũ. Reuersus ad patrem.
rem gestam retulit. Gir autem
uenerabilis benedictus hoc non
suis meritis sed obedientie illius¬
deputare cepit. At contra maurꝰ
ꝓ solo euis imperio factũ dice¬
bat seq consciui in illa uirtute
non esse quã nesciens fecisset.
S in hac humilitatis mutua¬
amicaq contentione. accessit ar¬
bit̃ puer qui ereptꝰ. est. Nam di
cebat. Ego cũ ex aqua traherer
suꝑ caput meu̾ abbatis melotẽ

Expanded text:
lacum cecidit, jamque eum lonlacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepd eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus cebat: Ego cum ex aqua traherer, super caput meum abbatis melotem
Abbreviated transcription (Latin):
manubrio prosiliens in lacum ce¬
cidit. U bi scilicet tanta erat a¬
quaꝵ profunditas ut spes reqͥ¬
rendi ferram̃ti nulla iam ẽẽt
Itaq ferro ꝑdito tremebundus
ad maurũ monachũ cucurrit
gothus. dampnũ qd̃ fecerat
nuntiauit. ⁊ reatꝰ sui egit peni¬
tentiã. Quod maurꝰ quoq mo¬
nachus mox benedicto dĩ fa-¬
mulo curauit indicare. Syir
gͥ dñi bñdictꝰ hec audiens acces¬
sit ad lacũ tulitq de manu go¬
thi manubrii ⁊ misit in lacum
⁊ mox ferrũ de profundo rediit
atꝙ in manubriũ intrauit. Qi
statim ferram̃tũ gotho reddidit
dicens. Ecce labora: ⁊ noli con¬
his dem uenerabilis bñdictus
in cella consisteret. predictus
placidus puer sc̃i uiri monachus
ad hauriendã de lacu aquã eg̃s¬
sus est. Q uas quod tenuerat
in aquã incaute submittens ip̃e
quoq cadendo secutus est. Quẽ
ꝓtinus agnouit ⁊ maurũ festine
uocauit dicens. Frat̃. maure clir¬
re uelocĩt quia puer ille qui
ad hauriendã aquã ꝑrexerat ĩ

Expanded text:
manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit indicare. Vir igitur Domini Benedictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de manu Gothi manubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in manubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli conidem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in
Abbreviated transcription (Latin):
tribuens. Mat̃ in quã tua audiuit
cũ abraham exi de t̾ra tua ⁊ de cog¬
natione tua ⁊ ueni in t̾rã quã osten¬
dã tͥ. q ꝑ hieremiã dnm̃ p̃cipien¬
tẽ. fugite de medio babylonis ⁊
saluate aĩas ur̃as ⁊ usq ad diem
moitis sue non ẽ reu̾sa in caldeam
nec ollas egỹpti ⁊ uirulentias car¬
niũ desid̾auit: sichoris comitata
uirgineis. ciuis est saluatoris effe¬
cta. Et de paruula bethleem. cele¬
stia regni conscendens. dicit ad ue¬
rã noemi. Popłs tuus ppłs m̃s. ⁊ d̃s
tuus d̾s m̃s. Hunc tͥ librũ ad duas
lucubratiuncłas eodẽ quẽ tu susti¬
nes dolorẽ dictaui. Nã quotiens¬
cũq stilũ figere uolui ⁊ opꝰ exarare
ꝓmissũ. totiens obriguerunt digtti.¬
ceci  dit manus. sensus elangu¬
it.. Unde ⁊ inculta or̃o uotũ
scribentis absꝙ ulla elegantia ⁊ u̾¬
La. ⁊ cultoris tui ultimã senectutẽ
xp̃o te sociaut. p̃sens faciliꝰ quod
postulas ĩpetrabis. Exegi mo¬

Expanded text:
tribuens. mater, inquam, tua audiuit tribuens. mater, inquam, tua audiuit cum Abraham: exi de terra tua et de cognatione tua et ueni in terram, quam ostendam tibi, et per Hieremiam dtem: fugite de medio Babylonis et saluate animas uestras et usque ad diem mortis suae non est reuersa Chaldaeam nec ollas Aegypti et iurulentias carnium desiderauit, sed choris comitata uirgineis ciuis est saluatoris effecta et de paruula Bethlem caelestia regna conscendens dicit ad ueram jNoemi:populus tuus populus meus et deus tuus deus meus. Hunc tibi librum ad duas lucubratiunculas eodem, quem tu sustines, dolore dictaui. nam quotienscumque stilum figere uolui et opus exarare promissum, totiens obriguerunt digcecidit manus, sensus elanguit. Unde et inculta oratio, votum scribentis absque ulla elegantia et ve, o Paula, et cultoris tui ultimam senectutem, Christo te sociant, praesens facilius quod postulas, impetrabis. Exegi mo
Abbreviated transcription (Latin):
inmensã multitudinẽ. Qd̃ ⁊ su¬
stentare arduũ. ⁊ abicere ĩpium
ẽ. Q dhac uircute mirabilius fe¬
minã nobilissime familie magnis
quondã opib tanta fide omĩa di¬
largitã ut ad egestatẽ pene ulti-¬
mã ꝑueniret : Iactent alii pecu¬
nias incorban dĩ aere congesta.
funalib aureis dona pendentia.
nemo plus dedit pauꝑib ꝗͣꝙ s
it᷑ ⁊ his bonis q̃ nec ocłs uidit nec
auris audiuit nec in cor hõĩs ascẽ¬
potius głe eiꝰ uideb  ͥnt᷑. si uolueri¬
mꝰ dutius flere negantẽ. Secura
esto eustochiũ magna hereditate
ditata es. Pars tua dñs in qͦ magis
gaudeas mat̾ tua longo martyrio¬
coronata est. N solũ esfusio sangui¬
nis inconfessione reputat᷑. s deuo¬
te quoꝙ m̃tis seruitꝰ cotidianũ mar¬
tyriũ est. Illa coronã de rosis ⁊ ui¬
olis flectit: ista de liliis. Unde ⁊ in
cantico scribit᷑ canticor. Fratrue¬
lis meus candidus ⁊ rubicundus.

Expanded text:
inmensam multitudinem, quos et suinmensam multitudinem, quos et sustentare arduum et abicere inpium est. quid hac 25 uirtute mirabilius: feminam nobilissimae familiae, magnis quondam opibus tanta fide omnia delargitam, ut ad egestatem paene ultimam perueniret? iactent alii pecunias, in corban dei aera congesta funalibusque aureis dona. pendentia : nemo plus dedit pauperibus, quet his bonis, quae nec oculus uidit nec auris audiait nec in cor hominis ascenpotius gloriae ejus videbimur, si voluerimus diutius flere regnantem. 31. Secura esto, Eustochium, magna haereditate ditata es. Pars tua Dominus: et quo magis gaudeas, matcoronata est. non solum effusio sanguinis in confessione reputatur, sed deuotae quoque mentis seruitus cotidianum martyrium esi. illa corona de rosis et uiolis plectitur, ista de liliis. unde et in Cantico scribitur canticorum: fratruelis meus candidus et rubicundus,
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ secreta tenuert̃: Sacrilegiũ
putabat qͥ tali femine ultimũ red¬
deret officiũ. Widue ⁊ pauꝑes in
exẽplo dorcadis uestes ⁊ ab ea p̃¬
dites ostendebant. Omĩs ĩ opum
ꝑdidisse clamabant. Qd̃q̃
mirũ sit nichl pallor mutarat fa
ciem. s ita dignitas quidã ⁊ graui¬
tas ora cõpleuerat ut eã putares ñ
mortuã. s dormientẽ. Greco latino
syro q̃ sermone psalmi in ordine ꝑ¬
sonabant. ñ solũ triduo ⁊ donec
subter eccłiam ⁊ iuxta specũ dñi
condiret᷑. S ꝑ omñe eb domadẽ
cunctis qui uenerant suũ funꝰ ⁊
ꝓpͥas credentib lacrimas uen̾abi¬
lis uirgo filia eiꝰ eustochiũ quasi
ablacfata suꝑ matrẽ abstrahi apa¬
rente ñ potãt. Deoscłar⁊ ocłos. he¬
reri uultui. totũ corpꝰ amplexari.
⁊ se cũ matre uelle sepeliri.Testis
est iħs ne unũ quidẽ nũmũ ab ea
filie derelictũ. s ut ante iã dixi
derelictũ magnũ aes alienũ. Et
ꝙ. ita difficilius ẽ fratrũ ⁊ soroꝵ

Expanded text:
texerunt? sacrilegium putabat, qui non tali feminae ultimum reddidisset officium. uiduae et pauperes in exemplum Dorcadis uestes ab ea praebitas ostendebant; omnis inopum am se perdidisse clamabant. quodque mirum sit, nihil pallor mutarat in facie, sed ita dignitas quaedam et grauitas ora conpleuerat, ut eam putares non mortuam, sed dormientem. Graeco, Latino Svroque sermone psalmi in ordine personabant, non solum triduo et donec subter ecclesiam et iuxta specum domini conderetur, sed per omnem ebdomadem cunctis, qui uenerant, suum funus et proprias credentibus lacrimas. uenerabilis uirgo filia eius Eustochium quasi ablactata super matrem suam abstrahi a parente non poterat: deosculari oculos, haerere uultui, totum corpus amplexari et se cum matre uelle sepeliri. Testis est Iesus ne unum quidem nummum ab ea filiae derelictum, sed, ut ante iam dixi, derelictum magnum aes alienum et- quod his difficilius est — fratrum et sororum
Abbreviated transcription (Latin):
cordda peruenit. Et necesse
est ut sint p̃mii consortes. q̃
fuerunt. sotie passionis. Nã¬
matres tulerunt quicquid
angoris extitit ⁊ laboris:
et ideo non carebant mar¬
mas fuderunt. Hoc loco ad¬
tendait auditor. adtendat
ut lutelligat martirium
monstrare ꝑ meritũ s uenire
ꝑ gram. In paruulis que uo¬
luntas. quod arbitriũ. ubi
captiua fuit et ipsa naturae
De martirio ergo demus totũ
deo. Nichil nobis suincere dia

Expanded text:
corda pervenit, et necesse corda pervenit, et necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Amatres tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt marquae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo demus totum Deo, nihil nobis. Vincere dia
Abbreviated transcription (Latin):
matrũ planctus. ⁊ filiorũ
lulatus. in fuga erat dñs is
sepeliebant. ⁊ angli sp̃m eos
dicebat. Innocentes et recti
mus xp̃o adherere. careamis
malignitate. ⁊ teneamus sin¬
plicitatẽ. ut meream᷑ a dño
te triumphare quã uiuere.
Quos fecit capere sine conc¬
tatione uictoriam. quos do¬
nauit coronis ante quã mei¬
bris. quos uoluit uirtutib
uitia preterire. Ante celum
possidere quã terrã. Nec ant
humanis inserit. quã diuins
milites non amisit recipit
sũas acies non reliquit. beatoᷤ
demus non seculo. Beati qui
labores in requiem. in refrige¬
rium dolores. merores ingan¬
dio cõmutarunt. Uiunim̃t
uinunt. quia uert iuiunt qͥ
pro xp̃o merentur occidrbe¬
ati uentres qui portauerunt
tales. beata ubera que seta¬
libus infuderunt Beate lacͥ¬
meque sunt talib fuse flẽ¬
tibus. gram baptismatis cõ¬
tulerunt. Nam diuerso dono
lũ sanguine baptirantur.
In martirio filiors passe sunt
matres. Nam gladius. filioꝵs
ꝑtransiens m̃bra ad matrũ

Expanded text:
matrum planctus, et filiorum ululatus, in fuga erat Dominus. sepeliebant, et angeli spiritum dicebat, Innocentes et recti mus Christo adhaerere, careamus malignitate, teneamus simplicitatem, ut mereamus a Domino t triumphare quam vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris: quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram, nec ante humanis inserere quam divinis. milites, non amisit; recepit suas acies, non reliquit. Beati, esse, non saeculo. Beati, qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, qui vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales, beata ubera quae se talibus infuderunt, beatae lacrymae quae pro talibus fusae flentibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo,lii sanguine baptizantur. In martyrio filiorum passae sunt inatres; nam gladius filiorum pertransiens membra ad matrum
Abbreviated transcription (Latin):
tus ubiq gemitus. inditio fuit. Nõ
cupiditatis sed magni furoris.
Clamat ergo huic. ⁊ inde ediuer¬
so mater. Carnifex pariuilum
meũ a me festinas̃ gladio sepẽ
rari. dona si habes pietatem. Tu
tollis ame filium meũ et ego
cepiz sed te uitricum crudelitatis
lactis: ut habeat uiscera pingue¬
dinis, ante quã gladius crudeli-¬
dueo. Ego infigo osculum: ⁊ car¬
rum: et ego suscipio sangui
tis. Tu iuguas sine causas
ego suscipio uiscera mea.s̾
michi non licuit. lactare.¬

Expanded text:
gemitus. Indictio fuit non cupiditatis, sed orbitatis. Clamabant ergo hinc et inde diversae matres: Carnifex, parvulum meum a me festines divellere. Dona moras si habes pietatem. Tu tollis a me filium meum, et ego eri. Sed te vitricum crudelitatis aticum lactis, ut habeat viscera pinguedinis, ubi sagines gladium crudeliduco. Ego infigo osculum, tis, et ego suscipio sanguinem Tu jugulas sine causa, et ego suscipio viscera mea. Si mihi non licuit lac dare
Abbreviated transcription (Latin):
modo abeisd̃ ad corpora reuersis. in corpore uiuentibus. et
corporalia tm̃ scientibus dicerẽtur. ꝯuãuis enĩ illa alit̾
ibi acorporibus erute uide possent: nõ tñ hic nobis alit̃
narrari possent. Et manerent semꝑ occulta illa nec esset
quod de illis nobis ardentib diceretur: nisi ereuntibus
et uidentibus scdin ista monstrarent᷑. Ad roborandas gͥ¬

Expanded text:
modo ab eisdem ad corpora reversis in corpore viventibus et corporalia tantum scientibus dicerentur. Quamvis enim illa aliter ibi a corporibus exutae videre possent, non tamen hic nobis aliter narrare possent, et manerent semper occulta illa; nec esset quod de illis nobis a redeuntibus diceretur, nisi exeuntibus, et videntibus secundum ista monstraretur. Utrum autem
Abbreviated transcription (Latin):
punctum unum instans unꝰ. qr lic in se possi nt diuidi. tñ
partes esse possunt eorum qͣ diuidi possunt. Ut plures athomi
unum diuiduum corpꝰ constituunt. plura puncta unam seca¬
bilem lineam faciunt plures instantes unum in terpolare tem¬
pus eohstituit. hoc idem fortassis potest dici de anima qͦd pars fit

Expanded text:
punctum unum, instans unus, quia, licet in se non possint dividi, tamen punctum unum, instans unus, quia, licet in se non possint dividi, tamen partes eorum esse possunt quae dividi possunt ut plures atomi unum dividuum corpus constituunt, plura puncta unam secabilem lineam faciunt, plures instantes unum interpolare tempus componunt. Hoc idem fortassis potest dici et de anima, quod pars sit
Abbreviated transcription (Latin):
głos dicitur ꝑtinere. Ham sicut homines in dĩ graciam redierũt.
ita ⁊ angli inpacem hominum transierunt. ut fieret unum oui
le. ⁊ unus pastor. ⁊ ce omnia iam qͥdem habes ex parte: ẜ eun uene¬
rit qͥd ꝑfectum est euacuabitur qͦd exparte at ⁊ erit deus omnia
in omnibꝰ. In unum. Unum multiphari multisq modis diei¬
tur. Dicitur namq nnum sed̾m colleccinem: ut grex unꝰ eum
sit ex multis pecũdibꝰ ad unatꝰ. Sedm simi litudinem. ut mul¬
torum cantancium uox una. ꝓsimilitudine concordie in unum re¬
dacta. Sed̾m composicionem. ut corpꝰ unum ex partibꝰ diuersis
compositum. Sełm paruitatem ut athomꝰ uinis qͥ eo mnagis ad uni¬
tatem accedit. qͦ seccionem non recipit. Scd̾m simplicitatem ut
simplex est. eus substantia. Poterat ⁊ athomꝰ dici unꝰ. scđ̃m sun¬
plicitatem. s magis ꝓpͥe dicitur unꝰ scđm paruitatem. sicut &¬

Expanded text:
gelos dicitur pertinere; nam sicut homines in Dei gratiam redierunt, gelos dicitur pertinere; nam sicut homines in Dei gratiam redierunt, ita et angeli in pacem hominum transierunt, ut sint unum ovile sicut et unus pastor. Et omnia quidem habemus ex parte; sed cum venerin omnibus. IV. Unum, multifarie multisque modis: Dicitur namque unum secundum collectionem, ut grex unus, cum sit ex multis pecudibus adunatus; secundum similitudinem, ut multorum cantantium vox una, pro similitudine concordiae, in unum redacta; secundum compositionem, ut corpus unum ex partibus diversis compositum; secundum parvitatem, ut atomus unus, qui eo magis ad unitatem accedit, quo sectionem non recipit; secundum simplicitatem, ut simplex est ejus substantia. Poterat et atomus dici unus secundum simplicitatem, sed magis proprie dicitur unus secundum parvitatem, sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
mobilit̾. Mobilit̃ qr adõ mens sepe relabitur. et iterũ in illũ dirigi¬
tur: stabilit̾q in tentio numnqͣm mutat᷑. Eo mͦ et sperã cęli dice¬
bant philosophi. mobilẽ. et immobilẽ. Mobilẽ: qr ꝑpetuo motu
circagalaxiam rotat᷑: immobilẽ qr aloco suo in aliũ nõ transfertur.
lta sc̃i & mobiles. qr semꝑ festinant ad brauiũ: &immnobiles qr in¬
tendunt cõstanter. habitant in dõ angłi dũ manent in illo immu¬
tabiliter. Isti in dm. illi in do: erit autẽ quando omnes ⁊ seĩ ⁊
angłi. erunt simul in ipso. ⁊exipsõ. ⁊ ꝑipsum. ⁊ cum ipso. In ipso
refertur ad iusticiam. ex ipso ad substanciam. ꝑ ipsum ad graciam.
cum ipso ad ꝑmanentiam. In iusticiam similitudo. in subsistencia
creatio. in gracia recont̾iliatio. in ꝑmanentia in cominutatio acci¬
pitur. Nec te moueat qͦd reconciliatio ad homines simul ⁊ ad an¬

Expanded text:
mobiliter: mobiliter, quia a Deo mens saepe relabitur, et iterum in illum dirigimobiliter: mobiliter, quia a Deo mens saepe relabitur, et iterum in illum dirigitur; stabiliter, quia intentio nunquam mutatur. Eo modo et sphaeram coeli videbant philosophi mobilem et immobilem: mobilem, quia perpetuo motu circa Galatiam rotatur; immobilem, quia a loco suo in alium non transfertur. Ita sancti: et mobiles, quia semper festinant ad bravium; et immobiles, quia intendunt constanter; habitant in Deo angeli, dum manent in illo immutabiliter: isti in Deum, illi in Deo. Erit autem quando omnes et sancti et angeli erunt simul in ipso, et ex ipso, et per ipsum, et cum ipso. In ipso refertur ad justitiam; ex ipso, ad substantiam; per ipsum, ad gratiam; cum ipso, ad permanentiam. In justitia, similitudo; in substantia, creatio; in gratia, reconciliatio; in permanentia incommutatio accipitur Nec te moveat quod reconciliatio ad homines similiter et an
Abbreviated transcription (Latin):
uel iallã uintatẽ nõ aliud qͣm ipsũ dm̃ uelim acciꝑe. qͣm solum
ueruo ẽẽ. unum. uł pocuis ipsũ eẽ. ipsam unitatẽ uiseqͥntibꝰ
cõpbabo. ⁊ dicet qͥs nã mortaliũ. qͦd imiobilit᷑̾ in deum cõsistat.
eum uel ad punctũ tẽporis in illũ ire. tam rarũ tãq diffici¬
le uideat᷑.ͦ ad uerte aliud eẽ. qͦd dr̃ in dm̃. aliud in dõ. In deum mo¬
tionẽ significat. In dõ. stabilitatẽ indicat. Cum ergo dicimꝰ habita¬
re in unũ uel cõsistere in deum. latina qͥdem locutio dissonat. sed
cõgruentia sensus edificat. Neq enĩ inagnũ est. aliqͦtiens peccare
in pͥscianũ : si tali peccato edificare potueris xꝑianũ. Debemꝰ itaq
habitare inunũ : ut habitatio stabilitatẽ assignet. ⁊in unũ moti¬
onem assignificet. Stabilitatẽ ad in tentionis ꝓpositũ: inobilitatem
ad affectionis ꝓfectũ referimꝰ. habitant gͦ in dm̃ scĩ : et stabilit̾ &

Expanded text:
illam unitatem, non aliud quam ipsum Deum velim accipere quem solum vere esse unum, vel potius ipsum esse ipsam unitatem, in sequentibus comprobabo, et dicet: Quisnam mortalium immobiliter in Deum consistat, cum vel ad punctum temporis in illum ire tam rarum tamque difficile videatur? Adverte aliud esse quod dicitur, in Deum; aliud, in Deo. In Deo motionem indicat; in Deo stabilitatem significat. Cum ergo dicimus habitare in unum, vel consistere in Deum, Latina quidem locutio dissonat, sed congruentia sensus aedificat: neque enim magnum est aliquoties peccare in Priscianum, si tali peccato aedificare poteris Christianum. Dicimus itaque habitare in unum, ut et habitare stabilitatem assignet, et in unum motionem significet. Stabilitatem ad intentionis propositum, mobilitatem ad affectionis profectum referimus. Habitant ergo in Deum sancti et stabiliter et
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatẽ ⁊ dulcedinẽ in cratera diume clem̃tie. Accedamꝰ
& bibamꝰ. qr nec in honestũ est. qͦd bonũ dicit᷑: nec honerosũ ẽ.
qͥđd iocundũ describit᷑. Eqd est. illud queso qͦd ita ⁊ animũ

Expanded text:
utilitatem et dulcedinem in cratera divinae clementiae. Accedamus utilitatem et dulcedinem in cratera divinae clementiae. Accedamus et bibemus, quia nec inhonestum est quod bonum dicitur, nec onerosum est quod jucundum describitur. Et quid est illud, quaeso, quod ita
Abbreviated transcription (Latin):
cce quã bonĩ. Ecce: uex uituentis. ⁊ demontrantis. Quã ad¬
mirantis et ex clamantis. Quatuor sũt ꝓposita: que ita cõgruo
ordine colligunt᷑. Intiitio. aminiratio. demonstratio. exclamatio.
lnturtio: inidi cordis in dicat puritatẽ. Ammiratio: inspecte
rei magnitudinẽ. Demonstratio: socialis animi caritatẽ. Excla¬
matio: ipsiꝰ caritatis amplitudinẽ. Uide ergo qͣm laude extulit.
qͥd̾ tam abrupto pͥncipio de repente ꝓtulit. ammirando. ex cla¬
mando et amicos tamqͣm ipso digito ad spec faculũ in uitan.
do. bonũ est inqͥt uocundũ qͦd uob̾ offero: utile est. ⁊ de¬
letabile qͦd ostendo. Nonne ut uerbis utar poete. õe tulit punc¬
tũ. qͥmiscuit utile dulci. Multa sũt bona et nõ iocunda: ut
ieiuma qͣ carnẽ affligunt. multa iocunda s. neqͣquã bona ut
carnis uicia que deũ offendunt. Iste miscint nob uinũ
ad mensam sapientie. &e ꝓposuit bonitatẽ simul uocunditatẽ.

Expanded text:
cce quam bonum, etc. Ecce, vox intuentis et demonstrantis; quam, admirantis et exclamantis. Quatuor sunt proposita, quae ita congruo ordine colliguntur: intuitio, admiratio, demonstratio, exclamatio. Intuitio mundi cordis indicat puritatem; admiratio, inspectae rei magnitudinem; demonstratio, socialis animi charitatem; exclamatio, ipsius charitatis amplitudinem. Vide ergo qua laude extulit quod tam abrupto principio de repente protulit, admirando, exclamando, et amicos tanquam ipso digito ad spectaculum invitando. II. Bonum est, inquit, et jucundum quod vobis offero, utile est et delectabile, quod ostendo. Nonne, ut verbis utar poetae, Omne tulit punctum qui miscuit utile dulci, multa sunt bona et non jucunda, ut jejunia, quae carnem affligunt; multa jucunda, sed nequaquam bona, ut carnis vitia, quae Deum offendunt? Iste miscuit nobis vinum ad mensam sapientiae, et proposuit bonitatem simul et jucunditatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ut mors. contra uecordiã. frat̾nã caritatẽ contͣ scismaticoꝵ ma¬
liciam. Igttur p̃ter paueos illos qͦs elegit deuis conforines fieri
iaguns filii si. ut sint isti unũ. sieut ⁊ ipsi unũ sunt uito¬
to orbe uix unmo nullatenꝰ repꝑies qͥ possit habitare in unum¬
¶ Nota gͦ ipsũ uerbũ habitare qͥd est imm obilit̃ inunitatẽ eõ¬
sistere. Habitant ͣuipsi cũhabitantibꝰ eedar. s carne nõ sꝑii. ue
cessitate nõ uoluntate. sic̃ ad uene nõ in digene. ut peregrini nõ
domestici. deniq ut cõpediti. nõ ut libi. Unde ⁊ in morte qͥn¬
Do scilicet transeunt in lib̾tatẽ głe filiorũ dĩ. clamant ⁊ dicut

Expanded text:
ut mors, contra vecordiam; fraternam charitatem, contra schismaticorum maut mors, contra vecordiam; fraternam charitatem, contra schismaticorum malitiam. Igitur praeter illos paucos quos elegit Deus conformes fieri imaginis Filii sui, ut sint isti unum, sicut et ipsi unum sunt, in toto orbe vix, imo nullatenus reperies, qui possit habitare in unum. Nota ergo ipsum verbum habitare, quod est immobiliter in unitatem consistere. Habitant autem et ipsi cum habitantibus Cedar, sed carne, non spiritu; necessitate, non voluntate; sicut advenae, non indigenae; ut peregrini, non domestici; denique ut compediti, non ut liberi. Unde et in morte, quando scilicet transeunt in libertatem gloriae filiorum Dei, clamant et dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Scđ̃m naturã: ut iacob ⁊esau. Sed̃m cognationẽ: ut abraã
& log. Scd̾m gentẽ: ut totã domũ iacob. Sedđm fidem: ut õs
xꝑianos. Primi certant ꝓpter hereditatẽ: ⁊ abinuicẽ separant᷑
Sedĩ: multo leunis ingenesi alterutrũ diuidunt᷑. Tercii di¬
uisi sunt abira uultus eius. et pꝰpłs stultus ⁊ in sipiens pre¬
dicant᷑: In quarto quoqͥ gradu multi fassi fratres. multi scimatici in¬
ueniunt᷑. Qui sũt gͥ isti tam beati fr̃s germani. tam laudabiles qͥs
nec inuidia cuiꝰpiã ut pͥmos diuidit. nec pͣunia ut sedos se cer¬
nit. uec ue cordia ut tercios ado se cludit. nec multitudo uiere¬
ses & sectas disiungit: Multi sũt uocati: pauei uͦ electi. shulti
uocati faciunt hereses. pauci electi maneãt ut fr̃s. Isti pauei
isti electi. hi sũt fr̃s tħu qͥseruant initatẽ sp̃s. cõtra intudiã.
uoluntariã pauꝑtatẽ contra pecuniã. dileccionẽ que fortis est.

Expanded text:
Esau, secundum cognationem, ut Abraham et Lot; secundum gentem, ut totam domum Jacob; secundum fidem, ut omnes Christianos. Primi certant propter haereditatem et ab invicem separantur ; secundi, multo levius in Genesi alterutrum dividuntur ; tertii, divisi sunt ab ira vultus ejus ; et populus stultus et insipiens praedicantur ; in quarto quoque gradu multi falsi fratres, multi schismatici inveniuntur . Qui sunt ergo isti tam beati fratres, germani tam laudabiles, quos nec invidia cujusquam, ut primos dividit; nec pecunia, ut secundos secernit; nec vecordia, ut tertios a Deo secludit; nec multitudo in haereses et sectas disjungit? Multi sunt vocati, pauci vero electi Multi vocati faciunt haereses, pauci electi manent ut fratres. Isti pauci, isti electi, hi sunt fratres Jesu, qui servant unitatem spiritus contra invidiam, voluntariam paupertatem contra pecuniam, dilectionem, quae fortis est
Abbreviated transcription (Latin):
accessit. Scõq dñi corpore assũpto: gaudens ad domũ
oblitiis pietate paiterna: adulciscendam mosaice legis
niuriam. inte parricida durus existam. Et appreheu¬
sum puerum uidibinũ ardentem proiecit: adiectaq
ligna ut uehementius conbubetur insistit. S non ddefu¬
it illa iiscđiti que tres quondã pueros hebreos acalde¬
is incamino proiectos: nube rosuleta resꝑserat. Ipsa
pater erurere. cucurrit alliberandum eum. S cum

Expanded text:
accessit. Quo sancto assumpto, gaudens ad domum oblitus paternae pietatis, ad ulciscendam Mosaicae legis injuriam, parricida in te durus existam. Et apprehensum puerum in os fornacis ardentis projecit, adjectisque lignis quo vehementius exureretur, insistit. Sed non defuit illa misericordia quae tres quondam Hebraeos pueros Chaldaico in camino projectos nube rorulenta resperserat. Ipsa er deliberasset exurere, cucurrit ad liberandum eum. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
 ut cuius legem intabulis cordis eredentes ietine¬
unt: hutus. etia imaginem ad comemoratiorẽ
iurtutis incabulis iusibilib pactam ꝑecclias. acclomos
nem nitabula pictam ac parieti affiram in eccłids cios
trom humiliauit. Et nocte sequenti ueniens: telo ipsã
ambigi. Nam de uulnere ubi imago transfossa fuerat
sainguis effiurit: quod ipse iniqut᷑ spiculator repletus
furore. non sensit. Cum aut̃ ꝑ obscure noctis tenebras domũ
fumnset ingressus: lumine ad̾ibito. cerint se totũ sangui¬
ne cruenicitũ. Timensq ut scelus patefieret. abietam
gere: quod uuq presumserat auferie. Rementes aut̃

Expanded text:
, ut cujus legem in tabulis cordis credentes populi retinent, ejus etiam imaginem ad commemorationem virtutis in tabulis visibilibus pictam per ecclesias ac domos nem in tabula pictam, ac parieti affixam in ecclesia saeptrum humiliavit. Et sic 745 nocte veniens, telo ipsam ambigi. Nam de vulnere ubi imago transfossa fuerat, sanguis effluxit. Quod ipse iniquus spiculator oppletus furore non sensit. Cum autem per obscurae noctis tfuisset ingressus, lumine adhibito, cernit se totum sanguine cruentatum, timensque, ne scelus suum patefieret, abiectam gere, quod inique praesumpsit auferre. Ven
Abbreviated transcription (Latin):
rerunt ad tã iinquum spectaculũ xp̃iam. Netractisq
ignib afornace: inueniunt puerum quasi suꝑ plumaᷤ
clamoribus locus ille repletur: ⁊ sic ab om̃i populo d̾s̾
glorificatur. Conclamant etiam ut auctorẽ scęłls in ip¬
sas proicerent flãmas. ẜ roiectũ aut̃ ita totũ ignis
Interrogantes autẽ infantulũ xp̃ram quale fuisset.¬
ci unigne umbraculum respondit. Mulier que iubasi.¬

Expanded text:
es ad tam iniquum spectaculum, retractisque ignibus ab ore fornacis, inveniunt puerum quasi super plumas nes inlaesum; clamoribus locus ille repletur, et sic Deum omnis populus benedicit. Conclamant etiam, ut auctorem huius sceleris in ipsas proicerent flammas. Proiectum autem ita totum ignis Interrogantes autem infantulum Christiani, quale ei umbraculum fuisset, ait: Mulier illa quae in basi
Abbreviated transcription (Latin):
signũ alud: ut qui fide̾ habent habeant ⁊ intel
lectũ. e latus erat aqua fastigio solii regalis
astutus humane sapientie uerbis. Audierat iguͭ
isaias adño. Sade dic uulpi illi. perat s sigmĩ
a dño inprofundũ. habet enum uulpis. foueene.
s m infernũ: quasi descend̾it adẽ. qui conprehẽ¬
dat sapientiam in astucia sua. Itaq uade. dic¬

Expanded text:
non credente, et ideo non intelligente, ipsum. Elatus erat Achaz fastigio solii regalis, astutus humanae sapientiae verbis. Audierat igitur Isaias a Domino: Vade, dic vulpi illi, petat sibi signum a Domino in profundum. Habet enim vulpes foveam, sed in infernum quoque si descenderit, adest qui comprehendat sapient
Abbreviated transcription (Latin):
Oinnia portantẽ portans solim imꝑii. tu stel¬
la demonstrans solem sol diei mistici. Occumbentis
astrum inundi luminis conspicui. Scã uirgo uirgr¬
tu facta es ꝑquam renouatur omins creature sp̃ẽs
cum qua adoratur factor ⁊ origo omnium. Angłoꝵ
sponsa transcendens terrena. suꝑã celestia. tu
mater innupta onuĩ honore suꝑior. Sirgo ꝑpetua
bilephilosophoꝵ suꝑ ascendens omiũ scrãm. am
marũ tu sanctaꝵ splendor ⁊ prudentia. Sacrariũ
germinãs. possioens duinitatẽ ⁊ in ea pullulãs.
nutrie nͨ. humanitatem ⁊ in ea agricolans. Sola
sine eremplo ora pro nobam.¬

Expanded text:
Omnia portantem portans, Solium imperii Tu stella demonstrans solem, Sol diei mystici; Occidentis astrum mundi, Luminis conspicui, Sancta Virgo virgitu factus es. Per quam renovatur omnis Creaturae species, Cum qua adoratur factor Et origo omnium. AngelorSponsa traducens terrena Super coelestia. Tu mater innupta omni Honore superior, Virgo perpetua, bilem; Sophorum super ascendens Omnium scientiam; Animarum tu sanctarum Splendor et prudentia. Sacrarium germinans; Possidens divinitatem, Et in ea pullulans; Nutricans humanitatem, Et eam agricolans, Tu sola sine exemplo, ora pro nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
bore fatigarentur: apparuit artifioi
uirgo in somins dicens. Noli mes¬
tus esse. ecce
cnĩ tibi ostendam qualiter
queant leuari
colũpne Et ostendit ci que
dens. Comunge tecum tres pueros de scolis: quoꝵ ad
ppłm erpectare miraculũ ammirandũ ut qd multitudo
uiroꝵ fortium leuare nequiuerat: absq uirtute ꝑfec¬

Expanded text:
bore fatigarentur, apparuit artifici Virgo per visum, dicens: Noli moestus esse, ego enim tibi ostendam qualiter hae queant elevari columnae. Et ostendit ei quae dens: Conjunge tecum tres pueros de scholis, quorum populis spectare miraculum admirandum, ut quod multitudo virorum fortium levare nequiverat, tres pueruli
Abbreviated transcription (Latin):
emplum. Qui enim dicit se in xp̃o man̾e: debet sic̃ ille
ambulauit. u ipse ambulare. Descendamus ꝑuiam hu¬
ipsa subiectione quaslibet contumelias ⁊ in uitias il¬
latas equanimiter pati. Primo illo gradu caruit in
celo lucifer ille qui dicit incorde suo. in celum cons¬
cendam. suꝑ astra d̃i ẽaltabo solium meum: sedebo inmon¬
te testamenti in lateribus aquilonis. ascendam suꝑ altitu
celo çecidit. ⁊ hoc ideo forte. quia omnino intolerabilis suꝑ¬
bia ẽ. uelle dnãri. Secundo gradu caruerunt pͥmi homines
in paradiso: qui licet sua maluerunt uoluntate abuti quã
reatori subici. non tam̃ p̾sumpserunt ceteris sue sorti dnãri:
deoq eoꝵ culpa ⁊ pena longe excicit dissimił suꝑbie atq
Iune diaboli: und̃ idiuina clementia qñq meruerunt
eparari. Tercium gradum non habent: qui ad tempus cre¬
lunt. s in tempore temptationis recedunt. Hec dicunus.

Expanded text:
emplum. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ipse emplum. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare . Descendamus per viam huipsa subjectione quaslibet contumelias et injurias illatas aequanimiter pati. Primo gradu caruit in coelo Lucifer ille qui dixit in corde suo: In coelum ascendam, super astra Dei exaltabo solium meum: sedebo in monte testcoelo: et hoc ideo forte, quia omnino intolerabilis superbia est, velle dominari. Secundo gradu caruerunt primi homines in paradiso, qui, licet sua maluerint voluntate abuti quam Creatori subjici, non tamen praesumpserunt caeteris suae sortis dominari. Ideoque culpa eorum et poena longe exstitit dissimilis superbiae atque ruinae diaboli: unde et divina clementia quandoque meruerunt reparari. Tertium gradum non habent qui ad tempus credunt, sed in tempore tentationis recedunt. 4. Haec dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
mam suam ponat  quis pro amicis suis. Uidinus
eius primus gradus gloria ressurrectionis: scds potestaᷤᷤ
uidicii: tercus cõsessus ad dexteram patris. ⁊ de morte qͥd̃
meruit resurectionẽ: de cruce iudicis potestatem: ut qñ
in illa inuste uidicatus est: De illa iustã obtineret iudi¬
idẽ carnẽ in qua passus ⁊ inorcuus ẽ ressucitatam euer
suꝑ omnes celos ⁊ suꝑ omnes angeloꝵ choros. usq ad de¬
deram patris. ꝯuid hac dispositione suauimus uͥ mors
absorbetur in uictoriam. ubi ignomina crucis initatur
in gloriam. ut de illa dicant scĩ. absit michi gloriari uͥ
ex hoc mundo transit ad patrem: hac ascensione uil subli¬
mius. hoc honore nil gloriosius dicͥ potet aut ex cogita¬
ri. Sic ꝑ incarnationis sue misterium. descendit ⁊ ascendit
dñs: relinquens uob̾ eremplum ut sequamur uestigia
euis. Sumamꝰ gͦ ⁊ nos de misterio eius. moribus nr̃is ex¬

Expanded text:
mam suam ponat quis pro ammam suam ponat quis pro amejus primus gradus gloria resurrectionis; secundus, potestas judicii; tertius, consessus ad dexteram Patris. Et de morte quidem meruit resurrectionem; de cruce judicii, potestatem: ut, quoniam in illa injuste judicatus est, de illa justam obtineret judiid est carnem, in qua passus et mortuus est, resuscitatam evexit super omnes coelos, et super omnes angelorum choros, usque ad dexteram Patris. Quid hac dispositione suavius, ubi mors absorbetur in victoria, ubi ignominia crucis vertitur in gloriam? ut de illa dicant sancti: Absit mihi gloriari nisex hoc mundo transit ad Patrem. Hac ascensione nihil sublimius, hoc honore nihil gloriosius dici potest aut cogitari. Sic per incarnationis suae mysterium descendit et ascendit Dominus, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. 3. Sumamus et nos de mysterio ejus moribus nostris ex
Abbreviated transcription (Latin):
scilic⁊ transeuntibus. patria ꝑuenientibus. Manens itaq
quod erat in natura sua. descendit ⁊ ascendit ꝓpt̾ nos ui
nr̃a : attingens nimirum afine usque ad fineni fortiter:
⁊ disponit omnia suauiter. Descendit siquid̃ quo inferiꝰ
non potuit: ascendit qd celsius nõ decuit: ipsumq descẽ¬
sum egit fortiter quia uirtus erat. ascensum disposuit
suauit̾ qr sapientra erat. descendit aũ dictum ẽ non
cecidit. qr qͥ cadit sine gradii. ruit: qui aut̃ descendit.
gradatim pedem ponit. Sunt gͦ gradus in descenden¬
do: sunt in ascendendo. ⁊ in descendendo primus quid̃
gradus est. assũmo celo usq ad carnẽ: scd̾s usq ad cru¬
cem : tercuis usque ad mortẽ. Ecce quo usq descendit.
Num quid amplius potuit: poterat iam certe rex nr
dic̾e: ⁊ quasi quod̾a oꝑis effectii damare. Quid ultra debiu
fac̾e ⁊ non fecic Maiorem hac dilectionẽ nemo ht̃: ut ani¬

Expanded text:
scilicet transeuntibus, patria pervenientibus. Manens itaque scilicet transeuntibus, patria pervenientibus. Manens itaque quod erat in natura sua, descendit et ascendit propter nos in nostra: attingens nimirum a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Descendit siquidem quo inferius non decuit; ascendit quo celsius non potuit: ipsumque descensum egit fortiter, quia virtus erat; ascensum disposuit suaviter, quia sapientia erat. Descendit autem dictum est, non: Cecidit; quia qui cadit, sine gradu ruit; qui autem descendit, gradatim pedem ponit. 2. Sunt ergo gradus in descendendo, sunt in ascendendo. In descendendo primus quidem gradus est a summo coelo usque ad carnem; secundus, usque ad crucem; tertius, usque ad mortem. Ecce quousque descendit. Nunquid amplius potuit? Poterat jam certe rex noster dicere, et quasi quodam operis affectu clamare: Quid ultra debui facere, et non feci? . Majorem hac dilectionem nemo habet, ut ani