comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no la tisfecerunt. alen¬
tinianus eorum uirtute
delectatus: eos qui prius
uocati erant troiam. De¬
inde antenoride. post cti¬
am licambri: trancos ar¬
tica lingua appellauit:
quod in latina lingua m¬
terpretatur feroces. Alii.
francos cognommatos
dicunt a quodam eoru
rege francionez qui i
bello fortissimus. dum
cum multis gentibus
dimicasset: in europam
iter direxit. et inter da¬
nubium et rhenũ cõsedit.
ibiqz progemes eus co¬
aluit. nullius q iugum.
usq ad id temporis susci¬
pere uoluit. Andecim¬
q ergo de nominati sint.
franci. quantum alcius
colligere potuerunt. hy¬
storiograp hi: hic priamꝰ
regnabat super eos. tpẽ
prioris ualentimani. Nam
ex ipło regis nomme. recol¬
lentes nobilitatem illius
priami. sub quo euersa est
troia: inde gloriabantur gẽ¬
tis sue manasse primordia
Ex acto decennio cum ex ac¬
tores repeterent tributa a frã¬
cis: franci pro superiori uicto¬
ria insolescentes et de uirib

Expanded text:
no satisfecerunt. Valenno satisfecerunt. Valentinianus eorum virtute delectatus, eos, qui prius vocati erant Trojani, deinde Antenoridae; postea etiam Sicambri, Francos Attica lingua appellavit, quod in Latina lingua interpretatur feroces. Alii Francos cognominatos dicunt a quodam eorum rege Frantione, qui in bello fortissimus, dum cum multis gentibus dimicasset, in Europam iter direxit, et inter Danubium et Rhenum consedit, ibique progenies ejus coaluit, nulliusque jugum usque ad id temporis suscipere voluit. Undecunque ergo denominati sunt Franci, quantum altius colligere potuerunt historiographi, hic Priamus regnabat super eos tempore prioris Valentiniani. Nam ex ipso regis nomine recolentes nobilitatem illius Priami, sub quo eversa est Troja, inde gloriabantur gentis suae manasse primordia. Exacto decennio, cum exactores repeterent tributa a Francis, Franci pro superiori victoria insolescentes, et de viribus
Abbreviated transcription (Latin):
cauerunt. quam obsui me¬
moriam. sincambriam uo¬
cauerunt: in qua multis ã¬
inis habitauerunt. et in ma¬
gnam gentem coaluerũt
Et crebris in cursib roma¬
nũ lolum incessentes. Ul¬
qz ad gallias. ferocitatis
lue uestigia dilatauerunt.
Hos a deo romanis infestos.
costans cesar. filius magni
constantii bello oppressit.
et tandem romano impio
subiectos: aliquantulum
a sua ferocitate mansue fie¬
ri coegit. Post aliquot an¬
nos rebellantib alams cõ¬
tra ualentimanũ imperato¬
rem. cum eos non posset
imperator penitus debella¬
re eo quod eos. intransibi¬
les meotidis paludes tu¬
tarentur proposuit ualẽ¬
timamis quod si qua ges
has paludes intrare et
rebelles alanos posset conte¬
rere: Decem annis eos atri¬
butis liberos redderet. Hac
pactione troiam illecti. et
tortitudine. et prudencia
sua confilĩ: duce priamo
meotidas paludes roma¬
nis in uias ingrelli. ala¬
norum gentem extermia¬
uerunt: et ita ualentima¬

Expanded text:
caverunt, quam ob sui mecaverunt, quam ob sui memoriam Sicambriam vocaverunt. In qua multis annis habitaverunt, et in magnam gentem coaluerunt, et crebris incursibus Romanum solum incessentes, usque ad Gallias ferocitatis suae vestigia dilataverunt. Hos adeo Romanis infestos Constans Caesar, filius Magni Constantini, bello oppressit, et tandem Romano imperio subjectos aliquantulum a sua feritate mansuefieri coegit. Post aliquot annos, rebellantibus Alanis contra Valentinianum imperatorem, cum eos non posset imperator penitus debellare, eo quod eos intransibiles Meotis paludes tutarentur, proposuit Valentinianus, quod, si qua gens has paludes intrare et rebelles Alanos posset conterere, decem annis eos a tributis liberos redderet. Hac pactione Trojani illecti, et fortitudine et prudentia sua confisi, duce Priamo Meotidas paludes Romanis invias ingressi, Alanorum gentem exterminaverunt, et ita Valentinia
Abbreviated transcription (Latin):
petere. modõ non uidetur
Utile. quia. que huius regni
fuerit antiquitas. quanta.
et quam potens huius an¬
tiquitatis nobilitas. satis
recolet lector. per antiquoꝵ
hystorias. Hoc tantum no¬
tabo: quia sepe abuli uicto¬
ria de xomamns. nnc autẽ
recens ceso uiliano. et ex ce¬
citu romanorum profliga¬
to. et finibz suis romano
imperio mutilato. et sic
pro suo libitu pacis federe.
nos compolito. felicitatem
suam non temperanter fe¬
rebant: et sapore rege eor
in solencius agente: xpĩa¬
ins et romans omnimo¬
dis in festi erant. De ori¬
nr̃e. regni scilicet
francorum. notificemus
aliis: ex relatu fideli maio¬
rum Post illud famosum.
et cunctis seculis et gẽtib
notum. romane ciuitatis exci¬
dium. uictoribus grecis. ce¬
dentes reliquie troianorum.
pars eorum cum enca ad
fundandum romamĩ mi
pars una. scilicet milia. duo
decim. du ce antenore. in
finitimas pannome partes.
secus meotidas paludes ꝑ¬
uenit: ibiq ciuitatem edifi¬

Expanded text:
petere modo non videtur petere modo non videtur utile, quia quae hujus regni fuerit antiquitas, quanta et quam potens hujus antiquitatis nobilitas, satis recolet lector per antiquorum historias. Hoc tantum notabo, quia sepe abusi victoria de Romanis, nunc autem recens caeso Juliano, et exercitu Romanorum profligato, et finibus suis Romano imperio mutilato, et sic pro suo libitu pacis foedere nos composito, felicitatem suam non temperanter ferebant; et Sapore rege eorum insolentius agente, Christianis et Romanis omnimodis infesti erant. Oritrae, regni scilicet Francorum, notificemus aliis ex relatu fideli majorum. Post illud famosum et cunctis saeculis et gentibus notum Trojanae civitatis excidium, victoribus Grecis caedentes reliquiae Trojanorum, pars eorum cum Enea ad fundandum Romanum imppars una, scilicet duodecim milia, duce Antenore in finitimas Pannoniae partes secus Meotidas paludes pervenit, ibique civitatem aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
runt. qui semper cum ro¬
maiis ex equo se habuer̃t
modo uero uaccillante uei
Publice statu. eos ultro mi¬
petere non tiuerunt: et
in luper eos lius finibz mu¬
tilare potuerunt. quando
iuliano apostata celo. et ex¬
cercitu romanoꝵ miserabi¬
liter subiugato: nimis for¬
tunati facti sunt. ex eorũ
infortuno i ta regnum
illud. quod tanto tempore
ommes pene mundi gentes.
prede et dominatiom habuit
modo dei ommpotencia
miscente ei duplum in pocu¬
lo. quod ceteris miscuit: cũ¬
ctis gentibus pene prede
et ludibrio patuit: et qui
olim cum aliis pro sola
gloria certabant: modosa¬
luti sue uix satis cõsulere
poterant: Nam quecũꝙ
gentes. aut minuende do¬
mo multitudinis causa.
aut amore exerende lue
feritatis a patria exulta¬
bant: romanum imperiũ
inceslebant et de eus la¬
tillimo corpore uelut qualda
partes libi exscindebant. et
m eis sibi regnandi locum
statuebant. quod in conse¬
quentibz clare apparebit.
De regno persarum.

Expanded text:
runt, qui semper cum Rorunt, qui semper cum Romanis paene ex aequo se habuerunt, modo vero vacillante rei publicae statu, eos ultro impetere non timuerunt, et insuper eos suis finibus mutilare potuerunt, quando Juliano apostata caeso et exercitu Romanorum miserabiliter subjugato, nimis fortunati facti sunt ex eorum infortunio. Ita regnum illud, quod tanto tempore omnes paene mundi gentes praedae et dominationi habuit, modo Dei omnipotentia miscente ei duplum in poculo, quo ceteris miscuit, cunctis gentibus paene praedae et ludibrio patuit; et qui olim cum aliis gentibus pro sola gloria certabant, modo saluti suae vix satis consulere poterant. Nam quaecunque gentes, aut minuendae domo multitudinis causa, aut amore exercendae suae feritatis, a patria sua exulabant, Romanum imperium incessebant, et de ejus latissimo corpore velut partes quasdam sibi excindebant, et in eis sibi regnandi locum statuebant. Hoc in sequentibus clare apparebit. Porro regni Persarum
Abbreviated transcription (Latin):
Icturi aliquid
adiuuante deo
de contempo¬
ralitate regno¬
rum: primium pauca dicamꝰ
de origie singularum genci¬
um quatinus sequi possimuis
uestigia maiorum: directi
per senntas hystoriarum.
Ponemus in prima lmea.
regnum romanorum. in
secunda. persarum. In tertia
Francorum: in quarta uuan¬
dalorum. In quinta. anglo¬
rum: in sexta. longobardoꝵ
In leptima uiuligotharum:
in octaua. astrogotharum.
in nona hunorum. De re¬
gno romanorum non ali¬
ud dicendum puto. nli qd
damel propheta interpreta¬
tus est de quarto regnoͤͦ
quod sicut ferrum cõminuit.
domat. & conterit omma.
sic ab origie sui. tutuderit.
domuerit et contriuerit. oiã
pene mundi regna: nouissi¬
mo uero tempore. regnum
illud quod intibiis sius fer¬
reis diutillime et firmillime
line aliqua lassitudine lte¬
terat: tandem fẽrro sue forti¬
tudinis cõmixto tritto: cum
testa humane mibellicitatis.
ex alto dominationis sue
gradu. cum fragore terri.¬
bili labare ceperit. Hoc re¬
gnum. primi perse impule¬

Expanded text:
icturi aliquid juvante Deo de contemporalitate regnorum, primum pauca dicamus de origine singularum gentium; quatenus sequi poterimus vestigia majorum, directi per semitas historiarum. Ponemus in prima linea regnum Romanorum. in secunda Persarum, in tertia Francorum, in quarta Wandalorum, in quinta Anglorum, in sexta Langobardorum, in septima Wisigotharum, in octava Ostrogotharum, in nona Hunorum. De regno Romanorum non aliud dicendum puto, nisi quod Danihel propheta interpretatus est de quarto regno: quod, sicut ferrum comminuit, domat et conterit omnia, sic ab origine sui tutuderit, domuerit et contriverit omnia paene mundi regna; novissimo vero tempore regnum illud, quod in tibiis suis ferreis diutissime et firmissime sine aliqua lassitudine steterat, tandem ferro suae fortitudinis commixto cum testa humanae imbecillitatis, ex alto dominationis suae gradu cum fragore terribili labare coeperit. Hoc regnum primi Persae impule
Abbreviated transcription (Latin):
auennionem gallie urbem
a sarracems dolo et consen¬
su maurimtii prouicie
ducis captam: obsidet ÷ ca¬
q fortiter recepta sarrace¬
nos usq ad interincionem
delet. Ab hinc regnum an¬
glorum ainotare suꝑ sedeo
quia hystorias maiorum
a thyma. obsesso
intra gallie urbem narbo¬
nam a karolo: sarracem ex
hyspania cum alio rege a¬
morci occurrunt subsidio
Qui congressi karolo: am¬
bobus regibus perempsis
et ciuitate recepta ab eo. ultiõ
pene attriti sunt extermimo:
residiu dimersi sunt in pro
hemansum agathen aliasq
gochice regionis urbes. a
sarracems inuasis capit:
et solotenus destruit:
rum. capta insar¬
racens. et ommnibus circun¬
quaq demolitis: karolus a¬
scito sibi ab auxilium luit¬
prando rege longobardorũ.
eis occurrit: eosqz terrore
nomunis siii. infugam uer¬
tit. Sic sarracems qui totã
pene assiam totam libiam
multamq partem europe ĩ¬
uaserant. karolus dei auxi¬
lio. et sua industria. francoꝵ¬
q fortitudine. omnem spẽ.

Expanded text:
Avenionem Galliae urbem, a Saracenis dolo et consensu Maruntii provinciae ducis captam, obsidet, eaque fortiter recepta, Saracenos usque ad internecionem delet. Abhinc regnum Anglorum annotare supersedeo, quia hystorias majorum, Athima obsesso intra Galliae urbem Narbonam a Karolo, Saraceni ex Hispania cum alio rege Amor ei occurrunt subsidio. Qui congressi Karolo, ambobus regibus peremptis et civitate recepta ab eo, ultimo paene attriti sunt exterminio; residui demersi sunt in profNemausum, Agathen aliasque Gothicae regionis urbes a Saracenis invasas capit et solo tenus destruit. rum capta a Saracenis, et omnibus circunquaque demolitis, Karolus ascito sibi ad auxilium Liuthprando rege Langobardorum eis occurrit, eosque terrore nominis sui in fugam vertit. Sic Saracenis, qui totam paene Asiam, totam Libiam multamque partem Europae invaserant, Karolus Dei auxilio, sua industria Francorumque fortitudine omnem spem
Abbreviated transcription (Latin):
no bulgari congressus.
de bello uictus fugit ⁊ et
ex desperatione rerum mo¬
nachus factus: imperiũ
depoit. Post quem leo
gloriosus. regno
et imperio luo ampliato et
paccato ⁊ statu quoq eccle¬
sie sancte et religiose or¬
dinato: moritur et sepeli¬
tur aquis anno etatis¬
qui pro magnitudine
operis agnommatus est
magnus: cuius uitam. e¬
mardus descripsit. Post
et leonem impera¬
tores: pax firmatur. Ha¬
noldus rex danorum pa¬
tria et regno pulsus. a
filiis godefridi: adimpera¬
torem ludouicum uemẽs.
implorat opem recuperan¬
di. Crhiminꝰ successu le¬
tatus constantmopolita¬
nos incursat in solencius:
et usq ad portas urbis.

Expanded text:
no Bulgari congressus, no Bulgari congressus, de bello victus fugit, et ex desperatione rerum monachus factus, imperium deponit. Post quem Leo gloriosus, regno et imperio suo ampliato et pacato, statu quoque aecclesiae sancte et religiose ordinato, moritur, et sepelitur Aquis, anno aetatiqui pro magnitudine operum agnominatus est Magnus, cujus vitam Einardus descripsit. Post et Leonem imperatores pax firmatur. Harioldus rex Danorum, patria et regno pulsus a filiis Godefridi, ad imperatorem Ludowicum veniens implorat opem recuperandi. Chrumnus successu laetatus, Constantinopolitanos incursat insolentius, et usque ad portas urbis
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ ata tribus horis cõ¬
flagrauit: Ut ne una qui¬
dem astula super aquam
ludouico filio suo
coronam imperialem mi¬
point: et beruardum fili¬
uni pippim regis. regem
ytalie facit. In francia. a¬
pud cenobium elnonẽse:
sanctus amandus alocha¬
rio eleuatur⁊ adepositione
eius anno circiter centeli¬
mo quinquagesimo secũ¬
do. Cius corpore ad huc
muento integro. cum eius
capilli et ungues qui
excreuisse uidebantur. suc¬
ciderentur. et de eus ore.
dentes adhibita forcipe
extra herentur: sangius
inde profluxit⁊ qui adme¬
moriam posterorum ad huc
per totas gallias
Fconsilia super statu eccle¬
siarum ab episcopis cele¬
brari edicit. Unum fuit.
maguncie: alterum. remis.
tercium turonis. quartũ
carbilomis. quintum arela¬
ti. Auhamad amyras frĩ
luo Habdale congreditur.
A quo superatus: eum si¬
bi conregnare muitus
patitur. et hoc bello. re¬
gnum sarracenorum per
aliquot annos discinditur
Nichael. imperator. chrũ¬

Expanded text:
tur, ita tribus horis contur, ita tribus horis conflagravit, ut ne una quidam astula super aquam Ludowico fiio suo coronam imperialem imponit, et Bernardum, filium Pipini regis, regem Italiae facit. In Francia apud coenobium Elnonense sanctus Amandus a Lothario elevatur, a depositione ejus anno circiter centesimo quinquagesimo secundo. Cujus corpore adhuc integro invento, cum ejus capilli et ungues, qui excrevisse videbantur, succiderentur, et de ejus ore dentes adhibita forcipe extraherentur, sanguis inde profluxit, qui ad memoriam posterorum adhuc sper totas Gallias concilia super statu aecclesiarum ab episcopis celebrari edicit; unum fuit Moguntiae, alterum Remis, tertium Turonis, quartum Caballonis, quintum Arelati. Muhamad amiras fratri suo Habdallae congreditur; a quo superatus, eum sibi conregnare invitus patitur; et hoc bello regnum Saracenorum per aliquot annos discinditur. Michael imperator Chrum
Abbreviated transcription (Latin):
buit ut metropolis eccliã
terciam ad signate sibi par¬
tis haberet ⁊ et duas inter
suffraganeos episcopos diui¬
deret /. Somma archiepi¬
scopalium ciitatum que
erant sub karolo. Roma:
rauenna. mediolanum.
forum iulii. que et aquile¬
ia ÷ gradus: coloma ma¬
guncia÷ uiuauium ÷ que
et saleburch: treueris: se¬
noms : uesoncio. lugdu¬
nus. Uienna. rothomagus.
remis arelas tarentasia. e¬
bredunum burdegala. tu¬
Nicephorus imperator
bulgariam ingreditur. et
quia uictorie temperare
nesciit abulgaribus
cum multo senatorii or¬
dinis muero perinitur.
Stauracius filius eius.
michael imperat¬
Hemingus rex danorũ
moritur. post quem duo
inter sede regno contendẽ¬
tes. bello colliduntur ĩ
quo pene undecim danoꝵ¬
milia perimuntur. Magõ¬
cie pons quingentorum
passuum longitudims
trans ihenum̾ quem la¬
rolus imperator. per decẽ
annos ingenti labore. et
mirabili opere delignis
construxerat. ita ut per¬
petuo durare posse uidere¬

Expanded text:
buit, ut metropolis aecclesia buit, ut metropolis aecclesia tertiam assignatae sibi partis haberet, et duas inter suffraganeos episcopos divideret. Nomina archiepiscopalium civitatum, quae erant sub Karolo: Roma, Ravenna, Mediolanum, Forum Julii quae et Aquileia, Gradus, Colonia, Moguntia, Juvavum quae et Salzburch, Treveris, Senonis, Vesontio, Lugdunus, Vienna, Rotomagus, Remis, Arelas, Darantasia, Ebredunum, Burdegala, TuNicephorus imperator Bulgariam ingreditur; et quia victoriae temperare nescivit, a Bulgaribus cum multo senatorii ordinis numero perimitur. Stauratius filius ejus pMichael imperatHemingus rex Danorum moritur. Post quem duo inter se de regno contendentes bello colliduntur, in quo paene 11 milia Danorum perimuntur. Moguntiae pons quingentorum passuum longitudinis trans Rhenum, quem Karolus imperator per decem annos ingenti labore et mirabili opere de lignis construxerat, ita ut perpetuo durare posse videre
Abbreviated transcription (Latin):
ritur: post quem muhamad
ãnis quinq principatur.
Dalcandus episco¬
patum leodicensẽ
suscipit: qui in ardemia
andagium cenobium cõ¬
struxit. pippinus rex y¬
talie ueneciam bello sibi
lubigit. et non multo
post. mediolam obit. et
karolus imperator uene
imperator: nouis et mui¬
stis legibus omnes suos
exacerbat ⁊ et dei in se iram
ex aggerat. Godefrido dano¬
rumꝰ rege mortuo: henim¬
gus filius eus: pacem ex
tes regini sui. tres
Cexercitus misit: unũ trans
albiam. qui hyliones de¬
bellauit: unum in panno¬
mam qui reliquias hu¬
norum et sclauorum cõ¬
pressit ÷ unum contra
perfidiam contudit. et
Ubiq eis uictoria pro¬
uenit. Karolus rex filius
imperatoris maior natu.
xpm̃ testamento facitꝰ
et quicquid in remacipati
habebat. intres partes
diuidens. terciam eorum.
paupcribus et famulantib
palacio delegauit: duas
uero partes in putes uigĩ¬
ti et unam lubdiuilit ⁊ et
metropolitanis epĩs. qui
totidem sibi suberant distri¬

Expanded text:
ritur; post quem Muhamad ritur; post quem Muhamad annis 5 principatur. Walchaudus episcopatum Leodicensem suscipit, qui in Ardenna Andagium coenobium construxit. Pipinus rex Italiae Venetiam bello sibi subigit, et non multo post Mediolani obit; et Karolus imperator Venetimperator novis et injustis legibus omnes suos exacerbat, et Dei in se iram exaggerat. Godefrido Danorum rege mortuo, Hemingus, filius ejus, pacem exptes regni sui tres exercitus misit, unum trans Albiam, qui Hilinones debellavit, unum in Pannoniam, qui reliquias Hunorum et Sclavos compressit, unum contra perfidiam contudit; et ubique sibi victoria provenit. Karolus rex, filius imperatoris major natu, Christum testamento facit, et quicquid in re mancipi habebat, in tres partes diviso, tertiam eorum pauperibus et famulantibus palatio delegavit, duas vero partes in partes viginti et unam subdivisit, et metropolitanis episcopis, qui totidem sibi suberant, distri
Abbreviated transcription (Latin):
Arolus inter filios
suos particionẽ
regni facit ÷ et inde testa¬
mentum factum. sua. et
leonis pape auctoritate
sclauis auxiliantibus
ubiq grassantur: sed aka¬
Irolo imperatoris filio. forti¬
ter debellantur.
missus ab aaron¬
Pamira ad ex scindendam ly¬
ciam: cum uenisset mirre¬
am. insus sancti incholai
conterere archam: pro ea
contruut aliam. Et pro te¬
meritate incurrens dei uin
dictam: subsequente in¬
eiutabili tempestate. dassẽ
amisit totani. Karolus mi¬
perator per manum pauli
dyacom decerpens oꝑtima
queq descriptis catholico¬
rum patrum: lectiones
uinciuiq festiuitati conie¬
mentes. per circulum anni
in ecclesia legendas. compi¬
lari fecit. Rex persarum. ka¬
rolum imperatorem pre¬
ciosis muneribus per le¬
gatos honorat. Sarracem
sardiniam de populantur:
sed apippino rege ytalie
superantur. Crhumnus.
dulf rex norda¬
nymbrorum patria et re¬
gno pellitur. sed akrarolũ
imperitorem ueniens: per
tuitur. Aaron amyras mo¬

Expanded text:
8 4. 19 28. Karolus inter filios 8 4. 19 28. Karolus inter filios suos partitionem regni facit, et inde testamentuLeonis papae auctoritate Sclavis sibi auxiliantibus ubique grassantur; sed a Carolo, Caroli filio, fortiter debellantur. missus ab Aaron ad exscidendam Lyciam, cum venisset Mirream, nisus arcam sancti Nicolai conterere, pro ea contrivit aliam; et pro temeritadictam, subsequente inevitabili tempestate, classim amisit totam. Karolus imperator per manum Pauli diaconi sui decerpens optima quequae de scriptis catholicorum patrum, lectiones unicuique festivitati convenientes, per circulum anni in aecclesia legendas compilari fecit. Rex Persarum Karolum imperatorem pretiosis muneribus per legatos honorat. Saraceni Sardiniam depopulantur, sed a Pipino rege Italiae superantur. Chrumnus Bdulf rex Nordanymbrorum patria et regno pellitur; sed ad Karolum imperatorem veniens, per tuitur. Aaron amiras mo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt diminuti: ut qui ali
os solebant ultro lacessere.
iam nec se ab aliis ualeãt
tueri. quia in hoc bello. oĩs
corum gloria et nobilitas
periit : et quicquid peccu¬
me et thelauri. per tot lecu¬
la. orbem terrarum iuncẽ¬
do. sibi congresserant ⁊ to¬
tum modo uictorie frã¬
corum cellit: et numꝙͣ ullo
bello. tam multa spoliorũ
quantitate francia ditata
fuit
indignantibus cõ¬
tra se imperatoribus con¬
stantmopolitanus propt
iniudiam imperatorii no¬
muminis. a romams sibi
impositi: magna paciẽcia.
et magnammnitate eos tu¬
lit. Et quia suspectam
habebant suam potenciã:
crebris legatiombus sibi
eos firmissimo federe con¬
ciliabat. Auares non fe¬
rentes infestacionem scla¬
uorum: abarolo imperato¬
re. inter sabariam et karã¬
tanum. impetrauerunt
habitandi locum : ibiq
smne regni nomme rese¬
derunt subditione franco¬
rum. Karolus. filius
imperatoris karoli. behe¬
manos rebellantes deuicit:
et lethonem eorum ducẽ
pereunt

Expanded text:
sunt diminuti, ut qui alios sunt diminuti, ut qui alios ultro solebant lacessere, jam nec se ab aliis valeant tueri; quia in hoc bello omnis eorum gloria et nobilitas periit, et quidquid pecuniae et thesauri per tot saecula orbem terrarum vincendo sibi congesserant, totum modo victoriae Francorum cessit, et nullo unquam bello tam multa spoliorum quantitate Francia ditata fuit.indignantibus contra se imperatoribus Constantinopolitanis propter invidiam imperatorii nominis a Romanis sibi impositi, magna patientia et magnanimitate eos tulit; et quia suspectam habebant suam potentiam, crebris legationibus sibi eos firmissimo foedere conciliabat. Avares non ferentes infestationem Sclavorum, a Karolo imperatore inter Sabariam et Karantanum impetraverunt habitandi locum, ibique sine regni nomine resederunt sub ditione Francorum. Karolus, filius imperatoris Karoli, Behemanos rebellantes devicit, et Lethonem eorum ducem peremit.
Abbreviated transcription (Latin):
thaleomis martiris infrã¬
ciam afferunt. Nicephorꝰ
hyrenem imperio deposi¬
tam. exilio relegat : et cõ
in exilio moritur.
Nicephorus imperator.
sarracems congressus.
pessime uincitur. Karo¬
lus imperator saxones oẽs
transalbiam morantes.
in franciam transtulit:
pagosq eorum ab roditis
dedit. Aaron amyras
cum trecentis milibus cõ¬
tra incephorum impera¬
torem ascendit: quem ni
pe fedus mit: pactus se
ei daturum annuatim tri¬
cena milia nũmismatum:
et tria numismata intribu¬
tum capitis imperatoris:
et tria pro capite filii sui.
karolus per omne imperi¬
um iusticias facit: et legis
lum imperatorẽ
infranciam uenit. Nicepho¬
rus imperator. federe cum
sarracems soluto: multa ĩ¬
commoda intulit imperio
suo. Godefridus rex danoꝵ.
multa contra uicmas gen¬
tes abutens insolãcia: pa¬
cem abimperatore karolo
expetit. Auares. qui et
hum longo contra francos
bello perdomiti: a deo afor¬
titudine lua et potencia

Expanded text:
taleonis martyris in Frantaleonis martyris in Frantiam afferunt. Nicephorus Hirenen imperio depositam exilio relegat, et Constin exilio moritur. Nicephorus imperator Saracenis congressus, pessime vincitur. Karolus imperator omnes Saxones trans Albiam morantes in Franciam transtulit, pagosque eorum Abroditis dedit. Aaron amiras cum trecentis milibus contra Nicephorum imperatorem ascendit; quem non pe foedus init, pactus se ei daturum annuatim tricena milia nomismatum, et tria nomismata in tributum capitis imperatoris, et tria pro capite filii sui. Karolus per omne imperium justitias facit, et legis lum imperatorem in Francian venit. Nicephorus imperator foedere cum Saracenis soluto, multa incommoda contulit imperio suo. Godefridus rex Danorum multa contra vicinas gentes abutens insolentia, pacem ab imperatore Karolo expetit. Avares, qui et Huni, longo contra Francos bello perdomiti, adeo a fortitudine sua et potentia
Abbreviated transcription (Latin):
eius. graui pena multauit.
nec tamen per hoc in eos
ultio dei cellauit. Immu¬
tato ordine regnorum :
mimutandus est etiam
ordo titulorum: quia ab¬
hinc sub uno comprehẽ¬
dendum est regnum frã¬
corum et romãnorum:
et constantmopolitamim
regnum distinguendum
est a regno romanorum.
Ex quo bizancium tracie
ciuitas. a primo constanti¬
no in nouam ampliata.
et in regiem urbem est
exaltatã: et translata in
illam omm romane digͥ¬
tatis gloria in sedem ro¬
mani imperii dedicata. et
euolutis annis circiter
octo: diuiso a constantmo¬
poli romano imperio.
Karolus primus franco
ostona et luceria.
contra karolum sentientes.
in deditionem accipiuntur.
karolus imperator. per
omne imperium suum.
legatos ad faciendum iu¬
dicium et iusticiam. cun¬
ctis dirigit ÷ et legis ca¬
stituit. Legati imperatoris
karoli ab amyra aaron
uementes: inter cetera mu¬
nera. etiam ossa cypriam.
kathagmemsis martiris.
et sperati primiscillitanoꝵ
martirum. et caput pan¬

Expanded text:
ejus gravi poena multavit; ejus gravi poena multavit; nec tamen per hoc in eos ultio Dei cessavit. Immutato ordine regnorum, immutandus est etiam ordo titulorum; quia abhinc sub uno comprehendendum est regnum Francorum et Romanorum, et Constantinopolitanum regnum distinguendum est a regno Romanorum. Ex quo Byzantium Traciae civitas a primo Constantino in novam ampliata et in regiam urbem est exaltata, et translata in illam omni Romanae dignitatis gloria, in sedem Romani evolutis annis circiter468, diviso a Constantinopoli Romano imperio, Karolus primus FrancorOstona et Luceria contra Karolum sentientes, in deditionem accipiuntur. Karolus imperator per omne imperium suum legatos ad faciendum judicium et justitiam cunctis dirigit, et legis castituit. Legati imperatoris Karoli ab Aaron amyra venientes, inter cetera munera etiam ossa Cypriani Kartaginiensis martyris et Sperati primi Scillitanorum martyrum, et caput Pan
Abbreviated transcription (Latin):
sus perimitur. de quo n
uisione uuetim legitur:
quod inter martires annu¬
meratus sit:¬
Omam. qui ab im¬
peratore constan¬
tinopolitano. iam diu ani¬
mo deseuierant: minc ac¬
cepta occasionis opportum¬
tate. quia mulier excecato
imperatore constantino fi¬
lio suo eis iperabat: uno
om̃i consensu. Larolo regi
iperatorias laudes accla¬
mabant ⁊ eumq per manũ
leoms pape coronant: ce¬
sarem et augustum appel¬
lant. Pippinum uero fili¬
um eus regem ytalie ordi¬
natum. collaudant. Amy¬
murlyn rex persarum: karo¬
lo imperatori. elefantum
et multa munera mittit.
Barcmona capitur. In y¬
talia quoq: theate ciuitas
a francis capitur. Sanctꝰ
saluius episcopus ueniens
ab aquitama ad fiscum ua¬
ualentianas a uuinigardo
filio gerardi procuratoris
ipĩus fisci martiriz atur
et luper eius corpore req̃¬
rendo. Karolus magnus
imperator duuntus tercio
ammonitus: corpus quidẽ
muentum honorifice sepe¬
liuit ⁊ intertectores autẽ

Expanded text:
sus perimitur. De quo in sus perimitur. De quo in visione Wethini legitur, quod inter martyres annumeratus sitomani, qui ab imperatore Constantinopolitano jamdiu animo desciverant, nunc accepta occasionis opportunitate, quia mulier excecato imperatore Constantino filio suo eis iomnium consensu, Karolo regi imperatorias laudes acclamant, eumque per manus Leonis pape coronatus, Cesarem et Augustum appellant. Puppinum vero filium ejus regem Italie ordinatum collaudant. Amymurlin, rex Persarum, Karolo imperatori elephantem et multa munera mittit. Barctalia quoque Theate civitas a Francis capitur. Sanctus Salvius episcopus veniens ab Aquitania ad fiscum Valentianas, a Winigardo, filio Gerardi procuratoris ipsius fisci martyrizatur. Et super ejus corpore requirendo Karolus Magnus imperator divinitus tertio ammonitus, corpus quidem inventum honorifice sepelivit, interfectores autem
Abbreviated transcription (Latin):
ciuerat. reddit. karolus rex
laxones graui prelio uincit
Adelphon rex galithie : re¬
gi krarolo multa mumera
mittit. Sol obtenebratus
hyspama. barciona sarrace¬
ins redoita: a karoli militi¬
bus obsessa est Leonem
papam. celebritatem letanie
maioris agentem. romani
capiunt. et linguam ei o¬
culosqz euellunt. Cui uoce
et uilu redoito diumitus:
iterum ei oculos et linguã
cruunt radicitus. Qui de
manu corum erutus ad
lrarolum fugit quam tociꝰ
Henricus dux foroiuliano
tra naturam aspera ⁊
gelu concreta bis fuit prin¬
na. sed nichil fructibus
nocuit. Karolus rex. leonẽ
papam in sede romana relo¬
cat: irẽ quoq romam pro¬
perat. causas exammat ÷ re¬
os legaliter dampnat: sicqz
onmes romanorum mo¬
tus ledeat. Gens auarum
a fide deficit. Baleares m¬
sule. auxilio francorum a
sarraceins desfensantur. Per
iuudonem karoli ducem
brictones uincuntur. et in
deditionem recipiuntur:
Geroldus dux baioarie. in
pannonia auaribus cõgres¬

Expanded text:
civerat, reddit. Karolus rex civerat, reddit. Karolus rex Saxones gravi praelio vincit. Adelphon rex Galithiae regi Karolo multa munera mittit. Sol obtenebratus Hispania Barcinona Saracenis reddita, a Karoli militibus est obsessa. Leonem papam celebritatem letaniae majoris agentem Romani capiunt, et linguam ei oculosque evellunt. Cui voce et visu reddito divinitus, iterum ei oculos et linguam eruunt radicitus. Qui de manu eorum erutus, ad Karolum fugit quantotius. Heinricus dux Forojulianortra naturam aspera et gelu concreta bis fuit pruina, sed nihil fructibus nocuit. Karolus rex Leonem papam in sede Romana relocat; ipse quoque Romam properat, causas examinat, reos legaliter damnat, sicque omnes Romanorum motus sedat. Gens Avarum a fide deficit. Baleares insulSaracenis defensantur: per Widonem Caroli ducem Brittones vincuntur, et in deditionem recipiuntur. Girardus dux Bajoariae in Pannonia Avaris congres
Abbreviated transcription (Latin):
suit: uentos etiam .xii. pro¬
priis nominibus appella¬
uit: cum antea qua tuor
tantum cardinales uenti
karoli conterriti:
reddunt se xp̃i et regis
fidelitati. karolus rex
cristianam religionem
sancte et pie colens. ec¬
clesias dei ominmodis
honorabat: et ornabat
sacris uasis ac uestibus e¬
dicens. Ut nec iamtoribus
quidem liceret commum
habitu in ecclesia minist¬
re. Extruxit etiam aquis¬
gram basilicam plurime
pulchritudinis ⁊ ad cunis
structuram. a roma et
rauenna columpnas et
clauim confessiomis sanc¬
ti petri. cum uexillo roma¬
ne urbis karolo regi mi¬
sit. Uuithan rex abroti¬
liato in pannoma auarũ
principe yringo: mestima¬
bilem thesaurum eius.
misit regi karolo. Thu¬
dim princeps auarum. se
super erepto si¬
bi mipetio. femineo dolo¬
re abusa. constantinum
filium suum. oculis et ĩ¬
perio priuat : et sola trib
amus imperat. Thatim
hyspanus baremone prefec¬
tus le karolo regi dedit : et
barcmonam que ab illo des¬

Expanded text:
suit; ventos etiam duodecim prosuit; ventos etiam duodecim propriis nominibus appellavit, cum antea quatuor tantum cardinales venti Karoli conterriti, reddunt se Christi et regis fidelitati. Karolus rex christianam religionem sancte ac pie colens, aecclesias Dei omnimodis honorabat, et ornabat sacris vasis ac vestibus, edicens, ut ne janitoribus quidem liceret communi habitu in aecclesia ministrare. Extruxit etiam Aquisgrani basilicam plurimae pulchritudinis, ad cujus structuram a Roma et Ravenna columnas et clavim confessionis sancti Petri cum vexillo Romanae urbis Karolo regi misit. Witthan rex Abrotiliato in Pannonia Avarum principe Yringo, inestimabilem thesaurum ejus misit regi Karolo. Thudun princeps Avarum se super erepto sibi imperio foemineo dolore abusa, Constantinum filium suum oculis et imperio privat, et sola annis 3 imperat. Thatun Hyspanus Barcinonae prefectus se Karolo regi dedit, et Barcinonam, quae ab illo des
Abbreviated transcription (Latin):
mis: a quibusdam franco¬
rum primoribus promis¬
sione regni electus cõtra
Patrem comurauit. Unde
comuctus. tonsoratur ⁊ et
in priuma cenobio retru¬
sus. ulq ad finem ite
deo militauit. Complices
uero conuiratiomis alii ex¬
Siliantur: pauci pimuntꝰ:
dempnatur : et i
presencia adriam pape.
ab ipo felice auctore ab di¬
catur. Hec heresis assere¬
bat filiui dei Aindiuma
natura uerum deum esse.
in humana uero natura
nncupatiuum: item in
diuma natura eum esse
uerum filium dei ÷ in huã¬
na uero. ad optiuum: Unã
personam dei et hominis.
diuidens induas personas¬
ueri scilicet filii et adopti¬
cipumi. sibi suspectos. ocu¬
lis priuat. Larolus rex.
non solum patria lingua.
sed etiam peregeiis lin¬
gius eruditus: barbara et
antiquissima carmina. qui¬
bus ueterum regum bella
et actus canebantur. scrip¬
sit ⁊ et memorie mandauit.
Inchoauit etiam gramina¬
ticam patrii sermonis
Mensibus anni iuixta pro¬
priam linguam. id est teu

Expanded text:
mis, a quibusdam Francomis, a quibusdam Francorum primoribus promissione regni illectus, contra patrem conjuravit. Unde convictus tonsoratur, et in Prumia coenobio retrusus usque ad finem vitae Deo militavit. Complices vero conjurationis alii exiliantur, pauci perimuntudemnatur et in presentia Adriani papae ab ipso Felice auctore abdicatur. Haec heresis asserebat, filium Dei in divina natura verum Deum esse, in humana vero natura nuncupativum; item in divina natura eum esse erum filium Dei; in humana vero adoptivum, unam, personam Dei et hominis dividens in duas personas, scilicet veri filii et adopticipum sibi suspectos oculis privat. Karolus rex, non solum patria lingua, sed etiam peregrinis linguis eruditus, barbara et antiquissima carmina, quibus veterum regum bella et actus canebantur, scripsit et memoriae mandavit. Inchoavit etiam grammaticam patrii sermonis; mensibus anni juxta propriam, id est Teut
Abbreviated transcription (Latin):
tus correxit. Circa paupes
etiam sollicitus: non so¬
lum in regno suo. uerum
etiam transmaria. in egyp¬
to. insyria. in affrica ⁊ pre¬
cipue in iherosolimis. liber¬
nis pauperibus solaciaba¬
tur ÷ transmarmorum re¬
gum amicicias obhoc ma¬
xnne expetens ut xp̃ĩanis
sub eis degentibus esset re¬
leuatio. Alchumus de
britanma oriundus. ma¬
gister et deliciosus regis
laroli sciencia litterarum
prepollet ingallia ÷ cuius
precipue magisterio. ip̃e
rex omnes liberales artes
didicit. Hic multa scrip¬
sit: interq emment libri
de sancta trimitate: scripti
adipm̃ regem. Hic etiam
iussu ip̃ius regis. diui¬
nam hystoriam corre
suam hyrenen. mi¬
petio priuat. solusq an¬
nis sex imperat. karolus
rex. regnum auarum. ter¬
ra mariq impetit: eisq ĩ
sola fuga. spem euadendi
reliquit
chardamo bulgari: turpit
uictus dehonestatur. Char¬
damus sublato omni re¬
gio apparatu: ditatur. Pip¬
piis karoli regis ex con¬
cubina filius gibbo defor¬

Expanded text:
tus correxit. Circa pauperes tus correxit. Circa pauperes etiam sollicitus, non solum in regno suo, verum etiam trans maria in Aegypto, in Syria, in Africa, precipue in Hierosolimis, libernis pauperibus solatiabatur; transmarinorum regum amicitias ob hoc maxime expetens, ut christianis sub eis degentibus esset revelatio. Alchuinus de Britannia oriundus, magister deliciosus regis Karoli, scientia litterarum prepollet in Gallia, cujus precipue magisterio ipse rex omnes liberales artes didicit. Hic multa scripsit, inter quae eminent libri de sancta Trinitate scripti ad ipsum regem. Hic etiam jussu ipsius regis divinam historiam correxsuam Hyrenen imperio privat, solusque annis 6 imperat. Karolus rex regnum Avarum terra marique impetit, eisque in sola fuga spem evadendi reliquit.Chardamo Bulgari, turpiter victus dehonestatur; Chardamus sublato regio omni apparatu ditatur. Pipinus, Karoli regis ex concubina filius, gibbo defor
Abbreviated transcription (Latin):
ceam. uinuersalis synodus
ta episcoporum congrega¬
tur : in qua fides catholica
in presencia hyrenes: et
filii eius constantim. cũ¬
ctorum subscriptione ro¬
boratur: et heresis execrã¬
tium ymagines dei. in
perpetuum abdicatur. Cõ¬
uiratio ualida facta est.
ab austrasiis contra karo¬
lum regem. auctore har¬
derico ÷ qua detecta: mul¬
ti aut membris truncan¬
Etur. aut exiliantur
super rhenum
pontes duos construit.
et munit. et sclauium in¬
gressus. eam sibi subiu¬
gͦat. Adelgisus filius de¬
siderii regis qui uicto pa¬
tre suo: ad grecos confu¬
aut ad repetandum reg
lo cum francis: tentus ab
eis: amara morte perem
Arolus rex hone¬
stati eccleliastice
Fomuino: intentus: le¬
gendi et psallendi discipli¬
nam diligenter correxit.
perpendens enim iterum
gallos a romanis in cantã¬
do discrepare: mettenses
uero. sola nature leuitate.
paululum quid dissonare:
per cantores. rursum sibi
ab adriano papa a roma
directos. dissonancium cã¬

Expanded text:
ceam universalis synodus ceam universalis synodus piscoporum congregatur; in qua fides catholica in presentia Hyrenes et filii ejus Constantini, cunctorum subscriptione roboratur, et heresis execrantium imagines Dei in perpetuum abdicatur. Conjuratio valida facta est ab Austrasiis contra Karolum regem, auctore Harderico. Qua detecta, multi aut membris truncantur, aut exiliantur.super Rhenum pontes duos construit et munit, et Sclaviam ingressus, eam sibi subigit. Adelgisus, filius Desiderii regis, qui victo patre suo ad Grecos confuaut ad repetendum regnlo cum Francis, tentus ab eis amara morte peremp2. 12. Karolus rex honestati aecclesiasticae omnino intentus, legendi et psallendi disciplinam diligenter correxit . Perpendens enim, iterum Gallos a Romanis in cantando discrepare, Mettenses vero sola naturae levitate paululum quid dissonare, per cantores rursum sibi ab Adriano papa a Roma directos dissonantiam can
Abbreviated transcription (Latin):
moyles larracems amus
duobus principatur. Ka¬
rolus saxomam depopula¬
tur. Uuithichindus et al¬
bion duces saxonum laro¬
lo reconciliati. baptizant
et motus saxonum repri
smescalcum suum
contra brittones mittit ⁊ et
per eum. multa brittonum
castra et principes eorum
capit. Signum crucis in
Uestibus homiinum appa
aaron frater eius. sarrace¬
nis principatur. Larolus
rex. romamn ueint ⁊ et cõ¬
tra heregisum beneuenti
ducem uadit. Heregysus.
muneribus et obsidibus
datis. eius gratiam redi¬
mit. Bellum inter fran¬
cos et auares oritur. San¬
gius de celo et terra pro
gem. reus maiestatis adui¬
dicatur. Unde akarolo at¬
tonsus: cum filio eius theo¬
done in monasterio relega¬
tur. In ytalia inter grecos
Tercio inter auares et baio¬
anios pugnatur. Quarto
inter auares et francos pu¬
gnatur ⁊ et in onmbus.
karolus siuis prouenisse
uictoriam letatur. Instã¬
cia tharasii patriarche cõ¬
stantmopolitam. et adria¬
ni pape. lecundo apud i¬

Expanded text:
Moyses Saracenis annis Moyses Saracenis annis duobus principatur. Karolus Saxoniam depopulatur Wintichindus et Albion duces Saxonum Karolo reconciliati baptizantur, et motus Saxonum reprimsynescalcum suum contra Brittones mittit, et per eum multa Brittonum castra et principes eorum capit. Signum crucis in vestibus hominum apparAaron frater ejus Sarace23 principatur. Karolus rex Romam venit, et contra Heregisum Beneventi ducem vadit. Heregisus muneribus et obsidibus datis, gratiam ejus redimit. Bellum inter Francos et Avares oritur Sanguis de caelo et terra profgem reus majestatis adjudicatur; unde a Karolo attonsus, cum filio ejus Theodone in monasterio relegatur. In Italia inter Grecos Tertio inter Avares et Bajoarios pugnatur. Quarto inter Avares et Francos pugnatur, et in omnibus Karolus suis provenisse victoriam laetatur. Instantia Tharasii patriarchae Constantinopolitani et Adriani papae secundo apud Ni
Abbreviated transcription (Latin):
sui. per maritum suum uin¬
dicare temptabat. Obiit
insanret cupiditate
cuta preciosos lapides: ad¬
amauit magne ecclesie coro¬
nam. et accipiens. portauit
eam: et exierunt carbunculi
in capite eius et captus a fe¬
bre mortuus est. Post quẽ
Uxor eius hyrene cum filio
suo constantino imperat
multos utriusq sexus pro
xp̃o martirizat. Karolus rex
orationis causa uadit romã÷
ibiq filii eius. unguntur ĩ
reges: pippmus super yta¬
liam: ludouicus super aqui¬
tamam. Tassilo dux baioarie
ab adriano papa liarolo re
iacentem cum hac scciptu¬
ra. xpũs nascetur ex maria
uirgine et credo in eum. sub
constantino et hyrene mi¬
peratorib o sol iterum
me uidebis. Saxones re¬
bellant. et a karolo bello uic¬
ti. sediciosos usq ad qua¬
tuor milia quingentos et
tradunt et obsides ei tribu¬
Axones rebellant:
pene usq adinternicionem
delentux¬
Axones et trelones
rebellant. et uincũ¬
tur. Uuestphali. a barolo
karoli regis filio debellan

Expanded text:
sui per maritum suum vinsui per maritum suum vindicare temptabat. Obiit insaniret cupiditate circa pretiosos lapides, adamavit magnae aecclesiae coronam, et accipiens portavit eam; et exierunt carbunculi in capite ejus, et captus a febre mortuus est. Post quem uxor ejus Hyrene cum filio suo Constantino imperat multos utriusque sexus pro Christo martyrizat. Karolus rex orationis causa vadit Romam, ibique filii ejus unguntur in reges: Pipinus super Italiam, Ludowicus super Aquitaniam. Tassilo dux Bajoariae ab Adriano papa Karolo regcentem cum hac scriptura: Christus nascetur ex virgine Maria, et credo in eum. Sub Constantino et Hyrene imperatoribus, o sol, iterum me bellant, et a Carolo victi, seditiosos ei, usque ad quatuor millia ducentos, tradunt, et obsides ei tribuSaxones rebellant, pene usque ad internecionem delentuaxones et Fresones rebellant et vincuntur. Westfali a Karolo Karoli regis filio debellant
Abbreviated transcription (Latin):
futuros spondeant
dux laxonm in
normamuam fugit: saxo¬
nes baptizati pasciscuntur.
Ut in genuitatem suam et
sua omma perdant: si umq̃
a fidelitate xpristi et regis
desistant:
obsidet. eiusq capte. niurtis
destructis: uuascones. duos¬
q sarracenorum regulos
sibi subigit ⁊ aliquasq ur¬
bes. indedicionem accipit
Saxones suasu uuinthi¬
chindi franciam atterunt:
sed a larolo uicti fuga si¬
bi consulunt. Thelericus
bulgar. ad leonem impe¬
ratorem fugit: quem bap¬
tizatum imperator patrici¬
um facit. Chardamus bul¬
garibus dommnatur: A¬
seo imperator lyrĩa
incuriat. Karolus
Ftex insaxoma uuestphalcs
sibi subiugit. Hylter annus
dux spoleti. karolo regi se
subdit : eiusq gratiam. mł¬
tis muneribus redimit:
fluuium transgredi¬
Otur: ibiq in eius grãtiam.
bardogauenses et norduite
baptizantur. Tassilo dux
baiorie. contra karolum re¬
gem rebellat: hortatu uxo¬
ris sue. que filia erat deside¬
rii regis: et exilium patris

Expanded text:
futuros spondeant.futuros spondeant.dux Saxonum in Northmanniam fugit. Saxones baptizati paciscuntur, ut ingenuitatem suam et sua omnia perdant, si unquam a fidelitate Christi et regis desistant. obsidet, ejusque captae muris destructis Wascones duosque Saracenorum regulos sibi subigit, aliquasque urbes in deditionem accipit. Saxones suasu Winthichindi Franciam atterunt; sed a Karolo victi fuga sibi consulunt. Thelericus Bulgar ad Leonem imperatorem fugit; quem baptizatum imperator patritium facit. Chardamus Bulgaribus dominatur. eo imperator Siriam incursat. Karolus rex in Saxonia Westfalos sibi subjugat. Hilterandus dux Spoleti Karolo regi se subdit, ejusque gratiam multis muneribus redimit. fluvium transgreditur, ibique in ejus gratiam Bardogavenses et Nortliutae baptizantur. Tassilo dux Bajoariae contra Karolum regem rebellat, hortatu uxoris suae, quae filia erat Desiderii regis, et exilium patris
Abbreviated transcription (Latin):
hus picto: imperator eos
ex improuilo aggressus.
nobiliter de eis trumphauͭ.
karolus rex sigiburcht.
castrum saxonum capit
ter cum eis confligit: et
uictor obsides pacis ab eis
accipit:
rator. plaga pessi¬
mi incendi duunitus per¬
cutitur : et clamans ad huc
uiuens. igmi sum mextĩ¬
giubili trãditus. miserabi¬
liter moritur. Post quem.
filius eius leo. amns quĩ
q imperat. Habdalas etiã
amyras moritur ⁊ post quẽ
cens principatur. In y¬
talia quibusdam rebellioẽ
meditantibus ytaliam re¬
li capit: et ducem eius
cipit ÷ capta quoq tarusio
Urbe: ceteris. maiestate sui
nomus terrorẽ ncutit
Saxombus heresburcht
castrum obsidentibus glo¬
ria dei super ecclesiam ap¬
paruit omnibus duobus
scilicet scutis sanguineo
colore fi imantibus quosoã
motus. Ut in bello peraera
dantibus. Karolus saxom¬
am uelut tẽpestas proterit:
municiones irrumpit : et
ad hoc eos impellit. Ut se.
et patriam ei dedant ⁊ et
datis obsidibus se xp̃ianos

Expanded text:
bus pacto, imperator eos bus pacto, imperator eos ex improviso aggressus, nobiliter de eis triumphavit. Karolus rex Sigiburch castrum Saxonum capit: ter cum eis confligit, et victor obsides pacis ab eis accepit. rator plaga pessimi incendii divinitus percutitur, et clamans adhuc vivus: Igni sum inextinguibili traditus, miserabiliter moritur. Post quem filius ejus Leo annis 5 imperat. Habdallas etiam amiras moritur, post quem cenis principatur. In Italia quibusdam rebellionem meditantibus, Italiam relii capit, et ducem ejus cipit; capta quoque Tarvisio urbe, caeteris majestate sui nominis terrorem incutit. Saxonibus Heresburch castrum obsidentibus, gloria Dei super aecclesiam apparuit omnibus, duobus scilicet scutis sanguineo colore flammantibus quosdam motus, ut in bello, per aera dantibus. Karolus Saxoniam velut tempestas proterit, munitiones irrumpit, et ad hoc eos impellit, ut se et patriam ei dedant, et datis obsidibus se christianos
Abbreviated transcription (Latin):
rex lrarolus dunso excer¬
citu. multas urbes ultra
padum comprebendit:
inter quas ueronam capit̃.
in qua autharius francus
cum uxore. Karlomauni
et filiis eus latens. se cum
eis regi dedit : adelgisus ue¬
ro regis desiderii filius qui
illuc fugerat. inde elapsus:
constantmopolim fugit
Obsidionem papiensiũ
pestilencia mortalitatis
aggrauante: cuutas regi
karolo aperitur ⁊ desiderius
rex cum uxore et filia et
cunctis principibus capi¬
tur et perpetuo exilio ad
gallias. agilfredo leodicen¬
sium epõ dirigitur. Quic¬
quid per multa tempora
longobardi romans ab¬
stulerant. karolus eis re¬
stituit ⁊ regno uero longo¬
bardorum destructo totam
ytaliam sub iure regni frã¬
corum redigit. Taliter lõ¬
gobardi uicti. regnare de¬
stiterunt : post annos du¬
ytalia regnare ceperunt.
Karolus rex saxomam re¬
petens tripertito excercitu
concurrit saxomb eiq
uictoria prouenit in
omnibus:
eos conuenit. Non multo
post autem rupto abulgari¬

Expanded text:
rex Karolus diviso exerrex Karolus diviso exercitu, multas urbes ultra Padum comprehendit; inter quas Veronam capit, in qua Autkarius Francus cum uxore Karlomanni et filiis ejus latens, se cum eis regi dedit; Adelgisus vero Desiderii regis filius, qui illuc fugerat, inde elapsus Constantinopolim fugit. Obsidionem Papiensium pestilentia mortalitatis aggravante, civitas regi Karolo aperitur. Desiderius rex cum uxore et filia et cunctis principibus capitur, et perpetuo exilio ad Gallias Agilfredo Leodiensium episcopo dirigitur. Quidquid per multa tempora Langobardi Romanis abstulerant, Karolus eis restituit; regno vero Langobardorum destructo, totam Italiam sub jure regni Francorum redigit. Taliter Langobardi victi regnare destiterunt post anItalia regnare coeperunt. Karolus rex Saxoniam repetens, tripartito exercitu concurrit Saxonibus, eique victoria provenit in omnibus. eos convenit. Non multo post autem rupto a Bulgari