comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne qͥd lex generalit̾ omĩbꝰ eleccis. qͥd uͦ paucis ꝑfe¬
ctioribꝰ specialit̾ loquat᷑ accendere. ut altiori ex¬
cellentia meritorũ. ad altiora possint prȩmia
ꝑuenire. Nã qͦd frẽm suũ moyses cũ filus in sa¬
cerdotiũ ordinare p̃cipit᷑. qͥd nobis aliud mysti¬
ce cõmendat. nͥ qͦd om̃s qui officiũ doccoris sor¬
ciunt᷑ canco debent studio & amore medicatio¬
ni diuinȩ legis adherere. ut quasi germana ei
uideant᷑ cognatione coniuncti: Neq hoc qͦd pri¬
mi filiorũ aaron post ordinationẽ cũ ignẽ alie¬
nũ offerrent corã dño igne cȩlesti ꝑierunt. a sig-¬
nificatione miserabilis nr̃i tẽporis abhorret. ubi
nonnulli sacerdocũ ac doctorũ loco pociti. qͦd dic¬
cu qͦq graue ac lugubre sacis est. dũ ignẽ cupidi¬
tatis igni suꝑnȩ dilectionis anceponunt. igne
suꝑnȩ ultionis absumunt᷑: quorũ ꝑpecua dãna¬

Expanded text:
ne quid lex generaliter omnibus electis, quid vero paucis perfene quid lex generaliter omnibus electis, quid vero paucis perfectioribus specialiter loquatur, attendere: ut altiori excellentia meritorum ad altiora possint praemia pervenire. Nam quod fratrem suum Moyses cum filiis in sacerdotium ordinare praecipitur, quid nobis aliud mystice commendat, nisi quod omnes qui officium doctoris sortiuntur, tanto debent studio et amore meditationi divinae legis adhaerere, ut quasi gemina ei videantur cognatione conjuncti? Neque hoc quod primi filiorum Aaron post ordinationem cum ignem alienum offerrent coram Domino, igne coelesti perierunt, a significatione miserabilis nostri temporis abhorret ubi nonnulli sacerdotum ac doctorum loco potiti quod dictum quoque grave ac lugubre satis est, dum ignem cupiditatis igni supernae dilectionis anteponunt, igne supernae ultionis absumuntur; quorum perpetua damna
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatio & habitus recce eccłiȩ sacerdocibꝰ con¬
gruit. ita ut om̃e qͦd illic in ornatu uestiũ cla¬
rum extrinsecus fulgebat: hoc intellectũ spũa¬
lit̾ in ipsis sacerdotũ nr̃orũ mencibꝰ altũ intꝰ emi¬
neat. hoc in eorũ accibꝰ prȩ cȩteris fideliũ meri¬
tis foris głosũ clarescat. Vnde apte p̃cipit᷑ moysi:
ut applicet ad se aaron fre̾m suũ cũ filiis d̾ medio
filiorũ isrł ad fungendũ sacerdocio corã año. Ne¬
cesse est ut quicunq ad maiorẽ in scã ȩccłia gradũ
ꝓmouendi st̃: maiori mentis industria sese ad legẽ
dei applicent. id est diuinorui obseruantiȩ manda¬
torũ sollertiore p̃ cȩceris animo copulent᷑. Hoc
est enĩ eos qͥ sacerdocio funccuri st̃ de medio filio¬
rũ isrł ad cooysen applicari. pͣsules ac doccores
scẽ ȩccł̃iȩ cõmunẽ uitã eleccorũ singulari men-¬
cis culmine transcendere: & familiari inspeccio¬

Expanded text:
ordinatio et habitus, recte Ecclesiae sacerdotibus conordinatio et habitus, recte Ecclesiae sacerdotibus congruit: ita ut omne, quod illic in ornatu vestium clarum extrinsecus fulgebat, hoc intellectum spiritualiter, in ipsis sacerdotum nostrorum mentibus altum intus emineat; hoc in eorum actibus prae caeteris fidelium meritis, foris gloriosum clarescat. Unde apte praecipitur Moysi, ut applicet ad se Aaron fratrem suum cum filiis de medio filiorum Israel, ad fungendum sacerdotio coram Domino. Necesse est enim, ut quicunque ad majorem in sancta Ecclesia gradum promovendi sunt, majore mentis industria, sese ad legem Dei applicent, id est divinorum observantiae mandatorum, solertiore prae caeteris animo copulentur. Hoc est enim eos qui sacerdotio functuri sunt de medio filiorum Israel, ad Moysen applicari: praesules ac doctores sanctae Ecclesiae, communem vitam electorum, singulari mentis culmine transcendere, et familiari inspectio
Abbreviated transcription (Latin):
tium & tabernaculũ in qͦ gerebat᷑. & popłs cui
gerebat᷑ iã audũ esse cessauert᷑ꝰ Unde constat
hoc in scã eccłia uerbũ ẽẽ complendũ. ubi succe¬
dentibꝰ sibi ꝑ ordinẽ doctoribꝰ simul & auditori¬
bus uericatis. nunquã deerunt spũales filii isrł qͥ¬
in aomũ añi dona pietatis offerant. & filii aaron
id est ueri sacerdotis nr̃i qͥ illis lucẽ uerbi minis¬
trent: donec cõpleco scłi huiꝰ statu & ipso qͦq ca¬
bernaculo dei toco id est uniuersa electorũ mul¬
citudine ad regnũ cȩleste translata. ñ ert ultra
qui ab hoĩbꝰ erudiant᷑ homines. cũ sit ds̃ oĩa m oĩb¬
pplica qͦq ad te aaron fre̾m cuũ cũ filiis su¬
is de medio filiorũ isrł: ut sacerdocio fungant᷑
michi aaron. nadab & abui. & eleazar & ithamar.
Descripta factura cab̃nacłi: consequent̾ sacerdo¬
ces qui in eo ministrent ordinant᷑. Quorũ qͥdẽ

Expanded text:
tium et tabernaculum, in quo gerebatur, et populus cui tium et tabernaculum, in quo gerebatur, et populus cui gerebatur, jamdudum esse cessaverunt? Unde constat hoc in sancta Ecclesia verbum esse complendum, ubi succedentibus sibi per ordinem doctoribus, simul et auditoribus veritatis, nunquam deerunt spirituales filii Isrin domum Domini dona pietatis offerant, et filii Aaron, id est, veri sacerdotis nostri, qui illis lucem verbi ministrent: donec completo saeculi hujus statu, et ipso quoque tabernaculo Dei toto, id est universa electorum multitudine ad regnum coeleste translata, non erunt ultra, qui ab hominibus erudiantur homines, cum sit Deus omnilica quoque ad te Aaron fratrem tuum cum filiis suis de medio filiorum Israel, ut sacerdotio fungantur mihi Aaron, Nadab et Abiu, et Eleazar et Ithamar . Descripta factura tabernaculi, consequenter sacerdotes qui in eo ministrent ordinantur, quorum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mis cestamencũ meũ ꝑ os tuũ: Tu uͦ odisti disci¬
plinam. Et cęc̾a. Quales & iacobꝰ a collocatione
lucerne dei hoc est a uerbo p̃cucationis benigna
exhortatione retrahit dicens. Nolite plures ma-
gistri fieri fr̃s mei: scientes qm̃ maiꝰ uidiciũ sumi¬
cis. Illud uidelicet iudiciũ qͦd pͣmisimꝰ. iã dudũ psal
mistȩ uoce pͣmissũ. Bene aũt adhuc addicur.
cusq mane luceat corã dño. Cũ enĩ transac¬
ca nocte scłi huiꝰ mane futuri scłi claruerit. de qͦ
cerna librorũ indigemꝰ. apparente & illustrante
nos uera luce mundi. de qͦ dicit ꝓph̃a. Uob̾ aũc ti¬
mencibus nom̃ meũ: oriec᷑ sol iusticie. Perpecu¬
hȩc clausula sicut & pͣcedentia quȩ de tab̾nacu¬
lo ac uasis acq utensilibꝰ eiꝰ dicta st̃. spũali ma¬
gis sensu quã carnali intelligenda acq exponẽ¬
da est. Qͦmͦ enĩ uxta litterã ꝑpetuus esse poce¬
rit culcus officii sacerdocalis. ubi & ipsũ sacerdo¬

Expanded text:
mis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et caetera . Quales et Jacobus a collocatione lucernae Dei, hoc est, a verbo praedicationis benigna exhortatione retrahit, dicens: Nolite plures fieri magistri, fratres mei, scientes quoniam majus judicium sumitis . Illud videlicet judicium, quod missum. Bene autem adhuc additur: Et usque mane luceat coram Deo. Cum enim nocte transacta saeculi hujus, mane futuri saeculi claruerit, de quocerna librorum indigemus, apparente et illustrante nos vera luce mundi, de quo dicit et propheta: Vobis autem timentibus nomen meum orietur Sol justitiae . Perpetuhaec clausula sicut et praecedentia, quae de tabernaculo ac vasis, atque utensilibus ejus, dicta sunt, spirituali magis sensu quam carnali intelligenda atque exponenda est. Quomodo enim juxta litteram perpetuus esse potuit cultus officii sacerdotalis, ubi et ipsum sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
nati filii dĩ. que posuit ds̃ ꝓpiciationẽ ꝓ peccati
nr̃is. consona uoce p̃dicant. B ene sequit᷑ & col¬
locabunt ea a aron & filii eiꝰ: quia ñ omĩũ est
sacramenta fidei pͣdicare in popło. sed eorũ solũ¬
modo qui & casticate fidei & exequucione boni
oꝑis ad filios sũmi sacerdotis dñi uidelicet & sal¬
uatoris nr̃i ꝑtinere ꝓbant᷑. Cȩcerũ quisq uel
a puritate fidei prauo dogmate aberrat. uel in¬
cegritatẽ cognite & seruatȩ fidei opũ nequã im¬
ꝓbitate cõmaculat: talis & si sacer docis nomine

Expanded text:
nati Filii Dei, quem posuit Deus propitiationem pro peccatis nati Filii Dei, quem posuit Deus propitiationem pro peccatis nostris, consona voce praedicant. Bene sequitur: Et collocabunt eam Aaron et filii ejus; quia non omnium est sacramenta fidei praedicare in populo, sed eorum solummodo, qui sibi et castitate fidei, et exsecutione boni operis ad filios summi sacerdotis, Domini videlicet et Salvatoris nostri, pertinere probantur. Caeterum quisquis vel a puritate fidei pravo dogmate aberrat, vel integritatem cognitae et servatae fidei, operum nequam improbitate commaculata: talis etsi sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
menda holochausta ac redolenda thimiamata:
predicent uerbũ aoctores ñ suũ sed dñi. ꝓcestanteᷤᷤ
cum fiducia. Non enĩ sumꝰ sic̃ plurimi adult̾an¬
tes uerbũ dñi: sed ex sinceritate. sed ex dõ. sicut
coram dõ in xp̃o loquim᷑. Hoc igne utant᷑ ad il¬
lustranda cognitione fidei corda audientiũ. hoc
ad ꝑficienda ac dõ consecranda holochausta bono¬
rum oꝑũ suorũ: hoc ad incendenda thimiama¬
ta orationũ scãrũ. Bene aũt dicit᷑ ut ardeat lu¬
cerna semꝑ in tab̾nacło cestimonii: quia nunquã
in scã ȩccłia lux p̃dicationis. nunquã debet humi¬
litas auditorũ pura quȩ hanc libenter excipiat.
ĩmo & sollerter inquirat aeesse. Bene addic᷑. Ex¬
tra uelũ qͦd appensũ est cestimonio. Non enĩ i¬
tra uelũ cȩli opꝰ habemꝰ lucerna script᷑arũ ubi
arca est dm̃. & cherubim głȩ ꝓpiciatoriũ obu-¬
brant: id est agmina cȩlestis miliciȩ głiã incañ¬

Expanded text:
menda holocausta ac redolenda thymiamata. menda holocausta ac redolenda thymiamata. Praedicent verbum doctores non suum, sed Domini, protestantes cum fiducia. Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum, sed ex sinceritate, sed ex Deo, sicut coram Deo in Christo loquimur. Hoc igne utantur ad illustranda cognitione fidei corda audientium: hoc, ad perficienda ac Deo consecranda holocrum operum suorum; hoc ad incendenda thymiamata orationum sanctarum. Bene autem dicitur: Ut ardeat lucerna semper in tabernaculo testimonii; quia nunquam in sancta Ecclesia lux praedicationis, nunquam debet humilitas auditorum pura, quae hanc libenter excipiat, imo et solerter inquirat, deesse. Bene additur: Extra velum quod oppansum est testimonio. Non enim intra velum coeli opus habemus lucerna Scripturarum, ubi arca est Domini, et Cherubin gloriae propitiatorium obumbrant, id est, agmina coelestis militiae gloriam incar
Abbreviated transcription (Latin):
uarũ p̃cipiunt᷑. & insuꝑ addit᷑ purissimũ piloq
concusũ. Solec nanq oleũ myrcinũ. solet rafi¬
ninũ. solet de nuce. uel de lino alusq diuersi
generis speciebus fieri: sed nullũ offerri licet in¬
cab̾nacło dei nisi qͦo de lignis oliuarũ efficit᷑. sicut
nec ignis aliꝰ quã qui de celo descendit. uel in luc̃¬
nis scĩs ardere. uel in alcare dei debet accendi. Sc̃s
enĩ sp̃s aiscipline effugiet fictũ. Offerant gͦ filii is¬
rahel oleũ ad lucernã ñ qualecunq sed de lignis
oliuarũ. & hoc purissimũ piloq contusũ: oftant
boni aucitores spũalibꝰ doccoribꝰ conscienciam
puram & caritatis gr̃a fecundã piloq sedulȩ ꝓ-¬
bationis ab omĩ nequitiȩ cõmixcione ꝑmundia¬
tam. quȩ sola uidelicet intentione placendi &
seruiendi anõ uerba eiꝰ audire aelectet᷑. Offerat
aaron cũ filiis suis ignẽ ñ alienũ sed desuꝑ mis¬
sum ad accendendã lucernã. sicut ȩciã ad consu¬

Expanded text:
cipiuntur; et insuper additur, Purissimum, piloque contusum. Solet namque oleum nardinum, solet raphaninum, solet de nuce, vel de ligno, aliisque diversi generis speciebus fieri, sed nullum offerri licet tabernaculo Dei, nisi quod de lignis olivarum conficitur: sicut nec ignis alius quam qui de coelo descendit, vel in lucernis sanctis ardere, vel in altari Dei debet accendi: Sanctus enim Spiritus disciplinae effugiet fictum. Offerant ergo filii Israel oleum ad lucernam olivarum, et hoc purissimum piloque contusum. Offerant boni auditores spiritualibus doctoribus, conscientiam puram et charitatis gratiam fecundam, piloque sedulae probationis ab omni nequitiae commistione permundatam, quae sola videlicet intentione placendi et serviendi Domino, verba ejus audire delectet. Offerat Aaron cum filiis suis, ignem non alienum, sed desuper missum ad accendendam lucernam: sicut etiam ad consu
Abbreviated transcription (Latin):
nanq ob recordationẽ noĩa patrũ suꝑ utrunq
portat humerũ. cũ diligent̾ om̃i hora p̾cedenti¬
um scõrũ uicã ꝑpendens. & in aduersis & in ꝓspe¬
ris uircutũ sẽꝑ ornam̃to munit᷑. quatinꝰ iuxta

Expanded text:
namque ob recordationem nomina patrum super utrumque namque ob recordationem nomina patrum super utrumque portat humerum, cum diligenter omni hora, praecedentium sanctorum vitam perpendens, et in adversis et prosperis virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
pcis dnĩcis humilit̾ subditꝰ incedat. & auditoribꝰ
suis semꝑ cȩlestia siue sua siue patrũ exempla
quȩ sequant᷑ ꝓponat. Apte etiã idẽ lapides in¬
cludi auro atq circundari iubent᷑. Auro nãq
uel intellectꝰ ut supͣdictũ est. uel certe caritas in¬
sinuat᷑: quia sic̃ aurũ mecallis. ita caritas uirtu¬
tibus prȩstat cȩceris. Includunt᷑ uͦ auro lapideᷤᷤ
& circundant᷑ p̃ciosi. cũ oꝑacio uircucũ adeo pu¬
ro undiq uersũ intellectũ crcũspicit᷑. ut niebil
in eis uiciorũ latere. nichil remanere sordidũ
ꝑmictat᷑. cũ ipse uircutes ita uinculo caritatis c̃¬
tinent᷑ : ut nulla rerũ mutabilicate a suo statu
decidere. nunquã de babitu sac̾dotis torpence
mentis custodia ualeant ꝓlabi. Bene aũt seqͥt᷑.
orcabitq aaron nomina eorũ corã dño. su¬
per utrũq humerũ ob recordationẽ. Sacerdos

Expanded text:
ptis dominicis humiliter subditus incedat, et auditoribus ptis dominicis humiliter subditus incedat, et auditoribus suis semper coelestia, sive sua, sive patrum exempla quae sequantur, proponat. Apte etiam iidem lapides includi auro atque circumdari jubentur. Auro namque vel intellectus ut supradictum est, vel certe charitas insinuatur, quia sicut aurum metallis, ita charitas virtutibus praestat caeteris. Includuntur vero auro lapides et circumdantur pretiosi, cum operati virtutem adeo puro undique versum intellectu circumspicitur, ut nil in eis vitiorum latere, nil remanere sordidum permittatur, cum ipsae virtutes ita vinculo charitatis continentur, ut nulla rerum mutabilitate, a suo statu decidere, nunquam de habitu sacerdotis, torpente mentis custodia valeant prolabi. Bene autem sequitur: Portabitque Aaron nomina eorum coram Domino, super utrumque humerum ob recordationem. Sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
de his nate st̃ in orationibꝰ & sacrificiis memor
existerec. ut idẽ popłs scripta in ueste p̃sulis sui
patrũ nomina uidens curaret sedulo ne ab illo¬
rũ meritis desciscens ad errorũ contagia declina¬
ret. Nohoc enĩ ualec qͦd dictũ est: & pones in utͦq
lacere suꝑhumeralis memoriale filiis ifrł. Nc
quoq poncifex in suꝑ hum̾ali noĩa gestat pat̾ar¬
archarũ. cũ doccor quisq siue p̃sul ȩccłie in oĩbꝰ
quȩ agit patrũ p̃cedentiũ facta considerat: atq
ad corũ imitationẽ uitã dirigere. & onꝰ exange¬
betꝰ sacerdos in humeris lapides pͣciosos. & in eis
nomina patrũ inscripta: cũ & ipse claricate bo¬
norũ oꝑũ cunccis admirandus extiterit & eandẽ
claritatẽ ñ a se nouit̾ inuencã. sed anciqͣ sibi pa¬
trũauctoritate tradicã e̾ẽ. docuerit. Duplici au¬
tem racione hȩc in humeris portat: ut & ipse p̃ce¬

Expanded text:
de his natae sunt, orationibus et sacrificiis memor de his natae sunt, orationibus et sacrificiis memor existeret; ut idem populus scripta in veste praesulis sui patrum nomina videns, curaret sedulo, ne ab illorum meritis desciscens, ad errorum contagia declinaret. Ad hoc enim valet quod dictum est: Et pones in utroque latere superhumeralis memoriale filiis Israel. Nunc quoque pontifex in superhumerali noarcharum, cum doctor quis sive praesul Ecclesiae, in omnibus quae agit patrum praecedentium facta considerat, atque ad eorum imitationem vitam dirigere, et onus evangebetque sacerdos in humeris lapides pretiosos, et in eis nomina patrum inscripta, cum et ipse claritate bonorum operum cunctis admirandus exstiterit, et eamdem claritatem non a se noviter inventam, sed antiqua sibi patrum auctoritate traditam esse, docuerit. Duplici autem ratione haec in humeris portat, ut et ipse praece
Abbreviated transcription (Latin):
magnarũ uircutũ uel ad horã debet int̾mit¬
ci sed semꝑ auro sapientiȩ lucidꝰ. sẽꝑ yacincho
spei in suꝑna ereccꝰ. sẽꝑ regni cȩlestis puspura
aduersus uiciorũ bella magnanimꝰ. sẽꝑ cocco
bis tineto geminȩ ailectionis flãmeus: seꝑ recor¬
ca bisso casticatis carnis sacerdos siue doccor fi¬
desiũ oebet eẽ nicidꝰ. Sumesq lapides du¬
Sos onichinos: & sculpes in eis nomina filiorũ isrł.
s ex nomina in lapide uno. & sex reliq̃ in alco:
uixta or dinẽ natuutatis eorũ. Oꝑe sculpcori
& celacura gẽmarii sculpes eos nominibꝰ filio¬
rũ isrł melusos auro atq circundatos. &pones
in ut᷑q lace sup hum̃ alis memoriale filis urłꝰ
Tres ob causas aaron nomina patriarcharũ in¬
cer sacrificia semꝑ in humeris sicut & in pecto¬
re portabat: ut uidelicet ipse fidẽ uitãq patri¬
archarũ meminissec imitari. ut .xiiͦ. tribuũ qͦ

Expanded text:
magnarum virtutum, vel ad horam debet intermitmagnarum virtutum, vel ad horam debet intermitti; sed semper auro sapientiae lucidus, semper hyacintho spei in superna erectus, semper regni coelestis purpura, adversus vitiorum bella magnanimus, semper cocco bis tincto geminae dilectionis flammans, semper retorta bysso castigatae carnis sacerdos sive doctor fidelium, debet esse nitidus. Sumesque lapides duos onychinos, et sculpes in eis nomina filiorum Israel. sex nomina in lapide uno et sex reliqua in altero iuxta ordinem nativitatis eorum opere sculptoris et celatura gemmarii sculpes eos nominibus filiorum Israhel inclusos auro atque circumdatos et pones in utroque latere superumeralis memoriTres ob causas Aaron nomina patriarcharum inter sacrificia semper in humeris sicut et in pectore portabat, ut videlicet ipse fidem, vitamque patriarcharum meminisset imitari, ut duodecim tribuum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
solitariã relinquat. seo quasi duȩ ore suꝑ hu-¬
meralis sibi inuicẽ copulent᷑. aũ omĩa quȩ foriᷤ
bona monstram. intꝰ pura & simplici intencio¬
ne dõ placendi gerimꝰ: Et boc in utꝰq lacere
suꝑ bumeralis: ut inter aduersa & ꝓsꝑa c̃cordi
semꝑ accione & cogitatione condicori nr̃o ser¬
uiamꝰ. Deserit nanq ora breuior latiorẽ. ac
discordante mensura in unũ redire nequeunt:
si cũ extrinsecꝰ bona facere ꝓ ȩt̾na recributio¬
ne uel remuneratione cernim᷑. intencione pla¬
cendi hoĩbꝰ in secreco mencis implicam᷑. huma¬
niq fauoris magis quã uicȩ inuisibilis p̃mia
requirimͦ. Ipsaq cextura & cuncta opis ua¬
te suꝑhumeralis aurũ. in altera yacinchꝰ. in
alia rursũ alii atq alii colores fuert̃ s om̃s
colores utiq ꝑ omĩa cũ auro ipso fuere c̃cexti.
Quia nimirũ in accione sac̾docali nunqͣ aliqͣ

Expanded text:
solitariam relinquat. Sed quasi duae orae superhusolitariam relinquat. Sed quasi duae orae superhumeralis sibi invicem copulentur: dum omnia quae foris bona monstramus, intus pura et simplici intentione Deo placendi gerimus, et hoc in utroque latere superhumeralis, ut inter adversa et prospera concordi semper actione et cogitatione Conditori nostro serviamus. Deserit namque ora brevior latiorem, ac discordante mensura in unum redire nequeunt, si cum extrinsecus bona facere pro aeterna retributione cernimur, intentione placendi hominibus, in secreto mentis implicamur, humanique favoris magis quam vitae invisibilis praemia requirimus. Ipsaque textura et cuncta operis vate superhumeralis aurum, in altera hyacinthus, in alia rursum alii atque alii colores fuerunt. Sed omnes colores utique per omnia cum auro ipso fuere contexti, quia nimirum in actione sacerdotali nunquam aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
cocei sulgorẽ aemonstrat. Ouas oras iunccas
habebit in utͦq latere sũmitatũ: ut in unũ rede¬
ant. De hoc in sequentibꝰ ita dicit᷑. Fecit igitꝰ sup
bumerale de auro y acincho & purpura. Et pau¬
lopost. Duasq oras sibi inuicẽ copulatas inutq
lacere sũmicatũ. Ex qͦ ueri simile uidec᷑ qa pli¬
cata ueste comunctȩ sibi fuerint ore utriꝰq par¬
tis in utꝰq latere a sursũ usq deorsũ. ita ut ai¬
midiũ uestis intuenciũ oculis foris apparerec.
dimidiũ uͦ aliud interiꝰ laceret sed orȩ utͦruq
conuinccȩ usq ad extremos angulos ad inferi¬
ora descenderent. In qͦ qͥd aliud nobis qr̃pice in¬
celligendũ. nisi ut cũ bona foris oꝑa ꝓximis osten¬
dimꝰ: eadẽ intͦ corã dño incegra seruemꝰ. Ne
unquã uel castitatẽ purȩ cogitationis minor
pie accionis ꝑfeccio sequat᷑. uel ꝑfectionẽ quȩ¬
uidetꝰ oꝑis ĩꝑfeccioris mencis incencio ex parce

Expanded text:
ci fulgorem demonstrat. Duas oras junctas habebit in utroque latere summitatum, etc. De hoc in sequentibus ita dicitur: Fecit igitur super humerale de auro, hyacintho, et purpura. Et paulo post: Duasque oras invicem copulatas in utroque latere summitatum. Ex quo verisimile videtur quod plicata veste conjunctae sibi fuerint orae utriusque partis in utroque latere a sursum usque deorsum; ita ut dimidium vestis intuentium oculis foris appareret, dimidium vero aliud interius lateret; sed orae utrorumque conjunctae, usque ad extremos angulos ad inferiora descenderent. In quo quid aliud nobis typice intelligendum, nisi ut cum bona foris opera proximis ostendimus, eadem intus coram Domino integra servemus? ne unquam vel castitatem purae cogitationis minor piae actionis perfectio sequatur, vel perfectionem videtur operis, imperfectioris mentis intentio ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
& integritas cordis eiꝰ. & fidei sinceritas scrucet᷑.
Suꝑhumerale gͦ qͦd in humeris gestabat pontifex:
illud exangłicum onꝰ accipiamꝰ. de qͦ dñs ait. lu¬
gum enĩ meũ suaue ẽ: & onꝰ meũ leue est. Qͦs
manifestiꝰ alibi nobis cõmendans aiebat. Si qͥs

Expanded text:
etiam integritas cordis ejus, et fidei sinceritas scrutetur. etiam integritas cordis ejus, et fidei sinceritas scrutetur. Superhumerale ergo quod in humeris gestabat pontifex, illud evangelicum onus accipiamus, de quo Dominus ait: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Quod mani
Abbreviated transcription (Latin):
enim ut qͦ maiore qͥs gradu ẽe̾t in signis: eo plu¬
ribus ȩciã uircutũ actibꝰ admirandꝰ fulgeret. Cũ¬
cta aũt fiunt de auro p̃ciosisq coloribꝰ. qͥa nichil
uile ac sordidũ in sacerdotis ore uel oꝑe debet
apparere: sed cuncta quȩ agit. uniuersa quȩ lo¬
quit᷑. omĩa quȩ cogitat. & corã hoĩbꝰ pͣclara. &
in conspectu interni arbitri oporcet esse głosa.
acient aũt suꝑhumerale de auro & yacincho
ac purpura coccoq bis tincto & bisso recorta
oꝑe polimito. Qm̃ in humeris onera portare so¬
lemꝰ. quid ꝑ suꝑhumerale poncificis nͥ labores bo¬
norũ oꝑũ. quȩ iugit̾ corã dño ferre debet oscẽ¬
auntͦ Et apce primo de suꝑhumerali faciendo
p̃cipit᷑: quia qͥsqͥs ad sacerdotiũ magisteriũq
popłi dei ꝓmouendus est. pͥmũ eiꝰ debent oꝑa¬
cognosti. Ut dũ hoc qͦd foras omĩbꝰ pacet irre¬
prehensibile paruerit: conuenient̾ ex cempore

Expanded text:
enim ut quo majore quis gradu esset insignis, eo pluenim ut quo majore quis gradu esset insignis, eo pluribus et jam virtutum actibus admirandus fulgeret. Cuncta autem fiunt de auro pretiosisque coloribus, quia nihil vile ac sordidum, in sacerdotis ore vel opere debet apparere; sed cuncta quae agit, universa quae loquitur, omnia quae cogitat, et coram hominibus praeclara, et in conspectue de auro et hyacintho ac purpura coccoque bis tincto et bysso retorta, opere polymito . Quoniam in humeris onera portare solemus, quid superhumerale pontificis, nisi labores bonorum operum, quae jugiter coram Domino ferre debet, ostenduntur? Et apte primo de superhumerali faciendo praecipitur, quia quisquis ad sacerdotium magisteriumque populi Dei promovendus est, primum ejus debent oognosci, ut dum hoc quod foras omnibus patet, irreprehensibile apparuerit, convenienter ex tempore
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc singula facca sint: pleniꝰ in sequencibꝰ explĩca¬
cur. Hacionale aũt peccoris habicꝰ: suꝑbumerale
est humerorũ. Iunica & linea stricca id est cami¬
sia. tocũ corpꝰ oꝑiunt. Cidaris caput ornat: bal¬
ceus utranq tunicã simul & suꝑhumerale arciꝰ
ad corpꝰ aptat. Quibꝰ sex indum̃tis infertꝰ sepcimũ
iungit᷑ & occauũ: feminalia uidelicet linea ad coo
ꝑiandã carnẽ curpitudinis. & lamina aurea su-¬
ꝑ ciddarĩ quȩ ticulo nominis añi cec̾is alcior oĩbꝰ
eminebat. Lineã aũt striccã dicit: qm̃ adherebat
corpori. & ita arca erat astrictis manicis ut nul-¬
la ei omĩno ruga messec. Descendebat aũt usq
ad crura: unde & grece poderis id est calaris uo¬
cabat᷑. His occo generibꝰ uestiũ pontifex cẽpore
sacrificii solebat indi: e quibꝰ erant .iiiͬ. & mino¬
ris ordinis sacerdotibꝰ concessa. Feminalia uide¬
licet linea. cunica & baleus. & cidaris. Decebat

Expanded text:
haec singula facta sint, plenius in sequentibus explicatur. Rationale autem pectoris habitus, superhumerale est humerorum; tunica et linea stricta, id est, camisia, totum corpus operiunt, cidaris caput ornat, baltheus utramque tunicam, simul et superhumerale arctius ad corpus aptat. Quibus sex indumentis inferius septimum jungitur et octavum, feminalia videlicet linedam carnem turpitudinis, et lamina aurea super cidarim, quae titulo nominis Domini, caeteris altior omnibus, eminebat. Linea autem stricta dicitur, quoniam adhaerebat corpori, et ita arcta erat astrictis manicis, ut nulla ei omnino ruga inesset. Descendebat autem usque ad crura: unde et Graece poderis, id est, talaris vocabatur. His octo generibus vestium pontifex tempore sacrificii solebat indui, e quibus erant quatuor et minoris ordinis sacerdotibus concessa: feminalia videlicet, linea tunica, et baltheus et cidaris. Dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. oꝑa st̃ iusticiȩ & scĩtatis: quȩ scriptura sacre
legis reccoribꝰ habenda cõmendat. qͦrũq in bis qui
precessere in xp̃o exempla quȩ imitent᷑ ostendit.
Sapientes aũt corde qͦs ad faciendas easdẽ uestes
teriq doccores ueritatis: qͥ nob aꝑtissime qͦmͦ uiue¬
re sacerdotes & ministri altaris. qualit̾ docere de¬
beant. siue exẽplo suȩ accionis. seu uerbo exhor¬
cationis ostendunt. E quibus est illud apłi ad ti¬
tum. Oportet enĩ ep̃m sine crimine ẽẽ: ut dĩ dis¬
pensacorẽ. ñ suꝑbũ. ñ iracundũ. ñ uinolentũ. ñ ꝑ-¬

Expanded text:
ustitiae et sanctitatis, quae Scriptura sacrae legis rectoribus habenda commendat, quorum et in his qui praecessere in Christo exempla quae imitentur, ostendit. Sapientes autem corde, quos ad faciendas easdem vestes, terique doctores veritatis, qui nobis apertissime, quomodo vivere sacerdotes, et ministri altaris, qualiter docere debeant, sive exemplo suae actionis, seu verbo exhortationis, ostendunt. Quibus est illud Apostoli ad Titum: Oportet enim episcopum sine crimine esse, ut Dei dispensatorem, non superbum, non iracundum, non vinolentum, n
Abbreviated transcription (Latin):
se in hoc hr̃e fidem respondebat. Tum benedixi
aquam: & haustulam roboris p̃fati in mitens:
optuli egro potandum. Nec mora melius hr̃e
cepit: & conualescens ab infirmicate: multo
d einceps temꝑe iux̾ totoq ad dm̃ corde & oꝑe
conuersus. omnib uͥcumq ꝑueniebat clemen¬
tiam pii conditoris. & fidelis eius famuli
głam p̃dicabat.

Expanded text:
se in hoc habere fidem respondebat. « Tunc benedixi aquam, et astulam roboris praefati inmittens obtuli aegro potandum. Nec mora, melius habere coepit, et convalescens ab infirmitate, multo deinceps tempore vixit: totoque ad Deum corde et opere conversus, omnibus ubicumque perveniebat, clementiam pii Conditoris et fidelis ejus famuli gloriam praedicabat.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ tẽpꝰ ignorans. ł sue gentis auctoritate ne
agnitũ sequeret᷑ deuictꝰ. non approbo nec
laudo. In quo tam̃ hoc approbo: quia in cȩ¬
lebratione sui pasche non alud corde tene¬
bat. uenerabatur. & pͣdicabat. quam qd̾ nos:
nem. resurrectionem ascensionem incelos
xp̃i¶ Iñ & hanc non ut quidam falso opi¬
nantur. quartadecima luna in qualibet
feria cum iudeis. s die dominica semper
agebat: a luna quartadecima usq ad ui¬
cesimam. ꝑꝑ fidem in delicet dominice re¬
surrestionis. quam una sabbi quȩ nunc

Expanded text:
ejus tempus ignorans, vel suae gentis auctoritate ne ejus tempus ignorans, vel suae gentis auctoritate ne agnitum sequeretur devictus, non adprobo, nec laudo. In quo tamen hoc adprobo, quia in celebratione sui Paschae non aliud corde tenebat, venerabatur, et praedicabat, quam quod nos, nem, resurrectionem, ascensionem in coelos  Christi. Unde et hanc non, ut quidam falso opinantur, quarta decima luna in qualibet feria cum Judaeis, sed die Dominica semper agebat, a luna quarta decima usque ad vicesimam; propter fidem videlicet dominicae resurrectionis quam una Sabbati fac
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝑ illum gesta describens & quȩ laude
funt digna in eiꝰ astibꝰ laudans. atq ad uti¬
litatem legentium memoriȩ cõmendans:
studium iudelicet pacis et caritatis. conti¬
nentiȩ & utilitatis. animum ire & auari¬
ciȩ. uictorem. suꝑbie simul & uane głe cõ¬
temptorem: industriam faciendi sumul et
docendi mandata cȩlestia: solerciam lestionis
& uigiliarum: auctoritatem sacerdote dignã
redarguendi suꝑbos: ac potentes parit᷑ & infir¬
mos consolandi. ac pauꝑes recreandi. uel de¬
fendendi clementiam. Qui ut breuit̃ mul¬
ta cõprehendam. quantum ab eis qui illum
nouere didicimus: nil exomnib quȩ in
euangłicis. ł apłicis. siue ꝓpħicis litt̾is faci¬
enda cognouerat p̾tͣnutt̾e. s cuncta ꝓ suis
uiribꝰ oꝑibꝰ explere curabat. Hȩc in p̾fato an¬
tistite multum complector & amo: quia
minirum ħ dõ placuisse non ambigo¶Qd̾
aut̃ pascha ñ suo tpͣr obseruabat᷑. ł canomiẽ

Expanded text:
sive per illum sunt gesta, describens, et quae laude sive per illum sunt gesta, describens, et quae laude sunt digna in ejus actibus laudans, atque ad utilitatem legentium memoriae commendans: studium, videlicet, pacis et caritatis, continentiae et humilitatis; animum irae et avaritiae victorem, superbiae simul et vanae gloriae contemptorem; industriam faciendi simul et docendi mandata caelestia, sollertiam lectionis et vigiliarum, auctoritatem sacerdote dignam, redarguendi superbos ac potentes, pariter et infirmos consolandi, ac pauperes recreandi vel defendendi clementiam. Qui, ut breviter multa comprehendam, quantum ab eis qui illum novere didicimus, nil ex omnibus quae in evangelicis, vel apostolicis sive propheticis literis facienda cognoverat, praetermittere, sed cuncta pro suis viribus operibus explere curabat. Haec in praefato antistite multum complector et amo, quia nimirum haec Deo placuisse non ambigo. Quod autem Pascha non suo tempore observabat, vel canonicum
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ eadem destina in munimentum ẽ pa¬
rietis ut ante fuerat forisecus apposita.
Rursumq ꝑacto temꝑe aliquanto euenit
ꝑculpam in curie uicum eudem & ipsã
parit̾ eccłam ignibus consumi: s ne tunc
quidem aandem tangere flamma destinaͬ
ualebat. Et cum magno utiq miraculo ip¬
sa eiꝰ foramina ingrediens. quib edifitio
nus sinebatur. Unde tercia edificata ibi
ȩccła. destinam illam non ut antea defo¬
supplicare deberent. Constatq multos ex
eo temꝑe grãm sanitatis in eodem loco con¬
secutos: qͥuin etiam astulis exipsa destina
extisis. & in aquam missis. plures sibi fuisq
langorum remedia conquisiere ¶Scripsi aut
eo laudans uel eligens ħ qd̃ de obseruatiõe
pasche minus ꝑ fecte sapiebat: ĩmo hoc mul¬
tum detestans sicut in tibro quem de temꝑi¬
bꝰ composui. manifestissime ꝓbaui: s qua¬
si uerax historicus simplicit᷑ ea quȩ de illo

Expanded text:
et haec eadem destina in munimentum est paet haec eadem destina in munimentum est parietis, ut ante fuerat, forinsecus adposita. Rursumque peracto tempore aliquanto, evenit per culpam incuriae, vicum eundem, et ipsam pariter ecclesiam ignibus consumi. Sed ne tunc quidem eandem tangere flamma destinam valebat: et cum magno utique miraculo ipsa ejus foramina ingrediens, quibus aedificinus sinebatur. Unde tertio aedificata ibi ecclesia, destinam illam non ut antea defosupplicare deberent. Constatque multos ex eo tempore gratiam sanitatis in eodem loco consecutos: quin etiam astulis  Al., assulis, hastulis ex ipsa destina excisis et in aquam missis, plures sibi suisque languorum remedia conquisiere. Scripsi auteeo laudans vel eligens hoc, quod de observatione Paschae minus perfecte sapiebat: immo hoc multum detestans, sicut in libro quem de Temporibus composui, manifestissime probavi, sed quasi verax historicus, simpliciter ea quae de illo
Abbreviated transcription (Latin):
antem septimodecimo epãtus sui anno pridie
ba. sept embris: cuiꝰ corpꝰ mox inde trans latum
ad insulam lindis farnensium. atq inci¬
miterio frm sepulcumẽ ¶At ĩtiecto temꝑe
aliquanto cumfabricata eẽt ibi basilica ma¬
ior. atq in honorem beatissimi apłorum pͥn¬
cipis dedicata : illo ossa eiꝰ translata atq ad
d exteram altaris iuxta uenerationem tanto
pontifici dignam condita sunt. Successit uͦ
insula ac monasterio destinat᷑: ac temꝑe ñ
pauco in epũ ꝑmansit. Contigit autem pꝰ
ali qͦt annos ut penda mertiorum rex cum
hostili exercitu hec in loca ꝑueniens. cum
cuncta quȩ poterat ferro flammamq per¬
d̾et: uicus quoq in quo antistes obiit. una
cum ȩccła memorata flam mis absumeret᷑.
S mirum in modum sola illa destina cui
incũbens obiit: ab ignibꝰ circum cuncta uo¬
lantibꝰ assumi non potuit. Qd̃ clarescen¬
te miraculo: mox ibidem ȩccła restaurata

Expanded text:
autem septimo decimo episcopatus sui anno, pridie autem septimo decimo episcopatus sui anno, pridie Kalendarum Septembrium. Cujus corpus mox inde translatum ad insulam Lindisfarnensium, atque in coemeterio fratrum sepultum est. At interjecto tempore aliquanto, cum fabricata esset ibi basilica major, atque in honorem beatissimi apostolorum principis dedicata, illo ossa ejus translata, atque ad dexteram altaris juxta venerationem tanto pontifice dignam condita sunt. Successit verinsula ac monasterio destinatus, ac tempore non pauco in episcopatu permansit. Contigit autem post aliquot annos, ut Penda Merciorum rex cum hostili exercitu haec in loca perveniens, cum cuncta quae poterat ferro flammaque perderet, vicus quoque ille in quo antistes obiit, una cum ecclesia memorata flammis absumeretur. Sed mirum in modum sola  Al. om. sola illa destina cui incumbens obiit, ab ignibus circum cuncta vorantibus, absumi non potuit. Quo clarescente miraculo, mox ibidem ecclesia restaurata,
Abbreviated transcription (Latin):
sepiꝰ secrete orationis & silentii causa secedere
consueuerat. Beniq usq hodie locum se¬
dis illiꝰ solitarie. in eadem insula solent os¬
tendere. Qui cum uentis ferentibꝰ globos
ri conspiceret: fertur eleuatis ad celum ocłis
manibq cum lacrimis dixisse. Uide dñe
quanta mala facit penda. Quo dicto: statĩ
mutati ab urbe uenti in eos qui accendant
flammarum incendia retorserunt: ita ut
aliquot lesi. omnes territi imprignare
ultra urbem cessarent: quam diuinitus
unc cum dies mortis egredi
urbe de qua prefati sumus: in hac enim
habens ȩccłam & cubiculum sepiꝰ ibidem
diuerti ac manere: atq inde ad predican¬
dum circumquaq exire consueuerat. Quod
ipsum et inaliis uillis regis facere solebat:
utpote nil ꝓpͥe possessionis excepta ȩccła sua
& ad iacentibꝰ agellis habens. Tetenderunt
ergo ei egro tanti tentornun ad occidentalem ȩc¬
desiȩ partem: ita ut ipsum centorum parieti
ad posita: spm uite ex halaret ultimum. Obiit

Expanded text:
 secrete orationis et silentii causa secedere consuerat. Denique usque hodie locum sedis illius solitariae in eadem insula solent ostendere. Qui cum ventis ferentibus  Al., furentibus globos ri conspiceret, fertur elevatis ad caelum oculis manibusque, cum lacrymis dixisse: « Vide, Domine, quanta mala facit Penda. » Quo dicto, statim mutati ab urbe venti, in eos qui accenderant, flammarum incendia retorserunt, ita ut aliquot laesi, omnes territi, impugnare ultra urbem cessarent quam divinitus unc cum dies mortis egredi urbe de qua praefati sumus. In hac enim habens ecclesiam et cubiculum, saepius ibidem diverti ac manere, atque inde ad praedicandum circumquaque exire consueverat: quod ipsum et in aliis villis regis facere solebat, utpote nil propriae possessionis, excepta ecclesia sua et adjacentibus agellis habens. Tetenderunt ergo ei aegrotanti tentorium ad Occidentalem ecclesiae partem, ita ut ipsum tentorium parieti adposita, spiritum vitae exhalaret ultimum. Obiit
Abbreviated transcription (Latin):
atq inininensã adunati sunt flantinam.
Cũq apppinquassent: ꝑtimescens ille dic̃ angło
Dũe ecce ignis mͥ appropinquat. At ille. Qd ñ
incendisti inquit: non ardebit inte. Nlã et si
cuiꝰq cupiditas in hoc igne ardebit. Sic̃ enĩ
quis ardet in corꝑe ꝑ in licitam
uoluntatem: ita solutꝰ corꝑe ardebit ꝑ debi¬
tam penam. ¶Cunc uidit unum de trib an

Expanded text:
atque in inmensam adunati sunt flammam. atque in inmensam adunati sunt flammam. Cumque adpropinquassent, pertimescens ille dicit angelo: « Domine, ecce ignis mihi adpropinquat. At ille: Quod non incendisti, inquit, non ardebit in  Al. om. in scujusque cupiditas in hoc igne ardebit. Sicut enim quis ardet in corpore per inlicitam voluptatem, ita solutus corpore ardebit per debitam poenam. » Tunc vidit unum de tribus an
Abbreviated transcription (Latin):
nes et actus eius. & uerba suꝑflua. & ipsas &̃
cogitationes quasi in libro descriptas replica-
nouerit: legat ipsum de quo dixi libellum
uitȩ eius. & multum exillo utt reor. ꝓfectus
spiritalis accipiet. ¶In quib tam̃ unumẽ qd̾
et nos in hac historia ponere muttis cõmodũ
At ille oculos in inferiora reflestens: uidit qͣ¬
si uallem tenebrosam subtꝰ se ĩ i ano positã:
re in multo ab inuicem spatio distantes. Et
int̾rogans angłos qui een hii ignes: audi¬
uit hos ẽẽ ignes qui mundum succendentes
eeñt consumpturiNnum mendatii cum hoc
qd̾ in baptismo abrenunciare nossathane
¶ altum cupiditatis cum mundi diuicias
amori çȩlestium ꝓponimꝰ Itercium dissen¬
sionis c̃ animos ꝓximorum &̃ insuꝑ uacius
rebꝰ offende nͣ formidamꝰ Iquartum impie¬
catis. cũ infirmiores spoliare et eis fraudẽ
facere ꝓ nichilo ducimꝰ ¶Crescentes uͦ pau¬
latim ignes usq adinuicem sese extendert᷑̃:

Expanded text:
nes et actus ejus et verba superflua, et ipsas etiam nes et actus ejus et verba superflua, et ipsas etiam cogitationes, quasi in libro descriptas, replicavnoverit, legat ipsum, de quo dixi, libellum Vitae ejus, et multum ex illo, ut reor, profectus spiritalis accipiet. In quibus tamen unum est, quod et nos in hac historia ponere multis commodum At ille oculos in inferiora deflectens, vidit quasi vallem tenebrosam subtus se in imo positam. re, non multo ab invicem spatio distantes. Et interrogans angelos, qui essent hi ignes, audivit hos esse ignes qui mundum succendentes essent consumpturi. Unum mendacii, cum hoc quod in baptismo abrenunciare nos Satanae: alterum cupiditatis, cum mundi divitias amori caelestium praeponimus: tertium dissensionis, cum animos proximorum, etiam in supervacuis rebus offendere non formidamus: quartum impietatis, cum infirmiores spoliare, et eis fraudem facere pro nihilo ducimus. Crescentes vero paulatim ignes usque ad invicem sese extenderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lectionibꝰ sacris simul & monasticis exibebat
disciplinis: & qd̾ maxime scõs decet cuncta quȩ
agenda didicerat. sollicitꝰ agere curabat. Quid
multa: Ilrocerlente temꝑe & ipse monast̾ũ
in quo liberiꝰ cȩlestibꝰ studiis uacaret construx̃:
ubi correptꝰ infirmitate sicut libeliꝰ de uita eiꝰ
conscriptꝰ sufficient̃ edocet: raptꝰ ẽ e corꝑe &
e uesꝑa usq ad gallicantum: corꝑe exutꝰ angłi¬
coꝵ agminum & aspectꝰ iutueri: & laudes
beatas meruit audire. Referre aut erat soli¬
tꝰ qd̾ aꝑte eos int̾ alia resonare audiret: ibũt
sancti de uircute in nirtutẽ. & it̾um uidebit᷑
d̃s dõrum dñs in syon¶Quĩ reductꝰ in corꝑe.
& die tͣcia rursum eductꝰ: uidit non solum
maiora beator gaudia: s et maxima ma¬
lignorum spũum certamina. Qui crebris
accusationibꝰ imꝓbi: it̃ illi celeste interclu¬
pleniꝰ scire uult .i. qͣnta fraudis sollercia demo¬

Expanded text:
lectionibus sacris simul et monasticis exhibebat lectionibus sacris simul et monasticis exhibebat disciplinis, et, quod maxime sanctos decet, cuncta quae agenda didicerat, sollicitus agere curabat. Quid multa? Procedente tempore et ipse sibi monasterium in quo liberius caelestibus studiis vacaret, construxit: ubi correptus infirmitate, sicut libellus de Vita ejus conscriptus sufficienter edocet, raptus est e corpore: et a vespera usque ad galli cantum corpore exutus, angelicorum agminum et aspectus intueri, et laudes beatas meruit audire. Referre autem erat solitus, quod aperte eos inter alia resonare audiret: Ibunt sancti de virtute in virtutem. Et iterum: Videbitur Deus deorum in Sion. Qui reductus in corpore, et die tertia rursum eductus vidit non solum majora beatorum gaudia, sed et maxima malignorum spirituum certamina, qui crebris accusationibus improbi, iter illi caeleste intercluplenius scire vult, id est, quanta fraudis sollertia daemo
Abbreviated transcription (Latin):
oportunum inueniret: ꝑegͥnam ducere uitam
Qui cum ad ꝓuinciã orientalium ꝑueniss an¬
glorum: susceptꝰ e̾ honorifice a rege p̃fato: & soli¬
tum sibi opꝰ euangelirandi exequens: iuicos
& exemplo uirtutis & incitamento sermonis.
ampliꝰ in fide atq amorexͥ confirmauitUbi qua¬
dam infirmitate corꝑis arreptꝰ. angelica meruit
uisione ꝑfrui: in qua ammonitꝰ ẽ cepto uerbi
minist̾io sedulo infistere: uigiliisq confuetis
nescitis diem neq horam. Qua uisione confir¬
matꝰ. curauit locum monast̾ĩi queni a p̃fato rege
sigb̃to acceꝑat uelocissime construere. ac regła¬
ribꝰ instituere disciplinis. Erat aut monast̾ium
tum incastro quodam quod lingua angloꝵ
cẽnobheres burg.i. urbs cenobheri nocatur.
qd̾ dem̃ rex ꝓuinciȩ illiꝰ anna. ac nobiles quiq
augustioribꝰ edificiis ac donariis adornarunt.
Erat aut uir iste de nobilissimo genere scotoꝵ.
s longe animo quam carne nobilior. Abip¬
so temꝑe puericie sue curam non modicam

Expanded text:
opportunum inveniret, peregrinam ducere vitam. Qui cum ad provinciam Orientalium pervenisset Anglorum, susceptus est honorifice a rege praefato: et solitum sibi opus evangelizandi exsequens, multos et exemplo virtutis et incitamento sermonis, amplius in fide atque amore Christi confirmavit. Ubi quadam infirmitate corporis arreptus, angelica meruit visione perfrui, in qua admonitus est coepto verbi ministerio sedulus insistere, vigiliisque consuetis nescitis diem neque horam. Qua visione confirmatus, curavit locum monasterii, quem a praefato rege Sigbercto acceperat, velocissime construere, ac regularibus instituere disciplinis. Erat autem monasteritum in castro quodam, quod lingua Anglorum Cnobheresburg, id est, urbs Cnobheri vocatur; quod deinde rex provinciae illius Anna, ac nobiles quique augustioribus aedificiis ac donariis adornarunt. Erat autem vir iste de nobilissimo genere Scottorum, sed longe animo quam carne nobilior. Ab ipso tempore pueritiae suae curam non modicam
Abbreviated transcription (Latin):
militem secum uenire in pͣliũ. Illo nolente
entes. duxerunt in certamen: sꝑantes minꝰ
animos militum trepidare: minꝰ p̾sente duce
quondam strenussimo & eximis: posse fugã
medi cari. S ipse ꝓfessionis suȩ non inmemor.
dum opimo eẽt uallatꝰ exercitu: non nisi uir-¬
gam tantum hr̃e inmanuuoluit. Occisusq ẽ
una cum rege egrice: & cuntꝰ eorum insistenti¬
bꝰ paganis. cesus siue disꝑsiis exercitꝰ. Successor
gen̾e uir optimus atq optime genitor soboł:¬

Expanded text:
militem secum venire in praelium. Illo nolente militem secum venire in praelium. Illo nolente entes duxerunt in certamen, sperantes minus animos militum trepidare, minus praesente duce quondam strenuissimo et eximio posse fugam meditari. Sed ipse professionis suae non immemor, dum optimo esse vallatus exercitu, nonnisi virgam tantum habere in manu voluit: occisusque est una cum rege Ecgrice, et cunctus eorum, insistentibus paganis, caesus sive dispersus exercitus. Successor genere, vir optimus, atque optimae genitor sobo
Abbreviated transcription (Latin):
is temꝑibꝰ regno orientalium angloꝵ.
post erpualdum redualdi successorem.
sigberec fr̃ eiꝰ p̃fuit. homo bonus acreligiosus.
Qui dudum ingallia dum inimicicias redual-¬
di fugiens exularet. lauachrum baptismi ꝑcep̃:
& patriam reuersus. ubi regno potitꝰ ẽ mox ea
quȩ in galliis bene disposita uidit imitari cu¬
piens: insticuit scolam in qua pueri litt̾is
erudirentur. Iuuante se ep̃o felice quem de cã¬
cia acceꝑat: eisq pedagogos ac magistros nix¬
ta morem cautuariorum prebente. Cantũq
rex ille cȩlestis regni amator. factꝰ ẽ: ut adul¬
timum relictis regni negociis & cognato suo
regni tenebat: intrau̾it monast̾ium qd̾ sibi
fecerat: atq accepta consura ꝓ ȩt̃no mag̃ reg¬
no militare curaret. Qđ dum multo tp̃i facẽt:
contigit gentem merciorum. duce rege pen¬
da adu̾sus orientales anglos in bellũ ꝓcede:
Qui dum se inferiores in bello hostibꝰ conspice¬
rent: rogauerunt sigcbertũ ad confirmandũ

Expanded text:
is temporibus regno Orientalium Anglorum post Earpualdum Redualdi successorem Sigberct frater ejus praefuit, homo bonus ac religqui dudum in Gallia, dum inimicitias Redualdi fugiens exularet, lavacrum baptismi percepit, et patriam reversus, ubi regno potitus est, mox ea quae in Galliis bene disposita vidit imitari cupiens, instituit scholam in qua pueri literis erudirentur: juvante se episcopo Felice quem de Cantia acceperat, eisque paedagogos ac magistros juxta morem Cantuariorum praebente. Tantumque rex ille caelestis regni amator factus est, ut ad ultimum relictis regni negotiis DCXXXIV, et cognato suo regni tenebat, intraret monasterium quod sibi fecerat, atque accepta tonsura pro aeterno magis regno militare curaret. Quod dum multo tempore faceret, contigit gentem Merciorum duce rege Penda adversus Orientales Anglos in bellum procedere, qui dum se inferiores in bello hostibus conspicerent, rogaverunt Sigberctum ad confirmandum
Abbreviated transcription (Latin):
to ut hoc oleum quod tͥ do. mittas in mare:
& statim quiescentibꝰ uentis. serenitas ma¬
ris uos leta ꝓsequeturͤ acupito itinere domũ
remutet Quȩ cuncta ut p̃dixerat antistes:
ex ordine completa sunt. Et quidem in pri¬
mis furentibꝰ undis pelagi. cemptabant
nautȩ anchoris in mare missis nauem re-¬
tinere: neq hoc agentes. aliquid ꝓficiebant.
entibus. nauem fluctibꝰ. mortem sibi om̃s
imminere & iamiamq adeẽ uid̾ent: tan-¬
dem brb̃r reminiscens uerba antistitis as¬
sumpta ampula misit de oleo in pontum.
& statim ut predictum erat suo quieuit
a feruore. Sicq fatumẽ. ut uir dĩ & ꝓphetiȩ¬
spũ tempestatem pͣdixerit futuram: & per
uircutem eiusdem sp̃s hanc exortam. ꝗͣuis
corꝑalit᷑ absens sopiuerit. Cuiꝰ ordinem mi¬
bulo narrauit: qui se hoc abipso utta prb̃o¬

Expanded text:
to ut hoc oleum quod tibi do, mittas in mare; to ut hoc oleum quod tibi do, mittas in mare; et statim quiescentibus ventis, serenitas maris vos laeta prosequetur, ac cupito itinere domum remittet. » Quae cuncta ut praedixerat antistes, ex ordine completa sunt: et quidem inprimis furentibus undis pelagi, tentabant nautae anchoris in mare missis navem retinere, neque hoc agentes, aliquid proficiebantentibus navem fluctibus, mortem sibi omnes imminere, jamjamque adesse viderent, tandem presbyter reminiscens verba antistitis, adsumpta ampulla, misit de oleo in pontum, et statim, ut praedictum erat, suo quievit a fervore. Sicque factum est, ut vir Dei etum tempestatem praedixerit futuram, et per virtutem ejusdem spiritus, hanc exortam, quamvis corporaliter absens, sopiverit. Cujus ordinem mibulo, narravit, qui se hoc ab ipso Utta