comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mintegrũ data. neqͣ indebiti
xlictõem.neq stiplonem cõ¬
mitti. ꝯstabit. Idẽq enẽiret. si
falsi procnratoris actũ mĩnor
amnis ratũhiũt. ⁊ ĩoita canẽ¬
dumeru feedente ꝯdem man¬
dato. si ille mĩtegrimm restitut
ea res qua dare agitur ꝑtine¬
bit. quatiea res erit tãra pecu¬
ma dari. madatouo non int̾¬
ueniẽte uulgarib u̾bis dera¬
to hñdo. hoc quoq prudenti
int̾ꝯsencietes astriretu. alio¬
quin sino ꝯueiat nec creditor
minorꝯsentiat actione dari
oportebit. ¶Falsus ꝓcurato
derato hndo cauit acqzita do¬
set qd si dṅs quiratum nõ ha¬
buit. peciuam ex egerit stipło
derato ꝯmittetur meã peciuam
quam dñs accepit. quanis i¬
nichil procura accepit.

Expanded text:
integrum data neque indebiti condictionem neque stipulationem committi constabat. idemque eueniret, si falsi procuratoris actum minor annis ratum habuerit. et ideo ita cauendum erit praecedente mandato: 'si ille in integrum restitutus ea res, qua de agitur, pertinebit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dari'. mandato uero non interueniente uulgaribus uerbis de rato habendo haec quoque prudentius inter consentientes adstruentur: alioquin si non conueniat nec creditor minus consentiat, actionem dari oportebit. Falsus procurator de rato habendo cauit atque ita doset. quod si dominus, qui ratum non habuit, pecuniam exegerit, stipulatio de rato committetur in eam pecuniam, quam dominus accepit, quamuis nihil procurator acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
quomin ilicloachan
que exedib cius ĩtu¬
asptinet. edes quad
agitur purgare. reficere. liecat.xi
fien ueto. dampni infectiqd op¬
is uitio femsit. cancri inbebo
¶Subhoctitulo.duo  iticta p̃¬
tor subicit miũ prohibitoriu
altin resticutorius primũphibi¬

Expanded text:
Quo minus illi cloacam quae ex aedibus eius in tuas pertinet, qua de agitur, purgare reficere liceat, uim fieri ueto. damni infecti, quod operis uitio factum sit, caueri iubebo'. Sub hoc titulo duo interdicta praetor subiecit, unum prohibitorium, alterum restitutorium: et primum prohibi
Abbreviated transcription (Latin):
ptince ñ aececlumpestilens ⁊ rui¬
nas nuaturimudicie cloacha¬
numatemsi ño refitiãtur. ¶Hoc
aut int̾clictum ꝓposicumẽ declo¬
acis prinatis publice eĩcloaee
publicam cur̃a mcrẽtur. ¶Cloaci

Expanded text:
stilens et ruinas minantur immunditiae cloacarum, si non reficiantur. Hoc autem interdictum propositum est de cloacis priuatis: Publicae enim cloacae publicam curam merentur. Cloaca
Abbreviated transcription (Latin):
ppetius ꝯtincatur. s ideos facere yõ
oporti. na hi moi pene int̾chicte st̃
carcereminad otmendos hõics no
adpuiendos hridebetIncalcariam
quoqz.nl sulphurana dãpnan so¬
lent. s hec pene metalli magis simi
¶Qmieñq mludũ uenatorium frĩt
dampnati. audẽdumẽ. ansui pene
afficiantur.solent em̃ iuniores ha
pena afficintium ergo sui pene isti
idendumẽ⁊ magis c̃. ut hnquoq
ẜuieffitiantur. an hoc enim tm̃ dist
at acctis. qd insticuñtur uenatore
aut pundiani.ant aliam quã uo¬
lũptatem gesticulandi . uł.aliter
se mouendigra. ¶Semos ĩmetas¬
lum. uł mopus metalli. Item mlu¬
dumuenatorũdan solc. nulladu¬
bitatio ẽ⁊ sifu̾int dati . sipene eff¬
tiũtur. nec ad cum ptinebũt emius

Expanded text:
os facere non oportet. nam huiusmodi poenae interdictae sunt: carcer enim ad continendos homines, non ad puniendos haberi debet. In calcariam quoque vel sulpurariam damnari solent: sed hae poenae metalli magis sunt. Quicumque in ludum venatorium fuerint damnati, videndum est, an servi poenae efficiantur: solent enim iuniores hac poena adfici. utrum ergo servi poenae isti videndum est. et magis est, ut hi quoque servi efficiantur: hoc enim disa‹n›t a ceteris, quod instituuntur uenatores aut pyr richarii aut aliam quam uoluptatem gesticulandi uel aliter se mouendi gratia. Seruos in metallum uel in opus metalli, item in ludum uenatorium dari solere nulla dubitatio est: et si fuerint dati, serui poenae efficiuntur nec ad eum pertin
Abbreviated transcription (Latin):
cribeantur. binc agatursz et sidi¬
catur. cribot om̃s nt possit digro¬
scex quis sic.puto. andiendum
¶Si plures uud fuitũ ul damp¬
num.aisint. hoc debet ẜu.an. ut

Expanded text:
ibeantur, hinc agatur. sed si dicatur: 'exhibe omnes, ut possim dinoscere quis sit', puto audiendum. Si plures serui id furtum uel damnum admiserint, hoc debet seruari, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
retinẽ possẽ. q̃uis futuꝵ eẽt. uc
tenear depprietate. p̾cano tibi
me roganĩt ũt re sempronii u¬
tatur. de iñ semproniũ ego ro¬
gauo utocederet.⁊ ille dummͣ
nult p̃stitum cõcesẜicatitius
ame h̃t pcario ⁊ego cũ eo agaz
int̾dco dep̃cano. sempronius
aut nõ aget cum eo quia ħu̾ba
ab illo p̾cano hẽs. ostenderunt¬

Expanded text:
retinere possim, quamuis futurum esset, ut tenear de proprietate, precario tibi me rogauerit, ut re Sempronii utatur, deinde ego Sempronium rogauero, ut concederet, et ille, dum mihi uult praestitum, concesserit.Titius a me habet precario et ego cum eo agam interdicto de precario: Sempronius autem non aget cum eo, quia haec uerba 'ab illo p
Abbreviated transcription (Latin):
magis me int̾cedente ħ fecisse.
dicend ẽ infem dandã actoem ei
⁊adusus me. ¶Edatitio p̾ca¬
ir̃. Idem ⁊ labeo probat.⁊ adicit
ctiam si ignoret quis h̃rde tñ
siampcanio  roganis⁊ ego ea
rem alienauero.an p̾canidu¬
t̾clicere quasiabillo p̾cario has.
no qi ame Et si passus est ⁊li¬

Expanded text:
magis mihi credentem hoc fecisse, dicendum est in factum dandam actionem et aduersus me.Quod a Titio precar. idem et Labeo probat et adicit, etiamsi ignoret quis heredem, tsi a me precario rogaueris et ego eam rem alienauero, an precarium dunterdicere quasi ab illo precario habeas, non quasi a me: et si passus est ali
Abbreviated transcription (Latin):
frandem fecent quantieares est.
cnis dupli xlempnatur. decrcto¬
q dimadriam preceptum est in
insulam cos relegan qui podera
ant mensinra falsassent.
b millo. nctore hito ntitur log̃
corneliaqua ⁊ igni mnitlicitim¬

Expanded text:
fraudem fecerit: quanti ea res est, eius dupli condemnatur: decretoque divi Hadriani praeceptum est in insulam eos relegari, qui pondera aut mensuras falsassent. bus nullo auctore habito utitur, lege Cornelia aqua et igni ei int
Abbreviated transcription (Latin):
stam̃tum abolcrũt ⁊ qr intestatusd̾¬
cessiss. probrde gesẜit. atq itadiez
simobierit iustissime tota brdita
patema hrdi eins eripietur.
monia prebiu̾nt. q̃i falsum frccrit.¬

Expanded text:
stamentum aboleverit et, quasi intestatus decessisset, pro herede gesserit atque ita diem suum obierit: iustissime tota hereditas paterna heredi eius eripietur. monia praebuerunt, quasi falsum feceri
Abbreviated transcription (Latin):
pͥbit testimonim penafalsi tĩm ꝓ
mitiatum ẽ. Demprndenia eius qu¬
u diũsa duob testimona p̾bint. cm̃
ita anceps fides uacillat. qd enmie
falsi tñatin. nec dubitandum est
¶Qui se promilite gessit. ul illicitis
insignib nsus c̃. uł flõduplomate
mas comeanit proadmissiquali
tate grauissime puniendus est.
pignoris obligatio mentiãtur. fli
nncie tam pacta quã ꝑlibelli intpci¬
latione. meb agitimosiaccusatus
enimpunitur.atq si falsum fecent
sunt aũt rescripta de care sufficit. ãi¬

Expanded text:
t testimonium, poena falsi teneri pronuntiatum est. de inpudentia eius, qui diuersa duobus testimonia praebuit, cuius ita anceps fides uacillat, quod crimine falsi teneatur, nec dubitandum est. Qui se pro milite gessit uel illicitis insignibus usus est uel falso duplomate uias commeauit, pro admissi qualitate grauissime puniendus est. pignoris obligatio mentiatur, falsiuinciae, tam per acta quam per libelli interpellationem nihil agit. immo si accusatus enim punitur, atque si falsum fecerit. sunt enim rescripta de ea re: sufficit a
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.l. Uegecornelia testamta¬
na obligatir. quisignum fecer¬
it adulterim. sculpẜit. de party
suppoito. soli accant parentes
aut hii ad quos ea res ꝑtinet.
nõquilibet ex populont publi¬
cam accusationem intendat.
q delictiostituecum incos q ap̃
iudices instr̃a protulerunt. que¬
uera proban no possunt autsi
plus cos menusse urdeatur quã
ex forma uinsdictõis patip̾sint
ut impatori describatur estimati¬
ro quatemis cobercen  debeantsz
dinus maichus cum fit suo pro
suahumanitate hancrem t̾panc¬

Expanded text:
m Lege Cornelia testamentaria obligatur, qui signum adulterinum fecerit sculpserit. De partu supposito soli accusant parentes aut hi, ad quos ea res pertineat: non quilibet ex populo ut publicam accusationem intendat. usque delicti constituendum in eos, qui apud iudices instrumenta protulerunt, quae probari non possint: aut si plus meruisse videatur, quam ex forma iurisdictionis pati possint, ut imperatori describatur aestimaturo, quatenus coerceri debeant. sed divus Marcus cum fratre suo pro sua humanitate hanc rem t
Abbreviated transcription (Latin):
scienduest. posse que ineader
cmntate eẽ. ⁊ latitare. ⁊ in alia
cñqui malia ciuitatesit. cop¬
amq sui faciat ĩpublico ibi¬
qr apparear anlatitet. uidca
s boctie hoc unre utimur. ut srẽ
quis eodem loco agat.finc al¬
lio. sine pegre agat. si tn occnz¬
sum c̃clitoris eintet. latitare
foro eocłagit sicuti colũpnas¬
pnas. aut statoes se occultet.x
posse que adu̾sus alt̾un lati¬
tare. adusus altum no ostat
au̾t ut ip̃e possit bona ems ue¬
deic adu̾sus qu̾c latiter. ¶ Si
indiem. uł sub xlitõe debitor

Expanded text:
osse quem in eadem civitate esse et latitare, et in alia im qui in alia civitate sit copiamque sui faciat in publico ibique pareat, an latitet, videamus. et hodie hoc iure utimur, ut sive quis eodem loci agat sive peregre agat, si tamen occursum creditoris euitet, latitare foro eodem agat, si circa columnas aut stationes se occultet, posse quem aduersus alterum latitare, aduersus alterum non. constat autem, ut ipse eius possit bona uendere, aduersus quem latitat. Si in diem uel sub
Abbreviated transcription (Latin):
Ilulus .i. Illa u̾baoptimu
maximusq est. uł incũcadẽ
possunt qui solus ẽzsic ⁊ cir¬
caedictum ẜ monis p̾toris
suppreme tabulle. hntũ eciã
sole. ¶Pueri appellatioe et¬
am puella significat nã et fe¬
minas puerperas appellant i¬
recentes exptu. gens. ⁊ gre¬

Expanded text:
inum.Illa uerba 'optimus maximusque' uel in eum cadere possunt, qui solus est. sic et circa edictum praetoris 'supremae tabulae' habentur et solae. 'Pueri' appellatione etiam puella significatur: nam et feminas puerperas appellant recentes ex partu et Gr
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Ouidergo sialt̾ ex ma¬
forte p̃sens potumatiam. si¬
ne ignamam uelegra ualitu¬
dinem rei.p. negõa non gesse
rit ⁊ om̃ia collega iosus ad n
dabitur utinprimis qui nego¬

Expanded text:
si alter ex maforte praesens per contumaciam siue ignauiam uel aegram ualitudinem rei publicae negotia non gesserit et omnia collega solus admindabitur, ut in primis qui re
Abbreviated transcription (Latin):
deyr ¶dine de curionum
ad tpc mocus ⁊ inordine reg̾i¬
sus adhonores ereplo relega¬
ti tanto tempore no admittit
quanto dignitate camit. s in
utroq: placuit examinari quo
ori merruerunt de curionib ⁊ eĩ
penis affectos ignoiniauelut
transsactonegotio pca lib̾ar i
iminoribo uero quam leges p¬
mittirat subiectos. nichilom¬
inus int̾ infames hr̃i cum fc̃i
quide questiosit ĩpot̾ateuidi¬
¶Meum qui succorem suo ꝑ¬
iculo noĩauit. Sifuntomagi¬
stratu sucessor ydoneus fuit
actonemban nõoportet.¬
¶Infraudem caulium mimẽrũ
tacitam fidem p̾dia tñssacta
fisco uendicantur tm̃q alter
int̾ dc̃ȩrei minister desurs bor
cogit soluere. ¶ Ins origims
inhonorib subendis ac muñi¬
bus suscipiendis ad optõe nõ
mutat᷑. s nonis quoq mumi¬
bns  filius ꝑ adopturũ patrẽ¬

Expanded text:
rdine decurionum ad tempus motus et in ordinem regressus ad honorem, exemplo relegati, tanto tempore non admittitur, quanto dignitate caruit. sed in utroque placuit examinari, quo odi meruerunt: durioribus etenim poenis affectos ignominia uelut transacto negotio postea liberari, minoribus uero, quam leges permittunt, subiectos nihilo minus inter infames haberi, cum facti quidem quaestio sit in potestate iudit.In eum, qui successorem suo periculo nominauit, si finito magistratu successor idoneus fuit, actionem dari non oportet.In fraudem ciuilium munerum per tacitam fidem praedia translata fisco uindicantur tantumque alterum interdictae rei minister de suis bonis cogitur soluere.Ius originis in honoribus obeundis ac muneribus suscipiendis adoptione non mutatur: sed nouis quoque muneribus filius per adoptiuum patre
Abbreviated transcription (Latin):
Ilulus¶beo indiicat eũ qui ĩ¬
plurib locis ex quo negotietin
nusquam domiciliũ habẽ quoᷤ¬
dam aute dr̃e refert. plious lo¬
cis cũ incolam c̾taut domicili
um habere quod uerius est.
est. iũtatem nae nonpimit. n¬
Errore enim ueritas originis
non admittiturnec m̃datio di¬
centis ẽe. unde nosit. deponitiu
nz recusando quis patriam ex
qua oruindus c̃. n m̃tiendod̾
ca quam non h̃t. m̃tatem mu¬
tare pot. ¶fiius cuutatez ex
qua pat̾ cius nãlem origine¬
ducit. non domicilium sequit
mus prudetib placuit duob¬
locis posse alique hr̃e siutrob¬
ique ita se instruxit. ut ñidco
minus aput alteros se colloca¬
se indc̃atur lib̾tim origine pa¬
tronorum dorciium sequũt᷑
Item qui exhus nascuñtur.

Expanded text:
um Labeo indicat eum, qui pluribus locis ex aequo negotietur, nusquam domicilium habere: quosdam autem dicere refert pluribus locis eum incolam esse aut domicilium habere: quod verius est. est, veritatem naturae non peremit: errore enim veritas originis non amittitur nec mendacio dicentis se esse, unde non sit, deponitur: neque recusando quis patriam, ex qua oriundus est, neque mentiendo de ea, quam non habet, ueritatem mutare potest. Filius ciuitatem, ex qua pater eius naturalem origineducit, non domicilium sequitur. Uiris prudentibus placuit duobulocis posse aliquem habere domicilique ita se instruxit, ut non ideo minus apud alteros se collocasse uideatur.Libertini originem patronorum uel domicilium sequuntur: item qui ex his nascuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ius mutius fuisse id autem
marime quesitum ẽ in ostilio
mantino. quem uũ martini si¬
bi deditum non acceperunt. d
quo tn lex postea lata ẽ. ut eẽt
ciuis romanus. ⁊ preturam a¬
quoq: gessisse  dicitur. Deadmi
speciem̃cinitatis re¬
posterioris locationis. p̾terita¬
rum. conductionum que sũa
legem hũerint. ronem iniri⁊
oportet. ¶Quod quis suo no

Expanded text:
ius Mucius fuisse. id autem maxime quaesitum est in Hostilio Mancino, quem Numantini sibi deditum non acceperunt: de quo tamen lex postea lata est, ut esset ciuis R‹o›manus, et praeturam quoque gessisse dicitur. DE ADMIspeciem ciuitatis reposterioris locationis praeteritarum conductionum, quae suam legem habuerunt, rationem iniri oportet.Quod quis suo no
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l. Qui falsam monetaz
pcusfint. si id totũ formare no¬
luerit. suffragio iuste penitẽcie¬
s absolimtur. ¶ Accusatõsup¬
positi partus. nulla tp̃ris p̾scripci¬
one depellitur. nec int̾est decessir
nec ne eaqͥptũ subdidisse ꝯtedit.
tur.⁊ quiadlitem instruendã ad¬
nocatoe testibꝰi peciniam accepũt
obligatr̃em pactẽem ue fecenit
societatem inienimt⁊ ut aliqd
eoru fieret curauerunt

Expanded text:
rum Qui falsam monetam percusserint, si id totum formare nluerunt, suffragio iustae paenitentiae absolvuntur. Accusatio suppositi partus nulla temporis praescriptione depellitur, nec interest, decesserit nec ne ea, quae partum subdidisse contenditur. tur et qui ad litem instruendam aduocatione testibus pecuniam acceperunt, obligationem pactionem fecerunt, societatem inierunt, ut aliquid eorum fieret curauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑmittenda nisi prius. admini¬
stratoum roes rectlident quas cum
inserinture esset geffisset.

Expanded text:
quam permittendam, nisi prius administrationum rationes reddiderit, quas cum in seruitute esset gessisset.
Abbreviated transcription (Latin):
i. faciendi furti tp̃rꝯstituẽ iusũ
ẽ maifestus necne fur esset
fecert:⁊ maminussus dephẽ¬
dati. an sur maĩfestus sitiu¬
niri qr origo finti in ẜuitute
factino fuit maiͬfesti. Ibidem
põp̾. clegant̾ scribit. dep̾hensi¬
one fieri manifestu furescer¬
um si cum tibi furtũ facerem
de domo tua abscondistite.n
te occidã. ctiam siuidisti furtĩ
fieri. at tñnonẽ mãnifestu.s
celsus dep̃hensiom hoc etia
adicit. si eñ indisses eñ sumpi¬
entẽ.⁊ adꝯpbendendũ eum oc¬
cunisses. abiecto furto fug̾it.
furem maĩfestum eẽ pariq
referre putat.dñs an nĩcini
an quibet trãsiens app̾heñdat

Expanded text:
 faciendi furti tempore, constituere uisum est, manifestus nec ne fur esset.fecerit et manumissus deprehendatur, an fur manifestus sit, uniri, quia origo furti in seruitute facti non fuit manifesti.Ibidem Pomponius eleganter scripsit deprehensione fieri manifestum furem: ceterum si, cum tibi furtum facerem de domo tua, abscondisti te, ne te occidam, etiamsi uidisti furtum fieri, attamen non est manifestum.Sed Celsus deprehensioni hoc etiam adicit, si, cum uidisses eum subripientem et ad comprehendendum eum accurrisses, abiecto furto effugit, furem manifestum esse: Paruique referre putat, dominus an uicinus an quilibet transiens adprehendat
Abbreviated transcription (Latin):
ibi deprehẽdatur ubi futum
fecit. ac tñ ee furem maĩfestum
si cñ refintiua fr̃t dep̾hensus
prius quam eoloco rem ꝑtu¬
ad locũ destinatũ rem ꝑferret
mnea eã est ut fur maĩfestatus
sit. sicinre fuitina dep̾hendat᷑.¬
et ita casins seribit. S et si per¬
tulit quo destinauit.tam ⁊ si
deprebedatur cum ue furtina
non est manifestus fun uaui¬

Expanded text:
ibi deprehendatur, ubi furtum fecit, adtamen esse furem manifestum, si cum re furtiua fuerit adprehensus, priusquam eo loci rem pertuad locum destinatum rem perferret, in ea causa est, ut fur manifestus sit, si cum re furtiva deprehendatet ita Cassius scripsit. Sed si pertulit quo destinavit, tametsi deprehendatur cum re furtiva, non est manifestus fur. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
pu. cums legatus est paliumi
aprincipe quid postulare potest
¶rtrum quis deẜmerit legati¬
oneman et necc̃ia c̃a morãpasẜ
sit ordini patrie sue ꝓbare deb⁊
¶Cessatio unius legati ei qui
munus ut oportet obut. nõno
legationem suscepit. legatiuzi
ex fora restituitur.

Expanded text:
am, cuius legatus est, per alium a principe quid postulare potest. Utrum quis deseruerit legationem an ex necessaria causa moram passus sit, ordini patriae suae probare debet. Cessatio unius legati ei, qui munus ut oportet obiit, non nlegationem susceperunt, legatiuum ex forma restituatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aius .l. REm que nobsub¬
repta c̃. pinde intelliguir de¬
sinere possidere . atqrcamque
inpotate nra est. subripucrit
quadin apud ip̃m sit its. tar¬

Expanded text:
iale. Rem, quae nobis subrepta est, perinde intellegimur desinere possidere atque eam, quae in potestate nostra est, subripuerit, quamdiu apud ipsum sit res, tam
Abbreviated transcription (Latin):
pecinam exegent ꝓcurator⁊
dñs ratam sõ buoem nõ huu¬
s catem peciuam petere insti¬
tuerit. fidenssors tenẽtim: et
odictio qua peurator tirtin¬
mitur. quociẽs enĩ pcuratoi

Expanded text:
ecuniam exegerit procurator et dominus ratam solutionem non hd eandem pecuniam petere insuerit: fideiussores tenentur et dictio, qua procurator teneretumitur. quotiens e
Abbreviated transcription (Latin):
spalis pena rescriptis pricipalib¬
impõita ẽ id cuto cã cognitalib¬
uin erit arbitnũ statuendu ei
marchus effractore codem ro¬
manũquieffracto pforatoq
panete pecuma abstulerat qn¬
quẽmo abstinere uissit.promĩ¬
cia affricannerat ⁊ urbe⁊ ytali

Expanded text:
alis poena rescriptis principalinposita est: idcirco causa cognita liberum erit arbitrium statuendi ei Marcus effractorem equitem Romanum, qui effracto perforatoque p‹a›riete pecuniam abstulerat, quinquennio abstinere iussit prouincia Africa, unde erat, et urbe et I
Abbreviated transcription (Latin):
gis aq̃ ꝯẜuet. uł ꝯtincat no ipy¬
probibi. sino maiorutilitas
ũseturadũsan. ¶Seruius ⁊
labeo. scribut. si nun quiabini¬
tio trrienus fuit quiaq̃ no co¬
structił est. fu̾it. posteatere nu¬
quis faciat. aut ꝑtemnuicq¬

Expanded text:
tineat, non impucontra, si non maior utilitas uersetur aduersarii. Seruius et Labeo scribunt, si riuum, qui ab initio terrenus fuit, qui‹a› aquam non constructilis fuit, postea terrenum faciat aut partem ri
Abbreviated transcription (Latin):
mius ẽ locus plongiudine de¬
p̾sus. quo aqua decurrat. cuius
aut ẽ locus ex quo despicitũ. m̃
specula dẽasĩt. ¶Septa sũt qre
ad incileopponiituraque deri¬
nande ꝯpellende neex flumine
c̃a.siuccalignea sũtsine lapi¬
dea.siue alia qualibet matena
sintad cõtinenda tñs mitecłaq
aqua excogitatam. ¶Incileat
est locus dep̾ssus ad latus flu¬
minis ex eodictus. qd incidat
ineiditur eĩ lapis.ul trrra. und
primii.aqua exflumine agip̃¬
sit /s ⁊ fosse ⁊putei hoc in telco
continẽitur demi ait p̃tor itfi¬
ubo reficiendi tegere substitue
sarcrre. elifficart. tẽ ad ueheie.¬

Expanded text:
us est locus per longitudinem depressus, quo aqua decurrat, cui noautem est locus, ex quo despicitur: inde spectacula sunt dicta. Septa sunt, quae ad incile opponuntur aquae deriuandae compellendaeue ex flumine causa, siue ea lignea sunt siue lapidea siue qualibet alia materia sint, ad continendam transmittendamque aquam excogitata. Incile est autem locus depressus ad latus fluminis, ex eo dictus, quod incidatur: inciditur enim uel lapis uel terra, unde primum aqua ex flumine agi possit. sed et fossae et putei hoc interdicto continentur. Deinde ait praetor 'refiuerbo reficiendi tegere substruere sarcire aedificare, item aduehere
Abbreviated transcription (Latin):
ego repudiauĩ brditaẽ tu ea sc̃p¬
no cesfispcio acceptois ꝙ ame
petat hrditatem exceptõem
dolimalicuis quiei cessit.ñ
põt pati. ¶Siquis aut exca
legati uendicet.ant sus cui
ercã donatois res p̾stita ẽ ne¬
dicet.andedolo exceptõem pa¬
tiatur exc̃aeius ĩemus locum
succesẜit: magis putat pop¬
sumonicdum. ⁊ego puto excc¬
ptione eos ẽc repellendos cuz
lncratina cam fint nacti. ali¬
ud est ciemeie. alind ex his ca¬
usis succecłe. ¶tem t̃ccat põp
et ieum quipignori accep¬
it. si ẜmana ul ypothecana.
actõe expiatur namet bunc¬

Expanded text:
repudiavi hereditatem, tu eam Sempronio cesseris pretio accepto isque a me petat hereditatem: exceptionem doli mali eius, qui ei cessit, non potest pati. Si quis autem ex causa legati vindicet aut is, cui ex causa donationis res praestita est, vindicet, an de dolo exceptionem patiatur ex causa eius, in cuius locum successerit? et magis putat Posummouendum: et ego puto exceptione eos esse repellendos, cum lucratiuam causam sint nancti: aliud est enim emere, aliud ex his causis succedere. Idem tractat Pomponius et in eum, qui pigneri accepit, si Seruiana uel hypothecaria actione experiatur: nam et
Abbreviated transcription (Latin):
rem admĩstrat. mñenum di¬
uinat is quicũtutore ec̃bit
plane simichi pponas col¬
infisse alique cum tutore
fem suũ ci ño nocebit. ¶Si
ño tutor. s protutore neg̃
gerat.andolus ip̾ius noce
et nsũ capta sit exceptoemỹ
nocẽ pupillo rem suã ꝑseq̃¬
tietiam eisicantũsit. qr huic¬

Expanded text:
rem administret: unde enim diuinat is, qui cum tutore contrahit? plane si mihi proponas collusisse aliquem cum tutore, factum suum ei nocebit. Si quis non tutor, sed pro tutore negotia gerat, an dolus ipsius noceaet usucapta sit, exceptionem non nocere pupillo rem suam persequenti, etiamsi ei cautum sit, q
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. In omnib quidẽ
maxime tamenimurei
⁊quitas spectanda sit
ciire defertur alicui su¬
ccessio. repudiato nouo
iure quo ante de fertur.¬

Expanded text:
m.In omnibus quidem, maxime tamen in iure aequitas spectanda ‹es›ci iure defertur alicui successio, repudiato nouo iure quod ante defertur
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i. I nactione fuiti sufficit yẽ
demostrar. ut p̾sit incelligidp
pondere aut uasoriino est necc̃e
loquissufficiet igitur ita dici.i¬
est. utrũ. argẽtea. uł.auira ẽ. ana¬
lia que sit qd̾ siꝗs argẽtum infe¬
ctumpetat.⁊ massa argẽtea dic¬
cere. ⁊ podus debebit pone̾ ⁊ sigã¬
ti argetinummerũ debehit ꝯplecti
ui nti auieos tot płes ne finto ei

Expanded text:
one furti sufficit rem demonstrari, ut possit intellegi.De pondere autem uasorum non est necesse loqui: sufficiet igitur ita dici 'est, utrum argentea an aurea an alia quae sit.Quod si quis argentum infectum petat, et massam argenteam dicere et pondus debebit ponere.Signati argenti numerum debebit complecti, ueluti aureos tot plur‹e›sue furto ei
Abbreviated transcription (Latin):
siquis defũdo indeiectus sit. an
xlici ei possit ꝗ deiecitꝰlabeo ne¬
surrepta. ¶Eorum que defũdo.
tollũtur. ut puta arborũ. uł lapi¬
dum.uł arene.uł fructũ quos
quis frandadi aĩo decepẜit. fu

Expanded text:
si quis de fundo ui deiectus sit, an condici ei possit qui deiecit.Labeo nesubrepta.Eorum, quae de fundo tolluntur, ut puta arborum uel lapidum uel harenae uel fructuum, quos quis f‹ur›andi animo decerpsit, fu
Abbreviated transcription (Latin):
Aul. Cum es pignori datur
s si aurum ẽẽ dicitur. turpͥiter fit
dem̃ cum dixiss se ponderareai
obsignare uelle. es subiecit. fur¬
tum fecitrem eĩpignori datari¬
ter u̾tit. Si bona fidere mea eme¬
ris.eãq ego sumpuero.uł etia
tuus ususf. sit. ⁊ eam ꝯtr̃tanero¬

Expanded text:
um Cum aes pignori datur, etiamsi aurum esse dicitur, turpiter fit, deinde, cum dixisset se ponderare aut obsignare velle, aes subiecit, furtum fecit: rem enim pignori datam intervertit. Si bona fide rem meam emeris eamque ego subripuero, vel etiam tuus usus
Abbreviated transcription (Latin):
ex aceruo furm̃ti modiũ sustu¬
lerit trcius rei furtũ facit. anu̾e
eius tm̃ qd̾ ab stulit. offilius to¬
tius ac̾ui furem ẽẽ pucat Nam
et qui aure alicius tetigit in¬
tetigisse prom̃inqd ⁊ qdoliu
aperuit. ⁊ in parũ nim abstulu¬
neri. q̃tum abstulit. Nam⁊ si
quis amariũ qd tolle non po

Expanded text:
ex acervo frumenti modium sustulit, totius rei furtum faciat, an vero ejus tantum, quod abstulit. Ofilius totius acervi furem esse putat. Nam et qui aurem alicujus tetigit intetigisse. Proinde et qui dolium aperuit, et inde parum vini abstulneri, quantum abstulerunt. nam et si quis armarium, quod tollere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
res que supponnturut adui¬
ones pueniatu: nõ finti faci¬
endicausa ꝯtratantur. ¶Eui
lance rasit. tocłus fur e furtu
posse. siiam doli capax sit iuii.
impubere dampni muria agi
q abimpube fit.s modũ eẽ ad¬
hibendũ ait nã mnifantes idix̃
cadere nos putamus cuz ĩpube
culpe capace aquiuia agi posse
Item uerum ẽ qd̾ labeo ait. nec
ope impubens fogto fco tenei¬

Expanded text:
ut ad uniones perueniatur, non furti faciendi causa contrectantur.Qui lancem rasit, totius fur est et furti posse, si iam doli capax sit, Iuliaimpubere damni iniuria agi ab impubere fit. sed modum esse adhibendum ait: nam in infantes id non cadere. nos putamus cum impubere culpae capace Aquilia agi posse. item uerum est, quod Labeo ait, nec ope impuberis furto facto tene
Abbreviated transcription (Latin):
uentib ĩorreis clusis mĩam
tulerit. ¶Quifurti faciendi
ẽa cõ claue intram̃t nocdum
fur est. q̃uis fur̾adi ca intrãu̾¬
it. quid ergo qua actoe tṅbi¬
tur. ntiq̃ in iinami. aut deui
accusabitur. si ꝑiũ intraueĩt¬
itemsiqs maioris ponderis
qu̾id aꝑuit. aut fregit ꝙ tol¬
lere no possit nõ est om̃um
rerum cũ eo furtiãctio. szca¬
rum tm̃ quas tulit. qr tocum
tollere nõ potint proinsiiuo¬
lucrͣm. qdtolle no potuit sol¬
uit ut ꝯtractet. deiñ ꝯ tractan¬
int quasdares. quis singlas
res que in eo fuerñt tolle po

Expanded text:
uen tibus in horreo reclusis unam tulerit.Qui furti faciendi causa conclaue intrauit, nondum fur est, quamuis furandi causa intrauit. quid ergo? qua actione tenebitur? utique iniuriarum: aut de ui accusabitur, si per uim introiuit.Item si maioris ponderis quid aperuit aut refregit, quod tollere non possit, non est omnium rerum cum eo furti actio, sed earum tantum quas tulit, quia totum tollere non potuit. proinde si inuolucrum, quod tollere non potuit, soluit, ut contrectet, deinde contrectauit quasdam res: quamuis singulas res, quae in eo fuerunt, tollere po
Abbreviated transcription (Latin):
quis sumpuerit furto duos
eunius qͥ putanit alienu fur¬
cula ab stulerit. quorũ alt̾um
suñ putauit. aliũ seit alienu
nam ⁊ hic unius fit fintũ.S
si ausam ĩpoculo sua putain
uł u̾e fuit tocius peculi en fir¬
tum facẽ. põp. seripsit Set ⁊ si¬

Expanded text:
quis subripuit furto duos unius, quem putauit alienum, furcula abstulerit, quorum alterum suum putauit, alterum scit alienum: nam et hic unius fit furtum.Sed si ansam in poculo suam putauit uel uere fuit, totius poculi eum furtum facere Pomponius scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
patera amea ita ⁊ inneste eolor
dieitur planc siꝗs uiret. ꝓcerto
se colore dicere nõ posse remitti
ei bunis reinec̃citas d. ¶Quii
rempignori dat. ẽaq sumꝑit fũ¬
ti actõem tñtur ¶ furtũ rei añt ꝑi¬
indetur. cũ posside̾tisine tenetiẽ¬

Expanded text:
patera aurea, ita et in ueste color dicatur. plane si quis iuret pro certo se colorem dicere non posse, remitti ei huius rei necessitas debet.Qui rem pignori dat eamque subripit, furti actione tenetur.Furtum autem rei piuidetur, cu
Abbreviated transcription (Latin):
inquos bt ius ductois itaq
prius inc̾lc̃m qd̾ est delibis
erbibendis p̃̾paratorine hui
int̾tlicti quonagis enĩquis
duci possit exhibendus e Et
int̾dem cribuendumẽ. exqb
cãis deexhibendis libis ꝯpe¬
tert diximꝰ itaq quecũq ibidi¬
ximus cadem hic quoq dca
accipiendasũt. ¶Hoc au̾t int̾¬
dictum nõꝯ petit adu̾sus ip̃r
filium q̃ quis ducẽ mult su
tiq debet cẽ is quicum inter¬
toris. ut apud cũ disceptetur
gnitio ⁊ is dequo agitur. um¬
pubes ẽ. al diffene oportere
rem in tp̃s pubtatis ał repre¬

Expanded text:
uctionis. itaque prius interdictum, quod est de liberis exhibendis, praeparatorium est huius interdicti: quo magis enim quis duci possit, exhibendus fuit. ictum tribuendum est, ex quibus causis de exhibendis liberis competere diximus: itaque quaecumque ibi diximus, eadem hic quoque dicta accipienda sunt. Hoc autem interdictum competit non aduersus ipsum filium, quem quis ducere uult, sed utique esse debet is qui eum intert notio praetoris, ut apud eum disceptetur, gnitio et is de quo agitur impubes est, alias differ‹r›i oportere rem in tempus pubertatis,
Abbreviated transcription (Latin):
qui prouicus excitib nep̾sunt.
aut pcuracorñsnorñ. aut usus sin
cã miccet. quẽd.amiul emptium
significet libellomanusua sub sc̃¬
pto cũq. ad publicanumittatut
siqd amplius q̃ madatũ est. cñsfe̾¬
iet. id municipuisit. ¶In omnib
uectigalib fere ꝯsuccudo spectan

Expanded text:
ui prouinciis exercitibusue praesunt, aut procuratorum suorum usus sui causa mittet quendam empturum, significet libello manu sua subscripto eumque ad publicanum mittat, ut, si quid amplius quam mandatum est transferet, id munifi‹c›um sit.In omnibus uectigalibus fere consuetudo specta
Abbreviated transcription (Latin):
Aul.i. Semo aut mann¬
misso nõꝯpetere actõemob
iumam quã in ẜuitute pas¬
sus ẽ. ꝗs dubitet. ¶Eilio
si ĩuma fc̃a sit cumutriq i
tam filio qua patri acqsita
actiosit.no eadẽ utiq faciẽ¬

Expanded text:
um.Seruo autem manumisso non competere actionem ob iniuriam, quam in seruitute passus est, quis dubitet?Si filio iniuria facta sit, cum utrique tam filio quam patri adquisita actio sit, non eadem utique facie
Abbreviated transcription (Latin):
qua dinẽ inmagratu. s ue¬
nus ẽ sus mag̾ratus est q
siñ fraud in ius uocan non
põt. ex pectadum ẽẽ quo a
magratuabeat. qd siexmiro¬
nbus magratib enit id est
qui siñ impio aut potãte
srit magratus. et̃ impoma

Expanded text:
ratu? sed verius est, si is magistratus est, qui sine fraude in ius vocari non potest, exspectandum esse, quoad magistratu abeat. quod et si ex minoribus magistratibus erit, id est qui sine imperio aut potestate sunt magistratus, et i
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ite si lib̾tus debitorem suum
patrono deleganĩt. nulla excp¬
roc sũmonendus patronus e
S uibtus patrono ꝑ coditõem
hoc repetit. ¶Hec exceptõ nõ tm
ip̃i liberto. ner successorib quo¬
q libti danda ẽ. et u̾sa nice brdẽ

Expanded text:
Item si libertus debitorem suum patrono delegaverit, nulla exceptione summovendus est patronus, sed libertus a patrono per condictionem hoc repetet. Haec exceptio non tantum ipsi liberto, verum successoribus quoque liberti danda est: et versa vice heredem
Abbreviated transcription (Latin):
sinc intio fuisse. S sicoipo tp̃r
quocit. q̃nq̃ id bona fide fatia
ego alicnaremẽẽ sciam usumeñ
capturũ. Et si qd bõi fide ẜuus m¬
ns emnerit ĩpactoc libtatis michi
dedit nõ idco me magis nsu cap

Expanded text:
sine uitio fuisse: sed si eo tempore quo emit, quamquam id bona fide faciat, ego alienam rem esse sciam, usu me non capturum.Et si quod non bona fide seruus meus emerit, in pactionem libertatis mihi dederit, non ideo me magis us
Abbreviated transcription (Latin):
tes. tñpupillis liccre res suas si
ect emptio. ⁊ ĩo neq de eintõc. act¬
tio nascitur michi. ncc̃ prblici¬
anaꝯpetit.nec accessio poms.
capiebus scientimichialicnam
eẽ uendideris nocapiansu. ¶Et¬
am hrdiultiori defsictipo pcłit.¬

Expanded text:
putes tamen pupillis licere res suas sinesset emptio et ideo neque de euictione actio nascitur mihi nec Publiciana competit nec accessio possescapiebas, scienti mihi alienam esse uendideris, non capiam usu.Etiam heredi ulteriori defuncti p
Abbreviated transcription (Latin):
non posse s eum qui nom
incͥidisset titirs ꝓpeccuma su¬
publica quam ip̃e credidit pͥi¬
gnus ⁊ccepit pacto fc̃o. cũ de¬
bitore ñꝯsoluto debito. sinc
ulla reꝑ missione distrabat᷑ pi¬
gnus succeclentes gradus ini
locotitu nonĩe⁊ pignus ꝓ baz¬
ditione pignoris ppremissioe¬

Expanded text:
non posse: sed eum qui nomen incidisset.Titius pro pecunia publica, quam ipse credidit, pignus accepit pacto facto cum debitore, ut non soluto debito sine ulla repromissione distrahatur pignus. succedentes gradus in locum Titii nomen et pignus probaditione pignoris pr
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatum erit municeps.¬
Siquis negotiasua noninco¬
loma.s inmunicipio semꝑ¬
agit in illo emut õhit uendit
eo inforosuo ꝓspectaculis ut¬
itur. ybi festos dies celebrant
om̃b deniq municipii cum cõ¬
modus nullus colonarum fr¬
uitur. ibi magis hr̃e domicili¬
ꝯmoretur. ubi domiciliu ħt
cosint animoan possit quis

Expanded text:
uitatium erit municeps.Si quis negotia sua non in colonia, sed in municipio semagit, in illo uendit emit eo› foro balineo spectaculis utitur, ibi festos dies celebrat, omnibus denique municipii commodis, nullis coloniarum fruitur, ibi magis habere domicilier commoretur: ubi domicilium habto sit animo, an possit quis
Abbreviated transcription (Latin):
uerum est hr̃e licet difficile es
quem admodum difficile est
sinen domicilio quenquam el¬
puto ⁊hoc ꝓcedẽ posse. siquis
domicitio relicto nainget uel
it facit querens quose cõferat
at que ubi ꝯsistat. ⁊am hune¬
prio putosine domicilio essi¬
domicilum autem hr̃e põt et
Srelegatus eolod um arcct. ut i¬
marceilus seribit

Expanded text:
uerum est habere, licet difficile est: quemadmodum difficile est sine domicilio esse quet hoc procedere posse, si quis domicilio relicto nauiget uel iter faciat, quaerens quo se conferat atque ubi constituat: nam hunc puto sine domicilio esse.Domicilium autem habere potest et relegatus eo loci, unde arcetur, ut Marcellus scribit
Abbreviated transcription (Latin):
prouintie agͦͣrm  debẽt sub cui
cura est ea cuntas aqua nocat¬
admͥinĩa non aput eumere
na ipse se dicit oruindum erse
idq̃d̾ diuus adrianus Ꝙ ꝑsit¬
impsona mulieris que aliũde¬
ortaalibi nłp̃ta ẽ. ¶Libtos i¬
eo loco muña facere debere uñ
non ibi muñib fungendasi
dum est s unde ip̃c ortesut.

Expanded text:
provinciae agere debet, sub cuius cura est ea civitas, a qua vocatmunera, non apud eam, ex qua ipse se dicit oriundum esse: idque divus Hadrianus rescripsit. Mulieris, quae aliuorta, alibi nupta est, libeo loco munus facere debere, undnon ibi muneribus fungendas, dum est, sed unde ipsae ortae su
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Lĩtios cum esset rome
stu dioru gr̃a epł̃a missa c̃ mag¬
istratibus patric suc. ut poͣriges
impatori decretum ciusdxmnci¬
uitatis qd̾ erat cñ ip̃a epła mis¬
sum isaute qui suscepiss litera
restituendas couisione fc̃a det̃
lucio titio qui ⁊p̃e iome mora

Expanded text:
m.Titio, cum esset Romae studiorum gratia, epistula missa est a magistratibus patriae suae, ut porrigeret imperatori decretum eiusdem ciuitatis, quod erat cum ipsa epistula missum. is autem, qui suscepisset litteras restituendas, collusione facta dedit Lucio Titio, qui et ipse Romae mora
Abbreviated transcription (Latin):
traditoc ctiam fũdum ei suu
propͥriũ que. m̃multos ãnos
auo cuisdem meunh̃rdis ob¬
ligauĩt.queq alus postea m
obligatocm deduxerat. exc̃a
pacci tradibit. his itagestis
post̾ior titucditorius  sũu pse¬
cutus ẽ ⁊ obtinint. post ħ̾ant
inditiũ memnus brs iepit in
rebr auitis cirographumcid
pqd̃ aꝑparint eũ fudum qui ĩ
cam tusactõis uenerat etiam
anosuo ab codem titio fuisse
obligatũ cinergo ꝯstat pri
auomcun brdis mobliga¬
tionc cũdem fundũ datum
dequo menius supitus est.
quero. i ius auisi qd cunc
cũ  decodem fundo agcͥtur ig̃¬
rabat milla crceptõc opposita

Expanded text:
um proprium, quem ante multos annos auo eiusdem Maeuii heredis obligauerat quemque alii postea in obligationem deduxerat, ex causa pacti tradidit. his gestis posterior Titii creditor ius suum persecutus est et optinuit. post hoc iudicium Maeuius heres repperit in rebus auitis chirographum per quod apparuit eum fundum, qui in causam transactionis uenerat, etiam auo suo ab eodem Titio fuisse obligatum. cum ergo constet prius auo Maeuii heredis in obligationem eundem fundum datum, de quo Maeuius superatus est, quaero, an ius aui sui, quod tunc, cum de eodem fundo ageretur, ignorabat, nulla exceptione opposita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃.l. IAuulgar substituti¬
one qua ei qui supp̃mus mo¬
netur hr̃s substituitur recte
substitutus ecĩa uniceũ tellig¬
quib ꝓximus agnatus ⁊̃ so¬
lus habetur. ¶Siquis ita ĩ
testo scripẜit. siquid filio m̃o
accideritdãmas ẜuus men
lib̾ esto mortuo filiodãmas
lib̾ erit /licet enim accidat et
uiuis. S uulgi ẜmone eciã

Expanded text:
. In uulgari substitutione, qua ei qui 'supremus' morietur heres substituitur, recte substitutus etiam unico intellegquibus 'proximus' adgnatus et solus habetur. Si quis ita in testamento scripserit 'si quid filio meo acciderit, Dama seruus meus liber esto', mortuo filio Dama liber erit. licet enim 'accidunt' et uiuis, sed uulgi sermone etia
Abbreviated transcription (Latin):
Aul.l. ¶Diles qui infinto ba¬
lncano de phensus est. ignon¬
uia mitti debet. de effractor b
ct expuatoribus i

Expanded text:
um.Miles, qui in furto balneario adprehensus est, ignominia mitti debet. DE EFFRACTORIBUS ET EXPILATORIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
auł .i. E os apud quos affi¬
nis uł cog̃tus latro ꝯẜuatus ẽ
neq ab soluendos neq se nere
admedupunendos. nõ enm
parcorumẽ delictũ⁊ coruqui
nich̾ ad septinentes  latrones
ner̃ ordine audien¬
losefures defendũt. ul effractor
ulceten his similes nec queq̃
persserit metallipena.ul hoc¬
stiores relegatois afficiedisũt¬

Expanded text:
um.Eos, apud quos adfinis uel cognatus latro conseruatus est, neque absoluendos neque seuere admodum puniendos: non enim par est eorum delictum et eorum, qui nihil ad se pertinentes latrones extra ordinem audienlo se fures defendunt uel effra‹c›tores uel ceteri his similes nec qu‹em›quam percusserunt, metalli poena uel honestiores ‹re›legationis adficiendi
Abbreviated transcription (Latin):
au̾t donam utraq ꝯtinemus
cũ uõ dicpmus qd̾ eũ dare fa¬
cere oportet᷑ qd ins cor suffi¬
cit ꝓbare. cũ uõ dix p̾tor. sido¬
siomũa impoĩta sunt c̾cũ est
omĩa ĩpoĩta redimenda eẽ ex
re ergo proꝯuĩctis bntur Si
quedam im poita sunt. cetea
non desiderabunt᷑ qtem dub¬
itatum est illa u̾ba ope ⁊ ꝯscili¬
o quem admodũ accipienda
et labeo ⁊it. sepatim accipien
da.quia  aliud fcmẽ eius qui
ope aliud eius qui ꝯ fino fur¬
tum facit. Sic enim alii con¬
dici põt alii nõ põt. Et ꝑ sane
post neterum anctoritatẽ co
puentum est. ut nemo ope fu¬
ti urdeatur fecisse. nisi et c̃o¬
sciłum maliguñ huitnec cõ

Expanded text:
tinemus. cum uero dicimus 'quod eum dare facere oportet', quoduis eorum sufficit probare. cum uero dicit praetor, 'si dosi omnia imposita sunt, certum est omnia redimenda esse, ex re ergo pro coniunctis habentur: si quaedam imposita sunt, cetera non desiderabuntur. Item dubitatum, illa uerba 'ope consilio' quemadmodum accipienda et Labeo ait, separatimda, quia aliud factum est eius qui ope, aliud eius qui consilio furtum facit: sic enim alii condici potest, alii non potest. sane post ueterum auctoritatem eo peruentum est. ut nemo ope uideatur fecisse, nisi et consilium malignum habuerit, nec co
Abbreviated transcription (Latin):
luticum ẜuns cius stipulatur.¬
et cñ furtuci fic. aut dampnĩ
ci dando inlegrmacqliam cõ¬
miticur. aut si fortecum crgdi¬
torfucrat. fraudandi cius cad
bitor alicu  rem t̃clident. idcq
ert silegeturci. uł ꝑfidcio mis

Expanded text:
luti cum seruus eius stipulatur, cum furtum ei fit, aut damnum ei dando in legem Aquiliam committitur, aut si forte, cum creditor fuerat, fraudandi eius causa debitor alicui rem tradiderit. idemque erit, si legetur ei uel fideicommis
Abbreviated transcription (Latin):
Arcelł Sẽrui appellare no posst̃
set dñ eorum adopem seruo fe¬
rendam. possunt uti auxilio ap¬
pellationis ⁊ alus donunino¬
nune id facere pot Suĩo n do¬
minus n alius prodño appell¬
auerit ip̃i ẜuo qui sentencia
passus est. triste auxilium sibi
implorare non denegamius
od̾.ł. COnstitutiones qued
Crecipierois nec ne appellatoi¬
bus locuntur ut nichil nouifi¬
tat. locum non habent ineorum
.psonas quos dampnatos stati
punir publice interest / ut sunt
insignes latrones.seditionum
ꝯcitatoresul duces factionũ
patim duplex sentencia  diu̾sa
datur. ul utiunasortis.alia ux¬
urarum duplex ap̃pellatio nece¬
saria est. nealteram agnonise
de altera prouocasse intelliga¬
tur. IUtor pupillodatus uiꝑ
uocet. interim pupillocurator
dabitur. S situtoris auctoritaᷤᷤ
⁊fuerit necc̃ia.ułuti ad ad eum¬
dam hrdit̾atem tutor ei nec̃cio
dabitur. qm̃ curatoris auctoi̾¬

Expanded text:
rum. Serui appellare non possunt: sed domini eorum ad opem seruo ferendam possunt uti auxilio appellationis, et alius domini nomine id facere potest. sin minus neque alius pro domino appellauerit, ipsi seruo, qui sententiam tristem passus est, auxilium sibi implorare non denegamusm. Constitutiones, quae de recipiendis nec non appellationibus loquuntur, ut nihil noui fiat, locum non habent in eorum persona, quos damnatos statim puniri publice interest: ut sunt insignes latrones uel seditionum concitatores uel duces factionum.paratim duplex sententia diuisa datur, ueluti una sortis, alia usurarum, duplex appellatio necessaria est, ne alteram adgnouisse, de altera prouocasse intellegatur. Tutor pupillo datus si prouocet, interim pupillo curator dabitur. sed si tutoris auctoritas ‹fuerit› necessaria, ueluti ad adeundam hereditatem, tutor ei necessario dabitur, quoniam curatoris aucto
Abbreviated transcription (Latin):
titio dari. siticins decesẜit hrdi
eins solue nõ pot̾is. ¶Sisan¬
cem deposuerit apud me ciciꝰi
plib hr̃dib relictis decesẜit. si

Expanded text:
Titio dari, si Titius decesserit, heredi eius soluere non poteris. Si lancem deposuerit apud me Titius et pluribus heredibus relictis decesserit: si
Abbreviated transcription (Latin):
promittendi. ⁊ unus quisque
eorum insolidum teneat᷑. an
uoscindit impsonas sentẽcia
tenciam impsonas. atq ideo
ẽos qui ꝯdempnati sunt uiri¬
les ꝑtes debere. ¶Quod est
toriam eciam ei ꝓficẽ qui no
prouocauit. ita demũ proban¬
dum est.siina eademq caua¬
fuit defensionis. ceterũ si di¬
uerse. alia c̾a est. ut induobus
tutoribus ꝓcedit. si alt̾ tutelã
gesserat. alt̾ nõ attigerat us
qui non gesserat. ꝓuocauerit.
circo agnouerat sentenciam

Expanded text:
promittendi, ut unusquisque eorum in solidum teneatur, an vero scinditur in personas sententia,ntentiam in personas atque ideo eos qui condemnati sunt viriles partes debere. Quod est ctoriam ei proficere qui non provocavit, hoc ita demum probandum est, si una eademqfuit defensionis: ceterum si die, alia causa est. ut in duobus tutoribus procedit, si a‹lt›er tutelam gesserat, alter non attigerat et is qui non gesserat prouocauit: circo adgnouerat sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
accum appellare eis ꝑ misit.i¬
et hodie hoc iureutimurũ po¬
sint appellare. ¶S ⁊ agere co¬
usam aput ip̃m iudicem qui
de testamento cognoscit. si su¬
spicantur nõ exfide hrdem ca¬
nsam agere. ¶Queciens bort
non respondente. secundu ac¬
uersarium sentenciadatur re¬
scriptum est nichil nocere.nzi
legatis. n libertatibus ⁊ hoc
diuorum fratrum epistolla cõ¬
tinetur. ad domitium in hec u̾¬
ba. quia absente possessore nec
quoquam nomine eius respõ¬
dente ꝓnunciatum est. nõ ħt
rei iudicate auctoritatemlni¬
si aduersus eum solũ qui adẽe

Expanded text:
misit.et hodie hoc iure utimur, ut possint appellare: sed et agere causam apud ipsum iudicem, qui de testamento cognoscit, si suspicantur non ex fide heredem causam agere. Quotiens herede non respondente secundum aduersarium sententia datur, rescriptum est nihil nocere neque legatis neque libertatibus. diuorum fratrum epistula continetur ad Domitium in haec uerba: 'Quod absente possessore ne‹c› quoquam nomine eius respondente pronuntiatum est, non habet rei iudicatae auctoritatem nisi aduersus eum solum qui a
Abbreviated transcription (Latin):
plibus eis appellatõib opy
est. ¶Si quis cum una actione
ageretur que plures species ist ib.¬
habcat. plurib sũmis sit con¬
depnatus. quarũ singule noc¬
cionem principis non faciunt
est. ⁊ poterit ad principem ap¬
pellare. S cũ adu̾sus plures
probate cent ratiõnes que
eis nocerent sufficit eis una
appellatio. quia unotitullo⁊
ꝯprobatarũ rationũ omnes:
ueniebantur. ¶Quocies at
plures inua sumã ꝯdepnãt¬

Expanded text:
ibus eis appellationibus opus est.Si quis, cum una actione ageretur, quae plures species in habeat, pluribus summis sit condemnatus, quarum singulae notionem principis non faciunt, t: poterit ad principem appellare.Sed cum aduersus plures probatae essent rationes quae eis nocerent, sufficit eis una appellatio, quia uno titulo comprobatarum rationum omnes conueniebantur.Quotiens autem plures in unam summam condemnant
Abbreviated transcription (Latin):
quoniam gessisse sescit pꝑ ap¬
pellationem eius qui non ges
liorem sentenciam. recipe enz
peccuniam quã soluit oportet
tu erlege habito duum uiru
creatum. s tr̃n uocibus popu¬
larium postulatum. eisq tẽ
ꝓconsulem quod facere non
debuit. ꝯ senssise. appellatio in
tencie appellaret nõ significa¬
uit. ¶Non solere improbariz
appellationes eorũ qui uł una
causam appellandi probabilẽ
habuerisnt¬

Expanded text:
quoniam gessisse se scit, propter appellationem eius qui non gessliorem sententiam, recipere eum pecuniam quam soluit oportet.tu ex lege habito duumuirum creatum, sed tantum uocibus popularium postulatum eisque tunc proconsulem, quod facere non debuit, consensisse: appellatio in tentiae appellaret non significauit.Non solere improbari appellationem eorum, qui uel unam causam appellandi probabilem habuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃. Oristatu libi cam apphendit
lua sp̃e lib̾tatis alienetur. sinc nisu¬
capiatur. cũsua causucapiatur.si¬
nc man̾mictatur nõpdat spe orci¬
inlibti. S statulibi cam no prius
suns nascitur nisi. aditaul aburo
ex institutis br̃ditate cctm an̾adi¬
tõem sinc tͣclatur. sinc usu capiat.
siuc maumitatur sp̃es statute li¬
delicet brditatis patris statulib̾

Expanded text:
. Qui statuliberi causam adprehendit, lua spe libertatis alienetur, siue usucapiatur, cum sua causa usucapiatur, siue manumittatur, non perdat spem orcini liberti. sed statuliberi causam non prius seruus nanciscitur nisi adita uel ab uno ex institutis hereditate: ceterum ante aditionem siue tradetur siue usucapietur siue manumitvidelicet hereditatis patris, statuliber
Abbreviated transcription (Latin):
psit. uł.⁊ filegatus sit suus. abhr¬
de patris. liber ẽe iussus ĩpupilla¬
nbtabulis pͥuale̾ lib̾tatis datõ¬
nem. ¶Si primis cabulis subs
idia br̃s sit institut᷑ ã stat libi cã
obtincat ut ad cũte cohrde cum
sua causu capiatur. recami asse¬
met ĩpo accepit libtatem nõ põt
statu libicam optinere planesi
xclito hrditatis deficiat quo can¬

Expanded text:
t si legatus sit servus ab herede patris, liber esse iussus in pupillaribus tabulis, praevalere libertatis dationem. Si primis tabulis sub midia heres sit institutus, an statuliberi causam optineat, ut adeunte coherede cum sua causa usucapiatur? cum a semetipso acceperit libertatem, non potest statuliberi causam optinere. plane si condicio hereditatis deficiat, quo ca