comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficerent. de quorundã ꝯsilo rupes ingentis¬
magnitudinis que iux centum deuolui possẽt
manib. ce robora pregrandia ĩ uirtute lorica¬
toꝵ mille. ꝓtegente cos uniuerso exercitu
ultra pontem deferentes: porte obiciunt.
tant̾am ex eis prestruentes congeriẽ: ut
porta decet̾o ciuib inutiliter aꝑiret᷑ molariũ
aggere conatꝰ eoꝵ p̃pediente. Sicq factum ẽ.
ut tali argumento ꝑ eandem portam ciuium
frangeretur impetus: & irruptiones qͥesce¬
rent repentine.
actum ẽ autem die quadam qd̾ de nr̃o
exercitu uiri tam ex equitib qͣm ex pe¬
ditib numero trecenti nr̃m pontẽ pabuladi
gũ tͣnseuntes. ceꝑunt per regionem more suo
ut sibi quererent uecessaria disꝑgi. morẽ autem
fecerat. &r ꝓ ꝯsuetudine induxerat tũ necessitas
importuna. tũ id etiam qd̃ freq̃ntiꝰ ab illis ꝑtib
licet secum pła ꝯportarent necessaria: redierãt

Expanded text:
proficerent, de quorumdam proficerent, de quorumdam magnitudinis, quae vix centum devolvi possent manibus, et robora praegrandia, in virtute loricatorum mille, protegente eos universo exercitu, ultra pontem deferentes, portae objiciunt, tantam ex eis praestruentes congeriem, ut porta de caetero civibus inutiliter aperiretur, molarium aggere conatus eorum praepediente. Sicque factum est ut tali argumento per eamdem portam civium frangeretur impetus, et eruptiones quiescerent repentinae.Factum est autem die quadam quod de nostro exercitu viri, tam ex equitibus quam ex peditibus, numero trecenti, nostrum pontem pabulandi gratia transeuntes, coeperunt per regionem, more suo, ut sibi quaererent necessaria, dispergi. Morem autem fecerat, et pro consuetudine induxerat, tum necessitas importuna, tum id etiam quod frequentius ab illis partibus, licet secum plura comportarent necessaria, redierant
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut p̾sagittarum immissione. & iaculoꝵ fre¬
qͣncia nr̃os a se aliqͣntulum ꝓpulissent. alii a ꝑta
porta cum multo exeuntes impetu. pontem uo¬
lenter occupant. ⁊ rem gladiis cominꝰ ꝑagentes
ad machinam accedũt. & exclusis inde qui ad
eius erant deputati custodiam. machinam
succendunt. ⁊ subito redigũt in fauillam. ui¬
dentes antẽ nr̃i principes. qd̾ neq sic ꝯtͣ eas
que ꝑ eam portam inferebant᷑ molestias ple¬
ne ꝓficetent. seq̃nti die tres iacłatorias erigũt
machinas. ut saltem earum iactu continuo &e.
saxoꝵ contorsione muros & portam debilitare.
ce ciuib ꝑ eam exitum possent impedire. fie¬
bat itaq ut qͣndu se in iacłando ꝯtinuarent
machine. nemo ꝑ eam portam audet egredi.
Remittentib uero ilł oꝑam: itm̃ ciues ad soli¬
tas recurrebant irruptiones. castͥs uicinis młtas
inferesites molestias. uidentes gͥ nr̃i qd̾ neq sic

Expanded text:
ita ut prae sagittarum immissione et jaculorum freita ut prae sagittarum immissione et jaculorum frequentia nostros a se aliquantulum propulissent, alii, aperta porta, cum multo exeuntes impetu, pontem violenter occupant; et rem gladiis cominus peragentes, ad machinam accedunt, et exclusis inde qui ad ejus erant deputati custodiam, machinam succendunt, et subito redigunt in favillam. Videntes autem nostri principes quod neque sic contra eas, quae per eam portam inferebantur, molestias plene proficerent, sequenti die tres jaculatorias erigunt machinas, ut saltem eorum jactu continuo et saxorum contorsione muros et portam debilitare, et civibus per eam exitum possent impedire. Fiebat itaque ut quandiu se in jaculando continuarent machinae, nemo per eam portam auderet egredi; remittentibus vero illis operam, iterum cives ad solitas recurrebant irruptiones, castri vicinis multas inferentes molestias. Videntes igitur nostri quod neque sic
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓficerent. ab incepto destitert̃. Mutato
tẽ erigendam. de qua ꝑ introductoꝵ sollicitu¬
dinem & instanciã armatoꝵ. ciuiũ irrup¬
tiones cohiberent᷑. Comportata gͥ ꝯpetente
& ꝓ uotis materia. ⁊ artificib ꝯuocatis. subi¬
to ce infra paucos dies. sius absoluta ꝑtibus
ce. diligentius. completa cimi multo labore.
⁊ cam trahentium ꝑicło. arte pontem in mod̾
excelse turris erecta ẽ. &e dño comiti ad eustodi¬
am deputata. Qiues autem uidentes machinã
muro ꝓximami illuc sub omni celeritate ꝯtendt̃.¬
⁊ directis ad machinam iaculatoriis it̾m torm̃¬
tis. crebra molaruim contorsione cam debilitare
festinant. Ip̃i quoq in turrib &. muro ꝯstituri.
sagittis & omni iaculoꝵ gen̾ẽ his qui ĩ machina
erant. ⁊ circa cam instantes animosius: eos a pon¬
te arcere satagebant. Dnmq qui supͣ murũ erãt
ex omni latere instarent. & lacularent᷑ freqͣnciꝰ.

Expanded text:
non proficerent, ab incepto destiterunt. Mutatonon proficerent, ab incepto destiterunt. Mutatotem erigendam, de qua per introductorum sollicitudinem et instantiam armatorum, civium irruptiones cohiberentur. Comportata igitur competente et pro votis materia, et artificibus convocatis, subito et infra paucos dies suis absoluta partibus et diligentius completa, cum multo labore et eam trahentium periculo, ante pontem in modum excelsae turris erecta est, et domino comiti ad custodiam deputata. Cives autem videntes machinam muro proximam, illuc sub omni celeritate contendunt; et directis ad machinam jaculatoriis iterum tormentis, crebra molarium contorsione eam debilitare festinant. Ipsi quoque in turribus et muro constituti, sagittis et omni jaculorum genere his qui in machina erant et circa eam instantes animosius, eos a ponte arcere satagebant. Dumque qui supra murum erant, ex omni latere instarent et jacularentur frequentius,
Abbreviated transcription (Latin):
bant grandinem. & płib ex eiꝰ comitatu sauciis.
tem eos insectari poterant. facto impetu ⁊ cede
ppetrata. ilico ꝑ pontem ad portam redeuntes
infra urbem se recipiebant in dẽpnes. Unde fie¬
bat ut predictus comes. &. ep̃c podiensis. & alii
nobiles qui in ꝑte illa castra locauerant. maiorẽ
equoꝵ iacturam. & pła multo amplius in equis
& mulis paterent᷑ dispendia. qͣm alior pͥncipũ¬
tanta suoꝵ ñ ferentes eqͣnmiter chispendia.
ꝯ uosantes suos precipiunt ut malleis ⁊ instru¬
mentis teꝑtis ferreis om̃s unammiter ad p̃dicti
pontis dissolutionem se p̃ꝑarent. factumq ẽ ita
ut die qͣdam loricati. cassib tecti. ⁊ clipeis: ad põ¬
tem ꝯuenientes. predictum cum multa instan¬
cia pontem dissoluere conantur. S resistente
płimum oꝑis soliditate omni ferro duriore. &
ciuib sagntarun immissione &e contorsione
lapidum eoꝵ laborem p̃pedientib uidentes qd̾

Expanded text:
bant grandinem; et pluribus ex ejus comitatu sauciis bant grandinem; et pluribus ex ejus comitatu sauciis tem eos insectari poterant, facto impetu et caede perpetrata, illico per pontem ad portam redeuntes, infra urbem se recipiebant indemnes, unde fiebat ut praedictus comes et episcopus Podiensis, et alii nobiles, qui in parte illa castra locaverant, majorem equorum jacturam, et plura multo amplius in equis et mulis paterentur dispendia, quam aliorum principutanta suorum non ferentes aequanimiter dispendia, convocantes suos, praecipiunt ut, malleis et instrumentis repertis ferreis, omnes unanimiter ad praedicti pontis dissolutionem se praepararent: factumque est ita ut, die quadam, loricati, cassidibus tecti et clypeis, ad pontem convenientes, praedictum cum multa instantia pontem dissolvere conarentur; sed, resistente plurimum operis soliditate omni ferro duriore, et civibus sagittarum immissione et contorsione lapidum, eorum laborem impedientibus, videntes quod
Abbreviated transcription (Latin):
ne conrra portam que eidem duci erat ad
custodiam deputata. que tiam usꝙ hodie.
ab eo cui cõmissa fuerat porta ducis appellat᷑.
ita ut eius castra inter predictam portam ⁊
pontẽ de nouo constitutũ eẽnt sine int̾u allo
media. Nec solum ꝑ pontẽ suꝑiꝰ dictum. ⁊ por¬
tam ei coherentem nr̃is ꝓcurabant ꝑicła. uerũ
&e ꝑ suꝑiorem que ab illa erat tercia. que
porta canis etiam hodie dicit᷑. multa nr̃is oc¬
currebant discrimina. Erat enim ut prediximꝰ
pons ibi lapideus. suꝑ paludem quandam
urbi cont̾minam. que tum ex eiꝰ fontis qui ẽ
in orientali porta sc̃i parili. tum ex aliorum
diriuatione iugi. &e riuuloꝵ continuo ꝓcessu
conficitur. ꝑ hunc gͥ pontem: in castra dñi
comitis tolosani aͣd custodiam porta illa casu
ꝯtigerat. nocturne fiebant irruptiones. ⁊ ꝑ
diem etiam repentini non nunqͣm assultus.
Aꝑta enim porta subitam sagntarũ immitte¬

Expanded text:
ne contra portam quae eidem duci erat ad ne contra portam quae eidem duci erat ad custodiam deputata; quae etiam usque hodie ab eo cui commissa fuerat, porta Ducis appellatur, ita ut ejus castra intra praedictam portam et pontem de novo constitutum, essent sine intervallo media. Nec solum per pontem superius dictum et portam ei cohaerentem nostris procurabant pericula; verum et per superiorem, quae ab illa erat tertia, quae porta Canis etiam hodie dicitur, multa nostris occurrebant discrimina. Erat enim, ut praediximus, pons ibi lapideus super paludem quamdam urbi conterminam, quae tum ex ejus fontis, qui est in orientali porta Sancti Pauli; tum ex aliorum derivatione jugi et rivulorum continuo processu conficitur. Per hunc igitur pontem in castra domini comitis Tolosani, cui ad custodiam porta illa casu contigerat, nocturnae fiebant eruptiones; et per diem etiam, repentini nonnunquam assultus. Aperta enim porta, subita sagittarum immitte
Abbreviated transcription (Latin):
uifum ẽ. pͥncipib omnino ẽẽ expediens. ut pon¬
tem ibi ex quac̾q erigerent mat̾ia. ꝑ quẽ facit
hostium infidiis possent occurrere.⁊ suos reciꝑe
compendiosius ad castra redire eupientes. utq
ñ deesset etiam peditib eoꝵ ad suas necessitates
euocatis. maximeq usq ad mare uolentib des¬
cende uia ꝯpendiosior ⁊ sine difficultate.Inuen¬
is gͥ aliquot nauib tam in flumine qͣm ĩ lacu
suꝑiori. easq ad inuicẽ ꝯpetenti nexi colligatis.
suꝑpositis etiam trabib. ⁊ lignea ad id ꝯuenien¬
te mat̾ia. uimeneis desuꝑ ꝯtexuert̃ cratib.
ta ut płib una fronte transire uolentibris.
solidam in se preberet habilitatẽ. unde ex es
facto maiorem ppłs ꝯsecntꝰ ẽ ꝯmoditatẽ. Dista¬
bad aertẽ pons nte ligneus a ponte ilapideo. qͥ
urbierao ꝯitiguus. qͣsi unꝰ spacium millarĩ
etatop postin uixta dñi ducis castra e trgiõ¬

Expanded text:
visum est principibus omnino esse expediens, ut ponvisum est principibus omnino esse expediens, ut pontem ibi ex quacunque erigerent materia, per quem facilius hostium insidiis possent occurrere; et suos recipere compendiosius, ad castra redire cupientes; utque non deesset etiam peditibus eorum, ad suas necessitates evocatis, maximeque usque ad mare volentibus descendere, via compendiosior, et sine difficultate. Inventis igitur aliquot navibus, tam in flumine quam in lacu superiori, eisque ad invicem competenti nexu colligatis; superpositis etiam trabibus, et lignea ad id conveniente materia, vimineis desuper contexuerunt cratibus, ita ut pluribus una fronte transire volentibus, solidam in se praeberet habilitatem. Unde ex eo facto majorem populus consecutus est commoditatem. Distabat autem pons iste ligneus, a ponte lapideo qui urbi erat contiguus quasi unius spatium milliarii; eratque positus juxta domini ducis castra, e regio
Abbreviated transcription (Latin):
sibiq necessariam ꝓcurarent alimoniam: trans
fluium de necessitate egredi consueuerant. ⁊
ꝓcedere longiꝰ aliqͣntulum. Cumq sepe ac sepiꝰ
illuc ꝓperautes cum omni in columitate reuer¬
terentur indẽpnes. ciuib adhuc infra tirbem
se cohibentib. nec presumentib adhuc exteriꝰ
euagari: ꝓ ꝯsuetudine sibi fecerant fluuiũ
sepius in die transire. idq cũ mł̾ta fiebat dif¬
ficultate. Nam inuadabił erat fluuiꝰ. &. natan¬
uitate erant. pler̃q palam. s clam freq̃ntius
ꝑ pontem flumine tͣnsmisso. nr̃is in caute dis¬
currentib. & grã querendi necessaria. disꝑ¬
sis abinuicem. cedem inferebant &e uulnera. ea
marine freti fiducia. qd̾ ñ pot̾ant facilẽ habe̾
ad castra reditum. fluuio impedimentũ minis¬
tiante. Codemq pacto ce qui in cast̾s erant. qͣm¬
uis suos coram se male tractari cernerent. ñ facile
poterant optatum suis prebere subsidium. unde

Expanded text:
sibique necessariam procurarent alimoniam, trans sibique necessariam procurarent alimoniam, trans fluvium de necessitate egredi consueverant, et procedere longius aliquantulum. Cumque saepe ac saepius illuc properantes cum omni incolumitate reverterentur indemnes; civibus adhuc infra urbem se cohibentibus, nec praesumentibus adhuc exterius evagari; pro consuetudine sibi fecerant, fluvium saepius in die transire: idque cum multa fiebat difficultate; nam invadabilis erat fluvius, et natani in civitate erant, plerumque palam, sed clam frequentius, per pontem flumine transmisso, nostris incaute discurrentibus, et gratia quaerendi necessaria, dispersis ab invicem, caedem inferebant et vulnera: ea maxime freti fiducia, quod non poterant facilem habere ad castra reditum, fluvio impedimentum ministrante. Eodemque pacto et qui in castris erant, quamvis suos coram se male tractari cernerent, non facile poterant optatum suis praebere subsidium: unde
Abbreviated transcription (Latin):
reliquoꝵ castra principum qͣi in tͥangulo
ꝯstitutus. Erant autem in predicta regione
pomeria. q̃ nr̃i succidentes uniu̾sa. claustra
sibi ce equis eoꝵ inde ꝯtexebant repagula.
admirant᷑ itaq qui de turrib & muris ꝑ
cancellos castra ꝯtemplabant᷑ ciues armoꝵ
fulgorem. oꝑum diligentẽ instanciã. hospita¬
di modum. castroꝵ positionẽ. &e suspectã tã
uirib qͣm numero multitudinẽ. Dumq p̃¬
uxorib ce liberis. pat̾nis qͦ larib. &e qd preci¬
puuni ẽ mortalib lib̾tati timentes. felices eos
reputant. quos tantis mors amica subtraxerat
ꝑiculis. quibq ded̾at obtt᷑ ne tot inuoluerẽt᷑
calamitatib. Suspensi gͥ de die in diem suoꝵ
cladem ce urbis expectabant impugnationẽ.
qͣsi certum hñtes. qd̾ absq ruia ciuitatis.⁊
lib̾tatis eius naufragio. tanta obsidio solui ñ
poterat. que ad io totis uirib anelabat.
Gitur qui in castͥs erant. ut equis pabulum

Expanded text:
reliquorum castra principum, quasi in triangulo reliquorum castra principum, quasi in triangulo constitutus. Erant autem in praedicta regione pomeria, quae nostri succidentes universa, claustra sibi, et equis eorum inde contexebant repagula. Admirabantur itaque qui de turribus et muris per cancellos castra contemplabantur cives, armorum fulgorem, operum diligentem instantiam, hospitandi modum, castrorum positionem et suspectam tam viribus quam numero multitudinem; dumque pruxoribus et liberis, paternis quoque laribus, et quod praecipuum est mortalibus, libertati timentes, felices eos reputant, quos tantis mors amica subtraxerat periculis; quibusque dederat obitus, ne tot involverentur calamitatibus. Suspensi igitur de die in diem suorum cladem et urbis exspectabant impugnationem; quasi certum habentes, quod absque ruina civitatis et libertatis ejus naufragio, tanta obsidio solvi non posset, quae ad id totis viribus anhelabat.Igitur qui in castris erant, ut equis pabulum,
Abbreviated transcription (Latin):
feriore. nob̾tus comes normannoꝵ. flandrensiũ¬
quoq comes nob̾tus. Stepħs quoq blesensium
comes. Dñs hugo magnus. hii a castͥs dñi bo¬
amundi usq ad portam cauis. castra cum suis
normannis. francis &e britannis ꝯtinuauerãt
sua. Circa portam uero eandam dñs raimundꝰ
comes tolosanus. &e ep̃c podiensis cũ aliis no¬
bilib qui eoꝵ castra secuti fuerant. Cumq õi
guasconũ ꝓuincialium. & burgundionum
infinita multitudine castra locauerãt. usq
ad seq̃ntẽ portã õe spacium occupantes. Citra
uero eandem portam dux godefridꝰ cũ fr̃e
suo eustachio ce balduino hemacoꝵ. rainar¬
do tullensium. Conone de monte acuto. co¬
mitib preclaris. & illustͥb uiris. ⁊ aliis nobilib
qui ab mitio eiꝰ castra secriti fuerant. lotarin¬
gis. frisonib. sueuis. ce saxonib. franconib.
&e bauaris. castra locauit sua. reliquas par¬
tes pene usq ad portã pontis. occupans int̾
ciuitatem &e ei iam coherentem fluuium. ⁊

Expanded text:
re, Robertus comes Normannorum, Flandrensium comes Robertus, Stephanus quoque Blesensium comes, dominus Hugo magnus; hi a castris domini Boamundi, usque ad portam Canis, castra cum suis Normannis, Francis et Britannis continuaverant sua. Circa portam vero eamdem dominus Raimundus comes Tolosanus et episcopus Podiensis, cum aliis nobilibus, qui eorum castra secuti fuerant, cumque omni Guasconum, Provincialium et Burgundionum infinita multitudine, castra locaverant, usque ad sequentem portam omne spatium occupantes. Circa vero eamdem portam, dux Godefridus cum fratre suo Eustachio et Balduino Hemacorum, Rainardo Tullensium, Conone de Monteacuto, comitibus praeclaris et illustribus viris, et aliis nobilibus qui ab initio ejus castra secuti fuerant, Lotharingis, Frisonibus, Suevis, Saxonibus, Franconibus et Bavaris, castra locavit sua, reliquas partes, pene usque ad portam pontis occupans: inter civitatem, et ei jam cohaerentem fluvium, et
Abbreviated transcription (Latin):
predictã ducis portã que media ẽ usq ad hãt
que ẽ in eo lat̾e nouissima. ita muris applicat
fluuiꝰ: ut decet̾o muris ꝯtinuus a eiuitate ñ
ad utramq illarum ñ nisi flumine tͣnsinisso
ꝑuenne potest exercitus. in obsessas dimisert.
reliquis tͥbus suꝑiorib obsidione uallatis. Su¬

Expanded text:
praedictam Ducis portam, quae media est, usque ad hanc, praedictam Ducis portam, quae media est, usque ad hanc, quae est in eo latere novissima, ita muris applicatur fluvius, ut de caetero muris continuus, a civitate non ad utramque illarum, non nisi flumine transmisso, pervenire poterat exercitus, inobsessas dimiserunt, reliquis tribus superioribus obsidione vallatis. Su
Abbreviated transcription (Latin):
tolli uideretur. nr acced̾et exercit᷑. tñ tota illa die
ce ꝑ subseq̃ntes aliquot tanto silentio ꝯquieuit
ciuitas. ut neq ea sonꝰ aut strepitꝰ audiret᷑. ⁊ ut
merito crederetur defensorib uacua. q̃ tñ mul¬
tis tam alimentoꝵ qͣm obtime armatoꝵ copiis
militum redundabat. xiii¬
rant itaq in ea ciuitatis parte q̃ in plano
fita ẽ. portarum adirus qͥnq. In plaga enĩ
suꝑiore que ad orientẽ respicit. erat porta una. q̃
hodie dicitur sc̃i pauli. eo qd̾ monast̾io eiꝰdẽ apłi
in cliuo montis posito: sit subiecta. scd̾a uͦ eidẽ
e regione opposita. tantum ab ea distans. qͣntũ
nali: tres erant porte. q̃ ad flum̃ habebant exi¬
tum. qͣrum suꝑior porta canis dicit᷑. pontem
hñs ante se. ꝑ quam palus muris ꝯtermina
transit᷑. Scd̾a uero hodie porta ducis appellat᷑. ⁊¬
eoqd̾ ibi pons ẽ quo fiuuiꝰ transit᷑. Ilam inter

Expanded text:
tolli videretur, noster accederet exercitus; tamen tota illa die, tolli videretur, noster accederet exercitus; tamen tota illa die, et per subsequentes aliquot, tanto silentio conquievit civitas, ut neque ex ea sonus aut strepitus audiretur; et ut merito crederetur defensoribus vacua, quae tamen multis tam alimentorum, quam optime armatorum copiis militum redundabat. rant itaque in ea civitatis parte, quae in plano sita est, portarum aditus quinque. In plaga enim superiore, quae ad orientem respicit, erat porta una, quae hodie dicitur Sancti Pauli; eo quod monasterio ejusdem apostoli, in clivo montis posito; sit subjecta. Secunda vero eidem e regione opposita, tantum ab ea distans, quantumnali, tres erant portae, quae ad flumen habebant exitum: quarum superior porta Canis dicitur, pontem habens ante se, per quem palus, muris contermina transitur; secunda vero, hodie porta Ducis appellatod ibi pons est, quo fluvius transitur; nam inter
Abbreviated transcription (Latin):
moram ẽẽ ꝑicłosam. & expeditionis ures ñ eẽ
abinuicem seꝑandas allegabant. Placuit gͥ de
ꝯmuni consilio. ut ad urbẽ unanimit᷑ acced̾ent.
ce eam uallarent obsidione. Unde fc̃m ẽ. ut solu¬
tis castͥs urbi appropinqͣntes mense obtobri octa¬
ua decima decima die mensis ante urbẽ ꝯsisterent
castra metati.⁊ licet nr̃oꝵ qui gladium poterant
educere. ad trecenta milia diceret᷑ numerꝰ. exceptis
mulierib & paruulis. Tamen ciuitatẽ ñ potuer̃t̃
undiq castͥs circumpositis uallare. Ilam exceptis
montib. qui ut prediximꝰ menib eoꝵ claudebãt᷑.
circa quos nec attemptatũ fuit castra locare. cun¬
tatis partem que a montis radice usq ad fluui¬
um loco ꝓtenditur planiore. ñ potuit obsidio ꝯ¬
tinuata uniu̾sam cohibere. In hoc gͥ nr̃oꝵ aduẽ
⁊ cornicinum stridore. equoꝵq hinnitu. ⁊ armoꝵ.
fragore. qr ꝯfusa uociferatione q̃ usq ad sidera

Expanded text:
moram esse periculosam, et expeditionis vires non esse moram esse periculosam, et expeditionis vires non esse ab invicem separandas allegabant. Placuit igitur de communi consilio, ut ad urbem unanimiter accederent et eam vallarent obsidione: unde factum est ut, solutis castris, urbi appropinquantes, mense Octobri, octava decima die mensis, ante urbem consisterent, castrametati. Et licet nostrorum qui gladium poterant educere, ad trecenta millia diceretur numerus, exceptis mulieribus et parvulis, tamen civitatem non potuerunt undique castris circumpositis vallare; nam exceptis montibus, qui, ut praediximus, moenibus eorum claudebantur, circa quos nec attentatum fuit castra locare, civitatis partem, quae a montis radice usque ad fluvium loco protenditur planiore, non potuit obsidio continuata universam cohibere. In hoc igitur nostroruet cornicinum stridore, equorumque hinnitu, et armorum fragore, et confusa vociferatione, quae usque ad sidera
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem suꝑ instanti fc̾o delib̾ationẽ habit᷑i.
Erant enim de pͥncipib ñ nulli qͥ ꝓpter in¬
stantem hyemem urbis differre obsidionem
usq ad ueris inicium ꝑsuad̾e conabantur.
allegantes qd̃ exercitus ꝑ urbes &e castetia dnu¬
sus erat. qͥ non facile ante ueris micium pos¬
set reuocari. Dicebat᷑ preterea qd̾ imꝑator
in subsidium. & qd̾ etiam de partib tͣnsalpi¬
nis recens iterum adueniret exercttus. quoꝵ
utr̃q oportet ex pectare. ut multiplicatis uirib
facilius possent obtinere ꝓpositum. Interim uͦ
ꝑ partes diuisum. ꝑ loca opulenciora hyeman¬
di gr̾a dirigendum exereitum. ut uere rede¬
unte. & reꝑatis uirib & equis pabulo refocii¬
retur. ne datis induciis eam ciues cõmunire
possent diligentius. & uocati ad eoꝵ subsidi¬
um colligendi maiores copias. ferias haberef
ampliores. In hac gͦ tanta deliberatione ea
pars obtinuit. que oꝑi ꝓtinus insistendum.

Expanded text:
invicem, super instanti facto deliberationem habituri. invicem, super instanti facto deliberationem habituri. Erant enim de principibus nonnulli qui, propter instantem hiemem, urbis differre obsidionem usque ad veris initium persuadere conabantur, allegantes quod exercitus per urbes et castella divisus erat, qui non facile ante veris initium posset rein subsidium; et quod etiam de partibus transalpinis recens iterum adveniret exercitus: quorum utrumque oportere exspectare, ut multiplicatis viribus, facilius possent obtinere propositum. Interim vero per partes divisum, per loca opulentiora hiemandi gratia dirigendum exercitum, ut vere redeunte, et reparatis viribus, et equis pabulo refocilretur, ne datis induciis eam cives communire possent diligentius; et vocati ad eorum subsidium, colligendi majores copias, ferias haberent ampliores. In hac igitur tanta deliberatione ea pars obtinuit, quae operi protinus insistendum,
Abbreviated transcription (Latin):
que ciuib obsessis ministrare solent solaciũ.
Circumeuntes itaq regionẽ. subuibana spoli¬
ant. frumentũ. uinum. oleum. ⁊ cetera uite
necessaria. greges quoq ce armenta. inde
secum tͣhentes urbem necessariis cumulãt.
ꝯtra aduenientium importumtatẽ hostium
multa ꝓuidentia &e labore ñ paruo se ꝯmu¬
nientes. Conuenerãt aũt de uniu̾sis regiõib
qͣs idem exercitus ꝑtͣnsierat. mł̾ti nobiles ce.
magni uiri ante faciem nr̃oꝵ fugientes. qui
ob loci munimen &e robur qd̾ nidebat᷑ in suꝑa¬
bile. sine alicuiius uocatione. sola spe obtinende
salutis in eandem urbem se ꝯtulerant. Unde
ampliato numero dicebant᷑ ẽẽ in ciuitate tã
ex ciuib qͣm ex congregatis auxiliis eqͥtum sex
uł septem milia. Peditum autẽ ad pugnam
ex peditoꝵ copie: qͥndecim aut iuginti miltũ
sũmam dicebantur excedere. xii¬
anteqͣm ad ciuitatẽ acced̾ent. ꝯuener̃t ad

Expanded text:
quae civibus obsessis solent ministrare solatium. quae civibus obsessis solent ministrare solatium. Circumcuntes itaque regionem, suburbana spoliant; frumentum, vinum, oleum, et caetera vitae necessaria, greges quoque et armenta inde secum trahentes, urbem necessariis cumulant, contra advenientium importunitatem hostium, multa providentia et labore non parvo, se communientes. Convenerant autem de universis regionibus, quos idem exercitus pertransierat, multi nobiles et magni viri, ante faciem nostrorum fugientes, qui ob loci munimen et robur, quod videbatur insuperabile sine alicujus vocatione, sola spe obtinendae salutis in eamdem urbem contulerant. Unde ampliato numero, dicebantur in civitate esse tam ex civibus quam ex congregatis auxiliis, equitum sex vel septem millia; peditum autem ad pugnam expeditorum copiae, quindecim aut viginti millium summam dicebantur excedere. antequam ad civitatem accederent, convenerunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
fide oculata ꝯspex̾at. eos reddid̾at. fida relatõe
doctiores. Instat gͦ ut̃q młta precum instancia
&e ꝓfuisis opem postulant lacrimis. hic ut illa¬
tam ulcisei possit iniuriam. ille uero ut patͥã
ab eoꝵ possit impugnatiõe tutã redd̾e. ⁊ eoꝵ a
se ꝓpulsare inolenciã. Pͥmittũt gͥ illi manꝰ.&.
subsidium pollicent᷑ imploratũ. qd̾ pꝰ mod̾ sicut
res ipͥa docuit. fideli int̾pretatiõe impleueruĩt
potest diligentia. ex adiacentibi puiinenis x
fiuitius urbib uires corrogat ⁊ indueit. e
obsidionẽ de dre in diem p̃stolans uice . aliñ
toꝵ colligit cõpias. arma congregat. matiam
ad contexendas uarii generis machinas. fer¬
rum. calibem ⁊ cetera que in huiꝰ modi solent
lusitm prestare necessarium. ardentib studiis
ciues hortat᷑ inducere. Qui certatim ꝓstatu
publico. & urbis tutela solliciti. qͣnta possũt
insistunt diligentia. ut eis nulla desit rerũ

Expanded text:
fide oculta conspexerat, eos reddiderat fida relatione fide oculta conspexerat, eos reddiderat fida relatione doctiores. Instat ergo uterque multa precum instantia, et profusis opem postulant lacrymis; hic, ut illatam ulcisci possit injuriam; ille vero, ut patriam ab eorum possit impugnatione tutam reddere, et eorum a se propulsare violentiam. Promittunt igitur illi manus et subsidium pollicentur imploratum: quod postmodum, sicut res ipsa docuit, fideli interpretatione impleverunt. potest diligentia, ex adjacentibus provinciis et finitimis urbibus vires corrogat et inducit; et obsidionem de die in diem praestolans, victus et rum colligit copias, arma congregat: materiam ad contexendas varii generis machinas, ferrum, chalybem et caetera quae in hujus modi solent usum praestare necessarium, ardentibus studiis cives hortatur inducere; qui certatim pro statu publico et urbis tutela solliciti, quanta possunt, insistunt diligentia, ut nulla eis desit rerum,
Abbreviated transcription (Latin):
erat incrementũ. & uires formidabiles. iugẽ ⁊ pe¬
ne continuũ habebat ꝯflictuni. &e guerrã ꝑtinacẽ.
Cuidã uero seruo eiꝰ assungur noĩe. qui fuit sangui¬
ni pater. ⁊ auusnoradini. famosissimã ciuitatẽ ꝯtu¬
lit alapiã. huic qͦ de quo sermo ẽ tu presenti acxia¬
no urbem eadem lib̾alitate ꝯcessit antiochenam.
cũ finib modicis. Nam usq laodiciam sirie. ca¬
lippͥa egiptiꝰ uniu̾sas possidebat iegiones. hic ergo
audiens qd̾ tantus fideliũ pͥncipum adueniret
exereitus. missis freq̃ntid nunciis. ⁊ uiua uoce.⁊
epłarum offitio. om̃s pͥncipes uniũsi sollicitabat
orientis. maxime ã ce calippͥa baldascensẽ. ⁊ exi¬
mium &e ceteris omĩb potentiorẽ soldanũ ꝑsar.
Eiatq ei satis facile. ⁊ in expedito ꝑsuad̾e quod
postulabat. Nam de nr̃or aduentu. eiñt multo
ante p̾moniti. de quoꝵ numerositate. ⁊ uirtute
insuꝑabili. solima nuꝰ qui ip̃orerũ exꝑm̃to.c.

Expanded text:
formidabiles, jugem et pene continuum habebat conflictum et guerram pertinacem. Cuidam vero servo ejus, Assungur nomine, qui fuit Sanguini pater et avus Noradini, famosissimam contulit civitatem Alapiam. Huic quoque, de quo sermo, est in praesenti, Acxiano, urbem eadem liberalitate concessit Antiochenam, cum finibus modicis. Nam usque Laodiciam Syriae, calipha Aegyptius universas possidebat regiones. Hic ergo, audiens quod tantus fidelium principum adveniret exercitus, missis frequentibus nuntiis, et viva voce et epistolarum officio, omnes principes universi sollicitabat Orientis; maxime autem et calipham Baldacensem, et eximium et caeteris omnibus potentiorem soldanum Persarum. Eratque ei satis facile et in expedito persuadere quod postulabat; nam de nostrorum adventu erant multo ante praemoniti, de quorum numerositate et virtute insuperabili Solimannus, qui ipso rerum experimento et
Abbreviated transcription (Latin):
prima inuenit & dociit. nomen ei designa¬
tum ẽ nouum. &e theopoł ẽ appellata. ut q̃ priꝰ
hominis neqͣm & impii nomen ꝑtulerat. eius
qui eam ad fidem uocauerat domicilium. et
ciuitas deinceps appellaret᷑. suꝑ hoc ꝯdignam
recipiens a dño retributionem. ut que prioris
erroris magistra multis sub se positis regionib
imꝑauerat. pꝰmod̾ in uia dñi. &. honesta moꝵ
disciplina. easoem hr̃et nichilominꝰ suffraga¬
neas. Uiginti enĩ ꝓuincias in sua iurisdictiõe
eiusdem d̾o amabilis ciuitatis dicit᷑ habere
patͥarcha. quarũ quatuordecim singłos hñt
metropolitas. cum suis suffraganeis. Sex uͦ
relique: sub duob pͥmatib. qui uulgari ap¬
pellatione dñr catholici. quoꝵ alt̾ ẽ aniensis.
alter uero hirinipolitanꝰ qui ẽ baldacensis.
cum eoꝵ suffraganeis. disponunt᷑. que om̃s
uno nomĩe oriens uidelicet nuncupant᷑. sic̃
ex synodo ꝯstantinopolitana colligit᷑. que sic

Expanded text:
prima invenit et docuit, nomen ei designaprima invenit et docuit, nomen ei designatum est novum, et Theopolis est appellata; ut quae prius hominis nequam et impii nomen pertulerat, ejus qui eam ad fidem vocaverat, domicilium et civitas deinceps appellaretur, super hoc condignam recipiens a Domino retributionem, ut quae prioris erroris magistra, multis sub se positis regionibus imperaverat, postmodum in via Domini, et honesta morum disciplina, easdem haberet nihilominus suffraganeas. Viginti enim provincias in sua jurisdictione ejusdem, Deo amabilis, civitatis dicitur habere patriarcha, quarum quatuordecim, singulos habent metropolitas, cum suis suffraganeis; sex vero reliquae, sub duobus primatibus, qui vulgari appellatione dicuntur Catholici; quorum alter est Aniensis, alter vero Hirinopolitanus, qui est Baldacensis; cum eorum suffraganeis disponuntur. Quae omnes uno nomine, Oriens videlicet, nuncupantur, sicut ex synodo Constantinopolitana colligitur, quae sic
Abbreviated transcription (Latin):
cari precepit antiochiam: regni sui caput ꝯstituẽs.
⁊ in ea sibi & successorib eiꝰ imꝑpetuum. domiciliũ
ordinans familiare. In hac apłoꝵ pͥnceps cathedram
obtinuit sacerdotalem.⁊ pontificali primꝰ func¬
tus ẽ digintate. uiro uenerabili theophilo qui erat
in eadem ciuitate potentissimꝰ. in ꝓpͥo dogmate
bafilicam dedicante. Cui lucas ex eadem urbe
tͣhens originem. tam euͣngłium suum qͣm
actus scribit apłoꝵ. qui etiam beato petro sep¬
timus in ordine pontificum in eadem eccłia suc¬
cessit. In hac etiam primus fidelium habitꝰ:
ẽ. Priꝰenim qui xp̃i sequeb̾at᷑ doctͥnam: na¬
zarem dicebant᷑. Postmodum uero a xp̃o deduc¬
to nomine. auctoritate illiꝰ sy nodi. xp̃iani dic¬
ti sunt fideles uniuersi. Unde ce quia gratis
ce sine difficultate predicantẽ suscepit apłm.
ad xp̃i fidem unanimiter ꝯu̾sa.⁊ nomen qd̾
sicut un gen tum effrisum longe lateq redolet.

Expanded text:
cari praecepit Antiochiam, regni sui caput constituens, cari praecepit Antiochiam, regni sui caput constituens, et in ea sibi et successoribus ejus, in perpetuum, domicilium ordinans familiare. In hac apostolorum princeps, cathedram obtinuit sacerdotalem, et pontificali primus functus est dignitate; viro venerabili Theophilo, qui erat in cadem civitate potentissimus, in proprio domate basilicam dedicante. Cui Lucas, ex eadem urbe trahens originem, tam Evangelium suum, quam Actus scribit apostolorum; qui etiam beato Petro septimus in ordine pontificum, in eadem Ecclesia successit. In hac etiam primus fidelium habitus est. Prius enim, qui Christi sequebantur doctrinam, Nazaraeni dicebantur; postmodum vero a Christo deducto nomine, auctoritate illius synodi, Christiani dicti sunt fideles universi. Unde et, quia gratis et sine difficui fidem unanimiter conversa; et nomen, quod sicut unguentum effusum, longe lateque redolet;
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾e circa fluinum sex aut qͥnq ab urbe distã¬
tes miliarib in locis pascuis. & late urentib
castra metati sũt. Die uͦ seq̃nti it̾m ꝓcedentes
inter montes ce fluuium uiam secuti regiam.
ante urbem infra miliare unũ castra locauer̃t.
st auͣt antiochia ciuitas głosa &e nobilis ix
tercium uł potiꝰ scd̾m. nam de hoc maxĩa
questio ẽ post urbem rotnam dignitatis gradũ
sortita omniũ ꝓuinciaꝵ qͣs tͣctus ꝯtinet orien¬
talis. pͥnceps & mod̾atͥx. hec pͥscis temꝑib dic¬
ta ẽ reblata. ad quam sedechiã rex iuda cum
filiis ante nabucodonosor babilonior regem.
deductus ẽ. ubi in pats presencia filios eiꝰ
occidi precepit. & ip̃m ꝯseq̃nt̃ ocłis pͥuari.¬
hanc post mortem alexandͥ macedonis. an¬
thiocꝰ qui pꝰ eum regni eiꝰ ꝑtem obtinuit.
turrib ce mnuro ualidissimo circundatam ⁊
in statum reꝑatam meliorem. de nomine suo uo¬

Expanded text:
genere, citra fluvium, sex aut quinque ab urbe distangenere, citra fluvium, sex aut quinque ab urbe distantes milliaribus, in locis pascuis et late virentibus castrametati sunt. Die vero sequenti iterum procedentes, inter montes et fluvium, viam secuti regiam, ante urbem infra milliare unum castra locaverunt.st autem Antiochia civitas gloriosa et nobilis, tertium, vel potius secundum nam de hoc maxima quaestio est post urbem Romam dignitatis gradum sortita: omnium provinciarum quas tractus continet Orientalis, princeps et moderatrix. Haec priscis temporibus dicta est Reblata, ad quam Sedechias rex Juda cum filiis ante Nabuchodonosor Babyloniorum regem deductus est, ubi in patris praesentia filios ejus occidi praecepit, et ipsum consequenter oculis privari.Hanc, post mortem Alexandri Macedonis, Antiochus, qui post eum regni ejus partem obtinuit, turribus et muro validissimo circumdatam, et in statum reparatam meliorem, de nomine suo vo
Abbreviated transcription (Latin):
riꝑam occupauerant. factus ẽ itaq ibidem
ꝯflictus asꝑͣimꝰ. dum oe nr̃i uolent̃ fluuium
transire nitunt᷑. &. hostes transire uolentib oĩo
ꝯtͣlicere. & auadis arcere. sagntarũ immissa
grandine molurnt᷑. Dumq in hoc utͥnq desu¬
darent atrociꝰ: ecce maior aduentabat exercitꝰ.
Cognitoq qd̾ cura pontẽ comes. & qui cũ eo p̾¬
cesserãt bello detinebant᷑ occupati: it̃ accełant
ut laborantib soc iis opem ferant. & exclusis
hostib tͣnfitum sibi p̃pararent expeditũ. Postꝗͣ.
gͦ uniuerse ad uener̃t legiones uoce preconia
&e lituis ꝯmoniti. arma corripiũt.⁊ totis uirib
infistentes. pontem hostib in fugam uersis.
uiolenter occupant. Alii uͦ qui secus pontem
ꝓpt̾ locoꝵ angustiam pugnare ñ pot̾ant. ut in¬
terim ociosi ñ torpescerent uado reꝑto. flumũ
exuꝑantes. ripam ulteriorem exclusis hostib
lib̾am possident. Translato gͦ uniuerso ex̾citu
cum currib & uehiculis. ⁊ impedim̃toꝵ uniu̾so

Expanded text:
occupaverant ripam: factus est itaque ibidem conflictus asperrimus, dum et nostri violenter fluvium transire nituntur; et hostes transire volentibus omnino contradicere et a vadis arcere, sagittarum immissa grandine moliuntur. Dumque in hoc utrinque desudarent atrocius, ecce major adventabat exercitus. Cognitoque quod circa pontem comes et qui cum eo praecesserant, bello detinebantur occupati, iter accelerant, ut laborantibus sociis opem ferant, et exclusis hostibus transitum sibi praeparent expeditum. Postquam ergo universae advenerunt legiones, voce praeconia et lituis commoniti, arma corripiunt, et totis viribus insistentes, pontem, hostibus in fugam versis, violenter occupant. Alii vero qui secus pontem propter locorum angustiam pugnare non poterant, ut interim otiosi non torpescerent, vado reperto fluvium exsuperantes, ripam ulteriorem, exclusis hostibus, liberam possident. Translato igitur universo exercitu cum curribus et vehiculis et impedimentorum universo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincias suo uiolenter sub inganerat imꝑio.
C̃andem uero subactis ppłis & nationib uolens
ad ꝓpͥa redire. nepotib suis. ac uernacłis uni¬
uersas quãs sibi uendicauerat. distribuit ꝓ¬
uincias. ut tantoꝵ beneficioꝵ memores. ꝓpetuo
sͥ fidelitatis nexu tenerent᷑ obligati. In qua dis¬
tributione solimanuo eiꝰ nepoti. ut p̾diximꝰ
nicea cum adiacentib ꝓuinciis collata est.
Cuidam uero alteri eiꝰ ne poti ducac noĩe. ur¬
bem contulit clamascenã: cũ urbib suffinga¬
neis. ⁊ adiacentib regionib. Quoꝵ ntͥq soldanat᷑
⁊ nom̃ ꝯtulit ⁊ dignitatẽ: solumnanno qr c̃ g̾cis¬

Expanded text:
provincias suo violenter subjugaverat imperio; provincias suo violenter subjugaverat imperio; tandem vero subactis populis et nationibus, volens ad propria redire, nepotibus suis ac vernaculis, universas quas sibi vindicaverat, distribuit provincias, ut tantorum beneficiorum memores, perpetuo sibi fidelitatis nexu tenerentur obligati. In qua distributione, Solimanno ejus nepoti, ut praediximus, Nicea cum adjacentibus provinciis collocata est. Cuidam vero alteri ejus nepoti, Ducac nomine, urbem contulit Damascenam cum urbibus suffraganeis et adjacentibus regionibus, quorum utrique Soldanatus et nom
Abbreviated transcription (Latin):
ficialit̾ immissis. in locis płib młto argum̃¬
to aquas ministrat. horis constitutis. Sunt
autẽ tam qui in montib. qͣm qui in deuexo
qͣm qui in planicie. ex oꝑe solidissimo mi¬
ri densi płimum. &e ꝓporcinalẽ hũtes altitu¬
dinem. turrib freq̃ntib. &e ad defensionem
aptissimis. equis spaciis circum septi. In
ꝑte autẽ occidentali inferiꝰ circa partes cnu¬
tatis nouissimas. ita menib ce monti fit uici¬
nus fluuiꝰ. ut pons quo tranfit᷑. porte ciuita¬
tis &e muro ꝯtinuet᷑. Longitudinẽ aũt ciuitatiᷤᷤ
quidam ad duo. quidam uero ad tͥa reputãt
miliaria. Distat ã amari miliarib .x. aut .xii.¬
uiꝰ autẽ tam egregie cruitatis dñs erat qͥdã
aexianꝰ noĩe. natione turcus. qui de fami¬
lia fuerat magni ce potentissimi pͥncipis sol¬
dani uidelicet ꝑsarũ. de quo suꝑus fecimꝰ
mentionẽ. betfetoh uidelicet qͥ uͥniu̾sas illas

Expanded text:
ficialiter immissus, in locis pluribus multo argumenficialiter immissus, in locis pluribus multo argumento aquas ministrat horis constitutis. Sunt autem tam qui in montibus, quam qui in devexo, quam qui in planicie ex opere solidissimo muri, densi plurimum et proportionabilem habentes altitudinem: turribus frequentibus et ad defensionem aptissimis, aequis spatiis circumsepti. In parte autem occidentali inferius, circa partes civitatis novissimas, ita moenibus et monti fit vicinus fluvius, ut pons quo transitur, portae civitatis et muro continuetur. Longitudinem autem civitatis quidam ad duo, quidam vero ad tria reputant milliaria. Distat autem a mari milliaribus decem aut us autem tam egregiae civitatis dominus erat quidam Acxiamus nomine, natione Turcus, qui de familia fuerat magni et potentissimi principis soldani Persarum, de quo superius fecimus mentionem, Belfetoh videlicet, qui universas illas
Abbreviated transcription (Latin):
dem qui ab austro ẽ. mag̃ nicinꝰ &e ꝓcliuior. uͥ¬
inter montem &e. fluuium ciuitas ꝯstituta ẽ.
ita ut a sublimib montis ꝑtib muri sum̃tes
miciumꝑ deuexum montis usq ad fluuiũ
deducti. maximum infra ͤ spacium tam de
montis decliuo lat̾e. qͣm de plano qd̃ a radice
montis usq ad fluuiũ ꝓtendit᷑ ambientes.
Claudunt᷑ autẽ infra muri ambitum mire
celsitudinis montes duo. In quoꝵ alteriꝰ uer¬
tice qui uidet᷑ eminentior. situm ẽ p̃sidiũ
munitissimum & insuꝑabile. qui duo adĩ¬
uicem ꝓfundissima sed angusta seꝑant᷑ ualle.
ꝑ quam torrens demissus a montib ing̃dit᷑.
ce urbẽ ꝑ mediã defluens. multas ciuibus
p̃stat ꝯmoditates. Sũt preterea in eadẽ ciui¬
tate fontes ñ nulli. inter quos precipuus ẽ
qͥ in porta orientali ẽ. q̃ dicit᷑ sc̃i pauli. S
& fons dafnidis. ab urbe tͥb aut quatuor
distans miliarib formuł ce aqueductu arti¬

Expanded text:
tem qui ab austro est magis vicinus et proclivior, tem qui ab austro est magis vicinus et proclivior, inter montem et fluvium civitas constituta est, ita ut a sublimioribus montis partibus muri sumentes initium, per devexum montis usque ad flumen deducti, maximum infra se spatium, tam de montis declivo latere quam de plano, quod a radice montis usque ad fluvium protenditur, ambientes. Clauduntur autem infra muri ambitum, mirae celsitudinis montes duo; in quorum alterius vertice, qui videtur eminentior, situm est praesidium munitissimum et insuperabile; qui duo ab invicem profundissima, sed angusta separantur valle, per quam torrens demissus a montibus, ingreditur, et urbem per mediam defluens, multas civibus praestat commoditates. Sunt praeterea in eadem civitate fontes nonnulli, inter quos praecipuus est, qui in porta Orientali est, quae dicitur Sancti Pauli; sed et fons Daphnidis, ab urbe tribus aut quatuor distans milliaribus, formulis et aquaeductu arti
Abbreviated transcription (Latin):
Iue enim in predicta eẽ legit᷑ aonia. uixta uerbũ
solini. qd̾ sic se ht̃. Thebis eloxon locus ẽ. cytheron
saltus. amnis hysmenꝰ. fontes arttusa. & ypodia
sarinate diree. s ante alios aganippe ce ypocrene.
quos qm̃ litterarum pͥmꝰ reꝑtor equestri ordinati¬
one dep̾hendit. dum rimatur quenã insideret
loca. incensa ẽ licencia potarum. ut utr̃q pari¬
ter disse minaret. & qd̾ aꝑta foret alitis equi
ungła. ce qd̾ potiis inspiratione faceret littera¬
toriam. Qui uero a septentone uerbo uulgari
⁊ consueto. montana nigra dicit᷑. mons uidet᷑
pingus. & uber fontib ⁊ riuis irriguus.
in silius &e pascius multas suis habitatorib pre¬
bens ꝯmoditates. ubi &e pͥscis temꝑib multa tͣ¬
duntur fuisse uiroꝵ religiosoꝵ monasteria. q
usq in p̾sens dm̃ timentiũ loca plura foriet
& nutrit uenerabilia. ꝑ medium autem huiꝰ
uallis fluuiꝰ de quo supra fecimꝰ mentionem.
fluenta deducit usq ad mare. In eum tñ mon¬

Expanded text:
e enim in praedicta esse legitur Aonia, juxta verbum Solini, quod sic se habet: Thebis Helicon locus est, Cytheron saltus, amnis Ismenus, fontes Arethusa et Hypodia, Salmace, Dirce; sed ante alios Aganippe et Hippocrene. Quos quoniam litterarum primus repertor, equestri ordinatione deprehendit, dum rimatur quaenam insideret loca, incensa est licentia poetarum, ut utrumque pariter disseminaret, et quod aperta foret alitis equi ungula; et quod potus, inspiratione faceret litteraturam. Qui vero a septentrione, verbo vulgari et consueto Montana nigra dicitur, mons videtur pinguis et uber fontibus et rivis irriguus, in silvis et pascuis multas suis habitatoribus praebens commoditates, ubi et priscis temporibus multa traduntur fuisse virorum religiosorum monasteria; et usque in praesens, Deum timentium loca plura fovet et nutrit venerabilia. Per medium autem hujus vallis, fluvius, de quo supra fecimus mentionem, fluenta deducit usque ad mare. In eum tamen mon
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑ malbec: pͥmum hñs exordium ꝑ ce¬
saream᷑ p̃dictam antiochiam. in mare descen¬
dit medit̾raneum. ꝑueniens gͥ ad pontem
normannoꝵ comes cum suis expeditionib
transire ꝓhibitꝰ ẽ. tum ab his qui in turrib erãt

Expanded text:
appellatur Malbec, primum habens exordium, per Caeappellatur Malbec, primum habens exordium, per Caesaream et praedictam Antiochiam in mare descendit Mediterraneum. Perveniens igitur ad pontem Normannorum comes, cum suis expeditionibus transire prohibitus est, tum ab
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti &e totus pons erat ꝯpositꝰ. in quib centum
uiri fortes. & in armis strenui. arcus usũ hñtes
familiarem. & sagrttandi ꝑiciam. ad ear̾ custo¬
diam erant deputati. &e. ut fͣnsire uolentes.
auadis ce fluminis accessu uiolent̾ arcerent.
aouenerant preterea ab antiochia equites sep¬
tingenti. qui in ult̾iore eiusoem fluminis ripa
ꝯstituti. uada preoccupau̾ant. transitum nr̃is
omnino ꝓuirib inhibituri: fluuiꝰ aũt cui pons
suꝑpositus ẽ predictus horontes appellat᷑. uierbo
uulgari fer dictus. qui ab eo loco secus antio¬
chiam defluens: inde ad mare descendit. De hoc
quidam sompniare solent. qd̾ sit farfar da
qui hoc asser̃t. farfar enĩ & albana a libanotͣ¬
hentes originem. ꝑ agrum damascenũ secus
ipãm urbem defluentes. in orientẽ ꝓperant.
ubi in harenosa solitudĩe deficere dicunt᷑.
horontes uero secus eliopolim que alio noĩe

Expanded text:
sicut et totus pons erat compositus: in quibus centum sicut et totus pons erat compositus: in quibus centum viri fortes et in armis strenui, arcus usum habentes familiarem et sagittandi peritiam, ad earum custodiam erant deputati, et ut transire volentes a vadis et fluminis accessu violenter arcerent. Advenerant praeterea ab Antiochia equites septingenti, qui in ulteriore ejusdem fluminis ripa constituti, vada praeoccupaverant, transitum nostris omnino pro viribus inhibituri. Fluvius autem, qui pons superpositus est praedictus, Orontes appellatur, verbo vulgari Fer dictus, qui ab eo loco secus Antiochiam defluens, inde ad mare descendit. De hoc quidam somniare solent, quod sit Farfar Dam trahuntur, qui hoc asserunt. Farfar enim et Albana a Libano trahentes originem, per agrum Damascenum secus ipsam urbem defluentes, in Orientem properant, ubi in arenosa solitudine deficere dicuntur; Orontes vero secus Heliopolim, quae alio nomine
Abbreviated transcription (Latin):
mandati formam suscipiens a cilicia. ubi regio¬
nem uniu̾sam sue mancipauerat dicioni. Re¬
uersi erant &e alii nichilominꝰ qui circunquaq
disꝑsi. uariis rapti fuerant studiis. excepto dño
balduno ducis fr̾e. qui circa partes edessanas
lectis. qͣsi lege precipiunt edictali. ut decetero
ncmo irisi uissus presumat ab exercitu seꝑari.
tissimum: timentes ne exercitus aliqd̃ ibi susti¬
neret impedim̃tum. dñm rob̾tum normannoꝵ
ducem cũ suo comitatu iusser̃t preced̾e.⁊ p̾tẽpta¬
re itinera. qͣtenꝰ si quid difficultatis occurreret.
id subseq̃ntib legionib fac̾et notũ. & pͥncipes
suꝑ eo redd̾et doctiores. Precedebant atĩt eiꝰ ex̃citũ
qͣi legionum primicerii uexilla bauilantes. uiri
nobiles & incliti. & usu armoꝵ ꝯmendabiles.
dñs eurardꝰ de pulsato. Rogerꝰ de barnauilla.
Seꝑatus gͥ ab exercitu dñs comes cum suis cohor¬
tib. ce. maiores precedens copias: ad p̾dictum

Expanded text:
mandati formam suscipiens, a Cilicia, ubi regiomandati formam suscipiens, a Cilicia, ubi regionem universam suae mancipaverat ditioni. Reversi erant et alii nihilominus, qui circumquaque dispersi, variis rapti fuerant studiis: excepto domino Balduino ducis fratre, qui circa partes Edessanas,lectis, quasi lege praecipiunt edictali, ut de caetero, nemo, nisi jussus, praesumat ab exercitu separari. tissimum, timentes ne exercitus aliquod ibi sustineret impedimentum, dominum Robertum Normannorum ducem cum suo comitatu jusserunt praecedere et praetentare itinera, quatenus si quid difficultatis occurreret id subsequentibus legionibus faceret notum, et principes super eo redderet doctiores. Praecedebant autem ejus exercitum quasi legionum primicerii, vexilla bajulantes, viri nobiles et inclyti, et in usu armorum commendabiles, dominus Eurardus de Pusato, Rogerus de Barnavilla. Separatus igitur ab exercitu dominus comes cum suis cohortibus, et majores praecedens copias, ad praedictu
Abbreviated transcription (Latin):
lerat cdñs usq ad aduentum maioris exercitꝰ
sollicituis conseruabat. S int̾im egrgie indoł
adolescens predictus goscelo dñi cononis co¬
mitis de monte a cuto filius. ualida correptus
egritudine: uita decess̃t. ibidem cum honestis
exequiis traditus sepulture. Uiii¬
ix circa auroram turci qui ab antiochia
uenerant. discesserant ab artasia. cũ ecce
nunciatur maiorem exercitum eiusdem ciuita¬
tis fines ing̾̃ssum. non longe ab urbe castia la¬
casse. Dũq ꝓ fr̾ib qui apud artasiam obsidionẽ
pati dicebant᷑. debitam ger̃t sollicitudinem: de
ꝯmuni consilio mille ce quingentos in subsi¬
dium eoꝵ loricatos dirig̃t. precipientes ut si ad
urbem obsidione soluta liberum possent accessũ
habere: pelietis custodib qui ad urbis defensionẽ
sufficere possent. dñs comes flandiensis ⁊ alii
nobiles qui cum eo ibidem erant ad exercitũ
redeant. Recdierat etiam dñs tancredꝰ. eandẽ

Expanded text:
lerat Dominus, usque ad adventum majoris exercitus lerat Dominus, usque ad adventum majoris exercitus sollicitus conservabat. Sed interim egregiae indolis adolescens praeditus, Goscelo domini Cononis comitis de Monteacuto filius, valida correptus aegritudine, vita decessit: ibidem cum honestis exsequiis traditus sepulturae. ix circa auroram, Turci qui ab Antiochia venerant, discesserant ab Artasia, cum ecce nuntiatur, majorem exercitum ejusdem civitatis fines ingressum, non longe ab urbe castra locasse. Dumque pro fratribus qui apud Artasiam obsidionem pati dicebantur, debitam gerunt sollicitudinem, de communi consilio mille et quingentos in subsidium eorum loricatos dirigunt, praecipientes ut si ad urbem, obsidione soluta, liberum possent accessum habere, relictis custodibus, qui ad urbis defensionem sufficere possent, dominus comes Flandrensis et alii nobiles, qui cum eo ibidem erant, ad exercitum redeant. Redierat etiam dominus Tancredus, eamdem