comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litem inferenti non obstabit
est ꝯuenin oꝑtet. nec iihzoe dilonem
nͥ exiusta cã dan a. ut ex puincia codi¬
ces afferant᷑. id̾ in acco̾e tutele placuit¬
¶ Noĩe pupile tutorib inꝓiuntia ꝯ¬
tempnatis. curatores pupille uidicat᷑
rome fac̾e cogunt᷑. uͥmutuam pecũiã
mat̾ accepit. cm filia hr̃s extitit.

Expanded text:
litem inferenti non obstabit.est conueniri oportet nec in hoc dilationem nisi ex iusta causa dari, ut ex prouincia codices adferantur. idem in actione tutelae placuit.Nomine puellae tutoribus in prouincia condemnatis curatores puellae iudicatum Romae facere coguntur, ubi mutuam pecuniam mater accepit, cui filia heres extitit.
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ꝓbetur coloto uobuisĩe restatorem fi¬
dei ꝯmissum pr̃ari. uͥpeticur. ¶ T̃ractatũ
est de here auieno. si in ea guincia nbi
fidei ꝯmissum petitur plus essi eris alieni
anqͣi maior ꝑs alibi ess p̃s cripno locum
hret. S ⁊ hic placuit nichil fac̾e uerisa¬
ligni nom̃. cum uo̾ loci sit hes alieñ
s unu̾isaꝵ facultatu̾. hes eĩ alieinim
patͥmoniũ rotum in minuere ꝯsistit

Expanded text:
probetur eo loco uoluisse testatorem fideicommissum praestari, ubi petitur.Tractatum est de aere alieno: si in ea prouincia, ubi fideicommissum petitur, plus esset aeris alieni, an quasi maior pars alibi esset, praescriptio locum haberet. sed et hic placuit nihil facere aeris alieni nomen, cumsed uniuersarum facultatium: aes enim alienum patrimonium totum imminuere constitit,
Abbreviated transcription (Latin):
aut si ex ꝯducto ceneor alicui ꝙ eiẜuum
locaui ⁊ pp̾ te det̾ior fr̃s sit teneb̾is ⁊ hoc
nõie ⁊ si qua caua sunt. ¶Estuacio at̾
habetur in hac accione qͣnͣti ẜiis inuci¬
hor factus sit. ꝙ offoꝰ uidicis expedietur.
dare sollicitator.⁊ ẜuum dñs lucri faci¬
at. anu cegi debet.⁊ dñs restitũe ẜium
et preciũ ẜui acciꝑe. ⁊ ĩnꝰ est electõne̾¬
dño dan siue ẜu̾u detin̾e cupit.⁊ dampnũ
qͣnti det̾ior ẜuus factus est induplum ac¬

Expanded text:
i seruum locaui et propter te deterior factus sit, teneberis et hoc nomine, et si qua talia sint. Aestimatio autem habetur in hac actione, quanti seruus uilior factus sit, quod officio iudicis expedietur: dare sollicitator et seruum dominus lucrifacit, an uero cogi debet dominus restituere seruum et pretium serui accipere? siue seruum detinere cupit et damnum, quanti deterior seruus factus est, in duplum ac
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ dabo. ¶In eum a alee ludende causa
iuim intułrit ut.q que res erit aĩadũ¬
tam. ¶ Si rapiuas fecins mt̾se erlu¬
ius ⁊ hii indigni nideanur ¶ It̾ ne¬
ꝗc ꝗd eoꝵ rt̾s fec̾it impune sit temu̾
aut ꝓ habitat̾oe ⁊ domi cibo nes acciꝑr
debere ẽtum est. ¶ Qr au̾t p̾tor negtͣ

Expanded text:
n eum, qui aleae ludendae causa uim intulerit, uti quaeque res erit, animaduertam.' Si rapinas fecerint inter se collumuis et hi indigni uideantur. Item noqui quid eorum fecerit, impune fit. domum autem pro habitatione et domicilio nos accipere deber
Abbreviated transcription (Latin):
isit poostea int̾oes ab eo accepit.⁊ cum
eiꝯ nõ ꝯstaret ꝯꝑit ap̃ qͣndam młrculã
pectiu̾am eũ ꝯsumpsisse. Orebat᷑ poss¬
ne agere fui corrupti cum ea młiere c̃
de pecumis qͣs suis a deam de tulisset
łp. s ꝗfugitiu̾u celanit fur est. tuus¬
Senatiis censuit. ne fugitiui admutã¬
tur insaltus n ꝓ tegantur auillicis. uł

Expanded text:
cum eis non constaret, conperit apud quandam mulierculam pecuniam eum consumpsisse: quaerebatur, possetne agere servi corrupti cum ea muliere, cde pecuniis quas servus ad eam detulisset.  fugitiuum celauit fur est. Senatus censuit, ne fugitiui admittantur in saltus neque protegantur a uilicis uel
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ nõ corrumpi. ¶Siẜurs co̾is m̾s
⁊ tuus ꝓpriũ meu̾ ẜuum corruꝑit. sab̾
singłis ꝙemplo cet̾aꝵ noraꝵ ⁊ magis
est ut unusꝗsq inselid̾ ceneat᷑ alt̾s at̾
soluente alt̾m hłmi. ¶ Si is in quo us

Expanded text:
m non corrumpi. Si seruus communis meus et tuus proprium meum seruum corruperit, Sabinus singulis exemplo ceterarum noxarum: et magis est, ut unusquisque in solidum teneatur, altero autem soluente alterum liberari. Si is, in quo us
Abbreviated transcription (Latin):
marci ⁊ comodi.que declarat. ⁊ p̾sides
⁊ ingr̾atus milites ⁊ stacionarios dn̾mn
adinuare debere. de in ꝗrendis sugnus
⁊ ut inuentos redd̾e̾t. ⁊ ut hn apud qͦs
hendit. in publicũ ceduc̾ed ⁊ amone̾
re ne euadant. ¶fugit̾᷑m accipe ⁊ siꝗs
erro sit. fugitiu aũt appłłone ex fugi¬
tina natũ non contineri.

Expanded text:
eclaratur et praesides et magistratus et milites stationarios dominum adiuuare debere inquirendis fugitiuis, et ut inuentos redderent, et ut hi, apud quos hendit, in publicum deducere debet. Et re, ne euadant. Fugitiuum accipe et si quis erro sit. fugitiui autem appellatione ex fugitiua natum non contineri
Abbreviated transcription (Latin):
utend̾. pat̾ puelle id aur̾ in dotem iiro ap¬
pendit. deinde mortua est mat̾. si inscia
minta ne upore uir id anr̾ indote̾ dedis¬
set. mau id aur hrdi matris. uendca¬
riq pot̾. et omino io catam esse pla
missa siuir nouandi cauia stipuletur
nõĩe ꝓmĩt. ¶ Iluꝰ adhuc sub est.

Expanded text:
utendum, pater puellae id aurum in dotem uiro adpendit: dein mortua est mater. si inscia inuitaue uxore uir id aurum in dotem dedisset, manet id aurum heredis matris uindicarique potmissam si uir nouandi causa stipuletur, nomine promisit. illud adhuc subest,
Abbreviated transcription (Latin):
decem legat. si ꝗd̾ marito iegauit. iude̾d̾
est an legatum naleat. et nõ puto nałe
slam cum creditori debitor lega id ꝙ deb
nlłm legatum est. ꝙ si filie legauit ualz
legatũ. des eĩ ex ꝓmissione marito debet᷑.
legatũ filie. ⁊ si ꝗd̾ hoc animo testatorẽ
esse filia osfend̾it ut enplicare ei legatum
habebit utrumq dot̾e̾ ꝙͣ maritꝰ. secutꝯ
fu̾it et legatũ ex cã legati. Ꝙ si alterur̾
uolu̾it hr̃e simłir legatum petat oppeĩta
toli exceptone nõ alias cogetur ei h̾s le¬
gatum soluere ꝙͣ si cau̾it indempue̾ hoc
noĩe hr̃den futur̾ adu̾sꝰ maritum exꝓ
missione a gent̾e. s ⁊ si maritus agat. ni¬
chil de intempnitate eum cau̾e oꝑtel̃.
uer̃ młr post eum agens ex ceptionere¬
des uł arbores que fructꝰ no essent. siue
suꝑficiẽ fundi dotas uo luntate mlris ue¬
did̾it. nĩnui qui ex ea uendit̾de recepti
sunt dotis sunt.

Expanded text:
dotem legat, si quidem marito legauit, uidendum est, an legatum ualeat, et non puto ualere: nam cum creditori debitor legat id quod debet, nullum legatum est. quod si filiae legauit, ualet legatum: dos enim ex promissione marito debetur, legatum filiae. et si quidem hoc animo testatorem esse filia ostenderit, ut duplicaret ei legatum, habebit utrumque, dotem quam maritus persecutus fuerit et legatum ex causa legati. quod si alterutrum uoluit habere: si mulier legatum petat, opposita doli exceptione non alias cogetur ei heres legatum soluere, quam si cauerit indemnem hoc nomine heredem futurum aduersus maritum ex promissione agentem. sed si maritus agat, nihil de indemnitate eum cauere oportebit, uerum mulier post eum agens exceptione redem uel arbores, quae fructus non essent, siue superficium aedificii dotalis uoluntate mulieris uendiderit, nummi ex ea uenditione recepti sunt dotis.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾toris liꝗdo fu̾it appbacũ existimo de be
catus ad esse noͥ potuit reus. prito uł acci¬
oñe uidicati eo casu in eum denega̾dã
uł exeꝗ pretorẽ ita iudicatum no dełe
uidicib ꝗin ead̾ re dati essent. ns̾ nllos
ca audita excusatos esse. Inq eoꝵ locu̾
alios esse sumptos ⁊ q̃rebat᷑. si singłoꝵ
indiciumutacio cande̾ rem. an
nus aut alt̾. s si omĩs iudices mutaties
ut ꝑtib ꝯmutatis ead̾ esse existimaret᷑
S in miłtis cet̾is reb. Nam ⁊ legionem
eand̾ ħ̃ri ex qua młti discessusent. qͦꝵ
in locum. alii sbiecti essent ⁊ ppłm eun¬
dem hoc ẽpre pucari. ꝗ ab huuic centum
aini fuiss cum ex illis nemo ne uiu̾
It̾q nauem si ades sepe refecta ess ait

Expanded text:
toris liquido fuerit adprobatum, existimo debere cae causa auocatus adesse non potuit reus, puto uel actionem iudicati eo casu in eum denegandam uel exsequi praetorem ita iudicatum non debeiudicibus, qui in eandem rem dati essent, nonnullos causa audita excusatos esse inque eorum locum alios esse sumptos, et quaerebatur, singulorum iudicum mutatio eandem rem an nus aut alter, sed et si omnes iudices mutati esut partibus commutatis eadem res esse existimaretur, sed et in multis ceteris rebus: nam et legionem eandem haberi, ex qua multi decessissent, quorum in locum alii subiecti essent: et populum eundem hoc tempore putari qui abhinc centum annis fuissent, cum ex illis nemo nunc uiueret: itemque nauem, si adeo saepe refecta esset, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsierit. cum age̾ tecum ce̾idiuid̾ uellẽ
ꝑten cua̾ ticio tradidisti mutandi iu¬
fecisses ne tecum cõ̾idnud̾ ageretur.
⁊ Sisticus cõis m̃s ⁊ tuus fuus hu̾it pa̾¬
⁊hilũ uicanũ auieoꝵ decem ⁊ mecum
actũ de peculio fu̾it ⁊ dẽpnatusq .x. pͥsti¬
tero ꝙͣnis postea pamphilꝯ docesẜit. nic¬
prestare debes. qr l te ere alieno li baui
ionge mag̾ꝯ se quar sticus post mortẽ
ramphili alium uicarium ad ꝗsierit.

Expanded text:
quisierit.Cum agere tecum communi diuidundo uellem, partem tuam Titio tradidisti mutandi iufecisses, ne tecum communi diuidundo ageretur.m.Si Stichus communis meus et tuus seruus habuerit Pamphilum uicarium aureorum decem et mecum actum de peculio fuerit condemnatusque decem praestitero: quamuis postea Pamphilus decesserit, nipraestare debebis, quia te hoc aere alieno liberaui. longe magis consequar, si Stichus post mortem Pamphili alium uicarium adquisierat.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ea ucilitates si que auusse sunt. ob hoc
q no eyhib̾etut. ur ꝙ tardio ꝗd̾ exhib̾et᷑.
extimance aidiee sunt.⁊ ĩc nerae̾ ait
utili tat̾e actoris ueniri mestimatione
oris erit quam res

Expanded text:
eterea utilitates, si quae amissae sunt ob hoc quod non exhibetur uel tardius quid exhibetur, aestimandae a iudice sunt: et ideo Neratius ait utilitatem actoris uenire in aestimationem, erdum minoris erit quam res
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ actore̾ agnosc̾e̾ oꝑtere si focte ipse fuo
exeꝑis uł artificio sue solebat se erhibtre
cere ꝗ ex hib̾i desid̾auit. Fi no̾ solebat pos¬
sessor ẜu̾n pasc̾e. sam si solebat sicuci ꝑ¬
ascuta ⁊ cibaria potest nõ recusare.¶In¬
terd̾ t̾m eo loci exhib̾e debet. suis sũptib
siforte ꝓponas data oꝑa eũ locum abditũ
res ꝯtulisti ut actore in comodior ess erb¬
ibitio. nam in hu̾c casu̾ sũptib sins. ⁊ ꝑ¬
iculo debebis ex hibe in cu̾ locum uͥagit᷑
ne ei calliditas sua ꝓsit. ¶ Si de płib rebꝰ

Expanded text:
 actorem agnoscere oportere, si forte ipse seruus ex operis uel artificio suo solebat se exhibere,cere qui exhiberi desiderauit, si non solebat possessor seruum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaria potest non recusare. interdum tamen eo loci exhibere debet suis sumptibus, si forte proponas data opera eum in locum abditum res contulisse, ut actori incommodior esset exhibitio: nam in hunc casum suis sumptibus et periculo debebit exhibere in eum locum ubi agatur, ne ei calliditas sua prosit.Si de pluribus rebus
Abbreviated transcription (Latin):
uet᷑. ꝙ si ꝑ h̾rdem no stet̾it. quo minꝰ ebi¬
hoc ꝙ fuusno exhibeat᷑ eꝗisim̾ est estimͣ¬
ri effr̃ iudicis campnũ ħrditatis. ¶ Quo
au̾t loco exhib̾i rem oporteat. uł cuꝰ sñp¬
cib uideamꝰ. ⁊ labe aisabierbibnda̾ ubi

Expanded text:
uod si per heredem non stetit quo minus exhiuod seruus non exhibeatur, aequissimum est aestimari officio iudicis damnum hereditatis. Quo autem loco exhiberi rem oporteat uel cuius sumptibus, uideamus. et Labeo ait ibi exhibendum, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tiur Erhibere est facere inpublico :¬
pocestatem ut ei ꝗag it ex ꝑũdi sit copia.
⁊dicere argumta rei de qua agatur.¶ Q
ad er hibend̾ agit nõ utiq dn̾m se dicit nͦ
d ostende̾ cum mste sint ca̾e ad ex hibõ¬
dum agendi ¶Pret̾ca inbac accione
notand̾ est ꝙ reus ꝯ tiuuar ꝑ inlicem ins¬
nirand̾ petitoris damrnari possit ei indi¬
ce qntitat̾e taxa̾re. ¶est a̾t ꝑsonalis hec

Expanded text:
tum.Exhibere est facere in publico potestatem, ut ei qui agat experiundi sit copia. et dicere argumenta rei de qua agitur.Qui ad exhibendum agit, non utique dominum se dicit nec debet ostendere, cum multae sint causae ad exhibendum agendi.Praeterea in hac actione notandum est, quod reus contumax per in litem iusiurandum petitoris damnari possit ei iudice quantitatem taxante.Est autem personalis haec
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Eum uͦ ꝗusum .ẜ. ħ̾at. sic actor rẽ
possideat. iscum que agenir ntatur fr¬
sa nõ restituit ad ex hibend̾ ten̾i in ꝙͣt̾
in lit̾e̾ uiraucro. ⁊ ibi adicit. si emptor
possideat. nł dolo malo fecit quo minus
possid̾et. It̾ celso scribit. St̾cus ꝙ in arcã
mcã ꝯgessisti ꝑadexhibend̾ accoem pesse
te ꝯsequi nt tollas. sic t̾n ut tetũ tollas
cet̾m ał no posse ¶ S ⁊si ratis delata sit
ui fuuminis inagrum alt̾iꝰ posse en m
gueniri ad exhibend̾ nerac̾ scribit. u̾n
qͣrit nerac̾. utũ de future dumtaxat dã¬
pno an ⁊ de pret̾ito dno agri cauend̾ sit.
⁊ airc⁊ de pret̾ito cau̾i oporte̾/s ⁊ si de
ruiua aligo intuam areani uł ĩ tu¬
as edes decid̾it. teneb̾is ad exhibend̾ lic
noͦ possideas. ¶It̾ siꝗs facłtat̾e̾ restitu¬
endi nõ h̾at.ucet possideat cu ad ex hi¬
bend̾ nõ teneb̾r. ut puca si infugaẜnꝰ
sit. adħ plane solu̾ teneb̾r ut caneat
se exhibiturũ sin in p̾tate enis ꝑuen̾it

Expanded text:
actor rem possideat, is cum quo agetur utatur frsa non restituit, ad exhibendum teneri in quantum in litem iurauero: sed ibi adicit, si emptor possideat aut dolo fecit quo minus possideat.Item Celsus scribit stercus, quod in aream meam congessisti, per ad exhibendum actionem posse te consequi ut tollas, sic tamen ut totum tollas: ceterum alias non posse.Sed et si ratis delata sit ui fluminis in agrum alterius, posse eum conueniri ad exhibendum, Neratius scribit. unde quaerit Neratius, utrum de futuro dumtaxat damno an et de praeterito domino agri cauendum sit, et ait etiam de praeterito caueri oportere.Sed et si de ruina aliquid in tuam aream uel in tuas aedes deciderit, teneberis ad exhibendum, licet non possideas.Item si quis facultatem restituendi non habeat, licet possideat, tamen ad exhibendum non tenebitur, ut puta si in fuga seruus sit: ad hoc plane solum tenebitur, ut caueat se exhibiturum, si in potestatem eius peruenerit.
Abbreviated transcription (Latin):
hib̾i deside̾t audietur. Itͥ siobtare uelim
siu̾i uł quãlib aliam rem cuiꝰ ꝓxio
michi relicta est ad exhibend̾ me a gere
posse ⁊ stat. ut exhibitis possim uendicare.
¶Siꝗs noxali indicio exꝑmi uelit. ac et hi¬
bend̾ ei accio est nectia. Qd ẽĩsi dñs quid̾

Expanded text:
hiberi desideret, audietur. Item si optare velim servum vel quam aliam rem, cuius optio mihi relicta est, ad exhibendum me agere posse constat, ut exhibitis possim vindicare. Si quis noxali iudicio experiri velit, ad exhibendum ei actio est necessaria: quid enim si
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝯsupta sit ¶ Ssiertat. et̾ interdc̃o
te glande legenda ut mͥ t̾cia qq die legẽde
glandis facultas ess nti pot̾o si damꝑni ĩ¬
dolose fec̾it.S ⁊ siꝗs rem det̾iore̾ exhibu̾it
eq̃ ad exhibend̾ eũ ten̾i sab̾ ait. s ħutiqi
ita uer̾ est. si dolo malo inaluid corpꝰ res sit
scrib. ¶Eicibi .x. mumismata sint subꝰ

Expanded text:
siue consumpta sit. sed si extet, etiam interdicto de glande legenda, ut mihi tertio quoque die legendae glandis facultas esset, uti potero, si damni indolose fecerit.Sed si quis rem deteriorem exhibuerit, aeque ad exhibendum eum teneri Sabinus ait. sed hoc i uerum est, si dolo malo in aliud corpus res sit scribit, si tibi decem nomismata sint sub
Abbreviated transcription (Latin):
est inead̾ causa pr̃ãre. inqͣfuit cũ uidici¬
um acciꝑet᷑ ut ꝗs copiã rei hnspossit exe¬
qui accione̾ q. destinauit mulło c̾auqͣm
intendit lesa ꝙͣuis no de restituendo s ad
erhibend̾ agat᷑. ¶ promde si post lit̾. at̾.¬
ustm captũ erhibeat. nõ uidet᷑ eyhibu¬
isse. cũ peticor intentione̾ suã ꝑdid̾it. ⁊
ideo alsolui eũ nõ oportere nisi ꝑuto sit
repetita die intent̾oem susciꝑt. ita ut fr

Expanded text:
fuit, cum iudicium acciperetur, ut quis copiam rei habens possit exsequi actione quam destinauit in nullo casu quam intendit laesa, quamuis non de restituendo, sed de exhibendo agatur.Proinde si post litem contestatam usucaptum exhibeat, non uidetur exhibuisse, cum petitor intentionem suam perdiderit, et ideo absolui eum non oportere, nisi paratus sit repetita die in
Abbreviated transcription (Latin):
ip. I uł. scrib siꝗs hoiem que̾ pessidebat
occid̾it.siue ad aliũ cuͣstułit posse̾em. sũ
ita rem corruꝑit ne hi possit ad ex hibñd̾
freg̾it ad ex hibend̾ tenebr̾. ¶Glans si er
arbore tua infund̾ meu̾ decidit eam ego
nnuso pecore de pasco qͣ accoe possũ te
neri por̾.scrib̾ ꝯpet̾e acco̾em adexhib̾nd̾
si dolo malo pecus ĩmisi ut glandeᷤ come¬
d̾et. siã ⁊ siglans eytaret. ⁊ nõ pacierisme
tolłe ad exhibend̾ teneb̾is ꝙ̃ ad̾ simat̾iã¬

Expanded text:
ibit: si quis hominem quem possidebat occiderit siue ad alium transtulerit possessionem siue ita rem corruperit ne haberi possit, ad exhibendumnfregerit, ad exhibendum tenebitur.Glans ex arbore tua in fundum meum decidit, eam ego immisso pecore depasco: qua actione possum tenius scribit competere actionem ad exhibendum, si dolo pecus immissi, ut glandem comederet: nam et si glans extaret nec patieris me tollere, ad exhibendum teneberis, quema
Abbreviated transcription (Latin):
manio uł nani tabulam meã uł an¬
sam cipho uinxis. uł emphemata phi¬
ale. uł purpuram uestimento intin¬
r̾is. aut brachiũ statue cradimaueris.¬
¶ It municipes ad exhibend̾ ueniri pꝰ¬
sunt. qr facultas est eis restituendi qlã
⁊ pessid̾e ⁊ isu caꝑe eos posse ostat. Id̾ ⁊ in
ante si̾am posside̾ cepit. oport̾e dici pu¬
tamus deb̾e dempnari nisi restituat. si
ꝗs cũ indicu accepti tp̾i possid̾et. postea uͦ¬
sine tolo maio possiecre desierit. abso lui

Expanded text:
mario uel naui tabulam meam uel ansam scypho iunxeris uel emblemata phialae, uel purpuram uestimento intexeris, aut bracchium statuae coadunaueris.Item municipes ad exhibendum conueniri possunt, quia facultas est restituendi: nam et possidere et usucapere eos posse constat. iante sententiam possidere coeperit, oportere dici putamus debere condemnari, nisi restituat.Si quis, cum iudicii accepti tempore possideret, postea sine dolo malo possidere desierit, absolui
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ̾i ꝯpetit nec utis cand̾ est. Ine cĩ ꝗsat
rem esse c̾cem uł auenã negocia co aĩo
possiceit siuie alt̾ sccioꝵ fund̾ nopessideat.
anł. H ina mancipia que ex hrditate pa¬
t̾na iussu precoris pupillis minist̾u cgusa
resuata essent duusa nẽ uid̾i set emiũ
cemuma ꝑmansisse. Ad exhi bendimis¬

Expanded text:
petit nec utile dandum est. ille enim qui scit rem esse communem uel aliena negotia eo animo possideat siue alter sociorum fundum non possideat..Bina mancipia, quae ex hereditate paterna iussu praetoris pupillis ministerii causa reseruata essent, diuisa non uideri, sed ‹omnium› communia permansisse. AD EXHIBENDUM
Abbreviated transcription (Latin):
re quasposser obicit.⁊ si q̃ camenice̾s
sit. ut facile repłłat apentẽ dełe possõ¬
rem ab selui si obicurior uł que Rat
altiorem qdem differendam indiratũ
indiciñ re ex hibi uissasde ꝗtidam c̾ne

Expanded text:
re, quas possessor obicit, et si qua tam euidens sit, ut facile repellat agentem, debere possessorem absolui, si obscurior uel quae habeat altiorem quaestionem, differendam in directum iudicium re exhiberi iussa: de quibusdam tame
Abbreviated transcription (Latin):
ibend̾. ut puta siẜuus m̾ legatꝰ sit qm
ticius obtass. agamẽi ad ei hibenduni
qr mea int̾ est exhibi ut ticuis obtes
⁊ sic uendice̾ ꝙuis exhibitũ egt obta¬
re no possim. ¶ Si mecũ fu̾it actumi
ad exhibend̾ ego obhec ꝙ ꝯuentus sum
or adrestituend̾. s ħ nõ sufficit. Alicꝗn
⁊ ꝗ dolo fecit quomino possic̾et. potit
adexhibend agert. cum neq uẽdicatus

Expanded text:
t quem Titius optasset: agam enim ad exhibendum, quia mea interest exhiberi, ut Titius optet et sic uindicem, quamuis ex hibitum ego optare non possim.Si mecum fuerit actum ad exhibendum, ego ob hoc, quod conuentus sum or ad restituendum. sed hoc non sufficit: alioquin et qui dolo fecit quo minus possideret poterit ad exhibendum agere, cum ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaitꝰ sit cesfende̾. actor neio destinane
amerhib̾i ut noxĩi ẜuum agnoscat ꝙ¬
exc̾a d fĩ ad designand̾ eim cinꝰ nõie
noxali ꝗsagit recensione ẜuoꝵ facta ¶Ei
ꝗ s extra hr̃dem tabulas testam̾ti uł codi¬
cillos uł ꝗcqd aliud ad testan̾tũ ꝑtiue̾s
exhib̾i uelit dicend̾ est ꝑ hanc accoem a¬
gend̾ nõ esse. cum sufficrunt sibi int̾ dc̾a
inhanc rem ⁊ petentia ⁊ita pop. ¶ seidõ¬

Expanded text:
atus sit defendere, actor uero destinare am exhiberi, ut noxium seruum adgnoscatet fieri ad designandum eum, cuius nomine noxali quis agit, recensitione seruorum facta.Si quis extra heredem tabulas testamenti uel codicillos uel quid aliud ad testamentum pertinens exhiberi uelit, dicendum est per hanc actionem agendum non esse, cum sufficiunt sibi interdicta in hanc rem competentia: et ita Pompo
Abbreviated transcription (Latin):
beatun ic hec excepit. nõ erit ernendito
accio. sinullam ẜuitutem promisit.
ieat qr inctum sit. que sintus exapta sit.
ant om̃is ẜuitus imponi detent ¶ Incͥpo¬
sitis .p̾ alienis edit fint imponi potest

Expanded text:
debeatur, ideo hoc excepit, non erit ex uendito actio, si nullam seruitutem promisit. leat, quia incertum sit, quae seruitus excepta sit, aut omnis seruitus imponi debeat. Interpositis quoque alienis aedibus imponi potest,
Abbreviated transcription (Latin):
ey fonte ꝗest infundo sutͥano duce̾ no
potuisse ꝙ fons exaruiss ⁊ postea ex eo
ant.s qr ac duc̾e ne̾ pot̾ant his restitu¬
cretur.quoꝵ mͥ postulatio cũ no iniqͣ
insa sit. sucturrend̾ inis putaui.Itaqꝙ
nire ad eos nõ potuit. id eis restitui plac¬

Expanded text:
ex fonte, qui est in fundo Sutrino, ducere non potuisse, quod fons exaruisset, erant, sed quia ducere non poterant, his restitueretur. quorum mihi postulatio cum non iniqua uisa sit, succurrendum his putaui. itaqueea aqua peruenire ad eos non potuit, id eis restitui plac
Abbreviated transcription (Latin):
tradam uł tuo. uł neis predui suicutes
sus aut id cui acꝗsita sit ỹuic aut moei¬
eos mom̾to tradido̾. iidoid̾ est an fuitꝰ
alt̾utris imposita naleat. qr alienis ꝗdẽ
edib nec imponi nec acgri ẜuitus pocest
si ante traditdem ꝑactam suis magedi

Expanded text:
trad‹a›m, uel tuo uel meis praediis seruitutem sus aut id, cui adquisita sit seruitus, aut medieodem momento tradidero, uidendum est, an seruitus alterutris imposita ualeat quia alienis quidem aedibus nec imponi nec adquiri seruitus potest. sed ante traditionem peractam suis magis
Abbreviated transcription (Latin):
puto. ⁊ ita ⁊ trebatiꝰ uidetur fñtire.
põp ait. inutiłr arbitrum inc̾tam sẽ¬
tentiam dic̾e. ut puta qͣntũ ei debes red¬
de. diuinoni nr̃e stari placet. ꝑ ea ꝑte

Expanded text:
puto: et ita et Trebatius uidetur sentire. Pomponius ait inutiliter arbitrum incertam sententiam dicere, ut puta: 'quantum ei debes redde': 'diuisioni uestrae stari placet': 'pro e
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Qii duo p̾dia o finia hu̾at suꝑio¬
rem fundũ uendiderat. in lege ita dixe¬
rat. ut aꝙͣ sulco aꝑto emptori educere
infund̾ infenorẽ recte liceat. siemptor:
exalieno fundo aqͣm acciꝑet.⁊ eam inin¬
feriorẽ duce̾ uell. q̃sitũ est an possit id
suo uire fac̾e nec ne ꝓꝑdi. Nichil am¬
pliꝰ ꝙͣ qne ipsiꝰ fundi sicandi cã diua¬
retimcinum infiorem reciꝑe debere.

Expanded text:
um Qui duo praedia confinia habuerat, superiorem fundum vendiderat: in lege ita dixerat, ut aquam sulco aperto emptori educere in fundum inferiorem recte liceat: si emptor ex alio fundo aquam acciperet et eam in inferiorem ducere vellet, quaesitum est, an possit id suo iure facere nec ne. respondi nihil amplius, quam quod ipsius fundi siccandi causa derivaret, vicinum inferiorem re
Abbreviated transcription (Latin):
n S siꝗs sit nauta ⁊ m̃cator celebis
tum p̾stat. cum sit ⁊ nauta ¶ Siẜiuis
nauce dampnũ ded̾it. l ẜinis nauta nͥ
sit. eꝗssimũ est in ex̾citorẽ acc̾dem uti¬
lem dari.hac au̾t acc̃ce suo nõie ex̾cit
ĩo ⁊ si decesẜint. nõ relenab̾r. ¶ Seruoꝵ
aũt suoꝵ noĩe noxali dum taxat tene¬
tur. Nam cum alienos adhibet explora¬
re cum oꝑtet cuiꝯ fidei cuiꝰ inn. t̾ecie
sint. Infius uenia dignꝰ est si qualesẽq
ad instruentam naruĩ adhibu̾it. ¶ Ei pl¬
ures nauem ex̾ceant. unꝰ isq pro ꝑte

Expanded text:
 si quis sit nauta et mercator, debebit tum praestat, cum sit et nauta.Si seruus nautae damnum dederit, licet seruus nauta non sit, aequissimum erit in exercitorem actionem utilem dare.Hac autem actione suo nomine exercitoideo et si decesserint, non releuabitur. seruorum autem suorum nomine noxali dumtaxat tenetur: nam cum alienos adhibet, explorare eum oportet, cuius fidei, cuius innocentiae sint: in suis uenia dignus est, si qualesquales ad instruendam nauem adhibuerit.Si plures nauem exerceant, unusquisque pro parte,
Abbreviated transcription (Latin):
colata tona patris ꝑꝑ tutelam reuocari o¬
porteat.¶De nnio dubitan potest si auns
tutelam gessit neptis ex filio emancaipato
nate eam nepoti ex alt̾o filio eam collocaie̾
possit. suic emancipato sine manenti in po¬
testate qr par arfectois cauia suspicionem
affect̾ois auite intuit᷑ hrꝰ nuptie ꝯcedende

Expanded text:
collocata bona patris propter tutelam reuocari oporteat. De uno dubitari potest, si auus tutelam gessit neptis ex filio emancipato natae, an nepoti ex altero filio eam collocare possit siue emancipato siue manenti in potestate, quia par affectionis causa susaffectionis auitae intuitu huiusmodi nuptiae conce
Abbreviated transcription (Latin):
rente ꝓfecta estbonis eus uł st̃s eiꝯ siue
gͥ pens dedit detem. sinc ꝓcinator eiꝰ siue
uissit altum dare. siue cum ꝗs dedisẜ ne¬
cicia dos est ꝙ ⁊ siꝗs patri donaturꝰ ced̾it
tre ꝓfectam esse ⁊ est uer. t̃ ⁊ si curator
furiosi uł ꝓdigi uł cuiꝰ alt̾iꝰ dete̾ ded̾it si

Expanded text:
rente profecta est de bonis uel facto eius.Siue igitur parens dedit dotem siue procurator eius siue iussit alium dare siue, cum quis dedisset neticia dos est.Quod si quis patri donaturus dedit, tre profectam esse: et est uerum.Sed et si curator furiosi uel prodigi uel cuiusuis alterius dotem dederit
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ifilius .f. mutuatꝰ creditore deleganit
ut daret ꝓfilia docem. uł ⁊ ipse accipiat
et ded̾it. und̾i totem al aus ꝓfectam. ne¬
neꝑt̾e̾ suam id eĩ inrem aui uid̾i u̾sum.
¶Siꝗs c̾tam qͣntitate̾ patri tonan̾it. ica ut
hanc ꝓfila daret. nõ esse tot̾e̾ ꝓfecticiam

Expanded text:
utuatus creditorem delegauit, ut daret pro filia dotem, uel etiam ipse accepit et dedit, uideri dotem ab auo profectam Neneptem suam: id enim in rem aui uideri uersum.Si quis certam quantitatem patri donauerit ita, ut hanc pro filia daret, non esse dotem profectici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfiha emancipata cotem ced̾it ꝓfecnciã
nichoi ꝯ dotem esse nemini dubĩ est q
am facit. s ira cemu̾sut ꝑens deoit. Ce¬
terum si cum debet filie. uoluntate oius
ted̾it aduenticia dos est papͥ.x. q̃it᷑ Cũ¬

Expanded text:
pro filia emancipata dotem dederit, profecticiam nihilo minus dotem esse nemini dubium est, am facit: sed ita demum, si ut parens dederit: ceterum si, cum deberet filiae, uoluntate eius dedit, aduenticia dos est.Papinianu
Abbreviated transcription (Latin):
uiris esse ait. si forte srea ꝯdicione nxor i¬
nec iud̾i iuord marict donasse Rectulic̾
gͦ ait. ut nõ sit int̾ dc̃a donacio uire ciui¬
lino eĩ ad hoc dedit ut ipse ħ̾at. s nt ge¬
nero ꝓfina ex pendat. deniq sino̾ dedit ꝯ¬
dit̾ce tenetur. ecce gͥ dotem istam aduenci¬
ciam iuł ait et ita uimiuͣ. ¶ Sifiuꝯ .f. co¬

Expanded text:
 si forte sub ea condicione uxor nec uideri uxorem marito donasse rectissime ergo ait, ut non sit interdicta donatio iure ciuili: non enim ad hoc dedit, ut ipse habeat, sed ut genero pro filia expendat: denique si non dederit, condictione tenetur. esse igitur dotem istam aduenticiam Iulianus ait: et ita utimur.Si filius f
Abbreviated transcription (Latin):
caninub̾e nũꝗo nec fri ꝗ est ineuiedem
p̾tate. s uideamꝯ si ticu filius duxit uxorẽ
eam que tua pupilia fuit. de inde cicium
pediaturꝙ mag̾ dicendiun ests et sicuraco¬
r dum git curam adeptau̾it maritu̾ eiꝯ

Expanded text:
umquid nec fratri, qui est in eiusdem potestate?Sed uideamus, si Titii filius duxerit uxorem eam, quae tua pupilla fuit, deinde Titium upeditur? quod magis dicendum est et si curator, dum gerit curam, adoptauerit maritum eius
Abbreviated transcription (Latin):
natus quõ ꝓhibent᷑ tutores ⁊ filii erꝵ pi¬
pillas suas ducere puto hidem qͥq tutoris
extraneum sñia apphendi. Cum ideo ꝓhi
ari c̾cum scribant᷑ ab his qui rõneseius s¬
este tutele res dere ꝯpeslimtur. ¶ Cuter at
pupilli no ꝓhibetur filiam suam co nloca¬
re pupillo suo in matrimonio.
militant no uidi cẽ mandat᷑ ex ead̾ ꝓm̾¬
effm si in ead̾ uoluntate ꝑseu̾ant iustas
imptias efficiet ideoq postea lib̾os nacos:
ex iusto matrimo̾ legitimos esse.
satam apatre net testam̃to destinat̾a
ducat uxoreni uł cam filio suo uingat.
quo tc̃o ut̾q infamatur et ꝓ dignitate
pupille ex̾ ordine̾ cohrcetur. nec int̾ est
morte̾ eius filius tutoris duce ixorem ꝓh¬
itetur ean cuiꝯ tutele racc̾i obstrictꝰ pat
tuit nec puto int̾esse extit̾it ei hes fiunsi
an adstini̾nt pat̾na hrditate an nec hr̃es
fuit forte ex hrdatus aut p̾t̾uis aut ema

Expanded text:
quo prohibentur tutores et filii eorum pupillas suas ducere, puto heredem quoque tutoris extraneum sententia adprehendi, cum ideo prohari circumscribantur ab his, qui rationes eis gestae tutelae reddere compelluntur. Tutor autem pupilli non prohibetur filiam suam collocare pupillo suo in matrimonium.militant, non videri contra mandata ex eadem proofficium, si in eadem uoluntate perseuerat, iustas nuptias effici: et ideo postea liberos natos ex iusto matrimonio legitimos esse.m non desponsam a patre nec testamento destinatam ducat uxorem uel eam filio suo iungat: quo facto uterque infamatur et pro dipupillae extra ordinem coercetur. nec interest,mortem eius filius tutoris ducere uxorem prohibetur eam, cuius tutelae rationi obstrictus pater fuit: nec puto interesse, exstiterit ei heres filius an abstinuerit paterna hereditate an nec heres fuit forte exheredatus aut p
Abbreviated transcription (Latin):
¶It̾ si no ꝓuocauit intui diẽ sẜ̾ne¬
nit̾ eiut ꝓuocet finge ã hoc de side¬
rare ¶ It̾ ⁊ in hermedicus ei sẜuenit᷑
constat eĩ omnis etatis hõib restau¬
ratione̾ hermodicii pr̃ari sise doceant
criusta causa abfinsse.

Expanded text:
Item si non prouocauit intra diem, subuenitur ut prouocet: finge enim hoc desiderare. Item et in eremodiciis ei subuenitur. constat autem omnis aetatis hominibus restaurationem eremodicii praestari, si se doceant ex iusta causa afuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
tum esse dicet᷑. utiq que res erit aĩdi¬
ꝯpleri uirilem uigerẽ astat.⁊ ideoh¬
odie inbanc usq etate̾ adolescentes
curatoꝵ auxilio regunt᷑. nec aute¬
rei sue mminniustratio ꝯ mitti eis dele¬
bit ꝙͣuis rem suam bene gerentibus

Expanded text:
tum esse dicetur, uti quaeque res erit, animaducompleri uirilem uigorem constat. Et ideo hodie in hanc usque aetatem adulescentes curatorei administratio committi eis debet, quamvis rem suam bene gerentibus
Abbreviated transcription (Latin):
pretorem se a cura adolescentium excu¬
sau̾at absentib eis adolescentes a die¬
rant p̾toreni desid̾antes in integ̾. adu̾¬
cusatus. cũ eni susceptam cutelam ño
est uidultũ meruiss au̾t saliuanꝯ er¬
restitui ap̾tore desid̾anerant. atͥus seu̾i¬

Expanded text:
praetorem se a cura adulescentium excusauerat absentibus eis: adulescentes adierant praetorem desiderantes in integrum aduercusatus. cum enim susceptam tutelam non est indultum, meruisset autem Saluianus exrestitui a praetore desiderauerant. Aetrius Seuer
Abbreviated transcription (Latin):
cipem int̾uenire.⁊ reduc̾e hũc ad am¬
mistrat̾oem ꝗ ꝑpetam e̾et apretore et¬
cusatꝰ. ¶Sciend̾ est au̾t nõ passim
minorib sbueniri s ca cognita si cap¬
ti esse ꝓlantur. ¶t nõ resticuet᷑ ꝗ so¬
brie iem suã ammĩstrans occasione dãp¬
ni nẽ iꝯsulte accidentis s fato uelit
resticui. Nec eĩ euentus dampni resti¬
tucoem indulget. s inꝯsulta facillicis
h̾rs extitit. ⁊ subico hr̃ditas lapsa fit. pu¬
tapͥdia fuer̾. que casmate ꝑier̾. insule
cxuste sunt. Fin fuger̾t. aut decessert.¬
nił. ꝗd ł .lxui. sic logtur. qͣi possit mĩor
inuit̾. restitui. marcellꝰ au̾t ap uilianꝰ
notat cessare mint̾. rentitutoem. n enĩ
etatis lubrico captꝰ est. ad cundo locuple¬

Expanded text:
interuenire et reducere hunc ad administrationem, qui perperam esset a praetore excusatus. Sciendum est autem non passim minoribus subueniri, sed causa cognita, si capti esse proponantur. Item non restituetur, qui sobrie rem suam administrans occasione damni non inconsulte accidentis, sed fato uelit restitui: nec enim euentus damni restitutionem indulget, sed inconsulta facilitasheres extitit et subito hereditas lapsa sit puta praedia fuerunt quae chasmate perierunt, insulae exustae sunt, serui fugerunt aut decesserimo sexto sic loquitur, quasi possit minor in integrum restitui. Marcellus autem apud Iulianum notat cessare in integrum restitutionem: neque enim aetatis lubrico captus est adeundo locuple
Abbreviated transcription (Latin):
Nani illud eͥcum est. petumam exc̃a
dandicati solutam ei restituendam.s
indecem cedit ¶ Numc uidend̾ est in¬
morib utrum m ꝯͣctib captis dum ta¬
puta si cole aliꝗd minor fecit nire de
placet indelictis minorib non sub¬
ueniri. nec hic itaq si ueniatur. Nã
⁊ si furtũ fecit uł dampnũ iniuria
no dato ꝯfit̾i possit. ne dupli teneat᷑
maluit negare. in ħ solum sit restitu¬
endꝰ sit. ut ꝓ ꝯfesso ħ̾atur.gͦ ⁊ si potunit
ꝓ fure dampnũ decid̾e̾. magis ꝙͣ acc̾do̾

Expanded text:
am illud certum est pecuniam ex causa iudicati solutam ei restituendam. sein dotem dedit. Nunc uidendum minoribus utrum in contractibus captis dumtaputa dolo aliquid minor fecit in re deplacet in delictis minoribus non subveniri. nec hic itaque subvenietur. nam et si furtum fecit vel damnum iniuria no dato confiteri possit ne dupli teneatur, maluit negare: in hoc solum restituendus sit, ut pro confesso habeatur. ergo et si potuit pro fure damnum decidere magis
Abbreviated transcription (Latin):
nmissꝰ sł prinietat.ꝯpetunt adu̾sꝰ eũ
acc̾oes ad exbibend̾. ⁊ flirtit. ꝯdicio uide¬
licet.q̃ni ⁊ maninnissꝰ eas ꝯtrectabas
ẽet̾in ex delicto in ẜuitute st̃o dño adu̾¬
sus eum. post lib̾tatem accio nõꝑetis
et ħ resc̾rto diui seueri ꝯtinet᷑. ¶ Quid

Expanded text:
s eum actiones ad exhibendum et furti et condictio, uidelicet quoniam et manumissus eas contrectabat. ceterum ex delicto in seruitutem facto domino aduersus eum post libertatem actio non competit: et hoc rescripto diui Seueri continetur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ediumi. ¶ aristo cerellio uitali .ix. no̾
putare se ex tabna caseaia fumum in
suꝑiora e dificia uire inmici posse nisi
ei rei ẜuitute̾ talam amitat. Id̾q ait et
ex suꝑiore ininfiora no̾ aꝙͣ nec aliquid

Expanded text:
edium. Aristo Cerellio Vitali respondit non putare se ex taberna casiaria fumum in superiora aedificia iure immitti posse, nisi ei rei servitutem talem admittit. idemque ait: et ex superiore in in
Abbreviated transcription (Latin):
neum prare. Cantie hec est. ut eum ui¬
beat de reficiendo pariete cau̾e. n se n
successores suos ꝓhibituros altiꝯ cellere
sublatumq hre.⁊ si cau̾it ab soluetin:
Siuero n rem prestaret n cauc̾c̾em cã¬
lp. Sicuti au̾t refeccio parietis adiuti¬
num ꝑtines. ita fultura edificioꝵ uici¬
ni cui ẜuitꝰ debet᷑. qͣmdui ꝑies reficitur
ad infiorem uicinum no d ꝑtinere.
siam sin̾o uult suꝑior fulcurx ceponat
et resticuat cumparies fu̾it restitutus
⁊ hic quoꝵ sic̾ incetis ẜuitutib acco qͣia¬

Expanded text:
neum praestare. cautio haec est, ut eum iubeat de reficiendo pariete cauere neque se neque successores suos prohibituros altius tollere sublatumque habere: et si cauerit, absoluetur. si uero neque rem praestat neque cau.Sicut autem refectio parietis ad uicinum pertinet, ita fultura aedificiorum uicini cui seruitus debetur, quamdiu paries reficitur, ad inferiorem uicinum non debet pertinere: nam si non uult superior fulcire, deponat, et restituet, cum paries fuerit restitutus. et hic quoque sicut in ceteris seruitutibus acti
Abbreviated transcription (Latin):
tetifumi au̾t sic̾ aque esse inmissieriẽ
pesse g̾ͥcum suꝑierem cumi infĩore ag̾e̾
uis illi no esse seita facere lalfenum de¬
niq scribe̾ ait. posse ita agiius iii non
esse in suo lapidem cede̾ ut meu̾ fundũ
fragmenta cadant: dicit gͥ ariste ciumꝗ¬

Expanded text:
icut aquae esse immissionem: posse igitur superiorem cum inferiore agere ius illi non esse id ita facere. Alfenum denique scribere ait posse ita agi ius illi non esse in suo lapidem caedere, ut in meum fundum fragmenta cadant. dicit igitur Aristo eum
Abbreviated transcription (Latin):
ego nõ udar luminib cuis obstat᷑ꝰ
si hedificau̾o frustra incendens iuis in
n̾o esse ita edificatum ħre inuito te
S si ntra ꝙpͥs statutũ rurso deposu̾it
edificiũ suũ iucmꝰ renascet᷑ cibi uen¬
dicatio. ¶ Sciend̾ tñ inhiis ẜuitutib
pessorem esse eund̾ uiris ⁊ pecitore̾.⁊ si
forte no habeam edificatum altuis
cum nicħ sit innouatun ille pessid
⁊ edificance̾ me phił̾e potest.⁊ auili
accione ⁊ int̾dicto qui aut clam.p̾¬
eit et si lapilli iactu impedieris. s ⁊ si pa¬
çiente eo edificau̾o ego pessõr ero effecto
¶etiam defuitute que hon̾is ferendi
cuis.a ĩposita eris accio nł. ꝯpetis. ut et
honera ferat.⁊ edificia reficiat ad eum

Expanded text:
non uidear luminibus tuis obstaturus, si aedificauero, frustra intendes ius mihi non esse ita aedificatum habere inuito te: sed si intra tempus statutum rursus deposuerit aedificium suum uicinus, renascetur tibi uindicatio.Sciendum tamen in his seruitutibus possessorem esse eum iuris et petitorem. et si forte non habeam aedificatum altius nam cum nihil sit innouatum, ille possidet et aedificantem me prohibere potest et civili actione et interdicto quod vi aut clam: idem et si lapilli iactu impedierit. sed et si patiente eo aedificavero, ego possessor ero effectus. Etiam de servitute, quae oneris ferendi causa imposita erit, actio nobis competit, ut et onera ferat
Abbreviated transcription (Latin):
dabitur. ħ est uis t̾ non esse mecogere. ¶¬
Competit micħ accio adu̾sꝯ eum ꝗcessit
mͥtalem ẜnitutem ut in pariete̾ eiꝰ tig¬
na inmict̾e̾ michi liceat. supraq ea tig¬
na .u̾bigrã. porticum ambulatoram fa¬
c̾e̾ suꝑ que eun pariete̾ columpnas struc¬
tiles impon̾e que ⁊ tectũ porticus ambri¬
hec ueio locini ht ad hox solimmi ut tig¬

Expanded text:
dabitur, hoc est ius tibi non esse me cogere. Competit mihi actio adversus eum, qui cessit mihi talem servitutem, ut in parietem eius tigna inmittere mihi liceat supraque ea tigna verbi gratia porticum ambulatoriam facere superque eum parietem columnas structiles imponere, quae tectum porticus ambuhaec vero locum habet ad hoc solum, ut tig
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝗͥs lesend̾e ius sibi esse cog̾e adu̾sariũ
resicere parietem ad hona sustinenda. ¶¬
Labeo aũt hanc ẜuituẽ non hoĩem de¬
bere. s rem deniq lice̾ dnd rem derelinq̃¬
re scribit. ¶hec au̾t accio inrem mag̾
edium ⁊ adũsus ⁊ n̾in sicuci cet̾arum ẜ¬
uitutum inccnͣcio. ¶ Si edespłium do¬
lidum ag̾c.sicuti de cet̾is ẜiututib excep¬
to usu .f. S nõ id̾ rendend̾ inꝗd si coes¬
essent que honera uicim sustinent.¶¬
ꝗd̾ quam inẜuitute impositum est face
licet det̾iorem si faciat. aut ꝑ hanc accio¬
nem aut ꝑ oꝑis noui nuntiatd̃em. ꝓlbe.¬

Expanded text:
sit quis defendere ius sibi esse cogere adversarium reficere parietem ad onera sua sustinenda. Labeo autem hanc servitutem non hominem debere, sed rem, denique licere domino rem derelinquere scribit. Haec autem actio in rem magis aedium et adversus dominum, sicuti ceterarum servitutium intentio. Si aedes plurium dolidum agere, sicuti de ceteris servitutibus excepto usu fructu. sed non idem respondendum inquit, si coessent, quae onera uicini sustinerent.quidem, quam in seruitute impositum est, facere licet: deteriorem si facit, aut per hanc actionem aut per operis noui nuntiationem
Abbreviated transcription (Latin):
fices. recte incendam uis citi non esse e
sicuci ꝗ aqua ex quanus ht utendi alia
posse̾ne iuisaque ducende nactosit. no ẽ
ci necesse doce de uirr. quo aqua ⁊stitu¬
ta est. ułti ex legati. uł alio mͦ. siutilem
ht accdem.ut estendat ꝑ annos firte tor

Expanded text:
 debeo, aedifices, recte intendam ius tibi non esse aesicuti qui aqua, ex qua ius habet utendi, alia possessione ius aquae ducendae nactus sit, non est ei necesse docere de iure, quo aqua constituta est, veluti ex legato vel alio modo, sed utilem habet actionem, ut ostendat per anno
Abbreviated transcription (Latin):
siana res donetur nec̾ce nõ erit eares¬
ꝑmit̾e̾ que mreb uenalib ediles rep¬
mici uitent. sane de dolo donator obliga¬

Expanded text:
si qua res donetur, necesse non erit ea repromittere, quae in rebus uenalibus aediles repromitti iubent. sane de dolo donator obliga
Abbreviated transcription (Latin):
liꝙͣ statuituꝙ emisti. utriq accionas¬
citar q si p̾cium statui cuq plis emis¬
ti ꝗdam negauert̾ te mandati habe
accione̾ ⁊̃ siꝑatus esses id ꝙ excedit re¬
mit̾e. siamqi iniquu est nõ esse nucħ
cum ille acc̾dem sinolit. illi uero si
auł. Diligent̾ gͥ fines mandati cas¬
todiendi sunt. Nam ꝗ excessit Aliud
ꝗd̾ fac̾e u̾ret si susceptũ nc̃ impleũ¬
it tenet᷑. Itaq simandau̾o tibi ut dd¬
mũ scianam.c. em̾es tuq ticianam
mandatum. It̃ sidiandau̾o cibi ut
fund̾ m̃m .c. uend̾es tuq eum. xͣc.¬

Expanded text:
m statui tuque emisti, utrimque actio nascitur. Quod si pretium statui tuque pluris emisti, quidam negauerunt te mandati habere actionem, etiamsi paratus esses id quod excedit remittere: namque iniquum est non esse mihi cum illo actionem, si nolit, illi uero, si um. Diligenter igitur fines mandati custodiendi sunt: nam qui excessit, aliud quid facere uidetur et, si susceptum non impleuerit, tenetur. Itaque si mandauero tibi, ut domum Seianam centum emeres tuque Titianam mandatum. Item si mandauero tibi, ut fundum meum centum uenderes tuque eum
Abbreviated transcription (Latin):
uandi cã s princpałr donando ficeniuo¬
n remisit accione̾ mandati eũ nõ actu¬
rum. ¶ Marcellꝰ au̾t facet᷑. Siꝗs de¬
naturꝰ ficenissori ꝓ eo soli̾t credito¬
ri hẽe ficeuusre̾ mandati accͥoembpla

Expanded text:
causa, sed principaliter donando fideiussori remisit actionem, mandati eum non acturum. Marcellus autem fatetur, si quis donaturus fideiussori pro eo soluerit creditori, habere fideiussorem mandati actio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculo suo credidis cessare inꝗd labo
ait et ĩm teputat̾des quoq hoc iudici¬
um admit̾e ⁊ sicati fru̾s cogͥ restitu̾e
is ꝗ ꝓcurat. ita sumptũ q̃m infructus
ꝑcipiendos fecit de dnc̾e̾ eum oꝑtet. set
si aduecturas suas dum excurrit inp̾¬
dia sumptũ fecit pnto q̾ꝯ hos sumptus
hoc est de sallario. ¶ It̾ ait si ꝙ ꝓcurat¬
or cira mandatũ inuolu̾tate fecit ꝑ¬
mitend̾ est ei auferre ꝙ sine tampno
dñi fiat nisi r̾o̾e̾ sumptus istiꝯ d̾ns admi¬
tit ¶ fidenissores ⁊ madatores ⁊ si sine
iudicio solu̾int. h̾nt acc̾dem madati

Expanded text:
credidisset, cessaret, inquit Labeo, ait et uerum est reputationes quoque hoc iudicium admittere et, sicuti fructus cogitur restituere is qui procurat, ita sumptum, quem in fructus percipiendos fecit, deducere eum oportet: sed et si ad uecturas suas, dum excurrit in praedia, sumptum fecit, puto hos quoque sumptus hoc est de salario. Idem ait, si quid procurator citra mandatum in uoluptatem fecit, permittendum ei auferre, quod sine damno domini fiat, nisi rationem sumptus istius dominus admittit. Fideiussores et mandatores et si sine iudicio soluerint, habent actionem mandati
Abbreviated transcription (Latin):
tuit: ꝓ inde sicibimandaui ut heiem
em̾es cuꝙ emisti teneb̾is mͥ ut restitu¬
as.S. ⁊ si dolo em̃e neglexisti forte ei
pe. accepta alii cessisti ut em̾et. aut
silata culꝑa forte si gr̾a dnctus. es pas

Expanded text:
tuit: proinde si tibi mandaui, ut hominem emeres, tuque emisti, teneberis mihi, ut restituas. sed et si dolo emere neglexisti forte enim pecunia accepta alii cessisti ut emeret aut si lata culpa forte si gratia ductus passus
Abbreviated transcription (Latin):
tupio suo uł curateri ers. ¶Si m̾a¬
dauero exigendam pe. de mat uo lũ¬
sare mandici accoem.qr extinctũ ẽ
mandatũ finita uonineate.ꝙ sima¬
tan̾is erigendam de inde ꝓbibuisti er¬
actamq recepisti debicor libatur. ¶¬
s̾ martele. seribit. si ut pest moetem
sibi monum̃tu̾ fie̾t ꝗs mandauit. B̾as
pot̾it mandati ag̾e ut ꝑficiat. Ilu
uero ꝗmandatũ suscepit. si sua. pec.
fecit. puit ag̾e̾ maneati sirie ita

Expanded text:
upillo suo uel curatori eius. Si mandauero exigendam pecuniam, deinde uolunsare mandati actionem, quia extinctum est mandatum finita uoluntate. quod si mandaueris exigendam, deinde prohibuisti, exactamque recepisti, debitor liberabitur. Idem Marcellus scribit, si, ut post mortem sibi monumentum fieret, quis mandauit, heres eius poterit mandati agere. illum uero qui mandatum suscepit, si sua pecunia fecit, puto agere mandati, si non ita
Abbreviated transcription (Latin):
dedit usurasq ꝯsecutꝰ est ꝯseq̃nter dice¬
mus tebere eum pr̃are q̃nt̾cũq eme¬
lum̾t᷑ sensit. siue ei mandaui siue non
qr bone fidei ħ ꝯgruis. ne ex alieno lu¬
crum sentiat. ꝙ sinc exercuit pec.
s adusus snos on̾tit. rmisuras ꝯueni¬
suras eum pr̃are deb̾e siꝗs ticio manda¬
i̾nt ut ab accerib suis pe. mutuam

Expanded text:
dedit usurasque consecutus est, consequenter dicemus debere eum praestare quantumcumque emolumentum sensit, siue ei mandaui siue non, quia bonae fidei hoc congruit, ne de alieno lucrum sentiat: quod si non exercuit pe cuniam, sed ad usus suos conuertit, in usuras conueniusuras eum praestare debere. Si quis Titio mandauerit, ut ab actoribus suis mutuam
Abbreviated transcription (Latin):
igos.⁊ ante exacta ea mandatifecͥ ego
si angerem iudicat̾a exeg̾is ꝯdempnand
te esse constat.
mandaret ut redimatur. pop̾.elegant̾
tiactat. an is ꝗẜuum redem̾it ultro co¬
uenire possit uenditoie ut ẜmi recipies¬

Expanded text:
 ante exacta ea mandati tecum egero, si ante rem iudicatam exegeris, condemnandum te esse constat. mandaret, ut redimatur, Pomponius eleganter tractat, an is, qui seruum redemerit, ultro conuenire possit uenditorem, ut seruum recipi
Abbreviated transcription (Latin):
citutũ tomim hoc ex eque ⁊ bono
uider arbitrabr ¶ de di tibi ꝑecĩnani
ut creditori meo ex soluas. no fecisti
monstrãti rescripsit. ¶Si ado lescos
nixunosꝯ mandet tibi ut ꝓm̾etrice
fidembeas idq tu sciens mandatum
susceris nõ hebismandati acc̾oem
qr simile est qͣi ꝑditaro pe. sciens ẽ¬

Expanded text:
titutum totum hoc ex aequo et bono iudex arbitrabitur. Dedi tibi pecuniam, ut creditori meo exsolvas: non fecisti: monstrati rescripsit. Si adulescens luxuriosus mandet tibi, ut pro meretrice fideiubeas, idque tu sciens mandatum susceperis, non habebis mandati actionem, quia simile est, quasi perdituro pecun
Abbreviated transcription (Latin):
fanit inmaiore qͣnotatem dampnati
ꝙͣ debiti i̾ͥd exigebas scientes ⁊ prudor¬
tes auxiliũ applłois obmisert. poteris
mandati agentib hus ex egtate udi¬
as cueri te gͥ sugnorauerunt excu¬
sata ignorantia est. Si sciert incum¬
bebat eis necessitasꝓuocandi. cet̾m do¬
le u̾sati funt si no ꝓueca uert. Qruc
tñ si pauꝑtas eis nõ ꝑmiẜit.excusata
est coꝵ inopiass ⁊ sicestato ꝯuence̾t¬

Expanded text:
in maiorem quantitatem damnati, quam debiti ratio exigebat, scientes et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his aequitate iudicis tueri te'. igitur si ignorauerunt, excusata ignorantia est: si scierunt, incumbebat eis necessitas prouocandi, ceterum dolo uersati sunt, si non prouocauerunt. quid tamen, si paupertas eis non permisit? excusata est eorum inopia
Abbreviated transcription (Latin):
pͥcerit c̃tam sĩmiara rem uend̾e ille
minoris uendid̾it siłr uendicare ẽa
dns potest nec ulla exceptione sub¬
moui nisi in demꝑnitas caipret᷑. ¶
aelior an̾t camandancis sĩ potest si
cum tͥ mandassẽ ut sticum.x. eme stu
tum mineris eñiis uł t̾ms̃. ut aliud

Expanded text:
perit certa summa rem uendere, ille minoris uendiderit, similiter uindicare eam dominus potest nec ulla exceptione summoueri, nisi indemnitas ei praestetur. Melior autem causa mandantis fieri potest, si, cum tibi mandassem, ut Stichum decem emeres, tu eum minoris emeris uel tantidem, ut aliud
Abbreviated transcription (Latin):
mandati accione̾ uiłait adu̾so cumi cui
se redun̾d̾ mantauit. s hec c̾m messe:
mandati uidicio ut sibi acciones mad
qͣs ht adu̾sꝰ eum a quo ꝯꝑauit. ¶pla¬
ne si eam .pe. ded̾it queerat expecłio
ad bone fidei emptore ꝑtine̾tem nlłe¬

Expanded text:
mandati actionem Iulianus ait aduersus eum cui se redimendum mandauit, sed hoc tantum inesse mandati iudicio, ut sibi actiones mandet, quas habet aduersus eum a quo comparauit. plane si eam pecuniam dederit, quae erat ex peculio ad bonae fidei emptorem pertinente, n