comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ conputatio Lxxx iiii. an norum circulo continetur. Sed
cum longadisputatione abita ne que p̃cibus neque ortamentis
neque in crepationibus augustini ac sotiorum eius. ad sensum pre¬
bere uoluissent. Sed suas potius traditiones uniuersis que ꝑor¬
bem sibi in xp̃o concordant ecdesiis preferrent. Sc̃s pater au¬
gustinus hunc laboriosi aclongicertaminis finem fecit ut di¬
patrissui. & ut ipse nobis insinuare cȩlestibus signis dignetur.
que sequenda traditio. quibus sit uiis ad in gressum regni
illius ꝓperandũ. Ad ducatur aliquis eger. & ꝑcuiiis preces
fuerit curatus huius fides & operatio do deuota. at qu e omnibus
sequenda credatur Quod cum aduersarii iuitili c& conce¬
derent: ad latus qͣuidam de genere anglorum oculorũ luie
priuatus quicũ oblatus brittonũ sacer dotibus nilcurationis
uel sanationis o ũminis teria ꝑciper&. Tandẽ augustinus uista
neces sitate compulsus flectit genuasua. ad patrẽ dñi nr̃i iħu

Expanded text:
quatuor annorum circulo continetur. Sed cum longa disputatione habita, neque precibus, neque hortamentis, neque increpationibus Augustini ac sociorum ejus assensum praebere voluissent, sed suas potius traditiones universis, quae per orbem sibi in Christo concordant, Ecclesiis praeferrent, sanctus Pater Augustinus hunc laboriosi atque longi certaminis finem fecit, ut diPatris sui, ut ipse nobis insinuare caelestibus signis dignetur, quae sequenda traditio, quibus sit viis ad ingressum regni illius properandum. Adducatur aliquis aeger, et per cujus preces fuerit curatus, hujus fides et operatio Deo devota atque omnibus sequenda credatur. » Quod cum adversarii inviti licet concederent, allatus est quidam de genere Anglorum, oculorum luce privatus: qui cum oblatus Brittonum sacerdotibus, nil curationis vel sanationis horum ministerio perciperet; tandem Augustinus justa necessitate compulsus, flectit genua sua ad Patrem Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
manens minis terio sibi epis copale ab occidentaliũ saxo an¬
tistitequaert &ae om̃s ꝓuintiȩ ceteraq: australes ad confi
regie dilbal subiectisunt. At uero ꝓuintie nor dan brmbr
cuirexceoluulfpẽ quattuor nunc epõs p̃sula tũtenent
Vilfridiebura censiecđis ediluald in lindis faronens udceta

Expanded text:
manens, ministerium sibi episcopale ab Occidentalium Saxonum antistite quaerit. Et hae omnes provinciae caeteraeque australes ad confinregi Aedilbaldo subjectae sunt. At vero provinciae Nordanhymbrorum, cui rex Ceoluulf praeest, quatuor nunc episcopi praesulatum tenent; Uilfrid in Eboracensi Ecclesia, Ediluald in Lindisfaronensi  A
Abbreviated transcription (Latin):
nulsu decreuis sec st̃m illius quiante sorq nauerat coen¬
re diregis. cuius regni et principia et ꝓcessustorec
tant is redundauere rerũ aduers antũ motibus. Vt quid debis
longa consũmatis &e tate defunct ẽ iduũ ianuanarũ qui sed itan¬
in monasterio quoduocaturbri audun consecrat ẽ aũt̃ indor¬
uerniciuitate auiris uener ab libus daniele uentano et in gual¬
tistib: diedecemiuniim̃sis dominicauir religione et pruden¬
tia insignis sacris quoq: lit teris nobilit̃ instruotus itaquȩ in p̃sen¬
tiecclesus cantuariorum tatuin et aldul fiep̃i p̃s. porro pro¬
rũ adberet et aldulac epis Prouintiae orientaliũs ax̃o daniel
et forteriep̃is prouintiae mertiorũ aldun ep̃is et eis popłis qui
ultra amm̃s abrinam ad occidentẽ habitant ualchsto dep̃s

Expanded text:
um decrevisset, fratrem illius qui ante se regnaverat, Coenredi regis, cujus regni et principia et processus tot ac tantis redundavere rerum adversantium motibus, ut quid de his longa consumptus aetate, defunctus est die Iduum Januariarum; qui seditin monasterio quod vocatur Briudun. Consecratus est autem in Doruverni civitate, a viris venerabilibus Danihele Uentano, et Ingualtistitibus, die decima Junii mensis, Dominica; vir religione et prudentia insignis, sacris quoque litteris nobiliter instructus. Itaque in praesenti, Ecclesiis Cantuariorum Tatuini et Alduulf episcopi pr provinciae Occidentalium Saxonum, Danihel et Fortheri episcopi; provinciae Merciorum, Alduini episcopus; et eis populis qui ultra amnem Sabrinam ad occidentem habitant, Ualchstod epis
Abbreviated transcription (Latin):
fidem suscipere uellent beneficus adcollens unde factumest
opitulante gratia diuina ut multos in breui abido latria ad
denatione anglorũ qui in hibernia multo tẽpore ꝓȩterna pa¬
tria exulauer̃ uenerunt ad prouintiam antiquorũ saxonũ
si forte aliquos ibidem p̃dicandũ xp̃o adquirere possent. Erant
aut̃ unius ambo sicut deuotionis sic etiam uocabuli namque ut er¬
que appellabantur heuuald. eatam̃ distinctione ut prodiuer¬
sa diuersa capillorumspeciȩ unus niger euuald ct albus eu¬
uald diceretur : quorum uterq: pietatȩ religionis inbutus. sed
niger euuald magis sacrarũ lit terarum erat scientia instua
uilici petieruntq: ab eo ut trans mitterent᷑ adsatrapam qui
saxones sedsa traphas plurimos suae gentippositos. qui ingru¬
ente belli articulo mittunt ȩqualiter sortes. et quȩ cũq. sors
ostenderit hunc tempore belliducem om̃s secunt᷑. huic obtẽ¬

Expanded text:
fidem suscipere vellent beneficiis adtollens: unde factum est, fidem suscipere vellent beneficiis adtollens: unde factum est, opitulante gratia divina, ut multos in brevi ab idolatria ad de natione Anglorum, qui in Hibernia multo tempore pro aeterna patria exulaverant, venerunt ad provinciam antiquorum Saxonum, si forte aliquos ibidem praedicando Christo adquirere possent. Erant autem unius ambo, sicut devotionis, sic etiam vocabuli: nam uterque eorum appellabatur Hewald; ea tamen distinctione, ut pro diversa capillorum specie unus Niger Hewald, alter Albus Hewald diceretur: quorum uterque pietate religionis imbutus, sed Niger Hewald magis sacrarum litterarum erat scientia institu hospitium cujusdam villici, petieruntque ab eo, ut transmitterentur ad satrapam qui Saxones, sed satrapas plurimos suae genti praepositos, qui ingruente belli articulo mittunt aequaliter sortes, et quemcumque sors ostenderit, hunc tempore belli ducem omnes sequuntur, huic obtem
Abbreviated transcription (Latin):
maneri domipassus est. Et uõ unus desociis tius uocabulo
uicberet cũ esset et ipse contemtu mundi ac doctrinȩ scien¬
tia insignis. nãmulto annos inhibernia peregrinos a nacho¬
reticã in magna ꝑ feccione. uitam egerat. a scendit nauẽ
rem fructũ aput barbaros inuenit adiutores. Tunc seuer¬
amplius exuirtutum exemplis prodesse curabat. NIIIT
tautemuidituir dñi egberet quia nec ipse ad predicandũ
gentibus uenire ꝑmittebatur. retentus obaliam sc̃ȩ eđȩ
deueniens partes quic quam proficiebat: tẽptauit adhuc ino¬
pus uerbi mittere uiros scos et industrios in quibus eximius uil¬
brod presbi teriigra duet merito p̃fulgebat. Quicũ illo aduenis¬
sent erant aũt numeroxii. adiuertentes adpippinum ducẽ
francorum gratanter ab illo sus ceptisunt. & quianuꝑ citerio¬
rem fresiã expulso inderaohbedo rege coeperatillo eosadp̃di¬

Expanded text:
manere domi passus est. » At vero unus de sociis ejus, vocabulo manere domi passus est. » At vero unus de sociis ejus, vocabulo Uictberct, cum esset et ipse contemptu mundi ac doctrinae scientia insignis, nam multos annos in Hibernia peregrinus anachoreticam in magna perfectione vitam egerat DCXC, ascendit navem, ris fructum apud barbaros invenit auditores. Tunc reveramplius ex virtutum exemplis prodesse curabat. CAPUTautem vidit vir Domini Ecgberct, quia nec ipse ad praedicandum gentibus venire permittebatur, retentus  Al. add. est ob deveniens in partes, quicquam proficiebat, tentavit adhuc in opus verbi mittere viros sanctos et industrios, in quibus eximius Uilbrord presbyterii gradu et merito praefulgebat. Qui cum illo advenissent, erant autem numero duodecim, divertentes ad Pippinum ducem Francorum, gratanter ab illo suscepti sunt: et quia nuper citeriorem Fresiam, expulso inde Rathbedo  Al., Radhbedo rege, ceperat, illo eos ad praedi
Abbreviated transcription (Latin):
qui reculerat necui quam hȩc alteri referret . ne forte in lusio ra
Nec tam̃ ap̃paran do it inere qđ ad gentes docendas ir& cessa¬
reuolebat ut post dies paucos rursuuenit ad eũ p̃fat frt̃di
cens quia et ea nocte sibi post expletos matut inos boisil aꝑ
dixistiecgbercto quȩ tibi e dicenda peoepi. At nuncua de
et dicilli quia uelit nolit debet admonasteria colũbȩuenire
quia aratra eorum ñ recte incedunt. Oportet aũt eum. ad
rectũ hȩc tramitem reuocare. Qui hȩc audiens. denuo p̃ce¬
tus deuisione nihi lominus tẽptauit It dispositũ cũ fr̃ibus me¬
moratis incipere Cũque iam naui in posuisset quȩ tantiti¬
neris necessitas poscebat atque oportunos aliquod dies uen
tos expectarent facta est nocte quȩdã tã seua tẽpestas quȩ
ꝑditis ñ nulla ex parte hisq: innauierant rebus i psã in litus

Expanded text:
qui retulerat ne cuiquam haec alteri referret, ne forte inlusoria qui retulerat ne cuiquam haec alteri referret, ne forte inlusoria nec tamen a praeparando  Al., parando itinere, quo ad gentes docendas iret, cessare volebat. At post dies paucos rursum venit ad eum praefatus frater, dicens quia et ea nocte sibi post expletos Matutinos  Al., expldixisti Ecgbercto quae tibi dicenda praecepi? At nunc vade, et dic illi quia, velit nolit, debet ad monasteria Columbae venire, quia aratra eorum non recte incedunt: oportet autem eum ad rectum haec tramitem revocare. » Qui haec audiens denuo praecetus de visione, nihilominus tentavit iter dispositum cum fratribus memoratis incipere. Cumque jam navi imposuissent quae tanti itineris necessitas poscebat, atque opportunos aliquot dies  Al., diebus ventos exspectarent, facta est nocte quadam tam saeva tempestas, quae perditis nonnulla ex parte his quae in navi erant rebus, ipsam in littus
Abbreviated transcription (Latin):
naui gantibus ee necessaria uidebant᷑. Venit die quadã mane
primo ad eũ unus defratribus discipulus quondam inbrittania
erministerdõ dilecti sacerdotis boisili cũ e& idẽ boisil p̃positus
monasterii mail rosensis sub abbate eata ut supra nar rauimus
Referens eiuisionem que sibi eadem nocte apparuisset. Cuex¬
ut responsu dñis aluatoris ec gberrto adferam. qđ te tam̃ refe¬
rente oporx et ad illũ uenire. Dicit ergo illi qui a ñ ual& i ter
quod proposuit implere : di enĩ uoluntatis ẽ ut colũbaemonas¬
teria magis ꝑgat docenda Erat aũt coluba primus doctor
fidei xp̃i anȩ trans montanis pictis ad aquilonẽ primusq
fundator monasterii quod in insula multis diu scottorũ
pietorumq: populis uenerabile mansit. Qui auide licet co¬
lumbanuno annullus composito acella et columba nominae colucd¬
li uocatur audiens aut uerba uisionis eogberit pcoepit fratri

Expanded text:
navigantibus esse necessaria videbantur, venit die quadam mane navigantibus esse necessaria videbantur, venit die quadam mane primo ad eum unus de fratribus, discipulus quondam in Brittania, et minister Deo dilecti sacerdotis Boisili, cum esset idem Boisil praepositus monasterii Mailrosensis sub abbate Eata, ut supra narravimus, referens ei visionem quae sibi eadem nocte apparuisset: « Cum exut responsum Domini Salvatoris Ecgbercto adferam, quod te tamen referente oportet ad illum venire. Dic ergo illi quia non valet iter quod proposuit, implere: Dei enim voluntatis est ut ad Columbae monasteria magis pergat docenda. » Erat autem Columba primus doctor fidei Christianae transmontanis Pictis ad aquilonem, primusque fundator monasterii quod in Hii insula multis diu Scottorum Pictorumque populis venerabile mansit. Qui videlicet Columba nunc, a nonnullis composito a Cella et Columba nomine, Columcelli vocatur. Audiens autem verba visionis Ecgberct, praecepit fratri
Abbreviated transcription (Latin):
la peregrina ducere uita in proadipiscenda caelesti patria retulimus
p̃posuit animo pluribus ꝓdesse idest inito opere a postolico uerbũ
dĩ aliquibus earũquȩ nondũ audietant gentibus euangeli zando cõ¬
mittere quorum in germania plurimas nouerat esse nationes aqui¬
bus angli uł saxones quin uncbrittaniã in coluntgenus et originem nos¬
duxisse
cuntur. Vnde actenus auicina gente brectonum corruptȩ garmani
boructuari. Sunt alii ꝑ plures hisdem in partibus populi paganis adhuc¬
ritibus seruientes ad quos uenire p̃fatus xpimiles circũ nauigatabrit¬
tania disposuit si quod forte ex illis ereptos satanȩ ad xp̃m trans fer¬
re ualeret. Vel si hoe fiere ñ posset : romã uenire aduidenda at que
quid horũ ꝑficeret . suꝑnailla oracula simul et opera restiter̃. Si qui¬
dem electis sotis strenuis simis et adp̃dicandum uerbũ idoneis ut¬
pote actione simul et eruditione p̃claris. preparatis om̃ibus quȩ

Expanded text:
la peregrinam ducere vitam pro adipiscenda in caelis patria retulimus, proposuit animo pluribus prodesse; id est, inito opere apostolico, verbum Dei aliquibus earum quae nondum audierant, gentibus evangelizando committere: quarum in Germania plurimas noverat esse nationes, a quibus Angli vel Saxones qui nunc Brittaniam incolunt, genus et originem duxisse noscuntur; unde hactenus a vicina gente Brittonum corrupte Garmani  Al., Germani Boructuari  Al., ritibus servientes, ad quos venire praefatus Christi miles circumnavigata Brittania disposuit, si quos forte ex illis ereptos Satanae ad Christum transferre valeret, vel si hoc fieri non posset, Romam venire ad videnda atque quid horum perficeret, superna illi oracula simul et opera restiterunt. Siquidem electis sociis strenuissimis et ad praedicandum verbum idoneis, utpote actione simul et eruditione praeclaris, praeparatisque omnibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
ria dñi cuoberet post mortẽ uiueret cuius ante mortem
uita sublimis crebris miraculorũ etiã patebat indiciis.
trans actis sepulture eius annis undecim inmisit in animo
atq: in nouo recondita loculo in eodẽ quidẽ loco sed supra paui¬
m̃tũ dignȩuenerationis gratialo carent. Quod dũ sibi placuis¬
se eadbercto antisti te suo referrent. annuit consilio eorũius¬
sit que ut diede positionis eius hoc facere meminissent. Fecer
aũt ita et a perientes sepul chrũ inuenerunt corpus totũ qua¬
dormienti quã mortuo similius Sed et uestim̃ta omnia quib:
timore ꝑculsi festin arunt referre antistit quȩ inueneran
Quitũ forte inremotiore ab ecdesia locoreflui sundique pela¬
gi fluctibus citͣs solitarius manebat : In hoceni seꝑ Nł metepus

Expanded text:
ini Cudberct post mortem viveret, cujus ante mortem vita sublimis crebris etiam miraculorum patebat indiciis, transactis sepulturae ejus annis undecim, immisit in animo atque in novo recondita loculo, in eodem quidem loco, sed supra pavimentum dignae venerationis gratia locarent. Quod dum sibi placuisse Eadbercto antistiti suo referrent, adnuit consilio eorum, jussitque ut die depositionis ejus hoc facere meminissent. Fecerunt autem ita: et aperientes sepulcrum, invenerunt corpus totum quadormienti quam mortuo similius; sed et vestimenta omnia quibustimore perculsi, festinaverunt referre antistiti quae invenerant, qui tum forte in remotiore ab ecclesia loco refluis undique pelagi fluctibus cincto, solitarius manebat. In hoc etenim s
Abbreviated transcription (Latin):
species quȩ ad pauperũ dona sufficerent quã uis illum
carior est ille filius aeque quã ille filius đ quib diotis in¬
trabanti ad prandendũ & eps quidemresi debat insuoloco
calefieri cũministris. Et repente inter alefaciendu
recordans uerbũ qđ dixerat illi antis tes. disainxit se
gladio suo & dedit illũministro festinasq accedens
ante peaes ep̃i corruit. platũlans ut si placat es sec
quianũ quam in quit de inceps aliquid loquar dehoc aut
iudicabo quid uel quantũ depecuma nra filus dĩ tribuas¬
quod uidens ep̃s multum pertimuit acfatim exsur gens
leuauit eum promittens semul tum esse placatum Dum¬
modo illeresi dens ad epulas tristitiam deponeret dũ¬
que rex iubente acpostulante epis copo letitiã reciper&
cepit econtra ep̃s tristis us que ad lacrimarum profusio¬
nẽ effici : Quẽ dũ presbiter suus lingua patria quẽ rec &

Expanded text:
species quae ad pauperum dona sufficerent, quamvis illum species quae ad pauperum dona sufficerent, quamvis illum carior est ille filius equae, quam ille filius Dei? » Quibus dictis, intrabant ad prandendum. Et episcopus quidem residebat in suo loco.calefieri cum ministris: et repente inter calefaciendum recordans verbum quod dixerat illi antistes, discinxit se gladio suo, et dedit illum ministro, festinusque accedens ante pedes episcopi conruit, postulans ut sibi placatus esset, « Quia nunquam, inquit, deinceps aliquid loquar de hoc, aut judicabo quid vel quantum de pecunia nostra filiis Dei tribuasQuod videns episcopus, multum pertimuit, ac statim exsurgens levavit eum, promittens se multum illi esse placatum, dummodo ille residens ad epulas tristitiam deponeret. Dumque rex, jubente ac postulante episcopo, laetitiam reciperet, coepit e contra episcopus tristis usque ad lacrymarum profusionem effici. Quem dum presbyter suus lingua sua patria, quem rex et
Abbreviated transcription (Latin):
meritorũ dignitatẽ ab ominibus diligere t̃ & undi¬
que ad eius misteriũ decunctis quoque prope ꝓuinti¬
is ui etiã nobilissimi con: currerent. Cuius inter cete
bene dictionis gloria &iã maxima fuis se fertur hu¬
militas ut uno proresat erit eemplo: Donauerat&
quum obtimũ antistite. aid anno in quo ille quã uis am¬
bula resolitus uel amniũ fluenta transire uel sialiqa quȩ¬
lib& noces satas insister & uiã ꝑagere posset . Cui cumpar¬
uo inter iecto tempore pauper quida occurrer & elimo¬
sinã petens desiliens ille p̃coepit aequum ita ut erat sira¬
tus regaliter pauperidari. Erat enĩ multũ misenaans
& cultor pauperũ acuelut pater miserorũ. Hoccum
regibs s& relatũ dicebat ep̃o cũ forte ingressuri es seq
adprandiũ Quid uoliusti domine antistes aequuam re¬
gium quẽ te conueniebat propriũ habere pauperidare
Nũ qui dñ habumus aequos uiliores plurimos uel alias

Expanded text:
meritorum dignitatem ab omnibus diligeretur, et undimeritorum dignitatem ab omnibus diligeretur, et undique ad ejus ministerium de cunctis prope provinciis viri etiam nobilissimi concurrerent. Cujus inter caetebenedictionis glorias, etiam maxima fuisse fertur humilitas, ut uno probare sat erit exemplo. Donaverat equum optimum antistiti Aidano, in quo ille quamvis ambulare solitus, vel amnium fluenta transire, vel si alia quaelibet necessitas insisteret, viam peragere posset. Cui cum parvo interjecto tempore pauper quidam occurreret eleemosynam petens, desiliens ille praecepit, equum, ita ut erat stratus regaliter, pauperi dari: erat enim multum misericors, et cultor pauperum, ac velut pater miserorum. Hoc cum regi esset relatum, dicebat episcopo, cum forte ingressuri essent ad prandium: « Quid voluisti, domine antistes, equum regium, quem te conveniebat proprium  Al. om. proprium habere, pauperi dare? Nunquid non habuimus equos viliores plurimos, vel alias
Abbreviated transcription (Latin):
intentione bellandiseruare sed a tempora melioraremisit
ergo ex ercitum quem congauerat ac singulos domum redi¬
re precepit : Alo co qui uocatur uil fares dunidest mons uili¬
fari etestaui cocataracton exfer me milibus passis contra. solem¬
stitialem oc casum se cretus: De uertitque ipse cum unotantum
mum comitis hunualdi quẽ etiã ipsũ sibi amicissi¬
mũ autumabat. Sedeuꝓ dolor longe aliter erat.
milite perpre fectũ suũ ediluinm detes tanda om¬
ta decima kalendarũ sep tembrium anno regni
eius nono in lo coqui dicitur ing& lingum. ubi post¬
modũ castigandihuius facinoris gratia monas te¬
riũ construc tum ẽ. in quo pro utriusq: regis & hoc¬
cisi uideli& eius qui occidere ius sit animȩ redem¬
tio nem̃ cotidiednõ preces ffirri deberent Erat autemre¬
osuini & aspectuuenustus &statura sub limis & af¬
facu uicundus & moribus ciuilis a manu om
largus unde concigit ut ob regiã eius & animi & uultus &

Expanded text:
intentione bellandi, servare se ad tempora meliora. Remisit intentione bellandi, servare se ad tempora meliora. Remisit ergo exercitum quem congregaverat, ac singulos domum redire praecepit, a loco qui vocatur Vilfaraesdun, id est, Mons Vilfari, et est a vico Cataractone decem ferme millibus passuum contra solstitialem occasum secretus: divertitque ipse cum uno tantum mo comitis Hunvaldi, quem etiam ipsum sibi amicissimum autumabat. Sed, heu, proh dolor! longe aliter erat:  cum praefato ipsius milite per praefectum suum Aediluinum detestanda omta decima Kalendarum Septembrium, anno regni ejus nono, in loco qui dicitur Ingetlingum; ubi postmodum, castigandi hujus facinoris gratia, monasterium constructum est: in quo pro utriusque regis, et occisi videlicet, et ejus qui occidere jussit, animae redemptione cotidie Domino preces ofOswine aspectu venustus, statura sublimis, affatu jucundus, moribus civilis, largus: unde contigit ut ob regiam ejus et animi, et vultus, et
Abbreviated transcription (Latin):
rex ȩdilbrec a fundamentis in eadem rofi ciuitate
construxit. Incuius locum honorius archiep̃s ordi¬
nauit it hamar. oriundum quidem degente cantu¬
ariorum seduita et erudicione anteces soribus suis
aequandum. Habuit autem .os uiu primis regni
suitemporibus. Consortẽ regiae dignitatis uõcabulo
os uini. destir peregis edumi. hoc ẽ filiũ osrici.¬
de quosupra retulimus uirum eximiae pietatis et relegio¬
nis qui pro uintiae derorum septem annis in maxĩma
omnium rerum affluentia. et ipse amabilis omnib
prefuit. Sed nec cumeo ille quicet eram trans umbra¬
negentis partem ab aquilone idẽbernitiorum psoum¬
tiã regebat habere pacem̃ potuit. Quin potius ingra¬
ues centibus causis dissentionumimiser rima. hunc cede
per emit Si quidem congregato contra inuicem exercitu.
Cum uideret se osuini cum illo qui plures habebae auxiliari¬
os non possebello confligere ratus est utilius t unc dimissa

Expanded text:
rex Aedilberct a fundamentis in eadem Hrofi civitate rex Aedilberct a fundamentis in eadem Hrofi civitate construxit. In cujus locum Honorius archiepiscopus ordinavit Ithamar, oriundum quidem de gente Cantuariorum, sed vita et eruditione antecessoribus suis aequandum. Habuit autem Osuiu primis regni sui temporibus consortem regiae dignitatis, vocabulo Osuini, de stirpe regis Aeduini, hoc est, filium Osrici,de quo supra retulimus, virum eximiae pietatis et religionis: qui provinciae Derorum  Al., Dierorum in maxima omnium rerum affluentia, et ipse amabilis omnibus praefuit DCLI. Sed nec cum eo ille qui caeteram Transhumbranae gentis partem ab Aquilone, id est Berniciorum provinciam regebat, habere pacem potuit; quin potius, ingravescentibus causis dissensionum, miserrima hunc caede peremit. Siquidem congregato contra invicem exercitu, cum videret se Osuini cum illo qui plures habebat auxiliarios, non posse bello confligere, ratus est, utilius tunc demissa
Abbreviated transcription (Latin):
deligno in quo caput eius oẽ cisi apaganisin. fixũ est:
etsi firmocor decredideris potest diuin apictas pertan
gres sum te uitȩper ennis dignum red dere Nec moratus
nedixa quam & astulam roboris prefati inmit tens obtuli ero¬
egropotandum Nec mora melius habere coepit & conua¬
lescens ab infirmitate multo de inceps tempore uixit : Toto¬
que addm̃ corde et opere conuersus: omnibus ubicum que
perueniebat : dementi ampii conditoris: & fidelis eius fa¬
muligloriam predicabat: XIIII.
citer annorum et perannos uiginti et octo. laboriosissi
alchfrido nec non et a fratruo id est fratris sui quiante
est ab in carnatione dominica anno sexcentesimo quad rage¬
simo quarto reuerentissimus paterpaulinus quondam qui
ad dñm. sexto iduum octobrium die :: Qui decem et nouem an¬
nos menses duos. dies uiginti et uno episcopatum tenuit:
sepultus que est insecretario beati apostolian dree: quam

Expanded text:
de ligno, in quo caput ejus occisi a paganis infixum est; de ligno, in quo caput ejus occisi a paganis infixum est; et, si firmo corde credideris, potest divina pietas per tantgressu te vitae perennis dignum reddere. Nec moratus nedixi aquam, et astulam roboris praefati inmittens obtuli aegro potandum. Nec mora, melius habere coepit, et convalescens ab infirmitate, multo deinceps tempore vixit: totoque ad Deum corde et opere conversus, omnibus ubicumque perveniebat, clementiam pii Conditoris et fidelis ejus famuli gloriam praedicabat. uvenis triginta circiter annorum, et per annos viginti octo laboriosissimAlchfrido, necnon et a fratruo, id est, fratris sui qui anteest, ab Incarnatione dominica anno sexcentesimo quadragesimo quarto, reverentissimus Pater Paulinus, quondam quidad Dominum sexto Iduum Octobrium die: qui decem et novem annos, menses duos, dies viginti unum episcopatum tenuit; sepultusque est in secretario  Al., sacrario beati apostoli Andreae, quod
Abbreviated transcription (Latin):
fernalibus sub dendũ esse tor mentis quia tempore non
pauco inter studi a diuinglectionis uitiorum potius in plica¬
mentis quic̃ diuinis solebã seruiremandatis: In est autem
animo simibi super napictas aliqua uiuen dispatia donauerit
urciosos mores corrigere atque ad imperium diuine uoli¬
tatis totã ex inte gromentem uitã que transferre. Veruiꝰ
noui non boo esse meri timei ut indutias uiuendi uel uo¬
cipiam uelme accepturum esse confidant᷑ nisi forte misero
mihi ot in digno ueniam per auxilium eorum qui illifidelit̃
sorui or̃ propitiari dignatus fuerit: Audiuimus autem &
scĩtatis uocabulo osuald cuius excellantia fidei & uir¬
tutis etiam post mortem uir tutũ frequentium operatio¬
ne clor ruerit: pre corquȩsi aliquid reliqui arum illius
penes tehabes ad feras mihi sifor temibi dñs. per eius me¬
ritũ misereri uolu erit At ego respondi. Ab eo quidẽ

Expanded text:
fernalibus subdendum esse tormentis: qui tempore non fernalibus subdendum esse tormentis: qui tempore non pauco inter studia divinae lectionis, vitiorum potius implicamentis quam divinis solebam servire mandatis. Inest autem animo, si mihi pietas superna aliqua vivendi spatia donaverit, vitiosos mores corrigere, atque ad imperium divinae voluntatis totam ex integro mentem vitamque transferre. Verum novi non hoc esse meriti mei, ut inducias vivendi vel accipiam vel me accepturum esse confidam, nisi forte misero mihi et indigno venia  Al., veniam, per auxilium eorum qui illi fideliter servierunt, propitiari dignatus fuerit. Audivimus autem, esanctitatis, vocabulo Osuald, cujus excellentia fidei et virtutis, etiam post mortem, virtutum frequentium operatione claruerit: precorque, si aliquid reliquiarum illius penes te  Al. add. depositum habes, adferas mihi, si forte mihi Dominus per ejus meritum misereri voluerit. At ergo respondi: Habeo quidem
Abbreviated transcription (Latin):
uil fridomoraretur. crebro eũ audierit deminandis quȩ
adreliquias eius demreuerentis simi regis Im illa pomiun¬
tia gesta fuerin narrare : Sed & hbernia cũ presbicer
ad huc poregrinã proae cerna patria duceretuitam
lateq: iampercrebuis se ferebat E quibus anũ qđ inter¬
alia retulit miraculum prȩsentinrȩ instoriȩ inserendũ
credidimus tempore inquit mortalitatis quebritaniã
hiberniã que lata stra geuastauit per cussus est eius dem
cla de postis inter alios scolasticus quidã de genero scot torum
Doctus quidem uir studio litterarum seder ga curam porpetus
suȩ sa luationis nibil omni nostudii et industriȩ gerens: Quicũ
semor ti proximum uiderot timere coepit & pauere nemox mor¬
tuus obmerita scelerum ad inferni claustraraperetur: Cla¬
eun demortis conpellor : nec dubitome post mor temcor¬
poris statĩ adperpetuã animȩ mortem rapiendum ac in¬

Expanded text:
Vilfrido moraretur, crebro eum audierit de mirandis quae Vilfrido moraretur, crebro eum audierit de mirandis quae ad reliquias ejusdem reverentissimi regis in illa provincia gesta fuerint, narrare. Sed et in Hibernia cum presbyter adhuc peregrinam pro aeterna patria duceret vitam,lateque jam percrebuisse ferebat: e quibus unum quod interalia retulit miraculum, praesenti nostrae Historiae inserendum credidimus. « Tempore, inquit, mortalitatis quae Brittaniam Hiberniamque lata strage vastavit, percussus est ejusdem clade pestis inter alios scholasticus quidam de gente Scottorum, doctus quidem vir studio literarum; sed erga curam perpetuae suae salvationis nihil omnino studii et industriae gerens: qui cum se morti proximum videret, timere coepit et pavere, ne mox mortuus, ob merita scelerum ad inferni claustra raperetur, claeundae mortis compellor: nec dubito me post mortem corporis statim ad perpetuam animae mortem rapiendum, ac in
Abbreviated transcription (Latin):
matutine laudis sepius hac diem usq mnorationibus per¬
steterit atq: obarebrũ morũ orandi siue gratias agen
didño semper ubi cum que sedens subpinas suꝑ genua sua
manus habere solitus stt̃ Vulgatum ẽ autem & in con¬
suetudinẽ prouer n iuersũ. quod etiã inter uerba oratio¬
nis ui tam finierit Nam cum armis & hostibus crcũseptus
lamiamq: uideret se esse perimendũ. orauitproanimab:
mabus dixit osuald cadens in terrã. Ossaigitur ulius
Porro caputi & manus cũ braciniis a corpore pcisasno
sitrex qui ocaderat in sapitibu isspendi quo plst snĩ
ea & caput quidem in cimiteriolindis farnensis eccle¬
siȩ In regia uero ciui tate manis cũ bracinis condidit
ec solum in itftama uiribrittamȩ finesXIII
lus trauit uniuersos. sed &ã trans ocȩuimũ. longera¬
acca sole refenre quia cum rom̃a uadens apud scis simu
fresonum gentis. archi ep̃m uilbrordum cũsuo antis ne¬

Expanded text:
matutinae laudis saepius ad diem usque in orationibus permatutinae laudis saepius ad diem usque in orationibus perstiterit, atque ob crebrum morem orandi, sive gratias agendi Domino semper ubicunque sedens, supinas super genua sua manus habere solitus sit. Vulgatum est autem, et in consuetudinem proverbii versum, quod etiam inter verba orationis vitam finierit. Nam cum armis et hostibus circumseptus, jamjamque videret se esse perimendum, oravit  Al. add.mabus, dixit Osuald cadens in terram. » Ossa igitur illiuporro caput, et manus cum brachiis a corpore praecisas, jussit rex qui occiderat, in stipitibus suspendi. Quo post annum suin, abstulit ea, et caput quidem in coemeterio Lindisfarnensis ecclesiae: in regia vero civitate manus cum brachiis condiditec solum inclyti fama viri Brittaniae fines lustravit universos, sed etiam trans Oceanum longe raAcca solet referre, quia cum Romam vadens, apud sanctissimum Fresonum gentis archiep
Abbreviated transcription (Latin):
egredere eccdesiam & accedens ad sepuldirum osualdi ibi resi¬
de & qui etus manens adhere tumbȩ Nidene ex eas inde neo
delocomouearis do nechora recessionis febrium transierit
Tuncipse intrabo & educãte inde fecit ut ille sua serat. seden¬
tem que ad tum baniscĩ infirmitas tangere nequa quã prȩ
sũpsit Quin in tantum timens aufugit. ut nec secunda diȩ nec
tertia nequeum quã ex inde eũ auder& contingere. Quodita
ẽẽ gestum qui referebat michi frater. inde aduemens adiecit
quod eo ad huc tempore quo mecũ loquebatur. suꝑ esset in eo¬
dem monas terio iamiuuenis ille. in quotunc puero factũ
erat hoc miraculã sanitatis. Nec mirandũ preces regis illius
laocum dñ regnantis multũ ualore apud eum quitẽporalis
regniguber naculatenens magis proȩterna semper la¬
borare acdeprecari solebat Demq ferunt quia tẽpora

Expanded text:
 Al. add. inquit, ingredere ecclesiam, et accedens ad sepulcrum Osualdi, ibi resi Al. add. inquit, ingredere ecclesiam, et accedens ad sepulcrum Osualdi, ibi reside, et quietus manens adhaere tumbae. Vide ne exeas inde, nec de loco movearis, donec hora recessionis febrium transierit. Tunc ipse intrabo, et educam te inde. » Fecit ut ille suaserat, sedentemque ad tumbam sancti, infirmitas tangere nequaquam praesumpsit; quin  Al., quoniam in tantum timens aufugit, ut nec secunda die, nec tertia, neque umquam exinde eum auderet contingere. Quod ita esse gestum qui referebat mihi frater inde adveniens adjecit, quod eo adhuc tempore quo mecum loquebatur, superesset in eodem monasterio jam juvenis ille, in quo tunc puero factum erat hoc miraculum sanitatis. Nec mirandum preces regis illius jam cum Domino regnantis, multum valere apud eum qui temporalis regni quondam gubernacula tenens, magis pro aeterno regno semper laborare ac deprecari solebat. Denique ferunt quia a tempore
Abbreviated transcription (Latin):
traret atrium domus incuius interioribus de moniosus torque¬
batur. conticuit ille subito & quasi in somnũ laxatus de posuit caput.
men bram quietemom̃a composuit. Conticuere om̃s. intentique
ora tenebant quȩ res exitum haberet sollicti exspectantes
Et post aliquantum hore patium resedit quiuexabatur. & gr¬
uiter suspirans. modo in quid sanum sipio : Recepiem̃ sensum a¬
nimimei. Aullȩ sedulo scis citabantur. quomodo hoc contigisset
Quiait: Mox ut uirgo liȩo cũ capsella quã portabat ad p¬
pinquauit atrio domus huius. discessere om̃s quime pre¬
mebat sp̃s maligni & me relictonus quã conparuerunt
Ne que aliquid ex eotempore noc turnitimoris aut uexationis
abanti quo hoste pertulit XII
Oquidam longo febrium in commodo grauiter uexatus
Qui cum die quodam sollicitus horã accessionis expectar& in¬
gres sus ad cum quidã defratribus uis in quianate doceamte
filim quomodo cureris ab huius molestia languoris. Surge

Expanded text:
traret atrium domus, in cujus interioribus daemoniosus torquebatur, conticuit ille subito, et quasi in somnum laxatus deposuit caput, membra in quietem omnia composuit. Conticuere omnes, intentique ora tenebant, quem res exitum haberet solliciti exspectantes. Et post aliquantum horae spatium, resedit qui vexabatur, et graviter suspirans: « Modo, inquit, sanum sapio, recepi enim sensum animi mei. » At illi sedulo sciscitabantur quomodo hoc contigisset. Qui ait: « Mox ut virgo haec cum capsella quam portabat, adpropinquavit atrio domus hujus, discessere omnes qui me premebant spiritus maligni, et me relicto nusquam comparuerunt. neque aliquid ex eo tempore nocturni timoris aut vexationis ab antiquo hoste pertulit. CAPpuerulus quidam longo febrium incommodo graviter vexatus; qui cum die quodam sollicitus horam accessionis exspectaret, ingressus ad eum quidam de fratribus: « Vis, inquit, minate, doceam te quomodo cureris ab hujus molestia  Al., hujus modi languoris? Surge
Abbreviated transcription (Latin):
bat nocturnis sepius horis repente ab in mundo sp̃ũ grauissime
uexari. Qui cũ benigne susceptus post gnã in lec tomenbra po¬
suis sac subito adiabolo arreptus clamare dentibus frendere
spumare . et diuersis motibus coepit menbra torquere Cũ que
anullo uel teneri uel ligaripotuis sec cucurrit minister & pul¬
sans ad ostium nunti auit abbatis sȩ Atilla aperiens lanuã
monas terii. exiuit ipsa cumum scimomalium feminarũ ad locũ
innorum &t euocans pres biterum rogcun secũ uenire ad pati¬
entem Vbi cum uenientes uiderent multos ad fuis se qui uexatũ
tenere & motus eius insanos conprimere conatiqua quamua¬
suꝑ esseui deretur. repente uenit inmentẽ abbatis sȩ puluis
ille prefatus s tatim queiussit ire ministram & capsellã
inqua erat adducere Et cumilla adferens quȩ uissa cst. in

Expanded text:
bat nocturnis saepius horis repente ab inmundo spiritu gravissime bat nocturnis saepius horis repente ab inmundo spiritu gravissime vexari: qui cum benigne susceptus post coenam in lecto membra posuisset, subito a diabolo arreptus, clamare  Al., inclamare, dentibus frendere, spumare, et diversis motibus coepit membra torquere. Cumque a nullo vel teneri vel ligari potuisset, cucurrit minister, et pulsans ad ostium, nunciavit abbatissae. At illa aperiens januam monasterii, exivit ipsa cum una sanctimonialium feminarum ad locum virorum; et evocans presbyterum, rogavit secum venire ad patientem. Ubi cum venientes viderent multos adfuisse qui vexatum tenere et motus ejus insanos comprimere conati, nequaquam vasuperesse videretur, repente venit in mentem abbatissae pulvis ille praefatus, statimque jussit ire ministram, et capsellam in qua erat, adducere. Et cum illa adferens quae jussa est, in
Abbreviated transcription (Latin):
ex obsessis corporibus demones gratiae saluitaris haberet effectũ
Demq tempore sequenti cũ prefata regina in eodẽ monas terio
moraretur uenit adsalutandã eam abbatis saquȩ dã uenerabi¬
lis quȩ usq: hodie suꝑ est uocabulo ed ilhisoror uirorũ scõrũ
ȩ diluuim & alduni quorum prior ep̃s in lindis si prouintia
secundus erat abbas in monas terio quoduocatur peartaneum
a quo nonullonge & illa monas teriũ habebat. Cũ ergoilla¬
loqueretur cũ rogina atq: inter alia sermone deos ualde
exorto dicer& quod &ipsã lucem nocte ula suprareli¬
qui as eius adcȩlũ usque ad altũ uidis set adie ae regina.
quia depuluere pauimenti in quo a qua lauacri illius effusa
ẽ multiiã sanati essent in firmi : Atilla petiit sibi portionẽ
didit in capsella & reduit: Trans acto autem tempore aliquan¬
tocum ess& in suo monas terio. uenit illic quidam hos pesquisole¬

Expanded text:
ex obsessis corporibus daemones, gratiae salutaris haberet effectum. ex obsessis corporibus daemones, gratiae salutaris haberet effectum. Denique tempore sequente, cum praefata regina in eodem monasterio moraretur, venit ad salutandam eam abbatissa quaedam venerabilis, quae usque hodie superest, vocabulo Aedilhild, soror virorum sanctorum Aedilvini et Aldevini, quorum prior episcopus in Lindissi provincia, secundus erat abbas In monasterio quod vocatur Peartaneu , a quo non longe et illa monasterium habebat. Cum ergoloqueretur cum regina, atque inter alia, sermone de Osualdo exorto, diceret quod et ipsa lucem nocte illa supra reliquias ejus ad caelum usque altam vidisset, adjecit regina quia de pulvere pavimenti in quo aqua lavacri illius effusa est, multi jam sanati essent infirmi. At illa petiit sibi portionem didit in capsella, et rediit. Transacto autem tempore aliquanto, cum esset in suo monasterio, venit illic quidam hospes, qui sole
Abbreviated transcription (Latin):
tamen qui adealia prouintia ortus fuerat. & suꝑ eos regnum
acceperat u& eranis eũ odus &iã mortuũ in sequebantur
Unde factũ est . ut ipsa nocte reliquiȩ ad lateforis ꝑmaneren¬
torio tantũ maiore supra carrum in quo ineram
lucis a carro illo ad cȩlũ usque porrecta . omnib: poene eius dẽ
lindisse prouintiae locis conspicua ad stabat Vnde mane fac¬
to fr̃s monas terii ulius qui pridie abnuerant: Diligenter
ipsi porere coeper̃ ut apudse eandẽ sc̃ȩ ac dõ dilecte reliquiȩ
conderentur. Lotaigitur ossa intulerunt in teca quam
in hoc prepauerant . atq: in ecdesia iux ta honorẽ congruũ
posuerunt. Et ut regia uiris c̃persona memoriã haberet
aeternã uexillũ enus supertumbam auro & purpura cm¬
positum ad posuer̃ ipsamq: aquam in quala uerunt ossa. in
angulo sacrarii fuderunt. ex quo tempore factum est
ut ipsa terra que lauacrum uenerabile sus cepit ad abiciendos

Expanded text:
tamen quia de alia provincia ortus fuerat, et super eos regnum acceperat, veteranis eum odiis etiam mortuum insequebantur. Unde factum est ut ipsa nocte reliquiae adlatae foris permanerent, tentorio tantum  Al., tamen majore supra carrum in quo inerantlucis a carro illo ad caelum usque porrecta, omnibus pene ejusdem Lindissae provinciae locis conspicua stabat. Unde mane facto fratres monasterii illius, qui pridie abnuerant, diligenter ipsi petere coeperunt, ut apud se eaedem sanctae ac Deo dilectae reliquiae conderentur. Lota igitur ossa intulerunt in thecam, quam in hoc praeparaverant, atque in ecclesia juxta honorem congruum posuerunt: et ut regia viri sancti persona memoriam haberet aeternam, vexillum ejus super tumbam auro et purpura compositum adposuerunt, ipsamque aquam in qua laverunt  Al., laverant ossa, in angulo sacrarii fuderunt. Ex quo tempore factum est, ut ipsa terra quae lavacrum venerabile suscepit, ad abigendos
Abbreviated transcription (Latin):
colmanuidens spretam suã do otrinã sec tã que ẽdispectã: ad¬
suptis his quise sequi uoluerent. id est quipas cacatholicũ & tonni su¬
rã coronȩ nãt & de hoc questio nonminima erat recipere nolebant
scottiã regressusẽ tracturus cũ suis quid deeis deber& cedd. re

Expanded text:
Colman videns spretam suam doctrinam, sectamque esse despectam, adColman videns spretam suam doctrinam, sectamque esse despectam, adsumptis his qui se sequi voluerunt, id est, qui Pascha catholicum, et tonsuram coronae, nam et de hoc quaestio non minima erat, recipere nolebant, in Scottiam regressus est, tractaturus cum suis quid de his facere debere
Abbreviated transcription (Latin):
lit terif sacris c̃firmata sequi c̃tẽpnitis. absq: ulla dubita
extreme in sublime p̃ferenda: Et si sc̃s erat hac potens uir¬
orante uil frido dixit rex. Verene colmane hȩc illo petrodistas
adño : Qui ait Vere rex, Atille hab&is inquituos ꝓferre
aliquid tante potes tatis ur̃ȩ colũbȩdatũ : ait : Atille -nil sur
tiunt qđ hȩc principaliter petrodista et ei claues regnicȩloru
sint date adño : res ponder̃ etiã utrique Atille ita conclusit
Et ego uobis dico. Quia hic ẽ hostiarius illecuiego c̃tradicere
nolo sed in quantũ noui uł ualeo huius cupio inomnib: oboedire
statutis ne forte me adueniente ad foras regni cȩlorũ ñ sit
cum media crib: & abdicataminus ꝑfecta institutine ad eaquas¬
uȩ maliora cognouerant sese trans ferre festinabant xxui¬
initoque conflictu absolutit contione agilbrectus domũ redut:

Expanded text:
literis sacris confirmata sequi contemnitis, absque ulla dubitaliteris sacris confirmata sequi contemnitis, absque ulla dubitaextremae insulae praeferenda? Et si sanctus erat ac potens virorante Uilfrido, dixit rex: « Verene, Col. mane, haec illi Petro dicta sunt a Domino? » Qui ait; « Vere, rex. » At ille: « Habetis, inquit, vos proferre aliquid tantae potestatis vestro Columbae datum? » At ait ille: « Nihil.   Al., principaliter haec Petro dicta, et ei claves regni caelorum sint datae a Domino? Responderunt: Etiam, utique. » At ille ita conclusit: « Et ego vobis dico, quia hic est ostiarius ille cui ego contradicere nolo; sed in quantum novi vel valeo, hujus cupio in omnibus obedire statutis; ne forte me adveniente ad fores regni caelorum, non sit cum mediocribus; et abdicata minus perfecta institutione, ad ea quae meliora cognoverant, sese transferre festinabantinitoque conflictu, ac soluta concione, Agilberctus domum rediit.
Abbreviated transcription (Latin):
et sequacib: eius quorũ sc̃itatẽ uos imitari & regulã hac p̃cepta
cȩlestib: signis c̃firmata sequi ꝑhibetis. posse respondere quia
multis in iudicio dicentib: dño qđ in nomine eiꝰ ꝓphetauerint et
demonia eiecerint et uirtutes multas fecerint: Res ponsurus
dicã qui a iustius multo ẽ. de in cognitis bonũ credere quã
malũ Vnde & illos dĩ famulos ac dõ dilectos cẽ ñ nego qui
simplicitate rustica sed intentione pia dm̃ multũ dilexerunt.
neque illis obsesse reor talẽ paschȩ obiseruantiã : quã diu
nullus aduenerat qui eis instituti ꝑ fectioris decreta quȩ
sequerent᷑ ostenderet. quos utiq: credo sequi tuno
adeos catholicus calculator adueniret. sic que eius munita
fuis se secuturos. quo modo ea quȩ nouerat ac didicerant
udĩ mandata ꝓbant᷑ fuis se secuti. Tuaut̃ & sociitui si aut ita
decreta sedis a postolicȩ immouni uersalis ecdesiae et haco

Expanded text:
et sequacibus ejus, quorum sanctitatem vos imitari, et regulam ac praecepta et sequacibus ejus, quorum sanctitatem vos imitari, et regulam ac praecepta caelestibus signis confirmata sequi perhibemultis in judicio dicentibus Domino, quod in nomine ejus prophetaverint, et daemonia ejecerint, et virtutes multas fecerint, responsurus  hoc dicam: quia justius multo est de incognitis bonum credere, quam malum. Unde et illos Dei famulos, ac Deo dilectos esse non nego, qui simplicitate rustica, sed intentione pia Deum dilexerunt. Neque illis multum obesse reor talem Paschae observantiam, quandiu nullus advenerat, qui eis instituti perfectioris decreta quae sequerentur, ostenderet: quos utique credo, si qui tunc ad eos catholicus calculator adveniret, sic ejus monita fuisse secuturos, quomodo ea quae noverant ac didicerant, Dei mandata probantur fuisse secuti. Tu autem et socii tui, si audita decreta sedis apostolicae, immo universalis Ecclesiae, et haec
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis paginis c̃traria sapuis se uł egis se credendũ ẽ cũ plu¬
rimi fuerint in eis quorũ scũtati cȩlestia signa et uirtutũ quae
semꝑ eorũ uitã mores et disciplinã sequi ñ desistor At uilfridli
Constat inquit anatoliũ uirũ scissimũ doctissimũ haclaude ẽẽ
dignissimũ. sed quiduobcũ illo. cũ nec eius decreta seruetis: ille
enim in pascha suo regulã utiq: ueritatis sequens circulũ. decẽ
a tota xp̃i ecclesia cus toditũ pronihilo c̃tempnitis: Ille sic̃ in
pascha dominico quartã decimã lunã c̃putauit ut hanc cadem
ipsa diemore aegiptiorũ XV lunã aduesperã ee fateret᷑ sic ltẽ¬
ui cesimã die dominicopas diȩ adnotauit ut hanc declinatã : cadẽ
ras seꝓbat qđ aliquoties paschamanifes tissime ante plemlumũ
id est intertia decima luna faccitis. Depatre autẽ ur̃o colũba

Expanded text:
divinis paginis contraria sapuisse, vel egisse credendum est? cum pludivinis paginis contraria sapuisse, vel egisse credendum est? cum plurimi fuerint in eis, quorum sanctitati caelestia signa, et virtutum quae semper eorum vitam, mores et disciplinam sequi non desisto. » At Uilfridus: « Constat, inquit, Anatolium virum sanctissimum, doctissimum, ac laude esse dignissimum; sed quid vobis cum illo, cum nec ejus decreta servetis? Ille enim in Pascha suo regulam utique veritatis sequens, circulum decem a tota Christi Ecclesia custoditum, pro nihilo contemnitis. Ille Pascha Dominico 14 lunam computasse, ut hanc eadem ipsa die more Aegyptiorum 15 lunam ad vesperam esse fateretur; sic vicesimam die dominico paschae adnotasse, ut hanc declinata eadem s  Al., aliquotiens Pascha manifestissime ante plenilunium, id est, in tertia decima luna facitis. De Patre autem vestro Columba
Abbreviated transcription (Latin):
decima luna usq ad xxͣ primã diẽ paschȩ dñi cũcelebrabat qđ
uos ñ facitis qui a quarta decima usq: aduicesi mãluna diẽ dominicũ
pasdȩ obseruabitis . Ita ut t̃tia decima luna aduesperã sepius
pasdia incipiatis Cuius neq: lex ullã fecit mentionẽ neq austor
addat̃ euangelii dñs in ea : sed in t̃tia decima uł uetus pascha manducauit
Adues peram. uel noui testamenti sa cramenta in cõmemorationẽ
funditus eliminatis sicque ut dixi incelebratione sũ me festiui¬
tatis neq: iohanni neq pero. neq: legi neq: euangelio c̃cordatis
His contra colmanus. Nũ quid ait anatolius uir scs & in pre¬
fata historia ecdesi astica multũ laudatiis legi uł euangelu
c̃traria sapuit. Quia quarta decima usq: aduicesimã pascha
celebrandũ scripsit : Nũ quid reuerentis simũ patrẽ nr̃m colubã
& suc cessores eius uiros dõdilectos qui eodẽ modo pascha fecer̃

Expanded text:
decima luna usque ad vicesimam primam diem Paschae Dominicum celebrabat; quod decima luna usque ad vicesimam primam diem Paschae Dominicum celebrabat; quod vos non facitis, qui a quarta decima usque ad vicesimam lunam diem Dominicum Paschae observatis; ita ut tertia decima luna ad vesperam saepius pascha incipiatis, cujus neque lex ullam fecit mentionem, neque auctor ac dator Evangelii Dominus in ea, sed in quarta decima vel vetus Pascha manducavit ad vesperam, vel novi testamenti sacramenta in commemorationem funditus eliminatis: sicque, ut dixi, in celebratione summae festivitatis, neque Johanni, neque Petro, neque Legi, neque Evangelio concordatis. » His contra Colmanus: « Numquid, ait, Anatolius vir sanctus, et in praefata Historia ecclesiastica multum laudatus, legi vel Evangelio contraria sapuit, qui a quarta decima usque ad vicesimam Pascha celebrandum scripsit? Numquid reverentissimum Patre successores ejus viros Deo dilectos, qui eodem modo Pascha fecerunt,