comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sentes leg srantors uomͦ tilt nouembris lndouicus filius ludauo si
h̃ĩtus acq piofessionis sanctimomales ⁊ mulres deo deuote in pauy¬
tate ⁊ continecia sub cbediencie iugo Clegularit̾ uiuentes se in Religio¬
nis feruoie inuicem piduocabant ⁊ noua c̾catmm diusis in focis mõ¬
nastia fuudabantur ¶ Cartusienses equidem monachi pullulabant
panlatim. qui p̾cet̾is continentes pesti auaricie qua płmnos labo aue
bidemus t̾nnõs ꝓqsuere dum c̾tum imiuiũ hominũ animaliũ posẜo¬
nũ q quos eis ullo modo p̾t̾ gredi liceat statuerant ⁊ ip̃i sigłi
siglas cellas hũtes ꝑfeccius moi mnũdo ⁊ cet̾is diligencius deo
tor eopedicõem in ẜtaliam parat. Et cum ep̃is ⁊ archiepis Innoce¬
ciũ ppam Romam deducens contia petrum leonis qui monastium
sancci petri mumiu̾at in epĩo latanes in fede pontificali potent̃ collocat
ip̃e siquid̃ lotharius in imꝑatoiem ab ip̃o Innocencio coronatur seu cõ¬

Expanded text:
sente rege Francorum, VIII Kal. Novembris, Ludovicus filius Ludovici, onis sanctimoniales, et mulieres Deo devotae, et in paupertate, continentia, sub obedientiae jugo regulariter viventes, se in religionis fervore invicem provocabant, et nova certatim in diversis locis monasteria fundabantur. Carthusienses equidem monachi pullulabant paulatim, qui prae caeteris continentes, pesti avaritiae quamplurimos laborare videntes, terminos posuere, dum certum numerum hominum, animalium possessionumque, quos eis nullo modo praetergredi liceat, statuunt, et ipsi singuli singulas cellas habentes, perfectius mundo mori, et caeteris diligentius Deo tor expeditiones in Italiam parat, et cum episcopis et archiepiscopis Innocentium papam Romam deducens contra Petrum Leonis, qui monasterium S. Petri munierat, in Epompio Lateranensi in sede pontificali potenter collocaret: ipse siquidem Lotharius in imperatorem ab ipso Innocentio coronatur.
Abbreviated transcription (Latin):
armigꝭ fueiat C anno dñi milł̃io. Cxl. hugo Canonitus sancra uictons
pansus Religione ⁊ lict̾arum stia charus. ⁊ in septem liberaliũ arc̃
⁊ sensus subtilitate emuicuit nec suo tempoie uix hũit parem ¶
Eodem tempore eodem ꝙ cenobio Ruhadus bir st̃ia ⁊ steligione
insignis claruit. qui de triuitate subtirlifsime disputauit ¶ Codem
tempore fit conuentus senors p̃nte ludouica ep̃oꝵ ⁊⁊ abbatũ couta
pentiuon ae belardum qui quad ꝓfana uerloꝵ del fusum nouitate eccl¬
sian scandasizabat qui intpellatus ab eis cum esset slñsuinis de istiani
bentus. ad andientiam redis apl̃ite appellano euadit ⁊ non multo post
cabilomi apud fanct̃ martellum obit ¶ hit Innocentiũs p̃p̃. consila
in latlino follempunt telebrato infurmatiu ⁊ moritur ⁊ in datanen
ettlia in couch a porfiretica sepelitur anio dñ Millio E polimn
in quadam ueio crouita stribitur millo Colu. fed prinũd melius

Expanded text:
 anno Domini 1140. Hugo canonicus Sancti Victoris Parisius religione et litterarum scientia clarus, et in septem liberalium artium et spiritus subtilitate emicuit, ut suo tempore vix habuerit parem. Eodem tempore eodemque coenobio Richardus vir scientia et religione insignis claruit, qui de Trinitate subtilissime disputavit. Eodem tempore fit conventus Senonis, praesente Ludovico episcoporum et abbatum contra Petrum Abaelardum, qui quadam profana verborum vel sensuum novitate Ecclesiam scandalizabat. Qui interpellatus ab eis, cum esset responsum, de justitia veritus, ad audientiam sedis apostolicae appellans evadit, et non multo post Cabilloni apud Sanctum Marcellum obit. Hic Innocentius papa concilio in Laterano solemniter celebrato infirmatur et moritur, et in Lateranensi ecclesia in concha porphyretica sepelitur anno Domini 1144. In quadam vero chronica scribitur 1145, sed primum melius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͥ unũ indeditõen Recipit ¶ Int̾im hemicus dux normanie in
angliam contra Regem stephanũ fortit̾ agens tanden. tandem ibi¬
cũ eo patem fatit. tali bidelicet pacto ut biuente Rege post eum in¬
Rex cecilie post insignes de sanatenis uictonas ⁊ aits eoꝵ occupa¬
tas obut ¶ Rec infenocem se filiũ guill̃m Regni bictoriaꝵ q
successorem Reliquit ¶ Rex fr̃antoꝵ fudouitus hemicũ ducem

Expanded text:
rum Vernon in deditionem recepit. Interim dux Normannorum in Anglia contra regem Stephanum fortiter agens, tandem cum eo pacem facit, ita ut vivente rege post eum serex Siciliae, post insignes de Saracenis victorias et terras eorum occupatas obit, nec inferiorem se filium Guillelmum, regni et victoriarum successorem derelinquit. Regem Babiloni
Abbreviated transcription (Latin):
h n. Thit prius dictuso est gregariue i ffuit ꝙ dahonus cardius¬
sio fantti uintentii qui a maiori ꝑte cardinaliũ ⁊ petrus leori a muies
ad ppatũ disparil eliguntur gregmnuo q imstenti ⁊ petues sbrus
anader nomĩe addantur Sed petrus leomis apitd fauctum perran
ps parentele stia foititidinem cõmerente ipsam ecliam cum muauura¬
mata e ꝑ bisentiam hũit ⁊ auteum crutisixum ⁊ pendentes cono¬
ias cum toto thernuo auri ⁊ crgeuti ⁊ sapdibut prielo tollens spella¬
nas hor tem ed fanttam maram maiorin mogus chesdiuis diearor

Expanded text:
II. Hic prius dictus est Gregorius, fuitque diaconus cardinalis S. Vincentii, qui a majori parte cardinalium, et Petrus Leonis a minori ad papatum dispariter eliguntur; Gregoriusque Innocentii, Petrus Leonis Anacleti nomine alterantur. Sed Petro Leonis apud S. Petrum, ob parentelae suae fortitudinem, commorante, ipsam Ecclesiam cum manu armata, et per violentiam habuit, et aureum crucifixum, et pendentes coronas cum toto thesauro auri et argenti, et lapidibus pretiosis tollens exspoliavit. Hoc idem ad Sanctam Mariam Majorem magno th
Abbreviated transcription (Latin):
o direx̾at ad fines afsice captaꝙ insigni ciuitate q̃ dicitur affrica suilla
affax. cllppea alus ꝙ castris plurib archiep̃m̃ afsice qui sus ẜui¬
tute Roman uenerat ꝯseciandus. liberum ad sedem suam Remictit
nastatis ssq ad ipsam urbem Regiam constantinopolim ac cesserat sagi¬
tas ꝙ aurcas in palaciũ imꝑatous iecerat ⁊ succensis sus uibus de
frccu ortoꝵ Imꝑatons tuelerat uiolent̃. dim hiis uiulit̾ ꝑatus red

Expanded text:
 direxit ad fines Affrice; captaque insigni civitate quae dicitur Affrica, Suilla, Asfax, Clippea, alliisque castris pluribus, archiepiscopum Affricae, qui sub servitute Romam venerat consecrandus, ad sedem suam remittitiis, usque ad ipsam urbem regiam Constantinopolim accedens, sagittas aureas in palatium imperatoris jecerat, et incensis suburbanis, de fruc
Abbreviated transcription (Latin):
Post hec ali ehroymis a firnicis sicut alius conoratus a luxomo egressus uiret
Resuñt Infidiatores suos pͥnuttit. suꝑ heodoricum Regem nr̃uit thesauros
eusa n ectlie dmpit leu detinũ inaioiem domus ꝑuint chodoneum q̃ndam fui¬
gens esse filiũ tlotani Regis Regen sili fecit ad eius satram̃tum quos pot̾
penis mis ⁊ osanditus impellit. santcũ quoq seo deganũ capit ⁊ cum fratie¬

Expanded text:
tus. Ebroinus a Luxovio egressus, vires resumit, insidiatores suos premit, super Theodericum regem irruit, thesauros ejus et aecclesiae diripit, Leudesium majorem domus perimit, Chlodoveum quendam fingens esse filium Lotharii regis regem sibi facit, ad ejus sacramentum quos potest poenis, minis et blanditiis impellit.
Abbreviated transcription (Latin):
missus ⁊ pp̃m. martiñ occidẽ iussus cum alit̾ noñ posset tractauit ut
nus suus ꝑineret fed spatarius hora santte cõmumonis mllo modo
contra fidem Catholicam nec bnam nec duas uoluntates aut oꝑacões in
xp̃o diffiniens esse confitendas quasi inthil uelle bel oꝑari dicendus sit
nauit ⁊ anathematizauit hẽticos. cyriũ. ẜgium pirrum paulum quoq
pñtis doginnatis ⁊ ꝑsecicõnis incendoiem/ eccliam / aꝑta ⁊ occulta in festa

Expanded text:
missus, et Martinum papam occidere jussus, cum aliter non posset, tractavit, urius suus perimeret. Sed spatarius hora sanctae communionis papam nullo modo contra fidem catholicam, nec unam nec duas voluntates aut operationes in Christo definiens esse confitendas; quasi nihil velle vel operari credendus sit nodo, anathematizavit hereticos Cvrum, Sergium, Pyrrum, Paulum quoque presentis persecutionis incentorem, aecclesiam aperta et occulta infesta
Abbreviated transcription (Latin):
cũuentus a normannis capitur ⁊ consilio hugonis lugdunũ lito ductus
publice eusto die traditur ki arlomanus bero maior filius eius a normanns
tegnũ ꝓtalle cum imꝑio adeptus est. Reguauit ꝙ cum filio suo de alberto
Se¬
ap̾ica segati ꝯmituntur de tyraunde Berengarii conq̃ientes unde hic pͥmꝰ
otho filũd suũ nomĩe similit̃ othonem in ꝓtallam inisit qui de Berengano
triumphauit ⁊ totam ytaliam subiugauit a dalbertus uero in corsicam fuit
ꝑnde Reo otho a rhanne p̃p.xii. coronatus imꝑatoris nomen adqusuit
⁊ sit imꝑiũ c̃o theũtonitos pio glora ⁊ uictoriqsa eccl̃ie deffencõe tusuiit¬

Expanded text:
cumventus, a Normannis capitur, et consilio Hugonis Lugdunum missus, publicae custodiae traditur. Karlomannus vero, major filius ejus, a Normannis regnum Ytalie cum imperio adeptus est et regnavit cum Alberto seapostolica legati mittuntur, de tyrannide Berengarii conqueOtto filium suum nomine similiter Ottonem in Ytaliam misit, qui de Beringario triumphavit, totam Ytaliam subiugavit. Adelbertus vero in Corsicam fugit. Proinde rex Otto a Iohanne papa coronatus imperatoris nomen acquisivit; et sic imperium ad Theutonicos pro gloriosa et victoriosa ecclesie defensione t
Abbreviated transcription (Latin):
p̾satoꝵ Regni francie oĩum q doctoꝵ Regnn tolaꝵ tam in thologia ꝙ̃ i
urꝰq Iure canonico ⁊ ciuili contra philippum Regem francie memoratum cho¬
rustationib q p̃p̃e multis p̾mis contra Regem nula plunia aꝑuit subse quta
deffecerũt ꝙ sibi p̾lati aliqui magui in Regno querentes q̃ sua sunt ⁊ sibi
pp. Regi frantie mouet licem ipsum ꝙ extoitat indirecte qr nõ ꝑmitobat
aliquem exire de Regno uersus ctomanam Cunam libe uet pettuniam aspor¬

Expanded text:
e omniumque doctorum regnicolarum tam in theologia quam in utroque iure contra Philippum regem Francie memoratum. Sed choruscacionibus multis pape previis contra regem nulla pluvia apparuit subsecuta. Defeceruntque sibi prelati aliqui magni in regno querentes, que sua sunt, et sibi  MCCCIII. movit litem ipsumque excommunicat indirecte, quia non permittebat aliquem exire de regno versus Romam libere nec pecuniam aspor
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ qui Reges ⁊ pontifites at Religiosos tlerũq ⁊ ppłm horiende tieme¬
re fetat ⁊ paue sepente timor ⁊ tremor ac dolos bna die pariter
irruerũt aurũq minis siciens aurũ ꝑdidit ⁊ thesaurũ ut eius exemplo
discant suꝑiorẽs p̾lati non suꝑbe dñati in clero ⁊ pł̃o sed forma farei
gregis ex ctĩõ cuiam g̾ere subdc̃oꝵ plusq armari appetant ꝙ̃ timer ¶¬
do no anaguia uero Romam ꝑ ductus xxxbͦ. die a captõe suce in lecto
doloris ⁊ amaritudinis positus int̾ angustias spũs cũ esset corde magi¬
quem sibi uiuens s̾parari fer̾at tumulatus in ecl̃la sancti petri ¶ cnio

Expanded text:
es ac religiosos clerumque et populum horrende tremere fecerat et pavere, repentine timor et tremor, dolor uno die pariter irruerunt. Aurumque nimis siciens aurum perdidit et thezaurum, ut eius exemplo discant superiores prelati non superbe dominari in clero et populo, sed forma facti gregis ex animo curam gerere subd De Anagnia vero Romam perductus XXXV. die a capcione sua in lecto doloris et amaritudinis positus inter angustias spiritus, cum esset corde magnquod sib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fatinoris cũ eisdem quem ip̃e Benedcũs pp̃. fide bidl̃t oculta ¶ hic̃
pp̃. Recontiliauit ad eccl̃iastitam unitatem non tamen ad cardinalatum
Restituit Iacobum ⁊ petrũ de columpna Restituens eis illa q̃ ip̃oꝵ fu̾it
q̃ eccliat tunc tenebat ¶ anno dñi Mill̃io cccͦiiiiͦ. post pascha Beue¬
dtũs pp̃ Recedit de oma ⁊ badit ꝑusĩ cũ curia sua ¶ hit quoq Be¬
priuau̾at Bomfatius p̾decessor eidem Regi Restituit ⁊ concessit sicut anti¬
quitus in ebdomada penthecostes presentib Regis nũeus ꝑusu in consi¬

Expanded text:
em, quam ipse Benedictus papa fide viderat oculata. Hic eciam papa reconciliavit ecclesiasticam unitatem, non tamen ad cardinalatum restituit Iacobum et Petrum de Columpna restituens eis illa, que ipsorum erant, que ecclesia tunc tenebat . Anno Domini MCCCIIII. post pasca Benedictus papa recessit de Roma et ivit Perusium cum curia sua. Et privaverat Bonifacius, eidem regi restituit et concessit antiqua in ebdomada penthecostis presentibus regis nunciis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
mense augusti. pp. clemens ad uiiusa xp̃ianitatis tam Regna qͣ climata
liũs aplicas destinauit ut ubiq tempam caꝑences caperentur ⁊ contia sungla¬
res ꝑsonas illius ordinis ꝑ dyocestines cũ ob iiuuctis sibi ꝑsoins religisis
Inquisitõ fieret suꝑ articl̃is Redditis contia ipõs ⁊ iudicarentur in singłis proiũ¬
cis in met̾politano ꝯciio equa lance fuenint Iusuꝑ ꝑ pp̃m. delegati biri specca¬
bles ⁊ insignes in diusĩs ꝑtib xp̃idanicatis suꝑ intendentes qui de toto ordd̃ie
Inquirerent ut posset illius ordmnis Reformatõ debita bel totalis deiectõ fieri

Expanded text:
mense Augusti papa Clemens ad universa Christianitatis tam regna quam clymata litteras apostolicas destinavit, ut ubique Templarii caperentur et contra singulares personas illius ordinis per dyocesanos cum adiunctis sibi personis religiosis inquisicio fieret super articulis redditis contra ipsos et iudicarentur in singulis provinciis in metropolitano concilio equa lance. Ffuerunt insuper per papam delegati viri spectabiles et insignes in diversis partibus Christianitatis super intendentes, qui de toto ordine inquirerent, ut posset illius ordinis reformacio debita vel totalis deieccio fieri
Abbreviated transcription (Latin):
nomĩatm expessis dispositã sedis apl̃ice Reẜuatis cet̾i om̃es iudito ⁊
disposicõm consiliorum prouintialium in singl̃is prouncus sunt relieti
quatinus Iuxta diusitatem ꝯdicionuĩ ip̃oꝵ cum eis ꝑ eadem ꝯsilia ꝓceda
dia mitigetur ¶ Curta inpententes uero ⁊ selapses sequi que inuentifũms
positi questiombus se p̾dciõ esse inuosutos errorib negauerũt. ꝑ eadem
consilia Reẜuaretur ⁊ fieret qñ iustũ foiet ⁊ equitas tanonũ suaderet ꝙ
Et collocarentur suigli in domib ipsuis qͦndam ordinis templ aut in
Religiosorum alioꝵ monast̾us ad eopensas ordinis quondatm Ita tamen ꝙ bna
quibus nõ dum fu̾at inquisitũ ⁊ qui sub potestate eccͦ mĩe tenebantur ⁊ qui
erant fugitim fuerũt citati cũ edicto puͦ in consibio gen̾ali ut pͥcise ⁊ ꝑemp¬

Expanded text:
atim expressis deposicioni sedis apostolice reservatis, ceteri omnes iudicio et disposicioni conciliorum provincialium in singulis provinciis sunt relicti, quatenus / iuxta diversitatem condicionum ipsorum per eadem concilia procedatdia mitigetur. Circa inpenitentes vero et relapsos, si qui inventi fuerint, positi questionibus sepedictis esse involutos erroribus negaverunt, per eadem concilia reservaretur et fieret, quod iustum foret et equitas canonum suaderet. Et collocarentur singuli in domibus, que fuerunt eorum aut in religiosorum aliorum monasteriorum, ad expensas ordinis quondam Templi, ita quod quibus necdum fuerat inquisitum et qui sub potestate ecclesie minime tenebantur et qui erant fugitivi, fuerunt citati cum edicto publico in ipso concili
Abbreviated transcription (Latin):
dñi mill̃io eccͦ .iiiiͦ. ub̃i diuina uirtus ⁊ cdonicas eiusd̃ gratia Benedcĩ
nomiẽ nu̾ta cepit eiudentibus miacłis declaraie ingomie demonib expellau¬
dis de corporib obfessorum ⁊ in multis infirmitatib ⁊ langorib ꝓpulsan¬
dis / quoꝵ quedam non pauca euidencia ⁊ ꝓbata alibil scriptire men¬
rie sunt mandata ¶ uatauit autem sedes a p̾dc̃a de ꝑ illum ãnui sequẽ¬
tem ssq ad u. diem mensis iulii cardinalib stantib inclusis non balen

Expanded text:
s eiusdem gracia Benedicti et nomine merita cepit evidentibus miraculis declarare maxime in demoniis expellendis de corporibus obsessorum et in multis / infirmitatibus et langworibus propulsandis, quorum quedam non pauca evidencia et probata alibi scriptura memorie sunt commendata . Vacavit autem sedes a predicta die per illum annum sequentem usque ad quintam diem mensis Iunii, cardinalibus inclusis non
Abbreviated transcription (Latin):
petri ⁊ pauli Rome ⁊ facientib ibi quĩ denam infra ãmĩ ipsum statuit ꝙ
eandem indulgentiam ĩ postum in mui anno cẽcenario ab om̃ib bificauti¬
bus eadem satra limuina sit heri factus ꝙ fuit contursus maximus rome
detoto orbe de om̃i gditõe sexu ⁊oddine ad indulgentiam su pradct̃m ¶
anno dñi millio cccͦ. tpre antumpnasi aꝑꝑuit tometa in ottidentalrpte
in signo scorpionis q̃ aliq̃ũdo ad orientem aliqũ uõ ad midiem suos

Expanded text:
Pauli apostolorum et facientibus ibi quindenam infra annum ipsum. Statuitque eandem indulgenciam in posterum omni anno centenario ab omnibus visitantibus eadem sacra limina sic haberi. Ffactusque fuit concursus maximus populorum Rome de toto orbe, de omni condicione, sexu et ordine ad indulgenciam supradictam. Anno Domini MCCCI. tempore autumpnali apparuit cometa in occidentali parte in signo scorpionis, que aliquando ad orientem, aliquando ad meridiem suos
Abbreviated transcription (Latin):
les pro eleccione sumni pontifitis in ꝑusio Inclusi stetissent mensibus xi.
⁊ artati diuisi in partes equales non est inuentus in eis lapis aligius
angularis qui dtrũꝙ panetem cominget uñũ ꝙ fat̾et ex esdem tandem
ueisus occidentem dirigentes contuitũ in istũ Burdegalensem archiepm̃¬
suos otulos erex̾unt ⁊ sumũ pontifitem eleg̃unt creduit autem de pictama¬

Expanded text:
les pro eleccione summi pontificis in Perusio inclusi stetissent mensibus XI et artati, divisi in partes equales, non est inventus in eis lapis aliquis angularis, qui utrumque parietem coniungeret, unumque faceret ex eisdem . Tandem versus occidentem dirigentes contuitum in istum Burdegalensem archiepiscopum oculos suos erexerunt et summum pontificem elegerunt. Qui statim dum
Abbreviated transcription (Latin):
motus qualem ⁊ quãtum nullus tũt uiuens uiderat prius diruit q mlta
edificia in pleris q locis multos q ꝑhemit/ multisq diebus ⁊ noctibus
timorem q noñ moditum incussit. pp̃e. ⁊ cardinalibus ⁊ toti curie confugit¬
ẜ pp̃ ad elt claustrum fratrum pdicatorum feate qui in altior ⁊ solldior
loco positi erant ubi in prato claustri facto tantoriolo festmant de sicdibus¬
⁊ asseribus conquieuit. homines uõ de nocte ibant ⁊ fugiebaut ad campos sub
diuo manentos edifitia ne suꝑ se corruerant formdantes in timore magno
expettantes cadebant ꝙ passi h̃oies ⁊ iumenta cum t̾ra tͦmeret ⁊ moti

Expanded text:
os, qualem et quantum nullus tunc vivens viderat prius. Diruit multa edificia in plerisque locis multosque peremit multisque diebus et noctibus timoremque non modicum incussit pape et cardinalibus et toti curie. Confugitque papa ad claustrum Predicatorum, qui altiori et solidiori loco positi erant, ubi in pratello claustri facto tentoriolo festinanter de subtilibus asseribus conquievit. Homines vero nocte ibant et fugiebant ad campos sub divo manentes, ne edificia super eos corruerent formidantes et timore magno expectantes. Cadebantque passim homines et iumenta, cum terra tremeret et motibus
Abbreviated transcription (Latin):
in noctis ꝙ in bnuĩ non potent conuenio Tanden in hunt fratiem petiud¬
de marione cuiuis fainam santtitatis ⁊ odorem Bone opimonis aliqui ea
ꝙ inde electionis sue decietũ ad ipsum qui tunt erat in partib apulie
homo dei in stebus scl̃arib minus exꝑtus theorie at orõmi magis dedi¬
tus fuit elegitq ip̃e abiettus esse m domo dñi ⁊ hĩtare secum/ bnde
tarie Ctelniqũs post̾is amilis ut Reor aut paucissius mutandum cũctis
deio plimũ admiraudum unde u̾o tam suam eleccionem adnuateti sunt¬

Expanded text:
in unum non poterant convenire. Tandem in hunc fratrem de Marone, cuius famam sanctitatis et odorem bone opinionis aliqui ex que eleccionis sue decretum ad ipsum, qui tunc erat in partibus Apulie homo Dei in rebus secularibus minus expertus, devocioni ac oracioni magis deditus fuit. Elegit abiectus esse in domo Dei et habitare secum. Unde tarie relinquens posteris a nullis, ut reor, aut a paucissimis imitandus, cunctis vero plurimum admirandus. Unde non tam suam eleccionem quam
Abbreviated transcription (Latin):
tempie eciam in aliis cromicorum cõmentanis hec ad berbum serpta crepiniꝯ
felis facta desfectio bithima t̾re motu concussa ⁊ in urbe uicea edes plarmie
corruerunt que omia hus congruunt que in passione saluators acciderant¬
¶ Scribit uero suꝑ hnis ⁊ flego qui olimpiaderum Egregius s. supputator
est in t̾tio decimo libio Ita dicens ¶ Quarto anno autem ducentesmie¬
fecunde olimpiadis magna ⁊ exellens inter om̃es que ante eam acciderant¬
deffeccio sdl̃is facta dies hora sexta ia interebiosam nottem bersus ut stelle
in celo hise sunt t̾re q ⁊ motũs in bichima in cene urbis mltas edes sb.¬

Expanded text:
tempore etiam in aliis ethnicorum commentariis haec ad verbum scripta reperimus: solis facta defectio, Bithynia terraemotu concussa, in urbe Nicaea aedes plurimae corruerunt: quae omnia his congruunt quae in passione Salvatoris acciderant. Scribit vero super his et Flegon, qui Olympiadarum egregius supputator est, in secunde Olimpiadis magna et excellens, inter omnes que ante eam acciderant, solis facta defectio diei hora sexta. Ita in tenebrosam noctem versus, ut stelle in celo vise sint terreque motus in Bithinia Nicene urbis multas edes s
Abbreviated transcription (Latin):
Item ub̃i est sanctus stephamuis rotundus fuit templum fanni Item melephan¬
to templu sibille ⁊ templum citeromis ubi nũt est domus filioꝵ peter leonis Ibi¬
etiam est care̾ turliamis bbi est eccl̃ia sancti nicholai ibi eciam iuxta fuit¬
templum Ioiis ubi fuit ꝑgula aiurea Item ad fanctũ angelum fuit temp̃lo
seueriãnũ Item aduellus auieũ templum minerue Item in ponte Iudeorum tẽ¬

Expanded text:
. Ubi est Sanctus Stephanus rotundus, fuit templum Fauni. In Elephanto templum Sibillae, et templum Ciceronis ubi nunc est domus filiorum Petri Leonis. Ibi est carcer Tullianus, ubi est ecclesia Sancti Nicholai. Ibi iuxta templum Iovis, ubi fuit pergula aurea. Ad Sanctum Angelum templum Severia
Abbreviated transcription (Latin):
opĩa et cum sames alia solacia nõ Reprret
Disnahebat̃ coria scutꝭ in sibi cibi esserꝰ qui
presidio nõ eeut̃ mãdeboĩ calciamẽtũ nec
pidoi solurũ pedibus ore suscipe ⁊ lingua
ques repriet grandi precio iutabantur.

Expanded text:
 Et cum alia famis solacia non reperirent, detrahebant coria scutis ut cibo essent sibi quae praesidio non essent. Mandebant calciamentum, nec pudor erat solutum pedibus ore suscipere et lingua quis reppererat, grandi pretio mutabat.
Abbreviated transcription (Latin):
esse Inte enĩ Reguay sedicio pax sepulta est
Intemplo igrᵉ pro ungne̾tis bene olentibus
florũ odonbus grauis erat in sepulioꝵ cada¬
uerũ fetor/ quõs pluma dissolua̾t qͥs flãma
conbusserat quos sol calleferãt neq eũr hũare¬

Expanded text:
Ideo in te regnat seditio, pax sepulta est, In templo igitur ipso pro unguentis bene olentibus,florum odoribus grauis erat insepultorum cadauerum faetor, quos pluuia dissoluerat, quos flamma ambusserat, quos sol calefecerat. Omnes ar
Abbreviated transcription (Latin):
coares fuerunt. Coust ant mq constant nra filurs a
cusarcaspus cosar exis natus octisus est. et maxon¬
quis pore sin fratir sus quo alexandor tyramꝰ¬
fuit. Socorq ip̃ms mux ianis cu imperiu iesũtsiste
ac lic iins sororis suo maritus qui martimanu et
Ualentem cesars sibi feceraticus licmno tilio thesalo¬
iĩte pariter extmoti sut. ab hoc imperators xp̃iam
sinn tus et ouliamis qui imperauit factus fesra¬
boꝵ u gencius pontfitarum. Constantum frli
constantind oitisus. constans frattr predicti tori
infotus mio octisus. Const anciuo frater pͥdictorao
ꝑuerintat Gallus concobrinꝯ suus char ques dpe

Expanded text:
Caesares fuerunt. 62 Constantinus Constantii filius, a quo Crispus Caesar ex eo natus occisus est, et Maxentius uxoris suae frater, sub quo Alexander fuit tyrannus, socerque ipsius Maximianus eum imperium resumpsisset, et Licinius sororis suae maritus, qui Martinianum et Valentem Caesares sibi fecerat, cum Licinio filio Thessalonicae pariter extincti sunt, ab hoc imperatores Christsunt Gallus et Iulianus qui imperavit, factus esregum gentium Ponticarum. 64 Constantinus filius Constantii occisus. 65 Constans frater praedicti vitae infamissimae occisus. 66 Constantius frater praedictorum. fuerunt, et Gallus consobrinus suus Caesar, quem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Irfiꝰ rbis plrus uteret᷑ et ꝓunteret
ambrosiũ oõ flectendin Imꝑator enm ꝯpesli¬
nacione ꝑgere p̾cepit ix̃e uero spe data pt
paululũ it secutus crodius Iufimi ꝓmissioilr
porro in nirandus ambrosiꝰ mõx ut uidit
Iisinũ au Impndentiã canũ Iniulatus os
o Rrisius tante ualet necis auctor eorni

Expanded text:
rbis plurimis uteretur, ut promitteret Ambrosium esse flectendum, imperator eum cum festinatione pergere praecepit. Ipse vero spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius, mox ut vidit Rufinum, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor exi
Abbreviated transcription (Latin):
intia cancellos mãsit ꝓs inc̃ostãtinopoluana
nãq utriusq opuis adimnoi illiq fidutiã¬
Istius aut̃ obediẽnã illius zeli furorem
hmꝰ fidei puritatẽ pro Rgulis pietatis
quas a maguo sũc dole pcepiy et Reũsus
in donstantinoxdrana uibe suaiit Iom
dum ses lurtano iprẽ ad eccliam ꝓ cessisset
oblatis in aliari munibus mox ogiessus ist
Iunq nectarius lunc p̾sul ecclie madasser
cus intus stare noluisses mãdart p̾mrys
Imꝑatoriꝰ ⁊ saidotis uix end̃ uerilatis¬

Expanded text:
stantinopolitanaautem utriusque opus ammiror, illius fiduciam, hujus oboedientiam, illius zeli fervorem, hujus fidei puritatem. Porro regulas pietatis quas a magno sacerdote recepit, reversus in Constantinopolitana urbe servavit. Nam dum festivitatis tempore ad ecclesiam processisset, oblatis in altare muneribus, mox egressus est. Cumque Nectarius tunc praesul Ecclesiae mandasset, cur intus stare noluisset, mandavit princeps: imperatoris et sacerdotis. Vix enim
Abbreviated transcription (Latin):
et uigor celi al ea parte solis ardonzeyclu¬
ut quo fit ut candor corporũ nõ colore ͦ hant
ab oriente alpuĩ inga tuentᵒ. Ab octasu octeanis
includit  meridie prupta pirenet N septenitͥoue
Ren fluenta acq ger mania Cmꝰ Iit iũm belgiti
fnus aciintama est Regio est gleba cuber aciiz paibu¬

Expanded text:
et rigor caeli ab ea parte solis ardorem excludunt, quo fit ut candor corporum non coloretur. Hanc ab oriente Alpium iuga tuentur, ab occasu Oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta atque Germania; cuius initium Belgica, finis Aquitania est; regio gleba uberi ac pabu
Abbreviated transcription (Latin):
quod nõ erat in cũũ p̃nti ut p̃dixi Multe. ig̃. alie oppoes
tam contͣ p̃missos arti ᷝ ᷤᷤ qmi. etꝭ contͣ ea que ꝑ me eirca
ꝓbatoem corpdem dca suut ꝙ betis et noui testamenti necnõ
sc̃oꝵ pr̃m auccͣitatibus fi possent. S casdem Oppoẽs facien¬
das et soluendas meis maioribus et p̃cipue satre pagnie ꝓ¬
fessoribus duxi nõ imunto relinquendas. Capłm . xixͥͦ in quo tͣctao¬
tus hic dño dal deluino Archiepõ Treueren offrur et duo motina cõ¬
pilacõĩs eiꝯdem subiugiuit᷑ ip̃msq in sufficientia ꝯocusat᷑. doniũ

Expanded text:
quod non erquod non erntra premissos articulos quam eciam contra ea, que per me circa probacionem eorundem dicta sunt, ex Veteris et Novi Testamenti necnon sanctorum patrum auctoritatibus fieri possent. Sed easdem opposiciones faciendas et solvendas meis maioribus et precipue sacre pagine professoribus duxi non immerito relinquendas. Capitulum XIX in quo tractatus hic domino Baldewino archiepiscopo Treverensi offertur et duo motiva compilacionis eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
i. c̃. quarto ĩ occidentali Imnpio solo nole Impabant net
ecc̃a Romana uel alie xp̃i eccle seu ecꝭ quitũq alii. oppressi cont̃
iustitiã in eodem Impio potañt ꝑ eos uel au̾tte up̃oꝵ insticiã
consequi. unde potũt ipẽ karolus dato ecꝭ ꝙ Re cognouit nel
recognosc̾e debuĩt Impatorem Constantinopolit qui erat ꝓ cp̃e¬
ꝓ seio suꝑiore p̃tactis inuiriantibus et oppmentibus licite bel¬
lum nc̃dite inͣx p̃missa hec aũt p̃cipue locu huc de bello
ꝑ karolum in ncalia contͣ Regẽ desideric̃ et alios longobardos
suscepto quod suscepit p̃cibus et hortatu. ecc̃e Roͣne ut p nõ salu
ȩo Crouitis s etiã godanonibus. lonii. di. Adrianiis .ii.2 .xiii.
.q. unii hortatu que nõ p̃siũt. ab eodem karolo in hoc casu illi¬
cita pecinisse ¶ Iura igͣ in cõtͣrium allegata mͣx iam dcã
intelligi dobent de gente bellum qui h supiorem et tlem corp
quo ip̃e at sui necnon ꝓximi et uicini insticiã consequi pũt

Expanded text:
 in occidentali imperio solo nomine imperabant, nec ecclesia Romana vel alie Christi ecclesie seu eciam quicumque alii oppressi contra iustitiam in eodem imperio poterant per eos vel auctoritate ipsorum iusticiam consequi. Unde poterat ipse Karolus dato eciam, quod recognoverit vel recognoscere debuerit imperatorem Constantinopolitanum, qui erat p suo superiore, pretactis iniurantibus et opprimentibus licite bellum indicere iuxta premissa. Hec autem precipue locum habent de bello per Karolum in Ytalia contra regem Desiderium et alios Longobardos suscepto, quod suscepit precibus et hortatu ecclesie Romane, ut patet non / solum ex cronicis, sed eciam ex canonibus LXIII. di. Adrianus secundo et XXIII q. VIII Hortatu, que non presumitur ab eodem Karolo in hoc casu illicita petivisse. Iura igitur in contrarium allegata iuxta iam dicta intelligi debent de gerente bellum, qui habet superiorem et talem, coram quo ipse ac sui necnon proximi et vicini iustitiam consequi possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Rege snͣcoꝵ eddem md̃do fuisset et ess maior Rege fnͣcoꝵ un
potiñt ex insta c̃ã de qua dc̃m est in p̃dc̃o .c. xiiͦ. et de qua ecꝭ
infta statim dicet᷑. emdem hyldecitũ destitũẽ et sic̃ nira in
cõtrariũ allegata non obstarent / nẽl poss alt Rendĩ add p̃misi
oppoiem. dicendo ꝙ hiis tꝑibus quibꝰ dc̃i hylderiti descicutõ
a Regno fuͣcoꝵ fc̃a fant ⁊pẽ solo noie regnabat milla sollicitu¬
dinem seu curam da gendo sicut et multi alii lui p̃decessoret
de antiquo regũ fnͣdoꝵ gñe descendentes id ip̃m fecimĩt ut
Idem hyldericus dissolutus erat cñ mulieribus et effeminatus
bnde nccriam erat Regno fnͣcoꝵ at pplo ipus Regni eundem
hyldericum a Regno destitiu at de rege alio utili ⁊ ydones ꝓuidi
potat igit᷑ ppłs francoꝵ ꝓpt̾ merã nccitatem iamdc̃am ip̃m his¬
deritũ oo causis p̃tactis a regno destitũe licet idem hyldericus
iura incõtrariũ illegata non obstant ꝓpt̾ nccitatem que sub¬

Expanded text:
rancorum eodem modo fuisset et esset maior rege Francorum. Unde potuerit ex iusta causa, de qua dictum est in predicto c. XII° et de qua eciam infra statim dicetur, eundem Hildericum destituere, et sic iura in contrarium allegata non obsibus, quibus dicti Hilderici destitucio a / regno Francorum facta fuit, ipse solo nomine regnabat nullam sollicitudinem seu curam dicti regni gerendo sicut et multi alii sui predecessores de antiquo regum Francorum genere descendentes id ipsum fecerunt, uidem Hildericus dissolutus erat cum mulieribus et effeminatus. Unde necessarium erat regno Francorum ac populo ipsius regni eundem Hildericum a regno destitui ac de rege alio utili et ydoneo provideri. Poterat igitur populus Francorum propter meram necessitatem iamdictam ipsum Hildericum ex causis pretactis a regno destituere, licet idem Hildericus iura in contrarium allegata non obstant propter necessitatem, que sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑialem ian cc̃am consequobat᷑. ptatem. Impialem ĩ om̃ibã reg¬
nis pũiciis et t̾ris que nõ erant tũs sub sua ptate. ut iisũ
ẽ supͣ cuiiiͦ. Ergo et Rox Roͣnoꝵ qui ex eltoe pu̾cipñ suctiẽd ͭ
in locum eiꝯdem. karoli. post unctõnem et coronacoes. Irapiale
non uirtute uuccõnis et coronacois s pocins ubute sou uigore
tͣrislacõis Imꝑii ꝑ unctõe et coronacõem impialem ꝑ acte
p̃tatem Imꝑialem ĩ p̃tactis Regnis et piũciis consequetur
ad Reges fuͣcoꝵ et ad g̾manos. unde ec̃ indefinite. et generalu
deb intelligi. Dico ꝙ hec. uerba indefaite ꝓlicarestugende
sut̃ ad Reges ⁊ ad gamanos qui ductone ⁊ corenacoe fnts recepoi

Expanded text:
imperialem in omnibus regnis, provinciis et terris, que non erant tunc sub sua potestate, ut visum est supra c. IIII°, ergo et rex Romanorum, qui ex electione principum succedit in locum eiusdem Karoli post unctionem et coronacionem imperialem non virtute unctionis / et coronacionis, sed pocius virtute seu vigore translacionis imperii per unctionem et coronacionem imperialem peracte potestatem imperialem in pretactis regnis et provinciis consequetur.ad reges Francorum et ad Germanos, unde eciam indefinite et generaliter debeat intelligi, dico, quod hec verba indefinite prolata restringenda sunt ad reges et ad Germanos, qui unctionem et coronacionem prius r
Abbreviated transcription (Latin):
nita. Godefridi plene narrant᷑ semꝑ eiu ut cronita Ensebii
et hystoria faiͣtoꝵ Reserũt Romanis et gretis erat potentia sus
et aliaꝵ ecc̃aꝵ dei et eciam alioꝵ qui u̾i opp̾mebant. mocci¬
deutuli Imꝑio sine autͣce supiõris quem non ħũt nͣx ꝑsana
p̃missa. licite opp̾mentibus et ĩiuriantibus in ducẽ. bellum
Preẜtim cũ quilib suũ uicimũ nel ꝓxinũ ab Iniuriis si
oris non põt consequi institiã suꝑ nuriis et uiolenois sibi uel
snis aut ecꝭ uitinis et ꝓximis illatis ꝙ p̃t̃ nẽdum ꝓ defensi¬

Expanded text:
nica Godefredi plene narrantur. Semper enim, ut cronica Eusebii et hystoria Francorum referunt, Romanis et Grecis erat potencia suspet aliarum ecclesiarum dei et eciam aliorum, qui vi opprimebantur, in occidentali imperio sine auctoritate superioris, quem non habuit iuxta premissa, licite opprimentibus et iniurantibus indicere bellum, presertim cum quilibet suum vicinum vel proximum ab iniuriis, si oris non potest consequi iustitam super iniuriis et violenciis sibi vel suis aut eciam vicinis et proximis illatis, quod potest nedum pro defensi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑii qr soil Impiũ ꝑ uuctõnẽ et coronatõe Impiale fuit tͣuslatũ
de Grecis in ꝑsonam kraroli magni ut iamdc̃m est in soloe p̃ce¬
dentis opionis sit et multociens in ira Canᶜᵒ. et eiuili uerbu
ett generalit̾ ne dum indefinte ꝓlatũ racõe adiucti nelecꝭ racoe
matie subiette rest̾uginit᷑.iix ea que plene nõt. Iohannes mono
ponebatur de Crouicis et pͦ. de karolo magno ꝙ ip̃e filui suũ
consortem sibi todns Regni. et imꝑialis nõis heredem constituit
receptã unde ꝙ sequit᷑. ibi inpoĩto q capiti eius. et .s. opport
suppleri et intelligi ipoĩto. scil ꝑ ppͣam et simłr ꝙ dr̃ de¬

Expanded text:
imperium per unctionem et coronacionem imperialem fuit translatum de Grecis in personam Karoli magni, ut iam dictum est in solucione precedentis opposicionis. Sic et multociens in iure canonico et civili verbum eciam generaliter, nedum indefinite prolatum racione adiuncti vel eciam racione materie subiecte restringitur iuxta ea, que plene notat Johannes Monactimo opponebatur de cronicis et primo de Karolo magno, quod ipse filium suum crecepta, unde quod sequitur ibi: impositoque capiti eius et cetera, oportet suppleri et intelligi: imposito scilicet per papam, et similiter
Abbreviated transcription (Latin):
c. uitdetimo tũt eñĩ sar̃ uidet᷑. ꝙ quo citra ominẽ unctõnẽ ⁊ coro¬
nacĩõ impialem. esset fc̃a tnͣslacõ. Imꝑii cũ deñs karolus pꝰ
que non fuisẜ ante tp̃c tͣnslacoĩs eiꝯdẽ. Imꝑii apud ip̃m. karoli
trsmisset seu tͣnslata fuisset ꝑ hoc absꝙ om̃i unccõe et coronacõo
mpiali ad eũ ⁊ ad suos in Imꝑio successores ẜ solu. nom̃e Iui¬
patoris idem karolus ꝯo unctõe et coronacoe Impiali consecu¬
et setuidũ hoc ncc̃e hremus dicẽ ꝙ ꝓmocõ Regis Romanoꝵ ꝑ

Expanded text:
c. XI. Tunc enim satis videtur, ex quo citra omnem unctionem et coronacionem imperialem esset facta translacio imperii, cum dictus Karolus post que non fuisset ante tempus translacionis eiusdem imperii apud ipsum Karolum, transivisset seu translata fuisset per hoc absque omni unctione et coronacione imperiali ad eum et ad suos in imperio successores, sed solum nomen imperatoris idem Karolus ex unctione et coronacione imperiali consecuet secundum hoc necesse haberemus d
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃hitis aꝑpet huisse diuoscit᷑ ad faciendam compilacooin huᵈ
me Iuduxite motus etiã ad do eo eo ꝙ emitleanda uitate mat̾ie
putis tractatus nullus uererũ laborauit ꝓpt̃ quod insufficien
eiũs dem hri deb aliqualit ocusata. Neto Igit᷑ patꝰ magtu¬
fite ut add resecandũ supflua et ad fuplendũ defenosa necto

Expanded text:
faciendam compilacionem huiusmodi me induxit , motus eciam ad id ex eo, quod in enucleanda veritate materie esentis tractatus nullus veterum laboravit, propter quod insufficientia eiusdem haberi debet aliqualiter excusata. Peto igitur, pater magnifice, ut ad resecandum superflua et a
Abbreviated transcription (Latin):
et imꝑii sit requirendus et sit ex conseqũti eoꝵ in hiis erit
onia qͣrii nõ ẽ memoria põt hre locu fuccessio gem̃s ⁊ qualitͦ Reges pos¬
sint ex consuecudine in suis Regns mep et iytũ imꝑiũ cogercere.
⁊peditis multis oppositionibꝰ cõt ͣ p̃missos ar ͦ ͦ suꝑ inribo
Regni et impii Romanoꝵ ꝯceptos fc̃is cardeniq soloiba¬

Expanded text:
 populi regni et imperii sit requirendus, et sic ex consequenti eorum in hiis erit ontrarii non est memoria, potest habere locum successio generis et qualiter reges possint ex consuetudine in suis regnis merum et mixtum imperium exercere. Expeditis multis opposicionibus contra premissos articulos super iuribus regni et imperii Romanorum conceptos factis earundemque sol
Abbreviated transcription (Latin):
gatũ scil quod consue᷑ . non possit oꝑari ꝙ ĩ eadem Ciuitate
nel diõc̃ suit insolidum duo capita et t̃. Dico enĩ ꝙ Impator
et Reges in Regnis calibus non habent insoltiũ eodem mõdo
iiusdcõẽm in causis meri et nuxti Imꝑii. s imꝑator hab
mẽdiatam et Reges in mediatam In hiis cansis ut p̃dixi
sicut dicimus in ire canᶜ ͤ de Archiepõ et Epõ suffraganeo
Ca plui xui ͫ ꝙ Roo Romanoꝵ nõ ꝙ unctõe et coronaçõe Impiali s post

Expanded text:
non possit operari, quod in eadem civitate vel dyocesi sint in solidum duo capita et cetera. Dico enim, quod imperator et reges in regnis talibus non habent in solidum eodem modo iurisdictionem in causis meri et mixti imperii, sed imperator habet mediatam et reges immediatam in hiis causis, ut predixi, sicut dicimus in iure canonico de archiepiscopo et episcopo suffraganeo Capitulum XVI quod rex Romanorum non ex unctione et coronacione imperiali, sed post
Abbreviated transcription (Latin):
una nec lex ꝓhibet hant consue ͤ induti ꝑ Reges qui sũt ma¬
iores qmͣ suit p̃sides cũ duces qui sunt ñores regibus dit̃ã¬
hoc mõdo meꝵ et mmxtũ Imput gcendi ut sic. id ꝙ opatur
loo quo ad psides opetur consue ͦ quo ad Reges. et ꝓ hac. eciã
etido possit d credo de mĩmis magratibus puta uimisicatis Cast̃. uel. uille

Expanded text:
una. Nec lex prohibet hanc consuetudinem induci per reges, qui sunt maiores quam sint presides, cum duces, qui sunt minores regibus, dicanhoc modo merum et mixtum imperium exercendi, ut sic id, quod operatur lex quoad presides, operetur consuetudo quoad reges. Et pro hac eciam us credo de minimis magistratibus, puta universitatis, castri vel
Abbreviated transcription (Latin):
pippini in Regom fnͣcoꝵ et tlem decłacõe ecc̃a Romana n
quolib alio regno fate poss ratõe dubñ egꝭ ĩ ipalibꝰ et seclariba
suit Regem frantoꝵ oopone idẽ deponestoũ constiluit et depom
consensit ut et̃. ibi noͣt. hug̃ eui expositõi satis concordat glo¬
sator. ibcoxiii. ditens. in ułt. glo. deposuit. idest de ponentibus
tuit expone idem substituendũ. confuluit . nel. id est substituen¬
tibus consensit. Et hor expõnes ex hiis que p̃missa sunt ꝑ da

Expanded text:
Pipini in regem Francorum, / et talem declaracionem ecclesia Romana in quolibet alio regno facere posset racione dubii eciam in temporalibus et secularibus suit regem Francorum, expone: id est deponendum consuluit et deposicioni consensit, ut eciam ibi notat Hugo, cui exposicioni satis concordat glosator ibidem dicens in ultima glosa: deposuit, id est deponentibus tuit, expone: id est substituendum consuluit vel id est substituentibus consensit. Et hee exposiciones ex hiis, que premissa sunt, per dictas
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝭ tribuit. unde etĩã nõ erat necesse ꝙ ip̃am a p̃pa recipẽt
uel eciã petẽt. S ppͣ dd fecit ad oñdendũ fauorẽ ꝙ ad ip̃m he¬
bat iusticia exigente puta qr elc̃us erat a. maiori ꝑte pn̾cipũ
ut supͣ. dixi. Idem eciã dito de nõĩacõe quondã henrici p̃dc̃t
et multo forcius qr concorditꝰ erat elcus a pn̾cipibus ut p̃dixi

Expanded text:
am a papa reciperet vel eciam peteret. Sed / papa id fecit ad ostendendum favorem, quem ad ipsum habebat iusticia exigente, puta quia electus erat a maiori parte principum, ut supra dixi. Idem eciam dico de nominacione quondam Heinrici predicti et multo forcius, quia concorditer erat electus a principibu
Abbreviated transcription (Latin):
segiã ꝙo eltõe ꝓñcipũ assumendã de facili cessare poterũt. ut de
se notũ oistit. ¶ tẽ int̾ ẽ pu̾cipũ et pp̃si p̃dc̃op ne. ira ⁊ bona
segri ⁊ Imꝑii dilabantur et ꝑeant cũ ꝓ Regos dinites longe
meluis et efficatius qmͣ ꝑ panpes ualeant defensari s̃ non
est dubiu ꝙ ꝑ p̃missas submissiones et recognicoes irraeet
hona Imꝑii ante noĩacõe et appbacoem ab ecca obtentas ꝑ
eltm in Regem. niultu dilabi. et ꝑiclitari posẜ ¶rest
tem qͣm adhib inagendis mustu ꝓtelari cottidie uidrama
et hac eciã consideracõe ecca concessit ut elti cecaꝵ kathedha¬
liu et regularĩt oxempti ultͣ. ytalia cõstituti dumi camensit
elti in concordia possinit in spũalibus et ipalibꝰ am̃istrare
ecꝭ̃ aute confirmacõe suaꝵ eltonũ. ut p ꝯoͣ de elec. nichil.¬
ẽ in.si. Idem eciam concessit et co eadem cã in mõĩalib ełtis
in abbatissas in c̾tis casibus e ut p exͣ. de. elec. indẽpͥnitati¬

Expanded text:
runt, ut de se notum existit. Item interest principum et populi predictorum, ne iura et bona regni et imperii dilabantur et pereant, cum per reges divites longe melius ac efficacius quam per pauperes valeant defensari. Sed non est dubium, quod per premissas submissiones et recogniciones iura et bona imperii ante nominacionem et approbacionem ab ecclesia obtentas per electum in regetem, quam adhibet in agendis, multum protelari cottidie videamus, et hac eciam consideracione ecclesia concessit, ut electi ecclesiarum kathedralium et regularium exempti ultra Ytaliam constituti, dum tamen / sint electi in concordia, possint in spiritualibus et temporalibus amministrare eciam ante confirmacionem suarum electionum, ut patet Extra de electie. Idem eciam concessit et ex eadem causa in monialibus electis in abbatissas in certis casibus, ut patet Extra de electione In
Abbreviated transcription (Latin):
fortassis petiuerũt ab ecc̃a roͣna nõĩacõe Regiã et aꝓpbacõem
ꝑsone aute assumꝓtõe nõĩs Regn uel ante ãrmnstrionem bonoꝵ
gem ante assup̃coez nois Regii et anteqm se de amristracõe omii¬
assup̃toe Regii nois et ãmistͣcõe bonoꝵ et iuriũ Regrii ⁊ impi
ab eadem ecc̃a noiacoe et aꝓpbacõe petinũt. et ecꝭ obtimiert̃

Expanded text:
bacionem persone ante assumpcionem nominis regii vel ante amministracionem bonorum gem ante assumpcionem nominis regii et antequam se de amministracione boassumpcionem regii nominis et amministracionem bonorum et iurium regni et imperii ab eadem ecclesia nominacionem et approbacionem petiverunt et eciam obtinuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ciui.i. ex nõ sꝙpto ¶ Et sic ꝙ consequenti. pn̾cipes et ppli
h̃iuꝯ potuissent p̃tãtem eligendi Regem ĩ alu ⁊ in alios
illa iice nel et̃ ꝑpetuo tͣnscũlisse instũ ẽ em̃ ut unicmq̃
Res sua disponenda ꝯmittat᷑. ut ĩa supͣdc̃m est. ergo pari
ues farciori racõe potuit idem atto Irapator de consensu
pu̾cipũ et ppłi predc̃oꝵ op̃sso uel saltẽ tacito insaituere ut
ad ctos pñcipes ꝑpetius tꝑribus puenir nis ⁊ p̃tas elige
Regem qua p̃mussa pt̃atẽ hrent ĩ ꝓm̃ciis et̾ris hui᷑ ex¬

Expanded text:
civili § Ex non scripto. Et sic ex consequenti principes et populus huiusmodi potuissent potestatem eligendi regem in alium vel alios illa vice vel eciam perpetuo transtulisse. Iustum est enim, ut unicuique res sua disponenda committatur, ut iam supra dictum est. Ergo pari vel for/ciori racione potuit idem Otto imperator de consensu principum et populi predictorum expresso vel saltem tacito instituere, ut ad certos principes perpetuis temporibus perveniret ius et potestas eligendi regem, qui premissam potestatem haberet in
Abbreviated transcription (Latin):
fen. de fendo. Machie ducatus et aomitatus.c.i. ergo. in feo¬
nis et dig̾tatibus scli locũ successio genis nõ habebit ẜolõ.
dico ꝙ ĩ Reg̾ois et pñcipatibus de eg iꝑ cõi nõ hab locum
successiõ genͣi nec acquirũtut insi ex eltoe uel consessione
ꝯu̾cipis ũt ĩcõtͣriis s bene põt in hiis locu hr̃e successio gnͣis¬

Expanded text:
go in regnis et dignitatibus seculi locum successio generis non habebit. Solucio: Dico, quod in regnis et principatibus de iure communi non habet locum successio generis nec acquiruntur nisi ex electione vel concessione principis, ut in contrariis, sed bene potest in hiis locum habere successio
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc p host̃ d̾ in casibus p̃missi ꝑ had̃ uel consiles subris¬
siones et recogntões elcus in Regem Romanor a pn̾tipibus te¬
netur obnoxius eccle Romaue quadam ẜuitute. si nõ assimiẽdi
nome Regiũ uec amnstnͣdi bona et iura Regni et imꝑnĩ rsi de¬
mũ post nõĩacõe et aꝓpbacoe ipius eccle Romane Atẽ quo ad
ultinia subiuissionẽ uel recognntoe predcũs ꝑ qmͣ sal essec
uasallus ecc̃e Romane de Reguo et impio pn̾cipes et subditi eiꝯ¬
dem Regni et imꝑiiͣ solum hrent Regem uel. Impatorẽ ꝓdño
suo s eciam ip̃am eccani Romaña hrent quoda modo ꝓ dña sua

Expanded text:
missis per has vel consimiles submissiones et recogniciones electus in regem Romanorum a principibus teneretur obnoxius ecclesie Romane quadam servitute scilicet non assumendi nomen regium nec amministrandi bona et iura regni et imperii, nisi demum post nominacionem et approbacionem ipsius ecclesie Romane. Item quoad ultimam submivasallus ecclesie Romane de regno et imperio, principes et subditi eiusdem regni et imperii non solum haberent regem vel imperatorem pro domino suo, sed eciam ipsam ecclesiam Romanam haberent quodam modo pro domina sua
Abbreviated transcription (Latin):
contessũ est thentunicis Roͣne ecc̃e Regimen intelligi deb doem
pat̾tiatus urbis Rome et hut intellemi uidetur ibidem habiuisse
piõ s de p̃nciatu nrbis contesso ꝑ eccam karolo magno de quo
ꝑ hũt aũt priciatũ uel intelligit᷑ digͭaᷤ puiendi cim̃a net
cognoscendi de cans secularibus in urbe uel nitelligr̃ aduo

Expanded text:
concessum est Theutonicis Romane ecclesie regimen, intelligi debet: id est patriciatus urbis Rome. Et hunc intellectum videtur ibidem habuisse Aerio, sed de patriciatu urbis concesso per ecclesiam Karolo magno, de quo Per hunc autem patriciatum vel intelligitur dignitas puniendi crimina et cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
etꝭ isut ẽ unpͣ . c .iiͦ. net repitur soptũ in dc̃is Cronitis et hosto¬
riis uel et̃ mnaliis scptis que uĩderi potui ꝙ dc̃i karolus et
Otto & unctõe et coronacõe Imꝑiali aliquas ꝓũcias nel t̾ras
de nouo fiunt assequti nec eciã hoc ip̃e Regnũ ⁊ Impiuĩ hab
plures ꝓĩcias crt̾ras qmͣi. isdem karelus ⁊ Ecto ante tp̃a suai¬
uncc̃onũ et coronacõnũ habiũt ẜ longe panciores et hor tãi

Expanded text:
storiis vel eciam in aliis scriptis, que videre potui, quod dicti Karolus et Otto ex unctione et coronacione imperiali aliquas provincias vel terras de novo fuerint assecuti, nec eciam hoc tempore regnum et imperium habet plures provincias et terras, quam iidem Karolus et Otto ante tempora suaru
Abbreviated transcription (Latin):
Reruo et Imꝑiõ fomanoꝵ qmͣ ꝓmocõ in Regeni. S nõ plus
impori het ꝑmoco ãd impiũ quo ad ytalia c⁊ ad alias ꝑ¬
uicias e tͥras Regno et Imꝑio subieccas ñ quandam iuitusa¬
coci et noĩatõe Impialem cũ oĩa possit in hriis ꝓiũcis et
chts que pt̃ Imꝑator. ut supͣ. ii.c. uiiͦ. plemus ẽ oñsum¬

Expanded text:
mocio in regem. Sed non plus importat hec promocio ad imperium quoad Ytaliam et ad alias provincias et terras regno et imperio subiectas nisi quandam intitulacionem et nominacionem imperialem, cum omnia possit in hiis provinciis et terris, que potest imperator, ut supra in c. VII, plenius est os
Abbreviated transcription (Latin):
picula et dispendia pñcipibus elcoribus et aliis pñtipibus at
pplo Regni et. Imꝑii ꝑ guerras ex quibꝰ tedes hom rapine in¬
cendia et hiis similia sequi solent int̾mi gñari et sit ꝙo cõse¬
queti dampna ꝑ hoc Regno et imꝑio puẽirent. Impiũ eĩũ et
asois habimdauit utens subiettis locupletibus. ut in aũt. et¬

Expanded text:
pericula et dispendia principibus electoribus et aliis principibus ac populo regni et imperii per gwerras, ex quibus cedes hominum, rapine, incendia et hiis similia sequi solent, interim generari, et sic ex consequenti dampna per hoc regno et imperio provenirent – imperium enim et fiscus habundabit utens subiectis locuplectibus, ut in aute