comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
complectens n d in ĩ qua centrũ orbit signoꝵ sit pintꝰ
e tm̃ a pucto d qͣntuz ip̃m d ⁊ p̃ucto z. listant ꝓauctis liitis zo
oda eaes. Ex angulo itaq nꝗs noto oĩt ꝓporcio  dadoh
hz nota Sed es a dᵈ semidiamit᷑ ecentri et d ħ iam̃ not constib
que dompto es angulo e at relinquet᷑ ingũl a es coguitꝰ
dis auelem arcum loco epicieli impͥna hitudint suꝑ addam¬

Expanded text:
um orbis signorum sit punctus E tantum a puncto D quantum ipsum D a puncto Z distans, productis lineis ZAS, DA, EA, et ES. Ex angulo itaque NZS noto erit proportio ZD ad DH et HZ nota. Sed ex AD semidiametro ecentrici et DH iam nota, constabit quo dempto ex angulo EAT relinquetur angulus AES cognitus, cuius quidem arcum loco epicicli in prima habitudine superaddam
Abbreviated transcription (Latin):
Rl. mn suꝑ centro ñ qd̵ sit cente mñdi hec tria tentra sunt itauꝰ
lmea una s q fe. et sit linea nt diuisa ꝑ mediũ in p̃usto s p̃as¬
sint tria pucta ab g tria loca centri epicieli indictis tribi olfris¬
cionib repñtitiua que quidẽ pucta tũ centro t motꝰ mñlis cont¬
nuabunt᷑ ineistae tb et thg. Item ꝓduceꝰ lmneat n haull
et n g. in eit᷑ itiq aicuc ezt̾culiꝰ eq̃ntis quem desc̃psit enran
cieli inpͥmo tp̃is int̾uallo ⁊ ħ uõ arcut quẽ descripsit inscdo nlia¬

Expanded text:
LM super centro N, quod sit centrum mundi. Hec tria centra sint in recta linea una SQFC, et sit linea NT divisa per medium in puncto D, quemadi delatore sint tria puncta A, B, G tria loca centri epicicli in dictis tribus observationibus represententia, que quidem puncta cum centro T motus equalis continuabimus lineis TAE, TBZ, et THG. Itemque producemus lineas NKA, NLB, et NGM. Erit itaque arcus EZ circuli equantis quem descripsit centrum epicicli in primo temporis intervallo, ZH vero arcus quem descripsit in secundo i
Abbreviated transcription (Latin):
alonꝗi  lonpioti epicieli media aut adde cidem si sequtnt
et habebis quesitim hoc attento ꝙ ⁊ ouoliuios mtegiȩ mulunt
si opus fu̾it aut abiciantuꝵ sedm optrit et igenciam: un
Qualiter du̾sitas in motib triim superioꝵ saturni st Ious
et Martis cognosci possit ostendere: principio om̃t epus it
in ueniat᷑ lous longitudmis longioris et ꝓpioris cum cstaco
centri ecentrici a centro m̃cli Nam demde potert habei pnti¬
lom̃ nõ habet. Illi enĩ cęctos limitre respestu solis nõ possins
e cedere q̃mobrem ni hoa t̾ta nobis constabit eos ẽẽ ilues
aicenteo indi epatielũ contngendo oluctis in istis aũt ño a¬

Expanded text:
ne longiori epicicli media, aut adde eidem si sequitur. Et habebis quesitum, hoc attento quod revolutiones integre mutuentur si opus fuerit, aut abiciantur secundum operis exigentiam. ⟨X.8⟩ 8. Qualiter diversitas in motibus trium superiorum, Saturni scilicet, Iovis, et Martis, cognosci possit ostendere. Principio omnium opus est ut inveniatur locus longitudinis longioris et propioris cum distantia centri ecentrici a centro mundi. Nam deinde poterit haberi quantilocum non habet. Illi enim certos limites respectu Solis non possunt excedere; quamobrem in hora certa nobis constabit eos esse in lineis a centro mundi epiciclum contingendo ductis. In istis autem
Abbreviated transcription (Latin):
quis quidem nuc ꝑ linena ⁊ onales ueniendi ꝑatum est itta ꝙ
si eus tantas reꝑiemꝰ p̃ta et consideracionibi accepte st rata
censebimz oiã que hactens st̾ conclusa sit igit ecentricus quad¬
S delator a e ⁊ suꝑ centro din cuuis diametro ẽ  ꝑ centr m̃di nbi¬
seunte sit pũctꝰ e centꝵ motus eqͣlis et sit centi e epicicdlin
pͥma ħitudine suꝑ puncto a quem cũ trib punctis n dt ꝑtrer
liueis an a dͥ et a t continuabo ꝓcluctis suꝑ liñes at satis contiuid̃
d t nota ꝓporcio sed da. semidiamet ccentrici nota est ĩgr tar
nota cit cui si ꝑ h eqlem pt adiecẽis colliget᷑ tota a hagnli

Expanded text:
 lineas rationales veniendi paratum est iter. Quod si eas tantas reperiemus quante ex consideracionibus accepte sunt, rata censebimus omnia que hactenus sunt conclusa. Sit igitur ecentricus epicicli delator AEZ super centro D, in cuius diametro EZ per centrum mundi N tseunte sit punctus T centrum motus equalis. Et sit centrum epicicli in prima habitudine super puncto A, quem cum tribus punctis N, D, T per tres lineas AN, AD, et AT continuabo, productis super lineam AT satis continuatam DT nota proporcio. Sed DA semidiameter ecentrici nota est. Igitur et AP nota erit, cui si PH equalem PT adieceris, colligetur tota AH cogni
Abbreviated transcription (Latin):
oto ausit martis ⁊epẽtiendo opportima media premittere⁊
per ior d e hi tucimes etͥmitaitis noctis inquib ta leta epicicli sotilit̾
br plorata sunt id efficiemꝰ quem admodũ in lima uixta molũ
antͥei trib locis eius cognitis oꝑati sim̃m fuit iũt bra prolo¬
completa tũt eñ stella uiclebat᷑ in ri ꝑtib gẽioꝵ onde eciaberꝰ
locas centri epicieli ibidom fueat Sccmda fuit in anno iiͦ adu

Expanded text:
oco augis Martis reperiendo oportuna media premittere. Per tres habitudines extremitatis noctis in quibus tria loca epicicli subtiliter explorata sunt, id efficiemus quemadmodum in Luna iuxta modum ecentrici tribus locis eius cognitis operati sumus. Fuit autem una Ptolcompleta. Tunc enim stella videbatur in 21 partibus Geminorum; unde etiam verus locus centri epicicli ibidem fuerat. Secunda
Abbreviated transcription (Latin):
t nõta hẽnt ꝓporciõm eit ꝓporcio be ad a e cognita pͦ ingulus
ib. norꝰ est ꝓpter acum ab nõtũ et angul et iectꝰ etgo tam a
q̃ t e respectu a e cognita fiet unde et residua bt nota et
es ab coguita Item aͦb nota est respectu diamet᷑ c̾tili abs
lon pps ãcaus ab nũatus sit quore s e nota eat respeltu on¬

Expanded text:
DE notam habeat proporcionem, erit proporcio BE ad AE cognita. Preterea angulus AEB notus est propter arcum AB notum et angulus T rectus. Ergo tam AT quam TE respectu AE cognita fiet, unde et residua BT nota, et ideo AB cognita. Item AB nota est respectu diametri circuli ABG cum ipse arcus AB numeratus sit. Quare AE nota erit respectu
Abbreviated transcription (Latin):
eq̃ntis arcus Rl sub tendecotur et arcui  h arcus lmi endecet m̃
oportẽt posuisse ad fortuña ut sit loquar puẽtum d maliũ nt
n et d̾ noꝵ alit̾ qm suꝑius in luna iuxta uiami ecentc̃ pͥme dũ¬
sitatis operatem᷑ sed ecus Nl notut sub tende aciui ab igati
et areut lm notur. accui b g. gnoto t̃ndet oportiͣt aut hastribo
fuisse notego eꝵ si dup etums lmeae nens ot n y secante cali
tim mn pũctis ⁊ o q accui e noto sub tendet᷑ acortiro tgraue
sed et aicui ⁊ h noto ataut oii ĩndlebit ignotus oportut aũt ht
ee notas ad hot ut fucilit̾ et pase ꝓpositum enuterehu dhecaue ist

Expanded text:
equantis arcus KL subtenderetur et arcui ZH arcus LM responderet, non oporteret posuisse ad fortunam, ut sic loquar, punctum D medium inter N et D, neque aliter quam superius in Luna iuxta viam ecentrici prime diversitatis operaremur. Sed arcus KL notus subtenditur arcui AB ignoto, et arcus LM notus arcui BG ignoto respondet. Oporteret autem hos et illos fuisse notos. Quod si duxerimus lineas NE, NZ, et NY secantes circulum KLM in punctis R, O, Y, arcui EZ noto subtendetur arcus RO ignotus, sed et arcui ZH noto arcus OY respondebit ignotus. Oportuit autem binos esse notos ad hoc ut faciliter et precise propositum eniteremur. Hoc autem esse
Abbreviated transcription (Latin):
poũ mc̾to loco huius arcus diu̾sitas epicieli crescit tm̃ forte
uiusitus ecentti minuit longitudo ãt uesꝑtina qͥa tũe relui¬
uuit᷑ post subtcciõm li̾sitatis etentt a maxmia diu̾sitate
mꝰ ⁊efiduus pꝯ subt̃ctiomĩ duplicem cusim crementi sui Ida
itse mututm no curmđa in aicu ũo s d post locum mar mu¬

Expanded text:
enim in certo loco huius arcus diversitas epicicli crescit tantum forte enim in certo loco huius arcus diversitas epicicli crescit tantum forte diversitas ecentrici minuit. Longitudo autem vespertina quia relinquitur post subtractionem diversitatis ecentrici a maxima diversitate gulus residuus post subtractionem duplicem causam crementi sui. Idengitudo matutina non curanda. In arcu vero GD post locum maxim
Abbreviated transcription (Latin):
ntor en longitudo matutĩa mai festam ht̃ couisã cͣmenti sui
unat facile in hoc site considerari p̃t longitudo mitutma
marma longitulo uo uesꝑtina incerti et dubii crementi
nst aͥ nõ manifesti licet enĩ angul R nn t̾seat tñ cũ hoc
rtã inguli ni. in c̾sait qui quidem demenilo est ab inguloai¬
i ut reliquit᷑ long itudo uesꝑtina Accidet itaq incerto loco
uiais ab ut qͣntũ acidit dec̾menitũ nnguli s in tm̃ feree
nuimut mgul a n Incertũ itaq eit qñ plta in hoc siti
opraieli maxiam haieñt longitutmnie uesꝑtinam ymo in płib
atib sib uicinis putabr hũ eq̃les longitulines uesꝑtinan
⁊ m̃obrem int̾ longitudinet muixniia que in arcu ab conti¬
gunt matutma dĩ taxat nob̾ consideranda censet᷑ In accu
uo bo qͥa diuisitas ecente dec̃scit et ai̾sitas epicicli e̾sait
esq quo ueniat epich ael laũ tẽrȩ uiinissrmĩ et cũ lengitudo
mnitutiã ex hiis tunc completur ei̾t ip̃a mc̾ti cͥmentiqͣntu

Expanded text:
terea longitudo matutina manifestam habet causam crementi sui; unde facile in hoc situ considerari potest longitudo matutina maxima. Longitudo vero vespertina incerti et dubii crementi erit aut non manifesti. Licet enim angulus KZM crescat, tamen cum hoc etiam angulus NZM crescit, qui quidem demendus est ab angulo KZM ut relinquatur longitudo vespertina. Accidet itaque in certo loco arcus AB ut quantum addit crementum anguli KZM tantum fere minuat angulus KZN. Incertum itaque erit quando planeta in hoc situ epicicli maximam habeat longitudinem vespertinam, ymo in pluribus partibus sibi vicinis putabitur habere equales longitudines vespertinas. Quamobrem inter longitudines maximas que in arcu AB contingunt, matutina dumtaxat nobis consideranda censetur. In arcu vero BG, quia diversitas ecentrici decrescit et diversitas epicicli crescit usquequo veniat epiciclus ad locum terre vicinissimum et cum longitudo matutina ex his tunc completur, erit ipsa incerti crementi. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
epicieli media descripsit igr linea medii motꝰ solis aingulim ati
et płta in opicielo angulũ ⁊ bn centꝵ uo epicieli angulum ail
qui eq̃pollet duob angulis eb  et bes Tree ĩgr anguli tbnbris
a eb. manebit ingulus b es equalie angulo h b n quate inet
es et bn conũicuntur eq̃clistantes qd eãt dem̃ostrandum .xi
Quilibet triu supiorũ ni linea medii motꝰ solis qͥntumlib ptas¬
ieta constitutꝰ iñ auge uera epicicli a eiꝰ opp̃to fore quincetiu
unde constabit centiꝵr epicieli et centre corporis plte sub uno selli
ꝑ ueniet in op̃p̃to uo̾ uigis q̃n eidem oppenetur ꝙ sic dem̃idi¬

Expanded text:
li media. Descripsit igitur linea medii motus Solis angulum AES, et planeta in epiciclo angulum TBN, centrum vero epicicli angulum AZB, qui equipollet duobus angulis EBZ et BEZ. Tres igitur anguli TBN, BEZ, muni angulo AEB manebit angulus BES equalis angulo HBN. Quare linee ES et BN convincuntur equedistantes, quod erat demonstrandum. ⟨X.11⟩ 11. Quilibet trium superiorum iracta constitutus in auge vera epicicli aut eius opposito fore convincetur. Unde constabit centrum epicicli et centrum corporis planete sub uno caeli perveniet; in opposito vero augis quando eidem opponetur, quod sic dem
Abbreviated transcription (Latin):
minuit᷑ ab eo si mĩor fuit et habebr motꝰ argumẽti medit
m yno die rectificatus quod intenclebat correlariumun
Mediorũ motuu ueneris pro tempore placitõ radices ꝯstitius
Sol uenus et mercuruis et in qñtitate et radicib medii mohla
gitudinis queniunt sed pro radite medii motꝰ argimenti
suie diuersitatis in uenere elige consicleraciem̃ cui fidem he
potes et ꝑ eam uelud inp̃ missa distancia płte alongͣͫ lonra

Expanded text:
t habebitur motus argumenti medius in uno die rectificatus, quod intendebat corolarium. ⟨X.7⟩ 7. Mediorum motuum Veneris pro tempore placito radices constituere. Sol, Venus, et Mercurius et in quantitate et radicibus medii motus longitudinis conveniunt. Sed pro radice medii motus argumenti sive diversitatis in Venere, elige considerationem cui fidem habere potes, et per eam velut in premissa distantiam planete a longitudine
Abbreviated transcription (Latin):
o t o muentꝰ sed angula b de reetꝰ est fit igit᷑ iriangul bd e
potoꝵ inguloꝵ unde ꝓporcio eb adbd. nota sed eat eh semidiat
pucl ade b nota ꝓporcio eego ꝓporcio e h ad b. ed nota fit et ꝓpt̾

Expanded text:
s BED inventus. Sed angulus BDE rectus est. Fit igitur triangulus BDE s BED inventus. Sed angulus BDE rectus est. Fit igitur triangulus BDE notorum angulorum. Unde proportio EB ad BD nota, sed erat EH semidiametri epicicli ad EB nota proporcio. Ergo proporcio EH ad BD nota fit, et prop
Abbreviated transcription (Latin):
bordituuie longiorem et ꝓpiorem tu̾siene inqua puctub sit
onsita m̃cda alongitudo longior et s. longitulo ꝓpior d bẽo pũ¬
N sit ille quesit: e respectus matꝰ regularitas ꝑ penditu
aquo e duco ꝑpendicularem de ad lmnẽa ag. et suꝑrent᷑ e
descubo ẽ culum epitieli ductis duaib ineis b et̾b h eum
contingentib inpinictis ÷ et h quos continuabo cũ cent᷑ piacli
imeis ez et eh sentia qiͦ epicieli e continuabo cũ centro indi
eb. producam ecĩa bn eq̃ distantem de quam canstat esse lunie¬
am medii motꝰ solis et ueneis hiis ita dispositis quera qͣnta
set d b. ⁊respectu semiᵗ  epicicli angul hb  notꝰ est qm̃ agcegitꝰ
et e duab longitudinib qre euis medietus st angulꝰ ebħ.
cognita et angulus h rectꝰ unde ꝑporcio eh ade bͦ nata inguli
deto e bn. scitꝰ relinquit subtͣcto angulo nb h longitudinis ma¬¬
ntme. noto ab angulo e bh noto scit᷑ itaq ei coalternꝰ angulꝯ¬

Expanded text:
iorem transiens, in qua punctum B sit centrum mundi, A longitudo longior, et G longitudo propior. D vero punctus sit ille quesitus cuius respectu motus regularitas perpenditur, a quo educo perpendicularem DE ad lineam AG. Et super centro E, describo circulum epicicli, ductis duabus lineis BZ et BH eum contingentibus in punctis Z et H, quos continuabo cum centro epicicli lineis EZ et EH. Centrum quoque epicicli E continuabo cum centro mundi per lineam EB. Producam etiam BN equedistantem DE, quam constat esse lineam medii motus Solis et Veneris. His itaque dispositis queramus quanta sit DB respectu semidyametri epicicli. Angulus HBZ notus est quoniam agregatus est ex duabus longitudinibus. Quare eius medietas, scognita, et angulus H rectus. Unde proportio EH ad EB nota. Angulus vero EBN scitus relinquitur, subtracto angulo NBH longitudinis matutine noto ab angulo EBH noto. Erit itaque ei coalternus angulu
Abbreviated transcription (Latin):
ge ablatit aũt hs et ꝙ d̾ eqͣlib manebit ꝙ ⁊ eqͣlis de Item ꝙ
iqͣ huius liea dłs d est tres partes et totidem gh ut tata h
est bo partes cit eigo ꝯ ⁊ za partes quãt angulĩ ꝙ dz nuoi qu
angulo g d sed dũo anguli dicti eqñtur. duab Eciis dioraa
eĩt angulo dos et ideo linea sz longior linea ds sed eñtle
eq̃lis gͥz qr̃e de longior est ed i ut̃q ĩt hoꝵ est distinciq crta
epicicłi a centeo mdi lnea quidem d dũ centꝵ epuaidi clisoit
alongitudimne. longiori ꝑ quatuor signa quĩa de bero dumneto
opposito aiugis ecentrici cõstat igit ꝓpositum :

Expanded text:
GE. Ablatis autem HG et GD equalibus manebit GZ equalis DE. Item ex 19a huius linea GD est 3 partes et totidem GH ut tota HZ est 60 partes; erit ergo GZ 57 partes. Quare angulus GDZ maior erit angulo GZD. Sed duo anguli dicti equantur duabus terciis duorum erit angulo DGZ, et ideo linea GZ longior linea DZ. Sed erat DE equalis GZ, quare DE longior est DZ. Utraque autem harum est distantia centri epicicli a centro mundi, linea quidem DZ dum centrum epicicli distat a longitudine longiori per quatuor signa communia, DE vero dum est in opposito
Abbreviated transcription (Latin):
Punctum quoddam cuuis respectu motus ueneris in longitid¬
nem regularis est detecnimare : hoc ꝑ dunt ħebmie
consideracios quaꝵ una ptolomei fuit in amo is ⁊drigni sdi
die mensis phormuth se octaui tn̾sacto ĩ mane diei t̾ci bie¬
batur eñ uenꝰ pliume langitudinis a medio loco solis in uigͣt
orponis solaũt medio cursu fuit in  g̃ et medietate gcl aq̃rii
Scotfifi  longitudo maior matatma medio loço solis azg¬

Expanded text:
Punctum quoddam cuius respectu motus Veneris in longitudinem regularis est determinare. Hoc per duas habebimus considerationes, quarum una Ptolemei fuit in anno 18 Adriani, secundo die mensis Formuth scilicet octavi transacto, in mane diei tercii. Videbatur enim Venus plurime longitudinis a medio loco Solis in 11 graScorpionis. Sol autem medio cursu fuit in 25 gradibus et medietate gradus Aquarii. Fuit itaque longitudo maior matutina a medio loco Solis
Abbreviated transcription (Latin):
cui arais ⁊ h R sub tensꝰ ei̾t notꝰ quo lo toto eͥtulo dempto manli
media habebimꝰ itaq et duab huius modi considet i tomssuu¬
płte a longͫ longiori epicicli discanciat et moe patebit aaut
opicieli siquis sit post integ̃s reuolucĩos desc̾ptus qui si enit̃
sit motuui argumenti suit diu̾sitatit ad tp̃o medũ ꝑ tibile
ersto bono sunt tabule si uõ mẽqlis ex cess diuuditł ncit¬

Expanded text:
cui arcus THK subtensus erit notus, quo de toto circulo dempto manebimedia. Habebimus itaque ex duabus huiusmodi consideracionibute a longitudine longiori epicicli distantias, et inde patebit arcus epicicli, si quis sit, post integras revolutiones descriptus. Qui si equalis fuerit motui argumenti sive diversitatis ad tempus medium per tabulas extracto, bone sunt tabule. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tentris a et g. duoc t̾culos uice epiccli describam quos contnsa
dut linte eh et ez inpũctis ħ et ÷ ductis punctis h et : qa
aũt et p̃missa angul geh longitu dinis maꝵ una st lonꝗtido¬
uesꝑtine magie notũ et ingulũ ÷ rectũ fit nota imea eu
spectu az qre tota linea ag. ⁊ espectu g h suue az semidiameta
epiereli nota fiet et enis mẽdia medictas eodem respastu na
unde et linea de nota et quia agͣ gatum duaꝵ langitulmũ
maioꝵ epicielo exñte mnt̃nsitu medio ecentati quẽa dirotũ
et considettcionib erebtis compeotũ est ñõ est mis ageato
hui d qđ acciit epicielo ep̃nte in longitudine longiori cerui

Expanded text:
. Et super duobus centris A et G duos circulos vice epicicli describam, quos contingant due linee EH et EZ in punctis H et Z, ductiautem ex premissa angulus GEH longitudinis maxime, scilicet lovespertine maxime notum et angulum Z rectum, fit nota linea AE respectu AZ. Quare tota linea AG respectu GH sive AZ semidiametri epicicli nota fiet, et eius medius medietas eodem respectu nota; unde et linea DE nota. Et quia agregatum duarum longitudinum maiorum epiciclo existente in transitu medio ecentrici, quemadmodum ex consideracionibus crebris compertum est, non est minus agregato huiusmodi quod accidit epi
Abbreviated transcription (Latin):
palli cuis t̾tumnferenciam centiũ ecentt̾i deferentis epicielũ
lostribit poñã que epicidũ induob sitib suꝑ centait d ete.
sie ꝙ pausas lineis d bet eb frant gbd̃. etgbe eq̃les ob hoc
oñi epiciolus eq̃les a longitudine longiori ħebit distunicias
dtmnat a centeo iñdi ꝙ̃ est a duco duat lineas quart una al
ilia a in contingentes epicidũ in letm inquib contastib ad
omugmiaciom putenis stellã esse ab a p duste sunt a e et ad
et luis somiᵃ epicicli suit Al ein Iun dico due angulos adb.
t a eb Irem q dͥuos dal. et ea in int̾ se eqͣles suꝑ p̃usto
̃ g statio angulũ ne. ⁊ eqlem angulo b d. posita g  eq̃li s¬
l̃i aingulũ n gh. equalem angulo gbtͦ poĩta gh. eqͣli gb du¬
at qͦ lineisd et h e planũ est et supͣ dictit ꝓpter eq̃litatem
motũ centri epicicli quidẽ suꝑb. et centro ecenta suꝑgn
q̃ id het duot sitꝯ epicieli strm zg. continuata occuerat
destdalat zt ꝑpendiculait suꝑ bo et gil ab ħ destendat¬

Expanded text:
deferentis epiciclum describit. Ponamque epiciclum in duobus sitibus super centris D et E sic quod productis lineis DB et EB fiant anguli GBD et GBE equales. Ob hoc enim epiciclus equales a longitudine longiore habebit distantias. Deinde a centro mundi, quod est A, duco duas lineas quarum una AL, alia AM contingentes epiciclum in L et M, in quibus contactibus ad imaginationem putemus stellam esse. Ab A quoque ducte sint AE et AD, et due semidiametri epicicli sint DL EM. Iam dico duos angulos ADB et AEB itemque duos DAL et EAM inter se equales. Super puncto enim G statuo angulum NGZ equalem angulo GBD posita GZ equali  angulum NGH equalem angulo GBE posita GH equali GB. Ductisque lineis ZD et HE planum est ex supradictis propter equalitatem motum centri epicicli quidem super B et centro ecentrici supclum ad hos duos situs epicicli. Item ZG continuata occurrat descendat ZT perpendicularis su
Abbreviated transcription (Latin):
sed tanguli ⁊ e n duo latẽa n⁊ et ze iam nota sunt et anpulia
quẽ ĩp̃a continent q̃e angul ÷ ne cognitꝰ eĩt qui equar mñ in¬
gulo men cũ utq lnenꝵ nͦ in et in et᷑ sit semi dimetes eent¬
ti eqͣlis fcit itaq anguli  ine et tn̾setꝰ cognitꝰ łuangulit
Ad semidiametꝵ ecentci om̃s lineas ⁊ eliqͣs certis subppercio¬
nib ⁊ efferre : ponat̃ ꝓlibito semidiamtt᷑ ecenta quotlo
paraiu ut bo more ptolomei cũ aũt ꝓpotcio semidiamete epitidi
ad lincã n muenta sit ex ĩs huius et ꝓportio n zad n in seĩ¬

Expanded text:
Sed trianguli ZEN duo latera NZ et ZE iam nota sunt et angulus quem ipsa continent, quare angulus ZNE cognitus erit, qui equalis est angulo MEN cum utraque linearum NM et ME sit semidiametro ecentrici equalis. Erit itaque angulus ZME extrinsecus cognitus. Triangulus Ad semidiametrum ecentrici omnes lineas reliquas certis sub proporcionibus referre. Ponatur pro libito semidiameter ecentrici quotlibet partium ut 60 more Ptolemei. Cum autem proportio semidiametri epicicli ad lineam NZ
Abbreviated transcription (Latin):
sit uesꝑtina alia matutina sed expediet ut ip̃e sint ꝓprit
et manifeste coñtiatatis uolo dice ut una manifestũ hãt
augumentũ et alia manifestũ dec̾mentũ et ut Illua plamꝰ
fiat infigua sit c̾culus ecentͥcꝰ eq̃ne motũ centri epiadi
lmta q bd orthg̃oliter secet linẽa a ꝙ. ĩ pucto  eĩt itapa
longitudo longior eqͣntit g ur̃o ꝓpior si b et d longitudines
medie ipud duo pũcta a et o. nulla est diu̾sitas que ꝓpt̾ ercent¬
cum accidit apud b. ãt et d. maxuna sit ꝙ ⁊ cedendo aba
adb continuit c̾sat angul huits diu̾sitatit ⁊ pũsto bobil
s. contiue dec̾sat stz agad d duesi cresat et a pũcto qͥ ali¬

Expanded text:
sit vespertina et alia matutina, sed expediet ut ipse sint proprie et manifeste contrarietatis. Volo dicere ut una manifestum habeat augmentum et alia manifestum decrementum. Et ut illud planius fiat in figura, sit circulus ecentricus equans motum centri epicicli lineaque BD orthogonaliter secet lineam AG in puncto Z. Erit itaque A longitudo longior equantis, G vero propior, sed B et D longitudines medie. Apud duo puncta A et G nulla est diversitas que propter ecentricum accidit, apud B autem et D maxima, sic quod procedendo ab A ad B continue crescit angulus huius diversitatis, a puncto vero B ad G continue decrescit, sed a G ad D rursus cres
Abbreviated transcription (Latin):
dicbist ditb iñ fictit in mane diei t̾cii tunc eñĩ bidelut᷑
uinus p̃ cedere hinca rectam que tnsit ꝑ p̃cedentem teuim
saliq icapite. acietis &x istencũ et ꝑ eam que in pede cus
ꝓstiemo est p̃ceaeit inqͣm uidelut᷑ ꝑ i gͣ ⁊ ꝙ mͣ et eãt qͥlist̃¬
an umeis ab ea stella que est incapite arietit sere dupla di¬
tmnit ip̃nus uent̃is quea stella inpostremo pede est stelle
ant quo incapite nuetis est locues ecat tunc mb gͣ et ⁊b m̃¬

Expanded text:
diebus transactis in mane diei tercii. Tunc enim videbatur Venus precedere lineam rectam que transit per precedentem trium stellarum in capite Arietis existentium et per eam que in pede eius postremo est. Pneris ab ea stella que est in capite Arietis fere dupla distantie ipsius Veneris a stella que in postremo pede est. Stellae autem que in capite Arietis est locus erat tunc in 6 gr
Abbreviated transcription (Latin):
Et int̾ consicderaciõm tuam et instans ad qd̃ radicem censti¬
mendam uoles motũ mediũ diu̾sitatit ꝑ tabulat suas addiste
quaem quidem motũ argumenti subtrahe a distancia plte ab aue
ipicidi quam dedit consilecacio accomodatis. integris more soli¬
⁊ si opus fu̾it reuolucionib Illud quidem faciet si instant
tonsideracionis instanti cui radicem elaboas postẽiꝰ fuit di
ue̾o prius fuĩt dicte distancit addas hunc motũ medũi ar¬
imenti et abiectit integtis si que x teuerint renolũtioib

Expanded text:
d radicem constituendam voles, motum medium diversitatis per tabulas suas addisce. Quem quidem motum argumenti subtrahe a distantia planete ab auge epicicli quam dedit consideracio, accomodatis integris more solito, si opus fuerit, revolucionibus. Illud quidem facies si instans consideracionis instanti cui radicem elaboras posterius fuerit. Si vero prius fuerit, dicte distantie addas hunc motum medium argumenti, et abiectis
Abbreviated transcription (Latin):
Proporciom semidiametei epicicli ad lmeta contentam intr
centꝵ epicicli in longitudine longiori et idem centu qi¬
cieli i opp̃to constitũti mĩare lmea recta ag tnsent
ꝑ longitudiem̃ longiorem et ꝓpiorem ẽqntis in qua p̃uttꝰ
b sit centꝵ indi ba. tn̾seat ꝑ io ꝙ̃ librabo. uẽo ꝑ ioꝓ¬
arietis et sũ duo p̃ucta a et ꝓ duo t̾culi epicieli uicem lu¬
turi puigant᷑ ductia be et b. d contingentib epiciclosã
matutia m p̃usto dmn uespertina uõ n e qͥa ataq anguli abo per¬

Expanded text:
Proportionem semidiametri epicicli ad lineam contentam inter centrum epicicli in longitudine longiori et idem centrum epicicli in opposito constituti numerare. Linea recta AG transeat per longitudinem longiorem et propiorem equantis, in qua punctus B sit centrum mundi. BA transeat Arietis. Et super duo puncta A et G duo circuli epicicli vicem habituri pingantur. Ductis BE et BD contingentibus epiciclos cum matutina in puncto D
Abbreviated transcription (Latin):
ecentrici sicut in mercurio contingebat ỹmo p̃cedents quido
a longitudine longioti uersue ꝓpietem contrut cresit ha igañ
longiõem eundo continue decrescit liquido constibit ctentacũ
Habemꝰ iꝑit᷑ ꝓportiõm semidiametri epicicli ad semidianeꝵ
posita aũt semidiametro ecentrici bo parcũ muenit ditdła

Expanded text:
o contingebat, ymmo procedente epiciclo a longitudine longiore versus propiorem, continue crescit hoc agregatum opiori versus longiorem eundo, continue decrescit, liquido constabit ecentricum Habemus igitur proporcionem semidiametri epicicli ad semidiametrum Posita autem semidiametro ecentrici 60 partium invenitur dista
Abbreviated transcription (Latin):
aut angul di zl eq̃lis dluob sol. et ⁊ ld iam tognit quaise ĩpaguro
et arcus Ri. qui ei subtendit᷑ nũatus ciũ si uamus fener
hac nõtũ adięcetĩꝰ colligemꝰ tandem totũ arcũ tł cognieui
quem querebamꝰ: Alia considecacio ad meccuriui fuit ĩm̃
riͦ qm̃ admodũ scuipsit dyonisuis referente ptolemeo re diob

Expanded text:
autem angulus KZL equalis duobus ZDL et ZLD iam cognitis; quare ipse notus et arcus KL, qui ei subtenditur, numeratus. Cui si arcum TK ante hac notum adiecerimus, colligemus tandem totum arcum TL cognitum, quem querebamus. Alia consideratio ad Mercurium fuit in anno 21o, quemadmodum scrips
Abbreviated transcription (Latin):
Iameter ecentuçi beneris ꝑ longitũdiem longiorem qug
dat ꝓpiorem tñ siens quib inpũctis ecliptitam s tũt
et periri: Non aliter p̃ m meccurio Illud mursstiter
est Considerabimꝰ enĩ duo loca solis media uenrte maqmat
et int̾ se. eqͣlis a loco solit medio longitudinee qrias hntr

Expanded text:
iameter ecentrici Veneris per longitudinem longiorem eius atque propiorem transiens quibus in punctis eclipticam secet experiri. Non aliter quam in Mercurio illud investigandum est. Considerabimus enim duo loca Solis media, Venere maximas et inter se equales a loco Sol
Abbreviated transcription (Latin):
otbat᷑ cognita fuit eñi a  ioꝯ partee z m̃ et semidiamet᷑
epicili sꝯ̃. partes ꝯ mͣ qre n nota sed es p̃cedenti nota
fuit be eodem respectu cui eqlis est ze qre nze tañqire¬
cta est nota et euis medietas n in siue in e nota et hec
est semidiameteꝵ ecentrici demptu ig̃r inn etn relinq̃tur
nota et eq̃lis fert linee ⁊ ħ cuius potebat᷑ scĩa Ꝙ si p̃cisis

Expanded text:
ta et semidiameter epicicli 39 partes 9 minuta; quare NZ nota. Sed ex precedenti BE nota fuit eodem respectu, cui equalis est ZE. Quare NZE tanquam recta est nota, et eius medietas NM sive MZE nota. Et hec est semidiameter ecentrici. Dempta igitur NM ex NZ relinquetur MZ nota, et equalis fere linee ZH, cuius petebatur scientia. Quod s
Abbreviated transcription (Latin):
Ruor est mulora eut edl. nota respectu d g et sili x leodem
uspetu unde tote linca hl. nota et residua de semidiamit᷑
caontti l nota t qͥa linea d l. est nota eĩt dz. nota rospestu
smidimet ecentci h.3. sed eodem respectu ⁊t nata est et an¬
gulis ⁊ rectus quaĩe angulus ÷ d t notꝰ et duplus ad eũ angł¬
ta ꝑli fasta ĩor diligeñti nũacione exibit angulus t dAꝗa¬
porem̃ qd m̃ feca ut qͣtuor recti sunt zbo partestantꝰ ecia
epmmẽto uisuali comꝑit᷑ hic angul qđ quidem hactenꝰ attem¬
nntioem ertitudiã habeat de ꝓporaionib lineaꝵ suꝑuit
muentis di eñĩ nũs obẜuationi rospondebit hauo dubiuim
pumia s disiones duuisitatib motũus m̾curii expedite ĩbenee aex

Expanded text:
rum est angulorum, erit DL nota respectu DG et similiter GL eodem respectu; unde tota linea HL nota et residua de semidiametro ecentrici LZ nota. Et quia linea DL est nota, erit DZ nota respectu semidiametri ecentrici HZ. Sed eodem respectu ZT nota est et angulus T rectus, quare angulus ZDT notus et duplus ad eum angulus TDK. Facta igitur diligenti numeratione exibit angulus TDcti sunt 360 partes. Tantus etiam experimento visuali comperitur hic angulus, quod quidem hactenus attemut maiorem certitudinem habeas de proporcionibus linearum superius inventis. Si enim numerus observationi respondebit, haud dubium quin occasiones diversitatibus motuum Mercurii expedite invenerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
et tanto necui sp̃tenddit᷑ epicielꝰ in hoc situ uere longitudo
desptina a loco solis medio in longitudine ꝓpiori r eꝑta fut ⁊z
subtendit᷑ epicichꝰ in longitudine ꝓpiori ep̃ns constat igitirr
inmorẽ cent᷑ m̃di epiciclũ esse a longitułie longiori ꝑt.
rn distantem quam in longiᵘ ꝓpieri constitutũ ꝓpt̾ hanc

Expanded text:
et tanto arcui subtenditur epiciclus in hoc situ. Verum longitudo vespertina a loco Solis medio in longitudine propiori reperta fuitsubtenditur epiciclus in longitudine propiori existens. Constat igitur viciniorem centro mundi esse epiciclum a longitudine longiori per 4 signa distantem quam in longitudine propiori constitutum. Propter hanc
Abbreviated transcription (Latin):
medii motꝰ solis et l n elongacio matutĩa maxiã a medio loto
słe ad hũc sitũ epicieli ẽt angul in i n elongicio uesꝑtna et
N hũt modũ in toto arcu ab.gͦ. elongacio matutiã maxĩa con¬
solit ex angulo du̾sitatis ecentti et angulo clui sitifis mazi¬
nr epicieliͦ longitudo ueo uesꝑtmra mux̃ nna resianũ eit¬

Expanded text:
maxima a medio loco Solis ad hunc situm epicicli et angulus MZN elongatio vespertina. Et ad hunc modum in toto arcu ABG, elongatio matutina maxima constabit ex angulo diversitatis ecentrici et angulo diversitatis maxime epicicli; longitudo vero vespertina maxima resi
Abbreviated transcription (Latin):
In arcu demq da ambe dusitates dec̾samt et quib lorgitudo
uesꝑtine consistit qre ĩpa uesꝑtun elongacio maniteso eit ltoa¬
ti mitutina aũt meccci ad sũmam igit lougitudnies matiba.
in arcu ab. longitudib uesꝑtinis in arcu ad recte contie dr̃e¬
tur cũ hec minifesti crementi ille uo̾ manifesti de cem̃at
sint uesꝑtine itidem in arau bg. ad locũ centri epiadi centa
teret uicinissimi matutinis in arcu gd. a loco centri epicieliene
t̾it uicitussimo conrie et istunt ꝙ ille manifeste ciescĩt het
uo̾ manifeste de crescant Relinquaꝵ aũt mille merebintir
int̾ se dici cõrie licet eñĩ cõnriat scdm matutinũ et ueptmĩ
denõiaciones accipĩat tñ scđm cremẽtum et decremẽtum mmes
ille uo quas cõnrias tecta dixmniꝰ instituto iño conclurat iuih¬

Expanded text:
ibus longitudo vespertina consistit, quare ipsa vespertina elongatio manifesti erit decrementi; matutina autem incerti. Ad sumam igitur longitudines matutine in arcu AB longitudinibus vespertinis in arcu AD recte contrarie dicentur cum hec manifesti crementi, ille vero manifesti decrementi sunt. Vespertine itidem in arcu BG ad locum centri epicicli centro terre vicinissimum matutinis in arcu GD a loco centri epicicli centro terre vicinissimo contrarie existunt quod ille manifeste crescant, hee vero manifeste decrescant. Reliquarum autem nulle merebuntur inter se dici contrarie; licet enim contrarias secundum matutinum et vespertinum denominationes accipiant, tamen secundum crementum et decrementum minime. Ille vero quas contrarias recte diximus instituto nostro conducent. Du
Abbreviated transcription (Latin):
pstñ det centi epicidi tn̾seunte eristit hoc itup rasto e qui
p brnsum comꝑt est diisitati smmilit uidebit ebentie un
d habitucdines diuersoꝵ motiũ mercurii congrure speculati:
cosclam p̾mo c̾culum abs. suꝑ cius centio d. motꝰ ineccurii in
or huni ecentti cuiꝰ nomen eqͣntic est g uõ ꝓpior̃ deuido ex
Ia acipio dz. eqͣlem de suꝑ centeo ⁊ scd̃m q̃ntitatem ⁊ d fiat¬

Expanded text:
punctum D et centrum epicicli transeunte existit. Hoc itaque pacto ei que per sensum comperta est diversitati similis videbitur evend habitudines diversorum motuum Mercurii congrue speculari. Describam primo circulum ABG, super cuius centro D motus Mercurii in or huius ecentrici, cui nomen equantis est, G vero propior. Deinde ex DA accipio DZ equalem DE, et super centro Z s
Abbreviated transcription (Latin):
oratobem langiorem econtrici at ꝓpiorem quẽ admedum sellis
hos moueri. D et consideraciõib ptolomei et coꝵ qui ip̃m p̃ces¬
euit toneluđx Ilud hoc pacto in anno ⁊3ͦ quẽ ad modi scripsit
ionisis ptolomeo referente ⁊ i die tn̾sacto menẜ idis uidebit᷑
nercuriꝯ apud stellã uehement̾ lucidam que est ocientłis incapͥ¬
cino distans ab ead q̃ntitate t̾um dicmnetꝵ liũirium astonas¬

Expanded text:
quemadmodum stellas fixas moveri. Ex considerationibus Ptolemei et eorum qui ipsum precesserunt, concluditur illud hoc pacto. In anno 23o, quemadmodum scripsit Dionisius Ptolemeo referente, 21mo die transacto mensis Idis, videbatur Mercurius apud stellam vehementer lucidam que est orientalis in Capricorno, distans ab eadem quantitate trium diametrorum luna
Abbreviated transcription (Latin):
Punctum cuuis respectu merturiꝰ ⁊ egulãe longituolimis he mo¬
tũ determinare: Duob ad hõe ꝑueniem considtatot
longitudiͫ mignaꝵ quaꝵ ut̾q sit in eodem loco a longitudoñt
longiori et nt̃ facilius fiat opus sit in ditaq longitudiũ q¬
stm̃er epicieli scdm mediũ ciresũ alorgitu  longiori ꝑtũa sã

Expanded text:
Punctum cuius respectu Mercurius regularem longitudinis habet motum determinare. Duabus ad hoc perveniemus considerationibus longitudinum magnarum quarum utraque sit in eodem loco a longitudine longiore, et ut facilius fiat opus, sit in utraque longitudinum distantia epicicli secundum medium cursum a longitudine longiori per tria
Abbreviated transcription (French):
anguli t et Rrecti Ideo dt eq̃lis eit ea quãe totibl d e
tot̾i be. et facta b. a qũ duob angulir db. ⁊ et e ba enilis
fiet ad eq̃lis ae et anoul bda eqͥlis angulo bea que pu
fiet al eilis a in hinc angulus dal. eq̃lis ingulo e a m̃quisa
nnguli maxuni quib semidiametei epicielĩ subtendũt

Expanded text:
anguli T et K recti; ideo DT equalis erit EK. Quare tota BD equalis toti BE. Et facta BA communi duobus angulis DBA et EBA equalibus, fiet AD equalis AE et angulus BDA equalis angulo BEA, qui sufiet AL equalis AM. Hinc angulus DAL equalis angulo EAM, qui sunt anguli maximi quibus semidiametri epicicli subtendunt
Abbreviated transcription (Latin):
ac triũphis ascendit᷑ ¶¶ hꝰ stelle et uirgilius poeta mem̃t ĩ bucolito car-¬
mine et silachrũ ip̃m cesaris iudicio cuiꝰ in utice stella est. deniq
opprobrũ illud qd̾ cõuirati in extũctũ meditati er̃at. p̾mo qͥdem ĩtpi
ac locũ cedis ꝟ̾sũ est Nlam et curĩa ip̃am ceu ĩfaustũ locũ claudi
iussini ẽ. hodioq p̃ausa. uixq accessibilis est. diis marrias parrici¬
diũ noĩari. hoc adicõ neuniꝙͣ die illo senatus hẽretur. Dictũ eciã in
ip̃os sedit auctores. quorũ nulliꝰ tennio ãpliꝰ suꝑuxit. nullꝰ morte
obiit naturali dampnati om̃s diu̾s euẽtibus ꝑiere. alii naufragio.
bello alii. quidã serp̃o gladio quo cesarẽ uulu̾auer̃at ocaderũt ut euidẽ¬
ter oñderetur cedem illa nec deo nec hõibus placuisse

Expanded text:
ac triumphis ascenditur. Huius stelle et Virgilius poeta meminit in bucolico carac triumphis ascenditur. Huius stelle et Virgilius poeta meminit in bucolico carmine, et simulacrum Cesaris ipsum indicio, cuius in vertice stella est. Denique opprobrium illud, quod coniurati in extinctum meditati erant, primo quidem in tempus ac locum cedis versum est; nam et curiam ipsam ceu infaustum locum claudi iussum est, hodieque preclusa vixque accessibilis est; et Idus Martias parricidium nominari, hoc adiecto, ne unquam die illo senatus haberetur; deinde dictum in ipsos cedis auctores, quorum nullus triennio amplius supervixit, nullus morte obiit naturali: damnati omnes diversis eventibus perdere, alii naufragio, bello alii; quidam se ipso gladio, quo Cesarem vulneraverant, occiderunt; ut evidenter ostenderetur cedem illam nec Deo nec hominibus placuisse
Abbreviated transcription (Latin):
herulũ cm̃am infelicem q̃dam hominẽ casu obuiũ errore nõis delusa des¬
terpsit credens alid esse quẽ mordacit᷑ ꝑ eos dies conͣ resar̃e locutũ esse
constabat. Affixũq haste caput uel talit̾ suũ ducẽ ulta gestauit dic
aliene tulpe ille ĩocens penas dedit. Post hͨ mummidici lapidis colump¬
nã in eodem loco posuit uig̃ĩt pedũ altitudinis insc̾ptione addita panti
prie ad quã et sacrifiçae et hon̾e et iuraͥe ꝑ resarẽ diucius obsinatũ est
periit ãno etatis uiͦ. et lͦ. relatus ẽ in mĩo deoꝵ / nõ mõ p̾ncipũ aũc ͭ¬
opinione eña ppłori. ⁊ lamr ludis quos ibi Augustꝰ cesar h̃es eiꝰ
insatuit. Crmita q̃dam stella .uii. cõtimus diebus crͣ .xi. hor̃a lucis
aꝑꝑuit persuasũ q est tredule plebi cesaris eẽ amimã ĩ celũ admissi qu
ꝓfecto aliis uis qͣ armis et bellis. aliisq ꝙͣ de armato hoste uictoriis

Expanded text:
Hevilum Cinnam, infelicem quemdam hominem, casu obvium errore nominis delusa disHevilum Cinnam, infelicem quemdam hominem, casu obvium errore nominis delusa discerpsit, credens alium esse, quem mordaciter per eos dies contra Cesarem locutum esse constabat, affixumque haste caput, velut taliter suum ducem ulta, gestavit. Sic aliene culpe ille innocens penas dedit. Post hec Numidici lapidis columnam in eodem loco posuit XX pedum altitudinis, inscriptione addita: Parenti patrie; ad quam et sacrificare et vovere et iurare per Cesarem diutius observatum est. Periit anno etatis VI et L, relatusque in numerum deorum non modo principum aucAugustus, heres eius, instituit, cometa quedam stella VII continuis diebus circa XI horam lucis apparuit, persuasumque est credule plebi Cesaris esse animam in celum admissi; quo profecto aliis viis, quam armis et bellis, aliisque, quam de armato hoste victoriis
Abbreviated transcription (Latin):
magistratibꝰ delatus est. dũq ubi nã cremãdus ẽẽt in q̃onẽ uẽiss
aliiq in curia ĩqua occisus erat. alii in cella iouis dice̾nt. subito
duo uiri ignoti succincti gladiis et iacula bina gestãtes ardẽtibus
tereis igne accẽso diremerant litem secutiq om̃s qͣi diuinitꝰ prem̃o¬
stratã uiam anulti restes. multi arma qͥbus ornati ad uenerant
flãmis n̾etere p̃npue uet̾ani qui sub illo uictorio sissie militarant quasi
iam armis uale dicerent illo extincto qui sũmũ fu̾at decus armorũ. Ma¬
trone etiam sua mignem et filiorũ ornamĩta iactabãt. luctus ingens fuit
nõ roͣnorũ mõ sed exteraꝵ quoq genciũ. maxĩe iudeoꝵ qͥ sepulchrũ eiꝰ
aliquot continius noctibus pio officio freꝙ̃tarunt ꝑacto fun̾e plebs ro¬
mana ad domũ bruti et cassii facibus armata cõtendit. uixq inde repulsa

Expanded text:
magistratibus delatus est; dumque, ubinam cremandus esset, in questionem venisset, magistratibus delatus est; dumque, ubinam cremandus esset, in questionem venisset, aliique in curia, in qua occisus erat, alii in cella Iovis dicerent, subito duo viri ignoti, succincti gladiis et iacula bina gestantes, ardentibus cereis igne accenso, diremerunt litem, secutique omnes quasi divinitus premonstratam viam, multi vestes, multi arma, quibus ornati advenerant, flammis iniecere, precipue veterani, qui sub illo victoriosissime militarant, quasi iam armis vale dicerent, illo extincto, qui summum fuerat decus armorum. Matrone etiam sua in ignem et filiorum ornamenta iactabant. Luctus ingens fuit, non Romanorum modo, sed externarum quoque gentium, maxime Iudeorum, qui sepulcrum eius aliquot continuis noctibus pio officio frequentarunt. Peracto funere, plebs romana ad domum Bruti et Cassii facibus armata contendit, vixque inde repulsa
Abbreviated transcription (Latin):
Et uestis in qua erat occis ꝰ ad cõmisacõ spc̃anciũ excitandam. sił¬
q int̾ ludos funereos ad missicordiã occisi. et ĩuidiã ocasorũ pacu-¬
mariũ illud int̾ alia decãtatũ men seruasse ut ẽẽnt qͥ me ꝑde̾nt lau¬
datiões in fun̾e uiroꝵ illustriũ fieri solite propt̾ prolixitatem et põ¬
pani funeris cui diues nõ suffectura uidebat᷑ pret̾ͥmisse sũt. earũq
in locũ senatus ꝯsultũ brene ꝑ preconẽ iussu consulis recitatũ est
quo cesari om̃s honores diuinos hũanosq decreuerat. Et preterea
iusiurandũ quo se om̃s pro salute eiꝰ obligauerat ut eindencius nõ
modo cedis. sed ꝑiueñ stelus esset pari compẽdio ꝑmissũ est. mu¬
nera ad funꝰ ex more ferentibus ut snĩ ordine quo quisq uellet in
itinere suũ munꝰ in campũ ip̃m marciũ deferret Inde in forũ a

Expanded text:
et vestis, in qua erat occisus, ad commiserationem spectantium excitandam; simet vestis, in qua erat occisus, ad commiserationem spectantium excitandam; simulque inter ludos funereos ad misericordiam occisi et invidiam occisorum Pacuvianum illud inter alia decantatum: Men' servasse, ut essent, qui me perderent? Laudationes in funere virorum illustrium fieri solite propter prolixitatem et pompam funeris, cui dies non suffectura videbatur, pretermisse sunt, earumque in locum senatus consultum breve per preconem iussu consulis recitatum est, quo Cesari omnes honores divinos humanosque decreverat, et preterea iusiurandum, quo se omnes pro salute eius obligaverant, ut evidentius non modo cedis, sed periurii scelus esset. Pari compendio permissum est munera ad funus ex more ferentibus, ut sine ordine, quo quisque vellet in itinere, suum munus in campum ipsum Martium deferret. Inde in forum a
Abbreviated transcription (Latin):
hedem. sed bello exorto mutãdi testam̃ti iustissima cã fuit. Nemo
enĩ hostem sibi rult hedem legritũ poplo rõno pu ͨ ͤ reliquit ortos
quos circa tiberim hẽbat p̾uate aũt ac uiritũ trecentos sext̾nios
qd legatũ iugens fuisse qusquis ppłi nuositatẽ attendit intelliget
decreu̾ant occisores corpus ĩtyberim iacta̾e bona publica̾e: acta re¬
uocare. sed magnitudine ꝑꝑetrati faciuoris attoniti et metu .M. an¬
tomii qui tunc cõsul. et lepidi qui mgr̃ equitũ dictatori erat abster¬
riti desciteruut. fuitq illis unica fuge cura et insi eã ludibriũ
extincto p̃ꝑatiu mĩficos in hõies usũ est. Rogus ei accesus ĩ cãpo
marcio secũs tumulũ uilie nescio qͥd̾ ani filie an sororis utriq em̃ no-
men fu̾at. edes aurea tẽpli in formã mẽorie eiꝰ extructa lectus ebur¬
nens auro stratus ac purpura ad caput eius troph̃m ad glorĩã

Expanded text:
heredem; sed bello exorto, mutandi testamenti iustissima causa fuit; nemo heredem; sed bello exorto, mutandi testamenti iustissima causa fuit; nemo enim hostem sibi vult heredem legatum. Populo romano publice reliquit hortos, quos circa Tiberim habebat, private autem ac viritim trecenos sextertios, quod legatum ingens fuisse, quisquis populi numerositatem attendit, intelliget. Decreverant occisores corpus in Tiberim iactare, bona publicare, acta revocare; sed magnitudine perpetrati facinoris attoniti et metu Marci Antonii, qui tunc consul, et Lepidi, qui magister equitum dictatori erat, absterriti destiterunt, fuitque illis una fuge cura, quoniam etiam ludibrium extincto preparatum mirificos in honores versum est. Rogus enim accensus in campo Martio secus tumulum Iulie, nescio quidem an filie an sororis, utrique enim nomen hoc fuerat; edes aurea templi in formam eius memorie extructa, lectus eburneus auro stratus ac purpura, ad caput eius tropheum ad gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
uoce tñ emissa. et i. bruto inse irruẽti grecũ fertur nescio qd̾ bre¬
ue dixisse de quo cesarem ipm̃ dr̃e solitũ refert çicero epłaꝵ ad¬
athicũ libro. ixͦ. n lagni refert quid hic uelit sed quidquid nolet ual¬
deuolet. Et ip̃e quidẽ in extremo toga caput obmibit. lenaq sinũ
uestuñti ad inferiores partes corꝑis oudit extendit quo casꝰ esset ho¬
nestior. Ita ille qui tot terras pͥmũ. pꝰ in urbe roma t̾rarũ orbõ mĩa
occubuit.Inq oem̃ terram auditus ẽ rume fragor ingentis
Iuam indigne autẽ sit occisus uel hunic p ꝙ plures ex hiis qui
eu occiderũt in testam̃to eius silii. si quis forte nasc̾etur tuto̾es
erãt noĩati. quid̃ quoq in scdis hedibus scripti er̃ãt ut d. brutꝰ
qui maxume ĩ cede hac p̾cipue uidet᷑ ip̃ius fuisse qd qͥdem testiũ
pancis añ mortem mẽsibus fec̾at. Nam in alto añ belli ciuilis ĩi¬
ciũ ut quidam tradũt. Gn. pompeiũ generũ suũ unicũ scripserat

Expanded text:
breve dixisse, de quo Cesarem ipsum dicere solitum refert Cicero epistolarAtticum libro X: Magni refert, quid hic velit; sed quicquid volet, valde volet. Et ipse quidem in extremo toga caput obnubit, levaque sinum vestimenti ad inferiores corporis partes extendit, quo casus esset honestior. Ita ille, qui tot terras primum, post in urbe Roma terrarum orbem mira occubuit, inque omnem terram auditus est ruine fragor ingentis. Quam indigne autem sit occisus, vel hinc patet, quod plures ex his, qui eum occiderunt, in testamento eius filii, si quis forte nasceretur, tutores erant nominati; quidam quoque in secundis heredibus scripti erant, ut Decimus Brutus, qui maxime in hac cede ac precipue videtur impius fuisse. Quod quidem testamentum paucis ante mortem mensibus fecerat. Nam in altero ante belli civilis initium, ut quidam tradunt, Pompeium generum suum, unicum scripserat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnta uenit ĩ curĩa pompeianña q̃ est trapei rupis ĩlatere expedic̃o
ꝑticam aĩo agitrus ibi dũ assedisset ꝯurati eũ sub pretextu obse¬
quii cirtũsistũt. cũ cmiber tullius qui pͥmꝰ sibi tãti facinoris ꝑtes
cissumphat accedens nescio qͥd poposcit Negãti in p̃sens inq aliud
tempꝰ rem traheti ab utroq hũero togt̃i incũbꝰ arripuit exclamã¬

Expanded text:
 est Tarpeie rupis in latere, expeditionem Parthicam animo agitans. Ibi dum assedisset, coniurati eum sub pretextu obsequii circumsistunt; quum Cimber Tullius, qui primus sibi tanti facinoris partes assumpserat, accedens nescio quid poposcit. Neganti in presens inque aliud tempus rem trahenti ab utroque humero togam manibus arrip
Abbreviated transcription (Latin):
ut presertum mũdensi die fcm̃ est narramiꝰ ohibens futaui esper.¬
merart osq adeo ut̃. miaũ eius signu relinq̃ret abiretq el ñe ter
impatore uexillifer remane̾t. De hat bellica utute at felicitate p̃ci¬
putuq celeritate et si habunde sit dictũ neq alius hoi ctotti hec dicat
historia uõ est tũ omietẽdũ cit̾onis testimõiũ. qm̃ licet uulititisi:
dibus qpes otissiemũ est mñ eltu̾ssiniũ siłq uissinñ⁊ s oleo sẽpe iqust¬

Expanded text:
ut presertim Mundensi die factum esse narravimus, cohibens fugam et paut presertim Mundensi die factum esse narravimus, cohibens fugam et paruerit usque adeo, ut in manu eius signum relinqueret abiretque, et ipse ex imperatore vexillifer remaneret. De hac bellica virtute ac felicitate precipuaque celeritate etsi abunde sit dictum, neque aliud tota hec dicat historia, non est tamen omittendum Ciceronis testimonium, quoniam, licet vulgatissimum omnibusque notissimum, est