comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
populi discordiaꝵ sceleꝵ q om̃i
uius tu tã uecabens. Quomodo
inquient saiũt ent eccẽ coepus
caput Est ne oio te tanti uel
aoeũ poculum uẽ cabile p̃pu¬
ieuin ul gẽmatus uertex ut
quietis ⁊ fame p̾cis queri uelit
Hͣn suliũ pontifite Iu elcũs¬
S uersa ut lib hac in re tam
expedita hodie quod est totũ uel
mane ue duꝵ est ut nõ mu̾to
quidam sium pontifices tedio ieꝵ
Sicti/ nõ supplicũd alued ꝙͣ felici¬
tatem illam hostib suis õptaue¬
runt nam ut pautis expediã
le sũmũ est aĩẽ ꝑicalũ sima
Sũmi pontisicatꝰ sedem tenes
Tnon tenebis dur bieuis est
hoĩi uita regum uienior ponti¬
ficũq uieuissima eo ꝙ p̾ter pon¬
dus uascatcu curarp etas ip̃a põ¬
que ad hoc culnẽ nisi ad mod
fessa uix ꝓuenit. G Sium põ¬
lifitatus in uertice sedeo ẜ qruo
subliuor sedes eo granior caũs
uix eo alto sine ꝑiculo aut labo¬
re destendr̃ cura ut destendas so¬

Expanded text:
populi discordiarum scelerumque omnium populi discordiarum scelerumque omnium unus tu causa vocaberis. “Quomodo” inquient “sanum erit ecclesie corpus, caput?” Estne, oro te, tanti vel aureum poculum vel cubile purpureum vel gemmatus vertex, ut quietis et fame pretio queri velit? In summum pontificem sum electus. Versa ut libet: in re tam expetita hodie, quod est totum vel inane vel durum est, ut non immerito quidam summi pontifices, tedio rerum victi, non supplicium aliud quam felicitatem illam hostibus suis optaverint: nam, ut paucis expediam, lum, summa Summi pontificatus sedem teneo. Non tenebis diu: brevis est hominum vita, regum brevior, pontificum brevissima, eo quod preter pondus vastatricium curarum, etas ipsa ponque ad hoc culmen nisi admodum fessa vix pervenit. Summi pontificatus in vertice sedeo. Quo sublimior sedes, eo gravior casus; vix ex alto sine periculo aut labore descenditur. Cura ut descendas so
Abbreviated transcription (Latin):
beto suũ scito sic qui astedisse di¬
cens descendisti unus Iam illo ꝵ
astendũt ¶q ad colos ⁊ descẽdũt
usqi ad abissos quoꝵ aĩã in eis
tabescẽte ꝓp̃ negotõp ittipliciũ
pcollam turibati sunt ⁊ moti funt
ficut᷑ obrius ⁊ om̃is sapiã eorũ
beuorata est O Suĩi soliũ
põtificatus ascend E Qruo ax¬
io altius ⁊ benti plures ⁊ ꝑt¬
culosior tempestas/. O Romanus
pontifex factꝰ sum ꝙ Quo ma ͬ
Sibib roma est eo maior te laboꝵ
moles manẽt eiũs qui te colant
qui adorent qui obsideant autcꝯ¬
stent qui tibi ẜico t̾ram st̾u̾ant
aureo mueos fienent equos qui
una dapes ꝙ insiruãt ac planbãt
ꝓpstũ pontificib in auditũ obsequii
genus ex diu̾so erunt qui obissis
rebus spis in te figant oculos te
notent  dete Iudicent et ꝙͣ iuste
deus Gideret qui demq mores
trios arguant uedba distorq̃ant
famã latenit uitam carpãt qtq̃d
usꝙ̃ mali ent quasi e fonte uni¬
co maloꝵ ex te prodisse dicent

Expanded text:
ro servum scito. Sic qui ascendisse diceris, descendisti, unus iam illorum“ascendunt usque ad celos et descendunt usque ad abyssos”, quorum anima in eis tabescente propter negotiorum multiplicium procellam “turbati sunt et moti sunt sicut ebrius et omnis sapientia eorum devorata est”. Summi solium pontificatus ascendi. Quo mare altius, et venti plures et periculosior tempestas. Romanus pontifex factus sum. Quo maior urbibus Roma est, eo maior te laborum moles manet. Erunt qui te colant, qui adorent, qui obsideant ac circumstent, qui tibi serico terram sternant, auro niveos frenent equos, qui vina dapesque instruant ac prelambant, priscis pontificibus inauditum obsequii genus; ex diverso erunt qui omissis propriis rebus in te figant oculos, te notent, de te iudicent et quam iuste Deus viderit, qui denique mores tuos arguant, verba distorqueant, famam lacerent, vitam carpant, quicquid usquam mali erit, quasi e fonte unico malorum, ex te prodiisse dicent:
Abbreviated transcription (Latin):
in exiliũ pellite pax et̾ua ent
ESpes paçis haud dubia e R
Int̾ sꝑem pacis ac patẽ mł̃ta iñce¬
dunt leue uer. gestus facilis ꝯpo¬
sitã sepe tiubant patem ip̃i tractatꝰ
pacifitiq ẜmones fetro sepe fragũt
aĩuosq accut uellũq aspatͥ pacte
spes sic anua ͤ mẽtõuẽ irritã qͣsi
cotaon dix̾ie odioꝵ B. de pace a
⁊ gallor ⁊ pẽnoro duces qñ illgs
camllue eppssit hos scipio. E post
belli finẽ pax fumabr ¶ Quã

Expanded text:
in exilium pellite, pax eterna erit. Spes pacis haud dubia est. Inter spem pacis et pacem multa incidunt: lene verbum, gestus facilis compositam sepe turbavit pacem; ipsi tractatus pacificique sermones ferro sepe franguntur animosque acuit bellumque asperat pacis spes. Sic amicitie mentionem irritam quasi cotem dixeris odiorum. De pace aget Gallorum et Penorum duces, quando illos Camillus oppressit, hoc Scipio. Post belli finem pax firma
Abbreviated transcription (Latin):
s ita ut pio uno mr̃ti redditi
berp manib ueꝵ ferrũ moue¬
aut in illos qui uicisse uidebãt᷑¬
O uici Iam securus suie hostesũ¬
nũes non deerunt hostes tu be¬
mane Gibi post nuos t̾imphos
edomitũq orbeni nõ defuisse ho¬
steui legis et tibi d futillis spe¬
ras quiescẽti forsan hostie deeut
pugnati nũꝙͣ Ouitor sum E
Gaue ne sie fuistra uti suẽtib
uictoria frnctuesa est uti autẽ
dico nõ eo mõ quo mahaibal
hanibali si quo hanuo uirmelior¬
sue tẽt publice consulebat nã
ꝓst̃o usus fuuctꝰq uictorie optiã
pax est neq ad aliũ iusi ad pa¬
cre finem Iusta bella sustipiũt᷑¬
G uictoria mecc̃o est ẜ Caue
ne abolet ablata est ¶ demini¬

Expanded text:
 ita ut pro uno multi redditi, veris manibus verum ferrum moveant in illos qui vicisse videbantur. Vici, iam securus sine hoste summines, non deerunt hostes. Tu Romane urbi post innumeros triumphos edomitumque orbem non defuisse hostem legis: et tibi defuturum speras? Quiescenti forsan hostis deerit, at pugnanti nunquam. Victor sum. Cave ne sis frustra: uti scientibus victoria fructuosa est; “uti” autem dico non eo modo quo Maharbal Hannibali, sed quo anno reipublice consuluerat. Nam profecto usus fructusque victorie optimus pax est neque ad alium quam ad pacis finem iusta bella suscipiuntur. Victoria mecum est. Vide ne evolet: alata est. 104 DE INI
Abbreviated transcription (Latin):
siłie eẽ malie neq acc̃q solos
se etiã uerba confar ꝑs enĩ nõ
yua cruidelitas in uerois est cru¬
Besis pes oudelior manus tru¬
delissima lingna est sepe am̃ui
seuiciam quã manꝰ nõ eqͣuerat
Ringua transcẽdit Illa uo̾ optĩã
ot crudelitatꝭ sic clemiẽtie testie
est Sonet igit᷑ ad autẽ tibi illa
in uox suũq illa tyuii. de quo
septum est ꝙ cũ audisset unum
e iois cariuilũd nouũe antiti¬
ꝓaisse mortem exxclauauit car¬
nulus me euasit O uox ferox
se se dici potest ip̃o uotis aucto¬
re ferocior quid usitati supplicii
cogitabat ꝙ se in uinculie ma¬
i sua puomẽs euasisset Ecce
duo igr̃ unus fatus s mẽtad¬
eita sisti aĩt hic de absente eua¬
sit inquit/ ille suo hosti uitã
donauit hic inuidit mortem
elige quid ħoꝵ pocuis ate dnm̃
dici uelis an rãsquillid illudi
aue cariificꝭ nec iguoia ꝙ̃ sit
omnẽ ẽẽ uirtutem nec tu neges
fsyxnm est ulcsti  unicit
pac̃s detior oesta ilłi dũ adhuc

Expanded text:
is neque actus solos, sed et verba confer. Pars enim non parva crudelitatis in verbis est: crudelis pes, crudelior manus, crudelissima lingua est. Sepe animi sevitiam, quam manus non equaverat, lingua transcendit. Illa vero optima ut crudelitatis sic clementie testis est. Sonet igitur ad aurem tibi illa ni vox simulque illa Tiberii, de quo scriptum est quod, cum audisset unum e reis, Carnulium nomine, anticipasse mortem, exclamavit: “Carnulius me evasit”. O vox ferox et, si dici potest, ipso vocis auctore ferocior! Quid inusitati supplicii cogitabat, quem se in vinculis manu sua perimens evasisset? Ecce duo igitur unius status sed ment“evasisti” ait, hic de absente “evasisti” inquit; ille suo hosti vitam donavit, hic invidit mortem. Elige quid horum potius a te dictum velis dici, an tranquillum illud immane carnificis. Nec ignoro quam sit omnem esse virtutem nec tu neges. Fixum est ulcisci. Vincit pars deterior: obsta illi, dum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
te R Se tua mox alius gaudesͭ
De m̃nici morte gaudeo B
Siquã ur̃e condicõnis memortã
hiẽtis nũꝙͣ homo de morte hoĩs
morte gaudiũ cepit sciens id sibi
supplicii genus instare et nõ pͥociꝰ
in ipius morte suã cogitãs inge¬
nuent/ O De miei morte gau¬
diũ sensi. R Quociens putas op¬
tata more hom̃i Soti compotes
torẜit et optaie uitam frristra ce¬
perint qui nõ fristra mortẽ p̃us
optau̾int dũ intellig̾e̾ mnopunnt
an sũã se ꝑuiciem optasse S pre
dixisse Iulius cesar fertur ymo
u̾o nimiũ uultis nec feruẽs de¬
sidium moras fert Itaq quitad
uultis statim bultis huic non
ntͣ uõta impia s uenena s ceds
et quicquid honio in hominẽ strid

Expanded text:
De tua alius mox gaudebit. De inimici morte gaudeo. Si quam vestre conditionis memoriam haberetis, nunquam homo de morte hominimorte gaudium cepit, sciens sibi idem supplicii genus instare et non potius in illius morte suam cogitans ingemuit? De inimici morte gaudium sensi. Quotiens putas optata mors hominum voti compotes torserit et optare vitam frustra ceperint qui non frustra mortem prius optaverint, dum intelligere incipiunt in suam se perniciem optasse? Sed precdixisse Iulius Cesar fertur. Immo vero nimium vultis nec fervens desiderium moras fert, itaque quicquid vultis, statim vultis: hinc non modo vota impia, sed venena, sed cedes et quicquid homo in homi
Abbreviated transcription (Latin):
eo pͥmeditabo agit᷑ mopiue eũt
omina predẽtissimꝰ atꝙ ex citatissi¬
ons aulitariũ rex fuit qͥ dixisse
fertur nusꝙͣ minꝰ ꝙ̃ in selło elle¬
fus responde G batoriã spo R
tut̃ egit siue uictorie sepe nẽo
uosens in aciem descendit ¶ uello
et futiua onña semp aaubigua
b ello uictor remeabo/. RE
spes hom̃i manes nec uictor sor¬
asse net uicus remeabis sic
co manti capus G Esse futor
spo R Est qui cont̾riũ sꝑet¬

Expanded text:
premeditato agitur, inopine eunt omnia; prudentissimus atque exercitatissimus militarium rerum fuit, qui dixisse fertur nusquam minus quam in bello eventus respondere. Victoriam spero. tium egit: sine victorie spe nemo volens in aciem descendit. Bello set futura omnia semper ambigua. Bello victor remeabo. O spes hominum inanes! Nec victor fortasse nec victus remeabis; sic co Marti caput. Esse victor spero. Est qui contrarium spe
Abbreviated transcription (Latin):
nidigẽtud ille deud thesauta
oerus eẽt et thesaun pͥtĩ
celestie aue p̾tud est infu¬
Thesaurue suppetit in osum
belle. B Thesaurus aĩ uires
extenuat uellum uiros utͣ ͣ
pestiseꝵ O maguo thesauro
subuxus sunt in uellid N Sol
ste thesaurꝰ possessort fur parll¬
di metĩ affene hostib spe lit᷑¬

Expanded text:
ndigentium! ille demum thesaurus verus esset et thesauri pretium celestis; nunc pretium est infeThesaurus suppetit in usum belli. Thesaurus animi vires extenuat, bellum viros: utrunque pestiferum. Magno thesauro subnixus in bellum sum. Solet iste thesaurus possessori suo perdendi metum afferre, hostibus l
Abbreviated transcription (Latin):
tui quasd nemiyt uictorias seu
seiuẽtemi dicas ẽẽ uelloꝵ sic
odiũo fano trũta iepullulen
deusentqͣz et reduuni in accem
iedeunt bellatores nõut foctassis
ase cesi hostis ymagnuẽ supno iͦ
suo die obuam dedit tã tieuiẽ¬
do asptu ut audatissiuũ uiꝵ
qui uiuẽtem illũ nõ tliuuerat

Expanded text:
ceu sementem dicas esse bellorum: sic odia ferro truncata repullulant densanturque et redivivi in aciem redeunt bellatores, non ut fortassis a se cesi hostis imaginem supremo illo suo die obviam dedit, tam tremendo aspectu, ut audacissimum virum qui viventem illum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uia S Cane ne te
Suicaut nra supia t̾delitas
faior Rabies hu sunt enĩ bictorie co¬
mites et uictoꝵ hostes mutsibiles
et hocrendi aquibz sepe clarssum
uittores turpissime uicti sũt Quit
nũdũ te uocat ad calculũ for¬
tuua fortrmia longa ⁊ perplexa
rõmanũ sies creditux biolenta
et ꝑtinax cũ qua tibi nũc negacii
multum iestat nuituũ repostem
solita est magno cum fenore O
Magno p̾uo uici. E uictor plio
sepe uictus est bello O uici aut̃¬
N Quociens uice carthagiuẽẜ
quõtiene galli gẽtesq alie qͦcieile
aut̃ uicte sunt romam. s sptandꝰ

Expanded text:
vici. Cave ne te vincat ira, superbia, crudelitas, furor, rabies. Hi sunt enim victorie comites et victorum hostes invisibiles et horrendi, a quibus sepe clarissimi victores turpissime victi sunt. Vici. Nondum te vocat ad calculum fortuna, longa et perplexa rationum series, creditrix violenta et pertinax, cum qua tibi nunc quoque negotii multum restat: mutuum reposcere solita est magno cum fenore. Magno prelio vici. Victor prelio sepe victus est bello. Vici autem. Quotiens vicere Carthaginenses, quotiens Galli gentesque alie? Quotiens autem victi sunt R
Abbreviated transcription (Latin):
memoria uite bieuis et ambigne
hes enĩ senece cui assencior effi¬
cassessima uidet᷑ ad iracũdiã leui¬
endani cui is ip̃e ꝙ memorataii
doctor accedit nã quid aliud seu¬
aiebat ubi ait meniẽto nouissi¬
lit ꝙͣ cndicõnie obluuo siquidẽ
iste ccuꝰ mortem sitid ne didita
montarꝰ haud dubie est Et id
ipũ fortassie hodie tuq e⁊ forse¬
tan quod nõ cogitae pcursurq
expta paululũ subsiste fiet qd
sien optas et quod mettus fiet
Deteꝵ mors ꝙ̃ h̃osti paras sine
tuo illi stele̾ p̃pata est quid Iu¬
uat fate cursum ppantes i¬
pelle et morlturis sangiũe mo¬
uttras manus iefcce nõ scole¬

Expanded text:
memoria vite brevis et ambigue: hec enim Senece, cui assentior, efficacissima videtur de iracundia lenienda, cui is ipse quem memoravi doctor accedit. Nam quid aliud sentiebat, ubi ait: “Memento novissilit quam conditionis oblivio. Si quidem iste cuius mortem sitis, ne dubita, moriturus haud dubie est et id ipsum cito, fortasse hodie tuque illum forsitan, quod non cogitas, precursurus; expecta paululum, subsiste: fiet quod fieri optas — et quod metuis fiet. Ceterum mors quam hosti paras, sine tuo illi scelere preparata est: quid iuvat fati cursum properantis impellere et morituri sanguine morituras manus i
Abbreviated transcription (Latin):
opta pocius atq ora ut ue ille
quideui uiudicet sic hostis cm̃e
in tuam uert̾et salutem /
uletsa est añnꝰ ¶ Da ire spa¬
cũ da consilio tempus fiena
inpetum/ differ aut desiet aut
lencescet nitum uieius hora se
dat equor G olciscar/. N plus¬

Expanded text:
opta potius atque ora ut ne ille quidem vindicet: sic hostis crimen in tuam verteris salutem. Ulcisci est animus. Da ire spatium, da consilio tempus, frena impetum, differ: aut desinet aut lentescet. Brevis hora sedat iratum equor. Ulciscar. U
Abbreviated transcription (Latin):
seit alit siue muttus uulu̾bus
suũe occimibe̾ quod ⁊ sepe ciedo
asibi ⁊ quod tunc meĩlieru
thedis utiuo it̾ fratres impi¬
os congssie et iome p̃mo post
exactos reges accidisse/ proditũ
est bello ubi suꝑbi iegis filium
tue est anusso aut̃ spu Ia bicto¬
ria nulla est quo ẜuato seye

Expanded text:
u multis vulneribus simul occumbere, quod et sepe, credo, alibi et, quod nunc meminerim, Thebis ultimo inter fratres impios congressu et Rome primo post exactos reges accidisse proditum est bello, ubi Superbi regis filium tus est. Amisso autem spiritu iam victoria nulla est; quo
Abbreviated transcription (Latin):
ta uõ optatie que si in consiliũ
tas sotoꝵ male elcõms argu¬
mẽtum est nec p̾ue ad iõnem
reddit impetus ꝙͣ inꝯsulti asscũs¬
⁊ infaustis castiget᷑ escc̃o O
Se morte hostis gaules Ezi
est hostis iglorius de ipĩo morte
gaude turpe est et doleie supor¬
uirtutem que in dies rauora hab
hospicca sic metellus macedonicꝰ
affricami mmoris sic cesar põpeu
sic alexauder darii moitẽ fleuit¬
G Gaudeo de iuiti morte ẜ
Quomiͦ de ipius morte gaudeas
quẽ dilig̾e Iubearis nõ ut hostem
s ut pioxiniũ eiusdq opus o¬
pifices¬
deo/. S nõ audis forsitani. an

Expanded text:
ilium tas votorum male electionis argumentum est nec prius ad rectum redit impetus quam inconsulti affectus infaustis castigentur effectibus. De morte hostis gaudeo. Si est hostis inglorius, de ipsius morte gaudere turpe est et dolere superirtutem, que in dies rariora habet hospitia. Sic Metellus Macedonicus Africani iunioris, sic Cesar Pompeii, sic Alexander Darii mortem flevit. Gaudeo de inimici morte. Quomodo de illius morte gaudeas quem diligere iubearis, non ut hostem, sed ut proximum eiusdem opus opificdeo. Non audis
Abbreviated transcription (Latin):
nulla est cbł tuo ꝙͣ osseñse hant
supius erator sũa duci sime
landi tribuit quod s iul soleret
insi m̃irias obliuisti uchil auẽ
prohib unus laudem illi non
ereptam ad plios ꝑuenire hic

Expanded text:
nulla est oblivio quam offense. Hanc summus orator summo duci summe laudi tribuit, quod scilicet nil soleret nisi iniurias oblivisci. Nichil autem prohibet unius laudem illi non ereptam ad plurimos pervenire. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quod diucius delcãt fat ta hoͤ
quo ppetuo delcens nulla u̾o ma¬
stum est ulcisci H honestus est
imiẜeri mẽto elemẽtia honestanͭ
moctales inichil tã coniũe ꝙͣ uem¬
quie tam mltos criminũ nodos¬
Et culparp oxtricabit aut dissutũ
nt siciũ aut penaꝵ siuis: nec
cessabunt arma aut fulmina

Expanded text:
quod diutius delectat. Fac tu hodie quo perpetuo delecteris; nulla vero mastum est ulcisci. Honestius est misereri: multos clementia honestavit, mortales, nichil tam commune quam veniquis tam multos criminum et culparum extricabit nodos aut dissutum aut litium aut penarum finis, nec cessabunt arma nec fulmina.
Abbreviated transcription (Latin):
est B ac fortasẜ utiluis tuctꝰq
ie insidias pistibus tetẽdisses
ꝙ closse crmata unii gentib
antulisses młtꝭ quidem ctassis
eonua noxiami de dit audatiã
co q iplulit bobi optarelit
Somi eẽ hec ⁊ grai troia ieduces
caphereud ad mõtem noĩatini uero
laredemones argniusie sprataso
athemnsces in suttoie et cartagi¬
nẽses ad agates insulas didicere
ueta sunt classib ꝑucula nõ ab
mq cũ moriendi guã pluti
tonlt hoc unũ genus est additã
oceti uiteq ꝙͣ maxine diligitꝭ
prodigi morte uudiq quã super
ouũa timetes accerssitie ¶ de ma¬
lonis gen̾is machinas ha¬
beo/ E Et hit quor furor
regins hẽtur unde mul̃tis no¬
teas crun uelis quos bñficen¬
tissimos hoĩi eẽ oportuit et
os hoc unud regnis nupesiti
aginit at teu p̾dones ac treto¬
ies publici cũctie formidabiles
atq muusi sunt D habundꝰ a¬
chime ad eutendas uibes ydone¬
io ¶ Quãto nesiuo extruiedas

Expanded text:
est. At fortassis utilius tutiusque re insidias piscibus tetendisses, quam classe armata vim gentibus intulisses. Multis quidem classis eximia noxiam dedit audaciam eoque impulit, ubi optarent domi esse. Hoc et Graii Troia reduces Caphareum ad montem, nominatim vero Lacedemones Arginusis, Syracusio Athenienses in litore et Carthaginenses ad Egates insulas didicere. Multa sunt classibus pericula, non ab enique cum moriendi genera plura essent, hoc unum genus est additum. O ceci viteque quam maxime diligitis prodigi! Mortem undique quam super omnia timetis arcessitis! 99 DE MAmnis generis machinas habeo. Et hic quoque furor regius, habere unde multis noceas cum velis. Quos beneficentissimos hominum esse oportuit et ob hoc unum regnis impositi agunt, ut ceu tortores ac predones publici cunctis formidabiles atque invisi sint. Abundo machinis ad evertendas urbes idoneis. Quanto melius extruendas
Abbreviated transcription (Latin):
tollendis hostiblis iustuuũtũ
guni Iõmanũ nec hagñ płmo
cum reliquie mea sectumi
solus imꝑator poncius ꝑtulisset G
ulascendi ynugor aculeie N lẽ¬
siste cogitacõmbus pus exemplidi

Expanded text:
tollendis hostibus instrumentum ugum Romanum, nec iugum primo cum reliquis, mox securim solus imperator Pontius pertulisset. Ulciscendi pungor aculeis. Resiste cogitationib
Abbreviated transcription (Latin):
post mod̃ mãxuni pat̃ ⁊ filius
sic ualbinꝰ ⁊ maximꝰ sit ꝓbus
dux clarissimꝰ sit gracianqͦ et
balẽtianꝰ Inmor optummi fraties
ille a suis legionib hic a suo co¬
mite proditꝰ̃ sit nuãbiles alii a
suis hostib muicti a suis ex̾ciatib
pie et quos milites appellabant
muen̾e carmfices uie ergo quo
gaudeas tius etgo exutꝰ tiux ĩ¬
mitis utq ait ille uelua młtoꝵ
est capiti nichil nõ ausura ira
illan uel mopia uł auantia irri¬
tante O Michi ex̾citꝰ ingens est¬
S pompeio quidẽ tessalico p̾lio
ut ait fiorus nichil magis exi¬
cio fuit ꝙͣ ip̃a ed̾citꝰ magiutuds
ot formẽ in omib uellis maior
sy ex̾ctꝰ succubuit miõr uicit
T de classe instructa caͫ ꝯd. G¬
lasseni hoo instructã R. st
Qquor fluctus et instructos scoplos
diste aiãs quid tibi cum pelago¬
G Instructa et classis Bĩstructe
tempestates instructa naufiagia
picilis fuis gandes et laboribus
Et nmp̃ẽẜ quaꝵ nullus ẽ modo.¬

Expanded text:
postmodum Maximini pater et filius, sic Balbinus et Maximus, sic Probus dux clarissimus, sic Gratianus et Valentinianus iunior, optimi fratres, ille a suis legionibus, hic a suo comite proditus. Sic innumerabiles alii a suis hostibus invicti suis exercitibus periere et quos milites appellabant invenere carnifices. Vide ergo quo gaudeas: tuus hic exercitus trux, immitis utque ait ille, belua multorum est capitum, nichil non ausura, iram illam vel inopia vel avaritia irritante. Michi exercitus ingens est. Pompeio quidem Thessalico prelio, ut ait Florus, nichil magis exitio fuit quam ipsa exercitus magnitudo et ferme in omnibus bellis maior semper exercitus succubuit et minor vicit. 98 DE CLASSE INSTRUCTA Classem habeo instructam. Et equor fluctus et instructos scopulos: terrestre animal, quid tibi cum pelago? Instructa est classis. Instructe tempestates, instructa naufragia! periculis tuis gaudes et laboribus et impensis, quarum nullus est mod
Abbreviated transcription (Latin):
quidem uello gallico ad adu̾sus
quasi rri ampossibilem huãnis
uiribuo roril molurtur
illas uide̾ e contemptu in stuporẽ
ac pauoiem uersi obmissa desfen¬
sione ad dediconem confugere
at ciulli belle ipĩꝰ cosanis dux
brutꝰ ad massiliam aque ertis
atq amotis parẽ stupoiẽ obsessi
uire sed nõ par̃e metũ Itaq¬
noite egsssi turres et machinas
incenderũt. O habundo machi¬
ns et balistis. N ꝓnũa fere
quibus glioie ad anuniã alie¬
nã potiue ꝙͣ ad tuũ decus spͣ¬
tant quãto erat houestiq alq
honore digniꝰ habundare mĩe¬

Expanded text:
Gallico, cum adversus quasi rem impossibilem humanis viribus moliretur; illas videre, e contemptu in stuporem ac pavorem versi, omissa defensione ad deditionem confugere. At civili bello ipsius Cesaris dux Brutus ad Massiliam eque erectis atque admotis parem stuporem obsessis iniecerat, sed non parem metum; itaque egressi turres et machinas incenderunt. Abundo machinis et balistis. Omnia fere quibus gloriaris ad iniuriam alienam potius quam ad tuum decus spectant. Quanto erat honestius atque homine digni
Abbreviated transcription (Latin):
rep epempla ieflexis uidebis to¬
manos dũ fuerant pauꝑes om̃i
gẽtiũ fuisse uictores tũc uinti ce¬
pisse cid diuites facte sunt Ita
ad auẽtuni diuitiaꝵ discesse uicto¬
ne ac uirtutes suułq opũ comi¬
tes delicte atq libidines subiere
illoꝵ Rõmane pauꝑtatꝭ int̾itto
questi sut uirtutũ nuho opti¬
ma ẽ ꝓauꝑtas opulẽtia bicioꝵ¬

Expanded text:
ebis Romanos dum fuere pauperes omnium gentium fuisse victores; tum vinci cepisse, dum divites facti sunt: ita ad adventum divitiarum discessere victorie ac virtutes simulque opum comites, delitie ac libidines, subiere, illorum Romane paupertatis interitum questi sint. Virtutum nutrix optima est pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ leuib ex cauẜ. mutabuntur
Lox nulitibꝰ. hostes fient blã¬
di uultꝰ in horoiem dateq ti¬
bi dextre tuã sorseddeii ꝓuiciem
conu̾tent neq si fiat nouid ent
aut insolitum ad platẽtiã fuit
motus ille t̾rrbilis qñ adu̾sus Iu¬
liũ cesaiem suus ex̾citꝰ insurrexͭ
de quo st̾ptum est quẽ nõ ille du

Expanded text:
quam levibus ex causis mutabuntur et ex militibus hostes fient! Blandi vultus in horrorem dateque tibi dextre tuam forsan in perniciem convertentur neque, si fiat, novum erit aut insolitum. Ad Placentiam fuit motus ille terribilis, quando adversus Iulium Cesarem suus exercitus insurrexit, de quo dictu
Abbreviated transcription (Latin):
Giriũ obliuiscit᷑ et sepuis / uerues
somimortui regna somꝑmatis me¬
yno ne nullesimã quide p̃cte ꝑtem
posside̾ hanc supbi incele p̾mitte mox
pmendi neq amplus ex uniu̾so
possessu ꝙͣ quod fugẽtib mẽbris
ac pullidie occaipabitte Ite nũs ceci
et insani elatoq Gultu trmudi qd
furoies deuiũ nr̃õs hic regna p̾napa¬
tus et imꝑia hic classes hic acces
hic bella molmi cũ ml̃tu iusam¬
entie siue imꝑatoies fultis siue aia¬
toies siue diuites siue mendici corpus
Gestrũ putus t̾a uita br̃a fuiuꝰ le¬
uis magna flatu palsus fuit ⁊ bix
tandem sero quidem cognoscetis biã
hanc fuisse nõ ꝓatim totũ q hoc
regni et miꝑii falsum nom̃. G
Imꝑator factas sum. E Stultiub
imꝑatores suit hõies se eẽ nõ iecoliã
aut fuisse quale est illad tybii cesaꝵ

Expanded text:
virium obliviscitur ac sepius vermes virium obliviscitur ac sepius vermes semimortui regna et imperia soo ne millesimam quidem partem possidere: hanc superbi incole premitis, mox premendi neque amplius ex universo possessuri quam quod frigentibus membris ac pallidis occupabitis. Ite nunc ceci et insani elatoque vultu tumidi quod furores demum vestros, hic regna principatus et imperia, hic classes, hic acies, hic bella molimini. Cum multum insanieritis, sive imperatores fueritis sive aratores, seu divites seu mendici, corpus vestrum putris terra, vita vestra fumus levis magno flatu pulsus fuerit, et vix tandem sero quidem cognoscetis vitam hanc fuisse non patriam totumque hoc regni et imperii falsum nomen. Imperator factus sum. Stulti cum imperatores fiunt, homines se esse non recolunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
scue mũdi frandes huana medu¬
lites het sunt una quib huc illus
ꝓfaciles añni trahunt᷑ pulcũ iꝑii
yulcrum regni nomen s imꝑiũ et ie¬
gnũ difficillima om̃i officina si łite
gau̾tur alioquin ⁊ ꝑiculosa prorsus
et mortifera neq de nichilo dictum
illud regiũ laudatur dyadiiũ no¬
bilem pocius ꝙͣ felicem pãnũ plenũ
curie ꝑcculis et miẜus ml̃tis quam
coguoscẽs nemo nõ mͦ ambiat aut
parto gaudeat ẜ ne oblatum ultͦ ieci¬
piat aut abiectum humo leuet ꝓuile
eꝑgiscimi aliquãdo mortales aꝑite
ocułos neu falsis semꝑ caligate ful¬
goribus br̃a metimii atq estimate cor¬
puscula ccũspicite quibus cepti estie
angustus nolite grometras ac phõs
contempn̾e̾ Terra omnis p̃itꝰ est uos
caduci ac fragiles ⁊ inctiexitꝰ ⁊ cũ
Iuuenis et cum sain estis cũ morte
luctanũ et cã ascende̾ ciedites descẽ¬
ditis et cum staie uidemĩ tãc maxͣ
⁊uitte nec ullũ aĩał magis suarũ

Expanded text:
undi fraudes, humana credulitas! Hi sunt unci quibus huc illuc faciles animi trahuntur. Pulchrum imperii, pulchrum regni nomen, sed imperium et regnum difficillima omnium officia, si rite gerantur; alioquin et periculosa prorsus et mortifera neque de nichilo dictum illud regium laudatur: diadema nobilem potius quam felicem pannum, plenum curis periculisque et miseriis multis, quem cognoscens nemo non ambiat modo aut parto gaudeat, sed nec oblatum ultro recipiat aut abiectum humo levet. Proinde expergiscimini aliquando mortales! Aperite oculos neve semper falsis caligate fulgoribus, vestra metimini atque extimate corpuscula, circumspicite quibus septi estis angustiis, nolite geometras ac philosophos contemnere: terra omnis punctus est, vos caduci ac fragilis et incerti exitus, et cum iuvenes et cum sani estis cum morte luctamini, cum ascendere creditis descenditis et cum stare videmini, tum maxime ruitis; nec ullum animal magis suarum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stiue familiantatꝭ adduce̾ cum bis
apto die hoc bnũ uerbũ emuisesset
est expleie quod ceꝑat sed iepẽte ait
quad fueram nõ meni uocẽ nuiibã
et in eccileniii ascendit᷑ et in crucem
contra Gero et in lectulũ ⁊ in sedile
descendit᷑ ⁊ sepiꝰ in yuo qͥes ħitat

Expanded text:
familiaritatis adducere, cum vix aperto ore hoc unum verbum emisisset: est explere quod ceperat, sed repente ait: “Quid fuerim non memini”: vocem improbam et in eculeum ascenditur et in crucem; contra vero et in lectulum et in sedile descenditur et sepius in immo quies habitat
Abbreviated transcription (Latin):
totq carinficũ cruẽtoꝵ qu̾sacio ex¬
emplũ non delereat/ G m agnũ
hẽo ex̾citum. Nhabes unde in
campĩe uitam agas neq cuĩ aut
Grbes ex̾atuũ sunt capates aut be
siẽs belli mat̾iam pacis ꝓxidiũ¬
ħ hinc gaudes ad celestem c̾te nõ
ꝑtines ciitatem/ G hẽo ex̾citũ
ingẽtem. H habes uer ĩq ad latꝰ
hostes armatos quos nł murꝰ
ate sepaiet nec uallũ anceps pro¬
stõ hegotiũ ac graue. Omulte
michi sunt et ualide legiones.
Nhar tedia nemo facile ac
molestias ĩpolẽtiasq dinu̾et s tu
omĩa exꝑiendo condistes et quãto
moribus comꝑande sunt intelli¬
ene quo nõtissimꝰ ille uersiculꝰ
nulla fides pietasꝙ uiie qlui ca¬

Expanded text:
totque carnificum cruentorum conversatio exemplumque non deterreat? Magnum habeo exercitum. Habes unde in campis vitam agas; neque enim aut urbes exercituum sunt capaces aut ben. Habes belli materiam, pacis excidiumsi hinc gaudes, ad celestem certe non pertines civitatem. Habeo exercitum ingentem. Habes utrunque ad latus hostes armatos, quos nec murus a te separat nec vallum: anceps profecto negotium et grave. Michi multe sunt et valide legiones. Harum tedia nemo facile atque molestias insolentiasque dinumeret; sed tu omnia experiendo condisces et quanto moribus comparande sunt. Intellioque notissimus ille versiculus: Nulla fides pietasque viris qui ca
Abbreviated transcription (Latin):
qui hãs dididũt ⁊ iulta sibi aut¬
regant q̃ sie hĩo nõ aundeiẽt
Et hit gͦ uiuaeud hũisse dicitur
barani tractus in lictore Ibiq int̾
cetos pistes sic inmenã unã dilexisse
ut extiuctã lupͣie en amore eg̃iꝰ
en docto grauiq uno diguꝰ fle¬
tue qui nͨ sui tempis uella douie¬
stita neq ꝓstpsiones ac tiuiũ iuor¬
cauẽsẽ si suũ in tempus incidisset
fleturq fuit Ramain nuriene
bitũ fceuit Tanta het leuitas fe¬
cit ut imiori uenia debeaͭ auto¬
me etas ac sexus excusabilioiẽ
reddit meptia q nuneuã suam
tiĩ nõ defũictã genuisse s uiuẽtẽ
aueis in auribus coluisse traditos
sit ut baulos id erat Gile mourẽ
ipr̃e uaians in fiibus multos
sptaculi nouitate ꝯtrahẽt fue¬
pisciũ uanitates atq iii p̃mis
lupus tybius int duos papue
pontes captus s satis multa
de alieus erroribus du quoq
pliries hus nuplicitos uides co
diligẽtius caue ne suũlib anqũ¬

Expanded text:
qui literas didicerunt et multa sibi arqui literas didicerunt et multa sibi arrogant que sine literis non auderent. Et hic ergo vivarium habuisse dicitur Baiani tractus in litore ibique inter ceteros pisces sic murenam unam dilexisse, ut extinctam luxerit. En amor egregius, en docto gravique viro dignus fletus! Qui nec sui temporis bella domestica neque proscriptiones ac civium morCannensem, si suum in tempus incidisset, fleturus fuerit ruinam, murene obitum flevit. Tanta hec levitas facit, ut iuniori venia debeatur Antonie — etas ac sexus excusabiliorem reddit ineptiam —, que murenam suam tamen non defunctam gemuisse, sed viventem aureis inauribus coluisse traditur, sic ut Baulos — id erat ville nomen, ipsis Baianis in finibus — multos spectaculi novitate contraheret. Fuepiscium vanitates atque in primis lupus tiberinus, inter duos precipue pontes captus. Sed satis multa de alienis erroribus: tu quo plures his implicitos vides, eo diligentius cave ne similibus impli
Abbreviated transcription (Latin):
yant quã scipio at paulꝰ in libe¬
randa atq ornãda pña suisq uic¬
torus atq lumphis. Ita penitꝰ ue¬
rũ fit quod quidã q ditũt ꝙͣtiͭ  cu¬
ras hom̃i peue pares quali ͭ ͤ uero
longe npares atq ut mala semꝑ
exempla ymitatoꝵ t̾uis affaunt
secuti sunt licuũ qũt nobiles uni
philippus hortẽsuis ac lucilla ui
alloqͥn incomꝑabilis qui uiiano
simpliqi nõ ꝯtentꝰ illit ꝓpe neapõsi
mõtem scudi fecit nõ nuõie sũꝑ¬
tu ꝙͣ quo sibi uillam erexat ieq̃ẽ
captis piscibus meditatꝰ fluctu
equoreꝰ scisse Ruppis claustris in¬
star trãquilli portꝰ inmusso ꝙͣos
ienii magnꝰ pompeuis ut q̃ non
uiuaria sed nuyia cogitaiet haud
illepide hunc lucullo xerxẽ q toga¬
tum ħ̃oc est mõtiũ effossorẽ noĩa¬
uat Quid de allie nurenaꝵ bĩ¬
pia tanta fuit ut eaꝵ sex mi¬
libus tumphalem cenã ulii ce¬
sans ad oruaiet Et hic quor suog̃
ũt dum lic̃e sibi onia estiuãt

Expanded text:
perant quam Scipio et Paulus in libeperant quam Scipio et Paulus in liberanda atque ornanda patria suisque victoriis ac triumphis. Ita penitus verum fit quod quidam dicunt, quantitate curas hominum pene pares, qualitate vero longe impares. Atque ut mala semper exempla imitatorum turbis affluunt, secuti sunt Licinium hunc nobiles viri: Philippus, Hortensius ac Lucullus, vir alioquin memorabilis, qui vivario simplici non contentus, illic prope Neapolim montem scindi fecit, non minore sumptu quam quo sibi villam erexerat requiem captis piscibus meditatus, fluctu equoreo scisse rupis claustris instar tranquilli portus immisso. Quam ob rem magnus Pompeius, ut qui non vivaria sed imperia cogitaret, haud illepide hunc Lucullum Xerxem togatum, hoc est montium effossorem nuncupabat. Quid de aliis? Murenarum vipia tanta fuit, ut earum sex milibus triumphalem cenam Iulii Cesaris adornaret. Et hic quoque suos unt, dum licere sibi omnia e
Abbreviated transcription (Latin):
pt̾ unũ aĩm ꝙͣ Regẽ ac frenare
uł nõ potestis uł quod ẽ uerius
nõ curatis itaq uagus ⁊ indoitꝰ
ille uos agitat ⁊ in om̃e uainita¬
tum genue ac sceler ipellit¬
y qui si uobis ꝓmo si rõm subdi¬
tus atq obediens cẽt ad mello¬
rem uicon fule Rectiora calle uol
ducet p̾stauet qr ut m ͭ ͣ q̃ cupctit
sꝑu̾etis . G pistes inclases in pisti¬
iis hẽo I Cũ omiã subdita sit̃
uobis uide ꝙͣ decorũ sit cẽ uos
subditos uoluptati rei quii bi¬
lissime rerum nobilissios om̃i q̃
sub celo sunt si sit est dc̃oz ĩpaie
tis neq no nonus hit error uet
ꝓ lebenis s antiquus ⁊ illustrĩ
pistinas ⁊ uiania ostieaꝵp p̾mꝰ
infatuit Sergus orata uaiano
in litoie sub idem temipus ieliqs
piscũ uiuaoria incepit licinius
muiena ut̾q cognoniẽ ceu u
aguoniẽ a pisce sortitꝰ En p̾cla
tut hic ninen̾a en qui affrica¬
iii ⁊ macedoniti titulos meant᷑
suis in pisabus capiendis ⁊ ꝯdiendis
in qz suis uiuars extrriẽdis suste¬

Expanded text:
 unum animum quem regere et frenare vel non potestis vel, quod est verius, non curatis. Itaque vagus et indomitus ille vos agitat et in omne vanitatum genus ac scelerum impellit, qui si vobis, immo si rationi, subditus atque obediens esset, ad meliorem finem rectiori calle vos duceret prestaretque ut multa que cupitis sperneretis. Pisces inclusos in piscinis habeo. Cum omnia subdita sint vobis, vide quam decorum sit esse vos subditos voluptati, rei omnium vilissime, rerum nobilissimos omnium que sub celo sunt. Sed sic est: omnibus imperare error nec plebeius, sed antiquus et illustrium. Piscinas ac vivaria ostrearum primus instituit Sergius Orata Baiano in litore; sub idem tempus reliquorum piscium vivaria incepit Licinius Murena, uterque cognomen seu illud agnomen a pisce sortitus. En preclatiit, hic murenam! en qui Africani et Macedonici titulos mereantur! suis in piscibus capiendis et condiendis inque suis vivariis extruendis susce
Abbreviated transcription (Latin):
formosisiuꝗ silrue est nachi B
li bidine excitans elige ueꝵ uis
aut neget ⁊ aniãtee nupio oitũ¬
bendum Et quiat ⁊ claudii gla¬
dio peund ent castitate gitͥ mor¬
tem aduslio aut̃ nicqis pͥt epigia
beni quoruilami quesiont ⁊ hor sibi
illa niclita et excelleus sorma
contulit in hoc ergo sicutin rell¬
quis medioctas bona si epx̾uio¬
gratior s gilbus ẽ tutior ¶
spite insidias uiii caucto iasone
ittas aut t̾rescũ aut pandem
solicitudo est laborq formani
addiste metꝗ fit que iusi mor¬
te aut senectute nõ fugias miꝑti¬
nasors foruia qsior et epusto R¬

Expanded text:
Formosissimus filius est michi. libidinem excitarit, elige utrum vis: aut neget et amantis imperio occubendum, aut annuat et Claudii gladio pereundum erit. Castitate igitur mortem, adulterio autem nichil nisi exiguam leti morulam quesierit et hoc sibi illa inclita et excellens forma contulerit. In hoc ergo, ut in reliquis, mediocritas bona; si extremogratior, sed gibbus est tutior. umspice insidias, vim caveto. Iasonem putas aut Theseum aut Paridem sollicitudo est laborque; formam adice, metus fit quem nisi morte aut senectute non fugias: nuptinatorum forma
Abbreviated transcription (Latin):
filius fuit ꝙͣ augusto cesan martus
agꝯ̃ppa ꝙͣ autonio pio martꝰ au¬
telius/ erga quẽ bsq ad euie uite fi¬
nem trabue ac uiguiti ãnis ita se
gessit Et nõ mͦ amorẽ eiꝰ ac fili
oui si mipii quoq successionẽ ut filiꝰ
fide ppetua ac sedulitate metuit
ac nõ talis erga claudiũ fuit
nero licet ie quo nõ suis nu̾tie
s mirĩs ingenio pucpis filiã nacto
et ampiũ. Gt̃ unaminẽ ⁊ ꝯcordem
gencip inueni. H uide ne speies

Expanded text:
filius fuit quam Augusto Cesari Marcus Agrippa, quam Antonino Pio Marcus Aurelius, erga quem usque ad illius vite finem tribus ac viginti annis ita se gessit, ut non modo amorem eius ac filiam sed imperii quoque successionem ut filius fide perpetua ac sedulitate meruerit. At non talis erga Claudium fuit Nero, licet is quoque non suis meritis sed matris ingenio principis filiam nactus et imperium. Unanimem et concordem gen
Abbreviated transcription (Latin):
fateor mira h ͭ auiãtiũ amiẽtia
nõ solũ apud uulguis ubi qsue¬
tudĩe in natam u̾sa fuior onus
extusabilie s aput utusq bn¬
mlta de suis amoribus plausi¬
uilit̃ constysisse ꝯꝑtũ ẽ atq unde
moꝵ inifanuiã me̾bant᷑ eloq̃tie
glatui consequittos. tolerabilior
apud illos saphᵒ etas seꝑuo aĩ
louctas puellã excusãt ẜqud
anaconti faᶜᵃ ͤ quid alto quoꝵ
st̾iq nõ poeta auͦ iusiguis s uir¬

Expanded text:
mentia, non solum apud vulgus, ubi consuetudine in naturam versa furor omnis excusabilis, sed apud utriusque linalienis, multa de suis amoribus plausibiliter conscripsisse compertum est atque unde morum infamiam merebantur eloquentie gloriam consecutos. Tolerabilior apud illos Sappho: etas, sexus, animi levitas puellam excusant. Sed quid Anacreonti facias, quid Alceo? Quorum uterque non poeta
Abbreviated transcription (Latin):
ouenit ut seye uirtuti temꝑta
tũ iemediũ ultͦ dies longior ef¬
fat̃ G nulla me dies nõ amã¬
in sompno letare exprͨtastebis
qr ip̃m more am̃atiũ cariub
ꝯsolabor N ẜst hoc qiñ quie

Expanded text:
evenit, ut sepe virtuti tentatum frustra remedium ultro dies longior afferat. Nulla me dies non amanni, somno letare: experrectus flebis. que ipsum more amantium carminibus consolabor. Est hoc qui
Abbreviated transcription (Latin):
panis hectoiem pauens mouete insi
uo achillt folus expfet. Quid ue
aluid hunc ip̃m mat̾ auxia p̾tatur
iusi st fugiat bellico sum uir an
Qued deuiq aliud uxor hdoie post
ẜ cet̾os p̾caroẽtem quod ipuĩ iã ante
ab ias formidabat ui enutẽ ad
bellum ħus uerbis assoquit᷑ demo
tui ero Quid postremo gentux a
chillis pro nato trmda dum dicet
Iam pllago trisq meus quet achillia
et nolet ille soqui dũq illũ fiastia

Expanded text:
ctorem pavens monet, nisi ne Achillem solus expectet? Quidve aliud hunc ipsum mater anxia precatur, nisi ut fugiat bellicosum virum? Quid denique aliud uxor Hectoris post sed ceteros precurrentem, quod ipsum iam ante ab initio formidabat, ubi euntem ad bellum his verbis alloquitur: “Demontui ero”? Quid postremo Achillis genitrix pro nato timida dum diceret: Iam pelago terrisque meus queretur Achilles, et volet i
Abbreviated transcription (Latin):
rt᷑ se ꝓpris manib desfermauit
nã apud pmos sigo thamar nõ
soiut oppͥssue hũ sunt forme labi¬
lis et caduce fuitꝰ qui ꝑsepe non
opuletas tñi donios si igẽteo grbeꝵ
note sunt historie. certe si feenio¬
sa ado cet helena tioia mausisset¬

Expanded text:
r propriis se manibus deformavit. Non apud primos virgo Thamar, nonsim vel oppresse. Hi sunt forme labilis et caduce fructus, qui persepe non opulentas tantum domos, sed ingentes urbes Note sunt historie; certe nisi formosa adeo esset Helena, Troia mansisset
Abbreviated transcription (Latin):
urodis que dũ audiant᷑ ml̃cent
dũ audiri ampliꝰ nõ pũt cuiti¬
aut nc̃ siue sensu doloris ad me¬
moria ieu̾tunt᷑ sic huqnis in tã
om̃ib s in ulła magis duloedĩ
oppoĩta semꝑ amaritudo ẽ/ Gde¬
dco filo iufante iocũdissimo R
sn om̃ib modum quero sñ quo
nimil bene agit᷑ uolo te partiꝰ
gaude ut si dolend fuit posset⁊
ytius dole̾ et moneo cogitaie sa¬
uile siᵈ posse ut̃ am̃diues baculo
insitas uł in caducũ te pietẽ in¬
tlmanis quod sepe dixisse ft
puetũ pultrũ ẜ fragilẽ adoptos¬
set et secũ cau̾e possis maioneũ
illus oñdent t̾los huc fata ntͣ¬

Expanded text:
modis”, que dum audiuntur mulcentur, dum audiri amplius non possunt cruciant nec sine sensu doloris ad memoriam revertuntur; sic humanis in rebus omnibus, sed in nulla magis dulcedini opposita semper amaritudo est. Delector filio infante iucundissimo. sed in omnibus modum quero, sine quo nichil bene agitur. Volo te parcius gaudere ut, si dolendum fuerit, possis et parcius dolere; et moneo cogitare facile fieri posse ut arundineo baculo insistas vel in caducum te parietem inclinaveris — quod sepe dixisse fertur puerum pulchrum sed fragilem adoptasset — et secum canere possis Maroneum illud: Ostendent terris hunc tant
Abbreviated transcription (Latin):
uitami ages Osilios geni B.
n ͨ tr̾e nͨ spare n ͨ uota faceie
nouãs en distes tuo ꝑiculo distes
et parentes orsos misari disces
et ii uien bita songlis curas te¬
u̾e̾/ teq longiora negocia exordi¬
ri disces hũs que nich ad te ꝑtiẽ¬
aut torqueri que uisurꝰ nũꝙͣ sis
dispon̾e ad post̾mũ distes ania¬
re plus aliũ ꝙͣ te disces qrdẽtissĩe
dilig̾e tepidissime diligi duras ar¬
intllige incipis quid ipe debeas
parẽtibus tuis O filios ꝓcieauiis
Seusti arbor̃e inexhausto ꝑcole¬
dan studio que te dui uiues e¬
ce̾t cuiꝰ nullos forsitan aut so¬
ios et forte post obitũ fructꝰ le¬
gae O filii in sunt L Si boni
ingens timor sin mali sempit̾inis
dolor ing̾mi solam̃ ambiguũ ẽta
cura. Shabeo filios H hc̃s unde
doleas uiuꝰ mortuꝰ agnoscaris
hẽs ⁊ unde sepius mori possis
Gi pr̃ filioꝵ sum bonoꝵ E.
Qato meliorts filii tãto ꝓulosior
condicio tua est nescias quã dolẽ¬
di mat̾iam giguendo questeris

Expanded text:
itam ages. Filios genui. Nec timere nec sperare nec vota facere noveras: en disces tuo periculo, disces et parentes orbos miserari, disces et in brevi vita longas curas texere teque longiora negotia ordiri, disces his qui nichil ad te pertineant torqueri, que visurus nunquam sis disponere. Ad postremum disces amare plus alium quam te, disces ardentissime diligere, tepidissime diligi: duras arintelligere incipis quid ipse debeas parentibus tuis. Filios procreavi. Sevisti arborem inexhausto percolendam studio, que te dum vivas exerceat, cuius nullos forsitan aut seros et fortasse post obitum fructus legas. Filii michi sunt. Si boni, iugis timor, sin malis, sempiternus dolor; interim solamen ambiguum, certa cura. Habeo filios. Habes unde vivus doleas, mortuus agnoscaris, habes et unde sepius mori possis. Pater filiorum sum bonorum. Quanto meliores filii, tanto periculosior conditio tua est. Nescis quam dolendi materiam gignendo quesieris,
Abbreviated transcription (Latin):
sẽat mat̾ua tibi q̃ iũcta recũsit
dicend̃ genus n ͨ curtũ ẜmoẽ tõta¬
to torqueat entimenia/ n ͨ h̃istorias
strat ommes/ quigẽ que̾bas magi¬
sttã Iuuenisti Nãq ad impolitũ
com̃e aliquid loqui siue quigis cẽ¬
sua et Irrisione nõ pot̾is frustͣ
mũdi tedia nullũ importumꝰ pro¬
raci semiua et tacere nestia
Ote auctꝰ sũ opima Ri.
Et opimia tyrãuide ma¬
cũ malo additũ suybre quigalie
duo stinuuli des et forma¬
G.
Muctũ dotata oxor ẽ mͥ B multũ
dotata uxore nichił ẽ importuniꝰ
nchil intractabiliꝰ il sibi nõ li¬
ntũ arũitiat᷑ que suas opes ma¬
rati comꝑat egestati q̃ uinũ riscit
diam se putat eẽ nõ sociami. O¬
Magria dos meũ subut lĩe ẜ
uñ dos e ing̾dit᷑ iude libtas mͤ¬

Expanded text:
it, dicendi genus, nec curtum sermone rotato torqueat enthymema, nec historias sciat omnes. Coniugem querebas, magistram invenisti iamque aliquid impolitum, commune aliquid loqui sine coniugis censura et irrisione non poteris frustrmundi tedia, nullum importunius procaci femina et tacere nescia. te auctus sum opima. Et opima tyrannide, malum malo additum; superbie coniugalis duo stimuli: dos et forma. Multum dotata uxor est michi. Multum dotata uxore nichil est importunius, nichil intractabilius; nil sibi non licitum arbitratur: que suas opes mariti comparat egestati, que virum pascit, dominam se putat esse, non sociam. Magna dos meum subiit limen. Unde dos ingreditur, inde libertas eg
Abbreviated transcription (Latin):
Remedia ponit᷑ ab alus aut̾ amor
nouus quol ut censeret Getꝰ amor
Gelut clauo clanus pellit᷑ quod
ꝙͣuis artaperxi persarp iegi quẽ
assuers sacre Gocant lie et sugge¬
stũ ab amntis et efftũ Gtile depie¬
hensum auctor exẜ ssior fit iosephꝰ
de euẽtu quid̃ nõ liago de elcõne
ꝓnũcio Itaq duo hec utilia fortas
et maxime sunt balitudo ⁊ forma
elegans opes ociũ inuẽta ut
corpie g ͦ sic aĩ morbis contraria
optĩe medebũt᷑ Egritudo disforĩ¬
tas mopia graue negotud sent᷑a
errorp iuuemilũd castigaho epiua¬
hͨ in sunt ultima dura quidem
¶ de ortu filiorꝵ ca.ioͫ. O¬
diti in sunt fili R ẜeĩa¬
tũ malum pondũsq do¬
mesticũ ꝙ filii in sunt natib
laboriosa uxor laboriosior anpta
laboriosissima demũ ꝓles/ Gna¬
nata in dultis soboles s̃ sontẽ¬

Expanded text:
onitur, ab aliis autem amor novus, quo, ut censent, vetus amor quasi clavo clavus pellitur. Quod quamvis Artaxerxi Persarum regi, quem Assuerum sacre vocant littere, et suggestum ab amicis et effectu utile deprehensum auctor expressior sit Iosephus, de eventu quidem non litigo, de electione pronuntio; itaque duo hec utilia fortassac maxime sunt: valitudo et forma elegans, opes, otium, iuventa. Ut corporis ergo, sic animi morbis contraria optime medebuntur: egritudo, deformitas, inopia, grave negotium, senectus, errorum iuvenilium castigatrihi sunt ultima, dura quidem,70 DE ORTU FILIORUM Nati michi sunt filii. Geminatum malum pondusque domesticum! Filii michi sunt nati. Laboriosa uxor, laboriosior amica, laboriosissima demum proles! NaNata michi dulcis est soboles
Abbreviated transcription (Latin):
a dici pũt quod ad rẽmedium
uo nõ pauta nã ad illã quõ dicie
consolaconem mali huiꝰ ꝙͣ tibi se
tarm̃ib ꝓuẽturam fingie breuissi¬
pio responso sit humue uersicu¬
lio sꝑas tibi posse doloies atq
estus cinasꝙ grauee eo ptore
pelli loquendo cauendo qr/ amor
alt᷑ actendit᷑q nõ extingutur
ut senit᷑ ut quos memoras cãtꝰ
et cannua tuor nõ fomẽta ses

Expanded text:
ia dici possunt, quod ad remedium vero non pauca. Nam ad illam quam dicis consolationem mali huius quam tibi de carminibus perventuram fingis, brevissipro responso sit: Hiscine versiculis speras tibi posse dolores atque estus curasque graves e pectore pelli.? Loquendo canendoque amor alitur accenditurque, non extinguitur nec lenitur, ut quos memoras cantus et carmina
Abbreviated transcription (Latin):
tis estã ꝓbauerim soci mutacio
que ut corpi sit aĩo egrotandi
gaq diligens quib amati bul¬
ta i memoriã ietrahpos ocacya
quo traductio q animi ad alias cu¬
ras nouas qz soliatudines quibus
morbi uet̾is uestigia deleant᷑ cogi¬
tato uehomes et assidua ꝙͣ turpe

Expanded text:
tis electa probaverim: loci mutatio, que ut corpori sic animo egrotanti gaque diligens quibus amati vultus in memoriam retraharis; occupatio quoque traductioque animi ad alias curas novasque sollicitudines, quibus morbi veteris vestigia deleantur; cogitatio vehemens et assidua, quam turpe
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ postitatis enbuit citiã
hauc netũ ꝙ omñe uiucẽte ĩpe¬
tu passionis am̃i urgentꝭ stiliq
dulcedine calauiũ exitantis q̃¬
tla tãta ill̃i ẽ ut eprcuiris ing
ꝙͣ platonicis in rebus quasi sõl in
luco ploniti rãdios c̾nas ingemi
Et haut iꝑañi post platonẽ mlꝭ
uide̾ tañi fuisse ut scripta relĩque̾nt
sulciꝰ deleuissent mltꝭ utid face

Expanded text:
icium posteritatis erubuit, curam hanc metumque omnem vincente impetu passionis animum urgentis stilique dulcedine calamum excitantis, qteria tanta illi est, ut epicureis magis quam platonicis in rebus quasi solis in luto platonici radios cernas ingenii; et hanc ipsam post Platonem multis video causam fuisse ut scripta relinquerent consultius delevissent, multis ut