comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sanctiꝰ q nom̃ parat᷑. ĩ posteros¬
q dimittit᷑ hĩta reformando
⁊ iustis artibus exornando. bo¬
nestisq itudiis excolendo: ue¬
lut oliz frantiscus prior uir¬
adhuc paduar urbem ornau.
⁊auxit. imio ut ita dixerim
recreauit. non quider dellis
s u̾tutu cuntioꝵ studio ut.
pͥmariar sapĩe ac iusti pͥncipis
głiar in omni latio reporta¬
ret. extinxit aũt fulgorẽ no¬
minis ⁊ amisit felicitatem
simil bellandi ardor incessit.
deĩ. ceps nicolaus estensis ñ¬
ne uenerabilior fuit ⁊ lazior
paci ⁊ literar ocio studens co
amplitudinis ferariar promo¬
uendo ut ex asẜicia latericiar
faceret./ nulla c̾te uicinarum
ꝑ magnitudinis portione for¬
mosior hodie neq opulentior
hẽtur. Ip̃e nimir defunctͦ in
hominu celebri laude u̾satuͣ
mag̾ ẽ modi aĩ leuitate ꝙͣ si
feroti spũ cdade ⁊ ruina bello¬
rum gloriam flagrãs et sua
profligasset ⁊ ẽẽt uitina dmo¬

Expanded text:
sanctiusque nomen paratur in posterossanctiusque nomen paratur in posterosque dimittitur habita reformando et iustis artibus exornando honestisque studiis excolendo, velut olim Franciscus prior, vivusadhuc, Paduam urbem ornavit et auxit, imo, ut ita dixerim, recreavit, non quidem bellis sed virtutum cunctarum studio, ut primariam sapientie ac iusti principis gloriam in omni Latio reportaret. Extinxit autem fulgorem nominis et amisit felicitatem simul bellandi ardor incessit. Deinceps Nicolaus Estensis, nonne venerabilior fuit et clarior, paci et litterarum otio studens, eo amplitudinis Ferariam promovendo ut ex asseritia latericiam faceret? Nulla certe vicinarum pro magnitudinis portione formosior hodie neque opulentior habetur. Ipse nimirum defunctus in hominum celebri laude versatur magis eiusmodi animi lenitate quam si feroci spiritu, clade, et ruina, bellorum gloria flagrans et sua profligasset et esset vicina demo
Abbreviated transcription (Latin):
it nit ise plas seginnei ⁊ ii¬
nus aĩ hũiss ad bella. felix ip̃e
ꝓfecto. felices eius qͦr aura uic¬
triri. Longe itaq p̾stitiss tẽpẽti
spr̃i int̾ sue possessiois metas
deliciari ꝙ elato uitĩos.. in¬
festans sibi hostes aceͬrnnos
ieritare. ꝙͣto felicius mãtuanꝰ
qui suis letus sinrbꝰ. nec suos
quotidie m alucandis flũibus
cauandis fossis. uallandis Sa¬
stius. ⁊ aut fugandis aut fu¬
giendis hostibus inquictut.
nͨ uitinorum odia ꝯcitat. ig¬
nauũ l inbellẽq gliscentes
arma diffametu: At cͥte sine
met sui ppłi sine solicitudine
cti letiq fuiliarib studiis im¬
pendent. p̾tea indennes agͥto¬
le. rura culta. minolate petu¬
des notis saltib alu̾t᷑. Depir.
ꝑfecto humana societus siqͥdẽ
atrotio quisq uicinũ subde re
ꝙͣ socium pati mallet. Sed ig¬
nari uere laudis inlarescere
belli furore ⁊ ii qͣtũq magͥsita¬
ri pulcru ducũt. ꝙͣto satuts

Expanded text:
ter iste plus segnitiei et minus animi habuisset ad bella! Felix ipse profecto, felices eius quoque aura victuri. Longe itaque prestitisset tepenti spiritu intra sue possessionis metas deliciari, quam elato vicinos infestans sibi hostes acerrimos irritare. Quanto felicius Mantuanus, qui, suis letus finibus, nec suos quotidie in alveandis fluminibus, cavandis fossis, vallandis bastitis aut fugandis aut fugiendis hostibus inquietat, nec vicinorum odia concitat, ignavum licet imbellemque gliscentes arma diffament. At certe sine metu sui populi, sine solicitudine certi letique, familiaribus studiis impendent. Preterea indemnes agricole, rura culta, inviolate pecudes notis saltibus aluntur. Deperiret profecto humana societas siquidem atrocior quisque vicinum subdere, quam socium pati mallet. Sed ignari vere laudis inclarescere belli furore et vi quacumque magnificari pulcrum ducunt. Quanto satius
Abbreviated transcription (Latin):
uctu ꝯsistere. ꝙ at dext᷑ ext̾is
liberq pateat nccͣitas prudẽs
admonuit. nã plantati septi¬
q pelagi laciũs sicut rerum.
cuntaꝵ aduectione sic morta¬
liur aduencione ꝓrsus ndige¬
tis: et uestro rursus studid.
ppli adiacentes indigent. qͣr
dei opera ÷ mimus ciuitas
uenctica fuit.qm̃ ab ortu soł
ad occasum qͥtqͥd est iocũdur
usu. ⁊ utile usuꝯgeritis. uñ
omĩs europa instruit᷑ ⁊ornat᷑.
ꝑ uos eĩ fumiliare latiis gẽti¬
bus mare. ꝑ uos oriens ato
occidens cõmertii facultate.
iuĩgunt᷑. Ita gͦ conducit ad ã¬
plitudme rei pub ͭ ͤ ut sicut
extͥnoꝵ indiget sic respitiat
pñtius aduentantes: At qui
ad elemosmariar quar iactas
largitater respondere suffecit
ꝙ magne opes sine magͦ pcto
magnopereun¬

Expanded text:
uctu consistere. Quod autem dexter exteris uctu consistere. Quod autem dexter exteris liberque pateat, necessitas prudens admonuit. Nam plantati septique pelagi lacunis sicut rerum cunctarum advectione, sic mortalium adventione prorsus indigetis. Et vestro rursus studio populi adiacentes indigent. Quare Dei opera et munus civitas Venetica fuit, quoniam ab ortu solis ad occasum quicquid est iocundum visu et utile usu congeritis, unde omnis Europa instruitur et ornatur. Per vos enim familiare Latiis gentibus mare, per vos oriens atque occidens commercii facultate iunguntur. Ita ergo conducit ad amplitudinem rei publice ut, sicut externorum indiget, sic respiciat presentius adventantes. Atqui ad elemosinariam quam iactas largitatem, respondere suffecerit quod magne opessine magno peccato magnopere
Abbreviated transcription (Latin):
cui nõ est contractior manus
ad numu: facile don abimus
par caponu tritici modiũ. et
uix crumenar ad soliduz re¬
dudemus. Adeo aur pñs blã¬
ditur ut sinceriꝰ cũ nõ uidet᷑
ennitatur. Hĩc dñatores urbi¬
um liberalius effundũt. quia
nec ꝯtingunt nec ocłis intu¬
entur q̃ donãt. Cum at̾ ad ra¬
ciociniu liberalitas reuotat
ꝯtrahitur. qm̃ igit᷑ apud uos
pectuma gͥunt᷑ cuntu largi¬
tas coartatur ¶ Hoc yeto
obiicias. Aduenaꝵ eĩz cetor
q uł qͥͤstu uł fortuna uagun¬
tiu ꝯfugiũ ac hospitiũ sii
huaniter cũtos fauorabiliter¬
q ciuitus suscipit. n ͨ uspiam
locoꝵ peciuia liberalius ĩ ege¬
noꝵ usus crogat᷑. nec erudito¬
ribus precium apliꝰ exoluit᷑.
DMulti fateor ⁊ multigene
alo diuertunt. qͦs libertas lo¬
⁊ mercaturaq allicit ⁊ diffii¬
cile ꝙ̃ ꝙͣ in nuosissima multi¬
tudine. tãtis ac tã uariis ad¬
minicul indigente uita insi
segnis ultro maneat sine fe¬

Expanded text:
cui non est contractior manus cui non est contractior manus ad nummum? Facile donabimus par caponum, tritici modium, et vix crumenam ad solidum recludemus. Adeo aurum presens blanditur, ut sincerius cum non videtur emittatur. Hinc dominatores urbium liberalius effundunt, quia nec contingunt nec oculis intuentur que donant. Cum autem ad ratiocinium liberalitas revocatur, contrahitur. Quoniam igitur apud vos pecunia geruntur cunctur, largitas coartatur. Hoc veto obicias! Advenarum enim ceter fortuna vagantium confugium ac hespitium sumus, humaniter cunctos favorabiliterque civitas suscipit. Nec uspiam locorum pecunia liberalius in egenorum usus erogatur, nec eruditoribus pretium amplius exolvitur. Multi, fateor, et multigeni illo divertunt, quos libertas loci mercaturaque allicit; et difficile quemquam, innumerosissima multitudine, tantis ac tam variis adminiculis indigente vita, nisi segnis ultro maneat, sine fr
Abbreviated transcription (Latin):
cere colant. hoc ideo q tantu
extat spes ⁊ fidutia diuiciar
ut totus uite laborisq fenctus
illo conferatur. Cũ gͥ solido nul¬
li uidicio confederent᷑ siles hus
⁊ illuc temere uolitãtib mu¬
tores. negligũt᷑. ac per hoc te¬
pidiꝰ insteruint᷑. qr nͣe morbus
cum qui despiciat neglig̾e uł
odisse. Erudicio nẽpe uelt oĩa
failiaritate liberaliq studio
confonenda. Erita ẽ apud nos
dictio prodire de laribus litt̾as.
qͥd niniꝵ officiis domestitis
sedulitate eius quidoceat cõ¬
foueri. At uł si cupiatis libera¬
les fore nequitis. cunta eĩ ex
labore ex ingemo. ex ꝑiculo
possidetis ⁊ tenacit̾ seruat᷑ qd̾
distrimine acquirit᷑. Nob̾ au̾t
terra fruges. iinũ. altilia. ce¬
teraq usin opportuna ultro
respondet. gratisq uidetur
acceptu qd̾ ubertate annua
reportut᷑. ex hoc nõ minus sa¬
cile donat᷑ cuius fecunditas
sine nmupendio sentit᷑. At de¬
narius nob denariũ parit. ⁊

Expanded text:
cere colant. Hoc ideo quia tanta cere colant. Hoc ideo quia tanta extat spes et fiducia divitiarum ut totus vite laborisque fructus illo conferatur. Cum igitur solido nulli iudicio confederentur, similes huc et illuc temere volitantibus mutores, negliguntur, ac per hoc tepidius instruuntur; quia nature morbus eum qui despiciat negligere vel odisse. Eruditio nempe velut omnia familiaritate liberalique studio confovenda est. Trita est apud nos dictio prodire de laribus litteras. Quid? Nimirum officiis domesticis sedulitatem eius qui doceat confoveri. At vel si cupiatis, liberales fore nequitis, cuncta enim ex labore, ex ingenio, ex periculo possidetis, et tenaciter servatur quod discrimine acquiritur. Nobis autem terra, fruges, vinum, altilia, ceteraqueusui opportuna ultro respondent, gratisque videtur acceptum quod ubertate annua reportatur. Ex hoc non minus facile donatur cuius fecunditas sine impendio sentitur. At denarius vobis denarium parit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
te. quis ciuitatẽ ⁊ amplissĩa
quider ⁊ ex ornatissĩar. uitina¬
ꝵ q p̾stantẽ exꝑtus inficiabi.
Sr auaro qͥsqͥs ingemo lutri
estu agit᷑. huc ruit. ⁊ libens
mansitat. At sapͤ. scudio con¬
tractis n mores n ͨ dext̾ est
Locus. tã me h̾cule ubi feruet
cura numalis scĩe de feruet
ꝙͣ in litteraꝵ sacrario diuiti¬
M Honos postpomt. Us hauo
aliter ꝙͣ piꝑis crociue negoti¬
um sortinum littaꝵ. Emisso
precio oĩs ea congressio fumi¬
liaris illicet euanescit. Ne ꝗͣꝙͣ
ita par ẽ in docendi distendi¬
ue cõm̾cio. qd̾ utiq feliciꝰ dil¬
cione ꝙͣ precio condit᷑. qñ qͥdẽ
cen filius alter erudientis uo¬
cem suscipere d ut p̾r aliͦ di¬
scenda propinare. ac sic dum
alter alteriis pn̾a delctatur
dicendi audiendiq mumis
intenta ꝓsperitate perficitur.
Iuuenes aũt ur̾i n ͨ accedunt
ut filii. nec uelut discipłi reu̾¬
entur. quia uix discũt ut sciat.
nec ideo scire uolunt ũ q̃ didi¬

Expanded text:
issimam quidem et exornatissimam vicinarumque prestantem expertus infitiabitur? Sed avaro quisquis ingenio, lucri estu agitur, huc ruit et libens mansitat. At sapientie studio contractis nec mores nec dexter est locus. Tam mehercule ubi fervet cura nummalis scientie defervet, quam in litterarum sacrario divitiarum honos postponitur. Vos haud aliter quam piperis crocive negotium sortimini litterarum. Emisso pretio omnis ea congressio familiaris ilicet evanescit. Nequaquam ita par est in docendi discendive commercio, quod utique felicius dilectione quam pretio conditur. Quandoquidem, ceu filius, alter erudientis vocem suscipere debet; ut pater, alius discenda propinare. Ac sic, dum alter alterius presentia delectatur, dicendi audiendique munus intenta prosperitate perficitur. Iuvenes autem vestri nec accedunt ut filii, nec velet discipuli reverentur, quia vix discunt ut sciant, nec ideo scire volunt ut que didi
Abbreviated transcription (Latin):
excutiebat. hoc piru gloiͬa ro¬
manor. hec romanos carta¬
gmmensiu exuscitauit. sẽpe̾ fuͭ
⁊ perstabit emula uirtute ut
distrimina subeant᷑ ⁊ ꝓbra ui¬
tentu. ꝙ si cet̾is uite ĩ studiis
liuo prodesse sentit᷑. in aula c̾te
ubi regnat potissimu liq̃t. Si¬
quider tirann assistentiũ inui¬
dia durãt. regnant. tuti st̾. nã
dum emulo quisq nxu place
studet plemus seruit. Et rursu
dur inuidet quisq ac socium
metuit fit ut nõ timeat qͥ do¬
minat᷑ qͦs dissidere cognoscit
hisq ⁊ liberius imꝑet. quoru
umone fatiscere. nͨ unã fore
sciat tẽꝑiem aĩori ¶Ihaud

Expanded text:
excutiebat hoc Pirrum gloria Roexcutiebat hoc Pirrum gloria Romanorum, hoc Romanos Cartaginensium exuscitavit. Semper fuit et perstabit, emula virtute, ut discrimina subeantur et probra vitentur. Quodsi ceteris vite in studiis livor prodesse sentitur, in aula certe, ubi regnat, potissimum liquet. Siquidem tiranni assistentium invidia durant, regnant, tuti sunt. Nam dum emulo quisque nixu placere studet, plenius servit; et rursus dum invidet quisque ac socium metuit, fit ut non timeat qui dominatur quos dissidere cognoscit, hisque etiam liberius imperet, quorum unionem fatiscere nec unam fore sciat temperiem animorum. Haud
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e laudabiliter agendi tande
penitus ita conponit ut qd̾ age¬
batur uirtuose amore laudis fi¬
at mox laudabilis actio amore
uirtutis. Ceteru uelut iactãtie
morbu inscquit᷑ sic ꝓximas
ei uices habet inuidia. Haud ẽ
tñ ea ip̃a sine fruge. nno fexax
quidẽ. emulacio einz caltar est
m̾tibus quo alios ãnixe stimu¬
lantur. feruent studia literaꝵ
feruent artificur. un nͥ ĩuidia.
nith eque gniose indoł pueris
ad scĩar ⁊ ad mores prodest ꝙͣ
emulatio ꝯꝑis. qͣr hanc ĩpͥmere
discentiuz m̃tibus sũmopere
anniti instructor d.Iar u̾o in
publitis mum̾bus singulum
ꝙͣq urit. ne pregeliuet felicius
agendo collega. Nec tãtũ modo
meliora conari s dannabilia
qͦ uitari muidentia ip̃a cõpel¬
let. nã dũ morsus delatoris
inminere sentimͦ uiuere sinc
reprensione molim᷑. ac per hͦ
quo puriꝰ uiuat᷑ ꝯducit cum e¬
nuilante uersqzi. Hic sane sti¬
mulus themiscodis sompnos

Expanded text:
ipse laudabiliter agendi tandem ipse laudabiliter agendi tandem penitus ita componit ut quod agebatur virtuose amore laudis fiat mox laudabilis actio, amore virtutis. Ceterum velut iactantie morbum insequitur sic proximas ei vices habet invidia. Haud est tamen ea ipsa sine fruge; imo ferax quidem emulatio enim calcar est mentibus, quo alios anteire stimulantur, fervent studia litterarum, fervent artificum. Undenisi invidia? Nichil eque generose indolis pueris ad scientiam et ad mores prodest quam emulatio comparis; quare hanc imprimere discentium mentibus summopere anniti instructor debet. Iam vero in publicis muneribus singulus quisque urit ne pregravet felicius agendo collega; nec tantummodo meliora conari sed damnabilia quoque vitari invidentia ipsa compellet. Nam dum morsus delatoris imminere sentimus, vivere sine reprensione molimur. Ac per hoc quo purius vivatur, conducit cum emulante versari. Hic sane stimulus Themistoclis somnos
Abbreviated transcription (Latin):
aut ius cuule perdistere conati
sunt. qtͣs gloriosi adepta u̾tute
tiuibꝰ anteponãt᷑. qui sublata
ambitione sicut nichil duc̾ent
añferri: sic laborare studio no¬
stendi meliora neglig̾ent. quid
memorem qui uera urtute
qua carent neq̃untes assurge
adhonores quos intenciõe suꝑ¬
bissima calcare uident᷑ ãbiunt
adumbrata. Intonsi nãq ⁊ sqͣ¬
lidi cultu ac uocibus spectãtiũ
oculis sanctitatẽ obiiciunt in¬
temsecus aũt. ut ait ueri docto
lupi rapaces. quot exempla
recte uiuendi simplicioribꝰ añ¬
ponũt: quot pios monitus au¬
ribus instillant: ⁊ huilitatem
dum preditãt flatu stĩc tumẽt.
audituri qñq ueritatẽ illã. di¬
cunt eniz ⁊ non faciũt. suo tñ
langore intuentibꝰ prosũt. Pa¬
res gacellis. qͣr sub nigiũale
ulcus ꝓximos odore delectat
illas prurit. Siłis ꝓrsus acio
de panagloria. Nimis multi
ẜuauere cõstanciar. equitatẽ.
modestia. uiteq decorer. ⁊ usus

Expanded text:
aut ius civile perdiscere conati aut ius civile perdiscere conati sunt, quatenus gloriosi adepta virtute civibus anteponantur qui, sublata ambitione, sicut nichil ducerent anteferri, sic laborare studio noscendi meliora negligerent. Quid eos memorem qui vera virtute, qua carent, nequeuntes assurgere ad honores, quos intentione superbissima calcare videntur, ambiunt adumbrata. Intonsi namque et squalidi cultu ac vocibus spectantium oculis sanctitatem obiciunt, intrinsecus autem, ut ait veri doctor, lupi rapaces. Quot exempla recte vivendi simplicioribus anteponunt? Quot pios monitus auribus instillant, et humilitatem dum predicant, flatu scientie tument audituri quandoque veritatem illam; dicunt enim et non faciunt. Suo tamen langore intuentibus prosunt, pares gazellis, quarum subinguinale ulcus proximos odore delectat, illas prurit. Similis prorsus ratio de vanagloria. Nimis multi servavere constantiam, equitatem, modestiam viteque decorem. Et usus
Abbreviated transcription (Latin):
ietilitate siquidẽ umiu̾si adpul¬
cxitudine referas uł ab ip̃is qͥ¬
der inprobis gexi. quid suꝑbia
importabilius: quid danabiliꝰ.
quid deo aduersius: tñ fructu
non caret. pemmnere eniz dum
superbi errant att̾tis interdur
plebeisq sordibus abstinent .ui¬
deriq magni cupientes magͦ.
ore magna resonant. magͣ iac¬
tant. maiora ⁊̃ plerũq uribuᷤ
aggrediunt᷑. q̃ consuctudĩe per¬
tinati tenor quida darioris
altiorisq uite gignitur. queq
prius fuerat uitiu spe̾s urtu¬
tis euadit. quid ꝙ liberales da¬
tiuos efficit: Nam du coli stu¬
det elatus inferioribus largit᷑.
tribuit. dispergit. ip̃oq ar rogã¬
tie morbo se predicabilẽ reddit.
quotiens preterea salutẽ ppłis
quotiens libertatez urbibus pe¬
perit: Impatiens nãq superi¬
oris sepe tirannos sepe miquoᷤ
dños ext̾minauit. Insuper ad
meliora conplures erexit. qui
tum oratoriam tũ medicina

Expanded text:
utilitate, siquidem universi ad pulutilitate, siquidem universi ad pulcritudinem referas, vel ab ipsis quidem improbis geri. Quid superbia importabilius? Quid damnabilius? Quid Deo adversius? Tamen fructu non caret, preeminere enim dum superbi certant, attritis interdum plebeisque sordibus abstinent; viderique magni cupientes magno ore magna resonant, magna iactant, maiora etiam plerumque viribus aggrediuntur. Qua consuetudine pertinaci tenor quidam clarioris altiorisque vite gignitur. Queque prius fuerat vitium, species virtutis evadit. Quid quod liberales, dativos efficit? Nam dum colistudet elatus inferioribus largitur, tribuit, dispergit; ipsoque arrogantie morbo se predicabilem reddit. Quotiens preterea salutem populis, quotiens libertatem urbibus peperit? Impatiens namque superioris sepe tirannos, sepe iniquos dominos exterminavit. Insuper ad meliora complures erexit, qui tum oratoriam, tum medicinam,
Abbreviated transcription (Latin):
sima temperat᷑. hac radice orit᷑
mirum illud ꝙ dum mali ad¬
u̾su malos furunt miuste q̃d
fieri iuistum ẽ ag̾. Olĩ peciũa
sancto uiro uernardo missam
obuius predo corripuit. s dũ
non sua rapiendo miustũ fa¬
cit iuste ab impedimento secu¬
lazi seruuz dei nolens absoluit
Cunta igit᷑ si penitꝰ aĩadu̾tant᷑
uł ea ip̃a que flagiosissima ap¬
parent in bom alicuiꝰ exitum
u̾gunt. Atq hoc fit.qr omnis.
creatura si dño deo subiecta
ẽ ut statuti ordinis nullatenꝰ
limmitez queat excedere. Ac per
hoc quitquid acreatura ipsa
uł indebite operando git᷑ ita
ligatur inserie ut sine fructu
in rerum unu̾sitate ñ existat
¶Opido iuuat p̃misse cõti¬
nuacio narracionis. iã liquet
inrerum euentibris ũ morta¬
les muiste sepe moucant᷑ m
in his d̾mu potius usoicur
laudari debrat ⁊ timeri. Sed
exple queso reliqua. PId ꝑ¬
go dudu absoluere. quo .s. pa¬
tefiat nichil prorsus dempta

Expanded text:
sima temperatur.Hac radice oritur sima temperatur.Hac radice oritur mirum illud quod, dum mali adversum malos furunt, iniuste quod fieri iustum est agitur. Olim pecuniam sancto viro Bernardo missam obvius predo corripuit; sed dum non sua rapiendo iniustum facit, iuste ab impedimento seculari servum Dei nolens absolvit. Cuncta igitur si penitus animadvertantur, vel ea ipsa que flagitiosissuna apparent in boni alicuius exitum vergunt. Atque hoc fit quia omnis creatura sic Domino Deo subiecta est ut statuti ordinis nullatenus limitem queat excedere. Ac per hoc quicquid a creatura ipsa, vel indebite operando, geritur ita ligatur in serie ut sine tructu in rerum universitate non existat. Opido iuvat premisse continuatio narrationis. Iam liquet in rerum eventibus ut mortales iniuste sepe moveantur, cum in his divinum potius iudicium laudari debeat et timeri . Sed exple, queso, reliqua. Id pergo dudum absolvere, quo patefiat nichil prorsus dempta
Abbreviated transcription (Latin):
cit. plena ⁊ coagitata ac suꝑ¬
effluente mensirca. ut qͥ pacẽ
ꝯtempsit exoptet. ⁊ careat. qrͣ
cedes rapine excidia ppłoru
iusticia ⁊ di ordo putanda.s̃.
nam si occidit᷑ norius iusti¬
cia ẽ. si rapit ab imquo posses¬
sore qo habet. equitas ẽ si e¬
migrat᷑ de tabnacdo suo qui
noluit intelligere ut bñ ag̾et.
⁊ dilexit malignitatẽ suꝑ be¬
nngnitatẽ iustũ ẽ. ⁊ utiq bo¬
nu ẽ. Iusta g ꝑmissione facit
miqꝰ unde altiꝰ iniqͥtas affi¬
ciat᷑. At si hꝰmodi adu̾sis. im¬
probi probos torq̃ãt aut hu¬
manis oculis probi uisunt᷑.
aiusto ordine nõ distedit.Sic
dignitas celestis nec affici
muria qui non debet nec uo¬
luntatẽ homĩs ꝙͣ ꝙͣ scelestissi¬
ma fim debito mofficiosam
ẽ. eius aũt nequicia. qr natue
corruptio ẽ mala ẽ. qͣr mala
uoluntas homĩs ⁊ demonis
ctia nesciens nolensq duũo
ordim famulatu. dum pu̾so
desiderio id exequit᷑ qd̾ cã eqͥs¬

Expanded text:
cit, plena et coagitata ac supcit, plena et coagitata ac supereffluente mensura, ut qui pacem contempsit exoptet et careat. Quare cedes, rapine, excidia populorum iustitia et Dei ordo putanda sunt. Nam si occiditur noxius, iustitia est; si rapitur ab iniquo possessore quod habet, equitas est. Si emigratur de tabernaculo suo qui noluit intelligere ut bene ageret, et dilexit malignitatem super benignitatem, iustum est, et utique bonum est. Iusta igitur permissione facit iniquus unde alterius iniquitas afficiatur. At si huiusmodi adversis improbi probos torqueant, aut humanis oculis probi visuntur a iusto ordine non discedunt. Sic dignitas celestis nec affici iniuria qui non debet nec voluntatem hominis, quamquam scelestissimam, fini debito inofficiosam est; eius autem nequitia, quia nature corruptio est, mala est. Quare mala voluntas hominis et demonis, etiam nesciens nolensque, divino ordini famulatur, dum perverso desiderio id exequitur quod causa equis
Abbreviated transcription (Latin):
maligniq sp̃s ꝯtunmacia dũ
uistitia suꝑna puniri statuit
enganeũ ducẽ/ estuantẽ dnãn¬
di ardore suscitat. quos dum
res nouas moliũt᷑ facile int̾¬
cipit. laxataq guelfis quorũ
factione Brixia recepiss seui¬
endi licentia cũtos uicatĩ gibe¬
lingos insatiabili crudelitate¬
ꝑsecũt᷑. insi qui fuga salutem
q̃ siu̾ũt oẽs ad unu cesos Tali
nempe uictima paduanꝰ urix¬
ie domimum auspicatꝰ est. qͥs
tundez exitus: nimir par
auspiciis. Nã abeunte illicet.
reprofecti suꝑstites gibelingi
guelfis pari feritate uicẽ mi¬
pietatis rependerũt. Atq sic
utrinq suo ueneno. suo ferro
ppłs nocens ruit. Recẽse dine
potencie iusticia qua serie.
quo ordine malas hõm̃i uo
luntates ꝑ malos hominuz
punit affectus. Ex hac itẽ seri¬
e procedit ut dũ ꝓcelloso dñan¬
di estu carriger bello uicinos
infestat m̾ita iutissitudĩe. bel¬
lo ip̃e p̾mat᷑. recipiatq qd fe¬

Expanded text:
malignique spiritus contumaciam dum malignique spiritus contumaciam dum iustitia superna puniri statuit, Euganeum ducem estuantem dominandi ardore suscitat; quos dum res novas moliuntur, facile intercipit. Laxataque Guelfis, quorum factione Brixiam recepisset, seviendi licentia, cunctos vicatim Gibelinos insatiabili crudelitatepersecuntur, nisi qui fuga salutem quesiverunt omnes ad unum cesos. Tali nempe victima Paduanus Brixie dominium auspicatus est. Quis tandem exitus? Nimirum par auspiciis. Nam abeunte ilicet re profecti superstites Gibelini Guelfis pari feritate vicem impietatis rependerunt. Atque sic utrinque suo veneno, suo ferro populus nocens ruit. Recense divine potentie iustitiam, qua serie, quo ordine malas hominum voluntates per malos hominum punit affectus. Ex hac item serie procedit ut dum procelloso dominandi estu Carriger bello vicinos infestat, merita vicissitudine bello ipse prematur recipiatque quod fe
Abbreviated transcription (Latin):
uina electos suos quos testĩo¬
mo ꝓphetico: abscondit mab¬
scondito faciei sue a cõtibacõe
hoĩm inquietare parcit offiti¬
o nefarios puniendi de malos
⁊ homĩes ⁊ angelos adu̾sim
cos quos ul deprimi uł extꝰ¬
minari iustũ est uti nequi¬
tia permittit. Nã iustus nec
odio nec auaritia nec ãbitu
effertur. id circo nec gladios
tractare. nec inuiria quẽꝙͣ af¬
ficere. indebitone grandescere
honore letat᷑. Iniqꝰ aũt ẽ ꝑ nox
ad ferruz. qr sponte o dit. permx
ad rapina. qr feruer hndi libi¬
dine. ad opprimendu qͦsq ĩꝓ¬
bus. qr stimulat᷑ aculeo suꝑbie.
his neꝙͣ spiritibꝰ eas d̾ina ma¬
iestas iuces suit/ quas electos
implere nefas arbitrat᷑. In qͦ⁊
rursus Brixia ꝓpono exẽplu
notum ac recens que ciuili o¬
dio cõflagrans / intestina sedi¬
cione uitinos pplos uenenau.
⁊ dux ⁊ fom̃tu gallie urbibus
furoris extitit. hoꝵ gͦ suꝑbia

Expanded text:
vina electos suos quos testimovina electos suos quos testimonio prophetico abscondit in abscondito faciei sue a conturbatione hominum inquietare parcit officio nefarios puniendi. Sed malos et homines et angelos adversum eos quos vel deprimi vel exterminari iustum est uti nequitia permittit. Nam iustus nec odio nec avaritia nec ambitu effertur; idcirco nec gladios tractare, nec iniuria quemquam afficere, indebitove grandescere honore letatur. Iniquus autem est pernixi ad ferrum quia sponte odit, pernix ad rapinam quia fervet habendi libidine, ad opprimendum quosque improbat quia stimulatur aculeo superbie. His nequam spiritibus eas divina maiestas vices sinit quas electos implere nefas arbitratur. In quo rursus Brixiam propono exemplum notum ac recens, que, civili odio conflagrans, intestina seditione vicinos populos venenavit et dux et fomentum Gallie urbibus furoris extitit. Horum ergo superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
so qͦ maneret iritutẽ indidit
Ergo nos onmes bonus autor
mus cͥcumq igitur ut docet a¬
stolus dei filiꝯ recte uiuẽ̾do
conformat᷑ erit ip̃e confilius cũ
ip̃o ingenito inter multos fẽes.
Contͣ autẽ impie agendo qͥs qͥs
opido a filii imagnae de forma¬
tur conputab̾r mextima sorte
ẜuoꝵ. int̾q uasa ire ⁊ ĩ contu¬
melia deputata. quotiẽs ita¬
q fuint bella cedes rapine ce¬
teraq futinora furoris hostilis.
q̃ sapiens ꝓuidentia iustissimũ
cohercet in ordinem ẜuorum
mimstio utens uł filios excet.
ul demos corripit. uł reꝓbos
punit. Nã mordine tẽporali
alios Rex sue iocunditatis cõ¬
sorcio dignatur alios moderã¬
dis gentibus ꝯstituit. qͦsdã ꝓ¬
curandis regni opib dispen¬
sat. Nõ nullis qt̃s coherceant
inquietos arma gladiosq tã¬
ꝙͣ satellitibus tradit. Indigͫ
ratus quos in usu failiarita¬
tis ascisset eis satelliciũ seue¬
ritatis indice̾. Ita bonitas di¬

Expanded text:
quoque maneret, virtutem indidit. quoque maneret, virtutem indidit. Ergo nos omnes bonus autor mus. Quicumque igitur, ut docet apostolus, Dei filio recte vivendo conformatur, erit ipse confilius cum ipso unigenito inter multos fratres. Contra, autem, impie agendo quisquis opido a filii imagine deformatur, computabitur in extima sorte servorum interque vasa ire et in contumeliam deputata.Quotiens itaque fiunt bella, cedes, rapine, ceteraque facinora furoris hostilis, que sapiens providentia iustissimum coercet in ordinem, servorum ministerio utens, vel filios exercet vel devios corripit vel reprobos punit. Nam in ordine temporali, alios rex sue iocunditatis consortio dignatur, alios moderandis gentibus constituit, quosdam procurandis regni opibus dispensat. Nonnullis, quatenus coerceant inquietos, arma gladiosque tamquam satellitibus tradit, indignum ratus quos in usum familiaritatis ascisset eis satellicium severitatis indicere. Ita bonitas di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dietã hãe laigiar. ueꝵ ne sic
aibitreris honu ex uitiis e¬
uenire tãꝙͣ eos qui sũt uitõsi
po uitio bonos affirmẽ. exo
los bonũ ẽẽ P Dñm deun
treatis om̃ibus. impare non
rerum ẽẽ dñs ꝙͣ deus ip̃e ual.¬
ꝑ potentissimu hũc fore ac
sapientissimuz censes.¶qr
dũm existere confessus su po¬
tentissimũ qͦ ẽẽ ac sapiẽtissim̃
consequit᷑. nã duo ista potissĩ
ei qui uere dñs extet in ẽe con¬
uenit qts potencia coherceat
siquid eius refragat᷑ imperio.
sapĩa uo ut q̃ moderat᷑ ordina¬
ta ꝑ maneant efficit P Exi¬
guam mͥ residua ẽẽ operam
puto hꝰ cemodi abste ueritate
ꝑcensita ut q̃ audire expetis
mox tute deprendas. s rursum
rogo. nũ cui rerum sũma as¬
sigͣmus bonũ ⁊̃ fore Ambigis
¶Nichil prorsus. imo optĩz
quidez arbitror. atq h ip̃o ꝙ op
timꝰ ẽ oĩa diligere diligiq ab
num regit ac dixigit. Creat̾e.¬
q siant naͣz qua cẽt sic ne otio

Expanded text:
dietam hanc largiar. Verum ne sic arbitreris bonum ex vitiis evenire tamquam eos qui suntvitiosi ipso vitio bonos affirmem, quamlos bonum esse. Dominum Deum creatis omnibus imperare non rerum esse dominus quam Deus ipse valet? Potentissimum hunc fore ac sapientissimum censes? Quia Dominum existere confessus sum, potentissimum quoque esse ac sapientissimum consequitur. Nam duo ista potissimum ei qui vere Dominus extet inesse convenit, quatenus potentia coerceat si quid eius refragatur imperio, sapientia vero ut que moderatur ordinata permaneant efficit. Exiguam mihi residuam esse operam puto, huiuscemodi abs te veritate percensita, ut que audire expetis mox tute deprendas. Sed rursum rogo num cui rerum summam assignamus bonum etiam fore ambigis. Nichil prorsus. Imo optimum quidem arbitror. Atque hoc ipso quod optimus est, omnia diligere diligique abnum regit ac dirigit, creatureque sicut naturam qua esset sic, ne otiosa
Abbreviated transcription (Latin):
eo cur costra sꝑ exhor¬
ruit ut sũma reru ĩ ꝯmoda.i
ac uite discrimien sepe subiue¬
rit. ẽ ransco ꝑuetusta. qd̾ no¬
ẜo bello enganito adusuz con¬
spirantib undiq hostib ⁊ de¬
serentibus sociis spe subsidio
⁊ rebus exhausti. angłis ⁊ hoĩ¬
q̃ dura. q̃ aspera. q̃ misera forẽt
tantus erat lib̾tatis amor ĩ pͦ¬
toribus singłoꝵ. qͥ utiq si usꝙͣ
ẽ gentiu nos sumꝰ illi P
Claru ẽ nom̃ libertatis. tarũ
etiaz ⁊ dulce. qͥn alto anno uo¬
cula ip̃a płes metruria pice¬
cum ducib aut ꝯtempsit aut
strauit. S ꝙͣ ꝙͣ linguis freꝙ̃ta¬
ta scita nichominꝰ notaq.a.
pantis ẽ ¶ qui amari ado
optariue q̃at.si nescitur. P¬
qñquide tantope nom̃ dilig̾r
Siecta ꝙͣtope res ip̃a placeret:
plus dixerim ita par intelłi
ut pluribus ẜuitiũ lib̾tas iude¬
at. ¶ Lmabo an nõ ẽ lib̾tas
uiuere posse ꝙ̃admodu uelis:

Expanded text:
 nostra semper exhorruit, ut summa rerum incommoda ac vite discrimen sepe subiverit. Transeo pervetusta; quod nodo bello Euganico, adversum conspirantibus undique hostibus et deserentibus sociis, spe, subsidio, et rebus exhausti, angelis et hominque dura, que aspera, que misera forent. Tantus erat libertatis amor in pectoribus singulorum, qui utique si usquam est gentium nos sumus illi. Clarum est nomen libertatis, carum etiam et dulce, quin altero anno vocula ipsa complures in Etruria, Picecum ducibus aut contempsit aut stravit. Sed quamquam linguis frequentata, scita nichilominus notaque a paucis est. Qui amari adeo optarive queat, si nescitur? Quandoquidem tantopere nomen diligitur, coniecta quantopere res ipsa placeret. Plus dixerim ita parum intelligi ut pluribus servitium libertas videatur. Amabo, an non est libertas vivere posse quemadmodum velis?
Abbreviated transcription (Latin):
pla referrent᷑. qͥd dicã: Steni
ores regias edes ꝓplectehaf.
quibꝰ ea magͥtudine aĩ utet᷑
ut diu̾sorium uiatoꝵ ⁊ quo
se conferret oĩs nobilitos ua¬
ge pataret. lete liberaliterq
susceptos m agnifice Habebat.
copiis facile erat qͦuis euẽtu
⁊ aduentu nĩsos insteuere.
gallina capone anatitulis.
edo agro ntilis gurtto co¬
hulos oͦx patentes geninus
colmbariis e upes efferue¬
bunt. d fluis onpa li
tres resitehnit. repente quis¬
pio e femlia uissus exigua
mora emulis argento cĩ pi¬
scitulis aderat infperatꝰ. uec¬
turas hofpitu hand secus ac
proprias ingenue expleri in¬
bebat Cubicula ei regia plua¬
me anserine dabat ubtas. qͥd
moror: nntħ ad felicitatẽ uite
expetende aberat p̾t̾ notitia
litteraꝵ. qͣꝵ usu si festos plu¬
uios ue dies uł hib̾naꝵ spaci¬
a noctiũ tẽꝑare licuiss foret.
prorsus ꝙͣtu habet pñs uitu
sũmã htitudims assecutus. s

Expanded text:
pla referrentur. Quid dicam? Steni pla referrentur. Quid dicam? Steni opes regias edes complectebatur, quibus ea magnitudine animi uteretur ut diversorium viatorum, et quo se conferret omnis nobilitas vaga, pateret. Lete liberaliterque susceptos magnifice habebat. copiis, facile erat quovis eventu et adventu mensas instruere, gallina, capone, anaticulis, edo, agno, suculis. Omitto columbulos quorum parentes geminis columbariis quasi apes effervebant. Ad flntres residebant. Repente quispiam e familia iussus exigua mora emulis argento cum pisciculis aderat insperatus. Vecturas hospitum haud secus ac proprias ingenue expleri iubebat; cubicula ei regia plume anserine dabat ubertas. Quid moror? Nichil a felicitate vite expetende aberat preter notitiam litterarum, quarum usus, si festos pluviosve dies vel hibernarum spatia noctium temperare licuisset, foret; prorsus quantam habet presens vita summam beatitudinis assecutus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rure suburbano.s qui rura for¬
tumasq exuꝑaret. aiu esset
nactus. Sane diues agris. ar¬
m̃tis sgib multusq familia
quatuor de q̃dragnta nus ⁊e
at. filii iã patres. nepotes ex
fratribꝰ p̾definictis ⁊ ipi ꝙͦ pa¬
rentes. Ampla domꝰ frequẽs
nuribus. p ictis adolescẽtib
recens.⁊ nuemili autoritate cũ¬
ta regebat. E quaꝵ hinc fme.
dextrarios ÷ alebat. electum
gsĩs equoꝵ. qͦ honore ĩ oĩ pe¬
ne hesperia excellit engana.
Hinc iugaliuz bonz. Huic pa¬
scualiu arm̃ta septa ꝯplebãt.
Capre insuper feteq haud fa¬
cile numerabiles. tũtus p̃t̾ea
suine pecudis nuͣs ꝙͣtus uix
claudit᷑ aliis ouiu. Iam uero
altilia quis enum̾et. cũ an¬
seres ducẽtenariu ꝓpe trãstẽ¬
derent. qd̾ ut minꝰ ducat᷑ m¬
r. secus amnẽ brentã domus
iacehat. In qͦ ⁊ molendina ha¬
bebat nõ tm̃mͦ familiare ad
usu s un̾ emolum̃ta qͦ am¬

Expanded text:
rure suburbano, sed qui rura forrure suburbano, sed qui rura fortunasqueexuperaret animum esset nactus. Sane dives agris, armentis, gregibus, multaque familia: quatuor de quodraginta numerus erat, filii iam patres, nepotes ex fratribus predefunctis, et ipsi quoque parentes. Ampla domus frequens nuribus, pueris, adolescentibus, recens, iuvenili autoritate cuncta regebat. Equarum huic turme dextrarios etiam alebat, electum genus equorum, quo honore in omni pene hesperia excellit Euganea. Huic iugalium boum, huic pascualium armenta septa complebant, capre insuper feteque haud facile numerabiles. Tantus preterea suine pecudis numerus quantus vix clauditur, etiam ovium. Iam vero altilia quis enumeret, cum anseres ducenarium prope transcenderent. Quod ut minus ducatur mirum, secus amnem Brentam domus iacebat, in quo et molendina habebat, non tantummodo familiarem ad usum, sed unde emolumenta quoque am
Abbreviated transcription (Latin):
tellexit imus pridez ex urbe no¬
stra. felicitate eustica auspi¬
catus sen solido iuditio senn
tiis infensus urbanis. Simeo
a statutis. locuplex quidez ac
moderatus ciuis. ⁊ si modice
litteratꝰ. nã secessit in prediu
suburbanu. ibi stationẽ secus
a du̾ sa fronte sacellu mẽoriã
uirginis mrͣis ꝯsteui ⁊ ornai
curauit. uͥ debitas landũ uices
domino deo reddebat. reliquũ
rẽporis nũc equo iã grãdenus
interduz pedes sua rura tircu¬
ibat. quoꝵ glebas libro teste a¬
put Aristotilez nl adeo ꝙͣ dmn
uestigia fecundat. Colonos ꝙͣ
modo attentiores presẽtia red¬
debat. mͦ remissos cobortacõibꝰ
castigabat. pleruq uenatu
piscatriq aut aucupiis ĩdul¬
gere uma ꝑgens exhortabat᷑.
Inhis deliciis ⁊ aĩ tranqͥllitate
integ̾ mẽtis senex diẽ obiit. fa¬
b̾cato hũatus sacello. Refera
alteru in hꝰ cemodi gnͣe felici¬
tatis/ stenũ ortũ educatumq

Expanded text:
intellexit. Unus pridem ex urbe nointellexit. Unus pridem ex urbe nostra felicitatem rusticam auspicatus seu solido iudicio seu vitiis infensus urbanis, Simeon a Statutis, locuplex quidem ac moderatus civis, etsi modice litteratus. Nam secessit in predium suburbanum; ibi stationem secus, adversa fronte, sacellum memoriam Virginis Matris construi et ornari curavit, ubi debitas laudum vices Domino Deo reddebat. Reliquum temporis nunc equo, iam grandevus, interdum pedes sua rura circuibat, quorum glebas Libio teste apud Aristotilem, nil adeo quam domini vestigia fecundat. Colonos quoque modo attentiores presentia reddebat, modo remissos cohortationibus castigabat. Plerumque venatu piscatuque aut aucupiis indulgere una pergens exhortabatur. In his deliciis et animi tranquillitate, integer mentis senex diem obiit, fabricato humatus sacello. Referam alterum in huiuscemodi genere felicitatis, Stenum, ortum educatumque
Abbreviated transcription (Latin):
sim si cum uoluptate xustita¬
cionis asciuerit dulcedinẽ lit¬
teraru. qt̃s aĩ tranqͥllitate de¬
dinet potius urbis cupidita¬
tes ꝙͣ uirtures. Atqui nosc ca¬
stitate mꝯtinentie urestare.x
plures tũ post habent honorẽ
castitatis. Sunt parit̾ qui ruris
alacritatẽ norint ⁊ amẽt. pre¬
ceps tñ error abducit. Ciuu
sane collectio ẽ uti multis cũ
multis. ruris uͦ secessio ut um
ũ pautis sors iocunda ꝯtĩgat.
uelut igitur in docti płes ꝙͣ doc¬
ti sunt. sic pauciores iter ĩnor¬
ium carpunt. In qͦ sane Rauẽ¬
natis sententia iuuat. Et si ce¬
teri inquit urbis rapiant᷑ amo¬
re mͥ beatius est rure ꝙͣ urbi¬
uni muris ꝯtineri. Et p̃ta flo¬
rentia frondestresq umbras
ꝙͣ plateas porticus qr lustrare
⁊ itẽ auiũ ꝯcentus ꝙͣ insane mł¬
titudinis fremitu aure cõcipe
quisquis demq urbitã sortem
preferat. cedo. ruris ego añpo¬
no. Sic ille. Ast idez non sero m

Expanded text:
sim si cum voluptate rusticasim si cum voluptate rusticationis asciverit dulcedinem litterarum,quatenus animi tranquillitate declinet potius urbis cupiditates quam virtutes. Atqui nosti castitatem incontinentie prestare, plures tamen posthabent honorem castitatis. Sunt pariter qui ruris alacritatem norint et ament, preceps tamen error abducit. Civium sane collectio est uti multis cum multis, ruris vero secessio ut uni cum paucis sors iocunda contingat. Velut igitur indocti plures quam docti sunt, sic pauciores iter innoxium carpunt. In quo sane Ravennatis sententia iuvat: “Etsi ceteri,” inquit, “urbis rapiantur amore, mihi beatius est rure quam urbium muris contineri, et prata florentia frondestresque umbras quam plateas porticusque lustrare, et item avium concentus quam insane multitudinis fremitum aure concipere. Quisquis denique urbicam sortem proferat, cedo, ruris ego antepono.” Sic ille. Ast idem sero non
Abbreviated transcription (Latin):
tuz. Ideo cõmodissima rõ iocũ
quii mutua utilitate fruerẽ¬
tus. uoꝵ qr ut uates ait. pai
quos equus amouit iupit̾¬
⁊ ardens erexit ad eih̾a u̾tus.
ita ꝑ panti quibꝰ se se srui iu¬
multuariisq arebꝰ uendita¬
re ac letari pñtaneis ꝯtigiis
que sors quidez si tui indulta
est aut rus aut ruris par x¬
statio conpensauit ¶libẽs
haurio que doces. s qͥd uote
si cunti ruris agerent᷑: libe
ac medendi stĩa. tultꝰ demiꝙ
mor ꝓrsus ab sisteret. Attẽdis
ip̃e ꝙ ullicolaru ab urbitoł
mores discent᷑ PMagno
ambitu fateor. ⁊ ciuilẽ parite̾
urbanãq societatẽ opido hu¬
mana ad felicitatẽ attmexe
qtͣs omĩfariaꝵ artiũ ⁊ doct̾na¬
rum adminitulis instantis
uite imbetillitas instruat᷑. ue¬
rũtñ ita me agri amatorẽ su¬
scipere noris ut in urbanis qͦ
moribꝰ ⁊ uirtute cuuli ab solu¬
tu ẽe concipia quẽ ĩ sunmo
nimiꝵ felititatis collotare au¬

Expanded text:
tur. Ideo commodissima ratio iocutur. Ideo commodissima ratio iocuquii mutua utilitate fruerentur. Verumque, ut vates ait: “Pauci quos equus amavit Jupiter et ardens erexit ad ethera virtus.” Ita perpauci quibus sese frui tumultuariisque a rebus vindicari ac letari presentaneis contigisset. Que sors quidem si cui indulta est, aut rus aut ruris par statio compensavit. Libens haurio que doces; sed quid voto si cuncti ruris agerentur? Libeac medendi scientia, cultus denique morum prorsus absisteret. Attendis ipse quam villicolarum ab urbicolis mores distent. Magno ambitu fateor et civilem pariter urbanamque societatem opido humanam ad felicitatem attinere, quatenus omnifariarum artium et doctrinarum adminiculis instantis vite imbecillitas instruatur. Verumtamen ita me agri amatorem suscipere noris ut in urbanis quoque moribus et virtute civili absolutum esse concipiam quem in summo nimirum felicitatis collocare au
Abbreviated transcription (Latin):
cole uoluptates ¶ ꝙͣ ꝙͣ il¬
las ita edisẜas ut ee fortima¬
tissimu ꝙ̃q ruris actolam
affirmare descriptio premissa
compellat nichõĩnus miraxi
non desmo cur pantis rura.¬
nei status urbam ꝙͣ multis ⁊¬
delirãtiu ⁊ uosuptates uana¬
q septantiũ nͨ nõ põpã laudis
umbratile illecebrasq fugates
ꝙͣ sapientũi ⁊ eruditoꝵ ac feu¬
gem u̾e uirtutis amãtiũ nuͣs
maior impendet. ita sanctins
⁊ tranquillu uite gn̾s panci¬
oribus cessit. Nãq aliñ ãbi¬
tus inuoluit. alius auaritia
raptat᷑. alt̾ dum frui delitiis
estuat turpit̾ ẜuit. nec sic me
hos urbana impedixi statiõe
dice presumas qiͣ sentirẽ ħ
uitia ambitionẽ cupiditatẽ
uoluptates/ ad urbis cohabi¬
tacionez mortales ene cauis¬
se. laudabilia eĩ mitia. ut fer¬
me solet in pluribꝰ. ĩprobi ac¬
tus insecuti sunt. Sapĩa nem¬
pe treatrix. hoĩez condidit
ut socio indigeret ⁊ delectarre¬

Expanded text:
cole voluptates. Quamquam ilcole voluptates. Quamquam illas ita edisseras ut esse fortunatissimum quemque ruris accolam affirmare descriptio premissa compellat,nichilominus mirari non desino cur paucis ruranei status urbanique multis delirantium et voluptates vanaque captantium, nec non pompam laudis umbratilem illecebrasque fugaces, quam sapientium et eruditorum ac frugem vere virtutis amantium numerus maior impendet; ita sanctius et tranquillum vite genus paucioribus cessit. Namque alium ambitus involvit, alius avaritia raptatur, alter dum frui deliciis extuat turpiter servit. Nec sic me hos urbana impediri statione dicere presumas quasi sentirem hec vitia, ambitionem, cupiditatem, voluptates ad urbis cohabitationem mortales evocavisse. Laudabilia enim initia, ut ferme solet, in pluribus improbi actus insecuti sunt. Sapientia, nempe, creatrix hominem condidit ut socio indigeret et delectare
Abbreviated transcription (Latin):
nec rapine fraudesue struũt᷑.
cũ hilaritate cenat᷑ absq suspi¬
cione dormitur. Habet ⁊ haud
in suauis octuipacio festos dies
nã pueri q̃ indulent᷑ aues in¬
quirũt. aut ṕnotatos indos
exhaurũt. retibꝰ alii adultas
laqueis ue edaces mescãt. fal¬
lunt sonoris hi frondibus a
implicant uisco. ꝑs sepes ara¬
neis ⁊ ablunde cumulos ĩ ui¬
brant. Cura alia uersat alios.
quor alii riuos fluẽtaq rimã¬
tur. ⁊ spitis inherentes ĩ m̾sis
aut g̾gustiis inclusos pisces
edutunt. ꝑs iatulis. ꝑs sageis
insecũt᷑ uenandi uͦ alacritas
ꝙͣ auide aĩos cõplectit᷑. Glandi¬
feros eĩ lucos ferates laçimas
annotant. ubi tendicłis aipros
captent aut cane ac uenabu¬
lis sternant. Captũ exultaici¬
onie truiphali intecta repor¬
tant. uescunt᷑ festis epulis.⁊
uicinos q prede hostł distͥbu¬
cione dignãt᷑. nec suo cuntas.
nͨ explicare queo toto l itine¬
re narrans fortimati xuxi ɨ¬

Expanded text:
nec rapine fraudesve struuntur. nec rapine fraudesve struuntur. Cum hilaritate cenatur, absque suspicione dormitur. Habet etiam haud insuavis occupatio festos dies, nam pueri qua nidulentur aves inquirunt, aut prenotatos nidos exhauriunt. Retibus alii adultas laqueisve edaces inescant, fallunt sonoris hi frondibus aut implicant visco, pars sepes araneis et aplude cumulos inumbrant. Cura alia versat alios, quorum alii rivos fluentaque rimantur, et spicis inherentes immersis aut gurgustiis inclusos pisces educunt; pars iaculis, pars sagenis insecuntur. Venandi vero alacritas, quam avide animos complectitur! Glandiferos enim lucos, feraces lacunas annotant, ubi tendiculis apros captent aut cane ac venabulis sternant. Captum exultatione triumphali in tecta reportant. Vescuntur festis epulis, vicinosque prede hostilis distributione dignantur. Nec scio cunctas nec explicare queo, toto licet itinere narrans, fortunati ruri
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunia filioꝵ. hi qͦ matribus
surbeant. ꝙͣto sanctiꝰ tutiꝰq. buc¬
culaꝵ ouiũ capellaꝵq facies
⁊ uoces audire mali ꝙͣ tube
hostilis. tĩpaniue crepitũ ac
m̾cenarioꝵ acclamationes bel¬
latoꝵ: Illi sic̃ gignunt᷑ affectꝰ
edunt. Isti ꝓ tͥstibus m̃tiuntur
leta plerũq ⁊ iuuat sepenuͣo
iterant ubi in archano mortẽ
impretant᷑. Arm̃ta gͥgesq p̃¬
terea nũꝙͣ sine increm̃to sta¬
bula repetũt. Hi uͦ iniqͥtatis
operarii sine iactura nũꝙͣ re¬
ꝓficiscunt᷑. Casa gͦ curtile caula.
septaq omnia mugiẽtũ̃ remu¬
gientiumq letitia redundãt.
Ecuberantia int̾mi uircꝰ ma¬
troneq multralia referũt. su¬
spendit̾ recens fumo casens ex¬
uctatus arcili recondit᷑. Serũ
mox infantibus pu̾is ue cus¬
todibꝰ recoquit᷑ usi recocta noĩa¬
tur opimatq cenã. Residuui
satellites canes potat. Huiꝰ ce¬
modi nempe studiis.nͨ bella

Expanded text:
ieiunia filiorum, hi quo matribus ieiunia filiorum, hi quo matribus subeant. Quanto sanctius tutiusque bucularum,ovium, capellarumque facies et voces audire malim quam tube hostilis timpanive crepitum ac mercenariorum acclamationes bellatorum! Illi sicut gignuntur affectus edunt, isti pro tristibus mentiuntur leta plerumque, et “iuvat” sepenumero iterant, ubi in arcano mortem imprecantur. Armenta gregesque preterea numquam sine incremento stabula repetunt; hi vero iniquitatis operarii sine iactura numquam proficiscuntur. Casa ergo, curtile, caula, septaque omni mugientium remugientiumque letitia redundant. Exuberantia interim nurus matroneque multralia referunt, suspenditur recens fumo caseus, exuccatus arcili reconditur. Serum mox infantibus puerisve custodibus recoquitur, unde recocta nominatur, opimatque cenam. Residuum satellites canes potant. Huiuscemodi nempe studiis nec bella
Abbreviated transcription (Latin):
tius iuto ꝙͣ illis iuta d̾ficiat᷑
nempe intͦ quiesornduz cãpe¬
scribꝰ operis refectõ ferrimã¬
dat. Ip̃e de hinc bouilia ouilia¬
q tũ ecia haras reuisit. dau¬
stra refirinat. coaptat p̃miũt¬
q presepia. uitulos hic iacen¬
tes. inde lusantes edulos. illic
exoptantiũ matres tͬmas ag¬
noꝵ conputat. crescit aĩus. di¬
latatur spes. tũta sobole ⁊ in¬
uentute domestica. Anseru
u̾o gallinaꝵq studiu. qd̾ uti
ruralis cõmodi mĩme exͣma
portio ẽ ita nullatenꝰ ⁊tẽnẽdꝰ
matronaꝵ cure cessit. Sũt er̃
m̃sis repẽtims qͦtidiamsq p̃¬
opportunu supplem̃tu. Pape
ꝙͣta delectaciõs deçiduo ⁊ ã sole
ex dumetis gregu arm̃toꝵq
coitio. remugiũt alimis uiuẽ¬
de. Capelle ouesq tarda implorã¬
tibꝰ ubera natis. balatu redire
se nũciant Oẽ cirtile hic nar¬
toꝵ. hinc parentũ piis affc̃ibus
resonat. he qͣtenus expleant

Expanded text:
tius vitam quam illis vita deficiat. tius vitam quam illis vita deficiat. Nempe interquiescendum campestribus operis refectionem mandat. Ipse de hinc bovilia oviliaque, tum etiam haras revisit, claustra refirmat, coaptat, premunitque presepia. Vitulos hic iacentes, inde lusantes edulos, illic exoptantium matres turmas agnorum computat. Crescit animus, dilatatur spes tanta sobole et iuventute domestica. Anserum vero gallinarumque studium, quod, uti ruralis commodi minime extrema portio, est nullatenus contemnendum, matronarum cure cessit. Sunt enim mensis repentinis quotidianisque peropportunum supplementum. Pape, quanta delectatione, deciduo iam sole, ex dumetis gregum armentorumque coitio, remugiunt alumnis iuvence; capelle ovesque, tarda implorantibus ubera natis, balatu redire se nuntiant. Omne curtile hinc natorum, hinc parentum piis affectibus resonat, he quatenus expleant
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃c sunctus cͥcu̾spectiõe ad atͥa
redit ⁊ ip̃a excitatione uigor¬
rato calore ae digestiõe ꝑ acta
exuscitatur appetitus. Ip̃e letus
sme metu sme solicitudĩe mã¬
die oblata. luxu nullo strepitu
nullo infesta sed nulla qͦ arte
sciporata. nã sapor ⁊ mẽse con¬
dimẽtum geĩta exticio fames
At luxuriã ml delectat urrbanq̃.
qr nil sapit. ⁊ non sapit. qr nͣa
non cupit. q̃ nõ cupit.qr non
capit. Iste u̾o auide ingerit. qr
bñ digerit. bñ aũt digit. qm̃
citra uĩ igͥs intimi comedit. ui¬
resq tempestiua ex̾citacione
corroborat. Idtͥto in hꝰ cemodi.
uite gnͣe uidices frustra sunt.
n ͨ medici ꝓcurant᷑. quippe ad
na uiuitur. labor m̃bra direat.
noxiũq exudat humorẽ. Po¬
dagra. scabies. impetigo. ce ta¬
q morboꝵ agmina urbanas
comitantia delicias raro con¬
tingũt. nͨ diut̾ms tabẽt morbis
ueꝵ semo potius aut ui laboĩs
oxiccato hsiore deserũt ip̃i po¬

Expanded text:
beata functus circumspectione, ad atria beata functus circumspectione, ad atria redit, et ipsa exercitatione, vigorato calore, ac digestione peracta exuscitatur appetitus. Ipse letus sine metu, sinesolicitudine, mandit oblata, luxu nullo, strepitu nullo infesta, sed nulla quoque arte saporata. Nam sapor et mense condimentum genita exercitio fames At luxuriam nil delectat urbanam quia nil sapit, et non sapit quia natura non cupit; que non cupit quia non capit. Iste vero avide ingerit quia bene digerit; bene autem digerit quoniam citra vim ignis intimi comedit viresque tempestiva exercitatione corroborat. Idcirco in huiuscemodi vite genere iudices frustra sunt nec medici procurantur; quippe ad naturam vivitur. Labor membra durat noxiumque exudat humorem. Podagra, scabies, impetigo, ceteraque morborum agmina urbanas comitantia delicias raro contingunt, nec diuturnis tabent morbis verum senio potius; aut, vi laboris exiccato humore, deserunt ipsi po