comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rex natura nõ recipe ut ocioso patre
supra uulnera et cruorẽ euis quietẽ ca¬
pere potuerũt ¶Percurremus nũc cos
quib ĩ cause dictõne mag̃ ꝙͣ extra qͣstio¬
nem erat nocuerũt ꝙͣ sua innocentia
oꝑem tulit:
ucius scipio post speciosissimu
tiium phum derege Anthiocho
ductũ pĩde ac ꝑecuniã ab eo accepisset
dãnatus ẽ. ¶ Nõ puto ꝙ p̾cio corruptꝰ
pe uictrices manus iniciẽtem ultra
Tauz mõtẽ sũmoueret. sed alioquin
uiz sincerime uite et abhac suspitõne
procul remotus inuidie que tuẽ ĩduo¬
rum fim̃ in clitis cognomĩb hĩtabat
resistere nõ potuitz
¶Scipiõi quidẽ maximus fortũe
fulgor. Gaio añt deciano spectãte
integritatis uiro uox sua exitiũ attu¬
lit.Nã cũ publiũ Furiũ ĩquiãtissime
uite pro rostris accusaret. quia ĩqͣdã
ꝑte actoĩs de morte lucii Saturnini
queri ausus fuerat. nec reũ dãnauit.
et insuꝑ ei penas addictas pependit.¬

Expanded text:
rerum naturam non recipere ut occiso patre rerum naturam non recipere ut occiso patre supra uulnera et cruorem eius quietem capere potuerint. Percurremus nunc eos, quibus in causae dictione magis quae extra quaestionem erant nocuerunt quam sua innocentia opem tulit. L. Scipio post speciosissimum triumphum de rege Antiocho ductum, perinde ac pecuniam ab eo accepisset, damnatus est. non, puto, quod pretio corruptus  iam Europae uictrices manus inicientem ultra Taurum montem summoueret. sed et alioqui uir sincerissimae uitae et ab hac suspicione procul remotus, inuidiae, quae tunc in duorum fratrum inclytis cognominibus habitabat, resistere non potuit. Ac Scipioni quidem maximus fortunae fulgor, C. autem Deciano spectatae integritatis uiro uox sua exitium attulit: nam cum P. Furium inquinatissimae uitae pro rostris accusaret, quia quadam in parte actionis de morte L. Saturnini queri ausus fuerat, nec reum damnauit et insuper ei poenas addictas pependit.
Abbreviated transcription (Latin):
causã adult̾ii dicẽt. inter maxiõs ⁊ gra¬
uissimos ĩ famie fluctus emer sit tã ꝙͣ
fragm̃tu naufragii leue admodũ genus
defensioĩs amplexus. Affirmauit eĩ se
ob amore pueri ẜui eo ẽẽ ꝑductũ. Su¬
spectus erat locus. suspectũ tp̃s. suspecta
matris familie ꝑsona. suspecta ⁊̃ adole¬
scentia ip̃ius. Sed crim̾e libidĩs cõfes¬
sio ĩ temperatie liberauit. ¶Remissioĩs
hoc illud aliꝙͣto grauioris materie
exemplum.
Um parricidii causã duo frẽs selii
dicerẽt splendido terracine loco
nati quor pater Titus Celius ĩ cubicu¬
lo quiescẽs filiis alt̾o cubãtib lecto
erat ĩte̾ptus neq aut seruus quisꝙͣ
aut liber inueĩretur ad quẽ cedis susp¬
itio ꝑtineret. hoc uno noĩe absoluti
sũt. quia iudicib planũ factũ ẽ illos
aꝑto hostio ĩ uẽtos eẽ cormientes.¬
¶ Sõnus ĩnoxie securitatis certissimus
index miseris op̃ẽ tulit. Iudicatũ ẽ eĩm

Expanded text:
causam adulterii diceret, inter maximos et gracausam adulterii diceret, inter maximos et grauissimos infamiae fluctus emersit, tamquam fragmentum naufragii leue admodum genus defensionis amplexus: adfirmauit enim se ob amorem pueri serui eo esse perductum. suspectus erat locus, suspectum tempus, suspecta matris familiae persona, suspecta etiam adulescentia ipsius, sed crimen libidinis confessio intemperantiae liberauit. Remissioris hoc, illud aliquanto grauioris materiae exemplum. cum parricidii causam fratres Caelii dicerent splendido Tarracinae loco nati, quorum pater T. Caelius in cubiculo quiescens, filiis altero cubantibus lecto erat interemptus, neque aut seruus quisquam aut liber inueniretur, ad quem suspicio caedis pertineret, hoc uno nomine absoluti sunt, quia iudicibus planum factum est illos aperto ostio inuentos esse dormientes. somnus innoxiae securitatis certissimus index miseris opem tulit: iudicatum est enim
Abbreviated transcription (Latin):
solutus ẽ. ¶Sed quẽadmodũ splẽdor
amplissimoꝵ uiroꝵ ĩ protegẽdis reis
plurimũ ualuit. ita ĩ opprimendis nõ
sane multũ potuit. qn ⁊̃ euidẽter noxi¬
is dũ cos acrius ĩpugnat profuit:
Ucius scipio Emilianus Coctã
aipud ppłm accusauit. cuiꝰ causa
ꝙͣꝙͣ grauissimis crim̃ib erat cõfossa
septies dilata et adultimũ iuditõ ab¬
soluta ẽ. quia hoiẽs uerebãtur ne p̃cipue
accusatoris amplitudini dãnatio eus
donata existimaretur. ¶Quos hec secũ
locutos credidenm. Nolumus caput al¬
terius petẽtem ĩ iuidiciũ tͥuͣphos. ⁊ tro¬
phea spoliaq et deuictaꝵ nauiũ rostra
deferre. tembilis sit is adu̾sus hostẽ. Ci¬
uis uero salut̃ẽ tanto fragore gl̾ie sub¬
nixus ne ĩ sequatur. Tam uehementes
iudices aduersus excellẽtissimũ accu¬
satorem ꝙͣ mites ĩ lõge inferioris for¬
tune uiro.
Allidius bonomiẽsis ĩ cubiculo
mariti nocte dep̾hnsus cũ ob id

Expanded text:
solutus est. Sed quem ad modum splendor solutus est. Sed quem ad modum splendor amplissimorum uirorum in protegendis reis plurimum ualuit, ita in opprimendis non sane multum potuit: quin etiam euidenter noxiis, dum eos acrius inpugnat, profuit. P. Scipio Aemilianus Cottam apud populum accusauit. cuius causa, amquam grauissimis criminibus erat confossa, septies ampliata et ad ultimum octauo iudicio absoluta est, quia homines uerebantur ne praecipuae accusatoris amplitudini damnatio eius donata existimaretur. quos haec secum locutos crediderim: 'nolumus caput alterius petentem in iudicium triumphos et tropaea spoliaque et deuictarum nauium rostra deferre: terribilis sit his aduersus hostem, ciuis uero salutem tanto fragore gloriae subnixus ne insequatur'. Tam uehementes iudices aduersus excellentissimum accusatorem quam mites in longe inferioris fortunae reo. Calidius Bononiensis in cubiculo mariti noctu deprehensus, cum ob id
Abbreviated transcription (Latin):
Ttiliũ Calatinũ Soranoꝵ op¬
pidi proditõe reũ admodũ ĩ¬
fame im̃minẽtis dannatoĩs ꝑiculo
pauca u̾ba quĩti maximi soceri sb̾tͣcer̃t.
quib affirmauit. si ĩ eo crimĩe sontẽ
illũ ip̃e ꝯperrisset direptuꝵ se fuisse af¬
finitat᷑e. Cõtinuo eĩ ppłs pene iã explo¬
ratã sentẽciã suã unius iuditõ ꝯcessit.
indignũ ratus eius testimoĩo nõ cre¬
dere cui difficillimis reipublice tprͣi¬
bus bene se exezcitus credidisse memi¬
nerat.
Arcus quoqz fmilius Scaurus
repetũdaꝵ reus adeo ꝑditã ⁊ cõ¬
plorat᷑a defensione iniudiciũ attulit.
ut cũ accusator dice̾t lege sibi centũ
atq uigĩti hoĩb denũciare testimõiũ
licere seq nõ recusare quominus ab¬
solueretur. si totide noĩasset qb ĩ pro¬
uĩcia nichil abstulisset. tã bona cõditõ¬
ne uti nõ potuerit. tñ ꝑꝑ uetustissima
nobilitatẽ et recentẽ memoriã pat̾s ab¬

Expanded text:
Atilium Calatinum Soranorum opAtilium Calatinum Soranorum oppidi proditione reum admodum infamem imminentis damnationis periculo pauca uerba Q. Maximi soceri subtraxerunt, quibus adfirmauit, si in eo crimine sontem illum ipse conperisset, dirempturum se fuisse adfinitatem: continuo enim populus paene iam exploratam sententiam suam unius iudicio concessit, indignum ratus eius testimonio non credere, cui difficillimis rei publicae temporibus bene se exercitus credidisse meminerat. M. quoque Aemilius Scaurus repetundarum reus adeo perditam et conploratam defensionem in iudicium attulit, ut, cum accusator diceret lege sibi centum atque xx hominibus denuntiare testimonium licere seque non recusare quominus absolueretur, si totidem nominasset, quibus in prouincia nihil abstulisset, tam bona condicione uti non potuerit. tamen propter uetustissimam nobilitatem et recentem memoriam patris ab
Abbreviated transcription (Latin):
edili apd̾ ppłm irus actus cũ qͣ¬
tuor deci tribũ suffragiis dãnatus
eẽt. pro clamauit se ĩncc̃etẽ opprimi.
Cui ualerius eque clara uoce respõdit.
nichil sua interesse nocẽs ne an ĩnoxi¬
us periret dũmõ piret. Qua uiolentia
dicti reliquas tribus aduersaĩo dona¬
uit. Abiecerat inimicũ. Fundũ dũ pro
certo pessũdatũ credidit ei erexit. uic¬
toriamq ĩ ipã uictoria ꝑdidit.
Aiũ ⁊̃ Coscomaum ẜuilia lege re
ra sine ulla dubitat᷑oe nocẽtẽ. Ualenͣ ua¬
lentini accusatoris eius recitatũ iniu¬
dicio carm̃e quo pueꝵ p̾texatatũ et ĩ¬
genuã uͥginẽ a se corruptã poctico io¬
co significauerit correxit. Si quidem
iudices iniquũ rati sũt eũ uictor̃e di¬
mittere qui palm̾a nõ ex alio ferre sco
de se dare merebatur. Magis nõ ualeri¬
us ĩ sosconii ab solutõe dãnatus ꝙͣ cos¬
conius ĩsua causa liberatus ẽ ¶ Attiga
nibus proxĩoꝵ claritati donata ẽ.

Expanded text:
aedile apud populum reus actus, cum aedile apud populum reus actus, cum xiiii tribuum suffragiis damnatus esset, proclamauit se innocentem opprimi. cui Valerius aeque clara uoce respondit nihil sua interesse nocensne an innoxius periret, dummodo periret. qua uiolentia dicti reliquas tribus aduersario donauit. abiecerat inimicum, eundem, dum pro certo pessum datum credit, erexit uictoriamque in ipsa uictoria perdidit. C. etiam Cosconium Seruilia lege reura sine ulla dubitatione nocentem, Valeri Valentini accusatoris eius recitatum in iudicio carmen, quo puerum praetextatum et ingenuam uirginem a se corruptam poetico ioco significauerat, erexit, si quidem iudices inicum rati sunt eum uictorem dimittere, qui palmam non ex alio ferre, sed de se dare merebatur. magis uero Valerius in Cosconii absolutione damnatus quam Cosconius in sua causa liberatus est. Attinganibus proximorum claritati donata est. A.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. Arrepto cim̃ crebro uesta ĩꝗt si sacͥs
tius castas semꝑ ad moui manus.
effice ut hãc hauriã e Tiberi aquã et
in edem tuã ꝑferã. Audacter ⁊ tem̾e
iactis uotis sacerdotis rex ip̃a natu¬
ra cessit.
Tem lucius piso alucio claudio
pulcro accusatus ꝙͣ graues et ĩ¬
colerabiles ĩ iurias sociis ĩ tulisset. haud
dubie nune metũ fortuitõ auxilio ui¬
tauit. Nãq ꝑid ip̃m tp̃s quo tristes
de eo sẽtencie ferebantur repẽtina uis
nimbi incidit. Cũq prostratus humi
pedes iudiciũ oscularetur os suũ ceno
repleuit. Quod ꝯspectũ totã questi¬
onem aseueritate ad clemẽtĩa et mã¬
suctudinẽ trãstulit. quia satis iam
graues eũ penas sociis dedisse arbitͣti
sũt huc deductũ necessitatis ut abic̃e
se tam suppliciter aut attollere tã de¬
formiter cogeretur. ¶ Subnectã duoᷤᷤ
accusatoꝵ suoꝵ culpa ab solutos:
Uintus Flauius a Gaio ualerio

Expanded text:
t: arrepto enim cribro 'Vesta' inquit, 'si sacris t: arrepto enim cribro 'Vesta' inquit, 'si sacris tuis castas semper admoui manus, effice ut hoc hauriam e Tiberi aquam et in aedem tuam perferam'. audaciter et temere iactis uotis sacerdotis rerum ipsa natura cessit. Item L. Piso a L. Claudio Pulchro accusatus, quod graues et intolerabiles iniurias sociis intulisset, haud dubiae ruinae metum fortuito auxilio uitauit: namque per id ipsum tempus, quo tristes de eo sententiae ferebantur, repentina uis nimbi incidit, cumque prostratus humi pedes iudicum oscularetur, os suum caeno repleuit. quod conspectum totam quaestionem a seueritate ad clementiam et mansuetudinem transtulit, quia satis iam graues eum poenas sociis dedisse arbitrati sunt huc deductum necessitatis, ut abicere se tam suppliciter et attollere tam deformiter cogeretur. Subnectam duos accusatorum suorum culpa absolutos. Q. Flauius a C. Valerio
Abbreviated transcription (Latin):
Quod spectaculũ fecit ut leluis tͥbu¬
nus plebis approbantib cũctis Gabi¬
nium dimitti iubẽt. ac documẽtum
daretur ne secũdaꝵ rez prou̾etu ĩ so¬
lenter abuti neq aduersis propere
debilitari oportere. Idq proximo
exemplo eque patet:
ppius Claudius nescio religi¬
onis maior an patrie iniuria.
Siquidẽ illius uetustissimũ neglex̾.
huiꝰ pulcerimã classẽ amisit. ĩ festo
ppło obiectus cũ effugẽ debitã penã
nullo mõ posse crederetur. subito co¬
horti imbris bñfitio tutus fuit ad̃a¬
natõe. Discussa eĩ questione aliã ue¬
lut diis interpellãtib de integro ĩsta¬
urari nõ placuit. Ita cui maritima tẽ¬
pestas cause dẽone contraxerat celestiᷤ
salutem attulit:
Odem gnͣe auxilii Tuetie uirgĩs
uestalis incesti crimĩs ree casti¬
tas infamie nube obscurata emersit.
que cõscĩa certe sinceritatis sue spem
salutis ancipiti argum̃to petere ausa¬

Expanded text:
quod spectaculum fecit ut Laelius tribuquod spectaculum fecit ut Laelius tribunus pl. adprobantibus cunctis Gabinium dimitti iuberet ac documentum daretur neque secundarum rerum prouentu insolenter abuti neque aduersis praepropere debilitari oportere: idque proximo exemplo aeque patet. App. Claudius, nescio religionis maior an patriae iniuria, si quidem illius uetustissimum morem neglexit, huius pulcherrimam classem amisit, infesto populo obiectus, cum effugere debitam poenam nullo modo posse crederetur, subito coorti imbris beneficio tutus fuit a damnatione: discussa enim quaestione aliam uelut dis interpellantibus de integro instaurari non placuit. ita cui maritima tempestas causae dictionem contraxerat, caelestis salutem attulit. Eodem auxilii genere Tucciae uirginis Vestalis incesti criminis reae castitas infamiae nube obscurata emersit. quae conscientia certa sinceritatis suae spem salutis ancipiti argumento ausa petere es
Abbreviated transcription (Latin):
turus erat pene nullũ triste suffragiũ
hũit. ¶ Misericordiã ergo illã q̃stio¬
nem nõ equitas rexit. qmͣ quẽ in no¬
centie tribui nequierat absolutio re¬
spectui pueroꝵ data ẽ. Consentan cũ
quod sequitur:
ulus Gabinius ĩmaxĩo ĩfamie
sue ardore suffragiis ppłi Memi¬
o accusatore sb̃̾iectus abrupte ẽẽ spei
uidebatur. qm̃ ⁊ accusatio ꝑtes suas
plene exhibebat. et defensioĩs p̾sidia
inualide fidei nitebãtur. et qui iudica¬
bãt ira ꝑciti penã hoĩs cupide expecta¬
bãt. Igitur uictor ⁊ carcer añ oculos
obseruabãtur. cũ interim omia ista
propitie fortune in teruentu dispulsa
sũt. flius ñaq Gabinii sisenna oster¬
natoĩs impulsu ad pedes se Mẽmii
supplex prostrauit. inde aliqd̃ fom̃tũ
procelle petens unde totus impetus
tempestatis erupat. Quẽ truci uultu
ase uictor ĩsolẽs repulsũ excusso e ma¬
nu anulo humi iace̾ aliꝙͣdiu passus ẽ.

Expanded text:
turus erat paene nullum triste suffragium turus erat paene nullum triste suffragium habuit. misericordia ergo illam quaestionem, non aequitas rexit, quoniam quae innocentiae tribui nequierat absolutio, respectui puerorum data est. Consentaneum quod sequitur. A. Gabinius in maximo infamiae suae ardore suffragiis populi C. Memmio accusatore subiectus abruptae esse spei uidebatur, quoniam et accusatio partes suas plene exhibebat et defensionis praesidia inualida fide nitebantur et qui iudicabant ira perciti poenam hominis cupide expetebant. igitur uiator et carcer ante oculos obuersabantur, cum interim omnia ista propitiae fortunae interuentu dispulsa sunt: filius namque Gabinii Sisenna consternationis inpulsu ad pedes se Memmii supplex prostrauit, inde aliquod fomentum procellae petens, unde totus impetus tempestatis eruperat. quem truci uultu a se uictor insolens repulsum excusso e manu anulo humi iacere aliquamdiu passus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Aanc quoq ut equioe aĩo
ancipites iuidit᷑oꝵ motꝰ
tolerẽtur. recordemur in¬
uidia laborãtes quibus
de causis aũt absoluti st̃ aut dãnati:
Arcus horatius ĩter fecte sororis
crimie a Tullo rege dãnatus ad
ppłm prouocato iudicio ab solutus ẽ.¬
Quoꝵ alt̾ a trocitas necis mouit. altex
causa flexit. quia ĩ matuꝵ uirgĩs amo¬
rem seuere magis ꝙͣ ĩ pie punitũ exi¬
stimabat. Itaq forti punitione libera
fratris dextera tãtũ ꝯsangiĩeo ꝙͣtu
hostili cruore glorie haurire potuit.
¶Acrem se tũc pudicitie custode pplus
romanus postea plus iusto placidũ
iudicẽ prestitit.
Um alibone tribunoplebis Ser¬
uius Galba pro rostris ĩcrepa
misset. actioniq tribunitie Marcus
Cato ultime senectutis orone suam
quã in origine retulit sb̾scribet. reus
prose iã nichil recusãs ꝑuulos libeqͣs
suos et Galli sanguĩe sibi ꝯuĩctũ fili¬
um flens comẽdare cepit. Eoq fctõ
mitigata cõcione qui õiũ cõsensu pi¬

Expanded text:
nc, quo aequiore animo ancipites iudiciorum motus tolerentur, recordemur inuidia laborantes quibus de causis aut absoluti sint aut damnati. M. Horatius interfectae sororis crimine a Tullo rege damnatus ad populum prouocato iudicio absolutus esquorum alterum atrocitas necis mouit, alterum causa flexit, quia inmaturum uirginis amorem seuere magis quam impie punitum existimabat. itaque forti punitione liberata fratris dextera tantum consanguineo quantum hostili cruore gloriae haurire potuit. Acrem se tunc pudicitiae custodem populus Romanus, postea plus iusto placidum iudicem praestitit. cum a Libone tribuno pl. Ser. Galba pro rostris uehementmisset, actionique tribuniciae M. Cato ultimae senectutis oratione sua, quam in Origines retulit, suscriberet, reus pro se iam nihil recusans paruulos liberos suos et Galli sanguine sibi coniunctum filium flens conmendare coepit eoque facto mitigata contione qui omnium consensu peri
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. occisũ ꝯperisset. Quã rem Uola¬
bella ad se delatã Athenas ad ariopagi
cognitonẽ relegauit. ꝗa ip̃e neq libera¬
re duab cedib cõtaminat᷑a. neq pu¬
nire eã iusto dolore ĩpulsã sustinebat
¶Cõsiderãter ⁊ mãsuete ppłi romani ma¬
gistratus. sed Ariopagite quoq non
minus sapienter. qui ĩspecta causa ⁊
accusatore ⁊ reã post cẽtũ annos ad se
reuerti iusserũt. codẽ affectu moti quo
Uolabella. sed ille trãsferẽdo questionẽ.
hi differendo. dãnãdi atq ab soluẽdi ĩ¬
extricabilẽ cuc̃tatonẽ mutabãt:¬

Expanded text:
fuerat, occisum conperisset. quam rem Dollafuerat, occisum conperisset. quam rem Dollabella ad se delatam Athenas ad Arei pagi cognitionem relegauit, quia ipse neque liberare duabus caedibus contaminatam neque punire tam iusto dolore inpulsam sustinebat. consideranter et mansuete populi Romani magistratus, sed Areopagitae quoque non minus sapienter, qui inspecta causa et accusatorem et ream post centum annos ad se reuerti iusserunt, eodem affectu moti, quo Dolabella. sed ille transferendo quaestionem, hi differendo damnandi atque absoluendi inexplicabilem cunctationem uitaba
Abbreviated transcription (Latin):
nimis sublime extructe uille ĩ alsiẽsi
agro graui multa affecit.
On supprimẽda illius quoq dã
natõ qui pueruli sui nimio am
eẽt domito boue occiso desideriũ eius
expleuit. Eoq noĩe publica q̃stione
afflictus ẽ in nocẽs nisi tã pͥsco seculo
natus eẽt. ¶ Atq ut cos quoq refera¬
mus qui in discrimĩe capitis ad duc¬
ti neq dañati neq absoluti sũt:
Pud Marcũ popiliũ lenatẽ p̾¬
torem quedã ꝙ matrẽ fuste per¬
cussam interemerat causã dixit. De
qua neutrã ĩ ptẽ late sentencie sunt.
quia abũde cõstabat cande ueneno ne¬
catoꝵ liberoꝵ dolore cõmotã. quos auia
filie infensa sustulerat. parricidiũ ult̾a
eẽ parricidio. quox altex ultõne altex
ab solutõe nõ dignũ iudicatũ ẽ. ¶ Ea¬
dem hesitatone publii quoq uola¬
belle pro ꝯsulari impio Asiã obtinẽtis.
aũs fluctuatus ẽ
um interemit. cũ abhis optime
indolis iuuene quẽ expͥore uiro enixa

Expanded text:
nimis sublime extructae uillae in Alsiensi agro graui multa affecit. Non subprimenda illius quoque damat. Quidam pueri sui nimio amo reperta, domito boue occiso desiderium expleuit eoque nomine publica quaestione adflictus est, innocens, nisi tam prisco saeculo natus esset. Atque ut eos quoque referamus, qui in discrimen capitis adducti neque damnati neque absoluti sunt, apud M. Popilium Laenatem praetorem quaedam, quod matrem fuste percussam interemerat, causam dixit. de qua neutram in partem latae sententiae sunt, quia abunde constabat eandem ueneno necatorum liberorum dolore commotam, quos auia filiae infensa sustulerat, parricidium ultam esse parricidio. quorum alterum ultione, alterum absolutione non dignum iudicatum est. Eadem haesitatione Publi quoque Dolabanimus fluctuatus est. um interemit, cum ab his optimae indolis iuuenem, quem ex priore uiro enixa
Abbreviated transcription (Latin):
in signẽ rei bellice successũ nocturna
celebratone testando
Am papirius quidem Masso
cũ bñ gesta republica t̾umphũ
asenatit nõ impetrasset. in Albano mõ¬
te tumphandi ⁊ ip̃e initium fecit. et
ceteris postea exemplũ p̾buit. proq
laurea corona cũ alacri spectaculo in¬
t̾eẽt. mirthea usus est:
Am Gaii Marii pene ĩ solens.
factum. Nam post Iugurtinum
Cimbricũq ⁊ Theutonicũ tũphum
cantharo semꝑ potauit. qm̃ liber pa¬
ter inlitum ex asia delucẽs tũphũ
hoc usus poculi gnͣe ferebatur. ut ĩ¬
ter ip̃m haustũ uini uictorie eius
suas nictorias compararet:
Scauri ceteroꝵq reoꝵ iudicia
nulla indutus tunica sed tm̃m̃o p̾¬
texta egit amictus. Sed hec atq his
siłia uirtus ad sibi in ꝯsuetudĩe nouã¬
da licentie sum̃etis indicia sũt. Illis¬

Expanded text:
insignem bellicae rei successum nocturna insignem bellicae rei successum nocturna celebratione testando. Nam Papirius quidem Masso, cum bene gesta re publica triumphum a senatu non inpetrauisset, in Albano monte triumphandi et ipse initium fecit et ceteris postea exemplum praebuit proque laurea corona, cum alicui spectaculo interesset, myrtea usus est. Iam C. Marii paene insolens factum: nam post Iugurthinum Cimbricumque et Teutonicum triumphum cantharo semper potauit, quod Liber pater Indicum ex Asia deducens triumphum hoc usus poculi genere ferebatur, ut inter ipsum haustum uini uictoriae eius suas uictorias conpararet. Scauri ceterorumque reorum iudicia nulla indutus tunica, sed tantum modo praetexta amictus egit. Sed haec atque his similia uirtutis aliquid sibi in consuetudine nouanda licenti
Abbreviated transcription (Latin):
Cipio cũ in Sicilia au¬
gendo traiciendoq ex̾
ret. Inter cõsilia ⁊ molitõnes tãte rei
operã Ginnasio dedit palio quoq ⁊
crepidis usus. nec hac re segniores
punicis exercitibus manus intulit.
Sed nescio an ideo alacriores. qr ue¬
geta ⁊ strenua ingenia quo plus re¬
cessus sumũt. hoc uehemẽtiores im
eor et solennes exercitatões cõpro¬
basset. ad quas tũ ueĩebat cũ multũ
ac diu fatigasset humeros ⁊ cetera.
mẽbra militari agitatõne fuitat᷑e
suam probare coegisset. Cõsistebatq
inhis labor eius ĩ illis remissio labo¬
clamidatam et crepidatã ĩ ca¬
pitolio cernimus quo habitu uide¬
licet quia aliquãdo usus cint effigiẽ
suam formatã poni uoluit:
ytius quoq silla cũ Impator
eẽt clamidato sibi ⁊ crepidato
Neapolim ambulare deforme non
duxit.
Auis aũt Uuellius qui p̾mus
naualem triumphum ex penis
ad funalem cereũ p̾eunte tibicine et
fidicine a cena domũ reuerti solitus ẽ.

Expanded text:
cipio, cum in Sicilia augendo traiciendoque exeret, inter consilia ac molitiones tantae rei operam gymnasio dedit pallioque et crepidis usus Punicis exercitibus manus intulit, sed nescio an ideo alacriores, quia uegeta et strenua ingenia, quo plus recessus sumunt, hoc uehementiores impeorum et sollemnes exercitationes conprobasset. ad quas tamen ueniebat, cum multum ac diu fatigasset umeros et cetera membra ac militari agitatione firmitatem suam probare coegisset, consistebatque in his labor eius, in illis remissio labohlamydatam et crepidatam in Capitolio cernimus. quo habitu uidelicet, quia aliquando usus erat, effigiem suam formatam poni uoluit. L. quoque Sulla, cum imperator esset, chlamydato sibi et crepidato Neapoli ambulare deforme non duxit. C. autem Duellius, qui primus naualem triumphum ex Poenis ad funalem cereum praeeunte tibicine et fidicine a cena domum reuerti solitus est,
Abbreviated transcription (Latin):
euetu missus abeo Timus cẽtimo noc¬
tuno tp̃re ut specularetur quonã in
statu res Marti bruti eẽt. dũ crebos
excessus uiẽ petit. qr tenebraꝵ obscur¬
tas hostes ne an ꝯmilitones occur¬
rerẽt dignosce̾ nõ sinebat. taroiũs
ad srassũ rediit. Quẽ is erceptũ ab
hostib oiãq ĩ eoꝵ potestatẽ reciois¬
se extimãs finire uita properauit

Expanded text:
euentum missus ab eo Titinius centurio noceuentum missus ab eo Titinius centurio nocturno tempore, ut specularetur quonam in statu res M. Bruti essent, dum crebros excessus uiae petit, quia tenebrarum obscuritas hostesne an conmilitones occurrerent dinoscere non sinebat, tardius ad Cassium rediit. quem is exceptum ab hostibus omniaque in eorum potestatem recidisse existimans
Abbreviated transcription (Latin):
ra seuitia maris ĩ tegellãte sepulture
mãdare nõ potuissẽt. necessitatẽ pu
cũ honorare iurtutem deberent:
Emeatati proxinus ẽ
error quẽad modũ ad
te sed uanis ꝯcitatus ymaginib cui¬
pe se ĩplicat. Qui ꝙͣ late ĩpectoribus
hoiu uagetur. si ꝯplecti conei. uitio de
quo loquor sũ obnoxius. pancos igͦ
euis lapsus referemus:
Aius elius cĩna tribunus plebiͤ
ex funere Gai sesatis domũ suã
petr̃s ppłi manibo discerptus ẽ pro cor¬
nelio cĩna ẽ quẽ senire se existimabant.
Iratus ei ꝙ cũ affinis eẽt cesaris adũ¬
sus eũ nefarie raptũ ĩ piã pro rostris
or̃one huĩsset. eoqz errore pulsus ẽ.
ut caput Elii pinde atq sornelii cͥca
rogũ Cesaris fixũ iaculo ferret officii
sui alieni erroris piaculũ miẜabile.
Am Gaiũ Cassiũ error asemetipo
pẽnas exigͣe coegit. Inter illu
eĩm pug̾ne quatuor exercituñ apud
philippos uariũ ipis qr ducibꝰ igͦtus

Expanded text:
ra saeuitia maris interpellante sepulturae ra saeuitia maris interpellante sepulturae mandare non potuissent, necessitatem puniens, cum honorare uirtutem deberet. eritati proximus est error, quem ad modum ad non sua sponte, sed uanis concitatus imaginibus culpae se inplicat. qui quam late in pectoribus hominum uagetur si conplecti coner, uitio, de quo loquor, sim obnoxius. paucos igitur eius lapsus referemus. C. Heluius Cinna tribunus pl. ex funere C. Caesaris domum suam petens populi manibus discerptus est pro Cornelio Cinna, in quem saeuire se existimabat iratus ei, quod, cum adfinis esset Caesaris, aduersus eum nefarie raptum impiam pro rostris orationem habuisset, eoque errore propulsus est, ut caput Helui perinde atque Corneli circa rogum Caesaris fixum iaculo ferret, officii sui, alieni erroris piaculum miserabile! Nam C. Cassium error a semet ipso poenas exigere coegit: inter illum enim pugnae quattuor exercituum apud Philippos uarium ipsisque ducibus ignotum
Abbreviated transcription (Latin):
onem indignatoĩs nõ recepit. Oranti
atq obsecrãti duci amilitibꝰ cause di¬
cende potestas negata ẽ: Externa.¬
Amq minus miror apud tru¬
cem ⁊ seuũ aĩim Annibalis de¬
fensiois locũ in noxio Gubernatori
nõ fuisse. Qũẽ apettilia classe Affricã
repetẽs freto appulsus dũ tã puo spa¬
cio Italiã Siciliãq inter se diuisas nõ
credit. uelut ĩsidiosũ cursus rectorez
interemit. Posteaq diligentius ĩ spec¬
ta ueritate tũc absoluit. Cũ cius inno¬
centie. nichil ultra sepulcri honorem
dari potuit Igitur angusti atq estuo¬
si maris alto e tumulo speculatrix sta¬
tua ꝙͣ memorie pelori tã punice teme¬
ritatis ultra citraq nauigãtiũ oculis
collocata inditium est
im Atheĩensiũ ciuitas aduesani¬
am usq temeraria. que dec̃e uni¬
uersos impacores suos equidẽ apul¬
cerma uictoria ueĩentes capitali uidi¬
cio exceptos necauit. ꝙ militũ corpo¬

Expanded text:
onem indignationis non recipit, oranti onem indignationis non recipit, oranti atque obsecranti duci a militibus causae dicendae potestas negata est. Itaque minus miror apud trucem et saeuum animum Hannibalis defensionis locum innoxio gubernatori non fuisse, quem a Petilia classe Africam repetens freto adpulsus, dum tam paruo spatio Italiam Siciliamque inter se diuisas non credit, uelut insidiosum cursus rectorem interemit, posteaque diligentius inspecta ueritate tunc absoluit, cum eius innocentiae nihil ultra sepulcri honorem dari potuit. igitur angusti atque aestuosi maris alto e tumulo speculatrix statua quam memoriae Pelori tam Punicae temeritatis ultra citraque nauigantium oculis conlocatum indicium est. Iam Atheniensium ciuitas ad uaesaniam usque temeraria, quae x uniuersos imperatores suos, et quidem a pulcherrima uictoria uenientis, capitali iudicio exceptos necauit, quod militum corpo
Abbreviated transcription (Latin):
na fracta iusta extimatõne prosequi
ualent.
Numide ĩ fidis p̾cordiis suã ꝑiter et
patrie salutẽ depositurus. Itaq exigu¬
o moniẽto maxime rei caũs fluctuatꝰ
est. Utrum interfector an captiuns sci¬
pio Siphacis fieret.
Am Gau Cesaris anceps conatus
⁊ si celestiũ cura protectus ẽ Non
tñ uix sine horrore aĩ referri põt. Si ꝗdẽ
impatiens legionũ tardioris a Brun¬
dusio Apoliniã traiectus ꝑsimłatrẽ
adũse ualitudĩs cõuiuio egressus n¬
maiestate sua ẜuili neste occultata na¬
uiculã cõscendit exflumine maris
adriaci seua tẽpestate fances petiit.
Protinus q ĩ altũ durigi iuisso naui¬
gio multũ ⁊c diu ꝯtratiis̃ iactus flu¬
ctibus tandẽ necessitati cessit.
Be illa ꝙͣ exetrabilis militũ te¬
meritas. fecit eña ut Aulus albi¬
nus nobilitate morib honoꝵ õium
ꝯsumatõe cuus eximius ꝑp falsas ⁊
manes suspitoẽs ĩ castris ab exercitu
lapidib obrueretur. Quodq accessi¬

Expanded text:
na facta iusta examinationualent. umidae infidis praecordiis suam pariter et patriae salutem depositurus! itaque exiguo momento maximae rei casus fluctuatus est, utrum interfector an captiuus Scipionis Syphax fieret. Nam C. Caesaris anceps conatus, etsi caelestium cura protectus est, non tamen uix sine horrore animi referri potest: si quidem inpatiens legionum tardioris a Brundisio Apolloniam traiectus per simulationem aduersae ualetudinis conuiuio egressus maiestate sua seruili ueste occultata nauiculam conscendit et e flumine Aoo maris Hadriatici saeua tempestate fauces petiit protinusque in altum dirigi iusso nauigio multum ac diu contrariis iactatus fluctibus tandem necessitati cessit. Age, illa quam execrabilis militum temeritas! fecit enim ut A. Albinus, nobilitate, moribus, honorum omnium consummatione ciuis eximius, propter falsas et inanes suspiciones in castris ab exercitu lapidibus obrueretur, quodque accessi
Abbreviated transcription (Latin):
ch̃ uõ nõ obliterãda silennio
usitus que oerlis palisꝑ hesis
in oppinato iacẽtis oucis spetaculo
attonitus. Deinde profusus ĩlacri¬
mas. ⁊ si imprutẽs inquĩt imꝑator
causa tibi mortis fui tñ ne id ip̃m
impunitũ sit accipe me facti tui com¬
item. Supq exanime corpus eius
ingulo suo gladiũ capulo tenus di¬
misit. ac prnixto utriusq sanguine
dupplex uictima iacuit. Pictatis
hec. erroris illa:

Expanded text:
o non obliteranda silentio uirtus, qui oculis paulisper haesit inopinato iacentis ducis spectaculo attonitus, deinde profusus in lacrimas 'etsi inprudens' inquit, 'imperator, causa tibi mortis fui, tamen, ne id ipsum inpunitum sit, accipe me fati tui comitem', superque exanime corpus eius iugulo suo gladium capulo tenus demisit ac permixto utriusque sanguine duplex uictima iacuit, pietatis haec, erroris illa.
Abbreviated transcription (Latin):
cidit deinde ut proximo ab equite lo¬
co Retiarius cũ Mirmillone intro¬
duceretar. Cuius cũ faciem uidisset
idem dixit ab illo retiario se trucida¬
ri putasse. protinusqz inde discedere
uoluit. Illi ẜmone suo metu eius dis¬
cusso causam exitii misero attulerũt.
Retiarius eĩm in eum locu cõpulso
Mirmillione et abiecto dũ iacẽtem
ferrire conatur traiectum gladio. At¬
herium interemit:¬

Expanded text:
cidit deinde ut proximo ab equite locidit deinde ut proximo ab equite loco retiarius cum murmillone introduceretur. cuius cum faciem uidisset, isdem dixit ab illo retiario trucidari putasse protinusque inde discedere uoluit. illi sermone suo metu eius discusso causam exitii misero attulerunt: retiarius enim in eum locum conpulso murmillone et abiecto, dum iacentem ferire conatur, traiectum gladio Haterium interemit
Abbreviated transcription (Latin):
et curis mente sopita in lectulo iaceͣt
existimauit ad se ueĩre hoĩem ingẽtis
magnitudĩs coloris nigri squalidum
barba et capillo demisso. Introgatũq
quis nã eẽt respondisse. Ka. kil. an.ria.
ꝑterritus deinde uisu et noĩe horrendo
seruos in clamauit. sciscitatusq est n¬
siquidem talis habitus aut intrantẽ
cubiculum aut exeuntem uidissent.
Quibus affirm̃atib neminẽ illuc ac¬
cessisse. itex se et quieti et sonmo dedit
et eadem aiõ eius obseruata est spẽs.
itaq fugato somno lumen intro fer¬
ri iussit puerosq a se discedeͣ uetuit.
Inter hanc noctem ⁊ suppliciũ quo ca¬
pitis eum Cesar affecit ꝑuulum ad¬
modũ tprĩs spatium intercessit:
Roprioribus tam̾e ut ita dicã
lineis Atherii ruffi equitis rõani
cũ gladiatorium munus siracusis
ederetur inter quietem Retiarii se ma¬
nu cõfodi uidit. idq postero die in
spectaculo cõsessoribus narrauit. In¬

Expanded text:
et curis mente sopita in lectulo iaceret, et curis mente sopita in lectulo iaceret, existimauit ad se uenire hominem ingentis magnitudinis, coloris nigri, squalidum barba et capillo inmisso, interrogatumque quisnam esset respondisse kako\n dai/mona. perterritus deinde taetro uisu et nomine horrendo seruos inclamauit sciscitatusque est ecquem talis habitus aut intrantem cubiculum aut exeuntem uidissent. quibus adfirmantibus neminem illuc accessisse, iterum se quieti et somno dedit, atque eadem animo eius obuersata species est. itaque fugato somno lumen intro ferri iussit puerosque a se discedere uetuit. inter hanc noctem et supplicium capitis, quo eum Caesar adfecit, paruulum admodum temporis intercessit. Propioribus tamen, ut ita dicam, lineis Haterii Rufi equitis Romani cum gladiatorium munus Syracusis ederetur, inter quietem retiari se manu confodi uidit idque postero die in spectaculo consessoribus narrauit. in
Abbreviated transcription (Latin):
tristi nultu in certo itinere ferretur. audi¬
to deinde casu quo cõflictebatur cõphen¬
disse dexteram suam ac se proxiõ littori
in monumẽtũ ipĩus deducẽdum tradi¬
disse. qd̾ dice̾t ibi eẽ letiorem status spes
repositam. Nec aliter eueĩt. Nam in ede
iouis mariana senatus consultum de
reditu eius factum est
Aio aũt gracho ĩminẽtis casus
atrocitas palam et aꝑte ꝑ quietem de¬
nũciata est. Sonno eĩm p̾ssus Tiberii
grachi fratris effigiem uidit dicentis
sibi nulla rõne cum uitare posse ut cone
fato nõ piret quo ip̃e occidisset. Id ex
gracho pͥusꝙͣ tribunatum in quo frat̾¬
num exitum hũit iniret. multi audie¬
runt. Celius etiam certus romane hy¬
storie auctor sermonẽ de ea re ad suas
aures illo ad huc uiuo pueĩsse scribit.
Incit huiusce sõnii dirũ aspectũ
qd̾ insequitur. Apud actium. Marci
Anthonii fractis opib. Cassius ꝑmen
fugit ubi cõcubia nocte cũ solicitudĩb

Expanded text:
tristi uultu incerto itinere ferretur. auditristi uultu incerto itinere ferretur. audito deinde casu, quo conflictabatur, conprehendisse dexteram suam ac se proximo lictori in monumentum ipsius ducendum tradidisse, quod diceret ibi esse ei laetioris status spem repositam. nec aliter euenit: nam in aede Iouis Mariana senatus consultum de reditu est eius factum. C. autem Graccho inminentis casus atrocitas palam atque aperte per quietem denuntiata est: somno enim pressus Tiberii Gracchi fratris effigiem uidit dicentis sibi nulla ratione eum uitare posse ne eo fato non periret, quo ipse occidisset. id ex Graccho prius quam tribunatum, in quo fraternum exitum habuit, iniret multi audierunt. Caelius etiam certus Romanae historiae auctor sermonem de ea re ad suas aures illo adhuc uiuo peruenisse scribit. Vincit huiusce somni dirum aspectum quod insequitur. apud Actium M. Antonii fractis opibus Cassius Parmefugit. ubi concubia nocte cum sollicitudinibus
Abbreviated transcription (Latin):
diocre urbis piculum. Ille ueritus ne cũ
aliquo in cõmodo suo religione summũ
implicaret imꝑium scilentium egit. eu¬
estigioq filius eius subita ui morbi cõ¬
reptus in teriit. Ip̃e ⁊̃ ꝑ quietẽ ab eodem
deo interrogatus. an satis magnaz pe¬
nam neglecti impii pependisset. ĩ ꝓposi¬
to ꝑseuerans debilitate corpons solutus
est. At tũ demũ ex cõscilio amicoꝵ lecti¬
ca ad tribunal cõsulum et deĩde adsena¬
tum ꝑlatus ordine tocius caus sui ex¬
posito magna cũ oĩum admiratõe recu¬
pata mẽbroꝵ firmitate pedibus dom¬
uz rediit.
Tne illud quidem ĩ uolueoum si¬
lentio. Inimicoꝵ ꝯspiratõne urbe pul¬
sus Martus cicero cũ inuilla quadaz
campi atinatis diu̾saretur aiõ ĩ sõnu
profuso ꝑloca deserta et in uias regioneᷤᷤ
uaganti sibi Gaium marium cõsulatus
ornatum insignib putauit obuium fac¬
tum interrogantemq eum quid ita tã

Expanded text:
diocre urbis periculum. ille ueritus ne cum diocre urbis periculum. ille ueritus ne cum aliquo incommodo suo religione summum implicaret imperium, silentium egit, e uestigioque filius eius subita ui morbi correptus interiit. ipse etiam per quietem ab eodem deo interrogatus an satis magnam poenam neglecti imperii sui pependisset, in proposito perseuerans debilitate corporis solutus est ac tum demum ex consilio amicorum lecticula ad tribunal consulum et inde ad senatum perlatus ordine totius casus sui exposito magna cum omnium admiratione recuperata membrorum firmitate pedibus domum rediit. Ac ne illud quidem inuoluendum silentio. inimicorum conspiratione urbe pulsus M. Cicero, cum in uilla quadam campi Atinatis deuersaretur, animo in somnum profuso per loca deserta et inuias regiones uaganti sibi C. Marium consulatus ornatum insignibus putauit obuium factum, interrogantem eum quid ita tam
Abbreviated transcription (Latin):
spẽm p̾dixit ex altera acie imꝑatore
ex altera exercitum diis maĩb matri¬
q terre deberi. Utrius aũt dux copias
deuouisset uictricem aciem abituram.
Id luce proxima cõsulib uł expiaturis¬
sacrificio si posset abuerti. uł si certum
deoꝵ ⁊̃ monitu uisum foret executurus.
hostiaꝵ exta sõnio cõgruerũt. cõueĩtq
inter eos cuius cornu pͥus laborare ce¬
pisset. ut is capite suo fata patrie lue¬
ret. que neutro reformidante decium
depoposcerunt.
Equitur eque ad publicam reli¬
gionem ꝑtinẽs sõnium. Cũ phebeiis
ludis quidam paterfamilias ꝑ circu
flaminũ pͥusꝙͣ pompa ĩduceretu ẜuũ
suum uerberib multatũ sõ furca ad sup¬
plitium egisset. latino hoĩ explebe iuppr̃
inquiete p̾cepit ut cõsulib dice̾t sibi p̾¬
sultorem ludis circensib proximis nõ
placuisse. ques res nisi attenta ludoꝵ in¬
stauratõne expiata ẽẽt secutuꝵ nõ me¬

Expanded text:
species praedixit ex altera acie imperatorem, species praedixit ex altera acie imperatorem, ex altera exercitum diis Manibus matrique Terrae deberi: utrius autem dux copias deuouisset, uictricem abituram. id luce proxima consulibus sacrificio uel expiaturis, si posset auerti, uel, si certum deorum etiam monitu uisum foret, exsecuturis hostiarum exta somnio congruerunt, conuenitque inter eos, cuius cornu prius laborare coepisset, ut is capite suo fata patriae lueret. quae neutro reformidante Decium depoposcerunt. Sequitur aeque ad publicam religionem pertinens somnium. cum plebeis quidam ludis pater familias per circum Flaminium, prius quam pompa induceretur, seruum suum uerberibus mulcatum sub furca ad supplicium egisset, T. Latinio homini ex plebe Iuppiter in quiete praecepit ut consulibus diceret sibi praesultorem ludis circensibus proximis non placuisse: quae res nisi adtenta ludorum instauratione expiata esset, secuturum non me
Abbreviated transcription (Latin):
eim diui Iulii patris sui uxorem Cal¬
phurniam nocte quã is ultimã ĩterris
egit inquiete uidisse multis eũ ꝯfec¬
tum uulnerib in sinu suo iacentẽ sõ¬
miq atrocitate uiehem̃ter attonitam
rogare nõ testitisse ut proximo die
curia se abstine̾t. At illũ ne muliebri
sõmo motus id fecisse extimaretur se¬
natum in quo ei parricidaꝵ manus
allate sũt adire cõtendisse. Non est. in¬
ter patrem ⁊ filium ullius rei ꝯꝑatõ¬
nem fieri p̾ẜtim diuinieatis fastigio
uĩctos. Sed iam alter sibi oꝑib sus
aditum ad celum instruxerat. Alteri
longus ad huc terrestriũ uirtutũ or¬
dentem mutatõnem status cognosti
erunt. ut aliud celo decus daretu. ali¬
ud promitteretur.
llud etiam sõnium et magne ad¬
mirãtõnis ⁊ clari exitus fuit. qd̾ eadẽ
nocte duo cõsules ⁊ pubius decius.⁊¬
Titus manilius torquatus latino bel
derunt. Utriq cĩm quidam ꝑ quietis

Expanded text:
enim diui Iuli patris sui uxorem Calenim diui Iuli patris sui uxorem Calpurniam nocte, quam is ultimam in terris egit, in quiete uidisse multis eum confectum uulneribus in suo sinu iacentem, somnique atrocitate uehementer exterritam rogare non destitisse ut proximo die curia se abstineret. at illum, ne muliebri somnio motus id fecisse existimaretur, senatum, in quo ei parricidarum manus adlatae sunt, habere contendisse. † non est inter patrem et filium ullius rei conparationem fieri praesertim diuinitatis fastigio iunctos, sed iam alter operibus suis aditum sibi ad caelum struxerat, alteri longus adhuc terrestrium uirtutum ordentem mutationem status cognosci,oluerunt, ut aliud caelo decus daretur, aliud promitteretur. Illud etiam somnium et magnae admirationis et clari exitus, quod eadem nocte duo consules P. Decius Mus et T. Manlius Torquatus Latino bellderunt: utrique enim quaedam per quietem
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ diuitias mide
disertumq platonis sõ¬
num attigi. referam ꝙͣ
ertis ymaginib multoꝵ quies ad¬
umbrata sit:
uem locum unde potius ordiar
ꝙͣ adiui Augusti sacratissima mem¬
oria: Eius medico Arthorio sõnium
capienti nocte quã dies ĩsecutus est
quo ĩ campis philipis romani int̾ se
exercitus concurrerũt Minerue spẽs
orbata p̾cepit ut illum graui mor¬
bo implicitũ moneͣt ne ꝑpadu̾sam
ualitudinẽ proximo p̾lio non int̾¬
esset. Qd̃ cũ Cesar audisset lectica se
in aciem deferri uissit ubi dũ supra
uires corporis pro adipiscenda uicto¬
ria excubat castra cius a Bruto cap¬
ta sũt. Quid ergo aliud putamus ꝙͣ
diuino mune̾ effectum: ne destinatũ
iam caput ĩmortalitati ĩdignã cele¬
sti spũ fortune iuolentiam sentiret.
ugustum uero propter nͣalem
animi in omĩb rebus subtiliter ꝑci¬
piendis uigorem etiam recens et do¬
mesticũ exemplũ ut Arthorii sonnio
obtemperaret admonuit. Audiuerat

Expanded text:
m diuitem Midae disertumque Platonis somnum adtigi, referam quam certis imaginibus multorum quies adumbrata sit. quem locum unde potius ordiar quam a diui Augusti sacratissima memoria? eius medico Artorio somnum capienti nocte, quam dies insecutus est, quo in campis Philippiis Romani inter se exercitus concurrerunt, Mineruae species oborta praecepit ut illum graui morbo implicitum moneret ne propter aduersam ualitudinem proximo proelio non interesset. quod cum Caesar audisset, lectica se in aciem deferri iussit. ubi dum supra uires corporis pro adipiscenda uictoria excubat, castra eius a Bruto capta sunt. quid ergo aliud putamus quam diuino numine effectum ne destinatum iam immortalitati caput indignam caelesti spiritu fortunae uiolentiam sentiret? Augustum uero praeter naturalem animi in omnibus rebus subtiliter perspiciendis uigorem etiam recens et domesticum exemplum ut Artori somnio obtemperaret admonuit: audiuerat
Abbreviated transcription (Latin):
no dixit. estate grauem amiculum
aureum c̃ẽ hyeme frigidũ. laneum ãt
adutrũq tp̃s anni aptius:
dem Epidauri Esculapio barbam
et coronas que simulacroꝵ porrectis
manib sustinebantur. tollebat. ⁊ eas
ie accipere nõ auferre dicebat. ꝑ quã
stultum ẽẽ argumẽtando aquib bo¬
na p̾camur abhis porrigentib nolle¬
sumere:
ui tam ⁊ si debita supplicia non
exoluit dedecore tñ filii mortuus pe¬
nas rependit quas uiuus effugerat.
lento eim̃ gradu ad iũdictã sui dĩna
procetit ira targitatemq supplicii
grauitate pensat.
N quã ne incideret. Thymasitheus
lipparinatoꝵ pͥnceps cõsilio sibi aliter
exemplo. Excepta nãq in freto aciũ¬
bus suis piraticam exercentib ma¬
gni ponderis aurea crathera quã romãi
pythio apollini decimaꝵ noĩe dicauer̃t.
incitato ad eam ꝑtiendam ppło ut ꝯpit.¬

Expanded text:
llio dixit aestate graue esse llio dixit aestate graue esse aureum amiculum, hieme frigidum, laneum autem ad utrumque tempus anni aptius. idem Epidauri et coronas, que simulacrorum porrectis manibus sustinebantur, tollebat, et eas se accipere et non auferre dicebat; per quam stultum esse argumentando, a quibus bona precamur, ab his porrigentibsumere. qui, tametsi debita supplicia non exsoluit, dedecore tamen fili mortuus poenas pependit, quas uiuus effugerat: lento enim gradu ad uindictam sui diuina procedit ira tarditatemque supplicii grauitate pensat. In quam ne incideret Timasitheus Liparitanorum princeps † consilio sibi aliter xemplo: excepta namque in freto a ciuibus suis piraticam exercentibus magni ponderis aurea cratera, quam Romani Pythio Apollini decimarum nomine dicauerant, incitato ad eam partiendam populo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
prefectus classis Melitã appulisset. ⁊ cque
ex fano iunonis dentes eburneos exi¬
mie magnitudĩs sublatos ad eũ pro
dono attulisset. ut cõpitunde ẽe ad uec¬
ti. quĩq remis reportandos Melitam
inq templo uinonis collocandos cu¬
rauit. in sculptos gentis sue litteris
significantib regem ignorantem cos
accepisse et libenter reddidisse. Factũ
ueniens. Quaꝙͣ quid attinet mores
natione ꝑpendi in media barbaria ortꝰ
sacrilegum alienum rescidit:
Iracusis genitus dionisius tot
sacrilegia sua quot iam recognoscimus
iocosis deĩs prosequi uoluptatis loco
duxit. fano eĩm prospine spoliato locris.
cũ ꝑ altum scd̾o uẽto classe ueheretur.
ridens amicis uidetis ne ait ꝙͣ bona na¬
iugatio abipĩs diis im mortalib sacͥ¬
legis tribuatur:
Etracto ⁊̃ ioui olimpo magni
ponderis aureo amiculo quo eum ty¬
rannus hiero e manubiis cartaginẽsi¬
um ornauerat. in iectoq ei laneo pa¬

Expanded text:
praefectus classis Melitam appulisset et aeque praefectus classis Melitam appulisset et aeque ex fano Iunonis dentes eburneos eximiae magnitudinis sublatos ad eum pro dono adtulisset, ut conperit unde essent aduecti, quinqueremi reportandos Melitam inque templo Iunonis conlocandos curauit, insculptos gentis suae litteris significantibus regem ignorantem eos accepisse, libenter deae reddidisse. factum ueniens! Quamquam quid attinet mores natione perpendi? in media barbaria ortus sacrilegium alienum rescidit: Syracusis genitus Dionysius tot sacrilegia sua, quot iam recognoscemus, iocosis dictis prosequi uoluptatis loco duxit: fano enim Proserpinae spoliato Locris, cum per altum secundo uento classe ueheretur, ridens amicis 'uidetisne' ait 'quam bona nauigatio ab ipsis dis inmortalibus sacrilegis tribuatur?' detracto etiam Ioui Olympio magni ponderis aureo amiculo, quo eum tyrannus Gelo e manubiis Karthaginiensium ornauerat, iniectoque ei laneo pa
Abbreviated transcription (Latin):
tecreti q circũspectissima sanctitate im¬
piiim opus censoris retexuit:¬
Am me hercule. ꝙͣ publii lemi¬
ni segati scipionis in thesauro proser¬
pine spoliando sceleratã auariciam iu¬
sta aiãdu̾sionem uĩdicauit. Cũ eim eũ
uĩctum romã ꝑtrahi uisisset. et is ante
cause dictõnem in carcere teterrimo
gnͣe morbi cõsũptus eẽt. peccuniã dea
eiusdem senatus imꝑio equidẽ sũmã
dupplicande recuꝑauit.
ue quod ad publii lemini facinus
ꝑtimuit bñ apatribus cõscͥptis iundi¬
cata. qd̾ aduiolentas purhi sordes regiꝰ¬
attinuerat se ip̃a potenter et efficaciter
defendit. Coactis eĩm locrensibus exthe¬
sauro eius magnã illi peccuniam dare.
cũ onustus preda nefaria nauigaret. ui
subite tempestatis cũ tota classe uicinis
dee littoribus illisus est. inquib peccu¬
nia incolumis repta sanctissimi thesau¬
ri custodie restituta est. Exi
Tnon siłr Masinissa rex. cuius cũ

Expanded text:
decretique circumspectissima sanctitate indecretique circumspectissima sanctitate inpium opus censoris retexuit: 8 tam me hercule quam Plemini legati Scipionis in thesauro Proserpinae spoliando sceleratam auaritiam iusta animaduersione uindicauit: cum enim eum uinctum Romam pertrahi iussisset, † qui ante causae dictionem in carcere taeterrimo genere morbi consumptus est, pecuniam dea eiusdem senatus imperio et quidem summam duplicando recuperauit. Quae, quod ad Plemini facinus pertinuit, bene a patribus conscriptis uindicata, quod ad uiolentas regis Pyrri sordes attinuerat, se ipsa potenter atque efficaciter defendit: coactis enim Locrensibus ex thesauro eius magnam illi pecuniam dare, cum onustus nefaria praeda nauigaret, ui subitae tempestatis tota cum classe uicinis deae litoribus inlisus est, in quibus pecunia incolumis reperta sanctissimi thesauri custodiae restituta est. At non similiter Masinissa rex. cuius cum