comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sipẽcenͣtes fructus iam maturos re¬
liquiss testator fructuariꝰ eosfi¬
ret si die legati cerente ad huc pen¬
dentis dẽp̾hendisset Nam ⁊ stantes
fructus ad fructuariũ ꝑtinent.¬
Sidñs solitus fu̾it tab̾ns admc̃es
suas uti. ład negotiãtõe utiq ꝑ¬
mittet᷑ fructuario locare eas ład
alias mer ces. ⁊ illud solum obser¬
uandum ne uel adutatur usus fruc¬
tuarius scotumeliose ĩuriose ue
utatur usu fructu. ¶: Si serui ut
fruct᷑ logat᷑ c̃ cꝰ testator qͣi m̃ist̾io ua¬
cuo utebatur sicum dis cipliuis łarte
instruxerit usu fructuarĩ arte eiꝰ ꝑ
ꝑitia utetur. ¶ Siquidͤ loc᷑arii no¬
iine debeatur ł siquid obformã aq̃-
ductus que ꝑ agrum transit pendat᷑
Sadhonus fructuarii ꝑtineb. s ⁊ si
quid ad collatõem inc puto ħ quoq
fructuarium subititꝵ ergo qd̾ od tͣnͣ¬
situm exercitus ofertur exfructib
hoc hoña adfructuarũi ꝑtinebunt.¬
Si qͣ seruitus impositaest fundo. ue¬

Expanded text:
Si pendentes fructus iam maturos reliquisset testator, fructuarius eos feret, si die legati cedente adhuc pendentes deprehendisset: nam et stantes fructus ad fructuarium pertinent.Si dominus solitus fuit tabernis ad merces suas uti uel ad negotiationem, utique permittetur fructuario locare eas et ad alias merces, et illud solum obseruandum, ne uel abutatur usufructuarius uel contumeliose iniurioseue utatur usu fructu.Si serui usus fructus legatus est, cuius testator quasi ministerio uacuo utebatur, si eum disciplinis uel arte instituerit usufructuarius, arte eius uel peritia utetur. Si quid cloacarii nomine debeatur uel si quid ob formam aquae ductus, quae per agrum transit, pendatur, ad onus fructuarii pertinebit: sed et si quid ad collationem uiae, puto hoc quoque fructuarium subiturum: ergo et quod ob transitum exercitus confertur ex fructibus: haec onera ad fructuarium pertinebunt.Si qua seruitus imposita est fundo, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tuerat nisi ꝙ alia condiccõe id agͥ
ut oĩ obligatiõe lib̾ct᷑ alia ut ex¬
hoñet᷑ ueluti qui .x. ꝓmisit. nam
siquid ulłam cãm ꝓmittẽdihũit
inc̾ti ꝯdicõe cõsequit᷑ ut tota sti¬
pło. accepto fiat. at si cũ .u. ꝓni

Expanded text:
tuerit, nisi quod alias condictione id agitur, ut omni obligatione liberetur, alias ut exoneretur: ueluti qui decem promisit, nam si quidem nullam causam promittendi habuit, incerti condictione consequitur, ut tota stipulatio accepto fiat, at si, cum qui
Abbreviated transcription (Latin):
rgo scł̃m eum ⁊ uendicari pot̾it.
neratiꝰ. l̾ .ui. ex plautio ait nec
haustum nec apulsum pocoris nec p¬
crete exim̃de caltisq coq̃nde uis ẜͦ¬
istimasse ait. s ip̃e lic̃ ut ne ma ͥ¬
x ue calcis coquende ⁊ crete exim̃¬
de s̃uitus constitui possit ñ ultrã
posse qͣm quatenꝰ ad eum ip̃m fũ¬
ea uasa fierent quib fructus ẽins
fundi ex portarentur sic̃ tnquib¬
damfit ut amphoris uinũ eueha¬
tur aut ut dolia fiant ł regule
sa uenirent fligine exercerentu

Expanded text:
rgo secundum eum et vindicari poterit. Neratius libris ex Plautio ait nec haustum nec appulsum pecoris nec cretae eximendae calcisque coquendae ius posistimasse ait. sed ipse dicit, ut maxime calcis coquendae et cretae eximendae servitus constitui possit, non ultra posse, quam quatenus ad eum ipsum funea uasa fierent, quibus fructus eius fundi exportarentur sicut in quibusdam fit, ut amphoris uinum euehatur aut ut dolia fiant, uel tegsa uenire‹nt›, figlinae exercerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝑceptoꝵ suminã. excedant.
ũ sumptũ meliore p̾dio fc̃o dñs
restitũe togitur. Celsus. ł .uiii.
alioquin subiac̾e uti mare na¬
uib. M eũ ẽ qł cxͣ re mea
iꝰ ager exemptionis cã ad aliꝙ̃
ꝑtineat. ñ recte hac accõe agi po¬
t̾it añ qͣm traditꝰ sit ager ⁊ tunc
possõ amissa sit. s heres deco quł
hereditati obreñit rͣecte agit ⁊ si

Expanded text:
ummam excedant: um sumptum meliore praedio facto dominus restituere cogitur. Celsus libro octaalioquin subiacere uti mare navibus. Meum est, quod ex re mea i ager ex emptionis causa ad aliquem pertineat, non recte hac actione agi poterit, antequam traditus sit ager tuncque possessio amissa sit. Sed heres de eo quod hereditati obuenerit recte aget, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
um is qui legatũ ex testam̃to ꝑ¬
cepit hereditatẽ petit: silegatũ
quocũq modo relitũ ñ sit: uidi¬
cis officio otinetur ut uictori dedu¬
cto ꝙ accepit restituatur ħ editaᷤ.

Expanded text:
um is, qui legatum ex testamento percepit, hereditatem petit, si legatum quocumque modo redditum non sit, iudicis officio continetur, ut uictori deducto eo quod accepit restituatur hereditas.
Abbreviated transcription (Latin):
bebit. Siũ añ ceptum uidiciũ sũ
p̾ea ad quisicrit possõnẽ ⁊ si fide¬
iussores quos dederat ad litẽ ñ
sufficiant. iub̾e eum debeat ꝓ¬
osul ut idonee cͤau̾cat. ex diuer¬
so qͦr si pauciores postea possidelit
qͣm mnicio possidebat: simodo id sine
dolo euis acciditi ab solui deb qͦͣd̾
adeas res quas desiit possidere. coo¬

Expanded text:
bebit, sive ante acceptum iudicium sive postea adquisierit possessionem. et si fideiussores, quos dederat, ad litem non sufficiant, iubere eum debebit proconsul ut idonee caveat. ex diverso quoque si pauciores postea possidebit, quam initio possidebat, si modo id sine dolo eius acciderit, absolvi debet quod ad eas res quas desiit possidere.
Abbreviated transcription (Latin):
an pact̃o. ꝯtineretur. Er. maxĩe re¬
ba ñ eẽ actum Ꝙr ex stipula nascet᷑.
ñ magis qͣm siquid ex sacco saccarii
decidiss aut ex eo quod ex aniũ
ꝯnore cetidiss natum eẽt. ¶ c um
fundũ quis uẽdił̾it ⁊ omnẽ fruc.

Expanded text:
an pacto contineretur. respondit maxime reverba non esse actum, quod ex stipula nasceretur, non magis quam si quid ex sacco saccarii cecidisset aut ex eo quod avibus ex aere cecidisset natum esset. Cum fundum quis vendiderat
Abbreviated transcription (Latin):
c reclidit: renuntiauit.⁊ peciiã
ꝓ eo decepit p̾ca eum fundum ue¬
clidit. ⁊ cum ip̃e emptori  admeti¬
retur: multo minorẽ mod̃ agri¬
a ħ qͣm putau̾at inuenit q̃ relatur
an id ꝙ minoris ẽẽt osequi asuouẽ

Expanded text:
credidit renuntiauit et pecuniam pro eo accepit: postea eum fundum uendidit et cum ipse emptori suo admetiretur, multo minorem modum agri quam putauerat inuenit: quaerebat, an id quod minor is esset consequi a suo ue
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ infundo indominiẽẽnt accessura
dixi. etiã ea qͥ sernus qui fundũ co¬
gatum habebat quidam sic emp¬
tum roga sset ut eẽt is subi emp¬
tus si eum liberaret dum modo
amus ꝙͥ int̾ementẽ ⁊ uendentẽ ac¬
tum sit. Nam sud actum ẽ ut om̃i
modo intra kl iulias uenditor fũ¬
dum lib̾aret: exempto erit accio ut
lib̾ nec sub ꝯclitõe emptio fc̃a intel¬
ligitiur: neluti sihoc modo emptor

Expanded text:
 in fundo domini essent, accessura dixit: etiam ea, quae servus qui fundum cogatum habebat, quidam sic emptum rogasset, ut esset is sibi emptus, si eum liberasset, dummodo amus, quid inter ement‹e›m et uendentem actum sit. nam si id actum est, ut omni modo intra kalendas Iulias uenditor fundum liberaret, ex empto erit actio, ut liberet, nec sub condicione emptio facta intellegetur, ueluti si hoc modo emptor
Abbreviated transcription (Latin):
iqͣuis fundum iure hr̃ditario sibi
delatum ita uendidiss erit tibiẽp̃¬
tus tanti qnͣti accestatore ẽptus ẽ.
mox sucniat᷑ ñ emptuss donatuᷤ
testatori uidetur fc̃a uendicio qͣsi

Expanded text:
quis fundum iure hereditario sibi delatum ita uendidisset: 'erit tibi emptus tanti, quanti a testatore emptus est', mox inueniatur non emptus, sed donatus testatori, uidetur quasi s
Abbreviated transcription (Latin):
ligant. su i tamꝓmptu res sit ut
eam emptor ñ ignorau̾it. ueluti
Isiquis homnẽ luminib effossis
lemat: ⁊ desanitate stipuletur.
nam de cet̾a ꝑte corꝑis potius sti¬
plilatus inderetur ꝙͣ de co in quo¬
U se ip̃e decipiebat : dolũ malum
a se abeẽ pr̃are uenditor deb qͥ
re loquitur: s inco qui sn sidio¬
se obscure dissiniulat. arc̃.
uno p̃tio quoꝵ alt̾ añ uencditõem
mortuus ẽ. neq inuno ꝓstat ẽp̃tõ.
abco .ł. post̾ioꝵ scribit. si uestim̃ta
ĩ nt̃pola quis ꝓ nouis em̃t: creba¬
tio placere ita emptoꝵ pr̃andũ ꝙ¬

Expanded text:
mptu res sit, ut eam emptor non ignoraverit, veluti si quis hominem luminibus effossis emat et de sanitate stipuletur: nam de cetera parte corporis potius stipulatus videtur, quam de eo, in quo se ipse decipiebat. Dolum malum a se abesse praestare venditor debet, qre loquitur, sed etiam qui insidiose obscure dissimulat. Marcianuno pretio, quorum alter ante venditionem mortuus est, neque in vivo constat emptio. bro posteriorum scribit, si uestimenta interpola quis pro nouis emerit, Trebatio placere ita emptori praestandum
Abbreviated transcription (Latin):
gra sunt crelitori. ueri sile
ẽ eum qui fructum oliue pendẽ¬
tis uendidiss ⁊ scĩpulatus ꝓdotẽ
pondo olei quod natum ẽẽt p̾ciũ
ostituisse. ex eo quod natum ẽẽt uͦ¬
q ad .x. pondo olei id curo solis
quinq collectis ñ ampluis ẽptor

Expanded text:
gro sunt creditori. Verisimile est eum, qui fructum olivae pendentis vendidisset et stipulatus est decem pondo olei quod natum esset, pretium constituisse ex eo quod natum esset usque ad decem pondo olei: idcirco solis quinque collectis non amplius emptor
Abbreviated transcription (Latin):
tor indieb ꝓximis fundum metia¬
tur ⁊ de modo agri fennciet. ⁊ si in
cdieb .xxx. renuntiass minorẽ mo¬
dun fagri cẽ qͣmuis pꝰ multos ãuos
posse eum quo minoriᷤ modꝰ agri fu¬
iss repete. ¶: In lege funcdi a qͣm
actum eẽ ⁊ ideo it᷑ quoq uenditorẽ.
tradere oꝑte. ¶ Qͥ agrum uendebat
certum p̾cium stipulatus erat .xx.
ĩuentasunt ꝓiuginti deb̃i pecuni¬

Expanded text:
tor in diebus proximis fundum metiatur et de modo agri renuntiet, etsi in diebus triginta renuntiasset minorem modum agri esse, quamuis multis post annis posse eum quo minor is modus agri fuisset repetere.In lege fundi aquam actum esse, et ideo iter quoque uenditorem tradere oportere.Qui agrum uendebat,certum pretium stipulatus erat: uiginti inuenta sunt: pro uiginti deberi pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ em̃e uolenti sic uenditor dit̃.
qͣnti nelis qͣnti equum putau̾is qͣn¬
ti estimau̾is habeas em̃ptũ. ¶ue¬
neni mali quidã putãt sl ccͣhi cp̃f¬
tõrm. quia nͣec societas aut nans¬
datum flagiciose rei ullas uires
de his q̃ uullo modo ad iectõe al¬
t̾nis mat̾i eusui nob̾ õẽ p̾sunt. de
his ucro que mirta aliis mat̾iis a¬
deo uocendi naturam deponunt
ut ex his anͣfidota ⁊ alia q̃ damsa¬
lubria metitm̃ta ꝯficiant᷑ aliud

Expanded text:
lenti sic uenditor dicit: 'quanti uelis, quanti aequum putaueris, quaaestimaueris, habebis emptum'.Ueneni mali quidam puta‹n›t non conem, quia nec societas aut mandatum flagitiosae rei ullas uires de his quae nullo modo adiectione alterius materiae usu nobis esse possunt: de his uero quae mixta aliis materiis adeo nocendi naturam deponunt, ut ex his antidoti et alia quaedam salubria medicamenta conficiantur, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
emit recte negotium gerere in¬
telligitur. ¶ Si res uendita ꝑ fur adi¬
tum ꝑierit. prius aĩadũtendams
erit quid int̾ eos de custodia reut
ꝯtienerat. si nich appareat ouenissi¬
setalis custodia desideranda ẽ anerĩ¬
ditore qͣlem bonus pat̾ famil suis
reb ad hib qͣm si p̾stit̾it ⁊ tñ rem¬

Expanded text:
emit, recte negotium gerere intellegitur. Si r‹e›s uendita per furtum perierit, prius animaduertendum erit, quid inter eos de custodia rei uenerat: si nihil appareat conuenisse, talis custodia desideranda est a uenditor‹e›, qualem bonus pater familias suis rebus adhibet: quam si praestiterit et
Abbreviated transcription (Latin):
statutũ ⁊ Sab̾ ⁊ cassuis tunc ꝑfici
emptõem existimant: cum ad nu̾¬
ata ad m̃sa ad pensa uesint. qr
uenditõ qͣi sub conditoe hac in¬
detur fieri. ut in singulos meli¬
os aut in singulas metretras qͦs
qͣs ue. ad mẽs eriꝰ. aut insingłas
uenierit siquidẽ uniu̾salit uno
p̃tio ꝑfect̾a uidetur pꝰqͣm de p̃ti¬
o ouen̾it. si uero in singła corꝑa
certo p̃tio. ead̾ enĩt qͣm ꝓxime tͣ¬
ctaiumus. s ⁊ si  doliario pars ui¬
niuenierit: ueluti metrete .c.¬

Expanded text:
statutum.Sabinus et Cassius tunc perfici emptionem existimant, cum adnumerata admensa adpensaue sint, quia uenditio quasi sub hac condicione uidetur fieri, ut in singulos metretas aut in singulos modios quos quasue admensus eris, aut in singulas uenierit, si quidem uniuersaliter uno pretio, perfecta uidetur, postquam de pretio conuenerit: si uero in singula corpora certo pretio, eadem erunt, quae proxime tractauimus.Sed et si ex doleario pars uini uenierit, ueluti metretae ce
Abbreviated transcription (Latin):
fecta uoͣnditio. mͦ nt᷑ ⁊̃ side p̃tio
duen̾it ñ tũ aliter uid̾etur ꝑfec¬
ta uendicioqͣm si adm̃sa adpensa
ad num̃ata ue sint. nam si omne
num ita uenierit. ut sĩ singullas
anphoras. item ołm ut singulas
metretas. It̃ frum̃tun ut insingu¬
los modios. It̃ argentũ ut insin¬
gulas libras certum p̃tium dic̾et᷑.
Queritur crñ iudeat᷑ ẽptio ꝑfici .q¬

Expanded text:
fecta uenditio, modo ut, etiamsi de pretio conuenerit, non tamen aliter uideatur perfecta uenditio, quam si admensa adpensa adnumerataue sint. nam si omne num ita uenierit, ut in singulas amphoras, item oleum, ut in singulos metretas, item frumentum, ut in singulos modios, item argentum, ut in singulas libras certum pretium diceretur, quaeritur, quando videatur emptio perfici.
Abbreviated transcription (Latin):
fruit᷑ ñ fu̾im nec ultͣacc̃oẽ ex ꝯducto
pr̃are cog̃is. Nam ⁊ si colonus trus
fundo frui a te aũ ab eo ꝓhibct᷑ q̃m
tu ꝓhib̾e ne icl faciat possis tm̃ei p̃
lucrũ eius ꝯtinebitur. Sin uero ab

Expanded text:
fruitus non fuerim, nec ultra actione ex conducto praestare cogeris. nam et si colonus tuus fundo frui a te ‹a›ut ab eo prohibetur, quem tu prohibere ne id faciat possis, tantum elucrum eius continebitur: sin uero ab
Abbreviated transcription (Latin):
rem dñi manere. Et p̃tiore ᷑ inc̃di¬
tũ iri. Idc̃ nu̾s ẽẽt indeposito. Nã
siquis pecumã num̃atã ita depolu¬
isset ut neq claus. un neq obsig¬
uatam tͣcłet s ad nu̾aret nichil a¬
liud eũ deb̾e apnd quẽ deposita ẽet

Expanded text:
re, ex posteriore in creditum iri. idem iuris esse in deposito: nam si quis pecuniam numeratam ita deposuisset, ut neque clusam neque obsignatam traderet, sed adnumeraret, nihil aliud eum debere apud quem deposita esset,
Abbreviated transcription (Latin):
tat ut rei sit ꝑsecutõ. ¶ Uetus
fuit dubitat̃o an qui hac accõe
egit sortis obligationẽ ꝯsirnat
cõs fcã lib̾atõe contignere ñ li¬
tis contestatione. qm̃ solutio
constituat᷑ ea de cõdicõe suspẽ¬
dittir ut existente condicõe tes¬
neatur deficiente᷑ utraq accõ de¬
ꝑeat. s is qui pure deb si sub cõ¬
dicõe cõstituat. inquid põp̃. ĩ

Expanded text:
tat, ut rei sit persecutio.Vetus fuit dubitatio, an qui hac actione egit sortis obligationem consumattione facta liberationem contingere, non litis contestatione, quoniam solutio constituatur, eadem condicione suspenditur, ut existente condicione teneatur deficiente utraque actio depereat. Sed is qui pure debet si sub condicione constituat, inquit Pomponius in
Abbreviated transcription (Latin):
anunnor adu̾sus titium emptorẽ
iu̾m̾t restitui p̾sit. Re ex omnib
que ꝓpon̾entur uix eẽ enm resti¬
tuendũ nisi malu̾it omnes expenꝰ¬
sas quas bona fide emptor fecisse
scappbau̾it ei pr̃are maxime c̃ sit
ei paratum ꝓmptum aurilium
curatorib eu̾s iconeis ostirutis.
se accepisse. ⁊ cantionẽ eidem debi¬
tor q̃i credite pecume fecerat in̾
it restitui potest. quia paratã¬

Expanded text:
m emptorem in integrum restitui possit. respondi ex omnibus quae proponerentur uix esse eum restituendum, nisi si maluerit omnes expensas, quas bona fide emptor fecisse adprobauerit, ei praestare, maxime cum sit ei paratum promptum auxilium curatoribus eius idoneis constitutis. se accepisse et cautionem eidem debitor quasi creditae pecuniae fecerat. in integrum restitui potest, quia parta
Abbreviated transcription (Latin):
dies ꝯmtendi in tempꝰ pupile
nicidisset. eaq effeciss. ne parere¬
tur legi uẽdicionis. Dicebam p̾se
mag̃ ca rõe restitui camquod
uenditor denunciando p̾diem qͦ
placuerat ẽẽ ꝯmissum ⁊ p̃cium pe¬
tendo. recessisse alege sua iud̾etur
ñ me mouit ꝙ dies p̾ca transiss.
ñmag̃ qͣm uc reditor pignus di¬
straxiss pꝰ mortẽ debitorns die solu

Expanded text:
dies committendi in tempus pupillae incidisset eaque effecisset, ne pareretur legi uenditionis. dicebam posse magis ea ratione restitui eam, quod uenditor denuntiando post diem, quo placuerat esse commissum, et pretium petendo recessisse a lege sua uideretur: non me moueri quod dies postea transisset, non magis quam si creditor pignus distraxisset, post mortem d
Abbreviated transcription (Latin):
ciatierant. Id quod dicitur ñ
sołe filiis fanulias. p̃emancipa¬
tõem ad huc mminorib succarri.
ĩ his q̃ omisissent mañtes inp̃ta¬
te. tunc recte qdr cum patri ad qui
p̾sidẽ peciert̃ in̾m̃t. restitutõem
mnores. ⁊ de etate sua ꝓbat̾unt.
dict̾a petate slia. adu̾sarii ut ĩ¬
pedirent cognitõe p̾sidis ad impe¬
ratorẽ appellau̾unt. p̃ses ine¬
uentum applłonis cct̾a cognitio¬
nis distulit. Quesitum ẽ sifinita
applłonis ap̃ imꝑatorẽ cognicio¬
ne:⁊ iniuista applłone ꝓnuntiata
Negressi etatẽ deprehendantur. an
octera negotia impłe possunt. cũ
ꝑ eos nstet̾it quo minus res finẽ
tatẽ cẽnt. uendentib curatori¬
b minoris fundimi emptor extitit
lutius ticius. ⁊ sex fere annis p᷑sedit.¬

Expanded text:
. Quod dicitur non solere filiis familias post emancipationem adhuc minoribus succurri in his, quae omississent manentes in potestate, tunc recte dicitur, cum patri adquirepraesidem petierunt in integrum restitutionem minores et de aetate sua probauerunt: dicta pro aetate sententia aduersarii, ut impedirent cognitionem praesidis, ad imperatorem appellauerunt: praeses in euentum appellationis cetera cognitionis distulit. quaesitum est: si finita appellationis apud imperatorem cognitione et iniusta appellatione pronuntiata egressi aetatem depraehendantur, an cetera negotii implere possunt, cum per eos non steterit, quo minus res finem tem essent. Uendentibus curatoribus minoris fundum emptor extitit Lucius Titius et sex fere annis possedit
Abbreviated transcription (Latin):
ouo eẽ genera ut aut idem red¬
ocretur sicuti c̃ uestiñita fulloni
curanda locarent᷑ aut emisd̾ gn̾is
redd̾ctur. ueluti c̃ argent̃ puͣsillat
fabro daretur ut uasa fierent.¬

Expanded text:
duo genera esse, ut aut idem redderetur sicuti cum vestimenta fulloni curanda locarentur aut eiusdem generis redderetur veluti cum argentum pusulatum fabro daretur, ut vasa fierent
Abbreviated transcription (Latin):
nlege locatõis scͥptũ erat redemp¬
tor siluã necedito. ne ue cͦinginto.
ne ue de urito. neue quẽ cĩg̾e
ced̾e urere sinito. Qrebatur utr̃
redemptor siquẽ quid eoꝵ reꝵ fãce
uidiss ⁊ ꝓhib̾e debebit. an eciã ĩ
siluã custodite nequis id face icd̃¬
hr̃e sig̃c̃om. S locatorẽ potiis id

Expanded text:
lege locationis scriptum erat: 'redemptor siluam ne caedito neue cingito neue deurito neue quem cingere caedere urere sinito'. quaerebatur, utrum redemptor, si quem quid earum rerum facere uidisset, prohibere deberet an etiam ita siluam custodire, ne quis id faceionem, sed locatorem potius id
Abbreviated transcription (Latin):
ciss qͣnti ꝯductoris iͥnteet hĩtatorẽ
ne migͣrent intm̃ odempnari opor¬
tet.: Edił in inunicipio lalncas
oduxerat ut eo anno unmniceps gͣ¬
tis lauarent᷑. Post tres m̃ses incenꝰ¬
dio factoᷤ buste sunt. R posse agi
c̃ balncatore exconducto ut ꝓpor¬
tõe temporis quo lauatõeni ñ p̃stĩ¬
tiss pecunie cõtributio fieret.¬
Qui mulas ad certum pondus ho¬
nis locaret c̃ maiore hoñe ꝯduc¬
tor eas rupiss ꝯsulebatur de
reste cũ ag̾e s lege aquilia tm̃ c̃ eo
agi posse qui mulas egiss sedex lo¬
cato ⁊ si alus eas rupiss c̃ ꝯducto¬
re recte agi. Qui ed̾ faciẽdã

Expanded text:
ti conductoris interesse‹t›, habitatores ne migrarent, tanti condemnari oportere.Aedilis in municipio balneas conduxerat, ut eo anno municipes gratis lauarentur: post tres menses incendio facto respondit posse agi cum balneatore ex conducto, ut pro portione temporis, quo lauationem non praestitisset, pecuniae contributio fieret.Qui mulas ad certum pondus oneris locaret, cum maiore onere conductor eas rupisset, consulebat de recte eum agere, sed lege Aquilia tantum cum eo agi posse, qu‹i› tum mulas agitasset, ex locato etiam si alius eas rupisset, cum conductore recte agi.Qui aedem faciendam
Abbreviated transcription (Latin):
matõe ⁊ m̃cedẽ solui oporteat ⁊
ductõeni adeffectum ꝑuenire. sĩ
aũ ille uel nolu̾it uel ñ potu̾it
mercedẽ desinrre tunt ꝓ nͥͣlo ẽ cõ¬
ductio qͣi nulla m̃cede statuta.¬
¶Ui fundũ frucudũ ł hĩtacõẽ a¬
licui locau̾it si aliqͣ ex cã fund̾ ł
edesuendat curare deb uͥ ap̃ ẽꝑto¬
rẽ quoq eadẽ paccõe ⁊ colono frui
⁊ niquilmo hĩtare liceat aliocͥ ꝓhi¬
bit᷑ is aget c̃ eo ex cõducto.: Si
nicino eclificante obscupẽt᷑ lumĩaxn
incenacłi teñi locatorẽ inqͥuilino.
Certe quin liceat colono ł inqui¬
lino retĩquere oductõem ulła dũ¬
bitatõ ẽ. Dem̃cedib quoq sic̃ eo

Expanded text:
mationem et mercedem persolui oporteat et mationem et mercedem persolui oporteat et conductionem ad effectum peruenire: sin autem ille uel noluerit uel non potuerit mercedem definire, tunc pro nihilo esse conductionem quasi nulla mercede statuta.Qui fundum fruendum uel habitationem alicui locauit, si aliqua ex causa fundum uel aedes uendat, curare debet, ut apud emptorem quoque eadem pactione et colono frui et inquilino habitare liceat: alioquin prohibitus is aget cum eo ex conducto.Si uicino aedificante obscurentur lumina cenaculi, teneri locatorem inquilino: certe quin liceat colono uel inquilino relinquere conductionem, nulla dubitatio est. de mercedibus quoque si cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
inde hẽt᷑ ac si uiri boni arbitrũs
ciuꝰlib arbitriũ op̾hensũ sit. Nam
fides bona exigit ut arbitũ tale p̃¬
stetur qͣle uiro bono ouenit. Id q
arbitriũ ad qͣlitatẽ operis ñ ad ꝓ¬
nisi ĩd ip̃m loge op̃hensun sit quib̾¬
it nosequẽs ẽ ut iͨrrita sit ad ꝓbatio do
loꝯductoris facta ut ex locato agi
possit.  Si colonus locau̾it fũ¬
uũ respost̾ioris ꝯductoris dño ñ obli¬
gant᷑ si frustus incã pignoris man᷑¬
ent ꝙ̃ admed̾ eẽt. si pͥmus colonus
quinq̃nnũ pensionib locatus sit
pot̾ dñs si deseru̾it hĩtacõẽ ł funcli
culturã colonus ł inquilmus c̃ erͣs
statĩ agẽre s ⁊ dehis que p̾scuti die

Expanded text:
 ac si uiri boni arbitrium, cuiuslibet arbitrium comprehensum sit: nam fides bona exigit, ut arbitrium tale praestetur, quale uiro bono conuenit. idque arbitrium ad qualitatem operis, non ad pnisi id ipsum lege comprehensum sit. quibus consequens est, ut irrita sit adprobatio dolo conductoris facta, ut ex locato agi possit.Si colonus locauerit fundum, res posterioris conductoris domino non obligantur: sed fructus in causa pignoris manent, quemadmodum essent, si primus colonus quinquennium pensionibus locatus sit, potest dominus, si deseruerit habitationem uel fundi culturam col‹o›nus uel inquilinus, cum eis statim agere.Sed
Abbreviated transcription (Latin):
agatur reputatõis ratio hñda ẽ.
Ead intelligim᷑ si hostia fenestras¬
ne numũ corruptas locator ñ resti¬
tuit. Conluct̃or omnia scd̃m
colonus curare deb̾. ĩi oꝑa rustica
suo quoq tp̃r faciat ne ĩ tempesti¬
uacultura det̾iorem fundũ fac̃et.
cor̃ptas hãt Cu̾lpeant̃ ip̃iꝰ ⁊ illird
mis arbores excidłit. ip̃ qͦ si excid̾it
ñ solum ex locato tenetur. s ⁊̃ lege
aquilia ⁊ ex lege .xii. tabłaꝵ ⁊ arbor
furtim cͤesaꝵ intͤdicto ꝙ ui aut
clam. s utiq uidicis ꝙ ex locato
uidicat offõ iudicat ꝯnnetur ut ce¬
teras accõnes locator omittat.¬
aplłat᷑ ñ deb oductori dampnoeẽ
si plus qͣra tolłabłt ẽ lesi fu̾int frua¬
ctusalioquĩ modic̃ dampnũ eqͦ a¬
nimo ferre deb colonꝰ cuiꝰ modicũ¬

Expanded text:
agatur, reputationis ratio habenda est. eadem intellegemus, si ostia fenestrasue nimium corruptas locator non restituat.Conductor omnia secundum colonus curare debet, ut opera rustica suo quoque tempore faciat, ne intempestiua cultura deteriorem fundum faceret. corruptas habeat.Culpae autem ipsius et illnus arbores exciderit.Ipse quoque si exciderit, non solum ex locato tenetur, sed etiam lege Aquilia et ex lege duodecim tabularum arborum furtim caesarum et interdicto quod ui aut clam: sed utique iudicis, qui ex locato iudicat, officio continetur, ut ceteras actiones locator omittat.pellant, non debet conductori damnosa esse, si plus, quam tolerabile est, laesi fuerint fructus: alioquin modicum damnum aequo animo ferre deb
Abbreviated transcription (Latin):
uo ñ reͣuñandi cã s pͥncipaliter
don audo fideiussori remisit ac¬
cõem. mandati enm ñ acturum.
Marcelmꝰᷤ añ fatetur siquis dot᷑¬
naturus fidei iussoripeo solũit᷑
crectitori. hr̃e fidenissorem manda¬
ti actõem. Plane inquid si

Expanded text:
on remunerandi causa, sed principaliter donando fideiussori remisit actionem, mandati eum non acturum. Marcellus autem fatetur, si quis donaturus fideiussori pro eo soluerit creditori, habere fideiussorem mandati actionem. Plane, inquit, si
Abbreviated transcription (Latin):
Idemlabeo ait. ⁊uerum ẽ repu¬
tationes q̃q̃ hociudicium admit¬
tere. ⁊ sicuti fructus cogitur restiꝰ¬
ita sumptumq̃m infructus ꝑci.¬
piendos fec̃ ceduc̾e eum oportet:
s ⁊ si aduecturas suas dumexcur¬
rit inp̾dia sumptum fecit: pnto
hos q̃ q̃ sumptus reputare cum
oportere. nisi salarium fu̾it. ⁊ hoc
ꝯuenit ut sumptus de suo fac̃et
adħ itinera ħ ẽ desalario idẽait
Siquid ꝓcurator citra mandatũ
radmittat. ¶ fideiussores ⁊ mã¬
datores ⁊ si sine uidicio s olu̾int:
na omiserit exceptionẽ qͣ reuᷤ.
uti ñ potuit. siquid̃ minus ho¬
nestam hr̃e s mandati accõem.
Qesi eam qͣrens uti poͣtuit. si
sciens id fecit: ñ hĩturum manꝰ¬
dati accõnem. si modo ħũit rei¬
facultatem dueniendi desiderã¬
diq ut in se susciꝑet potius ui¬
dicium.ł suo ꝓcuratorio nomie.
denissori donationis cã accep̾.epti¬
tum fc̃msit acreditore: puta si
fidenissorẽ remunerare uoluit se¬
creditor: hr̃e eum mandati accoẽ¬

Expanded text:
Idem Labeo ait et verum est reputationes quoque hoc iudicium admittere et, sicuti fructus cogitur restiita sumptum, quem in fructus percipiendos fecit, deducere eum oportet: sed et si ad vecturas suas, dum excurrit in praedia, sumptum fecit, puto hos quoque sumptus reputare eum oportere, nisi si salariarius fuit et hoc conuenit, ut sumptus de suo faceret ad haec itinera, hoc est de salario. Idem ait, si quid procurator citra mandatum admittit. Fideiussores et mandatores et si sine iudicio soluerint, na omiserit exceptionem, qua reus uti non potuit, si quidem minus honestam, habere eum mandati actionem: quod si eam, qua reus uti potuit, si sciens id fecit, non habiturum mandati actionem, si modo habuit facultatem rei conueniendi desiderandique, ut ipse susciperet potius iudicium uel suo uel procuratorio nomine. Si fideiussori donationis causa accepttum sit a creditore, puto, si fideiussorem remunerari uoluit creditor, habere eum mandati ac
Abbreviated transcription (Latin):
nii uiris fu̾it erit tibi empt᷑ tot
nũmis uacuãq possõnẽ tradidit
neꝙ fines euis demonstrant q̃rit᷑
anempto uidicio cogendins sit ostẽ¬
dere ex instriuñtis herglitariis cund
iuris desuctus hu̾it ⁊ fines ostend̾e
responcdi id ex ea scͥptura spectand̃

Expanded text:
erit tibi emptus tot num mis' uacuamque possessionem tradidit neque fines eius demonstrauit: quaeritur, an empti iudicio cogendus sit ostendere ex instrumentis hereditariis, quid iuris defunctus habuerit et fines ostendere. respondi id ex ea scriptura praestandum,
Abbreviated transcription (Latin):
lẽdis uiliis ⁊ si ip̃is kalendis ꝑ
uencutorẽ eẽt fcm quo inuus
pecumi a ei solu̾etur de inde ꝑte
staret qͦ minͣ solu̾es uti posse ad¬
uersus te legeꝰ sua uenditorẽ dixi
qr inuendendo hoc ageretur ut u¬
qñc̃q ꝑemptorẽ fc̃m sit quo mĩ¬
nus pecuniã soluat legis penã pal¬
tiatur. ħ̾ita u̾m ꝓuto nisi siꝙͥ ĩ
ea re uenditor d̾olo fec̃. S ceuł.¬
sibi obligatũ cꝰ qrogͥpta tributoꝵ
a debitore retro solutoꝵ apud se de¬
posita ħ ebat. uendidit meuio ea
lege ut siquid tributoꝵ nomĩe
debitũ eẽt emptor solu̾et. Idẽ fũ¬
dꝰ ob cãm eoꝵ grsbutoꝵ q̃ iam solu¬
ta erant a oductore saltus idẽ ĩ qͦ

Expanded text:
psis calendis per uenditorem esset factum, quo minus pecunia ei solueretur, deinde per te staret quo minus solueres, uti posse aduersus te lege sua uenditorem dixi, quia in uendendo hoc ageretur, ut, quandoque per emptorem factum sit, quo minus pecuniam soluat, legis poenam patiatur. hoc ita uerum puto, nisi si quid in ea re uenditor dolo fecit. 52 Scaeuolsibi obligatum, cuius chirographa tributorum a debitore retro solutorum apud se deposita habebat, uendidit Maeuio ea lege, ut, si quid tributorum nomine debitum esset, emptor solueret: idem fundus ob causam eorum tributorum, quae iam soluta erant, a conduct
Abbreviated transcription (Latin):
uendicłit ⁊ medio tp̃r heres dño
si ñ uitegras res pr̃au̾it intra sta¬
tuta temꝑa pena ꝯueniat᷑ partĩ
datis mat̾iis decessit. Cũ igitur te¬
stator ĩ penã dmisit: neq hr̃s eiꝰ

Expanded text:
vendiderit et medio tempore heres domino si non integras repraestaverit intra statuta tempora, poena conveniatur, partim datis materiis decessit: cum igitur testator in poenam commiserit neq
Abbreviated transcription (Latin):
tum seruũ meum ut fugeret
solu̾is an de doloaccio danda ẽ.
te reum doninoꝰ decdit ea con¬
dicõne ut post lib̾tatem tnͣs¬
feratur r enm obligatio ma¬
numissus ñ patitir inse oblig᷑a¬
tionem tñsferri pͤomp̃. scͥb̾. loc̃
hre tẽ colo accõnem. S si ꝑ pat᷑¬
mnod̾ de dolo ãctio dabitur. c̃
sit alia accio. nisi forte qͣu̾is¬
ita dicat qm̃ exceptione pat᷑¬
nus subi mouer pot̃ si agat

Expanded text:
eum compeditum ut fugeret solvisti an de dolo actio danda est? et ate reum domino dedit ea condicione, ut post libertatem transferatur in eum obligatio: manumissus non patitur in se obligationem transferri.Pomponius scribit locum habere de dolo actionem. sed si per patromodum de dolo actio dabitur, cum sit alia actio? nisi forte quis dicat, quoniam exceptione patronu
Abbreviated transcription (Latin):
sue tauit re dolo siue ñ dandã
in eo de dolo accõe. Qm̃ sic auit
dubium ẽ ancompetat exstipu¬
latu accio. s ẽ ueruis siquidẽ
de dolo cautum ẽ cessare accõe
de dolo. qm̃ ẽ ex stipłatu accio
siñ ẽ cantum inexempto qui¬
temaccc̃e cessat de dolo actio q̃m
ẽ exempto. In exstipulatu de do¬
lo accio nectiã ¶Si seruũ ubura¬
rium ꝓprictarius occidit legis
aquilie accõni ⁊ adexhibendũ¬

Expanded text:
e cavit de dolo sive non, dandam in eum de dolo actionem, quoniam si cavit, dubium est, an competat ex stipulatu actio. sed est verius, si quidem de dolo cautum est, cessare actionem de dolo, quoniam est ex stipulatu actio: si non est cautum, in ex empto quidem actione cessat de dolo actio, quoniam est ex empto, in ex stipulatu de dolo actio necessaria est. Si servum usurarium proprietarius occidit, legis Aquiliae actioni et ad exhibend
Abbreviated transcription (Latin):
t eseganter ponip̃. ħ ũba si alia
acco ñ sit. sic extipit quasi res a¬
lio modo ei adquem ea ressal¬
ua eẽ ñ pot̾it. stec uidetur huc
peculio ẽptorq eum manumi sit
dandam in manumissũ de dolo
accõneni hoc enim sic accipimus
tabere dolo emptorem nt excmp¬
to teñi ñ possit aut nullam eẽ
deret cutuns criptus est et quod
minor ꝓponit ñ intluc̃ mnt re

Expanded text:
t eleganter Pomponius haec verba "si alia actio non sit" sic excipit, quasi res alio modo ei ad quem ea resua esse non poterit. nec uidetur huic peculio emptorque eum manumisit, dandam in manumissum de dolo actionem hoc enim sic accipimus carere dolo emptorem, ut ex empto teneri non possit aut nullam esse deret circumscriptus est. et quod minor proponitur, non inducit in
Abbreviated transcription (Latin):
onuentio gñał inpignore dando co¬
bonoꝵ uł postea q̃sitoꝵ recepta e t̃
speciẽ aut̃ aliene rei collata cõuen¬
tõe siñ fuit ei qui pignus dabat¬
d debita p᷑ea debitori dñio q̃sito diꝑ¬
ficitius c̾ditori quim̃ ignoraũ alic¬
nũ utił accõ dabit᷑. S facilior er̃
possidenti retentio. S̾uo pig¬
nori dato peculiũ enis creditor cit̃
cõuentionẽ spãłr super eo concep¬
tam frustra ddisteshat nec inter ẽ¬

Expanded text:
onuentio generalis in pignore dando bonorum uel postea quaesitorum recepta est: in speciem autem alienae rei collata ‹c›onuentione, si non fuit ei qui pignus dabat debita, postea debitori dominio quaesito difficilius creditori, qui non ignorauit alienum, utilis actio dabitur, sed facilior erit possidenti retentio. Seruo pignori dato peculium eius creditor citra conuentionem specialiter super eo conceptam frustra distrahit, nec intere
Abbreviated transcription (Latin):
mutua dediss ut totidẽ reciperet
posse p̃scͥptis u̾b̾ agere sicuti si pe¬
nulas dediss ut tuimcas acciperet
bite date sunt ip̃e repeti ñ possunt aa
nam aliuel dando utałud reddatur
obligari iure gentũi possimus ꝙ
aũ in debitũ dat᷑ aũ ip̃m repeti deb
aũ tm̃d̾ ex eod̾ geñe quoꝵ ne utro
modo oꝑe tepeti possunt.õp̃ łoco.¬

Expanded text:
mutua dedisset, ut totidem reciperet, posse eum praescriptis uerbis agere, sicuti si paenulas dedisset, ut tunicas acciperetbitae datae sunt, ipsae repeti non possunt. nam aliud dando, ut aliud reddatur, obligari iure gentium possumus: quod autem indebitum datur, aut ipsum repeti debet aut tantundem ex eodem genere, quorum neutro modo operae repeti possunt. 26 Po
Abbreviated transcription (Latin):
inu uult goro ap̃ pͥtorẽ deistis
de mͦi. t̾cio de ꝑsonis tnͣsigẽtium.
In cã hoc erit requirend̾ quecã sit
transigendi sine cã enĩ nenumẽ
tͣnsigentẽ audit p̃tor. ¶ Eause
fere huĩmͦi solent allegari si ali¬
bidomicilium ħes alibi do alim̃¬
tarius ħ̾at. aut si destinet doun¬
ciliun transferre astut᷑ eoꝵ aũ
si cã aliqͣ urgeat p̾sentis pccu

Expanded text:
praetorem de istis de modo, tertio de persona transigentium. In causa hoc erit requirendum, quae causa sit transigendi: sine causa enim neminem transigentem audiet praetor. causae fere huiusmodi solent allegari: si alibi domicilium heres, alibi alimentarius habeat: aut si destinet domicilium transferre alter‹uter› sa aliqua urgueat praesentis p
Abbreviated transcription (Latin):
ł̾.u. de omnib tribunalib.
um hii quib alim̃ita relicta erãt
facile trangent ꝯtenti modico
p̾senti diiuis martus orõe in se¬
natu recitata effecit. nealiter a¬
lim̃torum tuͣsactio rata ẽẽt ꝙͣ
trarian transactio ¶ qͣ ad mitti de¬
beai euisdẽ p̾toris nocio ob trans¬
actionẽ erit sĩi hĩtatõ sũ uestia¬
rium su dep̾diis alim̃tum legabi¬
tur. ħ or̃o ꝑtinet ad alim̃ta q̃
testam̃toł codicillis fu̾int relicta
siue ad testam̃tum fc̃is sũ ab iirtesta¬
to. Idemi dicend̾. si ⁊ mortis cã do¬
nata fu̾int resicta ł ab eo cui mor¬
tis c̃ã donata sint relicta. S ⁊ si o

Expanded text:
e omnibus tribunalibus. Cum hi, quibus alimenta relicta erant, facile transigerent contenti modico praesenti: diuus Marcus oratione in senatu recitata effecit, ne aliter alimentorum transactio rata esset, quam trari, an transactio uel quae admitti debeat. Eiusdem praetoris notio ob transactionem erit, siue habitatio siue uestiarium siue de praediis alimentum legabitur. Haec oratio pertinet ad alimenta, quae testamento uel codicillis fuerint relicta siue ad testamentum factis siue ab intestato. idem erit dicendum et si mortis causa donata fuerint relicta uel ab eo, cui mortis causa donata sunt, relicta. s
Abbreviated transcription (Latin):
um aquiliana stipulatio int̃po¬
nitur que ex ꝯsensu redditur. lites
de quib ñ ẽ cogitatũ in suo statu¬
Es retinentur lib̾alitatẽ enĩ captiosã
intͣp̃tatõ prudentium fregit.
to ꝓficiscuntur neq transigi.
nexquiri u̾itas aliter pot̃. qͣm
inspectis agnitisq u̾b̾ testam̃ti.
Et p᷑rẽ iudicatã transactio. ua¬
let si uel applłatio int̾cesserit
l appellare pot̾it.¶ Si fideuissor
ꝯuentus ⁊ odempnatus fuiss. ⁊
m̃ox reꝰ tnͣsegisset cũ eo cu erat
fideuissor ꝯdempnatus an trãs¬

Expanded text:
ana stipulatio interponitur, quae ex consensu redditur, lites, de quibus non est cogitatum, in suo statu retinentur. liberalitatem enim captiosam interpretatio prudentium fregit. nto proficiscuntur, neque transigi neque exquiri veritas aliter potest quam inspectis cognitisque verbis testamenti. st rem iudicatam transactio valeuel appellare potueris. Si fideiussor conuentus et condemnatus fuisset, mox reus transegisset cum eo, cui erat fideiussor condemnatus: ‹an› trans
Abbreviated transcription (Latin):
cuniã. id̾o q cepit id pactũ fide¬
ussori qͦ ꝓdcẽ pac̾tussit ut ase pe¬
tiliceat. anutilitas prioris pac¬
ti sublata sit fideuissori quesitũ
ẽ. S uerius ẽ semel ad quisitam
fidenissori pacti except̃oe mult̾iꝰ
eomunto extorq̃ri ñ posse. lp̃.¬

Expanded text:
cuniam ideoque coepit id pactum fideiussori quoque prodesse, pactus sit ut a se peti liceat: an utilitas prioris pacti sublata sit fideiussori, quaesitum est. sed verius est semel adquisitam fideiussori pacti exceptionem ulterius ei invito extorqueri non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
ec ñ ⁊ siquis ex cã ꝓbabili abfuit:
de lib̾are deb p̃tor an ei subuem¬
ri debeat. Puta studiorum cã for¬
te ꝓcuratore suo defuncto ne de¬
cipiatur ꝑ uistissimã causãIt

Expanded text:
ec non et si quis de causa probabili afuerit, deliberare debet praetor, an ei subueniri debeat, puta studiorum causa, forte procuratore suo defuncto: ne decipiatur per iustissimam absent
Abbreviated transcription (Latin):
toto temꝑe exclusit. ut putarẽ
tuã possedi uno die mmus sta¬
tuto musucapionib temꝑe. de
aduersus me nuius dici faciẽda
ẽ. ¶ Item inquid p̃tor. Si qͣ alia
michi iustacã uidebitur m̾iĩt¬
restituã ħ clansula edicto inser
nire pot̾int qui deferent restitu¬
tõnis auxiliũ. nec sigillatim e
num̃ari potu̾unt. ut quociẽse¬
quitas restitutõẽ sugg̾it: ad hãc
clausulamerit descendend̾ut pu¬
talegatione quis ꝓciuitate fũc¬
tus ẽ cquissimũ ẽ eñ  stitu:

Expanded text:
em exclusit, ut puta rem tuam possedi uno minus die statuto in usucapionibus tempore, deiadversus me unius diei facienda est. "Item", inquit praetor, "si qua alia mihi iusta causa videbiturrestituam.' haec clausula edicto insertnire potuerunt, qui deferrent restitutionis auxilium, nec sinumerari potuerunt, ut, quotiens aequitas restitutionem suggerit, ad hanc clausulam erit descendendum. ut puta legatione quis pro civitate functus est: aequissimum est eum restitui,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾eisis ap̃ ub̾tũ tuũ depoñe anp¬
sum tecũ depositi exꝑiri. ⁊ ait si tuo
nõie ħẽ qͣi tibi te custodituro depo¬
suissẽ. mͥ tecum depositi acce̾ẽ eẽ si
uͦ suasismͥ. ut mag̃ ap̃ eũ deponã:
tet̃ ulłam ẽẽ accõem. Cũ illo u̾o¬
depositi accõ ẽ nec mãdati tem̃s qͣ
rem mcã gessi s si mandafqm ut
ꝑiculo tuo ap̃eum deponã cur ñ
sit mandati accõ. ñ uideo plane si fi¬
deiꝰsisti. ꝑ eolabeo õimͦ ficeisorẽ teni
ait.L Non tm̃ si dolofec̃ is qui de¬
positum suscep̃. s ⁊ si ñ fec̃ ẽ tñ resap̃¬

Expanded text:
eris apud libertum tuum deponere, an possim tecum depositi experiri. et ait, si tuo nomine, hoc est quasi te custodituro, deposuissem, mihi tecum depositi esse actionem: si uero suaseris mihi, ut magis apud eum deponam, tecum nullam esse actionem, cum illo depositi actio est: nec mandati teneris, quia rem meam gessi. sed si mandasti mihi, ut periculo tuo apud eum deponam, cur non sit mandati actio, non uideo. plane si fideiussisti pro eo, Labeo omnimodo fideiussorem teneri ait, non tantum si dolo fecit is qui depositum suscep
Abbreviated transcription (Latin):
de rei publice cã ẽ enĩ inciuile
Que depositis reli accedunt ñ
sunt deposit a ut puta si homo
uestitus deponatur. uestis enĩ
ũ ẽ ceposita. Nec sieqiuus c̃capi

Expanded text:
dae rei publicae causa: est enim inutile Quae depositis rebus accedunt, non sunt deposita, ut puta si homo uestitus deponatur, uestis enim non est deposita: nec si equus cum capi
Abbreviated transcription (Latin):
b dandis adici solet ut quo mi¬
nus pignus uenissi reliquũ debi¬
tor redderet suꝑ uacnum ẽ qr ipso
uire ita se res ht̃ etĩa ñ ad lecto eo.
t᷑ si is qmi iege pign̾isd̾.ł .ui.¬
eit ob euictõem rei redire ad uẽ
lit eiusd̃ ren exalia cã q̃onẽ mou̾e.¬

Expanded text:
bus dandis adici solet, ut, quo minus pignus uenisset, reliquum debitor redderet, superuacuum est, quia ipso iure ita se res habet etiam non adiecto eo.tsi is, qui lege pignoris emit, ob euictionem rei redire ad uendlit eiusdem rei ex alia causa quae
Abbreviated transcription (Latin):
quoc omirniũ debitoꝵ seꝑatim or E¬
diuisi singuł insolidũ asfigna¬
bitore sibi addicto cessante ĩ solu¬
tõe ꝓsolido pignus sub eod noĩe
obligatũ uend̾e possit .R. potuis¬

Expanded text:
munium debitorum separatim diuersa singulis in solidum adsignabitore sibi addicto cessante in solutione, pro sol‹i›do pignus sub eo nomine obligatum uendere possit. respondi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽscriptum ẽ ab impre ubellos agẽte
papiniano creditorẽ a debitore pignus
Si alieua res pigñi data fsut ⁊ c̃ditor
eauiuendiłit uideamꝰ an p̃tium qd̾
ꝑceꝑit c̃clitor lb̾ debitorẽ ꝑsonali at̃
ea iege uendicdit stei̾ictõis nõie obli¬
garetur. quia ex contͣctu tali qͣli o̾bli¬
gatõe adebitore int̾posita. Certe ex
occasione ei redactum id p̃tiũ equius
ꝓfic̾et debitor qͣm creditoris lucroᷤ cẽ.¬
deret s qͣntuni quid̃ ad c̃ditorẽ deln¬
tor ĩ ib̾atur qntũ uero ad dp̃m rei si
nec dum pignus euict̃ ẽ i adempto¬
iẽ pͣ cuctionem ip̃e debitor utili ac¬
cione ten̾et᷑ ne ex aliena i actura s.
lucrum adquirat. Nam ⁊ si maios¬
res fructus forte petens ad fideiuso i¬
re cretlitor abstulit unr̾usos inqͣnti¬
tatẽ debitam accepto ferre debebit

Expanded text:
escriptum est ab imperatore libellos agente Papiniano creditorem a debitore pignus Si aliena res pignori data fuerit et creditor eam uendiderit, uideamus, an pretium quod percepit creditor liberet debitorea lege uendidit, ne euictionis nomine obligaretur, quia ex contractu et qualiquali obligatione a debitore interposita certe ex occasione eius redactum id pretium aequius proficeret debitori, quam creditoris lucro cederet. sed quantum quidem ad creditorem debitor liberatur: quantum uero ad dominum rei, si necdum pignus euictum est, uel ad emptorem post euictionem ipsi debitor utili actione tenetur, ne ex aliena iactura sibi lucrum adquirat. nam et si maiores fructus forte petens a possessore creditor abstulit, uniuersos in quantitatem debitam accepto ferre debebit:
Abbreviated transcription (Latin):
offeratur hanc rem pigñi deliss
nus si melior cõtlicio fu̾it allata ꝙ̃¬
ꝙͣ ubi sic res distracta ẽ nisi emp¬
tori displicuiss pignus finiri nõ
rant seruũ quem emerat redhi¬
bu̾it an desin at seruiane locus
uelut debitor hanc rem ꝑmutet.
ł douet ł indotem det dicenclum
erit pignus lib̾ari uisi silua cau¬
sa ꝑigñi sui c̃sensit ł uencitã¬
ni ł cet̾is. Nam solet inuitis
a sua c̃ã pigm̃ s̃ui consentiret
S ⁊ si ip̃euentlicłit cditor sit tr̃a
uendicõem fecit ne discetł apig¬
nore nisiei satuł fi at dicenauni
erit exceptiõem ei ñ nocere s⁊
si ñ concesserat pignus uenũda¬
erit ꝓbanduniꝰ uelle. ¶⁊ Queri¬
tur sͣi forte uendicõrei sp̃aliter o¬
bligate ñ ualeat an nocere hec res
creditori debeat qni consensit ut
puta siqua ratio uiris uentlitõe
aut patistat᷑ creditor ne pecuniã
petat nisi siquis dicãt pactum in¬
tpositũ eẽ ut aꝑsona nͣ petatur.¬

Expanded text:
offer‹r›etur, hanc rem pignori dedissenus, si melior condicio fuerit allata, quamquam, ubi sic res distracta est, nisi emptori displicuisset, pignus finiri non rant, seruum quem emerat redhibuerit, an desinat Seruianae locus uel ut debitor hanc rem permutet uel donet uel in dotem det, dicendum erit pignus liberari, nisi salua causa pignoris sui consensit uel uenditioni uel ceteris: nam solent multi salua causa pignoris sui consentire. sed si ipse uendiderit creditor, sic tamen uenditionem fecit, ne discederet a pignore, nisi ei satisfiat, dicendum erit exceptionem ei non nocere. sed et si non concesserat pignus uenumdaerit probandum. Belle quaeritur, si forte uenditio rei specialiter obligatae non ucreditori debeat quod consensit, ut puta si qua ratio iuris venditionem aut paciscatur creditor, ne pecuniam petat: nisi si quis dicat pactum interpositum esse, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ siciuid̾ itauenierit ut si intra
certũ tp̃s adebitore pecunia soluta
fũit emptõ rescindat᷑ intra illud
tp̃s pecunia soluta recep̃ hipotbecã
Si uo tp̃s p̃t̾iit aut siñ eopacto res
pothecam uendere ł pignus quidꝰ us
sit anzpact̾io uisa sit talis qͣi cͣt uit:
sit posita ideo q uenirt p̾sit ⁊ certũ.
ẽ nullam ẽc uendic̃õemi ut pactdi

Expanded text:
ierit, ut, si intra certum tempus a debitore pecunia soluta fuerit, emptio rescindatur, intra illud tempus pecunia soluta recipit hypothecam: si uero tempus praeteriit aut si non eo pacto res pothecam uendere uel pignus, quid iuris sit, et an pactio nulla sit talis, quasi contra ius sit posita, ideoque ueniri possit. et certum est nullam
Abbreviated transcription (Latin):
lq̃lis ticio iegau̾it. simortis sue
tempore initalia eẽt. aut in annos
exclusus fuit alegato. adei omissũ
ab eorelictum pr̃are coͥgĩtur marcel¬
lus not᷑at. Quis enĩ dubitauit sal¬
ua legatoꝵ ⁊ fidei ꝯmisioꝵ cĩ militi
restitui ħrelitatẽ qͣm obid ꝑdidit

Expanded text:
quis Titio legauerit, si mortis suae tempore in Italia esset, aut in annos exclusus fuerit a legato: fideicommissum ab eo relictum praestare cogitur. Marcellus notat: quis enim dubitabit salua legatorum et fideicommissorum causa militi restitui hereditatem, quam ob id perdidit
Abbreviated transcription (Latin):
notat eẽ aliꝙͣ diffr̃ãm utrꝵ hoc
agatur ut abinitiomislier in
ait̾ius loc̃ subdatur. Aduus ue¬
bitoris aquo obligatõe tnͣsferre
c̃tlitor uoluit suscipiat an u̾ode¬
biitrix qͣi debito deleget᷑. Scił ut
si qͣi debitrir legata ẽ nnasit in¬
t̃ cessio ꝓ inde sccłm hanc suã cdisfĩc

Expanded text:
notat esse aliquam differentiam, utrum hoc agatur, ut ab initio mulier in alterius locum subdatur et onus debitoris, a quo obligationem transferre creditor uoluit, suscipiat, an uero quasi debitrix delegetur, scilicet ut, si quasi debitrix delegata est, una sit intercessio. proinde sec
Abbreviated transcription (Latin):
uodsi nulla dos ẽẽt tunc õem
impẽsã pr̃am pr̃are deb̾e attil¬
limuꝰ ait. aut hr̃des huuis mu¬
lieris puta emancipate. Ꝙ
fat̾e pot̃. ꝓ hoc cõueniri. Ne ĩ¬
iiri a ciis uidcatur quondam
urorẽ eius insepultũ reliuꝗ.¬

Expanded text:
uod si nulla dos esset, tunc omnem inpensam patrem praestare debere Atilicinus ait aut heredes eius mulieris, puta emancipatae. qfacere potest pro hoc conueniri, ne iniuria eius uideretur quondam uxorem eius insepultam reli
Abbreviated transcription (Latin):
competunt. Et si bona fide nb̃
s̾uent lib̾i focte homines ł s̾in a¬
lieni qui uendidunt pot̃ dici ⁊̃
nos hoc edicto ꝯͣ tm̃i. iuł ait. Iudi¬
ciũ retlhibitõerie. accõis utrũq ĩ

Expanded text:
competunt. Et si bona fide nobis seruient liberi forte homines uel serui alieni qui uendiderunt, potest dici etiam hos hoc edicto contineri. Iulianus ait iudicium redhibitoriae actionis utrumque,
Abbreviated transcription (Latin):
adtuas ad uolassent tu eas exens¬
seris legis aquilie accõem cõpe¬
t̾e celsus ait. Inquit lex. ruꝑ¬
it rupisse u̾bum fere om̃s uctes
s ic intellex̾er̃t̃ corruꝑit. ⁊ ideocel¬
sus q̃rit. si loliumn aut auenaii
insegetemi alienam inietis quo
cam tu inquinares ñ solum ꝙ
in aut clam dominũ posse age
ł silocatus fundus sit colonum
s infc̃m agendum ⁊ sicolonus cã
dampni ẽ. ip̃m quid̃ corrumꝑe
⁊ murtare ut lex aquilia locum
hãt auia uulla ip̃ius mutatõe.
amplicare aliud. tͦ. molesta seꝑa¬
tio sit. Cũ eo plane qui uiuũ sp̃u¬
racaũ s effudit ł acedit acetũfec̃
ł alio mͦ uiciauit ãgi posse aqui¬
lia celsus ait quia eciam effusum
⁊̃ acetum fc̃m corrupti applłatõe
ꝯtinet᷑ ⁊ ñ nõgat fractũ ⁊ iustum
otiñi corrupti appelłoẽ. S ñ ẽẽ no¬
uum ut lex sp̃aliter quib dam e¬
numeratis generale subiciat u̾¬
bum quosp̃alia complectantur q̃
accipiemus qui unlnauit ł uingis

Expanded text:
ad tuas aduolassent, tu eas exusseris, legis Aquiliae actionem competere Celsus ait.Inquit lex 'ruperit'. rupisse uerbum fere omnes ueteres sic intellexerunt 'corruperit'.Et ideo Celsus quaerit, si lolium aut auenam in segetem alienam inieceris, quo eam tu inquinares, non solum quod ui aut clam dominum posse agere uel, si locatus fundus sit, colonum, sed et in factum agendum, et si colonus eam damni est ipsum quid corrumpere et mutare, ut lex Aquilia locum habeat, alia nulla ipsius mutatione applicare aliud, cuius molesta separatio sit.Cum eo plane, qui uinum spurcauit uel effudit uel acetum fecit uel alio modo uitiauit, agi posse Aquilia Celsus ait, quia etiam effusum et acetum factum corrupti appellatione continentur.Et non negat fractum et ustum contineri corrupti appellatione, sed non esse nouum, ut lex specialiter quibusdam enumeratis generale subiciat uerbum, quo specialia complectatur: quae accipiemus, qui uulnerauerit, uel uirgis