comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rauenne celebrato uerno tẽ¬
pore medio ciuitatis t̾ritoriis
uastatis. multa castra ꝑcim
ui capta dostrilxit. ꝑtim in de¬
Quia ep̃c mediolaneñ fuga lap¬
sus est. imꝑator suburbia me¬
dolam incendit. Dic pentecos¬
tes cum imꝑator in ꝑua eccĩa
secus urbem ad missam coro¬
naretur. tam graua fuerunt
conicrua et fulgura. ut aliqui
mence excederent. aliqui exa¬
larent. brimo u̾o episcopus qͥ
missam canebat. et secretariꝰ
imꝑatoris cum aliis cribus d¬
dixerũt se int̾ missarum solemp¬
Inde cremonã imꝑator roma¬
nũ pontificem obiuũ habuit.
quem cum multo honore sus¬
ceptũ et habitũ dimisit. et ip̃e
declinando calorem montana
loca subũt. Ea tempestate pla
centinus. uercelleñ et cremo¬
neñ epĩ. dubiũ utrum licite.
an secus maiestatis rei iudica¬
ti. in exiliũ deportantͦ. Et huiꝰ¬

Expanded text:
Ravennae celebrato, verno tempore prefatae civitatis territoria vastans multa castra partim vi capta destruxit, partim in dequia episcopus Mediolanensis fuga lapsus est, imperator suburbia Mediolani incendit. Die pentecostes, cum imperator in parva aecclesia secus urbem ad missam coronaretur, tam gravia fuerunt tonitrua et fulgura, ut aliqui mente excederent, aliqui exalarent. Bruno vero episcopus, qui missam canebat, et secretarius imperatoris cum aliis tribus dixerunt, se inter missarum sollemnInde Cremonam veniens Romanum pontificem obvium habuit. Quem cum multo honore susceptum et habitum dimisit, et ipse declinando calorem montana loca subiit. Dumcentinus, Vercellensis, Cremonensis episcopi, dubium utrum licite an secus, maiestatis rei iudicati in exilium deportantur. Proxi
Abbreviated transcription (Latin):
cepit/ sompinio p̃uidit incestina
sua ꝑ totam angliam et normã¬
niam extendi et dilatari. Ipso qꝗͦ¬
die quo idem puer natus huũ
pͥmo antigit. ambas manus qͦ
pauimenti puluis cauebat᷑ ĩm¬
pleuit. stricte ꝙ corripueran: cõ¬
pugnans. Obstetrix fausto omi¬
ne acclamauit eum regem fu
pu̾ constituit᷑. Concilio apud fis¬
cãnũ ꝓc̾ibus indicto: tutela tu¬
toris regi francoꝵ henrito assignͣ¬
u᷑. In nomie et fidem pu̾i: ibi iubẽ¬
te pre ab omnibus iurat ͦ. Qui
mox ut adoleuit: a rege francoꝵ
milicie insignia accepit. Et mr̃¬

Expanded text:
er somnio praevidit: quae intestina sua per totam Angliam et Normanniam extendi vidit et dilatari. Ipso quoque quo puer natus humum primo attigit, ambas manus junco, quo pavimenti pulvis cavebatur implevit, stricte quod corripuerat compugnans obstetrix fausto omine acclamavit eum regem futpueri constituitur. Concilio apud Fiscanum proceribus indicto, tutela tutoris regis Francorum Henrico assignatur. In nomen et fidem pueri, jubente patre, ab omnibus juratur. Qui mox ut adolevit, a rege Francorum militiae insignia accepit; du
Abbreviated transcription (Latin):
⁊is. ¶ Norm̃am in apulia copi¬
is suus. a normãnia paulatim
adauctis: ad inuadendũ apu¬
liam fortitudĩe sua. et it aloꝵ
in becillitate ammati. casteir
et urbibus aut dolo aut uirtu¬
te capcis. in apulia potenter
agunt. uicinisq gentib t̾rorẽ
sui nominis incutiũt. ¶ Scd̾m¬

Expanded text:
. Nortmanni in Apulia copiis suis a Nortmannia paulatim adauctis, ad invadendam Apuliam fortitudine sua et Italorum imbecilitate animati, castellis et urbibus aut dolo aut virtute captis, in Apulia potenter agunt, vicinisque gentibus terrorem sui nominis incutiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pe. Conradus imꝑator itauam
adit. ut rebellionem meditantes
debellaret. Quia om̃s longobar¬
di cõuirauerũt ut nõ pat̾entur
quenilib dñm qui aliud quam
ipsi uellent contra se agerent.¬
¶ Epc̃ otro. ad sed andam nobilis
wlgi contumaciam qui pncipib
pene p̃ualuerant. italiam ingre¬
dit ᷑ nataleq dñ uerone celebnͣs
ꝑ brixiam ac cremonã mediolanũ
uenit. eiusq urbis epm̃ eo ꝙ con¬

Expanded text:
. Cuonradus imperator Italiam adit, ut rebellionem meditantes debellaret. Et quia omnes Langobardi conjuraverant, ut non paterentur quemlibet dominum, qui aliud quam ipsi vellent, contra se ageret post ad sedandam ignobilis vulgi contumatiam, qui principibus pene prevaluerant, Italiam ingreditur, nataleque Domini Veronae celebrans per Brixiam ac Cremonam Mediolanum venit eiusdemque urbis ep
Abbreviated transcription (Latin):
do comes iutra sacramento rup¬
to denuo in gallia impatori re¬
bellas. cumq ad ignominiameiꝰ
castrũ quoddam barrũ nomine
obsidione cinxiss. a gothelone
belgarum duce. aliisq regni fide¬
lib occidit ͦ ac uexillum eius in
signũ uictorie augusto in italiã
rum castrum obsidet et capit. go¬
thelo dux egreferens insolenciam
francoꝵ. cũ lothoringis occurrit
odoni. et conserto p̃lio apud barrũ
odo ꝑimit᷑. Et fnͣcoꝵ ex̾citus graui
cede atritus a lothoringia fug̾e

Expanded text:
do comes sacramento rupto denuo in Gallia imperatori rebellat. Cumque ad ignominiam eius castrum quoddam Barrum nomine obsidione cinxisset, a Gozilone Belgarum duce aliisque regni fidelibus occiditur, ac vexillum eius in signum victoriae augusto in Italiam rum castrum obsidet et capit. Gothelo autem dux aegre ferens insolentiam Francorum, cum Lotharingis occurrit Odoni, et conserto praelio apud Barrum, Odo perimitur, et Francorum exercitus gravi caede attritus a Lotharingia fugere
Abbreviated transcription (Latin):
dictis auditis ꝓcinctũ in italia
mouet. Porro gracianus apud
sutriũ regi occurrens ad lemen¬
dum ip̃ius animũ dỹadema p̃¬
ciosum obtulisse d ͦ. Quem rex
pͥmo quidem ut decuit honqrisi¬
ce suscepit. postinodũ aũt collec¬
to ep̃orũ conuentu a poncifica¬
tu ꝓ nota simonie ced̾e̾ ꝑsuasit.
eiq suidegerum bauemb̾gensẽ
epm̃ qui et clemens cõsensu ro¬
mane eccĩe substicuit. Qui sedit
gracianũ alpes transcendentẽ.
secutũ fuisse tradunt hildebran¬
dum. qui postmodũ sũmus põ¬
tifex fcũs. ob eius amorẽ. qr de
catalago pontificũ semotus fue¬
rat. se gregoriũ septimũ uocari
uoluit. et sicut in lucans habes :
uictrix causa diis placuit. s uic¬
ta catoni. ita et huic hildebrãdo
qui semꝑ in ecc̃iastico rigore con¬

Expanded text:
diens rex procinctum in Italiam movet. Porro Gratianus regi apud Sutrium occurrens ad leniendum ipsius animum diadema preciosum obtulisse dicitur. Quem rex primo quidem, ut decuit, honorifice suscepit, postmodum autem collecto episcoporum conventu a pontificatu pro nota symoniae cedere persuasit eique Suidegerum Babenbergensem episcopum, qui et Clemens, consensu Romanae ecclesiae substituit. Hunc GratGratianum Alpes transcendentem secutum fuisse tradunt Hiltibrandum, qui postmodum summus pontifex factus ob eius amorem, quia de catalogo pontificum semotus fuerat, se Gregorium VIIma vocari voluit. Et sicut in Lucano habes: Victrix causa diis placuit, sed victa Catoni, ita et huic Hiltibrando, qui semper in ecclesiastico rigore con
Abbreviated transcription (Latin):
burgundionib nõ desistentib
a cõsueta cõtra regem suũ in¬
solencia: rex rodulfus regnũ
burgundie conrado imꝑacori
tradidit. ꝙ a tempore armafi
imꝑatoris. ꝑ annos plusqit̃a
.130. gentis sue reges tenuerãt
sicq burgũdia iterũ redacta
dulfus burgundie sen gallie lug¬
dimeũ rex moriens heurico ne¬
regnũ cũ dyademate aliisq in¬
signibus sub testamento reliquit
uñ odo celtice comes. eo ꝙ soro
ta manu ingreditur burgun¬
paniensis regnũ rodulsi regis
auũculi sui a conrado imꝑators
nepote suo repetens. ut sub eo
regat burgundiam. efflagitat.

Expanded text:
Burgundionibus non desistentibus a consueta contra regem suum insolentia, rex Rodulfus regnum Burgundiae Conrado imperatori tradidit, quod a tempore Arnulfi imperatoris per annos plus quam 130 gentis suae reges tenuerant; sicque Burgundia iterum redacta dolfus Burgundiae seu Galliae Lugdunensis rex moriens Heinrico regnum cum diademate aliisque insignibus sub testamento reliquit, Odo Celticae comes, eo quod ta manu ingrediturpaniensis regnum Radulphi regis avunculi sui a Conrado imperatore nepote suo repetens, ut sub eo regat Burgundiam efflagitat.
Abbreviated transcription (Latin):
co fuit antiquus comes ande¬
solimã adiit. Ibi a duobus ser¬
uis sacramento coactis. ut ꝙ
iuberet: fac̾ent. ꝑ publicũ cͣcͣtꝰ
est. nudus a sepulchrũ domi¬
ni: turcis spectantib. alterr
restem ligneũ collo eius incor¬
serat. alter flagris terga expo¬
liaci urgebat. Inter hec clama¬
bat. accipe dñe miserum ful¬
conem ꝑiurũ tuũ. fugitiuũ e¬

Expanded text:
co fuit antiquus comes Andesolymam adiit. Ibi a duobus servis sacramento coactis, ut quae juberet facerent, per publicum tractus est nudus ad sepulcrum Domini, Turcis inspectantibus. Alter restem ligneum collo ejus interserat, alter flagris terga exspoliata urgebat. Inter haec ille clamabat: « Accipe, Domine, miserum Fulconem perjurum tuum, fugitivum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ffredico mosellanoꝵ duce
mortuo quia mares filios nõ
habebat quibus ducatus con¬
per̾et. gothels dux impetraco
ab imꝑatore etiam mosellanoꝵ
ducatu. ĩ lothoringia potentiꝰ¬

Expanded text:
Frederico Mosellanorum duce mortuo, quia mares filios non habebat, quibus ducatus competeret, Gozelo dux, impetrato ab imperatore etiam Mosellanorum ducatu, in Lotharingia potenti
Abbreviated transcription (Latin):
¶ uir elemosinis deditus a deo
ut festis diebus cũ amiciretͦ ee
exueret᷑ regiis insignib: si nõ
aliud haberet ad manũ. ipsa u¬
uestimenta pauꝑibus distribue¬
ret. nisi ex industria uestiarii e¬
egenos inportune petentes ar¬

Expanded text:
 vir eleemosynis deditus, adeo ut festis diebus cum amiciretur, et exueretur regiis insignibus, si non aliud haberet ad manum, ipsa vestimenta pauperibus distribueret, nisi ex industria vestiarii egenos importune petentes ar
Abbreviated transcription (Latin):
tempore iussu conradi imꝑatoris:
sis eueniret infra ebdomadam
qua capud ieiunii in quarta feria
constat. amborũ ieiunioꝵ celebͥ¬
tas. unius officii expletione cõple¬
ret ͦ: S gerardus cam̾aceñ et pau-¬
ci cum eo huic multoꝵ decreto cõ¬
tradicentes optinuerũt. ut ieui¬
nium pͥmi mensis in alt̾a ebto¬
mada in qua haber ͦ officiũ cele¬
bretur scd̃m autiquorũ consue¬

Expanded text:
tempore jussu Cuonradi imperatoris rsis eveniret infra ebdomadam, qua caput jejunii in quarta feria constat, amborum jejuniorum celebritas unius officii expletione compleretur. Sed Gerardus Cameracensis et pauci cum eo huic multorum decreto contradicentes, optinuerunt, ut jejunium primi mensis in altera ebdomada, in qua habetur officium, celebretur secundum antiquorum consue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaschali ebdomada: tumultu or¬
tomtꝰ milites imꝑatoris et ciues
gͣiuis pugna cõmittit᷑. cesisq mul¬
tis romanis fugientib imꝑator
uictoria potitur. Post hec fc̃a cũ
ciubus pace ab urbe regredit ͦ
captimq lacrouẽ quẽdam famo¬
ꝓfectus. nauigio in angliam redi¬
it. et mox malcolinũ regem scoco¬
rum rebellantem subegit. Erat
lundonia reuexit cantuariam.
et roma rediens. apud papiam
brachiũ scĩ angustini doctoris
magni.centum talentis argẽti.
et talento auri cõꝑatũ: apude

Expanded text:
paschali ebdomada tumultu orpaschali ebdomada tumultu orto inter milites imperatoris et cives gravis pugna committitur cesisque multis, Romanis fugientibus, imperator victoria potitur. Post haec facta cum civibus pace ab Urbe regreditur captumque latronem quendam famoprofectus, navigio in Angliam rediit: et mox Malcholinum regem Scotorum rebellantem subegit. Erat Londonia revexit Cantuariam. Qui Roma rediens, apud Papiam brachium sancti Augustini doctoris magni 100 talentis argenti, et talento auri comparatum, apud
Abbreviated transcription (Latin):
tempus consangͥneus regis con¬
radus wangionũ et erustus pͥ¬
ningnus eius. suenoꝵ seu ale¬
nĩanoꝵ duces regi cũ aliis mul¬
tis rebellare attemptarant. Rex
couradus filio suo henrico adh ͨ
nifantulo rege post se designato
iraliam ingredit᷑: ¶ ad quem e¬
matris sue regine uenit. grãm¬
q suam eius auxilio ꝓmittens
se iitaliam cum rege ꝓfectuꝵ
aptinuit. Nex gͦ castra mouẽs
scm̃ pascha uercellis celebrauit.
Ibi renerũ marchionẽ cũ cinib
iuscensib obuiũ habuit. suscep¬
tisq ad deditionẽ omnib ad ur¬
bemiter tendit. ¶ anno.is. Cou¬
radus in pascha rome in imꝑa¬
torem cõsecratus. quorundam
italorum contra se seuientiũ mo¬
romã ueniens in ip̃a die pascha¬
lis sollempnitatis ĩter duos con¬
thouem angloꝵ. et regine gisile
anũculũ rodulfu burgundie
reges. honorifice ꝓcedens a sũmo
pontifice iohanne coronatus ab
oĩ populo romano imꝑatoris et
qugusti nomen sortit᷑: In ip̃a uo̾

Expanded text:
tempus consanguineus regis Conradus, Vangionum, et Ernustus privignus eius, Suevorum seu Alemannorum duces, regi cum aliis multis rebellare attemptant. Rex vero filio suo Heinrico adhuc infantulo rege post se designato Italiam ingreditar. Ad quem matris suae reginae venit gratiamque suam eius auxilio, promittens se in Italiam cum rege profecturum, obtinuit. Rex ergo castra movens sanctum pascha Vercellis celebravit. Ibi Reginberum marchionem cum civibus Lucensibus obvium habuit, susceptisque ad deditionem omnibus ad Urbem iter tendit. XXVIIII.  in pascha Romae in imperatorem consecratus, quorundam Italorum contra se sentientium mopaschalis sollempnitatis inter duos, Cnutonem Anglorum et reginae Gisilae avunculum Radolfum Burgundiae, reges honorifice procedens a summo pontifice Iohanne coronatus ab omni populo Romano imperatoris et augusti nomen sortitur. In ipsa vero
Abbreviated transcription (Latin):
tempore in italia wido aretinus
muln int̾ musicos nounins. in
hoc etiam philosophis p̃ferendus.
ꝙ ignotos cantus etiam pu̾i fa¬
cilius discũt ꝑ eius regulam. ꝙͣ
ꝑ uocem magistri. auc ꝑ usum a¬
licuiꝰ instrumenti. duisex lrĩs
uł sillabis modulatim apposicis
ad sex uoces quas solas regulari¬
digitoꝵ leue manus distinctis:
ꝑ nitegrum dyapason oculis et
auribus ingerũt incente et re¬
misse eleuationes uł dispositio¬
nes earundem sex uocim.¬
ꝑ pireneum in franciam rediẽs
tenuo sibi ducem ernustũ filiũ
comitis warenerii rebellare ni¬
ncentem adiuit. Quem censura
insticie ac uirib regalis excellen¬
cie terra mariq pulsum in siluis
latitare coegit. ubi et postinodũ
ꝗfidelib regis occisus est. eiusq
ducatum hermãnus fr̃ eius sus¬

Expanded text:
tempore in Italia Guido Aretinus, multi inter musicos nominis, in hoc etiam philosophis preferendus, quod ignotos cantus etiam pueri facilius discunt per ejus regulam, quam per vocem magistri aut per usum alicujus instrumenti; dum sex litteris vel sillabis modulatim appositis ad sex voces, quas solas regularidigitorum levae manus distinctis, per integrum diapason se oculis et auribus ingerunt intentae et remissae elevationes vel depositiones earundem sex vocum. Pireneum in Franciam rediens denuo sibi ducem Ernustum, comitis Wernharii rebellare nitentem audivit. Quem censura iusticiae ac viribus regalis excellentiae terra marique pulsum in silvis latitare coegit. Ubi et postmodum a fidelibus regis occisus est, eiusque ducatum Hermannus frater suus sus
Abbreviated transcription (Latin):
cia illa regibus nostris sub tribu¬
to seriure cognoscitur. ¶ Sige¬
b̾tus. robertus rex francoꝵ ad
inuadendũ lochoringiam am¬
mũ incendit. s cito ab hoc co¬
natu desticit. ¶ Gothelone du¬
ce. qui pp̃ pͥuatum odium pͥua¬
bat regnum conradi et aliis
pn̾cipibus ad pacis unutatem
adductis: regi ꝓsperitas. et reg¬
no accreuit tranquillitas. ¶ Mo¬

Expanded text:
cia illa regibus nostris sub tribucia illa regibus nostris sub tributo servire cognoscitur. Ci2. 30. Rotbertus rex Francorum ad invadendam Lotharingiam animum intendit, sed cito ab hoc conatu destitit. Gothelone duce, qui propter privatum odium gravabat regnum Conradi, et aliis principibus ad pacis unitatem adductis, regi prosperitas et regno accrevit tranquillitas
Abbreviated transcription (Latin):
radi bolizlaus pͦlimioꝵ dux. qͥ
ab antecessore suo henrico noui¬
ter subactus fu̾at a regno diui¬
di rexq ꝑse uocari molit᷑. Qui
non mulcopost moriens. mesi¬
conem filiũ successorem reliquit
Is dum patrem imitari cogita¬
rec. uisuq frem suũ oitonem
expulisset. rex tam ꝓfugũ in pa¬
criam reducturꝰ quam de con¬
tumace regni ĩiuriam ũdica¬
turꝰ ĩpolimiam ꝓcinctum e¬
ferre nõ ualens. fractis quibus
tis regni fu̾at. fugit. Quem cũ
ulricus regi dare. et sic ad grãꝵ
eius redire uellet. ip̃e erat sere¬
nissimus eum hoc modo a ꝑfido
duce reciꝑe noluit. Otto uero e¬
limie potitus. dyadena ꝙ patꝰ
eius ad ignominiam regni illi¬
cite fecerat regi conrado misit.
seq ꝑ omnia dicioni eius subie¬
cis. Ipse u̾o nõ mulcopost frau¬
de armig̾i sui uita pͥuatus est
¶at mesico ex rege exul fcũs.
ad imꝑacorem suppex uenit.
int̾uentuq regiue diuisa in
tres ꝑtes ꝓuincia t̾ciam ꝑtem
ipse optinuit. Ex hinc ꝓuin¬

Expanded text:
eius Bolizlaus Poluniorum dux, qui ab antecessore suo Heinrico noviter subactus fuerat, a regno dividi rexque per se vocari molitur. Qui non multo post moriens Misiconem filium successorem reliquit. Is dum patrem imitari cogitaret insuperque fratrem suum Ottonem expulisset, rex tam profugum in patriam reducturus quam de contumace regni iniuriam vindicaturus in Poluniam procinctum ferre non valens fractis quibusdtis regni fuerat, fugit. Quem cum Ulricus regi dare et sic ad gratiam eius redire vellet, ipse, ut erat serenissimus, eum hoc modo a perfido duce recipere noluit. Otto verpotitus diadema, quod pater eius ad ignominiam regni illicite fecerat, regi misit seque per omnia dicioni eius subiecit. Ipse vero non multo post fraude armigeri sui vita privatus est. At Misico ex rege exul factus ad imperatorem supplex venit interventuque reginae divisa in tres partes provincia terciam partem ipse obtinuit. Exhinc provin
Abbreviated transcription (Latin):
sciens ex̾citus grecoꝵ eẽ ductos cõ¬
tra sarracenos. et ad insularũ cus¬
todias disꝑsos. ad expugnãdam
cõstantinopolim cũ mille et eo ã¬
plius nauib uenit. ad̾o de uictoria
iam securꝰ. ut grecos nõ occidi sed
capi p̃ciꝑet. Quib imꝑator roma¬

Expanded text:
sciens exercitus Grecorum esse ductos contra Saracenos et ad insularum custodias dispersos, ad expugnandam Constantinopolim cum mille et eo amplius navibus venit, adeo de victoria jam securus, ut Grecos non occidi, sed capi preciperet. Quibus imperator Roma
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾e̾a rex rodulfus mortem obiit.
cuiꝰ uiduam noĩe b̾tam rex hugo
alda locharii regis filii sui matre
defũcta: maritali sibi cõiugio so¬
ciauit. S et filio suo regi lochario
rodulfi et ip̃ius b̾te natam noĩe
achelheydam forma houestissimã.
et moꝵ ꝓbitate graciosam cõiugẽ
tulit. p̃ddictus tñ rex hugo eandẽ¬

Expanded text:
praeterea rex Rodulfus mortem obiit, cuius viduam nomine Bertam rex Hugo Alda, Lotharii regis filii sui matre, defuncta maritali sibi coniugio sotiarat. Sed et filio suo, regi Lothario, Rodulfi et ipsius Bertae natam nomine Adelegidam cum forma honestissimam tum morum probitate gratiosam coniugem tulit.
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ affricanũ mare cõstituta. fons
sanguinis largissime fluxit. subse¬
cuturã cunctis patent̾ rumã insi¬
nuans. Et quippe anno peni cum
multitudĩe classiũ illo ꝑueniũt. ci¬
ubusq ignorantib ciuitatem in¬
grediũt  cũctos pu̾is exceptis. et
minieribus trucidantes. cũctosq
ciuitatis et ecc̃aꝵ d̾i thesauros na¬
iub ĩponẽtes in affricam sũt reu̾si.

Expanded text:
supra Africanum mare constituta, fons sanguinis largissime fluxit, subsecuturam cunctis patenter ruinam insinuans. Eodem quippe anno Poeni cum multitudine classium illô perveniunt civibusque ignorantibus civitatem ingrediuntur cunctos, pueris emulieribus, trucidantes; cunctosque civitatis et eclesiarum Dei thesauros navibus imponentes, in Africam sunt reversi.
Abbreviated transcription (Latin):
¶anno .34. ungari tributũ a sax¬
onibus repetẽtes. et ex̾citu hen¬
rici regis occidũt ͤ aut capiũti ͦ
eisq adint̾nitionem delc̃is. tribu¬
tum ꝙ petebat ͤ deo pro graciaꝵ
accione in ecc̃iis et pauꝑib ex

Expanded text:
 29. Ungari tributum a Saxonibus repetentes, ab exercitu Henrici regis occiduntur aut capiuntur; eisque ad internecionem deletis, tributum quod repetebatur, Deo pro gratiarum actione in
Abbreviated transcription (Latin):
lano aquis. In saxoniã in pago
celesti cremate sũt. hoĩes et ai¬
lia ictu fulminũ examinati. fris¬
ges grandine uastate. cũ ip̃agnͣ¬
dine ueri lapides ĩmensi põdĩs
ceciderũt. et ħ ꝓdigia gnͣdis ho¬
quo anno natus ẽ ei karolus ex
regina iudich. ¶ Fulgura de celo
sereno int̾ diu ceciderũt. In t̾rin¬
rio cremoneñ ciuitatis italice. ĩ
uico gͣbadona in eccĩa sc̃ĩ Iohĩs bap¬
tiste. ymago scĩ genitritis pueꝵ
iħm gremio cõtinẽs. ac magoꝵ
mun̾a offen̾ciũ ĩ abside eiusdem
eccĩe depicta. et obnimiam ue¬
tustatem obscurata. et pene abo¬
lita. tanta cłi̾tate ꝑ duoꝵ dieꝵ
spaciũ effulsit. ut ocm̃ splendo¬
rem noue picture uetustatis pł.¬
torio tullense uilla cõm̾ciaco pu¬
ella duodenis post sacrã cõmu¬
nione ĩ pascha a sacͥdote susceptĩ¬
pͥmũ ꝑ .io. menses. pane. deinde
om̃i cibo et potu ꝑ tͥenniũ absti¬
nuit. et postea ad ꝯem̃ hõim ui¬
tam rediit .

Expanded text:
latio Aquis. In Saxonia, in pago lae igne coelesti crematae sunt, homines et animalia ictu fulminis examinati, frges grandine vastantur; cum ipsa grandine veri lapides immensi ponderis cadunt; et haec prodigia grandis hoquo anno natus est ei filius Carolus ex regina Judith. Fulgura de coelo sereno interdiu ceciderunt. In territorio Cremerensi civitatis Italiae in vico Grabadona in ecclesia Sancti Joannis Baptistae, imago sanctae Dei Genitricis puerum Jesum gremio continentis, ac magorum munera afferentium in apsida ejusdem ecclesiae depicta, et ob nimiam vetustatem obscurata et pene abolita, tanta claritate per duorum dierum spatium effulsit, ut omnem splendorem novae picturae suae venustatis pultorio Tullense villa Comertiaco puella duodennis, post sacram communionem in pascha a sacerdote susceptprimum per decem menses pane, deinde omni cibo et potu per triennium abstinuit et post ad communem vitam rediit.
Abbreviated transcription (Latin):
mes curiensis. ¶ Ebbo rem̃sis
archiep̃c. Concilio imꝑatoris et
auctoritate romam pontificis
pdicandi grã ad danos ꝑfcũs ẽ
et multos ex eis baptizauit. Eie

Expanded text:
mes Curiensis. Ebbo Remensis archiepiscopus consilio imperatoris, et auctoritate Romani pontificis praedicandi gratia ad Danos profectus est, et multos ex eis baptizavit. Te
Abbreviated transcription (Latin):
R omulcũ tullit impiũ pp̃ mediante.
Pspexit ppłis cũ pbitate sius.
T heotonicus dc̃s tũc ppͣ fuit bñdc̃s.
Romanis qui principib cũ pate relictis
Ad patriã redoiit nobił unde fuit.
Curia romana parit̾ cũ cesare pergir.
Copia teutoĩca digno moderaĩe ẜuit.
E ibeq quormnaie fir sibi prima quies.
P lurib alloquiis cũ cesare ppͣ negatur.
P apa leo moritur qͥ babenberba uocatur.
Tunc leo teothonicus ppͣ recepit honus.
De quaito heñr imꝑatore romanoꝵ

Expanded text:
lit imperium papa mediante, Prospexit populis cum probitate suis. Theutonicus dictus tunc papa fuit Benedictus, Romanis qui principibus cum pace relictis, Ad patriam rediit, nobilis unde fuit. Curia Romana pariter cum Caesare pergit, Copia Theutonica digno moderamine servit, Urbeque Wormatiae fit sibi prima quies. Pluribus alloquiis cum Caesare papa vagatur, Papa loco moritur qui Babenberga vocatur, Tunc Leo Theutonicus papa recepit onus. De quarto Henrico
Abbreviated transcription (Latin):
res imꝑuam ꝯfuse tenuer̃. ¶Otro ĩ¬
perator aburbe reddiens papie pascha
cellebrauit. S berengarius imperatorẽ
fugiẽs lattitauit. Anno seq̃nti otto in
monce scĩ leõis obsidet berengariũ. Cu¬
ius filius alb̾tus incorsicã insullã fug̃

Expanded text:
res imperium confuse tenuerunt. Otho Imres imperium confuse tenuerunt. Otho Imperator ab Urbe rediens, Papiae Pascha celebravit; sed Berengarius imperatorem fugiens latitavit. Anna sequenti Otho in monte Sancti Leonis obsidet Berengarium, cujus fili
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ suũ tunc inregnum sublimauit.
Deinde collecro exerticu mnytalliã ꝑ ual¬
lem tridentinã intrauit. totaq sibi ytal¬
lia subiugata ad urbẽ romã ꝓgressus
a Iohẽ ppͣ ⁊ toto ppło dignissime receptꝰ
ẽ ⁊ ĩꝑatoris nomẽ ac digniratẽ sortitus.¬
rũ posuerũt ⁊ alios reges qui int̾im ĩ y¬
tallia imperiũ tenebarit acathalogo
excluser̃. lxxuii. ẽ ab augusto oectaui¬
ano. scm romanos uo ystoriographos
qui arnulfum acata logo romanorũ
excluserunt et ludoycũ atq duos berẽ¬
garios ⁊ ugonẽ ⁊ berengariũ lothariũ¬
itẽq berengariũ ⁊ alb̾tum ĩ nmo er
cathalogo prioꝵ ponũc. Iste otto est. or¬
regnũ romanor post francos ⁊ longo¬
bardos imperatores p̃cdcos ad teutoni¬
cos reu̾sum ẽ ⁊ ao franços horientales
elapsum. Ego aũt tũc imꝑiũ afrancis
nõ dico aliquãdo fuisse sublatũ s eclip¬
sim passũ ꝙ dui tor ⁊ tam diu̾si maso¬

Expanded text:
filium suum Othonem tunc in regnum sublimavit: filium suum Othonem tunc in regnum sublimavit: deinde, collecto exercitu, in Italiam, per vallem Tridentinam, intravit, totaque sibi Italia subjugata, ad Urbem progressus, a Joanne papa et toto populo dignissime receptus, et imperatoris nomen ac dignitatem sortitus.rum posuerunt, et alios qui interim in Italia imperium tenebant, a catalogo excluserunt, LXXVII est ab Augusto Octaviano; secundum Romanos vero historiographos, qui Arnolphum a catalogo imperatorum excludunt, et Ludovicum, atque duos Berengarios, et Hugonem, et Berengarium, et At Berengarium, et Albertum, in numero et catalogo priorum ponunt, iste Otho est regnum Romanorum, post Francos et Longobardos imperatores praedictos, ad Theutonicos reversum est, et ad Francos orientales, elapsum. Ego autem tunc imperium a Francis non dico aliquando fuisse sublatum, sed eclypsim passum, quandiu tot et tam diversi invaso
Abbreviated transcription (Latin):
Odem tempore
ungaroꝵ gens erupit torãq t̾rã quasi
locusta cohoperuit. atq suꝑ fluuum li¬
chum uixta citatẽ sueme augusta
ꝯscedit. Q uib otto p̃cib ⁊ oratione ul¬
derici sancrissu illius urbis ep̃i indo¬
mino ꝯfisus occurrit tantaq illos uir¬
tute pstrauit ut nõ solum ab infestati¬
one᷑ alioꝵ quiescerent s ꝓse timentes tͥ¬
ram suã uallo ⁊ pallude munirent. Ce¬
cidit meo p̃lio gener regis conradus
⁊ dux xo̾or matiensis Barbim aũt ex¬
ceptis sex iuris residiu om̃s gladio nai¬
rantur extincti. Huiꝰ mali accio dicit᷑
quidam comes de stria ĩ bauaria exti¬
tisse. Quẽ ungari tanꝙͣ eum qui eos ĩ
mortẽ eduxat occrcerunt. Terra autem
eus redacta est inregnum fiscum.
Eodem tempore ab ap̾lica sede ueniunt
legati de tyrãmde berengarii conquerẽtes
do cumanus ep̃s cũ aliis ytallie pͥncipi¬
bus ꝓ eadem causa ad regem uenerũt
Otto aũt aquisgrani ĩ pallatio otronez¬

Expanded text:
o tempore Ungarorum gens erupit, totamque terram quasi locusta cooperuit, atque super fluvium Lichum, juxta civitatem Sueviae Augustam, consedit. Quibus Otho, precibus et hortatione Uldarici, sanctissimi illius urbis episcopi, in Domino confisus, occurrit, tantaque illos virtute prostravit, ut non solum ab infestatione aliorum quiescerent, sed pro se timentes terram suam vallo et palude munirent. Cecidit in eo praelio gener regis Conradus, et dux Vormatiensis; Barbari autem, exceptis sex viris residuis, omnes gladio narrantur exstincti. Hujus mali auctor dicitur quidam comes de Stira in Bavaria exstitisse; quem Ungari tanquam eum qui eos in mortem eduxerat, occiderunt: terra autem ejus redacta est in regium fiscum. Eo tempore ab apostolica sede veniunt legati, de tyrannide Berengarii conquerentes,do Cumanus episcopus, cum aliis Italiae principibus, pro eadem causa ad regem venerunt. Otho autem Aquisgrani in palatio
Abbreviated transcription (Latin):
xxxuii regni sui anno. Imperii u̾o .xiii.
cos ĩ appullia ⁊ callabria supperauir. et ro¬
manoꝵ imperium ad francos horientes
rectuxir. Ipse primus ĩ goslaria ciuitatis¬
saxonicus argenti fodinas inuenit. metͦ¬
polim ⁊̃ madebruc uͥ sepultus ẽ ornam̃tis
⁊ thesauris plurimis decorauit. Beren¬
garius exul et uxor eius Babenbere mor¬
tui sunt denatii qui uocati sunt ottolini
ab hoc ottone sunt mytalia conscituti.

Expanded text:
XX VII regni sui anno, imperii XIII et Romanorum imperium ad Francos orientales reduxit. Ipse primus in Goslaria Saxonica argentifodinas invenit. Metropolim etiam Magdeburg, ubi sepultus est, ornamentis et thesauris plurimis decoravit. Berengarius exsul et uxor ejus apud Babenberg mortui sunt. Denarii qui vocati sunt Otholini, ab hoc Othone sunt in Italia constituti.
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ apud spolletũ aleone rogatus obsides re¬
laxauir ottone recedente. romani Iohez
papam recipiũt inurbẽ expulso leone.
Leo apud camerinũ imperatorẽ uelocit̾
adiit. Ibiq cũ eo pascha cellebrauit. In¬
terea Iohẽs moritur. cui aromams bene¬
dictus est subrogatus. Otto tã ꝑ leons
expulsioẽ ꝙͣ ꝑ stefam substitutiõne iratꝰ
ad urbẽ festinat quã obsidione constric¬
tam ⁊ fame increclibili fatigatã ad de¬
ditioẽm coegit. tali dum taxat ꝯditoẽ
depositũ secũ dediicẽs in suã franciã reme¬
auir. nõ multo deficiẽtib ase ytalicis im¬
perator alpes transcendit. et natali domi¬
ni rome celebrato .xiii. ex in aiorib p̃ter
p̃fectũ romanis qui erga papã leonem
mouerat factioem patibuł una die sus¬
pendit. Demde filiũ suũ octonẽ fecit a
ieone pontifice coronan ⁊ augustũ uoca

Expanded text:
amen ad Spoletum papa rogatus, obsides reamen ad Spoletum papa rogatus, obsides relaxavit, Othone recedente. Romani papam Joannem recipiunt in Urbem, expulso Leone. Leo apud Camerinum imperatorem velociter adiit, ibique cum eo Pascha celebravit. Interea Joannes moritur, cui a Romanis Benedictus est subrogatus. Otho, tam pro Leonis expulsione, quam pro Stephani substitutione, iratus, ad Urbem festinat: quam obsidione constrictam et fame incredibili fatigatam, ad deditionem coegit, tali duntaxat conditione depositum secum deducens, in suam Franciam remeavit. Non multo post, deficientibus a se Italicis, imperator Alpes transcendit, et Natale Domini Romae celebrato, tredecim ex majoribus, praeter praefectum, Romanis, qui erga papam Leonem moverant factionem, patibulis una die suspendit. Deinde filium suum Othonem fecit a Leone p
Abbreviated transcription (Latin):
accedens eum inparte suã ꝓmssionib¬
multis inclinauit. Quo audito octo
imperator duissa obsidiõe romã duc̃
ex̾citũ uͥ quidã romani timentes una
cũ pontifice Iohẽ fuguĩt. Alii datis eb¬
sidib ottoni subduntur. Imperator po¬
stea missa legatiõe scͥbir Iohamui pape
ut recddeat. quo recddire nollente otto
ꝯgregato synodo sbstituir leonẽ papã¬
& dͥ uidens albtus filius berengarii iteꝵ¬
in corsicam uenit. Hec omĩa si licite an illi¬
net explicare. Proposui cnĩ res gestas de¬
scribere nõ iteꝵ gestaꝵ redde̾ iationẽ. Imp̃r¬
otto beringariũ ĩ deditioẽm accepir. quẽ
in bauariã exilio relegauit ottone tunc
rome manente. romam coĩcato conscili¬
o cũ iucinis castellis statuir occidere eũ.
S dũ ꝑditio castello puenisset imperator
insidias satagit precauere. et de romanis
multos nece ꝓstrauit. Deinde .c. obsites
ab eis int̾positis sacram̃tis accepit. postea ⁊¬

Expanded text:
sionibus inclinavit. Quo audito, Otho imperator, dimissa obsidione, Romam ducit exercitum; ubi quidam Romani timentes, una cum pontifice Joanne fugiunt: alii, datis obsidibus, Othoni subduntur. Imperator postea missa legatione scribit Joanni papae ut redeat; quo redire nolente, Otho congregata synodo substituit Leonem: quod videns Albertus, filius Berengarii, iterum Corsicam fugit. Haec omnia utrum licite an illinet explicare; proposui enim res gestas describere, non rerum gestarum reddere rationem. Imperator Berengarium in deditionem accepit, quem in Bavariam exsilio relegavit. Othone tunc Romae manente, Romani communicato consilio cum vicinis castellis statuunt occidere eum. Sed dum proditio consilia praevenisset, imperator insidias satagit praecavere, et de Romanis multos nece prostravit; deinde centum obsides ab eis, interpositis sacramentis, accepit. Postea t
Abbreviated transcription (Latin):
sub regno egyptioꝵ uł assyrioꝵ. Uextamẽ
sb̾ temporib nabucodonosor qui nõ fuit d̾
gen̾e regum babillonioꝵ uł assirioꝵ s fu¬
it quasi ex̃ordinariꝰ. ut puta spurus uł
ex incerto coytu ꝑ incobũ pcceatus cep̃
babillonie imperiũ p̃minere usq ad tem¬
xit. Ponemus ergo cachalogũ regũ babil¬
lomoꝵ ab ip̃o nabucodonosor usq ad cyrũ.¬
¶ Rex nabucodonosor filiꝰ pͥmi nabucodonos.¬
¶ Rex labosar ⁊̃ fil cuilineradap.
Rex baldasar q̃ filius eulmeradap.. Iste
baltasar uidit manũ scͥbentẽ ĩ paricit. quã
uisionẽ damel int̾pretatꝰ ẽcticẽs .Q. aua dui¬
deretur regnũ eius ⁊ ip̃e rex gladio periret.
Quo dc̃o eudẽ nocte uenit danus rex me¬
doꝵ ⁊ cyrus nepos eius ex filia rex ꝑsarũ¬

Expanded text:
sub regno Aegyptiorum, vel Assyriorum. Verumtamen sub temporibus Nabuchodonosor, qui non fuit de genere regum Babyloniorum vel Assyriorum, sed fuit quasi extraordinarius, ut puta spurius, ex incerto coitu procreatus. Coepit Babyloniae imperium praeeminere usque ad temxit. Ponemus ergo catalogum regum Babyloniorum ab ipso Nabuchodonosor, usque Cyrum Rex Nabuchodonosor filius primi. Rex Labosar, etiam filius Evilmerodach. Rex Balthasar, etiam filius Evilmerodach. Iste Balthasar vidit manum scribentem in pariete. Quam visionem Daniel interpretatus est, dicens quia divideretur regnum ejus, et ipse rex gladio periret. Quo dicto, sequenti nocte venit Darius rex Medorum, et Cyrus nepos ejus ex filia, rex s
Abbreviated transcription (Latin):
mũ eius er contra om̃e malũ quod fuerat
contra dominũ ad irritãdũ eũ ĩ opib manu¬
ui suaꝵ ut fieret sic̃ domus ieroboam ob
xxui. asa regis uida: regnauit hẽla filius
baasa suꝑ ifrł in trisa duob añis. Et rẽbel
bibens er temulentus ĩ domo arsa. p̃fecit
tersa. Irruens ⁊ am̃bri ꝑcussit ⁊ occidit eum

Expanded text:
omne malum quod fecerat coram Domino ad inritandum eum in operibus manuum suarum ut fieret sicut domus Hieroboam ob sexto Asa regis Iuda regnavit Hela filius Baasa super Israhel in Thersa duobus abibens et temulentus, in domo Arsa praefecti Thersa. Irruens ergo Zamri, percussit et occidit eum
Abbreviated transcription (Latin):
Uinq regnass ⁊ sediss suꝑ soliũ eius pcussit
om̃em domũ baasa ⁊ nõ relinquid ex ẽo mn¬
ingentẽ aparietẽ ⁊ ꝓpinquos ⁊ amicos eius
Deleuitq zam zambri omnẽ domnuĩ baasa
Iuxͣ̃ u̾bũ domini qd̾ locutus fuerat ad baasa
⁊ peccata hela filii eius ꝗ peccau̾ũr ⁊ peccare
fecer̃ filii isrł p̃ uaricantes dominũ deũ isrł
ĩ uanitatib sius. Reliqua aũt ẜmonũ et oĩa

Expanded text:
solium eius percussit omnem domum Baasa et non dereliquit ex eo mingentem ad parietem et propinquos et amicos eius delevitque Zamri omnem domum Baasa iuxta verbum Domini quod locutus fuerat ad Baasa et peccata Hela filii eius qui peccaverunt et peccare fecerunt Israhel provocantes Dominum Deum Israhel in vanitatibus suis rel
Abbreviated transcription (Latin):
qui mortuus fui̾t ex eo ĩ regione comedent
eũ uolucres celi. Reliq̃ autẽ ẜmonũ baasa
⁊ q̃cumq fecit ⁊ prelia eius nõ ne hec scripta
sunc ĩ libro u̾boꝵ dieꝵ regĩs isrł. Sormiuit
ergo baasa cũ patrib sius ⁊ sepultus ẽ ĩ tersa
er regnauit hela filius eius ꝓ eo.
Um aũt ĩ manu hyeu filii annani ꝓph̾e u̾

Expanded text:
us fuerit ex eo in regione comedent eum volucres caeli reliqua autem sermonum Baasa et quaecumque fecit et proelia eius nonne haec scripta sunt in libro verborum dierum regum Israhel dormivit ergo Baasa cum patribus suis sepultusque est in Thersa et regnavit Hela filius eius pro eo cum autem in manu Hieu fili
Abbreviated transcription (Latin):
matris deoꝵ ⁊ neptũ dei marim er oninum
demonioꝵ. er impͥosuit huic templo nomẽ
patheon ad honorẽ cuiꝰ cybelles fecit gratuã
deauratã quam ponit infastigio templi
sup foram̃ et cohoperit eandẽ mirifico te¬
postea bonifatius terpefortẽ imperatoris xͥ

Expanded text:
matris deorum et Neptuni dei marini et omnium matris deorum et Neptuni dei marini et omnium demoniorum et posuit huic templo nomen Pantheon. Ad honorem cuius Cibeles fecit statua deauratam, quam posuit in fastigio templi super foramen et cooperuit eam mirifico teenit Bonifatius
Abbreviated transcription (Latin):
orb̾ erar statua ĩ capitollio cũ tintmnabulo
ad collũ. Statĩ ur sonabat tintinabulum
cognoscebãt ip̃m esse rebellẽ. Ciũ tintiã¬
bulum aucdiens sac̾dos qui erat insepul¬
cro ĩ ebd̾a sua nuntiabat senatorib. Sc¬
natores autẽ hanc legationẽ p̃fecto aripe
q̃ posuerãt p̃ceper̃. Q ui renuẽs nõ possẽ
pati tantũ negotiũ tam̃ ꝯuictus petiir ꝯsci¬
lium triũ dieꝵ. in quoꝵ t̾mino quadam
nocte ex ninio cogitatu grauiter obdor¬
miuit. Et statun appariur ei q̃dam femĩa
q̃ ait ei. Agrippa quid agis Inmagno co¬
plum facturũ qualẽ tͥ hostendo ⁊ clico
tibi fies uicturus. Qau ait fatiam domĩa.
que milla Infice ostendit templũ ei in hũc
modum. Qui dixit ei domina que es tu. Qͤ
ait. Ego sum cybelles mar̾ deoꝵ. fero libaĩa
neptuno qui est magnus deus marinꝰ ut
er posuit eos amnualit̾ sub tributu. romano
senatui. Et redoiẽs romã fecit hoc templũ
er decli cauit eũ. Et fecit ad honorẽ cybelleᷤᷤ

Expanded text:
orbis erat statua in Capitolio, cum tintinnabulo ad collum; statim ut sonabat tintinnabulum, cognoscebant illud regnum esse rebelle. Cuius tintinnabulum audiens sacerdos qui erat in speculo in ebdomada sua, nuntiavit senatoribus. Senatores autem hanc legationem prefecto Agrippe imposuerunt. Qui rennuens non posse pati tantum negotium, tandem convictus petiit consilium trium dierum; in quo termino quadam nocte ex nimio cogitatu obdormivit. Apparuit ei quedam femina, que ait: "Agrippa, quid agis? in magno coichi te templum facturum quale tibi ostendo, ei dico tibi si eris victurus". Qui ait: "Faciam, domina". Que in illa visione ostendit ei templum in hunc modum. Qui dixit: "Domina, que es tu?". Que ait: "Ego sum Cibeles, mater deorum. Fer libamina Neptuno qui est magnus deus, ut nes Persas et posuit eos annualiter sub tributo Romani senatus. Rediens Romam fecit hoc templum et dedicari fecit ad honorem Cibeles
Abbreviated transcription (Latin):
femina serpentib circũdata seder añ caballoᷤ.¬
⁊ hr conchã añ se.
Emporib tyberii imperatoris uenerũt ro¬
mã duo pħy uiuenes paraxitelł ⁊ fida qͦs
nudi inceditis. Qui responder̃ ei omnia¬

Expanded text:
femina serpentibus circundata sedet, habens concham ante se. Temporibus Tyberii imperatoris venerunt Romam duo philosophi iuvenes, Praxitelus et Fidia. Quos nudi inceditis ? » Qui respondentes dix
Abbreviated transcription (Latin):
Nte colliscum ẽ tẽplũ
solis uͥ fiebant cerimonia ⁊ simullacra q̃
stabant ĩ fuustigio colosei septẽ solliũ est
templũ soł ⁊ lune añ qd̾ ẽ templũ fortũe
scã sallina fuit templum inmitatoriũ
cesaris uͥ sunt therme seueriane ⁊ ꝯmodi¬
ane uͥ est scã saba fuit area apollinis er
pulcritudinis qui ita erar gradatus ꝙ
nemo romanoꝵ offendebat unus alteꝵ
in uisione lucti. In sunitate erãr duo

Expanded text:
nte Coloseum, templum Solis, ubi flebant cerimonie simulacro quod stabat in fastigio Colosei. Septisolium fuit templum Solis et Lune, ante quod fuit templum Fortune. Sancta Balbina fuit mutatorium Cesaris; ibi fuere therme Severiane et Commodiane. Ubi est Sanctus Saba fuit area Apollinis et pulchritudinis, qui ita erat gradatus quod nemo Romanus offendebat alterum in visu ludi. I
Abbreviated transcription (Latin):
ripã flumĩs. uͥ naues morantur erat tẽ¬
plu hercuł. Inpiscina fuit templumi
fortune ⁊ cliane. In isula licaonia fu¬
ir templũ ioius ⁊ templũ esculapii. Fo¬
ris portã apiã fuic templũ martis ex ͥ¬
umphał arcus. Hec qͥ alia multa tẽ¬
pla er pallatia imperatoꝵ er consulũ
hac romana urbe fuere sicut inpriscis
arnialib legunũs et coculis nostris in¬
demus et abantiquis ancluumus.
Quante ctiam essenr pulcritudines
auri et argenti eris er eboris precissoꝵ¬
queq̃ lapidum scriptis ad postrioꝵ memo¬
riã ꝙͣto meliꝰ potiumꝰ reduce̾ curaiumus.

Expanded text:
ipam fluminis, ubi naves morantur, templum Herculis. In Piscina, templum Fortune et Diane. In insula Licaonia, templum lovis et templum Esculapii. Foris portam Appiam, templum Martis et triumphalis arcus. 32. Hec et alia multa templa et palatia imperatorum, consulum,hac aurea urbe fuerunt, sicut in priscis annalibus legimus et oculis nostris vidimus et ab antiquis audivimus. Quantae essent pulcritudinis, auri, argenti, aeris, eboris ac preciosorum lapidum, scriptis ad posterorum memoriam, quanto melius potuimus, reducere curavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tini. Ibi fuir templum sacumini ⁊ bachi.
Er nunc iacer simullacrum eoꝵ Ibi uix̃
sunt caballi marinorei icherinis olim¬
piaclis. Ubi fuit assatus ueatus laurẽ¬
tius fuir templũ apollonis añ pallatiũ
truiam er ubi fores pallatii nunc perma¬
nent fuit templũ¬
Nauentino fiuir templũ m̾ curii aspitiẽs
marcuitu ⁊ templũ palladis ⁊ fons m̾cu¬
rii ubi incatores recipiebanr responsa ad
arcũ stactii fiit domus aullia aurestille
ex una parte fuit templũ incenatis et alia
parte fuit templũ iois. Iux̃ scollã gre¬
cam fuit palł lentuli ex alia parte uͥ mĩc
ẽ turris cichii de theurico fuir templũ
bachi. Adgradellas fuir templũ solis scs
I i onte rotundo fuit templum famu
In alephanto ẽ templũ sibille. ⁊ templũ
ciceronis ubi nũc ẽ turris filioꝵ petri le¬
onis. et ibi ẽ cart̾ Iulliani. U bi nũc est

Expanded text:
Saturni et Bachi, ubi nunc iacent simulacra eorum. Ibi iuxta sunt caballi marmorei. In thermis Olimpiadis, ubi fuit assatus beatus Laurentius, fuit templum Apollinis. Ante palatium Traiani, ubi fores palatii nunc permanent, fuit templu templum Mercurii aspiciens in circo et templum Palladis et fons Mercurii, ubi mercatores accipiebant responsa. Ad arcum Stadii, domus Aurelie Orestille; ex una parte templum Mecenatis, ex alia parte templum Iovis. Iuxta Scolam grecam fuit palatium Lentuli. Ex alia parte, ubi nunc est turris Centii de Orrigo, fuit templum i. Ad Gradellas templum Solis. Ubi Stephanus rotundus, fuit templum Fauni. In Elephanto templum Sibillae, et templum Ciceronis ubi nunc est domus filiorum Petri Leonis. Ibi est carcer Tullianus, ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
plum assilii. tetro est templũ pacis ⁊ arc
latone suꝑus ẽ tẽplũ romulli post sc̃a
mariã nouã sunt duo templa concordie
et pieratis. uix̃ artꝰ uii lucernaꝵ. templũ
excolapii. Ideo dr̃ cartulariũ ꝙ fut ibi bi
bliotecha publica de quib fuere in ose¬

Expanded text:
Asili. Retro fuit templum Pacis et Latone; super idem, templum Romuli. Post Sanctam Mariam novam, duo templa Concordie et Pietatis. Iuxta arcum Septem lucernarum, templum Escolapii. Ideo dicitur Cartularium quia ibi fuit bibliotheca publica, de quibus XXVIII fue
Abbreviated transcription (Latin):
Nfastigio pantheon fec̾tis stabant duo tau¬
n enei et deaurati ante pallatium alexandri
fuere duo templa flore et phebe ptꝰ pallatiu
ut nunc ẽ carta fuit templũ bellone ubi fuir
scriptũ. Roma uenusta fuit s nũc roma uo.

Expanded text:
fastigio Pantheon frontis stabant duo tauri erei et deaurati. Ante palatium Alexandri fuere duo templa, Flore et Phebi. Post palatium, ubi nunc est conca, fuit templum Bellone; ibi fuit scriptum: "Roma vetusta fui, sed nunc
Abbreviated transcription (Latin):
auro unctiq cohoptis ⁊ miris operibus
fuit pallatiũ miris oꝑib auro argento ete
er lapide pretioso perornatum ut ess sepul¬
crum omnibus gentibus. Templa quaq
infra artẽ fuere que ad menoriam redoucẽ
possunt sunt ho. summitate que suꝑ porticũ
crimoꝵ fuir. Templũ ious ⁊ monete sicur
reꝑitur in martilogio ouidii d̾ fastis iꝑte
fou fuir templũ ueste ⁊ cesaris uͥ fuit cathe¬
dra pontificum paganoꝵ ⁊ ibi senatores
e infra mensem. mar̃. ex illa parte capito¬
lii suꝑ cannapara fuit templum Iunonis
Iuxra foꝵ publicũ fuit templum ercus.
Incarpeia fuit templum asił uͥ mrfectus ⁊¬
fiuir iullius cesar asenatorib uͥ nunc est

Expanded text:
auro undique coopertis et miris operibus auro undique coopertis et miris operibus fuit miris operibus, auro et argento et ere et lapidibus pretiosis perornatum, ut esset speculum omnibus gentibus. Templa quoque infra arcem fuere; que ad memoriam ducere possum, sunt hec: in summitate arcis, super porticum Crinorum, fuit templum Iovis et Monete, sicut repperitur in marthirologio Ovidii de Faustis; in partem fori, templum Veste et Cesaris; ibi fuit cathedra pontificum paganorum, ubi senatores e infra mensem martium; ex alia parte Capitolii, super Cannaparam, templum Iunonis; iuxta forum publicum, templum Herculis; in Tarpeio, templum Asilis, ubi interfectus fuit Iulius Cesar a
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicitur maiorurchum decent̾ ornatũ fuit
oraculum apollonis alia suere alia oracula.
eccłia sc̃i urbis fuit secretarium neronis. In
pallatio antonin fuit templũ duu antoĩ¬
in iuxͣ scm̃ saluatorem ante scãm maria
Inaquiro fuit templũ elii er adiriani ⁊ arcus
pieratis. Incampo marrio fuit templũ mar¬
tis uͥ elligebantur oõsulles ⁊ ĩ kalł iullii ⁊
morabantur usq ad kalł annarias si purꝰ¬
erat. acrimine ille qui electus erit consul¬
confirmabit᷑ ei consullatus. In hoc templo
romani uictores p̃cẽbant rostra manuum
ex quib efficiebantur opera despectacula oĩu
gẽtiũ. Iuxͣ pantheõ fuir templũ imerue tal
Post scm̃ marcũ fuit templũ apolloĩs ĩ cãmi¬
siano uͥ nũc ẽ sc̃s syriacus fuit templum ue¬
ste. In calcarati sunt templũ uenis. In mo¬
nasterio domine rose fuit castellũ aneru
orbẽ. cuiꝰ faties cohoperta erar muris altis
⁊ firmis du suꝑ fastigiũ montis iutro ⁊

Expanded text:
quod dicitur Maiorentum, decenter ornatum, fuit oraculum Apollinis. Alia fuere, alia oracula. Ecclesia sancti Ursi fuit secretarium Neronis. In palatio Antonini, templum divi Antonini. Iuxta sanctum Salvatorem ante sanctam Mariam in Aquiro, templum Elii Adriani et arcus Pietatis. In campo Martio, templum Martis, ubi eligebantur consules in kalendas iulias et morabantur usque in kalendas ianuarias; si purerat a crimine ille qui electus erat consul, firmabatur in consulatu. In hoc templo Romani victores ponebant rostra navium, ex quibus efficiebantur opera ad spectaculum omnium gentium. Iuxta Pantheon est templum Minervae Post sanctum Marcum, templum Apollinis. In Camilliano, ubi est sanctus Cyriacus, fuit templum Veste. In Calcarari, templum Veneris. In monasterio domne Rose, castellum Aureum, orbem, cuius facies cooperta erat muris altis et firmis, diu super fastigium montis vitro et
Abbreviated transcription (Latin):
pedes. Maior uͦ cxxii. Insumitate triũ¬
phał arcꝰ qui ẽ incapite stabar quida
equs ereus ⁊ deauratꝰ q uidebat᷑ facere
qui infine ẽ stabar alius equs ereus
⁊ deauratꝰ simiłr. In altitudine palłii e¬
rar se des imperatoris ⁊ regine mide i¬

Expanded text:
emis, maior CXX duos. In summitate triumphalis arcus qui est in capite, stabat quidam eques ereus et deauratus qui videbatur facere qui est in fine stabat alius eques ereus et deauratus similiter. In altitudine Palatii erat sedes imperatoris et regine, unde vi
Abbreviated transcription (Latin):
exite foris er int̾ficite omnem exercitum
regis. Q uia ip̃m tenes captiuum. Qau
exeuntes alios in t̾fecerũt. alios infugã mi¬
serũt. Unde romani nnumabile ponctuᷤ
auri et argenti habuer̃. Et sic głosi ad ur¬
miserant ꝓsoluerunt. s. xxx sextaria ui mi¬
lia t̾tia auri etequi ereum ꝓ memoria
deauratũ ⁊ sine sella ip̃o desuꝑ sedente extẽ¬
ta manu dexͣ qua ceperat regem. Et inca¬
pite equi memoriã cocouagie ad uocatũ

Expanded text:
Exite foras et interficite omnem exercitum Exite foras et interficite omnem exercitum regis quia ecce ipsum teneo captivum". Qui exeuntes alios interfecerunt, alios in fugam miserunt; unde Romani innumerabile pondus auri et argenti habueruntromiserant persolverunt, XXX scilicet milia sextertias et equum hereum pro memoria deauratum et sine sella, ipso desuper residente, extenta manu qua ceperat regem; in capite equi, memoriam cocovaie ad cantum