comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lib̾abit illum de manib contͣ¬
rioꝵ. Contumelia ⁊ torm̃to inter¬
rogemus eumut sciamus reue¬
rentiam. ⁊ probemus pacĩam
erus. orte turpissima condem¬
nemus eum erit it respectus ex
sermonib illiꝰ. hec cogitauert̃
nefrauẽrt̃. excecauit it illos ma

Expanded text:
abit eum de manu contrariorum. Contumelia et tormento interrogemus eum: et sciemus reverentiam illius: et probemus patientiam ipsius. Morte turpissima condemnemus eum: erit enim respectus ex sermonibus illius. Hec cogitaverunt et erraverunt: excecavit enim illos ma
Abbreviated transcription (Latin):
ta erubuiss
lexit. ⁊ his
cessit.¬
EImpis
inricis ppłi
di uindicta
usq adcon¬
summatio¬
uitã nec mo¬
res correxer̃.
fictis it argu¬
m̃tis simuꝰ¬

Expanded text:
ta erubuissetlexit, et his cessitImpiis imicis populi Dei: vindicta usque ad consummatiovitam nec mores correxerunt, fictis enim argumentis simu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ labant peni¬
tentiam ⁊ ĩo ñ me¬
ruert̃ inculg̃ñti¬
am Un phao cũ
płagis afflictus
crudelitatem re¬
uersus ẽ. donec
ĩ mari rubro flo¬

Expanded text:
labant poenitentiam, et ideo non meruerunt indulgentiam. Unde Pharao cum plagis afflictus,crudelitatem reversus est, donec in mari Rubro fl
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cum magna sollicitudi¬
ne p̾misissent. illoscon¬
sequebatur penitentie
actus. Adhucit int̾ ma¬
nus h̃ntes luctum. ⁊ de¬
plorantes admonum̃ta
mortuoꝵ aliam sibi assũp¬
sert̃ cogit̾onem inscientiȩ
⁊ quos rogantes ꝓiecerant
hos tanquam fugitiuos ꝑ¬
seq̃bantur. ducebat it il¬
los adhunc finem digna
necessitas.⁊ hoꝵ que accr¬
mittebant. ut que deerat̃¬
torm̃itis. repleret punitio.
siret. ll aũ nouã mortẽ

Expanded text:
cum magna sollicitudine praemisissent illos, consequebantur illos poenitentia acti. Adhuc enim inter manus habentes luctum, et deplorantes ad monumenta mortuorum, aliam sibi assumpserunt cogitationem inscientiae; et quos rogantes projecerant hos tanquam fugitivos persequebantur; ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas; et horum quae accamittebant: ut quae deeratis, repleret punitio; siret, illi autem novam mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯũtent᷑: omne munus Luqͥ¬
Das elelebttur. ⁊ fides inselo¬
stabit. Substantia iniustoꝵ
sic̃ fluuiꝰ siccabit. ⁊ setn¬
truum magnum pluiua ꝑ¬
sonabt̃. In aꝑiendo manus¬
suas letabitur. sic̃ p̾uarica¬
pores incõsũmatioe tabesce᷑¬

Expanded text:
tentur omne munus et iniquitas delebitur et fides instabit substantiae iniustorum sicut fluvius siccabuntur ettruum magnum in pluvia manebunt in aperiendo manuslaetabitur sic praevaricatores in consu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ꝑ diuersas
sp̃es falsos ami¬
cos expͥmens
tandem ad uĩn
Quia młti ami¬
cos se ẽẽ ꝓfiten¬
tur: in ꝓsꝑis.
⁊ inunici appa¬
rent in aduer¬
sis. Uñ. Si hu¬
miliau̾it se ꝯtͣ

Expanded text:
 diversas species falsos amicos exprimens, tandem ad verum quia multi amicos se esse profitentur in prosperis, et inimici apparent in adversis. Unde: Si humiliaverit se contra
Abbreviated transcription (Latin):
de dihia pestifero. Fabrieat¬
it mala. ne forte inducat
suꝑ te subsannationem
inppetuũ. Admute ad tea
lienigenã. et subũtet te
inturbine et abaliena¬
bit teauis ꝓpͥis. Si b̾n¬
fec̃ĩs scito cui feceris. et
erit gr̃a bonis turis mul ⁊¬
ta. Benefac iusto ⁊inue¬
nies retͥbutionẽ magnã
et si ñ abip̃o. certe adño.

Expanded text:
de te a pestifero: fabricatim mala: ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. admitte ad te enigenam, et subuertet te in turbore et abalienaa tuis propriis. Si benefeceris, scito, cui benefeceris, et erit gratia in bonis tuis multa. benefac iusto retributionem magnam, et si non ab ipso, certe a deo.
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ ex aliouiro filios sta¬
tuit sibi. Hec in eccłam ad¬
ducetur. et infihis suris res¬
pitiet᷑. Nõ tͣdent filii eiꝰ ra¬
dices. ⁊ rami eius non dabũt
fructum. Derelinq̃nt ĩ ma¬
ledictum memoriam illiuᷤ
et dedecus illius ñ delebit᷑
et agnoscent qi cłelicti sunt

Expanded text:
est et ex alio viro filios statuit sibi haec in ecclesiam adducetur et in filios eius respicietur non tradent filii eius radices et rami eius non dabunt fructum derelinquent in maledictum memoriam illius et dedecus illius non delebitur et agnoscent qui derelicti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
it odit ne fec̃is. Nondicas
ileme implanauit Non
i necessariz st̃ ei hoĩes im¬
pii. Omne execm̃tũ erro¬
ris odit dñs. ⁊ non erita¬
mabieetintib eũ. D̾s ab
initio ꝯstituit hoĩem.ei¬
relinqͥt illum in manu

Expanded text:
enim odit, non feceris. Non dicas: Ille me implanavit: non enim necessarii sunt illi homines impii. Omne execramentum erroris odit Deus, et non erit amabile timentibus eum. Deus ab initio constituit homreliquit illum i
Abbreviated transcription (Latin):
Adictam creati sunt ⁊ infurore
suo ꝯfirmaae t tormtasua
dent iͥttutẽ ⁊ furorẽ eiꝰ qͥ fecit
illos afundent. Ignis gͣndo fa
mes ⁊ mors. omnia hec adiuĩ¬
dictã c̾ata st̃. Bestiarũ dentes
⁊ scorpii. ⁊ serpentes. ⁊ rũphea
uindicans in ext̃minium
ipiis. In mãdatis eiꝰ epula¬
ump buntur. ⁊ suꝑ t̾ram inne

Expanded text:
 qui ad vindictam creati sunt et in furore suo confirmaverunt tormenta sua nt virtutem et furorem eius qui fecit ilmes, & mors, omnia haec ad vindictam creata sunt: v.36. Bestiarum dentes, & scorpii, & serpentes, & romphaea vindicans in exterminium impios. 37. In mandatis ejus epulabuntur, & super terram in ne
Abbreviated transcription (French):
des eius interfitientes a¬
nimas hominũ. ua¬
si rumphea bisacuta
omnis iniqͥtas plage
ulius nor est sanitas¬

Expanded text:
es eius interficientes animas hominum quasi romphea bis acuta omnis iniquitas plagae illius non est sanitas
Abbreviated transcription (Latin):
iuile. Effudit infundam̃to afcaes
odorem diuitũ excelso pͥncipi
Tunc exclamauert̃ filii aaron
Intubis ductilib sonauert̃. ⁊a¬
ditam fecert̃ uocẽ magnam in
memoriã corã deo. uncomnis¬

Expanded text:
uve: et fudit in fundamentum altaris odorem divinum excelso principi. Tunc exclamaverunt filii Aaron: in tubis perductilibus sonaverditam fecerunt vocem in memoriam coram Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
splendorem. s a soleac¬
cipit. Sic ⁊ eccłia a xp̃o
que in ꝑsecutione ind̃r
minuiss in pace cla¬
rescit. crescit it mira¬
bilit̾ inconsũmatiõe:¬

Expanded text:
splendorem, sed a sole accipit; sic et Ecclesia a Christo, quae in persecutione videtur minui, sed in pace clarescit, crescet autem mirabiliter in consummatione
Abbreviated transcription (Latin):
¶ felix aĩa que
cotidie mundat
piat habitato¬
sessor nullo egi
hoc necessaria est
mandatoꝵ cꝰtodia.
quo ꝑuenitur ad
cognitionẽ u̾itatis
sequitur. Qui tim̃
dñm. custodirnt
mandata ipsius

Expanded text:
 Felix anima, quae quotidie mundat piat habitatosessor nullo egethoc necessaria est mandatorum custodia, qua pervenitur ad agnitionem veritatis, sequitur: Qui timent Dominum custodiunt mandata illius
Abbreviated transcription (French):
amicitia pos¬
sunt infalsis
amicis h̾etici
intelligi. qui¬
cta faciunt.
qͣi animar
ꝯsultores. cum
sint ꝓditores.
Uñ. Attendite a
falsis ꝓpħis. qui
¶ Socer qͥ a pr̃e
feminea cognatꝰ¬

Expanded text:
amicitia. Possuntt in falsis amicis haeretici intelligi, qucte faciunt, quasi animarum consultores, cum sint proditores. Unde, Attendite a falsis prophetis qui  Socer, qui a parte feminea
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aahuc docet
ĩsuspitiendis a¬
micis ⁊ ꝯsiliariis.
Multi it se ami¬
cos ⁊ ꝯfiliarios
fingt̃. ⁊ ĩ sidias tẽ¬
dunt. Uñ. iemrias:
a ꝓximo se c̾todi¬

Expanded text:
Adhuc docet in suscipiendis amicis et consiliariis. Multi enim se amicos et consiliarios fingunt, et insidias tendunt. Unde Jeremias, a proximo suo custodi
Abbreviated transcription (Latin):
pde inmicos tuon
oli citatus ẽẽ in
linguatua ⁊ inutił.
⁊ remissus in oꝑib
dius.Noli es se sicut
leo indomo tua. eũ¬
dens domesticos tuoᷤ
⁊ oppͥmens subiectos
tibi. Non sit porrecta
manus tua accipien¬
dum: i addendum

Expanded text:
pro te inimicos tuos noli citatus esse in lingua tua et inutilis et remissus in operibus tuis noli esse sicut leo in domo tua evertens domesticos tuos et opprimens subiectos tibi non sit porrecta manus tua ad accipiendum et ad reddendum
Abbreviated transcription (Latin):
¶In eccła
sunt hetici
quasi leone
qui ꝑ ling
uolubilita¬
tem sedu¬
cunt corda
in nocenti¬
solentiam
bant man¬
suetudinẽ

Expanded text:
In Ecclesia sunt haeretici quasi leones, qui per linguae volubilitatem seducunt corda innocentiinsolentiam bant mansuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃tũ itim̃s illiꝰ sed
tantũ sonitus alaꝵ. uer¬
berans leuem uentuo¬
aerem commotis alistnͣs¬
uolauit. ⁊ pꝰ hec nulluo
signũ inuenit᷑ itiñis illiꝰ
aut tanꝗͣ sagitta de mis¬
sa in locum destinatũ¬

Expanded text:
argumentum itineris, sed tantum sonitus alarum verberans levem ventaerem: commotis alis transvolavit et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tanquam sagitta emissa in locum destinatu
Abbreviated transcription (Latin):
do ambulat
nefanclas nec
est u̾itas ⁊
uita agnos¬
cunt. Ideo
nec eis studi¬
um p̾sentis
utilitatis ꝯ¬
tulit qͥbus

Expanded text:
 ambulantes nefandas, nec est veritas et vita, agnoverunt; ideo nec eis studium praesentis utilitatis contulit, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
illius exiguum laborabis.
et cito edes de geñationib¬
illius. uam aspaẽnimi¬
um sapientia indoctis
bit milla excors. Quasi la¬

Expanded text:
illius exiguum laborabis, et cito edes de generationibillius. Quam aspera est nimium sapientia indoctis bit in illa excors. Quasi la
Abbreviated transcription (Latin):
¶Doctores qͥ t̾ram
humam coris ir¬
rigant. ⁊ tempesta¬
dem inc̃pationis in
effunctunt. ⁊ ꝯfrin¬
gunt lapides gnͣdi¬
nis inc̾pando .s. du

Expanded text:
Doctores qui terram humani cordis irrigant, tempestatem increpationis in e fundunt, et confringunt lapides grandinis, increpando s
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sap̃ia inhabi¬
tans dirigit oꝑa.
in nariis temp¬
tationib p̃pat.
exercendo. ⁊ pro¬
bando. ad fitiu¬
re uite gaucdia.
qd̃ hac sententia
ꝯfirmatur.t̃imo¬

Expanded text:
 Sapientia inhabitans dirigit opera, in variis tentationibus praeparat exercendo et probando ad futurae vitae gaudia, quod hac sententia confirmatur: Timo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gomor¬
ramig¬
phur
ut dis¬
ĩpios ⁊
inexodo.
gͣndiñȩ
parit᷑
In sibro
misit
ignitos
serpen¬
des contͣ
murmo¬
rantes
ut cog¬
noscai
impii
c̃atura
ulcisci
in iuri¬
am cre¬
ators.

Expanded text:
 Gomorrham igphur, ut disimpios: et in Exodo, grandinem pariter In libro Misit ignitos serpentes contra murmurantes, ut cognoscant impii creatura ulcisci injuriam Creatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
tor uicert̃ dentes. Mĩa it tua ad¬
ueniens sanabat illos. y me¬
moria it sermonũtuoꝵ ext̃mi¬
nabant᷑ ⁊ uelocit̾ saluabant᷑
ne ĩ altam incidñtes obliuionẽ
ñ possẽt tuo uti adiutorio. ⁊ it
nec herba. neq malagia sana¬
uit eos. S tuus dñe sermo qͥ
sanat omnia. Tues dñe qͥ uite

Expanded text:
tua adveniens sanabat illos in memoria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adiutorio etenim neque herba neque malagma sanavit illos sed tuus Domine sermo qui sanat omnia tu enim vi
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑnt̃. ⁊ errores
nouos qͣi ludosᷤ
rem humañ
⁊ t̾renũ lucrũ
fingunt. errã
i nexcusabiles
sint. c̃ iudicab̾
łs occulta cor¬
dium ⁊ redd¬
Gylullã excu¬
satignẽ hñt
hẽtici. qr scien¬
ter peccant.
dum fidẽ sanã
⁊ rectã doctͥnã
nolunt imita¬
ri. magis t̃reñ
sensũ ⁊ fragilẽ.
qͣm sp̃ualem
sequentes.

Expanded text:
unt, et errores novos quasi ludos rem humanum et terrenum lucrum fingunt; errantinexcusabiles sint: cum judicabit Deus occulta cordium, et reddNullam excusationem habent haeretici; quia scienter peccant, dum fidem sanam et rectam doctrinam nolunt imitari: magis terrenum sensum et fragilem quam spiritualem sequentes.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uiuenta meliora sunt mortiris. sensibilia insensibilibꝰ¬
rationalia
irronabi¬
lib.S di¬
gnũ fuit
uit qͥ igno¬
rabant c̃¬
atorem ĩ
c̃aturis di¬
stinctionẽ
ñ ĩcirent.
Qui tł lau¬
dem ⁊ b̃n¬
dictionẽ
negligit:¬

Expanded text:
enim viventia meliora sunt mortuis, sensibilia insensibilibrationalia irrationalibus. Sed dignum fuit, ut qui ignorabant Creatorem, in creaturis distinctionem non scirent. Qui enim laudem et benedictionem negligit
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt illos ⁊ qui diligt
⁊ qui colunt. S ⁊ figulus¬
mollem terram premonẽs
laboriose fingit ad usus
nr̃os unum quodq uas
⁊ de eod luto fingit. q̃ munda st̃
inusũ uasa imilit̃ ⁊ que his
sunt ꝯtͣria. Hoꝵ aũ uasoꝵ qͥs sit u¬
paulo ante de terra factus fu̾at
⁊ post pusillũ seducit ũn accep¬
tus est ⁊ repetitus debitũ aĩe quã
habebat. s est cura illi non qr la¬
boraturus ẽ. nec q̃m breiuis illi

Expanded text:
faciunt illos et qui diligunt et qui colunt sed et figulusmollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit uqui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est repetitus debitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi
Abbreviated transcription (Latin):
preoccupatus ẽet. ineffiga¬
bilem sustinebat necessita¬
temnart cathena te¬
nebraꝵ. om̃s erant colligati
siue sp̃c sibilans aut inter
spissos ramos auium sonꝰ
suaius. aut ius aque discur¬
rentis ninium. aut sonus
ualidꝰ p̃cipitatar petraꝵ
aut ludentium aĩaliũ cur¬
sus inuisus. aut mugienti¬
um ualida bestiar uox au
resonans dealtissimis mon¬
tib eccho defitient̃ faciebat̃
illos pretimore. mnis
it orbis terrar limpido lu¬
minabatur lumine. ⁊ non

Expanded text:
ineffugibilem sustinebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiritus sibilans aut inter spissos ramos avium sonus suavis aut vis aquae decurrentis nimium aut sonus validus praecipitarum petrarum aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium valida bestiarum vox aut resonans de altissimis montibus echo deficientes faciebat illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non
Abbreviated transcription (Latin):
stat. Illi au qui ĩpotene ue
noctem ⁊ ab infimis ⁊ abal¬
dssimis inferis suꝑuenientẽ¬
qͣndo monstroꝵ exagitabant᷑
timore. aliq̃n aĩe defitiebant
tͣductione. ubitaneus ti
illis ⁊ insꝑatus timor suꝑue¬

Expanded text:
at. Illi autem qui impotentem vere noctem, et ab infimis, et ab altissimis inferis supervenientequando monstrorum exagitabantur timore, aliquando animae deficiebant traductione: subitaneus enim illis et insperatus timor su
Abbreviated transcription (Latin):
num insinu
inlignationẽ
maximã. Qui
mobonꝰ ẽ ei
suꝑ datũ op¬
timum. Qui
aũ huerit sub¬
stantiã mũidi.
suũ necẽe ha¬

Expanded text:
num in sinu indignationem maximam. Qui mo bonus est ei super datum optimum. Qui autem habuerit substantiam mundi: suum necesse ha
Abbreviated transcription (Latin):
animo tuo accede adillã
⁊momni uirtute tua ser¬
ua uias erꝰ. Inuestiga illã
⁊ manifestabitur tibi. ⁊ ꝯ¬
tinens factus ne delinqͣs
eam. Inꝰnouussumis it in

Expanded text:
animo tuo accede ad illam et in omni uirtute tua serua uias eius. inuestiga illam et manifestabitur tibi, et continens factus ne dereliqueris eam: in nouissimis enim in
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia uita
carnis coti¬
clie lefitien¬
do admortẽ
tenclit. Mor¬
tem il infer¬
num uocat.
qr mors car¬
nis pͥmi pec¬
cati rundicꝰ¬
ta ẽ sic̃ infer
hostib cͥcũ¬
dari. ⁊ hu¬
manumde¬
ẽẽ solatiũ
adeo q̃rit
adrutoriũ
aquo ẽ omẽ
bonum cui
tur abinmi¬
cis.

Expanded text:
Quia vita carnis quotidie deficiendo ad mortem tendit. Mortem enim infernum vocat, quia mors carnis, primi peccati vindicta est, sicut infernhostibus circumdari, et humanum deesse solatium, a Deo quaerit adjutorium, a quo est omne bonum, cui tur ab inimicis.
Abbreviated transcription (Latin):
i odit ne fec̃is. Nondicas
uleme implanauit ⁊ lon
it necessarii st̃ ei hoĩes imm¬
pii. Omne execͣm̃tũ erro¬
ris odit dñs ⁊ non erita¬
mabłe. tntib eũ. D̾s ab
inctio ꝯstituit hoĩem. et

Expanded text:
enim odit, non feceris. Non dicas: Ille me implanavit: non enim necessarii sunt illi homines impii. Omne execramentum erroris odit Deus, et non eritmentibus eum. Deus ab initio constituit
Abbreviated transcription (Latin):
gracii sagedis. c̃ impio de pietal
inhonesto de honestate.
rio agͣrio de õi oꝑe. Cũ oꝑarsl¬
ali de consũmatione anni ẽ le
pigi de multa oꝑatione. ñ attendas
nomni consilio.S cũ uiro sc̃o
luus esto. q̃cunq cognou̾is obser¬

Expanded text:
s cum impio de pietate cum inhonesto de honestate cum operario agri de omni opere cum operali de consummatione anni cum servo pigro de multa operatione non adtendas his in omni consilio cum viro sancto adsiduus esto quemcumque cognoveris obser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omna fideł
inuentus. ⁊ ab
omni auari¬
tia alienꝰ dor¬
nuit ĩ pace.
⁊ post mortẽ
apparens sau

Expanded text:
 omnia fidelis inventus, et ab omni avaritia alienus, dormivit in pace, et post mortem suam apparens Saul
Abbreviated transcription (Latin):
cib sius adest
oppugnantur.
rtec solum auxi
dies aũ ꝓducit᷑
⁊ differtur occa
dum c̃dentium
corlib sol iꝰtitie
lum̃ u̾̃tatis in¬
fundit. Cũ uͦ re¬
dñtium nũs. ⁊

Expanded text:
ibus suis adest oppugnantur; et non solum auxilDies producitur et differtur occasdum credentium cordibus sol justitiae lumen veritatis infundit. Cum verdentium
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ⁊ uidit dm̃ iacob. ⁊ in
fide sua ꝓbatus est ꝓph̃a.
⁊ cognitꝰ est inuerbis siusfi¬
delis. qr uidit dñm lucis. et
hostes circumstantesun¬
diq in oblatione uiri ĩuio¬
lati. ⁊ intonuit de celodñs¬

Expanded text:
 vidit Dominum Jacob, et in fide sua probatus est propheta. Et cognitus est in verbis suis fidelis, quia vidit Dominum lucis; et hostes circumstantes undique in oblatione viri inviolati. Et intonuit de coelo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
su ĩpleuit cor illoꝵ. et
mala ⁊ bona ostendit
illis posuit ocłm ip̃oꝵ
suꝑ corda ipsor. osten¬
det illis magnalia ope¬
rum suoꝵ.ut nomẽ
sc̃ificationis laudent
et głari in mirabilibꝰ
illiꝰ. ut magnalia e

Expanded text:
plevit cor eorum, et mala et bona ostendit illis. Posuit oculum eorum super corda eorum, ostendere illis magnalia operum suorum, ut nomen sanctificationis conlaudent; et gloriari in mirabilibus illius, et magnalia e
Abbreviated transcription (Latin):
rifica oꝑa
dei instruũ¬
tur sideles
ne cõplicent᷑
imquis. s
strideant se
incontanri¬
natos serua¬
re ꝯfidendo
⁊ sꝑando in
gligant ꝑ¬
penitentĩe.¬

Expanded text:
rifica opera Dei instruuntur fideles, ne complicentur iniquis; sed studeant se incontaminatos servare confitendo, et sperando in gligant poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum pacis ⁊ iust¬
tie. stomansuetuᷤ
adaudiendũi ũbum
dei ut intelligas. ⁊ cũ
sapientia ꝓferes respõ¬
sum uerum. Si est in
dellectus responde. ꝓxi¬
mo.Sin autem manꝰ
aris inuerbo inlisci¬
plinato. ⁊ consiundaris

Expanded text:
uerbum pacis et iustitiae. esto mansuetus ad audiendum uerbum dei, ut intellegas: et cum sapientia fers responsum uerum. si est tibi intellectus, responde proximo: sin autem, sit manus aris uerbo indisciplina
Abbreviated transcription (Latin):
cito proximat. et in pec¬
catores respicit ira illiꝰ
ontardes conuertiad
dominũ. et ne differas
de die indiem. Subito
enim ueniet illius. ⁊ in
tempore iundicte disꝑ¬
dlet te.Noli anxius esse
indiuitiis iniustis. Nõ
enim ꝓlerunt in die
de. onuentiles te in
omnem uentũ. ⁊ ñ eas
in omni uia. Sic enĩ
pecc̃or probat᷑ indu¬
plici lingua. estolc

Expanded text:
cito proximat et in peccatores respicit ira illius. non tardes conuerti ad dominum et ne differas de die in diem. subito enim uenit ira illius et in tempore uindictae disperdet te. noli anxius esse in diuitiis iniustis: nihil enim proderunt tibi in diem ae. non uentiles te in omni uento et non eas in omni uia. sic enim peccator probatur duplici lingua. esto
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ scͥpt᷑e testimo¬
ma a prauosẽ¬
su aliena ad cõ¬
firmationẽ sui
erroris ꝯg̃gat.s
uindicta ultiõi
iuste dissoluet᷑.
duritia nefand̃
actionis. uł tro¬
pologice auar.
raptorem. qͥ ex
alienis reb au¬
get diuitias.⁊
u̾acuus oib bo¬
nis in die indi¬
tii ꝓ iniqͥtate sua
pumetur.

Expanded text:
 Scripturae testimonia a pravo sensu aliena, ad confirmationem sui erroris congregat. Sed vindicta ultionis justae dissolvetur duritia nefandae actionis; vel tropologice: Avarum raptorem, qui ex alienis rebus auget divitias, et vacuus omnibus bonis in die judicii pro iniquitate sua punietur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ benedic qui fecit il¬
lum alde specios
est insplendore suo. tust¬
girauit celum incir¬
cuitu głe sue. Mlanus
excelsi aꝑuerũt illũ. to¬
Imꝑio suo acceleraũ

Expanded text:
et benedic qui fecit illum. Valde speciosus est in splendore suo. Gyravit coelum in circuitu gloriae suae, manus Excelsi aperuerunt illum. Imperio suo acceleravit
Abbreviated transcription (Latin):
lius. ut ⁊ inbonis illius : le¬
teris. Intp̃r tͥbulationis illiꝰ
ꝑmane illi fidelis. ut in h̃e
ditate illius cohereses.n
deignem camini uapor
⁊ fumus. ignis inaltatur.
sic ⁊ante sanguine male¬
micum ⁊ salutare ñ con¬
fundar. ⁊ a facie illius. ñ me
abscondam. ⁊ simala mͥ e
uen̾int ꝑ illũ sustinebo.
Om̃nis qui audiet.caue¬
bit se abeo. Quisdabit ori
meo custodiã. ⁊ sr̃ labia m̃a
signaculũ certũ. ut ñ cadã

Expanded text:
in bonis illius laeteris in tempore tribulationis illius permane illi fidelis ut et in ditate illius coheres sis ante ignem camini vapor et fumus ignis inaltatur sic et ante sanguinem malemicum salutare non confundaris et a facie illius non me abscondam et si mala mihi evenerint per illum sustineo omnis qui audiet cavebit se ab eo quis dabit ori meo custodiam et supra labia mea signaculum certum uti ne c
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc te p̃t̾ea e̾bro sermone docebo monebe
Ut te tociꝰ medio telluris in orbe
Quie̾ ꝯgnoscas cuntis tua gẽtib ẽẽ
Fcã palã. nͨ posse cdari regalib usq
Secretũ uttus nã lux altissima fati
Occultũ nil eẽ sinit latebrasq ꝑ om̃s
Intrat ⁊ obstrusos ĩ plorat fama recessus
Sis piꝰ inpͥmis nã cũ uincam᷑ in om̾i
Muñe. sola dõs eqͣt clem̃tia nobis
Neu dubie susceptꝰ agas neu falsus amieiꝰ
Rumoꝵ ue auidꝰ. qui talia currat in anes
Horrepit streptdꝰ. nulla ñ anxius hora
Hec sic excubie nec cͥcũstantia pila
Qũa tutat᷑ amor ñ extorqueb amari
Halt̾̃na fides ħ simplex grã dͥonat
Non ne uides op̃m ꝙ se pulcherrimꝰ ip̃e
Mundꝰ amore ligat : nͨ ui ꝯ nexa ꝑ eiu̾i
Ospirẽt elem̃ta sibi. ꝙ limite pheb¬
Otentꝰ medio. ꝯtẽptꝰ lutore põtus
Honp̾mat in cũbes honi nͨ cessit aer
Qui t̾et plus ip̃e timet sors ista tirannis

Expanded text:
Hoc te praeterea crebro sermone monebo, Hoc te praeterea crebro sermone monebo, ut te totius medio telluris in ore vivere cognoscas, cunctis tua gentibus esse facta palam nec posse dari regalibus usquam secretum vitiis; nam lux altissima fati occultum nihil esse sinit, latebrasque per omnes intrat et abstrusos explorat fama recessus. Sis pius in primis; nam cum vincamur in omni munere, sola deos aequat dementia nobis, neu dubie suspectus agas neu falsus amicis rumorumve avidus: qui talia curat, inanes horrebit strepitus nulla non anxius hora. non sic excubiae, non circumstantia pila quam tutatur amor, non extorquebis amari; hoc alterna fides, hoc simplex gratia donat. nonne vides, operum quod se pulcherrimus ipse mundus amore liget, nec vi conexa per aevum conspirent elementa sibientus medio, contentus litore pontus nec premat incumbens oneri nec cesserit aer? qui terret, plus ipse timet; sors ista tyrannis
Abbreviated transcription (Latin):
Ducẽt ⁊ requiẽ m̃bris m̃bris uesana negaret
Inuenit pulmonis opẽ madidũq furenti
P̃buit. ut timide ruerẽt in mollia fibre
At sibi cuncta petẽs nil collatura cupido
I niecur ⁊ tractꝰ imos ꝯpulsa recessit
Que uelud in manis reseret dũbelua rictꝰ
T orqͤt auaritie stimuł ñ frangat amoꝵ
Nc̃ gaudet ñc̃ mesta dolet satiataq rursus
In ꝯcussa dabit pure sacͣria m̾ti
Tu licet extͣmos late domine ꝑindos
Te medꝰ. te mollis arabsite seres adorant¬
Si metuis. si pͣua cupis: si duc̾is ira
Seruitii patiere uigũ tolłabis iniquas
Int̾ius leges tẽ oĩa iure tenebis
Cũ pot̾is rex ẽẽ tui. ꝓcliuior usus ĩ peiora
Inpeiora dat᷑ suadet q licentia luxum
Illecebris q effrena fauet. tũ uiu̾e̾ caste
Asꝑiꝰ cũ ꝓmita uenꝰ tũ duriꝰ ire
He tͥ qͥd liceat. s qͥd fecisse decebit
Occurrat m̃tẽ q domet respectꝰ honesti

Expanded text:
Duceret, et requiem membris vesana negaret. Duceret, et requiem membris vesana negaret. Invenit pulmonis opem madideque furenti Prebuit, ut tumide ruerent in mollia fibre. At sibi multa petens nil collatura Cupido, In iecur et tractus imos compulsa recessit. Que velut immanes reserans ut belua rictus, Torquet avaritie, stimulis nunc frangit amorum, Nunc gaudet, nunc mesta dolet satiataque rinconcussa dabit purae sacraria menti. tu licet extremos late dominere per Indos, te Medus, te mollis ArabsSi metuis, si prava cupis, si duceris ira, Servitii patiere jugum, tolerabis iniquas Interius leges, tunc omnia jure tenebis Cum poteris rex esse tui: proclivior usus In pejora datur, suadetque licentia luxum, Illecebrisque effrena favet, tunc vivere caste s, cum prompta Venus; tum durius irae nec tibi quid liceat, sed quid fecisse decebit occurrat, mentemque domet respectus honesti.
Abbreviated transcription (Latin):
Uile latens iurtꝰ ꝗ eñi sub m̃sa tenebris
I d̾ it obscuro ueluti sine remige pupis
Plira q̃ reticet ł qui ñ tendr᷑ arcus
Hanc tñ haut qͥsqu̾a qui ñ cogno uit an̾
Semet. ⁊ inc̾tos aĩ placauit estus
In ueniet longis illuc ambagib itur
Disce. orb̾ qd̾ qͥsq sibi. cũ cond̾et artus
Nr̃os etheis misce̾s ꝓmetheus t̃rena
Sincerã patri m̃tẽ furatꝰ olipo
Stinuit claustris indignãtẽ q reu̾xxit
Ncu̾ ñ alit̾ posset̾ mortalia fingi
A diũxit gemineis ille c̃ corꝑe lapse
Int̾eunt ħsola manẽt btoq suꝑstes
Euolat hanc alta capitis fundauit in arce
Mandat̾re oꝑm ꝓspecturãq labori
Illas infertꝰ collo p̾ceptaq sume
Passuras dñe: dignatione locauit
ram sanguinei regio sub pectore cordis
Ptegit. imbutã cordis flamis auidãq nocedi
p̃cipitẽ q sui rabie succensa tumescit
Cõtrattur stupefcã metu cũq oiã secũ

Expanded text:
vile latens virtus, quid enim? submersa tenebris vile latens virtus, quid enim? submersa tenebris proderit obscuro veluti sine remige puppis vel lyra quae reticet vel qui non tenditur arcus. Hanc tamen haud quisquam, qui non agnoverit ante semet et incertos animi placaverit aestus, inveniet; longis illuc ambagibus itur. disce orbi, quod quisque sibi. cum conderet artus nostros, aetheriis miscens terrenaSinceram patri mentem furatus Olympo, Continuit claustris indignantemque retraxit. Et cum non aliter possent mortalia fingi, Adiunxit geminas: ille cum corpore lapse Intereunt, hec sola manet bustoque superstes Evolat; hanc alta capitis fundavit in arce, Mandatricem operum prospecturamque laborum. Illas inferius collo, preceptaque summe Passuras domine, digna statione locavit. Iram sanguinei regio sub pectore cordis Protegit imbutam flammis, avidamque nocendi, Precipitemque sui. Rabie succensa tumescit; Contrahitur tepefacta metu, cumque omnia secum
Abbreviated transcription (Latin):
Uernabãt uultꝰ nec ad huc ꝑ colla fluebãt
Moture ꝯuexa come tc̃ scind̾e nubes
Discebat. fulm̃q rudi torq̾re lac̾to
Letior augurio genitor. natisq suꝑb
Iã parib duplici fluctꝰ cõsorte redibat
Splendebatq pio ꝯplexus pignora cͦru
Haut alit̃ sũmo gemini cũ patre lacones
ꝓgenia ledea solet sedẽt in ut᷑q relucet
Frat utꝰq foror simł clamis effluit auro
Stellati parit̾ cͥnes uiuat ip̃e tonãte
Error ⁊ ãbigue placet ignorãtia mr̃i
Aurotas pͥos disc̾ne̾ nesc̃ alupnos
Ut domꝰ excepit reduces ibi talia tec̃
Prerũ stabili fertur ditione loquutꝰ
Care puer t̾ris q ꝓcul uena̾ndꝰ eois
Barbarꝰ arsathio ꝯsurge̾t or be thiaras
Suffice̾t sublime genꝰ luxuq fluentẽ
Deside. fluentẽ nobilitas posse te sola tueri
Alt̾a romane longe rectorib aule
Iditio uirtute decet ñ sangͥne tuti
Maior ⁊ utilior fato ꝯuĩcta potenti

Expanded text:
vernabant vultus nec adhuc per colla fluebant vernabant vultus nec adhuc per colla fluebant moturae convexa comae; tum scindere nubes discebat fulmenque rudi torquere lacerto. Laetior augurio genitor natisque superbus iam paribus duplici fultus consorte redibat splendebatque pio complexus pignora curru. haud aliter summo gemini cum patre Lacones, progenies Ledaea, sedent: in utroque relucet frater, utroque soror; simili chlamys effluit auro; stellati pariter crines. iuvat ipse Tonantem error et ambiguae placet ignorantia matri; Eurotas proprios discernere nescit alumnos. Ut domus excepit reduces, ibi talia tecum pro rerum stabili fertur dicione locutus:care puer, terrisque procul venerandus Eois barbarus Arsacio consurgeret ore tiaras: sufficeret sublime genus luxuque fluentem deside nobilitas posset te sola tueri. altera Romanae longe rectoribus aulae condicio. virtute decet, non sanguine niti. maior et utilior fato coniuncta potenti,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tm̃ uicina nitẽt̾ s tota repulsis
Nubib exuit᷑ trace pangea relucẽt
Insuetosq palus radios meotida uibrat
Nec boreas nĩbos aut sol ardentior egit
Imꝑii lux illa fuit p̾sagꝰ obibat
Cuncta nitor. risitq tuo natura sereno
Uisa ũ medio ppłis mirantib audax
Stella die dubitanda mͥcħ nͨ cͥne retuso
Languidas qnͣtꝰ numa̾tur nocte boothes
E micuttii: plagis alieni tꝑis hospes
Ignis. ⁊ agnosc̃i potuit cũ lima lat̾e̾t
Siue parẽs augusta seu forte reluxit
Duius auus seu. te claris ꝓperantib astris
Cerne sol patiẽs celũ ꝯmune remisit
Apparet qͥ signa ferãt uẽtura potestas
Claruit aschanio subita cũ luce comarũ
In nocuus flagͣret apex phrigioq uolutꝰ
Uertice. fatał redimẽt tẽꝑa candor.
At tua celestes illustrãt oĩa flãme
Talis abydeis pͥmeuus iupit̾ antris.¬
Possessi sterit arce ꝑoli famulosq recepit
Natura tradente deos lanugine n̾dũ

Expanded text:
nec tantum vicina nitent, sed tota repulsis nec tantum vicina nitent, sed tota repulsis nubibus exuitur Thrace, Pangaea renident insuetosque palus radios Maeotia vibrat. nec Boreas nimbos aut sol ardentior egit: imperii lux ilia fuit; praesagus obibat cuncta nitor risitque tuo natura sereno. visa etiam medio populis mirantibus audax Stella die, dubitanda nihil nec crine retuso languida, sed quantus numeratur nocte Bootes, emicuitque plagis alieni temporis hospes ignis et agnosci potuit, cum luna lateret: sive parens Augusta fuit, seu forte reluxit divi sidus avi, seu te properantibus astris cernere sol patiens caelum commune remisit. adparet quid signa ferant. ventura potestas claruit Ascanio, subita cum luce comarum innocuus flagraret apex Phrygioque volutus vertice fatalis redimiret tempora candor. at tua caelestes inlustrant omina flammae. talis ab Idaeis primaevus Iuppiter antrpossessi stetit arce poli famulosque recepit natura tradente deos; lanugine nondum
Abbreviated transcription (Latin):
Sonat᷑ ꝙ tibi. qui te ꝑdux̾at annus
Ip̃a qͥrinali paruũ te cunxit amictu
Mat᷑. ⁊ ad pͥmas docuit reꝑtare curules
Ub̃ib sc̃is ĩ mortaliq deorum
Crescis ad oratꝰ g̾mio tͥ sepe diana
Menalios arcus uenatͥcesq pharctͣs
Suspẽdit puerile decꝰ. tu sepe min̾ue
Lusisti clipeo flluãq ĩ pugne ꝑ err̃as
Egida tͣctasti blandos int̾riꝰ angues
Sepe tua ⁊̃ iã tõ gaudente marito
Uelauit regina comas festinaq uoti
Psuptũ diadema dedit tõleuib urnis
Sustulit. ⁊ magno porrex̃ ad oscła patͥ
Non dilatꝰ honor mutat᷑ pͥncipe cesar
Ptinꝰ eqͣris frĩ n̾ c̾tius umqͣm
Ortati siꝑi nullo mͦ p̾sentior ether¬
Affuit hõĩb tenebris inuoluat atris
Lum̃ hiep̾s. dep̾sosq nothos collegerat ĩbreᷤ
S mox cũ solita miles te uoce leuass
Hubila dissoluit pheb parit̾q dabñt᷑
Ceptra tibi mũdoq dies caligine lib̾
Bofforus ad u̾sã patit᷑ calcedona e̾n

Expanded text:
onaturque tibi, qui te produxerat, annus. ipsa Quirinali parvum te cinxit amictu mater et ad primas docuit reptare curules. uberibus Sanctis inmortalique dearum crescis adoratus gremio: tibi saepe Diana Maenalios arcus venatricesque pharetras suspendit, puerile decus; tu saepe Minervae lusisti clipeo fulvamque impune pererrans aegida tractasti blandos interritus angues; saepe tuas etiam iam tum gaudente marito velavit regina comas festinaque voti praesumptum diadema dedit, tum lenibus ulnis sustulit et magno porrexit ad oscula patri. nec dilatus honos: mutatur principe Caesar; protinus aequaris fratri. Non certius umquam hortati sadfuit ominibus. tenebris involverat atra lumen hiems densosque Notus collegerat imbres. sed mox, cum solita miles te voce levasset, nubila dissolvit Phoebus pariterque dabantur sceptra tibi mundoque dies: caligine liber Bosphorus adversam patitur Calchedona cerni.
Abbreviated transcription (Latin):
Discedã uob̾ utrũ q regentib axem
Int̾ea musis aĩmꝰ dũ mollior instet
Nque mox ĩ mitte̾ legat. nͨ desinat u̾quã
Cetũ gͣia loqui tecũ romana uetustas
Antiqͦs etolue duces assuesce future
Militie. latiũ retro te ꝯfer ineuũ
Lib̾tas quesita placet mirabile brutũ
ꝑfidiã dap̾nas meti satiab̾e penis
Triste rigor nimiꝰ: torqͣti despue mores
Mors imꝑẽsa bonũ. decios uena̾re ruentes
U ł solus ꝗͥ fortis agat te spõte soluto
Oppositꝰ cocles mutu te flama docebit
Quid mora ꝓfringat fabiꝰ qͥd reb ĩ arctis
Dux agat. ostendet galloꝵ strage camillus
Discitur hĩc nullos mitis obsistere casus
ꝓrogat et̾nã feritaꝰ tͥ ꝑunica famam
Regule successus. suꝑant ad t̾sa cathonis
Discite in qnͣtũ ꝑauꝑtas sobria possit
Pauꝑ erat curt reges cũ uinceret

Expanded text:
discedam, vobis utrumque regentibus axem. discedam, vobis utrumque regentibus axem. Interea Musis animus, dum mollior, instet et quae mox imitere legat; nec desinat umquam tecum Graia loqui, tecum Romana vetustas. antiquos evolve duces, adsuesce futurae militiae, Latium retro te confer in aevum. libértas quaesita placet? mirabere Brutum. perfidiam' damnas? Metti satiabere poenis. triste rigor nimius? Torquati despice mores, mors impensa bonum? Decios venerare ruentes. vel solus quid fortis agat, te ponte soluto oppositus Cocles, Muci te flamma docebit; quid mora perfringat, Fabius; quid rebus in artis dux gerat, ostendet Gallorum strage Camillus. discitur hinc nullos meritis obsistere casus: prorogat aeternam feritas tibi Punica famam, Regule; successus superant adversa Catonis. discitur hinc quantum paupertas sobria possit: pauper erat Curius, reges cum vinceret
Abbreviated transcription (Latin):
S festinus a mor ueniet robustior. etal
He ꝓpera. nec dũ decimas em̾sus aristas
Aggrełis mnetuenda uiris uestigia magne
Audiret. letos int̾ fleuisse sobales
Hil sibi uinc̾edũ ꝑatͥs uͥtute relinqui
Hos uideo motꝰ fas sit ꝓmitẽ patri
Tantꝰ eris ur̃o nͨ debes regna fauori
Que tibi iã nͣ dedit sic mollib olim
Stridula duct᷑m pratis exagmiina regẽ
Hascente uenant᷑ apes. ⁊publica bellis
Iurapetũt. tradũt q fauosisio pascua paruꝰ
Uendicat ⁊ nͨdũ firmatis cornib audar
Iã regit arm̃tũ uitułꝰ s p̾lia differt
Inuen̾em. patiẽsq meũ cũ frẽ tuere
Me bellante locũ uos inpacratꝰ arares
Uos celer eufrates. timeat sit nilus uͥq¬
U est̃ ⁊ emisso qͥcqͥd solimbuit ortu
Si pateat alpes hãt si ca̾ sccłos
Iustior euentꝰ aderis. partesq rectas
Suscipiẽs aĩosa tuas ut gallia leges
Audiãt ⁊ nr̃os equꝰ moderis hibos
Tc̃ ego secur fatuletꝰq laboꝵ

Expanded text:
sed festinus amor, veniet robustior aetas; sed festinus amor, veniet robustior aetas; ne propera. necdum decimas emensus aristas adgrederis metuenda viris: vestigia magnae audiret, laetos inter flevisse sodales nil sibi vincendum patris virtute relinqui. hos video motus. fas sit promittere patri: tantus eris. nostro nec debes regna favori, quae tibi iam natura dedit. sic mollibus olim stridula ducturum pratis examina regem nascentem venerantur apes et publica mellis iura petunt traduntque favos; sic pascua parvus vindicat et necdum firmatis cornibus audax iam regit armentum vitulus. sed proelia differ in iuvenem patiensque meum cum fratre tuere me bellante locum, vos impacatus Araxes, vos celer Euphrates timeat, sit Nilus ubique vester et emisso quidquid sol imbuit ortu. si pateant Alpes, habeat si causa secundos iustior eventus, aderis partesque receptas suscipies, animosa tuas ut Gallia leges audiat et nostros aequus modereris Hiberos. tunc ego securus fati laetusque laborum
Abbreviated transcription (Latin):
Herentes glatie. liqͥdos tũ cinde natatu¬
Nc̃ eques in medias equitũ te ꝯse̾tmas
Subte teste lab or Q clicturũ plura parẽtẽ
Uoce subis. e quid faueãt mͦ mimia ceptis
Heffecta dabo nͨ me frĩq tibiq
Dissimilẽ ppli ꝯmissaq regna uidebt̃
S cur ñ potiꝰ u̾bis quẽ dissis usu
E aꝑior gelidas. nc̃ c̾te tendis in alpes
Duc tecũ comitẽ figãt sine nr̃a tirannũ
Spicła. pallescat nr̃o sine barbarꝰ artu
It haliã ne ferã furuis p̃donis aebi
Subiectã patiar romã seruire clienti.
Usq ad eo ne puer. nͨ me polluta potestas
Hec pia cognati tangit ui̾dicta enuoris
ꝑstrages equitate libet daꝓtinꝰ arma
Cur annos ãbicis pugne cur aug̾or ĩpar.
Eqͣlis mͥ pirrꝰerit. cũ ꝑgama solus
Uert̾et: ⁊ patͥ ñ degenaref achilli
Deniq si pͥnceps castris ħere neqͥbo
Uł similes ueniã¶ delibat dulcia nati
O scł̃a mirat᷑ ꝙ restit laudanda petisti¬

Expanded text:
haerentes glacie, liquidos tu scinde natatu. nuhaerentes glacie, liquidos tu scinde natatu. nunc eques in medias equitum te consere tsub te teste labor.”Dicturum plura parentem voce subis: “equidem, faveant modo numina coeptis, haec effecta dabo, nec me fratrique tibique dissimilem populi commissaque regna videbunt. sed cur non potius, verbis quae disseris, usu experior? gelidas certe nunc tendis in Alpes. duc tecum comitem; figant sine nostra tyrannum spicula; pallescat nostro sine barbarus arcu. Italiamne feram furiis praedonis acerbi subiectam? patiar Romam servire clienti? usque adeone puer? nec me polluta potestas nec pia cognati tanget vindicta cruoris? per strages equitare libet. da protinus arma. cur annos obicis? pugnae cur arguor impar? aequalis mihi Pyrrhus erat, cum Pergama solus verteret et patri non degeneraret Achilli. denique si princeps castris haerere nequibo, vel miles veniam.” Delibat dulcia nati oscula miratusque refert: “laudanda petisti
Abbreviated transcription (Latin):
Enum̾ent torpore manꝰ ponẽda salubri
Castra loco p̃benda uigis custodia uallo
Disce uͥdensus erit cuneus. uͥ cornua tendi
Equis aut it̾m flecti que mõtib apte
Q ue cãpis acies que fraudi ꝯmoda uallis
Ed quia difficił fidit si menib hostis
T u tibi libra murali libret᷑ machinapulsu
Saxa rotet p̾ceps. aries ꝑtectaq portas
Testudo feriat. ruat em̃sura uiuentus
Effosi ꝑ oꝑta soli silonga moretur
Obsidio tũ ulota caue secura remittas
Inclusũ ue putes multis dapnosa fue
Delitiis. neue inbelles ad signa ministros
Luxuries armẽ ta tͣhat neb flantib austris
Neu pluiuĩs cedas nͨ defenfura calorẽ
Aurea submoueat̃ rapidos umbracta soles
Inuentis ute cibis solab̾e ꝑthes
E quali sudore tuas si tollis iniquus
Pmꝰ ini. siluã. si cede ꝓuocat usus
Sũpta ne pudeat qrcũ strauise bipẽni
Calcatꝰ᷑ si pigra salus tiuiꝰ añ ꝑfund
P̃ tep̃tit sompes fluuios tũ ꝓte cͣru

Expanded text:
enervent torpore manus. ponenda salubri enervent torpore manus. ponenda salubri castra loco; praebenda vigil custodia vallo. disce, ubi denseri cuneos, ubi cornua tendi aequius aut iterum flecti; quae montibus aptae, quae campis acies, quae fraudi commoda vallis, quae via difficilis. fidit si moenibus hostis, tum tibi murali libretur machina pulsu; saxa rota; praeceps aries protectaque portas testudo feriat; ruat emersura iuventus effossi per operta soli, si longa moretur obsidio, tum vota cave secura remittas inclusumve putes; multis damnosa fuere deliciis, neve imbelles ad signa ministros luxuries armata trahat. neu flantibus Austris neu pluviis cedas, neu defensura calorem aurea summoveant rapidos umbracula soles, inventis utere cibis. solabere partes aequali sudore tuas: si collis iniquus, primus ini; silvam si caedere provocat usus, sumpta ne pudeat quercum stravisse bipenni. calcatur si pigra palus, tuus ante profundum pertemptet sonipes. fluvios tu protere cursu
Abbreviated transcription (Latin):
Inꝯmune iubes. siqͥd censeq tm̃dũ
Primꝰ iussa subrẽc obseruantior. eqͥ
Auctorẽ parẽ sibi ꝯpont᷑ orbis
Regis ad exẽplũ nͨ tñ inflecte̾ sensus
Humanos edicta ualẽt quã uita regẽdis
Mobile mutat᷑ semꝑ cũ pͥncipe uulgꝰ
His tñ effectis nͨ fastidire minores
Nec pete p̃scͥptos hõi tnͣscẽdẽ fines
In quinat eg̃gios ad uĩcta suꝑba mores
Non tͥ tradidimꝰ dooles seruire sabeos
Armenie dñm ñ te p̃fecimꝰ hore
Ñ damꝰ assyriã tenuit ꝗͣ femina gẽtẽ
Romani qͥ cũct diu. rexe̾re regendi
Qui n tarquinii fastus nͨ iura tulere
Cesaris annales ueterũ delicta loquũt᷑
Cesaree portenta domꝰ ꝙq̃ dira neronis
Funa quẽ rũpes cãparũ t̾ra latebit
Nr̃a tͥũphati. finit ꝓuincia parthi
Alta ꝙ inuectꝰ fractis capitolia dacis
Quã patͥe ꝙ mitis erat. nec desine tales
Nate sequi. si bella canãt pͥus agmĩa duriˢ
Exerce studiis. ⁊ seuop̃strue marti
Non brume reqͥes ñ hib̾nacł̾a segnes

Expanded text:
mune iubes, si quid censesque tenendus, primus iussa subi, tunc obseruantior equi auctorem parere sibi, ne regis ad exemplum, nec sic inflectere sensus humanos edicta valent quam vita regentis: mobile mutatur semper cum principe vulgus. His tamen effectis neu fastidire minores neu pete praescriptos homini transcendere fines, inquinat egregios adiuncta superbia mores. non tibi tradidimus dociles servire Sabaeos, Armeniae dominum non te praefecimus orae, nec damus Assyriam, tenuit quam femina, gentem. Romani, qui cuncta diu rexere, regendi, qui nec Tarquinii fastus nec iura tulere Caesaris. annales veterum delicta loquuntur: Caesareae portenta domus? quem dira Neronis funera, quem rupes Caprearum taetra latebitnostra triumphati fuerint provincia Parthi, alta quod invectus fractis Capitolia Dacis, quam patriae quod mitis erat. ne desine tales, nate, sequi. Si bella canant, prius agmina duris exerce studiis et saevo praestrue Marti. non brumae requies, non hibernacula segnes
Abbreviated transcription (Latin):
Afꝑa nubiferas qͣretia porrigi alpes
ꝑgit ⁊ hostiles tanta ẽ fidutia ripas
Ante ducẽ nr̃m. flauã sꝑsere siccãbri
Cesariẽ pauido q orantes mͦm᷑ie franci
Pcubuere solo. iurat᷑ honoriꝰ absens
In plorat q: tuũ supplex alemãnia nom̃
Bastarne uen̾e truces uenit a cola silue
Briterꝰ ertenie. latisq paludib exit
Cinbrus. ⁊ ingentes albin liq̾re cheruchi
Accip̾ ille p̃ ceps uarias tardeq rogat
Annuit ⁊ magno pacẽ ꝓmun̾e donat
Nobilitãt uetes g̾manica fed̾a drusos
Marte s ancipiti. s multis cladib ẽpta
Quis uictũ meminit sola formidiẽ feru¬
Qͥ ꝙ longis alii bellis ꝑotuere meri:
Hͥ tibi dat stiliconis pꝰ ocia galli

Expanded text:
aspera nubiferas qua Raetia porrigit Alpes, aspera nubiferas qua Raetia porrigit Alpes, pergit et hostiles tanta est fiducia ripas ante ducem nostrum flavam sparsere Sygambri caesariem pavidoque orantes murmure Franci procubuere solo: iuratur Honorius absens imploratque tuum supplex Alamannia nomen. Bastarnae venere truces, venit accola silvae Bructerus Hercyniae latisque paludibus exit Cimber et ingentes Albim liquere Cherusci. accipit ille preces varias tardeque rogatus adnuit et magno pacem pro munere donat. nobilitant veteres Germanica foedera Drusos, Marte sed ancipiti, sed multis cladibus empta — quis victum meminit sola formidine Rhenuquod longis alii bellis potuere mereri, hoc tibi dat Stilichonis i
Abbreviated transcription (Latin):
H̾genitor p̃cepta dabait uelud ille carine
Longeuus rector uariis ꝙ̃ sepe ꝓcellis
Eerplorauit hiep̃s. põto iã fessus. ⁊ annis
Equoreas alni nato om̃dat habenas
⁊ casus. artes q docet qͦ dextͦ regat᷑
Sid̾e. quo fluctꝰ possĩt mod̾amine falli
Que nota m̾boꝵ qͦfraus infida seni
Quid sol occiduus ꝓdat qͦ saucia uẽto
Decolor tratos attollat cinthia uultꝰ
Aspice ñc quacq micas. seu cͥculus austri
Magne parẽs seu te gelidi meruere tͥones:
Aspice oplet᷑ uotũ iã natꝰ ad equat:
De m̾itis n ꝙ magis ẽ optabile. uincit:¬
Discedẽs clipeũ. defensorẽq dedisti.
Pnob̾ nicħ ẽẽ ꝑati nullũq recusat
Discͥm̃ tep̃tare sui. ñdura uiarum
Ñinc̾ta maris libie squalentis harenas
Audebit suꝑare pedes madidaq cadẽtẽ
Pleiade: getulas intrabit sirtib undas
Hc̃ tñ in primis ppłos lenire feroces
renũ paccare iuibes uolat illecitatis
Uectus equis. nullaq latꝰ q stipãte cat̾ua

Expanded text:
ut ille carinae longaevus rector, variis quem saepe procellis exploravit hiems, ponto iam fessus et annis aequoreas alni nato commendat habenas et casus artesque docet: quo dextra regatur sidere; quo fluctus possit moderamine falli; quae nota nimborum; quae fraus infida sereni; quid sol occiduus prodat; quo saucia vento decolor iratos attollat Cynthia vultus. adspice nunc, quacumque micas, seu circulus Austri, magne parens, gelidi seu te meruere Triones, adspice: completur votum. iam natus adaequat te meritis et, quod magis ediscedens clipeum defensoremque dedisti. pro nobis nihil ille pati nullumque recusat discrimen temptare sui, non dura viarum, non incerta maris, Libyae squalentis harenas audebit superare pedes madidaque cadente Pleiade Gaetulas intrabit navita Syrtes. Hunc tamen in primis populos lenire feroces et Rhenum pacare iubes. volat ille citatis vectus equis nullaque latus stipante caterva,
Abbreviated transcription (Latin):
men: strepitu eris t̾reat᷑ aut cestule. Tũc
ad aliiearium rediz. aut inprima fronde:
pendebit. ⁊ iñ in nouũ uas ħbis consuetis
⁊ melle consꝑso manul attͣhat᷑ aut trulla.
Et cũ ineo loco requieu̾it uesꝑe int̾ alia col¬

Expanded text:
men, strepitu eris terreatur, aut testule; tunc men, strepitu eris terreatur, aut testule; tunc ad alvearium rediet, aut in proxima frode pendebit. Et inde in novum vas, herbis consueris et melle conspersa, manu contrahatur aut trulla et cum in eo loco requieverit, vespere inter alia col
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pulcͥorem relinqͥ. Qui sifreqñt̃ uagat᷑
cũ examinibꝰ ereptis alis reseruet᷑. ħ enĩ
mãnente: nulla discedet. S sinulla nascã¬
t᷑ examina duoꝵ ł trium multitudinem
uascłoꝵ in unũ conferre possumꝰ dulcicũ
liquore consꝑsas apes atq inclusas ꝑtri¬
duum tenebimꝰ adposito cibo melł ⁊ exigu
a cm̃ spiracula relinq̃mꝰ incella. Qd̾ siueł
subduct̃a ẽ popłi ad iet pͦne reparab̃is:
consid̾abis inaliis habundantibꝰ celͥas fauo¬
rũ ⁊ excremitates: que pullos hñt. ⁊ ubi
signum nasciti᷑ regis inuen̾is c̃ sobole sua
recides. ⁊ inid aliiearium pones. Estaũ ħ
regis fut᷑i signũ int̾ cet̾a foramina que p¬
ullos continent. unũ maiꝰ aclongius ue¬
lut uber apparet. S tunc tͣnsferendi sunt
qñ erosis cooꝑcuł ad nascendũ mat᷑i capita
nicunt᷑ ex̃cere. Namsi in maturos cͣnstu¬
leris int̾ibunt. Si aũ se subitũ leuabit exa¬

Expanded text:
et pulchriorem relinqui: qui si frequenter vagatur et pulchriorem relinqui: qui si frequenter vagatur cum examinibus, exceptis alis reservetur; hoc enim manente nulla discedet, sed si nulla nascantur examina, duorum vel trium multitudinem vasculorum in unum conferre possumus, dulci tamen liquore conspersas apes atque inclusas per triduum tenebimus, apposito cibo mellis et exigua tantum spiracula relinquemus in cella. DE subducta est, populi adiectione reparare, considerabis in aliis abundantibus ceras favorum et extremitates que pullos habent et ubi signum nascituri regis inveneris, cum sobole sua recides et in id alvearium pones. Est autem hoc regis futuris signum, inter cetera foramina que pullos continent, unum maius ac longius velut uber apparet. Sed tunc transferendi sunt, quando erosis cooperculis ad nascendum maturi, capita nituntur exerere; nam si immaturos transtuleris, interibunt. Si autem se subitum levabit exa