comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
die confusione ad dictus. quia contra
natales suos uita donari per alterius
indulgentiã meruit. in seculari habitu
stare non uoluit. scs̃ remigius ei dixit.
ut si perfectus eẽ uellet. uenderet omnia
sua & daret piuperib et sequeret᷑ x pm̃.¬
Et sie ole ibesauro ȩccła ftico tazcatũ preciũ
quuinq scilicet milia libras argenti eulogio
dedita ra eandẽ uillã inpossessionẽ ȩcole
comparauit bonum exemplũ omnibuis
epĩs tam suo tempore in carne uiuen¬
Neresinã post eum in ordine succedenibꝰ
derelinquens. ut pauperib aut iuduis
uel pupillis uel ꝓhis qui ad miscdiam
ae ecle confugunt. qui in iuriã paciunt᷑:
Qaminqian peccantes in excilio uel in insulis
dampnantur. aut certe quãcũq sententiã
suscipiunt uixta saeros canones sub ueni¬
entes. uel quȩcumq agentes bona pro
temporali retributione non faciant. sed iuxta
uocẽ dominicã gratis accepistis gratis
date. quod dĩ grana idẽ gratis data

Expanded text:
diae confessione addictus, quia contra diae confessione addictus, quia contra natales suos vita donari per alterius indulgentiam meruit, in saeculari habitu stare non voluit, sanctus Remigius ei dixit, Ut si perfectus esse vellet, vendens omnia sua daret pauperibus, et sequeretur Et sic de thesauro aecclesiastico taxatum pretium, quinque scilicet milia libras argenti, Eulogio dedit et eandem villam in possessionem aecclesiae comparavit: bonum exemplum omnibus episcopis, tam suo tempore in carne viventibus, quam post eum in ordine succedentibus, derelinquens, ut pauperibus aut viduis vel pupillis vel pro his qui ad misericordiam aecclesiae confugiunt, qui iniuriam patiuntur, aut qui peccantes in exilio vel in insulis damnantur, aut certe quamcumque sententiam suscipiunt, iuxta sacros canones subvenientes, vel quaecumque agentes bona pro temporali retributione non faciant; sed iuxta vocem dominicam: Gratis accepistis, gratis date, quod Dei gratia, id est gratis data,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ usq hodie remensis ȩccła quarũ rerũ
capita sunt luliacus & codiciacus iure quieto
possidet. Legimus in sacra et aniqua hysto¬
ria sem̃ dauid montes gelboȩ maledixxisse.
ut nec ros nec pluuia ueniret super eos.
neq essent agri primiciarũ. Habemus
scm̃ remigium ore ꝓphetico maledixisse
insensibilib creaturis. ut possessores exrũ
sterilitatis dampno inuindicta retributio¬
nis ferirentur.
Uilogius quidã uir prepotens. conuictus
ꝓpud regẽ hluduuicum de crimine regie
maiestatis. cum se purgare non posset.
ad eccłam sc̃ę uariȩ et ad intercessionem
beati remigii confugium fecit. Cui ses̃
remigius et uitã et rerũ suarũ possessio¬
nẽ apud regẽ obtinuit. Isdẽ aũt recom¬
pensationis grã. scõ remigio sparnacum
uillã suã in ꝓprietatẽ dare uoluit. Sẽs
aut̃ remigius retributionẽ temporalem
pinter cessionis suȩ benefitio recipere
noluit. Sed qm̃ idem eulogius uerecun¬

Expanded text:
Que usque hodie Remensis aecclesia, – quarum rerum Que usque hodie Remensis aecclesia, – quarum rerum capita sunt Luliacus et Codiciacus, – iure quieto possidet. Legimus in sacra et antiqua historia, sanctum David montes Gelboe maledixisse, ut nec ros nec pluvia veniret super eos, neque essent agri primiciarum. Habemus sanctum Remigium ore prophetico maledixisse insensibilibus creaturis, ut possessores earum sterilitatis dampno in vindicta retributionis ferirentur. Eulogius quidam vir prepotens convictus apud regem Hludowicum de crimine regiae maiestatis, cnm se purgare non posset, ad aecclesiam sanctae Mariae et ad intercessionem beati Remigii confugium fecit. Cui sanctus Remigius et vitam et rerum suarum possessionem apud regem obtinuit. Isdem autem recompensationis gratia sancto Remigio Sparnacum villam suam in proprietatem dare voluit; sanctus autem Remigius retributionem temporalem pro intercessionis suae beneficio recipere noluit. Sed quoniam idem Eulogius verecun
Abbreviated transcription (Latin):
ibi eẽ non possit. Et quia repulsus est
aquib dã hominib ne siluulã quandõ
intra terminos suos concluderet dixit
ut nec folia umquã de ipsa silua intra
intra terminos suos cum ec̃t contigua
euolarent. nec fustis inde uersus illos
terminos caderet. Quod & obseruatũ
ẽ quã du illa silua mansit. Ab in de
quoq procedens. uenit ad uillã nomine
cauiniacum. Quã coneludere intra illos
fines uolens. ab hominib eiusdẽ uillȩ
reiectus fuit. Tunc ille uultu hylari
modo reiectus modo repropinquans
signa ꝑ suũ iter misit. sicut loca de¬
monstrant per quȩ reiectus et perque
reappropinquans perrexit. Tandem
repulsus dixit illis. Semper laborate
& egestatẽ sustinete. sic̃ ho dieq manetis
sententiȩ uerboꝵ illius uirtus ostendit.
Surgente interea rege a somno meridiano.
reuersus ẽ adeum sc̃s remigius et omnia
quȩ ambitus cireuitionis illuis continuit.
ei precepto suę auctoritatis re&x donauit.

Expanded text:
ibi esse non possit. Et quia repulsus est ibi esse non possit. Et quia repulsus est a quibusdam hominibus, ne silvulam quandam intra terminos' suos concluderet, dixit, ut nec folia umquam de ipsa silva intra terminos suos, cum esset contigua, evolarent, nec fustis inde versus illos terminos caderet; quod et observatum est, quandiu illa silva mansit. Abinde quoque procedens, venit ad villam nomine Caviniacum; quam concludere intra illos fines volens, ab hominibus eiusdem villae reiectus fuit. Tunc ille vultu hilari, modo reiectus, modo repropinquans, signa per suum iter misit, sicut loca demonstrant, per que reiectus et per quae reappropinquans perrexit. Tandem repulsus, dixit illis: 'Semper laborate et egestatem sustinete'; sicut hodieque manentis sententiae verborum illius virtus ostendit. Surgente interea rege a somno meridiano, reversus est ad eum sanctus Remigius, et omnia que ambitus circuitionis illius continuit ei precepto suae auctoritatis rex donavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius eiuitatis suessorũ nisi unã uillulã
quę scõ nicasio data fuerat. Unde sua¬
dente religosissima regina & petentib
locoꝵ incolis qui multiplicib excenus
erant grauati. ut quod regi debebant
eccłȩ remensi ꝑsoluerent. rex sancto
remigio concessit ut quantũ circuiret
dum ipse meridie quiesceret totum illi
manifeftissime parent pergens signa sui
itineris misit. In quo fine quidam homo
habens molendinum. reppulit sem̃ reorigũ
ne intra illos fines ipsũ molendinũ con¬
cluderet. Quẽ beatus remigius blande
alloquens dixxit. amice non sit tibi duru
ut simul habeamus hunc molendinum
Ille aut̃ reiecit eum. Et statim rota mo¬
lendini uerti in uersum coepit. isdem
aut̃ homo clamauit post beatũ remigiũ
dicens. Serue dĩ ueni et habeamus in¬
simul hunc molendinum. Cui sc̃s̃ remi¬
guis. Nec michi nec tibi. Et sic talis
fossa in eodẽ loco deuenit. ut ex tunc
& nunc & usq in perpetuũ molendinus

Expanded text:
ipsius civitatis Suessionum, nisi unam villulam, ipsius civitatis Suessionum, nisi unam villulam, quae sancto Nicasio data fuerat. Unde suadente religiosissima regina, et petentibus locorum incolis, qui multiplicibus xeniis erant gravati, ut quod regi debebant ecclesiae Rhemensis persolverent, rex sancto Remigio concessit, ut quantum circumiret, dum ipmanifestisitineris misit. In quo fine quidam homo habens molendinum reppulit sanctum Remigium, ne intra illos fines ipsum molendinum concluderet. Quem beatus Remigius blande alloquens, dixit: 'Amice, non sit tibi durum, ut simul habeamus hunc molendinum'. Ille autem reiecit eum, et statim rota molendini verti in inversum cepit. Isdem autem homo clamavit post beatum Remigium, dicens: 'Serve Dei, veni, et habeamus insimul hunc molendinum'; cui sanctus Remigius: 'Nec mihi nec tibi. Et sic talis fossa in eodem loco devenit, ut ex tunc et nunc et usque in perpetuum molendinus
Abbreviated transcription (Latin):
ut post actã de crimine dampnabili
poenitentiã nemo sit clericus. ut despe¬
ratione temporalis altitudinis medicina
maior et uerior ess& humilitatis. Nã
& sc̃s dauid de criminib mortiferis
egit poenitentiã. et tamen in honore
suo perstitit. Et beatum petrũ quando
amarissime lacrimas fudit. utiq dnm̃
eum negasse poenituit. et tamen apłs
mansit: Sed non ideo suꝑ uacua putan¬
da ẽ posteriorũ diligentia qui ubi sa¬
luti nichil detrahebatur. humilitati
aliquid ad diderunt. quo salus timus
muniretur. ex perti aliquoꝵ fictas poeni¬
tentias per affectatas honorũ potentias
Cogunt enim multas inuenire medicinas
multoꝵ excperimenta morboꝵ.
tuens. delectabatur presentia et colloqͥo
beati remigii. Sed quia uillas quassibi
rec & franci in pagis suessonico udelic&
ac laudunense dederunt. ut supͣ dictũ
ẽ episcopio laudunensi et aliis casis dĩ
donauerat. non habebat inuicinitate

Expanded text:
ut post actam de crimine dampnabili ut post actam de crimine dampnabili paenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitudinis medicina maior et verior esset humilitatis. Nam et sanctus David de criminibus mortiferis egit penitentiam, et tamen in honore suo perstitit, et beatum Petrum, quando amarissime lacrimas fudit, utique Dominum eum negasse penituit, et tamen apostolus mansit. Sed non ideo supervacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. Cogunt enim multas invenire medicinas multorum experimenta morborumtuens, delectabatur praesentia et colloquio beati Remigii. Sed quia villas, quas sibi rex et Franci in pagis, Suessonico videlicet et Laudunensi, dederunt, ut supra dictum est, episcopio Laudunensi, et aliis casis Dei donaverat, non habebat in vicinitate
Abbreviated transcription (Latin):
ne desperatione indulgentiȩ sed rigore
factum ẽ disciplinȩ̨. Alioquin contra cla¬
ues datas aeccłȩ disputabitur. de quib dictũ
ẽ. quȩ cumq soluerins suꝑ terrã erunt
soluta et incęlo. in eo enim quod dicitur
quȩcumq solueritis erunt soluta. nichil
excipitur. nichil non comprehensum re¬
linquitur. Igitur omni electorũ a eccłȩ
uixta modum culparum uel poenitentię
ligandi ac soluendi quantoꝵ cumq uel
qualiũ cumq peccatoꝵ datur auctoritas.
ut uidelicet agnitis peccantium causis.
quos in peccatis quȩ egerunt persistere
cognouerit. illos perhennib: supplicus
ob ligandos insinuet. Quoscumq uero
humiles ac uere penitentes aspexerit. hos
iam atimore perpetuȩ mortis miserans
ab soluat. et purgatos altari sacro scõ res¬
tituat. Sed ne forsitan etiã de tectis
criminib spe honoris aecclesiastici ani¬
mus cuiusq peccantis intumescens suꝑbe
ageret poenitentiã. seuerissime placuit

Expanded text:
non desperatione indulgentiae, sed rigore non desperatione indulgentiae, sed rigore factum est disciplinae. Alioquin contra claves datas aecclesiae disputabitur, de quibus dictum est: 'Quaecumque solveritis super terram, erunt soluta et in caelo'. In eo enim, quod dicitur: Quaecumque solveritis, erunt soluta, nihil excipitur, nihil non comprehensum relinquitur. Igitur omni electorum aecclesiae iuxta modum culparum vel penitentiae ligandi ac solvendi quantorumcumque vel qualiumcumque peccatorum datur auctoritas, ut videlicet, agnitis peccantium causis, quos in peccatis quae egerint persistere cognoverit, illos perhennibus suppliciis obligandos insinuet; quoscumque vero humiles ac vere paenitentes aspexerit, hos iam a timore perpetuae mortis miserans absolvat et purgatos altari sacrosancto restituat. Sed ne forsitan etiam, detectis criminibus, spe honoris aecclesiastici animus cuiusque peccantis intumescens superbe ageret paenitentiam, severissime placuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ne p̃sumant in bonis. istos refouet nedes¬
perent in malis. Iustus es. irã pertimesce
ne corruas. Peccator es. presume de mi¬
sericordia ut surgas. Ecce aut̃ iã lapsi
sumus. stare nequaquã ualuimus. inprauis
nr̃is desideriis iacemus. Sed qui nos rectos
condidit. ad huc expectat et ꝓuocat ut
surgamus. Sinum suȩ pietatis aperit. nosq
ase recipi perpoenitentiã querit. Et ne
quis etiã contra apłm delectans uocum
nouitates dicere presumat. aut sacras
regulas contra hoc misericordiȩ dni exc¬
emplum constituisse. aut beatũ remigium
diuina preceptione in hoc opere contra
saeras regulas de genebaudo egisse. aut
ipsũ genebaudum contra regularẽ con¬
stitutionẽ post lapsũ in gradũ mansisse.
satis faciat illi consona catholicorꝵ patrũ
sententia. Ut inquiens constitueretur in
aeccła nequis quã post alicuius eriminis
poenitentiã clericatũ accipiat. uel ad
clericatũ redeat. uel in clericatu maneat.

Expanded text:
ne presumant in bonis; istos refovet, ne desne presumant in bonis; istos refovet, ne desperent in malis. Iustus es, iram pertimesce, ne corruas; peccator es, presume de misericordia, ut surgas. Ecce autem! iam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis iacemus; sed qui nos rectos condidit adhuc expectat et provocat, ut surgamus: sinum suae pietatis aperit nosque a se recipi per penitentiam quaerit. Ͻ Et ne quis etiam contra apostolum delectans vocum novitates dicere presumat, aut sacras regulas contra hoc misericordiae Domini exemplum constituisse, aut beatum Remigium divina preceptione in hoc opere contra sacras regulas de Genebaudo egisse, aut ipsum Genebaudum contra regularem constitutionem post lapsum in gradu mansisse, satisfaciat illi consona catholicorum patrum sententia : Ut, inquiens, constitueretur in aecclesia, ne quisquam post alicuius criminis penitentiam clericatum accipiat, vel ad clericatum redeat, vel in clericatu maneat,
Abbreviated transcription (Latin):
bona nulla percipiat. quã nunc mala
nulla contristant. Et tunc plenius obruat᷑.
supplicus. quȩ nunc etiã gaudet in delicris.
Stans gͦ sum mopere uideat necadat. quia
nescit si tempus poenitendi accipiat. aut
digne ƿoeniteat. Lapsus uero ue miscđia
dĩ presumat. apud quẽ nullas patitur ue¬
niȩ moras uera confessio. dicente dĩ spũ
perpropetam. Mox ut ingemueris saluus
eris. Et dictu prior iniquitates tuas ut
iustificeris. quia apud dnm̃ misericordia
& copiosa apud eum redemptio. Cuius
misericordiȩ nec modum possumus pone¬
re. nec tempora diffinire. Stans ergo
audiat quod ꝑ prophetã dñs dicit. In
quacumq die iustus peccauerit. omnes
iustitie eius in obliuione erunt corã me.
Lapsus uero attendat quod idem in eugłio
ait. Gaudiũ erit incęlo suꝑ uno peccato¬
re poenitentiã agente. Stantib si cecide¬
rint. minatur poenã. Lapsis uͦ ut surgere
appetant. ꝓmitit miscđiam. Illos terret

Expanded text:
bona nulla percipiat, quam nunc mala bona nulla percipiat, quam nunc mala nulla contristant, et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis. Stans ergo summopere videat, ne cadat, quia nescit, si tempus penitendi accipiat aut digne peniteat; lapsus vero de misericordia Dei presumat, apud quem nullas patitur veniae moras vera confessio, dicente Dei spiritu per prophetam: Mox ut ingemueris, salvus eris, et: Die, tu, prior iniquitates tuas, ut iustificeris, quia apud Dominum misericordia et copiosa apud eum redemptio. Cuius misericordiae nec modum possumus ponere nec tempora diffinire. Stans ergo audiat, quod per prophetam Dominus dicit: In quacumque die iustus peccaverit, omnes iustitiae eius in oblivione erunt coram me; lapsus vero attendat, quod idem in euangelio ait: Gaudium erit in caelo super uno peccatore penitentiam agente. Stantibus, si ceciderint, minatur penam; lapsis vero, ut surgere appetant, promittit misericordiam. Illos terret,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi acturus poenitentiã peccet. attendat
qm̃ ad hoc inscriptura sacra magnorum
uiroꝵ sicut dauid et petri peccata sunt
indita. ut cautela minorũ sit ruina ma¬
iorũ. Ad hoc uero taliũ illic & pęniten¬
tia insinuatur et uenia. ut spes pereuntiũ
sit recuperatio perditoꝵ. Destatu gͦ suo
talib cadentib nemo superbiat. de lapsu
etiã suo talib surgentib nemo desperet.
sed sic de sƿe fidutiã h abeat. ne tamen
in cauta securitate torpescat. quia cũ mens
Aculpa resipiscit. ad dicitur. atq ad missũ
flere conatur. Corruptor aut̃ spes ac se¬
curitates uacuas ante oculos uocat. qͣtinꝰ
utilitatẽ tristitiȩ sub trabat. Modo enĩ
alioꝵ facta grauiora. modo nichil esse
quod perpetratum ẽ. modo misericordẽ
dñ loquitur. modo ad huc tempus sub¬
sequens ad penitentiã pollicetur. ut dũ
perhe mens decepta ducitur ab intentio¬
ne poenitentiȩ suspendatur. quatinus tunc

Expanded text:
quasi acturus penitentiam, peccet, attendat, quasi acturus penitentiam, peccet, attendat, quoniam ad hoc in scriptura sacra magnorum virorum, sicut David et Petri, peccata sunt indita, ut cautela minorum sit ruina maiorum. Ad hoc vero talium illic et penitentia insinuatur et venia, ut spes pereuntium sit recuperatio perditorum. De statu ergo suo, talibus cadentibus, nemo superbiat, de lapsu etiam suo, talibus surgentibus, nemo desperet, sed sic de spe fidutiam habeat, ne tamen incauta securitate torpescat: quia cum mens a culpa resipiscit, addicitur adque admissum flere conatur; corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos vocat, quatinus utilitatem tristitiae subtrahat. Modo enim aliorum facta graviora, modo nichil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad penitentiam pollicetur, ut, dum per hec mens decepta ducitur, ab intentione penitentiae suspendatur; quatinus tunc
Abbreviated transcription (Latin):
et ipse sc̃s. Hoc siquidẽ cotidie in electis
occulte fieri non ignoramus. quod in gene¬
baudo manifeste factum dĩ grã legimus.
quod et apłs attestatur dicens. Omnes
peccauerunt et egent gła dĩ. iustificati
gratis ꝑ gratiã ipsuis. Qui iterum inesti¬
mabilẽ eiusdẽ gratiȩ magnitudinẽ com¬
mendans ait. Ubi aut̃ ab undauit peccatũ
suꝑ abundauit gratia. Quia nimirum
quanto grauiorẽ dñs in electis suis pec¬
catoꝵ languorẽ curat. tanto ampliorẽ
cunctis gratiae medentis potentiã monstrat.
ut nullũ enormitas peccatoꝵ. nullum
numerositas scelerum asperanda uenia
reuocet. Et quia ex desperatis seƿe con¬
ualescere et amortius gratia dĩ resuscita¬
tos uidemus. et miracula non sunt in ex¬
emplũ trahenda sed ueneranda ac᷑ ueren¬
da. et aut addonum diuinȩ gratiȩ uel
ad retributionẽ iustitiȩ referenda. ne quis
de hoc misericordiȩ dĩ exemplo securius

Expanded text:
et ipse sanctus. Hoc siquidem cotidie in electis et ipse sanctus. Hoc siquidem cotidie in electis occulte fieri non ignoramus, quod in Genebaudo manifeste factum Dei gratia legimus, quod et apostolus attestatur, dicens: Omnes peccaverunt et egent gloria Dei. Iustificati gratis per gratiam ipsius. Qui iterum inestimabilem eiusdem gratiae magnitudinem commendans, ait: Ubi autem habundavit peccatum, superhabundavit gratia, quia nimirum quanto graviorem Dominus in electis suis peccatorum languorem curat, tanto ampliorem cunctis gratiae medentis potentiam monstrat, ut nullum enormitas peccatorum, nullum numerositas scelerum a speranda venia revocet. Et quia ex desperatis sepe convalescere et a mortuis gratia Dei resuscitatos videmus, et miracula non sunt in exemplum trahenda, sed veneranda ac reverenda et aut ad donum divinae gratiae vel ad retributionem iustitiae referenda; ne quis de hoc misericordiae Dei exemplo securius,
Abbreviated transcription (Latin):
rando ab afflictione tristitiȩ illius mentẽ
releuare. sed loquendo per angelũ saluo
sigillo & sera reserando ostium. exen plo
beati remigii fidutiã demisericordia con¬
ditoris nr̃i. cogitemus quę facimus re¬
cogitemus quȩ̨ fecimus. Largitatẽ suꝑnę
pietatis as piciamus. et ad misericordẽ iudicẽ
dũ ad huc expectat cum lacrimis ueniamꝰ.
Considerantes namq quod iustus sit pecca¬
ta nr̃a non negligamus. Considerantes uͦ
quod pus sit. non desperemus. Prebet
apud dm̃ nobis hominib peccatorib fidu¬
tiã ds̃ homo. Est nobis spes magna pe¬
nitentib. quia ad uocatus nr̃ factus est
uidex nr̃. qui heatũ genebaudũ et pro¬
uexit & strauit. et misericordissima grã
releuauit. atq releuatũ infide recta &
bonis operib perseuerare fecit. Obut
itaq genebaudus in pace scĩs dĩ connume¬
ratus. tam diu in episcopatu uiuens.¬
ut ei successerit latro filius eius episcopus

Expanded text:
rando ab afflictione tristitiae illius mentem rando ab afflictione tristitiae illius mentem relevare, sed loquendo per angelum, salvo sigillo et sera reserando ostium exemplo sucessoris nostri beati Remigii fiduciam de misericordia Conditoris nostri. Cogitemus quae facimus, recogitemus quae fecimus, largitatem supernae pietatis aspiciamus et ad misericordein iudicem, dum adbuc expectat, cum lacrimis veniamus. Considerantes namque, quod iustus sit, peccata nostra non neglegamus; considerantes vero, quod pius sit, non desperemus. Prebet apud Deum nobis hominibus peccatoribus fiduciam Deus homo; est nobis spes magna penitentibus, quia advocatus noster factus est iudex noster, qui beatum Genebaudum et provexit et stravit et misericordissima gratia relevavit atque relevatum in fide recta et bonis operibus perseverare fecit. Ͻ Obiit itaque Genebaudus in pace, sanctis Dei connumeratus, tandiu in episcopatu viveut ei successerit Latro , filius eius, episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cũq solueris suꝑ terrã erunt soluta &
incęlo ab herode catenis religatum in carce¬
re. ꝓ quo sine intermissione ab ȩccła ad
dm̃ fiebat oratio. quiq ab eisdẽ unculis
ẽ ab solutus ꝑ angelũ. Habemus genebau¬
dũ epm̃ cui fuerat ligandi & soluendi in
cȩlo & interra collata potestas. ab hero dis
capite diabolo peccati uinculis alligatũ
et ob id decreto beati remigii proprio
iudio ne uidicaret᷑ ad nõ custodiȩ man¬
cipatum. ubi qm̃ ei poenitentia fuit digna
eoctitit etiã fructuosa. dudiuimus eum an¬
gelica uoce precib beati remigii peccatoꝵ
iunculis ab solutum. illiq post poenitentiã
quod ꝑ peccatum sibi clausũ fuerat cęlum
apertum. et quod inuisibilit̾ de eo sp̃uali
grana actum erat. uisibili ac corporali mi¬
raculo de monstratum. Et quidẽ omp̃s
ds peccatũ eius potuit tacendo laxare
et consolanone sui sp̃e de peccan perpe¬
tratione macerenti certã ueniȩ spẽ repa¬

Expanded text:
Quecumque solveris super terram, erunt soluta et in caelo, ab Herode catenis religatum in carcere; pro quo sine intermissione ab aecclesia ad Deum fiebat oratio, quique ab eisdem vinculis est absolutus per angelum. Habemus Genebaudum episcopum, cui fuerat ligandi et solvendi in caelo et in terra collata potestas, ab Herodis capite diabolo peccati vinculis alligatum et ob id decreto beati Remigii proprio iuditio, ne iudicaretur a Domino, custodiae mancipatum; ubi quoniam ei penitentia fuit digna, extitit etiam fructuosa. Audivimus, eum angelica voce precibus beati Remigii peccatorum vinculis absolutum, illique post penitentiam, quod per peccatum sibi clausum fuerat, caelum apertum, et quod invisibiliter de eo spiritali gratia actum erat, visibili ac corporali miraculo demonstratum. Et quidem omnipotens Deus peccatum eius potuit tacendo laxare et consolatione sui spiritus de peccati perpetratione merenti certam veniae spem repa
Abbreviated transcription (Latin):
stirpe ꝓpagaretur ignominiosa hereditas.
eluti ꝑ moysen dño dicit᷑.
Qui reddis iniquitatẽ patrũ filiis ac nepo¬
tib. Quod necui libet contrariũ udeat
quod alia scriptura dicit. quid ẽ quod
in prouerbium dicitis patres comederunt
uuã acerbã et dentes filioꝵ obstupueru.
uiuo ego dicit dñs. si erit uobis ultra
parabola hȩc in ꝓuerbium in israh el. Ut
anima patris ita & anima filii mea est.
anima quȩ peccauerit ipsa morietur.
dũ dissimilis sensus inuenit᷑. auditoris ani¬
mus ut discretionis uiã subtiliter reqͥrat.
instruitur Peccatũ quippe originale apa
ad huc uidelicet cum illis sumus. Rendũ
gͦ iniquitatẽ patrũ infilios. dũ ꝓculpa

Expanded text:
stirpe propagaretur ignominiosa hereditas. stirpe propagaretur ignominiosa hereditas. Veluti per Moysen Domino dicitur: Qui reddis iniquitatem patrum filiis ac nepotibus. Quod ne cuilibet contrarium videatur, quod alia scriptura dicit: Quid est quod in proverbium dicitis: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt? Vivo ego, dicit Dominus, si erit vobis ultra parabola hec in proverbium in Israhel. Ut anima patris, ita et anima filii mea est; anima quae peccaverit, ipsa morietur, dum similis sensus invenitur, auditoris animus, ut discretionis viam subtiliter requirat, instruitur. Peccatum quippe originale a paadhuc videlicet cum illis sumus. Reddit ergo iniquitatem patrum in filios, dum pro culpa
Abbreviated transcription (Latin):
Quosdã etiã de eoꝵ ꝓgene qui tunc fuga
lapsi cum alii dispergebantur remansert
& ad eandẽ uillã redierunt. nos hanc
uindictȩ sustinentes sententiã uidimus
sicut et giehi cum domo sua maledictio
ne helysei lepra multatus ẽ. Apte quid ẽ
sententia uiri dei spũ eius repleti. quo
sicut presentes uidit. ita posteros eorũ
rebelles ac seditosos pre uidit. uindictã
huius modi presumptores. non solũ in se.
uerũ et ingenere contraxerunt. ut sic̃
peccato primi parentis per traducẽ semi¬
nis cuncti eoceo genini peccatũ eius et
mortẽ corporis ꝓpeccato illatã traxert̃.
ita et genitalib hoꝵ presumptoꝵ genera.
uindictã illatã generantib sustinerent. Pt
quia infemineo sexu non erat ubi uin¬
dicta similis in membris similib monstra¬
retur. sicut perguttur primȩ matris gustꝰ
illicitus transiens. ad preuaricatricis sobole
diriuauit inculpã. sic & ad genitas de hae

Expanded text:
Quosdam etiam de eorum progenie, qui tunc fuga Quosdam etiam de eorum progenie, qui tunc fuga lapsi, cum alii dispergebantur, remanserunt, et ad eamdem villam redierunt, nos hanc vindictae sustinentes sententiam vidimus, sicut et Giezi, cum domo sua, maledne Helisei lepra multatus est. Apte quidem sententia viri Dei spiritu eius repleti, quo sicut presentes vidit, ita posteros eorum rebelies ac sediciosos previdit, vindictam huiusmodi presumptores non solum in se, verum et in genere contraxerunt, ut, sicut peccato primi parentis per traducem seminis cuncti ex eo geniti peccatum eius et mortem corporis pro peccato illatam traxerunt, ita et genitalibus horum presumptorum generati vindictam illatam generantibus sustinerent, et quia in femineo sexu non erat, ubi vindicta similis in membris similibus monstraretur, sicut per guttur prime matris gustus illicitus transiens, ad prevaricatricis sobolem dirivavit in culpam, sic et ad genitas de hac
Abbreviated transcription (Latin):
presumptionẽ compescendã ad celtũ ueni¬
ret. Quo cum ꝑ uenit. iam ipsȩ mete
ardebant. ꝑ eatus aut̃ remigius & ȩtate
et uespertino frigore sicut in autum no
fieri solet. frigidus de equo descendit. et
alonge se calefacere cepit. tranquillo cor¬
de et ore dicens. Semꝑ ẽ bonus focus.
si non suꝑ potest. Uerum tam̃ omnes qui
hoc egerunt et qui de eoꝵ germine nati
fuerint. uiri ponderosi fiant. et femine
gutturnose fient. Quod ita impletũ ẽ.
Nam usq ad tempora karoli magni im¬
peratoris qui eosdẽ homines de celto
qm̃ uice dominũ in eadẽ uilla morte cru¬
delissima occiderunt exeterminauit aucto
rib interfectis. et consentientes ꝑ diuers as
ꝓuintias dispergi atq perpetuo excilio con¬
dempnari fecit. et decȩteris uillis episcopis
remensis eande uillã restaurari precepit
ita uiri et feminȩ multati permanserumt
sicut scĩ uiri sententia promulgauit

Expanded text:
presumptionem compescendam ad Celtum venipresumptionem compescendam ad Celtum veniret. Quo cum pervenit, iam ipsae metae ardebant. Beatus autem Remigius et aetate et vespertino frigore, sicut in autumno fieri solet, frigidus de equo descendit et a longe se calefacere cepit, tranquillo corde et ore dicens: 'Semper est bonus focus, si non super potest; veruntamen omnes qui hoc egerunt et qui de eorum germine nati fuerint, viri ponderosi fiaut et feminae gutturnosae sient. Quod ita impletum est. Nam usque ad tempora Karoli Magni imperatoris, qui eosdem homines de Celto, quoniam vicedominum in eadem villa morte crudribus interfectis, consentientes per diversas provincias dispergi atque perpetuo exsilio condemnari fecit, et de caeteris villis episcopii Rhemensis eamdem villam restaurari praecepit: ita viri et feminae multati permanserunt, sicut sancti viri sententia promulgavit.
Abbreviated transcription (Latin):
secutura esset fames. sequutus scĩ ioseph
prouidentiã. de anno namq inuillis epi¬
scopii nata fuerat uel quã ab aliis com¬
parauerat. a ceruos quos metas dicimus
fecit. ut populo fame inpost modũ labo¬
raturo inde subuenire ualeret. Unde
et inuilla quȩ celtus dicitur plures metas
fieri uissit. Ipsi aut̃ homines celtenses sẽꝑ
rebelles et seditiosi fuerunt. Qui quada
die dominica in ebriati. cęperunt interse
dicere. Quid ille iubeleus sic enĩ appella¬
batur ꝓpt̃ etatis ꝓlixitatẽ sc̃s remigius
facere uellet de illis metis quas congre¬
gauerat. an ciuitatẽ inde facere uellet. qͥ a
sicut turres per muros ciuitatis. ita per
circuitum curtis metę habebantur. Et sua¬
dente diabolo se mutuo adhortati sunt.
ut focum in eas muterent. Quod cũ scõ
remigio in ꝓpinqua uilla quȩ basilice
curtis dicitur consistenti celeri nuntio ẽ
delatum. ascendit equum ut ad tantam

Expanded text:
secutura esset fames, secutus sancti Ioseph secutura esset fames, secutus sancti Ioseph providentiam, de annona, quae in villis episcopii nata fuerat, vel quam ab aliis comparaverat, acervos quos metas dicimus fecit, ut populo fame in postmodum laboraturo inde subvenire valeret. Unde et in villa que Celtus dicitur plures metas fieri iussit. Ipsi autem homines Celtenses semper rebelles et sediciosi fuerunt. Qui quadam die dominica inebriati ceperunt inter se dicere, quid ille iubeleus, – sic enim appellabatur propter aetatis prolixitatem sanctus Remigius, – facere vellet de illis metis quas congregaverat, an civitatem inde facere vellet, quia, sicut turres per muros civitatis, ita per circuitum curtis mete habebantur; et, suadente diabolo, se mutuo adhortati sunt, ut focum in eas mitterent. Quod cum sancto Remigio in propinqua villa quae Basilicae - curtis dicitur consistenti celeri nuntio est delatum, ascendit equum, ut ad tantam
Abbreviated transcription (Latin):
insaera hystoria quia transeunte apło
petro. umbra eius sanabantur aegroti.
Quo contra superb hereticus obmutuit.
secus eum transeunte scõ remigio. Iilic
meruerunt: fides et humilitas sanitatem.
hic infidelitas et superbia ultionẽ. Le¬
gimnus in scõ euuangelio quia gabrihel
archangelus qui asstat ante dm̃ euan¬
gelidans ⁊acharię qm̃ habiturus esset
filiũ insenectute sua de uoxore quȩ pro¬
cesserat iam in dieb suis qm̃ ñ credidit
eidẽ ar changelo. ꝑ mansit mutus usq qͦ
ea quȩ nuntiauerat archangelus com¬
pleta sunt in tempore suo. Completis
Aut angeli ꝓmissionib apertum ẽ os
Tachariȩ et prophetauit. Et teste ma¬
lachia ꝓphera sacerdos angelus : dnĩ
edeer ciiũ ẽ. Angelico igitur offino
male sententia per hoc incredulo beatꝰ
remigus uirtute diuina uocẽ abstulit.
enescente aut̃ scõ remigio et dĩ spũ sibi
reuelante qm̃ habundantiã ipsius anni

Expanded text:
in sacra historia, quia, transeunte apostolo in sacra historia, quia, transeunte apostolo Petro, umbra eius sanabantur aegroti; quocontra superbus hereticus obmutuit, secus eum transeunte sancto Remigio. Illic meruerunt fides et humilitas sanitatem, hic infidelitas et superbia ultionem. Legimus in sancto euangelio, quia Gabrihel archangelus, qui adstat ante Deum, euvangelizans Zachariae, quoniam habiturus esset filium in senectute sua de uxore, que processerat iam in diebus suis; quoniam non credidit eidem archangelo, permansit mutus, usquequo ea que nuntiaverat archangelus completa sunt in tempore suo. Completis autem angeli promissionibus, apertum est os Zachariae, et prophetavit. Et teste Malachia propheta sacerdos angelus Domini exercituum est. Angelico igitur officio male sentienti ac per hoc incredulo beatus Remigius virtute divina vocem abstulit eSenescente autem sancto Remigio et Dei spiritu sibi revelante, quoniam habundantiam ipsius anni
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat ẽ excequutus. quia in assertione
iuffitię uel in auctoritatis exsequutione.
not aliud quã eandẽ querens iustitiam.
hereticũ male sentientẽ obmutescere uirtute
dni faciendo. corã omnib redarguit &
nutib postulando ueniã indulgendo ab¬
soluit. Quod itẽ dñs figurate in lege pre¬
cepit. Ne accipias inquiens loco pigneris
superiorẽ uel inferiorẽ molã. Pignus ut
pre misimus debitoris. confessio ẽ peccato¬
ris. Superior et inferior mola. ẽ spes
& timor. Spes quippe ad alta subleuat.
timor aut̃ cor adima premit. Sed mola
superior et inferior ita sibi necessario
iungitur: ut una sine altera in utiliter
habeatur. quia in cassũ miscdia speratur.
si non etiã institia timeatur. In cassũ uistitia
metuitur. si non etiã de misericordia
confidatur. Mola gͦ superior aut inferior
tollitur. si ꝑ predicantis linguã uel accio¬
nẽ inpeccatoris pectore aut timor ab
spe. aut spes atimore diuidatur. Legim

Expanded text:
fuerat est executus, quia in assertione fuerat est executus, quia in assertione iustitiae vel in auctoritatis executione non aliud quam eandem querens iustitiam, hereticum male sentientem obmutescere virtute Domini faciendo coram omnibus redarguit et nutibus postulando veniam indulgendo absolvit. Quod item Dominus figurate in lege precipit: Ne accipias, inquiens, loco pigneris superiorem vel inferiorem molam. Pignus, ut premisimus , debitoris confessio est peccatoris. Superior et inferior mola est spes et timor; spes quippe ad alta sublevat, timor autem cor ad ima premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario iungitur, ut una sine altera inutiliter habeatur; quia incassum misericordia speratur, si non etiam iustitia timeatur, incassum iustitia metuitur, si non etiam de misericordia confidatur. Mola ergo superior aut inferior tollitur, si per predicantis linguam vel actionem in peccatoris pectore aut timor ab spe, aut spes a timore dividatur. Legimus
Abbreviated transcription (Latin):
Di peccauerit inte frat̃ tinis. inerepa illũ.
Si poenitentiam egerit. dimate illi. Unde
in lege quoq scriptum ẽ. Cum debet tͥ
quippiã frater tiuis & ab stuleris pignꝰ
ab eo. ante solis decasum pignus restitue.
eccata quippe debita uocamus. Proximus
aut̃ noster nebis debitor efficitur. eum
in nos aliquid deliquisse monstratur A qͦ
pignus accipimus. quando ab eo qui in
nobis peccasse cognoscitur. peccati eius iã
confessionẽ tenemus. perquã relacrare
peccatum quod innobis perpetratum ẽ
postulamur. Qui enim peccatũ quod cõ¬
misit fatetur et ueniã penit. iam quasi
ꝓdebito pignus dedit. Quod nimirum
pigrus ante solis oecasum reddere uibe¬
pondi quia prius quađ in nobis ꝑdolor ẽ
condis sol iuistae occidat debemios q e
confessionẽ ueniȩ redoere aquo confesionẽ¬
accepiinus culpę. ut qui se deliquisse in
nos meminit. a nobis mox relaxatũ semi¬
at quod commisit. Sic beatus remiguis
uxta preceptum legis iuste quod iustũ

Expanded text:
Si peccaverit in te frater tuus, increpa illum; si penitentiam egerit, dimitte illi. Unde in lege quoque scriptum est: Cum debet tibi quippiam frater tuus, et abstuleris pignus ab eo, ante solis occasum pignus restitue. Peccata quippe debita vocamus; proximus autem noster nobis debitor efficitur, cum in nos aliquid deliquisse monstratur: a quo pignus accipimus, quando ab eo, qui in nobis peccasse cognoscitur, peccati eius iam confessionem tenemus; per quam relaxare peccatum, quod in nobis perpetratum est, postulamur. Qui enim peccatum quod commisit fatetur et veniam petit, iam quasi pro debito pignus dedit; quod nimirum pignus ante solis occasum reddere iubemur, quia, priusquam in nobis per dolorem cordis sol iustitiae occidat, debemus ei confessionem veniae reddere, a quo confessioneaccipimus culpae: ut, qui se deliquisse in nos meminit, a nobis mox relaxatum sentiat quod commisit. Sic beatus Remigius iuxta preceptum legis iuste quod iustum
Abbreviated transcription (Latin):
negotiis ascenso equo ad domũ redire
disponit. sed obstat nisui eius sacerdotis
iniuria. Nam sautiatus asanguine diruit
in terrã. Obligatur lingua quę loquuta
fuerat campum tolli. clauduntur oculi
qui concupierant. manus contrahunt
quȩ apprehenderant. Tunc balbuciens
& iux sermonẽ explicare ualens. art.
Deferte me ad basilicã scĩ. et quantũ cũq
suꝑ me auri ẽ ad sepulchrũ eiꝰ ꝓicite.
Peccaui enĩ auferendo res etꝰ. aspiciens
aut̃ dator campi hunc cum munerib
deferri. ait. Ne ascipias queso scẽ di
munera eius que numquã cupide acci¬
pere consueiuisti. Nesis de precor ad¬
uitor eius qui inflãmante concuƿiscenta
rerũ tuarũ nequã possessor extuit.
Nec distulit sc̃s audire uocẽ pauperis sui.
Nã homo ille licet dari uissis et munera.
ostendit sc̃s dni se illa non acceptasse.
unde rediens per uasor domum. amisit
spm̃. recepitq eccła res suas.

Expanded text:
negotiis, ascenso equo, ad domum redire negotiis, ascenso equo, ad domum redire disponit; sed obstat nisui eius sacerdotis iniuria. Nam sauciatus a sanguine, diruit in terram; obligatur lingua, quae locuta fuerat, campum tolli; clauduntur oculi, qui concupierant; manus contrahuntur, que apprehenderant. Tunc balbutiens et vix sermonem explicare valens, ait: 'Deferte me ad basilicam sancti et quantumcumque super me auri est ad sepulchrum eius proicite. Peccavi enim auferendo res eius'. Aspiciens autem dator campi hunc cum muneribus deferri, ait: 'Ne accipias, queso, sancte Dei, munera eius, quae numquam cupide accipere consuevisti; ne sis, deprecor, adiutor eius, qui, inflammante concupiscentia, rerum tuarum nequam possessor extitit'. Nec distulit sanctus audire vocem pauperis sui. Nam homo ille licet dari iussisset munera, ostendit sanctus Domini, se illa non acceptasse; unde rediens pervasor domum, amisit spiritum, recepitque aecclesia res suas.
Abbreviated transcription (Latin):
in ferretur scĩ nicasii. et moueri nom po¬
tut. Sposuerunt ut ferret᷑ ad eccłani
scori siati & sinicii. et nec sic moueri
stitutũ cerneret terminũ. intro gredi
nullomodo ẽ ausa. sed etiã quȩ in princi¬
pio ꝑuaserat. huius uirtutis repulsu reli¬
quit. Qui beatissimus pontifex in uita
corporis & post obitum. sicut infirmis
sanitatũ gratiã dedit. sic & in ꝑ uasores
sepissime ultor extuit. Erat enĩbaud
ꝓcul abasilica campus tellure fecundus.
Tales enim incole olcas uocant. Et hic datꝰ
basilicȩ scĩ fuerat. Quẽ unus eciuib per¬
uadit. despiciens homine qui eũ loco sco
contulerat. Qui cum ab ep̃o ac loci prę¬
posito crebro conuentus fuisset ut quȩ
in iuste ꝑ uaserat redderet. paruipendens
uerba quȩ audiebat. ꝑtinaci direpta
defensabat intentione. Deniq causa ex¬
titit & non deuotio. ut properaret ad
scĩ basilicã. Arguitur iterũ aloci prę¬
posito ꝓperuasione campi. sed nichil dig¬
num ratione respondit. Ex plicitisq

Expanded text:
ncti Nicasii, et moveri non potuit. Proposuerunt, ut ferretur ad ecclesiam sanctorum Sixti et Sinicii, et nec sic moveri stitutum cerneret terminum, intro ingredi ullo modo non est ausa, sed etiam que in principio pervaserat huius virtutis repulsu reliquit. Qui beatissimus pontifex et in vita corporis et post obitum, sicut infirmis sanitatum gratiam dedit, sic et in pervasores sepissime ultor extitit. Erat enim haut procul a basilica campus tellure fecundus, – tales anim incolae olcas vocant, – et hic datus basilice sancti fuerat; quem unus e civibus pervadit, despiciens hominem, qui eum loco sancto contulerat. Qui cum ab episcopo ac loci preposito crebro conventus fuisset, ut que iniuste pervaserat redderet, parvi pendens verba que audiebat, pertinaci direpta defensabat intentione. Denique causa extitit et non devotio, ut properaret ad sancti basilicam. Arguitur iterum a loci preposito pro pervasione campi; sed nichil dignum atione respondit. Explicitisque
Abbreviated transcription (Latin):
dicatio & uirtutũ tã inuita ipsiꝰ corpo¬
ris. quã & post obitũ p̃ clara ostensio.
add sepulturã uersus eccłam scõꝵ marty¬
rũ timothei & apollinaris. secus ȩccłam
scĩ crĩstofori martyris. in loco ubi extunc
& nunc eruec ẽ posita. et ubi multa mi¬
racula ds̃ postea ꝓscõ remigio oftendit.
ita feretrũ ẽ aggrauatũ. ut nullo modo
quocumq ingenio uel aquantis cumq
hominib posset moueri. Et stupentibus
omnib ac petentib dĩ omnipotentiam
ut dignaret᷑ ostendere in quo loco eiusdẽ¬

Expanded text:
edicatio et virtutum tam in vita ipsius corpoedicatio et virtutum tam in vita ipsius corporis, quam et post obitum preclara ostensio. ad sepulturam versus aecclesiam sanctorum martyrum Timothei et Apollinaris, secus aecclesiam sancti Cristofori martyris in loco, ubi ex tunc et nunc crux est posita, et ubi multa miracula Deus postea pro sancto Remigio ostendit, ita feretrum est aggravatum, ut nullo modo quocumque ingenio vel a quantiscumque hominibus posset moveri. Et stupentibus omnibus ac petentibus Dei omnipotentiam, ut dignaretur ostendere, in quo loco eiusde
Abbreviated transcription (Latin):
a me calia iste. Et xebedei filii idẽ iacohys
et iohannes non uterq ꝑ martyriũ occũ¬
buit. et tam̃ quod uterq calicẽ biberet
auduit. Ioħs namq non per martyriũ
uitã finuit. sed tamen martyr extitit.
quia passionẽ quã non suscepit incorpore
seruauit inmente. Sic et heatus remigiꝰ
hoc exemplo sine ferro martyr extitit.
quia pacientiã in animo ueracit̃ custodi¬
uit. & in se illicita desideria occidit.
Sicq morib & uita. uerbo et exemplo.
uiã salutis humane omnib se audientib
& uidentib patenter ostendit. et con¬
summato feliciter cursu. ad scõꝵ apłoꝵ
pretiosus. post mortẽ corporis gloriose
per uenit. sicut attestatur a postolica
illi collata gratia. gens uidelicet francica
ad fidẽ xxp̃i ꝑ eum conuersa. et haptismi
gratia consecrata. martyrii palma. lon¬
ganimitas pacientiȩ in longeuitate ipsius
uite. confessionis gła. ortodocȩ fidei p̃¬

Expanded text:
a me calix iste. Et Zebedei filii, id est Iacobus a me calix iste. Et Zebedei filii, id est Iacobus et Iohannes, non uterque per martirium occubuit, et tamen, quod uterque calicem biberet, audivit. Iohannes namque non per martirium vitam finivit, sed tamen martir extitit, quia passionem, quam non suscepit in corpore, servavit in mente. Sic et beatus Remigius hoc exemplo sine ferro martir extitit, quia patientiam in animo veraciter custodivit et in se illicita desideria occidit. Sicque moribus et vita, verbo et exemplo viam salutis humanae omnibus se audientibus et videntibus patenter ostendit, et consummato feliciter cursu, ad sanctorum appretiosus post mortem corporis gloriose pervenit, sicut attestatur apostolica illi conlata gratia, gens videlicet Francica ad fidem Christi per eum conversa et baptismi gratia consecrata, martyrii palma, longanimitas patientiae in longevitate ipsius vitae, confessionis gloria, orthodoxe fidei pr
Abbreviated transcription (Latin):
contigit incorpore uiuere. necesse fuit
etiã longiora carnis et diaboli ac praues
hominum temptamenta tolerare. Quia
enĩ aduiuante se dño uirtutẽ pacientię
fortiter seruare contendit. & in pace
eccłȩ uixxit & tamen martyrii palmã
tenuit. Duo quippe sunt martyrii ge¬
nera. unum inmente aliud inmente
simul & accione. Itaq martyr etiam
sine ferro ꝑcucientiũ extrat. Mori
quippe apersequente. martyriũ in apto
opere ẽ. Ferre uero contumelias odi¬
entẽ diligere. illicita desideria in se
mactare. martyriũ ẽ in occulta cogita¬
tione. Nam quia duo sunt martyrii
genera. unũ in occulto opere aliud
inpublico. testatur ueritas quȩ Sebedei
filios requirit dicens. Potestis bibere
calicẽ quẽ ego bibiturus sum: cui cũ
ꝓtinus responderent possumus. ilico
dñs respondit dicens. Calicẽ quidem
meũ bibetis. Quid enĩ per calicẽ. nisi
dolorẽ passionis accipimus De quo
alias dicit. Pat̾ si fieri potest transeat

Expanded text:
contigit in corpore vivere, necesse fuit contigit in corpore vivere, necesse fuit etiam longiora carnis et diaboli ac pravorum hominum temptamenta tolerare; quia enim, adiuvante se Domino, virtutem patientiae fortiter servare contendit, et in pace aecclesiae vixit et tamen martyrii palmam tenuit. Duo quippe sunt martyrii genera, unum in mente, aliud in mente simul et actione: itaque martyr etiam sine ferro percutientium extitit. Mori quippe a persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumelias, odientem diligere, illicita desideria in se mactare martyrium est in occulta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur veritas, quae Zebedei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Cui cum protinus responderent: Possumus, ilico Dominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus, de quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat
Abbreviated transcription (Latin):
etiã & amplus ꝓtrahabatur annos ꝓpt̃
peccata in nobis contracta ẽ inseptuaginta
uel si multum in annis octoginta. ita ut
septuagenarii longeui et octogenarii di¬
cantur decrepiti. et quod amplius fuerit
in iam silicerniis occupet labor et dolor.
de illius etatis euisq similium ꝓ lixitate
canit psalmista. Adhuc multiplicabunt᷑
insenecta uheri. Quia cum eorum uita
differtur semꝑ in melius fortitudo pro¬
ducitur. eisq ꝑ augmenta temporum
crescunt etiã lucra meritorum. Bene aut̃
pacientes sunt ut annuntient. quia celes¬
tia predicantes. tanto robustius aduersa
tolerant. quanto & pertolerantiã suã
animarũ commoda locupletius repor¬
tant. sicut fecit sc̃s̃ remiguis triumpha¬
tor ingentibus egregius. Confessor
offitio. martyr quoq studio. inuictus
certamine. palmã querens sanguine.
Beatus athleta dĩ quẽ & si gladius per¬
sequentium non tetigit. dignitatem
martyrii non amisit. Quẽ quia diu

Expanded text:
etiam et amplius protrahebatur annos, propter etiam et amplius protrahebatur annos, propter peccata in nobis contracta est in septuaginta, vel, si multum, in annis LXXX, ita ut septuagenarii longevi et octogenarii dicantur decrepiti, et quod amplius fuerit, in iam silicerniis occupet labor et dolor, de illius aetatis eiusque similium prolixitate canit psalmista: Adhuc multiplicabuntur in senecta uberi: quia cum eorum vita differtur, semper in melius fortitudo producitur, eisque per augmenta temporum crescunt etiam lucra meritorum. Bene autem patientes sunt, ut adnuntient, quia caelestia praedicantes tanto robustius adversa tolerant, quanto et per tolerantiam suam animarum commoda locupletius reportant. Sicut fecit sanctus Remigius triumphator in gentibus egregius, confessor offitio, martyr quoque studio, invictus certamine, palmam querens sanguine, beatus athleta Dei, quem etsi gladius persequentium non tetigit, dignitatem martyrii non amisit. Quem quia diu
Abbreviated transcription (Latin):
uisũ ei restituit. unde sicut et deamissio¬
ne luminis nomen dñi benediait. Et ñ
post longum spatiũ sciens ad eẽ diem sui
transitus. ꝑ missarum celebrationẽ ac sacrȩ
communionis largitionẽ ualefaciens et
dans pacẽ filiis suis. post quã ꝑuiginti &
duos annos inclericali ordine. inepisco¬
patu uero septuaginta quattuor conti¬
nentissime ac religiosissime fidelis seruus
& prudens dño ministrauit. nonagesimo
sexto aetans suȩ anno iđ ianuarias scĩ
certaminis cursu consummato fide serua¬
ta. cum multiplici bonoꝵ operũ fructu
& animarũ lucro. ut dui desiderauit
anima celos penetrans. terre corpus
reddidit. accipiens stolã albã animȩ
scilicet beatitudinẽ sempiternã. donec
in resurrectione alterã accipiat stolam.
beatã uidelicet una cum anima resump¬
ta glorificandi corporis immortalitatẽ.
Nã quia patrũ antiquoꝵ uita quę usq
ad septingentos et octingentos ad huc

Expanded text:
visum ei restituit: unde, sicut et de amissiovisum ei restituit: unde, sicut et de amissione luminis, nomen Domini benedixit. Et non post longum spatium sciens adesse diem sui transitus, per missarum celebrationem, ac sacrae communionis largitionem, valefaciens et dans pacem filiis suis, postquam per viginti et duos annos in clericali ordine, in episcopatu vero 74 septuaginta et quatuor continentissime ac religiosissime fidelis servus et prudens Domino ministravit, nonagessexto aetatis suae anno Idus Ianuarias, sancti certaminis cursu consummato, fide servata, cum multiplici bonorum operum fructu et animarum lucro, ut diu desideravit, anima caelos penetrans, terrae corpus reddidit, accipiens stolam albam, animae scilicet beatitudinem sempiternam, donec in resurrectione alteram accipiat stolam, beatam videlicet una cum anima resumpta glorificandi corporis immortalitatem. Nam quia patrum antiquorum vita, que usque ad septingentos et octingentos, adhuc