comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. pius.  arentũ necessitatiꝰ at̃:¬
iudex afilio te aliiubebit. Simea fatib¬
cultate sit ut tͥ alm̃ta p̃ꝑare possit:
tius eẽ ꝓbauĩs: alim̃ta ei ꝓmõ facultatũ
pr̃ariuibebit: idem an aput eũ educari
debeat extimahit:¬
op̃. seũ. EIpatĩe tuũ officĩe debito
ꝓmerueris: pat̾nam pietatem tibinõd̾¬
negabit ꝙ si sponte nõ feci̾t aditus cõpe
stionẽ istã mpͥmis idẽ udex examinab¬

Expanded text:
. Basso. Parentum necessitatibs iudex a filio te ali iubebit, si in ea facultate est, ut tibi alimenta praestare possit. eius esse probaveris, alimenta ei pro modo facultatum praestari iubebit. idem, an apud eum educari debeat, aestimabito. Si patrem tuum officio debito promerueris, paternam pietatem tibi non denegabit. quod si sponte non fecerit, aditus competstionem istam in primis idem iudex examinab
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aã.s g Isororis tue silus tutore
legiptimo. patruo cõstituto nec ullo
excusato pͥmlegio. tutor dat᷑ es cũ ha¬
bentitutorem: aliũ dari ꝓhib̾ant iu¬
ra netessitatẽ aministrationis ad cũ
ꝑtine̾: nec te datione teneri nõ abigit᷑¬

Expanded text:
. Si sororis tuae filiis, tutore legitimo patruo constituto nec ullo excusato privilegio, tutor datus es, cum habenti tutorem alium dari prohibeant iura, necessitatem administrationis ad eum pertinere nec te datione teneri non ambigit
Abbreviated transcription (Latin):
occupatꝰ. neq silegiptimꝰ sit. neq si
extestam̃to datus fuerit. necalio mõ
⁊ siũoluĩt. tutoraut curator fieri põt
Sieriore ductus resammnistrauit.
negotioꝵ gestoꝵ actione cõuenit᷑¬

Expanded text:
occupatus neque si legitimus sit neque si ex testamento datus fuerit nec alio modo, etsi voluerit, tutor aut curator fieri potest: sed si errore ductus res administraverit, negotiorum gestorum actione convenit
Abbreviated transcription (Latin):
yibitis decẽ suris exnũo senatus ãplissi¬
mi. ⁊ p̃to. e clarissimo uiro ꝗtutlãib
cogͣtionib p̃sidr. tutores curatoẽs neex
quolib ordine idoncts faciat retñtari:
⁊ sane id lbo uiditio exꝑ̃tes q̃ dap̃ni cõ¬
stituãt. iudicãtes ⁊ si regendis pupilla
nistrãdis negotũs pupilloꝵ dignissi¬
mũ iudicabit. solã fã obtintat p̾fectp¬
remõti ametu ꝗ cõscilioa ffuerit ꝑma¬
ncbt̃. ⁊ paruulis adulti q clarissim is
iusta defensio. subhac prudentiũ deli
testam̃tarii defensores neq legiptimi
uita. etate facultatib suppetũt: nam
uͥ forte ħscemõi hoies offerũtur Sinic̾
ad defensionẽ sius pͥmlegu cõꝑabut̃.

Expanded text:
plissimi et praetore clarissimo viro, qui tutelaribus cognitionibus praesidet, tutores curatoresve ex quolibet ordine idoneos faciat retentari. Et sane id libero iudicio expertesque damni constituent iudicantes Et si regendis pupillarnistrandis negotiis pupillorum dignissimum iudicabit, sola sententia obtineat praefecturemoti a metu qui consilio adfuerint permanebunt et parvulis adultisque clarissimis iusta defensio sub hac prudentium delibtestamentarii defensores neque legitimi vita aetate facultatibus suppetunt. Nam ubi forte huiuscemodi homines offeruntur, si nihil ad defensionem suis privilegiis compa
Abbreviated transcription (Latin):
petendi tutois offm̃ exigat᷑ nõ fortu¬
iti casus inpedim̃tis ascribãt᷑ Cũꝓ¬
ponasq ꝓcuratorem ꝗ ad petñdum
pupillo tutore amatre fuerat cõsti¬
tutus alatronib ĩterfectũ ꝑticionẽ
q exnecessitate d̾moãtã eẽ abħidi¬
tatis successione matrẽ rẽpellicuaꝰ¬

Expanded text:
tutoris officium exigatur, non fortuiti casus impedimentis adscribantur, proponasque procuratorem, qui ad petendum pupillo tutorem a matre fuerat constitutus, a latronibus interfectum petitionem ex necessitate demoratam esse, ab hereditatis successione matrem repelli
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. ¶atris piẽtas instrue̾ te põt
quostutores filio tuo petẽ debẽs. S
fili pupilli agat᷑: petendi autem filir
cu̾ratores necessitas matͥb inpoĩta nõ
ẽ Cũpabetes minõres ãno uicessimo
ꝗnto ipĩ sibi curatores sires eoꝵ exig̃.
petere debeant:¬
pupilla fuit tua. cũ eam nõ tantum
uiri potñtẽ. s ẽ nupsisse ꝓponas ut
sibi petat curatorẽ ꝙ siea petere nogle¬
xĩt: quomat᷑ iuspossis ratioẽs reddẽ
aministratioĩs. adito eocui suꝑ ea
re notio ẽ petẽ ciãtorẽ nõ uetar. si
d̾.ã. S⁊ filuis debitoi̾s tiui nõ sũt
nẽcessarĩ ꝗ tutores petat̃.: potis ⁊ ipẽ
curare ut accipiant ꝑquos legipti¬
me defendantur
filiis frĩs sin nõphibetur

Expanded text:
. Matris pietas instruere te potest, quos tutores filio tuo petere debes, sedfilii pupilli agatur. Petendi autem filiis curatores necessitas matribus imposita non est, cum puberes minores anno vicesimo quinto ipsi sibi curatores, si res eorum exigit, petere debeantpupilla tua fuit, cum eam non tantum viri potentem, sed etiam nupsisse proponas, ut sibi petat curatorem. Quod si ea petere neglexerit, quo maturius possis rationes reddere administrationis, adito eo cuius super ea re notio est petere curatorem non vetari. Si filiis debitoris tui non sunt necessarii, qui tutores petant, potes ipse curare, ut accipiant, per quos legitime defendantur.filiis fratris sui non prohibetur
Abbreviated transcription (Latin):
oyp̃. alex̃. Quidare tutores ł curate¬
ũ tibires et qui dari possunt.
strari deb̾ent. libtats cõtrou̾siam si
alleges. nõ oportuit inpediriquo ma¬
g̃is lib̾ali causa orlinata ꝗa inter̃ĩ ꝓ
libo haberis cin̾ator tibi daret᷑ ꝑ quẽ
defendi tua cã põt

Expanded text:
ONSS. . Qui dare tutores vel curatores et qui dari possunt. nistrari deberent, libertatis controversiam fieri adleges, non oportuit impediri, quo magis liberali causa ordinata, quia interim pro libero habebaris, curator tibi daretur, per quem defendi causa tua pot
Abbreviated transcription (Latin):
nitate p̾terient tũc post mor¬
tẽ eius adlib̾tatẽ eripiãtur Ut
sit dominimor lib̾tans eoruoi
exordium: homib et eixim uxoreᷤ
habentib concubinas uł lib̾as uł
ancillas habere nec antiqua uira:
nee nr̃a concedunt:

Expanded text:
rnitate eos praeterierit, tunc post mortem eius ad libertatem eripiantur, ut sit domini mors libertatis eorum exordium. Omnibus etenim uxores habentibus concubinas vel liberas vel ancillas habere nec antiqua iure nec nostra concedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mãdator uoluerit legitinũ mo¬
dũ cum eñi et succcdꝰsionib et
inaliis pene omib nullaẽ intli
b̾ros dicreno oportet hoc obẜuanͥ
et inp̃senti casũ maxime ꝓlib̾ta¬
te quã et fauore et rueriromanoᷤᷤ
legib et p̃cipue nr̃onomini pecu¬
liare ẽ¬
cđ̃a Siquis ẜuosuolib̾tatẽ
iponat siue ineccłesia: siue ad
quale cũꝙ tribunal: uł apud eũ
quilib̾tatem inponere legib.
habet licentiã: siuie intȩstamento
uł alioulumo elogiodirectã uł
fidĩ cõmissariam nullo coartet᷑
modo eoꝵ qui ad lib̾tatem ueni¬
ũt etat̃e requirere: neq eñieũt̾a¬
tũmodo ciuitatemromanam ad¬
ipisciuolumus quimaior trigĩ¬
ta ãnis extttit: s que ad modum
ineccle siasticis lib̾tatib non est
huuismodi etans differentiã
itamõib lib̾tatib que adominis
imponũt. siue inextremis dispo¬
sitionib siue ꝑuidices uł aliole¬
gitimomodo hoc ẜ uari sancimꝰ:
ut sĩt õs ciuesromani constitim

Expanded text:
it legitimum modum. cum enim et in successionibus et in aliis paene omnibus nulla est inter liberos discretio, oportet hoc observari et in praesenti casu maxime pro libertate, quam et fovere et tueri Romanis legibus et praecipue nostro numini peculiare epp. Si quis servo suo libertatem imponat sive in ecclesia sive ad qualecumque tribunal vel apud eum, qui libertatem imponere legibus habet licentiam, sive in testamento vel alio ultimo elogio directam vel fideicommissariam, nullo coartetur modo eorum qui ad libertatem veniunt aetatem requirere. neque enim eum tantummodo civitatem Romanam adipisci volumus, qui maior triginta annis extitit, sed quemadmodum in ecclesiasticis libertatibus non est huiusmodi aetatis differentia, ita in omnibus libertatibus, quae a dominis imponuntur sive in extremis dispositionibus sive per iudices vel alio legitimo modo, hoc observari sancimus, ut sint omnes cives Romani constituti:
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ.a. S iquis sine uxore cõ¬
stitutud ancillã suã nomine ha¬
beat cõcubine. et in eadẽ usq ad
serit. forsitam lib̾ros exeasustu¬
lerit: sancimus õimodoion cõ¬
cedi heredib defunti eandẽ uł li¬
b̾os euͦs si enã lib̾os abuerit inẜ
uitutẽ deducere s post mortem
dñoi subcertomodo eripiãtur in
lib̾tatẽ una cũ sobole sua seriam
ca forsitan habuerĩt ip̃i eñ̃ dño:¬

Expanded text:
. Si quis sine uxore constitutus ancillam suam nomine habeat concubinae et in eadem usque ad serit et forsitan liberos ex ea sustulerit, sancimus omnimodo non concedi heredibus defuncti eandem vel liberos eius, si etiam liberos habuerit, in servitutem deducere, sed post mortem domini sub certo modo eripiatur in libertatem una cum subole sua, si etiam eam forsitan habuerit. Ipsi etenim do
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃p̃. ⁊P lacuit om̃ibus locis atq tẽ
urbibus uniuersis. claudi ꝓtinus
templa.⁊ ac cessu uetito omĩb licen¬
tiam delinquendi ꝑditis abnegari.
tes ctam peremti fisco decernimus uẽ¬
dicari. ⁊ similit̾ puniri rectores ꝓĩ¬
tiarum. stfacinora uendicart negie¬
xcrunt.
opp̃. Rcquis mortalium ita facien¬
di facrifitii sumat audatiã. ut in spoc¬
tionem iecoris extorũq p̃sagio uane
spcm ꝓmisfioĩs accipiat. ut quodest
acterius futuram sub exsecrabili con

Expanded text:
m pp. Placuit omnibus locis atque urbibus universis claudi protinus templa et accessu vetito omnibus licentiam delinquendi perditis abnegari. tes etiam perempti fisco decernimus vindicari et similiter puniri rectores provinciarum, si facinora vindicare neglexerint.pp. Ne quis mortalium ita faciendi sacrificii sumat audaciam, ut inspectione iecoris extorumque praesagio vanae spem promissionis accipiat vel, quod est deterius, futura sub exsecrabili con
Abbreviated transcription (Latin):
repelletur. ut finigogam extruxerit.
compecdio ecłie catholice nouerit se
laborasse. ⁊ quiaddonores ⁊ lignitateᷤ¬
inrepserit: habeatur utantea cõditi¬
onis eȩtre mee: ⁊ sihonorariam illici¬
te ꝓmeruit cignitatem. ⁊ quistrago¬
ge fabribam cepit nõstudio reptran¬
di Cum dampno auri quinquagrnti
libtarum fraudetur ausub suis. Cer¬
nat precerea bona sua ꝓscripta. mox¬
pena sanguinis destinandus quifi¬
dem aitertus expugau̾it ꝑuersadoc

Expanded text:
potiatur, vel synagogam extruxerit, conpendio ecclesiae catholicae noverit se laborasse. Immo qui ad honores inrepsit, habeatur, ut antea, condicionis extremae, etiamsi honorariam promeruerit dignitatem. Et qui synagogae fabricam coepit non studio reparandi, cum damno auri quinquaginta librarum fraudetur ausibus suis. Cernat praeterea bona sua proscripta poenae mox sanguinis destinandus qui fidem alterius expugnavit perversa doc
Abbreviated transcription (Latin):
semus. ut incũ qui insin ꝓĩcu
ultra quattuor m̃ses moderato¬
rib ab sederit. aduersus legos ã¬
tiquas. ⁊ diuorũ retro principũ
sciti. ꝓscriptio bonoꝵ ⁊ccusiti¬
o publicicriminis immincant.
tuc sectis p̃ceptionc̃ sest defendait

Expanded text:
semus, ut in eum, qui in sua provincia ultra quattuor menses moderatoribus adsederit adversus leges antiquas et divorum retro principum scita, proscriptio bonorum et accusatio publici criminis immineat, tuae sedis praeceptionem sese defendat
Abbreviated transcription (Latin):
traipupillos. ł uiduas. ut diutino
morbo fatigatos.⁊ debiles.impetta¬
cum fuĩt lemititis nr̃e iuditium:
memorati anullo nr̃o uidicũ cõpel¬
lantur. comititui nrõ suicoprã ficcͣ
quĩimmo intra ꝓuntiã inquilmi¬
gitor ⁊ testes uł instrum̃ta sunt ex¬
ꝑuntur uirgandi fortum atq õi
cauteli ẜuctur. nͥ t̃minos ꝓuinti¬
arum fuarũ cogantur excederc
¶t sipupilli ut uidue aliiq fortu¬
ne iniuria miscrabiles. iuditium
nr̃e serenititis oraucrint. p̃ser¬
tim srlicuius potentiã ꝑhorre¬
scunt: cogintur coꝵ aduersarñ cx¬
ammi i nr̃o fui copiã faccre udc̃mi¬

Expanded text:
tra pupillos viduas vel diutino morbo fatigatos et debiles impetratum fuerit lenitatis nostrae iudicium, memorati a nullo nostrorum iudicum compellantur comitatui nostro sui copiam facere. Quin immo intra provinciam, in qua litigator et testes vel instrumenta sunt, experiantur iurgandi fortunam atque omni cautela servetur, ne terminos provinciarum suarum cogantur excedere Quod si pupilli vel viduae aliique fortunae iniuria miserabiles iudicium nostrae serenitatis oraverint, praesertim cum alicuius potentiam perhorrescunt, cogantur eorum adversarii examini nostro sui copiam facere. C
Abbreviated transcription (Latin):
loco sesolutitrum pecuĩ oblig¬
at. sisolutiom satis nõfeccrit. ar¬
bitritu actione ⁊nilo loco po¬
test cõnucnaini inquiuenit esti¬
matio ꝙ alt̾utnius. int̃fuit suolo¬
co potuis quã meo in quo petit᷑
dentem .cõpetit frustra itq d̾¬
sideris non tecum congrecli.
s cumauctore tuo dniuruendi¬
cantem. cũte possidere contend¬
as Namfidenuntiasti ciquitib
uendidit: intelligit sibi cucti¬
onis ꝑiculum Necemm uiris dic¬
tioĩs forma incadem ꝓuintucõ¬
stitutis Ampetitore quãposses¬

Expanded text:
loco se soluturum pecuniam obligat, si solutioni satis non fecerit, arbitraria actione et in alio loco potest conveniri: in qua venit aestimatio, quod alterutrius interfuit suo loco potius quam in eo in quo petiturdentem competit. Frustra itaque desideras non tecum congredi, sed cum auctore tuo dominium vindicantem, cum te possidere contendas. Nam si denuntiasti ei qui tibi vendidit, intellegit evictionis periculum. Nec enim iurisdictionis forma in eadem provincia constitutis tam petitore quam posses
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. lco. Dies festos dies maic¬
stiti altissime dedicatos nullis
uolumus uoluptitiͫ occupari.
necullis ceactionum uexicioĩ¬
ꝑ honoribilem. de decerminuᷤ
uener̃ĩ um: ut acunctis exe¬
cutionib excusctur. nullaͣ quẽ¬
quã urguest ad monitio. nulli
fidĩ iuffionis flagitetur exacti¬
& taceat aꝑitio. aduocatio dcti¬
tescat sit idem dies acognitõib
alicnus: p̃conis hortida uox fi¬
lescat re spixerent acõtrouer¬
sus litignites. habeant fedcris ĩ¬
t̃ualla. simul adse uemiãt aduersa¬
rii nõtim̃tes. fubeat animos un¬
cania penitudo. pacta cõferant:
trans actiones loquantur. Nec
tñ hinꝰ religiosi diei otia ñ relgeantt̾.
tib detinen Nichil eodẽ die si¬
bi uendicet scena theatralis.aut
circense certam̃. aut ferarum
lacrimosa pecticula ettã nuno¬
strum ortum aut natulcmꝵ cele¬
branda solep̃nitis incideret. dif¬
ferãtin amissionẽ milicit: ꝓ¬
scriptionemq patrimonir su¬
stinebit. siquis unquã hocdie

Expanded text:
 . Dies festos, dies maiestati altissimae dedicatos nullis volumus voluptatibus occupari nec ullis exactionum vexationir honorabilem ita decernimus venerandum, ut a cunctis exsecutionibus excusetur, nulla quemquam urgueat admonitio, nulla fideiussionis flagitetur exactio, taceat apparitio, advocatio delitescat, sit idem dies a cognitionibus alienus, praeconis horrida vox silescat, respirent a controversiis litigantes, habeant foederis intervallum, ad se veniant adversarii non timentes, subeat animos vicaria paenitudo, pacta conferant, transactiones loquantur. Nec tamen haec religiosi diei otia relaxantes tibus detineri. Nihil eodem die sibi vindicet scaena theatralis aut circense certamen aut ferarum lacrimosa spectacula: etiam si in nostrum ortum aut natalem celebranda sollemnitas inciderit, differatur Amissionem militiae, proscriptionem patrimonii sustinebit, si quis umquam hoc die
Abbreviated transcription (Latin):
ti postulas: ut nonactor rei forp:
s reus actoris sequatiri: nã ubido¬
micilium habt̃ reus. ut tp̃r cõtrac¬
tus habuit licet hoc postea tran¬
stulcrit: ibitañtum cũ cõuenin¬
senfus iudicem nonfacit eum ꝗ
nulli p̃est iuiditio neq ꝙ is. sta¬
tuit. reitudicate continet aucto¬
rititem¬
destitam. ortimarie sedis dedin¬
et eeum̃ nec pͥus p̃fecti p̃torio:
aut comttis orientis: uł alt̾ius
spectabilis iudicis imploret au¬
ruum. s appellationc legib f¬
acta ad sacrũ auditorium uemi
negotio:rciforũ. accusitor seqͣt̃
Isuõ quisuam cursam siue cri¬
minalem siue cuulem sine cele¬
stioriculo inuento uocauit cx¬
amine: aut executionem. popo¬
scenit militarem: actor quidt̃
ꝓpostri negotũ accione mulc¬
ittur: reus uoͣ ꝓcõdemnatoh¬
abcat᷑: Et tribumn siue uicarũ.
cipitalem sibi ammauersiõe
subeundã cc̃ cognoscint: siut

Expanded text:
ti postulas, ut non actor rei forum, sed reus actoris sequatur: nam ubi domicilium habet reus vel tempore contractus habuit, licet hoc postea transtulerit, ibi tantum eum convenisus iudicem non facit eum, qui nulli praeest iudicio, nec quod is statuit rei iudicatae continet auctoritatemtestatam ordinariae sedis declinet examen, nec prius praefecti praetorio aut comitis orientis vel alterius spectabilis iudicis imploret auxilium, sed appellatione legibus facta ad sacrum auditorium veninegotio rei forum accusator sequatur. Is vero, qui suam causam sive criminalem sive civilem sine caelesti oraculo in vetito vocabit examine aut exsecutionem poposcerit militarem, actor quidem propositi negotii actione multetur, reus vero pro condemnato habeatur: et tribuni sive vicarii capitalem sibi animadversionem subeundam esse cognoscant, si vel
Abbreviated transcription (Latin):
s cos quistatutis in quacumq mi¬
utia connuncritisunt: uł fue¬
nint: seu dignitatem aliquã pie¬
tendunt: sine quadã fori p̃scrip¬
tione his udicib tũmpublicis
quã in pͥuatis ciusis obedire cõpel¬
li. ad quoꝵ sollicitudinc̃ ꝓfessioĩs
seu negotiationis quã p̃pt̃ militi¬
am ut dictũ est. excroent gub̾nati¬
o uidetur respiccrt itatamꝰ. ut ip̃s
ncilominus iudicib subquoꝵ ui
ris dictione militu fiuc dignits
corũ cõstitutac̃: ꝓculdubio respon
cingulo. seudignititis honore: ꝓta¬
li conamine spoliandis: Qnõ ĩꝑator¬

Expanded text:
 eos, qui statutis in quacumque militia connumerati sunt vel fuerint seu dignitatem aliquam praetendunt, sine quadam fori praescriptione his iudicibus tam in publicis quam in privatis causis oboedire compelli, ad quorum sollicitudinem professionis seu negotiationis , quam praeter militiam, ut dictum est, exercent, gubernatio videtur respicere, ita tamen, ut ipsis nihilo minus iudicibus, sub quorum iurisdictione militia seu dignitas eorum constituta est, procul dubio responditiae cingulo seu dignitatis honore pro tali conamine spoliandis. ANA
Abbreviated transcription (Latin):
siuc ineidem qiuitite degat: stuc
todicrum spatio a tudice fimen¬
do. coq adnotionem crus ꝑducc̃¬
do: ut ip̃c in locis inquib p̃ctiũ
mittens actoris intentiones cx¬
cipict Sinuõ post hutus moĩm
dultum tempus mĩmchoc ꝙ di¬
sposttum est. ficere maluit: tan¬
qͥuã lite.q: que eungentur. exdie
quopossessot adtudititium uoca¬
tus c̃adint᷑̃rupendã longitpñs p̃¬
scriptionem contestiti. iudcxut¬
pottdño. possessionis. nec posth
uuifmoĩ humanitatem sui p̃sc̃¬
ciã faciente: clictis legitimis
ꝓpõñendis. cum citare curibit:⁊
tunc incidem uoluntate.: codc̃
perminente: negotiũ fumatim¬
iu discutiens inpossesfionẽ repp
actorem mitti nõclifferct omĩa¬
legitione: absentideprtncipali

Expanded text:
dem civitate degat sive rto dierum spatio ab iudice finiendo eoque ad notionem eius perducendo, vel ipse in locis in quibus praedium mittens actoris intentiones excipiat. Si vero post huiusmodi dultum tempus minime hoc, quod dispositum est, facere maluerit: tanquam lite, quae ei ingeritur, ex eo die, quo possessor ad judicium vocatus est ad interrumpendam longi temporis praescriptionem, contestata: judex, utpote domino possessionis nec post huiusmodi humanitatem sui praesentiam faciente, edictis legitimis proponendis eum citare curabit et tunc in eadem voluntate eo permanente negotium summatim discutiens in possessionem rerum actorem mitti non differet, omni adlegatione absenti de principali
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitis uos adquiesccit de¬
bere rci excõsẽsu urõ iudicite
cum⁊ ꝓcuritor iuidicandi potes¬
tatem intercerts habeat per¬
sonas. ⁊uos incongrirũ cũ et̃
uobis iudicem scie̾ntes tam̃ au¬
dicntiam cius elegistis. ꝙ ⁊tnali¬
is similib tuditus tam mnaccio¬
nem ꝓponentis. quã mexceptio¬
nem opponentis ꝑsona locum

Expanded text:
ntellegitis vos adquiescere debere rei ex consensu vestro iudicatae, cum et procurator iudicandi potestatem inter certas habeat personas, et vos incongruum eum esse vobis iudicem scientes tamen audientiam eius elegistis. Quod et in aliis similibus iudiciis tam in actionem proponentis quam in exceptionem opponentis persona loc
Abbreviated transcription (Latin):
cõquiescant in his tñz e mãcipã¬
cti ⁊ manumittendi. cunctilicen¬
trã hrbeant. ⁊ suꝑhis acta nõ phi¬
beanti¬
moneantur: ut inquestionib li¬
tromim.⁊ maximeis auroqꝵ. nul¬
lum quadragesimeͭ nocuenerabi¬
lem pascilemꝰ dic̃. extim̃̃ excipi¬
endum. nediffecatur sccuͣtoꝵ ꝓ
ditio confilioꝵ. queꝑlatro Nũ
torm̃ti querenda c̃. cũ ficilimei

Expanded text:
conquiescant. In his tamen emancipandi et manumittendi cuncti licentiam habeant, et super his acta non prohibeantmoneantur, ut in quaestionibus latronum et maxime isaurorum nullum quadragesimae nec venerabilem pascharum diem existiment excipiendum, ne differatur sceleratorum proditio consiliorum, quae per latronum tormenta quaerenda est, cum facillime in
Abbreviated transcription (Latin):
statiint᷑ miuitares uiros. uł pͥ¬
uitũ actorẽ mrcũ militarem.
ctiã ciuiltum questionũ aũdi¬
endi concedimus facultatem
cium indeatur: constetq mili¬
tarem reum:nisi a fuo iudice
nec exmiberi ponse: noc sunculpo
fuerit. coherteri:¬
merartum cẽ ꝑspicimus. cos ꝗ
ꝓfessiones aliquas scu negotia¬
tiones excrocre noscuntur: iu¬
dicũad qͦserꝑdẽ. ꝓfessionuo scune¬
gotitionum cura ꝑtinct. iuris¬
dictiontm ⁊ p̃ceptiones declim¬
re conari Quappt̃ iubcinus hiuiꝰ¬
modi omib neccutus libet mili¬
cre. scu cinguli. uł dignititis p̃ro¬
gituum inhacparte subpetere.

Expanded text:
stati inter militares viros vel privato actore in reum militarem etiam civilium quaestionum audiendi concedimus facultatem, tium videatur constetque militarem reum nisi a suo iudice nec exhiberi posse nec, si in culpa fuerit, coercerimerarium esse perspicimus eos, qui professiones aliquas seu negotiationes exercere noscuntur, iudicum, ad quos earundem professionum seu negotiationum cura pertinet, iurisdictionem et praeceptiones declinare conari. Quapropter iubemus huiusmodi hominibus nec cuiuslibet militiae seu cinguli vel dignitatis praerogativam in ha
Abbreviated transcription (Latin):
creditore posecbas: argentũ ut
um̃ta: ut auas species utriũ¬
q cõsen estimãtas accepisti: da¬
to auro pignori: uc̃et uitrau¬
nã centestinã ufirras stipulan¬
ti spopondisti: tam̃sors que
gitima tantum recte petitur:
necquiqquã tibi ꝓdcfse potest:
disti ꝓponis. quomintus hiuuᷤ
quantitatis solutioni pareas:
trofocertũ auri põdus. itẽq
numeratĩ pecumam mutuo
dẽcdifse. ut rome solueretir. p̃

Expanded text:
creditore poscebas, argentum vel iumenta vel alias species utriusque consensu aestimatas accepisti, dato auro pignori, licet ultra unam centesimam usuras stipulanti spopondisti, tamen sors, qgitima tantum recte petitur. nec quicquam tibi prodesse potest, dedisti proponis, quominus huius quantitatis solutioni pareas. tropho certum auri pondus itemque numeratam pecuniam mutuo dedisse, ut Romae solveretur, p
Abbreviated transcription (Latin):
pulatus es: filsa mutuedate
quantitatis dem istratio p¬
missa: cũ obligationis ñ de fc¬
cerit substiti:. quominus
usq admodũ placitum isu¬
re pofant exiginchil nocti fi
uõ citiauinculũ stipiuationis
tantum mutuã pecumã datã
scͥptumẽ ⁊ erus p̃stari fenus
cõu̾crt simulatis ꝓinfectis
habͣttis. huur madi p̾lacitum
nichil dep̃co letm mcͨtauit

Expanded text:
pulatus es, falsa mutuae datae quantitatis demonstratio praemissa, cum obligationis non defecerat substantia, quominus usque ad modum placitum usurae possint exigi, nihil nocet. Si vero citra vinculum stipulationis tantum mutuam pecuniam datam conscriptum est et eius praestari fenus convenit, simulatis pro infectis habitis huiusmodi placitum nihil de praecedenti mutavit
Abbreviated transcription (Latin):
pos ses siomĩedixerit neccẽ eũ hr̃e desua
substãtia fu̾dos t̃ dẽre. tãtũredditũ
inferrt ualẽtes. quãtũ indõatiõẽ po¬
suerit. intalib tñ agri. quinec omĩ¬
bus quos ht̃ ĩpos ses sicẽ ante ponũ¬
t᷑. necde̾teiõres ꝯmĩbus sĩt. st status

Expanded text:
possessionum edixerit, necesse habere de sua substantia fundos tradere tantum reditum inferre valentes, quantum in donatione posuerit, in talibus tamen agris, qui nec omnibus quos habet in possessione anteponuntur nec deteriores omnibus sunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
tats faciat doãtionc̃ siũbessi siue
sine quar te. siũ quante cũq ł enã to¬
tius. sinõd̾ iofficiosis doatiõib rati
tio adħ d̾clamau̾t. coartari dõator̃ẽ
legis nr̃e auctoĩtaete t̃atũ quatum
doãuñt p̃rare: obẜuatõe et hic monu

Expanded text:
tionem, sive bessis sive sive quartae sive quantaecumque vel etiam totius, si non de inofficiosis donationibus ratio ad hoc reclamaverit, coartari donatorem legis nostrae auctoritate tantum quantum donavit praestare: observatione et hic monu
Abbreviated transcription (Latin):
Uicanori ⁊ papiamane. Siut
allegitis. mat urã. ad excludendã
moffitiosi querelã: pene uniũ¬
sas facultites sins dum ageret
ireb humanis: fictis don̾atio¬
nib:stue inquos dã liberos. siue
incxtraneꝗs: exausit: acposteaudᷤ
exdiab untus fecit heredes: eas¬
q legatis uł fidĩ cominifsis exin¬
anlre gestuũt: nõmiuna uyxta
formam. suꝑ moffitioso testam̃¬

Expanded text:
ianae. Si, ut adlegatis, mater vestra ad deludendam inofficiosi querellam paene universas facultates suas, dum ageret in rebus humanis, factis donationibus sive in quosdam liberos sive in extraneos exhausit ac postea vos ex duabus unciis fecit heredes easque legatis et fideicommissis exinanire gestivit, non iniuria iuxta formam super inofficioso testam
Abbreviated transcription (Latin):
uertende questionis moffin¬
osi causa: patrimoniũ suũ don. ti¬
onib inunum filiũ contis
bansisse. tu maduersus coꝵ cogi¬
tationes. quicõsilus sumnũuo
dicur⁊ antictrate cõtendũt:
ꝗ actiones filioiũ exauitunt :
aditum quere le tatiode poscat.
cdanitum ẽ: Grationẽ quar¬
te : ad instar moffitiosi testam̃¬
ti comucti di minuitur: Nã ꝙu¬

Expanded text:
rvertendae quaestionis inofficiosi causa patrimonium suum donationibus in unum filium collatis exhausisse, cum adversus eorum cogitationes, qui consiliis supremum iudicium anticipare contendunt et actiones filiorum exhauriunt, aditum querellae ratio deposcat, quod donatum est pro ratione quartae ad instar inofficiosi testamenti convicti deminuetur. Nam qu
Abbreviated transcription (Latin):
tulos. ł etiã confindendi ucli nõ
solũ cis ad quoꝵ p̃cuditiũ tale
aliꝗd contra sas contraq legem
cõmittitur: sedoĩb̾ tr̃ liberis q̃
sationc criminis. licentĩ mini¬
stramus decernentes tudices:
coꝵq offitia tricgus libris au¬
ri mulctari: fitalem accufitio¬
nẽ ł admittant. ł deposttã scri¬
bi concedant uneminiliceat siñ udici¬

Expanded text:
 etiam conscindendi vela non solum eis, ad quorum praeiudicium tale aliquid contra fas contraque leges committitur, sed omnibus tam liberis quam satione criminis licentiam ministramus, decernentes iudices eorumque officia tricenis libris auri multari, si talem accusationem vel admittant vel depositam scribi concedant
Abbreviated transcription (Latin):
lurimos in iustarum desperitio¬
ne ciusarũ. potentium ectulos.
⁊dtrissimc pͥuilegi dignitatis
his aquib inius uocintur anc¬
infraudẽ legũ. aduersiriorũq t̃¬
rorẽ his nominib abutintur
⁊titulis: qui huius moĩ dolosci¬
entes comuent. ał ficie̾ndi fũt
publice sententie not ꝙ sinul¬
lũ inbac parte cõscirsũ p̃buer¬
int: ut libelli aut tituli corũ
nominib ł cdib atfigantur.
aliems: ei tenus incos quifoce¬
rint. uindicctur ut ał fectiptũ¬
bo. perpctiris inctillorũ fuppli¬
tur lite pulsatus. cũ ipẽ nti
sit possessor. ⁊uiris. ⁊titulum
inlate sollẽpnit᷑ pulfitionis ce¬
cepent cõtradictorus libellis
aut titulis. nom̃ altertus credi¬
derit ingerendũ: curs pofseffio¬
nis aut cause: quã sub hac fraude
aut rełinere: aut ͤ iutare tep̃ta¬
uit. amifsione mustetus nec re¬
petende actionis: ctũ fici ꝓbabi¬
lis negotũ mẽniti suffragantir:
habeit facultitem: cos line ꝗ

Expanded text:
lurimos iniustarum desperatione causarum potentium titulos et clarissimae privilegia dignitatis his, a quibus in ius vocanturin fraudem legum adversariorumque terrorem his nominibus abutantur et titulis, qui huiusmodi dolo scientes conivent, adficiendi sunt publicae sententiae nota. Quod si nullum in hac parte consensum praebuerint, ut libelli aut tituli eorum nominibus aedibus adfigantur alienis, eatenus in eos qui fecerint vindicetur, ut adfecti plumbo perpetuis metallorum supplitur lite pulsatus, cum ipse et rei sit possessor et iuris et titulum inlatae sollemniter pulsationis exceperit, contradictoriis libellis aut titulis alterius nomen crediderit inserendum, eius possessionis aut causae, quam sub hac fraude aut retinere aut evitare temptaverit, amissione multetur nec repetendae actionis, etiamsi ei probabilis negotii merita suffragantur, habeat facultatem. Eos sane,
Abbreviated transcription (Latin):
suspendert: ꝑtitulũ audeit fie
p̃ceptionc tudici cõpetentis reb
alienis iponere. quas quocũq
modo . quilis cũq ꝑsoma poffide¬
at: licet nondñs licet intustus
possessor. ł temeranus t̃uisor. qui
poffidet doccitin cũ aut quiboe
faiccit ausus fuitꝰ sipleeuis. c̃.
ultimo subdi supplitio. filaris¬
ꝓscribend um deportantũq nõ
solũ ciuitate romaina: sedetũ lad̃¬
tite pͥuꝰr enscmnus: cxecutorẽq
huius logis õs iudices cẽ oportet:¬

Expanded text:
suspendere vel titulum audeat sine praeceptione iudicis competentis rebus alienis imponere, quas quocumque modo qualiscumque persona possideat, licet non dominus, licet iniustus possessor ac temerarius invasor qui possidet doceatur. Eum autem, qui hoc facere ausus fuerit, si plebeius est, ultimo subdi supplicio, si clarisproscribendum deportandumque non solum civitate Romana, sed etiam libertate privari censemus, exsecutoresque huius legis o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓunturũ custodes. ⁊ contẽpte rei
uinco seccitt. scalicet ut in ⁊cto¬
res seu ꝓcuritore infubfidu nc¬
gotiorũ uł usurpatos gra uł red¬
cp̃tos scĩ sententia uindĩcarent
quare cũ int̃sit guntuerse om̃iũ
⁊p̃cipue tenuiorũ. quisepe iop¬
ortuns potentium interceffior̃¬
b oppͥmuntur. Intlitigatores
audicnttam tuã inꝑtiri debebi.
necinctuas nep̃iudices clarifsimi
utris cũdiuus cladius hucus reirec

Expanded text:
odes et contemptae rei vindices fecerit, scilicet ut in actores seu procuratores in subsidia negotiorum vel usurpatos gratia vel redemptos severa sententia vindicarent. Quare cum intersit et universe omnium et praecipue tenuiorum, qui saepe importunis potentium intercessionibus opprimuntur, inter litigatores audientiam tuam impertire debebis: nec metuas, ne praeiudices clarissimis viris, cum divus Claudius huius rei rec
Abbreviated transcription (Latin):
cius uerc̃cundiã oncrar: quã
ullã exestimationis maculam
indctur aspergere. ⁊ em̃ cum nõ
sedadpostulatũ patromi. int̃¬
locutione iudicis respõsũfit.
nequaquã hoc infantiã irrogat
d̾. nNondamnatos quidem
dũtreit inniric: sedpactos.
quoq: perpetuum infunat
eclictum ucrũ pactos eos de¬
mirm: quiullos aduer sane¬

Expanded text:
tius verecundiam onerare quam ullam existimationis maculam videtur adspergere. etenim cum non sed ad postulatum patroni interlocutione iudicis responsum sit, nequaquam hoc infamiam inrogat. Non damnatos quidem dumtaxat iniuriae, sed pactos quoque perpetuum infamat edictum. verum pactos eos demum, qui ullos adversar
Abbreviated transcription (Latin):
d.ã. Site expilisse heredi¬
tatẽ sententia: p̃fid idis con
inrogatae̾. furti imꝓbionᷤ
infamiã euitasti.
filios increpans scripsit: infi¬
mes quidẽ filios uire nõfaci¬
unt. sed aput bonos. ⁊ graues.
opinones eius quipitri dis¬
plicuit onerant.
op̃. nullã cxistrmationis
infamiã auunculus tuus ꝑ¬
tmescat. ictib fursttũ fubiec¬
tus: obcrim̃ h abita questioẽ
fisententia nõp̃cesfit. ignomi¬
me maculã inrogans.
d̾.ã. D ecreto ãpliffimiordi¬
nis. luctu feminarũ diminu¬
to: tristrior habttus. ceteriq
h̾mõi gniͣs infignia. mulierib
remittuntur. nõ etiã intratẽ¬
pus quo ei lugere miritum.¬
mpns moris eͦst: matrinoniũ
cõtribere ꝑmitt̾itur. cũ ctrim
siruptus alus intriboc tẽpũ
secutac̃ tã caquã is quisciens

Expanded text:
. Si te expilasse hereditatem sententia praesidis consinrogata est, furti improbioris infamiam evitasti.filios increpans scripsit, infames quidem filios iure non faciunt, sed apud bonos et graves opinionem eius, qui patri displicuit, onerant.o. Nullam existimationis infamiam avunculus tuus pertimescat, ictibus fustium subiectus ob crimen habita quaestione, si sententia non praecessit ignominiae maculam inrogans.ae. Decreto amplissimi ordinis luctu feminarum deminuto tristior habitus ceteraque hoc genus insignia mulieribus remittuntur, non etiam intra tempus, quo lugere maritum moris est, matrimonium contrahere permittitur, cum etiam, si nuptias alias intra hoc tempus secuta est, tam ea quam is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ĩ. iSeruũ commiñe nõcon¬
senticatib coheredib s perro¬
rẽ ad eũ quipoffidet ꝑtinert c̃¬
dentib tenc̃ns: cũomis ueruᷤ
titulus defitat: suũ nonfici
al s meo portiones heredit¬
ius adsignatis. penes singu¬
los succtssores remanert. ma
aduersus singulõs actio phe
reditintis postionil creditoĩ
parati mutari nõpofsit. tam̃
adexhibendã fidẽ his que con¬
uenerant: stipulatiomis ⁊ui¬
ris adhidito remectio: quipla¬
cttũ exceit in gueri potest
Cũ ⁊ hoc omisso sñ conirinũ
uerbis conuemii potuifset.

Expanded text:
onsentientibus coheredibus, sed per errorem ad eum qui possidet pertinere credentibus tenens, cum omnis verus titulus deficiat, suum non facit, sed in eo portiones hereditarias adsignatas penes singulos successores remanere maniadversus singulos actio pro hereditariis portionibus creditori parata mutari non possit, tamen ad exhibendam fidem his quae convenerant, stipulationis et iuris adhibito remedio, qui placitum excedit, urgueri potest, cum et hoc omisso, si non contrarium verbis conveniri potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
cãdẽ n tm̃mõdo morte usu usu fruc¬
lodufũ fructũ quẽ sibi aliqg
ad quisiuit. hunc habeit cũ
iuit. intictũ Cum multe
innumcribiles ciuse rebĩ¬
cidunt mortalib ꝑquas hocs
iugit detincit ꝙ babetit. non

Expanded text:
cadere, nisi tantummodo morte usufrucsed usum fructum, quem sibi aliquis adquisivit, hunc habeat, dum vivit, intactum, cum multae et innumerabiles causae rebus incidunt mortalibus, per quas homines iugiter deti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊spctialẽ niturã sorcita esth¬
abitacio postci aut̃ sipoffitis
cui habitatio legataest. eandẽ
locare: uł dñiũ fibiũendicare:
auctorũ iurgrãdecidentes:cõ¬
pendioso responso:omẽm hu¬
ius modi dubitationẽ reseca¬
mus ⁊ siquidẽ babitationem
reliquerit: adhumaniorẽ re¬
dclmare senttntiam nobis irtsũ
est. ⁊arrelegatario etum loc̾iti¬

Expanded text:
specialem naturam sortita est habitatio, postea autem si possit is cui habitatio legata est eandem locare vel dominium sibi vindicare, auctorum iurgium decidentes compendioso responso omnem huiusmodi dubitationem resecamus. Et si quidem habitationem reliquerit, ad humaniorem declinare sententiam nobis visum est et dare legatario etiam locati
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. añt. ꝑ pprtrituo ufus fruc¬
tus legatus c̃. defuncto eo nchil
aqͣꝑtinet. cũmorte eius cui lega¬
do ad quisitus. ad ꝓpͥctatẽ regredi
solci ufufructuano aut̃ suꝑsti¬
te. licet cdominus ꝓpͥctatis reb
hunains cxinater iusutendi
frucndi nõtolutur.

Expanded text:
ano. Si patri tuo usus fructus legatus est, defuncto eo nihil ad te pertinet, cum morte eius, cui fuerado adquisitus, ad proprietatem regredi solet. Vsufructuario autem superstite licet dominus proprietatis rebus humanis eximatur, ius utendi fruendi n
Abbreviated transcription (Latin):
liquerit: cumꝰ mimic fubuu¬
nõc usu fructus addito. intu.¬
lumus: ut nõ añ cellat usũ fruc¬
tũ. nec dominiũ habitatiom
speret legatirtus infispetul¬

Expanded text:
liquerit, cum et nimiae subtinomine usus fructus addito. In tanlumus, ut non antecellat usum fructum nec dominium habitationis speret legatarius, nisi speciali
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.aã. Nullo iusto titulo p̃ceden¬
te poffidentes. tano uins quere¬
re prabet Am̃ũ. Idcirco cũ cti¬
ã usucapio cesset indẽtio dñii nõ
absimutur: unde hoccasu postlimi¬
mo reuerso citra benesitiũ
acułe Y onis rescusorie cdirecta
ꝑmanet integrauendicatio.

Expanded text:
ano. Nullo iusto titulo praecedente possidentes ratio iuris quaerere prohibet dominium. idcirco cum etiam usucapio cesset, intentio dominii non absumitur: unde hoc casu postliminio reverso citra beneficium actionis rescissoriae directa permanet integra vindicatio.
Abbreviated transcription (Latin):
suhlatis partem tintum accepisti refi¬
duam uendicare uł condicere. ⁊ actioẽ
fuiti aput presidem agere potes:
ta scientes susceperũt. ñtintũ dc
susceptis cõuenire. sedctiã penali
fuiti actione potes
d̾.aa. F urti actione: minime tene¬
ri succofsores ignotare: nõdebucras:d
instrum̃tis aut ablatis. inrem actiõe:
tenentem conuerci potes.

Expanded text:
sublatis partem tantum accepisti, residuam vindicare vel condicere et actione furti apud praesidem agere potes. ta scientes susceperint, non tantum de susceptis convenire, sed etiam poenali furti actione potesae. Furti actione minime teneri successores ignorare non debueras. de instrumentis autem ablatis in rem actione tenentem convenire potes.
Abbreviated transcription (Latin):
recurritur: ꝓͥrĩdubitar relicta
cũ ⁊ inlẽges respeximus que ui¬
stis dispositionib cestatorũ oĩ¬
modo hes obedirt conpellunt cti
sic strictiꝰs causã cxgunt ut ettã
amittẽ lucrũ brditatis sinocrat̃
cos quił estatorib sius mintme
paruerut Cõminiad̾legatis ⁊ fidĩ cõmisis

Expanded text:
ropria et indubitata relicta? cum et in leges respeximus, quae iustis dispositionibus testatorum omnimodo heredes oboedire compellunt et sic strictius causam exigunt, ut etiam amittere lucrum hereditatis sanciant eos, qui testatoribus suis minime paruer
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ restitutioĩs p̃mortẽ honeris
uitam suã reliquerit. nos huĩ¬
moĩ sensum mĩto miriti ple¬
nissimũ eidonamnus euentum
ut siqiuis ħdispofuerit nontin¬
tum filul ħedem institutionẽs
s⁊ ⁊̃ filiam ł abtnitio nepotem
titem. ⁊ca restitutioĩs p̾obitũ
grauamim subiugauit ñ alit̃
hoc senfisse indeatur. nͥhi quir¬
stitor alicnas successiones ꝓͥi¬
fuũ asicris pat̾nis remisut. ⁊p̃¬
ei testim̃to cõdito cũ p̃tũt nuil¬
lo ei penitus telicto alus ħedi¬
b dͣclictis Ipsũ aũ quẽ neq hc¬
dẽ neq exhdatũ fecit. fidĩ cõmi¬
so p̃gͣutt querebatur siuti¬
cotagͥ antiqua ctubititioẽ ha¬
biti suꝑhoc cxplosa: nob̃ inħ
cxfu placuit. ut emancipatus
ut pote imuru apatre affec¬
tus nõconpellat᷑ fidĩ coninis¬
sũ a sua ꝑsona relictũ prãseꝙ¬

Expanded text:
 restitutionis post mortem oneri svitam reliquerit: nos huiusmodi sensum merito mirati plenissimum ei donamus eventum, ut, si quis haec disposuerit, non tantum filium heredem instituens , sed etiam filiam, vel ab initio nepotem itutionis post obitum gravamini subiugaverit, non aliter hoc sensisse videatur, nisi hi qui rstator alienas successiones suum a sacris paternis remisit et postea testamento condito eum praeteriit nullo ei penitus relicto, aliis heredibus derelictis, ipsum autem, quem neque heredem neque exheredatum fecit, fideicommisso praegravavit. Quaerebatur, si utiTota igitur antiqua dubietate super hoc explosa nobis in hoc casu placuit, ut emancipatus utpote iniuria a patre adflictus non compellatur fideicommissum a sua persona relictum prae
Abbreviated transcription (Latin):
cticationis ł sinẽ dimodo aliooꝵq
gñm legatorũ subtilitaitẽ ꝓam
mo admitteret. quã postĩtis ob¬
tums ritionib ufa nec facile su¬
scepit nec inextricabiles cirtui¬
tus laudruit: quis in rẽ miffi¬
oĩs scrupuloss utatur ãbagib
rectius gͥ eẽ censemus inremqđ
missionc̃ penttus aboleri oĩ b
uõ tamlegatarũs quã fidĩ cõmi¬
sãrus unã naturã imponẽ¬

Expanded text:
odo aliorumque generum legatorum subtilitatem prono animo admittet, quam posteritas optimis rationibus usa nec facile suscepit nec inextricabiles circuitus laudavit? quis in rem missionis scrupulosis utatur ambagibus? Rectius igitur esse censemus in rem quidem missionem penitus aboleri, omnibus vero tam legatariis quam fideicommissariis unam naturam impone
Abbreviated transcription (Latin):
stulat ut pãpliores hoies ꝑstc¬
tiffima ueritas reuclctur cum
aũt is quialiquid exuoluntate
defuc̃ti lucratut ⁊intxime ipse
ħes cui summa auctoritas totĩ
caust coniniffaẽ dicere conpelli¬

Expanded text:
stulat, ut per ampliores homines perfectissima veritas reveletur. Cum autem is, qui quid ex voluntate defuncti lucratur, et maxime ipse heres, cui summa auctoritas totius causae commissa est, dicere compelli
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ fidĩ coninissarius cxpe¬
tat. oĩmodo exactiomi fidĩ cõmi¬
si subucere: ⁊cũ adfitis fictio¬
nem cõpelli eũꝑẽ sibi iũdex ⁊ tt¬
stis imienitim cunis religio et
fides ad fidĩ comnissario clectaẽ
nulliss cestib nulliss q aliĩs ad¬
uenticis ꝓbationib requisitis:¬

Expanded text:
maiorem fideicommissarius expetat, omnimodo exactioni fideicommissi subiacere et eum ad satisfacti onem compelli, cum ipse sibi iudex et testis invenitur, cuius religio et fides a fideicommissario electa est, nullis testibus nullisque aliis adventiciis probationibus requisitis
Abbreviated transcription (Latin):
quamleges nr̃e. ⁊ publica discipli¬
na ⁊ ipsorum monachorum nom̃
cxposcit studiosse unus quisq tã
monachus quamcuis lbet alteni¬
us ꝓfessionis retineat. ⁊ perpetuo
obseruale procuret
T. Quis quis cmfis muitie fue
stipendus expletisq offitns. siue
munerib quecuicũq conditioni
aut consuetudine ut exiege debẽ¬
tur atit consortium secontulerit
cłicoꝵ:. ⁊inter ministros uere ort¬
hodoxe fidĩ malint. ⁊ elegerit num¬
erari. nullius ꝓrsus sententie acer¬
bitate reuocetu: Nec adĩ templis ꝗ¬
bus seconsecrauit inoportums intẽ¬
tionib abstrabatin set idem beatis¬
simis ministertis securus ꝑmaneat.
⁊ quietꝰ ad q̃ pꝰlongi laboris lassitu¬
dinem obrelique uite requiem consi¬
lio meliore ꝓtractus: his actionibus
sique ccͣeum eiusq patrimonium le¬
gitima intentionȩ conpetũt: ꝓuirs
ordine responsuru̾ exceptis prum pi¬
larib. quos p̃ceptis tuiculmins ⁊ pu

Expanded text:
quam leges nostrae et publica disciplina et ipsorum monachorum nomen exposcit, studiose unusquisque tam monachus quam cuiuslibet alterius professionis retineat et perpetuo observare procuret. Quisquis emensis militiae suae stipendiis expletisque officiis sive muneribus, quae cuicumque condicioni aut consuetudine vel lege debebat, ad consortium se contulerit clericorum et inter ministros verae orthodoxae fidei maluerit et elegerit numerari, nullius prorsus sententiae acerbitate revocetur nec a dei templis quibus se consecravit inopportunis intentionibus abstrahatur, sed isdem beatissimis ministeriis securus permaneat et quietus, ad quae post longi laboris lassitudinem ob reliquiae vitae requiem consilio meliore protractus est: his actionibus, si quae contra eum eiusque patrimonium legitima intentione competunt, pro iuris ordine responsurus: exceptis primipilaribus, quos praeceptis tui culminis et pu
Abbreviated transcription (Latin):
d̃. Nuiulicere decernimus fiue testa¬
m̃to hẽs sit institutus siue ab intesta¬
to fuccedat seu fidei comissarius: i le¬
gatarius inuematur: dispositiones
pis testatoris infringere ut impba
mente uiolare asserendo incertũ cẽ
legatum uł fidĩ conmissum: ꝙ redẽp̃¬
tiom relinquitur captiuoꝵ. s mo¬
dis omĩbus exactum ꝓuoluntate
testatoris: pie rei negotium ꝓficere .
⁊ siquidem testator significauĩt. ꝑ
quẽ desiderat redẽptionem fieri cap¬
tiuoꝵ is quispetalit designatus ẽ:
legati seu fidĩ conmissi habeat exi¬
gendi licentiam.. ꝓꝓfua scienta uo¬
tum adimpleat testatoris. Sinaũt
ꝑsona nondesignata testator ab solu
te tm̃ modo summã legati ut fidĩ cõ¬
missi taxauĩt. que debeat memora¬
te cause ꝓficere: uirreuerentissim
ep̃s illius cuntatis exqua testator
oñtur. hãt facultatem exigendi qd̾
huius reigrã fuãt derelictum pium
defuncti ꝓposfitum: sine ulla cuncta¬
tione: ut conuenit impleturus: cũ

Expanded text:
. Nulli licere decernimus, si testamento heres sit institutus seu ab intestato succedat seu fideicommissarius vel legatarius inveniatur, dispositionem pii testatoris infringere vel improba mente violare, adserendo incertum esse legatum vel fideicommissum, quod redemptioni relinquitur captivorum, sed modis omnibus exactum pro voluntate testatoris piae rei negotio proficere. Et si quidem testator significaverit, per quem desiderat redemptionem fieri captivorum, is qui specialiter designatus est legati seu fideicommissi habeat exigendi licentiam et pro sua conscientia votum adimpleat testatoris. Sin autem persona non designata testator absolute tantummodo summam legati vel fideicommissi taxaverit, quae debeat memoratae causae proficere, vir reverentissimus episcopus illius civitatis, ex qua testator oritur, habeat facultatem exigendi, quod huius rei gratia fuerit derelictum, pium defuncti propositum sine ulla cunctatione ut convenit impleturus. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
dem . a. iam quide pride
mancipium dequo suplicas
conparasse te dicis: s si cogitaue¬
ris fisci mei rem usucapiꝰ non poᷤᷤ¬
se respondere te accionib fiscimei
intellrgis nec alias posse ꝓprie¬
tatem optinere quam sinon exã¬
eilla fiscalinatum fuise cõstiteriti
um sciend antiocus tenuit. inten¬
nonemtuã contra successorem
eius licet boñafide possidet. ꝓpt̃
inłtu iunũ usucãpio non ab sufit̾
ta differẽtiã rerum mancipi et nemanci
lantia: ex iure quĩritum. nomẽ
et sustantiãsustulit: et cõmun̾e
ex ceptiones mõiloco ualeãt. ide
eui continentes ꝓlixitate. satis in¬
urile ẽ usucapionẽ initalicis quidẽ
solis reb admitẽ. in ꝓuintialib
aũt reclad̾e S ⁊ ⁊ si quis res
alienas italicas. tm̃ bona fide pos¬
sidebat. ꝑ bienuum miseri rerũ
dm̃ excludebant ⁊ nullus eis ad
cas reẜuabat᷑ regressus que ⁊ ne¬
seiẽtib dominis pro cedebant.
quonichil inhumanius erat:¬

Expanded text:
erus . Iam pridem quidem mancipium, de quo supplicas, comparasse te dicis: sed si cogitaveris fisci mei rem usucapi non posse, respondere te actionibus fisci mei intellegis nec alias posse proprietatem obtinere, quam si non ex ancilla fiscali natum fuisse constiterit. um sciens antiochus tenuit, intentionem tuam contra successorem eius, licet bona fide possidet, propter initii vitium usucapio non absumpsit. ta differentia rerum mancipi et nec manclantia ex iure quiritum nomen et substantiam sustulerit et communes exceptiones in omni loco valeant, id est aevi continentes prolixitatem, satis inutile est usucapionem in italicis quidem solis rebus admittere, in provincialibus autem recludere. Sed et si quis res alienas, italicas tamen, bona fide possidebat per biennium, miseri rerum domini excludebantur et nullus eis ad eas reservabatur regressus. Quae et nescientibus dominis procedebant: quo nihil inhumanius era
Abbreviated transcription (Latin):
ditare quod alienum fuit. dnĩs¬
nii intentio ullo lõgi temporis
spatio absumitur
orp .a. Qui ex condictio poᷤ¬
sidet: quamuis corpõralit tene¬
at: nontam sibi seddomino reicre¬
dit possidere neq eñi colõno uł
cõtuctori p̃dioꝵ. longe possessi¬
oĩs p̃scripno queritur:¬

Expanded text:
ditate, quod alienum fuit, domini intentio ullo longi temporis spatio absumitur . Qui ex conducto possidet, quamvis corporaliter teneat, non tamen sibi, sed domino rei creditur possidere. Neque enim colono vel conductori praediorum longae possessionis praescriptio quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
non raptorem uirginis insumma ꝗ¬
cit. ⁊gaudio conmuni persequatur ĩ¬
stantius: nullam accipiat requiem
iunculoꝵ: ꝗ uescere sepultos: quadã
sceleris immanitate nonsinit: paci

Expanded text:
non raptorem in summa quiete et gaudio communi persequatur instantius? Nullam accipiat requiem vinculorum, qui quiescere sepultos quadam sceleris immanitate non sivit; pati
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Etũ tutorib uł curitoĩ¬
b diestrahentibus: łalris cõtrih¬
entib. minores tĩrestitui reb
ꝓpͥis. quãtutorũ uł curitorum
dam sequi nullo eis p̃iuditioꝵ¬

Expanded text:
. Etiam tutoribus vel curatoribus distrahentibus vel alias contrahentibus minores tam restitui rebus propriis quam tutorum vel curatorum damna sequi, nullo eis praeiudicio