comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aliquis alicunt ꝓtirrem̃ se assyit licet madeatum non habeat
si p̃simat᷑ hre nichiloꝰ ad agend et desfendend̃ admuctit᷑ E
cretor quoꝵ Rei licz relcuatus non sit ac eciam quil ixͣuento
deffender uult sansdare eciã Rem Ratam dñ hĩluꝵ et de Indici
soluẽdo ut possit si actor cest et in p̾ncipali negocio age̾ et in causa
Recomiẽtiorib defendere si fuut̃ oportiud Alicgn sibi achio deucgat᷑
atisdacio gotũt Rei Releuati ab one̾ sausaãd̃

Expanded text:
m non habeat set presumatur habere, nichilominus ad agendum et defendendum admittatur. Si curator quoque rei, licet relevatus non sit, ac etiam quilibet extraneus defendere vult, satisdare debet et rem ratam dominum habiturum et de iudicato solvendo, ut possit — si actor est — et in principali negocio agere et in causa reconvencionis defendere si fuerit oportunum. alioquin sibi actio denegatur. b. Satisdacio procuratoris rei
Abbreviated transcription (Latin):
michi notario infra scuplos scipulãti noiẽ et uice dor nm
arbi  et cuiisl eorũ in solid stare et parere ac integra¬
lũ obedire ⁊ non gtra uenire in aliquo de Iure uel de facto
polemntate sinata uel non synata ꝑtibus pñtibus ueluor
padtibus dum tamẽ citatis Ilĩms sub pena E marchaꝵ¬

Expanded text:
mihi notario infrascripto stipulanti nomine et vice dictorum arbitrorum et cuiuslibet eorum in solidum — stare et parere ac integraliter obedire, et non convenire de aliquo de iure et de facto solempnitate seruata uel non seruata partibus presentibus uel non presentibus dummodo citatis legitime sub pena centum marca
Abbreviated transcription (Latin):
onad due sut̃ su bscãtia luit seu facti de quo ꝙpinait
cum non possunt arbitu seue arbitratores coguqle
insi de hus que in quiisso fueruit nciãta  uiio de hub
Ut de scentem aliquid annotẽtur
ꝑsone indicis uel arbita qui sinãm̃ debet feces ꝓtetede quia
siuã d ferri a Indice pro tribunali sede̾te debet semt
nots de sessione Indies facere mẽcionẽ ut in seluat
infrasiptis anuigtabo Iem sentẽtia diffimtiũa fatr dbet
in scrtit de hoc etiam sm qd inferius stp̃ sero faciat

Expanded text:
omnia que sunt de substancia litis seu facti de quo conpromittitur, cum non possint arbitri seu arbitratores cognoscere nisi de hiis que in conpromisso fuerint nominata. L. Viso de his ntenciis aliquid annotetur. personam iudicis vel arbitri qui sentenciam debet ferre. Preterea, quia sentencia ferri debet iudice pro tribunali sedente, semper debet notarius de sessione iudicis facere mencionem, ut in formis infrascriptis notabo. Item, quia sentencia debet ferri in s
Abbreviated transcription (Latin):
reprobanda uĩõ scribunt eñ dictum p̾um lestis totalit̃ postinod
Seste et ita si platur acticulus ꝑ omes testes pleuarie non
ueiciaq dicit concordat cum aluis nichil ualet ita leuet ro¬
mana curia reprobans illum modum/ sũt quedam alie
producẽtꝭ et si respondet ꝙ actiuer querit᷑ in quo gradu
n solet quin a seste si ad eum spectat comodum ue
dgre de qua agit᷑ Item si sit rogatus uel doctꝰ ferre hoc
lestunoñ Tem si ꝯcordauit cum alus testibus dicere unũ et
iltim et alias introgacões faciat examinãtis distreto quab
et ꝑsone testificanti dicto ipio ac negocio de quo agit uide
actestacionum et ad dice̾dum contra testes et dicta eorũ
ꝯutqid dicẽ uoliuũt que pubbicacio et tium I ita stoũt᷑¬

Expanded text:
reprobandus omnino. scribunt enim dictum primi testis totaliter. postmodoncordant cum primo teste. et ita, si probatur articulus per omnes testes plenarie, non dictum non concordat cum alio nil valet. ita tenet romana curia, reprobans illum modum. g. De interrogaciproducentis. Et si respondet quod attinet, queratur in quo gradu. Item solet queri a teste, si ad eum spectat conmodum vesi fuit rogatus vel doctus ferre hoc testimonium, item si concordavit cum alio teste dicere unum et idem. Et alias interrogaciones faciat examinantis discrecio, quas persone testificanti et dicto ipsius et negocio de quo agitur vidattestacionum, et ad dicendum contra testes et dicta eorum quidquid dicere volunt. Que publicacio ita scribitur et t
Abbreviated transcription (Latin):
stiũ ꝙͣ contra dc̃a cor Comfueuit enm ille
uõ nulla protestacio fieret uretarꝰ uel in st̾stis ũt notꝭ
Niehil de protestacõe scribat quia non potuẽt ad eum
destelum partis smmplere Et est notandũm ꝙ non sufficit
ductꝰ a tali Iuratq de uĩtate dicẽda dixit igͦ inisi alit̾r
de Iuoramẽto aꝑpeat unde semꝑ sẽ bend̃ est i̾ actis Iuraⁿͣ
testiũ sicut supuis est notatum
De exannãcõe testium¬
mãeꝭ testiũ sic procedat notarus primo scribat tit
Ut inferus annctabo Deunde scribat ĩtẽtotm̃ articulum seu
articulos om̃es ꝑ ordinem post modum scribat diem qua
fit egannãtio licet multi notam non sc̃bant Diem qua
testes egamiuantur Ego autẽ crede diem apponẽd ec̃
in onũ sc̃ptura ꝑuͦ sie fiat in iudicio siue egtra Quo
facto sẽblt᷑ nohe neom et cegħi testime et ꝓpredat in forma sigesgiu
Ditulub in actestacõbul apponẽda

Expanded text:
stium quam contra dicta eorum. Consuevit enim ille vero nulla protestacio fieret oretenus vel in scriptis, tunc notarius nichil de protestacione scribat, quia non pertinet ad eum defectum partis supplere. Et notandum, quod non sufficitductus a tali iuratus de veritate dicenda dixit, nisi aliter de iuramento appareat. unde semper scribendum est in actis iuramentum testium, sicut superius est notatum. d. Examinacio testiumonem sic procedat notarius. Primo scribat titulum, ut inferius annotabo. deinde scribat intencionem seu articulos omnes per ordinem, postmodum scribat diem qua fit examinacio, licet multi notarii non scribant diem qua testes examinentur. ego autem credo diem apponendam esse in omni scriptura publica, sive fiat in iudicio sive extra. demum facto scribat nomen et cognomen testis, et procedat in forma subscripta. Titulus in attestacionibus apponendus.
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat notarius actori fu Iurabis ꝙ ea que petis non ꝑoetis aĩo da¬
non produces dilacodm non petes in frande̾ ut negocuũ ꝓnahar
ueritatem non ngabis in qucũb parte litis si ꝑ Indice fu̾it ⁊eq̃¬
suq aliquid noñ dedisti nec promissisti / mee dadis uel pruites
et prote debeat Indicari insi rosonit illis quib dari Iura
promiaue ita se adiunet et ħec sca dei ennãgłiã et faciar

Expanded text:
c notarius actori. tu iurabis quia ea que petis non petis animo canon produces, dilacionem non petes in fraudem ut negocium protrahatur veritatem non negabis in qualibet parte litis cum per iudicem fueris requisitus, aliquid non dedisti vel promisisti nec dabis vel promittes ut pro te debeat iudicari nisi illis personis quibus dari iura permittunt. ita deus te adivet, et hec sancta dei ewangelia. Et fa
Abbreviated transcription (Latin):
nel contendere uelit qui reppondit se uelle cõlendere et excepcio
aliquas efficacet ħr̃e uidel talem et alias loco su
tempore proponendat et Daiedab in scaptꝭ om̃b eceptiones dilatorias
et declinatoriab quas in hac causa ꝓponere nol dare ut intendit ad
diem merciemi ꝓpiam si curia fuerit aliimmm ad x xmã diem

Expanded text:
vel contendere velit, quia respondit se velle contendere, et excepciones aliquas efficaces habere, videlicet talem et alias suo loco et tempore proponendas, ad dandas in scriptis omnes excepciones dilatorias et declinatorias quas in hac causa proponere vel dare intendit ad diem mercurii proximum, si curia fuerit, alioquin ad primam diem
Abbreviated transcription (Latin):
exceptio est ꝓbanda Ibi uero termmi est a Iudice statuendu Ei aut
plures sunt iudices delegtati et contra unum solum modo talis
exceptio ꝓponatur alius uel alii sui ꝙ udices de dicta excephione
gahustũt qua ꝓbata etra Iudicem ipe iudex a dudicando xcluditur
Sentencia harbitroꝵ
In nomine dogumi Aieyi dundnm int̾ Pactorem ex ꝑte una
N. Domini xp. indĩce delegato orta materia q̃oius Idem R coram
honis siue Recusationis fuit̾ siue exͫˢ Demũd sit stribat Notarins

Expanded text:
excepcio est probanda, ibi vero terminus est a iudice statuendus. Si autem plures sunt iudices delegati et contra unum solummodo talis excepcio proponatur, alius vel alii sui coniudices de dicta excepcione cognoscunt. Qua probata contra iudicem, ipse iudex a iudicando excluditur. . Sentencia arbitrorum. In nomine domini amen. Dudum inter P actorem ex parte una N, domini pape iudice delegato, orta materia questionis, idem R coram cionis, sive recusacionis fuerit sive exconmunica
Abbreviated transcription (Latin):
de itinere reuertus donũ mãcipio fuo negligõtiꝰ
 adeũ uemiõti dicẽt ueni diabole distaltia me¬
ꝙ more tepunt caligarum corrigie ⁊ fũma
ueloctate dissolui ut aparte demõ strorẽt
ꝙ ip̃e qui Tenoiãtus fuat ad astraeñ caligas
magnis uocibus exclamaiit recode miser.

Expanded text:
reversus domum, mancipio suo negligenter ad ipsum venienti diceret: " Veni, dyabole, discalcia me!". Mox ceperunt caligarum corrigie in summa velocitate dissolvi, ut aperte monstraret quod ipse, qui nominatus fuerat ad extrahendas caligas, magnis vocibus exclamavit: " Recede, miser,
Abbreviated transcription (Latin):
actoris quirẽte dto domino U dixit se crede̾ Iuste posse pete̾
ast egestandi litem negant narrata ꝓ ut in ip̃o elibello narcat
dixit petita fieri non debẽ et sic facta ist litis mestacio ẜd¬
etme it̃ eos et utrĩq soleminer p̃sitit calumgnie
Iura mentum

Expanded text:
o archyepiscopo, dixit se credere iuste posse petere or rei, animo contestandi litem negans narrata prout in ipso libello narrantur, dixit petita fieri non debere. Et sic facta est litis contestacio legittime inter eos, et uterque sollempniter prestitit calumpnie iuramentum
Abbreviated transcription (Latin):
directaꝵ p̃staum cum ipe łre̾ Iacita u̾itale et expressa falci¬
tate fuuĩt Impetrate pro ut hec ct alia ꝑ ip̃m u ꝓposita
et egcepta in exceptoibus ipuis R m actis manu infra sscripti
non auditio ꝯsideratis et mtlectis actencimꝰ Iurib et Ror̃but
et allegacoĩb om̾ib quatreẽ pages dare in sip̃lit ull oretonꝰ

Expanded text:
resertim cum ipse littere tacita veritate et expressa falsitate fuerant inpetrate, prout hec et alia per ipsum R proposita et excepta in excepcionibus ipsius R in actis infrascripti non auditis consideratis et intellectis attencius iuribus et racionibus et allegacionibus omnibus quas ipse partes dare in
Abbreviated transcription (Latin):
expedit ut ad alios actus in causi nc̃tios procedat᷑
Exhicio libelli termm q assignacio
ad Seliberandum

Expanded text:
expedit ut ad alios actus in causa necessarios procedatur. a. Exhibicio libelli, et assignacio termini ad deliberandum
Abbreviated transcription (Latin):
illum ꝑro quo agitur ⁊ sux quo negocio et in alĩt om̃im cenit S
noss serm̃ et modum suꝑiuib anuctatum restat igtitur ut de desensorid̾ꝰ
subsequatur
Fideissio eoͣner defensords
ogerude de tali loco ꝯstitutub in p̃sencia domin aĩchĩeyi supradii obeulit

Expanded text:
illum pro quo agitur et super quo negocio. et in omnibus aliis tenete formam et modum superius annotatum. f. Restat ergo ut de defensoribus subsequatur. Fideiussio extranei defensoris. Rogerius de tali loco, constitutus in presencia domini archyepiscopi supradicti, obtulit
Abbreviated transcription (Latin):
et huic dude madatoꝵ Recipiãt copiã si eis uidelũ excpedire
curatorium Rei cũ desip̃lẽ sigilloꝵ si sigillata sunt ꝓturatoria
De satipdacoĩb

Expanded text:
 hinc inde mandatorum recipiant copiam, si eis videbitur expedire. procuratorium rei, cum descripcione sigillorum, si sigillata sunt procuratoria. a. De satisdaci
Abbreviated transcription (Latin):
nũ codet alii mandaret nt d
id fac̾et. totus .n. senatus mo¬
ꝯsulti adpeticionẽ nõ dãdam adu̾¬
sus ip̃am mlierẽ spctat et ren¬
ita distinguendã uͥt si quidẽ c̾di¬
tor c̾ me obligaui mandãte młre
hoc in fraudem seiratus ꝯsulti egi¬
ss ne ip̃a ĩt̾uenir ccͣ senatus ꝯsul¬
tũ daret. aut aliũ excludendũ eñ
exretepcõne fraudis senatus ꝯsu
clud̾nd̾ ẽẽ. me aut t̾ditori den̾i.

Expanded text:
intercederet, alii mandaret ut idid faceret? totus enim sermo senatus consulti ad petitionem non dandam adversus ipsam mulierem spectat distinguendam, ut, si quidem creditor, cui me obligaui mandante muliere, hoc in fraudem senatus consulti egisset, ne ipsa interueniret contra senatus consultum, daret autem alium, excludendum eum exceptione fraudis senatus conscludendum esse, me autem creditori teneri.
Abbreviated transcription (Latin):
quifita ħ̾reditas anuͦ ꝑ eos quos suo
iiri subitos ht uł ꝑ es̃ cui ħres ex¬
tit̾it. sũmatun igͥ p̾tor cognose̾e de¬
bebit. cũ qͦ an quis respõde debeat¬
auo iure sigħtes. ut si ualde int̾õe

Expanded text:
sit hereditas an per eos quos suo iuri subiectos habet vel per eum cui heres extitit. summatim igitur praetor cognoscere debebit, cum qquo iure heres sit, ut, si ualde inte
Abbreviated transcription (Latin):
ȩam edere d sam eqissim̃ indetꝰ eũ
qͥ acturus ed̾e actõnẽ. ut ꝓuide sci¬
debeat. ⁊ si ꝯtũdend̾ putat ueniat
insiructus reus ad agendũ ꝯgnita
actõne qͣ conueniatur. ad id̾.s. au¬

Expanded text:
eam edere debet: nam aequissimum uidetur eum qui acturus est edere actionem, ut proinde scidebeat, et, si contendendum putat, ueniat instructus ad agendum cognita actione qua conueniatur.Edere est
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ead̾ ⁊ de ꝑte intelligenda sunt
oftõq iudicis ꝯtinet ͦ ꝓ modo ꝑtis ca
quͦq restitui iub̾e q̃q simł cũ ꝑte
ip̃a reftitui debent. inc̾te eñ ꝑtis ue¬
ndicatõ dat᷑. si iusta cã int̾ueniat
ex legatis. q̃ uix apud iuditem exa¬
minabit᷑. iustam .ii. ht̃ ignorautiã
legatarius cui ħ̾o legatus ẽ ⁊ qͦ tã ꝑ¬

Expanded text:
genda sunt, officioque iudicis continetur pro modo partis ea quoque restitui iubere, quae simul cum ipsa parte restitui debent. Incertae partis vindicatio datur, si iusta causa interveniat.ex legatis, quae vix apud iudicem examinatur: iustam enim habet ignorantiam legatarius, cui homo legatus est, quotam
Abbreviated transcription (Latin):
endi animo uł sciret se nõ ten̾i mu¬
ł̾ir ꝓ aliquo uit̾cesserit excepcõ
ei sẽnatus ꝯsidti tĩo datur. acõ¬
nem .n. que t̃ dolũ młiris cõpetit
ãplissimus ordo ñ excludit. Nec¬

Expanded text:
endi animo, uel cum sciret se non teneri, mulier pro aliquo intercesserit, exceptio ei senatus consulti non datur: actionem enim, quae in dolum mulieris competit, amplissimus ordo non excludit.
Abbreviated transcription (Latin):
tantur siłr nucestuosos homi¬
cidas. ꝑ uitos. maptores. maleficios. Ue¬
neficios ad ultos. debellis publicis
fugientes. ⁊ qui in digna petĩt t̃
locaten̾e aut facuitates iniuste an¬
ferunt acc̃e aut qui frẽs calupniãt¬

Expanded text:
t incestuosos, homicidas, perjuros, raptores, maleficos, veneficos, adulteros, de bellis publicis fugientes, et qui indigna petunt sibi loca tenere, aut facultates Ecclesiae auferunt injuste, et qui fratres calu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cõnib adn̾sus fcẽm tuũ quondaᷤ tu¬
torem bũne tutele iũdicõ. si exꝑtus nẽ
es ꝓposita accõne ꝯsiste: nec tnnueris
excep cõnẽ pacti si ftaudem dotã ꝙ ad¬
mislũ ꝓbare potesnam repliçac̃õ deli
epposita bone fidei iudiciũ faẽ ⁊ ꝯuẽti¬

Expanded text:
em tuum quondam tutorem legitimum tutelae iudicio si expertus non es, proposita actione consiste. Nec timueris exceptionem pacti, si in eo fraudem dolumque admissum probare potes: nam replicatio doli opposita bonae fidei iudicium facit et com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtib ꝑ errd̾. uid̾. ⁊ om̃e cñule auxiliũ
iponente ⁊ arbitros elig̾e ⁊ ap̃ eos ue¬
mre ⁊ sic lice apparente qͣi arbũtti fũ¬
unt alsĩꝑali culmine delegati ꝙ
nõ sit s ab alio culmine id̾ optiñe cẽ¬

Expanded text:
xilium imponente et arbitros eligere et apud eos venire et sic lite apparente, quasi arbitri fuerint ab imper iali culmine delegati. Qnon sit, sed ab alio culmine, obtinere cen
Abbreviated transcription (Latin):
meo ⁊ ane ame scͥpta sunt cumi
uiris  ⁊ equitatis rõmbus ꝯgr¬
uunt. nec enim diuersa sunt
si mali submoueri ab intencõue
peticionis sue potest an racion¬
et ꝓpomi rens desid̾at quibus
se posse instrnere contendit ꝙ
tor desideret iõnes exhiberi. q¬
nomã hoc a casu non eportet
originem peticõis ex instru¬
mentis ꝯuus au ꝯueuitur ẜ¬
bent ne ad cõgitetur edicci¬
o die ⁊i ꝯfale ⁊ prrolato die fiat¬
diem autẽ. ⁊ ꝯsulem excipit pre¬
ter quo instrumentum con seri¬
ptum est non in qnem. soło
conͤpca est nam dies solucionis
eum quoqͥ edere labeo ait qni
perducit ad uersarũmi suum
te inscͥptis quod dicturus est

Expanded text:
et quae a me rescripta sunt, cum iuris et aequitatis rationibus congruunt. Nec enim diversa sunt ceptione submoveri ab intentione petitionis suae potest, rationes promi reus desideret, quibus se posse instruere contendit  quod tor desideret rationes exhiberi, quando hoc casu non oportet originem petitionis ex instrumentis eius qui convenitur fbent, ne quid excogitetur edito die, vel consule et prolato die fiutem et consulem excipit pretor, quo instrumentum conscriptum est, non in quam solutio concepta est. Nam dies solutionis, eum quoque edere Labeo ait, qui producat aduersarium suum et quod dictaturus e‹s›t
Abbreviated transcription (Latin):
requiri assimulans. ¶ id difti¬
cultatem ꝓ ductõnis respi¬
cieus hiꝰ facit peticõnem
⁊ ꝑost quami hoc ab actore
uel betitore fuerit uiratũ
⁊ III scripcionis pagina ap¬
ud conpescentem nidicem
mis proferre quatenus qu
apud eum crimen falsita
non esse sibi possibile dic¬
at eam ostende quia per
fortuitus a casus huiis co¬
pia subrepta est ei time
neque habet cartam eand

Expanded text:
requiri adsimulans et ad difficultatem productionis r espiciens huiusmodi facit petitionem Et postquam hoc ab actore vel petitore fuerit iuratum et inscriptionum pagina apud competentem iudicem nis proferre, quatenus possit apud eum crimen falsitatt non esse sibi possibile eam ostendere, quia per fortuitos casus huiusmodi copia ei abrepta est, tunc neque habet ean
Abbreviated transcription (Latin):
tantur siłr nucestuosos homi¬
cidas. ꝑ uitos. maptores. maleficios. Ue¬
neficios ad ultos. debellis publicis
fugientes. ⁊ qui in digna petĩt t̃
locaten̾e aut facuitates iniuste an¬

Expanded text:
t incestuosos, homicidas, perjuros, raptores, maleficos, veneficos, adulteros, de bellis publicis fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates ecclesiae a
Abbreviated transcription (Latin):
fugientem ab oseruacõne iudioñ
rolaoxare s ⁊ in om̃is expentas q̃ ꝯs¬
ueto mͦ cͥta lites expendinte ᷑ eũ ꝯdẽp¬
nare. nͦ u̾a ꝙtitate eaꝵ scͣamento
fugientis manitestauda ⁊ oĩ caute¬
la ꝙ sr̃ lite reus exposuit urddenda
q̃⁊ĩ si remansit᷑ iurib eua cuabit᷑¬

Expanded text:
fugientem ab observatione iudicii relaxare, sed etiam in omnes expensas, quae consueto modo circa lites expenduntur, eum condemnare, vera quantitate earum sacramento fugientis manifestanda et omni cautela, quam super lite reus exposuit, reddenda: quae et si remanserit, viribus vacuabit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nõ susciꝑe eͥlib lib̾um est susce¬
ptũ aut̃ ꝯsũmadum est aut qͣm
pͥmum renũciandum est ut aut ꝑ
semet ip̃m aut ꝑ qħum eamdẽ
rem mandator ex̾eqͣtur. Nam
nis̃ ita remĩciqnerit ut integͣ
cũ mandatori reseruetur eamdẽ
rem explicandi nichil ominꝰ mã¬
dati actõ locum habet isi uist¬
a cã intercesserit aut non renĩ¬
crandi auͭ in tempest me renũ¬

Expanded text:
tum non suscipere liberum est: susceptum autem consummandum aut quam primum renuntiandum est, ut aut per semet ipsum aut per alium eandem rem mandator exsequatur. nam nisi ita renuntiatur ut integra causa mandatori reservetur eandem rem explicandi, nihilo minus mandati actio locum habet, nisi si iusta causa intercessit aut non renuntiandi aut intempestive renun
Abbreviated transcription (Latin):
ni ã legitinram liẜtatem nͨ peni¬
tentes. nͨ bigarni uͭ illi qui cuite de¬
seruiitnt uł qui nõ funt integͥ co¬
furiosi manifestant᷑. hii õs inqͣm
nͣ ad sacros ordmnes grodus debent

Expanded text:
timam libertatem, nec poenitentes, nec bigami, nec illi qui curiae deserviunt, et qui non sunt integri cofuriose manifestantur. Hi omnes nusquam nec ad sacros gradus debent
Abbreviated transcription (Latin):
delegant᷑ ait. aut impune ꝯtume¬
lus. ⁊ dãpnis afficisit᷑ ut erit in p̃a¬
te ciuꝰl pulsando eos subice̾ nĩdc̃o¬
domũ reuõcet debebit cauere stare ẽ¬
iuidc̃o statuente p̾tore in ꝙ̃ diem ꝑmi¬
ttat. S utrũ uuda cancõne aut̃ sa¬
t̃ dacõne marcellus dubitat. nͥi us¬

Expanded text:
eleganter ait, aut impune contumeliis et damnis adficientur aut erit in potestate cuiusque pulsando eos subicere ipsodomum reuocet, debebit cauere in iudicio sisti, statuente praetore in quem diem promittat. sed utrum nuda cautione an satisdato, Marcellus dubitat: mihi u
Abbreviated transcription (Latin):
sublico iudicõ. maritꝰ uelit uxorem
repelł at maritũ ab acꝰ acõne ⁊ puto
de adult̾iꝯ cognostit statũe iumaritũ
oulenotimũ possit nt puto posse
siã claudius gorge uir claruimꝰ u¬

Expanded text:
tus uxorem repellat maritum ab accusatione? et putem de adulterio cognoscit, statuere in maritum ob lenocinium possit? et puto posse. nam Claudius Gorgus vir clari
Abbreviated transcription (Latin):
dulai nlłas habet uires ad¬
uersiis eum contta quem pro¬
lataͤ. Sec penitus sit eua¬
cuatã neq enim ult̾uis pe¬
nam produci contra eos qͥ
non uirauerint uotuimus
cum forsitan auidam sub¬
tili reuerencia tecẽti nec
uerum sacramentum pre¬
stare pacrunt᷑ eandem enn
copiam ei p̾stamus donec
tam recradacõnem ad huc
lis mũt̾e sꝑatur tunc satis

Expanded text:
as habeat vires adversus eum, contra quem prolata est, sed sit penitus vacuata: neque enim ulterius poenam produci contra eos qui non iuraverunt volumus, cum forsitan quidam subtili reverentia tenti nec verum sacramentum praestare patiuntur. Eandem autem copiam ei praestamus, donectam retractationem adhuc lis vivere speratur, tunc satis
Abbreviated transcription (Latin):
amabliꝰ ep̃is ⁊ reliqͤ oi sac̃docio ñ
nõ ⁊ de reuentissimis monachis. ⁊
rouerentissimos monachos ap̃
solos ciuitatis ep̃os. sb̾ quib sũt
monast̾ia eoꝵ ꝯuencões susciꝑe¬
¶ petiti sumus am̾eit. dõ ama¬
bili aichi ep̃o hiꝰ felicissiẽ cuntatis

Expanded text:
is et reliquo omni sacerdotio, nec non de reverentissimis monachis et reverentissimos monachos apud solos civitatis episcopos sub quibus sunt monasteria conventiones suscipere, petiti sumus a Mena deo amabili archiepiscopo huius felicissimae civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
bus sua mani in reliqͥ ꝑte cestanlti
cubscpsent quo scõ u testibus uno
codẽq die ac tep̃r scͥbencibus nꝯ
signantibus ualere testam̃tũ. nec
iõ infirmari ꝙ testes nestĩant q̃ ĩ

Expanded text:
tibus sua manu in reliqua parte testamenti subscripserit: quo facto et testibus uno eodemque die ac tempore subscribentibus et consignantibus valere testamentum nec ideo infirmari, quod testes nesciant quae in
Abbreviated transcription (Latin):
Nullũ penitus cũ semel. ad ni¬
dicem quem libet licet nõ
fuent in gressus armatam
am fori excepcõnem ad e¬
iradendum iudicis motũ

Expanded text:
Nullum penitus, cum semel ad iudicem quemlibet, licet non fuerit ingressus, armatam am fori praescriptionem ad evadendum iudicis motum,
Abbreviated transcription (Latin):
car tam eiq fidem inposuent
p ost ea uautẽ ꝑsona cõtril quã q̃¬
ipsa cartila u̾el instrum̃tum
ost ꝓ latũ quasi falsum hoc cõ¬
stitutum redar guere uitere¬
tũĩt ne diueius dub itaretui
utrum necc̃itatem ei qui ꝓt¬
pitita uice hoc ꝓferre an
sufficiat ei fides iam prid¬
em approbata. St̃imus si¬

Expanded text:
ique fidem imposuerit, postea autem persona, contra quam ista chartula vel instrumentum prolatum est, quasi falsum hoc constitutum redarguere niteretur, ne diutius dubitetur, utrum necessitatem ei qui protpetita vice hoc proferre, an sufficiat ei fides iam pridem approbata
Abbreviated transcription (Latin):
bus facłtatibus ed quib eã in dix̃.
redigi nõ posse de p̃hend̾it uec̃c̃ita¬
tẽ sołoius mod̾ecur rep̾heusa ex ac¬
toꝵ illicita. auaricia ⁊ remissa pp̃ ĩ¬
opiã pena a ꝓuĩcias rogentibus exigi

Expanded text:
uibus eam dixit, redigi non posse deprehenderit: necessitate solutionis moderetur repraehensa exactorum illicita auaritia. remissa propter inopiam multa a prouincias regentibus exigi
Abbreviated transcription (Latin):
debeat patrocuũ ⁊ illi ip̾e possessi¬
ones debeant ncͣcͣitate obsequiũ.
sicut .n. regia ptãs pr̃ocimũ qd̃
debet alteri nõ p̃t dare. sic ip̃a pos
obsequiũ ꝙ regie ptãti pro pr̃oci ͦ
debetur uire negare ñ p  sicut siͥptũ
ẽ. reddite que sũt cesaris cesari. et

Expanded text:
patrocinium, et illi ipse possessiones debeant in necessitate obsequium. Sicut enim regia potestas patrocinium quod debet alteri non potest dare; sic ipsa possobsequium quod regiae potestati pro patrocinio debetur jure negare non potest. Sicut scriptum est: Reddite quae sunt Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
existimas si hoc sentis dissentis
iñde ꝙ sequitur qui ptãti resistit
dei ordinacõi resistit et si pͥncip̾
unorib subdita sit nõ ait subli¬
miori tanꝙͣ in uno. s sublimio ͭ.

Expanded text:
potestatem existimas. Si hoc sentis, dissentis inde quod sequitur, Qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit; etsi principaliter us subdita sit: Non ait ›sublimiori‹ tamquam in uno, sed ›sublimioribus‹
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis preterea quia corde creditur ad
iustitiam ore autem fit confessio ad
salutem sicut sancti enuangelu iiiiͦ
libros sic quatuor consilia suscipere
lut in quadrate lapide sancte fidei

Expanded text:
 Praeterea quia corde, inquit, creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem , sicut sancti Evangelii quatuor libros, sic quatuor concilia suscipere lut in quadrato lapide sancte fidei
Abbreviated transcription (Latin):
subicit anictas uero ꝑsonas quas pre¬
fata ueneranda contilia respuunt.
Respuo quas uenerantur amplector
quiadum uniuersali sunt consensu
constituta se et non illa destruit/ ꝯeqͣs
aliuid sapit anathema sit. Quisquie¬
predictarum synodorum fidem tenet

Expanded text:
unctas vero personas quas praefata veneranda concilia respuunt respuo, quas venerantur amplector; quia dum universali consensu sunt constituta, se et non illa destruit, quisqualiupraedictarum synodorum fidem tenet,
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis solueret conuenerinit salua¬
torenm cum pro se et petro dare Iubet
pro omnibz exsoluisse uidetur qr sicut
in saluatore erant ommes cause ma¬
gisteru Ita post saluatorem in petro oẽs
contiuentur. ipm enm constituit ta
put corum ut pastor eẽt gregis diñti.
Nam inter cetera dicit discipulis uigi¬
late ⁊ orcite ne intretis in temptacõer
et petro dixit ecte sachanas expostũ¬
sauit uos cribare uelut trititũ erto au¬

Expanded text:
discipulis solueret, conuenerunt. Saluator autem cum pro se et Petro dari iubet, pro omnibus soluisse uidetur, quia, sicut in saluatore erant omnes causa magisterii, ita et post saluatorem in Petro omnes continentur. ipsum enim constituit esse caput eorum, ut pastor esset gregis dominici. nam inter cetera dicit discipulis: uigilate et orate, ne intretis in temptationem, et Petro dicit: ecce satanas expostulauit, ut uos uentilet uelut triticum; ego au
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uult ista significatio uas illud
dependebant quatuor ꝑtes orbis t̾rarũ
per quas excenditur eccliã catholica
que ubiq terrarũ diffusa ẽ. Quecũq
crito uult in parttm ne et ꝑ aliquam
heresu ab uniuerso conscrndi non per¬
tinet ad quatuor lincarum sacramẽtũ
Si autem ad uisionem petri non ꝑtinet
nee ad claues que datesunt petro per¬
tinebit ideo uero quatuor lineis sub¬
missum est uas illũd quia a qua¬
tuor uentis dicit dñs congre gãdos
sanctos suos in finem quia nric super
omnes istos quatuor cardines fides
cuuangelica dilatatur ammaliar
ergo illa gentes sunt ¶ Omnes ergo
gentes que in mundo erãt erroribus
petrus in multis locis apparet ꝙͥ ꝑsonã
gestat eccliẽ. Si petrus figuramꝰ gesta
se qͣi in escam suã iam mundatas q̃s
quib peccata dimissa sunt hec Ille ¶ Cũ¬

Expanded text:
sibi vult ista significatio? 2. Animaldependebat, quatuor partes orbis terrarum, per quas extenditur Ecclesia catholica, quae ubique diffusa est. Quicumque ergo voluerit in partem ire, et per aliquam haeresim ab universo conscindi, non pertinet ad quatuor linearum sacramentum. Si autem ad visionem Petri non pertinet, nec ad claves quae datae sunt Petro, pertinebit. Ideo enim quatuor lineis submissum est vas illud, quia a quatuor ventis dicit Deus congregandos sanctos suos in finem : quia nunc super omnes istos quatuor cardines fides evangelica dilatatur. Animalia ergo illa Gentes sunt: omnes enim Gentes quae immundae erant erroribus estabat? Petrus in multis locis apparet, quod personam gestet Ecclesiae. Si Petrus figuram gestabse quasi in escam suam jam mundatas Gentes, quibus peccata dimissa sunt. 3. Gentiu
Abbreviated transcription (Latin):
petre amas me, et ille tu sas domme
quia amote. et cum tercio fuisset in¬
terrogatus et trina responsio fiuis¬
gregem non solus tunc suscepit¬
beatus apłs petrus sed et nobiscũ eas.
suscepit. et noe cũ illo eas suscepinuꝰ oee
unde regende sacerdotib cõtradicũtirr¬

Expanded text:
tre, amas me? et ille: Tu scis, Domine, quia amo te . Et cum hoc tertio fuisset interrogatus, et trina responsione fuisgregem non solum tunc beatus suscepit apostolus, sed et nobiscum eas accepit, et cum illo eas suscipimus omnes. Unde regenda sacerdotibus contraduntur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere uideantur non tũ habent Il¬
lustrem intellectum insi cũ referũt
ad eccliãm cuiꝰ ip̃e agnoscitur in fi¬
gura gestasse ꝑsonam propt̾ p̾matũ
quẽ in discipulis habuit sicut ẽ tibi
dabo claues regni celoꝵ et si qua huĩor¬

Expanded text:
tinere videantur, nec tamen habent illustrem intellectum, nisi cum referuntur ad Ecclesiam, cujus ille agnoscitur in figura gestasse personam, propter primatum quem in discipulis habuit; sicuti est, «Tibi dabo claves regni coelorum» , et si qua hu
Abbreviated transcription (Latin):
ecelĩe catholice personam sustinet pe¬
tri huic enim ecclĩe claues regni ce¬
lorum date sunt cum petro date sũt
et cum ei dicitur ad omnes dicitur.
a mas me. pasce oues meas. et Infra¬
subicitut. nec eos audiamꝰ qui ne¬
gant ecclĩam dei. om̃a pc̃ta posse di¬
mittere Itaq miseri dũ in petro petrã
non intelligunt et nolunt credere da¬
Ipĩ cas de suis manib amiserũt rẽ¬

Expanded text:
Ecclesiae catholicae personam sustinet Petrus: huic enim Ecclesiae claves regni coelorum datae sunt, cum Petro datae sunt . Et cum ei dicitur, ad omnes dicitur, Amas me? Pasce oves meas . ubere. Nec eos audiamus, qui negant Ecclesiam Dei omnia peccata posse dimittere. Itaque miseri, dum in Petro petram non intelligunt, et nolunt credere daipsi eas de manibus amiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
clesie accepit huic ergo pet̾ excellẽcia
predicatur. quia ip̃ius unitatis. et
uniuer salis ecclĩa figuram gessit qnͣ
ominib traditum ẽ nam ut noueri¬
tis eccliãm recepisse claues regni ce¬
lorum audite in alio loco quid dñs
dicat om̃ib aplĩs suis accipite spm̃
sanctum ⁊ continuo subĩgit si cui di¬
miseritis pct̃a dimittẽtur ei ⁊ si au te¬

Expanded text:
iae. Hinc ergo Petri excellentia praedicatur, quia ipsius universitatis et unitatis Ecclesiae figuram gessit, quando omnibus traditum est. Nam ut noveritis Ecclesiam accepisse claves regni coelorum, audite in alio loco quid Dominus dicat omnibus Apostolis suis. Accipite Spiritum sanctum. Et continuo: Si cui dimiseritis pecca
Abbreviated transcription (Latin):
nel successores eius petendi licenciam iudicaꝰ
suscepisse ille per hominem decẽ marrtorum
cum hereditate Innocẽcie transinisit ad po¬
steros qd̾ illi concessum ẽ per actuũ lucem
ad illos ꝑtinet quos par conuersacionis splẽ¬

Expanded text:
uel successores eius peccandi iudicamus licentiam suscepisse. ille perennem meritorum dotem cum hereditate innocentiae misit ad posteros: quod illi concessum est pro actuum luce, ad illos pertinet quos par conuersationis splen
Abbreviated transcription (Latin):
ritate. uel pro modestia nr̃am sentẽciã
suscitare uoliustis sed cũ huiõi fu̾it con¬
cilii capuenss iudicium ⁊ finitum bo¬
noso ac eius accusatoribz iudices tribu¬
ent ut precipue macedones qui cũ ep̃o
rent aduertimꝰ ꝙ nobis iudicandi for¬
ma cõpetere non posset. Nain si integra
eẽt hodie synodus recte de hiis q̃ cõp̾hen¬
dit ur̃orũ sq̃ptorum series decerneremus
unum est igitur qui hoc recepistis iudiciũ
sententiã fere de omib nec refugiendi
uel elabendi uel accusatoribus uł accu¬
sato copiã dare uicem enĩ synodi accepi¬
stis quos ad exammandũ synodꝰ eleg̾
Deniq cũ bonosus ep̃s. post iudiciũ urĩ
misisset ad frẽm nr̃m ambrosuĩ qui
euis sĩnam consuleret incerdictam s̾
eccłiam interrũpere ingredi. Respõsũ e
ei ꝙ nichil temerandũ foret. sed omĩa
modeste pacienter ordinate ferenda n
contra siñam urãm temptandũ aliqͥd
ut qdͣ uidetur uobis iusticie cõuenire statu¬

Expanded text:
ritate, vel pro modestia nostram sententiam sciscitari voluistis. Sed cum hujusmodi fuerit concilii Capuensis judicium, ut finitimi Bonoso atque ejus accusatoribus judices tribuerentur; et praecipue Macedones, qui cum episcopo rent, advertimus quod nobis judicandi forma competere non posset. Nam si integra esset hodie Synodus, recte de iis, quae comprehendit vestrorum scriptorum series, decerneremus. Vestrum est igitur, qui hoc recepistis judicium, sententiam ferre de omnibus, nec refugiendi vel elabendi, vel accusatoribus, vel accusato copiam dare; vicem enim Synodi recepistis, quos ad examinandum Synodus elegit. 2. « Denique cum Bonosus episcopus post judicium vestrum misisset ad fratrem nostrum Ambrosium, qui ejus sententiam consuleret, interdictam sibi Ecclesiam irrumpere atque ingredi; responsum est ei, quod nihil temerandum foret, sed omnia modeste, patienter, ordine gerenda, neque contra sententiam vestram tentandum aliquid; ut quod videretur vobis justitiae convenire, statu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾erba suntꝰ cur in ꝑnitiem urãm leditis
sacerdotale consiliũ. tur laceratis sinam
in qua inspirante xp̃o oracula suꝑna
patuerũt. Et inter dũm atqz hoĩes inter¬
pres excitit linga põtificũ ⁊c̃ Sexto eplã¬

Expanded text:
einde cur in perniciem vestram laeditis sacerdotale concilium? cur laceratis sententiam in qua inspirante Christo oracula superna patuerunt, et inter Deum atque homines interpres exstitit lingua pontificum? quid genera
Abbreviated transcription (Latin):
dince siñe fidem qua dicit ubi fuerint
duo ueltres cõgregati in nõ ie meo ibi
egosum in medio eorũ. Credo beatam
sancte trinitatis diuinitatẽ huic sc̃e
interesse synodo Et Ideo tãꝙͣ añ cõspc̃m
dci. Ita in medio ur̃m fidem meã protuli

Expanded text:
inicae fidem, quae dicit: Ubi fuerint duo vel tres collecti in nomine meo, ibi ero in medio eorum. Credo enim beatam sanctae Trinitatis divinitatem huic sancto interesse concilio; et ideo tanquam ante conspectum Dei, ita in medio vestri fidem meam protuli
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hec. Si quis autẽ deprehensus
hanc diffinicionem nram spernens
atq preuaricãs. Si quidem clericus ẽ
proprio gradu decidat. laycus uero seq̃¬
stretur ut pote qui non credit diñco uho
ꝓhibenti. Qdcũq ligauis super terrã
erit ligatũ et in celo. Qd̾cũq solueris

Expanded text:
s. Si quis autem deprehensus fuerit hanc definitionem nostram spernens atque praevaricans, si quidem clericus est, a proprio gradu decidat; laicus vero sequestretur, utpote qui non credit Dominico verbo perhibenti: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
testatem regendi acceperat et tamen
idem aplõrum primus q̃rimonie con¬
tra eum a fidelib facte. cur ad gẽtes
intrasset non ex potestate officii sui¬
qua dr̃e posset. oues pastorem suum
non accusant nec rep̾hendunt sed ex
auctoritate diuine uirtutis qua gẽtile
acciperant spm̃ sanctum respondit rc̃¬

Expanded text:
testatem regni acceperat, et tamen idem apostolorum primus querimoniae contra eum a fidelibus factae, cur ad gentes intrasset, non ex potestate officii qua posset dicere, oves pastorem suum non accusent nec reprehendant, sed ex ratione divinae virtutis, qua gentiles acceperant Spiritum sanctum, respondit
Abbreviated transcription (Latin):
certum est enm ꝙ legimus quia nec
potest ueritas nr̃a mentiri. cuiꝰ in eu¬
uangelio Ista sina est ubi duo uł tres
congregati fuerint in nõie meo Ibi ego
sum in medio eorũ. Quod cũ Ita ẽ. nam
nec huic tã breui numero spũs sanctꝰ

Expanded text:
Certum est enim, quod legimus, quia nec potest veritas nostra mentiri, cuius in ewangelio ista sentencia est: Ubi duo vel tres congregati fuerint in nomine meo, ibi et ego sum in medio eorum. Quod cum ita est, nam si nec i
Abbreviated transcription (Latin):
si synodus uniuersalis fucrit cõgrega¬
ta et facta fuerit etiam de sancta ro
manorum eccl̃ia queus ambiguitas
et controuersia opportet uenerabiliter et
cum conuementi reuerencia de ꝓposita
questione sciscitare et solucionem accipe¬
et aut proficere aut profectum facere
non tamen audacter sentenciam dicere

Expanded text:
si synodus universalis fuerit congregata et facta fuerimanorum Ecclesia quaevis ambiguitas et controversia, oportet venerabiliter, et cum convenienti reverentia de proposita quaestione sciscitari, et solutionem accipere, aut proficere, aut profectum facere, non tamen audacter sententiam dicere
Abbreviated transcription (Latin):
A
uem dauid suꝑ humerũ eius ⁊ claudet
et non erit qui apperiat apperiet et nõ¬
cit si destruxerit quis edificabit. Siclau¬
serit contra hoiem quis apperiet rc̃ Ex¬

Expanded text:
a uem Dauid super humerum eius, aperiet, et non erit qui claudacit: «Si destruxerit, quis ædificabit? Si clauserit contra hominem, quis aperiet?»:
Abbreviated transcription (Latin):
possessio si pergis usurpare in hanc contra¬
dicit tibi qui dicit meus est orbie terrarũ¬
ł et plenitudo euis non tu ille de quo ꝓphã
et erit omnns terra possessio eius xpus
hic est qui possessionem sibi uendicat
et iure creacionis et merito redẽptionis
et douo patris cui enim alteri dictum ẽ
postula ame et dabo tibi gentes heredita¬
tem tuam et possessionem tuam ter¬
minos terre. possessionem et dominiũ
celi hinic tu curam illius habe pare tua
hec ultra ne extendas manum quid in¬
quis non negas preesse. et dommnari uẽ¬
tas plane sic qua si non bene presit qui
preest in sollicitudine. Nunquid non
et uilla uillico et dñs paruus subiectus
est pedagogo, nec tamen uille Ille nec
Is sui dñi dñs est Ita et tu presis ut
prouideas et con sulas ut procures et
seruias presis ut prosis. presis ut ẜuus¬
fidelis et prudens quem dñs cõstituit su
per familiam suam ad quid ut tu des
Illis escam in tempore hoc est ut dispẽ¬

Expanded text:
possessio. Si pergis usurpare et hanc, contradicit tibi qui dicit: Meus est orbis terrae et plenitudino ejus . Non tu ille de quo propheta: Et erit omnis terra possessio ejus . Christus hic est, qui possessionem sibi vindicat, et jure creationis, et merito redemptionis, et dono Patris. Cui enim alteri dictum est, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Possessionem et dominium cede huic: tu curam illius habe. Pars tua haec: ultra ne extendas manum. 2. Quid, inquis? non negas praeesse et dominari vetas? Plane sic. Quasi non bene praesit, qui praeest in sollicitudine. Numquid non et villa villico et parvus dominus subjectus est paedagogo? Nec tamen villae ille, nec is sui domini dominus est. Ita et tu praesis ut provideas, ut consulas, ut procures, ut serves. Praesis ut prosis; praesis ut fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam. Ad quid? Ut des illis escam in tempore ; hoc est, ut dispen
Abbreviated transcription (Latin):
q.i.c. predicator et ne dictum sola
humilitate putes nonne eciam
ueritate rox domini est. et in euuan¬
gelio reges gencium dominantur
eorum. et qui pt̃atem habent super
eos benefiai uocantur et infert uoe
et tibi usurpare aude ut dñans aplã¬
tum aut aplatus dũatum plane ab
numero putes de quibz queritur deus
si ip̃i regnauerunt. et non ex meprinci¬
pes extiterunt. et non eos noui iam si re¬
guare sine deo iuuat habes gloriam sed
non apud deum ac si incerdum tent¬
mus memorie audiamus edictum qͥ
maior ẽ ur̃m ait fiat sicut minor et q̃
precessor est sicut qui mĩstrat forma
aplica hec est. dominacio inter dicitꝰ
quis se iam titulo hoc in gliõsissimi
putet quo se prius prior dñs glorie pre¬
signiuit axrito paulus glĩatur dicens¬

Expanded text:
i gregis . Et ne dictum sola humilitate putes, non etiam veritate, vox Domini est in Evangelio: Reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent super eos, benefici vocantur: et infert: Vos et tibi usurpare aude aut dominans apostolatum, aut apostolicus dominatum. Plane ab exemptum illorum numero putes, de quibus queritur Deus sic: Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et ego non cognovi . Jam si regnare sine Deo juvat, habes gloriam, sed non apud Deum. At si interdictum tenemus, audiamus edictum. Qui major est vestrum, fiat sicut junior; et qui praecessor est, sicut qui ministrat. Forma apostolica haec est: dominatio interdicitur,. Quis se jam titulo hoc inglorium putet, quo se prior Dominus gloriae praesignivit? Merito Paulus gloriatur in
Abbreviated transcription (Latin):
symacus papa in romañ synodo di¬
gnitate suai spoliatus prius statui
prestino reddi decreuit ut tunc ueniret
ad causair Et si ita recte uideretur ac¬
digna res uisa est mayimo ño¬
sacerdotum atq meretur effectũ
Ced cum post modum ordinaretur
quomodo eẽt accusandus prefatus
papa ut cãm diceret occurrebat s ed

Expanded text:
Symmachus papa in Romana synodo dignitate sua spoliatus, prius statui pristino reddi decernitur, ut tunc veniret ad causam, et si ita recte videretur Digna res visa maxima sacerdotum numero ut mereretur effectum. Et cum postmodum ordinaretur quomodo accusandus esset praefatus papa, ut causam diceret, occurrebat, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
cõuigẽ tuam. quod enĩ in ea natũ est de
sata est maria ioseph. Uel potiuis sicut ait
euãgelista. Uiro cui nomẽ erat ioseph.
U̾irũ noĩat. non quia maritꝰ. sed ꝙ homo
u̾tutis erat. Uel potius quia iuxta alium
euãgelistam. non uir simplr̃. sed uir ciꝰ
dictus est: mĩto appellatur. qd̾ nct̃io pu¬
tatur. Debint ergo uir eius appellari. qͥa
necesse fuit et putari. sieut pr̃ saluatoris.
non quidẽ esse. sed dici meruit. ut putaret᷑
esse dicente hoc ip̃o euãgelista. Et ip̃e iħs
erat incipiens quasi annoꝵ triginta.
ut putabat᷑ filius ioseph. Nec uix ergo mrĩs.
nec fili pĩ extitit. ꝙͣius certa ut dc̃m est et ne¬
cessaria dispensatione utrũq ad tempꝰ et ap¬
pellatus sit et putatuꝰ. Conicetam̃ eꝵ hac
appellatione qualr̃ dispensatoria meront
ot er pprio uorabulo quod augnientũ nõ du¬
bitas interp̃tari. quiet qualis fuerit ip̃edo¬
siph. S miuł et memẽto magri illiꝰ qndã

Expanded text:
conjugem tuam. Quod enim in ea natum est, dconjugem tuam. Quod enim in ea natum est, dsata est Maria Joseph, vel potius, sicut ponit evangelista, viro, cui nomen erat Joseph. Virum nominat, non quia maritus, sed quod homo virtutis erat. Vel potius quia, juxta alium evangelistam, non vir simpliciter, sed vir ejus dictus est, merito appellatur quod necessarie putatur. Debuit ergo vir ejus appellari, quia necesse fuit et putari: sicut et pater Salvatoris non quidem esse, sed dici meruit, ut putaretur esse, dicente hoc ipso evangelista: Et ipse Jesus erat incipiens quasi annorum triginta, ut putabatur, filius Joseph . Nec vir ergo matris, nec filii pater exstitit, quamvis certa ut dictum est et necessaria dispensatione utrumque ad tempus et appellatus sit et putatus. 16. Conjice tamen ex hac appellatione, qua, licet dispensatoria, meruit et ex proprio vocabulo quod augmentum non dubitas interpretari quis et qualis homo fuerit iste Joseph. Simul et memento magni illius quondam
Abbreviated transcription (Latin):
diceret ꝙ sentiebat qd̾ de illius puritate cõ¬
probauerat. nõne mox increduli et crude¬
les iudei subsãnarent illũ. lapidarẽt illã:
Quando nãq u̾itati crederent tacenti in
utero quã postea contempserũt clamantẽ
intẽplo: Quid facerẽt necdũ apparenti.
cui postinodũ impias manꝰ ñiecerũt. etiã
miraculis choruscanti: Merito ergo uir
iustus ne aut mentiri aut diffumare cogẽt᷑
ĩnoxiam. octulte uoluit dimiste eam. Sin
uero aliter quis sentiat. et ioseph sicut hoĩem
dubitasse contendat. sed quia iustus erat.
noluisse quidẽ hĩtare cũ ea ꝓpter suspicionẽ.
nec tamen quia pius erat traducẽ uoluisse
suspectam. et ideo uoluit occulte dimittere
eam. breuiter rñdeo etiã sic illã dubitutio¬
nem ioseph fuisse nctͣiam. q̃ diuino meruit
certificari oraculo. Sic quippe scriptũ est.
eam. apparuit ei angelus in sominis dicẽs.
Ioseph fili dauid nolitimere acciꝑe mariã

Expanded text:
diceret quod sentiebat, quod de illics puritate comdiceret quod sentiebat, quod de illics puritate comprobaverat, nonne mox increduli et crudeles Judaei subsannarent illum, lapidarent illam? Quando namque Veritati crederent tacenti in utero, quam postea contempserunt clamantem in templo? Quid facerent necdum apparenti, qui postmodum impias manus injecerunt etiam miraculis coruscanti? Merito ergo vir justus, ne aut mentiri, aut diffamare cogeretur innoxiam, voluit occulte dimittere eam. 15. Sin vero aliter quis sentiat, et Joseph sicut hominem dubitasse contendat, sed quia justus erat, noluisse quidem habitare cum ea propter suspicionem, nec tamen quia pius erat traducere voluisse suspectam, et ideo voluerit occulte dimittere eam, breviter respondeo, etiam sic dubitationem illam Joseph fuisse necessariam, quae divino meruit certificari oraculo. Sic quippe scriptum est: eam, apparuit ei angelus in somnis, dicens: Joseph fili David, noli timere accipere Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
indignũ et pctõrem se reputans dicebat ĩtra
se a tali et tanta non debere sibi ultra fami¬
liare prãri cõtuberniũ. cuius supͣ se mirabi¬
lem expauescebat dignitatẽ. iudebat et hor¬
rebut diune presentie certissimũ gestantẽ
insiget quia misteriũ penetrare nõ po¬
terat: uolebat et dimittere eam. Sxpauit
petrus potentie macintudinẽ. expauit
centurio pñtie maiestatẽ. exhorruit nimirũ
misterii profunditatẽ. et ideo uoluit occulte
dimittere eam. Miraris ꝙ ioseph pregnã¬
tis sese consorcio uirginis indicat indignũ.
cũ audias et scam̃ elizabeth eius non posse
pñtiam ferre. nnisi cũ tremore quidẽ et reue¬
rentia: Ait nãq unde hoc mͥ ut ueniat
mater dñi mei ad me: Ideo itaq ioseph
uoluit dimittere eam. Sed quare occulte
et non palam: Ne uidelicet diuorai causã
inquiretur et exigeretur rõnem. Quid
cis. pplõ non credenti et contradicenti: Si

Expanded text:
indignum et peccatorem se reputans, dicebat intra indignum et peccatorem se reputans, dicebat intra se, a tali et a tanta non debere sibi ultra familiare praestari contubernium, cujus supra se mirabilem expavescebat dignitatem. Videbat et horrebat divinae praesentiae certissimum gestantem insigne: et quia mysterium penetrare non poterat, volebat dimittere eam. Expavit Petrus potentiae magnitudinem, expavit Centurio praesentiae majestatem. Exhorruit nimirum et mysterii profunditatem: et ideo occulte voluit dimittere eam. 742 Miraris quod Joseph praegnantis sese consortio Virginis judicabat indignum, cum audias et sanctam Elisabeth ejus non possentiam, nisi cum tremore quidem et reverentia? Ait namque: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? Ideo itaque Joseph voluit dimittere eam. Sed quare occulte, et non palam? Ne videlicet divortii causam inquireretur, exigeretur rationem. Quiervicis, populo non credenti et contradicenti? Si