comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
emnendare ñ certauerit. & suos homi¬
nes qui eius uice hocagere debent
ut id bene ꝑficiant ñ instruxerit¬
aut non constringerit ut ulterius illud
gens in de inuentus fuerit. uolumus
ut antenram praesentiã quam totius¬
uenire iubeatur. & rationem
reddat utrũ hoc qđ iussimus facere
noluerit aut non potuerit. aut aliqua
res praepediente id facere ñ potuerit.
cur nobis ipsam in possibilitatem ad tẽp̃
non ad nuntiauit. qui a supse aut ñ
noluit. aut siue neglegentiae causa
non potiit. Nostalem inuenire uolu¬
mus qui hoc qđ iubemus seruare¬
uelit & possit. Vtaut̃ &iussio nra
in hacrẽ citius impleatur. uolumus
ut quicũq ab illadie aliũ denarium
nego ciandicaus a ꝓtulerit. a comite
& ministris ei auferat᷑ abeo
DEIN IUSTISTELONEIS
Similiquoq. de iniustis teloneis dequi xuiii¬
bus qualiter ab omnib obseruandũ
ess& & capitulis constituimꝰ & cre¬
berrimas admonitiones fecimus.

Expanded text:
hanc emendare non certaverit, et suos homihanc emendare non certaverit, et suos homines, qui eius vice hoc agere debent, ut id bene perficiant non instruxeritaut non constrinxerit ut ulterius illud gens inde inventus fuerit, praecipiemus ut ante nostram praesentiam venire jubeatur, et rationem reddat, utrum hoc quod jussimus facere noluerit, aut non potuerit; aut si aliqua re praepediente id facere non potuit, cur nobis ipsam impossibilitatem ad tempus non adnuntiavit. Quia si ipse hoc non voluit, aut suae negligentiae causa non potuit, nos talem invenire volumus, qui hoc qvelit et possit. Ut autem iussio nostra in hac re citius impleatur, volumus ut quicumque ab illa die alium denarium negotiandi causa protulerit, a comite et ministris eius auferatur ab eo. 19. De iniustis theloneis. Similiter quoque de iniustis theloneis, de quibus qualiter ab omnibus observandum esset, et capitulis constituimus, et creberrimas admonitiones fecimus,
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta facinoris qualitatem siue
coram nobis siue coram missonrõ
dignas poenas ꝑsoluat. & senior
qui secum talem duxerit. que m
aut constringere noluit aut non
potuit. ut nram̃ iussionẽ seruar&
& insuꝑ inregnonrõ pracdas facere
ñtimuerit. proillius negle gentia
si ante eũ de his ñ admonuerit
& postquã neglegentia contemp¬
toris ad eiꝰ notitiam ꝑuenerit
eum corrigere sicut de c& neglexerit.
honore suo priuet᷑. Vt scilic& neu¬
ter illorũ sineiusta uindicta rema
dispersa propter neglegentia eorum
qui legationes ad nos directas insuis
mansionibus. autmale recipiunt.
aut constitutam a nobis expensam
nontribuunt aut paruare donare
nolunt. aut furtu aliquit eis sub¬
ripiunt. aut qđ perpessimum est
apertas uio lentias. eoscedendo & res
eoꝵ diripiendo in ipsis exercere non ꝑ¬
timescunt : Hoc omnib. notũ esse
uolumus qđ quicumq ex his qui hono¬
resnrõs habent. ab hinc neglegentiã

Expanded text:
iuxta facinoris qualitatem, sive iuxta facinoris qualitatem, sive coram nobis, sive coram misso nostro, dignas poenas persolvat; et senior qui secum talem duxerit, quem aut constringere noluit aut non potuit, ut nostram iussionem servaret et insuper in regno nostro praedas facere non timeret, pro illius neglegentia, si ante eum de his non admonuerit, et postquam neglegentia contemptoris ad eius notitiam pervenerit, eum corrigere sicut decet neglexerit, honore suo privetur; ut scilicet neuter illorum sine iusta vindicta remandispersa, propter neglegentiam eorum qui legationes ad nos directas in suis mansionibus aut male recipiunt, aut constitutam a nobis expensam non tribuunt, aut paravereda dare nolunt, aut furto aliquid eis subripiunt, aut quod perpessimum est, apertas violentias eos caedendo et res eorum diripiendo in ipsis exercere non pertimescunt, hoc omnibus notum esse volumus, quod quicumque ex his qui honores nostros habent, abhinc neglegentiam
Abbreviated transcription (Latin):
aut ad commune dampnũ ꝑtineat
quae a&iam sine nrã potestate
corrigi non possit. Nosdiu latere
ñ permittatis quiomnia dõ auxili¬
ante corrigere debemus. Quia
quicquid inhis quae ad pacem. & iusti
a nobis auta uobis neglectũ est.
debemus dõ auxiliante certare qua¬
liter abhinc nr̃o &urõ studio emen¬
datum fiat. DESACE INTTINEEE
EXEECITALI CUSTODIENDA
epace uero in exercitali initinere
seruanda usq ad marcham hocomnib
notũ fieri uolumus qđ quicumq a uc¬
torem damnisibi pr&erito anno in la¬
tino nominatim cognoscit ut iusti¬
tiam de illo quaerat & accipiat.
DEDENUNTIXTIONE UT QUI
INTIOSTEM PERGUNT. SUOS
QUIINSUO OBSEQUIOSUNTT
UNUS QUIS QUE COGNOSEAT¬
Ieinceps tamen omnibus denuntia
itinere pergunt siue suisint siue
alieni itille de eoꝵ factis rationem
sesciat redditurum. ut quicquid ipsi
in pace uiclanda deliquerint. adipsius
deb& periculum ꝑtinere. Eascilic&
conditione ut pacis iolator primũ

Expanded text:
aut ad commune dampnum pertineat, aut ad commune dampnum pertineat, quae etiam sine nostra potestate corrigi nonon permittatis, qui omnia Deo auxiliante corrigere debemus: quia quicquid hactenus in his quae ad pacem et iustita nobis aut a vobis neglectum est, debemus Deo auxiliante certare qualiter abhinc nodatum fiat. 14. De pace in itinere exercitali custodienda. De pace vero in exercitali itinere servanda usque ad marcham, hoc omnibus notum fieri volumus, quod quicumque auctorem damni sibi praeterito anno inlati nominatim cognoscit, ut iustitiam de illo quaerat et accipiat. 15. De denuntiatione, ut qui in hostem pergunt, suos, qui in suo obsequio sunt, unusquisque cognoscatDeinceps tamen omnibus denuntiaritinere pergunt, sive sui sint, sive alieni, ut ille de eorum factis rationem se sciat redditurum; et quicquid ipsi in pace violanda deliquerint, ad ipsius debet plevium pertinere; ea scilicet conditione, ut pacis violator primum
Abbreviated transcription (Latin):
utilitate uel o portunitate anobis
directis nr̃i honoris causa honorem
exhibeatis . & propt̃ nraẽ auctori¬
tatis uenerationem. ea quae perillos
iniungimus. agere non neglegatis.
DENOC QUOD UNUS QUISQUE
MINISTERII REUALIS HABEXI
Et qm̃sicut diximus unusquisq urm̃
partem minis terii nr̃ĩ perpartes
habere dinoscitur. uolumus studere
ordinauerimus. qualit̃ unusquisq
hoc certare studuerit . & ꝑ commu¬
ne testimoniũ id est episcoporum
de comitibus comitũ deepĩs conperi¬
re qualiter scilic& comites iustitiã
diligant & faciant . & quã religiose
ep̃i conuersentur & praedicent.¬
& amborum relatu de aliorũ fide¬
lium insuis ministerium consisten¬
tium aequitate & pace atq concor¬
dia cognoscere. Similit̃ a&iam
uolumus. ut om̃silli & illi omnibus.
de communi sociaetate & statua
nobis int̾rogati uerũ testimonium
sibi mutuo perhibere possint.
aut maliquo comitatu orta fuerit.
quae aut ad inhonorationem regni

Expanded text:
utilitate vel oportunitate a nobis utilitate vel oportunitate a nobis directis nostri honoris causa honorem exhibeatis, et propter nostrae auctoritatis venerationem ea quae per illos iniungimus, agere non neglegatis. 12. De hoc, quod unusquisque ministerii regalis habeat,  sicut diximus, unusquisque vestrum partem ministerii nostri per partes habere dinoscitur, volumus studere ordinaverimus, qualiter unusquisque ad hoc certare studuerit, et per commune testimonium, id est, episcoporum de comitibus, comitum de episcopis, comperire, qualiter scilicet comites iustitiam diligant et faciant, et quam religiose episcopi conversentur et praedicent, et amborum relatu de aliorum fidelium in suis ministeriis consistentium aequitate et pace atque concordia cognoscere. Similiter etiam volumus, ut omnes illis et illi omnibus de communi societate et statu a nobis interrogati verum testimonium sibi mutuo perhibere possint. aut in aliquo comitatu orta fuerit, quae aut ad inhonorationem regni
Abbreviated transcription (Latin):
Abbatibus quoque & laicis
specialiter iubemus ut inmonas¬
teriis quae ex nra largitate haberl
epoꝵ consilio &do cumento ea
quae adreligionem canonicoꝵ
monachoꝵ scĩ monialiũ pertinent
peragant . & eorũ salubrem ad mo¬
nitionem in hoclibenter audiant
& obediant. DEADMONTTIONE
ADEPÕS ABBATES ET ADOMS
PIDELES PROCOMITU MIUTORUIS
pir̃ iterum abbatibus & uassistiris
& omnib fidelibus laicis dicimꝰ
& comitibus adiustitias faciendas
adiutoressitis.
DEADMONITIONE ADEPOS
VEL COMITES PROCON CORDIA
ADINUI CEM¬
ipĩs uero uel comites & inuicem
& cũ ceteris fidelibus concorditer
uiuant. & ad sua ministeria per¬
agenda uicissimsibi adutorium
aRItate ADINuicem
Imnibus aetiam generaliter dicimꝰ
ut caritatem & pacem ad inuicem
habeatis. & generalem iussionem
nram generalit̃ obseruare decer¬
tetis & missis nris proqualicũque
scilic& autecclesiastica aut publica

Expanded text:
Abbatibus quoque et laicis Abbatibus quoque et laicis specialiter iubemus, ut in monasteriis quae ex nostra largitate habent, episcoporum consilio et documento ea quae ad religionem canonicorum, monachorum, sanctimonialium pertinent, peragant et eorum salubrem admonitionem in hoc libenter audiant et oboediant. 9. De admonitione ad episcopos, abbates, et ad omnes fideles pro comitum adiutoriis. Episcopis iterum, abbatibus et vassis nostris et omnibus fidelibus laicis dicimus, ut comitibus ad iustitias faciendas adiutores sitis. 10. De admonitione ad episcopos vel comites pro concordia ad invicempiscopi vel comites ad invicem et cum caeteris fidelibus concorditer vivant et ad sua ministeria peragenda vicissim sibi adiutorium pace ad invicem. Omnibus etiam generaliter dicimus, ut caritatem et pacem ad invicem habeatis, et generalem iussionem nostram generaliter observare decertetis, et missis nostris pro qualicumque scilicet aut ecclesiastica aut publica
Abbreviated transcription (Latin):
nia siue rapinis cõmunem pacem popu¬
li perturbare moliunt᷑ urõ studio
& correctione sicut dec& conpescite.
Et si aliqua persona in aliquo uobis
inpedimentũ fuerit quin ea quae dici¬
mus facere non ualeatis nobis ad tempꝰ
illud notũ fiat ut nr̃a auctoritate aduti
ministerium urm̃ digne adimplere
possitis. DEADMONTUO NE
ULAICOS PROHONORE EC¬
ASUICO CORSERUANDO
Im̃s uero laicos monemus ut ho¬
norem ecclesi asticũ conseruent.
& dignã uenerationem epĩs &dĩ
sacerdotib exhibeant. & ad eoꝵ
pracdicationem cũsuis de uote
occurrant. & ieiunia ab illis cõmu¬
niter indictareuerent̃ conser¬
uent. & suos obseruare doceant
& compellant. Vt &iam dies
dominicus sicut dec& honoret᷑
& colat᷑ om̃sstudeant & ut libe¬
rius fieripossint mercata & pla¬
cita a comitibus sicut sepe am¬
monitum fuit illodie prohibeat᷑
DEADMONITIONE ADABBA¬
TES EELAICOS PEOMONAS¬
TEPIIS EX REGALILA ROTEA¬
TE SILOCO CSSIS

Expanded text:
nio sive rapinis communem pacem popunio sive rapinis communem pacem populi perturbare moliuntur, vestro studio et correctione, sicut decet, compescite. Et si aliqua persona in aliquo vobis impedimento fuerit, quin ea quae dicimus facere non valeatis, nobis ad tempus illud notum fiat, ut nostra auctoritate adiuti ministerium vestrum digne adimplere possitis. 7. De admonitione ad laicos pro honore ecclesiastico conservando. Omnes vero laicos monemus, ut honorem ecclesiasticum conservent, et dignam venerationem episcopis et Dei sacerdotibus exhibeant, et ad eorum praedicationem cum suis devote occurrant, et ieiunia ab illis communiter indicta reverenter conservent et suos observare doceant et compellant. Ut etiam dies Dominicus sicut decet honoretur et colatur, omnes studeant. Et ut liberius fieri possit, mercata et placita a comitibus, sicut saepe admonitum fuit, illo die prohibeantur. 8. De admonitione ad abbates et laicos pro monasteriis ex regali largitate sibi commissis.
Abbreviated transcription (Latin):
& honorem scẽdĩ ecdesiae exhibeatis:
ꝑagendũ prebeatis. & ut nosipsi in mi¬
nisteriis urĩs pacem &iusticiam faciatis.
& quae nra auctoritas publice fieri
decerut ut in urĩs ministeriis studiose
perficiatur studeatis. Proinde mone¬
mus uram̃ fidelitatem. ut memores
scitis fidei nobis ꝓmisse. & in parte
ministeriinrĩ uobis cõmissi. in pace
scilic& &iustitia facienda uos m&ip¬
sos coram dõ & coram hominibus
tales exhibeatis. ut & nrĩ ueri adiu¬
tores & populi conseruatores iuste
dici &uocare possitis. Et nulla quae¬
lib& causa aut munerũ accepto aut
amicitiam cuius lib& uelodium
auttimor uel gratia abstatu recti¬
tudinis uos deuiare compellat. quin
inter proximũ & ꝓximũ semper
iuste iudicetis. Pupilloꝵ uero &ui¬
duarũ & ceterorũ pauperũ ad iuto¬
uorum illius honoratores iux tauram
possibilitatesitis. Illos quoq qui teme¬
ritate & uiolentia infurta & latroci¬

Expanded text:
et honorem sanctae Dei ecclesiae exhibeatis, et honorem sanctae Dei ecclesiae exhibeatis, peragendum praebeatis, et ut vos ipsi in ministeriis vestris pacem et iustitiam faciatis, et quae nostra auctoritas publice fieri decernit, ut in vestris ministeriis studiose perficere studeatis. Proinde monemus vestram fidelitatem, ut memores sitis fidei nobis promissae, et in parte ministerii nostri vobis commissi, in pace scilicet et iustitia facienda, vosmetipsos coram Deo et coram hominibus tales exhibeatis, ut et nostri veri adiutores et populi conservatores iuste dici et vocari possitis. Et nulla quaelibet causa aut munerum acceptio aut amicitia cuiuslibet vel odium, aut timor vel gratia ab statu rectitudinis vos deviare compellat, quin inter proximum et proximum semper iuste iudicetis. Pupillorum vero et viduarum et caeterorum pauperum adiutoe vel servorum illius honoratores iuxta vestram possibilitatem sitis. Illos quoque, qui temeritate et violentia in furto et latroci
Abbreviated transcription (Latin):
Quicquid aut̃ in illis apopulis iuste
re prehenditur. in exemplo propriae
conuersationis urã prouidentia corri¬
gere non neglegat: N euero ecclesiae
illis commisse in restauratione aut
in luminaribus iuxta possibilitatem
rerum ab illis neglegant᷑ curant. Q ni¬
hil ominus inuigilare debet solertia.
Et sicut aliosprohibetis nedemansis
ad ecdesiae luminariadatis aliquid
accipiant. sic &uos &urĩ archidia coni.
de eisdemmansis nihil accipiendo aliis
exemplũ prebeatis. Sed potius ad id
qđ data sunt seruire concedant᷑ . ut
totum sicut dictum ẽ in restauratione.
ecclesiarum &lum in aribus urã aue¬
toritate & studio cedere possit scole
ad filios & ministros ecclesiae instru¬
endos uel ed ocendossicut nobis praete¬
rito tempore ad attiniacum ꝓmisis¬
tis: & uobis in iunximus. in congruis
locis ubinecdũ ꝑ fectũ est. ad multoꝵ
utilitatem & profectum a uobis ordi¬
naro non neglegatur.
UI
commonemus quia ad urm̃ ministe¬
rium inaxime ꝑtin& ut reuerentiã

Expanded text:
Quicquid autem in illis a populis iuste reprehenditur, in exemplo propriae conversationis vestra providentia corrigere non neglegat. Ne vero ecclesiae illis commissae in restauratione aut in luminaribus iuxta possibilitatem rerum ab illis neglegantur, vestra nihilominus invigilare debet solertia. Et sicut alios prohibetis, ne de mansis ad ecclesiae luminaria datis aliquid accipiant, sic et vos et vestri archidiaconi de eisdem mansis nihil accipiendo aliis exemplum praebeatis; sed potius ad id quod data sunt, servire concedantur, ut totum, sicut dictum est, in restauratione ecclesiarum et luminaribus vestra auctoritate et studio cedere possit. Scolae sane ad filios et ministros ecclesiae instruendos vel edocendos, sicut nobis praeterito tempore ad Attiniacum promisistis et vobis iniunximus, in congruis locis, ubi necdum perfectum est, ad multorum utilitatem et profectum a vobis ordinari non neglegatur .ue commonemus, quia ad vestrum ministerium maxime pertinet, ut reverentiam
Abbreviated transcription (Latin):
nem ministerii nobis commissis
exsistatis. ut in iudicio non condemp¬
nari pronrã & urã neglegentia.
sed potius proutrumq. bonestudio
remunerarimereamur : Etubi¬
cumq perneglegentiã abbatis
aut abbatisse uel comitis siue uassi
ritas ex poscit. famulante ut dec&
potestate nrã facilius perficere ua¬
CURAM PERTINETIBUS

Expanded text:
ne ministerii nobis commissi ne ministerii nobis commissi existatis; ut in iuditio non condemnari pro nostra et vestra neglegentia, sed potius pro utrorumque bono studio bono remunerari mereamur: et ubicumque per neglegentiam abbatis aut abbatissae, vel comitis sive vassi ritas exposcit, famulante, ut decet, potestate nostra facilius perficere vacuram pertinentibus
Abbreviated transcription (Latin):
& oñs uos nr̃i adiutores esse debetis
Necenim ignoratiius quid unicuiq
uriñ sibi commissa portione conue¬
niat. Etideo prȩter mittere ñ possu¬
mus quiunumquemq iuxta suum
ordinem admoneam us.
DESACROMINISTERIO EPOX
ETDEADMONITIONE. DOM¬
NI IMEES ADEPISCOPOS
Sedqm̃ scimus qđ specialiter ꝑtine¬
at ad epos ut primum ad sacrum
ministerium suscipiendũ iuste acce¬
dant . & in eo demm inisterio religio¬
seuiuant. & tambene uiuendo quã
recte praedicando populis sibi cõmis¬
sis iterũ uitȩ prȩbeant & ut in mo¬
nasteriis in suis parro chus institu¬
tis scã religio obseruata fiat. & ut
unus quisq iuxta suã professionem
ueraciter uiuat curam inpendant:
Om̃s uos in hoc sacro ordine constitu¬
tos &offitio pastorali functos
monemus atq rogamꝰ ut in hoc
maxime elaborare studeatis & ꝑ
uos in &ipsos & ꝑ uobis subiectos.
quantũ adurm̃ ministerium ꝑtin&
nobis ueri adiutores administratio¬

Expanded text:
et omnes vos nostri adiutores esse debetis. et omnes vos nostri adiutores esse debetis. Nec enim ignoramus, quid unicuique vestrum in sibi commissa portione conveniat. Et ideo praetermittere non possumus, quin unumquemque iuxta suum ordinem admoneamus. 4. De sacro ministerio episcoporum, et de admonitione domni imperatoris ad episcopos. Sed quoniam scimus, quod specialiter pertineat ad eministerium suscipiendum iuste accedant, et in eodem ministerio religiose vivant, et tam bene vivendo quam recte praedicando populis sibi commissis iter vitae praebeant, et ut in monasteriis in suis parroechiis constitutis sancta religio observata fiat, et ut unusquisque iuxta suam professionem veraciter vivat, curam impendant, omnes vos in hoc sacro ordine constitutos et officio pastorali functos monemus atque rogamus, ut in hoc maxime elaborare studeatis, et per vosmetipsos et per vobis subiectos, quantum ad vestrum ministerium pertinet, nobis veri adiutores in administratio
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm̃ conplacuit diuinae proui¬
dentiae nram̃ medio critatem
adhoc constituere ut scae suȩ eccłae
& regnihuius curam gereremus.
adhoc certare & nos & filios acsocios
nros diebus uite nraẽ optamus uttria
specialiter capitula & anobis & auobis
dõ opem ferente in huius regni admi¬
nistratione specialiter conseruent᷑
Id .ẽ. ut defensio & exaltatio honor
scãẽ dĩ ecclesiae & seruorũ illius congruus
maneat. & paxiustitia in omnigenerali¬
tate. populinrĩ conseruetur. In his quip¬
pe inaxime studere. & de his in omnibus
placitis quae uobiscum dõ auxiliante
habituri sumus uos am monere optamus
sicut debitoressumus. DeNoCQ uod
TORES IPSIUS
ed quam summa huius ministerii
innra persona consistere uideatur.
tamen & diuina auctoritate & humana
ordinatione ita perpartes diuisũ eẽ
cognoscitur. ut unusquisq: urm̃ in suo
loco & ordine partemnrĩ ministerii
habere cognoscat᷑ : Vnde appar&
qđ ego omniũ urm̃ admonitor esse debeo

Expanded text:
m complacuit divinae providentiae nostram mediocritatem ad hoc constituere, ut sanctae suae ecclesiae et regni huius curam gereremus, ad hoc certare et nos et filios ac socios nostros diebus vitae nostrae optamus, ut tria specialiter capitula et a nobis et a vobis, Deo opem ferente, in huius regni administratione specialiter conserventur ; id est, ut defensio et exaltatio vel honor sanctae Dei ecclesiae et servorum illius congruus maneat, et pax et iustitia in omni generalitate populi nostri conservetur. In his quippe maxime studere, et de his in omnibus placitis quae vobiscum, Deo auxiliante, habituri sumus, vos admonere optamus, sicut debitores sumus. 3. Sedtores ipsius. Sed quamquam summa huius ministerii in nostra persona consistere videatur, tamen et divina auctoritate et humana ordinatione ita per partes divisum esse cognoscitur, ut unusquisque vestrum in suo loco et ordine partem nostri ministerii habere cognoscatur. Unde apparet, quod ego omnium vestrum admonitor esse debeo,
Abbreviated transcription (Latin):
Vtmnissinrĩ scabineos aduocatos nota dis
rios ꝑsingula lo caeligant & eoꝵ nomina
quando reuersi fuerint secum
scripta deferant¬
GE SIATUERE CONTEM PNUM¬
De hisquilegem seruire contempserunt
ut ꝑfide iussores ad p̃sertiã regis dedu
cantur. Dehairibannatores c̃iecto
Vtilli qui hairibannũ solueredebent
coniectũ faciant adhairibannatorem.
DECOLONIS ETDEFISCALINIS
Vtneccolonus nec fiscalinꝰ possint
alicubi traditiones facere
NIITEFIDOSINECAUS A¬
XXXUIIUmullus prae sumat hominem
iniuditio mittere sine causa
nisi iudicatum fiat

Expanded text:
nostri scabinios, advocatos, notarios per singula loca eligant, et eorum nomina, quando reversi fuerint, secum scripta deferantgem servare contempnude his qui legem observare contempserint, ut per fidejussores ad praesentiam cantur. 35. De haribannatoris coniecto. Ut illi qui hairibannum solvere debent, coniectum faciant ad hairibannatorem. 36. De colonis et fiscalinis. Ut nec colonus nec fiscalinus possint alicubi traditiones facere. mittendo sine causa. Ut nullus praesumat hominem in iudicium mittere sine causa, nisi iudicatum fiat
Abbreviated transcription (Latin):
conquirere nec testimoniũ dicere
nec placitũ comes habeat nisueiun¬
Semissis nr̃is discurrentib uelcete
iteragentibus ut nullus mansionem
contradicere p̃sumat. DETIIS QUI¬

Expanded text:
conquirere, nec testimonium dicere. Nec placitum comis habeat, nisi ieiunDe missis nostris discurrentibus vel ceteter agentibus praecipimus, ut nullus mansionem contradicere praesumat nec
Abbreviated transcription (Latin):
habuerunt. liberi ꝑmaneant.
DEDEBTTIS REGALIBUS QUALI¬
TER SOLUIDEBE ANT
freda quae in lege salica conscripta est.
Illa eadem soł quocetere conpositiones solui
debent componatur. PEE QUICAU¬
SA IUDICATA REPETESEPSUESERIT
iquiscausam iudicatã repetere prȩsũp¬
serit inmallo. ibiq testib conuictus fuerit.¬

Expanded text:
habuerint liberi permaneant. 9. habuerint liberi permaneant. 9. De debitis regalibus, qualiter solvi debeant. ntur, excepta freda, quae in lege Salica conscripta est. Illa eodem solido quo caterae compositiones solvi debent, componatur. 31. De eo qui causam iudicatam repetere praesumat. Si quis causam iudicatam repetere praesumpserit in mallo, ibique testibus convictus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
culpabl iuđ. DEHOMINE QUIPEE
CARTAM LIBER IXIT̃ CONSECUTUT Ẽ
iquis ꝑ cartã ingenuitatis adomino
suo legitima libertatẽ est consecutus.
liberꝑmaneat. Si uero aliquis eum
iniuste inseriure temptauerit.¬
& ille cartam ingenuitatis suae osten¬
derit & aduersarium se inseruire
uelle conprobauerit illequihoc temp¬
tauit. multa quae in carta scripta. ẽ.
soluere cogat᷑: Si uero carta ñ paruerit
sediam ab illo qui eũ inseruire uoluerit.
diffacta ẽ. uurd gildũ eius componat.
duas partes illiquem inseruire uoluerat
tertiã regi & ille iterũ ꝑ praecepturo
regis libertatem sua c̃quirat Dt homine
libero quise loco uua diitra didit.
siberquise locouuadii inalterius
potestatem cõmiserit ibiq constitutus
dampnum aliqđ cuilib& fecerit qui eũ
in loco uuadii suscepit autdapnum
dio suscepit. Et quidamnũ fecit
dimissus iuxta qualitatẽ reicogat᷑ emen¬
dare. Si uero liberã feminã habuerit
usq dũ inpignore exstiterit & filios

Expanded text:
ur. 28. De homine, qui per cartam libertatem consecutus est. Si quis per cartam ingenuitatis a domino suo legitime libertatem est consecutus, liber permaneat. Si vero aliquis eum iniuste inservire temptaverit, et ille cartam ingenuitatis suae ostenderit et adversarium se inservire velle comprobaverit, ille qui hoc temptavit, multam quae in carta descripta est, solvere cogatur. Si vero carta non paruerit, sed iam ab illo qui eum inservire voluerit disfacta est, widrgildum eius componat, duas partes illi quem inservire voluerat, tertiam regi; et ille iterum per praeceptum regis libertatem suam conquirat. 29. De homine libero, qui se loco wadii tradit. Liber qui se loco wadii in alterius potestate commiserit, ibique constitutus damnum aliquod cuilibet fecerit, qui eum in loco wadii suscepit aut damnumdio suscedemissus iuxta qualitatem regi cogatur emendare. Si vero liberam feminam habuerit, usque dum in pignus extiterit, et filios
Abbreviated transcription (Latin):
uel consensu episcoporũ. prbi inqui¬
bus lib& ecclesiis nec constituant᷑
nec expellantur : Et si laicideri¬
cos probabilis uite & doctrine
epis consecrandos suisq in eclesus
conrtituendos obtulerint nulla
qualib& eccasione eo sreiciant.
siae unusmansus integer absq alio
seruitio adtribuatur. Et prbi in eis
conftituti dedecimis neq: deoblatio¬
nibus fidelium. Nonde domibus
neq deatriis uel ortis uixta ecdesiam
positis. neq depraescripto manso
aliquod seruitium faciant preter
ecclesiasticum: Et si aliquid amplius
habuerint indeseniorib suis debi¬
tum seruitium inpendant

Expanded text:
vel consensu episcoporum presbyteri in quivel consensu episcoporum presbyteri in quibuslibet ecclesiis nec constituantur nec expellantur. Et si laici clericos probabilis vitae et doctrinae episcopis consecrandos suisque in ecclesiis constituendos obtulerint, nulla qualibet occasione eos reiciant. ique ecclesiae unus mansus integer absque servitio alio adtribuatur. Et presbyteri in eis constituti non de decimis, neque de oblationibus fidelium, non de domibus, neque de atriis vel ortis iuxta ecclesiam positis, neque de praescripto manso, aliquod servitium faciant praeter ecclesiasticum. Et si aliquid amplius habuerint, inde senioribus suis debitum servitium impendant
Abbreviated transcription (Latin):
sehabeant. & quandocũq defami¬
liȩ ecclesiae utilis inuentus aliquis
ordinandus est in ambo neipsa aue¬
toritas coram populo legatur & co¬
ram sacerdo tibus uel coram fidelibus
laicis ante cornu altaris sicut in nra
auctoritate continetur. remota
qualib& calliditate libertatem.
consequatur. & tunc demum ad
gradus ecclesiasticos promoueatur.
Similiter quoq dehisagendũ est
quos laicidefamilia ecclesiarum
ad sacros ordines promo uere uolue¬
rint: Sed & dehis quos preposita
canonicorum autmonachorũ ordi
nandos expetierint eademforma
seruanda est. DEPERSONIS
AQUIB NONSUNT RES ACCIPIENDE
Statutũ est ut nullus quilib& eccle lxxii¬
si asticus abhis personis resde inceps
accipere praesumat. quarũ liberi
autpropinqui acinconsulta obla¬
tione possintrerum propriam
exheredari: Quodsi aliquis de in¬
ceps hocfacere temptauerit asino¬
dali uelimperiali sententia mo¬
disomnibus feriatur
Statutum ẽ . ut sine auctoritate

Expanded text:
se habeant. Et quandocumque de famise habeant. Et quandocumque de familia ecclesiae utilis inventus aliquis ordinandus est, in ambone ipsa auctoritas coram populo legatur, et coram sacerdotibus vel coram fidelibus laicis ante cornu altaris, sicut in nostra auctoritate continetur, remota qualibet calliditate, libertatem consequatur; et tunc demum ad gradus ecclesiasticos promoveatur. Similiter quoque de his agendum est, quos laici de familia ecclesiarum ad sacros ordines promovere voluerint. Sed et de his quos praepositi canonicorum aut monachorum ornandos expetiverint, eadem forma servanda est. 83. De personis a quibus non sunt res accipiendae. Statutum est, ut nullus quilibet ecclesiasticus ab his personis res deinceps accipere praesumat, quarum liberi aut propinqui hac inconsulta oblatione possint rerum propriarum exheredari. Quod si aliquis deinceps hoc facere temptaverit, a sinodali vel imperiali sententia modis omnibus feriatur.Statutum est, ut sine auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
cia filium genuerit. & ipse filius
ibidem educatus & ad gradus ecde¬
siasticos promotus fuerit. & utrũ
seruus sit ignorauerit. & postea
ad quisierit. sanctitum .ẽ. ut si
dominus eius illi libertatem dare
uoluerit. in gradu suo ꝑmaneat.
Si uero eũ catena seruitutis a cas¬
tris dominicis extrahere uolue¬
rit. gradũ amittat. Quia iux¬
ta sacros ordines uilis persona
manens sacerdotii dignitate fungi
non potest: Derebus uero illorum
uel peculiare quia propiis dominis
libertatedonantur ut ad gradus
ec clesiasticos iure promoueantur.
statum est ut in potestate dominoꝵ
consistat utrum illis concedere ansibi
uindicare uoluerit. Ceterum si post
ordinationem aliquid ad quisierit.
illud obseruetur. quod in canonibus
de consecratis nihil habentibus consti¬
titum ẽ: Deecclesiarum uero seruis
communiscientia decretum est. ut
archi epi persingulas prouincias consti¬
tuti nram̃ auctoritatem. suffragane
uero illorum exemplar illius poenes

Expanded text:
cia filium genuerit, et ipse filius cia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus et ad gradus ecclesiasticos promotus fuerit, et utrum servus sit ignoraverit, et postea adquisierit, sancitum est, ut si dominus eius illi libertatem dare voluerit, in gradu suo permaneat; si vero eum catena servitutis a castris dominicis extrahere voluerit, gradum amittat: quia iuxta sacros ordines vilis persona manens sacerdotii dignitate fungi non potest. De rebus vero illorum vel peculiare qui a propriis dominis libertate donantur, ut ad gradus ecclesiasticos iure promoveantur, statutum est, ut in potestate dominorum consistat, utrum illis cvindicare velint. Ceterum, si post ordinationem aliquid adquisiverint, illud observetur quod in canonibus de consecratis nihil habentibus constitutum est. De ecclesiarum vero servis communi sententia decretum est, ut archiepiscopi per singulas provincias constituti nostram auctoritatem, suffraganei vero illorum exemplar illius penes
Abbreviated transcription (Latin):
& quo modo exseipsissibi eligendi abba¬
tes licentiam dederimus . & qualiterdõ
opitulante qui etiuiuere propositũ¬
que in defessi custodire ualerent
ordinauimus. In alia scedula diligen¬
ter ad notare fecimus. &utapud
successores nrõs ratũ for& & inuio¬
labitur conseruaretur confirmaui¬
mus. DEORDINATIONE SERUORV
eseruorũ uero ordinatione qui
passim ad gradus ecclesiasti cos
indiscrete promouentur. Placuit
omnibus cum sacris canonib concor¬
dare debere. & statutũ ẽ. ut nullus
epis coporum de inceps ad eossacros
ordines promouere praesumat . nisi
prius ad homines propriis libertatem
consecuti fuerint. Et siquilib& seruus
dominũ suũ fugiens autlatitans
aut adhibitis testibus munere con¬
ductis uel corruptis aut qualib& calli¬
ditate uel fraude ad gradus ecclesias¬
ticos peruenerit. decretum est ut
deponatur & dñs eiuseũ recipiat :
Siuero auus uel pater ab alia patri¬
a in alia migrans in eadem prouin¬

Expanded text:
et quomodo ex se ipsis sibi eligendi abbaet quomodo ex se ipsis sibi eligendi abbates licentiam dederimus, et qualiter, Deo opitulante, quieti vivere propositumque indefessi custodire valerent, ordinaverimus, in alia scedula diligenter adnotari fecimus, et ut apud successores nostros ratum foret et inviolabiliter conservaretur, confirmavimus. 82. De ordinatione servorum. De servorum vero ordinatione, qui passim ad gradus ecclesiasticos indiscrete promovebantur, placuit omnibus cum sacris canonibus concordare debere. Et statutum est, ut nullus episcoporum deinceps eos ad sacros ordines promovere praesumat, nisi prius a dominis propriis libertatem consecuti fuerint. Et si quilibet servus dominum suum fugiens, aut latitans, aut adhibitis testibus munere conductis vel corruptis, aut qualibet calliditate vel fraude ad gradus ecclesiasticos pervenerit, decretum est ut deponatur, et dominus eius eum recipiat. Si vero avus vel pater ab alia patria in aliam transmigrans, in eadem provin
Abbreviated transcription (Latin):
sis partib quosdã uernantes flosculos
& canonicarũ congerere at canonicis
uel scĩmonialibus seruandã contrade¬
re ut ꝑ eam canonicus ordo absq ambi¬
guitate possit seruari & qm̃ illa sacer
conuentus ita &iam laudibus extulit
utusq adunũ ita obseruandã percen¬
ser& statuimus. ut abomnibus in ea¬
dem professione degentibus indubitant
teneatur & modis omnibussiue a cano¬
nicis sue a scĩmonialib: canonice degen¬
tibus de inceps obseruetur.
DECONLATIS ECCLESIAE DIUIDENDIS
Statiu est ut quicquid tempore impe lxxVIIII
riinrĩ a fidelibus ecclesiae sponte con¬
latum fuerit inditioribus locis duas
partes in usus pauperũ tertia in stipen¬
dia cedere dericorum aut monachoꝵ
inminoribus uero locis. aequer inter
derum & pauperes fore diuidendum
nisi forte ad atorib ubispecialiter
dandesint constitutũ fuertt
DEABBATIBUS ELIGENDIS. LXX¬
Ionachorum si quidem causam qualit̃
dõ opitulante exparte disposuerimus.

Expanded text:
sis pratis quosdam vernantes flosculos sis pratis quosdam vernantes flosculos et canonicarum congerere et canonicis vel sanctimonialibus servandam contradere, ut per eam canonicus ordo absque ambiguitate possit servari. Et quoniam illam sacer conventus ita etiam laudibus extulit, ut usque ad unum iota observandam percenseret: statuimus, ut abdem professione degentibus indubitanter teneatur, et modis omnibus sive a canonicis sive a sanctimonialibus canonice degentibus deinceps observetur. 80. De conlatis ecclesiae dividendis. Statutum est, ut quicquid tempore imperii nostri a fidelibus ecclesiae sponte conlatum fuerit, in ditioribus locis duas partes in usus pauperum, tertiam in stipendia cedere clericorum aut monachorum, in minoribus vero locis aeque inter clerum et pauperes fore dividendum; nisi forte a datoribus, ubi specialiter dandae sint, constitutum fuerit. 81. De abbatibus eligendis. Monachorum siquidem causam qualiter, Deo opitulante, ex parte disposuerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ticis de non diuidendis rebus illius
suspitionem dudum conceptam
paenitus ammoueremus. statuimꝰ
utneq nris neq filiorum & dõ dispen¬
sante successorum nr̃orũ temporibus
quinram uel progenitorum nrõrum
uoluntatem uel exemplum imitari
uoluerint : Nullam poenitus diui¬
sionem aut iacturam patiatur.
Sacrorum canonũ non ignorari ut indĩ
nomine sca eccła suoliberius potire
tur adsensum ordini ecdesiastico pre¬
buimus. ut scilic& epĩ perelectionem
clericorum & populoꝵ secđmstatu¬
ta canonum depropria diocesi remo¬
ta ꝑsonarum & munerũ acceptione
obuite meritũ & sapientiae donum
eligant᷑ ut exemplo & uerbo sibi sub¬
iectis usquequaq prodesse ualeant
DEDICTIS EATRŨ CONIESTIS PROCA¬
NONICAPRORESSIONE QUIA
DE HONESTABATUR
tis partim ignorantia partim desidia
dehonestabatur opere praecium duximꝰ
dõ annuente apud sacrum conuentũ
ex dictis scõrum patrum uelut exdiuer¬

Expanded text:
ticis de non dividendis rebus illius ticis de non dividendis rebus illius suspicionem dudum conceptam penitus amoveremus, statuimus, ut neque nostris neque filiorum et Deo dispensante successorum nostrorum temporibus, qui nostram vel progenitorum nostrorum voluntatem vel exemplum imitari voluerint, nullam penitus divisionem aut iacturam patiatur .Sacrorum canonum non ignari, ut in Dei nomine sancta ecclesia suo liberius potiretur honore, adsensum ordini ecclesiastico praebuimus, ut scilicet episcopi per electionem cleri et populi secundum statuta canonum de propria diocesi, remota personarum et munerum acceptione, ob vitae meritum et sapientiae donum eligantur, ut exemplo et verbo sibi subiectis usquequaque prodesse valeant. 79. De dictis patrum congestis pro canonica professione, quia deshonestabatur. tis partim ignorantia, partim desidia dehonestabatur, operae pretium duximus, Deo annuente, apud sacrum conventum, ut ex dictis sanctorum patrum velut ex diver
Abbreviated transcription (Latin):
& ut debitoribus suis secđm dominicã
orationem suadebitadimit tant
Scientescertissime qđ qui talia aguNt
regnũ dĩ possidebunt. Et hocideo
diligentius iniungimus uraẽ caritati
quia scimꝰ temporib nouissimis pseu¬
do doctores esse uenturos sicut ipse
dñs in euangelio praedix̃. Et apłs
paulus adtimotheum testatur. Ideo
diłmi toto corde praeparemꝰ nos insci¬
entia ueritatis. ut possimus contra¬
dicenti ueritati resistere & diuina
donante gratia uerbũ dĩ crescat.
& currat & multiplicetur iinprofeo¬
tum scaẽ dĩ ecclesiae & salutem
animarũ nrarum. & laudem &glo
pax praedicantibus gratia. ob oe¬
dientibus gloria dnõ dõ nro ihũ xpõ¬
A mea + DEReBUS ECCLESIE
uia iuxtas cõrum patrum tradi¬
tionem nouimus resecclesiae
uita esse fidelium praetia peccatoꝵ
& patrimonia pauperũ cuiq non
solum habita conseruare uerum
&iam multo dõ opitulante confer¬
re optamus. Lamen utab ecclesias¬

Expanded text:
et ut debitoribus suis secundum dominicam et ut debitoribus suis secundum dominicam orationem sua debita dimittant, scientes certissime, quod qui talia agunt, regnum Dei possidebunt. Et hoc ideo diligentius iniungimus vestrae caritati, quia scimus temporibus novissimis pseudodoctores esse venturos; sicut ipse Dominus in euangelio praedixit, et apostolus Paulus ad Timotheum testatur. Ideo dilectissimi, toto corde praeparemus nos in scientia veritatis, ut possimus contradicentibus veritati resistere, et divina donante gratia verbum Dei crescat et currat et multiplicetur in profectum sanctae Dei ecclesiae et salutem animPax praedicantibus, gratia oboedientibus, gloria Domino nostroAmen. 77. De rebus ecclesiae. Qui iuxta sanctorum patrum traditionem novimus res ecclesiae vota esse fidelium, pretia peccatorum et patrimonia pauperum, cuique non solum habita conservare, verum etiam multa Deo opitulante conferre optamus. Tamen ut ab ecclesias
Abbreviated transcription (Latin):
turos. Item cum omni diligentia
cunctis praedi candũ est. pro quibus
criminib deponunt᷑ cum diabolo
in aeternum supplicium. Legimus
enim a postolo dicente. Manifesta¬
aut̃ sunt opera carnis: Quae s unt
fornicatio. inmunditia. luxuria.
Idolorũ seruitus. uenefitia Inimi¬
citiae contentiones. Aemulationes.
Animositates. Ire . rixe. dissensiones
hereses. secte inuidiae. homicidia
ebrietates. commes sationes : Et his
similia quae praedico uobis sicut prae¬
dixi qm̃ quitalia agunt regnũ dĩ
non consequentur : Ideo haec eadẽ
quae magnus praedicator ecdesi aedi
singillatim nominauit cũ omni
studio ꝓhibeantur. intellegentes
quã sit terribile illud qđ dix̃. Qm̃ qui
talia agunt regnũ dĩ non consequent᷑.
Sed &omni instantia ammonete
eos dilectionedĩ & proximi. defide & spe
indõ. De humilitate & patientia.
De castitate & continentia. Debe¬
nignitate & mis ericordia. De elrmo¬
sinis & confessione peccatorũ suorũ

Expanded text:
turos. Item cum omni diligentia turos. Item cum omni diligentia cunctis praedicandum est, pro quibus criminibus deponuntur cum diabolo in aeternum supplicium. Legimus enim apostolo dicente: Manifesta sunt opera carnis quae sunt fornicatio, immunditia, luxuria, idolorum servitus, veneficia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, irae, rixae, dissensiones, haereses, sectae, invidiae, homicidia, ebrietates, commessationes et his similia, quae praedico vobis sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Ideo haec eadem, quae magnus praedicator ecclesiae Dei singillatim nominavit, cum omni studio prohibeantur; intellegentes, quam sit terribile illud quod dixit, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Sed et omni instantia ammonete eos de dilectione Dei et proximi, de fide et spe in Deo, de humilitate et patientia, de castitate et continentia, de benignitate et misericordia, de eleemosinis et confessione peccatorum suorum,
Abbreviated transcription (Latin):
entem ut recte &honoste praedi¬
cent & nonsinatis noua uel non
canonica aliquos ex suo sensu & ñ
secđm scripturas sacras fingere
& praedicare populo. Sed & uos¬
m& ipsiutilia honeste & recte &
quȩ aduitã ducunt aet̃nam praedi¬
cate aliosq instruite ut haec ea
dem praedicent. Primo omniũ
praedicandum ẽ omnibus gene¬
raliter utcredant patrem &
omnipotentem a et̃nũ in uisibi¬
lem qui creauit caelũ & terram.
mare omnia quae in eis sunt &¬
unam esse dĩ tatem & substantiã
&maiestatem intrib personis
uirgine prosalute & reparatione
humanigeneris passus sepultus
& tertiadie resurrexit. & ascendit
incaelos. & quomodo iterũ uentu¬
rus sit &in maiestate diuina
iudicare om̃s homines secđm meri¬
ta propria. & quomodo impii propt̃
scelera sua cũ diabolo in ignẽ aeter¬
num mittentur: Etiusti cũ xp̃o
& cũ scĩs angelis suis in uitã aet̃nã
Item diligent̃ praedicandũ est
sere surrectionem mortuoꝵ accep¬

Expanded text:
entem, ut recte et honeste praedientem, ut recte et honeste praedicencanonica aliquos ex suo sensu, et non secundum scripturas sacras, fingere et praedicare populo. Sed et vosmetipsi utilia honesta et recta, et quae ad vitam ducunt aeternam, praedicate, aliosque idem praedicent. Primo omnium praedicandum est omnibus generaliter, ut credant Patrem etomnipotentem, aeternum, invisibilem, qui creavit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt; et unam esse deitatem et substantiam et maiestatem in tribus personis ia semper virgine pro salute et reparatione humani generis, passus, sepultus, et tertia die resurrexit et ascendit in coelos, et quomodo iterum venturus sit in maiestate divina iudicare omnes homines secundum merita propria, et quomodo impii propter scelera sua cum diabolo in ignem aeternum mittentur, et iusti cum Christo et cum sanctis angelis suis in vitam aeternam. Item diligenter praedicandum est, se resurrectionem mortuorum accep
Abbreviated transcription (Latin):
nec inuinea colenda nec incam pis
arando nec inmetente uel foenũ
seccandum uel sepemponendo.
nec insilus stirpando uel arbores
cedere uel in petris laborare nec
domosstruere nec in orto laborare :
Nec ad placita conueniant. nec ue¬
nationes exerceant. &tria carra¬
ria operalic& fieri in diedomini co
Id est hostilia carra uel uictualia.
Etsiforte necesseerit corpuscuius lib&
duciad sepulchrum: Item femine
operatextilia non faciant. Nec ca¬
pulent uestitos nec consuant uel
acupiculefiant. Neclanam carpe¬
re. Neclinum battere. Nec inpub¬
lico uestimenta lauare : Nec berbi¬
ces tondere habeant licitum . ut
omnimodis bonorũ requies die
dominico persoluatur. sed ad mis¬
sarum solempnia ad ecdesiam
undiq conueniant & laudent dm̃
pro omnib bonis quae nobis in illa
nerabiles pastores &rectores ecclesia¬
rum dĩ ut prbi quos mitutis ꝑ parro¬
chiasuras adregendum & praedican¬
dum ꝑ ecclesi as populum dõ serui¬

Expanded text:
nec in vinea colenda, nec in campis nec in vinea colenda, nec in campis arando, nec in metendo, vel foenum secando, vel sepem ponendo, nec in silvis stirpando, vel arbores caedere, vel in petris laborare, nec domos struere; nec in horto laborent, nec ad placita conveniant, nec venationes exerceant. Sed tria carraria opera licet fieri in die dominico, id est hostilia carra vel victualia, et si forte necesse erit corpus cuiuslibet duci ad sepulchrum. Item feminae opera textrilia non faciant, nec capulent vestitos, nec consuant vel acupictile faciant, nec lanam capere, nec linum battere, nec in publico vestimenta lavare, nec berbices tondere habeant licitum; ut omnimodis bonorum requies die dominico persolvatur. Sed ad missarum sollemnia ad ecclesiam undique conveniant, et laudent Deum pro omnibus bonis, quae nobis in rabiles pastores et rectores aeclesiarum Dei, ut presbiteros quos mittitis per parrochias vestras ad regendum, et ad praedicandum per aeclesias populum Deo servi
Abbreviated transcription (Latin):
pessuna & falsissima quã trans¬
acto annodicebant aliqui erranter
& in errorem aliquos mittentes
qđ decaelo caecidiss& nec credantur
neclegantur sed conburantur ne
inerrorem protaliscripto populus
mittatur. sed solicanonici libri & ca¬
tholici tractatus & scõrum auctori¬
tas & dicta legantur & tradantur.
DE CANTUROMANO
AONACTLIS PER AGENDU
ouachi ut cantum romanũ pleniterXI
&ordinabiliter pernocturnale uel
gradale officium ꝑagant. secđm
qđ beatae memoriae genitor nr̃
pipinus rex decretauit ut fier&.
quandogallicanum cantũtulit.
ob unanimitatem apostolicȩ sedis
&scaẽ dĩ ecdesiae pacificam concordiã
DEOPERIB: SERUILIS QUAE
DIEBUS DOMINICIS FISUNT
AGEN DA
Statuimus quoq secundum qđ in le¬
ge dñs praecepit . uto pera seruilia
dieb: dominicis non agant᷑ sicut &
bone memoriae genitor meus insu¬
issinodalibus edictismandauit
quodneciiri ruralia exerceant

Expanded text:
pessima et falsissima, quam transpessima et falsissima, quam transacto anno dicebant aliqui errantes et in errorem alios mittentes quod de coelo cecidisset, nec credantur nec legantur, sed comburantur, ne in errorem pro tali scripto populus mittatur. Sed soli canonici libri, et catholici tractatus, et sanctorum auctoritas et dicta legantur et tradantur. 74. De cantu Romano a monachis peragendo. Monachi ut cantum Romanum pleniter et ordinabiliter per nocturnale vel gradale officium peragant, secundum quod beatae memoriae genitor noster Pippinus rex decertavit ut fieret, quando Gallicanum cantum tulit ob unanimitatem apostolicae sedis et sanctae Dei aecclesiae pacificam concordiam. 75. De operibus servilibus, quae diebus dominicis non sunt agenda. Statuimus quoque secundum quod in lege Dominus praecepit, ut opera servilia diebus dominicis non agantur, sicut et bonae memoriae genitor meus in suis sinodalibus edictis mandavit, quod nec viri ruralia exerceant,
Abbreviated transcription (Latin):
tes peregrini & pauperes susceptio¬
nes regulares & canonici perloca
diuersa habeant . qui a ipsedñs dic¬
turus erit in remuneratione mag
nidiei : Hospeseram & suscepistis
ine: Etapłs hospitalitatem laudans
dixit. Perhancquidam placuer̃
dõ angelis hospitio susceptis.
uditum ẽ aliquas abbatisras¬
Icontramorem scaẽ dĩ ecclesiae
benedictiones & manus in positio¬
nes & signacula scãẽ crucis suꝑ capi¬
ta uirorum dare. Nec non & uelare
uirgines cumbenedictione sacerdo
tali quod omnino a uobis scĩssimi
patres inuris parro chiis illis int̃dicen¬
dum esse scitote. DecbERI CIS
QISEFINOUNT ESSE MONACHOS
Vt illi clerici quise fingunt habitu
uel nomine monachosesse & ñ sunt.
omnimodis uidetur corrigendos
atq emendandos esse ut illi ueri
monachi sint uel ueri canonici.
DEESEUDO GRAFIIS ETDUBUS
NARRATIONIBUS
Oseudo graphiae uel dubiae narra¬
tiones uel quae omnino contra
fidem catholicam sunt. ut epła

Expanded text:
tes, et peregrini, et pauperes susceptiotes, et peregrini, et pauperes susceptiones regulares et canonici per loca diversa habeant; quia ipse Dominus dicturus erit in remuneratni diei: Hospis eram, et suscepistis me. Et apostolus hospitalitatem laudans, dixit: Per hanc quidam placuerunt Deo, angelis hospitio susceptis. uditum est aliquas abbatissascontra morem sanctae Dei aeclesiae, benedictiones cum manus inpositione et signaculo sanctae crucis super capita virorum dare, necnon et velare virgines cum benedictione sacetali. Quod omnino a vobis, sanctissimi patres, in vestris parrochiis illis interdicendum esse scitote. 72. De clericis qui se fingunt esse monachos. Ut illi clerici qui se fingunt habitu vel nomine monachos esse, et non sunt, omnimodis videtur corrigendos atque emendandos esse, ut vel veri monachi sint vel veri canonici. 73. De pseudographiis et dubiis narrationibus. Pseudographiae et dubiae narrationes, vel quae omnino contra fidem catholicam sunt, ut epistola
Abbreviated transcription (Latin):
fecte aetates homines scribant cũ
omni diligentia. DEUOTO MO¬
NACORUM. ET DECLERICATU
Simul& hocrogarecurauim ut om̃s
ubicumq: quis euoto monachi aeuitae
constrinxerunt . monachi & regula¬
riter omnimodis secđm uotũ suũ
uiuant: Secđm quod scriptũ est
Votaurã reddite dnõ dõ urõ: Et ite¬
rum. Melius est non uouere. quã
uouere & ñreddere. Etut monaste¬
ria uenientes secđm regula rem
ordinem primo inpulsatorio pro¬
bentur & sicaccipiantur : Et qui ex
seculari habitu inmonasteria ue¬
niunt non statimforas adminis¬
teria monasteriamittantur an¬
tequam intusbene erudiantur:
Etut monachi ad saecularia plicida
nonuadant. Similiter qui adderi¬
catum accedunt qđ nos nominamꝰ
canonicam uitã uolumus utilli cano¬
nici secundum suã regulã omni modis
uiuant & epseorum regat uitam
sicut abba monachorum.
DESUSCENTIO NE HOSPITŨ
Uenerabile enim uidetur ut hospi¬

Expanded text:
fectae aetatis homines scribant cum fectae aetatis homines scribant cum omni diligentia. 69. De voto monachorum et de clericatu. Simul et hoc rogare curavimus, ut omnes ubicumque qui se voto monachicae vitae constrinxerunt, monachice et regulariter omnimodis secundum votum suum vivant, secundum quod scriptum est: Vota vestra reddite domino Deo vestro. Et iterum: Melius est non vovere, quam vovere et non reddere. Et ut ad monasteria venientes, secundum regularem ordinem primo in pulsatorio probentur, et sic accipiantur. Et qui ex seculari habitu in monasteria veniunt, non statim foras ad ministeria monasterii mittantur, antequam intus bene erudiantur. Et ut monachi ad secularia placita non vadant. Similiter qui ad clericatum accedunt, quod nos nominamus canonicam vitam, volumus ut illi canonice secundum suam regulam omnimodis vivant. Et episcopus eorum regat vitam, sicut abba monachorum. 70. De susceptione hospitum. Venerabile enim videtur, ut hospi