comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris nocturnalib tenerent᷑ oꝑta. ⁊ fu¬
nis cũ uncinulis ĩ medio porticus submis¬
sior dependeret. quidã de astantib in ui
porticũ prȩteriret. unus de uncinulis fa¬
ciem excipit uenientis: illato accumine
tͥnsfigit ocłm eiꝰ. At ille dolorem sentiens.
extensis celerit̾ palmis. uultũ ꝑiclitantẽ cũ
ipsis obregit ocłis: clamans ñ mediocri
eiulatu. ac dicens. Suecuire sc̃e dep̾cor sc̃e
sacerdos ⁊ primũ te facito ꝑeunti: qui loco
ꝓrimus astas. Emitte sacras ꝑ occulta medi
raculoꝵ tuoꝵ cernere ueni. Ad hanc lamẽ¬
tabilẽ uociferationẽ exhibito qͥ aderant
lumine: adu̾tunt hominẽ tͣnffixo oculo
guine. nullus ad erudiendũ manꝰ auderet
un eum abstraxit. ut nec ocłm erueret.
nec uisũ ꝑderet: ⁊ sanguinis decuirentiᷤᷤ
fluentũ restringeret. Sic eruto feiro de
ocło. dolore quoq palpebraꝵ sedato: uirtꝰ
martyris sci declaratur in ppło. In ergumi¬

Expanded text:
tenebris nocturnalibus tenerentur operta, et futenebris nocturnalibus tenerentur operta, et funis cum uncinulis in medio porticus submissior dependeret, quidam de astantibus in viporticum illam praeteriret, unus de uncinulis funis faciem excepit hominis venientis, illato acumine transfigens oculum ejus. At ille dolorem sentiens, extensis celeriter palmis, vultum periclitantem cum ipsis obtegit oculis, clamans non mediocri ejulatu, ac dicens: Succurre, deprecor, sancte sacerdos, et proximum te facito pereunti, qui loco proximus astas. Emitte sacras per occulta medicraculorum tuorum cernere veni. Ad hujus lamentabilem vociferationem, exhibito qui aderant lumine, advertunt hominem transfixo oculo guine, nullus manum ad eruendum auderet  quae sic uncum abstraxit, ut nec oculum erueret, nec visum penetraret, et sanguinis decurrentis fluentum stringeret. Sic eruto ferro de oculo, dolore palpebrarum resedato, virtus Martyris sancti declaratur in populo. Energume
Abbreviated transcription (Latin):
cenda culturã. Nec ei alia erat possessio: nͥ
qd̾ cũ his potuisset tellurẽ scindẽs uomere
laborare. Accidit aũt ut die quadã lassũ de
hoc oꝑe ueniens. his dimissis incaute. se
hospiciolo recondet. Nec mora. fur rapax
affuit: qͥ eos clam secũ abduxit. Egressusq
pauꝑ ĩ crastino: nichil inuenit. deĩde qͦrit
ꝑ deuia. circuit siluas. scandit montium
ardua: s nec uestigiũ qͥdẽ dep̾hendere
potest. Redit ad ꝓpria. dat uoces in fletũ:¬
Qd plura: accedit lamentans ad sepulcrũ
beati felicis. dat cũ fletu gemitũ: orat ut
ei uirtus eiꝰ quȩ ꝑdiderat reddi obtineret
a dño. Egressus aũt a templo: ante ipsam
atrii ianuã agnoscit boues suos. Et ait. O
magna uirtꝰ martyris: quȩ mͥ ꝑditũ tam
uelocit restitui fecit. Ingressusq iterum
ꝓsternit᷑ ad pauimentũ: ⁊ gr̃as agens cũ
loco cõsuerat ministrare. Qͦdã aũt tpre.¬
ne discessit: qͣsi oleũ petiturꝰ. Cũq omĩa

Expanded text:
cendam culturam suam, nec ei erat alia possessio, nisi quod ab his potuisset tellurem scindens vomere laborare. Accedit autem, ut die quadam lassus de hoc opere veniens, his dimissis, se hospiciolo reconderet. Nec mora, fur rapax adfuit, qui eos clam capiens secum abduxit. Egressusque pauper in crastinum, nihil invenit. Deinde quaerit per devia, circuit silvas, scandit montium ardua; sed nec vestigium quidem deprehendere potest. Redit ad propria, dat voces in fletu aQuid plura? Accedit lamentans ad sepulchrum beati Felicis martyris, dat cum fletu gemitum, exorat, ut ei virtus eius quae perdiderat reddi obteneret a Domino. Egressus autem a templo, ante ipsam atrii ianuam agnoscit boves suos et ait: Ό magna virtus martyris, quae mihi perditum tam velociter restitui fecit'. Ingressusque iterum, prosternitur ad pavimentum, et gratias agens, cum loco consueverat ministrare. Ille autene discessit, quasi oleum petiturus. Cumque omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quitas p̾ualeret. ne imꝑator deo resiste¬
ret: ne fidei ꝑfidia rebellaret. Unde ualẽs
⁊ ursatiꝰ conscientiȩ reatu ꝑͥteiriti. qm̃ si
daret᷑ facultas c̾tandi. mox se recognosce¬
bant hylarii contentione ꝓsterni: sollici¬
tant imꝑatoris animũ tam maligna par
tica ñ posse machinam̃ta ꝓficere. oͦ ob¬
tento. ad gallias compulsus reu̾tit᷑: putãs
ampliꝰ se pati exiliũ. qd̾ illic ꝑturbationẽ
eccłȩ relinqͣbat: t̾mino disceptationis ñ
obsecuto. O beatũ pontificẽ. qͥ in sũmo
discrimine inimico etiã sibi iudice. adiit
tͥbunal imꝑii: sine timore torm̃ti. Uere
totis uiscerib diligebat xp̃i regnũ. qui ñ
formidabat in pͥncipatu constantiũ. Nam
qd̾ se ꝓ dño sic ingerebat aꝑto ꝑiculo: op¬
tabat martyriũ si ñ defuisset ꝑcussor. Et
tam̃ animꝰ sũpsit głam: ⁊ si tempꝰ ñ intu¬
lit pęnã. S hunc ipsũ diumo nutu seruatũ

Expanded text:
quitas praevaleret, ne imperator Deo resistequitas praevaleret, ne imperator Deo resisteret, ne fidei perfidia rebellaret. Unde Valens et Ursacius conscientiae reatu perterriti, quoniam, si daretur facultas certandi, mox se recognoscebant Hilarii contentione prosterni: sollicitant imperatoris animum, tam maligna parttica non posse machinamenta proficere. Quo obtentu, ad Gallias compulsus revertitur, putans amplius se pati exilium, quod illic perturbationem Ecclesiae relinquebat, termino disceptationis non consecuto. O beatum pontificem, qui in summo discrimine, inimico etiam sibi judice, adiit tribunal Imperii, sine timore tormenti! Vere totis visceribus diligebat Christi regnum, qui non formidabat in principatu Constantium. Nam quod se pro Domino sic ingerebat aperto periculo, optabat martyrium, si non defuisset percussor et tamen animus sumpsit gloriam, etsi tempus non intulit poenam. Sed hunc ipsum divino nutu servat
Abbreviated transcription (Latin):
iũdi ꝓduxerit: uͥ erat de fide censẽdũ.
hic post examinationẽ agnitis hostibus ⁊
opp̾ssis. decretis in scripto conditis. ꝓspera
gerens synodi: dirigit᷑ ad imꝑatorẽ lega¬
tio cũ qua ꝑrexit sc̃s hylariꝰ. quauis ei
ñ fuisset in iunctũ: metuens ne adhuc
contͣ religionis dogmata respiraret dam
nata ꝑfidia. S disserere longũ est. qͣlit̾
ĩ ariminẽsi synodo cõposita mentione.
aliud ex alio referens fraus heretica. ser¬
pentino lapsu subrepserit. ⁊ qͦmͦ postea
legatis seleuciensib ꝑ imꝑatoris iniqͥta¬
tẽ. ipsa ẽ illata calũnia. Qd̾ tam̃ athleta xͥ
beatꝰ hylariꝰ agnoscens. gͣuit̾ dolet arimi¬
nũ diaboli p̾ualuisse mendatiũ: in tãtũ
ut orientales partes similit̾ composito pͣ¬
tu eiꝰ collectis adu̾sariis ẽẽt ei contͣ here¬
ticos disceptandi de religione licentia. ne
ueritatẽ falsitas obũbraret: ne eqͥtati ini¬

Expanded text:
mundi produceret, ubi erat de fide censendum. 25 mundi produceret, ubi erat de fide censendum. 25 Hinc post examinationem agnitis hostibus et oppressis, decretis in scriptura conditis, prospera gerens synodi dirigitur ad imperatorem legatio: cum qua perrexit sanctus Hilarius, quamvis ei non fuisset iniunctum, metuens ne adhuc contra relnata perfidia. Sed disserere longum est qualiter in Ariminensi synodo, composita mentione aliud ex alio referens, fraus haeretica serpentino lapsu subrepserit, et quomodo postea legatis Seleucensibus per imperatoris iniquitatem ipsa est illata calumnia. Quod tamen athleta Christi beatus Hilarius agnoscens, graviter dolet apud Ariminum diaboli praevaluisse mendacium, in tantum ut et Orientales partes similiter composito prtu collectis adversariis esset ei contra haereticos disceptandi de religione licentia, ne veritatem falsitas obumbraret, ne aequitati ini
Abbreviated transcription (Latin):
apud seleutiã ysauriȩ oppidũ cõuenirent:
disceptaturi qͥd sentrent de fidei ueritate
Tunc int̾ reliqͦs qͣrto ĩa exilii anno. de fri¬
gia sc̃s hylarius in p̾dicto loco data sibi ꝑ¬
gendi euectione. ad synodũ uenire cõpel¬
lit᷑. Qui qͦddã castellũ dũ adisset: die do¬
minico ingressus ẽ tẽplũ. Mox q floren¬
tia puella gentilis urũpens multitudinẽ
ppłi: uoce magna seruũ dei illuc adueniᷤ¬
se testata ẽ. Et cũ ad pedes eiꝰ occuirisset nõ
cessauit petere: nͥ ut signũ crucis ab ip̃o
sibi fieri fidelit̾ impetrasset. Qũa floren
tia relictis parentib. uestigiis eiꝰ inherenꝰ:
usq pictauis ꝑducta ẽ. Patrẽ uͦ se hab̾e.
ñ a qͦ generata ẽ. s ꝑ qũs regenerata ẽ
p̾dicabat. Cũ q seleutiã ꝑuenisset. magno
fauore a cunctis exceptus ẽ: eo qd̾ diuia
miscda talẽ uirũ prudentissimũ ⁊ singu¬
lari eruditione comꝑtũ. in spectaculum

Expanded text:
apud Seleuciam Isauriae oppidum convenirent, apud Seleuciam Isauriae oppidum convenirent, disceptaturi quid sentirent de fidei veritate, tunc inter reliquos, quarto jam exsilii anno, de Phrygia sanctus Hilarius in praedicto loco data sibi pergendi evectione, ad synodum venire compellitur. Qui quoddam castellum dum adisset, die Dominico ingressus est templum: moxque Florentia puella gentilis, irrumpens multitudinem populi, voce magna servum Dei illuc advenisse testata est: et ad pedes ejus accurrens, non cessavit petere, nisi signum crucis ab ipso sibi fieri fideliter impetrasset. Quam Florenttia, relictis parentibus, vestigiis ejus inhaerens, usque Pictavos perducta est: patrem vero se habere, non a quo generata est, sed per quem regenerata est, praedicabat. 24 Cum vero Seleuciam pervenisset, magno favore a cunctis exceptus est, eo quod divina misericordia talem virum prudentissimum et singulari eruditione compertum in spectaculo
Abbreviated transcription (Latin):
los ascenderet. Pulchritudo. rosaꝵ ⁊ lilii cõ¬
parationẽ p̾cederet: ocłi gemmaꝵ lumine
luminarent. uestis candorẽ niuis opprime¬
ret: ornam̃ta in estimabili fulgore uer¬
narẽt. diuicie. intͣ se regna cõcluderent.
eiꝰ q sapientia in comp̾hensibilis emana¬
ret: dulcedo faui mella postponeret. Pudi¬
cicia ĩ contammata ꝑsisteret. odor suaui¬
tate fraglaret: thesauri: sine defectione cõ¬
starent. Addit gͦ monitis. ut filia nulli se
priꝰ a matre diuisa corungeret: qũã ut pa¬
tr̃e exspectaret sibi pollicitũ. ⁊ sponsũ pari¬
ter cũ ꝓmissione uenturũ. Qd̃ abra dulci¬
ter excipiens. ⁊ qͣsi sponsũ futurũ in epła
patͥs amplectens. ammonicionẽ secuta ẽ
nulli in cõnigio se resoluens. S qͣlit̾ ad il¬
lũ sponsũ ꝑuenerit: locus in seqͣnti serua¬
tur. Int̾ea cũ toto orbe airiane heresis ꝑ¬
uersitas pullularet. dato gen̾alit̾ imꝑatori
edicto. iussũ est ut om̃s orientales ep̃i ap

Expanded text:
ret, pulchritudo rosarum et lilii comparationem praecederet, oculi gemmarum lumen nubilarent, vestis candorem nivis opprimeret, ornamenta inaestimabili fulgore vernarent, divitiae intra se regna concluderent, ejus sapientia incomprehensibilis emanaret, dulcedo favi mella postponeret, pudicitia incontaminata persisteret, odor suavitate fragraret, thesauri sine defectione constarent. Addit ergo monitis ut filia nulli se prius a matre divisa conjungeret, quam ut patris exspectaret pollicitum, et sponsum pariter cum promissione venturum. Quod Abra dulciter excipiens, et quasi sponsum futurum in epistola patris amplectens, admonitionem secuta est, nulli in conjugio se resolvens. Sed qualiter ad illum sponsum pervenerit, locus in sequenti servatur. 7. Interea cum toto orbe Arianae haeresis perversitas pullularet, dato generaliter imperatoris edicto, ut omnes Orientales episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
stulis suꝑpositꝰ extendit᷑. Et ecce nocte
media angłs dñi confractis catenis. scissa¬
q trabe qua pedes eiꝰ conclusi tenebant᷑: ait
illi. Surge ⁊ egredere. ac reqͥre sacerdotem
tuũ: inuentũ q reduc ad urbẽ ⁊ absconde.
ne in edia ac fame ꝑeat: donec desinat
ꝑsecucio. Cũ q beatꝰ felix egressus. sac̾dotẽ
⁊ episcopũ suũ reqͥreret. inuenit illũ solo
ꝓstratũ: clausis ocłis strictis q dentibꝰ uix
spirantẽ. Et cũ anxie ꝑqͥreret qͥd alimenti
defecto seni porrigeret: ecce subito de sen¬
tib uuã pendere mirat᷑. De qͣ aliqͥb gͣnis
in os cõfessoris expressis: paululũ senior
refocillatꝰ siurexit. Qũȩ humeris imposi¬
tũ felix ad ciuitatẽ detulit: ⁊ sub tugurio.
cuiꝰdã uidue cõmendatũ. alim̃tis pauit.
Deinde captus ⁊ in exiliũ deportatus ẽ bea¬
tus martyr. in mont̾e qͥ uocat᷑ circenis. uͥ
lapides excidebant᷑: ut ipse cũ damnatis

Expanded text:
stulis suppositis extenditur. Et ecce nocte stulis suppositis extenditur. Et ecce nocte media angelus Domini, confractis catenis, scissaque trabe qua pedes ejus conclusi tenebantur, ait illi: Surge et egredere, ac require sacerdotem tuum, inventumque reduc ad urbem, et absconde, ne inedia ac fame depereat, donec desinat persecutio. Dumque beatus Felix egressus sacerdotem et episcopum suum requireret, invenit illum solo prostratum, clausis oculis, strictisque dentibus vix spirantem. Et cum anxie requireret quid alimenti defecto seni porrigeret, ecce subito de sentibus uvam pendere miratur: de qua aliquibus granis in os confessoris Christi expressis, paululum senior refocillatus surrexit. Quem humeris impositum Felix ad civitatem detulit, et sub tugurio cujusdam viduae commendatum, alimentis pavit. Deinde captus, in exsilium deportatur beatus martyr, in monte qui vocatur Circeis, ubi lapides excidebantur, ut ipse cum damnatis
Abbreviated transcription (Latin):
a maximo nolane urbis ep̃o:
presbiterii honore p̾ditus ẽ. Cum
aut imꝑatoꝵ decreta xp̃ianos inseqͥ p̾cepĩ¬
sent: maximꝰ pontifex ĩa senio pregͣuatus.
putans se ñ posse feire supplicia: siluarũ
saltus addiit. Quos dũ uirbidus de ꝑsecutio¬
ne ꝑerraret: affectus fame. gelu attritũ. so¬
lo corruit semiuiuus. dt beatꝰ felix p̾sbit̃
captus ac uinculis astrictꝰ. cũ ante p̾sidẽ
de portentis deoꝵ qd̾ nichil ẽẽnt disputas¬
ret: respondit. Inimici estis deoꝵ ur̃oꝵ ad
quecũq eñ me deoꝵ ur̃oꝵ tẽpla duxeritiᷤᷤ
hoc eis eueniet. qd̾ euenit illis: ad q̃ frẽm
meũ felicẽ uos duxisse pęnituit. S si uul¬
tis ꝓbare uirtutẽ dñi mei iħu xp̃i. me ad
capitoliũ ue iubete: ut ipsũ iou̾e pͥncipẽ¬
deoꝵ ur̃oꝵ ruere faciã. M ox impiꝰ iudex
comp̾ssis aurib suis: iussit eũ fustib cedi:
deinde equulei tormentis applicari. Inde¬
mediocrib astrictus uinculis: cocleis ac te¬

Expanded text:
a Maximo Nolanae urbis episcopo presbyterii honore praeditus est. Cum autem imperatorum decreta Christianos insequi praecepissent, maximus pontifex jam senio praegravatus, putans se non posse ferre supplicia, silvarum saltus adiit. Quos dum turbidus de persecutione pererrasset, affectus fame, gelu attritus, solo corruit semivivus. At beatus Felix presbyter captus, et vinculis astrictus, ante praesidem de portentis deorum, quod nihil essent, disputaeret, respondit: Inimici estis deorum vestrorum. Ad quaecunque enim me deorum vestrorum templa duxeritis, hoc eis eveniet quod evenit illis ad quae meum fratrem Felicem vos duxisse poenituit. Sed si vultis probare virtutem Domini mei Jesu Christi, me ad Capitolium ire jubete, ut ipsum Jovem, principeorum, ruere faciam. Mox impius judex compressis auribus suis, jussit eum fustibus caedi, deinde equulei tormentis applicari; indmediocribus vinculis astrictus, cochleis ac te
Abbreviated transcription (Latin):
abstulit: ipse tam̃ martyrii palmã ñ ãmisit.
Itaq dũ regrederet᷑ ad ꝓpͥa. tunc beatꝰ mar
tinꝰ equȩ meritoꝵ lumine ñ absconsus. qui
ab eodẽ sc̃o ẏlario exorcista ẽ postea institu¬
tus: cognito eiꝰ aduentu. romã festinant̾ oc¬
cuirit. Qũȩ cũ ĩa preterisse cognosceret:
usq gallias ꝓsecutus ẽ. Neq eñi martinꝰ qͥ
ad huc catecuminꝰ xp̃m clamide sua tectũ
uidere meruit illi deuotꝰ occuireret: nͥ ꝑ
omĩa misteriis plenũ in eo sp̃m p̾uidisset.
Hec mirũ.si ille qͥ priꝰ dm̃ uidit in pauꝑe.
postea illũ habitare cognosceret in doctore.
ingentia serpentiũ uolumina: sine num̃o
ꝑuagari  ob hoc qu̾auis illis hȩc insula
uidet᷑ uicina. ꝓp̃t in accessibilẽ tam̃ locũ:
longiꝰ illis uidebat᷑ ẽẽ quã africa. Qaudi¬
to uir dei. sentiens sibi de bestiali pugna
uenire uictoriã. in nomine dñi p̾cedente
crucis auxiho descendit in ĩsulã. Coq ui¬

Expanded text:
abstulit palmam tamen martyrii non ami| sit. Itaque cum regrediretur ad propria Tunc beatus mar| tinus aequae meritorum lumine non absconsus . quiab Hilario exorcista est postea institutus, cognito adventu eius, Romam festinanter occurrit. Quem cum praeterisse cogusque ad Gallias consecutus est. Neque enim Martinus, qui adhuc catechumenus Christum chlamyde sua tectum videre meruit, illi devotus occurreret, nisi per omnia mysteriis plenum in eo spiritum praevidisset. Nec mirum si ille qui Deum prius vidit in paupere postea illum habitare cognosceret in doctore. ingentia serpentium volumina sine numero pervagari, et ob hoc quamvis illis haec insula videretur vicina, propter inaccessibilem tamen locum longius illis videbatur esse quam Africa. Quo audito, vir Dei sentiens sibi de bestiali pugna venire victoriam, in nomine Domini, praecedente crucis auxilio, descendit in insulam; eoque vi
Abbreviated transcription (Latin):
mone qͥ responsa ibi dabat expulso: uir¬
illustris. cũ uellet uniu̾sus ppłs nolanus
ut leuaret᷑ episcopꝰ. nõ consensit: s alte¬
rũ in sedẽ pontificalẽ diligens. ipse post
duodecĩ annos qͦs apud nolanã cessante
ꝑsecutione fecerat. dñica die misteriis cõ¬
fectis. data pace õib ÷ se in pauim̃tũ ora¬
turus ꝓiecit. Mox beati uiri anima de car¬
nis ergastulo egressa: post gͣuia ꝓ xp̃o tor
ipsa uere felix conscendit. Sepultus ẽ iuxta¬
eandẽ urbẽ in loco qͥ dicit᷑ pincis ubi clariᷤᷤ
sepe fulget uͥtutib : ab helpidio uenerabi¬
li ⁊ sc̃õ pb̃ro. hic etiã beatꝰ ꝯfessor ⁊ mar¬
tyr: hereticis inuictissime restitit. Splicit¬

Expanded text:
mone qui responsa dabat expulso, dimone qui responsa dabat expulso, diillustris, cum vellet universus populus Nolanus ut levaretur episcopus, non consensit, sed alterum in sede pontificali eligens, ipse post duodecim annos, quos apud Nolam cessante persecutione fecerat, Dominica die mysteriis confectis, data pace omnibus, se in pavimentum oraturus projecit: moxque beati viri anima de carnis ergastulo egressa, post gravia tormenta, ipse vere Felix conscendit. Sepultusque juxta urbem in loco qui dicitur Pincis, ubi claris semper fulget virtutibus, ab Helpidio, venerabili et sancto presbytero. Hic etiam beatissimus martyr
Abbreviated transcription (Latin):
dropisis morbo curauit: ipsũ q ꝓbum cũ
uxore ⁊ filia ⁊ plurib aliis in xp̃o baptiz auit.
Post inde regressus ẽ. Crescente aũt ꝑsecutio¬
ne. iterũ mittit᷑ ꝑsecutor ex numero appari¬
toꝵ : qͥ beatũ felic̃e teneret. Qũȩ cũ sollici¬
te requireret. ⁊ eundẽ ipsũ int̾rogaret: si
nosset ubi felix p̾sbit̾ lateret. hac inqͥt fe¬
lix parte abiit. ꝑ secutore uͦ discedente: fe¬
lix latebr̃a petiit. S nec mora: ꝑsecutor
ipse subsequit᷑. At martyr int̾ parietes di¬
rutos occultabat᷑: ubi in ipso pͥmo domuᷤᷤ
introitu araneaꝵ tele dependentes: intus
nemmnẽ tunc intrasse fidẽ fecerant. Quo
uiso. delusus inimicꝰ abscessit. Sic martyr
ad aliũ locũ demigͣns: a muliere quadã
ꝑ tres menses pastus ẽ. Cuiꝰ tam̃ faciẽ dũ
eiꝰdẽ latibulis celaret᷑: nullo mͦ uidit. Post¬
modũ uͦ apud nolãna pontificẽ idoloꝵ ad¬
xp̃m conu̾tens: templũ apollinis priꝰ de¬

Expanded text:
um cum uxore et filia, et pluribus aliis, in Christo baptizavit. Post deinde cum regressus esset, crescente persecutione, iterum mittitur persecutor ex numero apparitorum, qui beatum Felicem teneret. Quem cum sollicite requireret, et eumdem Felicem interrogaret si nosset ubi Felix presbyter lateret: Hac, inquit, Felix parte abiit. Persecutore discedente, Felix latebram petiit. Sed nec mora, persecutor ipse subsequitur. At martyr inter parietes dirutos occulebatur, ubi in ipso primo domus introitu araneorum telae dependentes, intus neminem tunc intrasse, fidem fecerunt. Qua visione delusus inimicus abscessit. Sic martyr ad alium locum demigrans, a muliere quadam per tres menses pastus est; cujus tamen faciem, dum iisdem latibulis celaretur, nullo modo vidit. Postmodum vero apud Nolam pontificem dam convertens, templum Apollonis, prius dae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eũ ⁊ oꝑatus ẽ ⁊ locutꝰ. sic̃ illi dignum est
cuncta ꝓfeire. Det mͥ pius ueniã. qr młta
p̾terii. qͥ uix pauca conscripsi. Ita beatissimꝰ
⁊ ualentiniano regnantib. cũ gła migͣuit
ad xp̃m. tra plorante. cȩlo gaudente. eodẽ¬

Expanded text:
 et operatus est et locutus, sicut illi dignum est, cuncta proferre. 16. Det mihi pius veniam, quia multa praeterii, qui vix pauca conscripsi. Ita beatus et Valentiniano regnantibus, cum gloria migravit ad Christum, terra plorante, coelo gaudente, eode
Abbreviated transcription (Latin):
fulgentẽ. in sublime conscendere. Et statĩ
in faciẽ ꝓcidens. sabulũ capiti suꝑiaciebat:
tis: Cur insalutatꝰ abis: ĩam tarde notus:
t̃a cito recedis. Referebat postea beatus an¬
toniꝰ tanta se uelociate qd̃ reliquũ erat
uie cucuirisse: ut adinstar auis ꝑuolaret.
Nec immerito. Nã introgressus speluncã:
extensis q maltũ manibꝰ: corpꝰ exanime.
Primo ⁊ ipse uiuere eũ credens: parit̾ ora¬
bat. Postqũã uͦ nulla ut solebat suspiria
p̾cantis audiuit. in flebile osculũ ruens.
intellexit qd̾ etiã cadauer scĩ dm̃ cui oĩa.

Expanded text:
fulgentem in sublime conscendere. Et statim in faciem suam procidens, sabulum capiti superjaciebat, tis? cur insalutatus abis? Tam tarde notus, tam cito recedis? 15. Referebat postea beatus Antonius tanta se velocitate, quod reliquum erat viae cucurrisse, ut ad instar avis pervolaret: nec immerito; nam introgressus speluncam, extensisque in altum manibus, corpus exanime. Ac primum et ipse vivere eum credens, pariter orabat. Postquam vero nulla, ut solebat, suspiria precantis audivit, in flebile osculum ruens, intellexit quod etiam cadaver sancti Deum, cui omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cant. qͥnq caricis ꝑ dies singulos susten¬
tant᷑. hec incredibilia uidebunt᷑ eis. qͥ ñ
ut ad id redeam unde digressus sũ. cum ĩa
paulus celestẽ uitã ageret in t̾ris: ⁊ nona¬
genariꝰ in alia solitudine antoniꝰ moraret᷑.
ut ipse asserere ĩolebat. hȩc in mentẽ eius
cogitatio incidit: nullũ ultra se monachoꝵ¬

Expanded text:
cant quinque caricis per singulos diecant quinque caricis per singulos dietur incredibilia videbuntur his, qui non cut ad id redeam unde digressus sum, cum jam Paulus vitam coelestem ageret in terris, et nonagenarius in alia solitudine Antonius moraretur ut ipse asserere solebat, haec in mentem ejus cogitatio incidit, nullum ultra se
Abbreviated transcription (Latin):
ritus cepit ꝓdere uelle: quẽ celare debue¬
sanguinis: nõ spectans cuncta ex alto ds̃
prudentissimꝰ ad olescens intellexit. ad mõ¬
cium deserta confugiens. dũ ꝑsecutionis
tit. Ac paulatim ꝓcedens. rursusq subsi
mont̾ẽ : ad cuiꝰ radices haud gͣndis spelũ¬
ca lapide claudebat᷑. Quo remoto. ut est
cupiditas hominũ auidiꝰ occulta cognos¬
qd̃ aꝑto desuꝑ celo patuli s diffusa ramiᷤ.
qͥb scabrȩ ĩa incudes ⁊ mallei. in quibuᷤ
pecunia signata uisebat᷑. hunc locũ egip¬
tioꝵ littere ferunt. furtiuã monete offici¬
ñã fuisse: ea tẽpestate qua cleopatre ii
palma p̾bebat. Qd̃ necui impossibile uide¬
heremi quȩ iuxta syriã sairacenis iungit᷑.
⁊ uidisse me monachos ⁊ uidere: e qͥb unꝰ
iͥginta iã ꝑ annos clausus. ordeaceo pane
⁊ lutulenta aqua uiuit: alter in cisterna
ueteri quã gentili sermone syrigybrã uo¬

Expanded text:
ritus cepit prodere velle, quem celare debueritus cepit prodere velle, quem celare debuesanguinis, non spectans cuncta ex alto Deusprudentissimus adolescens intellexit, ad montium deserta confugiens, dum persecutionitit, ac paulatim progrediens, rursusque subsismontem, ad cujus radices haud grandis spelunca, lapide claudebatur. Quo remoto ut est cupiditas hominum occulta cognosquod aperto desuper coelo, patulis diffusa ramis quibus scabrae jam incudes et mallei, quibus pecunia signatur, visebantur. Hunc locum Aegyptiorum litterae ferunt, furtivam monetae officinam fuisse, ea tempestate qua Cleopatrae jupalma praebebat. Quod ne cui impossibile videparte, quae juxta Syriam Saracenis jungitur, et vidisse me monachos, et videre, e quibus unus per triginta annos clausus, hordeaceo pane et lutulenta aqua vixit, alter in cisterna 6 veteri quam gentili sermone Syri GUBBAM vo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ supplicia conqͥrens: animas cupiebat iu¬
gulare ñ corꝑa. Et ut ipse qͥ ab eo passus ẽ
cyprianꝰ ait. uolentib mori. nõ ꝑmittebat᷑
occidi. Cuiꝰ ut crudelitas nocior fiat: duo me
uictorẽ. iussit melle ꝑungi: ⁊ sub ardentis¬
simo sole religatis post tergũ manib repo¬
ni. scilicet ut muscaꝵ aculeis cederet: qui
ignitas sartagines suꝑasset. Aliũ iuuenili
etate florentẽ. in amenissimos ortulos p̾ce
bentes rosas. cũ leni iuxta murmure serꝑet
geret. suꝑ stratũ plumis lectulũ supinari: ⁊
ne se inde posset excutere. blandis sertoꝵ nexi¬
bus iretitũ relinqͥ. Quo cũ recedẽtib cunc¬
tis meretrix spetiosa uenisset. cepit delicatiᷤᷤ
pore in libidinẽ concitato. se uictrix impu¬
dica suꝑiaceret. Qd ageret miles xp̃i. qͦ se
mordicus lingũa. in osculantis se faciem
expuit: ac sic libidinis sensũ. doloris suc¬
qͦ talia gerebant᷑. apud inferiorẽ thebai¬
dẽ cũ sorore iã uiro tradita. morte amboꝵ

Expanded text:
tem supplicia conquirens animas cupiebat jugulare, non corpora. Et ut ipse, qui ab ipso passus est, Cyprianus ait: Volentibus mori, non permittebatur occidi. Cujus ut crudelitas notior fiat, duo memvictorem, jussit melle perungi, et sub ardentissimo sole, religatis manibus post tergum reponi, scilicet ut muscarum aculeis cederet, qui ignitas sartagines ante superasset. Alium juvenili aetate florentem, in amoenissimos hortulos praebentes rosas, cum leni juxta murmure aquarumgeret, super exstructum plumis lectum resupinari, et ne se inde posset excutere, blandis sertorum nexibus irretitum relinqui. Quo cum, recedentibus cunctis, meretrix speciosa venisset, coepit delicatis pore in libidinem concitato, se victrix impudica superjaceret. Quid ageret miles Christi, et mordicus linguam in osculantis se faciem exspuit; ac sic libidinis sensum succedens dquo talia gerebantur apud inferiorem Thebaidam, cum sorore jam viro tradita, post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
rona iusticie. tu missus a dño es. qͥ humo
corpusculũ tegas: immo t̾rã t̾rȩ reddas: his
reret. atq ut comitẽ talis itineris acciꝑet
carnis abiecta agnũ seqͥ. S ⁊ cet̾is expedit
fr̃ibus: ut tuo adhuc instituant᷑ exẽplo.
dũ corpusculũ meũ defer. hoc aũt beatus
paulus rogauit: nõ qͦ magnoꝑe curaret.
utrũ tectũ putresceret cadauer: an nudũ:
qͥppe. qͥ tanti tpr̃is spatio contextis palmaꝵ
foliis uestiebat᷑. s ut a se recedenti meror
suȩ mortis releuaret᷑. Stupefactus ͤ antoniũ.
qd̃ de athanasio ⁊ pallio eiꝰ audierat. quasi
xxp̃m in paulo uidens: ⁊ in pectore eiꝰ dm̃
uenerans. ultͣ respondere nichil ausus est:
s cũ silentio ⁊ lacͥmis exosculatis eiꝰ oculis
manib q. ad monasteriũ qd̾ postea a sar¬
racenis occupatũ est: regrediebat᷑. Neq
uͦ gressus sequebat᷑ animũ: s cũ corpus
mane ieiuiis seniles etiã anni frangerẽt.

Expanded text:
rona justitiae: tu missus es a Domino, qui humo corpusculum meum tegas, immo terrae terram reddas. 12. reret, atque ut comitem talis itineris acciperecarnis abjecta, Agnum sequi. Sed et caeteris expedit fratribus, ut tuo adhuc instituantur exemplo.dum corpusculum meum, defer. Hoc autem beatus Paulus rogavit, non quod magnopere curaret, utrum tectum putresceret cadaver, an nudum quippe qui tanto temporis spatio, contextis palmarum foliis vestiebatur, sed ut a se recedenti moeror suae mortis levaretur. Stupefactus ergo Antonius, quod de Athanasio et pallio ejus audierat, quasi Christum in Paulo videns, et in pectore ejus Deum venerans, ultra respondere nihil ausus est: sed cum silentio lacrymans, exosculatis ejus oculis manibusque, ad monasterium quod postea a Saracenis occupatum est, regrediebatur. Neque vero gressus sequebantur animum. Sed quamvis corpus inane jejuniis, seniles etiam anni fregerant, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uere in paradiso paulũ. de sic ore com¬
p̾sso: ⁊ manu uerb̃ans pectus. e cella pal¬
liũ ꝓtulit. Rogantib q discipłis ut pleniꝰ
qͥdnã rei eẽt exponeret: ait. Tempꝰ loqͤͦn
ne modicũ qͥdẽ cibi sumens: ꝑ uiã qua ue¬

Expanded text:
um in paradiso. Et sic ore compresso, et manu verberans pectus, ex cellula pallium protulit. Rogantibusque discipulis, ut plenius quidnam rei esset, exponeret, ait: Tempus tacendne modicum quidem cibi sumens, per viam qua ve
Abbreviated transcription (Latin):
comunẽ dm̃ dep̾ceris. Salutẽ mũdo olim
aduenisse cognouimꝰ: ⁊ in uniu̾sam t̾ram
exiit sonus eiꝰ. calia eo loqͤnte. longeuus u¬
ator ubertim faciẽ lacrimis rigabat: quaᷤ
magnitudo leticiȩ indices cordis effuderat.

Expanded text:
 mundi olim venisse cognovimus; et in universam terram exiit sonus ejus. » Talia eo loquente, longaevus viator ubertim faciem lacrymis rigabat, quas magnitudo laetitiae indices cordis effuderat.
Abbreviated transcription (Latin):
re cepisse. quã natus ẽ. Alii aũt in
qua opinione om̃s consentiunt.
afferunt antoniũ huiꝰ ꝓpositi caput: qd̃
ex parte uerũt ẽ. Non eñi tam ipse ante
om̃s fuit: qu̾ã ab eo om̃iũ incitata sunt
studia. danathias uero ⁊ machariꝰ discipłi
antonii. e qͥb suꝑior corpꝰ magistri sepeli¬
uit: etiã nũc affirmant paulũ qͤndã the¬
beũ pͥncipẽ rei istiꝰ fuisse. ñ nominis. Quã
opinionẽ nos quoq ꝓbamꝰ. Nõnulli ⁊ hec
⁊ alia ꝓut uoluntas tulit iactitant. sub ter¬
raneo specu crinitũ calcaneotenꝰ hominẽ:
gentes. Quoꝵ quia it pudens mendatium
fuit. ne refellenda qͥdẽ. sententia uidetur.
qũa romano stilo diligent᷑ pauli.
memorie traditũr est. pauca de p̾aul
pͥncipio ⁊ fine scrib̾e disposui: mgi
quia res omissa erat. qũa fretus.

Expanded text:
re coepisse, quam natus sit. Alii autem, in quam opinionem vulgus omne consentit. asserunt Antonium hujus propositi caput, quod ex parte verum est: non enim tam ipse ante omnes fuit, quam ab eo omnium incitata sunt studia. Amathas vero et Macarius, discipuli Antonii, e quibus superior magistri corpus sepelivit, etiam nunc affirmant, Paulum quemdam Thebaeum principem istius rei fuisse, non 3 nominis; quam opinionem nos quoque probamus. Nonnulli haec et alia prout voluntas tulit, jactitant: subterraneo specu crinitum calcaneo tenus hominemgentes. Quorum quia impudens mendacium fuit, ne refellenda quidem sententia videtur. quam Romano stylo diligenter memoriae traditum est, pauca de Pauli principio et fine scribere disposui: magis quia res omissa erat, quam fretus
Abbreviated transcription (Latin):
illo ĩ diuise tͥnitatis libros stilo tumente
cõtexuit: aut scripta dauitici carminis.
sermone coturnato ꝑ singula reseruauit.¬
in diseretione ꝓuidꝰ. in tractatu ꝓfundus.
ꝑ litteraturã eloqͦns. ꝑ uirtutẽ mirabilis. in
complexionib multiplex. ĩ resolutione sub¬
tilis : distutꝰ iuxta ꝓpħam. imo prudẽs iux¬
ta dñi uocẽ ut serpens: colũbe simplicis
gr̃am ñ amittens. Ipse  conditi ingenii. foñ
loqͤndi. thesaurus scientiȩ. lux doctrine. de¬
fensor ȩccłe: hostiũ ꝓpugnator. Uiiiꝰ dicta qͥ
legerit. ñ credet dicere: s tonare. Hoc ultͣ
fuit homines saꝑe: eũ tã caute de religiõe
censere. S qͥ uult eũ agnoscere. eiꝰ exilia me¬
moret. merita respiciat. uolumina relegat.
dicta ꝑpendat: signa cotidiana ꝑcenseat. Qͥ
dũ suꝑstes fuit ĩ scło. aut scripsit ȩccłastice
fidei docum̃ta. aut pugnando calcauit he¬
retica crimina. aut petenti tͥbuit miracu¬

Expanded text:
ille indivisae trinitatis libros stilo tumente ille indivisae trinitatis libros stilo tumente contexuit, aut scripturam Davitici carminis sermone coturnato per singula reseravitin dissertione providus, in tractatper litteraturam eloquens, per virtutem mirabilis, in complexionibus multiplex, in resolutione subtilis, astutus juxta prophetam, imo prudens juxta Domini vocem, ut serpens columbae simplicis gratiam non amittens. Ipse conditi sal ingenii, fons loquendi, thesaurus scientiae, lux doctrinae, defensor Ecclesiae, hostium oppugnator. Cujus dicta qui legerit, non credet dicere, sed tonare. Hoc fuit ultra hominem sapere, tam caute de religione Sed qui vult ipsum agnoscere eius exilia memoret, merita respiciat, volumina relegat, dicta perpendat, signa cotidiana percenseat. Qui dum superstis fuit in saeculo aut scripsit ecclesiasticae fidei documenta, aut pugnando calcavit haeretica crimina, aut petenti tribuit miracu
Abbreviated transcription (Latin):
Qa qd̃ t̾re subripuit. in cęlũ tͣnsmisit. Uere
ut ego cõsidero. plus fuit quã resuscitari sic
mori. Certa eñi salus ẽ: nõ cõtaminari pec¬
catis. Qnti cuꝑent reb cũ uita traditis. ta¬
lẽ tͣnsitũ comparare : si mercatorẽ forsitan
inuenirent. Qͥd distat int̾ uiuificati ĩfantiᷤ
⁊ filiȩ mortificate misteriũ. nͥ qd̾ illũ re¬
suscitauit ad baptismũ. hanc destinauit
restabat. hȩc inmacrilata finierat: Qd̾ cũ
uidisset mat̾ abrȩ beatȩ. a pontifice postu¬
lat ut ⁊ ipsa si mereret᷑ erepta de mundi
cͥmine. cũ filia p̾sentaret᷑ ad regnũ. Cuiuᷤ
uota cõsiderans. assidua oratione ⁊ ipsam
liȩ uiuendi affectu contẽpto: ĩam̃ in hoc
magis illas amasse cognoscit᷑: cũ ꝑ ipsum
lumini ꝑpetuo tͣnfferunt᷑. Qs uͦ abudan¬
tiam eiꝰ rigantis ingenii cõtendat euolue¬
re. aut eiꝰ u̾ba u̾bis ualeat exęquare: Qlit̾

Expanded text:
quia quod terrae subripuit, in coelum transmisit? Vere, quia quod terrae subripuit, in coelum transmisit? Vere, ut ego considero, plus fuit, quam resuscitari, sic mori. Certa enim salus est, non contaminari peccatis. Quanti cuperent, rebus cum vita traditis, talem transitum conparare . si| mercatorem forsitan inuenirent . sed quid distat in| ter uiuifecati . infantis et filiae mortifecate miste| rio illum resuscitauit ad baptismum. Hunc trans| misit restabat, haec immaculata finierat. 49 Quod cum vidisset mater beatae Abrae a pontifice postulat, ut et ipsa si mereretur erepta de mundi crimine cum filia praesentaretur ad regnum. Cuius vota considerans assidua oratione et ipsam liae affectu contempto? Tarnen in hoc magis illas amasse cognoscitur, cum per ipsum lumini perpetuo transferuntur. Quis vero abundantiam rigantis ingenii contendat evolvere, aut eius verba verbis valeat exaequare? Qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tenuit: uͥ hylariꝰ uim orationis ingessit.
S tanta res ñ potest nr̃is u̾bis plus ornari:
qũã eiꝰ meritis. Nunc uͦ memorandũ ẽ qd̾
supͣ pretmisimꝰ: qualit̾ miracula reliqͣ hoc¬
subiecto miraculo cumulent᷑. Deniq cũ
beatissimã abram filiã suã. ad qũa de exili¬
o destinauit epłam incolumẽ inuenisset.¬
alloquit᷑ eã : qͦmͦ poterat dulcedo patris.
⁊ facundia oratoris. Qd dicã: Alloqͥtur illã
hylariꝰ. cuiꝰ eloqͦntiȩ post ipsũ comparare
aliquẽ uix audemꝰ: nͥ qͥ fuerit sp̃u diumo
libent̾ desiderant̾ q ut celerit̾ ei iungeret᷑
obtabat. Cuiꝰ uoluntatẽ pͥrus pat̾ agnoscens.
intentꝰ orationib ñ cessauit. donec sine do¬
lore. sine cõtagio. se p̾sente. filia de mundi
ludibrio migͣret ad xp̃m. Qũa ꝓpriis mani¬
bus. ut decuit. uenerande trad̾dit sepult᷑e.
O funeris gła: quȩ melior habet᷑ qũã uita.

Expanded text:
non tenuit . ubi . hylarius uim| orationis ingessit . non tenuit . ubi . hylarius uim| orationis ingessit . sed tanta res non potest nostris uerbis| plus ornare quam meritis. Nunc vero memorandum est quod supra promisimus, qualiter miracula reliqua hoc miraculo cumulavit. 46 Denique cum beatissimam Abram filiam suam, ad quam de exilio destinavit epistolam, incolomem inalloquitur eam, quomodo poterat dulcedo patris et facundia oratoris. Quid dicam? Alloquitur illam Hilarius, cujus eloquentiae post ipsum comparare aliquem vix audemus, nisi qui fuerit spiritu divino, libenter desideranterque, ut celeriter ei jungeretur, optabat. Quam voluntatem pius pater agnoscens, intentus orationibus non cessavit, donec sine dolore, sine contagio, se praesente filia de mundi ludibrio migraret ad Christum, quam propriis manibus, ut decuit, venerandae tradidit sepulturae. O funeris gloria, quae melior habetur quam vita,
Abbreviated transcription (Latin):
plici morte dãnatus. Presentẽ uͦ lucẽ amise¬
rat: ⁊ pęna futuri scłi ñ carebat. Tunc mat̾
extincti quȩ ĩa mater ñ erat. dũ filiũ ñ ha¬
beret. ꝓuoluta ad pedes scĩ hylarii p̾ceden¬
tib lacͥmis. nati sui corpꝰ efudit exclamans.
Martinꝰ adhuc incipiens catecuminus fieri.¬
mortuũ reuocauit ad uit̾a: tu pontifex
redde rogo filiũ meũ. aut mͥ aut baptis¬
mo. Qͥ ppłi pat̾ agnosceris. ut ego mat̾ uo¬
cer queso obtineas. Sic illa petente plus
in t̾rã ꝓsternit᷑. Mox paulatĩ defũcti pallor¬
agnoscunt. Uox adducto aere de pectorĩ do¬
micilio cõflata ꝓfertur. gressus sui uestigiis
rediuiuus extendit᷑: atq in anterioris fun¬
dam̃ti statũ tota fabrica renouat᷑. Qͥd plura:
tam diu iacuit sac̾dos in puluere donec
parit̾ surgerent: senex de oratione. ĩfans¬
de morte. Ecce uita laudabilis. quȩ de alteriꝰ
morte corꝑis necẽ p̾cib effugauit: spoliauit

Expanded text:
plici morte damnatus, praesentem amiserat luceplici morte damnatus, praesentem amiserat lucem, et poena futuri saeculi non carebat. Tunc mater exstincti, quae jam mater non erat, dum filium non habebat, provoluta ad pedes sancti Hilarii, praecedentibus lacrymis, nati sui corpus effudit, exclamans: Martinus adhuc incipiens catechumenum mortuum revocavit; tu, pontifex, redde, rogo, filium, aut mihi, aut baptismo; qui populi pater agnosceris, ut ego mater vocer, quaeso, obtineas. Sic illa plus lacrymisin terram prosternitur. Mox paulatim defuagnoscunt . uox adducto anhelito pec| toris domicilio conflata profertur gressus ueredivivus extenditur, in anterioris fundamenti statum tota fabrica renovatur. Quid plura? Tamdiu jacuit sacerdos in pulvere donec pariter surgerent, senex de oratione, ide| morte. Ecce uita laudabilis que de alterius corporae . ne| cem praecibus fugauit. Spoliauit
Abbreviated transcription (Latin):
attingere: faciliꝰ erat illis mare tͣnsire qua
uocẽ. O incõmutabilẽ t̾minũ. de sermoẽ
plantatũ. Apparet qͣntũ ẽ melior adã scd̾s.
antiquo. Ille serpenti paruit: iste seruos
habet qͥ possũt serpentib imꝑare. Ille per
bestiã dͥe sede paradisi ꝓiectus ẽ: iste de su¬
is cubilib serpentes exclusit. deposuit an¬
gius antiqͥ m̃datiũ: qͥ didicit implere mã¬
datũ. O hylarii dulcedo. medicam̃tũ ⁊ me¬
ritũ. ante quȩ sine mora uenena fugata s̃.
addidit t̾rã hominib. qr in loca belue ĩco¬
la tͣnsinigͣuit. S reu̾tam᷑ ad ordinẽ. Cũ de
exilio regressus introiuit pictauũ. sũmo fa
uore plaudebant õs parit: eo qd̃ eccła rece¬
pisset pontificẽ. grex pastorẽ : ⁊ ac si õs cũ
ipso tũc redissent ad patriã. ita sine illo se ex¬
uͥtute diuina meruit ibi martinꝰ mortuũ
suscitare. Deniq pꝰ aliqͦs dies infans quidã
sine baptismi regen̾atione defunctus ẽ: du¬

Expanded text:
nsire quam vocem. 38 O immutabilem terminum de sermone plantatum! apparet quantum est melior Adam secundus antiquo. Ille serpenti paruit, iste servos habet, qui possunt serpentibus imperare. Ille per bestiam de sede paradysi proiectus est, iste de suis cubilibus serpentes exclusit. Deposuit anguis antiquum mendacium qui didicit implere mandatum. 39 O Hilarii dulcedo, medicamentum et meritum, ante quem sine mora venena fugata sunt! Addidit terram hominibus, quia in loco beluae incola transmigravit. Sed revertamur ad ordinem. 40 Cum de evore plaudebant omnes pariter, eo quod ecclesia recepisset pontificem, grex pastorem; et ac si omnes cum ipso tunc redissent ad patriam, ita sine illo se exvirtute divina meruit ibi beatus Martinus mortuum suscitare. Deinde post aliquot dies infans quidam sine baptismi regeneratione defunctus est: du
Abbreviated transcription (Latin):
replicauit. Dieb q sollemnib pache uł
pentecostes : pauli sẽꝑ tunica uestitus est.
libet in fine opusculi int̾rogare eos. qui
patͥmonia sua ignorant: qͥ domos mar¬
morib uestiunt. qͥ uno lino uillaꝵ p̾ci¬

Expanded text:
replicavit; diebusque solemnibus Paschae et replicavit; diebusque solemnibus Paschae et Pentecostes semper Pauli tunica vesLibet in fine opusculi eos interrogare, qui sua patrimonia ignorant, qui domos marmoribus vestiunt, qui uno filo villaru
Abbreviated transcription (Latin):
ultͣ ꝓficiã. M oriar gͦ ut dignũ ẽ.⁊ iuxta
litũ fundã. T̃alia eo uoluente: ecce duo
leones ex interioris heremi parte cuiren¬
tes. uolantib q ꝑ colla iubis ferebantur.
Quib aspectis: pͥmo exhorruit. Rursũ q
ret mansit intrepidus. Et illi qͥdẽ. direc¬
to cursu ad cadauer bĩ senis: substitert̃.
adulantib q caudis circa eiꝰ pedes accu¬
buere. fremitu ingenti rugientes: ut pu
aud ꝓcul ceꝑunt humũ pedib scalꝑe: are¬
ce deiecta. ad antoniũ ꝑrexerunt: manꝰ eiꝰ
pedesq lingentes. ut ille adu̾teret bñdic¬
tionẽ eos a se dep̾cari. Nec mora: ⁊ in lau¬
dationẽ xp̃i effusus. qd̾ muta quoq ani¬
malia se sentirent: ait. Dñe sine cuiꝰ nu¬
tu nec foliũ arboris fluit. nec unꝰ passerũ
ad t̾rã cadit : da illis sic̃ tu scis. Et manu
sa: ac desuꝑ humũ congregans. tumulũ
luxerat alia. neqͥd pius heres ex intestati
riũ reuersus: discipłis ex ordine cuncta¬

Expanded text:
ultra proficiam. 12 Moriar ergo, ut dignum est, juxta litum fundam. Talia eo animo volvente, ecce duo leones ex interioris eremi parte currentes, volantibus per colla jubis, ferebantur: quibus aspectis primo exhorruit. Rursusque ret, mansit intrepidus. Et illi quidem directo cursu, ad cadaver beati senis substiterunt: adulantibusque caudis circa ejus pedes accubuere: fremitu ingenti rugientes, prorsuhaud procul coeperunt humum pedibus scalpere; arece dejecta, ad Antonium perrexerunt, manus ejus pedesque lingentes. At ille animadvertit benedictionem eos a se precari. Nec mora, in laudationem Christi effusus, quod muta quoque animalia Deum esse sentirent, ait: Domine, sine cujus nutu nec folium arboris defluit, nec unus passerum ad terram cadit, da illis sicut tu scis. Et manu sam, desuper humum congregans, tumulum luxit, ne quid pius haeres ex intestati rium reversus, discipulis cuncta ex ordine
Abbreviated transcription (Latin):
artus baculo regente sustentans: cepit ire
uelle qͦ nesciebat. Et iã media dies coqͤͦn
didit. Quo uiso. salutaris imp̾ssione signi
armat frontẽ. Et ehus tu inqͥt. quanã in
parte dei seruus hic habitat: dt ille barba¬
rũ nescio qͥd frendens. ⁊ frangens pociꝰ uer¬
ba quã ꝓloqͦns: int̾ horrentia ora setis. blã¬
dũ quesiuit alloquiũ: ⁊ dext̾e manꝰ ꝓten¬
sione cupitũ indicat iter. die sic ꝑ patenteᷤᷤ
campos uolucri se tͣnsmittẽs fuga. ex ocłis
mirantis euanuit. uerũ hoc utrũ diabolꝰ
ad teirendũ eũ simulauerit. an ut solet h
eremꝰ monstruosoꝵ ferax animaliũ. istam
pens itaq antoniꝰ. ⁊ de hoc qd̾ uiderat se
culũ uidet. aduncis narib. fronte cornibuꝰ.
asꝑata : cui extrema pars corꝑis in capraꝵ
fructũ. ad uiaticũ qͣsi pacis ei obsides of¬
ferebat. Quo cognito. gradũ p̾ssit antoniꝰ.
Et qͥsnã esset int̾rogans. hoc ab eo respon¬
sũ accepit. Mortalis ego sũ. ⁊ unus ex acoli̾

Expanded text:
artus baculo regente sustentans, cepit ire velle quo nesciebat. Et jam media dies coquentdidit. Quo viso, salutaris impressione signi armat frontem: Et heus tu, inquit, quanam in parte hic servus Dei habitat? At ille barbarum nescio quid infrendens, et frangens potius verba quam proloquens, inter horrentia ora setis, blandum quaesivit alloquium. Et dexterae protensione manus cupitum indicat iter, et sic patentes 7 campos volucri transmittens fuga, ex oculis mirantis evanuit. Verum haec utrum diabolus ad terrendum eum simulaverit, an ut solet cremus monstruosorum animalium ferax, istam pens itaque Antonius, et de eo quod viderat secculum videt, aduncis naribus, fasperata, cuius extrema pars corporum in caprarum fructus eidem ad viaticum quasi pacis obsides afferebat. Quo cognito gradum pressit Antonius et, quisnam esset, interrogatus, hoc ab eo respondisse ‘mortalis ego sum unus ex accolis
Abbreviated transcription (Latin):
uersis uestigiis cruci affigeret᷑: qd̃ indignũ
eẽt. qͥ simili mͦ cruci affigeret᷑ : ut passus
ẽ dei filiꝰ. Quo impetrato. uel qr ita debe¬
bat᷑ ut xp̃s prȩdixerat. uel quia ꝑsecutor
ñ inuitus indulget penaꝵ increm̃ta. et

Expanded text:
uersis uestigiis cruci adfigeretur, quod indignus esset qui simili modo cruci figeretur, ut passus est dei filius. Quo inpetrato uel quia ita debebatur ut Christus praedixerat, uel quia persecutor non inuitus indulget poenarum incrementa, et
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplis. Et uniu̾salit̾ qͥdẽ in oĩũ cõmemo¬
ratione scõꝵ exultandũ nob̃ ratio psuads̃.
s in huiꝰ patͥs excellentia copiosiꝰ m̾ito głan¬
dũ. qͥ nr̃a pastor in urbe. toto doctor ĩ orbe.
in corꝑe illo cui caput xp̃s ẽ tantũ dignita¬
tis obtinuit. ut int̾ eiꝰ m̃bra p̾cipua. ⁊ no¬
mine ⁊ m̾ito censeret᷑. Qũaqũa itaq eiꝰ
eximia sc̃ĩtas. celebrẽ toto t̾raꝵ orbe ꝓme

Expanded text:
iter quidem in omnium commemoratione sanctorum exsultandum nobis, ratio persuadet, ed in hujus Patris excellentia copiosius merito gloriandum, qui nostra Pastor in urbe, toto Doctor in orbe, in corpore illo cui caput Christus est tantum dignitatis obtinuit, ut inter ejus membra praecipua et nomine et merito conseretur. Quanquam itaque ejus eximia sanctitas celebrem tot
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃e : qͥ me confortare dignatꝰ es. Et
eleuans ocłos suos contͣ decũ: sic dixit
batꝰ laurentiꝰ. Ecce miser assasti unã par¬
tẽ: regira aliã ⁊ manduca. Tunc gr̃as a-¬
xp̃e : qr merui ianuas tuas ingredi. Et
latiũ tyberianũ: relicto corꝑe suꝑ cra¬
ticulã ⁊ ignẽ bati laurentii. Mane aũt
pͥmo adhuc crepusculo. rapuit corpꝰ eiꝰ
qͦmͦ suꝑ carbones corpꝰ beati laurentii
diaconi ⁊ martyris ⁊ uenert̃ in uia tibur¬
tina. in p̾dio matrone uiduę ciriace: ad
qũa ipse beatꝰ martyr fuerat noctu. cui
ipsa ⁊ linteũ dedit. unde pedes scõꝵ ipse
eum usq ad uesꝑã. Iam hora uesꝑtina
sepelierunt in cripta in uia tiburtina.
in p̾dio ciriacȩ uiduȩ in agro uerano¬
tes uigilias noctis triduo cũ młtitudine

Expanded text:
e qui me confortare dignaris. Et ele| uans oculos contra decium. Sic dicebat beatus lauren| tius . ecce miser . assasti . unam partem. Regira et aliam et| manduca. Tunc ati+ . quia merui ianuas| tuas ingredi . etlacium. Ty| berianum relicto corpore supra graticula et igne beati| laurentii. Mane autem prima adhuc crepusculum| rapuit corpus eius  super carbonis . corpus| beati . laurentii+. diaconi et martyris. Et uenerunt in| uia tiburtina . in praedium . matrone uiduae| ciriacae ad quem ipse martyr . fuerat nocte.| Cui et linteum dedit . unde pedes sanctorusque| ad uesperum. Iam hora uespertina sepelierunt| in cripta . in uia tiburtina . in praedium ciriacę| in agrum uerantes uigilias noctis triduo . cum multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
diem uenit in domũ suã. ⁊ dedit pacẽ
omnib etiã seruis suis ⁊ ancillis: ⁊ co¬
municauit de sacͥficio altaris bati lau¬
rentii mr̃is. Et posita m̃sa priꝰ quã ci¬
bũ sumeret : uenert̃ milites ⁊ tenuert̃¬
⁊ tu magꝰ factus es. qr corpꝰ laurentii
abstulisse diceris : Respondit ypolitus.
audito deciꝰ cesar. furore aireptus: ius¬

Expanded text:
dit pacem omnibus servis suis et ancillis; et communicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martyris. Et posita mensa, priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunet tu magus factus es, quia corpus Laurentii abstulisti?». Respondit Ypolitus: Tunc Decius furore repletus ius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatori qd̃ gregoriꝰ ⁊ orosiꝰ pb̃ri collegert̃
corpꝰ eusebii pb̃ri : ⁊ in eadẽ cripta unũ
includi p̾cepit gregoriũ. Tunc orosiꝰ pb̃r
collegit semiunũi batũ gregoriũ noctu
occulte: ꝓp̃t̃ ꝯstantiũ augustũ. Et emis¬
so sp̃u: sepeliuit eũ iuxta corpꝰ scĩ euse

Expanded text:
od Gregorius et Orosius presbyteri colligerent corpus Eusebii presbyteri, et in eadem crypta vivum includi praecepit Gregorium. Tunc Orosius presbyter collegit semivivum beatum Gregorium noctu occulte propter Constantium Augustum, et emisso spiritu sepelivit eum juxta corpus sancti Euse
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Xp̃ianꝰ sũ. Et iussit eũ cesar deciꝰ ipsa
ras muros porte salariȩ: decollatus ẽ qͥnto
agro uerano. Cadẽ nocte uissit deciꝰ cesar
una cũ ualiano p̾fecto: int̾mas olĩpia¬
das parari sibi tribunal. Et ꝑrexit noctu
ad t̾mas iuxta palatiũ salustii: ⁊ iussit sibi
beatũ laurentiũ offeiri. Tunc ypolitꝰ cepit
tristis ẽẽ: ⁊ plorare. Cui beatꝰ laurentiꝰ ita
dixit. Noli flere. s magis tace ⁊ gaude. quia
uado ad głam dei. dicit ei ypolitꝰ. Quare ⁊
absconditis id ẽ in homine interiori abscõ¬

Expanded text:
istianus sum; Et iussit decius cesar| ut ipsa ras muros porte salariae . decollatus est| quarto agr\um/| uerano; Eadem nocte iussit decius cesar una cum ualeriano| praefecto in termas olimpiadis parari sibi tribunal . et pergi nocte| ad termas iuxta palatium salustiani . et iussit sibi beatum lau| rencium offerri; Tunc cępit ypolitus tristis plorare;| Cui beatus laurencius ita dixit; Noli flere sed magis tace| et gaudę quia uado ad gloriam; Dicit ei ypolitus; Quare et| absconditis hominem interiorem ab| sco
Abbreviated transcription (Latin):
obtuli sacrificiũ deo in odorẽ suauitatᷤ.
qr sacͥficiũ deo ẽ sp̃s contribulatꝰ. Carni¬
fices tam̃ urgentes. ministrabant car¬
bones mittentes sub cratẽ.⁊ desuꝑ cõpri¬
m̃tes eũ. cũ furcis feireis. Beatꝰ lauren¬
tiꝰ dix̃. disce miser uałiane: qͣnta ẽ uniꝰ

Expanded text:
obtuli sacrificium Deo in odorem suavitatis, quia sacrificium Deo est spiritus contribulatus. » Carnifices tamen urgentes ministrabant carbones mittentes sub cratem, et desuper comprimentes eum cum furcis ferreis. Sanctus Laurentius dixit: « Disce, misser, quanta