comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mẽti cã locatoem existimes
q̃ro Qdsi ullius mom̃etir
existimas an durare nicħo
minus usucapionẽ eius fỹ¬
diputes Itẽquero sieioẽ uẽ¬
didero cũ fuidum qd dehis

Expanded text:
menti eam locationem existimes, quaero: quod si nullius momenti existimas, an durare nihilo minus usucapionem eius fundi putes. item quaero, si eidem vendidero eum fundum, quid de his
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hii q ĩaliena cenacula se
dirigunt furadi aĩoplusꝙ̃
fures puniẽdi sũt idcuto. i
aut. adcp̃s ⁊ opus tãtur pu¬
blicũ aut fustib castigant᷑
⁊ dimutũtur aut adcp̃s rele¬
gantur. ¶Sunt p̾terea cri¬
mina que ad ececutoemp̃si¬
dis ꝓtinẽt.ut puca siquis
instr̃asuam prodita cẽdi¬
cat.nam huĩ rei epecutiopre¬

Expanded text:
aliena cenacula se dirigunt furandi animo, plus quam fures puniendi sunt: idcircoque aut ad tempus in opus dantur publicum, aut fustibus castigantur et dimittuntur, aut adnsulis Sunt praeterea crimina, quae ad executionem praesidis pertinent: ut puta si quis instrumenta sua prodita esse dicat: nam huius rei executio pr
Abbreviated transcription (French):
dire ne dardun aniiullius mer¬
cis sint.ne aut.abhis q cohẽp¬
tas m̾ces supp̃mũtant alocr¬
plectiorib q fructus suos eq
p̾tus uende nollent oũ miri¬

Expanded text:
dire, ne dardanarii ullius mercis sint, ne aut ab his, qui coemptas merces supprimunt, aut a locupletioribus, qui fructus suos aequis pretiis vendere nollent, dum mi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃um̃siẽi nescit non possid
chesaurũquãius fundũpos¬
sideat. Sz⁊sisciat non capiet
longapone qui scit auenuz
cẽ Quidã p̾utant sabini sẽ¬
tentiã uerioremeẽ nec alias
comocus sit.qr nõsic subcu¬
stodianra quib ꝯsc̃to. ¶ Ex

Expanded text:
qui nescit non possidet thensaurum, quamuis fundum possideat. sed et si sciat, non capiet longa possessione, quia scit alienum esse. quidam putant Sabini sententiam ueriorem esse nec alias co motus sit, quia non sit sub custodia nostra: quibus consentio. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
mus eius naturalẽ põnem
nã ciscipossumus.niã pecus
sunul atq oberrauent. nĩ
uasita excident. ut nõ uire¬
matur ptinus desinere aro¬
bis posidere. licet anullo
possidraciursdissimt᷑ acq
sisubcustodia mea sit. nec
iuelatu qrinp̃sentia eius
sit stm̃ cessat int̾im diui g¬
ens inqfitio.¶Item feras
bestias quas mumuanis in¬
clusimus apisces quos in
piscina collegĩmus anob̾¬

Expanded text:
mus, naturalem possessionem nancisci possimus. nam pecus simul atque aberrauerit aut uas ita exciderit, ut non inueniatur, protinus desinere a nobis possideri, licet a nullo possideatur: dissimiliter atque si sub custodia mea sit nec inueniatur, quia praesentia eius sit et tantum cessat interim diligens inquisitio. Item feras bestias, quas uiuariis incluserimus, et pisces, quos in piscinas coiecerimus, a nob
Abbreviated transcription (Latin):
positã futun faciẽdi ca con¬
tractam̃s. de sino possidere q
sieamioco nõmouis. etiasi
tum. sine ꝯtetatione fieriñ
potnec aĩo solo furtũ admit¬
po sẜonis mutare posse S ⁊ si
isqui aꝑdme deposuit. ulꝰ
modauit eam remuendidĩt

Expanded text:
positam furti faciendi causa contrectaueris, desino possidere. sed si eam loco non moueris et tum sine contrectatione fieri non potest nec animo furtum admitpossessionis mutare posse. Sed si is, qui apud me deposuit uel commodauit, eam rem uendiderit
Abbreviated transcription (Latin):
geroita ⁊ possidere exuna dỹ¬
taxat cã possumus. ¶Eccõ¬
tranoplures cãdem renun
solidum possidere nõ posst̃.
contranaturam qui ppe est
ut cum auquidergo tencã.

Expanded text:
gere, ita et possidere ex una dumtaxat causa possumus. Ex contrario plures eandem rem in solidum possidere non possunt: contra naturam quippe est, ut, cum ego aliquid teneam,
Abbreviated transcription (Latin):
uos qr no possidemus quã¬
uis ctis cprĩb eos relĩqna¬
pore aueno possi demussic̃
diximus ꝑ colonũ ⁊ ẜuum
nec mouere nos debet h. ꝙͣ
quasdã res etiã ignorãtes

Expanded text:
uosque animo possidemus, quamuis certis temporibus eos relinquapore etiam alieno possidemus, sicut diximus per colonum et seruum, nec mouere nos debet, quod quasdam etiam ignorantes
Abbreviated transcription (Latin):
frumcum ne publice dũdum
p̃bendum apphendendũ sãta
tecta tuenda añqm̃ ꝑfecta ꝑ¬
bata p̾stita lege erũt. ¶ ddie
exlege repetũturũ cx̃ordĩnez
punũtur ⁊ plerũq lexilio.i
punũturł etiã durius prout
tum e nonpot̾it usucapi ead
iex uenditoẽs locationes emi
rei cã pluns minoris ue fcas
uritas facit s̃pedit q usucapi¬
onẽ prius quam impotãte eĩ¬
qui tẽ annon a fecerit societa¬
tem uecoient qͦ ãnona carior
fiat. ¶ Eadem .l. ꝯtinetur ne
quis nauẽ. nautã ue retine¬
at. aut dolo. in. faciat quon

Expanded text:
frumentum publice dandum praebendum adpraehendendum, sarta tecta tuenda, antequam perfecta probata praestita lege erunt. Hodie ex lege repetundarum extra ordinem puniuntur et plerumque vel exilio puniuntur vel etiam durius, prouttum est, non poterit usu capi.Eadem lex uenditiones locationes eius rei causa pluris minorisue factas irritas facit impeditque usucapionem. priusquam in potestatequi contra annonam fecerit societatemue coierit, quo annona carior fiat.Eadem lege continetur, ne quis nauem nautamue retineat aut dolo malo faciat, quo
Abbreviated transcription (Latin):
nũtlandum testimonũ pecu¬
nã accepint. ¶Hac lege dĩp¬
natus testimoniũ publice di¬
cere aut index cẽ postulare ue
prohibetir. ¶Lege nlia repe¬
tũdarum caueturnequis ob
militẽ legendũ mitcendum¬
ut ue es accipiat ne ue qs ob
sniam in senatu ꝯsilio nepu¬
blicodicẽdam pecumia accipi¬
q urbã magr̃atꝰ ab oĩ sorde seab¬
stineãt ne ue plus domi mumĩs¬

Expanded text:
nuntiandum testimonium pecuacceperint. Hac lege damnatus testimonium publice dicere aut iudex esse postulareue prohibetur. Lege Iulia repetundarum cauetur, ne quis ob militem legendum mittendumue aes accipiat, neue quis ob sententiam in senatu consilioblico dicendam pecuniam accipique urbani magistratus ob omni sorde se abstineant neue plus doni mu
Abbreviated transcription (Latin):
testateue curatione legatioe¬
quo alio offitio munẽ ministio¬
uepublico accepit ulcũ exco¬
horte cuius eorũ ẽ excipit lex a
qb licet accipe asobrimis pro¬
priore ue gradu cognatis sus¬

Expanded text:
testate curatione legatioquo alio officio munere ministerioue publico cepit, uel cum ex cohorte cuius eorum est.Excipit lex, a quibus licet accipere: a sobrinis prop‹i›oreue gradu cognatis su
Abbreviated transcription (Latin):
ẽdũ. łñ faciẽdum aliqd accepe¬
rit. Appet aũt qd̃ lex abexcep¬
tis quidem ⁊ inĩfinitũ capere
pruttit abhis aũt qh capite
enumerãtur anullo necuã¬

Expanded text:
el non faciendum aliquid acceperit. Apparet autem, quod lex ab exceptis quidem in infinitum capere permittit, ab his autem, qui hoc capite enumerantur, a nullo nequ
Abbreviated transcription (Latin):
licẽ ꝯcestatã dãpnũ ꝯtigit.
tmopus restituẽ debetap
nũ nõ saitiet:. ¶Celsũs soib
si qdem ip̃e fec̃tibi.ꝙ aqua..
plu noceat mea ĩpensa col¬
enĩ usum ẽ uoluntatẽ cuis
tut uouutas aq̾ ductõem an
naingabile sit nõ optere pre¬
torẽ xetẽ ductõem ex cofieĩ
labeo ait. qr flum namgabi

Expanded text:
litem contestatam damnum contigit, tantum opus restituere debebit, damnum non sarciet.Celsus scribit, si quid ipse feci, quo tibi aqua pluuia noceat, mea impensa tolenim uisum est uoluntatem unius dat uoluntas aquae ductionem an nauigabile sit, non oportere praetorem concedere ductionem ex eo fieri Labeo ait, quae flumen minus
Abbreviated transcription (Latin):
patiaturqr nõ agcumeoa
quo opus fem sit᷑. ⁊ c̃ miqur
dicis int̾duos accepti q̃le fu¬
turũ fit dubit.are se.iuł. ait. si
forte inus fũous fuit cui aqͣ
noceatsuie ĩquo opus fem̃.
sit pluriũ acũimo eorũ agat᷑.
resticuti insolroũ ꝯdepnatio¬

Expanded text:
patiatur, qui non agit cum eo, a quo opus factum sit. et est iniquum dicis inter duos accepti quale futurum sit, dubitare se Iulianus ait, si forte unius fundus fuerit cui aqua noceat, si uero in quo opus factum sit, plurium et cum uno eorum agatur: resti
Abbreviated transcription (Latin):
titĩt tãquamsistatĩ abim¬
tiopure reus fidenissor sb̃s¬
dictoe acceptus ent. Exdi¬
uso aut sifideuissoris ꝯdicõ
prior extitit nõ tenetur per¬
uide. ac sistatĩ abinitõpu¬
re acceptus ẽẽt reo sb̾ꝯditi¬

Expanded text:
quam si statim ab initio reus pure, fideiussor sub condicione acceptus esset. ex diverso autem, si fideiussoris condicio prior extiterit, non tenetur, perinde ac si statim ab initio pure acceptus esset reo sub condici
Abbreviated transcription (Latin):
ul sollicitatũ n boã i probabili
toe hoc facit recte dicit᷑ dolo ma¬
lo retinere. ¶ Is q̃ nesit apõs
se cẽ homine lib̾m dolo. malo
caret. s ubi c̾tioratur retinet
do lomaio nõ caret plane sidu
erit ab hoc int̃cco ⁊⁊ gendã cã
ubtatis q enĩ recte placuit tuc
demũ hoc int̾ dẽm locũ hre quo¬
tiens qs ꝑ epcolib ẽẽ ceterum

Expanded text:
l sollicitatum, neque bona uel probabili ratione hoc facit? recte dicetur dolo malo retinere.Is, qui nescit apud se esse hominem liberum, dolo malo caret: sed ubi certioratus retinet, dolo malo non caret.Plane si duerit ab hoc interdicto et agenda causa libertatis. etenim recte placuit tunc demum hoc interdictum locum habere, quotiens quis
Abbreviated transcription (Latin):
dotis ⁊tucele. sip̾t diuortiri
dos ĩstipulatoe deducatur ul
post pub̾tatẽ tutele actiono
actoem exercẽtes s meliore¬
uł ał solet diciihis actoĩb¬

Expanded text:
dotis et tutelae, si post diuortium dos in stipulationem deducatur uel post pubertatem tutelae actio noactionem exercentes, sed meliorem, ut solet dici in his acti
Abbreviated transcription (Latin):
gistratus mum cipales h̃¬
ap̃tore ostituẽdunonca¬
tendus ẽ. ¶Euis reisici
accipit᷑ siue totares sit.si
uers sitrei. ¶An tñ isqri¬

Expanded text:
gistratus municipales ha praetore constituendutendus est. 'eius rei' sic accipe, siue tota res sit rs sit rei. An tamen is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ricubtatem nõ põt statu li¬
tulibi cãm optinere eoꝙnͣ
a semet ip̃o s acobr̃de acce¬
pisse lib̾tatem creoicũ. ¶Q¬
cumq gradu pupillo ẜuus
cum iipertate substitutus
sit neccii cãm optinet que¬

Expanded text:
ibertatem, non potest statulituliberi causam optinere, eo quod non a semetipso, sed a coherede accepisse libertatem creditur. Quocumque gradu pupillo servus cum libertate substitutus sit, necessarii causam optinet: qu
Abbreviated transcription (Latin):
iu statu libi cau. Np̃¬
sam app̃henterit inca
salua spẽ lb̾tatis alienetin
prditate cecerm añ adicio¬
nem siue tradatur sineusu¬
capiatir fiuemanumitta¬
tur sp̃es statuce lib̾tatis ĩ tͣ¬
uiuo puipillo post aditionẽ
uidelz hrditatis patris sta
pacuis libeẽ issus ĩprpilla¬
rib tabulis preualere liber¬
tatis datoẽm. ¶Sipronus

Expanded text:
i statuliberi causam adprehendit, in ea salua spe libertatis alienetur, hereditate: ceterum ante aditionem siue tradetur siue usucapietur siue manumittetur, spes statutae libertatis intervivo pupillo, post aditionem videlicet hereditatis patris, stapatris, liber esse iussus in pupillaribus tabulis, praevalere libertati
Abbreviated transcription (Latin):
tur perinte ẽ ac si tibi stipu¬
iatus ẽc̃tut altera stipuai¬
tioobligationem pareat al¬
priusmens ẜus comuni
meo ⁊ tuoẜuostipulatus fr¬
erit. idẽuiris erit inhac una
conceptione uborũ qd̃ fucu¬
rum cẽt. Si sepatĩ duestiput¬
iationes xepte fuissent. alte

Expanded text:
tur, perinde ac si tibi stipulatus esset, ut altera stipulatio obligationem pariat, aloprius meus servus communi meo et tuo servo stipulatus fuerit, idem iuris erit in hac una conceptione verborum, quod futurum esset, si separatim duae stipulationes conceptae fuissent, alte
Abbreviated transcription (Latin):
cuuo qud ad tesolum ptiẽ¬
bat mutuam pecumam de¬
deritobugationem tibi ac¬
quirecisicãdem michi noĩ¬
natim stipulatus fiñt debi¬
torem ate non libabit. Sed
ut̾q nostrum habebit actĩo¬
nem ego exstipulatu qõ pe¬
cumatua nuimeratasit debi¬
tor tamen me doli mali exce
stipuletur.Item qud tuos

Expanded text:
culio, quod ad te solum pertinebat, mutuam pecuniam dederit, obligationem tibi adquiret et, si eandem mihi nominatim stipulatus fuerit, debitorem a te non liberabit, sed uterque nostrum habebit actionem, ego ex stipulatu, tu quod pecunia tua numerata sit: debitor tamen me doli mali excepstipuletur: item quod tuo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ hoĩs necandi cãh̾t. Sz exse¬
natus ꝯsulto relegan uissa ẽ
teneatur huĩ leg̃. ¶ Itemis
sus fuit ꝯ flicenda uecuram̃t
quoqs innoces circũneniret᷑.
¶ Quihoĩem ubidinis łomer¬
tiicã castraũt exsenatus con

Expanded text:
d hominis necandi causa habet. sed ex senatus consulto relegari iussa esteneantur huius legis.Item is, sus fuerit confitendaue curauerit, quo quis innocens circumueniretur: et qui hominem libidinis uel promercii causa castrauerit, ex senatus con
Abbreviated transcription (Latin):
uertendũ cẽ ⁊ ꝗ h̃ crimine tenẽ¬
tur. siũ abfi̾nt de absẽtibus
quoq tãquãlege cornelia tere
si p̃i qͥ hãc inuiriã passi sunt ꝓ¬
clamaũnt audire eos p̃ses ꝓ
q excepit capitale crit. Item
ip̃i qsespõte excidẽdump̃buit

Expanded text:
uertendum esse: et qui hoc crimine tenentur, si non adfuerint, de absentibus quoque, tamquam lesi ipsi, qui hanc iniuriam passi sunt, proclamauerint, audire eos praeses qui exciderit, capitale erit, item ipsi qui se sponte excidendum praebuit
Abbreviated transcription (Latin):
cidendi aĩolementã penam
eius quirixa caũ mag̾ qua
uoluntatẽ homiciouĩ admi¬
sit. ¶Itemdinus adriams
rescripsit eũ quistruprum si
birsius piũ inferentẽ occioit
dimittendum. S ⁊neũ qui

Expanded text:
cidendi animo. leniendam poenam eius, qui in rixa casu magis quam uoluntate homicidium admisit.Item diuus Hadrianus rescripsit eum, qui stuprum sibi uel suis per uim inferentem occidit, dimittendum.Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qui inꝑ ublicũ malanx¬
dicamentauẽdiderit ł hoĩs.
necandi cãhũit. ¶Adiectio
aũt ista ueneni mau ostẽdit
eẽ quetũ ⁊ non mala uenena

Expanded text:
tur, qui in publicum mala medicamenta uendiderit uel hominis necandi causa habuerit.Adiectio autem ista 'uen‹en›i mali' ostendit esse quaedam et non mala uenena.
Abbreviated transcription (Latin):
uenenũ ꝯfecent dedit quine
fłm testimoniũ dolo. m. dixit
quoqs publico uiditio reica¬
pitaus dãpnaretuur. Quiue
magratus iudex ueqõm sõ¬
capitalem cam pecunia acce¬
pit.ut.pu lege reus fieret ⁊ ꝙ
hoĩem occiderit piũtur non
bita differetia cuius ꝯoitio¬
ns hoĩem int ement. ¶Dui
adrianus rescripsit eũ qͥ hoĩ¬
nem occident sinõ occidendi

Expanded text:
uenenum confecerit dederit: quiue falsum testimonium dolo malo dixerit quo quis publico iudicio rei capitalis damnaretur: quiue magistratus iudexue capitalem causam pecuniam acceperit ut publica lege reus fieret.Et qui hominem occiderit, punitur non habita differentia, cuius condicionis hominem interemit.Diuus Hadrianus rescripsit eum, qui hominem occidit, si non occi
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt qr sine mat̾ia nulla sp̃es
Ieffici poss ueluti si exariro
cero uasa lextabulis tiuus.
nauẽ aut annaĩuzaut sub¬
tis tius ẽ plaustrũ aut col

Expanded text:
 sine materia nulla species effici possit: veluti si ex auro cero, vel ex tabulis tuis navem aut armarium aut subntis tuis emplastrum aut col
Abbreviated transcription (Latin):
fiĩt namq inundatio fũdi
spẽm nõ ꝯmutat ⁊ obid cu
rectesẜit aqua pałam ẽ euis¬
dem cẽ cuius ⁊ fuerat. ¶Cu
quis exaliena matenaspez
auquã suo noĩe fecenit ner¬
ua ⁊pculus putant hunc
dñm eẽ qui fecerit qr quo
feĩti ẽ antea nullius fuãt¬
sabinus ⁊ cassius magis
naturale putant rationem

Expanded text:
fuerit: namque inundatio speciem fundi non mutat et ob id, cum recesserit aqua, palam est eiusdem esse, cuius et fuit.Cum quis ex aliena materia speciem aliquam suo nomine fecerit, Nerua et Proculus putant hunc dominum esse qui fecerit, quia quod factum est, antea nullius fuerat.Sabinus et Cassius magis naturalem rationem
Abbreviated transcription (Latin):
derit facit eã accipiẽtis. ¶ In¬
terdũ etiãsine traditioẽ mi¬
dauolũtus diũ sufficit ad
rem trãfferrentũ ueluti sirẽ
ꝙ̃ ꝯmodã aut locam cibi a
denm eo cñ ipo ꝙ patior eam
orepositas uẽdiderit simł¬

Expanded text:
derit, facit eam accipientis. Interdum etiam sine traditione nuda voluntas domini sufficit ad rem transferendam, veluti si rem, quam commodavi aut locavi tibi adiderim, eo tamen, quod patior eam o repositas uendiderit, sim
Abbreviated transcription (Latin):
tumeius sit cuius ⁊spice fue¬
runtcum enĩgrana q̃spicis
ꝯtinẽtur pfẽam hiit suã spe¬
tier ꝗ excussit spicas nõ no¬
uamspẽm facit. s eam que ẽ
decegit. ¶Uoluntas duoꝵ
dñolum miscẽtium mateĩ¬
as coẽ tocum corpus efficit
siue eiusdẽ genens sint ma¬
tene ueluti suuna miscue¬
rũt. ł argentũ ꝯ flauer̃t. siĩ
duu̾se ueluti si aliusuinum
ꝯtulent alius mel alius au¬
rũ alius argẽtum quãus
mulsi uł elseeti nomi corpis
sit spẽs s etiã sisine uolunta¬

Expanded text:
tum eius sit, cuius et spicae fuerunt: cum enim grana, quae spicis continentur, perfectam habeant suam speciem, qui excussit spicas, non nouam speciem facit, sed eam quae est detegit.Uoluntas duorum dominorum miscentium materias commune totum corpus efficit, siue eiusdem generis sint materiae, ueluti uina miscuerunt uel argentum conflauerunt, siue diuersae, ueluti si alius uinum contulerit alius mel, uel alius aurum alius argentum: quamuis et mulsi et electri noui corporis sit species.Sed et si sine uolunta
Abbreviated transcription (Latin):
equitati quã nolũtate diũ
uolencis remsua malium
int ẽ utrum ip̃e dñs psetrada¬
tur aucuitem anuoiũtate
enis alius qua ratõe si cuili¬
bera negotiorũ administrag¬
o abeo quiperegre ꝓficiscit̾

Expanded text:
equitati quam voluntatem domini volentis rem suam in alium interest, utrum ipse dominus per se tradat alicui rem an voluntate eius aliquis. qua ratione si cui libera negotiorum administratio ab eo qui peregre proficiscitur
Abbreviated transcription (Latin):
solo cedere solet ea que ĩodif¬
ficati aut suũtur ideoq si
ineartis mẽbrams ne eis
camẽ listorialorationẽ serip
petas cuos nbros tuas ne mẽ¬
branas necĩpensã senpcuẽ
soluere uelis potero me defẽ¬
dere ꝑ exeepcõem doliman u
tiq si bõafide corum põnem
natus sum. ¶ Sr̃ nõutilictẽ
cartis mẽbranis ue cedunt
itasolet picturetabul c̃edere
s exdin̾so placuit tabulas
possiderat utilẽ accõem dariq̃

Expanded text:
olent ea quae aedificantur aut seruntur. ideoque si in chartis membranisue tuis carmen uel historiam uel orationem scripspetas tuos libros tuasue membranas nec impensas scripturae soluere uelis, potero me defendere per exceptionem doli mali, utique si bona fide eorum possessionem nanctus sim. Sed non uti litterae chartis membranisve cedunt, ita solent picturae tabulis cedere, sed ex diverso placuit tabulas possidebat, utilem actionem dari,
Abbreviated transcription (Latin):
pa obici qr temere edifficauit
meosolo qd inteiligẽt alie¬
nũcẽ. ¶ Siatienãplaca
iimeo soloposuero meacĩt
exdisosimcã planta ĩ alie¬
no solo posuerd ulius ent.¬

Expanded text:
potest, quod temere aedificavit in eo solo, quod intellegeret alienum. Si alienam plantam in meo solo posuero, mea erit: ex diverso si meam plantam in alieno solo posuero, illius e
Abbreviated transcription (Latin):
sit in ꝯspectu nr̃o ut difficil
sit eius ꝑsecutio. ¶ Iluo q̃¬
sitũ ẽ anfera bestia que uul
rimus eampsequi. desmere
pseqm̃ aliꝰ eã accepit eo aĩout
eum ꝯmuisisse pleriq n ant
putauerũt eam nr̃am cẽ qua
sieam cepimusqr multa afͣ¬
cidere solentut eam non cta¬
piamua qd̃uenus ẽ. ¶apirꝰ
marbore nr̃a ꝯsendenntãte¬
tur quam uolueres que mar
ut si alius eas inclusent caꝵ¬

Expanded text:
sit in conspectu nostro, ut difficilis sit eius persecutio. Illud quaesitum est, an fera bestia, quae ita rimus eam persequi, desinere  alius eam ceperit eo animo, ut eum commississe. plerique non aliter putaverunt eam nostram esse, quam si eam ceperimus, quia multa accidere possunt, ut eam non capiamus: quod verius est. Apium arbore nostra consederint, antetur quam uolucres, quae in  si alius eas incluserit, ea
Abbreviated transcription (Latin):
minii tiũt. ¶ Illuo indẽdu
ẽ sblato ediffitio ꝙ ĩliciõe poĩ¬
cum erat cuius ꝯdictoĩs islo¬
cus sit hoc ẽ utrũ maneat eĩ
ĩpristinã cãm recidat ꝑ ĩdeq
oristinam litoris spẽm. Hlor̾¬
nagris limitatis ius alli
uictis e.aꝯdictoe xessus sit ũ
ĩcuitatẽ uenirec hẽe alluiuo¬
manu capcũ limitatũ fuisse¬

Expanded text:
minii fiunt. Illud videndum est, sublato aedificio, quod in litore positum erat, cuius condicionis is locus sit, hoc est utrum maneat eius in pristinam causam reccidit perindeque pristinam litoris speciem. n agris limitatis ius alluuuictis ea condicione concessus sit, ut in ciuitatem ueniret, habere alluuiomanu captu
Abbreviated transcription (Latin):
dicuriec unt̃ ẽ quo ad feras¬
bestias quolucres utrũ ĩsuo
sundo qsqr capiatan ĩ aliẽo
¶plane quialienũ fund̃
ingredituruenadi aucupã¬

Expanded text:
ditur.Nec interest quod ad feraset uolucres, utrum in suo fundo quisque capiat an in alieno. plane qui in alienum fundum ingreditur uenandi aucupan
Abbreviated transcription (Latin):
accio queq adusus te pe¬
titio ł adusus tepsecutõ
ẽ erit ue qduetu meumi
hes tenes possides quatiq
carumrerum res erittatã
pecumamtan scipulatus

Expanded text:
actio quaeque aduersus te petitio uel aduersus te persecutio est eritue, quodue tu meum habes tenes possides: quanti quaeque earum rerum res erit, tantam pecuniam dari stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
onis petat nechic ur furtũ
facẽ asinõꝓbepetat aliqd. &¬
¶ Siquis spõte rem reiecit.
uriactaũt nõ qua si ꝓdereli¬
ccohĩturus tuq rem hãc cu
lens anfurtitenearis celsus
tasti ꝓderelictohĩtam nõ te¬
neri ꝙ sinõputastihic dubi¬
¶Suactũ exnaue fcm̃ ali
ruienit anfurti teneatur qd̃¬

Expanded text:
nt petat? nec hic uidetur furtum facere, etsi non probe petat aliquid.Si quis sponte rem iecit uel iactauit, non quasi pro derelicto habiturus, tuque hanc rem tuleris, an furti tenearis, Celsustasti pro derelicto habitam, non teneris. quod si non putasti, hic dubiSi iactum ex naue factum alius tulerit, an furti teneatur? q
Abbreviated transcription (Latin):
deberelegatũ. oĩmoto
dabnandũ etiã sunrerũ na¬
tura nõsitisuam anatura
recessititatñ ut ĩextimacoẽ
eius cupnetur q ꝯfessus ꝓ¬

Expanded text:
debere legatum omnino damnandum, et si in rerum natura res non sit et iam a natura recessit, ita tamen ut in estimatione eius damnetur, quia confessus
Abbreviated transcription (Latin):
dñs quãtum p̃staretur
sumũs uber feciss cessat cete¬
sus ipm̃n dñm um̃ etiam ad¬
u̾sus emptorem dum taxa
Siforce qͥs eorum ꝗsimulfe¬
lie noĩe nec enĩ põt diciq a
manumisso p̃stitũ ẽ quasi a
familia eẽt p̾sticum. Piane
si ẽptorp̃stiterit puto deneg¬
andã inuenditorẽ actionem
Quodã enĩ modohoc auẽdi¬
tore p̃stitum ẽ ad quẽ nõnũ¬
quã regressus ẽex hac cã ma

Expanded text:
inus, quantum praestaretur, si unus liber fecisset, cessat cetersus ipsum, uerum etiam aduersus emptorem dumtaxat, si forte quis eorum, qui simul feliae nomine: nec enim potest dici, quod a manumisso praestitum est, quasi a familia esse praestitum. plane si emptor praestiterit, puto denegandam in uenditorem actionem: quodammodo enim hoc a uenditore praestitum est ad quem nonnumquam regressu
Abbreviated transcription (Latin):
eare dolo.ri. fcm̃ sit aꝑte acto¬
ns. ¶Circa primãspẽm q bo
excaĩs exceptioh locum bat
hee srĩt quetractarpossunt.
siqs sũi cã ab aliquo fuit sti¬
pulatus deĩde excastiplone
expiatur exceptiontiq doli
stipulabatur nicħ dolo.m. a

Expanded text:
ea re dolo malo factum sit a parte actoris. Circa primam speciem, quibus ex causis exceptio haec locum habeat, haec sunt, quae tractari possunt. si quis sine causa ab aliquo fuerit stipulatus, deinde ex ea stipulatione experiatur, exceptio utique doli stipulabatur, nihil dolo ma
Abbreviated transcription (Latin):
eius s põt diciqr nõ nũquam
ipetunt qr nõ nũquã calupi¬
mãtur debitores qĩ intebito
soluto abhuis int ẽẽ creditoĩ
tabulas hr̃e neforte ꝯ trou̾sia
suꝑ eare patiatur ⁊gñalit di¬

Expanded text:
nonnumquam i petant, quia nonnumquam calumniantur debitores quasi indebito soluto, ab his interesse creditoris tabulas habere, ne forte controversiam super ea re patiatur. et generaliter di
Abbreviated transcription (Latin):
rescripsem̃t ut ius nõ eẽt oroi¬
racinusq cuutatis p̃tiumi
grau qd innẽitur statuere¬
nosolẽt reegenus nũtia no¬
nis munens ex̾cere rñquia
demonstraturã teq. aducilii¬

Expanded text:
em scripserunt ius non esse ordini cuiusque ciuitatis pretium grani quod inuenitur statuerenon solent hoc genus nuntiationis mulieres exercere, tamen quia demonstraturam te quae ad utili
Abbreviated transcription (Latin):
aut manumis¬
sio/ aut adop¬
tio apprie qdem municipes
appeliãtur mimeris ꝑticipes
receptũciuitate ut numeã
nobiscũ facerẽt.snc̃ abusi¬
ue municipes dicimus sue
cuĩq cruitatis cines ut pu¬
ta ca panos puteo ianos q
exouo bolegitur cãpanis pa¬
rẽtibnatus ẽ cãpanus ẽ S¬
censeatur tẽ enĩ mat̾neori¬

Expanded text:
aut manumissio aut adoptio.Et proprie quidem municipes appellantur muneris participes, recepti in ciuitate‹m›, ut munera nobiscum facerent: sed nunc abusiue municipes dicimus suae cuiusque ciuitat‹i›s ciues, ut puta Campanos, Puteolanos.Qui ex duobus igitur Campanis parentibus natus est, Campanus est. secenseatur: tunc enim mater
Abbreviated transcription (Latin):
deuissorẽ qhoiem ꝓmissũ ecc̃i¬
derit. ¶Qmipte ⁊p̃titim fi¬
deuisẜ. at pignus insuã obli¬
gatoem dedit post idem hĩdẽ
bit᷑ at sudẽ alui fideuissore
dedent. atq ita ce hr̃dem ĩsti¬
tuent rectius existian ait
sb̾lata obligoe enis ꝑquofi

Expanded text:
deiussorem, qui hominem promissum occidit. Qui pro te apud Titium fideiusserat, pignus in suam obligationem dedit: post idem heredem bit. at si idem alium fideiussorem dederit atque ita heredem te instituerit, rectius existimari ait sublata oblig
Abbreviated transcription (Latin):
sem ante ꝙ̃ ctum fiuiss neĩ¬
nẽ nãsci ant qrtam ꝑtẽ qa
unasci posse qruulue muli¬
em̃ totitẽ receptacula brei
possũt. ⁊ ẽẽ muuierẽ rome a

Expanded text:
ssem, antequam certum fuisset neminem nasci, aut quartam partem, quia quinque nasci posse, quia uuluae mulierum totidem receptacula habere possunt: et esse mulierem Romae A
Abbreviated transcription (Latin):
cuc̃is dãpnatus soluit ⁊ fid¬
uissores ꝓẜuo acceptos liban
tum ẽ. ꝙ cũ urdicatũ soluisa¬
tistutũ ẽ ⁊dãpnatus reuis so¬
iat nõsolum actor urdica¬

Expanded text:
is damnatus soluit. et fideiussores pro seruo acceptos liberatum esse, quod, cum iudicatum solui satisdatum est et damnatus reus soluat, non solum actione iudica
Abbreviated transcription (Latin):
quia hic iec eliescẽtia locũ
nõ ht. ¶ Seruus legatus
erat calphurmo flacto isq̃
rogatus erat eum maumit¬
tete ⁊sinonmanumisiss. a
idemẜuus titiolegatus e
rat ⁊ iseq rogatus erat ut
eum mammutcẽt a si non
manumifiss. lib̾ eẽ uissus
erat sabinus dicit inutilicer
legatum foret. ⁊ ex testo eũ

Expanded text:
quia hic lex Aelia Sentia locum non habet. Seruus legatus erat Calpurnio Flacco isque rogatus erat eum manumittere et, si non manumississet, idem seruus Titirat et is aeque rogatus erat, ut eum manumitteret: si non manumississet, liber esse iussus erat. Sabinus dicit inutiliter legatum fore et ex testame
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si filius defuc̃ti sit quauis
alio iure habiturus sit liber
tus ẽsirogatus fuĩt ut eum
manumitĩet a nolit eum
accipe ꝯpeuẽdus ẽ ut actoẽs
suas ei p̃staret si ẜnus uelit
sa ubtas relieta ẽ. nõ est
tradẽdus auiint abeoman¬
mittatur a fiat alt̾ius liber¬

Expanded text:
si filius defuncti sit, quamvis alio iure habiturus sit liberttus est rogatus fuerat, ut eum manumitteret, et nolit eum accipere, compellendus est aut actiones suas ei praestare ‹cui› seruus uelit,so libertas relicta est, non est tradendus alii, ut ab eo manumittatur et fiat alterius liber
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Est ꝯterca quesitũ sidecio¬
rap̃dia facta fũrt sinc dolo
m. creditoris uluira corum
amissa s coifitia dirupta uł
erusta. Item familie pecoru¬
qr acta cura nõ sit aut posẜo
alii tradita sine tolom. tñcre
ditor anteneatur ⁊ apparet cỹ
nõ tenen qr dolo.m. caret eĩt¬
q melior eius ꝯditio quam

Expanded text:
 Est praeterea quaesitum, si deteriora praedia facta fuerint sine dolo malo creditoris uel iura eorum amissa uel aedificia diruta uel exusta, item familiae pecorumque acta cura non sit aut possessio alii tradita, sine dolo tamen malo, an teneatur. et apparet eum non teneri, quia dolo malo caret, eritque melior eius condicio quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinetur. ¶ Siqͥs fructus
exp̃dio debitoris capi pot̾it.
huic creditor qui mposẜonez
predii missus ẽ uendere ut lo¬
care debet s por ita demũ siau̾t
ditionẽ ⁊ locationẽ adebito¬
refcam ⁊ siminoris distrac¬
tum ẽ ul iocatũ nisi ĩfraude
creditorũ hoc fiat tũc. enim p̃¬
tor arbitriũ tat c̃ditoribnt
exintegroloc ationẽ uł uẽdi¬
tionem faciant teceterarum
quoq rerũ fructibo idemerit
dicendũ ut siqlocarpossĩt
locẽtur. ꝓuta mercedes ẜuorỹ

Expanded text:
tinetur. Si quis fructus ex praedio debitoris capi poterit, hunc creditor, qui in possessionem praedii missus est, uendere uel locare debet: sed hoc ita demum, ditionem et locationem a debitore factam, etsi minoris distractum est uel locatum, nisi si in fraudem creditorum hoc fiat: tunc enim praetor arbitrium dat creditoribus, ut ex integro locationem uel uenditionem faciant. De ceterarum quoque rerum fructibus idem erit dicendum, ut, si qui locari possint, loc
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquid ip̃e errogaũit creditõ
simõ sinõ tolo. m.endgauit ci
hoe prẽtui sufficit igitur sine
¶His u̾bis ei adquẽ caresp¬
tinet etiã curator boĩs distra¬
hendis datus ꝯtinebi t̃ ⁊ip̃ei
debitor siꝯtigerit ne boã eius
u̾sus hos dubitatur accioqͦs
enumerammus. suie qd in
fructib recipiẽdis errogaue¬

Expanded text:
ctat, ut, si quid ipse erogauit creditor, si modo sine dolo malo erogauit, hoc ei praestetur: sufficit igitur sine His uerbis 'ad quem ea res pertinet' etiam curator bonis distrahendis datus continebitur et ipse debitor, si contigerit, ne bona eius uersus hos dabitur actio, quos enumerauimus, siue quid in fructib
Abbreviated transcription (Latin):
opeh̃ ẽ mreip̃a nĩti.atio faci¬
ut ꝯfestim pnũtiatoẽ: abo¬
pere discedat ceteꝵ si aliͣbi fi
qd fiũt opis pignorantia
ris sit fem̃. ¶ Sĩpluniures
sit ĩqua opus nouũ filait et
uru nũtictur arecte fc̃a nn¬

Expanded text:
est in re ipsa, nuntiatio faciut confestim per nuntiationem ab opere discedatur. ceterum si alibi fiatquid fuerit operis per ignorantiam ris sit factum.Si plurium res sit, in qua opus nouum fiat et uni nuntietur, recte facta nun
Abbreviated transcription (Latin):
tiare Biũs mirãdu auctoe
giturut iuret ĩsq mĩtiat q̃¬
p̃tore exigat᷑. ¶Qui nũtia
nec̃ce ut demostrare ĩquoi
loc̃o opus nouũ nũtiet sci¬

Expanded text:
auctore gitur, ut iuret is ante, q exigat.Qui nuntiat, necesse habet demonstrare, in quo loco opus nouum nuntiet, sci
Abbreviated transcription (Latin):
enis officiatur ł ꝓspectui ob¬
sit nõ. ulit uũt pͥuputirata
habebitur nũtiatio quã int̾¬
cedente tutore auccore Ser¬
pot. ip̃e nero nũti.are nõ pͥot.¬

Expanded text:
eius officiatur aut prospectui obsit. non aliter autem pupilli rata habebitur nuntiatio quam intercedente tutore auctore.Serest, ipse uero nuntiare non pot
Abbreviated transcription (Latin):
custodia ꝯmittẽda ẽ. qui si
ne gligẽtiam ꝯmiẜint ꝓmo
doculpe castigat᷑. ułmilitiã
custodie fuit castigati resti¬
tũtur nã ⁊ simifacione cu¬
stodiã qͥs dimiẜit ip̃e mitici¬
am mutat. ¶ fraudulent at̃
sifuĩt u̾satus indimittẽdaq¬
stodia ł capite piĩtur uliex¬
tremũ gradũ militie datur
cũstodia simul cũ alco custo

Expanded text:
custodia committenda est. Qui si neglegentia amiserint, pro modo culpae uel castigantur uel militiam custodiae fuit, castigati restituuntur. nam si miseratione custodiam quis dimiserit, militiam mutat: fraudulenter autem si fuerit uersatus in dimittenda custodia, uel capite punitur uel in extremum gradum militiae datur. custo
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝯsulto. ut qĩ extesto ad lib¬
tatẽ pueĩat. ¶ Iscui exfideis¬
mssoubtas de bebacur abeoq
soluẽdo nõ erat passus ẽ sebo¬
na fide ep̃ tori tradi existimãs
ĩmanumissũ ꝯstituẽdam ac¬
tionẽ exẽplo eius qlibi hoĩs
ep̃torẽ simulata ẜunitute dece¬
perit ego quoq ad ducorut
putẽ recte.rousus uẽdicore
accõem ꝯpetẽ⁊ magis similẽ
ace pupillus nõ pot. ¶B¬

Expanded text:
tus consulto, ut quasi ex testamento ad libertatem perueniat.Is cui ex fideicommisso libertas debebatur ab eo qui soluendo non erat passus est se bonae fidei emptori tradi: existimas in manumissum constituendam actionem exemplo eius, qui liberi hominis emptorem simulata seruitute decepit? ego quoque adducor, ut putem recte aduersus uenditos actionem competere et magis similem toritate pupillus non pot
Abbreviated transcription (Latin):
an⁊̃ ab setib ꝯpetat lib̾tas
q pot dici exẽploadire hrdi¬
tatis ꝯpetẽnbtates etiã abse¬
rib. ¶ Si exdie data sit liber¬
tas andies expectadus sit et
puto expectadum anergoñ

Expanded text:
am absentibus competat libertas. et potest dici exemplo aditae hereditatis competere libertatem etiam absentibus.Si ex die data sit libertas, an dies exspectandus sit? et puto exspectandum: ante ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
semel fũdi legatũ agnouit¬
hebat petiit ut duos ex hiisqͦs
uoluissẽt manumittãt alcõ
hrdu iatitãte alt̃ declarati
quos ueuit manumittẽ pot

Expanded text:
semel fundi legatum adgnouithabebat petit, ut duos ex his quos uoluissent manumittant: altero heredum latitante alter declarat, quos uelit manumittere. pot
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tore duos q suꝑꝑ sũt fien li¬
beros ꝯueit. ¶Cumbisquur
stare debet iusta excã ab est
aut latitat aut qtã p̃sences
sũt alii ex iusta cã ab sũt nõ¬
nulli fraudadi grã fidei co¬
missi copiãsui nõ facĩt aũ
ei ꝗ lib̾tatẽ debuit hr̃s ñ ex¬
titĩt aut sisis hr̃s hr̃ditatẽ
seabstuũt. p̃tor ꝓnũtiare

Expanded text:
praetore duos qui supersunt fieri liberos conuenit.Cum si qui stare debet iusta ex causa abest aut latitat: aut quidam praesentes sunt, alii ex iusta causa absunt, nonnulli frustrandi gratia fideicommissi copiam sui non faciunt: aut ei, qui libertatem debuit, heres non extitit: aut suus heres hereditate se abstinuit: p
Abbreviated transcription (Latin):
cogitur ap̃tore. Si nõhr̃s sile¬
gatarius cogatus fiñt maũ¬
mittẽ. nũqd cess ꝯstitutio ꝙ
iegatis nõ debitis nec libła¬
tes possit debimagis q ẽ ñ
teret sihrditas addita fius¬
s Eadẽ ꝯstitutio ꝓspexit ũ si
fiscus uoa amiẜit eq̃ubtates

Expanded text:
raetore.Si non heres, sed legatarius rogatus fuerit manumittere, numquid cesset constitutio, quod legatis non debitis nec libertates possunt deberi? magisque est, ut teret, si hereditas adita fuisset.Eadem constitutio prospexit, ut, si fiscus bona admiserit, aeque
Abbreviated transcription (Latin):
erũ itinere minus ꝯmode fre¬
iant igipõt.¶Hoe aũt a
supiori distat ꝙ ilo ꝯdem
intͣdc̃o õs nti possũt q oc ar¬
annonsus ẽ quis sibi eẽ refi¬
ciendi oporteat ns aũt ror¬

Expanded text:
enim itinere minus commode frui aut agi potest.Hoc autem a superiori distat, quod illo quidem interdicto omnes uti possunt, qui hoc ananno usus est et ius sibi esse reficiendi oporteat. ius aut
Abbreviated transcription (Latin):
nũc reseriptũ sit qr miles. a¬
bintio propte testatus ⁊ ꝓ
pte ĩtestatus potuerat moĩ
qd̾ius iste no hũit nõ mag̾
strẽsis peculu hrs scripcus.
paupimus fcõ cestõ decessis¬
s ignoras se locuplectatũ

Expanded text:
nunc rescriptum sit, quia miles ab initio pro parte testatus, pro parte intestatus potuerat mori, quod ius iste non habuerit, non magis strensis peculii heres scriptus pauperrimus facto testamento decessisset ignorans se
Abbreviated transcription (Latin):
eũm cui bonis incerdictũ
nam boã fide tenebit an pr
cius inrem uł adexibendũ
actoem pati debeat ut cetõꝵ¬
ẽ cum hoc peetuliũ apucris bo¬
nis separeturdefẽsionis necã¬

Expanded text:
eum, cui bonis interdictum nam bona fide tenebit, an pater eius in rem vel ad exhibendum actionem pati debeat, ut cetest, cum hoc peculium a patris bonis separetur, defensionis nec
Abbreviated transcription (Latin):
depecuuo actoe̾m pati. Et sispõ¬
tepaciatur ut qlibet defensor
satiscatofilũ insohdum nõ
pecuuo tenus defentẽ debeat
seius filii noĩe non ant̾ mo¬
uere actoẽs põtquãsisatis qs¬
dedent eũratam remhabu¬
creditate abagnato cõ¬
militone data. sccũ. nr̃.
duditabat qr potuit. ⁊ ante
notus ⁊ amicus dare potuit.

Expanded text:
de peculio actionem pati: et, si sponte patiatur, ut quilibet defensor satisdato filium in solidum, non peculio tenus defendere debet. sed et eius filii nomine non aliter movere actiones potest, quam si satis dederit eum ratam rem habreditate ab adgnato commilitone data Scaevola noster dubitabat, quia potuit et ante notus et amicus dare, potuit et
Abbreviated transcription (Latin):
annius exeotp̃rannũ ced̾¬
re exquolis ordinata sit. sz¬
ẽ querẽdum ants ordina¬
ta sit nemueiatur ratio ꝙ̃¬
admodũsbiccto. aliquoq
lib̾tatis ꝯtrou̾siã moueat ĩ¬
t̾iz actões excludãt. Eq eni
utilia.ant manis actio eius
scipe iuditiũ ⁊ pliq ecistĩat
sunpsõam. igatur suscipere
ip̃m udicĩ. tolitis ꝯtesta¬
tione s sustiriẽdum idiidi¬
trũ donec delibtate iudicef¬

Expanded text:
annuis ex eo tempore annum cedere, ex quo lis ordinata sit. Seest quaerendum, an lis ordinata sit, ne inveniatur ratio, quemadmodum subiecto aliquo, qui libertati controversiam moveat, interim actiones excludantur: aeque enim utilis aut inanis actio eius scipere iudicium. et plerique existimant, si in personam agat, suscipere ipsum ad litis contestationem, sed sustinendum iudicium, donec de libertate iudice
Abbreviated transcription (Latin):
sicẽ libtatem pronũtiatũ
fiuĩt. ¶ousqui in libtatẽ
proclamat funti aut damp¬
ni inuina abaliquo argua¬
tur mela aitantim eũ cauẽ
debere irdicio se sistine me¬
uoris ꝯditionis sit qui du¬
bie lib̾tatis ẽ quã qui ẽte.si
sustinenda iudicum ne p̃¬

Expanded text:
ibertatem pronuntiatum fuerit. Si is, qui in libertatem proclamat, furti aut damni iniuria ab aliquo arguatur, Mela ait interim eum cavere debere iudicio se sisti, ne melioris condicionis sit qui dubiae libertatis est, quam qui certae: sed sustinendum iudicium, ne pr
Abbreviated transcription (Latin):
ferẽda fuiti ag̃e possitasi cu¬
stodia eius ad eu ꝑtineat pĩ¬
recldere furti hẽ̾bit actõe mfĩ¬
ge ẽã epłam furisse q̃ ꝯtiẽbat
ut ei qͥredoẽtur fieret uepot
hre furti ac tõem ł sicustodiã
eiuus rei recepitł mercedẽ p̃fe¬
mitis cã eius ⁊ cauponis aũ¬

Expanded text:
ferenda, furti agere possit. et si custodia eius ad eum pertineat, potreddere, furti habebit actionem. finge eam epistulam fuisse, quae continebat, ut ei quid redderetur fieretue: potest habere furti actionem: uel si custodiam eius rei recepit uel mercedem perfemilis causa eius et cauponis au
Abbreviated transcription (Latin):
aũt iure ꝯmodat᷑ ꝯpetit eicei
ꝯmodata ẽ furti actio s etia
mea que exea agnita ẽ. qr et
huiꝰ custodia adeũptinet nã
eius noĩe fuiti ages ꝙ̃ ius ne¬
stem q̃ uestitus est cibinocõ¬

Expanded text:
 re commodata competit ei cui commodata est furti actio, sed etiam in ea, quae ex ea adgnata est, quia et huius custodia ad eum pertinet. nam eius nomine furti ages, quamvis vestem, qua vestitus est, tibi non com
Abbreviated transcription (Latin):
sumpiatur qr de siit meaiit¬
eẽ cumsemel sim ꝯsecutuaħ
nã siculpãmea qr int̾ ẽ co qd̾
tencor pignoratitia actõe agẽ
potero qd siculpa ab ẽ sine dy¬

Expanded text:
subripiatur, quia desiit mea interesse, cum semel sim consecutus. nam si culpa mea, quia interest eo quod teneor pigneraticia actione, agere potero. quod si culpa abest, sine du
Abbreviated transcription (Latin):
pugnare undetur qui imp̃o q̃¬
sip̃lio ⁊pugna adu̾sus narẽ
arate auqõ rapit siue expuc̃¬
net sinep̾ donib expugnãc¬
boraput labeo scribit equũ
furisse ut sine dedomo aut in
ulla expugnãtis auqd rapi¬
aturbuc edeoiocus sit ndei
minus ĩman ꝙ̃ inuilla plan
trũculos ĩqetamur ł infesta
qr receptores nõ miius deli¬
quũt qua agressorea ¶S
enĩ additũ est colom qr nor¬

Expanded text:
pugnare uidetur, qui in ipso quasi proelio et pugna aduersus nauem et ratem aliquid rapit, siue expugnet siue praedonibus expugnantibus rapiat.Labeo scribit aequum fuisse, ut, siue de domo siue in uilla expugnatis aliquid rapiatur, huic edicto locus sit: nec enim minus in mari quam in uilla per latrunculos inquietamur uel infestarquia receptores non minus delinquunt quam adgressores. sed enim additum est 'dolo malo
Abbreviated transcription (Latin):
que desiccariisiata ẽ penis. if¬
ficiendos cos aũt qcqd eximi¬
serima naufragiorũ fortuã
rapusset lucratiue fuissẽt do
qͥcum nõdum naufragiũ
fiat iilla trepitatoe rapia¬
¶Diuus puis antominus
dehis qui pdam exnaufra¬
gio diripirissẽt ita descpsit
ꝙ denaufragiis naiis a ra
dos eos pute q dirpuisse ali
opinor ostituipot nã pluri¬
mumint ẽ ꝑitur.a couege¬
rint an que ẜuan possit flagi¬
ciose inuaseñt. ideoq sigrã¬
uior p̃dama pecita in debitur
libos qdem fustibo cesos intri¬
ennũi relegabis aut sisordi¬
diores. er mopus publicr̃
eiusdem tp̃r dabis ruos fl.a

Expanded text:
quae de sicariis lata est, poenis adficiendos: eos autem, qui quid ex miserrima naufra‹g›orum fortuna rapuissent lucratiue fuissent dolqui, dum naufragium fiat, in illa trepidatione rapiat.Diuus Antoninus de his, qui praedam ex naufragio diripuissent, ita rescripsit: 'Quid de naufragiis nauis et rados eos putem, qui diripuisse aliopinor, constitui potest: nam plurimum interest, peritura colle gerint an quae seruari possint flagitiose inuaserint. ideoque si grauior praeda ui adpetita uidebitur, liberos quidem fustibus caesos in triennium relegabis aut, si sordidiores erunt, in opus publicum eiusdem temporis dabis: seruos fla
Abbreviated transcription (Latin):
stiplofacta eẽt m̾itiũ cͤape.¬
¶ Seiãcau̾it lutioticõ ꝙ mã¬
dante cõ ortos emiss. cũp̃tiu
oẽ cum uẜis ab corecepiss cũ¬
p̃cium se in eũ pprietatẽ orto¬
rũ translatura. deide ĩꝯtinẽ¬

Expanded text:
tio facta esset, initium capere. Seia cauit Lucio Titio, quod mandante eo hortos emisset, cum pretium omne cum usuris ab eo recepisset, se in eum proprietatem hortorum translaturam: deinde in con
Abbreviated transcription (Latin):
iũdemiarũ fcã fuiss recessỹ
ẽ abħ traccatu itaq place
diamiqũ eẽ fructus ei au¬
fern uniu̾sosszcolonũ qdez
sionẽ eius ãni acceptiuu
ne fiscus colono teneretur

Expanded text:
indemiarum facta fuisset, recessum est ab hoc tractatu itaque placebaedia, iniquum esse fructus ei auferri universos: sed colonum quidem sionem eius anni accepturum, ne fiscus col
Abbreviated transcription (Latin):
edificet licet insuonon edi¬
ficet uire tñ gentium sun
facitisiquis igitur uelit
ibi edificantem prohibere
ni̾ulo iure ꝓhibet neq op̾
nouum m̾untiare/ nui exu¬
nã causa pͥot. Si forte tump¬
¶Iuris nostri conẜuandi¬
causa opus nonum nunti¬
are pot.siad quem eares ꝑ¬
nouum faciat queuendi

Expanded text:
edificet, licet in suo non aedificet, iure tamen gentium suum facit: si quis igitur uelit ibi aedificantem prohibere, nullo iure prohibet, neque opus nouum nuntiare nina causa potest, si forte dam.Iuris nostri consercausa opus nouum nuntiare potest is ad quem res pnouum faciat: quae uindi
Abbreviated transcription (Latin):
bit. ¶sunloco comuni qͥd
fiat municiatiolocum qui¬
dem habebit adu̾sus incu¬
num ꝓlane suinus nostru
inc̾omiuni loco faciat non
possum egosotius opus.
nouum ei nuntiare.sed
eum prohibebo comum di¬
indundo iuditio uł p preto¬
rem. qud̃ si sotius meus in
comuni insula opus nor¬
uum faciat. ⁊ego pro prra
habeam cui noceatur. ani
opus nonum cinuntiare.

Expanded text:
loco ‹co›mmuni quid fiat, nuntiatio locum habebit aduersus uicinum. plane si unus nostrum in communi loco faciat, non possum ego socius opus nouum ei nuntiare, sed eum prohibebo communi diuidundo iudicio uel per praetorem.Quod si socius meus in communi insula opus nouum faciat et ego propriam habeam, cui nocetur, an opus nouum nuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus. Iere quib¬
cumq modis obli¬
gamur bisdem in contra¬
num accis liberamur. cui
quibusmodis acquiru¬

Expanded text:
ictum. Fere quibuscumque modis obligamur, isdem in contrarium actis liberamur, cum quibus modis adquir
Abbreviated transcription (Latin):
ceterum si forte petiero fun¬
diit quodam post limimo
quid enĩsihomo quem pe¬
tieram abhostibus fuent
captus mox post liminio
receptus hac exceptione sũ¬
cebit exceptio/ ⁊ ideo si forte

Expanded text:
ceterum si forte petiero fundiit quodam postliminio. quid enim, si homo, quem petieram, ab hostibus fuerit captus, mox postliminio receptus? hic exceptione sumcebit exceptio: et ideo si forte
Abbreviated transcription (Latin):
prioris duii hec noua mĩc
accessit. Utaq acquisitẽ
quidem postea cominium
aliam cam facit mucitai
aũt oppinio petitoris non
facit ut puta oppina batur
excaus a brditana sednĩuz
br̃e mutarit oppimonem
ꝯcepit putare excã doãtioĩs
hoc res non pant peritionez
nouamnãqualecumq et
unde cumq dnĩu acqsitu

Expanded text:
prioris dominii, haec noua nunc accessit. Itaque adquisitum quidem postea dominium aliam causam facit. mutata autem opinio petitoris non facit. ut puta opinabatur ex causa hereditaria se dominium habere: mutauit opinionem et coepit putare ex causa donationis: haec res non parit petitionem nouam: nam qualecumque et undecumque dominium adquisitum
Abbreviated transcription (Latin):
beepsone ꝯtineatur que
rem muditiũ deducunt
datũ ẽ tutor curator fun¬
osi łpupilli actor mum¬
cipum expsona aũt rei
q̃ defensor enumerabit
qr adu̾sus defensorẽ qui
agit utẽ inuiditiũ deoy¬
tit᷑. ¶ Siq̃s hoiem afilio
fa. petient deĩde eũtema
patre petat locũ ht hoc ex

Expanded text:
nerentur, quae rem in iudicium deducunt: datum est, tutor, curator furiosi uel pupilli, actor municipum: ex persona autem rei etiam defensor numerabitur, quia aduersus defensorem qui agit, litem in iudicium deducit. Si quis hominem a filio familias petierit, deinde eundem a patre petat
Abbreviated transcription (Latin):
ianb tabulis appanut ei
non cẽ substitutum si pecte¬
ret nrsus hrditatem obsta¬
turam exceptionem rei iut¬
cate.neratius ait ego excep
ꝯcelsus scribit si hominẽ peti¬
ero quẽ eamrem meum esse
existimani qd̃ michi tradit
abalioẽ.s. cum is exheredita¬
na cã mens eẽt rursus petẽ¬
timichi obstaturam excep¬
tionem. ¶Siqui aũt fund

Expanded text:
apparuit non esse ei substitutum: si peteret rursus hereditatem, obstatur‹a›m exceptionem rei iudicatae Neratius ait. ego exceptet Celsus scribit, si hominem petiero, quem ob eam rem meum esse existimaui, quod mihi traditus ab alio est, cum is ex hereditaria causa meus esset, rursus petenti mihi obstaturam exceptionem. Si quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
dicor põnem posteanaccus sit
⁊ hoc ipm ip̃c ⁊ qd uenditionẽ
p̃cessit ⁊ãplius accessiohor ei
detur cũ coqdem apud eũ fuit
aquo homo redibitus sit. ¶ Ar

Expanded text:
ionem postea nactus sit, et hoc ipsum tempus et quod venditionem praecesserit et amplius accessio haec ei detur cum eo, quod apud eum fuit, a quo homo redhibitus sit. Mar
Abbreviated transcription (Latin):
cẽdumẽnam ⁊cũ familia siñ
me armataueĩt egonõ uidor
neĩsse. s familia nisi iussi łra
sus eñ ꝓpoĩtur qͥ dolo .m. fecit
quo qs armis deiceret ⁊ p̃an

Expanded text:
est: nam cum familia sine me armata uenit, ego non uideor uenisse, sed familia, nisi iussi uel sus eum proponitur, qui dolo malo fecit, quo quis armis deiceretur: et p
Abbreviated transcription (French):
mis deiectus põr iidecur plus
dicitur qsu ̃hermes uenerant
simip̃a ocercatõẽ q inhermea
lapides sumeret ius ent ãma¬
ta ¶Qui armati uenerũt et
s teiceretu armataius fcã est
ur᷑ oufficit enĩ t̾ror armorum

Expanded text:
mis deiectus possessor uidetur. Plus dicitur, et si inermes uenerant, si in ipsa concertatione qui inermes lapides sumerent, uis erit armata. Qui armati uenerunt et sed deiecerunt, armata uis facta esse uidetur: sufficit enim terror armorum
Abbreviated transcription (Latin):
piit mugaris formula ĩoñ
adiciatur aut nore dedere q̃
gitir simanumissus sit pse¬
cutio qdem ĩpecuniomanebit
adũsus dum intra annũ no

Expanded text:
perit, uolgaris formula in domiadiciatur 'ut noxae dederet'. igitur si manumissus sit, persecutio quidem in peculio manebit aduersus dominum intra an