comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tibi pignoris uire obligatũ bo¬
na diũ sui quondam. reb huma¬
nis exempti tenere ꝓfitearis: ad¬
u̾sus eum dari tibi actiones. ꝯͣ
ius postulas si quidẽ in t̾ ẜuu
⁊ liberu ꝯ sistere uroicium mi¬
llum possit. ad possesfioẽs itaq
pͥignoꝵ magis o̾fficõ iudicis
uenire te ꝯuenit: quã illicita
p̃cipuam ẽẽ iustitie ẽquit᷑atis¬
q qua stricti iuris r̾atioẽm.
rei qualitatem plena ĩ quisitiõe
discutere. ⁊ tc̃ utramq partez
sepiꝰ interrogare. neꝗd noui ad¬
dere desitent. c̃ hccꝰ ĩpm  ad al¬
terutram partẽ ꝓficiat. siue
diffinienda causa ꝑ iudicem:
siue ad maiorem potestatẽ refe¬
renda sit.
urdit. ⁊ exbñficii p̃roatiua id
ꝙ in uno eotẽq iudicio pͤoteãt
terminare. apd̃ diu̾sos uidi¬
ces uoluerit uentilare. pena
ei ex officio iudicis in minente.
qui ꝯtra hac snpplicauit sãcti¬
onem. adꝙ aliu suꝑ possessio¬
ne. alium sr̃ pͥncipali questio¬
nem urdicem postulauiͣt.

Expanded text:
tibi pignoris iure obligatum bona domini sui quondam rebus humanis exempti tenere profitearis, adversus eum dari tibi actiones contra ius postulas, si quidem inter servum et liberum consistere iudicium nullum possit. ad possessionem itaque pignorum magis officio iudicis venire te convenit quam illicita praecipuam esse iustitiae aequitatisque quam stricti iuris rationem. rei qualitatem plena inquisitione discutere et tunc utramque partem saepius interrogare, ne quid novi addere desiderent, cum hoc ipsum ad alterutram partem proficiat, sive definienda causa per iudicem sive ad maiorem potestatem referenda sit. rogativa id, quod in uno eodemque iudicio poterat terminari, apud diversos iudices voluerit ventilare: poena ei ex officio iudicis imminente, qui contra hanc supplicaverit sanctionem atque alium super possessione alium super principali quaestione iudicem postulaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
di mandat offõ p̃beat notioẽm. postre¬
mo suĩam quid sibi libeit ꝓditurus. ul¬
tunũ aũt finẽ strepitus criratial ꝯpen¬
diosẽ spatõ limitariꝰ. qnẽ litigaritẽ fas ñ¬

Expanded text:
di mandat officium, praebeat notionem, postredi mandat officium, praebeat notionem, postrema sententia quid sibi liqueat proditurus. Ultimum autem finem strepitus criminalis compendioso spatio limitamus, quem litigantem dis
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. uł ꝯscribẽtis publicis pͥuatisq ĩ str¬
um̃tis p̃bui̾t officiũ. si falsi q̃stio mone¬
atͥur tecurionatus honere se pesito q̃sti¬
oni. si ita poposcut cã subdatur. ĩn
statĩ desinit ẽẽ decurio. qui inhuiꝰ mo̾i
fcõ fui̾t. Quantũ enĩ ad rriunicipales ꝑ¬
tinet recessitates tecurio ꝑmanet quã¬
tũ ad rẽgesiã: ueritatẽ resecartdã. uti d̾
corionatus honore nõ potit. nec uoͣ his ꝙ
ãn fui̾t tabellio adeludendã q̃stiõem suꝑ
bis q̃ añ ꝯscͥpserit. fc̃s decurio defendi hac
potĩt dignitate. qm̃ scͥpture ueritas suita
fiat ĩdago. argnm̃tis testib scͥpturaꝵ ⁊
collatõe. aliisq uestigiis ueritatis. nec¬
accusatͥori tm̃ q̃stio ĩcurabat. nec ꝓbati¬
onis ei tota necessitas inducat᷑. s inter
nttãq ꝑsoãm iudex sit mettĩ. nec ulla ĩ¬
ter locutiõe driudicet q̃secitiat. s tãqͣ
ad ĩmitatõem relatioĩs que solũ audie¬

Expanded text:
atisque instrumentis praebuerit officium, si falsi quaestio moveatur, decurionatus honore seposito quaestioni, si ita poposcerit causa, subdatur. Sed non statim desinit esse decurio, qui in huiusmodi facto fuerit : quantum enim ad municipales pertinet necessitates, decurio permanet: quantum ad curionatus honore non poterit. Nec vero is, qui ante fuerit tabellio, ad eludendam quaestionem super his quae ante conscripsit factus decurio defendi hac poterit dignitate, quoniam scripturae veritas, si fiat indago argumentis testibus scripturarum collatione aliisque vestigiis accusatori tantum quaestio incumbat nec probationis ei tota necessitas indicatur, sed inter utramque personam sit iudex medius nec ulla terlocutione divulget quae sentiat, sed tamquam ad imitationem relationis, quae solum audien
Abbreviated transcription (Latin):
in cansis pͥuatis existimari. ⁊ duobus
m̃sib effluentib. ab huĩmoĩ ne eu fide¬
nissores libe̾tati. nisi intra tp̃c certum
data est fide issio: tc̃ enĩ intm̃ eã extẽ¬
di. inquantu at testatio ⁊̃ fuea̾t exp̃¬
sla. sin aũt inpublicas cãs in t̃ueniat
tẽ oĩ moto attestatioem ꝓͦscͥptura hrĩ.
multis enĩ pͥulegiis ꝑꝑ publicas neces

Expanded text:
existimari et duobus mensibus effluentibus ab huiusmodi nexu fideiussores liberari, nisi in tempus certum data est fideiussio: tunc enim in tantum eam extendi, in quantum etiam attestatio fuerit expressa. Sin autem publica causa interveniat, tunc omnimodo attestationem pro scriptura haberi. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
pactis ꝯuentis yoc fieri ꝯ ceclatur.
⁊ in usu cotitiano semꝑ hoc u̾sari
aspicimꝰ. qr nõ ipã legis auctorita¬
te. hoc ꝑmittatur. ut nec simplici¬
tas suscipientium ꝯ tractus. ex qua¬
cũq cã possit ius creclitoris mutila

Expanded text:
ieri conceditur et in usu quotidiano semper hoc versari adspicimus, quare non ipsa legis auctoritate hoc permittatur, ut nec simplicitas suscipientium contractus ex quacumque parte possit ius creditoris mutila
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙp̃ D e legatio debiti nisi ꝯ senti¬
ente ⁊ stipłanti ꝓͥmittente debitoe
iure ꝑfici nõ põt. noĩs aũt uenditio
⁊ ignorante uł inuito eo adu̾sum q̃
actioẽs mantantur ꝯ trabi sobe̾t.

Expanded text:
 Delegatio debiti nisi consentiente et stipulanti promittente debitore iure perfici non potest: nominis autem venditio et ignorante vel invito eo, adversus quem actiones mandantur
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m reum fideĩsorib uł uno exhis
electo liberatioẽm mereri.s nisi sa¬
tis fcm̃ fiat creditori. s manere ius
in tegrum donet insolidũ ei peciñe
ꝑ soluantur. uł alio moto satis ei fi¬
at. idẽq in duob reis ꝓmutendi
ꝯstitium̃ ex unĩ rei electõe. p̃ iudici¬
um creclitori adu̾s aliũ fieri nõ cõ¬

Expanded text:
m reum fideiussoribus vel uno ex his electo liberationem mereri, nisi satisfiat creditori, sed manere ius integrum, donec in solidum ei pecuniae persolvantur vel alio modo satis ei fiat. Idemque in duobus reis promittendi constituimus, ex unius rei electione praeiudicium creditori adversus aliu
Abbreviated transcription (Latin):
o Si delegatio nõ est in t̃po̾sita de¬
bitoris tui ac ꝓptẽa actioẽs apd̾te re¬
manserunt. quãnis crecbitori tuo. adu̾¬
sus eum solutiõĩs causa mantauis actio¬
ex debito accipiat. ł debitori tuo deͣmin¬
tiamͣt. exige̾ ad ebitore tuo debitam qͣn¬
titatem nõ uetaris. ⁊ eo modo tui credi¬
toris ex actoẽm ꝯtra eum in ibere. ꝙ si
delegatõe fcã iuren ouatioĩs tu liberatꝰ
es: frustra uereris neec qt̃ quasi ãcliẽ¬
te suo nõ faciat exactoẽm ad te ꝑiculu
redundet. cum ꝑ u̾boꝵ obligatioẽ uo¬
luntate nouatioĩs in t̃posita debito lib
tioẽm si cum ei mantasses ex actoem pe¬
cume. quã dii tibi debebãt. ꝯtra quos fu¬
pplicas parte accepta. de reliquo eos libe¬
rauit. cũ n ꝯtra uoluntatẽ tuam noua¬
tiõẽm facere. n m eo ꝙ nõ soluebatur
eos liberare potiiͣt.
op̃ S ipater tuus cui te successisse ꝓ¬
ponĩs. cͣreclitori ꝓ alexandro suscepto
noĩe certam petuniam dari stipulãtii

Expanded text:
 Si delegatio non est interposita debitoris tui ac propterea actiones apud te remanserunt, quamvis creditori tuo adversus eum solutionis causa mandaveris actioex debito accipiat vel debitori tuo denuntiaverit, exigere a debitore tuo debitam quantitatem non vetaris et eo modo tui creditoris exactionem contra eum inhibere. Quod si delegatione facta iure novationis tu liberatus es, frustra vereris, ne eo, quod quasi a cliente suo non faciat exactionem, ad te periculum redundet, cum per verborum obligationem voluntate novationis interposita debito libetionem, si, cum ei mandasses exactionem pecuniae, quam hi tibi debebant, contra quos supplicas, parte accepta de reliquo eos liberavit, cum neque contra voluntatem tuam novationem facere neque in eo quod non solvebatur eos liberare potuerit. Si pater tuus, cui te successisse proponis, creditori pro alexandro suscepto nomine certam pecuniam stipulanti
Abbreviated transcription (Latin):
siue mandatario uł quocũq alienio
nomine ꝓ debitore int̃cessisti: nõ pos¬
se prĩ urgeri creditorem eũ qui mut¬
uam accepit pecunĩã te mag̃ quam
si hoc minitio ꝯtractus spetiałr nõ cõ
placuit. hãt liberam electioẽm.
s̾ S ententia bõꝵ omĩum ad ẽpti¬
oẽm ꝯ tinente. rei dampnati pͥncipa¬
lis intercessores eligetidi crectitori po
ht̃ potestatem. ita int̃tessorem postulã¬
tem cedi sibi ypothece siue pignori ob¬
ligata. uire nõ prĩ ad solutioẽm. nisi mã¬
data suꝑ hac re fui̾t ꝑsecutio ꝯuenit¬
S ĩ u̾ltra hoc ꝙ accepit e a ꝓ qua te
mandatario noĩe intercessisse ꝯmemo¬
ras daturu te scripsisti. p̾ses ꝓuinciei
ex hoc ꝙ ultra maritatũ tuum nume¬
ratum est. ate nicħ exigi patietur.

Expanded text:
mandatorio vel quocumque alieno nomine pro debitore intercessisti, non posse urgueri creditorem, eum qui mutuam accepit pecuniam quam si hoc in initio contractus specialiter non placuit, habeat liberam electionem. Sententia bonorum omnium ademptionem continente rei damnati principalis intercessores eligendi creditori pothabet potestatem, ita intercessorem postulantem cedi sibi hypothecae sive pignori obligata iure non prius ad solutionem, nisi mandata super hac re fuerit peSi ultra hoc, quod accepit ea, pro qua te mandatorio nomine intercessisse commemoras, daturum te scripsisti, praeses provinciae ex hoc, quod ultra mandatum tuum numeratum est, a te nihil exigi patietur.
Abbreviated transcription (Latin):
excã fidei̾siõis obstrictus in cautiõe
ꝑ errorẽ decluxisti. tam doli mali ex¬
ceptiõe uti quã ꝯ dicere ut obligatio
tibi accepto feratur potes: nõ est aut̃
dubium fiteiꝰsorem r̃ei ꝓmittendi
bonis debitoris ad fiscum deuolutis.
si idẽ fiscus obdebitum restituentum
suiͣt ꝯuentus ⁊ soluiͣt liberari.
T̾ Libeꝵ fuit ante quã adu̾sus om̃s
fiteiꝰsores lis ꝯtestaretur. unũ eoꝵ eligeͣ
cͣreclitori si modo ceteros minꝰ ydoneos
ex istimaret. at nc̃ post litis ꝯtestatioẽm
petinõem diuisam re in tegrare iuris
ratio nõ patitur.¬

Expanded text:
ex causa fideiussionis obstrictus in cautionem per errorem deduxisti, tam doli mali exceptione uti quam condicere, ut obligatio tibi accepto feratur, potes. Non est autem dubium fideiussorem, rei promittendi bonis ad fiscum devolutis si idem fiscus ob debitum restituendum fuerit conventus et solverit, liberari.t liberum, antequam adversus omnes fideiussores lis contestaretur, unum eorum eligere creditori, si modo ceteros minus idoneos existimaret. At nunc post litis contestationem petitionem divisam redintegrari iuris ratio non patitur
Abbreviated transcription (Latin):
ignorib datis areo pͥncipali di¬
stͣractis. nec post longi tp̃is inter ual¬
lum residuum afidei̾sorem creditor
petere ꝓhibetur.
oỹp̃ S ancsimꝰ siquis ꝓ alio spopon¬
derit. quatenꝰ eum intra certum tp̃c
tratat. uł certam quantitatem pecu¬
tp̃r statuto iam affluente. nõ pot̃ eum
rep̃sentare. nõ statim pecunias. ꝓ eo sti¬
pulatas inferre s ꝯpetere ꝗdẽ post
tp̃ꝰ lapfũ oĩ mͦ penalem actioẽm. non

Expanded text:
ignoribus datis a reo principali distractis nec post longi temporis intervallum residuum a fideiussore creditor petere prohibetur. Sancimus, si quis pro alio spoponderit, quatenus eum intra certum tempus tradat vel certam quantitatem pecumpore statuto iam effluente non poterit eum repraesentare, non statim pecunias pro eo stipulatas inferre , sed competere quidem post temporis lapsum omnimodo poenalem actionem, non
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ ¶andati actio ꝑsoãł est. que si ro¬
mine fider̾soris uł adũsus debitorem.
seu heredes eĩ ꝯpetit. p̃ses ꝓuincie q̃d̾
beri ꝯ᷑ pererit recldi iubebit. pignora
⁊ enĩ que reo stiͣplandi nexa fuerant.
ita demũ ad uos transeunt si facta no¬
minis redẽptiõe. solutio cͣclebrata est.
uobis q manidate fũt actioẽs. ꝙ si factũ

Expanded text:
 Mandati actio personalis est. Quae si nomine fideiussoris vel adversus debitorem seu heredes eius competit, praeses provinciae quae deberi compererit reddi iubebit Pignora etenim, quae reo stipulandi nexa fuerunt, ita demum ad vos transeunt, si facta nominis redemptione solutio celebrata est vobisque mandatae sunt actiones. Quod si factum
Abbreviated transcription (Latin):
modo ei licentia ꝯ ceclatur. nec ad defe¬
nsioĩs uenire p̃sicium. s oĩ modo peã
ꝯferat. nisi utra pͥmum tp̃c ꝙ statu¬
tum est. reus pͥncipał ab hac luce fuit
subtͦractus. tẽ enĩ penitus ab ex acti¬
one pene lib̃m eum custodiri opõtet
¶Ior si sccło tp̃r instante motuus auͣt i
nicħominꝰ pena iam ꝯ missa at̾ide iꝰso¬
re exigatur. õib que infide uissores
qñ tali pene fuiͣnt illigati. statuimꝰ.
⁊ in herecles ꝓntilitate eoꝵ obtinen¬
tibus.
d S ifitͥe nusor nullam quidẽ caui¬
tioem faciat. ostentens se fiteliorem
extitisse. p̃sentib aũt tabillariis hoc
ꝯͥ fessus est. ꝙ infide sua eum suscep̃
dubitabatur apalestina at nocatõe
utrum ue post duos m̃ses liberabit᷑.
quasi sine scͥptis fide iussiõe fcã sccłm
generalia eclicta sublimisse p̃toriane
seclis. an ut pote scriptura in t̾ueniẽ¬
te teneatur. ⁊ diuisio alia intro du¬

Expanded text:
modo ei licentia concedatur nec ad defemodo ei licentia concedatur nec ad defensionis venire praesidium, sed omnimodo poenam conferat, nisi intra primum tempus quod statutum est reus principalis ab hac luce fuerit subtractus: tunc enim penitus ab exactione poenae liberum eum custodiri oportet. Quod si secundo tempore instante mortuus fuerit, nihilo minus poena iam commissa a fideiussore exigatur. Omnibus, quae in fideiussores, quando tali poenae fuerint illigati, statuimus, et in heredes pro utilitate eorum obtinentibus.. Si fideiussor nullam quidem cautionem faciat ostendens se fideiussorem extitisse , praesentibus autem tabulariis hoc confessus est, quod in fide sua eum suscepit , dubitabatur a palaestina advocatione, utrumne post duos menses liberatur quasi sine scriptis fideiussione facta, secundum generalia edicta sublimissimae praetorianae sedis, an utpote scriptura interveniente teneatur: et divisio alia introdu
Abbreviated transcription (Latin):
aut statim sũmam ꝓ qua fide iussor ⁊¬
ad missus est ꝓͣ fligati᷑ s siꝗdẽ usꝙ ad sex
insiu spatium ip̃c statutum sit. aliud
tm̃ eiꝰ indulgeri. intra ꝙ si possit ꝑsõam
exhibere. ⁊ eã trate̾ prã sit liberatꝰ ¶ Sm
aut̃ amplĩ quã sexm̃sium tp̃c ab mnitio
ꝯͣstitutum est. tũc quãta cũq tp̃is cur¬
ricila tata sũt. post lapsum eoꝵ semẽs¬
tres tñi hrẽ eum in ducias. mira quat
sit ei licentia ꝑsoãm ⁊ nõ petiũas red¬
dere. ¶Ein aũt ⁊ sccła ad iectio tp̃is
exceclat. dũc orcũ modo periã pecuni¬
qꝵ ꝑsoluat. S s siquitẽ post statutũ
ab mitio tp̃c ꝯpletum maluiͣt reũ ꝓ
quo ꝯuenitur defendere. licere ei bot
facere. nisi pacti tenor ad hoc reciauia¬
uiͣt. si forsitati sine defensiõe facienda
ꝓ eo fide iussit. ¶ s si defensioẽm su¬
bierit. eam usq at finẽ ad ĩplere. nul
la licentia ꝯ ceclenda ĩ mectio ꝑsoãm i¬
tratere: ⁊ petuniaꝵ daniõem effuge̾.

Expanded text:
autem statim summam, pro qua fideiussor admissus est, profligari. Sed si quidem usque ad sex mensuum spatium tempus statutum sit, aliud tantum ei indulgeri, intra quod si possit personam exhibere et eam tradere, poena sit liberatus. Sin autem amplius quam sex mensuum tempus ab initio constitutum est, tunc, quanticumque temporis curricula data sunt, tamen post lapsum eorum semenstres tantum habere eum indutias, intra quas sit ei licentia personam et non pecunias reddere. Sin autem et secunda adiectio temporis excedat, tunc omnimodo poenam pecuniariam persolvat. Sed si quidem post statutum ab initio tempus completum maluerit reum pro quo convenitur defendere, licere ei hoc facere, nisi pacti tenor ad hoc reclamaverit, si forsitan sine defensione facienda pro eo fideiussit: sed si defensionem subierit, eam usque ad finem adimplere, nulla ei licentia concedenda in medio personam tradere et pecuniarium dationem effugere.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicũ militanb lalorib oꝑe¬
ram dares. crediroris nu hrdes posie¬
ssiones sibi obligatas disrraxerũt po¬
teris adito p̾side ꝓuincie initegrina
restituriõ inpettare. retractaq uẽ¬
ditoẽ. retipies possessices. oblato debi¬
to ante łp̃tio. siminꝰ debito fiuiss.¬
d̾.q Que aꝑatre gͥerũtur. ñ tecet
ꝓdisciplina militari afiliis ad uri¬
tũ deuecari. p̾sertĩ cũ nee parrẽ rnũĩ
reb humanis agentẽ. affirmes con¬
questũ fuisse sr̃ euismoti ꝯͣtractũ.

Expanded text:
cum militaribus laboribus operam dares, creditoris tui heredes possessiones sibi obligatas distraxerunt, poteris adito praeside provinciae in integrum restitutionem impetrare retractataque venditione recipies possessiones, oblato ante debito vel pretio, si minus debito fuiss. Quae a patre geruntur, non decet pro disciplina militari a filiis ad irritum devocari, praesertim cum nec patrem tuum in rebus humanis agentem adfirmes conquestum fuisse super huiusmodi contractu.
Abbreviated transcription (Latin):
dͦ. Eique diutssime fuit cũ ma¬
rito quimilitie oꝑam dabat. ñ õfficm
p̃scriptio longi t̃pis ¶s quia hui̾moĩ
diutine aͣbsentiȩ cõm̃ti callice ad hi
nere monseaiu̾t. que iabsentia eiꝰ
uendita ẽ. aruso p̃no quod renã so¬
lutũ ẽ candẽ recipiat. de tp̃ribꝰ muĩteg̾

Expanded text:
Ei, quae diutissime fuit cum marito qui militiae operam daret, non officit praescriptio longi temporis: sed quia huiusmodi diutinae absentiae commenta callide adhibinere monstraverit, quae in absentia eius vendita est, refuso pretio, quod re vera solutum e
Abbreviated transcription (Latin):
beat cunz drũ nolutitͥate suas meligra¬
tioẽs que greco uocabulo ẽponeumat᷑a di¬
cuntur. alienare. ł ius ẽphiteoticũ ĩ aliũ¬
oĩ trãs ferre. an eĩ exspectare ꝯseñsũ. Sanc¬
simꝰ si quidẽ emphiteotitu instrum̃tũ
suꝑ hoc casu aliquas pactioes habeat. eas
obseruari. Sin aũt̃ millomͦ huiꝰ mõĩpti¬
ctio posita est. ł forre ĩ strum̃tu ẽphite¬
osis ꝓditum est. minime licere ẽphite¬
otam sine ꝯsensu drĩ suas melioratio¬
nes aliis ũndere ł uis ẽphiteoticũ trãs fer¬
re. set ne hac octasiõe. accepta dnĩ mini¬
me ꝯ ceclant emphiteotas suos accipere
p̃tia meliorationu que ĩ uerieruit. s
eos deludant. ⁊ exhoc ꝯmotũ emphi¬
teote depeat. disponemꝰ ad testationem
dño trans miti. ⁊ p̃dice̾ quantu p̃tiũ¬

Expanded text:
rationes, quae Graeco vocabulo emponemata dicuntur, alienare vel ius emphyteuticum in alium transferre, an eius expectare consensum, sancimus, si quidem emphyteuticum instrumentum super hoc casu aliquas pactiones habeat, eas observari : sin autem nullo modo huiusmodi pactio posita est vel forte instrumentum emphyteuseos perditum est, minime licere emphyteutae sine consensu domini suas meliorationes aliis vendere vel ius emphyteuticum transferre. Sed ne hac occasione accepta domini minime concedant emphyteutas suos accipere pretia meliorationum quae invenerint, sed eos deludant et ex hoc commodum emphyteutae depereat, disponimus attestationem domino transmitti et praedicere, quantum p
Abbreviated transcription (Latin):
generałr cautũ est᷑. Re aut̃ ex hac cã dnis:
facultas oriatur ẽphiteotas suos repellẽ
⁊ reclitũ minurie uelle susciꝑe ut exhu¬
ius mõi macbinatiõe. trienrno elapso
suo iure is qui ẽphiteosin suscupit catat.
licentiã ei ꝯceclimꝰ atiestatioe p̃missa pe¬
cumas offerre. hisq obsignatis ⁊ se¬
cundũ legge̾ depositis minime deiecti¬
oĩs timere periculum.

Expanded text:
generaliter cautum est. Ne autem ex hac causa dominis facultas oriatur emphyteutas suos repellere et reditum minime velle suscipere, ut ex huiusmodi machinatione triennio elapso suo iure is qui emphyteusin suscepit cadat, licentiam ei concedimus attestatione praemissa pecunias offerre hisque obsignatis et secundum legem depositis minime deiectionis timere periculum.
Abbreviated transcription (Latin):
dnõs sialus melioratio sccłm p̾fatũ mo¬
du uendita sit. accipe ẽphitextã. ł si uis ẽ¬
ẽphiteoticu ad ꝑsorias nõ ꝓhibitas. s conͥ¬
cessas. ⁊ ydoneas ad soluentũ emphiteotis¬
cum canonẽ. trãsponere. si ẽphiteota ma¬
ĩ possessioem suscipere. nõ ꝑ ꝯtucterem.

Expanded text:
nos, si aliis melioratio secundum praefatum modum vendita sit, accipere emphyteutam vel, ius emphyteuticum ad personas non prohibitas sed concessas et idoneas ad solvendum emphyteuticum canonem transponere si emphyteuta main possessionem suscipere, non per
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ Matres que p̾ube res ami¬
serint filios licet ĩ puberib eis
tutores nõ petierũt. p̃scͥptiõe ñ
petiti tutoris ad excludendã eoꝵ
successiõe minime debẽ prescͥbi

Expanded text:
 Matres, quae puberes amiserunt filios, licet impuberibus eis tutores non petierunt, praescriptione non petiti tutoris ad excludendam eorum successionem minime debere praescri
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ Quotiens aligs ł aliqua ĩ¬
tt̾aꝰ lĩtestara mortũ ł mortua fuerit.
nepotib ł ꝓnepotib cui̾cũq sexꝰ
ł de inceps aliis descẽ dẽtib dere¬
lictis quib unde libĩ donoꝵ possõ¬
inqmiine ꝯpetit ⁊ ĩ sr̃ ex latere
quib tũꝙ agnatis minime possĩt
idẽ agnati quartã partẽ heredita¬
tis mortue ꝑsoẽ sibi uendicare.
s soli descendentes at mortui su¬
ccessioe uocentur ꝙ tm̃ in futu¬
ris ñ etiã ĩ preteritis negotiis ẜ¬
uari recernimꝰ.¬
op. Licet libiͣ matrib ab ĩtesta sp¬
Eto ita demũ ꝑ se herecdes existant
si fari possint tñ matres. libiͣs ⁊̃¬
si in fantes nateͣ ꝯ cesserit. pos se
lsuccedere nulla dubitatio ẽ.R.

Expanded text:
 Quotiens aliquis vel aliqua intestatus vel intestata mortuus vel mortua fuerit nepotibus vel pronepotibus cuiuscumque sexus vel deinceps aliis descendentibus derelictis, quibus unde liberi bonorum possessio minime competit, et insuper ex latere quibuscumque agnatis, minime possint idem agnati quartam partem hereditatis mortuae personae sibi vindicare, sed soli descendentes ad mortui successionem vocentur. Quod tantum in futuris, non etiam praeteritis negotiis servari decernim. Licet liberi matribus ab intestato ita demum per se heredes existant, si fari possint, tamen matres liberis, etiamsi infantes naturae concesserint, posse succedere nulla dubitatio est.
Abbreviated transcription (Latin):
dExlibera ꝯceptus : ieruo ne¬
liro spuriꝰ ⁊abetur. ut detu¬
rionis filiis quãuis pat̾ eiꝰ natu¬
ralis manumissus ⁊ natalib sius
restitutꝰ hc̃ suit ad eptus honorẽ

Expanded text:
Ex libera conceptus et servo velut spurius habetur nec ut decurionis filius, quamvis pater eius naturalis manumissus et natalibus suis restitutus hunc fuit adeptus honorem,
Abbreviated transcription (Latin):
lios: ex filia defũcta cuiꝰcũq senus
aut niuͣ penotes. eiꝰ partis quã d̾tũe¬
ta filia stlles pat̾ inter fr̃s sues fu¬
isset habiruit duas parte ꝯsequat᷑.
nepotes exeatẽ filia. ĩtia pars fr̾i¬
biis sororib ne eiꝰ que defucta ẽ itõ
filiis ⁊ filiab ꝙ eiꝰ dẽ de cuiiꝰ botus

Expanded text:
functa cuiuscumque sexus aut numeri nepotes, eius partis, quam defuncta filia superstes patri inter fratres suos fuisset habitura, duas partes consequantur nepotes ex eadem filia, tertia pars fratribus sororibusve eius quae defuncta est, id est filiis filiabusque eius, de c
Abbreviated transcription (Latin):
.x. aureos tibi nuum̃rasset possessic̃ẽ
ei cederes. uł sieam inferre quãtiot̃
n̾curasẜ. ultius q̃stionẽ ñ pateris. ⁊
nsqui ita spopondit. ꝓmisso ñsar
isfecit. ꝯsequ̾es ẽ. te adquẽ res ꝑti¬
net i᷑ abeo pati ñ cebere. Cuiꝰ rei

Expanded text:
 aureos tibi numerasset , possessione ei cederes, vel, si eam inferre quantitatem non curasset, ulterius quaestionem non patereris, et is qui ita spopondit promisso satis non fecit, consequens est te ad quem res pertinet vim ab eo pati non debere: cuius rei
Abbreviated transcription (Latin):
erete quontã tutoris rui ꝓphirea¬
ris. suo post legiaimã et ice fecis¬
ti. fnistra desideras ũapsatr  ie¬
cedatur. lit ⁊ enĩ ut ꝓponis nullũ
istrum̃tũ int̃cesẜit. Eñ sitefide
ꝯprctus confessicẽ tua constet
scaptura que ꝓbatio̾e rei geste cõ¬

Expanded text:
e quondam tutoris tui profitearis, si id post legitimam aetatem fecisti, frustra desideras, ut a placitis recedatur. Licet enim, ut proponis, nullum instrumentum intercesserit, tamen si de fide contractus confessione tua constet, scriptura, quae probationem rei ges
Abbreviated transcription (Latin):
dotem afcegit. aꝑ noͣ doriaridi aĩo do¬
tem aũꝑxerit. ut iudeatur accepisse ꝙ
nõ accepit. pͥore enĩ casu donatio nõ in¬
pecltur. ⁊ res que ĩea cã sũt dotes esfe¬
cte iudicio de dote peti possurit posteri¬
o̾re ᷤ aũt nich̾ aͥctũ ẽ tonatiõe. ⁊ ꝙ ĩ dote
datũ nõ est: nõ põt reperi.¬
uxorẽ dnͣceres munerate parentib eius:
delisse nͥ tibi eutichia nupserit. restͥie¬
ui tibi ꝙ delisti iubebit.

Expanded text:
em acceperit, an vero donandi animo dotem auxerit, ut videatur accepisse, quod non accepit. Priore enim casu donatio non impeditur, et res, quae in ea causa sunt, dotis effectae iudicio de dote peti possunt: posteriore autem nihil actum est donatione et, quod in dotem datum non est, non potest repetiuxorem duceres, munera te parentibus eius dedisse, nisi tibi Euclia nupserit, restitui tibi quod dedisti iubebit.
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ Ea que tibi ut spõse caturũ se ꝑro¬
misit is qui te ficto c̾elibatu cũ aliã nata
famił domi reliquisset. sollicitauit ad nu¬
ptias. petẽ cum effectu nõ pͤotes. cũ tu
spõsa uxore domi posita nõ fium¬
simplicẽ donatiõe dicos
ftãm ẽẽ die nuptiaꝵ ⁊ ĩ ambigͣuo  possi.
uenire. utrũ asponso. an ainarito dona¬
tum sit. sic distinguendũ est. ut si ĩ tua¬
⁊ domo conũ acceptũ est. añ nupnias inte¬
atur ẽẽ fcã doratio. ꝙ si pene se delit spõ¬
sus retͣia possit. uxor enĩ fuisti
rennĩr ita ꝯ uentũ est. atq hiuĩ mõi ꝯscͥp¬
ta pactio ut siqua sors extitisset ꝯtra no¬
luntatẽ eiꝰ. ⁊ matrimonũ distraxisset.
tẽ que tuta erãt apt̾ eũ qui dedisset he¬
recdem ue eĩ remanerent. põt qui eiꝰ here¬
ditatẽ accepit cui pacta puella munera
supͣ dicta lege suscepat eaitẽ. iure pͦostulãẽ e¬

Expanded text:
 Ea, quae tibi ut sponsae daturum se repromisit is, qui te ficto caelibatu, cum aliam matrem familias domi reliquisset, sollicitavit ad nuptias, petere cum effectu non potest, cum tu sponsa uxore domi posita non fusimplicem donationem dicas factam esse die nuptiarum et in ambiguo possit venire, utrum a sponso an marito donatum sit, sic distinguendum est, ut, si in tua domo donum acceptum est, ante nuptias videatur facta esse donatio, quod si penes se dedit sponsus, retrahi possit: uxor enim fuisti.rentur, ita conventum est atque huiusmodi conscripta pactio est, ut, si qua fors extitisset contra voluntatem eius et matrimonium distraxisset, tunc quae data erant apud eum qui dedisset heredemve eius remanerent, potest, qui eius hereditatem accepit, cui pacta puella munera supra dicta lege susceperat, eadem iure postulare.
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝯstitutus: spõse sue licet an spõsalia
fundũ donauit: eãq in uacuã ĩ duxit po¬
ssessiõem: postei nullo titulo suꝑstitem
ł testam̃to eundẽ relinq̃ntẽ alienare pͥo¬
tuisse certi ac manifesti niris est.

Expanded text:
nis constitutus sponsae suae, licet ante sponsalia, fundum donavit eamque in vacuam induxit possessionem, postea nullo titulo superstitem vel testamento eundem relinquentem alienare potuisse certi ac manifesti iuris est.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o oportet rescͥpto quã tua uoluntas iun¬
risꝙ auctoritas fecit ratã.
nauit actu meũ uim̃ta liberalitatis roẽ
ꝯtulisti nec nͣuptiis secutis ꝯtra iuris ra¬
tiõem ꝙ declerat abstulit nec inuicẽ da¬
toꝵ restitutio. s eĩ ꝙ illicite rapuit repe
imͥat ura filie sue spõso ł mͦqͣri¬
to p̾dia sine ulla repetendi donauit legeͭ¬
⁊ eũ ĩn uacna indiꝑeit possessioe. nup¬
tus diuortio solutis ꝑfecta nõ dissoluiturͤ¬

Expanded text:
ro oportet rescripto, quam tua voluntas iurisque auctoritas fecit ratam. navit ac tu in eum iumenta liberalitatis ratione contulisti nec nuptiis secutis contra iuris rationem quod dederat abstulit, non invicem datorum restitutio, sed eius quod illicite rapuit repestra filiae suae sponso vel marito praedia sine ulla repetendi lege donavit et eum in vacuam induxit possessionem, nuptiis divortio solutis perfecta non dissolvitur
Abbreviated transcription (Latin):
u̾.nuuitus ꝓcuratĩe suscipere¬
fẽsicẽm absentis subire ꝯpellirur
cum fidem susceptã inplere suffi¬
ciat.
b̾.⁊Alienã susciꝑe defensioem in¬
rile offcũi ẽ. ⁊ ultra sexum mulie¬
brẽ ẽẽ ꝯstat. filio itaq tuo sipupil¬
lus ẽ iitorẽ pete.

Expanded text:
nvitus procurationem susciperec defensionem absentis subire compellitur, cum fidem susceptam implere sufficiat.Alienam suscipere defensionem virile officium est et ultra sexum muliebrem esse constat. filio itaque tuo, si pupillus est, tutorem pete.
Abbreviated transcription (Latin):
eExigndi aaliotuo mardas
qui se defensioni tue offerebit. du¬
pliciꝰ roẽ nedeas non fuit. Añ¬
filius ⁊ siultro accc̃em parris noĩe
inregat. mandatũ ꝓbare ud cgitur
Sane quod nec dum lignunã etarẽ
idẽ filiuis tius ꝯuͥ euat. obħ quio

Expanded text:
Exigendi a filio tuo mandati, qui se defensioni tuae offerebat, duplici ratione necessitas non fuit, afilius, etiamsi ultro actionem patris nomine dirigat, mandatum probare non cogitur. Sane quod necdum legitimam aetatem idem filius tuus compleverat, ob ho
Abbreviated transcription (Latin):
Sxrurtatr adirã srxciem
est id que dͣ gessit. nullũ dño p̾u¬
oiciũ facete p̾otuit. Quod si pͥlenã
porestatẽ agondi h̾uit. rem udi¬
catã rescinoi non oporret.¶Cũ siquid
frande uł dolo egit. conuer ire eu

Expanded text:
urator ad unam speciem est, id quod gessit nullum domino praeiudicium facere potuit. quod si plenam potestatem agendi habuit, rem iudicatam rescindi non oportet, cum, si quid fraude vel dolo egit, convenire eum
Abbreviated transcription (Latin):
extruent i id sublimis magnificen¬
tia tua sciat ẽẽ seruandũ ut nulla
domꝰ in quo unde publice fabrite.
grã diriuatur nisi usq ad quĩqua¬
ginta libras argenti p̾tũ estimati¬
one taxabitur de eclificiis uero ma¬
ioris pretii at nr̃am scientia refera¬
tur ut ubi amplior poscitur quan¬
titas inpeͣnał extet auctoritas.
d̾ Siqui iudices ꝑ fecto publicĩ
petõ unus oꝑm suu nom̃ sine nr̃i
numinis m̃tiõe inscripserint maie¬
statis teneantur obnoxii.

Expanded text:
extruendi, id sublimis magnificentia tua sciat esse servandum, ut nulla domus inchoandae publicae fabricae gratia diruatur, nisi usque ad quinquaginta libras argenti pretii aestimatione taxabitur. De aedificiis vero maioris pretii ad nostram scientiam referatur, ut, ubi amplior poscitur quantitas, imperialis extet auctoritas.. Si qui iudices perfecto publicis pecuniis operi suum nomen sine nostri numinis mentione scripserint, maiestatis teneantur obnoxii.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Om̃s ꝓuinciaꝵ rectores littiͣs
morieantur ut sciant ordines atq
incole urbiu singłaꝵ muros ł no¬
uos debere facere. ł ueteres firmĩ
renouare. sciłie hoc pacto ip̃de is
ordinandis. ut ascripto currat ꝓ
matiõe futuri oꝑis t̾ritoria ciuiu
ne plus poscatur aliꝗt quẽ necessi¬
tas imꝑauit. ne ue minꝰ. ne instans
impecliatur effectus. Oportet namq
ꝑsingularia monsteria iuga certa qq̃
dustribui. ut par cunctis p̃bendoru

Expanded text:
 Omnes provinciarum rectores litteris moneantur, ut sciant ordines atque incolas urbium singularum muros vel novos debere facere vel veteres firmius renovare: scilicet hoc pacto impendiis ordinandis, ut adscriptio currat pro matione futuri operis territoria civium, ne plus poscatur aliquid, quam necessitas imperaverit, neve minus, ne instans impediatur effectus: oportet namque per singula non sterilia iuga certa quaeque distribui, ut par cunctis praebendoru
Abbreviated transcription (Latin):
ortus ⁊ aq ductus. ⁊ muro¬
rum in stauratioẽm. sine exstructi¬
onẽm om̃s certatim facta oꝑaꝵ col¬
latiõe in staurare debent. neq aliqͦ
ab huĩmoi ꝯsortio dignitatis priui¬
legiis excusari.
m̃s quib uł cura mandata
fui̾t oꝑm bublicoꝵ. ł pecunia ad ex¬
tructioẽm solito more creclito usq ad
hereclib teneant᷑ obnoxii. ita ut
siquid uitii in heclificatioe in fra p̃¬
onio exceptis tam̃ his casib qui sũt
fortuitu formentur.

Expanded text:
ortus et aquae ductus et murorum instaurationem sive extructionem omnes certatim facta operarum collatione instare debent neque aliquis ab huiusmodi consortio dignitatis privilegiis excusari. quibus vel cura mandata fuerit operum publicorum vel pecunia ad extructionem solito more credita, usque adheredibus teneantur obnoxii, ita ut, si quid vitii in aedificatione intra pronio  exceptis tamen his casibus, qui sunt fortuiti reformetur.
Abbreviated transcription (Latin):
in ampliximo p̃torione p̃fecture ui¬
dicio. si ꝯtra uisse lesos affĩrmẽt. nõ
ꝓuocandi s suplicardi licentiã mi¬
nistramus. licet ꝓcuria. ł qualib
publica utilitate seu alia causa di¬
catur ꝓlata sententia. Nec enĩ pͥu¬
blico ꝓdẽ singłis legu ãminicula
denegari. ita urdełc. ut uitra biẽ¬
nium tm̃ nr̃o nomini ꝯtra cogni¬
tionales secdis p̃toriane p̾fecture i
sententias. post successiones iudicĩ
numerandu suplicandi eis ⁊tibu¬

Expanded text:
torianae praefecturae iudicio, si contra ius se laesos adfirment, non provocandi, sed supplicandi licentiam ministramus, licet pro curia vel qualibet publica utilitate seu alia causa dicatur prolata sententia  nec enim publice prodest singulis legum adminicula denegari : ita videlicet, ut intra biennium tantum nostro numini contra cognitionales sedis praetorianae praefecturae sententias, post successionem iudicis numerandum, supplicandi eis tribu
Abbreviated transcription (Latin):
nminutum. alieno saltem fũctio¬
nis honere liberentur. ⁊ nr̃e serit¬
nitatis largitate defensi. locoꝵ etia
possessione ꝯtenti ꝓ agitarroi cẽsus
examine respõdeant deuonioĩ.¬
diuersa flumina possessorib acqui¬
libet peti. nec separati cẽseri uł fũ¬
ctioẽm exigi. hac ꝑpetua lege ualit¬
ura cersancsimꝰ. ne uł alluuionum
ignorare uitia uł rem noxiã posses¬
sorib uiteamur indicere. Si miłr
nec ea que de palludib ante uł pa¬
stuis iidebantur ascripta. si sũpci¬
b possessoꝵ nc̃ ad frugu fertilitatẽ
fertilia separatim censeri. ł functi¬
ones exigi ꝯcedimꝰ. ne doleant di¬
ligentes operam suam agri dedis¬
se culturri nec diligentiam suam
sibi dãpnosam in telligant. cuiꝰ leg̾¬
temeratores quadraginta libraꝵ au¬
ri ꝯ dẽpnatioẽ coherceri decernim:
in ter quos habentum ẽ officn qtr
tue sedis excelse. si aliquid huiꝰ moĩ
sugerit disponendum. ł si p̃ces in¬

Expanded text:
minutum, alieno saltem functionis onere liberentur et nostrae serenitatis largitate defensi, locorum etiam possessione contenti, pro agitandi census examine respondeant devotiodiversa flumina possessoribus adquilibet peti nec separatim censeri vel functiones exigi hac perpetuo lege valitura sancimus, ne vel adluvionum ignorare vitia vel rem noxiam possessoribus videamur indicere. Similiter ne ea quidem, quae paludibus antea vel pascuis videbantur adscripta, si sumptibus possessorum nunc ad frugum fertilitatem fertilia separatim censeri vel functiones exigi concedimus, ne doleant diligentes operam suam agri dedisse culturae nec diligentiam suam sibi datemeratores quinquaginta librarum auri condemnatione coerceri decernimus. Inter quos habendum est officium quoque tuae sedis excelsae, si aliquid eiusmodi suggesserit disponendum vel si preces in
Abbreviated transcription (Latin):
reposcat᷑. ut seruitute de pulsa.
diũ iure largitus est. ⁊ q̃ exeꝵ
⁊ q̃ de furͣtiuis ꝯpẽdiis obce cppta
ac reꝑata st̃ cũ libͥn᷑ eẽ nõ apõtet¬
at ꝙ apd̾ seriũi dñs peculii noĩe
collo cauerat. Ea uõ q̃ testam̃to
ł̃ tonatioẽ q̃sitas sũt. aut q̃ exeaꝵ
reꝵ emolum̃tis empta ꝯ fectaq
sũt eidẽ ingenuo deputẽt᷑.que
tñ uniu̾sa exacto lib̾tatis uroi¬
cio q̃ asupͣdictis re̾b discernãt᷑
ĩ seq̃strõ eẽ oportet ut his ab u¬
troq d̾ductis. atq ĩ mecdio uire
collocatis. ad eoꝵ pͥetate ut᷑q ꝯ¬

Expanded text:
reposcatur, ut servitute depulsa qui domini iure largitus est et quae ex et quae de furtivis conpendiis obscure capta ac parata sunt, cum liberum esse non oporteatuae testamento vel donatione quaesita sunt aut quae ex earum rerum emolumentis empta confectaque sunt, eidem ingenuo deputentur. Quae tamen universa exacto libertatis iudicio, quae a supra dictis rebus discernantur, in sequestro esse oportet, ut his ab utroque deductis atque in medio iure collocatis ad eorum proprietatem ut
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Si heredu quintiniani quẽ
patrẽ tuu ẽẽ dicis ad u̾sus quos
d̾ in officioso testam̃to acturus er¬
as. iure successioĩs bona adfiscũ
ꝑtineãt. ł ip̃iꝰ quintinam bona
ut pote u tantia tiscus tenet: ca¬
usam apud ꝓcuratorẽ meu agẽ
potes.

Expanded text:
 Si heredum quintiani, quem patrem tuum esse dicis, adversus quos de inofficioso testamento acturus eras, iure successionis bona ad fiscum pertinent, vel ipsius quintiani bona utpote vacantia fiscus tenet, causam apud procuratorem meum agere potes.
Abbreviated transcription (Latin):
T. lueat moste quoque donationt ma
aore saa iuste quantitatis itẽ quo¬
lu aucra dos continere dignoititier.
¶Partii raceluxt dereclibitone ꝯ retentoo¬
ne aucre lotis. donatioil ꝓut partes con¬
tio nuptaz de ãt nuptias donatione
⁊ dote pͥncialit ꝯstituenda inita sire.
Iura eua hypothecoꝵ qne mnangenda
dore ł donatione fui̾nt. ex eo tp̃r untiũ
acc piarduo heede hipothete con¬

Expanded text:
te liceat marito quoque donationem in uxorem suam eiusdem quantitatis facere, quantum aucta dos continere dignoscitur: pactis videlicet de redhibitione vel retentione auctae dotis vel donationis, prout partes contio nuptiarum de ante nuptias donatione et dote principaliter constituenda inita sunt. Iura etiam hypothecarum, quae in augenda dote vel donatione fuerint, ex eo tempore initium accipiant, ex quo eaedem hypothecae con
Abbreviated transcription (Latin):
or̃p Cum multe nob̾ int peuationes
facte sũt adu̾sus maritos qui decipier¬
do suas uixores faciebant dotaoes. P
ante tmiptias antiquitas noĩauit. insi¬
niart aut exs acti s int̾ uenientid
suꝑ secdedant in iti secte marieant et

Expanded text:
 Cum multae nobis interpellationes factae sunt adversus maritos, qui decipiendo suas uxores faciebant donationes, quas ante nuptias antiquitas nominavit, insinuare autem eas actis intervenientibus supersedebant, ut ineffectae maneant et
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Sinuptiis pat̃ taus consensit in¬
chił oberit tibi quod instruite adma¬
trimoniura ꝑtinenti non sups criple
neptem uxoem oucere ausus ẽ. apõ
petentem iudicem .ic. isare poteris
morio tẽpoꝵ meoꝵ congruentẽ sen¬
teraiam tatuꝵ que hiũit õi ꝯiunctio¬
rm ꝯdioiam eẽ mento uuxerint.

Expanded text:
. Si nuptiis pater tuus consensit, nihil oberit, quod instrumento ad matrimonium pertinenti non subscripsit.roneptem uxorem ducere ausus est, apud competentem iudicem accusare poteris moribus temporum meorum congruentem sententiam daturum, quae huiusmodi coniunctiones odiosas esse merito duxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
S̾ Si aspõso reb spõse tonatis in t̾uen¬
iente osculo ãn nuptias hũc ł illã mori
ꝯ tingerit dimidiam partẽ reꝵ donataꝵ
ad supstitẽ ꝑtinere p̃cipimꝰ dimidiã ad
defuncti ł defuncte berecles cuĩ libet gͣclus
sint. ⁊ quocũq ite successerint ut dõa¬
tio stare ꝓparte dimidia ⁊ solui ꝓpate
dimidia uideatur. ¶ osculo uero non
int ueniente: siue spõsus siue spõta ob¬
ierit totã in firmari dopatioẽm ⁊ cona¬
tori spõso uł heredib eĩ restitm. ¶ Quod
si spõsa int̾ueniente ł nõ int̃ueniẽte
õsculo. donatioĩs titulo ꝙ tͣiro accroit:
suit aliꝗd spõso largita. ⁊ ãn nuptias hc
ł illam mori ꝯ tingetit oĩ donatiõe ĩ tir
mata ad donatrice ipõsa ł eiꝰ successores
donataꝵ reꝵ dñiu trãs feratur.

Expanded text:
Si ab sponso rebus sponsae donatis interveniente osculo ante nuptias hunc vel illam mori contigerit, dimidiam partem rerum donatarum ad superstitem pertinere praecipimus, dimidiam ad defuncti vel defunctae heredes, cuiuslibet gradus sint et quocumque iure successerint, ut donatio stare pro parte media et solvi pro parte media videatur: osculo vero non interveniente, sive sponsus sive sponsa obierit, totam infirmari donationem et donatori sponso vel heredibus eius restitui. Quod si sponsa interveniente vel non interveniente osculo donationis titulo  quod raro accidit fuerit aliquid sponso largita et ante nuptias hunc vel illam mori contigerit, omata ad donatricem sponsam sive eius successores donatarum rerum dominium transferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
aũt fuĩt actis in t̃uernentib insimita.
licebit et ꝯstartu natͥitĩo eĩ ĩnsinua¬
re nullo obiraculo peĩt u x nuxrias in¬
ter uentu faaento. Sieũ fieri cas poit
nurtias ꝯeditur multo mag̃ insinua¬

Expanded text:
fuerit actis intervenientibus insinuata, licebit et constante matrimonio eam insinuare, nullo obstaculo penitus ex nuptiarum interventu faciendo: si enim fieri eas post nuptias concedatur, multo mag
Abbreviated transcription (Latin):
liberoꝵ donauerat. seluare cogatur. Qm̃a
⁊ mat̾ liberis expͥore matritnonio ex¬
staritib. post sccłas nuptias muitoq ãplĩ
si ñ fuĩt alteri marito sociata. nich eis dẽ
tilus ex dote qm̃ patri etꝵ ipa ł alĩ ꝓea:
obtulerit: seruare ꝯpellitur.
or̃p. S iẽstante matripiomio ꝯsciliũ
angende dotis ingerit ł uxor forte. uł
nõe eͥnui ᷤ qui libet alius nithil ominus
marito quoꝙ liceat seri ꝓmarito cui lib
alii tanto donationez añt nupt as adcli¬
tam̃to maiore fatere quanto dotis Aog¬
etur titulus nec obsit ui huis modu
munificentiis int̃lictas ẽẽ libetalitate
tp̃r nuptiaꝵ. Indulgendu ẽ nãnꝙe d¬
sensu cõmiũ partiũ necũ negetur au

Expanded text:
liberorum donaverat, servare cogatur, quoniam et mater liberis ex priore matrimonio extantibus post secundas nuptias multoque amplius, si non fuerit alteri marito sociata, nihil isdem filiis ex dote, quam patri eorum ipsa vel alius pro ea obtulerit , servare compellitur.. Si constante matrimonio consilium augendae dotis inierit vel uxor forte vel eius nomine quilibet alius, nihilo minus marito quoque liceat seu pro marito cuilibet alii tanto donationem ante nuptias additamento maiorem facere, quanto dotis augetur titulus, nec obsit in huiusmodi munificentiis interdictas esse liberalitates tempore nuptiarum: indulgendum est namque consensui communi partium, ne, cum negetu
Abbreviated transcription (Latin):
deminutionib meunda firͣma ⁊ legri¬
ma ẽe intelligantur. exceptis iudelic
hũ casib inquib aut maritus expͥore
matrimonio librros hãrens ad ĩed̃cs ms¬
giauit tuprias. aut ugor similiter ex
anteriore matrimonio liberis exiltẽtib
secundo marito se uixerit. In hoc anĩ

Expanded text:
deminutionibus ineunda firma et legitima esse intellegantur: exceptis videlicet his casibus, in quibus aut maritus ex priore matrimonio liberos habens ad secundas migraverit nuptias, aut uxor similiter ex anteriore matrimonio liberis ei existentibus secundo marito se iunxerit. In hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ S i cũ int̃ teͣ ⁊ aułam defun̾tti q̃¬
stio de successiõe ẽẽt. uidex datꝰ ap̃si¬
de ꝓuincie ꝓnũtiauit. potuisse defũc¬
tum ⁊ minorẽ . xiiii. annis. testam̃tũ
fatere. ac ꝑhoc auiam potiorẽ ẽẽ. snĩa
nullas hr̃e uires. palam ẽ. Et iteo ĩ hac
spetie. nec ꝓuocatioĩs auxiliu necessar¬
ium fuit. ꝙ si cum de etate q̃reretur.
tam cãm destitiusti. rez iudicatam re
plissimos iudices cogrutiõe ꝓuocatiõis
quãte ob id int̾ posuisse dicis. ꝙ decu¬
rio noĩatus eẽs adduu nirguim
uecatus es: manifestum est p̃iut̾sci¬
um future notioi memoratoꝵ iudi¬
cum fieri nõ potuisse. i detacos¬

Expanded text:
 Si, cum inter te et aviam defuncti quaestio de successione esset, iudex datus a praeside provinciae pronuntiavit potuisse defunctum et minorem quattuordecim annis testamentum facere ac per hoc aviam potiorem esse, sententnullas habere vires palam est et ideo in hac specie nec provocationis auxilium necessarium fuit. Quod si, cum de aetate quaereretur, tam causa destitisti, rem iudicatam retplissimos iudices cognitione provocationis, quam te ob id interposuisse dicis, quod decurio nominatus esses, ad duumviratum vocatus es, manifestum est praeiudicium futurae notioni memoratorum iudicum fieri non potuisse. I
Abbreviated transcription (Latin):
bemiꝰ eundẽ applłatere nisi obserua¬
uit iudicium ⁊ cã usq ad finẽ per¬
egit. s ꝑ eum steterit quo minus
omĩa litis certamina impleantur
applłatioe defraudari ⁊ sentẽtia ꝯͣ
eum latam ut suo robore durare.⁊
ope nisum uoluisse litẽ exercere. ꝑ
iudicem aũt stetisse. ł aliam in exo¬
rabilem cãm subsecutam. ꝓpt̾ quã
hoc facere minime uoluit. Tũc et¬
enĩ aliud ei annͣale tp̃t indulgemꝰ.
quo effluente ⁊ lite mirume firiẽ
accipiente. cadere eum de applłato¬
rio iuuamine disponimꝰ cum sit ei
aꝑtissime facultas ⁊ nrãm adire m¬
maiestatẽ ⁊ tarclitatẽ iudicis in q̾¬
ri stui cõsentaneum est. ut ⁊ in sen¬
tentiis om̃ĩu amplissimoꝵ p̃fecto¬
rum p̃tio. ⁊ diumno oraculo retrͣat¬
tandis. eadẽ obseruatio q̃ supradic¬
ta est. post ingressum uniꝰ uł utriꝰ¬
q partis. tam ꝓpt̾ absentiam ꝑso¬

Expanded text:
em appellatorem, nisi observaverit iudicium et causam usque ad finem peregerit, sed per eum steterit, quominus omnia litis certamina impleantur, appellatione defraudari et sententiam contra eum latam in suo robore durare et ope nisum voluisse litem exercere, per iudicem autem stetisse vel aliam inexorabilem causam subsecutam, propter quam hoc facere minime valuit. tunc etenim aliud ei annale tempus indulgemus, quo effluente et lite minime finem accipiente cadere eum de appellatorio iuvamine disponimus, cum sit ei apertissima facultas et nostram adire maiestatem et tarditatem iudicis in qri. Cui consentaneum est, ut et in sententiis omnium amplissimorum praefectorum praetorio ex divino oraculo retractandis eadem observatio, quae supra dicta est, post ingressum unius vel utriusque partis tam propter absentiam
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝓpt̾ occuritioẽs florentissimi er¬
dinis qͣuas cirta nr̃e pietatis mini¬
steria hre n oscitur causas hominũ
depetire. ¶ Ilo⁊ ⁊̃ merito adten¬
dum huic legi mamꝰ. ut siqi fatali
dicanappllatioĩs urdicem introductus.
siue ex una ꝑte. siue cognitionałr ca¬
use applłationis inponat exordium.
de mñ relicta ea disceclat. ⁊ indesidia
reliquũ tp̃c ꝑmaneat. ⁊ anñale tp̃c
post inchoͤatam litem p̃terie¬
rit. uictore n snia̾m ad effectũ pẽ¬
ducere ualente ꝓpt̾ litem inchoatã.
n eam t̃minum acciꝑe mi̾seniẽ¬
te. cum applłatoris ab sentia eã fini¬
tatem amputantes. cum adu̾sarius
põt ⁊ minime p̃sente applłatore litẽ
exercere. qr hoc spãle pͥmlẽgiu eiꝰ ẽ
qui applłatione examinande p̾sidet.

Expanded text:
sit propter occupationes florentissimi ordinis, quas circa nostrae pietatis ministeria habere noscitur, causas hominum deperire. Illud etiam merito addendum huic legi censemus, ut si qui fatali die apud appellationis iudicem introductus, sive ex una parte sive cognitionaliter causae appellationis imponat exordium, deinde relicta ea discedat et in desidia reliquum tempus permaneat et annale tempus post inchoatam litem praeterierit, Victore neque sententiam ad effectum perducere valente propter litem iam inchoatam neque iam terminum accipere inveniente, cum appellatoris absentia eam finitatem amputantes cum adversarius potest et minime praesente appellatore litem exercere, quia hoc speciale privilegium eius est, qui app
Abbreviated transcription (Latin):
si alter ꝓmarito donatioẽ añ nuptias. uł
ꝓnuliere dotẽ creclidiͣt offererrdã. hec ob¬
seruari p̾cipimꝰ licet res añ nuptias do¬
nãteͫ: ut at solet fieri: in dotẽ. Inuliere:
tionũ auctortaritẽ seruantur ad libeoͣs
ꝑtinere decernimꝰ. Itaq de functo eoqui
eas liberis reseruabat. extantes ab oĩ posse¬
ssore liberti ⁊ ierticabũt. ꝯsũptas ao he¬
reclib eiꝰ exigentͥ qui eas seruare debue¬
rat. alienandisane ł obligandi suo noĩe
eas res que lib̾is seruari p̃cepte sũt. eis ꝗ
reseruaturi sũt ad ẽpt᷑a lĩcentia ẽ. siegotia
uero liberoꝵ pat̾ utił̾r ĩministrare ꝯcecli¬
mus. ¶ Diuidendi ꝯq̃ res int̾ eos ipõs lio¬
eros. parentib ꝓ suo arbitrio ł eligendi
quẽ uoliũnt licentiã nõ ce̾negamus.
Inhis aũt casib inquib res ut pat̃nas
mat᷑ liberis ꝯmunib seruare p̃cepta ẽ¬

Expanded text:
si alter pro marito donationem ante nuptias vel pro muliere dotem crediderit offerendam. Haec observari praecipimus, licet res ante nuptias donatae, ut adsolet fieri, in dotem a muliere utionum auctoritate servantur, ad liberos pertinere decernimus. itaque defuncto eo, qui eas liberis reservabat, extantes ab omni possessore liberi vindicabunt, consumptas ab heredibus eius exigent, qui eas servare debuerat. Alienandi sane vel obligandi suo nomine eas res, quae liberis servari praeceptae sunt, eis qui reservaturi sunt adempta licentia est. Negotia vero liberorum patri utiliter administrare concedimus. Dividendi quoque res inter eos ipsos liberos parentibus pro suo arbitrio vel eligendi quem voluerint licentiam non negamus. In his autem casibus, in quibus res ut paternas mater liberis communibus servare praecepta e