comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Esterna
die cum
ad meple¬
niq mo¬
nachi ue¬
nissent.
inter fabulas iuges. lõgũ¬
q sermonẽ.mentio incidit
libelli meiquem deuita be¬
ati uiri martini edidi stu¬
dioseq eum amultis legi
libentissime audiebam.I

Expanded text:
esterna die, cum ad me plerique monachi uenissent, inter fabulas iuges longumque sermonem mentio incidit libelli mei, quem de uita beati uiri Martini episcopi edidi, studioseque eum a multis legi libentissime audiebam.
Abbreviated transcription (Latin):
uilium suꝑfiuitate di ca¬
mus. cum et rarissime cos¬
tis utens ea cm̃ib uł aqͣ
frigida commscẽt. ⁊ de ip̃a
sufficienter aqua ñ bib̾et:
Difficillimũ eni assẽbat
neccessitati satisfac̾e ⁊ uo

Expanded text:
ilium superfluitate dicamus, cum et rarissime coctis utens, ea cineribus vel aqua frigida commisceret, et de ipsa sufficienter aqua non biberet? Difficillimum enim asserebat necessitati satisfacere
Abbreviated transcription (Latin):
putei ferebat᷑. Ortus illic erat.
multis olerib copiosus. Id
quidẽ contra naturã here¬
mi.ubi omnia arentia ex¬
usta solis ardorib. Nullius
unqͣm seminis. uł exiguã
rum hoc scõ illi labor cũ pe¬
core ꝯmunis. et ꝓpria presta¬
bat industria. frequens enĩ
trrigatio aquaꝵ tantam
pinguelinẽ harenis dabat.
ut mirũ ĩmodũ uiu̾e atq
fructificare. orti illius holera
uideremus. Ex his gͥ una c̃
domino bos ille uiuebat. No¬
bis quoq ex ea copia. cenam
sc̃s dedit. Ibi uidit quod uoᷤ
galli forte nõ creditis. ollam

Expanded text:
putei ferebatur. hortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius umquam seminis uel exiguam rum hoc sancto illi labor cum pecore communis et propria praestabat industria: frequens enim inrigatio aquarum tantam pinguedinem harenis dabat, ut mirum in modum uirere adque fructificare horti illius holera uiderimus. ex iis igitur una cum domino bos ille uiuebat: nobis quoque ex ea copia cenam sanctus dedit. ibi uidi, quod uos Galli forte non creditis, ollam
Abbreviated transcription (Latin):
di luminis claritate totus
absortus est: ubi dilatato
mentis sinu. certificari de
hiis que desiderau̾at meru

Expanded text:
di luminis claritate totus absorptus est; ubi, dilatato mentis sinu, certificari de iis quae desideraverat meru
Abbreviated transcription (Latin):
operetur. Nam cerce qr ĩ his
regionib. inter ista que
uiuimus. ip̃a nobis uita
fastilio est. libenter ex te
audiemus. si uel in here¬
mo uiuere xp̃ianis licet
Ad hec postumiamis: faci¬
am inquit ut desiderare
te uideo, sec queso prius ex
te audiam: an isti omnes
quos hic reliqueram sacer¬
dotes.tales sint quales eos
ante quam proficiscerer
noueramus. Tum ego: Ab¬
non auclire sit meluis me¬
reticere non possum.non
solum illos de quib inter-¬
rogas nichil meliores qͣm
noueras factos. sed unũ
illum nostri quondama¬
mantẽ. in quo respirare

Expanded text:
operetur. nam certe, quia in his regionibus inter ista quae uiuimus ipsa nobis uita fastidio est, libenter ex te audiemus, si uel in eremo uiuere Christianis licet. Ad haec Postumianus, faciam, inquit, ut desiderare te uideo. sed quaeso prius ex te audiam, an isti omnes, quos hic reliqueram sacerdotes, tales sint, quales eos antequam proficiscerer noueramus. Tum ego, abnon audire sit melireticere non possum, non solum illos, de quibus interrogas, nihilo meliores quam noueras factos, sed unum illum nostri quondam amantem, in quo respirare
Abbreviated transcription (Latin):
Cedebantur itaq passimgła¬
diis. nõ reclamantes. saltãl
aut repugnantes: s ⁊depo¬
sitis armis. ceruices ꝑcusso¬
rib prebentes.⁊iugulum

Expanded text:
edebantur itaque passim gladiis non reclamantes saltim aut repugnantes, sed depositis armis ceruices persecutoribus praebentes et iugulum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbitate cepit alios anteire
Interea cum ibidem dũitius
moraretur: parentes quos
reliquerat.absentiã eius gre-¬
uiter ferentes.⁊inexteris regi¬
regionib. ad aliquam here¬
mi uastitatẽ ꝓfugisse cresen¬
tes. mox ceperunt cirtum¬
ire loca diuersa si forsitan
eum alicubi repperire possẽt
Et cum dies et noctes inqli¬
rendo eo agerentz in memor¬
to loco inuentus est.E nos¬
ei uehementius instarent. ut
parentũ dolorem reuersione
sua releuare debuissetz euan-

Expanded text:
bitate coepit alios anteire. 2. Interea cum ibidem diutius moraretur, parentes quos reliquerat absentiam eius graviter ferentes et in exteris regionibus ad aliquam heremi vastitatem profugisse credentes, mox ceperunt circuire loca diversa, si forsitan eum alicubi repperire possent. Et cum dies et noctes in quaerendo eo agerent, in memorato loco inventus est. Cumei vehementius instarent, ut parentum dolorem reversione sua relevare debuisset, euan
Abbreviated transcription (Latin):
tanti temporis ꝑdidissem
S tamen ne nos maneat
tamen molesta defensio. sub¬
presso si tibi uidecur noĩe
libellus edatur. Quod ut
fieri ualeat. titulum fron¬
tis erade. ut muta sit pagi¬
na. ⁊ quod sufficit. loquatur
materiã. non loquatur

Expanded text:
tanti temporis perdidissem. sed tamen ne nos maneat tam molesta defensio, suppresso, si tibi uidetur, nomine libellus edatur. quod ut fieri ualeat, titulum frontis erade, ut muta sit pagina et, quod sufficit, loquatur materiam, non loquatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ut in breui spacio multi
pompa secł̃ari abdicata. con¬
uersi sunt ad dñm. Peri¬
dem tempus pontificatũ
ebrocensis eccłie desideriu
agebatz aqua ñ longe locus
ipse distabat. Qui cum opi¬
nonẽ iuri dei audisset. et
quia plures ab ip̃o lumine
ueritatis accensi. uitã apo

Expanded text:
ita ut in brevi spatio multi, pompa seculari abdicata, conversi sunt ad Dominum. 11. Per idem tempus pontificatum Ebrocensis ęcclesiae Desiderius agebat, a qua non longe ipse locus distabat. Qui cum opinionem viri Dei audisset, et quia plures ab ipso lumine veritatis accensi vitam ap
Abbreviated transcription (Latin):
uisionẽ. fidem fecit homini
de ꝑiculo liberari qđ̃ certe
desiderabilius ĩ locis ytaliciᷤ.
martini gloriã uenerari.
quam si liceat dici qͦ pia
membra recumbant tum¬
ti. intantum ut frequẽcia
miracula. n sparsa colligã¬
tur ĩ uerbis. nec tam infi¬
nita recondantur ĩpaginiᷤᷤ

Expanded text:
isionem, fidem fecit homini quia de periculo liberaretur, quod certe desiderabilius in locis Italicis Martini gloriam venerari quam, si licet dici, quo propria membra recubant tumulata: in tantum ut frequentia miracula nec sparsa colligantur in verbis, nec tam infinita recondantur in pagini
Abbreviated transcription (Latin):
flictus auxiliũ. esiliũ an¬
xiuis. eger remecliũ. pauꝑ
subsidiũ reportabat. Ita
sese õium fecerat seruũ. ac
si toti genitus orbi. ita tam̃
liber. ex om̃ib ꝯscĩe sue cu¬
ram gerens.tamꝙͣ soli dedi¬
tus cure et custodie cordis
drus multiplicata: plata¬
nus exaltata. Uas electõis.
uas honoris.ĩ domo dei. ua̾
auri solidũ. ornatũ om̃i
lapide precioso. fide ⁊ sc̃ĩta

Expanded text:
flictus auxilium, consilium anxius, aeger remedium, pauper subsidium reportabat. Ita sese omnium fecerat servum, ac si toti genitus orbi: ita tamen liber ex omnibus conscientiae suae curam gerens, tanquam soli deditus curae et custodiae cordis drus multiplicata, platanus exaltata. Vas electionis, et vas honoris in domo Dei; vas auri solidum, ornatum omni lapide pretioso, fide et sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
nerez puer ille deo deuotꝰ.
occasionem inuenit. qua
id quod desiderabat ꝑfice¬
ret. Petiuit namq a pa¬
tre. ut liceret sibi cogna

Expanded text:
nere, puer ille Deo devotus occasionem invenit, qua id quod desiderabat perficeret. Petivit namque a patre, ut liceret sibi cogna
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam comode in illo re¬
quiescere non ualerẽt.S
tamen loci angustia cordiᷤᷤ
latitudinẽ non artauit:
quin ibidẽ letanter ĩ sum¬
ma penuria uiuerent. et
ĩ ꝯtinua graꝵ actione ⁊ lau¬
de ꝑsisterent. Scribebat qͦ
nomina fr̃m: ne quis alte
quiescere ul̾ orare uolent
inquietare uł modicũ poᷤ¬
set.sedlocum sibi deputatĩ
unusquisq cognosc̾et. Qui¬
dam u̾o die uir quidam cũ
asino uenit ad locum: ⁊ ad
umbrã fortasse querendã
uolens introire tuguriũ
ut sine repulsa liberius
intraret. sic allocutꝰ est a

Expanded text:
ut etiam commode in illo requiescere non valerent. Sed tamen loci angustia cordis latitudinem non artavit, quin ibidem laetanter in summa penuria viverent et in continua gratiarum actione et laude persisterent. Scribebat quoqnomina fratrum, ne quis alterum quiescere vel orare volentem inquietare vel modicum posset, sed locum sibi deputatum unusquisque cognosceret.Quadam vero die vir quidam cum asino venit ad locum; et ad umbram fortasse quaerendam volens introire tugurium, ut sine repulsa liberius intraret sic allocutus est a
Abbreviated transcription (Latin):
postea quam sunt hoꝵ
depoĩta scõꝵ martyrum
corpora in mirabilib. ea¬
culoꝵ signis redimita
ut et eoꝵ meritis ⁊ precib
multitudo languentiũ re¬
cuperationis inibi ꝑcipiat

Expanded text:
posteaquam sunt horum deposita sanctorum martyrum corpora, innumerabilibus eaculorum signis redimita, ut et eorum meritis ac precibus, multitudo languentium recuperationis inibi percipiat
Abbreviated transcription (Latin):
lum cum ꝓsequeret᷑ ab eũ¬
des. leenã mire magnitu¬
dinis ad se uenire espiciũt
Bestia licet trib reꝑtis. nõ
incerta quẽ peteret. anacho¬
tete peclib aduolutt᷑ ¶Et cũ
letu quodã aclamentõne
ꝓtumbens. inclicabat ge¬
mentis pariter: ⁊ rogantis ał
fectum. Mouit om̃s. ⁊ p̾cipue
illum. qui se intellexerat expe¬
titum p̃cedentẽ secunt᷑. Nam
p̾iens. ⁊ subinde restans. sub¬
inde respettans.facile poterat
intelligi. ad eam uelle. ut qͦ
illa ducebat anachoreta seq̃re¬
tur. Quid multis: Ad spelũ¬
cã bestie ꝑuenit᷑. ubi illa ad¬
ultos iã. quinq catulos ma¬
le feta nutriebatz qui ut clau¬
sis luminib exaluo matris
exierant: cetitate ꝑpetua te¬
nebant᷑. Quos singłos de rii
pe ꝓlatos ante anachorete
pedes mat̾ exposuit. Tum de¬
mũ sc̃s animadũtit. quid
bestia postularet inuocato¬
qz dei noĩe. contrettauit ma¬
nu lumina clausa catuloꝵ
ac statim cetitate depulsa. A¬

Expanded text:
sus cum prosequeretur abeunsus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus aduoluitur et cum fletu quodam ac lamentatione procumbens indicabat gementis fectum. Movit omnes, et praecipue illum qui se intellexerat expetitum. Praecedentem sequuntur: nam praeiens, et subinde restitans subindeque respectans, facile poterat intelligi, id eam velle, ut quo illa ducebat, anachoreta sequeretur. Quid multis? ad speluncam bestiae pervenitur, ubi illa adultos jam quinque catulos male feta nutriebat: qui ut clausis luminibus ex alvo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur; quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. Tum demum Sanctus animadvertit quid bestia postularet, invocatoque Dei nomine, contrectavit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa, a
Abbreviated transcription (Latin):
sentiuint. hoĩes ñ uerent᷑.
e cui autẽ hos incredi¬
bile forte uideatur. ma¬
iora memorabo. Fides xp̃iad¬
est me nich̾ fing̾e. neq incer¬
tis auctorib uulgata narra
ꝑta sunt explicabo. Habitãt
pleriq in heremosine ullis
tab̾naculis: quos anachore¬
tas uocant. Uiuunt ħbar
raditib. nullo unꝙͣ certo
loto ꝯsistunt. ne ab homini
coegerit. sedes hñt. Ad quen¬
dam igit᷑ hoc ritu atq hec
haclege uiuentẽ. duo ex
nitria monachi. licet ex lõ¬
ga ⁊diu̾sa regione. tamen
quia olim ip̃is: monastĩi
conũsatione carus ⁊ fami¬
liaris fuissetz. auditis eius
uirtutib tetend̾unt. Quẽ
diu multũq quesitũ tan¬
dem mense septimo reppere¬
rũt inextremo illo deserto
quod ẽ memphis ꝯtiguũ.
demorantẽ. quas ille solitu¬
dines. iam ꝑ annos duode¬
cim dicebat᷑ habitare. Qͥ
licet omniũ hominũ uita¬
ret occtursus. tamẽ agnitos
nõ refugit. seq karissimi
ꝑtriduũ ñ negauit. Quar¬
to die aliquantulũ ꝓgres¬

Expanded text:
sentiunt, homines non uerentur. Ne cui autem hoc incredibile forte uideatur, maiora memorabo. fides Christi adest me nihil fingere, neque incertis auctoribus uulgata narrabperta sunt, explicabo. habitant plerique in eremo sine ullis tabernaculis, quos anachoretas uocant. uiuunt herbarum radicibus: nullo umquam certo loco consistunt, ne ab hominibcoegerit, sedes habent. ad quendam igitur hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria monachi, licet longe diuersa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen agnitos non refugit seque carissimis per triduum non negauit. quarto die aliquantulum progres
Abbreviated transcription (Latin):
intexfui. Ad hec martinꝰ. Dic
armata in prelio parabatur.
aut inqua iam adũsus hosti¬
lẽ ex̾citum collocato cõminꝰ
pede clistricto ense pugnabal.
ullã feminã stare. aut pug¬
nare uidisti: Tum demum
miles ꝯfusus erubuitz grãs¬
agens errori suo se nõfiuisse
ꝑmissum: nec asꝑa increpa-¬
li scd̾m ꝑsonã militis compa¬
tõne correctũ.Martinus aũ¬
autẽ conisus ad nos. sicut
eũ freq̃ns fr̃m turba ualla-¬
rat. mulier inquit uiroꝵ castͣ
nõ adeat. Acies milttũ seꝑa

Expanded text:
interfui. ad haec Martinus: dic interfui. ad haec Martinus: dic armata in proelium parabatur aut iam aduersus hostilem exercitum conlato comminus pede destricto ense pugnabat, ullam feminam stare aut pugnare uidisti? tum demum miles agens, errori suo se non fuisse permissum, nec aspera increpali secundum personam militis compatione correctum. Martinus autem conuersus ad nos, sicut eum frequens fratrum turba uallauerat, mulier, inquit, uirorum castra non adeat, acies militum sepa
Abbreviated transcription (Latin):
iles quidã cingulũ in
eccłia monachũ profess
abiecerat. cellulã emmuᷤ
in remoto. quasi heremita
nicturus erẽxat. Interea astu¬
tus inimicus uariis cegitati¬
onib brutum pectus agita¬
lat uit ꝯiugẽ suã quã marti¬
nus ĩ monasterio puellare
et̃ preceꝑat. inuoluntate mu¬
alla secum potiꝰ uellet habita¬
re. A diit ergo martinũ for¬
ts heremita quid haberet
animi confitetui: Ille uero
lchementer abnuere: fẽmi¬
nã uiro rursus. iam mona¬
cho nõ marito in ꝯgrua ratõ¬
ne misceri. Postremo cum
milds instaret affirmans
nicħ hoc ꝓposito ẽẽ nocituꝵꝵ
se solo conuigis uti uelle sola¬
tõ. porro ne in rursus se in sua
reuoluerent. ñ ẽẽ metuendũ.
se ẽe militẽ xp̃i. illã quoq ĩ
eadẽ eiusdẽ milicie sacram̃ta
riter militare. tum martinꝰ
u̾ba uob̾ ip̃a dicturus sũ. dic
mͥ inquit si unquã in bello
fiusti. si in aciẽ constitisti At
ille respondens. frequent̃ ĩ qͥt
inacie stetis ⁊ bello frequent̃

Expanded text:
iles quidam cingulum in ecclesia, monachum professus, abiecerat: cellulam sibi eminus in remoto quasi eremita uicturus erexerat. interea astutus inimicus uariis cogitationibus brutum pectus agitabat, ut coniugem suam, quam Martinus in monasterio puellarum esse praeceperat, uoluntate mutata secum potius uellet habitare. adit ergo Martinum fortis eremita et quid haberet animi confitetur. ille uero uehementer abnuere, feminam uiro rursus, iam monacho, non marito, incongrua ratione misceri. postremo cum miles insisteret, adfirmans nihil hoc proposito esse nociturum : se solo coniugis uti uelle solacio, porro ne rursus se in sua reuoluerent, non esse metuendum: se esse militem Christi, illam quoque in eadem militiae sacramenta riter militare. tum Martinus — uerba uobis ipsa dicturus \'sum — dic mihi, inquit, si umquam in bello fuisti, si in acie constitisti ? at ille respondens, frequenter, inquit, in acie steti et in bello frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
antea non feceratz nulliuᷤ
enim ille unquam peniũ.
nullius munꝰ accepit. Ni¬
chil ex his que uirgo uene¬
rabilis miserat refutauit.
dicens. benedictionẽ illus
a sacerdote minime respuẽ¬
dam. que eẽt multis sacer¬
dotib preferenda. Aucdiant
queso uirgines istusd exẽ¬
plum, ut fores suas.si eas
mali obsidere uoluerunt.
etiam bonis claudant. Et
nead se imꝓbis sit liber¬
accessus.non uereantun
exiludere etiã sacerdotes.
Totus hot mundus exau¬
dial uideri se a martino
uirgo non passa est.Non
utiq illa quencumq a
se repulit sacerdote. sedin
eius uiri ꝯspectum ꝓuel

Expanded text:
antea non fecerat nullius enim ille umquam xenium, nullius munus accepit; nihil ex his quae virgo venerabilis miserat, refutavit, dicens benedictionem illius a sacerdote minime respuendam, quae esset multis sacerdotibus praeferenda. Audiant, quaeso, virgines istud exemplum, ut fores suas, si eas malis obsistere volunt, etiam bonis claudant; et, ne ad se imaccessus, non uereantur excludere etiam sacerdotes. totus hoc mundus exaudiat\': uideri se a Martino uirgo non passa est. non utique illa quemcumque a se reppulit sacerdotem, sed in eius uiri conspectum puel
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ.Et ait eis. Usquequo cõ¬
turbamini et tardatis: Nõ
iudetis domnum martinũ
stantem uos iuuare para¬
tum si manus apponitis:
Tunc iactans pallium qͦ
utebatur. posuit manum

Expanded text:
tem, et ait eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum
Abbreviated transcription (Latin):
ne fiuuii ꝓprios fines excedẽ¬
tis. ab ip̃is fundamentis cõ¬
undatione fc̃a ciuitati illi
nauigio opus esset iranseũ¬
tibr puicos plateas cuutatie:
Cdificia quoq illius. uł ex par¬
te subuersa essent.uł ex ma¬
iori parte stantia. crebris a¬
quaꝵ mnundationib. ⁊ illi¬
sionib fluctuũ minarentur
extidium. Pons eciam lapi¬
deus qui respectu maioris
pontis eiusdem urbis paruꝰ
appellatur. tanto impetu
aqͣrrum impulsus et equas¬
satus. ruinã promittebat.
uideres inip̃o ponte apertiᷤ¬
simas rimas ⁊ amplissi¬
mas.cementum demolitũ.
lapides disiunctos abĩuicẽ.
⁊ ip̃m pontem ruinosum.
et in proximo ruituꝵ. sic̃
aque suꝑficies. que auento
agitatur: assidua collisione
undaꝵ fluminis hunc et
illuc fluitantẽ. Desolata e

Expanded text:
e fluvii proprios fines excedentis ab ipsis fundamentis conundatione facta civitati illi navigio opus esset transeuntibus per vicos et plateas civitatis, aedificia quoque illius vel ex parte subversa essent, vel ex majori parte stantia crebris aquarum inundationibus et eluvionibus fluctuum minarentur excidium. Pons etiam lapideus, qui respectu majoris pontis ejusdem urbis Parvus appellatur, tanto impetu aquarum impulsus et conquassatus ruinam promittebat. Videres in ipso ponte apertissimas ruinas et amplissimas, caementum demolitum, lapides disjunctos ab invicem, et ipsum pontem ruinosum, et in proximo ruiturum sicut aquae superficies quae a vento agitabatur assidua collisione undarum fluminis huc et illuc fluitantium. Desolata e
Abbreviated transcription (Latin):
nitas consciencie solabatur
Si quidẽ minus sperabat
posse sanari. qd̃ unde proce¬
deret ñ uidebat. magnum
sibi e regione solatiũ fore
ꝑhibens.quociens ĩueni¬
ret. unde satistacere posset.
uł homini pro se. uł dõ ꝓ
homine.nõ sine occasio¬
ne turbato. Erga omniũ
quidẽ hominũ spiritale
cõmodũ.ĩ commodũ ue.
amplius afficiebatur: et
sũmũ ei desideriũ summũ
gaudiũ erat. aĩaꝵ fructu.
conu̾sio peccatoꝵ. Et cor

Expanded text:
nitas conscientiae solabatur. Siquidem minus sperabat posse sanari quod unde procederet non videbat; magnum sibi e regione solatium fore perhibens, quoties inveniret unde satisfacere posset, vel homini pro se, vel Deo pro homine non sine occasione turbato. Erga omnium quidem hominum spirituale commodum incommodumve amplius afficiebatur: et summum ei desiderium, summum gaudium erat animarum fructus, conversio peccatorum. Et cor
Abbreviated transcription (Latin):
Leriq mor¬
talium stu¬
dio et glie¬
A seculari in¬
anit̃ decditi. exinde ꝑennẽ
ut putabant memoriam
nõmĩs sui quesiuerunt:
si uitas claroꝵ urroꝵ stilo
illustrassent. Que res irtiq
non ꝑennem quidẽ. set ali¬
quantulũ tamẽ concepte
spei fructum afferebat qͥa
⁊ sui memoriã licet ĩ cassũ
ꝓpagabant. ⁊ proposttis ma¬
gnioꝵ uiroꝵ exemplis. ñõ
parua emulatio legentibꝰ

Expanded text:
lerique mortales studio et gloriae saeculari inaniter dediti exinde perennem, ut putabant, memoriam nominis sui quaesiverunt, si vitas clarorum virorum stylo illustrassent. Quae res utique non perennem quidem, sed aliquantulum tamen conceptae spei fructum afferebat: quia et sui memoriam, licet incassum, propagabant; et propositis magnorum virorum exemplis non parva
Abbreviated transcription (Latin):
cum secus uiam cum suis
frĩb moraretur.ad iuden¬
dum imꝑatorẽ. nec ip̃e nͥ
aliquis suoꝵ egredi saltẽ
uł aspicere de tugurio uo¬
luit. preter unũ solum ex

Expanded text:
cum secus viam cum suis fratribus moraretur, ad videndum imperatorem nec ipse nec aliquis suorum egredi saltem vel aspicere de tugurio voluit, praeter unum solum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ideo a sinu terre ꝓtulit. utĩ
gurgitis sui ꝓcellam demer¬
geret: s ob gloriosam deuo¬
tionẽ. intra ambitũ basili¬
ce. ceterisq martyribz sepul¬
turam precepit sociari. Cu¬
ius translationem a sc̃e re¬
cordationis domitiano gi¬
nuense ⁊ grato augustane
urbis. uł protasio. tũc tem¬
poris huius loci episcopis
celebratam recolentes. cot¬
diana deuotione.⁊laudib
frequentamus. Quid ine¬

Expanded text:
ideo a sinu terrae protulit, ut in gurgitis sui procella demergeret, sed ob gloriosam devocione intra ambitum basilicae ceteris martyribus sepulturae praeciperet sociari. Cuius translationem a sanctae recordationis Domiciano Genavensi et Grato Agustane urbis vel Protasio tunc temporis huius loci episcopis caelebratam recolentes, cotidiana devotione et laudibus frequentamus ad
Abbreviated transcription (Latin):
riũ parentẽ suũ. Misit ã¬
ragnacharius speculato¬
res ad cegnoscendũ. inter
tientes.Tibi est forcior ⁊ fa
roni tuo ꝯsiliario. uenien¬
tes autẽ clodoueus. ⁊ ragna¬
charius ad pugnã. fortit᷑
inter se p̾lierunt. Ragna¬
charius cesum cernens
exertitum suũ fugerenitit᷑.
S ab ip̃is tracditorib ꝯpre¬
hensus. ligatis ꝑost tergsi
manib.una cum richario
fr̃e suo.lodoueo presentat᷑
sui clixit clodoueus. Cur
humiliasti gentẽ nr̃amaͭ
de uinci ꝑmitteres: Nonne
melius tͥ fuerat moriͤ Et
latsum fr̃i tuo p̾buisses li
gatus ñ fuisses. Similiter
ip̃m ĩ capite ꝑcussũ int̾fe

Expanded text:
rium parentem suum, misit Ragnacharius speculatores ad cognoscendum, interrtientes: Tibi est fortior, et tuo Faroni consiliario. Venientes autem Chlodoveus et Ragnacharius ad pugnam, fortiterque inter se praeliantes, Ragnacharius caesum cernens exercitum suum, fugere nititur. Sed ab ipsis traditoribus comprehensus, ligatis a tergo manibus, una cum Richario fratre suo Chlodoveo praesentatur. Cui dixit Chlodoveus: Cur humiliasti gentem nostram, ut te vinciri permitteres? Nonne melius tibi fuerit mori? Et latium fratri tuo praebuisses, ille ligatus non fuisset. Similiter et ipsum in capite percussum inte
Abbreviated transcription (Latin):
dolens pondus peccatorum¬
mori paratus ꝓ omĩb. ut
iram inlignationis dei a-
contrito placaret: ne usq
ad animã. ⁊ si temporalis¬
ueniret gladius: quatinꝰ¬

Expanded text:
atorummori paratus pro omnibus, ut iram indignationis Dei a pcontrito placaret, ne usque ad animam, licet temporaliseniret gladius.
Abbreviated transcription (Latin):
tinis attritũ langorib.
coegit iam solitis dissi¬
milia cogitare. Sicq fa¬
ctum ẽ. ut inciperet. ⁊ si ñ
plene. mansuescere sub
flagellis. qd̃ antea nesci-¬
ebat ĩ ꝓsperis. Tandem

Expanded text:
tinis attritum languoribus coëgit iam solitis dissimilia cogitare; sicque factum est ut inciperet, etsi non plene, mansuescere sub flagellis, quod antea nesciebat in prosperis. Tandem
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem fama turbasset.
demoiuacum ad se exhibe¬
ri iubet. Imperat ut an
uerus eẽt hic nuncius fa¬
teretur.Tunc confessus ẽ

Expanded text:
civitatem fama turbasset, daemoniacum ad se exhiberi jubet: imperat ut, an verus esset hic nuntius, fateretur. Tunc confessus e
Abbreviated transcription (Latin):
diũ generabat. quicquid
iusupulchrũ in desiderio pͥ¬
us habieratz s ⁊talium a¬
matores stutissimoᷤ repu¬
tabat. Sed qm̃ ꝓsperitas.
post ꝑiculũ. facile esueuit
ĩcautos decipere.cepit uir
iste arridentib iteꝵ ꝓsꝑis.
ad huc sibi maiora prioribꝰ
de seculiuanitate ꝓmitt̾e
qui plene nec dum ꝑu̾se
seruitutis. iugũ extuss̾at
de ceruice. Nam quodã no¬
bili ciuitatis assisii. uanis
laudib. augendisq petu¬
niis in hiante. et obhoc mi¬
litarib ornamentis. ad eũ¬
.dũ inapuliã se parante. frã¬
ciscus iam pristino corporiᷤ
recuperato uigore. ñ minꝰ
diuitiaꝵ. et głorie cupiduᷤ.
eidem nobili sociare se stu¬
duitz ueluti qui leuis a¬
nimo. ianuã patñe corte¬
ptionis. ñ meminit. Sed
in hoc. satis est diuini dis¬
positio miranda consilii.
qd̃ is quiiam pridẽ mã¬
suescere ceꝑat ꝑ langoreᷤ.
meritoq ad plenũ corri-

Expanded text:
dium generabat quidquid visu pulchrum in desiderio prius habuerat; sed et talium amatores stultissimos reputabat. Sed quoniam prosperitas post periculum facile consuevit incautos decipere, coepit vir iste, arridentibus iterum prosperis, adhuc sibi maiora prioribus de saeculi vanitate promittere, qui plene necdum perversae servitutis iugum excusserat de cervice. Nam quodam nobili civitatis Assisii vanis laudibus augendisque pecuniis inhiante et ob hoc militaribus ornamentis ad eundum in Apuliam se parante, Franciscus, iam pristino corporis recuperato vigore, non minus divitiarum et gloriae cupidus, eidem nobili sociare se studuit, veluti qui levis animo iam iam paternae correctionis non meminit. Sed in hoc satis est divini dispositio miranda consilii, quod is, qui iam pridem mansuescere coeperat per languores meritoque ad plenum corri
Abbreviated transcription (Latin):
bum potius audiebat. S
ĩmartino. ista regina utrũ¬
qz compleuit. que ⁊ ministͣ¬
uit ut martha. et audiuit
ut maria. Quod siquis hoc
uti uoluerit exemplo. ꝑ oĩa
teneat exemplum. Tal̾ cau¬
sa sit. talisq ꝑsona. Tale ob¬
sequium tale ꝯuiuiũ. et ĩ
om̃i uita semel tantũ. Pre¬
clare inquit postumianus.
nr̃os istud ut martini nõ e¬
grediantur exemplũ. tua
constringit or̃o. S ꝓfiteor
tibi. quia hec surdis auribꝰ
audientur. Nam si martini
sequeremͣ uias. numquã
causas de osculo diceremus.
⁊ uniu̾sis seue opinionis op¬
probriis careremꝰ. Uerũ sic̃
tu soles dicẽ cum edacitati
argueris galli sumusita
nos in hãc ꝑte nunquã uł
martini exemplo.uł tius
disputationib corrigẽdi
fatemur. Uerumptñ hec
nobis iam ludum agenti

Expanded text:
bum potius audiebat. Sed in Martino ista regina utrumque complevit: et ministravit ut Martha, et audivit ut Maria. Quod si quis hoc uti voluerit exemplo, per omnia teneat exemplum: talis causa sit talisque persona, tale obsequium, tale convivium, et in omni vita semel tantum. VIII. Praeclare, inquit Postumianus, nostros istos, ut Martini non egrediantur exemplum, tua constringit oratio: sed profiteor tibi, quia haec surdis auribus audientur: nam si Martini sequeremur vias, numquam causas de osculo diceremus, et universis scaevae opinionis opprobriis careremus. Verum sicut tu soles dicere, cum edacitatis argueris, Galli sumus; ita nos in hac parte numquam vel Martini exemplo vel tuis disputationibus corrigendi fatemur. Verumtamen haec nobis jamdudum agenti
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ ꝑgere ĩ qua ꝓ dilec¬
tõne sc̃i martini sepius
mane solebat. uͥ autẽdũ mo¬
raret᷑. didicit angł̾ica reue

Expanded text:
urbem pergere, in qua pro dilectione sancti Martini sepius manere solebat. Ubi dum moraretur, didicit angelica reve
Abbreviated transcription (Latin):
tes interpellant.ut turonis
absentia. eo recepto ĩgaudi¬
umꝯũtat. Ad quos rexart.
Cum utraq ciuitas regii
sit iuris. ⁊ ab utraq nõb̃
indifferenter seruiatur.
ĩdignũ dutimꝰ. ut autisi

Expanded text:
tes interpellant, ut Turoni  absentia, eo recepto, in gaudiconuertat. Ad quos Rex ait. Cum vtraque ciuitas regij sit iuris, & ab vtraque nobis indifferenter seruiatur, indignum ducimus, vt Antis
Abbreviated transcription (Latin):
detur aptari. Lande ipse se
ionet: et laureatus sp̃u scͥp¬
tis coronetur suis. Siquis
enim nosse desiderat.quã
sollicitus ab intcio sui ip̃i

Expanded text:
deatur aptari: « Laude sua ipse se sonet, et laureatus spiritu scriptis coronetur suis. » Si quis enim nosse desiderat, quam sollicitus ab initio sui ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
suis proficiebat. sed ĩ reb
setularib iam mortifica¬
tõnẽ future ꝑfectionis ue¬
lut naturaliter inchoa¬
bał. Erat namq simpli-¬
cissimus ĩ scl̃arib amãs
habitare secũ. publicum
fugitans: mire cogitati¬
uus. Parentib obediens
et subditus: om̃ib benig¬
nus et gratus. domi sim¬
plex et quietus: foris rarꝰ.
et ultra qͣm credi possit
ueraundus. nusqͣm mł

Expanded text:
suis proficiebat: sed in rebus saecularibus jam mortificationem futurae perfectionis velut naturaliter inchoabat. Erat namque simplicissimus in saecularibus, amans habitare secum, publicum fugitans, mire cogitativus, parentibus obediens et subditus; omnibus benignus et gratus, domi simplex et quietus, foris rarus, et ultra quam credi posset verecundus; nusquam m
Abbreviated transcription (Latin):
loquar ne gallus hoc audi¬
at. septem tantũ caricis su¬
stentari. Interea sc̃o uiro
ut ex iurtute honor.tta ex
honore uanitas cepit obri¬
pere. Qd̃ malũ ille ubi pei¬
mũ potuit in se sentire gͣł¬
sari. diu multumq discu¬
tere conatus est: sed repel¬
li penttus uł tacita ꝯscien¬
cia. uanitas ꝑseuerante
uirtute nõ potuit. Ubiq
nomen euis demones fa¬
tebantur. Tecludere a se cõ-¬
fiuentium ppłos ñ uale¬
bat. Uirus interim latã
serpebat inpectore. Et cuiꝰ
nutu ex aliorum corporibꝰ
demones fugabant se ip̃m
occultis cegitationib ua¬
nitatis purgare ñ poterat
Totis gͥ pretib conuersus
ad dominũ. fertur orasse.
ut ꝑmissa in se mensibus
quinq clyaboli potestate.
similis his fieret qͦs ille
curauerat.Quid multis mo¬
rer Ille p̃potens. ille qui sig

Expanded text:
loquar, ne Gallus hoc audiat — sex tantum caricis sustentari. interea sancto uiro ut ex uirtute honor, ita ex honore uanitas coepit obrepere. quod malum ille ubi primum potuit in se sentire grassari, diu multumque discutere conatus est, sed repelli penitus uel tacita conscientia uanitatis perseuerante uirtute non potuit. ubique nomen eius daemones fatebantur: excludere a se confluentium populos non ualebat. uirus interim latens serpebat in pectore, et cuius nutu ex aliorum corporibus daemones fugabantur, se ipsum occultis cogitationibus uanitatis purgare non poterat. totis igitur precibus conuersus ad Deum fertur orasse, ut permissa in se mensibus quinque diabolo potestate similis his fieret, quos ipse curauerat. quid multis morer? ille praepotens, ille sig
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm aur̃o põtifice uͥtites et
miratula indifferent̃ fi¬
unt. equũ est.ut siquid
utilitatis ex inde ꝓuenerit.
utriusq ministri cõiter
parciant᷑. Quib euidenti
ratione satisfacientes illi.
postulate ius ꝯmunionis in
hunc modũ dissoluunt di¬
centes. Anteqͣm martinꝰ ñr
naute germano. nulloꝵ m̃

Expanded text:
vestro pontifice virtutes et miracula indifferenter fiunt, aequum est ut, si quid utilitatis exinde provenerit, utriusque ministri in commune partiantur. Quibus euidenti ratione satisfacientes illi, postulantes ius communionis in hunc modum dissoluunt, dicentes. Antequam Martinus noster nante Germano, nullorum
Abbreviated transcription (Latin):
umĩunũ
locum ego¬
et gallus
noster con¬
uenissemꝰ.
uir in et ꝓpter martini me¬
morlam. ex illius enim disci
puli erat. ⁊ propter suame.¬
rita carissimus. interue¬
nit nobis postumianus
meus. nr̃i causa aboriente.

Expanded text:
um in unum locum egoet Gallus noster convenissemus, vir mihi et propter Martini memoriapulis erat — et propter sua merita carissimus, interuenit nobis Postumianus meus, nostri causa ab Oriente
Abbreviated transcription (Latin):
confiteri. cum me scõ cõui¬
uio suo dignatus est. ad¬
hibere aquam manibus
nr̃is ip̃e obtulit. Aduchpe¬
des ablutz nec reniti aut
contraire constantia fuit
Ita auctoritate illius oppᷤ¬
sus sum. ut nefas puta¬
rem si non adquieuissẽ.
Sermo autem illius nõ
alius apud nos furt. qͣm
mundi huius illecebras
⁊seculi onera relinquen¬
da ut dñm iħm libeni
expeclitiq sequeremuir
Prestantissimũq nobis
presentium tempoꝵ illu¬
stris uiri paułini cuius
exemplum ingerẽbat.
qui summis opibz abiet¬
tis. xp̃m secirtus. solus
pene his temporib euã

Expanded text:
confiteri — cum me sancto conuiuio suo dignatus esset adhibere, aquam manibus nostris ipse obtulit, ad uespebis abluit. nec reniti aut Contra ire constantia fuit: ita auctoritate illius oppressus sum, ut nefas putarem, si non adquieuissem. sermo autem illius non alius apud nos fuit, quam mundi inlecebras et saeculi onera relinquenda, ut Dominum Iesum liberi expeditique sequeremur: praestantissimumque nobis praesentium temporum inlustris uiri Paulini, cuius exemplum ingerebat, qui summis opibus abiectis Christum secutus solus ene his temporibus eua
Abbreviated transcription (Latin):
mento ꝓpetue incolumitatis
ꝓducere germina.si quomo¬
sultum gaudensq młtiplici-¬
us insubitatione insperate
stre uocationis auspitia: hec
sunt que semper optabam
morientes uiuamus sp̃u.¬

Expanded text:
erpetuae incolumitatis producere germina. Ut quoquo mosultum, gaudensque multipliciter in subitatione insperatae strae vocationis auspicia; haec sunt quae semper optabam,morientes, vivamus spir
Abbreviated transcription (Latin):
go concedã. At illa postulau
dicens.Orimũ peto. ut d̾m
celi prẽm omĩpotentẽ credas.
qui te creautt.secundo.con¬

Expanded text:
 concedam. Et illa postulavit dicens: Primum peto ut Deum coeli Patrem omnipotentem credas, qui te creavit. Secundum, con
Abbreviated transcription (Latin):
passionis ardore feruebat.
biles et infimas affluebat
pietatis dulcecline creat᷑as:
Nam hic uere paupere pa¬
triarcha. õium pauperri¬
mus ẽẽ desiderans. ⁊ si supͣ
uilem tunicã. nichil pos¬
sessionis appeteret. nolur
tamenin hac unica nec¬
ressitate parcere sibi ip̃iz qͥn
et illam pluries ĩdigenti
tiuqͣm promptissime cu¬
peret impartiri. uestes qͦ
diuersas a diuitib ĩ hyem
postulabatz quas illis libẽ

Expanded text:
passionis ardore fervebat, biles et infimas affluebat pietatis dulcedine creaturas? Nam hic vere pauperum patriarcha omnium pauperrimus esse desiderans, etsi supra vilem tunicam nihil possessionis appeteret, noluit tamen in hac unica necessitate parcere sibi ipsi, quin et illam pluries indigenti cuiquam promptissime cuperet impertiri.Vestes quoque diversas a divitibus in hieme postulabat, quas, illis libe
Abbreviated transcription (Latin):
sonent ꝑ impetum iaculo¬
rum:⁊ quantum sint reue¬
renli ostendant per arma
miraculoꝵ. Tandem igitur
opera magni dei ꝓnuntian¬
tes. ꝓponamus nobis uirũ
reuerentissimum beatum
leutfredum. in quo sp̃c
sc̃s mundam sibi sedem
p̾parauitz. ⁊ de ip̃o loqui in¬
stituamus. Cuius ⁊ si fcã
ꝑscqui nõ sumus idonei.
auxilio tñ omnipotentis ⁊
tanti uiri meritis fulti. que
⁊ antiquariis monimentis
suscepimus. eatus¬
lias pago ebrocensi exortꝰ
est. sanguinis nobilitate
conspicuus. parentibus
xpĩanissimis natus. Hic
in adolescentia sua cũ in
uana mundi huius gła ex¬
crescere posset: totam milici¬
am suam dño regi deuouit.
Magis cupiens pauꝑ xp̃m

Expanded text:
sonent per impetum iaculorum et, quantum sint reverendi, ostendant per arma miraculorum. Tandem igitur opera magni Dei pronuntiantes, proponamus nobis virum reverentissimum beatum Leutfredum, in quo Spiritus sanctus mundam sibi sedem praeparavit, et de ipso loqui instituamus. Cuius etsi facta prosequi non sumus idonei, auxilio tamen omnipotentis et tanti viri meritis fulti, quae ex antiquariis monumentis suscepimus. EXPLlias pago Ebrocensi exortus est, sanguinis nobilitate conspicuus, parentibus christianissimis natus. Hic in adolescentia sua, cum in vana mundi huius gloria excrescere posset, totam militiam suam Domino vero regi devovit, magis cupiens paup
Abbreviated transcription (Latin):
ut gurdonicũ hominẽ. ni¬
chil tum fuco aut coturno
loquentem. Nam si michi
tribuitis. martini me esse
discipulum illud etiam cõ

Expanded text:
ut Gurdonicum hominem, nihil cum fuco aut cothurno loquentem. nam si mihi tribuistis Martini me esse discipulum, illud etiam co
Abbreviated transcription (Latin):
dita fama beati sidonii. iur
dei leutfredus rothomagen¬
sem urbem ꝓtinus aduenit:
ubi predictus homo dei sido

Expanded text:
dita fama beati Sydonii, vir Dei Leutfredus Rotomagensem urbem protinus advenit, ubi praedictus homo Dei Sydo
Abbreviated transcription (Latin):
aniani. Cumqz diligentia
iustodum. firmiter ostium
obseratũ. eidẽ ꝓhib̾et ĩgressũ:
ip̾e ꝓstratus limine. pias
aures dñi dum pulsat in¬
tima p̾ce. repente celttus a¬
uulsa repagula. scõ patue¬
rũt ostia. Custodum susci¬
tata cat̾ua. ingrecli uident
sc̃m. facie rosea fulgentib o¬
uilis claritate suꝑna. Cũq
peeclia propria ĩ aurelianoꝵ
tellurs ordinatus pontifex
artuiret. erat ei erga scõrũ
titulos magna dilectio. p̃¬
cipue sc̃e columbe q̃ clupli
dẽ ax meruit coronã acciꝑe:
unã uirginitatẽ seruãdo.
alteram pro amore fidei.
palmã martyrii obtinen¬
d. fulgebat ĩ eo sc̃a benig¬
nitas: non solum in beni¬
uolos:s ĩ ip̃os etiam inimi¬
col. Et quia dicente paulo
aplo.omnes qui uolunt pieui¬
paciunt: quoscũq sibi sen¬
serat muidie peste ⁊trarios.
et detractionis aculeo. dẽtes

Expanded text:
Aniani, cumque diligentia custodum firmiter ostium obseratum eideni prohiberet ingressum, ipse prostratus limine, pias aures Domini dum pulsat intima prece, repente, caelitus avulsa repacula, sancto patuerunt ostia. Custodum suscitata caterva ingredi vident sanctum facie rosea, fulgentibus oculis claritate super na. Cumque praedia propria in Aurelianorum tellure ordinatus pontifex circuiret, – erat enim ei erga sanctorum titulos magna dilectio, praecipue sanctae Columbae, quae dupli meruit coronam accipere, unam virginitatem servando, alteram pro amore fidei palmam martirii obtinendo, – fulgebat in eo sancta benignitas non solum in benivolos, sed in ipsos etiam inimicos. Et quia, dicente Paulo apostolo, omnes qui volunt pie vpatiuntur, quoscumque sibi senserat invidiae peste contrarios et detractionis aculeis dentes
Abbreviated transcription (Latin):
plenius exposiumus. Nã
tum primum sanctus dei.
apud condatensem ut dixi¬
mus uitum egrotare cepis¬
set. pictaui populi ad eius
transitum. sicut turonici.
conuenerunt. Quo migrã¬
te. grandis altertatio. in .u¬
trumq surrexit populũ
Dicebant enim pictaui.
Noster est monachus. nob̾
abbas extitit: nos requirimꝰ
commendatum. Sufficiat
o. participastis conuuuo fir¬
mati fiustis benedittionibꝰ:
insuꝑ et uirtutib iotunda

Expanded text:
plenius exposuimus. Nam cum primitus sanctus Dei apud Condatensem, ut diximus, vicum aegrotare coepisset, Pictavi populi ad ejus transitum sicut Turonici convenerunt. Quo migrante, grandis altercatio in utrumque surrexit populum. Dicebant enim Pictavi: Noster est monachus; nobis abba exstitit; nos requirimus commendatum. Sufficiat o, participastis convivio, firmati fuistis benedictionibus, insuper et virtutibus jocunda
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sbiter. unuex his quicũ
ep̃o uenerant. infidelit̾ motꝰ
ait.Unde hoc certum ẽ. qd̃
caput p̃cursoris existat.
Mittensq manũ ut contĩ¬
geret hydriam. ꝯfestim ex¬
aruitz adhesitq manus
euis ad os hydrie. nec eam
abstrare ualuit. Instant
autẽ ab om̃ib or̃one fc̃a.
cunctisq głificantibꝰ d̾m.
atq precantib pro eo. nix
accipiens hydriã cum sc̃
thesauro ibi reposito. inte¬
rim in dyaconico. id estĩ
secretario sc̃e eccl̃ie colloca¬
uit. donec eclificaret᷑ basi¬
lica ĩ noĩe euis. Que ubi
ꝑfecta est:cum dies sc̃ẽ de¬
positionis eius instaret.
apparuit sc̃s ioh̾es ei. cui
manus aruerat dicens

Expanded text:
presbyter, unus ex his qui cum episcopo venerant, infideliter motus, ait: « Unde hoc certum est, quod caput Praecursoris existat? » Mittensque manum ut contingeret hydriam, confestim exaruit, adhaesitque manus ejus hydriae, nec eam extrahere valuit. Instanter autem ab omnibus oratione facta, cunctisque glorificantibus Deum, atque precantibus pro eo, vix accipiens hydriam cum sancto thesauro ibi reposito, interim in diaconio, id est in secretario ecclesiae collocavit, donec aedificaretur basilica in nomine ejus. Quae ubi perfecta est, cum dies sanctae depositionis ejus instaret, apparuit sanctus Joannes ei cujus manus aruerat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
postremo isti quib credo
marina iactatio in eliam
tibi fecerat. Nos procul a
mari absumus ⁊ qd̃ tibi
sepe testatus sum. galli su¬
mus.S ꝑgat hic pocius ex¬
plicare sui cyrenensis hy¬
storiam.Enim uero ait po¬
stumianus. cauebo post hec
tuiusquam abstinenciam
predicare, ne gallos nr̃os
arduum penitus offendat
exemplum. statuerã autẽ
etiam cenam cyrenensis
illius uel consequentia. sep¬
tem enim diebus apud ip¬
sum fiumus referre conui¬
uiaz sed sr̃ sedendũ est ne gal¬
lus se estimet fatigari Cete¬
rum postero die cum aliqͥ

Expanded text:
postremo isti, quibus, credo, marina jactatio inediam cibi fecerat. Nos procul a mari absumus, et quod tibi saepe testatus sum, Galli sumus. Sed pergat hic potius explicare sui Cyrenensis historiam. V. Enimvero, Postumianus ait, cavebo posthac cujusquam abstinentiam praedicare; ne Gallos nostros arduum penitus offendat exemplum. Statueram autem etiam coenam Cyrenensis illius, vel consequentia septem enim diebus apud ipsum fuimus referre convivia: sed supersedendum est, ne Gallus se aestimet fatigari. Caeterum postero die, cum aliq
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sue non ẽẽ uirtutis:
senem errare iudicio: ñõ
ẽẽ se dignum ꝑ quem do¬
minu signum uirtutis
ostenderet.pPrestare uehe¬
mentius flens pater et o¬
rare ut exanimẽ uisitaret
Postremo a circumstantibꝰ
ep̃is ire ꝯpulsus. descendit
ad domum puelle. Ingens
turba proforib expectans
quid nam dei seruus esset
acturus. Ac primũ q̃ erãt
illius familiaria ũstius
modi reb arma solo ꝓ¬
stratus orauit deinde e¬
gram intuens. dari sibi
oleum postulat. Quod c̃
beneclixisser. inos puelle
uim sc̃i liquoris infudit
statunq uox reddita est
Tum paulatim singula
contactu eius ceperunt
membra uiuiscerez donͨ

Expanded text:
hoc suae non esse uirtutis: senem errare iudicio, non esse se dignum, per quem Dominus signum uirtutis ostenderet. perstare uehementius flens aterpater et orare ut exanimem uisitaret: postremo a circumstantibus episcopis ire conpulsus descendit ad domum puellae. ingens turba pro foribus expectabat, ; quidnam Dei seruus esset facturus. ac primum quae erant illius familiaria in istius modi rebus arma, solo prostratus orauit. deinde aegram intuens dari sibi oleum postulat: quod cum benedixisset, in os puellae uim sancti liquoris infundit, statimque uox reddita est. tunc paulatim singula contactu eius coeperunt membra uiuescere, don
Abbreviated transcription (Latin):
cui fecisset ĩiuriã. egre pa¬
ciebatur heremita. se alũp¬
ne solatõ destitutũ. Postre¬
mo illius or̃one reuocata.
septimũ post diẽ affuit.
ut solebat ante cenanti . s

Expanded text:
cui fecisset iniuriam —, aegre patiebatur eremita se alumnae solacio destitutum. postremo illius oratione reuocata septimum post diem adfuit, ut solebat ante, cenanti. s
Abbreviated transcription (Latin):
Onsequenti itidem
tempore. iter cum eod̾e
dum dioteses iusitat ageba¬
mus. Nobis nescio qua nes¬
cessitate remorantib. aliꝙͣ¬
tulum ille processerat. Inte¬
rim ꝑaggerem publicum
plena militarib uiris fifał
reda ueniebat.S ubi mar¬
tinum inueste hyspida. ni¬
gro et pendulo pallio circũ¬
tectum.contigua de latere
iumenta uiderunt paulu-¬
lum in partem alterã paue-¬
facta heserunt. De infuni¬
b implicitis protentos illoᷤᷤ
quib ut sepe uidistis. mi¬
sera illa ammalia conglo¬
bantur.ordines mistuerũt.
Dumq egre expediunt᷑.
moram fetere properan¬
tib. Qua per moti in iuri¬
a militantes. precipitatis
in terram saltib se ded̾unt
De in martinum flagris
ac fustib urgere ceperũt
cum quidem ille mutus. ⁊
incredibili pac iencia pre

Expanded text:
onsequenti itidem tempore iter cum eodem, dum dioeceses visitat, agebamus. Nobis nescio qua necessitate remorantibus, aliquantulum ille processerat. Interim per aggerem publicum plena militantibus viris fiscalis rheda veniebat: sed ubi Martinum in veste hispida, nigro et pendulo pallio circumtectum, contigua de latere jumenta viderunt, paululum in partem alteram pavefacta cesserunt: deinde funibus implicatis, protentos illos quibus, ut saepe vidistis, misera illa animalia conglobantur, ordines miscuerunt; dumque aegre expediuntur, moram fecere properantibus. Qua permoti injuria militantes, praecipitatis in terram saltibus, se dederunt: dein Martinum flagris ac fustibus urgere coeperunt; cum quidem ille mutus et incredibili patientia pr
Abbreviated transcription (Latin):
ginis non inuenissent re¬
cessisse mentitur iratos.
Uerumptamẽ qd̃ iniqui¬
tas in ore mendacii fabri¬
testis processerat ad ppłm

Expanded text:
ginis non invenissent, recessisse mentitur iratos. Verumtamen quod iniquitas more mendacii fabritestis processerat ad p
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi cum impetu alacͥtate
ꝓperabant. Ammirante aũ
me. quom in mediis aquis
ambulantes.ad nos cõn¬
citi ꝑuenirent.⁊una que¬
q turma lingua propria
psalleret subito uox audi¬
ta est eoꝵ.qui ab oriente
clamabant. Ecce sc̃s ioh̾es
baptista descendit. Cumq
ad mericdianũ ostiũ starẽ.
aꝑte sunt ianue orienta¬
les. et psallentiũ turme
ꝓtinus intrau̾sit. O mil¬
tens gͥ ego spectaculũ fui¬
⁊ ĩ exordio scale ⁊sistens as¬
pexi sc̃m officiũ eoꝵ. qd̾ in
monasterio celebͣbant. Et
stans in eadẽ scala. iudi a¬
tria duounum respiciens
ad occidentẽ.⁊ alterũ ad me¬
ridiẽ. Et inter utrũq atͥ¬
um.templũ grande. Sĩ¬
guleq turme ĩgrecliebã
ad templũ. Intrantes aũ
ĩatͥum mericlianũ. ilico
quiescebant. Cumq siluis¬
sent turmez p̃cedebant a¬
lii et clamabant. Ecce sc̃s
ioh̾es aduenit. Cumq sta¬
rem ĩ eo dẽ scale loco. uenit

Expanded text:
puli cum impetus alacritate properabant. Admirante autem me quomodo in mediis aquis ambulantes ad nos conciti pervenirent, et unaquaeque turma lingua propria psalleret, subito vox audita est eorum qui ab oriente clamabant: Ecce sanctus Joannes Baptista descendit. Cumque ad meridianum ostium starem, apertae sunt januae orientales, et psallentium turmae protinus intraverunt. Omittens igitur spectaculum flun exordio scalae consistens, aspexi sanctum officium eorum, quod in monasterio celebrabant. Et stans in eadem scala, vidi atria duo, unum respiciens ad occidentem, et alterum ad meridiem; et inter utrumque atrium templum grande, singulaeque turmae ingrediebad templum. Intrantes autem in atrium meridianum, illico quiescebant. Cumque siluissent turmae, praecedebant alii et clamabant: Ecce sanctus Joannes advenit. Cumque starem in eodem scalae loco, venit
Abbreviated transcription (Latin):
speciẽ. quo ad leuandũ fasti¬
dium lectio uariaret᷑ assũp¬
simus. nos pie prestruere
profitemur hystorie u̾itatẽ
hec me extrinsetus ĩserere.
non nulloꝵ incredulitas. ñ
sine meo dolore compulit.s
redeat ad nr̃m sermo ⁊sen¬
lum. In quo cum me tam
studiose audiri uideã. fate̾doe.
nect̃e ẽ aprũ fecisse constan¬
ter qui reppulit infideles: e

Expanded text:
speciem, quo ad leuandum fastidium lectio uariaretur, adsumpsimus, nos pie praestruere profitemur historiae ueritatem. haec me extrinsecus inserere nonnullorum incredulitas non sine meo dolore conpulit. sed redeat ad nostrum sermo consessum: in quo cum me tam studiose audiri uideam, fatear necesse est Aprum fecisse constanter, qui reppulit infideles, e
Abbreviated transcription (Latin):
Repletus itaq gaudio
magno uir dei.sollicite
illas ad audiendũ dñi u̾¬
bum intende monuit.
⁊ hiis similia simplicit᷑
eis int̾ alia plura ꝓposuit
frẽs mei uolucres. multũ
tenemini ur̃m laudare
⁊diligẽ creatorẽ. qui pͥul¬
mis uos induit.qui pen¬
nis at̾ra uos subuehit.

Expanded text:
Repletus itaque gaudio magno, vir Dei sollicite illas ad audiendum Domini verbum intendere monuit, et his similia simpliciter eis inter alia plura proposuit: "Fratres mei volucres, multum tenemini vestrum laudare et diligere Creatorem, qui plmis vos induit, qui pennis a terra vos subvehit