comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toi ab exercitu electus imꝑauit aunis
xex. mnaximianũq cognom̃to herculiũ
sociũ creuit imꝑii. Quoꝵ temꝑe carau¬
sius quidã. genere genere quidẽ infimꝰ.
s colisilio etͥ manu ꝓintus. cũ ad obser¬
uanda occeani littora que tunc franci et
saxones infestabant positus. plus inper¬
niciem quã in ꝓfectũ rei publice ageret.
ereptam p̃donib p̃dam. nulla exparte
restituendo dñis. s sibi soli uendicando.
hostes ad incursandos fines artificiosa
maximiano iussus occidi. purpuram
sũpsit. ac brutannos occupauit. Qͥb
sibi ꝑ septẽ annos fortissime uenclicatis
ac retentis. tandẽ fraude allecti socu sui
raͣsio insulã ꝑtrienmũ tenuit: quẽ ascle
niamq pꝰt .x. annos recepit. Int̾aea dio¬
cletianꝰ inoriente. maximianus hercu¬
lius in occidente uastari ecclĩas: affli¬
gi int̾ficiq xp̃ianos. decimo post nero
omnib fere ante actis duiturmor
atq immanior. fuit. Nam ꝑ decem
annos. incendiis eccliarũ. ꝓscͥptioni¬

Expanded text:
tor ab exercitu electus, annis viginti fuit, Maximianumque cognomento Herculium socium creavit imperii. Quorum tempore Carausius quidam, genere quidem infimus, sed consilio et manu promptus, cum ab observanda Oceani litora quae tunc Franci et Saxones infestabant, positus, plus in perniciem quam in provectum reipublicae ageret, ereptam praedonibus praedam nulla ex parte restituendo dominis, sed sibi soli vindicando; hostes ad incursandos fines artifici  AMaximiano jussus occidi, purpuram sumpsit ac Brittanias occupavit; quibus sibi per septem annos fortissime vindicatis ac retentis, tandem fraude Alecti socii sui rausio insulam per triennium tenuit, quem Asclepniamque post decem annos recepit. Interea Diocletianus in Oriente, Maximianus Herculius in Occidente, vastari Ecclesias, affligi interficique Christianos decimo post Neronomnibus fere ante actis diuturnior atque immanior fuit; nam per decem annos, incendiis Ecclesiarum, proscriptioni
Abbreviated transcription (Latin):
cũq ministeriũ nob̃ om̃ib ꝓpinan¬
di. usq ad prandiũ completum
non obmisit. imitata socrũ beati
rib fatigata ad tactũ manus dñi¬
ce resurrexit. et sanitate simul ac
iurtute recepta ministrabat.

Expanded text:
tumque ministerium nobis omnibus propinantumque ministerium nobis omnibus propinandi usque ad prandium completum non omisit; imitata socrum beati ribus fatigata, ad tactum manus Dominicae surrexit, et sanitate simul ac virtute recepta, ministrabat
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c: dicens se ad monasteriũ qd̵
le obnixius p̃cib instans. uouit ettã
se elemosinas pauꝑib daturũ. dũ¬
modo ille dignaretur ea die domũ
suam ingrediens ieiuniũ soluere.
bogaui et ego una cũ illo. ꝓmit¬
tens etiam me elemosinas in ali¬
moniam inopũ dare. dũ ille do¬
mũ comitis pransurus ac benedic¬
tionẽ daturus intraret. Cũq hoc
tarde ac difficult̃ impetraremꝰ: in¬
trauimꝰ adreficiendum. Miserat
autẽ ep̃c mulieri que infirmata la¬
cebat. de a qua benedicta. quã in
dedicationẽ eccłie consecrauerat.
ꝑ unũ de his qui mecũ uenerant
frib. p̃cipiens ut gustandã illi da¬
ret. et ubicũq maximũ dolorem
in ẽẽ didicisset. de ipsa eam aqua
lauaret. Quod ut factũ ẽ. surrex¬
it statun mulier sana. et non solũ
se infirmitate longa cabere. s et ꝑ¬
ditas dudũ uires recepisse senti¬
ens. obtulit pocłm ep̃o ac nob̃. cep¬

Expanded text:
episcopus, dicens se ad monasterium, quoepiscopus, dicens se ad monasterium, quole, obnixius precibus instans, vovit etiam se eleemosynas pauperibus daturum, dummodo ille dignaretur eo die domum suam ingrediens jejunium solvere. Rogavi et ego una cum illo, promittens etiam me eleemosynas in alimoniam inopum dare, dum ille domum comitis pransurus ac benedictionem daturus intraret. Cumque hoc tarde ac difficulter impetraremus, intravimus ad reficiendum. Miserat autem episcopus mulieri quae infirma jacebat, de aqua benedicta quam in dedicationem ecclesiae consecraverat, per unum de his qui mecum venerant fratribus, praecipiens ut gustandam illi daret, et ubicunque maximum ei dolorem inesse didicisset, de ipsa eam aqua lavaret. Quod ut factum est, surrexit statim mulier sana, et non solum se infirmitate longa carere, sed et perditas dudum vires recepisse sentiens, obtulit poculum episcopo ac nobis: coep
Abbreviated transcription (Latin):
to poculo biberemus ambo: cepit
ꝓme et benedictione completa. e¬
gressus est ep̃s: statim melius hab̃e
incipio. Et si nec dum uires pͥstinas re¬
cepi. dolor tamen omĩs et debrachio
ubi ardentior inerat. et de toto meo
corꝑe uelut ipso ep̃o foras eũ ex¬
portante funditus ablatus est:
tam et sicumor ad huc brachii ma¬
nere uidetur. Abeuntib autem
nobis inde: continuo fugatũ do
di secuta ẽ. Et erepta morti ac do¬
lorib uirgo: laudes dñi ac sal¬
uatoris una cũ cet̾is que ibi erant
seruis illius referebat. .iiii.
simile miracłm. de p̃fato an¬
tistite narrauit idẽ abbas dicẽs.
uilla erat comitis cutusdam qͥ
uocatur puch. ñ longe a monas¬
dieb erat acerbissimo languore
de tenta: ita ut trib septimanis
ñ posset de cubicło inquo iacebat
foras efferri. Contigit autem
eo tempoie uirũ dei illo. addedi¬
candam eccłiam ab eodẽ comite
uocari. Cũq dedicata ẽẽt eccłia.
rogauit comes eũ ad pranden
dũ indomũ suã ingredi. Renuit

Expanded text:
to poculo biberemus ambo, coepit  oratione pro me, et benedictione completa egressus est, statim melius habere incipio; etsi necdum vires pristinas recepi, dolor tamen omnis et de brachio ubi ardentior inerat, et de toto meo corpore, velut ipso episcopo foras eum exportante, funditus ablatus est, tametsi tumor adhuc brachii manere videretur. Abeuntibus autem nobis inde, continuo fugatum doldi secuta est; et erepta morti ac doloribus virgo, laudes Domino Salvatori una cum caeteris qui ibi erant, servis illius referebat. » CAPUTsimile miraculum de praefato antistite narravit idem abbas, dicens: « Villa erat comitis cujusdam qui vocabatur Puch, non longe a monasferme diebus erat acerbissimo languore detenta, ita ut tribus septimanis non posset de cubiculo in quo jacebat, foras efferri. Contigit autem eo tempore virum Dei illo ad dedicandam ecclesiam ab eodem comite vocari. Cumque dedicata esset ecclesia, rogavit comes eum ad prand domum suam ingredi. Renuit
Abbreviated transcription (Latin):
struendis ornandisq auro uł argento
eccliis oꝑam dabant. hic autẽ totus erga
animarũ lucra uacabat. et qͥcqͥd pecu¬
ne habuerat. sedulus hoc disꝑgere ae
altaretur ingła. ita ut illud beati iob
ueracit̾ dicere possit. Auris audiens
beatificabat me. et ocłs uidens testimo¬
niũ reddebat michi. quod lib̾assem par¬
perẽ uociferantẽ: et pupillũ cui ñ eẽt
ad uitor. Senedictio perituri suꝑ me
ueniebat: et cor uidue consolatussũ.
Iusticia indutus sũ. et uestiui me sicut
uestim̃to: et diademate uidicio meo.
Ocl̾s fui ceco et pes claudo. Pat̾ erã
pariꝑum. et causã quã nesciebã diligen
tissime inuestigabam. Cont̾e̾bam molas
iniqui. etͤ dencib illius auferebam
p̃dam. Et paulopost. Si negaui inqͥt
qd̃ uolebant pauꝑib. et ocłos iudue
expectare feci. Si comedi buccellã meã
solus. ⁊ ñ comedit pupillus exea. quia

Expanded text:
struendis ornandisque auro vel argento struendis ornandisque auro vel argento ecclesiis operam dabant: hic autem totus erga animarum lucra vacabat. Quidquid pecuniae habuerat, sedulus hoc dispergere aornu ejus exaltaretur in gloria : ita ut illud beati Job veraciter dicere posset: Auris audiens beatificabat me, et oculus videns testimonium reddebat mihi, quod liberassem pauperem uociferantem et pupillum, cui non esset adiutor. benedictio perituri super me ueniebat, et cor uiduae consolatus sum. iustitia indutus sum et uestiui me sicut uestimento et diademate iudicio meo. oculus fui caeco et pes claudo. pater eram pauperum: et catissime investigabam. Conterebam molas iniqui, et de dentibus illius auferebam praedam . Et paulo post: Si negavi, inquit, quod volebant pauperibus, et oculos viduae expectare feci. Si comedi buccellam meam solus, et n
Abbreviated transcription (Latin):
excepto libello responsionũ. quẽ ad inter¬
rogationes sc̃i augustini pͥmi anglorum
gentis ep̃m scͥpsit. ut supra docuimus co¬
tũ ipsũ libellũ his inserentis historiis:
necessariis ecclie causis utillimũ compo¬
suit. cũ familiarib ad quosdã litĩs. Qd̾
eo magis mirũ ẽ. tot eũ ac tanta conde
uolumina potuisse. qͥ om̃i pene uiuen¬
cucis sue temꝑe. ut u̾bis ipsius loquar.
crebris iuscerũ dolorib cruciabat᷑. horis
mom̃tisq om̃ib fracta stomachi uirtute
lassescebat. lentis quidẽ. s tam̃ continuiꝰ
febrib anhelabat. uerũ int̾ hec dũ sol¬
licitus pensaret. quia scͥp tͣã teste omĩs
filius qui recipitur flagellat᷑: quo ma¬
lis p̃sentib durius deprimebatur. eo
de et̾na cercius p̃sũptione respirabat.
hec quidẽ de unmortali eiꝰ sint dicta inge¬
nio. quod nec tanto corꝑis potuit dolore
restruigi. Nã alii quidã pontifices con¬

Expanded text:
Excepto libello Responsionum quem ad interExcepto libello Responsionum quem ad interrogationes S. Augustini, primi Anglorum episcopi, scripsit, ut supra docuimus, totum ipsum libellum his inferentes historiis; aliae de necessariis Ecclesiae causis utilissimum composuit, et familiaribus ad quosdam litteris. Quod eo magis mirum est, tot eum ac tanta concedere volumina potuisse, quod pene omni juventutis suae tempore, ut verbis ipsius loquar, crebris viscerum doloribus cruciabatur, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassescebat, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelabat. Verum inter haec dum sollicitus pensaret quia, Scriptura teste, omnis filius qui recipitur flagellatur, quo malis praesentibus durius deprimebatur, eo de aeterna certius praesumptione respirabat Haec quidem de immortali ejus dicta sint ingenio, quod nec tanto potuit corporis dolore restringi. Nam alii quidem pontifices con
Abbreviated transcription (Latin):
no comminuit. ut nullus exinde sit
inuentus qui eiꝰ resuscitator existeret.
Aliũ quoq librũ composuit egregiũ
qui uocatur pastoralis. inquo mani¬
festa luce patefecit. quales ad ecclie re¬
gimen assumi decet. qualit̾ ipsi recto¬
res uiuere. qua discretione singulas
quasq audientiũ instruere ꝑsonas.
et quanta consid̾ãtione ppriam cotidie
debeant fragilitatem p̾ensare. S ⁊
it. libros etiam dialiogoꝵ .iiii. fecit. in
quib rogatu petri diaconi sui. uirtu¬
tes sc̃oꝵ quos initalia clariores nosse
uel audire poterat. ad exemplũ ui¬
uendi posteris collegit: ut sicut in li¬
bris expositionũ suarũ quib sit uir¬
tutib insudandũ edocuit. ita etiam
de scͥptis sc̃oꝵ miracłis. que uͥtutũ earũdẽ
sit claritas ostenderet. Primã quoq et ul¬
cumnam ezechieł ꝓph̃e partem que uidebas¬
tur obscuriores. ꝑ omelias .xx. et dias¬
quantũ lucis intus habeãt demonstrauit.

Expanded text:
no, comminuit, ut nullus exinde sit no, comminuit, ut nullus exinde sit inventus, qui eius resuscitator exiAlium quoque librum composuit egregium, qui vocatur Pastoralis, in quo manifesta luce patefecit, quales ad Ecclesiae regimen adsumi, qualiter ipsi rectores vivere, qua discretione singulas quasque audientium instruere personas, et quanta consideratione propriam quotidie debeant fragilitatem pensare. Sed etit. Libros etiam Dialogorum quatuor fecit, in quibus rogatu Petri diaconi sui, virtutes sanctorum quos in Italia clariores nosse vel audire poterat, ad exemplum vivendi posteris collegit: ut sicut in libris Expositionum suarum quibus sit virtutibus insudandum, edocuit, ita etiam descriptis sanctorum miraculis, quae virtutum earumdem sit claritas ostenderet. Primam quoque et ultimam Ezechielis prophetae partem, quae videbantur obscuriores, per homilias quantum lucis intus habeant, demonstravit.
Abbreviated transcription (Latin):
nascentem ibi nouam heresim destacu
nr̃e resurrectionis. cũ ipso exquo ortaẽ
initio. iuuante se gr̃a cacholice uerita¬
tis attriuit. Siquidẽ. eutuis euisdem
urbis ep̃c: dogmatizabat. corpus nr̃m
milla resurrectionis gla. inpalpabile.
uentis aereq subtilius esse futurũ. Qd̃
ille audiens: et ratione ueritatis et
exemplo dñice resurrectionis. ꝓbauit
hoc dogma orthodore fider om̃imodis
esse contrariũ. Catholica etenĩ fides
tatis gla sublimatũ. subtile quidem
sit ꝑeffectũ sp̃alis pocentie. s palpabi
le ꝑueritatem nature: iuxta exem¬
plum dñici corꝑis. de quo amorcius
suscitato dicit ipse disciplis. Palpa
ce et uidece qm̃ sp̃c carnem et ossa
ñ habet: sicut me uidetis habere. In
cuius assertione fidei. uenabilis pat̾
gregorius intantũ contra nas centem
heresim nouam. laborare contendit.
tanca hauc instantia iuuante etiam
pussimo imꝑatore tiberio constanti¬

Expanded text:
nascentem ibi novam haeresim de statu nascentem ibi novam haeresim de statu nostrae resurrectionis, cum ipso ex quo orta est, initio, juvante se gratia catholicae veritatis, attrivit. Siquidem Eutychius, ejusdem urbis episcopus dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis aereque subtilius esse futurum: quod ille audiens, et ratione veritatis, et exemplo dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrarium. Catholica etenim fides atis gloria sublimatum subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpavile per veritatem naturae, iuxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato dicit ipse discipulis: 'Palpate me, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere'. In cuius assertione fidei venerabilis pater Gregorius in tantum contra nascentem heresem novam laborem contendit, tanta hanc instantia, iuvante etiam piissimo imperatore Tiberio Constanti
Abbreviated transcription (Latin):
secuti sunt. intutam̃tũ cepit obseruantie
regularis habere: uidelicet ut eoꝵ semꝑ
exemplo sicut ipse scribit adorationis pla¬
cidũ litus. quasi anchore fune restͥnge¬
retur. cũ incessabili causarũ sctariũ in¬
pulsu fuictuaret. concussamq scłi actib
mtem. inter eos cotidie per studiose lec¬
tionis roboraret alloquiũ. hon ergo
consortio non solũ at̾renis est municꝰ
incursib: uerũ etiã. ad celestis uite ex¬
ercitia. magis magisq succensus. Nã
hortati sunt eũ ut librũ beati iob. mag¬
nis in uolutũ obscuritatib. mystica in¬
terp̃tatione discuteret. neq negare
pocuit opus. qd̾ sibi frat̾nus amor mł¬
tis utile futurũ imponebat. s eundẽ
librũ. quomͦ iuxta lict̾am intelligendꝰ.
rendus. quo sensu unicitiq fideltũ
positionis miranda ratione ꝑdocuit.
Quod uidelicet opus. in regia quidẽ
urbe apocrisiarius inchoauit. Rome
autẽ iam pontifex factus expleuit.Q

Expanded text:
secuti sunt, in tutamentum coepit observantiae secuti sunt, in tutamentum coepit observantiae regularis habere: videlicet, ut eorum semper exemplo, sicut ipse scribit, ad orationis placidum littus quasi anchorae fune restringeretur, cum incessabili causarum saecularium impulsu fluctuaret, concussamque saeculi actibus mentem inter eos quotidie per studiosae lectionis roboraret alloquium. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad coelestis vitae exercitia magis magisque succensus. Nam hortati sunt eum ut librum beati Job, magnis involutum obscuritatibus, mystica interpretatione discuteret; neque negare potuit opus quod sibi fraternus amor multis utile futurum imponebat. Sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus, rendus, quo sensu unicuique fidelium positionis miranda ratione perdocuit. Quod videlicet opus in regia quidem urbe apocrisiarius inchoavit, Romae autem jam pontifex factus explevit
Abbreviated transcription (Latin):
terreni actus pulue fedatur. Cũq se
ꝓcondescensione mulcoꝵ ad exteriora
sparserit. etiã cũ int̾iora appetit. ad hec
ꝓculdubio. minor redit. ꝑpendo itaq
qd̾ colero: ꝑpendo quid amisi. Dũq
intueor illud qd ꝑdidi. fit hoc grauiꝰ
quod porto. Hec quidẽ sc̃s uir ex magne¬
humilitatis intentione dicebat. s nos
cred̾e decet. nichil eũ monachice ꝑfectio¬
nis ꝑdidisse. occasione cure pastoralis.
Immo potiorem tunc sũpsisse ꝓfectum
de labore conuersionis multoꝵ. quam
de pprie quondã quiete conũsationis
habuerat marime quia et pontificali
functus officio. domũ suã monasterium
facere curauit. Et dũ primo de monast̾io
abstratus. ad minist̾iũ altaris ordinatus.
atq constantinopolim apocrisiarius ab
aplica sede directus est: non tam̃ int̾reno
conu̾satus palatio propositũ uite celestis
int̾misit Nã quosdã fr̃s ex monastĩo suo qͥ
eũ gr̃a germane caritatis. ad regiã urbẽ

Expanded text:
terreni actus pulvere foedatur. Cumque se terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro descensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quid amisi: dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Haec quidem sanctus vir ex magnhumilitatis intentione dicebat, sed nos credere decet nihil eum monachicae perfectionis perdidisse, occasione curae pastoralis; imo potiorem tunc sumpsisse profectum de labore conversionis multorum, quam de propriae quondam quiete conversionis habuerat, maxime quod et pontificali functus officio, domum suam monasterium facere curavit. Et dum primum de monasterio abstractus, ad ministerium altaris ordinatus, atque Constantinopolim apocrisiarius ab apostolica sede directus est, non tamen in terreno conversatus palatio, propositum vitae coelestis intermisit. Nam quosdam fratrum ex monasterio suo, qui eum gratia germanae charitatis ad regiam urbem
Abbreviated transcription (Latin):
nãciscendã suꝑne głãm dignitatis.
diuina gr̃a largiente conuertit. Nã
mutato repente habitu scłari: mo¬
nasteriũ pecut. In quo tanta ꝑfectiõis
gr̃a cepit conuersari. ut sicuc ipse post¬
ea fiendo solebat testari. anumo illtus
labentia cuncta subt̾eẽnt: ut reb õib
que uoluunt̾ emineret. ut nulla nisi
celestia cogitare soleret. ut etiã retentꝰ
corꝑe. ipsa iã carnis claustra contẽplaci¬
one tnsiret. ut mortem quoq que pe¬
ne cunctis pena ẽ. uidelicet ut ingres
autem ipse de se. non ꝓfectũ iactando
uirtutũ: s deflendo potuis defectũ. quẽ
sibi ꝑ curam pastoralem incurrisse ui¬
debatur referre consueuerat. Deniq
temꝑe quodam secreto. cũ diacono suo
petro colloquens. enumeratis animi
sui uirtutib priscis: mox dolendo sub¬
uuxit. At nunc ex occasione cure pas¬
toralis. scłariũ hominũ negotia patit᷑.
et post tã pulchrã quietis sue speciem.

Expanded text:
nanciscendam supernae gloriam dignitatis nanciscendam supernae gloriam dignitatis divina gratia largiente convertit. Nam mutans repente habitu saeculari, monasterium petiit, in quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut, sicut ipse postea flendo solebat adtestari, animo illius labentia cuncta subter-essent, ut rebus omnibus quae volvuntur, emineret, ut nulla nisi caelestia cogitare soleret, ut etiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione transiret, ut mortem quoque quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressautem ipse de se, non profectum jactando virtutum, sed deflendo potius defectum quem sibi per curam pastoralem incurrisse videbatur, referre consueverat. Denique tempore quodam secreto, cum diacono suo Petro conloquens, enumeratis animi sui virtutibus priscis, mox dolendo subjunxit: « At nunc ex occasione curae pastoralis saecularium hominum negotia patitur, et post tam pulcram quietis suae speciem,
Abbreviated transcription (Latin):
.dc .xu. beatus papa gregorius. postquã
it. defunctus ẽ. atq adeternã regni ce¬
lestis sedem cuͣs lacus. De quo nos con¬
uenit. quia nr̃am id est augeloꝵ gentẽ
de pocestate sachane ad fidem xp̃i sua
industria conũcit. latiorem in nr̃a histo¬
ria eccliastica facere sermonem. Quẽ¬
recte nr̃m appellare possumꝰ ⁊ debemꝰ
aplin.quia cũ primum incoto orbe pon¬
tificatũ gereret. et conuersis iam dudum
ad fidem ueritatis eẽt p̃lacus eccliis.
nr̃am gentem eatenus idolis mancipatã.
xp̃i fecit eccłiam: ita ut apłi̾cũ illũ de
eo liceat nob̃ ꝑferre sermonem. Quia
et si alus non est apls. s tam̃ nob est.
Nam signaclin apostolacus eius: nos
sumꝰ in dño. Erat autẽ natione roma¬
nus expatre gordiano: genus aꝓ
auis ñ solũ nobile s. et religiosũ du
bilitatẽ religionis. non minore quã
parentes cognate uͥtute deuotionis
exercuit. Nobilitatẽ uero illam. quã
ad scłm uidebetur habere. totã ad

Expanded text:
 beatus papa Gregorius, postquam it, defunctus est, atque ad aeternam regni coelestis sedem translatus. De quo nos convenit, quod nostram, id est Anglorum, gentem de potestate Satanae ad fidem Christi sua industria convertit, latiorem in nostra historia ecclrecte nostrum appellare possumus et debemus apostolum. Quia cum primum in toto orbe pontificatum gereret, et conversis jam dudum ad fidem veritatis esset praelatus Ecclesiis, nostram gentem eatenus idolis mancipatam, Christi fecit Ecclesiam, ita ut apostolicum illum de eo liceat nobis proferre sermonem: quia etsi aliis non est apostolus, sed tamen nobis est; nam signaculum apostolatus ejus nos sumus in Domino. Erat autem natione Romanus, a patre Gordiano, genus a proavis non solum nobile, sed et religiosum ducbilitatem religionis non minore quam parentes et cognati virtute devotionis exercuit. Nobilitatem vero illam quam ad saeculum videbatur habere, totam ad
Abbreviated transcription (Latin):
eO et uencuro iudici inbonis ac̾tib
inuenianur ẽẽ p̃parati. Hec nc̃
głose fili paucis locutus sum. ut cũ
xp̃iana fides in regno ur̃o excreuerit.
nr̃a quoq apud uos locutio latior ex¬
crescat: et tanto plus loqui libeat. qnͣ¬
to se im̃te nr̃a gaudia de gentis ur̃e
ꝑfecta conu̾sione multiplicant. Parua
autem ꝓcenia tnͣsmisi. que uob̃̾ parua
ñ erunt. cũ a uob̾ ex beati petri apłi
fuerint benedictione suscepta. Om̃ps
itaq d̾s inuob̾ grãm suã quã cepit ꝑ¬
ficiat. atq uitã urãm et hic per mul¬
con annoꝵ curricła extendat. et post
longa temꝑa incelestis uos patrie
congregatione recipiat. Incolum̃ custo¬

Expanded text:
 et venturo judici in bonis actibus  et venturo judici in bonis actibus inveniamur esse praeparati. Haec nunc, gloriose Fili, paucis locutus sum, ut cum Christiana fides in regno vestro excreverit, nostra quoque apud vos locutio latior excrescat, et tanto plus loqui libeat, quanto se in mente nostra gaudia de gentis vestrae perfecta conversione multiplicant. « Parva autem exenia transmisi, quae vobis parva non erunt, cum a vobis ex beati Petri apostoli fuerint benedictione suscepta. Omnipotens itaque Deus in vobis gratiam suam quam coepit, perficiat, atque vitam vestram, et hic per multorum annorum curricula extendat, et post longa tempora in caelestis vos patriae congregatione recipiat. Incolum
Abbreviated transcription (Latin):
tente dño loquit᷑ auditis. isdem omp̃s
deus hunc ꝓ uob̾ exorantem. celerius
audire ꝓuobis. quẽ uos negligitis
audire ꝓdeo: Tota gͥ m̃te cũ eo uos
participes. cuius uos fidem in regno
scire uram głam uolumꝰ. quia sicut
inscͥptura sacra exuerbis dñi om̃i¬
potentis agnoscunus. p̃sentis mundi
iam t̾minus uixta est. et sc̃oꝵ regnũ
uenturũ ẽ. qd̾ nullo unquã potĩt fine
t̾minari. Appropinquante autẽ eodem
mundi t̾muio multa imminent. que an¬
dea non fuerunt. uidelicet immutationes
aeris. t̾roresq de celo. et contra ordina
mes. pestilentie. terremotus ꝑ loca. Qͤ¬
tũ ñ oĩa nr̃is dieb uentura sunt. s pꝰt
nr̃os dies omia subsequent᷑. Uos itaq
si qua exhis euenire in t̾ra ur̃a cognos¬
citis. nullomͦ ur̃m animũ ꝑturbetis.
qr iccirco hec signa de fine secłi p̃mit¬
tuntur. ut de animab nr̃is debeamus
esse solliciti. de mortis hora suspecti.¬

Expanded text:
tente Domino loquitur, auditis, isdem omnipotens tente Domino loquitur, auditis, isdem omnipotens Deus hunc pro vobis exorantem celerius audire pro vobis, quem vos negligitis audire pro Deo? Tota igitur mente cum eo vos participes, cujus vos fidem in regno scire vestram gloriam volumus, quia sicut in Scriptura sacra ex verbis Domini omnipotentis agnoscimus, praesentis mundi jam terminus juxta est, et sanctorum regnum venturum est, quod nullo unquam poterit fine terminari. Adpropinquante autem eodem mundi termino, multa imminent quae antea non fuerunt: videlicet immutationes aeris, terroresque de caelo, et contra ordinatmes, pestilentiae, terrae motus per loca; q nostris diebus ventura sunt, sed post nostros dies omnia subsequentur. Vos itaque, si qua ex his evenire in terra vestra cognoscitis, nullo modo vestrum animum perturbetis; quia idcirco haec signa de fine saeculi praemittuntur, ut de animabus nostris debeamus esse soliciti, de mortis hora suspecti,
Abbreviated transcription (Latin):
ritis et seruatis ingentib. Sic et enĩ
constantinus quondã pussimus imꝑa¬
tor. romanã rem publicam aꝑuersis
seq cũ subiectis ppłis tota ad eũ m̃te
pͥncipũ nom̃. sius uir ille laudib iun¬
ceret: et tanto inopinione precessores
suos. quanto et inoꝑe bono suꝑaret
Et nunc itaq ur̃a gła cognitionem
unius dei patris et filii et sp̃c sci.
regib ac pplĩs sibi met subiectis festi¬
net infundere. et antiquos gentis
sue reges. laudib ac meritis tnͣscat.
et quanto insubiectis sius etiam alie¬
na peccata det̾serit. tanto etiã de pec¬
catis ꝓprus ante om̃ipotentis dei t̃¬
ribile exam̃ securior fiat. Reuẽntis¬
simus fr̃ nr̃ augustinus ep̃s inmo
nasterii regula edoctus. sacre scͥpture sci¬
entia replecus. bonis auctore deo oꝑib
p̃dicus. queq uos ammonet audite. de¬
uote ꝑagite. studiose in memoria reser¬
uate. quia si uos eũ in eo quod ꝑ om̃ipo¬

Expanded text:
ritis et servatis in gentibus. « Sic etenim ritis et servatis in gentibus. « Sic etenim Constantinus quondam piissimus imperator, Romanam rempublicam a perversis seque cum subjectis populis tota ad eum  Al.principum nomen suis vir ille laudibus vinceret, et tanto in opinione praecessores suos, quanto et in bono opere superaret. Et nunc itaque vestra gloria cognitionem unius Dei, Patris, et Filii, et Spiritus sancti, regibus ac populis sibimet subjectis festinet infundere, et antiquos gentis suae reges laudibus ac meritis transeat, et quanto in subjectis suis etiam aliena peccata deterserit, tanto etiam de peccatis propriis ante omnipotentis Dei terribile examen securior fiat. « Reverentissimus frater noster Augustinus episcopus, in monasterii regula edoctus  Al., doctus, sacrae Scripturae scientia repletus, bonis auctore Deo operibus praeditus, quaeque vos ammonet, audite, devote peragite, studiose in memoria reservate: quia si vos eum in eo quod pro omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
isit idem beatus papa gregoriꝰ
eodẽ temꝑe etiã regi edilbte e¬
pistolam. simul et dona indiu̾sis spe
celestis suo labore et industria noticiã
puenisse gaudebat. Exemplar autẽ
ptetatis impendat. Quod in angloꝵ
gente factũ cognouimus. cui ur̃a glã
iccirco est p̃posica. ut ꝑ bona que uob̾
concessa sunt. etiã subiecte uobis gen
ti suꝑna beneficia prestarent᷑. Et ideo
głose fili. eã quã accepisti diuinitus
gr̃ãm. sollicita m̃te custodi. xp̃ianam
fidem inpplis tibi subditis extendere
festina. zelũ rectitudinis tue. in eoꝵ
conuersione multiplica. Iddoloꝵ cultꝰ
insequere. fanoꝵ edificia eu̾te. Subdi¬
ditoꝵ mores in magna uite munclitia
exhortando. terrendo. blancdiendo. cor
rigendo. et boni oꝑis exempla mons¬
trando. edifica: ut illũ retributorẽ
inuenias incelo. cuiꝰ nom̃ atq cogni¬
tionem dilataiũs interra. Ipse enim
ur̃e quoq gle̾ nom̃ etiã posteris glo̾¬
siuis reddet. cuuis uos honorem que¬

Expanded text:
 idem beatus papa Gregorius eodem tempore etiam regi Aedilbercto epistolam DCI, simul et dona in diversis spcoelestis suo labore et industria notitiam provenisse gaudebat. Exemplar autem pietatis impendat. Quod in Anglorum gente factum cognovimus: cui vestra gloria idcirco est praeposita, ut per bona quae vobis concessa sunt, etiam subjectae a praestarentur. Et ideo, gloriose fili, eam quam accepisti divinitus gratiam sollicita mente custodi. Christianam fidem in populis tibi subditis extendere festina, zelum rectitudinis tuae in eorum conversione multiplica, idolorum cultus insequere, fanorum aedificia everte, subditorum mores in magna vitae munditia exhortando, terrendo, blandiendo, corrigendo, et boni operis exempla monstrando aedifica: ut illum retributorem invenias in caelo, cujus nomen atque cognitionem dilataveris in terra. Ipse enim vestrae quoque gloriae nomen etiam posteris gloriosius reddet, cujus vos honorem quae
Abbreviated transcription (Latin):
um stilbon arcadie: uocabit uenerẽ ga¬
lea martis. Halea martis. martis um¬
bram cõficiet: transibit terminos furor
mͥcurii. Nudabit ensem orion ferreus.
uexabit nubes phebus equoreus. Exi
do corruet. et falce recurua mortales ꝑi¬
met. Bissenus mimerus syderum et do¬
moꝵ deflebit hospites ita discurrerł.
Omutent geminos cõplexus gemini:
et urnã infontes ꝓuocabunt. Pensalibre
oblique pendebunt: donec aries recur¬
ua sua cormia subponat. Cauda scorpio¬
nis ꝓcreabit fulgura: et cancer c̃ soleli¬
tigabit. Ascendet uͥgo dorsum sagi¬
tarii: et flores uͥgineos obfuscabit.
Currus lune turbabit zodiaẽ: et ĩfle¬

Expanded text:
 Reg. Archadie. Vocabit Venerem galea Martis. Galea Martis umbram conficiet. Transibit terminos furor Mercurii. Nudabit ensem Orion ferreus, uexabit nubes Febus equoreus. Exibido corruet et falce recurua mortales perimet. Bissenus numerus domorum siderum deflebit hospites ita transcurrere. Obmittent Gemini complexus solitos et oblique pandebunt, donec Aries recurva cornua sua supponat. Cauda Scorpionis procreabit fulgura et Cancer cum Sole litigabit. Ascendet Virgo dorsum Sagitarii, flores virgineos obfuscabit. Currus Lune turbabit zodiacum, et in fle
Abbreviated transcription (Latin):
ue deterreant. s om̃i instantia. õiq
feruore que inchoastis deo auctore
ꝑ agite. scientes quod laborẽ magnũ
maior et̾ne retributionis gła seqͥt᷑.
Remeanti autẽ augustino p̃posito
ur̃o quẽ et abbatẽ uobis consticumꝰ¬
in omnib hunulit̾ obedice. scientes hoc

Expanded text:
uae deterreant: sed omni instantia, omnique uae deterreant: sed omni instantia, omnique fervore, quae inchoastis, Deo auctore, peragite: scientes quod laborem magnum major aeternae retributionis gloria sequitur. Remeanti autem Augustino praeposito vestro, quem et abbatem vobis constituimuin omnibus humiliter obedite: scientes h
Abbreviated transcription (Latin):
aliquantulũ itineris confecissent. ꝑ¬
culsi timore inerti. redire domũ pociꝰ
quã barbaram feram incredulãq gentẽ.
cuiꝰne linguam quidem nossent. adire co¬
gitabant. ⁊ hoc ẽẽ cutius cõmuni con¬
silio decernebant. Nec mora augustinũ
quẽ eis episcopũ ordinandũ. si ab an¬
glis susciperent᷑ disposuerat. domũ re¬
mittunt. qui a beato gregorio humi¬
li supplicatu obtineret ne tam ꝑiclõsã
tã laboriosam tam incertã ꝑegͥnatio¬
nem adire deberent. Quib ille ex¬
hortatorias mittens litteras. inopus
eos uerbi diuino confisos auxilio ꝓ¬
ficisci suadet. Quarum litterarũ is¬
ta ẽ forma.
regorius seruus seruoꝵ dei.
serius dñi nr̃i. Quia melus
fuerat bona non inciꝑe. quã ab his
que cepta sunt cogitatione retrorsũ
redire. sũmo studio dilectissis filii
oportet. ut opus bonũ qd̵ auxiliante
dño cepistis ĩpleatis. Nec labor gͦ uos iti¬
neris. nec maledicoꝵ hominũ ling¬

Expanded text:
aliquantum itineris confecissent, perculsi timore inerti, redire domum potius, quam barbaram, feram, incredulamque gentem, cujus ne linguam quidem nossent, adire cogitabant, et hoc esse tutius communi consilio decernebant. Nec mora, Augustinum, quem eis episcopum ordinandum si ab Anglis susciperentur disposuerat, domum remittunt, qui a beato Gregorio humili supplicatu obtineret ne tam periculosam, tam laboriosam, tam incertam peregrinationem adire deberent. Quibus ille exhortatorias mittens litteras, in opus eos verbi, divino confisos auxilio, proficisci suadet. Quarum videlicet lita est forma: Gregorius servus servorum Dei, servis Domini nostri. « Quia melius fuerat bona non incipere, quam ab his quae coepta sunt cogitatione retrorsum redire, summo studio, dilectissimi filii, oportet ut opus bonum quod, auxiliante Domino, coepistis, impleatis. Nec labor vos ergo itineris, nec maledicorum hominum ling
Abbreviated transcription (Latin):
et ur̃i laboris fructũ ineterna me patͥa
udere concedat. quatinꝰ et si uobiscũ
laborare nequeo simul ingaudio retri¬
butionis inueniar. quia laborare scili¬
cet uolo. Deus uos incolumes custo¬
diat. dilectissimi filii. Data die .x. kl̃k

Expanded text:
et vestri laboris fructum in aeterna me patria videre concedat; quatenus etsi vobiscum laborare nequeo, simul in gaudio retributionis inveniar, quia laborare, scilicet, volo. Deus vos incolumes custodiat, dilectissimi filii. Data die decima K
Abbreviated transcription (Latin):
cerptione. Quos int̾emptos in rheno
uidere uolebant audisset: iratꝰ ẽ ual¬
de. qd̾ ad se uenire uolentes ꝑegͥni. non
ꝑmitterent᷑. Et mittens occidit uica¬
nos illos om̃s: uicũ q incendio con¬
sũpsit. Passi sũt autẽ p̃faci marty¬
res ⁊ sacerdotes ⁊ famuli xp̃i. quinco
nonarũ octobriũ die: nec martyrio
eoꝵ celestia defuere miracła. Nã cũ
impetũ fluuii decurrentis. ꝑ qua
celũ usq altus. om̃i nocte suꝑ locũ
ciderant intuentib. S et unꝰ exeis
apparuit inuisione nocturna cuidam
de socris siuis cui nom̃ erat tilmon
illustri. ⁊ adscłm quoq nobili. qͥ de
milite factꝰ fuat monachꝰ. indicans
qd̃ eo loco corꝑa eoꝵ possent inueniri.
ubi lucẽ de celo t̾ris radiasse conspi¬
ceret. Qd̃ ita completũ ẽ. Inuen¬
ta nãq eoꝵ corꝑa uxta honorẽ martyri¬
b cõdignũ recondita st̃. et dies passionis
uel inuentionis eoꝵ. congrua illis

Expanded text:
cerptione: quos interemptos in Rheno cerptione: quos interemptos in Rheno videre volebant audisset, iratus est valde quod ad se venire volentes peregrini non permitterentur; et mittens occidit vicanos illos omnes, vicumque incendio consumpsit. Passi sunt autem praefati sacerdotes et famuli Christi quinto Nonarum Octobrium die. Nec martyrio eorum caelestia defuere miracula. Nam cumimpetum fluvii decurrentis, per qucaelum usque altus omni nocte supra locum ciderant intuentibus. Sed et unus ex eis in visione nocturna apparuit cuidam de sociis suis, cui nomen erat Tilmon, viro illustri, et ad saeculum quoque nobili, qui de milite factus fuerat monachus; indicans quod eo loci corpora eorum posset invenire, ubi lucem de caelo terris radiasse conspiceret. Quod ita completum est. Inventa namque eorum corpora juxta honorem martyribus condignum recondita sunt, et dies passionis vel inventionis eorum congrua illis
Abbreviated transcription (Latin):
rent ad illũ ꝓferre. Non enĩ habent regẽ
idem antiqui saxones. s satrapas plu¬
cimos sue genti p̃posicos. qui ingru¬
ente belli articłõ mittunt equalit̾
sortes. et quẽcũq sors ostenderit. ħc
temꝑe belli ducẽ om̃s sequunt᷑. huic
obtemꝑant. ꝑ acto autẽ bello. rursũ
equał potentie om̃s fiunt satrape.
Suscepit ergo eos uillicꝰ et ꝓmittens
se mittere eos ad satrapã qui suꝑ eũ
erat. ut petebant. Aliqͦt dieb secum
retinuit. Qui cũ cogniti eẽnt a bar¬
baris qd̾ essent alterius religionis.
uacabant. et cotidie sacrificiũ deo
uictime salutaris offerebant. haben¬
tes secũ uascła sacra. et tabulã altaris
uice dedicatam. suspecti st̃ habiti. qͥa su
ꝑuenirent adsatrapã ⁊ loquerent᷑ cũ
illo. au̾terent eũ adiis suis. ⁊ ad no¬
puerunt eos subito. ⁊ interemerunt. al¬
bũ quidẽ eualdũ ueloci occisione gla¬
dii: nigellũ autem longo supplicioꝵ
cruciatu. et horrenda m̃broꝵ om̃iũ dis¬

Expanded text:
rent ad illum perferre. Non enim habent regem iidem antiqui Saxones, sed satrapas plurimos suae genti praepositos, qui ingruente belli articulo mittunt aequaliter sortes, et quemcumque sors ostenderit, hunc tempore belli ducem omnes sequuntur, huic obtemperant; peracto autem bello, rursum aequalis potentiae omnes fiunt satrapae. Suscepit ergo eos villicus, et promittens se mittere eos ad satrapam qui super se erat, ut petebant, aliquot diebus secum retinuit. Qui cum cogniti essent a barbaris quod essent alterius religionis, vacabant, et quotidie sacrificium Deo victimae salutaris offerebant, habentes secum vascula sacra et tabulam altaris vice dedicatam, suspecti sunt habiti, quia si pervenirent ad satrapam et loquerentur cum illo, averterent illum a diis suis et ad nopuerunt eos subito, et interemerunt: Album quidem Hewaldum veloci occisione gladii, Nigellum autem longo suppliciorum cruciatu et horrenda membrorum omnium dis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ merens. ac dãpnato similis cepit
narrare. qr uid̾at inferos aptos. ⁊
sachanam dim̾sũ in ꝑfundis tartha¬
ri. caiphãq cũ cet̾is qͥ occider̃t dñm
iuxta eũ. flammis uictib concͣ̃oi¬
tũ. in quoꝵ uicinia in. qͥt heu michi

Expanded text:
tum tristis ac damnato similis cepit tum tristis ac damnato similis cepit narrare, quia videret inferos apertos et Satanan demersum in profundis Tartari, Caiphanque cum ceteris, qui occiderunt Christum, iuxta eum flammis ultricibus contraditum: 'In quorum vici
Abbreviated transcription (Latin):
oui autẽ ipse fr̃em quẽ utinã
ñ nossem. cuiꝰ etiã nom̃ si aliqͥd
ꝓdesset dicere possem. positũ in monas¬
terio nobili. s ipsũ ignobilit̾ uiuentẽ.
Corripiebat᷑ quidẽ sedulo afrĩb ac ma¬
iorib loci: atq ad castigatiorẽ uitam
conũti ammonebat᷑. Et quãius eos au¬
dire noluisset. tolerabat᷑ tam̃ ab eis
longanumit̾. ob necessitatẽ operũ ip̃uis
exteriorem. Erat enĩ fabrili arte sin
gularis. Seruiebat autẽ multũ ebͥe¬
tati. ⁊ cet̾is uite remissioris illeceb̾s.
magisq in officina sua die noctuq re¬
sidere. quã ad psallendũ atq oran¬
dũ in eccłia audiendũq cũ fr̃ĩb uer¬
bũ uite. concurrere consueuerat. Un¬
de accidit illi qd̾ solent dicere quidã.
qr qui non uult ecclie ianuã sponte
humiliatꝰ ingredi. necesse habet ianu¬
am inferni. ñ sponte dãpnatꝰ introduci.
ꝑcussus enim languore. atq ad ex¬
trema ꝑductus. uocauit fr̃s ⁊ mul¬

Expanded text:
uiens ipse fratrem, quem utinam non nossem, cuius etiam nomen, si hoc aliquid prodesset, dicere possem, positum in monasterio nobili, sed ipsum ignobiliter viventem. Corripiebatur quidem sedulo a fratribus ac maioribus loci atque ad cconverti ammonebatur. Et quamvis eos audire noluisset, tolerabatur tamen ab eis longanimiter, ob necessitatem operum ipsius exteriorum: erat enim fabrili arte singularis. Serviebat autem / multum ebrietati et ceteris vitę remissioris inlecebris, magisque in officina sua die noctuque residere quam ad psallendum atque orandum in ecclesia, audiendumque cum fratribus verbum vite concurrere consueverat. Unde accidit illi, quod solent dicere quidam, quia qui non vult ecclesie ianuam sponte humiliatus ingredi, necesse habet ianuam inferni non sponte damnatus introduci. Percussus enim languore atque ad extrema perductus, vocavit fratres et mul
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ miserabiliꝰ ipse desꝑata salute ꝑut.
s et uiuentib qͥ hec cognouissent car¬
sã salutis sua ꝑditione relinqueret.
Factũ est hoc nuꝑ in ꝓuincia beruicoꝵ
ac longe lateq diffamatũ. multos ad¬

Expanded text:
rabilius ipse desperata salute periret, sed viventibus qui haec cognovissent causam salutis sua perditione relinqueret. Factum est hoc nuper in provincia Berniciorum; ac longe lateque diffamatum, multos
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuentu tẽpꝰ omne penitendi iem̃das¬
di ꝑdẽt. uerũ ⁊ ille licet frequent̾ am¬
sequenti penitentiã acturũ ꝓmittebat ẽẽ.
hec int̾ tactꝰ infirmitate decidit in lectũ.
atq acri cepit dolore torqueri. Ad quẽ in¬
g̾ssꝰ rex. diligebat enĩ eũ multũ. hortaba¬
tur. ut uel tc̃ anteqͣm moreret᷑. penitentiã
agẽt cõmissoꝵ. At ille respondit ñ se tẽ uel
les qd̾ timore mortis faceret. ea que sos¬
ingrauescente morbo. denuo ad eũ ui¬
sitandũ ac docendũ rex intraret. cla
tatis ac salutis potes ult᷑ conferre. It
ille.Moli inqͥt ita loqͥ uide ut sanũ sa¬
pias.Non inqͥt insanio:s pessimãmͥ ꝯsci¬
entiã certus p̃ ocłis habeo. Et qͥd inqͥt hocẽ:
Paulo ante inqͥt intrauer̃t domũ hanc
duo pulcherrimi iuuenes: ⁊ reseder̃t cͥca
me. unꝰ ad caput. ⁊ unꝰ ad pedes. Pculitq
unꝰ libellũ ꝑpulchrũ. s uehem̃t̾ modicũ.

Expanded text:
adventu tempus omne penitendi et emendanadventu tempus omne penitendi et emendandi perderet. Verum ille frequentsequente penitentiam acturum esse promittebat. Hic interim tactus infirmitate decidit in lectum atque acri cepit dolore torqueri. Ad quem ingressus rex – diligebat enim eum multum – hortabatur, ut vel tunc, antequam moreretur, penitentiam ageret commissorum. At ille les, quod timore mortis faceret ea quae sosingravescente, denuo ad eum visitandum ac docendum rex intraret, clamtatis aut salutis potes ultra conferre. At ille: Noli, inquit, ita loqui, vide ut sanum sapias. Non, inquit, insanio, sed pessimam mihi scientiam certus prae oculis habeo. Et quid, inquit, hoc est? Paulo ante, inquit, intraverunt domum hanc duo pulcherrimi juvenes, et resederunt circa me, unus ad caput, et unus ad pedes; protulitque unus libellum perpulchrum, s
Abbreviated transcription (Latin):
curabat. donec ex suo corꝑe calefierẽt.¬
⁊ siccarent᷑. Cũq tẽꝑe hiemali deflu¬
entib circa eũ semifractarũ crustis
glacierũ. quas ⁊ ipse aliquando contͥ¬
uerat. qͦ habẽt locũ standi. siue imm̃gen
richtelme. hoc enĩ erat uiro nom̃. qd̃ cai¬
tã frigoris asꝑitatẽ ulla ratione toła¬
re p̃uales. respondebat ille simplicit̾.
Erat nãq homo simplicis ingenii. ac mo¬
d̾ate nat᷑e. Frigidiora ego uidi. Et cũ
dicent mirũ qd̾ tã austerã tenere con¬
tinentiã uellet respondebat. Abst̾iorago
celestiũ bonoꝵ desid̃io. corpꝰsenile int
cotidiana ieuinia domabat. młtisqi ũ
bo ⁊ conu̾satione saluti fuit.¬
tio plurimis. s ñ sibimet ipsi ꝓfuit. fu¬
it aũt tẽꝑib coenredi qͥ pꝰt edilredũ reg¬
nauit. uir in laico habitu atqi officio
militari positꝰ. S qnͣcũ ꝓ industria ext̾io¬
sedulo. ut cõfiteret᷑ ⁊ em̃daret. ac relin¬
queret sceła sua. pͥusquã subito mortis

Expanded text:
curabat, donec ex suo corpore calefierent et siccarentur. Cumque tempore hiemali defluentibus circa eum semifractarum crustis glacierum, quas et ipse aliquando contriverat quo haberet locum standi sive immergenDrycthelme hoc enim erat viro nomen, quod tantam frigoris asperitatem ulla ratione tolerare praevales! » Respondebat ille simpliciter, erat namque homo simplicis ingenii ac moderatae naturae: « Frigidiora ego vidi. » Et cum dicerent: « Mirum quod tam austeram tenere continentiam velis! » Respondebat: « Austeriora ego celestium bonorum desiderio corpus senile inter cotidiana ieiunia domabat, multisque et verbo et conversatione / saluti fuit.tio, plurimis, sed nec sibimetipsi profuit. Fuit autem temporibus Coenredi, qui post Edilredum regnavit, vir in laico habitu atque officio militari positus, sed quantum pro industria exteriosedulo, ut confiteretur et emendaret ac relinqueret scelera sua, priusquam subito mortis
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̾ exhortari ut uel tc̃ positꝰ
ad huc incorꝑe penitentiã faceret. Re¬
spondebat ille desꝑans. Non ẽ mͥtẽpꝰ¬
mͦ uicã mutandi: cũ ipse uiderĩ uidi¬
ciũ meũ iã ẽẽ cõpletũ. Talia dicens
sine uiatico salutis obut. et corpus
eius inultimis ẽ monasterii locis hu¬
matũ. neq aliqͥs ꝑeo uł missas facẽ
ul psalmos cantare. uł saltĩ orare
p̃sumebat. O qm gnͣdi distantia diui¬
sit d̾s int̾ lucẽ ⁊ tenebras. Beatꝰ ꝓtho¬
martyr step̾s passurus mortẽ ꝓue
ritate. uidit celos aꝑtos. uidit glam
dei. ⁊ ih̃m stantẽ adextris dei. Et ubi
erat fucurus ipse pꝰt mortẽ. ibi ocłos
m̃tis aute mortẽ. qͦ letior occũberet
misit. At contͣ faber iste teuebrose m̃til:
actioĩs imminente morte uidit aꝑta tai¬
tara. uidit dãpnatiõem diaboli. ⁊ seq̃ntũ sꝰ

Expanded text:
diligenter exhortari, ut vel tunc positus adhuc in corpore penitentiam faceret. Respondebat ille desperans: 'Non est mihi modo tempus mutandi, cum ipse viderim iudicium meum iam esse completum.' Talia dicens sine viatico salutis obiit, et corpus eius in ultimis est locis monasterii humatum, neque aliquis pro eo vel missas facere vel psalmos cantare vel saltim orare presumebat. O quam grandi distantia divisit Deus lucem et tenebras! Beatus protomartyr Stephanus passurus mortem pro veritate vidit celos apertos, vidit gloriam Dei et Iesum stantem a dextris Dei; et ubi erat venturus ipse post mortem, ibi oculos mentis ante mortem, quo lętior / occumberet, misit. At contra faber iste tenebrosę mentis et actionis imminente morte vidit aperta Tartara, vidit damnationem diaboli et sequ
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ quẽ intuebar. simul et consortio il¬
cio quo ordine repente me int̾ hoĩes ui¬
uere cerno. Hec et alia que uid̾ãt idẽ
uir dñi ñ oĩb passim desidiosis ac uite
sue incuriosis referre uolebat: sedur
gaudioꝵ ꝑhenniũ delecteti. ꝓfectũ pieta¬
tis exeus ũb̃ haurire uolebant. Deniq
inuicinia celle illiꝰ habitabat qͥclã mona¬
adequabat. gͣdu p̃minens qͥ ad huc sr̃¬
est. ⁊ in hyb̃nia insula solitariꝰ. ultimã
uite etatẽ pane cibario ⁊ frigida aqͣ
sustentat. Hic sepiꝰ ad eundẽ uirũ in¬
grediens. audiuit ab eo repetita int̾¬
rogatione. que ⁊ qualia eẽnt que ex
utꝰ corꝑe iud̾it. ꝑ cuiꝰ relationẽ. ad nos¬
trã quoq agnitionẽ ꝑuenere que de
bis pauca ꝑstrinximꝰ. Narrabat aũt
uisiones suas etiã regi alfrido. uiro
undecũq doctissimo: i tã libent̾ tãq stu¬
chita sit tonsura coronatꝰ. atq ad eũ audi¬

Expanded text:
illius quem intuebar, simul et consortio eoillius quem intuebar, simul et consortio eocio quo ordine repente me inter homines vivere cerno. » Haec et alia quae viderat idem vir Domini, non omnibus passim desidiosis ac vitae suae incuriosis referre volebat, sed ilgaudiorum perennium delectati, profectum pietatis ex ejus verbis haurire volebant. Denique in vicinia cellae illius habitabat quidam monaadornabat, gradu praeeminens, qui adhuc superest, et in Hibernia insula solitarius ultimam vitae aetatem pane cibario et frigida aqua sustentat. Hic saepius ad eumdem virum ingrediens, audivit ab eo repetita interrogatione, quae et qualia essent quae ex relationem, ad nostram quoque agnitionem pervenere quae de his pauca perstrinximus. Narrabat autem visiones suas etiam regi Aldfrido viro undecumque doctissimo; et tam libenter, tamque stuchica sit tonsura coronatus, atque ad eum audi
Abbreviated transcription (Latin):
nis qͥdẽ corꝑib de corꝑe exeunt. ñ cam̃
st̃ tante ꝑfectionis ut in regnũ celoꝵ
indie iudicii ad uisionẽ xp̃i. ⁊ gaudia
regni celestis intrabunt.Nã qͥcũq
in omni u̾bo ⁊ oꝑe ⁊ cogitatione ꝑfec¬
ti st̃ mox de corꝑe egressi. ad regnũ ce¬
leste ꝑueniunt. ad cuiꝰ uiciniã ꝑtinet
locus ille. uͥ sonũ cantilene dulcis cum
odore suauitatis ac splendore lucis au¬
disti. Tu autẽ qͥ nc̃ ad corpꝰ reũti ⁊ rur¬
sũ int̾ hõies iuiuere debes. si actus cuos
curiosius discutere. et mores sermonesq:
tuos inrectitudine ac simplicitate serua¬
re studueris: accipies et ipse post mor¬
tẽ locũ mansionis int̾ hec qͤ cernis agmi¬
na letabunda sp̃uũ beatoꝵ. Nãq ego cũ
ad tẽpꝰ abscessissẽ ate: ad hoc feci. ut qͥd
de te fieri deberet agnosceres. hoc mͥcũ dix¬
isset. multũ detestatꝰ sũ reu̾ti ad corpꝰ. de¬
lectatꝰ nimirũ suauitate ac decore loci

Expanded text:
nis quidem operibus de corpore exeunt; non tamen nis quidem operibus de corpore exeunt; non tamen sunt tantę perfectiin die iudicii ad visionem Christi et gaudia regni cęlestis / intrabunt. Nam quicumque in omni verbo et opere et cogitatione perfecti sunt, mox de corpore egressi ad regnum celeste perveniunt. Ad cuius vicinia pertinet locus ille, ubi sonum cantilenę dulcis cum odore suavitatis ac splendore lucis audisti. Tu autem, quia nunc ad corpus reverti et rursum inter homines vivere debes, si actus tuos curiosius discutere et mores sermonesque tuos in rectitudine ac simplicitate servare studueris, accipies et ipse post mortem locum mansionis inter hęc, que cernis, agmina letabunda spirituum beatorum. Namque ego, cum ad tempus abscessissem a te, ad hoc feci, ut, quid de te fieri deberet, agnoscerem.' Hęc cum mihi dixisset, multum detestatus sum reverti ad corpus, delectatus nimirum suavit