comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sopbũ : quemmuitis pͥmo expensis p̾eciã ꝓmissis demerebat̃. Nec decrat saradenꝰ quio
oiamuendtart assidere fnq̃nt᷑. nẽ descris. nc de magis collogui libros adscbentũ pͦ¬
bam uens trt coder cociis artis consciꝰ quẽ nillom̃ eliẽ potat. Ardebat cont aeo bc̃¬

Expanded text:
sophum, quem multis primo expensis, post etiam promissis, demerebatur. Nec deerat Saracenus quin sophum, quem multis primo expensis, post etiam promissis, demerebatur. Nec deerat Saracenus quin scientiam venditaret; assidere frequenter, nunc de seriis, nunc de nugis colloqui, libros ad scribendum praebere. Unus erat codex, totius artis conscius, quem nullo modo elicere poterat. Ardebat contra
Abbreviated transcription (Latin):
xinas hispanie ꝓuincias amiserunt. Possident usq hodie supiores regionesꝰ
& sic̃ xp̃ian toletũ ita ipsi hispalim qͣm sibiliã uulgalit̾ uocant: caput reg¬
ni hñt: diuinationib tincantionib more gentis familiari studentis. ad hos
astrolabio alchandreũ in astroꝵ intͥsticio. uiliũ firmicũ infato. Ioiquid cant̾
cetiolatꝰ aluiũ portendat didicit. ibi excire tenues. ex inferno figuras. ibi po¬
stremo qcod uł noxium ł salubre curiositas dephendit. Nc̃ delicitis artib arri¬
metica. musiꝰa. & aff̾nomia. ⁊ geomec̾ta. nich attinet dicẽ: qͣs ica ebibit ut in fe¬
riores ingenio suo ostendẽt.⁊ magna industͥa reuocaret ingallia: om̃ino ibi
iam p̾dem absoletas. Abacum certe pͥmꝰ asarracenis rapiens. regł̃as dedit q̃
a sudantib abacistis uix intelligunt᷑ hospitabat᷑ ap̃ qͣndã secce illiꝰ philo¬

Expanded text:
ximas Hispaniae provincias, amiserunt. Possident usque hodie superiores regiones. ximas Hispaniae provincias, amiserunt. Possident usque hodie superiores regiones. Et sicut Christiani Toletum, ita ipsi Hispalim, quam Sibiliam vulgariter vocant, caput regni habent, divinationibus et incantationibus more gentis familiari studentes. Ad hos astrolabio, Alandraeum in astrorum interstitio, Julium Firmicum in fato. Ibi quid cantus et volatus avium portendat, didicit; ibi excire tenues ex inferno figuras; ibi postremo quicquid vel noxium vel salubre curiositas humana deprehendit: nam de licitis artibus, arithmetica, musica, et astronomia, et geometria, nihil attinet dicere; quas ita ebibit ut inferiores ingenio suo ostenderet, et magna industria revocaret in Galliam omnino ibi jam pridem obsoletas. Abacum certe primus a Saracenis rapiens, regulas dedit quae a sudantibus abacistis vix intelliguntur. Hospitabatur apud quendam sectae illius philo
Abbreviated transcription (Latin):
mimicis suis nullũ ricardꝰ reciprat: nec rex de fins sine sigillo eoꝵ¬
ẜ hoc sane iohe qui ⁊ gerb̾tꝰ dictꝰ ÷ ñ absurdũ erit ut opmor s litt̾is man¬
demꝰ que ꝑom̃iũ hora uolitant: Exgallia natꝰ monachꝰ apuero ap̃ fiona¬
cum adoleuit: Mox cũ pitagoricũ biluum attigiss:: seu tedio monachatꝰ seu
głe cupiditate captꝰ. nocte ꝑfugit hispaniã: aĩo p̃cipue intendens. ut astrologiã
⁊cet̾as id genus artes a farracenis ediscerat. hispania blim młtis annis aro.¬
manis possessa. tempr̃ honorii imꝑatoris inius gritoꝵ c̃cesserat. Gotti usq
herminigildi. qͣm pat̾ nocte pascali ꝑ fid̃i confessioe int̾fec̃at. catholico choro
imimit st̃. Successit leandro isidorus doctͥna & sc̃itate nobilis. cuiꝰ corpꝰ nr̃a eta¬
de aldefonsus rexgalliciȩ toletũ tͣnstulit. adpondꝰ auro cõꝑatũ. Sarraceniem̃
qui gottos subiugarant. ipsi qͦ a karolo magno uic̾ti. galliciã ⁊ lusitaniã ma¬

Expanded text:
imicis suis nullum Richardus recipiat, nec rex de suis, sine sigillo eoster, qui et Gerbertus, de quo non absurdum erit ut opinor si literis mandemus quae per omnium ora volitant. Ex Gallia natus, monachus a puero apud Floriacum adolevit: mox cum Pythagoricum bivium attigisset, seu taedio monachatus, seu gloriae cupiditate captus, nocte profugit Hispaniam, animo praecipue intendens ut astrologiam et caeteras id genus artes a Saracenis edisceret. Hispania, 272 olim multis annis a Romanis possessa, tempore Honorii imperatoris in jus Gothorum concesserat: Gothi, usque Herminigildi, quem pater nocte Paschali pro fidei confessione interfecerat, catholico choro uniti sunt. Successit Leandro Isidorus, doctrina et sanctitate nobilis; cujus corpus nostra aetate Aldefonsus rex Galliciae Toletum transtulit, ad pondus auro comparatum. Saraceni enim, qui Gothos subjugarant, ipsi quoque a Karolo magno victi, Galliciam et Lusitaniam, ma
Abbreviated transcription (Latin):
flidiũ ⁊ dissoluitiꝰ pꝰ ħ habicepit. Qꝑpt̃ incautionẽ nactꝰ eustociã adruproloro
effugens inꝑrimũ latũ seꝓiecit: ⁊ diuitĩ maqͣ uo liaat. sigura sibx bura lam
resttunt. Custos abobuns siscitat᷑. illũ q ucsigois inse tis interro gatamandise
asmnum. Refe ille se asmũ finsse m̃ homint : omnc̃ ꝙ casus pontt ssit ar anis¬
lusad dnm̃n detulit dñs ad apłicũ. leonẽ dico nĩ selo sc̃issim̃ xomincte anus
idem fatentꝰ. Dubitantẽ ꝑapã confirmat petris damianꝰ uitate ꝑitun ranũ
ns figura uidĩ. afibis horreri fecit: instructionẽ deue tonitauant uosom¬
ee aquitamci ũba id omserui: ne cui imirũ uideat. qđ de gerbto fana di p¬
ũt fudisse sibi statue capt̃ certa inspecione nc erũ cũ uidł. om̃ planre
eondia. dir sũs srimeditarent᷑. qđ ñ n int̃rogatũ ⁊ niet᷑ s̃. cic uicili mal plant̃

Expanded text:
latim dissolutius haberi cepit. Quapropter incautiorem nactus custodiam abrupto loro effugiens in proximum lacum se proiecit et diutius in aqua uolutatus figuram sibi humanam restituit. Custos ab obuiis sciscitatus illumque uestigiis insecutus interrogat, an uidisset asinum. Refert ille se asinum fuisse, lus ad dominum detulit; dominus ad apostolicum Leonem, dico nostro seculo sanctissimum; convictae anus idem fatentur. Dubitantem papam confirmat Petrus Damianus, literaturae peritis figura videri, et a filiis horreri fecit, instructiorem de caeteroec Aquitannici verba ideo inserui, ne cui mirum videatur quod de Gerberto fama dispersit; fudisse sibi statuae caput, certa inspectione siderum, cum videlicet omnes planetae exordia cursus sui meditarentur, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
imollitie infanns. tta morte miserabilis fuit. Ignauiã eiꝰ p̃dix̾at dunstanꝰ fedo exemplo
animonitꝰ. Nam eũ pusiolus infontẽ baptismi m̃geret᷑ circũstantib epĩs. alui ꝓfluiio
scͥptũ qd cum decennis puer fiẽm necatũ c̃clamari audiret fletu suo furentẽ gentͥcẽ
adeo irritauit: ut qr flagellũ ad manũ ñ habebat. arreptis candelis innocentẽ cedẽt.
nec priꝰ desiftẽt qͣm pene exanimẽ ⁊ ipsa lacmis infundẽc. Spt̾ tota uita ita candelaᷤ
eggatis. dies dicta ut dunstanꝰ adueniret: regẽ iure archiepi coronaturꝰ. Ille licr in¬
fensuscẽt: fuꝑ sedit resistẽ. Pontifex eui maturioris ⁊ inscłarib em̃itꝰ. Iam uͦdiadema

Expanded text:
et mollitie infamis, ita morte miserabilis fuit. Ignaviam ejus praedixerat Dunstanus, foedo exemplo et mollitie infamis, ita morte miserabilis fuit. Ignaviam ejus praedixerat Dunstanus, foedo exemplo admonitus: nam cum pusiolus in fontem baptismi mergeretur, circumstantibus episcopis, alvi profluvio o erit! » Vidi scriptum, quod cum, decennis puer, fratrem necatum conclamari audiret, fletu suo furentem genitricem adeo irritavit, ut, quia flagellum ad manum non habebat, arreptis candelis innocentem caederet, nec prius desisteret quam pene exanimem et ipsa lachrymis infunderet. Quapropter tota vita ita candelas oceribus congregatis, dies dicta ut Dunstanus 262 adveniret regem jure archiepiscopi coronaturus; ille, licet infensus esset, supersedit resistere, pontifex aevi maturioris, et in secularibus emeritus. Jam vero diadema
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. multo pͦtpr tota patͥa seruitutẽ infremuiss barbaricam. alus arcru iniolen¬
erte ap̃ sceftoniã splendidũ regie scĩtudinis refulgurat speculũ. qm̃ illiꝰ me¬
ritis deputat᷑. qđ eo loci multꝰ deuotarũ do feminarũ chorꝰ claritate religionis
t̾ras istasirradiãs. etiã ipsa ꝑstringit. sidera. Illic sacre uirgines nulliꝰ penitꝰ corrup¬
tele conscie. illic religiose c̃tinentes. pꝰ pͥmi chori dampna scdi ignis nescie. Inqͥr
omnrũ morib. ita facetꝰ pudor cũ seuera consentit elegantia: qđ nich sup̃. Peni
assiduitatẽ affabilitatẽ adhoĩum colloqͥũ. Uñ ñ iniuria credulitas apponit᷑ di¬
centib. qđ ꝑ illarũ orationes totus sustentat᷑ orbis qui iam pͥdẽ suis uacillat pecc̃is
inmedio turpisinexitu asserit̃. Ita parricidio cu comuentiã adhibuãt immans ita fuga

Expanded text:
tiam, multo post tempore tota patria servitutem infremuisset barbaricam. § 163. Ctiam, multo post tempore tota patria servitutem infremuisset barbaricam. § 163. Certe apud Sceftoniam splendidum regiae sanctitudinis refulgurat speculum; quoniam illius meritis deputatur, quod eo loci multus devotarum Deo feminarum chorus, claritate religionis terras istas irradians, etiam ipsa perstringit sidera. Illic sacrae virgines nullius penitus corruptelae consciae, illic religiosae continentes post primi thori dampna secundi ignis nesciae; in quarum omnium moribus ita facetus pudor cum severa consentit elegantia, quod nihil 261 supraffabilitatem ad hominum colloquium; unde non injuria credulitas apponitur dicentibus, quod per illarum orationes totus sustentatur orbis, qui jampridem suis vacillat peccatisin medio, turpis in exitu asseritur: ita parricidio, cui conniventiam adhibuerat, immanis; ita fuga
Abbreviated transcription (Latin):
mobile. Instant minist᷑ hinc flagͥs. illine clamorib ut potentẽ hera qͣ solebat ala¬
critate eueheret. Cassus labor consumit᷑. mutato ꝙͣ ium̃to casus idẽ sequit᷑. Ince¬
fiericonsensit. naq el ferꝰ ille que sup̃ culpaui qđ monastia destrixiss̃ tem̃ital
penitens. multoq gemituanimũ angens: sac̃ corꝑi de ignobili loco leuato. iustã
regregias inferias ap̃ scephtoniã soluit. Non cñ effugit s p̃ annũ uermib quos
suos ⁊ hic mens anxia manes. elfrida de illo regali suꝑcilio in clinata. direpe¬
nituit: adeout młtis annis ap̃ were ellã carnẽ indeliciis nutritã cilicio c̃uolie.
noitib solo strata sine ceruicali sompnũ hauriret: cruces p̃t̾ea qͣscũq posset cor¬
pori comminiscens. Sposa mulier ⁊ pulchre uiro sobria: qi s qr tm̃ nefas cõmi¬

Expanded text:
mobile; instant ministri, hinc flagris, illinc clamoribus, ut potentem heram qua solebat 260 alamobile; instant ministri, hinc flagris, illinc clamoribus, ut potentem heram qua solebat 260 alacritate eveheret. Cassus labor consumitur, mutato quoque jumento casus idem sequitur; inteuit per alium fieri consensit. Namque Elferius ille quem supra culpavi quod monasteria destruxisset, temeritatis poenitens multoque gemitu animum angens, sacro corpori de ignobili loco levato justas et egregias inferias apud Scephtoniam solvit; non tamen effugit, sed post annum vermibus quos iturque suos etiam hic mens anxia manes, Elfrida de illo regali supercilio inclinata dire poenituit, adeo ut multis annis apud Warewellam carnem in deliciis nutritam cilicio convolveret, noctibus solo strata sine cervicali somnum hauriret, cruces praeterea quascunque posset corpori comminiscens; speciosa mulier et pulchre viro sobria, sed quia tantum nefas commi
Abbreviated transcription (Latin):
int̾itus sui se q̃rentib dedit. Et cẽ qdẽ sine honore ap̃ waram sepeliri uuissert̃ . in uideno
scł mortuo cespitem eccl̃iasticũ cui uiuo muidant decꝰ regiũ. Accitabant gͥ pub lca
⁊ festiuã leticiã. qsi cũ corꝑe parit̾ infodissent memoriã.S affuit diume serens tatꝰ
assensus qui innocent̾ ce sũ miraculoꝵ sullim aret gła. Adeo celestia iudicia huma¬
nis p̃pond̾ant. Ibiostensa decelo lumina ibiclaudus gressũ cõposuit. ibiminꝰ
ganum resũpsit: ibi ꝓrsꝰ omnis inualitudo sanitati locũ fecit. Spars rumor ꝑtotã
angliã. martirismita p̃dicabat. Qͦ excita int̾fectͥx iter illuc oriebat᷑. Iamq equã
inscensũ stimulis urgebat: cum manifestã irã di ꝑsensit ammal naq samillate
quo sede c̃sueu̾at: antea uentis ꝑnitꝰ qđ auras ipsas p̃currẽt: tẽ nutu cdi stabarĩ¬

Expanded text:
interitus sui se quaerentibus dedit. Et tunc quidem sine honore apud Werham sepeliri jusserunt, invidentes interitus sui se quaerentibus dedit. Et tunc quidem sine honore apud Werham sepeliri jusserunt, invidentes scilicet mortuo cespitem ecclesiasticum, cui vivo inviderant decus regium: actitabant igitur publicam et festivam laetitiam, quasi cum corpore pariter infodissent memoriam; sed affuit divinae serenitatis assensus, qui innocenter caesum miraculorum sublimavit gloria. Adeo coelestia judicia humanis praeponderant, ibi ostensa de coelo lumina, ibi claudus gressum composuit, ibi mutus organum resumpsit, ibi prorsus omnis invalitudo sanitati locum fecit. Sparsus rumor per totam Angliam martyris merita praedicabat. Quo excita interfectrix, iter illuc adoriebatur; jamque equum inscensum stimulis urgebat, cum manifestam iram Dei persensit. Animal namque familiare, quo sedere consueverat, antea ventis pernicius, quod auras ipsas praecurreret, tunc nutu Dei stabat im
Abbreviated transcription (Latin):
tram elisis: solus dunstanꝰ stans suꝑ unã t̾bem que suꝑstes erat. ꝓbe euasit. Re¬
liqui uł exanimati uł ꝑpetui languoris compede decenti. hoc miracłm archiepõ
irgis hr̃e. illis cet̾a ꝑmitt̾e. Patne religionis uestigia rimari: bonis consiliis aurẽ
ranunũ accommodare. At mulier nou̾cali odio uiꝑeum dolũ ruminans. ut
nec nom̃ regis filio decẽt. in sidias pͥuigno struere qͦs hoc mͦ c̃ summauit. Lassus
uenatione reu̾tebat᷑: ꝓpt̾ laborẽ siti anhelus. Comites qͣ q̃ cũq casus tulerat canes conectabit
ꝓpt̃ innocentiã metuens alioꝵ quippe animos ex suo pondãns. Tc̃ illa muliebriblã : dia
aduentantẽ alliuans sibi fecit intende ⁊ plibata basia porrectũ potulũ auide haltie ate
ꝑ sacellitẽ uitã sica tͣnsfodit. Quo uuln̾e sauciꝰ cũ qñtis pot̾at anime reliquiis sompedẽ cal

Expanded text:
terram elisis, solus Dunstanus, stans super unam trabem quae superstes erat, probe evasit; reterram elisis, solus Dunstanus, stans super unam trabem quae superstes erat, probe evasit; reliqui vel exanimati, vel perpetui languoris compede detenti. Hoc miraculum archiepiscopo regis habere, illis caetera permittere, paternae religionis vestigia rimari, bonis consiliis aurem et animum accommodare: at mulier, novercali odio vipereum dolum ruminans ut nec nomen regis filio deesset, insidias privigno struere, quas hoc modo consummavit. Lassus venatione revertebatur, propter laborem siti anhelus; comites, quo quemque casus tulerat, canes consectabapropter innocentiam metuens, aliorum quippe animos ex suo ponderans. Tunc illa, muliebri blanditia adventantem alliciens, sibi fecit intendere, et post libata basia porrectum poculum avide haurientem per satellitem sica transfodit; quo vulnere saucius, cum quantis poterat animae reliquiis sonipedem cal
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ addunstanũ ꝑrectũ. p̃cipue p̃cib ut laicorũ ÷ succlamantib. p̃iudiciũ qđ clerici
passi fuant iniuste. leniori c̃cilio succidi deb̾e. Ham ⁊unꝰ eorũ elferiꝰ. omnia pene mo-
lentia euertit. Itaq freq̃nti sinodo coacta: pͥmo Wintomã uentũ. Qs ibi fu̾it finis
certaminis. alie litt̾ẽ docent. Dñicam imagiẽ exp̃sse locutã: cłicos eoꝵq fautores
c̃fudisse. S adhuc ñ sedatis animes: calue c̃cilium indictum. bicũ incenacło
absente ꝓpt̾ etatem rege c̃sidentib tocius anglie senacorib. magno confuctu &
contũsia res ageret᷑. ⁊ ualidissimũ illũ eccłie murũ dunstanũ dico multoꝵ c̃ui¬
tiorum iacula inpec̾ent nec qͣt̾ent suas partes cuiꝰq ordinis uiris sũmo studio
tuentib solarium totum repente cum axib ⁊ͣtbib dissiluit ⁊c̃cidit. Om̃ib ad-

Expanded text:
et ad Dunstanum perrectum; praecipue proceribus, ut laicorum est, succlamantibus praejudicium, quod clerici et ad Dunstanum perrectum; praecipue proceribus, ut laicorum est, succlamantibus praejudicium, quod clerici passi fuerant injuste, leniori consilio succidi debere. Nam et unus eorum, Elferius, omnia pene monalentia, evertit. Itaque, frequenti synodo coacta, primo 258 Wintoniam ventum. Quis ibi fuerit finis certaminis aliae litterae docent, Dominicam imaginem expresse locutam clericos eorumque fautores confudisse: sed, adhuc non sedatis animis, Calnae concilium indictum; ubi cum in coenaculo, absente propter aetatem rege, considentibus totius Angliae senatoribus, magno conflictu et controversia res ageretur, et validissimum illum Ecclesiae murum, Dunstanum dico, multorum convitiorum jacula impeterent, nec quaterent, suas partes cujusque ordinis viris summo studio tuentibus, solarium totum repente cum axibus et trabibus dissiluit et concidit. Omnibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nno dñice inc̃ ñg̃cesimo septuagesimo qͥnto. eduuardꝰ filiꝰ edgari regnare.  sublapse.
mine sublimarunt. c̃tͣ uoluntatẽ quoꝵdã ut aiunt optimatũ ⁊ nou̾ce. que uixdũ septẽ
annoꝵ puerulũ egelredũ filiũ ꝓuehere conabat᷑. ut ipsa potius subeius nomine imꝑi¬
taret. Exc̃c malitia hominũ pullulante: felicitas regni imminuta. Tc̃ uisa cometes q̃
uł pestem ꝓuincialiũ uł regnimutationẽ portende ꝓuero afseũat᷑. Nec mora secuta ste¬
rilitas aruifames hõiũ: mors ium̃toꝵ. Ap̃ uicũ regiũ qui uocat᷑ calna: casus insolitꝰ.
Nam defuncto edgaro. clerici qͦntam ab eccłiis expuisi. redituua p̃lia suscitarunt. In¬
genseẽ ⁊ miserabile dedecꝰ. ut nouus aduena uet̾es colonos migre compeltẽt. hoc nec
do gͣtum putari qui uet̾em habicationẽ c̃cessiss: nec alicui p̃bo homini qui sͥ idem
timere possĩt. qđ aliis p̃iuditio accidisse cerñet. Ea de re inclamores ⁊ iras surrectũ:

Expanded text:
onis nongentesimo septuagesimo quinto, Edwardus filius Edgari regnare coepit, mine sublimarunt, contra voluntatem quorumdam, ut aiunt, optimatum 257 et novercae, quae vix dum septem annorum puerulum Egelredum filium provehere conabatur, ut ipsa potius sub ejus nomine imperitaret. Ex tunc malitia hominum pullulante, felicitas regni imminuta. Tunc visus cometes, qui vel pestem provincialium, vel regni mutationem portendere pro vero asseveratur. Nec mora; secuta sterilitas arvi, fames hominum, mors jumentorum. Apud vicum regium qui vocatur Calna casus insolitus. Nam, defuncto Edgaro, clerici quondam ab ecclesiis expulsi rediviva praelia suscitarunt: ingens esse et miserabile dedecus ut novus advena veteres colonos migrare compelleret; hoc nec Deo gratum putari, qui veterem habitationem concessisset, nec alicui probo homini, qui sibi idem timere posset quod aliis praejudicio accidisse cerneret. Ea de re in clamores et iras surrectum,
Abbreviated transcription (Latin):
uudoro amouet. nee uirili more cognoscẽt qͣ an facile illiꝰ ocdio qđ prudent̃ dos̃n¬
cunr: latorem ꝓmonitũ nolo qđ h q̃si anciꝑitẽ uram narrationis uideo.qutar
umtas factoꝵ pendet indubio: diꝗ̃ aliqͣntos normannos rexaccersieras. dolim
mop ari exulis pautuli benefcuis leuarant. Int̃ qͦs rodbtũ quẽ ex monacho g̃e¬
mepcensi epmns undonie. s ꝑ archiep̃m cantuarie statuerat nceũrelat san
uuatolie prteroe soremi eduardi non miru ii sucensuerins qd̃ nouoĩ doies
aaues q sibi ꝑferri uident. Nunq̃m tam̃ contͣ regẽ qũẽ semel sastigau̾int

Expanded text:
oro amoveret, nec virili more cognosceret: quod an familiae illius odio, quod prudenter dissipraemonitum volo quod hic quasi ancipitem viam narrationis video, quia veritas factorum pendet in dubio. Siquidem aliquantos Normannos rex accersierat, qui olim inopiam exulis pauculis beneficiis levarant; inter quos Robertum, quem ex monacho Gemmeticensi epauctores et tutores regni Edwardi, non mirum si succensuerint quod novos homines et advenas sibi praeferri viderent; nunquam tamen contra regem, quem semel
Abbreviated transcription (Latin):
aridu sangume ipsiꝰ litũ sub nocteuna reuiruerat. cercati collo sibicani. siamũ¬
cadauere panimari tñ posse tabefieri. Et nelongũ facia singillati enuimatis pum¬
intea treniuus ⁊ pulchre ad dormiendũ factꝰ tanta negotia y ponens ocitabit.
cipe carens discipline militaris ignarꝰ. aut ante cong̃fatione dia brenti aut
uipso sfucidu facile cedebat. Ualet mulcũ inbelus ducis pleitne ualec epetatam
talirauntia ualet usus: marime distiplina Quib ut dirxicanens ⁊ ueauit sypuancali¬
b ierecupabili dispendio hostib miscrabili erat ludibno: e LIS Tgmnincuals¬

Expanded text:
aridum sanguine ipsius litum sub nocte una reviruerat, certatim colla subjicerent. Ita nacadaver exanimari, et non posse tabefieri. Et ne longum faciam, sigillatim enumeratis prointerea strenuus, et pulchre ad dormiendum factus, tanta negotia postponens, oscitabat; cipe carens, et disciplinae militaris ignarus, aut ante congressionem dilabebatur, aut in ipso conflictu facile cedebat. Valet multum in bellis ducis praesentia, valet spectata in talibus audacia, valet usus et maxime disciplina; quibus, ut dixi, carens exercitus, provincialibus irrecuperabili dispendio, hostibus miserabili erat ludibrio. Est il
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e eccłie fideles. ⁊ nr̃i utriꝰq ordinis ꝑclimata scłidilatati. q̃lr nob̃ relatũ ÷
acõplurib de inimicitra edelredi saxonũ occidentaliũ regis nec ñ ⁊ ricardi mar-¬
chionis. Uñ nmiũ tstis esfectꝰ ut pote defilis nr̃is spũalib tandẽ in itosalubͥ
& misi eũ illuc cum litt̾is nr̃is exortatoriis ut resipiscent abhac suꝑsticione.
Qui tnsiensuastas int capelines t̾r̃arũ tandẽ marinos tͣnsmeauit fines ⁊ indie natał dm̃ ꝑ¬
uenitante c̃spectum ragis p̾fati moxꝙ exparte nr̃a salutato ob̃tulit litas qͣs illi miseramꝰ
potentis. nec ñ ⁊ sc̃i petri apłorũ pͥncipis.⁊ ꝑ nr̃am ammonitionẽ pat̾nã firmissimã coes¬
Qua de re misit ad elsinũ sct̃ scireburnensis eccłe p̃sulẽ. nͨ ñ ⁊ leosstanũ filiũ ald oloi

Expanded text:
ris Ecclesiae fideles, et nostri utriusque ordinis per climata saeculi dilatati, qualiter nobis relatum est ris Ecclesiae fideles, et nostri utriusque ordinis per climata saeculi dilatati, qualiter nobis relatum est a compluribus de inimicitia Ethelredi Saxonum occidentalium regis, nec non et Richardi marchionis. Unde nimium tristis effectus, utpote de filiis nostris spiritualibus, tandem initio salubri Ecclesiae, et misi eum illuc cum litteris nostris exhortatoriis ut resipiscerent ab hac superstitione. Qui transiens vestras intercapedines terrarum, tandem marinos transmeavit fines, et in die natenit ante conspectum regis praefati, moxque ex parte nostra salutato obtulit litteras, quas illi miseramus. m Dei omnipotentis, nec non et S. Petri apostolorum principis, et per nostram admonitionem paternam, firmissimam concesQua de re misit Edelsinum sanctae Schireburnensis Ecclesiae praesulem, nec non Leofstanum filium Alfwoldi,
Abbreviated transcription (Latin):
uł afficco cͥmine opib emungebat. p̃c̃ danos qͦs leuib suspicionib om̃s uno
dio deturbare. p̃t hec ergo etiam mnuxorem adeo ꝑt̾uus erat : ut uix eã cubili
dignaret᷑. s cum pelicib uolutatꝰ regiam maiestatẽ infamaret. Illa qͦ c̃scĩam
alti sanguinis spirans inmaritũ tumebat. qđ se nec pudor ingenuꝰ nͨ fecunditaᷤᷤ
cõm̃daret. Nam duob lib̃is elfredo ⁊ elardo penates uiri copleu̾at. Ea fu̾at
tui p̃fuit: ⁊ occauo decimo anno hꝰ regis uitã t̾minauit. Iacec ap̃ fiscanũ ceno.¬
biũ qdđ ipse aliqͣntis reditib amplratũ. regula monastica ꝑ W illm q̃ndã abbem
diuionensem insigniu̾at. Uir eximiꝰ qui etrã edelredũ sepe iniuriis pulsau̾it:
ã cum auditũ rome ẽẽt ñ passa sedes apłica duos xp̃ianos digladiari mssit
inangliã leonẽ treu̾ensem ep̃m ut pacẽ cõpoñet. Cuiꝰ legationis epła hec est

Expanded text:
vel afficto crimine opibus emungebat; praeter Danos, quos levibus suspicionibus omnes uno vel afficto crimine opibus emungebat; praeter Danos, quos levibus suspicionibus omnes uno dio deturbare; praeter haec ergo etiam in uxorem adeo protervus erat ut vix eam cubili dignaretur, sed cum pellicibus volutatus regiam majestatem infamaret. Illa quoque conscientiam alti sanguinis spirans in maritum tumebat, quod se nec pudor ingenuus, nec foecunditas commendaret; nam duobus liberis, Elfredo et Edwardo, penates viri compleverat. Ea fuerat tui praefuit, et octavo decimo anno hujus regis vitam terminavit. Jacet apud Fiscannum coenobium, quod ipse, aliquantis redditibus ampliatum, regula monastica per Willelmum quemdam abbatem Divionensem insigniverat. Vir eximius, qui etiam Edelredum saepe injuriis pulsaverit: quod cum auditum Romae esset, non passa sedes apostolica duos Christianos digladiari, misit in Angliam Leonem Treverensem episcopum ut pacem componeret; cujus legationis epistola haec est
Abbreviated transcription (Latin):
ine ꝑtotã angliã de bachante. uulgꝰ qd bello reliquũ erat. absũptũ media. Hos¬
las puncialiũ insidias formidantes. his malis undiq ccũstrepentib rursus c̃¬
siliũ uolutabat᷑. ut pecunia bellũ leuaret᷑. Et fcm̃ ÷. Nam priꝰ.xx.iiͬi.m. libre.¬
mor: xxͣx.m̃. date. Qd̾ qͣntũ ꝑfec̾it: seq̃ns tempꝰ ostendit. Ueruntñ ml̃ta mͥ cogitã¬
ti mirũ uidet᷑. cur hõ ut amaiorib accepimꝰ neq młtum fatuus. neq nimis ig.¬
nauꝰ intã tͥsti pallore tot calamitatũ uitã c̃sũpserit. Cuiꝰ rei causã siqͥs me int̾¬
roget. ñ facile respondeã. nisi ducũ defec̾tionẽ ex suꝑbia regis ꝓdeuntẽ. Illorũ
ꝑfidiam sermo p̃occupauit: de ipsiꝰ insolentra nc̃ dicã. Qͣd̃o incołabilis erat ut
nec ꝓpriis affectib parc̾et. Nã p̃t̃ anglos qͦs nullis causis extantib exheredabat

Expanded text:
per totam Angliam debacchante, vulgus, quod bello reliquum erat, absumptum inedia. Hosper totam Angliam debacchante, vulgus, quod bello reliquum erat, absumptum inedia. Hoslas provincialium insidias formidantes. His malis undique circum strepentibus, rursus consilium volutabatur ut pecunia bellum levaretur; et factum est: nam prius 268 vins tempus ostendit. Veruntamen multa mihi cogitanti mirum videtur cur homo, ut a majoribus accepimus, neque multum fatuus, neque nimis ignavus, in tam tristi pallore tot calamitatum vitam consumpserit. Cujus rei causam si quis me interroget, non facile respondeam; nisi ducum defectionem, ex superbia regis prodeuntem. Illorum perfidiam sermo praeoccupavit: de ipsius insolentia nunc dicam, qua adeo intolerabilis erat ut nec propriis affectibus parceret. Nam praeter Anglos, quos nullis causis extantibus exhaeredabat,
Abbreviated transcription (Latin):
erat paralib impbe idoneus edricꝰ quẽ rex comitatui merioi p̾tecefsore
litas opes
peperat lingua ⁊audatia cõparau̾at. hic dissimuilare catꝰ fing̾ẽ paratꝰ c̃filia regis ut fide-¬
lisuenabat᷑ ut ꝓditor dissemmabat. Sepe adhostes missus pacis medrator pugnã accendit.
Cuꝰ ꝓfidia cũ crebro huiꝰ regis temp̃r. cũ uł maxime seq̃ntis appareͣat: dequa poft̾r dicã.
Soliis exom̃ib comes orientaliũ angloꝵ ulkillus ⁊ tc̃ impigre ctͣ inuasores reftitit. tta
ut q̃muis nom̃ uictorie ad hostes c̃cessiss młto plꝰ affucci qui uit̾ant. qͣm qͥ uic̾ti erãt
eftimarent᷑. Nec sane piguit barbaros ueritatẽ c̃fit̾i: cũ młtociens illã uictorrã deplo¬
rarent. Etemicuit p̃cipue pͦ mortẽ ethelredi uirtꝰ comitis in illo bello: qđ omnẽ flo-¬
rem puincie demessuit. Ubi ⁊ipseat̾go cͥcũuentꝰ. dũ cedẽ pudori ducit. audñciã

Expanded text:
erat in talibus improbe idoneus Edricus, quem rex comitatui Merciorum praefecerlitas opes pepererat, lingua et audacia comparaverat. Hic dissimulare cautus, fingere paratus, consilia regis ut fidelis venabatur, ut proditor disseminabat. Saepe, ad hostes missus pacis mediator, pugnam accendit. Cujus perfidia cum crebro hujus regis tempore, tum vel maxime sequentis apparuit: de qua posterius dicam. Solus ex omnibus comes Orientalium Anglorum Ulkillus et tunc impigre contra invasores restitit; ita ut, quamvis nomen victoriae ad hostes concessisset, multo plus afflicti qui vicerant, quam qui victi erant, aestimarentur. Nec sane piguit barbaros veritatem confiteri, cum multotiens illam victoriam deplorarent. Et emicuit praecipue post mortem Edelredi virtus comitis in illo bello quod omnem florem provinciae demessuit; ubi et ipse a tergo circumventus, dum cedere pudori ducit, audaciam r
Abbreviated transcription (Latin):
Ita młto p̃cio redẽptꝰ. ieiunꝰ ⁊ confessus nos codẽ m paratosdux̃ ad fontem:
de qͦ hausta aqua infiala argentea tacens digitis litt̾is figurabat: donec
ocłis intelleximꝰ qd ore ⁊ fari neqͥremꝰ. Ic̃ fiducialit̾ ad montẽ accessimꝰ:
s exitum ult̾iorẽ ademonib ciedo obstipatum offendimꝰ : inuidentib scł
nomini dñi. qd eorũ comm̃ta reselłet. Uenit mane ad me nigͦmantib iu¬
deus. quẽ audita gestoꝵ fama extiuac. ꝑ cunct̾atꝰ q rem ubi socordiam
nr̃am accepit: multo cachinno bilem succutiens. qͥn tu inquit uideas
licebit qͣntum pocencia mec arcis ualeat. Et incunctant̾ montẽ introi¬
ens ñ multopͦ egressus est. multaque ultͣ fluuũ notau̾am adm̃ditiũ
t̃ustꝰ sui afferens Fuluem sane locuplecissimũ qͥ ꝗcqd c̃cimng̃et᷑. maurũ flauescebat ũ

Expanded text:
Ita multo pretio redemptus, jejunus et confessus, nos eodem modo paratos duxit ad fontem. Ita multo pretio redemptus, jejunus et confessus, nos eodem modo paratos duxit ad fontem. De quo hausta aqua in fiala argentea, tacens digitis literas figurabat, donec oculis intelleximus quod ore effari nequiremus. Tunc fiducialiter ad montem accessimus; sed exitum ulteriorem a daemonibus, credo, obstipatum offendimus, invidentibus scilicet nomini Domini, quod eorum commenta refelleret. Venit mane ad me nigromanticus Judaeus, quem audita gestorum fama exciverat; percunctatusque rem, ubi socordiam nostram accepit, multo cachinno bilem succutiens, « Quin tu, » inquit, « videas, licebit, quantum potentia meae artis valeat. » Et incunctanter montem introiens, non multo post egressus est, multa quae ultra fluvium notaveram ad indicium transitus sui afferens, pulverem sane l
Abbreviated transcription (Latin):
pedem impoñet. ctinuo qd mirũ auditu sit. illo dep̃sso ult̾iꝰ eleuat᷑ : : ꝑducens
rusticũ creũ cum ereo malleo. Quo ille undansubans. ita obnubilauit aera. ut
diem clũq suibcex̾at. Rcͣccto pede pax fuit. Tẽptatũ idẽ a płib idẽq exꝑtum.
Itaq desꝑato tͣnsitu aliqͣntũ ibic̃stitimꝰ: ⁊ qͣndiu potuimꝰ solo saltim uisu liba¬
nimꝰ aurũ. Mox ꝑnestigia fili regressi. pat̾am argenteã repꝑimꝰ. Qͣ in frustra
defect̾a.⁊ minutatĩ partita: pruritũ auiditatis nr̃e tm̃m̃ irritantes ñ etiam
fami fecimꝰ satis. Postõ die collato consilio. magistrũ q̃ndã illiꝰ tp̃is audiuimꝰ
qui dicebat᷑ nom̃ dñi mesfabile scire. Int̾rogatꝰ scĩam ñ inficiat᷑: adiciens qd
tanta eẽt enis nominis uirtꝰ. ut nulla ei magia. nulla matesis obsistẽ possit.

Expanded text:
pedem imponeret, continuo quod mirum auditu sit illo depresso, ulterior elevatus est, producens pedem imponeret, continuo quod mirum auditu sit illo depresso, ulterior elevatus est, producens rusticum aereum cum aereo malleo, quo ille undas verberans, ita obnubilavit aera ut diem coelumque subtexeret. Retracto pede, pax fuit: tentatum idem a pluribus, idemque expertum. Itaque, desperato transitu, aliquantulum ibi constitimus; et quamdiu potuimus, solo saltem visu libavimus aurum. Mox, per vestigia fili regressi, pateram argenteam reperimus; qua in frusta desecta, et minutatim partita, pruritum aviditatis 281 nostrae tantummodo irritantes, non etiam fami fecimus satis. Postero die, collato consilio, magistrum quendam illius temporis adivimus, qui dicebatur nomen Domini ineffabile scire: interrogatus scientiam non inficiatur, adjiciens quod tanta esset ejus nominis virtus, ut nulla ei magia, nulla mathesis, obsistere posset.
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ tmitẽ uestitũ nudis ossib: fleuimꝰ cadaũa thabo adhuic fluentia: hõnĩ qͦseadẽ
q̃ nos spes raptass pꝰ montis int᷑itũ ñ ualentiũ inuenire exitũ. S tandẽ aliq̃n pꝰml̃to
timores adeg̃ssũ ult̾iora ꝑuemientes uidimꝰ stagnũ placidũ aquis crispantib uͥ
dulcib illesa lapsib alludebat unda littorib. sons ereus ittmq ripam c̃tinuabat
Ultͣ pontem uesebant᷑ mire magnitudinis equi aurei cũ asessorib eque aureis & cet̾a
que de gerb̃to dicta st̃. In qͥb die medio febi iubar infusũ: duplicato fulgore ocłoᷤ
intuentiũ hebetabat. Nos qui hec eminꝰ uidentes ꝓpiori aspectu delectarem̃ aspec-¬
taturi si forsinẽt aliqͣm splendidi metalli crustã. ortãmine alt̾no ammati stag¬
nũ tͣnsire paramꝰ. S ne qͥqͣm dum enĩ qͥdã cet̾is p̃ruptior cit̾iori margini pontis

Expanded text:
dimus tramitem vestitum nudis ossibus: flevimus cadavera tabo adhuc fluentia hominum, quos eadem dimus tramitem vestitum nudis ossibus: flevimus cadavera tabo adhuc fluentia hominum, quos eadem quae nos spes raptasset, post montis introitum non valentium invenire exitum. Sed tandem aliquando, post multos timores, ad egressum ulteriorem pervenientes, vidimus stagnum placidum aquis crispantibus, ubi dulcibus illisa lapsibus alludebat unda littoribus; pons aereus utramque ripam continuabat: ultra pontem visebantur mirae magnitudinis equi aurei, cum assessoribus aeque aureis, et caetera quae de Gerberto dicta sunt; in quibus die medio Phoebi jubar infusum, duplicato fulgore oculos intuentium habetabat. Nos qui haec eminus videntes propiori aspectu delectaremur, asportaturi, si fors sineret, aliquam splendidi metalli crustam, hortamine alterno animati stagnum transire paramus; sed nequicquam. Dum enim quidam, caeteris praeruptior, citeriori margini pontis
Abbreviated transcription (Latin):
niues alpinas mitaliã uenit. Ibi uc id etatis pusio sũma inopia uictũ q̃ritans: ingeniũ
poti qͣm uentrẽ ꝑ colui. Adultꝰ multa illiꝰ t̾re miracła ocłis hausi ⁊ memorie mandaui
nt̃ que iudi montẽ ꝑforatũ: ułtͣ qͣm accole ab antiqͦ estimabãt thesauros octaurani reditoᷤ.
uerebant᷑ etiã multi causas scrutandi mg̃ssi: ꝑamfractꝰ :⁊ semet᷑ uarũ int̾cepti ꝑisse.
S̾  qr nullus fere timor ad iudas m̃tes abincepto reuocat: ego cũ sodalib meis uiri circit᷑ .xii.
thescũ de lab̾into filio edux̃ p̃uio. nos qͦ glomꝰ ingens portantes paxillũ inint̾itu fre
bi pͥncipio fili ligato accensis lat̾nis ne p̃t̾ deuria etiã cecitate impedirem᷑ deuoluto
ximꝰ. Ceca erant omĩa ⁊ magnihorroris plena. Uesptiliones de c̃canis eg̃dientes ocłos
zora infestabant. Semita arcta ⁊ alleua p̃cipitio. ⁊ subt̃ labente fluuiotũnda. Ui¬

Expanded text:
nives Alpinas, in Italiam veni. Ibi, ut id aetatis pusio, summa inopia victum quaeritans, ingenium potius quam ventrem colui. Adultus multa illius terrae miracula oculis hausi, et memoriae mandavi: inter quae vidi montem perforatum, ultra quem accolae ab antiquo aestimabant thesauros Octoviani reconditos. Ferebantur etiam multi, causa scrutandi, ingressi per anfractus, et semetra viarum intercepti perisse. Sed, quia nullus fere timor avidas mentes ab incoepto revocat, ego cum sodalibus meis, viris circiter Theseum de labyrintho filo eduxit praevio, nos quoque glomus ingens portantes paxillum in introitu fiximus: ibi principio fili ligato, accensis laternis ne praeter devia etiam caecitate impediremur, devoluto strum direximus. Caeca erant omnia, et 280 magni horroris plena; vespertiliones, de concavis egredientes, oculos et ora infestabant; semita arcta, et a laeva praecipitio et subterlabente fluvio timenda. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃uesciam suam saclegio polluiss: ob ambitũ dignitatis. Nõ c̃ueniebat inguit
iilissimo me sp̃ium p̃sicda captare: que tu in hanc excellentiã cõponebas. ut
dmmilem do faces. At qui hoc ipso tudem̃ afines maleficio: qͥd tius imbuta disco¬
plinis tuisinstitutimorib sumꝰ. hec boctiꝰ. Michi uͦ sidẽ facit de istiꝰ sacrilegio:
maudita mortis excogitatio. Cur enĩ se moriens ut pea dicemꝰ excar nificaret.
ipse sui corpis horrendꝰ lamsta. nisi noui scełis csciꝰcẽt: Uñ inuetusto uolumi¬
ne q imanꝰ meas incidit. ubi om̃iũ apłicoꝵ noĩa c̃tinebant᷑. ⁊ ann: ita scͥptũ¬

Expanded text:
entiam suam sacrilegio polluisset ob ambitum dignitatis. « Non conveniebat, inquit, vilissimorum me spirituum praesidia captare, quem tu in hanc excellentiam componebas, ut consimilem Deo faceres. Atqui hoc ipso videmur affines maleficio, quod tuis imbuti disciplinis, tuis instituti moribus sumus. » Haec Booetius. Mihi vero fidem facit de istius sacrilegio 275 inaudita mortis excogitatio. Cur enim se moriens, ut postea dicemus, excarnificaret ipse sui corporis horrendus lanista, nisi novi sceleris conscius esset? Unde in vetusto volumine quod in manus meas incidit, ubi omnium apostolicorum nomina continebantur et anni, ita scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
reliq̃rat᷑ silium: regnũ francorũ nobiłr aliqͣntis annis rexit: fidelit̃q ad¬
ulto. nam eius amitã uxorẽ habebat. restituit. huiꝰ subumbra emina secu¬
rum triennũ egit. Quo ꝑacto: haroldꝰ ap̃oxenefordam mense apͥli defunc¬
tus. westmonustio tumulum h̃t. Tunc anglis &̾ danis inunam sententiam
conuementib ꝓpt̃ hardecnut missũ. Ille ꝑ normannrã inangliã m̃ se au

Expanded text:
annis rexit, fideliterque adulto nam ejus amitam uxorem habebat restituit. Hujus sub umbra Emma securum triennium egit; quo peracto, Haroldus, apud Oxenefordam mense Aprili defunctus, Westmonasterio tumulum habet. Tunc Anglis et Danis in unam sententiam convenientibus, propter Hardecnut missum, ille
Abbreviated transcription (Latin):
fati regis libenti aĩo eandẽ pacẽ firmauit: cũ filiis ⁊ siliab suis p̃sentib ⁊ futuri
altũm ꝑpẽcuint: digna em̃datione pgetur. paxq maneat stabilis ⁊ ꝑpetualr ⁊ in¬
conuulsa sac̾m̃toꝵ. utriꝰq partis stigmate stipulata: ex parce scł edełredi regis edei¬
finus p̃sul scẽ scireburnensis eccłie. ⁊ leofitan ⁊ elfoxoldi filiꝰ. ⁊edelnod̾ u istan
filiꝰ. Exparte Ric̃. rogerꝰ ep̃s rodult᷑ hugonis filiꝰ tursteing filiꝰ cunris. Hctũ ro

Expanded text:
dem pacem firmavit, cum filiis et filiabus suis praesentibus et futuris, contra alterum perpetraverint, digna emendatione purgetur. Paxque maneat stabilis perpetualiter et inconvulsa, sacramentorum utriusque partis stigmate stipulata. Ex parte scilicet Edelredi regis, Edelsinus praesul sanctae Scireburnensis ecclesiae, et Leofstan Alfwoldi filius et Edelnodus Wistani filius: e
Abbreviated transcription (Latin):
ad caput sepulcri scĩ aldelmi tumulari usserat. ita locũ illũ coluit inpost̾um
iniuste rapuisse. rapinãq do dedisse. s sic eas accepi quẽadm̃ iudicauert̃ om̃s oꝑ¬
nr̃e felicitati ⁊ uite emulus extitit. neqͥtie inimicor. sũ oꝵ c̃sentiens. qͣndo meuo-¬
luert̃ pr̃e meo defuncto cecare inciuitate uintonia. si ñ me d̃s sua piecate eri¬
puss: S denudatis eoꝵ machinam̃ntis remissus ÷ adromãnã eccł̃iam. ut ibi se
corã apłico sermone ioħe iurc iurando defendẽt. Et hoc fecit coram scĩpetri
altari. S scõuiram̃to cecidit corã altari ⁊ manib famuloꝵ suoꝵ portatꝰ ÷ add
scolã angloꝵ ⁊ ibi tcia nocte uitam finiuit. Ectẽ apłicꝰ ad nos mi sit: &¬

Expanded text:
ad caput sepulchri sancti Aldelmi tumulari, jusserat, ita locum illum coluit in posterum ad caput sepulchri sancti Aldelmi tumulari, jusserat, ita locum illum coluit in posterum injuste rapuisse, rapinamque Deo dedisse; snostre felicitati et uite emulus extitit, nequitie inimicorum nostrorum consentiens, quando me uoluerunt, patre meo defuncto, cecare in Wintonia ciuitate, si non me Deus sua pietate eripuisset. Sed denudatis eorum machinamentis missus est ad Romanam ecclesiam, ut ibi se coram Iohanne apostolico iureiurando defenderet. Et hoc fecit coram sancti Petri altari, sed facto iuramento cecidit coram altari, et manibus famulorum suorum portatus est ad scolam Anglorum, et in tertia nocte uitam finiuit. Et tunc apostolicus ad nos remisit, e
Abbreviated transcription (Latin):
totis uiridantia gͣmina cãpis. Egra seges uotũ deriserat agͥcolarũ. Tanta fuit peditũ
tam barbara uisequitantũ. Innum̃abiliũ c̃cursus qͣdrupedantũ. Exciuit tandẽ
fame q̃rimonia regẽ. Ne se cauterio tali pateret᷑ inuri. Qd̃ suabarbarice cefsissent ar.¬
ma securi. Honmora uictͥces ducentia signa cohortes. Explicat inuentũ uexilla fe¬
rotia centũ. Cruda uirũ uircꝰ. decies bis milia qͥna. Adstadiũ belli comitanc̃ p̃mia fig.¬
At uulgꝰ reliquũ miseranda strage ꝑemptũ. Infecit bibulas t̾ris indorib auras.
fugit analafꝰ de toc mͦ milib unꝰ. Depositũ morcis fortune nobile munꝰ. Post
ethelstamim reb mouenta daturus.
ic locꝰ exig̾e uidet᷑. ut int̾icum alfredi de quo suꝑiꝰ fidẽ ꝓmisse narrationis ob¬
stͥnxi regis sermonib exponã. Nã qui malmesb̾iã corꝑa cognatoꝵ defertͣi &

Expanded text:
totis viridantia gramina campis, Aegra seges votum deriserat agricolarum; Tanta fuit peditum, totis viridantia gramina campis, Aegra seges votum deriserat agricolarum; Tanta fuit peditum, tam barbara vis equitantum Innumerabilium concursus quadrupedantum. Excivit tandem famae querimonia regem Ne se cauterio tali paeteretur inuri, Quod sua barbaricae cessissent arma securi. Non mora: victrices ducentia signa cohortes, Explicat in ventum vexilla ferocia centum; Cruda virum virtus decies bis millia quina, Ad stadium belli comitantur praevia sigAt vulgus reliquum, miseranda strage peremtum, Infecit bibulas tetris nidoribus auras: Fugit Analafus, de tot modo millibus unus, Depositum mortis, fortunae nobile munus. Post Ethelstanum rebus momenta daturus. § 136. Hic locus exigere videtur ut interitum Elfredi, de quo superius fidem promissae narrationis obstrinxi, regis sermonibus exponam. Nam quia Malmesbiriam corpora cognatorum deferri, et
Abbreviated transcription (Latin):
fragia. tot calũpniatoꝵ inuinas passũ. Nã ⁊ ibidẽ elxinũ ⁊ echelwinũ. filios patͣi
sui ethelix. ardi qͦsin bello contͣ analasũ amiserat. humari honorifice ussit: sui qͦ
uersifici excerpsimꝰ sententiã ponamꝰ. Tranfierit qͥnos ⁊ c̾s ⁊ iiͭii. annos. Iure regẽs
cuies subigens uirtute tirannos. Cũ redit illa lues enrope noxia labes. Iã cubat int̾ris
sera barbaries aqͥlonis. Iam iacet incãpo pelago piracarelicto. Illicitas toruasq mi-¬
nas analauꝰ anhelans. Bachanti furie scoitoꝵ rege uolente. cõmodat ad sensũ borea-¬
lis t̾ra serenũ. Et iamgͣnde tum̃t. iã t̾rent aerau̾bis. Cedunt indigene cedit plaga
tota suꝑb̾.Nam qr rex nr̃ fidens alacrisq iuuenta. Em̃itꝰ pͥdem detruiat otia lenta.
Illi ccinius fedabant omĩa p̃dis. Urgentes miseros iniectis ignib ags. Marruerãt

Expanded text:
fragia, tot calumniatorum injurias, passum; nam et ibidem Elwinum et Ethelwinum filios patrui fragia, tot calumniatorum injurias, passum; nam et ibidem Elwinum et Ethelwinum filios patrui sui Ethelwerdi, quos in bello contra Analafum amiserat, humari honorifice jussit, sui quoaec excerpsimus, sententiam ponamus. Transierat quinos et tres et quatuor annos Jure regens cives, subigens virtute tyrannos, Cum redit illa lues Europae noxia labes. Jam cubat in terris fera barbaries aquilonis, Jam jacet in campo, pelago pirata relicto, Illicitas torvasque minas Analafus anhelans. Bacchanti furiae, Scottorum rege volente, Commodat assensum borealis terra serenum: Et jam grande tument, jam terrent aera verbis; Cedunt indigenae, cedit plaga tota superbis. Nam quia rex noster fidens alacrisque juventa, Emeritus pridem detriverat otia lenta, Illi continuis foedabant omnia praedis, Urgentes miseros, injectis ignibus agros: 219 Marcuerant
Abbreviated transcription (Latin):
ee quedincolateri centurionis manu ipacta p̃ciosi uulnis hiatũ paraddisũ mise¬
rismortalib apuu. Nexillũ mauricũ beatissimi mr̃is ⁊thebee legioms pͥncipis h
senter enbelis hͥ ispano qͣm libr infestos ⁊confertos inimicoꝵ ciũncos disrũꝑe .&
usuga sotit᷑ erat cogere. Pradema exauro qͥdẽ multo s magisgẽnnus p̃tiosipẽ ẽ
que qͣntitas. Pareuinculã ꝙͦ corone spince eodẽ mͦ inclusã qͣm adderisionẽ pegni
militaris rabies sac sc̃õ imposuit capiti. his tantis ⁊tã elaboratis donis magnifi¬
centissimꝰ rex gauisus non minorib pene respondit beneficiis qͥn anhelantis ani-¬
mum nuptiis sororis refecit. Et cec̾is qͥdẽ successores reges donauit: partẽ uͦ cruus ⁊ co¬
rone malbmnesbie delegauit. Quoꝵ sustentacło adhuc credo ung̾e locũ: totlib̃tatis nau¬

Expanded text:
esse quae, Dominico lateri centurionis manu impacta, pretiosi vulneris hiatu Paradisum miseesse quae, Dominico lateri centurionis manu impacta, pretiosi vulneris hiatu Paradisum miseris mortalibus aperuit: vexillum Mauricii beatissimi martyris, et Thebaeae legionis principis, quo idem rex in bello Hispano quamlibet infestos et confertos inimicorum cuneos dirumpere, et in fugam solitus erat cogere: diadema ex auro quidem multo, sed magis gemmis pretiosum, quarum quae quantitas: portiunculam quoque coronae spineae, eodem modo inclusam, quam, ad derisionem regni, militaris rabies sacrosancto imposuit capiti. 218 His tantis et tam elaboratis donis magnificentissimus rex gavisus, non minoribus pene respondit beneficiis, quin et anhelantis animum nuptiis sororis refecit. Et caeteris quidem successores reges ditavit: partem vero crucis et coronae Malmesbiriae delegavit, quorum sustentaculo adhuc credo vigere locum tot libertatis nau
Abbreviated transcription (Latin):
pici postulata erxposiuss: ꝓtulit mun̾a.Sanc amplissima ⁊ que cuiꝰ lib auarissam
cupiditate incunetant᷑ explerenc. Odores aromatũ. q̃lia nunq̃m antea inanglra usa
suant honores qẽmarũ p̃sertĩ simaragdoꝵ. inqͦꝵ uiriditate sol ropciuss. ꝯclos astãuia
grola luce animaret. eqͥs cursores płimos cum faleris fuluũ ut maros ait. manden¬
ris subentib aurũd as q̃ddã exonichino ita subtili celatoris al ue seuis artũ nauder
Quistirarse segxtes uere gemare uires. uere morĩ hominc̃ imaginesiudent. ita laco
dum orrtis ux arce spcculi iuiltꝰ intuentiũ emularet᷑. ensem estantini magniis
lamrs dureis nomen antiqui possessori degebat᷑. In capulo quoq suꝑcrassas auri
laminas. clauũ ferreũ affxumcernes: unũ ex iiii. qͣs iudaica factio añici coꝑpis
aptarat: su pplitio: Lanceam karoli magni qͣm imꝑator inunctissimꝰ ẽtͣ sarracenoᷤ
exertum ducens si q̃ndo mhostẽ uibiabat nunq̃ ñ uictor abibat. fecebat adem

Expanded text:
xposuisset, protulit munera sane amplissima, et quae cujuslibet avarissimi cupiditatem incunctanter explerent: odores aromatum qualia nunquam antea in Anglia visa fuerant: honores gemmarum, praesertim smaragdorum, in quorum viriditate sol repercussus oculos astantium gratiosa luce animaret: equos cursores plurimos, cum phaleris, fulvum ut Maro ait « mandentes sub dentibus aurum: » vas quoddam ex onichino, ita subtili caelatoris arte sculptum, ut vere fluctuare segetes, vere germinare vites, vere moveri hominum imaginum ut vice 217 speculi vultus intuentium aemularetur: ensem Constantini magni, in quo litteris aureis nomen antiqui possessoris legebatur; in capulo quoque super crassas auri laminas clavum ferreum affixum cerneres, unum ex quatuor quos Judaica factio Dominici corporis aptarat supplicio: lanceam Karoli magni, quam imperator invictissimus, contra Saracenos exercitum ducens, siquando in hostem vibrabat, nunquam nisi victor abibat; ferebatur eadem
Abbreviated transcription (Latin):
fuit fcm̃. Om̃s enĩ leges abantiqͥs regib ⁊ maxime abantecessore suo edeliedo
s qͦd obseruarit. ERant tc̃ in anglia sũmi ⁊ fapientissimi uiri quoꝵ
p̃cipuus egelnothꝰ archiep̃s pꝰ liuingũ. hic ex decano summꝰ sac̾dos młta
oꝑa p̃dicabili memoria digna fecit. Retm ipsũ auc̾toritate scĩtudinis in
bonis actib mulcens incxesib t̃reni. Sedem archiepat. & pri psentia corꝑi

Expanded text:
fuit factum. Omnes enim leges ab antiquis regibus, et maxime ab antecessore suo Ethelredo fuit factum. Omnes enim leges ab antiquis regibus, et maxime ab antecessore suo Ethelredo sed quod observarit. § 184. Erant tunc in Anglia summi et sapientissimi viri, quorum praecipuus Ethelnothus, archiepiscopus post Livingum: hic, ex decano summus sacerdos, multa opera praedicabili memoria digna fecit, regem ipsum auctoritate sanctitudinis in bonis actibus mulcens, in excessibus terrens; sedem archiepiscopatus et pri