comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibilitati contradictienem esse quae dicit non possibile eso
illud terte ei necesse est dicere ꝙ posibilitatis contradi¬
ctio ea sit quae dicit possibie esse nen esse sed uere ꝙ sat¬
sce sunt de necesse esse. Nam quod necesse est fieri nõ
potest ut non possitile sit & ynisus quod netese est
fieri non potest ut possibie sit non esse Uidetur rur¬
sus idem ese possibie incidi et non incidi. Possibilitas .n. af.¬
firmatians negatienig communis est Nam& esse & nõ
esse potest qđ possibue ese dicitur hoc autem fulsum ẽ
de necesaro praedicari. Necesarium nanq si est non po.¬
terit non esse si non est: nula ratione continpit. Qđ si
quis dicat quomam possibilitus necesieatem sequitur
eadem posiouitas consentit contuueenti & erie ne¬
cese ese contiugere non ese idest erit contingensio
quod necesse esse praedicatur. Nam si primo ea postibi¬
le est potest non esse. Qđ autem potest non esse tont᷑.

Expanded text:
adictionem esse quae dicit non possibile esse, illud certe necesse est ei dicere quod possibilitatis contradictio ea sit quae dicit possibile esse non esse, sed utraeque falsae sunt de necesse esse. Nam quod necesse est, fieri non potest ut non possibile sit. Et rursus quod necesse est, fieri non potest ut possibile sit non esse. Rursus firmationi negationique communis est, namque et esse et non esse potest quod possibile esse dicitur. Hoc autem falsum est de necessario praedicari. Necessarium namque si est, non esse non poterit; si non est, nulla ratione contingit; quod si quis dicat quoniam possibilitas necessitatem sequitur, eadem possibilitas consentit contingenti, et erit necesse esse contingens non esse, id est erit contingens id quod necesse esse praedicatur. Nam si quod possibile est esse, potest non esse, quod autem p
Abbreviated transcription (Latin):
necesarium esse idipsum non necesarium ese quod
inconueniens est. onstat ergo quia afirmationem posa¬
sibilem sequitur opposita negatio necessarĩae afrema.¬
tronis. Idcirto idius r emouiendum est proue supra
diximus ne sequatur possibilem affirimationem ne.¬
gotio necesaride ut necessitaten posibilitas sequat᷑
quod quia fieri nullo modo potest: illuq est remouẽ¬
dum ne possibilitatem necesitat epposita negatio sub.¬
sequatur pitur ea quae dicit non necesse est esse
non sequitur possibilitatem: & quia raet omnia in
medio tacuerat: supradictis addit. Atuero neꝗ ne¬
cessarium sequitur possible esse hoc scilicet sente.¬
tie ineludens possibilitati non consentire neces¬
sarium. Neg hoc solum sed neꝗ ellua quod dicimus
necescrium non ese: hoc ut tractatum sit ipse ola¬
tem idest necesariꝰ secundum ẽe & necesaris se¬
enndine nor esse utrũliest uerum fuerit non erunt illa ue

Expanded text:
esse, idipsum non necessarium esse, quod est inconveniens. Constat ergo quoniam affirmationem possibilem non sequitur opposita negatio necessariae affirmationi, idcirco quod illud removendum est, ut supra diximus, ne sequatur possibilem affirmationem negatio necessariae, ut necessitatem possibilitas sequatur. Quod quia fieri nullo modo potest, illud est removendum, ne possibilitatem necessitati opposita negatio subsequatur. Igitur ea quae dicit, non necesse est esse, non sequitur possibilitatem. Et quia haec omnia in medio tacuerat, supra dictis addidit: At vero neque necessarium sequitur possibile esse, hoc scilicet sententiae includens possibilitati non consentire necessarium. Nec hoc solum, sed neque illud quod dicimus necessarium non esse, hoc ut tractatum sit ipse platem, id est necessarii secundum esse, et necessarii secundum non esse, si utrumlibet verum fuerit, non erunt illa ve
Abbreviated transcription (Latin):
positionem posibuem consentire. queniam posibilitati eo
que enuntiat non necesse esse consentit qđ superier
ordo predicauit erit ut nccesaris propositioni conse.¬
tiat ea quae dicit non necese esse rit igitur recta tõ¬
sequentia si necese est esse non necesse est ese sed
hoet ruisus est impossibile. Qđ si ita est aliquia impossi¬
bilis consequentis progositionum permutandum est
ut possit ipsa sili ratio consentire fent igitur illud
primo inconuenienter dictum est ꝙ necesari ne.¬
ao necesanium consentire queoiaee as se liom ert

Expanded text:
sibilem consentire, quoniam possibilitati ea quae enuntiat non necesse esse consentit, quod superior ordo praedocuit, erit ut necessariae propositioni consentiat ea quae dicit, non necesse esse, erit igitur recta consequentia si necesse est esse, non necesse est esse. Sed hoc rursus est impossibile, quod si ita est, aliquid impossibile consequentiis propositionum permutandum est, ut possit ipsa sibi ratio consentire. Aut igitur illud primo inconvenienter dictum est, quod necessarii nead necessariam consentire, quod quia perabsurdum est.
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est non ese: reuersa est igituy illa consep̃o¬
tia quae contradictone quidem fiebat sed conuer.¬
sim sicut supra de possibilibus dictum est: hic nãs
affir mationem possitilem nepatio sequitur : quae ne¬
cessarium quides destriut. Sed id qđ ad non ese
ꝑtrutur ea. scilicet quae dicib non nunc esse est non ese. Rur.
ecundum non ese ponitur. Est igitur hec quog eadem
conuersio ut contradictio quidem contradictionem seqͣ¬
tur sed conuersim ut afrrmatio negationi negatio

Expanded text:
 illa consequentia quae contradictoriae quidem fiebat, sed conversim sicut supra de impossibilibus dictum est, hic namque affirmationem possibilem negatio sequitur quae necessarium quidem destruit, sed id quod ad non esse ponitur ea scilicet quae dicit, non necesse est non esse, rursue secundum non esse ponitur. Est igitur hic quoque eadem conversio, ut contradictio quidem contradictionem sequatur, sed conversim, ut affirmatio negationi, negatio
Abbreviated transcription (Latin):
dem contraria est ea que dicie necesse est non ese:
hiec uero opposita est huie propositioni que dicie nõ
necese est non ese. Quare consentiet ei propositro
quae contraria est sibimet oppositae affirmationi Ꝙ
siquis attentius inspict s ad suprascriptam omnino
neuertitur facile cognoscit: Si igitur possibile est
ut dictum est sequitur ea propositio que dicie nõ
netese et non esse. negationem positii sequit᷑
huie opposita quie dicit necese est non ese. eritq

Expanded text:
dicit, necesse est non esse, huic vero opposita est ea quae proponit non necesse est non esse. Quare consentiet ei propositio quae contradictoria est sibimet oppositae affirmationi. Quod si quis attentius inspicit, et ad supra scriptum omnino revertitur, facile cognoscit. Si igitur possibile esse ut dictum est sequitur ea propositio quae dicit, non necesse est non esse, negationem possibilem sequitur huic opposita quae dicit, neces
Abbreviated transcription (Latin):
potes. Si igitur possituitas non seguitur necessitatem
equitur autem propositio quae auquo non posse ese
denuntiat impossibilem propositionem necestiria pro¬
positioni possibilitatis negatio quce est non posibue esse nõ
consentit qaᵈ si ħ necesariae enuntiationi non consentit cõsẽ¬
tet affirmatio. Necesitatem igitur possibilitas consequet
Sru erco necta propositionum consequentia hoc modo Si
nerese est ase possitue et esse Sed muursus ałia notus ex his¬

Expanded text:
Si igitur impossibilitas non sequitur necessitarem, sequitur autem propositio quae aliquid non posse esse denuntiat impossibilem propositionem, necessariae propositioni possibilitatis negatio quae est non possibile esse non consentit; quod si haec necessariae enuntiationi non consentit, consentiet affirmatio. Necessitatem igitur possibilitas consequitur. Erit ergo recta propositionum consequentia hoc modo: Si necesse est esse, possi
Abbreviated transcription (Latin):
sibile esse necesarium non sequitur sequitur moꝵ
possibilis contradictio necessitatem. Qđ siquis tontra.¬
dietienem possibilis ponat eam quee dicit possibile
non esse eamo necessitati consentire puitat: ent
secundum eum recta consequentia si necese est
esse possibile est non ese. Sed hoc fieri non potest eg
n. necesse est ese: non potest non esse. Si ioitureos

Expanded text:
rium non sequitur, sequitur mox rium non sequitur, sequitur mox possibilis contradictio necessitatem; quod si quis contradictionem possibilis ponat eam quae dicit possibile non esse, eamque necessitati consentire putat, erit secundum eum recta consequentia, si necesse est esse, possibile est non esse, sed hoc fieri non potest. Quod enim necesse e
Abbreviated transcription (Latin):
hoc impossibie est: Non ergo posibuitas sequitur necesi¬
tatem. & si posibiitas necesitatem non sequitur ne¬
gatio possibilitatis sequetur ea scilicet quae est non pos¬
sibile ese euenientꝗ ea mirsus ĩ commoda que dudũ
cam eum locum tractaremus expresimus Ꝙ siquis
possibilitatis non uelit esse nepationem eam quoe de¬
cit non posibue ese sed potius eam quae dicit posis¬
le est non ese. ꝗͣꝗͣ ille non recto ordine afiranatio¬
ni negationem accommodet: dietumꝗ supra sit
quotiens cum modo propositiones dicuntur admo¬
dos irfos potius nepationem poni oportere q̃ ad uer¬
ba. dandee tamen manus sunt ut eo quog conceso
qued ad defensionem utile aliquibus ilideri possit.
argrm̃tatianis salsam sententiam si eperutuis pe¬
iitus at altius sit ueritas constituta. Sit ergo
negatio possibilitatis quam ipsi uolunt idest ea.
quae dicit possibile esse non esse. Sed oc quoq neces¬
litati non tonuenit. Siquis n dicat quoniam pos

Expanded text:
ur necessitatem; quod si possibilitas necessitatem non sequitur, negatio possibilitatis sequitur ea scilicet quae est non possibile esse, evenientque ea rursus incommoda, quae dudum cum eum locum tractaremus expressimus; quod si quis possibilitatis non velit esse negationem eam quae dicit non possibile esse, sed potius eam quae dicit possibile esse non esse. Quanquam ille non recto ordine affirmationi negationem accommodet, dictum supra fit quoties cum modo propositiones dicuntur ad modos ipsos potius negationem poni oportere quam ad verba, dandae tamen manus sunt, ut cum eo quoque concesso quod ad defensionem utile aliquibus videri possit, argumentationis falsam sententiam fregerimus, penitus atque altius sit veritas constituta. Sit ergo negatio possibilitatis quam ipsi volant, id est ea quae dicit possibile esse non esse; sed haec quoque necessita
Abbreviated transcription (Latin):
tas possituitatis negatio consequitur ut ita dicat Ergo
necta tonsequentra ita dicie ꝙ necesarium est esse:
non possibile est esse sed dudum dictum est ꝙ ei pero.¬
positioni quae proponeret non possibile esse impossibi¬
litas tonsentiret sed non possiolle esse consequitur ne¬
cessitatem S impossibilitas ergo consequitur necessita.

Expanded text:
o consequitur, ut ita dicatur. Ergo recta consequentia ita dici, quod necesse est esse non possibile est esse. Sed dudum dictum est, quod ei propositioni quae proponeret non possibile esse impossibilitas consentiret. Sed non possibile esse consequitur necessitatem, et impossibilitas igitur con
Abbreviated transcription (Latin):
contradictionum conuersione consequentiam reddit.
dem autem ualet impossibilitas & necesitas contrarie pre.¬
dicata: nulli dutium est quin recte hoe contraria & non
opposita fuerit consequentia An certe ita exponendum
est quoniam in conseq̃ntia impossibiis & non impossibilis
cit aliquid esse posibie sequebatur Contrarie uero imposi.¬
bile ilem ualet quod necesarium. Mlanifestum est auten
ssiruliter se habet i dest eo modo gquo dittum est imposiduse ad
consequentiam pesitilis &e no posiuuo ¶ mposite uassoe qd¬

Expanded text:
adictionum conversione consequentiam reddit, idem autem valet impossibilitas et necessitas contrariae praedicata, nulli dubium est quin recte hic contraria et non opposita fuerit consequentia: an certe ita exponendum est, quoniam in consequentia impossibilis et non impossibilis cit aliquid esse impossibile sequebatur, contrarie vero impossibile, idem valet quod necessarium manifestum est, quoniam similiter se habet, id est eo modo quo dictum est impossibile ad consequentiam possibilis et non possibilis. Impossibile
Abbreviated transcription (Latin):
set. Nam si imposibile est esse: necese est hoc non esse. S
non putandum est: quoniam impossibile esse hoc est quod
necese est non esse. Qđ si rursus imposfibile est non ese
hoc necese est esse: Conuersim igitur & contrane impos¬
sibilitas necessitati redditur ioem ualens idest contrario
modo reddita & pronuntiata impossibuitas necesitati:

Expanded text:
set. Nam si impossibile est esse, necesse est hoc non esse. Sed non putandum est quoniam impossibile est esse hoc est quod necesse est esse. Quod si rursus impossibile est non esse, hoc necesse est esse. Conversim igitur et contrarie impossibilitas necessitati redditur idem valens, id est contrario modo reddita et pronun
Abbreviated transcription (Latin):
qued est netesarium non ese non est nece sariam
esse ut quoniam necesse est hominam qudrute¬
dem non ese: non necesse est hominẽ quadrupetiẽ
esst Namsi hoc fassum est: necese erit houlinem
ese quadrupede cum ne cose sit mon ast Quo¬
arca manhestum est quonam simui aliquanao¬

Expanded text:
quod necessarium non esse non est necessarium quod necessarium non esse non est necessarium esse, ut quoniam necesse est hominem quadrupedem non esse, non est necessarium hominem quadrupedem esse. Nam si hoc falsum est, necesse erit hominem esse quadrupedem, cum necesse sit non esse. Quocirca manifestum est quon
Abbreviated transcription (Latin):
nocositatis Qq est non necesse esse contradictionem
possitilis quae dicie non possibile ese non sequatur ne.¬
cesitas ipsa sed potius contraria ea scidicet quae pro¬
ponit necese est non esse. Sensus ergo iuiusmodi est:
tals uero ordo est sermonum Necesarium uero in¬
quit quemadmodum sit idest quas habeat consequẽ¬
tras considerandum est Primo difinit ddicens mra.¬
nfestum est quoniam non eodem modo quo loco
supradocuimus contrarietas fequebatur. Non .m. cõ.¬
tradietio tontradictioni in hac necesarii conseq̃n¬
ta consentiebat. Sequelatur nang contradietio
possibilitatem illud quod est non liecesaruem nõ
possibile autero sequebatur ea propositio quce dice
esse & non necese ẽẽ non sunt contradictiones
sed non eecese eose quod negatio necessari. est Ila
uero quae dicis netese non ese contraria necescup
Contra se autem non sunt contradictorie Posene
qi in uno eodẽs simul inueniri. Qđ ner hoc cit q̃đ
dixit Contingit n ueras esse in eedem utrasg. Num

Expanded text:
est non necesse esse, contradictionem possibilis quae dicit, non possibile esse, non sequitur necessitas ipsa. Sed potius contraria illa scilicet quae proponit necesse esse non esse. Sensus ergo hujusmodi est. Talis vero est ordo sermonum, necessarium vero, inquit, quemadmodum sit, id est, quas habeat consequentias considerandum est. Primo quidem definit dicens: Manifestum est quoniam non eodem modo. Quo loco supra docuimus contrarietas sequebatur. Non enim contradictio contradictioni in hac necessarii consequentia consentiebat. Sequebatur namque possibilitatem illud quod est non necessarium, non possibile autem sequebatur ea propositio quae dicitesse, et non necesse esse non sunt contradictiones. Sed non necesse esse quidem negatio necessarii est, illa vero quae dicit, necesse esse non esse contraria necessarii. Contra se autem non sunt contradictoriae. Possunt namque in uno eodemque simul inveniri. Quod per hoc ait quod dixit: Contingit enim veras esse in eodem utrasque. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tur posebisem procositienem positit uero cont daucto¬
meib nĩon consecuta est necesitas sens cottruu ne¬
cesitatis hoc permutare uolens infendiett constitie¬
ere conseguentiam. ut simili moro contradietio qui.¬
dem toneradictions consentiat sed tonueisim. hoe au
tem hac ratiene disponie dicit n. Erraui fortaste
q necesari e posibius consequentiam q posieit
thoaui de non e necesario ut eius hac tonsentione
mentiretur. Iosuit .n praecedens posibile ese ea fo
it consentiens non netesarium ese &ẜ quiter s i¬
perius nunc autem tonuenit e dicit anfertase
inquie errore lapsi ita has consequentia conssitusse
ut primo poneremis positue ee hane ciutem adiũ.¬
eeremus uelut consequens necesarii negationem : quae
diceret non necese esse. An potius illus uerum est ut
posito prius necesario necessitat possituitas consequẽs
sub sequatur uidetur n. omnem netesariam propositi¬
onem posibilitas subsequi: quod siquis neget illi confi

Expanded text:
tur possibilem propositionem. Possibilis vero contradictionem non consecuta est necessitas, sed contrarium necessitatis. Hoc permutare volens intendit ita constituere consequentias, ut simili modo contradictio quidem contrafortasse quod necessarii et possibilis consequentiam ex possibili inchoavi, et non ex necessario, ut hac ejus consensione mentiretur, posuit enim praecedens possibile esse, eique fuit consentiens non necessarium esse. Et hoc quidem superius. Nunc autem convertit et dicit: An fortasse, inquit, errore lapsi ita has consequentias constituimus, ut primo poneremus possibile esse, huic autem adjungeremus velut consequens necessarii negationem quae diceret non necesse esse? An potius illud verum est, ut posito prius necessario necessitati possibilitas consentiens subsequatur? Videtur enim omnem necessariam propositionem po
Abbreviated transcription (Latin):
dietio necessitatis quae proponit non necosse ese Sed
contradictioni possidius metesitas non consentit. neq .in.
dicere possumu quoniam eam prõpositienem quae dicit
non possidile esse sequatur ea que proponit necesse ese
sed potius necessarie illa quae dicit netese esste non

Expanded text:
dictio necessitatis quae proponit non necesse esse. Sed contradictioni possibilis necessitas non consentit. Neque enim dicere possumus, quoniam eam propositionem quae dicit, non possibile esse, sequitur ea quae proponit necesse esse. Sed potius contraria
Abbreviated transcription (French):
tingentis seq̃t nepatio imposibilitat negationiem
uero ce ntingentis seg̃t affirmatro impossibuitatis
omninio m quiequis de posibilitate proponitur
idem de contingentibus iudicatur. Disponantur ergo
hot modo primum ꝗdem afirmatio impositilis tontra
eam nexatio impossibuis & sus afir matiorie impos¬
sioui ponantur e contingention e eositilibus quos
ipsa sequitur imposibilitas sus negatione ueroius¬
possibulitatis illee positiles d contingentes propositio.¬

Expanded text:
ationem vero contingentis sequitur affirmatio impossibilitatis. Omnino enim quidquid de possibilitate proponitur, idem de contingentibus judicatur. Disponantur ergo hoc modo: primum affirmatio impossibilis, contra eam negatio impossibilis. Et sub affirmatione impossibili ponantur ex contingentibus et possibilibus, quas ipsa sequitur impossibilitas. Sub negatione vero impossibilitatis illae possibilis et contingentis propositio
Abbreviated transcription (Latin):
necese est esse sed hot inconueniens est ergo b decu¬
it q necesitatem possibiuitas sequeretur nunc illuq ad.
ditꝰ quod supradixit possibili propositioni necessariae af¬
firmationis negatienem consentire. Nunc de eadem
possibile esse non necesse est esse Ergo si non impossi.¬
hile est osse sequitur possitilitatem non impositilitatem
autem sequitur ia quod dicitur non necossarium esse se.¬
quitur propositionem posibilem id quod dicimus non ne.

Expanded text:
oc inconveniens est, ergo id docuit quod necessitatem possibilitas sequeretur. Nunc autem aliud addit, quoniam supra dixit possibili propositioni necessariae affirmationis negationem consentire, nunc de eadem mpossibile esse, non necesse est esse; ergo si non impossibile est esse, sequitur possibilitatem, non impossibilitatem autem sequitur id quod dicitur non necessarium esse, sequiturque possibilem propositionem id quod dicimus non n
Abbreviated transcription (Latin):
gatic in eroposicionitus quam et ium priuatiot
le se seguiratier possitile uero d non imposibue.
sentiuut continens ex non imgosibue idem dẽ¬
sienant. Rursus non contingens E impossitile idem
maeo poterit persoicienti Quocuta & non contĩ¬

Expanded text:
gatio in propositionibus quam et privatio. Et ile sequuntur se, possibile vero et non impossibile consentiunt, contingens etiam et non impossibile idem designant. Rursus non contingens et impossibile idem videri poterit perspicienti, quod non conti
Abbreviated transcription (Latin):
paulopost docebimus. Speculatur ergo de possibili cõ¬
tingenti & impossibili quemadmodum ad se inuicẽ
uei quas habeane consequentias. iaq constituit hoc
medo dicens impossibile & non impossibile sequun.¬
tur quidem positile & non possibile centradicitrie
quidem ses conuersim hoc autem huiusmodi est . Ser¬

Expanded text:
paulo post docebimus. Speculatur ergo de possibili et conpaulo post docebimus. Speculatur ergo de possibili et contingenti et impossibili, quemadmodum ad se invicem, vel quas habeant consequentias, idque constituit hoc modo dicens, Impossibile et non impossibile sequuntur quidem possibile et non possibile contradictoriae quidem, sed conversim. Hoc autem hujusmodi est. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
nitus ominibus & de earum ad se inuitem consequentiss
speculanda fuerant in superiori propositionum ipsarĩ¬
descriptione disposuie: nunc uero que singulatim sin¬
gulis accerunt diligentisimo tractatu prosequitur a¬
it .n. ita Ergo impossitile & non impossitue illud quod
est contingens & positie e non contingens & non pos¬
sitie sequitur quidem contradictorie sed conuersim:
illud m. quod est possiuile esse negatio impossibitis mnega¬
tionem uero affirmatio. lua .n. quod est non posibile
ese illud quod est impossibile ese: afirmatio .n. est
impossibue esse: non impossitile uero negatio. onse
quentia propositionum ut superior descriptio docet se¬
cundum possibile y necessarium facta est : quamrẽ
ila quoq secuta est: ut ex contingentious & impossi¬
belibus propositionitus consequentiss diceretur Nam
cum contingens recto niodo possibili consentiat: im¬
posibue conuerso modo ordine necesarium est ut

Expanded text:
nibus, et de earum ad se invicem consequentiis nibus, et de earum ad se invicem consequentiis speculanda fuerant, in superiori ipsarum propositionum descriptione disposuit. Nunc vero quae sigillatim singulis accidunt diligentissimo tractatu persequitur. Ait enim ita: Ergo impossibile et non impossibile, ad illud quod est 'contingens' et 'possibile' et 'non contingens' et 'non possibile' sequitur quidem contradictorie, sed conversim; illi enim quod est 'possibile esse' negatio 'impossibilis', negationem vero adfirmatio; illi enim quod est 'non possibile esse' illud quod est 'impossibile esse'; adfirmatio enim est 'impossibile esse', 'non impossibile' vero negatio. 'Nequentia propositionum ut superior descriptio docet secundum possibile et necessarium facta est. Quam rem illa quoque secuta est, ut ex contingentibus et impossibilibus propositionibus consequentiisque diceret. Nam cum contingens recto modo possibili consentiat, impossibile converso ordine necessarium est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pecuta senenonum & q̃ multa ad plentm uete sua
intelligentiam desint ag nostet: Quio autem utrũs
opus segentitus utilitatis ex nbenie bine stc sinte
miti iudetur pose per pendi &x cum hane secuntã
editionem in manus quisq primum sumeserit: rerum ipsaꝵ
spacium uarietate confundere ut qui maioribus inte
dere mentem nequit editionis primae breuitatem sim¬
plicitatemq desideret. Ꝙ siquis ad prioris editionis du¬
os litros lector accesserit sumpsisse sibi ad scientiam quid¬
dam fortase uidebitur. Sed cum postremo hane secundam cogno¬
uerit editionem ꝙ̃ multa in prima ignoraret agnoscie: nec
homines a legendo longum opus labore deterreat cum nos nõ
impedierit ad stnbendum. Sed ne ipsum quoq prohoemiũ
uertendi longum iudeatur ad Aristotelis seriem & ad eã
quam dicit consequentiam oppositionum diligenter esquirit¬
reuertamur. Sa quae communiter ułiterq de propositio¬

Expanded text:
pedita sermonum, et quam multa ad plenam hujus libri pedita sermonum, et quam multa ad plenam hujus libri intelligentiam desint, agnoscent. Quid autem utrumque opus legentibus utilitatis exhibeat, hinc facillime mihi videtur posse pequisquam primum sumpserit, ipsarum rerum spatiosa varietate confunditur, ut qui in majoribus mentem intendere nequit, editionis primae brevitatem simplicitatemque desideret. Quod si quis ad prioris editionis duos libros lector accesserit, sumpsisse sibi ad scientiam quiddam fortasse videbitur. Sed cum postremo hanc secundam cognoverit editionem, quam multa in prima ignoraret agnoscit, nec homines a legendo longum opus labore deterreat, cum nos non impedierit ad scribendum. Sed ne ipsum quoque prooemium tendi longius videatur, ad Aristotelis seriem, et ad ea quae de consequentia prevertamur. Ea quae communiter universaliterque de propositio
Abbreviated transcription (Latin):
Necium non ẽe
Non contingens ẽe
Non possibile non ẽe
Necesse esse
Non contingens nõ ẽe
Impossibile nõ ẽẽ
Hlac gitr descriptione facita quod Rristiteles tooti¬
nunite de erorositienitus uniuensasiterꝗ ir actane¬
eit nulli solertius intuenti indetur etmadi utnt. Dae¬
tera uen que singulatim de eorumm tonsequentis
disgutauit quoniam defatigari les teres nountis¬
exitum uolumen expediet
int quondam ꝑ magno labore conssiterat uc
temꝑoris mora Nam e plurimorium sint in unũ
conteruatẽ sententie  duorum ferme annenutisfati¬
um centinuo cẽmentandi sudere consumpsimus eg e
so carditrer quibustlam sinistre inter pretantius eorio¬
se fctum uinden ut quoq diti eremiter posetus nosossẽ¬
tatione doctie nor ed lectirumis trene sam potus +
pedex tatẽ id fastidium tenderemus quibus re uense
uelim non ẜ tam mendaciter ese sensuros  ptro¬
ris tẽmenti plegerint breuitatem Nar nebbre¬
uius ⁊ plicai potuit ignotissimorum oistut itas im¬

Expanded text:
ium non esse. Non contingens esse. on possibile non esse. Necesse esse. Non contingens non esse. Impossibile non esse. Hac ergo descriptione facta, quid Aristoteles communiter de propositionibus universaliterque tractaverit, nulli solertius intuenti videtur ambiguum. Caetera vero quae singulatim de eorum consequentiis disputavit, quoniam defatigari nolumus lectores, sextum volumen expediet.quae quodam magno labore constiterit ac temporis mora. Nam et plurimorum sunt in unum coacervatae sententiae, et duorum ferme annorum spatium continuo commentandi sudore consumpsimus. Neque ego arbitror quibusdam sinistre interpretantibus gloriose factum videri, ut quod dici breviter posset, id nos ostentatione doctrinae, non ad lectorum scientiam potius quam prolixitate ad fastidium tenderemus. Quibus responsum velim non hoc tam mendaciter esse sensuros, si prioris commenti perlegerint brevitatem, nam neque brevius explicari potuit angustissimorum obscuritas im
Abbreviated transcription (Latin):
erdeni⁊ es redors ausam ilud artut  i moo situitos ne¬
cositati idem ualet contrarie ⁊ erdia Q uato teniten ce¬
doe tolens ita dixit An certe inquit imgosine est fut no¬
m uetesarĩ coneradictiones ut nepationem scuicet ne¬
cesari poutilitat censentire dicenemiu  die auiter du¬
bitafienem quandam que ita sese baber. Narigiteq eda

Expanded text:
s causas illud arguit, quod impossibilitas necessitati idem valeret contrariae reddita. Quam rem emendare volens ita dixit: An certe, inquit, impossibile est sic poni necessarii contradictiones, ut negationem scilicet necessarii possibilitati consentire diceremus. Addidit autem dubitationem quamdam, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod est contingens & possibile & non contingens
d non possibue sequitur quidem contradictorie. Nar
unae contradictio imposituis & non imposibilis du¬
as sequitur contradictiones iest contineens & non
tentingens. posibie qi non posibile. Iea quanꝗ̃ centra.¬
dictionem sequatur alia contradictio. conuersir
tamen sibi consentiunt. Nam quod est possibile esse
possitilis Nam quod est non possibie consentit ei qđ̃¬
est impossitue Est autem affiriatio impossibilis ea
quae ditit impossibile esse: & ꝗͣgͣ inuoluta sit sermo.¬
num ratio tamen siquis secundum superibrem
expositionem ad ipsiis Aristotels sermones superio¬
res redeat: & qđ de est illis ex nostra expositione cõ.¬
penset: Sensus plemssirm orationem non destituet
Necesarium uero quemadmodum sit considerandũ
est Mamfestum est autem quoniati non eodem m̃o

Expanded text:
illud quod est contingens et possibile et non contingens et non possibile, sequitur quidem contradictorie. Nam una contradictio, impossibilis et non impossibilis, duas sequitur contradictiones, id est contingens et non contingens, possibile et non possibile. Sed quanquam contradictiones sequatur alia contradictio, conversim tamen sibi consentiunt. Nam quod est possibile esse impossibilis, nam quod est non possibile consentit ei quod impossibile. Est autem affirmatio impossibilis ea quae dicit impossibile esse. Et quanquam involuta sit sermonum ratio, tamen si quis secundum superiorem expositionem ad ipsius Aristotelis sermones superiores redeat, et quod illis deest ex nostra expositione compenset, sensus plenissimus a ratione non deviat. Necessarium vero quemadmodum fit, considerandum est. Manifestum est au
Abbreviated transcription (Latin):
tieri urnpossibilitas est ut necesita non este & cũ
neces itas ese. imposibiita non esse e reo idemo
ualet imposioulitas de necessitas non eotem meto
reaita sed si nocesitas setundum esse imtositi.
dum esse secundum non esse necessitas. Qñ idcirto eue¬
uit ista contrario modo confensio. Nam ubi est impossi¬
bile esse iti est necese non ese sed impossitile esse & nõ
possibile esse consentiunt igitur non possibile esse : &
necese non esse consentiunt Nulli ergo dubrum est
idcirco necese non ese sequi possitiis negationem: quo¬
nam impossitilitos quie sequetur posibilis negationẽ¬
consentit ei quae dicit necose non esse. Hoc autemi¬
dee quia impossibilitas & necessitas idem ualent ut di.¬
xi si contratie proponantur Quare quod dicitur
hot modo est Causa autem est inquit cur non sequã¬
tur simulitor caeteris idest quae secundum possibile s
imposibie factae sunt. Quoniam contrarie impossi¬
bile necessario redditur idem ualens iaest contrario

Expanded text:
ecessitas non esse, et cum necessitas esse, impossibilitas non esse, ergo idem valet impossibilitas et necessitas, non eodem modo reddita. Sed si necessitas secundum esse, impossibidum esse, secundum non esse necessitas, quare idcirco evenit ista contrario modo conversio, nam ubi est impossibile esse, ibi est necesse non esse, sed impossibile esse et non possibile esse consentiunt. Igitur non possibile esse et necesse non esse consentiunt. Nulli ergo dubium est idcirco necesse non esse sequi possibilis negationem, quoniam impossibilitas quae sequconsentit ei quae dicit, necesse non esse. Hoc autem ideo quia impossibilitas et necessitas idem valent ut dixi si contrariae proponantur. Quare quod dicitur hoc modo est. Causa autem est, inquit, cur non sequantur similiter caeteris, id est quae secundum possibile et impossibile factae sunt, quoniam contrariae impossibile necessario reddi
Abbreviated transcription (Latin):
mtodo N Impossibue esse: Non impossitile esse
Non posioue d̃e Posibrle else
Nõ contingensẽe Contingens esse
Patet ergo ut contradictiones quidem alis contradictioni.¬
bus consentiant. Qua in re illua quoq manfestum est
q afirmationes negationibus negationes uero affirma¬
tromous consentiunt Sensus ergo totus talis est Sermo

Expanded text:
modo: Impossibile esse. Non impossibile esse. Non possibile esse. Possibile esse. Non contingens esse. Contingens esse. Patet ergo ut contradictiones quidem aliis contradictionibus consentiant. Qua in re illud quoque manifestum est, quod affirmationes negationibus, negationes vero affirmationibus consentiant
Abbreviated transcription (Latin):
ndinem ⁊ efert. dt ip̃im inter se multitudine gñis nõie con¬
mestit d continet Quocirea nõ est putendum diuisionẽ
dum fuit aperuisse. Ordo aũt uerboꝵ ita sese ht̃ qui estby¬
perbaton intelligendus Grenus m dicitur di aliguoꝵ ad unũ
iliquo mõ se hñtium tollectio & ad se inuicem aliquo mõ bñ¬
tun ⁊ ursus collectio subaudienda est: est .n. Reugma curꝰ

Expanded text:
tudinem refert, et ipsam inter se multitudinem uno generis nomine contudinem refert, et ipsam inter se multitudinem uno generis nomine connectit et continet. Quo circa non est putandus divisionem intellegendum fuit, aperuisse. ordo autem uerborum ita sese habet — qui est hyperbaton intellegendus —: ‘genus enim dicitur et aliquorum ad unum se aliquo modo habentium collectio et ad se inuicem aliquo modo habentium’ — rursus ‘collectio’ subaudienda; est enim zeugma —, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
neribus dictae. Ina inquit generis significatio ẽ quee in caultitle¬
dine uonit a quolitet princ trabens ad quẽ sci ita illa mul¬
ntudo coniuncta ẽ ut ad se iniucem ꝑ eiuscem uniꝰ printͫ copu¬
lata sit uficum romanoꝵ dr̃ genus Muititudonremanoꝵ
at uno romulo principiũ trahens & ipsi romilo de ad sernus
tem qĩ quadam nõis haereditate coniurcta ẽ. Eadem n. quae
a romulo sotietas descendit ronianos interse omnes uno gñis mo¬
mine douincit de coluigit lidetur aũt socuise hane generis
sienificationẽ in dias partes cum copulatiuã coniunt tionẽ
attimniscuat dicens genus dici aliquoꝵ. quodam mõ se lãtiu
ad iniũ aliq et ao se inuitem collectionem top̃ & alludpe¬
nus dicatiur ad unũ se hr̃e. Et hoc rursus signficatione
comunẽ tam. hoc uo minime. Sadem .i. co quelibet uno pro¬
pagata sotietris et ad ullum ꝗ princeps ẽ generis totam muulti¬

Expanded text:
neribus dictae.| Una, inquit, generis significatio est quae in multituneribus dictae.| Una, inquit, generis significatio est quae in multitudinem uenit a quolibet uno principium trahens, ad quem scilicet ita illa multitudo coniuncta est, ut ad se inuicem per eiusdem unius principium copulata sit, ut cum Romanorum dicitur genus; multitudo enim Romanorum ab uno Romulo uocabulum trahens et ipsi Romulo et ad secem quasi quadam nominis haereditate conjuncta est. Eadem enim quae a Romulo societas descendit Romanos inter se omnes uno generis nomine devincit et colligit. Videtur autem secuisse hanc generis significationem in duas partes, cum copulativam conjunctionem admiscuit dicens: Genus dicitur aliquorum quodammodo se habentium ad unum aliquod et ad se invicem collectio, tanquam et illud genus conjuncti sint. Hoc vero minime est: eadem enim a quolibet uno propagata societas, et ad illum qui princeps est generis, totam multi
Abbreviated transcription (Latin):
sudã non recedit. Sublato igitur gñe & ecetera tonsumun᷑
positis ceteris seꝗtur genus ꝓrior ẽ igitur nã pm̃is posterior
ille mustipleꝵ significatio ẽ prius huc̃ nõis significatiõe
disternit ac separat: ut de qua significatione gñis tracta¬
trirꝰ ẽ sus oculis pornat. d cum in genius neꝙ species i altꝭ.¬
ferentia neꝙ propriũ neq act̃ns significatione simoliti sint
cur de his tantu duob gñe inꝙͣ ac specie dixit non sim
tans tantur spetio nominauit. eamgideꝰ ne solũ genus
sigificatioras ẽẽ muitiplicis putar et : Enumerat aũt
primã ꝗdem gñis significationẽ hoc m̃o Genus .n. dicit᷑
et aliquorum qͦdam modo se hñtium ad unum aliqd & ad
se inuicem collectio secundum quã significationum ro¬
manorum dicitur genus ab unius sciłicet hĩtudine. dico
aũt romuli & multitudinis hñtum aliqͦinodo ad se inuicem eã
quae ab illo est cognationem secundum diuisionem ab aliis ge¬

Expanded text:
substantia non recedit, sublato igitur genere et cetera con- sumuntur, positis ceteris sequitur genus; prior est igitur natura generis, posterior illic multiplex significatio est —, prius huius nominis significationes discernit ac separat, ut de qua significatione generis tractaturus est, sub oculis ponat, sed cum neque genus neque species neque differentia nec proprium nec accidens significatione simplici sint, cur de his tantum duobus, genere inquam ac specie, dixit non simptans tantum speciem nomi- nauit eamque idcirco, ne solum genus significationis esse multi- plicis putaretur, enumerat autem primam quidem generis signi- ficationem hoc modo; Genus enim dicitur et aliquorum quodammse invicem collectio; secundum quam significationem Romanorum dicitur genus, ab unius scilicet habitudine-dico autem Romuli-et multitudinis habentium aliquo modo ad invicem eam quae ab illo est cognationem secundum divisionem ab aliis ge
Abbreviated transcription (Latin):
in plurib ẽ atq iõ multip ht̃ sui simuituaiẽ quod
est genus. Non est uõ unum qm̃ in plurib ẽ eius generis quoq genꝰ
aliud quaerendum est. Cumq fuent inuentum eadem rõe quae
tum rõ procedat nece est cum nultus disciplinae terminu
eccurat. Qđ si unũ queddam nũo genus est cõe multorum
ẽẽ non poterit: Ina m. res si cõis est aut partib cõis tẽ e nõ
iam tota cõis ẽ s partes eius propriae singuloꝵ : aut in ust
hñtiu e iam ꝑ tempora transit ue sit cõe Nlultoꝵ n. ẽe¬
non poterit ut seruus cõis ẽ ił equus aut uno tempore
pore ⁊ eoꝵ quor cõmune ẽ constituere ualeat & forma.¬

Expanded text:
 est atque ideo multiplex, habet sui similitudinem, quod  est atque ideo multiplex, habet sui similitudinem, quod genus est, non est uero unum, quoniam in pluribus est, eius generis quoque genus aliud quaerendum est, cumque fuerit inuentum, eadem ratione quae finitum ratio procedat necesse est, cum nullus disciplinae terminus occurrat, quodsi unum quiddam numero genus est, commune multorum esse non poterit, una enim res si communis est, aut partibus communis est et non iam tota communis, sed partes eius propriae singulorum, aut in usus habentium etiam per tempora transit, ut sit commune ut seruus communis uel equus, aut uno  tempore pore, et eorum quorum commune est constituere valeat
Abbreviated transcription (Latin):
nenid species ant sunt. et suisistunt aut intellectu d sola cor¬
ritatione formant᷑ s gn̾a & species ẽẽ non posunt. Hoc oũt
& his intelligitur. Omne .n. qđ cõe est uno tp̃re plurib id u.¬
num eõ non᷑ poterit. Multoꝵ n ẽ qđ cõmune ẽ. Praeser¬
trm cum una eademq res inmultis uno tempore tota sit:
emantatung n sunt species in orãnib gris unũ est ut nõ
de go singuie species in oĩc quasi partes aliquas carpant
ħ singute imo tpre totum gñs hñt Quofit ut totumge¬
nus in plurib singularib uno tp̃re positum unũ eẽ non
possit Neq n fieri põt ut cum in plurib totũ uno sit tẽ¬
pere in semetip̃o sit unũ nũo. Qđ si ita ẽ unũ quoag pe¬
nus ẽe non poterit. Quo fit ut oĩo nihilsit. omne .n
qđ est iadcͦ est quia unũ est & de specie idem cõuenit
non erit ultimũ genus ẜ habebit aliud suꝑ se positũ ge¬

Expanded text:
enera et species aut sunt atque subsistunt aut intellectu et sola coenera et species aut sunt atque subsistunt aut intellectu et sola cogitatione formantur, sed genera et species esse non possunt, hoc autem ex his intellegitur, omne enim quod commune est uno tempore pluribus, id unum esse non poterit; multorum enim est quod commune est, praesertim cum una eademque res in multis uno tempore tota sit. quantaecumque enim sunt species, in omnibus genus unum est, non quod de eo singulae species quasi partes aliquas carpant, sed singulae uno tempore totum genus habent, quo fit ut totum genus in pluribus singulis uno tempore positum unum esse non possit; neque enim fieri potest ut, cum in pluribus totum uno sit tempore, in semet ipso sit unum numero, quod si ita est, unum quiddam genus esse non poterit, quo fit ut omnino nihil sit; omne enim quod est, idcirco est, quia unum est. et de specie idem conuenit non erit ultimum genus, sed habebit aliud super- positum ge
Abbreviated transcription (Latin):
exeluditur õe ambignũ Inbest in aliꝗd dc̃đ si corporalia
eẽ genus ac speties dicãtur obsideat intelligenttã atq detineat eol¬
ui postulans Etrum circa corpors ip̃a subsistant an praeter cor¬
pora suosistentiae in corporales ẽẽ uideant᷑. Due ⁊ppe incor¬
poreoꝵ sp̃es sunt e alia prater corpora ẽẽ posunt e sepa.¬
rata a corporib in sua incorporalitae ꝑdurent. ut deus mẽs
cũa Alia uero tum sint incornorea tñ praeter corpori eẽ nõ
possunt ut linea uel suꝑficres uol nũs uel singulae qualitates
Quas tãetsi incorporeas pronĩtiam ẽẽ ꝙ trib spaciis mini:¬
me distendantur tñ ita in corporibus funt ut ad ins diuel¬
l mequeant aut soparari aut si a corporib separata sũt
Num lec toris anm ⁊elinquam nec ipse in his quae praeter
muneri suscepti seriẽ sunt tempus oꝑamq consumã Primũ
quem ꝑauta sus qonis ambiguitate proponã. Post nõ euen.¬
dem dubitationis nodum ab soluẽ atq explicare temptabo. o¬

Expanded text:
excludetur ambi- guum. subest enim aliquid quod, si incorporalia esse genus ac species dicantur, obsideat intellegentiam atque detineat exsolui postulans, utrum circa corpora ipsa subsistant an et praeter corpora subsistentiae incorporales esse uideantur. duae quippe incorporeorum formae sunt, ut alia praeter corpora esse possint et separata a corporibus in sua incorporalitate perdurent, ut deus, mens, anima, alia uero cum sint incorporea, tamen praeter corpora esse non possint, ut linea nel superficies uel numerus uel singulae qualitates, quas tametsi incorporeas esse pronuntiamus, quod tribus spatiis minime distendantur, tamen ita in corporibus sunt, ut ab his diuelli nequeant aut separari aut, si a corporibus separata sint, ium lectoris animum relinquam nec ipse in his quae praeter muneris sus- cepti seriem sunt, tempus operamque consumam, primum quidem pauca sub quaestionis ambiguitate proponam, post uero eundem dubitationis nodum absoluere atque explicare temptabo. G
Abbreviated transcription (Latin):
gñis pricipiis sumitur Secuada nõ significatio nullã ium
nisi a procreante sortit Item in illa prima significatiõis
multituaie huius secundae particularitas continetur
ut romanoꝵ gñe scipiadaꝵ pñs. nam cũ sint remani sti¬
pede sunt. Qm̃ n. si ad romulũ e aq eceteros roma¬
nos sim romuli hĩtudine uncti sunt: romani sint scipi.¬
adae uõ dñt ad secundã gñis sigaificationẽ: quia eoꝵ fa.¬
appellatum est genus uniuscuiusq gn̾ationis principium: de¬
hinc etiam mitstitudo eorum qui funt ab uno principio ut
a romulo. Nanq diuidentes & ab aliis separantes dicebamus
omnem illam collectionẽ esse romanorum genus. Sensus
facilis e epeditus est: ses tñ amorguitas una soluatur Cũ
in prius multiendims suigmificationes retulerit ad generi

Expanded text:
generis principium sumitur: secunda vero significatio nullam vim generis principium sumitur: secunda vero significatio nullam vim nisi a procreante sortitur. Item in illa prima significationis multitudine hujus secundae particularitas continetur, ut in Romanorum genere Scipiadarum genus, natura cum sunt Romani Scipiadae sunt. Quoniam enim et ad Romulum et caeteros Romanos secundum Romuli habitudinem juncti sunt, Romani sunt. Scipiadae vero dicuntur ad secundam generis significationem, quod eorum faidem appellatum est genus uniuscujusque generationis principium, dehinc etiam et multitudo eorum qui sunt ab uno principio, ut a Romulo, quam dividentes et ab aliis separantes dicebamus omnem illam collectionem esse Romanorum genus. Sensus facilis et expeditus est, si tamen ambiguitas una solvatur: cum enim prius multitudinis significationem retulerit ad generi
Abbreviated transcription (Latin):
ris significationẽ que a procreante deducta sit ha n
maxime cecropidae sunt qui a ecrope descendũt hi roma.¬
in ꝙ a romulo: quae cũ ita sint confundi rursum gñis significa.¬
tronis udentur. Si n. hi sunt maxime romani qui a romu¬
lo triginẽ trabunt. S hec significatio ẽ illa quae a procre.¬
ante deducit᷑. ubi ẽ reliqua quam prima quoq enumera¬
uit que ẽ muititaaiuis ad unũ d adse inuice quodã¬
mõ se hñtiu collectio. S acutiꝰ intuentio plurime adm̃o¬
dr̃ie sunt. Aliud ẽ n a quol pͦ proereante gñs ducẽ ali-¬
ud unũ genꝰ ẽẽ plurimoꝵ Ilua .n. & ꝑ rectam sanguinis
lineam fieri põt & nõ in multa difrinds̃: ut si per uicos familia
destendat. hiue .n. aptabitur secunda illa gñis fignificatio quae a
procreante deducctur: prima uõ illa non nisi in multitudine
consiscit. Nlua quoq ẽ quia pᵃ procreationis print non regrit

Expanded text:
ris significationem quae a procreante deducta sit; hi enim ris significationem quae a procreante deducta sit; hi enim maxime Cecropidae sunt qui a Cecrope descendunt, hi Romani, qui a Romulo. quae cum ita sint, confundi rursus generis significationes uidentur. si enim hi sunt maxime Romani qui a Romulo originem trahunt, et haec significatio illa est quae a procreante deducitur, ubi est reliqua, quam primam quoque enumerauit, quae est ‘mul- titudinis ad unum et ad se inuicem quodammodo se habentium collectioiud enim est a quolibet primo procreante genus deducere, aliud unum genus esse plurimorum. Illud enim per rectam sanguinis lineam fieri potest et non in multa diffundi, ut si per unicos familia descendat; huic enim aptatur secunda illa generis significatio, quae a procreante deducitur, prima vero illa nonnisi in multitudine consistit. Illud quoque est quod prima procreationis principium non qu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt esfectiuũ et ins nõ quae eicc̃itia locum. Rit n. gemis a.
ti dxa quo is genitus ẽ quae ẽ efectina principaliũ tausa
de tnquo quuis loto est protreatus qđ est acc̃ns cã principy tas
toso gñs ducere Tantalus ꝗ ppt pelopem pelops atreũ a¬
treus agameninone arumeninon genuit orestem stag
a procreatione gñs hoc dictum ẽ atuõ pindaꝵ dicimus
pit. d qm̃ oliuer sum ẽ illus a quo os protreatus E lo¬
cusꝙ in quo ꝗ editus maetur diuersa ẽ gm̃s sigpnficatio
procreantiꝙ loci quia in secunda s parte enumerans ia¬
nam ferit ẜ ne mder etur dup̃ per similituinẽ conuũxit
dicens Etenim patria est principiũ unius cuusq generationis
aliquid qđ intellectui significandae rei propingus ẽẽ udeatur
quoniamq duas apposuit gñis sigaificationes multitudins s.
& procreantis cui generis nomen conuenientius aptetur
udicat atq disceriut dicens hanc ẽe promptissimã gene.¬

Expanded text:
sunt, effectiuum, | ex his uero quae accidentia, locum. aisunt, effectiuum, | ex his uero quae accidentia, locum. aiinci- palium causa, ‘et in quo quis loco est procreatus’, quae est accidens causa principii. itaque talo genus ducere; Tantalus quippe Pelopem, Pelops Atreum, Atreus Agamemnonem, Agamemnon genuit Orestem. itaque a procreatione genus hoc dictum est. at uero Pindarum dicimus pit. sed quoniam diuersum est illud, a quo quis procreatus est, locusque in quo quis editus, uidetur diuersa esse generis significatio procreantis et loci, quam in secunda scilicet parte enumerans unam fecit. sed ne uideretur duplex, per similitudinem coniunxit dicens : etenim patria principium est unius cuiusque generationis, aliquid sit quod intellectui significatae rei propinquum esse videatur, quoniamque duas generis apposuit significationes, multitudinis scilicet et procreantis, cui generis nomen convenientius aptetur judicat atque discernit, dicens, hanc esse promptissimam gene
Abbreviated transcription (Latin):
atq heet iactenus Nunc de secunda gñs significatione dicen.¬
asri est. Dicitur autem & aliter rursus genus quod est uni¬
ul cuiusq generationis principium: ueł ab eo ꝗ geniut uel
a loco in quo ꝗs genitus est. Sic .n. Orestem quidem dicimꝰ
a tantolo babere genus: hylum aũt ab Hlercule: & rursus
E N. patria principium est uniuscuiusq gn̾ationis quẽ ao¬
modum pater.Haec autem uidet᷑ promptissima ẽe signi¬
ficatio romani .n. sunt ꝗ ex gne descenderunt romissi &
ximi duattuor ũ oĩo sunt principia que unũsłq principa.¬
liter efficũt est n nna cã quae effectiua dr̃ uetũt p̃r fiti
in loco at tempore est qͦ qd loco uł temgore natũ fuctũ ue
fuerit eũ locum uł id tempus accidenter dr̃ br̃e printi¬
pium Noꝵ ommũ in hac secunda pruis significatione duo
ꝑlem ox clterutris assimt quae ad significationẽ generis
uidebant accomoda E⁊ his quide cũs que principalia

Expanded text:
Atque haec hactenus; nunc de secunda generis signi- ficatione dicendum est. Dicitur autem et aliter rursus genus, quod est unius cuiusque generationis principium uel ab eo qui genuit uel a loco in quo quis genitus est. sic enim Orestem quidem dicimus a Tantalo habere genus, Hyllum autem ab Hercule, et rursus etenim patria principium est unius cuiusque generationis, quemadmodum et pater. haec autem uide- tur promptissima esse significatio; Romani enim sunt qui ex genere descendunt Romuli, et ximi. Quattuor omnino sunt principia quae unum quodque prin- cipaliter efficiunt. est enim una causa quae effectiua dicitur, uelut pater filii, in loco ac tempore est, quicquid loco uel tempore natum factumue fuerit, eum locum uel id tempus accidenter dicitur habere principium. horum omnium in hac secunda generis significatione duo quae- dam ex alterutris assumit, quae ad significationem generis uidebuntur accommoda, ex his quidem quae principalia