comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reymnisit is qui te ficto ceubatu cum aliã
matrem fanulias domi teliquissi. solici¬
tauit ad nuptias. peterr cum effectu nõ
p̃õtes. cum tu sponsa uxoie domi posi
dicas stãm eẽ die nuptiaꝵ. ⁊ in ambi¬
guo possit uenire ut asponso an ama¬
rito donatum sit. sic distinguendum ẽ
ut si intua domo donum acceptum ẽ
si penes se deoit sponsus. retrah: possĩt
uxor enim fuisti.
mũnera. ita conuentum ẽ atq huiꝰmo¬
Si conscripta pactio. ut siqͥua sors exti¬
tisz ccͣ uoumtatẽ eius matrimonum
dixtrarissi. tunc que data eranti ap̃ cũ
qui euis ħ ĩtlitatẽ accepit. cui pacta p uel¬
ia munera supͣdicta lege susceꝑat. eadẽ
iure postuiare:
camq inuacuam indux̃ possessionee
postea nullo tituio suꝑtitẽ ł testamẽ¬
to cũmdẽ relinquentt̃ alienart põtu¬
sc certi ac manifem iuris est.

Expanded text:
promisit is, qui te ficto Caelibatu, cum aliam matrem familias domi reliquisset, sollicitavit ad nuptias, petere cum effectu non potest, cum tu sponsa uxore domi positdicas factam esse die nuptiarum et in ambiguo possit venire, utrum a sponso an marito donatum sit, sic distinguendum est, ut, si in tua domo donum acceptum estio, quod si penes se dedit sponsus, retrahi possit: uxor enim fuisti.darentur, ita conventum est atque huiusmodi conscripta pactio est, ut, si qua fors extitisset contra voluntatem eius et matrimonium distraxisset, tunc quae data erant apud eum qui eius hereditatem accepit, cui pacta puella munera supra dicta lege susceperat, eadem iure postulare. eamque in vacuam induxit possessionem, postea nullo titulo superstitem vel testamento eundem relinquentem alienare potuisse certi ac manifesti iuris est.
Abbreviated transcription (Latin):
de̾. ib̾rum qui pationam. seu patro¬
ni fiuam. ł coniugẽ ł neptẽ t ꝓnepotẽ
nxort ducere ausus fuerit. ap̃ conpetẽte
iudicem accusare poteris. morib tp̃ꝵ
meoꝵ congruentẽ sententiam daturũ
que huiꝰmoĩ conuentioẽs odiosas et
merito decluxerunt
orpri ib̃i concubinas parentum suo¬
rum uxores ducert nõ possunt. quia mi¬
nus religiosam ⁊ ꝓbabilem reni ficert ui¬
dentur. qui si contrab̾ fecerint. crim̾e
strupi cominittunt.¬
d̾.Suit ꝓponis pat̾ quontam mariti
tuu incuiꝰ fuerat potestait cognitis nu
contractum sit inꝓiuntia consentiente
mulieit mammonium tm̃ post depoĩ¬
tum offitum si in eadem uolurtate ꝑ
monio legittimos eẽ responsum uiri p̃¬
demtissini pauli declarat
deor. Quit ꝓponis p̃ quereiam demaĩ¬
to afiuad elatã dissolutum ẽ matrimo¬
nium nec te consentiente adeundem
regressa ẽ. minus legituma conuictio est
cessante parris uoluntatt incuiꝰ ẽ potesta¬
te.ot i̾o non petenie filia petitio ne

Expanded text:
. Libertum, qui patronam seu patroni filiam vel coniugem vel neptem vel proneptem uxorem ducere ausus est, apud competentem iudicem accusare poteris moribus temporum meorum congruentem sententiam daturum, quae huiusmodi coniunctiones odiosas esse merito duxerunt. Liberi concubinas parentum suorum uxores ducere non possunt, quia minus religiosam et probabilem rem facere videntur. Qui si contra hoc fecerint, crimen stupri committuntproponis, pater quondam mariti tui, in cuius fuit potestate, cognitis nupcontractum sit in provincia consentiente muliere matrimonium, tamen post depositum officium si in eadem voluntate pemonio legitimos esse responsum viri prudentissimi pauli declarat ut proponis, post querellam de marito a filia ad te delatam dissociatum est matrimonium nec te consentiente ad eundem regressa est, minus legitima coniunctio est cessante patris voluntate, in cuius est potestate: atque ideo non paenitente filia petitionem
Abbreviated transcription (Latin):
one aucte uons. ł donationis ꝓut ꝑte̾
conscriserint. ꝓiam statũto mo̾ ĩ uidiꝰ
siue inumgñtis uet̾ily pactis. que in¬
intio nuptiarum deañ nuptias drã¬
tione:. doter ꝓrincipałr constituenda
augenda dote. ł bonatiõe fuerint. exco
cp̃r initium accipiant ex quo hecdeor
ypotete contracte sunt ⁊ no̾ at prioi̾s
dotis . ł añ nuptias donationis tp̃a d̾¬
ferantur. ¶s si econtrario maritꝰ
uxor addiminuendam dotem ⁊ añ
tad camboꝵ diminitionib inita. sir¬
ma ⁊ legntima ẽẽ intelligantur. excep¬
tis uidelicr his casib in quib art ma¬
ritus expnon matrimonio lib̾os hñs
ad sccus iigrãu erit nuptias. a ut uxo
hoc enim sctõ matrimonio. łaꝑte in

Expanded text:
one auctae dotis vel donationis, prout partes one auctae dotis vel donationis, prout partes consenserint, pro iam statuto modo ineundis sive iniungendis veteribus pactis, quae initio nuptiarum de ante nuptias donatione et dote principaliter constituenda m, quae in augenda dote vel donatione fuerint, ex eo tempore initium accipiant, ex quo eaedem hypothecae contractae sunt, et non ad prioris dotis vel ante nuptias donationis tempora referantur. Sed et si e contrario maritus et uxor ad deminuendam dotem et antminutionibus ineunda firma et legitima esse intellegantur: exceptis videlicet his casibus, in quibus aut maritus ex priore matrimonio liberos habens ad secundas migraverit nuptias, aut uxor hoc enim secundo matrimonio vel
Abbreviated transcription (Latin):
nigii exdonatioẽ añ nuptias quam ip̃e
ealius ꝓ ip̃o uxori quontam eius matͥ
communium ub̾oꝵ tonauerit. ẜuare
monio extantib post sccas mupnas m¬
uitoꝙ amplius. si nõ fuerit alfi maĩ¬
to sociata. nichil eiusdem suiis exdote
s uium augende totis inieritilxor for¬
te. ẜ eins nomine quiub⁊ alius. nichilo
minus manto queo uiceat: sen ꝓ marito
cuilib alii. tanto tonationẽ. añ nuptia
anitam̃to facert maiorem. quanto do¬
tis augetur titulus. net obsit mhuꝰmoi
munificentiis. int̾clictas cẽ lib̾tates tp̃r n¬
uptiarum. Indulgendum ẽ namq cõ¬
sensuu cominum ꝑtium. ne cum nega¬
retur augende potestas donationis. bo
tis⁊ pigrius constituatur augm̃tum.s
is in quib mĩtlum accidit añ nuptias
quidẽ donanone̾ nullam et̃ soiam uõ
cotẽ marito mulicrem obtulisse: ut
suam eiusdem quantitatis sacẽ: quã¬
tum aucta dos ꝯtin̾e dignoscitur.¬
¶ pactis uidelic deretlibitiõe ł iretenti¬

Expanded text:
coniugii ex donatione ante nuptias, quam ipse vel alius pro ipso uxori quondam eius matri communium liberorum donaverat, servare monio extantibus post secundas nuptias multoque amplius, si non fuerit alteri marito sociata, nihil isdem filiis ex dote, silium augendae dotis inierit vel uxor forte vel eius nomine quilibet alius, nihilo minus marito quoque liceat seu pro marito cuilibet alii tanto donationem ante nuptias additamento maiorem facere, quanto dotis augetur titulus, nec obsit in huiusmodi munificentiis interdictas esse liberalitates tempore nuptiarum: indulgendum est namque consensui communi partium, ne, cum negetur augendae potestas donationis, dotis etiam pigrius constituatur augmentum. is, in quibus interdum accidit ante nuptias quidem donationem nullam esse, solam vero dotem marito mulierem obtulisse, ut suam eiusdem quantitatis facere, quantum aucta dos continere dignoscitur: pactis videlicet de redhibitione vel retenti
Abbreviated transcription (Latin):
ł noluerit ꝑ tepontionẽm. in uac quidẽ
ciuitate ap̃ uirum clarissimum magr̃or
censium. ł p̃sentib tabulariis pattesta.¬
fensores celebrantam. ¶ Et ne auari¬
tia tenti dm̃ magnam molem petuniaꝵ
ꝓpt̃ hoc effiagit̃. quod us ad p̃sens tp̃s.
ppetran cognouimus. non amplius el
lictat ꝓ sub scripuoẽ. ł depositiõe nisiꝗn
quagesimam ꝑtẽ p̃tii. łextĩmationislo¬
ci. qui at aliam ꝑ sonam tanfertur acci¬
pe. ¶sin aũt nouum emphiteotam
łemptorẽ meliorationis susciꝑe mini¬
me dominus maluerit. ⁊ atestatione.
st̃a intraduos m̃ses hoc facere supuce
re. ¶ sin aũt ałr fuerit u̾satus quã
ur̃a constitutio disposuit iurc emphi¬

Expanded text:
noluerint, per depositionem in hac quidem civitate apud virum clarissimum magistrum censuum vel praesentibus tabulariis per attestafensores celebrandam. Et ne avaritia tenti domini magnam molem pecuniarum propter hoc efflagitent, quod usque ad praesens tempus perpetrari cognovimus, non amplius eis liceat pro suquagesimam partem pretii vel aestimationis loci, qui ad aliam personam transfertur, accipere. Sin autem novum emphyteutam vel emptorem meliorationis suscipere minime dominus maluerit et attestatione facta intra duos menses hoc facere supersere. Sin autem aliter fuerit versatus, quam nostra constitutio disposuit, iure emphy
Abbreviated transcription (Latin):
cima etas firmanent iãta sint eo dem ĩ.
potestatt patria receunte. ne eõꝵ rescis
cotꝑr. in patris nec insua quemquã ĩ¬
suisse potestatt: oz inores enim etate. ⁊¬
uire quicquam agerẽ ꝓhibñtur. qui
si tampnato patre tutor cotusẽt nete̾¬
se ẽ ut ab ossitio suo recetut. regresso
co quem non souimꝰ nomine redi
rum bona tueatur. ⁊ augrat nam
sipatria potestatt ad corrumpendi
at effũdendi patrimonii ucentiã
tendu abad mĩnistratioẽ effug̾iat.
ntũtor ẽẽ desinat omniaq mino¬
ris oispendia. suis ip̃e cumpnis pr̃.
sententia uõ deportationis nul¬
si compta integr̃itas ut natura ita
ossitio lrõis restituitur. eignb̾na cu¬
ia rerum tradentu sunt.c̾us ad imi¬
tationẽ publici uiris ꝓu̾isa custohi¬
a ẽ. que nisi bonis patrib detur luc¬
tuosior erit ioitus. quam dicessus
sententia ualuit utq deportatiois
ip̃m ꝑse noñt ierum ominum spo̾¬
latio est: ita induigentie restitu¬
tio bonoꝵ ac dignitatis. amissoꝵ imo

Expanded text:
ima aetas firmaverat, rata sint, eodem in potestatem patriam redeunte, ne eorum rescissdem tempore nec in patris nec in sua quemquam fuisse potestate. § 2. Minores enim aetate jure quicquam agere prohibentur. Quibus si damnato patre tutor datus est, necesse est, ut ab officio recedat, regresso eo, quem non solum nomine redirrum bona tueatur et augeat. Nam si patria potestate ad corrumpendi atque effundendi patrimonii licentiam tenda ab administratione fugiat: neque tutor esse desinat, omniaque minoris dispendia suis ipse damnis praestet. Sententia vero deportationis nulsi comperta integritas ut natura, ita officio liberis restituerit, ei gubernacula rerum tradenda sunt, cuius ad imitationem publici iuris provisa custodia est. Quae nisi bonis patribus detur, luctuosior erit reditus quam discessum.sententia valuit, utque deportationis ipsum per se nomen rerum omnium spoliatio est , ita indulgentiae restitutio bonorum ac dignitatis uno nomine
Abbreviated transcription (Latin):
intuigentieo ccasionẽ integiari domi¬
nium prius nõ plac̾uit. Gerum io cuto
inpune tibieum p̃ses ꝓuintie in ui¬
riosum eẽ nõ pacietur. Ꝙ siquid rerum
tuarum tenet ꝓcurator uobit iudex
ent. fisci enim cep̃et̃ mancipium.¬
orꝑr. Sipat̃ ur̃ in insuiam deportat᷑.
generali indulgentia restitũtus nec ut
ub̃os inpotestate recipir. spetiai̾r m pe¬
traiit in dubium nõ uenit hr̃tlitatis
commotum ꝑ nos ei ad quiri quos sẽ¬
tentia ccͣ enm ꝓlata fecit patresfamaui

Expanded text:
indulgentiae occasionem integrari dominium prius non placuit. Verum idcirco tamen impune tibi eum praeses provinciae iniuriosum esse non patietur. Quod si quid rerum tuarum tenet, procurator vobis iudex erit: fisci enim coepit esse mancipir vester in insulam deportatus generali indulgentia restitutus est nec, ut liberos in potestatem reciperet, specialiter impetravit, in dubium non venit hereditatis commodum per vos ei adquiri, quos sententia contra eum prolata patres fami
Abbreviated transcription (Latin):
dẽi. Qasus eius qui fuñdiquestionẽ¬
cum bonis restitutio statum pristinũ¬
d̾. Siderortationis sententie ueĩa
inbiugentia nr̃a consetuta rec̾epit
substantiam. se ꝓtegẽ scelens pena
ctͣ creditores quo minus debitum sol¬
uat inꝓbe conatur.
orꝑr. i nqu̾esiõe testam̃tiqũod oe¬
portati suius remanente patre feci¬
s remotis uipiam at pauli notis. pa¬
piniani plac. ualere sententiam: ut
inꝑatris sit filius potestate. cuidigni¬
tas ac bona restituta sunt⁊ ita tñ ut

Expanded text:
. Casus eius, qui fundi movercum bonis restitutio statum pristinu. Si deportationis sententiae veniam indulgentia nostra consecuta recepit substantiam, se protegere sceleris poena contra creditores, quo minus iure debitum solvat, improbe conatur.. In quaestione testamenti, quod deportati filius remeante patre fecisset, remotis Vlpiani atque Pauli notis Papiniani placet valere sententiam, ut in patris sit filius potestate, cui dignitas ac bona restituta sunt. Ita tamen, ut
Abbreviated transcription (Latin):
orpr. Immulara fiuo deportato kacq
ratioe uncuio pat̾ne potestatis exemp¬
to si postea exindulgentia d iui. alexãdii
ut ꝓponis iiditus in patrium soiuim
p̃cetensq tignitas restituta sit potestĩ
tñ pat̃na repetita nõ uidetur.
ditũ exnub seu deportatis tribuit. nõ:
loca militie pridẽ a dempta concessit.
n integram at ulibatam estimaticẽor
reseruaint

Expanded text:
 insulam filio deportato hacque ratione vinculo paternae potestatis exempto, si postea ex indulgentia divi alexandri, ut proponis, reditus in patrium solum praecedensque dignitas restituta sit, potestas tamen patria repetita non videtur. ditum exsulibus seu deportatis tribuit, non etiam loca militiae pridem adempta concessit neque integram atque illibatam existimationem reservavit
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat p̃stituta. frustra ueremini ne
ex piona eoꝵ ultra noxe occlinonẽ
sins obstricti. cum exelictis ẜuoꝵ do¬
mni ignorantes. ł ꝓbilentes. si noxa¬
u accone yueniantur.ita condẽpnai
ui acton ut aut noxa depere aut ꝯdeynatoes¬
ue cominũ eiegeris. ⁊ eo non consentien¬
te quod intendis ꝯmissum ꝓbauerisa
noye decendo. ł dũpni sarciendi acpen̾
p̃restande bãt facultatẽ.
&. Bisuus igno rante domino suo ł¬
sciente. ⁊ ꝓbibert nequeunte res tuas
ui rapuit comimimeius ap̃ p̃sidẽ pro¬
iuntie: si nec dum utius ãnus excent

Expanded text:
fuerat praestituta, frustra veremini, ne ex persona eorum ultra noxae deditionem sitis obstricti, cum ex delictis servorum domini ignorantes vel prohibentes, si noxali actione conveniantur, ita condemnari debeant, ut aut noxae dedere aut co dominum elegeris et eo non consentiente quod intendis commissum probaveris, vel noxae dedendae vel damni sarciendi ac poenae praestandae habeat facultatem. servus ignorante domino vel sciente et prohibere nequeunte res tuas vi rapuit , dominum eius apud praesidem provinciae, si necdum utilis annus excessit,
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ. iPre̾sbiticitia iniuriam questiõis
testimonium dicant. Ita tñ ut falsa non
dinẽ sccuntur si ad testimonumdicẽdũ
petinsuerint ꝓut ieges p̾cipunt audiãt.
sal a tñ sit litigatorib falsi acco. Si forte
p̃ibin qui suo nomine suꝑioris locitesti¬
monium dicere: citra aliquamcorporałe
iniuriam sunt p̃cepti. hoc ip̃o quod nicͥ
metrant. uera sup̃sserint. m̾ultomagis
renin pena sunt digniquib cum
psimum honons ꝑnr̃am iꝰsione delat̃
ẽ. si occulto inueniuntur in cͥmine

Expanded text:
. Presbyteri citra iniuriam quaestionis testimonium dicant, ita tamen, ut falsa non ordinem sequuntur, si ad testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, audiantur. Salva tamen sit litigatoribus falsi actio, si forte presbyteri, qui sub nomine superioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem iniuriam sunt praecepti, hoc ipso, quod nihil metuant, vera suppresserint. multo magis etenim poena sunt digni, quibus cum plurimum honoris per nostram iussionem delatum est, occulto inveniuntur in crimine
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ reb quesitum eẽ i n eodẽ statu semꝑ
niancre catas iuit emphittaeotitho
res oꝑtebat. ł conductor seu ꝓcura¬
tor rerum alienaꝵ. dicendi ex quo¬
cumq tꝑ̃ cuiriculo nõ deberẽ dño
uolenti post completa conductioĩs
tꝑ̃a possessioi t̃ recipeͥ ram n dere.

Expanded text:
statu semper manere datas iure emphyteutico res oporteat, vel conductori seu procuratori rerum alienarum dicendi ex quocumque temporum curriculo non debere se domino volenti post completa conductionis tempora possessionem recipere eam reddere.
Abbreviated transcription (Latin):
sit tam inꝑsonaub quam y potixcanis
accõnib nãq in ꝓbum ẽ d̾bitoremlx̃
contradurre qui ne sub hactusatione.
more debitorñ fiat. sctũm incum sr̃
hoc trbito cantionẽ exposuit. Inhi

Expanded text:
sit, tam in personalibus quam in hypothecariis actionibus. namque improbum est debitorem contradicere, qui, ne sub accusatione creditoris fiat, secundam in eum super eo debito cautionem exposuit. In hi
Abbreviated transcription (Latin):
nem ypotpetariam in extia neos
uptum erit scilentium ut lege ca
monstretur: in ip̃os uõ debrtores ai
hr̃ces eoꝵ primos. ł ultiores. nullis
cxpirart iustroꝵ carsib: nr̃e pro¬
uisionis ẽẽ. ꝑspeximus. hocquoq em̃da¬
it: ne possessores niuiusmoĩ ꝓ pe ĩmoͣtali
cimore teneantur. quam obit̃ uib̾mꝰ.
ypotiretariam ꝑ setutionẽ que rerũmo¬
uetur gr̃a. łap̃debitores consistẽt . ł ap̃de¬
bitoꝵ hĩtes. nõ ultra quadragnita años.
ex quo competẽ cep̃ẜ rogari. nisi cõnẽ¬
no aut etas sicut dictimnẽ. int̃cesẜit. ũ
todiendis que ꝓrisci constitutionũ sãc¬

Expanded text:
nem hypothecariam in extraneos uptum erit silentium, ut lege caumonstretur, in ipsos vero debitores aut heredes eorum primos vel ulteriores nullis expirare lustrorum cursibus: nostrvisionis esse perspeximus hoc quoque emendare, ne possessores eiusmodi prope immortali timore teneantur. Quamobrem iubemus hypothecarum persecutionem, quae rerum movetur gratia vel apud debitores consistentium vel apud debitorum heredes, non ultra quadraginta annos, ex quo competere coepit, prorogari, nisi conventio aut aetas, sicut dictum est, intercesserit, ut stodiendis, quae prisca constitutionum san
Abbreviated transcription (Latin):
orpr. Om̃s nocendi quib libr modis
siphanc legt̃ spetiałi. ac nominatĩ
suiss: eminiciate cum suyo roboredri¬
rare: ⁊ suum cunctis quib compet̃
emposterum competere ualuerint
tuum deferit decernimus quicꝗd ã¬
sib minus continetur mplentes
ꝑhanc in ꝑpenuum ua ituram le¬
gem scĩmiis ut siqun contractus
cepta. quoꝵdam tm̃ ꝑ fortuita ł ex¬
cogitata int̾p̃tatioẽ sepe dictax excepti¬
onum iaqucos euadere posse uit̾ut᷑.
⁊ qua oraginta cunicinis annoꝵ ꝓcd
dubio sopiatur. Nullumq iuspi¬
uatum ł ƿublicum inquacumq:
tã. ẜ inquacumꝙ ꝑsona. quod p̃dic

Expanded text:
o pp. Omnes nocendi quibuslibet modis si per hanc legem specialiter ac nominatim fuissent enumeratae, cum suo robore durare et suum cunctis, quibus competunt vel in posterum competere valuerint, tuum deferre decernimus. Quidsibus minus continetur, implentes per hanc in perpetuum valituram legem sancimus, ut, si quis contractus,cepta, quorundam tamen vel fortuita vel excogitata interpretatione saepe dictarum exceptionum laqueos evadere posse videatur, et quadraginta curriculis annorum procul dubio sopiatur, nullumque ius privatum vel publicum in quacumque causa in quacumque persona, quod praedic
Abbreviated transcription (Latin):
opponendaꝵ iatium incipiant. ¶¬
mor illud ꝓcuidubio ẽ. quod siquis eoꝵ
quib aliquoͥd d̾b̾tur ressibi supposita
siñ uiolentia cenu̾erit. ꝑ baric deten¬
tionem int̾ruptio sit p̃titi tpis. si mi
onẽ imitatur cadetentio. ¶Sr ⁊ siꝙ¬

Expanded text:
opponendarum incipiant. Immo et illud procul dubio est, quod, si quis eorum, quibus aliquid debetur, res sibi suppositas sine violentia tenuerit, per hanc detentionem interruptio fit praeteriti temporis, si minonem imitatur ea detentio. Sed et si
Abbreviated transcription (Latin):
it necrssitatem ꝑtib pordinarium iudiceoꝵ
romne ciuile auxuium in ponente. ⁊ arbi¬
tros eligere. ⁊ ap̃ eos ueniie. ⁊ sic utt̃ apparã¬
te qua si arbiti suerint abiperiali culm¬
inc delegati. quod ⁊ si ab inperiali maiena
iutex delegatus non sit. s ab alio culmine:

Expanded text:
iudicem et omne civile auxilium imponente et arbitros eligere et apud eos venire et sic lite apparente, quasi arbitri fuerint ab imper iali culmine delegati. Quod et, si ab imperiali maiestate iudex delegatus non sit, sed ab alio culmine
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Cum ꝓponas partib placuisse iui¬
ris uirandi reugione genti̾s: ingenui¬
itatis questionẽ detiti yses ꝓuintie
iuxta decretũ arbitri ad uoluntatis
nix ꝓlacitum a mite tue filiis ꝯsuir.¬
õ. n ec fuius nec quisquã alius. neq
utigando. n paciscendo. s net ius iuirã¬
tum contra uoluntatẽ domini rei
destrendo p̃uiditium ei facere p̃t. Gñi
si contra mandatum tuum aliquid
erga rẽ tuam filius tuus gessit. nec¬
hoc ratumh ab iusti nichil oberit. tͥ¬
s̾̃. a Acton delato ł relato iure iu¬
rando. si uiraueritł ei remisum fu¬
erit sacram̃tũ. adsimilitudine iubi¬
cati infcm accõ competit.

Expanded text:
. Cum proponas partibus placuisse iurisiurandi religione generis et ingenuitatis quaestionem decidi, praeses provinciae iuxta decretum arbitri ad voluntatis vestrae placitum amitae tuae filiis ec filius nec quisquam alius neque litigando neque paciscendo, sed nec iusiurandum citra voluntatem domini rei deferendo praeiudicium ei facere potest. unde si citra mandatum tuum aliquid erga rem tuam filius tuus gessit nec ratum habuisti, nihil tibi oberit. . Actori delato vel relato iureiurando, si iuraverit vel ei remissum fuerit sacramentum, ad similitudinem iudicati in factum actio competit.
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑr. Si quis iusiurandum intul̾it.¬
⁊ nec dum eo p̃stito postcant pote sibi
allegationib habundantib hoc reuo¬
cauerit. Sanccimus nemini licere pe¬
uitus itm ad sacram̃tum ꝑcurrere: sa¬
cis enim absurdum ẽ. reclire ad hoctu¬
i renuntiandum putauit. ⁊ cum desꝑ¬
auit aliam ꝓbationẽ. tunc denuo ad
religion̾e ꝯuolare: ⁊ iudices nullo mõ
eos audire adtales iniquitates ueni¬
entes. si quis aũt sacram̃tũ intułit ⁊
hoc reuocare maluerit. licere quidẽ
ei boc facere. ⁊ alias ꝓbatioẽs si uoiuĩt
cis tm̃inõ t̃minum ei pr̃et᷑. post dissi¬
niuuam aũt sententiam que ꝓuoca¬
tione suspenia nõ ẽ. ł que postquã
suĩt appellatum corroborata fuerit.
nullo mõ reuocart iuram̃tum.⁊ ĩtũ
ad ꝓbationẽ uenire cuitͣam cõ cedi¬
mus. ne repetitalite sinis negotii al¬
tuis cãȩ fiat ex ordium.

Expanded text:
. Si quis iusiurandum intulerit et necdum eo praestito postea, utpote sibi adlegationibus abundantibus, hoc revocaverit, sancimus nemini licere penitus iterum ad sacramentum recurrere satis enim absurdum est redire ad hoc, cui renuntiandum putavit, et, cum desperavit aliam probationem, tunc denuo ad religionem convolare et iudices nullo modo eos audire ad tales iniquitates venientes. Si quis autem sacramentum intulerit et hoc revocare maluerit, licere quidem ei hoc facere et alias probationes, si voluerit, i praestetur. Post definitivam autem sententiam, quae provocatione suspensa non sit vel quae, postquam fuerit appellatum, corroborata fuerit, nullo modo revocare iuramentum et iterum ad probationem venire cuidam concedimus, ne repetita lite finis negotii alterius causae fiat exordium.
Abbreviated transcription (Latin):
qui si in petendis his cessabit põtetis
conpetentẽ uidicem adiret ut intũdiᷤ
curatorib offitio suo nitigantur
de Y atroni tui filii sieuis etatis
sunt. ut res eoꝵ ꝑ tutores ad minist᷑¬
rideb̾ant cura ad ire p̃torẽ. ⁊ noĩa
e dere ex quib tutores constituũt.
tuum relegati. alium tari tuto rem
suiis tuis idoneum exeade̾ ꝓuntia
abiud ice conpenit postula. qui ẜ
cessarii qui tutores petant. potes et¬
ip̃e cuiare. ut accipiant ꝑ quos legi¬
itune defentantur.

Expanded text:
Qui si in petendis his cessabit, potes tu Qui si in petendis his cessabit, potes tu competentem iudicem adire, ut in dandis curatoribus officio suo fungatur Patroni tui filii si eius aetatis sunt, ut res eorum per tutores administrari debeant, cura adire praetorem et nomina edere, ex quibus tutores constituantur, tuum relegati alium dari tutorem filiis tuis idoneum ex eadem provincia ab iudice competente postula, qui secundum cessarii, qui tutores petant, potes ipse curare, ut accipiant, per quos legitime defendantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ci ꝓ sua tm̃mõ ad ministiatioẽ ꝑ iculu̾
nec alieno honẽ auus pr̃egrauetur. sic
⁊ enim ⁊ pupilis ⁊ ad uitis competens
gub̾natio intucitur ⁊ naturalis ordo
pomnia consuabr̃. cui ⁊ enim ferc̃o̾
ẽ: eimdem ẽẽ tutorẽ ⁊ subtuteia con¬
stitui. ⁊ ĩtũ eundẽ curatorẽ. ⁊ sub cuã
ageit hac certe ⁊ nõ m⁊ rex feca con
fusio ẽ. discretis ita omnib ł catnu
ꝑ legittimi siant tutures łcuratores nii
qui taus etatis sunt. cui suarum reꝵ
ad minitratio ꝑmitutur. quoꝵ ꝙres
possint pemssimo iurt ypothetarũ
teneri. omnib que desuccessioni
tam ingenuoꝵ quam lb̾toꝵ prion¬
u iegil disposita sunt. in suo roto¬
re duraturis nec aliquã ĩminuti¬
onẽ ex p̃sentis iegis sanctior̾ accep¬
turis. ⁊ maxime in lib̾toꝵ successioĩ¬
b ne uit̾antur exeo quod ⁊ tutele
grauam̃ nõ ueniunt successiois
stere uis ut curatores sib̾ dari postulz
cũ quil scd̃ m uiris formã consistas.

Expanded text:
modo administratione periculum nec alieno onere alius praegravetur Sic etenim et pupillus et adultis competens gubernatio inducitur et naturalis ordo per omnia conservabitur. Cui enim ferendum est eundem esse tutorem et sub tutela constitui, et iterum eundem curatorem et sub cura agfusio est Discretis itaque omnibus vel dativi vel legitimi fiant tutores vel curatores ii, qui talis aetatis sunt, cui suarum rerum administratio committitur, quorumque res possunt plenissimo iure hypothecarum teneri. Omnibus, quae de successionibus tam ingenuorum quam libertorum prioribus legibus disposita sunt, in suo robore duraturis nec aliquam imminutionem ex praesentis legis sanctione accepturis maxime in libertorum successionibus ne videantur ex eo, quod ad tutelae gravamen non veniunt, successionis stere vis, ut curatores sibi dari postulet, cum quibus secundum iuris formam consistas.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑi. c onstitutiõe diue memorie
constantini lege claudia sublata. ꝓãti¬
qui uris auctoritait saluo manẽte a
pupilarẽ feminaꝵ tutelam uocant̃.¬
nis iił sororis successioẽ oẽs inferiores
seu ꝓlxiores gradus non tñ cognatoꝵ¬

Expanded text:
. Constitutione divae memoriae constantini lege claudia sublata, pro antiqui iuris auctoritate salvo manente agpupillarum feminarum tutelam vocantni sui vel sororis successionem omnes inferiores seu prolixiores gradus non tantum cognato
Abbreviated transcription (Latin):
nũptias optuusti p̃ses ꝓuintie recu¬
ꝑare ce non dubitauit. c̃tum ẽ enm
cuturum oꝑam moderatorem ꝓ uin¬
Ttic ut que ccͣ fas gesta sunt. fructũ
cauiditatis optinere nõ possunt. eũ
nobis huiꝰmoĩ com̃ta d ispliceant im¬
maginarios enum nimtios idẽ repu¬
dia nulluis et̃ mom̃ti sie nuptus
fingant se renũtiasse siue sponsalil¬

Expanded text:
ses provinciae recipere te non dubitabit. Certum est enim daturum operam moderatorem provinciae, ut, quae contra fas gesta sunt, fructum calliditatis obtinere non possint, cum nobis huiusmodi commenta displiceant. Imaginarios enim nuntios  id est repudia nullius esse momenti, sive nuptiis fingant se renuntiasse sive sponsalibus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pt nisi eos hrdes instit̾uerit. qñdo¬
te tatus tutor ap̃sidib conturmari. uł¬
io uo̾ exbis int̾uemente. si res pupula¬
res quitati sunt ad ministrauerint ꝓ¬
tutele accõne tenentur.¬

Expanded text:
o autem eos heredes non instituerit, sotae datus tutor a praesidibus confirmari. Nullo vero ex his interveniente si res pupillares qui dati sunt administraverint, protutelae actione tenentu
Abbreviated transcription (Latin):
testamto recte tutorẽ deoit. net ñ ex¬
ciatin ẽ. eum tuteie uiditio tãdat¬
ministratis. quam denegiectis. curi
amministian debr̃ ap̃ conpetenteo
iudicẽ conueni. scd̃m bonam fideo
tibi satis facerg iussurum.

Expanded text:
ento recte tutorem dedit nec is excusatus est, eum tutelae iudicio tam administratis quam neglectis, cum administrari deberent, apud competentem iudicem conveni secundum bonam fidem tibi s
Abbreviated transcription (Latin):
um̃ta ecliti sunt. siue postea una eatẽ
iance trutinari.⁊ õs suos ⁊ inpotestates̃
existere genitorib ut net prior nec uini¬
or ullo hãt discrimine. s hii qui exis¬
dẽ maionb ꝓcieati sunt. ⁊ simui ꝑ fruat᷑
fortuna.

Expanded text:
umenta editi sunt sive postea, una eademque lance trutinari et omnes suos et in potestate suis existere genitoribus, ut nec prior nec iunior ullo habeatur discrimine, sed ii, qui ex isdem maioribus procreati sunt, et simili perfruantur fortuna.
Abbreviated transcription (Latin):
gittimis nuptin sunt ꝓcreati petẽ¬
doꝵ tutoꝵ netessitatib sub iaceant
ta si petitionẽ tutoꝵ nunus curra¬
ꝑ coñditionẽ pat̾ris ducunt. ł uti eb¬
rum sunt facuitates. tutores ł cuã
n possidẽ quicquam inꝓuintia uͥ
morintur. n iñ orrigiẽ ducũt.
restituti ap̃ patrian suam. ⁊ ubi pa¬
enmonium pr. morabuntar ut
ibi oefensores legitimos sortiantur.

Expanded text:
gitimis nuptiis sunt procreati, petengitimis nuptiis sunt procreati, petendorum tutorum necessitati subiaceant, ta, si petitionem tutorum minus curar condicionem patris ducunt vel ubi eorum sunt facultates, tutores vel curneque possident quicquam in provincia, ubi morantur, neque inde originem ducunt, restituti apud patriam suam et ubi patrimonium habent morabuntur, ut ibi defensores legitimos sortiantur
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑi.a omone eam que quõdãp¬
alla tua fuit. cum eã non tñ uiripo¬
tentem s ⁊̃ nupsisse ꝓponas. ut sibi
petat curatorẽ quitẽ si ea petẽ negle¬
xerit. quo mat̾ius possis rationes it¬
dere ad ministrationis ad ito eo ciuus
sr̃ ea it notio e. petere cu̾ratorẽ ñueta¬
orꝑr. Cumamatrib sedulũ petẽti
tutoris offitiũ exigatur. nõ fortur¬
ti casius inpedim̃tis ascrilantur. ꝓpo¬
nasq ꝓcuratorẽ. quiad petendum pu¬
piuo tutorẽ amatie suerat constitu¬
cim a latronib int̃fectum petitionẽ ꝙ¬
exnetessitate demo ratam et̃ ab hĩoi¬
tatis successione matrẽ repelli cuius
nullu uitium int̾cessisse asseris ꝑ¬
quam durui est
S̾.C um iure hñti tutorẽ tutor
dari non possit᷑ inteiligis matrem
nõ offitium pietatis desesruisse in
merito fiuo suo tutorẽ non postu
tendis tutorib d̾bito nõ fungant᷑
ossitio potr̃ tutores solemapnit᷑ potes.
simuitud mẽ eoꝵ qui ex nistis acle¬

Expanded text:
. Admone eam, quae quondam pupilla tua fuit, cum eam non tantum viri potentem, sed etiam nupsisse proponas, ut sibi petat curatorem. Quod si ea petere neglexerit, quo maturius possis rationes reddere administrationis, adito eo cuius super ea re notio est petere curatorem non vetaGORD. tutoris officium exigatur, non fortuiti casus impedimentis adscribantur, proponasque procuratorem, qui ad petendum pupillo tutorem a matre fuerat constitutus, a latronibus interfectum petitionem ex necessitate demoratam esse, ab hereditatis successione matrem repelli, cuius nullum vitium intercessisse adseris, perquam durum estCum iure habenti tutorem tutor dari non possit, intellegis matrem non officium pietatis in merito filio suo tutorem non postultendis tutoribus debito non fungatur officio, petere tutores sollemniter potes. similitudinem eorum, qui ex iustis ac le
Abbreviated transcription (Latin):
S̾.s iut ꝓponis pupulo cuiꝰ inemirusti
pater mutur cestam̃to cutores ded it. et
priusquambii confirmarentur. aui ab
eo cuius cusꝰ in t̾c̃ dati sunt. id quid̃ qd̾
iure gestunẽ reuocari non pt. an aut̃
qui uit itium patris þant. curatores ei¬
d̾ pupillo constitui detãnt. ad itus con¬
petens uidex ꝓspectis utilitatib eiꝰ ex¬
timabit.

Expanded text:
Si, ut proponis, pupillo cuius meministi pater inutiliter testamento tutores dedit et, priusquam ii confirmarentur, alii ab eo cuius interest dati sunt, id quidem, quod iure gestum est, revocari non potest: an autem qui iudicium patris habent curatores eidem pupillo constitui debeant, aditus competens iudex perspectis utilitatibus eius aestimabit.
Abbreviated transcription (Latin):
orp᷑. Putores ⁊̃ grecis uerois. ut ĩtesta¬
m̃tit reunquare. ut ita tutores dari
iuit̾antur ac si legittinus uerbis eos
testator dediss.¬
excusare se necesse ẽ non bãnt. ni¬
si decreto scõm uounitatẽ defunc¬
ce. ⁊ quidẽ inquisitiõe habradati
fuerint.

Expanded text:
. Tutores etiam graecis verbis licet in testamentis relinquere, ut ita tutores dari videantur, ac si legitimis verbis eos testator dedissexcusare necesse non habent, nisi decreto secundum voluntatem defunctae, et quidem inquisitione habita, dati fuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓaui esꝰ cognationis si quid saldem ħ¬
moĩ uocabulum intam degeneres:
pomines extendere maluerit. deti
cutorẽ testam̃to patrone toꝵ quẽ.
tatum. si ad ministrationi se non
mistuerit nulla accõe tibi tenetur
n enĩ uurt eatus tutor fuitt quod
sarministrauerit spõntȩ res tuaser pit
apuerius eum actõne negõꝵ gestoꝵ po̾tẽ
toris tͥutor erit. nisi tetam̃todatum
pat᷑ alium coditiuis dando reybauit.
tt enĩ postenor solus tutor eriti
bis quam quam unus unus uetrũ
sue etatis st̾s siti io̾e pupillare etatẽ
excesserit tutela tm̃ ur̃a ad eñ ñ ptine

Expanded text:
us cognationis, si quid saltem huiusmodi vocabuli in tam degeneres homines extendere maluerint. Iutorem testamento patronae datum, si administrationi se non miscuit, nulla actione tibi tenetur: neque enim iure datus tutor fuit. Quod si administravit sponte res tuas, experiri adversus eum actione negotiorum gestorum potes toris tutor erit, nisi testamento datum pater alium codicillis dando reprobaverit: tunc enim posterior solus tutor erit.  quamquam unus vestrum suae aetatis factus sit, id est pupillarem aetatem excesserit, tutela tamen vestra ad eum non pertine
Abbreviated transcription (Latin):
uat. nepos accẽnit naturaus .u. nepo¬
ens nom̃ huimoĩ soboli segib accon¬
cau naturali neponi ex suo legntimo
suio iam derimcto ꝓgenito totam su
tionib tñmõ in fuis naturalib ꝓbi¬
untib cotum panimoniũ. siue q̃nã
parte uoluerit eiꝰ reunquere. exccito
sint partes eoꝵ condudentu puius¬
onit srẽm untuata ẽ: quid enĩ siexna¬
turali filio negotẽ hr aiuin legntimũ
patri suo e naturalem. inom̃ib itaꝙ
taui dubitionib. cum nulla leniti¬
ma consequentia in bunnõĩ ꝑ sonise
todiatur. s int̾uentu sobous nataua
nicbii uis iegittimumi stbẽe pt̃. ut ne¬

Expanded text:
it naturalis: si nepotis nomen huiusmodi suboli legibus accomtali naturali nepoti ex suo legitimo filio iam defuncto progenito totam suationibus tantummodo in filiis naturalibus prohibentibus totum patrimonium sive quantam partem voluerit eirtes eorum concludentibus Huiusecie ventilata est. Quid enim, si ex naturali filio nepotem habet avus legitimum patri suo vel naturalem In omnibus itaque talibus dubitationibus cum nulla legitima consequentia in huiusmodi personis custoditur, sed interventu subolis naturalis nihil ius legitimum subesse p
Abbreviated transcription (Latin):
sãctionem extendimus. ¶Et quonião
nanimõ fauendum ẽ curus cuutatũ
illud ⁊ mbac parteadtendum ẽẽ cẽse¬
mus ut uceat patrib naturalis filios
curie patrie sue tratere: nõ soiũ nulla
eis legittima sobole ex istente. s ̃ si filio
⁊alios lib̾os exlegittimis i̾mis ꝓcreatos
hãnt. ⁊ eo mõ naturales quoq filios legi¬
timos successores esfic̾e. itatm̃ ut mini¬
postio data ł relicta sit.

Expanded text:
imus.  3 et quoniam omnimodo favendum est curiis civitatum, illud etiam in hac parte addendum esse censemus, ut liceat patribus naturales filios curiae patriae suae tradere non solum nulla eis legitima subole existente, sed etiam si filios vel alios liberos ex legitimis matrimoniis procreatos habeant, et eo modo natimos successores efficere, ita tamen, ut miniportio data vel relicta sit.
Abbreviated transcription (Latin):
uissimus si quis mu lieiẽ in suo cotub¬
mo collocauerit. non abinitio asfectioẽ
maritali eam tm̃ cum quã poterat pĩt
connubium ⁊exea ub̾os sustuuit. po stta
m̃ta cum ea fecerit. siliosq ł filias hañ¬
ent. non solum scõos lib̾os. qui po st doit̃
legem quitam comꝑ utauerunt sit ĩ¬
tp̃tari. ut siue ñ ꝓgeniti fuerint post
dotem constriptam ubi. siue ⁊̾ abbac
uice subtracti. nõ añnoes filios urstos
uoi inuenianti. quoꝵ sr̃ uacuam sub¬

Expanded text:
ussimus, si quis mulierem in suo contubernio copulaverit non ab initio affectione maritali, eam tamen cum qua poterat habere conubium, et ex ea liberos sustulerit, postea enta cum ea fecerit filiosque vel filias habuerit, non solum secundos liberos qui post dotem legem quidam putaverunt sic interpretari, ut sive non progeniti fuerint post dotem conscriptam liberi sive etiam ab hac luce subtracti, non anteriores filios iustos liberi inveniantur. Quoru
Abbreviated transcription (Latin):
bolis bãt. licz enĩ hoc quod spatum est
ad effectum non ꝑuenit. nicbil añrio¬
rib ub̃is fortuitus casus derogart cõce¬
tatur⁊ muitomagis siquis muuert̃ ꝙ̃
insuo contub̾mo babuenit. pregnan¬
tem fecerit postea aũt ad huc gͣnitu
muliere constituta dotalia fecerit ĩ¬
eclita sit iusta patris soboles naciicat᷑.
⁊ in potestate estitiatur. ⁊ hĩs existat i¬
morienti siue ab intestato. siue ex

Expanded text:
bolis habeant Licet enim hoc quod speratum est ad effectum non pervenit, nihil anterioribus liberis fortuitus casus derogare concedatur: et multo magis, si quis mulierem, quam in contubernio suo habuerat, pregnantem fecerit, postea autem adhuc gravida muliere constituta dotalia fecerit inedita sit, iusta patri suboles nascatur et in potestate efficiatur et heres ei existat morienti sive ab intestato sive e
Abbreviated transcription (Latin):
uinoicait uaientib s si quidem iste.
naturaus fuius siue postquam legittioꝰ
succesd patri st̃r siti siue in añ cedenti
stententes ub̃os hat eos moĩs omnib
ad eiꝰ successione: sine testam̃to monẽ¬
tis uocan. nec cune iocum cẽ: postquã
si quarta potio honoꝵ euudem curie
deatur. eo quod nullas for̾te ex mor
cuubis cunaua munera pagere cogͥ¬

Expanded text:
vindicare valentibus. Sed si quidem iste naturalis filius sive postquam legitimus successor patri factus sit sive in antecedenti  eos modis omnibus ad eius successionem sine testamento morientis vocari nec curiae locum esse, praeterquam si quarta portio bonorum eius eidem curiae debeatur eo, quod nullus forte ex mortui liberis curialia munera peragere cog
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad p̃dictas sex initias. si boc scilici
naturalis pat̾ uoluerit hĩtlitatẽ eiui
caꝑe ita tm̃ ut memoratam sex ũtia¬
rum quantitatẽ in omnib natura¬
ub ub̾is ⁊ matre eoꝵ minime testa¬
tor excebat. quam ⁊ inlegatis ⁊ fid̾i cõ¬
missis eis reunquendis ⁊ dotiu ⁊ dõa¬
tionib tam aliii quam añ nuptias
usꝙ ad exestimation̾e sex untiarũ

Expanded text:
 ad praedictas sex uncias  si hoc scilicet naturalis pater voluerit hereditatem eius capere, ita tamen, ut memoratam sex unciarum quantitatem in omnibus naturalibus filiis et matre eorum minime testator excedat. Quam et in legatis et fideicommissis eis relinquendis et dotibus et donationibus , tam aliis quam ante nuptias, usque ad aestimationem sex unciarum
Abbreviated transcription (Latin):
sacratissimam comlitionem itnouãtẽ
iub̾mins eos qui añ hant legem inge¬
nuarum mulierum nuptiis nuimme
int̾cedemtib eiecto contub̾io cuiꝰlib
ses ins filios ꝓcreauent quib nulla ui¬
iegitimaq ꝓle suscepta si uouierint eã

Expanded text:
sacratissimam constitutionem renovantes sacratissimam constitutionem renovantes iubemus eos, qui ante hanc legem ingenuarum mulierum  nuptiis minime intercedentibus electo contubernio cuiuslibet sexus filios procreaverunt, quibus nulla vilegiti
Abbreviated transcription (Latin):
instar legitumi fiui municipaub e¬
um uoluerit aggregare numerib ⁊
oonait patne principalẽ manifes¬
tauit notumꝙ fecit sine dubioꝓ
fessidẽ c̃tissi ma facuitatum ominũ¬
suaꝵ omni eugisse affectrõe debia
fũcessoret cum certe h uiꝰmoĩ ꝑsonis
adeo sacratissima constitutioe sub¬
uentum sit ut nec remintiandi eis
aut auenandi. ł repudianti pat̾nas
iĩtlitates. aut tonationes infraudẽ
curie concedatur facultas. s mune¬
rib patrie susceptis patrimona sub¬
ne cogantur. nullam ecliu̾so caiũp¬
mantium noct̃ penitus patietur. ati¬
mitti. s ip̃m pbilocalum ⁊ pat̾noꝵbo
noꝵ omnium ab intestato br̃dem
oq genitos ł nascentos fiios similr̃
pat̃ne conbitioni subiacere p̃cipi¬
mais. ⁊ b uiꝰmoĩ formam in omnib
causis que siraiłr incuiꝰtũq ciui¬
tatis ordine curiaq ꝯtingerit in
posterum deternimus ob seruari.
oip. Diui constantini qui uene¬
ranca x p̃ianoꝵ fite romanum mi¬
umnuit inꝑium suꝑ ingenuis cõ

Expanded text:
i filii municipalibus eum voluit adgregare muneribus et donare patriae principalem, manifestavit notumque fecit sine dubio professione certissima facultatum suarum omnium elegisse se adfectione debita successorem, cum certe huiusmodi personis adeo sacratissima constitutione subventum sit, ut nec renuntiandi eis aut alienandi vel repudiandi paternas hereditates aut donationes in fraudem curiae concedatur facultas, sed muneribus patriae susceptis patrimonia subire cogantur, nullam e diverso calumniantium vocem penitus patiemur admitti, sed ips um philocalum et paternorum bonorum omnium ab intestato heredemoque genitos vel nascendos filios similiter paternae condicioni subiacere praecipimus. Et huiusmodi formam in omnibus causis, quae similiter in cuiuscumque civitatis ordine curiaque contigerint, in posterum decernimus observari.o . Divi Constantini, qui veneranda christianorum fide Romanum munivit imperium, super ingenuis conc
Abbreviated transcription (Latin):
legitimam sibi posteritatẽ querẽtã
ac si p̃dicta constitutio lata nõ eẽt
in iusta namꝙ ubid mumide sio̾ia
mua d̾cetero uema defendr. nuumn siri¬
ieuabit norium adminicuium. ꝓt̾ añrio¬
nim dnpositionum ordine nõ iata sãca¬
o quam exboc die resetantam pia surge¬
nt ratio. nõ ad rogationum seu ad opti¬
onum p̃textu. que uit̾ius minime se¬
rende sunt. non astutie siue diuinis
assectande utt̃n. seu quibdam ambigẽ¬

Expanded text:
legitimam sibi posteritatem quaerendam, legitimam sibi posteritatem quaerendam, ac si praedicta constitutio lata non esset. Iniusta namque libidinum desideria nulla de cetero venia defendet, nullum sublevabit novum adminiculum praeter anteriorum dispositionum ordinem, non ante lata sanctio, quam ex hoc die resecandam pia suggesserit ratio, non adrogationum vel adoptionum praetextus, quae ulterius minime ferendae sunt, non astutiae sive divinis adfectandae litteris seu quibusdam i
Abbreviated transcription (Latin):
inbis uałe tñ casib concediuis qui
nt̃ usq subsetuti sunt ꝓ eis iegis teno
uenisse crecatur. quam nõ ex nefari¬
o: net incesto ꝯuigio naturalib ĩ fr̃
fiuiis. seu filiab excuiꝰubr mulieris
cupidine non incesta nõ nefaria ꝓ¬
creatis ⁊ in pat̾na ꝑ arrogationẽ seu ꝑ
ad optione̾ sac̃ susceptis exduunis
uissionib siue añquam eadẽ lex
irrepẜ it. seu post eandem legẽ que
ad p̃sentẽ diem non sine ratioe du¬
ximus suffragandum. ut ad optio. se¬
impetrarunt lege quadam int̃lict̃
sit. quoniam ⁊ siqua prius cmñgebat¬
taus dubitatio remittenta fuit. mo¬
uente miseritortlia qua indigni nõ
sũnt qui a lieno iaborant uitio. sĩt
ita post eamdem arrogationem seu
ad optionẽ sui ⁊ in potestate patrum
successionesq tam extestamũto quã:
ab intertato capiant ꝓ ut madoptati
seu arrogatis constitutum ẽ. ¶põ¬
sterum u̾o sciant om̃s legitimis ĩnis

Expanded text:
in his valere tantum casibus concedimus, qui in his valere tantum casibus concedimus, qui nunc usque subsecuti sunt pro eiusdem legis tenorvenisse credatur quam non ex nefario nec incesto coniugio. Naturalibus insuper filiis seu filiabus ex cuiuslibet mulieris cupidine non incesta non nefaria procreatis et in paterna per adrogationem seu per adoptionem sacra susceptis ex divinis iussionibus, sive antequam eadem lex inrepserit seu post eandem legem usque ad praesentem diem, non sine ratione duximus suffragandum, ut adoptio seimpetrarunt lege quadam interdictum sit, quoniam, et si qua prius talis emergebat dubitatio, remittenda fuit movente misericordia, qua indigni non sunt qui alieno laborant vitio. Sint itaque post eandem adrogationem seu adoptionem sui et in potestate patrum successionesque tam ex testamento quam ab intestato capiant, prout in adoptatis seu et in adrogatis constitutum est. In posterum vero sciant omnes legitimis matrimoniis
Abbreviated transcription (Latin):
nullis exisentib lib̾is in p̃sent̾i. al¬
que mulieres uxoris loco pñtur ex
cestate sua logitimosꝙ hĩt ꝓpriasq
sub stantias ad eos x ꝑuitimas uolũ¬
tates. ł ꝑdonationes seu auos legi cogͥtõ
titulos si uoluerint tranfferre: ab ĩtes¬
tato quoq ad eoꝵ hrditate uocandos nec
aliquam questionis seu alt̃cationis ex̃¬
cende sub qualib astuta subtiuq iegã
łꝯ stitutĩonũ occasioe suꝑbis agnatis se¬
u cog̾ãtis genitoris eoył quib dam alis
suꝑ eẽ facultatẽ im posterum nichilo
minus quisquis huiꝰmoĩ muliert̃ uxo¬
risloco totalib instrum̃tis ꝑabuit ꝓeius
sobole similem eamdẽq fõmam custo¬
diri. ne a dimatur eiucentia sib̾ quẽ¬
suum patri monium ad quirendi fui¬
os in suꝑł fiuas iam ꝑdininos affatus¬
apatrib suis in arrogatione susceptos
ł susceptas. huiꝰ ꝓuidentissune nr̃t ic
nis. quesuꝑ naturalib fiuis emisa est

Expanded text:
is existentibus liberis in praesenti alis existentibus liberis in praesenti aliquae mulieres uxoris loco habentur, testate sua legitimosque habere propriasque substantias ad eos vel per ultimas voluntates vel per donationes seu alios legi cognitos titulos si voluerint transferre, ab intestato quoque eorum ad hereditatem vocandos, nec aliquam quaestionis seu altercationis exercendae sub qualibet astuta subtilique legum vel constitutionum occasione super his vel agnatis seu cognatis genitoris eorum vel quibusdam aliis superesse facultatem in posterum: nihilo minus, quisquis huiusmodi mulierem uxoris losubole similem eandemque formam custodiri, ne adimatur ei licentia sibi quodsuum patrimonium adquirendi. Filios insuper vel filias iam per divinos aa patribus suis in adrogationem susceptos vel susceptas huius providentissimae nostrae nis, quae super naturalibus filiis emissa est,
Abbreviated transcription (Latin):
bnio ꝓcreatos. postquam nuptie cũ
matrib eoꝵ fuerint celebrate suos
patri ⁊ inpotentate ficri.⁊ cumhis qui
postea exeot̾ motrimonio suscepti
fuernitił solos. si nullus alius d̾ĩ
nascatur. tam extestam̃to uolentib
ratrib ⁊̃ ex integro succedeit quam
ab intestato petẽ hr̃tditatẽ pat̾nam.
secuta fuerint. ⁊ ad ip̃oꝵ ꝑ sonam
ꝑtinentib ut una cum frĩb suis
aut sou. sinullus alius sit ꝓcreatus do¬
tis dañ nuptias donationis ꝓtenore
legum nec minus pactoꝵ emolum̃¬
huiꝰ sacratsime uissionis nec dũ
ꝓlem aliquam ex ingenuarum cõ¬
cubinaꝵ conidrtio meruerunt mini¬
me huiꝰ legis bñntio ꝑ fruantur. cũ
uceat easdem mulieres si prius unt
m̾mii copulart. non extantib iegit¬
timis ubens. aut uxorily ⁊ legitnõs
fiuos ut pote nuptias ꝓcetentil
ꝓcreait nec deb̾ant quos ex ĩgenu¬
acontubina dilato post bant legcor
matrimonio nasi uoluerint ut iusti
ac legitimi postea uiteantur magͦpx
postulare:¬

Expanded text:
reatos, mox quam nuptiae cum matribus eorum fuerint celebratae, suos patri et in potestate fieri et cum his, qui postea ex eodem matrimonio suscepti fuerint, vel solos, si nullus alius deinde nascatur, tam ex testamento volentibus pa tribus etiam ex integro succedere quam ab intestato petere hereditatem paternam: secuta fuerint, etiam ad ipsorum personas pertinentibus, ut una cum fratribus suaut soli, si nullus alius sit procreatus, dotis et ante nuptias donationis pro tenore legum nec minus pactorum emolumehuius sacratissimae iussionis necdum prolem aliquam ex ingenuarum concubinarum consortio meruerunt, minime huius legis beneficio perfruantur, cum liceat easdem mulieres sibi prius iure matrimonii copulare non extantibus legitimis liberis aut uxoribus ac legitimos filios utpote nuptiis procedentibus procreare, nec debeant, quos ex ingenua concubina dilato post hanc legem matrimonio nasci voluerint, ut iusti ac legitimi postea videantur, magnopere postulare
Abbreviated transcription (Latin):
b suis capit. ea uõ que deiliccessioe na¬
turalis fuii post curialem conditione
morientis constituimus. non tñ inhis lo¬
cum hr̃e deb̃ qui postea apatie suo nata¬
li cune dati fuerint s ⁊̃ in illis qui iam
dicti siunt. sitm̃ ad huc suꝑsint. quodsi
añ p̃sentẽ saccionem mortui sunt mi

Expanded text:
bus suis capiet.  2 ea vero, quae de successione nabus suis capiet.  2 ea vero, quae de successione naturalis filii post curialem condicionem morientis constituimus, non tantum in his locum habere debent, qui postea a patre suo naturali curiae dati fuerint, sed etiam in illis, qui iam dati sunt, si tamen adhuc supersunt. Quod si a