comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siũ abseñs siuĩ p̾sens rec̃tor ꝓuincie
sit siũ eadem cuutas habeat magi¬
stritus siũ ñ habeat ⁊ defẽsor tm̃mõ
tiones rerum suaꝵ ubicũq positaꝵ
siũaput moderatorẽ. cuiꝰ libi ꝓuin¬
cie. siũ apud magistratus. sĩ apud
defensorem cuiꝰcumq ciuuitatis ꝓ¬
ut maluerit publicãe atq ũ ipã do¬
natio sitaẽ inuoluntate donatoriᷤᷤ
ita eiliceat donatõe suã ap̃ quẽcũq
exmemoratis uoluerit intimare
⁊ donationes q̃ indiuͣsis ꝓuinciis
inpp̾reno. iIndonationib que
actis insinuant᷑ ñ ẽẽ necessaruim
iuidicamus uicinos ut ali̾os tẽteᷤ
adhibẽre Nam suꝑ fluum ẽ pͥua¬
uatum testimonium cum pu¬
blica monum̃ta suficiant. ueꝵ¬

Expanded text:
sive absens sive praesens rector provinciae sive absens sive praesens rector provinciae sit, sive eadem civitas habeat magistratus sive non habeat et defensor tantummodo tiones rerum suarum ubicumque positarum sive apud moderatorem cuiuslibet provinciae sive apud magistratus sive apud defensorem cuiuscumque civitatis prout maluerit publicare: atque ut ipsa donatio sita est in voluntate donantis, ita ei liceat donationem suam apud quemcumque ex memoratis voluerit intimare. Et hae donationes, quae in diversis provinciis Zeno . In donationibus, quae actis insinuantur, non esse necessarium iudicamus vicinos vel alios testes adhibere: nam superfluum est privatum testimonium, cum publica monumenta sufficiant. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
dorũ quã ẜuandorũ. Itẽ peco̾ri
stercorandi ł pascendi crusi ibicon¬
stituti. ut fructus dchis cipiant᷑.
łfũdus sit instructiõ. fidĩ comis¬
so cedere certi turs ẽz

Expanded text:
andorum. Item pecora stercorandi vel pascendi causa ibi constituta, ut fructus de his capiantur vel ut fundus sit instructior, fideicommisso cedere certi iuris est
Abbreviated transcription (Latin):
iubco. dubitibatur. utrũnc ĩuti¬
lis sit. huiusmoĩ ĩstitutio. ⁊ lega¬
tũ. ⁊ fidĩ conmissũ. ⁊ libertas. ⁊ tu¬
toris ditio. anoccupantis meli¬
or conditio sit. anãbo ĩhuiusmoĩ
lucra ł muneͣa uocent᷑. ⁊ an̾scdm ali¬
quẽ ordinem admittantur. anu¬
t̃q om̃imõ. cũ alii pͥmũ instituti¬
onib. quasi institutũ admitti sc¬
cudũ quasi substitutũ ałii infidĩcõ¬
missis postenorẽ. solũ accepturũ fi¬
dĩ cõmifssũ existimauer᷑. quasi recẽ¬
tiore uolũtate testatoris utentẽs:
⁊siquis c̃oꝵ alt̾cationes singilatim
exponẽ maunt: nichil ꝓhibet. non
leue libri uolirm̃ cetendẽ. ut sic ex¬
plcari possit tanta auctoꝵ uaric¬
t̾s ẽ ñ solũ uires auctores. sed etim
ip̃e princip̃ales cõstitutiones. qui
ipi auctores retuler᷑: int̾se urru̾se

Expanded text:
trumne inutilis sit huiusmodi institutio et legatum et fideicommissum et libertas et tutoris datio, an occupantis melior condicio sit, an ambo in huiusmodi lucra vel munia vocentur et an secundum aliquem ordinem admittantur, an uterque omnimodo, cum alii primum in institutionibus quasi institutum admitti, secundum quasi substitutum, alii in fideicommissis posteriorem solum accepturum fideicommissum existimaverunt, quasi recentiore voluntate testatoris utentem. Et si quis eorum altercationes singillatim exponere maluerit, nihil prohibet non leve libri volumen extendere, ut sic explicari possit tanta auctorum varietas, cum non solum iuris auctores, sed etiam ipsae principales constitutiones, quas ipsi auctor
Abbreviated transcription (Latin):
tatem: ãbo legitasimilit̃ acciptãt
fidĩ cõmissũ inutrũq dtudatur
lib̾tis utrũq caprat. tutoris ã oofũ¬
gantur offitio. sicnẽo defraudat᷑
conmodu testatoris. sicmaior pro¬
uidentia pupillis enferatur. nectũ
dubitatur aput quẽdebet eẽ tutela
ĩmed̾io rẽ pupilloꝵ d̾pereãt. S qdẽ ħsãc

Expanded text:
tatem, ambo legata similiter accipiant, fideicommissum in utrumque dividatur, libertas utrumque capiat, tutoris ambo fungantur officio. 1c . Sic nemo defraudetur a commodo testatoris, sic maior providentia pupillis inferatur, ne, dum dubitatur, apud quem debet esse tutela, in medio res pupillorum depereant. Sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
d.xĩ. Simnior quinq ⁊uigr¬
tiamus heredititem srĩs tu rt¬
pucdiasti: nulla tibi ficultas eĩ
ad cunde relinquitiu sine siciũ
uxoris tibi substitute dolo fic¬
tũ c̃. actionem dedolo cõtri cã
exertert᷑ potes.

Expanded text:
. Si maior quinque et viginti annis hereditatem fratris tui repudiasti, nulla tibi facultas eius adeundae relinquitur. Sane si eius uxoris tibi substitutae dolo factum est, actionem de dolo contra eam exercere potes.
Abbreviated transcription (Latin):
sũt cognoscere. ante acpeda¬
neos uidices dabant: notions
sue exam̃ admbere ita tñ ut fi
ꝑꝑ occupationes publicas: uł ꝓp¬
s̃ causarũ multitudinẽ huius
cognoscere: uidices dandi tube¬
ant potestatẽ ꝙ nõita accipi
cõuenit ut etiã in his causis ĩ¬

Expanded text:
ssent cognoscere, antehac pedassent cognoscere, antehac pedaneos iudices dabant, notionis suae examen adhibere, ita tamen ut, siupationes publicas vel propter causarum multitudinem omnia cognoscere, iudices dandi habeant potestatem. Quod non ita accipi convenit, ut etiam in his causis, i
Abbreviated transcription (Latin):
tibilib. uł clarissimif. uł togitĩ.
quibdam: uł his quiexnrĩs iudi¬
cib delegandas lites accipiunt. c¬
xecutores ficeffauerĩt causas es
instrũctas offcrie: ⁊ remouere ab
crecutione eos. ⁊ alios idoncos
suꝑ ponere: uł ctiã mulctis af¬
ficere s siquidc̃ in lustresint
iudices: usq ad sex solidorũ sum¬
nã Sinaut auĩ: usq adtres tã¬
tũmodo aurcos. ⁊ aduictices quo¬
rum inter ẽ referriquatenus
milicia exuti: penas luant cor¬
porales: Nrĩs aut̃ amplissims
iudicib. licentiasit.⁊ maiores
penis:corporales maculas. exe¬
cutorib imponere : simale fu¬
crint circalites uersati. ut sciat
nõ cẽ cãm ase eludendã: nec lucͥ
grã. aliqb cis uitiũ inponẽdũ:¬
dis ãgenti dandi iudi ces int̃pͥra¬
ta᷑ ꝑscaꝰ. nõ conpetere facultatt̃.
manifestũ ẽ ⁊ dõ si ut allegatis
ministo arbitros dandos puta¬
lati nullo iure sũbsistit.
dehis causis in quib ꝗ̃ ip̃i nõp̃¬

Expanded text:
 clarissimis vel togatis quibusdam, vel his, qui ex nostris iudicibus delegandas lites accipiunt, exsecutores si cessaverint causas eis instructas offerre, et removere ab exsecutione eos et alios idoneos supponere vel etiam multis adficere, sed si quidem illustres sint iudices, usque ad sex solidorum summam, sin autem alii, usque ad tres tantummodo aureos, et ad iudices quorum interest referre, quatenus militia exuti poenas luant corporales. Nostris autem amplissimis iudicibus licentia sit et maiores poenas et corporales maculas exsecutoribus imponere, si male fuerint circa lites versati, ut sciant non esse causas a se deludendas nec lucri gratia aliquod eis vitium imponendudis agenti dandi iudices inter privatas personas non competere facultatem manifestum est: et ideo si, ut adlegatis, ministis arbitros dandos putanullo iure subsistit. de his causis, in quibus, quod ipsi non po
Abbreviated transcription (Latin):
cusaripot̾unt extimet᷑ nesub iectam
mno cen̾tiã feriamiis: s⁊ quisquis ille
ẽ qui crim̃ mtendit in uidicium ueniad
nom̃rei in dic⁊ uinculum inscriptiõis ã
nec inpunitam fore nouĩt liccitiã
m̃tiendi cum calũpniantes adum.¬
dictam po̾ cat similitudo supplicii:
Nemotũ sibiblan diatur obiectu
cuũis lib criminis dese questioẽ in¬
ꝯfessus. ueniam sperans ꝓꝑ flagiti¬
manis ꝯsorcium persoẽ supioris op¬
tans aut nam̃ici supplicio u p̃a
suppremoꝵ suoꝵ sorte sociandus
Aut eripipoᷤ seꝯsidens aut studioaut

Expanded text:
m innocentiam faciamus. Sed quisquis ille est qui crimen intendit, in iudicium veniat, nomen rei indicet, vinculum inscribtionis arrnec inpunitam fore noverit licentiam mentiendi, cum calumniantes ad vindictam poscat similitudo supplicii. Nemo tamen sibi blandiatur obiectu cuiuslibet criminis de se in quaestione confessus, veniam sperans propter flagitiiminis consortium personae superioris optans, aut inimici supplicio in ipsa supremorum suorum sorte sociandus, aut eripi se posse confidens aut studio aut
Abbreviated transcription (Latin):
se ĩnnã ab aliqͦ passum puta¬
uit iquerelam defferre uoliũt
non ad stationarios decurrat s
p̃ sidalemadeat potestatẽ aũ
libellos offerens. aut querales
suas aput acta deponens
co inaccusationẽ deductus est
ab alio fr̃ eodem crimine defem
nõpotest sitñ ex eodem factõ p̾lu¬
ĩmacrimũ nas cũtur. ⁊ d̾ unocͥmi¬
ne ĩ accusationẽ fui̾t deduct̾᷑ d̾al¬
t̃o ñ prohibet᷑ ab alio deferri: Iudrx
aũt suꝑutroq cromine audienti¬
ã accõmodabu nec u licebit ei
sepiratĩ d̾uno crimine sentẽtiã
ꝓfẽre: pͥusquãplenis sima exami¬
natio super altero quoq crimine
cinus finis imudicii potestate
⁊ motu sitꝰ ẽ. pollicet᷑. nõ minusob
illicitam sponsi õem crim̃ cõtrahit.
quam qui ad huius modi ꝓmissi¬
onis cõmertium ccͣ disciplinam
publicam aspirat.
existimat ꝑsequem dum sed̾o
iuris publici formam d̾ bebit
euni qui inprimoclio hoĩcidii
postulauerat reum neq pro¬

Expanded text:
se iniuriam ab aliquo passum putaverit et querellam deferre voluerit, non ad stationarios decurrat, sed praesidalem, adeat potestatem aut libellos offerens aut querellas suas apud acta deponens. co in accusationem deductus est, ab alio super eodem crimine deferri non potest. Si tamen ex eodem facto plurima crimina nascuntur et de uno crimine in accusationem fuerit deductus, de altero non prohibetur ab alio deferri. Iudex autem super utroque crimine audientiam accommodabit: nec enim licebit ei separatim de uno crimine sententiam proferre, priusquam plenissima examinatio super altero quoque criminecuius finis in iudicis potestate ac motu situs est, pollicetur, non minus ob illicitam sponsionem crimen contrahit, quam qui ad huiusmodi promissionis commercium contra disciplinam publicam adspirat. existimat persequendum, secundum iuris publici formam debebit eum, qui in primordio homicidii postulaverat reum neque pro
Abbreviated transcription (Latin):
parentũ nr̃orũ iurisq for¬
putauerit agendũ ad se¬
quens crimĩ .i. pastorum. la¬
tronumue d̾scendere
eumcoges: atqͣ id ex equi¬
iudicio tuo. cum siquidem
idab incusato appareat eẽ¬

Expanded text:
rorum iurisque forputaverit agendum, ad sequens crimen, id est pastorum laronumve, descendere eum coges atque id exsequiudicio tuo, cum, si quidem incusato appareat e
Abbreviated transcription (Latin):
dictiom subiectifut. siue ẽpĩ. uł qui¬
libet cliciaũ mon̾achi. aut cuius li¬
bet sint conditionis: parit̃ responde¬
re decernmus. nuilla in posterum ui¬
ris clarissimis ꝓuintiarum rectori¬
bus ad loca inquib accusate ꝑsone
consistunt: ꝑueniendi necesfitate pe¬
nitus imponenda. cũ nonsolum legi¬
at: quos res exegerit. uiditialib adiu¬
ditium uocin sententus nom ipõs ui¬
dices: ꝙ dicieuã inustumẽ ad subiec¬
tos dectucii set ꝑdatos abhis iudices cau

Expanded text:
dictioni subiecti sunt, sive episcopi vel quilibet clerici aut monachi aut cuiuslibet sint condicionis pariter respondere decernimus: nulla in posterum viris clarissimis provinciarum rectoribus ad loca, in quibus incusatae personae consistunt, perveniendi necessitate penitus imponenda, cum non solum legiat, quos res exegerit, iudicialibus ad iudicium vocari sententiis, non ipsos iudices, quod dici etiam iniustum est, ad subiecto
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ Seruis sidnõꝵ fuerĩt uoluntate
mumtr: solitariam uitam participã¬
nasterioꝵ cultum migrandi tribuĩt fa¬
cul tatem: eoꝵ de fuorũ domino do¬
nec idem serui in eodem monachoq. ha¬
sirelict forte uita solitaria: ad aliam
sese conditionem transtulerint. certũ
est eos ad ẜuitutis iugum q̃uã monach
e ꝓfessioĩs cuitu euaserant reuersuroᷤ¬
cõp. Iust̃. r Nẽpetita ꝓmu̾igatione.
non solum uidices quoꝵ libet tribuna¬
lum: uerum etiam defensores ecclaꝵ
huius alme urbis: quos turpissimũ
insinuandi ultimas defitientium uo¬
luntates gens inrepserat. remouen¬
cdo̾ec̃ cẽsemus: nͨ rem adtingant que

Expanded text:
Servis, si dominorum fuerint voluntate muniti, solitariam vitam participannasteriorum cultum migrandi tribuerint facultatem, eorundem servorum dominio, donec idem servi in eodem monachorum hasi relicta forte vita solitaria ad aliam se condicionem transtulerint, certum est eos ad servitutis iugum, quam monachicae professionis cultu evaserant, reversurotita promulgatione non solum iudices quorumlibet tribunalium, verum etiam defensores ecclesiarum huius almae urbis, quos turpissimum insinuandi ultimas deficientium voluntates genus irrepserat, praemonendos censemus, ne rem attingant, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ Siqus ad declinandam legenifa¬
cictiam: cum desideret totã substãtiã
predẽptione captiuoꝵ ramquere
eos ipõs captiuos scripserit hr̃des. ne
uideatur quasi icertis ꝑsonis hr̃dab
institutis: iuditium suñ oppug̃ndũ¬
do reliquisse fanctimus hꝰmõt talem
institutionem pietatis intuitu ua¬
lere. ⁊ non eẽ respuendã. Set si paupe¬
res ꝙ scripserit hr̃aes. ⁊ on inuema¬

Expanded text:
 quis ad declinandam legem Falcidiam, cum desiderat totam suam substantiam pro redemptione captivorum relinquere, eos ipsos captivos scripserit heredes, ne videatur quasi incertis personis heredibus institutis iudicium suum oppugnandum reliquisse, sancimus huius talem institutionem pietatis intuitu valere et non esse respuendam. Sed et si pauperes quidam scripserit heredes et non inve
Abbreviated transcription (Latin):
us penitus eẽ momenti: s: bisdem fũ¬
dorũ dm̃s quifaciende crertioĩs. non
sicut dictũ est euidenter consenserit.¬
iusꝓpͥum adsimilitudinẽ ceteroꝵ colo¬
noꝵ: in suos ascriptitios exercendi. tã¬
quã similla creatio intercessis: tribui
ascriptitie nexib cõditionis cõscripti
solitariam uitam indł appatentet.qb¬
libet sese monastertis contrauolũ ta¬
tem cdñoꝵ fundoꝵ. ctuxerit offerenda:

Expanded text:
ius penitus esse momenti, sed isdem funius penitus esse momenti, sed isdem fundorum dominis, qui faciendae creationi non sicut dictum est eius proprium ad similitudinem ceterorum colonorum in suos adscripticios exercendi, tamquam si nulla creatio intercessisset, tribui adscripticiae nexibus condicionis conscripti, solitariam vitam videlicet appetentes quibuslibet sese monasteriis contra voluntatem dominorum fundorum duxerint offerendos.
Abbreviated transcription (Latin):
ad curã ycꝯusn: uiri religiofsissi¬
mi pb̃ri. ⁊ orphanotrophi uł ad eos
qui post eum loco eius successerunt
pertinentibus adsimilitudinẽ io¬
tici beatissime memorie: quipͥus hu¬
ius modi pietatis õffitium inuenis¬
se dr̃: ꝑhanc pragmaticam sanctio¬
nem firma illibataq imperpetuũ
custodiri decernimus. ualde ⁊ eram ħ
uidetur eẽ necessarnm: cũ exinde sub¬
stentatio. uł educatio orptans.
atq egenis ⁊ usib eccłiasticis: ut pho¬
chiis: uł asistersis comparetur: dom̃
⁊̃ aliasq res suꝑns nominatas: ad cu¬
rã memorati iuri ꝑtinentes: uł postm¬
octum quodubet modo ad eius souici¬
tudinẽm. ł qui post cũ ad eiusdem
orphanotrophiis curam uocati fuiͣnt
ꝑuenturas: ad instar maioris ueneri¬
bius eccłie: huus inclite urbiᷤ omib
pͥuilegiis quen ea: dem scãm eccłiar
ꝑpotiri pietitis intintu decermmu̾
ones. scd ueterem constitutionẽ. nisi
dñoꝵ possessionũ unde oriundi sunt.
eͥuidens concurrerit consensus: nulu¬

Expanded text:
ad curam Niconis viri religiosissimi presbyteri et orphanotrophi vel ad eos, qui post eum loco eius successerint, pertinentibus ad similitudinem Zotici beatissimae memoriae, qui prius huiusmodi pietatis officium invenisse dicitur, per hanc pragmaticam sanctionem firma illibataque in perpetuum custodiri decernimus. valde etenim hoc videtur esse necessarium, cum exinde sustentatio vel educatio orphanis atque egenis et usibus ecclesiasticis vel ptochiis vel asceteriis comparetur. Domus etiam aliasque res superius nominatas ad curam memorati viri pertinentes vel postmodum quolibet modo ad eius sollicitudinem vel qui post eum ad eiusdem orphanotrophii curam vocati fuerint perventuras ad instar maioris venerabilis ecclesiae huius inclitae urbis omnibus privilegiis, quae eadem sancta ecclesia  perpetuo potiri pietatis intuitu decernimus. ones secundum veterem constitutionem, nisi dominorum possessionum, unde oriundi sunt, evidens concurrerit consensus, null
Abbreviated transcription (Latin):
manus dccalũmi iũret stecerit.
nisireferat uisuirãdum necẽe habet¬
d̾aa In ãctione etiã deposi¬
tique suꝑ reb quisi sine scͥp¬
tis datis mouctur. tus turindũ
ad cxemplũ cterorum bon efi¬
dciiuditio ũ deferri potest

Expanded text:
minus de calumnia iuret, steterit nisi referat iusiurandum, necesse habet In actione etiam depositi, quae super rebus quasi sine scriptis datis movetur, iusiurandum ad exemplum ceterorum bonae fidei iudiciorum deferri potest
Abbreviated transcription (Latin):
intulerit:. ⁊ necdũ co p̃stito: po¬
stea ut pote sibi allegationib
abundantib hoc reuocauerit:
sancimtus nemini licere peni¬
tus iterum ad sacram̃tũ ꝑcur¬
rere fatis enim absi rdũ est rer¬
dire ad hoc cu remuntiandũ pu¬
tiuit. ⁊ cũ desperauit aliã ꝓbãti¬
onem. dũc denuo adrelĩgionem
cõuolate. ⁊uidicts nullo mõ
c̃os audire adtales iniquitates
uenientes: Siqͣis aut̃ factam̃¬
tum intuleru ⁊oc reuocare
maluerit. lice̾ꝗ ei hoc facere:
⁊ alias ꝓbationes siuoluctit

Expanded text:
 necdum eo praestito postea, utpote sibi adlegationibus abundantibus, hoc revocaverit, sancimus nemini licere penitus iterum ad sacramentum recurrere  satis enim absurdum est redire ad hoc, cui renuntiandum putavit, et, cum desperavit aliam probationem, tunc denuo ad religionem convolare et iudices nullo modo eos audire ad tales iniquitates venientes. Si quis autem sacramentum intulerit et hoc revocare maluerit, licere quidem ei hoc facere et alias probationes, si vol
Abbreviated transcription (Latin):
ritus uidaicos transissecontendit¬
eaq grã testari minime potuisse con¬
firmat. in intra quinquomium̃ ĩu¬
ge. quodmoffitiosis accionibus cõ¬
stitutum est. propͥas exegerit. ac¬
ciones futuĩq iuditu huius sc̃emoi¬
⁊ scm̃ baptisma heretica superstitiõe
ꝓfinauerunt. aconsortio om̃im
segregati. intestimonus alieni. te¬
stam̃ti ut ante iam sanxĩmus. non
habeant factionem. Nulli inhere¬
ditate su ccedant. anemine scribã¬

Expanded text:
ritus Iudaicos transisseritus Iudaicos transisseeaque gratia testari minime potuisse confirmat, intra quinquennium iuge, quod inofficiosis actionibus constitutum est, proprias exerat actiones futurique iudici huiuscet sanctum baptisma haeretica superstitione profanaverint, a consortio omnium segregati sint, a testimoniis alieni, testamenti, ut ante iam sanximus, non habeant factionem, nulli in hereditate succedant, a nemine scriba
Abbreviated transcription (Latin):
op̃p nullicreticorum dandaest li
thodoxꝵ sunͣt miriati misterus ad fu¬
um rursus baptisma detucindi. Nec
uõ illos quos emerint. ut qualit̃ cũq
habũcrĩt. necdum sue suꝑstitiom con¬
nunctos ꝓhibendi catholice sequi religi¬
onem eccł̃ie. Quod quifectrit. uł cum
sit ingenuus. inse sit fieri passus. uł
factum nondetulerit. exilio ad.x. li¬
brarum auri multam dampͥnabilit᷑
testamenti ⁊donationis faciende utͥs¬
q deneganda licentia. Queomĩã iti
custodiri decernmus. ut nulli uidi¬
cum liceat dclatum adse crim̃ mino¬
ri aut nulli coertiom mandare. nsi
ipse idpati uelit. quod aliis disstmu¬
lãdo concesserit. De apostatis¬
Mũo. Siquis lege uenerabili consti¬
tutus. ⁊ exxp̃iano udeus effectus. si¬
crilegis cetib aggregetur. cumaccusi¬
tio suerit approbata. facultates cius
dẽ dñio fisci iubemus uendicari.
mp̃p. S iquis defunctum iuolate
atq deserte xp̃iae religioĩs accusit
eumq uł adsicrilegia temploꝵ. uład

Expanded text:
 Nulli haereticorum danda licentthodoxorum sunt initiati mysteriis, ad suum rursus baptisma deducendi: nec vero illos quos emerint, vel qualitercumque habuerint, necdum suae superstitioni conjunctos, prohibendi catholicae sequi religionem Ecclesiae. Quod qui fecerit, vel cum sit ingenuus, in se fieri passus sit, vel factum non detulerit, exilio ac decem librarum auri mulcta damnabitur, testamenti et donationis faciendae utrique deneganda licentia. Quae omnia ita custodiri decernimus, ut nulli judicum liceat delatum ad se crimen minori, aut nulli coercitioni mandare, nisi ipse id pati velit, quod aliis dissimulando concesserit. Dat. Io. Si quis, lege venerabili constituta, ex Christiano Iudaeus effectus sacrilegis coetibus aggregetur, cum accusatio fuerit comprobata, facultates eius dominio fisci iussimus vindicari.pp. Si quis defunctum violatae atque desertae Christianae religionis accusat eumque in sacrilegia templorum vel in
Abbreviated transcription (Latin):
so ed ꝗͣ nõsolũ ñoĩe redue. sꝯ amofficiũ
suũ. nulla prauitate conuptũ sib̾is p̃ħere
opoit. ⁊ eoꝵ bona tueaturs augeat. nã si
pata potestate ad corrũpendi atq effundẽ¬
di patrimoũ licentiã abut̾etur. ut furio¬
soacdem̃ti. item ꝓdige. libidinũ oũĩq. in¬

Expanded text:
non solum nomine redire, sed etiam officium suum nulla pravitate corruptum liberis praebere oportet, ut eorum bona tueatur et augeat. Nam si patria potestate ad corrumpendi atque effundendi patrimonii licentiam abutetur, ut furioso ac dementi, item prodigo, libidinum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
antiquitas pecciuit: quep̃sentis le¬
gs innͣr pͥstinã secuti c̃ obiuationcm:
scituris. ⁊̃ tabelionib ⁊ his qiuiconfiti¬
enda testam̃ti ꝓcurant. ꝙ sialit̃ sacẽ
ausi fumnt: perã faisitatis nõ euita¬
bunt quasi dolose intã necessaria
causa uersati.
caultima csogia aefuc̃torũ nince¬
mus quasdam cõtrouersias. ueteri¬
b uris int̃p̃tatorib exortas ꝓter
testam̃tũ quod legitimo modo con¬
ditũ ẽ: septemq testiũ signa bñs:
postea fortuto cisu: uł peripsius
testatoris oꝑã lino toto ł plurtina eĩ
parte tncisa: lambiguitatem inci¬
cerit. soutum ei p̃bemus remedi¬
ũ sancientes siquidem testitor u¬
nũł signacula inqiderit: ut abstule¬
rit: ut pote uoluntate cius mutita:
testim̃tum nomiiere sinaũt exaln
quacumq causa hoc contigerit du¬
rante testam̃to scriptos adhcretita

Expanded text:
t, quae praesentis legis inscia pristinam secuta est observationem? scituris et tabellionibus et his qui conficienda testamenta procurant, quod, si aliter facere ausi fuerint, poenam falsitatis non evitabunt, quasi dolose in tam necessaria causa versati. ca ultima elogia defunctorum, nunc eimus quasdam controversias veteribus iuris interpretatoribus exortas propter testamentum, quod legitimo modo conditum est septemque testium signa habens, postea fortuito casu vel per ipsius testatoris operam lino toto vel plurima eius parte incisa in ambiguitatem inciderit, solitum ei praebemus remedium sancientes, si quidem testator linum vel signacula inciderit vel abstulerit utpote voluntate eius mutata, testamentum non valere: sin autem ex alia quacumque causa hoc contigerit, durante testamento scriptos ad heredita
Abbreviated transcription (Latin):
orp̃. añt. Ouainius cum cãm tuã
ageresc̃s ignorantia uiris ꝓpt̃ sim¬
pucitatt᷑ ã̾mate milicit: auega¬
tiones cõpetentes omiscris: tam̃
sinondum sãtis fecisti: ꝑmitto
tibi. siceꝑis cxsententia cõueniri.
defensioñib tius ut

Expanded text:
amvis, cum causam tuam ageres, ignorantia iuris propter simplicitatem armatae militiae adlegationes competentes omiseris, tamen si nondum satisfecisti, permitto tibi, si coeperis ex sententia conveniri, defensionibus tuis ut
Abbreviated transcription (Latin):
curuicrint. ꝙ ⁊ intea nob̃ disposi¬
tũ ẽ cõstitutionẽ quã ad legũ pro¬
fessores demisimus.sseges aut̃ nt̃s
quã mhis codicib .i. institutionũ
seu elem̃torũ ⁊ digestoꝵ. ⁊pãdec¬
ttrum posinmus fuũ optinere
robur ex t̃tionrõ felicissimofĩ¬
cimus confulatu presentis duo¬
decimi indictionis tertio halen¬
curasit una cũ nrĩs cõstitutioni¬
b pollicentes. ⁊ suũ iugorẽ tniudi¬
cũs ostendentes momib causis si¬
ue queposter emerserint siue in
tudicns. adh̃nc pendent nec cis
iuditialis. uł amicilis forma con¬

Expanded text:
ntea a nobis dispositum est in constitutione, quam ad legum professores dimisimus. Leges autem nostras, quae in his codicibus, id est institutionum seu elementorum et digestorum vel pandectarum posuimus, suum obtinere robur ex tertio nostro felicissimo sancimus consulatu, praesentis duodecimae indictionis tertio kalenturas et una cum nostris constitutionibus pollentes et suum vigorem in iudiciis ostendentes in omnibus causis, sive quae postea emerserint sive in iudiciis adhuc pendent nec eas iudicialis vel amicalis forma co
Abbreviated transcription (Latin):
cautiõe quib secũdinꝰ
solutã eugenuo pecum¬
ĩ ꝓbart sedicittutoreᷤ
łcuratores tui siispec¬
ta ut fal sas hñt ꝓpͥo
n̾õmine cũnliceat ali¬
eno ñ phibẽt᷑ ĩ cͥmine fal¬
si subscbe̾ nec n facile tutore
sentẽtian̾otãt. nͥ euidens
eors calupmanidicati
apparebit :

Expanded text:
cautiones, quibus secundinus solutam ingenuo pecuniam probare se dicit, tutores vel curatores tui suspectas ut falsas habent, proprio nomine, cum non liceat alieno, non prohibentur in crimine falsi subscribere. Nec enim facile tutores sententia notantur, nisi evidens eorum calumnia iudicanti apparebit.
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt.
usẽ ut criminib q̃
tibi ut grai̾iora ab
adu̾sariotuo obici¬
untut. cedisatq
uulnerumrẽspond
asitunc ex euen¬
tu cause iudexestim¬
dum sit eum demac¬
cusartꝰ tãet sipͥor in¬
scͥptiõẽ d̾ posinsti:¬

Expanded text:
non possunt. est, ut criminibus, quae tibi ut graviora ab adversario tuo objiciuntur, caedis atque vulnerum respondeas, et tunc ex eventu causae judex aestimdum sit eundem accusare, tametsi prior inscriptionem deposuisti
Abbreviated transcription (Latin):
celi̾bes habe bant̃. ĩminetib logũ
t̃rorib libentur. atq ita uiuent.
acsinuo maritoꝵ matrimonii
federe fulcirent᷑. sitq õĩbus eqͣ
earũꝙ cer uicib ĩpo sitauiri̾mi¬
peria fut q̃dã iugaso luimus pro

Expanded text:
libes habebantur, imminentibus legum terroribus liberentur, atque ita vivant, ac si numero maritorum matrimonii foedere fulcirentur, sitque omnibus aequa earumque cervicibus imposita juris imperia, velut quaedam juga solvimus pro
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum moffitiosi eo modo ac¬
cionem posse conpetere: quibu
nullam mnuurriam fecerit mat̃.
s potius putauit ꝓuidendum gͦ¬
restitu ere debet

Expanded text:
filiorum inofficiosi eo modo actionem posse competere, quibus nullam iniuriam fecerit mater, sed potius putaverit providendum, restituere debet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuisis debitis. ⁊ incerto exitu ꝑdiuer¬
sas spcties cis imposito setiã ucte¬
rem cõstitutionẽ ñignoramus. quã
diuus gordianus adplitonẽ sccipsit
demilitib quipignotantĩ heredi¬
titẽ adicrt. qͣuatenus ꝓhis tãtum¬
modo reb cõueniãtur: quas inhere¬
ditatẽ defuncti minuenertt̃: ꝓpcõꝵ
aũt bona acreditorib hereditari¬
is ñ inquiententi: cuius sensus ad
unã p̃fatĩrũ constitutionũ anobis
redactus ẽ. arm̃a eñi magis quãuiꝰ¬
ra scire milites sacratissimus legis¬
lator existimauit: exomĩb itaq ists
unã legẽ coluigere nob̃ apparuit cẽ
bumanũ: ⁊ ñsolũ milites ad uuiuare
huuifmodi benefitio. sd etiã ad om̃s
hoc extendere nõtantũ sumꝓuisum
emerserit aebitum. sedctĩ sihonero¬
sã qũis inueniat et̃ quã adierit here¬
dititem: iti enĩ necsatis necessirul
delibationis eĩt auxilium. nisi homi¬
nib formi dolosis: qui ⁊ ei timent. que
nulla digna sunt suspitionescũg he

Expanded text:
isis debitis et incerto exitu per diversas species eis imposito. sed etiam veterem constitutionem non ignoramus, quam divus Gordianus ad Platonem scripsit de militibus, qui per ignorantiam hereditatem adierint, quatenus pro his tantummodo rebus conveniantur, quas in hereditate defuncti invenerint, ipsorum autem bona a creditoribus hereditariis non inquietentur: cuius sensus ad unam praefatarum constitutionum a nobis redactus est. Arma etenim magis quam iura scire milites sacratissimus legislator existimavi Ex omnibus itaque istis unam legem colligere nobis apparuit esse humanum et non solum milites adiuvare huiusmodi beneficio, sed etiam ad omnes hoc extendere, non tantum si improvisum emerserit debitum, sed etiam si onerosam quis inveniat esse quam adierit hereditatem. Ita enim nec satis necessarium deliberationis erit auxilium, nisi hominibus formidolosis, qui et ea timent, quae nulla digna sunt suspicione 1a . Cum
Abbreviated transcription (Latin):
tã sibi ab intestato hereditatem.
cognouit: numetandos: exordiũ
cipiat inuentariũ. suphis rebus
quas defuc̃tus mortis tpr̃ẽ habe
bat: ⁊ hoc inuentari ũ intͣauos
sexiginta dies modis omib impie¬
atur. sub p̃sentia tibulariorũ octõ¬
rũq ꝗ adhuus mõi cõfectionẽ ne¬
cessarti sũt subscriptionẽ tñ sub¬
ponere heredẽ necesseest: signifi¬
cantem: ⁊ quãtitĩtem rerũ.⁊ quod
nulla malgnitate crcaeas abeofic¬
ta. ul facienda res aput cum rema¬
neant uł siignarussit litterarũ. uel
scribere p̃peditus. speciali tabuli¬
rio adhoc sotũ adhibendo: ut ꝓeo
litteris supponat: uenerabili fig
stib uideucet ad fum̃dis quiberedẽ

Expanded text:
tam sibi ab intestato hereditatem tam sibi ab intestato hereditatem cognoverit numerandos, exordium capiat inventarium super his rebus, quas defunctus mortis tempore habebat. 2a . Et hoc inventarium intra alios sexaginta dies modis omnibus impleatur sub praesentia tabulariorum ceterorumque, qui ad huiusmodi confectionem necessarii sunt. 2b . Subscriptionem tamen supponere heredem necesse est, significantem et quantitatem rerum et quod nulla malignitate circa eas ab eo facta vel facienda res apud eum remanent, vel si ignarus sit litterarum vel scribere praepeditur, speciali tabulario ad hoc solum adhibendo, ut pro eo litteras supponat, venerabili signo stibus videlicet adsumendis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
siue exparit: siquidem rectaun adire
maluit hereditatem. ⁊ spe certissima
hoc fecerit: uł sese ininiscuerit. ut non
postea eã repudict. nullo mdiget in¬
uentirio: cũ omĩb credtorib suppo¬
situsẽ. ut pote hereditate ei exfuauo¬
luntate infixi ¶fimiliq modo siñ ti¬
tubante animo respuendã uł abstinẽ¬
dã eẽ crediderit herecditatẽ: et aꝑtis¬
sime intratͥiũ m̃siũ sp̃atiũ. exquoci
cognitum fuit scriptũ seee. ut uoca¬
tũ heredẽ. renũtiauit: nullo necĩuẽ¬
tario faciendo. nec alio cirtuitu cepec¬
tando. ⁊sit alienus huius moĩ herc¬
ditite. suic honerosa. siue lucrofasit.¬
¶ stnaũt dubius utrũmne admitten¬
dasit nec ne defuncti hereditas: non
putet sibi ẽẽ necessariã delibationẽ:
sedadeit hereditatem: ut sese inmi¬
scert oĩtam̃ modo ĩuentariũ ab ipõcõ¬
fitiati ut intra triginta dies post
aꝑtas tibulas: ut post quã ei no
ti fui̾t aꝑtura tib ularũ. ut dela¬

Expanded text:
sive ex parte, si quidem recta via adire maluerit hereditatem et spe certissima hoc fecerit vel sese immiscuerit, ut non postea eam repudiet, nullo indiget inventario, cum omnibus creditoribus suppositus est, utpote hereditate ei ex sua voluntate infixa. 1b . Similique modo, si non titubante animo respuendam vel abstinendam esse crediderit hereditatem, ei apertissime intra trium mensuum spatium, ex quo ei cognitum fuerit scriptum se esse vel vocatum heredem, renuntiet nullo nec inventario faciendo nec alio circuitu expectando, et sit alienus huiusmodi hereditate, sive onerosa sive lucrosa sit. Sin autem dubius est, utrumne admittenda sit nec ne defuncti hereditas, non putet sibi esse necessariam deliberationem, sed adeat hereditatem vel sese immisceat, omni tamen modo inventarium ab ipso conficiatur, ut intra triginta dies, post apertas tabulas vel postquam nota ei fuerit apertura tabularum vel dela
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓie subscribere int̃ fuerunt. E sin
aut̃ alocis inquib res creditarie:
uł maxima pars eõꝵ positiẽ: here¬
des ab eẽ cõtigerit. tuc̃ om̃ unnus
anni spatiũ amorte testatoris nu¬
m̃randũ damus. ad huius moĩ n¬
uentarũ cõsũmationẽ sufficit a
p̃fatũ tempus ⁊ silongissimis spa¬
tus distit. tm̃ dãmꝰ eis facultatẽ

Expanded text:
e subscribere interfuerint. Sin autem locis, in quibus res hereditariae vel maxima pars earum posita est, heredes abesse contigerit, tunc eis unius anni spatium a morte testatoris numerandum damus ad huiusmodi inventarii consummationem: sufficit enim praefatum tempus, etsi longissimo spatio distant, tamen da
Abbreviated transcription (Latin):
tas cũq respuendas cẽ cenfuit. q̃¬
rebatur aput ueteres sihoc ei fice̾
permitutur: Esimiliq mododu¬
bitabatur funpuberem quis fulium
suũ heredem exparte instituit. et
quendã extraneũ tnaliã partẽ. quẽ
pupillant substituit. ⁊ post quã tr¬
stitor decessit. pupillus quidẽ pa¬
triheres exstitit. extrineus aut̃ he¬
redititẽ adtit. ⁊ postea adhuc inp̾¬
ma etate pupillus cõstitutus abbac
luce sudtractus c̃. ⁊pupularis substi¬
tutio locũ sibi uẽ dicauit cũq substi¬
tutus eandc̃ partẽ admittere nolu¬
it quesitũ est. siposit ũ heres cxpͥn¬
cipui cestim̃to factus pupullarem
substitutronẽ repudiare. utrĩq gͥ
dubitationem fimul decidendã ctͦ
censemus. placuit em̃ nobis fiuc ĩ
stitutionib. siue inpupillari substi¬
tutionẽ. ut ułonña admittantur.
uł omũ repũdientur. mecessitis ĩ¬
ponatur heredi particulari ficto ut
aliã aut alias partes hereditatis ad¬
mittere. ⁊ etiã substitutionẽ pupil

Expanded text:
tascumque respuendas esse censuit: quaerebatur apud veteres, si hoc ei facere permittitur. Similique modo dubitabatur, si impuberem quis filium suum heredem ex parte instituit et quendam extraneum in aliam partem, quem pupillariter substituit, et postquam testator decessit, pupillus quidem patri heres extitit, extraneus autem hereditatem adiit, et postea adhuc in prima aetate pupillus constitutus ab hac luce subtractus est et pupillaris substitutio locum sibi vindicavit: cumque substitutus eandem partem admittere noluit, quaesitum est, si potest iam heres ex principali testamento factus pupillarem substitutionem repudiare. Utramque igitur dubitationem simul decidendam esse censemus: placuit etenim nobis sive in institutionibus sive in pupillari substitutione, ut vel omnia admittantur vel omnia repudientur et necessitas imponatur heredi particulari facto vel aliam aut alias partes hereditatis admittere vel etiam substitutionem pupil
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ nec denegare ciliberale u¬
ditiũ sedbereditatẽ ꝑfuũ ius dcur¬
rere. ⁊ lib̾ale uiditiũ suã expectare
sententiã: siue agente eosiue pul¬
sato: ut siquidẽ ꝓuus ꝓ nuntietur
tũc dño fuo bereditatẽ adquirat
finaũt lib cã adipiscatur: sidire mi¬

Expanded text:
erale iudicium, sed et hereditatem per suum ius decurrere et liberale iudicium suam expectare sententiam sive agente eo sive pulsato, ut, si quidem servus pronuntietur, tunc domino suo hereditatem adquirat, sin autem liber, eam adipiscatur, si adire ma
Abbreviated transcription (Latin):
tum subꝑsonis legittimis. Endu¬
bitato matrimonio: custodito pã¬
tu. ⁊ptũta legitim sucessionẽ. dc¬
fertur: sciicet ut inpossis sionẽ no¬
uus heres constitutus usq ad pu¬
bertatis annos. sime iquietudm̃e ⁊e

Expanded text:
is legitimis indubitato matrimonio, custodito partu et probata legitima successione defertur, scilicet ut in possessione novus heres constitutus usque ad pubertatis annos sine inquietudine re
Abbreviated transcription (Latin):
dem .a. IP ostumo nato quineq sũ n
stitutins apatre: neq nõatim exhĩdatus ẽꝰ te¬
cundum tabulas bonorũ possessio locum hr̃e
si manumissus sit u. ꝙ̃ exuolunta¬
te patris. cũsorore te manitmisisse
proponis: tam̃ sicxtraneos scripit
heredes. partis legitime cõtra tabu¬
las ȩis bonorum possesionem petẽ¬
do. uł contra nũcupationem. sitesta¬
m̃tum stne scriptis cõditum est in

Expanded text:
 . Postumo nato, qui neque heres institutus a patre neque nominatim exheredatus est , tecundum tabulas possessio locum habere si manumissus sit, quem ex voluntate patris cum sorore te manumisisse proponis, tamen, si extraneos scripsit heredes, partis legitimae contra tabulas eius bonorum possessionem petendo, vel contra nuncupationem, si testamentum sine scriptis conditum es
Abbreviated transcription (Latin):
te appellatione asntñti᷑ quafilsũ
testamentum ꝓnũtiatum estã
certo ad huc andefunctus inte¬
stitus decefserit: ꝓxrmititis noẽ:
bonorum possessioni locus nõ est¬
Opp̃. ã. o ħ onorũ quidem posse¬
sionem ex edicto p̃toris nonnisi
ẜm eis tabulas que septem testiũ
signas signatesunt: peti posse indu¬
bium nõuenit uerũ si eum dẽ affimi
se nĩmsine scͥptis testam̃to ꝯlito doceri

Expanded text:
te appellatione a sententia, qua falsum testamentum pronuntiatum est, incerto adhuc, an defunctus intestatus decesserit, proximitatis nomine bonorum possessioni locus non estianus . Bonorum quidem possessionem ex edicto praetoris non nisi secundum eas tabulas, quae septem testium signis signatae sunt, peti posse in dubium non venit. Verum si eundem numerum adfuisse sine scriptis testamento condito doceri
Abbreviated transcription (Latin):
dem. aa. Extestam̃to ut ab intestõ.
existente fiuio uit nepote sũo here¬
de: nemo potest ahĩtestato heres exi
O uiie patris poit aũ intestatũ
defuncti negat beredem: mortuia¬
in paterm suscipere facultates nõ¬
potest. mixime emancipatus in¬
si perbonoꝵ possesnoncm ad hiuĩ¬
modi bencfitium perucnerit Uñ

Expanded text:
mo. Ex testamento vel ab intestato existente filio vel nepote suo herede nemo potest intestato heres exis. Qui se patris post avum intestatum defuncti negat heredem, mortui avi paterni suscipere facultates npotest, maxime emancipatus, nisi per bonorum possessionem ad huiusmodi beneficium pervenerit. D.
Abbreviated transcription (Latin):
cessione iure sibi cõpeterc confidit.
sciat abi nonob cc̃. siper rustitititẽ
łignorantiam factiuł abs entiã:
ł quãcumq aliam raitionem intra
prefinitum tempus bonorim põ¬
sessionem minime pẽtisse nosca¬
tuz qm̃ hec sanctio huius modi cõ¬
suetudinis necessitatem mutaũ:¬
dem.ãu Utuerborum maniũ ex¬
clucdimus crtiones: itahec obser¬
uari decernimus. ut apud quem¬
libet iudicem: ut ctiam apuddi¬
um urros. qualis cũq testatio ain¬
plectende perẽcitatis hostendat᷑.
statutis pͥsconire temporibus co¬
artanda. eo addito ut etiam simnt̃
alienam uncem idest pͥoris gradus
ꝓperantius excra̾tur. nichilomit̃
tam̃ efficatiam parẽ quasi suĩ sitã
curriculis consequatur Quãdoñ¬
petenciũ partes petentib accresunt
plurib uberis cessantẽ iegittima
succẽssione. bonorum poffio defer¬
tur. benefitiũ ȩlicti perpetul qui¬
bus dom ommittentib.his solis
quibonorum pofsesfionem agno¬
uerunt: portionẽ nõpecentium

Expanded text:
cessione iure sibi competere confidit, sciat sibi non obesse, si per rusticitatem vel ignorantiam facti vel absentiam vel quamcumque aliam rationem intra praefinitum tempus bonorum possessionem minime petisse noscatur, quoniam haec sanctio huiusmodi consuetudinis necessitatem muta. Ut verborum inanium excludimus captiones, ita haec observari decernimus, ut apud quemlibet iudicem vel etiam apud duumviros qualiscumque testatio amplectendae hereditatis ostendatur, statutis prisco iure temporibus coartanda, eo addito, ut , etiamsi intra alienam vicem, id est prioris gradus, properantius exseratur, nihilo minus tamen efficaciam parem, quasi suis sita curriculis, consequatur. CONpetentium partes petentibus adcrescunpluribus liberis cessante legitima successione bonorum possessio defertur, beneficium edicti perpetui quibusdam omittentibus his solis qui bonorum possessionem agnoverunt portionem non petentium
Abbreviated transcription (Latin):
dem. aã. Emancipata. sinõagnouit
intra annum unde libcri. bonorum
posseffionem: nullam adheredes uen¬
dicationem successionis trłns mittẽ
potuitz¬
dem. Quamdiu perfacti questionẽ
incertum est utrũ ne scłm tibulas
anabintestato ⁊ exq̃uo cãpite posseno
sit delata: netibi tempus agnoscende
bonorum possessionis p̃finitum cedat.
mulieribus ꝓd̾ce. medicti perpetiu
cursũ deignoscencti bonorum possc̃¬
sione mantfestum est¬
onorum quidem pofseffionem pupil¬
li noiẽ agnosccre tutorem potuisse.
aperte dediritur Ip̃e aũt pupilluᷤ
bonorum possessionem. sine tutoris a¬
uctoritate amplecti nõpõt: nisi ctiã
inpuberi sine tutoris auctoĩtate hoc
postulinti suens hoc conpetens uidcꝵ
dedit donorum possessionem tunc
crã emolum̃tũ successionis iudetur

Expanded text:
 . Emancipata si non agnovit intra annum unde liberi bonorum possessionem, nullam ad heredes vindicationem successionis transmittere potuit. Quamdiu per facti quaestionem incertum est, utrumne secundum tabulas an ab intestato, et ex quo capite possessio sit delata, ne tibi tempus agnoscendae bonorum possessionis praefinitum cedat, mulieribus prodesse in edicti perpetui cursum de agnoscenda bonorum possessione manifestum estonorum quidem possessionem pupilli nomine agnoscere tutorem potuisse aperte declaratur. Ipse autem pupillus bonorum possessionem sine tutoris auctoritate amplecti non potest, nisi etiam impuberi sine tutoris auctoritate hoc postulanti sciens hoc competens iudex dedit bonorum possessionem: tunc enim emolumentum successionis videt
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ra hereditiras eẽ ꝓponis: hẽ¬
des inposseffionẽ rerũ heredi¬
tanarum mitti postulandũ est
ubiaũt donicilium habt̃ qui
conuenitur: uł subi ubi res here¬
ditariesunt degit hcreditatis
erit cõtrouersia cminanda. uͥ¬

Expanded text:
s hereditarias esse proponis, heredes in possessionem rerum hereditariarum mitti postulandum est. ubi autem domicilium habet qui convenitur, vel si ibi ubi res hereditariae sitae sunt degit, hereditatis erit controversia terminanda.
Abbreviated transcription (Latin):
qunliena negoti fiue extute¬
la srũ ex quo cumq alio titulo adm.¬
instrauit: ubihec geffit rationẽ
oportet reddcre

Expanded text:
aliena negotia sive ex tutela sive quocumque alio titulo administravit, ubi haec gessit, rationem oportet reddere
Abbreviated transcription (Latin):
gento. ut cet̾is mobilib da¬
fũ fuit᷑ . traditio sola suffrtiet
⁊ contractus habebit ꝑ petũ¬
ã firmitatẽ. qm̃ collatio reim¬
obilis mita: intrgri fide ac
rationc cuimlat̃ ¶ ꝙ si p̃di¬
a rustici. ut urbani. placitũ
continebit: scriptura q̃ ea in
alium transferit:. emittatus:¬
⁊ sequitur traditio corporalis:
⁊ rem fuisse cõpletã. gẽst te¬
crinsire nõ poffurit: neq de
quis dũmsolo cõmonitoro
suffragio iititir: bona ctu¬
xit occupanda.itus gemerita¬
tis. aciolentic. fetinebitur
atq instatum pͥstinũ. posses¬
sio retucctinz eo apeticione cx¬
ctuso: quinondubitauit imu¬

Expanded text:
gento vel ceteris mobilibus datum fuerit, traditio sola sufficiat et contractus habebit perpetuam firmitatem, quoniam collatio rei mobilis inita integra fide hac ratione cumulatur. Quod si praedia rustica vel urbana placitum continebit, scriptura, quae ea in alium transferat, emittatur, sequatur traditio corporalis et rem fuisse completam gesta tetransire non possunt nequis, dum solo commonitorio de suffragio nititur, bona duxerit occupanda, reus temeritatis ac violentiae retinebitur atque in statum pristinum possessio reducetur, eo a petitione excluso, qui non dubitavit inv
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ igitur ꝓlure potucris. pa¬
deit duũ ciuhtres extittsti. am¬
plius ciebiti crediton suo per¬
soluisse: repeteit potes usurt
aut̃ cius fũme p̃stintibi fru¬
stridefidetas actione er̃ con¬
drerõmis ea sulã qeatitis ir

Expanded text:
quid igitur probare potueris patrem tuum, cui heres extitisti, amplius debito creditori suo persolvisse, repetere potes. Vsuras autem eius summae praestari tibi frustra desideras: actione enim condictionis ea sola quantitas r
Abbreviated transcription (Latin):
uoticns exquolib cẽtu pecuma
postulatur. sequestrationis
necessitꝰis cõquiescat: opor¬
tet em̃ debitorẽ pͥmocouin¬
ci: ⁊ ficadsolutionem pulti
nquam rẽ nõtantũ utiti

Expanded text:
uotiens ex quolibet contractu pecunia postulatur, sequestrationis necessitas conquiescat. oportet enim debitorem primo convinci et sic ad solutionem pulsari. quam rem non tantum iuris
Abbreviated transcription (Latin):
fu ac posteadeceserit suꝑstite patre¬
̃  ͣͦ marito ac liberis actionẽ fidĩc̃¬
missi sibi c̃petentẽ aderedes suoᷤ

Expanded text:
 ac postea decesserit, superstite patre et marito ac liberis actionem fideicommissi sibi competentem ad heredes suo
Abbreviated transcription (Latin):
cos ⁊ debita exi gere. ⁊ creditori bi
respondere s Sinaut̃ amplioc̾r ĩ caũ¬
tate xenones: uł phthochiafint. ne
incerta uideatur pecumarũ datio.
tr̃ei xenom: uł pthochio quipaupe¬
rior eẽ dignoscitur: easdẽ res: uł
peccumas assignari. hoc uidelicet di¬
scuuendo auiro reuerentissimo locoꝵ
antiscite. ⁊ sub eo cõstitutis cłis: Siñ
aut̃ nullus xenon ĩciuitate inuemi¬
atur: tũc scd̃ decaptiuis sanctionem:
die rãtione paupibus qui incuntate
sunt uł penitus m̃dicantes: ut alia
substẽtatõe egentes. heedem peccuni¬

Expanded text:
eos debita exigere, et creditoribus eos debita exigere, et creditoribus respondere.--§ 5. Sin autem ampliores in civitate xenones vel ptochotrophia sint, ne incerta vitunc ei xenoni vel ptochio, qui pauperior esse dignoscitur, easdem res vel pecunias adsignari: hoc videlicet discutiendo a viro reverentissimo locorum antistite et sub eo constitutis clericis. Sin autem nullus xenon in civitate inveniatur, tunc secundum de captivis sanctionem pro diae ratione pauperibus, qui in civitate sunt vel penitus mendicantes vel alia sustentatione egentes
Abbreviated transcription (Latin):
modo inredep̃tionẽ captiuoꝵ ꝓcedat
hrͣditas: siue ꝑãnios redditus : siue
ꝑuenditionem mobilium: uł semo¬
uentiatrum:nullo penitus ex hoc
te eccłie relĩq̃do. siem̃ ꝓpt̃ hoc aspeta¬
li hrͣde recessũ est: ut nõ falcidie rõ.¬
o inducatur. quomodo ferendumẽ
screte pauperes scriptisunt herede&
i xenonem eius ciuitatis omimodo
hr̃ditatem nan cissic ⁊ꝑ xenodochium̃
in egrotantes fieri patrimoniĩ cuistĩ¬
butionem. secd̾. ꝙ incaptiuos distribu¬
imus uł ꝑreddit uũ ãn icum eroga¬
tionẽ: uł ꝑuenditionẽ rerũ mobiliũ
uł semouentium: ut exbis res ĩmobi¬
les comparentur: ⁊ annuus uictus
egrotantibus accedat Qins cñ pau¬
ꝑior ẽ oͥmĩb qui ⁊ iopia tentisunt.
⁊ ĩ xenonẽ po siti: ⁊ fr̃ corporibus la¬
borantes. necessarium uictũ fibi ñ
mouẽ. ⁊ debita exigere. ut incaptiuoᷤ
uł inegrotantes consum̃tur: niem̃
hr̃dum eis niis ⁊ nom̃ dedimus. sine
falcidie tñlegis e molum̃to neceẽ ẽ

Expanded text:
modo in redemptione captivorum procedat hereditas sive per annuos reditus sive per venditionem mobilium seu se moventium rerum: nullo penitus ex hoc tae ecclesiae relinquendo. si enim propter hoc a speciali herede recessum est, ut non Falcidiae ratio inducatur, quomodo ferendum esscrete pibi xenonem ejus civitatis omnimodo haereditatem nancisci, et per xenodochum in aegrotantes fieri patrimonii distributionem, secundum quod in captivis constituimus, vel per redituum annalium erogationem, vel per venditionem rerum mobilium, vel sese moventium, ut ex his res immobiles comparentur, et annuus victus aegrotantibus accedat. Quis enim pauperior est hominibus qui et inopia tenti sunt, et in xenone repositi, et suis corporibus laborantes, necessarium victum sibi nonmovere, et debita exigere, ut in captivos vel in aegrotantes consumantur. Si enim haeredum eis et jus et nomen dedimus, sine Falcidiae tamen legis emolumento, necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
e. ornamenta cõdecorãt. placẽt maculã ui¬
subire ĩfanne. ⁊ alienos aromanis legi t¬
b sieri si exancilla. ł ancille filia ł lib̾ta
b̾naĩa. ł extab̾nanie filia. ł humili ł ab¬
iecta ł lenonis. aut arenarii filia ł que
ñ caoniis publice p̃fuit sup̃tos fili¬
os innũo legittimoꝵ hr̃e uoluerĩt au̾
ꝓͥo udicio aut nr̃i p̃rogatiua resc̾pti
ita ut quiod talib libis pat̃ doa̾ut siue
illos legittimos siũ naturales dixer̃. to¬
tũ retractum legiptime soboli reddatur.
aut frĩ. aut sorori: aut patri: au̾mat̾
di p̃cipiius. Ipãs. ⁊̃ quaꝵ uenẽnis infici
fisco nr̃o. torm̃t̾is subici uibmꝰ. Siũ itaq

Expanded text:
e ornamenta condecorant, placet maculam subire infamiae, et peregrinos a Romanis legibus fieri, si ex ancilla vel ancillae filia, vel bernaria vel ex tabernarii filia, vel humili vel abjecta, vel lenonis aut arenarii filia, vel quae mercimoniis publicis praefuit, susceptos filios in numero legitimorum habere voluerint, aut proprio judicio aut nostri praerogativa rescripti; ita ut, quicquid talibus liberis pater donaverit, sive illos legitimos seu naturales dixerit, totum retractum legitimae soboli reddatur, aut fratri aut sorori, aut patri aut matridi praecipimus: ipsas etiam, quarum venenis inficiufisco nostro, tormentis subjici jubemus. Sive itaque