comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctis maiorib. alexandro illi quoq magno sicut pompeius
cornelius q testati sunt euitatas at tunc extincto roma¬
no exercitu. romanis equis armisq structissimas. Hoc
est halanos hunos ⁊ Gothos inicunctant̾ est aggressus.
Barbari uero impetum non ferentes suas acies relique¬
runt. Et illi autem fugiebant hii autẽ fortiter seque¬
bantur. Immensaq cedes tunc facta est barbaroꝵ. Pau
ci qui euaserant latenter histrum fluuium transiert̃.
uelociter remeauit ad pͥncipem. ita ut ip̃e tͥumphoꝵ
suoꝵ nuncius existeret. Quod tam̃ ip̃i imꝑatori dum
miraretur factum incredibile uidebat᷑. Inuidi siqͥdem
etiam fugisse eum dicebant. ⁊ exercitum ꝑdidisse. At
ille derogantes sibi petiit dirigi. qui uiderent hostium
direxit qui res actas inspicerent. eiq renunciarent.
orro dux optimus inter hec diuinam uisionem
uidit. ⁊ ab ip̃o om̃ium deo aꝑte sibi monstratam

Expanded text:
ctis majoribus, Alexandro quoque illi Magno, sicut Pompeius ctis majoribus, Alexandro quoque illi Magno, sicut Pompeius Corneliusque testati sunt, evitatas, nunc autem, exstincto Romano exercitu, Romanis equis armisque instruest Alanos, Hunnos, Gothos, incunctanter aggressus est. Barbari vero impetum non ferentes, suas acies reliquerunt, et illi quidem fugiebant, hi vero sequebantur, immensaque caedes tunc facta est barbarorum. Pauci vero, qui evaserant, latenter Istrum fluvium transierunt. velociter remeavit ad principem, ita ut ipse triumphorum suorum nuntius exstitisset, quod tamen ipsi imperatori, dum miraretur factum, incredibile videbatur. Invidi siquidem etiam eum fugisse dicebant, et exercitum perdidisse. At ille derogantes sibi petiit dirigi, qui viderent multituddirexit qui res actas inspicerent, eique nuntiarent. Porro dux optimus inter haec divinam visionem vidit, et ab ipso omnium Deo aperte sibi monstratam
Abbreviated transcription (Latin):
orbe doctrinis ⁊ scientia clari apud bethleem ciutatẽ
palestine iheronimus p̃sbit̾. apud yponem ciuitatem
Saffrice. augustinus episcopus radiabant
orro gratianus cum animadu̾tisset. thraciam
daciamq tanqm genitales terras possidentib
Gothis thaifalisq atq om̃i ꝑnicie atrociorib hunis
⁊ halanis. extremum romano imꝑio om̃e ꝑiculum in¬
stare. Italia relicta pannoniam uenit. Ea tempesta¬
te theodosius tam ꝓpter parentum nobilitatem qmͣ̃
ꝓ fortitudine ꝓpria nominatissimus habeb̾at᷑. Et ob
hanc causam inuidia similium iudicum fatigatus ĩ
hispania morabatur. ubi ⁊ ortus fuerat ⁊ nutritus.
uirum traianum ꝑ quem res publica reꝑta est. accitũ
⁊ ip̃e nichilominus eque euocauit ab hispania theodo¬
sium eius ducatu credens barbaros suꝑari. Repente si¬
quidem eum magistrum militum denuncians cum
taq theodosius afflictam ira dei rem publicam credidit
conferens marimas illas sithicas gentes formidatasq cun¬

Expanded text:
orbe doctrinis, et scientiae lumine clari, apud Bethlehem civitatem Palaestinae Hieronymus presbyter, apud Hipponem civitatem Numidiae Augustinus episcopus, radiabant. Porro Gratianus cum animadvertisset Thraciam Daciamque tanquam genitales terras possidentibus Gothis, Thayfalisque, atque omni pernicie atrocioribus Hunnis, et Alanis, extremum omni Rom. imperio periculum instare, relicta Italia in Pannoniam venit. Ea tempestate Theodosius, tam propter parentum nobilitatem quam pro fortitudine propria nominatissimus habebatur, et ob hanc causam invidia similium judicum fatigatus, in Hivirum Trajanum, per quem res publica reparata est, accitum t ipse nihilominus aeque ab Hispania Theodosium, et ejus ducatu credens Barbaros posse superari. Repente siquidem eum magistrum militum esse denuntians, cum aque Theodosius afflictconferens, maximas illas Scythicas gentes, formidatasque cun
Abbreviated transcription (Latin):
euedicius ualde pbrtur ad so uorari goeupit. qni ad son cuca pascha udaua
ab ioso honarifico õst sasaoptuz. Cni multa sabiana mõditins cõsilia tribu̾a. sod
e sui ingalũ auctonstate ionfiaus : fabi noupissi quit  o pdrtuna uideb̃ autur auẽdita¬
mua rozibebat. Unde arcĩit quoa sabbato ante octanas Pasche cunitritea iluuy
Iobii inuasa/ ⁊inua loscante Pehhione mortuus ept ⁊ sipultus ost in lapella b.

Expanded text:
pit. Qui ad eum circa pascha ueniens, ab ipso honorifice est susceptus, cui multa salutaria medicine consilia tribuit. Sed ipse sui ingenii auctoritate confisus, sibi nonnisi que ei oportuna uidebantur medicamina adhibebat. Unde accidit quod sabbato ante octauas pasche emitritea illum febris inuasit, et inualescente passione mortuus est et sepultus est in ca
Abbreviated transcription (Latin):
repetane fuuta in dutora se recepibust   cun aliquanto bauporo eos apedisser
mẽdiauts u aione smirato eis cõdonauit. ⁊ in suã gratiam illos recepi.
IN TEREa aestola proxiua Fredidiens Rey Th ocfonicorum R ouran uiut. ⁊ al
Ariano Iapa facto illi sacrauduto. dl mori estꝰ in dielesia beati Peta sollaualr et
coronatus. Aui cuo ante reteptar corenam Pape prouusisser quoia u aualores un le
ciontos deporaet . uoloz ⁊ uagralia boati retri n illus pofiytare redgeaet post gedcor

Expanded text:
ceperunt, et cum aliquanto tempore eos obsedisset, mediante Maione ammirato, eis condonauit et in suam gratiam illos recepit. Interea estate proxima Fredericus rex Theotonicorum Romam uenit, et ab Adriano papa facto illi sacramento, ut moris est in ecclesia beati Petri sollempniter est coronatus. Qui cum ante receptam coronam pape promisisset, quod senatores nouiter creatos deponeret, Urbem et regalia beati Petri in illius potestate
Abbreviated transcription (Latin):
ncrmi at pagrauoniui  docitu ciun trid ingnełhug⁊ uocte die Iuus que lodua
Douan diatue. Iotagi aes eitu suo priodani ciitali tuduo: queuadiuõdur
spopondibat dono tribuit. ui uilli indilgado histilade quoꝵ iunduris
poldrant uartanos depredati sunt. Non solan autan. Uduinstiam diclẽiaꝵ
relis cauibis seoliatant: Sacde do lec quor diuita misloia oebraus capit

Expanded text:
die Ious, que cena Domini dicitur totam exercitui suo predam ciuitatis triduo, quem admodum spoponderat, dono tribuit. Qui nulli indulgendo hostiliter queque inuenire poterant uastantes, depredati sunt. Non solum autem, uerum etiam ecclesias rebus omnibus spoliabant. Sacerdotes quoque diuina misteria
Abbreviated transcription (Latin):
sibi quod omnino cauendũ est quia qui hoc ficiunt
non bene cus todiunt fidẽ quã nobis ꝓmis sr habent
&ne forte in aliqua infidelitate inueniantur:
Q uia qui hoo ficiunt ꝑ eorũ uo luntatẽ ad auresnrãs
tilia oꝑa illorũ non perueniunt: Sunt & alii
qui iustitiã legibus recipere debeant & in tantũ
fiunt in quibusdã locis fatigatius que dũ illorũ
iustitiã perfide ius sorum manus tradant ita ut
aliquid uel par uum pos sint habere. & forciores
suscipiant maiorẽ porcionẽ: Demen dicis qui
ꝑpatnias discurrunt uolumꝰ ut ñ unusquisq fide¬
lium nrõrum suum pauperem debenefioo aut
depro pria familia nutriat. & non ꝑmit tat aliubi
ire medi candican do Et ubitales inuenti fuerint
re cribuere prȩ sumat
Deteloneis & cespiticitis sicut in alia cipi¬
tula or dinauimꝰ teneant id est ubi antiqua
consuetudo fuit: Iti exigantur. Vbinoua
fuerint inuenta des truantur

Expanded text:
sibi: quod omnino cavendum est; quia qui hoc faciunt, sibi: quod omnino cavendum est; quia qui hoc faciunt, non bene custodiunt fidem quam nobis promissam habent. Et ne forte in aliqua infidelitate inveniantur; quia qui hoc faciunt, per eorum voluntatem ad aures nostras talia opera illorum non perveniunt. 8. Sunt et alii qui iustitiam legibus recipere debeant, et in tantum fiunt in quibusdam locis fatigati, usque dum illorum iustitiam per fideiussorum manus tradant, ita ut aliquid vel parvum possint habere, et forciores suscipiant maiorem porcionem. 9. De mendicis qui per patrias discurrunt volumus, ut unusquisque fidelium nostrorum suum pauperem de beneficio aut de propria familia nutriat, et non permittat aliubi ire mendicando. Et ubi tales inventi fuerintretribuere praesumat. 10. De teloneis et cespitaticis, sicut in alia capitula ordinavimus, teneant; id est, ubi antiqua consuetudo fuit ita exigantur; ubi nova fuerint inventa, destruantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut neglegentiã custodunt aliquid degem mis
uit deua sis reliquoq: thes auros. ꝑdictũ sit. quia
dictũ est nobis quod nego tutores. nec non & alii
faciant singulis causis. siue de agribanno. siuede
aduenis siue dec&eris quib lib& causis Deadue¬
nis uolumus ut iam diu coniugati sint ꝑ singula
loca ut ibimaneant : & sine ciusa. & sine aliqua¬
cul panon fiant eiecti Nugitiui uero serui. & la¬
trones rede ant ad proprie loca : Auditũ habe¬
mus qua liter & comes & alii homines qui nr̃ã be¬
ne ficia hibere uidentur conparint sibi ꝓpriȩtai¬
tes deipso nrõ bene ficio & faciant seruire adip¬
as propriae tates seruientes nrõs de corũ beneficu
& curtes nrãs remanent de sertas & in aliquibus
Locis ipsi uicinantes multimala pacium cur:
Audiuimus quod aliqui qui roddunt bene ficium
nr̃m & alios homines in propriatatẽ & in ipsopla¬
cito dato pretio conparant ipsasres iterũ malode

Expanded text:
aut neglegentiam custodum aliquid de gemmis aut neglegentiam custodum aliquid de gemmis aut de vasis, reliquo quoque thesauro perditum sit; quia dictum est nobis quod negotiatores Iudaei necnon et alii faciant de singulis causis, sive de haribanno, sive de advenis, sive de ceteris quibuslibet causis. De advenis volumus, ut qui iamdiu coniugati sunt per singula loca, ut ibi maneant, et sine causa et sine aliquaculpa non fiant eiecti. Fugitivi vero servi et latrones redeant ad propria loca. 6. Auditum habemus, qualiter et comites et alii homines qui nostra beneficia habere videntur, conparant sibi propriaetates de ipso nostro beneficio, et faciant servire ad ipsas propriaetates servientes nostros de eorum beneficia, et curtes nostras remanent desertas, et in aliquibus locis ipsi vicinantes multa mala paciuntur. 7. Audivimus quod aliqui reddunt beneficium nostrum ad alios homines in proprietatem, et in ipso placito dato pretio conparant ipsas res iterum in alode
Abbreviated transcription (Latin):
sit quod omnibus habere constitutũ est ut unus¬
quisq habeat aequa men sura &equalia modia
ad preuiden dum ador dinandũ: ac disponendum
mento ut huiqui antea fidelita partibus nr̃is non ꝓ¬
miserunt ꝓmittere faciant & in suꝑ om̃is homo
denuo reꝓmittat ut eique inter filios nr̃os ꝓpter
pacis concordiã statui mus pleniter om̃s consen¬
tire debeant: Ut pre dictimis si ꝑsingu lasciuita¬
tes & monasterias uirorũ hac puellarũ prȩuideant
Quomodo aut qua liter in domib ȩc clesarũ &
ornamentis ȩcclesus emendatȩ uel restaurate
eẽ uidentur & diligenter inquirant de conuersa¬
tione singulorũ uł quo modo emendatũ habeant
quod iussimus deeorũ lectionẽ & canto. c&erisq:
dicciplinis ȩc clesiastice regulȩ ꝑtinentibus.
t singuliepi abbates ablutissȩ. diligenter consi¬
derent tes auros. ecclesiasticosne proter fiduciã

Expanded text:
ex. Et ipsum modium sit quod omnibus habere constitutum est, ut unusex. Et ipsum modium sit quod omnibus habere constitutum est, ut unusquisque habeat aequa mensura et aequalia modiaad praevidendum, ad ordinandum, ac disponendum,mento. Ut hi qui antea fidelitatem partibus nostris non promiserunt, promittere faciant, et insuper omnis homo denuo repromittant ut ea quae inter filios nostros propter pacis concordiam statuimus, pleniter omnes consentire debeant. 3. Ut praedicti missi per singulas civitates et monasterias virorum hac puellarum praevideant, quomodo aut qualiter in domibus aecclesiarum et ornamentis aecclesiae emendatae vel restauratae esse videntur, et diligenter inquirant de conversatione singulorum, vel quomodo emendatum habeant quod iussimus de eorum lectione et canto, caeterisque disciplinis aecclesiasticae regulae pertinentibus. 4. Ut singuli episcopi, abbates, abbatissae, diligenter considerent thesauros ecclesiasticos, ne propter perfidiam
Abbreviated transcription (Latin):
quã prestat : Quicũq: enim tempus messis uł tẽ¬
pusuim demiae non neces sitate. sed ꝓpter cupidi¬
taitẽ cõparat annonã anuinũ uerbigratu Deduo¬
bus dinariis cõparat modiũ unum. & seruat usque
dum iterũ uenundare pos sit contra dinarios .iiii.
ausex. seuamplius. hoc turpe lucrũ dicimus:
Siaut̃ propter nec cessitatẽ cõparat ut sibi abeat
& aliis tribuat. negotium dicimus: Conside¬
raui mus itaq: ut p̃sente anno quia ꝑplurima
loca famis ualida eẽ uid&ur Ut om̃s ep̃i.
abbates abbatisse. obtimates. comites. seu domes¬
tici & cunctis fideles qui bene ficia regalia tã
de reb: ecđẽ. quã que & dereliquis habereuid&᷑
unus quisq desuo beneficio sua familia nutriça¬
re faciat & desua propriaetite propria familia
aut in bene ficio aut in alode annonã habuerit. &
uenun dare uoluerit: non carius uendat nisi mo
III Modiũ des pelta contra dr̃ iii. sides para ta fue¬
rint Modiũ num desigale contra dr̃ .iiii. Mo

Expanded text:
quam prestat. 7. Quicumque enim tempus messis vel tempus vindemiae, non necessitate sed propter cupiditatem, comparat annonam an vinum, verbi gratia de duobus dinariis comparat modium unum, et servat usque dum iterum venundare possit contra dinarios quatuor aut sex seu amplius, hoc turpe lucrum dicimus. Si autem propter necessitatem comparat, ut sibi abeat et aliis tribuat, negotium dicimus. 8. Consideravimus itaque, ut praesente anno, quia per plurima loca famis valida esse videtur, ut omnes episcopi, abbates, abbatissae, obtimates, comites, seu domestici, et cuncti fideles qui beneficia regalia, tam de rebus ecclesiae quamque et de reliquis, habere videtur, unusquisque de suo beneficio sua familia nutricare faciat, et de sua propriaetate propria familia aut in beneficio aut in alode, annonam habuerit, et venundare voluerit, non carius vendat nisi modtres, modium de spelta contra dinarios tres si desparata fuerit, modium unum de sigale contra dinarios quatu
Abbreviated transcription (Latin):
rit iudicio aquȩ feruentis eximinet᷑ utrũ hoc spon¬
ciatur. Si autẽ ñ coxerit. dominus eiꝰ iuxta qđ uuir¬

Expanded text:
rit, iudicio aquae ferventis examinetur, utrum hoc sponciatur; si autem non fuerit, dominus eius iuxta quod wir
Abbreviated transcription (Latin):
inspania ꝓficiscidebent montes pirineos
marcã sibi eẽ cognos cant. Qui cũq liber
homo inuentus fuerit annopre sente cum
seniore suo in hoste non fuis se plenũ heir¬
bannum per sol uerecogatur. & si senior uel¬
comis ilius eum domidimiserit : ipse proeundẽ
ban num pesoluat & tot heir banni habeo sci¬
gantur quod homines domidimisit & qui o
nos annopsente unicuiq:q: seniorũ duos ho¬
mines quos domidimit ter& concessimus
illosuolumus ut missis nr̃is ostendant quia
his que tantum modo beirbannũ concedimꝰ
onstitutũ est ut nullus ep̃s aut ab bas.
uit ab batissa uł quis lib& rector aut cus¬
tos ȩc clesie bruniã uł gladium sine nr̃o
ꝑmis so cuilib& homini e traneo aut dire
aut uenundare ñsumat nisi tantũ uaiallis
suis Et sieuenerit ut in qua lib& ecđa uł
in scõ loco plures brumẽs habeat quã ad
homines rectores eius dẽ ecđe sufficiant

Expanded text:
in Spania proficisci debent, montes Pirinaeos in Spania proficisci debent, montes Pirinaeos marcam sibi esse cognoscant. 9. Quicumque liber homo inventus fuerit anno praesente cum seniore suo in hoste non fuisse, plenum heribannum persolvere cogatur. Et si senior velcomis illius eum domi dimiserit, ipse pro eo eundem bannum persolvat; et tot heribanni hab eo exigantur, quod homines domi dimisit. Et quia nos anno praesente unicuique seniorum duos homines quos domi dimitteret concessimus, illos volumus ut missis nostris ostendant, quia hisque tantummodo heribannum concedimus. 10. Constitutum est, ut nullus episcopus, aut abbas, aut abbatissa, vel quislibet rector aut custos aecclesiae, bruniam vel gladium sine nostro permisso cuilibet homini extraneo aut dare aut venundare praesumat, nisi tantum vasallis suis. Et si evenerit, ut in qualibet ecclesia vel in sancto loco plures brunias habeat quam ad homines rectores eiusdem ecclesiae sufficiant,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ita ex cõmunicetur ut in bibendo sola
a qua utatur quousq male fecis se cognoscit
Deua sallis dominicis qui aduc intracasa ser¬
uiunt & ta men bene ficia habere nos cunt
statutũ est ut qui cũq ex eis cũ dom̃ no impe¬
ratore domire manserint uasallos suosca¬
satos secũ non retineant sed cũ comitem cu¬
ius pagenses sunt ire permit tat Cons¬
titutũ est ut secundum antiquã a consu¬
etudinẽ p̃paratio ad in hostem faciendam
in di caretur & ob serua retur id est uic tualia
demarca adtres menses. & ar ma atq uestim̃¬
tũ ad dimidium annum quodta men ita ob¬
serua n pla cuit ut his qui dereno adlige¬
rem pergunt deligere iniciũ uiatus sui con¬
pu& tetur. His uero qui deligere adrenum iter
faciunt dereno trium mensium uic tua lia
habenda eẽ dicatur. Qui aut̃ trans renum
sunt & ꝑ saroniã pergunt ad albiã marcã
eẽ sciant & qui trans ligerem man&: atque

Expanded text:
fuerit, ita excommunicetur, ut in bibendo sola fuerit, ita excommunicetur, ut in bibendo sola aqua utatur, quousque male fecisse cognoscat. 7. De vasallis dominicis qui adhuc intra casam serviunt, et tamen beneficia habere noscuntur, statutum est, ut quicumque ex eis cum domno imperatore domi remanserint, vasallos suos casatos secum non retineant, sed cum comitem cuius pagenses sunt ire permittat. 8. Constitutum est, ut secundum antiquam consuetudinem praeparatio ad hostem faciendam indicaretur et servaretur, id est, victualia de marca ad tres menses et arma atque vestimenta ad dimidium annum; quod tamen ita observari placuit, ut his qui de Reno ad Ligerem pergunt, de Ligere initium viatus sui conputetur. His vero qui de Ligere ad Renum iter faciunt, de Reno trium mensium victualia habenda esse dicatur. Qui autem trans Renum sunt et per Saxoniam pergunt, ad Albiam marcam esse sciant. Et qui trans Ligerem manent, atque
Abbreviated transcription (Latin):
num ad partem nram recipiat & ei suã tertiã
partem. e inde ꝑiussionẽ nram̃ donec ipseuꝰ
heir bannũ non exac tetur. neq int̾ris. neque
in mancipiis. sed in auro & argentͦif: palleis.
adq: armis. & animalibus. atq: pec corib siue
utilis ũe specialibus que ad utilita tem per¬
tinent. Qui cũq homo nr̃os honores ha¬
bens mostem bannitus fuerit & ad condictũ
placitũ nonuenerit quod diebus pos placitũ
at a carne &uino Qui cumq absque licen¬
tiã uel ꝑmis sione principis de hoste reuer¬
sus fuerit quod factum franci heris cliz
dicunt uolumus ut anti qua constitutio id ÷
capita lis sententia erga illũ pumendum
custodia tur. Quicũq & his qui beneficiũ
pricipis habent parem suum contra hostes
cõmunes in exercitupergentẽ dimiserit & cũ
eo ireuł stare noluerit honorem suũ &bene¬
ficiumꝑ dit. Ut in hoste nemopa rem suũ
uel quem lib& alterum hominẽ bibere
rog&. & qui cũq in exercitu hebrius inuentꝰ

Expanded text:
ad partem nostram recipiat, et ei suam tertiam partem exinde per iussionem nostram donet. Ipse vero heribannum non exactetur neque in terris neque in mancipiis, sed in auro et argento, palleis adque armis, et animalibus atque peccoribus, sive talibus speciebus quae ad utilitatem pertinent. 3. Quicumque homo nostros honores habens in ostem bannitus fuerit, et ad condictum placitum non venerit, quod diebus post placitumat a carne et vino. 4. Quicumque absque licentiam vel permissione principis de hoste reversus fuerit, quod factum Franci herisliz dicunt, volumus ut antiqua constitutio, id est capitalis sententia, erga illum puniendum custodiatur. 5. Quicumque ex his qui beneficium principis habent, parem suum contra hostes communes in exercitu pergentem dimiserit, et cum eo ire vel stare noluerit, honorem suum et beneficium perdat. 6. Ut in hoste nemo parem suum vel quemlibet alterum hominem bibere roget. Et quicumque in exercitu hebrius inventus
Abbreviated transcription (Latin):
doqliodmortuus sit &ideo iustitũ reddere
non debeat sta tutũ est ut superiorem iuditi¬
um suftineati quod antea sustinere debuit
& sil liquis aduersus eũ aliquid male fecerit¬
scđ̃m equititis ordine licentiã abeat sud
iustitiã requi rendi decausis per paua tis pose¬
qua id mortem iudicitus est depre teritis
manear sicut supra diudicatũ smo qr̃
Dela trone forbannito ut liber horno qui
cum sus cepit .xu. soł coponat & sercos
eam sercus sionib: uipuletur. Dicomes
qui la tronem in for banno miserit uiciis
suis comitib notũ faciat eundẽ latrone
Ast esse for ban nitũ ut illieũ non recipun
tsulius alius deliberis hominiba d picer¬
citum uł ad mallũ uenire eogutur encep
uit res pondere debent Uttes tes ad test¬
moniũ dicendũ pre mio non conducatur
&hullus ut testimoniũ dicat aut sacra
quod deillã rem dicere ue unt unde tequ¬
moniũ reddere debent: Vt nuleusquis¬

Expanded text:
do quod mortuus sit, et ideo iustitiam reddere do quod mortuus sit, et ideo iustitiam reddere non debeat, statutum est ut superiorem iuditium sustineat quod antea sustinere debuit. Et si aliquis adversus eum aliquid male feceritndum aequitatis ordinem licentiam abeat suam iustitiam requirendi de causis, perpetratis postquam ad mortem iudicatus est. De praeteritis maneat, sicut supra diiudicatum fuit. 3. De latrone forbannito: ut liber homo qui eum suscepit, 15 solidos conponat, et servus 120 percussionibus vapuletur. 4. Ut comes qui latronem in forbanno miserit, vicinis suis comitibus notum faciat, eundem latronem a se esse forbannitum, ut illi eum non recipiant. 5. Ut nullus alius de liberis hominibus ad placitum vel ad mallum venire cogatuaut respondere debent. 6. Ut testes ad testimonium dicendum praemio non conducantur; et nullus ut testimonium dicat, aut sacraquod de illam rem dicere velint unde testimonium reddere debent. Codd. Su
Abbreviated transcription (Latin):
eillis hominibus qui prop ter eorũ culpis
ad mortem diuidica tifuerin & poster
uita eius fuerit concessa sip suustitiã
abaliis requisierint aut ab eis uis titiam
que rereuoluerit qua liter inter eos iuditiũ
termin&ur: Primũ omnium deillis causisꝓ
qui bus iudica tur fuit ad mor tem nulla po¬
test facere pͣe titionẽ quia om̃s ressuas secun¬
dum uiditiũ francorum in publico fuerunt
reuocatas &si aliquid post modũ post quã ei
uita conces saest cũ iustiti adquirere potu¬
erit in sua libertate teneat & defendat scđm
legem. in testimonio non suscipia tur nec in¬
ter scabineis legẽ iudican dam locũ non tene
at &siad sacram̃tum aliquid ei iudicatum fue¬
rit quod iurare debeat sialiquis ipsũ ad sacra¬
m̃tum aliquid ad mal lauerit ipse semper
adiudiciũ dĩ eaminandũ ac cedit Siali¬
cui post iudiciũ scabiniorum fuerit uita con¬
cessa & ipse m post modũ aliqua mala ꝑpe¬
tra uerit & iustitia reddere noluerit dicen¬

Expanded text:
propter eorum culpas ad mortem diiudicati fuerint, et postea vita eis fuerit concessa, si ipsi iustitiam ab aliis requisierint, aut ab eis iustitiam quaerere voluerit, qualiter inter eos iuditium terminetur. Primum omnium de illis causis pro quibus iudicatus fuit ad mortem, nullam potest facere repetitionem, quia omnes res suas secundum iuditium Francorum in publico fuerunt revocatas. Et si aliquid in postmodum, postquam ei vita concessa est, cum iustitia adquirere potuerit, in sua libertate teneat et defendat secundum legem. In testimonio non suscipiatur, nec inter scabineis legem iudicandam locum non teneat. Et si ad sacramentum aliquid ei iudicatum fuerit quod iurare debeat, si aliquis ipsum ad sacramentum aliquid admallaverit, ipse semper ad iudicium Dei examinandus accedat. 2. Si alicui post iudicium scabiniorum fuerit vita concessa, et ipse inpostmodum aliqua mala perpetraverit, et iustitia reddere noluerit, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝑiustitiã reddiderit ꝓpter hoc bene fici¬
um non perdat : Deecclesiis non dum bene
restau ratas. Decausisq cotidie non cessant
Re concordia fidelium nrõ rum De fugi¬
uis qui non cessant recipere & abscon¬
dere: Dena uigiis pere grinis. De homi¬
cidiis. Letra ditionibus seu comparatio¬
uibur ut nullus in abs conso non faciat :
Demonetis siue mensuris modiorum &
sestariorum: Debene ficiis nr̃is non bene
cons tructis. Reos pitalitate & susceptione
i terantium tam mis sorũ nr̃orum quã
relicorum bonorũ omnum:: Quod mis¬
sos nrõs ad uicẽ nram̃ mittimus: De illis
qui uinũ &a nonã uendunt ante quã col¬
ligant & per hanc occasionem pauperes
efficiunt Ut omnis homo iudicium dĩ¬
cre dat absque ulla dubitatione

Expanded text:
quid per iustitiam reddiderit, propter hoc beneficiquid per iustitiam reddiderit, propter hoc beneficium non perdat. 16. De ecclesiis nondum bene restauratas; de causis quae cotidie non cessant. 17. De concordia fidelium nostrorum; de fugitivis qui non cessant recipere et abscondere. 18. De navigiis peregrinis. De homicidiis. 19. De traditionibus seu comparationibus, ut nullus in absconso non faciat. 20. De monetis sive mensuris modiorum et sestariorum. 21. De beneficiis nostris non bene constructis. 22. De hospitalitate et susceptione iterantium, tam missorum nostrorum quam reliquorum bonorum hominum. 23. Quod missos nostros ad vicem nostram mittimus. 24. De illis qui vinum et annonam vendunt antequam colligant, et per hanc occasionem pauperes efficiuntur . 25. Ut omnis homo iudicium Dcredat absque ulla dubitatione
Abbreviated transcription (Latin):
qui scãm cirs mã donauerit adiuditium
subuertendũ post quã degra dusuo & poli¬
tus fuerit manũ amit tat. Ut ui dicesad¬
uocati prepositi centenarii. scabinii qua¬
les meliores inueniripos sunt & diũtimen¬
tes consti tuantur ad sua ministeria &er¬
da cũ comite &populo. elegantur mansu&i
& boni: Ut nemo propter cupidi titem pecu¬
niae & ꝓpter auiritũ suam prius detur
pretio & futura questione sibi pre par& ut
du plũ uł triplũ tunc reciput sed tunc tan¬
tum quando fruc tum presens est illos cõpa¬
ir& : Ut in locis ubi mallos pub licos habe¬
re solent tec tum tale consti tuantur quod
inibernio & insstato ad placitos obseruan¬
placitũ fuerlint ad haramita in p̃la tio ꝑfici¬
entur & sicũ sicra menta tales homines cũ
ipsoue nire renuerint. iusione dominici cũ
in diluculo aut sigillo ad placitũ uenire cogan¬
tur. Siuero aduocatos sicram̃tũ contra
iliũ habuerit & iurare non potuerit aut ali¬

Expanded text:
udicium subvertendum, postquam de gradu suo expoliatus fuerit, manum amittat. 11. Ut iudices, advocati, praepositi, centenarii , scabinii, quales meliores inveniri possunt et Deum timentes, constituantur ad sua ministeria exercenda cum comite et populo; elegantur mansueti et boni. 12. Ut nemo propter cupiditatem pecuniae et propter avaritiam suam prius detur pretio, et futura questione sibi praeparet, ut duplum vel triplum tunc recipiat; sed tunc tantum quando fructum praesens est, illos conparet. 13. Ut in locis ubi mallos publicos habere solent, tectum tale constituantur, quod in hiberno et in aestate ad placitos observanpalatium fuerunt adharamita, in palatio perfiEt si cumsacramentales homines cum ipso venire renuerint, iussione dominica cum indiculo aut sigillo ad palatium venire cogantur. 15. Si vero advocatus sacramentum contra alium habuerit et iurare non potuerit, aut ali
Abbreviated transcription (Latin):
rint contra illamala fuerit ꝑ perati
Dela tronibus & malefac torib habeant ꝓui¬
dentiã quantũ melius possunt una cum
mis sisillorũ qui ineercitusunt: Ut ꝑciuita¬
tes monasteria uirorũ & puellarum cõmone¬
re faciant. ut om̃s pie & caste dĩ seruitio cer¬
tent uiuere. &eorũ pauperes. & familias. uix¬
ta pos sibilitatem nutrire faciant:
bononiae que est in littore maris Annoregni
sui. xliiͦiͬ mense oc tobrio indic cione .U
Duicũ que lber homo in hostẽ bannitus fuerit
& uenire contempserit plenũ heirbannum
unde illã summã ꝑsoluat sem& ipsum ꝓuua¬
dio inseruitiũ tradidit in illo seruitio de func
tus fuerit: here deseius hereditatem quȩ adeius
pertinent non perdent nec liber tatem nec de
ipsoherrbanno ob noxii. fiant. Ut non paliqũa¬
di nec ꝓ heirbare neq proalio. heir bannũ comis

Expanded text:
rint contra quos illa mala fuerit perpetrata. rint contra quos illa mala fuerit perpetrata. 5. De latronibus et malefactoribus habeant providentiam quantum melius possunt, una cum missis illorum qui in exercitu sunt. 6. Ut per civitates monasteria virorum et puellarum commonere faciant, ut omnes pie et caste Dei servitio certent vivere, et eorum pauperes et familias iuxta possibilitatem nutrire faciant. BONONIAE, QUAE EST IN LITTORE MARIS, ANNO REGNI SUI 44, MENSE OCTOBRIO, INDICTIONE 5. 1. Quicumque liber homo in hostem bannitus fuerit, et venire contempserit, plenum heribannum,unde illam summam persolvat, semetipsum pro wadio in servitium prtus fuerit. heredes eius hereditatem quae ad eius pertinent non perdant, nec libertatem, nec de ipso heribanno obnoxii fiant. 2. Ut non per aliquad
Abbreviated transcription (Latin):
PONNTIM PE RATR
apitula quȩ uolumus ut ep̃i abbates & co¬
mites. quimodo ad casam redeunt persin¬
sgula loca eorum nota ficiant & obseruare
studeint tam in fra eorũ pirro chias & missa¬
aicos seu misteria eorum conuicinantiũ qui
in exercitusimul cumequi uoconr̃o ꝑrexerunt
t indigentibus adiuuare seudeint de innona
ita ut fimis periculum non pereant
Vt mediomens. agũs cũ xcirntis hominibus
ad nos eẽ debeant sianteaius sionrã ad eos non
ꝑuenerint proaliqua necessita tee
V tom̃s p̃pa ratisint ad dĩ seruitiũ & idnram
utilita tem quando qui demmissus aut epła.
nr̃a uenerit ut statim nobis cũ uenire facu¬
tis Sia licui deillis hominibus qui in exer
citu exire ualeant. una cũ dilecto filio nr̃o kilo
es seuidentur. Aliquis ad ca sam male fecerit
aut inuxore. aut indomo. aut inaliis quibus¬
lib& causis. ut ipsima le factores conphensi
& incippo & in carcere faciant missi & subcus¬
todia salui. usq dumad ca sã reme auea ue¬

Expanded text:
ni imperatoris. Capitula quae volumus, ut episcopi abbates et comites qui modo ad casam redeunt, per singula loca eorum nota faciant et observare studeant, tam infra eorum parrochias et missaticos, seu ministeria eorum convicinantium, qui in exercitu simul cum equivoco nostro perrexerunt. 1. Ut indigentibus adiuvare studeant de annona, ita ut famis periculum non pereant. 2. Ut medio mense Agusto cum excarritis hominibus ad nos esse debeant, si antea iussio nostra ad eos non pervenerit pro aliqua necessitate. 3. Ut omnes praeparati sint ad Dei servitium, et ad nostram utilitatem, quando quidem missus aut epistola nostra venerit, ut statim nobiscum venire faciatis. 4. Si alicui de illis hominibus qui in exercitu exire valeant, una cum dilecto filio nostro Karolo esse videntur, aliquis ad casam male fecerit, aut in uxore aut in domo, aut in aliis quibuslibet causis, ut ipsi malefactores comprehensi, et in cippo et in carcere faciant missi, et sub custodia salvi usque dum ad casam remeave
Abbreviated transcription (Latin):
neq scibi neis cuius lib& iustiti dilati¬
re pre sumait sistitum adimplete potent
es se se cundũ recti tu dinẽ nequel etodin
pro hoc a quo lib& homine per aliquodin¬
geniuo accipere pre sumant. Ut nul lus
cogatur ad pontũ ire ad flum̃ tran seun di
propter teloneis causã quando ille in alio loco
conpendiosius illi ut flumen transire potest
similiter & inplano cã poubi pons nec tre¬
iectus est omnimodis precipimus ut telone¬
is non eacte tur. Ut mercitus die domi¬
nico in nul lo loco habeitur nisiubi anti¬

Expanded text:
iustitia dilatare praesumat, si statim adimpleta poterit esse secundum rectitudinem; neque praemia pro hoc a quolibet homine per aliquod ingenium accipere praesumant. 8. Ut nullus cogatur ad pontem ire ad flumen transeundi propter teloneis causam, quando ille in alio loco conpendiosius illud flumen transire potest. Similiter et in plano campo, ubi pons nec treiectus est, omnimodis praecipimus ut non teloneus exactetur. 9. Ut mercatus die dominico in nullo loco habeatur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
DeUIDUIS ETPUPILLIS ET PAU PERISEN
eorũ cauũ audiat᷑ & definiatur. Et sites tes ꝑse ad¬
causas suas quȩ rendas hibere nom potuerint : ł leg̃
nescierint : com̃ illos uł illas ad iuu&dando eis
xxx. dies uiduititis sue ułuitam uł uolentẽ sibico¬
Et siinuitã eam duxit: leg̃ suã ei componat : Ille tim̃
nũ nrmꝰ intriplo cõponat: & uuirgildũ ei ꝓximis ꝑsoluit¬
Vtomnnis homo liorr potes Ta te onnabeat
le locũ ł ꝓpinquosuo uł cui lib& al teritra dere uolu¬
erit & eotẽ pore intra ipsũ comititũ fuerit in quores
illȩ positȩs legitimĩ traditionẽ ficere studeat qͣuod
s̃ eo dẽ tep̃r: quo illas tradere uult: & traeundẽ comita¬
cũ fuerit : iđ siuein exercitu si uempalacio si uemalio
quo lib& loco adibeat sibi ł desuis pagensibus ł deali

Expanded text:
De viduis et pupillis et pauperibus. eorum causa audiatur et definiatur. Et si testes causas suas quaerendas habere non potuerint, vel legem nescierint, comes illos vel illas adiuvet, dando eis  dies viduitatis suae, vel invitam vel volentem sibi coconponat, illam num nostrum in triplo conponat, et wirgildum eius proxiomnis homo liber potestatem habeat lem locum, vel propinquo suo, vel cuilibet alteri tradere voluerit, et eo tempore intra ipsum comitatum fuerit in quo res illae positae sunt, legitimam traditionem facere studeat. Quod si eodem tempore quo illas tradere vult extra eundem comitatum fuerit, id est sive in exercitu, sive in palatio, sive in alio quolibet loco, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Iuis sponsã alienã ipsa in non conientiente rapue¬
Ardt lic&cũ eã cum cubuerit redd& eã eicuisponsa
est & isducat eã siuelit quiauimpassa pocius quã uio¬
lata uidetur. Q uod sĩ etiã ducere noluert accipiat
alterã feminã tam̃ si & ipsa nubere uoluerit excepto
raptore cui uoluerit alteri legiti mecopuletur. Rip¬
toriuero ad ul teru crimine reusteneatur. Quod si
& ipsa consensit similiter ut raptor & nuptiis inul¬
terius ꝓibeitur. Et is quieã accepturus erat aliã
quã uoluerit acciput DEΟMINEEXDOCERDO
omode statusuo pul satussssis qui eum pulsat ad con¬
uincendum illum ꝓcinc tum habuent adhibeat sĩ¬
bi octocũ iuratores legitimos exeipirte undepul¬
satur . siue illa pa terna siue mat̃na sit & .iiii. ali¬
unde nonminus legitimos & iuran do uindic&
libertatẽ siũ. Quod s̃i ꝓcinctus defuerit ad sumat

Expanded text:
ui sponsam alienam ipsa non consentiente rapuerit, licet cum ea cumcubuerit reddat eam ei cuius sponsa est, et is ducat eam si velit, quia vim passa pocius quam violata videtur. Quod si eam ducere noluerit, accipiat alteram feminam; tamen si et ipsa nubere voluerit, excepto raptore, cui voluerit alteri legitime copuletur. Raptor vero adulterii crimine reus teneatur. Quod si et ipsa consensit, similiter ut raptor a nuptiis in ulterius proibeatur. Et is qui eam accepturus erat, aliam quam voluerit accipiat. 10. De omine exdocendo. Homo de statu suo pulsatus, si is qui eum pulsat ad conincendum illum procinctum habuerit, adhibeat sibi octo cumiuratores legitimos ex ea parte unde pulsatur, sive illa paterna sive materna sit, et quatuor aliunde non minus legitimos; et iurando vindicet libertatem suam. Quodsi procinctus defuerit, adsumat
Abbreviated transcription (Latin):
sonrõ quẽ ipsi sibi adhoc elegerint considerationẽ
faciant unꝰ quis qeorũ tantũ inde accipiat adoperan¬
dum & restiurandũ quantũ ipse derebus ecde sarũ
babent uł unus quisq ꝑse iuxti quantitatẽ qiã p¬
seton& aut suntꝰ eos conuenerit ut pope faciendo ar¬
gentũ donã uata estimationẽ operi inargento p¬
olua nt eũquo ptiorector eccle siȩ ad p̃dictã restiura¬
tionẽ operarios conducere & miterũ emere posst
& quinonas & decimis dere neglexerit illascum

Expanded text:
stro, quem ipsi sibi elegerint ad hoc, considerationem faciant, ut unusquisque eorum tantum inde accipiat ad operandum et restaurandum quantum ipse de rebus ecclesiarum habent, vel unusquisque per se juxta quantitatem quam ipse tenet. Aut si inter eos convenerit ut pro opere faciendo argentum donent, juxta aestimationem operis in argento persolvant; cum quo pretio rector ecclesiae ad praedictam restaurationem operarios conducere et materiam emere possit. Et qui nonas et decimas
Abbreviated transcription (Latin):
bene ficiũ oc casione ꝓpriis de sertũ habuerit &intra
annũ p̃quã ei a comite uł mis sonit̃ notũ fictum fue¬
rit lludem̃ datũ non habuerit ipsũ bene ficium ꝑdit
Diquis t̃ramcensalem hibuerit quã ante ces sores suu
uel ad aliquã ecclesiã ł ad uillã nram̃ de derunt nul¬
latenus scđm legẽ eã tenere potest nisi il leuoluerit
ad cuiꝰ potes tatẽ ł illa ecclesia siue illa uilla ꝑtin&
nisi forte filius aut nepur eĩ sit quieuã tradidit &ei
eademt̃ra ad tenendã plicita nt sed in hacreconside¬
randum est iutrũ ille qui hano terrã ten& diues aut
piuꝑsit aut utrũ aliud bene ficiũ habeat : ut etiũ ꝓ¬
priũ & qui horũ neutrum hab&erga hunc misdricor¬
dit̾ agendum est ne ex toto expoliatur inegestitẽ in¬
cidit ut aut talẽ censũ inde ꝑ soluat qualis ei fuerit
constitutus uł portionẽ aliquã inde inde in bene¬
ficium accipiat unde sesustentare ualeat

Expanded text:
beneficium occasione proprii desertum habuerit, intra annum postquam ei a comiti vel a misso nostro notum factum fuerit, et illum emendatum non habuerit, ipsum beneficium amitquis terram censalem habuerit, quam antecessores sui vel ad aliquam ecclesiam vel ad villam nostram dederunt, nullatenus eam secundum legem tenere potest, nisi ille voluerit, ad cuius potestatem vel illa ecclesia vel illa villa pertinet; nisi forte filius aut nepos eius sit qui eam tradidit, et ei eadem terra ad tenendum placita sit. Sed in hac re considerandum est, utrum ille qui hanc tenet, dives an pauper sit, et utrum aliud beneficium habeat vel etiam proprium. Et qui horum neutrum habet, erga hunc misericorditer agendum est, ne ex toto expoliatus in egestatem incidat; ut aut talem censum inde solvat, qualis ei fuerit constitutus, vel portionem aliquam inde in beneficium accipiat, unde se sustentare valeat
Abbreviated transcription (Latin):
suumi fugiens ut latitans auit adibitis tertib: mnunerte
conductis uł corruptis aut qualiba calliditar iel
fiude ad erados ecdes asticos puenenit deponatur & domi¬
imincipia dominos suos fugerint in aliena potestitẽ
ut ꝓpt̃ hoc nul lum p̃miũ querat ille incuiꝰ potesti¬
te fuerint inuenta: ꝓeo quodea uel reddiderit ut fo¬
ras eiecerit & non solũ hoc sed etiã siea nec reddere
nec foras eicere uoluerit: legitimo domini ei contra¬
dixerit sunde postea ef fugerint scđm legẽ ea soi¬
uere cogitur DETER RA TRI DUTARIA
uicũq terrã tributariã unde tributum ad partẽ
nram ere solebat ł ad ec clesiã uelcui lib& tradi¬
derit : his qui eã susciperit tributũ qđ inde sol uebatꝰ
omni modo ad partẽ nram̃ ꝑ soluat nisi forte talem
firmitatẽ departe dominica hubeat postꝗ ipsũtribu¬
tũ sibi ꝑdonatũ possit ostendere: IIII De de

Expanded text:
um fugiens, aut latitans, aut adhibitis testibus pretio conductis vel corruptis, aut qualibet calliditate, raude ad gradus ecclesiasticos pervenerit, decretumSi mancipia dominos suos fugerint in alienam potestatem, ut propter hoc nullum praemium accipiat ille, in cuius potestate fuerint inventa, pro eo quod ea vel reddiderit vel foras eiecerit. Et non solum hoc, sed etiam si ea nec reddere nec foras eicere voluerit et legitimo domino ea contradixerit, et illa inde postea effugerint, secundum legem ea solvere cogatur. 35. De terra tributaria. Quicumque terram tributariam, unde tributum ad partem nostram exire solebat, vel ad ecclesiam vel cuilibet alteri tradiderit, is qui eam susceperit, tributum quod inde solvebatur, omni modo ad partem nostram persolvat; nisi forte talem firmitatem de parte dominica habeat, per quam ipsum tributum sibi perdonatum possit ostendere. 36. De be
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis libe mancipia inuillã docni a cis¬
nram̃ confugerint auctor eiꝰ dẽ uille que renti
d nõ ea non contradicat sed statim ei foris de ceadẽ uilla
eiciat & si seputa & earepetenda iustitiã se haberere
repetat & scđm legem ad quirat . Siuͦ tem pore dom¬
nikaro ligenitoris nirĩ inuillã illã confugerint & do¬
minus eaquerit auctor eidem uille aut ea legitimȩ
contineit aut quȩ renti dominoreddat & auctor ꝓp¬
t̃uestiturã domni karoligenitoris nri eadẽ manci¬
pia contra dicere ñ audeat sullius ꝓpria eẽ noscunt᷑
DEEORESTIBUS NOUI TER INSTITUTIS
t quicũ q: illas haib& dimittat nis̃ forte indicio uera¬
ciostendit derepos sit qđ periussionem siue ꝑmis¬
sionẽ domnikaroli genitoris nr̃i eassinstituis s& p̃

Expanded text:
Si cuiuslibet mancipia in villam nostram confugerint, actor eiusdem villae quaerenti domino ea non contradicat, sed statim ea foras de eadem villa eiciat. Et si se putat ad ea repetenda iustitiam habere, repetat, et secundum legem adquirat. Si vero tempore domni Karoli genitoris nostri in villam illam confugerunt, et dominus ea quaerit, actor eiusdem villae aut ea legitime contineat, aut ea quaerenti domino reddat. Et actor propter vestituram domni Karoli genitoris nostri eadem mancipia contradicere non audeat, si illius propria esse noscuntur. 40. De forestibus noviter institutis. t quicumque illas habet, dimittat, nisi forte indicio veraci ostendere possit, quod per iussionem sive promissionem domni Karoli genitoris
Abbreviated transcription (Latin):
triã arma: id ÷ scutũ & lancea por tox¬
Dela trombus quicũq post missã scĩ ioħ latro
francis iur& quoð latronẽ eum fuis se non scir&
lic& pater eiꝰ sit uł frater aut ꝓpincus si hoc
iurare non potuerit & abalico conuictus fuerit
quod latronẽ in ospicio sus cepis sed: qua si latro
& infidelis iudicetur: Quia quilatro est insidelis
est noster & francorũ. & quiillũ suscepit similis
est illi. Siaut̃ audiuit quod latro fuis s& &ti
men non scit ꝓfirmiter Aut iur& solus qđ num¬
quã eum audiss& nec ꝑueritatẽ nec ꝑmenda¬
ciũ latronẽ Aut siparatus sulle dela trocinio
Ut nullus cõparat caballũ bouem. & iumenta
uł alia nisullũ hominẽ cognus cat qui eiuendi¬
dit. Aut de quo pa goest uł ubi man& aut quis:
placitũ nrm uenerit habeant de scriptũ quan
aduenti cui sunt in illorũ missatico & deco pago
sunt & nomina eorũ & qui sunt eorũ semons Si
militer direximus mis sos inȩ quitina & langobar¬

Expanded text:
tria arma, id est scutum et lantiam non poecipimus, quicumque post missam sancti Iohannis latronFrancis iuret, quod ipse latronem eum fuisse non scisset, licet pater eius sit aut frater vel propinquus. Si hoc iurare non potuerit, et ab alio convictus fuerit, quod latronem in hospitio suscepisset, quasi latro et infidelis iudicetur: quia latro est et infidelis est noster et Francorum, et qui illum suscepit, similis est illi. Si autem audivit, quod latro fuisset, et tamen non scit profirmiter, aut iuret solus, quod numquam eum audisset nec per veritatem nec per mendacium latronem; aut sit paratus, si ille de latrocinio Ut nullus comparet caballum, bovem et iumentum vel alia, nisi illum hominem cognoscat qui eum vendit, aut de quo pago est, vel ubi manet, aut quis est placitum nostrum venerint, habeant descriptum quanti adventicii sunt in eorum missatico, et de quale pago sunt, et nomina eorum, et qui sunt eorum seniores. 5. Similis direximus missos in Aequitania et in Langobar
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tamen in carcere ponantur. sed cũ custodia
& cũ ipsis lit teris pariter ad palaciũ nr̃m remit¬
ramento ut nullialteri ꝑsacramentũ fidelitas
ꝓmit tantur nisi nobis. & uniquique ꝓprio
seniore . & nram utilitatẽ & suis seniores. excep¬
to his sacramentis quȩ in iustȩ scđm legem alte¬
quȩ cũ que facere p̃sup̃ serint. & sacramento
quã cũ que conspiracione firmauerunt. Ut¬
inter ficientur : Adiuirato resuero eorum : sin¬
guli alter abal tero flagellentur. & nares si¬
bi inuicem prȩcidantur: U bi uero nichil ma
leꝑ pera tum est similiter qui dem inter sȩ
fiagellentur: & capillos sibi uicis sim de tondint
Siuero ꝑdexteras aliqua cons piratione firmata
fuerit si liberi sunt aut urent eum idoneis iura¬
non potuerint suã legẽ conponat: Si uero

Expanded text:
nec tamen in carcere ponantur; sed cum custodia nec tamen in carcere ponantur; sed cum custodia et cum ipsis litteris pariter ad palatium nostrum remitramento, ut nulli alteri per sacramentum fidelitas promittatur, nisi nobis et unicuique proprio seniori ad nostram utilitatem et sui seniorto his sacramentis quae juste secundum legem altequicunque facere praesumpserint, et sacramento quacunque conspiratione firmaverinterficiantur. Adjutores vero illorum singuli alter ab altero flagellentur, et nares sibi invicem praecidant. Ubi vero nihil mali perpetratum est, similiter 375 quidem inter se flagellentur, et capillos sibi vicissim detondeant. Si vero per dextras conspiratio facta fuerit, si liberi sunt, aut jurent cum idoneis juranon possunt, suam
Abbreviated transcription (Latin):
uat: Dearmatura in exercitu sicut iã antea ina¬
lio capitulare cõmendauimꝰ. ita seruetur . & in¬
bus: qui partibus clauorũ &auarorũ pergunt
quousq ꝓcedere cũ nego ciis suis debeant: Id est
partibus saxoniae usq: adbar douuich. ubi p̃ui¬
p̃uideat madel gauđ. & adalas tat . p̃uideat itẽ
madel gauđ. & ad forachim & ad breem berga
& adragenis brug prȩuideat Audulfus. & ad lauria¬
non ducant aduendendũ: Quod sinuenti fuerint
portantes. ut om̃a sub tantia eoꝵ auferat᷑ ab eis
dimidia quidẽ pars partib: palacii. Alia uero medi¬
ȩtas inter missũ & inuentorẽ diuidatur¬
Delatronibus decla matorib uel cause dicis qui
nec iudiciũ scabiniorũ ad quiescere nec blas phe¬
mare uolunt antiqua consuetudo sgruetur
Id est ut incustodia recludant᷑ donec unũ eduo¬
bus faciat & ñ ad placitũ ꝓhacre reclamaue¬
rint & literis detulerint non qui demeis creditis:

Expanded text:
 De armatura in hoste, sicut antea in a De armatura in hoste, sicut antea in alio capitulo commendavimus ita servetur, et inbus qui partibus Sclavorum et Avarorum pergunt, quousque procederae cum suis negotiis debeant, id est partibus Saxoniae usque ad Bardaenowic , ubi praevipraevideat Madalgaudus et ad Halazstat, praevideat item Madalgaudus. Ad Foracheim , et ad Breemberga, et ad Ragenisburg praevideat Audulfus, et ad Laurianon ducant ad venundandum. Quod si inventi fuerint portantes, ut omnis substantia eorum auferatur ab eis, dimidia quidem pars partibus palatii, alia vero medietas inter missum et inventorem dividatur. 8. De clamatoribus vel causedicis qui nec iudicium scabiniorum adquiescere nec blasphemare volunt, antiqua consuetudo servetur, id est ut in custodia recludantur, donec unum e duobus faciant. Et si ad palatium pro hac re clamaverint et litteras detu
Abbreviated transcription (Latin):
tringant᷑: De iustitiis ecclȩsiarũ dĩ uiduarũ. or fa¬
norum pupillorũ. ut in publicis iudicib: non dis¬
piciant᷑. audientes sed diligenter audientur:¬
Deiustitus domnuimperatoris ut pleniter fiant in¬
quȩ sitȩ de hoc ut euenerit famis. gladiis. pestilen¬
tia in ȩqualitas aeris. uł alia qualis cũq: tribulatio
ut non & pectetur edictũ nrm sed sa tuinde p̃c&᷑
dĩ misericordia. & in p̃sentianno de famis inopiae
ut suos quisq adiuu& ꝓut potest & suã annonã
nonnimis carouend&. &ne foris imperiũ uenda¬
tur aliquid alimoniae: Dear mis infrapatriã non
portandis. Idest scutis ⁊ lanceis ⁊ loricis si fatuo
sus sit discuciatur tunc quis eduobus contra¬
rius sit ut pagatisint & distringunt᷑ ad pacẽ & lam
sinoluerint: Et sialiter pacificare nolunt. Ad du¬
cuntur ad nram p̃sentiã. &si aliquis post paci¬
ficationẽ ilterũ occidit cõponait illũ & manũ quã
ꝑ iurauit perdat & insuꝑ lunnũ dominicũ sol

Expanded text:
nd. 30. De justiciis ecclesiarum Dei, viduarum, et orfanorum, pupillorum, ut in publicis judiciis non dispiciantuDe iustitiis domni imperatoris, ut pleniter fiant invenerit. De hoc si venerit fames, clades, pestilentia et inaequalitas aeris, vel alia qualiscumque tribulatio, ut non expectetur edictum nostrum, sed statim deprecetur Dei misericordia. Et in praesenti anno de famis inopia, ut suos quisque adiuvet prout potest, et suam annonam non nimis care vendat. Et ne foris imperium nostrum vendatur aliquid alimoniae. portandis, id est scutis et lanceis et loricis. Si faidosus quis sit, discutiatur tunc, quis e duobus contrarius sit ut pacati fiant, et distringantur ad pacem, etiam si noluerint. Et si aliter se pacificare nolunt, adducantur in nostram praesentiam. Et si aliquis post pacificationem alterum occiderit, conponat illum, et manum quam periuravit perdat, et insuper bannum