comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cotidianas lectiones querendi qd quis
uellet potestatem. Is cum grauiter
copiose de morbo affectuue ire disse¬
russ que & inuet̾m libris & in ipsiꝰ
cõmentariis exposita sunt ꝯuertit
ad me qui int̾rogau̾am. & hec ego in¬
quit suꝑ irascendo sentio. S quid et
plutharcꝰ nr̃ uir doctissimꝰ ac pruden¬
tissimꝰ senserit ñ ab re est. ut id quoq
audias. Plutharcꝰ inquit seruo suo
neqm homini & contumaci. s libris dis¬
putationib ꝙ philosophie aures imbu¬
tas habenti. tunicam detrahi obne¬
scio qd̾ delictum cediq eum loro iussit.
meruisse ut uapulet. nicħ mali nicħ
sceleris admisisse. Postremo uociferari
int̾ uapulandum incipit. neq iam qͥ¬
rimonias aut gemitꝰ heiulatꝰq fac̾e.
s uerba seria & obiurgatoria ñ ita ẽẽ plu¬
tarchum ut philosophum deceret. ira¬
sci turpe eẽ. sepe eum de malo ire disser¬
ci ac pulcherrimum conscripsisse. his

Expanded text:
cotidianas lectiones quaerendi quod quis cotidianas lectiones quaerendi quod quis vellet potestatem. Is cum graviter, copiose de morbo affectuve irae disseruisset, quae et in veterum libris et in ipsius commentariis exposita sunt, convertit ad me, qui interrogaveram, et haec ego, inquit, super irascendo sentio; sed, quid et Plutarchus noster, vir doctissimus ac prudentissimus, senserit, non ab re est ut id quoque audias. Plutarchus, inquit, servo suo, nequam homini et contumaci, sed libris disputationibusque philosophiae aures inbutasinbuftas habenti, tunicam detrahidetrahli ob nescio quod delictum caedique eum loro iussit. meruisse ut vapulet, nihil mali, nihil sceleris admisisse. Postremo vociferari inter vapulandum incipit, neque iam querimonias aut gemitus eiulatusque facere, sed verba seria et obiurgatoria: non ita esse Plutarchum, ut philosophum deceret; irasci turpe esse: saepe eum de malo irae disserησίας pulcherrimum conscripsisse; his
Abbreviated transcription (Latin):
uł audimꝰ uł legimꝰ ꝓbabiliꝰ id qd di¬
cam uidetur. Indutias sic dictas ar
Pactum indutiarum eiusmodi est.
ut indiem certum non pugnetur.
stea uti iam omnia belli iure agant᷑.
Qd̃ dicit᷑ dies certꝰ prefinitur pactũ¬
que fit ut ante eum diem ne pug¬
netur. atq is dies ubi uenit inde uti
iam pugnetur. iccirco ex his quib di¬
xi uocib quasi ꝑ quendam cetum &
copłam nom̃ indutiarum conexumẽ.
quos musarum inscripsit. indutie
inquit dicuntur cum hostes int̾ sele
utrimq utroq alter ad alt̾os impu¬
ne. & sine pugna ineunt. inde adeo in¬
quit nom̃ factum uidetur quasi in¬
ue. hoc ẽ initꝰ atq introitꝰ. Hoc ab
aurelio scriptum ꝓpterea ñ preterii.
ne cui harum noctium emulo eo tan¬
tum nomine elegantiꝰ id uid̾etur. tã¬
qm id nos originem uerbi requiren¬
tes fugiss.¬
r terrogaui indiatriba taurum an
sapiens irasceretur. dabat enĩ sepe pꝰ

Expanded text:
vel audimus vel legimus, probabilius id, quod divel audimus vel legimus, probabilius id, quod dicam, videtur. Indutias sic dictas arbPactum indutiarum eiusmodi est, ut in diem certum non pugnetur nstea uti iam omnia belli iure agantur. Quod igitur dies certus praefinitur pactumque fit, ut ante eum diem ne pugnetur atque is dies ubi venit inde uti iam pugnetur, idcirco ex his quibus dixi vocibus, quasi per quendam coitum et copulam nomen indutiarum conexumconequos Musarum inscripsit, indutiae, inquit, dicuntur, cum hostes inter sese utrimque utroque alteri ad alteros impune et sine pugna ineunt; inde adeo inquit nomen factum videtur, quasi initiae, hoc est initus atque introitus. Hoc ab Aurelio scriptum propterea non praeterii, ne cui harum Noctium aemulo eo tantum nomine elegantius id videretur, tamquam id nos originem verbi requirentes fugissINTERROGAVI in diatriba Taurum, an sapiens irasceretur. Dabat enim saepe post
Abbreviated transcription (Latin):
tum dierum indutie sunt. Quid enĩ
dicemꝰ. si indutiis mensum aliqd facts
in oppidi castris concedatur. nonne tum
quoq inducie sunt: Aut rursus quid
ẽẽ id dicemꝰ qd̾ inprimo annaliũ quadi¬
garii scriptum ẽ.c. pontium saminite
a dictatore romano sex horarum indu¬
tias postulasse. sundutie paucoꝵ tantũ
dierum appellande sunt: Selli autẽ
ferias festiue magis dixit. quam aꝑte
atq definite. Greci autem significandi
consignatiꝰq cessationem istam pugne
exempta litt̾a una sonitꝰ uasti oris. &
sub uita lenioris. Nam qd eo tempori
non pugnetur & manꝰ cohibeantur. elle¬
xe pian anpellarunt. S ꝑfecto nonso
fuit uarroni negotium. ut indutias
suꝑsticiose definiret & legib rationibs
omnib definitionum inseruiret.
monstrationem. qd genꝰ greci ⁊ yti¬
horismꝰ uocant. Indutiarum autẽ
uocabłm quasi rationem factum iã
diu ẽ cum querimꝰ. s ex młtis que

Expanded text:
tum dierum indutiae sunt. Quid enim tum dierum indutiae sunt. Quid enim dicemus, si indutiis mensum aliquot factis in oppida castris concedatur? Nonne tum quoque indutiae sunt? Aut rursus quid esse id dicemus quod in primo Annalium Quadrigarii scriptum est, C. Pontium Samnitem a dictatore Romano sex horarum indutias postulasse, si indutiae paucorum tantum dierum appellandae sunt? Belli autem ferias festive magis dixit quam aperte atque definite. Graeci autem significantius consignatiusque cessationem istam pugnae exempta littera una sonitus vastioris et subdita lenioris. Nam quod eo tempore non pugnetur et manus cohibeantur, ἐκεχειρίαν appellarunt. Sed profecto non id fuit Varroni negotium, ut indutias superstitiose definiret et legibus rationibusque omnibus definitionum inserviret. monstrationemn, quod genus Graeci τύπὁρισμοὺς vocant. Indutiarum autem vocabulum qua sit ratione factum, iam diu est, cum quaerimus. Sed ex multis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
obliti sunt rome loquier lingua lati¬
na. Epygrãma plauti qd dubitassemꝰ
an plauti foret nisi. a.M. uarro ne
positum eẽt in libro de poetis primo.
Postqm est mortem aptus plautꝰ. co¬
media luget. scena ẽ deserta. demn
sus. ludꝰ. iocusq & num̃i innumeri
simł om̃s collacrimarunt. Epygram¬
ma pacuuii uerecundissimum & pu¬
rissimum dignumq eiꝰ elegantissima
grauitate adolescens tam̃ & si ꝓꝑas hoc
te saxum rogat ut se aspicias. deinde
qd̾ scriptum ẽ legas. Hic sunt poede
pacuuii marci sita ossa. hoc uolebam
nescius ne eẽs. Uale.
ob modis.m. uarro in libro huna¬
narum qui ẽ de bello & pace indu¬
tie quid sint definit. Inducie sunt ingͥt
pax castrensis paucoꝵ dierum. Item alio
in loco. Inducie sunt inquit belli ferie
S lepide magis atq uicunde breuita¬
tis utraq definitio quam plana aut
ꝓba ẽẽ uidetur. Nam neq pax est in¬
dutie. Bellum enĩ manet. pugna ces¬
sat. Neq in soł castris. neq paucoꝵ tan¬

Expanded text:
Oblíti súnt Romaé loquiér linguá Latína. Epigramma Plauti, quod dubitassemus an Plauti foret, nisi a M. Varrone positum esset in libro De Poetis primo: Postquam est mortem aptus Plautus, Comoedia luget, Scaena est deserta, dein Risus, Ludus Iocusque Et Numeri innumeri simul omnes conlacrimarunt. Epigramma Pacuvii verecundissimum et purissimum dignumque eius elegantissima gravitate: Adulescens, tametsi próperas, hoc te saxúlum rogat, Ut sése aspicias, deínde quod scriptum ést legas. Hic súnt poetae Pácuvi Marcí sita Ossa. Hóc volebam nésOBUS modis M. Varro in libro Humanarum, qui est De Bello et Pace, indutiae quid sint, definit. Indutiae sunt, inquit, pax castrensis paucorum dierum; item alio in loco, indutiae sunt, inquit, belli feriae. Sed lepidae magis atque iucundae brevitatis utraque definitio quam plana aut proba esse videtur. Nam neque pax est indutiae— bellum enim manet, pugna cessat—neque in solis castris neque paucorum tan
Abbreviated transcription (Latin):
gare. & ꝑficere ꝑducte. Cur igitur es
lict̾a quam cicero ꝓductionis causa
facere obseruauit. Non in omnib
consimilib eandem ium aut rati¬
onis aut suauitatis tenet. s aliam
uocem ꝓduci facit. aliam corripi
Neq uͭ con particula. tum solum
ꝑducitur cum alitt̾a de qua cicero
dixit insequitur. Nam & cato ⁊ sa¬
lustius. fenorib inquiunt cooꝑtus
est. Pret̾ea colligatus. &. cones ꝑducte
dicitur. S tam̃ uideri potest inhis
que posui obeam causam particula
hec ꝓduci. qm eliditur ex ea .N. litt̾a.
Nam detrim̃tum lict̾e ꝓductione
sillabe compensatur. Qd quid etiã
ineo seruatur qd ẽ. cogo. Ieq repu¬
gnat qd coegi correptẽ dicimus. N
enĩ salua idanai a osia dicitur a
uerbo qd est. cogo.

Expanded text:
et proficere producte. Cur igitur ea littera, quam Cicero productionis causam facere observavit, non in omnibus consimilibus eandem vim aut rationis aut suavitatis tenet, sed aliam vocem produci facit, aliam corripi? Neque vero con particula tum solum producitur, cum ea littera, de qua Cicero dixit, insequitur. Nam et Cato et Sallustius: faenoribus, inquiunt, copertus est. Praeterea coligatus et conexus producte dicitur. Sed tamen videri potest in his quae posui, ob eamearn causam particula haec produci, quoniam eliditur ex ea n littera; nam detrimentum litterae productione syllabae compensatur. Quod quidem etiam in eo servatur, quod est cogo ; neque repugnat quod coegi correpte dicimus; non enim salva id ἀναλογίᾳ dicitur a verbo, quod est cogo.
Abbreviated transcription (Latin):
sieuti diximꝰ natum ẽẽ młti tradideit᷑.
ecireo apollinaris sulpiciꝰ int cetera
inquis cesellium reprehendit. hoc qͦꝙ
enis quasi erratũ animaduertit erro¬
risq istiꝰ hanc ẽẽ causam dixit. qd scrip¬
non seni. Significatio enini ẽ contra
hystorie fidem.s in longũ iam euum
& ꝑpetuum recepto ĩmortaliq facto.
Anchises enĩ qui hec ad filium dicit.
sciebat eum cum hominũ uita disces¬
sisset immortalem atq indigeten
futurũ. & longo ꝑpetuoq euo poti¬
turum. hoc sane apollinaris argute.
s aliud tam̃ est longum euum. aliud
ꝑpetuum. neq dii songeui appellant̃
sed immortales.

Expanded text:
sicuti diximus, natum esse multi tradiderunt. sicuti diximus, natum esse multi tradiderunt. Idcirco Apollinaris Sulpicius, inter cetera in quis Caesellium reprehenditrepreliendit, hoc quoque eius quasi erratum animadvertit errorisque istius hanc esse causam dixit, quod scripnon seni significat, hoc enim est contra historiae fidem, sed in longum iam aevum et perpetuum recepto immortalique facto. Anchises enim, qui haec ad filium dicit, sciebat eum, cum hominum vita discessisset, immortalem atque indigetem futurum et longo perpetuoque aevo potiturum. Hoc sane Apollinaris argute. Sed aliud tamen est longum aevum, aliud perpetuum, neque dii longaevi appellantur, sed inmortales.
Abbreviated transcription (Latin):
auras. Athenas. italo cõmixtꝰ sangui¬
ne surget. siluiꝰ albanum nom̃ tuũ po¬
stuma proles. quem tͥ longeuo serum
lauini a coniunx educet siluis regum
regumq parentem. Unde genꝰ longa
nr̃m dñabitur alba. Qidebanturħ
nequaqm̃ conuenire tua postuma ꝑsẽ¬
s quem tibi longeuo serum lauinia es¬
uar educet silius. Nam si hic saluꝰ ita
at in ominiũ ferme annalium monu
quaratione subiectum est. quemitibi
songeuo seuo lauinia comunx educet
salus. Hec enĩ u̾ba significare uideri
pessunt enea uiuo accamsene natumei
sluium & educatum. Itaꝙ hane senten¬
ciam ẽẽ uerboꝵ istoꝵ casselliꝰ opmatus.
in cõmentario lectionum antiquar um
postuma in qd̾ proles ñ eum significat
qui patre mortuo.s qui post̾remo lo¬
conatꝰ est. sicuti siluiꝰ qui enea iã sene
tardo seroq partu est editꝰ. S huiꝰhy¬
storie auctorem idoneum nlłm nomi¬
nat. Siluium autẽ post enee mortẽ

Expanded text:
auras Aetherias Italo commixtus sanguiauras Aetherias Italo commixtus sanguine surget, Silvius, Albanum nomen, tua postuma proles, Quem tibi longaevo serum Lavinia coniunx Educet silvis regem regumque parentem, Unde genus Longa nostrum dominabitur Alba, Videbantur haec nequaquam convenire: tua postuma pro: Quem tibi longaevo serum Lavinia coniunx Educet silvis. Nam si hic Silvius, ita ut in omnium ferme annalium monumqua ratione subiectum est: Quem tibi longaevo serum Lavinia coniunx Educet silvis? Haec enim verba significare videri possunt, Aenea vivo ac iam sene, natum ei Silvium et educatum. Itaque hanc sententiam esse verborum istorum Caesellius opinatus in Commentario Lectionum Antiquarum: Postuma, inquit, proles non eum significat qui patre mortuo, sed qui postremo loco natus est, sicuti Silvius, qui Aenea iam sene tardo seroque partu est editus. Sed huius historiae auctorem idoneum nullum nominat; Silvium autem post Aeneae mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
usus fuit. tum ante lati quibdam in
reb qui uxorem quiq liberos haben¬
tem seniorib neq liberos neq uxores
habentib sicuti ħ a ẜ.uii. legis iulie pri¬
ori ex consulib fasces sum̃di potestasst
ñ qui płis annos natꝰ est. s qui płis libe¬
ros quam collega aut in sua potestate
habet. aut bello admisit. S si par utriq
numerꝰ liberoꝵ ẽ maritꝰ. aut qui in nu¬
mero maritoꝵ est prefertur. Si uͭ am¬
bo & mariti & patres totidem liberoꝵ
sunt. tum ille pristinꝰ honos iustaura¬
tus & qui maior natu est prior fasces
sumit. Suꝑ his autem qui aut celi¬
de ea etate est. Solitos tam̃ audio
qui lege potiores eẽnt fasces primi m̃¬
sis collegis concedere. aut longe etate
priorib aut nobiliorib młto. aut se¬
cundum consulatũ ineuntib.¬
irgilii uersus sunt elibro sexto. Ille
uides pura iuuenis qui nitit᷑ hasta.
ꝑxima sorte tenet lucis loca primꝰ ad

Expanded text:
usus fuit, tum antelati quibusdam in usus fuit, tum antelati quibusdam in rebus qui uxorem quique liberos haberent senioribus neque liberos neque uxores habentibus. Sicuti kapite VII. legis Iuliaeluliae priori ex consulibus fasces sumendi potestas fit, non qui pluris annos natus est, sed qui pluris liberos quam collega aut in sua potestate habet aut bello amisit. Sed si par utrique numerus liberorum est, maritus aut qui in numero maritorum est praefertur; si vero ambo et mariti et patres totidem liberorum sunt, tum ille pristinus honos instauratur et qui maior natu est prior fasces sumit. Super his autem, qui aut caelide aetate est. Solitos tamen audio, qui lege potiores essent fasces primi mensis collegis concedere aut longe aetate prioribus aut nobilioribus multo aut secundum consulatum ineuntibVergilii versus sunt e libro sexto: Ille, vides, pura iuvenis qui nititur hasta, Proxima sorte tenet lucis loca. Primus ad
Abbreviated transcription (Latin):
habebat ꝓduci iussit ppło que cõmen¬
dauit ꝓpe flens.
N LIBRO uetere .m. catonis qui inscri¬
quid sic erat. Quid si uadimonium
capite obuolutosticisses. Recte ille
stetisses fecerunt. tanqm sticisses ua¬
num & nichili uerbum ẽẽt. Quin po¬
tius ip̃i neqm & nichili sunt. qui ig̾¬
norant stitisses dictum a catone.
qm̃ sisteretur uadimoniũ ñ staretur.
neq gñi neq pecunie prestantio:
honos tribui qm etati solitꝰ. maiores¬
q nacu a minorib colebantur ad eũ
ꝓpe & parentum uicem atq om̃i
in loco inque omini specie honoris pri¬
oris potiores ꝙ habiti. A conuiuio quoq
ut scriptium in antiquitatib est. semo¬
res auiniorib domum deducebantur
cumq moren accepisse romanis a lac¬
demoniis traditum est. apud quos ligur¬
gi legib maior omniũ rerum honos et¬
ti maiori habebatur. S postqm sobeles
ciuitati necc̃ia uisa est. & ad ꝑlem pos
freqntandam pͥmiis atq unuitamenti

Expanded text:
habebat produci iussit populoque commenhabebat produci iussit populoque commendavit prope flens.IN libro vetere M. Catonis, qui inscri scriptum sic erat: Quid si vadimonium capite obvoluto stitisses? Recte quidestetisses fecerunt, tamquam stitisses vanum et nihili verbum esset. Quin potius ipsi nequam et nihili sunt, qui ignorant stitisses dictum a Catone, quoniam sisteretur vadimonium, non staretur. neque generi neque pecuniae praestantior honos tribui quam aetati solitus, maioresque natu a minoribus colebantur ad deum prope et parentum vicem atque omni in loco inque omni specie honoris priores potioresque habiti. A convivio quoque, ut scriptum in antiquitatibus est, seniores a iunioribus domum deducebantur, eumque morem accepisse Romanos a Lacedaemoniis traditum est, apud quos Lycurgi legibus maior omnium rerum honos aetati maiori habebatur. Sed postquam suboles civitati necessaria visa est et ad prolem populi frequentandam praemiis atque invitamentis
Abbreviated transcription (Latin):
partis utriꝰq amici: quasi probe fa¬
ciant duos litigantes desticuunt.
& relinquunt. deduntq eos aduo¬
catis maliuois aut auaris.
qui lites animasq eoꝵ inflãment.
aut odiistudio aut lueri.
minũ scriptores. etiam unũ filiũ
filiam ue liberos młtitudinis numero
appellarant. Ioq nos cum in compłiũ
uet̾m libris scriptum aliquodiens ad
lionis rerum gestarũ quinto. ita ẽẽ po¬
situm offendimꝰ. Is asellio sub .p. scipiõe
affricano tribunꝰ militum ad numan¬
tiam fuit. res q eas quib gerendis ip̃e
int̾fuit conscripsit. Eius u̾ba de tybe¬
rio graccho tribuni ꝓ .l. quo in tẽꝑe
int̾fectꝰ ÷ in capitolio hec sunt. Nam
gracchꝰ domo cum ꝓficiscebat᷑ nunqͣm
minꝰ terna aut quat̾na milia homi¬
num sequebantur. Atq inde in frau
de eod graccho ita seripsit. Orare cep̃
id quið ut se defendent liberosq suos
eum quem uirile secustũ in eo temꝑe

Expanded text:
partis utriusque amici, quasi probe fapartis utriusque amici, quasi probe faciant, duos litigantes destituunt et relinquunt deduntque eos advocatis malivolis aut avaris, qui lites animasque eorum inflamment aut odii studio aut lucri. minum scriptores etiam unum filium filiamve liberos multitudinis numero appellarunt. Idque nos, cum in complurium veterum libris scriptum aliquotiens adulionis Rerum Gestarum quinto ita esse positum offendimus. Is Asellio sub P. Scipione Africano tribunus militum ad Numantiam fuit resque eas quibus gerendis ipse interfuit conscripsit. Eius verba de Tiberio Graccho, tribuno pl., quo in tempore interfectus in Capitolio est, haec sunt: Nam Gracchus domo cum proficiscebatur, numquam minus terna aut quaterna milia hominum sequebantur. Atque inde infra de eodem Graccho ita scripsit: Orare coepit id quidem, ut se defenderent liberosque suos, eumque quem virile secus tum in eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
remoussent. Tum qui penitꝰ atq alte
usum ac sentenciam legis introspexe¬
rãt. ñ ad augendam s ad desinendam
& res prorsum se sic habent. Nam si bo¬
ni omnes qui in principio cohercende
seditioni impares fuerint. ppłm parcitũ
& amentem ñ deruerint. ad alteru¬
tram partem diuidi sese adiunxerint.
tum eueniet cum sociis partis seorsũ
ueriꝰq fueruit eque partes ab his ur
maioris auctoritatis iuris. temperari
ac regi ceꝑint. concordia ꝑ eos potis¬
simum restitui conciliariq possit. dũ
& suos apud quos sunt regunt atq mi
cupiunt qm̃ ꝑditos. Hoc id fauorinꝰ
philosophꝰ inter fr̃s quoq aut amicoᷤ
dissidentis opoitere fieri censebat.
ut qui in medio sunt utriꝰq partis be¬
niuolis inconcordia admittenda pa¬
rum auetoritatis quasi ambigui ami¬
ci habuerit. tum alter in alteram
partem discedant. ac ꝑ id m̾itõ
uiam sibi ad utriꝰq concordiam mu¬
niant. Nunc autẽ pleriq inquit

Expanded text:
removissent. Tum, qui penitus atque alte removissent. Tum, qui penitus atque alte usum ac sententiam legis introspexerant, non ad augendam, sed ad desinendam  res prorsum se sic habent. Nam si boni omnes, qui in principio coercendae seditioni impares fuerint, populum percitum et amentem non deseruerint, ad alterutram partem dividi sese adiunxerint, tum eveniet, ut cum socii partis seorsum utriusque fuerint eaeque partes ab his, ut maioris auctoritatis viris, temperari ac regi coeperint, concordia per eos potissimum restitui conciliarique possit, dum et suos, apud quos sunt, regunt atque mitcupiunt quam perditos. Hoc idem Favorinus philosophus inter fratres quoque aut amicos dissidentis oportere fieri censebat, ut qui in medio sunt utriusque partis benivoli, si in concordia adnitenda parum auctoritatis quasi ambigui amici habuerint, tum alteri in alteram partem discedant ac per id meritum viam sibi ad utriusque concordiam muniant. Nunc autem plerique, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
it młti nga in his ꝓuocatoria pleraq
triumphauit cum imꝑatorib suis
triumphos nouem.
athenis axib ligneis incise sunt quas¬
que latas ab atenienses ut sempit̾ne
manerent penis & religionib sanxe¬
runt. legem autem aristotiles refert
scriptam ad hanc sentenciam. Siob
discordiam dissensionemq sedicio atꝙ
discessio populi in duas partes fieret.¬
& ob eam causam irritatis animis u¬
trimq arma capientur. pugnabit᷑q
tum qui in eo temꝑe in eoq casu ciuił
discordie ñ alterutra parte sese adiũ¬
xerit. s solitariꝰ separatꝰꝙ a cõmuni
malo ciuitatis secesserit. is domo. pa¬
tria. fortuiusq omnib careto. exul
extorrisq esto. Cum hanc legeni solo¬
nis singulari sapientia prediti legisse¬
mus. cenuit nos grauisq. admodũ in
principio admiratio. requirens quam
ob causam dignos ẽẽ pena existimau̾it.
quise ꝑcul a seditione & ciuili pugna

Expanded text:
it multiiuga, in his provocatoria pleraque; it multiiuga, in his provocatoria pleraque; triumphavit cum imperatoribus suis triumphos novem. Athenis axibus ligneis incisae sunt quasque latas ab eo Athenienses, ut sempiternae manerent, poenis et religionibus sanxerunt, legem esse Aristoteles refert scriptam ad hanc sententiam: Si ob discordiam dissensionemque seditio atque discessio populi in duas partes fiet et ob eamearn causam irritatis animis utrimque arma capientur pugnabiturque, tum qui in eo tempore in eoque casu civilis discordiae non alterutrae parti sese adiunxerit, sed solitarius separatusque a communi malo civitatis secesserit, is domodonio, patria fortunisque omnibus careto, exul extorrisque esto. Cum hanc legem Solonis, singulari sapientia praediti, legissemus, tenuit nos gravis quaedam in principio admiratio, requirens quam ob causam dignos esse poena existimaverit, qui se procul a seditione et civili pugna
Abbreviated transcription (Latin):
latinos flabisas dixisse. qd in eos ñ
rude. es argentumq s flata signata¬
q pecunia condetur. Comiectare igit᷑
s de tractã ẽẽ ex eo ubo scd̾am litt̾am
& fauisas eẽ dictas cellas quasdam ⁊ spe¬
cus quib editui capitolii ut̾entur ad
custodiendas res ueteres religiosas.
plebi fuit spurio tarpeio. ã. ater¬
m̃o. coss. scriptum ẽ in libris annalib
plusqm credi debeat strenuum bella¬
torem fuisse. nom̃q ei factum ob ingn̾¬
tem fortitudinem appellatumq ẽẽ a¬
chillem romanum. Is pugnasse in ho¬
stem dicitur centum & uiginti preliis
cicatricem auersam nlłam. adu̾sas
quinq & quadraginta tulisse. coronis
donatꝰ ẽẽ aureis octo. obsidionali una.
inuralib trib. ciuicis quatuordecim.
torquib trib. & octoginta armillis.
plus centũ sexaginta hastis. duo de ui¬
ginti phaleris. Item donatꝰ est quin¬
quies uicies que ppłi militaria habu¬

Expanded text:
Latinos flavisas dixisse, quod in eos non Latinos flavisas dixisse, quod in eos non rude aes argentumque, sed flata signataque pecunia conderetur. Coniectare igitur se detractam esse ex eo verbo secundam litteram et favisas esse dictas cellas quasdam et specus, quibus aeditui Capitolii uterentur ad custodiendas res veteres religiosas. plebi fuit Sp. Tarpeio, A. Aternio consulibus, scriptum est in libris annalibus plus quam credi debeatdefeat strenuum bellatorem fuisse nomenque ei factum ob ingentem fortitudinem appellatumque esse Achillem Romanum. Is pugnasse in hostem dicitur centum et viginti proeliis, cicatricem aversam nullam, adversas quinque et quadraginta tulisse, coronis donatus esse aureis octo, obsidionali una, muralibus tribus, civicis quattuordecim, torquibus tribus et octoginta, armillis plus centum sexaginta, hastis duodeviginti; phaleris item donatus est quinquies viciesque; spolia militaria habu
Abbreviated transcription (Latin):
aa C inoy cucere oportuit. Detra¬
ctio enim significanda ẽ dolori sint
quid non dolens nimis minute ac
ꝑpe etiã subfrigide plutharcꝰ in epi¬
non modo non sectatur epicurꝰ s etiã
insectatur.
uir bene litteratꝰ. scripsit ad .m.
uarronem rogauitq ut rescriberet
quid significaret uerbum qd incesso¬
ris libris scriptum eẽt. Io erat uerbũ.
Fauise capitoline. Uarro rescripsit
restituendi capitolii dixiss uoluisse se
aream capitolinam de primere ut plu¬
rib gradib in ead̾ conscenderetur.
sugestꝰ ꝙ ꝑ fastigii magnitudine altioi
fieret. s facere idnon quis se qũi faui¬
se impedissent. id eẽ cellas quasdam
& cisternas que in area sub terra eẽnt
ubi reponi solerent signa uet̾a que
ex eo templo collapsa eẽnt. taliac̃¬
dam religiose donis consecratis. Ac
deinde ead epistola negat quid se
in litteris inuenisse. cum faune di¬
cte sint. S que. ualeriũ sorantim
solitum dicere aiti quos thesauras
greco nomine appellaremꝰ priscos

Expanded text:
 dicere oportuit; detractio enim significandi est doloris, non, inquit, dolentis. Nimis minute ac prope etiam subfrigide Plutarchus in Epinon modo non sectatur Epicurus, sed etiam insectatur.vir bene litteratus, scripsit ad M. Varronem rogavitque ut rescriberet quid significaret verbum quod in censoriis libris scriptum esset. Id erat verbum favisae Capitolinae. Varro rescripsit restituendi Capitolii dixisset, voluisse se aream Capitolinam deprimere, ut pluribus gradibus in aedem conscenderetur suggestusque pro fastigii magnitudine altior fieret, sed facere id non quisse, quoniam favisae impedissent. Id esse cellas quasdam et cisternas quae in area sub terra essent, ubi reponi solerent signa vetera quae ex eo templo collapsa essent, et alia quaedam religiosa e donis consecratis. Ac deinde eadem epistula negat quidem se in litteris invenisse cur favisae dictae sint, sed Q. Valerium Soranum solitum dicere ait, quos thesauros Graeco nomine appellaremus, priscos
Abbreviated transcription (Latin):
autem suꝑẽẽ dixerint uetes ꝓrestare
& ꝑficiende rei deẽe que rebamꝰ. Nam
saliustiꝰ in significatione ista non suꝑeẽ
s suꝑare dicit. Uerba eius in iugurtha
hec sunt. His plerumq seorsum a rege
exercitum ductare & omnis res exequi
solitꝰ erat. que iugurthe fesso aut maio¬
rib astricto suꝑaũant. S inuenimꝰ in
tercio enĩ annalium in hoc u̾su. Indes
memorat unũ ẽẽ laborem. id est reliquũ
ẽẽ & restare. Qd̾ quia id:. diuise ꝓnun¬
tiandum ẽ. ut ñ una pars orationis ẽẽ ui¬
deatur s due. Cicero autẽ in scd̃a anto¬
re dicit. p̃reter hec supẽẽ iuenimꝰ dictũ
ꝓsuꝑstitem eẽ. Ita enĩ scriptum ẽ in libro
epistolarum.ai. ciceronis. ad .l. plancũ
& mepistola. M. asini pollionis. ad cice¬
ronem uerbis his. Nam neq deesse rei
In plauti autẽ afinaria manifestiꝰ id ip̃m

Expanded text:
autem superesse dixerint veteres pro restare autem superesse dixerint veteres pro restare et perficiendae rei deesse, quaerebamus. Nam Sallustius in significatione ista non superesse, sed superare dicit. Verba eius in Iugurtha haec sunt: Is plerumque seorsum a rege exercitum ductare et omnis res exequi solitus erat, quae Iugurthae fesso aut maioribus astricto superaverant. Sed invenimus in tertio Enni Annalium in hoc versu: Inde sibi memorat unum super esse laborem, id est relicum esse et restare, quod, quia id est, divise pronuntiandum est, ut non una pars orationis esse videatur, sed duae. Cicero autem in secunda Antore dicit. Praeter haec superesse invenimus dictum superstitem esse. Ita enim scriptum est in libro epistularum M. Ciceronis ad L. Plancum, et in epistula M. Asini Pollionis ad Ciceronem, verbis his: Nam neque deesse reipIn Plauti autem Asinaria manifestius id ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ci tam latine quam grece. Greco en
& affluens. & exuꝑans. sic nr̃os quoq
uetes suꝑẽẽ alias dixisse. ꝑ supfluenti
& uaciboneq admodũ necc̃io. ita ut
supra posuimꝰ uarronem dicere alias
tau cicero dixit. ꝑ eo qd copia quid
& facultate ceteris ante iret. suꝑ mod
dam &e largiꝰ ꝓlixiꝰq flueret quam esset
satis. Qui dicit ergo suꝑ ẽẽ se ei quem
defendit. nicħ istoꝵ uult dicere. S ne¬
sis quid aliud indictum inscitumq di¬
cit. Ac ne uirgilii quid pot̾it auetori¬
tate uti. qui in georgicis ita scripsit.
Drimꝰ ego in patriam mecum mͦ uita
suꝑsit. Hoc enĩ in loco uirgiliꝰ aliy po¬
teson eo ubo usus uidetur qd suꝑsit
dixit. ꝑlonginquiꝰ diutiꝰq assit. lilud
contra eiusdem uirgilii aliquanto e
ꝓbabiliꝰ. florentisꝙ secant herbas. fluui¬
osq ministrant. farraq ne blando ne¬
queat suꝑẽẽ labori. Significat enĩ sup̃
laborem ẽẽ neꝙ opprimi a labore. An

Expanded text:
ci tam Latine quam Graece; Graecos ci tam Latine quam Graece; Graecos et afluens et exuberans ; sic nostros quoque veteres superesse alias dixisse pro superfluenti et vacivo neque admodum necessario, ita ut supra posuimus Varronem dicere, alias ita ut Cicero dixit, pro eo quod copia quidem et facultate ceteris anteiret, super modum tamen et largius prolixiusque flueret quam esset satis. Qui dicit ergo superesse se ei quem defendit, nihil istorum vult dicere sed nescio quid 12 aliud indictum inscitumque dicitlicit ac ne Vergilii quidem poterit auctoritate uti, qui in Georgicis ita scripsit· Primus ego in patriam mecum, modo vita supersit Hoc enim in loco Vergilius ἀκυρότερον eo verbo usus videtur, quod supersit dixit pro longinquius diutiusque adsit, illudque contra eiusdem Vergili aliquanto est probabilius: Florentisque secant herbas fluviosque ministrant Farraque, ne blando nequeat superesse labori; significat enim supra laborem esse neque opprimi a labore. An
Abbreviated transcription (Latin):
brem sic postulare. ut extra causam
diceret rem queq agebatur ñ atting̃t
Tunc pretorem ei cui res erat dixise
aduocatum eum ñ habere. Ee cumis
qui uerba faciebat reclamass ego ili
U.c. suꝑsum respondisse pretorem fe¬
stiuit᷑. Tu plane suꝑes ñ ades. M. autĩ
cicero in libro qui inscriptꝰ est. de iunr
ciuili in ardem redigendo uerba hec
posuit. Nec uͦ scientia iuris maioribus
suis que elius tubero defuit doctrina
etiã suꝑfuit. In quo loco suꝑfuit. signi¬
ficare uidetur suprafuit. & prestitit su¬
perauitq maiores suos doctrina sua
suꝑfluenti tam̃ & nimis habundanti
Disciplinas enĩ tubero stoycas. & dia¬
transeundum. Uerba ex eo libro hec
sunt. Non grauarer Leli. nisi &e hos
uelle putarem & ip̃e cuperem te qͥꝗ
aliquam partem huiꝰ nr̃i sermonis at¬
tingeret. presertim cum heri ip̃e dixe¬
ris. te nobis etiam futt᷑m. U. erum id
doctissimꝰ. suꝑẽẽ ñ simplici ratione di¬

Expanded text:
brem sic postulare, ut extra causam brem sic postulare, ut extra causam diceret remque quae agebatur non attingeret. Tunc praetorem ei cuia res erat dixisse advocatum eum non habere, et cum is qui verba faciebat reclamasset ego illi V. C. supersum, respondisse praetorem festiviter tu plane superes, non ades. M. autem Cicero, in libro qui inscriptus est De iurelure Civili in Artem Redigendo, verba haec posuit: Nec vero scientia iuris maioribus suis Q. Aelius Tubero defuit, doctrina etiam superfuit. In quo loco superfuit significare videtur supra fuit et praestitit superavitque maiores suos doctrina sua, superfluenti tamen et nimis abundanti, disciplinas enim Tubero stoicas et diatranseundum. Verba ex eo libro haec sunt: Non gravarer, Laeli, nisi et hos velle putarem et ipse cuperem te quoque aliquam partem huius nostri sermonis attingere, praesertim cum heri ipse dixeris te nobis etiam superfuturum. Verum id doctissimus, superesse non simplici ratione di
Abbreviated transcription (Latin):
ex .iiĩi. lucreti hec sunt. Dilutaq con¬
tra cum tuimur misceri absinthia
tangit amaror. Non u̾ba autẽ sola.
s uersus ꝓpe totos & locos quoq lu¬
cretii płimos sectatum ẽẽ uirgilium
uideMs.
⁊ roborauit inueterauit ꝙ falsa atꝙ
aliena uerbi significatio qd̾ dicitur
hic illi suꝑ e̾ cum dicendũ ẽ aduoca¬
tum ẽẽ quempiam causam que eius
defendere. atq id dicitur ñ in cõpitiᷤ
inforo. in comitio. apud tribunalia.
Qui indegre autem locutisunt ma¬
gnam partem suꝑẽẽ ita dixerunt.
ut eo uerbo significare suꝑfluere &
suꝑuacare. atq eẽ supra necessariũ
modum. Itaq. M. uarro in satyra qͥ
inscripta est. Nescis quid uesper uelg
suꝑfuisse dicit ĩmodice & in tempestus
fuisse. Uerba ex eo libro hec sunt. In
conuiiio legi nec omnia debent. & ea
potissimumque simulsint. Si u  f
docti hominis tribunali me forte asi¬
stere. atq ibi aduocatum non incele¬

Expanded text:
ex IV. Lucreti haec sunt: dilutaque conex IV. Lucreti haec sunt: dilutaque contra Cum tuimur misceri absinthia, tangit amaror. Non verba autem sola, sed versus prope totos et locos quoque Lucreti plurimos sectatum esse Vergilium videmus.INROBORAVIT inveteravitque falsa atque aliena verbi significatio, quod dicitur hic illi superest, cum dicendum est advocatum esse quem cuipiam causamque eius defendere. Atque id dicitur non in compitisin foro, in comitio, apud tribunalia. Qui integre autem locuti sunt magnamnagnam partem superesse ita dixerunt, ut eo verbo significarent superfluere et supervacare atque esse supra necessarium modum. Itaque M. Varro, in satura quae inscripta est Nescis Quid Vesper Vehat, superfuisse dicit immodice et intempestive fuisse. Verba ex eo libro haec sunt: In convivio legi nec omnia debent et ea potissimum, quae simul sint βιωφελῆ docti hominis, tribunali me forte assistere atque ibi advocatum non incele
Abbreviated transcription (Latin):
indicium faciet manifestꝰ. & ora tri¬
stia temptatũ sensu torquebit ama¬
ro. Hyginus autem ñ hercle igno
Non hoc a uirgilio relictum. s quid
ip̃e inuen̾it in libro qui fuerit ex domo
atq familia uirgilii. & ora tristia temp¬
tatum sensus torquebit amaror. Neq
id soli hygino. s doctis quib dam etiam
uiris complacitum. qm̃ uidetur absurde
dici sapor sensu amaro torquet. cum ip¬
se inquiunt sapor sensus sit. Non aliũ
in semet ip̃o sensum habeat. ac ꝑinde
si quasi dicatur sensus sensu amaro tor¬
quet. S enĩ cum fauorino hygini cõ
plicita eẽt insolentia & insuauitas
amaror is iouem lapideum inquit
qd sanctissimum usiurandũ habitũ
est. paratꝰ ego iurare sum. uirgilium
hoc numqͣm scripsisse. S hyginum
ego uerum dicere arbitror. Non enĩ
primꝰ fuixit hoc u̾bum uirgilius in¬
est. ñ asꝑnatꝰ auctoritadem poete in¬
genio & facundia precellentis. U̾ba

Expanded text:
indicium faciet manifestus et ora Triindicium faciet manifestus et ora Tristia temptantum sensu torquebit amaro. Hyginus autem, non hercle ignobnon hoc a Vergilio relictum, sed quod ipse invenerit in libro qui fuerit ex domo atque ex familia Vergilii: et ora Tristia temptantum sensus torquebit amaror, neque id soli Hygino, sed doctis quibusdam etiam viris complacitum, quoniam videtur absurde dici sapor sensu amaro torquet. Cum ipse, inquiunt, sapor sensus sit, non alium in semet ipso sensum habeat ac proinde sit quasi dicatur ‘sensus sensu amaro torquet.’ Sed enim cum Favorino Hygini commplicita esset insolentia et insuavitaset : Iovem lapidem, inquit, quod sanctissimum iusiurandum habitum est, paratus ego iurare sum Vergilium hoc numquam scripsisse, sed Hyginum ego verum dicere arbitror. Non enimenin primus finxit hoc verbum Vergilius inest, non aspernatus auctoritatem poetae ingenio et facundia praecellentis. Verba
Abbreviated transcription (Latin):
uel qualia sunt quadrata undiq que
cibos illi. nos quadrantalia dicimus
RYs oc enum est figura ex om̃i late
quadrata. quales sunt inquit . M.
uarro dessere quib in albeolo luditur.
ex quo ip̾e quoq appellate ħ ysoi.
in numeris etiã similit̾ ħ y soc dicit᷑
cum omne latꝰ eiꝰdem num̃i equabilit̾
in sese soluitur. sicuti fit cum ter ter¬
na ducuntur. atq ip̃e numerꝰ t̾plicat᷑.
Huiꝰ numi cibum pẏthagoras ium ha¬
bere lunaris circuli dixit. qđ & luna
orbem suum lustret septem & uigin¬
ti dieb & numerꝰ triennio qui trias
grece dicitur. tantuindem efficiat in
cybo. Linea autẽ a nr̃is dicit᷑ quam
grãmen greci nominant. Ea .M. uar¬
ro ita definit. Linea ẽ inquit longi¬
tudo quedansine latitudine & alti¬
uius pret̾missa altitudine ⁊ p̃a ad¬
qd exprimere uno latine uerbo non
queas. nͥ audeas dice̾ in latabile.
pleriq omnes sic legunt. at sapor

Expanded text:
vel qualia sunt quadrata undique, quae, vel qualia sunt quadrata undique, quae, κύβους illi, nos quadrantalia dicimus. Κύβος enim est figura ex omni latere quadrate, quales sunt, inquit M. Varro, tesserae quibus in alveolo luditur, ex quo ipsae quoque appellatae κύβοι In numeris etiam similiter κύβος dicitur, cum omne latus eiusdem numeri aequabiliter in sese solvitur, sicuti fit cum ter terna ducuntur atque ipse numerus terplicatur. Huius numeri cubum Pythagoras vim habere lunaris circuli dixit, quod et luna orbem suum lustret septem et viginti diebus et numerus ternio, qui τριὰς Graece dicitur, tantundemtatutndem efficiat in cubo. Linea autem a nostris dicitur, quam γραμμὴν Graeci nominant. Eam M. Varro ita definit: Linea est, inquit, longitudo quaedam sine latitudine et altivius, praetermissa altitudine: γραquod exprimere uno Latino verbo non queas, nisi audeas dicere inlatabile. plerique omnes sic legunt: At sapor
Abbreviated transcription (Latin):
lier ibid. statim tres alios libros ex¬
ussit. atq idip̃m denuo placide rogat.
ut tris reliquos eoð illo precio emat.
Tar quiniꝰ ore iam serio atq attenti¬
ore animo fit. eani constantiã confi¬
dentiamq ñ insuꝑ habendam in del¬
ligit. libros tris reliquos mercatur
nichilominore precio quam qd erat
petitum ꝓ omnib. S eam mulierẽ
tunc a tarquinio digressam. postea
nusqmͣ loci uisam constitit. Libri treᷤᷤ
in sacrarium conditi. sybillini appel¬
lati. Ad eos quasi ad oracłm qͥndecĩ
uiri adeunt. cum dii ĩmortales pu¬
blice consulendi sunt.
appellant. genera sunt duo. ꝑla
est qd in duas partis solum lineas ha¬
bet qua latum ẽ. & qua longum. qͣ¬
lia sunt triquetra. & quadrata. quȩ
in area fiunt sine altitudine. Solidũ
est qnͣdo non longitudines modo &
latitudines planas num̾i linearum
efficiunt. s etiam extollunt altitu¬
dines. quales sunt ferme mete tri¬
angule quas pyramidas appellant

Expanded text:
lier ibidem statim tris alios libros exlier ibidem statim tris alios libros exussit atque id ipsum denuo placide rogat, ut tris reliquos eodemmodern illo pretio emat. Tarquinius ore iam serio atque attentiore animo fit, eamearn constantiam confidentiamque non insuper habendam intellegit, libros tris reliquos mercatur nihilo minore pretio quam quod erat petitum pro omnibus. Sed eamearn mulierem tunc a Tarquinio digressam postea nusquam loci visam constitit. Libri tres, in sacrarium conditi, Sibyllini appellati; ad eos quasi ad oraculum quindecimuiriquindeciimviri adeunt, cum di immortales publicepublic consulendi sunt. aest quod in duas partis solum lineas habet, qua latum est et qua longum; qualia sunt triquetra et quadrata, quae in area fiunt, sine altitudine. Solidum est quando non longitudines modo et latitudines planasplans numeri linearum efficiunt, sed etiam extollunt altitudines, quales sunt ferme metae triangulae quas pyramidas appellant,
Abbreviated transcription (Latin):
clem̃tissime. s in post̾i̾ore eiusdem
libri parte furem dicit exedictumad
uet̾es romani furnum atrum appe
tur uarro de fure. tanqm lelius di
lepore. Nam qđ a grecis nc̃ clepto
dicitur antiquiore greca lingua.
u p. dictꝰ est. hinc ꝑ affinitatem lide¬
rarum qui O U P. grece est. latine
fur. S ea res fugerit ne tunc uari¬
rent. us putari furem a furuo id̾:
nigro appellari. in hac re de uiro tã
excllentis doctrine. ñ meũ iudiciũẽ.¬
libris sibyllinis hec ꝑdita est. Anus¬
hospita atq incognita ad tarquini¬
um suꝑbum regem adiit nouem
oracula. eos uelle uenundare. Tar¬
quinius precium ꝑcunctatus est.
Mulier nimium atq ĩmensũ po¬
poscit. Rex quasi anꝰ etate desipet
derisit. Tum illa foculum coram cũ
igni apponit. tres libros ex nouemde¬
urit. & si reliquos sex. eod precio e m̾e
uellet regem int̾rogauit. S enim
tarquiniꝰ id młto risit magis. dixitq
anum iam ꝓculdubio delirare. Mu¬

Expanded text:
clementissime. Sed in posteriore eiusdem clementissime. Sed in posteriore eiusdem libri parte furem dicit ex eo dictum, quod veteres Romani furuumfurvurm atrum appeltur Varro de fure, tamquam Aelius de lepore? Nam quod a Graecis nunc κλέπτης dicitur, antiquiore Graeca lingua φὼρ dictum est. Hinc per adfinitatem litterarum, qui φὼρ Graece, est Latine fur. Sed ea res fugeritne tunc Varrrentius putarit, furem a furvo, id est nigro, appellari, in hac re de viro tam excellentis doctrinae non meum iudiciulibris Sibyllinis ac hospita atque incognita ad Tarquinium Superbum regem adiit, novemnovein oracula: eos velle venundare. Tarquinius pretium percontatus est. Mulier nimium atque inmensum poposcit; rex, quasi anus aetate desiperet, derisit. tumTurn illa foculum coram cum igni apponit, tris libros ex novem deurit et ecquid reliquos sex eodem pretio emere vellet regem interrogavit. Sed enim Tarquinius id multo risit magis dixitque anum iam procul dubio delirare. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
uiro honeste potest. Uicia enim
flagitiis leuiora sunt.¬
ciuitatis hominem.L. lelium erĩ¬
se ostendit. qd uocabulum grecũ
uetꝰ traductum in linguam roma¬
nam. ꝓinde atq si primitꝰ latinefi¬
ctum eẽt resoluerit in uoces latina
ratione et himologica falsa uerba
ip̃a suꝑ ea re uarronis posuimꝰ inqͥ
lelius noster litt̾is ornatissimus. me¬
moria nr̃a errauit aliquotiens. Nã
aliqd uerboꝵ grecoꝵ antiquioꝵ ꝓm
de atq eẽnt ꝓpria nr̃a reddidit cau¬
sas falsas. Non enĩ leporem dicimꝰ
ut ait qd est leuipes. s qd ẽ uocabu¬
lum antiquũ grecum. Multa uet̾a
illoꝵ ignorantur. qd ꝑ hiis aliis nũc
uocabuł utuntur. & illoꝵ ẽẽ pleriq
ignorent grecum. qd tunc nomi¬
nant hellena puteum qd uocant¬
dicunt. in quo ñ modo lelii ingen¬
um nͥ reprehendo. s illustriam la¬
do. Succensum enĩ fortuna expe¬
rientiam laus sequitur. Hec uar¬
ro inprimore libro scripsit de ratio

Expanded text:
viro honeste potest; vitia enim viro honeste potest; vitia enim flagitiis leviora suntcivitatis hominem L. Aelium errasse ostendit, quod vocabulum Graecum vetus traductum in linguam Romanam, proinde atque si primitus Latine fictum esset, resolverit in voces Latinas ratione etymologica falsa. Verba ipsa super ea re Varronis posuimus: In quo L. Aelius noster, litteris ornatissimus memoria nostra, erravit aliquotiens. Nam aliquot verborum Graecorum antiquiorum, proinde atque essent propria nostra, reddidit causas falsas. Non leporem dicimus, ut ait, quod est levipes, sed quod est vocabulum anticum Graecum. Multa vetera illorum ignorantur, quod pro his aliis nunc vocabulis utuntur; et illorum esse plerique ignorent Graecum, quod nunc nominant Ἕλληνα, puteum, quod vocantdicunt. In quo non modo Aelii ingenium non reprehendo, sed industriam laudo; successum enim fert fortuna, experientiam laus sequitur. HaecIaec Varro in primore libro scripsit, de ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ratione mille hominũ dicendũ est.
anthippe socratis philosophi uxor
morosa admodum fuisse fertur
& iurgiosa. rerumq & molestiarum
muliebrium per diem ꝑq noctem
scatebat. Has eius intemperies in
maritum alcibiades demiratꝰ. int̾¬
rogauit socratem quenam ratio
cẽt cur mulierem tam acerbam
domo non exigeret. qm̃ inquit so¬
crates cum illam domi talem ꝑpe¬
tior insuesco & exerceor. ut ceteroꝵ
quoq foris peculantiã & miuriã
facilius feram. Scd̾m hanc senten¬
ciam quoq uarro in satyra memip¬
pea quam de officio mariti fcripsit.
uitrum inquit uxoris aut tollen¬
dum aut ferendum est. Qui tollit
uitium uxorem cõmodiorẽ prestat.
Qui fert sese meliorem facit. Hec
uerba uarronis tollere & ferre. le¬
pide quid composita sunt s tollere
apparet dictum ꝓcorrigere. idetiã
apparet ȩiusmodi uitium uxoris
si corrigi ñ possit ferendum eẽ. uar¬
ronem censuisse. qd̾ ferri scilicet a

Expanded text:
ratione mille homines, ratione mille homines, ANTHIPPE, Socratis philosophiphilosophy uxor, morosa admodum fuisse fertur et iurgiosa, irarumque et molestiarum muliebrium per diem perque noctem scatebat. Has eius intemperies in maritum Alcibiades demiratus, interrogavit Socraten quaenam ratio esset cur mulierem tam acerbam domo non exigeret. Quoniam, inquit Socrates, cum illam domi talem perpetior, insuesco et exerceor, ut ceterorum quoque foris petulantiam et iniuriam facilius feram. Secundum hanc sententiam quoque Varro in Satura Menippea, quam De Officio Mariti inscripsit: Vitium, inquit, uxoris aut tollendum aut ferendum est. Qui tollit vitium, uxorem commodiorem praestat, qui fert, sese meliorem facit. Haec verba Varronis tollere et ferre lepide quidem composita sunt, sed tollere apparet dictum pro corrigere. Id etiam apparet, eiusmodi vitium uxoris, si corrigi non possit, ferendum esse Varronem censuisse, quod ferri scilicet a
Abbreviated transcription (Latin):
pret quam supra posui alio quoq in
loco id manifestiꝰ demonstrat. Nam
in libro .xu. ita dicit. Hunc mille
passum qui uicerit atq duob cam¬
panus somipes succustior nullus se¬
quetur maiore in spacio ac diuersus
le nũmum potes uno querere. Cen¬
tum mille passuum dixit. ꝑ mille
passib & uno mille duo nũmum.
ꝓ unis mille nũmis. aꝑteq ostendit
mille & uocabulum ẽe & singulari
num̾o dici. enisq pluratiuũ ẽẽ mi¬
lia. & casum etiam capere ablatiuũ.
Neq cet̾os casus requiri oportet. cũ
sint alia pleraq uocabula que in
singulos tantum casus. quedã etiã
que in nullum inclinentur. Qua¬
ꝓpt̾ nichil iam dubium est. quin
.m. cicero in oratione quam scripsit
ꝑ milone. ita scriptum reliquerit.
Ante fundum clodi quo infundo ꝓpt̾
insanas illas substructiones facile mil¬
le hominum. uersabatur ualentiũ.
ñ uersabantur. qd in libris minus
ac curatis scriptum est. Alia enim

Expanded text:
praeterquam supra posui, alio quoque in praeterquam supra posui, alio quoque in loco id manifestius demonstrat, nam in libro XV. ita dicit: huncHune, milli passum qui vicerit atque duobus, Campanus sonipes succussor nullus sequetur Maiore in spatio ac diversus li nummum potes uno quaerere centum; milli passum dixit pro mille passibus et uno milli nummum pro unis mille nummis aperteque ostendit mille et vocabulum esse et singulari numero dici eiusque plurativum esse milia et casum etiam capere ablativum. Neque ceteros casus requiri oportet, cum sint alia pleraque vocabula, quae in singulos tantum casus, quaedam etiam, quae in nullum inclinentur. Quapropter nihil iam dubium est, quin M. Cicero in oratione, quam scripsit pro Milone, ita scriptum reliquerit: Ante fundum Clodi, quo in fundo propter insanas illas substructiones facile mille hominum versabatur valentium, non versabantur, quod in libris minus accuratis scriptum est; alia enim
Abbreviated transcription (Latin):
padRGarius int̾cio annalium ita
seruꝑsit. lbi occiditur mille homi¬
num. Occiditur inquit ñ occiduntur.
tem luciliꝰ in tereio satyrarum. Ad por¬
tam mille a porta ẽ exinde salter¬
num. Mille inquit est. ñ nulle sunt
Uarr in xuii. humanarum. Ad
romuli inicrum plus mille & centũ
annor ẽ. M. cato in primo originũ
Inde ẽ ferme mille passum. M. cicero
in sexta in antonium. Ita ne ianꝰ me¬
diꝰ in .L. antonii clientela ẽ. Quis un¬
quam in illo iano inuentꝰ ẽ qui.L. an¬
tonio mille nũnũ ferret expensum
In his atq in młtis aliis mille num̃o
singulari dictum ẽ. Neq hoc ut qͥdã
putant uetustati concessum est. aut
ꝑ figurarũ concinnitatẽ admissũ e.
s sic̃ uidetur ratio poscere. Mille enĩ
ñ ꝓ eo ponitur qd grece xe iA i oi di¬
unũ mille & duo milia certa atq di¬
recta ratione dicitur. Quamobrem
id quoq recte & ꝑbabilit̾ dici solicũ.
mille denarium in arca ẽ. & mille e¬
quitum in exercitu ẽ. Luciliꝰ autẽ

Expanded text:
QUADRIGARIUS in tertio Annalium ita scripsit: Ibi occiditur mille hominum. Occiditur, inquit, non occiduntur. Item Lucilius in tertio satirarumSatirarm: Ad portam mille a porta est, sex inde Salernum, mille, inquit, est, non mille sunt. Varro in XVII. Humanarum: Ad Romuli initium plus mille et centum annorum est. M. Cato in primo Originum: Inde est ferme mille passum. M. Cicero in sexta in Antonium: Itane Ianuslanus medius in L. Antonii clientela est? Quis umquam in illo Iano inventus est, qui L. Antonio mille nummum ferret expensum? In his atque in multis aliis mille numero singulari dictum est; neque hoc, ut quidam putant, vetustati concessum est aut per figurarum concinnitatem admissum est, scdsed sic videtur ratio poscere. Mille enim non pro eo ponitur, quod Graece χίλιοι diunum mille et duo milia certa atque directa ratione dicitur. Quamobrem id quoque recte et probabiliter dici solitum mille denarium in area est et mille equitum in exercitu est. Lucilius autem,