comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In hebreo centesimus quartꝰ
decimus psalmus. & centesimꝰ
git᷑ qđ dixit credidi ꝓpt̃ quod
locutussum. quid credidisti qđ
uit: Placebo corã dño: in regio¬
ne uiuoꝵ: Dicit ergo ꝓpħa: Cre¬
didi ꝓpt̃ qđ locutussum : Quid
credidi: qm̃ placebo corã dño.
in regione uiuoꝵ: Hoc credidi:
& hoc locutus sum Quicdautem
locutussũ. Ego autẽ humiliatꝰ
sumnimis: O magna intelligentia
diuini sermonis: Credi di inquit :
nimis: Qm̃ ero in regione̾ uiuoꝵ:
memet ipsũ quia t̃rasił & cinis : ꝓpt̃
dico ego autẽ humiliatus sũ nimis:
Quid autẽ.ẽ. terra & cinis
E go autẽ dixi in excessu meo: om̃is
homo m̃clax: In hebrȩo : alit̃ habet
Ego dixi in excessumeo : om̃is homa
menlatiũ. qđ dicit᷑ ⁊ecã Placeb
dño in regione uiuoꝵ: sed egosco
memet ipsum. scđm conditionẽ
corporis nichil esse: Non. ẽ. enĩ
ralidico: non in anima : Et qđ dic
Sed cogitans humanã uitã. &
considerans diuersos errores:

Expanded text:
n Hebraico centesimus decimus quartus psalmus, et centesimus Igitur dixit: Credidi, propter quod locutus sum. Quid credidisti? quod it: Placebo coram Domino in regione vivorum. Dicit ergo propheta: Credidi, propter quod locutus sum. Quid credidi? Quoniam placebo coram Domino in regione vivorum. Hoc credidi, et hoc locutus sum. Quid autem locutus sum? Ego autem humiliatus sum nimis. O magna intelligentia divini sermonis! Credidi, inquit, qnimis. Quoniam ero in regione vivorum,memetipsum, quia terra sum et cinis. Propterea dico: Ego autem humiliatus sum nimis. Quid autem est terra et cinis? Ego autem dixi in excessu meo: Omnis homo mendax. In Hebraeo aliter habet. Ego dixi in excessu meo: Omnis homo mendacium: quod dicitur ZECAM. Placebo Domino in regione vivorum: sed ego scio memetipsum, secundum conditionem corporis, nihil esse. Non est enim antia corporali dico, non in anima. Et quod dicit, Sed cogitans humanam vitam, et considerans diversos errores,
Abbreviated transcription (Latin):
dauid neq apłi. neq aliquis scõꝵ
Nemoenĩ mũndus a peccato: necꝰ
siunius diei fuerit uita eiꝰ: Siquidẽ
apłi & scĩ. non ausi sunt clicere scĩ
sumus : nec ausisunt dicere placeo
sed placebo Quiinfutur o pollicitꝰ
ei dep̃terito quod nonfecit confitet᷑
Placebo dNo: Ubi placebo in regione
tuoꝵ .ẽ  Alia ẽ. terra uiuoꝵ: Siquidẽ
& dauid in hac t̃ra erat : & uere int̃ra

Expanded text:
David, neque apostoli, neque aliquis sanctorum. David, neque apostoli, neque aliquis sanctorum. Nemo enim mundus a peccato, nec si unius diei fuerit vita ejus . Siquidem apostoli et sancti non ausi sunt dicere, Sancti sumus: nec ausi sunt dicere, Placeo: sed placebo. Qui in futurum sollicitus est, de praeterito quod non fecit, confitetur. Placebo Domino: Ubi placebo? In regione tuorum est: alia est terra vivorum. Siquidem et David in
Abbreviated transcription (Latin):
cator enĩ : hȩc ñ loquitur : Iuid̃
quitur iustus : quia uerba & oꝑa
na non habeo: & sc̃ s uideor & lau¬
r ab hominib Ego autẽ noui cons¬
itiã meã: Scio qualib cogitatio¬
b cormeũ fluctuat : scio
ante michi libidines ueniunt.
udeo aliã legẽ repugnantem.
m̃tis meȩ. & captiuantẽ in lege
qđ parturio: Nolo cogitare mala : &
cogito: Nolo cogitare malũ : & quasi
inuitus & captiuus. in malã cogitationẽ
traor Secl qm̃ in mea potestate᷑ ẽ. aut
cogitare. aut ñ cogitare. quȩ sunt mala:
ꝓpt̃ ea dico: Aliena quidẽ sunt :
mͥ imponit᷑ ꝓpt̃ ea dico: ab occultis
meis mundame: Aliena quidẽ sunt
peccata: Sed quia sus cipio ea: dico
in alienis peccatis : parce seruotuo
sed placebo Hic enĩ quod facio:
non possũ. eẽ. ꝓfectus iustus:
Propt̃ ea dicit & apłs: Ex parte
cognoscimus & exparte ꝓfetamꝰ:
& nunc ꝑ speculũ uidemus inenig¬
mate: Propt̃ eanunc longo sermone

Expanded text:
peccator enim haec non loquitur. Quid peccator enim haec non loquitur. Quid loquitur justus? Quia verba et opera bona non habeo, et sanctus videor, et laudor ab hominibus. Ego autem novi conscientiam meam. Scio qualibus cogitationibus cor meum fluctuat: scio quantae mihi libidines veniunt, et video aliam legem repugnantem menti meae, et captivantem me in lege quod parturio. Nolo cogitare mala, et cogito. Nolo cogitare malum, et quasi invitus et captivus in malam cogitationem trahor. Sed quoniam in mea potestate non est, aut cogitare, aut non cogitare quae sunt mala: propterea dico, aliena quidem sunt qumihi imponitur: propterea dico, Ab occultis meis munda me. Aliena quidem sunt peccata, sed quia suscipio ea: dico in alienis peccatis, Parce mihi servo tuo:sed placebo. Hinc enim quod facio, non possum esse perfectus justus. Propterea dicit et Apostolus: Ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus, et nunc per speculum videmus in aenigmate . Propterea nunc longo sermone
Abbreviated transcription (Latin):
tiuare inpeccatũ : dicãmus:
uertere animamea in requis
Q uia eripuit animã meã deis¬
Nec cdũ rediit in para disum
se insecuritatẽ redisse dicit:
onuertere anima mea in requientuã.
quasi securus dicit quia eripuit
nimã meã demorte: Quo modo eru¬
unit animã meã demorte : ꝓmepas¬
ł dico Ubi . ẽ. mors uic toriatua : u̾bi
inferne stimulꝰ tuus : oculos meos
lacrimis: Ploraui : ut rideã : Luxi :¬
t insẽpit̃ nũ gaudeã: Quinp̃senti ñ
lorat : infuturo lacrimabit᷑: Beati
ĩquilugent : qm̃ ipsi consolabuntur:
tontrario autẽ dicit᷑: Veuobis qui
ditis : qm̃ lugebitis: Pedes meos alap
Qua ñ steter̃ pedes mei suꝑpetrã:
t̃ ea pene motisunt pedes mei. pene
fusssunt gressus mei: lib̾atisunt
des mei aliipsuĩ Quare : quia con¬
rsa. ẽ. animamea in requiem suã¬
acelat bo corã dño: in regioneui¬
rba bona ñ habeo: Hoc clauiddicit
aescĩ dicunt : hoc apłi locuntur:

Expanded text:
tivare in peccatum, dicamus: Convertere, anima mea, in requiem tuam. Quia eripuit animam meam de morte. Necdum rediit in paradisum, et jam se in securitatem redisse dicit. Dixit, Convertere, anima mea, in requiem tuam, et quasi securus dicit, quia eripuit animam meam de morte. Quomodo eripuit animam meam de morte. Pro me paset dico: Ubi est, mors, victoria tua; ubi est, inferne, stimulus tuus ? Oculos meos a lacrymis. Ploravi, ut rideam: luxi, ut in sempiternum gaudeam. Qui in praesenti non plorat, in futuro lacrymabitur. Beati enim qui lugent, quia ipsi consolabuntur . Econtrario autem dicitur: Vae! vobis qui ridetis, quoniam lugebitis. Pedes meos a lapsu. Quia non steterunt pedes mei super petram, propterea pene moti sunt pedes mei, pene effusi sunt gressus mei. Liberati sunt pedes mei a lapsu. Quare? Quia conversa est anima mea in requiem suam. Placebo coram Domino in regione viverba bona non habeo? Haec David dicit: hoc sancti dicunt, hoc apostoli loquuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ẽ michi insalutẽ: Ipsũ concinã
s urtutẽ meã dicã in ipso om̃is
datiomea. consistat : qui michi
ac tribulationis. morte factus. ẽ.
cexultationis & salutis: intabna¬
is iustoꝵ: Incordib: utiq: mar¬

Expanded text:
tus est mihi in salutem. Ipsi concinam, ipsum virtutem meam dicam: in ipso omnis laudatio mea consistit, qui mihi in hac tribulationis morte factus est in exsultationis et salutis, in tabernaculis justorum. In cordibus utique mar
Abbreviated transcription (Latin):
nec argentũ : setddm̃ meũ adoro: ciuus
et illa immago & illa potestas quȩ in
psi ẽ. dicis illi diabolus ibiest Ille
dt: Absit: Nonuolo diabolut adorare:
Suomꝰ ñ adoras diabolũ: quia m alio
psalmo legimꝰ om̃s dugentiũ demonia:
Dcit ille: Nec hoc adoro Quid ad
oras ergo  Solẽ. lunã & stellas. Isti sunt
meidii. istime saluant Dicis illi: Si
ẽ tuus ds̃. quare non sẽꝑ tibilucet
dicis ad alterũ quilunã adorat. Llel
ste solẽ adorat integr. ẽ. tulunã ad¬
oras. Quare crescit & decrescit tiuis
d̃ & de nocte lucet : quare non sẽp
abilucet  Et in mare mergitur tua

Expanded text:
et argentum, sed Deum meum adoro. Quae et argentum, sed Deum meum adoro. Quae est ista imago, et illa potestas quae in ipsa est? Dicis illi: Diabolus ibi est. Ille dicit: Absit. Non volo diabolum adorare. Quomodo non adoras diabolum, quia in alio psalmo legimus: Omnes dii gentium daemonia ? Dicit ille: Nec hoc adoro. Quid ergo adoras? Ego solem, lunam, stellas adoro. Isti sunt mei dii, illi me salvant. Dicis illi; Si sol est tuus Deus, quare non semper tibi lucet? Dicis ad alterum, qui lunam adorat, vel isti qui solem adorat: Sol integer est. Tu lunam adoras, quare crescit et decrescit tuus Deus, et de nocte lucet? Quare non semper tibi lucet? Et in mare qua
Abbreviated transcription (Latin):
Neũ quã dicant gentes ubi. est
usrł tanta mirabilia ut ñ dicanti
gentes qđ non potuisset ds̃ illos
saluare. uel modo in nouo testam̃ti
D s̃ autẽ nr̃ incelo: om̃ia quecũq¬
it fecit: ds̃ incelo sursis dicun
scĩ adillos infideles qui idola ad
occulis carnalib cernitis : sed ñs
ds̃ incęlo ẽ. sursum : Incelo ꝙ in
om̃ia quęcũq uoluit fecit :
in his quicȩ lestẽ uitã agunt q
huc terrena carne cludunt᷑ im¬
uit uoluntates suas: eo¬
Simula chra gentiũ argentũ a
aurũ aꝑa manuũ hominũ : Io
dicit᷑ si mulachrũ : quia acdim¬
tudinẽ alicuius hominis mortui fingit᷑
argentũ & aurũ: Quare ñ dixit lapicdea
uit exea. aut fictilia. aut lignea sełar
ponsum cdarent : idõ posuit aurũ & argen¬
tum. quia dicerent illi : Nonadoro
ligneũ dm̃ sed neclapideũ. nec ereum
seddm̃ aurcũ & argenteũ Dicis illi
Suel aurũ & argentũ adorasses. ñ esset
tilis error: Et dicit ille: Nonaurũ¬

Expanded text:
Ne quando dicant gentes, Ubi est us ista mirabilia, ut non dicant gentes, quod non potuisset Deus illos salvare. Vel modo in novo Testamento Deus autem noster in coelo: omnia quaecumqvoluit fecit. Deus in coelo sursum, dicunt sancti ad illos infideles qui idola adooculis carnalibus cernitis; sed noster Deus in coelo est sursum, in coelo et in terra omnia quaecunque voluit fecit. In his qui coelestem vitam agunt, et adhuc terrena carne cluduntur, implebit voluntates suas. tium argentum et aurum, opera manuum hominum. Ideo dicitur simulacrum, quia ad similitudinem alicujus hominis mortui, factum sit. Argentum et aurum. Quare non dixit, lapidea, aut aerea, sed fictilia, aut lignea; sed aponsum darent. Ideo posuit aurum et argentum, quia dicerent illi: Non adoro, nec ligneum Deum, nec lapideum, nec aereum; sed Deum aureum et argenteum. Dicis illi: Si aurum et argentum adorasses, non esset talis error. Et dicunt illi: Non
Abbreviated transcription (Latin):
hebraicã grocus & latinꝰ ex primere
non possunt: Proboc : in hebreo habet
dep̃cordũe lib̵a animã meam:
Non est enĩ uocantis. sed de¬
precantis affectus:
In ingenti enĩ ꝑiculo constitutus. est:
seretur: Erige aures peccator Mise¬
ricors. ẽ. dominus Sed noliesse negli¬
gens: Sequit᷑ enĩ & iustus: Si multũ
peccatores. audi. misericors ẽ dñs:
Sinegligens : audi. & iustus. ẽ: Sedui¬
detur quasiȩquale esse. misericors
dñs & iustus Dicat aliquis Sipensent᷑
peccatamea : non possum tanta hab̃e.
bona. quanta habeo mala: Nunc
autẽ dicit᷑ : qđ misericors . ẽ. & iustus ẽ:
Misericors inpeccatoribus : iustus in
bonis: Incipiunt grauare peccata
mea : & uincit insua miscđia:
Propt̃ ea simul iustũ posuit : & scđn
misericordẽ: Misericors dñs: Poterat
Custodiens paruulos dñs: Siquis
magnus . ẽ. & se exaltat : & suꝑhus
.ẽ. hunc non custodit dominus:
Si quisse magnũ putat huiꝰ non mͥi¬
stretur dominus. sed siquis humi¬

Expanded text:
ae Graecus et Latinus exprimere non possunt. Pro o in Hebraeo habet Deprecor, Domine, libera animam meam. Non est enim vocantis, sed deprecantis affectus. In ingenti enim periculo constitutus est. miserebitur. Erige aures, peccator. Misericors est Dominus, sed noli esse negligens: sequitur enim, et justus. Si multum peccator es: audi, misericors est Dominus: si negligens es: audi, et justus est. Sed videtur quasi aequaita loquor. Dicat aliquis: Si pensentur peccata mea, nonne possum tanta habere bona, quanta habeo mala? Nunc autem dicitur, quod misericors est et justus. Est misericors in peccatoribus, justus in bonis. Incipiunt me gravare peccata mea, et vincit in sua misericordia. Propterea semel justus posuit, et secundo, misericors. Poterat Custodiens parvulos Dominus. Si quis magnus est, et se exaltat, et superbus est, hunc non custodit Dominus. Si quis se magnum putat, hujus non miseretur Dominus; sed si quis se humi
Abbreviated transcription (Latin):
Ab angustiis tribulationẽt : ex¬
diuit me mlatitudine gaudia
D ñs michi aduitor. ẽ. nontime
quid faciat mic hi homo Diabeli
utiq & homo & uir: sepe inscri¬
turis ponitur: O  on¬
Dominus michi adiutor ẽ &q
despiciã inmicos meos Uel hes

Expanded text:
In angustiis tribulationum exaudivit me in latitudine gaudiorum. Dominus mihi adjutor est, non timebo quid faciat mihi homo. Diabolus utique et homo et vir, saepe in Scripturis ponitur. Dominus mihi adjutor est, et ego despiciam in
Abbreviated transcription (Latin):
linauit cęlos & descendit : Et in
eb meis in uocabo: hic queritur
omodo indieb inuocet & ñ inuo¬
t in noctib & quomͦ dicit in alio¬
comedia nocte surgebã ad consi¬
ndũ tibi cũ scĩ in noc tib magis
tant orare. & in alio psal modr̃
& benedicitedño. quo mododicit
in diebus meis inuocabo : nondix̃
uocaui : sed iuocabo in futuro
ienĩ in hoc mundo sumus: in noc
inuocamus: Infuturo indie inuo¬
irtũ deder̃ me dolores mortis.
dentur dolores mortis cogitati¬
sesse fede : qu ando anima cogitat
peccare desiderat: Quando
rturit peccata: uicina. ẽ. morti
cula inferni inuener̃ me:
nos infelices & miseras & lugen¬

Expanded text:
linavit coelos, et descendit . Et in diebus meis invocabo te. Hic quaeritur quomodo in diebus invocet, et non invocet in noctibus. Et quomodo dicit in alio loco: Media nocte surgebam ad confitendum tibi, cum sancti in nocte plus soleant orare . Et in alio loco  benedicite Dominum . Quomodo dicit, et in diebus meis invocabo? Non dixit, invocavi; sed, invocabo, in futuro. Dum enim in hoc mundo sumus, in nocte invocamus. In futuro in die invoircumdederunt me dolores mortis. Videntur mihi dolores mortis cogitationes esse foedae, quando anima cogitat, et peccare desiderat, quoniam parturit peccata, vicina est morti. Et pericula inferni invenerunt me. O nos infelices, et miseros
Abbreviated transcription (Latin):
merito in dño sperant: Adiutor eoꝵ ꝙ
regẽ non custodiunt: sed iste illos dde¬
sendit & ꝓtegit: Scđm danihelis dictũ
uere ipse est d̾s deoꝵ & ipsẽ in mutat
tẽpora & a nouet reges & consticuit:
Domus a aronsꝑauit in dño: ad uitor¬
cepta ista domus isrł & aaron: om̃s
qui illũ timent & amanti ꝓtegit
illos & defendit: do co¬
Dñs memor fuit nr̃i: & bene clixit¬
dico dñ memorari Et benedixit nobͣ.
hoc ẽ. om̃i benedictione spĩtali
Benedixit domiuisrł benedixit do¬
mui aaron:. Beneclixit om̃s tm̃ites
dnm̃ : pusillos cũ maiorib Id. ẽ. alti¬
ores merito: & inferiores: oo do co¬
Primitus pauci fuer̃ : postea multi
effecti sunt. in mundo p̃dicatores
Benedictiuos a dño: quifecit cȩlũ
& tram: Benedicti: hoc ẽ. uosscĩ
canticũ psalmi & psalmꝰ cantici
Istud cȩlum subiectũ. ẽ. illi cȩlo supio¬
ri : ubi. ẽ. firmamͣtũ : & exinde ħabet¬

Expanded text:
in merito, in Domino sperant. Adjutor et proin merito, in Domino sperant. Adjutor et proregem non constituunt, sed iste illos defendit, et protegit, secundum Danielis dictum , vere ipse est Deus eorum, et ipse mutat tempora, et amovet reges, et constituit. Domus Aaron speravit in Domino: adjutorceptis istis, domus Israel, et Aaron, omnes qui illum timent et amant, protegit illos et defendit. Dominus memor fuit nostri, et benedixitdico, Deum memorare. Et benedixit nobis, hoc est, omni benedictione spirituali. Benedixit domni Israel, benedixit domui Aaron. Benedixit omnes timentes Dominum, pusillis cum majoribus. Id est, altiores merito, et inferiores. AdPrimitus pauci fuerunt, postea multi effecti sunt in mundo praedicatores. Benedicti vos a Domino, qui fecit coelum et terram. Benedicti: hoc est, vos sancti canticum psalmi, et psalmus cantici. Istud coelum subjectum est illi coelo superiori, ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
non palpabunt. pedes habent &. ñ
ambulabunt ñ clamabunt in gutture
suo : neq enĩ ẽ sp̃s inore ipsoꝵ Dicis
illi: Uelsibestiã adorasses. licet malũ
grat. sed tam̃ uel oculos habet uel pedes
Sed istud qđ adoras: nec uidet nec audt
Quare addit ñ clam abunt ingutture suo:
quia bestiȩ clamant uoce sed confusus
ẽ. clamor eoꝵ & non intelligis: neq.
potest ꝑ litteras uelsillabas cõprehen¬
dere. quomodo uocẽ hominis cõp̃hendis
Similes illis fiant qui facuint ea.
& om̃s qui confidunt in eis : Similis ẽ
sioculos non em̃dat. quib uidet illid
aurũ uel illã imaginẽ. Sed& mnani¬
ma similis efficitur : dĩ nonem̃ditur
quia nec uidit nec intelligit. nec
discernit dũ plures errores credit
idõ similis dcit᷑ : Et om̃s qui consi¬
dunt ineis: Non solũ qui faciunt:
sed etiã qui confidunt
mor tuos : sed indominũ: dom
isrł animarũ domus uidentium dm̃
indomino sperant : & aa ronmons
fortitudinis : Id ẽ. qui fortes & altisu

Expanded text:
es habent, et non ambulabunt: non clamabunt in gutture suo. Neque enim est spiritus in ore ipsorum. Dicis illi: Vel si bestiam adorasses, licet malum erat, sed tamen vel oculos habet, vel pedes: sed istud quod adoras, nec videt, nec audit. Quare addit: Non clamabunt in gutture suo? Quia bestiae clamant voce, sed confusus est clamor eorum. Non intelligis, neque potes per litteras, vel per syllabas comprehendere, quomodo vocem hominis comprehendis. Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis. Similes, hoc est, si oculos non emendat, quia vidit illud aurum, illam imaginem. Sed et in anima similis efficitur, dum non emendat, quia nec videt, nec intelligit, nec discernit, dum plus errori credit. Ideo similis dicitur. Et omnes qui confidunt in eis. Non solum qui faciunt, sed etiam qui confidunt.mortuos, sed in Domino. Domus Israel, animarum domus videntium Deum in Domino sperant. Et Aaron, mons fortitudinis, id est, qui fortes et alti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
m ꝓfundũ maloꝵ: contẽpnit Na
om̃s qui descendunt in infernũ:
Hoc ẽ. habitatores inferni:
Sed nos qui uiuimus benedicimus
dño: Nosfideles qui uiuimꝰ id ẽ
modo Usq in scł m. sine fmne :
uocẽ continet fidelis animȩ
adõ peregrinantis: que post los
labores abeo suscipitur:
orationis meȩ: Nondixit
diligã : sed dilexi: Non ꝓmisit
facere : sed testatur fecisse: Dile
quare dilexi : qm̃ exaudi & dñs
uocẽ orationis meȩ dilexi tris¬
futuri: Non enĩ dixit. dilexiq
di& me dominus S
Quia inclinauit aurẽ suã nu
Quoniã nos paruisumꝰ & humile
& non possumus nos extendere
exaltare. ꝓpt̃ ea do mi nus inc¬
t aurt̃ suã. & dignatur exaudire
s deniq qm̃ nos homines sumus.

Expanded text:
fundum malorum, contemnit . Neque omnes qui descendunt in infernum. Hoc est, hahitatores inferni. Sed nos qui vivimus, benedicimus Dominum. Nos fideles qui vivimus, id est, modo. Usque in saeculum, sine fine. ocem continet fidelis animae a Deo peregrinantis, quae post longos labores ab eo suscipitur. orationis meae. Non dixit: diligam; sed, dilexi. Non promisit se facere, sed testatur Quare dilexi? Quoniam exaudiet Dominus vocem orationis meae. Dilexi, transfuturi. Non enim dixit: quoniam dexaudiet me Dominus. Quia inclinavit aurem suam mihi. Quoniam nos parvi sumus et humiles, et non possumus nos extendere et exaltare: propterea Dominus inclinavit aurem suam, et dignatur exaudire nos. Denique quia nos homines s
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos illuminauit: Terrã autẽ dedit
filiis hominũ: Hisunt illi simplices:
quitantũ in carnationẽ credunt a
lac sumunt & nutriunt᷑ ꝑp̃dicationõ
& ipsi qui terrenierant. cęliefficiun¬

Expanded text:
um illuminavit. Terram autem dedit filiis hominum. Hi sunt illi simpliciores qui tantum incarnationem credunt, qui lac edunt, et nutriuntur per praedicationem, et ipsi qui terreni
Abbreviated transcription (Latin):
Tribulationẽ & cdolorẽ inuenii
Rẽ nouã dicit Nondixit requiem
iueni : non dixit saturitatẽ inueni
Siaucẽ dixisset inuenit me tribula¬
tio. inuenit medolor : non erat
questio: Nunc autẽ quid dicit:
tribulationẽ & ciolorẽ inueni: Quasi
querens sĩc inuenit: Nonenĩ inue¬
nitur : niss qđ q ueritur : Sc̃s ñ quertt
requiem : seđd tribulationẽ: Nouit enĩ :
qm̃ tribulatio patientiã oꝑatur
Patientia autẽ ꝓbationẽ: Probatio
uero : spem: Spes autẽ non confundit
Talequid & inhieremia dicitur.
Tribulationẽ in quit & miseriã in¬
uocaui: Qm̃ inquit a marotuo uerbo
ridebo hoc.ẽ. in hoc scło quid aliud
uolo nisi tribulationẽ. ut infuturo
requiem habeã & felicitatẽ : ꝗ ꝓpt̃ ea
inquit nunc a maritudinẽ sustineo
ut postea dulciora sustineã : Eepopłs
dñi de ȩgypto egrediens. uenit in
uare quod interp̃tatur amaritud

Expanded text:
nveni. Novam rem dicit. Non dicit, Requiem inveni: non dicit, Saturitatem inveni. Si autem dixisset, Invenit me tribulatio, invenit me dolor, non erat quaestio. Nunc autem quid dicit? Tribulationem et dolorem inveni: quasi quaerens sic invenit. Non enim invenitur nisi quod quaeritur. Sanctus non quaerit requiem, sed tribulationem. Novim tribulatio patientiam operatur: patientia autem probationem, probatio vero spem: spes autem non confundit . Tale quid et in Jeremia dicitur . Tribulationem, inquit, et miseriam invocavi. Quoniam, inquit, amaro tuo verbo ridebo, hoc est, in hoc saeculo, quid aliud volo nisi tribulationem, ut in futurum requiem habeam et felicitatem? Et propterea, inquit, nunc amaritudinem sustineo, ut postea dulciora promerear. Et populus Domini de Aegypto egrediens venit in Mara, quod interpretatur amaritud
Abbreviated transcription (Latin):
ulo nontimebit: Hoc. ẽ. discedite a me¬
uledicti: o
iratũ cor eiꝰ sꝑare inclño. hoc ẽ. sua
ies. sc̃ꝑ dõ parata. est: Confirmatũ est
reius: anima illius infide : Noncõ¬
ouebitur: deipsa fide aclinfidelitatẽ

Expanded text:
malo non timebit. Ab illo, discedite, o mmalo non timebit. Ab illo, discedite, o maledicti ! Paratum cor ejus sperare in Domino. Hoc est, sua spes semper in Deo parata est. Confirmatum est cor ejus. Anima illius in fide. Non commovebitur. De ipsa fide ad infidelitatem:
Abbreviated transcription (Latin):
derẽ. ut beatitudinẽ istam & dce
habeã & audiens: Beatus. ẽ. enim:
qui adaures loquit᷑ audientis.
Quid enĩ michi ꝓd.ẽ. loqui. si alui
uerbamea non suscipiat . quid pr¬
ẽ. mittere uinũ. sistatim quod mit¬
tit᷑ effundat᷑.: Uides quod ieu
uangłio aqua illa m rdriã mitat᷑.
at: Miscret᷑ incorde : & credit in
oꝑe: Bonũ . ẽ. tribuere substanciam
terrenã : sed melius in adnunciando
miscđiã : Id .ẽ. ut tradas in obliuo¬
nẽ qui tibi male fecit : & indulgra
quiinte peccauit: disponit sir¬
monessuos in uiditio Hoc. ẽ. ui¬
dex sibi met ipsi. ẽ. Dicit apud se¬
met ipsum: dñs dixit Sidimitis
dimittet᷑ tibi Sidas: dabiturtli
Quia ille quisic se iudicat. hic in
p̃senti : ds̃ illũ coronat infuturo
Quia in ȩternũ non cõmouebitus
Iste talis non cõmo uebitur : quia
⁊suꝑ petrã fundatus. est
Inmemoria ȩt̃na erit iustus: I
stus. sẽꝑ in memoriadĩ. est: Ab auditu

Expanded text:
mulem, ut beatitudinem istam, et dicens mulem, ut beatitudinem istam, et dicens habeam et audiens. Beatus est enim qui in aures loquitur audientis. Quid enim mihi prodest loqui, si alius verba mea non suscipiat? Quid prodest mittere vinum, si statim quod mittitur, effundatur? Vides quod in Evangelio aqua illa in hydriaid est, in corde, et credit in opere. Bonum est tribuere substantiam terrenam: sed melius est in annuntiandam misericordiam, id est, ut tradas in oblivionem, qui tibi male fecit, hoc est, ut indulgeas qui in te peccavit. Disposuit sermones suos in judicio, hoc est, judex suimetipsius est. Dicit apud semetipsum. Dominus dixit: Si dimittis, dimittetur tibi: si das, dabitur tibi . Quia ille qui sic se judicat hic in praesenti, Deus illum coronat in futuro. Quia in aeternum non commovebitur. Iste talis non commovebitur: quia supra petram fundatus est. In memoria aeterna erit justus. Ille justus semper in memoria Dei est. Ab auditu
Abbreviated transcription (Latin):
quid .ẽ. hoc qđ cõmodat uir iustus:
scđs uersiculus ostendit Disponit
sermones suos iniuditio Nondixit
aurũ suũ & argentũ : & peccuniam
disponit iniuiditio sed sermones suos.
scĩ : disponit sermones suos in ui¬
ditio: Intelleximus ergo quȩ sunt.
peccuniȩ quȩ cõmodentur: Uerũ
hoc qđ dicit disponit sermones.¬
suos in iudicio: hoc. ẽ. qđ dicit᷑
in euuangłio: Nemittatis marga¬
ritas ur̃as ante porcos Hoc est
acciꝑe quid non possit: Vndeuir
sc̃s dicit Incordemeo abscondielo¬
quia tua : ut non peccẽ tibi:
Non cledi quib libuit. ñ scm̃tuũ
misicanibus : & margaritas de di
porcis: Grande igit᷑ periculũ doc¬
toris. est : uerba dñi porcis effun¬
dere: Multa sunt quȩ dicantur de
psalmo: Sed qm̃ excludim᷑ hora :
Bene dicamꝰ om̃i potentẽ dm̃ ec
qui habet tales peccunias : tribi¬
at non habentib Quiuero non
habet: libent̃ accipiat Prestet
autẽ dñs & michi ut ego istas ha¬
beã diuitias. ut & non habentib

Expanded text:
quid sit hoc quod commodat vir justus? secundus versiculus ostendit. Disponit sermones suos in judicio. Non dixit: aurum suum, et argentum, e pecuniam disponit in judicio: sed, sermones suos dsancti. Disponit sermones suos in judicio. Intelleximus ergo quae sunt pecuniae quae commodentur. Verum hoc qsuos in judicio, hoc est quod dicitur in Evangelio, ne mittamus margaritas nostras ante porcos . Hoc est,accipere, quid non possit. Unde vir sanctus dicit: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Non ea dedi quibus libuit. Non sanctum tuum misi canibus, et margaritas dedi porcis. Grande igitur periculum est doctoris, verba Domini porcis effundere. Multa sunt quae dicantur de psalmo. Sed quoniam excludimur hora, benedicamus omnipotentem Dominum, et qui habet tales pecunias, tribuat non habentibus. Qui vero non habet, libenter accipiat. Praestet autem Dominus et mihi, ut et ego istas habeam divitias; ut et non habentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ. Scłmillud ⁊ Beati mundo corde:
imitus fuit scĩ ficatio dei: Secdiuchȩa
confessio int̃ p̃tatur: Id .ẽ. millis qui con¬
fitentꝰ fidẽ trinitatis: & ueniunt ad
baptismũ: Ibi ẽ. scĩ ficatiodĩ: Isrł:
potestas eiꝰ. Et potestas dĩ. est ut ispł
.eẽ. mereant᷑ : id.ẽ. animȩ uidentes
dm̃ uocentꝰ: Isrł regnauit in ea:
uitioꝵ. & animȩ uidentes dm̃. & fuger̃:
idẽnon potuer̃. resistere apłis quia
Nisi quando cũ arca in ipsũ intrauer̃.
Quasi retrorsum ãbulasset : illa aqua
stetit quasimurus. & illa alia aqua.
ꝑ ambulauit in mare: Quidergo in¬
telligit᷑ ꝑ hoc iordanis int̃pretat᷑
descensio eoꝵ. Illi intelligunt᷑ quiue¬
ner̃ ad baptismũ quando uiderunt
martyres pati ꝑsecutiones multas
conuersi sunt in mare hoc . ẽ. in gen¬
tilitatẽ negauer᷑: Postea dominus. ꝑ
suos p̃dicatores. uocauit illos dicens
Conuertimini adme : & ego reuertar

Expanded text:
 illud: Beati mundo corde, primitus fuit sanctificatio Dei. Sed Judaea, confessio interpretatur, id est, in illis qui confitentur fidem Trinitatis, et veniunt ad baptismum, ubi est sanctificatio Dei. Israel potestas ejus. Et potestas Dei est, ut Israel esse mereamur, id est, animae videntes Deum vocemur. Israel regnavit in ea. vitiorum, et animae videntes Deum fugerunt, id est, non potuerunt resistere apostolis, nisi quando cum arca in ipsum intraverunt: quasi retrorsum ambulasset illa aqua, sic stetit quasi murus, et illa alia aqua perambulavit in mare. Quid ergo intelligitur per hoc? Jordanis interpretatur, descensio eorum. Illi intelliguntur, qui veniunt ad baptismum. Quando viderunt Martyres pati persecutiones multas, conversi sunt in mare, hoc est, in gentilitate negaverunt. Postea Dominus per suos praedicatores vocavit illos: Conve
Abbreviated transcription (Latin):
& miserator : & uir iustus imitet᷑
dim suũ. sit & ipsemi sericors. lo¬
cundus homo qui miseret᷑ & cõmodat
Putat aliquis qđ deauro dicat & de
argento : & depeccunia : Isti intantũ
nor h abuer̃. quod alus cõmendarent :
ut ipsi cr̾bos acciperent: Ergo si non
habuero quod dẽ. ñ sum iustus ⁊ Siñ
fecero elemosinã iniustoꝵ numero
non habehor : Quanti scõꝵ fecer̃
elemosinã. sed ascĩtiteruerunt:
Por fec ti non fecer̃ elemos nãs : non
habebant unde facerenit:
łlemosinas non facere: crim̃ habentis
est: Ceterũ qui nonhabet unde faciat
habent & scĩ : unde faciant elemo¬
sinas: Dicit & petrus: argentũ &
aurũ non habeo: quod autẽ habeo
surge & ambula: Quid maius pec¬
cuniã dare. andebilẽ sanũ facere :¬

Expanded text:
miserator, et vir justus imitetur Dominum suum, sit et ipse misericors. Jucundus homo qui miseretur et commodat. Putat aliquis quod de auro dicat et argento, et de pecunia? Justi intantum non habuerunt quod aliis commodarent, ut ipsi cibum ab aliis acciperent. Ergo si non habuero quod dem, jam non sum justus? Si non fecero eleemosynam, in justorum numero non habebor? Quanti sanctorum fecerunt eleemosynam, sed in sanctitate ruerunt. Perfecti non fecerunt eleemosynas, quia non habebant unde facerent. Eleemosynas non facere, crimen habentis est. Caeterum qui non habet unde faciat habent et sancti unde faciant eleemosynas. Dicit et Petrus: Argentum et aurum non habeo: quod autem habeo, surge et ambula. Quid est majus, pecuniam dare, an
Abbreviated transcription (Latin):
Quid. ẽ. tibi mare qđ fugisti. & tu
iordanis quia conuersus es retrorsũ o
Propħa ꝑscmet ipsum int̃ rogat: &
ipse respondet Ac sidicat Quid tibi
gentilitas fuit qđ fugisti : Et tu ior
tis arietes. hoc ẽ. supplantatores
uitioꝵ & animarũ uidentiũ dm̃
patrẽ. idõ fugistis: Montes exulta¬
uer̃ ut arictes : & colles sicut agni
ouiũ: Repetitio ẽ : co¬
A faciȩ tdñĩ mota ẽ. terra: Ex posuit
hoc ꝓpħa alio loco cũdixit llidit
& cõmota ẽ. terra Et post paululũ

Expanded text:
 tu, Jordanis, quare conversus es retrorsum? Propheta per semetipsum interrogat, et ipse respondit, ac si dicat: Quid tibi fuit, gentilitas, quod fugisti? Et tu, Jordtis arietes, hoc est, supplantatores vitiorum, et animas videntium Deum Patrem, ideo fugistis? Montes, exsultastis ut arietes, et colles sicut agni ovium. Repetitio est. A facie Domini motahoc propheta alio loco cum dixit: Vidit, et commota est terra . Et post paululum
Abbreviated transcription (Latin):
unt. nec habebunt nec uidebunt:
ldebunt: Et irascetꝰ᷑:
eqđ non fecer̃ bona: &: srapeni¬
tencia illis: Dic turisunt enĩ. Istisuint
quos indespectionẽ habuimꝰ & int̃
chil ꝓfuit nob̾ abundantia diuitiarũ.
sol ñ ortus ẽ. nobis: Dentib suis fremet¬
& tabescet: Perstridorẽ dentiũ frigꝰ
intelligitur: Vt illud: Ibierit fletus :
&stridor dentiũ: Et quia frigus. &.
Desideriũ peccatoꝵ ꝑibit Hoc. ẽ.

Expanded text:
bunt, nec habebunt, nec videbunt, et videbunt. Et irascetur. uod non fecerunt bona. Sera poenitentia erit illis. Dicturi erunt: Isti sunt, quos in despectionem habuimus: ecce inter ihil profuerunt nobis abundantiae divitiarum: Sol non ortus est nobis. Dentibus suis fremet et tabescet. Per stridorem dentium, frigus intelligitur, ut illud: Ibi erit fletus et stridor dentium . Quia et frigus et Desiderium pe
Abbreviated transcription (Latin):
lis gentib quȩ inegrptohabitabant. &
dsẽnsum domus iacob supplantatores
utioꝵ intelligunt᷑. Libatisunt &¬
fa: & nos spĩtalis domꝰ. iacob lib̾ati sumꝰ
billis infidelib qur in fidelitate ꝑ mañ¬
r̃ domus iacob: Primitus fuit uocatꝰ
cob: postea israhel Undedixit:
lidi dm̃ faciȩ ad faciẽ : & salua facta
animamea : Et dñs dixit ad illũ:

Expanded text:
lis gentibus quae in Aegypto habitabant. Et ad sensum. Domus Jacob, supplantatores vitiorum intelligunt. Liberati sunt isti, et nos spiritualis domus Jacob liberati sumus ab illis infidelibus, qui in infidelitate permanserunt . Domus Jacob. Primitus fuit vocatus Jacob, postea Israel. Unde dixit: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea. Et Dominus dixit ad illum:
Abbreviated transcription (Latin):
Petra xp̃c Et scđm historiã depetra
exier̃. flumina. antequã xp̃c ueruret
incarne : sed ñ eruperant adhuc
tante aquȩ hoc. ẽ. tanta doctrina:
Postea exier̃ dexp̃o quattuor
flumina quattuor euuangłia ꝙ
irrigauer̃ totũ mundũ Et rupẽ
infontes aquarũ: Dicit᷑ rupisn
rubrũ eoqđ dicit᷑ quia sicut sine
erat illud mare. qđ figurabat b¬
Non nobis dñe ñ nobis: sed nomin
tuo dagłam: Dicunt illiboni deni
Non nr̃m meritũ nos lib̾auit
tua potestas. ut nom̃tuũ glorifio
in om̃ib gentib Uelp̃dicatores n
testam̃ti. similit̃ dicunt quanda
faciunt uir tutes. quiads̃ ꝑ illos

Expanded text:
et secundum historiam, de petra exierunt flumina . Antequam Christus veniret in carnem, non eruperant adhuc tantae aquae, hoc est, tanta doctrina: Postea exierunt de Christo quatuor flumina, quatuor Evangelia, et irrigaverunt totum mundum. Et rupem in fontes aquarum. uod ideo dicitur: quia sicut sanguis erat illa aqua maris, quae figurabat bNon nobis, Domine, non nobis; sed nomini tuo da gloriam. Dicunt illi boni Judaei: Non nostrum meritum nos liberavit, sed tua potestas: ut nomen tuum glorificetur in omnibus gentibus. Vel praedicatores novi Testamenti similiter dicunt. Quando faciunt virt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑamanuũ argentũ & aurũ : det̃ra
fodiunt homines & cocunt illuda
iolorant : & sic euenit pulchrum:
go detuis manib facis dm̃tuũ quẽ
oras: Ista adreuincendos malos dic
culos habent & nonuidebunt : aures
ibent & non audient Nares habent

Expanded text:
minum, argentum et aurum? De terra fodiunt illud homines, et colunt illud, et colorant, et sic evenit pulchrum. Ergo de tuis manibus facis Deum tuum quem adoras. Ista ad revincendum malos dicta culos habent, et non videbunt: aures habent, et non audient: nares
Abbreviated transcription (Latin):
antea nonerat excelsus.  erat in uidea
Nullus talis: ut illud Quissimilis
int̃ filios di : & alibidicit Non
.ẽ. similis tibi indiis dñe Qui in
in humilib non habitat : Habitat
quia. & humiles respicit Ut illud:
Suꝑquẽ respiciã nisi suꝑ humilẽ
& trem̃tẽ sermones meos: quan¬
dosunt altiscĩ:ł quando contem¬
plant᷑ decȩlestibus: Et tunc sunt
humiles int̾ra: quandose humi¬
liant: humiliant᷑ in actiua : ele¬
uant᷑ in contẽplatiua: Et illiqͥ
hic int̾ra sunt humiles: apud dm̃
sunt alti Quare nondixit in hu¬
milib habitat. sed dixit respicit :
Idõ quia ubi respicit ibihabitat.
& ubi habitat ibi respicit: o¬
Suscitans a terra in opẽ Et deca¬
pite & demẽbris intelligitur:
id ẽ. sine patre diabolo: sine ma
gentilitate. suscitamur axp̃o:
Et de stercore erigens pauꝑem
Et qđ dixit iopẽ: hoc. ẽ. & pai¬
perẽ: Quia deterra & deputredi
peccatoꝵ nr̃oꝵ : erexit nos ut illi

Expanded text:
antea non erat excelsus? Erat in Judaea,antea non erat excelsus? Erat in Judaea,Nullus talis. Ut illud: Quis similis inter filios Dei? Et alibi dicit: Non est similis tibi in diis, Domine . Qui inin humilibus non habitat? Habitat: quia in humilibus respicit: ut illud: Super quem respiciam, nisi super humilem et trementem sermones meos ? Quando sunt alti sancti? Quando contemplantur de coelestibus. Et tunc sunt humiles in terra: quando se humiliant in activa, elevantur in contemplativa. Et illi qui hic in terra sunt humiles, apud Deum sunt alti. Quare non dixit, in humilibus habitat: sed dixit, respicit. Ideo quia ubi respicit, ibi habitat, et ubi habitat, ibi respicit. Suscitans a terra inopem. Et de capite, et de membris intelligitur. id est, sine patre diabolo, sine matre gentilitate, suscitamur a Christo. Et de stercore erigens pauperem. et quod dixit, inopem, hoc est, et pauperem. Quia de terra et putredine peccatorum nostrorum erexit nos: ut illud:
Abbreviated transcription (Latin):
docet nos ut de posita ueteri
malltia. tanquã modo geniti in fan¬
tes. indĩ laudib głȩ mur: ait enĩ:
Naudate puerich̃m : laudate
nom̃ dñi: Hic pueri ꝓuocant᷑ ad lau¬
dẽ : de quib inisua. saluator ait
Ecce ego & puerimei quos michide¬
dit dñs Ex ore quippe in fantiũ &
lac tentiũ laus in dm̃ plena ꝑficit᷑:
S it nom̃ dñi benedic t̃ũ: Cui om̃is
creatura benedicit: Forsitan ñ fuit
ante benedictũ: fuit sẽꝑ Secdtam̃
autea. inuna gente iudȩoꝵ. tantũ¬
modo qui illi benedicebant & cre¬
debunt: sed modo inom̃ib gentib:
& credit᷑ & benedicitꝰ. Ex hoc nunc
&usq in scłm: Ex hoc : id .ẽ. quo
ceper̃ hamines credere & laucdare:
Et nunc: Hoc ẽ in p̃senti: Et usq
inscł m Hoc ẽ. infine: Nã de antea seꝑ̃ fuit
A solis ortuusq ad occasum: Id ẽ. ab ini¬
tio castitatis nr̃ȩ usq in mortẽ Laudate
nomendnũ: Vt supra dixit:
Excelsus suꝑ om̃s gentes dñs Nũqͥd¬

Expanded text:
docet nos, ut, deposita veteri malitia, tamquam modo geniti infantes in Dei laudibus gloriemur. Ait enim: Laudate, pueri, Dominum, laudate nomen Domini. Hic pueri provocantur ad laudem: de quibus in Isaia Salvator ait: Ecce ego et pueri, quos mihi dedit Dominus . Ex ore quippe infantium et lactentium, laus in Deum plena perficitur. Sit nomen Domini benedictum. Cui omnis creatura benedicit. Forsitan non fuit antea benedictum? Fuit semper, sed tamen antea in una gente Judaeorum tantummodo illi benedicebant et credebant: sed modo in omnibus gentibus et creditur, et benedicitur. Ex hoc nunc et usque in saeculum. Ex hoc, id est, quo inceperunt homines, et credere et laudare. Et nunc, hoc est, in praesenti: et usque in saeculum, hoc est, sine fine. Nam et antea semper fuit A solis ortu usque ad occasum. Id est, ab initio nativitatis nostrae usque ad mortem. Laudabile nomen Domini. Ut supra dixi. Excelsus
Abbreviated transcription (Latin):
Montes exul tauer̃ ut arietes &
colles sicut agni ouiũ: Exultauer̃.
sc̃ĩ p̃ dicatores: quando uiderunt
illos conuersõs: qui antea blasphemauer̃
uos genui: Vel p̃dicatores altioris me¬
riti intelliguntur mͦ. quigenerant

Expanded text:
ut arietes, et colles sicut agni ovium. Exsultaverunt sancti praedicatores, quando viderunt illos conversos, qui antea blasphemi fuervos genui . Vel praedicatores altioris meriti intelliguntur, qui modo generant
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ne longius trahat᷑ oratio: Gene¬
ratio iustoꝵ benedicit᷑ Prestet dñs
ut & uos quime auditis. generatio
rectoꝵ sitis:  dot¬
ła & diuitiȩ in domo eiꝰ. Gła & di¬
utiȩ: Putamus ne głam & diuitias
scli dici : idõ aliquis facit uolunta¬
tẽdĩ & mandati ipsius ut diuiti¬
s mundi istius consequatur: et
erte ñ facit mandatadi nisi di¬
uitas mundi contẽpserit: qł a¬

Expanded text:
mus, ne longius trahatur oratio. Genemus, ne longius trahatur oratio. Generatio rectorum benedicetur. Praestet Dominus, ut et vos qui me auditis, generatio rectorum sitis. Gloria et divitiae in domo ejus. Gloria et divitiae. Putamus gloriam et divitias saeculi dici? Ideo quis facit voluntatem Dei et mandata ejus, ut divitias mundi istius consequatur? Et certe non facit mandata Dei nisi divitias mundi contempserit .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectoꝵ uoro diligere : Si quidĩ
ꝑ fecta di lectio: foras mirtit
timorẽ: Ergo de principio dicit
hoc . ẽ. incipiente uiro scõ Uidea
ergo ortlinem psalmi: Beatus uir
quitimet dnm̃: Quitimet dñm
quid facit : audit uerba dei:
doctus in lege est : non hoc dics
Quid dicit in mandatis eus
cupit nimis Qurtimet dñm & qui
Multienĩ & timorẽ faciunt : & mer¬
cedẽ nonhabent: Qui enĩ gehennã
timet & ꝓpt̃ ea non fornicatur :¬
ñhabet tantã mercedẽ quantã ille
qui ꝓpt̃ dilectionẽ dĩ facit: In man¬
datis eiꝰ uolet hoc. ẽ. uult manda
tieiꝰ facere desiderat: Quo modo
aliquis si inestib sit sitit: ita ille de¬
siderat mandata dnĩ. In mandatis
eiꝰ uolet nimis: Auxes mandataeiꝰ.
ñ facit sed uult : & uult ñ transito¬
nȩ sed nimis: Tertius uersiculus ẽ:
otens int̾raerit̾ sem̃ eiꝰ Quia
mandata cdĩ feci uoluntate : dignꝰ.
sumut fiã pat̃ scõꝵ Breuit̃ dici¬

Expanded text:
perfectorum vero diligere . Siquidem perfectorum vero diligere . Siquidem perfecta dilectio, foras mittit timorem. Ergo de principio dicit, hoc est, incipiente viro sancto. Videamus ergo ordinem Psalmi: Beatus vir qui timet Dominum. Qui timet Dominum, quid facit? Audit verba Dei, doctus in lege est? Non hoc dicit. Quid dicit? In mandatis ejus cupiet nimis. Qui timet Dominum: qui Multi enim et timore faciunt, et mercedem non habent. Qui enim gehennam timet, et propterea non fornicatur, non habet tantam mercedem, quantam ille qui propter dilectionem Dei facit. In mandatis ejus volet, hoc ta ejus facere desiderat. Quomodo aliquis, si in aestibus sit, sitit: ita ille desiderat mandata Domini. In mandatis Domini volet nimis. Anxie mandata ejus non facit, sed vult: et vult non transitorie, sed, nimis. Tertius versiculus est: Potens in terra erit semen ejus. Qui mandata Dei feci voluntate, dignus sum ut fiam pater sanctorum. Breviter dici
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ om̃ia que in ꝑsonam
iustiint̃ pretant᷑. referunt᷑ ad xp̃m
Sienĩ scĩ tẏpus & figura saluatoris sunt
siquis ueroses̃ .t̃. uerbicausa: lsaac typꝰ
dñi saluatoris . ẽ. loseph. salomon da¬
uid & ceteriscĩ: Ergo & iste beatus uir
qui nuc describitur. refertur quidẽ
adiurũ iustũ. & uere deuiro iusto
dicitur: Sedisteuir iustus. typus ẽ.
uiri iusti Beatus uir quitimet dũm:
Iterũ diuisimꝰ psalmũ : nunc dicam
qui timet dñm psalmus centesimus.
undecimꝰ habet alphabetũ: Siqui¬
dẽ & centesimus detimus : & ipse
sub al phabeto .ẽ. Primus uersiculus
ex alephscribitur. beatus uir qui
timet dnm̃: Seds ex beth: in man¬
datis eiꝰ cupit nimis Tercius gimel
potens interra erit sem̃ eiꝰ. & usq
aduicesimã scdam litterã tau Sin¬
gulos igitꝰ uersiculos. ur̃is oratio¬
nib: disseramus: Beatus uir quitimet
dñm : principiũ psalmi ẽ. Nondĩ
dicit beatus uir qui diligit dñm:
Uirorũ enĩ incipientiũ. ẽ. timere:

Expanded text:
m omnia quae in persona justi interpretantur, referuntur ad Christum. Si enim sancti, typus et figura Salvatoris sunt: si quis vere sanctus est, verbi causa: Isaac typus Domini Salvatoris est, Joseph, Salomon, David, et caeteri sancti. Ergo et iste beatus vir qui nunc describitur, refertur quidem ad virum justum. Et vere de viro justo dicitur: sed iste vir justus, typus est viri justi. Beatus vir qui timet Dominum. Interim dimisimus psalmum, nunc dicamus qui timet Dominum. Psalmus centesimus undecimus alphabeticus est. Siquidem et centesimus decimus, et ipse sub alphabeto est. Primus versiculus ex aleph scribitur: Beatus vir qui timet Dominum. Secundus, ex beth: In mandatis ejus cupiet nimis. Tertius, ex gimel: Potens in terra erit semen ejus, et usque ad vicesimam secundam litteram thau. Singulos igitur versiculos, vestris orationibus disseramus. Beatus vir qui timet Dominum: principium psalmi est: nondum dicit: Beatus vir qui diligit Dominum. Virorum enim incipientium est timere
Abbreviated transcription (Latin):
lecopulo barbaro: Iste psalmus scđm.
uistoriã cõmemorat᷑. quando filii usrł.
xier̃ de egypto: sed plus ꝑtinet ad
ensum. quando nos libati fiumꝰ deegrp¬
o hac. ẽ. detenebris ignorantiȩ peccatoꝵ¬

Expanded text:
de populo barbaro. Iste psalmus secundum de populo barbaro. Iste psalmus secundum historiam commemorat, quando filii Israel exierunt de Aegypto . Sed plus pertinet ad sensum, quando nos liberati fuimus de Aegypto, hoc est, de tenebris ignorantiae peccato
Abbreviated transcription (Latin):
& sua mẽbra: collocauit cũ ipsis
nouẽ ordinib angłoꝵ:
Qui habitare facit sterilẽ indor
matrẽ filioꝵ lȩtantẽ: Sterilis :
generabat filios nisi paucos Sri¬
goga habuit uirũ dm̃: sed tame
paucos generauit: Postea ȩccłaq
antea sterilis fuerat munadis u
duob grandes partus fudit: qua¬
dogenerauit octomilia: Et in
ꝓpħa dicit Quisunt isti aute
quis genuit illos michi: faci
spatiũ ini purbes ubi habitem.
Et dñs dixit: Ego
faciã: Inomnem terram exiust
sonus eorum hoc. ẽ. intocomu
Qui habitare facit sterilẽ indomo: hoc ẽ.
nȩccła: Et ipsa .ẽ. sterilis & ipsa. est mat̃:
a psisunt filii & insemet ipsa habitat
hoc ẽ. unitas ȩccłȩ unares. ẽ. & multa m̃e¬
ba : Seclimũ corpus multisunt : ut paulꝰ
dcit. & bilȩtabit᷑ in semet ipsa. hoc .ẽ.
I uocẽ continet ꝓpħȩ. ostendentis.
it quȩ in eo historice narrantur sp̃ĩ¬
talit̃ dicta intelligint᷑.
Nexituisrł. de egypto : domus iacob

Expanded text:
locavit cum ipsis novem ordinibus angelorum. Qui habitare facit sterilem in domo, matrem filiorum laetantem. Sterilis, hgenerabat filios, nisi paucos: Synagoga habuit virum Deum, sed tamen paucos generavit . Postea Ecclesia, quae ante sterilis fuerat, in uno die vel duobus, grandes partus fudit, quando generavit octo millia. Et in propheta dicit: Qui sunt isti, aut quis genuit illos mihi ? Fac mihi spatium et urbes ubi habitem. Et Dominus dixit: Ego faciam . In omnem terram exivit sonus eorum, hoc est, in toto mundo. Qui habitare facit sterilem in domo, hoc est, in Ecclesia. Et ipsa est sterilis, et ipsa est mater, et ipsi sunt filii, et in semetipsa habitat. Hoc est, unitas Ecclesiae, una res est, et multa membra: sed unum corpus multi sunt, ut Paulus dicit, et ibi laetabitur in semetipsa, hoc est,  vocem continet prophetae, ostendentis ut quae in eo historice narrantur, spiritualiter dicta intelligantur. In exitu Israel de Aegypto, domus Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
scđmisaiã: Misericors & miscri¬
iustus: Si peccator es : nolidif¬
fidere ueniã. misericors. ẽ
Suero suꝑbus es & confidistibi
clementia dĩ. noliesse negligens :¬
& iustus est: Misericors & misera¬
tor & iustus: Uidetequid fecerte
prudentia psal mistȩ : Iusticia sim¬
plex . ẽ. miscdia duplex est Mise¬
ricors & miserator & iustus

Expanded text:
Isaiam : Misericors et miseraustus. Si peccator es, noli desperare veniam: misericors est. Si vero superbus es, et confidis tibi de clementia Dei, noli esse negligens, et justus est. Misericors et miserator et justus. Videte quid fecerit prudentia Psalmistae: Justitia simplex est: misericordia duplex est. Misericors et miserator et justus
Abbreviated transcription (Latin):
defende eos usq inscłm inuita ȩt̾na
Iu dñe rege & eleua nos quia popls
tuus sumũs. Et in hac uita quȩ tibi si
placita facientes. ab hac mortalitate
in immos talitatẽ te commutante

Expanded text:
defende eos usque in saeculum, in vita aeterna. Tu, Domine, rege et eleva nos: quia populus tuus sumus, ut in hac vita quae tibi sunt placita facientibus ab hac mortalitate in immortalitatem, te commutante
Abbreviated transcription (Latin):
neq homo: nisi tu pater
ircudeder̃ mȩ uituli multi. Uitulilas¬
ciuientes id ẽ iudei: qui lasciuientes
& in continentes eranc
quri pingues circumdederunt me
Pro pinguibus: simachus alit̃ inc̃pre¬
tatus ẽ in hebrieo uerbum ponitur
basam. quod & ad ignominiam trins¬
ferri potest. quia circumierunt me
Tiuri dicuntur pro suꝑbia illorum.
id ẽ. principes illoꝵ anna & caiphas.
uel reliqui Pingues ꝓpt̃ crassitu¬
dinem malitiae
peruerunt in me os suum Quando
dixer̃ Crucifigatur Sicut leo ra¬
piens & rugiens. Rugiens. quan¬
do de illo cogitibant quo modo eũ
crucifigerent᷑ Rapiens quando
cũ gladiis & fustib eũ cõp̃hender̃
icut᷑ iqua effusus sum & disꝑsa

Expanded text:
neque homo, nisi tu, Pater. Circumdederunt me vituli multi: Vituli lascivientes: id est, Judaei, qui lascivientes et incontinentes erant. Tauri pingues circumdederunt me. Pro pinguibus, Symmachus altiles interpretatus est. In Hebraeo verbum ponitur Basan, quod et ignominia transferri potest: quia circumdederunt me. Tauri dicuntur, propter superbiam illorum: id est, principes illorum Anna et Caiphas, vel reliqui. Pingues, propter crassitudinem malitiae. Aperuerunt in me os suum. Quando dixerunt, crucifigatur. Sicut leo rapiens et rugiens. Id est, quando de illo cogitabant quomodo eum interficerent. Rapiens, quando cum gladiis et fustibus eum comprehenderunt. Sicut aqua effusus sum, et dis
Abbreviated transcription (Latin):
sne peccito ꝑquẽ peccati mundi
tolleret. U ait propłra lose infirimi¬
tates nr̃as accepit: & aegritudines
nostras pos tauit
m̃ tues qui eduxisti me de uentre
Vox huminitatis. E duxisti me de
uentre : id ẽ de utero scẽ mariae
uel de synagoga. quia ꝑuiticiniũ
propħarum concepit. & ad sensum
spualem quasi de uentre eductus ẽ
Spes mea ab uberibus matris meae¬

Expanded text:
 mundi tolleret, ut ait propheta: Ipse infirmitates nostras accepit, et aegritudines nostras portavit . Quoniam tu es qui eduxisti me de ventre. Vox humanitatis. Eduxisti me de ventre: id est, de utero sanctae Mariae, vel de synagoga, quia per vaticinium prophetarum conceptus est, et ad sensum spiritualem, quasi de ventre eductus est. Spes mea ab uberibus matris meae