comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lit s quilii remũtiauit. ĩ totũ. t̾sutere
eñi ẽ denegotõ abitinete qd̾ calupniã
di aĩo iustituerat ꝓline siquis cogͥta
rei uitate suũ negotiũ teserĩt. nolẽs
nilitẽ ĩprobã ꝑseuerare. ꝗ̃ calũpĩe cã
nõ instituerat. is destitisse ñuidet᷑.
erat lirẽ ꝯtestatus. ł cũquo ego. solui
plũb iudicare uetat. cẽns id ꝯmit tẽ
iuo ͣetur. ¶ Iudicem tare possũt ꝗb¬

Expanded text:
lit, sed qui liti renuntiauit in totum: desistere enim est de negotio abstinere, quod caognita rei ueritate suum negotium deseruerit nolens in lite improba perseuerare, quam calumniae causa non instituerat, is destitisse non uidetuerat litem contestatus uel cum quo ego: solui pluribus iudicare uetat, ceteris id committere uidetur. Iudicem dare possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtestatam restim ei oportet quẽ ad¬
modũ placer ĩ dño eoiũ. ¶Aristo
cerellio itali respõdit. ñ putare se ex
tab̾na cau̾aria fumũ ĩ suꝑiora edifi¬
tia uit̾e ĩ mitti posse. nͥ eirei fututẽ talẽ

Expanded text:
testatam, restitui ei oportet, quemadmodum placet in domino aedium. Aristo Cerellio Uitali respondit non putare se ex taberna casiaria fumum in superiora aedificia iure immitti posse, nisi ei rei seruitutem talem
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ncet. qͣteñ nͥl ĩ alienũ ĩ maittet. fumi
ãt. sic̃ aq̃ cesse inmissionẽ posse igit᷑
fuꝑiorẽ c̃ ĩ feĩore age̾. ius illi nõ esse
itita facͥere. alfemuĩ deniq scribere
a̾it. posse ita agi uis illi ñ ẽẽ insuo la¬
pidẽmq cede̾. ut ĩ meũfũdum finig¬
m̃ta catant. dic̃ igͥ arito eũquitab̾¬
nã cassiariã amicturnẽsib ꝯduxit.
asuꝑiore ꝓ hib̾i posse fumũ ĩmittẽ
s mictnẽses ei exꝯd̾ucto teñi. agi¬
se q̾ue sic posse uitũt cũ eo qui fumtu

Expanded text:
l in alienum immittat, fumi autem sicut aquae esse immissionem: posse igitur superiorem cum inferiore agere ius illi non esse id ita facere. Alfenum denique scribere ait posse ita agi ius illi non esse in suo lapidem caedere, ut in meum fundum fragmenta cadant. dicit igitur Aristo eum, qui tabernam casiariam a Minturnensibus conduxit, a superiore prohiberi posse fumum immittere, sed Minturnenses ei ex conducto teneri: agique sic posse dicit cum eo, qui eum fumum
Abbreviated transcription (Latin):
bare s ⁊ ĩtdc̃m uti pꝰsidtis pot̾it loc̃ habere
Siquis ꝓhibeatur qualiter uelit suo
efoco insuo facere. i̾ut ñ licẽ ⁊ ait
mag̾ nõ pb̾sse agi sic̃ agi ñ põt us
eẽ insuo igñe fac̾e aut sedẽ. aut le¬
ualneis inquit cũ u ap̃orib cũ quĩn¬
tilla u̾niculũ ꝑgantẽ motr̾e inlii in¬

Expanded text:
bare. sed et interdictum uti possidetis poterit locum habere, si quis prohibeatur, qualiter uelit, suoex foco, in suo facere aut non licere. et ait magis non posse agi, sicut agi non potest ius esse in suo ignem facere aut sedere aut labalineis, inquit, uaporibus cum Quintilla cuniculum pergentem in Ursi Iuli in
Abbreviated transcription (Latin):
auł. L iffulas quib aquaouco in
uia pũblica hãbeo aherupte ĩ undĩt
parietẽ tiũi. puto te posse mẽc̃ rorte
agere ius mͥ nõ ẽẽ flumina exmeo
intuũ parietem fluere.
sim fe ĩ mitte̾ tigna que añt hũis. si
nouauelis ĩ mittẽ ꝓhi̾i ame potes.
miseris tollas. ¶ Siparies coñoꝵe
abite facto mnedei mens se ĩclin auit¬

Expanded text:
um. Fistulas, quibus aquam duco, in uia publica habeo et hae ruptae inundant parietem tuum: puto posse te mecum recte agere ius mihi non esse flumina ex meo in tuum parietem fluere. sim te immittere tigna quae antea habueris: si noua uelis immittere, prohiberi a me potes: miseris, tollas. Si paries communis opere abs te facto in aedes meas se inclinau
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .i. Regastime ut tibi ñios
mutuos d̾arem. ego cũ nõ haberẽ
dedi tibi rem uendendã ut p̃tio u¬
tereris. Sinõ uendidisti aut uendit¬
sti quid̾ pecuiã aũt nõ accepisti
m̃utuã utiliꝰ est ita agere ut labeo

Expanded text:
.Rogasti me, ut tibi nummos mutuos darem: ego cum non haberem, dedi tibi rem uendendam, ut pretio utereris. si non uendidisti aut uendidisti quidem, pecuniam autem non accepisti mutuam, tutius est ita agere, ut Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
nenales exꝑiundos dedero ut si in
itidiuo displicuissent redões. iuque
desintõr inhins cucurrens nuteris
dem̃ emere nolueris an sit atu̾sus
te exuendito. ictõ. cputo ueriꝰ eẽ
p̃scͥptis u̾bn agñdũ. Nam int̾ nos
hoc accum est ut exꝑim̃tũ gratui

Expanded text:
uenales experiendos dedero, ut, si in triduo displicuissent, redderes, tuque desultor in his cucurreris et uiceris, deinde emere nolueris, an sit aduersus te ex uendito actio. et puto uerius esse praescriptis uerbis agendum: nam inter nos hoc actum, ut experimentum gratui
Abbreviated transcription (Latin):
muꝰ rei acciꝑe ⁊ sic indicare nec iud̾¬
tur illicitum eẽ hoc qd̃ datur. qͣr qui
iccepit. qr obcãm accepit. nec in pro¬
bam cãm nõ timet ꝯditõem qued
cessit ob indiciũ. noc est ut si indi¬
cass app̃heususq eẽt fugitiuus
certũ aliquid daretur uidẽamꝰ an pꝰ¬
sit agere ⁊ quid̾ ꝯuentõ ista non er
nuda. ut quis dicat expacto acĩoe

Expanded text:
huius rei accipere et sic indicare, nec videhuius rei accipere et sic indicare, nec videtur illicitum esse hoc quod datur. quare qui accepit, quia ob causam accepit nec improbam causam, non timet condictionem. tio intercessit ob indicium, hoc est ut, si indicasset adprehensusque certum aliquid daretur, uideamus, an possit agere. et quidem conuentio ista non est nuda, ut quis dicat ex pacto actionem
Abbreviated transcription (Latin):
tñtulent partis nõ ⁊ eatem lege te¬
odificare passus sit.
nulla tenerr accõe s sine cã id fe¬
cisset infactum. sidolo ded̾olo tenẽt᷑.¬
S̾ cisi ruũ quis aliemĩ spoliauerit
isq fngore mortuus fuit denesti¬
mentis eiꝰ quidẽ slirti agi potent.
te ẜuo uõ infac̃tum agendum cri¬
minali pena adu̾sus eum ẜirata.¬
¶S cisi calicem argereum quis ali¬
enũ inprofundo abieciͣt dampni
cansa nõ lucti fatiendi cã. pop̃. lib̾¬
xuii. adsab̾ scribit. noq furti neq
damyni iniurie actõnẽ eẽ. infac¬
tum iñ est agñdum. ¶Si glans
exarbore nia in meũ fundum cadat
eamq ego in misso pecore deya¬
scam arnto scribit. nõ sbi occurtẽ
legiptimã actõnẽ qua exꝑiri ꝓꝰsit.
stu pecoris. qr nõ intuo pascitur
neq de yauperie neq dampni in¬
turie igi posse. infactum it̃aq erit
agendum.
fugmuos alitubi celari. indicare
cos dñis ubi celentur. que res non
facit eos fures. solent q̃ mertedem

Expanded text:
tulerit, partis non, et eadem lege aedificare passus sit. nulla tenetur actione: sed si sine causa id fecisset, in factum, si dolo, de dolo tenetur.Sed et si seruum quis alienum spoliauerit isque frigore mortuus sit, de uestimentis quidem furti agi poterit, de seruo uero in factum agendum criminali poena aduersus eum seruata.Sed et si calicem argenteum quis alienum in profundum abiecerit damni dandi causa, non lucri faciendi, Pomponius libimo ad Sabinum scripsit neque furti neque damni iniuriae actionem esse, in factum tamen agendum.Si gla‹n›s ex arbore tua in meum fundum cadat eamque ego immisso pecore depascam, Aristo scribit non sibi occurrere legitimam actionem, qua experiri possim: stu pecoris quia non in tuo pascitur neque de pauperie neque de damni iniuriae agi posse: in factum itaque erit agendum. fugitivos alicubi celari, indicare eos dominis ubi celentur: quae res non facit eos fures. solent etiam mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
Iip̃ .ł. Sire̾m tibi inspitiendam
redi ⁊ dicas te ꝑdidisse ita demũ d
p̃scpͥtis u̾bis accõ ꝯpetit. si ig̾norẽ
ubi sit. nã si mͥ liqueat ap̃ te eẽ furti
agere possum uł ꝯdicere us ad exi¬

Expanded text:
ipsit, si rem tibi inspiciendam dedi et dicas te perdidisse, ita demum mihi praescriptis uerbis actio competit, si ignorem ubi sit: nam si mihi liqueat apud te esse, furti agere possum uel condicere uel ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
te intra dies exꝑim̃ti. quid eẽ
prãndũ utiũ p̃tiũ cimertes. an
emptõ iam erat c̾cta an futura
ut sifacra p̃tium petatur. sifũta
m̾ces petatur. S nõ expͥmit de
actoĩb puto aut siquidẽ ꝑ fec¬
ta sit emptõ ꝯpetere exuendito
talem qualẽ adilsus desuitatorẽ
dari. ¶ Sicũ emere argentũ
uelles uasculariꝰ adtede tulleiͣt
ci reliquerit. cicũ displicuiss tͥ
ẜuo tuo referendũ dedisti. ⁊ si¬
ne dolo .m. ciculpa tua ꝑierit

Expanded text:
e intra dies experimenti, quid esset praestandum, utrum pretium et merces an emptio iam erat contracta an futura, ut si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: sed non exprimit de actionibus. puto autem, si quidem perfecta fuit emptio, competere ex uendito talem qualem aduersus desultorem dari.Si, cum emere argentum uelles, uascularius ad te detulerit et reliquerit et, cum displicuisset tibi, seruo tuo referendum dedisti et sine dolo malo et culpa tua perierit,
Abbreviated transcription (Latin):
me relinquas uꝑitiõib ostende¬
rem moxhec ꝑierint uignis aut
alia ui maiore ꝑiculũ me mini¬
me pr̃atuꝵ exqͥuo apparet utique
custodia nne ꝑtincre. ¶ Siquis
ꝯpetit. nec enĩ recipienda est. sabi¬
ni oppinio qui ꝯdici ⁊ furti agi
exhac cã putat. Quẽ ad modũ enĩ
rei noĩe cuiꝰ neq possõnẽ. neq do¬
miniũ uictor hũerit agẽt furti
plane si ĩ hõesta̾ cã sponsiõis fuit.
sui anuli dũtaxat reptitio erit.
recluxisset. nec tederis quia nõ re¬
duxit si pectam mͥ ñ reddas eliꝰ ẽ

Expanded text:
me relinquas, ut peritioribus ostenderem, mox haec perierint ui ignis aut alia maiore, periculum me minime praestaturum: ex quo apparet utique custodiam ad me pertinere.Si qui‹s› o in eum competit: nec enim recipienda est Sabini opinio, qui condici et furti agi ex hac causa putat: quemadmodum enim rei nomine, cuius neque possessionem neque dominium uictor habuit, aget furti? plane si inhonesta causa sponsionis fuit, sui anuli dumtaxat repetitio erit.reduxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam mihi non reddas, melius et
Abbreviated transcription (Latin):
eximere de agro tuo ita ut eũ locũ
unde exenisem replerem exemi.
nec repleo. Quesitum est quã nãt
actõñe.S certum est ciuilẽ actoe
incerti ꝯpetere. Sim aũt uendidi¬
sti cretam exuendito ages. qd̾ si post
exemptõe intrete repleuero. nec
paturis mẽ c̾tam tollere. tẽ agã
adexhibenͣdum. qr mea facta ẽ¬

Expanded text:
eximere de agro tuo ita, ut eum locum, unde exemissem, replerem: exemi nec repleo: quaesitum est, quam habeas actionem. sed certum est civilem actionem incerti competere: si autem vendidisti cretam, ex vendito ages. quod si post exemptionem cretae replevero nec patieris me cretam tollere tu, agam ad exhibendum, q
Abbreviated transcription (Latin):
iuł .ł. Sip̃cedente mantato ti¬
tiũ defendas quauis mortuo eo cũ
hoc ignorares. ego puto mandati
accõnẽ adu̾sus hr̃dem titu ꝯpet̾e̾.
debitõre maiore parte c̾ditoꝵ ꝯsenti¬
ente ap̃tore dec̾tum est ut portõne
c̾ditores abhr̃dib ferant. absẽte eo
c̾oitore ap̃quẽ mandator extitãt. q̃ro
si mandator ꝯuẽniãt an eãdẽ hãt ex¬

Expanded text:
um.Si praecedente mandato Titium defenderas quamuis mortuo eo, cum hoc ignorares, ego puto mandati actionem aduersus heredem Titii competere, debitore maiore parte creditorum consentiente a praetore decretum est, ut portionem creditores ab heredibus ferant, absente eo creditore apud quem mandator exstiterat: quaero, si mandator conveniatur, an eandem habeat ex
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. tam̃ põt ei ẜuo nouam rem
imꝑare quam imꝑiturus ñ fuisset.
Si nõ ueniss. uelur si ei imꝑasti
ut idemptorem iret. qui ꝑegre
oẽt. Nam certe ea res tuo ꝑiculo
eẽ nõ debet. Itaꝙ tota ea res ad do¬
lum malũ dum taxat. ciculpã uẽ¬
ditons diigendaẽ. ¶s i dolia octu¬
agĩta. accetere funto q̃ infossa es¬
sent dictum est. ciplura erant quã
at eñ mum. dabit emptori exõib
que ũult. dum integra det. S fisola
octoginta sĩt qualiacũq emptorẽ
ꝓnutteienir. in hostiũ potestate
sit. octauenus in ag̾ putat ualere
emptõnẽ ⁊ stiyulatõnẽ. quã inter
em̃tem quendentẽ ẽẽ ꝯmertium.
potiꝰ enĩ difficultatẽ inpr̃ando eo
inẽs quam in natura. qi si offitio
iudicis sustinẽda eẽt eiꝰ pr̃atio do

Expanded text:
 potest ei seruo nouam rem imperare, quam imperaturus non fuisset, si ‹non› uenisset: ueluti si ei imperasti, ut ad emptorem iret, qui peregre esset: nam certe ea res tuo periculo esse non debet. itaque tota ea res ad dolum malum dumtaxat et culpam uenditoris dirigenda est. Si dolia octoginta accedere fundo, quae infossa essent, dictum erit, et plura erunt quam ad eum numerum, dabit emptor‹i› ex omnibus quae uult, dum integra det: si sola octoginta sunt, qualiacumque emptorem promitteretur, in hostium potestate sit, Octauenus magis putabat ualere emptionem et stipulationem, quia inter ementem et uendentem esset commercium: potius enim difficultatem in praestando eo inesse, quam in natura, etiamsi officio iudicis sustinenda esset eius praestatio, do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatiinis eras. pauł minime. nã si
ꝑiculosam rem amte uenditone
facere solutus est. culpa tua id fac¬
num ẽẽ uidebitur. puta enĩ eim
ec̃t. Idem iur ent si eam rẽ imꝑ¬
ares solitus fũs. quã prudens
cidiligens uit̃ familias unꝑaturus

Expanded text:
aturus eras. Paulus: minime: nam si periculosam rem ante uenditionem facere solitus est, culpa tua id factum esse uidebitur: puta enim eum esset. idem iuris erit, si eam rem imperare solitus fueris, quam prudens et diligens pater familias imperatu
Abbreviated transcription (Latin):
mimo. Sicui inei insula quã
uendid̾is gratis habitationem
hñ recipi oportebit. Itaq eos hi¬
bitatores emptor insule habita
fregent. ita demũ ea res tuio ꝑi¬
culo nõ est. sud imꝑasti qd̾ sole¬
bas añ uendntõnẽ facere. s sud in¬

Expanded text:
mmo si cui in ea insula, quam uendideris, gratis habitationem his recipi oportuit itaque eos habitatores emptor insulae habitafregit, ita demum ea res tuo periculo non est, si id imperasti, quod solebat an
Abbreviated transcription (Latin):
cipiens u̾tere. adhuc nõ puto noceͣ
dño. si alia m̃te ẜuus accepit. aut
sicũ hac m̃te iccepiss pꝰa aliou̾nt.
curiosus gͥ debet eẽ c̾ditor quo u̾tnt᷑.¬
Si mutuatꝰ sit pecuniã ẜuꝰ adnestẽ

Expanded text:
cipiens uertere? adhuc non puto nocere domino, si alia mente seruus accepit aut si, cum hac mente accepisset, postea alio uertit: curiosus igitur debet esse creditor, quo uertatur.Si mutuatus sit pecun
Abbreviated transcription (Latin):
suus dño emit uolenti uolenti
ad luxurie mat̾iam. ungũeta forte
uł siquid ad delitias uł siquid adtur¬
pes sũptꝰ submiistrauit. neq enĩ
nĩ est. s an ĩnegotiũ dñi sũnd̃ recte
dicĩt ⁊ sifium̃tum ꝯꝑanit ẜuꝰ ad alen¬

Expanded text:
seruus domino emit uolenti ad luxuriae materiam, unguenta forte, uel si quid ad delicias uel si quid ad turpes sumptus sumministrauit: neque enim tum est, sed an in negotium domini.Unde recte dici
Abbreviated transcription (Latin):
gotu gerendi administrandi ue
cã ꝗd gessit. ueluti simutuatus sit
pecimiã ut frumm̃tũ ꝯꝑaret ad fami¬
liam alendam uł si aduestiendã siue
peculiant̃ mutuatus pꝰꝰ inrẽ dñi u̾tit.
culiũ u̾tit. pecuniã mox intẽ dñi ẽẽ

Expanded text:
gotii gerendi administrandiue causa quid gessit ueluti si mut‹u›atus sit pecuniam, ut frumentum compararet ad familiam alendam uel si ad uestiendam siue peculiariter mutuatus postea in rem domini uertit: culium u
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ⁊.ł nõhãnt insolidum tñ tenẽtut qui
eͦs m̃t inpotestate. siurẽ eoꝵ qd̾ accep¬
nim est ꝯuersũ sit. qiͣ cum ip̃is potius
ꝯtractũ uideatur nec uidetur frustra
de inrẽu̾so actõ. ꝓmissa qiͣ suffice̾t
de poculio. rectissime enĩ lab̾o dicit
fieri põsse ut q⁊ inreu̾sum sit. acesset de
peculio accõ. quid enĩ si dñs peculiũ
atemit sine dolo malo. ꝗd simorte
ẜ ui extitictũ est peculũi. ⁊ annꝰ utił
p̃teriit. deinreu̾so nãque. icc̃o ꝑpe¬
tua est ⁊⁊ locum ht̃. siũ adem̃ sine do¬
lo m̃alo. siue actõ depeculio ãno fi¬
nita est ¶te sipses agant de poculio
ꝓficere hoc ei cuiꝰ pecunia inreu̾sa ẽ
debet. ut ip̃e ub̾iotem actõne nãt. c̃¬
re sip̃uentum sit abaliquo ⁊ actum

Expanded text:
qui eos habent in potestate, si in rem eorum quod acceptum est conuersum sit, quasi cum ipsis potius contractum uideatur.Nec uidetur frustra de in rem uerso actio promissa, quasi sufficeret de peculio: rectissime enim Labeo dicit fieri posse, ut et in rem uersum sit et cesset de peculio actio. quid enim si dominus peculium ademit sine dolo malo? qui‹d› si morte serui exstinctum est peculium et annus utilis praeteriit? de in rem uerso namque actio perpetua est et locum habet, siue ademit sine dolo malo siue actio de peculio anno finita est.Item si plures agant de peculio, proficere hoc ei, cuius pecunia in rem uersa est, debet, ut ipse uberiorem actionem habeat. certe si praeuentum sit ab aliquo et actum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ẜuus deoit. quã est inẜui p̃tio.¬
Inrẽ aũt u̾sum uidetur siũ id ip̃m
lut sitriticum accepit. cd ipm̃
infamiliam dñi cibarioꝵ nõie cõ¬
sũpserit aut sipeciiã ac̾ditore ic¬
ceptam dm̃ico c̾oirori soliũt s cisi
errauit insoluẽdo ⁊ putauit c̾dnorẽ
eũ qui ñ erat. eque irẽu̾sũ oẽ poy.¬

Expanded text:
est in serui pretio.In rem autem uersum uidetur, siue id ipsum luti si triticum acceperit et id ipsum in familiam domini cibariorum nomine consumpserit aut si pecuniam a creditore acceptam dominico creditori soluerit sed et si errauit in soluendo et putauit creditorem eum qui non erat, aeque in rem uersum esse Po
Abbreviated transcription (Latin):
lxi. scͥpͥsit. ¶ Quesitũ est ap̃ labeonẽ.
sicũ filins uiueret. tuc̾deres eũ mor¬
tuũ. ãnali accõne egeris. qqr airnus
p̃tiẽrat exceptõe sis repulsus. an rur¬
sus exꝑiri tibi ꝯꝑto errore ꝑmittẽdũ
est. ⁊ ait ꝑmitti debere dũ taxit te

Expanded text:
 scripsit.Quaesitum est apud Labeonem, si, cum filius uiueret, tu credens eum mortuum annali actione egeris et, quia annus praeterierat, exceptione sis repulsus, an rursus experiri tibi comperto errore permittendum est. et ait permitti debere dumtaxat de
Abbreviated transcription (Latin):
dam neq in manumissũ. neque
ineũ cui legatũ sit peculiu. depe¬
culio acr̃oñe. angͦ teneatur hr̃s ⁊
ait cocilius tẽneri qr poculiũ peneᷤ
eum sit. qui tradente ioꝰ legatario se
lib̾auit. pegasus at caueri h̃rdi deb̾i
art. ieo cui peculiũ legatũ sit. quia
adeũ eniũt eͥoitores gͥsitradiderit
sine cautõe. erit ꝯue̾nienduc. ¶Si
p̃cepto ẜuo cipeculio. rogatus sit he¬
res restituere hr̃ditatẽ si depeculio cõ¬
ueniatut. trebelliani exceptõe ñũͣtẽt.
ut marcellus tractans ãmitrit. is aũt
cui restituta est hrditas. nõ tenetut
ut scenola ait. cũ peculũi nõ ñt. nec

Expanded text:
in manumissum neque in eum, cui legatum sit peculium, de peculio actionem. an ergo teneatur heres? et ait Caecilius teneri, quia peculium penes eum sit, qui tradendo id legatario se liberavit. Pegasus autem caveri heredi debere ait ab eo, cui peculium legatum sit, quia ad eum veniunt creditores: ergo si tradiderit sine cautione, erit conveniendus. Si praecepto servo et peculio rogatus sit heres restituere hereditatem, si de peculio conveniatur, Trebelliani exceptione non utetur, ut Marcellus tractans admittit: is autem cui restituta est hereditas non tenetur, ut Scaevola ait, cum peculium non habeat nec
Abbreviated transcription (Latin):
pͣcculiũ. suffitiebat usq ad ãñũ pro¬
duci obligatõnẽ. ¶alienatõ aũt
⁊ manumissio adẜuos ꝑtinet. nõ
adfilios mors ãt tam adẜuos quã
aofilios refertur. emãcipatõ uero
adsolũ filiũis ⁊ si alio modo siue
emãcipatõe. desierit ẽẽ inpotest⁊ te.
ãnał erit actõ s ⁊ si morte patris
us deportatõe. siuiuris fuit effectus.
de poculio int ãmi hr̃s patris uł fi¬
scus tenebintur. ¶In alienatõe
accipitur utiq uenoitor qui actõe
depeculio intra ãnũ tenetur / s ⁊si
tonauit suũ. uł ꝑmutauit. uł in
totem dedit ineadem cã est. ¶Itẽ
hr̃s eiꝰ qui ẜũi legauit ñ cũ peculio¬

Expanded text:
 sufficiebat usque ad annum produci obligationem.Alienatio autem et manumissio ad seruos pertinet, non ad filios, mors autem tam ad seruos quam ad filios refertur, emancipatio uero ad solum filium. sed et si alio modo sine emancipatione desierit esse in potestate, annalis erit actio. sed et si morte patris uel deportatione sui iuris fuerit effectus filius, de peculio intra annum heres patris uel fiscus tenebuntur.In alienatione accipitur utique uenditor, qui actione de peculio intra annum tenetur: sed et si donauit seruum uel permutauit uel in dotem dedit, in eadem causa est: item heres eius, qui seruum legauit non cum peculio
Abbreviated transcription (Latin):
cã nõ debes mecũ agẽ ut mͣsferat᷑
iuditiũ in me. ñdũ enĩ ꝑfecisti mã¬
ta̾tum ¶t̃ sidũ negotia mea gẽres
alicui de creditorib meis ꝓmiseris.
⁊ añquã soluas dicend̃ est. te agerepꝰs.¬

Expanded text:
s mecum agere, ut transferatur iudicium in me: nondum enim perfecisti mandatum.Item si, dum negotia mea geris, alicui de creditoribus ‹m›eis promiseris, et antequam soluas dicendum est te agere pos
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾es uł siprote reꝰ ꝓmittẽti factꝰ
sim qd simandau̾o tibi ut e̾ditori
m̃õ soluas tuq ex. ꝓmiseris ⁊ exen cã
dap̃natus sis humaniꝰ est ⁊ ĩħ
cañ mandati actõnẽ t̾ꝯpetere¬
Auotiens aũt añ solutã pecuniã

Expanded text:
liberes: uel si pro te reus promittendi factus sim.Sed si mandauero tibi, ut creditori meo soluas, tuque expromiseris et ex ea causa damnatus sis, humanius est et in hoc casu mandati actionem tibi competere.Quotiens autem ante solutam pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
estimatardcs. necd̃pãtu dotaliũacillaꝵ
m̃tiofactaẽ manebit in quiolab̾o pãtru¬
t us tuius cnisꝓpeĩculo mãtipioꝵ peneste
diuotio facto ducenti aiuro erate stipu¬
lata eãt. labeoputat qñtados fuis. tatã
dbi. suũmpruons mulict puseẽt stipu¬
latasiũmprudensiaboĩs setetiã ꝓꝑo:¬

Expanded text:
aestimata redderes nec de partu dotalium ancillarum mentio facta est. manebit, inquit Labeo, partus tuusdiuortio facto ducenta a uiro errante stipulata erat.Labeo putat, quanta dos fuisset, tantam deberi, siue prudens mulier plus esset stipulata siue imprudens: Labeonis sententiam probo
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tate gessit iꝯ̃ possit. ꝯitat uenire in
s.uitutis areã emiͣt. ⁊ iea insulã eoist¬
cauerit. eiq corruent. dem̃ minumuq
fioũ locauit. sola locatõ fundoꝵ in
ioris tp̃is. roministratiõe meͥ ampli
iniuditõ deduci põt. quã id siñ quo

Expanded text:
tat venire in servitutis aream emerit et in ea insulam aedificaverit eaque corruerit, deinde manumissus fundum locaverit: sola locatio fundorum in erioris temporis administratione nihil amplius in iu
Abbreviated transcription (Latin):
aiõ ilio id. alt̾um. accessero. eo tỹr quo
iam pubes. uł lib̾. uł pãt familias
effectus ẽ. hic enĩ qͣi plura negotia ge¬
sta sũt. ⁊proqͣualitate ꝑsonaꝵ ⁊ actio
gerit nõ multa negotia sũt. s innis
iccessit. ut finito eo discederet. hoc e
casu sinoua uolũtate aliud quoq
agredi ceꝑit. alius cͣct᷑ sit.¬

Expanded text:
io animo ad alterum accessero eo tempore, quo iam pubes uel liber uel pater familias effectus est: hic enim quasi plura negotia gesta sunt et pro qualitate personarum et actio gerat, non multa negotia sunt, sed unus  negotium accessit, ut finito eo discederet: hoc enim casu si noua uoluntate aliud quoque adgredi coeperit, alius contract
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊ gerenroi negotu mei habuert ast¬
gtionẽ ⁊⁊ is fuit quẽ obligire possem.
¶Cũme absente negotia mea gereres.
inpnidens rẽ meã emisti. ⁊ ignopãs
tuas obligatꝰ nones. ¶S si añt quã
usucapias cognoscas rẽ meã ẽẽ. subi¬
cere debes. iliquẽ qui ate petat meo
ꝯmͣ iͨ tͦtat. nec uideris tolũ malũ face̾¬
inhac subiectioẽ. Iõ enĩ hoc face̾ debes
ne actioẽ negõꝵ gestoꝵ tenearis.
¶Non tm̃ sortẽ uerũ ⁊̃ niuras expecĩa
aliena ꝑceͣpͣtas negõꝵ gestoꝵ iuditio

Expanded text:
quia et gerendi negotii mei habuerit affectionem et is fuit, quem obligare possem. Cum me absente negotia mea gereres, imprudens rem meam emisti et ignorans tuas obligatus non es. sed si, antequam usucapias, cognoscas rem meam esse, subicere debes aliquem, qui a te petat meo committ‹a›t: nec uideris dolum malum facin hac subiectione: ideo enim hoc facere debes, ne actione negotiorum gestorum tenearis. Non tantum sortem, uerum etiam usuras ex pecunia aliena perceptas negotiorum gestorum iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
p̾statu. tecem tam̃ q̃ inpenderim
retẽtuñm .i sola nonaginta restitu
lum erat ne p̃dia inp̃ublicũ ꝯmit¬
terentur. ne pena traiectitie peciũe
augeretur. aut ex cõproniso ꝯmit¬
terẽt. nõ solũdecẽq̃ inhroitana ne¬
gotia inpenterĩ s q̃ qͥnquaginta
que mͥ debĩta sũt. abnĩde mecon
sequi ꝑosse.
genuse pr̃oponatur. equissimuĩ eĩt
inpatr̃e quoq actionẽtari. siue
culiũ ht̃. sine mrẽ pattis suiueitẽit

Expanded text:
staturum, decem tamen quae impenderim retenturum, id est sola nonaginta restituelum erat, ne praedia in publicum committerentur, ne poena traiecticiae pecuniae augeretur aut ex compromisso committeretur: non solum decem, quae in hereditaria negotia impenderim, sed etiam quinquaginta quae mihi debita sunt ab herede me consequi posse. gessisse proponatur, aequissimum erit in patrem quoque actionem dari, sive peculium habet sive in rem patris
Abbreviated transcription (Latin):
potestate cẽ dicetur negabit se ĩsua
potate ẜuumbrẽ. utrum actor uolet
neq se dolo malo fecisse quo mirꝰcẽt.
uł uiditium dabo sine nõxe d̾ditioẽ.
Im̃potãte sic accipẽ d̾bemus ut fact¬
bitur eẽ impotate. qd̾ sireus uirare
nõ uult simił ẽ eiqui neq dͥfendit
absentem neq exhilet. qui ꝯdẽpnã¬
tur qiͣ contũmacos. ¶ Situtor uł
curator extent. ip̃i uirare d̾bent ĩpo¬
dñs ip̃e iuret neccee ẽ. ¶ Si iusuui¬
randum eregit actor. reusq iurau̾it.
d̾ ind pꝰea nouali uelit actor ciꝑiri
iudñdum ẽ anerceptõ uiris iurãdi
d̾beat adusus actorem dari. ⁊ sab̾ pu¬
tat nõ et̃ dandam. qiͣ d̾ aliã resit ui
ratum. hoc ẽ tc̃ nõ fuisse impot̾atem
d̾ facto eius posse agi¶Neratiꝰ quoq
dicebat pꝰ eractum iuisuirandum
posse actorem d̾tracta nore d̾dĩtioe
exꝑiri simodo contendat p̾ea quã
iuratum ẽ. cepisse ĩpotestatẽ hab̾e.

Expanded text:
potestate esse dicetur negabit se in sua potestate seruum habere: utrum actor uolet, neque se dolo malo fecisse, quo minus esset, vel iudicium dabo sine noxae deditione". "In potestate" sic accipere debemus, ut facubitur esse in potestate. Quod si reus iurare nolit, similis est ei, qui neque defendit absentem neque exhibet: qui condemnantur quasi contumaces. Si tutor vel curator extent, ipsi iurare debent in pominus ipse iuret necesse est. Si iusiurandum exegit actor reusque ‹iu›rauit, deinde postea noxali uelit actor experiri, uidendum est, an exceptio iurisiurandi debeat aduersus actorem dari. et Sabinus putat non esse dratum, hoc est tunc non fuisse in potestate: de facto eius posse agi. Neratius quoque dicebat post exactum iusiurandum posse actorem detracta noxae deditione experiri, si modo hoc contendat, posteaquam iuratum est coepisse in potestate habere.
Abbreviated transcription (Latin):
li actõẽ. licet eͥ iuste possidẽat. ñ m̃i
potestate dñi intelligi sifacultatem
repetenti eos dñs hãt quid est hr̃e fa¬
cultatem repetẽli. Sihãt pecuniam
exqua lib̾ar põt. Nam nõ debet cogi
uñdere res suas ut soluat pecumã
debet aut absentẽ defend̾e qd̃ nͥfimat
Sinegauit dñs insua potestate eẽ s

Expanded text:
ctione: licet enim iuste possideant, non tamen potestate domini intellegi, si facultatem repetendi eos dominus habeat. Quid est habere facultatem repetendi? habeat pecuniam, ex qua liberari potest: nam non debet cogi uendere res suas, ut soluat pecuniamdebet aut absentem defendere: quod nisi Si negauit dominus in sua potestate es
Abbreviated transcription (Latin):
lỹ. Quotiens dñs exnoxili caua
ꝯuenit. sinolit susciꝑe iuditiũ mei
cã res ẽ. ut debeat noxe ded̾e eum
cuiꝰ noĩe uiditiũ nõ suscipĩt aut
fud nõ fatiat uiditiũ suscipiet oĩm
s nõ alias ꝯdep̃nãbitur ꝙͣ simpore¬
state hãt. dolone malo fecĩt q̾ minꝰ
naberet. ¶Eos quoꝵ noĩe nox ill
iuditõ agetur :ͥ. ibsentes defenti pꝰse
placuit. S ħ ita demũ sipropi sint
ẜui. nã si alien p̃sentes eẽ oporier.
aũsidubitet᷑ utrũ ꝓͥi sint. an alieni.¬

Expanded text:
 Quotiens dominus ex noxali causa convenitur, si nolit suscipere iudicium, in ea causa res est, ut debeat noxae dedere eum, cuius nomine iudicium non suscipitur: aut si id non faciat, iudicium suscipiet omnimodo, sed non alias condemnabitur, quam si in potestate habeat dolove malo fecerit, quo minus haberet. Eos, quorum nomine noxali iudicio agitur, etiam absentes defendi posse placuit, sed hoc ita demum, si proprii sint servi: nam si alieni, praesentes esse oportet, aut si dubitet
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba legn effitiunt ut cũ noxe dedi¬
tione trp̃nẽt. ¶ Siyuus tuus na¬
uẽ ex̾cui̾t eiꝰ ꝙ uicarius qidẽ nauta
ineadem naue dãpm̃ ded̾it. ꝑ inde
inte actõ damdĩ est. ac sus excitor li¬
ber q hic uicariꝰ ẜuus eiꝰeẽt. ut ce
peculio ẜui tui adnoxam ded̾e ui¬
cariũ dãpneris. ut tñ siẜui tui is¬
su ł sciẽte ⁊ pauẽte eo dãpnũ uicoriꝰ
d̾dit. noxał accõ ẜui tiũ noẽ õẽ d̾ceat:¬

Expanded text:
uerba efficiunt, ut cum noxae deditione damnetur. Si seruus tuus nauem exercuerit eiusque uicarius et idem nauta in eadem naue damnum dederit, perinde in te actio danda est ac si is exercitor liber et hic uicarius seruus eius esset, ut de peculio serui tui ad noxam dedere uicarium damneris: ut tamen, si serui tui iussu uel sciente et patiente eo damnum uicarius dederit, noxa
Abbreviated transcription (Latin):
uũ ꝑmittit p̃tor actori arbitriũ u¬
trũ iure iurando id decid̾eaniuditiũ
dictare sine noxe deditoẽ uelit. ꝑ qd̃
uincet. siprobauĩt eũ in potestate eẽ
uł dolo eiꝰ factũ qͦminꝰ eet. qui ãt ñ
ꝓ bauĩt in potestate adilsarn eẽ ser¬

Expanded text:
mittit praetor actori arbitrium, utrum iureiurando id decidere an iudicium dictare sine noxae deditione uelit, per quod uincet, si probauerit eum in potestate esse uel dolo eius factum, quo minus esset: ‹qui a›utem non probauerit in potestate aduersar
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ab̃eẽt exnegõ qd̾ is gessiss. inui¬
cem me tecũ actuꝵ tepeculio. cas¬
siuis ueram oppinionem sab̾. te¬
tulit. inqua ego quoꝙ sũ. ¶ Ser¬
uo. uendente noĩnẽ fidenissor uẽ¬
ditionis oiã pt̃ate debet. inqua o¬
bligaretat si ꝓlib̾o fidẽiũssĩet

Expanded text:
 abesset ex negotio quod is gessisset, inuicem me tecum acturum de peculio.Cassius ueram opinionem Sabini rettulit, in qua ego quoque sum.Seruo uendente hominem fideiussor uenditionis omnia praestare debet, in quae obligaretur, si
Abbreviated transcription (Latin):
que pa ad qͥnitit᷑ tenetur. ⁊p̃terea
cauere debet. quicꝗd exhĩditate
lib̾ti adeum ꝑuenerit restiturũ
ir̃i. Marcellus notat. illa pr̃are uẽ¬
ditor exempto debet. que haberet
emptor si homo manumissus
nõ fuiss. nõ ꝯtinebuntur igitur
qͣue si manuissus nõ fuit. ad̃ꝗ¬
siturus nõ eẽt᷑.

Expanded text:
ea adquirit, tenetur et praeterea cauere debet, quidquid ex hereditate liberti ad eum peruenerit, restitu‹tu› iri. Marcellus notat: illa praestare uenditor ex empto debet, quae haberet emptor, si homo manumissus non esset: non continebuntur igitur, quae, si manumissus non fuit, adquisiturus non esset.
Abbreviated transcription (Latin):
tuus erat fundum emerit. qañt¬
qua pecunia mimerarẽt capite
miͣminus fueris. ꝗͣuis p̃tiũ solue¬
ris. actõne exempto nõ habebĩs.
ꝑꝑ talem capitis dimmutionem.
s indebiti actõñe adu̾sus uendi¬
torẽ habebis. ¶ Ante capitis ait̃¬

Expanded text:
tuus erat, fundum emerit et antequam pecunia numeraretur, capite minutus fueris, quamuis pretium solueris, actionem ex empto non habebis propter talem capitis deminutionem, sed indebiti actionem aduersus uenditorem habebis. ante capitis aut
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ł. Qui pendentem uindemi¬
am enut suniã legere ꝓhibeatur
auenditore. adu̾sus eum petentẽ
p̃tiũ. exceptione uti potent. si ea
pecunia de qua agitur ñ ꝓea re
perinir que uenit neq tradita ẽ.
ceterumpost traditionẽ siue lectã
uuã calcare. siue mustũ uehere
ꝓhibetur. ad exhibendũm uł ĩ¬
iuriaꝵ agere potĩt. quẽ ad mod̾
si aliam quãlibet rem suam tol
deret dõlia c. que infũdo ẽẽ affir¬
mabatiacessura dixiss. ꝗͣuis ibi nul¬
lũ dõlumi fuiss. tñ dolia emptori
debebit.
cessurum dixerit. id integñ ac
sanũ tradi oportet. ueluti sifum¬
do dolla accerha dixiss. ñ quassa¬
ta s integra dare terẽt᷑.

Expanded text:
.Qui pendentem uindemiam emit si uuam legere prohibeatur a uenditore, aduersus eum pe‹t›entem pretium exceptione uti poterit 'si ea pecunia, qua de agitur, non pro ea re petitur, quae uenit neque tradita est.' ceterum post traditionem siue lectam uuam calcare siue mustum euehere prohibeatur, ad exhibendum uel iniuriarum agere poterit, quemadmodum si aliam quamlibet rem suam tollderet, dolia centum, quae in fundo esse adfirmabat, accessura dixisset, quamuis ibi nullum dolium fuisset, tamen dolia emptori debebit. cessurum dixerit, id integrum ac sanum tradi oportet: veluti si fundo dolia accessura dixisset, non quassa, sed integra dare debet. Iu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuis crescãt siuimĩ hodĩe płis
sit. merito qͣr siue tatũ eẽt hab̾et
emptor siue nõ. qm̃ saltẽ hodie
dandum est ꝙ olun iam dari o¬
portuit. ¶ dĩ tibi fundũ uẽdit̾o
ut eum ꝯductũ certa sũma ha¬
berem. exuenditõ eo noĩe mͥ actõẽ.
qiͣ inpartẽ p̃tii ea res sit. Ssiita
tibi fundum uendit̾o. ut nulli alu
eo noĩe est. si alui uendid̾is. qui do¬
mũ uendebat excepit sibi habita¬
tionẽ donec uiueret. aut insingu¬
los annos .x. emptor pͥmo annõ
maluit .x. p̃stare. scc̾o anno habita¬
tionẽ pr̃are. trebatiꝰ ait. mutã de
uoluntatis potestatem eum hr̃e.
singulisꝙ annis alterutrũ pr̃are
posse. ⁊ quã dui ꝑatus sit alteru¬
trum pr̃are peticionẽ nõ eẽ.¬
d̾ .P. Si inqualitate fundi uen¬
ditor m̃titus sit. nõ inmodo eius.
tñ tenetur emptoi. pone dixisse

Expanded text:
uis crescat, si uinum hodie pluris sit, merito, quia siue datum esset, haberem emptor, siue non, quoniam saltem hodie dandum est quod iam olim dari oportuit. Si tibi fundum vendidero, ut eum conductum certa summa haberem, ex vendito eo nomine mihi actio est, quasi in partem pretii ea res sit. Sed et si ita fundum tibi vendidero, ut nulli alii ex vendito est, si alii vendideris. Qui domum vendebat, excepit sibi habitationem, donec viveret, aut in singulos annos decem: emptor primo anno maluit decem praestare, secundo anno habitationem praestare. Trebatius ait mutandae voluntatis potestatem eum habere singulisque annis alterutrum praestare posse et quamdiu paratus sit alterutrum praestare, petitionem non etorum.Si in qualitate fundi uenditor mentitus sit, non in modo eius, tamen tenetur emptori: pone enim dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
tã titie noĩe qua ꝙ ꝯsuitũ sibi uel¬
let mantasse It si maritꝰ ad u̾sus
mandatorẽ ageret. an aliq̃ excep
mandauit negõꝵ ãm inistratõñe
q̃sitũ est in unus quiqq mandati
uiditõ insolid̾ teneatur . R. unũq¬
ꝙ ꝓsolido ꝯͦuenĩ debere. dũmodo
abut᷑q nõ ampliꝰ debito exigatur
Diut maritum᷑ ⁊ soc̾m id act̃ eẽt
uł tacito intellectu ut honꝰ exibũ¬
de uxoris ad maritũ red̾iret. pr̃nte
mandasse se dõceat act̃ mandati
ꝯpete. ¶lutiꝰ titiꝰ frĩs filio ꝯrist
rerum suarũ ãministtatõnẽ. Iri

Expanded text:
tam Titiae nomine, quam quod consultum uellet, mandasse. item si maritus aduersus mandatorem ageret, an aliqua excepmandauit negotiorum administrationem: quaesitum est, an unusquisque mandati iudicio in solidum teneatur. r solido conveniri debere, dummodo ab utroque non amplius debito exigatur. Si inter maritum et socerum id actum esset vel tacito intellectu, ut onus exhibendae uxoris ad maritum rediret praestante mandasse se doceat, actionem mandati competere. Lucius Titius fratris filio commisit rerum suarum administrationem i
Abbreviated transcription (Latin):
t̃nsegiͣt id̾ meuiꝰ cum scͥptohr̃te i taut
blio menio ap̃ sẽproniũ. q̃ apubli¬
o ioluta tibi nõ fu̾int me rẽpsc̃tetuꝵ
hac epła manu mea sc̃ͥpta. notũ tibi
fatio. q̃ro. si ñ fideuississ s mãt̾ast

Expanded text:
us cum scripto herede ita, ut Publio Maevio apud Sempronium: quaeque a Publio soluta tibi non fuerint, me repraesentaturum hac epistula manu mea scripta notum tibi facio". quaero, si non fideiussisset,
Abbreviated transcription (Latin):
scias qd cũq abea exhac cã stipłat
fuis id me mea fide eẽ iuississe resal¬
uũ habitur̃. atq ita ticia que ne¬
que titio mandau̾at neq ratũ ha¬
buerat ꝙ scͥpserat. dotẽ seio ꝓmi¬
sit. qͣro sihĩs titu excã mandati
pͣstitit. anac̾t mandati hĩdẽ titie
ꝯuenire põt. R scd̾m ea que ꝓro¬

Expanded text:
cumque ab ea ex hac causa stipulatus fueris, id me mea fide esse iussisse salvum te habiturum. "atque ita Titia, quae neque Titio mandaverat neque ratum habuerat quod scripserat, dotem Seio promisit. quaero, si heres Titii ex causa mandati praestiterit, an actione mandati heredem Titiae convenire pot
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł.. Sed dedampno abalio
dato ag̃i cum eo nõ posse aĩt᷑. iuł.
Quia enim custodia ꝯsequi po¬
tuit nedampinĩ iniuiria ab ali¬
o dan possit E marcellus inter¬
dũm agi posse ait. siue custõdi¬
ri potuit. nec dampnũ daretur.
Siue custos dap̃m̃i ded̾it. que
sententia marcelli ꝓbanda est.
aiꝰ .ł.. S ilocatum tibi ynũ
surt ipias ut̃q uiditiũ adu̾sus
te est exercendum locati actio¬
nis aifurti.
d̾.x. Siuulneraueris ẜuum
tibi lodatum eiusdẽ uulneris
noĩe legis aquilie ⁊ exlocato ac¬
tio est. S alt̾ut᷑ ꝯtemptus actor
eẽ debet idque oͣstõ iudicis ꝯti¬
netur aput quẽ exlocato agitur.

Expanded text:
edictum Sed de damno ab alio dato agi cum eo non posse Iulianus ait: qua enim custodia consequi potuit, ne damnum iniuria ab alio dari possit? sed Marcellus interdum esse posse ait, sive custodiri potuit, ne damnum daretur, sive ipse custos damnum dedit: quae sdictum Si locatum tibi servum subripias, utrumque iudicium adversus te est exercendum, locati actionis et furti.. Si uulneraueris seruum tibi locatum, eiusdem uulneris nomine legis Aquiliae et ex locato actio est, sed alterutra contentus actor esse debet, idque officio iudicis continetur, apud quem ex locato agetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Harcelł.ł. Cum apparebit ep̃¬
torem ꝯductorem ue płib uen¬
dentem uł locantem singuloꝵ
insolidum intuitũ ꝑsonam ita
demũ ad pr̃ationẽ parͣtͣn singłi
sunt ꝯpellendi. si ꝯstabit eẽ oẽs
soluendo quãꝗͣ fortasse iustius
sit. cisi soluendo om̃s erunt elec¬
tionẽ ꝯueniendi quẽ uelit nõ

Expanded text:
rum. Cum apparebit emptorem conductoremue pluribus uendentem uel locantem singulorum in solidum intuitum personam, ita demum ad praestationem partis singuli sunt compellendi, si constabit esse omnes soluendo: quamquam fortasse iustius sit etiam, si soluendo omnes erunt, electionem conueniendi quem uelit no
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ẜui mei tibi tampnũ dede¬
rint uł furtum facenut. nõ te¬
neor tibi exconducto s nox ili
actõe. ¶Si hoiẽm tibi loca¬
uero ut habeas intaberna qis
furtum fecĩt dubitari põt utt̃
ex ꝯducto accõ sut̃itiat. qͣi lon

Expanded text:
et serui mei tibi damnum dederint uel furtum fecerint, non teneor tibi ex conducto, sed noxali actione. Si hominem tibi locauero, ut habeas in taberna, et is furtum fecerit, dubitari potest, utrum ex conducto actio sufficiat, quasi lon
Abbreviated transcription (Latin):
niũt. ñ q̃pentõnẽ. uelutisiuirau̾at de¬
fũctꝰ petitoris rẽ nõ eẽ. ⁊ tecesẜit. debẽt
hoc qͦ restitui fimmo. ssipossessor sua
culpa eas ãmissĩt. tenebitur hoc noĩe P̾
nire ego dĩoici cũ nic eo nõe possit resti

Expanded text:
 ueluti si iurauerat defunctus petitoris rem non esse et decesserit, debent hae quoque restitui. immo et si possessor sua culpa eas amiserit, tenebitur hoc nomine. inire ego didici, cum nihil eo nomine possit resti
Abbreviated transcription (Latin):
tis petitõe ꝯtineatur. sic̃ ille quaꝵ nõie
rublitiana ꝯpͥeͥnii S licet eaꝑ noĩe que
comodate sũt. ł depõite sũt muillasit fa¬
cile actõ. quia mñ ꝑiculũ eaꝵ adnoᷤ ꝑti¬
ner. eqũ est eas resttm. ¶ Ꝙsipio ep̃toẽ
usucapio abhr̃de inpleta sit. nõueĩet in

Expanded text:
 sicut illae quarum nomine Publiciana competit. sed licet earum nomine, quae commodatae uel depositae sunt, nulla sit facile actio, quia tamen periculum earum ad nos pertinet, aequum est eas restitui. Quod si pro emptore usucapio ab herede impleta sit, non ueniet in
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ accepisse dicetur. uꝰ annũ simpli. in
factũ actio ꝯpẽtit. ¶ hoc añt iuoitiũ
nõ solum inpocunianis causi s ad pu¬
blica crim̾ina ꝑtinẽ. põp. scnbit. mixi¬
mecũ ⁊ lege repetuntaꝵ reneatur. qui
obnͣegotiũ fatientũ aut ño fmentũ
Ucalũpniã pocimiã accepit. ¶  aut
accepit pecumã siue añ iutriũ siue¬

Expanded text:
ur, post annum simpli in factum actio competit. Hoc autem iudicium non solum in pecuniariis causis, sed et ad publica crimina pertinere Pomponius scribit, maxime cum et lege repetundarum teneatur, qui ob negotium faciendum aut non faciendum per calumniam pecuniam accepit. Qui autem accepit pecuniam sive ante iudi
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾m. cup̃e mͥ sui fatiat ꝯtrou̾si¬
am ip̃m dese obligatum habebo.
deĩ alienaui tibi ut eo noĩe nõ
obligareris. Sieum postã ate em̃ã
⁊ satis ꝓeuiciõe mͥdes excipiend̾
atautõe qt̃ ꝓme obligatus sit. qr
t̃ nõ excepto eo agñdo eo nõie ꝯ̃
te. doli mali exceptõe possim sũ¬
moueri.

Expanded text:
ipse mihi sui faciat controuersiam, ipsum de se obligatum habebo. deinde alienaui tibi: ut eo nomine non oblig‹e›ris, si eum postea abs te emam et satis pro euictione mihi des, excipiendum cautione, quod pro me obligatus sit, quia etiam non excepto eo agendo eo nomine contra te doli mali exceptione possim summoueri.
Abbreviated transcription (Latin):
pote igrantib nobis quã dui eũ
habiturus eem̃. canfuturũ eẽt.
ut eum quicquã ant ame aut
abeo cui uendidissem cuiue si¬
milit eum ꝓmisissem euinceret.
Sũmã añt opinionis sue haꝑc ẽe
puto ut tm̃ exea stipulatõe ꝯsequar̃
ti mea int̃ sit uł post stipulat̃

Expanded text:
pote ignorantibus nobis, quamdiu eum pote ignorantibus nobis, quamdiu eum habiturus essem et an futurum esset, ut eum quisquam aut a me aut ab eo cui uendidissem cuiue similiter promississem euinceret. summam autem opinionis suae hanc esse, ut tantum ex ea stipulatione consequar, quanti mea intersit aut post stip
Abbreviated transcription (Latin):
ũcatur quãti minoris ob id p̃diũ
erit agñdum d̾ eo qd̾ acceͣssit quẽ¬
admodũ eãq̃ empto fũdo noĩatĩ
accesserũt. si euicta sit simplum
pr̃atũr. ¶ duple stipulatio cõ¬
titti d̃r̃. tũc cũ restitura est peti¬
tori. uł dãpnatus est inlitis esti¬
euictꝰ fu̾it. an obid qd̾ fugiinus
uł sanus nõ fuit. agere incͥom¬
inus possumꝰ. q̃ritur ꝓcuł. uidẽ¬
dũ ait. ne hoc quoꝙ int̃ sit utm̃
tẽ eiuctͣm sit. cũ meus factus nõ
eẽt. antc̃ cum mens factus eẽt.
est. statĩ mea int̾ est quãto ob id
detĩor est. ⁊i quã actõnẽ semel ex
stipulatu hr̃e cẽpi eam nec obeuic¬
tõnẽ. nec morte nec manuissi¬
one. nec fuga ẜui. nec ulla simi¬
li cã amitti. at si mbonis meis
factus nõ sit. nncͥ obea qd̾ fugni¬
uus sit. pauꝑior sim. ut puta cũ
mbõis meis nõ sit  qd̾ iusanũ ẽẽ
mã int̾ eẽ. quantũ adp̃sentẽ ĩnsũ
ꝑtinet. tam ⁊ si inobscuro eẽt ut¬

Expanded text:
uincatur, quanti minoris ob id praediuerit agendum de eo quod accessit, quemadmodum ea quae empto fundo nominatim accesserunt si euicta sint, simplum praestatur. Duplae stipulatio committi dicitur tunc, cum res restituta est petitori, uel damnatus est litis aestieuictus fuerit a nobis: ob id quod fugitiuus uel sanus non fuerit an agere nihilo minus possimus, quaeritur. Proculus uidendum ait, ne hoc quoque intersit, utrum tum euictus sit cum meus factus non esset, an tum cum meus factus esset: est statim mea interest, quanto ob id deterior est, et quam actionem semel ex stipulatu habere coepi, eam nec euictione nec morte nec manumissione nec fuga serui nec ulla simili causa amitti: at si in bonis meis factus non sit, nihil ob ea quod fugitiuus sit pauperior sim, utpote cum in bonis meis non sit. quod si sanum esse, mea interesse, quantum ad praesentem usum pertineret, tametsi in obscuro esset ut
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatõñe t̃c̃ ꝯmitti quotiẽs res
ita amitritur ut eam ep̃tori  ñ li¬
ait. Si emptor hoĩs mota sibi ꝯtro¬
u̾sia uenditorem ded̾it ꝓcimaitorẽ.
isq euictus litis estimationẽ sustũ¬
lerit. stipulatõnẽ duple ñ ꝯmini.
qi nec mandati acrõnẽ ꝓcurator
ħi demꝙ uenditor ht̃ ut ab ep̃toe
litis estimatõne ꝯsequatur. Cumgͥ

Expanded text:
stipulationem tunc committi, quotiens res ita amittitur, ut eam emptori habere non liait, si emptor hominis mota sibi controuersia uenditorem dederit procuratorem isque uictus litis aestimationem sustulerit, stipulationem duplae non committi, quia nec mandati actionem procurator hic idemque uenditor habet, ut ab emptore litis
Abbreviated transcription (Latin):
strpulatus sis manumis is nicͥ ex
stipulatõe ꝯsequi possis. qr ñ euinci¬
nit quo minꝰ hr̃e tbi liceat. quẽ ip̃e
añ uoluntatẽ tuã ꝑdid̃is.

Expanded text:
stipulatus sis, manumiseris, nihil ex stipulatione consequi possis, quia non euincitur, quo minus habere tibi liceat, quem ipse ante uoluntate tua perdideris.
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ .ẜ. Sed in post mortẽ mulieĩs
euincatr. regressus erit ad duple sti¬
pulanonẽ. qr expromissiõe dotis ma¬
ritus adu̾sus hĩdes mulieris age̾
põt. ⁊ ip̃i exstipulat᷑u igͣe possut.
ut si ip̃i dño nuptura indotẽ eum
ded̾it ꝯmitti stipulatonẽ dicamus.
qͣuis eque indotata mulier futura

Expanded text:
 Sed et si post mortem mulieris euincatur, regressus erit ad duplae stipulationem, quia ex promissione maritus aduersus heredes mulieris agere potest et ipsi ex stipulatu agere possunt.et, si ipsi domino nuptura in dotem eum dederit, committi stipulationem dicamus, quamuis aeque indotata mulier futura
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. nciaib mutilia ꝑmutabat. qm̃ pleꝵ¬
ꝙ euenit ut qõ ani suꝑ est altĩtesit.
S. quia nõ semꝑ nec facile ꝯcurre¬
bat. ut cũ tu nr̃es ꝙ ego desiterarem
inuicẽ nrẽm ꝙ tu acciꝑe uelles. elec¬
ta matia est. cuiꝰ publica ac ꝑpẽtua
estimatõ difficiũtatib: ꝑmutatõ¬
nũ eq̃litate ꝗͣtitatis sirpueniret. eaq
nec ułtra niere uttũq set alterum
p̃tiũ uocatuts an sin mimis uen¬
ditõ dici hodie possit. dubitatur. ue¬
luti si ego togam dedi. ut tuicã
ditõnẽ pͣutant. n̾ua ⁊ procului per¬
mutatõnẽ ñ ẽp̃tõne ħ eẽ. Sab̾ hom̾o¬

Expanded text:
utilia permutabat, quando plerumque euenit, ut quod alteri superest alteri desit. sed quia non semper nec facile concurrebat, ut, cum tu haberes quod ego desiderarem, inuicem haberem quod tu accipere uelles, electa materia est, cuius publica ac perpetua aestimatio difficultatibus permutationum aequalitate quantitatis subveniret. eaque nec ultra merx utrumque, sed alterum pretium vocatur. Sed an sine nummis venditio dici hodieque possit, dubitatur, veluti si ego togam dedi, ut tunicam ditionem putant: Nerva et Proculus permutatione
Abbreviated transcription (Latin):
lña. Nã ut aliud est uend̾e aliud em̃es
alius ẽp̃tõr alius uenditor. sic. ⁊ aliud
est p̃tiũ ⁊ aliud merx. qd̃ inꝑmuta¬
tõedisc̾ni nõ põt. ut est ẽptot uter
uenditor sit. ¶ Est aũt ep̃tõ uiris
gñtium  n õ ꝯsensu ꝑagͣitur. ti inter

Expanded text:
a: nam ut aliud est uendere, aliud emere, alius emptor, alius uenditor, sic aliud est pretium, aliud merx: quod in permutatione discerni non potest, uter emptor, uter uenditor sit.Est autem emptio iuris gentium, et ideo consensu peragitur et inter
Abbreviated transcription (Latin):
qũasati̾dełit ħẽ ñ alũ ei gerẽ permit¬
tẽclu ꝗͣ sire sauiã fore cauit. ¶Iutoĩs
datio neꝙ inperuẽ neꝙ iuris dictioĩs s
eisolic̃petit cui noĩatũ ħõdit .ł lex ł sẽi¬
tũcsultũ. łpͥnceps. ss urdom puberip¬
oteĩt tu torcdari seicuiꝰpat inhostium
potestate c̃ tutorẽ cl̃mm̃p̃sse. palamẽ. S⁊
sidatus sit anipẽlẽtisit actio q̃ĩpõt ⁊¬

Expanded text:
ermittendum, quam si rem saluam fore cauerit.Tutoris datio neque imperii est neque iurisdictionis, sed ei soli competit, cui nominatim hoc dedit uel lex uel senatus consultum uel princeps.Surdo impuberi poterit tutor dari.Ei cuius pater in hostium potestate est tutorem dari non posse palam est: sed si datus sit, an
Abbreviated transcription (Latin):
frnon auas qũa sup̃e petat cuiddaĩenm
opõtet demꝙ cassius .ł u. scripsit. talẽ
cuãtorẽ neminemdaĩposse ñp̃sentem.¬
⁊ neqi cuiq nisi presenti et postulanti
Itaq infanti non potest dari. ¶dem
cassuisait. Sipupupillus cuãtorẽ poscẽ
ñ uult qͥminꝰcũcoagatut. cogieim ap̃

Expanded text:
non alias, quam si ipse petat, cui dari eum oportet. denique Cassius libro sexto scripsit talem curatorem neminem dari posse nisi praesentem neque cuique nisi praesenti et postulanti, itaque infanti non potest dari. idem Cassius ait, si pupillus curatorem poscere non uult, quo minus cum eo agatur, cogi eum a