comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saflumina possõrib acquir¬
a quolibet peti. nec seꝑatmi
censeri. uł fuctõnem exigi.
hac ꝑpetuo ualitura lege sc̃i¬
mus. neuł alunionum igno¬
rare incia. uł rem noxiam poᷤ¬
sessorib udeantur indicere.
Simiłr nec ea quidem que
rum nunc ad frugum fercili¬
tatem tnͣssata sunt. uł uẽdi.
uspeti. uł qͣi fercilia separa¬
timcenseri. uł funcdõnes exi¬
gi concediunis. nec doleant
diligentes operam suam agͥ
ceri decerniis interquos ha¬
bendimi ⁊ officium quor tue
sedis excelse si aliquis huius¬
modisuggessent disponend̾.
uł p̾cesinstrux̾it petitoris.

Expanded text:
adluvionem possessoribus adquira quolibet peti nec separatim censeri vel functiones exigi hac perpetuo lege valitura sancimus, ne vel adluvionum ignorare vitia vel rem noxiam possessoribus videamur indicere. Similiter nec ea quidem, quarum nunc ad frugum fertilitatem translata sunt, vel vendi vel peti vel quasi fertilia separatim censeri vel functiones exigi concedimus, ne doleant diligentes operam suam agri ione coerceri decernimus. Inter quos habendum est officium quoque tuae sedis excelsae, si aliquid eiusmodi suggesserit disponendum vel si preces instruxerit petitoris,
Abbreviated transcription (Latin):
pecuata antem euanescere
tacituruitate sopitam. Et᷑
siquis gen̾ ałr dixerat obnoxi¬
um sͥ aliq̃m constitutum ali¬
e dubita cõnes emgebant. si
omnes ei competentes accões.
hunismodi en arracõne ꝯti¬

Expanded text:
ecariam autem evanescere taciturnitate sopitam. Et quis generaliter dixerat obnoxium sibi aliquem constitutum, aliae dubitationes emergebant, si omnes ei competentes actiones huiusmodi narratione conti
Abbreviated transcription (Latin):
defensoremcinitatis. ⁊ suam
inanifestare uoluntatemin
sorlioeat ei oppon̾e publice.
ubi domiciliumht possor. se¬
ucuitabulariorum subsc̾p¬
nõ hat. cum tͥcimi testimisb̾¬
scͥpcõne. ⁊ hoc suffic̾e ad om̃s¬

Expanded text:
defensorem civitatis eat, et suam manifestare voluntatem insor, liceat ei et proponere publicubi domicilium habet possessor, seu cum tabulariorum subscripnon habeat, cum trium testium subscriptione; et hoc sufficiat ad om
Abbreviated transcription (Latin):
paterna ur in cuis potate er¬
ant constituti fuerant liberati.
orns emm incusare eospot¬
at. sihoc nonfecerint. or ⁊ si
maliant mimime adimpłe
lege obiurgãte ualebant.¬

Expanded text:
paterna vel eius in cuius potestate erant constituti fuerint liberati. quis enim incusare eos poterit, si hoc non fecerint, quod et si maluerint, minime adimplere lege obviante valebant
Abbreviated transcription (Latin):
nata ÷ ⁊ nõiteratis fabul se¬
pe recreata. q̃madmodun
memoratum cempꝰ finiri.
ꝓsonales sint q̃ in iudicium
deducde sunt ⁊ cognicionalia
accepunt certamina. ⁊ poste
rescacuerunt. nr̃alexantea
ꝓrmulgauit. ¶ Ne a̾mperf¬
ecta sanccõ udeatur cumin
materins aindem reb filiis
samilias cempora excepcio¬
num currere dispoitimerat
ex quo sacris paternis ab solu¬
tisumt in aliis aͥ q̃minime
acquiripossunt hoc nõ fuer¬
at speciase constitutum aꝑ¬
tissimadissimcõne sanctimꝰ.
filus samilas omnb inhis

Expanded text:
t, et non iteratis fabulis saepe recreata, quemadmodum memoratum tempus finiri. licet personales sint, quae in iudicium deductae sunt et cognitionalia acceperunt certamina et posteares tacuerunt, nostra lex antea promulgavit. Ne autem imperfecta sanctio videatur, cum in maternis quidem rebus filiis familias tempore exceptionum currere dispositum erat, ex quo sacris paternis absoluti sunt, in aliis autem, quae minime adquiri possunt, hoc non fuerat specialiter constitutum, apertissima definitione sancimus filiis familias omnibus in his
Abbreviated transcription (Latin):
ad mulicrem ꝑtiuere utͣq
accõ similit̃ uoluit. ¶ Fecus
autẽ ium̃corumꝰ omina q̃ fruc¬
cuum nomine continentur.
ad lucrum mariti ꝑtineant.
fructus pro rata temporis por¬
cõne debere utriq ꝑti assigna¬
ri comimine utriusq accõuis
ẽ in reb scil nõ estimatis. Es¬
cimataꝵ enim rerum mari¬
tus qͣi emptor ⁊ cominodum
sentiat ⁊ dispendium subeat
⁊ ꝑiculum expectet. ¶ Eau¬
cione uidelz defensionis inspẽ
in qua dotem sue uxoris uł
nurꝰ in familie herciscunde
iudicõ p̾cipuam fuius de fũc¬
ci decrahit secundum ꝓpriã
uaturam exstipulatu accõ¬
nis cobereflib suis p̾standa.
.¶Nideamus ig̃r quali incͤ¬
m̃co ei de rei uxori actõne ac¬
cedente formace decet exstipu¬
iatu actõnem. ¶ Eumiq iu¬
ris cerci ⁊ indubitati ẽ. Si pa¬
rens ꝑuiruem serimni ascendẽ.
pͥstita emancipau̾it camuł
ip̃e dessesserit rei uxone accõe
dotemoinnimodo ad mulierẽ
nõ erat instipuiatu acdõne. Ibi

Expanded text:
ulierem pertinere utraque actio similiter voluit. Fetus autem iumentorum et omnia quae fructuum nomine continentur ad lucrum mariti pertineantfructus pro rata temporis portione debere utrique parti adsignari commune utriusque actionis est, in rebus scilicet non aestimatis. aestimatarum enim rerum maritus quasi emptor et commodum sentiat et dispendium subeat et periculum expectet. Cautione videlicet defensionis in specie, in qua dotem suae uxoris vel nurus in familiae herciscundae iudicio praecipuam filius defuncti detrahit, secundum propriam naturam ex stipulatu actionis coheredibus suis praestanda. Videamus igitur, quali incremento ei de rei uxoriae actione accedente formare decet ex stipulatu actionem. cumque iuris certi et indubitati est, si parens per virilem sexum adscendens estita emancipaverit eam vel ipse decesserit, in rei uxoriae actione dotem omnimodo ad mulierem non erat in ex stipulatu actione: ibi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximitatis nomnine compe¬
cit.tam srẽs qͣui sorores pau
cepte siunt: ius cercum ẽ. nec
huic derogatur ꝙ amitas ur̃a
ab auo ur̃o dotͤatas fuisse ꝓpo¬
mitis.
Dem. Si enus q̃ uos here¬
des instituit pr̃nõ q̃sistis hẽ¬
ditatem. postea es mortuo pa¬
tre ac repudiat᷑ a ħereditate.¬
eius defuicte successionem
agnouistis ea q̃ bonorum sunt
defuncte ab his separari q̃ pr̃is

Expanded text:
e competit, tam fratres quam sorores pari usceptae sunt, ius certum est. nec huic derogatur, quod amitas vestras ab avo vestro dotatas fuisse proponitis.. Si eius, quae vos heredes instituit, patri non quaesistis hereditatem posteaque mortuo patre ac repudiata eius hereditate defunctae successionem agnovistis, ea, quae bonorum sunt defunctae, ab his separari, quae patris
Abbreviated transcription (Latin):
mirabis liuiusmodipatr
iueniatur. ⁊ rato conciuieit
habilit̾ a nacura noscuret.
omnib successionib seiie
ex cestam̃to. sine ab intestato¬

Expanded text:
uiusmodi partus invenitur et raro contingit, babiliter a natura noscuntur omnibus successionibus sive ex testamento sive ab intestato
Abbreviated transcription (Latin):
dem. q uidam ancille
sue ꝑ sidei commissum li¬
b̾tat̾em reliquid eo aut̃ auo
lib̾tas relicta ẽ moraminli¬
b̾tate p̾standa faciente pe¬
perit ancilla. ⁊ eẽ quidem
ingennum pu̾m ⁊ puellã
qui post moramuatisunt
onmes uet̾is iuris auctores
consenciunt. dubitabatur
aͥint̾ eos si mariti mr̃i mo¬
rienti pot̃ succedere. huiuꝰ¬
modi itaq dubitatõm coꝵ
decidentes ult̾ius eam ꝓcede̾
nõ patimur. s scĩmus eand̃¬
matris ꝓgeniem heredem
ab incestato posse ei cxistere
saluo iure legitimo exaue¬
coritate senatus .s. consulti
oesiciani ꝓli suando ⁊ tamma¬
tre exsenatꝰ consulto tercullia¬
no qui ꝓle er orficiano sena¬
tꝰ consulto inuicem ad suas
hereditates uenientib. de legi¬

Expanded text:
. Quidam ancillae suae per fideicommissum libertatem reliquit, eo autem, a quo libertas relicta est, moram in libertate praestanda faciente peperit ancilla.et esse quidem ingenuum puerum vel puellam, qui post moram nati sunt, omnes veteris iuris auctores consentiunt, dubitabatur autem inter eos, si matri morienti potest succedere. Huiusmodi itaque dubitationem eorum decidentes ulterius eam procedere non patimur, sed sancimus eandmatris progeniem heredem ab intestato posse ei existere, salvo iure legitimo ex auctoritate senatus consulti Orfitiani proli servando et tam matre ex senatus consulto Tertulliano quam prole ex Orfitiano senatus consulto invicem ad suas hereditates venientibus. D.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r cConsanguiuitatis
iure ⁊ feminas ad intestatoꝵ
successionem admitti poͣsse
explorati iuris ẽ ꝓinde cum
frĩs cui intestatimortui adt̾e
consanguinitatis iure heredi¬
tas ꝑtineat milla rõne alte¬
rius frĩs cui filii ad eandem
successionẽ aspirare desiderãt.
Nam ⁊ cessante iure agnicõmiᷤ
in ꝑsona omnium pͥtoriiiu n¬
ris bñficio ad te pocius que se¬
cumdum gradum optines.
hereditas ꝑtinet qm ad fr̃is.
cui filios qui t̾cõ gradu conͫ¬
stituti sunt.

Expanded text:
 Consanguinitatis iure et feminas ad intestatorum successionem admitti posse explorati iuris est. Proinde cum fratris tui intestato mortui ad te consanguinitatis iure hereditas pertineat, nulla ratione alterius fratris tui filii ad eandem successionem adspirare desiderant: nam et cessante iure agnationis in persona omnium praetorii iuris beneficio ad te potius, quae secundum gradum obtines, hereditas pertinet quam ad fratris tui filios, qui tertio gradu constituti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tentib heredib i abamen¬
tib uł repudiantib heredi¬
tatem frater iure consang
cere cercio constitutis gͬ¬
du nõ pauter intestati suc¬
cessio defertur. s patais fra¬
cter agnacõnis iure sorori ma¬
tris ante ponitur.
des desinctis secundum.
legis corene bñficimĩe
agͥnacõnis ad ita heredita¬
te uiꝰ petita bonorum pos¬
sõne successisti: sub̾aneo
nim uendicare nõ ꝓhibe

Expanded text:
tantibus heredibus et abstinentibus vel repudiantibus hereditatem, frater iure consanguterae tertio constitutis gradu non pariter intestati successio defertur, sed patris frater agnationis iure sorori matris anteponitur. tes defunctis secundum legis Corneliae beneficium iure agnationis adita hereditate vel petita bonorum possessione successisti, substantiam eorum vindicare non prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis su̾it credita pocimĩa.¬
.¶ Sane creditori damus li:
qͣs gerebat fu̾it inuentus.
actorus sermis ꝓcurator¬
ne p̾diorum utit actõ pate¬
ait de peculio. Per qͣs ꝑͣ.
ꝑliberam ꝑsonam obliga¬
q̃ aicerius iuri nõ est to.¬
subita. nichil ad quiri
posse indubitati iuris ẽ.
rei uendicacõem pactus est.
idq pactum eciam stipula¬
cõ insecuta est. nulla domi¬
no ob̾ligatõ ad quitata est.
Seruis autẽ rescra̾dite domi¬
nis ad quirimtur.
mp̃r. E i dͤuo uł plurescõ¬
ex his iussit ut nomne suo
seruus abaliquo stipuletu
auemꝰ ex dominis sins men¬
cõem facit. ⁊ nomine illuis
stipulatꝰ est int̾ autiqͣn sa¬
pienciam querebatur cui
adquintur acdõ ⁊ lucrum ꝙ
ex hac accidit causa utrum¬
ne ei qui iussit. auei cuius eꝰ¬
nus mentionemfecit anam¬
bob. Euraq ex omni lat̾e
magna pars autorum muil¬
torn effudit tractatum.

Expanded text:
ceptis fuerit credita pecunia. Sane creditori licentiam quas gerebat fuerit inventus actor servus procuratorve praediorum, utilis actio pateat de peculio. D. V id. liberam personam, quae alterius iuri non est subdita, nihil adquiri posse indubii iuris est. rei vindicationem pactus est idque pactum etiam stipulatio insecuta est, nulla domino obligatio adquisita est. servis autem res traditae dominis adquiruntur.pp. Si duo vel plures comex his iussit, ut nomine suo servus ab aliquo stipuleturalicuius ex dominis suis mentionem fecit et nomine illius stipulatus est, inter antiquam sapientiam quaerebatur, cui adquiritur actio et lucrum, quod ex hac accidit causa, utrumne ei qui iussit an ei cuius servus mentionem fecit an ambobus. Cumque ex omni latere magna pars auctorum multum effudit tractatum,
Abbreviated transcription (Latin):
les ementes etiam furti ac
henti qͣm iure nõ obligari
coustat adu̾sus dominum ĩ
qnͣtum locuplecius enis pe¬
culium factum est ea super¬
stige ac post mortem intra
utuem annum dandamac¬
cõem nõ ambigitur.
obligari nõ posse ac tantũ¬
⁊ de peculio ceducto scil ꝙ
debet. ens creditorib dari
eiꝰu̾sum ꝓbetur: de inrem
uso ꝑpetuo declaratur.
sringi manifestum ẽ actõ¬
ne p̾coria que appsłatur
p̾cẽꝑint seruo actori uepe¬
cumam. Ig̃r in ꝑpetimm¬
hac edictali lege sancimꝰ.
ut. qui suo colono conducto¬
ri ꝓcuratori actoriue possõ¬
nis pecuniam mmutuam det.
sciat dominos possõnum
culcores ue t̾rarum obͥngͣa¬
re nõ posse. neq familiareᷤᷤ
eplas quib homines ple¬
rumq commendant absẽ¬
tem in id crahere conuenit
ut pecuniam qmͣ nõ rogat᷑
fuerat impendisse ꝓ predi¬
is me atiatur. Eum nisi sp̃a¬
liter ut pecunam p̾stet a
domino fu̾it postulatus idẽ
dominus cem̾i nõ possit. Ere¬

Expanded text:
les ementes etiam furti actahenti, quam iure non obligari constat, adversus dominum in quantum locupletius eius peculium factum est ea superstite ac post mortem intra utilem annum dandam actionem non ambigitur. obligari non posse ac tantum de peculio deducto scilicetdebet eius creditoribus dari eius versum probetur, de in rem cto perpetuo declaratur. stringi manifestum est actione praetoria, quae appellatur praeceperint servo actorive pecuniam. Igitur in perpetuum edictali lege sancimus, ut, qui servo colono conductori procuratori actorive possessionis pecuniam mutuam det, sciat dominos possessionum cultoresve terrarum obligari non posse. Neque familiares epistulas, quibus homines plerumque commendant absentem, in id trahere convenit, ut pecuniam, quam non rogatus fuerat, impendisse pro praediis mentiatur, cum, nisi specialiter ut pecuniam praestet a domino fuerit postulatus, idem dominus teneri non possit. Cre
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Di intra annos quib
ĩn integrum restitucõnis aux¬
ilium indulgetur constĩtutꝰ
es: uł cotẽmpore nommili¬
cie de distr i expedicõne occupa¬
tus eo. continuatum bñsici¬
um restitucõuis ꝑ isucapio¬
nem licet l auce milician
ĩ mpieta sit nõ patitur te dis¬
pendio reifamiliaris afflig̃i.

Expanded text:
. Si intra annos, quibus in integrum restitutionis auxilium indulgetur, constitutus es vel eo tempore nomen militiae dedisti et expeditione occupatus es, continuatum beneficium restitutionis per usucapionem, licet ante militiam suppleta sit , non patitur te dispendio rei familiaris adfligi.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. u idue intͣquintũ
i uicesimum aunumi degẽ
tes si emancipacõnis lib̾tate
gaudent. cam̃ in seciuida simp¬
tias sine patris siña. nõ conue¬
miant. oꝵ si in coniunctõins
delict̾um mulieris uoluntas
quorum placet ad modum
ut inuirginum comunctio¬
uib sancitumiẽ. habendo
examini auctoritatẽ quoq
iudiciarie cognitõnis ad nn¬
gi. ut si pares sunt genere ac
morib competitores is potior
estimetur. qui sͥ consulens uu¬
uer ad ꝓbau̾it. s ue forte hii
quigradu ꝓxinio aduiduaꝵ
successiones uocantur. ⁊ ho¬
uestas nuptiasimpediant.
si huiusmodi rei suspectio ꝓ¬
cesserit. eorum uolumus aue¬
coritatem iudiciuniqr succe¬
dere ad qͦs etiam sifatal sors
intercesserit tar̃heredicatis

Expanded text:
e intra quintum et vicesimum annum degentes, etiam si emancipationis libertate gaudent, tamen in secundas nuptias sine patris sententia non conveniant. Quod si in condicionis delectum mulieris voluntas quorum, placet admodum, ut in virginum coniunctionibus sanctum est, habendo examini auctoritatem quoque iudiciariae cognitionis adiungi, ut, si pares sunt genere ac moribus petitores, is potior aestimetur, quem sibi consulens mulier adprobaverit. Sed ne forte ii, qui gradu proximo ad viduarum successiones vocantur, et honestas nuptias impediant, si huiusmodi rei suspicio processerit, eorum volumus auctoritatem iudiciumque succedere, ad quos, etiamsi fatalis sors intercesserit, tamen hereditatis
Abbreviated transcription (Latin):
cõtrahere. neq dissociatum
reconciliare quisqm cogipot̃.
unde intelligis liberam facul¬
catem cõcrahendi acq distra¬
hendi m̾u̾ui cͣnsferri ad ne
sonis q̃ specialit ꝓhibentur du
iustos pacri filios nasci certis
exposuit ac nunc adultam
sumptib ⁊ labore tuo factam
m̾in̾io comungi filio desiderã¬
tis fauere uoco conuenit qui
si renitatur alim̃torum solu¬
cõniin hoc solummodocasu
parere debet.
here im. cun filia nepte.
ꝓnepce. Itemq matre. auisi.¬
ꝓania ⁊ ex latere. ac amita.
ac matertera. sorore. sororis.
filia. ⁊ ex ea uepte. Itemq
ex assinib pͥuigna. nou̾ca.¬

Expanded text:
contrahere neque dissociatum reconciliare quisquam cogi potest. unde intellegis liberam facultatem contrahendi atque distrahendi matrimonii transferri ad necrsonis, quae specialiter prohibentur, duiustos patri filios nasci certissexposuit, at nunc adultam sumptibus et labore tuo factam matrimonio coniungi filio desiderantis favere voto convenit. qui si renitatur, alimentorum solutioni in hoc solummodo casu parere debet. here matrimonium cum filia nepte pronepte, itemque matre avia proavia et ex latere amita ac matertera, sorore sororis filia et ex ea nepte, itemque ex adfinibus privigna
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Dec finum quidem
samilias inuitum ad ducẽ¬
dam uxorem cogilegum dis¬
ciplina ꝑmitcit. Igitur sic̃
desideras obsernatis iuris pͥ¬
ceptis sociare comugio cuo
qmͣ uolu̾is nõ impediris. ita
cam̃ ut contrahendis nupti¬
is pacris cui consensus accedat.

Expanded text:
 Nec filium quidem familias invitum ad ducendam uxorem cogi legum disciplina permittit. Igitur, sicut desideras, observatis juris praeceptis, sociare conjugio tuo quam volueris, non impediris; ita tamen, ut in contrahendis nuptiis patris tui consensus accedat.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Debei aliene ancille fi¬
dei cominissariam libertatem
placuit. noc deficit hoc debitum
s int̾im dominasimodo mchil
indicõ enis quiquine reliquidli¬
bertatem ꝑcepit uendere quia¬

Expanded text:
eri etiam alienae ancillae fideicommissariam libertatem placuit: nec deficit hoc debitum, si interim domina, si modo nihil ex iudicio eius, qui quaeve reliquit libertatem, percepit, nolui
Abbreviated transcription (Latin):
cestam̃tum rumpenti atq
intestato succedenti cmanci¬
patum petita bonorum possõ¬
ne conferre debere bona sua
perpetuo edicto cauetur. eñ
huis ⁊̃ qui sui futuri ec̃nt. siui¬
uo patre nati fuissent confer

Expanded text:
testamentum rumpenti atque intestato succedenti emancipatum petita bonorum possessione conferre debere bona sua perpetuo edicto cavetur, cum his etiam, qui sui futuri essent, si vivo patre nati fuissent, confer
Abbreviated transcription (Latin):
adquirat. sinantem lib̾: cã
adipiscatur si adire malu̾it.
constitutõnes imam quidem
de his qui delib̾andum ꝓhere¬
ditate sͥ delata existimau̾ũt.
auiamã ce inꝓuisis debitis ⁊
incerco exitu ꝑ diu̾sas sp̃es eĩ
impoĩto. s ctiam uet̾em cõ

Expanded text:
adquirat, sin autem liber, eam adquirat, sin autem liber, eam adipiscatur, si adire maluerit. constitutiones, unam quidem de his, qui deliberandum pro hereditate sibi delata existimaverunt, aliam autem de improvisis debitis et incerto exitu per diversas species eis imposito. sed etiam veterem
Abbreviated transcription (Latin):
pena ei imponitur huiusmodi
discordiam sic eẽ decidendam
censuimus. ut distinctõ sub¬
cił cause er imponatur. ⁊ sicͥ¬
cem ica scͥpta ẽ institucõ al¬
lum serinim illuis heredem
insticuto. quia aꝑtissimum
c̃ intuitu domini ẽẽ iustitucõ¬
uem conscͥptami. necesse ẽ oĩ¬
petentem iudicem eiu cõ¬
pelli a dire quidem heredi¬
catem ⁊ cad quirere. nulliã
ex post fcõ subici grauamini
si liber ꝓnuncietur. s omne
sũ lucrum sĩ dampmu
ad cum redundare quiius
untutem eum retrahebat. ⁊
cenegari er ⁊ adu̾sus cum om̃ꝰ
hereditarias actõnes nullo ex
hoc eis p̾iudicõ gencrando.
¶Sinaut̃ qͣi uber iustitutꝰ
ẽ nulla domini uł serui mẽ¬
cione in iustitucõne hĩta tẽ
nullo compelli modo enm ad¬
ire hereditatem. noc te nega¬
ri ei lib̾ale iudiciuur. Si et
hereditatem ꝑ suum ius de¬
currere ⁊ liberale iudicium
suam expectare siñam. siũ
agenteiᷤ siue pulsato aut si
quidem seruus ꝓmincietur.
cunc domino suo hcreditatẽ.

Expanded text:
ena ei imponitur huiusmodi nos eorum discordiam sic esse decidendam censemus, ut distinctio subtilis causae imponatur. Et si quidem ita scripta est institutio: "illum servum illius heredem instituo", quia apertissimum est intuitu domini esse institutionem conscriptam, necesse est omnpetentem iudicem eum compelli adire quidem hereditatem et eam adquirere, nulli autem ex postfacto subici gravamini, si liber pronuntietur, sed omne sive lucrum sive damnum ad eum redundare qui in servitutem eum trahebat et denegari ei et adversus eum omnes hereditarias actiones, nullo ex hoc ei praeiudicio generando. Sin autem quasi liber institutus est nulla domini vel servi mentione in institutione habita, tunc nullo compelli modo eum adire hereditatem nec denegari ei liberale iudicium, sed et hereditatem per suum ius decurrere et liberale iudicium suam expectare sententiam sive agente eo sive pulsato, ut, si quidem servus pronuntietur, tunc domino suo hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
tummodo reb conueniant᷑
qͣs in hr̃ditate desmmicti inue¬
nerunt. ip̃orum a bona ac̾¬
ditorib hereditariis nõ incͥe¬
tenturcuius sensus ad unã
p̃fatarum constitucõnum
a nob̾redactꝰ est. arm᷑a enim
magis qimͣ iura scire milite̾
sacratissimus legis lator ex¬
istimauit. ¶Ex omib
itaq istis unam legem col¬
lig̾e nob̾ aparuit eẽ huma¬
num. ⁊ nõ solum milites
adiunare. huiusmodi bñfõ.
s ⁊ iam ad omnes hoc ex¬
cendere nõ solum si in pro¬
uisum em̾isit debitum. s

Expanded text:
onveniantur, quas in hereditate defuncti invenerint, ipsorum autem bona a creditoribus hereditariis non inquietentur: cuius sensus ad unam praefatarum constitutionum a nobis redactus est. arma etenim magis quam iura scire milites sacratissimus legislator existimavit. Ex omnibus itaque istis unam legem colligere nobis apparuit esse humanum et non solum milites adiuvare huiusmodi beneficio, sed etiam ad omnes hoc extendere, non tantum si improvisum emerserit debitum, s
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. cum aliquis scͥpsit he¬
redem eum qui de sua condi¬
cõne ei qui dominium einsuẽ¬
dicabat iniudicõ adu̾sabat᷑.
is autẽ cuidominiumi c̃ẽ sele
dicerat adire eum hereditatẽ
impetrabat ut ad quisicõ here¬
ditatis ꝑ eum celebretur. andig¬
natus ẽ qͣi comino ei parere
dubitõ ut̾ib exorta ẽ. si qua

Expanded text:
. Cum aliquis scripsit heredem eum, qui de sua condicione ei qui dominium eius vindicabat in iudicio adversabatur, is autem qui dominum sese dicebat adire eum hereditatem imperabat, ut adquisitio hereditatis per eum celebretur, indignatus est quasi domino ei parere. dubitatio veteribus exorta est, si qua
Abbreviated transcription (Latin):
prõnicui filium sine ꝑmissu
pͥsidis in iustenocasse. penã
edc̃o perpetuo pͥstitutamres¬
qͥpto cibi conͣcedi tenere desi¬
deras.
gunt adu̾suis eum exꝑiri nõ
possũt. si gͥ emancipata esus
uia edẽi petita hoc facere non
ꝓhiberis. qd̃ ⁊ in matris ꝑsona
obseruandumest. De pactis.
mp̃r. Conͣdicõnis inc̾cum
inter fratres nõ iniquis rõm¬
b comͣencõne fmtum est.
cum gͥ u̾bis fidei cominissi pe¬
cit᷑um a patre tuo ꝓsitearisut.
suta sine liberis decederet. he¬
reditatem licinio frontoni
restitueret: ꝑactum eo tempo¬
re de sextͣante frontoni danͣdo
cum liberos philius nõ sustu¬
lerat interpoĩtum: nõ id cͥco po¬
cest inquum uideri: qd̾ fac¬
ca sint placuit diuisione diẽ
suum ce silio eius suꝑstite fũc¬
tus eẽt.
utiliter defenderis.
liorem cãm dominiface potest:
indec̾ius autẽ reformare nouo
pacto nõ pot̃ obligacõem recte
constitutam.

Expanded text:
roni tui filium sine permissu praesidis in ius vocasse, poenam edicto perpetuo praestitutam rescripto tibi concedi temere desideras. gunt, adversus eos experiri non possunt. si igitur emancipata es, venia edicti petita hoc facere non prohiberis. quod et in matris persona observandum est. PP.incertum inter fratres non iniquis rationibus conventione finitum est. cum igitur verbis fideicommissi petitum a patre tuo profitearis, ut, si vita sine liberis decederet, hereditatem Licinio Frontoni restitueret, pactum eo tempore de sextante Frontoni dando, cum liberos Philinus non sustulerat, interpositum non idcirco potest iniquum videri, quod facta, sicut placuit, divisione diem suum te filio eius superstite functus est. utiliter defenderis. liorem causam domini facere potest: in deterius autem reformare novo pacto non potest obligationem recte constitutam.
Abbreviated transcription (Latin):
Si sine uolunta¬
ce tua res cue a maritotuo
pignori date sunt: nõ t̾euẽt᷑.
¶oꝵ si consensisti obliga¬
coni sciende creditͥce auxilio
senat᷑ consulti uti poͣtes.
oꝵ si pacienciam p̾stitisti
ut qͣi suas res maritꝰ obliga¬
ret decipere uolusti inutu¬
an pecuniam dant᷑em. et
ideo tibi nõ succurretur sena¬
cꝰ consulto quo infirmitati
nõ calliditati mulierum ꝯ¬
su̾lcum est.

Expanded text:
Si sine voluntate tua res tuae a marito tuo pignori datae sunt, non tenentur. quod si consensisti obligationi sciente creditrice, auxilio senatus consulti uti potes. quod si patientiam praestitisti, ut quasi suas res maritus obligaret, decipere voluisti mutuam pecuniam dantem et ideo tibi non succurretur senatus consulto, quo infirmitati, non calliditati mulierum consultum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Simat̾ cum filioꝵ
suorum gereret patͥmoni¬
um cutorib eorum securita¬
cem ꝓmiserit. ⁊ si deiussorẽ
p̾stic̾it ur pignora dederit.
qm̃ quodammodo suum
negocium gessisse iidcecur.
senatꝰ consulti auxilio neq
ip̃a. neq fidenissor ab ea
pͥstitus ueq res eius pigno¬
rate adiuuantur. ¶Sin
autẽ cutore se excusarte
uolente ip̃a se iut̾posuit
indempnitatem eͣi repro¬
mittens. auxilio senatꝰ cõ¬
suiti uti minime ꝓhibet᷑.
sponde ꝑiculum suscepis¬
set. quo minus ceneatur
auctoritate iuris cuetur.
um fundum mulieris l
ea consenciente eum pig¬
nori accep̾ ꝓp̃ senatꝰ consul¬
ci auxilium uendendo eũ
dominium mulieri aufer¬
re uequiuit. nec tͥ uecesse
ẽ pͥstito pͥcõ emptori uen¬
dicare. si matͥ heres extiststi.

Expanded text:
. Si mater, cum filiorum suorum gereret patrimonium, tutoribus eorum securitatem promiserit et fideiussorem praestiterit vel pignora dederit, quoniam quodammodo suum negotium gessisse videtur, senatus consulti auxilio neque ipsa neque fideiussor ab ea praestitus neque res eius pigneratae adiuvantur. Sin autem tutore se excusare volente ipsa se interposuit indemnitatem ei repromittens, auxilio senatus consulti uti minime prohibetur. sponte periculum suscepit, quominus teneatur, auctoritate iuris tuetur. itum fundum mulieris, licet ea consentiente, pignori accepit, propter senatus consulti auxilium vendendo eum dominium mulieri auferre nequivit, nec tibi necesse est praestito pretio emptori vindicare, si matri heres extitisti.
Abbreviated transcription (Latin):
ruerunt accepturos ¶ Et
lnemim̃diuini cimoris cõ¬
tempnendo in recurando ar¬
bitramur in memoremut
subiugat. cunc siquis ausuᷤ
fu̾it pͥbitasac̾m̃ta negligͥe.
nõ modo adu̾sus accipientẽ
s ĩ adu̾sus dantem accusaudi
cunctis canqͣm cͥmen publi¬
cum cõcedimus facultatem
quadruplipena eo quai conuc¬
t fu̾t modis omnib feriẽdo.
mp̃r. Indices qui
tempore anmmustracõnis¬
cõnis publicas pecumas sub¬
traxint. lege inlia poculatus
obnoxiisunt ⁊ capitali aminad¬
uͥsiomi subdiubemus. hisq
eis ad hoc adhibiũt. uł qui sub¬
tractas ab his scientes susceꝑ¬
unt. eadempena ꝑcellendis.

Expanded text:
ruerint accepturos. Et licet neminem divini timoris, contemnendo jusjurandum, arbitremur immemorem, ut subiungatur, tunc si quis ausus fuerit praebita sacramenta neglegere, non modo adversus accipientem, sed etiam adversus dantem accusandi cunctis tamquam crimen publicum concedimus facultatem, quadrupli poena eo qui convictus fuerit modis omnibus feriendo.. Iudices, qui tempore administrationis publicas pecunias subtraxerunt, lege Iulia peculatus obnoxii sunt et capitali animadversioni eos subdi iubemus: his eis ad hoc adhibuerunt vel qui subtracta ab his scientes susceperunt, eadem poena percellendis.
Abbreviated transcription (Latin):
imp̃r. e ¶Ium filium tuum
te pͥienta sororemheredemin¬
stituisse ꝓponas. in officiosi c̃¬
relam apͥud p̾sidem ꝓuincie
ꝑsequi potes.
inp̃r. Euan cepiecatis reli¬
gionem ñuolasse.s mariti
coniugium ꝙ fueras sortita
distrahere noluisse. ac ꝓpt̾ea
offensum atq iratum prẽm
ad ex heredita cõns uotam ꝓ¬
iapsimi cẽ dicas. iofficositeᷤᷤ¬
cam̃ti cĩrelaminferre nõ ue¬
taberis.
curpit̾. ⁊ cum flagiciosa fedi¬
tate iuit. ut a successione tu¬
a camexcludendain putes.
si nõ inconsulto calore. s ex
im̾tis enis ad id odium incita¬
tꝰes: postrem iudicii lib̾um¬
dem. E iliam orbitate pa¬
tͥs relicta cum marito cuima¬
tre nolente impsit colens cõ¬
cordiam. iustas offensionis
post eius demmatris penitẽci¬
am cansas nõ pͥstat. nec ex mo¬
mentanis uolutatib matͥs
nupta atq uidua ẽẽ iure
compellitur.
ficiosum frustra dicunt. cum
nemo corum qui extͣnͣsu̾sa li¬
nea ueniunt. exceptis fr̃e et

Expanded text:
ianus . Cum filium tuum te praeterita sororem heredem instituisse proponas, inofficiosi querellam apud praesidem provinciae persequi potes.nus . Cum te pietatis religionem non violasse, sed mariti coniugium quod fueras sortita distrahere noluisse ac propterea offensum atque iratum patrem ad exheredationis notam prolapsum esse dicas, inofficiosi testamenti querellam inferre non vetaberis. turpiter et cum flagitiosa foeditate vivit, ut a successione tua eam excludendam putes, si non inconsulto calore, sed ex meritis eius ad id odium incitatus es, postremi iudicii li. Filia in orbitate patris relicta cum marito, cui matre volente nupsit, colens concordiam iustas offensionis post eiusdem matris paenitentiam causas non praestat nec ex momentariis voluntatibus matris nupta atque vidua esse iure compellitur. tamentum inofficiosum frustra dicunt, cum nemo eorum qui ex transversa linea veniunt exceptis fratre et
Abbreviated transcription (Latin):
uxori ut id ꝙ ex cansa heredi¬
catis ad eam ꝑueniss filiis
post mortensuam restitue¬
ret fidei comimisit calump¬
uiosam inofficĩosi accõem
adususi iudicium testato¬
ris instituere nõ debetis eũ
ex huiis modi sidei cominis

Expanded text:
uxori, ut id, quod ex causa hereditatis ad eam pervenisset, filiis post mortem suam restitueret, fideicommisit, calumniosam inofficiosi actionem adversus iustum iudicium testatoris instituere non debetis, cum ex huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
ab in officosi accõne contra ces¬
tam̃tum frĩs sui. uł sororis pe¬
nitꝰ arceantur. consangͤumnei
e des infiiine uł cͣupitudinis
uł leuis note iuacula asꝑ¬
peram ⁊ nõ bene merentes
maximisq bñficuis suum pa¬
cronum assecuti instituti sũt.
excepto seruo nectio herede
instit᷑ũto.
q̃relam contra cestam̃tum
parentum monentes. ꝓbõ¬
cõnes debent p̾stare. qd̾ obse¬
quium debitum iugiter ꝓ¬
ut ip̃iꝰ nature religio flagi: d¬
parendes extitisse. ¶ Sin a̾
mater contra filii cestamen¬
cum iuofficõsi acdõ emi insti¬
cuat. inquiri diligenter iu¬
bennus utrum filius nulla
ex iusta causa lesui matrẽ¬
in nouissima leserit uolu¬
tate. eo ꝙ nec luctuosam ei
uł legitimam reliq̃rit porcõ¬
ueniut cestam̃to remoto ma¬
tri sucessio deferatur. si tamẽ
mat̾ in honestis frattis atq
indecentib machinacõnib
filium forte obsedit. insidiis¬
q eumuł clam destinis uel
manifestis appecut ułimmi

Expanded text:
ab inofficiosi actione contra testamentum fratris vel sororis penitus arceantur: consanguinei edes infamiae vel turpitudinis vel levis notae macula adspperam et non bene merentes maximisque beneficiis suum patronum adsecuti instituti sunt, excepto servo necessario herede instituto. querellam contra testamentum parentum moventes probationes debent praestare, quod obsequium debitum iugiter, prout ipsius naturae religio flagiparentes extitisse. Sin autem mater contra filii testamentum inofficiosi actionem instituat, inquiri diligenter iubemus, utrum filius nulla ex iusta causa laesus matrem novissima laeserit voluntate nec luctuosam ei et legitimam reliquerit portionem, ut testamento remoto matri successio deferatur. Si tamen mater inhonestis factis atque indecentibus machinationibus filium forte obsedit insidiisque eum vel clandestinis vel manifestis appetii
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ¶iduob heredi¬
b istitutis. uno ex .u. alto
qui ex septem ineus heres
scͥptus fuerat. iustam q̃re¬
lam ce contendisse. ab alt̾o
autẽ uictum fuisse alłegas
ꝓ ea parte qua resolutum
est cestam̃tum cum iure
incestati qui obtinnt sue¬
cedat. neq legata neq fidei¬
cominissa debentur. qmuis
libertates ⁊ directe compe¬
cant. ⁊ fidei comimissarie
pͥstari debeant.
si q̃relam delatam nõ cenu¬
⁊ it. a falsi accusacõne nõ sub¬
mou̾i placͣuit idem obser¬
uatur. ⁊ si contrario falsimi
cͥmine instituto uictus post

Expanded text:
m duobus heredibus institutis, uno ex quinque, qui ex septem unciis heres scriptus fuerat iusta querella contendisse, ab altero autem victum fuisse adlegas, pro ea parte, qua resolutum est testamentum, cum iure intestati qui obtinuit succedat, neque legata neque fideicommissa debentur, quamvis libertates et directae competant et fideicommissariae praestari debeant. si querellam delatam non tenuit, a falsi accusatione non submoveri placuit. Idem observatur et si e contrario falsi crimine instituto victus
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si maritꝰ cuus fcõ ces¬
cam̃to ce quidem exasse scͥp¬
sit beredem. filia autẽ qͣm ha¬
buit in pot̾ate ex ħedata fac¬
q ei relictu᷑m est. neq iustã
cãm offense p̾stitisse comii¬
catur. eam de inofficiosoces

Expanded text:
. Si maritus tuus facto testamento te quidem ex asse scripsit heredem, filia autem quam habuit in potestate exheredata facque ei relictum est neque iustas causas offensae praestitisse convincatur, ea
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditatem optin̾e posse nõ
ambigitur. oꝵ si iam optinm
uł postea uincat. qd̾ cumq
maritꝰ mortis sue tempore de¬
buisse tͥ ꝓbetur. idem ab  eca
reddioportet.

Expanded text:
itatem obtinere posse non ambigitur. Quod si iam obtinuit vel postea vincat, quodcumque maritus mortis suae tempore debuisse tibi perhibetur, idem ab ea reddi oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Nnͣmis adult̾iicͥmẽ
nit̾ publica referatur iudi¬
cia quor mn delegacõ incom¬
iuine ominb siue aliqͣiegis
int̾pͥtacõe coͣnceditur. tamẽ
deferrcopiam accusandi .i.
coẽm impeilit. s ⁊ his ꝑsoius
iegemimponiuns ut cͥmen
cant. In pͥmis maritum gn̾ae
chori nindicemeẽ oportet cͥ
quidem ⁊ ex suspicõne conu¬

Expanded text:
. Quamvis adulterii crimen inter publica referatur, quorum delatio in commune omnibus sine aliqua legis interpretatione conceditur, tamen,deferri copiam accusandi, hocionem impellit. Sed et his personis legem imponimus, ut crimen cant. In primis maritum genialis thori vindicem esse oportet, cui quidem ex suspicione et
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam. uires ꝓtecturam qui¬
demcupiat. ubi sexus ꝑdidit
locum ubi scelus : id qd̾ non
ꝓficit scireubiuenus muta¬
tur in alt̾am formam. ubi
bemus insurgͥe leges armari
iurꝰ gladio uitore exoinisitis
penis subdantur infames qͥ
sunt uł qui futurireisunt.¬

Expanded text:
minam vires porrecturam, quid cupiat? » Ubi sexus perdidit locum, nec scelus est quod non perficit scire, ubi Venus mutatur in alteram formam, ubi bemus insurgere leges, armari jura, ut gladio ultore, et exquisitis poenis, subdantur infames, qui sunt, vel futuri sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpoĩta pͥsqͥptiones cinilos qui¬
b ant reptisingiturant ex
rõe anã debitum flagitata
inconsueuerunt inssins
secĩstrari nec eanimi obice ali¬
qsuidnogõ cradicatis afferri. Q
accacõne sundata hoc ⁊̃ enui¬

Expanded text:
proposita praescribtiones civiles, quibus aut dos repeti fingitur aut ex ratione aliqua debitum flagitatur, ni consuerunt, iussimus sequestrari nec earum obice aliquid negotio tarditatis adferri; sed accusatione fundata, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
tate cius que iureatum dedu¬
citur. act̾uacõne exclusali¬
bͥi qui accusantur abscedant.
Enui abhis feminis pudici¬
cͤie raco requiratur q̃ mus nexi¬

Expanded text:
tate ejus, quae in reatum deducitur, accusatione excusa, liberi qui accusantur abscedant, cum ab his feminis pudicitiae ratio requiratur, quae juris nexi
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. &um auis sanctionib
uisseriuus mat̾na bona inte¬
gra ad liberos ꝑuenire. qd̾ cam̃
muilier mariti largitate ꝑceꝑ¬
at ex co tantum lib̾i conungio
ꝓcreati sibi spociale tanqͣm pa¬
termim noiunt uendicandũ.
Itaq si hũs filios in secundas
nupcias fortasse tͣnsierit sponsa¬
uciam largitatem qmuir sec̃¬
dus contulit inuxorem tantũ
re susceptis marito ꝙ mulier
u̾it. ¶ o si post̾ior uir sine ui¬
beris ex eodem mͥm̾io susceptis
decesserit. quicquio ab eo ex spõ¬
salium largitate uxor fi̾nt con

Expanded text:
. Cum aliis sanctionibus iusserimus materna bona integra ad liberos pervenire, quod tamen mulier mariti largitate perceperit, ex eo tantum liberi coniugio procreati sibi speciale tamquam paternum noverint vindicandum. Itaque si habens filios in secundas nuptias fortasse transierit, sponsaliciam largitatem, quam vir secundus contulerit in uxorem, tantumre susceptis marito, quod mulier verit. Quod si posterior vir sine liberis ex eodem matrimonio susceptis decesserit, quidquid ab eo ex sponsalium largitate uxor fuerit con
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Iemine q̃ susceptis
ex puore m̃m̾io filiis ad secimi¬
das post cempus luctui statu¬
cum tͣnsierint nuptias quic¬
quid ex facultatib priorum
maritorum sponsalium iure.
quicquid ⁊̃ nuptiaru sollẽp¬
nicate ꝑceꝑint aut quicquid
mortis causa conacõnib fcis
aut cestam̃ti iure directo aut
fidei cominissi uł legati citu¬
alitatis pͥmio ex bonis ut dic¬
tum ẽ pͥorum maritorum fu¬
erint assecute. id cotum ita
ut ꝑceꝑint integrum ad fi¬
lios cͦs excedente conugioha¬
bu̾int tͣnsmittant. uł ad q̃m̃¬
ubet. ex filiis. dum modo ex
hiis camẽ cͦis cali successione
dignissimos iudicamus. In
qm contemplacõne m̾itorum
ubcralitatis suc iudicium mr̃
crediderit dirigendum. ¶ Nec
quicqͣm hereden femine ex his¬
dem facultatib alienandi inꝙͣ¬
dien uite. nõ. ⁊̃ alicnandi facł¬
catem concessam. Namsiquid
ex his dem rebr in alium q̃iu¬
bet fu̾it ab ea cͣnͣslatum ex ma
t̾nis ret integrabr̃ facultatib

Expanded text:
. Feminae, quae susceptis ex priore matrimonio filiis ad secundas post tempus luctui statutum transierint nuptias, quidquid ex facultatibus priorum maritorum sponsalium iure, quidquid etiam nuptiarum sollemnitate perceperint, aut quidquid mortis causa donationibus factis aut testamenti iure directo aut fideicommissi vel legati tituralitatis praemio ex bonis, ut dictum est, priorum maritorum fuerint adsecutae, id totum, ita ut perceperint, integrum ad filios, quos ex praecedente coniugio habuerint, transmittant vel ad quemlibet ex filiis  dummodo ex his tantum, quos tali successione dignissimos iudicamus, in quem contemplatione meritorum liberalitatis suae iudicium mater crediderit dirigendum. Nec quicquam eaedem feminae ex isdem facultatibus abalienandi in qdiem vitae, non etiam abalienandi facultate concessa. Nam si quid ex isdem rebus in alium quemlibet fuerit ternis redintegrabitur facultatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
successionem ab intestato uł
ex cestõ sue post̾itatis nĩr ui¬
debitur consccuta: in diem
uite ꝓsibi debita portõne sola
tantum possõne delata. om̃e
his qui suꝑ erunt ex priore
susceptis mͥm̾io filiis relinqͣt
nec suꝑ huiusmodi facultati¬
bus cestandi in qiilib aliam¬
si nullam ex priore iin̾io ha¬
bint successionem: uł nacus
nata ue decessit. ounne ꝙ quo
quo modo ꝑceꝑit plene ꝓprie¬

Expanded text:
successionem ab intestato vel ex testamento suae posteritatis mater videbitur consecuta, in diem vitae pro sibi debita portione sola tantum possessione delata, omne his qui supererunt ex priore susceptis matrimonio filiis relinquat nec super istiusmodi facultatibus si nullam ex priore matrimonio habuerit successionem vel natus native decesserint, omne, quod quoquomodo perceperit, pleni pr
Abbreviated transcription (Latin):
ca noxe dedicõne conuentus
tad summã cõdempnacõeni
soluendam oumimodo com¬
publici accinsacõem ꝓp̃ uxo¬
remi tuam asu̾o ramptamin¬
cendendam putau̾is: nõ ccͣ¬

Expanded text:
e deditione conventus ad summam condemnationis solvendam omnimodo compublici accusationem propter uxorem tuam a servo raptam intendendam putaveris, non c
Abbreviated transcription (Latin):
uel eas deuemat sacultatumi:
tem mares curiales fu̾int int̾¬
mixtidimidia ꝑe eis curienoĩe
deferatur. ⁊ alidm mn cominune
omnib tͥbuit indulgencia prĩ¬
cipał ꝓuitilidiuidant porcõe.
excepta sola maiestatis q̃stio¬
ne qm si quis sacrilego animo

Expanded text:
 eas deveniat facultatum, Sin mares curiales fuerint intermixti, dimidia pars eis curiae nomine deferatur, et aliam, quam in commune omnibus tribuit indulgentia principalis, pro virili dividant portione. Excepta sola maiestatis quaestione: quam si quis sacrilego animo
Abbreviated transcription (Latin):
qniscͥptam edidit utigatori¬
b nõ ip̃e recitauit. Sigͣnich
fallis omissa ꝓuocacõnis mo¬
ra ex integro iudicarumpe
didiis ordinandunuit
nidices quoscognoscendi.
⁊ꝓminciandi neccĩtas cene¬
ret. nõ subitas s de liberacõe
deratas sͥ ance formarent.et
cuendatas statim iulibellum
secuta fidelitate conferrent. scͥp¬
casq ex ubello parcib legͥent.
sue siteis post hac copia cotri¬
gendiuł mutandi exceptiscã
iuris emiuentisfimis pͥfectis
p̾fectorio qm aliis illustreu
administracõem gerentib ce

Expanded text:
scriptam edidit litigatoribus, non ipse recitavit. si igitur nihil fallis, omissa provocationis mora ex integro iudicari impredimus ordinandum, ut iudices, quos cognoscendi et pronuntiandi necessitas teneret, non subitas, sed deliberatione deratas sibi ante formarent et emendatas statim in libellum secuta fidelitate conferrent scriptasque ex libello partibus legerent, sed ne sit eis posthac copia corrigendi vel mutandi. Exceptis tam viris eminentissimis praefectis praetorio quam aliis illustrem administrationem gerentibus ce
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Qm legatiseu fidei¬
commissi causa in possõm
mictũtur nõ ꝓprietatem na¬
ciscuntu. s ins pignorisut
autẽ ⁊ post acceptum pͥiͣgͣnͣ
satis fiat defuncti uolunta¬
ti compecens iudex ce ade

Expanded text:
. Qui legati sive fideicommissi causa in possessionem mittuntur, non proprietatem nanciscuntur, sed ius pignoris. Ut autem et post acceptum pignus satisfiat defuncti voluntati, competens iudex te ade
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ capere ꝓsumptiblitis
recum p̃e decisicẽmlitis recte
factam ẽẽ confiteatur. iudici¬
b scil siu̾slorentissimis ꝓce¬
rib sacrinũ palacii siũ hiis qͥb
ꝓminore liciumexcimacõe
consoͥfacõnesdelegantur si pro¬
spexmt adiunandumẽe me¬
torem᷑ sumptuum ꝓcepcõe
etiamsine ꝓuocacõne eiis h
statuentib niustam corum
sumptuum qͣntitatem diffi¬
nientib s nec occõne consul¬
tacõnis introducende uictori

Expanded text:
nihil capere pro sumptibus litis re, cum ipsam decisionem litis recte factam esse confiteatur: iudicibus scilicet sive florentissimis proceribus sacri nostri palatii sive his, quibus pro minore litium aestimatione consultationes delegantur, si perspexerint adiuvandum esse victorem sumptuum perceptione, etiam sine provocatione eius hoc statuentibus et iustam eorundem sumptuum quantitatem definientibus. Sed nec occasione consultationis introducendae victo
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Bigenero docemdan¬
do ꝓ filia pater cominumis eã
neo constituto stipulatꝰ ẽ nec
sͥ cessante uoluntate. nec tͥ ꝓ
maritum remanscrit ꝓͦ reb¬

Expanded text:
. Si genero dotem dando pro filia pater communis eam aneo constituto stipulatus est, nec sibi cessante voluntate nec tibi maritum remanserit, pro reb
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.: Si dotem manto li¬
Gte ur̃e dedistis. Nec eam reddi
soluto m̾in̾io uobis incontinẽ¬
tipacto uł stipulacõne pro¬
speristis. hanc culpa uroris
dissoluto mĩn̾io penes mari¬
tum remansisse constitit.
l eam ingratam cͥca uos si¬
uisse ostenderitis.
a uiro dar qͥ stipuletur ut
de ea cestari possit. Eumor¬
diuacõnis cestam̃ti cogitatõ
mortis ãcccedens cempus sig¬
ificat nõ condicõ euis cau

Expanded text:
. Si dotem marito libertae vestrae dedistis nec eam reddi soluto matrimonio vobis in continenti pacto vel stipulatione prospexistis, hanc culpa uxoris dissoluto matrimonio penes maritum remansisse constitit, licet eam ingratam circa vos fuisse ostenderitis. a viro dari stipuletur, ut de ea testari possit, cum ordinationis testamenti cogitatio mortis antecedens tempus significat nec con
Abbreviated transcription (Latin):
nifestissimiuiris formam datã
millas hr̃e uires palam ÷ ndeo
inhac sp̃e nec ꝓuocacõnis auxi¬
lium uecessamimfuit. qd̾ si c̃
deetate q̃ rereturimplesse def¬
unctum qͣrtum docimum an¬
numi ac per hoc iure fc̃m testa¬
mentum ꝓminciauit. nec pro

Expanded text:
nifesti iuris formam datam nullas habere vires palam est et ideo in hac specie nec provocationis auxilium necessarium fuit. Quod si, cum de aetate quaereretur, implesse defunctum quartum decimum annum ac per hoc iure factum testamentum pronuntiavit, nec pro
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Inqͣcumq causareo
qͥofiut noxius puniatur. in¬
nocens absolnatur. oꝵ siaccꝰa¬
cor aberitadtempꝰ. añ sõcioꝵ
p̾sencianecc̾iauideatur. id
quidem debet qͣm celerime ꝓ¬
cñran. Intͥcea uͥo ex ibito: non
ferreas manicas. ⁊ inherentes
ossibrmitti oportet. s ꝓlixiores

Expanded text:
m. In quacumque causa reoquaestio fieri, ut noxius puniatur, innocens absolvatur. Quod si accusator aberit ad tempus aut sociorum praesentia necessaria videatur, id quidem debet quam celerrime procurari. Interea vero exhibito non ferreas manicas et inhaerentes ossibus mitti oportet, sed prolixiores
Abbreviated transcription (Latin):
debebit inchusus. s mpãtaluce
nox gemmau̾it custodianiueᷤᷤ¬
tibͦmcarcerim ⁊ salubribrio¬
cisrecipiatur ac reu̾enteiter̃
die ad primimsoł ortimn il¬
lico ad publicumlum̃ reduci

Expanded text:
usurpata luce nox geminaverit custodiam, vestibulis carcerum et salubribus locis recipi, ac revertente iterum die, ad primum solis ortum, illico ad publicum lumen educi
Abbreviated transcription (Latin):
ad disponentas res suascom¬
ponendosq mestos penates
spacium coramlceiidice aũ
⁊̃ magr̃atib sufficientiudi¬
erum nõ mimuis tamẽ crĩgͣm
tatonatur muila remanente
ap̃enmqm ad exibendum imꝰ¬
sus ÷ copĩa ioicandi. orm
postea qm adiudicem uen̾it
adhibita aduocacõneius de¬
bebit explorare ãsitum. ac cã¬
diupan̾ cum accusatore for¬
cimaretin̾i donec repent cog¬
incõcelebrata discͥmen.

Expanded text:
ad disponendas res suas componendosque maestos penates spatium coram loci iudice aut etiam magistratibus sufficientium dierum, non minus tamen triginta tribuatur, nulla remanente apud eum qui ad exhibendum missus est copia nundinandi. Qui posteaquam ad iudicem venerit, adhibita advocatione ius debebit explorare quaesitum ac tamdiu pari cum accusatore fortuna retineri, donec reppererit cognitio celebrata discrimen.
Abbreviated transcription (Latin):
lumpmantos ad uindc̃am poᷤᷤ¬
cat similitndo supplicii. nenͣio
tamens blandiatur obiectu¬
cuinssiret cͥminis de se inq̃stio
ne confessus neniaisꝑans

Expanded text:
lumniantes ad vindictam pocat similitudo supplicii. Nemo bi blandiatur obieciuslibet criminis de se in ne confessus, veniam s
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ fiagicia adiuctiur cõmi
none cͥminis consorcium ꝑ¬
suꝑioris optansant mĩnici¬
supplicõ imp̃a supremorum
suorimisorte sociandumaũ¬
er᷑ꝑe seposse confidens. aut
studio ant primlegio nomi¬
nati. cumueceris iuris ancto¬
ritas de seconfessos. nec inter¬
rõgariquidem de aniorumꝯ¬

Expanded text:
gitia adiuncti, vel ione criminis consortiuerioris optans, aut inisupplicio in ipsa supremorum suorum sorte socianse posse confidens aut studio aut privilegio nomiti, cum veteris iuris auctritas de se confessos ne interrogari quidem de aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
digmum÷ ut mnscͥptones
aponantur. q̃magnit᷑udinẽ
nent. ut alt̾nt᷑ram ꝑteni
dignalegum tenere possit
auctoritas. oꝵ sistatutum
su̾it fortecontemptum. hu
quiex offo̾ ingredimitur se¬
cretamim quinq libranim
auri condempnacõe ferient᷑.

Expanded text:
 ut inscriptiones proponantur, quae magnitudinem nant, ut alterutram partem digna legum tenere possit auctoritas. Quod statutum si fuerit forte contemptum, hi qui ex officio ingrediuntur secretarium quinque librarum auri condemnatione ferientur.
Abbreviated transcription (Latin):
iniam dudulegib inst¬
tutum seruaniubenis ut qͥ
cumq indiscͥmen capitis accer¬
situimõ statinreus qui accusa¬
ripotu̾it estimetur ne subiec¬
tamnmocenciam fenamus.¬
s quisquis ille ⁊̃ quicͥmenintẽ¬

Expanded text:
iam dudum legibustutum servari iubemus, ut, in discrimen capitis accernon statim reus qui accusapotuit aestimetur, ne subiecinnocentiam faciamussquis ille est qui crimen inte
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. D e reb quas diuorcii
causa qͦndam uxorem cuam
abstulisse ꝓponis. rerum amo¬
carum accione contra succes¬
sores eius nõ insolidum s qͣn¬
tum ad eos ꝑuenit. oꝵ sires ex

Expanded text:
. De rebus, quas divortii causa quondam uxorem tuam abstulisse proponis, rerum amotarum actione contra successores eius non in solidum, sed quantum ad eos pervenit, quod si res ex