comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̃em satiffacturũ pro quib accusa¬
uatur: iusserum q ut cum eo uenirẽt
serapion.⁊ tygrius eunuchꝰ p̃rb̃r. et
paulus lector. Isti enim simul accusa¬
baittur. Cumq io hes euocantes ue¬
lut inimicos refutaret: uniu̾salẽ sy¬
nodum fieri ꝓclamabat. At illi ncħ
morati: qͣter eum euocauerũt. De cũ
noluiss occurrere: s synodũ fieri pro¬
clamaret: dampnauerũt eum in nul¬
lo culpantes nisi quia uocatus noluit
obedire. Dumq hoc fuiss tirta uesꝑã
nunciatũ: ppłs ad seditiones maxĩas
excitatus ẽ. Et nocte ꝯeurrentes. eũ
trahi ab ecͣca ñ sinebant: s clamabant
ut apud maus conciium de eoagita¬
retur exam̃. Porro iussio pͥncipis im¬
minebad uelocit̾ eum eici. ⁊ exilio de¬
portari. Hoc agnoscens iohes. t̾cia dãp¬
nationis sue circa meridiẽ semet ip¬
sum ppło ignorante ꝯtradidit. Cogita¬
bat enim neulla p̃p eum seditio nas¬

Expanded text:
Joannem, satisfacturum pro quibus accusaJoannem, satisfacturum pro quibus accusabatur, jusseruntque ut cum eo venirent Serapion et Tigrius eunuchus presbyter, et Paulus lector; isti enim simul accusabantur. Cumque Joannes evocantes velut inimicos refutaret, universalem synodum fieri proclamavit. At illi nihil morati, quater eum evocaverunt. Qui cum noluisset accedere, sed synodum fieri proclamaret, damnaverunt cum: in nullo culpantes, nisi quia vocatus noluit obedire. Dumque hoc fuisset circa vesperam nuntiatum, populus ad seditiones maximas excitatus est; et nocte concurrentes, eum trahi ab ecclesia non sinebant; sed clamabant ut apud majus concilium de eo agitaretur examen. Porro jussio principis imminebat, velociter eum ejici et exsilio deportari. Hoc agnoscens Joannes tertia damnationis die circa meridiem semetipsum, populo ignorante, contradidit. Cogitabat enim ne ulla propter ipsum seditio nas
Abbreviated transcription (Latin):
opolim cum ep̃is transire ñ potuit. alii
sunt transuecti. Postea uero eum dolore¬
laboraret eius crux freq̃nter ab seisum ẽ.
quia putredo pene omne corpus eius in¬
uaserat.⁊ pedem alium iam serpebat.
Is ergo post paululũ temporis est defunc
tus. Theophilo aut̃ ab alexandria ueniẽ¬
de nullus occurrit. nec solemni honore pot¬
tus est. Erat enim aꝑtissimus inimicus.
Sed alexandrini naute qui tunc uener¬
ant cũ frum̃tis occurrentes eum fauo¬
rabuit̃ snsceꝑunt. Cũq ueniss cõstan¬
tinopolim: refutauit ĩ eccłiam introire
s inuna domo augustarũ uocabulo.
placidiana tunc habitauit. hinc ergo
ceꝑunt ꝯtra ioh̾em mou̾e causas. Et nõ
iam delibris origenis memoria ferebat᷑.
s has accusationes illicitas excitabãt
hiis ita p̾paratis cõuenientes ep̃i in sb̃¬
urbano calcedonensi ꝙ rufini noĩe uo¬
cidatur. ubi est in honore petri ⁊ pauli
apłoꝵ basilica constituta. euocauerũt

Expanded text:
opolim cum episcopis transire non potuit; alii opolim cum episcopis transire non potuit; alii vero sunt transvecti. SOCRATES, laboraret ejus crus frequenter, est abscissum, quia putredo pene omne corpus ejus invaserat, et in pedem alium jam serpebat. Is ergo post paululum tempus est defunc. Theophilo autem ab Alexandria venienti nullus occurrit, nec solemni honore potitus est; erat enim apertissimus inimicus. Sed Alexandrini nautae, qui tunc venerant cum frumentis, occurrentes, eum favorabiliter susceperunt. Cumque 359 venisset Constantinopolim, refutavit in ecclesiam introire; sed in una domo Augustarum vocabulo Placidiana tunc habitavit. Hinc ergo coeperunt contra Joannem movere causas; et non jam de libris Origenis memoria ferebatur, sed has accusationes illicitas excitabant. His ita praeparatis, convenientes episcopi in suburbano Chalcedonensi quod Rufini nomine vocitatur, ubi est in honore Petri et Pauli apostolorum basilica constituta, evocaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ eudoxia augusta eum contͣ ioh̾em
armass. Et hine accensus lingue uber¬
date sermonẽ fecit in ppło: cunctarũ
mulierũ uituꝑatione plenum. Hunc
smonẽ ppłs omnis arripuit. qͣi contra
augustam ꝓ latus ess. Ita ꝑuenit acd
aures imꝑadoꝵ. Quod augusta cognos¬
cens. uelut in iuriã suã. narrauit imꝑa¬
dori. dicens illiuis esse magis ꝯtumeliã
q̃ eius uxori fiebat. Qmobrẽ gestũ est:
ut theophilus contra eum uelociter
synodum ꝯgregaret. Quod ⁊̃ seu̾ianꝰ
simul agebat: erat enim ad huc mi¬
nuens. Int̾ hoc theophilus uenit. mul¬
bant gͥ plurimi ioħis inimuei. Aderant
⁊ quos episcopatu remouerat. Om̃es
ergo ꝯcorditer in calcedonia conuene¬
runt. ubi tunc erat ep̃c quirinus. multa
contra ioh̃em loq̃ns impium esse super¬
bumq uocans. Ep̃i uero delectabantur
in talib. Porro maruthas mesopota¬
meus ep̃c. nolens cyrim calcauit tuncpe¬
dem. At ille dolore constrictus. ꝯstantin¬

Expanded text:
quoniam Eudoxia Augusta eum contra Joannem quoniam Eudoxia Augusta eum contra Joannem armasset; et hinc accensus, linguae ubertate sermonem fecit in populo cunctarum mulierum vituperatione plenum. Hunc sermonem populus omnis arripuit, quasi contra Augustam prolatus esset, et ita pervenit ad aures imperatoris. Quod Augusta cognoscens, velut injuriam suam narravit imperatori: dicens illius magis esse contumeliam quae ejus uxori fiebat. Quamobrem gestum est ut Theophilus contra eum quam velociter synodum celebraret. Quod etiam Severianus simul agebat; erat enim adhuc inimicus. Inter haec Theophilus venit, mulbant igitur plurimi Joannis inimici. Aderant etiam quos ab episcopatu removerat. Omnes ergo concorditer in Chalcedona convenerunt, ubi tunc erat episcopus Cyrinus, multa contra Joannem loquens, impium eum superbumque vocans. Episcopi vero delectabantur in talibus. Porro Maruthas Mesopotamenus episcopus, nolens Cyrini calcavit tunc pedem. At ille dolore constrictus, Constantin
Abbreviated transcription (Latin):
nius ad eccͣam. hec ei ꝑserapionẽ ioh̾es¬
ũba mandauit. Contra reguas mutta
gessisti o ephphani. Primum quidem:
qr ordinationẽ fecisti in ecclesia sb̃ meo
iure consitiuta. Deinde. quia me non
iubente in ea auctoritate ꝓpͥa sacra ce¬
lebraͤti. Rursus: quia inuitatus excꝰ¬
asti. ⁊ nunc denuo in te ip̃e ꝯfidis. Qua¬
p̃p̃ obserua. ne turbo nascatur in ppło.
⁊ huius rei ꝑieulum ip̃e suscipias. Hec
dum audiss epyphanuis: ab eccłia for¬
midatus ad scessit. Cũq reu̾surus ẽẽt
ad cyprũ: ferunt quidã hec eum mandas¬
se iohanni. Spero: quia ñ moriaris ep̃c. At
ille remandauit. Sꝑo. de ad tuã patͥam
ñ redire. Hec utrũ uere dicta sint nescio:
ambo tam̃ hunc habuere finẽ. Nam nec
epyphanius uniius ꝑuenit ad cyprum:
s in naue defunctus est.⁊ ioh̾es post pau¬
lulum episcopatu depositus ẽ. Cũq epy¬
phamus discessiss. ꝑuenit ad ioh̾em.

Expanded text:
nius ad ecclesiam, haec per Serapionem venius ad ecclesiam, haec per Serapionem verba mandavit: Contra regulas multa gessisti, o Epiphani! primum quidem, quia ordinationem fecisti in ecclesia sub meo jure constituta; deinde quia, me non jubente, in ea auctoritate propria sacra celebrasti; rursus quia invitatus excusasti, et nunc denuo in teipsum confidis. Quapropter observa ne turba nascatur in populo, et hujus rei periculum ipse suscipias. Haec dum audisset Epiphanius, ab ecclesia formidatus abscessit. Cumque reversurus esset ad Cyprum, ferunt quidam haec eum mandasse Joanni: Spero quia non morieris episcopus. At ille remandavit: Spero te ad tuam patriam non redire. Haec utrum vere dicta sint nescio; ambo tamen hunc habuere finem. Nam nec Epiphanius vivus pervenit ad Cyprum, sed in navi defunctus est, et Joannes post paululum episcopatu depositus est. SOCRATEphanius discessisset, pervenit ad Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedens dicebat. Qui hiis ꝯtumelias
inferunt. nesciunt semet ip̃os. hec
ergo theotimus iite rectitudine fa¬
mosissimus epy phamo rdisse fert᷑:¬
ioh̾es igitur ꝯstantinopoleos ĩdignatꝰ
ñ est: cur absq regulis in eius eccͣa
ordinationẽ fecerit epyphanius: Sed
tam̃ rogabat ut int̾ episcopos eum eo
maneret. At ille nec manere se cũ eo.
nec orare rꝑdit: nisi dioscorũ ⁊ qui cũ
eo erant urbe depelleret.⁊ ip̃e in libͦꝵ
origenis dampnatione subscriberet.
Iohanne hec facere differente:⁊dicen¬
de. ñ oport̾e ante catholicã cognitionẽ a¬
liquid facere petulant᷑. ad hoc consiliũ
ab immicis ioh̃is epyphanius instigat᷑.
lectio. ꝓcedere faciunt epyphamũ. ⁊ co¬
ram omni ppło origenis damnare lib̾s
⁊adiudicare dioscorum euisq seqͣces
simul quoq derogare iohanni. uelut
eorum defensori. hec ioħ̃i nuntiantur.
Att̾a u̾o die dum iam ueniss epypha¬

Expanded text:
procedens dicebat: Qui his contumelias procedens dicebat: Qui his contumelias inferunt nesciunt semetipsos. Haec ergo Theotimus, vitae rectitudine famosissimus, Epiphanio respondisse fertpoleos indignatus non est cur absque regulis in ejus ecclesia ordinationem fecerit Epiphanius; sed tamen rogabat ut inter episcopos cum eo maneret. At ille nec manere se cum eo, nec orare respondit, nisi Dioscorum et qui cum eo erant urbe depelleret, et ipse in librorum Origenis damnationem subscriberet. Joanne haec facere differente, et dicente non oportere ante catholicam cognitionem aliquid facere petulanter, ad hoc consilium ab inimicis Joannis Epiphanius instigatur.lectio, procedere faciunt Epiphanium, et coram omni populo Origenis damnare libros, et adjudicare Dioscorum ejusque sequaces, simul quoque derogare Joanni, velut eorum defensori. Haec Joanni nuntiantur. Altera vero die dum jam venisset Epipha
Abbreviated transcription (Latin):
portans dampnationẽ libroꝵ origenis.
Qau ñ quidẽ ip̃m origenẽ excõicatum
decreu̾at. s libris tantũm derogau̾at.
Eg̾s sus ergoad basilicã sẽi ioh̃is mi¬
liario ab urbe septimo ꝯstituta. ⁊ col¬
lecta ibidem ꝯstituta. ordinatoq dya¬
eono. rursusuenit inciuitatẽ. Et in¬
ultationẽ quidẽ ioh̃is declinauit c̃a
theophili. in ꝓpria uero mansione e¬
legit magis habitare. Et uocans tũc
p̾sentes episcopos: dampnationẽ libͦ¬
rum origenis legebat eis. Et quidã
habentes epiphanii reu̾entiã suũscri¬
bebant: plurum aut hoc facere recu¬
sabant: quoꝵ fuit. ⁊̃ theotmus scithie
p̾sul. qui ita nidit. Ego inquit o exy¬
phani. neq ei qui bene dudum requi¬
euro inuuirias infero. neq rẽ blasphe¬
mam tẽptare p̾sumo: dampnans ea
q̃ pͥores nr̃i respuere noluerunt. pro¬
inde atq malam doctrinã in librisori¬
genis esse conspicio. Tunc ꝓferens li
cas expositiones ostendit: ac postea

Expanded text:
ibrorum Origenis. Quibus non quidem ipsum Origenem excommunicatum decreverant, sed libris tantummodo derogaverant. Egressus ergo ad basilicam Sancti Joannis, milliario ab urbe septimo constitutam, et collecta ibidem celebrata ordinatoque diacono, rursus venit in civitatem, et invitationem quidem Joannis declinavit causa Theophili; in propria vero mansione habitare magis elegit. Et vocans tunc praesentes episcopos, damnationem librorum Origenis legebat eis. Et quidam habentes Epiphanii reverentiam subscribebant; plurimi autem hoc facere recusabant. Quorum fuit etiam Theotimus Scythiae praesul, qui ita respondit: Ego, inquit, o Epiphani, neque ei qui dudum bene requievit injurias infero, neque rem blasphemam tentare praesumo, damnans ea quae priores nostri respuere noluerunt; proinde neque malam doctrinam in libris Origenis esse conspicio. Tunc proferens libcas expositiones ostendit; ac postea
Abbreviated transcription (Latin):
aucam: ⁊ ibi ante eam lucens cereus
ipse igne consumptus est.
imiliter eodem tẽpore ingressa
in ecẽam. cum dutissue solo
to surrexiss: cereus nec dũ ab igne
etactus diuino nutu succensus ĩ ma¬
nu ens illuminatus est.
Tem in cellula sua auint cereum
in manu eius sine succensione
ignis illuminatũ. De quo ⁊̃ cereo
plures infirmi fide instigande ali¬
quid cum reu̾entia auferẽtes: pͥs¬
ainam recepere sanitatẽ.
uedam femina furtim absculit
eius caltiam̃ta. Que ut ad dom̃
suam ꝑuenit: ꝯtinuo oculoꝵ lumẽ
ainisit. Ergo ut cognouit furuncła
celitus in se ulcisci iniuriã beate uir¬
ginis: alt̾uis ad eam ducatu reportãs
caltiam̃ta. ruensq ad pedes eius. ign¬
cabatur. Genouefa uero ut erat b̾is¬
sima manu eãm ab humo supridẽs
leuauit: et signans ocłos eiꝰ pristinum lu¬
men restituit.
N lugelunensi eppido quid miracłi
ꝑ eam dñs fecit: edic̾e series lestionis
expostulat. Adueniẽte siquidẽ geno¬

Expanded text:
 ibi ante eam lucens cereos ipse igne consumtus est. 23. Similiter eodem tempore ingressa  cum diutissime solos necdum ab igne contactos, divino nuto succensus, in manu eius inluminatus est. Idem in cellola sua agiunt cereum in manu eius sine succensione ignis inluminatum, de quo etiam cereo plures infirmi, fide instigante, paulolum cum reverentia auferentes, pristinam receperunt sanitatem. 24. Quedam femina furto abstullit eius calciamenta, que ut ad domum suam pervenit, continuo oculorum lumen amisit. Ergo ut cognovit furuncula, caelitus in se ulcisci iniuriam Genuvefae, alterius ad eam ducatu revectans calciamenta ruensque ad pedes Genovefae, ignabat. Genuvefa vero, ut erat benignissima, manu eam ab umo subridens levavit, et signans oculos eius, pristinum visum restituit. 25. In Lugduninsi oppido quid miraculi per eam Dominus fecit, edicere series lecciones expostulat. Adveniente Genu
Abbreviated transcription (Latin):
agnam dissiꝑauit: Qualis locus miltũ
eius tetigit: Quat pelagus captuiã dux̃
illam imꝑialẽ faciẽ: Illa genositatis mee¬
ꝯseruatio. illa maloꝵ meoꝵ esolatrix. il¬
portꝰ erat. Terra nr̃a non celes canguinẽ
meũ: donec uideam quid de eufrosina fi
lia mea fc̃m est. Hec ⁊ hiis similia pafrui¬
tio ꝓ seq̃nte eleuauerunt omnes qui ad¬
tius nec ĩueniẽs ꝯsolationẽ. prexitadab¬

Expanded text:
meam dissipavit? qualis locus talem meam dissipavit? qualis locus talem vultum tetigit? qualis pelagus captivam ducit illam imperialem faciem? Illa generositatis constitutio, illa malorum consolatrix, ilportus erat. Terra, terra, nec celes sanguinem meum, donec videam quidliae meae contigerit. Haec et his similia Paphnutio prosequente, elevaverunt omnes qui adtius, nec inveniens consolationem, perrexit a
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut miraretur p̃dictus frat̃ qui eum do¬
ꝯstantiã. ⁊ omnescollaudabant deum qui
domũ festinans ingressus est curbieulũ in
quo filia illius manere solita erat. Et nõ
ĩuenta tristis merensq effectus: cepit co¬
ad domũ eius: ⁊ non ĩuen̾unt eam. Audi¬
ad pafnutium: inuen̾unt illum uehe¬
ment̃ afflictũ iacentẽ interra. Bixerũt
ei. forsitan aliquis seduxit eam: ⁊ fuguit
cum eo. Statĩq serui cũ equis ꝑ totam
Erant aut̃ ⁊ ibi naues. ĩtrantesq in eas
requirebant ꝑuim. Scrutantesq mon¬
ast̾ia puellar. ⁊ ꝑ heremos ⁊speluncas.⁊
ꝑta: tanquã mortuã lugeuant eã. Socer
nurũ. sponsus sponsam flebat. Paterfiliã
lugens dicebat. Heu. heu. filia dincissĩa.
Os meã inuasit facultatẽ: Oes meã posses¬
stonẽ sparste c Quis meã uenã siccauit:¬
Quis meã lucernã extinxit: Quis spem
meã fraudauit: Quis pulchritudinẽ filie
mee uiolauit: Quis ꝑutas lupus meam

Expanded text:
ita ut miraretur praedictus frater, qui eum suita ut miraretur praedictus frater, qui eum suconstantiam, et omnes collaudabant Deum, quidomi, festinus ingressus est cubiculum, in quo filia ejus manere solita erat, et non inventa, tristis moerensque effectus coepit pead domum illius, et non invenerunt eam. Audiad Paphnutium, invenerunt eum vehementer afflictum, jacentem in terra, et dixerunt ei: Forsitan aliquis seduxit eam, et fugit cum illa. Statimque servi illius cum equis per totam rant autem ibi et naves, intrantesque in eas requirebant per vim. Et scrutantes monasteria puellarum, eremos, et speluncas, perta, tanquam mortuam lugebant eam, socer nurum, sponsus sponsam flebat; pater filiam lugens, dicebat: Heu! heu! filia dulcissima! is meam invasit facultatem? quis meam possessionem sparsit? quis vineam meam siccavitquis meam lucernam exstinxit? quis spem meam fraudavit? quis pulchritudinem filiae meae violavit? quis putas lupus agnam
Abbreviated transcription (Latin):
tum fu̾it. Habeo enim possõnes multas.
eas deo ⁊ uobis. Dicit ei senex. Beneue¬
nisti fili. Ecce monast̾ium: si tibi placet
Respondit abbati. Sicut iubes dñe sicfa¬
ciam. Et ꝓtulit quingẽtos solidos: ded¬
gapitũ. uitum sc̃m. ⁊ ĩpasscbilẽ:⁊ tradi¬
oit in manũ eis smaragoũ dicens. Et¬
ce amodo hic erit filius tuus. ⁊ discipulꝰ
Talem eum ꝯsigna. ut exuperet magis¬
trum. flexisaut̃ genib fc̃aq or̃one: osig¬
nauit eum. Et rendentib omib amen:
suscepit eum agapitus incellã suã. Et
quia habebat uultum decorum sinarag¬
dus. dum ueniebat inecclesia depcandi
dñm multos dẏabolus ꝯcitabat adu̾sꝰ
decorẽ euis ꝑ malas cogitationes: itaut
omnes molesti ẽent abbati qui talẽ pul¬
chritudinẽ introduxiss inmonast̾ium.
Abbas aut̃ hec audiens uocauit smarag¬
dum. ⁊ diete ei. fili pulchra est faties tua:
fitq ruina infirmis fr̃ib. uolo aut ut se¬
bat: seruiens deo insimplicitate cordis:

Expanded text:
um. Habeo enim et possessiones multas, eas huc. Dicit ei senex: Bene venisti, fili: ecce monasterium; si placet,Qui dixit abbati: Sicut jubes, domine mi, sic facio. Et protulit quingentos solidos gapitum, virum sanctum, et impassibilem, tradidit in manus ejus Smaragdum, dicens: Amodo hic erit filius tuus et discipulus; talem eum consigna, ut exsuperet magistrum. Et flexis genibus, facta oratione, consignavit eum. Et respondentibus omnibus Amen, suscepit eum Agapitus in cellam suam. Et quia habebat vultum decorum Smaragdus, dum veniebat in ecclesiam ad deprecandum Deum, multper malas cogitationes, ita ut omnes molesti essent abbati, qui talem pulchritudinem introduxisset in monasterium. Abbas autem haec audiens, vocavit Smaragdum, et dixit ei: Pulchra est facies, fili, infirmis fratribus; volo autem ut sebat, serviens Domino in simplicitate cordis,
Abbreviated transcription (Latin):
ad portũ uenire salutis. ⁊ portionẽ habere
tecum. ⁊ cum sc̃is suis. Et iussit ut ꝯgre¬
garẽtur ões fr̃es.⁊ cum honore debito sãc¬
tum corp illius sepulture trad̾ent. Dũ
aut̃ omnes cog̾gati ad essent. ⁊ uidissẽt
tã stupendũ miracłm. glorificabant de¬
um. qui etiã infemineo sexu. ⁊ fragili
danta mirabilia oꝑatur. Quidã aut̃ fr̃¬
uultũ eiꝰ cum lacrimis: statimq ut is
ccłs ei restitutus est. Et uidentes omnes
gr̃as agentes ei: cuis sunt ominia que
eã inmonum̃to patͥs. Pat̾ u̾o euis oĩa
que habuit ecclesiis. ⁊ xenodochiis.⁊ mo¬
naft̾uis offerens. conu̾sus est in eodẽ mo¬
nast̾io: et plurimã ꝑtẽ substantie sue
ibidem offerens in eadem cella qua ⁊ fi¬
lia sua demoratus ẽ:. ineodemq loco dor¬

Expanded text:
alutis, et portionem habere secum et cum sanctis suis. Et jussit ut congregarentur omnes fratres, ut cum honore debito sanctum corpus illius sepulturae traderetur. Dum autem congregati adessent, et vidissent tam stupendum miraculum glorificabant Deum, qui etiam in femineo sexu fragili tanta miracula operatur. Quidam autem frvultum ejus cum lacrymis, statimque ut estitutus est. Et videntes omnes gratias agentes ei cujus sunt omnia quae eam in monumento patrum. Pater vero ejus omnia quae habuit, in ecclesia et xenodochio et monasterio offerens, conversus est in eodem monasterio, et plurimam partem substantiae suae ibidem offerens in eadem cella ibidem demoratus est, in eodem psiathio dor
Abbreviated transcription (Latin):
hus t dicere nescio. Nnne itaq si potes
ferre tẽptam̃ta earnis: relinq̃ omnia ⁊
suge. facultates enim patris tui: posst̃¬
chia hiercchomia. xenodochia. monast̾ra.
uidue. pupilli ꝑegrini. infirmi. captun.
ne pdas aĩam tuã. Dicit ei puella. Con¬
fido in dño ⁊ inorationib tiis. qr labora¬
re habeo ꝑanima mea deo auxiliante.
dicit ei senex. Talia desid̾ia. uiadr ut inxͦ
desid̾ium meu̾. ⁊ fc̃a oratione benedicas
me: ⁊ abscidas comam capitis mei. Et
surgens senex fc̃a oratione ab scidit co¬
mam capitis eius: induens eã tunicam
Oransq pro ea dixit. Deus qui lib̾auit
omnes scos suos: ipse te custodiat ab õi
malo. Hec dicens se nex discessit ab ea:
ambulauitq inuiã suam gaudens ⁊ głi
ficans deum. Eufrosina u̾o cogitans in se¬
met ip̃a dix̃. Siambulau̾o inmonast̾iũ
puellar̃. pater meus requirens ĩuemet
me: ⁊ molent̃ trahet me inde p̃p sponsũ
meũ. Sinde ꝓgam inmonastium uiroꝵ:

Expanded text:
us dicere nescio. Tamen si potes ferre tentamenta carnis, relinque omnia, et fuge facultates patris tui, qchia, hierocomia, xenodochia, monasteria, viduae, pupilli, peregrini, infirmi, captivi, perdas animam tuam. Dicit ei puella: Confido in Deum et orationibus tuis, quia laborare habeo pro anima mea, Deo auxiliante. Dicit ei senex: Talia desideria a firmitate nodesiderium meum; et facta oratione benedicas me, et abscidas comam capitis mei. Et exsurgens senior, facta oratione abscidit comam capitis ejus, induitque eam tunicam rans pro ea dixit: Deus qui liberavit omnes sanctos suos, ipse custodiat te ab omni malo. Et haec dicens senex, discessit ab ea, et ambulabat in via sua gaudens. 665 CAP. VIII.--Euphrosyna vero cogitans in semetipsa dixit: Si ambulavero in monasterio puellarum, pater meus requirens inveniet me, et violenter trahet me inde propter sponsum meum. Proinde pergam ad monasterium virorum,
Abbreviated transcription (Latin):
eciã de ꝯtẽꝑtu seculi: nõ diligendos astͣ
lios plusqͣm deum: qui õim creaturar̃
extitit auctor. Apłicam quoq scͥpturã
int̃p̃tans. quomodo tribulatio pacĩam
oꝑatur. patientia ꝓbationẽ. Uidens aut̃
consolari dicit ei. Crede michi: quia nõ
dispicit te deus. Si enim inꝑoitionẽ a
mme sue iss filia tua manifestass eã ti¬
bi deus: ud nec ila reteta a dyabolo infer¬
ret ⁊ tibrisibi luctum ꝑpetuũ. S credoĩ
deum quia bonum consiliũ elegit sibi:
sicut iam dixi scd̃m uocẽ emͣngelicam¬

Expanded text:
iligendos esse filios plus quam Deum, qui omnium exstitit factor. Apostolicam quoque scripturam interpretans, quomodo tribulatio patientiam operatur, patientia probationem . Videns vero consolari, dixit ei: Crede mihi quod non despiciet te Denima esset filiae tuae, manifestaret eam tibi Deus, ut nec illa a diabolo retenta inferret tibi et sibi luctum perpetuum. Sed credo in Deum, quia bonum consilium elegit sibi, sicut jam dixi, secundum vocem Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
ei:⁊ dĩx ad monachũ. Et quis mehabet
dondere: Nolo enim alaico tonderi: qr
nõ seruat fidem. Dicit ei monachꝰ ulle.
ecce pat tius uenit mecũ ad monast̾iũ:
⁊ fatiat ibitris dies ur qͣtuor. Tu ãuoca
unum demonachis: et quomodo uoli̾us
lia illoloq̃nte ad eufrosinam: uenit pas¬
nutius. Uidensq monachũ interrogau̾

Expanded text:
illi, et dixit ad eum: Et quis me habet tondere? Nolebat a laico tonderi, qui non servat fidem. Dicit ei monachus ille: Ecce pater tuus veniet mecum ad monasterium, et faciet ibi tres dies vel quatuor. Tu autem adduc unum de monachis, et quomodo voles, lia illo dicente ad Euphrosynam, venit Paphnutius, et videns monachum, interrogavit
Abbreviated transcription (Latin):
Mescendã itaq lugens in infermũ. Uidẽs
ã smaradꝰ eum uehem̃ter plorantẽ. ⁊ nul¬
lam ꝯsoladionẽ recipientẽ. aitadeum.
Quid turbaris ⁊ temet ip̃m interficis:
Nũ quid inualida est manus dñi: aut do¬
quicqͣm est ddifficile: Iam pone finẽ tͥsti¬
tie. Recordare quom patͥarche iacob ma¬
mortuum lugebat pater suus. Obsecroi¬
daq te ut ꝑtres dies me nõ deseras. neq d̾e¬
lauit ei deus de me. T̃ercio aut̃ die⁊ dixit

Expanded text:
descendam lugens in infernum. Videns autem eum Smaragdus vehementer plorantem, et nullam consolationem accipientem, ait ad eum: Quid turbaris et temetipsum interficis? Nunquid invalida est manus Domini, aut quidquam est Deo difficile? Jam pone finem tristitiae. Recordare quomodo patriarchae Jacob mamortuum lugebat . Sed obsecro te ut per tres dies me non deseras neque derelaverit de me. Tertio autem die dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ dñe paphnuti : Ait ã paphnutiꝰ.
Dimitte meut hic moriar. uidi enĩmi¬
rabilia hodie. Surgẽs ã ipse paphrutiꝰ¬
lat dicens. Heu me filia mea dulcissima
qͣre antea ñ manifestasti temichi: ut ego
quoq cõmorerer decũ spontanea uoluta¬
te: ue michi. O quomodo ꝑtransisti adũ¬

Expanded text:
mine mi Paphnuti? Ait autem Paphnutius: Dimitte me ut hic moriar, vidi enim mirabilia hodie. Surgens autbat dicens: Heu me! filia mea dulcissima, quare ante non manifestasti mihi ut ego quoque tecum morerer spontanea voluntate? Vae mihi! quomodo latuisti? qu
Abbreviated transcription (Latin):
uana.⁊ caduca ħ seculi substantia cuꝑit
me trad̾e uiro. Dicit ei monachꝰ. Soror
s omittas ut pouuat ho corpꝰ tuũ: et tͣ¬
das talem płchritudinẽ in obꝓbrium.
S desponsa te xp̃o: qui tibi potest ꝓ oĩb

Expanded text:
vana et caduca hujus saeculi substantia cupit me tradere viro. Dicit ei monachus: Soror, non permittas ut polluat homo corpus tuum, et tradas talem pulchritudinem pati opprobrium, sed desponsa te Christo, qui tibi potest pro ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
Sine iam sine: quid temet ip̃m inter¬
nutius oꝑib bonis intentꝰ uenit ad nos¬
qui filiã suã tanqͣm mortuã iuget nes¬
ciens quid rug̾it ei. Et nimia lam̃tatio¬
ne efficitur. maxime qr unica erat er
maloꝵ meoꝵ conseuis. sepuis dep̃cat᷑
ẽ impleat tam de te. qͣm de filiatua. ꝓͥ¬

Expanded text:
Sine jam, sine; quid temetipsum internutius operibus bonis intentus, qui filiam suam tanquam mortuam luget, nesciens quid ei acciderit, et nimia lamentatione affligitur: maxime quia unica erat illi, malorum meorum conscius, saepius deprecatus t adimpleat tam de te quam de filia tua.
Abbreviated transcription (Latin):
ris: ud mereatur portionẽ. ⁊ ꝯ sortium ĩ
regno celoꝵ. Et cõmendauerũt se ab
illius si aliqͣndo ĩueniss monachũ ali
quẽ adducebat eum ad domũ suã. rog¬
ans ut oraret ꝓ ea. Una aut̃ die anniu¬
saria qua ordinatꝰ est abbas monast̾i
de quo supra diximus misie abbas unũ
ex fr̃ib ad pafntiũ ut inutartoeum
ad sollẽpnitatẽ ab batis. Qui abiensin
T̃recenti .xͣl. duo. Diẽq ei puella. Qui
illum pat̾ ũr: Respondit ille. eciã cum
magno gaudio suscipit eũ: maxime p̃p̃
uocem domini qui dix̃. qui uenit ad me
ñ eiciã foras. Dicit ei eufrosina. Omes

Expanded text:
ris, ut mereatur ris, ut mereatur regno coelorum. Et commendantes seni, illius si aliquando inveniebat monachum, hunc adducebat ad domum suam, rogans ut oraret pro ea. Una autem die anniversaria, quando ordinatus est abbas monasterii, de quo supra diximus, misit abbas unum e fratribus ad Paphnutium, ut invitaret eum ad solemnitatem abbatis: qui abiens inTrecenti quinquaginta duo. Dixit ei puella: Qui illum abbas vester? Respondit ei: Etiam cum multo gaudio suscipit illum, maxime propter vocem Domini, qui dixit: Qui venit ad me, non ejiciam foras . Dicit ei Euphrosyna: Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
illuis: postulauitq ab eo darifiliam eiꝰ
fiuio suo inmatͥmonio. Et ꝯcedens siũt
ñ multũ dẽporis accipiens eam pafnu¬
inmonast̾ium cum ea ad qd̃ ꝯsueu̾at p¬
sus frateũ. Dixitq abbati. fructũ oromĩ¬
tuarũ adduxi tibi utores pro ea: quia iam
ad nuptias eam tradere uolo. Iussitꝙ ab
bas introduci eos in xenodochium mon¬
ast̾ii. locutꝰq est cum ea: ⁊ benedicens
oris dei. facientes aut̃ ibi tres dies: aurẽ
ponebat cotidie puella ad ꝑsalmos. Et
uidens singuloꝵ monachoꝵ conu̾satio¬
uitã dicens. Seati sunt uiri isti qui ĩ hoc
aut̃ dies: dĩc pasiituus ad abbatẽ. ueni
pater ut saludet de ancilla tua: ⁊ ora pro
ea: quia ambulare uolumꝰ in ciuitatẽ.
Cũ aut̃ ueniss abbas: ꝑiecit se ꝑuella
ad pedes eius dicens. Obsecto te ora pro
me: ut lucretur deus animã meã. exten¬
ditq manus: ⁊ benedix̃ eam dicens. D̾s
qui ꝯgnoscis hosem anteqͣm naseatur.
tu istuis ancire tue curã habere digne¬

Expanded text:
illius, et postulabat ab eo ut daret filiam ejus filio suo in matrimonio, et concessit.  temporis accipiens eam Paphnuin monasterium cum ea, in quo consueverat,ecessaria fratrum. Dixitque abbati: Fructum ortuarum adduxi tibi, ut ores pro ea; quia jam ad nuptias eam tradere volo. Jussit autem abbas eam introduci in xenodochia monasterii, locutusque est cum ea, et benedicens oris Domini: faciens ibi tres dies, aurem ponebat quotidie ad psalmos, et videns singulorum conversatiohoc autem dies dixit Paphnutius ad abbatem: Veni, Pater, ut salutet te ancilla tua, et ora pro ea, quia ambulare volumus in civitatem. Cum autem venisset abbas, projecit se puella ad pedes ejus, dicens: Obsecro te, Pater, ora pro me, ut lucretur Deus animam meam. Extendensque manum suam benedixit eam, dicens: Deus, qui cognoscis hominem antequam nascatur, 364 tu hujus ancillae tuae curam habere digne
Abbreviated transcription (Latin):
sum illa mil̾a: ⁊ tu es paterm̃s paphnmiꝰ
Ecce iam uidistime: satisfactũ sit tibi. Sed.
Et quia ꝓmisi abbati habere me multas
possiones. ⁊ sipossem sustin̾e ⁊ ꝑseu̾are in
loco isto addicere eas hic: imple ergo quod
dicens: d̾õ reddidit sp̃m. Papmitius aut̃¬

Expanded text:
sum illa misera, et tu es pater meus. Ecce jam vidisti, et satisfactum est tibi, sed Et quia promisi abbati nabere multas possessiones, et si potuissem sustinere et perdurare in loco isto, adducerem eas hic. imple ergo quod dicens
Abbreviated transcription (Latin):
deosculari eum cũ lacrimis dicens. Heu me
ubi sunt ꝓmissiones tue. ubi uerba tua
filiã meãͦ. Ecce ñ solum illam nõ uideo:
bam derelinquis me. Heu me. quis cõso¬
labttur senectutẽ meã: Ad quẽ ibo: Quis
mei erit aduitor: Duplex malũ est quod
modo uideo. Triginta ⁊ octo anni sunt ꝙ
ꝑdidi filiam meam. ⁊ nichil michi reue

Expanded text:
eum osculari lacrymans, et dicens: Heu me! ubi sunt promissiones tuae, ubi verba filiam meam? Ecce non solum illam non videbo, bam, derelinques nos. Heu me! quis jam consolabitur senectutem meam? Ad quem ibo, quis mei adjutor erit? Duplex malum quod lugeo: triginta et octo anni sunt quod perdidi filiam meam, nihil mihi de ea
Abbreviated transcription (Latin):
ris: Et ignorans qd̃ ipsa ess filia eius:
ixdit pasnutius. uolo. Et uocauit ab uaᷤ
agapitũ: dixq ei. Tolle paphiutium. ⁊
ĩtroduc eum incella smaragoi. Et intro¬
ĩnotescens. Cum aut̃ subito uidiss pa¬
trẽ siũ ⁊ cognouiss eũ: tota lacrunis
repleta ẽ. Paphiitius aut̃ sꝑabat com
punccionẽ ei mẽe. ⁊ ñcognouit eã: quia
species uultus enis emarcuerat. p̃mima
abstinentia. iugiliisq ⁊ lacrimis. De cu¬
culla aut̃ oꝑuie faciẽ suã: ne aliquomͦ
agnosceret eam. fc̃a aut̃ or̃one: sederũt.

Expanded text:
i? ignorans quod ipsa esset filia ejus. Dixit ei Paphnutius: Volo. Et vocavit abbas Agapitum, dixitque ei: Tolle Paphnutium et introduc eum in cellam Smaragdi. Et introinnotescens. Cum autem vidisset subito patrem suum, cognoscens eum, tota lacrymis repleta est. Paphnutius autem sperabatenim cognovit eam, quia species vultus emarcuit prae nimia abstinentia, vigiliis et lacrymis. De cuculla autem operuit faciem suam, ne aliquo modo agnosceret eam. Facta autem oratione sederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Hituir in alexandria noĩe
pafnucius: honorabił om̃ib
et eustodiens mandata dei:
flustuans. eo quod nõ haberet cui ões
facultates suas dimitt̾et. ut post obi¬
tum eius. bene ⁊ ꝯgrue substantiã eĩ¬
gubnaret: indigentib nõ cessabat
ministͣre nocte ac die. eccłusq ad he¬
rens. ieiuniis ⁊ oblecͣtionibꝰ oras ⁊ pecẽs

Expanded text:
it vir in Alexandria nomine Paphnutius, honorabilis omnibus, et custodiens mandata Dei. fluctuans, eo quod non haberet cui omnes facultates dimitteret, ut post obitum suum bene et congrue suam substantiam gubernaret, indigentibus non cessabat ministrare nocte et die, ecclesiisque adhaerens, jejuniis et orationibus orans et pe
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus: indicauit abbati causam desid̾u
sui. Cui cõpatiens abbas: postulauit a
dño dari sibi fructu uentris. Et amboꝵ
orones exaudiens deus: largitur ili n¬
nam filiam. uidens aut̃ pafmitius abb̃is
ꝯu̾sationẽ: numqͣm amonast̾io recede¬
bat Unde ⁊ ꝯiugẽ suã ac filiã introdũ:
ut benedic̾entur ab abbate ⁊ afr̃ib. ⁊̃ ol¬
lentes aut̃ infantulã alacte ⁊ fr̃a ãnoꝵ

Expanded text:
s indicavit abbati causam desiderii sui: qui compatiens illi, postulavit a Domino dari illi fructum ventris; et amborum orationes exaudiens Deus, largitur unicam filiam. Videns autem Paphnutius abbatis conversationem, nunquam a monasterio recedebat. Unde et conjugem suam introduxit, ut benediceretur ab abbate et a fratribus. Tollens autem infant
Abbreviated transcription (Latin):
ens aut̃ hoc uen̾abił abba: ꝯtristatus ẽ
ualde. Iussitq aduocari omnes fr̃es mon¬
postulemus a dnõ ut dignetur nob̾ ostẽ¬
dere quid fc̃m ẽ de filia amici nr̃i pafnu¬
cii. Et ieuinantes omnes ⁊ orantes. ĩ tota
ebdomada nichil eis reuelatłi est de eufͦ¬

Expanded text:
tatus est valde, et jussit ad se omnes fratres venpostulemus a Domino ut dignetur nobis ostendere quid factum sit de filia amici nostri Paphnutii. Et jejunantes omnes, et orantes, et tota hebdomada nihil eis revelatum est de Eu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mindiauid ꝑ osciariũ abbati dicẽs. Su¬
nuchꝰ quidam de palatio ueniens añte os¬
tium stat cupiens tecum loqui. Egesꝰ
aut̃ abbas: ꝓiecit se eufrosina in terrã.
Et fc̃a oratione: sederunt. Dixit ei abbaᷤ.
Quomodo huc uenisti fili: Dicit ei eufro¬
sina. Ego quidem in palatio fui eunu¬

Expanded text:
et nuntiavit per ostiarium abbati, dicens: Eunuchus quidam de palatio veniens, ante ostium stat, cupiens loqui tecum. Egresso autem abbate, projecit se Euphrosyna in terra, et facta oratione sederunt. Dicit ei senex: Quid est quod huc venisti, fili? Dicit ei Euphrosyna: Ego quidem de palatio fui eunu
Abbreviated transcription (Latin):
fidelissimũ seruũ dicens. Uade inmonas¬
dei ecce quidã monachꝰ ueniebat de mo¬
nast̾io uendens q̃ opatus fuerat. Et uidẽs
eum puer: rogabat eum ut ueniret ad
eufrosinã. Qui cũ ueniss. uidẽs eñ puella
surgens salutauit eum dicens. Ora pro
me pater. Et orans benedrx̃ eam ac sedit
ꝙixit aut̃ eufrosina. Dñe mi. ego habeo

Expanded text:
fidelissimum, dixit: Vade in monasDei ecce quidam monachus veniebat de monasterio, vendens quae secum habebat. Et videns eum puer, rogavit eum ut veniret ad Euphrosynam. Qui cum venisset, videns eum puella, surgens salutavit eum, dicens: Ora pro me, Pater; et orans benedixit eam, et sedit. Dixit autem Euphrosyna: Domine mi, ego habeo
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ admonentur. ut quos uenerari de¬
uuissent. irridendon mereparent. S cũ
cu se neqͣqͣm corrig̾ent: subito paimen¬
tum solarii cum irrisorib cecidio: tan¬
tũq ꝑiectus cum penitentib residens
admensam remansit: siq incauta p̃¬

Expanded text:
s admonuit ut quos uenerari debebant irridendo non increparent. Sed cum illi non se corrigerent, subito pauimentum solarii cum irrisoribus cecidit et tantum Preiectus cum abstinentibus residens ad mensam remansit. Cum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ne. defensor ecclesie hostium ꝓpugnator
Cuius dicta qui legerit. ñ credet dic̾e.
s tonare. Hoc fuit ultra homines saꝑe¬
eum tam caute de religione eenseret
S qui uult eum agnoscere: eiuis exilia
memoreo. merita respitiat. uolum̃a
relegat. dicta ꝑpendat. signa cotidia¬
na ꝑcenieat. Qui dum suꝑstes fuitin
scło: aut scͥpsit eccłiastice fidei docum̃ta.
aut pugnando calcauit heretica cͥmina
aut petenti tribuit miracłoꝵ suffragia
que uolẽte dño usq ĩ hodiernũ diem
eum ⁊ oꝑatus est. ⁊ locutus. sicut illi dig¬
num ẽ cuncta proferre. Det michi pi¬
us ueniam quia mulda p̾t̾iz qui iux pau¬
ca conscripsi. Ita b̃ĩtissimi hylarii de p̃¬

Expanded text:
inae, defensor Ecclesiae, hostium oppugnator. inae, defensor Ecclesiae, hostium oppugnator. Cujus dicta qui legerit, non credet dicere, sed tonare. Hoc fuit ultra hominem sapere, tam caute de religione censere. 15. Sed qui vult ipsum cognoscere, ejus exsilia memoret, relegat, dicta perpendat, signa cotidiana percenseat. Qui dum superstis fuit o aut scripsit ecclesiasticae fidei documenta, aut pugnando calcavit haeretica crimina, aut petenti tribuit miraculorum suffragia: quae volente domino usque in hodiernum diem eum et operatus est et locutus, sicut illi dignum est, cuncta proferre. Det mihi pius veniam, quia multa praeterii qui vix pauca conscripsi. 54 Ita beatissimus Hilarius de pr
Abbreviated transcription (Latin):
a pontifice postulat. ut ⁊ ipsa si m̾eret᷑
erepta de mundi crimine cum filia p̾¬
sentaretur ad regnũ. Cuius uota cõsi¬
derans : assidua or̃one.⁊ ip̃am aute se tͣn¬
misit ad gloriã. Quis estimaturus est
talẽ uirũ. ita dilexisse dñm coningis
in hoc magis illas amasse cognoseitur:
cum ꝑ ip̃m lumini ꝑpetuo transferun¬
tur. Quis uero habundantiã ens rigã¬
tis ingenii ꝯtẽdat euoluere. aut eius
uerba uerbis ualeat exeqͣre. qualiter
ille indiuise trinitatis libros stilotum̃¬
de ꝯtexint. aut scͥpta dauitici carminis
sermone coturnato ꝑ singula resera¬
uit᷑. quam suit indisertione ꝓ uidus
intractatu ꝓfundus. ꝑ litt̾aturã eloq̃ns
ꝑ uirtutẽ mirabił incõplexionib mł¬
tiplex. in resolutione subtił. astutus
uixta ꝓph̾am. ĩmo prudens uixta domi¬
ni uocem ut serpens. columbe siplicis
gr̃am ñ amittens conditi salingenii.
sons loq̃ndi chesaurus scĩe. lux doct̾¬

Expanded text:
a pontifice postulat, ut et ipsa si mereretur a pontifice postulat, ut et ipsa si mereretur erepta de mundi crimine cum filia praesentaretur ad regnum. Cuius vota considerans assidua oratione et ipsam ante se transmisit ad gloriam. 50 Quis aestimaturus est, talem virum ita dilexisse dominum coniugis in hoc magis illas amasse cognoscitur, cum per ipsum lumini perpetuo transferuntur. Quis vero abundantiam rigantis ingenii contendat evolvere, aut eius verba verbis valeat exaequare? Qualiter ille indivisae trinitatis libros stilo tumente contexuit, aut scripturam Davitici carminis sermone coturnato per singula reseravit? 51 Quam fuit in dissertione providus, in tractatu profundus, per litteraturam eloquens, per virtutem mirabilis, in complexionibus multiplex, in resoljuxta prophetam, imo prudens, juxta Domini vocem ut serpens , columbae simplicis gratiam non amittens. Ipse conditi sal ingenii, fons loquendi, thesaurus scientiae, lux doctr
Abbreviated transcription (Latin):
quẽtie post ip̃m cõꝑare aliquẽ iix aude¬
rs nisi qui fu̾it sp̃u diuino ut ille
repletus. Tẽptat euis animũ. siuellet
rat. Tunc libenter desiderantq ut cełi¬
ter ei iung̾etur optabat. Cuius uolũ¬
datẽ pater pus agnoscens intẽtus or̃o¬
nib non cessauit. donee sine dolore. si¬
ne ꝯtagio. se p̾sente filia demundi lu
manib ut deeuit: uenerande tradidit
sepłture. O fun̾is gloria que melior h̃e¬
tur quam uita. quia qd derre subripu¬
it in celum transmisit. Uere ut ego cõ¬
sidero: plus fuit qͣm resuscitari sic mo¬
ri. Certa enim salus est:. ñ ꝯtamina¬
ri pectatis. Quanti cuꝑent reb cum
uita traditis talem transitũ cõꝑare. si
mercatorẽ forsitan inuenirent. Qed dis
tat int̾ uiuicati infartis. ⁊ filie mortifi¬
cate myst̾ium. nisi qd̃ illum resuscita¬
uit ad baptismũ. hanc destinauie ad
candi restabat. hec ĩmaculata sinierat.
Quod cum iuidiss mater apre beate:

Expanded text:
quentiae post ipsum comparare aliquem vix audequentiae post ipsum comparare aliquem vix audemus, nisi qui fuerit spiritu divino, ut ille, repletus: tentat ejus animum, si vellet rat. Tunc libenter desideranterque, ut celeriter ei jungeretur, optabat. Quam voluntatem pius pater agnoscens, intentus orationibus non cessavit, donec sine dolore, sine manibus| ut decuit . uenerandae tradedit sepulturae o funeris| gloria quae melior habetur . quam uita . quia quod ter| rae subricuit . in caelo transmisit . uere ut et ego conside| ro . plus fuit quam resuscitare . sic mori certa enim salus| est non contaminare peccatis quanti . cupirent rebus| cum uita . tradetis talem transitum conparare . si| mercatorem forsitan inuenirent . sed quid tat inter vivificati infantis et filiae mortificatae mysterium? Illum resuscitavit ad baptismum, hanc praedestinavit ad candi restabat, haec immaculata finierat. 49 Quod cum vidisset mater beatae Abrae
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. Mox paulatim defuncti pallor
in ruborẽ comu̾titur. frigida membra re¬
uocato sp̃u intepeseunt. ocłi aꝑtis palpe¬
brarũ ianuis ꝑegrinu lum̃ agnoscunt.
uox adducto aere de pectoris domicilio ꝯ¬
flata ꝓ fertur. gressus sius nestigiis re¬
diuinus exdẽditur: atq ĩ ant̾ioris sun¬
dam̃ti statum tota fabrica renouatur
Quid plura: Tamdiu iacuit sacerdos ĩ
puluere donec parit̾ sugerent senex de
or̃one. ĩfans demorte. Ecce uita lauda¬
bilis. q̃ de alt̾us corpore necẽ p̾cib effu¬
iarius uim or̃onis ingessit. S tanta res
ni potest nr̃is u̾bis plus ornari quã eius
morandũ est qd̵ supra p̾t̾misimꝰ.
qliter miracula reliqua hoc sub icto mi
racio cumulauit. Deniq cum beatis¬
simam apram filiam suã ad quã de exi¬
no destinauit epłam ĩcolumen ĩueniss:
alloquitur eã qũo poterat dulcedo pa
tris. ⁊ facundia oratoris. Quid dicam:
Auoquitur illam hy larius. cuius elo¬

Expanded text:
nitur. Mox paulatim defuncti pallor nitur. Mox paulatim defuncti pallor in ruborem convertitur, frigida membra revocato spiritu intepescunt, oculi apertis palpebrarum januis peregrinum lumen agnoscunt, vox adducto aere de pectoris domicilio conflata profertur, gressus suis vestigiis redivivus extenditur, in anterioris fundamenti statum tota fabrica renovatur. Quid plura? Tamdiu jacuit sacerdos in pulvere donec pariter surgerent, senex de oratione infans de| morte. Ecce uita laudabilis que de alterius corporae . ne| cem praecibus fularius uim| orationis ingessit . sed tanta res non potest nostris uerbis| plus ornare quam meritis. morandum| est quod supra promisimus . qualiter miracula reliqua| Hoc miraculum commolauit. Denique cum beatissima| Apra filiam suam at quam de exilio distinauit epis| tulam incolomem inuenisset adloqtris et facundia oratoris. Quid dicam? Alloquitur illam Hilarius, cujus elo
Abbreviated transcription (Latin):
pontificẽ. grex pastorẽc⁊ac si omnes
cupsodunc redissent ad pat̾am. ita
sine illo se exules fuisse deflebant. Ita¬
q beatũ martiu in uico legudiaco dũ
precepiss consist̾e: nrtute diuina m̾u¬
id ibi martinus mortuũ suscitare. De
niq post aliqͦs dies infans quidam sine
uaptis mi regenatione defunctus est. du¬
plici morte dampnatus. presentẽ lucẽ¬
amiserat. ⁊ ꝑena futuri seculiñ care¬
bat. q̃unc mater extincti. que iã mater
nerat dum filium si haberet ꝓuoluta
ad pedes sc̃ hylarii. p̃cedentu lacmis¬
nati sui corpus effudit exclamans. Mar¬
tinus ad huc incipiens. cathecuminum
mortuũ reuocauit ad uitã. tu pontifex
redde rogo filium. aut michi aut bapus¬
mo. Qui ppłi pateragnosceris: ut ego
mater noeer queso optineas. Sie illa
plus lacrimis petẽte qͣm u̾bis cõmotꝰ
est pietate uir dei: ⁊ expectante ppłoad
consueta arma recurrens in terrã ꝓst̾¬

Expanded text:
pontificem, grex pastorem: et ac si omnes pontificem, grex pastorem: et ac si omnes cum ipso tunc redissent ad patriam, ita sine illo se exules fuisse deflebant. 41 Itaque beatum Martinum in vico Locoteiaco dum praecepisset consistere, virtute divina meruit ibi minde post aliquot dies infans quidam sine baptismi regeneratione defunctus est: duplici morte damnatus, praesentem amiserat lucem, et poena futuri saeculi non carebat. Tunc mater extincti, quae jam mater non erat dum filium non habebat, provoluta ad pedes sancti Hilarii, praecedentibus lacrymisnati sui corpus effudit, exclamans, Martinus adhuc incipiens, catechumenum mortuum revocavit: Tu, pontifex, redde, rogo, filium aut mihi aut baptismo: qui populi pater agnosceris, ut ego mater vocer, quaeso obtineas. Sic illa plus lacrymis petente quam verbis, commotus est pietate vir Dei et spectante populo ad consueta arma recurrens, in terram proster
Abbreviated transcription (Latin):
Goq uiso serpẽtes infugã conu̾si sunt.
ñ toł̾antes eius aspectum. Tunc uacłm.¬
figens in terrã qͣi metã quousq deberẽt
excurrere: uirtutis potẽtia designͣuit.
s pelagus: dum sẽꝑ illam partẽ u̾en¬
tur atting̾e facilius erat ilł mare trã¬
sire qͣm uocẽ. O incõmutabilẽ t̾minũ
de sione plantatũ. Apparet quã ille
melior adam sed̾s antiquo. Ille s̃pen¬
ti paruit: iste seruos habet qui possẽ
serpentib imꝑare. Ille ꝑbestiã de sede
ꝑa dysi ꝓiectus est: iste de suis cubili¬
b serpentes exclusit. Deposuit anguiꝰ
antiquum mendatiũ qui didicit im¬
plere mandatũ. Ohylari dulcedo. me¬
dicam̃itum. ⁊ meratum: aute que sine
morauenerra sugata sunt. Adelidit t̾¬
ram hõib quia in loco belue incola tͣns¬
migrauit. S reu̾tamus ad ordinẽ.
lm de ex iuo reg̾ssus introurit pic¬
tauim summo fauore plandebant
omnes pariter. eo qd̃ ecclesia recepissee

Expanded text:
eo viso serpentes in fugam conversi sunt, eo viso serpentes in fugam conversi sunt, non tolerantes eius aspectum. 37 Tuncfigens in terram, quasi metam, quo usque deberent excurrere, virtutis potentia designavit; sed pelagus; quia dum semper illam partem verentur attingere, facilius erat illis mare transire quam vocem. 38 O immutabilem terminum de sermone plantatum! apparet quantum est melior Adam secundus antiquo. Ille serpenti paruit, iste servos habet, qui possunt serpentibus imperare. Ille per bestiam de sede paradysi proiectus est, iste de suis cubilibus serpentes exclusit. Deposuit anguis antiquum mendacium qui didicit implere mandatum. 39 O Hilarii dulcedo, medicamentum et meritum, ante quem sine mora venena fugata sunt! Addidit terram hominibus, quia in loco beluae incola transmigravit. Sed revertamur ad ordinem. 40 Cum de exilio regressus introivit Pictavis, summo favore plaudebant omnes pariter, eo quod ecclesia recepisset
Abbreviated transcription (Latin):
rium fuisse aduam i̾udatis adduc¬
stum ꝯficetur lingua multoꝵ. Qͥd ã
dius ꝑ secutoris ñ abstulio: palmã tñ
martyrii ñ amisit.
Taq dum regred̾etur ad ꝓpͥa: tũc beat᷑
martinus equo meritoꝵ lumine nõ
absconsus. qui ab eodẽ sc̃o hy lario ex¬
orcista est. postea institutus. cognito e¬
ius ad uentu romam festinanter occur¬
rit. Quẽ cum iam p̾t̾isse cognosceret:
usq ad gallias ⁊secutus est. Neq enim
martinus qui ad huc cadecumimis
xp̃m clamide sua dectũ uidere m̾uit
illi deuotus occurrerit. nisi ꝑ omnia
mist̾iis plenum in eo sp̃m preuidiss.
Nec nirum. siille qui deum prius ui
dem ingẽtia serpentia uolumina sine nu¬
mero ꝑuagari. Et ob hoc qͣmuis ilł hec in¬
sula ud̾etur uicina p̃p inaccessibilẽ tam̃
locum. lõguis uidebatur esse qͣm affrica
Quo audito uir dei sentiens de bestiali
pugna uenire iuctoriã: in noĩe dñi p̾ce¬
dente crucis auxilio descendit minsula.

Expanded text:
rium fuisse ad viam veritatis adducrium fuisse ad viam veritatis adductum, confitetur lingua multorum. Quid autem dius persecutoris non abstulit, palmam tamen martyrii non amisit. 9. Itaque dum regrederetur ad propria, tunc beatus Martinus, aeque meritorum lumine non absconsus, qui ab eodem sancto Hilario exorcista est postea constitutus, cognito adventu ejus, Romam festinanter occurrit. Quem cum jam praeteriisse cognosceret, usque ad Gallias consecutus est. Neque enim Martinus, qui adhuc catechumenus Christum chlamyde sua tectum videre meruit, illi devotus occurreret, nisi per omnia mysteriis plenum in eo spiritum praevidisset. Nec mirum si ille qui Deum prius viddem ingentia serpentium volumina sine numero pervagari, et ob hoc quamvis illis videretur vicina propter inaccessibilem locum longius illis videbatur esse quam Africa. 36 Quo audito vir dei sentiens sibi de bestiali pugna venire victoriam, in nomine domini praecedente crucis auxilio descendit in insulam:
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Unde ualens. ⁊ ursatius conscĩe
reatu ꝑterriti. qm̾ si daretur facul¬
tas certan di mox se recognoscebantt
hylarii ꝯtẽtione st̾ni: sollititant ĩꝑa¬
toris animũ iam nagria ex ꝑte capti¬
heretica non pose machinam̃ta ꝓfi¬
cere. Qd obtẽtu a gallias cõpulsus re¬
u̾titur: putans anpluis sepati exilũ
qd̾ illic ꝑturbatimẽ eccłie relinq̃bat.
t̾mino disceptatiinis ñ obsecuto. Obe¬
atũ pontisicẽ. qui in sũmo diserimĩe
inimico etiã sibiiudice adiit tͥbunal
imꝑii sine timore torm̃ti. U̾e totisuis¬
cerib diligebat xp̃i regnũ: qui ñ for¬
midabat in pͥncpatu constantiũ. Nã
qd se pro dño sicingerebat aꝑto ꝑicu¬
lo: optabat mͣrium. siñ defuiss ꝑsecui¬
tor. Ettam̃ aminus sumpsit gloriam.
⁊ si tẽpus ñ intulit penam. S hunc
ip̃m diuino mitu seruatũ testificor.
pro correctione cunctoꝵ Nam pene
totũ mundũ graui exrore confusum

Expanded text:
ret. Unde Valens et Ursacius, conscientiae ret. Unde Valens et Ursacius, conscientiae reatu perterriti, quoniam, si daretur facultas certandi, mox se recognoscebant Hilarii contentione prosterni, sollicitant imperatoris animum, tam maligna parte captiaeretica non posse machinamenta proficere. Quo obtentu, ad Gallias compulsus revertitur, putans amplius se pati exilium, quod illic perturbationem Ecclesiae relinquebat, termino disceptationis non consecuto. O beatum pontificem, qui in summo discrimine, inimico etiam sibi judice, adiit tribunal Imperii, sine timore tormenti! Vere totis visceribus diligebat Christi regnum, qui non formidabat in principatu Constantium. Nam quod se pro Domino sic ingerebat aperto periculo, optabat martyrium, si non defuisset percussor et tamen animus sumpsit gloriam, etsi tempus non intulit poenam. Sed hunc ipsum divino nutu servatum testificor pro correctione cunctorum. Nam pene totum mundum gravi errore confusum,