comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
portam ictam die ac nate sine ullo ignis abimento arsisse. et aues ad ꝯpitũ
anagninum ĩ luco dyane nidos ĩ arborib reliquisse. Tarratine ĩ mare haud
pal portu angues magnitudinis mire. lasciuientiũ piscium more exultasse.
Tarquiniis portum cum ore humano genitũ. et ĩ agro Capenate. ad lucũ
iẽ quatuor signa sangiue multo diem ac natem sudasse. Hec ꝓl
hostiis maiorib ꝓcurata decreto pontificum et supplicatione diem unu rome
ad omia pulumaria/. alterum ĩ capenate agro ad feronie lucura indicta.
M. ualerus consul litteris excitus ꝓuintia / exertitu q mandato cyntio
p̃tori. M. Ualeria messala p̃fecto classis cum parte nauui ĩ africã p̃datũ
simul speculatumq. que ppłus cartaginẽsis ageret pararetq misso
detem nauib romam ꝓfectus. cum ꝓspere ꝑuenisset. senatum extemplo hũit.

Expanded text:
portam ictam diem ac noctem sine ullo ignis alimento arsisse, et aves ad compitum portam ictam diem ac noctem sine ullo ignis alimento arsisse, et aves ad compitum Anagninum in luco Dianae nidos in arboribus reliquisse; tarracinae in mari haud procul portu angues magnitudinis mirae lascivientium piscium modo exsultasse; tarquiniis porcum cum ore humano genitum, et in agro Capenate ad lucum Feroniae quattuor signa sanguine multo diem ac noctem sudasse. haec prodigia hostiis maioribus procurata decreto pontificum; et supplicatio diem unum Romae ad omnia pulvinaria, alterum in Capenati agro ad Feroniae lucum indicta. M. Valerius consul litteris excitus, provincia exercituque mandato L. Cincio praetori, M. Valerio Messalla praefecto classis cum parte navium in Africam praedatum simul speculatumque quae populus Carthaginiensis ageret pararetque misso, ipse decem navibus Romam profectus cum prospere pervenisset, senatum extemplo habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
amititiam uoluisse. Senatus nõ legatis modo benigne ⁊ espondit/ sed et ip̃e legatu
cum donis ad regem misit.l. Gemitiu petellum .P. popiliũ. dona tulere. tagã
et tunica purpuream sellam eburnca pateram auri ex qiũq pondo facta.
Protimis et alios afrite regulos iussi adire. iis quas que darent᷑ portare/
Tage p̃textate et terne pondo patere auree. Et Alexandriam ad phtolom eum
Cleopatramq reges. M. Atilius et. M. aciluis legati ad cõmemoranda
renouandamq amicitiam missi. Dona tulere regi togam et tunicã purpurcã
cum sella eburnea. Regine pallam pictam cum amitulo purpureo Multa¬
estate qua hec facta sunt ex propinquis urbib agrisq nũtiata sunt
ꝓdigia. Tusculi agnum cum ubere lactanti natu.Iouis edis a ilmen fulmiẽ
utum: ac ꝓpe om̃i tecto nudatum. hisdem ferme dieb anagnie terram ante

Expanded text:
amicitiam voluisse. senatus non legatis modo benigne respondit, sed et ipse legatos amicitiam voluisse. senatus non legatis modo benigne respondit, sed et ipse legatos cum donis ad regem misit, L. Genucium, P. Poetelium, P. Popillium. dona tulere togam et tunicam purpuream, sellam eburneam, pateram ex quinque pondo auri factam. protinus et alios Africae regulos iussi adire. iis quoque quae darentur portata, togae praetextae et terna pondo paterae aureae. et Alexandream ad Ptolomaeum et Cleopatram reges M. Atilius et M'. Acilius legati, ad commemorandam renovandamque amicitiam missi, dona tulere, regi togam et tunicam purpuream cum sella eburnea, reginae pallam pictam cum amiculo purpureo. multa ea aestate qua haec facta sunt ex propinquis urbibus agrisque nuntiata sunt prodigia: Tusculi agnum cum ubere lactenti natum, Iovis aedis culmen fulmine ictum ac prope omni tecto nudatum; isdem ferme diebus Anagniae terram ante
Abbreviated transcription (Latin):
gati ad frumentum ocemendũ qd̾ tarentum portaretur ꝓfecti et in
milites de ex̾citu urbano par numerus romanoꝵ sccioꝵq codem ĩ p̃sidiũ
umento missi. Iam estas ĩ exttu erat comitioꝵq consulariũ ĩ sta
tp̃s. S litteris Mar̾celli negantis e Re publica ẽẽ/ uestigium abscedi ab
ne aut consulem Marcellum tum maxime res agentem abello auaarent:
aut ĩ annu consules deessent. Optiniu iusum est/ quãꝙͣ ex̃ italiam esset
Ualerium consulem ex sicilia reuctari.Ad eum litere iussu senatus ab.L.
io p̃tore urbis misse: cum litteris consulis. M. Marçelli ex is noscet
memorantes. Regem nec inimicctiorem ulli ppło ꝙͣ cartagmnẽsi nec amititice
ꝙͣ romano ẽẽ affirmabant. Misisse eum antea legates ĩ hisbamammad. Sñ
et .P. cornelios imꝑatores romanos. Nunc ab ip̃o uelut fonte pete romanam

Expanded text:
legati ad frumentum coemendum quod Tarentum portaretur profecti, et mille legati ad frumentum coemendum quod Tarentum portaretur profecti, et mille milites de exercitu urbano, par numerus Romanorum sociorumque, eodem in praesidium cum frumento missi. iam aestas in exitu erat comitiorumque consularium instabat tempus; sed litterae Marcelli, negantis e re publica esse uestigium abscedi ab ne aut consulem tum maxime res agentem a bello auocarent aut in annum consules deessent. optimum uisum est, quamquam extra Italiam esset, Ualerium potius consulem ex Sicilia reuocari. ad eum litterManlio praetore urbano missae cum litteris consulis M. Marcelli, ut ex iis nosceret memorantes: regem nec inimiciorem ulli populo quam Carthaginiensi nec amiciorem quam Romano esse adfirmabant; misisse eum antea legatos in Hispaniam ad Cn. et P. Cornelios imperatores Romanos; nunc ab ipso velut fonte petere Romanam
Abbreviated transcription (Latin):
s simul ut cum agro tecta urbis fruenda locarent᷑. simul inetuens
autem pleraq ex cratib ac tabulis facta alia arin dinẽ texta siramẽto
intecta om̃e uelut d industria alimentis ignis. hec natis una hora oĩa
ĩcenderent. Centum septuaginta campani principib blosiis frib ꝯui
inditio eius rei ex familia blofioꝵ facta.portis repente iussu ꝓconsulis clausis
cum ad arma signo dato milites concurrissent. comprehensi om̃s ꝗ ĩ noxa
it. et questione acriter hĩta damnati necatiq. Indicib libertas e
dena nullia data. Nucerinos et acerranos querentes ubi habitarent nõ esse.
ris ex parte iñcensis nuceria deleta romã fuliuus ad senatum misit
Acerranis ꝑinissum ut edificarent que incensa erant. Nucerini Athellari qr
id maluerant. athellauis galatiami migrare uissis traducti. Inter multus maqͥs
tarentine quidem artis excidit memõĩa. Oguliuus et .p. Aquilius ĩ etruriã

Expanded text:
s, simul ut cum agro tecta urbis fruenda locarentur, simul metuens autem pleraque ex cratibus ac tabulis facta, alia harundine texta, stramento intecta, omne uelut de industria alimentum ignis. haec noctis una hora omnia ut incenderent, centum septuaginta Campani principibus Blossiis fratribus coniurauerunt. indicio eius rei ex familia Blossiorum facto, portis repente iussu proconsulis clausis cum ad arma signo dato milites concurrissent, comprehensi omnes qui in noxa erant, et quaestione acriter habita damnati necatique; indicibus libertas et aeris dena milia data. Nucerinos et Acerranos, querentes ubi habitarent non esse, Acerris ex parte incensis, Nuceria deleta, Romam Fuluius ad senatum misit. Acerranis permissum, ut aedificarent, quae incensa erant: Nucerini Atellam quia id maluerant, Atellanis Calatiam migrare iussis, traducti. inter multas magnasTarentinae quidem arcis excidit memoria. M. Ogulnius et P. Aquilius in Etruriam
Abbreviated transcription (Latin):
ex brutio agro spes ẽẽt. qui ut om̃ĩs coleretur/ exiguus tumen tanto alendo exci-¬
tui erat. Tum magnam ꝑtem uiuentutis abstractam a cultu agroꝵ bellu atu¬
pauerat. et mos uitio par etiam m̃situs genti int̾ latrocinia militia exercendi.
nec a domo quicꝙͣ mittebat᷑. De hispaniã retinenda soliciti tamꝙ onũa ꝓspera
ĩ italia essent. mñ hispania quadam exꝑte eãdem fortuna quadam longe dispare
habebant. eamde ꝙ p̃lio uicti Carthaginenses duce amisso ĩ ultua hispanie
oram usq ad areanum ꝯpulsi erant. disparem aute ꝙ hispania numꝙ̃ italia
modo sed qͣ ulla pars terraꝵ bello reparanido aptior erat lotoꝵ hominumq ĩgenis
Itaq ergo primo romanis mita prouincia / que quide coniinentes sint/ postrema
omiu/ nr̃a demum etate ductu auspitioq augusti cesaris ꝑdomita es

Expanded text:
ex Bruttio agro spes esset, qui ut omnis coleretur exiguus tamen tanto alendo exerciex Bruttio agro spes esset, qui ut omnis coleretur exiguus tamen tanto alendo exercitui erat; tum magnam partem iuuentutis abstractam a cultu agrorum bellum occupauerat et mos uitio etiam insitus genti per latrocinia militiam exercendi; nec ab domo quicquam mittebatur, de Hispania retinenda sollicitis tamquam omnia prospera in Italia essent. in Hispania res quadam ex parte eandem fortunam, quadam longe disparem habebant; eandem quod proelio uicti Carthaginienses duce amisso in ultimam Hispaniae oram usque ad Oceanum compulsi erant, disparem autem quod Hispania non quam Italia modo sed quam ulla pars terrarum bello reparando aptior erat locorum hominumque ingeniis. itaque ergo prima Romanis inita prouinciarum, quae quidem continentis sint, postrema omnium nostra demum aetate ductu auspicioque Augusti Caesaris perdomita es
Abbreviated transcription (Latin):
iesse uim et si omĩa alia circa eum ruerent. ĩ uno illo duce censebant. A
an mirabilior aduersis ꝙͣ secundis reb fuerit. Quippe tum ĩ hostium terra ꝑ años
.xiii. tam prcrul a domo uaria fortima bellum gereret excitu nõ suo cuuli sed nuxto
alia uestis alia arma. alii ritus/ alia sacra alii ꝓpe dii essent. Ita quodam uno uindo
copulauerit eos ut nulla nec int̾ ip̃os nec aduersus ducem seditio extit̾e̾t: cun et
etunia sepe in stipendium ⁊ cõmeatus ĩ hostium agro deessent. quoꝵ inopia
punico bello multa infanda int̾ duces militesq cõmissa fuerant. ¶ Post hasdrubalis
uero excitum cum duce ĩ quib spes om̃ĩs uictoie reposita fuerat deletum. cederdoq
ĩ angulum brutium cetera italia concessti/ cui non uideatur mirabłe nullu inotũ
ĩ castris factum : Nam ad cet̾a id quoq accesẜat ut ne alendi quide excitus insi

Expanded text:
inesse uim etsi omnia alia circa eum ruerent in uno illo duce censebant. ac inesse uim etsi omnia alia circa eum ruerent in uno illo duce censebant. ac nescio an mirabilior aduersis quam secundis rebus fuerit, quippe qui cum in hostium terra per annos tredecim, tam procul ab domo, uaria fortuna bellum gereret, exercitu non suo ciuili sed mixto alius habitus, alia uestis, alia arma, alii ritus, alia sacra, alii prope di essent, ita quodam uno uinculo copulauerit eos ut nulla nec inter ipsos nec aduersus ducem seditio exstiterit, cum et pecunia saepe in stipendium et commeatus in hostium agro deesset, quorum inopia priore Punico bello multa infanda inter duces militesque commissa fuerant. post Hasdrubalis uero exercitum cum duce in quibus spes omnis reposita uictoriae fuerat deletum cedendoque in angulum Bruttium cetera Italia concessum, cui non uideatur mirabile nullum motum in castris factum? nam ad cetera id quoque accesserat ut ne alendi quidem exercitus nisi
Abbreviated transcription (Latin):
essent/ ante certã diem ĩ colonias reu̾terent᷑. Priñcipio deinde ueris et ipi
ad bellum ꝓfecti sunt. Q. cecilius consul ex̾citum aclaudio Nerone .I.
ueturius a.Q. claudio ꝓp̃tore accepit. nonsq militib quos ip̃e ꝯst̾pserat
suppleuit. In consentinu agrum consules excitum duxerunt. passiq depo¬
pulati. Cum agmen iam graue p̃da esset ĩ saltu angrsto abrutiis i aculatõih
uumi dis/ turbati sunt. Ita ut non p̃da tantum sed armati quoq ĩ periculof
Maior tamen tumultus ꝙ̃ pugna fuit. et p̾missa p̃da ĩ laa arilta ĩ columes legiones
uasere. Inde ĩ lucauos profecti ea sine certamine tota gens ĩ ditionez popul¬
rediit. Cum haunibale nichil eo anno rei gestum est. nam neq ip̃e se obtulit
ĩ tain recenti uuluere publico priu̾atoq neq lacesserunt quietum romaui. tantam

Expanded text:
essent ante certam diem in colonias reuerterentur. principio deinde ueris et ipsi essent ante certam diem in colonias reuerterentur. principio deinde ueris et ipsi ad bellum profecti sunt. Q. Caecilius consul exercitum ab C. Nerone , L. Ueturius a Q. Claudio propraetore accepit, nouisque militibus quos ipse conscripserat suppleuit. in Consentinum agrum consules exercitum duxerunt, passimque depopulati, cum agmen iam graue praeda esset, in saltu angusto a Bruttiis iaculatoribusque Numidis turbati sunt ita ut non praeda tantum sed armati quoque in periculo fuerint. maior tamen tumultus quam pugna fuit, et praemissa praeda incolumes legiones in loca culta euasere. inde in Lucanos profecti; ea sine certamine tota gens in dicionem populrediit. cum Hannibale nihil eo anno rei gestum est. nam neque ipse se obtulit in tam recenti uolnere publico priuatoque neque lacessierunt quietum Romani; tantam
Abbreviated transcription (Latin):
tiscerentur consules ad bellum moniti a senatu sunt/ ut ĩ agros reducende plebis
curam habẽnt. Deun benignitate sum̃otum bellum ab urbe romana ⁊ latio
et posse sine metu ĩ agris habitare. Miuime conuenire sicilie ꝙͣ it
colende maiorem curam ẽẽ. S res haud quaꝙͣ erat populo facilis liberis
cultorib bello assuntis/ et inopia ẜuitioꝵ et pecore direpte uillisq dixutis
ensis. Magna tam̃ ꝑs auc̃toitate consulum compulsa ĩ ageos remigu
Mouerant autenr huy ce rei mentionẽ placẽtinoꝵ et Cremonẽsiu legati/
querentes agrum suu ab accolis gallis iñcursari ac uastari.magnam qr ꝑtẽ
colonoꝵ suoꝵ dilapsam esse. etiam ĩ frequẽtes se urbes agrum uastatum
ac deẜtum habere. Manilio p̃tori mandatu ut colonias ab hoste tueret.
Consules ex senatꝰ consulto edixerunt/ ut qui ciues cremonẽses atq placẽtini

Expanded text:
ciscerentur consules ad bellum moniti a senatu sunt ut in agros reducendae plebis ciscerentur consules ad bellum moniti a senatu sunt ut in agros reducendae plebis curam haberent: deum benignitate summotum bellum ab urbe Romana et Latio esse et posse sine metu in agris habitari; minime conuenire Siciliae quam Italiae colendae maiorem curam esse. sed res haudquaquam erat populo facilis et liberis cultoribus bello absumptis et inopia seruitiorum et pecore direpto uillisque dirutis aut incensis; magna tamen pars auctoritate consulum compulsa in agros remigrauit. mouerant autem huiusce rei mentionem Placentinorum et Cremonensium legati querentes agrum suum ab accolis Gallis incursari ac uastari, magnamque partem colonorum suorum dilapsam esse, et iam infrequentes se urbes, agrum uastum ac desertum habere. Mamilio praetori mandatum ut colonias ab hoste tueretur: consules ex senatus consulto edixerunt ut qui ciues Cremonenses atque Placentini
Abbreviated transcription (Latin):
Satrici matris matute de celo tactam satricanos haud minꝰ terẽbant. in ede
Iouis forib ip̃is duo ꝓlapsi angues. Ab antio nuntiatu est oruentas spicas
netentib uisas ẽẽ. Cere porcus biceps et agnus mas idemq femina i
erat. Et Albe. duos soles uisos. referebant. Et nacte fregellis lucem obortam
et bos ĩ agro romano locutus. Et ara neptũni multo manasse sudore ⁊̃ circo
flamineo dicebatur. Et edes cereris salutis Quirini de celo tacte. Prodigia
consules hostiis i aioĩb ꝓurare uissi et supplication e unu diem hr̃e. ea ex
senatusconsulto facta. plus om̃ib aut nũtiatis peregre/ aut iusis domi ꝑdigii
tetͣuit anĩmos hominu ignis ĩ ede ueste extinctus iussu pontificis .p. licitui
Id ꝙͣꝙͣ nichil portendentib deis cet̾m negligentia humana acciderat / tam̃
et hostiis maiorib ꝓcurari et supplicatione ad uestam hr̃i p̾lacuit. Priusꝙͣ ꝓfi¬

Expanded text:
Satrici Matris Matutae de caelo tactam; Satricanos haud minus terrebant in aedem Iovis foribus ipsis duo perlapsi angues; ab Antio nuntiatum est cruentas spicas metentibus visas esse; Caere porcus biceps et agnus mas idem feminaque natus erat; et Albae duo soles visos ferebant et nocte Fregellis lucem obortam; et bos in agro Romano locutus, et ara Neptuni multo manasse sudore in circo Flaminio dicebatur, et aedes Cereris, Salutis, Quirini de caelo tactae. prodigia consules hostiis maioribus procurare iussi et supplicationem unum diem habere; ea ex senatus consulto facta. plus omnibus aut nuntiatis peregre aut visis domi prodigiis terruit animos hominum ignis in aede Vestae exstinctus, caesaque flagro est Vestaliamquam nihil portendentibus dis ceterum neglegentia humana acciderat, tamen et hostiis maioribus procurari et supplicationem ad Uestae haberi placuit. priusquam profi
Abbreviated transcription (Latin):
legiones a .C. Tarentio ꝓpretore Marcus luuꝰ ꝓtonsul cui prorggatũ ĩ anu
imperiu erat accipẽt. et. Q. manilio college iuirisditione tradita Galliam cum
xcitu cui .l. portius ꝓp̾̃tor p̃fuerat obtinere deccetum est. Iussusq popu
agros galloꝵ qui ad penos sub aduentum hasdrubalis defecissent. G. seriuilio
am cannensib duab legionib sĩc .p̃.Mamilius tenuerat. sicilia tus
data. ex sardiuia uetus excitus cui. I. hostilius p̃fuerat de portatꝰ nouam
legionẽ quam.T claudius trauceret secum/ consules conscripserunt. Q. claudio
itum.c̃. hostilio tubulo ut Capuam prouintia hr̃et. ꝓrogatum in
annu impium est. M. ualerius ꝓconsul qui tuende circa sicilia maritue ore
uissus Incruitate tanto discrimine belli solicita. tum oiu secundoꝵ adu̾soꝵq
causas ĩ deos uerterent/ multr ꝓdigia nũtiabant᷑. Terracene Iouis edez¬

Expanded text:
legiones a C. Terentio propraetore M. Liuius proconsul, cui prorogatum in annum legiones a C. Terentio propraetore M. Liuius proconsul, cui prorogatum in annum imperium erat, acciperet, et Q. Mamilius ut collegae iurisdictione tradita Galliam cum exercitu cui L. Porcius praetor praefuerat obtineret decretum est, iussusque populari agros Gallorum qui ad Poenos sub aduentum Hasdrubalis defecissent. C. Seruilio cum Cannensibus duabus legionibus, sicut C. Mamilius tenuerat, Sicilia tuenda data. ex Sardinia uetus exercitus, cui A. Hostilius praefuerat, deportatus; nouam legionem quam Ti. Claudius traiceret secum consules conscripserunt. Q. Claudio ut Tarentum, C. Hostilio Tubulo ut Capuam prouinciam haberet prorogatum in annum imperium est. M. Ualerius proconsul, qui tuendae circa Siciliam maritimae orurbem iussus. in ciuitate tanto discrimine belli sollicita cum omnium secundorum aduersorumque causas in deos uerterent, multa prodigia nuntiabantur: Tarracinae Iouis aede
Abbreviated transcription (Latin):
defectionis a romanis ad hasdrubalem sub aduentu eius consilia agitassẽt.
quiq eum aut auxiliis aut cõmeatu aut ope aliqua iuuissent. Hec eo
aimo domi militieq gesta. et ludi romani ter toti instaurati ad edilib
airulib. Gn. Sexiulio. cepione. Ser̃ Cornelio lentulo. Item ludi plebeii semł
toti instaurati ab edilib plehꝰ . M. pomponio Mathone et. Q. Mamilio turin
Tertiodecimo anno punici belli .I. ueturio philone et. Q. Cecilio metello
consulib brutii ambo ut cum hanubale bellum gererent ꝓuincia decreta.
Pretores exinde sortiti sunt.M. ceciluis urbanam. Q. manilius ꝑegrinam /
Gn. seruilius sicilia. T. Claudius sardinia. Excitꝰ ita diuisi Consulũ alt̾
quem. G. claudius prioris anni consul. Alteri quem. Q. El audius ꝓp̃tor¬
e bine legiones erant. habuissent excitum. In Etcuria duas u

Expanded text:
defectionis ab Romanis ad Hasdrubalem sub aduentum eius consilia agitassent defectionis ab Romanis ad Hasdrubalem sub aduentum eius consilia agitassent quique eum auxiliis aut commeatu aut ope aliqua iuuissent. haec eo anno domi militiaeque gesta. ludi Romani ter toti instaurati ab aedilibus curulibus Cn. Seruilio Caepione Ser. Cornelio Lentulo ; item ludi plebeii semel toti instaurati ab aedilibus plebis M. Pomponio Mathone et Q. Mamilio Turrino . tertio decimo anno Punici belli L. Ueturio Philone et Q. Caecilio Metello consulibus, Bruttii ambobus ut cum Hannibale bellum gererent prouincia decreta. praetores exinde sortiti sunt M. Caecilius Metellus urbanam, Q. Mamilius peregrinam, C. Seruilius Siciliam, Ti. Claudius Sardiniam. exercitus ita diuisi: consulum alteri quem C. Claudius prioris anni consul, alteri quem Q. Claudius propraetor—eae binae legiones erant—habuisset exercitum: in Etruria duas uolonum
Abbreviated transcription (Latin):
consulem suum iactasse equites. L.ueturium et. Q. Cecilium legãtos
magnis tulisse laudib hortatosq ẽe pletem ut eos consules ĩ ꝓximum
annu crearent. adiecisse equitum p̃ragatiue auctoritate Consules postero
die ĩ contione ꝙͣ forti fideliq duoꝵ p̃cipue legatoꝵ opera usi essent con¬
memorantes cum comitioꝵ tp̃s appetẽt. et ꝑ dictatore comitia hr̃i placu-¬
Q. cecilium magrũm equitũ. aM. luuio dictatore creati consules .l. ueturiꝰ¬
et . Q. cetilius is ip̃e qui tum erat mag̃r equitum. In de p̃toꝵ comitia¬
hĩta. Creati. Gnͣ. Seruilius. M. Cecilius axtellus .I. elaudius Asellus.
Q. Manilius turinus. qui tum edilis plebis erat. Comitiis ꝑfectis dictatõ
Magistratu abdicato dimissoq excitu ĩ etruriam prouincia exsenatus con¬
sulto est ꝓfectus. ad questiones habendas. qui etruscoꝵ Umbroꝵ ue ppłi

Expanded text:
consulem suum iactata; equites L. Ueturium et Q. Caecilium legatos consulem suum iactata; equites L. Ueturium et Q. Caecilium legatos magnis tulisse laudibus hortatosque esse plebem ut eos consules in proximum annum crearent; adiecisse equitum praerogatiuae auctoritatem consules postero die in contione quam forti fidelique duorum praecipue legatomemorantes. cum comitiorum tempus adpeteret et per dictatorem comitia haberi placu. Caecilium magistrum equitum. a M. Livio dictatore creati consules L. Veturius Q. Caecilius, is ipse qui tum erat maghabita; creati C. Seruilius M. Caecilius Metellus Ti. Claudius Asellus Q. Mamilius Turrinus , qui tum aedilis plebis erat. comitiis perfectis dictator, magistratu abdicato dimissoque exercitu, in Etruriam prouinciam ex senatus consulto est profectus ad quaestiones habendas qui Etruscorum Umbrorumue populi
Abbreviated transcription (Latin):
gallia signis collatis pugnasse: quo eum castra aduersus sese ĩ apulia p
hr̃e hannubal credidisset. Ita unu consule pro utraq ꝑte italie aduersus duos
duces duos imꝑatores. Hinc consilium siumi hiic corpus opposuisse. Nom̃ Neronis
satis fuisse / ad continendu castris hannibalo: hasdrubalez uero qua alia re.
ꝙͣ aduentu eius obrutum atq extinctum ẽe. Itq iret alter consul sublimis
ru multiuigis si uellet equis. uno equo ꝑ urbem uerum triumphu ue
Neronemq etiam si pedes incedat uł parta eo bello/ uł spreta eo triumpho głia
memorabilem fore. Hi sermones spectantium nerone usq ĩ capitoliũ ꝓsecuti
sunt. Pecurue ĩ erarium tulerunt sextertium tricies atogunta mllia
Militib Marcus liuuis quinquagenos senos asses diuisit. tantunde.C.
Claudius absentib militib suis est pollicitus: cum ad ex̾citum redisset. No-¬
um est eo die plura carmina militarib icris ĩ consule Claudiu.

Expanded text:
Gallia signis conlatis pugnasse quo eum castra aduersus sese in Apulia posita habere Hannibal credidisset. ita unum consulem pro utraque parte Italiae aduersus †duos duces† duos imperatores hinc consilium suum hinc corpus opposuisse. nomen Neronis satis fuisse ad continendum castris Hannibalem; Hasdrubalem uero qua alia re quam aduentu eius obrutum atque exstinctum esse? itaque iret alter consul sublimis curru multiiugis si uellet equis: uno equo per urbem uerum triumphum uehi, Neronemque etiamsi pedes incedat uel parta eo bello uel spreta eo triumpho gloria memorabilem fore. hi sermones spectantium Neronem usque in Capitolium prosecuti sunt. pecuniae in aerarium tulerunt sestertium triciens, octoginta milia aeris. militibus M. Liuius quinquagenos senos asses diuisit; tantundem C. Claudius absentibus militibus suis est pollicitus cum ad exercitum redisset. notatum est eo die plura carmina militaribus iocis in C. Claudium quam in
Abbreviated transcription (Latin):
erant: que uergente ad mare partem urbis oppugnarent. Ea omissa oppuqͥtu
ẽ: qr laciniu hantibal admonerat copias. et collegam cduxisse iam ad uenusiam
ẽx̃citum fama erat. cai coniũgi uolebat. Itaq ĩ apuliã ex brutiis redditim¬
est. et inter uenusiam E antiamq minus teium milliũ passuu interu ello
consuleg binis castris ꝯsederunt. I cam dem regionem et hannibal rediit
auerso ab laris bello. Ibi ambo consules ĩgenio fenctes ꝓpe quoti die nulites ĩ aciem
posse . Hannibal qui cuni a larcello bis priore anno congressus uicerat uictusq¬

Expanded text:
erant quae uergentem ad mare partem urbis oppugnarent. ea omissa oppugnatio erant quae uergentem ad mare partem urbis oppugnarent. ea omissa oppugnatio est quia Lacinium Hannibal admouerat copias, et collegam eduxisse iam a Uenusia exercitum fama erat, cui coniungi uolebat. itaque in Apuliam ex Bruttiis reditum, et inter Uenusiam Bantiamque minus trium milium passuum interuallo consules binis castris consederant. in eandem regionem et Hannibal rediit auerso ab Locris bello. ibi consules ambo ingenio feroces prope cottidie in aciem posse. Hannibal, quia cum Marcello bis priore anno congressus uicerat uictusq
Abbreviated transcription (Latin):
liuii tarentum receptum: ꝙ amiti cius uulgo ĩ senatu iactassent : neq emm
retipiendum fusset nisi amissum foret. Consulum alter Quintỹ ceispiỹ
em honori ⁊ uirtati uouisset. dedicatio ꝯ apontifitib inpediebat᷑: ꝙ negabãt
cellam ampluis ꝙͣ uni deo recte dedicari. qr si de celo tacta aut ꝓdigii aliquid ĩ ea
factum cẽt difficibis pracuratio foret. ꝙ utri deo diuina fieret sciri nõ posset. neq
iob isi certis deis rite una hostia fieri. Ita addita uirtutis edes approper.
opere. neq tam̃ ab ip̃o edes et dedicate sunt. Tum demũ ad eͦxcitum quẽ priore
annio uenusie ⁊eliquerat cum supplemento ꝓficisaitur. Laras ĩ brutis crispiñ
oppugnare conatus qr magnam famã attulisse fabio tarentu ferebatur om̃e
genus tormentoꝵ macchinaꝵq exsicilia accersierat. et naues ĩdidem accite

Expanded text:
Liui Tarentum receptum quod amici eius uolgo in senatu iactassent; neque enim Liui Tarentum receptum quod amici eius uolgo in senatu iactassent; neque enim recipiundum fuisse nisi amissum foret. consulum alter T. Quinctius Crisaedem Honori et Uirtuti uouisset dedicatio eius a pontificibus impediebatur, quod negabant unam cellam amplius quam uni deo recte dedicari, quia si de caelo tacta aut prodigii aliquid in ea factum esset difficilis procuratio foret, quod utri deo res diuina fieret sciri non posset; neque enim duobus nisi certis deis rite una hostia fieri. ita addita Uirtutis aedes adproperato opere; neque tamen ab ipso aedes eae dedicatae sunt. tum demum ad exercitum quem priore anno Uenusiae reliquerat cum supplemento proficiscitur. Locros in Bruttiis Crispinus oppugnare conatus quia magnam famam attulisse Fabio Tarentum rebatur, omne genus tormentorum machinarumque ex Sicilia arcessierat; et naues indidem accitae
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e alias claues om̃ib portis imposuit. cauitq ut omĩa ĩ potate sua essent.
hostilium intentius monuit ut ĩ eo spem nõ moturos quicꝙ̾ etruscos poneret.
uid mouere possent ptauisset. D Tarentuus inde magna ꝯtemtior¬
ĩ senatu actam coram fabio defendente ip̃os quos ceperat armis. aliis infensis
.M. Acilii factum est. ut opidum p̃sidio custodixẽt. tarentiniq om̃s intra
menia continereñt. res integra postea referret/ cum tranquillior status italie
esset. Et de. M. liuio p̾fecto arcis tarentine haud minore certamiẽ actum
aliis p̃mia decernentib ꝙ ꝑ quinquenniu arcem tutatꝰ esset. maximeq uniꝰ
eius opera receptum tarentum foret. meduis ad censtres nõ ad senatum nołice
de co ꝑtinere dicentib. cuius sententie et fabius fuit. Adiecit tam̃ fateri se opera

Expanded text:
ipse alias claues omnibus portis imposuit cauitque cum cura ut omnia in potestate sua essent; ipse alias claues omnibus portis imposuit cauitque cum cura ut omnia in potestate sua essent; Hostilium intentius monuit, ut in eo spem non moturos quicquam Etruscos poneret, si ne quid moueri posset praecauisset. de Tarentinis inde magna coin senatu actum coram Fabio, defendente ipso quos ceperat armis, aliis infensis ltum in sententiam M'. Acilii factum est ut oppidum praesidio custodiretur Tarentinique omnes intra moenia continerentur, res integra postea referretur cum tranquillior status Italiae esset. et de M. Liuio praefecto arcis Tarentinae haud minore certamine actum aliis praemia decernentibus quod per quinquennium arcem tutatus esset maximeque unius eius opera receptum Tarentum foret, mediis ad censores non ad senatum notionem de eo pertinere dicentibus, cuius sententiae et Fabius fuit. adiecit tamen, fateri se opera
Abbreviated transcription (Latin):
militum p̃fectosq stcium et centuriones ne quis nocte urbe exiret. Id segnius
entiusq factum. septem principes senatus pͥus ꝙ̃ custodie ĩ portis laccr̃
ante natem cum liberis cuastrunt. Postero die luce prima cur senatus ĩ foꝵ
citari ceptus esset. desiderat ibi. Namq coꝵ uenerunt accteris senatorib
centũ uiginti obsides liberi ip̃oꝵ accepti traditiq.C. terentio Roma deducendi
tumultu legionem unam alteram exurbanis Aretiu ducere uissus. ⁊p
Terentus eamq habere ĩ p̃sidio urbis hostilium cum cetero exc̾itu placuit totã
ouin ciam ꝑagrart : et cauere nequa atasio nouare cupientib res date
Cerentius ut aretium cum legione uenit claues portaꝵ cum Magr̃atus popostisset
negantib iis comparere fraude amotas magratus ꝙ negligentia int̾tidisse

Expanded text:
militum praefectique socium et centuriones ne quis nocte urbe exiret. id segnius militum praefectique socium et centuriones ne quis nocte urbe exiret. id segnius neglegentiusque factum; septem principes senatus priusquam custodiae in portis locarentur ante noctem cum liberis euaserunt. postero die luce prima cum senatus in forum citari coeptus esset desiderati, bonaque eorum uenierunt: a ceteris senatoribus centum uiginti obsides liberi ipsorum accepti traditique C. Terentio Romam deducendi. te Etrusco tumultu, legionem unam, alteram ex urbanis, Arretium ducere iussus ipse C. Terentius eamque habere in praesidio urbis: C. Hostilium cum cetero exercitu placet totam prouinciam peragrare et cauere ne qua occasio nouare cupientibus res daretur. C. Terentius ut Arretium cum legione uenit, claues portarum cum magistratus poposcisset, negantibus iis comparere fraude amotas magis ratus quam neglegentia intercidisse
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ longos mortos ꝙ inꝑnitiales euasit. Euis pestilentie cau̾a et supplicatum
nta tota urbe est. et P. licinius uarus p̃tor urbanus/ legem feri
ad populum uissus ut ii ludi ĩ ꝑpetuum ĩ statutam diem uouerent᷑. Ip̃e
rimus ita uouit. fecitq ante diem tertuun nonas quintiles. Ia
deinde solenniis seruatus: De Aretiuis et fama ĩ dies grauior ⁊ cura
crescere patrib. Itaq Claudio hostilio scriptum est ne Differret obsides ab
accipere: et cui traderet romam deducendos. Claudius terrentius
uarro cum imperio missus. qui ut uenit extemplo hostilius legionez unam
quam ante urbem castra hebat. signa ĩ ur̃bem ferre iussit. p̃sidiaq locis idoncis
it. Tum ĩ foro citatis senatorib obsides imperauit. Cum senatꝰ bidi
ad considerandum tempus peteret. Aut ip̃ss extemplo dare/ aut se postero die
natoꝵ om̃s liberos sumptaꝵ edixit. Inde portas custo dirt iussit .tribi

Expanded text:
in longos morbos quam in permitiales euasit. eius pestilentiae causa et supplicatum in longos morbos quam in permitiales euasit. eius pestilentiae causa et supplicatum per compita tota urbe est et P. Licinius Uarus praetor urbanus legem ferre ad populum iussus ut ii ludi in perpetuum in statam diem uouerentur. ipse primus ita uouit, fecitque ante diem tertium nonas Quinctiles. is dies deinde sollemnis seruatus. de Arretinis et fama in dies grauior et cura crescere patribus. itaque C. Hostilio scriptum est ne differret obsides ab Arretinis accipere, et cui traderet Romam deducendos C. Terentius Uarro cum imperio missus. qui ut uenit, extemplo Hostilius legionem unam quae ante urbem castra habebat signa in urbem ferre iussit praesidiaque locis idoneis disposuit; tum in forum citatis senatoribus obsides imperauit. cum senatus biduum ad considerandum tempus peteret, aut ipsos extemplo dare aut se postero die senatorum omnes liberos sumpturum edixit. inde portas custodire iussi tribuni
Abbreviated transcription (Latin):
consilia orirentur. Pretores ĩ prouincias ꝓfecti. Consules ⁊ cligio tencbat
ꝙ pro digiis aliquot nũtiatis nõ facile litabant. Et ex campama nũtiata
erant Capue duas edes fortune⁊ Martis. et sepulcra aliquot de celo tacta.
un iis adeo minimis etiam reb parua religio inserit deocs. murpͤs ĩ
aurum rosisse. Casin examen apru ingens ĩ foro consedisse: et hostie inuꝵ
rtamq de celo tactã. Cere uulturem uolasse ĩ edem Iouis. Uulsin
latum manasse. Hor ꝓdigioꝵ caũa diem unu supplicatio fuit. Per dies
aliquot hostie maiores sine litatione cese. diuq nõ impeteata pax deum
ĩ capita consulum Re publica ĩ columi exitiabiles ꝓdigioꝵ euentꝰ uertit:
Inde deniceps om̃s p̃tores urbani fecerant. sed ĩ unu annu uouebant. dieq ĩcerto
faciebant. Eo anno pestilentia grauis ĩ urbem agrosq incidit. que tam̃ magis

Expanded text:
consilia orerentur. praetores in prouincias profecti: consules religio tenebat consilia orerentur. praetores in prouincias profecti: consules religio tenebat quod prodigiis aliquot nuntiatis non facile litabant. et ex Campania nuntiata erant Capuae duas aedes, Fortunae et Martis, et sepulcra aliquot de caelo tacta, Cumis—adeo minimis etiam rebus praua religio inserit deos—mures in aede Iouis aurum rosisse, Casini examen apium ingens in foro consedisse; et Ostiae murum portamque de caelo tactam, Caere uolturium uolasse in aedem Iouis, Uolsiniis sanguine lacum manasse. horum prodigiorum causa diem unum supplicatio fuit. per dies aliquot hostiae maiores sine litatione caesae diuque non impetrata pax deum. in capita consulum re publica incolumi exitiabilis prodigiorum euentus uertit. inde omnes deinceps praetores urbani fecerant; sed in unum annum uouebant dieque incerta faciebant. eo anno pestilentia grauis incidit in urbem agrosque, quae tamen magis
Abbreviated transcription (Latin):
uuũ septuaginta oblieret. Adderet eo xxx naues que ad tarentum
priore anno fuerant. cum ca centum nauiũ classe si uideretur ci p̃datum in
ricam traiiceret. Et .p. sulpitio ut cad classe Macedoniam grecia
ꝓuinciam haberet ꝓrogatum ĩ anũm imperiũ est. De duab que ad urbe romã
icrant legionib nchil nutatũ. supplementũ quo opus eẽt ut scrib
consulib ꝑmissum. Una ⁊ uiginti legionib co anno defensu imperiũ romanũ
est. Et .p. licinio uaro ptori urbano negotiũ datum ut naues longas ueteres
ta reficeret que hostie erant. et uiginti nouas naues sociis naualibus
impleret : et quinquaginta nauua classe oram maris uitinam urbi romane
eri posset. G. Calpurnius uetitus ab Aretio mou̾e̾ excitum nisi cũ su
uenisset. Idem et Tubulo imperatum ut inde p̃cipue caueret ncqua noua

Expanded text:
erat nauium septuaginta obtineret; adderet eo triginta naues quae ad Tarentum erat nauium septuaginta obtineret; adderet eo triginta naues quae ad Tarentum priore anno fuerant; cum ea centum nauium classe si uideretur ei praedatum in Africam traiceret. et P. Sulpicio ut eadem classe Macedoniam Graeciamque prouinciam haberet prorogatum in annum imperium est. de duabus quae ad urbem Romam fuerant legionibus nihil mutatum. supplementum quo opus esset ut scriberent consulibus permissum. una et uiginti legionibus eo anno defensum imperium Romanum est. et P. Licinio Uaro praetori urbano negotium datum ut naues longas triginta ueteres reficeret quae Ostiae erant et uiginti nouas naues sociis naualibus compleret, ut quinquaginta nauium classe oram maris uicinam urbi Romanae tueri posset. C. Calpurnius uetitus ab Arretio mouere exercitum nisi cum successor uenisset; idem et Tubulo imperatum ut inde praecipue caueret ne qua noua
Abbreviated transcription (Latin):
Gaio calpurnio. Prorggatum et lutio neturia philoni est/ ut p̃tor galliã camde
ꝓuinciã ai iisdem duab legionib obtineret quib ꝓp̃tor obtinuisset. Qd̾ ĩ lictio
o idem ĩ. G. Aicrunalcio deccetum absenatu Latumq de ꝓrogando imperio.
ppłm ẽ. Qui p̃tor sardimã ꝓiunciam cum duab legionib obtinuerat addite ei ad
sidium ꝓuinciẽ quin quaginta longe naues quas.p. scipio ex hispania misi
p. c̾cipiomi et. M. silano sue hispanie fuiq ex̾citus ĩ annu decceti. Scipio ex
ta nauib quas aut secum ex italia adductas aut captas cartagine hełi
qum quaguita ĩ sardimã trãsmictẽ iussus. qr fama erat magnu nauałe apparatũ
eo anno cartagine ẽt ducentis nauib omẽm oram italie sicilie sardinieq x
impleturos. Et ĩ sicilia ita diuisa res. dexto Cesari excitus cannesis datiis est.

Expanded text:
C. Calpurnio . prorogatum et L. Ueturio Philoni est ut pro praetore Galliam eandem C. Calpurnio . prorogatum et L. Ueturio Philoni est ut pro praetore Galliam eandem prouinciam cum iisdem duabus legionibus obtineret quibus praetor obtinuisset. quod in L. Ueturio , idem in C. Aurunculeio decretum ab senatu, latumque de prorogando imperio ad populum est qui praetor Sardiniam prouinciam cum duabus legionibus obtinuerat. additae ei ad praesidium prouinciae quinquaginta longae naues quas P. Scipio ex Hispania misisset. et P. Scipioni et M. Silano suae Hispaniae suique exercitus in annum decreti. Scipio ex octoginta nauibus quas aut secum ex Italia adductas aut captas Carthagine habebat quinquaginta in Sardiniam tramittere iussus, quia fama erat magnum naualem apparatum eo anno Carthagine esse: ducentis nauibus omnem oram Italiae Siciliae Sardiniaeque impleturos. et in Sicilia ita diuisa res est: Sex. Caesari exercitus Cannensis datus est:
Abbreviated transcription (Latin):
esse opinio ꝑ decem annos fuerat. iuuere atq ĩ hostiu põtate esse satis ꝯstabat.
Un decimo anno belli punici consulatum mierunt. M. Marcellus quintum ut
numeret᷑ consulatus quem uitio creatus nõ gessit. et Titus quintius Crispinus
emusie tum erat. cui marcellus p̃fuerat. ita ut extrib eligerent duos qu
uellent. tertius ei traderetur cui Tarentum et salentina ꝓuncia erienisset. Cete
icie ita diuise p̃torib. Publio licuuo uaro urbana P. licinio Crasso pon
maymo peregrina et quo senatus censuisset. Sexto Iulio cesari sicilia. Q daudio
flaminio tarentu. Prorogatum ĩ añu imperiu ẽ. Q. fuluo flaco ut ꝓuinciam
i qua T̃ itus quintius p̃tor fuerat cur una legione obtinuãt. Prorogatu
et Claudio hostibo tubulo ẽ ut prop̃tor ĩ etruriam ad duas legiones succederet

Expanded text:
esse opinio per nouem annos fuerat, uiuere atque in hostium potestate esse satis constabat. esse opinio per nouem annos fuerat, uiuere atque in hostium potestate esse satis constabat. undecimo anno Punici belli consulatum inierunt M. Marcellus quintum—ut numeretur consulatus quem uitio creatus non gessit—et T. Quinctius Crispinus . —tertius Uenusiae tum erat, cui Marcellus praefuerat—ita ut ex tribus eligerent duo quos uellent, tertius ei traderetur qui Tarentum et Sallentini prouincia euenisset. ceterae prouinciae ita diuisae: praetoribus, P. Licinio Uaro urbana, P. Licinio Crasso pontifici maximo peregrina et quo senatus censuisset, Sex. Iulio Caesari Sicilia, Q. Claudio Flamini Tarentum. prorogatum imperium in annum est Q. Fuluio Flacco ut prouinciam Capuam quae T. Quincti praetoris fuerat cum una legione obtineret. prorogatum et C. Hostilio Tubulo est ut pro praetore in Etruriam ad duas legiones succederet
Abbreviated transcription (Latin):
postero die p̃tores creati .P. licinius crassus diues pontifex maximꝰ. P licinius uarus
Sextus Iuluis cesar. Q. Cladius: Comitioꝵ ip̃oꝵ dicb solicita cuutas de etrurie
defectione fuit. Prin cipium eius rei ab aretinis fieri. Gauis calprirmꝰ sc̾ystrat. qui
qui rem inspiceret. ac si digna uideret᷑ e̾xcitu accito bellum ex apulia ĩ etruriam
te insferret. Eo metu conp̃ssi etrusti quieuerunt. Tarentinoꝵ legatis pacẽ petẽtib
cum libertate ac legib suis responsum ab Senatu ẽ ut redirent aun fabius consul
romam uenisset. Tudi et romaui et plebei eo anno ĩ singłos dies instaurati. Ediles
les fuere .I. cornelius gaudinus et Seriũꝰ sulpitius galba. plebei .G.
seruilus et.Q. cecilius metellus. Serulius negabat uire aut tribunũ plebis fuisse
edilem esse ꝙ patrem cius quem triũ uirum agrariũ atisum ab boiis cirta

Expanded text:
etor erat. postero die praetores creati P. Licinius Crassus Diues pontifex maximus, P. Licinius Uarus etor erat. postero die praetores creati P. Licinius Crassus Diues pontifex maximus, P. Licinius Uarus Sex. Iulius Caesar Q. Claudius . comitiorum ipsorum diebus sollicita ciuitas de Etruriae defectione fuit. principium eius rei ab Arretinis fieri C. Calpurnius scripserat, qui eaqui rem inspiceret ac, si digna uideretur, exercitu accito bellum ex Apulia in Etruriam transferret. eo metu compressi Etrusci quieuerunt. Tarentinorum legatis pacem petentibus cum libertate ac legibus suis responsum ab senatu est ut redirent cum Fabius consul Romam uenisset. ludi et Romani et plebeii eo anno in singulos dies instaurati. aediles curules fuere L. Cornelius Caudinus et Ser. Sulpicius Galba , plebeii C. Seruilius et Q. Caecilius Metellus . Seruilium negabant iure aut tribunum plebis fuisse aut aedilem esse, quod patrem eius, quem triumuirum agrarium occisum a Boiis circa Mutinam
Abbreviated transcription (Latin):
audiu fecerat. etiã de imperio eius abrogando agebat. cum tañ nect̃ii clai
obtiunerunt/ ut relicto uenusie legato.Marcellus romã ueniret ad purganda ea
ie inimici obicerent. nec de miperio euis abrogando absente ip̃o ageretur.
fub idem tp̃s et. Marcellus ad dep̃candam ignonita et.Q. fuluui consul comitioꝵ
cauã romam uenit. Actum de imꝑio Marcelli ĩ ciroo flamino est. ingenti conansu
plebis ⁊ oñs ordinũ. Accusauitq trl tribunus plebis nõ marcellum modo s omẽm
pocli ateno frande eori ⁊ amitatie sieri ut hannibal decimium annu italiã
ꝓuinciarri habeat. diutus ibi ꝙͣ cartagine uixerit. hr̃e fructum imꝑii pragati in ãcello
ppłm romanu bis cesuum. excitum eius estiua uenusie sub tectis agere. hrmc
imꝑio eius abrogando antiquaret᷑. ẜ postero die consulem ciun ingenti consensu

Expanded text:
Claudium fecerat, et iam de imperio abrogando eius agebat cum tamen necessarii Claudii Claudium fecerat, et iam de imperio abrogando eius agebat cum tamen necessarii Claudii obtinuerunt ut relicto Uenusiae legato Marcellus Romam rediret ad purganda ea quae inimici obicerent nec de imperio eius abrogando absente ipso ageretur. forte sub idem tempus et Marcellus ad deprecandam ignominiam et Q. Fuluius consul comitiorum causa Romam uenit. actum de imperio Marcelli in circo Flaminio est ingenti concursu plebisque et omnium ordinum. accusauit tribunus plebis non Marcellum modo, sed omnem nobilitatem: fraude eorum et cunctatione fieri ut Hannibal decimum iam annum Italiam prouinciam habeat, diutius ibi quam Carthagine uixerit; habere fructum imperii prorogati Marcello populum Romanum; bis caesum exercitum eius aestiua Uenusiae sub tectis agere. hanc imperio eius abrogando antiquaretur, sed postero die consulem eum ingenti consensu
Abbreviated transcription (Latin):
li caput reꝵq sum̃a esset. siniul et hispanos om̃s ꝓul ab nomine scipi
cum grandi peciua ad condutenda mercede auxilia ĩ baleares traicere. Has drubale
gisonis aim exictu penitus ĩ lusitoniam abire: nec cum romano manus ꝯserere.
casimise ex om̃i equitatu qd̾ roboris ẽet tria millia expleri. eumq uagum
ꝑ citeriãm hispaniã stais opem ferre hostium oppida atq agros populari. his
decretis ad exequenda que statuerant duçes digressi.hec eo amio ĩ hispaĩa acta.
Rome fama scipioĩs ĩ dies crescere : fabio tarentum captum ingenio magis ꝙ̃
uintute: glorie tam̃ cẽ. fuluii senescere famam. Marcellus etiã aduerso rumore ẽc
suꝑ ꝙ ꝙ primo male pugnau̾at / qr uagante ꝑ itałia haniubale media estate uemisiam ĩtecta
s ab duxisset . inimicus erat ei C. publicius bibulus tribunus plebis. Is i
ab prima pugna que aduersa fuerat assidius contionib infamẽ ĩuisumq plebei

Expanded text:
li caput rerumque summa esset, simul ut Hispanos omnes procul ab nomine Scipioipsum cum grandi pecunia ad conducenda mercede auxilia in Baliares traicere; Hasdrubalem Gisgonis cum exercitu penitus in Lusitaniam abire, nec cum Romano manus conserere; Masinissae ex omni equitatu quod roboris esset tria milia equitum expleri, eumque uagum per citeriorem Hispaniam sociis opem ferre, hostium oppida atque agros populari;—his decretis, ad exsequenda quae statuerant duces digressi. haec eo anno in Hispania acta. Romae fama Scipionis in dies crescere, Fabio Tarentum captum astu magis quam uirtute gloriae tamen esse, Fului senescere fama, Marcellus etiam aduerso rumore esse, superquam quod primo male pugnauerat, quia uagante per Italiam Hannibale media aestate Uenusiam in tecta milites abduxisset. inimicus erat ei C. Publicius Bibulus tribunus plebis. is iam a prima pugna quae aduersa fuerat adsiduis contionibus infamem inuisumque plebei
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fidem hispanie populis absumpsit. Paucis post p̃lium factum ad Eetulam
dicb cam Scipio rediens ĩ tarrachone saltu castullonensi ex cessisset. hasdail
Gisonis filius et Mago imperatores ex ulteriore hispama ad hasdrubalem
uenere. serum post rem male gestam auxilium. consilio ĩ cet̾a excquenda belli
parum oportum. Ibi conferentib quid ĩ cuiusq ꝓiũcie regione animoꝵ hisẜã
esset. unus hasdrubal gisonis ultina hispanie oram que ad areanum et
rades uergit ignarus ad huc romanoꝵ esse. eo ꝙ cartaginensib satis
censebat. Inter has drubalem alterum et Magonem constabat beneficiis
scipionis atupatos om̃iu anĩmos publice pͥuatumq ẽẽ. nec transitionib fore an finem
ñs hispani milites aut ĩ ultima hisꝑame moti aut traducti ĩ galliã foren
Itaq sisenatus cartaginensiu nõ censiusset eunduu tam̃ hasdrubali fiusse ĩitaliã¬

Expanded text:
in fidem Hispaniae populis absumpsit. paucis post proelium factum ad Baeculam in fidem Hispaniae populis absumpsit. paucis post proelium factum ad Baeculam diebus cum Scipio rediens iam Tarraconem saltu Castulonensi excessisset, Hasdrubal Gisgonis filius et Mago imperatores ex ulteriore Hispania ad Hasdrubalem uenere, serum post male gestam rem auxilium, consilio in cetera exsequenda belli haud parum opportuni. ibi conferentibus quid in cuiusque prouinciae regione animorum Hispanis esset, unus Hasdrubal Gisgonis ultimam Hispaniae oram quae ad Oceanum et Gades uergit ignaram adhuc Romanorum esse eoque Carthaginiensibus satis fidam censebat: inter Hasdrubalem alterum et Magonem constabat beneficiis Scipionis occupatos omnium animos publice priuatimque esse nec transitionibus finem ante fore quam omnes Hispani milites aut in ultima Hispaniae amoti aut traducti in Galliam forent. itaque etiam si senatus Carthaginiensium non censuisset, eundum tamen Hasdrubali fuisse in Italia
Abbreviated transcription (Latin):
uctare : orbum a patre relictum apud mat̾nu auu galam regem numidaꝵ
Educatum cum Auunculo Masmissa qui miꝑ cum cquitatu subsidio cãtagi
clam armus cquoq sumpto ĩ aciem exisse. ibi ꝓlapso equo effusum ĩpceps captum
ab romanis esse. Scipio cum eł asseruari munidam iussisset. que ꝓrͥbunali ageda
erant ꝑagit. Inde cum se ĩ p̃torium recepisset. uccatum eum int̾rgat. uellet ne
ad Masinissam reuerti. Cum effusis gaudio lacrimis cupere uõ dicẽt. tũ puero
anulum aureum tunitam lato clauo: cum hispano sagulo ⁊ aurea fibula equũq
ornatum donat. uissis ꝙ ꝓsequi quo aduellet cquitib dimictit. De bello mde
consilium hĩtum. et auctorib quibdam ut confestim has drubale ꝯsequeret
anceps id ratus / ne mago atq alter hasdxubal ami eo iungent copias:
p̃sidio tantum ad insidendu piren cum misso ip̃e reliquũ estatis recipiendis

Expanded text:
uocare: orbum a patre relictum apud maternum auum Galam, regem Numidarum, uocare: orbum a patre relictum apud maternum auum Galam, regem Numidarum, eductum, cum auunculo Masinissa, qui nuper cum equitatu subsidio Carthagiclam armis equoque sumpto in aciem exisse; ibi prolapso equo effusum in praeceps captum ab Romanis esse. Scipio cum adseruari Numidam iussisset, quae pro tribunali agenda erant peragit; inde cum se in praetorium recepisset, uocatum eum interrogat uelletne ad Masinissam reuerti. cum effusis gaudio lacrimis cupere uero diceret, tum puero anulum aureum tunicam lato clauo cum Hispano sagulo et aurea fibula equumque ornatum donat, iussisque prosequi quoad uellet equitibus dimisit. de bello inde consilium habitum; et auctoribus quibusdam ut confestim Hasdrubalem consequeretur, anceps id ratus ne Mago atque alter Hasdrubal cum eo iungerent copias, praesidio tantum ad insidendum Pyrenaeum misso ipse reliquum aestatis recipiendis