comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib aq illius eccłȩ utilitatib: Siq̃ aut̃ eas inde qđ fieri nulla tenꝰ credo absculerit : subrȩ¬
na sacrilegii ex hoc dnõ dõ cui eas offero atq: dedico dis triotissimas reddat rationes : Pnit
&iã in ea alits c̃iurationes quas innumerarȩ longũ ẽ : Nã qui eas inde postea aufent
quid ait nisi sacrilegiũ : siergo amico quippiã rapere furtũ ẽ excłȩ uero frciuda
ł auferri indubitant̃ sacrilegiũ est : Vnde & in sacris canonib: spũ dĩ conditis : habetꝰ¬

Expanded text:
 illius ecclesiae utilitatibus. Si quis autem eas inde, quod fieri nullatenus credo, abstulerit, sub poena sacrilegii ex hoc Domino Deo, cui eas offero atque dedico, districtissimas reddat rationes. » Ponit etiam in ea alias coniurationes, quas enumerare longum est. Nam qui eas inde postea aufert, quid agit nisi sacrilegium? Si ergo amico quippiam rapere furtum est, ecclesiae vero fraudare vel auferre indubitanter sacrilegiu
Abbreviated transcription (Latin):
CCC LxVII. Non nouũ aliquit p̃senti s anotione p̃cipimꝰ sedilla quȩ cli uiderł in dulta firmamur
Priui legia ugit quȩclĩr euerentia religionis oltinuit: mutilari sub poene &diã int̃minacione ꝓli¬
c̃secrationẽ auc ẽfirmationẽ fecerinT ab epis canonice reforment᷑ : cCCLxVIIIi H lomino¬
esirmatio ȩccłorũ alta riũ uirginũ chris matũ prłorũ dit conorĩ & subdia conorũ conse crationos
acor epĩs acte : ab epis ca noniceordinati s reforimande canoniceq pagendo quia corepĩ hȩccontin

Expanded text:
« Non tam novum aliquid praesenti sanctione praecepimus, quam illa quae olim videntur indulta firmamus. Privilegia igitur, quae olim reverentia religionis obtinuit, mutilari sub poenae etiam interminatione prohiconsecrationem aut confirmationem fecerint, ab episcopis canonice reformentur. Hominum confirmatio, ecclesiarum, altarium, virginum, krismatum, presbiterorum, diaconorum et subdiaconorum consecrationes a chorepi
Abbreviated transcription (Latin):
seue ulp̃torioure uł ciuili tractant᷑ epõrũ sententu s t̃minate ꝑporuost abilicatis
hurofundiẽ . Nec liceut ulteriũ reractari negotiũ qđ epõrũ senceniti decitor ⁊ l st
cũ cestrnoniũ ipi a q̃liba parte fueritr ȩꝓmis sũ Iiludẽ onĩueritatis auctoritatoefir¬
selubrialiquando consumi. hoc ꝓpetualegefirmamꝰ malitiusalitiũ emuna c̃pͥm̃ ter
ut iserihomines longis ae poenoꝑ p&rius acciotũ laq simplicartati al im pł petitionib uł acupiditata s¬
ꝓpera maturo finedisced ant . Quic quiditaq desententius eporũ clem̃tia nrã caefuerat &un
hac sum lege cõplexi : Grauitatẽ tuã & cuoteros ꝓutili tate om̃iũ in ꝑpaluũ ob seruare cõuen

Expanded text:
el praetorio jure vel civili tractantur, episcoporum sententiis terminatae perpetuo stabilitatis jure firmentur, nec liceat ulterius tractari negotium, quod episcoporum sententiis deciditur. Testcum testimonium episcopi a qualibet parte fuerit repromissum. Illud enim veritatis auctoritate firsalubri aliquando censuimus, hoc perpetua lege firmamus malitiosa litium semina comprimentes; ut miseri homines longis ac pene perpetuis actionum laqueis implicati ab inprobis petitionibus vel a cupiditate praepropera maturo fine discedant. Quicquid itaque de sententiis episcoporum clementia nostra censuerat, etiam hac sumus lege complexi, gravitatem tuam et caetero
Abbreviated transcription (Latin):
pe suã parrodnã ut ecđa di siuom habeat honorẽ simul& altoria secłm sucom mognitudionẽ uenere tur
& non sit domidi ad altaria sacrata ꝓuua carib & ut uosa sacratado cum magnaueneratione habecont᷑. Etut socri¬
ficia scificata cũ magna diligentia ab eis colligant᷑ qui dignist ł cum honore seruent᷑ &ut secularia regociał uana
cnimos ad dm̃ quando uenuont admissarũ sollempnia & non exeant ante cõpletionẽ benedictionis sacerdotalis
Sex sunt quȩ oditdñs & septionũ decestat̃ animaeius. Oculossub limes. linguam mendacẽ mañ effundentes in¬
ciũ sangiunẽ cormachinans cogitationes pessimcs pede suedoces ad currendũ inmalũ. testẽ fallacẽ &

Expanded text:
per suam parrochiam, ut ecclesia Dei suum habeat honorem, simul et altaria secundum suam magnitudinem venerentur, et non sit domus Dei et altaria sacrata pervia canibus, et ut vasa sacrata Deo cum magna veneratione habeantur, et ut sacrificia sanctificata cum magna diligentia ab eis colligantur, qui digni sunt, vel cum honore serventur, et ut secularia negotia vel vanaanimos ad Deum, quando veniunt ad missarum sollemnia; et non exeant ante completionem benedictionis sacerdotalis. Sex sunt, quae odit Dominus, et septimum detestatur anima eius, oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes sanguinem innoxium, cor machinans cogitationes pessimas
Abbreviated transcription (Latin):
deuotis studus conferam̃. Ve dignitatẽ amittant omñs. quiad ex pedictionc̃ exercit᷑ non ꝑgunt
ut deexercitu fugiunt CCCXXVI. Placuit ut om̃is quiin expeditione exercitꝰ absq grauin¬
cessitate non ꝓgreditur aut de exercitu fugit tescononio dignitatis suae sit pireuo cabiliter
carens
lta it in quibus damiuillulis ł territorus siue uacis pestis iuuus uifaimationis habitatores
ipsorum locoꝵ sin

Expanded text:
devotis studiis conferamus. 326. Ut dignitatem amittant omnes, qui ad expeditionem exercitus non pergunt devotis studiis conferamus. 326. Ut dignitatem amittant omnes, qui ad expeditionem exercitus non pergunt aut de exercitu fugiunt. Placuit, ut omnis, qui aut in expeditionem exercitus absque gravi necessitate non progreditur, aut de exercitu fugit, te timonio dignitatis suae sit inrevocabiliter carens; ita ut in quibusdam villulis vel territoriis sive vicis pestis huius infamationis habitatores ipsorum locorum sint
Abbreviated transcription (Latin):
gradun monasterio penitentiȩ contradant᷑ : Vt nullu regum huicanonis cens urã. in aliquo¬
iuolare ꝑmiteat CCC XXII. huicons ticutionis formaseruet᷑ ut execrandũ madhemafiat
& uelut puaricator catholice fidei semꝑadio reus exsistat : quicũq regũ debiceps canonis huuis
censura in quocũq crediderit aut ꝑmuserit iuolandã. Utunquisq alterius riunis succurrat¬
sidiour quisq quoualet exreleuatione alienȩ iunditȩ asediremouere undictam. Libatenĩ biõ
ꝓspera qui ab afflictis pellit aduersa Iđ lex qua rex quiprioi fuit instituit: ab illo quiei successet
parisententia roboratasit CCCXXIIII Legẽ quãnr̃ edidit princeps stabilirobore firmamus
agendã omñs pontifices conferant᷑ CCCXΕV. Placuit diffinire ut paternis uistitutionib obsequen¬
tes in metro politaniasede. tẽpore quo om̃is c̃ꝓunciales degerint pontifices ad sinodũfacienda

Expanded text:
gradu, in monasterium poenitentiae contradantur. XLVI. De violare permittat. Huius constitutionis forma servetur, ut execrandum anathema fiat et velut praevaricator catholicae fidei semper a Domino reus exsistat, quicumque regum deinceps canonis huius censuram in quocumque crediderit aut permiserit violandam. 323. Ut unusquisque alterius ruinis succurratsidio unusquisque quo valet, et relevatione alienae vindictae a se Dei removere vindictam: libat enim Domino prospera qui ab afflictis pellit adversa. Inde Job pari sententia roborata sit. Legem, quam noster edidit princeps, stabili robore firmamus agendam omnes pontifices conferantur. Placuit definire, ut paternis institutionibus obsequentes in metropolitana sede tempore, quo omnes provinciales elegerint pontifices, ad synodum faciendam
Abbreviated transcription (Latin):
nstieitã ecc xinii. Tuȩ ad ppduco utilitatẽ sint oistituta nulla comnuttatione uariertur
qecaderuatuentra hantur comimodum : quȩ adbonum sunt comnuris ꝑfeca &t manertibus
erruos quos stuer patres nemodãpnet alionum sed otirasies ꝓpriosatq legittoro gput
quis uoluenrt mlatinelones caritatis enercetit: De fidenicena seruanda at ut pruulegia
qulomo nuo de errto a conruonone alieni decer nuitur coc uooci. Ẽ xratione quoriondã di

Expanded text:
nt, cap. 227. Quae ad perpetuam utilitatem sunt instituta, nulla commutatione varientur. Nec ad privatum trahantur commodum, quae ad bonum sunt commune praefixa. Et manentibus terminis quos statuerunt patres, nemo damnet alienum, sed intra fines proprios atque legitimos, prout quis voluerit, in latitudine se caritatis exerceat. 329. De fide Nicena servanda. Et ut privilegia qui dominico decreto communione alieni decernuntur. Ex relatione quorundam di
Abbreviated transcription (Latin):
onee subiectntẽ ronun quã franor ala manni baiouaru sixones coringi. fte¬
sonos calli burgundio nes. lritto er langobarb unas cones bentuentari. gothi
surudinasiomore conexi hanesontentiã quã ex sextode cino teo dosi imperatoris
suieorũ posuimi logo cunctis ꝑp&uatenenda iđ qu cũ: litẽ habens siuepossestor
sue poi torfuerit đ in in itiolitis uł decursis tẽporũ curriculis siue cũ negotiuã
tiris ili qsdne ali qua dibitatione &iã sialiapors refragat᷑ adep̃orũ iuditiũ cis
serriono litigantiũ dirigac : malta enĩ quȩiniuiditio captios ⁊ p̃seriptionus ui

Expanded text:
ante subiecti, tam Romani, quam Franci, Alamani, Baiowarii, Saxones, Thuringii, Fresones, Galli, Burgundiones, Britones, Longobardi, Wascones, Beneventani, Gothi,suetudinario more connexi, hanc sententiam, quam ex sextodecimo Theodosii imperatoris ium posuimus, lege cuncti perpetua teneant: ut quicunque litem habens, sive possessor sive  petitor fuerit, vel in initio litis vel decursis temporum curriculis, sive cum negocium titis, ilico sine aliqua dubitatione, etiamsi alia pars refragatur, ad episcoporum iudicium cum sermone litigan
Abbreviated transcription (Latin):
Delus quilibellos faoosos uiuenti fuerunt in eccła posuisseut aoitichematirent᷑¬
cCxV Squiriuenti fuerunit libellossaminosos inecła ponere.: anachematitent᷑: Ut delacor
commumone nec irfore accipiat. sunuent fuerit quilibet ꝑdilationẽ eius p̃seript̃ uł uit fectꝰ. cccxui
clator siquis excicer ic fidelis. & ꝑdilationẽ ei aliquis fuerit pseriptus uł oit̃ fect̃: placuit eun¬
cccxuiii. Vtnullus ep̃s  quis onifraposit̃. die domonco causas uidicare psumat. Ceteris uero diebis
conhubentibus psonis. ila quȩ ustast habecrit licentiã iuidicandi excepta riminalianegocia ⁊

Expanded text:
De his qui libellos famosos inventi fuerint in ecclesia posuisse, ut anathematizentur. Si qui inventi fuerint libellos famosos in ecclesia ponere, anathematizentur. 317. Ut delator communionem nec in fine accipiat, si inventus fuerit quilibet per dilationem eius praescriptus vel interfectus. Delator si quis extiterit fidelis, et per delatione. Ut nullus episcopus vel quis infra positus die dominico causas indicare praesumat. Ceteris vero diebus conhibentibus personis illa quae iusta sunt habeant licentiam iudicandi, excepto criminali
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ ꝑ adeẽ debeant. Qđ ꝑ sonȩ solene in iudicus eẽ quat tuor causo testes iudex quo qusq

Expanded text:
semper adesse debeant. Quot personae solent in iusemper adesse debeant. Quot personae solent in iu
Abbreviated transcription (Latin):
& ab eposuo ꝑ epistolã ad moniti ad septa monasterii sui p̃dire discalerint Fro sintus que
exitũ intȩ a cõmunione suspensi Neo prius ad eucharis ciȩ gratiã admit tant᷑ Quã adoui
do quo siatationis in solentia uisis̃ subtraxis so cũ humilima supplicatione debeant satis facto¬
ne reuesti. DEFEMIINS quiroligionis uestẽ domis ꝓpriis mutauorine si postea concubitũ ole¬
gerint quidigendũ sit ccc xxxvii. Donidnis & puollis quȩ sibi in habie u religionis in domos :
pruistã a pareneib: qnã ꝑse ues tẽ mucauerint & sepostea cõtramscituta patrũ uł p̃cepta tam¬
ĩ cõiugia crediderint copulanda Ta diu utriq: habeant᷑ a cõmunione sus pensi quo
qđ in licito ꝑpotrauor em̃dent. Qđ si em̃ dare negloxerint A cõ munione uł ommũ ap̃¬
a norũ coniniuo in ꝑpetuo sint sequestrate ccc .xxx.uiii. Qđ quat tuos ꝑsone lin iudicos

Expanded text:
 et ab episcopo suo per epistolam admoniti ad septa monasterii sui redire distulerint, sint usque  et ab episcopo suo per epistolam admoniti ad septa monasterii sui redire distulerint, sint usque ad exitum vitae a communione suspensi, nec prius ad eucaristiae gratiam admittantur, quam ad ovide quo se vagationis insolentia visi sunt subtraxisse, cum humillima subplicatione debeant satisfactione reverti. 338. De feminis, quae religionis vestem in domibus propriis mutaverint, si postea concubitum elegerint, quid agendum sit. De viduis et puellis quae sibi in habitum religionis in domibus propriis, tam a parentibus quam per se, vestem mutaverint, et se postea contra instituta patrum vel praecepta canonum coniugia crediderint copulanda, tamdiu utrique habeantur a communione suspensi, quousque quod inlicite perpetraverunt, emendent. Quod si emendare neglexerint, a communione vel omnium christianorum convivio in perpetuo sint sequestrati. 339. Quod quatuor personae in iudiciis
Abbreviated transcription (Latin):
iius sore ad solutionẽ potius debitore delogerint : Siruis cõtẽpto side iussore debitore suũ te¬
nere malueri : fide iussor uł ȩres eins a fide iussionis uinculo liberat᷑. Siuero procurator litis
nictus fuerit : mandatoreius ad solutionã tenet᷑. Qđ liberi homines statũ suũ & deteriora¬
ro & in meliorare possint ca .xxxu. Homo lib quistatũ suũ in potestate haba. et peiora¬
re eũ & meliorẽ facere potest. Atq: idõ operas suas diurnas noctur nasq: locat cco xxxu
Dt conuubinis non habendis. Quiuxorẽ hab& eo tepore concubinã habere non potost :
No altcore eũ dilectio separet concubine. Demonachis qui monas teria sua contãp¬
nunt ab epore uocandis. Ullud ȩtiã unanimi consensu conuenit obseruari. Vt si quis
mona chorũ aut mona charũ in congregatione positi religiosã conũ sationẽ elegerin
& pose or aut ad parentes aut quã cũq: ꝓprietatẽ sode congrogationis ipsa subtraxerint

Expanded text:
iussore ad solutionem potius debitorem delegerint. Si quis contempto fideiussore debitorem suum tenere maluerit, fideiussor vel heres eius a fideiussionis vinculo liberatur. Si vero procurator litis victus fuerit, mandator eius ad solutionem tenetur. 335. Quod liberi homines statum suum et deteriorare et inmeliorare possunt. Homo liber, qui statum suum in potestate habet, et peiorare eum et meliorem facere potest; atque ideo operas suas diurnas nocturnasque locat. 336. De concubinis non habendis. Qui uxorem habet, eo tempore concubinam habere non potest, ne ab uxore eum dilectio separet concubinae. 337. De monachis, qui monasteria sua contempnunt, ab episcopo revocandis. Illud etiam unanimi consensu convenit observari, ut si qui monachorum aut monacharum in congregatione positi religiosam conversationem elegerint, et postea aut ad parentes aut quamcumque proprietatem se a congregatione ipsa subtraxerint,
Abbreviated transcription (Latin):
INCIENIN NORNVUA CAPINLA LESIS DIUINȨ
DEEFRUSIONESMOUINIS
Qucũq esfuderit hunconũ sangunẽ fiondet sangius illuis. quo d hiquinom̃ cdñi¬
muanũ ad sumpserint grauiter
feriantur¬
.II.Non adsumes nomenbũ ditui inuanum. nec habebit in sonte dns cum
quiad sumpserit nom̃ dñi disui infrustra.
III DEHO NORADO PAIRE ETMATRE
Honora patretium & matretuã ut sis longeuus suꝑ
terram.
VIQVIVENIDIDERII FIT IAO SUAMINEA AMTAO NONEGREDIA IVR
SICUT ANCILLA
Siquis uendiderit filiam suam in famulam. none gredictur
sic ancillae ex ireconsueuerunT. Siplacuerit domino suo cui
uen ditaẽ dimatat ea liberam. & ad alium popłmn nonlic&
ipsamuendere
VIQVIHOMINE PCVSSE RIT MOR IE MORIA TUR
Quiꝑcusserit homine uolens occidere : morte moriatur
.VII. Si quis de induiscria occiderit ꝓximum suum & per ins idias
ab altarimeo euelles eum ut moriat᷑¬

Expanded text:
PITULA LEGIS DIVINAE. 1. De effusione sanguinis. Quicumque effuderit humanum sanguinem, fundetur sanguis illius. 2. Quod hi qui nomen Domiadsumpserint, graviter feriantur. Non adsumes nomen domini Dei tui in vanum; nec habebit insontem Dominus eum, qui adsumpserit nomen domini Dei sui frustra. 3. De honorando patre vel matre. Honora patrem tuum et matrem tuam, ut sis longevus super terram. 4. Ut qui vendiderit filiam suam in famulam, non egrediatur sicut ancilla. Si quis vendiderit filiam suam in famulam, non egredietur sicut ancillae exire consueverunt. Si placuerit domino suo, cui vendita est, admittat eam liberam; et ad alium populum non licet ipsam vendere. 5. Ut qui hominem percusserit morte moriatur. Qui percusserit hominem volens occideat. si quis de industria occiderit proximum suum per insidias, ab altari meo euelles eum, ut moriat
Abbreviated transcription (Latin):
ad poenami p&itori offerat. Sicutem seruus ꝓperp& rato scdere fugerit ut
ita ut adño penit piucri non possit sacramto se dominexcuscre studeat qđ nec
suȩ uoliitatis nec conscientiae fuisset qd seruiei tale facin comisit Sic̃ paieriit
itadominꝰ imꝑator consensit. deeo qui admallũ legib maoroit fuerit & nõ uenerit¬
CCXI. Diq ad mallũ legib: maninit̃ fuerit & noniuenerit. sieũ somnis non de cinuerit

Expanded text:
gerit, ita ut a domino penitus inveniri non possit, sacramento se dominus excusare studeat, quod nec suae voluntatis nec conscientiae fuisset, quod servus eius tale facinus commisit. Sicut petierunt, ita domnus imperator consensit. 211. De eo, qui ad mallum legibus mannitus fuerit et non venerit. Si quis ad mallum legibus mannitus fuerit et non venerit, si eum sunnis non detinuerit
Abbreviated transcription (Latin):
stude coit ꝓeienuma. Et suꝑ coꝵtumulos nec m cinducare necbibere p̃sumant. Qdsi fecerit cinonucã sententiã
accipiant. Vt ꝓdefunctis amicoꝵ parentes trigintadies adimplerefaciant cxcuiii Fideles ꝓdefurictis

Expanded text:
studeant pro eius anima. Et super eorum tumulos nec manducare nec bibere praesumant. Quod si fecerint, canonicam sententiam studeant pro eius anima. Et super eorum tumulos nec manducare nec bibere praesumant. Quod si fecerint, canonicam sententiam accipiant. 198. Ut pro defunctis amicorum parentes eorum triginta d
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ds doct ꝑ mossen audustł & tact. & oblationes offerant & cõmuncare faciant. Vt presbiteri
uicum Vas uerobalationes & saltationes canticaq turpia acluxuriosa & illalus ad abolica no faciat
Nec piplateis nec in demib: pequn ullo loco quia hoc depaganoꝵ consuetudoneremanserunt & quupsa
fecerit canonica sententiã accipiait Nein mortuor funerib: uaxta paganoꝵ ritum agatur¬
cxcui. admoneant fidedes ut ad suos mortuos on agant eaquȩ depaganoꝵ riture manser. sedunqͥsq
potauereit. illud ululatũ excelsum nona fticiant sed sicut superius dexom. deuotamente & cũ cõpunictione
rdis inquantũ sensũ habuerunit ꝓeiꝰ aninia implorare dĩ miseri cordiã faciant. et ili quipsalmos nor
nent. excelsauoce. hirrieleis ors xpe eleisoti: uris inchoantib: mulierib: q respondentib: al tauoce canere

Expanded text:
sicut Deus dixit per Moysen: Audi Israel et tace. Et oblationes offerant et communicare faciant. 196. Ut presbiteri vitium. Illas vero balationes et saltationes canticaque turpia ac luxuriosa et illa lusa diabolica non faciat nec in plateis nec in domibus neque in ullo loco: quia haec de paganorum consuetudine remanserunt. Et qui ipsa fecerit, canonicam sententiam accipiat. 197. Ne in mortuorum funeribus iuxta paganorum ritum agutur. Admoneantur fideles, ut ad suos mortuos non agant ea, quae de paganorum ritu remanserunt. Sed unuportaverint, illum ululatum excelsum non faciant; sed sicut superius diximus, devota mente et cum conpunctione cordis, in quantum sensum habuerint, pro eius anima implorare Dei misericordiam faciant. Et illi, qui psalmos non tenent, excelsa voce, Kirie eleison, Christe eleison, viris incoantibus mulieribusque respondentibus alta voce canere
Abbreviated transcription (Latin):
posessioei ubarrũ mitat᷑ donec ueniat : & dere qua int pellat fuerit usticia faci¬
muttat᷑ in baonũ usq dum rex introget᷑. Deeo qͥfilios non habuerit & meoꝵ loco
aliu sibiheredẽ facere uoluerit : coram rege uł cora comite & scabimis ł missis clomi¬
nicis quiabeo adiusticias faciendas i ꝓuincia fuerint ordinati tradicionẽ facit&

Expanded text:
in bannum mittatur, donec veniat et de re, pro qua interpellatus fuerit, iustitiam facimittatur in bannum, usque dum rex interrogetur. 212. De eo qui sibi facere voluerit, coram rege vel coram comite et scabinis vel missis dominicis, qui ab eo ad iustitias faciendas in provincia fuerint ordinati, traditionem faci
Abbreviated transcription (Latin):
diac alector & ebriosus cenondebeat : siulit derica & laici simanscroit in alea comnionone prius tub
t nemo dericoꝵ usuras accipiat CCIIII. Qm̃ue norandicanones & duna ꝓlubet austoritas usuers
accipere adeonullꝰ hoc cłoꝵ facero p̃sumat. & inquantũ pororonc laicis uetare studeao rt: Ut diẽ domnucũ
inquodũs resierrexit : omũs uener abilit colant CC .V. Placuit ut fidoles dic̃ domoncũ ei quo dñs res
rexit omñs uenera bilt̃ colant Nconsi pagoni obmemorã & reuerentiã deor suor quosdladies cluint
& iude imore curnali slbatũ cornalit̃ dseruant : quan tomagis a xp̃ionis is tecdes honieri ficecolend
buus & plateis it solet in sebuant. Sed ad sacepdetẽ aut ad alique sapiente homniẽ & bonũ ueniaoit
&eoꝵ p̃dicet ionib: et bonis locutionib quȩ ad cruonã ptinent utant᷑ : Et ilo diescus albato aduespas
et ad inatutinas seu admissã cũeoꝵ ob lationibis fieri pocest omũs cionendo hriedrison ueniant & cando

Expanded text:
 aleator et ebrius esse non debeat. Similiter clerici et laici, si permanserint in alea, communione priventur. 204. Ut nemo clericorum usuras accipiat. Quoniam venerandi canones et divina prohibet au toritas usuras accipere, ideo nullus hoc clericorum facere praesumat, et in quantum potuerint, laicis vetare studeant. 205. Ut diem dominicum, in quo Dominus resurrexit, cuncti venerabiliter colant. Placuit, ut fidelesies colunt, et Iudaei more carnali sabbatum carnaliter observant, quanto magis christianis iste dies honorifice colendbiviis et plateis, ut solet, inserviant. Sed ad sacerdotem aut ad aliquem sapientem et bonum veniant et eorum praedicationibus et bonis locutionibus, quae ad animam pertinent, utantur. Et illo die seu sabbato ad vesperas et ad matutinas sive ad missa
Abbreviated transcription (Latin):
Dequoꝵ bapteismate absq cdissimulatione dubitat᷑ ut rebaptirent᷑ p̃ceptum est C Ixxxiiii. Dequib dubũ
ẽ utrũsoit baptizati cooion: om̃imodis absq ullo s crupulo baptizent᷑. his tam̃ uerbis p̃misis. notere hap¬
non doceat lingua quam cuditores intellegant fidẽ om̃i potentis di punita & trinitate somplicit eredere
& eaq̃ om̃ibi generalit̃ dicend a st̃. demalis cuitandis siuebonis faciendis & iudicio iresurrectione futuro
Siũ ipse uerbis manifeste explicare non poterit : p&at sibi ea ado ctiore talit̃ transcribi qualit̃ aꝑtelegat
qđ qͥ audiunt ontellegant & qui apliu nõpoterit ł his uerbis ad moneat. penitenciã agite adꝓpinquabit
popło quattuor legatima tempoꝵ ie unia obseruaro. hocẽ Mense marcio uonoseptẽ bri. & decẽbri
quando sacriordines. uxta statuta canonũ dis tribuunt᷑ : ut ieiuniatria legitima manno agant᷑¬

Expanded text:
De quorum baptismate absque dissimulatione dubitatur, ut baptizentur praeceptum est. De quibus dubium est, utrum sint baptizati an non, omnimodis absque ullo scrupulo baptizentur, his tamen verbis praemissis: « Non te rebapnon doceat lingua quam auditores intellegant, fidem omnipotentis Dei in unitate et trinitate simpliciter credere, et ea, quae omnibus generaliter dicenda sunt, de malis evitandis sive bonis faciendis et iudicio in resurrectione futuro. Si vero ipse verbis manifeste explicare non potuerit, petat sibi ea a doctiore transcribi, qualiter aperte legat, quod qui audiunt, et intellegant. Et qui amplius non potuerit, vel his verbis admoneat: Penitentiam agite: adpropinquabit populum quatuor legitima temporum ieiunia observare, hoc est mense Martio, Iulio, Septembrio et Decembrio quando sacri ordines iuxta statuta canonum distribuuntur. 187. Ut ieiunia tria legitima in anno agant
Abbreviated transcription (Latin):
camretdant & exponant ꝑ singula uerba & ipsis acerdotes cãfideliter & plenũ atq ueracit̃ pop̃łm doccant
qm̃ prinũ fundam̃tum xp̃ianereligionis fides catbotica ẽ & hec fides tunc ẽ uera & frustuosa sibonis
ib exornet᷑. idẽ spe. caritace. humulitate castitate anttinentia. sobrietate un a nimunce concordiaui¬
petate misericordia i inccentia simplicitate & ceteris ħ fmmilib quȩ omĩã incliectione di& ꝓprximiconsistunt¬
dricoꝵ contemaꝵ aut suꝑbi ł in oboediens aut rebelus ep̃osuo extiterit. gradũ habentes ꝓprio graducareant
liqui uero đri ł monadii aut laiciusq ad satis factionẽ. communone priuent᷑. Denidicib łriscal
ł inuriã inferentib:. Siud excuiꝰ libet ordinis dericũ publicis actionib: pidinare aut distringere autcalũ mare

Expanded text:
si sacerdotes eam fideliter et pleniter atque veraciter populum doceant, quoniam primum fundamentum christianae religionis fides catholica est. Et haec fides tunc est vera et fructuosa, si bonis operibus exornetur, id est spe, caritate, humilitate, castitate, continentia, sobrietate, unanimitate, concordiaetate, misericordia, innocentia, simplicitate et ceteris his similibus. Quae omnia in dilectione Dei et proximi consistuntricorum contumax aut superbus vel inoboediens aut rebellis episcopo suo extiterit, gradum habentes proprio gradu careant; reliqui vero clerici vel monachi aut laici usque ad satisfactionem communione priventur. 164. De iudicibus cl iniuriam inferentibus. Si iudex cuiuslibet ordinis clericum publicis actionibus inclinare aut distringere aut calumniare
Abbreviated transcription (Latin):
sceris regulis cuntiquoꝵ. Ut ta ualeat cominutacio sic̃ & emptio. ctIi. Comimutatio sinon fuerit
piam et metũ extortai talem qualẽ & eptio habetit firmitatẽ: SITIMORECOMEVLSVS Quis quam
seserui essedieat cl.iii. Quitimore cõpuls seruũ seeeꝰ extra uidiciũ dixerit . nullũp̃ iudiciũ libtatis
piurrat. donec udicio p̃senet᷑ ut libtatẽ suã sicã ꝓbauerit. psente iudice obtineat Aut si seriais
id ediacono sono contis titis suie płis ambulanti. comimunionẽ nullus inpendat .CI.V. Vtun abbaduobi

Expanded text:
tio. Commutatio si non fuerit per vim et metum extorta, talem qualem et emptio habeat firmitatem. 153. Si timore conpulsus quisquam se servum esse dicat. Qui timore conpulsus servum se esse extra iudicium dixerit, nullum praeiudicium libertatis incurrat, donec iudicio praesentetur, vel libertatem suam, si eam probavit praesente iudice, obtineat. Aut si servus  diacono sine antistitis sui epistulis ambulanti communionem nullus inpendat. VII. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
quã & aceteris adscriptis conditionib: semꝑ liberosfacit. Idcir cop̃cipmꝰ. ut nullus ab eis
nisidiuma requirat seruicia Neuid eis adhereant uł deseruiant xp̃iani¬
cx uiiii. ꝑlacuit ne uideis mancipia deseruiant Nł adhereant xp̃iana. Desacrificus

Expanded text:
quam et a caeteris adscriptis conditionibus semper liberos facit. Idcirco praecipimus, ut nullus ab eis alia quam et a caeteris adscriptis conditionibus semper liberos facit. Idcirco praecipimus, ut nullus ab eis alia nisi divina requirat servitia. 119. Ne Iudaeis adhereant vel deserviant christiani. Placuit, ne Iudaeis mancipia deserviant vel adhereant christiana. 120. De s
Abbreviated transcription (Latin):
sententia nouert undicandisunt. Pec expectet̃ ut ep̃s inuriae ꝓpriȩ ultionẽ deposeat : ciuscĩtas
ignoscendis oligłram derelinquit. Sitq cunctis non solum liberum sed &iam laud abile
faccasatro ces sacer dotib: aut mionis tris iurias ueluti publicunerim ꝑsequi acdetalibus
xui Siecdȩ uenerabilis pruilegia cuius quã fuerint temeritate uiolata uł dissir
neglecta. cõmissũ hoc uitriplo uixta legũ sanctionẽ ecłȩ cui factũ est componatur
nob̵q bamꝰnr̃. intriplo. hocẽ ter. lx soł ꝑsoluant᷑. Qđ hiqui p̃dia eclesiastica diri
piunt ł uastant sacri legis int exilio dãpnandi cx.uii. Ab ominib: illius usurpationis
contumelia depellendaẽ : ne predia sibi celestium secretoꝵ dicata aquib:dã pruen
uexentur Quod siquis p̃supserit post debite ultionis sacrimoniã ergas acrilegosiure
nexib sut liberi cxuiii. Consecratio ep̃os & reliquos dñis acer dotes tama seruilibus

Expanded text:
sententia noverit vindicandum. Nec exspectet ut episcopus injuriae propriae ultionem deposcat, cui sanctitas ignoscendi soli gloriam dereliquit. Sitque cunctis non sfactas atroces sacerdotibus aut ministris injurias, velut publicum crimen persequi, ac de talibus sie uenerabilis priuilegia cuiusquam fuerint temeritate uiolata uel assimulatione neglecta, commissum hoc in triplo iuxta legum sanctionem ecclesie cui factum est componatur nobis que banpiunt vel vastant, sacrilegi sint exilioque damnandi. Ab omnibus icontumelia depellenda, ne praedia usibus secretorum caelestium dicata a quibusdam irruentibus vexentur. Quod si quis fecerit, post debitae ultionis acrimoniam, quae erga sacrilegos iure nexibus sint liberi. Consecratio episcopos et reliquos Domini sacerdotes tam a servilibus,
Abbreviated transcription (Latin):
custodia ponat᷑ ut einullaten luxuriari cum quo quãliceat Taliter enĩmemorata flagicia
puniant᷑ ut omns cognos cant qm nec secđi leges tamine fandis conunctionibus consentiant
nec sacricanones consilũ ullũ p̃becont. sedtales secđ ieges cooperator esqieoꝵ capito fieri p̃ci¬
piunt et sacri canones spũ dĩ conditi ñ solũ raptores sed &&iã omseorũ coopera¬
tores eisq c̃sentientes anathemateferiuđ sic̃ in calcidonen se c̃cilio inquo de
patres ad fuer̃ CAPXXVII. cunctis legentib: pat& : Dł his qͥ rapinas in fraregnũ
faciun .xcuii. Siq̃ in fraregnũ rapinã fecerit aut auiquã nro fidelieiꝰq homini

Expanded text:
custodia ponatur, ut ei nullatenus luxuriari cum quoquam liceat. Taliter enim memorata flagitia custodia ponatur, ut ei nullatenus luxuriari cum quoquam liceat. Taliter enim memorata flagitia puniantur, ut omnes cognoscant, quoniam nec seculi leges tam nefandis coniunctionibus consentiant nec sacri canones consilium ullum praebeant; sed tales seculi leges cooperatoresque eorum capite feriri praecipiunt. Et sacri canones spiritu Dei conditi non solum raptores, sed etiam omnes eorum cooperatores eisque consentientes anathemate feriunt; sicut in Calcidonense concilio, in quo 630 patres adfuerunt, capitulo 28, cunctis legentibus patet. 97. De his, qui rapinas infra regnum faciunt. Si quis infra regnum rapinam fecerit aut cuiquam nostro fideli eiusque homini
Abbreviated transcription (Latin):
lcentia dinittere eã siprius consens uamboꝵ coniunctist̃ Deraptorib: & raptisiurgrubus
luuidius xcui. Siquis alteruiss ponsam urgonẽ aut iuduã necdum desponsatã rapuerit
ł furatus fuerit : placuit ut siue eampostea sponsauerit siuedotauerit seuno suc cuparentũ
enuis uoluntate quocumq comito ipsam accipere uł tenere petuerit nũꝗ illamuxorẽ
habeat sed raptoriaut furi cuferat᷑ & ꝓximisius alio uro tẽpore congruo supsa hoc malum
non consenserit nupta legibus quae accepturam reddatur Raptor uero sue fur omñi
eis consencientes publica penitentia uixta canonicã auis toritatẽ mulcent᷑ & ꝓrxeimis ei
quequid iniiste intamne fando scde egͥer inttriplo componant & unã quãq resemotim
segb. intriplores tiuant Ipsananq quȩ rapit̃ siaut primo aut pͥmodũ tamne farioscelere
libens Wenscm senserit. nunq postoanubĩt sed publica penitentia multetur a subtali

Expanded text:
bus vel viduis. Si quis alterius sponsam virginem aut viduam necdum desponsatam rapuerit vel furatus fuerit, placuit, ut sive eam postea sponsaverit sive dotaverit seu non, sive cum parentum eius voluntate quocunque commento ipsam accipere vel tenere potuerit, numquam illam uxorem habeat; sed raptori aut furi auferatur et proximis suis alio viro tempore congruo, si ipsa in hoc malum non consenserit, nuptura legibusque acceptura reddatur. Raptor vero sive fur omnesque eis consentientes publica poenitentia iuxta canonicam auctoritatem multentur et proximis illius, quicquid iniuste in tam nefando scelere egerunt, in triplo componant et unamquamque rem semotim legibus in triplo restituant. Ipsa namque quae rapitur, si aut primo aut postmodum tam nefario sceleri libens consenserit, numquam postea nubat, sed publica poenitentia multetur et sub tali
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo accipat ecđam in fra parrecinam sine consensu episui : nec deuna ad aliamtrans
De incostis & criminosis ac̃ deufirmis t penitentib aq de ieuino quat tuor temporum¬
Vt depicestis & criminosis magnã cutã habeant sacerdotes. ne i suis pereant sce leribus
& anime coꝵ adistrictoiudice xpõcis requirant᷑. Sonulter deinfirmis ac penitentibus
ut moriices sinerc conciliacione & uatico nondeficiant : & ut quat tuor tempoꝵie uinia afide
natiuitate dñ pascha & pentecoste absoluantur & missas illisaudiant diebus ac reficiant¬
cui. Ut ep̃s iudices puplicos commoneat ut indies celeberronos hoc est natiuitatẽ dũ nri ihuxpi
sipastorẽ cõmonentẽ despexerit : quam diulociillus ep̃o iusũ fuerit ab ecda loninib ar cȩcat
cuui Demo nacho quimonasteriũ suum dimiserit. Simonadius monasterũsuum dimuserit omĩa

Expanded text:
nemo accipiat ecclesiam infra parrochiam sine consensu episcopi sui, nec de una ad aliam transDe incestis et criminosis, ac de infirmis et poenitentibus atque de ieiunio quatuor temporumUt de incestis et criminosis magnam curam habeant sacerdotes, ne in suis pereant sceleribus et animae eorum a districto iudice Christo eis requirantur. Similiter de infirmis ac poenitentibus, ut morientes sine reconciliatione et viatico non deficiant. Et ut quatuor temporum ieiunia a fidenativitate Domini, pascha et pentecoste absolvantur, et missas illis audiant diebus ac refecti fiant. Ut episcopi iudices publicos commoneant, ut in dies celeberrimos, hoc est nativitatem domini nostri Isi pastorem commonentem despexerit, quamdiu loci illius episcopo visum fuerit, ab ecclesiae liminibus arceatur. 108. De monacho, qui monasterium suum dimiserit. Si mon
Abbreviated transcription (Latin):
siu& ep̃iꝓprulicentia De possessionib adreligiosalocaꝑtinentib Possessionesadreligosa
locaptinentes nullã dis criptionẽ agnoscant. nisi ad consticutionẽ uiarũ ł pontium
sitamen utracadẽ loca habuerint possessiones: In aliis uero om̃ib habearit iitegã enuni¬
nitatẽ. Demonacho uł monacha. Iuicumq monachus ł monacha in monasteriũ suoit¬
in gressi nihil dereb sius habeant potestatẽ faciendi quamius liberos habeant
Sedonua eoꝵ suit monasteruquȩ eadẽ die uiste possidebant quando ingressist̃ monasteriũ¬

Expanded text:
i proprii licentia. 109. De possessionibus ad religiosa loca pertinentibus. Possessiones ad religiosa loca pertinentes nullam descriptionem agnoscant, nisi ad constitutionem viarum vel pontium, si tamen intra eadem loca habuerint possessiones. In aliis vero omnibus habeant integram emunitatem. 110. De monacho vel monacha. Quicunque monachus vel monacha in monasterium suntingressi, nihil de rebus suis habeant potestatem faciendi quamvis liberos habeant; sed omnia eorum sint monasterii, quae eadem die iuste possidebant, quando ingressi sunt monasteriu
Abbreviated transcription (Latin):
catis c̃ xłii Siqͥacommionone sacer dotali fuertaustortate sis pensis hune no soluna
dericoꝵ sed &iã atocius popłi. conloquio atq coniuuio placuit exludi domnec resipis cens
ad sanitatẽ redire festiiet. Neuidices ꝑfidoꝵ excessus absq ꝓprio sacer dotũ consilo
uidicent Cxlii Neuidices quie qua depfidoꝵ excessib extra sacerdotũ cohibentiũ uidi¬
ut honucida ecdesi as ticadis trictione dã pnabit̃ sicut patrũ sanxitauctoritas. Dederics
relonquentib officiũ suum: et ad seculares confugientibus CxLu. Placuit ut cderic̃ sirelis to
÷ officiosuaꝓpter districtionẽ ad secularẽ fortasseconfugerit & solatũ eidefensioras impende¬

Expanded text:
 hunc non solum a clericorum, sed etiam a totius populi colloquio atque convivio placuit excludi, donec resipiscens ad sanitatem redire festinet. 143. Ne iudices perfidorum excessus absque propriorum sacerdotum consilio iudicent. Ne iudices quicquam de perfidorum excessibus extra sacerdotum cohibentiam iudiut homicida ecclesiastica districtione damnabitur, sicut patrum sanxit auctoritas. 145. De clericis relinquentibus officium suum, et ad sec officio suo propter districtionem ad saecularem fortasse confugerit, et is ad que
Abbreviated transcription (Latin):
uus. Di hociurare nen potuerit & ab alio conuifitus fuerit qđ lacrone in hospitio suscepisset: quas
dero &ł inficdolis indices quia latro& in fidelis enrt̃ a francorũ & quullũ sustepat simliso ulis
autẽ audiuit qđ latrofuis set & tam̃ nonsic ꝓfirmit : aut iuret soł qđ ntiquã oñ audis set nec ꝑ ue¬
rtatõ nec ꝑ mendatiũ lacronẽ aut sit parat sulle delatronio conuiccus fuerit ut simibit lap¬
net̃ . xx ui. Deanimab uł alus reb aquib emãn tur: Ut nullus comparet caballũ bouc & iumen
cã. uł alu. nisullũ hominõ cognoscat quioũ uendat. aut de quo pague al uabimane c÷aut quie

Expanded text:
propinquus. Si hoc iurare non potuerit, et ab alio convictus fuerit, quod latronem in hospitio suscepisset, quasi latro et infidelisautem audivit, quod latro fuisset, et tamen non scit profirmiter, aut iuret solus, quod numquam eum audisset nec per veritatem nec per mendacium latronem; aut sit paratus, si ille de latrocinio postea victus fuerit, ut similiter dampnetur. 24. De animalibus vel aliis rebus, a quibus emantur. Ut nullus comtum, vel alia, nisi illum hominem cognoscit qui ei vendidit, aut de quo pago est, vel ubi manet, aut quis est
Abbreviated transcription (Latin):
tiono ꝑsatram̃ta. nec sine sacra mtofiat X Deꝑiurus Precipimiat sumopere ꝑiuria ca¬
ibane & non ad mittant᷑ testes ad iura iñtũ anteqiã discutiant᷑ & sialit̃ discutin possint
suo cansatore: & ommino nullus nisiieiunas. ad iura met uł ad testimoniã ad mutat᷑ siuero
aliqitas refutat᷑ dicat illȩ quioũ refutae. & ꝓbet quare illũ recipere nolit.  derpsopago aut de
uic inis centenis eligant᷑ nisi forte longius extra comĩtũ catisa sit in quirenda : & siquis conrus¬

Expanded text:
rjuria caveantur, nec admittantur testes ad juramentum antequam discutiantur: et si aliter discuti non possint,suo causatore. Et omnino nullus nisi jejunus ad juramentum vel ad testimonium admittatur. Si vero aliquis refutatur, dicat ille qui eum refutat, et probet quare illum recipere nolit. Et de ipso pago non de altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis convic
Abbreviated transcription (Latin):
sonoc tutẽ solam infirmi homines curant᷑ Brephotro phiũ ide locus tenerabilis in quom
fantes alunt᷑ dexoc Dohoc quo modo liceat imperatori ros sc̃ĩ locitrans ferre. Sip incaps

Expanded text:
senectutem solam infirmi homines curantur. Brephotrophium, id est locus venerabilis in quo senectutem solam infirmi homines curantur. Brephotrophium, id est locus venerabilis in quo infantes aluntur. 30. De hoc, quomodo liceat aa imperatorem res sancti loci transferre. Si princeps
Abbreviated transcription (Latin):
nonta epa nonꝓ libueret. multomugis sedeon senserit : T abellione auitẽ quitalia nt dieta
strumenta conseripsit p petuo rꝯxilietradiopostet: mogiseratis antẽ quieade serunta admi
ser &officiales quioperã dader̃ monunitis intimenẽ ⁊donationes ul ceste alienatunes
autis int uonientib i n fir ment᷑ : Non solũ magistratus : sedetia dignitates aliene facultatib:
sucedert : Rematui antẽ conscituto ẽaq m p̃teritotẽporeactas : Excipit ante quos dã contrac¬
tus quos insequentib: exponit capitulis ꝓquos ecclesiarũ immobilos resalie naripos suntont¬
Xenodochuũ : idẽ locus uone rabilis inquo peregrim suscipiune : T hrochotro phũ : idẽ locus
uenerabilis inquo pauperes & in firmi homines pascunt: Noso chomiũ : ide locus uenera¬
bilis inquo ogroti homines ourant᷑. Orphanotro pinũ idẽ locus uonerabilis in quoparen¬
tib orbatiptieri pascunt᷑ : Gerontochomiũ i dẽ locus uenerabilis inquo paa pereser ꝓpt̃

Expanded text:
non prohibuerit; multo magis si consenserit. Tabellionem autem, qui talia interdicta strumenta conscripsit, perpetuo exilio tradi oportet. Magistratus autem, qui eadem strumenta admiet officiales qui operam dederunt, monumentis intimentur, et donationes vel certe alienationes actis intervenientibus infirmentur. Non solum magistratus, sed etiam dignitates aliae facultatibus suis cedant. Remittit autem constitutio ea quae in praeterito tempore acta sunt; excepit autem quosdam contractus, quos in sequentibus exponit capitulis, per quos et ecclesiarum immobiles res alienari possunt. Exenodochium, id est locus venerabilis in quo peregrini suscipiuntur. Ptochotrophium, id est locus venerabilis in quo pauperes et infirmi homines pascuntur. Nosochomium, id est locus venerabilis in quo aegroti homines curantur. Orphanotrophium, id est locus venerabilis in quo parentibus orbati pueri pascuntur. Gerontochomium, id est locus venerabilis in quo pauperes et propter
Abbreviated transcription (Latin):
nis q: missi isuomis satico: Vt missi nridiligent inquirant & describore facian
unus quisq: in suo missatico qđ unꝰ quisq: debenefitio habent. ul qđ hominescala¬
tos inipsohabeat benefitio. LXXXI Debenefitus qualit̃ constructisint. Quom¬
doeadẽ benefitia constructa sint : aut quis debenefitio a lodẽ comparatut uł constr¬
xit Lxxxxii. Dobenefitis ep̃orũ abbatũ & reliquoꝵ & defiscis regalib: describer¬

Expanded text:
sque missi in suo missatico. Ut missi nostri diligenter inquirant et describere faciant sque missi in suo missatico. Ut missi nostri diligenter inquirant et describere faciant unusquisque in suo missatico, quid unusquisque de beneficio habeat, vel quot homines casatos in ipso beneficio. 81. De beneficiis, qualiter condricta sint. Quomodo eadem beneficia condricta sint, aut quis de beneficio alodem comparavit vel struxit. 82. De beneficiis episcoporum, abbatum et reliquo
Abbreviated transcription (Latin):
erint: Vt ep̃i abbates comites & potentiores quiq: sicausã int se habnerint acse pacificare
luerint ad nram iubeant᷑ uentrep̃sentiã. neq illoꝵ contentio aliubi iudicet᷑ ne ꝓpt̃
hoc pauperũ & minꝰ potentũ iustitiȩ remaneant: Neq: ullus comes palatimripo¬
tentiores causassine nrã iussione finire p̃sumat . sed tantũ aid pauperũ &minꝰ po¬
tentũ nustitias faciendas sesciat eẽ constitutũ. Lxxuin De testib: ad rẽ quã libẽt
leseligant᷑ quales optimi in ipso pago inuenire possunt : & nonliceat litigatiõnib:
ꝑp̃mid falsostestes adducere : sic ut actenfieri solebat. Lxxiiii. Doplacitocente¬
arn. Vt nullus homo in placitotente nariineqad mostẽ neq: ad libtatẽ su
mutendã aut ad resreddendas uł mancipia iudicet᷑ : sed ista ant in p̃sentia co¬
matis uł missoꝵ nr̃oꝵ iudicent᷑. IxXx De inquisi one& descriptione unius cu

Expanded text:
m inter se habuerint. Ut episcopi, abbates, comites et potentiores quique, si causam inter se habuerint ac se pacificare noluerint, ad nostram iubeantur venire praesentiam, neque illorum contentio aliubi diudicetur, ne propter hoc pauperum et minus potentium iustitiae remaneant. Neque ullus comes palatii nostri potentiores causas sine nostra iussione finire praesumat, sed tantum ad pauperum et minus potentium iustitias faciendas sibi sciat esse vacandum. 78. De testibus ad rem quamlibet les eligantur, quales optimi in ipso pago inveniri possint. Et non liceat litigatoribus per praemia falsos testes adducere, sicut actenus fieri solebat. 79. De placito centenarii. Ut nullus homo in placito centenarii neque ad mortem, neque ad libertatem suam amittendam, aut ad res reddendas vel mancipia iudicetur; sed ista aut in praesentia comitis vel missorum nostrorum iudicentur. 80. De inquisitione et descriptione
Abbreviated transcription (Latin):
dunsaꝑ benmnũ domenicũ soltiat Si seruus hocfeterit sententia superiore accipiat &
inseꝵ secundĩ eã legẽ con posituerũ facuat: si quis lib& homo aliqđ tale dãpnũ alicus
ceric ꝓqtioplenã conpositiono facere ñ ualeat semet psũ inuna diopser uedarestadetu
fara usi sententiadet. RIi. Doliberohomine in hoste bannito. Quicũq lib banio ni
bos te banmtus suorit & uenire contẽpserit. plenũ horiban nũ idõ sob losꝑis ei¬
uest. Qd sinon habtie it undo illa sũmã ꝑsoltat. semiet psupitaa dionseri¬
titꝰ principstradat donoc ꝑti pora ipsebaenmas ab cofice ꝑsolutas &t ane tarũ ad seneo
lbtiatis sue r ser tat ÷ & sille homo quippt̃ horibannũ semuiser iut iutradidit enil¬
loser iutio do funtas fuerit. here desouis here ditatẽ que adeos ꝑtinet nom pdau
net libtte hrecde psobam no ob noxufiant. LxUIIiDeheribannoe xactando. Ut non
banno horibannu comts excutare ꝑ sunet. insimis sas nit ꝑrius hetibantã adre¬

Expanded text:
t, justitiam sententiam superiorem accipiat, et insuper, secundum suam legem, compositionem faciat. Si quislibet homo aliquod tale damnum alicui fecerit, pro quo plenam compositionem facere non valeat, semetipsum in wadio pro servo dare studeat, rali subiaceat. 67. De libero homine in hostem bannito. Quicumque liber homo in hostem bannitus fuerit, et venire contempserit, plenum heribannum, id est solidos seut si non habuerit unde illam summam persolvat, semetipsum pro wadio in servitium principis tradat, donec per tempora ipse bannus ad eo fiat persolutus; et tunc iterum ad statum libertatis suae revertatur. Et si ille homo, qui propter heribannum se in servitium tradidit, in illo servitio defunctus fuerit, heredes eius hereditatem, quae ad eo pertinet, non perdant, nec libertatem, nec de ipso banno obnoxii fiant. 68. De hairibanno exactando. Ut non banno heribannum comes exactare praesumat; nisi missus noster prius heribannum ad
Abbreviated transcription (Latin):
De sacram̃tis ad palatiũ ad ramtis: Ve sacramta que ad palatiu fuerint aer hamita mipala:¬
tioꝑficianit : & cusacramtales homines cũipsouenire remnuerint : iussione dominica
unt indiculo ate sigillo ad palatiũ uenire cogarit. Luiii. Dempodimto clamatoꝵ. Declama¬
corb quimag nũ mnpedimtũ faciant in palatio adatires domnum peratoris ut missi sento
mites iloꝵmis sos trans iittant in contraillos quimertiendo uadunt ut eos conuincant:
sis puineias dueti & oceulti sunt cõtrapceptũ cdoniim poratorq. ttquicos post yceptus qpips suscer¬
pit autreocinuit bannũ dominicũ componat : HxI Denimiũ blas phemis lat rgnib: De
lt pb nib quimag nã habent blas phemiã : Quicũq aliquẽ x his conphenderit: nalla dop
ntamde paciat Txñ De pace in frapatria: Depace &iisticia in frapatriũ sicit sero ꝑalui¬

Expanded text:
a quae ad palatium fuerunt adhramita, in palatio perficiantur. Et si consacramentales homines cum ipso venire rennuerint, iussione dominica aut indiculo aut sigillo ad palatium venire cogantur. 59. De impedimento clamatorum. De clamatoribus, qui magnum impedimentum faciunt in mites illorum missos transmittant contra illos qui mentiendo vadunt, ut eos convincant. ducti et occultati sunt contra praeceptum domni imperatoris, ut qui eos post praeteritum tempus suscepit aut retinuit, bannum dominicum componat . 61. De nimium blasphemis latronibus. De latronibus, qui magnam habent blasphemiam, quicumque aliquem ex his comprehenderit, nullum damnum exinde patiatur. 62. De pace infra patriam. De
Abbreviated transcription (Latin):
tiot XII Dotelon̾is placet nob̵ ut antiqua & iista telonea a negotiatorib exigant᷑ . tã de pontib
quaq denauigis scumer catis. Nouaergosen iniusta ubi uł funes tendinẽ al cũ nauib: subpentib:
transie seu his similia in quib: nullũ adiutoriũ itinerantib pres cat si milit̃ etiã nec deiis qui
sine negotiandicausa substantia suã deuna domosua ad aliã ant ad palatiũ aut in exercitũ ducui
toloneũ nullatenꝰ abeis exigat᷑ .xiii. Defalsis monetis: Quia m multis locis contra ustitiã &eon¬
tra edictũ moncce fiunt : uolum̃ ut nullo aliom lo comoneta sit nisiinpalationro nisi forte tero
a nob alit fuerit ordinatũ .xiiii. Dcheribanno: Deheribanno uolumꝰ ut mis sinr̃i fidelit̃ exae¬
tore debeant absq ulliusꝑsonȩ gratis blandĩm seuterrore secundũ iussione nram idẽ ut do
homine habente libras uinauro argente bruneis eram̃to pannis integris caballis. bubus

Expanded text:
ium, cap. 12. Placet nobis ut antiqua et justa telonia a negotiatoribus exigantur, tam de pontibus quam de navigiis seu mercatis. Nova ergo seu injusta ubi vel funes tenduntur, vel cum navibus sub pontibus transitur, seu his similia in quibus nullum adjutorium itinerantibus praestatur, similiter etiam nec de his qui sine negotiandi causa substantiam suam de una domo sua ad aliam, aut ad palatium, aut in exercitum ducunt, 13. De falsis monetis. De falsis monetis, quia in multis locis contra iustitiam et contra edictum fiunt, volumus ut nullo alio loco moneta sit, nisi in palatio nostro; nisi forte iterum a nobis aliter fuerit ordinatum. 14. De hairibanno. De hairibanno volumus, ut missi nostri fideliter exactare dhomine habente libras sex in auro, in argento, bruneis, aeramento, pannis integris, caballis, boves,