comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
att ñ om̃s capunt uerbum noc qui po¬
test capere capiat. que se ñcontim nu¬
bat quȩ ñcepit deliberet. Que egressaẽ
ꝑseueret.nulla aduersario detur occa¬
sio.nulla xp̃o subtrahatur obligatio.
Inconugali quippe umculo si pudicitia
non conseruatur dampnatio non time¬
tur. Sed ⁊ uirginali ⁊ uiduali continen¬
tia excellentia muneris amplioris expe¬
titur qua expetita ⁊ electa et uoti debito
oblatio iam ñsolum capescere nuptiaᷤ
sed ⁊̃ si ñ nubant nubere uelle dampna¬
bile est.Namut hoc demonstraret apo
mam fidem irritam fecerunt ⁊ si ñ nuben¬
do tñuolendo ñ quia ip̃e nuptie uł⁊ta¬
lum dampnande iudiceritur S⁊ dãpna¬
tur ꝓpositi fraus dampnatur fracti fi
des uoti dampnatur ñ solum susceptio
abono inferiore s⁊ ruina exbono supiore
postremo dampnantur tales ñquia ꝯ¬
iugalem fidem postius inierunt si quia
ꝯtinentie primam fidem irritam fecer
Quod ut breuiter insinuaret apłs nolu¬
it eas dicere habere dampnationẽ q̃ p̾t

Expanded text:
n omnes capiunt verbum hoc, quae potest capere capiat, quae se non continet nubat, quae non coepit deliberet, quae aggressa est perseveret; nulla adversario detur occasio, nulla Christo subtrahatur oblatio. § 1. In conjugali quippe vinculo, si pudicitia non conservatur, damnatio non timetur. Sed in virginali et viduali continentia excellentia muneris amplioris expetitur, qua expetita et electa, et voti debito oblata, jam non solum capessere nuptias, sed, etiamsi non nubant, nubere velle damnabile est. Nam ut hoc demonmam fidem irritam fecerunt , etsi non nubendo, tantum uolendo: non quia ipsae nuptiae uel talium damnandae indicantur, sed damnatur propositi fraus, damnatur fracta uoti fides, damnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore; postremo damnantur tales, non quia coniugalem fidem posterius inierunt, sed quia continentiae primam fidem inritam fecerunt. quod ut breuiter insinuaret apostolus. noluit eas dicere habere damnationem, quae post
Abbreviated transcription (Latin):
iquis rapuerit uł so¬
licitauerit uł corruꝑit assistriam uel
diaconissam uł monacham uł aliam
mulierem religiosam uitam uł habit̃
habentem bona xp̃ius ⁊ eorum quih¬
uius sceleris coĩone contammatis̃ reli¬
gioso loco uendicentur inquo talis m¬
uer habitabat preligiosos ep̃os ⁊ ycono¬
mos et presides ꝓuiciarum q officia¬
les eorum ipsi autem capitali iudici¬
ou& ꝑiculo subiciantur. Mulier aut̃
ubiq inuestigetur ⁊ cum suis reb mo¬
nasterio cautioni tradatur sinautẽ
diaconissa fuerit legiumos habens
filios pars legiuma uberis eius prẽtur¬
tem exdcreto eugenii p̃p̃. Caste obser
tu religionis uelate aut inmonastio
regłartt̃ uiuant aut indomiib siuis
susceptum habitum caste obserur Mo¬

Expanded text:
quis rapuerit, vel solicitaverit, vel corruperit assisteriam, vel diaconissam, vel monacham, vel aliam mulierem religiosam vitam vel habitum habentem, bona ipsius, euius sceleris communione contaminati sunt, religioso loco vindicentur, in quo talis mulier habitabat, per religiosos episcopos et oeconomos et praesides provinciarum et officiales eorum, ipsi autem capitali periculo subiiciantur; mulier autem ubique inuestigetur, et cum suis rebus monasterio cautiori tradatur. Sin autem diaconissa fuerit liberos habens legitimos, pars legitima liberis eius praestetigionis velatae; aut in monasterio regulariter vivant, aut in domibus suis susceptum habitum caste obser
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem nullarationem concedit quia
postquam copulatione comugnuiria
atq mulieris unum corpus efficitur
ñ potest exparte conuerti.et expartere¬
Sine consensu uxoris religionis ꝓpo
est recipiendus nisiprius a coniuge
castimoniam profitente fuerit ab¬
solutus. Namsi illa uiuente illo ꝑ in cõ¬
tinentiam alterinupserit ꝓculdubio
adultera erit nec recipitur ap̃dñm eiuᷤᷤ
dem uiri conuersio cuius sequitur ꝯ¬
iugalis federis prostitutio. Tales igit᷑
tunc sine culpa secuntur xp̃m derelic¬
to scło si hant expari uoluntate castita¬
tis consensum. Item exsinodo eugemi¬
diuertere prosola religiosa int ñuier.
se consenserint uita nullatenus sineo¬
scientia ep̃i fiat ut abeo singłarit̃ ꝓui¬
so ꝯstituantur loco.Nam uxore nolẽ¬
te aut altero eorum .⁊̃ pro talire matri¬

Expanded text:
nulla ratione conceditur, quia nulla ratione conceditur, quia patque mulieris unum corpus efficitur, non potest ex parte converti, et ex parteSine consensu uxoris religionis propest recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus. Nam si illo vivente illa per incontinentiam alteri nupserit, procul dubio adultera erit. Nec recipitur apud Deum ejus viri conversio, cujus sequitur conjugalis foederis prostitutio. Tales igitur tunc sine culpa sequuntur Christum relicto saeculo, si habeant ex pari voluntate castitatis consensum. C. XXIII. dimittere pro sola vitae religione inter se consenserint, nullatenus sine conscientia episcopi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituantur loco. Nam uxore nolente, aut altero eorum, etiam pro tali re matri
Abbreviated transcription (Latin):
nit relaxare ut adsuum maritum sine
aliqua possit formndine remeare. Item
xorem redire cogitur qui sine eius con¬
sensu religiosamuestem suscepit.
uirum suum contrauoluntatem suã
qua ꝓpter tue exꝑientie precipimus. ut diligẽ¬
tim quisitione discutiat. ne forte eius uo.¬
luntate. conuersus sit. uel ipsa-
se mutare promiserit et si hoc reppere¬
rit illum. Inmonastio ꝑmanere p̃ui¬
deat et hanc sicut promisit mutare
compellat. Siuõ nichil horum est nec
quondam fornicationis crimen ꝓpter
quodlcet uxorem dimittere p̃dictam
mulierem comisisse cognoueris ne illiꝰ
conuersio uxorirelicte inscło fieri pos¬
sit ꝑditionis occasio uolumus ut ma¬
ritum suum illietiam siiam ton sori¬
tus est. reddere debeas omniexcusati¬
one cessante.Quia etiam simundana
lex precipit conuersationis gratia ut¬
rolibet inuito solui posse comugium
diuma tñ lex fieri ñ ꝑmittit. nam nisi
fornicationis causa uirum dimittere

Expanded text:
nit relaxare, ut ad suum maritum sine nit relaxare, ut ad suum maritum sine aliqua possit formidine remeare. C. XXxorem redire cogatur, qui sine ejus consensu religiosam vestem suscepit. virum suum contra voluntatem suam Quapropter experientie tue precipimus, ut diligenti inquisitione discutiat, ne forte eius voluntate conversus sit vel ipsa se mutare promiserit, et si hoc reppererit, et illum in monasterio permanere provideat et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil horum est nec quoddam fornicationis crimen, propter quod licet uxorem dimittere, predictam mulierem commisisse cognovisses, ne illius conversio uxori relicte in seculo fieri possit perditionis occasio, volumus, ut maritum suum illi, etiam si iam tonsoratus est, reddere debeas omni excusatione cessante, quia etsi mundana lex precipit conversionis gratia utro libet invito solvi posse coniugium, divina tamen lex fieri non permittit. Nam excepta fornicationis causa virum uxorem dimittere
Abbreviated transcription (Latin):
ultorum relatione comꝑimꝰ redire.
hanc apud uos olim consuetudinem fo¬
isse ut subdiacones suis uicite miscerẽt᷑
conigibus. Quod ne denuo quisquã p̃¬
sumeretur a seruo dei sedis nr̃e diaco¬
nem ex auctoritate nostri ẽ decessoris ist
to modo prohibitum est. Ut eod tp̃r h
ii quiiamuxoribus fuerant copulatiu¬
num deduobus eligerent.i. aut certe. m
speciosu. tunc subdiaconus pro ac re
abaministrationis se suspendit officio :
usq in obitus sui tempora notarii ꝗdem
gessit officium et aministio quod sub¬
diaconum oportuerat exhibere cessaũ.
post cius obitum quia relicta eius hon¬
erata marito est sociata atua fraterni¬
tate inmonastio cognouimus ẽẽ desti¬
natam.Ideoq siut fertur eius se mani¬
tus abaministratione se suspendit añ
dicte mulieri ñdeb officere quod ad
acarnalibus uoluptatib abstineret.Si
ergo ita seueritatem quem admodum edol¬
ctisumus habere cognoscis p̃dictam te
mulierem demonastio ꝑommia conue¬

Expanded text:
ultorum relatione comperimus hanc apud vos olim consuetudinem tenuisse, ut subdiaconi suis licite miscerentur conjugibus. Quod ne denuo quisquam praesumeret, a servo Dei sedis nostrae diacono, ex auctoritate nostri decessoris, est isto modo prohibitum, ut eodem tempore hi qui jam uxoribus fuerant copulati unum ex duobus eligerent, id est, aut a Speciosus tunc subdiaconus pro hac re ab administrationis se suspendit officio, et usque in obitus sui tempus notarii quidem gessit officium, et a ministerio, quod subdiaconum oportuerat exhibere, cessavit. Post cujus obitum, quia relicta ejus Honorata marito est sociata, a tua eam fraternitate 717 in monasterio cognovimus esse deputatam. Ideoque si, ut fertur, ejus se maritus ab administratione suspendit, ante dictae mulieri non debet officere, quod ada carnis voluptatibus abstineret. Si ergo ita se veritatem quemadmodum edocti sumus, habere cognoscis, praedictam te mulierem de monasterio per omnia conve
Abbreviated transcription (Latin):
legerunt. illis nubant quos ꝓpͥa uolũ¬
tat᷑e uoluerit habere maritos. similit̃¬
⁊ si conditio de uirginib habeatur nec
extrauoluntatem parentum uł sua co¬
gantur accipere maritos. Item arthe

Expanded text:
elegerint, illis nubant quos propria voluntate voluerint habere maritos, similis conditio et de virginibus habeatur, nec extra voluntatem parentum, et suagantur accipere maritos. » C. XXXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
no. Quidefendendo se paganũ occidit:¬
chis cłicis sacerdotali careat officio.
dendo paganum occidĩt. si postea ꝑpem
tentiam emendati possint adpͥstiũ gra¬
dum redire: aut ad altiorem ascendere
scito nos nullam occasionem dare: necu
llam tribuere licentiam eis.quemlib ho¬
minũ quolib modo occidendi. Uerũ tñ¬
si contigĩt ut clicus sacerdotalis ordinis
salum paganum occidit: młtum sibi con¬
sulit. si abofficio sacerdotali recesserit: sa¬
utius q ẽ illi inhac uita domino subin¬
feriorihabitu inreprehensibilit̃ famulari:
quã alta indebite appetendo: dampna¬
bilit̾ in ꝓfundum demergi. Item exc̃. a¬

Expanded text:
 Qui defendendo se paganum occid Qui defendendo se paganum occiderit, sacerdotali careat officio. dendo paganum occiderunt, si postea per poenitentiam emendati possint ad gradum pristinum redire, aut ad altiorem conscendere: scito nos nullam occasillam tribuere eis licentiam quemlibet hominem quolibet modo occidendi. Verum si contigerit, ut clericus sacerdotalis ordinis saltem paganum occiderit, multum sibi consulit, si ab officio sacerdotali recesserit; satiusque est illi in hac vita Domino sub inferiori habitu irreprehensibiliter famulari, quam alta indebite appetendo damnabiliter in profundum demergi. C. VII.
Abbreviated transcription (Latin):
nos fraternitas tua iatoris presentium
iegatione consuluit: nulla ꝑatione in
sacro ordine postlapsũm: aut ꝑmanẽ
aut reuocari posse: cognoscat cͥcaquẽ tñ
cinus: facili dicitur ꝓfessione confessũ.
si epõ. Post ꝑactum homicidium: sacer
cerdotem putare: post ꝓpetratum ho¬
micidium: posse insacerdotio ministrare
immo quod ẽ ineptius. nobis suade uel¬
le: ut ip̃i tali presumptioni. preberemus
assensum. Quis erũ tam denens: tamo:
ꝑuersi sensus: tale quid existimaret. uel
post quantamcumq: penitentiam conce¬
dendum: cum oĩs sit canonice discipline
contrarium : Deb⁊ ergo sacerdotio pͥuatꝰ:
lacrimarum fonte: flagitu tam mane di¬
luere: ut talib saltm remeduis curatus:
salutis possit inuenire suffragium. ad¬
lericum quipaganum occidit: ñiopor derit.¬
tet adgradum maiorem prouehi. qui care
re debet ⁊̃ acquisito. homicida enĩẽ. Nam
cum discreti sint milites scłi Amilitib ecc
ꝑquod adeffusionem sanguinis necesse sit

Expanded text:
nos fraternitas tua latoris praesentia relatione consuluit, nulla ratione in sacro ordine post lapsum aut permanere aut revocari posse cognoscat. Circa quem tamen cinus facili dicitur professione confessus.  Post patratum homicidium, sacerdcerdotem putare post perpetratum homicidium posse in sacerdotio ministrare; imo, quod est pejus, nobis suadere velle, ut ipsi tali praesumptioni praeberemus assensum. Quis enim tam demens tamque perversi sensus tale quid aestimaret, vel post quantamcunque poenitentiam concedendum, cum omni sit canonicae disciplinae contrarium? Debet ergo sacerdotio privatus lacrymarum fonte flagitium tam immane diluere, ut talibus saltem remediis curatus, salutis possit invenire suffragium. lericum, qui paganum occiderit, non oportet ad gradum majorem provehi, qui carere etiam debet acquisitio, homicida enim est. Nam cum discreti sint milites saeculi a militibusmilitare saeculo, per quod ad effusionem sanguinis necesse sit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥos gradus licite posse amministra¬
re. ⁊ ad maiores conscendere. Maria
erum soror aaron postquam lepra
pcussa est. quia in moysen murmu¬
rauerat: apeccato ꝑ penitentiam m
ꝓpħandi recepit. a aron ⁊̃ post con¬
flatum uitulum insummũ sacerdotẽ¬
est consecratus. Dauid post adultĩ¬
um.⁊ homicidium: spũm ꝓphetie re¬
cepit ⁊ inꝓpͥo gradu ꝑmansit. achab
post mortem nabuthe uiri scĩssimi:
ppenitentiam humiliatus: in regia se¬
dde remansit.⁊ ut pretereamus multa
est. paulus stephanũ lapidauit.⁊ tñ
tentes.insuis ordmib s̃ recepti. alui
uõ ad ep̃alem ⁊̃ gradum s̃ promoti.

Expanded text:
proprios gradus licite posse administraproprios gradus licite posse administrare, et ad majores conscendere. Maria enim soror Aaron, postquam lepra percussa est, quia in Moysen murmuraverat, acta poenitentia a t. Aaron autem post conflatum vitulum etiam in summum sacerdotem consecratus est. David post adulterium et homicidium spiritum prophetiae recepit, et in proprio gradu permansit. Achab quoque post mortem Nabuthae viri sanctissimi per poenitentiam humiliatus in regia sede remansit. Et ut praetereamus multa est; Paulus Stephanum lapidavit, et taertentes in suis ordinibus sunt recepti, alii vero ad episcopalem etiam gradum sunt promoti,
Abbreviated transcription (Latin):
neat. Subdiacomi quoq quos simi¬
ls culpa constringit: ab officio suo
in reuocabilit depositi int̃laicos cõio¬
nem accipiant. In portu autem uene¬
ris: loco lapsi diaconi: alium qui hoc
officium implere debeat ordinabis.
sollicitudinem demonasterus gere
re: ⁊ in quo ẽ statu: siñ cuiusquam
aduersitate manere ꝑmisimus Loco
dem. lapsi. alius ordinandus est.
ost quam quemquã criminalit̃ ca¬
dentem. in loco quo lapsus ẽ. nulla ꝑ¬
mutit ratio reuocari. ⁊ ultra tres men¬
ses eccłam uacare pontificem. statu¬
ta scõ s canonum ñ ꝑmittunt. Ne
cadente pastore: dominicu gregem.
hostis quod absit antiquus insidiã¬
do dilan: frat̾nitas ur̃a dep̃cationi
eorum consentire ⁊ in loco lapsi deb
Si post ordinationem suam quispiam
inlapsum cecidit. ⁊ preuaricationis
peccato fuit deprehensus obnoxius. oi¬
modo ꝓhibendus ẽ: cum manib lutu¬
lentis. atq pollutis mistĩa nr̃e salutis

Expanded text:
neat. Subdiaconi quoque, quo simineat. Subdiaconi quoque, quo similis culpa constringit, ab officio suo irrevocabiliter depositi, inter laicos communionem accipiant. In portu autem Veneris loco lapsi diaconi alium, qui hoc officium implere debeat, ordinabis. sollicitudinem de monasteriis gerere, et in eo in quo est statu sine cujusquam adversitate manere permittimus. C. XI. Loco lapsi aliusostquam ergo quemquam criminaliter abscedentem in locum de quo lapsus est nulla permittit ratio revocari, et ultra tres menses Ecclesiam vacare pontifice statuta sacrorum canonum non permittunt, ne, cadente pastore, dominicum gregem antiquus, quod absit, hostis insidiando dilaniet, fraternitas vestra deprecationi eorum consentire, et loco lapsi debet Si post ordinationem suam quispiam in lapsum ceciderit, et praevaricationis peccato fuerit deprehensus obnoxius, omnimodo prohibendum est, eum manibus lutulentis atque pollutis mysteria nostrae salutis
Abbreviated transcription (Latin):
ccedens ad gorgonam insulam d̃ eodẽ.¬
frat̾nitas uestra: discutiat. id quod ad
nos desaturnio pb̃ro ẽ ꝑlatum. ꝑuenit
namq: ad nos: quod post quã desacriᷤᷤ¬
ordinib iapsus: a sui sacerdotu ordi¬
ne est deiectus: ad explendum mini¬
sterium pb̃rii presumpsit accełe. ⁊ oĩ¬
potenti dõ hostias immolare. Quodsi
ita factum ura frat̾nitas reppererit. eũ
sacri corꝑis. ⁊ sanguinis domini par¬
ticipatione priuatum inpenitentiam
redigat. ita quod usq ad ultimũ diẽ
ineadem excoĩcanone ꝑmaneat.⁊ uiati¬
endum int̾laicos cõĩonem. ⁊̃ ante exity
debeat misẽri: hoc intue fr̃nitatis po¬
nimus potestate ⁊ infra.preterea ad
fraternitatis tue consulta respondẽ¬
tes: statiumus diaconem:⁊ abbatem
quem deportu ueneris indicans cecidi¬
se: adsacros ordines ñ debere. uł pose
aliquo modo reuocari. Quem quidẽ
sacro ordine priuatum: inpenitenti¬
stea actus conuersatioq meruerit. pͥ¬
orẽs inter alios monachos ubi decre

Expanded text:
ccedens ad Gorgonam insulam fraternitas vestra discutiat id, quod ad nos de Saturnino presbytero perlatum est. namque ad nos quia postquam pro crimine lapsus sui a sacerdotii ordine est dejectus, ad explendum ministerium presbyterii praesumpsit accedere, et omnipotenti Deo hostias immolare. Quod si ita factum fraternitas vestra repererit, eum sacri corporis et sanguinis Dominici participatione privaredigat, ita ut usque ad diem obitus sui in eadem excommunicatione permaneat et viatiendam inter laicos communionem etiam ante exitum debeat misereri, hoc in tuae fraternitatis ponimus potestate. Et infra: § 1. Praeterea ad fraternitatis tuae consulta responden Statuimus diaconum abbatem quem de portu Veneris judicas cecidisse, ad sacrum ordinem non debere vel posse aliquomodo reparari, quem quidem sacro ordine privatum in poenitentistea actus conversatioque meruerit, priorem inter alios monachos, ubi tu ta
Abbreviated transcription (Latin):
scendere ẽ. prodefensione gregi llluo.¬
ce: huu mundi noteitatib contrahire
⁊ undie domini in prelio stare ẽ prluis
deserrantibus: ex iustiti& amore resistẽ
pastorem enĩ rectatimuisse dicere. Adte
alud: quam tacendo terga prebuisse:
mid nimirusi progrege se obicit. mu¬
rum ꝓdomo isrł hostib opponit. ħinc
rursus delinquenti ppło. dicitur mie¬
remia ꝓpłe tui uiderunt tibi falsa et
stulta. nec apielant iniquitatem tuã
ut te Adpenitentam ꝓuocarent. ꝓpħe
⁊pre insacro doquio. ñ nunquam do¬
niores uecantur quidum fugitiua eẽ
presentia indicant. q̃ uentura sint ma
nifestant. quos diuinus sermo falsa ui¬
dere reddarguit. quia dum culius com¬
pere metuunt. in casum delinqͥntis. ꝓ¬
mussa securitate blandiuntur. qui inio¬
titem pec uitum nequaquã apiunt. ꝗ
labincrepatioius uoce conticescunt
laui aipc. iptionis ẽ. sermo correctiõs
a merepando culpam detegit: qiam
sepe nescit: ⁊ ip̃e quippetrauit. hinc pa

Expanded text:
scendere est pro defensione gregis voce libera hujus mundi potestatibus contraire. Et in die Domini in praelio stare est pravis decertantibus ex justitiae amore resistere. Pastorem enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam tacendo terga praebuisse? qui nimirum, si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursus delinquenti populo dicitur: Prophetae tui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent. Prophetae quippe in sacro eloquio nonnunquam doctores vocantur, qui dum fugitiva esse praesentia indicant quae sunt ventura manifestant; quos divinus sermo falsa videre redarguit, quia, dum culpas corripere metuunt, incassum delinquentibus pmissa securitate blandiuntur. Qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt. Clavis quippe apertionis est sermo correptionis, quia increpando culpam detegit, quam saepe nescit etiam ipse qui perpetravit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ut si huic iudicio aptus extiterit: urã
ineum adiuuante domino. desidia
gradetur clicus: qui usuras accipe
implicari errore. nec cupiitate uio¬
sicut nullo implicari errore. ita nulla
oportet cupiditate uiolari dicente scã
scriptura. post concupiscentias tuas.
Neas. Mens ⁊̃ potentie auida: nec ab¬
stinere nouit auetitis: nec gaudere
concessis: nec pietati adhibere c̃cessũ.
temgg̃. Quicupiditatem ase ñ ab¬
sciditꝰ bonors auctoritatimherereñ
ñualemus : nisi cupiditatem a nobis
q̃ oĩummalorum radix est abscidam.¬

Expanded text:
ut si huic judicio aptus exstiterit, vestra ut si huic judicio aptus exstiterit, vestra in eo, adjuvante Domino, desideria gradatur clericus, qui usuras acciperimplicari errore, nec cupiditate vsicut nullo errore implicari, ita nulla oportet cupiditate violari, dicente sancta scriptura. Post concupiscentias tuas non eas. Mens enim potentiae avida nec abstinere novit a vetitis, nec gaudere concessis, nec pietati adhibere consensum. C. VII. Qui cupiditatem a se non abscindit, bonorum auctori inhaerere n valemus, nisi cupiditatem a nobis quae omnium malorum radix est abscindam
Abbreviated transcription (Latin):
munditie.⁊ iniꝗtati. adiniꝗtatem ita
nẽ exhibete. mẽbra urã seruire istitie in
scĩficationẽ. cor ꝓculdubio infirmitatiẽ¬
descenditur. ac siei aꝑtius diceret᷑.Si ne¬
quaquam amplius potestis. siltim talẽ
estote infructubonoꝵ opum: quales fu¬
istis dudum mactione uitiors ne edebi¬
lores uos hat̃ scã libertas eris: quos incã¬
ne ualidos habuit usus trene uoluntatis¬
dines usurarii promoneri ñ debeił.
cpetro insuꝑ adnos ꝑuenisse cognosci¬
te: quia solidos dederit adusurãs qd
uos oportet cum oĩ subtilitate ꝑꝗrere
⁊siita constitũt: alium eligite:⁊ ab hu¬
ra.Nam nos amatorib usurarũ. nulla
ratione minus imponimus. Siuo sub¬
tili nabita in quisitioẽ Noc fasum cẽ puti¬
ueritis: qr ꝑsonacius nobis ignota ẽ. ⁊u
trum ita sit de simplicitate quod ad nõ
platumẽ ignoramus: cum decreto auo¬
bis facto. adeum nos uenire necesse est
ut uitam moresq ip̃uis sollicitius req¬
rentes: sensum quoq parit agnoscamũ

Expanded text:
 ita nunc exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem, eorum procul dubio infirmitati condescenditur, ac si eis apertius diceretur: Si nequaquam amplius potestis, saltem tales estote in fructu bonorum operum, quales fuistis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat sancta libertas aeris, quos in carne validos habuit usus terrenae voluptatisdines usurarii, promoveri non debent.eo insuper ad nos pervenisse cognoscite quod solidos dederit ad usuras, quod vos oportet cum omni subtilitate requirere; et si ita constiterit, alium eligite, et ab huite. Nam nos amatoribus usurarum nulla ratione manus imponimus. Si vero subtili habita inquisitione hoc falsum esse patuerit, quia persona ejus nobis ignota est, 1087 et utrum ita sit de simplicitate ejus quod ad nos perlatum est ignoramus, cum decreto a vobis facto ad nos eum venire necesse est, ut, de vita moribusque ipsius sollicitius inquirentes, sensum quoque pariter agnoscamus;
Abbreviated transcription (Latin):
ti infirmantea palpebre grosesscunt᷑¬
quor quidem quia infusione crebra at¬
teritur:. ⁊̃ acies pupille uitiatur. ⁊ sunt
r̃nulli quors sensus carnalis uite oꝑa¬
tio sautiat. qui uidere recta subtiliter
ꝑingenium poterant. si usu prauorb a¬
c̃tuum caligant. lippus itaq ẽ cuius sen¬
sumnatura exacuit. si conuersationis
prauitas confundit. cui bene ꝑangłm

Expanded text:
te infirmatae palpebrae grossescuntte infirmatae palpebrae grossescunt. Quae quia infusione crebra atteruntur, acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum
Abbreviated transcription (Latin):
tate teneat.s⁊ abhis omni modo ali¬
enus existat. Gibbus uõ est quem t̃re¬
ne sollicitudinis spondus deprimit
neunquã ad suꝑna respiciat: s solis
his que minfirmis calcantur: intendit
qui ⁊ siqñ aliquid ex bono patrie celestis
audicrit: adhoc nimirum ꝑuerse con¬
suetudinis pondere pregrauatus: cõ¬
dis faciem non attulit: qui cogitatio¬
iis statum erigere ñualet quem terre¬
ne usus sollicitudinis: curuum tenet
exeorum quippe specie. psalmista dic̃¬
latus sum usquequaq quors culpam
quoq ꝑsemet ip̃am ueritas reprobans
ait inluca. Semen autẽ quod inspiniᷤ
cccidit husunt qui audier̃. ⁊ asollicitu¬
dinib ⁊ diuitiis. ⁊ uoluptatib uite: eũ¬
tes suffocantur: ⁊ ñ referunt fructũ. lip
pus uõ est: cuius ꝗdem ingenium adcog¬
nitionem ueritatis enicat. si tñ hoc car¬
nala oꝑa obscurant. In lippis quidẽ ocu¬
ls pupille sane sunt. s humore defluen¬

Expanded text:
tate teneat, sed ab his omni modo alitate teneat, sed ab his omni modo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur, intendat. Qui etsi quando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit. Quia cogitationis statum erigere non valet, quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista dicliatus sum usquequaque . Quorum culpam quoque per semetipsam Veritas reprobans ait: Semen autem, quod in spinis cecidit, hi sunt qui audierunt, et a sollicitudinibus, et divitiis, et voluptatibus vitae euntes suffocantpus namque est, cujus quidem ingenium ad agnitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluen
Abbreviated transcription (Latin):
naso est. qui adtenendam mensuram
discretionis idoneus ñẽ. naso ꝯppe o¬
dores fetoresq discernimus. Recte er¬
go ꝑnasum discretio expͥmitur ꝑquã
urrtutes intelligimꝰ delicta reꝓbamus
Uñ ⁊̃ inlaude sponse dicitur incanti
que est inlibano. quia nimirũ scã ec¬
cła: quȩ excausis singłis temptam̃ta
ꝓdeant: ꝑdiscretionem conspicit. uẽ
tura unioꝵ bella: exalto deprehendit.
S sunt ñnulli qui dum exstimari he¬
betes nolunt: sepe se inꝗbusdam inꝗ¬
sitionib plusquam necesse ẽ exereen¬
tes: ex nimia subtilitate fauuntur.
Uñ hic quoq subditur. uł grandi⁊ toͣ¬
to nasu. Nasus ⁊ enĩ grandis atortus
ẽ: discretionis sublimitas immodata
q̃dum plusquam decet execrauĩt. ac¬
tionis sue rectitudinem ip̃am confũ¬
dit. fracto autẽ pede uł manu ẽ ꝗ uiã
domini ꝑgere oĩo ñuali. atq a bonis
actib funditus ex sors uacat. quatenꝰ
hec ñ ut claudus saltem cum infirmi¬

Expanded text:
naso est, qui ad tenendam mensuram naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Unde et in laude sponsae dicitur: Nasus quae est in Libano, quia nimirum sancta ecclesia quae ex causis singulis tentamenta prodeant per discretionem conspicit, et ventura vitiorum bella ex alto deprehendit. Sed sunt nonnulli, qui dum aestimari hebetes nolunt saepe se quibusdam exquisitionis plus quam necesse est exercentes ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: vel grandi et torto naso. Nasus etenim grandis et tortus, est discretionis subtilitas immoderata, quae dum plusquam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat, quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
administerium eius ubi ⁊ repente sub¬
iungitur. Si cecus fuerit. si claudus. uł
paruo: uł grandi. uł torto naso. si fra¬
cto pede. siꝰ mancus. sigibbus. si lippus
si albuginem habens in oculo. siuigẽ
scabiem. si inpetiginem incorpore. ut
ponderosus. Cecus ꝗꝓpe est: qui fuꝑne
lumen contemplationis ignorat. qui
turam lucem nequaquã diligendo cõ¬
spicit. quo gressum oꝑis porrigat ne¬
scit. Hinc ⁊ enĩ ꝓpħam te anna diciti¬
inł. regum. pedes scos suorꝗ seruabi
⁊ impuꝰ intenebris conticesent. ciaudꝰ¬
uõ est qui ꝗdem quomõ ꝑgere debeđ
aspicit. si ꝑinfirmitatẽ mentis: uite
uiam ꝑfecte ñualet tenere quã uidi.¬
Quia uidelic quis aduirtutis statum
dum fluxa consuetudine ñ erigitur:
quo desid̾ium innititur: illuc gressuc
oꝑis efficaciter ñ secuntur. hinc ⁊eni
paut dicit ad hebreos. Remisas manꝰ
⁊ dissoluta genua erigite. rectosq g̃s
sus facite pedibus ur̃is. ut ñclaudicis
serret. magis autẽ sanetur: paruo aut

Expanded text:
subjunxit: Si caecus fuerit, si claudus, si parvo vel grandi, et torto naso, si fracto pede, si mancus, si gibbosus, si lippus, si albuginem habens in oculo, si jugem scabiem, si impetiginem in corpore, vel ponderosus . Caecus quippe est, qui supernae lumen contemplationis ignorat, qui m venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressum operis porrigat nescit. Hinc etenim, prophetante Anna, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Claudvero est qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt, quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc enim Paulus dicit: Remissas manus et dissoluta genuarectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autem sanetur . Parvo autem
Abbreviated transcription (Latin):
fertis. nec oporter clicos. uel laicas re¬
ugiosos: ante sacram horam dici trrti
÷mno dicto edere pancm.⁊ post cibos
grãs auctori deo referre. ¶ Si ergo laiciꝰ
comessationes dampnabiles s̃: multom¬
agis sacerdotib imputantur ad gehati.¬

Expanded text:
et. Non oportere clericos vel laicos religiosos ante sacram horam diei tertias nisi hymno dicto edere panem, et post cibos grcomessationes damnabiles sunt, multo magis sacerdotibus imputantur ad gehen
Abbreviated transcription (Latin):
cedit. apꝰte aute tintinnabula uestim¬
tes uliuo deseribuntur inserta uestimta
eiũ sacerdotis: quid aliud: quam recta
tuiiuantur iustitiã uestim̃tis itaq
ulius tintinmn abula inierent ut uite ui¬
Aucrcurilingue sonitu: ip̃a quoq opa
sacordotis clament. S⁊ cum rector seao
loq̃ndum prepat: subquanto eautelesto¬
ddio loquatur: attendat. Ne si in ordin¬
te adloquendum rapitur. erroris uia¬
mere didientium corda feriantur. ⁊ec̃
fortasse sapientem. se uidi de siderat. uir¬
tas cõragem insi pienter abscidat. hir
namꝙ ueritas dicit in marco. salemin
dobis.⁊ pacem habete inter uos. persui

Expanded text:
cat. Apte tintinnabula vestimentis pontificis describuntur inserta. Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta tui induantur justitiam . Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque sacerdotis opera clament. Sed cum rector se ad loquendum praeparat, sub quanto cautelae studio loquatur attendat, ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscidat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Per sal
Abbreviated transcription (Latin):
edu petrum sicut dicitis a dño. cam
ue phennem meritorum dotemt
pereditate innocentie nusit ad poste¬
uuce aedulo ꝑtim . quos parconũsati¬
onis spiendor illuminat. Quis enĩ scm
ẽẽ clubitet: quem aper tante clignitatio
antoum: Inquo si desunt bona acquisita
pnũtum: sufficiunt q̃ aloci predeces sore
testantur. aut eniclaros adhec fastigia ȩ¬
rigit: aut qui enguntur il ustrãt.
os qui sumus non crlocorum uł gnas di¬
gnitade: si morum nobilitate. innotescẽ
debemus. nec urbium claritate. si fideisx¬
omloca. uł ordines: creatori nr̃o nos ꝓ̃¬
uximos faciunt si nes aut mĩta bona co¬
tengunt: aut mala disiungunt. Magni

Expanded text:
 Petrum, sicut dicitis, a domino cum . ille perennem meritorum dotem cum hereditate innocentiae misit ad posteluce, ad illos pertinet quos par conuersationis splendor inlctum dubitet esse, quem apex tantae dignitatis attollit? In quo si desunt bona acquisita per meritum, sufficiunt, quae a loci decessore praestantur. Aut enim claros ad haec fastigia erigit, aut qui eriguntur, illustrat. os, qui praesumus, non ex locorum nec generis dignitate, sed morum nobilitate innotescere debemus, nec urbium claritate, sed fideloca vel ordines Creatori nostro nos proximos faciunt, sed ei nos aut merita bona jungunt, aut mala disjungunt. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sta sunt. ita ut homines ex uita gen¬
tili nuꝑ adhuc catetumini uł instructi.
statim ad sp̃uale baptisma uenissent.
sumest decetero nichil tale fieri. nam
⁊ baptismum multa ꝓbatione indigi.
euidens namq est apłicum p̃ceptu
dicens. Non neophitum. ne forte clatꝰ¬
insuꝑbiam: inuidicium incidat. ⁊ in
laq̃um diaboli.Si uõ precedente tp̃r¬
mortale aliquod peccatum amiserir.
⁊ conuictus duob uł trib testił fuit:¬
cessabit. cessabit aclero qui huiusm odi
est. Siquis uõ preter hec fecerit: tanqͣ
contraria statuta scĩ concilii gerensetũ
ip̃e precipitatur destatu sui cleri. neo
religionis nouerit assumtes. Vnde
dicebatur qui mutio scẽ fidei.erat cru¬
ditionem plantatus sic modo neo¬
phitus est habendus qui repente in
religionis habitu plantatus. ad am
biendos sacros ordines irrepserit. or¬
diñate ergo ad ordines ascendendy
ẽ. nam casum appetit. qui ad summi
loci fastigia. post positis gradibus. ꝑ
arrupta querit ascensũ. Scimus aut̃

Expanded text:
sta sunt, ita ut homines ex vita gentili nuper adhuc catechizati vel instituti statim ad spiritalem baptismum venissent, sum est de caetero nihil tale fieri; nam s, et post baptismum multa probatione indiget. Evidens namque est apostolicum praeceptum dicens: Non neophytum, ne forte elatdicium incidat et laqueum diaboli. Si vero praecedente tempore aliquod mortale peccatum admiserit, et convictus duobus vel tribus testibus fuerit, cesset a clero qui hujusmodi est. Si quis vero praeter haec fecerit, tanquam contraria statutis sancti concilii gerens, ipse praecipitabitur de statu sui cleri. Gratreligionis noviter assumentes. Unde dicebatur, qui initio in sanctae fidei erat conversatione plantatus: sic modo neophytus habendus est, qui repente in religionbiendos honores sacros irrepserit. § 1. Ordinate ergo ad ordines accedendum est. Nam casum appetit, qui ad summi loci fastigia postpositis gradibus per abrupta quaerit ascensum. Scimus autem,
Abbreviated transcription (Latin):
Lbo discretus insilentio. utilis. inuero
ne utitacenda proferat. aut profe¬
renda reticescat. Nam sicut incaute
iocutio nerrorem detrahit.ita indise¬
retum silentium. Hos qui detr erucdi¬
ripoterint. merrorem derelinquit.

Expanded text:
 discretus in silentio, utilis in verbo: ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos, qui erudiri poterant, in errore derelinquit.
Abbreviated transcription (Latin):
Cupidi autem. ab apło ordinari ꝓhibent᷑
quia tales facile Aiusto deuiarent. Unde
ut desinat. aut certe deponatur. Item
siue cłicus. suie subiectus regule deici
ti: auaritiam.⁊ turpia lucra sectantur:
obliniq diuine seripture dicentis. Q
pecuniam scił ñdedit adusuram. mu¬
tuum dantes centesmas exigunt: iu¬
stecensuit scã ⁊ magna synodus: ut sics
aut emologia. idest sexcupla exigen.
aut aliquod tale prorsus excogitãs
turpis lucri grã: eiciatur aclero. ⁊ ali¬
enus existat aregula. ¶ Hinc etiam g̃¬

Expanded text:
cupidi autem ab Apostolo ordinari prohibentur, cupidi autem ab Apostolo ordinari prohibentur, quia tales facile a justo deviarent. Unde ut desinat, aut certe deponatur . sive clericus, sive subjectus regulae dejicti avaritiam et turpia lucra sectantur, oblitique divinae scripturae, dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, mutuum dantes centesimas exigunt: juste censuit sancta et magna synodus, ut, si qaut hemiolia, id est sescupla exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero et alienus exsistat a regula. Hinc etiam Gr
Abbreviated transcription (Latin):
epõ: qui fratrib ñapprobanda obiciũt.
uerint uitium: recipiat eos ad coĩonem
non adclerum. Item exeod̾. Remoue¬
atur ahofficio: clicus maledicus. scur
cerdotib cogatur ad postulandam ueni¬
am. Si noluerit: degradetur: nec unquã
culatorem ab officio retrahendum.
nec iniudicio est. non promoueatur.
nec usurarios. uel iniuriarum suarum
exigere clericis minime licet.
Usacerdotali ordine constitutis. uł usu¬
tas: uł lucta: que sexcupla dicuntur
acciꝑe. Item. leo. pp̃. Nec suo noĩe n
nec alieno: clericus fenerator exstat.
icut non suo: ita nec alicno nomine ali¬
quis dicus fenus exercere attemptet. In¬
decens eñest crimen suum commodis a¬
lienis impendere. et exercere. fenus a¬
utem hoc solum aspicere:⁊ exercere debe¬
mus: ut quod hoc miscricordit̃ tͥbuimꝰ.
mansura triliuit recipere ualeamus.
ri prohibentur: iñ est quod usuram ex̃¬
centes: cupiditan deseruire ꝓbantur.

Expanded text:
r ab episcopo, qui fratribus non probanda objiciunt.r ab episcopo, qui fratribus non probanda objiciunt.verint vitium, recipiat eos ad communionem, non ad clerum. C. V. Removeatur ab officio clericus maledicus; scurrcerdotibus cogatur ad postulandam veniam. Si noluerit, degradetur, nec unquam culatorem ab officio retrahendum cnec in vitio est, non promoveatur. ec usurarios, nec injuriarum suarum exigere clericis minime licet. sacerdotali ordine constitutis vel usuras, vel lucra, quae sescupla dicuntur, accipere. C. X. Nec suo nomine, nec alieno clericus foenerator exsistat. icut non suo, ita non alieno nomine, aliquis clericorum exercere fenus attentet. Indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere. Fenus utem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimumansura tribuit, recipere valeamus. ri prohibentur, inde est, quod usuram exercentes cupiditati deservire probantur;
Abbreviated transcription (Latin):
his qui peccatoribus adulantis.
unt enim ñ nulli. qui dum malefacta
hominum iaudib efferunt: augent
q̃ increpare debuerant. hinc enim ꝑ
ꝓpħam dicitur. Ne qui consuunt pul¬
uillos subomni cubito manus ⁊ facuñ
ceruicalia subcapite uniuerse etaus.
molliter quiescatur. quisꝗ ergomaleh
abentib adulatur: ⁊ puluillum cubi
ut qui corripi exculpa debuerat. in ea
fluctus laudib molliter quiescat. hinc
rursus scriptum est. Ip̃e edificabat pa¬
rictem. illi autem liniebant eum parie¬
tis quippe nomine: peccati duritia de¬
signatur. edificare ergo parictem ẽ cc̃ se
quempiam: obstacula peccati constru¬
ere.S⁊ purietem linient: qui peccata ꝑ
se agentes edificant. ip̃i adulantes. qͣsi
innitidum reddant. Sed sc̃s uir sicut
male debonis ñ existimat: ita iudicare
bona demalis recusant dicens. absit
mie ut iustos uos iudicem donec deficiam:
ñ recedam abinnocentia mea. Hinc. ⁊̃
lericus qui adulationibus ⁊ gradetur.¬
ꝓditioniuacare deprehenditur: degra

Expanded text:
is, qui peccatoribus adulantur. Sunt nonnulli, qui, dum malefacta hominum laudibus efferunt, augent quae increpare debuerunt. Hinc enim per Prophetam dicitur: Vae qui consuunt pulvillos sub omni cubito manusrvicalia sub capite universae aetatis. mollius quiescatur. Quisquis ergo male agentibus adulatur, pulvillum sub ut qui corripi ex culpa debuerat, in ea fultus laudibus molliter quiescat. § 1. Hinc rursum scriptum est: Ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant eum. Parietis quippe nomine peccati duritia designatur, Aedificare ergo parietem est contra se quempiam obstacula peccati construere. Sed parietem liniunt, qui peccata pese agentes aedificant, ipsi adulantes quasi nitidum reddant. § 2. Sed sanctus vir sicut mala de bonis non aestimat, ita judicare bona de malis recusat, dicens: Absit a me, ut justos vos judicem; donec deficiam, non recedam ab innocentia mea. Hinc etiaadetur. Clericus, qui adulationibus et proditionibus vacare deprehenditur, ab off
Abbreviated transcription (French):
busnincessu. n recipimus pietatem in
puntis domib n concudentes. oemio¬
cam un nole domini edificatum hono¬
ramu⁊ congregationem ineeclam fa¬
⁊bam a dittlnatem cõem recipimus¬

Expanded text:
utiles recipimus, pietatem in privatis domibus non concludentes, et omnem locum in nomine Dei aedificatum honoramus, et congregationem in ecclesia factam ad utilitatem communem recipimus
Abbreviated transcription (Latin):
iemimmitate tollerandi inopia.
tempantia. ꝑhabundantiam ñ secor¬
rumpendi. atq oportune sumendoi
uebnonsummendiea. quorun uu
si concurpiscentia reprehendendass
mas in. suecurras necessitati corpie
clum mocongruas ingenerib aorito¬
rum his cum quib tibiuuendume
req quartum sumas multum intest
cumuideamus aliorum stomachum
parito quo satiantur. ardenter. ⁊ in¬
toueribuit. ⁊ dĩo turpit inhiare. alio
orao positas epulas. si idintp̃r. aut
opus sit:alͣt necesse sit. cum tranquita¬
te aspicere. neq tangere. Magisergo
intest: ñ quid ut quantum alimento¬
ram ꝓ congruentia hominum. atq¬
ꝑsone ⁊ ꝓsie ualitudinis necessitatẽ
quis accipiat. s qͣnta facilitate ⁊ sere¬

Expanded text:
imitate tolerandi inopiam et temperantiam per abundantiam, non se corrumpendi atque opportune sumendi vel non sumendi ea quorum non usus sed concupiscentia reprehendenda esmas, ut succurras necessitati corporis, dummodo congruas in generibus alimentorum his cum quibus tibi vivendum est. Neque quantum sumas multum interest, cum videamus aliorum stomachum parvo quo satiantur ardenter et intolerabiliter, et omnino turpiter inhiare; aliosoram positas epulas, si id in tempore aut opus sit, aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere, neque tangere. Magis ergo interest, non quid vel quantum alimentorum pro congruentia hominum atqpro suae valetudinis necessitate quis capiat, sed quanta facilitate et sere
Abbreviated transcription (Latin):
piscopo ñliceat añfinemuite: alium in
loco suoꝯstituere successorem. Siquis a¬
utem hoc usurpare temptauĩt: tałꝯsti¬
exitum predecessoris: potestatem hñt
leriq sacerdotes inmortis ꝯfmio ꝯstitut
inlocum suum referuntur: alios dsigna
expectetur electio si defuncti gratifica¬
tio: ꝓppłi hañtur assensu. Quod: quã g̃ue

Expanded text:
piscopum non liceat ante finem vitae alium in loco suo constituere successorem. Si quis autem hoc usurpare tentaverit, talis constiexitum praecessoris potestatem habent lerique sacerdotes in mortis confinio constituti in locum suum feruntur alios designatgitima exspectetur electio, sed defuncti gratificatio pro populi habeatur assensu. Quod quam grave
Abbreviated transcription (Latin):
uõ yeremias: amori ꝯditoĩs sedule inhe¬
rere desicdans: ne mitti adp̃dicandũ dbe¬
ant ꝯtradicit. qd ergo laudabilit unus ap¬
petut noc laudabiliter alter expauit. Iste:
ne tacite ꝯtemplationis lucri: loq̃ndo ꝑ¬
deret.Ille: ne dampna studiosi oꝑis: tacen¬
do sentiret. S⁊ hoc inutrisq ẽ subtilit᷑ in¬
tuendum. ꝗa⁊ is ꝗrecusuitt plene ñresti¬
tit.⁊⁊ is quimitti uoluit ante se paltaris
calculum purgatum uidit. ne aut ñ pił¬
gatus adire ꝗsq sacra mistia audat: aut
quem suꝑna gratia eligit: subhumilita¬
tis sp̃e supbe nõ ꝯtradicat. Idem in mora

Expanded text:
vero Jeremias amori conditoris sui sedulo inhaevero Jeremias amori conditoris sui sedulo inhaerere desiderans ne mitti ad praedicandum debeat, contradicit. Quod ergo laudabiliter unus appetiit, hoc laudabiliter alter expavit. Iste, ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille, ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit plene non restitit, et is qui mitti voluit, ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus, adire quisquam sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia eligit sub humilitatis specie superbe contradicat. Magno a
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is mortuus ẽ ⁊ resurrexit. Et pastoriscẽ
ostendit se pastorem summum minime
amare.Si enĩ unigenitus patris ꝓexplẽda
nr̃m egressus ẽ. nos quid dicturi sumus:
sisecretum nr̃m p̃ponimus utilitati pron¬
morum: Quies itaq nobis excorde appetẽ
da ẽ. Nam sicut toto desidio debemus oc¬
cupationẽ fugere: ita si desit ꝙp̃dic occu¬
pationis onus libenti necesse ẽ humero
subire.Qd ex duor ꝓpħarum oꝑe edocem̃.
quoꝵ unus p̃dicationis officium uitare
conatus est. et alter appetut. Nammittenti
deus nescio loqui ꝗa puer egosum. ⁊cũ oĩ¬
potens deus ꝑsonam adp̃dicandum q̃rer
dicens. Quemmittam: ⁊ ꝗ ibit nobis: ui
tro se ysaias obtulit dicenc. Ecce ego mit¬
te me.en abutrisq: exterius diũsa uox ꝓ¬
diit si ñ adiuerso dilectionis fonte ema¬
nauit. duo oppe s̃ precepta caritatis. a¬
mor dei ⁊ proximi. ꝑ actiuam igitur ui¬
tam ꝓdẽe proximis cupiens ysauas: offici¬
um p̾dicationis appetit. ꝑcontemplatiuã

Expanded text:
ipsis mortuus est et resurrexit, et pastori sancuit pascere, ostendit se pastorem summum minime amare. Si enim unigenitus Patris pro explenda nostrum, nos quid dicturi sumus, si secretum nostrum praeponimus utilitati proximorum? Quies itaque nobis et ex corde appetendo postponenda. Nam sicut toto desiderio debemus occupationem fugere, ita si desit qui praedicet, occupationis onus libenti necesse est humero subire. Quod ex duorum prophetarum opere docemur, quorum unus praedicationis officium vitare conatus est, et alter appetiit. Nam mittenti Deus, nescio loqui, quia puer ego sum. Et cum omnipotens Deus personam ad praedicandum quaereret, dicens: Quem mittam, et tro se obtulit Esaias, dicens: Ecce ego, mitte me. En ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso dilectionis fonte manavit. Duo quippe sunt praecepta caritatis, mor, et proximi. Per activam igitur vitam prodesse proximis cupiens Isaias, officium praedicationis appetit, per contemplativam
Abbreviated transcription (Latin):
dispositionem nisiuocatus abeo cuius
uiris ẽẽ cognoscitur: ut ꝗcquam ibi diᷤᷤ¬
ponat. ut ordini. aut uidicet. si suig̃dꝰ
honore potiri uoluerit. Sin aut̃ pre¬
sumpserit. damprabitur. ⁊ ñ solum ille¬
sed cooꝑantes. et consentientes ei. ꝗa
sicut ordinatio: ita. ⁊̃ eis uidicatio. ꝯ
auarum terum dispositio ꝓhibetis.
nam qui ordinare non pot᷑erit: quõ
iudicabitur. nuliatenus ꝓculdubio
icheabit. aut iudicare poterit. Item¬
eccsarum uł elicorum alterius ep̃i
ꝓuincia ad auam transitum facere.
⁊ ordinare aliquos in eccłus aut ꝓfer¬
te suꝑueniat. ⁊aliquos uł ordinare p̃¬
qui ad se minime ꝑtim usur pare tep¬
gesserint. Ip̃e uõ huius indisciplinati
Ausus ⁊ inrationabilis cepti dignas
auisas expendat. tanquam de̾positꝰ

Expanded text:
dispositione, nisi vocatus ab eo cujus juris esse dignoscitur, ut quidquam ibi disponat vel ordinet, aut judicet, si sui gradus honore potiri voluerit. Sin aliter praesumpserit damnabitur, et non solum illeet cooperantes, et consentientes illi, quia sicut ordialiarum rerum dispositio prohibetur. Nam qui ordinare non poterit, qualiter judicabit? Nullatenus proculdubio judicabit aut judicare poterit, ecclesiarum alterius episcopi, ovincia ad aliam transitum facere, et ordinare aliquos in ecclesiis aut te superveniat, et aliquos vel ordinare prertinent, usurpare tengesserit: ipse vero hujus indisciplinati ausus et irrationabilis coepti dignas causas expendat, tanquam depositus
Abbreviated transcription (Latin):
uł egritudine abiciendi ñs̃. nec alios
in ioco eorum ꝯsecrari oportet. nͥexhac fy¬
erint luce subtricti. quod si d̾mminisfio
sibi concesso ꝯqueruntur. q̃licita s̃. sacer¬
dotes expleant. In his uõ quehis pre¬
ubstitui sibi rogauit.cuius precibus
sunimus pontifer annuit. et quod roga¬
uerat ei concessit. postea uõ conualurt
idem ep̃s.:⁊ quod prius fecerat: cupit re¬
scmndi. aduersus eum qui sibi accesserat
q̃stionem moui. suam cathedram tanꝗͣ
sibi debitam reposcit. Hic primũ q̃rit᷑
utrũ uiuente epo: alius possit in eadẽ ec¬
cla ordinari. Secundo: aniste ualeat re¬
poscere cathedtm quam suam int̃cessiõe
suꝑxoni. Aut suꝑ orinari ñ possit. exc̃ci¬
lio ap̃ suerniam celebrato: diffinitũ est.
Inquo legitur ut nullus uiuente ep̃o:
alius suꝑponatur. aut suꝑordinetur ep̃o¬

Expanded text:
aegritudine, abjiciendi non sunt, nec alios aegritudine, abjiciendi non sunt, nec alios in loco eorum consecrari oportet, nisi ex hac fuerint luce subtracti. Quod si de ministerio sibi concesso conqueruntur, quae licita sunt sacerdotes expleant. In his vero, quae his prubstitui rogavit, cujus precibus summus Pontifex annuit, et quod rogaverat ei concessit. Postea vero convaluit idem episcopus, et quod prius fecerat cupit rescindi; adversus eum, qui sibi successerat, quaestionem movet, suamque cathedram tanquam sibi debitam reposcit. Hic primum quaeritur. utrum vivente episcopo alius possit in eadem ecclesia ordinari? Secundo, an iste valeat reposcere cathedram, quam sua intercessione superponi aut superordinari non possit, ex concilio apud Arverniam celebrato definitum est, in quo legitur: ut nullus vivente episcopo alius superponatur aut superordinetur ep