comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
drtis cã capitur cũ. Paul.¬
ppt̃ mort̾e alicuiꝰ capiendi oca¬
sio obue̾it. Exeptis his capiedi
figuris q̃ ꝓͥpo noie appllantur¬
.certe ei⁊ ꝗ hrditario aut lega
Naut fid̾icõissi iur̾ cap̃ ex morte
alt̾iꝰ nãcissitur capiendi actasi
capiendi appellantur io ab hac
diffimirt̾e seꝑantur. ¶Iuliano
plac l soluendo nõsit debitor
cui accepto latpm inderi el mor

Expanded text:
rtis causa capitur, cum propter mortem alicuius capiendi occasio obuenit, exceptis his capiendi figuris quae proprio nomine appellantur. certe enim et qui hereditario aut legati aut fideicommissi iure capit, ex morte alterius nanciscitur capiendi occasiocapiendi appellantur, ideo ab hac definitione separantur.Iuliano placet, licet soluendo non sit debitor, cui acceptum latum
Abbreviated transcription (Latin):
on fraudantur creditores cũ qnid
non accinritur adebitore s cum
quid debonis diimui᷑ ꝑane¬
emo ex suo delicto meliorem suã
conditionem facere por. ¶dem.¬

Expanded text:
on fraudantur creditores, cum quid non adquiritur a debitore, sed cum quid de bonis deminuitur. Nemo ex suo delicto meliorem suam condicionem facere potest. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
rialib̾tatẽ pr̃are cũ semil fudũ
legatũ agnouir ¶aduobus
hredibus qui coessuos hebãr
pecut ur duos exhus quos
uoluissent mañuntãt altõhe¬
dum latitante alt declarat
te pͥtore dnos qui sbsũt fi̾lib̾o
conuenit. ¶cuis qui fideiꝯ mi¬
ss am lib̾tarẽ pr̃are deberer ins¬

Expanded text:
estare, cum semel fundi legatum adgnouit. A duobus heredibus qui tres seruos habebat petit, ut duos ex his quos uoluissent manumittant: altero heredum latitante alter declarat,te praetore duos qui supersunt fieri liberos conuenit. Cum si qui fideicommissam libertate
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe debema ⁊̃ coactis uł arm̃¬
tis ur ĩ hermb sit hec edictote¬
neatur sdoli mali. ĩcio ħ et ñs
inseht nã qui mifacit dolo
maloracit liota qui dolo mio
facit. utiq ⁊ium facit. ⁊ ita dolo
hat ĩse. tnum ⁊ siue u siq calide
admissũ ẽ eque cõtinetur dãp
inp̃tor inquidosa ergo dãpna
cõtinet ⁊ clam destina. s nopu¬
toclam destina cõtin̾i. s eaque

Expanded text:
oactis uel armatis uel inermibus hoc edicto teneatur. Doli mali mentio hic et uim in se habet. nam qui uim facit, dolo malo fecit, non tamen qui dolo malo facit, utique et ui facit. ita dolus habet in se et uim: et sine ui si quid callide admissum est, aeque continebitur. 'Damni' praetor inquit: omnia ergo damna continet et clandestina. sed non puto clandes
Abbreviated transcription (Latin):
at sme gͥ ip̃e quiscog hoĩes si¬
ne abaliis coactis utat᷑ ut ad
rapiend dolo malo fac̾e iudrui¬
deturssoies coactos acciꝑe debemꝰ
ad koe coactos  ut dãpnum da¬
dicemꝰ hoies coactos ¶Item si

Expanded text:
 ipse quis cogat homines siue ab alio coactis utitur ad rapiendum, dolo malo facere uidetur. Homines coactos accipere debemus ad hoc coactos, ut damnum dadicemus homines coactos. Item si
Abbreviated transcription (Latin):
fit res sine lecata. sne ⁊ pignora¬
ta ꝓponãtur sine depa̾ta apͦ me
sit ut ĩtersit mea. ca nõ anfferii
sine bona fide ame possiteatim
sine usum fructum in ea iat.
dñm̾ accipiam s illud solu ꝙer¬

Expanded text:
e locata siue etiam pignerata proponatur siue deposita apud me sic, ut intersit mea eam non auferri, siue bona fide a me possideatur, siue usum fructum in ea habeadominium accipiamus, sed illud solu
Abbreviated transcription (Latin):
misisse ꝓpoatur ⁊ ẜ uiet familie
noie norali inbonoꝵ raptor
accc̃e ienebr. ¶ Sipublicanꝰ
legẽ nectigał aliquid ame fcm̃
ꝙͣnis erauerit agi t̃ cu eo u
łonoꝵ raptor noposse babo ant.
sane dolo malo caret sicũ ideo
ĩ clrsit nepascatur ⁊nt fame ꝑi

Expanded text:
misisse proponantur, et serui et familiae nomine noxali ui bonorum raptorum actione tenetur. Si publicanus legem uectigalis aliquid a me factum: quamuis errauerit, agi tamen cum eo ui bonorum raptorum non posse Labeo ait: sane dolo caret: si tamen ideo inclusit, ne pascatur et
Abbreviated transcription (Latin):
quid nõ ni nõ cõtiners hac edc̃o
sssiquid hoib coactis ⁊̃ si sineni.
dum mͦ dolo sit admissũ. adlcc
sic accipiemus et si lina res exbor
rapta sit.Siquis nõ hoier ipe
cdegerit. s int̾ coactos ipt fecit.
et quid aut rapuerit aut damp¬
ni dederit hac accce tenetursset
utrum hec solu ꝯtineat edictu
q̃ dolo mato boĩb areo coacti
u̾oꝙ dolo malo reirptũ uł dãp¬
nũ dat sit. labalio hoi̾e sit co¬
actis abalio dapiĩ datũ sit ⁊ ĩ
quicoegit ⁊is qui coacto ẽ cõtm̃
indeatur i hac acc̾ce intra amm̃
utilẽ ueꝵ p̾ciũ re ĩt̾est quadrup¬

Expanded text:
non contineri hoc edicto, et si quid hominibus coactis, etiamsi sine ui, dummodo dolo sit admissum, ad hoc sic accipiemus: etiam si una res ex bonis rapta sit. Si quis non homines ipse coegerit, sed inter coactos ipse fuerit et quid aut rapuerit aut damni dederit, hac actione tenetur. sed utrum hoc solum contineat edictum, quod dolo malo hominibus a reo coactis quod dolo malo rei raptum uel damnum datum sit, licet ab alio homines sint coactis ab alio damnum datum sit, ut et is qui coegit et is qui coactus est contineri uideatur. In hac actione intra annum utilem uerum pretium rei quadrup
Abbreviated transcription (Latin):
sunt alii exiustacausa absint sy
alulatirant per ĩde iscuifidei cõ¬
missaria lib̾ras relicta ẽ lib̾ erit
atq si soliqui adesir et qui ex
iusta abeẽnt rogari eent pars

Expanded text:
sint, alii ex iusta causa absint, alii latitent, perinde is cui fideicommissaria libertas relicta est liber erit, atque si soli, qui adessent et qui ex iusta causa abessent, rogati essent: pars
Abbreviated transcription (Latin):
bat et si meo mora faciat hr̃
ꝙ uolit exig̾e̾ adebitoribus
nã peruenturu adlib̾tatẽ
ait micħ quoq uiderur ue¬
rum ꝙ ẜmiꝰ ait cum igitur
uideanius an et si nõ fu̾it
p̾legatu pecculiũ ẜuo debe
depeculio posse dare uł ip̃i hr

Expanded text:
bat et si in eo moram faciat heres, quod nolit exigere a debitoribus: nam perventurum ad libertatem ait. mihi quoque videtur verum quod Servius ait. cum igitur videamus, an et si non fuerit praelegatum peculium servo, idem de peculio posse dare vel ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊duoꝵ nissustiplatus sit his
Idem puto ⁊ si noiatim eis sti¬
uissu scipłatus sit uł oi̾b noĩa¬
tim nõ dubitaremus oĩb ꝓ
teri soto ei solidebetur. sinaũt
sinc ulla adiectõr pure stipła¬
tuis sit reliquas ꝑtes ẜmnis cete¬
ris sotiis p̾ter eam ꝑtem exqua
ꝓmissor dñs ess adquiret siui
su umius sotii stipłatus ẽ idem
iuris ẽ ꝙ ess sicidem sotõ nł no¬

Expanded text:
um iussu stipulatus sit, his idem puto et si nominatim eis stiiussu stipulatus sit vel omnibus nominatim, non dubitaremus omnibus teri socio, ei soli debetur: sin autem sine ulla adiectione pure stipulatus sit, reliquas partes is servus ceteris sociis praeter eam partem, ex qua promissor dominus esset, adquiret. sed si iussu unius socii stipulatus est, idem iuris
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ senatoris. uł cuius alterius
dignitatis qrͣ ndicas uideripatr¬
e insi ci sp̃alr tonadi facultate
adeunt hoc quo ꝯcencisse duz
ei libam dat peculii administra¬

Expanded text:
esse senatoriae uel cuius alterius dignitatis: quare non dicas uideri patrem, nisi ei specialiter donandi facultatem ademit, hoc quoque concessisse, dum liberam dat peculii administra
Abbreviated transcription (Latin):
ue liberi stat lib̃tatis cã p̾stant᷑
uit. pot̾ eĩ ⁊ cłria corporis cona¬
tõ: uale tonatio. uelutisi donatos
ca cum debitore meo pacistor ne
an certu tpt aleo petam. ¶Ex
leb donatis fructus receptꝰ in
roc donatõis noncomputatur.
t donem fructus ꝑcepti ueniẽt
⁊̃ coputatõ donatois. ¶ ꝙ si fĩ¬
lrus. fa. pris uassu aut uolun

Expanded text:
e liberti imposita libertatis causa praestant, uit. potest enim et citra corporis donationem ualere donatio, ueluti si donationis causa cum debitore meo paciscar, ne ante certum tempus ab eo petam. Ex rebus donatis fructus perceptus in rationem donationis non computatur: tibi donem, fructus percepti uenient in computationem donationis. Quod filius familias patris iussu aut uolun
Abbreviated transcription (Latin):
te neq ꝑħrde tuu fi quo
niꝰ fiat. ¶ untichum
scipuiatꝰ dealio sentiã tud̃
diciis aristo existi mauerat
s h mag̾ est ut ispetitus ii¬
deatur dẽquo actor sino sit.
credendũ ẽ alioquin sẽ cꝑ
negab̾rens se sensisse ¶Si

Expanded text:
e per heredem tuum fieri, quo minus fiat'.Si Stichum stipulatus de alio sentiam, tu de iudiciis Aristo existimauit: sed hic magis est, ut is petitus uideatur, de quo actor sensit. credendum est: alioquin semper negabit reus se consensisse.Si
Abbreviated transcription (Latin):
Sirisset se ponterare aut orsig¬
tiare uele es subictit. fitrun
fecit fensu e rem eñt pignorida¬
contractare tenebor tibi furti
actione. ⁊ sidns rei sinti. ser hi

Expanded text:
isset se ponderare aut obsignare uelle, aes subiecit, furtum fecit: rem enim pignori dacontrectauero, tenebor tibi furti actione, etsi dominus rei sum. sed hi
Abbreviated transcription (Latin):
acc̃o cõmisu̾t isq nũios
eisdẽ tutoribus deĩde filiꝯ
ĩpubes decessit cui mir hrͣs
extitit ex tutorẽ tutele iudõ
filu ꝯdẽpuatũ hũit capitus
adlib̾ratẽ ꝓclamat eotp̃r qͦ¬

Expanded text:
actionem commiserunt isque nummos eisdem tutoribus: deinde filius impubes decessit, cui mater heres extitit et tutorem tutelae iudicio filii condemnatum habuit: Cupitus ad libertatem proclamat eo
Abbreviated transcription (Latin):
purat uerii eẽfieri reu̾alege ab
intestaro resfũir is qui mar uã
sim iuria iudicis ncnus eẽt scͥp¬
tus uerus hr̃s ex test̾o nicħos eñ

Expanded text:
putat uerum esse, si re uera lege ab intestato heres fuit is qui uicit: nam si iniuria iudicis uictus esset scriptus uerus heres ex testamento, n
Abbreviated transcription (Latin):
tibus quid ergo siquidã p̾sen¬
reo sint quida ab sentes ude¬
amo anet̾absentibus ꝯpetar
libras ex por̃ dici exempload¬
ire hr̃diratis is ꝯperere lib̾ta¬
temi et̾ absentibus ¶Sierdie da¬
tasit lib̾tas andies expeccandꝰ
sit et puto expectanduz auer
gonon adic̾enr quid dem̾ci

Expanded text:
us. Quid ergo, si quidam praesentes sint, quidam absentes? uideamus, an etiam absentibus competat libertas. et potest dici exemplo aditae hereditatis competere libertatem etiam absentibus. Si ex die data sit libertas, an dies exspectandus sit? et puto exspectandum: ante ergo non addicentur. quid dei
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ aliquis dispensate nõ¬
uti is qui rusticaꝵ reꝵ rones
dispens ibiq habites ⁊ nõ
mult ab est aullico Insu¬
us est uidendũ tam̃ est ip̃e

Expanded text:
m aliquis dispensator nouti is, qui rusticarum rerum rationes dispenset ibique habitet. non multum abest a uilico insuro est. uidendum tamen est, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
añ ꝙͣ id ꝙ detułat fisco adicẽ¬
pła. nt si is quise deferre pot̾at
morte p̾uẽtꝰ fuerit Hrs gio si
re.Si u̾o idcͥco dissimsau̾it dñ
rẽ ocultari sꝑat hr̃dẽ eiꝰ ultͣ
nulgare p̾miñ nichil ꝯsecu¬
tuꝵ. It dun fr̾s rescͥpsert̃. h̾¬
des eoꝵ quib tacite fidel ꝯmy¬
su relictu ẽ itademũ ex tene¬
ficio diui traian deferre poᷤ¬
tẽporis deferre se nõ potuerit.
Qñ ante aꝑtũ testmñ tacitu
fidei ꝯmissũ miciatũ eẽt. ab
his qui fidẽ tacitã soceꝑant.

Expanded text:
 quod detulerat fisco addiceula, ut, si is qui se deferre poterat morte praeuentus fuerit, heres eius, si re': si uero idcirco dissimulauerit, dum rem occultari sperat, heredem eius ultra uulgare praemium nihil consecuturum. Itdes eorum, quibus tacitum fideicommissum relictum est, ita demum ex beneficio Traiani deferre se posangustias temporis deferre se non potuerit. Cum ante apertum testamentum tacitum fideicommissum nuntiatum esset ab his, qui fidem tacitam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ de ĩ officioso egert̃ uł fassi
dixer̃ testm̃ qui usq ad fine
litis obpugnauer̃t testm̃.
Ei qui ꝑ errorẽ se detulitc̃
caꝑe solidũ possit nõ nocere.¬

Expanded text:
 de inofficioso egerunt uel falsum dixerunt testamentum, qui usque ad finem litis obpugnauerunt testamentum. Ei, qui per errorem se detulit, cum capere solidum posset, non nocere
Abbreviated transcription (Latin):
tinatte prioris. ⁊cũ quii se
suo iure ꝙͣ aliud referreni¬
det᷑. ¶ ad eos bnficii traian
ꝑtin̾et. qui ex defũcti uolũi¬
te relictu sͥ caꝑe ñpossũt.g¬

Expanded text:
tinationem prioris, et cum quis se suo iure quam aliud deferre videtur. Ad eos beneficium Traiani pertinet, qui ex defuncti voluntate relictum sibi capere non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
meo hrde qͥ fidenissoris testato¬
ris soquod añ aditam hr̃dita¬
tem ab eo solutum est. debere
stati solu̾e cũ aliquo scil eteꝑ¬
amento tpris ĩtelligendũ est.
nec em̃i cũ sacco adire detet.

Expanded text:
eo haerede qui fideiussori testatoris id quod ante aditam haereditatem ab eo solutum est debere statim solvere, cum aliquo scilicet temperamento temporis intellegendum est: nec enim cum sacco adire debet.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sit nõ adicit᷑ c̾te cũ fisci⁊¬
adicat efficiat᷑ separe põt si¬
deicõmissariani lib̾tace̾. Ee
dampnata in metatiu cõcep¬
ꝙ uol̾ut eum restator adlib̾¬
tatẽ per ducinũ sialiamẽte ad

Expanded text:
sit, non adicitur. certe cum fisci efficiatur, sperare potest fideicommissariam libertatem. Ex damnata in metallum concepquod uoluerit eum testator ad libertatem perduci. ceterum si alia mente id
Abbreviated transcription (Latin):
q ĩ iiriã ꝓpͣa extim acionẽ habet.
uto si ipta ĩ milliꝯ pot̾ate sit. ñ
uir suo noĩe agat O Sũmriam
fiat abeo cuisim ig̾tꝰ. aut̃ siquis
putet me lutii ticiu et̃ cum siga¬

Expanded text:
 aestimationem haberet. et ideo si nupta in nullius potestate sit, non uir ‹suo› nomine agat. Si iniuria mihi fiat ab eo, cui sim ignotus, aut si quis putet me Lucium Titium esse, cum si
Abbreviated transcription (Latin):
icollactanens sieducator si
pedagogus ip̃is siunt xuł fi¬
liꝯ filiane cuio eorũuł alũp¬
nus uł capsaris .i. qui portat
libros uł si ĩ hoc mau̾inititur
ut intra sex menses uxorem
eam duci gporteat ira eĩsearo

Expanded text:
collactaneus, si educator, si paedagogus ipsius, si nutrix, uel filius filiaue cuius eorum, uel alumnus, uel capsarius id est qui portat libros, uel si in hoc manumittatur, ut intra sex menses uxorem eam duci oporteat: ita enim senatus
Abbreviated transcription (Latin):
pena afficiposse. nã ĩpͥmis docu¬
nones ĩmetallũ dãpnari nõ po¬
s. hoc nõ pot̾ catice qui si̾ãdicit.¬
nor referre ad pr̃icipẽ d. ut ex
lib̾os nõ trñ fiuos accipe delemo
ueꝵ om̃s uberos. s utrũhii soli
qui po decurionatũ socepti sũt.
hiis pcnns nõ afficiatur.an n̾o
onĩs oĩo liperi. ⁊̃ inplebeia fami¬
lia sꝯcepti indend̾ est. imagis
pnto om̃ibo ꝓdec̃ debere. plane
siparens decurio cẽ desierit siq¬
rit ei ne efficiat᷑ eĩ n̾o si postca ꝙͣ

Expanded text:
poena adfici posse. nam in primis decuriones in metallum damnari non posed hoc non potest efficere qui sent referre ad principem debet, ut Liberos non tantum filios accipere debemus, uerum omnes liberos.Sed utrum hi soli, qui post decurionatum suscepti sunt, his poenis non adficiantur, an uero omnes omnino liberi, etiam in plebeia familia suscepti, uidendum est: et magis puto omnibus prodesse debere.Plane si parens decurio esse desierit, si qrit ei, ne adficiatur: enimuero si posteaquam
Abbreviated transcription (Latin):
nascunt᷑. aut
ex malefitõ. aut ꝓpͥo quo¬
dam uir̾ exliariis cãꝵ figu¬
dẽsu. ¶ Re. zhit obligo
mutui datt̃e. Mutm aute
datio ꝯsistit ĩhus reb que
põde nũo m̃e suraue ꝯsistã
uluti uino. oleo. frum̾̃to. pec¬
unia nũata.quasres ĩ het
alias recepturi eiustẽ gem̾is

Expanded text:
nascuntur aut e‹x› maleficio aut proprio quodam iure ex uariis causarum figuhitur obligatio mutui datione. mutui autem datio consistit in his rebus, quae pondere numero mensuraue constant, ueluti uino oleo frumento pecunia numerata, quas res in hoc alias recepturi eiusdem generis
Abbreviated transcription (Latin):
qui nulgo semienes. applłamt ĩ
quibodam cmmitatibo turbulẽtis
se clamationibo pplsariũ accõmoͬ¬
date quisi. amplis nichu. adns meo¬
ił. nesnt sit. ap̃side ad moniti. fꝯt¬
bocesi dimutũtur sãnit etiã spectasga¬
culũ eis ĩtdicitur ꝙ sinta correcti
nõ nũꝙͣ capitt płctendi scił c̃sepiꝯ¬

Expanded text:
i uolgo se iuuenes appellant, in quibusdam ciuitatibus turbulen‹tis› se adclamationibus popularium accommodare. qui si amplius nihil admiserint nec ante sint a praeside admoniti, fustibus caesi dimittuntur aut etiam specculis eis interdicitur. quod si ita correcti nonnumquam capite ‹p›lectendi, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
sifundus mediꝰ alterio interte
⁊ me intercedit auccus suitu¬
tem fundo tuo inponere poto
si michi mediꝰ dus iter adtra
uelim uti. cui flunum ag̾ tu
protimꝰ sit iter nͥ ad flum̾e
cedi potest. L abeo.

Expanded text:
ndus medius alterius inter me et te intercedit, haustus seruitutem fundo tuo imponere potero, si mihi medius dominus iter ad trauelim uti, cui flumini ager tuus proximus sit, iter mihi ad flumen cedi potest. 18 Iauo
Abbreviated transcription (Latin):
ftm est tolletur. si id ꝙ aucessit
tolli sine eo non pot. Ponp.
ut datu sit . idq eũ ep̾tori rescitu¬
re debe. S si anq̃ noceretur. is
cu quo accu uendat statim a¬
gendũ cu epintore. Imtra an¬
Inui cũ eo qui uendiderit. si in¬
dicii mutandi caio fec̾it. Paus¬
p̃ꝰ nocturne aque ẜuitus mͥꝰ
cessa fuit. dende prea alia cessi
tes diu̾saru facte ¶ Recce pla¬
cuit no al ꝑlapidem aqua duci
posse ñ hocͥ inẜuitute costitueca
Sp̾hensum sit. nõ eĩ ꝯsuetudis
est ut qui aqua hũit ꝑlapidem
stratum ducat. illa aut̃ que fer
mosuetudine ec solent ut per
stulas aqua ducatur ⁊ si nͥ sit cõ¬
p̾hensu nis uitute ꝯstitue nda
fi possunt. Itatũ ut nullu dãꝑ¬
pi. intercedente austus ẜuitutẽ
costituiposse placuit ⁊ est uerũ.
S nõ solu suna pu. interuei̾at
ꝯ ⁊̃ si flumen publicu eod ciũ
quo interuemente fliue publi¬
co uie itineris accus ẜuitus i

Expanded text:
m est tolletur, si id quod antecessit tolli sine eo non potest. Pom datum sit, idque eum emptori restituere debere. sed si ante quam noceatur is cum quo actum sit uendat, statim agendum cum emptor‹e›, uel intra annum cum eo qui uendiderit, si iudicii euitandi causa id fecerit.  nocturnae aquae seruitus mihi cessa fuerit, deinde postea alia cessiotes diuersarum causarum.Recto placuit non alias per lapidem aquam duci posse, nisi hoc in seruitute constituenda comprehensum sit: non enim consuetudinis est, ut qui aquam habeat per lapidem stratum ducat: illa autem, quae fere in consuetudine esse solent, ut per fistulas aqua ducatur, etiamsi nihil sit comprehensum in seruitute constituenda, fieri possunt, ita tamen, ut nullum damca intercedente haustus seruit‹u›tem constitui posse placuit et est uerum: sed non solum si uia publica interueniat, sed et si flumen publicum, eodem casu, quo interueniente flumine publico uiae itineris actus seruitus i
Abbreviated transcription (Latin):
pompotest. Idest si nõ sit inpe¬
dimento trassenti magnitudo
fluminis. licet si non proximo
meo predio seruitutem inti
debeat s ulteriori agete poto
uis esse michi ire agere ad il¬
lum fundu suꝑiore ꝙͣuis ip̃
seruitutem perfundu meum
non hat. sic interueniente ma
publica ułflumen qd uado tra¬

Expanded text:
potest, id est si non sit impedimento transeunti magnitudo fluminis. Sic et si non proximo meo praedio servitutem vicinus debeat, sed ulteriori, agere potero ius esse mihi ire agere ad illum fundum superiorem, quamvis servitutem ipse per fundum meum non habeam, sicut interveniente via publica vel flumine q
Abbreviated transcription (Latin):
ee spes mortis cã donatomim
an unam cum quis millo pͥse¬
us ꝑiculi mera conterritus.
s sola cogitatt̾e mortalitans
tonat aliam ẽẽ sp̃e. mortisca
donatomi ait. cum quisimi¬
nente ꝑiculo cõmotꝰ itado¬
nat ut statim fiat accipienti
tertium genꝰ donat̾onũ ait¬
esse siquis ꝑiculo mortis nõ
site det. ut statim fiat actipi¬
entis. s tuc demim cum mor¬
tis fuit in̾secuta. Dauł¬

Expanded text:
e›s mortis causa donationum ait, unam, cum quis nullo praesentis periculi metu conterritus, sed sola cogitatione mortalitatis donat. aliam esse speciem mortis causa donationum ait, cum quis imminente periculo commotus ita donat, ut statim fiat accipientis. tertium genus esse donationis ait, si quis periculo motus non sic det, ut statim faciat accipientis, sed tunc demum, cum mors fuerit insecuta.
Abbreviated transcription (Latin):
qr sũ matia nłla sp̃es effici
possit. iuti siexauro pargẽto
ul here tuo uasa aliq̃ fec̾o. uã
ex tablis tuis nau̾e̾ aut arma¬
iiũ aut sbcellia feco. rex lañ
tua uestim̃tu. ł exiuno ⁊ mel¬
le tuo mulsĩ. i exm̃dicam̃ti
tuis emplaustrũ aut ꝯlliriũ
lłexuuisaut oluus aut spicis

Expanded text:
 sine materia nulla species effici possit: ueluti si ex auro uel argento uel aere uas aliquod fecero, uel ex tabulis tuis nauem aut armarium aut subsellia fecero, uel ex lana tua uestimentum, uel ex uino et melle tuo mulsum, uel ex medicamentis tuis emplastrum aut collyrium, uel ex uuis aut oliuis aut spicis
Abbreviated transcription (Latin):
uti ꝙ ẜmo iaboi platuiss ĩquib
erit. ton cedit. ut statue pes. aut.
manꝰ. sipho fũd ꝯ aut ansa łcro
fulcrũ. na tabla edificio cement̾
tota eĩ eiꝰ sut. cuiꝰ an̾a fuerant.¬
Carbor radititꝯ erũta ⁊ ĩ alio loco¬
posita p̃ ꝙͣ coaluit poris dñi ẽꝰ.

Expanded text:
uio et Labeoni placuisset: in quibus erit toto cedit, ut statuae pes aut manus, scypho fundus aut ansa, lecto fulcrum, naui tabula, aedificio cementum: tota enim eius sunt, cuius ante fuerant.Arbor radicitus eruta et in alio posita priusquam coaluerit, p
Abbreviated transcription (Latin):
cͥcũflue seꝑ̃. Fuo t̾ paulati coluẽ¬
do lec̃ eiinettͣm supͣ alue ũ facͥ.
⁊ eũ aluendo alixit. duob post̾¬
iorib modis pͥuata insula fit ei
tato aluei cã mut. nec ꝗcqͣ ĩ t̾sit
utr̃ d̾aluei dũ taxat solo mutato
modo cã ꝓprietatis nõ mutatur.¬
¶Alliudio agrũ restituit es̃ ꝙ ĩ
petus flis tot᷑ abstulit. It aq si ag̾
qui int̾ uiam publicam ⁊ flumẽ
tuim s eod̾ inpetu recessu flis res¬
mĩa ⁊ eĩ sencitoꝵ uice fungũ tur
ut exp̾uato in publicũ adduca᷑.
⁊ expublico ĩpriuat᷑ Itaq sicu¬
ti hic fundꝰ crimalueꝰ flum̃is
fcũs ess fuiss publicꝰ ita nũc

Expanded text:
aulatim colluendo locum eminentem supra alueum fecit et eum alluendo auxit. duobus posterioribus modis priuata insula fit eiutato aluei causam mutet. nec quicquam intersit, utrum de aluei dumtaxat solo mutato modo causa proprietatis non mutatur.Alluuio agrum restituit eum, quem impetus fluminis totum abstulit. itaque si ager, qui inter uiam publicam et flumen petu recessu fluminis resmina enim censitorum uice funguntur, ut ex priuato in publicum addicant et ex publico in priuatum: itaque sicuti hic fundus, cum alueus fluminis factus esset, fuisset publicus, ita nunc
Abbreviated transcription (Latin):
quanisi is dixit. cu lu
drẽ ex hic quoꝵ ear uni re¬
rum dissiminturo appere
poterit quia pene certe sin¬
gulorum peccatorum sũt
mulcte contra. quia eiꝰ
iudicis potestas eie quan¬
tam dicit nisi cum lege ẽ
constitutum quantam o¬

Expanded text:
si is dixit, cui dicere licet. ex hoc quoque earum rerum dissimilitudo apparere poterit, quia poenae certae singulorum peccatorum sunt, multae contra, quia eius iudicis potestas est, quantam dicat, nisi cum lege est constitutum quantam
Abbreviated transcription (Latin):
so dũ it̾ facit aut epłca feret
capiat᷑ ꝗs ueĩã m̃et̾. ¶ Abar¬
Uaris remissos milites ita res¬
titiu oporte adrianꝰ rescͥpsit
si probabũt se captos cuasisse
nͥ tnͣsfugisse s hec lic lqͥdo
cõsturt ñ possit argiuẽtis tñ

Expanded text:
so, dum iter facit aut epistulam fert, capiatur quis, ueniam meretur. A barbaris remissos milites ita restitui oportere Hadrianus rescripsit, si probabunt se captos euasisse, non transfugisse. sed hoc licet liquido constare non possit, argumentis tamen
Abbreviated transcription (Latin):
me qui ĩitiũ rei p̃stiteri ieel¬
Ex hoc ĩfdicto opus restitue de¬
rere. aut pacĩã restituẽdi pͥsta¬
Et plane si mortuo alienato¬
taxat p̾stare detere ait. ita ut
emptor ĩt dc̃o possit c̾oueniri
ut ĩpensam p̃s aut noxam¬

Expanded text:
me, qui initium rei praestiterim, teex interdicto opus restituere debere aut patientiam restituendi praesta: plane si mortuo alienatotaxat praestare debere ait, ita ut et emptor eo interdicto possit conueniri, ut
Abbreviated transcription (Latin):
c̾it. utiliꝯ puto ꝓbãd̾ ui eũ fe¬
cisse. ¶hec ũba q ui aut .c.
aut tuoꝵ ꝗs . aut tuo iussu.
h̃rdes eoꝵ quos nũat muciꝰ
tore ꝓcuratore tutor̾e mũi-¬

Expanded text:
 puto probandum vi eum fecisse. Haec verba "quod vi aut clam aut tuorum quis aut tuo iussu fheredes eorum, quos enumerat Mucius, procuratorem tutorem
Abbreviated transcription (Latin):
E cũ mariti bõa fide macipia
indote̾ accepta ut dotalia m¬
ultis a̾nispossederũt. an eã¬
usucepisse uide antͣ. si hn qui
accipiebant dantis credidis¬

Expanded text:
 cum mariti bona fide mancipia in dotem accepta ut dotalia multis annis poss‹e›derunt, an usucepisse uideantur, si qui accipiebant, dantis credidis
Abbreviated transcription (Latin):
no traditã posso ĩgrediatur
fñ uito legatariꝯ. legate rei u
legatũ relictũ ẽ s⁊ si nõ iure
legat̾ reliq̃tur ł legat᷑ ade p̾¬
iustissimꝰ. qͥ appellat᷑
p̃dote. ut ꝙ ĩdotẽ rẽ accipiat u¬
suꝑe possit. spatio sollẽpni quo
refert singłares an parit̾ imni
usucaꝑe possit. utr̃ post tpra

Expanded text:
n traditam possessionem ingrediatur sine vitio legatarius, legatae rei uslegatum relictum est: sed et si non iure legatum relinquatur vel legatum adempiustissimus, qui appellatur pro dote, ut, qui in dotem rem accipiat, usucapere possit spatio sollemni, quo refert, singulae res an pariter univusucapere possit, utrum post tempora
Abbreviated transcription (Latin):
debeant. qo gͦ si cũ ĩ eo eẽnt
ut bõa cebitoris m̃i ueĩrẽt
uctar ea possit ame. andis¬
tingũed̾ eͥ anis optulit in an
rego illi extor ẜimi ĩuicro. ut
siextorẜim ĩ uitco. reuccetur.
Si nõ extorẜii ñ reuccet᷑.¬
S si iugilaui. meliorẽ mea
ꝯditõ feci. qr ius cuule iugi¬
lantib scriptũ e̾ ic̃q nõ re¬
scienti acceptum tul̾it. Si
⁊ reus non ignorauerit.
ut̾q teneb̾r. Si minꝯ is g
scierit. Si tam̃ ille cui acte¬
ꝑtũ fcm̾ ẽ solueco nõ sit.
uidendũ e an in reu ⁊̃ sug
norauerit. accio danda sit
⁊quia exdonatione capit.
contra si reo scienti accep¬
to latum sit. fideuissor quo¬
q si ⁊ ip̃e scierit tenebitur.

Expanded text:
beant. quid ergo, si, cum in eo essent, ut bona debitoris mei uenirent, uocari ea possit a me? an distinguendum est, is optulerit mihi an ego illi extorserim inuito et, si extorserim inuito, reuocetur, si non extorserim, non reuocetur? sed uigilaui, meliorem meam condicionem feci, ius ciuile uigilantibus scriptum est: ideoque non rescienti acceptum tulerit, si et reus non ignorauerit, uterque tenebitur, si minus, is qui scierit. si tamen ille, cui acceptum factum est, soluendo non sit, uidendum est, an in reum, etiamsi ignorauerit, actio danda sit, quia ex donatione capit. contra si reo scient‹i› acceptum latum sit, fideiussor quoque, si et ipse scierit, tenebitur
Abbreviated transcription (Latin):
alioqum quid diceinus si
unꝰ deleganerit creditori su¬
o cõem debitorem. isque alto
nisserit doti ꝓmutere uiro uł
nptura ip̃a doticũ ꝓmisẜit
nam debito abutroq lib̾abit᷑.

Expanded text:
alioquin quid dicemus, si unus delegauerit creditori suo communem debitorem isque ab eo iusserit doti promittere uiro, uel nuptura ipsi doti eum promiserit? nam debitor ab utroque liberabit
Abbreviated transcription (Latin):
dentur fraudari. gubcon¬
done suus leganis pendeteco¬
done pleuo iure hrdis est sed
nulla lib̾tate ab eo çõceꝗ por̾
ne legitario liuria fierYp̃¬

Expanded text:
deantur fraudari. Sub condicione seruus legatus pendente condicione pleno iure heredis est, sed nullam libertatem ab eo consequi potest, ne legatario iniuria fier
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i. qo ẽ utrũis solo decinionis
ꝑtin ne fustib castiget᷑. ⁊ ne ĩme¬
tallũ denur nõ ncc p̾letrio prẽ cẽ
uañ. si postea honor decurionis
culctꝰs et si p̃r ip̃io ordĩe motꝰ
sit siꝗdẽ añ ꝯceptõm eio moueat᷑.
arbtror cũ quasi pletti fiĩ ĩho

Expanded text:
o est, utrum is solus decurionis pertinet, ne fustibus castigetur et ne in metallum detur, non nocet plebeio patre esse natum, si postea honor decurionis cularetur.Sed si pater ipsius ordine motus sit, si quidem ante conceptionem eius moueatur, arbitror eum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝯ maritꝯ eiꝯ ẽ ⁊bi imori¬
giẽ trabit nõ cogi mum̾ibus
fugi It̃ rescͥpserut patͥs qui
co suitotinũ emãcipan̾at. ne
pinasgistratu eiꝯ cau̾et ⁊ꝑ ind̾¬
ciꝯ hona ten̾ ac si fidenissor ẜ
eo extitiss t rescͥpserũt cuqͣr¬

Expanded text:
riginem trahit, non cogi muneribus fungi.Item rescripserunt patris, qui consulto filium emancipauerat, ne pro magistratu eius caueret, perinde bona teneri atque si fideiussor pro eo extitisset.Item rescripserunt, cu
Abbreviated transcription (Latin):
sũma uł spe que nõ fu̾it inp̾ce¬
denti stipulatõe nõ fłat noua¬
to s efficit  duas eẽ stipulatce
ꝙ uis aũt placuerit tot ẽc stip¬
ulatt̃es quot sume totqz ẽẽ sti¬
pulatt̃es quot res. tu sipecumã
quis que incospectu eius ẽ stip¬

Expanded text:
summa uel specie, quae non fuit in praecedenti stipulatione, non fiat nouatio, sed efficit duas esse stipulationes. quamuis autem placuerit tot esse stipulationes, quot summae, totque esse stipulationes quot res: tamen si pecuniam quis, quae in conspectu est, stip
Abbreviated transcription (Latin):
septicii ⁊ meuii donat᷑a ill augio
declit. ⁊ rogau ea ut sid̾cessisset
ourte secuta m̃ua ticie filia hr
exstitit. augeria aut̃ ut rogata
erat cirographa septitõ ⁊m̾inc

Expanded text:
evii donatura illis Ageriae dedit et rogavit eam, ut ea, si decessisset, morte secuta Maevia Titiae filia heres extitit: Ageria autem, ut rogata erat, chirographa Septicio et Maevio
Abbreviated transcription (Latin):
uletur. Idem.
meo glabioni isidoro fec̾at eu̾
ꝓmitte dotẽ siue ĩmatrimonio
decessis ẜ infanti ⁊ decesẜat ꝯstĩ¬
te matrimonio placebat exsti
rinõ poterat stipillari nõ pot̾¬

Expanded text:
uletur. Idem lmeo Glabrioni Isidoro, fecerat eum promittere dotem, si in matrimonio decessisset, infanti et decesserat constante matrimonio. placebat ex stiri non poterat, stipulari non pot
Abbreviated transcription (Latin):
martias qr nec ꝯuenin añ kllañr
tirias reus ꝓmitendi poterat.
bricari possit subi iam ccꝑir mo¬
ra fatiendi isule fi ttaget dics¬
ut fructꝰ futuros aut domũ edi¬
fficari stipulatꝰ sit tũc eĩ mpit ac¬
tõ cũ ea ꝑrerũ naturã prari possit.
Sic qui cartagundari danstipr¬
lat᷑ cũ rome sit tacite tp̃s comple¬
ti uideat᷑ quo ꝑuenire cartaginẽ
pot̃ ¶ It sioperas alibto quis stip¬
ulatꝰ sit nõ ante dies carũ cedit

Expanded text:
Martias, quia nec conueniri ante kalendas Martias reus promittendi poterat.Pbricari possit: sed ubi iam coepit mora faciendae insulae fieriut fructus futuros aut domum aedificari stipulatus sit: tunc enim incipit actio, cum ea per rerum naturam praestari potest. sic qui Carthagini dari stipulatur, cum Romae sit, tacite tempus complecti uidetur, quo perueniri Carthaginem potest. item si operas a liberto quis stipulatus sit, non ante dies earum cedit
Abbreviated transcription (Latin):
fatiam aut ut lutius titius aliqd¬
fatiat. aut ut aliꝙͥ obtingat. et
mistis cõdicto sequitur. ¶ mor¬
mbona ualitudine posito ⁊ cuil
humana sorte mortis cogitato
est ał exmetumortis. aut expsẽ¬
ti ꝑiculo aut futuro. siqu̾de. ter¬
ra mari ꝙ tã inpate quar ĩbello
tã domiꝙ̃ militie młtis gen̾ib mortr
piculu metui pot̾. nã ⁊ sic pot̾ dona

Expanded text:
t Lucius Titius, aut ut aliquid optingat, et in istis condictio sequitur. Morin bona valetudine posito et cui ex humana sorte mortis cogitatio est: alias ex metu mortis aut ex praesenti periculo aut ex futuro, si quidem terra marique, tam in pace quam in bello et tam domi quam militiae multis generibus mortis periculum metui pot
Abbreviated transcription (Latin):
socii furarẽt᷑ s si nõ ut socii fu¬
turarẽtur ĩ imiciciamũ tñcã fe¬
cerit Fecte tñ pediꝰ ut sicuti ne¬
mo furtũ fac̃ sine dolo malo
ita nec ꝯsiliu uł ope ferre siñ
dolo malo possepsinũ auida
re indetur qui ꝑmadet ⁊ ĩpelut
atq instruit consilio ad furr̃
faciend̃ op̾e̾ fert ꝗministium
atq adiutorsũ. ad surripiẽda

Expanded text:
cii furarentur, inimicitiarum tamen causa fecerit.Recte Pedius ait, sicut nemo furtum facit sine dolo malo, ita nec consilium uel opem ferre sine dolo malo posse.Consilium autem dare uidetur, qui persuadet et impellit atque instruit consilio ad furtum faciendum: opem fert, qui ministerium atque adiutorium ad subripiendas
Abbreviated transcription (Latin):
pcĩs ⁊si res ĩ reb bnmanis
ẽẽ desierit cũ iudicatur nich¬
omino cõdep̾nato faenda est.
Idẽq ⁊ si nc deterio sit extima¬
cione relata ĩ id tẽpo quo fur¬
tũ fcm ẽ qd̾ si p̾siociosio fc̃a
sior fcã fu̾it extimabit᷑. q tt̃¬

Expanded text:
sed et si res ‹in› rebus humanis esse desierit, cum iudicatur, nihilo minus condemnatio facienda est. i‹t›emque et si nunc deterior sit, aestimatione relata in id tempus, quo furtum factum est. quod si pretiosior facta sior f
Abbreviated transcription (Latin):
nẽditoris ẽchanc act̃or celso scꝑ¬
sit. mãd are eu plane oporiebit ex¬
tori furti accionẽ et cõdiccom ⁊̃nẽ
dicicionẽ. stsquid et his actioibꝰ
fuit c̃sccũtus id prare. emito

Expanded text:
uenditoris esse hanc actionem Celsus scripsit. mandare eum plane oportebit emptori furti actionem et condictionem et uindicationem, et si quid ex his actionibus fuerit consecutus, id praestare
Abbreviated transcription (Latin):
one si er honesta causa int
uenda ne nestimenta acce¬
pit semꝑ agat. p̾stare enim.
tustodiam debet. si antem.
solnendo nõ est ad dnĩnac
cio redit. Namqui non hĩ¬

Expanded text:
onem, si honesta causa inteienda‹ue› uestimenta accepit, semper agit: praestare enim custodiam debet. si autem soluendo non est, ad dominum actio redit: nam qui non h
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ si dubiũ sit an ea res eousq ͭ
donatoris facuitates exauru ras
possit ut uix ꝙͥꝙͣ ei ĩ bomis ren¬
liccũ sitsacc̃o ĩ id ꝙ fac̾e pot̾ dã¬
dae̾ itau ⁊ ip̃i donatori aliq
sufficies rel ĩqtsq̃ maxĩe int̃¬

Expanded text:
est, si dubium sit, an ea res eo usque donatoris facultates exhaurire possit, ut uix quicquam ei in bonis relictum sit, actio in id quod facere possit danda est, ita ut et ipsi donatori aliquid sufficiens relinquatur. quod maxime int
Abbreviated transcription (Latin):
ebitorib ñ tm̃ petẽtib dies
ad solued̾ dadisũt. s ⁊progãdi
cc̃ar differat soluto pignorib
captis ꝯplleda st̃ ad sat faciẽd.s
exforma ꝙͣ cassio ꝓosuli diuus¬

Expanded text:
ebitoribus non tantum petentibus dies ad soluendum dandi sunt, sed et prorogandi, cuniam, differant solutionem, pignoribus captis compellendi sunt ad satisfaciendum ex forma, quam Cassio proconsuli diu
Abbreviated transcription (Latin):
pot et si fius effectus sit alio
uidetur ee nec simili argunẽ¬
to nsusẽ. ut sinaue qͣm tu ꝓmi¬
sisti dns dissoluerit. deide hu¬
dem tabuł cõpegerit tenerite.
hic em̃eande nauis est qͣmte
datutum spopodistiut uidat᷑
magis obligacio cessareamr
ertincta ee hommiant m̃nu¬
missosimit fiet siea mẽtedi¬
solutam ee nane posintint i
anos usꝰ cõn̾terermr tabule
demde mutato cosilio extem
composita sit ana emi nidetur

Expanded text:
 et si seruus effectus sit, alius uidetur esse. nec simili argumento usus est, ut, si nauem, quam tu promisisti, dominus dissoluerit, deinde isdem tabulis compegerit, teneri te: hic enim eadem nauis est, quam te daturum spopondisti, ut uideatur magis obligatio cessare quam extincta esse. homini autem manumisso simile fiet, si ea mente dissolutam esse nauem posueris, ut in alios usus conuerterentur tabulae, deinde mutato consilio easdem composit
Abbreviated transcription (Latin):
cies eicedat. diusu dicemus
si ẜuus ꝓmissus ab bostions
captus est. hic interim petiñ
pot quasi ante diẽ s siredie¬
tit post liminio recte timc ꝑe¬
tetur cessabit em̃ hic obligo
arca em̃ extat sic̃ cetera erqͥb
edifficium cõstiterit. demq¬

Expanded text:
cies cedit. diversum dicemus, si servus promissus ab hostibus captus sit: hic interim peti non potest quasi ante diem, sed si redierit postliminio, recte tunc petetur: cessavit enim hic obligatio. area autem extat, sicut cetera, ex quibus aedificium constitit. de
Abbreviated transcription (Latin):
pror an soluẽto ticio ep lesiam
liberarent ideamꝯ na si diu̾sa
fcã sũt ut iulianꝰ putat diu̾sa
tes est.ẜ cũ pualet causadãdi
literat᷑ literaret em ⁊ simichi
stichum illi paphilũ dari sti¬
pbato essem ⁊ ticio pamphilũ
soluisset. at ubi men̾ factum
stpłor puta ĩsulam mineo so¬
so edificari aut ĩticii loco m̃d
si inticii loco e: dificet non cõ¬
tingat literacio. nemo en̾idi

Expanded text:
o Titio Ephesi a me liberetur, uideamus: nam si diuersa facta sunt, ut Iulianus putat, diuersa res est. sed cum praeualet causa dandi, liberatur: liberaretur enim et si mihi Stichum, illi Pamphilum dari stipulatus essem et Titio Pamphilum solvisset. at ubi merum factum stipulor, puta insulam in meo solo aedificari aut in Titii loco, numquid, si in Titii loco aedificet, non contingat liberatio? nemo enim
Abbreviated transcription (Latin):
ita potesi admmti si ltc ip̃m
expssim agebatur ułq̃i pena
adiecta fit mꝑsona stipsantis.
siticio solutu e̾et at ubisim¬
plicit̃ sibiant ticio stpłetii
solutionis tm̃ cã adhibet᷑ titꝰ
⁊ided quĩq ei solutis remane
scipiois ut ame literet. drro.¬

Expanded text:
ita potest admitti, si hoc ipsum expressim agebatur, ut quasi poena adiecta sit in persona stipulantis, si Titio solutum non esset. at ubi simpliciter "sibi aut Titio" stipulatur, solutionis tantum causa adhibetur Titius et ideo quinque ei solutis remanebstipulationis, ut a me liberetur
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ ẜuit idꝙ ex opĩs suis aut exre
nĩa ꝑar ad me ꝑtmñe sñ dubio a¬
risto ut . ꝙ u̾o qs ei donau̾it. aut
exneg̾o gesto acqsierit ad ip̃m id¬
ꝑtin̾e. S hĩ ditatẽ legat᷑ ne nõ

Expanded text:
id quod ex operis suis aut ex re mea pararet, ad me pertinere sine dubio Aristo ait: quod vero quis ei donaverit aut ex negotio gesto adquisierit, ad ipsum pertinere. sed hereditatem legatumve non
Abbreviated transcription (Latin):
bñdam. nõ eẽ diuꝯ piꝯ marilio
rescripsit maxie c̃ ulłis extrinse¬
cis argum̃tis acc̾atio ĩpleatur.
nec tñ cõseq̃ns eẽ. ut etiã sñ tor¬
eostẽ facit ad m̃ciendi faciutatẽ¬

Expanded text:
ndam non esse diuus Pius Maecilio rescripsit, maxime cum nullis extrinsecus argumentis accusatio impleatur. nec tamen consequens esse, ut etiam sine toreosdem facit ad me‹n›tiendi fac‹ili›tatem.
Abbreviated transcription (Latin):
nhr̾des nõ solent actiones transi¬
re qñe penales sunt exmaleficio
uruti furti dampni. iniurie ui
bondrum raptorum. P aulus.¬
ichil inter est ipso iure quis ac¬
tionem non hatrat an ꝑ excepti¬
onem infirmetur. G aiqͥ.

Expanded text:
redem non solent actiones transire, quae poenales sunt ex maleficio, ueluti furti, damni iniuriae, ui bonorum raptorum, iniuihil interest, ipso iure quis actionem non habeat an per exceptionem infirmetur. 113 Gaius
Abbreviated transcription (Latin):
at. ⁊cãm ad se ꝑtinente u̾do¬
nee tuen possit᷑. an postulatõ
eoꝵ ⁊̃ quos applłatũ erat di¬
cetiũ illos debuisse causas
bẽdos. Idẽ. ⁊ ĩcuratorieob
ẜuãdũ est si int̾im aduitꝰ.
ad legittimã ctatẽ ꝑuen̾it

Expanded text:
ausam ad se pertinentem idonee tueri possunt, an postulatio eorum, contra quos appellatum erat, dicentium illos debuisse causas bendos. idem et in curatoribus observandum est, si interim adultus ad legi
Abbreviated transcription (Latin):
istã  nͥ tutore auctore ĩuidi¬
titor fũdi iꝯirãdũ d̾tułit
adũsario ut si auctoreiꝰ in¬
rass suũ fũd̾ se tradidisse
¶Sitid̾uisor uirau̾it. si qdẽ

Expanded text:
istam, nisi tutore auctore in iudititor fundi iusiurandum detulerit aduersario, ut, si auctor eius iurasset suum fundum se tradidisse, Si Fideiussor iurauit, si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾o postulandi ius ha¬
berent lic̾e detegere col
quis ingenuꝯ ꝓmitiatus
est per uide ĩefficix ẽ de¬
c̾tu at sinulla udicata

Expanded text:
altero postulandi ius haberent, liceret detegere collquis ingenuus pronuntiatus est, perinde inefficax est decretum, atque si nulla iudicata
Abbreviated transcription (Latin):
monini ⁊ dãpns admistratis
expediuntur. ¶ Elem̃ipori¬
a ihospitatura apud ealexã ⁊̃¬
drios patrimonii munins
extimatur susceptores quorꝑor¬

Expanded text:
monii et damnis administra‹n›tis expediuntur. Elemporia et pratura apud Alexandrinos patrimonii munus existimatur. Susceptores quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ c̾ta pecciũ̃a camelariis dari
tur. hos exalo ordĩe uocari
nec ulla excusatione lib̾ari
nisi solalesi et ĩ utił corꝑis ⁊
ĩ firmitate sp̾̃ał sit exp̃ssu
legati qͦ ꝗ ad sac̃ deciũ pͥnci¬
ꝓis mittũtur qr uiaticũ ꝙle

Expanded text:
 certa pecunia camelariis dari tur. hos ex albi ordine uocari nec ulla excusatione liberari, nisi sola laesi et inutilis corporis et infirmitate, specialiter sit expressum. Legati quoque, qui ad sacrarium principis mit
Abbreviated transcription (Latin):
b ñ pͥmipilariis ñ netera¬
nisaut mnes aliꝯ ne ꝗ prini¬
tifex excusatur ¶ preterea
¶hñt quedã ciuitates p̾roga¬
stiuã ut hii ꝗ ĩt̾ritorio eaꝵ
possident c̾tũ quid frumenti
ꝓmẽsura agri ꝑsingłos ãnoꝰ

Expanded text:
bus neque primipilaris neque ueteranus aut miles aliusue, qui priuitifex excusatur. Praeterea habent quaedam ciuitates praerogatiuam, ut hi, qui in territorio earum possident, certum quid frumenti pro mensura agri per singulos annos
Abbreviated transcription (Latin):
id maxiẽsine ĩ uiria dominoꝵ
concessisse indebatur ꝙ siult
quis ꝓgrediatur nõ młtum a¬
berit qu et eos m̃imos quos do¬
nuuo sbripuerir dando statu li

Expanded text:
id maxime sine iniuria dominorum concedi uidebatur. quod si ultra quis progredietur, non multum aberit, quin etiam eos nummos, quos domino subripuerit, dando statuli
Abbreviated transcription (Latin):
elibertate fide iꝯmissaria p̾¬
standa ẜnus cum dno rec
re ancillam suam pignora:¬
ram mainuit̾e dicẽdũ est :¬
fideiomissaria lib̾tatẽ utiłr
relicram eẽ adebitore ꝗd eũ
ĩter est c̾ta quantitas ab eo
reliuquatur anfideiꝯ missa¬
eẽ et sine plo sit ĩp̾cio siue nu¬
nus cogitur lib̾tatẽ pr̃are si sel¬

Expanded text:
libertate fideicommissaria praestanda servus cum domino rectre ancillam suam pigneratam manumittere, dicendum est fideicommissariam libertatem utiliter relictam a debitore. quid enim interest, certa quantitas ab eo relinquatur an fideicommissas? et sive plus sit in pretio sive minus, cogitur libertatem praestare
Abbreviated transcription (Latin):
ssum si diuisu fu̾ir satis ĩ iu¬
riam facit tam libtati qua
sideiomissario sat̾ igr ẽ eum
qui agnoiit legat᷑ hon̾ari ꝙ̃
lib̾tatem ĩ t̾cede ¶ quocies ẜ¬
uo uł ancille fideiomissaria¬

Expanded text:
ssum si diuisum fuerit, satis iniuriam facit libertati quam fideicommissario: satius est igitur eum, qui adgnouit legatum, onerari quam libertatem intercidere. Quotiens seruo uel ancillae fideicommiss
Abbreviated transcription (Latin):
Astiptacione qua ꝓtirator
cauet ratam rem dnm̃n hĩtu¬
rum. Id cõtinetur ꝙ ĩt̾sit
stipiatoris. Idemq iris est
clausulam omib do dolom̃

Expanded text:
stipulatione, qua procurator cauet ratam rem dominum habiturum, id continetur, quod intersit stipulatoris. idemque iuris est in clausulis omnibus de dolo
Abbreviated transcription (Latin):
tũc demru cũ pͥ̾mu cercor st̃s
dum. ⁊cũ quodam spaçio
tp̃ris nec minimo nec mxi
qͣm elccutione exprimi possit
quid ergo siqdem pͥo ratũnc
habuit postea habebit ratũ
nicħo magis ꝓfice ad impe¬

Expanded text:
tunc demum, cum primum certior factus dum et cum quodam spatio temporis nec minimo nec maximo quam elocutione exprimi possit. quid ergo, si, quod primo ratum non habuit, postea habebit ratum? nihilo magis proficere ad impe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓut inter sit agentis ꝙ liti¬
dampnatus solust. sic insti¬
błone dampmi infecti acci¬
dere pot̾. ut hiis ꝗstipłatus
sit sub inde agat. caueret eñi
siqd ibi ruet. scientur fodict̃
edificbitur finge en̾i eo sẜĩ¬
de dampii dari no erit dubi¬
um qum age possit. namsi
toto dampno computato tc̃
agendumest. ꝓpe modimin
ante ager. ꝙͣ dies stiplaciom

Expanded text:
ut intersit agentis, quod litidamnatus solvit, sicut in stipulatione damni infecti accidere potest, ut is qui stipulatus sit subinde agat: cavet enim "si quid ibi ruet scindetur fodietur aedificabitur". finge ergo subinde damnum dari: non erit dubium, quin agere possit: nam si toto damno computato tunc agendum est, propemodum non ante aget, quam dies stipulationis
Abbreviated transcription (Latin):
iduo tei stiplandi ita extitis
eiqui no ħt ꝓmissore obligt̃
nõ recte soluit. qr nõ alt̾iꝰ nõie
ei soluitur s sue obligõis que¬
nlla ẽ. Ead̾ rõe ꝯsticu aut pa
philu stiplatur si munũ cos¬
citerit obligato qr alt̾ stipla¬
toris erat ⁊ si desierit eiꝰ eẽ nõ
recte soluitur qr utraq res ad
obligator põitur non adso
si nec nauis uen̾it nec ticiꝰ ⁊¬
sul fcũs sit exigend̃ erit u̾neu¬
tru scm sit. huicq silis scrip¬
tura sit si ñ nauis ueit ñ ti¬
ciꝰ su l scũs est. At si sis dabis
si nauis uenit aut tich ꝯsulfa
uocd dr pre filio utiłr stipu¬
lari qĩ sibi ille stipłaretur. ħ
Inbus u̾m est que iur sunt
q̃q acgri pri possunt. Alioq
sifc̾m offeratur inꝑsona filii
mutil erit sciplo. ueluti ũ te¬
ne ei ire ag̾e liceat. ⁊̃ aut fili¬

Expanded text:
duo rei stipulandi ita extitissei, qui non habet promissorem obligatum, non recte soluitur, quia non alterius nomine ei soluitur, sed suae obligationmphilum stipulatur, si in unum constiterit obligatio, quia alter stipulatoris erat, etiamsi desierit eius esse, non recte soluitur, quia utraque res ad obligationem ponitur, non ad sosi nec nauis uenit nec Titius consul factus sit?' exigendum erit, ut neutrum factum sit. huic similis scriptura est: 'si neque nauis uenit neque Titius consul factus est?' at si sic: 'dabis, si nauis uenit aut Titius consudicitur patrem filio utiliter stipulari, quasi sibi ille stipularetur, hoc in his uerum est, quae iuris sunt quaeque adquiri patri possunt: alioquin si factum conferatur in personam filii, inutilis erit stipulatio, ueluti ut tenere ei uel ire agere liceat. cont
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ se iuiuriam passim cotendu.
uidica homo minria cetisso nũ¬
qͦ non tereat ꝑ mitte preto pri¬
nato iudicio legi comelic pm¬
dicart. Itemq. ⁊ si ita quis ãge
uelit. ꝙ ti ueneni dedisti horo
occidendi ei rectius igitur fecrit
sihio modi acciones non ded̾it.
at qn solemꝰ dice ex quibus cũs
publica idicia u̾mt er huscus

Expanded text:
se iniuriam passum contendit. Si dicatur homo iniuria occisus, numquid non debeat permittere praetor priuato iudicio legi Corneliae praeiudicari? idemque et si ita quis agere uelit 'quod tu uenenum dedisti hominis occidendi causa'? rectius igitur fecerit, si huiusmodi actionem non dederit. adquin solemus dicere, ex quibus causis publica sunt iudicia, ex his caus
Abbreviated transcription (Latin):
sit. seio ut uno yrogphi cẽ¬
tu ꝑmenium ⁊ septiciũ sibi
mitterentur. quere ansciꝰ si
icinio et septicio ertrecentis quo¬
ticius duab stipsatonb im̃.¬

Expanded text:
sit Seio, ut unius chirographi centum per Maevium et Septicium sibi mitterentur: quaero, an Seius, si Maevio et Septicio ex trecentum quoqTitius duabus stipulationi
Abbreviated transcription (Latin):
alieno mãdato detulisset. p̃¬
lane rescͥpseriũt delatorem
andic̃d nolc̃tẽ aute desistere.
ta m̃tione mãdaporis si postã
desistat p̾tẽdes mãdatorez
cãe decessisse pniẽd̃. duuii fr̾e
rescͥpser. Marc̃.¬

Expanded text:
alieno mandato detulisset. plane rescripserunt delatorem audiendum volentem a lite desistere, ta mentione mandatoris, si postea desistat, praetendens mandatorem causae decessisse, puniendum divi fratres rescripserunt. Marcia
Abbreviated transcription (Latin):
est etiã mortuo.adulto sine p̃s¬
criptione mliere̾ posse actarel¬
acc̾ari.s ⁊ si nõ mors. s ptna.a¬
lia reñ sub traxcrit. ad huc dici¬
mo posse.ad mulicrẽ uenire. ¶ Q
tp̃re quo eligebat reus adulta
imipta t̃ fuit quo aũ absoluatur
nipta ĩnẽĩtur dicc̃dñ ẽ hac abso¬

Expanded text:
ultero sine praescriptione mulierem posse accusari. Sed et si non mors, sed poena alia reum subtraxerit, adhuc dicimus posse ad mulierem veniri. Si eo tempore, quo eligebatur reus, adultera nupta non fuit, quo autem absolvatur, nupta invenitur: dicendum est hanc abso
Abbreviated transcription (Latin):
ea si furni nõie dãpni infecti fui̾t
caut.demde fur narii culpa dat̾
dapnũ fu̾t nõ ueĩre inhac stipło̾¬
tim arbores ui tepestatis ꝯ fratte
uitib uineis segetib noc̾ent. ħ

Expanded text:
ea si furni nomine damni infecti fuerit cautum, deinde furnarii culpa damnum datum fuerit, non uenire in hanc stipcini arbores ui tempestatis confractae uitibus meis uel segetibus nocent