comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chro usq ad tempꝰ bĩ aub̃ti qui septimus
ei in sede pontificali successit ep̃c. Is aut̃
ut maioꝵ relatione cognouimus. et ut
innumerabilium hominũ ore uersatur
et quod oculis fc̃m etiam ꝓbamus: dum
quadam die post hymnos matutinos ĩ
menianis consistens. rubente aurora o¬
rientem ersus intenderet: uidit eminus
tnͣsluiuolum qui crrentio uocatur. uirũ
p̃fulgidum uirgam manu tenentem ba¬
silice locum metiri. Quod ille cernens: re¬
uelante deo uisionem cognouit agłitam
Ostensumq illi est: beatum illuc uedastũ
annuente xp̃o sine dubio tranfferendum
Qua reuelatione cercior fõs innitaiuitad
tantum opus beatum audomarum qui
ca tempestate tarũne morinoꝵ urbis ep̃c
in dei reb magnificus habebatur. Quili¬
cet iam senio p̃ssus et amissione lumi¬
num uideretur debilior fc̃s: animũ tamẽ
ut aicum habens sp̃uali studio intentũ.
ilico ꝓmptꝰ ip̃o gressus regente. festimus
ad uenerabilem ꝑuenit autb̾tum. at il¬

Expanded text:
m usque ad tempus beati Autberti qui septimus ei in sede pontificali successit episcopus. Is autem ut maiorum relatione cognouimus et ut in innumerabilium hominum ore uersatur et quod oculis etiam factum probamus dum quadam die post hymnos matutinos in menianis consistens rubente aurora orientem uersus intenderet uidit eminus trans fluuiolum qui Crientio uocatur uirum praefulgidum uirgam manu tenentem basilicae locum metiri. Quod ille cernens reuelante Deo uisionem cognouit angelicam ostensumque illi est beatum illuc Vedastum annuente Christo sine dubio transferendum. Qua reuelatione certior factus, inuitauit ad tantum opus beatum Audomarum; qui ea tempestate Taruennae Morinorum urbis episcopus in Dei rebus magnificus habebatur. Qui licet iam senio pressus et amissione luminum uideretur debilior factus animum tamen ut arcum habens spiritali studio intentum ilico promptus Christo gressus regente festinus ad uenerabilem peruenit Autbertum sede At il
Abbreviated transcription (Latin):
um uidere ꝓmeruit: ut illius sacratissi¬
mo ministerio sp̃u sc̃o oꝑante ĩ remissio¬
uem pocor et spe uite et̾ne catholici bap¬
tismatis uiuo ablueretur fonte. Cum
quo aliqntis morat᷑ dieb ut eccłiasticis
satiffaceret sanctionib. et penitentie se¬
cundum apłicum p̃ceptum priꝰ ablueret
lacͥms dicente bõ petro pͥncipe apłoꝵ pe

Expanded text:
um videre properavit, ut illius sacratissium videre properavit, ut illius sacratissimo ministerio, Spiritu sancto operante, in remissionem peccatorum et spem vitae aeternae, catholici baptismatis vivo ablueretur fonte. Cum quo aliquantis moratus est diebus, ut ecclesiasticis satisfaceret sanctionibus, et poenitentiae secundum apostolicum praeceptum prius ablueretur lacrymis, dicente beato Petro principe ap
Abbreviated transcription (Latin):
tuas oculoꝵ. Sensit itaq uir dei uirtu¬
tem sibi adẽe suꝑnam ÷ non ob illiꝰ ceci tan¬
tum modo. s plus ꝓpt̾ p̃sentis ppłi salutẽ
totum se in sacras effudit p̃ces in diuina
fidẽs pietate. Dexteram cum signo erucis.
posuit suꝑ oculos ceti dicens. Dñe ih̃u qͥ
es lumen uerum. qui aꝑuisti oculos ceti
ad te clamantis ⁊ aꝑi oculos ⁊ istius ut ĩ¬
telligat ppłs iste presens. quia tu es solus
deus faciens mirabilia in celo et in t̾ra.
Mox ille cetus lumine recepto: gaudens
perrexit uiam suam. In quo loco tempo¬
re sequenti a religiosis uiris edificata est
eccłia in testimonium miraculi istius: ĩ
qua orantib et credentib usq hodie bene
butus doctoinis: et hoc p̃senti miraculo
in fide firmit̾ confortatꝰ ⁊ nichil morat᷑
in uia. nichil dubitans in fide ⁊̃ s mag¬
na a lacritate animi. magna festinatio¬
ne itineris sc̃ĩssimum pontificem remigi¬

Expanded text:
tuat oculorum». Sensit itaque uir Dei uirtutuat oculorum». Sensit itaque uir Dei uirtutem sibi adesse supernam. Non ob illius caeci tantummodo sed plus propter praesentis populi salutem totum se in sacras effudit preces in diuina fidens pietate, dexteram cum signo crucis posuit super oculos caeci dicens: «Domine Iesu qui es lumen uerum, qui aperuisti oculos caeci ad te clamantis, aperi oculos et istius, ut intellegat populus iste praesens, quia Tu es solus Deus faciens mirabilia in caelo et in terra». Mox ille caecus lumine recepto gaudens perrexit uiam suam. In quo loco tempore sequenti a religiosis uiris aedificata est ecclesia in testimonium miraculi istius in qua orantibus et credentibus usque hodie benefbutus doctrinis, et hoc praesenti miraculo in fide firmiter confortatus, nil moratus in via, nil dubitans in fide, sed magna alacritate animi, magna festinatione itineris, sanctissimum pontificem Remigi
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam lucis in suo pectore ꝑficeretur. slã
regia excellentia condigno comitatri cum
multitudine maxima ppłi it̾ agentib
illis uener̃t in quenidam pagum qd̾ ĩ¬
colaꝵ terre illiuis consuetudine uoginse
dicitur. ꝓpe rigulicum uillam: que sita
est suꝑ florigeras axone fluminis ripas. Et
ecce eiusdem fluminis pontem rege transe¬
unte cum multitudine ppũ: obiuauit
illi cecus quidam. huiꝰ dutissime solaris
expers luminis ⁊ forte nec sui cecatꝰ eulpa. si
ut manifestarentur oꝑa dei in illo: et per
illius illuminationem p̃sentem. plurimo¬
rum illuminarent᷑ corda sp̃nalit̾. Qui cũ
intellexisset a pretereuntib sc̃m uedastum
xp̃i seruum in eodem it̾ agere comitatu
clamauit. Sc̃e et electe deo uedaste misere¬
re mei ͥ it suꝑnam pio pectore diligentiꝰ
deposce potentiam: ut ince subuemat mi¬
serie. Non aurum posco non argentum:
s ut mͥ lumen ꝑ scĩtatis tue preces resti¬

Expanded text:
lis intellegentiam lucis in suo pectore perficeretur. Nam lis intellegentiam lucis in suo pectore perficeretur. Nam regia excellentia condigno comitatu cum multitudine maxima populi, iter agentibus illis, uenerunt in quoddam pagum quod incolarum terrae illius consuetudine Vungise pagus dicitur, prope Reguliacam uillam, quae sita est super florigeras Axnae fluminis ripas. Et ecce eiusdem fluminis pontem rege transeunte cum multitudine populi obuiauit illis caecus quidam huius diutissime solaris expers luminis, forte nec sui caecatus culpa, sed ut manifestarentur opera Dei in illo et per illius inluminationem praesentem plurimorum inluminarentur corda spiritaliter. Qui cum intellexisset a praetereuntibus sanctum Vedastum Christi seruum in eodem iter agere comitatu, clamauit: «Sancte et electe Deo Vedaste, miserere mei et supernam pio pectore diligentius deposce potentiam ut meae subueniat miseriae. Non aurum posco nec argentum sed ut mihi lumen per sanctitatis tuae preces resti
Abbreviated transcription (Latin):
acceptabile. Hii sunt duo diuina can¬
delabra lucentia: a quib rex prefatus
in ua dei eruditus et a dyabolica cecita
te miserante dõ portam ꝑpetuelucis in¬
gressus ⁊ cum fortissima gente francoꝵ
credidit xp̃o: et fc̃a est gens sc̃a ppłs aeqͥsi¬
tionis ⁊ ut adnuntientur in eo uirtutes
illuis qui eos de tenebris uocauit ĩ adii¬
Acra gͥ euangelice auctoritatis nar¬
gentem. ad confirmanda in fide sue ma¬
iestatis corda ppłi p̃sentis cuidam ceco ad
se clamanti lumen reodidisse oculoꝵ ut
ꝑ corporale uniꝰ illius ceci lumen sp̃ua¬
lit̾ multoꝵ uluminarentur pectora. Ita
et sc̃s uedastus le xp̃o donante ꝑ cuiꝰdam
illuminationem ceci fidem qmͣ predica¬
mauit ⁊ ut rex ip̃e intelligeret tam sibi
esse necessarium coedis lumen: qmͣ ceco
oculoꝵ illustrationem. Et qd̃ diuina oꝑa¬
ta est gr̃a ꝑ preces famuli sui in oculis ceca
nocte castigatis. hoc ꝑ sermones eiꝰdem fa¬

Expanded text:
acceptabile. Hi sunt duo oliuae, canacceptabile. Hi sunt duo oliuae, candelabra lucentia a quibus rex praefatus in uia Dei eruditus et a diaboli catenis erutus, miserante Deo, portam perpetuae lucis ingressus, cum fortissima gente Francorum credidit Christo. Et facta est gens sancta, populus adquisitionis ut adnuntientur in eo uirtutes illius qui eos de tenebris uocauit in admiSacra igitur euangelicae auctoritatis nargentem ad confirmanda in fidem suae maiestatis corda populi praesentis cuidam caeco ad se clamanti lumen reddidisse oculorum, ut per corporale unius illius caeci lumen spiritaliter multorum inluminarentur pectora. Ita et sanctus Vedastus, Deo Christo donante, per cuiusdam inluminationem caeci fidem quam verbo praedicamauit, ut rex ipse intellegeret tam sibi esse necessarium cordis lumen quam caeco oculorum inlustrationem et quod diuina operata est gratia per preces famuli sui in oculis caeca nocte castigatis, hoc per sermones eiusdem fa
Abbreviated transcription (Latin):
illud conuenient᷑ aptari pot̾: quod daiud
aꝓpła ingemiscendo clamabat. pͥauꝑ sum
ego et in laborib a iuuentute mea. Pauꝑ
quippe in hoc seculo beatuis amandus esse
delegit ⁊̃ qui om̃ia caducoꝵ culmina ho¬
noꝵ simulq hereditate in pat̾nam ip̃am¬
q pat̾am cum parentib deseruit: et ip̃uis
dñ p̃ceptum cuidam adolescenti dc̃m ue¬
ni sequere me festinant̾ impleuit. Itund
uero qd̾ dc̃m est in laborib a iuuentute me¬
a: sioꝑa hui diugent̾ a principio conaide¬
temus ⁊ non ab his eum uacasse cognosce¬
mus. Quos enim ille in hac miscrabili in

Expanded text:
potest, quod David propheta ingemiscendo clamabat: Pauper sum ego et in laboribus a iuventute mea. Pauper quippe in hoc saeculo beatus Amandus esse delegit, qui omnia caducorum culmina honorum simulque hereditatem paternam ipsamque patriam cum parentibus deseruit et ipsius Domini praeceptum cuidam adolescenti dictum: Veni, sequere me, festinanter implevit. Illud vero quod dictum est: In laboribus a iuventute mea, si opera huius diligenter a principio consideremus, non ab his eum vacasse cognoscemus. Quos enim ille
Abbreviated transcription (Latin):
ni sea aere me festinant̾ impleuit. Itiud
uero qd̾ dc̃m est in laborib a iuuentute me¬
a: si cꝑa huĩ diugent᷑ a principio conside¬
temus ⁊ non abhis eum uacasse cognosce¬
mus. Quos enim ille in hac miserabili ini¬
ta que tota erumpnis ac miscriis plena ÷
non ꝑtulit cruciatus : Preterea inuilita¬
te uestium uel etiam nuditate. nec non ⁊
parsimonia ciboꝵ qmͣ asꝑam et artam iuã
incessit. Cui ordeatii panis esca et abstinen¬
tia fuit a uino cum om̃i sicera. Reclusus
insuꝑ qͣi hetemita incella artissima: ciliti¬
na non horruit indumenta ⁊ recubans
qͣi delestabilit᷑ in cinere: suũq corpusculũ
fame stigore nuditate castigans. et in serui¬
tutem redigens in extingnibili iugit̾ diui

Expanded text:
stinanter implevit. Illud vero quod dictum est: In laboribus a iuventute mea, si opera huius diligenter a principio consideremus, non ab his eum vacasse cognoscemus. Quos enim ille in hac miserabili vita, quae tota erumnis ac miseriis plena est, non pertulit cruciatus? Praeterea in vilitate vestiuciborum quam asperam et artam viam incessit! Cui hordeacii panis aesca et abstinentia fuit a vino cum omni sicera. Reclausus insuper quasi heremita in cella artissima, cilicina non horruit indumenta, recubans quasi delectabiliter in cinere, suumque corpusculum fame, frigore, nuditate castigans et in servitutem redigens, inextinguibili iugit
Abbreviated transcription (Latin):
ntraq manu pedẽ ad se uideba-¬
tur retrahere. In hac beata certa¬
minis lucta lanfrancus ad id qͦd
fuerat redit. ⁊ita se sanũ repꝑit.
ut nullũ infirmitatis uestigiũ
in toto corpore remansisset. Agit
itaq grãs dõ. cuiꝰ dono & donsta¬
nũ udere. & cupitã salutẽ illopo¬
tuit donante susciꝑe. Uocatis gͦ
iis qui propius acumbebant: nar¬
rat exordine quȩ uiderat. simul
se conualuisse asserierat. Illis uͦ
existimantib quod aliena mente
loqueret᷑: p̃paretur inquit mͥal
tare. uidebitis nanq illũ sacri¬
sicium deo offerentẽ. quẽ paulo
ante uidebatis uix labia mouen¬
tẽ. Deinde accitis qͥ nuꝑ aduene¬
rant senioribus: hic dies ait erit
uobis bomi nuncii dies. Dnm̃
& patrẽ nr̃m dunstanũ hic fuis¬
se: i me ab om̃i corporis molestia
sanasse scitote. Regredimini gͦ
ad eccłiam. portas eiꝰ suꝑ uos ob¬
serate. ad memoriã sc̃i accedite.
genua flectite. ac preddita mͥ sa¬

Expanded text:
utraque manu pedem ad se videbautraque manu pedem ad se videbatur retrahere. In hac beata certaminis lucta Lanfrancus ad id quod fuerat redit, et ita se sanum reperit, ut nullum infirmitatis vestigium in toto corpore remansisset. Agit itaque gratias Deo, cujus dono et Dunstanum videre, et cupitam salutem illo potuit donante suscipere. Vocatis ergo his qui propius accumbebant, narrat ex ordine quae viderat, simul se convaluisse asseverat. Illis vero existimantibus quod alienata mente loqueretur: Praeparetur, inquit, mihi altare; videbitis namque illum sacrificium Deo offerentem, quem paulo ante videbatis vix labia moventem. Deinde accitis qui nuper advenerant senioribus. Hic dies, ait, erit vobis boni nuntii dies. Dominum et Patrem nostrum Dunstanum hic fuisse, et me ab omni corporis molestia sanasse scitote. Regredimini ergo ad ecclesiam, portas ejus super vos obserate, ad memoriam sancti accedite, genua flectite, ac pro reddita mihi sa
Abbreviated transcription (Latin):
rales iocos iocunda quadã suaui¬
tate ad inuicẽ exhibentiũ. Quos
ille p̃tereuntes letabundis ocłis
intuens: seiscitabatur cuiꝰnã ista
ꝓfectio esset. Dictum autẽ est hãc
donni dunstam esse. illũ uero ñ
longe ab esse. Expectabat itaq
lanfrancus explorans singłortran¬
seuntiũ uulcus. cupiens illũ p̃cȩ
teris cognoscere. a quo p̃ceteris re¬
media sꝑabat᷑ salutis acciꝑe &
ecce bertissimꝰ pat̾ donstanus ue¬
nerabilium senioꝵ cuneis hinc in¬
de stapatus ueniebat. similẽ ꝑ
omiã cęteris habitum gerens.
nsi quod ab humeris. ⁊ sursum
celsior cunctis eminebat. In eiꝰ
occursũ lanfrancus humiliter
ꝓgrediens. iungensq se adlatus
equitantis illiꝰ. ampleratus est
pedem simul cũ ascensorio cui
uidebatur inniti. atq ad se oscu¬
landi gr̃a trahere conatus est. At
donstaniis quasi ad factum expa¬
uescens. suie lanfranco honoris
gr̃am exhibens: constricto genu

Expanded text:
rales jocos jocunda quadam suavirales jocos jocunda quadam suavitate ad invicem exhibentium. Quos ille praetereuntes laetabundis oculis intuens, sciscitabatur cujusnam ista profectio esset. Dictum autem est hanc domni Dunstani esse, illum vero non longe abesse. Exspectabat itaque Lanfrancus explorans singulorum transeuntium vultus, cupiens illum prae caeteris agnoscere, a quo prae caeteris remedia sperabat salutis accipere; et ecce beatissimus Pater Dunstanus venerabilium seniorum cuneis hinc inde stipatus veniebat, similem per omnia caeteris habitum gerens, nisi quod ab humeris et sursum, celsior cunctis eminebat. In cujus occursum Lanfrancus humiliter progrediens, jungensque se ad latus equitantis, illius amplexatus est pedem simul cum ascensorio, cui videbatur inniti, atque ad se osculandi gratia trahere conatus est. At Dunstanus quasi ad factum expavescens, sive Lanfranco honoris gratiam exhibens, constricto genu
Abbreviated transcription (Latin):
ost aliquot dies lanfrancus
corꝑali infirmitate grauissi¬
me tactus. om̃ino a medicis desꝑa¬
batur. Cumq finẽ uitȩ iã iãq ad¬
esse putaret: missa legatione mã
am. quatinus suncorpore duitius
niuere non liceret: defuncti ut u̾¬
bis ucar illiꝰ cadauer adurbẽ secũ
transucherent. Nam inquodam
ȩccł̃iȩ patrimonio ꝓcul aburbe
idem pater uenerabilis egrotabat.
ueniunt itaq illi ad locum. inue¬
munt om̃ia lacͥmis repleta. plo¬
rant cum plorantib nolentes ho¬
minẽ morte uidere finiendum:
cui similẽ post hec sciebant non
esse inuemendũ. At ille siue suas
angustias siue filioꝵ suoꝵ miseri¬
as non ferens. sicut enim mater u¬
nicum filiũ ita singnlos nos uunce
diligebat: conuertit faciẽ suam
ad parietẽ. diuinã quantis posset
suspiriis clem̃tiam dep̃caturus.
Confestim autẽ sursum raptus
didatorũ. lucifluas sicut sol faciẽ
habentiũ. albos eqͦs cum faleris
aureis comptos insidentiũ. & libe¬

Expanded text:
ost aliquot dies Lanfrancus corporali infirmitate gravissime tactus, omnino a medicis desperabatur. Cumque finem vitae jam jamque adesse putaret, missa legatione mandam, quatenus si in corpore diutius vivere non liceret, defuncti ut verbis utar illius cadaver ad urbem secum transveherent. Nam in quodam ecclesiae patrimonio procul ab urbe idem Pater venerabilis aegrotabat. Veniunt itaque illi ad locum; inveniunt omnia lacrymis repleta, plorant cum plorantibus, nolentes hominem morte videre finiendum, cui similem post haec sciebant non esse inveniendum. At ille, sive suas angustias, sive filiorum suorum miserias non ferens sicut enim mater unicum filium, ita singulos nos unice diligebat, convertit faciem suam ad parietem, divinam quantis posset suspiriis clementiam deprecaturus. Confestim autem sursum raptus, didatorum, lucifluas sicut sol facies habentium, albos equos cum phaleris aureis comptos insidentium, et libe
Abbreviated transcription (Latin):
curus ille effectus: conciliũ malig¬
nantium intrepidꝰ adiit. muniti¬
ones illoꝵ torrente racionum fun¬
ditus dissipauit. Ita enim cunecoᷤ
xp̃i acsuos deuicit aduersarios.
non humana sapientia. s diuna
factum fuisse uirtute idem dñi
seruus głaret᷑.

Expanded text:
curus ille effectus, concilium maligcurus ille effectus, concilium malignantium intrepidus adiit, munitiones illorum torrente rationum funditus dissipavit. Ita enim cunctos Christi ac suos devicit adversarios, non humana sapientia, sed divina factum fuisse virtute idem Domini servus gloriaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dis temporib conflctũ miit
lanfrancus archiep̃s aduersuᷤ
maiores natu regni angloꝵ p̃cipue
aduersus ep̃m baiocensem nomi¬
ne odonẽ qui erat fr̾ regis & comes
dam t̾ris inde ab antiquis tempo¬
rib iniuste ablatis. Sed nichil de
uirib suis confidens. erat nanq
sicut omĩb sapientia incompa¬
rabilis. ita inconspectu dei p̃omĩ¬
b semꝑ humilitate admirabilis:
dep̃catris est beatum dunstanum
auxilio sibi fore ad defendendam cau¬
sam ȩccłiȩ suȩ. Et oblata est ꝓ exaudi¬
tione hostia salutari: quietus sede¬
bat in loco expectans ad uocationẽ
causidicoꝵ. simul ac meditans qͥd
uel ipse aduersariis obicere. uel qͣ¬
lit̾ ad obiecta queq posset respon¬
dere. Tunc interim excessum m̃tis
pacienti apparuit sc̃s dei stans in
medio duoꝵ aliquoꝵ angłica dig¬
nitate preditoꝵ. angłicos & ipse
uultus habens. acq inuultu qnͣ¬
dam frontis & occuloꝵ conuien¬
tiam lanfranco ostendens. Exqua
uisione decapienda uictoria se¬

Expanded text:
is temporibus conflictum iniit Lanfrancus archiepiscopus adversus majores natu regni Anglorum, praecipue adversus episcopum Bajocensem, nomine Odonem, qui erat frater regis, et comes quibusdam terris inde ab antiquis temporibus injuste ablatis. Sed nihil de viribus suis confidens erat namque sicut omnibus sapientia incomparabilis, ita in conspectu Dei prae omnibus semper humilitate admirabilis deprecatus est beatum Dunstanum auxilio sibi fore ad defendendam causam ecclesiae suae; et oblata pro exauditione hostia salutari, quietus sedebat in loco, exspectans advocationem causidicorum, simul ac meditans quid vel ipse adversariis objicere, vel qualiter ad objecta quaeque posset respondere. Tunc interim excessum mentis patienti apparuit sanctus Dei, stans in medio duorum aliquorum angelica dignitate praeditorum, angelicos et ipse vultus habens, atque in vultu quamdam frontis et oculorum conniventiam Lanfranco ostendens. Ex qua visione de capienda victoria se
Abbreviated transcription (Latin):
mina ur̃a scripta sunt in celo
cȩlo tenentur ascripta. Ueritatis
etenim discipuł esse gaudium
non debet: nisi de eo bono quod
cominune cum omnib habent.
ce in quo finem lȩticiȩ non habeñ
semꝑ te interius subtilius iudices.
ac subtilit̾ intelligas. or temetip̃m qͥssis.
cr quanta sit in eade gente gr̃a. procuiꝰ
comi̾sione oẽ faciendoꝵ signoꝵ dona
ꝓcepisti. & si q̃nte creatori nr̃o seuꝑlingũa.¬
siue ꝑ oꝑa reminiscens deliquisse:
semꝑ hec ad memoriam reuoces. ut
surgentem cordis głam meinoria re.¬
atus premat. Et quicqͥd de facien¬
dis signis acceꝑis uł accepisti: hec ñ
cibi ã ilis depuces donala. proqͥtũ
tibi salute collata sunt:¬
Nno dominice in carnationis
sescentesimo quarto: augnsti¬
nũs britainniarum archiep̃s. ordina¬
uit duos ep̃os. mellitũ uidelicet et
iustum. Mellitũ quidem in lon¬

Expanded text:
mina vestra scripta sunt in coelo. mina vestra scripta sunt in coelo. nomina in coelo tenentur ascripta. Veritatis enim discipulis esse gaudium non debet, nisi de eo bono quod commune cum omnibus habent, et in quo finem laetitiae non habent.semper te interius subtiliter judices, ac subtiliter intelligas et temetipsum qui sis, et quanta sit in eadem gente gratia, pro cujus conversione etiam faciendorum signorum dona percepisti. Et si quando te Creatori nostro seusive per opera reminisceris deliquisse, semper haec ad memoriam revoces, ut surgentem cordis gloriam memoria reatus premat, et quidquid de faciendis signis acceperis vel accepisti, haec non tibi, sed illis deputes donata. pro quorum tibi salute collata suntnno dominicae incarnationis sexcentesimo quarto Augustinus, Brittaniarum archiepiscopus, ordinavit duos episcopos, Mellitum videlicet et justum: Mellitum quidem ad
Abbreviated transcription (Latin):
stino epłam suꝑ miracłis que
ꝑeum facta eẽ cognouerat. In qua
eum ne ꝑ illoꝵ copiam ꝑicłm ela-¬
tionis incurreret: his u̾bis hortatur.
dilectionem tiram ingente quam
cligi uoluit. magna miracła osten¬
dit. Unde necesse ẽ. ut de codem do¬
no cȩlesti. & tim̃do gaudeas et gau¬
dendo ꝑtimescas. Gaudeas uideli¬
cet. quia angloꝵ auimnȩ. ꝑ excerio¬
ra miracła ad interiorem głam
ꝑtrahuntur. Pertimescas uero:
ne inter signa que fiunt. infirmꝰ
animus in sui p̃sumptione se ele
cadat. Meminisse et enim debemꝰ.
quia discipłi cum gaudio a prȩ¬
dicatione redeuntes. dum celesti
magistro dicerent. dñe in nomi
sunt: ꝓtinus audicrunt. Nolice
gaudere suꝑ hoc: s potius gau¬
dete. quia nomina ur̃a scripta st̃
incelis. In pͥuata oe temporali le¬
ticta mentem posuerant: qui demi.
raculis gaudebant. Sed de pͥuata
ad cominunem. de temꝑali ad et̃¬
nam letitiam reuocantur: quib
dicit᷑. In hoc gaudete. quia no.¬

Expanded text:
stino epistolam super miraculis quae per eum facta esse cognoverat, in qua eum, ne per illorum copiam periculum elationis incurreret, his verbis hortatur: dilectionem tuam in gentem quam eligi voluit, magna miracula ostendit: unde necesse est ut de eodem dono caelesti et timendo gaudeas, et gaudendo pertimescas. Gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora miracula ad interiorem gratiam pertrahuntur: pertimescas vero, ne inter signa quae fiunt, infirmus animus in sui praesumptione se elevm gloriam intus cadat. Meminisse etenim debemus quia discipuli cum gaudio a praedicatione redeuntes, dum caelesti Magistro dicerent: Domine, in nosunt; protinus audierunt: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo. In privata enim et temporali laetitia mentem posueraraculis gaudebant. Sed de privata ad communem, de temporali ad aeternam laetitiam revocantur, quibus dicitur: In hoc gaudete quia no
Abbreviated transcription (Latin):
rum cubilia conu̾se. Hirgines
qͦ dõ dicatȩ. contempta reueren¬
tia suȩ ꝓfessionis quotienscunq
uacant terendis subtilioribus
indumentis oꝑam dant. quib aut
seipsas ad uicem sponsarum in pe.¬
ricłmn sui status adornent: aut ext̾.¬
norum sibi uiroꝵ amiciciam com¬
parent. Unde merito locohuic ce
est. Dirit autem abbatissa. Et qua¬
renon citius hoc comꝑtum michi
reuelare uolusti: Qui respondit.
Tunui ꝓpt̾ reuerentiam tuam.
ne fortenimĩum conturbareris
Et tñ hanc consolationem habeas:
qđ in dieb tuis hȩc plagañ suꝑue¬
niet. Qua diuulgata iisione: a¬
liquantulum locuncolȩ paucis
dieb tuere. & seipsos intermissis
facinorib castigare ceperunt.
Uerum pꝰ obitum ipsius abbatis¬
se redierunt ad pristinas sordes.
unmo sceleratiores fecerunt. Et
cum dicerent pax ce securitas: ex¬
templo p̃fatȩ ultionis sunt pena

Expanded text:
rum cubilia conversae. Virgines rum cubilia conversae. Virgines quoque Deo dicatae, contempta reverentia suae professionis, quotiescumque vacant, texendis subtilioribus indumentis operam dant quibus aut seipsas ad vicem sponsarum in periculum sui status adornent, aut externorum sibi virorum amicitiam comparent. Unde merito loco huic etest. » Dixit autem abbatissa: « Et quare non citius hoc compertum mihi revelare voluisti? » Qui respondit: « Timui propter reverentiam tuam, ne forte nimium conturbareris; et tamen hanc consolationem habeas, quod in diebus tuis haec plaga non superveniet. » Qua divulgata visione, aliquantulum loci accolae paucis diebus timere, et seipsos intermissis facinoribus castigare coeperunt. Verum post obitum ipsius abbatissae redierunt ad pristinas sordes, immo sceleratiora fecerunt. Et cum dicerent, Pax et securitas, extemplo praefatae ultionis sunt poena
Abbreviated transcription (Latin):
matri congregationis uocabulo
ebbe.curauit indicare. At illa me¬
rao turbata detali p̾sagio: uocauit
ad se uirum. &e diligentius ab eo tunc
uł unde hoc tpse nosset inquirebat.
Quiait. Nuꝑ occupatus noctu uigi.¬
liis ⁊ psalmis: uicti astantem mͥ su¬
bito quendam incogniti uratus.
Cuius p̾sentia cum essem excerrit᷑:
dix̃ netimerem. ⁊ quasi familiari
me uoce alloquens: bene facis in¬
qͥt. qui tempore isto nocturnȩ qui
&e cum cessant a laborib rerum
temporalium: tunc ꝓ appetitu
eternoꝵ bonoꝵ liberius laborare.
S hoc tñpauci faciunt. Siqͥdem
mͦ hoc cotum monasterium ex or¬
dine ꝑlustrans: singłoꝵ casas ac
pret̾ te erga sanitatem animȩ suȩ
occupatum repperi. s om̃s ꝓrsus
ce uirioe feminȩ aut sonno torpen
merti. aut ad pec̃ca uigilant. Nlã
&e domuncłȩ quȩ adorandum uel
legendum factȩ erant: nunc inco¬
messationũ. potationum. fabula¬
tionum. &e cet̾arum sunt illecebra¬

Expanded text:
matri congregationis, vocabulo matri congregationis, vocabulo Aebbae, curavit indicare. At illa merito turbata de tali praesagio vocavit ad se virum, et diligentius ab eo rem, vel unde hoc ipse nosset, inquirebat. Qui ait: « Nuper occupatus noctu vigiliis et psalmis, vidi adstantem mihi subito quendam incogniti vultus: cujus praesentia cum essem exterritus, dixit mihi ne timerem; et quasi familiari me voce alloquens, Bene facis, inquit, qui tempore isto nocturno  Al.re, et cum cessant a laboribus rerum temporalium, tunc pro appetitu aeternorum bonorum liberius laborare; sed hoc tamen paucissimi faciunt. Siquidem modo totum hoc monasterium ex ordine perlustrans singulorum casas ac praeter te erga sanitatem animae suae occupatum reperi: sed omnes prorsus et viri et feminae aut somno torpent inerti, aut ad peccata vigilant. Nam et domunculae quae ad orandum vel legendum factae erant, nunc in commessationum, potationum, fabulationum, et caeterarum sunt inlecebra
Abbreviated transcription (Latin):
mis penitentiȩ. uigilũs scĩs ce con¬
tinentiȩ mancipauit. ita ut quin¬
ta solum sabbati ce dñica sicut p̃¬
ieninus ꝑmaneret. Cumq sacer¬
dotem suum hyberniam secessisse
ibiq defunctum eẽ audisset: semꝑ
er eo tempore iuxta condictũ eius
memoratum continentie modũ
obseruabat. &e qd causa diunitimo.¬
ris semel obreatum compunctus
ceꝑat: iam causa diuini amoris¬
pͥmiis delectatus indefessus agebat.
Quoddum multo tempore exeque
retur sedulus: contigit die quadã
demonasterio illo longuis egressũ.
comitante secum uno de fr̃ibus:
peractao itinere redire. Quicum
monasterio ꝓpinquarent. ce edi¬
ficia illius sublimiter erecta con¬
spic̾ent: solutus ẽ. in lac̾mas uir
di. &e tristiciam cordis uultiundi.¬
ce ꝓdebat. Quod intuens comes:
quare fac̾et inquisiuit. Atille.
Cuncta inquit hec que cernis edi¬
ficia publica uł pͥuata: in primo
est ‸ ignis absumens in cinerem con¬
uertat. Quod audiens ille: mor
ut intrauerunt monasterium

Expanded text:
mis poenitentiae, vigiliis sanctis, et continentiae mancipavit; ita ut quinta solum Sabbati et Dominica, sicut praejejunus permaneret. Cumque sacerdotem suum Hiberniam secessisse ibique defunctum esse audisset, semper ex eo tempore juxta condictum ejus memoratum, continentiae modum observabat; et quod causa divini timoris semel ob reatum compunctus coeperat, jam causa divini amoris delectatus praemiis indefessus agebat. Quod dum multo tempore sedulus exsequeretur, contigit eum die quadam de monasterio illo longius egressum, comitante secum uno de fratribus, peracto itinere redire: qui cum monasterio propinquarent et aedificia illius sublimiter erecta aspicerent, solutus est in lacrymis vir Dei, et tristitiam cordis vultu indice prodebat. Quod intuens comes, quare faceret inquisivit. At ille: « Cuncta, inquit, haec quae cernis aedificia publica vel privata, in proximo est ut ignis absumens in cinerem convertat. » Quod ille audiens, mox ut intraverunt monasterium,
Abbreviated transcription (Latin):
me esset impleta septimana: se.¬
quente dominica iussit ad sein¬
trare pauꝑem. ingresso lingͣam
proferre exore ac sibi ostendere
iussit. Et apprehendens eam demen¬
to: signum sc̃e crucis linguȩ eiuusu
pressit. Quam signatam. reuoca¬
re in os ce loqui illum p̾cepit. dici¬
to inquiens aliquod uerbum. Di
Dirit ille statim soluto uincło lin.¬
guȩ qđ iussus erat.iã. Addidit ep̃c.
nomina litterarum. Dicito inquit
ep̃o responderet: addidit ce sillabas ac
u̾ba dicenda illiꝓpon̾e. Ꝙ cuminõibus

Expanded text:
mae esset impleta septimana, semae esset impleta septimana, sequente Dominica jussit ad se intrare pauperem, ingresso eo linguam proferre ex ore ac sibi ostendere jussit; et adprehendens eum de mento, signum sanctae crucis linguae ejus impressit, quam signatam revocare in os, et loqui illum praecepit: Dicito, inquiens, aliquod verbum, dicDixit ille statim, soluto vinculo linguae, quod jussus erat. Addidit episcopus nomina litterarum: « Dicito A, » episcopo responderet, addidit et syllabas ac verba dicenda illi proponere. Et cum in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ra uirtutum miracła quieum
familiarit̾ nouerunt dicere soleñ
ce maxime uir reuerentissimus
memoriȩ tradere cominodum
secretior nemore raro ce uallo circu¬
ndata. non longe ab haugustalden¬
ridebat. & maxime in quadrage.¬
sima manere cum paucis. atq ora¬
tionib ac lectioni quietus operam
dare consuerat. Cumq tempore
quodam incipiente quadragesima
ibidem mansurus adueniret: iussit
sit sins querere. pauꝑem aliquem
maiore infirmitate uł inopia gra¬
uatum. quem secum habere illis
dieb ad faciendam elemosinam
at. Erat autem inuilla ñ longe
posita quidam adolescens mutus
ep̃o notus. nam sepuis ante illum
ꝑcipiendȩ ȩlemosinȩ gr̃a uenire
ꝯsueuerat. qui ne unum quidem
habebat in capite: ut nil unquã
capilloꝵ in suꝑiore parte capitis
nasciialeret. tantum incircuitu
horridi crines stare uidebantur
conseptis eiusdem mansionis par:¬
uum tugurium fieri. in quo ma¬
nens cotidianam ab eo stipem ac-¬
ciperet. Cumq una quadragesi¬

Expanded text:
ra virtutum miracula qui eum familiariter noverunt, dicere solent, et maxime vir reverentissimus memoriae tradere commodum em mansio quaedam secretior, nemore raro e vallo circumdata, non longe ab Hagustaldenmporis, et maxime in Quadragesima, manere cum paucis, atque orationibus ac lectioni quietus operam dare consueverat. Cumque tempore quodam, incipiente Quadragesima, ibidem mansurus adveniret, jussit suis quaerere pauperem aliquem majore infirmitate vel inopia gravatum, quem secum habere illis diebus ad faciendam eleemosynamat. Erat autem in villa non longe posita quidam adolescens mutus, episcopo notus, nam saepius ante illum percipiendae eleemosynae gratia venire consueverat, qui ne unum quidem habebat in capite, ut nil unquam capillorum ei in superiore parte capitis nasci valeret, tantum in circuitu horridi crines stare videbantur.s, et ei in conseptis ejusdem mansionis parvum tugurium fieri in quo manens quotidianam ab eis  Al., eo stipem acciperet. Cumque una Quadragesi
Abbreviated transcription (Latin):
ut fcrt̃ qui p̃senteᷤᷤ fucre loqͥ aliqͥd. cear¬
chana suȩ cogitatiõis ac uoluntatiꝰ qd̾ ñ ꝗͣ ali.¬
is potuit antea ostendere. in simili¬
tudinem illius duiclaudi. quicu.¬
dans dm̃: gaudens nimirũ uti
officio pedum. quotanto tempo
re erat destitutus. Cuius sanitati
congaudens ep̃s: p̾cepit mectico
etiã sanandȩ scabredini capitis
eius curam adhibere. fecit ut ius¬
serat. & uiuante benedictione
ac p̾cibus antistitis: nata ẽcũ sa¬
nitate cutisuenusta species capil¬
porum. Factusq est iuuenis sun¬
pidus uultu & loquel a proiitꝰ.
capillis pulcherrime crispus. qͥ¬
quiante fuerat deformis pauper ce¬
mutus

Expanded text:
 fuere, loqui aliquid, et arcana suae cogitationis ac voluntatis, quod nunquam antea potuit, aliis ostendere; in similitudinem illius diu claudi qui cuminum; gaudens nimirum uti officio pedum, quo tanto erat tempore destitutus. Cujus sanitati congaudens episcopus praecepit medico, etiam sanandae scabredini capitis ejus curam adhibere. Fecit ut jusserat, et juvante benedictione ac precibus antistitis nata est cum sanitate cutis venusta species capillorum, factusque est juvenis limpidus vultu et loquela promptus, capillis pulcherrime crispis, qante fuerat deformis, pauper emutus
Abbreviated transcription (Latin):
q uersum pari tempestate pre¬
nobis restare salutis. Ubi autẽ
longius uisum leuauimus:
uidimus in ipsa insula farnȩ
egressum de latibulis sins ama¬
ntissimum dõ patrem odilual¬
dum iter nr̃m inspicere. Audi¬
to ceenim fragore ꝓcellarum.
ac feruentis oceami : exierat ui¬
dere quid nobis accideret. Cumq
nos in labore ac desperatione ꝑo¬
sitos cerneret: fiectebat genua
tumida equora placauit. ad eo
ut cessante ꝑ omnia seuitia tem.¬
pestatis. secundi nos uenti ad ter¬
ram usq ꝑ plana maris terga
comutarentur Cumq euaden.¬
tes ad terram. nauicłam quoq
nrãm ab undis exportaremus:
mox eadem quȩ nr̃i gr̃a modicũ
siluerat tempestas rediit. & toto
palam daretur intelligi. quia mo.¬
dica illa quȩ prouenerat inter.¬
capedo quietis. ad uiridĩ pre¬
ces nr̃ȩ euasionis gr̃a cȩlitus do
annis ibidemq defunctus est.¬

Expanded text:
queversum pari tempestate praequeversum pari tempestate praenobis restare salutis. Ubi autem longius visum levavimus, vidimus in ipsa insula Farne, egressum de latibulis suis amantissimum Deo Patrem Oidilualdum iter nostrum inspicere. Audito etenim fragore procellarum ac ferventis Oceani, exierat videre quid nobis accideret: cumque nos in labore ac desperatione positos cerneret, flectebat genua tumida aequora placavit; adeo ut cessante per omnia saevitia tempestatis, secundi nos venti ad terram usque per plana maris terga comitarentur. Cumque evadentes ad terram, naviculam quoque nostram ab undis exportaremus, mox eadem quae nostri gratia modicum siluerat, tempestas rediit, et toto palam daretur intelligi, quia modica illa quae provenerat intercapedo quietis ad viri Dei preces nostrae evasionis gratia caelitus donannis ibidemque defunctus
Abbreviated transcription (Latin):
UGQESSIT
autem uiro domini cuth¬
berto inerercenda uita
solitaria. quã insula fartiȩ ante
episcopatus sui tempora gerebat
iur uenerabilis odiualddus. qui
multis annis in monasterio qđ
dicitur in ripum. acceptum p̃s¬
biteratus officium condignis
gradu ipse consecrabat actibus:
Cuius ut meritum uel uita qualis
fuerit certius clarescat: unum eiꝰ
narro miracłm. quod mͥ unuse.
fr̃ib ꝓꝑter quos & in quib patra¬
tum est ipse narrauit. Uenu inqͥt
tissimo patre odiualdo. Cumq
allocutione eius refecti. &e benedi¬
ccione petita domum redirirem᷑:
ecce subito positis nobis in medi¬
o mari. interrupta est serenitas qͣ
uehebamur. &e tanta ingruit tã.¬
q uelo neq remigio quicꝗͣ pro¬
ficere. neq aliud quam mortem
sperare ualeremus. Cumq diu
multum cum uento pelagoq
frustra certantes. tandem post
terga respiceremꝰ. si forte uel ip¬
sam de qua egressi eramus insu¬
lam aliquo corramine repetere
possemus: inuenimus nos undi¬

Expanded text:
uccessit autem viro Domini Cudbercto, in exercenda vita solitaria quam in insula Farne ante episcopatus sui tempora gerebat, vir venerabilis Oidiluald, qui multis annis in monasterio quod dicitur Inhrypum, acceptum presbyteratus officium condignis gradu ipse  Al., ipso consecrabat actibus. Cujus ut meritum vel vita qualis fuerit, certius clarescat, unum ejus narro miraculum quod mihi unus e fratribus propter quos et in quibus patratum est, ipse narravit: videlicet tissimo Patre Oidilualdo: cumque allocutione ejus refecti et benedictione petita domum rediremus, ecce subito, positis nobis in medio mari, interrupta est serenitas qua vehebamur, et tanta ingruit tamqque velo neque remigio quicquam proficere, neque aliud quam mortem sperare valeremus. Cumque diu multum cum vento pelagoque frustra certantes tandem post terga respiceremus, si forte vel ipsam de qua egressi eramus, insulam aliquo conamine repetere possemus, invenimus nos undi
Abbreviated transcription (Latin):
ret. qui totam eius gentem a par¬
uo usq ad magnum delere atq
exterminare decreuerat: respexit
ille ad diuinȩ auxilium pietatis.
quo abimpietate barbaraca posset
eripi. uoto se oblicans. si paganus
inquit nescit acciꝑe nr̃a donaria.
odecim possessiones predioꝵ ad
construenda monasteria donaret
&e sic cum paucissimo exercitu secer¬
camini dedit. Deniq fertur quia
tricies maiorem pagani habue¬
rint exercitum. Siquidem ipsi
triguita legiones ducib nobilissi¬
mis instructas inbello habuerunt
bens exercitum sed xp̃o duce confi¬
sus occurrit. Intoq certamine¬
fugati sunt &e oesi pagani. duces
regis triginta qui inauxilium
quia ꝓpe fluuium quenidam pu¬
gnatum ẽ. qui tunc p̃ inundan¬
tia pliuiarutm late alueum suũ
unmo om̃s ripas suas cransierat:
contigit ut multo plures aqua
fugientes quam bellantes ꝑdet
ensis. Tunc rex osuuinus iunita
quod dño uouerat pro collata
sibi uictoria grãs dõ referens.

Expanded text:
ret, qui totam ejus gentem a parret, qui totam ejus gentem a parvo usque ad magnum delere atque exterminare decreverat, respexit ille ad divinae auxilium pietatis, quo ab impietate barbarica posset eripi: votoque se obligans: « Si paganus, inquit, nescit accipere nostra donaria, odecim possessiones praediorum ad construenda monasteria donaret: et sic cum paucissimo exercitu se certamini dedit. Denique fertur quia tricies majorem pagani habuerint exercitum; siquidem ipsi triginta legiones ducibus nobilissimis instructas in bello habuere, qbens exercitum, sed Christo duce confisus, occurrit. Nam fugati sunt et caesi pagani. Duces regii triginta qui  Al., trigquia prope fluvium Uinuaed pugnatum est, qui tunc prae inundantia pluviarium late alveum suum immo omnes ripas suas transierat, contigit ut multo plures aqua fugientes, quam bellantes perderet ensis. Tunc rex Osuiu, juxta quod Domino voverat, pro conlata sibi victoria gratias Deo referens,
Abbreviated transcription (Latin):
alia magis curantibus intermis¬
sum.ẽ. hoc edificium anuis sept̃e
Quibus completis: statuerunt
ob iiietatem laboris huius
structuram ȩccłiȩ funditus relin¬
quere. ossa uero abbatissȩ illo de
loco eleuata. in aliam eccłiam
que ẽẽt ꝑfecta ac dedicata tranfer¬
re: Q aꝑientes sepulchrum enis.
ita intemeratum corpus in uenere
ut a corruptione concupiscentie
carnalis erat immune. Et ita denuo
lotum atq aliis uestib indutum.
transtulerunt illud in ȩccłiam bea¬
ti stephani ꝓthomartiris. Cuiusui¬
solet celebrari die nonarum uilia¬
cum acerbas atq intolerabi¬
les pateretur irruptiones
ciderat: ad ultimum necessitate
cogente. ꝓmisit se ei innum̾a et
maiora quã credi potest ornamen¬
ta regia uł donaria inp̃cium pa¬
cis largiturum. dum mͦ ille do¬
mum rediret. & ꝓuintias regni
eius usq ad internetionem uasta¬
re desineree. Cum q rex ꝑfidus nul¬
latenus p̃cibus illius assensum p̃be¬

Expanded text:
alia magis curantibus, intermisalia magis curantibus, intermissum est hoc aedificium annis septem, quibus completis, statuerunt ob nimietatem laboris, hujus structuram ecclesiae funditus relinquere; ossa vero abbatissae illo de loco elevata in aliam ecclesiam, quae esset perfecta ac dedicata transferre. Et aperientes sepulcrum ejus, ita intemeratum corpus invenere, ut a corruptione concupiscentiae carnalis erat inmune: et ita denuo lotum, atque aliis vestibus indutum, transtulerunt illud in ecclesiam beati Stephani martyris; cujus, via gloria celebrari die Nonarum Juliacum acerbas atque intolerabiles pateretur irruptiones ciderat, ad ultimum necessitate cogente promisit se ei innumera et majora quam credi potest ornamenta regia vel donaria in pretium pacis largiturum, dummodo ille domum rediret, et provincias regni ejus usque ad internecionem vastare desineret. Cumque rex perfidus nullatenus precibus illius assensum praebe
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlitus demissam fuisse ꝑmaximã.
quȩ sc̃am illam aĩam carnis um¬
cłis absolutam ad eterna patriȩ
qelestis gaudia ducebat. Addunt
& alia. que ipsa nocte inmonaste.¬
rio eodem diuinitus fuerunt osten.¬
sa miracła. s hecnoᷤ ad alia tenden.¬
tes suis narrare ꝑmittimus. Se¬
pultum ẽ. autem corpus eius ue¬
nerabile. uirginis &e sponse xp̃i
in ȩccłia beati ꝓchomartyris stepha¬
ni. Placuitq post diem tertium
ut lapis quo monum̃tum tege¬
batur amoueretur. &e altiuis ip¬
so in loco reponeretur. Quod
dum fieret: tantȩ fraglantiam
cunctis qui astabant fr̃ib ac so¬
roribus quasi opobalsami cella
continentia seruabat. Quȩ cuiꝰ
esset untutis: magis post mortẽ
claruit. Cum eni eẽt abbatissa:
cepit facere in monasteriosuo ȩccłiam:
ferme esset ꝑductum: illa ne hoc
ꝑfic̾et morte p̃repta est. qe in ip¬
so eccłiȩ loco ubi desiderabat con¬
dita. P ost cuius mortẽ: fr̃ibus

Expanded text:
caelitus emissam fuisse permaximam, caelitus emissam fuisse permaximam, quae sanctam illam animam carnis vinculis absolutam, ad aeterna patriae caelestis gaudia ducebat  Al., deducebat. Addunt et alia, quae ipsa nocte in monasterio eodem divinitus fuerint ostensa miracula: sed haec nos ad alia tendentes suis narrare permittimus. Sepultum est autem corpus venerabile virginis et sponsae Christi, in ecclesia beati protomartyris Stephani: placuitque post diem tertium ut lapis quo monumentum tegebatur amoveretur, et altius ipso in loco reponeretur: quod dum fieret, tantae fragrantia scunctis qui adstabant fratribus ac sororibus quasi opobalsami cellarcontinentia conservavit: quae cujus esset virtutis, magis post mortem claruit. Cum enim esset abbatissa, coepit facere in monasterio suo ecclesiamferme esset perductum, illa ne hoc perficeret, morte praerepta est, et in ipso ecclesiae loco ubi desiderabat, condita. Post cujus mortem fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
ta quidem ab incolis loci
transitu tantũ illius quo cele.¬
stia regna petiuit: aliquid uł bre¬
uiter dicere sufficiat. Imminente
rum xp̃i famularum. earumq
res. Quarum se p̃cib om̃ium
humilit̾ cõmendans: obitum
ꝓruum suũ quem reuelatiõe
didicerat non celauit ẽẽ futurũ.
Quam indelicet reuelationem
huius modi ee̾ ꝑhibent. iudisse
se albatoꝵ cateruam hominũ
idem monasteriũ intrasse. hos¬
q a se int̾rogatos quid querereNͭ.
aut quid ibi uellent: respondis.¬
se quod obhoc illuc fuerunt de.¬
stinati. ut aureum illud nummis¬
maqd̾ eo decantia uenerat secum
assumerent. Ipsa aut̃ nocte. in cuiꝰ
ultia parte. id ẽ. incipiente au¬
rora p̃sentis mundi tenebras tran-¬
siens suꝑnam migrauit ad lucem:
multi de frib eiusdem monaste¬
riĩ qui alũs erant in edib. iam
manifeste se concentus angłoꝵ
psallentium audisse referebant.
nis plurimȩ monasterium ingre¬
dientis. Unde mox egressi dino¬
scere quid ẽẽt: uiderunt lucem

Expanded text:
ta quidem ab incolis loci transitu tantum illius quo caelestia regna petiit, aliquid breviter dicere sufficiat. Inminente rum Christi famularum, earumqueres: quarum se omnium precibus humiliter commendans, obitum proxime suum, quem revelatione didicerat, non celavit esse futurum: quam videlicet revelationem hujusmodi esse perhibebat: Vidisse se albatorum catervam hominum idem monasterium intrare; hosque a se interrogatos quid quaererent, aut quid ibi vellent, respondisse quod ob hoc illo fuerint destinati, ut aureum illud numisma quod eo de Cantia venerat, secum adsumerent. Ipsa autem nocte, in cujus ultima parte, id est, incipiente aurora, praesentis mundi tenebras transiens, supernam migravit ad lucem, multi de fratribus ejusdem monasterii, qui aliis erant in aedibus, jam manifeste se concentus angelorum psallentium audisse referebant, nis monasterium ingredientis; unde mox egressi dignoscere quid esset, viderunt lucem
Abbreviated transcription (Latin):
uit eum. atq omnib qui se audi¬
reuellent prȩcepit ne domum eiꝰ
intrarent. neq de cibis illiꝰ acciꝑent:
laturus domum eiꝰ. Qͥcum abisset:
obuiauit ei antistes. At rex intu.¬
ens eum. mox tremefactus desiliuit
niam reatus postulans. Nam
eium & ipse in equo. Iratus aut̃
tetigit regem iacentem uirga qͣm
tenebat manu. & pontificali au¬
storitate ꝓtestatus dico inquit tͥ.¬
quia noluisti te continere adomo
perdici &e dannati illius. cu in ip¬
sa domo mori habes. Sed creden¬
dum ẽ. quia talis mors uiri religiosi.
non solum talem culpam diluerit.
mirum ob causam pietatis. quia
ꝓpter obseruantiam mandatoꝵ¬

Expanded text:
vit eum, atque omnibus qui se audivit eum, atque omnibus qui se audire vellent praecepit ne domum ejus intrarent neque de cibis illius acciperent. laturus domum ejus: qui cum abiisset, obviavit ei antistes. At rex intuens eum, mox tremefactus desiluit niam reatus postulans. Nam enim et ipse in equo. Iratus autem tetigit regem jacentem virga quam tenebat manu, et pontificali auctoritate protestatus quia noluisti te continere a domo perditi et damnati illius, tu in ipsa domo mori habes. » Sed credendum est quia talis mors viri religiosi non solum talem culpam diluerit, mirum ob causam pietatis, quia propter observantiam mandato
Abbreviated transcription (Latin):
in ilł locis. in quib collecto exami¬
ne famuloꝵ xp̃i. disciplinam u¬
tȩ regłaris in quantum rudes ad¬
huc caꝑe poterant. custodire docu.¬
it. Cumq tempore non pauco in
p̾fata ꝓuintia gaudente rege.
congaudente uniuerso popło ui¬
tȩ cęlestis institutio coditidiamũ
sumeret augm̃tum: contigit ipsũ
regem instigante omnium bo¬
norum inunico ꝓpinquoꝵ suoꝵ
manu interfici. E rant aut̃ duo
germani fr̃s. qui hoc facinus pa¬
trarunt. Quicum init̾rogarent᷑
quare hoc facerent: inchil aliud
nisi ob hoc seiratos fuisse & inimi
parcere soleret inmicis. & factas
ab eis inuirias mox obsetrantib
placita mente dimict̾et. Talis erat
culpa regrs ꝓ qua occideretur. et¬
quod euangłica precepta deuoto
corde seruaret. In qua tñ eius mor¬
te innoxia. uixta p̾dictum uiri
di uera ẽ. eius culpa punita. ha¬
buerat enum xt his qui eum occide¬
runt comittib illicitum comu¬
gium. Quod cum ep̃s prohibere
& corrigere ñ posset: ex cõmunica¬

Expanded text:
nsis: in quibus, collecto examine famulorum Christi, disciplinam vitae regularis, in quantum rudes adhuc capere poterant, custodire docuit. Cumque tempore non pauco in praefata provincia, gaudente rege, congaudente universo populo, vitae caelestis institutio quotidianum sumeret augmentum, contigit ipsum regem instigante omnium honorum inimico, propinquorum suorum manu interfici DCLX. Etant autem duo germani fratres qui hoc facinus patrarunt; qui cum interrogarentur quare hoc facerent  Al., nisi ob hoc se iratos fuisse et inimicparcere soleret inimicis, et factas ab eis injurias mox obsecrantibus placida mente demitteret. Talis erat culpa regis pro qua occideretur, quod evangelica praecepta devoto corde servaret: in qua tamen ejus morte innoxia, juxta praedictum viri Dei, vera est ejus culpa punita. Habuerat enim unus ex his qui eum occiderunt comitibus, inlicitum conjugium, quod cum episcopus prohibere et corrigere non posset, excommunica
Abbreviated transcription (Latin):
ut ubicumq clericus aliquis aut
monachus adueniret: gauden¬
ter ab om̃ibus tanquã dĩ famu¬
nere pergens inueniretur: accͣ¬
rebant. ce flexa ceruice uł ma¬
nu signari. uł ore illuis se bene¬
dici gaudebant. Uerbisqͦ hoꝵ
exhortatoriis diligent̾ auditum
prebebant. S ed ce diebus domi¬
nicis ad eccłiam siuead monaste¬
ria certatim non reficiendi corpo¬
ris. s audiendi u̾bi deigrãm conflu¬
ebant. Et si quis sacerdotum
inuicũ forte deueniret: mox
congregati in unum uicam.
uerbum uitȩ ab illo expectare
curabant. Ham neq alia ipsis
sacerdotib aut clericis uicos ad¬
eundi quam prȩdicandi bapti¬
zandi. infirmos usitandi. & ut
breuiter dicam animas curandi
causa fuit. Qui in tantum erant
ab om̃i auariciȩ peste castigati.
ut nemo territoria ac possessio¬
nes adconstruenda monasteria

Expanded text:
ut ubicumque clericus aliquis aut ut ubicumque clericus aliquis aut monachus adveniret, gaudenter ab omnibus tanquam Dei famunere pergens inveniretur, adcurrebant, et flexa cervice vel manu signari, vel ore illius se benedici gaudebant; verbis quoque horum exhortatoriis diligenter auditum praebebant. Sed et diebus Dominicis ad ecclesiam, sive ad monasteria certatim, non reficiendi corporis, sed audiendi sermonis Dei gratia confluebant: et si quis sacerdotum in vicum forte deveniret, mox congregati in unum vicani, verbum vitae ab illo expectere curabant. Nam neque alia ipsis sacerdotibus aut clericis vicos adeundi, quam praedicandi, baptizandi, infirmos visitandi, et, ut breviter dicam, animas curandi causa fuit: qui in tantum erant ab omni avaritiae peste castigati, ut nemo territoria ac possessiones ad construenda monasteria, nisi