comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ m̃imodo peculia qui ex posse¬
ssione ẜuitutis suꝑ lib̾a conditõe
ntigant: aliasq res que uendicãt
nitoto ꝑ disposirõne iudicis collo¬
tantur si quud̃ possint fideuissores
⁊i manifeste ostendatur iuratorie
aintõni ꝯmitti scientes ꝙ si post
huinsmodi ꝯpositõnem abfuerĩt¬
⁊ edictis citati in absencia inchoi
ẜuituti obnoxii erunt ⁊ eius dñio
quilitemeis intułit sũ ulła dubi¬
rat̃one assignabũtur Scire uͥo eos
ꝙ si post p̾mã actusatõnem in quo¬
cũq iudicio uł ex diuali iuissione
stam ⁊ admonitõnem ei oblatam
ip̃e qui ẜiuis ẽẽ dicitur p̾stit̾it ⁊ si
dũi sint suo nire p̾uabuntur
Deir. Ex pedictam antea ques¬
tionem inp̃senti autẽ ex nra lege ꝙͣ
de assertõne tollenda posinmus in
quandã difficłtatẽ incid̾e̾ ꝑiclitatõ¬
ueni ꝯpendioso remedio fulciendã
esse censemus ¶Eui om̃i ꝑ asser¬
tores suꝑ ub̾tate iuudiciũ agitabat᷑

Expanded text:
illorum tantummodo peculia, qui ex posseillorum tantummodo peculia, qui ex possessione servitutis super libera condicione litigant, aliasque res quae vindicantur in tuto pro dispositione iudicis collotantur, si quidem possint fideiussorem ci manifeste ostendatur, iuratoriae cautioni committi: scientes quod, si post huiusmodi expositionem afuerint et edictis citati in absentia nihilo omnimodo servituti obnoxii erunt et eius dominio, qui litem eis intulit, sine ulla dubitatione adsignabuntur. Scire vero eos quod, si post primam accusationem in quocumque iudicio vel ex divali iussione factam et admonitionem ei oblatam, ipse qui servus esse dicitur praestiterit, etsi domini sint, suo iure privabuntur. Expeditam antea quaestionem, in praesenti autem ex nostra lege, quam de adsertione tollenda posuimus, in quandam difficultatem incidere periclitantem, compendioso remedio fulciendam esse censemus. Cum enim per adsertores super libertate iudicium agitabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ¶ites suꝑ seruilli conditõ ne
monendas ad clem̃torem tã exanniatõ¬
nem ꝙ̃ t̾minũ tĩnfferimus iubẽtes si
quis uł ad huc ẜuiens lib̾m se esse di¬
xerit uł in lib̾tate cũ morans ad yuitu¬
rem nocatus fu̾it asser toris dificłtatẽ
in utroq casu cessare ip̃mq ꝑse que¬
rere ad intentõnem eius qui dñm se¬
esse asserit Respond̾e ⁊ si expossessi¬
one lib̾tatis ad ẜitutem dedncitur ⁊̃
nitus int̾dicimus illis legibus que
dudũ ⁊ secñda ⁊ t̾cia uice assertorias
lites examĩari p̾cipiebant inposter̃
cum quiescentibus cumi sit iustam p̾¬
mam diffimtonem in sius mane ĩnb
porecta. ad smmilitudine m alioru
negotõꝵ index ad quẽ res ex ꝓuo¬
catõne d̾ucitur eam exannabit
cuns ip̃ius iudiciũ ad scd̃am inqͥsi¬
rõnem mĩme deducetur occasione
legum que suꝑ assertorus litrib
peculio ⁊̃ eoꝵ uł in alus rebus
aut quisis uet̾em desfensionis ob¬
ẜuatõnem tollimus. p̾cipientes

Expanded text:
p. Lites super servili condicione movendas ad clementiorem tam examinationem quam terminum transferimus iubentes, si quis vel adhuc serviens liberum se esse dixerit vel in libertate commorans ad servitutem vocatus fuerit, adsertoris difficultatem in utroque casu cessare ipsumque per se ad intentiones eius qui dominum sese adserit respondere et, si ex possessione libertatis ad servitutem ducitur, etiam nitus interdicimus: illis legibus, quae dudum et secunda et tertia vice adsertorias lites examinari praecipiebant, in posterum conquiescentibus, cum sit iustum primam definitionem in suis manere porrecta, ad similitudinem aliorum negotiorum iudex, ad quem res ex provocatione ducitur, eam examinabit, cuius et ipsius iudicium ad secundam exquisitionem minime deducetur occasione legum, quae super adsertoriis litibus peculio etiam eorum vel aliis rebus aut causis veterem defensoris observationem tollimus, praecipientes
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Iudex quidiscepittõni
locum dederat ꝑciũ allesarõnes au¬
dire examinare debinit. Nã sub sc̾p¬
tõnem ad liblłm datam talem que
diu̾sam ꝑtem in possessionẽ fundi
mit̾et uicẽ rei iudicate non opti¬
nere non ambigitur

Expanded text:
. Iudex, qui disceptationi locum dederat, partium adlegationes audire et examinare debuit. Nam subscriptionem ad libellum datam talem, quae diversam partem in possessionem fundi mitteret, vicem rei iudicatae non obtinere non ambigitur
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ eodem uti bñficio non ꝯcedebat
nt lic̾et nictorib relicas ꝓꝑt̾ legẽꝰ
ꝯcenpaiatis ꝑsonis a fidenusorib caꝵ
uł mandatorib statim pecimias uł
res in ꝯdẽpnatõne positas exigere
huiꝰ ac̃bitantem resecantes scĩmus q̃¬
dimniestres inducias quas dedimus ꝯ¬
dẽpnatis eciam ad fidenissoros eoꝵ ⁊
mandatores extendi ne legi fiat de¬
rogatimi. õ ina cm̃ int̾uentor solu̾e cõ¬

Expanded text:
 eodem uti beneficio non concedebat, ut liceret victoribus relictis propter legem condemnatis personis a fideiussoribus eorum vel mandatoribus statim pecunias vel res in condemnatione positas exigere, huiusmodi acerbitatem resecantes sancimus quadrimenstres indutias, quas dedimus condemnatis, etiam ad fideiussores eorum et mandatores extendi, ne legi fiat derogatum. Cum enim interventor solvere co
Abbreviated transcription (Latin):
noribus eciam captis ac distractis
ad emolument᷑ ꝓduci iubebit Qd̾ si
causa nouata est ex stipulatu tibi
acc̃o ꝯpetit ⁊ indic̾e acceꝑto uiris
formam experire tusor t̃t¬

Expanded text:
noribus captis ac distractis ad emolumentum perduci iubebit. Quod si novata causa est, ex stipulatu tibi actio competit et iudice accepto secundum iuris formam experire ANT.
Abbreviated transcription (Latin):
ta in puiblica monimenta hr̃e
nolumus ꝑpetuam fur mitatem
Neq em̃ morte cogntoris ꝑire
debet publica fides ⁊ Be execu¬
inder pignora marcelle dicite
cãpiat distinhi nssit. añ rem in¬
dicatam prius est gͦ. ut obẜuato
ordine accõnemadũtus eam diri¬
gas ⁊ causa cognita sm̃amaccipias

Expanded text:
ta in publica monumenta habere volumus perpetim firmitatem. Neque enim morte Cognitoris perire debet publica fides. dex pignora marcellae capi ac distrahi iussit ante rem iudicatam. Prius est ergo, ut servato ordine actionem adversus eam dirigas et causa cognita sententiam accipias
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuentõnem rei incũbit aliene nõ
in sola redibitõne teneatur net
tant̃ frnctuũ pratõnem ant᷑ eoꝵ
quos tp̃r ꝑcepit agnoscat s eos
qnos tp̃r ꝑciꝑe potuisset. nõ quos
ꝯ redigisset costabit exsoluat ex
eo tpͣr ex qͥuo rẽ in iuditiũ teoncti
ħrdis quoq succedentis nicumi
par h̃nda fortima est  frorh

Expanded text:
incubarit alienae, non in sola rei redhibitione teneatur nec tantum fructuum praestationem aut eorum quos ipse percepit agnoscat, sed eos, quos percipi oportuisse, non quos eum redegisse constabit, exsolvat ex eo, ex quo re in iudicium deducta Heredis quoque succedentis in vitium par habenda fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
descentes plerq usure m̃ores cẽnte¬
llme ex nra lege frẽ sunt ⁊ necc̃e ẽ
iioribus usuris gramores supponi
Si enĩ ex idicati acc̃one centẽsime
om̃imõ currunt ufure ex ꝯtractibꝰ
Qt ideo ꝓ remedio cansam corrigen¬
tes sc̃imus sortis tm̃mõ usnius usq
adcentesimam currentes eyuidica¬
q̃ntascũq usuras. Si enĩ nouatin
iudicati accõne p̾or ꝯtincttis neccẽ
est isurarũ que anterioris quideiy¬
imractus sunt cursum post stũam
ĩhiberi: alia aut̃ nsinas ex iudicati
o᷑ ꝙ forsitan ꝯsũmata eit q̃ntitas sor¬
ctis ⁊ usmurũ tocius sũme usuis
cum anitiquitas pessimo exemplo
ueis quidẽ ꝯdẽꝑ̃natis lax mĩtũ duoꝵ¬

Expanded text:
descendentes plerumque minores centesimae ex nostra lege factae sunt et necesse est minoribus usuris graviores supponi. Si enim ex iudicati actione centesimae omnimodo currunt usurae, ex contractibus Et ideo pio remedio causam corrigentes sancimus sortis tantummodo usuras usque ad centesimam currentes ex iudicantascumque usuras. Si enim novatur iudicati actione prior contractus, necesse est usurarum quidem, quae anterioris contractus sunt, cursum post sententias inhiberi, alias autem usuras ex iudicati quod forsitan consummata est quantitas sortis et usurarum, totius summae usuras  Et cum antiquitas pessimo exemplo reis quidem condemnatis laxamentum duo
Abbreviated transcription (Latin):
bu̾int necd̃ sue suꝑstit̃oni ꝯm̃ctos
ꝓhibũdi catholice sequi religionẽ
ilio. ac decẽ. librar̃. auri młcta dãpna¬
bitur. testam̃ti ⁊ donatõis faciẽde
urriq facienda deneganda ẽ licẽcia q̃
omĩa ita custod̾i det̾nimus ut ulłi̾
idiciũ delatũ ad se c̾mẽ coħtõni li¬

Expanded text:
buerint necdum suae superstitioni coniunctos, prohibendi catholicae sequi religionem ilio ac decem librarum auri multa damnabitur: testamenti et donationis faciendae utrique deneganda licentia. Quae omnia ita custodiri decernimus, ut nulli iudicum liceat delatum ad se crimen minori
Abbreviated transcription (Latin):
osfiro sb̾ huiꝰ moditamẽ ñbralat̾e cũ
ĩ legemcõmittũt hn qui ingorẽ eiꝰ scͣ¬
poulosis ⁊ excogitans. arnbus. eludere
hac de repositas deludẽbant si quis
.ii. nitali ꝯmisso fu̾it inuentus sciat
se de matricuł ad uocatoꝵ penitus
eẽ delendum. ⁊ .x. librar. auri mltã
uostris p̾natis largit̃onib illatur̃¬

Expanded text:
 huiusmodi tamen umbra latere, cum in legem committunt hi, qui vigorem eius scrupulosis et excogitatis artibus eludere hac re positas deludebat. Si quis etenim in tali commisso fuerit inventus, sciat se de matriculis advocatorum penitus esse delendum et decem librarum auri multam nostris privatis largitionibus illatur
Abbreviated transcription (Latin):
deq susficit uł ꝑ aduocatõnem cansis
ꝑfc̃cissime patrocinari nł assessoris
offic̃o fũgi necũ ĩntrũq festinet neu¬
trũ bñ ꝑagat : s sũ aduocatus ẽẽ ma¬
lu̾it. ħ ꝯdebita solercia mpłe possit ł
si assessione eleg̾it. ĩ ea uidelicet ꝑma¬

Expanded text:
deque sufficit vel per advocationem causis perfectissime patrocinari vel adsessoris officio fungi, ne, cum in utrumque festinet, neutrum bene peragat: sed sive advocatus esse maluerit, hoc cum debita sollertia implere possit , vel si adsessionem eleg
Abbreviated transcription (Latin):
strahi uec̃ce est sic q nlłi eoꝵ ydoneũ
ĩtotum ĩueniri: s alt̾a issessione pe¬
nitus remota uinis magittratus eẽ
ꝯrẽptũ iudicio nec callidis machina¬
rõnib huiꝰmodi legempntet q̃s esse

Expanded text:
i eorum idoneum in totum inveniri, sed altera adsessione penitus semota unius magistratus esse contentum iudicio. Nec callidis machinationibus huiusmodi legem putet quis esse
Abbreviated transcription (Latin):
mpr̃ Si lib̾is exp̾ore ma¬
trimonio ꝓcreatis pat̾ ad
ante ipcias quam ip̃e uł
alus ꝓ ip̃o urori quondã eiꝰ
matri com̃nim liboꝵ cona¬
mat̾ lib̃is exp̾ore mat̾moĩo
extantib post ẜas nipcias
młtoq anpliuis si nõ fu̾it
alt̾i marito sociata uicħ eis¬
dem filus ex dote qͣm patri
eoꝵ ip̃a uł alius ꝓ ea obru¬
lerit suare ꝯpellmir¬

Expanded text:
p. Si liberis ex priore matrimonio procreatis pater adante nuptias, quam ipse vel alius pro ipso uxori quondam eius matri communium liberorum donamater liberis ex priore matrimonio extantibus post secundas nuptias multoque amplius, si non fuerit alteri marito sociata, nihil isdem filiis ex dote, quam patri eorum ipsa vel alius pro ea obtulerit, servare compelli
Abbreviated transcription (Latin):
D. Qm̃ lib̾i testes ad causas
postulantur alienas socii ⁊
ꝑticipes crim̃is nonͤ ducant᷑
S fides ab hus noticie postu
latur in exibitõne necc̃iarũ
ꝑsonarum. ħ est restiũ talis
de ber esse cautõ iudicantis uͭ
hiis uenturis adiudiciũ per
accusatorem assꝰ ab hus ꝑ qͦs
fue̾nit postulati sũpnus cõ õ¬
perentes dari precipiat Idem
uiris est ⁊ si inpecuuariã

Expanded text:
 40: Liberi testes ad causas postulantur alienas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab iis notitiae postuletur, in exhibitione necessariarum personarum, hoc est testium, talis debet esse cautio iudicantis, ut his venturis ad iudicium per accusatorem aut ab his, per quos fuerint postulati, sumptus competentes dari praecipiat. Idem iuris est et si in pecuniaria
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃is p̾sc̾ptõne ꝯfirmatũ creditorib̾
pignus ꝓ seq̃unb iefficaceuracc̃onẽ
costitint ꝓp̃t̾ ꝙ̃ si cebitores uł qui in
iuia eoꝵ successerunt obligate reipo¬
ssessioni incũbunt ubi autẽcreditori
.A. possessore longi cp̃is pscͥptõ uigtn¬

Expanded text:
oribus pignus persequentibus inefficacem actionem constituit, praeterquam si debitores vel qui in iura eorum successerunt obligatae rei possessioni incumbant. Ubi autem creditori a possessore longi temporis praescript
Abbreviated transcription (Latin):
nõ extitisti s ixta xx. annoꝵ possẽ¬
ssione collata int̃ẽdonitõ rolorita ẽ
neq ꝑsonali accoue quia debitor nõ
fuccessisti cõueniite iuris rato ꝑ¬
mittit. nec data p̃dia pignori post
int̾uallum longi tp̃is tibi intereda
annoꝵ p̾scprõnem opom posse tã
resc̾ptis nr̃is quam p̾oꝵ p̾ͥncipñ sta¬
tntis probatum sit
afisco questionẽ post quadriemnũ
ꝯtimium suꝑ lonis uacantib incho¬
andam nõ esse additũ eciam est ÷ eos
qui ñ largitate itũtiu ulła inqͥe¬
tudine laçescendo s nec hus a fisto.
modo. aut mulo easdẽ res possederũt
mp̃r ¶ñs qui quascũq res mo¬
Biles ul i mobiles seu semouẽtes
uł in acc̃õnib aut quoc̃q iure costi¬
tutas. a sacratissimo errario ꝯꝑa¬

Expanded text:
non extitisti, sed iusta viginti annorum possessione collata in te donatio roborata est, neque personali actione, quia debitori non successisti, conveniri te iuris ratio permittit nec data pignori praedia post intervallum longi temporis tibi auferenda aescriptionem opponi posse tam rescriptis nostris quam priorum principum statutis probatum sit.a fisco quaestionem post quadriennium continuum super bonis vacantibus inchoandam non qui nostra largitate nituntur, nulla inquietudine lacessendos, nec his a fisco modo aut titulo easdem res possederintmnes, qui quascumque res mobiles vel immobiles seu se moventes vel in actionibus aut quocumque iure constitutas a sacratissimo aerario
Abbreviated transcription (Latin):
2. Qnod scitis p̾oribus ꝯtiner
nec a filia que inpotestate est dona¬
tõnem añ miꝑclas patri nec a filioꝵ
dotem ad qͣmri eo: adito ꝯfirmamus
ut defũctis huͣs adhuc in potestate
uatur nec ꝑ nepotes auo uidel acq̃¬

Expanded text:
. Quod scitis prioribus continetur nec a filia quae in potestate est donationem ante nuptias patri nec a filio dotem adquiri, eo addito confirmamus, ut, defunctis his adhuc in potestate ttantur nec per nepotes avo videlic
Abbreviated transcription (Latin):
Ut que filios ne potes ꝓnepotes it̃¬
q filias neptes ꝓneptes ꝙͣms in
potestate sint nuume acquiri des¬
creuinis amarito uł uxore qͣuoc̃¬
q titulo collata sñ ultuina uolũta
añ impcias donatonis cansa ꝓ na
ex memoraris ꝑsonis p̾stitũ fliot
u̾t mĩme adenm si casugͣ fulit᷑ ren̾¬
tatuir ꝓspiciendũ est enĩ ne hac in¬
ucti for̾midine parentũ cuꝑcalibos
munificencia retardetmr M  ut his
potestate iure ad parentes reu̾sis
cer̾a. que ex sustancia specialis ꝯu¬
gis ad suꝑstitẽ deneu̾unt ꝙͣisdẽ ĩ
sac̾s sint fructutũ sõlo atq paren

Expanded text:
 per filios nepotes pronepotes itemque filias neptes proneptes, quamvis in potestate sint, minime adquiri decrevimus a marito vel uxore quocumque titulo collata sive ultima voluntatante nuptias donationis causa pro una ex memoratis personis praestitum fuerat, ut minime ad eum, si casus tulerit, revertatur prospiciendum est enim, ne hac iniecta formidine parentum circa liberos munificentia retardetur : sed ut his potestatis iure ad parentes reversis cetera, quae ex substantia speciali coniugis ad superstitem devenerunt, quamvis idem in sacris sit, f
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alio ꝓ ea osfe̾nte dotẽ ipũ eam ꝓ se ui¬
detur offerre ꝙ adeo uerñ est ut et
ip̃a ab alio ꝓse oblatã dotẽ ĩ lucrum
pulatus uł pacais sit ut sibi dos p̾ccã
reddatur.Qeni¬

Expanded text:
ipsa eam pro se videtur offerre. Quod adeo verum est, ut et ipsa ab alio pro se oblatam dotem in lucrum pulatus vel pactus sit, ut sibi dos praedicta reddatur.
Abbreviated transcription (Latin):
est ut qͣntã ꝑtẽ inułi stipułet᷑ sibi
lucro cede̾ ex aũ mipcias douarõe si p̾¬
ritus ex dote ꝑtem nõ pecum̃e q̃ntita¬
tem stipuletur sibi si costante mat̾¬
uouio. p̃or mułr ĩ fata collapsa fu¬
erit ⁊ si pact̃ ccͣ ueritũ fu̾it sb̾secu¬

Expanded text:
est, ut quantam partem mulier stipuletur sibi lucro cedere ex ante nuptias donatione, si prritus ex dote partem, non pecuniae quantitatem, stipuletur sibi, si constante matrimonio prior mulier in fata collapsa fuerit. Et si pactum contra vetitum fuerit subsecu
Abbreviated transcription (Latin):
des eins hñt. s ⁊̃ alios quatu¬
or menses ¶Smant᷑ ad celib̾a¬
tõnem hr̃ditans c̾tum tp̃s in¬
dulgetir post elapsũ einsce
bitur neignorantes negocsũ¬

Expanded text:
des eius habent, sed etiam alios quattuor menses. Sin autem ad deliberationem hereditatis certum tempus indulgetur, post elapsum eius idem bitur, ne ignorantes negotiu
Abbreviated transcription (Latin):
uita cã inpetrent p̾opͦtab̾ igͣrur.
ꝯuementẽ desidern xꝑi fructũ site
nõ h̾rdimi ticem seciitũ s ex neces¬
sitate ad iudiciũ eos ꝓuocare demo
cessionem bonoꝵ antecesserit debi¬
torẽ ꝯtra uiris intõnem ꝯnenies
tũc demũ it̾atom possit desid̾are
ꝯriẽtõnem cũ tm̃ postea quesiuit
ꝙ p̾sidem ad enis reilicenciam de
ut unũs ex crrographariis cre¬
ditoribus debͣitoris bona cõpellat᷑
acciꝑe satis cet̾is eins creditorib̾

Expanded text:
etrent. praeoptabis igitur convenientem desiderii tui fructum, si te non heredum fidem secutum, sed ex necessitate ad iudicium eos provocare demcessionem rerum antecessit, debitorem contra iuris rationem conveniens, tunc demum iteratam possis desiderare conventionem, cum tantum postea quaesiit, quod praesidem ad eius rei licentiam debut unus ex chirographariis creditoribus debitoris bona compellatur suscipere, satis ceteris eius creditorib
Abbreviated transcription (Latin):
B̾.ħHu qui ad ciuilia mum̾a
ꝑ deturionatũ uł honores deuocã¬
tur. licet uacatõnem a p̾ncipibꝰ acce¬
perint si applłatõnis auxilio non
utantur ꝯsensu suo noĩatõnẽ con¬
arniat: ẽ ũ igitur ad munꝰ uocat᷑
appellau̾is ap̃ p̾sidem ꝓuĩcie iuste te
applłasse ostende atꝗibitaret¬

Expanded text:
. Qui ad civilia munera vel decurionatum vel honores devocantur, licet vacationem a principibus acceperint, si appellationis auxilio non utantur, consensu suo nominationem confirmant. cum igitur ad munus vocatus appellaveris a praeside provinciae, iuste te appellasse ostende. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
suas iudites ⁊ exempla applłat¬
ribus edicta ac reflitorias eoꝵ ad
sc̾ma quoꝵ int̾est tramittant qͥ¬
bus gestarũ rerũ ndes manifes¬
ta relarõne pandatur nt m̾itis
ac passim ꝓuocandi om̃ib facł̾ts
p̾beatur ar bitramur eñ qui malã
ꝓnocare eodẽ die aut alt̾o lsblłos
appellatorios offerre debebit s u̾o
qui negociũ tuetur alienuĩ supͣdtã
condicõne ⁊̃ t̾cia diae ꝓuocabit.

Expanded text:
suas iudices exemplo appellatoribus edito ac refutatorios eorum ad scrinia quorum interest transmittant, quibus gestarum rerum fides manifesta relatione pandatur, ut meritiac passim provocandi omnibus facultas praeberetur, arbitramur eum, qui malam provocare, eodem die vel altero libellos appellatorios offerre debebit. is vero, qui negotium tuetur alienum, supra dicta condicione etiam tertio die provocabit.
Abbreviated transcription (Latin):
exemptũ esse aminau̾t̾it. s ex fatał
casus necc̃are de fũto eo qui eos ꝑfebat
id accedisse coguou̾it iuxͣ ꝑpetui iuir̃
formam desiderio medebitx
cognoscent ac uidicabunt ꝯta iudici¬
im sliũ p̾b̾e cõuenet ut intlłigat¬

Expanded text:
exemptum esse animadverterit, sed ex fatalis casus necessitate, diem functo eo qui eos perferebat, id accidisse cognoverit, iuxta perpetui iuris formam desiderio vestro mecognoscent ac iudicabunt, ita iudicium suum praebere conveniet, ut intellega
Abbreviated transcription (Latin):
norum ante uitea decessit ꝙͣ¬
eius exꝑiona defucci restitu¬
tõnis auxiliũ iatra am̃uri¬
lem ita recte inplorabit si
ualeriamis post exactos dies

Expanded text:
a decessit, queius ex persona defuncti restitutionis auxilium intra annum utilem ita recte implorabit, si valerianus post exactos dies,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat ad salubritas legis costitute
ad id specture iudeatur ut post sm̃a
ab eo qui de applłone cognoscit recꝰ¬
sus fĩ non possit ad iudicẽ a quo fue¬
rat ꝓuocatũ quaflat remitrẽdi liti¬
gatores ad ꝓm̃cias remotã accouẽ
arq exclusam penitꝰ intłłigant ¶ c̃
suꝑ om̃i causa int̾ posiram ꝓuocatõ¬
nem ł inuistã tñi liceat pmĩciare
uł iustam ¶S i quid autẽ in agͣendo
negocio numuis se allegasse littiga¬
acco fu̾nt omissũ apud eũ qui de ap¬
lłarõne cognoscit ꝓsequatur. cũ uot̃¬

Expanded text:
veniat, cum salubritas legis constitutae ad id spectare videatur, ut post sententiam ab eo qui de appellatione cognoscit recursus fieri non possit ad iudicem, a quo fuerit provocatum. quapropter remittendi litigatores ad provincias remotam occasionem atque exclusam penitus intellegant, cum super omni causa interpositam provocationem vel iniustam tantum liceat pronuntiare vel iustam. Si quid autem in agendo negotio minus se adlegasse litigaacto fuerit omissum, apud eum qui de appellatione cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
ditorem alienũ accõ suꝑest eo ꝙ de
ditam qͥntitatem offerens ins ob¬
ligacõnis inte transferri desid̾as
cũ ab eo te nom̃ conꝑasse uõ sug¬
geras licet sołone abeoͦ ftã nõie
debitoris euanesc̾e soleat obligatõ
eos qr quos debitores eẽ dicebas

Expanded text:
editorem alienum actio superest eo, quod debitam ei quantitatem offerens ius obligationis in te transferri desideras, cum ab eo te nomen comparasse non suggeras, licet solutione ab alio facta nomine debitoris evanescere soleat obligatio.eosque, quos debitores esse dicebas,
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r.E porestate ens est qui
ex płib ꝯtractibus pecuniam deb
ad eimi electõ qui accepit. si nent̾
uolũtatẽ suã exp̾ssit p̾ns inusuras
id ꝙ solu̾it demũ in sortẽ accepto fe
sores qnociens fiscus tã c̾onori quã
debitori licet dni̾sis stat̃onib suc

Expanded text:
 potestate eius est, qui ex pluribus contractibus pecuniam debetelectio ad eum qui accepit. Si neuter voluntatem suam expressit, prius in usuras idsores, quotiens fiscus tam creditori quam debitori, licet diversis stationibus, succ
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Qnos de suo maritus costãre.
inat̾monio donandi anũo indocẽ ascͥpsit
si eamnd̾ donatõnem legitime ꝯftãm noy:
reuocauit qui incremẽtũ doti dedit ⁊
diante mat̾mono mortemobut ab
ħrdibus mariti quatenus int̃ põita lib̾ali¬
tas mimita est peri pote sse me¬
mp̃r.n cotibus quas oatas ẽẽ dora¬
dous mstrim̃tis ꝯsc̃ͥbi moris est ꝯad
huc isła datõ s pollicitatõ tũmmodo sub¬
setuta est licet non unim̾ate pecũe ex¬
ceptõnem oppon̾e non solũ marito ꝯt᷑

Expanded text:
e. Quod de suo maritus constante matrimonio donandi animo in dotem adscripsit, si eandem donationem legitime confectam non revocavit, qui incrementum doti dedit, et durante matrimonio mortem obiit, ab heredibus mariti, quatenus interposita liberalitas munita est, peti potest. n dotibus, quas datas esse dotalibus instrumentis conscribi moris est, cum adhuc nulla datio, sed pollicitatio tantum subsecuta sit, liceat non numeratae pecuniae exceptionem
Abbreviated transcription (Latin):
uos omĩa claraẽẽ cuꝑientes p̾cipinis
disꝑibus eis fcĩs maiorem lucri ꝑtẽ ad
miõrem deduci ut eo modo ut̾ci mĩorẽ
ticias cantõnes que extra dotem ded̾it
ut loco ꝑafer nar̃ ap̃ maritũ maneant
sũuriles an penes uxorem om̃s mane¬
ant ⁊ mnꝙ̃ euent̃ dande sunt marito
accones q̃rebatur. st̃mus itaq siquid
tale euen̾it accõnes quid̾ onĩnõ ap̃
uxorem man̾e licenciam aut̃ marito
dari easdẽ accõnes mon̾e ap̃ ꝯpetẽtes
iudices ulła rati hĩtõne ab eo exigẽda⁊
risuras quid̾ eoꝵ cirtase ⁊ usorem᷑ pecas¬

Expanded text:
nos omnia clara esse cupientes praecipimus disparibus eis factis maiorem lucri partem ad minorem deduci, ut eo modo uterque minorem ticias cautiones quae extra dotem sunt dederit, ut loco paraphernarum apud maritum maneant, sive utiles, an penes uxorem omnes remaneant, et in quem eventum dandae sint marito actiones, quaerebatur. Sancimus itaque, si quid tale evenerit, actiones quidem omnimodo apud uxorem manere, licentiam autem marito dari easdem actiones movere apud competentes iudices nulla ratihabitione ab eo exigenda, et usuras quidem eorum circa se et uxorem e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iuris auxiluĩ: Si g̾ ꝓpõita scipłatõne
cau̾e eñ satudatõe potestis nos restitutõs
ꝙͣto amplius ꝙͣ ꝑeam legẽ licet acciꝑe¬
Is iudex qui fid̾i ꝯmissis ius dicet sõli¬
da nob̾ legnta p̾stari iubebit. ꝙsi satis¬
datõnem implere nõ potestis arbitroda¬
to diem uob̾ p̾finiet intiꝰꝙ̃ alt̾a ꝑte
cessante partib sins fũgetur. ⁊ si costi¬
terit leg᷑ falsidre locũ nõ eẽ usuras. ⁊
fruct us post litem ꝯtestatam ꝑcipietis

Expanded text:
a stipulatione cavere cum satisdatione potestis vos restituturos, quanto amplius quam per eam legem licet acceperitis, iudex qui fideicommissis ius dicit solida vobis legata praestari iubebit. Quod si satisdationem implere non poteritis, arbitro dato diem vobis praefiniet, intra quem altera parte cessante partibus suis fungetur. et si constiterit legi Falcidiae locum non esse, et usuras et fructus post litem contestatam percipietis
Abbreviated transcription (Latin):
uissus ẽ fñ ꝑ fortuitos casus ĩ lib̾tatẽ
quid̃ ip̃e om̃imõ ꝑueniat nisi ip̃e ẜmᷤ
noluit admpłe ꝯditõnẽ obnoxius tñ
ꝯstituatur. post lib̾tatẽ ħidi uł ei cui
dare issus est nisi ⁊ ip̃e oblatas pẽ¬
cũmas nõ suscepit ꝙ eĩ semł repudi.¬

Expanded text:
iussus est, sive per fortuitos casus, in libertatem quidem ipse omnimodo perveniat, nisi ipse servus noluit adimplere condicionem: obnoxius tamen constituatur post libertatem heredi vel ei cui dare iussus est, nisi et ipse oblatas pecunias non suscepit quod enim semel repudi
Abbreviated transcription (Latin):
sua matreq eius moraret᷑. ⁊ ꝑ eũ stetit
quominis uolũtati testatoris pareret
cñ spõte sc̃pture testam̃ti nõ obtẽꝑau̾it
ad petitõnem nou admittitur
Mp̃r. ¶ ꝑgatũ sũ fid̾iꝯmissũ a patͣo
tuo relict tibi sub hac ꝯditõe si filio eiꝰ

Expanded text:
sua matreque eius moraretur, et per eum stetit, quominus voluntati testatoris pareret, cum sponte scripturae testamenti non obtemperaverit, ad petitionem non admittitur. Legatum sive fideicommissum a patruo tuo relictum tibi sub condicione, si filio eius
Abbreviated transcription (Latin):
npciar ĩ pat̾a potestate fussse mostret᷑
fid̾ĩ ꝯmissi ꝯmodũ ei relict̃ ꝯ nupẜit
ulłõ aliodiem eius ced̾e ꝓhibũte patre
q̃sitũ nõ ambigitur ꝙ si apatre añmip¬
cias emancipata fu̾t ac postea decessit
suꝑstitepatre ⁊ mai̾to ac lib̾is acc̃onẽ
tid̾i ꝯmissi sibi ꝯpetentem ad ħ̾rdes suos

Expanded text:
ptiarum in patria potestate fuisse monstretur, fideicommissi commodum ei relicti, cum nupserit, nullo alio diem eius cedere prohibente patri quaesitum non ambigitur. Quod si a patre ante nuptias emancipata fuerit ac postea decesserit, superstite patre et marito ac liberis actionem fideicommissi sibi competentem ad heredes suos
Abbreviated transcription (Latin):
i defundo a locatore expuls
placuit exigere ac retiue pott¬
e. uegem quidẽ conduccõit
sernari oportet nec pensioñ
ci ssso autẽ tp̃s in quo locatus
fudus fuerat sit eractinu
⁊ mendẽ Locatõne ꝯductor ꝑ¬
mãterit tacito ꝯsensli eamd̾

Expanded text:
i fundo a locatore expulsaplacuit, exigere ac retinere poteo. Legem quidem conductionis servari oportet nec pensionum ci. sin autem tempus, in quo locatus fundus fuerat, sit exactum et in eadem locatione conductor permanserit, tacito consensu eand
Abbreviated transcription (Latin):
necc̃e uon est stare colono ca
por dñs Locaiit uisi ea lẽge
emt ¶ uer. si ꝯpletur aliqiꝰ
fc̃o cͥonsensisse ut ĩ ead̾ ꝯduccõe
maneat ꝙ̃uis fñ scͥpto bone fi¬
di iudicis ei ꝙ placait par̾e cos i

Expanded text:
necesse non est stare colonum, cui prior dominus locavit, nisi ea lege emit. verum si probetur aliquo pacto consensisse, ut in eadem conductione maneat, quamvis sine scripto, bonae fidei iudicio ei quod placuit parere cogi
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ certã modiatõnem calimate
⁊ amarto te dedisse ut tibi re¬
p̾sentent olei desiguatum põ¬
dus asseueres si placitis citra
stipulitõnis sollẽpnitatemĩ
exibeant fidem ꝙͣtum dedisti
cã nõ secuta ꝯdict̾e ꝓ desid̾io tno
pores. Q Ea lege rebusco
natis cãdito ut ꝙ placũit mei̾¬
ꝯ huiꝰmõi ꝯuentõ non nudi pacti
uõre censcantur. sr rebus ꝓp̾us
dc̃e legis sustancia minniatur ad
mplendum plagtu sicut pos¬

Expanded text:
nti certam modiationem Callimacho et Acamato te dedisse, ut tibi repraesentent olei designatum pondus adseveres, si placitis citra stipulationis sollemnitatem non exhibeant fidem, quantum dedisti, causa non secuta condicere pro desiderio tuo potes. natis Candido, ut quod placuerat mensum huiusmodi conventio non nudi pacti nomine censeatur, sed rebus propriis dictae legis substantia muniatur, ad implendum placitum, sicut pos
Abbreviated transcription (Latin):
U s  ⁊ cum hmes uectigal oc¬
tauarum in qũiꝙ nũ ꝯduceret
fidem tuam obligasti posteaq
spatio eiuscẽ tp̃is expleto. cum
ħmes inconductone iot ꝑdone¬
qi detineretur non ꝯsensisti s:
cautõnem tibi reddi postulasti
non oportet te de posterioras tẽ¬
poris ꝑicio astrugi ꝯpetens
uidex non ignorabit
Reni ntet certis amius qͣn¬
ditatib tundũ conduxeris s
tũ exp̾ssum non est ⁊̃ oiadẽ¬
ne ut moͣs ⁊ egiomis postu̾at
nr si qua labe tempestarie ui
ano celi nicio dapna accedro¬
ent ad homis tuumi ꝑtinere
⁊ que uenerunt sterelates
nõ ꝓbabuntur io̾nem tuam
nxraionam fidem hab̾irc̃te
postulabis eam q formãcui

Expanded text:
 Si, cum Hermes vectigal octavarum in quinquennium conduceret, fidem tuam obligasti posteaque spatio eius temporis expleto, cum idem Hermes in conductionem ut idoneus detinerentur, non consensisti, sed cautionem tibi reddi postulasti, non oportere te posterioris temporis periculo adstringi competens iudex non ignorabiticet certis annuis quantitatibus fundum conduxeris, si tamen expressum non est in locatione aut mos regionis postulat, ut, si qua labe tempestatis vel alio Caeli vitio damna accidissent, ad onus tuum pertinerent, et quae evenerunt sterilitates non probabuntur, rationem tui iuxta bonam fidem haberi recte postulabis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃relas desferemibus custoces
exib̾e necesse habeant net iat᷑
adito p̃side ꝓmucie inpetra¬
bitis: Q ui si maiorẽ aĩau̾si¬
onem exig̾e ñ dep̾henderit.
ad domicum ulpianum ⁊ stũ
p̾torio. ⁊ parentem nr̃m eos re¬
reoꝵ noĩatim ⁊ cusdodiam. repn¬

Expanded text:
ibus custodes exhibere necesse habeant nec ultra adito praeside provinciae impetrabitis. qui si maiorem animadversionem exigere rem deprehenderit, ad Domitium Ulpianum praefectum praetorio et parentem meum reos rereorum nominatim
Abbreviated transcription (Latin):
costiuitam sicut
ꝯmemoras incem empionis
optenere non incoginti mr̃e
cionem conpet̾e iusi scipulatõ
sbsecuta ex uertoꝵ obligatõe¬

Expanded text:
constitutam, sicut commemoras, vicem emptionis obtinere non incogniti iurisactionem competere, nisi stipulatio subiecta ex verborum obliga
Abbreviated transcription (Latin):
i quis inclitas noĩatim uenis¬
us legibus ueritates transgre
bonor nec penam ꝓhẽns cri¬
in ult̾ns euadant. ¶t go õs
pariter sñi pͥmati sm cinisspi¬

Expanded text:
i qui inditas nominatim vetustis legibus civitates transgredbonorum nec poenam perennis exilii ulterius evadent. Ergo omnes pariter, sive privati seu cui
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽ.s duersus debitorem
elecus pignorib ꝑsonał
accõ non tollitur. S eo ꝙ de
pretio ẜuari potuit in debi¬
tuui conputato de residio
manet integra petitõ

Expanded text:
. Adversus debitorem electis pignoribus personalis actio non tollitur, sed eo, quod de pretio servari potuit, in debitum computato de residuo manet integra. D. III
Abbreviated transcription (Latin):
imicũ ⁊ solum obẜuari censemus nec
⁊ mdicio nec ĩ aliqno c̾tamĩe ubilegeᷤᷤ
necc̃arie exaliis libris nnsi ab hus in¬
aliꝙ uł recitare uł ostende̾ cognetur
mstemator nelit falsitaris cͥmĩe sb̾sͤ¬
tus mia ꝯindice qui andienciã ei aco¬
modauit penis granissimis laborare
neat̃ ĩ cognitũ nob̾fiat ex quib uet̾¬
est iussimus ⁊ ħ ĩ p̾mordiis digestoꝵ
nr̃oꝵ ĩsc̾bi ut manifestisimũ sit ⁊ q̾br
legib latorib quibꝰq libris eoꝵ ⁊ quot
milib hoc iusticie romane tẽplũ edi¬
ficatũ est ¶lesis larorẽ autẽ. ł com̃ta¬
tores eos elignnꝰ qui digni tãto oꝑe fu¬
erant ⁊ quos ⁊ anciquiores p̾usimi p̾u¬
cipes admitt̾e̾ nõ st̃ indignatõib uuo
dignitatis appice ĩꝑtiro nec s̾ quod̾a ali¬
q̃m p̾rogariuam uendicaurẽ ꝯ eĩ costitu

Expanded text:
unicum et solum observari censemus. nec in iudicio nec in alio certamine, ubi leges necessariae sunt, ex aliis libris, nisi ab isdem inaliquid vel recitare vel ostendere conetur, nisi temerator velit falsitatis crimini subiectus una cum iudice, qui ei audientiam accommodabit, poenis gravissimis laborare. Ne autem incognitum vobis fiat, ex quibus veteest, iussimus et hoc in primordiis digestorum nostrorum inscribi, ut manifestissimum sit, ex quibus legis latoribus quibusque libris eorum et quot milibus hoc iustitiae Romanae templum aedificatum est. Legis latores autem vel commentatores eos elegimus, qui digni tanto opere fuerant et quos et anteriores piissimi principes admittere non sunt indignati, omnibus uno dignitatis apice impertito nec sibi quodam aliquam praerogativam vindicante
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ab initõ nob̾ ꝓnisũ est ꝯ hoc opꝰ fiꝰ deo
annuente mãdamus tẽpestiuũ nob̾ n¬
detur ⁊ ĩp̾senti sancire. ut nemo neq
eoꝵ qui ĩp̃fũti nris periciam hab̃t̃ ne
q postea fuerint audent com̃tarios
hud̃ legib adnect̾e nisi tũ si uelit ĩgͥ¬

Expanded text:
 ab initio nobis visum est, cum hoc opus fieri deo adnuente mandabamus, tempestivum nobis videtur et in praesenti sancire, ut nemo neque eorum, qui in praesenti iuris peritiam habent, nec qui postea fuerint audeat commentarios isdem legibus adnectere: nisi tantum si velit
Abbreviated transcription (Latin):
ocria s̃ petitori ꝓbatõnis
honus incimbit intentõne
sua defecta. hus inuari mĩme
potest uam si in s̾uitutem pe¬
tatur ad empt̃õnis ꝓbatõnem
nõ est indicus alus op̃ s ins

Expanded text:
chia, cum petitori probationis onus incumbat, intentione sua defecta his iuvari minime potest. nam si in servitutem petatur, ad emptionis probationem non est indiciis aliis opus, s
Abbreviated transcription (Latin):
mpr ¶Si sint qui em̾e p̾dia
tibi obligata uelint nõ inpedi¬
unt᷑ sc̾ptura testĩ qua ꝯplexus
est debitor nlła a se p̾dia uem̃¬
dari. ⁊ penam ad didit ut fisci
fierent. nec eĩ potuisse eũ huiꝰ
lege uuis creditoris fac̾e̾ deterius
manifest est. mꝑ̃r

Expanded text:
 Si sunt, qui emere praedia tibi obligata velint, non impediuntur scriptura testamenti, qua complexus est debitor nulla a se praedia venumdari et poenam addidit, ut fisci fierent. nec enim potuisse eum huiusmodi lege ius creditoris facere deterius manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Remc Creditori qui ꝓeod̾a
pito ⁊ piguorã ⁊ fidenissorẽ acte¬
ꝑit licet si mallet fideuissorẽ ccox¬
ueuire in eam pecumam mõ seob¬
liganat. qui cũ fac̃ debet ius pro¬
norum in eum craufferre Reui
maliam quoq cãm eatem pignor

Expanded text:
 Creditori, qui pro eodem debito et pignora et fideiussorem accepit, licet, si malit, fideiussorem convenire in eam pecuniam, in qua se obligaverit. Quod cum facit, debet ius pignorum in eum transferre Sed cum in alia quoque causa e
Abbreviated transcription (Latin):
conditõni mandato adsc̾pto cum
pecumam uituam daret mnaccipi¬
endis ypothecis ũ paruit frust᷑
te iudicio mãdati cõuenit qñ nõ
alias te obligasse intlligaris ꝙ̃sipi¬
guorib contuiħ̾etur. obligntõ¬

Expanded text:
cioni mandato adscriptae, cum pecuniam mutuam daret, in accipiendis hypothecis non paruit, frustra te iudicio mandati convenit, quando non alias te obligasse intellegaris, quam si pignoribus contraheretur obligat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eutolio ꝙ̃ muituanidedeiit pecuẽ¬
mam dari fuit stiprlata nicħ ei cui
sbiecta nui nonfiñ̾t querere potu¬
it ¶Sane si ip̃e ꝙ ei solmplacuit ⁊̃
stiplõnem suo noĩe deduxit obli¬
gatõneni meius ⁊̃ ꝑsonam costi¬
tuisse non ambigitur ¶Mꝑ̃r De duo

Expanded text:
 eustolio, quam mutuam dederat pecuniam, dari fuit stipulata, nihil ei, cuius subiecta iuri non fuerit, quaerere potuit. Sane si ipse quod ei solvi placuerat in stipulatione suo nomine deduxit, obligationem in eius etiam personam constitisse non ambigitur DIO
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ditorib: Sit itaq gu̾alit̾ deuo¬
tõ ⁊ nemi licait alienã ⁊̃ deuo¬
rõnem sequi cũ ex uma stirpe u¬
no q fonte unus esfluxit d̃ctꝰ
uł de uiti causa ex eadẽ acc̃one

Expanded text:
creditoribus. Si itaque generalis devotio et nemini liceat alienam indevotionem sequi, cum ex una stirpe unoque fonte unus effluxit contractus vel debiti causa ex eadem actione
Abbreviated transcription (Latin):
legirimoꝵ hr̃e uolu̾int aut ꝓp̾s indi¬
cio aut nr̃i p̾rogatiã resc̾pti. Itant
q̃cq̃d ralib lib̾is pat̾ donau̾it siue
illos legitinos seu naturales diyit
totũ retract̃ legitime soboli reddatur
.aut fratri aut sorori aut prĩant
mat̾ s ⁊ uxori tali ꝙcũq dat̃ quolib

Expanded text:
oluerint aut proprio iudicio aut nostri praerogativa rescripti: ita ut, quidquid talibus liberis pater donaverit, sive illos legitimos seu naturales dixerit, totum retractum legitimae suboli reddatur aut fratri aut sorori aut patri aut matri. Sed et uxori tali quodcumque datum quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
.prẽm tuũ osfitõ debito ꝓmeru̾is
pat̾nam pietatẽ tibi nõ deuegabit
ꝙ si sponte non fecerit aditus ꝯpe¬
teus uidex alimĩta ꝓ modo facłtatum
p̾stari tibi iubebit. ꝙ si prẽm se ne¬
gabit q̃stionẽ istani ĩ primis idem

Expanded text:
rem tuum officio debito promerueris, paternam pietatem tibi non denegabit. Quod si sponte non fecerit, aditus competens iudex alimenta pro modo facultatium praestari tibi iubebit. Quod si patrem se negabit, quaestionem istam in primis idem
Abbreviated transcription (Latin):
soluit nlłam accõnem ob eam so¬
lutõnem ht sĩ inporestate pr̃is
ꝯ solu̾et fu̾it sñi sui mr̃ costitis¬
Si igitur pat̾ tuus sui uris cos¬
tirus ꝑ patre suo negociũ gerẽs
nõ p̾cedente mandato debitũ es̃
agere ꝯ patruo tuo debesS¬

Expanded text:
solutionem habet, sive in potestate patris, cum solveret, fuit, sive sui iuris constitusi igitur pater tuus sui iuris constitutus pro patre suo negotium gerens non praecedente mandato debitum eius agere cum patruis tuis potes
Abbreviated transcription (Latin):
U̾. Si mandatum soluis mari¬
ti secutus tam ip̃ius qͣm uxori
Iu̾sus re mandati acco est: S ⁊
tibi adu̾sus eum contraria siq̃d
forte suꝑ e rogasti
gnas tuas aliusti sen m̾cedes ali
quas ꝓ hus magistris expendi¬
sti euis erogatõnis tibi ulła re¬
petitõ est: ꝙ si ut reperiturus
ea quie insũptum missisti aliq̾d

Expanded text:
. Si mandatum solius mariti secutus tam ipsius quam uxoris versus te mandati actio est: sed et tibi adversus eum contraria, si quid forte supererogasti. gnas tuas aluisti seu mercedes pro his aliquas magistris expendisti, eius erogationis tibi nulla repetitio est. quod si ut repetiturus ea, quae in sumptum misisti, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
te dem ETntor fllioꝵ quorũ
re bonoꝵ posronem accepisse dicis
in metallũ dãpnatus ⁊ postea ex ĩ¬
dulgenciã gu̾ali regressus ꝙ̃ãa lo
geucia corũ redisti accõnes rameu
quascũq hũisti remanẽt incã bonoꝵ
publicatorum nec ex ordiue est ꝙ pe¬
hac qoq ratõne mñcło pat̾ne potesta¬
p̃cedens q dignitas restituta sit pote¬
stas tñ par̃a repenta nõ indetur. e¬
nõ ⁊̃ loca militie p̃dẽ ad epta ꝯceisiti
neq integr̃am atq illibatan extini
atõnem reseruauit. Mp̃r

Expanded text:
tinae. Tutor filiorum, quorum te bonorum possessionem accepisse dicis, in metallum damnatus et postea ex indulgentia generali regressus, quamquamgentia communi redisti, actiones tamen, quascumque habuisti, remanent in causa bonorum publicatorum, nec ex ordine est quod pehacque ratione vinculo paternae potestapraecedensque dignitas restituta sit, potestas tamen patria repetita non videtur. Inon etiam loca militiae pridem adempta concessit neque integram atque illibatam existimationem reservavit. Impp.
Abbreviated transcription (Latin):
nussiones in filios antẽ ꝓimã
emãcipꝯtõnẽ incet̾is libis nri
cõlebant corrigentes sũ collẽtes
cc̃semus lic̾e parenti qui lib̾os ĩ
potestate sua costitutos ĩ adoprõ¬

Expanded text:
missiones in filio aut per unam emancipationem in ceteris liberis fieri solebant, corrigentes sive tollentes censemus licere parenti, qui liberos in potestate sua constitutos in adoptio
Abbreviated transcription (Latin):
añcedant ubi noc inponit᷑ necessi¬
tas a no aliqͥd nepoti uł nepti relui¬
quere maneant omĩa iura ad optĩa
ei mñtacta. ħ eĩ omĩs sancio defilio
⁊ filia nepore ⁊ nepte deinceꝑ ꝑso¬
ns in sac̾s costitutis intͦorita est
ubi dubitabatnt quid statuendũ
eẽt. qͣsi duob prĩbus ei ĩ unio ex
nat᷑aͣ. ⁊ alt̾o ex lege positis. ubiant̃
homo sin iuris costitutus ꝑ arro¬
gatõnẽ ex angusta lib̾alitate sese dede
int̾ prẽs inducitur discrimẽ sit suꝰ
hr̃e adopiinus pater arrogarõ ni ⁊
filiũ arrogatimũ uet̾es legũ latores¬

Expanded text:
antecedant ubi nec imponitur necessitas avo aliquid nepoti vel nepti relinquere, maneant omnia iura adoptiva ei intacta. haec enim omnis sanctio de filio et filia et nepote et nepte et deinceps personis in sacris constitutis introducta est, ubi dubitabatur, quid statuendum est, quasi duobus patribus ei, uno ex natura, altero ex lege positis. Vbi autem homo sui iuris constitutus per adrogationem ex Augusta liberalitate sese dederinter patres inducitur discrimen, sit suus heres adoptivus patri adrogatori et filium adrogatum
Abbreviated transcription (Latin):
os sũ ante dotalia instrimũta edici
sunt sũ postea a una ead̾q lance
trutiuari ⁊ om̃s suos ⁊ ĩpotãre suis
exist̾e genitorib. ut nec p̾or nec
mĩor  ullo habeatur disc̾mẽ.  S
qui ex ehusd̾ maioribus ꝓcreati

Expanded text:
ros, sive ante dotalia instrumenta editi sunt sive postea, una eademque lance trutinari et omnes suos et in potestate suis existere genitoribus, ut nec prior nec iunior ullo habeatur discrimine, sed ii, qui ex isdem maioribus procreati
Abbreviated transcription (Latin):
patronedatur. si ad ministratõi
se nõ mistuit ulła accõe tibi tene¬
tur. Neq eĩ iuire datus tutor fuit.
Q si administrauit sponte res
tuas. exꝑiri ad u̾sus eñ accõne ne¬

Expanded text:
patronae datum, si administrationi se non miscuit, nulla actione tibi tenetur: neque enim iure datus tutor fuit. quod si administravit sponte res tuas, experiri adversus eum actione ne
Abbreviated transcription (Latin):
B̾. Quidã qui iustũ filiũ hã¬
dandũ est: que rebatur. uolebat
.i. tali. naturali nepoti ex suo legi¬
timo filio iã de fũc tõ ꝓ genito tõtã¬
cõibuis tm̃modo intius natanibus
ꝓhibatibus totũ pat̾moniũ sti qͣncã¬

Expanded text:
. Cuidam, qui iustum filium habdandum est, quaerebatur. volebat enim tali naturali nepoti ex suo legitimo filio iam defuncto progenito totationibus tantummodo in filiis naturalibus prohibentibus totum pat
Abbreviated transcription (Latin):
custoditur. s int̾uentu sololis na¬
turalis nicħ ins legntimũ supesse
potest ut necc̃as relinqͣndi aliqͣd
eis ex legibus immineat liceat
eis q̃nt̃ nołunt sue sustãcie ĩ eos
eẽ existimau̾nt. In nepotib autẽ
nõ ead̃ obẜnatõ inꝑfatis spẽ bus
cutodienda est. ubi legitina mĩ¬
me soboles facit ĩpedmĩtũ. ea .n.
i astente Uet̾m costitutõmĩ tenorẽ
in nat᷑alib filus statutũ ⁊ ĩ nepo¬
eĩ ab intestato ĩ aui successionẽ
solũ eist acced̾e cẽsemius ib̾a ampa
t̃ni nat᷑alis. s eciã ꝓ aui uł eiꝰ cos¬
natõnis si quid saltẽ huiꝰ modi uo¬
cabulo iuram degenes homines
extendere maluerint De testa¬

Expanded text:
custoditur, sed interventu subolis naturalis nihil ius legitimum subesse potest, ut necessitas relinquendi aliquid eis ex legibus immineat, liceat eis quantum voluerint suae substantiae in eos esse existimaverunt. in nepotibus autem non eadem observatio in praefatis speciebus custodienda est, ubi legitima minime suboles facit impedimentum. ea enim subsistente veterum constitutionum tenorem in naturalibus filiis statutum et in nepoenim ab intestato in avi successionem solum eis accedere censemuni naturalis, sed etiam proavi vel eius cognationis, si quid saltem huiusmodi vocabuli in tam degeneres homines extendere maluerint. D.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ũ solũ eis ulla legitima sobole eis ex¬
istente s ⁊̃ si filios uł alios lib̾os ex
legitinus mat̾moniis ꝓcreatos ha¬
beaut ⁊ eo modo natales quoq fĩlos
sibi legitimos successores esfice̾ ⁊ tatñ
ut mime eiscẽ prĩbus liceat ꝑdona¬
tõnẽ ł ultimã nolũtatẽ ampliꝰ eidẽ

Expanded text:
 eis legitima subole existente, sed etiam si filios vel alios liberos ex legitimis matrimoniis procreatos habeant, et eo modo naturales quoque filios sibi legitimos successores efficere, ita tamen, ut minime eisdem patribus liceat per donationem vel ultimam voluntatem amplius eide
Abbreviated transcription (Latin):
octasionẽ. quo mõ ũ est ĩnquissim̃
ip̃iu sti ipẽ scd̃e post̾itatis. q nuꝰstam
excludẽ. ꝯ grãs age̾ frat̾bus siuis p̾¬
t̾iores debeant. quoꝵ bñficio iusti ip̃i
filii ⁊ nouiẽ ⁊ ordinẽ subsecuti. Neq
.ii. u̾ siłe est eũ qui postea uł dona¬
tõnẽ uł dotẽ ꝯst̾psit. ⁊ ab iuicio talẽ
asfeccõnẽ c̾ca muliem nõ habuisse

Expanded text:
occasionem, quomodo non est iniquissimum ipsam stirpem secundae posteritatis quasi iniustam excludere, cum gratias agere fratribus suis posteriores debeant, quorum beneficio ipsi sunt iusti filii et nomen et ordinem subsecuti. Neque enim verisimile est eum, qui postea vel donationem vel dotem conscripsit, et ab initio talem adfectionem c
Abbreviated transcription (Latin):
obẜuando ut sũ matre eiꝰ suꝑstite sn̾i
ea aũ filiũ mortua. aliqͥ̾s ex eiꝰ gũe ciꝰd̾
curie fortimam paratus sit liceat ei se
osfẽnri eid̃ curie bona mortui q̃ de sb̾a
lis filii post curialem ꝯditõnẽ moriẽtis
postea a patͤ suo nat᷑ali curie darifin̾ut

Expanded text:
ando, ut, sive matre eius superstite sive ea ante filium mortua aliquis ex eius genere eiusdem curiae fortunam subire paratus sit, liceat ei se offerenti eidem curiae bona mortui, quae de sulis filii post curialem condicionem morientis postea a patre suo naturali curiae dati fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
preguantẽ tec̾it. posten antẽ adhc̃
grauidam miliem costitutam doiã¬
olla eoitus uł eduasit. iusta prĩs
sobolos nastanuir ⁊ in pom̃te effi¬
ciatur. ⁊ hr̃es existat morienti si
ab intestato sine ex testam̃to satis
n absurdũ est sifllu post dotem
ꝓgenici ⁊ anterioribus lib̾is ꝯd

Expanded text:
tea autem adhuc gravida muliere constituta dotalpuella editus vel edita sit, iusta patri suboles nascatur et in potestate efficiatur et heres ei existat morienti sive ab intestato sive ex testamento. satis enim absurdum est, si filii post dotem progeniti et anterioribus l
Abbreviated transcription (Latin):
ciparsi mĩorẽ priusꝙͣ fari possit aut
hr̃e rei que sibi donatur affc̃m fũdũ
strimẽtis aut p̾missis ꝙ ꝑ eũ ẜnũ

Expanded text:
cipatum minorem, priusquam fari possit aut habere rei quae sibi donatur affectum, Italstrumentis ante praemissis et in
Abbreviated transcription (Latin):
nes qut ꝯtineant hus qͣ penitꝰ cog¬
intis uł reiciantur si ꝯplacitesũt uł
ieiciant᷑ si sunt moleste/ incõsc̾bẽ¬
dis antẽ donatõib nomẽ conatoris
ius acͣ rene noitri oporret neq id
cñq aliud mat̾ie tp̃s dabit uł ip̃o ł¬

Expanded text:
nesque contineat, hisque penitus cognitis vel recipiantur, si complacitae sunt, vel reiciantur, si sunt molestae. In conscribendis autem donationibus nomen donatoris, ius ac rem notari oportet, neque id uodcumque aliud materiae tempus dabit
Abbreviated transcription (Latin):
ri oportet ⁊ si rutores uł cumi¬
admĩstuitõnem alienarũ rer̃
auccorntate legnima gerunt
ꝯuenit enu ⁊ ip̃os iure uire¬
uirando astici qr ⁊ ip̃i cãm sci¬
entes ita ad eam ꝑueniũt. neq
eĩ pupillus neq adultus ułali
huiꝰmodi ꝑsone s ip̃i qui ꝓ eis
tutelam uł curam uł aliamle¬
gitinã gerũt ad mĩstiatõnen
stire possunt cãm ⁊ ut ad udici

Expanded text:
ri oportet et si tutores vel curaadministrationem alienarum rerum auctoritate legitima gerunt. convenit enim et ipsos iureiurando adfici, quia ipsi causam scientes ita ad eam perveniunt. neque enim pupillus neque adultus vel aliae huiusmodi personae, sed ipsi, qui pro eis tutelam vel curam vel aliam legitimam gerunt administrationem, scire possunt causam et ita ad iudici