comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stinuerũt .n. egregii iuuenes cuius armati
periailum uulneribꝰ et sangiũe suo defẽ¬
derãt. eius togati ult̾iũ discͥmen potestatis
insignia retirientes intueri. qͣ iusticia mota
ꝯtio actiõẽ ortẽsiu desistere ooegit. que ẽt
eo facto quod sequitur exhibuit.
Cu. G. graccus. et.c. daudius obrimis seuere
gesta cẽsura maiorẽ ꝑtem ciuitatis exaspe¬
rassent. diẽ. hiis. M. popilius. te .pl. ꝑduelli¬
onis adpopłm dixit p̃t comuriẽ ꝯsternatidẽ
pͥuata ẽt ira accẽsus. qr neccessariũ gius rutiliu
expuplico loco pariẽtẽ demoliri uisserat. Quo etia
Iuditio pͥme cdassis ꝑmulte cẽturie cdaudiũ aperte
dapnabant. degracti absolutiõe uniu̾se ꝯsentire
uidebant᷑ Qui clara uoce iurauit si de collega suo
grauius ẽẽt iudicatũ. ĩ factis se paribus eande
cũ illo penã exilii subituꝵ. Eaq iusticia tota illa

Expanded text:
stinuerunt enim egregii iuuenes, cuius armati stinuerunt enim egregii iuuenes, cuius armati periculum uulneribus et sanguine suo defenderant, eius togati ultimum discrimen potestatis insignia retinentes intueri. qua iustitia mota contio actione Hortensium desistere coegit: nec se eo facto, quod sequitur, exhibuit. Cum Ti. Gracchus et C. Claudius ob nimis seuere gestam censuram maiorem partem ciuitatis exasperassent, diem iis P. Popilius tribunus pl. perduellionis ad populum dixit, praeter communem consternationem priuata etiam ira accensus, quia necessarium eius Rutilium ex publico loco parietem demoliri iusserant. quo in iudicio primae classis permultae centuriae Claudium aperte damnabant, de Gracchi absolutione uniuersae consentire uidebantur. qui clara uoce iurauit, si de collega suo grauius esset iudicatum, in factis se paribus eandem cum illo poenam exilii subiturum, eaque iustitia tota illa
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as ⁊ finitimis regionib q̃ adhuc retuli.
Nd sequitar ꝑtotum terraꝵ orbẽ manauit
limochares ambraciẽsis fabritio ꝯsili polliatus
ẽse pixrũ. ueneno ꝑfiliũ suũ qui pationibꝰ¬
cius preerat necaturũ. Ea res cũ adsenatum
esset delata missis legatis prerũ monuit. ut
aduersus huius gnͣis insidias cautius se gereret.
memor urbem afilio martis ꝯditam armis
bella nõ uenenis gerere debere. Timocaris ãt
nom̃ supp̃ssit. utroq modo equitatẽ amplexus
qr nec hostem malo exͦ tollere / nz eũ qui bene
mereri paratus fuerat prodere uoluit.
Sũma iusticia ĩ quatuor quoq tribunis plebis
eodem tpõre ꝯspecta ẽ. nã cum .L. atratino sõ
quo duce atiẽ nr̃a apud ferrugiẽ auolscis
mlinatã cu ceteris equitibꝰ correpserant.
diem adpopulũ. Lortẽsius collega eorũ dixiss.
prorostris iuranerũt ĩsqualore se ẽẽ quo ad
imperator ip̃orũ reus esset futireus. nõ sb̃¬

Expanded text:
nostris et finitimis regionibus quae adhuc retuli , nostris et finitimis regionibus quae adhuc retuli , quod sequitur per totum terrarum orbem manauit. Timochares Ambraciensis Fabricio consuli pollicitus est se Pyrrum ueneno per filium suum, qui potionibeius praeerat, necaturum. ea res cum ad senatum esset delata, missis legatis Pyrrum monuit ut aduersus huius generis insidias cautius se gereret, memor urbem a filio Martis conditam armis bella, non uenenis gerere debere. Timocharis autem nomen suppressit, utroque modo aequitatem amplexus, quia nec hostem malo exemplo tollere neque eum, qui bene mereri paratus fuerat, prodere uoluit. Summa iustitia in quattuor quoque tribunis pl. eodem tempore conspecta est: nam cum L. Atratino, sub quo duce aciem nostram apud Verruginem a Volscis inclinatam cum ceteris equitibus correxerant, diem ad populum L. Hortensius collega eorum dixisset, pro rostris iurauerunt in squalore se esse, quoad imperator ipsorum reus esset, futuros: non su
Abbreviated transcription (Latin):
dedere coacta ẽ. adu̾sus quã seuire cupiẽo po¬
pulus Rornanus postã apapirio cuius manu
ubento ꝯsule uba deditioĩs scripta erãt doctus ẽ.
faliscos nõ potestati ẜ fidei se romanors ꝯmisisse.
om̃e ir̃a placida m̃te deposuit. ꝑiterq et uiribꝰ
odii nõ sane facile uinci assuetis/ et uictorie
obsequio que prõptissime licẽtia sbministrat
ne iusticie sus deesset obstitit.
dem cũ ꝯsul claudius camerinos ductu atq
auspitiis suis captos sb hasta uendidiss. et si
erariũ peciũã fines agxis/ auctos aĩadũtebat.
tñ ꝙ parũ liquida fide id gestum ab ĩperatore
uidebatur maxĩa cura ꝯquisitos redemit. husq
habitandi gc̃a locũ ĩ adũẽtino assignauit. et
predia restituit. peciua et nõ adcurĩa s ad
sacraria edificanca sacrifitiaq facienda tribuit
lusticieq pr̃optissimo tenore effecit ut exitio
suo letari possint. qr sic renati erãt. ¶Memb

Expanded text:
dedere coacta est. aduersum quam saeuire cupiens podedere coacta est. aduersum quam saeuire cupiens populus Romanus, postquam a Papirio, cuius manu iubente consule uerba deditionis scripta erant, doctus est Faliscos non potestati, sed fidei se Romanorum conmisisse, omnem iram placida mente deposuit pariterque et uiribus odii, non sane facile uinci adsuetis, et uictoriae obsequio, quae promptissime licentiam subministrat, ne iustitiae suae deesset obstitit. Idem, cum P. Claudius Camerinos ductu atque auspiciis suis captos sub hasta uendidisset, etsi aerarium pecunia, fines agris auctos animaduertebat, tamen, quod parum liquida fide id gestum ab imperatore uidebatur, maxima cura conquisitos redemit iisque habitandi gratia locum in Auentino adsignauit et praedia restituit. pecuniam etiam † non ad curiam sed sacraria aedificanda sacrificiaque facienda tribuit iustitiaeque promptissimo tenore effecit ut exitio suo laetari possent, quia sic renati erant. Moenibus
Abbreviated transcription (Latin):
probi facti respectus religiosa cũ obẜuatiõe u̾satͣ.¬
& ubi studiu uerecũdie/ cupiditas xõni cedit.
nihilq utile quod parũ honestum uideri possit
ducitur. eius aũt p̃cipuu et certissimũ int̾
omnes gentes nr̃a aiuitas exẽplum ẽ.
Camillo ꝯsule. faliscos circũ sedente ñr ludi
plurimos et nobilissimos inde pueros uelut
animandi gr̃a eductos/ ĩcastra romarioru
ꝑdupit. Quibus int̾ceptis nõ erat diibiũ
quin falisci deposita belligerandi ꝑtinatia tra¬
dituri se nr̃o imperatori essent. Ea re¬
agnita senatus cẽsuit. ut pueri uinctu
magistrũ uirgis cedẽtes ĩpatriã remicterent᷑
Qua hasticia animi eoꝵo capti sunt quoꝵ menia
expugnari nõ poterant. Nãq falisci bñfitio mag̃
ꝙ̃ armis uicti portas romanis aꝑuerũt.
Eadem ciuitas aliquotũs rebellando semꝑq ad¬
uersis ꝯtusa pliis tandem se quĩto luctatio ꝯsuli

Expanded text:
probi facti respectus religiosa cum obseruatione uersatur etprobi facti respectus religiosa cum obseruatione uersatur et ubi studium uerecundiae, cupiditas rationi cedit nihilque utile, quod parum honestum uideri possit, ducitur. eius autem praecipuum et certissimum inter omnes gentes nostra ciuitas exemplum est. Camillo consule Falerios circumsedente magister ludi plurimos et nobilissimos inde pueros uelut ambulandi gratia eductos in castra Romanorum perduxit. quibus interceptis non erat dubium quin Falisci deposita belli gerendi pertinacia tradituri se nostro imperatori essent. ea re senatus censuit ut pueri uinctum magistrum uirgis caedentes in patriam remitterentur. qua iustitia animi eorum sunt capti, quorum moenia expugnari non poterant: namque Falisci beneficio magis quam armis uicti portas Romanis aperuerunt. Eadem ciuitas aliquotiens rebellando semperque aduersis contusa proeliis tandem se Q. Lutatio consuli
Abbreviated transcription (Latin):
regni tauro tenus mõte/ et filiã in matrimoniu
cũ decies centũ milibus talentis pollicente. cũ
ꝑmenion dixiss se si alexander ẽẽt issurum
conditiõe. Respondit. et ego uterer si ꝑmenion
essem. uoc̃e duabus uictoriis respondentẽ dignãq
cui t̾cia sicut euenit tribueretur. atq hec quidẽ
et animi magnifici et prosperi status.
Nla uero qua legati lacedemonriorũ apud pr̃em eius
miiaz fortune sue ꝯditiõe testati sunt gloriosior
ꝙ̃ optabilior. intolerabilibus eĩ honoribus ciuutatẽ
coꝵ ĩplicati. siquid morte grauius imperare ꝑse¬
ueraret/ mortẽ se ꝑlaturos responderunt.
Nec parũ graue spartani cuiusdam dictũ. siꝗde
nobilitate et scĩtate pstans. et ĩpeticiõe magr̃atus
uictus/ maxĩe sibi licẽtie esse predicauit ꝙ̃ aliquos
pata sua se meliores uiros haberet. quo smõe
repulsam honori e quauit.
tralia adire inquibus semꝑ ac

Expanded text:
regni Tauro tenus monte et filiam in matrimonium regni Tauro tenus monte et filiam in matrimonium cum decies centum milibus talentum pollicente, cum Parmenion dixisset se, si Alexander esset, usurum ea condicione, respondit 'et ego uterer, si Parmenion essem'. uocem duabus uictoriis respondentem dignamque cui tertia, sicut euenit, tribueretur. Atque haec quidem et animi magnifici et prosperi status: la uero, qua legati Lacedaemoniorum apud patrem eius miseram fortitudinis suae condicionem testati sunt, gloriosior quam optabilior: intolerabilibus enim oneribus ciuitatem eorum inplicanti, si quid morte grauius imperare perseueraret, mortem se praelaturos responderunt. Nec parum graue Spartani cuiusdam dictum, siquidem nobilitate et sanctitate praestans, sed in petitione magistratus uictus maximae sibi laetitiae esse praedicauit, quod aliquos patria sua se meliores uiros haberet. quo sermone repulsam honori adaequauittralia adire, in quibus semper aequi ac
Abbreviated transcription (Latin):
temptata rẽdẽptiõe prope modu uno ore legatis bruti
respondit ferrũ sibi amaioribus quo urbẽ tuerent᷑
nõ aurũ quo libertatem ab imperatore auaro
emerẽt relictũ. Melius sine dubio istud nr̃i
sanguinis homines dixissent/ ꝙ̃ audissent. s
illos quidẽ natura inhec grauitatis uestigia de¬
duxit.
Sarates at̃ ꝯrece doctrine clarissimũ columen
cuz athenis cã diceret. defensicẽmq ei lisias ase
ꝯposita qua iniuditio uteretur recitasset. dimissã
& supplicẽ et ĩminenti procelle accomodatã aufer
inquit q̃so ista. Nam ego si adduci possem ut
eã multiã sithie solitudine ꝑorarem. tñ nec ip̃e
morte mulctandus concrderẽ. Spũ ꝯtẽpsit ne
careret grauitate. Maluitq secrates extingui ꝙ̃
lisias suꝑesset.
Quantus hic ĩsapĩa tantus ĩarmis alexander
illam uocẽ nobiłr edidit. dario .n. uno iã et
altero p̃lio uixtutẽ eius exꝑto atq ideo partem

Expanded text:
temptata redemptione propemodum uno ore legatis Bruti temptata redemptione propemodum uno ore legatis Bruti respondit ferrum sibi a maioribus, quo urbem tuerentur, non aurum, quo libertatem ab imperatore auaro emerent, relictum. melius sine dubio istud nostri sanguinis homines dixissent quam audissent. Sed illos quidem natura in haec grauitatis uestigia deduxit, Socrates autem Graecae doctrinae clarissimum columen, cum Athenis causam diceret, defensionemque ei Lysias a se conpositam, qua in iudicio uteretur, recitasset demissam et supplicem, inminenti procellae adcommodatam, 'aufer' inquit 'quaeso istam: nam ego, si adduci possem ut eam in ultima Scythiae solitudine perorarem, tum me ipse morte multandum concederem'. spiritum contempsit, ne careret grauitate, maluitque Socrates extingui quam Lysias superesse. Quantus hic in sapientia, tantus in armis Alexander illam uocem nobiliter edidit: Dareo enim uno iam et altero proelio uirtutem eius experto atque ideo et partem
Abbreviated transcription (Latin):
tendit. nec dyxit quicꝙ̃ splendore pretitorũ annoꝵ
humiliuis effecitq ut ꝑiculum nõ ĩpedim̃tum
grauitatis eius esset. s experimẽtu.
remansit. Qua ꝑꝑ felicitatis agnom̃ iustius
quis moribus grauissimi uiri ꝙ̃ potentis armis
assignauerit. Quod quidẽ silla rapuit rutilius
meruit.
M.brutus suarũ prius uirtutũ ꝙ̃ patrie parẽtis
paricida uno .n. facto. et illas inprofundu pcipita¬
uit et omnẽ nominis sii memoriã etiã¬
expugnabili detestatiõe ꝑfudit. Ultimũ preliũ imi¬
turus negantibus quibusdam id cõmicti ozre
fidenter inquit ĩatiem descendo. hodie .n. aut
neq uiuere se sine uictoria neq mori snĩ se¬
curitate posse.
Tiuius mentio mihi subicit. quod aduersus
D. brutũ inhyspaniam grauit̾ dictũ ẽ. referre.
Nam cũ ei se tota pene lisitania dediss ac sola
gentis eius urbis curana ptinacit armna re¬
tineret

Expanded text:
tendit nec dixit quicquam splendore praeteritorum annorum tendit nec dixit quicquam splendore praeteritorum annorum humilius effecitque ut periculum non inpedimentum grauitatis eius esset, sed experimentum. remansit. quapropter felicitatis cognomen iustius quis moribus grauissimi uiri quam inpotentis armis adsignauerit: quod quidem Sulla rapuit, Rutilius meruit. M. Brutus suarum prius uirtutum quam patriae parentis parricida—uno enim facto et illas in profundum praecipitauit et omnem nominis sui memoriam inexpiabili detestatione perfudit—, ultimum proelium initurus negantibus quibusdam id committi oportere 'fidenter' inquit 'in aciem descendo: hodie enim aut idelicet neque uiuere se sine uictoria neque mori sine securitate posse. Cuius mentio mihi subicit quod aduersus D. Brutum in Hispania grauiter dictum est referre: nam cum ei se tota paene Lusitania dedidisset ac sola gentis eius urbs Cinginnia pertinaciter arma retineret,
Abbreviated transcription (Latin):
morã int̾rosiusset. uirga solu quo ssistebat
denotauit. et prius inquit ꝙ̃ hoc circilo ex¬
cedas da responsuz quod senatui referã. Nõ le¬
gatũ larutũ s ip̃a curiã ante cłos positanr
crederes. Contiruo. n. rex affirmait fore
rie amplius dese ꝑtholomeus quereretur.
Ic cũ dernũ pompilius manũ eius tamꝙ̃ soni
app̃hendit. Ꝙ̃ efficax ẽ animi smonisq abscisi
grauitas. ecde mom̃to sirie regnũ terruit.
egipti texit.
P. ãt rutilii uba pͥus an facta ꝓetimẽ nescio/
nã uirisq eqͤ admirabi inest robur. Cu aĩci
cuiusdam rogatiõi resisteret/ atq is ꝑ summã
ĩdignatiõe dixiss. quid gͦ inquit opus ẽ mihi
amicicia tua si quod rogo nõ fatis. Respondit
sum. huic uoci et cõsentanea illa opera ꝙ magis ordi¬
num dissensicẽ ꝙ̃ alla culpa sua reus factus. nec
obsoletam uestem induit nec insignia senatoris
deposuit. nec supplices adgenua iudics manus te¬

Expanded text:
moram interposuisset, uirga solum, quo insistebat, denotauit et 'prius' inquit 'quam hoc circulo excedas da responsum, quod senatui referam'. non legatum locutum, sed ipsam curiam ante oculos positam crederes: continuo enim rex adfirmauit fore ne amplius de se Ptolemaeus quereretur, ac tum demum Popilius manum eius tamquam socii adprehendit. quam efficax est animi sermonisque abscisa grauitas! eodem momento Syriae regnum terruit, Aegypti texit. P. autem Rutilii uerba pluris an facta aestimem nescio: nam utrisque aeque admirabile inest robur. cum amici cuiusdam iniustae rogationi resisteret, atque is per summam indignationem dixisset 'quid ergo mihi inquit opus est amicitia tua, si quod rogo non facis?' responditsum?' huic uoci consentanea illa opera, quod magis ordinum dissensione quam ulla culpa sua reus factus nec obsoletam uestem induit nec insignia senatoris deposuit nec supplices ad genua iudicum manus te
Abbreviated transcription (Latin):
expectate pietatis cumulum expleuerat. hiis .n. qͦr
felicior in domo status fuerat lucco intentis. ip̃e nihil
aliud ꝙ̃ umbra et ymago suppliciorũ suoꝵ maxiũ
esse emolum̾tum euis a quo tam grauit᷑ punitus
erat salute iudicauit. Cũq habunde foret iram
remictere. adiecit etiã caritatẽ. nec hactenus

Expanded text:
expectatae pietatis cumulum expleuerat: his enim, quorum expectatae pietatis cumulum expleuerat: his enim, quorum felicior in domo status fuerat, lucro intentis ipse, nihil quam umbra et imago suppliciorum suorum, maximum esse emolumentum eius, a quo tam grauiter punitus erat, salutem iudicauit, cumque abunde foret iram remittere, adiecit etiam caritatem. nec hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
anulo illu postico da enrisit. se ãt ĩcubiculũ ac
lectulum recepit / et ut panopionẽ atidi passus ẽ.
Breuis huius facti narratio. s nõ ꝑua materia
Laudatiõis. Nam siquis ante ccłos ponere uelit
subitu militũ accessu ꝯuuuilsa ianue claustra
arbitrabit᷑. panopio at ꝙ̃tum seruo deberet
amplum ei faciendo monumtum adtestirnonium
pietatis grato titulo reddendo ꝯfexis ẽ. Contentus
ẽẽm huiuis exẽplis grĩs / nisi me dicere admiracõ
facti cogeret.
Antius restio proscriptus atriuurus cũ om̃is do¬
mesticos circa zapinã et predam atupatos ui¬
derit. ꝙ̃ maxime potat dissirrrulata fuga se
penatibus suis ĩ tempesta nocte sbduxit. Cuius
furtuũ egressum siuiis ab eo uinculoꝵ pena
uestigia huc atq illuc errãtia beniuolo studio
sõsecutus/ lateri uoluntarius comes arrepsit.
Quo quide taz exquisito tãq ancipiti officio ꝑfectissimũ

Expanded text:
anulo illum postico clam emisit, se autem in cubiculum ac anulo illum postico clam emisit, se autem in cubiculum ac lectulum recepit et ut Panapionem occidi passus est. breuis huius facti narratio, sed non parua materia laudationis: nam si quis ante oculos ponere uelit subitum militum adcursum, conuulsa ianuae claustra,arbitrabitur. Panapio autem quantum seruo deberet amplum ei faciendo monumentum ac testimonium pietatis grato titulo reddendo confessus est. Contentus essem huius exemplis generis, nisi unum me adicere admiratio facti cogeret. Antius Restio proscriptus a triumuiris, cum omnes domesticos circa rapinam et praedam occupatos uideret, quam maxime poterat dissimulata fuga se penatibus suis intempesta nocte subduxit. cuius furtiuum egressum seruos ab eo uinculorum poena uestigia huc atque illuc errantia beniuolo studio subsecutus lateri uoluntarius comes adrepsit. quo quidem tam exquisito tamque ancipiti officio perfectissimum
Abbreviated transcription (Latin):
terĩiiris proscriptus ĩregiõe salernitana
Lateret delicatiore uite gne et odore unguẽti
occultã salutis custodiã detexit. Istis .n. uestigiis
corũ qui miseros ꝑsequebantur. sagax ĩducta
cura abditu fuge eius cubile ocorata ẽ aquibꝰ
ꝯp̾henisi serui latentes / multũq ac diu torti ne¬
gabãt se sare ubi dr̃s esset. Nõ substinuit deĩnde
plautus tam fidelis tamq boni exẽpli suos ul¬
terius cruciari. s processit ĩmediu uigulũq
gladiis militũ obiecit. Quoc certam̃ mutue
beniuolẽtie arduũ dignosci facit utrũ dignor
dominus fuerit/ qui ta ꝯstantẽ suoꝵ fidem
expiretur / an sui qui taz iusta dr̃n misericõdia
q̃onis seuitia liberarent.
Qiud urbani panopionis suus ꝙ̃ admirabilis
fidei. cu ad dr̃i proscriptũ occidendu domesticorp
ĩditio cerciores facti milites ĩreati nã uillã ueĩsse
cognosceret. ꝯmutata cu eo ueste ꝑmutato etiã

Expanded text:
triumuiris proscriptus in regione Salernitana triumuiris proscriptus in regione Salernitana lateret, delicatiore uitae genere et odore unguenti occultam salutis custodiam detexit: istis enim uestigiis eorum, qui miseros persequebantur, sagax inducta cura abditum fugae eius cubile odorata est. a quibus conprehensi serui latentis multumque ac diu torti negabant se scire ubi dominus esset. non sustinuit deinde Plancus tam fideles tamque boni exempli seruos ulterius cruciari, sed processit in medium iugulumque gladiis militum obiecit. quod certamen mutuae beniuolentiae arduum dinosci facit utrum dignior dominus fuerit, qui tam constantem seruorum fidem experiretur, an serui, qui tam iusta domini misericordia quaestionis saeuitia liberarentur. Quid Vrbini Panapionis seruus, quam admirabilis fidei! cum ad dominum proscriptum occidendum domesticorum indicio certiores factos milites in Reatinam uillam uenisse cognosset, conmutata cum eo ueste, permutato etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sus nõ serui bñfitio ĩminentia supplitia ui¬
tasset. nũc ꝯmisit ut philocratis cadauer
ẜ fidei par exẽplu.
Pnidarus cassiu si lippẽsi p̃lio uictũ. nuꝑ ab
eo manumissus iussu ĩpius obtrũcatum ĩsultaciõibus
hostium subtraxit. seq e ospectu hominũ uoluntaria
morte abstulit. ita ut ne corpus eius absumpti
ĩueniretur.Qiuis deor grauissimi sceleris
ultor illam dexterã q̃ innecem pate parentis
exarxerat tanto torꝑe illigauit/ ut se tremebũ¬
dam pĩdari gerribus submicteret. ne puplici
paxitidii quas merebat᷑ penas arbitrio pii uictõis
exsolueret . Iu profecto diue iuli celescibus tuis
uulneribus debitã exegisti uindicta ꝑfidu erga
te caput sordidi auxilii supplex fieri cogendo eo
animi extu ꝯpulsum ut n retinere uita uellet.
neq finire sua manu auderet.
Ad iunxit se hiis cladibus .G. plotius plautus.
munatii plauti ꝯsularis et dẽsorii fr̃. qr cũ a

Expanded text:
suo, non serui beneficio inminentia supplicia uisuo, non serui beneficio inminentia supplicia uitasset: nunc conmisit ut Philocratis quam Grased fidei par exemplum. Pindarus C. Cassium Philippensi proelio uictum, nuper ab eo manu missus, iussu ipsius obtruncatum insultationi hostium subtraxit seque e conspectu hominum uoluntaria morte abstulit ita, ut ne corpus quidem eius absumpti inueniretur. quis deorum grauissimi sceleris ultor illam dexteram, quae in necem patriae parentis exarserat, tanto torpore inligauit, ut se tremibunda Pindari genibus summitteret, ne publici parricidii quas merebatur poenas arbitrio piae uictoriae exsolueret? tu profecto tunc, diue Iuli, caelestibus tuis uulneribus debitam exegisti uindictam, perfidum erga te caput sordidi auxilii supplex fieri cogendo, eo animi aestu conpulsum, ut neque retinere uitam uellet neque finire sua manu auderet. Adiunxit se his cladibus C. Plotius Plancus Munatii Planci consularis et censorii frater. qui, cum a
Abbreviated transcription (Latin):
prenestine obsidreis miserabiłẽ epitũ sortitũ.
cunicaili latebris frust᷑ guadere conatũ. leuiq
uulnere acelesio cũ quo ꝯmori destinauerat per¬
strictũ. seruus suus ut sillane ceudelitatis ex¬
ꝑtem faceret gladio traiectum interemit. cũ
magna pmnia sibi proposita uideret si eñ uit¬
toribus tradidiss. Cuius dextere tã oportunũ
ministeriũ nihil eoꝵ pietati cedit. aquibus
salus dominorũ protecta ẽ. qr eo tp̃ore nõ uita
mario. ẜ mors ĩ bñfitio reposita erat.
Eque illustre quad sequit᷑ .G. gractus ne ĩ
potestatẽ inmicorũ perueniret philocrati suo
suo ceruices madendas p̃buit. q̃s cũ celeri ictu
abscidisset gladiũ cruore dñi manãtem ꝑsua
egit p̃pordia. Eu porũ alii uocitatu extimarit.
ego denomine nihil disputo. familiaris tm̃
modo fidei robur admiror. cuiuis si presentiã
animi generosus Iuuenis imnitatus foret

Expanded text:
Praenestinae obsidionis miserabilem exitum sortitum, Praenestinae obsidionis miserabilem exitum sortitum, cuniculi latebris frustra euadere conatum leuique uulnere a Telesino, cum quo conmori destinauerat, perstrictum seruus suus, ut Sullanae crudelitatis expertem faceret, gladio traiectum interemit, cum magna praemia sibi proposita uideret, si eum uictoribus tradidisset. cuius dexterae tam opportunum ministerium nihil eorum pietati cedit, a quibus salus dominorum protecta est, quia eo tempore Mamors in beneficio reposita erat. Aeque inlustre quod sequitur. C. Gracchus, ne in potestatem inimicorum perueniret, Philocrati seruo suo ceruices incidendas praebuit. quas cum celeri ictu abscidisset, gladium cruore domini manantem per sua egit praecordia. Euporum alii hunc uocitatum existimant: ego de nomine nihil disputo, famularis tantum modo fidei robur admiror. cuius si praesentiam animi generosus iuuenis imitatus foret,
Abbreviated transcription (Latin):
expectatã. hoc laudabiliorẽ fidem referarnus.
AN TONIUS auoꝵ nr̃oꝵ temporib
clarissimus orator incesti reus agebat᷑.
cuius iuditio accusatores seruũ inquestionem
ꝑseuerantissime postulabãt. ꝙ ab eo cũ adstruprũ
iret laternã platam cõtenderent. Erat aũt
is ẽt inberbis. et stabat corã. uidebatq ten
ad suos cruciatus pertinere. nec tñ eos fugitauit
Me uõ ut domũ quoq uentum ẽ. antonium hͨ
nomine uehemẽtius ꝯfusum et sollicitũ ultro
e ortatus. ut se iudicibus torquendum traderet
affirmans nullum ore suo uerbum epitur/
quo ca eius lederetur. ac prorissis fidem idem
mira patiẽtia psticit. plurimis ẽt laceratus aberibꝰ
eculeo impositus. candentibus ẽt laminis ustus oẽs
uim accusatiõĩs custodita rei salute subuertit.
Argui fortuna merito p̃t ꝙ tam plũ et tã fortẽ spm
siuili nomine indusit. Consulem ãt mariu

Expanded text:
expectatam hoc laudabiliorem fidem referamus. M. expectatam hoc laudabiliorem fidem referamus. M. Antonius auorum nostrorum temporibus clarissimus orator incesti reus agebatur. cuius in iudicio accusatores seruum in quaestionem perseuerantissime postulabant, quod ab eo, cum ad stuprum irent, lanternam praelatam contenderent. erat autem is etiam tum inberbis et stabat in corona uidebatque rem ad suos cruciatus pertinere, nec tamen eos fugitauit. ille uero, ut domum quoque uentum est, Antonium hoc nomine uehementius confusum et sollicitum ultro est hortatus ut se iudicibus torquendum traderet, adfirmans nullum ore suo uerbum exiturum, quo causa eius laederetur, ac promissi fidem mira patientia praestitit: plurimis etenim laceratus uerberibus eculeoque inpositus, candentibus etiam lamminis ustus omnem uim accusationis custodita rei salute subuertit. argui fortuna merito potest, quod tam pium et tam fortem spiritum seruili nomine inclusit. Consulem autem C. Marium
Abbreviated transcription (Latin):
tante fuit comitatis et paciẽtie ut cũ sciret uiro
domitorẽ orbis affricanũ ferina magnũ uir
ĩpatiẽtia reũ ageret. tantũq auindicta mens eius
abfuit. ut post mortẽ affricani manumissam
analla et ĩmatmoniu daret suo liberto.
Q lucreciu proscͥptũ atumiuris uxor curia int̾ ca¬
merã et tectũ cubicili abditũ una ꝯscia acillula
abimirente ecitio nõ sine magnio piculo suo
tutũ prestitit singulariq fide id egit. ut cũ cetiri
proscripti ĩ aliems et hostilibus regionibus ꝑsumos
animi et corporis ccuciatus uix euaderent ille
incubiculo et ĩꝯugis sinu salutẽ retineret.
Sulpitia aũt cũ amr̃e enilia diligẽtissime custo¬
dicetur/ ne lentulum truscilionẽ uiru suiĩ pro¬
scriptũ atriũiuris ĩsiciliã sequeretur inhilominꝰ
farnliari ueste sũpta cũ duabus anallis et tondẽ
suis adeũ clãdestina fuga peruenit. nec recusa¬
uit se ip̃a proscͥbere. ut ei fides sua ĩꝯuige pro

Expanded text:
tantae fuit comitatis et patientiae, ut, cum sciret uiro domitorem orbis Africanum femina † magnum uirum inpatientiae reum ageret, tantumque a uindicta mens eius afuit, ut post mortem Africani manu missam ancillam in matrimonium liberto suo daret. Q. Lucretium proscriptum a triumuiris uxor Turia inter cameram et tectum cubiculi abditum una conscia ancillula ab inminente exitio non sine magno periculo suo tutum praestitit singularique fide id egit, ut, cum ceteri proscripti in alienis et hostilibus regionibus per summos corporis et animi cruciatus uix euaderent, ille in cubiculo et in coniugis sinu salutem retineret. Sulpicia autem, cum a matre Iulia diligentissime custodiretur, ne Lentulum Cruscellionem, uirum suum proscriptum a triumuiris in Siciliam persequeretur, nihilo minus famulari ueste sumpta cum duabus ancillis totidemque seruis ad eum clandestina fuga peruenit nec recusauit se ipsam proscribere, ut ei fides sua in coniuge p
Abbreviated transcription (Latin):
atq efficaciter defendit. coactis eĩ locrẽsibus exthesamo
eius magniã illi pecuniã dare cũ honustus nephaĩa
pd̃a nauigaret ui subite tempestatis tota cũ cdasse
uicinis dee litoribus illisus ẽ In quibus pecunia
Incolumie reꝑti sctissimi thesauri custodie restituta ẽ.¬
¶ At nõ simiłe Masinissa iex cuius cũ pͣfectus classis
melitã appulisset / eq fano iunonis dentes ebueneos
eximis magnitudinis sublates ad eũ prodono actuliss
ut ꝯperit uñ aduecti eẽnt quinqueremi reportãdos
melitã ĩq templo iunonis collocãdos carauit ĩscultos
gentis sue br̃is significantibus rege ignorãte eos accepisse
ininedia barbaria ortus sacrilegiũ rescidit alienum
¶Diracusis genitus dimisius tot sacrilegia quot iam
reogoscimus iocosis dictis persequi uoluptatis loco duxit.
fano .n. proserpine spoliato loceis cum ꝑ altũ secundo

Expanded text:
atque efficaciter defendit: coactis enim Locrensibus ex thesauro atque efficaciter defendit: coactis enim Locrensibus ex thesauro eius magnam illi pecuniam dare, cum onustus nefaria praeda nauigaret, ui subitae tempestatis tota cum classe uicinis deae litoribus inlisus est, in quibus pecunia incolumis reperta sanctissimi thesauri custodiae restituta est. At non similiter Masinissa rex. cuius cum praefectus classis Melitam appulisset et aeque ex fano Iunonis dentes eburneos eximiae magnitudinis sublatos ad eum pro dono adtulisset, ut conperit unde essent aduecti, quinqueremi reportandos Melitam inque templo Iunonis conlocandos curauit, insculptos gentis suae litteris significantibus regem ignorantem eos accepisse, in media barbaria ortus sacrilegium alienum rescidit: Syracusis genitus Dionysius tot sacrilegia sua, quot iam recognoscemus, iocosis dictis prosequi uoluptatis loco duxit: fano enim Proserpinae spoliato Locris, cum per altum secundo
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ habuerat deus multiplicauit¬
¶ Questor aũt fulius flaccus nõ tulit impune ꝙ ĩ censura
tegulas marmoreas exiunonis loccie templo in edez
fortune equestris quã rore faciebat trãstulit. negat᷑
eĩ post hoc sc̃m menti ꝯstitisse ꝗn ẽt ꝑ summanr
egritudinẽ aĩ exspirauit. cu exduobus filiis ĩ illiuco
militantibus alterũ decessisse alterp grauiter audisset
affectu. Ciius caũ motus senatus tegulas locrias
reportandas curauit de cretiq aircũspectissima sactitate
impiu opus censoris retexuit
¶lam aie hercle ꝙ̃ p. leninui legati scipioie ĩ chesauro
prospine spoliando sceleratã auariciã iusta animadu̾sio
uindicauit. Cu eũ uinctũ romã protrahi iussisset
qui ante cause dictiõe incarcere teterrimo g̃e morbi
ꝯsũptus ẽ pecuruã. dea giusdem senatus impeuo eꝗde
imma duplicando recuperauit. Que quod ad pupli

Expanded text:
semper habuerat, † dis multiplicauitsemper habuerat, † dis multiplicauit. Q. autem Fuluius Flaccus inpune non tulit, quod in censura tegulas marmoreas ex Iunonis Laciniae templo in aedem Fortunae equestris, quam Romae faciebat, transtulit: negatur enim post hoc factum mente constitisse. quin etiam per summam aegritudinem animi expirauit, cum ex duobus filiis in Illyrico militantibus alterum decessisse, alterum grauiter audisset adfectum. cuius casu motus senatus tegulas Locros reportandas curauit decretique circumspectissima sanctitate inpium opus censoris retexuit: 8 tam me hercule quam Plemini legati Scipionis in thesauro Proserpinae spoliando sceleratam auaritiam iusta animaduersione uindicauit: cum enim eum uinctum Romam pertrahi iussisset, † qui ante causae dictionem in carcere taeterrimo genere morbi consumptus est, pecuniam dea eiusdem senatus imperio et quidem summam duplicando recuperauit. Quae, quod ad Plem
Abbreviated transcription (Latin):
accorũ eius ritũ quẽ prodono genti eor ab ip̃o
assignatũ uelut hĩditariũ obtinuerant auctore
familias diuisum prope interiit/ apius uero lu¬
minibus captus est.
¶Acer uero sui numinis uindex apollo qui cartagiẽ
aromanis oppressa ueste aurza nudatus id egit
Ut sacrilege manus int̾ fragm̃ta eius ĩuenirent̃¬
¶Mec minus efficax ultor ꝯtẽpte religiorus filius qͦ
eius esculapius qui ꝯsecratũ templo suo lucũ aturilio
pfecto antonii ad naues ei faciendas magna eyꝑte
sucosum inter ip̃ nefandum ministeriũ deuictis
partibus antonii ĩperio cesaris morti destinatum/
turuliũ manifestis numinis sui uiribus ĩ cum
locũ quẽ iuolauerat traxit / efficitq ut ibi potissi¬
mu amilitibus cesarianis occisus eode exicio cu
euersis iam arboribus penas lueret. & ad huc
superantibus ĩpuritatẽ ꝯsimilis Insurie pararet
suamq ueneraciõe/ quã apud colerites maximã

Expanded text:
sacrorum eius ritum, quem pro dono genti eorum ab ipso sacrorum eius ritum, quem pro dono genti eorum ab ipso adsignatum uelut hereditarium optinuerant, auctore familias diuisum † prope interiit, Appius uero luminibus captus est. Acer etiam sui numinis uindex Apollo, qui Karthagine a Romanis oppressa ueste aurea nudatus id egit ut sacrilegae manus inter fragmenta eius Nec minus efficax ultor contemptae religionis filius quoque eius Aesculapius, qui consecratum templo suo lucum a Turullio praefecto Antonii ad naues ei faciendas magna ex parte succisum , inter ipsum nefarium ministerium deuictis partibus Antonii, imperio Caesaris morti destinatum Turullium manifestis numinis sui uiribus in eum locum, quem uiolauerat, traxit effecitque ut ibi potissimum a militibus Caesarianis occisus eodem exitio et euersis iam arboribus poenas lueret et adhuc superantibus inmunitatem consimilis iniuriae pareret suamque uenerationem, quam apud colentes maximam
Abbreviated transcription (Latin):
uiriu ꝑte ĩexecrabłi ac diio selo iacẽte nullius
enates exꝑtes mexoris erãt. Itaq m̃res ac filie
ꝯuigesq sorores nuꝑ int̾fector abstersis lachrimis
depositisq doloris insignibus candidam induere uestã
& aris chura dare coacte sunt. Qua quide ꝯstãcia
obtinẽde religionis magnus celestib niectus e ruber
ulterius aduersus eã seiuiẽdi gentẽ que nͨ ĩuiriar
quidẽ acerbitate abeor cultu absterreri potuerit.
Deneglecta religiõe
RE DITU N ẽ uarronẽ ꝯsułe apud cãnas
cũ cartaginẽsibus tã infelicit᷑ dimicasse ob riã
Iouis ꝙ cũ ludos circẽses edilis faceret Iouis optimi
maximi templo eximia facie pueꝵ ystrionẽ ad excu¬
bias tenendas possuisset qd factũ post aliquot añg¬
mernoria repetitũ sacrificiis expiatũ ẽ
¶Mexcules quoꝵ detracte religionis sue et grauem
manifestam penã exegisse traditirr. Na cũ po

Expanded text:
uirium parte in execrabili ac diro solo iacente nullius uirium parte in execrabili ac diro solo iacente nullius penates maeroris expertes erant. itaque matres ac filiae coniugesque et sorores nuper interfectorum abstersis lacrimis depositisque doloris insignibus candidam induere uestem et aris tura dare coactae sunt. qua quidem constantia optinendae religionis magnus caelestibus iniectus est rubor ulterius aduersus eam saeuiendi gentem, quae ne iniuriarum quidem acerbitate ab eorum cultu absterreri potuerit. DE NEGLECTA RELIGIONE Creditum est Varronem consulem apud Cannas cum Karthaginiensibus tam infeliciter dimicasse ob iram Iunonis, quod, cum ludos circenses aedilis faceret, in Iouis optimi maximi tensa eximia facie puerum histrionem ad exuuias tenendas posuisset. quod factum, post aliquot anmemoria repetitum, sacrificiis expiatum est. Hercules quoque detractae religionis suae et grauem et manifestam poenam exegisse traditur: nam cum Potitii
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sed in hus que adcustodiã religiõĩs actinent nescio
an cẽs. M. actilius regulus precesserit qui
exuictore speciosissimo insidiis asdrubalis & xan¬
legatus. ut exse uno et sene ꝙ̃ płres penorũ Iuue
pensarentur. In ꝯͣrium dato ꝯsilio cartaginẽ petiit.
Nõ ꝙ ignariis adꝙ̃ crudeles ꝙ̃ꝙ̃ merito ẽt infestos
hostes reuerteretur S qr inhis iurauerat si captiui
eoꝵ redditi nõ forent. ad eos se se rediturũ. petuerũt
profecto dii in mortales effrenatã rnitigare seuicia
Ceterũ quo clarior tẽt actilii gła cartaginenses
moribus suis uti: passi sũt tertio puruco bello
religiosissimi spũs tã ceudełr uexati urbis eoꝵ ĩteritu
Iusta exacturi piacula.
¶Quãto nr̃e ciuitatis senatus uenerabilior in deos
qui post canensez cdadez decreuit ne matrone ultra
trigessimũ diem luctus suos extenderent uti ab his
sacra ceteris pagi possent. q pene maiore romanaro

Expanded text:
 Sed quae ad custodiam religionis adtinent, nescio  Sed quae ad custodiam religionis adtinent, nescio an omnes M. Atilius Regulus praecesserit, qui ex uictore speciosissimo insidiis Hasdrubalis et Xanlegatus, ut ex se et uno et sene conplures Poenorum iuuenes pensarentur, in contrarium dato consilio Karthaginem petiit, non quidem ignarus ad quam crudeles quamque merito sibi infestos deos reuerteretur, uerum quia his iurauerat, si captiui eorum redditi non forent, ad eos sese rediturum. potuerunt profecto dii inmortales efferatam mitigare saeuitiam. ceterum, quo clarior esset Atilii gloria, Karthaginienses moribus suis uti passi sunt, tertio Punico bello religiosissimi spiritus tam crudeliter uexati urbis eorum interitu iusta exacturi piacula. Quanto nostrae ciuitatis senatus uenerabilior in deos! qui post Cannensem cladem decreuit ne matronae ultra tricesimum diem luctus suos extenderent, uti ab his sacra Cereris peragi possent, quia maiore paene Romanarum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi om̃ibus sollẽpni more peractis incapitoliur
ac uictor rediit.
acta cura est si quide in agro lucii petilii sceibe ss̾
ianiculo cultoribus tixrã altius usatibus duabus archis
lapideis repertis quarũ in altera scriptura indicabat
corpus nũme ponpilii fuisse. Inaltera libri recõditi
erant latini septẽ deiure pontificũ totidemq gci
dedisciplina sapientie latinos magna diligencia
ꝑtinere existimabantur. pectilius pretor urbanus
ex aucto senatus ꝑ uictirnarios facto igni inꝯspectu
populi oremauit. Noluerũt n. prisci uiri qu
auocarentur.
¶Tarquinius aũt rex m. tulliũ diuuiꝵ. ꝙ librum
secreta ciuiliũ sacrorũ continentẽ custodis sue ꝯmi¬
ssum corruptũ petronio subino describendum
dediss culeo insitũ in mare abici iuissit. Idq supplicii
genus multo post paricidis lege ierogatũ est. Iusti¬
ssime quidẽ qr pari uindicta parentũ ac deorp
uiolatio expianda est.¬

Expanded text:
ubi omnibus sollemni more peractis in Capitoliumubi omnibus sollemni more peractis in Capitolium uictor rediit. acta cura est. si quidem in agro L. Petili scribae sub Ianiculo cultoribus terram altius uersantibus, duabus arcis lapideis repertis, quarum in altera scriptura indicabat corpus Numae Pompili fuisse, in altera libri reconditi erant Latini septem de iure pontificum totidemque Graeci de disciplina sapientiae, Latinos magna diligentia pertinere existimabantur, Q. Petilius praetor urbanus ex auctoritate senatus per uictimarios facto igni in conspectu populi cremauit: noluerunt enim prisci uiri quiauocarentur. Tarquinius autem rex M. Atilium duumuirum, quod librum secreta rituum ciuilium sacrorum continentem, custodiae suae conmissum corruptus Petronio Sabino describendum dedisset, culleo insutum in mare abici iussit, idque supplicii genus multo post parricidis lege inrogatum est, iustissime quidem, quia pari uindicta parentum ac deorum uiolatio expianda est.
Abbreviated transcription (Latin):
& liberos uehẽs. ꝯspexiss. et propior pup᷑ religioni
ꝙ̃ priuate caritati suis ut plaustͦ descenderent
imperauit. atq in id uirgines et sacra inposita
õmisso cepto itintre cerete oppidũ prouexit. ubi
cũ summa uenoraciõe. recepta grata memoria
ad hoc usq tp̃s hospitalẽ humanitãtẽ testat᷑
Inde eĩ institutũ e sacra cerimonias uocari qui
ceretani ea infracto rei. p. statui ꝑ inde ac florẽte
ante coluerũt. Quorũ agreste illud & sordidu
plaustrũ capax cuiuslibet fulgentissimi triũphalis
cuxrus. uł equauęrit gloriã. uł antecesserit¬
¶ Eadem rei.pͭ. tempestate. G. fabius corso suo
memorable exemplũ ẜuate religionis dedit.
nãq gallis capitolliũ obsidentibus ne statutum
fabie genti sacrificiũ interrũperetur gabino ritu
cinctus. manibus humerisq sacra gerens per
medias hostiũ statiẽes inquirinałẽ colłe ꝑuenit.

Expanded text:
et liberos uehens aspexisset, propior publicae religioni et liberos uehens aspexisset, propior publicae religioni quam priuatae caritati suis ut plaustro descenderent inperauit atque in id uirgines et sacra inposita omisso coepto itinere Caere oppidum peruexit, ubi cum summa ueneratione recepta. grata memoria ad hoc usque tempus hospitalem humanitatem testatur: inde enim institutum est sacra caerimonias uocari, quia Caeretani ea infracto rei publicae statu perinde ac florente sancte coluerunt. quorum agreste illud et sordidius plaustrum tempestiue capax cuiuslibet fulgentissimi triumphalis currus uel aequauerit gloriam uel antecesserit. Eadem rei publicae tempestate C. Fabius Dorsuo memorabile exemplum seruatae religionis dedit: namque Gallis Capitolium obsidentibus, ne statum Fabiae gentis sacrificium interrumperetur, gabino ritu cinctus, manibus umerisque sacra gerens per medias hostium stationes in Quirinalem collem peruenit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Obruit᷑ tot illustribus consulatibus. M. furius
bibaculus exempliq locũ uix post marcellũ ĩuẽĩt.
s pii simł ac religiosi aĩ laude fraudandus nõ
ẽ qui pretor apre suo collegii salior magr̃o
uissus sex exlictoribus p̃cedentibus arma ancilia
tulit ꝙuis uacaciõe huius officii henoris bñficio
beret. Om̃ia namq post. religioem ponẽda
semꝑ nr̃a ciuitas duxit et inquibus summe
maiestatis conspici decus uoluit. Qua ꝑꝑ nõ dubitauerũt
saccis ĩꝑia seruire ita se humanarũ recũ hr̃e regimen
extimantia si diuine potẽcie bñ atq constanter fiussẽt
famulata. Quod aĩ iudiciũ inpͥuatoꝵ qͦ pectoribus uex¬
satũ est.
¶Urbe eĩ agallis capta cu flamen quirinalis uirgi¬
nesq uestales sacra onere ꝑtito ferrẽt / easq pontẽ
sublitiũ transgressas et tliuũ qui ducit adianiculũ
descendere incipientes. d. aluanius plaustro ꝯuigem

Expanded text:
 Obruitur tot et tam inlustribus consulatibus L. Furius  Obruitur tot et tam inlustribus consulatibus L. Furius Bibaculus exemplique locum uix post Marcellum inuenit, sed pii simul ac religiosi animi laude fraudandus non est. qui praetor a patre suo collegii Saliorum magistro iussus sex lictoribus praecedentibus arma ancilia tulit, quamuis uacationem huius officii honoris beneficio haberet: omnia namque post religionem ponenda semper nostra ciuitas duxit, etiam in quibus summae maiestatis conspici decus uoluit. quapropter non dubitauerunt sacris imperia seruire, ita se humanarum rerum futura regimen existimantia, si diuinae potentiae bene atque constanter fuissent famulata. Quod animi iudicium in priuatorum quoque pectoribus uersatum est: urbe enim a Gallis capta, cum flamen Quirinalis uirginesque Vestales sacra onere partito ferrent, easque pontem sublicium transgressas et cliuum, qui ducit ad Ianiculum, ascendere incipientes L. Albanius plaustro coniugem
Abbreviated transcription (Latin):
dulgençia deorũ semꝑ excubuit ꝙ tã sceupulosa cura
pariuila qͦ momẽta religionis ex aminari uidentur
qr nũꝙ̃ remotos ab ex actissimo cultu cerimoniarꝑ
oculos habuisse nr̃a ciuitas extimanda est.
¶In qua cũ marcellus quintũ consulatũ gereris
templũ honori & xuirtuti clastidio prius deinde
siracusis potitus nuncupatis debitũ uotis ꝯsgcrare
uellet acollegio pontificũ impeditus ẽ negante
una cellarn duobus diis recte dicari futurũ eĩ siꝗd
prodigii accidiss in ea / ne dignoscẽtur utri rẽ di¬
uinam fieri cporteret. nec duobus nisi certis dieb
sacrificari solere. ea pontificis amoriciõe effectum
est/ ut marcellus seꝑatis edibus honoris et ututis
simulatra statueret neq aut collegio pontificu
auctoritas amplissimi uiri . aut marcello adiectio
inpẽse inpedim̃to fuit quo minus religionibus
suis tenor suaq obseruatio redderetur.¬

Expanded text:
indulgentia semper excubuit, quo tam scrupulosa cura indulgentia semper excubuit, quo tam scrupulosa cura paruula quoque momenta religionis examinari uidentur, quia numquam remotos ab exactissimo cultu caerimoniarum oculos habuisse nostra ciuitas existimanda est. in qua cum M. Marcellus quintum consulatum gerens templum Honori et Virtuti Clastidio prius, deinde Syracusis potitus nuncupatis debitum uotis consecrare uellet, a collegio pontificum inpeditus est, negante unam cellam duobus diis recte dicari: futurum enim, si quid prodigii in ea accidisset, ne dinosceretur utri rem diuinam fieri oporteret, nec duobus nisi certis diis una sacrificari solere. ea pontificum admonitione effectum est ut Marcellus separatis aedibus Honoris ac Virtutis simulacra statueret, neque aut collegio pontificum auctoritas amplissimi uiri aut Marcello adiectio inpensae inpedimento fuit quo minus religionibus suus tenor suaque obseruatio redderetur.
Abbreviated transcription (Latin):
captũ comiciis consularibus/ que ip̃e fociss. eaq re
ab anguribris adsenatũ relata/ iussu eius. G. figulus
e gallia scipio nascita e corsita romã rediere. et se
consulatu abdicauerunt.
ninortaliũ uariisq temporibus bellisq diuersis
flaminio abire iussi sunt coactiq.
¶ At sulpicio int̾ sacrificandu ecapite apex prolapsus
eide sacerdotiũ abstulit.¬
¶ Contẽptusq soricis auditus fabio maxio dactatirra.
uayo flaminio magisteriũ equitũ deponendi causam.
uestalis. qr quadam nocte parũ deligens e terni ignis
custos fuiss digna uisa ẽ ꝙ flagro amoueretur.¬
¶ Maxiẽ uero uirginis emilie disciplinã extinctio igne
tutã ab oĩ ⁊ep̃hensiõe ante ueste num̃ p̃stitit / qua
adorata cũ carbasu quod optimũ habebat foculo
Inposiussi subito ignis emicuit Nõ miꝵo igitur¬
igitur si pro eo imperio augendo custediẽdoq pertinax ĩ

Expanded text:
captum comitiis consularibus, quae ipse fecisset, eaque re captum comitiis consularibus, quae ipse fecisset, eaque re ab auguribus ad senatum relata iussu eius C. Figulus e Gallia, Scipio Nasica e Corsica Romam redierunt et se consulatu abdicauerunt. inmortalium aris uariis temporibus bellisque diuersis flaminio abire iussi sunt coactique etiam. At Q. Sulpicio inter sacrificandum e capite apex prolapsus idem sacerdotium abstulit, occentusque soricis auditus Fabio Maximo dictaturam, C. Flaminio magisterium equitum deponendi causam pVestalis, quia quadam nocte parum diligens ignis aeterni custos fuisset, digna uisa est quae flagro admoneretur. Maximae uero uirginis Aemiliae discipulam extincto igne tutam ab omni reprehensione Vestae numen praestitit. qua adorante, cum carbasum, quem optimum habebat, foculo inposuisset, subito ignis emicuit. Non mirigitur, si pro eo imperio augendo custodiendoque pertinax deorum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in uebe pulcherrimũ timplũ habererit  graccano
tumultu dextructã moniti subillinis libris Ut ue¬
tustissimã cererẽ placarent ethnã qm̃ sacra eius
inde orta credebant .xu. uiros ad eã propiciandam
miserũt.¬
¶ Item mr̃i deum sepe nũo imperatores nr̃i ꝯpotes
uictoriaꝵ suscepta uota pesmontẽ ꝓfecti soluerurit.¬
ał pollutũ Metellus uero pontifex maximus postu¬
niũ ꝯsulem eundemq flãminẽ martiałẽ adbellũ
gerendum affeicã peteritẽ ne asacris discederet młta
dicta urbem egredi passus nõ est regioniq sũmum imꝑiu
sit qm̃ tuto se postumius martio certamini ꝯmi¬
ssurus nõ iudebatur cerimoniis martis desertis.
¶L audabłe. xii fasciũ religiossum obsequiũ laudabilior
quatuor et uiginti inconsimili xe obediencia atiberio
eĩ gracco ad collegium augurum lr̃is ex prouincia
missis quibus significabant se cum libros ad sacra
popłi pertinentes legeret aĩaduertisse uitio tabernaculũ

Expanded text:
cum in urbe pulcherrimum templum haberent, Gracchano tumultu moniti Sibyllinis libris ut uetustissimam Cererem placarent, Hennam, quoniam sacra eius inde orta credebant, Xuiros ad eam propitiandam miserunt. item Matri deum saepe numero imperatores nostri conpotes uictoriarum suscepta uota Pessinuntem profecti soluerunt. Metellus vero pontifex maximus Postumium consulem eundemque flaminem Martialem ad bellum gerendum Africam petentem, ne a sacris discederet, multa dicta urbem egredi passus non est, religionique summum imperium cessit, quod tuto se Postumius Martio certamini conmissurus non uidebatur caerimoniis Martis desertis. Laudabile duodecim fascium religiosum obsequium, laudabilior quattuor et XX in consimili re oboedientia: a Tiberio enim Graccho ad collegium augurum litteris ex prouincia missis, quibus significabat se, cum libros ad sacra populi pertinentes legeret, animaduertisse uitio tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
diutissime imꝑium obtinere quater lustrũ ꝯdere
ter triũphare ꝯtigit. ad sumã at̃ uñ processerit
aut quo ꝑuentrit statue ip̃ius titulus habunde
testatur seruili agnomine et regia appellatic̃e
ꝑplexis.
EMiro gradu uarro quoq adconsulatum ex macellaĩa
patris taberna cõscendit et quide fortuna parũ
duxit sordidissime mercis capturis solito .xii. fa¬
sces largiri insi et̃ luciu emilium paulum de¬
diss collegam atq ita se ineius sinũ infundit
ut cũ apuo cãnas culpa sua iuires populi romani
exauxissent paulum qͦ qui prelium ꝯmitere
noluerat occidere paterętur illum murbem in¬
columẽ reduceret quin et senatum gratias ei
agentem ꝙ redire uoliuss ante portas quia uẽit᷑

Expanded text:
diutissime imperium obtinere, quater lustrum condere, diutissime imperium obtinere, quater lustrum condere, ter triumphare contigit. ad summam autem unde processerit et quo peruenerit statuae ipsius titulus abunde testatur seruili cognomine et regia appellatione perplexis. Miro gradu Varro quoque ad consulatum macellaria patris taberna conscendit. et quidem fortuna parum duxit sordidissimae mercis capturis alito duodecim fasces largiri, nisi etiam L. Aemilium Paulum dedisset collegam. atque ita se in eius sinum infudit ut, cum apud Cannas culpa sua uires populi Romani exhausisset, Paulum, qui proelium committere noluerat, occidere pateretur, illum in urbem incolumem reduceret. quin etiam senatum gratias ei agentem, quod redire uoluisset, ante portas eduxit