comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
racis paterni clientis secutus dolo eius uinct᷑
traditurq uictori. atq iste nõ propinquũ neq
arsacis de gente sed alienigenam & romanũ
increpans auribus decisis uiuere iubde osten¬
tui dementiȩ suȩ & in nos dehonestamento
dem Gotharzes morbo obiit. Accitusq in re¬
gnũ uonenes mȩdis tum praesidens nulla
hiuic prospera aut aduersa quis memoraret᷑
breui & inglorio imperio ꝑfunctus est regq
parthorũ in filiũ eius uolagesen trans late. At
uethridates bosphoranus amissis opibus uagus
postꝙ didiũ ducem romanũ. Roburq exerci¬
tus abisse cognouerat relicto in nouo regno co¬
tin iuuenta rudem de paucas cohortiũ cũ iulio
aquilio equite romano spretis utrisq concire
nationes illicere ꝑtugas postremo exercitu
coacto regem gandaridaꝵ ex turbat imꝑioq
eius potitur. quę ubi cognita iam iamq bospho¬
rum inuasurũ habebatur. dictisis propriis uiti¬

Expanded text:
racis paterni clientis secutus, dolo eius vincitur racis paterni clientis secutus, dolo eius vincitur traditurque victori. atque ille non propinquum neque Arsacis de gente, sed alienigenam et Romanum increpans, auribus decisis vivere iubet, ostentui clementiae suae et in nos dehonestamento. dein Gotarzes morbo obiit, accitusque in regnum Vonones Medos tum praesidens. nulla huic prospera aut adversa quis memoraretur: brevi et inglorio imperio perfunctus est, resque Parthorum in filium eius Vologesen translatae. At Mithridates Bosporanus amissis opibus vagus, postquam Didium ducem Romanum roburque exercitus abisse cognoverat, relictos in novo regno Cotyn iuventa rudem et paucas cohortium cum Iulio Aquila equite Romano, spretis utrisque concire nationes, inlicere perfugas; postremo exercitu coacto regem Dandaridarum exturbat imperioque eius potitur. quae ubi cognita et iam iamque Bosporum invasurus habebatur, diffisi propriis viri
Abbreviated transcription (Latin):
is pharetris multo cum anhelitu redeũt rresũ
deus quas siluas pererrauerit nocturno uisu
demonstrat reperiunt᷑q fusȩ passim ferȩ. Coe¬
terum gotarzes nõ dũ satis aucto exexcitu flu¬
mine corma pro munimento uti. & qm̃ per
inlectationes & nũtios ad proelu nocaretur
noctere moras locos mutare & missis corup¬
toribus ex uendã ad fidẽ hostes emercari ex
quis ezates adiabenus mox aebarus arabum.
cũ exercitu abscedunt leuitate gentili &
quia experimentis cognitũ eit barbaros mal¬
le roma petere reges ꝙͣ hr̃e. At methardates
ualidis auxiliis nudat᷑us coeteroꝵ proditione
suspecta ꝙ unũ reliquũ reni in casum dar
proelioq experiri statuit nec detractauit
pugnam Gotharzes dimimitis hostibus fe¬
rox ꝯcursumq magna caede & ambiguo euẽ¬
tu donec carenẽ profligatis effusisq longuis
enectũ interer a tergo  globus cncuunetir&e
Tum om̃i spe perdita aeherdates promissa par¬

Expanded text:
is pharetris multo cum anhelitu redeunt. rursum is pharetris multo cum anhelitu redeunt. rursum deus, qua silvas pererraverit, nocturno visu demonstrat, reperiunturque fusae passim ferae. Ceterum Gotarzes, nondum satis aucto exercitu, flumine Corma pro munimento uti, et quamquam per insectationes et nuntios ad proelium vocaretur, nectere moras, locos mutare et missis corruptoribus exuendam ad fidem hostis emercari. ex quis Izates Adiabeno, mox Acbarus Arabum cum exercitu abscedunt, levitate gentili, et quia experimentis cognitum est barbaros malle Roma petere reges quam habere. at Meherdates validis auxiliis nudatus, ceterorum proditione suspecta, quod unum reliquum, rem in casum dare proelioque experiri statuit. nec detrectavit pugnam Gotarzes deminutis hostibus ferox; concursumque magna caede et ambiguo eventu, donec Carenem profligatis obviis longius evectum integer a tergo globus circumveniret. tum omni spe perdita Meherdates, promissa Par
Abbreviated transcription (Latin):
in luxu ratus multos per dies attinuit apͣ
oppidum adessam & uocante carene prõp¬
tasq res ostentante si citi aduenissent nõ
cominus mesopotamiã sed flexu armeniã
petunt id tp̃is importunã quã hyenis occu¬
pabat. Ex in niuibus & montibus tessi postẽ
campos propinquabant copiis carenis adiũgunt᷑
tram missoq amine tygri permeant ac labenos
quorũ rex uiliates societatem meherdates palã
induerat nigotaren per occulta & magis fida
inclinabat. Sed capta in transitu urbs ninos
uetustissima sedes assyriȩ castellũ insigne
fama quod postremo inter dariũ atq alexͦandrũ
proelio persarũ illic opes condiderant. interea
Gocarzes apud montem cui nom̃ sambulos uo¬
ta diis loci suscipiebat. praecipue religione her¬
culis qui tempus statuto ꝑ quietem mou̾et sa¬
cerdotes ut templum iuxta equos uenatui ador¬
natos sistant equi ubi pharetras telis omissis ho¬
nustas accipere per saltus uagi nocte demũ uacu¬

Expanded text:
in luxu ratum multos per dies attinuit apud in luxu ratum multos per dies attinuit apud oppidum Edessam. et vocante Carene promptasque res ostentante, si citi advenissent, non comminus Mesopotamiam, sed flexu Armeniam petivit, id temporis importunam, quia hiems occipiebat. Exim nivibus et montibus fessi, postquam campos propinquabant, copiis Carenis adiunguntur, tramissoque amne Tigri permeant Adiabenos, quorum rex Izates societatem Meherdatis palam induerat, in Gotarzen per occulta et magis fida inclinabat. sed capta in transitu urbs Ninos, vetustissima sedes Assyriae, et castellum insigne fama, quod postremo inter Darium atque Alexandrum proelio Persarum illic opes conciderant. interea Gotarzes apud montem, cui nomen Sanbulos, vota dis loci suscipie- bat, praecipua religione Herculis, qui tempore stato per quietem monet sacerdotes ut templum iuxta equos venatui adornatos sistant. equi ubi pharetras telis onustas accepere, per saltus vagi nocte demum vacu
Abbreviated transcription (Latin):
da regum ingenia neq usui crebras muta¬
tiones rem romanã hic satietate & gloriȩ
prouectã ut exteris quoq gentibus quietem
uelit datum post hanc .c. cassio qui syriȩ
praeerat deducere iuuenẽ ripam ad euphra¬
tis ea tempeitate Cassius coeteris prȩerat peri¬
tia legum. nam militares artes per ociũ igno¬
te industrios aut ignauos pax in equo tene¬
bat. Attam̃ quantum siue bello dabatur re¬
uocare priscũ morem excitare legiones. u¬
ea prouisum perinde agere ac si hostis ingru¬
er& ita dignũ maioribus suis & familia
cassia ꝑ illas quoq gentes celebrata. Igitur
excitis quorũ de sententia peritus rex po¬
sitiq castris apud ꝯeugma unde maxime
peruius amnis portꝙ ilustres partħi rex¬
q arabum acbarus aduenerat monet me¬
herdaten barbarorũ impetus acces cũctatõe
languescere aut in pertidiã mutari itaq
urgent coepta ꝙ spretum fraude acbari q
quĩ iuuenem ignarũ & sum̃am tortunam

Expanded text:
da regum ingenia neque usui crebras mutada regum ingenia neque usui crebras mutationes. rem Romanam huc satietate gloriae provectam ut externis quoque gentibus quietem velit. datum posthac C. Cassio, qui Syriae praeerat, deducere iuvenem ripam ad Euphratis. Ea tempestate Cassius ceteros praeminebat peritia legum: nam militares artes per otium ignotae, industriosque aut ignavos pax in aequo tenet. ac tamen quantum sine bello dabatur, revocare priscum morem, exercitare legiones, cura provisu perinde agere ac si hostis ingrueret: ita dignum maioribus suis et familia Cassia per illas quoque gentis celebrata. igitur excitis quorum de sententia petitus rex, positisque castris apud Zeugma, unde maxime pervius amnis, postquam inlustres Parthi rexque Arabum Acbarus advenerat, monet Meherdaten barbarorum impetus acris cunctatione languescere aut in perfidiam mutari: ita urgeret coepta. quod spretum fraude Acbari, qui iuvenem ignarum et summam fortunam
Abbreviated transcription (Latin):
ex haustos adiicit cogriuges grauidas liberos
paruos dum secors domi belligq intaustus
ignauiã saeuitia terat ueterem sibi ac pu¬
blice coeptam uobuꝰcum amicitiã & subue¬
niencũ sociis uiribus emulis cedentibusq
per reuerentiã. Ideoq regum obsides libe¬
ros dari ut si domestici imperii tedeat lit
regreslus ad principẽ. patresq quorũ mo¬
ribus asstietactus rex melior ascisceretur:
Ubi hȩe atq talia disceptauere incipit orõem
Caesar de tastigio romano parthorũq ob¬
sequiis seq diuo augusto aequabat. petitũ
ab eo regem referens omissa Ty berii me¬
moria quanꝙ̃ is quoq miserat addiditq
praecoepta. et enĩ erat meherdates ut non
dñationem & seruos sed rectorem & ciues
concitar& clementiã atq iustitiã quanta igͦ¬
ra barbaris tanto tolerantiora capesser&. hĩc
uersus ad legatos extollit laudibus alumnũ
urbis ipectate ad id modestie. Attam̃ ferẽ¬

Expanded text:
exhaustos; adici coniuges gravidas, liberos exhaustos; adici coniuges gravidas, liberos parvos, dum socors domi, bellis infaustus ignaviam saevitia tegat. veterem sibi ac publice coeptam nobiscum amicitiam, et subveniendum sociis virium aemulis cedentibusque per reverentiam. ideo regum obsides liberos dari ut, si domestici imperii taedeat, sit regressus ad principem patresque, quorum moribus adsuefactus rex melior adscisceretur. Vbi haec atque talia dissertavere, incipit orationem Caesar de fastigio Romano Parthorumque obsequiis, seque divo Augusto adaequabat, petitum ab eo regem referens, omissa Tiberii memoria, quamquam is quoque miserat. addidit praecepta etenim aderat Meherdates, ut non dominationem et servos, sed rectorem et civis cogitaret, clementiamque ac iustitiam, quanto ignota barbaris, tanto laetiora capesseret. hinc versus ad legatos extollit laudibus alumnum urbis, spectatae ad id modestiae: ac tamen feren
Abbreviated transcription (Latin):
lore iniuriȩ credebat᷑. placitũ de hĩc non
ultra cunctari. sed designatũ consulem uem¬
miũ pollionẽ do ingentibus promissis inducit
sententiã expromere qua hortaretur clauduis
despondere octauiã domitio ꝙ aetati utriusq
non absurdum & maiora patetacturũ erat.
Pollio haud disparibus uerbis ac nuper uitelliꝰ
censiuisa desponder&q octauiã. ac secundũ
priorẽ necessitudinẽ sponsus iam & gener
Domitius aequari britãnco scudiis matris d
arte eorum qui sub accusatã Messalinã uic¬
trico & filio timebantur. Ter idem tpũs le¬
gati parthorũ ad expetendũ ut retuli me¬
herdaten missi senatum ingrediunt᷑. manda¬
taq in hunc modum incipiunt. Non le te¬
deris ignaros nec derectionẽ a tamilia arsaci¬
darũ uenire. sed & filiũ uononis nepotem
phraatis accedere aduersus dñationem gotar¬
ꝯis nobilitatiq iuxta intolerandam iani fres
iam propinquos iam longus sitos caedibus

Expanded text:
lore iniuriae credebatur. Placitum dehinc non lore iniuriae credebatur. Placitum dehinc non ultra cunctari, sed designatum consulem Mammium Pollionem ingentibus promissis inducunt sententiam expromere, qua oraretur Claudius despondere Octaviam Domitio, quod aetati utriusque non absurdum et maiora patefacturum erat. Pollio haud disparibus verbis ac nuper Vitellius censet; despondeturque Octavia, ac super priorem necessitudinem sponsus iam et gener Domitius aequari Britannico studiis matris, arte eorum quis ob accusatam Messalinam ultio ex filio timebatur. Per idem tempus legati Parthorum ad expetendum, ut rettuli, Meherdaten missi senatum ingrediuntur mandataque in hunc modum incipiunt: non se foederis ignaros nec defectione a familia Arsacidarum venire, set filium Vononis, nepotem Phraatis accersere adversus dominationem Gotarzis nobilitati plebique iuxta intolerandam. iam fratres, iam propinquos, iam longius sitos caedibus
Abbreviated transcription (Latin):
ludenti adductum & quasi uirile seruiti
palam seueritas ac saepius superbia ni hil do¬
mi impudicũ nisi dñationi expedir&. cupi¬
do auri ĩiensa. optentũ habebat quasi sub¬
sidiũ regno pararetur die nuptiarũ Sylla-¬
nus mortem sibi ꝯsciuit siue eo usq spem
uitȩ produxerit seu delecto die ad augen¬
dam inuidiã Caluina soror eius Italia pul.¬
sa est. Addidit claudius sacramentũ ex le¬
gibus Tullii regis piaculaq apud lucum dia¬
ne per pontitices danda. Irridentibus cũctis
ꝙ poenȩ procurationesq id incesti id tpĩs dii
exquirentur. Ast agrippina ne malũ tantũ
facinoribiss notescer& ueniã exilii pro an¬
neo seneca simul prȩturã impetrat. Laetũ
in publicum rata ob claritudinẽ studioru
eius utq domitii puerina tali magistro ado¬
lescer& & consiliis eiusdẽ ad spem dña¬
tionis uteretur. quia seneca fidus in agrippi¬
nã memoria beneficii & intensus claudio do¬

Expanded text:
ludenti. adductum et quasi virile servitium: ludenti. adductum et quasi virile servitium: palam severitas ac saepius superbia; nihil domi impudicum, nisi dominationi expediret. cupido auri immensa obtentum habebat, quasi subsidium regno pararetur. Die nuptiarum Silanus mortem sibi conscivit, sive eo usque spem vitae produxerat, seu delecto die augendam ad invidiam. Calvina soror eius Italia pulsa est. addidit Claudius sacra ex legibus Tulli regis piaculaque apud lucum Dianae per pontifices danda, inridentibus cunctis quod poenae procurationesque incesti id temporis exquirerentur. at Agrippina ne malis tantum facinoribus notesceret veniam exilii pro Annaeo Seneca, simul praeturam impetrat, laetum in publicum rata ob claritudinem studiorum eius, utque Domitii pueritia tali magistro adolesceret et consiliis eiusdem ad spem dominationis uterentur, quia Seneca fidus in Agrippinam memoria beneficii et infensus Claudio do
Abbreviated transcription (Latin):
arxipi ꝯiuges ad libita Caesarũ. procul id a
pñti modestia iꝰtatueretur. im̃o documen¬
tum quo xxorẽ imꝑator acciper&. At enĩ
noua nobis in tratrum filigs coniugia. Sed
aliis gentibus solemnia neq lege ulla prohi¬
bita & sobrinarũ diu ignorata tp̃e addito
percrebuisse morẽ accõmodari prout ꝯducat
& tore hoc quoq in his quȩ mox u surpen¬
tur. haud defuere qui certatim si cũctaret᷑
Caesar ui acturos testificantes erumperent. Cui¬
xoͣ. eadem orare clamitat. Nec claudius ul¬
tra expectato obuiũ apud forũ praeb& se gra¬
tantibus senatũq ingressus decretũ postulat
quo iuste inter patruos tratrũq̃ filias nup
tiȩ in posterũ statuerent᷑. nec tam̃ repertus
ett insi unus talis matrimonii cupitor Tal¬
ledius seuerus eques romanus quẽ plaeriq
A grippine gratia impulsum ferebant. uer¬
sa ex eo ciuitas d cuncta toeĩs obediebant
non per lasciuã ut uessaline rebus roͥ ᷤ il¬

Expanded text:
abripi coniuges ad libita Caesarum: procul id a abripi coniuges ad libita Caesarum: procul id a praesenti modestia. statueretur immo documentum, quo uxorem imperator acciperet. at enim nova nobis in fratrum filias coniugia: sed aliis gentibus sollemnia, neque lege ulla prohibita; et sobrinarum diu ignorata tempore addito percrebuisse. morem accommodari prout conducat, et fore hoc quoque in iis quae mox usurpentur. Haud defuere qui certatim, si cunctaretur Caesar, vi acturos testificantes erumperent cuue Romanum eadem orare clamitat. nec Claudius ultra expectato obvius apud forum praebet se gratantibus, senatumque ingressus decretum postulat quo iustae inter patruos fratrumque filias nuptiae etiam in posterum statuerentur. nec tamen repertus est nisi unus talis matrimonii cupitor, Alledius Severus eques Romanus, quem plerique Agrippinae gratia impulsum ferebant. versa ex eo civitas et cuncta feminae oboediebant, non per lasciviam, ut Messalina, rebus Romanis in
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ iub&. ipse curiã ingreditur. Sumaq rei
scit᷑ orditurq grauissimos principis labores ꝗs
orbem terrȩ capescat aẽgre adminiculis ut
domestica cura uacuus in coue consulat. quod
porro honestius cęsareȩ mentis leuamen ꝙ as.
sumere coniugem prosperis dubiisq sociam
cui cogitationes intimas cui paruos liberos tra¬
dat nõ luxui aut noluptetib assueractis. sed
quia praemia adiumenta legibus obtemꝑauis¬
set. Poitꝙ haec fauorabili orõe permisit
multaq patrũ assentatio sequebatur. Capto
rursus inĩtio quando maritandũ principem
cuncti suadebant deligi oportere foeĩam
nobilitate puerperis sanctimonia insignem
nec diu inquirendũ quia agrippina clari¬
tudine gnĩs anteir&. Datum ab ea fecun¬
ditatis experimentũ & congrnȩre artes ho¬
nestas id uõ egregiũ quod pro usu uidua
iungeretire principi sua tantũ matrimonia
experto. Audiuisse a parentibus uidisse ipsos.

Expanded text:
tium iubet. ipse curiam ingreditur, summamque rtium iubet. ipse curiam ingreditur, summamque rscit orditurque: gravissimos principis labores, orbem terrae capessat, egere adminiculis ut domestica cura vacuus in commune consulat. quod porro honestius censoriae mentis levamentum quam adsumere coniugem, prosperis dubiisque sociam, cui cogitationes intimas, cui parvos liberos tradat, non luxui aut voluptatibus adsuefactus, sed qui prima ab iuventa legibus obtemperavisset. Postquam haec favorabili oratione praemisit multaque patrum adsentatio sequebatur, capto rursus initio, quando maritandum principem cuncti suaderent, deligi oportere feminam nobilitate puerperiis sanctimonia insignem. nec diu anquirendum quin Agrippina claritudine generis anteiret: datum ab ea fecunditatis experimentum et congruere artes honestas. id vero egregium, quod provisu deum vidua iungeretur principi sua tantum matrimonia experto. audivisse a parentibus, vidisse ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
& praebebat caesar aures accipiendis aduer¬
sus generũ suspitõib caritate tiliae promptior.
Ae sẏllanus insidiarũ nescuis ac torte eo dño
praetor repente per edictũ uitellii ordine
senatorio mouetur. quanꝙ lecto pridem sena¬
tu lustroq condito simul affinitatẽ Claudius
diremit. Adactusq s yllanus euirare magrã¬
tum & reliquus praeturȩ dĩes. In epriũ Mar¬
cellũ collatus est. G. Pompeio .Q. ueranio
cons pactum inter e laudiũ de agrippinã
matrimoniũ iã amore illicito. Iam fama tir
mabatur nec dũ celebrare solemnia nup¬
tiarũ audebant nullo exͦ deducta in domũ
patrui tris tilia quin & incoestũ ac si sper¬
neretur ne in malũ publicũ erumper&
metuebatur. nec ante omissa cunctatio ꝙ
uitellius sius artib id ꝑpetrandũ sumpsit
Percunctatus caesarẽ an uissis populi an auetorita¬
te senatus caederde ubi ille unũ se ciuiũ &
consensu imparẽ respondit. opperiri inter pala¬

Expanded text:
 praebebat Caesar auris, accipiendis adver praebebat Caesar auris, accipiendis adversus generum suspicionibus caritate filiae promptior. at Silanus insidiarum nescius ac forte eo anno praetor, repente per edictum Vitellii ordine senatorio movetur, quamquam lecto pridem senatu lustroque condito. simul adfinitatem Claudius diremit, adactusque Silanus eiurare magistratum, et reliquus praeturae dies in Eprium Marcellum conlatus est. C. Pompeio Q. Veranio consulibus pactum inter Claudium et Agrippinam matrmabatur; necdum celebrare sollemnia nuptiarum audebant, nullo exemplo deductae in domum patrui fratris filiae: quin et incestum ac, si sperneretur, ne in malum publicum erumperet metuebatur. nec ante omissa cunctatio quam Vitellius suis artibus id perpetrandum sumpsit. percontatusque Caesarem an iussis populi, an auctoritati senatus cederet, ubi ille unum se civium et consensui imparem respondit, opperiri intra pala
Abbreviated transcription (Latin):
illecebrisq ad eũ per spẽm necessitudinis cre¬
bro uentitando. ꝑ ellicit patenũ ut praelata
coeteris & nõ dũ uxor potentia uxoria iã
uteretur. Nam ubi sui matrimonii certa
fuit struere maiora nuptiasq domitii quẽ ex
sine scelere perpetrare non potuerat. quia.L
syllano desponderat octauia caesar suuenẽq
& alia clarũ insignia triumphaliũ & gladi¬
atorii muneris magnificentia protulerat ad
studia uulgi. Sed nihil arduũ uidebatur
in aĩo principis cui nõ iudiciũ nõ odiũ erat
isi mdita & iussa. Igitire uitellius noĩe cen¬
soris seruiles tallacias optegens. Ingruentiũq
domi nationũ prouisor quo gratia Agrippine
parar& consiliis eius implicari tere crimina
in syllanũ cuius sane decora & procax soror
Iunia galuiria haud multũ añ uitellii nurus
fuerat᷑. hinc initiũ accusatoĩs trũm nõ incoe¬
stũ sed mneustoditũ amorẽ ad in famiã traxit¬

Expanded text:
inlecebris: ad eum per speciem necessitudinis creinlecebris: ad eum per speciem necessitudinis crebro ventitando pellicit patruum ut praelata ceteris et nondum uxor potentia uxoria iam uteretur. nam ubi sui matrimonii certa fuit, struere maiora nuptiasque Domitii, quem exsine scelere perpetrari non poterat, quia L. Silano desponderat Octaviam Caesar iuvenemque et alia clarum insigni triumphalium et gladiatorii muneris magnificentia protulerat ad studia vulgi. sed nihil arduum videbatur in animo principis, cui non iudicium, non odium erat nisi indita et iussa. Igitur Vitellius, nomine censoris servilis fallacias obtegens ingruentiumque dominationum provisor, quo gratiam Agrippinae pararet, consiliis eius implicari, ferre crimina in Silanum, cuius sane decora et procax soror, Iunia Calvina, haud multum ante Vitellii nurus fuerat. hinc initium accusationis; fratrumque non incestum, sed incustoditum amorem ad infamiam traxit. et
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse huc modo modo illuc ut quenq suadentiũ
audierat promptus. discordantes in ꝯsiliũ uo¬
cat. Ac promere sententiã & adiscere roes
iub&. Narcissiis uetus matrimoniũ familiã
couẽm. Nam antonia in petina erat nihilĩ
penatibus eius nouũ disserebat. si sueta quĩx
redir&. haud quaꝙ̃ nouercalibus odiis iusura
Britãnicum de octauiã proxima suis pignora
Callistus improbatã longo discidio ac si rursu
assumeretur eo ipso superbã longeq rectius
Lolliã inducit quando nullos liberos genuissa
uacuã emulatione & priuignis parentis loco
futurã. At pallas id maxime in agrippina
laudare ꝙ germanici nẽpotẽ secum traher&
dignũ prorsus imꝑatoria fortuna stirpẽ nobi¬
lem & familiae elaudiae quȩ posteros ꝯiũge¬
ret nec fociã expers recunditatis integra
iuenta claritudinẽ caesaxũ aliã m domũ
ferr&. Lerualure haec ad uitã agrippinae

Expanded text:
ipse huc modo, modo illuc, ut quemque suadentium ipse huc modo, modo illuc, ut quemque suadentium audierat, promptus, discordantis in consilium vocat ac promere sententiam et adicere rationes iubet. Narcissus vetus matrimonium, filiam communem nam Antonia ex Paetina erat, nihil in penatibus eius novum disserebat, si sueta coniunx rediret, haudquaquam novercalibus odiis visura Britannicum, Octaviam, proxima suis pignora. Callistus improbatam longo discidio, ac si rursum adsumeretur, eo ipso superbam; longeque rectius Lolliam induci, quando nullos liberos genuisset, vacuam aemulatione et privignis parentis loco futuram. at Pallas id maxime in Agrippina laudare quod Germanici nepotem secum traheret, dignum prorsus imperatoria fortuna: stirpem nobilem et familiae Iuliae Claudiaeque posteros coniungeret, ne femina expertae fecunditatis, integra iuventa, claritudinem Caesarum aliam in domum ferret. Praevaluere haec adiuta Agrippinae
Abbreviated transcription (Latin):
gaudii irȩ tristitiȩ ullius deniq humani astec¬
ctus signa dedit. nõ cum laetantes accusato¬
res alpicerde nõ cum filios moerentes. Inuit¬
quoq obliuionẽ eius senatus censendo nom̃
& effigies priuatis ac publicis locis demonen¬
das. Recreta Narcisso quaestorio insignia le¬
uissimũ fastigii eius cũ secundũ pallantẽ &
callistũ ager& honesta quidẽ sed ex quis de¬
terima orirentur tristitiis multig
domis orto apud libertos certamine quis deli¬
gerde xxorẽ. claudio celibis uitae intonanti
& ꝯuigibus imperatoriis obnoxio nec minore
ambitu toẽiȩ exarserant suã quaeq nobilita¬
tem formã opem contendere ac dignã tanto
matrimonio ostentare. sed maximẽ ambige¬
batire inter loliã paulinã.M. Lolii ꝯsularis
& Iuliã agrippinã germanico genitã. Nuie
Dallas illi callistus fautores aderant. & a elia
petina e tamilia tuberonũ Narcisso fouebatur

Expanded text:
gaudii, irae tristitiae, ullius denique humani adfegaudii, irae tristitiae, ullius denique humani adfectus signa dedit, non cum laetantis accusatores aspiceret, non cum filios maerentis. iuvitque oblivionem eius senatus censendo nomen et effigies privatis ac publicis locis demovendas. decreta Narcisso quaestoria insignia, levissimum fastidii eius, cum super Pallantem et Callistum ageret, †honesta quidem, sed ex quis deterrima orerentur tristitiis multis. convulsa principis domus, orto apud libertos certamine, quis deligeret uxorem Claudio, caelibis vitae intoleranti et coniugum imperiis obnoxio. nec minore ambitu feminae exarserant: suam quaeque nobilitatem formam opes contendere ac digna tanto matrimonio ostentare. sed maxime ambigebatur inter Lolliam Paulinam M. Lollii consularis et Iuliam Agrippinam Germanico genitam: huic Pallas, illi Callistus fautores aderant; at Aelia Paetina e familia Tuberonum Narcisso fovebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Custos & exactor e libertis euodus datur
gq raptim in hortos pergressus repperit
fusam humi assidente matre lepidaq
florenti filiae. haud ꝯcors supremis eius neces¬
sitatibus ad miserationẽ euicta erat. Suade¬
batq ne percuisorẽ opperiretur transisse uitã
neq aliud ꝙ morti decis q remediũ. sed aĩo
per libidinem corrupto nihil honestum merat.
Lacheymae & quaestus ieriti ducebantur cũ
impetu uenientiũ pulse tores astititq tribinꝰ
per silentiũ ac libertus increpans militis & ser¬
nis propris. Tunc primũ tortunã suã intro¬
spexit terrũq accoepit. quod trustra iugulo
aut pectori ꝑ trepidationẽ ad mouens ictũ tri¬
buni transtigiture corpus matri ꝯcessum est
U untiatũq eit claudio epulanti perisse uessa¬
linã non distincta sua an aliena manu. Nec
ille quaeliut poposcitq poculũ & solita cõui¬
uio celebrauit. Nec setutis quidem diem odii

Expanded text:
custos et exactor e libertis Euodus datur; custos et exactor e libertis Euodus datur; isque raptim in hortos praegressus repperit fusam humi, adsidente matre Lepida, quae florenti filiae haud concors supremis eius necessitatibus ad miserationem evicta erat suadebatque ne percussorem opperiretur: transisse vitam neque aliud quam morti decus quaerendum. sed animo per libidines corrupto nihil honestum inerat; lacrimaeque et questus inriti ducebantur, cum impetu venientium pulsae fores adstititque tribunus per silentium, at libertus increpans multis et servilibus probris. Tunc primum fortunam suam introspexit ferrumque accepit, quod frustra iugulo aut pectori per trepidationem admovens ictu tribuni transigitur. corpus matri concessum. nuntiatumque Claudio epulanti perisse Messalinam, non distincto sua an aliena manu. nec ille quaesivit, poposcitque poculum et solita convivio celebravit. ne secutis quidem diebus odii
Abbreviated transcription (Latin):
hil referre ne tranquilli quidem montam
equitis romani defensio recoepta est. his mode¬
sta muenta sed corpore insigni accitus ultra
noctem que intra una a alessalina ꝑ turba¬
tus erat parib lasciuiis ad cupidinẽ & tasti¬
dio. Siullo cessonino de ⁊lauto la camno mors
remittitur. huic ob paterni egregiũ meritũ
cessoniniis uitiis protectis ẽ tanꝙ in iͦ fedis¬
simo coitu passus muliebria. Interim mes¬
salina licinianis mortis prolatar̃ uitã com¬
ponere preces nõ nulla spe & aliqñ ira tm̃
eius narcisus properaui il& uerterat ꝑnici¬
em in accusatores Nam claudius dõmũ
reoxessus & tempestiuis epulis delinitus &
Sbi uino incaluit iri iub& nuntiariq mi¬
serȩ hoc .n. uerbo usum ferũt dicendã ad
causam postera die adess&. Quod ubi au-¬
ditum & languescereira & redire amor
ac si cunctarentur propinqua uox de uxo¬
ri cubiceli memoria timebantur. Prorupit
exequi caedẽ. ita imperatorẽ iubere dicit.

Expanded text:
hil referre. ne Trauli quidem Montani hil referre. ne Trauli quidem Montani equitis Romani defensio recepta est. is modesta iuventa, sed corpore insigni, accitus ultro noctemque intra unam a Messalina proturbatus erat, paribus lasciviis ad cupidinem et fastidia. Suillio Caesonino et Plautio Laterano mors remittitur, huic ob patrui egregium meritum: Caesoninus vitiis protectus est, tamquam in illo foedissimo coetu passus muliebria. Interim Messalina Lucullianis in hortis prolatare vitam, componere preces, non nulla spe et aliquando ira: tantum iem eius Narcissus properavisset, verterat pernicies in accusatorem. nam Claudius domum regressus et tempestivis epulis delenitus, ubi vino incaluit, iri iubet nuntiarique miserae hoc enim verbo usum ferunt dicendam ad causam postera die adesset. quod ubi auditum et languescere ira, redire amor ac, si cunctarentur, propinqua nox et uxorii cubiculi memoria timebantur, prorumpit exequi caedem: ita imperatorem iubere.
Abbreviated transcription (Latin):
mors acceleraretur. eadem ꝯstantia & illius¬
tres uiros equites romanq cupidos maturae
necis fuit. Titiũ proculũ custodem silio ac¬
M essalinae dat & iudiciũ offerentẽ. uetiũ ua¬
lentem & contessum &e Rompeiũ urbi cũ
ac sanfeliũ Trogũ ex consciis tradi ad suppli¬
eiũ inb&. Deorius quoq calturninus uir¬
gilius praefectus. Sulpitius.rutus ludi procu¬
rator. Linicus uirgilianus Senator eadem
poena affecti sunt Solus minister cũctatio¬
nem actulit dilaniata ueste clamitas aspi¬
ret uerborũ notas reminis ceretire notas uocis¬
qua se obnoxiũ iussis Messalinȩ dediss&. Ali¬
is largitione aut spei magnitudine sibi ex ne¬
cessitate culpapi nec ciuiꝙ ante pereundũ tu¬
isse si silius rerũ potiretur. Comotum his &
pronũ ad mĩam caesarẽ perpuleẽ libertiñ tot
illustribus uiris interfectis histrioni ꝯsuleretur.
Sponte an coactus tam magna peccauissa ni¬

Expanded text:
mors acceleraretur. eadem constantia et inlusmors acceleraretur. eadem constantia et inlustres equites Romani cupido maturae necis fuit. et Titium Proculum, custodem a Silio Messalinae datum et indicium offerentem, Vettium Valentem confessum et Pompeium Vrbicum ac Saufeium Trogum ex consciis tradi ad supplicium iubet. Decrius quoque Calpurnianus vigilum praefectus, Sulpicius Rufus ludi procurator, Iuncus Vergilianus senator eadem poena adfecti. Solus Mnester cunctationem attulit, dilaniata veste clamitans aspiceret verberum notas, reminisceretur vocisqua se obnoxium iussis Messalinae dedisset: aliis largitione aut spei magnitudine, sibi ex necessitate culpam; nec cuiquam ante pereundum fuisse si Silius rerum poteretur. commotum his et pronum ad misericordiam Caesarem perpulere liberti ne tot inlustribus viris interfectis histrioni consuleretur: sponte an coactus tam magna peccavisset, ni
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias xeterens simul codicillos libidiũ
udices tradidit quis uisus Caesaris
euerter&. N ec multo post urbem ingredienti
osterebantur omnes liberi nis̾ Narcissus a¬
minori eos iussiss& in bidiã depellere. Nequit
quin multa cum inuidia flagitar& ne in¬
detensa coniuix extio daretue. Igitur audi¬
turũ participem & fore diluendi erimĩs ta¬
cultate᷑ respondit. Iret interim uirgo & sacͣ
capesser&. mixũ inter hoc silentiũ e laudius
Iuliũ̃s ignaro prior oĩa liberto obediebant.
patefieri domũ adulteri atq illud deduci
Imperatorẽ iubde. Ac primũ in uescibulo
eftigiem prĩs silii conͣͦ. senͭ ᷤ. abolitã demõ¬
strat. Tum quicꝗͥ habitũ Neronib & dru¬
lis in preciũ probri cessisse incensumq &
ad minas erumpentem castris infert. para¬
ta concione militũ apud quos praemonẽte
Narcisso panca uerba tecit. Nani & si iustum
fensionẽ nõ moras temptauit. precatur ut

Expanded text:
nuptias referens; simul codicillos libidinum nuptias referens; simul codicillos libidinum indices tradidit, quis visus Caesaris averteret. nec multo post urbem ingredienti offerebantur communes liberi, nisi Narcissus amoveri eos iussisset. Vibidiam depellere nequivit quin multa cum invidia flagitaret ne indefensa coniunx exitio daretur. igitur auditurum principem et fore diluendi criminis facultatem respondit: iret interim virgo et sacra capesseret. Mirum inter haec silentium Claudi, Vitellius ignaro propior: omnia liberto oboediebant. patefieri domum adulteri atque illuc deduci imperatorem iubet. ac primum in vestibulo effigiem patris Silii consulto senatus abolitam demonstrat, tum quidquid avitum Neronibus et Drusis in pretium probri cessisse. incensumque et ad minas erumpentem castris infert, parata contione militum; apud quos praemonente Narcisso pauca verba fecit: nam etsi iustum fensionem, non moras temptavit, precatus ut
Abbreviated transcription (Latin):
haud satis fidebat. ad honesta seu paria uix̃
leui. Eego Narcissus affunctis quib idẽ metꝰ
nõ aliam spem incolumitatis caesaris affirmat
quasi uis militũ uno illo die in aliquẽ liber¬
torum transterr& Sicq offert susceptuꝵ
ac nedum in uebe reterr& uehitur ad poe¬
nitentiã a. L uitellio .a. R. Largo crimina
mutarentur in eodem gestamine sedem po¬
scit sumitq. Crebra põst hac fama fuit in¬
ter diuersas principis uoces cũ modo ineusa¬
r& flagitia uxoris aliquando ad memoria
ꝯiugii de int̾antiã liberorũ renoluereturr
nonꝰ aliud prolecutũ uitelliũ ꝙ ꝯtea tacinꝰ.
O scelus initabat quidem Narcissus aperire
ambages & ueri copiã facere sed nõ ideo
ꝑuicit quin suspensa de quo duceretur incli¬
natura cesponder&. exͦq eius largus tecina
utereturr de erat in aspectu Messalina. da¬
mitabatq audiri octaui de Britãniei ma¬
trem cũ obstreperd accusator siliũ se

Expanded text:
haud satis fidebant, ad honesta seu prava iuxta haud satis fidebant, ad honesta seu prava iuxta levi. ergo Narcissus, adsumptis quibus idem metus, non aliam spem incolumitatis Caesaris adfirmat quam si ius militum uno illo die in aliquem libertorum transferret, seque offert suscepturum. ac ne, dum in urbem vehitur, ad paenitentiam a L. Vitellio et Largo Caecina mutaretur, in eodem gestamine sedem poscit adsumiturque. Crebra post haec fama fuit, inter diversas principis voces, cum modo incusaret flagitia uxoris, aliquando ad memoriam coniugii et infantiam liberorum revolveretur, non aliud prolocutum Vitellium quam 'o facinus! o scelus!' instabat quidem Narcissus aperire ambages et veri copiam facere: sed non ideo pervicit quin suspensa et quo ducerentur inclinatura responderet exemploque eius Largus Caecina uteretur. et iam erat in aspectu Messalina clamitabatque audiret Octaviae et Britannici matrem, cum obstrepere accusator, Silium et
Abbreviated transcription (Latin):
gium uertit nõ rumor interea sed undiq
nuntii ineoedũt qui gnara claudio cũcte
& uenire promptũ ultioni offerrent. Igit᷑
Messalina lucilianos in hortos silius dissimu¬
lato metu ad munia tori digrediune. Coe¬
teris passim dilabentibus astuerũt centuri¬
ons inditaq sunt uincula ut quis reꝑie.¬
batire in publico aut ꝑ lateras. Messalina
tñ quanꝙͣ res aduersae ꝯsiliũ eximẽnt
ire obina & ampicia marito quid saepe
subsidiũ habuerat haud segniter intendit. ius¬
sitq ut britãnicus de octauia in complexum
patris pergerent & in bidiã uirginẽ uestali¬
um uetus cissimã orauit pontifios aaximi au¬
res adire clementiã expetere atq interim
tribus oĩo comitantibus id repente iolitũdinis
erat spatiũ urbis pedibus emenia uehiculo qͦ
purgamenta hortorũ expiuint᷑ hostiensem
uiam intrat. nulla cuiuscunq materia quia
ms a caesare quippe s ete praetorii prȩtecto

Expanded text:
gium vertit. Non rumor interea, sed undique gium vertit. Non rumor interea, sed undique nuntii incedunt, qui gnara Claudio cuncta et venire promptum ultioni adferrent. igitur Messalina Lucullianos in hortos, Silius dissimulando metu ad munia fori digrediuntur. ceteris passim dilabentibus adfuere centuriones, inditaque sunt vincla, ut quis reperiebatur in publico aut per latebras. Messalina tamen, quamquam res adversae consilium eximerent, ire obviam et aspici a marito, quod saepe subsidium habuerat, haud segniter intendit misitque ut Britannicus et Octavia in complexum patris pergerent. et Vibidiam, virginum Vestalium vetustissimam, oravit pontificis maximi auris adire, clementiam expetere. atque interim, tribus omnino comitantibus—id repente solitudinis erat—spatium urbis pedibus emensa, vehiculo, quo purgamenta hortorum eripiuntur, Ostiensem viam intrat nulla cuiusquam misericordia quia r nihilo minus a Caesare: quippe Getae praetorii praefecto
Abbreviated transcription (Latin):
silii uidit populus & senatus & miles ac n ꝑꝑ
propere agis ten& uebem maritus. Tum po
praefectum Tuxaniũ post lusiũ getam praeto¬
rianis imporitũ perconctatur quib tacentib
certatim coeteri circunstrepunt. iret in ca¬
stra firmarde praetoria co hortes lecuritati
ante ꝙħ uindictae ꝯsuler&. satis constat eo
pauore oftusum claudiũ ut identidem in¬
terogardi. an ipie imperii potens an silius pri¬
uatus ess&. At uessalina quia nõ alia solu¬
tior luxu adulto autumno simulacheũ u in¬
demiae per domũ celebrabat urgeri piela
Nuere lacus do toeĩe pellib accinetȩ assul¬
tabant. ut lacriticantes uel insanientes
bacchę ipia crine fluxo chyrsum quatiẽs
iuxta silius hederã uinctus gerere cothur¬
nos iacere caput strepente arcũ procaci
choro ferũt. uetiũ ualentẽ lasciuia ui prę¬
altã arborẽ cõnixum. Interrogantib quid
coeꝑat ea ipẽs seu torte lapla uox in prȩsa¬

Expanded text:
Silii vidit populus et senatus et miles; ac ni Silii vidit populus et senatus et miles; ac ni propere agis, tenet urbem maritus.' Tum pot frumentariae praefectum Turranium, post Lusium Getam praetorianis impositum percontatur. quis fatentibus certatim ceteri circumstrepunt, iret in castra, firmaret praetorias cohortis, securitati ante quam vindictae consuleret. satis constat eo pavore offusum Claudium ut identidem interrogaret an ipse imperii potens, an Silius privatus esset. at Messalina non alias solutior luxu, adulto autumno simulacrum vindemiae per domum celebrabat. urgeri prela, fluere lacus; et feminae pellibus accinctae adsultabant ut sacrificantes vel insanientes Bacchae; ipsa crine fluxo thyrsum quatiens, iuxtaque Silius hedera vinctus, gerere cothurnos, iacere caput, strepente circum procaci choro. ferunt Vettium Valentem lascivia in praealtam arborem conisum, interrogantibus quid coeperat ea species, seu forte lapsa vox in praesa
Abbreviated transcription (Latin):
cautis ꝙ acrib ꝯsiliis tutius hr̃i Beriticit nar¬
cissus ut solũ id mutans nequo sermone prȩsci¬
am crimis de accusatores facer&. Ipse ad occa¬
siones intentus longa apud hostiã caesaris mo¬
ra duas pellices quarũ uis corporis maxime
insueuerat largitione ae proximis & xxore
derecta plus potentiae eas t̃emptando ꝑculit.
delationẽ subire de in calphurnia id pellici
nom̃ ubi datum secretum genib caesaris pro¬
uoluta nuplisse messalinã silio exclamat
simulq cleopatrã quȩ idẽ õperiens astabat
an comperissde interogat. atq ista añuente
ei eri narcissum postulat. Is ueniã in ptũm
petens ꝙ citis uetitis plautio dissimiala uiss&
nec non simul adulteria obiecturus. ait ne
domũ seruitia de coeteros fortuns paratus
reposcer& feueret᷑ imo & is redderet xxo¬
rẽ ruperat que tabulas nuptials. Ar
dissidiũ inquit tuũ nosti : Nam matrimoniũ

Expanded text:
cautis quam acribus consiliis tutius haberi: perstitit Narcautis quam acribus consiliis tutius haberi: perstitit Narcissus, solum id immutans ne quo sermone praesciam criminis et accusatoris faceret. ipse ad occasiones intentus, longa apud Ostiam Caesaris mora, duas paelices, quarum is corpori maxime insueverat, largitione ac promissis et uxore deiecta plus potentiae ostentando perpulit delationem subire. Exim Calpurnia id paelici nomen, ubi datum secretum, genibus Caesaris provoluta nupsisse Messalinam Silio exclamat; simul Cleopatram, quae id opperiens adstabat, an comperisset interrogat, atque illa adnuente cieri Narcissum postulat. is veniam in praeteritum petens quod ei Vettios, Plautios dissimulavisset, nec nunc adulteria obiecturum ait, ne domum servitia et ceteros fortunae paratus reposceret. frueretur immo his set redderet uxorem rumperetque tabulas nuptialis. 'an discidium' inquit 'tuum nosti? nam matrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
dedecus quidẽ illatũ sed excidiũ procul ab¬
tuisse Num iuuenẽ nobilem dignitate torma
ui mentis propinquoq consulta maiorẽ ad
spem attigi. Nec .ti. occultũ quid post tale
matrimoniũ superesi& subibat sine dubio me¬
tus reportantes hebetem e laudiũ ut xxori
deuinctũ multaq mortis iussu Mess alinȩ patra¬
tas rursus ipia tacilitas Imꝑatoris fiduciã dabat
si auctoͭ ͤ crimĩs pͭ ualuissent posle operũ dam¬
natã ante ꝙ ream. Sed in eo discrimen uti
si defensio audiretur ut quȩ lausȩ aures
&̾e ꝯfitenti torent. Ac primo callistus iã mi¬
hi circa necẽ caesaris narratus &e appiane cę¬
dis molitor N arcissus flagrantissimaq in eo tpe
gratiapallas agitauere. Num Messalinã secretis
minis depellerent amore silii cuncta alia dissi¬
mulantes. deinde metu ne ad perniaẽ ultra
detraherent destituit pallas periguamia. cal¬
listus prioris quoq regiae peritus ꝑ potentiam

Expanded text:
dedecus quidem inlatum, sed excidium procul adedecus quidem inlatum, sed excidium procul afuisse: nunc iuvenem nobilem dignitate formae, vi mentis ac propinquo consulatu maiorem ad spem accingi; nec enim occultum quid post tale matrimonium superesset. subibat sine dubio metus reputantis hebetem Claudium et uxori devinctum multasque mortes iussu Messalinae patratas: rursus ipsa facilitas imperatoris fiduciam dabat, si atrocitate criminis praevaluissent, posse opprimi damnatam ante quam ream; sed in eo discrimen verti, si defensio audiretur, utque clausae aures etiam confitenti forent. Ac primo Callistus, iam mihi circa necem G. Caesaris narratus, et Appianae caedis molitor Narcissus flagrantissimaque eo in tempore gratia Pallas agitavere, num Messalinam secretis minis depellerent amore Silii, cuncta alia dissimulantes. dein metu ne ad perniciem ultro traherentur, desistunt, Pallas per ignaviam, Callistus prioris quoque regiae peritus et potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
trimonii ꝯcupuit ob magnitũdinẽ intamie. cu¬
iu apud prodigos nouissima uoluptas elt. Nec
ultra spectato eum sacritici gratia elandius
hostiã protiers ceretur cuncta nuptiarũ solem¬
nia celebrat. Haud lum ignarus fabulosum
uislm iri tantũ ullis mortaliũ securitatis as¬
se in ciuitate ouĩm gnara & nhil retinẽte
nedũ consulem designatũ cũ uxore principis
praedicta die adhibitis qui obsignauẽt uelut
subscipiendorũ liberorũ cauia quenisse : atq il¬
lam audisse aruspicũ uerba subisse sacrificas¬
se apud deos. discubitũ inter omẽs quiuas oscu¬
la complexus noctem deniq actã licentia qui¬
gali. Sed nihil compositũ miraculi causa ue¬
rum audita scriptaq senioribus tradã Igit᷑
domus principis in hõruerat maximeq ques
penes potentia & si res uetarentur. formi¬
do nõ iã secretis colloquiis sed apeste tremer̃
dũ instruo cubiculũ principis ex ultauero

Expanded text:
trimonii concupivit ob magnitudinem infamiae cutrimonii concupivit ob magnitudinem infamiae cuius apud prodigos novissima voluptas est. nec ultra expectato quam dum sacrificii gratia Claudius Ostiam proficisceretur, cuncta nuptiarum sollemnia celebrat. Haud sum ignarus fabulosum visum iri tantum ullis mortalium securitatis fuisse in civitate omnium gnara et nihil reticente, nedum consulem designatum cum uxore principis, praedicta die, adhibitis qui obsignarent, velut suscipiendorum liberorum causa convenisse, atque illam audisse auspicum verba, subisse, sacrificasse apud deos; discubitum inter convivas, oscula complexus, noctem denique actam licentia coniugali. sed nihil compositum miraculi causa, verum audita scriptaque senioribus tradam. Igitur domus principis inhorruerat, maximeque quos penes potentia et, si res verterentur, formido, non iam secretis conloquiis, sed aperte fremere, dum histrio cubiculum principis insultaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
domũ suã tuit. Hane multo post flagitia yxo¬
ris noscere ac punire adactus ut deinde arde¬
scera in nuptias de coeptas incestas. Ian mes¬
salina facilitate adulteriorũ in fastidiũ uer¬
sa ad incognitas libidines protluebat. Cum
abrumpi dissimulationẽ & siluus sine tata¬
li uecordia an iminentiũ periculorũ remedi¬
um ipsa pericula ratus urgebat. quippe nõ
eo uentũ ut senecta principis operirentur
Insontibus m̃oxia consilia flagitiis manitectis
subsidiũ ab audacia petendũ ad esse conscig pa¬
triã metuentes se celibẽ orbũ nuptiis & ad op¬
tando britãnico paratum massuram candem
Messalinae potentiã ad dita securitate si prae¬
uenixẽt claudiũ ut insidiis incautũ ita ne
properũ Segniter hȩ uoces accoeptae nõ a mor̃
in maritũ sed ne silius sum̃am adeptus sper¬
nerde adulterã scelusq inter ancipitia proba¬
tũ ueris mox pretiis aestimar&e N om̃ tñ ma¬

Expanded text:
domum suam fuit: haud multo post flagitia uxodomum suam fuit: haud multo post flagitia uxoris noscere ac punire adactus est ut deinde ardesceret in nuptias incestas. Iam Messalina facilitate adulteriorum in fastidium versa ad incognitas libidines profluebat, cum abrumpi dissimulationem etiam Silius, sive fatali vaecordia an imminentium periculorum remedium ipsa pericula ratus, urgebat: quippe non eo ventum ut senectam principis opperirentur. insontibus innoxia consilia, flagitiis manifestis subsidium ab audacia petendum. adesse conscios paria metuentis. se caelibem, orbum, nuptiis et adoptando Britannico paratum. mansuram eandem Messalinae potentiam, addita securitate, si praevenirent Claudium, ut insidiis incautum, ita irae properum. segniter eae voces acceptae, non amore in maritum, sed ne Silius summa adeptus sperneret adulteram scelusque inter ancipitia probatum veris mox pretiis aestimaret. nomen tamen ma
Abbreviated transcription (Latin):
merũ patrimoniorũ asciuit. Caelar uetustissimũ
quenq ex senatu aut quib clari parentes fu¬
erant. paucis iã reliquis familiaꝵ quas Ro¬
mulus maiorũ & L drutus minorũ appel¬
lauerãt. Exhaustis & quas dictator caesar
lege cassia & princeps augustus lege lenia
modo senatus depeller& anxius inita &
recens repertã quã ex seueutate prisca ne
adhibuit mouendo secũ quisq de se ꝯiultar&̃
peter&q ius exeundi ordinis facile eius rei
ueniã de motus senatu de excusatos simul
proposituꝵ ut Iudiciũ censoriũ ac pudor
sponte cędentiũ ꝑmixti ignominiã mollirẽt
Ob ea uespasianu censul uectulit prẽm se¬
natus appellandũ eẽ claudiũ quippe promi¬
scuũ pr̃is prĩae cognomentũ noua in re. p
merita nõ usitatis uocabulis honoranda Sed
ipse cohibuit consulẽ ut nimiũ assentantẽ
condiditq iustrũ quo censa sunt ciuiũ xuiiii.

Expanded text:
numerum patriciorum adscivit Caesar vetustissimum numerum patriciorum adscivit Caesar vetustissimum quemque e senatu aut quibus clari parentes fuerant, paucis iam reliquis familiarum, quas Romulus maiorum et L. Brutus minorum gentium appellaverant, exhaustis etiam quas dictator Caesar lege Cassia et princeps Augustus lege Saenia modo senatu depelleret anxius, mitem et recens repertam quam ex severitate prisca rationem adhibuit, monendo secum quisque de se consultaret peteretque ius exuendi ordinis: facilem eius rei veniam; et motos senatu excusatosque simul propositurum ut iudicium censorum ac pudor sponte cedentium permixta ignominiam mollirent. ob ea Vipstanus consul rettulit patrem senatus appellandum esse Claudium: quippe promiscum patris patriae cognomentum; nova in rem publicam merita non usitatis vocabulis honoranda: sed ipse cohibuit consulem ut nimium adsentantem. condiditque lustrum quo censa sunt civium quinquag
Abbreviated transcription (Latin):
nis arcebant. At ꝯditor nr̃i Romulus tantũ
sapientia ualuit ut plexosq populos eodem die
hostes deinde ciues habuerunt. A duenae ĩ
nos regauerũt libertinorũ tiliis magistratus
mancard nõ ui plexiq falluntur repens sed
priori populo tactitatũ est. ac cũ senonibus
pugnauimus sed uolsci do equi nunꝙ̃ aduer¬
sam nobis aciem instruxere. capti a gallis
sumus & tuscis obsides dedimus. & samni¬
tũ iugũ subiuimus. At tñ si cuncta bella re¬
censeas nullo breuiori spatio ꝙ aduersu gal¬
los ꝯtectũ continua inde ac fida pax iam
morib artib afinitatib nr̃i mixti auru
ee opes suas interant potius ꝙ separatim ha
tur. N oua tuere plebi magistratus poie pa¬
tritios latini. post plebeios coeterarũ Italię
gentiũ post latinos inueterase& hoc quoq
de quod hadie ex tuemur inter exͣ erit
O rationẽ principis secuto patrũ ꝯulto pͥmi
aediũ senatorũ inius adepti sunt datũ

Expanded text:
nis arcebant? at conditor nostri Romulus tantum nis arcebant? at conditor nostri Romulus tantum sapientia valuit ut plerosque populos eodem die hostis, dein civis habuerit. advenae in nos regnaverunt: libertinorum filiis magistratus mandare non, ut plerique falluntur, repens, sed priori populo factitatum est. at cum Senonibus pugnavimus: scilicet Vulsci et Aequi numquam adversam nobis aciem instruxere. capti a Gallis sumus: sed et Tuscis obsides dedimus et Samnitium iugum subiimus. ac tamen, si cuncta bella recenseas, nullum breviore spatio quam adversus Gallos confectum: continua inde ac fida pax. iam moribus artibus adfinitatibus nostris mixti aurum et opes suas inferant potius quam separati htur, nova fuere: plebeii magistratus post patricios, Latini post plebeios, ceterarum Italiae gentium post Latinos. inveterascet hoc quoque, et quod hodie exemplis tuemur, inter exempla erit.' Orationem principis secuto patrum consulto primi Aedui senatorum in urbe ius adepti sunt. datum