comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod in anglorũ gente factũ cognouimus Cuiur̃ a gloria idcir coest
p̃posita. ut ꝑbono queuobis comcessa sunt &iam sub iecte uobis genti
suꝑ nabene ficia prestarentur. &ideo glorioss fili eã quã aice¬
pisti diumitus gratiã. sollicita m̃te cus todi Xp̃i anã fidẽ in populis
tibi subditis exten derefestina Telũ rectitu dinis cuȩ in eor ũ conuer¬
sione multiplica. Ido lorucltus in sequere fa norũ odificia euerte.
diendo coarigendo & bonioperis exempla mons trando. aedifica. Vt
illũ retribo tore inuenies incaelo cuius nom sque cognitionem dila¬
taueris interra Ipse em̃ uestrae quoque glariae nom̃ etiam posteris
glariosius redd& cuius uos honorem quȩritis & seruatis ingentibus. Si
& enĩ comstantinus. quondãpissimus imperat romanã republicam
didit seque cũ subiectis populis tota ad eũ im̃te conuentens

Expanded text:
Quod in Anglorum gente factum cognovimus: cui vestra gloria idcirco est Quod in Anglorum gente factum cognovimus: cui vestra gloria idcirco est praeposita, ut per bona quae vobis concessa sunt, etiam subjectae vobis genti superna beneficia praestarentur. Et ideo, gloriose fili, eam quam accepisti divinitus gratiam, solicita mente custodi, Christianam fidem in populis tibi subditis extendere festina, zelum rectitudinis tuae in eorum conversione multiplica, idolorum cultus insequere, fanorum aedificia everte,diendo, corrigendo, et boni operis exempla monstrando aedifica: ut illum retributorem invenias in caelo, cujus nomen atque cognitionem dilataveris in terra. Ipse enim vestrae quoque gloriae nomen etiam posteris gloriosius reddet, cujus vos honorem quaeritis et servatis in gentibus. « Sic etenim Constantinus quondam piissimus imperator, Romanam rempublicam didit, seque cum subjectis populis tota ad eum  Al., Deum ment
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ in celo tenentur ad scripta. Veritatis & enĩ discipulis eẽgau¬
diũ ñ deb& nisi de eobono quod cõmune cũ hominibus habent
& in quofinẽ lȩtitiae ñ habent. Res tat itaque frater carissime
ut int̃ ea quȩ operante dño e terius facis. semper te interius
subtiliter iudices ac subtilit̃ intellegas. Et tem& ipsũ quissis
& quanta sit in eadem gente gratia ꝑcuius conuersionem &iam
facien dorũ signorũ dona ꝑcepisti. & si quan dote creattai nr̃o
seu ꝑ linguã siue ꝑ opera reminis ceris deli quisse semꝑ hȩc
ad memori amreuo ces. ut sur gentẽ cordis gloriã memoria
reatus premat. & quicquid defaciendis signis ac ceperis uel ac
cepisti ñ tibi sed illis deputesdonata : ꝓqrũ tibi salute conlatas unt
gelisi cui gloris celestis suo labore tidis tria notitiã prouenis e guu¬
ducit ut ꝑ eos omnibus quibus p̃latifuerant dona, suȩpictatis in pendat

Expanded text:
omnium in caelo tenentur adscripta. Veritatis etenim discipulis esse gauomnium in caelo tenentur adscripta. Veritatis etenim discipulis esse gaudium non debet, nisi de eo bono quod commune cum omnibus habent, et in quo fidem laetitiae non habent. Restat itaque, frater caut inter ea quae operante Deo exterius facis, semper te interius subtiliter judices, ac subtiliter intelligas et temetipsum qui sis, et quanta sit in eadem gente gratia, pro cujus conversione etiam faciendorum signorum dona percepisti. Et si quando te Creatori nostro seu per linguam, sive per opera reminisceris deliquisse, semper haec ad memoriam revoces, ut surgentem cordis gloriam memoria reatus premat. Et quidquid de faciendis signis acceperis vel accepisti, 1111 haec non tibi, sed illis deputes donata pro quorum tibi salute collata sunt. gens, cui gloriae coelestis suo labore et industria notitiam provenisse gauerducit, ut per eos omnibus quibus praelati fuerint, dona suae pietatis impendat.
Abbreviated transcription (Latin):
nenituã ingente qua eligi uoluit magna nira culaos cen dit dende
neres sac uit deeius de domo celesci & tim dogandeas & gauden do p¬
times cas. Gaudeas uidelica quia anglorũ animȩ. ꝑ xteri or a miracu¬
la ad interi orẽ gratiam pertrahuntꝰ. Pertimes ais uero nemt sis¬
naquȩ fiunt in firm animus in sui p̃sumptione se eleu& & unde furas
in honorẽ tollitur inde ꝑinanẽ gloriã int cadat Meminisse & em̃
debemus : quia discipuli cũ gcuidio ap̃dicationere deuntes dũ ce lesti
magistrodicerent dñe in nomine tuo &iam demonia nobis subi ecta
sunt ꝑtinus audierunt Noli teguu deresuꝑ hoc. sed potius gaude¬
te quia nomina uestra scripta sunt incȩlo. In priuata enĩ & tem pata¬
li lȩtitia m̃ tẽ posuerant quidmira culis gaudebant. Sed depriua
to ad cõmunem detem porali ad &ernã lȩtitia reuo cantur qui¬
bus dicitur. In hoc gaudete quia nomina ur̃a scripta sunt incȩlo
Non enĩ eni om̃s electi mira cula faciunt sed tomñeorum nomina

Expanded text:
magna miracula ostendit. Unde necesse est ut de eodem dono coelesti et timendo gaudeas, et gaudendo pertimescas. Gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora miracula ad interiorem gratiam pertrahuntur ; pertimescas vero ne inter signa quae fiunt infirmus animus in sui praesumptionem se elevet, et unde foris in honore attollitur, inde per inanem gloriam intus cadat. Meminisse etenim debemus quod discipuli cum gaudio a praedicatione redeuntes, dum coelesti magistro dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt , protinus audierunt: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo . In privata enim et temporali laetitia mentem posuerant, qto ad communem, de temporali ad aeternam laetitiam revocantur quibus dicitur: In hoc gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo. Non enim omnes electi miracula faciunt; sed tamen eorum nomina
Abbreviated transcription (Latin):
lantes iã sacrificia ipsa ñ essent. Haec igitur dilectionẽ tuã
p̃dicto fratri neces seẽ dicere ut ipse in p̃senti illic positus per¬
pendat qualit̃ omĩa debeat dispensare. Dste in colo mẽcus todi¬
at dilectissime fili. DATA DIE XU. RI RŨUILRU

Expanded text:
lantes, jam sacrificia ipsa lantes, jam sacrificia ipsa praedicto fratri necesse est dicere, ut ipse, in praesenti illic positus, perpendat qualiter omnia debeat dispensare. Deus te incolumem custodiat, dilectissime fili. Data XV Kalend. Juliarum,
Abbreviated transcription (Latin):
occidere deb& eis &iã hac dere aliqua solempnitas in iutari¬
liqui eponuntur tabernacula sibi orrca eas de ecclesi as quȩ e fans
cõmutates unt deramis arbarũ faciant & religiosis conuiuiis solemp¬
netatẽ celebrant. Nec diabolo iã animalia immo lent & adlau
dẽ dĩ in esu suo animalia occidant. & donatoriomniũ desatieta¬
tesua gratias referant. Ut dũ eis aliqua eterius gaudia reseruan¬
tur adinteriora gaudia consenti refacilius ualeant. Nã duris
Qui a & his qui summũ locũ ascendere nititur. gradibus. uł passib:
ñ aũt saltibus eleuat᷑. Sic inra helitico populo inegypto dñs sequi¬
dẽ in notuit. sed ta m̃ eis sacrificiorum usus quedi abolo solebat
eibere incultuꝓ prio reser uauit. ut eis in suosa crificio anima¬
lia immolare p̃ciper&. Quatenus cormutantes aliuddesa¬
crificio ammiterent. aliud retinerent udipsa ossent anima

Expanded text:
occidere, debet his etiam hac de re aliqua solemnitas ioccidere, debet his etiam hac de re aliqua solemnitas iliquiae ponuntur, tabernacula sibi circa easdem ecclesias quae ex fanis commutatae sunt, de ramis arborum faciant, et religiosis conviviis sollemnitatem celebrent; nec diabolo jam animalia immolent, et  Al., sed ad laudem Dei in esu suo animalia occidant, et donatori omnium de satietate sua gratias referant: ut dum eis aliqua exterius gaudia reservantur ad interiora gaudia consentire facilius valeant. Nam duris e non dubium est, quia et is qui summum locum ascendere nititur, gradibus vel passibus non autem saltibus elevatur. Sic Israelitico populo in Aegypto Dominus se quidem innotuit; sed tamen eis sacrificiorum usus quae diabolo solebat exhibere, in cultu proprio reservavit, ut eis in suo sacrificio animalia immolare praeciperet; quatenus cor mutantes, aliud de sacrificio amitterent, aliud retinerent: ut etsi ipsa essent
Abbreviated transcription (Latin):
X Ab euntibus aut̃ prefatis legatariis misit post eos. bea tꝰ pat̃ gregorius
Vitteras memoratũ dignas. in quibus a perte quã stu diose erga salua¬
tionis nr̃ȩ que tetũ est ual desum suspensi redditi qui am hil deꝓsperitato
ur̃s itineris audis senos contigit Cũ ergo ds̃ om p̃s uos ad reuerentis simum
uirũ fratrẽ noserũ augustinum ep̃m ꝑ duxerit. dicite ei quid diu mecũde
cansa anglorũ cogitans tractam. Vi delic& quia fana do lorum destrui in ea¬
dẽ gante minimedebeant. sed ipsaque in eis sunt i dolades truantar
Rquabenedicta siat in cis defunis as pergatur i al tirta constru antum
reliqute ponantur Quia si fana eadem bene constructa sunt ne cosse
est ut acultũ demonũ in obsequio ueri dĩ debeant cõmuturi ut dugens
psa cado fina sua ñ uid& destrui decor deerrorem deponat
Ft dm̃ uerum cognos cens ac ad orans ad locaqus consueuit. familia¬
rius concurrat. & quia boues solent in satrificio demonũ multos

Expanded text:
 Abeuntibus autem praefatis legatariis, misit post eos beatus Pater Gregorius litteras memoratu dignas DCI, in quibus aperte quam studiose erga salvationis nostrae, quae tecum est, valde sumus suspensi redditi, quia nil de prosperitate vestri itineris audisse nos contigit. Cum vero vos Deus omnipotens ad reverendissimum virum fratrem nostrum Augustinum episcopum perduxerit, dicite ei quid diu mecum de causa Anglorum cogitans tractavi, videlicet quia fana idolorum destrui in eadem gente minime debeant, sed ipsa quae in eis sunt idola destruantur. Aqua benedicta fiat, in eisdem fanis aspergatur, altaria construantur, reliquiae ponantur, quia si fana eadem bene constructa sunt, necesse est ut a cultu daemonum in obsequium veri Dei debeant commutari, ut dum gens ipsa eadem fana non videt destrui, de corde errorem deponat, et, Deum verum cognoscens ac adorans, ad loca quae consuevit familiarius concurrat. Et quia boves solent in sacrificio daemonum multos
Abbreviated transcription (Latin):
porro anno focatis quitũ romani regni a picem tenebat primo Noque & eotem¬
pore quis quã regum scot torum in brittania aduersus gentem anglorum .us que
id hancdiem in pliũ uenire audebat. EELIUT LIHII INCIPITLĨBII¬

Expanded text:
porro Focatis anno, qui tum Romani regni apicem tenebat, primo. Neque ex eo temporro Focatis anno, qui tum Romani regni apicem tenebat, primo. Neque ex eo tempore quisquam regum Scottorum in Brittania adversus gentem Anglorum usque ad hanc diem in praelium venire audebat. LIBER SEC
Abbreviated transcription (Latin):
essent ab stulerunt corpus & in bononiaciuitate iuxta honirentan¬
touiro congruũ in ecclesi a posuerunt. XXXYIIII onatirtn
rȩ cupidissimus edilfrio: Quiplus omnibus angloa ũ primatibus
gentem uas tauit brittonum. Itaut sauli quondã regi is ra heliti cȩ gen¬
tis cõparandus ideretur. &cepto dũ taxat hoc qđ diuinȩ eratreligi¬
onis ignarus. Demo enim intribunis nemo in regibus plures corũter¬
ras. ext̃ minatis. uel subiugatis in digenis aut tributarias genti anglorũ
aut in habitabiles fecit. Cui merito poterat illud qđ benedicens. filiũ
mane comed& pͥdã. & uespere diuidat spolia. Vnde motus eius pro¬
fectibus. edã rexscottorũ qui brittaniã in babitant . Venit contra
eũ cũ inm̃so. ac forti xxercitu. sed cũ paucis aufugit uictus. Si¬
quidem in loco caeleberrimo quidicitur decxastan id est degsalapis
edil fridicũ ommi illo quẽ ipse ducebat xercitu ꝑemptus est qđ uide¬

Expanded text:
esset, abstulerunt corpus, et in Bononia civitate juxta honorem tanesset, abstulerunt corpus, et in Bononia civitate juxta honorem tanto viro congruum in ecclesia posuerunt. CAPUT iae cupidissimus Aedilfrid, qui plus omnibus Anglorum primatibus gentem vastavit Brittonum; ita ut Sauli quondam regi Israeliticae gentis comparandus videretur, excepto dumtaxat hoc, quod divinae erat religionis ignarus. Nemo enim in tribunis, nemo in regibus plures eorum terras, exterminatis vel subjugatis indigenis, aut tributarias genti Anglorum, aut habitabiles fecit. Cui merito poterat illud quod benedicens filiummane comedet praedam, et vespere dividet spolia. Unde motus ejus profectibus eum cum inmenso ac forti exercitu; sed cum paucis aufugit victus. Siquidem in loco celeberrimo qui dicitur Degsastan, id est, Degsa lapis, Al., Theobaldus frater Aedilfridi, cum omni illo quem ipse ducebat exercitu peremptus est. Quod vide
Abbreviated transcription (Latin):
t augustinus ub in regia ciuitate sedem epis copalem̃ ut prediximus
ac xepit recuperauit in ea regio fultus admini culo ecclesiam quã
sibi babitationem statut & cunctis suo cesso ubus suis Focit aut & monas¬
teriũ ñ longe abi psa eiuitate ad orientẽ inquo eius areatũ edilbrec
ec clesi am bea torũ a postolorũ petri & pauli a sundamtis construxit
de diuersi s donis dita uit Inqua & ipsius augustim &omnũ episcoporã
dor uuer nensiũ simul & regũ eantiȩ pomiece pora pos ient qlca for¬
eo olesiã ñ ipse augustinus. seil suc cessor eius laurentius conseora uit:
primus aũt eiuis dem monas terii abbas petrus pres biter fuit qui le¬
gutus galliam missus dimersus est in sinumaris qui uo catur amflea
& abincolis loci irnobili traditus sepulture : Sedom̃ psds̃ ut qua¬
lis meritiun sueruri demons crar& omni nocte suprasepuldru
eius lux celestis a paruit. Donec am̃ aduertentes uici n quundeb ant
scm fuis seuurum qui ibi ess& sepultus. & inuestigantes undeuelquis

Expanded text:
t Augustinus, ubi in regia civitate sedem episcopalem, ut praediximus, accepit, recuperavit in ea, regio fultus adminiculo, Ecclesiam quam sibi habitationem statuit, et cunctis successoribus suis. Fecit autem et monasterium non longe ab ipsa civitate ad Orientem, in quo, ejus hortatu, Aedilberct ecclesiam beatorum apostolorum Petri et Pauli a fundamentis constomnium episcoporum Doruvernensium, simul et regum Cantiae poni corpora possent. Quam tamen ecclesiam non ipse Augustinus, sed successor ejus Laurentius consecravit. Primus autem ejusdem monasterii abbas Petrus presbyter fuit, qui legatus Galliam missus, demersus est in sinu maris qui vocatur Amfleat, et ab incelis loci ignobili traditus sepulturae: sed omnipotens Deus ut qualis meriti vir fuerit demonstraret, omni nocte supra sepulcrum ejus lux caelestis apparuit, donec animadvertentes vicini, qui videbant sanctum fuisse virum qui ibi esset sepultus, et investigantes unde vel quis
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ gratiam eodẽd ño largiente & telabor ante ꝑducta est usumtibi pallu
inea ad solamis sarum solempna agen da concedimus: It ut perlo ca singula xii

Expanded text:
Dei gratiam, eodem Domino largiente et te laborante, perducta est, usum tibi pallii Dei gratiam, eodem Domino largiente et te laborante, perducta est, usum tibi pallii in ea ad sola missarum solemnia agenda concedimus; ita ut per loca singula duod
Abbreviated transcription (Latin):
ra& erea idem papa gregorius augus tino ep̃o qui sugges serat ei multã
quidem sibi es semes sem sed operarios paucos misitcum p̃feias liga¬
tariis suis plures cooperatires ac uerbiministros. in quibus primi & p̃¬
upui erant mellitus iustus paulinus rufinianus Et ꝑ eos generalut̃
uniuersa quȩ ad cultũ erant acminis terium ecclesiȩ necessaria uasa ui¬
delic& sacra & uestim̃ta al tariũ or nam̃ta quo que ecdesiarũ & sacer
as neoñ & codices plurimos Misit etiam litteras in quibus significat
se en palliũ direcis se Simul & in sinuat qualit & ep̃os inbrictanacons¬
ttere debuiss&. quarũ lictorarũ iste est textus
Ne uerentissimo & scissimo fratri agustino ep̃o Gregorius seruus
seruorũ dĩ Cum certũ sit ꝓomni potenti dõ labor antibus inefabili
a&er ni regni premia reseruari. nobis tam̃ eis nec es seest honcrum
benefitia tribuere ut inspiritalis operis studio. &remuneratione
ualeant multiplicius insudare. Etqui a noua anglarũ ecclesia adomp̃is

Expanded text:
ae cap. 29. Gregorius Augustino episcopo quia suggesserat ei multam quidem ibi esse messem, sed operarios paucos misit cum praefatis legatariis suis plures cooperatores ac verbi ministros in quibus praecipuuniversa quae ad cultum erant ac ministerium Ecclesiae necessaria, vasa videlicet sacra, et vestimenta altarium, ornamenta quoque ecclesiarum, et sacerum reliquias, nec non et Codices plurimos. Misit etiam literas in quibus significat se ei pallium direxisse, simul et insinuat qualiter episcopos in Brittania constituere debuisset; quarum litterarum Reverendissimo et sanctissimo fratri AUGUSTINO coepiscopo GREGORIUS, servus servorum Dei. Cum certum sit pro omnipotenti Deo laborantibus ineffabilia al. inaestimabilia aeterni regni praemia reservari, nobis tamen iis necesse est honorum beneficia tribuere, ut in spiritualis operis studio ex remuneratione valeant multiplicius insudare. Et quia nova Anglorum Ecclesia ad omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
IIII VT laurentius cũ quo ep̃is suis. scot tos unitatẽ suȩ ecd
U Defunctis edilbrecto & sabrectoregibus sue ces sores eorũ dolatria resuscitarent obquod&
mellit̃ aciustus abrittania discesserint.
VI Vt cor reptus ab apło petro laurentius deo dbaldũ regẽ ad xp̃m conuerterit quimox mel¬
litũ & iustũ ad p̃dicandũ reuo cauerit.

Expanded text:
IV. Ut Laurentius cum coepiscopis suis Scottos unitatem sanctae E defunctis Aedilbercto et Sabercto regibus, successores eorum idolatriam resuscitarint, ob quod et Mellitus ac Justus a Brittania discesserint.VI. Ut correptus ab apostolo Petro Laurentius Aeodbaldum Regem ad Christum converterit, qui mox Mellitum et Justum ad praedicandum revocaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
uers ciui tactio t euolum epis coptũ mit tere quẽ ipseiudicaueris ce din ar¬
Irrdantarat᷑ ut sicadõ ciuitus cũ finitimis locis uerbũ dĩ receperit. ipte
que siuita comies fuerit palliũ tribuere dño fauentedis ponimus quẽ tam
que frat̃nitatis uolum dis positiom subiacere. Post obitũ uerotium ita ep̃is
quos er dinauert psit ut lundom ensis ep̃i nal lomodo ditiomi sub ia acat
dios cecomt lundonit &cburace ciuitatis ep̃os in posterũ honcus istudis¬
tintio ut ipseprica habeatur quiprius fuerit cadinatus. Comumiaut c̃
mit reo tesentiant & eaque sen serint ñ sibi m& dis crepando ꝑficiant
Iua uero frat̃nitas non solũ eos ep̃õs quos hardi nauerit. neque costantũ modo
tatis & recte credendi & beneui uendii ftrmã percipiant. at que sficiũ
suũ fide acmoribus ꝓequentes ad catlestia cũ dñs uoluerit regna pertin¬

Expanded text:
 te volumus episcopum mittere quem ipse judicaveris ordinandum; ita ut si eadem civitas cum finitimis locis verbum Dei receperit, ipse que, si vita comes fuerit, pallium tribuere Domino favente disponimus, quem tamen tuae fraternitatis volumus dispositioni subjacere. Post obitum vero tuum ita episcopis quos ordinaverit praesit, ut Londoniensis episcopi nullo modo ditioni subjaceat. Sit vero inter Londoniae et Eboracae civitatis episcopos in posterum honoris ista distinctio, ut ipse prior habeatur qui prius fuerit ordinatus. Communi autemmiter recta sentiant, et ea quae senserint non sibimet discrepando perficiant. Tua vero fraternitas tatis et recte credendi et bene vivendi formam percipiant, atque officium suum fide ac moribus exsequentes, ad coelestia, cum Dominus voluerit, regna pertin
Abbreviated transcription (Latin):
gesimonono seuerus genere dlafer tripolitanus ab oppidolipti
septimodecimus ab augusto imperium adeptus decem & septem an¬
nos tenuit Inonatura seuus multis semperbellis lacessi tus.
fortissi me quidem rempublicam. sed labori osis si inoreit
ulictor ergo a uilium bellotum quȩ eigrauissima occurrerant:¬
in brittanias defectu paene omnium sotiorum traitur ubi magnis griui¬
bus quee prelis sepegestis: receptam partem in sulȩ aceteris indemitis
gentibus non muro ut qui d&m estimant. sed uallo distinguendam
putauit Murus & enim de apidibus uallum uero quod ad repellenda
uim ostium cris tramuniuntur. fit deces pitibus quibus circũ cisis teerra
uelut murus xtruitur altus superterram: Itaut antesit fossa dequale¬
natisunt cespites supraquam sudes delignis fortissimis prefiguntur
Itaque seuerus magnam fossam firmissimũ que uallum crebris in suꝑ
antonini cognomine ad sumpto regno potitus efe .UI Anno

Expanded text:
gesimo nono, Severus genere Afer Tripolitanus, ab oppido Lepti, decimus septimus ab Augusto imperium adeptus, decem et septem nis tenuit. Hic natura saevus, multis semper bellis lacessitus, fortissime quidem rempublicam, sed laboriosissime rexit. Victor ergo civilium bellorum quae ei gravissima occurrerant,in Brittanias defectu pene omnium sociorum trahitur, ubi magnis gravibusque praeliis saepe gestis, receptam partem insulae a caeteris indomitis gentibus, non muro, ut quidam aestimant, sed vallo distinguendam putavit. Murus etenim de lapidibus, vallum vero quo ad repellendam vim hostium castra muniuntur fit de cespitibus, quibus circumcisis, e terra velut murus extruitur altus supra terram, ita ut in ante sit fossa, de qua levati sunt cespites, supra quam sudes de lignis fortissimis praefiguntur. Itaque Severus Antonini cognomine assumpto regno potitus est.
Abbreviated transcription (Latin):
de ut sanũ sapias : ninquit insanio sed pessimã mihi scienti am certus
poculis habeo Et quit in quit hocẽ & paulo antͤ inquit intrauer̃do
mũ hanopuleherrimi iuuenes et sederunt circame unus ad capud

Expanded text:
de, ut sanum sapias.' 'Non' inquit 'insanio, sed pessimam mihi conscientiam certus pre oculis habeo.' 'Et quid' inquit 'hoc est?' 'Paulo ante' inquit 'intraverunt domum hanc duo pulcherrimi iuvenes et sederunt circa me, unus ad capu
Abbreviated transcription (Latin):
ximcudberet crescentibus meritis religiosg intentionis
ad anchoretitae queque tontẽ plationis que dixim¬
uirtutihus ante annos plures sufficient̃ etuersibus eroicis
et simplici oratione conscripsim. hoc totum in p̃senti came¬
morare satissit quod aditurus insulam protestatus esti
fratribus dicens Si michi diuina gratia in loco illo doͦnaue¬
rit ut deo peremanuu mearum uiuere quȩã libens morabor
Sin alias ad uoscitissime dõuolentere uertar: Erat aut er
locus et aquaprorsus et frugis et arboris in obs. sed etspuum
malignorum frequentiahumanȩ habitatione minus accomo¬
dus sed ad uotũ uirdĩ habitabilis ꝑ omã factus est. Si quidẽ ad
sis hostibus mansionẽ angustã circũ uallante agere et do¬
mũs in ea necessarias iuiuante sr̃mmanu. Idestoratoriũ
et habitaculũ cũmune construxiss& iussit fr̃s in eiusdem
habitaculi pauim̃to fouẽa facere: Erat aũt tellus duris¬
sima et saxoxa cuiullnino spes uene fontang uidere

Expanded text:
xin Cudberct crescentibus meritis religiosae intentionis, ad anachoreticae quoque contemplationis, quae diximuta illius et virtutibus ante annos plures sufficienter et versibus heroicis, et simplici oratione conscripsimus, hoc tantum in praesenti commemorare satis sit, quod aditurus insulam protestatus est fratribus, dicens: « Si mihi divina gratia in loco illo donaverit, ut de opere manuum mearum vivere queam, libens ibi morabor; sin alias, ad vos citissime Deo volente revertar. » Erat autem locus et aquae prorsus et frugis et arboris inops, sed et spirituum malignorum frequentia humanae habitationi minus accommodus: sed ad votum viri Dei habitabilis per omnia factus est, siquidem ad sis hostibus mansionem angustam circumvallante aggere, et domos in ea necessarias, juvante fratrum manu, id est, oratorium, et habitaculum commune construxisset, jussit fratres in ejusdem habitaculi pavimento foveam facere: erat autem tellus durissima et saxosa, cui nulla omnino spes  Al., spe
Abbreviated transcription (Latin):
sispus acreligiosis erogandum est d ño magis troomnium docendo
Quod suꝑẽ date elemosinam & ecceom nia munda sunt uobis
nconsgatio augustini cũ una sicfides sunt ecdesi arũ diuerse consu&udines

Expanded text:
sis piis ac religiosis erogandum est, Domino et magistro omnium docente: « sis piis ac religiosis erogandum est, Domino et magistro omnium docente: « Quod superest date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . » Interrogatio Augustini. Cum una sit fide
Abbreviated transcription (Latin):
ec clesiis reparandis. Sed quia tua fraterntas monas terii
anglorum quȩ auctoredõmiꝑ adhuc adfidem adductaest
Hani debet conuersationẽ instituere que initio nas cen¬
tis ec cdesiȩ fuit patribus nostris. in quibus nullus eorum
ex his que possidebant. aliquid suum dicebat. sed eranten¬
omnia communia. Si qui uero sunt cderici extrasacros ordi¬
nes constituti quise continere ñ possunt. sortiri uxores
debent & stipendia sua gterius accipere. qui a & de
quod diuidebatur singulis ꝓut cuique opus erat: De
eorũ quoque stipendio cogitandũ ad que ꝓ udendũ est¬
& sub ecclesi astica regula sunt tenendi ut bonis moribus
uiuant & canendis psalmis inuigilent: & ab omnibus inlicitis. & cor & lin¬
guam & corpus. dõ auctore cmseruent.
Communi autem uita uiuenti¬
bus iã defaciendis portionibus uel exhibenda hos pitalitate & ad implen¬
da miscricordia nobis quiderit loquendũ cũ omne quod suꝑ est in cau

Expanded text:
ecclesiis reparandis. ecclesiis reparandis. Anglorum, quae auctore Deo nuper adhuc ad fidem producta est, hanc debes conversationem instituere, quae initio nascentis Ecclesiae fuit patribus nostris, in quibus nullus eorum ex his quae possidebant aliquid suum eomnia communia. Si qui vero sunt clerici extra sacros ordines constituti, qui se continere non possunt, sortiri uxores debent, et stipendia sua exterius accipere. Quia et de quod dividebatur singulis prout cuique opus erat . De eorum quoque stipendio cogitandum atque providendum est, et sub Ecclesiastica regula sunt tenendi, ut bonis moribus vivant et canendis psalmis invigilent, et ab omnibus inlicitis et cor et linguam et corpus Deo auctore conservent. Communi autem vita viventibus jam de faciendis portionibus, vel exhibenda hospitalitate, et adimplenda miserico
Abbreviated transcription (Latin):
anglorũ ordinatus est : Reuersus que brit tani am: misit continuoro
mam laurentium pres biterum et petrum monachum: quibeato pon¬
tifici gregorio genti anglorum fidem xp̃i sus cepisse: ac se ep̃m factumẽe
referrent : simul et de eis quȩ necessariȩ uidebantur questionibus eius
consulta flagitans. Nemora congrua quȩ si tui res ponsa recepit
tiam hui cꝰ is tori enr̃ae cõmodũ duximus indere
qua li t̃cum suis clericis conuersentur. uel deis quȩ fidelium.
urbis rome Sacra scripturates tatur. quã tebene nosse dubium
non est &spetialiter beati pauli adtimotheum epłe. in quibus
eũ erudire studuit. qualiter indomodĩ conuersari debus s&
Mos autem sedis apostolioȩ est ordinatis ep̃is. precepta tradere
ut omnistipendio quod accedit. quat tuor debeant fieri porti¬
ones Vn auidelic& ep̃o & familiȩ propterhos pitali tatem
at quesus ceptionem alia clero tertia pau peribus quarta

Expanded text:
Anglorum ordinatus est DXCVII, reversusque Brittaniam, misit coAnglorum ordinatus est DXCVII, reversusque Brittaniam, misit comam Laurentium presbyterum et Petrum monachum, qui beato pontifici Gregorio gentem Anglorum fidem Christi suscepisse, ac se episcopum factum esse referrent: consulta flagitans. Nec mora, congrua quaesitui responsa recepit; quae etiam huic Historiae nostrae commodum duximus indere. qualiter cum suis clericis conversentur, vel de his quae fidelium urbis Romae. Sacra Scriptura testatur, quam te bene nosse dubium non est, et specialiter beati Pauli ad Timotheum Epistolae, in quibus eum erudire studuit qualiter in domo Dei conversari debuisset. Mos autem sedis apostolicae est, ordinatis episcopis praecepta tradere, ut in omni stipendio quod accedit, quatuor debeant fieri portiones; una videlicet episcopo et familiae propter hospitalitatem, atque susceptionem; alia clero; tertia pauperibus; quarta
Abbreviated transcription (Latin):
A tubi ipse &iã inter alios delectatus uitamundissima scõrum o ꝓnis¬
sis corũ suauis simis quȩ uera es semira culorum quo que multorum
os tensione firmauerant credens babtizatus est coepere plures¬
cotidie ad audiendũ uerbũ confluere acrelicto gentilitatis ri tu
sationi ita congratulatus esse rexperibetur. ut nullũ tam̃ co¬
geret ad xp̃i anis mũ sed tantũ modo credentes artiori dilec¬
tioni quasi conciues sibi regni celȩstis amplecteretur. Disco¬
rat enim ad octoribus auctoribus que suaesalutis. seruitiũ x p̃i
uoluntarium non quo acticiũ c̃ẽ debere. Nec distulit quin etiam ipsis
doc toribus suis: locũ sedis eorum gradui congrium indor uerni
metropolisuado nar&. Simul et nececessarias indiuersis specie¬
bus pos sessiones conferret XXVIIII. Intereauir dm̃ augusti¬
ta quod iussa sc̃i patris gregorii acceperant archi ep̃s genti

Expanded text:
At ubi ipse etiam inter alios delectatus vita mundissima sanctorum, et promisAt ubi ipse etiam inter alios delectatus vita mundissima sanctorum, et promissis eorum suavissimis, quae vera esse miraculorum quoque multorum ostensione firmaverant, credens baptizatus est, coepere plures ad audiendum verbum confluere, ac relicto gentilitatis ritu, sioni ita congratulatus esse rex perhibetur, ut nullum tamen cogeret ad Christianismum; sed tantummodo credentes arctiori dilectione, quasi concives sibi regni caelestis, amplecteretur. Didicerat enim a doctoribus auctoribusque suae salutis, servitium Christi voluntarium, non coactitium esse debere. Nec distulit, quin etiam ipsis doctoribus suis locum sedis eorum gradui congruum, in Doruverni  Al., Dorovernia metropoli sua donaret, simul et necessarias in diversis speciebus possessiones conferret. CAPUT XXVII. Ut idem episcota quod jussa sancti Patris Gregorii acceperant, archiepiscopus genti
Abbreviated transcription (Latin):
primitiuȩ ecclesiae uitã immitari. Orationibus indelic& assiduis
uigilus ac iennus seruiendo. uerbũ uitȩ quibus poterant p̃dicando
cuncta huius mundi uel ut aliena. spernendo ca tantum quȩuic tui
nes cessaria uidebantur ab eis quos docebant accipiendo. Secundum
eti que docebant ipsi ꝑ omniauiuendo & paratũ ad patiendum aduer¬
saquȩ que uel etiã moriendũ ꝓ ea quam prȩdicabant ueritate ani¬
mũ habendo quidmora crediderunt non nulli & babtizabant᷑
mirantes simplicitatem innocentis uitȩ acdulcedinem doctrine
eorũ caelestis. Erat aut̃ ꝓpe ipsam ciui tatem adorientem ec desia
inhonorem sc̃ĩ martimꝰ anti quitus facta dũ ad huc romanibrit¬
taniam incolorent in qua regina quam xp̃inã fuis sepredixi¬
mus orare consueuerat In hac ergo & ipsi primo conuenire
psallere crare missas facere prȩdicare & babtixtire coeper̃t
Donec regead fidem conuerso maiorem predicandiperom̃ia
ec clesias fabricandi uel res tauran di licentiã acciperent

Expanded text:
II; orationibus, videlicet, assiduis, vigiliis, ac jejuniis serviendo, verbum vitae quibus poterant praedicando, cuncta hujus mundi velut aliena spernendo, ea tantum quae victui necessaria videbantur, ab eis quos docebant, accipiendo, secundum ea quae docebant ipsi per omnia vivendo, et paratum ad patiendum adversa quaeque, vel etiam ad moriendum pro ea quam praedicabant veritate, animum habendo. Quid mora? Crediderunt nonnulli, et baptizabantur, mirantes simplicitatem innocentis vitae, ac dulcedinem doctrinae eorum caelestis. Erat autem prope ipsam civitatem ad Orientem Ecclesia in honorem sancti Martini antiquitus facta, dum adhuc Romani Brittaniam incolerent, in qua regina, quam Christianam fuisse praediximus, orare consueverat. In hac ergo et ipsi primo convenire, psallere, orare, missas facere, praedicare et baptizare coeperunt; donec rege ad fidem converso, majorem praedicandi per omnia, et ecclesias fabricandi vel restaurandi licentiam acciperent.
Abbreviated transcription (Latin):
curamus. Nec ꝓhibemus quin om̃s potestis fide iurae religionis
predicando societis. Dedit ergo eis mansionẽ in ciuitate doruuer¬
nensi quȩ imperu sui totius erat motropolis. Cis que ut promiserat.
cũ adminis tratione uictus temporalis. licentiã quo que predican
diñ abstulit. Fertur aũt. qđa ad ꝓpinquantes ciuitatẽ. more suo
consonai uoce modularentur. Dep̃ camur te dñe in omnimise¬
ricor diatua. ut auferatus furor tuus &¬

Expanded text:
curamus: nec prohibemus quin omnes quos potestis fidei vestrae religionis praedicando societis. » Dedit ergo eis mansionem in civitate Doruvernensi, quae imperii sui totius erat metropolis, eisque, ut promiserat, cum administratione victus temporalis, licentiam quoque praedicandi non abstulit. Fertur autem quia adpropinquantes civitati, more suo consona voce modularentur: Deprecamur te, Domine, in omni misericordia tua, ut auferatur furor tuus
Abbreviated transcription (Latin):
terea augustinus adiutorio usus ad il brecti regis. conuoca¬
uit ad suũ conloquiũ. ep̃os siue doctor es ꝓxime brit tonum
prouintiȩ in loco quiusque o die lingua anglorũ augustine sac
re ut pacecatholica. secũ abita. cõmunem euuangeli zandi
gentibus. prodñõ laborem susciperent Nenim paschȩ dñicum

Expanded text:
terea Augustinus adjutorio usus Aedilbercti regis, convocavit ad suum colloquium episcopos sive doctores proximae Brittonum provinciae, in loco qui usque hodie lingua Anglorum Augustinaes ac, re, ut pace catholica secum habita, communem evangelizandi gentibus pro Domino laborem susciperent. Non enim Paschae Dominicum
Abbreviated transcription (Latin):
urbe secedera potue reꝑmittere : Mox ut ipse pontificatus officio
functus est ꝑfecit opus diu desideratum. Alios quidẽ pdicato resmit¬
tens. sed ipsep̃dicationẽ ut fructificar& suis ex ortationibus ac pro¬
cibus adiuuans. hec iuxta opinionẽ quã ab antiquis accepimus.

Expanded text:
Urbe secederet, potuerunt permittere, mox ut ipse pontificatus officio Urbe secederet, potuerunt permittere, mox ut ipse pontificatus officio functus est, perfecit opus diu desideratum, alios quidem praedicatores mittens, sed ipse praedicationem, ut fructificaret, suis exhortationibus ac precibus adjuvans. Haec juxta opinionem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
auctor possid&. tantã que gratia frontis pemnentem ab internagrati¬
a uacuã gestat᷑: Nu: sus ergom terrogauit. quod essetuocabulum
gentis illius : Res ponsiimest quod angliuo carentur : Atille mquiT. nã
quod ab& nom̃ ipsa prouintia dequo isti sunt adlati: Res ponsum est . qui¬
a deiriuocarentur. idẽ ꝓuintiales: Atille bene in quid derri de ira
eruti & ad misericor diamxp̃iuo cati: Rex ꝓuintiȩ illius quomodo ap
menait ꝓ illeluia. laudẽ dĩ creatoris illis in partibus oporta cantari:
Accedens que ad pontificẽ romane & apostolicȩsedis : Nondũ eñ eratipse
pontifex factus rogauit ut gentianglorũ in britamã aliquos uerbi
ministros perquos ad xp̃m conuerteretur mitter&. seipsũ paratũ
esse in hoc opus d ñõ cooperante ꝑficiendũ si tam̃ a postolico papȩloo
utfier& placera : quod dũ ꝑficere non poss& quia &si pontifex
concedereilli qđ pecierat uoluit : Non tam̃ ciues romani ut tã longe ab

Expanded text:
auctor possidet, tantaque gratia frontispicii mentem ab interna gratia vacuam gestat! » Rursus ergo interrogavit, quod esset vocabulum gentis illius. Responsum est, quod Angli vocarentur. At ille  Al. om. AQuod habet nomen ipsa provincia de qua isti sunt adlati? » Responsum est, quod Deiri vocarentur iidem provinciales. At ille: « Bene, inquit, Deiri, de ira eruti, et ad misericordiam Christi vocati. Rex provinciae illius quomodo appmen ait: « Alleluia, laudem Dei Creatoris illis in partibus oportet cantari. » Accedensque ad pontificem Romanae et apostolicae sedis, nondum enim erat ipse pontiministros, per quos ad Christum converterentur, mitteret; seipsum paratum esse in hoc opus, Domino cooperante, perficiendum, si tamen apostolico papae hoc ut fieret placeret. Quod dum perficere non posset quia etsi pontifex concedere illi quod petierat voluit, non tamen cives Romani, ut tam longe ab
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenis obtimus hac regis nomine hac persona dignissimus p̃latus a
patre regnogentis illius. uenitq ad regem nor dan bymbrorũ osui¬
upostu lans filia eius aldifredã sibi coniugẽ dari: Neque aliter qđ pe¬
tebat. in petrarepotuit nisi fidem xp̃i ac babtis ma cũgente cuip̃ erat
ac ceperit. a tille audita p̃dicatio neueritatis. & prosione regnicae¬
lestis pemque resurrectionis ac futurgin mortalit᷑is. libenter

Expanded text:
uvenis optimus, ac regis nomine ac persona dignissimus, praelatus est a patre regno gentis illius; venitque ad regem Nordanhymbrorum Osuiu, postulans filiam ejus Alchfledam sibi conjugem dari. Neque aliter quod petebat impetrare potuit, nisi fidem Christi ac baptisma, cum gente cui praeerat, acciperet. At ille audita praedicatione veritatis, et promissione regni caelestis, speque resurrectionis ac futurae immortalitatis, libenter
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ sollempint cele brantur. Scriptũ uero est intumba
eius dem augustini ephi taphium huius modi. hic requ¬
es cit dom nusagustinus dor uuernensis arhi ep̃s primus
quiolim beatogregorio romanȩ urbis pontifice direct

Expanded text:
eorum solemniter celebrantur. Scriptum vero est in tumba eorum solemniter celebrantur. Scriptum vero est in tumba ejusdem Augustini epitaphium hujusmodi: HIC REQUIESCIT DOMNUS AUGUSTINUS DORUVERNENSIS ARCHIEPISCOPUS PRIMUS, Qui olim huc a beato Gregorio Romanae urbis pontifice direct
Abbreviated transcription (Latin):
qua locũ sedes epis copalis & ipse & succes sores eius haberent
Iustũ uero in ipsa cantia agustinus. ep̃m ordinauit inciuitate
batur hro fhrofeçȩ strae cognominat. Distat aut̃ adoru
tulit: Sed & territoria acposses siones in usum eorũ quierant
cũ ep̃is adiecit. De funct̾ ẽ aũt dõ dilectus pat᷑ agustinus. & po¬
sitũ corpus eius. foras iuxta ecclesiam. beatorum a postolorum
petri & pauli cuius supra me minimus quia necdũ fueratper¬
fecta nededicata. Mox uero ut dedicata est intro in latũ
& in porticuillius aquilonali decenter sepultum est. In
qua& iã sequentiũ archi epis coporum. om̃iũ sunt cor¬
pora tumulata. p̃t̃ duorũ tantum modo id est te odori
predicta porticus pluraca perenequiuit. Hab& hec in me¬
dio penesui altare : in honore beatipapȩ gregorii. dedica¬
tũ. In quo ꝑ omne sabbatum a pres bitero loci illius a gendȩ

Expanded text:
qua locum sedis episcopalis et ipse et successores ejus haberent. qua locum sedis episcopalis et ipse et successores ejus haberent. Justum vero in ipsa Cantia Augustinus episcopum ordinavit in civitate batur Hrof, Hrofaescaestrae cognominat. Distat autem a Dortulit: sed et territoria ac possessiones in usum eorum qui erant cum episcopis, adjecit. Defunctus est autem Deo dilectus Pater Augustinus DCV, et positum corpus ejus foras, juxta ecclesiam beatorum apostolorum Petri et Pauli, cujus supra meminimus, quia ea necdum fuerat perfecta, nec dedicata. Mox vero ut dedicata est, intro inlatum, et in  Al., inlatum in porticu illius aquilonali decenter sepultum est: in qua etiam sequentium archiepiscoporum omnium sunt corpora tumulata, praeter duorum tantummodo, id est, Theodori praedicta porticus plura capere nequivit. Habet haec in medio pene sui, altare in honore beati papae Gregorii dedicatum, in quo per omne sabbatum, a presbytero loci illius Agendae
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uenerant uiros crcit̃ milleducentos & solũ quinquag inta
fuga es selapsos broc mahil ad primũ ostiũ aduentũ cũ suis
tergauentens eos quo defendere debuerat inermes aenuilos
ferientibus gladus reliquit Sic cõpletũ est p̃sagiũ sc̃ĩ pontifi¬
cis augustini quã uis ipso iã multo ante tempore ad celestia
regna sublaco ut &iã tẽporalis in teritus ultionem sentirent
ꝑfidi quod oblatosibi ꝑpetuȩ salutis consilia spreuerant
mellitu quidem ad p̃dicandum ꝓuintiȩ orientaliũ saxonum
qui tam̃ sefluuio dirimuntur a cantia. & ipsiorien talimari
c̃tigui quorũ metropolis lun domaciuitas est. suꝑrippã p̃fa¬
nepos edilbrati & sororerucula regnabat quã uis sub potes¬
ubi uero & hȩc ꝓuintia uerbũ ueritatis. p̃dicante mellito accepit
fecitre edilbrec inciuitate lundona ec clesiã scĩ pauli apłi in

Expanded text:
dum venerant, viros circiter mille ducentos, et solum quinquaginta dum venerant, viros circiter mille ducentos, et solum quinquaginta fuga esse lapsos. Brocmail ad primum hostium adventum cum suis terga vertens, eos quos defendere debuerat, inermes ac nudos ferientibus gladiis reliquit. Sicque completum est praesagium sancti pontificis Augustini, quamvis ipso jam multo ante tempore ad caelestia regna sublato, ut etiam temporalis interitus ultione  Al., ultionem sentirent perfidi, quod oblata sibi perpetuae salutis consilia spreverantMellitum quidem ad praedicandum provinciae Orientalium Saxonum, qui Tamense fluvio dirimuntur a Cantia  Al., Cantio, et ipsi Orientali mari contigui, quorum metropolis Lundonia civitas est, super ripam praefanepos Aedilbercti ex sorore Ricula regnabat, quamvis sub potesUbi vero et haec provincia verbum veritatis praedicante Mellito accepit, fecit rex Aedilberct in civitate Lundonia ecclesiam sancti Pauli apostoli, in
Abbreviated transcription (Latin):
bellum acturus uider& sacer dotes corum qui ad e orandum dnme
ꝓmilitebellum agente conuenerant seor sum intirti at e loco consira¬
re si scita batur quies sent hii quiduȩ acturi illo. conuenissent
Trant aut̃ plurimi eorum demonas teriobancor: in quo tantus
fertur fuis semimerus monachorum Vt cum in septem portiones
es set cum prepositis si brectoribus monas terium diui sum nulla
harũ portiominus quã ccc homines haber& quiom̃s delaborema¬
nuum suarum uiuere solebant. horum ergo plurimi ad memora¬
tam aciem ꝑ acto iei motri duano. cũ aliis orandi causa conue¬
nerant habentes defensorẽ nomine brocma illũ qui eosintentos
ꝓfecto & ipsi quã uis armañ ferant . contra nospugnant qui aduer¬
sis nos in precationibus in secuntur : Itaque in os primũ arma
uertuub& & sic ceteras ne fandimilitiȩ copias ñ sinemagno &ercitus
suidam no deleuit. Ex tinctos inea pugna ferunt deis qui ad oran¬

Expanded text:
bellum acturus videret sacerdotes eorum, qui ad exorandum Deum bellum acturus videret sacerdotes eorum, qui ad exorandum Deum pro milite bellum agente convenerant, seorsum in tutiore loco consistere, sciscitabatur qui essent hi, quidve acturi illo convenissent. Erant autem plurimi eorum de monasterio Bancor, in quo tantus fertur fuisse numerus monachorum, ut cum in septem portiones esset cum praepositis sibi rectoribus monasterium divisum, nulla harum portio minus quam trecentos homines haberet, qui omnes de labore manuum suarum vivere solebant. Horum ergo plurimi ad memoratam aciem, peracto jejunio triduano, cum aliis orandi causa convenerant, habentes defensorem nomine Brocmailum, qui eos intentos profecto et ipsi quamvis arma non ferant, contra nos pugnant qui adversis nos inprecationibus persequuntur. Itaque in hos primum arma verti jubet, et sic ceteras nefandae militiae copias non sine magno exercitus sui damno delevit. Exstinctos in ea pugna ferunt, de his qui ad oran
Abbreviated transcription (Latin):
sũ com pleatis ut gentianglorum una nobiscumuerbũ dñi p̃¬
nuetis cõtra quȩ agitis quã uis maribus nr̃is contrarꝰ ȩquani¬
niter unc ta tolerabimꝰ. Atillinihilorum sefacturos neque
illi ꝓarbi ẽp̃o habituros esse respondebant : Con ferente lidin¬
uicen qui a si modo nobis ad surgere noluit quanto magissi ei
subdiceperimus it̃ nos ꝓnihilo contemn&: quibusuirdm̃ augustin
fertur minitas p̃dixisse quiasi pacem cũ fratribus acciperenol¬
leto bellũ abostibus forent accepturi & sinatiom anglatum
pasfuri Qdita pomna ut p̃dixerat. diuino agente iuditio pa¬
tiratũ est Si qui dẽ post hec ipsede quo diximus rex anglium for¬
tis simus edilfriđ collecto grandieercitu aciui tatelegionum
quȩ a gente anglinum lega cestir abrittonibus aut̃ retiuscar¬
legion apellat᷑ maximã gentis ꝑfide stragem dedit: Cũ que

Expanded text:
siae compleatis; ut genti Anglorum una nobiscum verbum Domini prsiae compleatis; ut genti Anglorum una nobiscum verbum Domini praedicetis: caetera quae agitis, quamvis moribus nostris contraria, aequanimiter cuncta tolerabimus. At illi nil horum se facturos, neque illum pro archiepiscopo habituros esse respondebant: conferentes ad invicem, Quia si modo nobis adsurgere noluit, quanto magis si ei subdi coeperimus, jam nos pro nihilo contemnet. Quibus vir Domini Augustinus fertur minitans praedixisse, quia si pacem cum fratribus accipere nollent, bellum ab hostibus forent accepturi; et si nationi Anglopassuri. Quod ita per omnia, ut praedixerat, divino agente judicio patratum est. Siquidem post haec ipse de quo diximus, rex Anglorum fortissimus Aedilfrid, collecto grandi exercitu, ad civitatem Legionum, quae a gente Anglorum Legacaestir, a Brittonibus autem rectius Carlegion appellatur, maximam gentis perfidae stragem dedit DCXIII. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
cũ offerats simnauit in mitis ac suꝑbus est constat quia non ẽ dedõ
uel hoc dinos cereualemꝰ ÷ ꝓcura te in quĩd ut ipse prier cum suis
ad locũ si nodi adueniat. & si uobis ad ꝓpinquantibus ad surrexe¬
nt scientes qui a famulus xp̃i est obtem peranter illũ audite
sin aut uos sp̃uerit nec corã uolos ad sur gere uoluenit cũ sitis
numero plures & ipse spernatur a uobis. Fecert ut dixerat
factũ que est . ut uenientibus illis. seder& augustinus insella
qđ illiuidentes mox in iram conuersi sunt. eũ que notantes su ꝓlis
cunctis que dicebat contradicere laborabant: dicebat autẽ eis.
qui ammultis quidem nr̃ae consuetudini immo uni uersalis
ecclesice contragertas. & tam̃ sin tribus his mihi optem perare
uultis ut pas ca suo tempore cele bretis. ut minis terumbapti ⁊ an¬
di quodõ renas cimur uixta morã scẽ romang & a poscolicȩ eccle¬

Expanded text:
um offerat: sin autem inmitis ac superbus est, constat quia non est de Deo, um offerat: sin autem inmitis ac superbus est, constat quia non est de Deo, rsus aiebant; « Et unde vel hoc dinoscere valemus? Procurate, inquit, ut ipse prior cum suis ad locum synodi adveniat, et si vobis adpropinquantibus adsurrexerit, scientes quia famulus Christi est, obtemperanter illum audite: sin autem vos spreverit, nec coram vobis adsurgere voluerit, cum sitis numero plures, et ipse spernatur a vobis. » Fecerunt ut dixerat. Factumque est ut venientibus illis sederet Augustinus in sella. Quod illi videntes, mox in iram conversi sunt, eumque notantes superbiae, cunctis quae dicebat contradicere laborabant. Dicebat autem eis: Quia in multis quidem nostrae consuetudini, immo universalis Ecclesiae contraria geritis: et tamen si in tribus his mihi obtemperare vultis, ut Pascha suo tempore celebretis; ut ministerium baptizandi, quo Deo renascimur, juxta morem sanctae Romanae et apostolicae Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑ inluminationem unius hominis corporalem in plurimiaũ crde
subrittones confitentur qui dẽ intellexisse soueram esseuium
ustitie qua pdica ret agustinus sed non sepos se absque su ea lum
consensu aclicentia priscis abdicaremoribus: Unde postulabant
tis simimaxime de nobilis simo etcum mon asterio qđ uocatur Lingua
an furatũ bancor naburg: cuitem pore illo dinaet oabbo s ꝓfuehse¬
ncor latib anqui ad p̃ fatum illũ conciliũ uenerunt prumo ad quendã
uirum scm̃ ac prudentem qui apideos a nachoriticã ducereuitan
solebat scon sulents an ad p̃di cationẽ augustini suas deseru madi¬
ciones deberent: Quires pondebaz si homodiest sequimimn illũ
Tolli tenugum meum suꝑ uos. & disciteome quia mitis sum & hu¬
milis corde. Siergo augustinus ille mitis est & umiliscorde
ceredibile est qui a iugum xp̃i & ipseport& & uobispertandunise¬

Expanded text:
per illuminationem unius hominis corporalem, in plurimorum cordper illuminationem unius hominis corporalem, in plurimorum cordTum Brittones confitentur quidem intellexisse se veram esse viam justitiae quam praedicaret Augustinus: sed non se posse absque suorum consensu ac licentia priscis abdicare moribus. Unde postulabant plures viri doctissimi, maxime de nobilissimo eorum monasterio, quod vocatur lingua Anglorum Bancornaburg, cui tempore illo Dinoot  Al., Dinoothnarratur, qui ad praefatum ituri concilium, venerunt primo ad quemdam virum sanctum ac prudentem, qui apud eos anachoreticam ducere vitam solebat, consulentes, an ad praedicationem Augustini suas deserere traditiones deberent. Qui respondebat: « Si homo Dei est, sequimini illumTollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde . Si ergo Augustinus ille mitis est et humilis corde, credibile est quia jugum Christi et ipse portet, et vobis