comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diue appetiuit. qd̾ rege
tͣnseunte media pars¬
exercitus substicit ma¬
ri eructuante ob redũ¬
dationem fluminis ñ
ualens transmeare. Cũ

Expanded text:
Divae appetiit. Quod rege transeunte, media exercitus pars substitit, mari eructuante, ob redundationem fluminis non valens transmeare. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
mi in neutra parte fi¬
dem habentes. Pauci
quib sanius consiliũ
consulentes sus com¬
modis quod utrobiq
possessiones haberent.
mediatores pacis fue

Expanded text:
mi, in neutra parte fidem habentes. Pauci quibus sanius consilium, consulentes suis commodis quod utrobique possessiones haberent, mediatores pacis fue
Abbreviated transcription (Latin):
episcopoꝵ regendum
contradidit. De qua re
ut omnem sermo nost̾
dubietatis deprecetur
offensam:uerba hic

Expanded text:
episcoporum regendum contradidit. Qua de re, ut omnem sermo poster dubietatis deprecetur offensam, verba
Abbreviated transcription (Latin):
necta brunali depo¬
sita. mundus uerna¬
li uestitus iuuenta.
in plagam orientis
ituros inuitabat. Nec
illi moras nexuere.
tantus ardor animos
inuaserat
odefridus dux lo

Expanded text:
necta brumali deposita, mundus, vernali vestitus juventa, in plagam orientis ituros invitabat: nec illi moras nexuere, tantus ardor animos invaserat. Godefridus, dux Lo
Abbreviated transcription (Latin):
Eogarum filium
eoꝵ expulsum a pa¬
truo. Willelmus re¬
formauit solio egre¬
gia plane ⁊ quetan¬
tum iurum decebat

Expanded text:
garum filium ejus, expulsum a patruo, Willelmus reformavit solio, egregia plane et quae tantum virum decebat
Abbreviated transcription (Latin):
lemosinas. crebras in
dei obsequia protelan-¬
do excubias: postremo
zelo ecclesie dei. cum
gentili committens:

Expanded text:
emosynas, crebras in Dei obsequela protelando excubias, postremo zelo Dei Ecclesiae cum gentili committens
Abbreviated transcription (Latin):
gorem celia dĩspensa¬
toris prerogatiua uob̾
collati. qualiter in ar¬
moꝵ regimine:sic in
cunctis quib untend̾e

Expanded text:
gorem coelici dispensatoris praerogativa vobis collati, qualiter in armorum regimine, sic in cunctis, quibus intende
Abbreviated transcription (Latin):
qua succedente tempore
genuit filium nomine
hardecunutum. pt᷑mo¬
filiam unam uocabu¬
lo gunildem. Que nup¬
sit henrico romanoꝵ
imꝑatori. Diffidentes

Expanded text:
 succedente tempore, genuit filium nomine Hardechunutum, postmofiliam vocabulo Gunnildem, quae nupsit Henrico Romanorum imperatori. Diffidentes
Abbreviated transcription (Latin):
illos pro salute decerta-¬
rent. quos ultro ꝓ gla
la cessere consuessent.
Itaq libertatem auden¬
tib animis ⁊ effusis iu¬
rib asserant: ceterum
de fuge impetu memo

Expanded text:
illos pro salute decertarent, quos ultro pro gloria lacescere consuescent: itaque libertatem audentibus animis et effusis viribus asserant ; caeterum, de fugae impetu memo
Abbreviated transcription (Latin):
ricardi fratre diligent̾
exquisiuit. reliqua u̾o
que partun relatu plu
dice proprio uisu di¬
dici priuatim mea

Expanded text:
Richardi fratre diligenter exquisivit. Reliqua vero, quae partim relatu plurdice proprio visu didici; privatim mea
Abbreviated transcription (Latin):
alui pro fluio sacra¬
menta interpolauit.
Quare ille turbatꝰ.
ꝑ deum inquit ⁊
matrem euis igna¬
uus homo erit. Ui¬
di scriptum: quod
cum decennis puer
fratrem necatum cõ¬
clamari audiret. fle¬
tu suo furentem ge¬
nitricem adeo irrita

Expanded text:
alvi profluvio sacramenta interpolavit; qua re ille turbatus, « Per Deum, inquit, et matrem ejus, ignavus homo erit! » Vidi scriptum, quod cum, decennis puer, fratrem necatum conclamari audiret, fletu suo furentem genitricem adeo irrita
Abbreviated transcription (Latin):
felicemq fore prenũ¬
tians si regnum qd̃
multa texuerat in¬
dustria ille consueta
genti illi non inter¬
rumperet ignauia.¬

Expanded text:
felicemque fore pronuncians si regnum, quod multa texuerat industria, ille consueta genti illi non interrumperet ignavia.
Abbreviated transcription (Latin):
silum. quasi ex cele¬
sti adito insonũss
oraculum.Nec
multo post occiso ut
dicemus rege nem̾t
nunt̾ius. ut sedem
suam dignaretur

Expanded text:
silium, quasi ex coelesti aditu insonuisset oraculum. Nec multo post occiso, ut dicemus, rege, venit nuncius ut sedem suam dignaretur
Abbreviated transcription (Latin):
q delirant. Dignus
plane quem non falla¬
ces sompniarent fabu¬
le.sed ueraces predica¬
rent hystorie. Quippe
qui labantem patriã
diu sustinuerit. infra

Expanded text:
 delirant; dignus plane quem non fallaces somniarent fabulae, sed veraces praedicarent historiae quippe qui labantem patriam diu sustinuerit, infra
Abbreviated transcription (Latin):
q ordinis iuiris sum¬
mo studio tuentib:
solarium totum re¬
pente cum axib ⁊ tra¬
bib dissiluit ⁊ conci

Expanded text:
 ordinis viris summo studio tuentibus, solarium totum repente cum axibus et trabibus dissiluit et conci
Abbreviated transcription (Latin):
maxime arnulphum
flandrensem.tocius frau¬
dis incentorem. Iudoui¬
cus siquidem ut hos
magnaꝵ uiriũ duces
amoris inculo con¬
nexos ẽẽ didicit.tunẽs

Expanded text:
maxime Arnulphum Flandrensem totius fraudis incentorem. Ludovicus siquidem ut hos magnarum virium duces amoris vinculo connexos esse didicit, timens
Abbreviated transcription (Latin):
seruabitis. Insuite
me corio ceruino:
deinde in sarcophago
lapideo supinate. O¬
perculum plumbo
⁊ ferro constringite.

Expanded text:
servabitis. Insuite me corio cervino, deinde in sarcophago lapideo supinate, operculum plumbo et ferro constringite
Abbreviated transcription (Latin):
rum memoriam aut
breuem aut nullam
omnino relicturi st̃¬
in seculo. nec elemosi¬
nam habituri in deo.
Liberales sunt. qui
captos a predonib
redimunt. aut ino¬
pes subleuant. aut
es alienum amicoꝵ
suscipiunt. Ergo lar¬
giendum est. s dili

Expanded text:
rum memoriam aut brevem aut nullam omnino sunt relicturi in seculo, nec eleemosynam habituri in Deo: liberales sunt, qui captos a praedonibus redimunt, aut inopes sublevant, aut aes alienum amicorum suscipiunt. Est ergo largiendum, sed dili
Abbreviated transcription (Latin):
dam ephebum qui
motib histrionicis
iuctum exigeret. ex¬
aipientes hõspicio:
asinum iuderi fece¬
runt. magnis suis
commodis emolumẽ¬
tum habens. asinũ
qui transeuntium de¬
tineret oculos mira-¬
culo gestuum. Quo¬
cumq enim modo
precepisset anus.mo¬
uebatur asinus. Nec
enim amiserat intel¬
ligentiam:⁊si ami¬
serat loquelam. Mul¬
tum itaq questum
conflauerant uetu¬
le. uindiq confluen
te multitudine uul¬
gi ad spectandos lu¬
iucinum duuitem
aduocauit. ut qua

Expanded text:
dam ephebum, qui motibus histrionicis uictum sibi exigeret, excipientes hospicio, asinum uideri fecerunt, magnum suis commodis emolumentum habentes asinum, qui transeuntium detineret oculos mirabili spectaculo gestuum. Quocumque enim modo precepissent anus, mouebatur asinus. Non enim amiserat intelligentiam, et si amisisset loquelam. Multum itaque questum conflauerant uetule, undique confluente hominum multitudine ad spectandos asuicinum diuitem aduocauit, ut qua
Abbreviated transcription (Latin):
choreas ducens.⁊can¬
tilenas seculares per¬
strepens. ita sacerdotẽ
impediebam: ut ip̃a
uerba nostra. inter

Expanded text:
choreas ducens, et cantilenas seculares perstrepens, ita sacerdotem impediebam ut ipsa verba nostra intr
Abbreviated transcription (Latin):
secuta sterilitas ar-¬
ui.fames hominũ:
mors iumentorum
Apud uicum regiũ
qui uocatur calua:
casus insolitus. Nã
defuncto edgaro cle¬
rici quondam ab ec¬
clesiis expulsi. redi¬
iua prelia suscita¬
runt. Ingens esse ⁊
miserabile dedecus:
ut nouus aduena
ueteres colonos mi¬
gre compelleret. Hoc
ner deo gratum pu¬
tari. qui ueterem ha

Expanded text:
secuta sterilitas arvi, fames hominum, mors jumentorum. Apud vicum regium qui vocatur Calna casus insolitus. Nam, defuncto Edgaro, clerici quondam ab ecclesiis expulsi rediviva praelia suscitarunt: ingens esse et miserabile dedecus ut novus advena veteres colonos migrare compelleret; hoc nec Deo gratum putari, qui veterem ha
Abbreviated transcription (Latin):
dargueret. obuenit oc¬
casiõ: ut episcopatum
uacantem daret cleri¬
co. hec uerba aurib
insusurrans. Accipe

Expanded text:
dargueret, obvenit occasio ut episcopatum vacantem daret clerico, haec verba auribus insusurrans: « Accipe
Abbreviated transcription (Latin):
rans latrones uel mul-¬
cere alloquio. uel t̾rere
imꝑio. Cum neutrum
procederet: ira ꝑcitus
in kineardum insiluit.
minimumq obfuit:

Expanded text:
rans latrones vel mulcere alloquio, vel terrere imperio: cum neutrum procederet, ira percitus in Kineardum insiluit, minimumque abfuit
Abbreviated transcription (Latin):
dam.  que illic ma¬
gis parentum officio.
quam bone uite stu¬
dio adoleuerat. Hec
⁊ speciei lenocinio ⁊

Expanded text:
dam, quae illic magis parentum officio, quam bonae vitae studio, adoleverat: haec et speciei lenocinio
Abbreviated transcription (Latin):
homo tergiuersati¬
one famosus ⁊ ni¬
chil unquam nisi
dolo machinatus.
Ip̃e guiscardum ut
superius dixi uene¬
no uxoremq eius
corruperat auro. fi

Expanded text:
homo tergiversatione famosus, et nihil unquam magnum nisi dolo machinatus. Ipse Guiscardum ut superius dixi veneno, uxoremque ejus corruperat auro; fi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊habitudines corpo¬
rum singuloꝵ quas
nulla docet lutera:
ita prompte disseru
ret contubernio. Hiis
auditis:comes mili¬
tem. ep̃c clericum. ab¬
bas monachum.ad
ueritatem uerboꝵ ex

Expanded text:
habitudines corporum singulorum, quas nulla docet littera, ita prompte disseruiret contubernio. His auditis, comes militem, episcopus clericum, abbas monachum, ad veritatem verborum ex
Abbreviated transcription (Latin):
cem ad colloquium
accersiuit. eiq sui ro¬
boris dedecus exposuit:
orans eius gratissimã
fidelitatem subuentu

Expanded text:
cem ad colloquium accersivit, eique ruboris sui dedecus deposuit, orans gratissimam ejus fidelitatem subventu
Abbreviated transcription (Latin):
dedecore recessit.Wills
quoq ñ multo post.
in edia affectus cum
sius: inuitus castellũ
reddidit: ⁊ ip̃ea natiuo
solo in exiliũ discessit.

Expanded text:
dedecore recessit. Willelmus quoque non longo post inedia affectus cum suis invitus castellum reddidit et ipse a nativo solo in exsilium discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
rex fretus.liberales ar¬
tes totis medullis au¬
diuit. in tantum ut
nullus anglorum
fuerit.uel in. intelli¬
gendo acutior. uel in
interpretando elegan¬
tior. Quod eo erat ⁊
magis mirum: quia
iam duodennis exꝑs¬
omnis litterature fuit.
Tunc uero ludo benig¬
ne matris imitatus.

Expanded text:
rex fretus, liberales artes totis medullis indidit, in tantum ut nullus Anglorum fuerit vel in intelligendo acutior vel in interpretando elegantior; quod eo magis erat 191 mirum, quia jam duodennis omnis literaturae expers fuit. Tunc vero ludo benignae matris invitatus
Abbreviated transcription (Latin):
tis ardorib in sant¬
tatem euasisse. Ephe¬
bum illum beatum
fuisse laurentium: cu¬
ius ecclesie tectum lon¬
ga carie dissolutum
compaginarit ⁊ pret̾
alia xenia calice au¬
reo honorificauit.

Expanded text:
tis ardoribus, in sanitatem evasisse. Ephoebum illum beatum fuisse Laurentium, cujus ecclesiae tectum longa carie dissolutum compaginarit, et praeter alia xenia calice aureo honorificarit.
Abbreviated transcription (Latin):
ram: cum pratis ⁊
silius munifica libe¬
ralitate restitui. Hec
a predictis accomino¬
data clericis. a conten¬
tioso inuiste possessa
est. edelnedo: s suꝑ

Expanded text:
ram,-- « cum pratis et silvis, munifica liberalitate restitui. Haec a praedictis accommodata clericis, a contentioso injuste possessa est Edelnotho; sed su
Abbreviated transcription (Latin):
molimina conatu¬
rus. S subsequen¬
te ilło captus.⁊ eter¬
nis unculis irretit᷑
est. Alter willelmus
de ou. proditionis a¬
pud regem accusat᷑.
delatoremq duellũ

Expanded text:
molimina conaturus; sed subsequente illo captus, et aeternis vinculis irretitus est. Alter, Willelmus de Ou, proditionis apud regem accusatus, delatoremque ad duellu
Abbreviated transcription (Latin):
frequentissimo conces¬
su procerum.dum de
reb seriis ⁊regno ne¬
cessariis inter eos age¬
retur:e medio quasi
ludibundus proru¬
pit in triclinium.⁊
complexum ganee de

Expanded text:
frequentissimo consessu procerum, dum de rebus seriis et regno necessariis inter eos ageretur, e medio, quasi ludibundus, prorupit in triclinium et in complexum ganeae de
Abbreviated transcription (Latin):
non moreris dirige:
quem fauente domi¬
no sanctis tuis pre¬
cibus. non diffidas
prospere adte redire.
peracta premissorum
capitulorum cum
auxilio dei desidera

Expanded text:
non moreris dirigere, quem, favente Domino sanctis tuis precibus, non diffidas prospere ad te redire, peracta praemissorum capitulorum cum auxilio Dei desidera
Abbreviated transcription (Latin):
fragium. nil sibi qnq
profuturum expetere.
Sub hac quippe delibe¬
ratione animi callem
conficiens. die quadã

Expanded text:
fragium nil sibi quandoque profuturum expetere. Sub hac quippe deliberatione animi callem conficiens, quada
Abbreviated transcription (Latin):
cum filius occisi no¬
thus. familiari usu
suꝑuenisset:⁊ a rege
interrogatus ẽẽt qua¬
liter ei talis uenatio
placeret:respondisse
fertur.Bene domine
rex.Quod tibi pla¬
cet:michi displicere
non debet. Quo dicto:
ita tumentis animũ
mansuefecit: ut ni¬
chil carius in uita
sua. post hoc haberet

Expanded text:
cum filius occisi nothus familiari usu supervenisset, et a rege interrogatus esset qualiter ei talis venatio placeret, respondisse fertur, « Bene, domine rex; quod tibi placet mihi displicere non debet: » quo dicto ita tumentis animum mansuefecit, 254 ut nihil carius in vita sua post haec haberet
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc librõ qui
huius operis est
quartus. quicquid
de willelmo filio
willelmi magni
dici poterit. ut nec
ueritas rerum ti¬
tubet. nec principa¬
lis decoloretur ma¬
iestas. Ibunt ⁊ in
istas paginas que¬
dam que sub eo uł
in hac terra tristia
uel alias gloriosa
acciderunt. quantũ
dum taxat nostra
scientia attingere
erit iniurium. qui¬
a tam famosam
hus dieb expediti¬
onem audire sit o¬
pere precium ⁊ uir¬
tutis incitamentũ

Expanded text:
in hoc libro, qui hujus operis est quartus, quicquid de Willelmo filio Willelmi magni dici poterit; ut nec veritas rerum titubet, nec principalis decoloretur majestas. Ibunt et in istas paginas quaedam quae sub eo, vel in hac terra tristia, vel alias gloriosa, acciderunt , quantum duntaxat nostra scientia attingere erit injurium, quia tam famosam his diebus expeditionem audire sit operae pretium et virtutis incitamentu
Abbreviated transcription (Latin):
eius solide manebãt.
quas anselmi archi¬
simul ⁊ omnium an¬
gloꝵ tutabatur fa¬
uor. Quapropter ip̃e
prouincialium fidei
gratus ⁊ saluti pro¬
uidus. plerumq cu

Expanded text:
ejus solidae manebant; quas Anselmi archisimul et omnium Anglorum tutabatur favor. Quapropter ipse provincialium fidei gratus, et saluti providus, plerumque cu
Abbreviated transcription (Latin):
citare. Dictoꝵ eus ple¬
raq hic intexam. qui¬
b palam fiat quam
cito post obitum bede.
in eius ẽẽ ecclesia stu¬
dium libroꝵ emar¬
cuerit ⁊post mortem
egberchi regnũ nor¬

Expanded text:
citare. Dictorum ejus hic pleraque intexam, quibus palam fiat quam cito post obitum Bedae in ejus etiam ecclesia studium librorum emarcuerit, et post mortem Egberti regnum Nor
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. quam pluri¬
b dieb nulli tecto
succedentes. Et huius
quidem calamitatis
nullum erat remedi¬
um. quod ⁊tentoria

Expanded text:
bantur, quampluribus diebus nulli tecto succedentes. Et hujus quidem calamitatis nullum erat remedium, quod et tentoria
Abbreviated transcription (Latin):
mas uestras. uacua¬
te ab umpiis dei sa¬
crarium. extrudite
latrones. inducite
pios. Nulla uos
necessitudinis pie¬
tas contineat. quia
ns in deum. Nul¬
lum natalis soli
caritas tricet. quia
diuersis respectib
dus est exilium. ⁊ to¬
tus mundus patria.
Ita exilium patria.
⁊ patria exilium.
Iullum patri

Expanded text:
mas vestras; vacuate ab impiis Dei sacrarium, extrudite latrones; inducite pios. Nulla vos necessitudinis pietas contineat, quia as in Deum. Nullum natalis soli charitas tricet, quia diversis respectibus mundus exilium, et totus mundus patria; ita exilium patria, et patria exilium. Nullum patri
Abbreviated transcription (Latin):
quod regnum con¬
sensu omniũ sibi
ut pote regis filio
delatum recusarit.
non reuerentie ut
fertur contuitu s
laboꝵ in extricabi¬
lium metu: Uerũp¬
tamen patriam ue-

Expanded text:
quod regnum, consensu omnium sibi utpote regis filio delatum, recusaret, non reverentiae, ut fertur, contuitu, sed laborum 609 inextricabilium metu. Veruntamen patriam re
Abbreviated transcription (Latin):
nere sarraceni ⁊eie¬
cerunt xp̃ianos om¬
nes de iherłm excep¬
to patriarcha. quem
ob reuerentiam scĩ¬
tatis ibi dimiserũt.
Illud fuit tempus

Expanded text:
nere Saraceni, et ejecerunt Christianos omnes de Ierusalem, excepto patriarcha, quem ob reverentiam sanctitatis ibi dimiserunt. Illud fuit tempus
Abbreviated transcription (Latin):
petebatur sactamen
o.rationib suis ex¬
plicitis: regem effe¬
cit. hominio palam
omnib dato. homo
affectati leporis. ⁊ ĩ¬
genue gentilitia lin¬
gua eloquens. mix

Expanded text:
petebatur sacramento, rationibus suis explicitis, regem effecit, hominio palam omnibus dato: homo affectati leporis, et ingenue gentilitia lingua eloquens, mi
Abbreviated transcription (Latin):
uitas. Et ut quod
intendebant faciliꝰ
implerent castra e¬
is fluuium consti¬
tuerunt multa. qͥ¬
b unpositi milites
excubias pretend̾ent.
Aoxianus quoq ci¬
uitatis admiratus
iudens francos non

Expanded text:
itas; et, ut quod intendebant facilius implerent, castra cis fluvium constituerunt multa, quibus impositi milites castra praetenderent. Aoxianus quoque civitatis admiratus, videns Francos non
Abbreviated transcription (Latin):
bitur alienum. No¬
ua monasteria quot
⁊ quanta fecerit scri-¬
bere dissimulo. Illud
non transileam qd̃

Expanded text:
bitur alienum. Nova monasteria quot et 206 quanta fecerit, scribere dissimulo. Illud non transiliam, q
Abbreviated transcription (Latin):
Quod dei consilio fa¬
ctum intelligo. ut uir
ille ad tantum regnũ
electus regnandi disci¬
plinam a francis acci¬
peret. Est enim gens
illa ⁊ exercitatione ui¬
rium ⁊ comitate moꝵ
cunctaꝵ occidentaliũ
facile princeps. Hac
igitur contumelia
egbirthus ut cote u¬
sus est. qua detricta
mercie rubigine aci¬
em mentis expediret.
⁊mores longe a gen¬
tilica barbarie aue¬
nos indueret. Itaq

Expanded text:
quod Dei consilio factum intelligo, ut vir ille, ad tantum regnum electus, regnandi disciplinam a Francis acciperet. Est enim gens illa et exercitatione virium, et comitate morum cunctarum occidentalium facile princeps. Hac igitur contumelia Egbirhtus ut cote usus est, qua, detrita inertiae rubigine, aciem mentis expediret, et mores longe a gentilitia barbarie alienos indueret. Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
beato augustino syn¬
cello suo archiep̃o tra¬
didisse ⁊confirmasse
ep̃os consecrandi. Un¬
de ⁊nos ueritate ip̃a
reꝑta ordinatione seu

Expanded text:
beato Augustino syncello suo archiepiscopo tradidisse, et confirmasse episcopos consecrandi. Unde et nos, veritate ipsa reperta, ordinationes, seu
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Hanc maiores
uestri martyres p̾¬
tenderunt exem¬
plo.
Mors enim a ce¬
nulento carcere li¬
berat animas. ad
proprium locum
pro meritis euola

Expanded text:
bo; hanc majores vestri martyres praetenderunt exemplo. Mors enim a coenulento carcere liberat animas, ad proprium locum pro meritis evola
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enim duo ge¬
nera largoꝵ. alteri ꝓ¬
digi. alteri liberales
dicuntur. Prodigi st̃
qui in ea peccunias
suas effundunt. quo

Expanded text:
Sunt enim duo omnino genera largorum; alteri prodigi, alteri liberales dicuntur. Prodigi sunt, qui in ea pecunias suas effundunt
Abbreviated transcription (Latin):
apłicis sanctionib nł¬
lus xp̃i anus contra ire
presumit. ideo totis ni¬
sib nostris ea que tuo
regno expedint emit¬
tere ac predicare cona¬
mur.ut ea que uob̾
prelatus noster frat᷑
ethelheldus archiep̃c
seu tota synodus euͣn¬
gelice atq aplice doctui¬
ne scõꝵq patrum nec
non predecessoꝵ scõꝵ
nostroꝵ pontificum
canonica censura pre¬
dicante uestre regali
excellentie seu cunctis

Expanded text:
icis sanctionibus nullus Christianus contraire praesumit; ideo totis nisibus nostris ea quae tuo regno expediunt emittere atque praedicare conamur, ut ea quae vobis praelatus frater noster Ethelardus archiepiscopus, seu tota synodus evangelicae atque apostolicae doctrinae sanctorumque patrum, nec non praedecessorum sanctorum nostrorum pontificum, canonica censura praedicante, vestrae regali excellentiae, seu cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
adem estate crui¬
to compositis re¬
bus in danemarchia
federata cum finiti¬
nus regib amicitia.
uenit angliam eo a

Expanded text:
adem aestate, Cnuto, compositis rebus in Danamarchia, foederata cum finitimis regibus amicitia, venit Angliam, eo a
Abbreviated transcription (Latin):
te cum agmune cõpli¬
cum cepit attentius
tractare. Postremo ini¬
to consilio. ueliuolũ
ꝑmeantes mare. romã
deliberant clandestina
irruptione obtinere.

Expanded text:
te cum agmine complicum coepit attentius tractare. Postremo, inito consilio velivolum permeantes mare, Romam deliberant clandestina irruptione obtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
su nimio fatigatus
a longe resederat. qui
udens socioꝵ infor¬
tunia. timore territus.
corporisq imbecillita¬
tem oblitus. ad naues
cucurrit qͣntociꝰ: cet̾oꝵ
exicia nuntians custo¬
dib. Qui pariter ex

Expanded text:
su nimio fatigatus a longe resederat, qui videns sociorum infortunia, timore territus, corporisque imbecillitatem oblitus, ad naves cucurrit quantocius, caeterorum exitia nuntians custodibus. Qui pariter ex
Abbreviated transcription (Latin):
tra gaufredum mar¬
tellum apud molen¬
dinum erle. quod ca¬
strum in andegauẽ¬
si regione est.sum¬
ma ui aduitus. Nã
iam uirile robur ex

Expanded text:
tra Gaufredum Martellum apud Molendinum Herle, quod castrum in Andegavensi regione est, summa vi adjutus; nam jam in virile robur ex
Abbreviated transcription (Latin):
liquum. ip̃a corripe¬
ret.Preter ceteras iur¬
tutes precipue ir
pria adolescentia
castitatem suspexit.
ut tantum in pu¬
blice sereretur nich

Expanded text:
liquum ipsa corriperet. § 273. Praeter caeteras virtutes, praecipue in prima adolescentia castitatem suspexit, in tantum ut publice sereretur nih
Abbreviated transcription (Latin):
reiecit oꝑam. Totis
enim dieb preter de¬
bitum psalmodie pen¬
sum: assidius ad disci¬
pulos lectionib rumi¬
nandisqz ⁊ absoluen¬
dis questionib difficlꝰ¬
tatib grauedinem ua¬
litudinis deciꝑe suspẽ¬
sa interim cogitatio¬
ne nitebatur. Euuan¬
gelium quoq ioħis
quod difficultate sui
mentes legentium exer¬
cet. hiis dieb lingua ĩ¬
terpretatur anglica: cõ¬
descendit minus in¬
butis latina. Subinde
monebat discipulos
dicens. Discite filioli:
dum uob̾cum sum.
Nescio enim quam

Expanded text:
rejecit operam. Totis enim diebus, praeter debitum psalmodiae pensum, assiduis ad dicispulos lectionibus, ruminandisque et absolvendis quaestionum difficultatibus, gravedinem valetudinis decipere, suspensa interim cogitatione, nitebatur. Evangelium quoque Johannis, quod difficultate sui mentes legentium exercet, his diebus, lingua interpretatus Anglica, condescendit minus imbutis Latina: subindeque monebat discipulos, dicens: « Discite, filioli, dum vobiscum sum; nescio enim quam
Abbreviated transcription (Latin):
chil de forme qua lita¬
te dissideret:duas po
stulanti cesari misit
Quas ille quomodo
nuptum locauerit.

Expanded text:
hil de formae gratia dissideret, duas 216 postulanti Caesari misit, quas ille quomodo nuptum locaverit
Abbreviated transcription (Latin):
alteruisq aldefonso
gallicie regi ꝑ nun¬
tios iurata. uirgine¬
am mortem impe¬
trauit a deo. Reper¬
tus in defuncte geni¬
b callus. crebrarũ
eius orationum ĩ¬
atris memoriã

Expanded text:
alterius, quae Aldefonso Galliciae regi per nuncios jurata, virgineam mortem impetravit a Deo. Repertus in defunctae genibus callus, crebrarum ejus orationum inPatris memoria
Abbreviated transcription (Latin):
quaquauersum fini-¬
b sius cingitur ꝑua¬
gati. minimoq labo¬
rebaldredo rege ultra
tamensem fluuium
expulso. cantiam. su¬
dreiam. australes ⁊o
rientales saxones qui
quondam ad antecesso¬
rum suoꝵ ius ꝑtine¬
bant sue parti subdi¬
post orientales angli
auxilio egbirthi ani¬
mati.reges mercioꝵ

Expanded text:
quaquaversum finibus suis cingitur, pervagati; minimoque labore Baldredo rege ultra Tamesim fluvium expulso, Cantiam, Sudreiam, 148 Australes et Orientales Saxones, qui quondam ad antecessorum suorum jus pertinebant, suae parti subdipost Orientales Angli, auxilio Egbirhti animati, reges Mercio
Abbreviated transcription (Latin):
erit iocundius: si ab
antiquitate scriptum
illis qui passus est
apposuero. Simul ⁊
propius uero uidebi¬
tur: quam si meis te¬
xiussem litteris. Pret̾e¬
a non indecens esti¬
mo: si multicolori sti¬
lo uarietur oratio.

Expanded text:
erit jocundius si ab antiquitate scriptum illius, qui passus est, apposuero; simul et propius vero videbitur quam si meis texuissem literis. Praeterea non indecens aestimo si multicolori stylo varietur oratio.
Abbreviated transcription (Latin):
lante nauigio ni
chil desit sententie.
⁊ si aliquid deesse
putetur hystorie.
Porro illis qui ali¬
eni laboris onus
sua estimatione p̾¬
munit. hoc respon¬
deo quod olun sc̃s
iheronimus canib
sius obiecit. Si plã¬
cet legant. si nõ pla¬
cet abiciant quia ⁊
ego non tediosus ĩ¬
gero s studiosis. si
quis dignentur cõ¬
secro. Quod ⁊ isti
uiri concinere pro¬
nuntiabunt. si nõ
de hiis sunt de quib
dicitur. Stulti faci¬
le possunt conuinci
difficile compesci.
¶Dicam igitur

Expanded text:
lante navigio, nil desit sententiae, etsi aliquid deesse putetur historiae. Porro illis, qui alieni laboris onus sua aestimatione premunt, hoc respondeo quod olim sanctus leronymus canibus suis objecit, « Si placet, legant; si non placet, abjiciant: » quia et ego haec non taediosis ingero, sed studiosis, si qui dignentur, consecro; quod et isti juri concinere pronuntiabunt, si non de his sunt de quibus dicitur: « Stulti facile possunt convinci, difficile compesci. » Dicam igitur
Abbreviated transcription (Latin):
robertum. necnon wil¬
lelmum.apud fiscan¬
num monachili uelłe.
in adolescentia functũ.
totidemq filias. quaꝵ
una nomine adeliz.

Expanded text:
Robertum, et Willelmum apud Fiscannum monachili vellere in adolescentia functum: Totidemque filias, quarum una nomine Adeliz
Abbreviated transcription (Latin):
no. Eo temꝑe malgeriꝰ
archiep̃c rothomagen¬
sis desiꝑe cepit ⁊ insipi¬
entia ductus archip̾su¬
latum reddidit duci. q̃

Expanded text:
. Eo tempore Malgerius archipraesul Rothomagensis desipere coepit, et insipientia ductus archipraesulatum duci reddidit. Dux
Abbreviated transcription (Latin):
dit.Sunt qui non ta¬
ceant fratres ambos
cita morte. merito cru¬
delitatis absumptos.
quod egbertus filios
patrui innocentes ut¬
dixi occiderit. lothariꝰ
martyres propalatos

Expanded text:
dit . Sunt qui non tacent fratres ambos cita morte merito crudelitatis absumptos; quod Egbertus filios patrui innocentes occiderit; Lotharius martyres propalatos
Abbreviated transcription (Latin):
cauere poterant com¬
paginatam. rotarũ
uolubilitate muro
pene conuinxere In¬
terea funditores la¬
pidib. sagittarum
iaculis. arcubalyste
telis.quisq suum
exercentes officium
instare ⁊ propugnã

Expanded text:
cavere poterant compaginatam, rotarum volubilitate muro pene conjunxere. Interea funditores lapidibus, sagittarii jaculis, arcubalistae telis, quisque suum exercentes officium, instare, et propugna
Abbreviated transcription (Latin):
gitis amnis: qui pe¬
lago influus.naues
serena inuectas aura.
placido hostii excipit
gremio. Cuius utras¬
q ripas benedictus
quidam eccl̃iis insig

Expanded text:
gitis amnis, qui pelago influus naves serena invectas aura, placido ostii excipit gremio. Cujus utrasque ripas Benedictus quidam ecclesiis insig
Abbreviated transcription (Latin):
res. Ioh̾es crisostomus.
basilius. Pregorius.
Nazãnenus. Spiri-¬
dion:Uirgines. Aga¬
tha. lucia. omnesq̃
postremo sancti quo¬
rum corpora illuc ex
omnib regionibus
unꝑatores conuehere
potuerunt.
ormannus ita

Expanded text:
res, Johannes Chrysostomus, Basilius, Gregorius Nazianzenus, Spiridion; virgines, Agatha, Lucia; omnesque postremo sancti quorum corpora illuc ex omnibus regionibus imperatores convehere potuerunt. § 357. Normannus ita
Abbreviated transcription (Latin):
mini. in uilla qua¬
dam saxonie ubi e¬
rat ecclesia magni
martyris. Presbiter
nomine rodbertus:
missam primam ĩ¬
choauerat. Ego in ci-¬
mniterio cum sodali
decim. feminis trib:

Expanded text:
mini, in villa quadam Saxoniae ubi erat ecclesia Magni martyris: presbyter, nomine Robertus, missam primam inchoaverat. Ego in coemiterio cum sodalibus decim, foeminis trib
Abbreviated transcription (Latin):
pulsam monachi. in
etem ossuum. quem
oderant uiuum: qd̾
suꝑ eos bellico iure
acceperat regnum. S
intempesta nocte per
lucernam de celo suꝑ
reliquias emissam.
edocti fatuum lenire
tumorem: in equitatẽ
transire. ultro postu-¬
lantes quod ante re

Expanded text:
pulsam monachi paruetem ossuum quem oderant vivum, quod super eos bellico jure acceperat regnum: sed intempesta nocte per lucernam de coelo super reliquias emissam edocti fatuum lenire tumorem, in aequitatem transiere, ultro expostulantes quod ante re
Abbreviated transcription (Latin):
batur hospicio. cum
crucib ⁊ candelabris
per tramites occurrẽ¬
tib. Turci autem po¬
steruis agmen temp¬
tare aggressi. soller¬
tia balduini omnib

Expanded text:
batur hospitio, cum crucibus et candelabris per tramites occurrentibus. Turci autem, posterius agmen tentare aggressi, solertia Baldewini omnib
Abbreviated transcription (Latin):
spectum. iuncat am¬
pullata uerba refe¬
rentium. Iustinus
minor. ty berus.
Mauricius. primus
reliquum erat or¬
natus antiqui cor¬
radens. tegulis eti¬
am ereis fastigia ec¬
clesiarum nudauit.
triumpho scilicet a p̃
constantinopolim
de hiisce manubiis
inhians.S enim
infeliciter illa cessit
auiditas. quia con¬
tinuo apud syracu¬
sas extinctus. sarra

Expanded text:
spectum vincat ampullata verba referentium; Justinus minor, Tiberius, Mauricius, primus reliquum erat ornatus antiqui corradens, tegulis etiam aereis fastigia ecclesiarum nudavit, triumpho scilicet apud Constantinopolim de hisce manubiis inhians; sed ei infeliciter illa cessit aviditas, quia, continuo apud Siracusas extinctus, Sara
Abbreviated transcription (Latin):
infamare non possũ
iussu regis arte qua
multos frequenter cir¬
cumuenerat ip̃e quo
q conuentus: puti¬
dum sp̃m transmi¬
sit ad inferos. Nam
nescio qua simultate
orta dum asperius
colloquerentur. ille
fiducia meritoꝵ. bñ¬
ficia regi sua quasi
amicabiliter impro¬
perans: ait. Eomun

Expanded text:
infamare non possum, jussu regis, arte qua multos frequenter circumvenerat ipse quoque 305 conventus, putidum spiritum transmisit ad inferos. Nam nescio qua simultate orta, dum asperius colloquerentur, ille fiducia meritorum beneficia regi sua quasi amicabiliter improperans, ait, « Edmun
Abbreviated transcription (Latin):
pace precator. Nec
quicquam obtinuit.
nisi ut in regnum
indempnis rediret.
dedignante rege dolo
capere quem uirtute

Expanded text:
pace precator ; nec quicquam obtinuit, nisi ut in regnum indemnis rediret, dedignante rege dolo capere quem virtute
Abbreviated transcription (Latin):
romanie obtigerat.
Is coactis sagũtari
centis . lx. nostros ni¬
chil minus quam
bellum meditantes.

Expanded text:
Romaniae obtigerat. Is, coactis sagittariocentis sexaginta, nostros, nihil minus quam bellum meditantes
Abbreviated transcription (Latin):
uirum a normannis
audiens ẽẽ captum di¬
ruguit. ⁊consternata
henricum trans renanũ
suum equidem patrẽ
plurimo ordinato ex¬
citu rothomagum ob¬
sideret. iurumiq suum
iuolenter inde abstra¬
heret.Cuius infortuni¬
um cum rex henricus
audissz iuste illi hoc cõ¬
tigisse respondit.qui a¬
siquidem fidem quã
willelmo duci olim
capiendo nefarie corrupe¬
rat. ꝑ tuos inquit o filia
stude illum iuuare qm̃
depropriis oportet me
ad presens tractare. hus
regina a ꝑatre auditis:

Expanded text:
uum a Northmannis audiens esse captum diriguit, et consternata Henricum Transrhenanum regem, suum equidem patrem,plurimo ordinato exercitu, Rothomagum obsideret, virumque suum violenter inde abstraheret. Cujus infortunium cum rex Henricus audisset, juste illi hoc contigisse respondit, quia fidem quam Willelmo duci olim capiendo, nefarie corruperat. « Per tuos, inquit, o filia, stude illum juvare, quoniam de propriis oportet me ad praesens tractare. » His regina a patre auditis
Abbreviated transcription (Latin):
pacis osculo in pristinã
⁊cordiam ꝯtinuo redire
ꝑsuasit. Siclitib ꝯpres¬
sis. ulterius in pace ⁊
amore quod decuit ꝑsti¬
terunt. Ip̃e uero demoli¬
tis rebellium reb. cum
incolumi exercitu ĩ nor¬
manniam regreditur.

Expanded text:
pacis osculo in pristinam concordiam continuo redire persuasit. Sic litibus compressis, ulterius in pace et amore quo decuit perstiterunt. Ipse vero dux, demolitis rebellium rebus, cum incolumi exercitu in Northmanniam regreditur.
Abbreviated transcription (Latin):
mum arbitrium feli¬
citer incurrerit: notius
est quam ut nostro in¬
digeat illustrari rela
gnum ꝑinam noua¬
tum. Qui cinegisli ex
fratre cuthaldo prone¬
pos: magis pro insiti¬
ue uirtutis industria.
quam successiue sobo¬
lis prosapia in princi¬
patum ascitur. Fortitu

Expanded text:
mum arbitrium feliciter incurrerit, notius est quam ut nostro indigeat illustrari relatu. gnum per Inam novatum, qui Chinegisli ex fratre Cuthbaldo pronepos, magis pro insitivae virtutis industria, quam successivae sobolis prosapia, in principatum ascitur, fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
windlesor. ubi ⁊ fi¬
nem accepit.in pre¬
sentia regis. ep̃oꝵ.
abbatum. diuerso¬
rum ordinum qui
congregati erant᷑
apud curiam in fe
regis. Signũ ma¬
thildis regine.Ego
hubertus sancte ro¬
mane ecclesie lector
⁊domni alexandri
pape legatus sub-¬
archi ep̃c subscripsi.

Expanded text:
Windlesor, ubi et fiWindlesor, ubi et finem accepit in praesentia regis, episcoporum, abbatum diversorum ordinum, qui congregati erant apud curiam in fesregis. « Signum Matildis reginae. « Ego Hubertus, sanctae Romanae ecclesiae lector et domini Alexandri papae legatus, subarchiepiscopus 477 subscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
professionem recep̃.
non preiudicans̾
successorib sius. qͥ
sacramentum cum
professione a sucees¬
sorib exigere uolu¬
erut. Si archiep̃c
cantuariensis uitã
fuuerit. eboracensis
archiep̃c dorobernu¬
am ueniet.⁊eum
qui electus fu̾it. cũ
ceteris prefate ecclesie
ep̃is. ut primatem
proprium iure con¬
secrabit. Quod si
piscopus obierit. is
qui ei successurus
eligitur acceꝑto a
rege archiepiscopa¬
tus dono. cantuari¬
am uel ubi cantua¬
riensi archiep̃o pla
cuerit. accedet. ⁊ ab
ip̃o ordinationem
canonico more si¬
scipiet. Huic consti¬
tutioni consenser̃t
prefatus rex ⁊ archi¬
ep̃i lanfrancus can¬
tuariensis ⁊thomas
eboracensis ⁊ huber¬
tus sc̃e romane es¬
clesie subdiaconus
⁊ prefati alexandri
pape legatuis ⁊ ceti
qui interfuerunt
ep̃i ⁊ abbates. Uen¬
tilata est autem ħ¬
causa prius apud
Wintanam cuita¬
tem in paschali sol¬
lempnitate in ca¬
pella regia que si-¬
ta est in castello.
postea in uilla re¬
gia que uocatur

Expanded text:
professionem recepit, non preiudicans successoribus suis qui sacramentum cum professione a successoribus Thomae exigere uoluerint. Si archiepiscopus Cantuariensis uitam finierit, Eboracensis archiepiscopus Doroberniam ueniet, et eum qui electus fuerit cum ceteris prefatae aecclesiae episcopis ut primatem proprium iure consecrabit. Quod si acensis obierit, is qui ei successurus eligitur, accepto a rege archiepiscopatus dono, Cantuariam uel ubi Cantuariensi archiepiscopo uisum fuerit accedet, et ab ipso ordinationem canonico more suscipiet. Huic constitutioni consenserunt prefatus rex et archiepiscopi, Lanfrancus Cantuariensis et Thomas Eboracensis, et Hubertus sanctae Romanae aecclesiae subdiaconus et prefati Alexandri papae legatus, et caeteri qui interfuerunt episcopi et abbates. Ventilata est autem causa prius apud Wentanam civitatem in Paschali solennitate, in capella regia quae sita est in castello; postea in villa regia quae vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ illa humus fe¬
rax est reportauit pe¬
terca munus omni
obrizo preciosius:par¬
tem dominici ligni a
papa marino regi mis-¬
sam.Monasteria ubi
oportitnum uidebat᷑
construxit: Unum in
adelingia. ubi eum
tuit. exantiqua saxo¬
nia oriundum. Alte¬
rum uero in wĩtoni¬
a: quod dicitur no¬
uum monasterium
ubi grim bal: dum
abbatem constituit
qui se euocante ⁊ ar-¬
chiepiscopo remensi
mittente angliam ue

Expanded text:
um illa humus ferax est, reportavit. Praeterea munus omni obrizo pretiosius, partem Dominici ligni, a papa Marino regi missam. Monasteria ubi opportunum videbat construxit; unum in Adelingia, 188 ubi tuit, ex antiqua Saxonia oriundum; alterum in Wintonia, quod dicitur Novum Monasterium, ubi Grimbaldum abbatem constituit, qui, se evocante, et archiepiscopo Remensi mittente, Angliam ve
Abbreviated transcription (Latin):
sum est in hoc mul¬
tum tempus: ut
quacumq ille ho¬
ra gremio uellet
coniugis incumbe¬
re.illud idem ⁊ sen¬
tiret ⁊ audiret. Ali¬
as sane ualens ⁊
domi aptus ⁊ mi

Expanded text:
sum est in hoc multum tempus, ut quacunque ille hora gremio vellet conjugis incumbere, illud idem sentiret et audiret; alias sane valens, et domi aptus et mi
Abbreviated transcription (Latin):
mittere. integro uec¬
borum sensu custo¬
dito. Illius enim
facondie iugorem
seruare quis pot̾it:
obiscum age

Expanded text:
mittere, integro verborum sensu custodito: illius enim facundiae vigorem servare quis poterit? Nobiscum age
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc tempore cre¬
ditur fuisse iohannes
scottus uir perspicacis
ingenii ⁊ mellite facũ¬
die. qui dudum un¬
diq concrepantibus

Expanded text:
Hoc tempore creditur fuisse Johannes Scottus, 190 vir perspicacis ingenii et multae facundiae, qui, dudum concrepantibus
Abbreviated transcription (Latin):
ignoscat dolori meo
anima. iam dudum
in requie collocata ꝑ
dunstani interuentũ.
Dolor inquam me
cogit illum adiudi¬
care: quia priuata
utilitas publico dãp¬
no non preiudicat
immo commne dis¬
pendium priuato
commodo preponde¬
rat.Luit ille penas au¬
sus temerarii.etiam
hac in uita maxima
parte regni mutilat᷑.
Qua iniuria ꝑcuss.
uiuendi finem fecit.
wintonie in nouo
monasterio tumu¬
latus.

Expanded text:
ignoscat dolori meo anima, jamdudum in requie collocata per Dunstani interventum: dolor, inquam, me cogit illum adjudicare, quia privata utilitas publico damno non praejudicat, imo commune dispendium privato commodo praeponderat. Luit ille poenas ausus temerarii etiam hac in vita, maxima parte regni mutilatus. Qua injuria percussus vivendi finem fecit, Wintoniae in novo monasterio tumulatus.
Abbreviated transcription (Latin):
tamen coccinea cica¬
trice pretendens. Por¬
ro illud humana
miracula excedit. ho¬
minis mortui cri¬
nes ⁊ungues sensĩ
pullularẽ: quos os¬
wen quedam sancta

Expanded text:
 coccinea cicatrice 367 praetendens. Porro illud humana miracula excedit, hominis mortui crines et ungues sensim pullulare, quos Oswen, quaedam sancta
Abbreviated transcription (Latin):
sedem episcopalem
que quondam fu¬
erat in helman ⁊
tunc erat apud ted¬
fort ad insignem
mercimoniis ⁊ po¬
puloꝵ frequentia.
uicum transtulit
nomine noruuic.
Ibi monachorum
congregationem
numerõ ⁊ religio¬
ne percelebrem in

Expanded text:
sedem episcopalem quae quondam fuerat in Helmam, et tunc erat apud Thetford, ad insignem mercimoniis et populorum frequentia vicum transtulit, nomine Norwic. Ibi monachorum congregationem numero et religione percelebrem in
Abbreviated transcription (Latin):
dus willelmo man¬
dante liberatus. ⁊ ab
ip̃o giudone normã¬
niam ductus est. Co¬
mes eum magna
dignatione gentili¬
tio ornatu in cybis
⁊ uestib coluit. Et
ut notiorem faceret.
simul ⁊ uirtutem
experiretur.brittan

Expanded text:
dus, Willelmo mandante, liberatus, et ab ipso Guidone Normanniam ductus est. Comes eum magna dignatione, gentilitio ornatu in cibis et vestibus coluit; et ut notiorem faceret, simul et virtutem experiretur, Brittan
Abbreviated transcription (Latin):
gliam animo sub¬
iecit suo. Accessit
etiam fauori ma¬
ximum rerum mo¬
mentum. archiep̃c
larifrancus. quod
eum nutrierat ⁊
militem fecerat.
Quo actore ⁊ an¬
nitente. die scõꝵ
cosmne ⁊damiani

Expanded text:
gliam animo subjecit suo. Accessit etiam favori ejus, maximum rerum momentum, archiepiscopus Lanfrancus, eo quod eum nutrierat et militem fecerat: quo auctore et annitente, die sanctorum Cosmae et Damiani
Abbreviated transcription (Latin):
ostendunt presentib
preterite illius uite sã¬
ctimoniam. Habet ille
laudes suas: habet me¬
ritis parcam gloriam:
nostra oratio prosequa

Expanded text:
ostendunt praesentibus praeteritae illius vitae sanctimoniam. Habet ergo ille laudes 45 suas, habet meritis partam gloriam: nostra oratio prosequa
Abbreviated transcription (Latin):
clesiasticus. missis.
oblationib. psalmo¬
diis. uigiliis. elemo¬
sinis. uelociter lib̾at᷑
ero deisto aque bulli¬
entis dolio.Nam
frater meus lotharius
⁊eius filius ludouic̃

Expanded text:
clesiasticus, missis, oblationibus, psalmodiis, vigiliis, eleemosynis, velociter liberatus ero de isto aquae bullientis dolio; nam frater meus Lotharius, et ejus filius Lodowic
Abbreviated transcription (Latin):
nie. illiuis reopendune.
quod erat tunc ceno¬
bium nobile: nunc
ut audiui pauco uł
nullo incolitur habi¬
tatore.

Expanded text:
 illius Respendune, quod erat tunc coenobium nobile, nunc, ut audivi, pauco vel nullo incolitur habitatore.
Abbreviated transcription (Latin):
iacet. egbirhtus con¬
scendit thronum aui-¬
saxonia regib merito
preferendus. Et nos
ergo quia usq ad etꝰ
tempora narrationem
extendimus: iam nũc
ad northanimbros sic̃
polliciti sumus auim¬
flectamus.

Expanded text:
acet, Egbertus conscendit thronum avise regibus merito praeferendus. Et nos ergo, quia usque ad ejus tempus narrationem extendimus, jam nunc ad Northanhimbros, sicut polliciti sumus, animflectamus.
Abbreviated transcription (Latin):
muis aucupatus. pe¬
cunia scilicet regiã
sollicitudinem inuis¬
cans ⁊ principum
Unde quidam egre¬
gie tunc temꝑis uer

Expanded text:
mis aucupatus; pecunia scilicet regiam sollicitudinem inviscans, et principum unde quidam egregie tunc temporis ver
Abbreviated transcription (Latin):
modo scĩ pancrati
porta dicitur. quia
iuxta eam requies¬
cit in ecclesia sua.
⁊ alii martyres pau¬
linus. arthemius.
sc̃a sapientia cum
trib filiab. fide. spe.

Expanded text:
modo Porta Sancti Pancratii dicitur, quia juxta eam requiescit in ecclesia sua; et alii martyres, Paulinus, Arthemius, sancta Sapientia, cum tribus filiabus Fide, Spe
Abbreviated transcription (Latin):
go ex ore ipsius ser¬
monem gurtha fra¬
ter plus puero adul¬
tus. ⁊ magne ultra
etatem iurtutis cõ
scientie. Cum inqͥt
tantam fortitudinẽ
normanni p̾dices.
indeliberatum exi

Expanded text:
go ex ore ipsius sermonem Gurtha frater, plus puero adultus, et magnae ultra aetatem virtutis et scientiae. « Cum » inquit « tantam fortitudinem Normanni praedices, indeliberatum
Abbreviated transcription (Latin):
erga dei cultum pius
ac deuotus. Qͣmobrẽ
duitine pacis oblecta¬
mento semꝑ meruit
frui: preter id qd̃ pra¬
uoꝵ consultum spon

Expanded text:
erga Dei cultum pius ac devotus. Quamobrem diutinae pacis oblectamento semper meruit frui, praeter id quod pravorum consultu spon
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ assurrexisset. ac¬
cessit ad cumulum
felicitatis mors ma¬
tura reduualdi. Nã
prouintiales qui a
pud se olim exulantẽ.
prompte audatie ⁊ ĩ

Expanded text:
er assurrexisset, accessit ad cumulum felicitatis mors matura Redwaldi; namque provinciales, qui olim apud se exulantem promptae audaciae et i
Abbreviated transcription (Latin):
Haroldus in prediũ
uiris sui bosen ham
uenerat. Ibi ut ani-¬
mum oblectaret suũ.
piscatorium conscen¬
dit naugium ⁊ in¬
terim quidem lon¬
guisculo ludo in al¬
tum proceditur. s su¬
bito aduersa tempe¬
state cohorta . ip̃e cũ
sodalib in pontiuũ
pagum compellit᷑.

Expanded text:
Haroldus in praedium juris sui Boseham venerat: ibi, ut animum oblectaret suum, piscatorium conscendit navigium, et interim quidem longiusculo ludo in altum proceditur; sed, subito adversa tempestate coorta, ipse cum sodalibus in Pontivum pagum compellit
Abbreviated transcription (Latin):
in uno sepulchro
requiescunt.⁊ pro¬
pe paulus ⁊crescen¬
tianus. prisca. Se¬
metrius. praxedis.
Quinta
portã numentana
Ibi sc̃s nichomedes

Expanded text:
in uno sepulchro 541 requiescunt; et prope Paulus, et Crescentianus, Prisca, Semetrius, Praxedis, Quinta porta Numentana; ibidem sanctus Nicomedes
Abbreviated transcription (Latin):
sedeo. quia estimati¬
onem lectoris super¬
gredi nolo. Obiit oc¬
tauo decimo anno
imꝑii emenso ⁊ apd̾
spiram conditus est.
quam ip̃e ex antiquis¬
sima ⁊ diruta nemeto.
ita nominatam no
quantus ⁊orbis

Expanded text:
sedeo quia aestimationem lectoris supergredi nolo. Obiit octavo decimo anno imperii emenso, et apud Spiram conditus est, quam ipse ex antiquissima et diruta Nemeto ita nominatam novquantus et orbis
Abbreviated transcription (Latin):
eis qui ignorantes
canonum prohibi¬
tionem canonias
emerunt ignoscit.
Quod eis qui scien¬
ter emꝑtas a se uel
a parentibz habue

Expanded text:
eis qui, ignorantes canonum prohibitionem, canonicas emerunt, ignoscatur. Quod eis, qui scienter emptas a se vel a parentibu
Abbreviated transcription (Latin):
quod preda predones
tenuit. ut nec cepto
desistere. nec in choa¬
ta ualerent ꝑficere.
Quapropter theodre¬
dus lundonie presul.
qui apud sanctum
paulum iacet. plebeie
machine duturnã
amolitus est iniuriã:
augustius edificium
super ueneranda mẽ¬
bra molitus. que ⁊
mianda iorrup¬
tiore. ⁊ lactio quo¬
dam andoriglori.

Expanded text:
quod praeda praedones tenuit, ut nec coepto desistere, nec inchoata valerent perficere. Quapropter Theodredus, Londoniae praesul, qui apud sanctum Paulum jacet, plebeiae machinae diuturnam amolitus est injuriam, augustius aedificium super veneranda membra molitus, quae et miranda incorruptione, et lacteo quodam candore, glori
Abbreviated transcription (Latin):
Agresti igitur uctu
⁊ triuali littera cõ¬
tenti. satis habebãt
si uel saltim quiete
uuere possent. Qͥn
etiam moriturus
parui faciens scita
canonum. quib
edicitur ponti fices
in sedib suis sepe¬
liri debere. non a-¬
pud cestram. sed a¬
pud conuentreiam.
se tumulatum iri
precepit. sua opini¬
one relinquens suc¬
cessuris non inde¬
bitum calumpni¬
andi. s quasi ius
legittimum uindi¬
candi.

Expanded text:
Agresti igitur victu et triviali littera contenti, satis habebant si vel saltem quieti vivere possent. Quin etiam moriturus, parvi faciens scita canonum quibus edicitur pontifices in suis sedibus sepeliri debere, non apud Cestram, sed apud Coventreiam se tumulatum iri praecepit; sua opinione relinquens successuris non indebitum calumniandi, sed quasi jus legitimum vindicandi.
Abbreviated transcription (Latin):
stiuitatib quamuis
amiciretur. uestibus
auro intextis. quas
regina sumptuosissi¬
me elaborauerat. ita
temperans erat: ut
nec maiestati sue de¬
esset. nec tamen suꝑci¬
lium attolleret: ma¬
gis de hiis munificẽ¬
tiam quam mundi¬
alem gloriam mente
uersans. Unum erat
quod in secundo ani¬
mum oblectaret suũ.

Expanded text:
stivitatibus, quamvis amiciretur vestibus auro intextis quas regina sumptuosissime elaboraverat, ita temperans erat, ut nec majestati suae deesset, nec tamen supercilium attolleret; magis Dei de his munificientiam, quam mundialem gloriam mente versans. Unum erat quo in seculo animum oblectaret suu
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. cum omni su¬
auitate cordis de gau¬
dio spiritali quasi filii
paternum munus sũ¬
scipere fatemini. fereba¬
tur uero ethoc quod
aliquantulam exue¬
stra facultate benedi¬
ctionem nobis offer¬
ri demandastis .i.cxx.
mancusas quas cum

Expanded text:
es, cum omni suavitate et cordis gaudio spiritali, quasi filii paternum munus suscipere fatemini. Fatebatur vero et hoc, quod aliquantulam ex vestra facultate benedictionem nobis offerri demandastis centum et viginti mancusas, quas cum
Abbreviated transcription (Latin):
cinxerat:multaq uul¬
nera fecerat ⁊ accepe¬
rat. Itaq audito re-¬
gis aduentu fugam
per pronam inua¬
dunt. Subsecutus e¬
os e nestigio ⁊trasito
uado quõd brentford

Expanded text:
cinxerat, multaque vulnera fecerat et acceperat. Itaque, audito regis adventu, fugam per prona invadunt: subsecutus eos e vestigio, et transito vado quod Brentford