comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a mimeri ꝑp̃atarum carnis pecudes cemparent᷑
ex noxus lauiandos aduocauit. Et scustodiaꝵ seriem
recognostẽs nullius inspecco elogio stans tmmo int
porticin mediam a caluo ad caluum duci impauͭ
cõtum epegit ab eo qui ꝓ solute sua gladiatoriã epam
pnuẜat spectauitq feris duitantem nec dimisit insi
uictore et post mltas p̃ces. alt̾um qmi se piturũ ea de
causa uon̾at ꝯitatem pn̾i̾s tradidit uerberatũ insulatũ¬
ꝙ uocum ꝙ repostetes ꝑ uicos ag̾ent quo ad p̾cipita¬
retur ex agge ¶M ultos honesti ordinis deformatos
pͥus stigniatũ nõtis ad mecalla ⁊ nunicõnes uiaꝵ
unt ad lestias ꝯdãnauit aut bestioꝵ more quadru¬
pedes canea cohertuit de medios serra disseeuit. Nec
omes cganibus ex cansis uerini auale de munere
Parentes supplicio filioꝵ int̾esse cogebat᷑ quoꝵ
om ualitudinem epcusanti leccitã misit Aliũ a
suo catheius derberatum nõ pͥns octidit ꝙ̃ offensꝰ

Expanded text:
 muneri praeparatarum carius pecudes compararentur, ex noxiis laniandos adnotauit, et custodiarum seriem recognoscens, nullius inspecto elogio, stans tantum modo intra porticum mediam, 'a caluo ad caluum' duci imperauit. uotum exegit ab eo, qui pro salute sua gladiatoriam operam promiserat, spectauitque ferro dimicantem nec dimisit nisi uictorem et post multas preces. alterum, qui se periturum ea de causa uouerat, cunctantem pueris tradidit, uerbenatum infulatumque uotum reposcentes per uicos agerent, quoad praecipitaretur ex aggere. multos honesti ordinis deformatos prius stigmatum notis ad metalla et munitiones uiarum aut ad bestias condemnauit aut bestiarum more quadripedes cauea coercuit aut medios serra dissecuit, nec omnes grauibus ex causis, uerum male de munere deierassent. parentes supplicio filiorum interesse cogebat; quorum uni ualitudinem excusanti lecticam misit, alium asuo catenis uerberatum non prius occidit quam offensus
Abbreviated transcription (Latin):
enges ꝓsetun. qusdĩ sinmo honoribus fimietos
nuell ⁊ cenauti modo ad pluteum modo ad ̃pedes
stare suctinctos lniteo passus ¶ Ałios cũ clam in¬
ceremisset citare nichilomꝰ ut unos ꝓsen̾auit
paucos post dies uol̾utaria morte ꝑisse menti¬
tus ¶ Consulibus oblitis de natali suo edice̾ abro¬
guut mageistium fuitq ꝓ lium fsiue suma potato
in cõuiracõne noĩatum flagellauit ueste detratta snb¬
media nocte occupanciũ orñes fustebu. abegit Elisi ꝑ
eum tumltum. ꝓp amplius quites romam totibem
matrone sup ĩnimera turbam cet̾am ¶ Scencis lu¬
dis int̾ plebem ⁊ equitem causam discordiaꝵ frcens
decimas marturnus dabat ut equestri᷑ ab infimo quo
tratissimo sole uelis emicti queꝙͣ uetobat Remoto q
oe dio aꝑꝑatu rabidis feus uirissimos semo cõfectes
glardiatores quoq pegnares patres familiaiꝵ notos s
urꝙͣ horieis pcuusis ppło famẽ induxit ¶ Item de se¬

Expanded text:
erga senatum, quosdam summis honoribus functos milia et cenanti modo ad pluteum modo ad pedes stare succinctos linteo passus est; alios cum clam interemisset, citare nihilo minus ut uiuos perseuerauit, paucos post dies uoluntaria morte perisse mentitus. consulibus oblitis de natali suo edicere abrogauit magistratum fuitque per triduum sine summa potestate iuratione nominatum flagellauit ueste detracta submedia nocte occupantium, omnis fustibus abegit; elisi per eum tumultum uiginti amplius equites R., totidem matronae, super innumeram turbam ceteram. scaenicis ludis, inter plebem et equitem causam discordiarum ferens, decimas maturius dabat, ut equestria ab infimo quoqugrantissimo sole uelis emitti quemquam uetabat, remotoque ordinario apparatu tabidas feras, uilissimos senioque confectos gladiatores, †quoque paegniaris patres familiarum notos innumquam horreis praeclusis populo famem indixit. S
Abbreviated transcription (Latin):
osp promonit ditq ele castons ⁊ pollucis on
Roscibulum trri figurarta consistens sepe int̾finitir
deos medium adorandum se ademĩtibus ex hibebat
Et quid̃ eñ lacialem iouem cõsalatanerut ¶ E¬
plum eciã minim suo ꝓpͥum ⁊ fatdotes exex¬
gcitatissimas hostias instituit Ĩn templo siulat
seraibat aureum yconinm simiciebatur q cochi¬
die ueste quali ipẽ uteret᷑ Magistĩa sacdecii di¬
tissimus quisq ⁊ ambiere et licitacõe maxnna
guatim ꝑ singłos diee ĩmolarentm ¶ Et nocti¬
uus quid plẽnã fulgentem ꝙ lnã ĩ utabat
assidne in amplexus atq concubitum in c̾dm
no cum capitoimo io ne secieto fablabatiũ ⁊nodo
infusurrans ac prebens ĩiicem aure modo
⁊ in cõtribuiũ ultro imuitatus sup tempła diui au¬
gi ponte trãsiuisso palaciũ capieolium q ꝯuiuxͭ
mox quo ꝓpior ess in area capitou̾na noue dons
neq credi neq dĩci ab ignobilitatẽ eius
elebat suctẽsebat q si qui uł orõne nel cariie

Expanded text:
 promouit, atque aede Castoris et Pollucis in uestibulum transfigurata, consistens saepe inter fratres deos, medium adorandum se adeuntibus exhibebat; et quidam eum Latiarem Iouem consalutarunt. templum etiam numini suo proprium et sacerdotes et excogitatissimas hostias instituit. in templo simulacrum stabat aureum iconicum amiciebaturque cotidie ueste, quali ipse uteretur. magisteria sacerdotii ditissimus quisque et ambitione et licitatione maxima atim per singulos dies immolarentur. et noctibus quidem plenam fulgentemque lunam inuitabat assidue in amplexus atque concubitum, interdiu uero cum Capitolino Ioue secreto fabulabatur, modo insusurrans ac praebens in uicem aurem, modo et in contubernium ultro inuitatus super templum Diui Augusti ponte transmisso Palatium Capitoliumque coniunxit. mox, quo propior esset, in area Capitolina nouae domus credi neque dici ob ignobilitatem eius uolebat suscensebatque, si qui uel oratione uel carmine
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ reliquos ho nores decrecus est. clipens au¬
reus quõ quot amus tto die collegia sac̾dotũ
in capitoliũ ferrẽt senatu ꝑsequente nobli¬
bus q puers ac puellis carmiẽ modulato
laudes uirtutũ eius canentib ¶ Decretum
aut ut dies quo cepiss imyũ paulia uocarẽt᷑
uelut argniũtũ rursus condite urbis ¶ De¬

Expanded text:
inter reliquos honores decretus est ei clipeus aureus, quem quotannis certo die collegia sacerdotum in Capitolium ferrent, senatu prosequente nobilibusque pueris ac puellis carmine modulato laudes uirtutum eius canentibus. decretum autem ut dies, quo cepisset imperium, Parilia uocaretur, uelut argumentum rursus conditae urbis.
Abbreviated transcription (Latin):
casces pnrpure ac conchilii disebuit Et ut
eeticiã publicã in ꝑpetuũ quoq augẽt adiecit
diem sarnalibus apellauit ꝙ inienalem¬
diatona pcim i amphicheatio tanu
pc̃m soptis aliquot edidit quib inserut ca¬
reuad affroro ebmpanor q pugillum ex uĩq
regione electissiior ⁊ req ox spectaculis feꝑ
ip̃e p̃sedit s incerdum aut magrãtib aue
aiuicis p̃sidendi munus ĩmuxit ¶ Semere
Iparsit ⁊ missilia uanor rer ⁊ panara eũ
obfomo urrium dinisit Qna eplatoe eq̃ti
romnano ꝯͣ se plarius auidus q uestenti par¬
tes suas msit S ⁊ senatoir ob cand̃ cansã
codicellos quib p̃corem eum exͣ. ordinẽ desi¬
gnabat Edidit ⁊ eircenses pi̾mͣmos a mane¬
usq ad nespam int̾iecta modo affricanoꝵ uena¬
cõne modo troie decursione et quosd̃ p̾cipues
no ⁊ griso cola ꝯstrato circo ne ullus insi ex
senatorio ordine aiigãtibus Cõmisit ⁊ subito
eni lege lonana appatum cirri ꝓfficientem ꝑaũ¬

Expanded text:
fascias purpurae ac conchylii distribuit. et ut laetitiam publicam in perpetuum quoque augeret, adiecit diem Saturnalibus appellauitque Iuuenalemdiatoria partim in amphitheatro Tauri partim in Saeptis aliquot edidit, quibus inseruit cateruas Afrorum Campanorumque pugilum ex utraque regione electissimorum. neque spectaculis semper ipse praesedit, sed interdum aut magistratibus aut amicis praesidendi munus iniunxit. scaenicsparsit et missilia uariarum rerum et panaria cum obsonio uiritim diuisit; qua epulatione equiti R. contra se hilarius auidiusque uescenti partes suas misit, sed et senatori ob eandem causam codicillos, quibus praetorem eum extra ordinem designabat. edidit et circenses plurimos a mane ad uesperam interiecta modo Africanarum uenatione modo Troiae decursione, et quosdam praecipuos, minio et chrysocolla constrato circo nec ullis nisi ex senatorio ordine aurigantibus. commisit et subitos, cum e Gelotiana apparatum circi prospicientem pau
Abbreviated transcription (Latin):
pontificatum maximum uis tertie relatõis. tribimitiam potestatẽ. Post
hec acclamatum est. omnes omnes. Accepto igr̃ hoc senatus consultꝰ scd̃m
orõnem ꝓmisit prĩbus ut ex magnorum iudicio appellationib ipsi cogno¬
scerent. ꝓ consules crearent. legatos consulibus cdarent. pretoriũ presidib
daret. leges quas probus ederet senatꝰ consuliꝰ ꝓpropriis cõsecruret. Stati
dem̃ siquid de interfectoriims aureliani suꝑfuerũt uario giie uindicauit
num aliquem uidebant᷑ secuti. sed ꝗ pͥmitꝰ sui frẽm recepit. Sane om¬
nes turopẽses exercit᷑ qui slorianum imꝑatorẽ fecerãt & occiderũt. his¬
gestis cum ingenti excercitu gallias petit. que omnes occiso postumis
tarbate fuerant. & interfecto aureliano a germanis possesse. Tanita at̃
illic prelia & tam feliciter gessit. ut abarbaris .lx. ꝑ gallas nocilis¬

Expanded text:
pontificatum maximum, ius tertiae relationis, tribuniciam potestatem. post pontificatum maximum, ius tertiae relationis, tribuniciam potestatem. post haec adclamatum est, Omnes, omnes. Accepto igitur hoc senatus consulto secunda oratione permisit patribus ut ex magnorum iudicum appellationibus ipsi cognoscerent, proconsules crearent, legatos proconsulibus darent, ius praetorium praesidibus darent, leges quas Probus ederet senatus consultis propriis consecrarent. Statim deinde, si quidam ex interfectoribus Aureliani superfuerant, vario gnum aliquem videbantur secuti, sed sui principis fratrem.Recepit deinde omnes Europegestis cum ingenti exercitu Gallias petiit, quae omnes occiso Postumo turbatae fuerant, interfecto Aureliano a Germanis possessae. tanta autem illic proelia et tam feliciter gessit, ut a barbaris sexaginta per Gallias nobilis
Abbreviated transcription (Latin):
exemplat agende rei pu. atq omniũ prerogaluia uirtutũ. eniuo que mũ¬
di pars est quam ille non iuiuendo didicerit: testes sunt marmaride in
africe solo uicti. testes franci ã inuus strati paludibus. testes germani
gothos. quid parthos atq psas. atq oninem ponticum tractũ : ubiq iu¬
gent probi uirtutis insignia. longum est dicere quor reges magnarum
gentiu fugauerit. quot duces manu sua occiderit. q̾tum armoꝵ si
qđ ipse cepit priuatꝰ. supiores principes quas illi grãs egerũt testes sũt lit¬
tere nublicis inserte monimẽtis. su boni quotiens donis militaribus est
accepit. urppiter optime maxime uictor. regina tuq uirtutũ pͣsul miner¬
ua. tu orbis cõcordia. & tu romana uictoria dete hoc senatui ppłoq: ro.
cdate militibus date sotiis atq exteris nauorabus: inꝗet quẽ ed modũ mi¬

Expanded text:
exemplar agendae rei publicae atque omnium praerogativa virtutum, enimvero quae munexemplar agendae rei publicae atque omnium praerogativa virtutum, enimvero quae mundi pars est, quam ille non vincendo didicerit? testes sunt Marmaridae, in Africae solo victi, testes Franci, in inviis strati paludibus, testes Germani Gothos, quid Parthos ac Persas atque omnem Ponticum tractum? ubique vigent Probi virtutis insignia, longum est dicere quot reges magnarum gentium fugarit, quot duces manu sua occiderit, quantum armorum sit, quae ipse cepit privatus, superiores principes quas illi gratias egerint, testes sunt litterae publicis insertae monumentis, di boni, quotiens ille donis militaribus est accepit. Iuppiter Optime Maxime, Iuno Regina tuque virtutum praesul Minerva, tu orbis Concordia et tu Romana Victoria, date hoc senatui populoque Romano, date militibus, date sociis atque exteris nationibus 3: imperet quemadmodum mi
Abbreviated transcription (Latin):
a prudentioribus militibus qd fuerat usurpatum. queso ut de meis meri
uͥi. non februarii inede concordie inter cetera. aleiuis scorpianus cõsuldix̃.
Auditis.p.c. litteras aurelii ualerii ꝓbi de his quid iudetur. Ium accla¬
matum est. Probe auguste du te seruent assertor rei pi olim dignus for¬
A senatus añte delegit etate tanto posterior. celeris prior. ꝗd impium su¬
scenisti. grãs agimus tuere nos tuere rempii. bñ tibi cõmuitumis quos añ
seruastis. tu francicꝰ tu gothicꝰ iuomnia & prius fiusti semper dignus i
ꝑio. dignus triumphis. felix agas. seliciter impes. Post hec manlius statianꝰ ̃¬
runt: & sirecte cogitamus non nob aureliauꝰ. non alexander. non antonini. nõ¬
non trayaras aut claudius requirendi sunt. omnia erum ĩ uno principe
constituta sunt. rei militaris scientia. anunus clemens. uita uenerabilis

Expanded text:
a prudentioribus militibus, quod fuerat usurpatum. Quaeso, ut de meis merita prudentioribus militibus, quod fuerat usurpatum. Quaeso, ut de meis meritIII. nonas Feb. in aede Concordiae. Inter cetera: Aelius Scorpianus consul dixit: ‘audistis, p. c., litteras Aurelii Valerli Probi: de his quid videtur?’Tum adclamatum est: ‘Probe Auguste, dii te servent. Olim dignus et forEt senatus antea te delegit. Aetate Tacito posterior, ceteris prior.Quod imperium suscepistis, gratias agimus. Tuere nos, tuere rem p.; bene tibi committimus, quos ante servastiio, dignus triumphis, felix agas, feliciter imperes. Post haec Manlius Statianrunt, si recte cogitemus, non nobis Aurelianus, non Alexander, non Antonini, non Traianus, non Claudius requirendi sunt. omnia in uno principe constituta sunt, rei militaris scientia, animus clemens, vita venerabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
pitonem p̃fectũ pretorii talis fut. Impium nunq̃ opiaui ⁊ iuitus acce¬
pi. deponere mihi rem inudiosissimam non licet. agenda est psona u¬
quã mͥ miles imposuit. ie queso capuone mecum saluã rempu. ꝓfruaris
mine est si recte omnia gubernaueris prefectum alium non habebo. Co
pun ĩteremerunt: scientes neminẽ digniꝰ posse impare q̃ ꝓbũ. ha enam
sine ulla molestia totius orbis imꝑium a militũ & senatꝰ uidicio dela¬
tum est. Et qm̃ mentionẽ senatus fecimus sciendum est quid ipse ad se¬
natum scriyserit: quid item ad eum amplissimꝰ ordo rescripserit. Oratio
qui estis mundi principes & semꝑ fuistis. & ur̃is posteris exitis atq ut̃ id
&̃ floriarus expectare uoluisset. nec uelut hereditariũ sibi uendicasset ĩ
pium: uel illum uel alium maiestas urã fecisset. nunc qm̃ ille impium
arripiut. nobis amilitibus delatum est nom̃ augusti. uĩdicant ꝗn ẽ ĩ illũ

Expanded text:
pitonem praefectum praetorio, talis fuit: Imperium numquam optavi et invitus accepitonem praefectum praetorio, talis fuit: Imperium numquam optavi et invitus accepi, deponere mihi rem invidiosissimam non licet, agenda est persona quam mihi miles imposuit, te quaeso, Capito, ita mecum salva re publica perfruaris,in me est, si recte omnia gubernaveris, praefectum alterum non habebo. Cogperium, interemerunt, scientes neminem dignius posse imperare quam Probum, ita ei sine ulla molestia totius orbis imperium et militum et senatus iudicio delatum est. Et quoniam mentionem senatus fecimus, sciendum est quid ipse ad senatum scripserit, quid item ad eum amplissimus ordo rescripserit : Oratio obis, qui et estis mundi principes et semper fuistis et in vestris posteris eritis, atque utinam id etiam Florianus exspectare voluisset necum vel alium quempiam maiestas vestra fecisset.Nunc quoniam ille imperium arripuit, nobis a militibus delatum est nomen Augustum, vindicatum quin etiam in illum
Abbreviated transcription (Latin):
tum & orientis maximam partem in aureliani potestaiem redegit. Cumi
is tot & tantis uirtuubus eniteret. tacito assũpio fataluer. ac flotiano ⁊ in¬
num arripientẽ omnis orientalis exercuꝰ eundem impalorẽ secerũt. Nen
ĩ epta neq ĩeligans fabula scire quẽ admodũ impiũ ꝗbus ꝓbus sumpserit. Cũ
uerum senatus principẽ daret. Sed cum uier milites sermo esset quis
fieri deberet & manipularii in campo tribuni eos alloquerent dicenti
requirendum esse principem aliquẽ fortem. uerecundum scũm cleme
undiq ab omnibus acclamatum est. Probe auguste dui ie seruent. Nein
cõcursus A cespituũ tribunal appellatusq impator ornatꝰ &̃ pallio p̃pe¬
reo quod destatua iẽpli ablatum est atq inde ad palatuĩ est reducius ĩ¬
uitus & reclamans & sepe dicens. Non uobis expedit milites. non mecũ
bene agitis ego uobis blandiri non possum. Ptima eius epła data ad ea ena¬

Expanded text:
ptum et orientis maximam partem in Aureliani potestatem redegit. Cum igitur ptum et orientis maximam partem in Aureliani potestatem redegit. Cum igitur his tot tantis virtutibus eniteret, Tacito absumpto fataliter ac Floriano imperium arripiente omnis orientalis exercitus eundem imperatorem fecerunt.Non inaegyptam neque inelegans fabula est scire, quem ad modum imperium Probus sumpserit:cum aiterum senatus principem daret.Sed cum inter milites sermo esset, quis fieri deberet, et manipulatim in campo tribuni eos adloquerentur dicentes requirendum esse prundique ab omnibus adclamatum est, Probe Auguste, di te servent! deinde concursus et caespiticium tribunal, appellatusque imperator, ornatus etiam pallio purpureo, quod de statua templi oblatum est, atque inde ad palatium reductus, invitus et retractans et saepe dicens : Non vobis expedit, milites, non mecum bene agetis, ego enim vobis blandiri non possum. Prima eius epistula, data ad Ca
Abbreviated transcription (Latin):
lentibus. Pugnauit & s marmoridas in africa fortissune. eosdemq obiuos
uicit. A ex libia cartaginem transuit eamq a rebellionibus uindicauit. ẜu¬
gnauit & singulari certamine ⁊̃ quendam aradionẽ in africa. eundem pro¬
strauit. & quia fortissimũ atq ꝑtinacissimum uirum uderat sepulero
ingenti honorauit: qd ad huc estat tumulo usq ad .cc. pedes ierre latũ
ꝓmilues quos otiosos esse nunq̃ es passus. Estant apud egypium eius
opera que ꝑ milites strucit plurimis ciuitatibus. In illo aut̃ tam mulia
fecit ut uectigal frumentarium solus aduiuerit. Pontes templa porue̾
basilicas labore hominum struxit. Ora fluminũ multa patefecit. pa¬
ludes plerasq siccauit. atq inibi ortos agrosq constuuit. Pugnauit ã sͣ
palmirenos odenati & cleopatre partibus egyptum defendenies. primo
feliciter. postea temere in pene caperetur. Sed postea refectis uiribus egy¬

Expanded text:
lentibus. Pugnavit et contra Marmaridas in Africa fortissime eosdemque lentibus. Pugnavit et contra Marmaridas in Africa fortissime eosdemque vicit atque ex Libya Carthaginem transiit eandemque a rebellionibus vindicavit. pugnavit et singulari certamine contra quendam Aradionem in Africa eundemque prostravit et, quia fortissimum ac pertinacissimum virum viderat, sepulchro ingenti honoravit, quod adhuc extat tumulo usque ad ducentos pedes terra elatum per milites, quos otiosos esse numquam est passus.Extant apud Aegyptum eius opera, quae per milites struxit, in plurimis civitatibus. In Nilo autem tam multa fecit, ut vectigal frumentarium solus adiuverit.Pontes, templa, porticus, basilicas labore militum struxit, ora fluminum multa patefecit, paludes plerasque siccavit atque in his segetes agrosque constituit.Pugnavit etiam contra Palmyrenos Odenati et Cleopatrae partibus Aegyptum defendentes, primo feliciter, postea temere, ut paene caperetur, sed postea refectis viribus Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
militaria gemĩauimꝰ. consulatũ in annũ ꝓximum uobis decreuimꝰ. te .ii.
manet ꝓuirtutibus tuis capitolina palmata. Ferunt quidẽ proho id pro
omine impĩ fuisse qđ tacitus scripsit. te manent capitolina palmata.i
ter tela & arbia seruaret: qn &̃ cum dep̃clato hic ex alanis siue ex aliqͣ
trriuaret. & omnes crederent probum tale animal sibimet seruaturum
iam primum dixit. Fugitiuo maliti potius ꝙͣ forti hic equꝰ cõuenit. Deiñ
inurnam milites iussit mittere ut eum aliqui ducerent᷑ accipere. Et cũ
essent in exercitu quidã noiẽ probi alii quattuor milites casu euenit
ut qui primũ probo nomen existeret cum ip̃iꝰ ꝓducis nom̃ missum non
esset. Sed cum uii. illi milues inter se cõtenderent ac sortem sibi quisq
lum probo duci dicauit. ipsis & militibus quorum nomina exierant id un¬

Expanded text:
militaria geminavimus, consulatum in annum proximum nobiscum decrevimus; te enim militaria geminavimus, consulatum in annum proximum nobiscum decrevimus; te enim manet pro virtutibus tuis Capitolina palmata.’ Ferunt quidam Probo id pro imperii omine fuisse, quod Tacitus scripsit: ‘te manet Capitolina palmata.’ aeter tela et arma servaret. quin etiam cum de praedato, sive ex Alanis sive ex aliqua ecem continuaret, et omnes crederent Probum tale animal sibimet servaturum, iam primum dixit: Fugitivo militi potius quam forti hic equus convenit. deinde in urnam nomina milites iussit mittere, ut aliqui eum sorte ductus acciperet, et cum essent in exercitu quidam nomine Probi alii quattuor milites, casu evenit ut qui primum emergeret ei Probo nomen exsisteret, cum ipsius Probi ducis nomen missum non esset, sed cum quattuor illi milites inter se contenderent ac sortem sibi quisque lum Probo duci dicavit, ipsis etiam militibus, quorum nomina exierant, id vo
Abbreviated transcription (Latin):
gesserat tradidit: sub hiuusmodi testimonio. fureliainis augustꝰ probo
salutem dicit. ut scias ꝗͣtum te faciam decimanos meos sũme quos cla¬
uduis mihi credidit. isti enim sunt qui quadam felicitatis prerogatiua
presules nisi futuros principes habere non norunt. Ex quo intellectum
est aurelianum in animo habuisse ut siquid sibi scienti prudentiq eueni¬
ret probum princrpem faceret. lam daudii iam taciti de ꝓbo iudicia lõ¬
gum est inectere: quis feratur insenatu dixisse tacitus cum eidem offerte¬
tur imꝑium debere probum principem fieri. sed ego senatus consultũ
ipsum non uiueni. Ipse aut tacitus imꝑator primam talem ad probũ
epłam dedit. lacitus augustꝰ probo. me quidem senatus principem fec̃.
de prudenus exercitus uoluntate. atñ sciendum tibi est qd tuis nũc hu¬
tius erientis ducatum damus. salarium ꝗncuplex fecimus. ornamenta

Expanded text:
gesserat, tradidit sub huius modi testimonio: Aurelianus Augustus Probo gesserat, tradidit sub huius modi testimonio: Aurelianus Augustus Probo salutem dicit, ut scias quanti te faciam, decimanos meos sume, quos Claudius mihi credidit, isti enim sunt qui quadam felicitatis praerogativa praesules nisi futuros principes habere non norunt. Ex quo intellectum est Aurelianum in animo hoc habuisse, ut, si quid sibi scienti prudentique eveniret, Probum principem faceret. Iam Claudii, iam Taciti iudicia de Probo longum est innectere, quamvis feratur in senatu Tacitus dixisse, cum eidem offerretur imperium, debere Probum principem fieri, sed ego senatus consultum ipsum non inveni. Ipse autem Tacitus imperator primam talem ad Probum epistulam dedit: Tacitus Augustus Probo, me quidem senatus principem fecit de prudentis exercitus voluntate, attamen sciendum tibi est tuis nunc utius orientis ducatus salarium quinquiplex fecimus, ornamenta
Abbreviated transcription (Latin):
diruꝑit. hostes cõminiuit: interemerit. dona principum emeruerit
rempu. in antiquum statum sua uirtute reddiderit. Docet gallieni
epła ad tribimos data qui fuerint quibus gallienus augustus. tribunis
exercituum ylliricianorũ: & si prẽm meum fatalia belli psici necessitas
tenuit. habeo tñ parentem meum aurelianum & probum quibus labo¬
rantibus possum esse securus. qui si asfuissent nunqͣ ille ne nominandꝰ
quidem tyramnus sibi usurpasset imꝑium. qr omnes nos cõsiliis euis
parere cupio. qui a prĩs iudicio ꝓbatus ẽ & senatꝰ. Nlon magnum for¬
tassis galbiena uidicuĩ eẽ uideatut ptincipis melioris: sed qđ negarti non pot
ne dissolutus quidem quispiam se nͥ in eius fide tradit. cuius si uirtutes
extimat profuturas. Sed esto gallieni epła sequestret᷑. quid aureliani uidi¬
cio. qui probo decimanos fortissimos exercitus sui & cum quibus ingẽtia

Expanded text:
diripuerit, hostem comminus interemerit, dona principum emeruerit, diripuerit, hostem comminus interemerit, dona principum emeruerit, rem publicam in antiquum statum sua virtute reddiderit. docet Gallieni epistula ad tribunos data qui fuerit Probus: Gallienus Augustus tribunis exercituum Illyricianorum. etiamsi patrem meum fatalis belli Persici necessitas tenuit, habeo tamen parentem Aurelium Probum, quo laborante possim esse securus, qui si adfuisset, numquam ille ne nominandus quidem tyrannus sibi usurpasset imperium, quare omnes vos consiliis eius cupio parere qui et patris iudicio probatus est et senatus. Non magnum fortassis iudicium Gallieni esse videatur, principis mollioris, sed, quod negari non potest, ne dissolutus quidem quispiam se nisi in eius fidem tradit, cuius sibi virtutes aestimat profuturas, sed esto, Gallieni epistula sequestretur, quid Aureliani iudicium? qui Probo decimanos, fortissimos exercitus sui et cum quibus ipse ingentia
Abbreviated transcription (Latin):
patena sacrificali librarum .u. una quo quidem tempore ualerium su¬
cianum adolescentem nobilem parentem ualeriani aquadorũ liberauit
manu. unde illi ualerianus coronam &tunicam detulit. Uerba ualeri¬
cam ꝓ parente. Quoquidem tempore legionem eidem addidit subtesti¬
monio eius huuis. Epła de legione. uͥi. Res geste tue probe carissime.
faciunt ut & seruis tradere tibi maiores exercitus uidear. ⁊ crto tñ tra¬
dam. rccipe in fidem tuam legionem tertiam & selicem. quam ego ad¬
huc nulli nisi ꝓuecto iam credidi. mihi autẽ eo tẽpore credita est. quo
& me canosum qui credebat cum gratulatione uidit. sed ego ex te non
ex puncto cum uirtutibus fulgeas. a moribus polleas. uestes tibi tripli¬
ces dari uissi. salarium duplex feci. uexillarium deputaui. Longum e
aureliano & claudio priuatus fecerit. quoties murũ cõscenderit. uallũ

Expanded text:
patera sacrificali quinquelibri una. quo quidem tempore Valerium Flpatera sacrificali quinquelibri una. quo quidem tempore Valerium Flaccinum, adulescentem nobilem, parentem Valeriani, e Quadorum liberavit manu. unde illi Valerianus coronam civicam detulit, verba Valericam pro parente. quo quidem tempore legionem tertiam eidem addidit, sub testimonio huiusmodi. Epistula de legione tertia: Res gestae tuae, Probe carissime, faciunt ut et serius tradere maiores tibi exercitus videar et cito tamen tradam, recipe in fidem tuam legionem tertiam Felicem, quam ego adhuc nulli nisi provecto iam credidi; mihi autem eo tempore credita est, quo et me canosum qui credebat cum gratulatione vidit, sed ego in te non exspecto aetatem, cum et virtutibus fulgeas, et moribus polleas. vestes tibi triplices dari iussi, salarium duplex feci, vexillarium deputavi. Longum esAureliano et Claudio privatus fecerit, quoties murum conscenderit, vallum
Abbreviated transcription (Latin):
te probus. nunq̃ eium alium mihi eum eum cogito. non eius nom̃ occurit¬
quod iusi nomen hrẽt potuit liberare cognomen. huic igt̃ dari uibe¬
bis qm̃ medietas fortium est: ut eius dignitas incrementis inueniatur
tunicas ruffulas duas pallia gallicana duo fibulata. interulas pagen¬
das duas. paternam argenteam librarũ .x. spetellatam tam aiuram. an¬
diurno bubale pondo. porcie pondo .ui. caprine pondo x. gallinaceũ¬
ꝑbidium. sextarium umum uini ueteris. diurnos sextarios .x. cum lar
ut tribunis legionum preberi uibebis. Et hec quidem eple declarẽ
uirum ꝗͣtũ ex ephemeride colligi potuit. Cum bello sarmatico iamtri¬
bumis transiisso clamibio multa fortiter fecisset publice ĩ cõtione
donatus est hastis puris. quatiuor coronis. uallaribus duabus. corona
ciuica. uexillis puris .iiiͦiͦ. armillis aureis duabus. torque aireo uno.

Expanded text:
re probus; numquam enim aliud mihi, cum eum cogito, nisi eius nomen occurritre probus; numquam enim aliud mihi, cum eum cogito, nisi eius nomen occurritquod nisi nomen haberet, potuit habere cognomen, huic igitur dari iubebis, quoniam mediocris fortunae est, ut eius dignitas incrementis iuvetur, tunicas russulas duas, pallia Gallica duo fibulata, interulas paragaudias duas, patinam argenteam librarum decem specellatam, aureos Andiurno, bubulae pondo , porcinae pondo sex, caprinae pondo decem, gallinaceubiduum sextarium unum, vini veteris diurnos sextarios decem cum laut tribunis legionum praeberi habebis. Et haec quidem epistulis declarantur. nunc quantum ex ephemeride colligi potuit: cum bello Sarmatico iam tribunus transmisso Danuvio multa fortiter fecisset, publice in contione donatus est hastis puris quattuor, coronis vallaribus duabus, corona civica una, vexillis puris quattuor, armillis aureis duabus, torque aureo uno,
Abbreviated transcription (Latin):
iam maturum. nisi qui puer seminario urtutũ gnõsiore coneretꝰ aliquid
inclitum designasset. Epla ualeriani. Ualerianus pr̃. gallieno filio au
gusto. & mecum secutus iudicium ꝗd semꝑ de probo adolescente primo
habiu & omnium bonorum qui eundem sui nominis dicunt uirum tri¬
dunatum in eum cõtuli datis sex cohortibus saracenis creditis & auxilia¬
ribus gallis cum ea persarũ manu quam nobis artabassis syrus manci¬
pauit. ie queso fili carissime ut eum uiuenẽ quem intari pueris omib
uolo intanto habetis honore quanto uirtutes eius & merita ꝓdebito
mentis splendore desiderant. Alia epla de eodem ad prefectum pre¬
torũ cum salario. ualerianus augustꝰ muluio gallicano prefecto peetorii.
miraris fortassis qđ ego inberbem tribunum fecerim ꝯ̃ cõstitutũ diui a¬
driani. sed non multum mirauerim si probum cogitas adolescentem. ue¬

Expanded text:
iam maturum, nisi qui puer seminario virtutum generosiore concretus aliquid iam maturum, nisi qui puer seminario virtutum generosiore concretus aliquid inclitum designasset. Epistula Valeriani: Valerianus pater Gallieno filio, Augustus Augusto, et meum secutus iudicium, quod semper de Probo adulescente primo habui, et omnium bonorum, qui eundem sui nominis virum dicunt, tribunatum in eum contuli datis sex cohortibus Saracenis, creditis etiam auxiliaribus Gallis cum ea Persarum manu quam nobis Artabassis Syrus mancipavit. te quaeso, fili carissime, ut eum iuvenem, quem imitari pueris omnibus volo, in tanto habeas honore quantum virtutes eius et merita pro debito mentis splendore desiderant. Alia epistula de eodem ad praefectum praetorio cum salario: Valerianus Augustus Mulvio Gallicano praefecto praetorio, mireris fortassis, quod ego imberbem tribunum fecerim contra sententiam divi Hadriani, sed non multum miraberis, si Probum cogitas ; est adulescens ve
Abbreviated transcription (Latin):
Robus oriundus e panonia ciuitate syrmiensi nobilior mr̃e q̃ prẽ pri¬
monio moderato asfinitate non magna tam priuatus ꝗ̃ imperator nobi¬
lssimis uirtutibus claruit. Probo ut quidam in litteras rettulerũt pater
nomine maximꝰ fuit: qui cum ordines honestissime duxisset tribimatum
adeptus apud egyptum uita functꝰ est uxore aut & filio ac filia derelicus.
Multi dicunt probum claudii ꝓpinquum fuisse. optimi & sanctissimi pri¬
cipis. Et quia ꝓ unum tm̃ grecorum relatum est nos in medio relinquemꝰ.
unum tñ dico ꝗd inephymeride legisse me memini. Claucdia sorore post¬
ꝓbum sepultum adolescens probus corpore uiribus tam clarus est factus.
ut ualeriani iudicio tribunatum ꝓpe in urbe acciperet. Estat epla ualeria¬
ni ad gallienum qua probum laudat adhuc adolescentẽ & imitationi om¬
nium proponit: ex quo apparet neminẽ unq̃ puenisse ad uirtutũ summã

Expanded text:
robus oriundus e Pannonia, civitate Sirmiensi, nobiliore matre quam patre, patrirobus oriundus e Pannonia, civitate Sirmiensi, nobiliore matre quam patre, patrimonio moderato, adfinitate non magna, tam privatus quam imperator nobilissimus virtutibus claruit. Probo, ut quidam in litteras rettulerunt, pater nomine Maximus fuit, qui, cum ordines honestissime duxisset, tribunatum adeptus apud Aegyptum vita functus est uxore ac filio et filia derelictis. multi dicunt Probum Claudii propinquum fuisse, optimi et sanctissimi principis, quod, quia per unum tantum Graecorum relatum est, nos in medio relinquemus, unum tamen dico, quod in ephemeride legisse me memini, a Claudia sorore Probum sepultum. adulescens Probus corporis viribus tam clarus est factus ut Valeriani iudicio tribunatum prope imberbis acciperet, exstat epistula Valeriani ad Gallienum, qua Probum laudat adhuc adulescentem et imitationi omnium proponit. ex quo apparet neminem umquam pervenisse ad virtutum summam
Abbreviated transcription (Latin):
scipiones omnes seu lucios. seu nasicas nõ ne tenebre possiderent ac tegers
nͥ cõmendationes eorũ historici nobiles atq ignobiles extiissent. longũ ẽ
omnia psequi q̃ ad ex̃. huiuscemoi ã nobis tacentidus usutpanda. Illud in
uolo me & rem scripsisse quam siquis uoluerit honestiꝰ eloquio celsiore
demõstret. Et mihi quidem id animi fuit. non salustios luuos. tacitos i
trogos atq omnes disertissimos simultarer uiros in uita principum & tẽ¬
poribus disserendis. Sed marium maximũ. suctoniũ trãꝗllum: fabium
marcellinum: gargilium martialem. uilium capitolinum. helium lampͥ¬
dium ceterosq qui hec & alia non tam diserte ꝗͣ uere memorie tradidert̃
Sum eium unus excuriosis qd infinita scire non possum intẽdentibus nõb
qui cum multa sciatis scire & multo plura cupitis. Et ne durtiꝰ ea quo ad
meum consilium ꝑtinent loquar magnum & preclarum principem quale

Expanded text:
Scipiones omnes, seu Lucios seu Nasicas, nonne tenebrae possiderent ac tegerent, Scipiones omnes, seu Lucios seu Nasicas, nonne tenebrae possiderent ac tegerent, nisi commendatores eorum historici nobiles atque ignobiles exstitissent? longum est omnia persequi, quae ad exemplum huiusce modi etiam nobis tacentibus usurpandvolo, me et rem scripsisse, quam si quis voluerit honestius eloquio celsiore demonstret. et mihi quidem id animi fuit ut non Sallustios, Livios, Tacitos, Trogos atque omnes disertissimos imitarer viros in vita principum et temporibus disserendis, sed Marium Maximum, Suetonium Tranquillum, Fabium Marcellinum, Gargilium Martialem, Iulium Capitolinum, Aelium Lampridium ceterosque, qui haec et talia non tam diserte quam vere memoriae tradiderunt, sum enim unus ex curiosis, quod infitias ire non possum, incendentibus vobis, qui, cum multa sciatis, scire multo plura cupitis, et ne diutius ea, quae ad meum consilium pertinent, loquar, magnum et praeclarum principem et qualem
Abbreviated transcription (Latin):
sed si uita suppetet omnes qui supsunt ad maximianũ dioclitianũq diciu¬
rus. Neq ego facultatem eloquentiamq polliceor: sed res gestas quas pe¬
rire non patior. Usus aũt sum ne in aliquo sallam carissimam mihi fami¬
liaritatem tuam precipue de libris exbibliotheca ulpia eunte me atermiꝰ
dioditiani euntẽ ex domo numẽĩana. usus &̃ ex registris scribarum porti¬
cus p̃fecture: actis ã senatus ac ppłi. Et qm̃ me ad colligenda talis uiri
gesta ephemeriꝰ turduli gallicani plurunũ iuuit uiti honestissimi ac scĩ¬
ssumi benificiũ amici senis tacere non debui. Cineum pompeium tribus
fulgentem triumphis belli pyrratici. belli sertoriani. belli mitridatici
multarumq rerũ gestarum maiestate sublimẽ quis tandẽ nosset nisi eu
n. tulliꝰ a titꝰ liuiꝰ inͦ litteras misissent: Paulum scipionẽ africanũ imo

Expanded text:
e, si vita suppetet, omnes qui supersunt usque ad Maximianum Diocletianumque dictue, si vita suppetet, omnes qui supersunt usque ad Maximianum Diocletianumque dicturus. neque ego nunc facultatem eloquentiamque polliceor sed res gestas, quas perire non patior. Usus autem sum, ne in aliquo fallam carissimam mihi familiaritatem tuam, praecipue libris ex Bibliotheca Ulpia, aetate mea Thermis Diocletianis, et item ex Domo Tiberiana, usus etiam regestis scribarum Porticus Porphyreticae, actis etiam senatus ac populi. et quoniam me ad colligenda talis viri gesta ephemeris Turduli Gallicam plurimum iuvit, viri honestissimi ac sincerissimi, beneficium amici senis tacere non debui. Cn. Pompeium, tribus fulgentem triumphis belli piratici, belli Sertoriani, belli Mithradatici multarumque rerum gestarum maiestate sublimem, quis tandem nosset, nisi eum Marcus Tullius et Titus Livius in litteras rettulissent? Publium Scipionem Africanum, immo
Abbreviated transcription (Latin):
tas rettulerũt. omnes omnium uututes tantas esse enatas:
uideri eos uoluerut eorum ingenia qui uniꝰcuuisq facta de¬
scripserint. sed non est qd alexander magnꝰ macedo cum ad
sepulcrum achillis uenisset grauiter ingemiscens felicẽ te inquit uuenis
qui talem preconẽ tuarum iurtutum repisti omerum intelligi uolens
achillem tm̃ in uirtutum studio fuit ꝗͣtum in se ualebat ingenio. Quorsũ
hec ꝑtineant intellexi. ne fortassis requiras probum principem cuiꝰ imperio
oriens occidens. meridies. septemtrionesq orbis partes in totam securitate
redacte sunt. scriptorum inopia iam pene nescimus. Occidit ꝓh pudor
tanta uiri & talis historia qualem non habent hella punica non terrat
gallicus non motus ponticus non hispaniensis astutia. Sed non patiare¬
go ille a quo dudum solus aurelianus est expeditus. cuiꝰ uitam q̃tum potui
psecutus tacito florianoq iam scriptis. Non me agnoui fata cõscendere.¬

Expanded text:
as rettulerunt, omnes omnium virtutes tantas esse quantas videri eas voluerint eorum ingenia qui unius cuiusque facta descripserint. inde est quod Alexander Magnus Macedo, cum ad Achillis sepulchrum venisset, graviter ingemescens Felicem te, inquit, iuvenis, qui talem praeconem tuarum virtutum repperisti, Homerum intellegi volens, qui Achillem tantum in virtutum studio fecit quantum ipse valebat ingenio. Quorsum haec pertineant, mi Celsine, fortassis requi- ris. Probum principem, cuius imperio oriens, occidens, meridies, septentrio omnesque orbis partes in totam securitatem redactae sunt, scriptorum inopia iam paene nescimus, occidit, pro pudor! tanti viri et talis historia qualem non habent bella Punica, non terror Gallicus, non motus Pontici, non Hispaniensis astutia. sed non patiar ego ille, a quo dudum solus Aurelianus est expeditus, cuius vitam quantum potui persecutus, Tacito Florianoque iam scriptis non me ad Probi facta conscender
Abbreviated transcription (Latin):
gaunes agunt qui ioco solent dicere sibi non placere principes uel la¬
trones. hec digna memoratu de proculo didicisse inemini . Ueniamus
ad bonosum de quo multa minora cõdidi. De bonoso

Expanded text:
c apud Albingaunos agunt, qui ioco solent dicere sibi non placere esse vel principes vel lac apud Albingaunos agunt, qui ioco solent dicere sibi non placere esse vel principes vel latrones. Haec digna memoratu de Proculo didicisse me memini, veniamus ad Bonosum, de quo multo minora condidi. Bonos
Abbreviated transcription (Latin):
& aureliano graiuter cõtusi uilebanit᷑: & ꝓbum uehemẽtissime ꝑumesce¬
bant in imꝑium uocitatus est. ludo pene ac ioco ut honesimꝰ dicit. quod
quidem apud nullum alium repisse me scio. Nam cum in quodam eo¬
uuo acd latrunculos ludexet᷑ atq ipse decies impator exisset qdam nõ
igniobilis scurta aue inquit auguste allataq lana purpurea humeris eis
ingessit. eumq ador auit. timor inde cõsciorum atq inde iam exerrue
teptatio & impii non nihilum tñ gallis profuit. tlam alemãnos quite
ad hic germani dicebantur non sine glorie splendore cõtruut ina c
liter qͣ latrocinando pugnans modo hinc modo inde. T ñ probus sugarũ
usq ad ultimas terras. A cupientem in francorũ aux. uenire a quibus ie
trahere originem dicebat. ipsis prodentibus francis. quibus familiare
est ridendo fidem frangere. uicit & interemit. Posteri eius apud alb

Expanded text:
et ab Aureliano graviter contusi videbantur et Probum vehementissime pertimesceet ab Aureliano graviter contusi videbantur et Probum vehementissime pertimescebant, in imperium vocitatus est, ludo paene ac ioco, ut Onesimus dicit, quod quidem apud nullum alium repperisse me scio. nam cum in quodam convivio ad latrunculos luderetur, atque ipse decies imperator exisset, quidam non gnobilis scurra " Ave" inquit " Auguste, " adlataque lana purpurea umeris eius vinxit eumque adoravit; timor inde consciorum atque inde iam exercitus temptatio et imperii, non nihilum tamen Gallis profuit, nam Alamannos, qui tunc adhuc Germani dicebantur, non sine gloriae splendore contrivit, numquam aliter quam latrocinandi pugnans modo. hunc tamen Probus fugatum usque ad ultimas terras et cupientem in Francorum auxilium venire, a quibus originem se trahere ipse dicebat, ipsis prodentibus Francis, quibus familiare est ridendo fidem frangere, vicit et interemit. posteri eius etiam nun
Abbreviated transcription (Latin):
hanc precipitauit dementiam nomine sanso. qd ei postea indeum est: nã
antea uituriga nominata est.Filius herenianus quem & ipsum si ꝗnquẽ¬
nium implesset. ita enim loquebatur ditasset imꝑio. hc̃ qđ negari non
potest. idemq fortissimus. ipse quoq latrociniis assueius. qui tamẽ arma¬
tam semꝑ egerit uitam Niam a multis legionibus tribinus fuit. A tor¬
tia edidit facta. Et qm̃ minima queq iocunda sunt. atq habent aliꝗd
ꝯre cum locuntur tacendũ non est quod ipse gloriatur in quadam sua
epła quam meluis est ponere ꝗ̃ de ea plurunum dicere. Proculus metia¬
no affina salutem dicit. centum exsarmatia iurgines cepi. ex his.x. una
riatut ut uides rem ineptam & salis libidinosam. atq inter fortes se ha¬
beri credit. si criminum densitate calescat. hic tñ cum & post honorem

Expanded text:
hanc praecipitavit dementiam, nomine Samso, quod ei postea inditum est, nam hanc praecipitavit dementiam, nomine Samso, quod ei postea inditum est, nam antea Vituriga nominata est. filius Herennianus, quem et ipsum, si quinquennium implesset, ita enim loquebatur, dicasset imperio, homo, quod negari non potest, idemque fortissimus, ipse quoque latrociniis adsuetus, qui tamen armatam semper egerit vitam, nam et multis legionibus tribunus praefuit et fortia edidit facta, et quoniam minima quaeque iucunda sunt atque habent aliquid gratiae cum leguntur, tacendum non est quod et ipse gloriatur in quadam sua epistula, quam ipsam melius est ponere quam de ea plurimum dicere : Proculus Maeciano adfini salutem dicit, centum ex Sarmatia virgines cepi, ex his una nocriatur, ut vides, rem ineptam et satis libidino- sam atque inter fortes se haberi credit, si criminum densitate concallescat. Hic tamen cum etiam post honores
Abbreviated transcription (Latin):
magt̃ales. Et ne longuis progrediar dicendum est qđ precipue ad huc̃
ꝑtmnet. Errare quosdam scio & putare hunc esse saturninũ qui gallie¬
ni temporibus imꝑium occupauit. cum is longe alius sit & aꝓbo sit pe¬
ne nolens occisus. Fertur autẽ & ꝓbus clementes ad eum litteras sepe
misisse & ueniam esse pollicitum. Sed milites qui cum eo fuerant non
credidisse. Obsessumq deniq in quodam castro ab his quos probus mi¬
serat. inuito probo esse uigulatum. longum est friuola queq cõnectere.
Aodiosum dicere qualis statura fuerit. quo corpore. quo decore quid
comederit aut biberit. ab aliis ista dicantur. q̃ ꝗppe ad exͫ. nihil prosũt.
Nos ad ea que sunt dicenda redeamus De proculo.
Roculus priã alingatũ fuere posui in alpibus maritimis domi no¬
biles. sed maioribus latrocinantibus: atq adeo pecore ac seriuis & his
rebus quas adduxerat satis diues. Fertur deniq tempore quo sumpsit

Expanded text:
magistrales. Et ne longius progrediar, dicendum est, quod praecipue ad hunc magistrales. Et ne longius progrediar, dicendum est, quod praecipue ad hunc pertinet, errare quosdam et putare hunc esse Saturninum qui Gallieni temporibus imperium occupavit, cum is longe alius sit et Probo poenam nolente sit occisus, fertur autem Probus et clementes ad eum litteras saepe misisse et veniam esse pollicitum, sed milites, qui cum eo fuerant, non credidisse. obsessum denique in castro quodam ab iis quos Probus miserat invito Probo esse iugulatum. Longum est frivola quaeque conectere, odiosum dicere quali statura fuerit, quo corpore, quo decore, quid biberit, quid comederit, ab aliis ista dicantur quae prope ad exemplum nihil prosunt, nos ad ea quae sunt dicenda redeamus. Proculo patria Albingauni fuere, positi in Alpibus Maritimis, domi nobilis sed maioribus latrocinantibus atque adeo pecore ac servis et iis rebus quas abduxerant satis dives, fertur denique eo tempore quo sumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
affricam reddidi. ego hnspanias pacaui. sed quid prodest: omnia he
afsectato semel honore pierunt. Et cum animarent erim uel ad uia
uel ad unꝓum qđ inuenerunt purpuram in hec uerba disseruit. Ne¬
scitis amici quid mali sit imꝑare gladui & apẽdentibus ceruicibus ĩmi¬
rent: haste undiq undiq spicula. ipse custodes timentur ipsi comues
fraudantur. non cibi ꝓuoluntate non iter ꝓ auctoritate. non bella pro
idicio non arma ꝓstudio. adde qđ omnis etas impio repiehenditur.
bile omnibus probum. dico cu me enulim esse cupitis cui libens cedo
a cuius esse dux cupio in necessitatem mortis me trahitis. habeo solati¬
um mortis. solus ꝑire non possum. Marcus saliudienus hanc ipsuis o¬
rationem fuisse dicit. Et fuit re uera non parum litteratꝰ nam
a in africam rhetorice oꝑam dederit. A rome frequentauerit pergulas

Expanded text:
Africam reddidi, ego Hispanias pacavi. sed quid prodest? omnia haec Africam reddidi, ego Hispanias pacavi. sed quid prodest? omnia haec adfectato semel honore perierunt.' Et cum eum animarent vel ad vitam vel ad imperium, qui amicuerunt purpuram, in haec verba disseruit: Nescitis, amici, quid mali sit imperare, gladii saeta pendentes cervicibus inminent, hastae undique, undique spicula, ipsi custodes timentur, ipsi comites formidantur. non cibus pro voluptate, non iter pro auctoritate, non bella pro iudicio, non arma pro studio, adde quod omnis aetas in imperio repre- henditur. bilem omnibus Probum dico? cui cum me aemulum esse cupitis, cui libens cedo et cuius esse dux cupio, in necessitatem mortis me trahitis. habeo solacium mortis : solus perire non potero. Marcus Salvidienus hanc ipsius orationem vere fuisse dicit, et fuit re vera non parum litteratus, nam et in Africa rhetori operam dederat, Romae frequentaverat pergulas
Abbreviated transcription (Latin):
admodum formidant pudet dicere. calices tibi albos fortes diuersi¬
coloris trãsmissi. quos mihi sacerdos templi obtulit tibi & sorori mee spe¬
ualr dedicatos quos tu festis diebus cõnuius adhibebis. caueas tñ ne
his africanus noster indulgenter utatur. hec ergo cogitans de cguptus
aurelianus iusserat. ne saturninus egyptum uderet mente quidem di¬
uina. Nam ut primum egyptii magna potestate ad se uenire uiderũt
statim clamarunt. Saturnine auguste dii te seruent. Et ille quidẽ
quod negari non potest uit sapiens de alexandrina cuutate mox fuģ
atq ad palestinam rediit. ibi tamen cum cogitare cepisset tutum si¬
bi non esse si priuatus iuueret. de posita purpura de simulacro uene¬
ris cum clamide uxoria militibus circũstantibus amictus adoratus
est. Auum meum sepe dicentẽ audiui se inter fuisse. cum ille adorare
pdidit necessarium. ego certe instauraui gallias. a mauris possessã

Expanded text:
admodum fecundant, pudet dicere, calices tibi allassontes versiadmodum fecundant, pudet dicere, calices tibi allassontes versicolores transmisi, quos mihi sacerdos templi obtulit, tibi et sorori meae specialiter dedicatos ; quos tu velim festis diebus conviviis adhibeas, caveas tamen ne his Africanus noster indulgenter utatur. Haec ergo cogitans de Aegyptiis Aurelianus iusserat ne Saturninus Aegyptum videret, et mente quidem divina, nam ut primum Aegyptii magnam potestatem ad se venisse viderunt, statim clamarunt, Saturnine Auguste, di te servent! et ille quidem, quod negari non potest, vir sapiens de Alexandrina civitate mox fugit atque ad Palaestinam rediit, ibi tamen cum cogitare coepisset tutum sibi non esse, si privatus viveret, deposita purpura ex simulacro Veneris cyclade uxoria militibus circumstantibus amictus et adoratus est. avum meum saepe dicentem audivi se interfuisse, cum ille adoraretvirum perdidit, ego certe instauravi Gallias, ego a Mauris possessam