comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adit memoratu dignũ nec exignũ cesaree lenitatis indicium.
dñ om̃ int ꝑtes dedicio tracta̾etur. Atq hac fiduciamilites. hinc illiu
atq collo q̃rentur et paulatim e castris ĩ cast̾s discurre̾nt põitoq ad tꝑs
ciuili odio siĩ suspiciõe atq ullo metu simul ut in pace agen̾t/. et¬
afframꝰ ac petreius repentina ac pessima mutacõe ꝓpõiti om̃s cesaris
milites intͣ u allũ suũ dep̃hẽsos ĩermes scil et ĩcautos occiderunt Quo
audito cesar seuicĩa noluit ymitari. sed illorũ milites suis ĩ casts̃ ĩueritos
ut ducũ ꝑfidie inscios et expertes dirisit ĩcolumes Tandẽ uero duces
ĩꝑiiͣ rorũ inopes om̃i. ⁊̃ in pͥmis uiris atq eqͥs iiiiͦ iã dieꝵ ieuino affc̃s
colloquiũ peciere. hͦ addito. ut si cesari plat̾e̾t. secũ submotionulitibꝰ
lo q̃rent᷑. Negauit hͦ cesar. et si loqui uellẽt cũctis audĩetibus loqͥ iussit

Expanded text:
cidit memoratu dignum, nec exiguum cesaree lenitatis indicium. cidit memoratu dignum, nec exiguum cesaree lenitatis indicium. Dum enim inter partes deditio tractaretur, atque hac fiducia milites hinc illinc et colloquerentur, et paullatim e castris in castra discurrerent, positoque ad tempus civili odio, sine suspicione atque ullo metu simul ut in pace agerent, Afranius ac Petreius repentina ac pessima mutatione propositi omnes Cesaris milites intra vallum suum deprehensos inermes scilicet et incautos occiderunt. Quo audito, Cesar suevitiam noluit imitari, sed illorum milites suis in castris inventos, ut ducum perfidie inscios et expertes, dimisit incolumes. Tandem vero duces impii rerum inopes omnium, et in primis viris atque equis quatuor iam dierum ieiunio afflictis, colloquium petiere, hoc addito, ut, si Cesari placeret, secum, submotis militibus, loquerentur. Negavit hoc Cesar, et, si loqui vellent, cunctis audientibus loqui iussit.
Abbreviated transcription (Latin):
pe erumꝑe et mori uoluerũt. Quibꝰ cesar coñ suũ morem pugne co¬
piam nõ fecit. sed ĩtra inuicõnes seq suosq cõtinuit. cꝯ fit̃ĩ c̾ta erat
racio. sperabat enĩ eos ad extrema ꝑductos sñ p̃lio uina posse. Cur
igr̃ aut sues optime de se mĩtos sibiq carissimos piculis atq uulue¬
ribus expon̾et. snĩ qͥbus ut scd̾asuit plia uictoria uix contingit et
tucius tamen posset cũ sit ducis officiũ nõ minꝰ cõsilio qmi fer¬
ro ad uictoriã aspĩare. ex diu̾so autem cur nõ eos uinc̾e mallet
qm occidere qui licet ẽẽnt aduersarii. tiues erant. hͦ tñ dicis
optimi consiliũ assueti cedibus nulites nõ laudabãt sed ĩuitẽ
imperio in prelĩ non ituros. Ille autent quem non facile
res mouerent uerbis ĩmotus in sentencia persistobat uictoriã
incruentã sperans nec fefellit opimo. unũ hic inter moras ac¬

Expanded text:
pe erumpere et mori voluerunt. Quibus Cesar contra suum morem pugne cope erumpere et mori voluerunt. Quibus Cesar contra suum morem pugne copiam non fecit, sed intra munitiones seque suosque continuit. Cuius facti certa erat ratio. Sperabat enim eos ad extrema perductos sine prelio vinci posse: cur igitur aut suos optime de se meritos sibique carissimos periculis atque vulneribus exponeret, sine quibus, ut secunda sint prelia, victoria vix contingit; et tutius tamen posset, quum sit ducis officium non minus consilio, quam ferro, ad victoriam aspirare? Ex diverso autem cur non eos vincere mallet, quam occidere, qui, licet essent adversarii, cives erant? Hoc tamen ducis optimi consilium assueti cedibus milites non laudabant, sed invicem s se quoque ducis imperio in prelium non ituros. Ille autem, quem non facile res moverent, verbis immotus in sententia persistebat, victoriam incruentam sperans. Nec fefellit opinio. Unum hoc inter moras ac
Abbreviated transcription (Latin):
s ingẽti studio reip. portas clausit. quã ille cũ obsidiõe ciuxisset. de¬
cimo bruto cũ ꝑte copiaꝵ oppug̃ndã linqͥt. Ip̃e ceptũ it̾ ꝑagens ad his¬
parias uenit ibi a petreio et afframo qͥ p̾mi occurrerãt bellũ incipi¬
ens cũ nullo temporũ disc̾mine eq̃ die ac nocte hostes aggrede̾tur.
uauiã impellat. nec sit qui submotis tostibꝰ concitatos r̃uocet atq
mortemq consistent. Cetͬm fato res bellicas uoluẽte ad hilerdã tom¬
pulsi hostes. cesar uͦ maxĩs imbribus et diluuio aqͣꝵ ingẽti quid̾ rei
frumẽtaie ĩopia tircũuẽtus ꝑseu̾auit. tñ in ĩcepto et om̃s diffialta¬
tes sola et solita u̾tute suꝑauit. donec tandẽ abẽutes sterili atq aido
ĩmõte dephensos obsedit. atq ita arcu̾dedit. ut nullꝰ ad fugã exitꝰ
patẽt: qua desꝑacione compulsi cũ fame et siti ultĩa p̃me̾ntur se¬

Expanded text:
sed ingenti studio reipublice portas clausit. Quam ille quum obsidione cinxisset, Desed ingenti studio reipublice portas clausit. Quam ille quum obsidione cinxisset, Decimo Bruto cum parte copiarum oppugnandam linquit; ipse ceptum iter peragens ad Hispanias venit. Ibi a Petreio et Afranio, qui primi occurrerant, bellum incipiens, quum nullo temporum discrimine eque die ac nocte hostes aggrederetur, vor animos ad ignaviam impellat, nec sit qui, submotis testibus, concitatos revocet atque mortemque consisterent. Ceterum fato res bellicas volvente, ad Ilerdam compulsi hostes. Cesar vero, maximis imbribus et diluvio aquarum, ingenti quidem rei frumentarie inopia circumventus, perseveravit tamen in incepto, et omnes difficultates sola et solita virtute superavit, donec tandem abeuntes sterili atque arido in monte deprehensos obsedit, atque ita circumdedit, ut nullus ad fugam exitus pateret. Qua desperatione compulsi, quum fame et siti ultima premerentur, se
Abbreviated transcription (Latin):
saurizandi cupiditate sed largiendi. nam ut alit̾ ait. nemo libe¬
ralius bictoria usus est nichil sibi retinuit p̃t̃ dispẽsandi pt̃atem. Compo¬
suis ⁊ebꝰ urbunis ut uisum ẽ. am̃i ad ext̾na cõu̾tit atq in pͥmis ciciliam
ac sardimã duo illa horrea ppłi rõm per legatos adnistra̾e disposuit de
gallia nichil sollicitus ꝙiã ĩ sũma pace reliq̃rat. solam respexit hispa¬
mam. cogitansq cũ pͥmũ classis oꝑtũitas affluxiss restigiis pompeiã
assequi. ne quid a tergo formidabile linq̃ret. Decreuit ad occidentẽ pto¬
ficisci ubi pompei copieingẽtes er̃ãt qͣrũ p̃sidio ille terrarũ tractus
tenebat᷑. sub legatis tͥbus .i. petreio .l. afframo. et i. uarronẽ
de qͥbus tam contẽptim senciebat ut moturus int̾ suos dicẽt. uado
ad ex̾citũ siĩ duce. mox reu̾tar ad ducem sine ex̾citu. eo uo ꝑgenti
massilia fedata cĩtas. et ab ip̃o pͥnipio roͣnis aicissima. nõ sui odio

Expanded text:
saurizandi cupiditate, sed largiendi. Nam, ut alter ait, nemo libralius victoria usus est: nichil sibi retinuit, preter dispensandi potestatem. Compositis rebus urbanis, ut visum est, animum ad extrema convertit, atque in primis Siciliam ac Sardiniam, duo illa horrea populi romani, per legatos administrare disposuit. De Gallia nichil sollicitus, quam in summa pace reliquerat, solam respexit Hispaniam, cogitansque, quum primum classis opportunitas affulsisset, vestigiis Pompeium assequi, ne quid a tergo formidabile linqueret, decrevit ad occidentem proficisci, ubi Pompeii copie ingentes erant, quarum presidio ille terrarum tractus tenebatur sub legatis tribus, Marco Petreio, Lucio Afranio et Marco Varrone, de quibus tam contemptim sentiebat, ut moturus inter suos diceret: Vado ad exercitum sine duce, mox revertar ad ducem sine exercitu. Eo vero pergenti Massilia, federata civitas et ab ipso principio Romanis amicissima, non sui odio,
Abbreviated transcription (Latin):
noir̃a uerte̾t forum ꝑmaxime ĩpense cepit extrue̾ e maubiis q̃
non sui erãt sed populi rõm discipliũa militarẽ publite folitam
sibi suo iure licuerit ut qui parem in eius rei ꝑitia nõ hrẽt fuu¬

Expanded text:
in iram verteret. Forum permaxime impense cepit extruere e manubiis, que in iram verteret. Forum permaxime impense cepit extruere e manubiis, que non sui erant, sed populi romani. Disciplinam militarem, publice solitam sibi suo iure licuerit, ut qui parem in eius rei peritia non haberet, fu
Abbreviated transcription (Latin):
ut tͥbus potentissimis nullo cõtraire auso rõna res publica. et ꝑ
cons totus orbis obseq̃retur.. Aut sane cõmentũ rude uel insulsim
S  fortua more suo rotaus res hũanas oĩa ad unũ deuoluebat .
Et pompen qͥdem auxilio pͥmũ gallia atq illiritũ prouĩtĩa adeptꝰ
moxcũ .l. demicius consularis candidatus mĩaret᷑. si ad consulatum
perueniret et inqͥsiturũ conͣ eũ. et sibi excͥcitus ademptur̃ ip̃ius
quoq pompei simul. et marci crassi oꝑa et adu̾sariũ a consulatu re¬
pulit. et optinuit sibi imꝑiũ in qͥnqmũ prorogari. qͥbus obtẽtis
eo fiducie ẽ euectus. ut ia nichil sibi credens impossibile et legiõet
nouas au̾cte sua scrib̾et/ et nichil qd ei in cũm uenisset aggredi ue¬
retur Quibus rebus ego culpa cesarẽ nõ absoluo. fet qd̾ nõ inf¬
cior ꝯͥbũs liberã ymo dña genciũ ciuitatẽ in scuporẽ pͥmo post

Expanded text:
ut, tribus potentissimis nullo contraire auso, romana respublica et per ut, tribus potentissimis nullo contraire auso, romana respublica et per consequens totus orbis obsequeretur. Haud sane commentum rude vel insulsum; sed fortuna more suo rotans res humanas omnia ad unum devolvebat. Et Pompeii quidem auxilio primum Galliam atque Illyricum provinciam adeptus, mox quum L. Domitius, consularis candidatus, minaretur, si ad consulatum perveniret, et inquisiturum contra eum et sibi exercitus adempturum, ipsius quoque Pompeii simul et Marci Crassi opera et adversarium a consulatu repulit, et obtinuit sibi imperium in quinquennium prorogari. Quibus obtentis, eo fiducie est evectus, ut iam nichil sibi credens impossibile et legiones novas auctoritate sua scriberet et nichil, quod ei in animum venisset, aggredi vereretur. Quibus rebus ego culpa Cesarem non absolvo. Fecit quedam, non inficior, quibus liberam, immo dominam gentium civitatem, in stuporem primo, post
Abbreviated transcription (Latin):
Ita sibi u̾tutis admiacione deiĩrerit. ut usq ĩ presentẽ diem gu¬
bernatores imperii qd ad eos ideo ueor descendit ut rueret Inõ
alio ꝙͣ cesaris noĩe uocitent uulgari ecĩa ĩ sermõe. Cũ et britãnos
docuisset occeanũ. mlt̾a et magna agẽdo atq audendo. młtoꝵ et mͣg¬
norũ ĩ inuidiã ĩcidit. Omortaliũ semꝑ laboriosa condicio semꝑq
disposita ul contẽptiu ł ĩuidie subiacͥe. Erant rome mla uirĩ ĩ¬
gentes: quoꝵ quisq sibi p̾mũ locũ glorie uendicaret Int̾ ymo añ¬
alios magnus nõie: re litẽ maximꝰ uir pompeius. cui cesar ut
cauit. sed ad odiũ pronas mentes ad amicicła detorq̃re difficile. ua¬
const̾niatione nõ esfudisset abortuũ. Iuxĩt et alio nexu sibi p̃õ¬
perũ cesar prinsꝙͣ iret in gallias Et ut glutino stabiliore consiste̾nt
Marcũ crassum ip̃i pompeto a quo ueteri odio dissidebat reꝯciliauͭ.

Expanded text:
ita sibi virtutis admiratione devinxit, ut usque in presentem diem guita sibi virtutis admiratione devinxit, ut usque in presentem diem gubernatores imperii, quod ad eos ideo, vereor, descendit ut rueret, non alio quam Cesaris nomine vocitent, vulgari etiam in sermone quum et Britannos docuisset Oceanum, multa et magna agendo atque audendo, multorum et magnatum in invidiam incidit. O mortalium semper laboriosa conditio semperque disposita vel contemptui vel invidie subiacere! Erant Rome multi viri ingentes, quorum quisque sibi animo primum locum glorie vindicaret, inter quos unalios magnus nomine, re autem maximus vir Pompeius, cui Cesar, uttrimonio collocarat. Sed ad odium pronas mentes ad amandum detorquere difficile. Vaconsternatione non effudisset abortivum. Iunxit et alio nexu sibi Pompeium Cesar, priusquam iret in Gallias; et, ut glutino stabiliore consisterent, Marcum Crassum ipsi Pompeio, a quo veteri odio dissidebat, reconciliavit,
Abbreviated transcription (Latin):
censuerant gͣui prorsꝯ et odiosa sentencia admiracõe reꝵ glie
tandam sue fauerũt. eiqz plures et pluriũ dierũ supplicationes/ q
ulli unꝙ̃ decreuere. ut et hiscoricus idemait. et ex p̃miss aꝓpuit
Deinceps eadem arma ĩpia et ĩiusta et ĩ uisca prĩe miserabili alt̾na¬
cione cõuersa Quãuis eni et ħ magna nõ desit excusacio uere
tamen nulla suffĩciens cã est conͣ patrĩa arma mouẽtibus. de qͥ¬
bus iam hinic ag̾e aggrediar. Dictũ ẽ multis in locis et dicẽdũ
płibus. Nulla umꝙͣ magna gła. sỹ magnafuit ĩuidia. ut mẽora¬
bile sit qd̾ fertur socratis consiliũ qui q̃renti altibiadi qualit᷑ iui¬
diam uitaret uiue ĩquit ut tersites, sic est hercle. Pi uixisset
domi cesar ociosus uoluptati ac sompno ĩcubuisset haud dubie hos¬
tibus et ĩuidia caruisset. D cũ gallĩa domuisset romanũq illã

Expanded text:
censuerant gravi prorsus et odiosa sententia, admiratione rerum glorie censuerant gravi prorsus et odiosa sententia, admiratione rerum glorie tandem sue faverint; eique plures et plurium dierum supplicationes, quam ulli unquam, decrevere, ut et historicus idem ait et ex premissis apparuit. Deinceps eadem arma impia et iniusta et in viscera patrie miserabili alternatione conversa. Quamvis enim et his magna non desit excusatio, vere tamen nulla sufficiens causa est contra patriam arma moventibus; de quibus iam hinc agere aggrediar. Dictum est quidem multis in locis et dicendum pluribus: nulla unquam magna gloria sine magna fuit invidia; ut memorabile sit, quod fertur Socratis consilium, qui querenti Alcibiadi, qualiter invidiam vitaret: Vive, inquit, ut Tersites. Sic est hercle. Si vixisset domi Cesar otiosus, voluptatique ac somno incubuisset, haud dubie hostibus et invidia caruisset. Sed quum Galliam domuisset, romanumque illam
Abbreviated transcription (Latin):
Tarma quid Iulii tesciris clara hactenus gloriosti magnifica
et si om̃i ĩ nõnllis actibus modꝰ fortasẜ̾ ex cede̾tur ꝙͣ̃ in
multicudine accuũ precipue bellicoꝵ ad unguez ẜuare dif¬
ficile. Et si suetonii quẽ proxiõ nomĩaui de ip̃o loquẽtis plane ista
sentencia sit. Si qͥdem nec dictũ ait belli ulla occõe ĩiusti ac piclosi
abscinuit tã fed̾atis qm infestis ac feris gẽtibus ultro lacessitis. et con¬
forsan unus alt̾q actus argui. sũma tñ irrep̃bensibilis uideĩ potest.
Pugnaĩe pro prĩa et suũ et imꝑii sui nomẽ creb̾s ac maxĩs ornare
uictoriis. et romana uͥtute furore compescuisse barbaricũ. Itaq ge¬
nerosis conatibꝰ affuit fortũa: et rebus supͣspem supͣa fidem pros¬
pere succedentibꝰ idem ille senatus qͥ legatos ad explorãdũ statũ
galliarũ mittendos aliqñ decreu̾at. et illi ip̃i qui dedendũ hostibꝰ

Expanded text:
facta quidem Iulii Cesaris clara hactenus, gloriosa, magnifica. facta quidem Iulii Cesaris clara hactenus, gloriosa, magnifica. Etsi enim in nonnullis actibus modus fortassis excederetur, quem in multitudine actuum, precipue bellicorum, ad unguem servare difficile est, etsi Svetonii, quem proxime nominavi, de ipso loquentis ista senabstinuit, tam federatis quam infestis ac feris gentibus ultro lacessitis, et conforsan unus alterque actus argui, summa tamen irreprehensibilis videri potest: pugnare pro patria, et suum et sui imperii nomen crebris ac maximis ornare victoriis, et romana virtute furorem compescuisse barbaricum. Itaque generosis conatibus affuit fortuna, ut, rebus supra spem supraque fidem prospere succedentibus, idem ille senatus, qui legatos ad explorandum statum Galliarum mittendos aliquando decreverat, et illi ipsi, qui dedendum hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
igallĩa remeauit ad excͥcitũ suspẽsus aĩo atq exspcãnt qͥd de se
senatus et res publica decreuiss¶ Dnͣ sũt quid̾ młtoꝵ ãnoꝵ cesc¬
ris labores ingallia. hee difficultates. h ͦ ꝑicula uni magno ĩpio
ne dũ uni uiro multa satis et grauia quoꝵ sũmã complexũs ẽ
suetonius tnquillus hiis uerbis q̃ inse̾re iuuat propter exi¬
nuĩa breuitutẽ. Gessit inqͣm nouẽ ãnis qͥbus ĩ imꝑiofũit hec fẽ
ceñ galliã que a saltu pireno alpibusq et mõtẽ gebena flu¬
mĩbꝰ ⁊heno ac rodano continet᷑. p circuitu ad bis et t̾ties cẽ¬
tũ milia passuũ pret̾ sotias ac bñ mi̾tas ciuitates ĩ prouĩcie for¬
mam redegit eiq in singlos armos scipendii nom̃e imposuit
ꝑansas peciũas et obsidẽs imꝑauit. Et hͨ. ille q̃ nos laciu̾s ⁊̃ histoͣ
formã nr̃o mõe digessimus.

Expanded text:
in Galliam remeavit ad exercitum, suspensus animo atque expectans, quid de se in Galliam remeavit ad exercitum, suspensus animo atque expectans, quid de se senatus et respublica decrevisset. Hi sunt quidem multorum annorum Cesaris labores in Gallia, he difficultates, hec pericula uni magno imperio, nedum uni viro, multa satis et gravia, quorum summam complexus est Svetonius Tranquillus his verbis, que inserere iuvat propter eximiam brevitatem. Gessit, inquit, novem annis, quibus in imperio fuit, hec. Fere omnem Galliam, que a saltu Pyreneo Alpibusque et monte Gebenna fluminibus Rheno ac Rhodano continetur, patetque circuitu ad bis et trecies centena millia passuum, preter socias ac bene meritas civitates in provincie formam redegit, eique in singulos annos stipendii nomen imposuit.peratisque, pecunias et obsides imperavit. Et hec ille, que nos latius in historie formam, nostro more, digessimus.
Abbreviated transcription (Latin):
erat om̃e bellisemen extingne nichil armis. sed oĩa mitibꝰ actis
dulcibus ubis age̾ amicos ueteres seruare: nouos q̃rere: nualli
malũ facere. bonai õibus nil noui oꝑis ĩponere mltis ueteris uł
minu̾e l auferre. Deniq mõis õĩbus cura̾e ut distedẽs patatã
relinãret regionem. et cessãte bello ad t̾umphũ rediens uictorem
ficatissimus. nec bello ꝙͣ affabilitate: nec metu ꝙͣ comałiat hs¬
minũ maior. et fessa bellis gallia appetentissima paris erat.eoq
magis quo et dux semꝑ ncituramitis. nũc mitissimꝰ et pndi
melioribus condicio sꝑ tollabilis nũc optabilis ac libertate
auxia uidebatur Ip̃e quid̃ hib̾nis exactis apud belgas iam presa¬
giens ciuile bellũ in ytaliã uenit. ut om̃s urbes et famosa om¬
da cisalpine gallie cirt̃eundo ppłoꝵ gram̃ sibi ꝯtiliaret. aquib

Expanded text:
erat omne belli semen extinguere, nichil armis, sed omnia mitibus actibus, erat omne belli semen extinguere, nichil armis, sed omnia mitibus actibus, dulcibus verbis agere, amicos veteres servare, novos querere, nulli malum facere, bona omnibus, nil novi oneris imponere, multum veteris vel minuere vel auferre; denique modis omnibus curare, ut discedens pacatam relinqueret regionem, et, cessante bello, ad triumphum rediens victorem ficacissimus nec bello, quam affabilitate, nec victu, quam conciliatu hominum maior, et fessa bellis Gallia appetentissima pacis erat, eoque magis, quo et dux semper natura mitis, nunc mitissimus, et parendi melioribus conditio semper tolerabilis, nunc optabilis ac, libertate anxia, melior videbatur. Ipse quidem, hibernis exactis apud Belgas, iam presagiens civile bellum in Italiam venit, ut omnes urbes et famosa oppida cisalpine Gallie circumeundo populorum gratiam sibi conciliaret, a quib
Abbreviated transcription (Latin):
mitã suũ credidit. eq̃tanã licet ꝑ legatos uictã ꝑ se adire ibid¬
qr ace: quid supesset estatis. Eoig̾r profectus oes illas terras incertũ
utrũ maiori felicitate. an celeritate composuit. cũ c̾tatim om̃s pͥmio eius
caduentu et obsides ad eũ mittent et legatos eligentes bemiuolentian
tanti Ioui potiusꝙͣ potentĩa exꝑiri. Inde narbonã adiit duusisq legi¬
ombris ꝑ hib̾nasic. ut milla pars gallie p̃sidiis uacuai esset ĩpe tog¬
nilis infereundũ cuisis ꝓpłorũ ad qd̾ nemo aptior uenio fuĩt fcialio
cognitis el m̃tis singuloꝵ. et pro uarietate mitoꝵ pẽis aͥ premii
assignatis iter flexit in belgas ibiq proximã hiemẽ ergit icorpore
forsan ociosior ꝙͣ etrite sed non cũmo. et ꝙͣ qͣm preti̾tas ꝑhiemes
ad sequenciũ sꝑ estatũ bella sollicitus fuiss. nunc una illi cura

Expanded text:
mita, suum credidit Aquitaniam, licet per legatos victam, per se adire ibidmita, suum credidit Aquitaniam, licet per legatos victam, per se adire ibidemque agere, quod superesset estatis. Eo igitur profectus omnes illas terras, incertum utrum maiori felicitate an celeritate, composuit, quum certatim omnes primo eius adventu et obsides ad eum mitterent et legatos, eligentes benivolentiam tanti viri potius, quam potentiam experiri. Inde Narbonam adiit, divisisque legionibus per hiberna, sic ut nulla pars Gallie presidiis vacua esset, ipse, cognitis inter eundum causis populorum, ad quod nemo aptior, nemo facilior fuit, cognitis et meritis singulorum, et pro varietate meritorum penis aut premiis assignatis, iter flexit in Belgas, ibique proximam hiemem egit corpore forsan otiosior, quam estate, sed non animo. Et quamquam preteritas per hiemes ad sequentium semper estatum bella sollicitus fuisset, tunc una illi cura
Abbreviated transcription (Latin):
quid seueritate actũ et nõ pocius ncãtate iudicaret. hoc fiducia
et ex empli causa inductus in oñs qui illo in opido conͣ eũ arma
gestau̾ant insuetũ sibi supplicii genus excuit qͥbꝰ ad terrorem ce¬
terorũ precisis manibus uitã dedet Per hos ip̃os dies labienꝰ
equestri prelio treuẽos uicit mltõsq eoꝵ ac g̾manoꝵ qͥ eis tule¬
rant tulissentq om̃ibꝰ conͣ rõnos auxiliũ interfecit. Multos ex pͥn-¬
cpibus uiuos cepit: et lucterius cadurcus quẽ uictũ a cãmo pro-¬
fugisse mẽoraui cũ crebrime nutaret hospicia ut qͥ sibi male cõ¬
scius nusꝙͣ tutũ se putaret. et sic uagus forte ĩ manꝰ renisset er¬
pasnacti alum qͥ int̾ tot pr̃ie suei otus semꝑ amicicĩa ppłi rõm
uno fidi tenore seruauerat per eũ uinctũs ad cesarẽ est ꝑdue¬
tus Rebus itaq ad nota fluẽtibus cesar omi gallia perdo¬

Expanded text:
quis severitate actum et non potius necessitate iudicaret. Hac fiducia quis severitate actum et non potius necessitate iudicaret. Hac fiducia et exempli causa inductus in omnes, qui illo in oppido contra eum arma gestaverant, insuetum sibi supplicii genus exercuit, quibus ad terrorem ceterorum, precisis manibus, vitam dedit. Perque hos ipsos dies Labienus equestri prelio Treveros vicit, multosque horum ac Germanorum, qui eis tulerant tulissentque omnibus contra Romanos auxilium, interfecit, multos ex principibus vivos cepit; et Lucterius Cadurcus, quem victum a Caninio profugisse memoravi, quum creberrime mutaret hospitia, ut qui sibi male conscius nusquam tutum se putaret, et sic vagus forte in manus venisset Erpasnacti Alverni, qui inter tot patrie sue motus semper amicitiam populi romani uno fidei tenore servaverat, per eum vinctus ad Cesarem est perductus. Rebus undique ad vota fluentibus, Cesar, omni Gallia perdo
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatore totoq cõspice̾tur excercitu. qr tñ difficilima res erat / ⁊¬
multi ex rõnis assidue uulu̾e̾abãtur excogitauit aliã uĩa cesar
et omisso c̾tamĩe impari ac dampnoso cuniculis sub t̾ram actis ad
ĩp̃iꝰ iam fontis uenas penetrãdo ꝑuen̾at. qͥbus p̃cisis atq aliorsũ
deriuatis subito fons desiccatus est / que res̾ intrĩsecis tm̃ doloris
actulit ac scuporis ut nõ hũanũ opus cred̾e̾tur sed diuinũ. et qͣsi
roͣm in bello diis auxiliaribꝰ utentur triti desiste̾nt ab incepto
atq ultima ui cogente te traderent ad om̃e uictõis arbitum
Senserat pridem cesar ad res gerendas suã sibi obsta̾e clemẽciã
prouidatq aĩo nullũ finem rerũ fore si õibus eq pius om̃s ad re¬
bellandũ spe miseritordie incitaret. sed ĩuitus contͣ suã. cõtraq
sic notã oĩbus confidebat ut mĩme ue̾retur si qͥd egiss asꝑius ne

Expanded text:
imperatore totoque conspiceretur exercitu. Quia tamen difficillima res erat, et imperatore totoque conspiceretur exercitu. Quia tamen difficillima res erat, et multi ex Romanis assidue vulnerabantur, excogitavit aliam viam Cesar, et, omisso certamine impari ac damnoso, cuniculis sub terram actis, ad ipsius iam fontis venas penetrando pervenerat, quibus precisis atque aliorsum derivatis, subito fons siccatus est. Que res intrinsecis tantum doloris attulit ac stuporis, ut non humanum opus crederent, sed divinum, et quasi Romani in bello diis auxiliaribus uterentur, territi desisterent ab incepto, atque, ultima vi cogente, se traderent ad omne victoris arbitrium. Senserat pridem Cesar ad res gerendas suam sibi obstare clementiam, provideratque animo nullum finem rerum fore, si omnibus eque pius omnes ad rebellandum spe misericordie incitaret. Sed invitus contra suam naturam csic notam omnibus confidebat, ut minime vereretur, si quid egisset asperius, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ppositisq ad unã rip̃a sagittariis altiͥꝰ aditũ precluserat Erat aũt
fons uiuus at habundans. haud procul a muris opidi Is auferri nullo
mõ posse uidebatur. ꝙ p̃ter loci iniquitatem ꝑiculosa ẽẽt pugna rõnis
labore tñ ingenti et indesinenti c̾tamĩe effecit. ut ad fontem telis re¬
mentibꝰ ꝑiculosa hostibus et difficił ess aquatio uñ non tm̃ pecõa
sed hoĩes plimos sitis extiuxat. neq tũ uel mĩmũ ꝓposito monebãt᷑.
sed ut ꝑiculũ periculo propulsaetur. seuo et pice ardentibꝰ et apte
instructis ignem ĩ oꝑa rõna iactabant. atq ita mltis ex ustis sitim
suã alieno incẽdio uindicabant. Ibi u̾o et conͣ flãmas. et contͣ tela
et conͣ ipam loci difficultatem a rõnis ac̾rĩe dec̾tatum est/ eoq arden¬
cius quo alciore in loco dimicabat᷑. ut cuiusq utus et ignauia ab

Expanded text:
positisque ad unam ripam sagittariis, alterius aditum precluserat. Erat autem positisque ad unam ripam sagittariis, alterius aditum precluserat. Erat autem fons vivus et abundans haud procul a muris oppidi: is auferri nullo modo posse videbatur, quod propter loci iniquitatem periculosa esset pugna Romanis. Labore tamen ingenti et indesinenti certamine effecit, ut ad fontem telis venientibus periculosa hostibus et difficilis esset aquatio, unde non tantum pecora, sed homines plurimos sitis extinxerat. Neque tamen vel minimum proposito movebantur, sed, ut periculum periculo propulsarent, sevo et pice ardentibus et apte instructis ignem in opera romana iactabant, atque ita multis exustis sitim suam alieno incendio vindicabant. Ibi vero et contra flammas et contra tela et contra ipsam loci difficultatem a Romanis acerrime decertatum est, eoque ardentius, quo altiore in loco dimicabatur, ut cuiusque virtus et ignavia ab
Abbreviated transcription (Latin):
tis insuꝑ et de opidanoꝵ ĩnuitabili ꝓposito qui nec ducũ euẽtu n ͨ.
excͥcitus flecte̾ntur q̃ res et si ad modũ parua añi ducis mouit
ne salz unũ opidũ multis urbibus argum̃etũ esset / nõ sibi suꝑio̾ib
bellis ad defensiõ lib̾tatis. tam potentĩa ꝙͣ constanciã defuĩsse
et potusse urbes teneri cũ opida tene̾ntur hãc opinionẽ extrrpã¬
dam. ne q̃ñ forte nouãdarũ rerũ esse posset occasio. et obsessorũ
pertinaciam penitus confringẽdam cẽsuit. Itaq cũ sic opidum
ab oĩ parte circundatũ esset ut nil operibus addi posset et obsesẜ̃
rerũ copiã om̃i esse sentirent / aqũa eis auferre tẽtauit et flumẽ ĩ pri¬
nũs qdͥ preterfluit ad radicem mõtis auerte. Cumq id nͨa rerum
obstante nequiuiss. at hostes rsu saltem fluũs ꝓhibere insꝰ erat.

Expanded text:
tis, insuper et de oppidanorum immutabili proposito, qui nec ducum eventu nec tis, insuper et de oppidanorum immutabili proposito, qui nec ducum eventu nec exercitus flecterentur. Que res, etsi admodum parva, animum ducis movit, ne scilicet unum oppidum multis urbibus argumentum esset, non sibi superioribus bellis ad defensionem libertatis tam potentiam, quam constantiam defuisse, et potuisse urbes teneri, quum oppida tenerentur. Hanc opinionem extirpandam, ne quando forte novandarum rerum esse posset occasio, et obsessorum pertinaciam penitus confringendam censuit. Itaque, quum sic oppidum ab omni parte circumdatum esset, ut nil operibus addi posset, et obsessis rerum copiam omnium esse sentiret, aquam eis auferre tentavit, et flumen inprimis, quod preterfluit ad radicem montis, avertere. Quumque id, natura rerum obstante, nequivisset, at hostes usu saltem fluminis prohibere nisus erat;
Abbreviated transcription (Latin):
equauit. multa undiq perturbata composuit. nã et amicos illara¬
uit. et hostes placauit et dubios firmauit deiectos eripit/ et mestos
ac pauidos ꝯfolatus ẽ. Int̾ cetos ppłos cũ carmites adiiss. uñ ut dix¬
imus multa rebellio orta erat/ cogitans eos plus cet̾is oĩbus ꝓpt̃
offense conscĩaz formidare mox ut orbe attigit/ cõiuratõis auctorẽ
guttuariũ depoposat Is uulgato more homĩ qui libent̾ cõe om̃i
ꝑiculũ uniꝰ in caput u̾tũt. q̃situs a ppło diligent᷑ et ĩuentus et¬
muentus cũ ad eũ ess adductus uim nͥe sue cesar actulit. utq uniꝰ
supplicio metu om̃s absolu̾et illũ a quo dempna et mala oĩa excer¬
citui illata om̃i una uoce constabat militũ odio ꝑmisit et securi ꝑ¬
cuti passus est Cesari apud carnutes agẽti. Ir̃e reddiunit᷑. a can¬
nio legato de strage hostiũ lucteriiq fuga/ et captiuitate drappe-¬

Expanded text:
equavit, multa undique perturbata composuit. Nam et amicos hilaraequavit, multa undique perturbata composuit. Nam et amicos hilaravit et hostes placavit et dubios firmavit et deiectos erexit et mestos ac pavidos consolatus est. Inter ceteros populos, quum Carnutes adiisset, unde, ut diximus, multa rebellio orta erat, cogitans eos plus ceteris omnibus propter offense conscientiam formidare, mox, ut urbem attigit, coniurationis auctorem Gutuarium depoposcit. Is, vulgato more hominum, qui libenter commune omninius in caput vertunt, quesitus a populo diligenter et inventus quum ad eum esset adductus, vim nature sue Cesar attulit, utque unius supplicio metu omnes absolveret, illum, a quo damna et mala omnia exercitui illata omnium una voce constabat, militum odio permisit, et securi percuti passus est. Cesari apud Carnutes agenti littere redduntur a Caninio legato de strage hostium Lucteriique fuga et captivitate Drappe
Abbreviated transcription (Latin):
tudit. ut uix eo cũ paucissim s fugiente sui ad unũ om̃s cederentur
Req enim quẽꝙͣ scelestoꝵfurũ romam milites uiuũ caꝑe digrent
tanta deniqz strages fuit ut ne rnꝰ qͥdem suꝑesset qͥ rei mĩcius
ad drapẽtem iret / qui ut puto rerũ nescius ĩ cast̾s agens et for¬
tasse sociũ expcãns subito hostiũ incursu paristrage deletus est
hoc int̾fuit ꝙ alt̾ suis pereũtibus abierat: Hic ĩmanꝰ hostiũ uiuꝰ
uenit. pciucisq post diebꝰ seu dolore captiuitatis et fortuẽ sue odio
seu metu supplicii grauioris spontanea cibi media uitã finiuit
iis felicit᷑ fortitq per legatos gestis cesar relicto in bellonacis
Marto autonio cũ presidio nequid noui tumultus oi̾retur ꝑ seipiũ
urbes alias ĩuisit. Euocatisq ad contione ppłis orõne miti ac mag¬
nifica. qua ĩ re pncipes om̃i scłoꝵ uicit et prestãtissimos oratores

Expanded text:
tudit, ut vix, eo cum paucissimis fugiente, sui ad unum omnes cederentur, tudit, ut vix, eo cum paucissimis fugiente, sui ad unum omnes cederentur, neque enim quemquam scelestorum furum romani milites vivum capere dignarentur. Tanta denique strages fuit, ut ne unus quidem superesset, qui rei nuntius ad Drappetem iret, qui, ut puto, rerum nescius in castris agens et fortasse socium expectans, subito hostium incursu pari strage deletus est. Hoc interfuit, quod alter, suis pereuntibus, abierat; hic in manus hostium vivus venit, paucisque post diebus, seu dolore captivitatis et fortune sue odio seu metu supplicii gravioris, spontanea cibi inedia vitam finivit. His feliciter fortiterque per legatos gestis, Cesar, relicto in Bellonatis Marco Antonio cum presidio, ne quid novi tumultus oriretur, per se ipsum urbes alias invisit, evocatisque ad concionem populis, oratione miti ac magnifica, qua in re principes omnium seculorum vicit, et prestantissimos oratores
Abbreviated transcription (Latin):
ac fido qͥ tũt tꝑis ad lunonẽ obsidebat᷑. ab addimato q̃ ad famami¬
qui ad fama aduentantis auxilii rom in fugã u̾sus. atq int̾ fugiend̃
prelio uictus ac sartinis õibus spoliatus uix enasit. Duracius ob¬
sidione lib̾atus: multe ꝑ id tẽpus urbes ĩp̃tatem ppłi rõm redac¬
te et insidem recepte sũt In quibus fue caruntes qui fe semper¬
eatenus obstinati in rebellione ꝑmanserant quorũ exemplo mote uebes
alie galliarũ occeanũ accolentẽs que dicebãtur armorice sponte rõno
iugo colla subiciũt que oĩa per gayum fabiũ gesta sunt At gaius
cãniꝰ. drapentem senonem et lucter iũ cadurcũ audacissimos nocẽtis¬
simosq homĩes: qui adiiata ẜuoꝵ exulũq ac latronũ maũ et roma¬
nos cõmeatus turbare et late latracinari soliti erant. sic in finibꝰ ca¬
erat nomen. comportandis intẽtos aggressꝰ lucteriũ seorsũ ita acie cõ¬

Expanded text:
ac fido, qui tunc temporis ad Limonem obsidebatur ab Adunaco, ac fido, qui tunc temporis ad Limonem obsidebatur ab Adunaco, qui ad famam adventantis auxilii romani in fugam versus, atque inter fugiendum prelio victus ac sarcinis omnibus spoliatus, vix evasit: Duratius obsidione liberatus est. Multe per id tempus urbes in potestatem populi romani redacte et in fidem recepte sunt, in quibus fuere Carnutes, qui fere sempereatenus obstinati in rebellione permanserant, quorum exemplo mote urbes alie Galliarum oceanum accolentes, que dicebantur Armorice, sponte romano iugo colla subiiciunt, que omnia per Gaium Fabium gesta sunt. At Gaius Caninius Drappetem Senonem et Lucterium Cadurcum, audacissimos nocentissimosque homines, qui, adunata servorum exulumque ac latronum manu, romanos commeatus turbare et late latrocinari soliti erant in finibus Caerat nomen comportandis intentos aggressus Lucterium seorsum ita acie con
Abbreviated transcription (Latin):
iatu. neq õmo negligi consiliũ e̾at ꝙͣobrem diuidere legiones Ib
legatis per extrema galliarũ statuit q̃bus et fugã rebelliĩ et in¬
iurias fideliũ inhibet Quo fitõ ip̃e qͥdem ad uastandos sui antiqui
hostis ambiorigis eburonũ regis proficiscit᷑. quẽ neqz arnis uinc̾e̾
semꝑ prelio abstiuẽtem / neq cursu assequi sepe fuga precipiti
sibi elapsum sꝑaus extimabat uastitate funũ. ac dampnũ sic ĩ¬
uisũ patrie sue fac̾e ut cõsensu ciuur̃ belli auctor perpetuo plecte¬
retur exilio. Et ip̃e int̾im uel amicis opemi aoel hostibꝰ pestẽ ali¬
quã importaret copiis usꝙͣ diffusis utrũq uotiue accidit.
nam et fines ambiorigis multis captis cesisq mortalibꝰ ferro
atq igne uastauit. et per legatos intẽa amias subueĩt egẽtibus
noĩatim pictonũ ĩ finibꝰ. audio durano ppłi rõm amico stabili sꝑ

Expanded text:
ratu, neque omnino negligi consilium erat; quamobrem dividere legiones sub ratu, neque omnino negligi consilium erat; quamobrem dividere legiones sub legatis per extrema Galliarum statuit, quibus et fugam rebellium et iniurias fidelium inhiberet. Quo facto, ipse quidem ad vastandos sui antiqui hostis Ambiorigis, Eburonum regis, fines proficiscitur, quem neque armis vincere semper prelio abstinentem, neque cursu assequi sepe fuga precipiti sibi elapsum sperans estimabat vastitate finium ac damnis sic invisum patrie sue facere, ut consensu civium belli auctor perpetuo plecteretur exilio, et ipse interim vel amicis opem vel hostibus pestem aliquam importaret. Copiis usquequaque diffusis, utrumque votive accidit; nam et fines Ambiorigis, multis captis cesisque mortalibus, ferro atque igne vastavit, et per legatos interea amicis subvenit egentibus, nominatim Pictonum in finibus Andio Duratio, populi romani amico stabili semper
Abbreviated transcription (Latin):
more meũ in uobis: parcã ł indignis: nõ quid uos deceat aspiciens
sed qͥd me. uos peccastis. et uos uobis pct̃i penã irrogastis q̃ cõtẽtꝰ
aliã nõ imponã datis obsidibus pax cõuenit. secute exemplũ urbes
relique q̃ cum illis cõiurauerãt: et petentes silem demenciã ĩuenert
Iami qd ad publicos attinebat motus comp̃ssa et pacata oĩa ridebã:
p̃ter treueros nuĩqͣm nisi ꝑ uim imꝑata facturos eo labienũ cum
duabus legiõibus dirigendũ statuit. Suꝑant tñ ut ex magnis
egritudinibus solent dolores aliq̃ mẽbroꝵ. sic ex grauibꝰ bellis pri¬
uatorũ hominũ singulares motus ex hac aut illa urbe migranciũ
sedes q muitanciũ nulla aliã ob cam qm ut ronũ imꝑiũ detres¬
tarent cui nec obstare poterãt nec subici dignãt᷑. fuge remediũ
unt̾ difficultates elegerãt: hos motus neq ꝯpͥii magno opꝰ appa-¬

Expanded text:
morem meum in vobis: parcam vel indignis, non quid vos deceat, aspiciens, morem meum in vobis: parcam vel indignis, non quid vos deceat, aspiciens, sed quid me. Vos peccastis, et vos vobis peccati penam irrogastis, qua contentus aliam non imponam. Datis obsidibus, pax convenit. Secute exemplum urbes relique, que cum illis coniuraverant, et veniam petentes similem clementiam invenerunt. Iam quod ad publicos attinebat motus compressa et pacata omnia videbantur, preter Treveros, numquam, nisi per vim, imperata facturos. Eo Labienum cum duabus legionibus dirigendum statuit. Supererant tamen, ut ex magnis egritudinibus solent dolores aliqui membrorum, sic ex gravibus bellis privatorum hominum singulares motus ex hac aut illa urbe migrantium sedemque mutantium nullam aliam ob causam, quam ut romanum imperium detrectarent, cui nec obstare poterant nec subiici dignabantur: fuge remedium inter difficultates elegerant. Hos motus neque comprimi magno opus appa
Abbreviated transcription (Latin):
iussimas penas damus. amisimꝰ opes nr̃as et retustam gloriã
et mr̃es et uiros amisimꝰ nichil nobis est. reliqui pret tuã misuor¬
diam de illo solo speramꝰ quem offendimus. hoc tantis ĩ malis bo¬
ni est / ꝙ simul et corbeus om̃ĩs mali auctor occubuit quo sospite
unꝙͣ nobis resipist̾e licuiss. Ille plebem miserã quocũqz libuerat
concitabat Plo ille unus ꝙͣ senatus nr̃ ꝙͣ p̾ncipes postremo ꝙͣ tota
ciuitas poterat. gaudemus ꝑiisse dum ille ꝑierit. Et cesar ad hec
et ãno alt̾o pͥmi furẽtũ ultĩ resipiscenciũ fuĩstis. et nuc̃ nulla nr̃a
culpa bellũ nob itulistis. S emĩfecit h. corbeus solus. nullũ ĩ aliis
c̾men est lib id qͥd̾ opinari. scio tñ ꝙͣ accusare mortuos nec rũsuros
leue est. Sz nũꝙͣ tm̃ unus in populo p̃t qͥn plus possit uniu̾sa nobi¬
litas si ad salutẽ publicã bona fide concordet. Ego autẽ nõ omittam

Expanded text:
avissimas penas damus. Amisimus opes nostras et vetustam gloriam, avissimas penas damus. Amisimus opes nostras et vetustam gloriam, et vires et viros amisimus. Nichil nobis est reliqui, preter tuam misericordiam. De illo solo speramus, quem offendimus. Hoc tantis in malis boni est, quod simul et Corbeus, omnis mali auctor, occubuit, quo sospite numquam nobis resipiscere licuisset. Ille plebem miseram, quocumque voluerat, concitabat; plus ille unus, quam senatus noster, quam principes, postremo quam tota civitas, poterat. Gaudemus periisse, dum ille perierit. Ad hec Cesar: Et anno altero primi furentium, ultimi resipiscentium fuistis et nunc nulla nostra culpa nobis bellum intulistis. Sed enim fecit hec Corbeus solus, nullum in aliis crimen fuit. Libet id quidem opinari; scio tamen, quam accusare mortuos nec responsuros leve est. Sed numquam tantum unus in populo potest, quin plus possit universa nobilitas, si ad salutem publicam bona fide concordet. Ego autem non omittam
Abbreviated transcription (Latin):
nans mori maluit. fracti ac deiecti aĩs cũ adesse cesarẽ audirent
clangore tubarũ uelut ad consiliũ congregati uiiauini clamore dif¬
finiunt mittendos ad eũ obsides ac legatos notamqr ad imsoricordiã
cõuolandũ. Nullus ab hͦ consilio disfensit pret̾ unũ comiũ qͥ metu
digni supplicii fuga dediciõ declĩauit. atq ad g̾manos se contulit
unde equitatũ nuꝑ adduxat Iegati cũ ad cesarem uenissent
ad genua prouoluti u̾ba in hac fixore sm̃az. Parce cesar parce nõ
ꝓpter degenes actus nr̃os tũã nobilissimã corrũpe n᷑a insi peccarẽt
homĩes segnis eẽt et onosa clemna q̃ non minꝯ tuũ nomẽ ꝙͣ oẽs
bellice laudes om̃sq uictorie clarũ fecit. Da remiã erroĩbꝰ nrĩs
eoq supplicio contentus esto ꝙ ip̃i nobis intulimꝰ qd̾ tu nũꝙͣ
Si bñ te nouimꝰ intulisses. peccauiꝰ nõ negamus. sed pctĩ nr̃i gͣ¬

Expanded text:
nans mori maluit. Fracti ac deiecti animis, quum adesse Cesarem audirent, nans mori maluit. Fracti ac deiecti animis, quum adesse Cesarem audirent, clangore tubarum velut ad concilium congregati unanimi clamore diffiniunt mittendos ad eum obsides ac legatos notamque ad misericordiam convolandum. Nullus ab hoc consilio dissensit, preter unum Comium, qui metu digni supplicii fuga deditionem declinavit, atque ad Germanos se contulit, unde equitatum nuper adduxerat. Legati quum ad Cesarem venissent, ad genua provoluti, verba in hanc fecere sententiam: Parce, Cesar, parce, neque propter degeneres actus nostros tuam nobilissimam corrumpe naturam. Nisi peccarent homines, segnis esset et otiosa clementia, que non minus tuum nomen, quam omnes bellice laudes omnesque victorie, clarum fecit. Da veniam nostris erroribus, eoque supplicio contentus esto, quod ipsi nobis intulimus, quod tu numquam, si te bene novimus, intulisses. Peccavimus, non negamus, sed peccati nostri gr
Abbreviated transcription (Latin):
trebate deductorũ quu et si pauci essent nempe nõ plures qͥngentis
auxerant. tñ spes gallorũ hiis ecia illud additũ. Nlam remorũ equites
dũ auidius hostibus insultãt in insidias lapsi prefectũ eqͥtatus et
p̾ncipem ciuitatis amisercuit u̾tistũ noĩe uirũ grandenũ. sed ꝑitũ
excusatione consenserat. Creuerãt hostibꝰ ammi hoc euencu. sed ã
facile crescũt cito occidunt. Paulo pꝰ g̾manoꝵ qui sub cesare erant
aliquot equitũ incursu pͥmũ quidem loco moti mox in fugã uersi re¬
sistendo constantia amisere: nil deinceps ausi nisi ꝑ insidias. iiis¬
q ip̃is infelicit᷑ usi et eorũ fraude rõna u̾tute superata eqͥtũ peditũ¬
q młtis milibus amissis ip̃o cum duce: implatabili ills rõnoꝵ
hoste corbeo q̃ nullo periculo induci qͥuit ut fugeret. nullis uictorã
hortatibus nulla spe uenie oblata. flecti quiuĩt ut se dederet pui¬

Expanded text:
trebate deductorum, qui, etsi pauci essent, nempe non plures quingentis, trebate deductorum, qui, etsi pauci essent, nempe non plures quingentis, auxerant tamen spes Gallorum. His etiam illud additum: nam Remorum equites, dum avidius hostibus insultant et in insidias lapsi, prefectum equitatus et principem civitatis amiserant, Vertistum nomine, virum grandevum, sed peritum excusatione, consenserat. Creverant hostibus animi hoc eventu. Sed, que facile crescunt, cito occidunt. Paulo post Germanorum, qui sub Cesare erant, aliquot equitum incursu primum quidem loco moti, mox in fugam versi, resistendi constantiam amisere, nil deinceps ausi, nisi per insidias; hisque ipsis infeliciter usi, et eorum fraude romana virtute superata, equitum peditumque multis millibus amissis ipso cum duce implacabili illo Romanorum hoste Corbeo; qui nullo periculo induci quivit, ut fugeret, nullis victorum hortantibus, nulla spe venie oblata, flecti quivit, ut se dederet; pug
Abbreviated transcription (Latin):
prodeaut quo paiitatis opĩo hostibus augeatur. Ip̃e tres ĩ frõte
legiones qͣto qͥuit arctius impedimẽta ĩmedis legionem unã in fine con¬
scituit. neq tũ hͦ cõmento hostes elieuit. Et si enim illos ad p̃liũ paua¬
tas hortaret᷑. subitus cũ dehortabat᷑. aduentus  qui ut erat ingẽtis
plenus fiducie uidebat᷑: loco fese alciore cõtinuerũt. Cesar castra hostibꝰ
potuit uiciniora cõmũit uallo supͣ cõem modũ ac turribus crebris et
ualidis id duplici fiebat ex criusa. ut et hostibus fiduria. oppinioq roͣuoꝵ
metus accresceret. Et cum legiones pabulatũ longius profiasce̾ntur.
panti possent de se forcia claustra defend̾e. In medio utrorũq castroeũ
bulatores locis longe lateq distãtibus quo eos sua quẽq̃ nccĩtas urge¬
bat. unus alt̃q deprehendebãt᷑. qd̾ et si nõ nulliꝰ dap̃m eẽt equo tñ id
ammo ferebat tesar barbaroꝵ spes. manes ꝑuitq successibus ĩestãdas

Expanded text:
e legiones, quanto quivit arctius, impedimenta in medio, legionem unam in fine constituit; neque tamen hoc commento hostes elusit. Etsi enim illos ad prelium paucitas hortaretur, subitus tamen dehortabatur adventus, qui, ut erat, ingentis plenus fiducie videbatur: loco sese altiore continuerunt. Cesar castra hostibus, quantum potuit viciniora, communiit vallo supra communem modum ac turribus crebris et validis. Id duplici fiebat ex causa, ut et hostibus fiducia opinioque Romanorum metus accresceret, et, quum legiones pabulatum longius proficiscerentur, pauci possent de se fortia claustra defendere. In medio utrorumque castrorumbulatores locis longe lateque distantibus, quo eos sua quemque necessitas urgebat, unus alterque deprehendebantur. Quod etsi nunnullius damni esset, equo tamen id animo ferebat Cesar, barbarorum spes inanes parvisque successibus inescandas
Abbreviated transcription (Latin):
Audito eius impio et cleopatr̃a sil timẽtes et cesarem nec iã more lo¬
cũ esse extimates ad aꝑtã uiri cõnes. nocto proxͣ illũ int᷑ regiam
obsede̾nt. fuitq tũc maxime u̾tute opꝰ exina q̃ tot hostiũ tot̾ti
nocte cũ pancis impetũ tolłaret intendioq propelleret uicinarũ
ediũ. frma ẽ timuisse hostes ne una cũ cesare int̾ tenebras opp̾me̾nt
suũ regẽ ꝙ̃ saluũ cupiebãt. ut qui p̃tate pueri ad õe scelꝰ abute
Ipe autem sein urbe parũ tutũ senciens ĩprouisꝰ pharon pene ĩsu¬
lam occupauit ut loco saltem tucior aliꝙͣtulũ quiesce̾t qd̾q ocii ubi

Expanded text:
audito eius imperio, et Cleopatram simul timentes et Cesarem, nec iam more locum esse estimantes, ad apertam vim conversi nocte proxima illum intra regiam obsederunt. Fuitque tunc maxime virtute opus eximia, que tot hostium tota nocte cum paucis impetum toleraret, incendioque propelleret vicinarum edium. Fama est timuisse hostes, ne una cum Cesare inter tenebras opprimerent suum regem, quem salvum cupiebant, ut qui potestate pueri ad omne scelus abutusam fuisse. Ipse autem se in urbe parum tutum sentiens improvisus Pharon pene insulam occupavit, ut loco saltem tutior aliquantulum quiesceret, quodque, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ uince solitus. s fortuna eũ qd̾ de multis facit in fine ilĩqua
ꝙͣiuis et tũc ecĩa uicit. nam et obuĩa nauĩ fregit demersitq Et
dũ aĩosiꝰ aliã ꝑurg. nullo op̃e fente seu qr u̾tuti eiꝰ adeo fide̾nt ut
crede̾nt auxilio nõ eg̾e̾ seu qd̾ pocius reor metu illos detinente uin¬
cendo atq insequẽdo deꝑiit umꝰ et bñ geste rei laudẽ adeptꝰ et
senex ac neq̃nia/ e̾at aut̃ forte sꝑãs grãz cesaĩs pompen morte ꝓme¬
ruisse. hĩc bellũ eo tꝑre cũ cleopatra sorore erat et cõuige quã quid̃

Expanded text:
semper vincere solitus. Sed fortuna eum, quod de multis facit, in fine reliquerat; semper vincere solitus. Sed fortuna eum, quod de multis facit, in fine reliquerat; quamvis et tunc etiam vicit. Nam et obviam navim fregit demersitque, et dum animosius aliam perurgeret, nullo opem ferente, seu quia virtuti eius adeo fiderent, ut crederent auxilio non egere, seu, quod potius reor, metu illos detinente, vincendo atque insequendo deperiit, et unus bene geste rei laudem adeptus etsenex ac nequitia; erat autem forte sperans gratiana Cesaris Pompeii morte promeruisse. Huic bellum eo tempore cum Cleopat
Abbreviated transcription (Latin):
oĩo expedicõr pars altauide̾t᷑. Erat class rhodie p̃fectꝰ heusrano
et difaplina rei bellice it u̾tute aĩ rõno sili̾or qmͣ greco. hic di¬
lacione uidens et cãm dilacõnibintellig̾ẽs sic cesarõ alloqͥt᷑ Bcͤtre¬
m uideor cõsiliũ tuũ cesar. Dubitas ne si ħ᷑ rada pmi ĩgredim
añ cogam᷑ in pliũ ꝙͣ reliq̾ sequi possint / atq ita niquo marte
suscinebo dũ comites ꝯsaꝙͣtur. hos egipnos contͣ nos ex equo stare
et hͦ glari posse doleo guiter et indignor. delc̃atus cesar uur anno lau¬
dauit hortatusq est. Cũ u̾o rũores nondũ rõuis noti in ex̾citu hostiũ
crebrescent esiria atqr cilicia aduẽtare cesãis legiões solliciores solito
egipcii instructa classe cõmeatibꝰ insidiabãt᷑. Quod audiens restr eo
classem dirigit in qua rhod iꝯ henfrauor ut ꝓmipat pͥmus pugnia ĩñt

Expanded text:
omnino expeditior pars altera videretur. Erat classis rhodie prefectus Euphranor, omnino expeditior pars altera videretur. Erat classis rhodie prefectus Euphranor, et disciplina rei bellice et virtute animi Romano similior, quam Greco. Hic dilationem videns et causam dilationis intelligens sic Cesarem alloquit videor consilium tuum, Cesar: dubitas, ne, si hec vada primi ingredimur, ante cogamur in prelium, quam reliqui sequi possint, atque ita iniquo marte sustinebo, dum comites consequentur. Hos Egyptios contra nos ex equo stare et hos gloriari posse doleo graviter et indignor. Delectatus Cesar viri animo, laudavit hortatusque est. Quum vero rumores nondum Romanis noti in exercitu hostium crebescerent e Syria atque Cilicia adventare Cesaris legiones, sollicitiores solito Egyptii, instructa classe commeatibus insidiabantur. Quod audiens Cesar eo classem dirigit, in qua Rhodius Euphranor, ut promiserat, primus pugnam iniit,