comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fecti brachiis loris subtilib a tergo liga¬
tis. et pedib fune constrictis ꝑ mediam ci¬
uitatem est tractus. Post hec fustib crude¬
lissime cesus ac suspensus. et taureis crucia¬
tus. cum exhibuisset aram in qua sacrifica¬
ret. et eani nec respicere sustinens de ma¬
nu sacerdotis cal ce excussisset. pedem ei
p̃ses iussit incidi. Ad ultimũ uero in con¬
fessione ꝑsistens missus est in molam pis¬
toriã in qua sparsum uirtigine animalis
macerari solet. atq ita contritus martyri¬

Expanded text:
retortis brachiis, loris subtilibus ligatus, et pedibus fune constrictus, per mediam tractus est civitatem. Post haec fustibus crudelissime caesus, ac suspensus et taureis cruciatus, cum exhibuissent aram in qua sacrificaret, et eam nec respicere sustinens, de manu sacerdotis calce excussisset, pedem ei praeses jussit incidi. Ad ultimum in confessione persistens, missus est in molam pistoriam, in qua sparsum granum vertigine animalis macerari solet: atque ita contritus, martyri
Abbreviated transcription (Latin):
capaces. audite queso patienter. et nox
dixero uobis animis rationabiliter inr̃e
te ur̃is. Om̃potens d̃s pater ingente
cuius ego sum seruus. quiq solus habi
immortalitatem. et lucem habitat me¬
sibilem. ip̃e unum de se genuit sine ẽ
tatem et absq fine generatione ual¬
ri spũali intellectu possumus. s. ntils
uisu corporali nequaquã ualem. se p¬
ter anterior. nec natus est posteria.
ex his duab ꝑsonis. s una indiusla
in comprehensibili eeñtia. ꝓce E¬
dit sp̃c sc̃s. patri et filio simils
maiestate. et consubstantialis mdl
deitate. Hec in ꝑsonis trinitas e
centia una et coequalis diuindde s
quam ee nichilo ereauit unuuet e
bem. compedit ex iumo terte pruꝰ¬

Expanded text:
sapaces, audite, quaeso, patienter, et ea quae sapaces, audite, quaeso, patienter, et ea quae dixero vobis, animis rationabiliter infigite vestris. Omnipotens Deus, Pater unigenitus, cujus ego sum servus, quique « solus habet immortalitatem et lucem habitat inaccessibilem , » ipse unum de se genuit sine temnativitatem, et absque fine generationem admirari spirituali intellectu possimus, sed intueri visu corporali nequaquam valemus. Nec Pater anterior, nec Natus posterior est. Nam ex his duabus personis, sed una individua et incomprehensibili essentia, procedit Spiritus sanctus, Patri et Filio similis majestate, et consubstantialis indiscreta deitate. Haec in personis Trinitas et in essentia una et coaequalis divinitas, postquam ex nihilo creavit universum orbem, compegit ex limo terrae pr
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Quem religiosius uiuere sciebat. illum
eminentius honorabat. Om̃ib om̃ia factus
erat. ut om̃s lucrifaceret. Intra domus scep¬
ta nunquã eius ornabantur sedilia: S uol¬
uebat in memoria humili. que possessurus
erat in uita ꝑhenni.Uestimentoꝵ tegum̃¬
ta non adeo induebat p̾ciosa. Primus ei
amistus sacus erat cilicinus. Stud ebat
corpus humiliare in terris. quatinus
ma exaltari mereretur in celis. Lust
ens reperiri homines. quos faceret hes
tudinib inseruiens. et hanc tusticit s¬
riem indeficienter habens. ingressus
texandriam paganoꝵ errorib deditan
et ydoloꝵ spurtitiis ꝓfanatam. Engo a
ibi facundissimo sermone fidem catro¬
cam cepisset lisserere. pagenses eiusan¬
ꝓuincie in unũ conuenere. uolentes
et post contumeliarum ludibria ad gi¬
miniose mortis destinare tormenta lle
ira et seuitia frendentes. et diabolico fei
et fortis istiusmodi allocutus est ucrd

Expanded text:
bat. Quem religiosius vivere sciebat, illum bat. Quem religiosius vivere sciebat, illum eminentius honorabat. Omnibus omnia factus erat, ut omnes lucrifaceret . 27. Intra domus septa nunquam ejus ornabantur sedilia, sed volvebat in memoria humili, quae possessurus erat in vita perenni. Vestimentorum tegumenta non adeo induebat pretiosa: primus ei amictus saccus erat silicinus. Studebat corpus humiliare in terris, quatenus anima exaltari mereretur in coelis. Lustrabat missa, sciens reperire homines, quos faceret aetelicitudinibus serviens, et hanc justitiae esuriens indeficienter habens, ingressus est Texandriam, paganorum erroribus deditam, et idolorum spurcitiis profanatam. Ergo cum inibi facundissimo sermone fidem catholicam coepisset disserere, paganenses iinciae in unum convenere, volentes et post contumeliarum ludibria ad ignominiosae mortis destinare tormenta. Quos ira et saevitia frendentes, et diabolico spiritu us intrepidus et fortis istiusmodi allocutus est verbi
Abbreviated transcription (Latin):
purgatus. digne ouium suarũ uocib at¬
tollitur. et tn cathedra treiectensiũ decent᷑¬
relocatur. Sublimatus namq iterũ ad e¬
piscopale solium tantis cepit sc̃itatib cho¬
ruschare: quantis dei pontificem cõstat de¬
cuisse. In corde illius sinceritas et legis ple¬
nitudo. in ore ipsius ueritas et lenitatis pul¬
chritudo. In consilio eius uigor et sapientia:
in actib suis equitas et habundantia. In
conuersatione ip̃ius in nocentia et castitas:
in babitu eius gła et honestas. Erat nimi¬
rum fide constantissimus. spe firmissimus
caritate integerrimus. Insignitus pruden¬
tia. preditus temꝑantia. fortitudine robo¬
ratus. iusticia locupletatus. Bonoꝵ operũ
exhibitione singularis. doctrina et uirtuti¬
b admirabilis. Exornauerat illum pietas
eterni patris. sicut uite meritis. ita et ꝓdigi¬
oꝵ miraculis. ꝑsonas potentiũ non respi¬
ciebat. s pocius ad moꝵ elegantiã intende¬

Expanded text:
purgatus, digne ovium suarum, vocibus atpurgatus, digne ovium suarum, vocibus attollitur et in cathedra Trajectensium relocatur piscopale solium, tantis coepit sanctitatibus coruscare, quantis Dei pontificem constat decuisse. In corde illius sinceritas et legis plenitudo; in ore ipsius veritas, et lenitatis pulchritudo; in consilio ejus vigor et sapientia; in actibus suis aequitas et abundantia; in conversatione ipsius innocentia et castitas; in habitu ejus gloria et honestas. Erat nimirum fide constantissimus, spe firmissimus, charitate integerrimus, insignitus prudentia, praeditus temperantia, fortitudine roboratus, justitia locupletatus, bonorum operum exhibitione singularis, doctrina et virtutibus admirabilis. Exornaverat illum pietas aeterni Patris, sicut vitae meritis, ita et prodigiorum miraculis. Personas potentium non respiciebat, sed potius ad morum elegantiam intende
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducere. Hinc ergo beatissimus confessor
lambertus felix commerciũ aggressus mul¬
timoda examinatione ꝓbatus. ad ꝓpriam
sedem est reuersus. Sic exul sacratissimus
ac inenarrabili pacientia plenissimus. gre¬
gem suũ recepit. magnifice ꝓuexit. et inue¬
fesse custodiuit. Quanta illo regrediente
exultatio in uniu̾so efferbuit popło. quis
peritissimoꝵ potest comp̃hendere scripto:
Exultabant celoꝵ cuies. indiuidue trinita¬
ti referentes immensas p̾conioꝵ laudes.
Gaudebat om̃is terra: iubilans dño in leti¬
cia. P laudebant uniu̾si in excelsis. et dice¬
bant non tantum uoce excelsa. quantum
mente deuota. Agamus grãrũ actiones
dño. uisitauit nos oriens ex alto. qm̃ retͥ¬
buit nobis dñs pastorem nr̃m. patrem et
custodem nr̃i uigilantissimũ. Sic rex et
popłi. pariter diuites et egeni psallebant
alacres. resonabant undiq laudes. Ita mi¬
les emeritus. uir p̃maxima tribulatione

Expanded text:
e perducere. 25. Hinc ergo beatissimus confessor e perducere. 25. Hinc ergo beatissimus confessor Lantbertus, felix commercium aggressus, multimoda examinatione probatus, ad propriam sedem est reversus. Sic exsul sacratissimus, ac inenarrabili patientia plenissimus, gregem suum recepit, magnifice protexit, et indefense custodivit. Quanta, illo regrediente, exsultatio in universo efferbuerit populo, quis peritissimorum potest comprehendere scripto? Exsultabant coelorum cives, individuae Trinitati referentes immensas praeconiorum laudes. Gaudebat omnis terra, jubilans Domino in laetitia. Plaudebant universi in excelsis, et dicebant non tantum voce excelsa, quantum mente devota: Agamus gratiarum actiones Domino; visitavit enim nos, Oriens ex alto ; quoniam retribuit nobis Dominus pastorem nostrum Patrem et custodem nostri vigilantissimum. Sic rex et populi, pariter dites et egeni, Psallebant alacres: resonabant undique laudes. Ita miles emeritus, vir permaxima tribulatione
Abbreviated transcription (Latin):
cipere dignitatẽ. Uenientes illi qui a re¬
ge fuerant directi lambertum sacerdotem
huiuscemodi sunt allocuti. Te pater obse¬
erat. om̃isq popłs flagitat. ut amonasterio
exeas. gregem quem dudũ non sponte reli¬
quisti recipias. et opus dñi ut inchoasti ꝑ¬
ficias. Cum senior ꝓ re lacrimis ita fatur ab¬
ortis. fateor rexi non ut decuit. uexi non ut
debui. Pascere usterius non sum idoneus.
pesse amplius non concupisco. qui ꝓdesse
nulli ualeo. Subiunxere uiri: dicentes hec
seniori. Te uiroꝵ nobilissime. te sacerdotũ
scĩssime. ꝑ caritatem dei dep̃camur. ꝑ amo¬
rem ꝓximi obtestamur ut nobiscum ueni¬
as. regimenq tuarũ ouiũ dignant᷑ recipias.
Altius ecce gemens: responsum hoc reddidit
heros. Refutare fratres qd̾ dicitis non aude¬
o. regis edictum contempnere nõ debeo ꝓx¬
imoꝵ necessitatib subuenire cupio. Uobis¬
cum ire non differam. qd̾ iubetis incipiam

Expanded text:
cipere dignitatem 24. Venientes illi, qui a recipere dignitatem 24. Venientes illi, qui a rege fuerant missi, Lantbertum sacerdotem hujusmodi sunt allocuti: Te, Pater, rex obsecrat, omnisque populus flagitat, ut a monasterio exeas, gregem, quem dudum non sponte deliquisti , recipias, et opus Domini, ut incoepisti, perficias. Tum senior pro re lacrymis ita fatur obortis: Fateor, rexi, non ut decuit; vixi, non ut debui: pascere ulterius non sum idoneus, praeesse amplius non concupisco, qui prodesse nulli valeo. Subjunxere viri, dicentes haec Seniori: Te, virorum nobilissime, te, sacerdotum sanctissime, per charitatem Dei deprecamur, per amorem proximi obtestamur, ut nobiscum venias, regimenque tuarum ovium dignanter recipias. Altius, ecce, gemens responsum hoc reddidit heros: Refutare, fratres, quod dicitis, non audeo; regis edictum contemnere non debeo; proximorum necessitabus subvenire cupio. Vobiscum ire non differam; quod jubetis incipiam:
Abbreviated transcription (Latin):
uat filius iniquitatis falso nuncupatus
ustor ouiã. appellandus merito ange¬
lis tenebrarũ. suis exigentib culpis. plu¬
sponrti frimiatus conuiciis. expulsus est
ipontificali eathedra: et ab eadem eiectus
su. etunda. Septem quippe annis
prefuit ibi solo nomine ⁊ nulla ta¬
nen alit aelons ꝓfuit ope. Digne afioe¬
ib intrm est ꝑsecutus: qui manifeste
enat onurius. Dilaniatius autem
dialires ppulus. et clement᷑ dei misera
leatus. ceperunt totis uribe q
qualiter pontificem egregium. ac patrẽ mo¬
destum mererentur reciꝑe lambertũ. Illo
tempore pippinus monarchiam regni. et
principatũ gerebat popłi. uir armis stre¬
nuus. et diuine religionis cultor precipuus.
Hic beati lamberti ꝑcunctata mansuetu¬
dine. et ad modum cognita sc̃itate. misit
legatos ad monasteriũ suꝑius p̾libatum. qͥ
scm̃ deposcerent lambertũ. quatinus dig¬
naretur uenire ad regem. suiq p̃sulatus re¬

Expanded text:
licet filius iniquitatis, falso nuncupatus licet filius iniquitatis, falso nuncupatus pastor ovium, appellandus merito angelus tenebrarum, suis exigentibus culpis, plurimorum criminatus conviciis, expulsus est a pontificali cathedra, et ab eadem ejectus provincia. Septem quippe annis praefuit ibi solum nomine, nulla tamen die actionis profuit opere. Digne a fidelibus in terra est persecutus, qui manifeste Deo erat contrarius. Dilaniatus autem graviter populus, et clementer Dei miseratione liberatus, coeperunt totis viribus,qualiter pontificem egregium ac Patrem modestum mererentur recipere Lantbertum. Illo tempore Pippinus monarchiam regni, et principatum gerebat populi, vir armis strenuus, et divinae religionis cultor praecipuus. Hic B. Lantberti percunctata mansuetudine, et admodum cognita sanctitate, misit legatos ad monasterium superius praelibatum , qui sanctum deposcerent Lantbertum, quatenus dignaretur venire ad regem, suique praesulatus re
Abbreviated transcription (Latin):
si d̃s. cognouerunt senes cum iuniori¬
i qd in modicis premioꝵ mimerib. scm̃
sublimasset lambertum dñs. Deinde of¬
ficia caritatis illi cupientes imꝑtire. et
iost certamen intollerabile amantissi¬
mũ patrem uolentes reficere. balneum
illi parare studierunt. et uestib nitidis
nm circumdederunt. Sic fortissimus
tõcola et patientissimus d̾i atbleta. post
abedientiam honoratur. post tropheum
sublimatur. non ut ꝓmeruit tolerantie
smaritas. S ut potuit mortalium possi¬
bilitas. Inter huiuscemodi miraculoꝵ in¬
ugnia. degebat lambertus xp̃i uictima.
rstans cotidie sacerdos et hostia. in odo¬
rem suauitatis accepta. Crucifixus hu¬
is mundo: uiuens redemptori suo. Deiectus
ipsniferis hominib: allectus a suꝑnis ci¬
ub. Pulsus ab episcopio: adscitus in et̾¬
ntatis collegio. fugatus a cura ouiũ: in¬
uitatus ad celi palatium. Interea infelix
piasor eccłie treiectensis. faramundꝰ uide¬

Expanded text:
ciat Deus, cognoverunt senes cum junioriciat Deus, cognoverunt senes cum junioribus quod immodicis praemiorum muneribus sanctum sublimasset Lantbertum Dominus. Deinde officia charitatis illi cupientes impertiri, et post certamen intolerabile amantissimum Patrem volentes reficere, balneum illi parare studuerunt, et vestibus nitidis eum circumdederunt. Sic fortissimus Christicola et patientissimus Dei athleta post obedientiam honoratus, post tropaeum sublimatur, non, ut promeruit tolerantiae sinceritas, sed, ut potuit mortalium possibilitas. Inter hujuscemodi miraculorum insignia degebat Lantbertus Christi victima, exstans quotidie sacerdos et hostia in odorem suavitatis accepta; crucifixus huic mundo, vivens Redemptori suo; dejectus a pestiferis hominibus, allectus a supernis civibus, pulsus ab episcopio, ascitus in aeternitatis collegio; fugatus a cura ovium, invitatus ad coeli palatium. 23. Interea infelix pervasor Ecclesiae Trajectensis, Pharamundus vide
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. et ne reputes suppliciter flagtemus
qd̾ contra te sic insipi enter egimus. ei¬
serere precantib. da indulgentiã petentis
Ad que responsum hoc paucis ita reddsdi
heros. Ne deprecor karissimi ne dept¬
ita dicatis dñi. surgite obtestor uelotis
meis immo indulgete excessib. nil ad¬
sum me deliquistis: qd̃ ualeam don
tiobis. Quib eleuatis et opido anxill
letus et hylaris pater dixit amabils les¬
so patres ue turbemini diutiuis. honst il
terruit frigoris impetus. Affuit i ptĩ¬
tor uite mee. custodiens me in nedsisalse
tribulatione. et exaudiens sua langa ml¬
ratione. Propter qd illi grãs rependis.l
tius nomen benedicite. Hint pias eel̃
Ut sint cuncta tuis intepore sude
de ruideant et celi regna prehendant.
ĩ sibuente ds̃. qui nunc et semꝑ in euũ.
spliti uirtute tui benedictus haberis.
cur tundtis respondentib amen sic fa¬

Expanded text:
tuis, et ne reputes, suppliciter flagitamus, tuis, et ne reputes, suppliciter flagitamus, quod contra te sic insipienter egimus. Miserere precantibus, dans indulgentiam petentibus. Ad quae haec responsum paucis ita reddidit heros: Ne, deprecor, charissimi, ne, deprecor, dicatis Domini, Surgite, obtestor, velocius, meis imo indulgete excessibus: nil adversum me deliquistis, quod valeam donare vobis. Quibus elevatis, et oppido anxiatis, laetus et hilaris Pater dixit amabilis: Quaeso, Patres, ne turbemini diutius; haud me terruit frigoris impetus. Affuit mihi Protector vitae meae, custodiens me in necessitatis tribulatione, et exaudiens sua larga miseratione. Propter quod illi gratias rependite, et ejus nomen benedicite. 22. Hinc pias manus Ut sint cuncta tuis in tempore subDonec te videant, et coeli regna prehendant, Te tribuente, Deus, qui nunc et semper in aevum In triplici virtute tui benedictus haberis. Igitur omnibus respondentibus, Amen. Sic fa
Abbreviated transcription (Latin):
stantib infit. Ite fratres ite rogo celeriter. pos¬
cite patrem nr̃m humiliter: ut ad nos ueni¬
at festinanter. At illi cursum ꝓperantes et
qd̃ iussum erat ꝑferentes. reppererũt man¬
suetissimũ sacerdotẽ in frigore et nuditate
ficium nr̃e seruitutis accipias. ut ehes¬
tur muri iherłm ad tui nominis go
sequentia psalterii intentionẽ coraus
rigeret sui. astiterunt missi fratres pn
liquis ueniam implorantes. et hoc ex pͥo¬
to abbatis nuntiantes. Abbas duleinsle
pater obsetrat. quo ad fratres quantors
abeas. Quoꝵ uerba non renuit. s cũ ce
ad domũ ꝓperauit. ubi monachoꝵ tumt
inedicibili caumate erat coacta. Ip̃a
mus intrante limina. et menarnbilit
reflagrante eius eius facie beatissima.
bas cum om̃i xp̃icolarũ turma. ad sc̃bea
berti ꝓstratus est uestigia. Quem acͥhitĩ
talib allocuti sunt sermonib. Ignesce
nobis pater uenerabilis. ignosce fiatrib

Expanded text:
stantibus infit: Ite, fratres, ite, rogo, celeriter, posstantibus infit: Ite, fratres, ite, rogo, celeriter, poscite Patrem nostrum humiliter, ut ad nos veniat festinanter. At illi cursim properantes, et quod jussum erat perferentes, repererunt mansuetissimum sacerdotem in frigore et nuditate ficium nostrae servitutis accipias, ut aedificentur muri Jerusalem » ad tui nominis glocti, ad sequentia psalterii intentionem cordis dirigeret sui, astiterunt missi fratres, pro reliquis veniam implorantes, et hoc ex praecepto abbatis nuntiantes. 21. Abbas, dulcissime pater, obsecrat quo ad fratres quantotius abeas. Quorum verba non renuit, sed cum eis ad domum properavit, ubi monachorum turba indicibili caumate erat coacta. Ipso domus intrante limina, et inenarrabiliter reflagrante ejus facie beatissima, abbas cum omni Christicolarum turba ad sancti Lantberti prostratus est vestigia. Quem actutum talibus allocuti sunt sermonibus: Ignosce nobis, Pater venerabilis, ignosce fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
mundissimis patuit precib et ad suꝑnos
usq ꝑuenit auditus. Ergo cum illd̃ daui¬
ticũ mente caneret et ore ꝓferret. quando
ueniam et apparebo ante faciem tuam dñe
actum est celitus. ut galloꝵ cantus audiret᷑.
solito citius. Surrexerunt itaq fratres de¬
uoti. ut uigilias celebrarent more sollemp¬
ni. Deniq officio competenter ꝑacto. exi¬
erunt om̃s de scũario. gestientes domi ig¬
nem accendere: quo exuerent᷑ ualidissimo
frigore. Quem nimia auiditate ambien¬
tes. et ut oportunum erat undiq circun¬
dantes. abbas dũ astantes inspexit: lamber¬
tum deesse cognouit. ꝑcunctatus alios ubi¬
nam eẽt uenerabilis sacerdos. responsum est
a fratrib illi. qd̾ ip̃e foret. qui crucem adire
inquit. Heu nimis infelix: que te dementia
cepit. Innocentem dampnare nefas. sacerdo¬
tem glacialib pruinis destinare: facinus
est exetrabile. Sic merens dixit. post hec as¬

Expanded text:
mundissimis patuit precibus, et ad supernos mundissimis patuit precibus, et ad supernos usque pervenit auditus. Ergo cum illud Davidicum mente caneret, et ore proferret: « Quando veniam, et apparebo ante faciem tuam, Domine ? » actum est coelitus, ut gallorum cantus audiretur solito citius. Surrexerunt itaque fratres devoti, ut vigilias celebrarent more solemni. Denique officio competenter peracto, exierunt omnes de sanctuario, gestientes domi ignem accendere, quo exuerentur validissimo frigore; quem nimia aviditate ambientes, et, ut opportunum erat, undique circumdantes, abbas, dum astantes inspexit, Lantbertum deesse cognovit. Percunctatus alios, ubinam esset venerabilis sacerdos, responsum est a fraribus illis, quod ipse foret qui crucem adire inquit: Heu! nimis infelix, quae te dementia cepit? Innocentem damnare nefas. Sacerdotem glacialibus pruinis destinare facinus est exsecrabile. Sic moerens dixit; post haec a
Abbreviated transcription (Latin):
coturnis acciperet. alterũ eoꝵ a manu lap¬
sum est: feriensq soli paiumentũ quieti
fratrũ incussit sonitum. At pater cenobii
exꝑgefactus. et huius archani ignarus: dix¬
it. Cuius reprehensibili audacia hec modo
contigit negligentia. nr̃m morem expleat
crucem ꝓtinus ad eat. et qd̃ deliquit negli¬
genter: diluat obedienter. Tunc lamber¬
tus sacerdos pacientissunus. spe firmissimꝰ
et a nimo letissimus. iussionem p̃lati liben¬
tissime compleuit. et ad crucem sicut ouis
aduictimã ꝓperauit. Nil detulit secũ ad ini¬
mane frigus repellendum. nisi tantũmodo
unũ quo indutus erat cilicium. Et quidẽ
nox illa uehementissimi algoris gelu fuit
asꝑrima. ac niuali glacie frigidissima. Ar¬
debat plane interus flãma paraclyti sp̃c
idetrco exterius frigoris contempsit crucia¬
tus. Stante uero illic hostia sc̃e trinitatis
et infatigabiliter sui saluatoris exorante suf¬
fragia. celum ut ueraciter credimus eius

Expanded text:
cothurnis acciperet, alterum eorum a manu lapcothurnis acciperet, alterum eorum a manu lapsum est, feriensque soli pavimentum, quieti fratrum incussit sonitum. At Pater coenobii expergefactus, et hujus arcani ignarus, dixit: Cujus reprehensibili audacia haec modo contigit negligentia, nostrum morem expleat, crucem protinus adeat, et quod deliquit, diluat obedienter. Tunc Lantbertus, sacerdos patientissimus, spe firmissimus, et animo laetissimus, jussionem praelati libentissime complevit, et ad crucem sicut ovis ad victimam properavit. Nil detulit secum ad immane frigus depellendum, nisi tantummodo unum, quo indutus erat, cilicium. 19. Et quidem nox illa vehementissimi algoris gelu fuit asperrima, ac nivali glacie frigidissima. Ardebat plane interius flamma paracleti Spiritus; idcirco exterius frigoris contempsit cruciatus. Stante vero illic sanctae Trinitatis hostia, et infatigabiliter sui Salvatoris exorante suffragia, coelum, ut veraciter credimus, ejus
Abbreviated transcription (Latin):
amabilis erat. Interea in p̾fato commanẽs
cenobio famulabatur totis nisib dño. siti¬
ens illi placere. cui se templum spopon derat
ẽẽ. Incumbebat creberrimis orationib tan¬
to siquidem liberius. quanto pastorali cura
aliquantisꝑ fuerat alienatus. Quantam
humilitatem erga p̾latos exhibuit quantã
benignitatẽ apd̃ onĩs tenuit. nullus uerbo
explicare nullus calamo potest comp̃hende¬
re. frugalitatem namq in eo laudari non
est necesse. quam sic mirabiliter exercuit. ut
ip̃a macies corporis illum dño compbaret.
cunctis in odorem acceptũ fore suauitatis.
Uerum quid ad cumulum sue ꝑfectionis
pietas uoluit ostendere om̃tpotentis. licet
breuiter commemorandum. p̃senti tamen
sermone non est transeundum. Cuiusdam
ergo noctis silentio dum simul cum fratrib
quiesceret in dormitorio. clam de lectulo uo¬
luit surgere: ut ꝓlixis orationib posset in¬
sistere attentius. Cumq suis alterum ex

Expanded text:
amabilis erat. Interea in praefato commorans amabilis erat. Interea in praefato commorans coenobio, famulabatur totis nisibus Deo, sitiens illi placere, cui se templum spoponderat esse. Incumbebat creberrimis orationibus, tanto siquidem liberius, quanto a pastorali cura quantisper fuerat alienatus. Quantam humilitatem erga praelatos exhibuit, quantam benignitatem apud omnes tenuit, nullus verbo explicare, nullus calamo potest comprehendere. Frugalitatem namque in eo laudari non est necesse, quam sic mirabiliter exercuit, ut ipsa macies corporis illum Domino comprobaret cunctis in odorem acceptum fore suavitatis. 18. Verum quid ad cumulum suae perfectionis pietas voluit ostendere Omnipotentis, licet breviter commemorandum, praesenti tamen sermone non est transeundum. Cujusdam ergo noctis silentio, dum simul cum fratribus quiesceret in dormitorio, clam de lecto voluit surgere, ut prolixis orationibus posset insistere attentius. Cumque suis alterum ex
Abbreviated transcription (Latin):
Unũ est qd̾ mando repetens iterũq mo¬
ntbo. Ofilii carissimi et oues pastoris sũ¬
ni. seruite dño in timore: et exultate ei
tum tremore. Declinate a malo et facite
onuni. aderit uobis fortissimus adiutor
qu est uerus ꝓmissor: neq sinet perire qs
nbela beneditus. Post hoc saeras manꝰ
tolens. it oculos ad celum dirigens: be¬
sonatuil Quib etiã dulciter om̃ib ex¬
Ssalat s pe domnus cũ paucis comitib
ddam mouasteriũ petiit: qd̃ stabulaus
i iiasaibilim accepit. Ibi p̃sertim uir
nudabilis sequestratus a custodia dñi
sis dmn senatorib celi infra cupiam
terua. quoꝵ conuersationem ẽẽ inter celestia
plurimarũ uirtutum ꝓdebant testimonia.
Inter quos uenit nouissimus ordine. s pri¬
mus extitit scĩtate. Postremꝰ numero. s p̃
cipuus deuotionis studio. Hunc patres
monasterii ut carissimũ patrem recolebant.
illi fratres uniuersi assurgebant ceu dño et

Expanded text:
Unum est, quod mando repetens, iterumque moUnum est, quod mando repetens, iterumque monebo: O filii charissimi, et oves Pastoris summi, Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . « Declinate a malo, et facite bonum ; » aderit vobis fortissimus adjutor, qui est verus promissor, neque sinet perire, quos la benedictus. Post haec sacras manus attollens, et oculos ad coelum dirigens, besignaculo. Quibus etiam dulciter omnibus exosculatis, ipse domnus cum paucis comitibus quoddam monasterium petiit quod Stabulaus olim vocabulum accepit. Ibi praesertim vir memorabilis, sequestratus a custodia Dominici gregis cum senatoribus coeli infra curiam terva, quorum conversationem esse inter coelestia plurimarum virtutum prodebant testimonia. Inter quos venit novissimus ordine, sed primus exstitit sanctitate; posit devotionis studio. Hunc Patres monasterii ut charissimum Patrem recolebant; illi fratres universi assurgebant, ceu domino et
Abbreviated transcription (Latin):
oresior miuriis addictus. et nunquam
susuidiam labefactatus. om̃is eum po¬
s lamentabat᷑. onĩis clerus lugebat. et
psquendo gementes dicebant. Cui
as cõmutis pastor uigilantissime: Cur
ios deseris sacerdos scĩssime: Quã obrem
rinquis gregem deuotũ: et quare suppli¬
cem deseris clerum: Quis nos ab insidiis
tuebitur hostis: Quis orabit dm̃ ꝓ no¬
bis: Quis pestilentias depellet: Inuadẽt
nis lupi rapaces: dilaniabunt nos fero¬
tistmi bostes. Nemo erit qui abigat: ne¬
moerit qui renuat. Tu stabilitas fortiũ.
ꝑatio debilium. defensor in aduersis: de¬
cus in ꝓsperis. Pauperum consolator. or¬
phanoꝵ adiutor: uiduarũ susceptor. Te
tuncti sequenur: tecum om̃s moriemur.
Sisuꝑbi te despiciunt. et filii belial ꝑse¬
aintur: nos oues tue diligimus et uene¬
amur. Id celo clamor fratrũ: lacrimeq
gementũ. T̃ unc pater euictus lacrimis
ta fatur abortis. Pro re pauca loquar.
Non pastor deerit uobis: non cura salutis.

Expanded text:
orum injuriis addictus, et nunquam ad iracundiam labefactus, omnis eum populus lamentabatur, omnis clerus lugebat, et eum prosequendo gementes, dicebant: Cui nos committis, pastor vigilantissime? Cui nos deseris, sacerdos sanctissime? Quamobrem relinquis gregem devotum, et quare supplicem clerum? Quis nos ab insidiis tuebitur hostis? Quis orabit Deum pro nobis? Quis pestilentias depellet? Invadent nos lupi rapaces, dilaniabunt nos ferocissimi hostes. Nemo erit qui abigat, nemo erit qui renuat. Tu stabilitas fortium, reparatio debilium, defensor in adversis, decus in prosperis, pauperum consolator, orphanorum adjutor, viduarum receptor. Te cuncti sequemur, tecum omnes moriemur. Si superbi te despiciunt, et filii Belial persequuntur, nos oves tuae diligimus et veneramur. 16. It coelo clamor fratrum, lacrymaeque gementum. Tunc Pater evectus, lacrymis ita fatur obortis: Pro re pauca loquar: Non pastor deerit vobis, non cura salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
rat. s in die tercio cui fr̃i matutinis dictis ꝑ
uisum apparuit dicens. Quid agitis o frẽde
Tum ille. Lugentes atq tristes si
tua absentia pater piissime: qni
nos nos derelisti. Ad hec ille. se¬

Expanded text:
 in die tercio cuidam fratri, matutinis dictis, per visum apparuit, dicens: 'Quid agitis, o fratres?' Tum ille: 'Lugentes atque tristes sumus de tua absentia, pater piissime, quia orphanos dereliquisti nos'. Ad haec ille
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ dierum illd̾ custodiens temꝑe. ostendẽs¬
ꝙ sui carminis ꝓsodia: que munerũ p̃mia
in celesti aula eius possideret anima. Ubi
subtilis erat dicti uox p̃sulis alma. illuc ui¬
tini multo agmine ducti: sepus accendũt
et quid sit noscere querunt. Qui sint quid¬
ꝓ eanant. uł que sint munera uocis: s tũc
interius ꝓprios extendere uisus. Dum cupi¬
unt. ea uox tenui subducitur aura: ut solet
audiri cũ uas contingitur eris: et sonus as¬
surgeus: paulatim ducitur astris. At doc¬
tus dum se retrahunt ut longius essent:
dulcib auditu resonabat uocib aer. Conue¬
nit etiam om̃is pene ꝓuincia. de absentia
eius lugentes meffabili mesticia. et ad celos
usq alta emittentes suspiria. Compleuit au
martyr xp̃i gloriosissimus cursum sui ago¬
te deo uiuo et uero in trinitatis plenitudi¬
ne et unitatis maiestate cui extat laus et
scõꝵ iubilatio. nec non et ꝑpes gr̃arũ actio.

Expanded text:
morum dierum illum custodiens tempore ostendensmorum dierum illum custodiens tempore ostendensque sui carminis prosodia, quae munerum praemia in caelesti aula eius possideret anima. Ut subtilis erat dicti vox praesulis alma! Illuc vicini multo admiramine ducti Sepius accedunt, et quid sit, noscere quaerunt: Qui sint, quidque canant, vel quae sint munera vocis. Sed tunc interius proprios extendere visus Dum cupiunt, ea vox tenui subducitur aura, Ut solet audiri, cum vas contingitur aeris, Et sonus assurgens paulatim ducitur astris. At docte dum se retrahunt, ut longius essent, Dulcibus auditu resonabat vocibus aer. Convenit etiam omnis pene provintia, de absentia eius lugentes ineffabili mestitia et ad caelos alta usque emittentes suspiria. Complevit autmartyr Christi gloriosissimus cursum sui agote Deo vivo et vero in Trinitatis plenitudine et unitatis maiestate, cui extat laus et sanctorum iubilatio necnon et perpes gratiarum actio
Abbreviated transcription (Latin):
uiuens et coronatus feliciter intrauit. Ia¬
cuit quippe beati uiri corpuf exauime. ꝑfu¬
sum sanguinis sui ymbre. s anima ab an¬
gelis in celum est euecta. et inter consortia
suꝑnoꝵ eiuium collocata. ubi fruitur gau¬
dens et exultans societate apłoꝵ. glorificati¬
one ꝓph̾arum. confessione martyrũ. coheredi¬
tate confessoꝵ. integritate uirginum. obti¬
net q palmã ꝑennis glorie et stolam iocun¬
ditatis eterne. Corpus tandem sacro scm̃
pauci qui euasere internicionis ꝑiculũ naui
uelociter imposuerunt. et ad treiectum usq
delatum in eccłia apłoꝵ principis honorifice
sepelierunt. Exanimes artus nec liquit ce¬
lica uirtus. Monstrauit popłis quante fue¬
rit bonitatis: hic feritate furens: quẽ dodo ꝑe¬
merat amens. Nam dum conderetur tumu¬
lo immensus odor affuit e celo: uincens omĩa
aromata suauitatis frablantia. Nam nõ de¬
fuit angłoꝵ sublimitas eius sarcophago. pri¬

Expanded text:
vivens et coronatus feliciter intravit. Iavivens et coronatus feliciter intravit. Iacuit quippe beati viri corpus exanime, perfusum sanguinis sui imbre, sed anima ab angelis in caelum est evecta et inter consortia supernorum civium collocata, ubi fruitur gaudens et exultans societate apostolorum, glorificatione prophetarum, confessione martyrum, cohereditate confessorum, integritate virginum obtinetque palmam perennis gloriae et stolam iocunditatis aeternae. Corpus tandem sacrosanctum pauci, qui evasere internetionis periculum, navi velociter imposuerunt et ad Treiectum usque delatum in ecclesia apostolorum principis honorifice sepelierunt. Exanimes artus nec liquit caelica virtus, Monstravit populis, quantae fuerit bonitatis Hic, feritate furens quem Dodo peremerat amens. Nam dum conderetur tumulo, immensus odor affuit e caelo, vincens omnia aromata suavitatis fraglantia. Nec defuit angelorum sublimitas eius sarcophago, pri
Abbreviated transcription (Latin):
uos qui rei fuistis in crimine. sententiam
ultionis modo recipite: ne uos infernalis
auaet gelienna. s expiatos ꝑhennis ex¬
cipiat uita. Ita om̃s informans. et sacer¬
defali potesfate amoborans. a penetralibus
ho onustum reyis eterni. Cumq intrepi
A odde raipisent tubiculi. extimplo ceden¬
erelib suut immolati. Inde pater
uadus ⁊ poutfex constantissimꝰ. pauim̃
sili inmalum crucis ꝓsternit᷑. et mi¬
lia statim impetrare ꝓmeruit. Ingressi au¬
tem intrinsecus aduersarii furentes: inter¬
feccrunt om̃s in ore gladii. quoscunq reppe¬
rerunt ibi. Deniq unus ex crudelissimo ag¬
mine. inflãmatus immanissimi furoris ra¬
bie. tectum desuꝑ subiit. et beatum pontifi.¬
cem terre ꝓstratum inspexit. moxq diaboli¬
co spũ exagitatus: ꝑcussit telo uicturũ in
scła xp̃o. Sic p̃tiosus dñi sacerdos lambertꝰ
testis gloriosus. felici martyrio est coronatus.
taliter q regnum celoꝵ qd̃ diu desiderauit.

Expanded text:
vos, qui rei fuistis in crimine, sen tentiam vos, qui rei fuistis in crimine, sen tentiam ultionis modo recipite, ne vos infernalis cruciet gehenna, sed expiatos perennis excipiat vita'. Ita omnes informans et sacerdotali potestate corroborans, a penitralibus holocaustum regis aeterni. Cumque intrepidi hostio erupissent cubiculi, extemplo, cedenconspectibus sunt immolati. Inde pater egregius et pontifex constantissimus pavimento soli in modum crucis prosternitur et milia statim impetrare promeruit. Ingressi autem intrinsecus adversarii furentes, interfecerunt omnes in ore gladii, quoscumque reppererunt ibi. Denique unus ex crudelissimo agmine, inflammatus immanissimi furoris rabie, tectum de super subiit et beatum pontificem terrae prostratum inspexit, moxque diabolico spiritu exagitatus, percussit telo victurum in saecula Christo. Sic pretiosus Domini sacerdos Lantbertus, testis gloriosus, felici martyrio est consecratus taliterque regnum caelorum, quod diu desideravit,
Abbreviated transcription (Latin):
t mniqui. Ecce synagoge potentiũ
suis animã meam quam deprecor
sscipias in pace. qui es miserator et
sat lamberto implorante. impii appari¬
iues pcaciter fremebant. lãceasq parie¬
ib infigebant. et domũ penetrare tẽp¬
tibunt. Atq duo nepotes ipsius petrus
udeliit atq audelecus. fortiter eis resiste¬
unt. qui domũ intrare uolebant. Quib
i firmentib et uiriliter agentib. uir in¬
ut serenissimus. Si me filii hactenus
uaciter dilexistis: nunc consilii mei obe¬
uit p̃reptis. Ur̃a iħu peccata confitemi¬
i: it orate ꝓ inuicem ut saluemini. Sic
rustor sie dixit: contra sic audoletus respõ¬
dit. Ignem pater carissime minantur
ustere: quo domus hec incendat᷑. et nos
anter exuremur. Ad hec uir uenerabi¬
ls dixit. Nolite timere filii flammas
mcendii. certe potens est dĩ dextera eripe¬
⁊ nos a ꝑiculo unminenti. Illos ut time
smpiterna induet confusio. suꝑ nos ut
mo dei efflorebit sc̃ĩficatio. Attamen

Expanded text:
m me fortes et iniqui. Ecce Synagogae potentium quaerunt animam meam, quam deprecor ut suscipias in pace, qui es miserator et m lacrymis B. Lantberto implorante, impii apparitores procaciter fremebant, lanceasque parietibus infigebant, et domum penetrare tentabant. At duo nepotes ipsius, Petrus videlicet atque Audolecus, fortiter eis resistebant, qui domum intrare volebant. Quibus ita frementibus et viriliter agentibus vir inquit serenissimus: Si me, filii, hactenus veraciter dilexistis, nunc consilii mei obeite praeceptis: vestra Iesu peccata confitemini et orate pro invicem, ut salvemini. Sic pastor sanctus dixit. Contra sic Audolecus respondit: 'Ignem, pater karissime, ignem minantur mittere, quo domus haec incendatur et nos pariter exuramur'. Ad haec vir venerabilis dixit: 'Nolite timere, filii, flammas incendii; certe potens est dextera Dei eripere nos a periculo imminenti. Illos, ut timeo, sempiterna induet confusio; super nos, ut credo, Dei efflorebit sanctificatio. Attamen
Abbreviated transcription (Latin):
plane signum mirabile instar crucis añ
supra domũ pontificis rutilare. qd̃ phe
dore claritatis nec uisu erat facile. nei
tu affabile ulli. Hoc utiq xp̃e dñs sre
sanguine xp̃i: atq crucifixum desidem
mundi. Cum autẽ dolo fero cissimus
mis nequicie accinctus. iunctis sibi ne¬
dis complicib ad uillam uenisset suꝑ
nominatã. cepit minister malicie
concrepare. socios ꝓuocare. et scm̃ di a¬
dotem hac illaq bachando ꝑ quite. S
satellites uesam lictoris iussis obscusddi¬
tes. effractis forib disruptisq sepl siat
inter oues lupi curtim atrociter sut i¬
gressi. C ontinuo lambertus da le¬
ta fortissimus. armoꝵ congressioni gos¬
factus a lecto furrexit. ensem mani e s¬
it. et contra hostes dimicare delilbesl
corde dicens. Eripe me de ininul¬

Expanded text:
plane signum mirabile instar crucis dominicae plane signum mirabile instar crucis dominicae supra domum pontificis rutilare, quod prae splendore claritatis nec visu erat facile nec dictu affabile ulli. Hoc utique Christus domisanguine Christi atque crucifixum desideriis mundi. Cum autem Dodo ferocissimus, armis nequitiae accinctus, iunctis sibi nefandis complicibus, ad villam pervenisset superius nominatam, coepit minister maliciae arma concrepare, socios provocare et sanctum Dei sacerdotem hac illacque bachando perquirere. Hinc satellites, vesani lictoris iussis obsecundantes, effractis foribus disruptis que sepibus, sicut inter oves lupi, cortem atrociter sunt ingressi. Continuo Lantbertus Dei agonitheta fortissimus, armorum congressione expergefactus, a lecto surrexit, ensem manu corripuit et contra hostes dimicare deliberavit. iens et haec corde dicens: 'Eripe me de ini
Abbreviated transcription (Latin):
ris. S frustra ibi querebat leuamen. ubi
nullã uolebat habere molliciem. Corpus et¬
enim suũ qd̃ ꝑ diem sine remissione macera¬
bat: ꝑ noctem sine intermissione affligebat.
Mundatus nempe dudum sacro baptisma¬
te sublimatus demũ sacerdotali consetratio¬
ne ꝑacliti sp̃c purgabatur illustratione.
candidandus ad ultimum ꝓpnio tai
Nondum uero obdormierat. s felitus
escere expectabat eum unus e famuli
mo foras exiit. et hostilem cune ũ emix
uenire conspexit. At ip̃e concitus id
rediit. et quid uiderit suis comitib mo¬
re nec distulit. Tunc om̃s illi instupos
formidinis subito uersi: domnũ pontidi
non fuerunt excitare ausi. Prestolati
diu silentes: donec appropinquarẽt an¬
sarii uenientes. S neq tran siliendiũ ꝑ
qd̃ quibdam exercitũ sequentib a tari
om̃ipotentis dei ostendit celsitudo. Ecle
scriptis. clamabo uocib almis: lotus abn¬
tegro secloꝵ noscat ut ordo. Uiderunt

Expanded text:
ris. Sed frustra ibi quaerebat levamen, ubi ris. Sed frustra ibi quaerebat levamen, ubi nullam volebat habere mollitiem. Corpus etenim suum, quod per diem sine remissione macerabat, per noctem sine intermissione affligebat. Mundatus nempe dudum sacro baptismate, sublimatus demum sacerdotali consecratione, paraclyti spiritus purgabatur illustratione, candidandus ad ultimum proprio cruore. Nondum vero obdormierat, sed felicius quiescere expectabat, cum unus ex famulis domo foras exiit et hostilem cuneum eminus venire conspexit. At ipse concitus intro rediit, et quid viderit, suis comitibus nuntiare nec distulit. Tunc omnes illi in stuporem formidinis subito versi, domnum pontificem non fuerunt excitare ausi. Praestolati sunt diu silentes, donec appropinquarent adversarii venientes. Sed neque transiliendum puto, quod quibusdam exercitum sequentibus a tergo omnipotentis Dei ostendit celsitudo. Edicam scriptis, clamabo vocibus altis, Totus ab integro saeclorum noscat ut ordo. Viderunt
Abbreviated transcription (Latin):
frigidus: letum beati antistitis lamberti ob
consanguineoꝵ necem corde cepit meditari.
et ip̃i oꝑe insidiari. Unde sibi socios co¬
pulans audacter iniquos. et ad p̃liandum
fortissimos leodium adierat: quo celebs uir¬
his cdieb forte manebat. Eadem nocte pon¬
tifex dignissimus. corona martyrii sublimã¬
dus. relictis in domo soporatis sodalib. ad o¬
rationẽ ꝑrexit solitarius. Quam diutissi
telauit. totamq spem suam dño cõmisit.
Igneus astrigeras iam sol migrauit ad ar¬
ces: crinib et roseis tenebras aurara fu¬
gabat. cũ pater memorabilis domũ repeci¬
it. discipłos a sompno excitauit. et ut ma¬
tutinales ymnos secum canerent eisdem
imꝑauit. Quib strenue et uelut decebat
religiose completis. ip̃e dominus ieumiis et
orationib nimiũ erat fatigatus. Qua de
re famulis suggerentib ad lectum regredi¬
est compulsus. quatinus lassitudinem uexa¬
ti corporis aliquantisꝑ quiete alleuaret sopo¬

Expanded text:
frigidus, loetum beati antestitis Lantberti ob frigidus, loetum beati antestitis Lantberti ob consanguineorum necem corde coepit meditari et ipsi opere insidiari, Unde sibi socios copulans audacter iniquos et ad proeliandum fortissimos, Leodium a dierat, quo caelebs his diebus forte manebat. Eadem nocte pontifex dignissimus, corona martyrii sublimandus, relictis in domo soporatis sodalibus, ad orationem perrexit solitarius. Quam diutissimrotelavit totamque spem suam Domino commisit. Igneus astrigeras iam sol migrabat ad arces, Crinibus et roseis tenebras aurora fugabat, cum pater memorabilis domum repetiit, discipulos a somno excitavit, et ut matutinales hymnos secum canerent, eisdem imperavit. Quibus strenue et, velut decebat, religiose completis, ipse domnus ieiuniis et orationibus nimium erat fatigatus. Qua de re, famulis suggerentibus, ad lectum regrediest compulsus, quatinus lassitudinem vexati corporis quantisper quiete alleviaret sopo
Abbreviated transcription (Latin):
gem eccłie dilaniabant. quanto patientius
ut oues dñi eoꝵ seuiciam ꝑferebant. Quo cir¬
ca pontificis clientes et cognati. qui erãt ꝓsa¬
pia nobilissimi et reb ditissimi zelo doloris
accenduntur. afflictione subiectoꝵ instigan¬
tur. et ut maleficos ꝑsequi debeant eo igno¬
rante cõmuni consilio deliberant. Nam sa¬
pradictoꝵ fratrũ ꝓteruia crescente. et in
malicia ꝑdurante uiros genere famosissimoꝰ.
armis conspicuos. ab in choato oꝑe nequaqmͣ
piguit animũ reuocare. Quid plura: Ii¬
los bello oppecierunt : utrosq mortis piacu¬
lo indiderunt. Quib ita interemptis. et
in inferni baratrũ demersis: dodo infelix
eoꝵ qui in ultati fuerant ꝓximus affinis.
hereditatem infandi suscepit criminis. ꝑ¬
secutionis quippe successionẽ. ad saciandã
sui furoris iminanitatẽ : nõ tamen ad sue
utilitatis recepit incolumitatẽ. Hic nãq
suꝑbia tumidus. consiliis habitus. et armis

Expanded text:
gem ecclesiae dilaniabant, quanto patientius, gem ecclesiae dilaniabant, quanto patientius, ut oves Domini, eorum sevitiam perferebant. Quocirca pontificis clientes et cognati, qui erant prosapia nobilissimi et rebus ditissimi, zelo doloris accenduntur, afflictione subiectorum instigantur, et ut maleficos persequi debeant, eo ignorante, communi consilio deliberant. Nam supradictorum fratrum protervia crescente et in malicia perdurante, viros genere famosissimos, armis conspicuos ab inchoato opere nequaquam piguit animum revocare. Quid plura? Illos bello obpetierunt, utrosque mortis piaculo indiderunt. Quibus ita iuteremptis et in inferni baratrum demersis, Dodo infelix, eorum qui multati fuerant proximus affinis, hereditatem infandi suscepit criminis, persecutionis quippe successionem ad saciandam sui furoris immanitatem, non tamen ad suae utilitatis recepit incolumitatem, Hic namque superbia tumidus, consiliis-habitus et armis
Abbreviated transcription (Latin):
nib orbis sunt disꝑsi. et hanc fidem adnun¬
tiauerunt om̃ib quam nos indubitãt᷑ credi¬
mus. et uobis in eius nomine et ꝓ eius amo¬
re constanter p̃dicamus. K ec et his simili¬
a beatissimo lamberto ꝓsequente et mirabi¬
Tunc egregius doctor et facundissimus p̃di¬
cator idola deiecit. popłm baptismate sanx¬
it. eccłias construxit. sacerdotes ordinauit.
totamq regionẽ illam xp̃o dño consecrauit.
rea talib instaret curis dum pastor herilis.
dimicans bella uictoriosissimi regis. ut p̃lia¬
tor inuictus et fortis. triumphalem palmã
martyrii merito compos in hoc mundo cõ¬
tulit illi. Duo siquidem fratres nequissimi.
gallus uidelicet ac rioldus uocati. aduersus
beati famulos insurrexerunt lamberti. affli¬
gentes illos dura calamitate et multiplici.
Quos cum antistes pacientissimꝰ humillimis
ut resipiscerent exoraret precib. ec sepissimis
argueret. iucrepationib. tanto ꝑtinacius gre¬

Expanded text:
nibus orbis sunt dispersi, et hanc fidem annunnibus orbis sunt dispersi, et hanc fidem annuntiarunt omnibus, quam nos indubitanter credimus, et vobis in ejus nomine et pro ejus amore constanter praedicamus. Haec et his similia beato Lantberto prosequente, et mirabiTunc egregius doctor et facundissimus praedicator idola dejecit, populum baptismate sanxit, ecclesias construxit, sacerdotes ordinavit, totamque regionem illam Christo Domino consecravit, rea talibus instaret curis cum pastor herilis, dimicans bella victoriosissimi regis, ut proeliator invictus et fortis, triumphalem palmam martyrii meriti compos in hoc modo contulit illi. Duo siquidem fratres nequissimi, Gallus videlicet ac Rioldus vocati, adversus beati famulos insurrexerunt Lantberti, affligentes illos dira calamitate et multiplici. Quos cum antestis patientissimus humillimis, ut resipiscerent, exoraret precibus et sepissimis argueret increpationibus, tanto pertinatius gre
Abbreviated transcription (Latin):
faillis est ex urgine matre. Qui uerus
D it homo ꝓdiens ex uirginis utero. mor¬
talium mõre est cireũtisus: et ab iobanne
miord anc luptiratus. Deinde discipłos
libit ꝑliuma uirtutũ signa ꝑegit. et qd̾
i duiter erat mundo palam declaratuit.
a lllimũ sut uoluntatis potestater amt¬
na suaisn posut in cruce. ut nos reclame
tse angune quos diabolus a prima
dmdla orpne astrictos tenebat uinculo¬
optiuntats sic. C elebrato tandem passo¬
nns ꝰ sinio destructoq mortis imꝑio.
bis de psurrexit tercio reddens nobis
parente. Sicq quadraginta dieb suis disci¬
pulis manifestat᷑ eisdem ad ultimũ recũben¬
tib apparuit. et in uniuersũ orbem ire man¬
dauit. ut remissionẽ peccatoꝵ p̃dicarent.
et qd̃ didicerant cunctis gentib adnunti¬
arent. ac demũ illis cernentib celos rediit.
et uictor mortis ad dexterã assedit patris.
Qui sp̃c sc̃s carismate referti in cunctis fi¬

Expanded text:
factus est ex Virgine matre. Qui verus factus est ex Virgine matre. Qui verus Deus et homo prodiens ex Virginis utero, mortalium more est circumcisus, et ab Joanne in Jordane baptizatus. Deinde discipulos elegit; plurima virtutum signa peregit, et quod veraciter erat, mundo palam declaravit. 30. Ad ultimum suae voluntatis potestate animam suam posuit in cruce, ut nos redimeret suo sanguine, quos diabolus a prima mundi origine astrictos tenebat captivitati suae. Celebrato tandem passionis mysterio, destructoque mortis imperio, vivens die surrexit tertio, reddens nobis idimus parente. Sicque quadraginta diebus suis discipulis manifestatus, eisdem ad ultimum recumbentibus apparuit, et in universum orbem ire mandavit, ut remissionem peccatorum praedicarent, et quod didicerant, cunctis gentibus annuntiarent. Ac demum illis cernentibus, coelos rediit, et victor mortis ad dexteram assedit Patris. Qui Spiritus sancti charismate refecti in cunctis fi
Abbreviated transcription (Latin):
xisrm mulierem formauit. ut ex eoꝵ
scientie boni et mali abstinere man¬
ant ut ꝑ obeclientiã sine carnis morte
i gilistem angłoꝵ patriam quandoq po¬
tussent transire. si se astringerent carita¬
is uinculo ꝑ obedientiã creatori suo. S
pbeolor inuidia serpentis. homo cupidi¬
titum illectus est illecebris. sicq ꝑ hoc mor¬
⁊ ebnorius. a paradiso est eitctus. Nec so¬
iis meritam p̾sumptor senserat iram. S
srum omnẽ sui generis traxit ꝓpaginẽ.
e in mortiferi facinoris inuexit acerbita¬
tim. Hinc mundi princeps homines si¬
hi subdidit om̃s. donec is qui egit carnem
di urgine sũpsit. qua hominẽ redime¬
it a reatu p̃uaricationis. quẽ ꝓ infirmita¬
i carnis malicia callili secluxerat hostis.
Quẽ uero ex patre natum dixi sine tẽꝑe
⁊ intemerata genitrice maria uidelicet
smꝑ uirgine natus est in temꝑe. et ad
sitͥri similitudinem unus in utroq et
rutraq natura et ds ꝑmansit cũ patre
s ad redemptionem nram homo mortalis

Expanded text:
 mulierem formavit , ut ex eorum ligno Scientiae boni et mali abstinere mandavit, ut per obedientiam, sine carnis morte, ad coelestem angelorum patriam quandoque potuissent transire, si se astringerent charitatis vinculo per obedientiam Creatori suo. Sed proh dolor! invidia serpentis, homo cupiditatum illectus est illecebris, sicque per hoc morti obnoxius, a paradiso est ejectus. Nec solus meritam praesumptor senserat iram, sed secum omnem generis sui traxit propaginem, et in mortiferi facinoris invexit acerbitatem. Hinc mundi princeps homines sibi subdidit omnes, donec is, qui egit, carnem de Virgine sumpsit, qua homines redimeret a reatu praevaricationis, quem pro infirmitate carnis malitia callidi seduxerat hostis. Quem vero ex Patre natum dixi sine tempore, ex intemerata genitrice, Maria videlicet semper Virgine, natus est in tempore, et ad electri similitudinem unus in utraque et ex utraque natura, et Deus permansit cum Patre, et ad redemptionem nostram homo mortalis