comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stroꝵ qui indignati sunt. et aduersus eos
michi scripserunt: et inthomo que etiã
subscͥpserunt. tam tociꝰ egypti eco thebai¬
dis. qͦm libie & pentapolis. syrie. lycie. pam¬
philie. asie. capadocie sacerdotes. aliarũq
piuntiaꝵ: ad quoꝵ instar etiam uos cum¬
confido susciꝑe. Multis itaq mͥ contra no¬
centes remediis cristentib etiam hoc inuẽ¬
tum ẽ utile medicam̃: quia conũtuntur
seducti ab eis ppłi. nc̃ nostris sacerdotib
obedientes. & ad penitentiã ꝑ eos accedere
festinantes. Salutate ad inuicẽ frat̾ita¬
tem que apd̃ uos ẽ. Halere uos in dño op
to km̃i. Sunt aũ qui anathematirati suñ.
ex p̃sbiteris qͥdem arrius: ex diaconib aũ
achillas. euzonis ⁊ arthalis: lucius⁊ sarma¬
tius iulius: menas: alt̾ arrius. et elladiꝰ.
onsona his direxit & philogomo
antiochene presuli ciuitatis : & custa¬
tio qui tunc beroeam gub̃nabat eccl̃iam:

Expanded text:
strorum, qui indignati sunt, et adversus eos strorum, qui indignati sunt, et adversus eos mihi scripserunt, et in tomo quem etiamsubscripserunt, tam totius Aegypti et Thebaidis, quam Libyae et Pentapolis, Syriae, Pamphyliae, Asiae, Cappadociae, sacerdotes, aliarumque provinciarum, ad quorum instar etiam vos confido eum suscipere. Multis itaque mihi contra nocentes remediis existentibus, etiam hoc inventum est utile medicamen: quia convertuntur seducti ab eis populi, nunc nostris sacerdotibus obedientes, et ad poenitentiam per eos accedere festinantes. Salutate ad invicem fraternitatem quae apud vos est. Valere vos in Domino opmi. Sunt autem qui anathematizati sunt, ex presbyteris quidem Arius, ex diaconibus autem Achillas, Euzoius, Aithalis, Lucius, Sarmatius, Julius, Menas, alter Arius, et Helladius. Consona his direxit et Philogonio Antiochenae praesuli civitatis, et Eustathio, qui tunc Beroeensem gubernabat Ecclesiam,
Abbreviated transcription (Latin):
cunq uob̃ annuntiaũit pret̃ qͦd accepi¬
stis. anathema sit: licet angłm de celo
ẽẽ se fingat. Sed etiam si quis aliis scrino
qua. Sos igitur anathematiratos afra¬
ternitate nullus ur̃m suscipiat: aut ha¬
bere patiatur ea que ab eis uel dicunt᷑.
uł conscribunt᷑. Cuncta cnum uelut ma¬
gi hõies mentiuntur: quia u̾itatẽ loqui
non possunt. Cirtueunt deniq cuntates
nichil studentes aliud qͣm ut amicitia¬
rum scemate et nõie pacis ꝑ figmenta
uł blandim̃ta litteras dent᷑ et accipiant.
ut crrare faciant ꝑ hec deceptas a sc muli¬
erculas. Hos gͦ qui contra xp̃m tanta pre¬
sumunt: quiq xp̃ianitati tam publice
derogarunt. quam int̾ udicia ꝑsecutio¬
nes nob̾ quantum in ip̃is est. excitare non
cessant÷ et meffabile sacramentũ xp̃iam¬
lectissimi: et unammes atq concertatores
nob̾cum contra eoꝵ uesanam estote p̃sũp¬
tionem ÷ ad similitudinẽ cõministroꝵ no¬

Expanded text:
cunque vobis annuntiaverit praeter id quod accepicunque vobis annuntiaverit praeter id quod accepistis, anathema sit, licet angelum de coelo se esse fingat . Sed etiam si quis aliis sermoniqua. Hos igitur anathematizatos a fraternitate nullus vestrum suscipiat, aut habere patiatur ea quae ab eis vel dicuntur vel conscribuntur. Cuncta enim velut magi homines mentiuntur: quia veritatem loqui non possunt. Circumeunt denique civitates, nihil studentes aliud, nisi ut amicitiarum schemate et nomine pacis per figmenta vel blandimenta litteras dent et accipiant; ut errare faciant per haec deceptas a se mulierculas. Hos ergo qui contra Christum tanta praesumunt, quique Christianitati tam publice derogaverunt, qui inter judicia persecutiones nobis, quantum in ipsis est, excitare non cessant, et ineffabile sacramentum nativilectissimi; et unanimes atque concertatores nobiscum contra eorum vesanam estote praesumptionem, ad similitudinem comministrorum no
Abbreviated transcription (Latin):
totius aduerse impietatis existio: securos
nos faciente patrefamilias eius cũ lamat.
habete fiduciam ego uici mundũ. Hoc no¬
uimus actum post resurrectionẽ a mortuis:
ne uera indutus et ñ putatine ex dei gem¬
trice maria: qui in nouissimis temporib
ꝑ cdãpnatiõe peccati ad humanũ genu
aduenicns. crucifixus et mortuus est. sed
ñ ꝓpt̾ea diuinitate sua minor factus. Rc¬
surrerit enim amortuis : assumptus in ce¬
lo est: sedet ad dexteram maiestatis. Sec
igitur ex parte in hac epł̃a figuraui: one¬
rosum credens singula sub scrupulosidate
conscribero: eo qͦd iciam sanctum studiũ
ur̃m talia non lacere. Hec docemus: hec
destruere ea uolentes nullatenus formida¬
mus. Qui licet uerberib nob̃ extorqueatł:
nos tã spem ñ aũsamur nrãm. Hoꝵ igit᷑
aduersarii id est arrius & achillas. et qui
cum ecis sunt u̾itatis inimici. ab eccłia suns
ꝓcul expulsi: aliem facti apia doctrina
nr̃a. scđm beatum paulum dicentẽ. Qui¬

Expanded text:
 securos nos faciente Patrefamilias ejus, cum Habete fiduciam: ego vici mundum . Hoc novimus actum post resurrectionem a mortuis,  Christus carne vera indutus, et non putative ex Dei Genitrice Maria; qui in novissimis temporibus pro damnatione peccati ad humanum genus adveniens, crucifixus et mortuus est; sed non propterea divinitate sua minor factus. Resurrexit enim a mortuis, assumptus est in coelum, et sedet ad dexteram Majestatis. Haec igitur ex parte in hac epistola figuravi, onerosum credens singula sub scrupulositate conscribere, eo quod sciam sanctum studium vestrum talia non latere. Haec docemus, haecdestruere ea volentes nullatenus formidamus. Qui licet verberibus nobis extorqueant, nos tamen spem non aversamur nostram. Horum igitur adversarii, id est, Arius et Achillas, et qui cum eis sunt veritatis inimici, ab Ecclesia sunt procul expulsi, alieni facti a pia doctrina nostra, secundum beatum Paulum dicentem: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
predixit. Hidete ne quis uos seducat. Mul¬
ti enim uenient in nomme mnco dicentes
quia ego sum. et tempus ꝓpe est: & ml¬
tos errare facient. Nec ergo eatis post
quidam a fide sana: attendentes ad sp̃c¬
ritatem auersantur. Dño siquidem &
ꝓnuntiante et ꝑ apł̃m designante de
talib ÷ conscquenter nos ꝑ nos ip̃os audi¬
entes impietatem eorum anathematira¬
uimꝰ cos sicuti prediximus: ostendentes eos
ertrancos a fide eccl̃iaq catholica. Indi¬
cauimus autem & uobis dilectissumi
atq kmm̃i comministri. ne quos eoꝵ si
forte temptaucrint etiam ad uos uenire
suscipiatis: neq cusebio uel cuilibet ali¬
orum scribenti ꝓ cis. obediatis. Decet em̃
nos tanquam xp̃ianos. ut omnes contra
xp̃m loquentes & sapientes. quasi deo re¬
belles et animarum corruptores totis ui¬
rib auersemur÷ et neq aue huiusmodi
dicamus hominib: ne forte etiam pec¬
catis coꝵ communicare indeamur. siciũ

Expanded text:
praedixit: Videte ne quis vos seducat. Mulpraedixit: Videte ne quis vos seducat. Multi enim venient in nomine meo dicentes, quia ego sum, et tempus prope est, et multos errare facient: ne ergo eatis post quidam a fide sana, attendentes ad spritatem aversantur . Domino siquidem et pronuntiante et per Apostolum designante de talibus, consequenter nos per nosipsos audientes impietatem eorum anathematizavimus eos, sicut praediximus: ostendentes eos extraneos a fide Ecclesiaque catholica. Indicavimus autem haec vobis, dilectissimi atque charissimi comministri, ne quos eorum, si forte tentaverint etiam ad vos venire, suscipiatis, neque Eusebio, vel cuilibet aliorum 216 scribenti pro eis obediatis. Decet enim nos tanquam Christianos, ut omnes contra Christum loquentes et sapientes, quasi Deo rebelles et animarum corruptores, totis viribus aversemur; et neque ave hujusmodi dicamus hominibus, ne forte etiam peccatis eorum communicare videamur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nouit pater suum uerbum. sic & uer¬
bum nouit ꝓprium patrem: & aliter
ñ est. Hec dicentes et reuolucsscͥptu¬
ras sanctas. frequent̃ conuii uscos:
& tursus tanquam cameletes muta¬
bantur ÷ studentes ad scmetip̃os trahe¬
re qͦd scͥptum est. cũ uenerit impius in
quidem hereses ante cͥos fuerunt.
que plus qm decet p̃sumentes corrue¬
runt in imprudentia sua: isti uero ꝑ
omnia uerba sua nitentes erigi ad mn¬
ternitionem diuinitatis uerbi ÷ ꝑ hec
illas hereses potius firmare conati sunt
antixpisto facti ꝓpinquiores. Qua ꝓpter
& abdicati. et anachematirati sunt ab
eccłia. Contristamur itaq ꝓ eorum ꝑdi¬
tione: et marime quia et ipsi aliqͣndo
que eccl̃ie sunt audierunt ⁊ et nunc ab
ea ꝓrsus exilumt.Non tamen admira¬
mur. Hoc enim & ymencus. et filetus
passi sunt: & ante eos iudas. Qui cum
esset secuitus saluatorem: postea ꝓditor
factus est & apostata. Sed de his qͥdem
ipsis ñ sumus ignari. Dominus enim

Expanded text:
novit Pater suum Verbum, sic et Vernovit Pater suum Verbum, sic et Verbum novit proprium Patrem; et aliter non est. Haec dicentes, et revolventes Scripturas sanctas, frequenter convicimus eos; et rursum tanquam chamaeleontes mutabantur, studentes ad semetipsos trahere quod scriptum est: Cum venerit impius in quidem ante eos haereses fuerunt, quae plus quam decet praesumentes, corruerunt in imprudentiam suam. Isti vero per omnia verba sua nitentes erigi ad internecionem divinitatis Verbi, per haec illas haereses firmare potius conati sunt, Antichristo facti propinquiores; quapropter et abdicati et anathematizati sunt ab Ecclesia. Contristamur itaque pro eorum perditione, et maxime quia et ipsi aliquando quae Ecclesiae sunt audierunt, et nunc ab ea prorsus exsiliunt: non tamen admiramur. Hoc enim et Hymenaeus, et Philetus passi sunt, et ante eos Judas, qui cum esset secutus Salvatorem, postea proditor factus est et apostata. Sed de his quidem ipsis non sumus ignari. Dominus enim
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit. qui me indet. iudet & patrẽ:
Quomodo si uerbum et sapientia dei est
filius ÷ funt aliquando quando non fu¬
it: Simile est enim: ac si dicant sine
uerbo et sine sapientia aliquando fuisse¬
deum. Uel quomodo conuertibilis et
mutabilis. qui dicit ꝑ se. ego in patre
et pater in me. et iterum. ego & pater
unum sumus ÷ ꝑ ꝓphetam uero. indete
inquit me. indece quia ego sum & ñ
mutabor: Nam licet in eo uerbo sit di¬
ctum illud apłi. quia factus homo ẽ.
tamen mutatus non est: sed sicuti dyc
Cum paulus scribat propt̾ quem om¬
nia. et ꝑ quem omnia: Unde uero
blasphemicnt quia nescit ꝑfecte filius
patrem: mirandum non est. Nam se¬
mel habentes ꝓpositum rebellandi xp̃o:
reꝑcutiund etiam uoces enis dicentis.
sicͥut nouit me pater & ego agnosco
patrem. Si ergo ex parte pater noint
filium: palam est quia & filius non
ꝑfecte nouit patrem. Si audem dicere¬
hoc impium est: nouit enim ꝑfecte
filium pater÷ palam est quia sicut

Expanded text:
qui dicit: Qui me videt, videt et Patrem ? Quomodo, si Verbum et Sapientia Dei est Filius, fuit aliquando quando non fuit? Simile est enim ac si dicant sine Verbo et sine Sapientia fuisse aliquando Deum. Vel quomodo est et convertibilis et mutabilis, qui dicit per se: Ego in Patre et Pater in me ; et iterum: Ego et Pater unum sumus ? Per prophetam vero: Videte, inquit, me, videte, quia ego sum, et non mutabor . Nam licet in eo verbo sit dictum illud apostoli, quia factus est homo, tamen mutatus non est, sed, sicut dixicum Paulus scribat, propter quem omnia, et per quem omnia ? Unde vero blasphement quia nescit perfecte Filius Patrem, mirandum non est. Nam semel habentes propositum rebellandi Christo, repercutiunt etiam vocem ejus, dicentis: Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem . Si ergo ex parte Pater novit Filium, palam est quia et Filius non perfecte novit Patrem. Si autem hoc dicere impium est novit enim perfecte Filium Pater, palam est quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sentancos arrii. ciuis inideretur cẽ ddecretũ.
Scribebant aũ & qui circa cuscbium ni¬
chomedie. et alii quib arru opinio cõ¬
placebat: quatenus solucretur quidem
premissa dampnatio: et in eccłiam
dampnati reduccrentur. quasi nichi

Expanded text:
etur esse decretum. Scribebant autem et qui circa Eusebium Nicomediae erant, et alii quibus Arii opinio complacebat, quatenus solveretur quidem praemissa damnatio, et in Ecclesiam damnati reducerentur, quasi nihi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ arriani talit̾ alterutris scriberent. contra
ueritatẽ se armantes ad prelium: peius
fiebat malum ad contentionis incendium:
ꝑ eos qͥ eoꝵ scͥpta suscipiebant. Consentien¬
tes gͥ alexandro. in eius thomo subscribebał:
alii uͦ contraria faciebant. Precipue tñ
mouebatur ex adũso nichomediensis cu
am fecerat alexander. Unde & frequenter¬
scribebat alexandro quidem. ut descrens
questionẽ que mouebat tumultum. susci¬
peret arrium et sequaces eius: ꝑ auitates
dũ diũsis cp̃is ne consentirent sͥ criptis ale¬
xandri. Unde om̃ia erant ualde turba
ta. Non enim solumm eccl̃ie presules ra¬
tiocinatiõib int̾ se certare uidebant᷑: scc
etiam ppłs diuisus crat. Alii uͦ istis. alii
uͦ consentiebant illis: et ad tantum cau¬
sa uenit incendium: ut in publico & in
ip̃is theatris xp̃ianitati derogarit᷑. Qui¬

Expanded text:
alia et isti alterutris scribebant, contra veritatem se armantes ad praelium. Et pejus fiebat malum ad contentionis incendium per eos qui haec scripta suscipiebant. Consentientes igitur Alexandro, etiam in ejus tomo subscribebant; alii vero contraria faciebant. Praecipue tamen movebatur ex adverso Nicomediensis Eusam fecerat Alexander. Poterscribebat Alexandro quidem, ut deserens quaestionem quae movebat tumultum, susciperet Arium et sequaces ejus; per civitates autem diversis episcopis, ne consentirent scriptis Alexandri. Unde omnia erant vata. 111Non enim solummodo ecclesie presules ratiocinationibus inter se certare uidebantur, sed etiam populus diuisus erat. 112Alii namque illis, alii istis consentiebant et ad tantum cauma uenit incendium, ut in publico et in ipsis teatris christianis derogaretu
Abbreviated transcription (Latin):
nulla nos ratio a ruina illius seꝑarat. quol
in eius passionib amor ligat. Facile gͦ est
nunc iam cum destructa omnia ceruimꝰ.

Expanded text:
nulla nos ratio a ruina illius separat quos in ejus passionibus amor ligat. Facile ergo est nunc jam, cum destructa omnia cernim
Abbreviated transcription (Latin):
teo cipͥano diacono. Sicut dilectio tua stu¬
diose laborauit ꝓ ꝑsona fr̃is et coep̃i nr̃i io
hannis. ut in siracusana eccł̃ia auctore deo
debuisset ordinari: ita nunc necesse. ẽ. ut ꝑ
iuletionis tue studia. ei quoq regiminis
suatre. et coep̃o nr̃o seone in catinensi eccłia
dicit᷑ ordinatus. Et quia in nouam eccł̃iam
uadit. et suos illic ꝓpͥos homines habere
leesse est. uit cum causarum tumultibus
premitur. in secreto suo inueniat ubi reqͥ

Expanded text:
 Cypriano diacono. Sicut dilectio tua studiose laboravit pro persona fratris et coepiscopi nostri Joannis, ut in Syracusana Ecclesia, auctore Deo, debuisset ordinari, ita nunc necesse est ut per dilectionis tuae studia ei quoque regiminis fratre et coepiscopo nostro Leone in Catanensi Ecclesia dicitur ordinatus. Et quia in novam Ecclesiam vadit, et suos illic proprios homines habere necesse est, ut cum causarum tumultibus r, in secreto suo inveniat ubi req
Abbreviated transcription (Latin):
a uenerandis canonib nulla discrepet ra¬
tione. Qui dum fuerit postulatus. cũ sol¬
lempnitate decreti om̃ium subscͥptionib
roborati. et insitatoris pagina ꝓsequente
ad nos ueniat ordinandus: ꝓinsuri ante
om̃ia ne cuiuslibet uite uł meriti laicam
ꝑsonam p̃sumatis eligere ÷ & ñ solum ille
ad ep̃atus apicem nulla ratione ꝓuehet᷑.
uerum etiam uos nullis int̾cessionib ueni¬
am ꝑmereri posse cognoscite: sed omnes
quos ex uobis de laica ꝑsona aspirasse
constiterit. ab officio et a communione ali¬
enos faciendos ꝓculdubio noueritis.
uilla occasione gregorius gtini.

Expanded text:
a venerandis canonibus nulla discrepet raa venerandis canonibus nulla discrepet ratione. Qui dum fuerit postulatus cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et visitatoris pagina prosequente, ad nos veniat ordinandus: provisuri ante omnia ne cujuslibet vitae vel meriti laicam personam praesumatis eligere: nam non solum talem ad episcopatus apicem nulla ratione provehendum, verumetiam vos nullis intercessionibus veniam promereri posse cognoscite; sed omnes quos ex vobis de laica persona aspirasse constiterit, ab officio et a communione alienos faciendos proculdubio noveritis. » 23. Nulla occasione Gregorius qui
Abbreviated transcription (Latin):
et a uenerandis canonib nullatenus res¬
puatur. Qui cdum fuerit postulatus cum
sollempnitate ddecreti omnium subscͥptio¬
nib roborati. et ddilectionis tuȩ testimomio
litterarum ad nos uemiat consecrandꝰ: ꝓ ui¬
surus ante omnia ne ad cuuislibet conuer¬
sationis meritum laice ꝑsonȩ aspirare pre¬
sumant. et tu ꝑiculum ordinis tm qͦd absit¬
incurras. Monasteria autẽ si qua sunt in
ipsias parrochia constituta. sub tua cura
tue uigilantia ꝓposito suo congrua deo in¬
uante actione respondeat.
tem clero. ordimi. et plebi. Ur̃i antistitis obi¬
tum cognoscentes: cure nob̾ fuit destitutȩ
eccłis uisitationem illi fratri & cocp̃o nr̃o
sollempnit᷑ aelegare. Eu declimus in man¬
cdatis: ut nil de ꝓuectionib cdericoꝵ. redi¬
tu. ordinatu. ministeriisq a quoquam
usurpar patiatur. Euius uos assiduis ad¬
hortationib conieiit obedire: quatinꝰ in
eccl̃iastico obsequio sacerdos exquirat᷑. qui

Expanded text:
et a venerandis canonibus nullatenus reset a venerandis canonibus nullatenus respuantur. Qui dum fuerint postulati, cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et dilectionis tuae testimonio litterarum, ad nos veniant consecrandi; provisurus ante omnia ne ad hoc cujustibet conversationis seu meriti laicae personae aspirare praesumant, et tu incurras. Monasteria autem, si qua sunt in ipsius parochia constituta, sub tua cura tuae vigilantia proposito suo 96 congrua, Deo adjuvante, actione respondeat. » Item clero, ordini et plebi: « Vestri antistitis obitum cognoscentes, curae nobis fuit destitutae ecclesiae visitationem fratri et coepiscolegare: cui dedimus in mandatis ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque a quoquam usurpari patiatur, cujus vos assiduis adhortationibus convenit obedire; quatenus in ecclesiastico obsequio sacerdos exquiratur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uolueris : nisi pontificis sui cessionẽ sollemp¬
ni more incrucrit. abstinendum ab eiꝰ incar¬
dinatione memin̾is: qm̃ equitati conuemi¬
re ñ ambigis. ut aliis seruare ñ differas. qͦd
ipse quoq tibi seruari desideras.e
iiius indelicet antiquissime consue¬
tudinis ordine gregorius ꝓuocatꝰ. de¬
functoꝵ ep̃oꝵs eccl̃ias ꝑ faciendo inuenda¬
fecit. Quappt̃ uisitationis destitute eccl̃ie
frat̾nntati tuȩ oꝑam sollempint̃ delegamꝰ
Quam ita te conuenit grhibere: ut nichil
de ꝓuectionib clericoꝵ. reditu. ordinatu.
ministerusq. uł qͥcqͥd illud est. in pat̾momo
eiuisdem a quoqͣm presumat᷑ eccł̃ie. Et ideo
frat̾nitas tua ad predictam eccl̃iam ire ꝓ¬
perabit: et assiduis adhortationib. cderũ.
plebemq eius admonere festinet: ut remo¬
to studio. uno eodemq consensu. talem sͥ
prefitiendum expetant sacerdotẽ. qui et
canto minsterio dignus ualeat repperiri

Expanded text:
volueris, nisi pontificis sui cessionem solemvolueris, nisi pontificis sui cessionem solemni more meruerit, abstinendum ab ejus incardinatione memineris: quoniam aequitati convenire non ambigis, ut aliis servare non differas, quod ipse quoque tibi servare desideras. » 22. Hujus videlicet antiquissimae consuetudinis ordine Gregorius provocatus, defunctorum Episcoporum Ecclesias pro faciendo inventafecit. Quapropter visitationis destitutae ecclesiae, fraternitati tuae operam solemniter delegamus: quam ita te convenit exhibere, ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque vel quidquid illud est, in patrimonio ejusdem a quoquam praesumatur ecclesiae. Et ideo fraternitas tua ad praedictam ecclesiam ire properabit, et assiduis adhortationibus clerum plebemque ejus admonere festinet: ut remoto studio, uno eodemque consensu tales sibi praeficiendos expetant sacerdotes qui et tanto ministerio digni valeant reperiri,
Abbreviated transcription (Latin):
ntiquissimum eccłiastice consuetudi¬
nis ordinem gregoriꝰ ab aplis traditũ
et ad sua usq tempora sollempnit̃ conser¬
uatum. adeo studiosissime retinebat: ut
nullum quantalibet sc̃itate. sapientia. no¬
bilitate ue polleret: anteriorib clericis in
conuentu. consessu. statione siue subscͥptio¬
ne p̾poneret. Unde ianuario caralitano
cp̃o scribens: liberatus inquit de quo nob̃
tua frat̾nitas indicauit. qui diaconii fun¬
gi ꝑhibet᷑ officio: si a decessore tuo ñ factus
est cardinalis. ordinatis a te diaconiis nul¬
la debet ratione preponi : ne cos quos con¬
secrando ꝓbasse cognosceris. repbare suppo¬
nendo quodammͦ indcaris. Predictũ itaq
libcratum quẽ repͥmendꝰ ambitionis inflat
sp̃s. omni instantia ab intentus sui praui¬
tate compesce. et ultimum int̃ diacones
stare constitue: ne dum se illicite preferri
contendit ÷ immeritus loco in quo nunc sitꝰ
est iudicct᷑. Cuius tamen si obedientia fucris
inuitatꝰ. et cum post hec facere cardinalem

Expanded text:
ntiquissimum ecclesiasticae consuetudinis ordinem Gregorius ab apostolis traditum et ad sua usque tempora solemniter conservatum adeo studiosissime retinebat, ut nullum, quantalibet sanctitate, sapientia, nobilitateve polleret, anterioribus clericis in conventu, consessu, statione, sive subscriptione praeponeret. Unde Januario, Caralitano episcopo, scribens: « Liberatus, inquit, de quo nobis tua fraternitas indicavit, qui diaconi fungi perhibetur officio, si a decessore tuo non factus est cardinalis, ordinatis a te diaconis nulla debet ratione praeponi: ne eos, quos consecrando probasse cognosceris, reprobare supponendo quodam modo videaris. Praedictum itaque Liberatum, quem reprimendus ambitionis infiat spiritus, omni instantia ab intentus sui pravitate compesce, et ultimum inter diaconos stare constitue: ne, dum se illicite praeferri contendit, immeritus loco in quo nunc situs est judicetur. Cujus tamen si obedientia fueris invitatus, et eum post hoc facere cardinalem
Abbreviated transcription (Latin):
rogatura uenisset: in tantu luel ip̃a di¬
uino iuidicio deseuit. ut intra unius horȩ
spacium. dum uoces plebs ad dñm sup¬
plicationis emitteret ÷ octoginta homines
ad terram corruentes. sp̃m exalarent. Sed
nequaqͣm ddestitit facundissimꝰ rethor po

Expanded text:
rogatura venisset, in tantum lues ipsa judicio divino desaevit, ut intra unius horae spatium, dum voces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed nequaquam destitit facundissimus rhetor po
Abbreviated transcription (Latin):
no. nͥ parũ qͥd olei in intreo uase remane¬
ret. Eunc quidam subdiaconꝰ agapitꝰ nõie
iuꝑuenit: magnoꝑe postulans. ut s ali¬
quantulum olei dari debuisset. Hir autẽ
domini qͥ cuncta decreuerat ĩ t̾ra tribuere.
ut ĩ celo oĩa reseruaret: hoc ip̃m parum
qd remanserat olei iussit petenti cdari. Mo¬
Nachus uͦ qui cellarium tenebat: auddunt
qdem iubentis uerba. s implere distulit.
Sumq post paululum si id qͥd iusserat cda¬
sum eẽt inqͥreret ÷ responddit monachus se
minme dedisse: quia u cuillus tcbueret:
om̃ino nicħ̃ fr̃ib remañet. Eunc uir dei ira¬
tus. aliis precepit ut hocip̃m uas iitreum
in qͦ parum olei remansisse udebat᷑ ꝑ fe
nestram ꝓicerent: ne in cella aliqͥd ꝑ mobs¬
dientiã remañct. Factumq ẽ. Sub fenestra
aũ cadem ingens p̾cipitium patebat: sacoꝵ
molib aspcrũm. Proicctum itaq uas uitre¬
um uenid in saris : s sic mansit incolume.
ac si ꝓiectum minime fuisset: ita ut neq

Expanded text:
nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque
Abbreviated transcription (Latin):
facicm nullius contra ueritatem custodicus:¬
tam ip̃m maximum pͥmo amissarum sollẽp¬
tem imꝑialib militus fultus. post ercõicati¬
onẽ et missas cetinit: et sacramenta satis in¬
dignus accepit. Qua ꝑpt̃ constantine augu¬
ste post multa alia scribit ddicens.
a lonitane ciuitatis ep̃c me ac responsa

Expanded text:
faciem nullius contra veritatem custodiens,faciem nullius contra veritatem custodiens, ipsum Maximum primo a missarum solemntem imperialibus militiis fultus, post excommunicationem, et missas cecinit, et sacramenta satis indignus accepit. Quapropter Constantinae Augustae post multa alia scribit, dicens: « Salonitanae civitatis episcopus, me ac responsa
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ex p̃sbitero in diaconem conũterat. sͥ
preficiendum concordit̃ clegissent: eorumq
decretum pontifex approbaiset: factione
malchi ep̃i rectoris apłici patͥmonn. manuq
militari. maximus multis cͥminib inuolu¬
tus. ep̃atum salonitane cuntatis inuasit.
Quod gregorius audiens. dalmatinis et
iadcrtins ep̃is ne illi manꝰ imponerent sub
magna int̃minatione ꝓhibuit. At uero
maximus qui ep̃atus sedem contra cano¬
nes inuascrat. etiam sacerdotium contra
deum ꝑ symoniacam heresim ab cp̃is dũ¬
tarat excommnunicatis corruptis ñ timuit
ꝓmereri. fauente sͥ occasione temporis. ex cu¬
piditate simul insolentiaq augusti: quẽ
disꝑgendo facultates inuase ȩccłie. adeo
defensorem scelerum suoꝵ effecit : ut grego¬
num ñ solum frequent̃ postularet. quãti¬
nus indiscussam marimi ꝓmotionẽ reli¬
queret: ucrum ctiam romam satisfacturũ
tem. cum honore susciꝑet. Gregorius ucro

Expanded text:
ipse ex presbytero in diaconum converterat, sibi ipse ex presbytero in diaconum converterat, sibi praeficiendum concorditer elegissent, eorumque decretum pontifex approbasset, factione Malchi episcopi, rectoris apostolici patrimonii, manuque militari Maximus multis criminibus involutus, episcopatum Salonitanae civitatis invasit. Quod Gregorius audiens, Dalmatinis et Jadertinis episcopis ne illi manus imponerent, sub magna interminatione probibuit. At vero Maximus, qui episcopatus sedem contra canones invaserat, etiam sacerdotium contra Deum per simoniacam haeresim ab episcopis duntaxat excommunicatis, pretio corruptis, non timuit promereri: favente sibi occasione temporis ex cupiditate simul insolentiaque Augusti, quem dispergendo facultates invasae ecclesiae adeo defensorem scelerum suorum effecit, ut a Gregorio non solum frequenter postularet, quatenus indiscussam Maximi promotionem relinqueret, verum etiam Romam satisfacturum cum honore susciperet. 10. Gregorius vero
Abbreviated transcription (Latin):
sime precauebat. Nude iohanni siracusa¬
no cp̃o scribit dicens. Eccłiastici uigoris oras
confunditur: si aut temere illicita prelimas¬
tur. aut impune ñ concessa temptant᷑ Pue¬
uit itaq ad nos diacones eccl̃iȩ cathancu¬
sis calciatos campagis ꝓcedere presumplisse
Quod quia nulli haccenus ꝑ totam sicill¬
am licuit. nͥ solis tantummͦ diaconib etl̃ls
misenensis. quib olim a predecesiorib mñ
ñ clubitatur cẽ concessum: bene recolitis.
Quia gͦ tante temitatis ausus ñ ẽ leuiti
accendendus: cum omni hoc ur̃a frat̾incal
subtilitate ꝑ quirat. Et si ita sicut ad uos
uuenit inuenerit: utrum a se uł alicuil
hoc auctoritate p̃sumpserint. noħ subalĩ¬
mnotescat: ut coguita ueritate qͦd ficri de¬
beat cuisponamus. Nam si neggugas̃ sal¬
quȩ male usurpant᷑ omittimꝰ : excessus ui¬
am aliis aꝑimus. Capiti¬
Nterea natali ep̃o defuncto. cũ dalmatinoꝵ
gñalitas honoratum archidiaconẽ quem

Expanded text:
sime praecavebat. Unde Joanni, Syracusasime praecavebat. Unde Joanni, Syracusaopo Syracusano. Ecclesiastici vigoris ordo confunditur, si aut temere illicita praesumantur, aut impune non concessa tententur. Pervenit itaque ad nos diaconos Ecclesiae Catanensis calciatos campagis procedere praesumpsisse; quod quia nulli hactenus per totam Siciliam licuit, nisi solis tantum modo diaconis Ecclesiae Messanensis, quibus olim a praedecessoribus nostris non dubitatur esse concessum, bene recolitis. Quia ergo tantae temeritatis ausus non est leviter attendendus, cum omni hoc fraternitas vestra subtilitate perquirat; et si ita sicut ad nos pervenit invenerit, utrum a se, vel alicujus hoc auctoritate praesumpserint, nobis subtinotescat, ut cognita veritate, quid fieri debeat, disponamus. Nam si negligquae male usurpantur omittimus, excessus viam aliis aperimus. » 9. Interea, Natali episcopo defuncto, cum Dalmatinorum generalitas Honoratum archidiaconum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
epła. dum constiterit quantȩ letane sol¬
lempnes fuerint÷ quotiens indui solebat
in letanus pallio cognoscentes. libentissime
concecdamus. Sed hoc non ab illis ꝑquirat
qui ab eccłiasticis exhibentur. s ab̃ illis qͦs
sine fauore partis sue ẽẽ cognouerit: et qͥq
sollicita inclagatione reppererit. nob̃ subti¬
liter indicet: ut ueritate sicut diximus cog¬
nita. fratris & coep̃i nr̃i reuerentissimi ma¬
riam animum releuemus:
t quia prisca consuctudo a nr̃atib
subtilit̾ inquisita. a rauennatib ꝓbari nul¬
lo mͦ potuit ÷ gregorium in sua sententia ꝑ¬
mansisse ꝓculdubio illud ostendit. qͦd neb
ob hoc quantum ex apicib eius dinoscitir
a quoqͣm sollicitatus extitit: neq a semit¬
ip̃o commotus. ult̾ius omnino rescripsit.
on solum in magnis reb gregorius
sollicitudinis suc oculos conucrtebat
uerum etiam ne impine p̾sumerent᷑ quen¬
doq maiora. hoc in reb minimis curiosis¬

Expanded text:
epistola, dum constiterit, quantae litaniae soepistola, dum constiterit, quantae litaniae solemnes fuerint, quoties indui solebat in litaniis pallium cognoscentes, libentissime concedamus; sed hoc non ab illis perquirat, qui ab ecclesiasticis exhibentur, sed ab aliis quos sine favore partis esse cognoverit; et quae sollicita indagatione repererit, nobis subtiliter indicet: ut veritate, sicut diximus, cognita, fratris et coepiscopi nostri reverendissimi Mariniani animos relevemus. » At quia prisca consuetudo a nostratibus subtiliter inquisita, a Ravennatibus probari nullo modo potuit, Gregorium in sua sententia permansisse procul dubio illud ostendit, quod neque ob hoc, quantum ex apicibus ejus dignoscitur, a quoquam sollicitatus exstitit, neque a semetipso commotus ulterius omnino rescripsit. 8. Non solum in magnis rebus Gregorius sollicitudinis suae oculos convertebat, verum etiam ne impune praesumerentur quandoque majora, hoc in rebus minimis curiosis
Abbreviated transcription (Latin):
priscam consuctudinẽ. ut ciuitatis ipsius
ep̃c pallio in letanus sollempnib uteretur:
quarum t̃ litterarum eremplaria ꝓ tua in¬
formatione transmisimꝰ. Adeo datus uero
p̾dicte eccł̃ie diaconꝰ. ddum apud nos tẽpore
quo hic fuit similit̾ de eiusdem usu pallu
agere enixius studeret: uolentes cognoscere
ueritatẽ. eum similit̾ quȩ eẽt consuetudo
curauimus requirendum. Qui ut credi sibi¬
met suaderet. atq a nob̾ ualeret qͦd pete¬
bat exigere: sub iureuurando testatus est.
antiquam consuetudinẽ fuisse. ut in quat¬
tuor aut quinq sollempnib letamis pallio
cuntatis suȩ cp̃c uteretur. Expientia gͦ tua
diligent̃ inuigilet. et cum omni sollicitucli¬
ne quot letaniȩ sollempnes ab antiqͥtate
fuerint requirat ÷ nec eas sollempnes nomi¬
uando requirere studeat. sed maiores: ut
ꝑ hoc quod nob̾ prefatus adeo datus diaco¬
nus testatus est. et predicti iohis ep̃i facetui

Expanded text:
priscam consuetudinem, ut civitatis ipsius priscam consuetudinem, ut civitatis ipsius episcopus pallio in litaniis solemnibus uteretur: quarum tibi litterarum exemplaria pro tua informatione transmisimus. Adeodatus vero, praedictae ecclesiae diaconus, dum apud nos tempore quo hic fuit, similiter de ejusdem usu pallii agere enixius studeret, volentes cognoscere veritatem, eum similiter, quae esset consuetudo curavimus requirendum. Qui uti credi sibimet suaderet, atque a nobis valeret, quod petebat, exigere, sub jurejurando testatus est, antiquam consuetudinem fuisse, ut in quatuor aut quinque solemnibus litaniis pallio civitatis suae episcopus uteretur. Experientia 128 ergo tua diligenter invigilet, et cum omni sollicitudine, quot litaniae solemnes ab antiquitate fuerint, requirat; nec eas solemnes nominando requirere studeat, sed majores: ut per hoc, quod nobis praefatus Adeodatus, diaconus, testatus est, et praedicti Joannis episcopi fatetur
Abbreviated transcription (Latin):
decimamꝰ iusuirandum preceꝑat. Quod
quia rei exitus manifestat: deticientib te¬
stimoniis. ꝑ tres continuos annos infectum
remanserat. Iterum marimanꝰ suoꝵ sugge¬
stione compulsus. usum pallii quem gr
consuetudine sicut conuenerat uendicare.
non poterat: importunitate precum se pos¬
se reciꝑe confidebat. Qua ꝓpter gregorius
in eadem sententia ꝑmanens: eidem cartu¬
lario ꝑ idictionem scłam scribit dicens.
Dum florentinus raucunatis eccł̃ie diaconꝰ
apud nos ꝓ reucrentissimo fratre & cocp̃o
nostro marimano de usu pallii ageret: re¬
quisitus a nob̾ quȩ eẽt antiqua consuctudo.
respondit qͦd in omnib letamis pallio ra¬
uenuas ep̃c uteretur. Euod ita non c̃c̃ & ab
alis didicimus: & ex cpistolis ioh̃is qͦndam
ep̃i quas ei ostendi fecimus euident̃ apparu¬
it. Secd hoc asseruit qͦd dicere iussus est. Nã
est inhibitus ne pallio inordinate ac teme¬
re uti p̃sumeret. scripsit nobis hanc fuisse

Expanded text:
decimam jusjurandum praeceperat. Quod quia, sicut rei exitus manifestat, deficientibus testimoniis per tres continuos annos infectum remanserat, iterum Marinianus suorum suggestione compulsus, usum pallii, quem ex consuetudine sicut convenerat vendicare non poterat, importunitate precum se posse recipere confidebat. Quapropter Gregorius in eadem sententia permanens, eidem chartulario per indictionem secundam scribit, dicens: « Dum Florentius, Ravennatis ecclesiae diaconus, apud nos pro reverendissimo fratre et coepiscopo nostro Mariniano, de usu pallii ageret, requisitus a nobis quae esset antiqua consuetudo, respondit: quod in omnibus litaniis pallio Ravennas episcopus uteretur. Quod ita non esse, et ab aliis didicimus, et ex epistolis Joannis, quondam episcopi, quas ei ostendi fecimus, evidenter apparuit; sed hoc asseruit, quod dicere jussus est. Nam  episcopus, est inhibitus, ne pallio inordinate ac temere uti praesumeret, scripsit nobis hanc fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tractate: utrum in auro. an certe in peei¬
nus. eisdem colomii ꝓ auꝑib dari eadm
continentia debeat. Quicqͥd uͦ cõmunte
suȩ pauꝑtatis distribuere stude. Ego enim
sicut magister gentium testatur. habeo oĩa
et abundo: nec pecumas s m̃cedem quero.
Ita gͦ age: ut in die iuditu de eadem cau¬
sa mercedis quȩ erꝑientiȩ tuȩ commissa est.
mͥ fructum quem feceris ostendas. Quod
si pure & fidelit̾ ac strenue egeris ÷ & hic il¬
lum in filus tiis repꝑies: & postmodum re¬
tributionẽ plenariam in et̃m iudicis erami¬
nacione habebis:

Expanded text:
ud vos pertractate utrum in auro, an certe pecuud vos pertractate utrum in auro, an certe pecuniis, eisdem colonis pauperibus dari eadem continentia debeat. Quidquid vero communsuae paupertatis distribuere stude. Ego enim, sicut Magister gentium testatur, habeo omnia, et abundo, nec pecunias, sed mercedem quaero . Ita ergo age, ut in die judicii de eadem causa mercedis quae experientiae tuae commissa est mihi fructum quem feceris ostendas. Quod si pure et fideliter ac strenue egeris, et hic illum in filiis tuis recipies, et postmodum retributionem plenariam in aeterni judicis examine habebis
Abbreviated transcription (Latin):
collecta ÷ sicut te studiose fecisse fracto inu
sto modio gaudemꝰ. quia in futuro nob̾
ꝓderit. ita etiam de peccatis prẽt̾itis cogi¬
tamus: ne si ea quȩ fraudulent̃ conducto¬
res a rusticis abstulerunt ad nos ꝑueman:¬
& peccata quȩ ab ipsis ꝑpetrata sunt a
nos trahantur. Et ideo uolumus cum oñt
fide. omniq puritate. considerato timore
om̃ipotentis dei. reducta ad memoriã disti¬
ctione beati pet̾ apłi. ꝑ unamqͣmq massã
colonos pauꝑes & indigentes exꝑientiam
tuam ddescribere: atq ex eis pecunuis quo
in fraudib sunt inuentȩ. uaccas. oues pr¬
cosq comparare ÷ & singulis colonis pau¬
periorib ea distribue: quod facere te cum
consilio uiri reuerentissimi ddomm iob̾is q̃¬
atq acdriam cartularii & rectoris uolumi
Si autem necesse ꝓpter consilium fu̾it. ud
filius m̃s domnus ulianus debet achi¬
beri: ita ut nullus alius cognosca hol.
sed omnino secretum sit. Nos gͥ ad nol ꝑ

Expanded text:
collecta, sicut te studioscollecta, sicut te studiossto modio gaudemus, quia in futuro nobis prospicimus, ita etiam de peccatis praeteritis cogitamus, ne si ea quae fraudulenter conductores a rusticis abstulerunt ad nos perveniunt, peccata quae ab ipsis perpetrata sunt ad nos trahantur. Et ideo volumus cum omni fide, omni puritate, considerato timore omnipotentis Dei, reducta ad memoriam districtione beati Petri apostoli, per unamquamque massam colonos pauperes et indigentes experientiam tuam describere, atque ex eis pecuniis quae in fraudibus sunt inventae, vaccas, oves porcosque comparare, et singulis colonis pauperibus ea distribuere. Quod facere te cum consilio viri reverendissimi domni Joannis  Adriani chartularii nostri et rectoris volumus. Si autem necesse propter consilium fuerit, etiam filius meus domnus Julianus debet adhiberi, ita ut nullus alius hoc cognoscat, sed omnino secretum sit. 72 Vos igitur ap
Abbreviated transcription (Latin):
insero. quib liberalitatis eius innocentia mi¬
rabiliter doceatur. Ait enim in epł̃a panta¬
leom notario. Exꝑientia tua qͦd uel quale
apud saccatisimum corpꝰ beati pet̾ apli ius¬
nrandum prebuerit memor est. Unde nos
quoq securi: ei discussionis causas in patͥ¬
monia partis siracusanȩ cõmisimus. O por¬
tet gͦ te fidem tuam. & ciusdem beati petͥ
apłi timorem semꝑ ante ocłos habere: atq
iudicio ualeas reprehendi. Salcrio siqͥdem
cartulario ur̃o narrante cognouimꝰ. quia
modium cum quo coloni eccł̃ie frumenta
dare compellebantur. uiginti & qͥnq sex¬
tarioꝵ inucn̾is: qͦd om̃imodo execrati sumꝰ:
atq candem discussionis causam. te tarde
fecisse ddoluimus. Quia uͦ eundem modiun
te fregisse. & iustum fecisse cõmemoras: ga¬
uisi sumus. S ed quia predictus kartula¬
rius summam quoq nob̾ indicare studu¬
it. quȩ de fraudib conductoꝵ apd̃ erꝑi¬
entiam tuam iam de duob territoriis est

Expanded text:
insero, quibus liberalitatis ejus innocentia mirabiliter doceatur. Ait enim in epistola Pantaleoni notario: « Experientia tua, quod vel quale apud sacratissimum corpus beati Petri aposurandum praebuerit, memor est. Unde nos quoque securi discussionis ei causas in patrimonio partis Syracusanae commisimus. Oportet ergo te fidem tuam et ejusdem beati Petri apostoli timorem semper ante oculos habere, atque judicio valeas reprehendi. Valerio siquidem chartulario nostro narrante, cognovimus quia modium cum quo coloni Ecclesiae frumenta dare compellebantur viginti et quinque sextariorum inveneris, quod omnimodo exsecrati sumus, atque eamdem discussionis causam te tarde fecisse doluimus. Quia vero eumdem modium te fregisse, et justum fecisse commemoras, gavisi sumus. Sed quia praedictus chartularius summam quoque nobis indicare studuit quae de fraudibus conductorum apud experientiam tuam jam de duobus territoriis est
Abbreviated transcription (Latin):
summa audatia ñ solum faciebat.s. cuali
inmente. Et quidem ago om̃npotent des
gras: quia eo tempore quo ad me hor pl¬
uit. quod ad aures decessoꝵ meor nunꝗͣ
tem ciuitatem positi fuerunt. Nam osten¬
dere forsitan hominib habui: quantum
scio ẽe districtus. Ne autem credas quia
ego eccł̃iam tuam in aliquo grauari aut
minm uolo: recordare in missarum roma¬
narum sollempnia ubi rauennas diaconus
stabat. & require ubi hodie stat: et cognos¬
ces quia rauennatem eccl̃iam honorare de¬
sidero. Sed ut quicunq quodlibet ex suꝑ¬
bia arripiat: hoc ego tolerare non possum
Tamen hac de re iam diacono constantino¬
polim scͥpsi. ut ꝑ omnes qui sub se etiam tri¬
cenos & quadragenos episcopos habent. re¬
quirere debeat: Sic ubi iste usus est. ut in
letanis cum pallus ambulent: absit ut ꝑ¬
me honor rauennatis eccłie in aliquo mi

Expanded text:
summa audacia non solum faciebat, sed etiasumma audacia non solum faciebat, sed etiain mente. Et quidem omnipotenti Deo gratias ago, quia eo tempore quo ad me hoc pit, quod ad aures decessorum meorum nutem civitatem positi fuerant. Nam ostendere forsitan hominibus habui quantum scio esse districtus. Ne autem credas quia ego Ecclesiam tuam in aliquo gravari aut minui volo, recordare in missarum Romanorum solemnibus ubi Ravennas diaconus stabat, et require ubi hodie stat, et cognosces quia Ecclesiam Ravennatem honorare desidero. Sed ut quicunque quodlibet ex superbia arripiat, hoc ego tolerare non possum. Tamen hac de re jam diacono nostro Constantinopolim scripsi, ut per omnes qui sub se etiam tricenos et quadragenos episcopos habent requirere debeat. Et sicubi iste usus est, ut in litaniis cum palliis ambulent, absit ut per me Ravennatis honor Ecclesiae in aliquo i
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ frat̾nitas tua dupplici corde scribit: et
alia blandimenta in cpłis sus erhibet: alia
in lingua sua singularit̾ ostendit. Dcinde
graue mͥ est: quia irrisiones illas quas
habere notarii adhuc pueri solent. usq ho
cdie frat̃ incus ioh̾s in lingua sua retinet.
Mordenter loquitur: & quasi de tali astutia
letatur. Amicis ꝓsequentib blanditur: de ab¬
sentib obloquitur. Tertio graue mͥ et om̃¬
no erecrabile est: quia scruis suis qua buea
fuerit commotus turpia crimina imponit
ut effeminati. & aclhuc grauit hoc aꝑti
uocentur. Post hoc accessit qͦd disciplina
ad uitam dexicoꝵ custodiendam nulla sst:
sed tantumm᷑ clericis suis dñium gxhibct.
Ultimum uͦ est. qͦd tamen pondere clatioul
presumpsit. nunquam a decessorib ciꝰ pre¬
sumptum ẽ. sicut responsales nr̃i testanll.
ercepto si ñ reliquie conderentur ÷ qͦd saus
de reliquiis unus tantummn potuit mucus
qui ddiceret. meis ddieb in despectu med cus

Expanded text:
mihi fraternitas tua duplici corde scribit, et mihi fraternitas tua duplici corde scribit, et alia blandimenta in epistolis suis exhibet, alia in lingua sua saeculariter ostendit. Deinde grave mihi est, quia irrisiones illas, quas hdie frater meus Joannes in lingua sua retinet. Mordenter loquitur, et quasi de tali astutia laetatur. Amicis praesentibus blanditur, de absentibus obloquitur. Tertio grave mihi et omnino exsecrabile est, quia servis suis, quaelibet hora fuerit, turpia crimina imponit, ut effeminati, et adhuc graviter hoc apertius vocentur. Post hoc accessit quod disciplina ad vitam 739 clericorum custodiendam nulla est, sed tantummodo solum se clericis suis dominum exhibet. Ultimum vero est, quod tamen pondere elationis praesumpsit, nunquam a decessoribus ejus praesumptum est, sicut responsales nostri testantur excepto si reliquiae conderentur, quod tamen de reliquiis unus tantummodo potuit inveniri qui diceret, meis diebus in despectum meum cum
Abbreviated transcription (Latin):
frat̾nitatẽ urãm contristari nolumus. et peti¬
tionem filioꝵ nr̃oꝵ apd nos minimc frustra¬
ri ⁊ usum pallu donet subtilius ueriq aligͥo
cognoscamꝰ. in letauus sollempnib. id est die
natalitio beati ioh̃is baptiste. beati petͥ apł̃i.
& beati apollinaris martiris. atq in ordinadi¬
onis ur̃e celebratione concedimus: in secretario
uͦ sccł̃m morem pͥstinum susceptis ac dimissis
eccłie filiis induere uĩa frat̾nitas pallium de¬
beat. atq ad missarum sollempnia ita ꝓfi¬
cisci. & nich sibi amplius ausu temerarie pre¬
sumptionis arrogare ÷ ne dum in exteriori
habitu mordinate aliqͥd arripitur: ordinate
etiam quȩ licere poterant amittantur.
Deo cium iohannes ab mani glȩ ambi¬
cione frcno apłice moderationis coherti¬
tui: ad detractionem pontificis totꝰ conũtia¬
U nde prudentissimus pontifex sic eum am¬
monet dicens. Primum me hoc contͥstat. qͥd

Expanded text:
fraternitatem vestram contristari nolumus, et petifraternitatem vestram contristari nolumus, et petitionem filiorum nostrorum apud nos minime frustrari, usum pallii, donec subtilius veriusque aliquid cognoscamus, in litaniis solemnibus, id est die natalitio beati Joannis Baptistae, et beati Petri apostoli, et beati Apollinaris martyris, atque in ordinationis vero secundum morem pristinum, susceptis ac dimissis Ecclesiae filiis, induere vestra fraternitas pallium debeat, atque ad missarum solemnia ita proficisci, et nihil sibi amplius ausu temerariae praesumptionis arrogare, ne dum in exteriori habitu inordinate aliquid arripitur, ordinate etiam quae licere poterant amittantur. Sed idem Joannes ab inanis gloriae ambitione, freno apostolicae moderationis coercitus, ad detractionem pontificis totus convertitur. Unde prudentissimus pontifex sic eum admonet, dicens: « Primum me hoc contristat quia
Abbreviated transcription (Latin):
dissimus molestissime ferens: ꝑ quos¬
cunq poterat usum pallu sͥ restitii mag¬
noꝑe flagitabat. Qui gregoriꝰ ita scripsit.
frattrntatem urãm ualde mucmio contͥsta¬
tam: ꝑ eo qͦd in letaniis inducre pallium
rationis censura ꝓhibetur. Sed ꝑ excellentis¬
simum romanum patͥcium. et ꝑ eminer¬
tissimũ p̃fectum atq ꝑ alios cuntatis sue
nobiles uiros importune expecit. ut hoc
debeat concedi. Nos autem sollicite requi¬
rentes ab adcocdato qͦndam diacono frater¬
nitatis tue cognouimus: quia nunqͣm con¬
suetudo fuerit decessorib tuis. ut in letana
pallio nͥ in sollempnitate sc̃i ioh̃is baptiste.¬
& beati petͥ apłi. & beati martyris apollina¬
ris uterentur. Cui quidem nequaꝗͣ credore de¬
bumus: quia multi apud ciuitatẽ frat̃m¬
tatis ur̃e responsales sepius fucrunt. qͥ se fa¬
tentur tale aliquid nunqͣm iidisse. Et hac
de re multis potius credendum ẽ: qͣm uni ꝓ
sua eccłia aliquid attestanti. Sed quia nos

Expanded text:
dissimus, molestissime ferens, per quoscunque poterat, usum pallii sibi restitui magnopere flagitabat. Cui Gregorius ita scripsit: « Fraternitatem vestram valde invenio contristatam, pro eo quod in litaniis induere pallium rationis censura prohibetur, sed per excellentissimum Romanum patricium, et per eminentissimum praefectum, atque per alios civitatis suae nobiles viros importune expetit, ut hoc debeat concedi. Nos autem sollicite requirentes ab Adeodato, quondam diacono fraternitatis tuae, cognovimus quia nunquam consuetudo fuerit decessoribus tuis, ut in litaniis pallio, nisi in solemnitate beati Joannis Baptistae, beati Petri apostoli et beati martyris Apollinaris, uterentur. Cui quidem nequaquam credere debuimus, quia multi apud civitatem fraternitatis vestrae responsales saepius fuerunt, qui se fatentur tale aliquid nunquam vidisse; et hac de re, multis potius credendum est, quam uni pro sua ecclesia aliquid attestanti. Sed quia nos
Abbreviated transcription (Latin):
km̃e recogita : dicm tuȩ uocationis attende:
quas rationes de sarcina ep̃atus redliturus
es considera. E menda illos mores notaru. iu¬
de quid in lingua qͥd in actu cp̃m deceat.
Esto totus purus fratrib tuis. Non aliud

Expanded text:
me, recogita; diem tuae vocationis attende; quas rationes de sarcina episcopatus redditurus es considera. Emenda illos mores notarii. Vide quid in lingua, quid in actu episcopum deceat. Esto totus purus fratribus tuis. Non aliud
Abbreviated transcription (Latin):
situs a fratrib quid habuerit in corde
ꝑordinẽ narrauit. quanto suꝑbie sp̃u
intumuerat: et quia contra uirum dei ũba
ꝑ cogitationem tacitꝰ dicebat. Tunc liqͥdo
omnib patuit. qͦd ueñabilem bñdictum
latere nich posset: in cuius aurcm etiam

Expanded text:
situs a fratribus quid habuerit in corde, per ordinem narravit quanto superbiae spiritu intumuerat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus dicebat. Tunc liquido omnibus patuit quod venerabilem Benedictum latere nil posset, in cujus auri