comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne fieret. cõs. amiciq pompeii uisserũt atq ita re̾ mode¬
rando discesserunt. Magnũ hec testimoniũ senatus
erat uniu̾si conueniensq suꝑiori ft̾o na̾ marcellus ꝓxi¬
mo anno cum ĩpugnaret cesaris digͥtate ꝯͣ legr̾ pompe¬
ii ⁊ crassi retulerat ante ip̃e ad senatũ de cesaris ꝓuin¬
cus sentencus qr dc̃is discenconem faciente marcello
qui sͥ om̃em dignat e ex cosaris ĩ̾uidia querebat senatꝰ
frequens in alia omnia transsit quibꝰ non frangebantur
antnii ininicoꝵ cesaris si admonebant᷑. quo maiores sꝑnẽt¬
necessitates quid togi possi senatus id probaret ꝙ ip̃i consti¬
tuissent. Fit deinde senatus consultum ut ad bellum par¬
thicum legio una .. en pompeio alteri a cesare mitt̾et᷑. ueq
obscure due legiones uni detralunt. Nam cum pomper.
gionem pͥmam qui ad cesarem iiẜat confectã ex diłcte
ꝓuincie cesari eam tam quã ex eo num̾o dedit. Desro tñi

Expanded text:
ne fieret consules amicique Pompei iusserunt atque ita rem morando discusserunt. Magnum hoc testimonium senatus erat universi conveniensque superiori facto. Nam Marcellus proximo anno, cum impugnaret Caesaris dignitatem, contra legem Pompei et Crassi rettulerat ante tempus ad senatum de Caesaris provinciis, sententiisque dictis discessionem faciente Marcello, qui sibi omnem dignitatem ex Caesaris invidia quaerebat, senatus frequens in alia omnia transiit. Quibus non frangebantur animi inimicorum Caesaris, sed admonebantur quo maiores paraibus cogi posset senatus id probare, quod ipsi constituissent. Fit deinde senatus consultum, ut ad bellum Parthicum legio una a Cn. Pompeio, altera a C. Caesare mitteretur; neque obscure duae legiones uni detrahuntur. Nam Cn. Pompeius legionem primam, quam ad Caesarem miserat, confectam ex delectu provinciae Caesaris, eam tam
Abbreviated transcription (Latin):
cis ĩscqutꝰ oss. Ille aut̃ fuga uehem̃ti uolusenũ ꝓdiress¬
set lont ss ĩunico homini repente suoꝵ ĩuotat fidem
atq queiłiram ne sua uũmera ꝑfidia ĩ ter posita pat̾e̾n
tros ꝯu̾tant atq ĩsequnt᷑. Commius ĩcensum calcari¬
b equũ coniungit equo quadrati lancea ꝙ ĩfesta ac m̾s¬
mns uirib mediũ femu tabicit uolusem. Profetto
uuln̾ato nõ dubitant nr̃i resistere et ꝯu̾sis cquis hos

Expanded text:
cutus esset, ille autem fuga vehementi Volusenum produxisset longius, inimicus homini suorum invocat fidem atque auxilium, ne sua vulnera per fidem imposita paterenttros convertunt atque insequuntur. Commius incensum calcaribus equum coniungit equo Quadrati lanceaque infesta magnis viribus medium femur traicit Voluseni. Praefecto vulnerato non dubitant nostri resi
Abbreviated transcription (Latin):
tre ꝑmansait ĩ armio. Pate cogniti cesar cum i om̃ibꝰ parrie
galue bñ red geri uidetinditoret q suꝑiorib estins galłia
ceuittam subactam q eͥeͥ aquitamna nũquã ip̃e adisi si ꝑ pub¬
lune caissum quadam exparte deuitiss cumduat legionibꝰ
ĩem partem gałlie ẽ ꝓferto ut ĩ exteemũ tp̃t ꝯsim̾et esciuo

Expanded text:
gnita Caesar, cum in omnibus partibus Galliae bene res geri videret iudicaretque superioribus aestivis Galliam devictam subactamque esse, Aquitaniam numquam adisset, per Publium Crassum quadam ex parte devicisset, cum duabus legionibus in eam partem Galliae est profectus, ut ibi extremum tempus co
Abbreviated transcription (Latin):
runt᷑. Pauci ex tanto nu̾o se ĩ columes ĩ castra recipiũt. as¬
picati ex oppido cedem ⁊ fugam suoꝵ desꝑata salute copias a
munic̾onibꝰ ceducũt.fit ꝓtimis hac re audita ex cast̾s gril¬
loꝵ fuga. Qd̾ nͥ crebris subsidus ac tonus diei labore mi¬
lices essent defessi om̃s hostium copie deleri potuissent. Des
medra nocte missus equitatꝰ nouisfimu̾ agmen ꝯscqͥt᷑. Magnꝰ
num̾us capit᷑ atq interficit᷑. Reliqui ex fuga ĩ ciuitates dis¬
cedunt. Postero die uercingetorix consilio ꝯuocato id bellũ
se suscepisse nõ suaꝵ necessitiiũ s cõmunis lib̾rtatis en derõs

Expanded text:
runtur: pauci ex tanto numero se incolumes in castra recipiunt. Conspicati ex oppido caedem et fugam suorum desperata salute copias a munitionibus reducunt. Fit protinus hac re audita ex castris Gallorum fuga. Quod nisi crebris subsidiis ac totius diei labore milites essent defessi, omnes hostium copiae deleri potuissent. De media nocte missus equitatus novissimum agmen consequitur: magnus numerus capitur atque interficitur; reliqui ex fuga in civitates discedunt. Postero die Vercingetorix concilio convocato id bellum se suscepisse non suarum necessitatium, sed communis
Abbreviated transcription (Latin):
NSias reliquas ĩ lemouicũ fimbꝰ nõ longe ab ariꝰmis ne
qua peres gaslie uacua ab ex̾citu ess.Nancos dies ip̃e i
prouincia moratꝰ cũ cełiter om̃s conuento ꝑcurriss pub¬
litts conctonsias cognoscet bñ m̾itis pͥmia tͥbuiss cognos¬
cendi ei maximã facultate habebat qualiquisq fuisset
aio in tecius gallie defect̾one quã sustinu̾at fidelitati at
auxiliis ꝓuitie illius huis confectis ad legiones ĩ bel̃gau̾
se retepit. Inbenauit q nemetecenne. iͥ cognosaiti ꝯinu¬
in atcebatem p̾lio cum equitatu suo ꝯtendisse nã auean¬
toniꝰ inbibrna ueniss cuutas que atrebatũ in ottõ ess cõ¬
nius qui post illã uuln̾atonẽ quã supͣ teninemoram sẽ¬
ꝑ ad om̃s motus paratꝰ suis ciuib ee̾ ꝯsuess ne ꝯfilia bel
łi q̃rentibꝰ anctor armoꝵ dux q deeis parente remanis
auitate cũ sius equitib latrocinus se suos ꝙalebat in¬
festis q itim̾b ꝯmeatꝰ complures qui ꝯportabant᷑ ĩbi¬

Expanded text:
movicum finibus non longe ab Arvernis, ne qua pars Galliae vacua ab exercitu esset. Paucos dies ipse in provincia moratus, cum celeriter omnes conventus percucurrisset, publicas controversias cognosset, bene meritis praemia tribuisset cognoscendi enim maximam facultatem habebat, quali quisque fuisset animo in totius Galliae defectione, quam sustinuerat fidelitate atque auxiliis provinciae illius, his se recipit hibernatque Nemetocennae. Ibi cognoscit Commium Atrebatem proelio cum equitatu suo contendisse. Nam cum Antonius in hiberna venisset, civitasque Atrebatum in officio esset, Commius, qui post illam vulnerationem, quam supra commemoravi, semper ad omnes motus paratus suis civibus esse consuesset, ne consili quaerentibus auctor armorum duxque deesset, parente Romanis civitate cum suis equitibus latrociniis se suosque alebat infestisque itineribus commeatus complures, qui comportabantur in hi
Abbreviated transcription (Latin):
ndib orpnignatone retedi uideret ulla condiconerss¬
in igna uit ctopia friu̾ti ħabundate opide nos ex per¬
fugis cog ioscet a qua ꝓ hibere hostem timptare capit
flumen ĩfimã uallem diui ebat que totum pene niẽ ei
cingbat ĩ quo posicum rant pͥruptũ undiq ertidnuel¬

Expanded text:
b oppugnatione recedi videret ulla condicione posse, magna autem copia frumenti abundare oppidanos ex perfugis cognosset, aqua prohibere hostem temptare coepit. Flumen infimam vallem dividebat, quae totum paene montem cingebat, in quo positum erat praeruptum undique oppid
Abbreviated transcription (Latin):
claduis rem gerunt. repente pꝰ tergũ equitatꝰ c̾nitur cobor¬
tes alic ad ꝓpinquabant. Hostes ergo terģa u̾terunt sugi¬
entibꝰ equites octurrũt. Fit magna cedes. Asedullus dux ⁊

Expanded text:
gladiis rem gerunt. Repente post tergum equitatus cernitur; cohorgladiis rem gerunt. Repente post tergum equitatus cernitur; cohortes aliae appropinquant. Hostes terga vertunt; fugient
Abbreviated transcription (Latin):
rosdmo ip̃ cũ ueixmentꝰ pugnaret᷑ intertod stsiuo
ducic. Rest core flio ac repuosis hostib cquo licha enũi miifi
centendit. Cohrrted.iiii. ex ꝓximo castello deduat equinim
partem scqui partem cͥcum ioe exerrioros iminit̾ones ⁊ ab t̾r¬
go hostes adoriri uidet. Labienus postꝙͣ n aggeres in fosse
ium hostium sustinere pot̾ant coictis ui de.el. cohortibꝰ qͣs
ex ꝓximis p̾sidus eductas fors odtulit cesadem ꝑ nu̾cios fac̃
certo̾rem quid faciend̾ existimet. Actelat resar ut p̾hio ĩter¬
sit. Eiꝰ aduentu ex colere nestitus tognito quo insigni ĩ prelus
uti ꝯsuerat turmis q equitum ⁊ cohortib ussis quos se seqͥ
iusẜat ut de locis suꝑiorib ħ dediuia ⁊ deuexo cernebant᷑ hos¬
tes pͥlium co̾mitunt. Utͥmq damore sublato excipit rurs.
ex uallo atq om̃ibꝰ migicionibꝰ clamor. Nr̃is omissis pilis

Expanded text:
postremo ipse, cum vehementius pugnaretur, integros subsidio postremo ipse, cum vehementius pugnaretur, integros subsidio adducit. Restituto proelio ac repulsis hostibus eo quo Labienum miserat contendit; cohortes quattuor ex proximo castello deducit, equitum partem sequi, partem circumire exteriores munitiones et ab tergo hostes adoriri iubet. Labienus, postquam neque aggeres neque fossae vim hostium sustinere poterant, coactis una XL cohortibus, quas ex proximis praesidiis deductas fors obtulit, Caesarem per nuntios facit certiorem quid faciendum existimet. Accelerat Caesar, ut proelio intersit. Eius adventu ex colore vestitus cognito, quo insigni in proeliis uti consuerat, turmisque equitum et cohortibus visis quas se sequi iusserat, ut de locis superioribus haec declivia et devexa cernebantur, hostes proelium committunt. Vtrimque clamore sublato excipit rursus ex vallo atque omnibus munitionibus clamor. Nostri omissis pilis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scidime st̃ suceunt. De fatigatis ĩnitem inergri succedũs
tri aib uniu̾sis ĩ mumitonem comecto ⁊ ascensum dat gallis
So que ĩ terra occultau̾ant romani contegit ñ iam arma÷
net uites suꝑpetut. Lniis̃ rehꝰ cegnitis cesar labienũ cũ
xbort b sex sulisidio laberantibꝰ mittit imꝑat si sustin̾e nõ
possĩt deduccis cohotib eeupt̾one pugnaret. Idnͥ necessario
ne faciat ipe addit reliquos coortat᷑ ne labori succũbant.:
Diñium suꝑioꝵ di ncaconũ fructum ĩ eo die atq hora dot
onsistere. Interiores desperatis campestbꝰ locis ꝓptͥ magns¬
tudinẽ nunictnũ lati pͦrupta ex ascensu tempiant huc ca
qr patuu̾ant conferunt. Multitudine teloꝵex turribꝰ
pig ⁊ ĩtis deturbant aggere u̾canticꝰ fossas e plent st cibꝰ
uasłut ao oricam rescindunt. Mittit pͥũ brurũ ad ies¬
de.tẽ cũ colortibꝰ cesar post cu̾ alus gaiuim fabium legatur

Expanded text:
testudine facta subeunt; defatigatis in vicem integri succedunt. testudine facta subeunt; defatigatis in vicem integri succedunt. Agger ab universis in munitionem coniectus et ascensum dat Gallis et ea quae in terra occultaverant Romani contegit; nec iam arma nostris nec vires suppetunt. His rebus cognitis Caesar Labienum cum cohortibus sex subsidio laborantibus mittit: imperat, si sustinere non posset, deductis cohortibus eruptione pugnaret; id nisi necessario ne faciat. Ipse adit reliquos, cohortatur ne labori succumbant; omnium superiorum dimicationum fructum in eo die atque hora docet consistere. Interiores desperatis campestribus locis propter magnitudinem munitionum loca praerupta ex ascensu temptant: huc ea quae paraverant conferunt. Multitudine telorum ex turribus propugnantes deturbant, aggere et cratibus fossas explent, falcibus vallum ac loricam rescindunt. Mittit primo Brutum adulescentem cum cohortibus Caesar, post cum aliis Gaium Fabium legatum;
Abbreviated transcription (Latin):
cnłs falces reliqua aq̃q erupt̾onis cã parau̾ant ꝓfert. pugna¬
Si. uno ep̃r om̃ib locit᷑ atq oimia temptant᷑. que minime ui¬
s pars firmae̾ inic cencurrit᷑. Romanoꝵ manꝰ tantis mu¬
nig̾ibꝰ distit t᷑ i ⁊ facile phiribꝰ locisoctatiit multũ adł
ir crendos nr̃s ual cdamor qui post terzum pugnãtib ertitit
ꝙ sui ꝑiculiun ĩ ali nauident sahit constare. Om̃io eĩ ple¬
rũq que ab sunt uchemenciꝰ hoĩm mentes pturbãt. Tesar
ĩ dencum lotum nacto quid qua ex parte gerat᷑ tognescit. la¬
lorantilꝰ sũmictit. Utsq ad a̾m aturrit unu̾ ee̾ illud ip̃t qͦ
naxime contendi comieniat. Talli nͥ ꝑfreg̾ nt mimnicones
di tt̃ salute desꝑant. romari sirem optinierũt sinẽ labaꝵ
cium expet tã. maxime ad suꝑtoreꝰ mimitimes laborat᷑ quo
uiste ssi uessa ⁊ inũ missum demo̾strauim᷑. Inquũ loti ad decli¬
uitaeẽ fastigiim tagnu̾ ht̃ mom̃tu. Alu tela conicĩt. alii

Expanded text:
ptionis causa paraverat profert. Pugnatur uno tempore omnibus locis, atque omnia temptantur: quae minime visa pars firma est, huc concurritur. Romanorum manus tantis munitionibus distinetur nec facile pluribus locis occurrit. Multum ad terrendos nostros valet clamor, qui post tergum pugnantibus exstitit, quod suum periculum in aliena vident salute constare: omnia enim plerumque quae absunt vehementius hominum mentes perturbant. Caesar idoneum locum nactus quid quaque ex parte geratur cognoscit; laborantibus summittit. Vtrisque ad animum occurrit unum esse illud tempus, quo maxime contendi conveniat: Galli, nisi perfregerint munitiones, de omni salute desperant; Romani, si rem obtinuerint, finem laborum omnium exspectant. Maxime ad superiores munitiones laboratur, quo Vercassivellaunum missum demonstravimus. Iniquum loci ad declivitatem fastigium magnum habet momentum. Alii tela coniciunt, alii
Abbreviated transcription (Latin):
tuͣ in siñia ꝑnianelunt. Ad poscremũ cimiculis uene fõ¬
tis incercisse sunt atq eu̾se. Quo ft̃o repente ꝑ hemris
exaruit fons. tantam q attulit oppidanis salutis⁊ s¬
paconẽ ut id nõ hoĩm ꝯsilio si deoꝵ uolũtate ft̾m puta¬
rent. Itaq se netc̾itate cacti tradid̾unt. Cesarcã suaᷤ
lenictite cogita oib sciret n uereret᷑ ne quid crudelita¬
te nature indctur asꝑius feciss. n exitum ꝯãlioꝵ suoꝵ¬

Expanded text:
anerent, ad postremum cuniculis venae fontis intercisae sunt atque aversae. Quo facto repente perennis exaruit fons tantamque attulit oppidanis salutis desperationem, ut id non hominum consilio, sed deorum voluntate factum putarent. Itaque se necessitate coacti tradiderunt. Caesar, cum suam lenitatem cognitam omnibus sciret neque vereretur ne quid crudelitate naturae videretur asperius fecisse, neque exitum consiliorum suo
Abbreviated transcription (Latin):
tensu qua difãcultate et ⁊ coenita ersar ĩ agitarus fica¬
dhioribꝰ qi dispositis torm̾tis ĩt quibusdã locit̃ cott᷑ fucil¬
limos descenius coslatatis. Aqua fluminis ꝓhibebat
oppidanos. quer eñs postos multitudo a qua tor unuit
ĩ locum comieniebat sub ip̃ius oppidi minũ ubi magnꝰ fons
aqur prumpebat ab ea parte que fere poduta. cit. uit̾ual¬
lo flumns ecuiru uagabat. Hoe fonee ꝑoibrii posse ap¬
Dinos cum opturent seli qui cosat unꝰ indeuit ⁊ rogiene ei
uineas agere adu̾sus montr̾ taggerem ĩstruere cepͣ magno
cum labere ⁊ contina dumcac̾one. Sipidani ei loco suꝑio¬
re deturrunt ⁊ enimꝰ sine ꝑicło p̾siant᷑ muats q ptinacit¬

Expanded text:
censu. Qua difficultate eorum cognita Caesar sagittariis funditoribusque dispositis, tormentis etiam quibusdam locis contra facillimos descensus collocatis aqua fluminis prohibebat oppidanos. Quorum omnis postea multitudo aquatorum unum in locum conveniebat sub ipsius oppidi murum, ubi magnus fons aquae prorumpebat ab ea parte, quae fere pedum CCC intervallo fluminis circuitu vacabat. Hoc fonte prohiberi posse oppidanos cum optarent reliqui, Caesar unus videret, e regione eius vineas agere adversus montem et aggerem instruere coepit magno cum labore et continua dimicatione. Oppidani enim loco superiore decurrunt et eminus sine periculo proeliantur multosq
Abbreviated transcription (Latin):
pinicis luct̾ris nec se recipi in castra. Re bn gesta camni
excaptiius comꝑit ꝑtem copiaꝵ cum drapete e̾c ĩ castͥs a
milibi nõ lenge ampliꝰ.xii. quare ex complutib agnita
cum ĩtessigeret fugato duce alt̾o ꝑterrites peliquos faa¬
le oppͥm posse magne felicita cd et arbiebat᷑ nemine ete:¬
recent fugisse in castra qui de ut epta talam ttr nũtiũ

Expanded text:
paucis Lucterius nec se recipit in castra. Re bene gesta Caninius paucis Lucterius nec se recipit in castra. Re bene gesta Caninius ex captivis comperit partem copiarum cum Drappete esse in castris a milibus longe non amplius XII. Qua re ex compluribus cognita, cum intellegeret fugato duce altero perterritos reliquos facile opprimi posse, magnae felicitatis esse arbitrabatur neminem ex caede refugisse
Abbreviated transcription (Latin):
possi aut plurimis ĩ locis infirma dispenat p̾sidia. ⁊pas¬
na copia frum̃ti companata. considũt drappes. ⁊ lutt̾nis nõ
lenguis ab oppido decem milibꝰ. uñ paulatim frũtũ in
oppidum supportare̾t. Ip̃i int̾ se ꝓuincias parciunt᷑.I
roppes cast̾s pͥsidio cum parte copiaꝵ destitit lutteriꝰ
igmen intoꝵ ad eppidra ducit. Disposicis ĩ p̾sidus
ora noctis circitot derima siluestribꝰ angustis q itm̾ibꝰ fcu¬
mentũ inportare ĩ orpidum i̾sticuit. IQuoꝵ sccepitũ ui¬
giles̃ castroꝵ cum sensissent explorateres qi missiq gete¬
tent᷑ renũtiassent caniuius cełiter cũ cõboit di armatis
s ꝓritus castellis ĩ frum̃tarios sub ip̃an luce̾ impetũ
fetit. Hi tepentino malo ꝑterrin diffugiunt ad sua pre¬
sidiam qr nr̃i ut iudunt atus contra armatos ĩcitati ne¬
minem ex eo mit̾o unũ copi pacnt᷑. Efugit inde cur

Expanded text:
possit aut plurimis in locis infirma disponat praesidia. Magpossit aut plurimis in locis infirma disponat praesidia. Magna copia frumenti comparata considunt Drappes et Lucterius non longius ab oppido X milibus, unde paulatim frumentum in oppidum supportarent. Ipsi inter se provincias partiuntur: Drappes castris praesidio cum parte copiarum restitit; Lucterius agmen iumentorum ad oppidum ducit. Dispositis ibi praesidiis hora noctis circiter decima silvestribus angustisque itineribus frumentum importare in oppidum instituit. Quorum strepitum vigiles castrorum cum sensissent, exploratoresque missi quae gererentur renuntiassent, Caninius celeriter cum cohortibus armatis ex proximis castellis in frumentarios sub ipsam lucem impetum fecit. Ei repentino malo perterriti diffugiunt ad sua praesidia; quae nostri ut viderunt, acrius contra armatos incitati neminem ex eo numero vivum capi patiuntur. Profugit inde cum
Abbreviated transcription (Latin):
copie paciebant᷑ uallum ĩ oppidi circuitum duc̾e ĩscitu¬
it. Ead̾ cum aĩadu̾terent oppidani miserrima q alesie
menoria solliciti siłem cãnum obcessiones uererent᷑ mae̾i̾e¬
ꝙ ex om̃ibꝰ lucteriꝰ qui fortune illiꝰ ꝑicłm fec̾at mon̾et feu¬
menti ponem c̾e hñdam constiuũt oium consensu parte iͥ re¬
littn copiarum ip̃i cum expeditis ad inportand̾ frum̾tũ ꝓ fi¬
tisci. Eo consilio prolato ꝓxima necte duob milibꝰ arina¬
toꝵ relictis renquos ex oppido drappes elutteri educĩt
Hii paucos dies morati ex finibꝰ cadurtoꝵ qui partim te
Ecum̃ttiti: sũb leuare eos caprebant partim ꝓbibere quo
minꝰ sumere nõ petͥant magnũ uiimum frum̾̃ti co̾patent
Nonmiquam aut̃ expedic̾onibꝰ noturnis castelli castroꝵ
adoriunt᷑. Quam obcãm ganis canimus totr oppide
municones cͥtudare morat᷑. ne aut opus effc̾m cueri nõ

Expanded text:
copiae patiebantur, vallum in oppidi circuitum ducere institucopiae patiebantur, vallum in oppidi circuitum ducere instituit. Quod cum animadverterent oppidani miserrimaque Alesiae memoria solliciti similem casum obsessionis vererentur, maximeque ex omnibus Lucterius, qui fortunae illius periculum fecerat, moneret frumenti rationem esse habendam, constituunt omnium consensu parte ibi relicta copiarum ipsi cum expeditis ad importandum frumentum proficisci. Eo consilio probato proxima nocte duobus milibus armatorum relictis reliquos ex oppido Drappes et Lucterius educunt. Hi paucos dies morati ex finibus Cadurcorum, qui partim re frumentaria sublevare eos cupiebant, partim prohibere quo minus sumerent non poterant, magnum numerum frumenti comparant, nonnumquam autem expeditionibus nocturnis castella nostrorum adoriuntur. Quam ob causam Gaius Caninius toto oppido munitiones circumdare moratur, ne aut opus effectum tueri non
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ent nec se sine cerra ꝑnicie ꝑ sequente ex̾citu putarent
ꝓuincie fines interre posse net iam libere uagandi latro¬
cinioꝵ q faciendoꝵ facultatem hr̾ent ĩfinibꝰ ꝯsistunt
cadurcoꝵ. Ibi cum lucterius apud eos ciues quonda in¬
tegris rebꝰ multum potuss semꝑq auctor nouoꝵ ꝯfilioꝵ
magnã apud barbaros anctoritate hr̾et eppidum aroxi¬
lio dumi ꝙ inclientela fuerat eiꝰ egregie nature loci inu¬
nitum occupat suis ⁊ drapetis copus eppidanos q s ꝯuin
teret qr om̃s oppidi partes p̾ruptissimis saxis ee̾ munitaᷤ
quo defendente mullo tñ armatis ascendere essi difficile
magna aut̾ impedim̾ta oppidanoꝵ uideret que si clam¬
destina fuga subtrahere conarent᷑ effugere nõ modo eqͥta¬
tum s ne legiones quidem possent tͥꝑtito cohortib diuisis
t̾na celsissimo los castra fecit. Aquibus panlatim ꝙͣtũ

Expanded text:
cerent nec se sine certa pernicie persequente exercitu putarent cerent nec se sine certa pernicie persequente exercitu putarent provinciae fines intrare posse nec iam libere vagandi latrociniorumque faciendorum facultatem haberent, in finibus consistunt Cadurcorum. Ibi cum Lucterius apud suos cives quondam integris rebus multum potuisset, semperque auctor novorum consiliorum magnam apud barbaros auctoritatem haberet, oppidum Vxellodunum, quod in clientela fuerat eius, egregie natura loci munitum, occupat suis et Drappetis copiis oppidanosque sibi coniungadverteretque omnes oppidi partes praeruptissimis saxis esse munitas, quo defendente nullo tamen armatis ascendere esset difficile, magna autem impedimenta oppidanorum videret, quae si clandestina fuga subtrahere conarentur, effugere non modo equitatum, sed ne legiones quidem possent, tripertito cohortibus divisis trina excelsissimo loco castra fecit; a quibus paulatim, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
unaqr ꝯsiliũ cum eo lucteriũ quadurcũ cepisse pͥ suꝑiore
cõmeniario prima defect̾one gallie fuc̾e ꝓuincia magna¬
ĩftimia ꝑditorũ hominũ litrrtinus capet᷑. Siꝰ fabi cũ relis¬
eycri ĩcatnutes etera q ꝓficiscitur ciuitates quarim eo pͭlo
ꝙ cum dumnaco fecat copias e̾e accisas stiedati. Non eĩ dũdi¬
rabt qui retenti calamitate summissiores essent fatitt
dato uero spaco̾ ac tempore eodem instigante dum nico pos¬
senti concitari. Qua in re suma felicitap̾ sc̃pitas q ĩ pe¬
uꝓnendis cintatibꝰ fabium consequit᷑. Ncam carinitas an
sere rcxati numꝙ̃ pacis feccint menc̾onẽ datis obsidĩbus
ueniunt s̃ drdicõnẽ. Cettre q ciuitates posice ĩ ultims¬
gałnc finibꝰ ccegno coniunite q armorite appesiant᷑ aueto¬
ticate adietet carmitũ aduenini stibu legionũ q ĩpata si¬
ne mora faciunt. Dum nacus suit finbꝰ expulsus eruãs
latitans q solus exttemas gallie legiones petere ẽ cautꝰ

Expanded text:
nsilium cum eo Lucterium Cadurcum cepisse, quem superiore commentario prima defectione Galliae facere in s caperetur. Gaius Fabius cum relixercitu in Carnutes ceterasque proficiscitur civitates, quarum eo proelio, quod cum Dumnaco fecerat, copias esse accisas sciebat. Non enim dubitabat quin recenti calamitate summissiores essent futurae, dato vero spatio ac tempore eodem instigante Dumnaco possent concitari. Qua in re summa felicitas celeritasque in recipiendis civitatibus Fabium consequitur. Nam Carnutes, qui saepe vexati numquam pacis fecerant mentionem, datis obsidibus veniunt in dediceano coniunctae, quae Armoricae appellantur, auctoritate adductae Carnutum adventu Fabi legionumque imperata sine mora faciunt. Dumnacus suis finibus expulsus errans latitansque solus extremas Galliae regiones petere est coact
Abbreviated transcription (Latin):
set quoꝵ ĩ cuiente suꝑiore cõmentatio cesar exposuit uei¬
um belli ee̾ ortum ꝙ pretipue eos ꝓpt̾ conscĩam ft̃i ut aete
anmadu̾cebat quocełiut̃ ciuitate̾ timore libari pͥnci

Expanded text:
set, quorum in civitate superiore commentario Caesar exposuit iniset, quorum in civitate superiore commentario Caesar exposuit initium belli esse ortum, quod praecipue eos propter conscientiam facti timere animadvertebat, quo celerius civitate
Abbreviated transcription (Latin):
cit caslia roꝵ ut baxbau fide enisuotudo ẽ telictis lo¬
tis sirgiorib ad ripas c̾e flutnrans cemissa at germanes
s̃e. Quare cognita legione uerata instructa̾q addut᷑
Ica teporre om̃ib ex partib nero duto liti suꝑiora capi¬
hementusime pͥbant᷑. Confesam cohoites undiq ĩ petũ
faciunt. Omib q aut int̾fectis aut cepas magna pre
sine iũlo pene militis nuln̾e adopsidanridos oppidanos re¬
uͥtit᷑. E ternoq hoste deleto cuiꝰ timore antea diuide
pͥsidia ꝙ municone oppidands cͥtunidare ꝓbibitꝯ erat
opi undiq oimꝑat adurit istrari. uerit eodera cũ suis
copiat. postero die gaiut̾ fabius partẽ qr oppidi sũmit
ad opsidend̾ Nesar int̾m.mi. antonium questerem cum
cobortibꝰ. xii. ĩ bello uacis reliquit. ne qua rursus nouo¬
rimi consiliorũ capiendo  belcis̃ facultas daret᷑. Ip̃o c¬
uicates reliquat̾ adhit obsides plures imperat. panen¬
tes cm̃ium en̾os consclac̾one sanat. cũ incariuites uẽis¬

Expanded text:
cit castra eorum, ut barbarorum fere consuetudo est, relictis locis superioribus ad ripas fluminis esse demissa; at Germanos se. Qua re cognita legionem armatam instructamque adducit. Ita repente omnibus ex partibus signo dato loca superiora capihementissime proeliantur. Confestim cohortes undique impetum faciunt omnibusque aut interfectis aut captis magna prasine ullo paene militis vulnere ad obsidendos oppidanos revertitur externoque hoste deleto, cuius timore antea dividere praesidia et munitione oppidanos circumdare prohibitus erat, opera undique imperat administrari. Venit eodem cum suis copiis postero die Gaius Fabius partemque oppidi sumit ad obsidendum. Caesar interim M. Antonium quaestorem cum cohortibus XV in Bellovacis relinquit, ne qua rursus novorum consiliorum capiendorum Belgis facultas daretur. Ipse reliquas civitates adit, obsides plures imperat, timentes omnium animos consolatione sanat. Cum in Carnutes venis
Abbreviated transcription (Latin):
uumn ce ⁊ canino docuit sine in dignitate ⁊ dolore uinen¬
loꝵ siue cimore gracinoris supplicu pancis diebꝰ cibo se
uestinuit atq ita interut. Godem tp̃r lacteriꝰ quẽ ꝙ¬
fugisse ex pͥlio scͥpsit cum ĩ potestatẽ ueniss epas nacti
ariutm cdebro enim mutandis locis multoꝵ fidei se cõ¬
mitrebat ꝙ nusquã diuciꝰ sine ꝑiculo eẽmorat᷑o uide bat᷑¬
uittũ ad cesarem deduxit. Labiemis ĩterim ĩtreuetis
equesere prelium ficit scdm. Compluribꝰ q treueris
inter fectio ⁊ germanis qui nullis ꝯdu̾sus romanos
aueila denegabant. Principes coꝵ iuos redase m
sua pot̾atem. atq ĩhns furum eduaͣ qui eututis ed¬

Expanded text:
docui, sive indignitate et dolore vinculorum sive timore gravioris supplici paucis diebus cibo se abstinuit atque ita interiit. Eodem tempore Lacterius, quem profugisse ex proelio scripsi, cum in potestatem venisset Epasnacti Arverni crebro enim mutandis locis multorum fidei se committebat, quod nusquam diutius sine periculo commoraturus videbatvinctum ad Caesarem deduxit. Labienus interim in Treveris equestre proelium facit secundum compluribusque Treveris interfectis et Germanis, qui nullis adversus Romanos auxilia denegabant, principes eorum vivos redigit in suam potestatem atque in his Surum Aeduum, qui et virtutis e
Abbreviated transcription (Latin):
mum defetat gallia colłctis udiq ꝑditis omib ẜuis ad
lib̾etatem conuotatis exulib o̾ium auicatũ adscitis re¬
ceptis lattonib impedim̾ta ⁊ ꝯmeatꝯ tomanoꝵ ĩtertepe¬
uat nõ amplius oĩum duob milib ex fuga qͥnq collitis

Expanded text:
imum defecerat Gallia, collectis undique perditis hominibus, servis ad imum defecerat Gallia, collectis undique perditis hominibus, servis ad libertatem vocatis, exulibus omnium civitatum adscitis, receptis latronibus impedimenta et commeatus Romanorum interceperat, non amplius hominum duobus milibus ex fuga coll
Abbreviated transcription (Latin):
copiaꝵ accessurũ ccciene: ir pridie cognou̾ant equitata
niid lendi nacci ocits conẽ uidebant᷑. Cum aliꝙͣ diu sũmi
intentone dimicatet dum natus ĩstruit aciemq sins essi
equitibꝰ inuitem p̾sidio. Cum repento conferte legiones in
conspectũ ei hostiũ ueniunt. Quibꝰ usis ꝑculse harbato¬
tũ turme ac pterite acies hostium ꝑtur bato ĩpedime̾toꝵ.
agmiine magno ⁊ amore discursuq passim fuge se mandant
At nr̃i eo ntes qui paulo ante resistentibꝰ fortissie ꝯflixe¬
rant letitia uittorie elati magno undiq lamore sublato
cedentibꝰ ctumstisi quantu̾ ⁊ eoꝵ uires ad ꝑseq̾ndũ dextre q
ad cedend̾ ualent. tantũ co pͥlio int̾ficiunt. Itaq amplius
milibus passuũ.xii. aut armatoꝵ aut coꝵ qui eo tp̃r arma
ꝓiet̾ant intepfectis om̃is multitudo capit᷑ impedim̾toꝵ
Qua ex e gncum constaret drapetem senonem qui ut pͥ¬

Expanded text:
quitatus quitatus nostri nacti occasionem videbantur. Cum aliquamdiu summa contentione dimicaretur, Dumnacus instruit aciem quae suis esset equitibus in vicem praesidio, cum repente confertae legiones in conspectum hostium veniunt. Quibus visis perculsae barbarorum turmae ac perterritae acies hostium, perturbato impedimentorum agmine, magno clamore discursuque passim fugae se mandant. At nostri equites, qui paulo ante cum resistentibus fortissime conflixerant, laetitia victoriae elati magno undique clamore sublato cedentibus circumfusi, quantum equorum vires ad persequendum dextraeque ad caedendum valent, tantum eo proelio interficiunt. Itaque amplius milibus XII aut armatorum aut eorum qui eo timore arma proiecerant interfectis omnis multitudo capitur impedimentorum. Qua ex fuga cum constaret Drappetem Senonem, qui, ut pr
Abbreviated transcription (Latin):
tra. Coniequnt᷑ equites rai ut eiat p̾ceptũ inuadũt q
dum natiagmen os fugientes ꝑterritos q sub sarcims ĩ iti¬
u̾e nd gressi magna preda multis interfettis pociunt᷑. Ita re
bñ gesta se recipiunt ĩ castra. Iuieqͥnte nocor fabis eqͥtes
p̾termittit sic pauitos ut confligent atq om̃ci aginẽ mora¬
rent᷑ dum con ureet᷑ ipe. Cuiꝰ p̾ceptis ut res gereret᷑ qͥn¬
tus titatius uar p̾fectus equitum singularis ⁊ animi & pͥ¬
dencie uir suos ortat᷑. Agmen q hostium consequiꝰ t̾bas
partim p̾doneis locis disponit partim equicũ pͥlium amit¬
tit. Confligit audaciꝰ equitata hostium succedentibꝰ sib
peditilꝰ qui toto agmine subsistentibꝰ equitibꝰ suis contra
nos m̃os ferunt auxiliũ. Eit p̾lium agric̾tamine. Naq
nr̃i contemptis pridic suꝑatis q hostibus cum subseq legi¬
ones memini. ent ⁊ pudore codendi ⁊ cupiditate ꝑse ꝯficien¬
di plu fortissime contn pedites pliant᷑. Hostes q nͥ ampłi

Expanded text:
ri, ut erat praeceptum, invaduntque Dumnaci agmen et fugientes perterritosque sub sarcinis in itinere adgressi magna praeda multis interfectis potiuntur. Ita re bene gesta se recipiunt in castra. Insequenti nocte Fabius equites praemittit sic paratos ut confligerent atque omne agmen morarentur, dum consequeretur ipse. Cuius praeceptis ut res gereretur, Quintus Atius Varus, praefectus equitum, singularis et animi et prudentiae vir, suos hortatur agmenque hostium consecutus turmas partim idoneis locis disponit, parte equitum proelium committit. Confligit audacius equitatus hostium succedentibus sibi peditibus, qui toto agmine subsistentes equitibus suis contra nostros ferunt auxilium. Fit proelium acri certamine. Namque nostri contemptis pridie superatis hostibus, cum subsequi legiones meminissent, et pudore cedendi et cupiditate per se conficiendi proeli fortissime contra pedites proeliantur, hostesque
Abbreviated transcription (Latin):
ducr. andium dnuacium dausum limonẽ oppugnari. mĩfir¬
mas legiones hostib comittere auderet castra posuit loco mu¬
nito. Dunnatus cum ad ꝓpmquatet emmuim cognosccueti
copis om̃ipꝰ ad legiones conu̾sis cascus iommoꝵ oppugnare ĩ

Expanded text:
duce Andium, Duratium clausum Lemoni oppugnari neque infirduce Andium, Duratium clausum Lemoni oppugnari neque infirmas legiones hostibus committere auderet, castra posuit loco munito. Dumnacus, cum appropinquare Caninium cognosset, copiis omnibus ad legiones conversis castra Romanorum oppu
Abbreviated transcription (Latin):
tet decurtoubaroꝵ ac suꝑiore esta tergestinis ac¬
ciderit qui repentino latrocino atq impetu ĩcle illoꝵ e¬
rant oppͥssi. Ip̃e ad uastandos depopulandosq fines ambio¬
rigis ꝓficiscit᷑. Quem ꝑterritum ac fugiente̾ cum redigi
but ad eo finos eiꝰ nastare cuiib edificus peccore ut hodio
suoꝵ aim̃biorie ũ quos forti na reliquos feriss nułł redi¬
tum ꝓpt̾ tantas calamitates bĩet ĩ ciuitatẽ. Cum . om̃s
partes firiium ambiorigis aut legianes aut auxilia dui
ĩcrenctos mittit. quoꝵ ciuitas ꝓpt̾ germanie uicmitite
condianis ex̾cta bellis cultu ⁊ fitate nõ multũ ag̾manis
differebat. n imꝑata umiꝙͣ nͥ ex̾citu coacta faciebat. Inte¬
rim gauis canimus legato cũ magnã multitudĩc cũ ueĩs¬
set hostium ĩ fines pitonũ le̾i̾s nũcu qi durati cognosc̾et¬
ĩ defetissi ad cppitium lemomii contendit. Quo cũ aduentam
itq ex captiuis celcius cognoscet multis hoĩm milibꝰ adĩmacod

Expanded text:
e barbarorum ac superiore aestate Tergestinis acciderat, qui repentino latrocinio atque impetu illorum erant oppressi. Ipse ad vastandos depopulandosque fines Ambiorigis proficiscitur; quem perterritum ac fugientem cum redigi bat, adeo fines eius vastare civibus, aedificiis, pecore, ut odio suorum Ambiorix, si quos fortuna reliquos fecisset, nullum reditum propter tantas calamitates haberet in civitatem. Cum in omnes partes finium Ambiorigis aut legiones aut auxilia dimiin Treveros mittit, quorum civitas propter Germaniae vicinitatem cotidianis exercitata bellis cultu et feritate non multum a Germanis differebat neque imperata umquam nisi exercitu coacta faciebat. Interim Gaius Caninius legatus, cum magnam multitudinem convenisse hostium in fines Pictonum leius defecisset, ad oppidum Lemonum contendit. Quo cum adventaret atque ex captivis certius cognosceret multis hominum milibus a Dumnaco,
Abbreviated transcription (Latin):
tau̾ant om̃ib adu̾sis cognita calamitate ĩ ter fitto corbeo
aimisso eqi itatui ⁊ fortissimis peditibꝰ cum adue̾tare ro¬
manios cristimarent consilio repente canti tubaꝵ auo¬
cato oclamant legati obsices q ad cesait̾ mitant᷑. Lat
om̃ib ꝓbato consilio comnus atrebas ad ees afugit ger¬
manos a quibꝰ ad id bellum enteila mutuat erat. Ceri
eutigio mittunt ad cesatem legatos petunt q ut en pena
sut gententus hostium ꝙͣ si sũ dimicaco̾ne ĩ fcrie ĩ tegris
possi ꝙ sua ͥemencia atq humanitate nuqna ꝙ feito essi
in latur. etoflictas opes equestri p̾hio bello uacoꝵ essi de¬
letor peditum miltam la intise ue tefugisse nicior¬

Expanded text:
taverant, omnibus adversis, cognita calamitate, interfecto Correo, taverant, omnibus adversis, cognita calamitate, interfecto Correo, amisso equitatu et fortissimis peditibus, cum adventare Romanos existimarent, concilio repente cantu tubarum convocato conclamant, legati obsidesque ad Caesarem mittantur. Hoc omnibus probato consilio Commius Atrebas ad eos confugit Germanos, a quibus ad id bellum auxilia mutuatus erat. Ceteri e vestigio mittunt ad Caesarem legatos petuntque, ut ea poena sit contentus hostium, quam si sine dimicatione inferre integris posset, pro sua clementia atque humanitate numquam profecto esset illaturus. Adflictas opes equestri proelio Bellovacorum esse; delectorum peditum multa milia interisse, vix refugisse nuntio
Abbreviated transcription (Latin):
quibus difficultatibꝰ locoꝵ iomanos claudere uoluerant
hus ip̃i tenebumt᷑. Uicti tñ ꝑcussi q innore ꝑte amissa
consternati ꝓfugiunt partim filius petitis partum flu¬
uime. Qui tũ in fuga amĩis acter ĩseqntib conficiu¬
tur. Cum int̾im nulla calamittite uitte corbeus exce¬
dere p̾lio siluas q pet̾e aut ĩuitantib nr̃is ad dediconẽ
potuit adduci quiti fortissime p̾liando complures q uul¬
nerande cogert elatos iratundia uittores ĩ se tela certe
Tali modo regesta recentibus pͥli uestiaus ĩgressus ce¬
sur cum iuctos tanta calamitate cxistimaret hostis nũ¬
tio actepto locum castroꝵ relicturos que nõ longiꝰ ib ea
code abẽc plus minꝰ.uiii. mĩlib dicebant᷑. Tam ⁊si fiue
inpeditum tenissitum uidebat ti cx̾citii traducto ꝓgre¬
dit᷑. At bellouaci relique q cuntates repente ex fuga pn¬
as atq huis uuln̾atis receptis q siluaꝵ bñfico casũ eui¬

Expanded text:
quibus difficultatibus locorum Romanos claudere voluerant, quibus difficultatibus locorum Romanos claudere voluerant, eis ipsi tenebantur. Victi tamen perculsique maiore parte amissa consternati profugiunt partim silvis petitis, partim flumine qui tamen in fuga a nostris acriter insequentibus conficiuntur, cum interim nulla calamitate victus Correus excedere proelio silvasque petere aut invitantibus nostris ad deditionem potuit adduci, quin fortissime proeliando compluresque vulnerando cogeret elatos iracundia victores in se tela conicere. Tali modo re gesta recentibus proeli vestigiis ingressus Caesar, cum victos tanta calamitate existimaret hostes nuntio accepto locum castrorum relicturos, quae non longius ab ea caede abesse plus minus octo milibus dicebantur, tametsi flumine impeditum transitum videbat, tamen exercitu traducto progreditur. At Bellovaci reliquaeque civitates repente ex fuga paucis atque his vulneratis receptis, qui silvarum beneficio casum evi
Abbreviated transcription (Latin):
correo p̾liante exilius. Fit magna contencone diu̾sum
p̾lium. Nd̾ eum diucꝰ pari inarte i̾ret᷑ paulatim ĩ sil¬
ius ĩstrutta multitudo ꝓcedit peditumq nr̃os coegit ce¬
dere equites. Quibꝰ cełiter subue̾iunt leuis armature
pedites quos ante legiones missos docuit. Turmis qr nroꝵ
int̾positis constant̾ p̾liant᷑. Pugnat᷑ aliꝙͣ diu pai cõtẽ¬
cione. Deinde uti uico postulabat prelii qui sustimierant
primos impetus insidiarum hoc ip̃o fiunt superiores ꝙ ulłm
ub insidiantib inprudentes acceꝑant detͥmentũ. Accedult
ꝓpius intim legiones crebriq eodem temper ꝙ nr̃is & bos¬
tibꝰ nuncii adferunt᷑ imꝑatorem ĩstruttis copus adesse
QAuare cognita co p̾sidio cohortium confisint̾i acerrime
pliant᷑ ne si tardius rem gesissent uittorie gloriã ami¬
nicasset cum legionibus uiderent᷑. Hostes concidũt am¬
mis atq ĩ itin̾ib diu̾sis fugam querunt ne quiꝙͣ. nam

Expanded text:
ontentione diversum proelium. Quod cum diutius pari Marte iniretur, paulatim ex silvis instructa multitudo procedit peditum, quae nostros coegit cedere equites. Quibus celeriter subveniunt levis armaturae pedites, quos ante legiones missos docui, turmisque nostrorum interpositi constanter proeliantur. Pugnatur aliquamdiu pari contentione; deinde, ut ratio postulabat proeli, qui sustinuerant primos impetus insidiarum hoc ipso fiunt superiores, quod nullum ab insidiantibus imprudentes acceperant detrimentum. Accedunt propius interim legiones, crebrique eodem tempore et nostris et hostibus nuntii adferuntur, imperatorem instructis copiis adesse. Qua re cognita praesidio cohortium confisi nostri acerrime proeliantur, ne, si tardius rem gessissent, victoriae gloriam communicasse cum legionibus viderentur; hostes concidunt animis atque itineribus diversis fugam quaerunt. Nequiquam: nam
Abbreviated transcription (Latin):
quinta .x. deducebat᷑ ip̃e ex̾ctui distͥbuit Inberna.⁊ tre¬
lonium cum legionib .iiii. ĩ belgio collocat. c̃. fabiũ um
totidem ĩ eduos deducit sic ci existimabat tutissima̾ fore
galliam si belge quoꝵ maxima uirta e̾dui quoꝵ auttoritas
sũmi essi ex̾citibus ont̾inerent᷑. Ip̾e in p̾talia̾ ꝓfectꝰ est
quo cũ ueniss cognoscit. per .g̾. marcellu̾ cons legiore ⁊a¬
as ab se remissas que exc̃. sc̃. deberent ad parthicũ bellur
duci. cñ. pompeio traditas atq ĩ ẏtalia retentas etͥ. Luc
st̃o quãquã nulli erat dubin̾ quid nã contra cesarẽ ietate¬
tar. tñ cesar omĩa patienda e̾e statuit orad sib spes aliͣ
re linq̃retur uire poci disceptandi quã belli gerendi.

Expanded text:
quinta decima deducebatur. Ipse exercitui distribuit hiberna: C. Trebonium cum legionibus quattuor in Belgio collocat, C. Fabium cum totidem in Aeduos deducit. Sic enim existimabat tutissimam fore Galliam, si Belgae, quorum maxima virtus, Aedui, quorum auctoritas summa esset, exercitibus continerentur. Ipse in Italiam profectus est. Quo cum venisset, cognoscit per C. Marcellum consulem legiones duas ab se remissas, quae ex senatus consulto deberent ad Parthicum bellum duci, Cn. Pompeio traditas atque in Italia retentas esse. Hoc facto quamquam nulli erat dubium, quidnam contra Caesarem pararetur, tamen Caesar omnia patienda esse statuit, quoad sibi spes aliqua relinqueretur iure potius disceptandi quam belli gerendi.
Abbreviated transcription (Latin):
gresũs ꝓpe concetto sub luce̾ um̾e post mõrtẽ se octultauit
milites qr ex noctutno labore sese refic̾e uissit. cũ iam m̾idies
ad ꝓpniquare uid̾et᷑ ad ea castra q̃ supra demo̾strauimꝰ ꝯte̾dit
No̾demq tp̃r equitatꝰ ad campestres municones acced̾r ⁊ deli¬
que copie ꝓ cast̾s sese osteride cepunt. Uertingetorix er arte

Expanded text:
gressus prope confecto sub lucem itinere post montem se occultavit militesque ex nocturno labore sese reficere iussit. Cum iam meridies appropinquare videretur, ad ea castra quae supra demonstravimus contendit; eodemque tempore equitatus ad campestres munitiones accedere et reliquae c
Abbreviated transcription (Latin):
tumm ꝓpetarum itinum locoꝵ õium qua cesar itħ erati ex¬
cogitari pot̾at. Cum liberis om̃is multitudo obiuã p̾cede¬
bat. Lostiẽ om̃ibꝰ locis ĩmolabant᷑. Tiidimiis stratis
fore templa que cccuoant᷑ ut uł expectatissum tͥumpbi le¬
ticio pͥcipi possi. tanta erat opulencia apud magnifice̾to

Expanded text:
tum portarum, itinerum, locorum omnium qua Caesar iturus erat extum portarum, itinerum, locorum omnium qua Caesar iturus erat excogitari poterat. Cum liberis omnis multitudo obviam procedebat, hostiae omnibus locis immolabantur, tricliniis stratis fora templaque occupabantur, ut vel exspectatissimi triumphi laetitia praecipi posset. Tanta erat magnificentia apud
Abbreviated transcription (Latin):
cipia ⁊ colonias appellaret quibus mͥ antonii questoris:
sui co̾mendau̾at᷑ sacerdocii petic̾onem. Contendebat enim
gr̃a cum libent̾ ꝓ homine sͥ comiunitissimo ꝙ paulo ante
p̾miẜat ad petic̾onẽ tum at̾ter contui fact̾onẽ ⁊ potẽtia
paucoꝵ qui mͥ antonii repulsa cesaris descederitis gram ꝯ
uellere cipiebant. Hunc ⁊ si augurem pͥus fcm ꝙͣ p̾taliã
attingeret Tane audicrat tñ nõ minus iustam s̾ cam mu
simulq se ⁊ honcrem suu̾ seq̾ntis anni cõmendar petico̾
ne ꝓꝑterca ꝙ in solenter adu̾sarii sin glouarent᷑. L. lẽ¬
tulum .z. g̃. marcellũ. conir. creatos qui om̃em honore
⁊ dignitatem cosaris spoliarent ereptũ.s galbe ꝯ sula¬
Excepto est cosaus aduentꝰ ab om̃ib muitipus ⁊ co¬
lonis incredibili honore atq canore. Cum pͥmũ eĩ uem¬
ebat al illo unu̾se gallie bello nͥ relinquebat᷑ ꝙ. ad orna¬

Expanded text:
icipia et colonias appellaret, quibus M. Antoni quaestoris icipia et colonias appellaret, quibus M. Antoni quaestoris sui, commendaverat sacerdoti petitionem. Contendebat enim gratia cum libenter pro homine sibi coniunctissimo, quem paulo ante praemiserat ad petitionem, tum acriter contra factionem et potentiam paucorum, qui M. Antoni repulsa Caesaris decedentis gratiam convellere cupiebant. Hunc etsi augurem prius factum quam Italiam attingeret in itinere audierat, tamen non minus iustam sibi causasimulque se et honorem suum sequentis anni commendaret, propterea quod insolenter adversarii sui gloriarentur L. Lentulum et C. Marcellum consules creatos qui omnem honorem et dignitatem Caesaris spoliarent, ereptum Ser. Galbae consulaExceptus est Caesaris adventus ab omnibus municipiis et coloniis incredibili honore atque amore. Tum primum enim veniebat ab illo universae Galliae bello. Nihil relinquebatur quod ad orna
Abbreviated transcription (Latin):
ne i conspettũ uelat auꝰ qua̾ romani. Cuiꝰ postilacone
antomꝰ cura iudicriret ad iusto uasci timore ueniã peren¬
tĩ dedit ob sides accepit. Iao cesarem singũloꝵ aimoꝵ
singulos ꝯmẽtarios ꝯfecisse ꝙ ego nõ exisdimani in fuci
ret qnib ĩ locis cesar cx̾citꝰ q eo tp̃ fuissent pelata et
giõ cum hẏemareti unũ illd ꝓposicum habebat contin̾e ĩ amicica
cintates. nułli spem aut ca̾m dare armoꝵ. Nichil enim
minus uolebat quã sub discessu suo nect̾itatẽ oͥ aliquã inpo
besi gerendi ne cum ex̾citum deductuuꝰ ess bellum aliꝙ re¬
linq̃ret᷑ ꝙ om̃s gallia libent̾ snc pͥsenti ꝑiclo̾ ssciꝑet. Itaq
honorifice ciuitates appessandas pͥncipes maximis pͥmiis
ad ficiendo milla honcra noua inungendo defessam totami¬
diu̾sis pͥlus galliam condicone parendi meliero l̃ pace fa
cile continuit. Ip̾e hũbinis ꝑactis conun consuctudi¬
nem ĩ italia quam maximis ĩ itim̾bus ẽ ꝓfertꝰ ⁊ ut mum¬

Expanded text:
ne in conspectum veniat cuiusquam Romani. Cuius postulationem Antonius cum iudicaret ab iusto nasci timore, veniam petenti dedit, obsides accepit. Scio Caesarem singulorum annorum singulos commentarios confecisse; quod ego non existimavi miraret, quibus in locis Caesar exercitusque eo tempore fuissent, pauca esse gio cum hiemaret, unum illud propositum habebat, continere in amicitia civitates, nulli spem aut causam dare armorum. Nihil enim minus volebat quam sub decessu suo necessitatem sibi aliquam imponi belli gerendi, ne, cum exercitum deducturus esset, bellum aliquod relinqueretur quod omnis Gallia libenter sine praesenti periculo susciperet. Itaque honorifice civitates appellando, principes maximis praemiis adficiendo, nulla onera iniungendo defessam tot adversis proeliis Galliam condicione parendi meliore facile in pace continuit. Ipse hibernis peractis contra consuetudinem in Italiam quam maximis itineribus est profectus, ut mun
Abbreviated transcription (Latin):
bat posse defendi. Int̾im crebro paucis utͥmq ꝓcurre̾tibꝰ
Inter bina castra palude interierta contendebat᷑. quã tam
paludem nõ nũquã aut nr̃a auxilia aut galloꝵ g̾manoꝵ q
traass̃iba̾t. atͥusq hostes insequebat᷑ aut uitissim hostes
eodem transgeessi nr̃os longiꝰ submouebant. Accidebat
aut̃ cotidianis pabulaconibꝰ id ꝙ accid̾e erat netesse cum
uaris deiectis q ex edificus pabulum conquireret᷑ ut ĩpedi¬
tis locis dispsis pabulatorus t̾cumuenirent᷑. Queres ꝙ¬
stultas cogitac̾ones incirabat barbaroꝵ atq eo magis ꝓ
comius quẽ ꝓfectũ ad auxilia germanoꝵ arcersonda do¬
cui cum equitibꝰ uen̾at. Qui tam ⁊ si numo nõ ampliꝰ.
erant quingenti tñ germanoꝵ aduenta barbari inte¬
bant᷑. Cesar cũ aĩadu̾teret hostem complures dies cas¬
tͥs palude ⁊ locis natura minutis se ten̾e n oppugnare.

Expanded text:
bat posse defendi. Interim crebro paucis utrimque procurrentibus bat posse defendi. Interim crebro paucis utrimque procurrentibus inter bina castra palude interiecta contendebatur; quam tamen paludem nonnumquam aut nostra auxilia Gallorum Germanorumque transibant acriusque hostes insequebantur, aut vicissim hostes eadem transgressi nostros longius summovebant. Accidebat autem cotidianis pabulationibus id quod accidere erat necesse, cum raris disiectisque ex aedificiis pabulum conquireretur, ut impeditis locis dispersi pabulatores circumvenirentur; quae res, estultas cogitationes incitabat barbarorum, atque eo magis, quod Commius, quem profectum ad auxilia Germanorum arcessenda docui, cum equitibus venerat; qui, tametsi numero non amplius erant quingenti, tamen Germanorum adventu barbari nitebantur. Caesar, cum animadverteret hostem complures dies castris palude
Abbreviated transcription (Latin):
te tastra cast̾s hostium confert. Himperat uallo pedum
duodecim miunte loriculam ꝓ hac r̾one eiꝰ miultitudis ine¬
dificari fossam duplicem pedum denum quinũ lat̾ibꝰ depͥ¬
mi decettis. turris exitari crebas ĩ altitudinẽ t̾um tabu¬
latorum pontibꝰ craiettis constratisq coniuigi quoꝵ fro¬
tes uiminea luritula munirent᷑. ut ab hostibꝰ duplici fo¬
ssa duplici ꝓpugnatorũ ordine defend̾ent᷑. Quoꝵ alt̾ ex
pontib quo tuc̾or altitudine ess hoc audaciꝰ longiꝰq p¬
mitt̾et tela alt̾ quo ꝓprior hostem ĩ ip̾o uallo collocatꝰ ess
ponte ab incidentib telis tegeret᷑. Portis fores alcores¬
q turres imposuit. Huiꝰ munic̾onis duplex erat osihũ. na¬
qr & oꝑum magnitudinẽ ⁊ timorẽ suũ sperabat fiduciam
barbaris allaturũ. y cum pabulatum frum̃tatũq longi
ess ꝓficiscendu̾ paris copiis castra munitõne ip̃a uideb¬

Expanded text:
te castra castris hostium confert. Haec imperat vallo pedum te castra castris hostium confert. Haec imperat vallo pedum XII muniri, loriculam pro hac ratione eius altitudinis inaedificari; fossam duplicem pedum denum quinum lateribus deprimi directis; turres excitari crebras in altitudinem trium tabulatorum, pontibus traiectis constratisque coniungi, quorum frontes viminea loricula munirentur; ut ab hostibus duplici fossa, duplici propugnatorum ordine defenderentur, quorum alter ex pontibus, quo tutior altitudine esset, hoc audacius longiusque permitteret tela, alter, qui propior hostem in ipso vallo collocatus esset, ponte ab incidentibus telis tegeretur. Portis fores altioresque turres imposuit. Huius munitionis duplex erat consilium. Namque et operum magnitudinem et timorem suum sperabat fiduciam barbaris allaturum, et cum pabulatum frumentatumque longius esset proficiscendum, parvis copiis castra munitione ipsa vide