comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tudelicet baldunꝰ. dñs eustachiꝰ. baldunꝰ itidem
qͥ cognominatꝰ ẽ deburgo: predictoꝵ ꝯsanguineꝰ.
dm̃ hugonis comitis deretest filiꝰ. Itẽ. comes Garne¬
rus degres. Balde Winꝰ comes hamaucoꝵ. Isuardꝰ
comes diensis. Rambaldꝰ comes auracisensis. Wł¬
ł̾ius comes deforeis. Comes steph̃s de alba marla.
Rotrodus comes ꝑticensis. Comes hugo de scõ paulo.
S ⁊ de uiris maiorib qͥ tñ comites ñ erant. ad idip¬
sum d̾o placitum obsequiũ sponte se obtuler̃t. in cli¬
ti uuiri ⁊ nobiles. henricus de ascha. Raduitꝰ de ba¬
genciaco. hebrardꝰ de pusato. Gentoniꝰ debear. Wltꝰ
amanẽ. Guastꝰ de bederz. Wllmꝰ de monte pessulano.
Gerardꝰ de russelun. Gerardꝰ de ceresiaco. Rogerꝰ de
barnauilla. Guido de possessa.⁊ Guido de garlanda.
francoꝵ regis dapifer. Thomas de feria. Galo de
caluo monte. Predictus qͦ petrꝰ heremita cum in¬
genti multitudĩe qͣm tũ ex regno. tũ ex imꝑio.

Expanded text:
nus Eustachius: Balduinus itidem, qui cognominatus est de Burgo, praedictorum consanguineus, domini Hugonis comitis de Retest filius: item comes Garnerus de Gres; Balduinus, comes Hamaucorum; Isuardus, comes Diensis; Rainbaldus, comes Aurasicensis; Willelmus, comes de Foreis; comes Stephanus de Albamarla; Retrodus, comes Perticensis; comes Hugo de Sancto Paulo. Sed et de viris majoribus, qui tamen comites non erant, ad id ipsum Deo placitum obsequium sponte se obtulerunt inclyti viri et nobiles: Henricus de Ascha, Radulfus de Bagentiaco, Hebrardus de Pusato, Gentonius de Bear, Willelmus Amanen, Guastus de Bederz, Willelmus de Montepessulano, Gerardus de Russelun, Gerardus de Ceresiaco, Rogerus de Barnavilla, Guido de Possessa, et Guido de Garlanda, Francorum regis dapifer; Thomas de Feria, Galo de Calvo monte; praedictus quoque Petrus Eremita cum ingenti multitudine, quam tum ex regno, tum ex imperio
Abbreviated transcription (Latin):
rum uenalium. ⁊ eoꝵ maxime que uite sũt
necessaria. bonis ꝯditionib ⁊ iusto precio ppło
ꝑegrinanti. & obsequiis diuinis mancipato
fiat ꝯmercium. Ille uero id nullatenus posse
fieri respondit. nͥ priꝰ datis obsidib se obliga¬
ret exercitus. ut indigenis forum ministrantib
nec inuiria nec uis maior inferatur. Qua con¬
ditione utͥnq placita. datis obsidib eg̃ssi ft̃ci

Expanded text:
rum venalium, et eorum maxime quae vitae sunt rum venalium, et eorum maxime quae vitae sunt necessaria, bonis conditionibus, et justo pretio, populo peregrinanti, et obsequiis divinis mancipato fiat commercium. Ille vero id nullatenus posse fieri respondit, nisi prius datis obsidibus se obligaret exercitus, ut indigenis forum ministrantibus nec injuria, nec vis major ulla inferatur. Qua conditione utrinque placita, datis obsidibus, egressi
Abbreviated transcription (Latin):
copias. ⁊ in suoꝵ ultionem accingeret᷑ animosiꝰ.
congregatis nauib. quotquot ex utraq flu¬
minis ripa inuenire potuit: legationes siras
sub omi celeritate transferri precepit. secum
trahens greges ⁊armenta. spoliaq nb̾rima
que de loco uolent̾ effracto. usq ad redi¬
dantem copiam eduxerat. Quib in ulteriore
ripa collatis: ante bellegranã quã tñ uacu¬
am repperer̃t: castra metati sunt. Unde cũ
plaustris ce uehiculis. cum gregib ⁊ arm̃tis
⁊ uniu̾so comitatu itin̾e dierum octo. nemoꝵ
late parentiũ ꝯdensa ꝑtransiens: ante urbem
nir. turrib ⁊ muro ualido munitissimã. et
uiris fortib refertam. cum suis astitit legionib
& flumine qd̾ eandem urbem preterfluit. ꝑ
quendam pontem lapideum transmisso. castͣ
ibidem metatiis ẽ. Dumq eius exercit᷑ iam defi¬
ciente uiatico uictus inopia laboraret missa lega¬
tione ad p̾sidẽ. ciuitatis. amice postulat. ut re¬

Expanded text:
copias, et in suorum ultionem accingeretur animosius, copias, et in suorum ultionem accingeretur animosius, congregatis navibus quotquot ex utraque fluminis ripa invenire potuit, legiones suas sub omni celeritate transferri praecepit, secum trahens greges et armenta, spoliaque uberrima, quae de loco violenter effracto usque ad redundantem copiam eduxerat: Quibus in ulteriore ripa collatis, ante Bellegravam, quam tamen vacuam repererunt, castrametati sunt. Unde cum plaustris et vehiculis, cum gregibus et armentis, et universo comitatu, itinere dierum octo, nemorum late patentium condensa pertransiens, ante urbem Niz, turribus et muro valido munitissimam, et viris fortibus refertam, cum suis astitit legionibus; et flumine quod eamdem urbem praeterfluit, per quemdam pontem lapideum transmisso, castra ibidem metatus est. Dumque ejus exercitus. jam deficiente viatico, victus inopia laboraret, missa legatione ad praesidem civitatis, amice postulat ut re
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur de hungaris quasi ad quatuor milia.
De expeditione uero petͥ centum dicuntur
occubursse. Sic gͥ urbe correcta uiolent̃ qͥnq
dieb continius manserunt in ea. ꝓpter alim̃¬
toꝵ quam ibi reppererunt opulentiã. At uero
bulgaroꝵ dux nichita noĩe qui G̃alt̾o ⁊ eiꝰ legio¬
nib rerum uenalium foram priꝰ int̾lixerat.
intelligens qd̾ maleuillanis ꝓ eo qd̾ in p̃ceden¬
tes ip̃e quoq deliq̃rat. subseqntes in eum
uellent refundere. relicta bellegrana eui p̃erat
de loci diffidens munitione: aufugit. Loci uero
incole. cum sua quisq familia oppidum mebilo¬
minus deserentes cum gͣgib ce armentis in opaca
siluarum ce nemoꝵ abdita longe interiꝰ se ꝯtuler̃t.
Petrꝰ autẽ dum adhuc in expugnato p̃sidio morã
faceret relatione quorundã edoctus. qd̵ rex hun¬
garie suoꝵ stragem quam audierat nimis egre
ferens. militares ex uniuerso regno suo ꝯuocaret

Expanded text:
cuntur de Hungaris quasi ad quatuor millia; cuntur de Hungaris quasi ad quatuor millia; de expeditione vero Petri, centum dicuntur occubuisse. Sic igitur urbe correpta violenter, quinque diebus continuis manserunt in ea, propter alimentorum, quam in ea repererunt opulentiam. At vero Bulgarorum dux, Nichita nomine, qui Galtero et ejus legionibus rerum venalium forum prius interdixerat, intelligens quod Malevillanis pro eo quod in praecedentes ipse quoque deliquerat, subsequentes in eum vellent refundere, relicta Bellegrava, cui praeerat, de loci diffidens munitione, aufugit. Loci vero incolae cum sua quisque familia oppidum nihilominus deserentes, cum gregibus et armentis in opaca silvarum, et nemorum abdita, longe interius se contulerunt. Petrus autem dum adhuc in expugnato praesidio moram faceret, relatione quorumdam edoctus, quod rex Hungariae suorum stragem, quam audierat, nimis aegre ferens, militares ex universo regno convocaret
Abbreviated transcription (Latin):
regnum ens ꝑtransire: ei sine difficultate adi¬
tus prestet᷑. Qria snscepta licencia. ⁊ conditõem
approbans interpositam. cum uniuersis legio¬
nib que eum seguebant᷑. regnum ing̾ssus ẽ.
Qd̾ cum omĩ tranquillitate transcurrens: ali¬
mentoꝵ multa copia iusto p̃cio ⁊ bonis con¬
ditionib ab indigenis ministrata: usq ad
suꝑtus memoratam maleuillã ꝑuenit. ubi in¬
tellecto qd̾ consortib eoꝵ qui galterũ secuti
eos precesserant. multam illiꝰ loci habitato¬
res intulexant inuiriam. et impietatẽ non
modicam: in eos exereuerant: uidentes etiã
eoꝵ spolia et arma nichilominꝰ in muro eiui¬
tatis quasi ꝓ tropheo dependencia: iusta ira
succensi. ꝓtinus arma corripuint: ⁊ se inuicẽ
exhortantes. urbem molenter infringũt. inco¬
lis pene omĩb aut interemptis gladio. aut in
uicino flumine submersis. In quo tumultu
eoꝵ meritis id exigentib illa die cecidisse di¬

Expanded text:
regnum ejus pertransire, ei sine difficultate adiregnum ejus pertransire, ei sine difficultate aditus praestetur. Qua suscepta licentia, et conditionem approbans interpositam, cum universis legionibus, quae eum sequebantur, regnum ingressus est. Quod cum omni tranquillitate transcurrens, alimentorum multa copia, justo pretio, et bonis conditionibus ab indigenis ministrata, usque ad superius memoratam Malevillam pervenit. Ubi intellecto quod consortibus eorum, qui Galterum secuti, eos praecesserant, multam illius loci habitatores intulerant injuriam, et impietatem non modicam in eos exercuerant; videntes etiam eorum spolia et arma nihilominus in muro civitatis, quasi pro tropaeo dependentia, justa ira succensi, protinus arma corripiunt, et se invicem exhortantes, urbem violenter infringunt, incolis pene omnibus aut interemptis gladio, aut in vicino flumine submersis. In quo tumultu, eorum meritis id exigentibus, illa die cecidisse di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmunẽ. ut sibi ce ppło suo equa mensura. ⁊
usto pretio uecessaria uenderent᷑. ⁊ ut legib
humanis in eiꝰ obsequio nicbil inderet᷑ deesse.¬
duces etiam itineris qui eis usq ad urbem p̃¬
essent regiam. concessit. Quo ꝑrieniens: ⁊ in p̃¬
senciam dñi imꝑatoris introdrictus. ab eiꝰ opti¬
nuit magnificentia: ut usq ad aduentum petri.
de cuiꝰ precepto iter arripuerat. exercitũ ẽ in
locis urbi finitimis. indulta emendi uendendiq
licencia habere ꝑmitt̾e̾t᷑. Qd̾ ei ꝯcessit imꝑator
t uͦ petrꝰ post hec. ñ multo interiecto tẽꝑis xuii
interuallo cũ innumerabili exercitu tͣns¬
cursa lo taringia. franconia. bauaria.⁊ ea regi¬
one que austͥa dicitur. cum uniu̾sa młtitudĩe
qͣm ex omĩ ppło ⁊ tribub oe linguis. & natio¬
nib collegerat. qͣsi ad quadragnta milia. fi¬
nes hungaroꝵ attigerat. Unde missa legatõne
ad dñm regem impetrauit. ut si pacificum
uellet habere ĩtroitũ ⁊ sñ tumultu ce scandalis

Expanded text:
 ut sibi, et populo suo aequa mensura et justo pretio necessaria venderentur; et ut legibus humanis in ejus obsequio nihil videretur deesse,duces etiam itineris, qui eis usque ad urbem praeessent regiam, concessit. Quo perveniens, et in praesentiam domini imperatoris introductus, ab ejus obtinuit magnificentia, ut usque ad adventum Petri, de cujus praecepto iter arripuerat, exercitum suum in locis urbi finitimis, indulta emendi vendendique licentia, habere permitteretur: quod ei concessit imperator Petrus, post haec non multo interjecto temporis intervallo, cum innumerabili exercitu transcursa Lotharingia, Franconia, Bavaria, et ea regione quae Austria dicitur, cum universa multitudine, quam ex omni populo, et tribubus, et linguis, et nationibus collegerat, quasi ad quadraginta millia, fines Hungarorum attigerat. Unde missa legatione ad dominum regem, impetravit, ut si pacificum vellet habere introitum, et sine tumultu et scandalis
Abbreviated transcription (Latin):
diga. s plane cõmendabit claruit munificẽtia.
Nam in mensa domino regi conferens auri põ¬
dera. olosericorum qͦ multitudinem. simulet
peregrinarum eximia dona diuitiarum. suos
ĩ usq ad puerorum uouissimum donis ingenti¬
bus cumulauit. Sic ⁊ ꝓtoseuasto in om̃s tan¬
quainuir iclitꝰ. suam effudit lib̾alitatẽ. S ⁊
reliqui pͥncipes eodem zelo accensi certatuse
mutuo munificentia uinc̃ẽ cupientes. mune¬
ra domuo regi ofserunt. quib ⁊ mar̃ie digni¬
tas. ⁊oꝑis elegantia. ⁊ fauorñ dcerat in utroq.
Composita gͦ classe. negocio felicit᷑ consum¬
maro. descendens in boffoꝵ qui europe asieq
terminus ẽẽ dinoscitur. ducentis ab urbe mili¬
arib ꝑ ulum fretum nauigans. int̃ sextõ. ⁊ abi¬
don urbes famosissimas. leantͥ heroq domi¬
cilia. anare ingreditur mediterraneum. Inde
secundis actͦ slatib .xuii. kł ulii ad urbẽ appli¬
cat sydoniensem.

Expanded text:
rodiga, sed plane commendabilis, claruit munificentia; rodiga, sed plane commendabilis, claruit munificentia; nam immensa domino regi conferens auri pondera, holosericorumque multitudinem, simul et peregrinarum eximia dona divitiarum, suos etiam usque ad puerorum novissimum donis ingentibus cumulavit. Sic et Protosevasto in omnes, tanquam vir inclytus, suam effudit liberalitatem. Sed et reliqui principes eodem zelo accensi, certatim se mutuo munificentia vincere cupientes, munera domino regi offerunt; quibus et materiae dignitas, et operis elegantia, et favor non deerat in utroque. Composita ergo classe, negotio feliciter consummato, descendens in Bosphorum, qui Europae Asiaeque terminus esse dignoscitur, ducentis ab urbe milliaribus per illud fretum navigans, inter Seston et Abydon urbes famosissimas, Leandri Heroque domicilia, mare ingreditur Mediterraneum; inde secundis actus flatibus, XVII Kal. Julii, ad urbem applicat Sidonensem.
Abbreviated transcription (Latin):
parionem ⁊ c̃im inquireus. a uiris antiquissums
⁊ prudentib plenius edoctꝰ ẽ. descendit etiã
ꝑ eosdẽ dies idem dominus rex. ꝑ bostorumusꝙy
adhostia maris pontici. unde ẽ intidit᷑ ⁊ initi¬
um huius influxionis. q̃ bofforus dicitur. ĩ uia¬
re mediterraneum. Circuibat itaq loca incog¬
nita tanqͣm uir curiosꝰ. ⁊ cãs rerum scire deside¬
rans. Quib ad plenum cognitis. in urbem redi¬
ens. it̃m ad familiares domini imꝑatoris recͣ¬
rit affatꝰ. negociis que uie cãm p̃buerant finẽ
cupiens optatum ipoñe. habitis gͥ ferus cõ¬
petentib. tract̾atib neccus. completo felicit᷑ ⁊
ꝓ uotis negocio. pactis hinc inde ad placitam u¬
trinq consonantiam redactis. ⁊ scͥpto traditis
utriusq bulla signato. sumpta licentia. ⁊ uniu̾¬
sorumgr̃a ꝓsequente. adit̾ se accingit. Ibitẽ
pͥmum indominum regem ⁊ suos imꝑiał qͣsip¬

Expanded text:
rationem et causam inquirens a viris antiquissimis rationem et causam inquirens a viris antiquissimis et prudentibus, plenius edoctus est. Descendit etiam per eosdem dies idem dominus rex per Bosphorum, usque ad ostia maris Pontici, unde est introitus et initium hujus influxionis, quae Bosphorus dicitur, in mare Mediterraneum. Circuibat itaque loca incognita, tanquam vir curiosus et causas rerum scire desiderans: quibus ad plenum cognitis, in urbem rediens, iterum ad familiares domini imperatoris recurrit affatus, negotiis quae viae causam praebuerant, finem cupiens optatum imponere. Habitis ergo feriis competentibus, tractatis necessariis, completo feliciter et pro votis negotio, pactis hinc inde ad placitam utrinque consonantiam redactis, et scripto traditis utriusque bulla signato, sumpta licentia, et universorum gratia prosequente, ad iter se accingit. Ibi tunc primum in dominum regem et suos imperialis quasi p
Abbreviated transcription (Latin):
acta aut̃ ꝑ aliqͦs dies in paiatio constĩti¬
uano mora cã inducente uarietatis.
que maxune solet releuare fastidiumad pala¬
tium uouũ quod blachernas dicitur. se ⁊ dñm re¬
gem transtulit. Uͥ etiam plenis humanitatis le¬
gibus infra palatium suum houestis conelaui¬
bus deputatis. in ipĩs penetralib patrum suoꝵ
eum ꝑ dies aliqͦt benigne hũit. s suis nichilomi¬
nus ũ longe ab codem palatio. honesta simur⁊
cõmoda fec̃ hospitia p̃parari. uͥ etiam sicut et
pus impensas ñ solum necc̃ias. s uoluptuari¬
as. ⁊ supesfiuentes. uestiarite ⁊ hu quib id of¬
sicu deputatum erat. magnifice ⁊ suꝑhabun¬
dant̃ ñ cessabant ministrare. S ⁊ urbem to¬
tam tumiat̾iꝰ tum ext̾iꝰ suul ⁊ eccłias ⁊ monas¬
teria. quorum pene infinitꝰ ẽ numerꝰ. colũpnas
ctiam tropheorum angum̃ta. arcꝰ qͦ triumpha¬
les ducentib eum magnis ꝓcerib. ⁊ locorum
gnaris. doniunus tex ꝑ agrauit. ⁊ siuguiorum

Expanded text:
acta autem per dies aliquot in palatio Constantiiano mora, causa inducendae varietatis, quae maxime solet relevare fastidium, ad palatium novum, quod Blachernas dicitur, se et dominum regem transtulit: ubi etiam plenis humanitatis legibus infra palatium suum honestis conclavibus deputatis, in ipsis penetralibus patrum suorum, eum per dies aliquot benigne habuit. Sed et suis nihilominus, non longe ab eodem palatio, honesta simul et commoda fecit hospitia praeparari. Ubi etiam, sicut et prius, impensas non solum necessarias et voluptuarias supereffluentes, vestiaritae, et hi quibus id officii deputatum erat, magnifice et superabundanter non cessabant ministrare. Sed et urbem totam, tum interius, tum exterius, simul et ecclesias et monasteria, quorum pene infinitus est numerus, columnas etiam tropaeorum argumenta, arcus quoque triumphales, ducentibus eum magnis proceribus et locorum gnaris, dominus rex peragravit, et singulorum
Abbreviated transcription (Latin):
laborasse. ⁊ inconualescentia positum. frenesis
raptum uiolentia intam pi acłare flagitium
descendisse nescient̃. Alii dñt odio cuusdam cu¬
bicularii eius. qui de domini ep̃i nimis p̃sumẽs
grã. tam eum qͣm reliquos male dicebatur trac¬
tare: tam in mane scelus ꝑpetrasse. Eodem anno
quidam iosciꝰ eiuisdem eccłie canonicꝰ. ⁊ subdiaco¬

Expanded text:
laborasse, et in convalescentia positum, phrenesis laborasse, et in convalescentia positum, phrenesis raptum violentia, in tam piaculare flagitium descendisse nescienter. Alii dicunt, odio cujusdam cubicularii ejus, qui de domini episcopi nimis praesumens gratia, tam eum quam reliquos male dicebatur tractare, tam immane scelus perpetrasse. Eodem anno quidam Joscius ejusdem ecclesiae canonicus et subdiaco
Abbreviated transcription (Latin):
famiuares receꝑat. in eodemin quo dominus
ep̃c conclaui iacens. iam de longa egritudine
qua plurimum laborau̾at conualescens. fu¬
ria inuectꝰ. dominum ep̃mn dormientem arrepto
gladio plurib inflictis iuln̾b letalit cõfodit.
Quem cum sui qui ext̾iꝰ erant clamantẽ audi¬
rent. ⁊ p̃mortis angustia gemitꝰ edentem. ⁊ sus¬
pitia intellig̾ent. uolentes irruere ut laboranti¬
opem ferrent domino. hostio abintꝰ firmit obse¬
rato. ingredi ñ potuerunt. Tandem effracto uio¬
leut̃ hostio. dominum senuanimem. ⁊ adhuc cͥca
homicidarum lege ad penas raꝑedebitas. uoce
manu ꝓhibuit orans ⁊ petens. ut ꝓremedio aĩe
sue ei plenior fieret indulgentia. ne ad mortem
ei p̃sens fc̾m imputaretur. postulans enixius.
aut̃ tantimaleficii cãm hactenus ñ potuimus
certam comp̃hend̾e. Quidam enum dñt p̃dictũ
rob̾tum tanti scełis ꝑpetratorem longa egritudĩe

Expanded text:
familiares receperat, in eodem in quo dominus familiares receperat, in eodem in quo dominus episcopus conclavi jacens, jam de longa aegritudine, qua plurimum laboraverat, convalescens, furia invectus, dominum episcopum dormientem, arrepto gladio, pluribus inflictis vulneribus, lethaliter confodit. Quem cum sui qui exterius erant clamantem audirent, et prae mortis angustia gemitus edentem et suspiria intelligerent, volentes irruere, ut laboranti ferrent opem domino, ostio ab intus firmiter obserato ingredi non potuerunt. Tandem, effracto violenter ostio, dominum semianimem et adhuc circa homicidarum lege ad poenas rapere debitas, voce et manu prohibuit, orans et petens, ut pro remedio animae suae ei plenior fieret indulgentia; nec ad mortem ei praesens factum imputaretur, postulans enixius,  Hujus autem tanti maleficii causam hactenus non potuimus certam deprehendere. Quidam enim dicunt, praedictum Robertum, tanti sceleris perpetratorem, longa aegritudine
Abbreviated transcription (Latin):
iunior. suꝑioris stepħi ex sorore nepos. in reg¬
num orationis gr̃a ⁊ deuotionis intuitu ingres¬
si.⁊ moram modicam fatientes. ꝑ imꝑatorem
constantinopolitanum ad ꝓpͥa reu̾si sũt. ab eo
susceptihonorifice. ⁊ cum muitis munib dimis¬
si. Sequenti anno qui erat regni domini amal¬
rici octauꝰ. dominus wll̾s bone memorie acco¬
nensis ep̃c ab urbe constantinopoutana. a do¬
mino rege mitaliam directꝰ. ꝑagratis eiusꝑti¬
bus ⁊ omni uia ad optinendũ qͦd petebat pru¬
dent̃ fidelit̃ q p̾temptata. dum in redeundo
ad ꝓpͥa rem̃so itiun̾e ad dominum imꝑatorem
ex condicto rediturꝰ. ap̃adrianopolim scd̾e tracie
claram metropolim ꝑueniss. casu sinistro mor¬
tem ĩm̾itꝰ subũt mauditam. Iam dum hora me¬
ridiaua longo fatigatꝰ itĩe. pꝰsumptumcibum
m̃bra sopori concessiss. quidam rob̾tꝰ de comita¬
tu eius quem ip̃e ad sac̃dotium ꝓuex erat: ⁊̃t

Expanded text:
junior, superioris Stephani ex sorore nepos, in regjunior, superioris Stephani ex sorore nepos, in regnum orationis gratia et devotionis intuitu ingressi, et moram modicam facientes, per imperatorem Constantinopolitanum ad propria reversi sunt, ab eo suscepti honorifice et cum multis muneribus dimissi. Sequenti anno, qui erat regni domini Amalrici octavus, dominus Willelmus bonae memoriae, Acconensis episcopus, ab urbe Constantinopolitana, a domino rege in Italiam directus, peragratis ejus partibus, et omni via ad obtinendum, quod petebat, prudenter fideliterque praetentata, dum in redeundo ad propria remenso itinere ad dominum imperatorem ex condicto rediturus, apud Adrianopolim secundae Thraciae claram metropolim pervenisset, casu sinistro mortem immeritus subiit inauditam. Nam dum hora meridiana, longo fatigatus itinere, post sumptum cibum membra sopori concessisset, quidam Robertus de comitatu ejus, quem ipse ad sacerdotium provexerat et inter
Abbreviated transcription (Latin):
nuit conuentiones. ⁊ turpit ⁊ uimunde in reg¬
no conu̾satꝰ. ꝑ m̃ses aliqͦt. ꝑ terras redire disposũ.
Cum ꝙ antiochiam ꝑuenisset. ⁊ iñ incilieiam. ũ
ꝑ terram soidani ẏconiensis. impetrato pͥ eius
ducatu. constantinopoli ꝓꝑaret. Contigit qͦd
iuxͣ inamistiam urbem cilicie. inuisidiis quas
ei p̃tend̾at. miiioarmenioꝵ pͥnceps potentissi¬
mus. fr̃ thoros casu incidit. ⁊irruentib ineum
qui latebant in insidiis. inu̾isa q̃ secum aspor¬
tabat. p̾ciosa ⁊ desid̾abilia multum. p̃de datꝰ
amisit. uixq a p̃donib equum uilem qͦ defer¬
ret᷑. multa optinuit p̃cum instantia. Inde cum
paucis multo labore. constantinopolum uniuer¬
sorumorientalium eum odio ꝓsequente. igno¬
miniosus ꝑuenit. Codem anno comes qͦ stepħs
equiuocꝰ eiꝰ. s moꝵ honestate longe dissimilis.
iuir modestꝰ.⁊ plane cõmendabił. fuius comi¬
tis. wlli de sauna. ⁊ dux burgundie henricus

Expanded text:
nuit conventiones; et turpiter et immunde in regnuit conventiones; et turpiter et immunde in regno conversatus per menses aliquot, per terras redire disposuit. Cumque Antiochiam pervenisset, et inde in Ciliciam, ut per terram soldani Iconiensis, impetrato prius ejus ducatu, Constantinopolim properaret, contigit quod juxta Mamistram urbem Ciliciae in insidiis, quae ei praetenderat Milo Armeniorum princeps potentissimus, frater Toros, casu incidit. Et irruentibus in eum qui latebant in insidiis, universa quae secum asportabat pretiosa et desiderabilia multum, praedae datus, amisit; vixque a praedonibus, equum vilem quo deferretur, multa obtinuit precum instantia. Inde cum paucis multo labore Constantinopolim, universorum Orientalium eum odio prosequente, ignominiosus pervenit. Eodem anno, comes quoque Stephanus aequivocus ejus, sed morum honestate longe dissimilis, vir modestus, et plane commendabilis, filius comitis Willelmi de Sauna, et dux Burgundiae Henricus
Abbreviated transcription (Latin):
gressus itaq in regnum. audiens qͦd
noradinus infmib panea densibus
eum excitu copioso resid̾et: tunens ne in regnũ.
irruptiones inde moliretir. souicitudinem
contra ħ quanta expedire iudebatur obici¬
ensingalyleam descendit. ⁊ conuocatis regni
pͥncipib uxta fontem ulum celeberruum.
qui int̃ nazareth. ⁊ sephorim ẽ. castra metatꝰ
ẽ. ut quasi incentro regni constitutꝰ. cõmodꝰ
inde ad quallib regni partes. si uocaret ne¬
cessitas se tranfferret. Ilue enim tam ipse
qͣm su p̃decessores conuocare ex̃citꝰ eodemintu
uichil optinens eorum q̃ nr̃o nomine petierat.
uacuus rediit. Comitemtñ stepħm uirum qͥdẽ
carne nobilem morib uͦ ñ ita. domini theobal¬
disenioris blesensium. carnotensium. trecen¬
sium comitis fuium. ante se p̾miserat. quem
dominus rex ꝑeundem archiep̃m ad hut ei
filiam suam uxorem daret euocauerat. Quũ
regnum ꝑueniens. ⁊ suꝑ eodẽ u̾bo adomino
rege benigne cõmonitꝰ. oblatas ⁊ pͥꝰ placitas re¬

Expanded text:
gressus itaque in regnum, audiens quod Noradinus in finibus Paneadensibus cum exercitu copioso resideret, timens ne in regnum irruptiones inde moliretur, sollicitudinem contra hoc, quantam expedire videbatur, objiciens, in Galilaeam descendit; et convocatis regni principibus, juxta fontem illum celeberrimum, qui inter Nazareth et Sephorim est, castramentatus est, ut quasi in centro regni constitutus, commodius inde ad quaslibet regni partes, si vocaret necessitas, se transferret. Illuc enim tam ipse quam sui praedecessores convocare exercitus eodem intuinihil obtinens eorum quae nostro nomine petierat, vacuus rediit. Comitem tamen Stephanum, virum quidem carne nobilem, moribus vero non ita, domini Theobaldi senioris Blesensium, Carnotensium, Trecensium comitis filium, praemiserat, quem dominus rex per eumdem archiepiscopum ad hoc, ut ei filiam suam uxorem daret, evocaverat; qui in regnum perveniens, et super eodem verbo a domino rege benigne commonitus, oblatas et prius placitas re
Abbreviated transcription (Latin):
artificialib choreas qͦ uirginum ⁊ histrionũ
gesticulatioẽs. admiratione dignas. seruata
tũ morum disciplina. p̾cipit ex hib̾i. S ⁊ spec¬
tacula qͦ publica q̃ nos ludos teatrales. uł cir¬

Expanded text:
artificialibus; choreas quoque virginum et histrionum artificialibus; choreas quoque virginum et histrionum gesticulationes admiratione dignas, servata tamen morum disciplina, praecipit exhiberi. Sed et spectacula quoque publica, quae nos ludos theatrales
Abbreviated transcription (Latin):
buis iusitationib de eoꝵ statu ⁊ incolumita¬
te soiicitum se ostendit. Int̾iores etiam pa¬
latii partes penetralia ñ nisi domesticis suis
ꝑuia. lares ꝙͦ secretiorib usib dedicatos. ba¬
iuicas iuilgarib in accessas hominib thes¬
auros. ⁊ uniu̾sorum desid̾abilium repositiones
auitas. eis tanqͣm familiarib suis p̃cipit rese
udelicet ⁊ clauos. lanceam. spongiam. arũdi¬
nemcoronam spineam. sẏndonem. sandalia ex¬
poni uib. Non ẽ archanum. ñ ẽ mysticũ ã tẽ¬
porib beatorũ augꝰtoꝵ ꝯstãtini. theodosii iustini¬
ami an abditis sacͥ cubiculi repositũ. qͦd eis
ñ reueletur familiarit᷑. Int̾dum etiam feri¬
is int̃missis. dominum regem cum suis ad re¬
creationes. ⁊ ludorum nouitates. q̃ utͥusq non
dedeceant honestatem aliquotiens inuitat.
uͥ ⁊ musicorum geña iustrum̃toꝵ uaria ⁊ cãt᷑
admirande suauitatis cousonantiis distinc̾tos

Expanded text:
bus visitationibus de eorum statu et incolumitabus visitationibus de eorum statu et incolumitate sollicitum se ostendit. Interiores etiam palatii partes, penetralia non nisi domesticis suis pervia, lares quoque secretioribus usibus dedicatos, basilicas vulgaribus inaccessas, thesauros et universorum desiderabilium repositiones avitas, eis tanquam familiaribus suis praecipit reservidelicet, et clavos, lanceam, spongiam, arundinem, coronam spineam, sindonem, sandalia, exponi jubet: non est arcanum, non est mysticum a temporibus beatorum augustorum Constantini, Theodosii, Justiniani, in abditis sacri cubiculi repositum, quod eis non reveletur familiariter. Interdum etiam feriis intermissis, dominum regem cum suis ad recreationes et ludorum novitates quae utriusque non dedeceant honestatem, aliquoties invitat; ubi et musicorum genera instrumentorum varia, et cantus admirandae suavitatis, consonantiis distinctos
Abbreviated transcription (Latin):
hospitia. Singulis gͦ dieb horis ad hoc spetialit̃
deputatis. tum cum domino imꝑatore. tum
secum de negociis ꝓ quib ueuerant sollici¬
tos hñtes tractatꝰ. omimodã dabat oꝑam qͦ¬
modo consuminata tanti tantilaboris ⁊ itineris
cã cum fine optata redire possent ad ꝓpͥa. habi¬
tis gͦ frequent̃ cum domino imꝑatore. tumse¬
orsum tum incetu illustrium suoꝵ familiaribꝰ
colloquiis. uie causam aꝑit. regni necc̃itates e¬
docetũmortalitatem fame quam dominus im¬
perator insubiugandos egypti regno compa¬
rare posset diugentiꝰ exponit. facuitatem ꝙͦ
obtinendi ꝓpositu euidentib astruit argim̃tis.
Quib ꝑsuasus aurembenignam dominus
imꝑator eiuis assertionib accõmodat. ⁊ deside¬
riis plenum ⁊ obtatum polucetur effectum.
Intim inunerum ĩmensitate iuxta imꝑialem
magnificentiam. tam dominum regem qͣm
eus pͥncipes honorat multiplicit᷑. fr̃equẽti¬

Expanded text:
hospitia. Singulis ergo diebus, horis ad hoc specialiter hospitia. Singulis ergo diebus, horis ad hoc specialiter deputatis, tum cum domino imperatore, tum secum de negotiis pro quibus venerant, sollicitos habentes tractatus, omnimodam dabant operam, quomodo consummata tanti laboris et itineris causa, cum fine optato redire possent ad propria. Habitis ergo frequenter cum domino imperatore tum seorsum, tum in coetu illustrium suorum familiaribus colloquiis, viae causam aperit, regni necessitates edocet, immortalitatem famae, quam dominus imperator in subjugando sibi Aegypti regno comparare posset, diligentius exponit; facilitatem quoque obtinendi propositi evidentibus astruit argumentis. Quibus persuasus, aurem benignam dominus imperator ejus assertionibus accommodat, et desideriis plenum et optatum pollicetur effectum. Interim munerum immensitate, juxta imperialem magnificentiam tam dominum regem, quam ejus principes honorat multipliciter; frequenti
Abbreviated transcription (Latin):
qui extra uela fuerant relicti. apparuit dñs
imꝑator tronosedens aureo. imꝑiali uestitus
scemate. ⁊ uixta eum dominus rex trono sedẽs
honesto. humiliore tam̃. hic nr̃is pͥncipib. et
pacis osculum. ⁊ debite salutationis cum mul¬
ta humanitate dep̃ndens affatum. de salute
domini regis ⁊ principumstioꝵ querens dili¬
gentius. u̾bo ⁊ uultu significat. cum multa
m̃tis hilaritate. corum aduentum suscepisse.
preceꝑat aut̃ dominus imꝑator domesticis su¬
is ⁊ sacri palacii sui ꝓcuratorib quedam mire
excellentie diu̾soria. infra palatu ambitum
domino regis suisq familiarib aptari: Siuis
autempͥncipib singłis singula honesta mul¬
tum inuata urbe ñ longe tñ ase hospicia p̃pa¬
rari. Sumpta gͥ licentia a fatie domim imꝑa¬
toris dominum regem secuti. recesserunt ad
tempꝰ. statutaꝙ hora qua ad cum redeant. do¬
minus rex pͥncipes suos ad ꝓpͥa ubet descend̾e

Expanded text:
qui extra vela fuerant relictis, apparuit dominus qui extra vela fuerant relictis, apparuit dominus imperator throno sedens aureo, imperiali vestitus schemate; et juxta eum dominus rex throno sedens honesto, humiliore tamen. Hic nostris principibus et pacis osculum et debitae salutationis cum multa humanitate dependens affatum, de salute domini regis et principum suorum quaerens diligentius, verbo et vultu significat cum multa mentis hilaritate eorum adventum suscepisse. Praeceperat autem dominus imperator domesticis suis et sacri palatii sui procuratoribus, quaedam mirae excellentiae diversoria infra palatii ambitum, domino regi suisque familiaribus aptari; suis autem principibus singulis singula, honesta multum in urbe, non tamen longe a se, hospitia praeparari. Sumpta igitur licentia a facie domini imperatoris, dominum regem secuti, recesserunt ad tempus; statutaque hora, qua ad eum redeant, dominus rex principes suos jubet ad propria descendere
Abbreviated transcription (Latin):
honoris intuitu precipui. p̃t cões regulas ali¬
quidindultumz ẽ. ut ea parte ingredi ꝑmitte¬
retur. Ibi uͦ occurrentib ei magnis sacͥ palatii
pͥncipib cum maximo ⁊ cugalium numero.
cum summa honorificentia receptꝰ ẽ. uñ ꝑan
gi portus:⁊ mire uarietatis diu̾soria. multis
tam suorum quam palatinoꝵ stipatus ordi¬
nib usq ad suꝑeminentem regiam. uͥ dñs
imꝑator eum suis illustrib residebat. deduc¬
tus ẽ. dependebant ante consistorium uela
uud nasonis merito pꝰset aptari. mat̾iam su¬
ꝑabat opꝰ. Extra qͣs maiores pͥncipes domi¬
no regi occurrentes. introduxunt eum. infra
da sibi domini regis gr̃a. Ham incetu ꝓcerũ
suorum solis astantib inclitis. dicitur ei fami¬
liarit̃ assurrexisse. Quod si p̃sente generali
curia fc̃m fuisset: iumis uisus ẽẽt dominus
imꝑator sue derogase maiestati. Ingresso
gͦ domino rege contractis subito uelariis his

Expanded text:
honoris intuitu praecipui, praeter communes regulas alihonoris intuitu praecipui, praeter communes regulas aliquid indultum est, ut ea parte ingredi permitteretur. Ibi vero occurrentibus ei magni sacri palatii principibus, cum maximo curialium numero, in summa honorificentia receptus est: unde per angiportus et mirae varietatis diversoria, multis tam suorum quam palatinorum stipatus ordinibus, usque ad supereminentem regiam, ubi dominus imperator cum suis illustribus residebat, deductus est. Dependebant ante consistorium velarillud Nasonis merito posset aptari: Materiam superabat opus. Extra quas majores principes domino regi occurrentes, introduxerunt eum intra da sibi domini regis gratia; nam in coetu procerum suorum, solis astantibus inclytis, dicitur ei familiariter assurrexisse: quod si praesente generali curia factum fuisset, nimis visus esset dominus imperator suae derogasse majestati. Ingresso ergo domino rege, contractis subito velariis, his
Abbreviated transcription (Latin):
tatu domino regi occurrens. usq calipolim ꝑue¬
nit. que ẽ cuutas in uttore boffori sita. a fauei¬
bus ñ multum distans abidenis. Iñ qm̃uentꝰ
ad urbem regiam uolentib ꝓꝑare: ñ multũ
erat ydoneus. de galeis descendens. usq erac le¬
am que in eodem eiusdem maris sita ẽ littore.
cum suo famniliari comitatu: eques ꝑuenit. uͥ
⁊ classem suam que recepta aura sediore. ꝓsꝑis
usa flatib eius it̃ p̃uenerat. in portu repꝑit. uñ
iterum classem conscendens. uento ꝓsequente
fauorabili. constantinopolim usq ꝑuenit.
st autem in ip̃a urbe suꝑ littꝰ maris.
ad orientem respitiens imperiale pa¬
latium. qͦd constantinianum appellaturant᷑¬
itum hñs ad mare. miro ⁊ magnifico tabula¬
tu gradꝰ hñs marmoreos usq in ip̃m mare.
leones hñs ⁊ columpnas. factu erectas regio. ex
eadem materia. hinc soli augusto solet intro¬
irus patẽ. ad suꝑiora palatii. S domino regi

Expanded text:
tatu domino regi occurrens, usque Caliopolim pervetatu domino regi occurrens, usque Caliopolim pervenit, quae est civitas in littore Bosphori sita, a faucibus non multum distans Abydenis. Inde quoniam ventus ad urbem regiam volentibus properare, non multum erat idoneus, descendens de galeis usque Heracleam, quae in eodem maris est sita littore, cum suo familiari comitatu eques pervenit, ubi et classem suam, quae recepta aura secundiore, prosperis usa flatibus, ejus iter praevenerat, in portu reperit. Unde iterum classem conscendens, vento prosequente favorabili, Constantinopolim usque pervenit.Est autem in ipsa urbe super littus maris, ad orientem prospiciens, imperiale palatium, quod Constantinianum appellatur; introitum habens ad mare, miro et magnifico tabulatu; gradus habens marmoreos, usque in idipsum mare; leones habens et columnas, fastu erectas regio, ex eadem materia. Hinc soli Augusto solet introitus patere ad superiora palatii; sed domino regi
Abbreviated transcription (Latin):
tum ingred̾etur. pͥmum uehem̃t admirans. q̃¬
nam tanti laboris ⁊ insueti itmn̾is cã posset ẽẽ. dem̃
głe sue consid̾ans incrementum. honoris ampli¬
tudinem. gr̃e celestis donum in comparabile. qͦd
sͥ gratis uid̾etur oblatum duunitꝰ. qͦd mili p̃¬
decessoꝵ suorum legitur accidisse. uideł quod
rex ierosolimoꝵ locorum uenerabilium dñice
passionis. ⁊ resurrectionis defensor ⁊ aduocatus
ad se ueniat. plurimum exhilaratur. ⁊ adueni¬
entem eum. multiplici disponit honore p̃ue¬
nire. accersito ꝙ ioħe ꝓtoseuasto. nepote suo. et
int̾ sacͥ palatii pͥncipes eminentissimo. cuius
fuiam idem dominus rex uxorem habebat. ei
dirigit in occursum ut uixͣ pͥstinam. ⁊ inuola¬
bilem imꝑii disciplinam ⁊ incomparabi ẽ iuag¬
nificentiam murbib ⁊ locis. ad que ꝑueniret ⁊¬
tanqͣm filium. ut de introitu euisꝰ ur bem regi¬
am domim imꝑatoris nuntios expectaret. Tũc
idem magnificus princeps. cum honesto comi¬

Expanded text:
ehementer admirans, quaenam tanti laboris et insueti itineris causa posset esse; deinde gloriae suae considerans incrementum, honoris amplitudinem, gratiae coelestis donum incomparabile, quod sibi gratis videretur oblatum divinitus, quod nulli praedecessorum suorum legitur accidisse, videlicet quod rex Hierosolymorum, locorum venerabilium Dominicae passionis et resurrectionis defensor et advocatus ad se veniat, plurimum exhilaratur, et advenientem eum multiplici disponit honore praevenire. Accersitoque Joanne Protosevasto nepote suo, et inter sacri palatii principes eminentissimo, cujus filiam idem dominus rex uxorem habebat, ei dirigit in occursum, ut, juxta pristinam et inviolabilem imperii disciplinam et incomparabilem magnificentiam, in urbibus et locis ad quae pervenirettanquam filium, ut de introitu ejus in urbem regiam domini imperatoris nuntios exspectaret. Tunc idem magnificus princeps cum honesto comi
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑicula. hic cum stupidi ⁊ admiratione pleni
maiores regni dreñt. durumẽ nimis ut absq re¬
gis p̾sentia. regnum qͣi desolatum inueniatur:
Respondit. regat dominus regnum suum. cuiꝰ
minist̃ ego sum. ap̃ me fixum ẽ ut uadam. ñ est
qui ab ħ ꝓposito me pꝰsit reuocare. assumpto
gͦ domino wlł̾o acconense ep̃o. ⁊ de regni mag¬
natib. Guarmundo tyb̃ididensem ⁊ ioħe de
arsur.Gerardo de pugi marescalco. roardo ie¬
rosolimitano castellano. reinuardo de nephins.
Nam philippum neapolitanũ. qui iam milicie
templ deposuerat magistratũ ꝑ terras p̾mi¬
serat. ⁊ maximo comitatu qualis regiam dece¬
bat maiestatem. sexto idꝰ marcii. it agg̃ditur
ingaleis decem. uñ ꝓpicio domino ꝓsꝑa usus
nauigatione. fauces abidenas.⁊ ostia boffori.
quod uulgari appellatione brachium scĩ ge¬
orgii d̃r. felicit̃ ingressus ẽ. xxiii¬
tidiens gͦ dominus imꝑator uir mag¬

Expanded text:
re pericula. Hi cum stupidi et admiratione pleni re pericula. Hi cum stupidi et admiratione pleni majores regni dicerent: Durum est nimis, ut absque regis praesentia, regnum quasi desolatum inveniatur; respondit: Regat Dominus regnum suum, cujus minister ego sum; apud me fixum est ut vadam; non est qui ab hoc proposito me possit revocare. Assumpto ergo domino Willelmo Acconense episcopo, et de regni magnatibus, Guarmundo Tyberiadense, et Joanne de Arsur, Gerardo de Pugi marescalco, Roardo Hierosolymitano castellano, Reinuardo de Nephins nam Philippum Neapolitanum, qui jam militiae Templi deposuerat magistratum, per terras praemiserat, cum maximo comitatu, qualis regiam decebat majestatem, VI Idus Martii iter aggreditur in galeis decem. Unde propitio Domino, prospera usus navigatione, fauces Abydenas et ostia Bosphori, quod vulgari appellatione Brachium Sancti Georgii dicitur, feliciter ingressus eAudiens ergo dominus imperator, vir mag
Abbreviated transcription (Latin):
dominum papam ⁊ illustres dominos. Romano¬
rum imꝑatorem. francorum anglorum. sicilie.
⁊ hispaniarum reges. ⁊ inclitos duces. ⁊ comites
dirigant qui abeis contra inminentia ꝑicula
auxilium implorent: decretum ẽ etiam ut do¬
mino qͦ imꝑatori constantinopolitano. quia
nob̾ uicinior. ⁊ cetĩs longe opulentior faciliꝰ
optata nob poss ministrare suffragia. regni
adbunt ⁊̃ ut tarad eum ꝑsona dirigatur. que
prudentia. facundia ⁊ auctoritate. tanti prin¬
cipis animum ad nr̃a sciat ⁊ possit incluiare
desid̾ia:. dumq suꝑ ħ quis ad tantam legatio¬
nem implendam ydonens ẽẽt. delib̾aretur
rex habito cum paucis ex familiarib consilio.
ꝓpositum pandit. ⁊ coram omnib m̃tis reuelat
conceptum. dicens istud ꝑ neminem pꝰse fieri
nisi ꝑ eum. adiecit ĩ se paratum ẽẽ. ꝓ regni ne¬
cessitatib subleuandis. ⁊ labores. ⁊ quelib subi¬

Expanded text:
dominum papam, et illustres dominos Romanodominum papam, et illustres dominos Romanorum imperatorem, Francorum, Anglorum, Siciliae et Hispaniarum reges, et inclytos duces et comites dirigant, qui ab eis contra imminentia pericula auxilium implorent. Decretum est etiam, ut domino quoque imperatori Constantinopolitano, quia nobis vicinior, et caeteris longe opulentior, facilius optata nobis posset ministrare suffragia, regni Addunt etiam, ut talis ad eum persona dirigatur, quae prudentia, facundia et auctoritate tanti principis animum ad nostra sciat et possit inclinare desideria. Dumque super hoc, quis ad tantam legationem implendam idoneus esset, deliberaretur, rex habito cum paucis et familiaribus consilio, propositum pandit et coram omnibus mentis revelat conceptum, dicens: Istud per neminem posse fieri, nisi per eum; adjecit etiam: Se paratum esse pro regni necessitatibus sublevandis, et labores, et quaelibet subi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidi pͥncipes. ⁊ discreti iam penitꝰ defec̃ant.
⁊ ineoꝵ loco soboles succrescebat ꝑniciosa. que
locum tantorum uirorum inutilit occupabat.
⁊ bona pat̃na inusus dilapidabat detestabiles.
Unde regnum intantam deuen̾at debilitatẽ.
quantã cognosc̾e poterant etiam qui sensus ha¬
bebant minus ex̾citatos: conuocat uniu̾si reg¬
ni necc̃itates aꝑit. expetit ab eis consilium. qͦ¬
mͦ his mał ne regnum deꝑeat. possit obiuiari
At illi ex p̃sente delib̾atione habita. qͣi exsen¬
tentia unanimit̃ respondunt. Regnũ pec¬
catis nr̃is exigentib in hunc deuenisse arti¬
culum. qͦd neq ad impugnandum adu̾sari¬
os. neq ad sustinendos eorum impetꝰ sufficie¬
bat. Opꝰ ẽẽ dñt ut implorato occidentalium
pͥncipum auxilio. temptet his mał resistere.
Aliam autem salutis uiam asserunt se omnino
inuenire ñ posse. uisum ẽ demum ⁊ id de cõi
ꝯsilo placuit. ut electas honestas ꝑsonas. ad
sollicitandos. ⁊ de regni anxietatib edocendos.

Expanded text:
idi principes et discreti jam penitus defecerant, et in eorum loco soboles succrescebat perniciosa, quae locum tantorum virorum inutiliter occupabat, et bona paterna in usus dilapidabat detestabiles: unde regnum in tantam devenerat debilitatem, quantam cognoscere poterant, etiam qui sensus habebant minus exercitatos: convocat universos regni necessitates aperit, expetit ab eis consilium: quomodo his malis, ne regnum depereat, possit obviari. At illi ex praesente, deliberatione habita, quasi ex sententia unanimiter responderunt: Regnum peccatis nostris exigentibus, in hunc devenisse articulum, quod neque ad impugnandum adversarios, neque ad sustinendos eorum impetus sufficiebat. Opus esse dicunt, ut, implorato Occidentalium principum auxilio, tentet his malis resistere; aliam autem salutis viam asserunt se omnino invenire non posse. Visum est demum, et id de communi consilio placuit, ut electas honestas personas ad sollicitandos, et de regni anxietatibus edocendos,
Abbreviated transcription (Latin):
mnunicipia otendunt expugnare: ecce nunciꝰ
u̾bi sinist̾ bauilꝰ. ad dominum regẽ accedit. sig¬
nificant᷑ qͦd ⁊ uerum erat. qͦd noradinis scde
aiabie metropolim petram que alio nomine
crat appellat᷑. obsed̾at. Quo audito dominus
rex anxius plurimum. cum suo familiari co¬
mitatu. sumpta a domino pͥncipe licentia cum
omni cesitate reu̾titur. S anteqͣm in regnum
se reciꝑet. pͥncipes regionis prudent̃ ⁊ strenue
regni rabur colegerant uniu̾sum: domino
qͦ radulfo ep̃o bethleemita crucem dominicã
deportante. domino henfredo constabulario.
ex̃citus curam ꝯmittunt: dumq inpigre et
sine duatione ad locum ꝓꝑant destinatum. ec¬
ce nuntiꝰ ꝓficiscentib occurrit dicens. sicut ⁊ue¬
rum erat. noradinum salua urbe obsidione so¬
luta: ad ꝓpͥa reu̾sum. Adueniens gͦ rex. in regnũ
p̃t̃ sꝑem. uotis tamen consonam. inuenit
tranquillitatem.

Expanded text:
municipia contendunt expugnare, ecce nuntius municipia contendunt expugnare, ecce nuntius verbi sinistri bajulus ad dominum regem accedit, significans, quod et verum erat, quod Noradinus secundae Arabiae metropolim Petram, quae alio nomine Crac appellatur, obsederat. Quo audito, dominus rex anxius plurimum, cum suo familiari comitatu, sumpta a domino principe licentia, cum omni celeritate revertitur; sed, antequam in regnum se reciperet, principes regionis prudenter et strenue regni robur collegerant universum; domino quoque Radulpho episcopo Bethlehemita crucem Dominicam deportante, domino Henfredo constabulario exercitus curam committunt. Dumque impigre et sine dilatione ad locum properant destinatum, ecce nuntius proficiscentibus occurrit, dicens sicut et verum erat Noradinum salva urbe, obsidione soluta, ad propria reversum. Adveniens ergo rex in regnum, praeter spem, votis tamen consonam, invenit tranquillitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ⁊ hostem publicum denuntiant. Int̾ea
dominus rex audiens qͦd inpartib illis exortum
erat scandalum. ꝑtes suas inhis que ad pacem st̃
int̃poñe cupiens. cum famiiari comitatu ad
partes descendit antiochenas. Inde domesticos
nuntios ad p̾dict̃um inmanissimum. ⁊ adode¬
stitutum predictum melier dirigit. petens ab eo
⁊ obiuixe postulans. quatenus cumeo in loco sͥ
bñplacito. die compentente ad colloquium
descend̾et. Quod u̾bum cum ille quasi gratan¬
ter uid̾etur accepisse corde tñ longe erat ab
eo. Cumq t̃. uel quat̃ dominus rex id ip̃m per
nuntios temptasset effic̃e. infine tñ maliciosi
hominis deceptꝰ ũsureus. in ea ꝑte ñ ꝓfecit Tan¬
dem couectis muniu̾sa ꝓuincia mulitaribus
copiis. interrameius omnis uiarum ꝑtium xͥ¬
anus descendit ex̾citꝰ. uͥ incampestrib cilicie
nam conscend̾e in montes durum erat ⁊ dif¬
ficile. regionem obambulant. fruges incẽdũt.

Expanded text:
runt et hostem publicum denuntiant. Interea runt et hostem publicum denuntiant. Interea dominus rex audiens, quod in partibus illis exortum erat scandalum, partes suas in his quae ad pacem sunt, interponere cupiens, cum familiari comitatu ad partes descendit Antiochenas; inde domesticos nuntios ad praedictum immanissimum et a Deo destitutum Melier dirigit, petens ab eo et obnixe postulans quatenus cum eo in loco sibi beneplacito, die competente ad colloquium descenderet. Quod verbum cum ille quasi gratanter videretur accepisse, corde tamen longe erat ab eo. Cumque ter vel quater dominus rex id ipsum per nuntios tentasset efficere, in fine tamen malitiosi hominis deceptus versutiis, in ea parte non profecit. Tandem, collectis de universa provincia militaribus copiis, in terram ejus omnis illarum partium Christianus descendit exercitus; ubi in campestribus Ciliciae nam conscendere in montes durum erat, et difficile regionem obambulant, fruges incendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Ingressus itaq iuolent̃ in terram patris. nepotẽ
expulit. ⁊ sibi regionem uendicauit uniu̾sam.
Statimq potestatem consecutꝰ: quicquid frẽs mi¬
licie templi in partib habebant cilicie. licet eo¬
rum fr̃ auq̃nfuisset. pͥmis auspiciis sui pͥncipatꝰ
funditꝰ abstulit. tanto fede deinceps noradino ⁊
turcis conunctꝰ. qͣnto ux int̾ se solent frẽs con¬
uenire. factus gͦ tanqͣm infidelis lege domini
neglect̾a. xͥanis qͣnta pot̾at inferebat dispendia.
captosq casu siue in p̾liis siue inexpugnatis mu¬
nicipiis. uinculis mancipatos. in terras hostium
inferebat uenaies: pͥnceps gͦ antiochenus. ⁊ de
regione illiꝰ maiores. uidentes quolib hostium
ꝓteruius. p̃dictum nequam hominem in xp̃i¬
auos deseiure. arma contra eum corripiunt. li¬
cet exemplo sit ꝑniciosum. fid̾es contͣ eos qui
eadem ꝓfessione censentur. arma corripere.
illata si hñt audent dissimulare. s bellum infe¬

Expanded text:
Ingressus itaque violenter in terram patris, nepotem Ingressus itaque violenter in terram patris, nepotem expulit, et sibi regionem vindicavit universam; statimque potestatem consecutus, quidquid fratres militiae Templi in partibus habebant Ciliciae, licet eorum frater aliquando fuisset, primis auspiciis sui principatus funditus abstulit, tanto foedere deinceps Noradino et Turcis conjunctus, quanto vix inter se solent fratres convenire. Factus ergo tanquam infidelis, lege Domini neglecta, Christianis quanta poterat, inferebat dispendia, captosque casu sive in praelio, sive in expugnatis municipiis, vinculis mancipatos, in terras hostium inferebat venales. Princeps ergo Antiochenus et de regione illius majores, videntes quolibet hostium protervius praedictum nequam hominem in Christianos desaevire, arma contra eum corripiunt, licet exemplum sit periculosum, fideles contra eos qui eadem professione censentur, arma corripere, illata, non audent dissimulare; sed bellum infe
Abbreviated transcription (Latin):
er idem tempꝰ defunct̾o magnifico ⁊
nobili iuro. de qͦ freqͤnt̃ fecunus m̃tio¬
nem. armeniorum pͥncipe maximo dño thotos.
quidam fiat̃ eius melier nomine uir nequissi¬
mus ut fratris heditatem sͥ posset uendicare:
accessit ad noradinum. petens abeo ⁊ cum om̃i
instantia postulans. ut militares ei conced̾et
copias: quib frĩs hereditatẽ uiolent s posset
occupare. Euis autem frẽ defuncto. quidam tho¬
mas comunis utriꝰq ex sorore nepos. uocantib eũ
regionis pͥncipib omnem auunculi pͥncipatum
tranquille possidebat. Erat autem uir latinus. s
minus hñs industͥe. nec multum prudens. eisqui
se uocauant liberalem ⁊ conformem se ex hib̾e. In¬
t̃positis itaq conditionib quales noradino uidebã¬
tur placẽ posse. obtinuit apud eum. ut partem
milicie sue non modicam ei conced̾et. Cuius fretꝰ
auxilio p̃t̃ morem patrum suoruman pat̾nam
⁊ auitam ħeditatem pͥmus infideles introdux̾.

Expanded text:
er idem tempus, defuncto magnifico et nobili viro, de quo frequenter fecimus mentionem, Armeniorum principe maximo domino Toros, quidam frater ejus Melier nomine, vir nequissimus, ut fratris haereditatem sibi posset vindicare, accessit ad Noradinum, petens ab eo, et cum omni instantia postulans, ut militares ei concederet copias, quibus fratris haereditatem violenter sibi posset occupare; ejus autem fratre defuncto, quidam Thomas, communis ex utriusque sorore nepos, vocantibus eum regionis principibus, omnem avunculi principatum tranquille possidebat. Erat autem vir Latinus, sed minus habens industriae, nec multum prudens eis qui se vocaverant liberalem et conformem se exhibere. Interpositis itaque conditionibus, quales Noradino videbantur posse placere, obtinuit, ut partem militiae suae non modicam ei concederet; cujus fretus auxilio, praeter morem patrum suorum, in paternam et avitam haereditatem primus infideles introduxit.