comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic̾ ꝓpħa ãmonet leuciꝯ corda nr̃a cũ manil
ad dñi. Ad dm̃ quippe cũ manil corda leuare ẽ:
oronis nr̃e studiũ cũ merito bone oꝑatoĩs erige¬
re. Dat ꝓfocto dat tremori nr̃o fidutiam: qui
ꝑ ꝓpħam clamat. Nolo mortẽ peccatoris. s ut
cõuertatur ⁊ uniat. Nullꝰ aut̃ de iniqͥtatũ su¬
arũ humanitate desperet. ueternosas. namq

Expanded text:
um manibus ad Deum. Ad Deum quippe corda cum manibus levare, est orationis nostrae studium cum merito bonae operationis erigere. Dat profecto, dat tremori nostro fiduciam, qui per prophetam clamat, Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Nullus autem de iniquitatum suarum immanitate desperet. Veternosas namque 6
Abbreviated transcription (Latin):
munerib ẽ oblatꝰ. Hodie redẽptẽe isrł expectati¬
In ab eodẽ symeone ⁊ anna publice ẽ p̾dicato. s qͣ
piũ spectaculũ: quo nõ nisi pii delectari ꝓbantir.
Srat hinc ugo ⁊ mat̾. nõ ciuꝰ s cũ que dei. Susci¬
pit᷑ hinic ꝑuulis uͥginis filiꝯ ciꝯ diinitate
nõ tñ que delicta emundet. s que sacmenta decla¬
iet. Et quia hiuꝯ diei p̾comũ atollere cupio. lib
ip̃am enuãglicã setionẽ colloqͥndo tͣnscurrer ĩqͣ
ista narrari cognosco. qͣtenꝯ ad ea q̃ dico illa redeat.
ĩmoadea q̃ illa na rat uox ex ortatois mee yedeat.
Seniq luchas eiͣnglista ũitaris ystoriã de ẜͥ ĩ ear¬

Expanded text:
muneribus. Hodie redemptionem Israel exspectantibus ab eodem Simeone et Anna publice est praedicatus. O quam pium spectaculum, quo nonnisi pii delectari probantur! Stat hic virgo et Mater, non cujuscunque, sed Dei. Suscipitur hinc parvulus virginis filius, cujus divinitatem ro, non tamen quae delicta emundet, sed quae sacramenta declaret. 2. Et quia hujus diei praeconium attollere cupio, libet ipsam Evangelicam lectionem colloquendo transcurrere, in qua ista narrari cognosco: quatenus ad ea quae dico illa respondeat; imo ad ea quae illa narrat, vox exhortationis meae respondeat. Denique Lucas evangelista veritatis historiam de Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ucrionis affectu hanc celebrandã
suscipiẽt: quo diuce natiuitatis:
cͥcũcisionis atq appariciois solleynia
sut obiccuti. qlliꝯ ei ẽ ista sollepuitas ciuꝯ ⁊ ille. S
nec muinor ista ꝙͣ ille. ꝙ ntiq ĩ hec ẜmone. aꝑtis¬
mostrabimꝯ docum̃tis hiuiꝯ quippe diei sollepeura
sic aquibndã xͥanis ignorat᷑ sic amłtis p̾oeteris ãni
sollepnitatil honoratior halet᷑. Maxie auteo ⁊
leco in quo pͥmatũ ecca catholica ĩpͥmo pastore so¬
tita c̃. In tanta ẽ reu̾encia ab illis habet᷑ ur ca die
cieta cuutatis t̾ba ĩ unũ collecta. ĩ nẽsis cereoru
lumnib corruscans: nussarũ solc̾pma deuonssĩe¬
ꝯcelebret. Nullusq additũ publie statõis ĩtret. qͥ
lui manu nõ tenuerit. tã ꝙͣ scilic dñm ĩtẽplo:

Expanded text:
votionis affectu hanc celebrandam suscipiant, quo Dominicae Nativitatis, Circumcisionis, atque Apparitionis solemnia sunt secuti. Illius est enim ista solemnitas, cujus et illa, sed nec minor estmonstrabimus documentis. Hujus quippe diei solemnitas, sicut a quibusdam ignoratur, sic a multis prae caeteris anni solemnitatibus honoratior habetur: maxime autem eo loco quo primatum Ecclesia catholica in primo pastore sortita est. In tanta enim reverentia ab illis habetur, ut ea die cuncta civitatis turba in unum collecta, immensis cereorum luminibus coruscans, missarum solemnia concelebret, nullusque aditum publicae stationis intret, qui lumen manibus non tenuerit, tanquam scilicet Dominum in templum
Abbreviated transcription (Latin):
lau suffectꝰ francis regnaret. ⁊ cũ egregie regni
regunina regeret. euenit ut qͥ de iur francus
noĩe ocinꝯ rege̾ clotariũ ad prandiũ uocaret. ac¬
nedastũ pontific̾e in uitaret. At ille nõcã ꝯsenci
qͣndiũ curbani sius salubrili doctrinis edoceret
domũ introiens ꝯspicit gentili ritu uasa plena
ceruisie m̃ astare. Quod dũ ille sciscitaris quid
sibi uasa ĩ medio posita nellent ĩ quireret. resro¬

Expanded text:
locum suffectus, Francis regnaret, et cum egregiae regni locum suffectus, Francis regnaret, et cum egregiae regni regimina regeret, euenit, ut aliqui uir e Francis nomine Hocinus regem Chlothacharium ad prandium uocaret acVedastem pontificem inuitaret. At ille, -non quod eisprandium turbam suis salubribus doctrinis edocerit domum introiens, conspicit gentile ritu uasa plena ceruisae domi adstare. Quod ille sciscitans, quid sibi uasa in medio domi posita uellent, inquirerit, respo
Abbreviated transcription (Latin):
utͥsq ur̃m oĩpotentis pietas largiret᷑. Manũq:
que poposcit impetrauit. Nam statim cecus uisũ
⁊claudus gressum recipiens. ouantes ut̾q ad ꝓpuia
remearũ. ꝑuenit gͦ ut ec̾cam introiret ꝙͣ cernẽs
ĩcultã ac neglegencia cunũ paganoꝵ p̾termissã
⁊ ue prium densitate opulẽtã stercoribꝰ bestiarũ
hĩtacuł pollutã: merori corda subdens oĩ tristicie
colla subicit. qͥa nec ꝓr sus hoĩs habitacõ urbem
freq̃ntabat. que olim ab attillano chunoꝵ rege
diruta turpi squalore relicta fu̾at. Ibi et̾ habitatõ
ursi ciuꝯdam reꝑtaẽ que cũ aĩ dolore auallo urb̾
ciecit: ac ne crienciũ flumolũ qui ibi p̾ter fluit
ultra ꝓ grederet᷑ imperauit. ⁊ ut nlłatenꝯ illic de¬
gram penes regiã aulã. nec ualebat francoꝵ uipo
⁊necte recipiebant᷑ sinu: Actũꝙ est deĩcers ut
mo tuorege dodoueo. dotarius filiꝯ eio pris in¬

Expanded text:
utriusque uestrum omnipotentis pietas largiatur». Manuque utriusque uestrum omnipotentis pietas largiatur». Manuque quae poposcit impetrauit. Nam statim caecus uisum, clodus gressum recipiens, ouantes uterque ad propriam remearunt. Peruenit ergo, ut ecclesiam introiret. Quam cernens incultam ac neglegentiam ciuium pagum habitaculum pollutam, merore corda subdit omnique tristicia colla submittit. Nec prorsus hominis habitatio urbem frequentabat, que olim ab Attilane Chunorum rege diruta ac torpens squalore relicta fuerat. Ibi et habitatio ursi reperta; quem cum animae dolore a vallo urbis eiecit, ac ne Crientium fluviolum, qui ibi fluit, ultra progrederetur, imperavit, nullatenus illuc vus paenes regiam aulam nec valebat Francorum virecclesiae recipiebantur sinu. Actumque deinceps, ut, mortuo Chlodoveo, Chlothacharius, fili
Abbreviated transcription (Latin):
re moꝵ eẽt. ⁊ beatꝰ remigius eũ ueneratoĩs cultu
atollere interetur: fuit tandẽ ꝯsiliũ ut atrebati
urbis eũ pontifice̾ faceret quo francoꝵ gent̾e ad
baptismi gr̃am paulatĩ docẽdo ac de ĩdustria mo¬
nendo atrahere uł curaret. Suscepto itaq po̾tifi¬
calis cathedre honore: ad urbem a trebũ uenit.
Dumq intra muros intͣ reuell: ob uas habuit
cecũ ⁊ claudũ alimoniã postulantes. Cũ uero illo
aplico de fonte hauriens u̾ba deꝑmeret ac dice̾t
se neqͣꝙͣ supplenito auri argentiq honerari. illi
atten cuis pulsant ac de industͥa pecũiã quã ha¬
beret ex torq̃re intebarit᷑. Ille de ĩceps ĩ portune opẽ
petentib ait. Pro auri argentiq munere si fi¬
des ur̃a meñ comitaret᷑ effc̃ctũ: diuini muneris
mox uberius affluencia redundaret. Illi auint.
in qͥd ur̃a meis comiteret᷑ dc̃is pͥstinã sospitate

Expanded text:
Remorum esset, et beatus Remegius eum uenerationis cultu Remorum esset, et beatus Remegius eum uenerationis cultu adtollere niteretur, fuit tandem consilii, ut Atrapatum urbi eum pontificem faceret, quo Francorum gentem ad baptismi gratiam paulatim docendo ac de industria monendo adtrahere curaret. Suscepto itaque pontificalis cathedrae onus, ad urbem Atrapatum uenit; dumque intra muros adire uellit, obuios habuit caecum et clodum, alimoniam postulantes. Cumque ille apostolica de fonte auriens uerba depromeret ac diceret, se nequaquam subplimento auri argentique honerari, illi adtentius pulsant ac de industria pecuniam quam haberet extorquere uim nitebantur. Ille deinceps inportunae opem petentibus ait: «Pro auri argentique munera, si fides uestra meo commitaretur affecto, diuine muneris mox uberius affluentia reddundaret». Illi aiunt, inquid, «uestra meis commitatur dictis, pristinam sospitatem
Abbreviated transcription (Latin):
trare ⁊ u̾bis studebat edoce̾. sũ ergo ut diximus
quidã de illustrilii uiris adeũ quoq ꝓuenisse:
ille de ĩdustria ministro iubet. ut cõcito gradu
post salubria affamina huic uiro poculũ afferz.
Ille ait neqͣ quã ĩ uasea quo aurire solitus fuͣat.
quicꝙͣ iuni reniansiss. Etꝰ audito gemẽs celu
ꝯspicit ac m̃tem ad suꝑna attulit. ut cito clem̃ti
ret uicissitudinẽ. Ac mox pꝯ ĩpletã oronẽ minis¬
trũ urguens imperat. ut aduas festinꝰ ꝓperet. et
que dñs tribuat afferret festinet. Moxq obediẽs
nurust̾ celerit᷑ in uenit uasq a qͦ uinũ aurire so¬
gaudio imperatũ munꝯ de portat. ac de affluẽti
munere. letus denũciat. Quod ille audiẽs. ne fa¬
uor patrate uͥtutis ment̾e macłaret. ministro
iubet: ut nulli hoc in ꝓpatulo iacticando denun¬
ciet s quo ad usq inter suꝑos uitã gereret silen¬
do tegi ibet. Cũq iã celeberrima inp̃fata urbe

Expanded text:
trare et uerbis studebat edocere. Cumque ergo, ut diximus, trare et uerbis studebat edocere. Cumque ergo, ut diximus, quidam de inlustribus uiris ad eum prope peruenisset, ille de industria ministro iubet, ut concitu gradu post salubria effamina huic uirum poculum inferret. Ille ait, se nequaquam in uas, quo aurire solitus fuerat, quicquam uini remansisse. Quo audito, gemens caelum conspicit ac mentem ad superna adtollit, ut cito clemens at uicissitudinem. Ac mox post impletam orationem ministro urgens imperat, ut ad uas festinus properauit et quae Dominus tribuat adferre festinet. Moxque oboediens minister caeler uenit uasque, a quo uinum aurire sogaudio, imperatum munus deportat ac de affluente munere letus denuntiat. Quod ille statim audiens, ne fauor patrate uirtutis mentem macularet, ministro iubet, ut nulli hoc in propatulo iactitando denuntiet, sed, quoadusque inter superis uitam degeret, silendo tegi iobet. Cumque iam caeleberrimae famae in prefata urbae
Abbreviated transcription (Latin):
ce dãpnatũ. Pechit beatũ uedastũ. ut ꝑse ĩmẽ¬
se pietatis postularet auxiliũ ut lum̃ quo care¬
crucis ĩposuit. Sratimq lum̃ occłoꝵ recepit. Ibi
q axͥanis hoĩb basilica ꝯstructa ẽẽ uidet᷑. ubi ĩ
eus honore ml̾ta mirabilia fiunt. Ac deinde ad
remoram urbem ad pontifice remegiũ qui t̾c
ibi sacerdotalẽ cathedrã regebat: eũ ꝑduxit. U̾
aliqͣntis ꝑcõmoratꝰ sacre trinitatis fide̾ dodo¬
uens ꝓfessus baptismi gr̾am recipit. In deq ꝓ¬
gressꝰ uictor ad patͥam rediens. iã dc̃m uedastũ
b̾to remigio coñidauit. Qui cũ ap̃ eũ moraret᷑
⁊ inp̾fata urbe remoꝵ iuitã gereret accidit ut
quodã intp̃r aliq̾s ex illust̾ssimis uiris ad cellu¬
lã eiꝯ ueniret. E rat eĩ mutis aĩo ⁊ alloqͥo sua¬
us. nouerat openi nuseris ferre̾. mestos u̾bis
fouere acigna uos quosq ab sobrietatis normã
redigere omñeq religionis c̃e surã exẽplo mõs¬

Expanded text:
cae damnatum, petiit beato Vedasto, ut pro se inmensae pietatis postolaret auxilium, ut lumen quod carecrucis inposuit, statimque lumen oculorum recepit. Ibianis hominibus basilica constructa esse uidetur, ubi in eius honore multa mirabilia fiunt. Hac inde ad Remorum urbem ad pontificem Remegium, qui tunc inibi sacerdotalem cathedram regebat, perduxit. Quo quantisper moratus, sacre Trinitatis fidem Chlodoueus professus, baptismi gratiam recepit. Indeque progressus, uictor ad patriam rediens, iam dictum Vedastem beato Remegio commendauit. Qui cum apud eum moraretur et in praefata urbae Remorum uitam degerit, accedit, ut quodam in tempore aliqui ex inlustribus uiris ad cellolam eius ueniret. Erat enim mitis animo alloquioque suauis; nouerat opem miseris ferre mestosque uerbis fouere ac ignauos quosque ad subrietatis normam redigere, omnemque relegionis censuram et exemplo mo
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia uoce lingas excitãt singło¬
rentibn oriunda ĩmo digni geminis digrussĩa
ꝓlis emergens decus ꝙ sumsi ⁊ ex genere felicis
fidei feruore flagrauit ut parentes ⁊ quoꝵ deside¬
nũ solet ĩ fans festinanter recurrere pcaritate¬
solo celesti patre plantauit. mox in cellacense
mõast̾ium tanta aĩ hũilitate dño placiturus
uolũtas ad dux̃. Intelligens magis ẽẽ laudabłi
nis cotidiani ꝓcessis. ita ultra se sẽꝑ legens ut
meritis nõ solum reliqͥs uinceret. s demetu cor
pore de se ip̃o ꝓpicuis tumpharet. Quis eĩ expeci¬
delectatõe ꝓpencio ĩ oroni assiduitate laudabilis
⁊ miẜatõis oꝑe singłaris ut ⁊ ostẽ qui sibi repug¬
naret extingueret. Et unde solꝰ affligeret cũcta
uenile tyrociniũ iã senectꝰ ẽẽ exẽplũ hoc folu
habens cũ hoĩe cõema ꝙ. natus ẽ cet̾m totũ uo¬

Expanded text:
ude sua linguas excitat singulorentibus oriunda, immo digni germinis dignissima proles emergens, decus quod sumsit ex genere felicis fidei fervore flagravit, ut parentes, ad quorum desiderium solet infantia festinanter recurrere, pro asolo caelesti patre plantaret. 13 Mox in Tincillacense monasterio tanta animi humilitate domino placiturus voluntas addixit, intellegens magis esse laudabile, nis cotidianae processus, ita ut ultra se semper ascendens meritis non reliquos vinceis enim expedidelectatione propensus, in orationis assiduitate laudabilis, in miserationis opere singularis, ut et hostem qui sibi repugnabat exstingueret, et unde se solum affligeret cunctisvenili tirocinio jam senibus esset exemplum, hoc solum habens cum homine co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙeitendit. Statim erũpente sanguine effuga¬
estenebris lux intrauit. illd̾ etiã nob̾ ẽ factoᷤ
aiemoriale. recensiendo cũ illustris etheria uis¬
sone regia ꝑseqͥntẽ indulla gense uilla. militũ
aistodiã tencretur obsessa. Tunc ibi pereclitã¬
amplectens eiꝯ uestigia lugens mulier ĩ here¬
tat. Tunc infelicis custodis insana ꝓlicitas dũ
uult ea qua si lupꝰ auestes pastores euellere ĩ¬
niria.uir sc̾s excepit. Tunc ins.. flans ĩ eiꝯ faciẽ
arguente reliq reu̾enciã. Arguerũt pontifici
tumiꝯ pena fecit alius immunis aculpa nec pͥꝯ
amuiliere discessit ꝙͣ doctor egi p̾cio lib̾aret sic̃¬

Expanded text:
extendit, statim erumpente sanguine, effugatis tenebris lux intravit. 33 Illud etiam nobis est factum memorabile recensendum. Cum inlustris Aetheria iussione regia pecustodia teneretur obsessa, tunc ovi periclitanamplectens eius vestigia lugens mulier inhaerebat. 34 Tunc infelicis custodis insana procacitas dum vult eam quasi lupus a veste pastoris evellere, iniuriam vir sanctus excepit. Tunc illo insufflante in eius faciem c terrore urguente reliqui reverentiam habuerunt pontificis et unius poena fecit alios inmunes a culpa nec prius a muliere discessit quam dato regi pretio ipse
Abbreviated transcription (Latin):
adeam que de cũbebat defiris genibꝰ huiꝯ nodi
filũtuũ salutẽ gener humano ꝑ passionẽ crucis
ifrre dignatus es ⁊ nũc ĩ nouissimis tp̃ribꝯ as¬
pirasti incorde ancille tue. ꝑ quirere lignũ beatum
inquo nr̃a salus pependit. Estende euident᷑ ex hiᷤ
t̾in que cnix fuerit ad dñicami głiam uł que erti¬
terit adẜuile suppliciũ ut hec mulier que lignu¬
nuiã decumbit. statim ut eam lignũ salubre cõ¬
aigerit. amortis ianus reuocetur ad uitã. Et
cum hec dixiss adhibuit pͥmo una extribus
⁊ nichil ꝓficit. Adhibuit scd̾a. nec siquid̾e actũ

Expanded text:
ad eam, quae decumbebat, defixis genibus hujuscemodi Filium tuum salutem generi humano per passionem crucis conferre dignatus es; et nunc in novissimis temporibus aspirasti in corde ancillae tuae perquirere lignum beatum, in quo salus nostra pependit; ostende evidenter ex his tribus quae crux fuerit ad Dominicam gloriam, vel quae exstiterint ad servile supplicium, ut haec mulier quae semiviva decumbit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis januis revocetur ad vitam. Et cum haec dixisset, adhibuit primo unam ex tribus, et nihil profuit, adhibuit
Abbreviated transcription (Latin):
cepta ꝑ sonãte ꝑficeret ĩ augm̃tum. sbiit ergo
hłs febroariaas pleno etate corporis ⁊ decore religi¬
onus noc occłis caligauit: nec denciũ dã pna sensit.
solet. neqͣꝙͣ etas de crxpta obmisso largitatis usu
anaricie umꝙͣ subcũbuit. s oĩa bona qͥln etas
uiuerulis cũbeie solet eque ⁊ senectꝰ eiꝯ porta¬
it. Sepłtusq ẽ aut ꝓcul acenobio infra t̾ma¬
nie monast̾ii loco quẽ ip̃e p̾dixat. Suffectusq
s̃mlteo eiꝰ aitus siluest̾ noĩe que ip̃e antea in¬
rens fratrũ setui p̾e̾e p̾cipat qui ⁊ religionis

Expanded text:
ecepta personante, proficeret in augmentum. 19. Obiit ergoecepta personante, proficeret in augmentum. 19. Obiit ergoas Febroarias, plenus etate corporis et decore religionis. Nec oculis caligavit nec dencium dampna sensit, assolet, nequaquam etas decrepita, obmisso largitatis usu, avaricie umquam succubuit, sed omnia bona, quibus etas iuvenilis succumbere solet, eque et senectus pollebat. Sepultusque est aut procul a cenobio infra terminos monasterii, loco quem ipse predixerat. Suffectusque est in loco eius abbas Silvester nomine, quem ipse antea vivens fratrum cetui preesse preciperat; qui et religion
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ẽ dr̃is deu nr. Sꝑi piissimo corde ⁊ corpore uacãs
memorabat scm̃ paulũ dixisse si nõ laborass panez
sinc ꝑ icło nõ potiuss sumere. Et reqͥrens ĩstituta
scoꝵ patrũ int̾ młtas collatões p̃cipue sc̃i ysaac abba
ce ĩpłsatoĩs ĩ cursu aĩmũ ĩ hibuit. ⁊ ita parilatĩ
ex ꝯtemplatce diuina ac spiritali ĩ tuitu meruit
subluari. Sollicitudĩe aut̃ reꝵ carnaliũ preter
certas necͣcitatis gen̾alit̾ abscidit. ⁊ ulliꝯ negocii
scłaris se nõ solum curã s etiã memoriã quid in
penis ĩ admisit. De tͣcͣtõer uaru leqͥa seu młtilo¬
quia scurilitatis parit̾ amputauit iciens illud
quod ÷ͥ cpao modũ religionis ordo ꝯnex̾at hoc alii
ntile fore impleri qͥcquid scilicet ip̃e apuibe tuus
ad semlẽ etatẽ ꝑduxerat. Nec ꝓrsris quãius fesis
artib paciebatur fieri. silenciũ ꝙ cunctis incõe
uocis tuba cuutare canente atq saluti fera dñi p̾¬

Expanded text:
orde et corpore vacans, memorabat sanctum Paulum dixisse, si quis non laborasset, panem sine periculo non potuisset sumere. Et requirens instituta sanctorum patrum, inter multas collationes precipue sancti Ysaac abbatice impulsationis incursu animum inhibuit et ita paulatim ex contemplatione divina ac spiritali intuitu meruit sublimari. Sollicitudine rerum carnalium preter certas necessitatis generaliter abscidit et nullius negocii causaeve non solum curam, sed nec memoriam quidem penitus admisit. Detractionem, vaniloquia seu multiloquia, scurilitatis pariter amputavit, sciens illud quod sibi quomodum religionis ordo convexerat, hoc aliis utile fore impleri, quicquid scilicet ipse a pube tenus ad senilem etatem perduxerat. Nec prorsus, quamvis fessis artibus, paciebatur fieri silencium, quod cunctis in commune, vocis tuba civitate canente atque salutifera Domini pr
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemare psumpsisti: spͥualit̾. tͥ denegat᷑. Ille¬
uͣo a sũpno ꝯsurgeris noxi suc maculas ablue ropa¬
rat acrediẽs aduirũdei. ueniã pꝯtulãdo ablui crl¬
pas ĩplorat. Subseq̾nte uͦ tp̃r ĩ famłs cuꝯdã iuri¬
cui nocabłm erat clarus. adbeatũ uirũ obnoxa sce¬
leris ꝯfugit. Cũq ille studiose reati cłpã reqͥreret
reiperit noxã rei ꝯmisse. ⁊ ne ueniã petenti mĩam
ĩ petraret. Cũ gͦ clarus oblatã agerulo epłam sus¬
cepiss cãm rei exqͥrit. ⁊ quid se textꝯ epłe uł geru¬
lus uelit. Ille uͦ rei ca̾m de pͥmit. sũq nom̃ audiss¬

Expanded text:
blasphemare praesumpsisti, spiritaliter tibi denegatur'. Illeblasphemare praesumpsisti, spiritaliter tibi denegatur'. Ille a somno consurgens, noxae suae maculas abluere parat, hac rediens ad virum Dei, veniam postulando ablui culpas inplorat. 10. Subsequente vero temus vocabulum erat Clarus, ad beatum virum ob noxam sceleris confugit. Cumque ille studiose reati culpam requireret, repperit noxam rei commisse, et ne veniam petenti misericordiam m et veniam impetraret. Cumque ergo Clarus oblatam a gerolo epistolam suscepisset, causam rei exquiret, et quid se textus epistole vel gerolus vellit. Ille rei causam depromit. Cumque Clarus
Abbreviated transcription (Latin):
amlaboris suscepit. ut neqͣꝙͣ. de ĩceps que ei nec̾ca¬
ria erant defuisset̃. Etiidã etiã uir agrestius no¬
mine adẏfatũ cenobiũ missarũ sollẽpnia audiẽ¬
audire cupiens ex pectabat. Cũq iam ora eadẽ ẽẽt¬
iur dei ĩperat ut fores ecce egressi õs locũ quieti tri¬
bnãt qualt̾ more solito missarũ sollẽpnia ut eius
mos erat cũ sius ꝯsodalibꝰ ꝑage̾t atq ostias deo
absq ppłari tu młtu offeret. At ille mutu aĩo fora
ꝓgreditur nec subsiste̾ ante fores noblatoĩs sacͣm¬
ta patit᷑ ex pectares. s tumida cordis ĩ tentõe domũ
repetit ibiꝙ ĩ tẽpesta nocte ĩstrata obuolutꝰ udit¬
uen̾abilẽ iurũ indext̾a gemina encharistie ferẽtẽ¬
⁊ ante stratũ ad stare eiq ĩ crepãdo dicere. Cerne ir¬
qͥd agresti. qͥ si afsidue die ext̾ria dm̃ blasphemare
distrlisses. quaꝙͣ corporis hore eucaristie. sacmien¬
to nõ accepisses tͥ sp̃ualit̾ largiret᷑. Nunc uͦ qui

Expanded text:
am laboris suscepit, ut nequaquam deinceps que necessaria erant defuissent. 9. Quidam etenim vir Agrestius nomine ad praefatum coenobium ad missarum solemnia audienaudire cupiens expectabat. Cumque iam hora adesset, vir Dei imperat, ut foris eclesia egressi omnes, locum quieti tribuant, qualiter solita solemnia, ut eius mos erat, suis consodalibus perageret atque hostias Deo absque populari tumultu offeret. At ille, mutu animo, foris progreditur nec subsistere ante fores neque oblationum sacramenta patetur expectare. Tumido cordis intimo domum repedatvenerabilem virum dextera gemmam eucharistiae ferentem ante stratum adstare eique increpando dicere: 'Cerne', inquid, ' Agrestiae, quia, si die exsterna blasphemare distulisses, quamquam corporis ore eocharistie sacramento non accepisses, tibi spiritaliter largiretur; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
inueẽs: filiũ iosepħ uccãs dicens. filii qͥd fecisti
nob̾sic: ecce pat̾ tuus ⁊ ego dolerites q̃ rebamꝯ te.
Etuẽ ꝓcul dubio sciebat se sine ꝯcubitu ioseph cõ¬
cepisse sine corruptr̃e nͥginali edidisse. s cur abs¬
c̃ibat. ceptoĩs ac natiu tati uliꝯsacmentũ que no¬
ut dm̃ inc̃nisũ: nũquid nã in uidet aliis qͥa que
ad tẽplũ deferre scĩ senis tradidit manib: absit.
Eet ut spͥn ꝓphetiẽ irpleta redẽpte mũdi ĩpiis nõ

Expanded text:
 vocat dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te , quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. Sed cur abscondit conceptionis ac nativitatis illius sacramentum, quem novit Deum immensum? Nunquid invidet aliis, quem ad templum deferens sancti senis tradidit manibus? Absit. Sed vel spiritu prophetiae repleta, redemptionem mundi impiis non
Abbreviated transcription (Latin):
trũ ante sepłcrũ abstare atq his qui cũ eis in¬
erant albis nestiti stolis ĩperare ut sepłcrũ mo¬
uerent ac ĩ locũ ubi nũc ẽ sitũ ꝓmou̾nt. Cũq
ille audaci ai̾o cerneret qͥd ageret᷑. aioħe ut ip̃e ar¬
bitrabat᷑ ĩ crepatꝰ ẽ. Cur inquid ausus ec̾cam un¬
trorsti ᷤ qr simplici corde tuũ ꝯgnoni introitu.
uade inqͥd ⁊ concito gradi tam leubardino quã
sodaliln excitatis ceptũ opꝰ cito ꝑagant. Festinꝯ
ille alcubardinũ albatẽ cucurrit ac rei geste cãm
deꝑmit. Ille cũ sius ouans furrex ac agni eiꝯ uo¬

Expanded text:
trum ante sepulcrum adstare atque his qui cum eis inerant, albis vestitis stolis, imperare, ut sepulcrum moverent ac in locum ubi nunc est situm promoverint. Cumque ille audaci animo cerneret, quid ageretur, a Iohanne, ut ipse arbitrabatur, increpatus est: 'Cur', inquid, 'ausus ecclesiam introisti? Sed quia simplici corde tuum cognovi introitum, vade', inquid, 'et concito gradu tam Leubardino quam sodalibus excitato, ut ceptum opus cito peragant'. Festinus ille a Leubardinum abbatem cucurrit ac rei geste causam deprompsit. Ille cum suis ovans surrexit, et agnita vo
Abbreviated transcription (Latin):
nis ad celeste ꝓuehere regnũ. febre corripuit acer¬
itum ei denũciauit.Namcũ ĩ urbe ĩ quadã cellu¬
lam iaceret. colũpna ignis celũ diffusa. supͣ cel¬
lule tegum̃ta capd̾ tenuit: ac ꝑ longa noctis
spacia p̾lisꝙͣ duarũ fere a fereorarĩ ĩ mobilis
serit. Ed cu iur uenerabił audiss. exitũ suũ

Expanded text:
nis ad caelestem provehere regnum, febre corripuit ac exitum denuntiavit. Nam cum in eadem urbi in quadam cellolam iaceret, ignis columna e caelo diffusa super cellole tegumenta capud tenuit ac per longa noctis spatia plus quam duarum fere horarum inmobilis istetit. Quod cum vir venerabilis audisset, suum
Abbreviated transcription (Latin):
et
nis fanier postiuu s cybo suꝑare ille ĩquirens
qui dq̾eret: illatẽ miẜiã oris ꝯfessione deꝓmisit.¬
atille utinã te in qͥd sola carnis fames. uł sitis non
eate pauꝑies dequa dñs p̾emens dix̃. Beati pauꝑe

Expanded text:
e nis famem potuisset cybum superare. Ille inquirens, quid quereret, inlate miseriae oris confessione deAt ille: Utinam te, inquit, sola carnis fames urgeret, et noea te pauperies de qua Dominus praecinens dixit: Beati paupe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnusso. or̃oni atq dep̾catoi intentõe dedis nee di¬
lata dni duune pietatis boĩtas ⁊ sni famłi libens
p̾ces suscepit. ⁊ usum lingue dãpnato restituit qͥ pꝰ
fratrũ cetui ĩ ẜtus sub obtentu religiois eodẽ ĩlaco
usq ĩ finẽ ꝑma̾sit. Ruodã ĩ tpr loca cͥtũ manẽdia
uruendi plerisq foret. Cũ ergo ad uirũ deiobalimo
feres quo ait. frange esuriẽti panẽ ⁊ õĩ petẽti te tri¬
bue: quo nsq ad uenuire cerneret nec̾caria eis mi¬
nistrabat. Cñq iã undiq egenciũ plel crebrius
adueniss. ille assuetũ opꝰ inpendẽs oĩbꝯ fenerabat
Tui unꝯ esubditis ad patrẽ accedens ait. Si tantã
ferris copiã nõ hre. ꝙͣtami egencisi poscebãt quo or¬
tes ille gemens poposcit sͥ uas ꝙ uolussẽt plenũ
se gregari unde egenis alim̃ta p̾berent᷑ moxq illi
im̃plene reuas capies. plus quã modios quinqͥes
sumergo turba egentu̾m ꝑ ali qd̃ t̃pris syaciũ ex

Expanded text:
oratione adque deprecatione intentionem dedit. Nec dilata diu divine pietatis bonitas: et sui famuli libens praeces suscepit et usum lingue damnato restituit, qui post fratrum coetui insertus, sub obtentu relegionis eodem in loco usque ad finem permansit. 13. Quodam in tempore loca circummanentia vivendi plerisque foret. Cum ergo ad virum Dei ob alimoum ante oculos ferens quo ait: Frange esurienti panem et omni petenti te tribue , quoscunque advenire cerneret, necessaria ministrabat. Cumque jam egentum plebs crebrius adveniret, ille assuetum opus impendens, Tum unus e subditis ad patrem accedens, ait, se tanti farris cupiem non habere, quantum egentum poscebant quohortes. Ille gemens poposcit sibi vas quem voluissent plenum segregari, unde egentum alimenta preberentur. Moxque ille obplebere vas, capientem plus fere modia quinquies Cum ergo turba egentum per aliquod temporis spatium ex
Abbreviated transcription (Latin):
ret xp̃m dñi. Et uenit insp̃u intẽplũ nichil mi¬
⁊reuentia timoratꝰ ⁊ isrsis cõsolatoe attonitus
⁊ sp̃u sco repletꝰ: eiꝯq responsiõe de ĩ carnati u̾bi
usione roboratꝰ fuisse ꝑhibet᷑. Equã ardenti de
uidere ĩ carne redẽptorẽ. Eue putamꝰ fu̾it ĩstã¬
cia or̃onis eus qͥ diumo senso meruit firmari de
his qͥ petebat. Que erãt eiꝯgemituũ ꝯtinuata
u̾ba inscã de p̾catoẽ. Non eĩ ĩpetendo cessanit. us¬
qͦ respõsũ accipet suꝑhis que poscebat. Fuerunt
siquide̾ inretro actis tp̃ribꝯ młti siłi de siderio accẽ¬
si. Dño attestante qui ad discipłoait. Multi re¬
ges ⁊ ꝓphete uoluerũt uidere que uos uidetis et

Expanded text:
 Domini. Et venit in Spiritu in templum . Nihil miet reverentia timoratus, et Israelis consolatione attonitus, et Spiritu sancto repletus, ejusque responsione de incarnati Verbi visione robvidere in carne Redemptorem! Quae putamus fuerit instantia orationis ejus, quae divino responso meruit firmari de his quae petebat? Quae erant ejus gemituum continuata verba in sancta praedicatione? Non enim in petendo cessavit, usquequo responsum acciperet super his quae poscebat. 10. Fuerunt siquidem in retroactis temporibus multi simili desiderio accensi, Domino attestante ad discipulos, qui ait: Multi reges 672 et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ardore retenti suffragiũ porrex illatoq pax ma¬
cio cui qͥnq pomoꝵ numero. egri deferri iussit.
Receptoꝵ miuiere: celerit̾ ad germanũ uenit ⁊
eo pcul posito ad uenietis munꝯ eger sensit.
ac gerianũ reqͥrẽs: dari sibi enlogiarũ munꝰ
de poscit. Cũq ille introiens deportass factis
tͥb particłis uioq infusis: egro esurienti mi¬
nistrabat. Cũq ouans cũ fidei ardore eulogiarũ
murius sũpsiss. statim pulsa tabe sospitãte

Expanded text:
ardore petenti suffragium porrexit: inlatum unum paximaardore petenti suffragium porrexit: inlatum unum paximacio cum quinque pomorum numero egri deferri iussit. Receptum munus, celeriter ad germanum venit; eum procul positum, adveniente munus eger sensit, hac germanum requirens, dari sibi eologiarum munus deposcit. Cumque ille introiens, deportasset, factis tribus particulas vinoque infusis, egro esurienti administravit. Cumque ovans cum fidei ardore eologiarum munus sumpsisset, statim pulsa tabe, sospitatem
Abbreviated transcription (Latin):
or̃onibꝰ puilsabat qd̾ diuinitꝰ uiro dei reuelatũ
ẽ ascitoq ministro: imꝑatꝰ ei. ut ꝯcito gradu ꝑ¬
gat tactoq signo sodales excitet qr frater segonꝰ¬
abdite fores ecc̃e penetͣndo dñm oronibꝰ pulsat.
Enod ita reꝑtũ ẽ atq de ĩdustria uen̾ande ne fra¬
t̾ ospitalitatis munꝰ ẽ impletũ. Cũq iã gallias
francoꝵ regis sue dc̃oni sb̾lato ĩperii iurt gub̾na¬
tulas ponerẽt. ⁊ pꝯ posita rei priblice dñatione
ꝓpͥa fruerẽt᷑ pot̾state euenit ut theo deb̾tus filiꝯ
thoderici clodonei ꝯdã filii bellũ italie ĩ ferret ac
qͥdã uir cũ qͣrtano ĩ quomͦ eger teneret᷑ ⁊ pene ulti¬
mũ anelitũ dinussum expectaret᷑ germanꝯ eiꝯ
auirũ dei ꝓperat festinas adrenii donũq culogia¬
rũ cũ p̾missa ad dñm orone obegris solamina
hũili p̾ce deposcit. Tum ille ⁊ or̾onẽ atq eulogia¬
rũ solempnia dare nõ distulit ⁊ õi uisu cũ fidei

Expanded text:
onibus pulsabat. Quod divinitus viro Dei revelatum est, ascitoque ministro imperat, ut concito gradu pergat, tactoque signo, sodales excitet, quia frater co. Quod ita repertum est, atque de industria venerando fratri ospitalitatis munus est impletum. 15. Cumque iam Gallias Francorum regis sue dictione, sublato imperii iure, gubernacula ponerent et, postposita rei publice dominatione, propria fruerentur potestate, evenit, ut Theudebertus, filius Teuderici, Clodovei condam filii, bellum Italic inferret, quidam vir cum quartano inquomodo eger teneretur et pene ultimum anelitum dimissurus expectaretur, germanus eius ad virum Dei properat, festinans advenit donumque eulogiarum cum premessa ad Dominum oratione ad egri solamina humili prece deposcit. Tum ille et orationem atque eulogiarum solamina dare non distulit, sed enim cuivis cum fidei
Abbreviated transcription (Latin):
sibi imminere pͥsensit ⁊ ĩ ꝯuentu fratrũ posito
apphensa cdem̃tis manu repente ꝯsurgens: in
sit me dño. ⁊ magistro meo iħu xp̃o. dies mortis
mee nistat. Clem̃tẽ hunc ep̃m nob̾ ordino cui
soli mee p̾dicatoĩs ⁊ doctrine catħdram credo: qui
mͥ ab inicio usq ad finẽ comes ĩ oĩbꝯ fuit. Et ꝑ
hoc uͣtatẽ toriꝰ mee p̾dicatoĩs agnouit qui ĩ õĩbꝰ
tẽptatoili meis socius extitit. fidelit̾ ꝑ seu̾ans.
Quẽ p̾ceteris exꝑtus sum dm̃ colentẽ hoĩes di¬
ligentem castũ discendi studiis deditũ sobrium
benignũ iustũ pacientẽ. scientẽ ferre nõ nulloꝵ
⁊̃ ex his qui u̾bo dei instruũtur in urias. ꝓꝓter

Expanded text:
sibi imminere praesensit, in conventu fratrum positus, apprehensa manu mea, repente consurgens in sit me Domino et magistro meo Jesu Christo, dies mortis meae instat, Clementem hunc episcopum vobis ordino, cui soli meae praedicationis et doctrinae cathedram trado, finem comes in omnibus fuit, et per hoc veritatem totius meae praedicationis agnovit; qui in omnibus tentationibus meis socius exstitit, fideliter perseverans; quem prae caeteris expertus sum Deum colentem, homines diligentem, castum, discendi studiis deditum, sobrium, benignum, justum, patientem, et scientem ferre nonnullorum etiam ex his qui in verbo Dei instruuntur injurias. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
opĩonis inflate. dũ regũ uota seu funera idest
ꝓspera uł adusa ꝯ fuso uocis ordine ꝙ ã modo
uisi sunt cantare parit̾ ⁊ plorare uitã. qͥ dire¬
runt uł de quibꝰ locuti sũt. saltĩ in libris iue¬
rẽt. Et si uacuis actibꝰ inanit̾ defecissẽt. curgͥ
meliores spei sollicitat᷑ instinctu paciar retice¬
re. de sũmi ꝯfessoris inuentib m̃itis ⁊ iuictorii
nõ sñ ꝙ absit undicte celestis incursu. T ue
uix debita solũe si de btĩ hylarii indeficientis
lãpadis splendore infatigabili uoce die ꝯti¬
nu̾ata cum nocte ꝑiter decatarẽ. Qua uõ uł
torpore ꝑ sisterẽ. ut cũ illi plurimo decepti tc̃¬
tatu de resoluta umbraꝵ ymagine ñ nulla
fic̾e̾nt ⁊n pulu̾e redacta cadauera falsie qiͣ

Expanded text:
opinionis inflatae: dum inter regnum vota seu funera, id est, prospera vel adversa, confuso vocis ordine, quodam modo visi sunt cantare pariter et plorare: ut hi qui dixerunt, vel de quibus locuti sunt, saltem in libris viverent, etsi vacuis actibus inaniter defecissent. Cur ergo melioris spei sollicitatus instinctu, patiar reticeri de summi confessoris viventibus meritis et victoriis, non sine, quod absit, vindictae coelestis incursu; cum vix debita solverem, si de beati Hilarii indeficientis lampadis splendore, infatigabili voce, die continuata cum nocte pariter decantarem? Qua vero vel torpore persisterem, ut cum illi plurimo decepti tractatu de resoluta umbrarum imagine nonnulla conficerent et in pulverem redacta cadavera falsis quasi
Abbreviated transcription (Latin):
rere q̃ tua sũt: s que aliena. Eepedit enĩ tibi
sarcina carnis abiecta: agnũ seqͥ. S ex ceteris
expedit fratrib. ut tuo adhuc instruant᷑ exẽ
pallium ꝙ tibi athanasio ep̃e dedit ad obuol¬
uendum corpusculũ meum deffer. Hoc aut̃
bts paulꝯ rogauit nõ ꝙ magnoꝑe curauit.

Expanded text:
rere quae tua sunt, sed quae aliena. Expedit tibi, sarcina carnis abjecta, Agnum sequi. Sed et caeteris expedit fratribus, ut tuo adhuc instituantur exepallium quod tibi Athanasius episcopus dedit, ad obvolvendum corpusculum meum, defer. Hoc autem beatus Paulus rogavit
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͥd nocetis alterutrũ: Q at ĩuiriã faciebat
primo. repulit eũ dicẽs. Quis te ꝯstituit iudi
cẽ ⁊ pͥncipe int̾ nos: Nũqͥd int̾ficere me tu uis
ꝙ̃ admolũ int̾fecisti heti egẏpciũ: Fugit au̾t
moỹses in u̾bo isto et factus est aduena in t̾ra
madiam ũ gñauit filios duos. Expletis ãniᷤᷤ
q̃ draginta apparuit illi ĩ deẜto mõtis syna an¬
głs in igne flame rubi. Euysens at udẽs: ã¬
mirato ẽ uisũ. Et accedete illo ut dsidaret: fcã

Expanded text:
ut quid nocetis alterutrum? Qui autem injuriam faciebat proximo, repulit eum, dicens: Quis te constituit pri nos? numquid interficere me tu vis, quemadmodum interfecisti heri Aegyptium? Fugit autem Moyses in verbo isto: et factus est advena in terra Madian, ubi generavit filios duos. Et expletis annis quadraginta, apparuit illi in deserto montis Sina angelus in igne flammae rubi. Moyses autem videns, admiratus est visum. Et ac
Abbreviated transcription (Latin):
modo quiesceb̾at ubi hane quiesc̾e̾ lassitudo
ccegiss. Quadã uͦ die dũ uaga nimiũ errarz
adbeati nri bñdc̃i pat̾s specii de uenit ibiq
nesciens ingressa mansit. Facto aut̃ mane
ita sanato. sensu egressa ẽ ac sicã umꝙͣ ĩ sa¬
ma capitis nlła tenuiss. que oĩ uite sue t̃p̃r
ĩ eade̾ quã acceꝑat salute ꝑma̾sit. petrꝰ Eo¬

Expanded text:
udo coegisset. Quadam vero die dum vaga nimium erraret, ad beati viri Benedicti specum devenit, ibique nesciens ingressa mansit. Mane autem facto ita sanato sensu egressa est, ac si eam nunquam insania capitis ulla tenuisset; quae omni vitae suae tempore in eadem quam acce
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fri̾li ad agri oꝑam fuerat egressꝰ. Quidã
u rusticꝰ defuncti filii corpꝯ. in ulius ferens
orbitacis luctu estuans admonast̾iũ uenit.
benedc̾m patrẽ quesuut. cui cũ dcm ẽẽt. qr
isdem pat̾ cũ fr̾ib magro moraret᷑ ꝓtinꝯ añ
monast̾ii ianuã corpꝰ extincti filii ꝓiecit. et
ab agri oꝑe iã cũ frĩb reu̾cebat᷑. que mor ut
orbatus rusticꝰ aspexit clamare ceꝑit. Redde
filiũ meũ. redde filiũ meũ. Uir aut̃ dei inhas
noce sb̾sistit dicẽs. Nũ qͥd ego tͥ filiũ tuũ ab¬
eũ. Qd̾ mox ut dei famłs audiuit. ualde ꝯtris¬
tatꝰ ẽ. dicẽs recidite fi̾s redite. hec nr̃a nõ st̃.¬

Expanded text:
cum fratribus ad agri opera fuerat egressus. Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro moraretur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et ab agri opere jam cum fratribus revertebatur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde filium meum. Vir autem Dei in hac voce substitit, dicens: Nunquid ego filium tuum tibi abeum. Quod ut mox Dei famulus audivit, valde contristatus est, dicens: Recedite, fratres, recedite; haec nostra non s
Abbreviated transcription (Latin):
magnopere postulans ut sͦ aliqͣntulũ oleũ
dari debuiss. Uir aut̃ dñi qui cuncta decre¬
u̾at int̾ra tribuere. ut incelo oĩa reẜuaret.
hoc ip̃m parũ qd̾ remasat olei. iussit petẽti
dari. Monachꝯ uͦ qui cellariũ tenebat au¬
diuit quidẽ iibentis u̾ba s implere distu¬
lit. Cũq pꝯ panlulũ si id qd̾ insẜat datũ ee̾t
inquireret. R monachꝰ. se muume dedisse
quia sillud tͥbueret oĩo nicħ fr̃ib remane¬
ret. Tunc iratꝰ aliis p̾cepit ut hoc ip̃m uas
uitreũ in quo parũ olei remansisse iudebat᷑.
ꝑfenestrã ꝓicerent ne in cella aliqͥd ꝑ ĩobedi¬
enciã remaneret: fc̃m̃q ẽ. suꝑ fenestrã aut̃
eandẽ ingens precipiciũ patebat saxoꝵ moli¬
in asꝑsum ꝓiectũ itaq uas iutreũ uenit in
saxis. s sic mansit incolome. ac si ꝓ iectum
minime fuiss. ita utn frangi. neq oleum
effundi potuss. Qd̾ iur dñi p̾cipit leuari

Expanded text:
magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari,
Abbreviated transcription (Latin):
ne fuit occupatꝰ. Cũ die t̾cio his qͥnec̾citate
debiti ad fuigebat᷑ rediit ꝑ archam uero monas¬
t̾̃ii que erat frum̃to plena. subito tredecĩ. soli¬
dis sunt inuenti. Quos uir dei defferri uissit
⁊ afflicto petitori tribuit dicens. ut duodecim
redderet. ⁊ unũ in expensis ꝓpͥis hret. S adea
nũc redeã que eiꝰ discipłis ĩ libri huiꝯ exordio.
p̾dc̃is referẽtib agnoni. Qͥdã uir grauissima
adu̾sarii sui emulatõe laborabat. Cuiꝯ ad hoc
usq hodiũ ꝓrupit ut ei nescienti. ĩ potu uene¬
nũ daret qͥ ꝙͣ uis uitã auferri nõ ualuit cutis
tñ colere mutauit ita ut diffusa in corport eiꝰ
uarietes lepre more inuitari uideret᷑. s ad
dei hoĩem de ductus. salutẽ pͥstinã cicius
alim̃toꝵ in opia campania grauit᷑ affugebat.
uir dei diu̾sis indigentib monast̾ii sui cunc¬
ta tribuerat. ut pene m incellario nͥ parum
qui dolei iniuitreo uase remaneret. Tunc
quidã subdiachonꝰ acapitꝰ nõie. aduenit.

Expanded text:
ue die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordireferentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit,
Abbreviated transcription (Latin):
dei ad monastium rediit. Cum ecce pꝯtridnũ
ĩ cella ꝯsistens eleuatis. in era ceclis uidit eiꝯ¬
dẽ sororis sue aĩam de eiꝯ corpore egressa ĩ colũ¬
be specie celi secreta penetrare. Qui tanta eiꝯ

Expanded text:
Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊audure me: uoliusti. Rogaui dĩdmeũ. et
exaudunt me mͦ ergo si potes egreere ⁊ medi¬
nussa monast̾iũ recede. Ip̃e aut̃ enre exͣ tectũ
uõualens qui remanere sponte noluit: in
loco mansit in uitꝰ sicq fc̃m ẽ. ut com nocte
piugilẽ duceret. atqr ꝑ sacra spalis uite collo¬
quia se se uicaria relatione saciarẽt. Q nadere
dixi eũ noluisse aliquid s minime potiuisse.
Qui si uenerabilis uiri ment̾e aspicimus
dubiũ nõ est. qd̾ eadẽ serenitate noluerit inq̃
descenderat ꝑ manere s cõtra hoc qd uoluit
uͥtute oĩpotentis dei exfemine pectore mira¬
culũ inuenit. Nec mirũ qd̾ plus illo femina
que diu fr̾m uidere cupiebat meodẽ t̃pr ualuit.
Quia enĩ iuxta ioħis uoc̃e deus caritas est.
iusto ualde iudicio illa plus potuit queam¬
pliꝯ amauit. petrus. Eateor multũ plac qd̾¬
dicis .xxxiiii. Gregori ꝯ Cumq die altero eadẽ
uenerabilis temina acella ꝓpa recessiss: uir

Expanded text:
audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem aspicimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. Petr. Fateor, multum placet qit egressa. Gregorius. Cumque die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uehem̃ter stupenda. s hoc qd̾ dc̃m ẽ qui añ
occłos ip̃iꝰ qͣi sb̾uno solis radio collectꝰ om̃is
mundo ad ductꝰ ẽ. sic nũquã exꝑtus sum it᷑
tene petre qd̾ locor quia aĩe uidenti creatorez
angusta ẽ. oĩs ereatura quãlib. ⁊enĩ parum
dulce creatoris asper̾it. breue ei fit om̃e qd̾ cre¬
atũ ẽ. quia ip̃e iusionis intimementis laxat᷑
sinꝯ tantũq expandit ind̾o ut suꝑior existat
mundo fit uero ip̃a uidentis aĩa etiã suꝑ se¬
meip̃a. Cũq indei lumine rapit᷑ suꝑ se mnin¬
teriorilm ampliatur ⁊ dũ subse cõspicit exal¬
tata cõprehendit quã breue sit qd̾ ꝯprehend̾e
humiliata nõ poterat. uir gͦ qui intuer glo¬
bum igneũ angłos qͦ ad celos redeuntes uide¬
bat exꝓculdubio cernere. nõ nͥ indei lumine
poterat. Q uid itaq mirũ si mũdũ ante col¬
lectũ idic qui subleuatꝰ ĩ m̃tis lumine exͣ

Expanded text:
et vehementer stupenda. Sed hoc quod dictum est, quia ante et vehementer stupenda. Sed hoc quod dictum est, quia ante oculos ipsius quasi sub uno solis radio collectus omnis mundus adductus est, sicut nunquam expertus sum, ita tene, Petre, quod loquor: quia animae videnti Creatorem angusta est omnis creatura. Quamlibet etenim parum de luce Creatoris aspexerit, breve ei fit omne quod creatum est: quia ipsa luce visionis intimae, mentis laxatur sinus, tantumque expanditur in Deo, ut superior existat mundo: fit vero ipsa videntis anima etiam super semetipsam. Cumque in Dei lumine rapitur super se, in interioribus ampliatur; et dum se sub se conspicit exaltata, comprehendit quam breve sit quod comprehendere humiliata non poterat. Vir ergo Dei, qui intuens globum igneum, angelos quoque ad coelum redeuntes videbat, haec procul dubio cernere nonnisi in Dei lumine poterat. Quid itaque mirum si mundum ante se collectum vidit, qui sublevatus in mentis lumine extra
Abbreviated transcription (Latin):
aute eiꝰ adductus ẽ. Qui uen̾abilis pater
dum intentã occłoꝵ aciẽ in hoc splendore cho¬
rus ce lucis infigeret. uidit germani capua¬
ni ep̃i aĩam inspera ignea ab angłis ĩcelum
ferri. Tunc tanti sibi testẽ uolens adhibere
miracłi ẜuandũ diachonẽ. iterato bister que
eiꝯ noie cũ clamoris magnitudine uocauit.
Cũq ille fuiss insolito tanti uiri clamore tur¬
batꝰ ascendit respexit partẽq iã lucis exigã
iudit. Cui tm̃ hoc stuipescenti miracłm uirdi
ꝑordinẽ que fu̾ant gesta narrauit. Statimiq
incasinum castrũ religioso uiro theoppo mã¬
dauit ut ad capuanã subeade nocte transmir¬
teret.⁊ quid degermano ep̃o ageret᷑ agnosceret
tindicaret. Eactũq ẽ.⁊ reu̾entissimũ uirũ
germanũ ep̃m his qui missꝰ fuerat iã de¬
functũ repperit ⁊ reqͥrens sb̾tilit̾ agnouit eo¬
dem mem̃to fuisse illiꝯ obitũ quo iur dm̃
eiꝯ ꝯgnouit assensũ. petrus. Mirares ualde

Expanded text:
us adductus est. Qui venerabilis Pater, dum intentam oculorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem volens adhibere miraculi, Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordinem quae fuerant gesta narravit, statimque in Cassinum castrum religioso viro Theoprobo mandavit ut ad Capuanam urbem sub eadem nocte transmitteret, et quid de Germano episcopo ageretur agnosceret et indicaret. Factumque est, et reverentissimum virum Germanum episcopum is qui missus fuerat jam defunctum reperit, et requirens subtiliter agnovit eodem momento fuisse illius obitum quo vir Domini ejus cognovit ascensum. Petr. Mira res valde,
Abbreviated transcription (Latin):
dilaratꝰ qui ind̾o raptꝰ uidere sine difficul
ext̾ioril occłis fulsit lux int̾ior inm̃te fuit
que uidentis animũ qui ad suꝑiora rapuit
ei ꝙͣ angusta ee̾nt oĩa inferiora monstrauit.
petrus. uid̾or mͥ utilit̾ nõ intilexisse que di¬
xeras qñ ex tarditate mea tm̃ creuit. ex posicõ

Expanded text:
dilatatus, qui in Deo raptus videre sine difficultexterioribus oculis fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum ad superiora rapuit, ei quam angusta essent omnia inferiora monstravit. Petr. Videor mihi utiliter non intellexisse quae dixeras, quando ex tarditate mea tantum crevit exp
Abbreviated transcription (Latin):
rultimũ sp̃m int̾ uli or̾onis efflauit. Qua
scil die duobi de eo fril uni ĩ cella omorãti
alteri aut̃ longiꝰ posito reuelatio uniꝰ atq
indissimłis uisionis apparuit. uiderũt naq
qͥa strata palliis atq ĩ numeris corusce lãpadi¬
In marecto orientis tramite ab eiꝰ cella in
celũ usq tendebat᷑. Cin uenerã habitu ui
de suꝑ clarus adsistens cuiꝰ ee̾t uua ꝙͣ cerne

Expanded text:
ritum inter verba orationis efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper clarus assistens, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ta menia eu̾sas domos destructas ec̾cas tur¬
bine ternimꝰ eiusq hedificia longo seniolas¬
sata quia riunis crebresc̾e̾tib ꝓ st̃nant᷑ uide¬
mꝰ. Quãuis hoc honoratꝰ eius discipłs. cꝰ
mͥ relatõe̾ ꝯꝑtũ ẽ. neqͣꝙͣ. ex ore illiꝯ audisse
se peribet s quia hoc dix̾it dc̾m sibi aft̾ili fu

Expanded text:
ta moenia, eversas domos, destructas ecclesias turta moenia, eversas domos, destructas ecclesias turbine cernimus, ejusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebrescentibus prosternantur, videmus. Quamvis hoc Honoratus ejus discipulus, cujus mihi relatione compertum est; nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc di