comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clericoui comenent nec quo sustenta¬
rentur erat ar nege petiit ut qui se ho-¬
honore uictitare pernitteret Autecesso¬
res suos indigenas fuisse se alienigenara
muillo parentiu compendis uituti quo
sustentaret habere proide meldincu¬
se cenobinu sib ad faciꝰ sedem cõcede¬
ret abbatem silui oportuno caͣ proxine
me concedendin ratus tertio ab huic
monache audito quid in curia acturii quid
institre surr eptim esset ad comntem God¬
Noinũ eius q filiuo simima celeritate
contendunt Ille rei indigna nouitate
perioti regen ademit et a senteritia
deducunt facile id fuit uiris suuis ar¬
plissima anctoritate preditis quib et cãe
pectitudo et regit fragilits suffuaga¬
retur. Ita hermarinꝰ uec diuu plaren
mitiatꝰ expulsus est Quo pudoree cor¬
fusus angłiam indignabundus reliquit
nec multo post egritudine admouente
sit et quia secularia pacũ presperan̾ãt
fortune iratus nũdo renuciam̃t moua/¬

Expanded text:
clericorum conventus, nec quo sustentaclericorum conventus, nec quo sustentaretur erat, a rege petiit, ut qui shonorum victitare permitteret. Antecessores suos indigenas fuisse, se alienigenam nullo parentum compendio vitam quo sustentet habere. Proinde Meldunense coenobium sibi ad faciendam sedem concederet, abbatem opportuno sibi casu proxime me concedendum ratus, tertio abhinc monachi, audito quid in curia actum, quid justitiae subreptum esset, ad comitem Godwinum ejusque filium summa celeritate contendunt. Illi rei indigna novitate permoti regem adeunt, et a sententia deducunt, facile id fuit viris summis amplissima auctoritate praeditis, quibus et causae rectitudo et regis facilitas suffragaretur. Ita Hermannus, necdum plane initiatus expulsus est. Quo pudore confusus Angliam indignabundus reliquit. Nec multo post aegritudine admonente simul, et quod saecularia parum prosperaverant, fortunae iratus mundo renuntiavit, mona
Abbreviated transcription (Latin):
fubisset eun cogitatio ꝙͣ fuequentor eñ
augebat de anglorum regiãstrepe dele¬
ta. hec meditanti sopor ierepsit Et ecce
in fuperua : aptus und apostolorum pͥu¬
aipeni petrum manu teuontem edirardũ
filium regis ethelredi qui tune in normã¬
nia exulabat et in regẽ confecrare Celibe
designata uita et certe .xxiiiiͦͤ anoru
numeno computato quo r̃egni metane
teriiuaret Eidem q de posteritate cõ¬
querenti respondisse Regninu augloru
regñũ dei est post te pr̃onidebit e eg̃e
ad beneplacitum sui decurso ꝙ uite spa¬
cio fepultus est brichiroldus glastoro
ni possessiones multis prediis et tes¬
ditibus ampliauerat nostroꝙ monãstẽ
peri liberalis Regnabat iam tuut Edigar¬
i dus qui hermanno capellano suo nacõne
flandrens contumo pontificatum dona¬
dume pntanit eius auenu magructudiui
uel potius cupiditati cũ nou sufficeret recũ
angustia qũi apnd Ramesbiriam necerat

Expanded text:
subisset eum cogitatio, quae frequenter eum subisset eum cogitatio, quae frequenter eum angebat, de Anglorum regia stirpe pene deleta, hoc meditanti sopor irrepsit et ecce in superna raptus, vidit apostolorum principem Petrum manu tenentem Edwardum filium regis Ethelredi, qui tunc in Normannia exsulabat et in regem consecrare caelibe designata vita et certo XXIV annorum numero computato, quo regni metam terminaret: eidemque de posteritate conquerenti respondisse: Regnum Anglorum est Dei, post te providebit regem ad placitum sui. Decurso vitae spatio sepultus est Brithwoldus Glastoniae, cujus possessiones multis praediis et redditibus ampliaverat, nostro quoque monasterio perliberalis. Regnabat jam tunc Edwardus, qui Hermanno capellano suo, natione Flandrensi, continuo pontificatum donandum putavit. Ejus animi magnitudini, vel potius cupiditati cum non sufficeret rerum angustia, quoniam apud Ramesberiam nec
Abbreviated transcription (Latin):
nanꝙ quadam die cum abbas more so¬
lito pagͣret mouasteriũ offendit inopi¬
nate fratrẽ illum inxta seruenteu lebe¬
tem stantem undit qz oñco uasa nunda et
panumentum scopatum delectatus ergo fco
dixit ad enm frater elf̾stane hanc obedientiã
nchi furatus es fed si talis es qualem te
ostendis mitte manũ tuam in bullientem
aquan et feristrum de emis michi impigre
trahe. Paruit ille cessit q feruor indome¬
tus audaci fidei nichil ꝙ est lesus moua¬
chus. Eundem fratreui postea ab batem ui
matus sancto fine quienit in domino uextꝰ
firiciꝰ septimꝰ Alfricus qui auibo ut su¬
perius monstratum est ar chiepistopi fue¬
e cantuarꝰ Octanus brithiroidus ex mo¬
nacho glaston qui multis anuis a tempore
regis Et helredi usq ad edipardum uitimũ
nnsteauit epistopatum Is tempore ce¬
gis cunctonis quadam uice celestibus apud
glastoũ ut fepe faciebat intentus ex cubiis
diminam uisionem expertus est Cum eniu

Expanded text:
namque quadam die, cum abbas more sonamque quadam die, cum abbas more solito peragraret monasterium, offendit inopinate fratrem illum juxta ferventem lebetem stantem, viditque omnia vasa munda et pavimentum scopatum. Delectatus ergo facto, dixit ad eum: Frater Elstane, hanc obedientiam mihi furatus es; sed si talis miles es, qualem te ostendis, mitte manum tuam in bullientem aquam et frustum de imis mihi impiger attrahe. Paruit ille, cessitque fervor indomitus audaci fidei, nihilque est laesus monachus. Eumdem fratrem postea abbatem vidi sublimatus sancto fine quievit in Domino. Sextus Siricius. Septimus Alfricus, qui ambo ut superius memoratum est archiepiscopi fuere Cantuarienses. Octavus Brithwoldus, ex monacho Glastoniensi, qui multis annis a tempore regis Ethelredi usque ad Edwardum ultimum, administravit episcopatum. Is tempore regis Cnutonis quadam vice coelestibus apud Glastoniam, ut saepe faciebat, intentus excubiis, divinam visionem expertus est. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
amaris deposint et abist Iari uero fatali
puncto nstante antipham ꝙͣdin uox su¬
cit eanticans sermone precluso ut cateri
deberent manu ĩnuit Ita indiciũ amo-¬
ris queni in sancta habebat cũ extremo
flatu emisit post cuius obitum iteru
epistopati.s luuitoniensis cum sarisbari¬
ens unnitus est Qruod quatiuꝰ actuui fit
dicam si penis noĩa epistoporũ posuero.
Rimus Wiltonienẜ epistopus fuit a¬
thelstanus secimidus oda postea ar-¬
a. e pistopus tertuis osulphus quartus
algarus quintus elfstams. hic ponuo mo¬
nachus sancti atheliroldi apud abendõũ
fuit, Enius obedientie miraculuui celator
eisdem uite sic insumat. Erat in congre¬
gatione quidam frater elf̾stanus nomine
suplex et magne obedientie uir quem
artificum monasterii Cui seruicio deuotis¬
sune se subdeus coxit ip̃e caruns quotidie
et operariis sedulus attendebat aquã ap¬
ortans et uasa denuo eniũdans existi¬
mante abbate illum hoc cũ solac̃õ et in¬
namine altermus ministri facere. Accidit

Expanded text:
s deposuit, et abiit. Jam vero fatali puncto instante, antiphonam quandiu vox sufficit cantitans, sermone praecluso, ut dicerent caeteri, manu innuit. Ita indicium amoris, quem in sanctum habebat, cum extremo efflatu emisit. Post cujus obitum iterum episcopatus Wiltoniensis cum Salesberiensi junctus est. Quod quomodo actum sit dicam, si prius nomina episcoporum posuero. Primus ibi Wiltunensis episcopus fuit Ethelstanus, secundus Odo, postea archiepiscopus, tertius Osulfus, quartus Algarus, Quintus Elstanus. Hic primo monachus Sancti Ethelwoldi apud Abendoniam fuit, cujus obedientiae miraculum relator ejusdem vitae sic insinuat. Erat in congregatione quidam frater Elstanus nomine, simplex et magnae obedientiae vir, quem artificum monasterii; cui servitio devotissime se subdens, coxit ipse carnes quotidie, et operariis sedulus attendebat, aquam apportans, et vasa denuo emundans: existimante abbate illum, hoc cum solatio et juvamine alterius ministri facere. Accidit
Abbreviated transcription (Latin):
us complices facti funt abst iueuere. Se¬
functo uentano epistopo diuistanus ar¬
chrepistopus audree apostoli alphegrm
nominatim eligentis animatus oraculo
undem substituit throno. Ipse pendens in
in seculo. simplex in deo extrema pre-¬
indere intima nou negligere. Aute cesso/¬
ris fui ossa extulit anuo .xiiͦ. post depo¬
sitronem eius signis quibusdai et e
non lenibus ad audiendum ꝑsnafis at
ut tanti patris sedem ornaret digne
uestigia sanctitatis eins gerens qñ
sedebat ad mensam nec uentris ingne¬
gitabat lastineami nec abstinentis in¬
currebat pompant Carmbus nũq insi
eger indulfit. pocula siminotenus ore
senper libart. prodebat abstinentiaui cõ¬
mestionis tennitas corporis ꝙ uix ossibus
herebat Noctibus falleus custodes procede¬
bat folus ampnẽ̾ ubi dimersus ad ilia
et in dei landibus excubant albestent
iam diluculo nestientibus suis succebat
cubilo exactis in episcopatu duobus anniis¬

Expanded text:
um complices facti sunt abstinentes. Deum complices facti sunt abstinentes. Defuncto ergo Wentano episcopo Dunstanus archiepiscopus Andreae apostoli Elphegum nominatum eligentis animatus oraculo, eumdem substituit throno. Ipse prudens in saeculo, simplex in Deo, extima providere, intima non negligere. Antecessoris sui ossa extulit anno XII post depositionem ejus, signis quibusdam, et eis non levibus ad audendum persuasus. Atque ut tanti patris sedem digne ornaret, vestigia sanctitatis ejus terens, quando sedebat ad mensam, nec ventris ingurgitabat lacunam, nec abstinentis incurrebat pompam. Carnibus nunquam nisi aeger indulsit: pocula summo tenus ore semper libavit. Prodebat abstinentiam commestionis tenuitas corporis, quod vix ossibus haerebat. Noctibus fallens custodes procedebat solus ad amnem, ubi demersus ad ilia, et in Dei laudibus excubans, albescente jam diluculo, nescientibus suis succedebat cubiculo. Exactis in episcopatu annis
Abbreviated transcription (Latin):
alcius quid auhelans bathon contendit.
ubi se allule secrecõris ꝑitibus includens
celestra mente libabat plures prer en
boui ad locui monachi congretati etiã
ut sit in magno corpore coxrnptelam mor-¬
bi contraxere Quidam eñ ex eis nestier¬
te patre quinia in nocte ducẽre perinde ꝑ
potantibus ad lucenũ infistere Nou tuliti
uuicius deut sed signiferinu faccionis n.
de cõuenticuloru constia morte ꝑtulit
nocte tempesta Interim sauctut oratioiub
uteepolatit concepit aure senũ ab ead̃
prolatum quaf unu inferentiũ et su¬
stinentium. Miratut cei nouitatẽ pe¬
detemptini penso alitu accesfit ad hostiũ
Tum uero per fenestrarũ c̾unas uid
duos ingentes demones cadau̾ exanime
crebris malleorum ictibus torquentes
illo miserabilibus emlatibus suffragiũ
querente Respendit hostes necti obedesti
deo nec nos tibi Quod cum mane ceteris
etulisset non nuirũ fuit si cõmessacio/¬

Expanded text:
altius quid anhelans Bathoniam contendit, altius quid anhelans Bathoniam contendit, ubi se cellulae secretioris parietibus includens caelestia mente libabat. Plures per eum boni ad locum monachi congregati, etiam ut fit in magno corpore corruptelam morbi contraxere. Quidam enim ex eis nesciente patre convivia in noctem ducere, perindeque potationibus ad lucem insistere. Non tulit id diutius Deus; sed signiferum factionis in aede conventiculorum conscia, morte perculit nocte intempesta. Interim sanctus orationibus interpolatis concepit auribus sonum ab eadem domo prolatum quasi vim inferentium et sustinentium. Miratus rei novitatem, pedetentim suspenso halitu accessit ad ostium. Tum vero per rimas fenestrarum vidit duos ingentes daemones, cadaver exanime crebris malleorum ictibus torquentes, illo miserabilibus ejulatibus suffragium quaerente. Respondebant hostes, nec tu obedisti Deo, nec nos tibi. Quod cum mane caeteris retulisset, non mirum fuit si commessation
Abbreviated transcription (Latin):
tus irrepent di pasteretur uitalia
side distussit uas olengmi liquorit
coneeceplaculum reparamt perditũ
accimulait inuentu fergcis mo¬
igi brachia minsibilibus laqueil¬
uerbo ieretunt. folam ꝓ leuedi¬
Ationem eisdem confitentit lora¬
un resolius alterñ m peedinit stan¬
inten casus doiecit sed or̃o Athel¬
toldi uenti manũ superposint¬
nt̾ offticio Irestitunt. Iiedia ciborum¬
n pro sterilitate foli pronincia in
ai naserat. inssit ille scurata uasa¬
mina confringi et distrifie. pro testa
molus esse ut metalla miseroeum mopie
dego enlesia ut diu desiderauerat edificata
eblatus est mudo magna monachorum
orup̃na sua nuilla. Quipe ille sublum e
in qloria cenobia que fecerat post eius
obitun multa dieuta mĩorata. Atheliro¬
do fuccesfit Alphegus bono bonꝰ de quo supe
rius dixi et nño lacius garrire libet. pu
brorũ  amplexus stolas adolestẽs alteraanu
habitum apud duchest tunc exignu cenor¬
llic cũ uite monachilis regulam accepis

Expanded text:
tus irrepens depasceretur vitalia, fide discussit: vas oleagini liquoris receptaculum reparavit perditum, accumulavit inventum; furacis monachi brachia invisibilibus laqueiverbo irretivit, solaque benedictione ejusdem confitentis lora evolvit: alterum in praecipiti stantem casus dejecit, sed oratio Ethelwoldi ruenti manum supposuit, officio restituit. Inedia ciborum pro sterilitate soli provinciam invaserat, jussit ille sacrata vasa confringi et distribui, protestatus melius esse ut metalla miserorum inopiae, ergo Ecclesia, ut diu desideraverat, aedificata sublatus est mundo magna monachorum aerumna, sua nulla. Quippe ille sublimis exsultat in gloria: coenobia, quae fecerat post ejus obitum multa diruta, cuncta minorata. Ethelwoldo successit Elphegus, bono bonus: de quo superius aliquid dixi, et nunc latius garrire libet. Puer librorum amplexus scholas, adolescens alteravit habitum apud Diherst  al. Duhest tunc exiguum coenobIllic cum vitae monachilis regulam accepisset,
Abbreviated transcription (Latin):
scõpos pro duobus fecere ut sepiꝰ dixiuꝰ
et mic nou inportune protexenda re-¬
rum serie repetimuis achelmũ ad ire¬
sem ecclesiami. Edulfiu ad Euidienfdmi
ldelstanũ ad coruubiensem fridestanũ ad
habebat ergo acheluius soncersetiam edr
uni̾ente rege in wilterisi pago proprint
factus est epistopus Atgelstanus nomine
edem gabunt in Ramesbiria sIrestanũ fer¬
eunt in prolio contra aualanũ a rege
Atgelstario sustepto a pagauis trucidatum
Cnm eiu ut alias dictum est rex consulto
cessisset epistopuis ad bellum cuui suis ueniẽs
uicantus ꝙ infidiarur pro uiridantis cã¬
pi equore ubi rop iude abcesẜat taberua¬
culuu tetendit. Aualasus qui pridie locũ
explorauerat noctu paratut aduemiens ꝙ repa
perit incuntantes deleuit post enii hui
fuarunt epistop: Athelbaldus Alfredus lol uolsinq ab¬
siuios hunc duustanut archiepiscopus au
nestoriũ fecit instencto ad xii monachos ce¬

Expanded text:
scopos pro duobus fecere, ut saepius diximus scopos pro duobus fecere, ut saepius diximus et nunc importune pro contexenda rerum serie repetimus. Athelmum ad Wellensem ecclesiam, Edulfum ad Cridiensem, Werstanum ad Schireburnensem, Athelstanum ad Habebat ergo Ethelmus Somersetam, Edulfus vivente rege in Wiltensi pago proprius factus episcopus Ethelstanus nomine, sedem in Ramesberia habuit. Werstanum ferunt in praelio contra Analafum a rege Ethelstano susceptum, a paganis trucidatum. Cum enim, ut alias dictum est, rex consulto cessisset, episcopus ad bellum cum suis veniens, incautusque insidiarum pro viridantis campi aequore unde rex abscesserat, tabernaculum tetendit: Analafus, qui pridie locum exploraverat, noctu paratus adveniens, quod reperit, incunctanter delevit. Post eum hi fuerunt episcopi, Ethelbaldus, Alfredus, Wilffinus. Hunc Dustanus, archiepiscopus cum nasterium fecerat; instructo ad XII monachos coe
Abbreviated transcription (Latin):
secuti suit haruindus ethe legu aesu
esser Sigeliuus. Quorum ultu ambo
silb rege alfrede athulfi quarto filio su¬
isse nostuntue. Asser ex sturdena enoca¬
fuit qui libriu lboicii de cousolacious
philosopgiꝰ planioribus ugis elucideut
ielis diebut labore necessario uostrit ri-¬
diculo bed eiũ iussi regis factum est ut
onius ab eodem in auglicũ traufferrer
ẜ̾mouem. Sige liuꝰ traus mars causa ele¬
mosmarum regis et etiam ad fauctum
thomani. in indiam missus mira pro-¬
speritate ꝙ quiuis hoc seculo miretur.
iudiam penetranit. Indeꝙ rediens exotia
geueris gemmas quarnm illa huiius
ferax est reportauit. Nomnlle illarũ
adhuc in eclesie oruamentis uisunt
Sigeluo succeffit Athelirardus Quo moi¬
tuo cessanit episcopatut Westsaxonũ uii
annis ui scilicet hostili cogente Post¬
ea uero plemiñdus archiepistopus et
eox edirardut filius alfredi mninis e
eductis foruiofi pape coacta quinq epi¬

Expanded text:
secuti sunt Eadmundus, Ethelegus, Alsius, secuti sunt Eadmundus, Ethelegus, Alsius, Asserus, Sighelmus, quorum ultimi ambo sub rege Alfredo Adulfi quarto filio fuisse noscuntur. Asserus ex sancto Dewi evocafuit, qui librum Boetii De consolatione philosophiae planioribus verbis elucidavit, illis diebus labore necessario; nostris ridiculo. Sed enim jussu regis factum est, ut levius ab eodem in Anglicum transferretur sermonem. Sighelmus trans mare causa eleemosynarum regis, et etiam ad sanctum Thomam in Indiam missus, mira prosperitate, quod quivis in hoc saeculo miretur, Indiam penetravit, indeque rediens exotici generis gemmas, quarum illa humus ferax est, reportavit. Nonnullae illarum adhuc in ecclesiae monumentis visuntur. Sighelmo successit Ethelwardus, quo mortuo cessavit episcopatus Westsaxonum annis septem, vi scilicet hostilitatis cogente. Postmodum vero Pleymundus, archiepiscopus, et rex Edwardus filius Elfredi minis et edictis Formosi papae coacti quinque epi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit uiolentiam usq ad nostrum tempus
qũĩ in ĩdiu distrumen recidit Ita proterĩm
est mala iuchoare quia si autor decidit
I non trausit delectat pertiuatione
añĩ quid mali alius gesserit eecognostet̾
et quid gerere posfit audire amore de¬
decore monachi illius temporit fuspira¬
erunt libertatem ademptam quam uoi
amisimus statim per eos p̾fertim restitu¬
tam et erat ille ut ex scriptis audiuimꝰ
sicut cupiditate preferuidus ita libera¬
litate precipuns. nostri peedones et po-¬
pulautur et p̾munit. ut nec libera uox
dolori concedatur. Potentiai eins per hoc
quilibes cognostere poterit ꝙ regem ip̃m
roma reuertentem regno circuerit. sta¬
tuto q ad uiubram regiandi filio infi
arbitratu suo pace composita feuemi in
sira regredi non sueret. Reliquit eccian
surari predimitem prediis undecuq ad¬
quisitis quanta si audia hoĩs uel cupidi¬
datem uel felicitatem inirerit Illum sub /¬

Expanded text:
fuerit violentiam, usque ad nostrum tempus, fuerit violentiam, usque ad nostrum tempus, quando in idem discrimen recidit. « Ita protervum est mala inchoare, quod si auctor decidit, exemplum non transit. Delectat pertinacem animum, quid mali alius gesserit, recognoscere, et quid gerere possit audire. » Minori dedecore monachi illius temporis suspiraverunt libertatem ademptam, quam nos amisimus, statim per eos praesertim restitutam. Et erat ille, ut ex scriptis audivimus, sicut cupiditate praefervidus ita liberalitate praecipuus. Nostri praedones, et populantur, et premunt, ut nec libera vox dolori concedatur. Potentiam ejus per hoc quolibet cognoscere poterit, quod regem ipsum Roma revertentem regno arcuerit, statutoque ad umbram regnandi filio, nisi arbitratu suo pace composita senem in sua regredi non siverit. Reliquit ecclesiam suam praedivitem praediis undecunque acquisitis, quanta si audias, hominis vel cupiditatem, vel felicitatem mireris. Illum sub
Abbreviated transcription (Latin):
ste lanero de luiquo cogitaui auunente do
eu extremo hiius opristuli libro cũ eiisiuo
de materia liberiori congrede ocioost
du igitur sederunt in shueburnia ffor¬
urestsaxõn et athulfi filii enis suuuil et ultra
magne in feculo potentie et ingens in cõ¬
silirs auctor fuit. Egbento rege cautuaritas
et orientales anglos bellicis subegit labon¬
uibus. Athulphum uideus manfnetiorilas
ugenii fedulis aumonicionibus ad stiãm
uegni famulabat contradanos qui tunc
M infulaui infestabant segnẽ nãns ip̃ẽ
componens. Multa per euui in talibus et
nchoata instanter et inchoata felicitꝰ qui
males legerit nueniet. uixit iu episto¬
patu amis l ffelix qui tanto tempore in
procinctu operum bonorũ fuerit. Qu di
libenter landare infi ꝙ humana cuipidi¬
tate raptatus usurpauit iundebita qui mo-¬
asterium nostrum suis substrauit nego/¬
ciis. Sentimꝰ ad hunc dieu impudencis
illius calumpniaui. licet locus ille stati
o mortuo omnem episcoporin eluctatꝰ

Expanded text:
etc. celavero, delinquo, cogitavi annuente Deo, in extremo hujus opusculi libro cum ejusdem modi materia liberiori congredi otio. Post eum igitur sederunt in Schireburnia ForWestsaxonum et Adulfi filii ejus simul, et ultra, magnae in saeculo potentiae, et ingens in consiliis auctor fuit: Eghritho regi Cantuaritas et orientales Anglos bellicis subegit laboribus. Aldulfum videns mansuetioris ingenii, sedulis admonitionibus ad scientiam regni stimulabat, contra Danos, qui tum primum insulam infestabant, segnem animans, ipse componens, multa per cum in talibus, et inchoata constanter, et perfecta feliciter, qui annales legerit, inveniet, vixit in episcopatu annis L felix, qui tanto tempore in precinctu bonorum operum fuerit! Quem libenter laudarem, nisi quod humana cupiditate raptatus usurpavit indebita, quando monasterium nostrum suis substravit negotiis. Sentimus ad hunc diem impudentiae illius calumniam, licet locus ille statim eo mortuo omnem episcoporum eluctatus
Abbreviated transcription (Latin):
Hirburmia est uicus et ha-¬
bitanciũ frequentia et
posicionis gratia suanis
in quo miranduni et per¬
ne pudendum sedem epi¬
stopalem per tot durasse
fecula Nunc de p̾fulatu
in abbathiam mutatus
cõmercio nostra etate nõ
insueto quo oĩa faccõne
atq libidine depranata. uirtus ludibrio et
ptabrio habetut. Prmus fedit ibi pater

Expanded text:
hireburnia est viculus, nec habitantium frequentia, nec positionis gratia suavis, in quo mirandum, et pene pudendum sedem episcopalem per tot durasse saecula. Nunc de praesulatu in abbatiam mutatus, commercio nostra aetate non insueto, qua omnia factione atque libidine depravata, virtus ludibrio et probro habetur. Primus ibi sedit Pater
Abbreviated transcription (Latin):
antiphonani illam de sancto tenebat cor¬
de rmuinabat ore exercebat opere bcns
antistet cuthbertus uir perfectus in õĩb
in turbis erat monachus digne cunctꝭ
renerendus enmq quotidianꝰ amor in
eius pectorx dulce incrementũ accipet¬
nec in eo bona flaua fe caperet ad
sanctum cuthbertinu dimeliuu ꝓfetꝰ õ¬

Expanded text:
antiphonam illam de sancto tenebat corantiphonam illam de sancto tenebat corde: Ruminabat ore, exercebat opere. Sanctus antistes Cuthbertus, vir perfectus in omnibus, in turbis erat, monachus digne cunctis reverendus. Cumque quotidianus amor in ejus pectore dulce incrementum accipenec in eo bona flamma se caperet, ad sanctum Cuthbertum Dunelmum pro
Abbreviated transcription (Latin):
superfuso ut orunis sapor feruisie dililetur
semper usum audiui ergo boue fidei presbi¬
teriu et iam caruus femꝑ spersun bona
ius lacennabili gandio referentenr c
illud non excidit nullum unꝙͣ uel ante
uel post obitiuu eius imprine potuisse se
deui dormitando p̾mere quin statii tetris
imaginibus territus resilieet intres¬
cue sedem epistoxi usurparet indignus
Id multis nõ nullo fuisse spectaculo bnerex¬
orat inter ipsum et Gnndonũ conutem
fimultas auxia de qua inc̃erlũ michi can¬
sa die placito dĩcta cũ ret nou ad̾ pugẽ
sed ad litigiu procederet distessit epn¬
stopus post altercationes has nunas
in conũtem iaculatus. per dom̃inaiꝭ
meam sanctami mariam ue sibi erit ses¬
unanmi orautiũ prece inflexus de lietẽ
graciam fecit benedictionem dedit. egrũ
reparauit keserebatq presbiter ꝙ fuis
epistopus prona obsequela fancto enti¬
berto deuotut ad onnue eius memori
letanter illacrimant pene ꝙ semperi

Expanded text:
superfusa, ut omnis sapor cervisiae dilueretur, superfusa, ut omnis sapor cervisiae dilueretur, semper usum. Audivi ego bonae fidei presbyterum, et jam canis sparsum, bona ejus lacrymabili gaudio referentem. Quorum illud non excidit, nullum unquam vel ante, vel post obitum ejus impune potuisse sedem ejus dormitando premere, quin statim tetris imaginibus territus resiliret, increcur sedem episcopi usurparet indignus. Id multis nonnullo fuisse spectaculo. Surrexerat inter cum et Godwinum comitem simultas anxia, qua de causa incertum mihi. Die placito dicta cum res non ad pacem, sed ad litigium procederet, discessit episcopus post altercationem, has minas in comitem jaculatus: Per dominam meam sanctam Mariam unanimi orantium prece inflexus, dilecti gratiam fecit, benedictionem dedit, aegrum reparavit. Referebatque presbyter, quod fuisset episcopus prona obsequela S. Cuthberto devotus, ad omnem ejus memoriam laetanter illacrymans. Peneque semper
Abbreviated transcription (Latin):
tuere cogitanit sed illis eeclamantibus
eius dulci dominacione duiu aduiuet care¬
rere nequirent cesfit inuitus palam q pro¬
m̃cians magnarum id calamitatũ uen¬
turum successoribus eoruu fere Cuius sa¬
ctitatis docinuentu tũ iu uita fepe tamẽ
in morte precipue maiifestatiu est nanq
cum iam proxime mortis iannas uegeret
apertis mentis oculis exclamiauit in cai
tia expresso inter cantandum defungitur
sancta et uenerabilis aniura que dictin
mutari potuit. beata que celum apertũ
uidit et introire meruit Seruatue ibi
adhuc baculus pastorat eius et quedam
alia pontificis insignia medioceitatis et
humlitatis eius unnũ ut ita dicaui se¬
cularium p̾ferentia. Successerñt ei als¬
buemam imagiem sanctissum sirithũ¬
ni collocauit facem uenerationis extui-¬
lit Constat enui renerendissuue uite
fuisse et inter profusissimos cõninioẽũ
apparatus qui tunt in anglia a danoꝵ
tempore ex hibebantur catino ligneo
sine ullo dulciori cibo et exigno pocillo aqua

Expanded text:
tuere cogitavit. Illis reclamantibus, quod ejus dulci dominatione, dum adviverent carere nequirent, cessit invitus, palamque pronuntians magnarum id calamitatum initium successoribus eorum fore. Cujus sanctitatis documentum, cum in vita saepe, tum in morte praecipue manifestatum est. Namque cum jam proxime mortis januas urgeret, apertis mentis oculis exclamavit in cantutia expresso inter cantandum defungitur; sancta et venerabilis anima, quae dictum mutuari potuit; beata, quae coelum apertum vidit, et introire meruit. Servatur ibi adhuc baculus ejus, et quaedam alia pontificis insignia, mediocritatis, et humilitatis ejus, vivum, ut ita dicam, simulacrum praeferentia. Successerunt ei Alfburniam imaginem sanctissimi Swithuni collocavit, facem venerationis extulit. Constat eum reverendissimae vitae fuisse, et inter profusissimos conviviorum apparatus, qui tunc in Anglia Danorum tempore exhibebantur, catino ligneo, sine ullo unctiori cibo, et pocillo exiguo aqua
Abbreviated transcription (Latin):
in proximo ad usum noctis renocaturũ
nestirns quid uentura pariat dies Duram
pesophetiam uicina mors nebulouit excepit
postero eni mane in cubiculo reꝑtas qt
ianinus nicertũ a diaᵒ guitur elisus
Alio tempore ordiauit ad p̾sbiteratus
contemptu in mereteigs amplexibus ui¬
tan effudit Completis solenniis sancte
recordationis presul adherentes allo
hodie coram deo tribus uiris manues
imposuri quorũ duo pontificalis ordi-¬
nis gratiam nancistent᷑. Unus i cim¬
tate Wigornia dem̃ in sancia. Alter
ne legittima. Tercĩt uoluptatiuu uo¬
lutabro se ingurgitant miferabilem sor¬
cietur exitum. Hic achelstanus qui pro
familiaritate cognacõnis prefens osfet¬

Expanded text:
in proximo ad usum noctis revocaturum,in proximo ad usum noctis revocaturum,nesciens quid ventura pariat dies. Duram prophetiam vicina mors nebulonis excepit. Postero enim mane in cubiculo repertus est exanimis, incertum a diabolo guitur elisus. Alio tempore ordinavit pariter ad contempto in meretriciis amplexibus vitam effudit. Completis solemniis, sanctae recordationis praesul adhaerentes alloquitur. Hodie coram Deo tribus viris manus imposui, quorum duo pontificalis ordinis gratiam nanciscentur: unus in civitate Wigornia, deinde in Cancia; alter ne legitima; tertius voluptatum volutabro se ingurgitans miserabilem sortietur exitum. Ethelstamus, qui pro familiaritate cognationis praesens
Abbreviated transcription (Latin):
apparuere tret asfistere persone nõ
in extasi s plaue in somprio Qua¬
riuuq media has ex prinere uo¬
cos est audita Ego fum biiustanꝰ
quondaut huins urbis epistopus.
tor primus Iste et ostendit finistruu es
Sirit hunꝰ special᷑ quint ecclesie et
m ce̾lo nou dispari feuor gloria eurigit
frandor hononificencia mortaliũ qui ma¬
pnfitoe conforcõ celestium spirituum
ffimierat et in ceram cũ fociis elepsut
prreciosa sui memoria proocialidemder
appofita iuchil nom ueneracionit deuicept
emesint Alphegut ad crterarũ unitutũ
pollebat etiam prop hene clarut fuit
rnusinodi dicti duo erunt caufa exu
ponitentet ecclesie luinbus excludeba
ceteros adhorbatus est ut iemͦ et casti¬
tati uacantet et uxonias delicias abite¬
stilicet qui multa illicita cõmiseris et
licitit abstineat doctrinam reuerentꝰ
andientibus ceterit unus ioculari uoce
abstineat cibit et uenere. Quimino uxo¬
rem quan cubili aliꝙͣdiu fubmonisfet

Expanded text:
apparuere tres assistere personae, non apparuere tres assistere personae, non in exstasi, sed plane insomni. Quarum quae media, has exprimere voces est audita: « Ego sum Birnstanus, quondam hujus urbis episcopus: tor primus: iste et ostendit sinistram est Swithunus, specialis hujus Ecclesiae et on dispari fruor gloria. Cur igitur fraudor honorificentia mortalium, qui magnificor consortio coelestium spirituum? » Finierat, et in aerem cum sociis elapsus pretiosa sui memoria provincialibus apposita, nihil non venerationis deinceps emeruit. Ephelgus ad caeterarum virtupollebat, etiam prophetia clarus fuit. Hujusmodi dicti duo erant causa exempoenitentes Ecclesiae liminibus excludebat: caeteros adhortatus est, ut jejunio et castitati vacantes, etiam uxorias delicias abjicetentiae esse, si qui multa illicita commiseris, etiam licitis abstineas. Doctrinam reverenter audientibus caeteris, unus joculari voce abstineat cibis et Venere. Quinimo uxorem, quam cubili aliquandiu submovisset,
Abbreviated transcription (Latin):
uts ͦ sirithmi olim epistopi mansolenmu
aperlens efferat reliquias muenturu
bi om̃ni chesauro preciosioris pter¬
garitas Respexit tempora ems lemẽs
diuinitas, at per me celestelut illustre¬
tur puodigiis Et ne ciicteris hoc habe
sigiti Auulos ferreos uiolentꝰ cum płũ¬
bo lapidi se pulcri astixor lere one¬
ut cũ uoles exhes enuu uoles appones
Ceteri fi id temptanerint feũstra enit
Iuit ille et promissiones coran edituo
compos esfectus ad p̾fenciã pontificis
admissus est Ibi ren intrepide ꝓuo¬
secutus fideue dictorena deal madie
eoes dicta eleuantur essa de tumulo
cõponatur in str̃imio Concuerit ingẽs¬
auratulorum copia in omiu genere
ualundum̃ eẜ hibita est quanta nulla
memoria hor alubi facta attiugere
potest᷑ Habet auteni cognetum prists
td oĩ se innocanti infi fides defuerit
ad aniliandum celer: Cnius bonitas
uiolentia raptorinu effodisset lumina
fuerant receptis serenam per utrithum
ur m ounibus glorificetur deus nec

Expanded text:
nus Swithuni olim episcopi mausoleum aperiens, efferat reliquias, inventurus ibi omni thesauro pretiosiores margaritas. Respexit tempora ejus clemens divinitas, ut per me coelestibus illustrentur prodigiis; et ne cuncteris, hoc habe signum. Annulos ferreos violenter cum plumbo lapidi sepulcri affixos levi adnisu cum voles extrahes, cum voles appones: caeteri si idem tentaverint frustra erit: ivit ille, et promissionis coram aedituo compos effectus, ad praesentiam pontificis admissus est, ibi rem intrepide prosecutus, fidem dictorum habuit. Die ergo dicta elevantur ossa de tumulo, componuntur in scrinio. Concurrit vis ingmiraculorum copia in omni genere valetudinum exhibita est, quantam nulla memoria hominnm alibi factam attingere potest, habet ergo cognomentum Pii si se invocanti, nisi fides defuerit, ad auxiliandum celer. Cujus bonitas , hominem cui violentia raptorum effodisset lumina,fuerant receptis serenam lucem per Swithuni ut in omnibus glorificetur Deus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
garo ad episcopatum uoutou electis
et ab eodem archiepiscopo consecratut
est eum uero magnis concitibus ad
clesiarun utilitatem consurgere ex¬
tir pare uicia uirtutun inferere ptan¬
tas Nestiret quid in eo magis landa¬
res fanctitatis studĩu an doctrinarũ
exeetitum in predicacione inistancia
I edificiis industriam Clerici episto¬
patus simul alterint ecclesie que
nxta erat quam noi monasteriũ
uocabant data oꝑinione ut aut uitã
uintarent aut loco cederent. mollior̃e
partem eligentet epturbati monachis
introductis plr̃a eit ex episcopatu
delegata predia uicimiora situ am¬
pliora redditu In eadem uobe sci¬
monialium fundatum et factu mo¬
naster im de ceteris ꝙͣ i dinerfit
negionibut instituĩt fiet uerbum
cm ad et eonun epistopos uentũ
fuerit Et mirum quidem uidetur
ꝙ tanta fecerit inif ꝙ rox edgatꝰ
dĩo uoluptati deditus erdit a qui
super omnet infra dinistanu d¬

Expanded text:
rege, ad episcopatum Wintoniensem electus, rege, ad episcopatum Wintoniensem electus, et ab eodem archiepiscopo consecratus est. Tum vero magnis conatibus ad ecclesiarum utilitatem consurgere, exstirpare vitia, virtutum inserere plantaria. Nescires quid in eo magis laudares; sanctitatis studium, an doctrinarum exercitium, in praedicatione instantiam, in aedificiis industriam. Clerici episcopatus simul et alterius Ecclesiae, quae juxta erat, quam novum monasterium vocabant, data optione, ut aut vitam mutarent, aut loco cederent, molliorem partem eligentes, exturbati sunt monachis introductis. Plura eis ex episcopatu delegata praedia viciniora situ, ampliora redditu. In eadem urbe sanctimonialium fundatum et factum monasterium. De caeteris, quae in diversis regionibus instituit, fiet verbum cum ad eorum episcopos ventum fuerit. Et mirum quidem videtur, quod tanta fecerit, nisi quod rex Edgarus omnino voluntati ejus deditus erat: a quo supra omnem infra Dunstanum di
Abbreviated transcription (Latin):
ni sumiio positaui reteras minoroꝵ
mailicare quasi fomento protegere stu-¬
pefactum illiuri tarite uifiorus mira¬
culo ab astante penerabilis cauicie fe
est ged insula enculla maĩor est moua¬
gr tui ache liyldi uita cetẽre homi
and miaenorũ quos ip̃e uerbo et ecͦ
toahet ad demin Consanat huie p̾sa¬
gio matrit eiusdem uisio quent ipsi
iam ꝑtero grandestentilam ꝙ puer¬
periu meditanti ostensa est. Auretun
celum subisse Harũ uosionũ pera¬
cem epitum iani prelambens fortie¬
na ferebat impulsu cũ ille arciorit¬
uite desiderio gallicanũ exiliũ ficiens ab
edredo rege retentus est ugente id et
filiu stimulante matre edicha omini re-¬
ligionis lande orbi britanuito nota da¬
tur ergo ei cenobium per exile abb eu
riretur sue nec ip̃e spei datoriti stre¬
unitate abfuit sed in landibilem ut
hodie ceruitur celfitudinent er eontd
rmcis uero elabentibus anus iam dũ¬
stano archiepiscopo facto ipse a rege ed

Expanded text:
in summo positam, caeteras minores in summo positam, caeteras minores manicarum quasi fomento protegere. Stupefactum illum tantae visionis miraculo, ab astante venerabilis canitici sene est haec insula: cuculla major est monachi tui Ethelwoldi vita: caeterae hominum innumerorum, quos ipse verbo et exemplo trahet ad Dominum. Consonat huic praesagio matris ejusdem visio, quae ipsi jam utero grandescenti, jamque puerperium meditanti ostensa est. Auream coelum subisset. Harum visionum veracem exitum jam praelambens fortuna ferebat in populum, cum ille arctiorivitae desiderio Gallicanum exsilium sitiens ab Edredo rege retentus est: agente id et filium stimulante matre Edgifa, omni religionis laude orbi Britannico nota. Datur ergo ei coenobium perexile Abendoniriretur. Nec ipse spei datorum strenuitate abfuit, sed in laudabilem ut hodie cernitur celsitudinem erexit. Paucis vero elabentibus annis jam Dunstano archiepiscopo facto, ipse ab Edgaro
Abbreviated transcription (Latin):
iuoldns angristani uiam que ducit
ad uitam tenentet insignes in pre¬
dictis episcopatibus emicnere trauꝭ
latas seculi semitas curfitarunt Alfsii
precipitent in emendo archiepistopn
rabrem et miserabilen mortem super¬
rior liber absoluit Quare iam con-¬
grũu uides ne de patre Acheliraldo a¬
liquid uel brenitge dicans qui suctesit
beitheliuo successori Alfsii in ionitonia
siis uterq parens nec egenus for¬
uonitonĩe fuit. Ipse i puericia lrãs
in adolestentia curiam frequentans
Ache lstano ꝑcarns fuit. Cnius consilio
a predicto Alplrego tonsoratus iu le¬
uicuru nõ multo post a diistano
glastoro abbate est mcullatus in mo¬
nachimi. Ordinatut p in monasterii
decanũ hos dictrina. illos religione
omnet amore demerebatur. Quo tẽ¬
pore abbas uidit de ex fomuũ fane me¬
morandinu Arborẽ infra enisdeui ceno¬
bni cepta suarestere quam plr quattuor
iiedi plagas ranus diffusis totam
umibraret angliari. Oꝑtami per oumes
frondes cuciellit maximam ꝑl cncullã

Expanded text:
woldus angustam viam, quae ducit ad vitam, terentes, insignes in praedictis Episcopatibus emicuere: tertius latas saeculi semitas cursitavit. Elfsii praecipitem in emendo archiepiscopatu rabiem et miserabilem mortem superior liber absolvit. Quare jam congruum video, ut de patre Ethelwoldo aliquid vel breviter dicam, qui successit Brithelmo successori Elffii in Wintonia. Ejus uterque parens nec egenus forWintoniae fuit. Ipse in pueritia litteras, in adolescentia curiam frequentans, Ethelstano percharus fuit. Cujus consilio a praedicto Elphego tonsuratus in clericum, non multo post a Dunstano Glastoniensi abbate est cucullatus in monachum: ordinatusque in monasterii decanum. Hos doctrina, illos religione, omnes amore demerebatur. Quo tempore abbas vidit de eo somnium sane memorandum. Arborem infra ejusdem coenobii septa succrescere, quae per quatuor mundi plagas ramis diffusis totam inumbraret Angliam: opertam per omnes frondes cucullis, maximamque cucullam
Abbreviated transcription (Latin):
andito nec lacrimis nec hiis fere uerbis ab¬
stiuuit. Male quidem intraui confiteor s
dei gratia aperante bene aggrediar.
erat ergo difertitudinis et licterarum co-¬
pia nec mimus stlatiũ rerum peritia yo¬
mani celsitudim sustipiendus ayutatus ꝑ¬
fuit herbertus ut iucanus decione dixit
moruentum est nutatio uerum ficut tẽpe
te genrico propulsator nuictut. Neq ab
aliis fieri uoluit ꝙ a se quondam pnesumptũ
uine iuli fernore iudoluit pro se ut ferunt
semper ferens hieronimi dictiu Eerani¬
nnt ienes eiuendemus senet. Postremo
quis in illius facti landen digne pagat ꝙ
tam nobils monasteriũ epistopus nõ multũ
namentorinu pulcritudine tamen in mo-¬
nachorum religione et fedula ad omnes
caritate Nec et uñũ spe felici palpabant
⁊ defunctum fi nou uaua fides pme

Expanded text:
audito, nec lacrymis, nec his fere verbis abaudito, nec lacrymis, nec his fere verbis abstinuit: « Male quidem intravi, confiteor, sed Dei gratia operante bene egrediar. » Erat ergo disertitudinis et litterarum copia, nec minus saecularium rerum peritia, Romanae celsitudini suspiciendus. Mutatusque Herebertus fuit ut Lucanus momentum et mutatio rerum: » sicut tempore te Henrico propulsator invictus. Neque ab aliis fieri voluit, quod a se quondam praesumptum juvenili fervore indoluit. Prae se, ut ferunt, semper ferens Hieronymi dictum: « Erravimus juvenes, emendemus senes. » Postremo quis in illius facti laudem digne attexat, quod tam nobile monasterium episcopus non multum namentorum pulchritudine, tum in monachorum religione, et sedula ad omnes charitate? Haec et vivum spe felici palpabant, et defunctum si non vana fides poe
Abbreviated transcription (Latin):
mentissime fedit iterui recipere merint
ꝙ romani sauains et ordinaciis censeãt
Ut ecclefiarum omi sumptus suit pocuuis
litent Ita herbertut domũ reuersus fedẽ
episcopalem transportauit ad infignem
mer cunoniis et populorum frequentia uicu
Nor urich Ibi monachorun congre¬
gationem niiuero et religione ꝑcelebrẽ
instituit oĩa eis necessaria fumptu mercat
domestico. Proiidens stilicet successoruir que¬
pele nullas de episcopo terrat mouachis la¬
gitus est ut illi dei famulos frandarent
uictualibus si quid offendissent ꝙ suis cõ¬
peteret rebus. Preterea apud tetford mo-
profesfores ubi ꝙ genciũ pene disperfi lo-¬
pletes in scło et fplendidissime religio.¬
nis in deo Iugenti ergo et mnumero sa uir¬
tutum gratia preteritarũ offensarum os¬
umbrauit molem precipue et prouostico
añcessoris et suo a malo exterritus et ad
bonũ erectus her sasti fuit nou hunc fed
baraban suũ amice ad quod uenisti Quo

Expanded text:
mentissimae sedis iterum recipere meruit, quod Romani sanctius et ordinatius censeant, ut ecclesiarum omnium sumptus suis potius slitent. Ita Herebertus domum reversus sedem episcopalem transportavit ad insignem mercimoniis et populorum frequentia vicum nomine Norwic. Ibi monachorum congregationem numero et religione percelebrem instituit, omnia iis necessaria sumptu mercatus domestico. Providens scilicet successorum querelae, nullas de episcopo terras monachis largitus est, ne illi Dei famulos fraudarent victualibus, si quid offendissent, quod suis competeret rebus. Praeterea apud Theodfordum professores ubique gentium pene dispersi, locupletes in saeculo, et splendidissimae religionis in Deo. Ingenti ergo et numerosa virtutum gratia praeteritarum offensarum obumbravit molem, praecipue prognostico antecessoris et suo, a malo exterritus, et ad bonum erectus. Herfasti fuit, « Non hunc sed Barabbam ; » suum; « Amice, ad quid venisti ; » quo
Abbreviated transcription (Latin):
post mortem eorpiraldi uenit. Illoq regnũ
pronintie sortito episcopris ordiunatus aui-¬
mositati regie non defuit quin ingenti
studio et uigilanti labore toti regioni xp̃¬
anitatem et credulitatem infunderet. Sc̃o¬
las quoq litterarni oportuuis locis insti¬
iens barbariem gentis sensim comitãte
uoit sede inde trauslatus apud seham
que est uilla iuꝑta stagñũ quod uoleu¬
bus ire in hely quondam periculosim
nambus. nunc facta uia per palustre ar-¬
aindinotum trausitur pedibus. Sunt ibi ed hue
iditia dieute a deuit infesse ecclesie qre
gabitatores paritor exustos cnueit opecut
suis dor pus uero sancti multo post quefit
et cepertum in ramesiensi cenobio de quo
posterins dicetre humatum est Ei substitu¬
tuos est thomat diaconus funs ex giruoꝵ
prouincra or̃mdus enius post u. annot de¬

Expanded text:
post mortem Eorpwaldi venit. Illoque regnum post mortem Eorpwaldi venit. Illoque regnum provinciae sortito, episcopus ordinatus animositati regiae non defuit, quin ingenti studio et vigilanti labore toti regioni Christianam credulitatem infunderet. Scholas quoque litterarum opportunis locis instituens barbariem gentis sensim comitate sede sua, inde translatus apud Seham, quae est villa juxta stagnum, quod volentibus ire in Heli quondam periculosum navibus, nunc facta via per palustre arundinetum transitur pedibus. Sunt ibi adhuc indicia dirutae et a Danis incensae ecclesiae, quae ibi habitatores pariter exustos ruinis operuit suis. Corpus vero sancti multo post quaesitum et repertum in Ramesiensi coenobio, de quo posterius dicetur, humatum est. Et substitutus est Thomas diaconus suus ex Girviorum provincia or
Abbreviated transcription (Latin):
se suos q sustentans propemodim inc̾hil
efficerẽ uifus est Totumq censu ad
hec bene prodigns exhauriebat et par
in effectum prodibat Quare impetus
boni queni in mitio episcopatus gabuit
procedentibus annis disperatione la¬
cessans paulatim elauguit. locus est
in dioc̾ londõn apud orientales sapones Cic
ris aliquantis regularibus impleuit cauo-¬
ncis. Erant ibi ut funt clerici insignes lite
ut ita dicam tõtam patrĩa Uestiut seges.
meditabatur q ipse depositit eliĩ inuolucris
mũdi eo transire p̾sertim longe ꝑaliẜ tabe
ammonitus si non egrũ illecebris ann
potestatis consuetudo retraheret. Huius loci
fuit primꝰ prior will̃s de Corbuil quo de¬
functo Rado cantuatꝰ archiepiscopo nullum
honorem euectus est Quent ꝙͣñis mouachi
trepidassent suscipere ꝓ esset clericus in¬
chil tamen penitendum fecit Erat enu re¬
ligionis multo. affabilitatis nõ nulle ceterũ
lanti famuliaris effectus angliam cũ eodem

Expanded text:
se suosque sustentans propemodum nihil se suosque sustentans propemodum nihil efficere visus est, totumque censum ad hoc bene prodigus exhauriebat et parum in effectum prodibat. Quare, impetus boni, quem in initio episcopatus habuit cedentibus annis, desperatione lassescens, paulatim elanguit. Locus est in dioecesi Londoniensi apud orientales Saxones Cit ris aliquantis et regularibus implevit canonicis. Erant ibi et sunt clerici litteratura inut ita dicam, totam patriam vestivit seges. Meditabaturque ipse depositis olim involucris mundi eo transire, praesertim longae paralysis tabe admonitus, si non aegrum illecebris animum potestatis consuetudo retraheret. Hujus loci fuit primus prior Willielmus de Corbuil qui defuncto Radulpho Cantuariae archiepiscopo in illum honorem evectus est. Quem, quamvis monachi trepidassent suscipere, quod esset clericus, tamen nihil poenitendum fecit. Erat enim religionis multae, affabilitatis nonnullae, caeterum lanti familiaris effectus, Angliam cum eodem
Abbreviated transcription (Latin):
episcopinu treaut Io post pancos ordiua/¬
cĩouit auuos iu morbumn incurabilemt in¬
cidit Si quideiu urria ualitudo totuue cor¬
pus eius pͥrientibus ulceribus occupaus
ad pudendum reeuedium transinisit liã
credens asserentibus unicũ fore subsidũ
brium spadonis tulit episcopus  llũ
niueuit remedium quo addux exit
prosus Hugoni fuccessit mauricius regꝭ
cancellarius ꝙͣuit in quibusdam mitus
presper fame pgedicabilis cũ efficatie.
magnanimitatit ipsius certe est indĩu
Sasilica beati paule quam nchocunt lou-¬
don Tauta est decorit magnificencia ut
merito inter preclara numerotur ediy¬
ficia. Santa cͥpte largitas tauta supe/¬
rioris edis capacitas ut ꝙͣ libet cõferrꝰ
muiltitudini uideatur posẜe fufficere Qa
igitur mauricus erat mentis intmodicꝰ
laboriosi oꝑois muuensãm trausinifit ad
posteros deuiq cũ Ricardut succꝰ eius
redditus aid episcopatum ꝑtiuentes edi¬
ficationi bafilice traustripfiffet. aliunde

Expanded text:
episcopum creavit. Is post paucos ordinationis annos in morbum incurabilem incidit. Siquidem regia valetudo totum corpus ejus purulentis ulceribus occupans, ad pudendum remedium transmisit. Nam credens asserentibus unicum fore subsidiumbrium spadonis tulit episcopus, et nullum invenit remedium, quoad vixit leprosus. Hugoni successit Mauritius regis cancellarius, quamvis in quibusdam minus prosperae famae, praedicabilis tamen efficaciae. Magnanimitatis certe ipsius est indicium basilica beati Pauli, quam inchoavit Londoniae, tanta est decoris magnificentia, ut merito inter praeclara numeretur aedificia: tanta cryptae laxitas, tanta superioris aedis capacitas, ut cuilibet populi multitudini videatur posse sufficere. Quia igitur Mauritius erat mentis immodicus, laboriosi operis impensam transmisit ad posteros. Denique, cum Richardus succesredditus ad episcopatum pertinentes aedificationi basilicae transcripsisset, aliunde
Abbreviated transcription (Latin):
manus ncurrit ued .xl arcis datis ẜuitu-¬
tem exint. libertatem uie receput Primo
domi id nomen uiro raptorũ m̃r̃o inchił se
dome acturũ ꝙ a dĩ sui aufeliui archie¬
pistop spectaret incõmodum datꝭ igitur¬
mimis. raptim focios sequebat᷑ liberiore
ocio quia leniore marsupio.
sominicti corripũt uian pape ꝙ optutib
prefentati quicquid poterant et numecib
et promissis agunt ut regis uoliuitatom
affectia mancipare possent Sed nequaꝙͣ stat
ille inflexibilis nolens ut dicebat statuta stõ
patrum euernare pro uolintate unius hõis
Nichil ergo labor hic profecit ad aliud infi ut
lites non regno confereret legatis inter se
disfidentibus Nam rex epistolam ab epi¬
stopis fibi allatam quia fue uoluntati refra /¬
grari uiderat occulendum pritarit Ceterum
ida uerba foras exotulit quib illi pro epiꝰ¬
stopale ueritate asserebant apostoliero rege
sestituras equanimter fern si cefero et¬

Expanded text:
manum incurrit. Sed, XL marcis datis servitumanum incurrit. Sed, XL marcis datis servitutem exuit, libertatem viae recepit: primo doni, id nomen viro raptorum magistro nihil se Romae acturum, quod ad domini sui Anselmi archiepiscopi spectaret incommodum. Datis ergo nummis, raptim socios prosequebatur, liberiore otio, quia leviore marsupio. Conjuncti corripiunt viam, papaeque obtutibus praesentati, quidquid poterant promissis et muneribus agunt, ut regis voluntatem effectui mancipare possint; sed nequidquam: stat ille inflexibilis, nolens, ut dicebat, statuta sanctorum Patrum enervare pro voluntate unius hominis. Nihil ergo iste labor profecit ad aliud, nisi ut lites consererentur in regno, legatis inter se dissidentibus. Nam rex epistolam ab episcopis sibi allatam, quod suae voluntati refragari viderat, occulendam putavit. Caeterum nuda verba foras extulit, quibus illi pro episcopali veritate asserebant apostolicum regis investituras aequanimiter ferre, si caetera