comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huius modi res incorporeas in corpore
et̃ suũ habentes sensus Eum ipsis
nob̵ corporibus tradit. At uero ani¬
nius cui potestas ẽ. disiuncta cõ¬
ponere et composita resoluert.
quae sensib: confusa eccorpori¬
b can iuncta traduntur
ladistingit ut incorpoream naturã
perse acsine corporibus in quibus
÷̃ concreta speculetur et uideat
Diuersȩ enim ꝓprietates sunt incor¬
poreorum corporibus permixtorũ
asisẽ parentur a corpore. Genera ergo et
species cȩteriꝗ in in corporeis rebus uł inͦ
quae sunt corporea reperiuntur. Et sicunre¬
bus incorporeis uiuenit animus habet ilico
incorportum generis intllectũ. Siuero
corporaliũ rerum genera spetisq ꝑspexe¬
ne. Aufert ut saet a corporibus uncorpo¬
neoꝵ naturã et solm puramq ut inse ipsa
forma .c̃. contuaeur. Ica hatcum aci¬
ut animus ꝑmixta corporibus incorpora¬
lu diuidenis Speculat᷑ atq considerat. Ne¬
moergo dicait falsam noslineã cogitart

Expanded text:
huiusmodi res incorporeas in corporibus huiusmodi res incorporeas in corporibus esse suum habentes sensus cum ipsis nobis corporibus tradit, at nero animus, cui potestas est et disiuncta componere et composita resoluere, quae a sensibus confusa et corporibus coniuncta traduntur, ita distinguit, ut incorpoream naturam per se ac sine corporibus in quibus est concreta, specnletur et uideat. diuersae enim proprietates sunt incorpo- reorum corporibus permixtorum, etsi separentur a corpore, genera ergo et species ceteraque uel in incorporeis rebus uel in his quae sunt corporea, reperiuntur. et si ea in rebus incor- poreis inuenit animus, habet ilico incorporeum generis intel- lectum, si uero corporalium rerum genera speciesque perspexerit, aufert, ut solet, a corporibus incorporeorum naturam et solam puramque ut in se ipsa forma est contuetur, ita haec cum accipit animus permixta corporibus, incorporalia diuidens spe- culatur atque considerat, nemo ergo dicat falso nos lineam cogitare,
Abbreviated transcription (Latin):
quac ꝑ conuinccionẽ fiunt. Sienĩ qui
cõponat atq cõuingat intellectu
id qđ natura iungi non patit᷑. Illud¬
fallsum eẽ nullus ignorat. Vt siquis
equũ atq hominẽ uingat imaginatione
atq effigiet centaurũ. Quot si hoc
ꝑdiuisionẽ et ꝑ abstraccionẽ fut
Nõ quidem itares sese habet. ut in¬
tellectus .ẽ. Intellectus tam̃ ille min¬
me falsus. ẽ. Sunt enĩ plura quae
malus. ẽe. suum habent. Ex quib aut
omnino separari ñ possunt. Aut si se¬
parata fuerint nullaratione subsi¬
stunt. Atq ut hoc nobis in ꝑuagato
exemplo manifestũ fic. Linea incor¬
pore quidẽ .ẽ. aliquid et id qđ .ẽ.
corporideb& hoc eẽ suum ꝓcorpus
retinet. Quod docetur ita. Sienĩ sepa¬
rata sit a corpore non subsistit. Quisenĩ
unquã sensu ullo separatã corpore li¬
neã cepit. sed animas cum confusas res
pmixtas que inse asentib cacpit. cas ppru
iu & cogitacione distinguit. Om̃s enĩ

Expanded text:
quae per conjunctionem fiunt. Si enim quis quae per conjunctionem fiunt. Si enim quis componat atque conjungat intellectu id qfalsum esse nullus ignorat, ut si quis equum atque hominem iungat imaginatione atque effigiet Cen- taurum. quodsi hoc per diuisionem et per abstractionem fiat, non quidem ita res sese habet, ut intellectus est, intellectus tamen ille minime falsus est; sunt enim plura quae in aliis esse suum habent, ex quibus aut omnino separari non possunt aut, si separata fuerint, nulla ratione subsistunt. atque ut hoc nobis in peruagato exemplo manifestum sit, linea in corpore quidem est aliquid et id quod est, corpori debet, hoc est esse suum per corpus retinet, quod docetur ita : si enim separata sit a corpore, non subsistit; quis enim umquam sensu ullo separatam a corpore lineam cepit? sed animus cum confusas res permixtasque in se a sensibus cepit, eas propria ui et cogitatione distinguit, omnes enim
Abbreviated transcription (Latin):
qd superia questio uestigabat. Qđ s
&re quidẽ generis ceterorũq sumit
intellectus. Neque ita ut seseres
habet quae intellectiu subiecta. est.
uanũ necesse. ẽ. eẽ. incellectũ quiexre
quidẽ sumit᷑. Nõ tamen ita ut se se
res habet. Id .ẽ. enĩ falsum qđ aliter
acq res. ẽ. intellegitur. Si igitur qm̃
genus acspeties. nec sunt nec intelle¬
guntur. Nec uerus eorũ .ẽ. Incellec¬
tꝰ non . ẽ. ambiguum. Quin omnis hȩcsit
deponenda dehuis quinq propositis
disputandicura. Quando quidem
neq de ea requaesit. Neq de ea dequa
uerunt aliquid intellegi proferri¬
ue possit inquiritur. Haec quidẽ ̃.
ad p̃sens depropositis quaestio. quam
nos alexandro cõsentientes hacratio¬
cinatione soluemus. Non enĩ ne¬
cesse.ex̃. dicimus. omnem intellectũ.
Qui ex sub iecto quidem sit nõ tamen
ut sese ipsum subiectũ habet. falsum
et uacuum uideri. in iusenĩ solis fal¬
saopio. ac ñ potius intellegentia ẽ

Expanded text:
quod superior quaestio uestigabat. quodsi quod superior quaestio uestigabat. quodsi ex re quidem generis ceterorumque sumitur intellectus neque ita ut seshabet quae intellectui subjecta est, vanum necesse est esse intellectum, qui ex re quidem sumitur, non tamen ita ut sese res habet, id est enim falsum quod aliter atque res est intelligitur. Si igitur quoniam genus et species nec sunt, nec cum intelliguntur verus est eorum intellectus, non est ambiguum quin omnis sit deponenda de his quinque propositis disputandi cura, quandoquidem neque de ea re quae sit, neque de ea de qua verum aliquid intelligi proferrive possit inquiritur: haec quidem est ad praesens de propositis quaestio, quam nos Alexandro consentiente hac ratiocinatione solvemus. Non enim necesse esse dicimus omnem intellectum qui ex subjecto quidem sit, non tamen ut sese ipsum subjectum habet, falsum et vacuum videri. In his enim solis falsa opinio ac non potius intelligentia est,
Abbreviated transcription (Latin):
communis. uel equus. aut unotẽm¬
pore omnib commune fit. Notam
ut eorũ quib commune. ẽ. substãciã
constituat. Cit ẽ. theatrũ uel specta¬
culũ aliqđ qđ spectantib omnib cõmu¬
ne ẽ Genus uero scđmnullũ horum
modũ commune. eẽ specieb potest.
Nam ita commune. ẽẽ debet. ut et
totũ in singulis et uno tẽpore. et eoꝵ qͣrũ
comiimne ẽ. constituere ualeat et for¬
mare substantia. quo circa. sine que
inquirendũ ẽ. uidebił genus omnino
non. et̃. Idemq deceteris intelle ger¬
dũ ẽ. qđ sitantũ intellectib genera
aspeties ceteraq capiunt᷑ Cum omnis
intellectus aut exrefiat sub iecta
iec tofieri intellectus non potest
Sigeneris & specierceterorũq intel¬
lectus ex resubiecta ueniat. Ita utse¬
seres ipsabab et. quae intellegit᷑ iam
Nõ tamen intellectu posita sunt. sx in
rerum etiã ueritate consistunt. Etrur¬
sus quȩ rendũ ẽ. quae sit eorũ natura.

Expanded text:
communis uel equus, aut uno  temcommunis uel equus, aut uno  tempore omnibus commune fit, non tamen ut eorum quibus commune est, sub- stantiam constituat, ut est theatrum uel spectaculum aliquod, quod spectantibus omnibus commune est. genus uero secundum nullum horum modum commune esse speciebnam ita commune esse debet, ut et totum sit in singulis, et uno tempore, et eorum quorum commune est constituere valeat et conformare substantiam. Quocirca si neque uinquirendum est, videbitur genus omnino non esse, idemque de caeteris intelligendum est. quodsi tantum intel- lectibus genera et species ceteraque capiuntur, cum omnis intellectus aut ex re fiat subiecta,iecto fieri intellectus non potest si generis et speciei ceterorumque intellectus ex re subiecta ueniat, ita ut sese res ipsa habet quae intel- legitur, iam non tantum in intellectu posita sunt, sed in rerum etiam ueritate consistunt, et rursus quaerendum est quae sit eorum natura,
Abbreviated transcription (Latin):
inũ ẽ et despotie idẽ cõuenit dici
quod siẽ.: quidem genus acspetres
set multiplex. neq unum numero
nõ erit ultimũgenus. sec habebit ali¬
dat. Ut enim plura animalia qm̃ha
bent quiddã simile eademtam̃ ñ sunt
Id circo eorũ genera perquiruntur efl
Ita quoq qm̃ genus qđ in pluribus est
atq ideo multiplex. habet sui simili¬
tudinẽ qđ genus ẽ. Nõ ẽ. uero unũ
qm̃ in plurib ẽ eius generis quoq
genus aliud quaerendũ.ẽ. Cumq
suerit inuentũ eadẽ ratione quae
superius dicta .ẽ. Rursis genus t̃ tũ
uestigat᷑. ltaq in infinitũ ratio ꝓce¬
dat necesse .ẽ. cũ nullus disciplinȩ
terminus occurrat. Quot siunum
quiddã numero genus. ẽ. commune
multor unrer non poterit. Unaenim
res. si cõmunis c̃. aut partibus. coni¬
munis ẽ. et non iam tota communis
secpartes eius propriae singulorum
Aud musus habent. et iam ꝓtipora
transit ut sit commune. utseruus

Expanded text:
unum est, et de specie idem convenit dici. unum est, et de specie idem convenit dici. Quod si est quidem genus ac species, sed multiplex, neque unum numero, non erit ultimum genus, sed habebit alidat, ut enim plura animalia, quoniam habent quiddam simile, eadem tamen non sunt, idcirco eorum genera perquiruntur, ita quoque quoniam genus, quod in pluribus est atque ideo multiplex, habet sui similitudinem, quod genus est, non est uero unum, quoniam in pluribus est, eius generis quoque genus aliud quaerendum est, cumque fuerit inuentum, eadem ratione quae superius dicta est, rursus genus tertium uestigatur. itaque in infinitum ratio procedat necesse est, cum nullus disciplinae terminus occurrat, quodsi unum quiddam numero genus est, commune multorum esse non poterit, una enim res si communis est, aut partibus communis est et non iam tota communis, sed partes eius propriae singulorum, aut in usus habentium etiam per tempora transit, ut sit commune ut seruus
Abbreviated transcription (Latin):
temipus operamque consumam Pri¬
mum quidẽ pauca sub questionis
ambiguitatẽ ꝓponã Postuero
eundẽ dubitacionis nodũ absoluere
atq ex plicare temptabo. Genera
e species aut sunt et subsistunt Aut
itellectu & sola cogitatione for¬
mantur. Sed genera et species eẽ
non possunt. hoc aut̃ ex his intelle¬
gitur. Omne enim ꝗd commune
.ẽ. uno tempore pluribus idanum
qđ com mune . ẽ. p̃sertim
am una cademque res inmultis unotẽ¬
pre totasit. Quantȩ cũ ꝗ enim sunt
fecies in om̃nib genus uonum est
Nonquod deaeo singulae species
quasi partes aliquas carpant.
Sed singulȩ uno tempore totum
gnus habent. quo fit ut totũge¬
nus inplurib singulis uno tẽporẽ
positu. unũ ẽeꝰ non possit. Neq
enm fieri potest. ut cũ in plurib to¬
cũ unosit tẽpore in semetipsosit
unũ numero. Idsiita ẽ. unũ quiodã
gnꝰ. cẽ nõpoterit Euosit utemni¬
nonihil sit. Oinne enĩ qđ ẽ id circo ẽquia

Expanded text:
tempus operamque consumam. Pritempus operamque consumam. Primum quidem pauca sub quaestionis ambiguitate proponam, post vero eumdem dubitationis nodum exsolvere atque explicare tentabo. Genera et species aut sunt et subsistunt, aut intellectu et sola cogitatione formantur, sed genera et species esse non possunt. Hoc autem ex his intelligitur. Omne enim quod commune est uno tempore pluribus, id in quod commune est, praesertim cum una atque eadem res in multis uno tempore tota sit; quantaecunque enim sunt species, in omnibus genus unum est, non quod de eo singulae species quasi partes aliquas carpant, sed singulae uno tempore totum genus habeant: quo fit ut totum genus in pluribus singulis uno tempore positum unum esse non possit; neque enim fieri potest ut cum in pluribus totum uno sit tempore, in semetipso sit unum numero. Quod si ita est, unum quiddam genus esse non poterit, quo fit ut omnino nihil sit. Omne enim quod est, idcirco est quia
Abbreviated transcription (Latin):
tur ambiguum. sub ẽ. enĩ aliquid qđ
si incorporalia tẽ genus acspetiesdicã¬
tur. Obsideat intellegenciã. atq deti¬
neat. ex solui postulans. Vtrũ circa
corpora ipsa subsistant. An et p̃ter
corpora subsistenciae incorporales
eẽ. uideantur. Duȩ quippe m¬
corpore orum formȩ sunt Qi talia p̃ter
corpora eẽ. possint etseparata corponb
insua uncorporalitate ꝑdurent. Vtds̃
mens. anima. alia uero. cum sint in cor¬
porta tam̃ p̃ter corpora. eẽ ñ possot
Utlinea uł suꝑficies iđ numerus ut sin¬
gulac qualitates. Quas tamen si in corpo¬
reas et̃ ꝓnunciamus qđ tribus spacuis
minime distendantur. Tam̃ ita in corpo¬
ribus sunt. uti ablus aut diuelli neque ano
Aut seperari. Aut si corporibus separit
sint nullomodo ꝑmaneant. Quas licet
quaestiones arduum sit. Ipso interim
porphurio renuente dissoluere. Tam̃
adgrediar. ut nec anxium lectoris
animum relinquam. Nec ipse inhis
quep̃ter muneris suscenti seriem sunt

Expanded text:
tur ambiguum: subest enim aliquid, quod tur ambiguum: subest enim aliquid, quod si incorporalia esse genus ac species dicantur, obsideat intelligentiam atque detineat, exsolvi postulans utrum circa corpora ipsa subsistant, an etiam praeter corpora subsistentia incorporales esse videantur. Duae quippe incorporeorum formae sunt, ut alia praeter corpora esse possint, et separata a corporibus in sua corporalitate perdurent, ut Deus, mens, anima. Alia vero cum sint incorporea, tamen praeter corpora esse non possunt, ut linea, superficies, numerus et singulae qualitates, quas tametsi incorporeas esse pronuntiamus, quod tribus spatiis minime distendantur, ita tamen in corporibus sunt, ut ab his divelli nequeant aut, separari, aut si a corporibus separata sint, nullo modo permaneant. Quas licet quaestiones arduum sit, ipso interim Porphyrio renuente, dissolvere, tamen aggrediar ita ut nec anxium lectoris animum relinquam, nec ipse in his quae praeter muneris suscepti seriem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
constitutũ. intellectu concipit
et sibi met ratione describit. Aut
id qđ non .ẽ uacua sibi imaginatione
depingit. Ergo intellectus generis
& ceterorũ cuius modisit queritur
utrũ neiti intellegamus species etgene¬
ra. ut eaques̃ &̃ ex quib uerũ capimꝰ
uitelectum annos mecipsi nos ludimꝰ
Cũ eaquȩ ñ sunt. anini nobis cassa co¬
gitatione formanus. Sđsi eẽ quidẽ
constiterit. Et ablus quaer̃ intellestũ
concipi dixerimus Tunc alia maior
ac dificilior quaestio: dubitationẽ pa¬
rat. Cum dis cernende atq intellegẽ¬
de generis ipsius naturȩ summa dis¬
ficultas ostenditur. Nam qm̃ omne
qđ ẽ. aut corportũ aut in corpore¬
um eẽ necesse ẽ. genusetspecies
in aliquo horũ eẽ oportebit
Quale erit igitur id qđ genus dicitur
utrum net orporeũ anuero incor¬
poreum. Neꝗ enĩ quid sit diligenter
intenditur. nisiin quohorum poni
debeat agnoscatur. Sedneq cum haco
soluta fuerit quȩstio. omne excludi¬

Expanded text:
constitutum, intellectu concipit constitutum, intellectu concipit et sibimet ratione de- scribit aut id quod non est, uacua sibi imaginatione depingit. ergo intellectus generis et ceterorum cuiusmodi sit quaeritur, utrumne ita intellegamus species et genera ut ea quae sunt et ex quibus uerum capimus intellectum, an nosmet ipsi nos ludimus, cum ea quae non sunt, animi nobis cassa cogitatione formamus, quod si esse quidem constiterit et ab his quae sunt, intellectum concipi dixerimus, tunc alia maior ac diffi- cilior quaestio dubitationem parit, cum discernendi atque intel- legendi generis ipsius naturam summa difficultas ostenditur, nam quoniam omne quod est, aut corporeum aut incorporeum esse necesse est, genus et species in aliquo horum esse opor- tebit. quale erit igitur id quod genus dicitur, utrumne cor- poreum an uero incorporeum? neque enim quid sit diligenter intenditur, nisi in quo horum poni debeat agnsoluta fuerit quaestio, omne excludi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmitit. ita proponit. mox inquid
degeneribus acspeciebus illut quidẽ¬
quod siue subsis tunt siue in solis nudisq
intellectib posita sunt. siue subsi¬
stentia. corporalia sunt anin corpo¬
libus et circa ea constantia dicere
recus abo : Altissimum enĩ nego
quisitionis. Altiores inquit quȩ stiones
p̃ter eone eisin tempestiue lectoris
animo ingestis. nutia eius primitias¬
que ꝑturbem: secne ommino face¬
ret neglegentiã. ut nihilp̃ter quam
qđ ipse dixisset lectoram plius puta¬
ret occultum Id ipsũ cuius exe
cutionem sedifferre promisit. ad¬
didit ut deisminime obscure peni¬
tus tractando nec lectori quic¬
quam obscuritatis effunder et et
tam̃ scientia roboratus. Qiuid quęri
iure posset agnosceret. Sunt autẽ
questiones quas sese reticere pro¬
mitit. et ꝑ utiles et sec rete &tẽptatȩ
quidẽ ad octis uiris. nec aplurib
dissolute. Quarũ. prima est
huius modi. Omne qđ intellegit
animus aud id qđ ẽ. in rerũ natura

Expanded text:
mittit, ita proponit : Mox, inquit, de generibus ac speciebus illud quidem, siue subsistunt siue in solis nudisque intellectibus posita sunt siue subsistentia corporalia sunt an incor- polibus posita et circa ea constantia, dicere recusabo, altissimum enim est quisitionis. Altiores,. inquit, quaestiones praetereo, ne eis intempestiue lectoris animo ingestis initia eius priraitiasque perturbem, sed ne omnino faceret neglegentem, ut nihil praeterquam quod ipse dixisset, lector amplius putaret occultum, id ipsum cuius exequi quaestionem se differre promisit, addidit, ut de his minime obscure penitusque tractando nec le|ctori quicquam obscuritatis offunderet et tamen scientia roboratus quid quaeri iure posset agnosceret, sunt autem quaestiones quas sese reti- cere promittit, et perutiles et secretae et temptatae quidem a doctis uiris nec a pluribus dissolutae, quarum prima est huius- modi. omne quod intellegit animus aut id quod est in rerum natura
Abbreviated transcription (Latin):
signi fict Differenti uero tilis ẽ quac sub¬
stbitũ demonistrit int̃rogiti igtur qualis
unaqua quȩ etssu si uolionus reddere sub¬
stantu qualitatem. differentiã p̃dici¬
mus quac difftrentia nionquã deuona tan¬
tam speciat p̃dicat᷑. Vt mortale ił ratio
nale deplaribus. Q uod igit᷑ deplurib spe¬
cicbus pc̃sẽ differentib p̃dicatur. ad cim
iterrogationẽ quȩ quale sit id de quo que¬
nt᷑ Int̃rogiti ca ẽ differentia cuiusta¬
lẽ posuit diffinitionẽ. Difstrentia c̃ qđ
deplarib specieb differentib in eo qđ
quid quale sit p̃dicatur. Cuius difintio

Expanded text:
significet, differentia uero talis est quae substantiam demonstret, interrogati igitur qualis una quaeque res sit, si uolumus reddere substantiae qualitatem, differentiam praedicamus, quae differentia numquam de una tantum specie praedicatur, ut mortale uel ratinale, sed de pluribus. Quod igitur de pluribus speciebus inter se differentibus praedicatur ad eam interrogationem, quae quale sit id de quo quaeritur interrogat, ea est differentia, cujus talem posuit diffinitionem: Differentia est quod de pluribus specie differentibus in eo quod quale quid sit praedicatur; cujus
Abbreviated transcription (Latin):
de proprio et accidenti dicere quo
enim proprium specie et differentia
et genere differt dictum est
DE COM MAU NI BOS
PRO PRI
EI AC CIDENTIS
Nommune autem proprii et in se¬
parabilis accidentis ẽ quod p̃terea
num quam consistant illa in quib
considerantur quem ad modum enĩ
p̃terrisibile non subsistit homo neo
p̃ter nigridinem subsistit a ethiops
et quem ad modum semper et omni adẽ
proprium sic et inseparabile accidens
DE PRO PRIIS
ifferunt autem qm̃ proprium uni
soli speciei ad .ẽ. que mad modum risi¬
bile homini inseparabile uero accidens.
ut nigrum non soli a et hiopi sed etiam
coruo adẽ et carboni et ebeno. et
quibusdam aliis quare proprium con¬
uersimp̃dicatur deeo cuius ẽ propri¬
um et ẽ aequaliter. Inseparabile
uero accidens conuersim non p̃dicat᷑
et proprior quidem a equalis c̃ partici¬
patio. accidentium uero haec
quidem magis. illa uerominus. SunT
quidem etiam aliae communitates

Expanded text:
de proprio et accidenti dicere; quo de proprio et accidenti dicere; quo enim proprium specie et differentia et genere differt, dictum est. DE COMMVNIBVS PROPRII ET ACCIDENTIS Commune autem proprii et inseparabilis accidentis est quod praeter ea numquam consistant illa in quibus considerantur; quemadmodum enim praeter risibile non subsistit homo, ita nec praeter nigredinem subsistit Aethiops; et quemadmodum semper et omni adest proprium, sic et inseparabile accidens. DE PROPRIIS Differunt autem quoniam proprium uni soli speciei adest quemadmodum risibile homini, inseparabile vero accidens, ut nigrum, non solum Aethiopi sed etiam corvo adest et carboni et ebeno et quibusdam aliis. Quare proprium conversim praedicatur de eo cuius est proprium et est aequaliter, inseparabile vero accidens conversim non praedicatur. Et propriorum quidem aequalis est participatio, accidentium vero haec quidem magis, illa vero minus. Sunt quidem etiam aliae communitates
Abbreviated transcription (Latin):
propruiuero quodẽ soli & semꝑ
et omni adeẽ DECOMΜM¬
AC CIdenti8
petiei uero et accidentis com¬
mune quidemẽ deplurib p̃dicari
rare uero aliae sunt communita¬
tes propterea qm̃ plurimum
distant asse accidens et cui accidit
DEPROERIIS SEECIEI
ET ACCID ENTIS
Propria uero utrisq sunt speciei
quidem in eo quod quid ẽ p̃dicari
dehis quorumẽ species. accidentis
autem in eo quod quale quiddam ẽ
ul aliquomodo se habens et unam¬
quamq: substantiam. Una quidem
spetie participari. plurib autem ac¬
cidentib et separabilib: et insepͥara¬
bilib & species quidem sane ante
sub intelligi quam accidentia uel
si sint inseparabiles. O portecenim
eẽ subrectum ut illi aliquid accidat.
accidentia uero posterioris generiss̃
et aduentitiae naturae et speciei
quidem participatio aequaliter ẽ
Accidentis uero uel si insep arabilesit
nonȩ qualiter a ethiopsenim alio
aethiope habebit colorem uel in¬
tentum amplius uel remissum se¬
cundum nigritudinem. Restat igit᷑

Expanded text:
ero quod est soli et semper et omni adesse. DE COMMVACCIDENTIS Speciei vero et accidentis commune quidem est de pluribus praedicari; rarae vero aliae sunt communitates propterea quoniam plurimum a se distant accidens et cui accidit. DE PROPRIIS SPECIEI ET ACCIDENTIS Propria vero utriusque sunt, speciei quidem in eo quod quid est praedicari de his quorum est species, accidentis autem in eo quod quale quiddam est vel aliquo modo se habens; et unamquamque substantiam una quidem specie participare, pluribus autem accidentibus et separabilibus et inseparabilibus; et species quidem ante subintellegi quam accidentia vel si sint inseparabilia oportet enim esse subiectum ut illi aliquid accidat, accidentia vero posterioris generis sunt et adventiciae naturae. Et speciei quidem participatio aequaliter est, accidentis vero, vel si inseparabile sit, non aequaliter Aethiops enim allo Aethiope habebit colorem vel intentum amplius vel remissum secundum nigritudinem. Restat igitur
Abbreviated transcription (Latin):
iffert autem species proprio. ꝗm̃
speties quidem potest et alus genus
eẽ. proprium uero et aliarum specie¬
rum eẽ in possibileẽ. et species qui¬
dem ante subsistit quam proprium
enim hominem eẽ ut sit risibile
amplius species quidem semꝑ actu
ad est subiccto. proprium uero
aliquem potestate. homo enim semꝑ
actuẽ . socrates uero semꝑ ridet quã¬
uis sit natus semperrisibilis. am¬
plius quorum termini differentes
et ipsa sunt differentia: Est autem

Expanded text:
iffert autem species proprio quoniam species quidem potest et aliis genus esse, proprium vero et aliarum specierum esse impossibile est. Et species quidem ante subsistit quam proprium,enim hominem esse ut sit risibile. Amplius species quidem semper actu adest subiecto, proprium vero aliquando potestate; homo enim semper actu est Socrates, non vero semper ridet quamvis sit natus semper risibilis. Amplius quorum termini differentes, et ipsa sunt differentia; est autem
Abbreviated transcription (Latin):
Differentia uero et proprium
commune quidem habent
aequaliter participari ab his
quae eorum participant equa¬
risibilia s. et semꝑ &omniadoẽ
Commune utrisq: ẽ si ue enim curtet᷑quiẽ
bipes. non substantia perimitur. sed
Nam etrisibile eo quod natum ẽ habet
id quodẽ semper sed noneo quod semper
rideat: DEEROERIIS
DIEE E Ren ⁊iaE
EIPRO PRII
Droprium autm differentiae ẽ.
quoniam haec quidem deplurib spe¬
cieb: dicitur saepe ut rationale de homi¬
ne et dõ. proprium inuna sola specie
cuius ẽ proprium. et differentia quidẽ
illis ẽ consequens quorum ẽ differentia
sed non conuertitur. propria uero
conuersim p̃dicantur quorum sunt
propria id circo qm̃ conuertuntur
DE EOMM UMIBOS
DIE E EReNTIAE
ET ACCI DEN T IS
ifferentiae autem & accident
commune quidem ẽ deplurib: dici
commune uero ad ea quae sunt in sepa¬
rabilia accidentia sem &omnib adeẽ
Bi pesenum semꝑ ad estomnib: coruis et
nigris eẽ similiter
DEPRO ERIIS

Expanded text:
Differentia vero et proprium commune quidem habent aequaliter participari ab his quae eorum participant; aequarisibilia sunt. Et semper et omni adesse commune utrisque est; sive enim curtetur qui est bipes, non substantiam perimit, sed nam et risibile, eo quod natum est habet id quod est semper, sed non eo quod semper rideat. DE PROPRIIS DIFFERENTIAE ET PROPRII Proprium autem differentiae est quoniam haec quidem de pluribus speciebus dicitur saepe ut rationale de homine et deo, proprium vero in una sola specie cuius est proprium. Et differentia quidem illis est consequens quorum est differentia, sed non convertitur, propria vero conversim praedicantur quorum sunt propria idcirco quoniam convertuntur. DE COMMVNIBVS DIFFERENTIAE ET ACCIDENTIS Differentiae autem et accidenti commune quidem est de pluribus dici, commune vero ad ea quae sunt inseparabilia accidentia semper et omnibus adesse; bipes enim semper adest omnibus corvis, et nigrum esse similiter. DE PROPRIIS
Abbreviated transcription (Latin):
umsit nec essarium crisaroria
et ad eam quae ẽ apud aristo¬
telem p̃dicamentorum doctri¬
nam nosse quid genus sic & quid
differentia quidq species et
quid proprium. et quid accidens
et addefinitionem adsignationẽ
& omnino ad eaquae indiuisionẽ
ud inde monstratione utilia.¬
ac istarum rerum speculatione
compendio sam tibi traditionem
faciens Tem tabo breuiter ue¬
luc introductionis modo ea quae
ab antiquis dicta sunt e gͥredi altio¬
rib quidem questionib abstincns
simpliciore s uero mediocriter con¬
iectans mox degenerib & specieb
illud quidem siue subsistunt siue
insolis nudis purisq intellectib
posita sunt siue substantia corpora¬
rialia sunt anincorporalia &utrum
separata ab insensibilib: et circaea
constantia dicererecusabo Altis¬
simumenimẽ huius modi negotiũ
& maioris egens in quisitionis. il¬
lud uero que madmodum dehis
ac depropositis probabiliter anti¬
qui tractauerpnt et horumma¬
dime peri patetici tibi nunc
temptabo monstrare¬

Expanded text:
UM SIT NECESSARIUM, CHRISAORIE, ET AD EAM QUAE EST APUD ARISTOTELEM PRAEDICAMENTORUM DOCTRINAM NOSSE QUID GENUS SIT ET QUID DIFFERENTIA QUIDQUE SPECIES ET QUID PROPRIUM ET QUID Aet ad diffinitionum assignationem, et omnino ad ea quae in divisione et in demonstratione sunt, utili istarum rerum speculatione compendiosam tibi traditionfaciens temptabo breviter velut introductionis modo ea quae ab antiquis dicta sunt aggredi, altioribus quidem quaestionibus abstinens, simpliciores vero mediocriter coniectans. Mox de generibus et speciebus illud quidem sive subsistunt sive in solis nudis purisque intellectibus polita sunt sive subsistentia corporalia sunt an incorporalia, et utrum separata an in sensibilibus et circa ea constantia, dicere recusabo altissimum enim est huiusmodi negotium et maioris egens inquisitionis; illud vero quemadmodum de his ac de propositis probabiliter antiqui tractaverint, et horum maxime Peripatetici, tibi nunc temptabo monstrare
Abbreviated transcription (Latin):
Differunt autem qm̃ differentia qui¬
dem continet et non continetur
continet enimrationalitas homi¬
nem accidentia uero quodam
quidem modo continent eo quod
in plurib sint quodam uero modo
continentur eo quod nonunius acci¬
dentis susceptibilia sunt subiecta
sed plurimorum. & differentia qui¬
deminten dibilis ẽ et remissibilis
accidentia uero magis et minus re¬
cipiunt. et in permiate quidems̃
contrariae differentiae. mixta
uero contraria accidentia. huius¬
modi quidem communiones et
proprietates differentiae cetero¬
rum sunt. species uero quo quidem
differat agenere et differentia. Dic¬
tumẽ in eo quod dicebamus. quod
genus differt ceteris et quod diffe¬
rentia differat ceteris
S EE CIEI

Expanded text:
Differunt autem quoniam differentia quidem continet et non continetur continet enim rationalitas hominem, accidentia vero quodam quidem modo continent eo quod in pluribus sint, quodam vero modo continentur eo quod non unius accidentis susceptibilia sunt subiecta sed plurimorum. Et differentia quidem inintendibilis est et inremissibilis, accidentia vero magis et minus recipiunt. Et inpermistae quidem sunt contrariae differentiae, mista vero contraria accidentia. Huiusmodi quidem communiones et proprietates differentiae et ceterorum sunt, species vero quo quidem differat a genere et differentia dictum est in eo quod dicebamus quo genus differt ceteris et quo differentia differret ceteris. SPECIEI
Abbreviated transcription (Latin):
Tempus quoque mensurae subicitur
Nam cum mou&ur aliquid. ipso motu
necesse necesse ẽ & temporis habere
ntum sit quidque colligitor Ipsius
autem quanti aliud est cohȩrens ali¬
ud separatum. cho e̾rens est grammne.
epiphania. corpus Locus & tempus¬

Expanded text:
Tempus quoque mensurae subicitur; nam, cum mouetur aliquid, ipso motu necesse est et temporis habere ntum sit quidque colligitur; ipsius autem quanti aliud est cohaerens, aliud separatum. Cohaerens est gramme, epiphania, corpus, locus et tempus
Abbreviated transcription (Latin):
iracundus uel calidus uel srgidus apellari potest
siad tempus aliquid passussit : erit igitur inter
passiuas qualitates & ꝑassiones ista discrecio
quod passiones ad tempus exortae facile com¬
mutantur Passiuae uero qualitates secundũ
sunt formȩ & figurae sed figurae in animalib:
formae animalibus tribuuntur Eigurasenim
tunc designamus. cum uel trigonum ł tetrago
gonum uel conum uel cylindrum ł speram
dicimus Formasautem cum formososasseue¬
ramus aliquos uel deformes In codem quali¬
tatis genere sunt. curuitas & rectitudo
sitas Equib rarũ densum. Lene as perum designa¬
mus qualitatũ quidem numero sociantur sed
habent alteram in t̃p̃tacionẽ sui: Si quidem densũ
coartationem nimiũ cõuniotarum partium . ui¬
detur estendereint quin&iam lene illud
propre uidetur ostendere inquo positio
partium ita apte pariliterque digesta est
ut nulla earum mensurae alterius

Expanded text:
'iracundus' uel 'calidus' uel 'frigidus' appellari potest, 'iracundus' uel 'calidus' uel 'frigidus' appellari potest, si ad tempus aliquid passus sit. Cap. 122. Erit igitur inter passiuas qualitates et passiones ista discretio quod passiones ad tempus exortae facile commutantur, passiuae uero qualitates, secundum sunt formae et figurae. ITigurae inanimalibus, formae animalibus tribuuntur. Figuras enim tunc designamus cum uel 'trigonum' uel gonum' uel 'conum' uel 'cylindrum' uel 'sphaeram' dicimus; formas autem cum 'formosos' asserimus aliquos uel 'deformes'. In eodem qualitatis genere sunt curuitas et rectitudo sitas e quibus rarum, densum, lene, asperum designamus qualitatum quidem numero sociantur; sed habent alteram interpretationem sui, siquidem densum coartationem nimium coniunctarum partium uidetur esse conjunctio: quinetiam lene illud proprie videtur ostendere, in quo positio partium ita apte pariliterque digesta est, ut nulla earum mensurae alterius
Abbreviated transcription (Latin):
sio est. ut pallescat uel rubescatanimae quaccum
turpitudinis uerecundiam ferre non qui uerit.
quasi ad obtentum sui sanguinis copiam inexteno¬
res partes corporis fundit eo que fit ut pudo re
nimio rubescamus Pallor quoque simili animȩ
passione consistit cumperculsa metunimio adcor¬
disulteriora confugit. eam que sanguis in sequitur
adco. ut desertum sanguine . quod est in conspectu
corpus albescat. Haec animae passio it a phrloso¬
phis ueracẽ firmatur. ut etiamsipallor uel rubor
incorpore iugiter perseuer&. simili passione
asserent euenisse hae igitur qualitates suncor¬
pore perseuerent quia secundum eas quales di¬
cimus ipsae quoque qualitates passiuȩ censent᷑
Sinuero ad breue tempus extiterint i taut
cito discedant passiones easpotius nominamꝰ
Nonenim quis si ad tempusiratus est aut erubu¬
it. aut in caluit. aut refriait mox ad statum
naturae iterum rediturus rubicundus umuł

Expanded text:
sio est, ut pallescat uel rubescat, animae guae, cum sio est, ut pallescat uel rubescat, animae guae, cum turpitudinis uerecundiam ferre non quiuerit, quasi ad obtentum sui, sanguinis copiam in exteriores partes corporis fundit, eoque fit ut pudore nimio rubescamus. Pallor quoque simili animae passione constat, cum perculsa metu nimio ad cordis ulteriora confugit eamque sanguis insequitur adeo ut, desertum sanguine quod est in conspectu, corpus albescat. Haec animae passio ita a philosophis uera esse firmatur ut, etiamsi pallor uel rubor in corpore iugiter perseueret, simili passione asserant euenisse. Cap. 121. Hae igitur qualitates si in corpore perseuerent, quia secundum eas quales dicimur, ipsae quoque qualitates passiuae censentur; sin uero ad breue tempus exstiterint ita ut cito discedant, 'passiones' eas potius nominamus. Non enim quis si ad tempus iratus est aut erubuit aut incaluit aut refrixit, mox ad statum naturae rediturus iterum, 'rubicundus' iam
Abbreviated transcription (Latin):
uertitur. quae eos facit uel languori cre¬
brius subiacere. uel retinere perpatiam
sospitatem. Durum quoque & molle cum
dicitur ostendit putentiam naturalem
Durum siquidem. quod firmitate naturae
corruptionem sui non facileadmittat
molleuero in quo est natura lacuror
nec ad contraria repellenda sufficiens
Tertium qualitatis genusest siue species pas¬
siuae qualitates & passiones. quae sunt huuis modi
Ausceritas caloratio & frigidatio sicenim Ther¬
moteia et pricoteia plac& dicere & albedo
& nigredo quae nonid circo passiuae dicuntur
quod patiantur aliquid sed quod faciunt passionẽ
Melnamque ut dulce sit non adulcedine aliquid
passumest sed dulcẽ gustantibus efficit passionẽ
Passiuae autem qualitates rectius dicuntur. albedo
a nigredo & eo rummedia id est rubor & pallor
Haec enim non sibi ul animae uel corporis passione
nascuntur Vt enimnigrescat aliquis corporis pas¬

Expanded text:
uertitur quae eos facit uel languori creuertitur quae eos facit uel languori crebrius subiacere uel retinere perpetuam sospitatem. 'Durum' quoque et 'molle' cum dicitur, ostendit potentiam naturalem; durum siquidem quod firmitate naturae corruptionem sui non facile admittit, molle uero in quo est natura laxior nec ad contraria repellenda sufficiens. Cap. 119. Tertium qualitatis genus est siue species, passiuae qualitates et passiones, quae sunt huiusmodi: austeritas, caloratio et frigidatio sic enim qermovthta et yucrovthta placet dicere et albedo et nigredo; quae non idcirco passiuae dicuntur quod patiantur aliquid, sed quod faciant passiones mel namque, ut dulce sit, non a dulcedine aliquid passum est, sed dulcem gustantibus efficit passionem. Cap. 120. Passiuae autem qualitates rectius dicuntur albedo et nigredo et eorum media, id est rubor et pallor. Haec enim nonnisi animae uel corporis passione nascuntur; ut enim nigrescat aliquis, corporis pas
Abbreviated transcription (Latin):
habitus uideri non potest Sienim ad habi¬
tum peruenerit uocabulum proprium non
saepe quae situm est. breui tractatu dissoluere
ac docere quiduirtutem disciplinam que dis¬
cernat. hoc profecto quod disciplina in ea
part eanimae quaerationalis dicitur. tan¬
tum modo deuersatur. Virtus uero omnes
animae partes amplectitor. omnem que am¬
mam suoimperio gubernat & regit. ut &
iracundiam domet & cupiditates ammoueit
quod disciplina ficere. haud quaquam ualet
posse. uel nom posse aliquid facere pernaturam
Vt uerbi gratia plerumque uisis corporibus pue¬
rorum et contemplatis artubus. pronuncia¬
mus aliquid defuturo. cosque dicimus uel
cursore s. uel pugillatore s fore non quod
iam hac arte uelstudio teneantur. sed¬
quod uideantur positione corporis haec
facilius impleturi. Similiter & salubres. &
imbecillos dicimus qui aut facile aut non
facile recipunt aegritudinem. Eodem mo¬
donam que &inhis potentia naturalis ad¬

Expanded text:
habitus uideri non potest si enim ad habihabitus uideri non potest si enim ad habitum peruenerit, uocabulum proprium non saepe quaesitum estÑbreui tractatu dissoluere ac docere, quid uirtutem disciplinamque discernat: hoc profecto, quod disciplina in ea parte animae quae rationabilis dicitur tantummodo deuersatur, uirtus uero omnes animae partes amplectitur omnemque animam suo imperio gubernat et regit, ut et iracundiam domet et cupiditates amoueat, quod disciplina facere haudquaquam ualet.posse uel non posse aliquid facere per naturam; ut, uerbi gratia, plerumque uisis corporibus puerorum et contemplatis artubus, promlntiamus aliquid de futuro eosque dicimus uel cursores uel pugillatorios fore; non quod iam hac arte uel studio teneantur, sed uideantur positione corporis haec facilius impleturi. Similiter et salubrcs et imbecilles dicimus qui aut facile aut non facile recipiunt aegritudinem. Eodem modo namque et in his potentia naturalis ad
Abbreviated transcription (Latin):
center armatur. Eritigitur non parue pru¬
dentiae . qualitatem cum c&eris paene con¬
fusam mentis uiuacitate secernere huius
sunt species. numero .iiii. quas a risto teles ꝓ
generib posuit Scilic& propterea. quia &
ipse singulae habent speciessuas. Iduero cũ
acciderit sub alterna Nominantur. quae
greci epallela uocauerunt Ergo primũ
genusẽ habitus & affectio uiͦ Potentia
naturalis .iuͭ. passiuȩ qualitates. siue passiones.
quartum formac acfigurae haec aris toteles
mor fas. habitusest affectio animi. longo
tempore perseuerans. ut est uirtus & disci¬
plina. quaeperseueratione & ꝑpaeuitate
temporis aestimatur Nisi forte cas langor
aliquis corporis & casuiniecta debilitasam¬
putauerit Affectio uero est mutabilis men¬
tisinpulsio. uel cupiditas leuis quae breui tem¬
pore deleatur habitu s ergo & affectio uiden
potest Abhacnamque incipit & supsa per¬
manserit habitus nascitur affectio autẽ.

Expanded text:
center armatus'. Erit igitur non paruae prucenter armatus'. Erit igitur non paruae prudentiae qualitatem cum caeteris paene confusam mentis uiuacitate secernere. Cap. 115. Huius sunt species numero quattuor, quas Aristoteles pro generibus posuit, scilicet propterea quia et ipsae singulae habent species suas. Id uero cum acciderit 'subalterna' nominantur quae Graeci uIp i allhla uocauerunt. Ergo primum genus est habitus et affectio, secundum potentia naturalis, tertium passiuae qualitates siue passiones, quartum formae ac figurae haec Aristoteles  116. Habitus est affectio animi longo tempore perseuerans, ut est uirtus et disciplina quae perseueratione sui et perpetuitate temporis aestimantur, nisi forte eas languor aliquis corporis et casu iniecta debilitas amputauerit. Affectio uero est mutabilis mentis impulsio uel cupiditas leuis quae breui tempore deleatur. Habitus ergo et affectio uideri potest ab hac namque incipit et, si ipsa permanserit, habitus nascitur; affectio autem
Abbreviated transcription (Latin):
Qunc dequalitate tractemus secundum quã.
Deaquac sunt qualia nuncupantur. Multi
autem querunt quid sit qualitas. & quid quale
quorum facilis scparatio est. qualitatem namq
dicimus dulcedinem. Austeritatem. albed in ẽ
nigredinem quale uero intelligitur. quotiens
album aliquid uel nignm. dulce uel austerũ
dicimus Lic& aristoteles in differenter & pro
qualitate quale posuerit. & qualitatem proqua¬
L Proptereaque &iam nos cundem secuti simi¬
lia senserimus. Hanc autem cathegonam
propterea caetris difficiliorem uoluno quia
facilius quam cetere in omnes uid&ur in cur¬
rere Vt pote in usia inuenitur. cum dicimꝰ
homo grammaticus. Inquanto alba ł nigra
epiphania in adaliquid prudens pater
obtimus filius. in facere. dunt saltat in pati sert
sortiter uulnera. in loco obscurus locus. in
tempore. calidus mensis. aut frigidus in ia¬
cere pronus aut supinus iaceo in habere de¬

Expanded text:
ap. 113. Nunc de qualitate tractemus secundum quam ap. 113. Nunc de qualitate tractemus secundum quam ea quae sunt qualia nuncupantur. Multi autem quaerunt quid sit qualitas et quid quale, quorum facilis separatio est; 'qualitatem' namque dicimus dulcedinem, austeritatem, albedinem, nigredinem; 'quale' uero intellegitur quoties album aliquid uel dulce uel austerum uel nigrum dicimus licet Aristoteles indifferenter et pro 'qualitate' 'quale' posuerit et 'qualitatem' pro 'quali', proptereaque etiam nos eundem secuti similia senserimus. Cap. 114. Hanc autem categoriam propterea caeteris difficiliorem uolunt, quia facilius quam caeterae in omnes uidetur incurrere; ut puta in usia inuenitur, cum dicimus 'homo grammaticus'; in quanto 'alba' ucl 'nigra epiphania'; in ad-aliquid 'prudens pater', 'optimus filius'; in facere 'dure saltat'; in pati 'fert fortiter uulnera'; in loco 'obscurus locus'; in tempore 'calidus mensis' aut 'frigidus'; in iacere 'pronus aut supinus iacet'; in habere 'de
Abbreviated transcription (Latin):
si adaliquid posuit. ea que dixit recipere posse
contrarium. Non quoita respostul&. sedut in¬
docte disserentium uicia posset ostendere
Haecnam que ut superius explicauimus. opposi¬
ta potius quam adaliquid dicta iudicanda sunt
haec cathegora non omnis quidem nec sola
uidetur posse suscipere.  Simileenim
cuilib& & magissimile. & minus simile pos¬
sumus dicere: Sed hoc non in omnibus ut dxi
quae sunt ad aliquid poterit inueniri. Namque
nec magis pater nec minus pater dicipotest. nec
minus filius. aut magis filius nec minus duplum
mus ad aliquideẽ quotiens uerbigratia dicimus
cuius equus ł cuios lignum. uel cuius fundum
haec enim dominum uel possidentis ꝑsonam
monstrant. iamnon adaliquid dicta censenda
deatur eẽ permixtio. ut ipse quoque aristote¬
les huius diseretionem baud facile reppererit
cuius &iam. longia acdiuturna non sit inde¬
cens recractatio. DEQUA LITA TE

Expanded text:
si ad-aliquid posuit eaque dixit posse recipere si ad-aliquid posuit eaque dixit posse recipere contrarium, non quo ita res postulet sed ut indocte disserentium uitia posset ostendere; haec namque, ut superius explicauimus, opposita potius quam ad-aliquid dicta iudicanda sunt.haec categoria, non omnis quidem nec sola, uidetur posse suscipere; simile enim cuilibet et magis simile et minus simile possumus dicere. Sed hoc non in omnibus, ut dixi, quae sunt ad-aliquid poterit inueniri; namque nec magis pater nec minus pater dici potest, nec minus filius aut magis filius, nec minus duplum mus ad-aliquid esse quoties, uerbi gratia, dicimus 'cuius equus' uel 'cuius lignum' uel 'cuius fundus'; haec enim, dominum uel possidentis personam monstrantia, non 'ad-aliquid' dicta censenda deatur esse permixtio ut ipse quoque Aristoteles huius discretionem haud facile reppererit, cuius etiam longa ac diuturna non sit indecens retractatio. DE QUALITATE C
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursus subtracto seruo dominusnonẽ se moto
domino nec seruus appar&. Pennatum ueno et̃ pote¬
rit &lam penna pereunte Et rursum Penna porest cẽ
percunte penato Considerata ergo definitione huiꝰ
cathegorae. poterit &lam confusionis ex similitu¬
dine exortae discretio reperiri. Codem pacto
possumus banc cachegoriam. & ab oppositorum
similitudine separare Nam &opposita quȩ antici¬
ctic̃tiã Aristoteles uocat. quandam huius cachego¬
rae similitudinem reddunt. Siquidem calidum
& srigidum. uidentur sibi oppositionis socia ate
conuncta Sed calidum non frigidi calidum. sed
frigido oppositum dicimus & iustum noniniusti
iustum. sed iniusto contrarium nominamus
diximus. multa exempla proponit quacadhauc
non sub certa forma pertinere uideantur. uolens
de con sequentibus reprebendere uicia ceterorum
quibane secus definire uolucrunt deniqueco
urtutem malitiae & scientiae ignorantiam qua¬

Expanded text:
et rursus, subtracto seruo, dominus non est, remoto et rursus, subtracto seruo, dominus non est, remoto domino, nec seruus apparet; pennatum uero esse poterit etiam penna pereunte, et rursum penna potest esse pereunte pennato. Considerata ergo definitione huius categoriae, poterit etiam confusionis ex similitudine exortae discretio reperiri. Cap. 108. Eodem pacto possumus hanc categoriam et ah oppositorum similitudine separare; nam et opposita quae aintikeivmena Aristoteles uocat quandam huius categoriae similitudinem reddunt, siquidem calidum et frigidum uidentur sibi oppositionis societate coniuncta; sed calidum non frigidi calidum sed frigido oppositum dicimus; et iustum non iniusti iustum sed iniusto contrarium nominamus.diximus, multa exempla proponit quae ad hanc non sub certa forma pertinere uideantur, uolens de consequentibus reprehendere uitia caeterorum qui hanc secus definire uoluerunt. Denique et uirtutem malitiae et scientiae ignorantiam qua
Abbreviated transcription (Latin):
Penna enim sine dubio pars usiȩ ẽ ł caput łmanꝰ
quȩ si ad aliquid referantur interusias & ad ali¬
amoueatur uniuersa consusio ad uertere nos
oport& quopacto & uere & propriae ad aliquid
definitum sit: Ita enim seeius definitio hab&
utidicatur ad aliquid cuius id quodẽ pendet ex al¬
tero cuiq necesse sit singalarit̃ id ẽ catecasion
uicana in semet mutatione conuerti. Hoc quis
considerato reperit nec pennati pennam nec ca¬
pitati caput. recte posse ad aliquid nominar Nõ
emmut pennati pennam dicimus. sic possumꝰ dicere
pennȩ pennatum uł capitis capitatum. Id namque
quidaerit irri debitur Esse cnim pennato ñ
expenna descendit. neque penna expennato
constatꝰ Similiterque capitatum non constat
ex capite Neque caput uidetur excapitato
consistere at quoduere ad aliquid dicitur
conuerti peruicespotest ut supenius dixcimus do¬
minus. serui dominus & seruus. domimi serauus

Expanded text:
penna enim sine dubio pars usiae est uel caput uel manus, penna enim sine dubio pars usiae est uel caput uel manus, quae, si ad aliquid referantur, inter usias et adaliamoueatur uniuersa confusio, aduertere nos oportet quo pacto et uere et proprie ad-aliquid definitum sit. Ita enim se eius definitio habet ut dicatur 'ad-aliquid' cuius id quod est pendet ex altero cuique necesse sit singulariter id est kq i e{kaston uicaria in semet mutatione conuerti. Hoc quis considerato reperiet nec pennati pennam nec capitati caput recte posse 'ad-aliquid' nominari; non enim, ut pennati permam dicimus, sic possumus dicere pennae pennatum uel capitis capitatum id namque qui dixerit irridebitur. Esse enim pennato non ex penna descendit, neque penna ex pennato constat. Similiterque capitatum non constat ex capite, neque caput uidetur ex capitato consistere. Cap. 107. At quod uere 'ad-aliquid' dicitur, conuerti per uices potest, ut superius diximus, dominus serui dominus et seruus domini seruus;
Abbreviated transcription (Latin):
buius modi. quae uanis casibus alterius so¬
ci&ate nectuntur. In estautem huic cathe¬
gonac & soli &omni utinter coniuncta duo
quac ex sependeant sit alt̾na conuersio. Quac
dicitur & simplum dupbi & seruus domini
& dominus serui. Appar& ergo haec copulata
uicaria in sed replicatione conuerti. sitanõ¬
scienter & prudenter fiat ista conuersio
Nam sumperite haec uocabula conuertant᷑
oritur magna confusio. Vtsiquis imperite
dixerit pemim auis pennam. stulta
conuersio ẽ Nonenimpenna. omnis auisẽ S.¬
quidem sunt quaedam pennȩ. quȩ ñ sint ainũ.
ut cidarum muscarum ceterorumque anima¬
lium quae similiter natura formauit quod
siquis pennam pennati pennam dixerii. qua¬
si recta conuersioẽ hoc loco libitũ ẽ quasdã
uenebnas quace mergere excathegoriarum
similitudine assolent aperire Si quidẽ cum
dicimus pennampennati & caput capitati
uidemurusiae partes in accidentib ponere

Expanded text:
huiusmodi quae uariis casibus alterius sohuiusmodi quae uariis casibus alterius societate nectuntur. Cap. 104. Inest autem huic categoriae et soli et omni ut inter coninncta duo, quae ex se pendeant, sit alterna conuersio quae dicitur et simplum dupli, et seruus domini et dominus serui. Apparet ergo haec copulata uicaria in semet replicatione conuerti, sscienter et prudenter fiat ista conuersio; nam, si imperite haec uocabula conuertantur, oritur magna confusio, ut, si quis imperite dixerit 'auis pennam' stulta conuersio est non enim penna omnis auis est, siquidem sunt quaedam pennae quae non sunt auium, ut cicadarum, muscarum caeterorumque animalium quae similiter natura formauit; quod si quis 'pennam pennati pennam' dixerit, quasi recta conuersio est. Cap. 105. Hoc loco libitum est quasdam tenebras, quae emergere ex categoriarum similitudine assolent, aperirc; siquidem, cum dicimus 'pennam pennati' et 'caput capitati', uidemur usiae partes in accidentibus ponere