comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
telli numidici totius urbis gaudio ꝓmulga¬
runt. Quȩ ne ꝑficeretur marii consulis ꝙ fu-¬
rii tribuni plebis fastionib intercessum t̃.
Rutilius quoq uir integerrimus adeo fidei
atq innocentiȩ constantia usus est. ut dies¬
ibi ab accusatorib dic̾ta usq ad cognitionẽ
neq capillum barbã ue prompserit ueq
sordida ueste humili ue habitu suffragato¬
res conciliarit. inimicos ꝑmulserit. uidices
temperarit. orationẽ quoq apretore conces¬
sam nihilo sub missiorẽ quã animũ habue.¬
rit. cum euidenti oppugnaretur calump¬
nia. & opinione bonorũ omniũ iure absol.¬
uendus putaretur. ꝑ iurio udicum condẽp¬
natus est. Quis mirnã cõmigrans litterarũ
studuis intentus consenuit. E apl̃iu.Xx.U.¬
HNO ab urbe condita sexcentesims

Expanded text:
telli Numidici totius Urbis gaudio telli Numidici totius Urbis gaudio runt: quae ne perficeretur, Marii consulis et Furii tribuni plebi factionibus intercessum est. Butilius quoque air integerrimus adeo fidei atque innocentiae constantia usus est, ut die sibi ab accusatoribus dicta, usque ad cognitionem neque capillum barbamue promiserit neque sordida ueste humiliue habitu suffragatores conciliarit, inimicos permulserit, indices temperarit, orationem quoque a praetore concessam nihilo summissiorem quam animum habuerit. cum euidenti oppugnaretur calumnia et opinione bonorum omnium iure absoluendus putaretur, peiurio iudioum condemnatus est. qui Zmyrnam conmigrans litterarum studiis intentus consenuit. Anno ab Vrbe eondita DCLIII S
Abbreviated transcription (Latin):
abalu̾s rex ab alũs imperator est ap¬
pellatus. Marius manipulatim
plebe descripta. Alterum consulẽ
cum presidũs incolle disposuit. ipse portas
communiuit: In foro prelium commissũ est
saturninus amarianis foro pulsus incapitoliũ
confugit. Marius fistulas quib eo aqua de¬
ducebatur incidit bellum deinde in aditu
capitolũ horridum satis actum est. Multi
circa. saufegium & saturninum cęsi saturni¬
nus palam cdamitans mariũ auctorẽ esse
omniũ molitionũ suarũ contestatus ẽ. Cum
autẽ ipse saturninus ꝙ saufeius & labienus
cogente mario incuriã confugissent. ꝑequi¬
tes romanos effractis forib occisi sunt. Gaius
glaugia extractus edomo claudĩ trucidatus
est. Curius tribunus plebis. bona omnium
publicanda decreuit. O neus dola bella satur¬
nini frat̃ ꝑforum olitorium fugiens. cum lu.¬
cio gyganio interfectus ẽ. Itaq auctoribus
tantȩ seditionis occisis. quies popło fuit. Tunc
cato atq pompeius rogationẽ de reditu me¬

Expanded text:
ab aliis rex, ab aliis imperator est appellatus. Marius, manipulatim plebe descripta, alterum consulem cum praesidiis in colle disposuit, ipse portas communivit. In foro praelium commissum est. Saturninus a Marianis foro pulsus, in Capitolium confugit. Marius fistulas, quibus eo aqua deducebatur, incidit. Bellum deinde in aditu Capitolii horridum satis actum est, multi circa Saufeium et Saturninum caesi. Saturninus, palam clamitans, Marium auctorem esse omnium molitionum suarum contestatus est. Cum autem ipse Saturninus et Saufeius et Labienus, cogente Mario, in curiam confugissent, per equites Romanos, effractis foribus, occisi sunt. C. Glaucia extractus e domo Claudii, trucidatus est. Furius, tribunus plebis, bona omnium publicanda decrevit. Cn. Dolabella, Saturnini frater, per forum olitorium fugiens, cum L. Geganio interfectus est. Itaque 334 auctoribus tantae seditionis occisis, quies populo fuit. Tunc Cato atque Pompeius rogationem de reditu Me
Abbreviated transcription (Latin):
elatus iactantia. sub nomine superato¬
rum hostium de extinctis legionib
triumphauit: Idemq efferatus suꝑbia. qua
se ut din coli uellet ꝑsecutionem in xpianos
agi secundus anerone imperauit. Suo te¬
pore ȩciam beatissimus iohannes apłs in ps¬
mos insula relegatus fuit. Inter iudȩos qͥs
acerbitate tormentorũ. & cruentissimȩ que¬
tionis exquiri genus dauid atq interfici
ceptum est: Dum ꝓphetis scis & iniudetir
& treditur Q uasi adhuc futurus ect. exs¬
mine dauid qui regnum posset adipisci.
Continuo tamen domicianus crudeliter in
palacio asuis interfecꝰtus ẽ. Cuius cadauer
popularif andapila perue spiliones ex porti¬
tum atq ignominiosissime sepultum est¬

Expanded text:
elatus iactantia, sub nomine superatorum hostium de extinctis legionibus triumphauit. idemque efferatus snperbia, qua se deum coli uellet, persecutionem in Christianos agi secundus a Nerone imperauit. quo tempore etiam beatissimus lohannes apostolus in Patmum insulam relegatus fuit. inter Indaeos quoque acerbitate tormentorum et cruentissimae quaestionis exquiri genus Dauid atque interfici praeceptum est, dum prophetis sanctis et inuidetur et creditur, quasi adhuc futurus esset ex semine Dauid, qui regnum possit adipisci. continuo tamen Domitianus crudeliter in Palatio a suis interfectus est: cuius cadaupopulari sandapila per vespilliones exportatum, atque ignominiosissime sepultum est
Abbreviated transcription (Latin):
na & dira ꝓdiga uel uisa rome uel uum¬
tiata sunt. Aedes salutis ictu fulmins
dissoluta. pars muri sub eodem loco
de cȩlo ut dicunt tacta est: Lupi tra
ante lucem̃ ingressi urbẽ. Samęsũ cadauer in¬
tulerunt. sparsumq membratĩ in foro. ipsi fte¬
pitu hominũ exterriti reliquerunt. A pud for-¬
mias ictib multis fulminũ mnȩnia undiq an¬
busta & dissoluta sunt. A pud agrum calenune s
pente flammã scisso hratu tertȩ eructata tribus.
dieb tribusq noctib terribiliter exestuens. qͥnq
agri iugera ex hausto penitus suco ubertatis me
nere extorruit. ita ut non fruges solũ sed & as¬
bores cum imis stirpib ab sumpsisse referatur Se¬
quenti abhinc anno semꝓnius consul aduersis

Expanded text:
na et dira prodi gia uel uisa Romae uel nuntiata sunt. aedes Salutis ictu fulminis dissoluta, pars muri sub eodem loco de caelo, ut dicunt, tacta est. lupi tres ante lucem ingressi urbem, semesum cadauer intulerunt sparsumque membratim in foro ipsi strepitu hominum exterriti reliquerunt. apud Formias multis ictibus fulminum moenia undique ambusta et dissopente flamma, scisso terrae hiatu eructata, tribus diebus tribusque noctibus terribiliter exaestuans, quinque agri jugera, exhausto penitus succo ubertatis, in cinerem extorruit, ita ut non fruges solum, sed et arbores cum imis stirpibus absumpsisse referatur. 222 Sequenti abhinc anno Sempronius consul adversus
Abbreviated transcription (Latin):
pulsa cum syllȩ fidem implorarent. insacub
li uictoris ira interfecta sunt totidemq n
influmen cacta ac necata reliqui miserorĩ
passim trucidati sunt. Porro autẽ mitro.¬
tes inasia nobilissimarũ urbium princips
occidere. bonaq eoꝵ publicare animo in
dio cius partas obiecerunt. Similiter simr¬
nei sardii colofini trallianiq fecerunt.
turbatus mitridates ꝑ archelaũ ducẽ si
cum sylla de pace pep

Expanded text:
pulsa, cum Syllae fidem imppulsa, cum Syllae fidem impili victoris ira interfecta sunt, totidemque alia in flumen coacta ac necata, reliqui miserorum passim trucidati sunt. Porro autem Mithridates in Asia nobilissimarum urbium principes occidere, bonaque eorum publicare animo intdio ejus, portas objecerunt. Similiter Smyrnaei, Sardi, Colophonii, Trallianique fecerunt. Perturbatus Mithridates, per Archelaum ducem suum cum Sylla de pace pep
Abbreviated transcription (Latin):
incror plurimarũ prouintiarũ. quis gemitꝰ
occidendorũ pariter atq occidentiũ fuerit.
cum singuli quiq. aut ꝓdere in nocentes hos¬
pites & amicos aut ipsi periclitari pęna hos¬
pitum cogerentur: Archelaus quoq dux mi¬
trulatis cum centum uiguiti milib peditum
atq cquitũ inacharã premissus. athenas cuncͤ
tinuit. Sylla cui post consulatũ mitridaticũ
bellũ obuenerat. archelaũ apud pyrreum
atheniensiũ portũ septẽplici muro commu.¬
nidum: diu obsedit. Ipsã atheniensiũ uebẽ
ui cepit. Postea iusto prelio cum archelao
conflixit .cx. milia de exercitu archelai in¬
terfecta. uix .x. milia suꝑ fuisse referunt᷑.
Comꝑta clade mitridates lectissima. Lxx.
milia militũ archelao insubsidiũ misit ex
his inter fecta sunt: ibiq diogenes archelai
filius trucidatus est. Tertio bello omnes co¬
piȩ quas archelaus habebat excinctȩ sunt.¬
Nam iuginti milia militũ eius in paluden

Expanded text:
moeror plurimarum provinciarum, quis gemitus moeror plurimarum provinciarum, quis gemitus occidendorum pariter atque occidentium fuerit, cum singuli quique aut prodere innocentes hospites et amicos, aut ipsi periclitari poena hospitum cogerentur. Archelaus quoque, dux Mitridatis, cum centum viginti millibus peditum atque equitum in Achaiam praemissus, Athenas cunctatinuit. Sylla, cui post consulatum Mitridaticum bellum obvenerat, Archelaum apud Pyreum Atheniensium portum, septemplici muro communitum, diu obsedit, ipsamque Atheniensium urbem vi cepit; postea justo praelio cum Archelao conflixit. Centum et decem millia de exercitu Archelai interfecta, vix decem millia superfuisse referuntur. Comperta clade, Mitridates lectissima septuaginta millia militum Archelao in subsidium misit ex his interffilius trucidatus est. Tertio bello omnes copiae, quas Archelaus habebat, exstinctae suntNam viginti millia militum ejus in paludem
Abbreviated transcription (Latin):
nos certã urbẽ cum nutridate. & tigrane
congressus. paruissima suorũ manu. magnũ¬
triginta gerendi belli inueniuntur anni. Qua¬
liter autẽ quadraginta aplerisq distincti sunt
non facile discernitur. Capitulũ .ii. am¬
postquã Nichomedẽ bithinie regẽ amicũ po¬
puli romani regno priuare molitus c̃. adq a
senatu monitus si facere: temptaret sͥ bellũ
a popło romano uferendũ fore. iratus capa¬
dotiam continuo ꝑuasit. atq expulso abea
ario bar tane rege cunctã ꝓuntiam igni fer¬
roq uastauit. Bithiniã deinde pari dade
corripuit. paflagoniã simili exitu affuxit.
pulsis exea phylimene & Nichomede regib¬
Post cum uenisset effesũ. crudeli precepit
edicto. ut ꝑtotã asiam quicumq inuenti
eent ciues romani. sub una die omnes necaren¬
tur. Et factum est nec explicari. aut com¬
prehendi ullomodo uerbis potest. quȩ tc̃
multitudo romanorũ ciuium cȩsa sit. Quis

Expanded text:
nocertam urbem cum Mithridate et Tigrane nocertam urbem cum Mithridate et Tigrane congressus paruissima suorum manu magnutriginta gerendi belli inueniuntur anni. qualiter autem quadraginta a plerisque dicti sint non facile discernitur. Igitur Mpostquam Nicomedem Bithyniae regem amicum populi Romani regno privare molitus est, atque a senatu monitus, si id facere tentaret, bellum sibi a populo Romano inferendum fore: iratus, Cappadociam continuo pervasit, atque expulso ab ea Ariobarzane rege cunctam provinciam igni ferroque vastavit. Bithyniam deinde pari clade corripuit. Paflagoniam simili exitu afflixit, pulsis ex ea Philomene et Nicomede regibus. Cum venisset Ephesum, crudeli praecepit edicto ut per totam Asiam quicunque inventi essent cives Romani, sub una die omnes necarentur. Et factum est. Nec explicari aut comprehendi ullo modo verbis potest quae tunc multitudo Romanorum civium caesa sit. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine uestali commisisse argue¬
batur. catuli gr̃a fultus euasit. L.u.¬
cullus sinopem expugnaturus obsederat. Hanc
seleucus archipirata. & cleochares spado qui p̃¬
sidũ causa preerant expilatã atq incensam
reliquerunt. Lucullus miserorũ hostium in¬
testina dade ꝑ motus. celeri occursu immissũ
restrinxit incendium. Ita misera ciuitas uersa
uice hostium sociorumq unde defendenda.
disꝑdita. & unde disꝑdenda seruata est. At
uero Marcus Lucullus qui curioni in mace¬
donia successerat. totã bessorum gentẽ bello
appetitã. indeditionẽ recepit. E odem tempore
metellus siciliȩ pretor cum fedissima illa gal
uerris sprecura siciliã afflictam inuenisset.
maximȩ purgatione archipirata nefariis
prȩtis & cedib dilacerante. qui pulsa classe
romana siacusanũ portũ obtinuerat. quẽ
mox nauali terrestriq prelio comminutũ
sicilia decedere compulit. Preterea lucullus
transgressus eufracen. & tigrin apud tygra¬

Expanded text:
uirgine Vestali commisisse argueuirgine Vestali commisisse arguebatur, Catuli gratia fultus euasit. Lucullus Sinopem expognatnrus obsederat; hanc Seleucus archipirata et Cleoohares spado, qui praesidii causa praeerant, expilatam atque incensam reliquerunt. Lucullus miserorum hostium intestina clade permotus celeri occursu inmissum restinxit incendium. ita misera ciuitas uersa uice hostium sociorumque unde defendenda disperdita et unde disperdenda seruata est. at uero M. Lucullus, qui Curioni in Macedonia successerat, totam Bessorum gentem bello adpetitam in deditionem recepit. Eodem tempore Metellus Siciliae praetor cum foedissima illa C. Verris praetura Siciliam adflictam inuenisset, maxime Pyrganione archipirata nefariis praedis et caedibus dilacerante, qui pulsa. classe Romana Syracusanum portum obtinuerat — quem mox nauali terrestrique proelio comminutum Sicilia decedere conpulit. praeterea Lucullus transgressus Euphraten et Tigrim, apud Tigra
Abbreviated transcription (Latin):
ecastris: I ucullus incruento milite spectator
dadis aliene. nouum genus uictoriȩ adeptus
e Mox mariũ adortus uicit fugauitq In
quo prelio plusquã .xi. milia mariauorum
alitũ interfesta referuntur. Aueullus p̾ea¬
cum eodem mario nauali prelio congressus. trigin
ta duas naues regias & complures honerarias aut
demersit aut cȩpit. Multi ibi ex his quos sylla
ꝓscripserat interempti sunt. Marius postera die
de spelunca ubi latebat extractus. meritas hosti¬
lis animi penas luit. Eodem uero lucullus im.¬
petu a pamiã uastauit. & sub monte olimpo
priapum munitissimã ciuitatẽ captã expug¬
natamq diruit. Mitridates aduersus bizan¬
cium instructa dasse nauigans. tempestate cor¬
reptus. Lxxx rostratas naues ꝑdidit ipse cum quas¬
piratȩ ipso pirata iuuante transiliuit. Inde sin-
opem ac post amison cum magna difsicultate
ODor anno apud romã catilina¬
Iincesti accusatus. Quod cum fabia

Expanded text:
e castris. Lucullus, incruento milite spectator e castris. Lucullus, incruento milite spectator cladis alienae, nouum genus uiotoriae adeptus est; mox Marium adortus uicit fugauitque: in quo prmilitum interfecta referuntur. Lucullus pcum eodem Mario navali praelio congressus, triginta et duas naves regias et complures onerarias, aut demersit aut cepit. Multi ibi ex his quos Sylla proscripserat, interempti sunt. Marius, postera die de spelunca ubi latebat extractus, meritas hostilis animi poenas luit. Eodem vero Lucullus impetu Apamiam vastavit, et sub monte Olympo, Prusam, munitissimam civitatem, captam expugnatamque diripuit. Mitridates adversus Bizantium instructa classe navigans, tempestate correptus, octoginta rostratas naves perdidit. Ipse cum quaspiratopem ac post Amisum cum magna diffioultate odem anno apud Romam Catilinamoesti accusatus, quod cum Fabia
Abbreviated transcription (Latin):
fannius quis cmitridati iunxerat & metro fanes
rigius pretor amamereo uicti. cum duob milib¬
cquitum in moesiã ꝓfugerunt. atq inde in
mocniam digressi. incolles camposq in heremos
inciderunt. ubi non solum montes usti. uel
sixa quasi quadã fuligine offuscata cernun-¬
tur. uerũȩtiam campi ambusto solo squalidi.
per .l. milia passuum sine ullo ignis uel for¬
nacis indicio & pendulo inꝓfundum cinere pu-¬
ues ucent. Tribus ȩtiã locis torride uoragines
stenduntur. quas greciphisas uocant. Inquib
lu oberrantes inopinatis tandẽ periculis ex¬
empti sunt & glam in regis castra uenerunt.¬
quos deiotarus rex gallo greciȩ prefectos re¬
gs bello trucidauit. Interea mitridates apud
citicum eadem mora qua obsidebat oppressus in-
magnã penuriã pestilentiãq exercitum suũ
cartauit. Nam plusquã. ccc. milia hominũ
fame & morbo ineadem obsidione amisisse
firtur. Ipse cum paucis arrepta nauicula fug̃

Expanded text:
Fannius, qui se Mitridati junxerat, et Metrofanes, Fannius, qui se Mitridati junxerat, et Metrofanes, regius praetor, a Mamerequitum in Moesiam profugerunt atque inde in Maeoniam digressi in colles camposque Inarimos inciderunt. ubi non solum montes usti uel saxa quasi quadam fuligine ob-\' fuscata cernuntur, uerum etiam campi ambusto solo squalidi per quinquaginta milia passuum sine ullo ignis uel fornacis indicio et pendulo in profundum cinere putres iacent; tribus etiam locis torridae uoragines ostenduntur, quas Graeci physas uocant. in quibus diu oberrantes inopinatis tandem periculis exempti sunt et clam in regis castra uenerunt. Deiotarus rex Gallograeciae praefectos regis bello trucidauit. Interea Mithridates apud Cyzicum eadem mora, qua obsidebat, obsessus in magnam penuriam pestilentiamque exercitum suum coartauit. nam plus quam trecenta milia hominum fame et morbo in eadem obsidione amisisse fertur; ipse cum paucis arrepta naui clam fugit
Abbreviated transcription (Latin):
tos in hispaniã missos fȩdus pepigit. Sers¬
rius adeum marco mariũ firmandi fedel
causa muisit. Quem rex apud se retentum
breui ducẽ fecit in locum archelai. quil
ad syllam cum uxore liberisq contilliẽ¬
Marius & eumachus duces amitridatȩ aduer-¬
sus lucullum missi. magno exercitu breui congre¬
gito cum publio rutilio apud calcedonã congres-
si sunt eumq cum plurima exercitus ipsius par¬
te ciciderunt. Lucullus mitridatem cyc̃ icenos
obsidentẽ fossa cinxit. eumq quod faciebat pati
ompulit. adq ad ipsos citicenos ut bono auinio
cent. nuntiũ misit unum ex militib natandi pe¬
ritum. qui duobus utribus suspensus mediã ip̃se
sussuum transmeauit. Mitridates in opia labo¬
tins partẽ copiarũ instructã armis. domũ abire
precepit. Quam lucullus excipiens uniuersã
disꝑdidit: Nam amplius quã .xu. milia homi¬
num tunc interfecisse narratur. Tunc ȩtiam

Expanded text:
tos in Hispaniam missos, foedus pepigit. Sertotos in Hispaniam missos, foedus pepigit. Sertorius ad eum Marcum Marium firmandi foederis causa misit. Quem rex apud se retentum, brevi ducem fecit in locum Archelai, qui se ad Syllam cum uxore liberisque contuleMarius et Eumachus duces a Mithridate adversus Lucullum missi, magno exercitu brevi congregato, cum P. Rutilio apud Chalcedona congrsi sunt, eumque cum plurima exercitus ipsius parte ceciderunt. Lucullus Mitridatem Cizicenos obsidentem fossa cinxit, eumque quod faciebat pati compulit. Itaque ad ipsos Cizicenos, ut bono animo essent, nuntium misit, unum ex militibus nandi peritum: qui duobus utribus suspensus, mediam ipse lia passuum transmeavit. Mitridates, inopia laborans, partem copiarum instructam armis domum abire praecepit. Quam Lucullus excipiens, universam disperdidit. Nam amplius quam quindecim millia hominum tunc interfecisse narratur. Tunc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cumi sylla de pace peps¬
git.
Interea fimbria mari¬
norum
scelerũ sadelles homo on¬
nium auda¬
cissimus. flaccũ consult
cui legatus ierat
apud Nichomediã o¬
cidit. ac mox ar¬
repto exercitu mitr¬
datis filiũ exasia
ad milito polim sige
Stationẽ regis in uadit ipsũqp¬
gamo pellit. fugienteme insecutus apels
pitanã obsedit: Et ꝓfecto cȩpisset si lucus
lucullus ciuilib discordiis curã rei puble
pretulisset. eumq marico artari ob iectas¬
se uoluisset. Inde fimbria iliensib iratius
aquib ꝓsyllane partis studio ob iectus
tarum repulsus uidebatur. ipsã urbẽ ilul
antiquã illã romȩ parentẽ funditus cede i¬
cendioq deleuit. S eam sylla continuo re¬
formauit. Idem fimbria apud thiatiram dd
abexerciti syllȩ obsideretur desperationo s¬
actus. in templo escoͣlapĩ manti sua uitersi¬
tus est. Fiannius & maius de exercitu fius¬
briȩ ꝓfugi. nitridati sesc adunxerunt
rum ortatu mitridates cum sertorio ꝑlasi¬

Expanded text:
cum Sulla de pace pepigit. interea Fimbria Marianorum scelerum satelles, homo omnium audacissimus, Flaccum consulem, cui legatus ierat, apud Nicomediam occidit; ac mox arrepto exercitu Mithridatis filium ex Asia ad Miletopolin fugat, stationem regis inuadit ipsumqgamo pellit fugientemque insecutus apud Pitanam obsedit, et profecto cepisset, si L. Lucullus ciuilibus discordiis curam reipublicae praetulisset eumque mari coartare obiecta classe uoluisset. inde Fimbria Iliensibus iratus, a quibus pro Sullanae partis studio obiectu portarum repulsus uidebatur, ipsam urbem Ilium, antiquam illam Romae parentem, funditus caede incendioque deleuit. sformavit. Idem Fimbria apud Thyatira, cum ab exercitu Syllae obsideretur, desperatione adactus, in templo Aesculapii manu sua interfectus est. 373 Fannius et Magius, de exercitu Fimbriae profugi, Mithridati sese adjunxerunt: quorum hortatu Mithridates cum Sertorio, per lega
Abbreviated transcription (Latin):
bellum ciuile indesinenter toto urbe tonuit.
Titus Lauienus. & attius uarus inaciȩ cȩsi
sunt. E neus pompeius cum centesimo equite
aufugit. Erater eius sextus pompeius contrac¬
ta celeriter non parua lusitanorũ manu. cum
cesonio congressus & uictus. fugiensq interfec¬
tus est. M unda ciuitas cum in mensa hominũ
cede. cȩsare oppugnante uix capta est.

Expanded text:
bellum ciuile indesinenter toto Orbe tonuit. bellum ciuile indesinenter toto Orbe tonuit. T. Labienus et Attius Varus in acie caesi sunt. Gnaeus Pompeius cum centesimo equite aufugit. frater eius eane Pompeius contracta celeriter non parua Lusitanorum manu, cum Caesonio congressus et uictus fugiensque interfectus est. Munda ciuitas cum immensa hominum caede Caesare oppugnante uix capta est.
Abbreviated transcription (Latin):
to coactus inafricam redierat. semet ipsum iugu¬
lauit. In eadem naui ȩtiã titiis torquatus occisus
est. Cesar pompeii magni nepotes filiamq põ¬
peiam simulq cum his faustum & sillã & afra¬
nium. & petreium filiũ uissit occidi Inde quat¬
tuor triumphis urbẽ ingressus. disposito recu¬
perate rei publicȩ statu. Continuo in hispanias
statimq aduersus pompuios duos & lauienum
aq attium uarum multa bella & uaria sorte
gessit. Ultimũ bellũ apud mundã flumen ges¬
tum ẽ: ubi tantis uirib dimicatũ. tantaq cę¬
des acta ut cęsar quoq ueteranis ȩtiã suis cedere
non erubescentib. cum cedi cogiq aciem suam
cerneret. P reuenire morte futurũ uicti dedecꝰ
cogitaret. Cum subito uersus in fugã pompeio¬
rum cessit exercitus. Et quidẽ eo die hoc bellũ
actum est. quo pompeius pater ab urhe bellũ
gesturus aufugerat. quattuorq annis hoc

Expanded text:
to coactus in Africam redierat, semet ipse iuguto coactus in Africam redierat, semet ipse iugulauit. in eadem nani etiam T. Torquatus occisus est. Caesar Pompei Magni nepotes filiamque Pompeiam simulque cum his Faustum Sullam et Afranium et Petreium filiam iussit occidi. inde quattuor triumphis Vrbem ingressus, disposito recuperatae reipublicae statu continuo in Нispanias statimque aduersus Pompeios duos et Labienum atque Attium Varum multa bella et uaria sorte gessit. ultimum bellum apud Mundam flumen gestum est, ubi tantis uiribus dimicatum tantaque caedes acta, ut Caesar quoque, ueteranis etiam suis cedere non erubescentibus, cum caedi cogique aciem suam cerneret, praeuenire morte futurum uicti dedecus cogitarit, cum subito uersus in fugam Pompeiorum cessit exercitus. equidem eo die hoc bellum actum est, quo Pompeius pater ab Vrbe bellum gesturus aufugerat, quattuorque annis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dit monitũ ut magis amiciciã roma¬
nam.quã arma experiri studeret. Q
tamen ilico ut liber fuit bellum in
hominũ in eo bello cȩsa referuntur .xii. milia
duo ex uictorib cecidisse dicuntur. Rex ipse
adolescens scapha exceptus ut fugeret. mul¬
tis insilientib mersus necatusq est Corpus
eius adlitus deuolutũ iidicio lurice. aureȩ
cognitũ fuit. Quã cȩsar alexandria premis.¬
sam alexandrinos om̃s addeditionẽ despera¬
tionemq compulit. regnumq ȩgipti deo pa¬
tre dedit. inde syriam ꝑuagatus. farnacem in.¬
ponto uicit. Postea uero quã romã uenit dic¬
tator & consul creatus in africã transiit. & ap̃
tapsũ cum iuba & scipione pugnauit. Saximãq
ibi hominũ inultitudinẽ interfecit. castra utusq¬
direpta sunt. Lx. elefanti capti catho sese apud
uticam occidit. Iuba ꝑcussori iugulum pretio dato
prebuit. petreius eodem se gladio ꝑfodit. scipio
innaui qua adhispanias fugere contendens. uen

Expanded text:
 monuitque, ut amicitiam Romanam quam arma experiri studeret. Qui tamen illico, ut liber fuit, bellum Cahominum in eo bello caesa referuntur, duodecim mi ex uictoribus cecidisse dicuntur. rex ipse adulescens scapha exceptus ut fugeret, multis insilientibus mersus necatusque est; corpus eius ad litus deuolutum indicio loricae aureae cognitum fuit: qua Caesar Alexandriam praemissa Alexandrinos omnes ad deditionem desperatione conpulit regnumque Aegypti Cleopatrae dedit. inde Syriam peruagatus Ponto vicit. Postea vero quam Romam venit, dictator et consul creatus, in Africam transiit, et apud Thapsum cum Juba et Scipione pugnavit, maximamque ibi hominum multitudinem interfecit. Castra utriusqsexaginta elephanti capti. Cato sese apud Uticam occidit. Juba percussori jugulum pretio dato, praebuit. 424 Petreius eodem se gladio perfodit: Scipio in navi, qua ad Hispanias fugere c
Abbreviated transcription (Latin):
A uarce ⁊ intelligite. Uos acciniti militie cangulo
magno sitꝑbitis suꝑcilio fr̃s ur̃os lamati: atꝙ
niter uos dissecamini. Non e nĩ hec militia
ap̃i que discerpit ouile redemptoris. Sc̃a
eccła ad suoꝵ opitulationem. fibi reseruauit
militiam. s uos eam male depratuatis in mali¬
tiam. Ut uernitatem fateamtr. cuꝰ p̃cones eẽ
debem᷑ uere ñ tenetis uiam ꝑ quã eatas adititã.¬

Expanded text:
 intelligite. Vos accincti cingulo militiae, magno superbitis supercilio; fratres vestros laniatis, atque inter vos dissecamini: Non est haec militia Christi, quae discerpit ovile Redemptoris. Sancta Ecclesia, ad suorum opitulationem sibi reservavit militiam, sed eam male depravastis in malitiam. Ut veritatem fateamur, cujus praecones esse debemus, vere non tenetis viam per quam eatis ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
euectionib solliciti sitis. sciatis quia tmĩ¬
tib dͥm̃ nichil deest. nec his qui eumn oi¬
ligunt in ueritate falcultates eciam intii
coꝵ ur̃e erunt. qmͣ & illoꝵ thesauros expo¬
liabitis. &. uł uictoriosi ad ꝓpa remeabitã.
uł sangunne ur̃o purpurati phenne biais¬
um adipiscemini. Tali imꝑatori milterꝰ
debetis. cui omĩs non deest potencia. as
rependat milla destint stipendia Uialsꝰ¬
nis est labor ꝑmodicis est. qui cam̃ mos¬
eescibilem uob repenaet coronam. Ianss

Expanded text:
evectionibus solliciti sitis, sciatis quod timenevectionibus solliciti sitis, sciatis quod timentibus Deum nihil deest, neque his qui eum diligunt in veritate. Facultates etiam irae erunt: quoniam et illorum thesauros exspoliabitis, et vel victoriosi ad propria remeabitis, vel sanguine vestro purpurati, perenne bravium adipiscemini. Tali imperatori militare debetis, cui omnis non deest potentia, cui quae rependat nulla desunt stipendia. Via brevis est, labor permodicus est, qui tam immarcescibile
Abbreviated transcription (Latin):
& uos homicide uos sacrilegi. uos aliem utins
drreptores. Uos ꝓesfimdendo sanguine. xp̃i¬
ano etpeclatis latrocinantiũ stpencla. & sic̃
uultures odorant c adauera. sic louginqͣ¬
rum partiũ auspicanii & sectamtm bella. Cer¬
te uia ista pessima est: qm̃ adõ omnino remota
c̃ Porro si uultis animab ur̃is consuli aut istius
modi militie cingulũ qͣm tocius deponite. aut¬
sandam orientalem eccłam uelotiꝰ concitertae
Hec enim est. de qua tocius ur̃e salutis emanar¬
runt gancha. que distillauit in os urm dium
domesticis uos exteris natioiib oppon̾ats.
nefandiores qm hiebuseos impitetis & expn¬
netis. Pulchrum sit uob̾ in illa cicutate mori
tum si uos  mori conti gerit: idipsi
butor est. pͥma a hora undecina. hor¬
rtudum est fr̃s. horrendum est. uoia
tpsanos rapacem manitm extencłe. muꝰ
malum est insarracenos. gladiũ iubrat
singulare honuim ẽ. quia ⁊ caritas est ꝓ
frib aminas ponere. Ne uͦ de crastims

Expanded text:
 vos homicidae, vos sacrilegi, vos alieni juris direptores, vos pro effundendo sanguine Christiano exspectatis latrocinantium stipendia, et sicut vultures odorantur cadavera, sic longinquarum partium auspicamini et sectamini bella. Certe via ista pessima est, quoniam a Deo omnino remota est. Porro si vultis animabus vestris consuli, istius modi militiae cingulum quantocius deponite, dendam orientalem Ecclesiam velocius concurrite. Haec est enim de qua totius vestrae salutis emanaverunt gaudia, quae distillavit in os vestrum divini domesticis, vos exteris nationibus opponatis.nefandiores quam Jebusaeos, impugnetis et expugnetis. Pulchrum sit vobis in illa civitate morierum si vos citra mori contigerit, id ipsum ributor est, prima et hora undecima . Horrendum est, fratres, horrendum est, vos in Christianos rapacem manum extendere: minus malum est in Sarracenos gladium vibrare; singulare bonum est: quia et charitas est, pro fratribus animas ponere. Ne vero de crastinis
Abbreviated transcription (Latin):
sim seminabat. Sane placentiȩ concilio grneralie¬
lebrato. plibatꝰ pontifex paulo post auernis adi
ibiq cũ multis galliarũ ep̃is ⁊ abbatib it̾m gũ¬
rale synodũ celebrauit. In qͣ quȩ ad fidẽ ꝑtuibu¬

Expanded text:
sim seminabat. Sane Placentiae concilio generali cesim seminabat. Sane Placentiae concilio generali celebrato, praelibatus paulo post Arvernis advenit, ibique cum multis Galliarum episcopis et abbatibus, iterum generalem synodum celebravit, in qua, quae ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
suis in eis oꝑantis. Exarcerbauerunt itaq conti
sc̃a illic̾itis ⁊ fedis actib dehonestauerunt. detau
gͥ eos diuinũ consiliũ castigare. &r ꝑ eos qͥb impite¬
uerant delib̾auit eos a dõ dicatis locis eliminare
Iam enĩ gentiles usq antiochiã imꝑiũ suũ chla¬
uerant. ⁊ similit̃ ipsuis sc̃ȩ ciuitatis loca głosa ft¬
cdauerant. Iecirco irritauerunt in se furorẽ om̃pss¬
tis. qñ oꝑm suoꝵ fȩcorẽ emiserunt in celũ. Uideli¬
mꝰ aliqͣndo ciuies ipsuis iherłm int̾nos mendicos:
ꝑegrinos exules. uidebamꝰ indigenas anthnoci
casũ locoꝵ sc̃oꝵ deplorantis. sibiq pauꝑtatis lui¬
plicit̃ stipem publicam implorantes. Aliqui co¬
dolebamꝰ egenis. id ipsũ siqͥdẽ ꝑ nr̃os si qͣnoo rtu¬
tebant᷑ audiebamꝰ peregrinos. Publice p̃dicatie¬
nis causa papa romanꝰ uabanus nomine uent i
gallias. ⁊ ꝓite erat disertꝰ semim uerbiꝰ. ubii di pe¬

Expanded text:
osius in eis operantes. Exacerbaverunt itaque contra osius in eis operantes. Exacerbaverunt itaque contra sancta illicitis et fedis actibus dehonestaverunt. Decrevit igitur eos divinum consilium castigare; et per eos quibus imperitaverant deliberavit eos a Deo locis dicatis eliminare. Jam enim gentiles usque Antiochiam imperium suum dilataverant, et similiter ipsius sanctae civitatis loca gloriosa fedaverant. Idcirco irritaverant in se furorem Omiam operum suorum fetorem emiserant in coelum. Videbamus aliquando cives ipsius Jerusalem, inter nos, mendicos et exsules: videbamus indigenas Antiochiae, casum locorum sanctorum deplorantes, sibique pauperatis suppliciter stipem publicam implorantes. Aliqui condolebamus egenis; idipsum siquidem per nostros, siquando revertebantur, audiebamus peregrinos. Publicae praedicationis causa, papa Romanus, Urbanus nomine, venit in Gallias, et prout erat disertus seminiverbius, verbum Dei pas
Abbreviated transcription (Latin):
cii. ollutũ ẽ inirũ scm̃ dĩ templũ. et facta ẽ
aula dĩ: gentiũ conuenarũ irreuerent̃ comen¬
ticulũ. domꝰ orationis spelũca latronũ facta est:
et filiis suis mat̃ eccła in nouertã alienata ẽ.Sa¬
ne sc̃i sepulchri ecclam. paulo seruari sinebant.
honorificantiꝰ. non qͥa multũ de religione. xp̃iana cũ¬
rabant. s qm̃ talit̃ utilitatib e cupiditatib suis sas¬
faciebant. Aduentabant siqͥdẽ a remotis cibis parti
b xp̃iani orationis grã: et honorabant largisiuis
nos multimoddis gentiles angariis affugebant:
opimnis enectionib qͣs acculerant ꝑegrinos furet
emungebant. ut̃ pote qͦs & de uecturis conducendis
uitos i ina cõpellebant. et ab introitu desiterite :
ad extremũ u ab iniuriatis corporib animas pleri
torientis ꝓfligatis extorquebant. E cełarũ ets al
in usis peculiares gens barbara rediixerat. aut ut
ipsis umenta sua stabulantes. aut si qdͥ ẽ. ignomins¬

Expanded text:
facta est aula Dei gentium convenarum irreverenter conventiculum: Domus orationis spelunca latronum facta est, et filiis suis mater Ecclesia, in novercam alienata est. Sane Sancti Sepulcri ecclesiam, paulo servari sinebant honorificentius: non quia multum de religione christiana curabant; sed quoniam taliter utilitatibus et cupiditatibus suis satisfaciebant. Adventabant siquidem a remotis orbis partibus Christiani, orationis gratia, et honorabant sanctuariumnos multimodis gentiles angariis affligebant, et opimis evectionibus quas attulerant, peregrinos funditus emungebant, utpote quos et de vecturis conducendis invitos in via compellebant, et ab introitu desideratae ead extremum vero, ab injuriatis corporibus animas plerumque tormentis profligatas extorquebant. Ecclesiarum etiam alias in usus peculiares gens barbara reduxerant, aut in ipsis jumenta sua stabulantes, aut si quid est ignomini
Abbreviated transcription (Latin):
uit. qͥa celesti imꝑatori militare pedetemptĩ con¬
tempsit. facta ẽ gͥ babilonico admirabili tempore
dirtino tributaria: quȩ suꝑba ceruicositate a xp̃o
suo deuiauerat. Quã obrem seruierunt dm̃s ꝓbanis
hi qͥ mortẽ euaserunt. uł captiuitatẽ eiꝰdẽ urbis co¬

Expanded text:
vit, quia coelesti imperatori militare pedetentim convit, quia coelesti imperatori militare pedetentim contempsit. Facta est igitur Babylonico admiraldi diutino tempore tributaria, quae superba cervicositate a Christo suo deviarat; quamobrem servierunt dominis profanis hi qui mortem evaserunt vel captivitatem, e
Abbreviated transcription (Latin):
CAUSALEM tottus iu¬
des metropolim ñ ignotã
Inec ignobilem ciuitatem
⁊regalib honorificenciis
a tyrannis hostib obsessã:
⁊ ad solum usq dĩrutam :
et a ꝓpͥis filiis in captiuttatt̃
ab ductis oibatam: uariasq tempoꝵ tumultuationes.
ante saluatoris ad uentum ꝑpessam. nouerunt qui
uł historio graphoꝵ fibros saltem temut̃ legerunt.
uł qui cõputantium relationi autes audiendi ãuidaᷤ.
flesse. et eiꝰ abolitionẽ denuntiasse nullus ignorat:
nͥ siqͥs forte pagitiã euũgłii imprudens ce iñpudens
uecordit̃ conculcat.. Q đ qͦmͦ accidłit. legenti gesta
titi & uespasiam indifficult̃ patebit. qͣm lectionẽ uir
eloquentisimꝰ iosepħꝰ stilo celebri consecrauit. Ipsam
it̾m̃ reedificatã. ⁊ xp̃ianis insignib insignitã. & eccła¬
rũ edificiis decentissimis honoratã. ipsa adhuc lo¬
quuit᷑ edificia. &r quib ciuitas tota circũuallat᷑ ꝓ¬
uecta testant᷑ menia. Quȩ ciitas qm̃ in ipsus

Expanded text:
usalem, totius Judaeae metropolim, non ignobilem nec ignotam civitatem, regalibus honorificentiis a tyrannis hostibus obsessam, et ad solum usque dirutam, et a propriis filiis in captivitatem abductis orbatam, variasque temporum tumultationes ante Salvatoris adventum perpessam, noverunt qui vel historiographorum libros saltem tenuiter legerunt; vel qui computantium relationi aures audiendi avidas acflesse, et ejus abolitionem denuntiasse, nullus ignorat, nisi si quis forte paginam Evangelii imprudens et impudens vecorditer conculcat. Quod quomodo acciderit, legenti gesta Titi et Vespasiani indifficulter patebit: quam lectionem vir eloquentissimus Josephus, stylo celebri consecravit. Ipsam iterum reaedificatam et Christianis insignibus insignitam, et ecclesiarum aedificiis decentissimis honoratam, ipsa adhuc loquuntur aedificia, et quibus tota civitas circumvallatur provecta testantur moenia; quae civitas, quoniam in ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
nos demulceant illicebrosa blandim̃ta
psum adnuuciatẽ. Confessis peccatoꝵ suoꝵ
norantiam securi de. xp̃o celerem pacis¬
asmini ueniam. Uos autem qui ituri estis
labebitis nos ꝓ uob̃ oratores. nos habeamus
inus cum moyse uanus tudefessas orantes
ncelum. uos exerite &. ubrate intrepidi
spliatores in amalech gladium:

Expanded text:
vos demulceant illecebrosa blandimentapraedicate. Confessis peccatorum suorum ignorantiam, securi de Christo coelestem paciscimini veniam. Vos autem qui ituri estis, habebitis nos pro vobis oratores; nos habeamus demus cum Moyse manus indefessas orantes, in coelum; vos exerite et vibrate intrepidi praeliatores in Amalech gladium
Abbreviated transcription (Latin):
ciosus sepulture diũ locus concupiscibilis. locus
incomparabilis. Neq siquidem ibi dõ adlnic
amuium p̃termittit facẽ miraculũ cum in
dieb passionis sue extinctis om̃ib & in sepulchro
& meccła cirtum cirea luminib iubare diui¬
nolampades extincte reacendunt᷑. Cuuiꝰ pectꝰ
silicuntm fr̃s cantũ miraculũ non exmol¬
liat. Credite mͥ. bestialis homo & insulsi ea¬
pitis ẽ. cuiꝰ cor uirtꝰ diuina tam p̃sens adfidẽ
non euerberat. Et tam̃ gentiles cum. xp̃ianis
ista uident cõmunit̃ nec emendant᷑. ꝑ terren¬
t᷑ equidem. s non cõuertunt᷑ ad fidem. Nec
mirimi qm̃ m̃tis obrecatio illis dñat᷑. Quan¬
tis afflictacionib uos qͥ adestis qͥ redistis uini¬
riauerint uos ip̃si melius scitis qui sustancias
ur̃as qui sanguinem ur̃m inibi dõ immolas¬
tis. hec iccirco l̾m̃i dixerimus. ut uos ipsos
sermonis nr̃i testes habeamus. Plures siꝑ

Expanded text:
etiosus sepulturae Domini locus concupiscibilis, locus etiosus sepulturae Domini locus concupiscibilis, locus incomparabilis: Neque si quidem ibi Deus adhuc annuum praetermisit facere miraculum; cum in diebus passionis suae exstinctis omnibus et in sepulcro et in ecclesia circumcirca luminibus, jubare divino lampades exstinctae reaccenduntur. Cujus pectus silicinum factum tantum miraculum non emolliat? Credite mihi, bestialis homo et insulsi capitis est, cujus cor virtus divina tam praesens ad fidem non verberat, et cum gentiles cum Christianis ita videant communiter, nec emendantur. Perterrentur equidem hi, nec convertuntur ad fidem: nec mirum, quoniam mentis obcaecatio illis dominatur. Quantis afflictionibus vos qui adestis, qui redistis, invaserunt, vos ipsi melius nostis, qui substantias vestras, qui sanguinem vestrum ibi Deo immolastis. Haec idcirco, fratres, diximus, ut vos ipsos sermonis nostri testes habeamus. Plures sunt
Abbreviated transcription (Latin):
gntiles suas collocauere suꝑstitiones. et religio
nꝰ ep̃ianã qͣm potissimũ coliusse debuerant. ab
nla deo dicata. turpit̃ eliminauerunt. P redia
e stipendiis dedita. et nobiliũ patͥmonia. sus¬
leutancdis pauꝑil contradita pagane tiran¬
udi subiciunt᷑. eisq iu ꝓprios usus redactio:
nescimus . ⁊ erubescimꝰ: qm̃ ipsa cuutas
n qua ꝓut om̃s nostis. xp̃c ipse ꝓ nobis paᷤ¬
u est. peccatis nris erigentib sub purti¬
i piganoꝵ redacta est. dĩq seruituti
ad ignominiã uram dico subcucta est. Quod
nunc eccła seruit beate marie in qua ipsa
ꝓcorpore sepulta fuit u ualle iosaplat. S ed
cui templum salomonis unmo diũ p̃termisi¬
mus. in quo simulachra sua barbare nationẽ
unt turci quas ꝓ helemosina illuc̃ multociens
ticulistis oblationes. ibi nimirũ multas & in¬
nuneras religioni nr̃e ingerunt irrisiones.
Et tam̃ illo in loco ñ ignota loquor requieuit
ds. ibi ꝓ nob̾ mortuus & ibi sepultꝰ est. Quam p̃¬

Expanded text:
gentiles suas collocavere superstitiones, et religionem Christianam, quam potissimum coluisse debuerant, ab aula Deo dicata turpiter eliminaverunt. Praedia sanctorum stipendiis dedita, et nobilium patrimonia sustentandis pauperibus contradita, paganae tyrannidi subjiciuntur, iisque in proprios usus redactis mescimus et erubescimus: quoniam ipsa civitas, in qua, prout omnes nostis, Christus ipse pro nobis passus est, peccatis nostris exigentibus, sub spurcitiam Paganorum redacta est, Deique servituti ad ignominiam nostram dico subducta est, quod nunc ecclesia B. Mariae in qua ipsa pro corpore sepulta fuit in valle Josaphat? Sed quid templum Salomonis, imo Domini praetermisimus, in quo simulacra sua barbarae nationesunt Turci quas pro eleemosyna illic multoties intulistis oblationes, ibi nimirum multas et innumeras religioni nostrae ingerunt irrisiones. Et tamen illo in loco non ignota loquor, requievit Deus, ibi pro nobis mortuus est, ibi sepultus est. Quam pr
Abbreviated transcription (Latin):
uerit & sc̃ĩficauerit uel corpꝰ uł umbra salua¬
toris. uł głorisa p̃sentia sẽe dĩ genitͥcis. uł amplec
ptho mart r. qͥ te laureauierꝰ lapides qͣmͣ feli¬
ces obaptista ioħs qui tͥ ad saluacorem bapti¬
randum seruire iordanici latices. filu isr ł ab
egtptus educti. qui rubro mari transito uosp̃fi¬
qurauerinit. tr̃am illam ariis suis iħu duee
sibi undicauerunt. iebuseos &. alios cõuenas

Expanded text:
erit et sanctificaverit, vel corpus vel umbra Salvatoris; vel gloriosa praesentia sanctae Dei genitricis; vel amplectprotomartyr, qui te laureaverunt lapides? quam felices, o Baptista Joannes, qui tibi ad Salvatorem baptizandum servierunt Jordanici latices? Filii Israel ab Aegyptiis educti, qui Rubro mari transito vos praefiguraverunt, terram illam armis suis, Jesu duce, sibi vindicaverunt; Jebuseos et alios convenas
Abbreviated transcription (Latin):
Udumys fr̃s dilectissum et audistis
qd sinc ꝑfundis singultib retrac̃¬
tare neqͦquã possumꝰ. qͣntis calami¬
P tatib qͣntis incõmoditatib qͣm
diris contrictionib i iherłm
et in antiochia et in octeris ori¬
entalis plage cuutatib xp̃i

Expanded text:
fratres dilectissimi, et audistis, quod sine profundis singultibus tractare nequaquam possumus, quantis calamitatibus, quantis incommoditatibus, quam diris contritionibus in Jerusalem et in Antiochia et in caeteris orientalis plagae civitatibus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ssis sus domilꝰ. hereditariis uł aliens dm̃s
actpant᷑. uł ex tpsis explodiunt᷑. aut int̃ nos m̃¬
icant. aut qd̃ grauiꝰ ẽ. in ipsis suis patͥmoniis ue¬
patas. ubiq miseria. tibiq gemitꝰ. Suspiriosus
ba eccle in quib olim diuma celebrata sunt sa¬
tacia. ꝓhhaoler ecce animalib eoꝵ stabula
prantur. N eqͣm homines. scãs occupauere edes.¬

Expanded text:
ipsis suis domibus haereditariis, vel alienis, dominis mancipantur, vel ex ipsis exploduntur, aut inter nos mendicant, aut, quod gravius est, in ipsis suis patrimoniis veluctus, ubique miseria, ubique gemitus. Suspiriosus dico, Ecclesiae in quibus olim divina celebrata sunt sacrificia, proh dolor! ecce animalibus eorum stabula praeparantur: nequam homines sanctas occupavere
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ ag̾eientur ecce ex inpuiso asfue¬
runt legati comitis tolosam Ranmnũ¬
di scilieet de sco eoidio qui ipsum itu
rimum. Et adiecerunt. Si quis ẽ. dĩ. tunga¬
tur ei. qm̃ & opes suas indigentib cõmumi¬
cabit. ⁊ auxilium .d. consilrum suũ nemi¬
n uantrũ denegabit. E cee do gr̃as iam
xpĩans ituris duo ultronei ꝓcessere du¬
ces: ecce sacerdotium ⁊ regnum. clerica¬
lis ordo & laicalis ad exercitum dĩ con¬
ducendum concordant. Ep̃e ⁊ comes.
rant. hodie animabantur. & sc̃a cruce

Expanded text:
 agerentur, ecce ex improviso adfuerunt legati comitis Tolosani, Raimundi videlicet de sancto Aegidio, qui ipsum iturrimum. » Et adjunxerunt: « Si quis est Dei, jungatur ei, quoniam opes suas indigentibus communicabit, et auxilium et consilium suum, nemini viantium denegabit. Ecce, Deo gratias, jam Christianis ituris, duo ultronei processere duces; ecce sacerdotium et regnum; clericalis ordo et laicalis ad exercitum Dei conducendum concordant. Episcopus et crant, hodie animabantur, et sancta cruce
Abbreviated transcription (Latin):
tem orationib hymiisq ꝑuigilem. ab ipsis
cȩlestium sacramentorũ misteriis in hostẽ
circum fusum processit. Et cum adeos qui
primi occurrerant pia pacis uerba iactaret:
Signiferum quendã insolenter obsistentẽ
& iamiamq pugnantẽ. excitantẽ. gladio ꝑ¬
cussit in brachio. eumq: manu debilẽ. ipso
uulnere coegit. pronum indinare uexillum:
Quo uiso relique cohortes dedicionẽ iam fie¬
ri priorũ existimantes. certatim sese ad masce¬
zil signis tradidere conuersis. barbari quoꝵ
magnã multitudinẽ gildo ad bellũ deduxe¬
rat. Defectu militũ destituti. indiuersa
fugerunt: G ildo & ip̃se fugam molitus
arrepta naui. ut inaltum prouectus. ac
deinde reuocatus mafricam est. Post aliqͥd¬

Expanded text:
tem orationibus hymnisque pervigilem ab ipsis tem orationibus hymnisque pervigilem ab ipsis coelestium sacramentorum mysteriis in hostem circumfusum processit. Et cum ad eos qui primi occurrerant, pia pacis verba jactaret, signiferum quemdam insolenter obsistentem, et jam jamque pugnam excitantem gladio percussit in brachium, eumque manu debilem uulnere coegit pronum inclinare uexillum. quo uiso reliquae cohortes deditionem iam fieri priorum existimantes certatim sese ad Mascezelem signis tradidere conuersis. barbari, quorum magnam multitudinem Gildo ad bellum deduxerat, defectu militum destituti in diuersa fugerunt. Gildo et ipse fugam molitus arrepta naui ut in altum prouectus ac deinde reuocatus in Africam est, post aliq
Abbreviated transcription (Latin):
orbitatis recens dolor pollicebatur Igitur mafre¬
ziliam inde atheodosio sciens quantũ in reb
desperatissimis oratio hominis ꝑfidem xp̃i cle-
mentiam dei impetraret. caprariã insulam
adiit U nde secum scos seruos dei aliquod
ꝑ motus precibus suis sumpsit: Cum his ora¬
tionibus. ieiuniis. psalmis. dies. noctesq conti¬
nuans. sine bello uictoriã meruit. ac sine cede
uindictã. Ardalio flumini nomen est. quod
fluit inter tebesten & amederã ciuitates. ubi
cum parua manu hoc est cum .u. milib ut
aiunt militũ. contra lxxx. milia hostium
castra metatus cum inter iccta mora excide¬
mediolanii paulo ante defunctum. ꝑ somniũ
sibi uidere uisus est Significantẽ manu¬
& in manu. & inpacto. ad humũ. ter baculo
dicentẽ: Hic hic hic quod ille prudenti con¬
iectura intellexit. merito annuntiantis fidẽ
uictoriȩ uerbo locum numero diem signifi
cari substitit. Ac tertio demũ die post noc¬

Expanded text:
orbitatis recens dolor pollicebatur. Igitur Masceorbitatis recens dolor pollicebatur. Igitur Mascezil jam inde a Theodosio sciens, quantum in rebus desperatissimis oratio hominis per fidem Christi a Clementia Dei impetraret, Caprariam insulam adiit, unde secum sanctos servos Dei aliquot permotos precibus suis sumpsit: cum his orationibus, jejuniis, psalmis dies et noctes continuans, sine bello victoriam meruit, ac sine caede vindictam. Ardalio 565 fluminis nomen est, quod fluit inter Thebastem et Metrideram civitates: ubi cum parva manu, hoc est, cum quinque millibus ut aiunt militum, contra septuaginta millia hostium castra metatus, cum interjecta mora excedeMediolani paulo ante defunctum, per somnium sibi videre visus est, significantem manu, et impacto ad humum ter baculo dicentem: Hic, hic, hic. Quod ille prudenti conjectura intellexit merito annuntiantis fidem victoriae, verbo locum, numero diem signicari substitit, ac tertio demum die post noc
Abbreviated transcription (Latin):
quadã ꝑmotus inuidia. afticã orientalis im¬
prĩ partib iungere molitus est. siue ut
alia tradit opinio minimã in paruulis spem
fore arbitratus: P resertim cum absq his non
facile antea quisquã pusillus in imperiũ relic-¬
tus. ad maturitatẽ uirilis ȩtatis euaserit: Istiq
ꝓpemodũ soli inueniantur. quos ob ȩgregĩã
patris ac suã fidem & diuisos & destitutos
xpi tutela ꝓuexerit: A fricã excerptã asocie
tate rei publice sͥ ausus est usurpare. gentili
magis licentia contentus quã ambitu regiȩ
afectationis inflatus. Huic mascezil frater
horescens. relictis aput africanã militiã duob
filis adolescentib. initaliã rediit gildo. et ab¬
sentiãm fr̃is & presentiã filiorũ eius suspec-¬
tam habens. adolescentes dolo circum uentos
ueidĩt. Ad hunc iam ui hostem bello inse¬
quendum. mascez il frater missus est. quẽ ido¬
neum procurande rei publicȩ fore propriȩ

Expanded text:
quadam permotus inuidia Africam orientalis imquadam permotus inuidia Africam orientalis imperii partibus iungere molitus est, sine ut alia tradit opinio minimam in paruulis spem fore arbitratus — praesertim cum absque his non facile antea quisquam pusillus in imperio relictus ad maturitatem uirilis aetatis euaserit istique propemodum soli inueniantur, quos ob egregiam patris ac suam fidem et diuisos et destitutos Christi tutela prouexerit — Africam excerptam a sotate reipublicae, sibi usurpare ausus est, gentili magis licentia contentus quam ambitu regiae affectationis inflatus. Huic Mascezil frater horrescens, relictis apud Africanam militiam duobus filiis adolescentibus, in Italiam rediit. Gildo, et absentiam fratris et praesentiam filiorum ejus suspectam habens, adolescentes dolo circumventos interfecit. Ad hunc jam, ut hostem, bello insequendum Mascezil frater missus est, quem idoneum procurandae reipublicae fore propriae