comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de tam crudelri suꝑbo reo potestatem fieri. Ita¬
egre habuit filium id ꝓparente ausũ. Cõq id
laudabilius erat qd̃ animum eiꝰ tanta acerbi¬
taspatͥa nicħ apietate aũtiss. Itaq ñ patͥ mͦ
remisse cãe dictio ẽ. s ip̃i etiam adolescenti ea
tea sicut nunc quos rufulos uocant imꝑato-¬
res ip̃i faciebant. scd̃m insex locis tenuit. nul¬
lis domi militieq ad conciliandam grãm me-¬
ritis. ut qui rure ⁊ ꝓculcetu hominum iu-¬
uentam egiss. Codem anno seu motu terrȩ
seu qua ui alia forum medium ferme specu
uasto collapsãm in inmñsam altitudinẽ c̾.
Neq eam uoraginem coniectu t̾rȩ cum ꝓ se
quisq gereret expleret potuisse. prĩqͣm d̃m̃
posset. Id enmilli loco dcandumuatescane¬
bant. sirem .p. romanam ppetuam eẽ. uellent.
tummarcũ curtium iuuenem bello egregium casti.¬
gasse ferunt dubitantes anullum magis romañ
bonum qm arma urtusq eẽt. Silentio fc̃o tem-¬

Expanded text:
de tam crudeli et superbo reo potestatem fieri, ita ade tam crudeli et superbo reo potestatem fieri, ita aegre habuit filium id pro parente ausum; eoque id laudabilius erat quod animum eius tanta acerbitas patria nihil a pietate auertisset. itaque non patri modo remissa causae dictio est sed ipsi etiam adulescenti ea tea, sicut nunc quos Rufulos uocant, imperatores ipsi faciebant—, secundum in sex locis tenuit nullis domi militiaeque ad conciliandam gratiam meritis ut qui rure et procul coetu hominum iuuentam egisset. eodem anno, seu motu terrae seu qua ui alia, forum medium ferme specu uasto conlapsum in immensam altitudinem dicitur; neque eam uoraginem coniectu terrae, cum pro se quisque gereret, expleri potuisse, priusquam deum  Romanus posset; id enim illi loco dicandum uates canebant, si rem publicam Romanam perpetuam esse uellent. tum M. Curtium , iuuenem bello egregium, castigasse ferunt dubitantes an ullum magis Romanum bonum quam arma uirtusque esset; silentio facto tem
Abbreviated transcription (Latin):
conteslim ac in pomponum trbinũ pgt.
ianitori opuseẽ. sibi domino eiꝰ. Conuento extim-¬
ploait nuntiaret tytum manlium . l. f. eẽ. Mox
introductus ⁊ enim ꝑcitum iram patrẽ spes
erat. aut criminis aliquid noui aut consilii
adrẽ agendam deferre: salute accepta reddita-¬
q ẽẽ ait. q̃ cum eoag̾̃e arbitris remotisuelit. Pro¬
culiñ omnib abire iussis: cultrũ stringit ⁊ suꝑ
lectum stans ferro intento nͥ inque ipse conce¬
piss u̾ba iuraret se patris eius accusandi cau-¬
sa conciliumplebis nũqm habitur se eum ex-¬
timplo transfixurum minat᷑. Pauidꝰ tribunꝰ
quippe qui ferrum añ oculos micare se solũ
inerm̃. illum p̃ualidum iuenem ⁊ qͦd haud
minꝰ tim̃dum erat stolide ferocem uirib suis
cerneret adiurat inq̃ adactus ẽ. uerba.⁊ p̃se de-¬
inde tulit ea ui subactum se incepto destitisse
nec ꝑm̃ ut maluiss plebes sibi suffragii ferendi

Expanded text:
confestim ad M. Pomponium tribunum pergit; confestim ad M. Pomponium tribunum pergit; ianitori opus esse sibi domino eius conuento extemplo ait; nuntiaret T. Manlium L. filium esse. mox introductus —etenim percitum ira in patrem spes erat aut criminis aliquid noui aut consilii ad rem agendam deferre—salute accepta redditaque esse ait quae cum eo agere arbitris remotis uelit. procul inde omnibus abire iussis cultrum stringit et super lectum stans ferro intento, nisi in quae ipse concepisset uerba iuraret se patris eius accusandi causa concilium plebis nunquam habiturum, se eum extemplo transfixurum minatur. pauidus tribunus, quippe qui ferrum ante oculos micare, se solum inermem, illum praeualidum iuuenem et, quod haud minus timendum erat, stolide ferocem uiribus suis cerneret, adiurat in quae adactus est uerba; et prae se deinde tulit ea ui subactum se incepto destitisse. nec, perinde ut maluisset plebes sibi suffragii ferendi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibitum in opus seruile ꝓpe incart̾em atq ĩ
ergastulum ded̾it. ubi summo loconatꝰ dicta¬
torius uiuenis cotidiana miseria discẽt u̾e im¬
ꝑioso patre se natũ eẽ. At qm obnoxiam: qr ĩ¬
facundior sit ⁊ lingua inꝓmptꝰ. quod nature
dampnum utrum nutͥendum patͥ si quic-¬
qm in eo humani ẽet ancastigandũ aͤueratio¬
ne insigne faciendũ fuisse. Ne mutas quidẽ
bestias minꝰ alere ac fou̾e si quid ex ꝓgenie sua
cocultu int̾ pecudes habendo. Omniũ potiꝰ
his criminationib qmͣip̃iꝰ uiuenis irritatꝰ ẽ.
animꝰ. Quin contra se qͦ parenti causam inui-¬
diȩ atq criminum eẽ. egre passꝰ. ut om̃s dii ho-¬
minesq scirent se parenti opem latur. qmͣ mi-¬
micis eius malle. capit consilium rudis quid̃⁊
agrestris aĩ .⁊ qmͣqͣm nonciuilis exempli: t̃n
pietate laudabile. Inscientib cunctis cultro
succinctus mane inurbem atq aporta domũ

Expanded text:
prohibitum, in opus seruile, prope in carcerem atque in prohibitum, in opus seruile, prope in carcerem atque in ergastulum dederit, ubi summo loco natus dictatorius iuuenis cotidiana miseria disceret uere imperioso patre se natum esse. at quam ob noxam? quia infacundior sit et lingua impromptus; quod naturae damnum utrum nutriendum patri, si quicquam in eo humani esset, an castigandum ac uexatione insigne faciendum fuisse? ne mutas quidem bestias minus alere ac fouere si quid ex progenie sua co cultu inter pecudes habendo. omnium potius his criminationibus quam ipsius iuuenis inritatus est animus; quin contra se quoque parenti causam inuidiae atque criminum esse aegre passus, ut omnes di hominesque scirent se parenti opem latam quam inimicis eius malle, capit consilium rudis quidem atque agrestis animi et quamquam non ciuilis exempli, tamen pietate laudabile. inscientibus cunctis cultro succinctus mane in urbem atque a porta domum
Abbreviated transcription (Latin):
misso dem̃ more dignaetiam ꝑse uisa res
ꝓpt̾ quam dictator crearet᷑. Qua de cã creatꝰ
.l. manlius ꝑ iñ ac rei gende ac ñ soluende
religionis gr̃a creatus eẽt. bellum hernicũ¬
affectas delectu acerbo uiuentut᷑ agitauit.
seu u̾ecundia uictus dictatura abiit. Neq eo
minus principio insequentis anni .&. seruilio
ahala .i. genutio consulib dies manlio d̃r. a.
m. pomponio tr̃. pt̃. Acerbitas indelectu. non
dampno mͦ ciuium. setiam laceratione corpo-¬
rũ lata. partim uirgis cesis qui ad noĩa ñ respõ¬
dissent partim ĩ uincła ductis inuisa erat.⁊ añ
omnia inuisum ip̃mingenium atrox cogno¬
m̃q imꝑiosi graue libere ciuitati ab ostentati-¬
one seuitie adscitum. qm non magis in alienis
qmͣ in pximis ac sanguine ip̃o suo ex̃ceret. Cri¬
miniq ei tribunꝰ int̾ cetera dabat. quod filiũ
iuuenem nullius ꝓbri cõꝑtum extorrem urbe
domo penatib foro luce congressu equalium

Expanded text:
rmisso deinde more digna etiam per se uisa res rmisso deinde more digna etiam per se uisa res propter quam dictator crearetur. qua de causa creatus L. Manlius , perinde ac rei gerendae ac non soluendae religionis gratia creatus esset, bellum Hernicuadfectans dilectu acerbo iuuentutem agitauit; seu uerecundia uictus dictatura abiit. neque eo minus principio insequentis anni, Q. Seruilio Ahala L. Genucio consulibus, dies Manlio dicitur a M. Pomponio tribuno plebis. acerbitas in dilectu, non damno modo ciuium sed etiam laceratione corporum lata, partim uirgis caesis qui ad nomina non respondissent, partim in uincula ductis, inuisa erat, et ante omnia inuisum ipsum ingenium atrox cognomenque Imperiosi, graue liberae ciuitati, ab ostentatione saeuitiae adscitum quam non magis in alienis quam in proximis ac sanguine ipse suo exerceret. criminique ei tribunus inter cetera dabat quod filium iuuenem nullius probri compertum, extorrem urbe, domo, penatibus, foro, luce, congressu aequalium
Abbreviated transcription (Latin):
dictatore fixo sedatam. Careligione adductus
senatus dictatorem clauifigendi cã diciuissit.
Dictus .l. manlius. imꝑiosiuis .l. pinariũ magi¬
strum equitum dixit. Lex uetusta ẽ. priscis lute-¬
ris uerbisq scͥpta. ut quip̃tor maximꝰ sit idib
septembrib clauum figat. fixus fuit dextro
latĩ edisioins optimimaximi. ea qua parte mi-¬
nerue templum ẽ. Eum ci clauum. quia rare
ꝑ ea temꝑa litt̾ȩ erant. notam num̃i eoꝵ fuisse
ferunt annoꝵ. fuisse. eoq minerue templo di-¬
catam legẽ. qr numerus minerue inuentus sit.¬
uolsinus qͦ clauos indices num̃i annoꝵ fixos
in templo nortiȩ etrusce deȩ comparere. dili¬
gens talium monu̾m̃toꝵ auctor cintiꝰ affir¬
mat. horatiꝰ cõs. ex lege templum iouis opt̃.
max̃. dedicauit anno post reges exactos a con¬
sulib postea addictatores. qr maiꝰ imꝑiũ
erat sollenne claui figendi translatum ẽ. int̾¬

Expanded text:
dictatore fixo sedatam. ea religione adductus dictatore fixo sedatam. ea religione adductus senatus dictatorem claui figendi causa dici iussit; dictus L. Manlius Imperiosus L. Pinarium magistrum equitum dixit. lex uetusta est, priscis litteris uerbisque scripta, ut qui praetor maximus sit idibus Septembribus clauum pangat; fixa fuit dextro lateri aedis Iouis optimi maximi, ex qua parte Mineruae templum est. eum clauum, quia rarae per ea tempora litterae erant, notam numeri annorum fuisse ferunt eoque Mineruae templo dicatam legem quia numerus Mineruae inuentum sit.—Uolsiniis quoque clauos indices numeri annorum fixos in templo Nortiae, Etruscae deae, comparere diligens talium monumentorum auctor Cincius adfirmat.— M. Horatius consul †ex lege templum† Iouis optimi maximi dedicauit anno post reges exactos; a consulibus postea ad dictatores, quia maius imperium erat, sollemne claui figendi translatum est. inte
Abbreviated transcription (Latin):
uñ exodia postea appellata conseruataq
fabellis potissimũ atellanis sunt. Quod ge¬
nus ludoꝵ ab oscis acceptum tenuit iuuentꝰ.
nec abhistrionib pollui passa ẽ. Coinstitu-¬
tum manet. ut auctores attellenar̃ nec tribu
moueantur. ⁊ stipendia tanqm exꝑtes artis
ludicre faciant. Int̾ aliarum parua pͥncipia¬
rerum ludorum qͦ pͥma origo ponendla ui¬
sa est. ut appareret quam ab sanoinitiores in
hanc uix opulentis regnis tołabilem insaniã
ueñit. Nec tam̃ ludorum pͥmum initium ꝓcu¬
randis religionib datum aut religione aĩos.
aut corꝑamorb̃ leuauit. Quin etiam cumme¬
dios forte ludos circꝰ tyb̃is suꝑfuso irrigatus im¬
pediss. id uͦ uelut aũsisiam diis asꝑnantib q
placamina irȩ terrorem ingentem fecit. Itaq
piaculorum magis conquisitio aĩos qm cor¬
pora morbi afficerent. repetitum ex seniorũ
memoria dr. pestilentiam qͦndam clauo ab

Expanded text:
unde exodia postea appellata consertaque unde exodia postea appellata consertaque fabellis potissimum Atellanis sunt; quod genus ludorum ab Oscis acceptum tenuit iuuentus nec ab histrionibus pollui passa est; eo institutum manet, ut actores Atellanarum nec tribu moueantur et stipendia, tamquam expertes artis ludicrae, faciant. inter aliarum parua principiarerum ludorum quoque prima origo ponenda uisa est, ut appareret quam ab sano initio res in hanc uix opulentis regnis tolerabilem insaniam uenerit. nec tamen ludorum primum initium procurandis religionibus datum aut religione animos aut corpora morbis leuauit; quin etiam, cum medios forte ludos circus Tiberi superfuso inrigatus impedisset, id uero, uelut auersis iam dis aspernantibusque placamina irae, terrorem ingentem fecit. itaquepiaculorum magis conquisitio animos quam corpora morbi adficerent, repetitum ex seniorum memoria dicitur pestilentiam quondam clauo ab
Abbreviated transcription (Latin):
quia ister tusco uerbo ludio uocabatur nomen
histrionib inditum. Qui ñ sicut ante fescenm-¬
nou̾sui similem incõpositum tem̃e ac rudem
alt̾ns iaciebant. s impletas modis satyras descͥp¬
toiam ad tibicinem cantumotuq congruen
tiꝑagebant. liuiꝰ post aliquot annis qui ab
saturis ausus ẽ. primus argum̃to fabulam se¬
rere. idem scilicet id quod om̃s tum erant suo¬
rum carminũ auctor c̃. cum sepiꝰ reuocatus
uocem obtudiss. uenia petita puerũ ad canen-¬
dum ante tibicinem cum statiuss. canticum
egisse aliquanto magis uigente motu: qr ni¬
chil nocis usus impediebat. Inde admanum
cantari histrionib ceptum. deũbiaq tm̃ ip̃oꝵ
uocirelictam. Postqm lege hac fabular̃ abri¬
su ac soluto iocoreᷤ auocabatur ⁊ ludꝰ in artẽ
paulatim uerterat iuiuentus histrionib fa-¬
bellarum actu relicto ipsa int̾ se more anti¬
quo ridicula intexta u̾sib iactitare cepit. q̃¬

Expanded text:
quia ister Tusco uerbo ludio uocabatur, nomen quia ister Tusco uerbo ludio uocabatur, nomen histrionibus inditum; qui non, sicut ante, Fescennino uersu similem incompositum temere ac rudem alternis iaciebant sed impletas modis saturas descripto iam ad tibicinem cantu motuque congruenti peragebant. Liuius post aliquot annis, qui ab saturis ausus est primus argumento fabulam serere, idem scilicet—id quod omnes tum erant—suorum carminum actor, dicitur, cum saepius reuocatus uocem obtudisset, uenia petita puerum ad canendum ante tibicinem cum statuisset, canticum egisse aliquanto magis uigente motu quia nihil uocis usus impediebat. inde ad manum cantari histrionibus coeptum diuerbiaque tantum ipsorum uoci relicta. postquam lege hac fabularum ab risu ac soluto ioco res auocabatur et ludus in artem paulatim uerterat, iuuentus histrionibus fabellarum actu relicto ipsa inter se more antiquo ridicula intexta uersibus iactitare coepit;
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. dignusq habitus. quem secur dum aro-¬
mulo conditoremurbisromane ferrent. Ihoc ⁊ en¬
⁊ insequenti anno .t. sulpitio. poetico .c. licinio
stolone cõs. pestilentia fuit. Eo nich dignum
memoria actum nisi quod pacis deum expos-¬
cende cã tercio tumpost conditam urbem lec-¬
tisternium fuit.⁊ cum uis morbi nec huãnis
consiliis nec ope diuina leuaretur. uictis suꝑ¬
stitione animis ludiqͦ scenici noua res besli¬
cosoppło. nam circim᷑ spectaculum fuerat int̾
alia cȩlestisirȩ placamina institutã dicunt᷑.
⁊ eaipsa ꝑegrina res fuit. sine carmine ullo. sine¬
c̃armine ullo imitandorum carminũ actu. lu-¬
diones ex etruria acciti. ad tibicinis modos sal¬
tantes. haud indecorosmotus more tuscoda-¬
bant. Imitari dem̃ eos iuuentus simul incondi-¬
tis int̾ se iocularia fundentes uersib ceꝑe. nec
absom auoce motus erant. Acceptaitaq resse-¬
piꝰq usurpandã extitata. uernaculis artificib

Expanded text:
fuit dignusque habitus quem secundum a Rofuit dignusque habitus quem secundum a Romulo conditorem urbis Romanae ferrent. et hoc et insequenti anno C. Sulpicio Petico C. Licinio Stolone consulibus pestilentia fuit. eo nihil dignum memoria actum, nisi quod pacis deum exposcendae causa tertio tum post conditam urbem lectisternium fuit; et cum uis morbi nec humanis consiliis nec ope diuina leuaretur, uictis superstitione animis ludi quoque scenici—noua res bellicoso populo, nam circi modo spectaculum fuerat—inter alia caelestis irae placamina instituti dicuntur; mnia, et ea ipsa peregrina res fuit. sine carmine ullo, sine imitandorum carminum actu ludiones ex Etruria acciti, ad tibicinis modos saltantes, haud indecoros motus more Tusco dabant. imitari deinde eos iuuentus, simul inconditis inter se iocularia fundentes uersibus, coepere; nec absoni a uoce motus erant. accepta itaque res saepiusque usurpando excitata. uernaculis artificibus,
Abbreviated transcription (Latin):
gam consulib atq hisdẽ auspitiiscreatũ. Uere-¬
cundia iñ inposita ẽ. senatui ex patrib iuben-¬
di ediles curules creari. Primo ut alterns an-¬
nis explebe fierent conuen̾at. pͦ ea ꝓmiscuũ fu¬
it. Inde . l. genutio.⁊ .. seruilio cõs.⁊ ab seditione
⁊ abello quietis reb neqñ a metu acꝑiculis uaca-¬
rent. pestilentia ingensorta censorem edilem cu-¬
rulem .iii. tr̃. plebis mortuos ferunt. ꝓportione
iex multitudine alia multa funera fuisse. max-¬
imeq eampestilentiam insignem mors quam
matura tam acerba. m. furii fecit. fuit enĩ uere
uir unicus in omni fortuna princeps. pace bello¬
q priꝰqm exulatum iret. Clarior inexilio uł̃ desi¬
derio cuutatis. que capta absentis implorauit
opem. ⁊ felicitatem qua restitutus inpatriam. se¬
cum patriam ip̃amrestituit. Par dem̃ ꝑ .u.⁊.xxx.
annos tot enim postea uixit tytulo tante głȩ.

Expanded text:
gam consulibus atque iisdem auspiciis creatum, ueregam consulibus atque iisdem auspiciis creatum, uerecundia inde imposita est senatui ex patribus iubendi aediles curules creari. primo ut alternis annis ex plebe fierent conuenerat: postea promiscuum fuit. inde L. Genucio et Q. Seruilio consulibus et ab seditione et a bello quietis rebus, ne quando a metu ac periculis uacarent, pestilentia ingens orta. censorem, aedilem curulem, tres tribunos plebis mortuos ferunt, pro portione et ex multitudine alia multa funera fuisse; maximeque eam pestilentiam insignem mors quam matura tam acerba M. Furi fecit. fuit enim uere uir unicus in omni fortuna, princeps pace belloque priusquam exsulatum iret, clarior in exsilio, uel desiderio ciuitatis quae capta absentis implorauit opem uel felicitate qua restitutus in patriam secum patriam ipsam restituit; par deinde per quinque et uiginti annos—tot enim postea uixit— titulo tantae gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
NAUS hic erit insignis noui
hominis consulatu. insignis
nouis duob magistratib p̃¬
tura ⁊ curuli edilitate. Hos sͥ
patritii quesiũe honores pro
concesso plebi altero consulatu. Plebes consu-¬
latum .l. sextio cuius lege partuserat dedit.pa-¬
tres p̃turam. sp̃. furio. marci. f. camillo. Edi-¬
litatemgneo. quintio. capitolino.⁊ .p. cornelio
scipioni suarum gentium uiris gr̃a campestri
ceꝑunt. L. sextio. collega ex patrib datus. luciꝰ¬
emilius mamercus. Principio anni ⁊ de gall̃
quis primo palatos ꝑ apuliam congregari
iam fama erat ⁊ de hernicoꝵ defectione agita-¬
tam̃tio cum de maustria ommane quid per
plebeium cõs. ageretur ꝓferentur. silentiũ om-¬
nium rer̃ ac iusticio simile otium fuit. nͥ quod
ñ patientib tacitum tribunis. quod ꝓ consule
uno plebeio trespatritios magistratis currulib
selł p̃textatos tanqm cõs: sedñtes nobilitas sͥ sũp¬
siss. pretorem quid̃ etiam uira reddentẽ ⁊ colle-¬

Expanded text:
nus hic erit insignis noui hominis consulatu, insignis nouis duobus magistratibus, praetura et curuli aedilitate; hos sibi patricii quaesiuere honores pro concesso plebi altero consulatu. plebes consulatum L. Sextio , cuius lege partus erat, dedit: patres praeturam Sp. Furio M. filio Camillo , aedilitatem Cn. Quinctio Capitolino et P. Cornelio Scipioni , suarum gentium uiris, gratia campestri ceperunt. L. Sextio collega ex patribus datus L. Aemilius Mamercus . principio anni et de Gallis, quos primo palatos per Apuliam congregari iam fama erat, et de Hernicorum defectione agitata mentio. cum de industria omnia, ne quid per plebeium consulem ageretur, proferrentur, silentium omnium rerum ac iustitio simile otium fuit, nisi quod non patientibus tacitum tribunis quod pro consule uno plebeio tres patricios magistratus curulibus sellis praetextatos tamquam consules sedentes nobilitas sibi sumpsisset, praetorem quidem etiam iura reddentem et colle
Abbreviated transcription (Latin):
siliis fuiss. ⁊ ne particeps eorum ẽẽt. qui ab
lautulis fugissent. ltaq cum hoc unũ ꝓpter
saloniũ absenatu ñ impetraretur. tum salo¬
miꝰ obtestatus. p .c. ne suum honorem pluriᷤ
qmͣ concordiam ciuitatis estimarent ꝑpu-
fuit. ut destipendio equitum. merebant aũ
triplex ea tempestate aera demerentur. qd̃
adu̾sati coniurationi fuissent. Pret̾ ħ inue-¬
se ad pt̃. ne fenerare liceret. Item alis plebi
nos caꝑet. neu duos magistratꝰ uno anno
gereret. utiq licent cõs ãbos plebeios crea-¬

Expanded text:
siliis fuisset et, ne particeps eorum esset, qui ab siliis fuisset et, ne particeps eorum esset, qui ab Lautulis fugissent. itaque cum hoc unum propter Salonium ab senatu non impetraretur, tum Salonius obtestatus patres conscriptos ne suum honorem pluris quam concordiam ciuitatis aestimarent, perpuli fuit ut de stipendio equitum—merebant autem triplex ea tempestate—aera demerentur, quod aduersati coniurationi fuissent. praeter haec inuetulisse ad plebem ne fenerare liceret; item aliis plebi decem annos caperet neu duos magistratus uno anno gereret utique liceret consules ambos plebeios crea
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃aq omnia cognite ꝑmittimus fidei Appro¬
bantib clamore cunctis .t. quintiꝰ ante signa
ꝓgressꝰ in potestate dictatoris milites fore dix̃.
Orauit ut cauit ut ca̾m miseroꝵ ciuiũ susciꝑt.
susceptamq eadem fide quarem .p. admi-¬
nistrare solitus eẽt tueretur. Sibi se priuatĩ
nichil cauere. nolle alibi quam ininnocentia
spemhr̃e. militib cauendum quod apud pa¬
tres semel plebutin legionib cautum sit ne
fraudi secessio ẽẽt᷑. Orauit etiam bona uenia¬
quirites. ne quis eam remioco serio ue cuiqͣm
exꝓbraret. lex quoq sacrata militaris lata ẽ.
ne cuiꝰ militis scͥpti nom̃ nisu ip̃o uolente dele-¬
recur. Additumq legis. nequis ub̃i tr̃. mił.
fuiss. postea ordinum ductoreẽt. Idꝓpt̃ .p. sa¬
lonium postulatum ẽ. ab coniuratis qui al
quẽ nunc primipili appeslant. huic infensi
milites erant. qd̃ semꝑ adũsatus nouis con¬

Expanded text:
nostraque omnia cognitae permittimus fidei?' appronostraque omnia cognitae permittimus fidei?' approbantibus clamore cunctis T. Quinctius ante signa progressus in potestate dictatoris milites fore dixit; orauit ut causam miserorum ciuium susciperet susceptamque eadem fide qua rem publicam administrare solitus esset tueretur: sibi se priuatim nihil cauere; nolle alibi quam in innocentia spem habere; militibus cauendum, quod apud patres semel plebi, iterum legionibus cautum sit ne fraudi secessio eQuirites ne quis eam rem ioco serioue cuiquam exprobraret. lex quoque sacrata militaris lata est ne cuius militis scripti nomen nisi ipso uolente deleretur; additumque legi ne quis, ubi tribunus militum fuisset, postea ordinum ductor esset. id propter P. Salonium postulatum est ab coniuratis, qui alquem nunc primi pili appellant. huic infensi milites erant, quod semper aduersatus nouis con
Abbreviated transcription (Latin):
dumerit. tum tu innouissimos te recipito. fu¬
geris etiam honestuis. tergumq ciui decd̃is. qͣm
pugnaũis contra patriam. Nunc ad pacifi-¬
candum bene atq honeste int̾ primos stabis.
⁊ colloquii huiꝰ salutaris int̾pres fueris postu¬
late equa. ⁊ fõrte qmqͣm uel iniquis standũ ẽ.
potiꝰ quamimpias int̾ nos conseramꝰ manus.
.t. quintiꝰ plenus lacͥmarum ad suosuersuᷤ. me
qͦ inquit milites si quis usus meiẽ: meliorem
pacis quambelli habetis ducẽ. Nonenim illa
mͦ uolscꝰ aut samnis. s romanꝰ uerba fecit. u̾r
exꝑti. nolite aduersꝰ uos uelle exꝑiri. Qui pug¬
narent uobiscum infestius. ⁊ alios duces senatꝰ
habuit. qui maxima uobis suis militib par¬
ceret. cui plurimum uos imꝑatoriur̃o crede¬
ritis. eumelegit. Pacemetiam qui iuncẽ pos¬
sunt uolunt. quid nos uelle oportet. Quin
omissis ira ⁊ spe fallacib auctorib nos ipsos

Expanded text:
dum erit, tum tu in nouissimos te recipito; fudum erit, tum tu in nouissimos te recipito; fugeris etiam honestius tergumque ciui dederis quam pugnaueris contra patriam. nunc ad pacificandum bene atque honeste inter primos stabis et conloquii huius salutaris interpres fueris. postulate aequa et ferte; quamquam uel iniquis standum est potius quam impias inter nos conseramus manus.' T. Quinctius plenus lacrimarum ad suos uersus 'me quoque' inquit, 'milites, si quis usus mei est, meliorem pacis quam belli habetis ducem. non enim illa modo Uolscus aut Samnis sed Romanus uerba fecit, uestexperti nolite aduersus uos uelle experiri. qui pugnarent uobiscum infestius, et alios duces senatus habuit: qui maxime uobis, suis militibus, parceret, cui plurimum uos, imperatori uestro, crederetis, eum elegit. pacem etiam qui uincere possunt uolunt: quid nos uelle oportet? quin omissis ira et spe, fallacibus auctoribus, nos ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
eram natꝰ. id specim̃ mei dederam ea etate co-¬
nsulatum adeptus eram. ut potuerĩ trłs:
solum plebi. Quod meum factum dictum ue
consulis grauiꝰ quam tribuni audistis: Cõdẽ
tenore duo insequentes consulatꝰ gessi. eod hec
imꝑiosa dictat᷑a gereretur. ut neq in hosmeoᷤᷤ
⁊ patriȩ meȩ milites mitior qm in uos horreo
dicere hostis. Ergouos prius in me strinxitis
ferrum. quam inuos ego. Istinc clamor priꝰ
incipiet. atq impetꝰ si dimicandum ẽ. Indu¬
cite in animum quod ñ induxerunt patres
auiq ur̃i. non illi qui in sacrum montẽ secesse¬
runt. ñ hii qui pͦea auentinũ insedunt. Expec¬
tate dumuob̃ singulis ut olun coriolano ma-¬
tres conuigesq crinib passis obuiȩ ab urbe ue¬
niant. tum uolscorum legiones quia romanũ
habebant ducem quieuerunt. uosromanꝰ ex̃citꝰ
nec destit̾itis impio bello. T. quinti qͦcumq istic
loco seu uolens sen inuitus constitisti. si dimnican-¬

Expanded text:
eram natus, id specimen mei dederam, ea aetate coeram natus, id specimen mei dederam, ea aetate consulatum adeptus eram, ut potuerim tres et solum plebi. quod meum factum dictumue consulis grauius quam tribuni audistis? eodem tenore duo insequentes consulatus gessi, eodem haec imperiosa dictatura geretur; ut neque in hos meos et patriae meae milites <sim> mitior quam in uos—horreo dicere—hostes. ergo uos prius in me strinxeritis ferrum quam in uos ego; istinc signa canent, istinc clamor prius incipiet atque impetus, si dimicandum est. inducite in animum quod non induxerunt patres auique uestri, non illi qui in Sacrum montem secesserunt, non hi qui postea Auentinum insederunt. exspectate, dum uobis singulis, ut olim Coriolano, matres coniugesque crinibus passis obuiae ab urbe ueniant. tum Uolscorum legiones, quia Romanum habebant ducem, quieuerunt: uos, Romanus exercitus, ne destiteritis impio bello. T. Quincti , quocumque istic loco seu uolens seu inuitus constitisti, si dimican
Abbreviated transcription (Latin):
inquit inmortales milites ur̃os publicos
meosq ab urbe ꝓficiscens ita adoraui. ueni-¬
amq supplex poposci. ut mͥ de uobis concor-¬
diȩ parte głam ñ uictoriam darent. Satis
fuit eritq unbelli decus pariatur. Hinc pax
petenda ẽ. quod dos inmortales int̾ nuncu¬
panda uota expoposci. eiꝰ me compotem uo-¬
tiuos facere potestis. si meminisse uultis nõ
uos insamnio nec inuolscis. s in romano so¬
lo castra hr̃e. Sullos colles quos cernitis pa-¬
triȩ ur̃ȩ ẽẽ. si hunc ex̃citum ciuium ur̃oꝵ. si
me cõs. ur̃m cuius ductu auspitioq pͥore
anno bis legiones samnitium fudistis. bis
castrauicepistis. Ego sum . m. ualeriꝰ. coruuꝰ.
milites. cuiꝰ uos nobilitatẽ bñfitiis ergauos
ñ inuiriis sensistis. Nullius suꝑbe in uos le
meis imꝑiis inme seuerior quam ĩ uos. Ac
sicuigenꝰ. sicui sua uirtus. sicui etiam maie¬
stas. sicui honores subdere sp̃c potuerũt. is

Expanded text:
inquit 'immortales, milites, uestros publicos inquit 'immortales, milites, uestros publicos meosque ab urbe proficiscens ita adoraui ueniamque supplex poposci ut mihi de uobis concordiae partae gloriam non uictoriam darent. satis fuit eritque unde belli decus pariatur: hinc pax petenda est. quod deos immortales inter nuncupanda uota expoposci, eius me compotem uoti uos facere potestis, si meminisse uoltis non uos in Samnio nec in Uolscis sed in Romano solo castra habere, si illos colles quos cernitis patriae uestrae esse, si hunc exercitum ciuium uestrorum, si me consulem uestrum, cuius ductu auspicioque priore anno bis legiones Samnitium fudistis, bis castra ui cepistis. ego sum M. Ualerius Coruus , milites, cuius uos nobilitatem beneficiis erga uos non iniuriis sensistis, nullius superbae in uos legmeis imperiis in me seuerior quam in uos. ac si cui genus, si cui sua uirtus, si cui etiam maiestas, si cui honores subdere spiritus potuerunt, iis
Abbreviated transcription (Latin):
runt.⁊ ad urbem ducere iubent. Suomagis
iñ impetu qmͣ consilio ducis conuulsis sig¬
nis. infesto agmine ad lapidem octauũ uiȩ
q̃ nunc appia ẽ. ꝑueniunt. Issentq confestim
ad urbem. niuenire contͣ exercitum dictato¬
remq ad u̾sus se .i. ualerium coruũ dictũ
audissent. ⁊ mag̃. equitũ .l. fmilium. ma-¬
mertum. u primum ĩconspectumuentũ ẽ.
arma signaq agnouere extimplo omnib
memoria patriȩ iras ꝑmulsit. Nondũerant
tam fortes ad sanguinem ciuilem. nͨ pret̃ ext̃¬
nanouerant bella: ultimaq rabies secessio ab
suis habebatur. ltaq iam duces iam milites
utrimq cong̃ssꝰ querere ad colloquia. Quintiꝰ
quem armoꝵ etiam ꝓpatria sacietas tenet.
ne dum adu̾sus patriam coruinus om̃s cari-¬
tate ciues p̃cipue milites ⁊ añ alios suum exer-¬
citum complexꝰ. ad colloquiũ ꝓcessit. Cognito
ei extimplo haudminor ab adũsariis uere¬
cundia: qmͣ ab suis silentium datum. Deos

Expanded text:
runt et ad urbem ducere iubent. suo magis runt et ad urbem ducere iubent. suo magis inde impetu quam consilio ducis conuolsis signis infesto agmine ad lapidem octauum uiae, quae nunc Appia est, perueniunt; issentque confestim ad urbem, ni uenire contra exercitum dictatoremque aduersus se M. Ualerium Coruum dictum audissent et magistrum equitum L. Aemilium Mamercum . ubi primum in conspectum uentum est <et> arma signaque agnouere, extemplo omnibus memoria patriae iras permulsit. nondum erant tam fortes ad sanguinem ciuilem nec praeter externa nouerant bella, ultimaque rabies secessio ab suis habebatur; itaque iam duces, iam milites utrimque congressus quaerere ac conloquia: Quinctius, quem armorum etiam pro patria satietas teneret nedum aduersus patriam, Coruinus omnes caritate ciues, praecipue milites, et ante alios suum exercitum complexus. <is> ad conloquium processit. cognito ei extemplo haud minore ab aduersariis uerecundia quam ab suis silentium datum. 'deos'
Abbreviated transcription (Latin):
iniuiria insanientis exercitus causa recte cõ¬
mitat᷑. Postero die cum deliberatio eadem¬
teneret ex p̃datorib uagis quidam comꝑtũ
attulerunt titum quintiũ in tusculano agr̃
colere. urbis honorumq iniemorem. Patri¬
tiȩ hiciuir gentis erat. Cuicum militiȩ magna
cum gła acte finem pes alter ex uulñe claudꝰ
feciss. ruri ag̃e uitam ꝓcul ambitione ac fo-¬
ro constituit. Nomine audito. extimplo ag¬
nouere uirum.⁊ quod bene uerteret acciri iꝰ¬
serunt. S parum spei erat uoluntate quicꝗͣ
facturum ium adhiberi ac metum placuit.
Itaq silentio noctis cum tectum uillȩ qͥ ad id
missi erant. intrassent somno grauẽ quintiũ
opp̃ssum. nich medium aut imꝑiũ atq ho¬
norem. aut ubi restitaret mortem insequere¬
tur. denuntiantes in castra ꝑtraxerunt. Imꝑ-¬
ator extimplo adueniens appellatꝰ. insignia¬
q honoris ext̾rito subite rei miraculo defe¬

Expanded text:
iniuria insanientis exercitus causa recte cominiuria insanientis exercitus causa recte committatur? postero die cum eadem deliberatio teneret, ex praedatoribus uagis quidam compertum attulerunt T. Quinctium in Tusculano agrum colere, urbis honorumque immemorem. patriciae hic uir gentis erat; cui cum militiae magna cum gloria actae finem pes alter ex uolnere claudus fecisset, ruri agere uitam procul ambitione ac foro constituit. nomine audito extemplo agnouere uirum et, quod bene uerteret, acciri iusserunt. sed parum spei erat uoluntate quicquam facturum; uim adhiberi ac metum placuit. itaque silentio noctis cum tectum uillae qui ad id missi erant intrassent, somno grauem Quinctium oppressum, nihil medium aut imperium atque honorem aut ubi restitaret mortem ni sequeretur denuntiantes, in castra pertraxerunt. imperator extemplo adueniens appellatus, insigniaque honoris exterrito subitae rei miraculo defe
Abbreviated transcription (Latin):
ratio. deinde haud dubius timor incessit aĩoᷤ.
consilia sua emanasse. iam q̃stiones iamindi-¬
tia. iam occulta singłoꝵ supplitia. impotẽsq
⁊ crudele consulumac patruminse regnũ
passuros. hec qui incastris erant occultis
sermonib serunt. neruos ꝯuirationis eiectoᷤ
arte consulis cernentes. Cohors una cum haud
ꝓcul anxir eẽt. ad lautulas saltu angusto
int̾ mare ac montes consedit. ad excipiendoᷤᷤ
quos consul aliis atq aliis ut ante dictum
ẽ. causis mittebat. Iam ualida admodum
ninmero manꝰ erat nec quicqͣm adiusti
ȩx̾citus formam pret̾ ducẽ deerat. Incom-¬
positiitaq predantes inagrum albanum ꝑ-¬
ueniunt.:⁊ sub ingo albe longe castra uallo cin-¬
gunt. ꝑfecto iñ oꝑe reliquum diei deimꝑato¬
re sumendo sententiis decertant. Nulli ex p̃-¬
sentib satis fidentes. quem autem abroma
posse exciri. quem patrum aut plebiseẽ. qui
aut se tanto ꝑiculo sciens offerat. aut cui ex

Expanded text:
ratio, deinde haud dubius timor incessit animos ratio, deinde haud dubius timor incessit animos consilia sua emanasse: iam quaestiones, iam indicia, iam occulta singulorum supplicia impotensque et crudele consulum ac patrum in se regnum passuros. haec qui in castris erant occultis sermonibus serunt, neruos coniurationis electos arte consulis cernentes. cohors una, cum haud procul Anxure esset, ad Lautulas saltu angusto inter mare ac montes consedit ad excipiendos quos consul aliis atque aliis, ut ante dictum est, causis mittebat. iam ualida admodum numero manus erat nec quicquam ad iusti exercitus formam praeter ducem deerat. incompositi itaque praedantes in agrum Albanum perueniunt et sub iugo Albae Longae castra uallo cingunt. perfecto inde opere reliquum diei de imperatore sumendo sententiis decertant, nulli ex praesentibus satis fidentes: quem autem ab Roma posse exciri? quem patrum aut plebis esse qui aut se tanto periculo sciens offerat aut cui ex
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Diuisa enim erant ꝑcampaniȩ urbes. ma-¬
naueruntq a capua consilia iner̾tcitum omnẽ.
Eo laxam̃to cogitationib dato. quieuit inp̃sen¬
tia seditio. Consul educto in estiua milite dum
quietos samnites habebat exercitum purgare
missionib turbulentoꝵ hominum instituit.
aliis emerita dicendo stipendia eẽ. alios graues
iam etate aut uirib parum ualidos. Quidã ĩ
cõmeatus mittebantur. singuli pͥmo: dem̃ &
cohortes qułdam qr procul ab domo ac reb su¬
is hib̾nassent. ꝑ spẽm etiam militarium usuũ
cum alii alio mitterentur magna pars ablega¬
ti. Quam multitudinem consul alt̾ romȩ p̃tor¬
q alias ex aliis fingendo moras retinebat. Et
primo quidem ignari ludificationis. minime
inuiti domos reuisebant. Postqm neq reu̾ti
ad signa primos. nec ferme alium qͣm qui in
campania hib̃nassent. p̃cipueq ex his sediti¬
onis auctores mitti uiderunt pͥmum admi-¬

Expanded text:
ra—diuisa enim erant per Campaniae urbes mara—diuisa enim erant per Campaniae urbes manauerantque a Capua consilia in exercitum omnem. eo laxamento cogitationibus dato quieuit in praesentia seditio. consul educto in aestiua milite, dum quietos Samnites habebat, exercitum purgare missionibus turbulentorum hominum instituit, aliis emerita dicendo stipendia esse, alios graues iam aetate aut uiribus parum ualidos; auidam in commeatus mittebantur, singuli primo, deinde et cohortes quaedam, quia procul ab domo ac rebus suis hibernassent; per speciem etiam militarium usuum, cum alii alio mitterentur, magna pars ablegati. quam multitudinem consul alter Romae praetorque alias ex aliis fingendo moras retinebat. et primo quidem ignari ludificationis minime inuiti domos reuisebant; postquam neque reuerti ad signa primos nec ferme alium quam qui in Campania hibernassent praecipueque ex his seditionis auctores mitti uiderunt, primum admi
Abbreviated transcription (Latin):
to suum ipsoꝵ exemplum in eos uersurum. Cur
aũpotius qm campani agrũ italiȩ ub̃rimum
dignum agrourbem. qui nec sua nec se tutari
possint. qͣm uictor exercitus hab̃et. qui suo su¬
dore ac sanguine inde samnites depuliss: An
equũ ẽẽdedititios: suos illa fertilitate atq
amenitate ꝑfrui se militando fessos inpestilen-¬
tia atq arido circa urbem solo luctari. aut ĩ
urbe insedentem labem crescentis in dies feno-¬
rispati: hec agitata occultis coniuratioĩb nec¬
dum uulgata in om̃s consilia inuenit nouus
cõs .c. martius rutilius. cui campania sorte ꝓ-¬
untia euenerat. quinto seruilio collega ad
urbem relicto. Itaq cum omnia ea sic̃ gesta
doctus. quippe quiam quartom coñs. eẽt. cdie¬
tatorq ⁊censor fuiss. optimum ratꝰ differendo
spem quantocumq uellent. consilii exequendi
militarem impetum frustrare. rumorem dissi¬
pat in hisdem oppidis.⁊ anno pͦ p̃sidia hib̃nato¬

Expanded text:
to suum ipsorum exemplum in eos uersurum; cur to suum ipsorum exemplum in eos uersurum; cur autem potius Campani agrum Italiae uberrimum, dignam agro urbem, qui nec se nec sua tutari possent, quam uictor exercitus haberet qui suo sudore ac sanguine inde Samnites depulisset? an aequum esse dediticios suos illa fertilitate atque amoenitate perfrui, se militando fessos in pestilenti atque arido circa urbem solo luctari aut in urbe insidentem labem crescentis in dies fenoris pati? haec agitata occultis coniurationibus necdum uolgata in omnes consilia inuenit nouus consul C. Marcius Rutulus , cui Campania sorte prouincia euenerat, Q. Seruilio collega ad urbem relicto. itaque cum omnia ea, sicut gesta doctus quippe qui iam quartum consul esset dictatorque et censor fuisset, optimum ratus differendo spem quandocumque uellent consilii exsequendi militarem impetum frustrari, rumorem dissipat in iisdem oppidis et anno post praesidia hibernatu
Abbreviated transcription (Latin):
incastra hostium reditum ibiq omnis p̃da
militidata. Suiꝰcertaminis fortuna ⁊ falis¬
coscum in induciis eẽnt fedꝰ. pet̾e ab senaty co-¬
egit: ⁊ latinos iam exercitib comparatis ab
romano inpelignum uestit bellum. neq ut¬
a reigeste fama italiȩ se finib tenuit. s carta¬
ginenses qͦ legatos gratulatum romã misere.
cum corone aureȩ dono. q̃ in capitolio ĩ iouis
laude domisq cum incondito militari ioco
haudminꝰ tribuni celebre nom̃ qͣm consulum
eẽt. Campanoꝵ dem̃ suessanoꝵq audite lega¬
tiones. p̃cantib q datum. ut p̃sidium eo ĩ hy¬
b̃na muteretur. quo samnitium excursiones
arcerentur. Iam tum minime salubris militari
disciplinȩ capua. instrum̃to omnium uolup¬
tatum in delinitos militum aĩos auertit. ame¬
moria patriȩ. inibant᷑q consilia in hib̃nis. Cod̃
scelere adimende campanis capuȩ ꝑ quod illi
eam antiquis cultorib ademissent. neq inm̃i¬

Expanded text:
in castra hostium reditum ibique omnis praeda in castra hostium reditum ibique omnis praeda militi data. huius certaminis fortuna et Faliscos, cum in indutiis essent, foedus petere ab senatu coegit et Latinos iam exercitibus comparatis ab Romano in Paelignum uertit bellum. neque ita rei gestae fama Italiae se finibus tenuit sed Carthaginienses quoque legatos gratulatum Romam misere cum coronae aureae dono, quae in Capitolio in Iouis laude donisque, cum incondito militari ioco haud minus tribuni celebre nomen quam consulum esset. Campanorum deinde Suessulanorumque auditae legationes, precantibusque datum ut praesidium eo in hiberna mitteretur, quo Samnitium excursiones arcerentur. iam tum minime salubris militari disciplinae Capua instrumento omnium uoluptatium delenitos militum animos auertit a memoria patriae, inibanturque consilia in hibernis eodem scelere adimendae Campanis Capuae per quod illi eam antiquis cultoribus ademissent: neque immeri
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊ romano qui expeditus quantum humis
int̾ arma geri poss frum̃ti secum attulisset.
defutura omnia consul palatos ꝑ agros cum
uidiss hostes stationes infrequentes relictas.
paucis milites adhortatꝰ ad castra oppugnan¬
daducit. Que cum pͥmo clamore atq impe¬
tu cepiss plurib hostium in tentoriis suis ꝗͣ
inportis ualloq cesis. signa captiua in unũ
locum conferri iussit. relictisq duab legio¬
nib custodiȩ ⁊ p̃sidii causa graui edicto mo¬
nitis. ut donec ip̃e reu̾̃tiss preda abstinerẽt:
ꝓfectus agmine instructo. cum p̃missꝰ eques
uelut indagine dissipatos samnites ageret.
cedem ingentem fecit. Nam neq quo signo
coire int̾ se. neq utrum castra pet̾ent anlon-¬
giorem intenderent fugam. t̾ritis constare
poterat. Tantumq fuge ac formidinis fuit:
na militaria cumhis que in castris capta erãt.
adcentũ .lix. ad consulem deferrentur. Tum

Expanded text:
quieto Romano, qui expeditus quantum umeris quieto Romano, qui expeditus quantum umeris inter arma geri posset frumenti secum attulisset, defutura omnia. consul palatos per agros cum uidisset hostes, stationes infrequentes relictas, paucis milites adhortatus ad castra oppugnanda ducit. quae cum primo clamore atque impetu cepisset, pluribus hostium in tentoriis suis quam in portis ualloque caesis signa captiua in unum locum conferri iussit; relictisque duabus legionibus custodiae et praesidii causa, graui edicto monitis ut, donec ipse reuertisset, praeda abstinerent, profectus agmine instructo, cum praemissus eques uelut indagine dissipatos Samnites ageret, caedem ingentem fecit. nam neque quo signo coirent inter se neque utrum castra peterent an longiorem intenderent fugam, territis constare poterat; tantumque fugae ac formidinis fuit, esis—et signa militaria cum iis quae in castris capta erant ad centum septuaginta ad consulem deferrentur. tum
Abbreviated transcription (Latin):
mota relictisq impedim̃tis castroꝵ ualido
p̃sidio raptim agitur agm̃. nec ꝓcul ab hoste
locum ꝑ eriguum. ut quib pret̾ equos cetoꝵ
ium̃toꝵ calonumq turba alleẽt castris cepit.
Samnitium excitus uelut haud ulla mora
pugnȩ futura eẽt aciem instruit. Deinde
postqnamnemo obuisibat infestissignis
adcastra hostium succedit. Ibiit militem ĩ
uallo uidit. missiq ab omni parte explora¬
tum. quia in exiguum orbem contracta ca-¬
stra ẽẽnt. Paucitatem ĩn hostium colligentes¬
retulerunt: fremere om̃s acies complendas
eẽ. fossas sciendendumq uallum ⁊ ĩcastra ir¬
rumpendum. transactumq ea tem̃itate bel¬
lum foret. ni duces continuissent impetum
militum. Cecerum qr multitudo sua cõmean¬
tib grauis ⁊ priꝰ sedendo ad suessulam. ⁊ tum
certaminis mora haud ꝓcul abrer̃ oĩum ino¬
pia ẽẽt. Placuit dum inclusus paueret hos¬
tis frum̃tatum ꝑ agros militem duci. Int̾im

Expanded text:
mota relictisque impedimentis castrorum cum ualido mota relictisque impedimentis castrorum cum ualido praesidio raptim agitur agmen; nec procul ab hoste locum perexiguum, ut quibus praeter equos ceterorum iumentorum calonumque turba abesset, castris cepit. Samnitium exercitus, uelut haud ulla mora pugnae futura esset, aciem instruit; deinde, postquam nemo obuius ibat, infestis signis ad castra hostium succedit. ibi ut militem in uallo uidit missique ab omni parte exploratum quam in exiguum orbem contracta castra essent—paucitatem inde hostium colligentes—rettulerunt, fremere omnis acies complendas esse fossas scindendumque uallum et in castra inrumpendum; transactumque ea temeritate bellum foret, ni duces continuissent impetum militum. ceterum, quia multitudo sua commeatibus grauis et prius sedendo ad Suessulam et tum certaminis mora haud procul ab rerum omnium inopia esset, placuit, dum inclusus paueret hostis, frumentatum per agros militem duci: interim
Abbreviated transcription (Latin):
opimo auratis cornib donat. milites qui in
p̃sidiosimul fuerant duplici frum̃to inꝑpe-¬
tuum inp̃sentia singulis bub. binisq tuni-¬
ci̾donati scđm cõs. legiones dõnationẽ gra-¬
mineam coronam obsidialem clamore do-¬
num approbantes decio inponunt. Alt̾a co-¬
rona eiusd̃ honoris index apresidio suo in-¬
posita ẽ. his decoratus insignib bouem exi-¬
mium marti ĩmolauit. centum boues mili¬
tib dono dedit. qui secum in expeditione fue-¬
rant. isdem militib legiones libras farris. ⁊
sextarios uinicontulerunt. oĩaq ea ingenti
alacritate ꝑ clamorem militarem indicem
omnium adsensꝰ gerebantur. Item alia pug-¬
na adsuessulam cõmissa ẽ. quafugatꝰ a mar
co ualerio samnitium ex̃citus omni robore
iuuentutis domo accito certamine ultimo.
fortunam exꝑiri statuit. Absuessula nuntii
trepidicapuam. iñ equites citati ad ualeriũ
coñs. opem oratumueniunt. Confestĩ signa

Expanded text:
opimo auratis cornibus donat. milites, qui in opimo auratis cornibus donat. milites, qui in praesidio simul fuerant, duplici frumento in perpetuum, in praesentia priuis bubus binisque tunicis donati. secundum consulis donationem legiones gramineam coronam obsidialem, clamore donum approbantes, Decio imponunt; altera corona, eiusdem honoris index, a praesidio suo imposita est. his decoratus insignibus bouem eximium Marti immolauit, centum boues militibus dono dedit qui secum in expeditione fuerant. iisdem militibus legiones libras farris et sextarios uini contulerunt; omniaque ea ingenti alacritate per clamorem militarem, indicem omnium adsensus, gerebantur. tertia pugna ad Suessulam commissa est; quia fugatus a M. Ualerio Samnitium exercitus, omni robore iuuentutis domo accito, certamine ultimo fortunam experiri statuit. ab Suessula nuntii trepidi Capuam, inde equites citati ad Ualerium consulem opem oratum ueniunt. confestim signa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpulit consulem. ut hostes ⁊ nocturno pauo¬
re attonitos. ⁊ circa collem casteslatim dissipatoᷤ
adgrederetur. credere etiã aliquos ad se sequen-¬
dum emissos ꝑsaltum uagari. uisse legiones
arma caꝑe egresseq castris cum ꝑ explorato-¬
res notioriam saltus eẽt. uia patentiore ad ho¬
stem ducuntur. quem incautũ in ꝓuiso ador-¬
te. cum palati passim samnitium milites ple-¬
riq mnermes nec coire in unũ. nec arma caꝑe
nec reciꝑe intra uallum se possent: pauen¬
tem pͥmum intͣ castra compellunt. deinde¬
castra ipsaturbatis stationib capunt. D¬
fertur circa collem clamor. fugatq ex suis quẽ-¬
q p̃sidiis. Ita magna pars absenti hosti cessit:¬
qd̾ quos intrauallum egerat pauor. fuere aũ
gestis: cõs. aduocata contione.p. decii noncep¬
tas solumante. s cumulata noua uirtute lay-
desꝑagit. Et pret̾ militaria alia dona aurea
corona eumr ⁊ centum bub eximiaq uno albo

Expanded text:
perpulit consulem ut hostes et nocturno pauoperpulit consulem ut hostes et nocturno pauore attonitos et circa collem castellatim dissipatos adgrederetur: credere etiam aliquos ad se sequendum emissos per saltum uagari. iussae legiones arma capere egressaeque castris, cum per exploratores notior iam saltus esset, uia patentiore ad hostem ducuntur; quem incautum improuiso adortae, cum palati passim Samnitium milites, plerique inermes, nec coire in unum nec arma capere nec recipere intra uallum se possent, pauentem primum intra castra compellunt, deindecastra ipsa turbatis stationibus capiunt. perfertur circa collem clamor fugatque ex suis quemque praesidiis. ita magna pars absenti hosti cessit: quos intra uallum egerat pauor—fuere autemgestis consul aduocata contione P. Deci non coeptas solum ante sed cumulatas noua uirtute laudes peragit et praeter militaria alia dona aurea corona eum et centum bubus eximioque uno albo
Abbreviated transcription (Latin):
laudib ferent. s ad conspiciendam tantã uir¬
tutem luce ac die opꝰ est. nec uos digniestis qͦs
cum tanta gła incastra reduces. silentium ac
nox tegat: hic lucem quieti oꝑiamur. dictis ob¬
temperatum. atq uͥ primum illuxit p̾misso
nntio ad coñs. in castra ingentigaudio conci-¬
tatur. ⁊ tessera data incolumes reũti.qui sua
corpora ꝓ salute omnium. haud dubio ꝑicło
obiecissent. P se quisq obuiam effusi laudant.
gratulantur singulos uniũsosq seruatores
suosuocant. diis laudesgratesq agant. deci¬
uniũ celum fert̃. Hic decii castrensis triumphꝰ
fuit incedentis ꝑ media castra cum armato p̃¬
sidio coniectis in eum oĩum ocuł. ⁊ omni ho¬
nore tribunum consuli equantib ubi ad p̃¬
torium uentũ ẽ: cons. classico ad contionem
conuocat. orsusq meritas decii laudes. inter¬
fante ipso decio distulit contionem. qui auctor
omnia pͦ habendi dum occasio ĩmanib eẽt.

Expanded text:
laudibus ferent; sed ad conspiciendam tantam uirlaudibus ferent; sed ad conspiciendam tantam uirtutem luce ac die opus est, nec uos digni estis quos cum tanta gloria in castra reduces silentium ac nox tegat; hic lucem quieti opperiamur.' dictis obtemperatum; atque ubi primum inluxit, praemisso nuntio ad consulem castra ingenti gaudio concitantur; et tessera data incolumes reuerti, qui sua corpora pro salute omnium haud dubio periculo obiecissent, pro se quisque obuiam effusi laudant, gratulantur, singulos uniuersos seruatores suos uocant, dis laudes gratesque agunt, Decium in caelum ferunt. hic Deci castrensis triumphus fuit incedentis per media castra cum armato praesidio coniectis in eum omnium oculis et omni honore tribunum consuli aequantibus. ubi ad praetorium uentum est, consul classico ad contionem conuocat orsusque meritas Deci laudes interfante ipso Decio distulit contionem; qui auctor omnia posthabendi dum occasio in manibus esset,