comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ssent orbe terrarum abunde bellor esset ac li¬
tium. E Adde sententiarũ dissonantiã et
inenodabiles rezum nodos. Quis septarum
uarietates ac phorum bella dinumeret ꝓpłoꝵ
et regum prelia quieuere. pħi non quiescũt
et pugnãt illi de eo qd̾ cũ hui ᷤ esse ceꝑit. ẽe
desinit illius hi deueritate litigant que
una simul omĩum esse potest neq hanc
litem aut quesite ueritatis splendor auta
chademicus umq̃ ualuit finire carneades
phice sequester paçis anxius s ieritus ut
non inelegantur mͥ quidem lusisse uideatur
aneus/ seneca ubi horologia pħis confert
ꝙ scilicet par utrisq discordia est. Idq qꝙͣ
uerum sit quisq et p̾ħis animũ et horolo¬
giis aurem dedit intelligere potuit. Nec uoͣ
aliorũ doctrina tramquilior. Que gramati¬
corum ad huc sub iudice lis existent q con¬
flictus rectorũ que dyaleticorum alt̾catiçẽs
que deniq artium omĩu discordie qui da¬

Expanded text:
ssent orbe terrarum, abunde bellorum esset et lissent orbe terrarum, abunde bellorum esset et litium. Adde sententiarum dissonantiam, et inenodabiles rerum nodos. Quis sectarum varietates, aut philosophorum bella dinumeret? Populorum et regum prelia quievere, Philosophi non quiescunt; et pugnant illi de eo, quod cum huius esse ceperit, esse desinit illius; hi de veritate litigant, que una simul omnium esse potest, neque hanc litem aut quesite veritatis splendor, aut Academicus unquam valuit finire Carneades, philosophice sequester pacis anxius sed irritus, ut non ineleganter michi quidem lusisse videatur Anneus Seneca, ubi horologia Philosophis confert, quod scilicet par utrisque discordia est. Idque quam verum sit, quisquis et Philosophis animum et horologiis aurem dedit, intelligere potuit. Nec vero aliorum doctrina tranquillior: que grammaticorum adhuc sub iudice lis existens? qui conflictos rethorum, que dialecticorum altercationes? Que denique artium omnium discordie? qui cla
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia ⁊ quesensu carẽt/ et que sentiunt in
unum cogam asupremo celi u̾tce ut dixius¬
q ad nfimũ terre centrũ. et/ apͥncipe Angelo
usq adminimũ ⁊ extemũ u̾mem. iugis et
implacabilis pugna est. homo ip̃e terrestrium
dux ⁊ rector animantiũ qui rationis guberna¬
culo solus hoc iter uice ⁊ hoc mare turbidum
tumidũq tramquille agere posse uideretur qͣz
continua lite agitͣ. non mͦ cũ aliis s secũ de
quo mox dicam. nũc deprimo agendum. si ꝗ¬
dem nichil mali est qd̾ nõ homo in homine ma¬
chinetur ut cetera hominũ mala undecũq ue¬
nientia seua nat᷑a seu afortuna huit uni co¬
llata . leuia quedam incomoda uideantꝰ. Id
ẽi uͦ si adplenũ aꝑire uoluero id qd̾ nolĩ qd̾q
ad proposito longe ẽ / et omis humanorum
actuia scena reregenda ⁊ om̃is euistoria re¬
texenda. erit hoc unu dixisse satis sit ꝗa
si nulla umq alia qͣ romanorũ bella. toto fui¬

Expanded text:
omnia et que sensu carent, et que sentiunt in omnia et que sensu carent, et que sentiunt in unum cogam, a supremo celi vertice, ut dixi, usque ad infimum terre centrum, et a principe angelo, usque ad minimum et extremum vermem, iugis et implacabilis pugna est. Homo ipse, terrestrium dux et rector animantium, qui rationis gubernaculo solus hoc iter vite et hoc mare tumidum turbidumque tranquille agere posse videretur, quam continua lite agitur, non modo cum aliis, sed secum! De quo mox dicam. Nunc de primo agendum, si quidem nichil mali est quod non homo in hominem machinetur, ut cetera hominum mala undecunque venientia seu a natura, seu a fortuna, huic una collata, levia quedam incommoda videantur; id enim vero, si ad plenum aperire voluero, id quod nolim, quodque a proposito longe est, et omnis humanorum actuum scena retegenda, et omnis evi historia retexenda erit. Hoc unum dixisse satis sit, quia si nulla unquam alia quam Romanorum bella toto fui
Abbreviated transcription (Latin):
mixtione contrariorũ fit uotiua temperies
intquas contrarietates adu̾santiu extremo¬
rum admediũ uirtutis. ꝑquas differentias
quantãq discordiam uocum ad musicã con¬
cordiam peruenit᷑.Deniq quecũq sũt excu¬
te/. et percurre animo/ celum terras maria
eque in sumo ethere ⁊ infundo pelagi inq
imis terre certatur hiatib. eque in siluis ⁊
magris eque indesertis. arenaꝵ. et inplate¬
is urbiu. lis ecterna est. Nec eium. uari¬
etate rerum. ab incepto deuiem taceo ꝙ iã
inde abipo mundi pͥmordio int̾ethereos spi¬
ritus in ip̃a celi arce/ pugnatu est. hodieq
in hoc tractu caliginosi aeris pugnari credit᷑
taceo ꝙ in illo celesti congressu uicti angłi ui¬
ctoribusq iam suis facti impares dum in nos
mortales t̾re accolas ulasci student in morta¬
le nobis bellum tentationũ uariarũ durũq
negotiu atq ambiguũ peperere. taceo ꝙ ut

Expanded text:
mixtione contrariorum fit votiva temperies? mixtione contrariorum fit votiva temperies? inter quas contrarietates adversantium extremorum ad medium virtutis; per quas differentias quantamque discordiam vocum ad musicam concordiam pervenitur? denique quecunque sunt excute, et percurre animo celum, terras, maria: eque in summo ethere et in fundo pelagi, inque imis terre certatur hiatibus, eque in silvis et in agris, eque in desertis arenarum et in plateis urbium lis eterna est. Ne enim varietate rerum ab incepto deviem, taceo quod iam inde, ab ipso mundi primordio, inter ethereos spiritus, in ipsa celi arce pugnatum est, hodieque in hoc tractu caliginosi aeris pugnari creditur. Taceo quod, in illo celesti congressu, victi angeli, victoribusque iam suis facti impares, dum in nos mortales terre accolas ulcisci student, immortale nobis bellum tentationum variarum durumque negotium atque ambiguum peperere. Taceo quod, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pistis clauo insidiens inuentus atq osten¬
sus est principi indignanti tantum in se
poruisse tantillum aĩal. idq unum precip¬
uũ admiranti. ꝙ in nauigium receptus fãtã
illam ext̾ius in herendi. efficatiam ami sisẜ¬
¶ Mam illud alterum monstri genus non si¬
luisse equidez affirmasse maluerim / cuiᷤ ap̃
nos nescio qͣ uerax s noua utiq ⁊ ob id ip̃m
suspecta mͥ est fãma/. esse circa mare indicuz
inaudite magnitudinis auẽ quandam.ro
ccum nostri uotant que nõ mͦ singl̃os hoĩes
s tota insuꝑ rostro prehensa nauigra secuz
tollat in nubila. ⁊ pendentes inaere miseroᷤᷤ
nauigantes ad relatu ip̃o terribilẽ mortem
ferat q̃zta uͦ uis auaritie est. que neq aliis
multis neq hec uno tam ĩmam ꝑiculo ana¬
uigatione deteritos sequaces suos prede aui¬
dos predam facit. Et. Sam uͦ ut de inuisi¬
bilib aliꝗd ad inceptum traham qͣrta com¬

Expanded text:
piscis clavo insidens inventus atque ostenpiscis clavo insidens inventus atque ostensus est principi indignanti, tantum in se potuisse tantillum animal, idque unum precipuum admiranti, quod in navigium receptus, tantam illam exterius inherendi efficaciam amisisset. Nam illud alterum monstri genus, non siluisse equidem quam affirmasse maluerim, cuius apud nos nescio quam verax, sed nova utique et ob id ipsum suspecta michi est fama. Esse circa mare Indicum inaudite magnitudinis avem quandam, quam “rochum” nostri vocant, que non modo singulos homines, sed tota insuper rostro prehensa navigia secum tollat in nubila, et pendentes in aere miseros navigantes, advolatu ipso terribilem mortem ferat. Quanta vero vis avaritie est, que neque aliis multis, neque hoc uno tam immani periculo a navigatione deterritos, sequaces suos prede avidos predam facit? Iam vero ut de invisibilibus aliquid ad inceptum traham, quanta com
Abbreviated transcription (Latin):
facile futurũ singła prosequi ex quib
appareat omĩa ẜm litem. fieri que seu
magna seu ꝑua magno miraculo fiant
licet nõ dum tñ illud maximũ stupendũ¬
q int̾suma ⁊ extrema nature prodigia nu¬
meratu attigi s actingã paucis. echinus
semipedalis pisticalus nauĩ quãuis inpẽ¬
sam uentis undis remis uelis actam re¬
tnet.solus elementorũ atq hoĩ. uin
etundens nullo quidem actualio qͣ naui¬
gii postibus adhereno nullo demum co¬
namine s natura ip̃a. qd̾ et siscriptis il¬
lustribo insitum e nũo tñ incredibiliũ ha¬
beretur si deocceano indico fortassis aut
stitico scriptum esset et non potius in
nr̃o mari monstrum het Romanis Im¬
peratorib accidisset am inadu̾sa. ẽi more
cã ꝙ tota classe prodeũte nauis una ueld
in anchoris staret neque prorsus loco mo¬
ueretur demissis pelagi expertis manu ut
dicitur coperta ueritas et limatis instar

Expanded text:
facile futurum singula prosequi, ex quibus facile futurum singula prosequi, ex quibus appareat “omnia secundum litem fieri”; que seu magna, seu parva, magno miraculo fiant licet, nondum tamen illud maximum stupendumque inter summa et extrema nature prodigia numeratum attigi; sed attingam paucis. Echinus, semipedalis pisciculus, navim quamvis immensam ventis, undis, remis, velis actam, retinet solus, elementorum atque hominum vim retundens, nullo quidem actu alio, quam navigii postibus adherendo, nullo demum conamine, sed natura ipsa; quod etsi scriptis illustribus insitum, e numero tamen incredibilium haberetur, si de occeano Indico fortassis aut Scythico scriptum esset, et non potius in nostro mari monstrum hoc Romanis imperatoribus accidisset: Animadversa enim more causa, quod, tota classe prodeunte, navis una velut in anchoris staret, neque prorsus loco moveretur, dimissis pelagi expertis, manu, ut dicitur, comperta veritas et, limacis instar,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus hiberna nox additur. ut nullum uł
quieti datum tp̃s litibus sit inmune Et
Ut uͦ insensibiliũ rerum genus attingam
quid eũ ferro magnes ht ul cum magne¬
teadamas quorum et sicausa litis occul¬
tior lis aperta est. Magnes siquidem fer¬
rum trahit. addibe adamatem traheret
desinet remictet/q sitraxerit utrobiq ius
mizabilis seu ꝙ pigro et informi lapi¬
di natura quasy manus atq uncos dede¬
rit ad u̾sus rigidũ ac preualidum meta¬
llum seu ꝙ illos sibi lapide alt̾o abstante
subripuerit que nõ prime litis finis s no¬
ua lis est et si hoc ultimũ mulu negent
m eĩ exꝑiendi hactenus uł occasio defuit
uł uoluntas. itaq nichil affirmo primũ
uͦ notũ adeo ut reaffirmari quidem sit
necesse E Uerum ego breui nimis/ inpore
et augusto inspatio opus ingens magͦ
impetu aggressus iam hinc uideo ad hãt
rem plus mͥ animi esse qͣ uiriũ nec mͥ
nec cuiqͣ sane unũ hec agenti/ excomodo

Expanded text:
tibus hiberna nox additur, ut nullum vel tibus hiberna nox additur, ut nullum vel quieti datum tempus, litibus sit immune. Ut vero insensibilium rerum genus attingam, quid vel cum ferro magnes habet, vel cum magnete adamas? quorum etsi causa litis occultior, lis aperta est. Magnes si quidem ferrum trahit; adhibe adamantem: trahere desinet remittetque si traxerit; utrobique vis mirabilis, seu quod pigro et informi lapidi natura quasi manus atque uncos dederit adversus rigidum ac prevalidum metallum, seu quod illos, sibi de lapide altero astante, subripuerit; que non prime litis finis, sed nova lis est, etsi hoc ultimum multi negent. Michi enim experiendi hactenus vel occasio defuit vel voluntas, itaque nichil affirmo: primum vero notum adeo, ut ne affirmari quidem sit necesse. Verum ego, brevi nimis in tempore et angusto in spatio opus ingens magno impetu aggressus, iam hinc video, ad hanc rem plus michi animi esse, quam virium: nec michi nec cuiquam sane, unum hoc agenti ex commodo,
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Aselli et balatus pecudũ et mugitͦ
bouu et magno pretio parua oua uendẽ¬
tium. gallinarũ contentus inconditus fi¬
uł uulgaris clamor ⁊ stultorũ risus quo
in epto res in eptior nulla est. ut catu¬
llus ait et ebriorũ cantus ac gaudra
quibus nichil est tristius. et litigantiu
querele et ambe conuitiũ seu gannitus.
et puerorũ nũc prelia nũc lamenta et nupͭ¬
tiarum uł conuiuia turbida uł choree. et
uxorum uiros axte lugentium. Leti fletus
et parentũ ueri natorum in mortib eui¬
latus/. Adcle his fori turbas/ ac strepitum
alt̾tationesq mercantiũ et ementiũ hĩc
contẽptus. Hinc uendentiũ Iuramenta.
Adde hinc Artificu laborẽ uoce mulgen¬
tiuz mestos cantus huic fidibus lanas at
uellera conglobata pulsantiũ/ in iocundam
musicã. et telas pectinis ꝑerantis. Hinc
follium fabriliu. raucos flatus ⁊ acutos
sonitus malleorum quib stissa equis par¬

Expanded text:
iunt aselli, et balatus pecudum, et mugitus iunt aselli, et balatus pecudum, et mugitus boum, et magno pretio parva ova vendentium gallinarum concentus inconditus fivel vulgaris clamor, et stultorum risus, quo inepto res ineptior nulla est, ut Catullus ait; et ebriorum cantus ac gaudia, quibus nichil est tristius, et litigantium querele et anile convicium seu garritus; et puerorum nunc prelia, nunc lamenta; et nuptiarum vel convivia turbida, vel choree; et uxorum viros arte lugentium leti fletus, et parentum veri natorum in mortibus eiulatus. Adde his fori turbas ac strepitum, altercationesque mercantium, et ementium hinc contemptus, hinc vendentium iuramenta. Adde hinc artificum laborem voce mulcentium mestos cantus, hinc fidibus lanas ac vellera conglobata pulsantium iniucundam musicam, et telas pectinis pererrantis, hinc follium fabrilium raucos flatus, et acutos sonitus malleorum, quibus scissa equis par
Abbreviated transcription (Latin):
rtale. Quid umbriũ bella ẜ furentium et
moles niuiũ et uredinem pruinarum. et
asperitatem ac niolentiã glaciei et torrentiũ
repentinos impetus et uaga fluminũ incre¬
menta. totas sepe regiones et magnos pͥo¬
pulos. s inprimis rusticoru septa quas sa¬
ntiu. quorum in tot malis uix terrestris
et interram semꝑacclinis agitur uitam. Et¬
Atq ut delicatorumac diuitum de tediis ali¬
quid dicam. Quis noctirena aurium bella
non pertulit. bubones strigesq et oblatã¬
tium lune canum suꝑuacuas excubias et
catas integulis nundinantes ac tramquilla
silentis horrendis accentibus et clamore
tartareo infestantes et mesti soricum occẽ¬
tus et ꝗcꝗd int̾tenebras inportunum stre¬
pit/ hos accedũt et nocturna ranarum co¬
axatio et matutini populatus. Hirundinuĩ
acmine adesse ithiputes ac threum. Nã
diurnam aurium quietem. et cicade stri¬
dule et procates corui. et rudentes impẽ¬

Expanded text:
rtalem? Quid imbrium bella furentium, et rtalem? Quid imbrium bella furentium, et moles nivium, et uredinem pruinarum, et asperitatem et violentiam glaciei, et torrentium repentinos impetus, et vaga fluminum incrementa, totas sepe regiones et magnos populos, sed in primis rusticorum septa quassantium, quorum in tot malis vix terrestris, et in terra, semper acclivis agitur vita? Atque ut delicatorum ac divitum de tediis aliquid dicam, quis nocturna aurium bella non pertulit: bubones strigesque et oblatrantium lune canum supervacuas excubias, et catas in tegulis nundinantes ac tranquilla silentia horrendis occentibus et clamore tartareo infestantes, et mesti soricum occentus, et quicquid inter tenebras importunum strepit? His accedunt et nocturna ranarum coaxatio, et matutini plantus hirundinum ac mine. adesse Itym putes ac Tereum. Nam diurnam aurium quietem et cicade stridule, et procaces corvi, et rudentes imped
Abbreviated transcription (Latin):
predicantes. bone hercle/. si om̃is solicitudo la¬
udabilis esset exemꝑlum igit᷑ fortasse predo¬
nibus ydoneum. Non his quibus de suo ui¬
uere sine cuiusqͣ in iuria mens est. At soli¬
citum animal quis nestit s improbum in¬
iustum rapto. uiuens nullius industrie nͥ
in malum. nullius usus at incomodi tedis¬
q multiplicis. Cur igitur ht exemplum
dederit. Cur hoc aiał laudauerint. dico ite¬
eum.miror. precipue cum ad esset apis in¬
dustrium prouidentissimũq aĩał nulli noxi¬
um. multis utile sibiq et aliis arte quadã
natbe insita et suo illo nobili labore subueiẽs.
Quid nũc ego damnosam eloquar uber¬
tatem et excrestentiũ luxuriem filiorum.
contra quam ꝑuigil excubat et preduris um¬
guibus armatus agricola. et ultici sucantus
falce frondator. Quid lappas ac tribulos atq
amnuã tempestatẽ renastentium stirpium
ac radicum litium ac laborũ materiã in mo¬

Expanded text:
predicantes? Bene hercle, si omnis sollicitudo lapredicantes? Bene hercle, si omnis sollicitudo laudabilis esset; exemplum fortasse igitur predonibus ydoneum, non his quibus de suo vivere, sine cuiusquam iniuria mens est. At sollicitum animal quis nescit?, sed improbum, sed iniustum, rapto vivens, nullius industrie, nisi in malum, nullius usus, ac incommodi tediique multiplicis. Cur igitur hoc exemplum dederint, cur hoc animal laudaverint, dico iterum, miror, precipue cum adesset apis industrium providentissimumque animal, nulli noxium, multis utile, sibique et aliis arte quadam naturaliter insita et suo illo nobili labore subveniens. Quid nunc ego damnosam eloquar ubertatem et excrescentium luxuriem foliorum, contra quam pervigil excubat, et pre duris unguibus armatus agricola, et ultrici succinctus falce frondator? quid lappas et tribulos, atque annuam tempestatem renascentium stirpium ac radicum, litium ac laborum materiam immo
Abbreviated transcription (Latin):
gui animantis inquietudo. ut dum brume
sue consuluit nr̃am turbat estatem. Tar¬
dus essem ad credendum. aliis expertus stio.
Quanto non solum tedio s et dãpno sit pul¬
uucrulentum ilłd ac trepida semꝑ expediti¬
one festinum aginem. ut non tm̃ agros s
areas et thalamos et prontuaria populet
Sam credere incipiam pisanis infinib caser¬
um qd̾ aut longe amari nauigantib oste¬
nditur / formicarium statebris ac diluuio
desertum. Tale aliquid uicentinis quoq
memorant infinib et ego uł uirobiq ũłubi¬
q fieri posse crediderim/. sic me nuper nõ
agresti quidem s urbana paulo minus pe¬
pulerunt domo ut ignis. et calcis ad extre¬
mum fuge rerum remedio opus esset/. A¬
puleioq fidẽ habeam consumptum ab his
hominẽ. et si desit mel mirariq me nõ ne¬
gem. quid est qd̾ quidam solicuudinis exem¬
plum proposuere formicam. alii de hac longoᷤᷤ
texuere sermones. Parsimoniam atq industã

Expanded text:
gui animantis inquietudo, ut dum brume gui animantis inquietudo, ut dum brume sue consulit, nostram turbat estatem? Tardus essem ad credendum aliis; expertus scio, quanto non solum tedio sed et damno sit pulverulentum illud, ac trepida semper expeditione festinum agmen, ut non tantum agros, sed arcas et thalamos et promptuaria populentur. Iam credere incipiam, Pisanis in finibus, castrum quod haud longe a mari navigantibus ostenditur, formicarum scatebris ac diluvio desertum; tale aliquid Vicentinis quoque memorant in finibus, et ego vel utrobique, vel ubique fieri posse crediderim. Sic me nuper non agresti quidem, sed urbana paulominus pepulerunt domo, ut ignis et calcis, ad extremum fuge rerum remedio opus esset; Apuleioque fidem habeam, consumptum ab his hominem, et si desit mel, mirarique me non negem. Quid est, quod quidam sollicitudinis exemplum proposuere formicam, alii de hac longos texuere sermones, parsimoniam atque industriam
Abbreviated transcription (Latin):
ntium non parcit. quin et librorum postes
et menbranas et literas/ adclam. qd̾ nisi
pice liquida leuiq incendio sit occiresu.
non numꝙͣ periculi uł nausragii etiam cã
et maria ingredi / ⁊ carinas nauium. te¬
rebrare ausa sepe bellum graue nescientibintu¬
lit. preterea quid brucus oleribus quid segeti¬
bus locusta. quid messibus seu anser aduena.
seu passer. indigena seu grus domicilii. transla¬
trix uolucresq alie inportunũ genus unde illo
georgicum uugilii qd̾ mirari soleo iam non
miror. Ut aues sonitu terreantur. eure eĩ
nunc italico habitanti unum hec exmultis
estiuis tediis esse cepit sic mͥ aduespam. et
insultus uolucrum/ et lapidum collisio et ui¬
llici clamor durat. Sid hec quid cricius ui¬
ndemie quid erugo herbis/ eruca frondibus
talpa radicibus/. Quid postremo arcis bor¬
reiisq gurgulio atq in opi metuens form¬
ica senecte / ut ait ille quis feruor et ꝑexi¬

Expanded text:
ntium non parcit; quin et librorum postes ntium non parcit; quin et librorum postes et membranas et literas addam; quod nisi pice liquida, levique incendio sit occursum, nonnunquam periculi vel naufragii etiam causa est, et maria ingredi, et carinas navium terebrare ausa, sepe bellum grave nescientibus intulit. Preterea quid bruchus oleribus, quid segetibus locusta, quid messibus seu anser advena, seu passer indigena, seu grus domicilii translatrix, volucresque alie importunum genus? Unde illud Georgicum Virgilii, quod mirari soleo, iam non miror, ut aves sonitu terreantur. Rure enim nunc Italico habitanti unum hoc ex multis estivis tediis esse cepit, sic michi ad vesperam et insultus volucrum, et lapidum collisio, et villici clamor durat. Ad hec quid ericius vindemie, quid erugo herbis, eruca frondibus, talpa radicibus? quid postremo areis horreisque curculio atque inopi metuens formica senecte ut ait ille? Quis fervor et perexi
Abbreviated transcription (Latin):
animal et ut memorant felle carens. qͣ¬
tis queso cum preliis qͣrtisq clamorib uitã
ducit. in disciplinatis incastris. ac barbaris
esse/ uideare / adeo nec luce pacati aliꝗd. nec nocte
quidem uideas. Aicto auet insultus ⁊ nalt̾u¬
trum ip̃m in se uinculo mutue uoluptatis
astructum par eamq obcam ueneri sacrum.
sepe alis rostroq ꝑsequit suus amans. ¶l¬
Ed minutissima te remictam quẽ nõ ut mi¬
nor sic et minaax minus spectabilis minus¬
ue laboriosa materia est. quenam ergo ara¬
nearum. insidie et quã uigͥ intentio que cap¬
tandis infirmioribus telarum scena. qui re¬
tium optentus fallatiis ac rapinis. quid
sĩne tedio et obtusõ quodam substerpitu tra¬
dium / uistera fodientes illarum maxime
quibus excedendis lune at mensium obs¬
uatio diligens sit neglocta / que latens pe¬
stis ut fumosis rectis agrestium sic aura¬
tis regum laquearibus insultat templis

Expanded text:
animal, et, ut memorant, felle carens, quananimal, et, ut memorant, felle carens, quantis, queso, cum preliis quantisque clamoribus vitam ducit? Indisciplinatis in castris ac barbaris esse videare, adeo nec luce pacati aliquid, nec nocte quidem videas; mitto autem insultus in alterutrum, ipsum in se vinculo mutue voluptatis astrictum par, eamque ob causam Veneri sacrum, sepe alis rostroque persequitur suus amans? Ad minutissima te remittam, que non ut minor, sic et minus spectabilis minusve laboriosa materia est: quenam ergo aranearum insidie et quam vigil intentio? Que captandis infirmioribus telarum scena, qui retium obtentus fallaciis ac rapinis? Quid rmiculi non sine tedio, et, obtuso quodam sub strepitu, trabium viscera fodientes, illarum maxime quibus cedendis lune ac mensium observatio diligens sit neglecta? Que latens pestis ut fumosis tectis agrestium, sic auratis regum laquearibus insultat, templis
Abbreviated transcription (Latin):
cum murmure ueniũt ad id qd̾ cupidissie
faciũt. non cupidas s cohactas putes. fe¬
rarum alie dum coeunt magnis sirido¬
rib. Alie rapidis unguib inquiete sũt
Iam sicredimus qd̾ denatura uiperea na¬
gni scͥbũt uiri. quanta rerum contraͬie¬
tas quantũq litigiũ maris capud sua
quadam naturali s effrenata dulçedine
in os upere inẜtum illa precipiti feruo¬
re.libidinis amputat. Inde iam pregnãs
uidua cum pariendi tp̃us aduenit fetu mul¬
tiplici pregiauante et uelut in ultione̾ prĩs
unoquoq ꝙͣ primum erumpere festinante di¬
strepinr. Ita duo animantiũ. prima uota pro¬
les. et toitus huic gni infausta penitusq mor¬
tifera deprehendunt. dum marem coitus ma¬
tem partus interimit. Apium Aluearia cõ¬
templare/ que illa concuresatio qui strepitus que¬
nam non mͦ bella cum proximis. s ciuilis ut
ita dixerim discordia ac bella domestica. Co¬
lumbarum nidos intuere. Simplicissimum.

Expanded text:
cum murmure veniunt, ad id quod cupidissime cum murmure veniunt, ad id quod cupidissime faciunt? non cupidas, sed coactas putes. Ferarum alie, dum coeunt, magnis stridoribus, alie rapidis unguibus inquiete sunt; iam si credimus quod de natura viperea magni scribunt viri, quanta rerum contrarietas, quantumque litigium! Maris caput sua quadam naturali, sed effrenata dulcedine, in os vipere insertum, illa precipiti fervore libidinis amputat; inde, iam pregnans vidua, cum pariendi tempus advenerit, fetu multiplici pregravante, et velut in ultionem patris uno quoque quamprimum erumpere festinante, discerpitur. Ita duo animantium prima vota, proles et coitus, huic generi infausta penitusque mortifera deprehenduntur, dum marem coitus, matrem partus interimit. Apum alvearia contemplare: que illa concursatio, qui strepitus, quenam non modo bella cum proximis, sed civiles, ut ita dixerim, discordie, ac bella domestica! Columbarum nidos intuere: simplicissimum
Abbreviated transcription (Latin):
infilios quos dum boues capiũt malos
lugent atq ita quodãmodo dum ualde
diligũt oderũt. et frat̾num quidem
pat̾numq uindi nomen arctissimi se¬
pe sine amore int̾dumq est odio uide¬
mus. Ueniam ad amicitie sanctum
nomen qd̾ abamando dictũ absq amo¬
re nec esse certe nec intelligi potest
quanta uͦ in amicis q̃ uis finium con¬
cordia uie. iñ actuumq discordia qua¬
nta oppinionũ atq consiliorũ conflic¬
catio esti ut uix ciceroniana diffinitio
stare queat sit enĩ licet intͥamicos be¬
niuolentia. et caritas deest tñ illa oiñz
diuinarũ humanarũq rerum consen¬
sio exqua ille. diffinitiorẽ coficit/. Quid
in odio speres igiture. est et in amore o¬
dium et inpace bellum. et inconsen¬
tione dissentio. Ostendam tibi sit
esse exhis ip̃is que assidue in oculiẜ
sunt. feras aspice. quas ferro indo¬
mitas om̃ipotes amor domat. Intende
animum. leene. tigres. urse. quanto

Expanded text:
in filios, quos dum bonos cupiunt, malos in filios, quos dum bonos cupiunt, malos lugent! Atque ita quodammodo, dum valde diligunt, oderunt, et fraternum quidem paternumque vincli nomen arctissimi, sepe sine amore, interdumque cum odio videmus. Veniam ad amicitie sanctum nomen, quod ab amando dictum, absque amore nec esse certe nec intelligi potest: quanta vero in amicis, quamvis finium concordia, vie tamen actuumque discordia, quanta opinionum atque consiliorum conflictatio est? ut vix Ciceroniana diffinitio stare queat. Sit enim licet inter amicos benivolentia et caritas, deest tamen illa “omnium divinarum humanarumque rerum consensio”, ex qua ille diffinitionem conficit: quid in odio speres igitur? Est et in amore odium, et in pace bellum, et in consensione dissensio. Ostendam tibi sic esse, ex his ipsis que assidue in oculis sunt. Feras aspice, quas ferro indomitas, omnipotens amor domat; intende animum: leene, tigres, urse, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
tibus et in colarum pepetuis acta tumł¬
tibus quippe que nouorũ animantiũ ac
monstorum feracissima esse non ambi¬
gitur. usq adeo ut uulgi oppinionẽ ne
docti quidem respuant om̃s prope quas
t̾ra til aer animantiũ formas ht esse
inaquis. cũ innum̾abiles ibi sint quas
aer ac t̾ra non hñt. Et. Et inhiis
quidem ferme omib preda uł odium litẽ
parit/. Quid ꝙ his cessantib lis nonce¬
ssati. Age ei in amore qͣrtus Selus quã¬
ta incõiugio dissonantia/. quot que¬
relle. quante suspitiones amantium
que suspiera. qui dolores. quanta non
dicam doĩorum ac seruorum. qui nõ ĩo
minꝰ infesti quia domestici hostes sunt
cũ quibus nulla umqͣ pax sꝑanda. nͥ
quã uł mors fecerit ul paupertas. Non
dicam fratrum. quorum gratiã raram
ip̃a ueritas. nasonis ore restata est. Nõ
filiorum inparentes. qd̾ eiuidem porte
carmen canit. s parentũ quorũ opina¬
rissimus est amor. quãta indignatio

Expanded text:
tibus et incolarum perpetuis acta tumutibus et incolarum perpetuis acta tumultibus, quippe que novorum animantium ac monstrorum feracissima esse non ambigitur, usque adeo, ut vulgi opinionem, ne docti quidem respuant omnes prope, quas terra vel aer animantium formas habet, esse in aquis, cum innumerabiles ibi sint, quas et aer et terra non habet; et in his quidem ferme omnibus, preda vel odium litem parit. Quid, quod his cessantibus lis non cessat? Age enim in amore quantus zelus, quanta in coniugio dissonantia, quot querele, quante suspitiones amantium, que suspiria, qui dolores! Quanta non dicam dominorum ac servorum, qui non ideo minus infesti, quia domestici hostes sunt, cum quibus nulla unquam pax speranda, nisi quam vel mors fecerit, vel paupertas; non dicam fratrum, quorum gratiam raram ipsam veritas ore Nasonis testata est; non filiorum in parentes, quod eiusdem poete carmen canit; sed parentum, quorum opinatissimus est amor, quanta indignatio
Abbreviated transcription (Latin):
non ilłd adu̾tit gallinis fetantib proin¬
becilli familia. quantus ardor. impatiẽ¬
tia q̃rta sit qͣqͣ est id quidem cõe om̃iu
nulłu tam mite aiãl qd̾ amor sobolis ac
metus exasperet. Galli se calcharibus
impetũt ex natura et cruore xutilas cri¬
stas int̾ uulnera detinet totis corporib
obnixi. tantum in uidie tantuq suꝑbie
paruo regnat inpectore. tanta uincendi
cupiditas. tantus cedendi pudor est Q¬
natum atq anserum ꝑtinatiã quis non
uidit. ut pectorib se purgent. clangori¬
bus increpitant. alis diu̾berãt rostris
herenti Et quidem inferocib minꝰ miri
usitatum eĩ et cõe ẽ ut aialia maiora
minorũ ꝑnities ac sepulceũ sint. fera
feram. Duis auem. piscis pistem. uer¬
mis uermẽ rodit. quin et litore uol¬
ucres aquaticeq quadrupedes equor stagͦ
lacus et flumina ximanturr exhauriũt
et infestant ut mͥ oĩu in quietissima
pars rerum aqua uideatur et suis mo¬

Expanded text:
non illud advertit gallinis fetantibus pro imnon illud advertit gallinis fetantibus pro imbecilli familia, quantus ardor, impatientia quanta sit, quanquam est id quidem commune omnium? Nullum tam mite animal, quod non amor sobolis ac metus exasperet. Galli se calcaribus impetunt et natura, et cruore rutilas cristas inter vulnera detinent, totis corporibus obnixi; tantum invidie tantumque superbie parvo regnat in pectore, tanta vincendi cupiditas, tantus cedendi pudor est. Anatum atque anserum pertinaciam quis non vidit, ut pectoribus se perurgent, clangoribus increpitant, alis diverberant, rostris herent? Et quidem in ferocibus minus miri usitatum enim et commune est, ut animalia maiora minorum pernicies ac sepulcrum sint. Fera feram, avis avem, piscis piscem, vermem vermis rodit. Quin et litoree volucres, aquaticeque quadrupedes, equor, stagna, lacus et flumina rimantur, exhauriunt, et infestant, ut michi omnium inquietissima pars rerum aqua videatur, et suis mo
Abbreviated transcription (Latin):
genuit natura parens Et Leo ip̃e gene¬
aspitiens quidem xotarum strepitũ uacuos
cuerus agentium et gallinaceorũ cristas
quis non stupeat. si uera fama est. ma¬
giaq etiam cautus suꝑ omia uͦ flamas
metuere crepitantes laditꝰ en ergo huic
gn̾alis propͥa est. p̃t̾ illam coẽm feris
om̃ib uenationẽ. Est et sualis tigribꝰ
rapte prolis et profugi hostis ludificantis
na eusticisq ac pastorib lis manet. E¬
Uenenosa loqdor et ferotia quenã uͦ mã¬
suetis gregibus est quies. quantis nisi¬
bus quantisq odiis dentati confligũt
sues. quantis armentorum duces. que¬
nam int̾ illos certamina quenã fuge q̃
uictoris insolentia quis uicti dolor. que in¬
iuriarum recordatio. qui reditus aduĩ¬
dictam. quis nõ legendo perpendit ut
poetarum ingenia et bellaces exercent
tauei. et int se aduersis luctantes corni¬
adpresepe hospes equus qn pullus aduena
quietum cebũ int̾ pares sũpsit. Quis

Expanded text:
genuit natura parens. Leo ipse, genegenuit natura parens. Leo ipse, geneaspiciens quidem rotarum strepitum vacuos currus agentium, et gallinaceorum cristas quis non stupeat, si vera fama est, magisque etiam cantus, super omnia vero flammas metuere crepitantes traditur? Ea ergo huic generi lis propria est, preter illam communem feris omnibus venationem. Est et sua lis tigribus rapte prolis, et profugi hostis ludificantis tua rusticisque ac pastoribus lis manet. Venenosa loquor et ferocia. Quenam vero mansuetis gregibus est quies? Quantis nisibus quantisque odiis dentati confligunt sues? Quantis armentorum duces? Quenam inter illos certamina? Quenam fuge? Que victoris insolentia? Qui victi dolor? Que iniuriarum recordatio? qui reditus ad vindictam? Quis non, legendo, perpendit ut poetarum ingenia, et bellaces exercent tauri, et inter se adversis luctantes corniad presepe hospes equus, quando pullus advena quietum cibum inter pares sumpsit? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
custodie studiũ et prede distantissimo mu¬
ndi tacta apd̾ indos inuenio. illic quoq
suum aurum cont᷑ parem gentis aua¬
ritiam formicis quibusdam incredibili
mole et mira feritate tuentib. Basili¬
scus angues reliquos sibibo teritat ad¬
uentu fugat. uisu ꝑimit. elephantem
draco spiris inplicat seu ꝑosus est eĩ
incertũ unde non nullis animantib
int̾se naturale odiu sen estate algidũ
sitiens cruorem/ qd et quid tradidere et
pugne exitus facit ut credi possit. si ue¬
rum est alt̾um exanguẽ exccatumq e¬
mori alterũ uͦ fusi hostis hausto saig¬
nine cen bello uctorẽ. uictũq delitiis ⁊
nimio potu xuptũ conmortuũq procu¬
inbere. Multa preterea genus hoc atq
imp̾mis acerrimus epote dolor yrudims
et uisi uł auditi muris fastidia offendũt¬
mirum dictu. tantum aĩał. et tantarus
uirium tam pusilli hostis horrere coms¬
pectum s sic sine lite atq offentione nil

Expanded text:
custodie studium, et prede, distantissimo mucustodie studium, et prede, distantissimo mundi tractu apud Indos invenio, illic quoque suum aurum, contra parem gentis avaritiam, formicis quibusdam incredibili mole et mira feritate tuentibus. Basiliscus angues reliquos sibilo territat, adventu fugat, visu perimit. Elephantem draco spiris implicat seu perosus est enim incertum unde nonnullis animantibus inter se naturale odium, seu estate algidum sitiens cruorem, quod et quidam tradidere, et pugne exitus facit ut credi possit, si verum est alterum exanguem exiccatumque emori, alterum vero fusi hostis hausto sanguine, ceu bello victorem, victumque delitiis et nimio potu ruptum commortuumque procumbere. Multa preterea genus hoc, atque in primis acerrimus epote dolor hirundinis et visi vel auditi muris, fastidia offenduntum dictu, tantum animal et tantarum virium, tam pusilli hostis horrere conspectum. Sed sic, sine lite atque offensione nil
Abbreviated transcription (Latin):
ingnͣe excubie quantaq q̃q uigil. rep¬
ugnantia est. quis uentorũ quis aucup¬
um artes ac laqueos. quis pistatorũ amos.
ac retra horumq omĩu labores uigiliasq
explicit. aut hec contͣ ferarũ auium pisti¬
um ingenia. Que cunta ꝗd sũt aliud
qͣ litium instrumẽta. Age quinã asillor¬
um acullei/. uesperarumq hisq cũ pesti¬
bus que bouũ prelia qui sudores nec ma¬
ior canium equorumq aut reliquorum
quadrupedũ pax quies ue. Que musta¬
rum estiua tedia / que mu quas
mustas albas ludo dicunt hiberne mo¬
lestie. que muxium ꝑhemnia inquie¬
tudo. que pulicum ꝑnix obsidio. que
culicũlis diurna que amguiũ canarũ¬
q cũ ciconiis que pigmeorũ bella cũ gr¬
uibus quas int̾ arimaspes et griphes.
pugnas excitat auxisitis. ut quorũ ma¬
ior improbitas aut facile Iudicẽ. nͥ ꝙ illi
capinam hi custodiam moliunt᷑ illos
auaritia stimulat. hos natura. Idem et

Expanded text:
in genere excubie, quantaque quanque vigil repin genere excubie, quantaque quanque vigil repugnantia est? quis venatorum, quisve aucupum artes ac laqueos, quis piscatorum hamos ac retia, horumque omnium labores vigiliasque explicet? aut hec contra, ferarum, avium, piscium ingenia? que cuncta quid sunt aliud, quam litium instrumenta? Age, quinam asilorum aculei vesparumque, hisque cum pestibus que boum prelia, qui sudores? nec maior canum equorumque aut reliquorum quadrupedum pax quiesve. Que muscarum estiva tedia, que nivium, quas muscas albas ludo dicunt, hiberne molestie? Que soricum perennis inquietudo? que pulicum pernox obsidio? que culicum lis diurna? que anguium ranarumque cum ciconiis? que Pygmeorum bella cum gruibus? quas inter Arimaspos et gryphes pugnas excitat auri sitis? ut quorum maior improbitas haud facile iudicem, nisi quod illi rapinam, hi custodiam moliuntur, illos avaritia stimulat, hos natura. Idem et
Abbreviated transcription (Latin):
ripides . Uulpina fallatia una quidem
exmultis audita est/. Piscatores tum ad
urbem pistes deferant. qd̾ estate libenter
natu faciũti aliqnͣ uulpecala ceu exa¬
nimen calle medio transu̾sam habuisse
qͣ arreptã decoriaturi excõmodo cũ supͣ
sactinam proiecissent illam ubi se pisci¬
bus affatim inplesset. subito prosilui¬
sse mirantibusq illis atq indignanti¬
bus effugisse. Sam qui oro alii uulpiũ
doli. qui luporum ululatus murmur
ad caulas que coruoruz miluorumq çir¬
ca columbarum tomos ac pulloꝵ nidos
uigilantia qd̾ int̾ sẽ ut prohibẽt/ naturale.
atq ectenum odium alt̾ alterius inuadit
nidum effractisq ouis spem prolis inti¬
mit. Nam cuculo non unus quidem alt̾q
est hostis omẽs fere auicule illi insultant
prosugo semper et querulo. Quenam pre¬
terea et quales mustellar Ꝯẗ aspides in¬
sidie. qd̾ cieca diuitũ chalamos acumen fu¬
eum. Quenã exdiu̾so cuisq pro se suo

Expanded text:
ripides. Vulpina fallacia una quidem ripides. Vulpina fallacia una quidem ex multis audita est: piscatores cum ad urbem pisces deferent, quod estate libenter noctu faciunt, aliquando vulpeculam ceu exanimem calle medio transversam habuisse, quam arreptam decoriaturi ex commodo, cum supra sarcinam proiecissent illam ubi se piscibus affatim implesset subito prosiluisse, mirantibusque illis atque indignantibus effugisse. Iam qui, oro, alii vulpium doli? qui luporum ululatus? quod murmur ad caulas? que corvorum milvorumque circa columbrarum domos ac pullorum nidos vigilantia? quod inter se, ut perhibent naturale atque eternum odium? Alter alterius invadit nidum, effractisque ovis spem prolis interimit: nam cucullo non unus quidem alterque est hostis: omnes fere avicule illi insultant, profugo semper et querulo. Quenam preterea et quales mustellarum contra aspides insidie? quod circa divitum thalamos acumen furum? Quenam, ex diverso, cuiusque pro se suo
Abbreviated transcription (Latin):
dura manifesti motus latens causa q¬
ueritur non minorẽ p̃horum inscolio
ꝙͣ fluctuũ ip̃o inpelago litem mouit ꝗd
qd̾ nullum aĩal bellis uacati. Pdisces
fere uolucres serpentes homines. Una
speties aliam exagitat. Nulli hoĩu oĩu
quies data. leo lupum. lupus canẽ. Ca¬
nis leporem insequit᷑. Est et canum
stirps audentior nõ lupis mͦ resistere. s
Leones pardos. Apros. ursos insectari soli¬
ta atq aggredi. Quorumdã uͦ tam gener¬
osa ferotia et tam nobilis fertur elatio ut
ursos aprosq fastidrant/. inq solos ele¬
phantes aut leones dignentur uruere
qualem unum Alexandro regi missum
legimus / missumq inde alterum probatũ¬
q qua decuit dilectumq regi unice. atq
indelitiis habitum. Nam ipĩus canis er¬
ga hominẽ cui fertur amicissimus q̃pta sit
caritas ñ q̃ conciliat spes cibi pret̾ mor¬
sus ac latratus inplacabiles nõ ma acthe¬
onis fabula. s discerptus uere probat eu¬

Expanded text:
dum manifesti motus latens causa qdum manifesti motus latens causa queritur, non minorem Philosophorum in scholis, quam fluctuum ipso in pelago, litem movit. Quid, quod nullum animal bellis vacat? Pisces, fere, volucres, serpentes, homines: una species aliam exagitat, nulli omnium quies data. Leo lupum, lupus canem, canis leporem insequitur. Est et canum stirps audentior, non lupis modo resistere, sed leones, pardos, apros, ursos insectari solita atque aggredi. Quorundam vero tam generosa ferocia, et tam nobilis fertur elatio, ut ursos aprosque fastidiant, inque solos elephantes aut leones dignentur irruere; qualem unum Alexandro regi missum,legimus, missumque inde alterum probatumque qua decuit, dilectumque regi unice atque in delitiis habitum. Nam ipsius canis erga hominem cui fertur amicissimus quanta sit caritas, nisi quam conciliat spes cibi, preter morsus et latratus implacabiles, non tantum Acteonis fabula, sed discerptus vere probat Eu
Abbreviated transcription (Latin):
sa testantur. Rapido stelle obuiant fir¬
mamento. Contrarram inuicem ele¬
menta confligunt. Terre tremũt. ma¬
xia fluctuant. Ner quatitur. Crepãt
flamme. leellum in mortale gerunt uẽn
biscum omĩa. Rer humidum. Estas
arida. Mollis autupnꝰ. Hiens hisp¬
ida. et que uicissitudo dicit pugna est
Hec ip̃a igit quibus in sistimus ꝗb
circum fouemus et uiuimus. que tot ille¬
cebris blandiunt᷑ qͣ si reasti ceꝑint sĩt
horrenda.Indicãt terremotus. et con
Quis insultus grandinis quenam illa uis
imbriũ qui fremitus tonitrui qui fulmĩs
inpetus que rabies procellarum qui feruo
qui mugitus pelagi qui torrentiũ fragor.
qui fluminu᷑ excursus qui nubiũ cur¬
sus et recursus. et concursus. Mare
ip̃m pret̾ apertam ac rapidam uim uẽ¬
torum. Atq additos fluctuũ tumores in¬
certis uicib alt̾nantes çertos statutos¬
q fluxus ac refluxus habet cũ multis
in locis tum comspectius in accasu querẽᷤ

Expanded text:
sa testantur. Rapido stelle obviant firsa testantur. Rapido stelle obviant firmamento; contraria invicem elementa confligunt; terre tremunt; maria fluctuant; aer quatitur; crepant flamme; bellum immortale gerunt venti;biscum omnia: ver humidum, estas arida, mollis autumnus, hiems hispida, et que vicissitudo dicitur, pugna est. Hec ipsa igitur quibus insistimus, quibus circumfovemur et vivimus, que tot illecebris blandiuntur, quanque, si irasci ceperint, sint horrenda, indicant terremotus et conciQuis insultus grandinis, quenam illi vis imbrium, qui fremitus tonitruum, qui fulminis impetus, que rabies procellarum, qui fervor, qui mugitus pelagi, qui torrentium fragor, qui fluminum excursus, qui nubium cursus et recursus et concursus? Mare ipsum, preter apertam ac rapidam vim ventorum atque abditos fluctuum tumores incertis vicibus alternantes, certos statutosque fluxus ac refluxus habet, cum multis in locis, tum conspectius in occasu, que res,
Abbreviated transcription (Latin):
pero ecternam uitam. R. Nulla
maior. Nulla pulcrior. Aulla sa¬
ntior. spes. mͦ non ceca preceps¬
uesit. sũt eĩ qui semꝑ male agendo bo¬
num sperent. quo nichil est stultius¬
sS Eternam uitam spero. R. La est
uirtutũ consamguinitas atq connexio
sicuti aphiᷤᷤ disputatũ est ut necesse sit
eum ꝗ unam ħt om̃s habere u̾tutes. cui
illud est. consequẽs una carentẽ cuntis
carere uirtutib. qd̾ si demoralib uerum
est. ꝗd deothologicis opinem.Ytaq sispẽ
habes. caritatem simul habeas. opportet
ac fidem. siqua harum desit non iam speᷤᷤ
illa s presup̃tio in consulta est .s. Uitã
spero ecternam. R. Rem bonam. uno
optimam speras ilłd uide ut qd̾ bonũ agis
agas bene. Sũt ⁊ qui bona male agant
xom̃ibus que uł
michi lecta pla¬
tuerint uł aud¬
ita nichil pene
uł insedit altius
uł tenatius in¬
hesit uł crebrius
Ad memoriã rodit
qͣ illud heraditi.
Omĩa secundum litem fieri. Sic est
enim et sic esse prope modum. uniu̾¬

Expanded text:
pero eternam vitam. Nulla maior, nulla pulchrior, nulla sanctior spes, modo non ceca precepsve sit: sunt enim qui semper male agendo bonum sperent, quo nichil est stultius. Eternam vitam spero. Ea est virtutum consanguinitas atque connexio, sicut a philosophis disputatum est, ut necesse sit eum qui unam habet omnes habere virtutes, cui illud est consequens una virtutum carentem cunctis carere virtutibus: quod si de mortalibus verum est, quid de theologicis opinemur? Itaque si spem habes, caritatem simul habeas oportet ac fidem; si qua harum desit, non iam spes illa, sed presumptio inconsulta est. Vitam spero eternam. Rem bonam, immo optimam speras; illud vide, ut quod bonum agis, agas bene. Sunt et qui bona male agantomnibus que vel michi lecta placuerint vel audita, nichil pene vel insedit altius, vel tenacius inhesit, vel crebrius ad memoriam rediit, quam illud Heracliti: “Omnia secundum litem fieri”. Sic est enim, et sic esse propemodum univer
Abbreviated transcription (Latin):
corruat tũc migrandi necessitas in aliud id¬
q perpetuũ domiciliũ hinc exdusos transfert¬
plus dicere plus dicerem si plus capere posseẜ.
nec uulgari sirepitu porsus/obsurdiusses cor¬
pus ip̃m non animi domũ esse s carcerem
nec amicum certe set domesticum hostem
cuius tibi fragilitas sit optanda. quo tu lib̾
maturius sis ac uictor. D. Nulle mͥ sũt
uires. R. Nulle penitus dum ualeas.
non sunt ꝙs si non ualey alia est que¬
rela. non eigo nullas ĩis dicere s ꝑuas
uires/. Non es robustus ut ille cocatane¬
us tuus neq is ut ille alius neq ille
ur bos utq elephas. Suus cuiq uiriũ
fodiendo. s honestis studiis s iustis Ymperiis
sic in naui robustior quisq remum agit/.
At prudentior cdauũ regit uita qͣi nauis
de defectu queri de imparitate querimini
turbidum genus et querulũ. qua sublata
mundi decor interat necesse est sic qd̾ op¬
timũ est in rebus id fertis egerrime/.

Expanded text:
corruat; tunc migrandi necessitas in aliud, idcorruat; tunc migrandi necessitas in aliud, idque perpetuum domicilium, hinc exclusos transfert. Plus dicerem si plus capere posses, nec vulgari strepitu prorsus obsurduisses: corpus ipsum non animi domum esse sed carcerem, nec amicum certe, sed domesticum hostem, cuius tibi fragilitas sit optanda, quo tu liber maturius sis ac victor. Nulle sunt michi vires. Nulle penitus dum valeas, non sunt; quod si non vales, alia est querela. Non ergo nullas vis dicere, sed parvas vires. Non es robustus ut ille coetaneus tuus; neque is ut ille alius, neque ille ut bos, utque elephas. Suus cuique virium fodiendo, sed honestis studiis, sed iustis imperiis. Sic in navi robustior quisque remum agit, at prudentior clavum regit. Vita, quasi navis de defectu queri, de imparitate querimini, turbidum genus et querulum, qua sublata mundi decor intereat necesse est. Sic, quod optimum est in rebus, id fertis egerrime.
Abbreviated transcription (Latin):
milonis senuerunt uires et herculis senui¬
ssent. non sic sociatis non solonis non ne¬
storis non catonis meliorib uterer nil
potest delectare magnũ animũ quod non du¬
ret. D. Corpustulũ inbecille est. R. Si
organum in habitanti animo sufficiẽs fuĩt
satis est uiriu. corpus namq propter ani¬
mi seruitium fecisse naturam. nemo tam coͣ¬
poris seruus est. qui nestiat. id siproprio mu¬
nere fingitur ꝗd accusas/ seu quid amplius
requiris/ Nam qui ingenio fragiles corpore
preualent hibelius proxime accedũt et se¬
pe qd̾ miserum ẽ aliis seruiunt. sepe uero qd̾ mi¬
serimũ/ atq ubi humane miserie sũma est
animum ip̃i suũ seriure corpori suo cogunt
seruitute fedissima/. D. Corpus inuali¬
dum est mͥ. R. Uera et generosa uis ho¬
minis in animo est. corpus est quasi quedã
domus animi q robusta qͣ fragilis nichil ad
hospitem paucorũ p̾cipue dierum modo ne

Expanded text:
Milonis senuerunt vires, et Herculis senuiMilonis senuerunt vires, et Herculis senuissent. Non sic Socratis, non Solonis, non Nestoris, non Catonis. Melioribus utere: nil potest delectare magnum animum, quod non duret. Corpusculum imbecille est. Si organum inhabitanti animo sufficiens fuerit, satis est virium. Corpus namque propter animi servitium fecisse naturam, nemo tam corporis servus est, qui nesciat. Id si proprio munere fungitur, quid accusas, seu quid amplius requiris? Nam qui, ingenio fragiles, corpore prevalent, hi beluis proxime accedunt, et sepe, quod miserum est, aliis serviunt, sepe vero, quod miserrimum, atque ubi humane miserie summa est, animum ipsi suum servire corpori suo cogunt, servitute fedissima. Corpus invalidum est michi. Vera et generosa vis hominis in animo est. Corpus est quasi quedam domus animi: quam robusta, quam fragilis, nichil ad hospitem, paucorum precipue dierum, modo ne
Abbreviated transcription (Latin):
tante clarius nitet.S..
Atura me genuit inbeallem. R¬
Ut imputriuagina ensis fereus sic
infragili corpore fortis sepe animus
latet. D. mbecillis nͥatus sum. R. Non
eris ydoneus uectandis oneribus aut aruo¬
rerum fultibus et mundi pelago iactata suos re¬
mos habet. suũq gubernacũłũ. Auliorib xe¬
pulsus õffiis ad nobiliora conuertere. dd. Um¬
becillem genuit natura. R Quid sirobusti¬
ssimũ. genuisset. An ꝑpetuum robur eratr n
non robustior senectus et robustior egritudo.
ut sileam casus in num̾os. qui repente totum
hominẽ debilitãt / atq eneruant animi robur
optabile est. qd̾ nec dies minuit nec fortuna¬
dD Corpore inbecillis sum. R Unimum fo¬
ue atq exerce sius artibus. quas meliores
esse diuturnioresq nõ ambigis/ laborem corp¬
oris limq ruricolis nautis fabris. D. Nu¬
lle mͥ aborigine fuerunt unres. RAdid
ip̃m non huisse qͣ perdidisse tolerabilius est.
nempe si fuissent non mansissent. Nam⁊

Expanded text:
tante clarius nitet. 2 tante clarius nitet. 2 atura me genuit imbecillem. Ut in putri vagina ensis ferreus, sic in fragili corpore fortis sepe animus latet. Imbecillis natus sum. Non eris ydoneus vectandis oneribus aut aurerum fluctibus et mundi pelago iactata, suos remos habet suumque gubernaculum. A vilioribus repulsus officiis ad nobiliora convertere. Imbecillem genuit natura. Quid si robustissimum genuisset? An perpetuum robur erat? an non robustior senectus et robustior egritudo? Ut sileam casus innumeros, qui repente totum hominem debilitant atque enervant, animi robur optabile est, quod nec dies minuit nec fortuna. Corpore imbecillis sum. Animum fove atque exerce suis artibus, quas meliores esse diuturnioresque non ambigis. Laborem corporis linque ruricolis, nautis, fabris. Nulle michi ab origine fuere vires. At id ipsum non habuisse, quam perdidisse, tolerabilius est. Nempe si fuissent non mansissent. Nam et