comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum in naturalib causis. s in uoluntatem studio disciplinaq tollut̃
om̃ia.  Sinis ⁊ natura fati ex diuinatõis ratione fumabitur. ¶ Et
que dicuntut gtexe theoramata. Non enmi credo nullo pcepto. aut
ceteros aitifices u̾sari in suo munere. aut cos qui diumatçe̾ utãtur
futura p̃dicete. Sin gͥ. strologoꝵ p̃cepta huiꝰmoi. Siquis u̾bi causa.

Expanded text:
tum in naturalibus causis, sed in voluntate, studio, disciplina. Quae tolluntur tum in naturalibus causis, sed in voluntate, studio, disciplina. Quae tolluntur omnia, si vis et natura fati ex divinationis ratione firmabitur. Eteniquae dicuntur Graece qewrh/mata. Non enim credo nullo percepto aut ceteros artifices versari in suo munere, aut eos, qui divinatione utantur, futura praedicere. Sint igitur astrologorum percepta huius modi: Si quis verbi causa
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sequitur tñ ut ⁊̃ sedere eos ⁊ ambulare ⁊ rem agete aliquã.
principalib causis diffinitum sit ⁊ constitutum. ¶ Sulpho ne
megaricum phylisophum acutum sane hoĩem ꝓbatum illis
tp̃rib accepimus. hunc scribunt illius familiares: ebriosum et
mulierosum fuisse. neq hoc scribunt uitu ꝑantes. s patius ad laudẽ.
uiciosam enim naturam ab eo sic edomitã. ⁊ pressm ẽe docttina
ur nemo unquam uiolentum illum. nemo in eo libidanis uestigiũ
uiderit. ¶ Quid soctatem. none legunus quem ad modum notanit
zophonis physiognomon qui se ꝓfitebatur hõĩum mores naturasq
excorpore. aulis uultu. fronte pnoscere. stupidum ẽẽ seratem ditit
⁊ bardum. ꝙ nigula ꝯcaua nõ hr̃et. obstructas eobturatas ẽẽ dicebat.
aodit ⁊ mulierosum. inquo alcibiades cachinum dr̃ sustulisse. ¶ Sed
ex uaturalib caĩs ħ uicia nasci possunt. extirpari aũt e fundius tolli. ut
is ip̃e qui ad eam ꝓpeusum fuit atantis uicus auccetut. nõ ẽ id posi¬

Expanded text:
e eos et ambulare et rem agere aliquam principalibus causis definitum et constitutum sit. Stilponem, Megaricum philosophum, acutum sane hominem et probatum temporibus illis accepimus. Hunc scribunt ipsius familiares et ebriosum et mulierosum fuisse, neque haec scribunt vituperantes, sed potius ad laudem; vitiosam enim naturam ab eo sic edomitam et conpressam esse doctrina, ut nemo umquam vinulentum illum, nemo in eo libidinis vestigium viderit. Quid? Socraten nonne legimus quem ad modum notarit Zopyrus physiognomon, qui se profitebatur hominum mores naturasque ex corpore, oculis, vultu, fronte pernoscere? stupidum esse Socraten dixit et bardum, quod iugula concava non haberet, obstructas eas partes et obturatas esse dicebat; addidit etiam mulierosum; in quo Alcibiades cachinnum dicitur sustulisse. Sed haec ex naturalibus causis vitia nasci possunt, extirpari autem et funditus tolli, ut is ipse, qui ad ea propensus fuerit, a tantis vitiis avocetur, non est id posi
Abbreviated transcription (Latin):
eum deduc̃ uͥ sit furcus et̾nus. Arqui t̾cium c̾te nich inueni¬
ri põt. Quid gͥ timeam : si aũt nõ mis post inortem aut
Quin ẽ etas illa multo plares quam nra mortis caus ht̃.
facilius in morbos incidunt adolescentes. guius esctant.
ttistiꝰ curantur. itaq pauci ueniũt ad olescentes ad senectutem.
fuissent. S redeo ad mortẽ imipendentem. Quod ẽ illud crim̃ se¬
nectus. cum souideatis cum ad olescencia ẽẽ cõe. sensi ego tum
in optimo filio meo tum in exspectatis ad amplissimam dict
scens diu se uictuꝵ. Quod spare idem senex nõ põt. in sipiẽt
supͣmum tp̃s. expectemus tactesioꝵ regis etatem. fuit enim ut
scriptum uideo. archãtonius quidam. gadib qui octogĩta regna¬
u̾it aunos. centum uiginti uxerit. S m quidem ne diuturmnim
quicquam uidetur in quo ẽ aliquid extremum. Cum enim ad
tute ⁊ rectis fcĩs ꝯsecutus es. Hore quidem cedunt. ⁊dies em̃ses

Expanded text:
eum deducit, ubi sit futurus aeternus. Atqui certe tertium nihil invenieum deducit, ubi sit futurus aeternus. Atqui certe tertium nihil inveniri potest. Quid igitur timeam, si aut non miser post mortem, autquin etiam aetas illa multo plures quam nostra mortis casus habet. Facilius in morbos incidunt adolescentes, gravius aegrotant, tristius curantur. itaque pauci veniunt ad senectutem; fuissent. snectutis, cum illud videatis cum adolescentia esse commune. Sensi ego tum in optimo filio meo. tum in exspectatis ad amplissimam digniscens diu se esse victurum; quod sperare idem senex non potest. Insipienter supremum tempus, exspectemus Tartessiorum Regis aetatem. Fuit enim, ut scriptum video, Arganthomus quidam Gadibus, qui octoginta regnat annos, centum viginti vixerat—sed mihi ne diuturnum quidem quicquam videtur, in quo est aliquid extremum; cum enim id tute et recte factis consecutus sis. horae quidem cedunt et dies et menses
Abbreviated transcription (Latin):
morositatum.⁊ ea uicia que dixi hñt aliquid excusatõis. non
ullius quidem iuste s que ꝓbari posse uideatur. Contemni se
purant. despici illudi. Preterea inftagili corpore odiosa oĩs
offensio ẽ. Que omĩa trĩ fiunt dulciora ⁊ morib bonis
aitib. idq cum in uita tum insena utelligi põt ex his fr̃ib
qui in adelphis sunt quanta in altero diitas ⁊ in altero
comitas. sic se res hñt. ut enim nõ om̃e uinum sic nõ omĩs¬
etas nature uetustate coacessit. seueritatem in senectute ꝓbo.
⁊ eam sicut aliam modicam acerbitatem nullo mͦ. auancia
nõ senilis quid sibi uelit nõ intelligo. Põt enim quicquam ee
sirdius quam quo minns merescat eo plus uatici querere
Quarta restat cã que maxime angẽ atq sollicitam hrẽ
nectute nõ põt longe ab ẽẽ. Omiẜum senem qui mortem¬
temuendam eẽ uita longa etate nõ uiderit. que aũt plene

Expanded text:
morositas tamen et ea vitia, quae dixi, habent aliquid excusationis, non morositas tamen et ea vitia, quae dixi, habent aliquid excusationis, non illius quidem iustae, sed quae probari posse videatur: contemni se putant, despici, illudi; praeterea in fragili corpore odiosa omnis offensio est; quae tamen omnia dulciora fiunt et moribus bonis et artibus, idque cum in vita tum in scaena intellegi potest ex eis fratribus qui in Adelphis sunt. quanta in altero diritas, in altero comitas! Sic se res habet: ut enim non omne vinum, sic non omnis natura vetustate coacescit. severitatem in senectute probo, sed eam, sicut alia, modicam; acerbitatem nullo modo; avaritia vero senilis quid sibi velit, non inabsurdius quam quo minus viae restat, eo plus viatici quaerere? Quarta restat caunectute non potest longe abesse; contemnendam esse in tam longa aetate non viderit, quae aut plane
Abbreviated transcription (Latin):
a suis cuiib cum aũt ad lacedemonios accessiss. Quib cum¬
Qui legati cum ẽẽnt certo in loco ꝯsederant cum suretisse illi
om̃s dicuntur ⁊ senem sessum recepisse. Quib cum acuncto
cessu plansus ẽẽt multiplex datus dixisse ex eis quidẽm atheni¬
enses scire que recta eent s facere nolle. multa in ur̃o collegio
p̃clara. s hoc de quo agimus in pͥmis ꝙut quisq etate añcedit
ita sentencie pͥncipatum tenet. Neq solum honore añcedentib
s his ⁊̃ qui cum impio sũt maiores natu augures añ ponũ¬
tur. Que sũt gͥ uolũprates corporis cum auctoritate p̃mus ꝯpa¬
rande. quib qui splendide usi sũt hi mͥ uidentut fabulam eta¬
tis pogisse. nͨ tanquam in ex̾citati histriones inextremo actu cor¬
ruisse. Scipio at sũt morosi ⁊ anxii eiracundi. difficiles senes.
si querimus ⁊̃ auari .C. s ħ moꝵ iutia sunt nõ senectutis ac

Expanded text:
a suis civibus, cum autem ad Lacedaemonios accessisset, a suis civibus, cum autem ad Lacedaemonios accessisset, qui, legati cum essent, certo in loco considerant, consurrexisse omnes illi dicuntur et senem sessum recepisse; quibus cum a cuncto consessu plausus esset multiplex datus, dixisse ex eis quendam Atheniensis scire quae recta essent, sed facere nolle. multa in nostro collegio praeclara, sed hoc, de quo agimus, in primis, quod, ut quisque aetate antecedit, ita sententiae principatum tenet, neque solum honore antecedentibus, sed eis etiam, qui cum imperio sunt, maiores natu augures anteponuntur. quae sunt igitur voluptates corporis cum auctoritatis praemiis comparandae? quibus qui splendide usi sunt, ei mihi videntur fabulam aetatis peregisse nec tamquam inexercitati histriones in extremo actu corruisse. At sunt morosi et anxii et iracundi et difficiles senes. si quaerimus, etiam avari; sed haec morum vitia sunt, non senectutis. ac
Abbreviated transcription (Latin):
docio p̃ditum uidimus. Quid de paulo aut affricano loquar: aut
ut iam añ dixi te maxinio. Quorum nõ insenectam solum s
in inita residebat auctoritas. Ht̃ senectus honorata p̃ẜtim tãtã
auctoritatem ut pluris s quam om̃s adolescencie uoluptates.
su omĩum dixi. misam ẽẽ senectutem que se orõe defenderet. nõ
caui nõ ruge repente anctoritatem arriꝑe possũt s honeste acta
assurgi dedua redici ꝯsuli que ⁊ ap̃ nos ⁊ in aliis cinitatib ut
queq optime morata ẽ. ita diligentissims obsuantur. li sanorũ
lacedemonium cuiꝰ mõ feci m̃tionem dicere aiũt solitumAa¬
cedemonie ẽẽ honestissimũ donnalium senectutis. Nusquam ẽĩ
tantum tribuitut etati nusquam ẽ senectus honoratior. quin
⁊ memorie traditum ẽ cum athenis inhidis quidam inteattũ
grandis natu ueniss magno ꝯsessu nusquam ei locũ datum

Expanded text:
dotio praeditum vidimus! quid de Paulo aut Africano loquar, aut, dotio praeditum vidimus! quid de Paulo aut Africano loquar, aut, ut iam ante, de Maximo? quorum non in sententia solum, sed etiam in nutu residebat auctoritas. habet senectus, honorata praesertim, tantam auctoritatem, ut ea pluris sit quam omnes adulescentiae voluptates. su omnium dixi, miseram esse senectutem quae se oratione defenderet. non cani nec rugae repente auctoritatem arripere possunt, sed honeste acta assurgi deduci reduci consuli, quae et apud nos et in aliis civitatibus, ut quaeque optime morata est, ita diligentissime observantur. Lysandrum Lacedaemonium, cuius modo feci mentionem, dicere aiunt solitum Lacedaemonem esse honestissimum domicilium senectutis; nusquam enim tantum tribuitur aetati, nusquam est senectus honoratior. quin etiam memoriae proditum est, cum Athenis ludis quidam in theatrum grandis natu venisset, magno consessu locum nusquam ei datum
Abbreviated transcription (Latin):
teratum rerum ⁊ inpͥmis agͥ colendi studia teneamus usq ad ui¬
timum tp̃s senectutis .m. quidem ualerium ceruinum accepimꝰ
idcentesimũ annũ uita pduxisse cum eẽt iam exacta etate in
igris eosq colerer. cuiꝰ int̾ pͥmũ ⁊sextum ꝯsulatum. sex ⁊ qua¬
diginta anni int̾ fuerant. Ita quãtum spacium etatis maio¬
res nr̃i ad senectutis inicium noluerunt eẽ. tantus illi cursus
honoꝵ fuit. atq huiꝰ ertrema etas ħ beatior ꝙͣ media ẽ ꝙ ancͤ¬
hebat pło.minus laboris. apex ẽ senectutis auc. Quanta fuit
ilic. Cecilio metello. Quanta fuit in accilio calatino. inquem
illud epilogium unicum plurune ꝯsentiũt gentes. ppłi pͥmanũ
fuisse uirũ. Notum ẽ carm̃ incisum in sepulcro. Iure gͥ gͥus cuiꝰ
de laudib om̃ium ẽ fania ꝯsentiens. Quem uirum nuꝑ .p. crassũ
pontificem maximum. Quem postea .m. leptorm eodem sacer¬

Expanded text:
terarum rerum et in primis agri colendi studia teneamus usque ad ulterarum rerum et in primis agri colendi studia teneamus usque ad ultimum tempus senectutis. M. quidem Valerium Corvinum accepimus ad centesimum annum perduxisse, cum esset acta iam aetate in agris eosque coleret, cuius inter primum et sextum consulatum sex et quadraginta anni interfuerunt. ita quantum spatium aetatis maiores ad senectutis initium esse voluerunt, tantus illi cursus honorum fuit; atque huius extrema aetas hoc beatior quam media, quod auc minus. apex est autem senectutis auctoritas. quanta fuit in L. Caecilio Metello, quanta in A. Atilio Calatino! in quem illud elogium: hunc unum plurimae consentiunt gentes populi primarium fuisse virum. notum est totum carmen incisum in sepulcro. iure igitur gravis, cuius de laudibus omnium esset fama consentiens. quem virum nuper P. Crassum, pontificem maximum, quem postea M. Lepidum eodem sacer
Abbreviated transcription (Latin):
minorem psitum regem p̾stantem ingenio impũ głra cum
eiq dona a sccus culiss ⁊ ceteris in reb comẽ erga lisandrum atq
humanũ fuisse ⁊ ei quendam ꝯseptum agrum diligent̾ ꝯsitum
oñdisse. Cum aũt admiraretur lisander ⁊ ꝑceritates arborum
duectos in quincũcem ordines ⁊humum subactam atq purã
⁊ suanitatem odorum qui afflatentur eflorib tum dic̃ dixisse mi¬
rani nõ nͦi se diligenciam s ⁊̃ soleitiam eus. aquo eẽnt illa diñisa
itq descripta. ei cirtũ respondisse. At qui ego sum oĩa ista dũsus.
mei sũt ordines mea ẽ descciptio. multe ⁊̃ istarum arborum mami
mea sunt sate. Tum lisandrum intuentem purpuram eius ⁊ ni¬
torem corporis ornatumq ꝑsicũ multo auro multisq gẽmis di¬
risse. Recte crte te beatum ferunt qm̃ untuti tue fornina ꝯiĩcta ẽ.
Hac gͥ fortuna ftui licet senib. Nec etas impedit quo mimis ⁊ ce¬

Expanded text:
minorem, Persarum regem, praestantem ingenio atque imperi glminorem, Persarum regem, praestantem ingenio atque imperi gleique dona a sociis attulisset, et ceteris in rebus communem erga Lysandrum atque humanum fuisse et ei quendam consaeptum agrum diligenter consitum ostendisse. cum autem admiraretur Lysander et proceritates arborum et directos in quincuncem ordines et humum subactam atque puram et suavitatem odorum qui afflarentur ex floribus, tum eum dixisse mirari se non modo diligentiam sed etiam sollertiam eius a quo essent illa dimensa atque discripta; et Cyrum respondisse: atqui ego ista sum omnia dimensus, mei sunt ordines, mea discriptio; multae etiam istarum arborum mea manu sunt satae. tum Lysandrum, intuentem purpuram eius et nitorem corporis ornatumque Persicum multo auro multisque gemmis, dixisse: recte vero te, Cyre, beatum ferunt, quoniam virtuti tuae fortuna coniuncta est! hac igitur fortuna frui licet senibus, nec aetas impedit quo minus et ce
Abbreviated transcription (Latin):
caseo. melle. Iam ortum ip̃i agͥcole succidiam allteram apellãt
ꝯdiciora fac̃ ħ. suꝑuacancis ẽ opis aucupnim atq uenãtiu.
nicħ põt ẽẽ nͨ usu uberius nͥ ip̃o ornatius. ad quem fruendũ nõ mͦ
nõ retardat uerum ⁊̃ inuitat atq delectat senectus. Ubi eĩ põt
illa etas calescere uł inapplicatoe melius igni aut uicissim⁊
umbris aquis ue refrigerari salubrius. Sibi hẽant gͥ arma sͥ
equos sibi hastas sibi clauam ⁊ pilam sibi sibi nacatcẽs atq
curtus. Nob̾ senib ex lusionib multis talos relinquãt ⁊ tessetas.
ad res ꝑutiles zenophontis libri sũt. quos legite queso ut fa¬
ciatis studiose quam copiose ab eo agͥtultura laudatur in co
libro qui ẽ detuenda re familiari. qui equonomicus ĩ scribitur.
atquit intesligatis nicħ ei tam regale uideri quam studium
agͥ colendi. Secrates ineo libro loquitut cum cͥcobolo citum

Expanded text:
caseo melle. iam hortum ipsi agricolae succidiam alteram appellant. caseo melle. iam hortum ipsi agricolae succidiam alteram appellant. conditiora facit haec supervacaneis etiam operis aucupium atque venatio. nihil potest esse nec usu uberius nec specie ornatius, ad quem fruendum non modo non retardat, verum etiam invitat atque allectat senectus. ubi enim potest illa aetas aut calescere vel apricatione melius vel igni, aut vicissim umbris aquisve refrigerari salubrius? sibi habeant igitur arma, sibi equos, sibi hastas, sibi clavam et pilam, sibi natationes atque cursus; nobis senibus ex lusionibus multis talos relinquant et tesseras; ad res perutiles Xenophontis libri sunt, quos legite, quaeso, studiose, ut facitis. quam copiose ab eo agri cultura laudatur in eo libro, qui est de tuenda re familiari, qui Oeconomicus inscribitur! atque ut intellegatis nihil ei tam regale videri quam studium agri colendi, Socrates in eo libro loquitur cum Critobulo Cyrum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ longe ame. admirari satis nõ possum us hoĩs ip̃ius ꝯtinenciã
uł tẽpm̃ disciplinam. Cutio ad focum sedenti magnũ auri pondus
sãnites cum attulissent repudiati sunt. Non enim aurum hĩe pdaꝵ
nõ efficere iocundam senectutem s ueniõ adagricolas ne ame ip̃o
recedam in agtis erant cum senatores. ⁊ udem senatores senes¬
Si quidem aranti.l. quinto eincĩnato nũciatum ẽ eum ditatorẽ
ẽẽ dictum cuiꝰ ditatoris iussu magt̃ equitum. G. ẜuilius abala. sꝑ.
natum artessebatur. ⁊ curiꝰ ⁊ ceteri senes ex quo qui eos aitesse¬
ẽ salutatis s ⁊ delectatoẽ quam dixi. ⁊ saturitate copiaq rerum
supͣdicta quidem dẽsiderant ingrãm iam cum uoluptate redeamꝰ.
Semꝑ boni assiduiq dñi refeta cella uinaria olearia ⁊penaria ẽ.
uilla que tota locuplex ẽ. Abundat porco agna hedo gallina lacte

Expanded text:
non longe a me, admirari satis non possum vel hominis ipsius continentiam non longe a me, admirari satis non possum vel hominis ipsius continentiam vel temporum disciplinam. curio ad focum sedenti magnum auri pondus Samnites cum attulissent, repudiati sunt; non enim aurum habere pra efficere non iucundam senectutem? sed venio ad agricolas, ne a me ipso recedam. in agris erant tum senatores, id est senes—si quidem aranti L. Quinctio Cincinnato nuntiatum est eum dictatorem esse factum, cuius dictatoris iussu magister equitum C. Servilius Ahala Sp. natum arcessebatur et Curius et ceteri senes, ex quo qui eos arcessest salutaris; sed et delectatione quam dixi, et saturitate, copiaque rerum haec quidam desiderant, in gratiam iam cum voluptate redeamus. Semper enim boni assiduique domini referta cella vinaria, olearia, etiam penaria est, villaque tota locuples est, abundat porco haedo agno gallina, lacte
Abbreviated transcription (Latin):
lis defendit ardores. Qua quid põt ẽẽ tum fructu letiua tum
aspectu pulctius. Cuiꝰ quidem nõ utilitas me solum ut ante
tum ꝯugatio religatõ ꝓpagatõ uicium sarm̃toꝵ ea que dixi
alioꝵ amputatio alioꝵ ĩ missio. Quid gͦ itigatoes. Quid fos¬
Quid de utilitate sũt corandi loquat. dixi iñ eo libro quem de
reb rusticis scripsi. de qua doctus espodus nequidem ubum
fecit. cum de cultura agri sctiberet. At homerus qui mustis ut
de filio colentem agrum ⁊ eum stercorantem fac̃. Nec uõ segetib
solum ⁊ pͥtis ⁊ uincis ⁊ arbustis res rustice lete sũt si ortis .s̃  eup¬
merus. tum pecudum apũ examinib floꝵ omĩum uarietate nͥ¬
ꝯsitt̃ẽs mͦ delectãt s insitoẽs. quib nicħ inuenit agͥcłtura solertiꝰ.
cum de samnitib de sabims de pirto triumphass ꝯsumpsit ei¬
tremum tp̃s etatis cuiꝰ quidem ego uilłã ꝯtemplans ab est enim

Expanded text:
lis defendit ardores. qua quid potest esse cum fructu laetius, tum lis defendit ardores. qua quid potest esse cum fructu laetius, tum aspectu pulchrius? cuius quidem non utilitas me solum, ut antetum iugatio, religatio et propagatio vitium, sarmentorum ea, quam dixi, aliorum amputatio, aliorum immissio. quid ego irrigationes, quid fosquid de utilitate loquar stercorandi? dixi in eo libro, quem de rebus rusticis scripsi. De qua doctus Hesiodus ne verbum quidem fecit, cum de cultura agri scriberet. At Homerus, qui multis ut d capiebat e filio, colentem agrum et eum stercorantem facit. nec vero segetibus solum et pratis et vineis et arbustis res rusticae laetae sunt, sed hortis etiam et pomariis, tum pecudum pastu, apium examinibus, florum omnium varietate. nsed etiam insitiones; quibus nihil invenit agricultura solertius. ius, cum de Samnitibus, de Sabinis, de Pyrro triumphasset, consumpsit extremum tempus aetatis. Cuius ego villam contemplans abest enim
Abbreviated transcription (Latin):
uim ipãm om̃ium que gñantut et̾ta. que effic̃ tantulo gis¬
no aur acini minato aut cet̾aꝵ stugura aut stirptũ minutis¬
simis seminib tantos trũcos rainosq pferat. maleoli plante
sarñita nites ⁊ radices ꝓpagnies nõ ea efficiũt ut quẽius cum
ad miratõe telectent. Uitis quidem que uã caduca ẽ e nͥ fulta ẽ
fertur ad t̾ram eadem ut se erigat clauiculis siuo qiͣ manib
quicquid ẽ uacta ꝯplectitur. quam ẜpenten multiplica lapłu ⁊
eitatico ferto amputãs cohercet ais agͥtulaꝵ. ne siluescat sarmẽ¬
tis. e in om̃s ꝑtes ninia fundatur. Itaq in eunte uere in his
que relicta sunt existit tanquam d articulos sarm̃toꝵ ea que
gemina dr̃. a qua oriens uua se ostendit. que ⁊ sueco t̾reizta¬
lore solis augens pͥma ẽꝑacerba gustata. de hinc maturata s¬
dulcesat.Uestitaq pãpinis nec modico tpre catet.⁊ numos so¬

Expanded text:
vim ipsam omnium quae generantur e terra, quae ex fici tantulo gravim ipsam omnium quae generantur e terra, quae ex fici tantulo grano aut ex acini vinaceo aut ex ceterarum frugum aut stirpium minutissimis seminibus tantos truncos ramosque procreet; malleoli plantae sarmenta viviradices propagines nonne efficiunt ut quemvis cum admiratione delectent? vitis quidem quae natura caduca est et, nisi fulta est, fertur ad terram, eadem, ut se erigat, claviculis suis quasi manibus quidquid est nacta complectitur, quam serpentem multiplici lapsu et erratico, ferro amputans coercet ars agricolarum, ne silvescat sarmentis et in omnis partis nimia fundatur. itaque ineunte vere in eis quae relicta sunt exsistit tamquam ad articulos sarmentorum ea quae gemma dicitur, a qua oriens uva se ostendit, quae et suco terrae et calore solis augescens primo est peracerba gustatu, dein maturata dulcescit vestitaque pampinis nec modico tepore caret et nimios so
Abbreviated transcription (Latin):
id discentem indies. Qua uoluptate animi nulla res certe põt
eẽ maior. uenio enim nũc adnoluptates agticolaꝵ quib ego
credibilit. dilector que nec ulla impediuntur senectute. ⁊m ad
reddit ꝙ accip̃. Q alias minore plerũq maiore cum fenere. Quã¬
Que gͣmio mollito ac subacto sparsum sem̃ accepit. primũ id
aritũ cohib. Ex quo atatõ que hoc effic̃ noĩata ẽ. deiu tepestmu
uapore ⁊ ꝯp̃ssu suo diffundit ⁊ elicit herbescentem exeo uiridi¬
tatem que enixa fibris stixpium sensim adolescit. culmoq
etecta geniculato uaginis iam qĩ pupesceno induditur. Equi¬
b cum em̾sit fundit frugem spici ordine sttucto ⁊ cont aniũ
minoꝵ morsum munitur ualla ariscaꝵ. Quid ego uicium
ortus satus inctem̃ta ꝯmemorem. Saciari delectatõe nõ possy
ut mee senectutis quiete oblectam̃tũq noscatis. Omitto eĩ

Expanded text:
in dies addiscentem, qua voluptate animi nulla certe potest in dies addiscentem, qua voluptate animi nulla certe potest esse maior. venio nunc ad voluptates agricolarum, quibus ego incredibiliter delector, quae nec ulla impediuntur senectute et mihi ad reddit, quod accipit, sed alias minore, plerumque maiore cum foenote. quamura delectant. quae cum gremio mollito ac subacto sparsum semen exeepit, primum id occaecatum cohibet, ex quo occatio quae hoc efficit nominata est; deinde tepefactum vapore et compressu suo diffundit et elicit herbescentem ex eo viriditatem, quae nixa fibris stirpium sensim adolescit culmoque erecta geniculato vaginis iam quasi pubescens includitur; e quibus cum emersit, fundit frugem spici ordine structam et contra avium minorum morsus munitur vallo aristarum. quid ego vitium ortus satus incrementa commemorem? satiari delectatione non possum, ut meae senectutis requietem oblectamentumque noscatis. omitto enim
Abbreviated transcription (Latin):
liatem pattis tui scipio. Qucciens illum lux noctu aliquid de¬
scribere ingressum. Quociens nox opp̃ssit cum mue cepiss.
Om̃e delectabant eum defectt̃es solis lune multo añ nob̾
p̃dicere. Quam in leuiorib studiis s tñ acutis. Quam gau¬
debat bello suo pimiceo Nouius. quam trucilento plautus quã
ꝑsedulo. Uidi ⁊̃ senem liuium. qui cũ sex annis añ quam
natus sum fabulam docuiss. Centone. Tucitanoq ꝯsulib
usq ad olescenciam meam ꝓcessit etate. quid de.ꝑ crassi
qui his paucis dieb pontifex maximus factus ẽ. atq eos õs
quos ꝯmemoraui his studio flagrantes senes uidimus. m
uõ cethegũ quem recte suadere medullam dix̃ ennnus q̃to
larum aut ludorum aut scortoꝵ uoluptates cum his uolupta
tib e bñ institutio parit̾ cum etate ctescunt ut honestur illud
saloms ẽ ꝙ ait u̾ siculo quodam ut añ dixi senescere se multa

Expanded text:
liarem patris tui, Scipio. quotiens illum lux noctu aliquid deliarem patris tui, Scipio. quotiens illum lux noctu aliquid describere ingressum, quotiens nox oppressit cum mane coepisset! quam delectabat eum defectiones solis et lunae multo ante nobis praedicere! quid in levioribus studiis, sed tamen acutis? quam gaudebat Bello suo Punico Naevius, quam Truculento Plautus, quam Pseudolo! vidi etiam senem Livium, qui, cum sex annis ante quam ego natus sum fabulam docuisset Centone Tuditanoque consulibus, usque ad adulescentiam meam processit aetate. quid de P. Liciniqui his paucis diebus pontifex maximus factus est? atque eos omnis, quos commemoravi, his studiis flagrantis senes vidimus. M. vero Cethegum, quem recte suadae medullam dixit Ennius, qua igitur epularum aut ludorum aut scortorum voluptates cum his voluptattibus et bene institutis pariter cum aetate crescunt, ut honestum illud Solonis sit, quod ait versiculo quodam, ut ante dixi, senescere se multa
Abbreviated transcription (Latin):
exeo quidam iam affecto etate quereret uteretut ne reb uen̾is
Cupidis enim talium rerum odiosum fortasse ⁊ molestum ẽ
carere. saciatis uõ ⁊ expletis iorundius carere quam frui. quã¬
quam nõ careret is quem nõ desiderat. gͦ hic nõ desiderare dico
ẽẽ iccundius. Q si ipstis uoluptatib bona etas fruit libentiꝰ.
Primũ paruuł fruitur reb ut diximius. de inde his quib se¬
nectus ⁊̃ si nõ habunde potitur nõ oĩo caret. ut turbione ãbimo
mag̃ delectatur qui in pͥma cauea spectat. Delectatut tum qui ĩ
ultima sic ad olescencia uoluptates ꝓpe intuens mag̃ fortasse
letatur. S delectatur ⁊̃ senectus pcul eas sp̾tãs tantum quan¬
tum sat ẽ. at illa quanti sunt aĩum tanquam em̾tis stipen¬
studii atq doctrine nicħ ẽ cciosa senecture iccundius. Mori ui¬
debamus instudio dimetiendi pene celi atq t̾te gallum fami¬

Expanded text:
ex eo quidam iam affecto aetate quaereret, utereturne rebus veneriex eo quidam iam affecto aetate quaereret, utereturne rebus venericupidis enim rerum talium odiosum fortasse et molestum est carere, satiatis vero et expletis iucundius est carere quam frui; quamquam non caret is, qui non desiderat; ergo hoc non desiderare dico esse iucundius. quod si istis ipsis voluptatibus bona aetas fruitur libentius, primum parvulis fruitur rebus, ut diximus, deinde eis, quibus senectus, etiam si non abunde potitur, non omnino caret. ut Turpione Ambivio magis delectatur qui in prima cavea spectat, delectatur tamen etiam qui in ultima, sic adulescentia voluptates propter intuens magis fortasse laetatur, sed delectatur etiam senectus, procul eas spectans, tantum quantum sat est. At illa quanti sunt, animum tamquam emeritis stipenstudi atque doctrinae, nihil est otiosa senectute iucundius. videbamus in studio dimetiendi paene caeli atque terrae Gallum fami
Abbreviated transcription (Latin):
noĩauerũt. melius quam greci qui hoc idem tum ꝯ potatt̃em
tum ꝯcenatõem uotant. ut q in eo gn̾e minimũ ẽ io max᷑ ꝑ
quem ⁊̃ ista delectant ne oĩo uideat bellum induxisse uolup¬
tati cuiꝰ ẽ fortasse quidam naͣlis modus nõ intelligo ne ĩ istis
quidem uoluptatib ip̃is carere sensu senectutem. me uõ ⁊ ma¬
gisteria delectant amaiorib ꝯstituta.⁊is ẜmo qui more maioꝵ
a summo magrõ adhibetur inpoulo. ⁊ pocula sic̃ in simposio ge¬
nofantis ẽ minuta. atq rorancia ⁊ refrigeratõ estate ⁊ uicissimꝰ
aut sol aut ignis hib̾nus. que quidem insabimis ⁊̃ ꝓsequi soleo.
cõmuniumq uicinoꝵ cotidie compleo ꝙ ad multani noctem ꝙͣ
maxime possumus uario ẜmone ꝓducimus.L. at nõ ẽ uolup¬
tatum tanta qͣi titillatio in seuib credo.C. s ne desideratõ qdẽ.
Nicħ aũt ẽ modestum ꝙ nõ desideres. Bene sophodes dix̃ cum

Expanded text:
nominaverunt, melius quam Graeci, qui hoc idem tum compotationem, nominaverunt, melius quam Graeci, qui hoc idem tum compotationem, tum concenationem vocant, ut, quod in eo genere minimum est, id maxime quem etiam ista delectant, ne omnino bellum indixisse videar voluptati, cuius est fortasse quidam naturalis modus, non intellego ne in istis quidem ipsis voluptatibus carere sensu senectutem. me vero et magisteria delectant a maioribus instituta et is sermo, qui more maiorum a summo anophontis, mmuta atque rorantia; et refrigeratio aestate, et vicissim, aut sol, aut ignis hibernus: quae quidem etiam in Sabinis persequi soleo, conviviumque vicinorum cotidie compleo, quod ad multam noctem quam maxime possumus vario sermone producimus. At non est voluptatum tanta quasi titillatio in senibus. credo, sed ne desideratio quidem; nihil autem est molestum quod non desideres. bene Sophocles, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cile obsistimus. Diuine enim plato escã maloꝵ uoluptatem ap¬
pellat ꝙ ea uidelicet hoĩes capiatur ut pisces. Quainquam in mo¬
deratis epuł caret senectus modicis tñ ꝯuiiis delectari põt.G.
duellum.M. curiũ qui penos pͥmus classe deuinceret redeuntem
acena senem sepe uidebam puer. delectabatur ctebro funali ⁊tibi¬
cine que sibi nullo exͦ pͥuatus sumpẜat. tantũ leticie dabat⁊
gloria. S quid ego alios ad me ip̃m iam reu̾tar. Pmũ hũi ⁊
semꝑ sodales sodalitates aũt me questore ꝯstitute sũt sactis
tr magͣ matris acceptis. Epulabar gͥ cum sodalib nõ modice s
erat quidam furor etatis quo ꝓgrediente omĩa fiunt indies mi¬
tiora. Neq enini rp̃oꝵ ꝯuiuioꝵ delectatt̃e uoluptatib corporis
mag̃ quam cetu aiicoꝵ ⁊ ẜmonib metiebat. bñ enim maiores
accubatõem epulaꝵ amicoꝵ quia uite ꝯinnctionem hret ꝯunuũ

Expanded text:
cile obsistimus: divinus enim Plato, escam malorum voluptatem apcile obsistimus: divinus enim Plato, escam malorum voluptatem appellat; quod ea videlicet homines capiantur, ut pisces quamquam immoderatis epulis caret senectus, modicistamen delectari potest. C. Duillium, M. Filium, qui Poenos primus classe devicerat, redeuntem a cena senem saepe videbam puer, delectabatur cereo funali et tibicine: quae sibi nullo exemplo privatus sumpserat, tantum licentiae dabat gloria. Sed quid ego alios? ad me ipsum revertor. Primum habui semper sodales. Sodalitates autem me quaestore constiturae sunt, sacris Idaeis Magnae Matris acceptis, epulabarigitur cum sodalibus omnino modice, sed erat quidem fervor aetatis; quaprogrediente, omnia fiunt in dies mitiora, neque enim ipsoru conviviorum delectationem voluptatibus corporis magis quam coetu amicorum et sermonibus metiebar; bene enim maiores accubitionem epularem amicorum, quia vitae coniunctionem haberet, convivium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfiteretur eumq dice̾ omĩa que facerem ad noluptatem ẽẽ referen¬
da. Q ex eo audientes.M. curiũ. ⁊T. corruncanium optate solitos
ut samnitib id ip̃iq pĩto ꝑsuaderetur. Quo facilius uinci possent
cum se uoluptatib dedissent. Uix̾at.m. curius. cũ .p. decio quinquẽ¬
nio añ eum ꝯsulem qui se ꝓre puͣ. quarto consulatu deuouerat. ⁊¬
Norant eundem fabricius corruncanius qui cum exsua uita tum
cius quem dico. P. decu faco iudicabant eẽ ꝓfecto aliquid nã pul
tate optinius quisq sequeretur. Quorsum gͥ de uoluptate tã młta.¬
quia nõ mͦ uituꝑatio nulla s ⁊̃ summa laus ẽ senectutis. ꝙ car
noluptates nullas magͦpere desideras. Caret epuł. excructisq
m̃sis ⁊ frequentib poculis. Caret gͦ uinolencia ⁊ cruditate ⁊ inso¬
nus. S aliquid dandum ẽ uoluptati q̃m eius blandicus nõ fa¬

Expanded text:
ofiteretur, eumque dicere omnia quae faceremus ad voluptatem esse referenofiteretur, eumque dicere omnia quae faceremus ad voluptatem esse referenda. quod ex eo audientis M'. Curium et Ti. Coruncanium optare solitos ut id Samnitibus ipsique Pyrrho persuaderetur, quo facilius vinci possent cum se voluptatibus dedissent. vixerat M'. Curius cum P. Decio, qui quinquennio ante eum consulem se pro re publica quarto consulatu devoverat: norat eundem Fabricius, norat Coruncanius, qui cum ex sua vita tum ex eius quem dico Deci facto iudicabant esse profecto aliquid natura ptate optimus quisque sequeretur. quorsum igitur tam multaQuare non modo vituperatio nulla, sedetiamsumma laus senectutis est, quod ea voluptates nullas maxime desiderat; caret epulis, exstructisque mensis, et frequentibus poculis; caret etiam vinolentia et cruditare, insomniis. Sed, si aliquid dandum est voluptatis, quoniam eius blanditiis non fa
Abbreviated transcription (Latin):
locntum aithitam neaitus tarentinus hospes nr̃ qui in anncicia
p. R ꝑmanẜat se amaiorib nata accepisse dicebat cum quidem ei
ut nõ lib̾e̾t ꝙ nõ oporteret.Impedit enim ꝯsilium uoluptas rõi ini¬
mica ẽ ac m̃tis ut ita dicam p̃stringit oculos nͨ ht̃ ullũ cũ uutute cõ¬
mertiuni. Inutus feci ut fortissimi uiri.T. flamimi fratrem .L.
laminiũ e senatu eicerem septem annis postquã ꝯsul fuiss. S notan¬
dam nimiã putaui libidinem. Ille enun cum ẽẽt ꝯsul ingallia ex¬
ortatus in ꝯuiuio ascorto ẽ ut securi ferirẽt aliquem eoꝵ qui inum¬
culis enec damnati rei capitalis. Hic. Tstẽ suo censore qui añ me
flagiciosa ⁊ tam ꝑfida libido que cum ꝓbro pͥuato ꝯiungeret imꝑu de¬
cus. Sepe audiui amaiorib natu qui se porro pueros asenib audisse
dicebant mirari solitum. G. fabricium qui cum ap̃ regem pirrũ lega¬
tus ẽẽt audisse ethesalo ciue ẽẽ quẽdam atheĩs qui se sapientem ẽẽ¬

Expanded text:
locutum Archytam Nearchus Tarentinus hospes noster, qui in amicitia populi Romani permanserat, se a maioribus natu accepisse dicebat, cum quidem ei ut id non liberet quod non oporteret. impedit enim consilium voluptas, rationi inimica est, mentis ut ita dicam praestringit oculos, nec habet ullum cum virtute commercium. invitus feci ut fortissimi viri T. Flaminini fratrem L. Flamininum e senatu eicerem septem annis post quam consul fuisset, sed notandam putavi libidinem. ille enim cum esset consul in Gallia exoratus in convivio a scorto est ut securi feriret aliquem eorum qui in vinculis essent, damnati rei capitalis. hic Tito fratre suo censore, qui proximflagitiosa et tam perdita libido, quae cum probro privato coniungeret imperi dedecus. saepe audivi e maioribus natu, qui se porro pueros a senibus audisse dicebant, mirari solitum C. Fabricium quod, cum apud regem Pyrrhum legatus esset, audisset a Thessalo Cinea esse quendam Athenis qui se sapientem pr
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ sumꝰ. sic amiciciã nõ spe mercedis adducti. s ꝙ eiꝰ om̃is stuctus
in ip̃o amore in ẽ expetẽdã putamꝰ. At .ii. qui petudũ ritu aduolup¬
tate oĩa referũt. longe dissentiũt. Nec miꝵ. Nich ẽĩ altũ. nicħ magni

Expanded text:
tatem sumus—sic amicitiam non spe mercedis adducti, sed quod omnis eius fructus tatem sumus—sic amicitiam non spe mercedis adducti, sed quod omnis eius fructus in ipso amore inest, expetendam putamus. ab his, qui pecudum ritu ad volupta
Abbreviated transcription (Latin):
cepto ⁊ studio ꝑfc̃o.⁊ ⁊ suetudine adiũcta. Quib reb adillũ pͥmũ mo¬
tũ aĩ ⁊ corꝑie adhibitis. dmitabilis q̃dam exardescit benmolencie
cam ortũ amicicie quã ex inopia ⁊ indigẽcia nata uolũt.Qd si ata eẽt
ut quisq minimũ ẽẽ atbittaret᷑. ita ad amiciciã eẽt aptissumꝰ ꝙ lõge
sap̃ia sic munitus ẽ ut nullo egeat. suaq omia in se ip̃o poĩta iu¬
dicet ita in aiiticus expetendis ⁊ colendis maxime excellit. Quid
eĩ affticanꝰ mei indigens fuit. nmiue hercule. ac ne ego quidẽ illiuo¬
s ego dilexi admitatõe quadã uitutis enĩa. Ille uicissim opimone for¬
tasse nõ nulla quã de meis morib hẽbat me dilexit. Auxit beniuolẽ¬
ciã ꝯsuetudo. S quãquã utilitates multe ⁊ magne ꝯsecute sũt.nõ sũt
tñ abeaꝵ spe cause diligẽdi ꝑfecte. Ut eĩ hñfici. lib̾ales q sumus nõ
ut erigamꝰ gr̃am. neq eĩ bñficiũ feneranur. s natura ppensi ad libali¬

Expanded text:
consuetudine adiuncta, quibus rebus ad illum primum motum animi et amoris adhibitis admirabilis quaedam exardescit benevolentiae cam, ortum amicitiae, quam ex inopia atque indigentia natam volunt. quod si ita esset, ut quisque minimum esse in se ar virtute et sapientia sic munitus est, ut nullo egeat suaque omnia in se ipso posita iudicet, ita in amicitiis expetendis colendisque maxime excellit. quid enim? Africanus indigens mei? minime hercule! ac ne ego quidem illius, sed ego admiratione quadam virtutis eius, ille vicissim opinione fortasse non nulla quam de meis moribus habebat, me dilexit; auxit benevolentiam consuetudo. sed quamquam utilitates multae et magnae consecutae se. ut enim benefici liberalesque sumus, non ut exigamus gratiam—neque enim beneficium faeneramur, sed natura propensi ad liberali
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i aũt intelligamus nã gigni sensũ diligedi ⁊ beniuolencie catitatẽ
stãm significatoe ꝓbitatis. quã qui appetuerũt applicãt sese ⁊ ppuũs
admouẽt ut ⁊ usu eius. quẽ diligẽ cepũt ⁊ ftuantut ꝯmorib. sint qr
pares. in amore.⁊ equales. ꝓpensioresq ad bñ merertoñ quã ad reposcẽ¬
dũ. atq unt̾ eos ħ sit honesta certatio sic ⁊ utilitates ex amicicia mari¬
me capiẽtur. ⁊ erit eiꝰ ortus anatura quã ab inbecillitate gramor ꝯuenior.
quia natura mutari nõ põt id cico uete amicicie sempit̾ne sũt. Ortũ
quidẽ amicitie uidetis nisi quid adħ forte uultis. fanmꝰ. Tn uõ ꝑge le

Expanded text:
entiae caritatem facta significatione probitatis, quam qui appetiverunt, applicant sese et propius admovent, ut et usu eius, quem diligere coeperunt, fruantur et moribus, sintque pares in amore et aequales propensioresque ad bene merendum quam ad reposcendum, atque haec inter eos sit honesta certatio. Sic et utilitates ex amicitia maximae capientur, et erit eius ortus a natura quam ab imbecillitate gravior et verior. quia natura mutari non potest, idcirco verae amicitiae sempiternae sunt. ortum quidem amicitiae videtis, nisi quid ad haec forte vul
Abbreviated transcription (Latin):
dam. Maior ant ut quisq ꝓtime ad heret. Itaq cues potior es quã
pegtini. ꝓpinqui quã alieni. Cum his eĩ annciciã natura ip̃a pepeit.
s ea nõ satis ht̃ firmuatis. Namq in ha p̃stat auncicia ꝑpinquitati
ꝙ ex ipinquitte beniuolentia tolli põt. ex anucitia tolli nõ pot.⁊
Sublata eĩ beniuolentia.⁊ amiacie nomi tollitat ꝓpinquitatis ma¬
net. Quãta aũt anncicie us sit exhoc ĩtellig marime põt ꝙ ex ĩ¬

Expanded text:
dam, maior autem, ut quisque proxime accederet. itaque cives potiores quam peregrini, propinqui quam alieni; cum his enim amicitiam natura ipsa peperit, sed ea non satis habet firmitatis. namque hoc praestat amicitia propinquitati, quod ex propinquitate benevolentia tolli potest, ex amicitia non potest; sublata enim benevolentia amicitiae nomen tollitur, propinquitatis manet. quanta autem vis amicitiae sit ex hoc intellegi maxime pot
Abbreviated transcription (Latin):
lesta ẽ Itaꝙ nõ iqu nõ rine ut aunt lerio plurib utimur quã
minatit fuit. Nami ⁊ sid̾as res spł ndadiores facit amicitia ⁊ ad¬
u̾sao res patieno. coicinaq leuio es. Cũq płimis ⁊ maximas co¬
uerũ ⁊ atã qui innietut tãquã txempiat aliꝙ iuetur sui.
Quo cuta ⁊ absenies idsut ⁊ eꝑ mes habundãt ⁊ in lecilles ualci
⁊ ꝙ diffĩcilius dictũ ẽ ino tui uiañt. cantuo ros honos mentoria.
aesideniũ ꝓsequiiui amicor. Ex quo illoꝵ beat a mors uidenit ho¬
cultus ꝑmanebat. Id si iiiua intelliguut quara uis amicici
comuo tam stabilia. que tam fuma cuuuas ẽ que nõ odais̃ edis¬
sidus funditus possit eueru. ex quo quãtũ boni sit in amicicia

Expanded text:
 itaque non aqua, non igni, ut aiunt, pluribus locis utimur quam minantur, fuit. nam et secundas res splendidiores facit amicitia, et adversas, partiens communicansque, leviores. cumque plurimas et maximas coum qui intuetur, tamquam exemplar aliquod intuetur sui. quocirca et absentes adsunt et egentes abundant et imbecilli valent et, quod difficilius dictu est, mortui vivunt; tantus eos honos memoria desiderium prosequitur amicorum, ex quo illorum beata mors videtur, hocultus permanebit. id si minus intellegitur, quanta vis amicitiae domus tam stabilis, quae tam firma civitas est, quae non odiis et discidiis funditus possit everti? ex quo, quantum boni sit in amicitia,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃turm silencii. p .c. quo eram his tp̃rib usus. nõ ti¬
more aliquo. si partim dolore. partim uerecundia.
finem hodietus atulit dies. idemq inicium. que
uelleni. queq sentitem. meo pristino more dicenda.
Cantam enim mansuetudinem.tam uuusitatam. in auditãq
demciam. tantum in suma potestate rerum om̃ium modum.
tam demiq incredibuem sapienciam. ac pene diuinam. tacitirs¬
iei .p. ꝯẜuatam. ac restitutam puto. Dolebam erum ꝑ .c. ⁊ uehemt̾
ingebam. cum uiderem uirum talem. qui in eadem cã inqua
tas eẽ ducebam u̾sati me in ur̃o uet̾e carticulo. illo emulo arꝙ÷
imitatore studiorum ⁊ laborun meoꝵ. quã quodam scçio ame ⁊
gnum aliqd̾ sustulisti. Intellectum enim ẽ m quidem uxmultis
⁊ maxime inme ip̃o. s paulo añt inom̃ib. cum.m. marcellum. Pt¬

Expanded text:
DIuturni silentii, P. C. quo eram his temporibus usus. non timore aliquo; sed partim dolore, partim verecundia, finem hodiernus dies attulit; idemque initium quae vellem, quae que sentirem, meo pristino more, dicendi. 2. Tantam enim mansuetudinem, tam inusitatam, inauditamque clementiam; tantum in summa potestate rerum omnium modum; tam denique incredibilem sapientiam, ac pene divinam tacitusnservatam ac restitutam puto. 4. Dolebam enim P. C. ac vehementer angebar, cum viderem virum talem, qui in eadem causa, in quafas esse ducebam, verfari me in vestro vereri curriculo illo aemulo, atque imitatore studiorum ac laborum meorum, quasi quodam socio, a me, et gnum aliquod sustulisti. 7. Intellectum est enim mihi quidem in multis, et maxime in me ipso, sed paullo ante in omnibus, cum M. Marcellum
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ⁊̃ loq̃t. quid de me ip̃o sentio. qm̃ sub eẽ aliquid puras
ꝙ cauendum sit. nõ mõ excubias ⁊ custodias. s ⁊ laterum
nrorum oppositus ⁊ corporum pollicemur. S uñ ẽ orsa in
lunt.⁊ ꝙ fieri decet. M. mattello ate huic ordimi. ꝓpłoq.R.:¬
frĩ. p̃t̾ eum quidem cederem nemini. cum id sollicitudine. cura.
labore.tam din ꝑstiterim. quam duu ẽ de salute illius dubitatũ.
certe hoc tp̃re magnis curis molestius dolorib lib̾atus p̃stare de¬
beo. Itaq .s. cesar. sic tibi grãs ago. ut me om̃ib reb ate nõ
ẜuato solum. s ⁊̃ ornato. tñ adtua in me unũ in nũabilia
m̾ita. ꝙ fien iam posse nõ arbitrabat. magnus ħ tuo facto cu¬
mulus accesẜit.

Expanded text:
ipso sentio, quoniam subesse aliquid putas ipso sentio, quoniam subesse aliquid putas quod cavendum sit, non modo excubias et custodias sed etiam laterum nostrorum oppositus et corporum pollicemur. sed ut, unde est orsa, in , et quod fieri decet M. Marcello a te huic ordini pofratri, praeter eum quidem cederem nemini, cum id sollicitudine, cura, labore tam diu praestiterim quam diu est de illius salute dubitatum, certe hoc tempore magnis curis, molestiis, doloribus liberatus praestare debeo. itaque, C. Caesar, sic tibi gratias ago ut me omnibus rebus a te non conservato solum sed etiam ornato, tamen ad tua in me unum innumerabilia merita, quod fieri iam posse non arbitrabar, magnus hoc tuo facto cumulus accesserit.
Abbreviated transcription (Latin):
dubitabant quid optunũ eẽt. multi quid sibi deçeter nõ mul¬
expediret. multi quid deceret. nõ nulli ⁊ quid liceret. ꝑfũc
maret odium suum. s bonitate leniret. n omĩs quibus ira¬
tus ẽẽt eostem etiam exilio aut morte dignos iudicaret. ar¬
ma ab alus poĩta. ab alus erepta sunt. Ing̾tus ẽ. iniustusq ci¬
uis. qui armoꝵ piculo lib̾atus. animũ tñ retinet armatũ. ut ⁊
ille sit melior qui in acie cecidit. quam qui incã animã ꝓfudit.
Que enim ꝑtinacia quibdam. eadem alus ꝯstançia uidi põt
S iam om̃is fracta dissensio ẽ armis. extirita equitate uictoriᷤᷤ
restat ut om̃s unũ uelint. qui hñt aliquid nõ sapiencie mõ
s ⁊̃ sanitatis. Nisi te .s. cesat saluo ⁊ in ista sña. quam tum
antea. tum hodie. uł maxime usus ẽ manẽte. salui ẽẽ nõ pos¬
sumus. Quare om̃s te qui ħ salua ẽẽ uolumus. ⁊ ortamur

Expanded text:
dubitabant quid optimum esset, multi quid sibi edubitabant quid optimum esset, multi quid sibi expediret, multi quid deceret, non nulli etiam quid liceret. perfunmaret odium suum, sed bonitate leniret; neque omnis quibus iratus esset eosdem etiam exsilio aut morte dignos iudicaret. arma ab aliis posita, ab aliis erepta sunt. ingratus est iniustusque civis qui armorum periculo liberatus animum tamen retinet armatum, ut etiam ille melior sit qui in acie cecidit, qui in causa animam profudit. quae enim pertinacia quibusdam, eadem aliis constantia videri potest. sed iam omnis fracta dissensio est armis, exstincta aequitate victoris: restat ut omnes unum velint qui habent aliquid non sapientiae modo sed etiam sanitatis. Nisi te, C. Caesar, salvo et in ista sententia qua cum antea tum hodie maxime usus es manente salvi esse non possumus. qua re omnes te qui haec salva esse volumus et hortamur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ domiciliũ cͥtum nõ hebit. Erit int̾ eos ⁊̃ qui nascentur. sicui
uiter nos fuit magna dissensio. cum ali laudib adcelum
res tuas gestas efferẽt. alu fortasse aliqd requirẽt.do q uł maximũ.
nisi belli cuuł ĩcẽdiũ salute pat̾e restĩgtis. ut illud fati fuisse uideat᷑.
hoc ꝯsilii. Setui igitut his ẽ iudicib qui multis post scłis de te
iudicabũt. Et quid haudscio. an incoriuptus quã nos. Nã ⁊ sine
amore. ⁊ sine cuptoitate. ⁊ rurfus sine odio. ⁊ sine ĩ uidia iudicabũt.
Iãt ⁊̃ si tr̃ adte qdã falso purãt. nõ ꝑtinebit nũc c̾te ꝑtinet eẽtale.
ut laudes tuas obscliratura nulla unquara sit oblinio. diu̾¬
se uoluntates ciuum fuerunt. distracteq snĩe. nõ enim ꝯsilus
solum ⁊ studus. s ab armis ⁊̃ castris disstdebamus. Etat aũt¬
obscuritas quedam. erat certam̃ int̾ clarissimos duces. Mulci

Expanded text:
et domicilium certum non habebit. erit inter eos etiam qui nascentur, sicut et domicilium certum non habebit. erit inter eos etiam qui nascentur, sicut inter nos fuit, magna dissensio, cum alii laudibus ad caelum res tuas gestas efferent, alii fortasse aliquid requirent, idque vel maximum, nisi belli civilis incendium salute patriae restinxeris, ut illud fati fuisse videatur, hoc consili. Servi igitur eis iudicibus qui multis post saeculis de te iudicabunt et quidem haud scio an incorruptius quam nos; nam et sine amore et sine cupiditate et rursus sine odio et sine invidia iudicabunt.i tum ad te, ut quidam falso putant, non pertinebit, nunc certe pertinet esse te talem ut tuas laudes obscuratura nulla umquam sit oblivio. diversae voluntates civium fuerunt distractaeque sententiae. non enim consiliis solum et studiis sed armis etiam et castris dissidebamus. erat obscuritas quaedam, erat certamen inter clarissimos duces; multi
Abbreviated transcription (Latin):
omĩno hoc ip̃m diu. in quo ẽ aliquid extremũ. ꝙ cum uenerit. oĩs
uolaptas p̃tita ꝓnichilo ẽ. quia postea nulla ẽ futura. Quãquam
iste tuns animur uiquam hiis angustus quas natura nob̾ ad ui¬
uendum dedir ꝯtentus fuit semꝑq inmiortalitatis imore flagra¬
uit. Nec uõ ħ tua uita dicenda ẽ. que coepore ⁊ spũ ꝯtinetur. illa
iiquam. ilła uita ẽ tua que uigebit memoria sclorum om̃ium.
quam postitas alet. quam ip̃a etuitas semꝑtuebitur. huic tu in¬
fiuias. huic te ostentes oꝑtet. Que quid̃ iam miretur iam pridem
multa ht̃. nũc ⁊̃ iue laudet expectat. Ostupescent posti c̾te imꝑia.
puncias. tenũ. aceinum. mlum. pugnas in nũabiles. incre¬
dibilesq uictorias. monum̃ta. muña. tciumphos audientes et
legentes tuos. S nͥ ħ urbs stabilita tuis ꝯsilus ⁊ institutis fuĩt.
uagabitut mõ tuũ nom̃. longe atq late. Sedem aũt stabilem.

Expanded text:
omnino hoc ipsum diu in quo est aliquid extremum? quod cum venit, omnis omnino hoc ipsum diu in quo est aliquid extremum? quod cum venit, omnis voluptas praeterita pro nihilo est, quia postea nulla est futura. quamquam iste tuus animus numquam his angustiis quas natura nobis ad vivendum dedit contentus fuit, semper immortalitatis amore flagravit. nec vero haec tua vita ducenda est quae corpore et spiritu continetur: illa, inquam, illa vita est tua quae vigebit memoria saeculorum omnium, quam posteritas alet, quam ipsa aeternitas semper tuebitur. huic tu inservias, huic te ostentes oportet, quae quidem quae miretur iam pridem multa habet; nunc etiam quae laudet exspectat. obstupescent posteri certe imperia, provincias, Rhenum, Oceanum, Nilum, pugnas innumerabilis, incredibilis victorias, monumenta, munera, triumphos audientes et legentes tuos. sed nisi haec urbs stabilita tuis consiliis et institutis erit, vagabitur modo tuum nomen longe atque late, sedem stabilem