comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. Sulpitiũ int̾fecit. muriũ fugauit. att ita ordinatis ꝯsułib in futurũ anti o
octauo ⁊ ⁊ coruelio cĩna ad asiam ꝓfectus. antridates qui pontifex erat. atq arne¬
niam minorẽ ⁊ totũ pouticũ mare in circuitit in bosfote tenebat. Primũ nichore¬
dẽ amicũ ppłi . bitthinia uoluit expellere. Senatui ꝙ mandauit bellũ. se ei p̃p̃ ĩ it¬
as quas passus fu̾at illaturũ. A senatu responsũ c̃ init dati si id face̾t ꝙ bellũ a
nie ⁊ ip̃e patẽt. Quare iratꝰ capadociam statĩ occupauit. ⁊ ex ca ariobul canuẽ reiĩ
⁊ amicũ ppłi ro. fugauit. crox etiam bithinã ĩuasit. ⁊ paflagoniã. pulsis ex ea ros
misit ut Uãq inuenti eẽnt cuos romãi uno die cccrderent᷑. Int̾ea mathone ciuita
achine ab aristone atteniensi mit̾ dati tratita ẽ. misat enĩ ĩa ad achaiam uritaites

Expanded text:
fugavit, atque ita ordinatis consulibus in futurum annum Cn. Octavio et Cornelio Cinna ad Asiam profectus. Mithridates, qui Ponti rex erat atque Armeniam minorem et totum Ponticum mare in circuitu in Bosphoro tenebat, primo Nicomedem amicum populi Romani Bithynia voluit expellere senatuique mandavit bellum se ei propter iniurias, quas passus fuerat, inlaturum. a senatu responsum Mithridati est, si id faceret, quod bellum a Romanis et ipse patereter. quare iratus Cappadociam statim occupavit et ex ea Ariobarzanem regem et amicum populi Romani fugavit. mox etiam Bithyniam invasit et Paphlagoniam pulsis ex ea regimisit, ut ubicumque inventi essent cives Romani, uno die occiderentur. Interea etiam Mathone civitas Achaiae ab Aristone Atheniensi Mithridati tradita est. miserat enim iam ad Achaiam Mithridates
Abbreviated transcription (Latin):
ibis signa sublata sũt. Ex huis ex̾citus marii tuo reportauit catuli ex̧citus.xxxi. Sed ab eoꝵ
rilicrib grauiorc̃ penc quã ab ip̃is pugnã romani cxꝑti sũt. Hee ⁊ eñĩ plaustris ĩ modũ
cstro: dispõitis ip̃e desuꝑ ꝓpugnantes diu obstiter̃ romãis. S cũ ab eis nouo cedis gnͣe
rent᷑. abscisis eñi cũ crine x̾ticib inhnesto satis uuln̾e turpes relinq̃bant᷑. Ferrũ q
in bostes sonseraut. in se sucs q u̾terũt. Nam ẜ alie cõcur su mutuo iugulate. Alic app̾¬
bensis inuicẽ facieb strangulate. alic funib ad sua colla ligatis equoꝵ ceurib ꝓtracte in¬

Expanded text:
 et triginta Cimbris signa sublata sunt, ex his exercitus Marii duo reportavit, Catuli exercitus XXXI. || sed ab eorum mulieribus graviorem paene quam ab ipsis pugnam Romani experti sunt; hae etenim plaustris in modum castrorum dispositis ipsae desuper propugnantes diu obstitere Romanis, sed cum ab eis novo caedis genere terrerentur, abscisis enim cum crine cervicibus inhonesto satis vulnere turpes relinquebantur, ferrum, quod in hostes sumpserant, in se suosque verterunt. nam aliae concursu mutuo iugulatae, aliae apprehensis invicem faucibus strangulatae, aliae funibus ad sua colla ligatis equorumque cruri
Abbreviated transcription (Latin):
adeptis. ac pectoris pedũ q ungulis dissolutis. monilib etiam anulis q discussis. illeso &¬
pore nuda xcuit. Equs qͦ eius pari modo frenis ⁊ cingulis ꝑep̾tꝰ iacuit dissclutis.
Nm bellũ in numitia ꝯtͣ iugurtã gerit᷑. itmani cõss.ꝙ. malliꝰ ⁊ qutus cepio a cibus

Expanded text:
ademptis ac pectoris pedumque vinculis, monilibus etiam anulisque discussis inlaeso cademptis ac pectoris pedumque vinculis, monilibus etiam anulisque discussis inlaeso corpore nuda iacuit; equus quoque eius pari modo frenis et cingulis peremptus iacuit dissolutis. llum in Numidia contra Iugurtham gerit
Abbreviated transcription (Latin):
rus p̾lus uicit. Elefautos eius occidit ⁊ cepit. młtas cuutates ip̃ius cepit Et cũ iam finen
bello positurꝰ eẽt suscessũ ẽ ei a gaioniario. Is iugurtã ⁊ bocchũ mauritane regẽ q aux li
numidie cepit. bello q t̾minũ posuit. Capto ig̾ iugurta ꝑ q̃storem suũ corneliũ silam n¬
gentẽ uirũ tradente boccho iugurtã qui ꝓ eo añ pugnarat. a marcho iulio sillant collega ꝓn¬
ti metelli cimbri in gallia uicti sũt. Et aminucio rufo in macedonia scordisci ⁊ tribelli. Et
a suilio scipione in ispania lusitani uicti sũt. Et duo tͥhunphi de iugurta pͥmus ꝑ meteluĩ
d̾s ꝑ mariũ acti sũt. Ante currũ tm̃ marii iugurta cũ duob filiis ductꝰ est cathen
exstitit. Q ab eo ꝙ hyrcanos bellũ uicerat. Irtani nom̃ accepit. ꝑ co etiam tp̃s cicero arp¬
mulr de roma in apuliã ꝑgens ictu fulminis exaĩata est. om̃ib sine scissura aliqͣ uestim̃

Expanded text:
roeliis weit, elephantos eius occidit vel cepit, multas civitates ipsius cepit. et cum iam finem bello positurus esset, successum est ei a C. Mario, is Iugurtham et Bocchum Mauritaniae regem, qui auxilium Numidiae cepit belloque terminum posuit capto Iugurtha per quaestorem suum Cornelium Sullam, ingentem virum, tradente Boccho Iugurtham qui pro eo ante pugnaverat. A M. Iunio Silano, collega Q. Metelli, Cimbri in Gallia victi sunt, et a Minucio Rufo in Macedonia Scordisci et Triballi, et a Servilio Caepione in Hispania Lusitani. Acti sunt et duo triumphi de Iugurtha, primus per Metellum, secundus per Marium. Ante currum tamen Marii Iugurtha cum duobus filiis ductus est catenextitit, qui ab eo, quod Hyrcanos bello vicerat, Hyrcani nomen accepit. || per id etiam tempus Cicero Arpre quaedam virgo de Roma in Apuliam pergens ictu fulminis exanimata est omnibus sine scissura aliqua vestimentis
Abbreviated transcription (Latin):
ũ touiꝰ militũ eẽt᷑ t ist̾cto gladic so sĩ Qͥetuit. Imus q iurans ut pat̾e deffensor
iristerz. Uniu̾ser siłi qurare ccegit. Romana q ad spx̃ uite qͣi abinferis reduxit. I
aitagine Ispanie caꝑit.in qua om̃e auꝵ argentũ ⁊ belli apparatũ afri habebant. Nobi¬
asias qrsi astran ł obsites qͥd̃ ad sspamit acceperãt cragoñe etiam fĩem hanibas ibitẽ ca
pt ⁊ cũ alus rom̃a mittit. Rome ingens leticia post hũt nũtiũ fuit. Acipio ssꝑauoꝵ
ousaco parentib reodioit. Deniq tũ q̃tam adulto flore uirgo pulc̾rima abẜ. ꝯp̾hen
pielle siponsũ nobaissimi gñis uirũ uenire psuadens. ei ppãm qͣi pius mn matͥmoniũ¬

Expanded text:
cum tribunus militum esset, districto gladio id fleri vetuit primusque iurans, ut patriae defensor existeret, universos similiter iurare coegit Romanosque ad spem vitae quasi ab inferis reduxit. || is Carthaginem Hispaniae capit, in qua omne aurum argentum et belli apparatum Afri habebant, nobilissimos quoque obsides, quos ab Hispanis acceperant. Magonem etiam fratrem Hannibalis ibidem caRomae ingens laetitia post hoc fuit. Scipio Hispanorum obsides parentibus reddidit. Denique dum quaedam adulto flore virgo pulcherrima ab eo comppuellae sponsum nobilissimi generis virum venire persuadens, ei ipsam quasi pius in mat
Abbreviated transcription (Latin):
sugerũt. ayissus ad u̾sũ haiibalẽ postea a romanis ꝗntꝰ fabiis maxine . Io esĩstisces¬
asas pugniã ab inꝓetu fregit. Nlam ꝓ sũma montiũ iugo ⁊ abditos uenioꝵ saltꝰ cct̃
ones hanalalis Ruorem illusit mex qͥ muenta eccasiene unces Mactꝰ ꝓ ha nlul ftur

Expanded text:
diffugerunt. missus adversus Hannibalem postea a Romanis Q. Fabius Maximus, is eum differdiffugerunt. missus adversus Hannibalem postea a Romanis Q. Fabius Maximus, is eum differendo pugnam ab impetu fregit; || nam per summa montium iuga et abditos nemorum saltus castra ponens Hannibalis fervorem elusit || moxque
Abbreviated transcription (Latin):
insicilia fellũ cartaginẽsib indictũ ẽ. Hamibal relito in ꝯspanis fre hostruba
rineũ ticãsiuit. Alpes athuc tũc ea parte. inuias sibi patesecit. Traditao Italiã
uibalsi se ꝯĩxerũt. Segniꝰ gractꝰ cognito ad italiam hanibał ex̾citu. ex si cllia ec̃ctĩ
minũ traietit. Publius corneliꝰ scypio. hanibali ap̃ ticinũ pͥmꝰ accurrit. Cõmiso
po sugatis suis ⁊ pene oĩb extiuctis ip̃e a filio sypione liberatꝰ sauciꝰ tñ in castia rediit
pgnatũ tenide est. cotem ꝯsule ad treuiã fluuiũ ⁊terũ ꝙ romam suꝑati sũt  e
ns uere tr̃asiret ĩ sũms appennino tẽpestate correctꝰ bidus ꝯtinue ĩmobilit᷑ stetit¬
ap arpos palme in celo uise ⁊ sol cũ luna pugnasse. Ap cipenas tue lune orte sũt. In sais¬
mia sanguinẽ duo scuta sudar. Faliscis celũ sciudi iusũ ẽ. aꝑ antiũ cruente spice ĩcorlẽ¬
lmmineo ꝯsuli octurrit ipm̃ flãmĩneũ int̾emit. romanoꝵ. xeu. m cesa sũt  setert

Expanded text:
ndictum est. Hannibal relicto in Hispania fratre Hasdrubale Pirinaeum transivit. Alpes adhuc tum ea parte invias sibi patefecit. traditur ad ItaliHannibali se coniunxerunt. Sempronius Gracchus cognito ad Italiam Hannibalis adventu ex minum traiecit. P. Cornelius Scipio Hannibali || apud Ticinum || primus occurrit. commisso proelio fugatis suis || et paene omnibus extinctis ipse a filio Scipione liberatus || saucius tamen in castra rediit. || pugnatum deinde est eodem consule ad Trebiam fluvium iterumque Romani so vere transiret, in summo Appennino tempestate correptus, biduo continuo immobiliteapud Arpos palmae in caelo visae, sol quoque cum luna pugnasse, apud Capenas duae lunae ortae sunt, in Sardinia sanguine duo scuta sudarunt, Faliscis caelum scindi visum est, apud Antium cruentae spicae in corbeFlaminio consuli occurrit. ipsum Flaminium interemit; Romanorum XXV milia caesa sunt, cetera
Abbreviated transcription (Latin):
citiam cũ scipionc fccerat. cartagim bellũ. Hanibal tres exploratoros at scipiẽs
bissent. Int̾ea p̾liũ ab utroq tuce ĩstructũ ẽ. quale uix ulla memoria fuit. C
ꝑitissimi uiri copias suas ad bellũ etucerent scpio uictor retedit. paue ip̃o hanl¬
bale capto. Qͥ pͥmũ cũ miłtis egtib. teinde cũ .xx. postremo cũ .iiii. euasit. Inuensa
in cast̾s hambał argenti pondera .xx. m. argenti. decc. auri. ceta q supello

Expanded text:
ciciam cum Scipione fecerat, Cartagini bellum. Anibal tres exploratores ad castra Scciciam cum Scipione fecerat, Cartagini bellum. Anibal tres exploratores ad castra Scidissent. Interea prelium ab utroque duce instructum, quale vix ulla memoria fuit», peritissimi viri copias suas ad bellum educerent. Scipio victor recedit paene ipso Hannibale capto, qui primum cum multis equitibus, deinde cum viginti, postremo cum quattuor evasit. inventa in castris Hanniba
Abbreviated transcription (Latin):
uĩxerat capit ⁊ castra eiꝰ inuadit. Sifax cũ nobilissis numidis ⁊ infinitis spo¬
lus romã a scpione mit̾tit. Qua re audita om̃is fere Italia hambalẽ descrit. Ir
a cartugiuẽsib redire in africã iubet᷑ quã scypio uastabat. Ita anuo .xuͦii. ab¬
bale Italia liberata ẽ. quã flens dicit᷑ reliꝗsse. Legati cartagiuẽsiũ. pacẽ a scipio¬
ne petierũt. Ab eo ad senatũ romã missi sũt. xlu. dicb hiis indutie date sũt. qͦis
arbitͥo scipionis pacẽ iussit cũ cartagiuensib fi̾. Stipio huis ꝯditionib dedit. ue
cerent. Int̾im hanibale ueniente ad africã. pax turbata ĩ. młta hostilia al
facta sũt. Legati tm̃ ex urbe eoꝵ uenientes a romanis capti sũt. ⁊ iubente sci¬
pionc dimissi. Hanibal qͦ freꝙ̃tib pͥlus uictus a scipione. petc̾ etiam cepit ip̃ẽ¬
hanibalẽ pugnare. Inftur a scipioue ⁊ mamissa alio rege numicdaꝵ qui ani¬

Expanded text:
unxerat, capit et castra eius invadit. Syphax cum nobilissimis Numidis et infinitis spoliis Romam a Scipione mittitur. qua re audita omnis fere Italia Hannibalem deserit, ipse a Carthaginiensibus redire in Africam iubetur, quam Scipio imo ab Anibale <Italia liberata est>», quam flens dicitur reliquisse. «Legati Cartaginiensium <pacem a> Scipione petiverunt; ab eo ad senatum Romam missi sunt. Quadraginta quinque diebus hiisex arbitrio Scipionis pacem jussit cum Carthaginensibus fieri. Scipio his conditionibus dedit, ne derent. Interim Hannibale veniente ad Africam pax turbata est, multa hostilia ab Afris facta sunt. legati tamen eorum ex urbe venientes a Romanis capti sunt et iubente Scipione dimissi. Hannibal quoque frequentibus Annibalem pugnare. Infertur a Scipione et Masinissa, alio rege Numidorum, qui ami
Abbreviated transcription (Latin):
re bian ⁊ uiror eq nxe .ai. tratitũ ẽ. Rex hasorubal se ultro detidit. Branfuge cuui es¬
allapisꝰ templĩ cecui pauer᷑. Aolũtaĩo p̾aipitio dati. igne ꝯsũpti sunt. ro⁊ basorubialis se
suat q filis secum femi nes furore in ietiũ recit incendiũ. It̃a aũt ciuitas periudie¬
b ꝯtinius arsit miserũ q specta culũ suis uictorib p̃buit. Multitude om̃is captiu ⁊
exceptis paucis pͥncipib benũtata est. Dirupta ẽ aũt cartaso om̃i murali lapite in

Expanded text:
e milia, virorum triginta milia traditum est. rex Hasdrubal se ultro dedidit, transfugae qui Aesculapii templum occupaverant, voluntario praecipitio dati igne consumpti sunt. uxor Hasdrubalis se suosque filios secum femineo furore in medium iecit incendium. ipsa autem civitas XVI diebus continuis arsit miserumque spectaculum suis victoribus praebuit; multitudo omnis captivorum exceptis paucis principibus venumdata est. diruta est autem Carthago omni murali lapide in
Abbreviated transcription (Latin):
ei emiliꝰ paulꝰ ꝯsul nõ qͣ uicto haibuit. Nam ⁊ uolentẽ ad petes sibi catẽ nõ ꝑinisit et
iuxͣ se in sella collocauit. Macedomiis ⁊ illiricis hec legos a romanis date sũt. ut lidri
p̾nũtiauit. ⁊ legatõet młtaꝵ gentiũ q̃ ad eũ uenerant. magnificentissĩo ꝯuiuis pi¬
uit. diceus eitem hoĩs ẽẽ tebeͣ. ⁊ bello uince̾. ⁊ in ꝯuiuii apparatu elegautẽ eẽ. aox
diit. Iunaue ꝑsei q̃ iuusitate magͥtudiuis fuisse dicit᷑. adeo ut .xui. ordines ticat᷑ hati¬

Expanded text:
ei Aemilius Paulus consul non quasi victo habuit; nam et uolentem ad pedes sibi cadere non permisit et iuxta se in sella collocauit. Macedoniis et Illyriis hae leges a Romanis datae: ut liberi esspronuntiavit et legationes multarum gentium, qui ad eum venerant, magnificentissimo convivio pavit dicens eiusdem homines esse debere et bello vincere et in convivii apparatu elegantes esse. moxrediit in nave Persei, quae inusitatae magnitudinis fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ustũ fuit. De hiunc tarentini pirri morte cooꝑta It̾m noua arua adu̾sus romanos sol¬
atant. cartagiuẽsiũ auxilia ꝑlegatos expostulant. atq accipiũt. Cartaginẽses aro
ni a pholomeo missi rom̃a uener̃. ⁊ a romauis amicitiã qũã petierãt optinuerũt¬
ide nubib in spẽ pluuie lac descendit. Qñ romani brundisiũ ceperunt¬
to atilio. regulo. lucio iulio. libone. cõss. salentinis in apulia bellũ indictũ ẽ. Ca¬

Expanded text:
Iusto fuit. || dehinc Tarentini Pyrri morte comperta iterum nova arma adversum Romanos sollicitant. Carthaginiensium auxilia per legatos poscunt atque ani a Ptolomaeo missi Romam venere et a Romanis amicitiam, quam petierant, obtinueruntet de nubibus in specie pluviae lac descendit. || M. Atillio ReguM. Attilio Regulo, L. Julio Libone coss. Salentinis in Apulia bellum indictum est, ca
Abbreviated transcription (Latin):
est nobilissime ciuitati grecie pp̃ miuriam legatoꝵ romanoꝵ. Hanc nũ mus
sul cepit ⁊ diruit. Tres gͥ rome simł celeb̾rimi tͥbunphi fuer̃. affricu
affrica aũ cuiꝰ currum ductꝰ ẽ basdubal. Mecelli ex macedonia cuiꝰ currũ pes¬
sit andariscus .i. qr pseudo pbillippus. Mũmis ex coritho añꝙͣ signa en ea i
picte tabute. ⁊ alia urbis clarissime ornam̃ta p̃lata sũt. Iterũ in macedonia
ꝑseutde pses. qui se ꝑsei filiũ ẽẽ dice. hit collectis ẜuitus rebellamit Ece doma

Expanded text:
e Graeciae civitati, propter iniuriam legatorum Romanorum. hanc Mummius consul cepit et diruit. tres igitur Romae simul celeberrimi triumphi fuerunt: Africani ex Africa, ante cuius currum ductus est Hasdrubal, Metelli ex Macedonia cuius currum praecessit Andariscus idem qui et Pseudophilippus, Mummii ex Corintho ante quem signa aenea et pictae tabulae et alia urbis clarissimae ornamenta praelata sunt. Iterum in Macedonia Pseudoperses, qui se Persei filium esse dicebat, c
Abbreviated transcription (Latin):
Iadu̾sũ romauos bellũ gesserat: ⁊ postea romanis ꝯͣ anthyochũ auxiliũ tulerat
eius ꝑseus rͣtracie ieger in machedonia rebellauit. ingentib copĩs ad bellũ pu
Nam adiutoros habebant. ꝯͣ tͣcieregẽ ⁊ regẽ illirici gentiũ nõe. Romanis añt ⁊ oi¬
liũ erant eiurenes asie rex. Ariaratꝰ capadocie. antyachꝰ sirie. pholoneus egypti. aust¬
nissa numidie. prusias aũt bithinie. ꝙͣ ꝙͣ sororem ꝑsei uxorem haber ut̾sq se eqiũ

Expanded text:
s bellum gesserat et postea Romanis contra Antiochum auxilium tulerat, filius eius Perseus in Macedonia rebellavit ingentibus copiis ad bellum paratis. nam adiutores habebat Cotum Thraciae regem et regem Illyrici Gentium nomine. Romanis autem in auxilium erant Eumenes Asiae rex, Ariaratus Cappadociae, Antiochus Syriae, Ptolomaeus Aegypti, Masinissa Numidiae. Prusias autem Bithyniae, quamquam sororem Persei uxorem haberet, utrisque se aequum
Abbreviated transcription (Latin):
dit ⁊ filiũ postuniũ frẽm suũ ex suea ⁊ lauinia natũ sũma pietate nutͥuit.
inde aschimniꝰ filiũ nõĩe iuliũ ꝓcreauit. a quo familia iulicaꝵ erorta ẽ. Paruulus qr
ntum regendis ciub toncus erat. Ascanius cũ. xxxuii. ãnis regnass. filiũ euee postu¬
mũ frẽm suũ regn i reliꝗt heredem. Siliuis gͥ postumꝰ regnaũ ãnis .xxix. sͥ postu¬
miꝰ fuit ideo appellatꝰ qr post mortẽ pat̾s est deditꝰ .i. natꝰ. Siluus q ruri fust educat
uo oñis reges albanoꝵ silui appellati sũt. Postquẽ regnaũ eneas siluiꝰ ãnii
Bost cuiꝰ obitũ regnaũ albasiluͥus ãnis .xxxix. post hũc egyptus sui atys eius filius
rgnaũ anis. xiiii. einte capis siluiꝰ suꝑioris regis filius ãnis. xxuiii. qui capu
extinctus est. qui fluuiꝰ prius albula bocabat᷑. Euctessit huis agruppa siluiꝰ regnãs

Expanded text:
rem suum Aeneae ex Lavinia filium summa pietate educavit. || deinde Ascanius Iulium filium procreavit, a quo familia Iuliorum exorta est. parvulus quia necdum regendis civibus idoneus erat, || Ascanius, cum XXXVIII annis regnasset, || Silvium Postumum fratrem suum regni reliquit heredem. || Silvius igitur Postumus regnavit annis XXVIIII, || qui Postumus ideo est appellatus, quia post mortem patris est edum reges Silvii vocati sunt. || post quem regnavit Aeneas Silvius annis XXXI. || || post cuius obitum regnavit Alba Silvius annis XXXIX. || post hunc Aegyptus sive Atys eius filius annis XXIIII. || deinde Capys Silvius superioris regis filius annis XXVIII, || qui Capuextinctus sit, || qui prius Albula dicebatur. || successit huic Agrippa Silvius regnans
Abbreviated transcription (Latin):
merũt ⁊ ceperũt sibi manũ uagoꝵ iuuenũ collige̾. ⁊ fcã ẽ manꝰ nõ minima cũ eis
D̾ cũ audiss amuliꝰ rex. eoꝵ auũculus ex̃citũ sup eos ꝓdux̃. ⁊ in ip̃a ꝓtuctione a romu¬
le ecasus est. ut impleret᷑ qd̾ ei responsũ fu̾a̾t ꝙ occit̾e̾tur de stirꝑe fr̾is sui munitoris

Expanded text:
nuerunt et ceperunt sibi manum vagorum iuvenuerunt et ceperunt sibi manum vagorum iuveQuod cum audisset Amulius rex eorum avunculus, exercitum super eos produxit et in ipsa productione a Romulo occisus est, ut impleretur quod ei responsum fuerat, quod occideretur de stirpe fratris sui Munitoris
Abbreviated transcription (Latin):
maner ⁊ filicg ñõ ꝓcrearet. ⁊ ut neme eẽt de stirpe frĩs sui ꝙ ip̃m sic ei responsit
surit occide̾t. Et dum intemplo ilia ẜuiret mars elli potens in amorẽ eius ey¬
usit ⁊ cam stupͣuit. In quo stupro ꝯcepit Ex ꝯlia filia munitoris nati sũt duo filii
hoc tum amilius rex patruus eoꝵ cognosceret ꝓp̃os infante geminos tulit ⁊ in
fuuic p̃cipitai̾ man̾tauit. qui pueri diuina ꝓuitentia int̾ gͣriina suꝑ hora flumiuiᷤᷤ
erũt ⁊ ceperũt ballare Luꝑa uero penieus ad fiuuiũ ꝓ aqua bibenda agnouit
lios dñi sui martis. eis ubera p̾buit. qr lupa in tutela martis ꝯdita est. mxrito ħ fabula
refert. lupã remũ ⁊ romulũ ubei̾b suis nut̾sse. Inte a faustulo pastore ꝗ in .uii. mon
fuit collecti sũt. ⁊ accrie uxori sue eos nutendos dedit. Het accĩa uxor fuustuli
⁊e suppanari leuata fuit. qui pueri dũ c̾uissent scientes uñ nati eeũt.uii. montes opti¬

Expanded text:
maneret et filios non procrearet et ut nemo esset de stirpe fratris sui qui ipsum, sicut ei responsum fuerat, occideret. Et dum in templo Ilia serviret, Mars bellipotens in amore eius exarsit et eam stupravit, in quo stupro concepit. Ex Ilia filia Munitoris nati sunt II filii, Hoc dum Amulius rex, patruus eorum, cognosceret, ipsos infantes geminos tulit et in fluvio precipitari mandavit. Qui pueri divina providenibenda, agnovit filios domini sui Martis et eis ubera prebuit, quia lupa in tutela Martis condita est. Merito hec fabula refert lupam Remum et Romulum uberibus suis nutrisse. Inde a Faustulo pastore, qui in VII montibus fuit, collecti sunt et Accrie uxori sue eos nutriendos dedit. Hec Accria uxor Faustuli de lupanari levata fuit. Qui pueri dum crevissent, scientes unde nati essent, VII montes obti
Abbreviated transcription (Latin):
fut atuentinũ montẽ ciuitati adiccit. ⁊̃ Ianiculũ ap̃ hostiam ciuitatẽ supͣ mare.xuͦi. mni

Expanded text:
vit, Aventinum montem civitati adiecit et Ianiculum, apud Ostiamvit, Aventinum montem civitati adiecit et Ianiculum, apud Ostiam
Abbreviated transcription (Latin):
uc tnssisse creditus ẽ. ⁊ ꝗrini noĩe ꝯsecutꝰ Deinde rome ꝑ quos dies senatores ĩ ꝑa
Pstea numa ponpiliꝰ rex creatꝰ ẽ. cũ ap̃ hebreos egechias regnaret. Qͥ bellũ gẽ ulłm
gessit. S nõ miꝰ ciuitati ꝙͣ romulo ꝓfuit. Nam ⁊ leges romanis mores q ꝯstituit.
d ꝯsuctutine p̾lioꝵ iam latͦnes ac semibarlai̾ uitebant᷑ Et annũ descͥpsit in .x. nĩses.
ruis sine aliqua ꝯputatoẽ ꝯfusũ ⁊̃ infinita iome sacra ac fẽpla ꝯstituit. Morbo dec
unno imꝑii . xliͦ. Acgnante numa glaucus pͥmꝰ ferri int̾ se glutim̃ excogitauit. Cui¬
it successit tulliꝰ hostilis. Hic pͥmꝰ romanoꝵ purpura. ⁊ fasci successit tullius.¬
l uisus ẽ. manasse in iudea regnante. ħ bella reꝑauit. albanos uicit qui ab urbe rdma. xiͦi.
imlia̾i̾o sũt. uenientes ⁊̃ fitenates. Quoꝵ alii.uii. miliai̾o absũt ab urbe roma. Alii .xuiiͦi.

Expanded text:
se creditus est, et Quirini nomine consecratus. Deinde Romae per quinos dies senatores imperapostea Numa Pompilius rex creatus est, || cum apud Hebreos Ezechias regnaret. || qui bellum quidem nullum gessit, sed non minus civitati quam Romulus profuit. nam et leges Romanis moresque constituit, qui consuetudine proeliorum iam latrones ac semibarbari videbantur, et annum descripsit in decem menses prius sine aliqua supputatione confusum, et infinita Romae sacra ac templa constituit. Morbo decessit XLI imperii anno. Regnante Numa Glaucus primus ferri inter se glutinum excogitavit. Huic successit Tullus Hostilius, qui primus Romanorum purpura est, Manasse in Iudaea regnante. || hic bella reparavit, Albanos vicit, qui ab urbe Roma duodecimo miliario sunt, Veientes et Fidenates, quorum alii septimo miliario absunt ab urbe Roma, alii octavo de
Abbreviated transcription (Latin):
sabini bellũ romanis intulissẽt uicti sũt. ⁊ tr hiis tͥhunphatũ ẽ.¬
Dno anno post reges cxacto cũ gener tarquii at iniuriam socera uiiticandopꝰ¬
gante collegiss ex̾citum. Noua rome dignitas c̃ creata q̃ dictatura apellat᷑ maio ꝙͣ¬
ugustus qͥ ctauianꝰ. de quc postea ticemꝰ. ⁊ añ eũ gaius cesat sub dictature noiẽ
s honore regnaueit. Dictatoꝵ aũt rome priues fuit larcius. magistes equitom
as ddetimo anno post reges exacto seditionẽ ppłs rome fecit tanqr̃ a senatu aci p
ar onian curiolos ciuitatẽ qua habebant optimã ꝑdider. U̾ qutius martius dux
eessit oppugnatu ⁊ patam suã legatis qui pucẽ petelant repudiatit ĩ. at eũ mad

Expanded text:
Sabini bellum Romanis intulerunt, et victi sunt. HIER. H. m.  Quinto no anno post reges exactos cum gener Tarquinii ad iniuriam soceri vindicandntem collegisset exercitum, nova Romae dignitas est creata, quae dictatura appellatur, maior Augustus quoque Octavius, de quo postatque honore regnaverint. dictator autem Romae primus fuit Larcius, magister equitum t reges exactos seditionem populus Romae fecit, tamquam a senatu atque a acie etiam Coriolos civitatem accessit, oppugnaturus etiam patriam suam, legatis, qui pacem petebant repudiatis, nisi ad eum mater
Abbreviated transcription (Latin):
ma u̾ płimũ uix̃ usq ad .xu. miliariũ possitet. Barqui sane tprib castissima iud
nistẽ q tp̃rib picthagoras philosephꝰ claruit. qui samo oriũdus cotrone docut
¶ Hic ꝯsules ceperũt ꝓ uno rege tuo hac de ca creati. Ut si unus pores ꝯsules fuet̾
malus eẽ uellet alt̾ habeat potãtẽ similẽ cołtendi. Et placuit ne ĩꝑiũ longiꝰ quas
unũ annũ habe̾nt. ne ꝑ diuturuitatẽ potãtis in solertiores redderent. S⁊ ciuiles¬
rit᷑ bacrerie. S targnio ⁊ latiuo statĩ sb̾lara ẽ tiguitas. Polacuerat eñi ne ꝯsqũa n
⁊̃ in laco ip̃ius stũs ẽ luciꝰ ualeriꝰ publicola ꝯsul. Cõmouit tam̃ lellũ urbi iomis ⁊

Expanded text:
ribus, castissima Judith temporibus Pythagoras philosophus claruit, qui Samo oriundus Crotonae deguit,  consules creaverunt. Pro uno rege duo hac causa creati, ut si unus malus esse voluisset, alter eum, habens potestatem similem, coerceret. Et placuit ne imperium longius quam annuum haberent, ne per diuturnitatem potestatis insolentiores redderentur, sed ciritus Lucretiae. Sed Tarquinio Collatino statim et in loco ipsius factus est L. Valerius Publicola consul. commovit tamen bellum urbi Romae
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ accepit. Latini deniq ⁊ tusci pastores etiam tͣnsmarini friges quis
nei ardades qui sub euandro tuce ꝯfluxerant. Ita ex uariis qͣi elem̃tis ꝯg̾gauit cos
qͦs seuat res sẜ senectutẽ patres ob siłitudiñc noĩauit. mille etiam pugnatores elsꝰ
qͦs a nuo milites apellauit. Bũc cũ uxores ip̃e ⁊ ppłs suus nõ haberent. Inuitauit s
lo det̾unit᷑. Uñ in nuptiaꝵ sollempnitatib telasso uulgo clamat ꝙ scilic talis nupta se
lassũ habe̾̃ m̃ẽatur. Cõmetis bellis p̃p̃ raptaꝵ iniuriam cecinenses bicit. A¬
ꝑatee. Ccustuuĩos. Subinos. Fidenates. bicentes. Hec oñia oppita urlẽ tingus.
E appellatus. In quo postea capitoliũ est ꝯstitutum. Pepigẽ tam̃ roniani cũ sab¬
õ siuie a cyrib .i. hastis siue a ꝗrinc: ꝗrim noĩari ceperũt. Remꝰ deniq a fauio du¬

Expanded text:
in civitatem recepit. || Latini denique Tuscique pastores, etiam transmarini Phryges, qui sub Aenea, Arcades, qui sub Euandro duce, influxerant. ita ex variis quasi elementis congregaviquos senatores propter senectutem, || patres ob similitudinem curae nominavit; || mille etiam pugnatores delegit, quos a numero milites appelavit. || tum cum uxores ipse et populus suus non haberent, invitavit uli decernitur; unde in nuptiarum sollemnitatibus Talasso vulgo clamitant, quod scilicet talis nupta sit, quae Talassum habere mereatur. || commotis bellis propter raptarum iniuriam Caecinenses vicit, Antemnates, Crustumios, Sabinos, Fidenates, Bizentes. haec omnia oppida urbem cingunt. Tarpeius est appellatus; in quo postea Capitolium est constructum. || pepigere tamen Romani cum Sabvero, sive a cyribus, || id est hastis sive a Quirino Quirites nominari cueperu
Abbreviated transcription (Latin):
filius e gregia fugiens in ciuitatẽ que eius nõie satͤuina dc̃a ẽ. Cuiꝰ ruiue
seius latebra latiũ appellata ẽ. Ip̃e ⁊ eñĩ adhuc rudes ppłos domꝰ hedificare
pas incholere. uineas plantare docuit. atq humanis morib uiuere. Cum antea
saniferis glandiũ tantũ modo alim̃tis uitam sustentarent. ⁊ aut ĩ spelũcis. aut
Rundib uirgulis q ꝯtextis casulis habitarẽt. Ip̃e etiam eis nũmos ereos pͥmꝰ
itituit᷑. ꝓ ꝗb meritis ab indiolꝰ ⁊ rustica multitudine ds appellatꝰ ẽ. Post hc̃
picus cius filius de quo falso dicit᷑ ꝙ a quadã formosissia maga cirte uoĩe ob ꝯten¬
tũ eiꝰ amoris in aũe sui nõis fit mutatꝰ Post hũc eius filiꝰ faunus. qui fuit pater
⁊ latino de suo nõĩe appellauit. Broia tũc tpr̃is a gcis capta ẽ. cũ ap̃ hebreos lapdon¬

Expanded text:
filium e Graecia fugiens in civitate, quae ex eius nomine Saturnia dicta est, cuius ruinae  latuit, ab ejus latebra Latium appellata est. Ipse etenim adhuc rudes populos domos aedificare, terras incolere, plantare vineas docuit, atque humanis moribus vivere, cum antea semiferi glandium tantum modo alimentis vitam sustentarent, aut in speluncis, aut frondibus virgultisque contextis casulis habitarent. Ipse etiam eis nummos aereos primus instituit. Pro quibus meritis ab incolarum rustica multitudine deus appellatus est. Post hunc Picus ejus filius, de quo fabulose dicitur, quod a quadam famosissima maga, Circe nomine, ob contemptum ejus amorem in avem sui nominis sit mutatus. Post hunc ejus filius Faunus, qui fuit pater et Latinos de suo nomine appellavit, Troja a Graecis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei uictoriam tarz. dt pła: Ap̃a regina cũ lauina filia sus ⁊ cũ om̃iba muieti br
ad tempłi inin̾ue benerunt ⁊ añ aras solutis crinib se ꝓstrauerũt ⁊̃ ceperũt m¬
nuam depͥcari ut turno uictoriã daret. Turnus ẜõ dũ portas ciuitatis dxires
om̃is ppłs laurentine ciuitatis suꝑ muros ascentit. ad aidendił eri ꝓnsuane
fueas dum uideret turnũ solum ꝯͣ eum exire. etiam ip̃e de papilionib sre s¬
pterant remo ue. Ip̃e eum cũ ona manu ceꝑita dũ at eniaere ⁊eniret

Expanded text:
 plura? Ipsa regina cum Lavinia filia sua et cum omnibus mulieribus ad templum Minerve venerunt et ante aras, solutis crinibus, se prostraverunt et ceperunt Minervam deprecari ut Turno victoriam daret. Turnus vero, dum portas civitatis exiret, omnis populus Laurentine civitatis super murosideret Turnum solum contra eum exire, etiam ipse de papilionibus suis spoterant removere. Ipse eum cum una manu cepit
Abbreviated transcription (Latin):
turtio setisus. est. qũc turnus exspoliauit. ⁊ bachilem ei abstulit . ⁊ sibi eum latim¬
urit ncipiens plus in pugna sualesce̾. Eneas uo tulit corpus pallantis et uoĩt¬
ua diligent᷑ ꝯdidit in suo papilione. Carmilla reg ma oceent te upl
po c̃ pugnant cariniila regina eccisa est ab aronte dete arons de pplo fuit
curni qui quado uidit carmillã młta p̾ha facẽ dix̃ feminab ⁊ nẽ noẜ dirtua
ltet assignari. ⁊̃ sub recicia in loco occłto aam actidit. Et qi ista carmilla atrana¬

Expanded text:
Turno occisus est, quem Turnus expoliavit et brachilem ei abstulit et sibi eum ciTurno occisus est, quem Turnus expoliavit et brachilem ei abstulit et sibi eum cinxit, incipiens plus in pugna invalescere. Eneas vero tulit corpus Pallantis et eum diligenter condidit in suo papilione. Carmilla regina occiditur Et dum pugnant, Carmilla regina occisa est ab Aronte. Iste Arons de populo fuit Turni, qui, quando vidit Carmillam multa prelia facere, dixit: «Feminabus et non vobis virtus habet assignari?», et subrepticie in loco occulto eam
Abbreviated transcription (Latin):
us ẽ. qr cruentator erat. Et talos penas hõib inferebat. ut ꝗcũq aput cum
culpabił ĩuẽiebat᷑. talem ci peuã inferebat. ꝙ aꝑiebat tumulũ hõĩs mortui
recentis ⁊ corpus eius abuliens u̾mib fecebat. ⁊ suꝑ ip̃m corpus hominer.
uiuũ ligatum ponebat ⁊ sarcofaço coopto eũ bene plũbalut. Ette qͣlia
nexentius hõib torm̃ta faciebat. ⁊ insuꝑ nõ de deo s de u̾tute dexters¬
e p̾sumebat ut ticẽt dextera mͥ ⁊ celum omisse libro ⁊ qr de se rno dedeo pͥsumelut
n põso teptor duũi appellatꝰ est. Qui megentius cũ filio suo lauso. e cũ. ar uiris ar¬
uitis ⁊ rlcetis ad auxiliũ regis latim uei̾t. Eneas ꝑ aliq dies geuit ⁊ se arma
a laurentinã ciuitatẽ ꝑuenit. Cui turnus una cũ megentio ⁊ camilla re¬
ma obuius uenit ⁊ cepit cũ eo fortit̾ debellare Carmilla regia amagonũ in au
a qua pugna fuius euand noĩe pallax qũe sibr eneas in auxiliũ Tibreium atm

Expanded text:
ales penas hominibus inferebat, ut quicumque apud eum culpabilem inveniebatur, talem ei penam inferebat, quod aperiebat tumulum hominis mortui recentis et corpus eius, ebulliens vermibus, fetebat et super ipsum corpus hominem vivum ligatum ponebat et, sarcophago cooperto, eum bene plumbabat. Ecce qualiter Mezentius hominibus tormisse libro†». Et quia de se et non de Deo presumebat, merito contemptor divum appellatus est. Qui Mezentius cum filio suo Lauso et cum M viris armatis et electis ad auxilium regis Latini venit. Eneas per aliquos dies quievit et se armavit et ad Laurentinam civitatem pervenit. Cui Turnus una cum Mezentio et Carmilla regina obvius venit et cepit cum eo fortiter debellare. Carmilla regina Amazonum in aue Pallas, quem sibi Eneas in auxilium duxerat, a
Abbreviated transcription (Latin):
Iterum turnus ad latinũ ꝓ sponsa sua lauinia uẽĩt¬
in turnus susceptus fuiss. ꝯsiliũ in regno latini habitũ ẽ. ⁊ͥ ortinatũ ẽ legatos a

Expanded text:
Iterum Turnus ad Latinum pro sponsa sua Lavinia veni DIterum Turnus ad Latinum pro sponsa sua Lavinia veni Dum Turnus susceptus fuisset, consilium in regno Latini hab
Abbreviated transcription (Latin):
u̾nc̃ e cẽm p̾dam quã fecerat. Et dũ corpus pallantis ad parentes ueniret parentes. cĩ
oĩi cor fanulia obuiam exeũtes sparsis crinib planctũ magnũ ⁊ aniarũ fecerũt.
coꝵ domiꝰ tota. Eneas postq̃ corpꝰ pallantis ꝑentib misit. om̃s suos amonuit dicens.
se ꝓpararent ituros ad laugentinã ciuitatẽ. u latinus est. ⁊ ꝓ eo initterent ⁊ regnĩ es¬
tinerẽt. Et dũ ista getũt᷑. Amor lauine accendit᷑ in corturni in domo ꝑatͥs sus. uͥ si̾
suꝑiꝰ trn ẽ iuno eruens te pugna ꝑtuxerat. ⁊ nõ fufferens aniorẽ int̾ se cogitans as
Ut puto ꝑdam lauinã uxorem meã quã ꝑ mnłtot ia annos habui. Et tũ ħ cogitarets
rore areptꝰ patre suo dimisso ⁊ uesciente ad latinũ soccerũ suũ ueuit. qũẽ cũ latinis
uenientẽ uideret suscepit eũ dicens. Sint tͥ regna pat̾s tui qr dii nolũt ut lauinus
filiam uicã habeas in uxorem. Cui turmus ait̃. Cur pͥma geris an optime p̾tor

Expanded text:
t omnem predam quam fecerat. Et dum corpus Pallantis ad parentes veniret, parentes cum omni eorum familia obviam exeuntes, sparsis crinibus, planctum magnum et amarum fecerunt, et eorum domus tota. Eneas postquam corpus Pallantis parentibus misit, omnes suos amovit, dicens ut se prepararent ituros ad Laurentinam civitatem, ubi Latinus est, et pro eo mitterent et regnum obtinerent. Et dum ista geruntur, amrat et, non sufferens amorem, intra se cogitans, ait: «Ut puto, perdam Laviniam uxorem meam quam per multos iam annos habui». Et dum hec cogitaret, furore arreptus, patre suo dimisso et nesciente, ad Latinum socerum suum venit, quem, cum Latinus venientem videret, suscepit eum, dicens: «Sint tibi regna patris tui, quia dii nolunt ut Laviniam filiam meam habeas in uxorem». Cui Turnus ait: «†Cur prima geris an† optime, precor»
Abbreviated transcription (Latin):
r tantor prictentes unss ab ut᷑q ꝑte tefice̾. cũ cãpos ⁊ t̾ram plena ossiba c unli
. ⁊ uiano sanguine satiatã t̾raui. Excamꝰ ergo ip̃e ⁊ ego ad inuicẽ pugnemtis
⁊ qe urm̃ uictor erit regnũ cũ utroq ee̾citu çi arꝗtet᷑ ⁊̃ ppetue habeat. qd̾ militib
acut ⁊ recesserũt latino regi oĩa nũtiantes. Dobi mulieres in campo recolligĩe
Userent ⁊ ca colligent ꝓplutis crinib magnũ facuĩt ululatũ s ⁊⁊u uiulatꝰ solut᷑ꝰ

Expanded text:
 tantos prudentes viros ab utraque parte deficere, cum campos et terram plenam ossibus videatis et humano sanguine satiatam terram? Exeamus ergo ipse et ego, adinvicem pugnemus et quis nostrum victor erit, regnum cum utroque exercitu ei acquiretur et perpetue habeat». Quod militibus placuit et recesserunt, Latino regi omnia nuntiantes Ubi mulieres in campo recolligunt et ea colligerent, solutis crinibus magnum
Abbreviated transcription (Latin):
ire at papilitnẽ turni ad papilionẽ ranetis uenerunt qui erat augur turni
tiira p̾nosticans Hic occiditur rannetes qui futura p̾nosticabat.
uꝑ Ranetẽ augurẽ ꝑuencrũt. quẽ cum ĩuenirent nudo pectore ĩ lecto iacentẽ
cũ glatio int̾fecerunt. Et tulerũt arma eius. scutũ aureũ gẽmis q rigenter
ĩtfecisse turnũ. Qui cũ reu̾terent᷑ quot potuer occide̾ ex eis ꝑ papilionet occiterũt.
tum iam luciferũ oriri uiderent sibi adĩuicẽ tixerũt. Excamiꝰ hinc qr lux in¬
mica ꝓpinquat. Rannes qui futura p̾nũtiabat. sibi mortẽ futurã uide̾ nõ potu¬
it̃ sic̃ scͥptum est. Nõ potuit augurio depelle̾ pestem. Nisus u̾o ⁊ urialis dũ młtoᷤ¬

Expanded text:
ire ad papilionem Turni, ad papilionem Ramnetis venerunt, qui erat augur Turni, ire ad papilionem Turni, ad papilionem Ramnetis venerunt, qui erat augur Turni, futura pronosticans. Hic occiditur Ramnes qui futura pronosticabat Super Ramnetem augurem pervenerunt quem, cum invenirent nudo pectore in lecto iacentem, cum gladio interfecerunt. Et tulerunt arma eius, scutum aureum gemmisque rigentem crediderunt interfecisse Turnum. Qui cum reverterentur, quot potuerunt occidere ex eis per papiliones occiderunt. Et dum iam Luciferum oriri viderent, sibi adinvicem dixerunt: «Exeamus hinc, quia lux inimica propinquat». Ramnes, qui futura prenuntiabat, sibi mortem futuram videre non potuit, sicut scriptum est: «Non potuit augurio depellere pestem». Nisus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ enec adolescentes .i. Nisus ⁊ urialis ascano filio ence dixerũt. Noli tam cito fe¬
nare te trateͣ uelle. S ꝗo dare nob̾ uis si int̾rũpimꝰ hostes in necte ⁊ sccuti si
inꝰ patr̃ẽ tuũ ꝗiuit at euandrũ. ut cũ ex̾citu te deffensurꝰ reu̾tat᷑ ⁊uos te manu
lostiũ iã euadat. Ascanus uo tum ħ audiret cepit eos humillime dep̾cari. ut id ef¬
fetui demandarent. Scituri ꝙ ees ꝯstituet suos fr̃s.⁊ regnũ int̾ eoc tres diuit
rmagna munera cis dabit. Et tũ ħ ascanus ꝓmitteret. eus pate̾ sũt ablate. ⁊ se¬
etq dum biberent iurarũt om̃ia supͣdcã impleturos. Quid plura. dũ biberunt
scanio uale dixerunt ⁊ matͥb suis. Et nocte silente ꝑ murũ expõiti sũt ⁊̃ int̾
adĩuicẽ sũt locuti debere se ad papilionẽ turni ire ⁊ int̾fice̾ cum. Et dũ crederẽt

Expanded text:
ci Enee adolescentes, id est Nisus et Urialis, Ascanio filio Enee dixerunt: «Noli tam cito feci Enee adolescentes, id est Nisus et Urialis, Ascanio filio Enee dixerunt: «Noli tam cito festinare te tradere velle, sed quid dare nobis vis si interrumpimus hoandrum ut cum exercitu, te defensurus, revertatur et vos de manu hostium iam evadat?» Ascanius vero, dum hec audiret, cepit eos humilissime deprecari ut id effectui demandarent, scituri quod eos constituet suos fratres et regnum inter eos tres dividet et magna munera eis dabit. Et dum hec Ascanius promitteret, eius patere suunt, Ascanio vale dixerunt et matribus suis. Et, nocte silente, per murum expositi sunt et inter se adinvicem sunt locuti debere se ad papilionem Turni ire et interficere eum. Et dum crederent
Abbreviated transcription (Latin):
enea ad pugnandũ cũ turno sensit uenire ad euis lectũ furiam mãs it t &caieli
pdosunsti te ap̃ laurentinã ciuitatẽ int̾ mulieres luxuriari. Etce eneas tianis deis
⁊ uult te de regno oxpelleͣ. ⁊ lauiña uxoreni ate seꝑare ⁊ cam sibi iuge. No si liũ siui
scinũ cũ paucis armatis dimisit ap̃ hostiam ciuitatẽ. Et ip̃e iuit ad euandriũ
sd alias ꝓuintias auxilia petiturus ⁊ nc̃ reũtit᷑ cũ magno ex̾citu armatoꝵ.
aste ergs celerius ⁊ duc tecum ex̾citũ. ꝑgens at hostiam ciuitatẽ. ⁊ filiũ dũ ene¬
i et absens int̾fice cum om̃ib qͦs habet ⁊ noli mora̾i. ut spousam nõ amittas si¬
n ł cũ regno. Burnus aũt mouitꝰ a iunone se armauit ⁊ ꝑato ex̾citu ꝯͣ aschanũ
uuit. Cumq at castra filii Enec ueniss. ca undiq circũuẽit. Incipicus eũ turnus
fortit tebellare. Et tum idem ascanus filius Ence se turno tradere uellet: duo ami¬

Expanded text:
Enea ad pugnandum cum Turno sensit venire, ad eius lectum furiam misit, dicens ei: «Posuisti te apud Laurentinam civitatem inter mulieres luxuriari. Ecce Eneas Troianus venit et vult te de regno expellere et Laviniam uxorem a te separare et eam sibi iungere. Qui filium suum Ascanium cum paucis armatis dimisit apud Ostiam civitatem et ipse ivit ad Evandrum et ad alias provincias, auxilia petiturus, et nunc revertitur cum magno exercitu armatorum. Vade ergo celerius et duc tecum exercitum, pergens ad Ostiam civitatem et filium, dum Eneas est absens, interfice cum omnibus quos habet et noli morari ut sponsam non amittas simul cum regno». Turnus autem, monitus a Iunone, se armavit et, parato exercimque ad castra filii Enee venisset, ea undique circumvenit, incipiens eum Turnus fortiter debellare. Et dum idem Ascanius filius Enee se Turno tradere vellet, II ami
Abbreviated transcription (Latin):
die lucescente añ solis ortũ Encas se cũ suis armauit. ⁊̃ ad inuicẽ ad eiuitatẽ¬
irentiitã uͥlatinus rex regnabat ꝓuci̾t. ⁊ at inuros scalas pon̾e cepit ut u
intͣre possent. Et dũ ista Encas p̃parat. turnus ꝯͣ eũ obuius cũ excitu foris ab ur¬
de exiuit.⁊ utriq de se facientes: irato turnus urbẽ petiuit ⁊ eneas ad inpiliones
i& reu̾sus ẽ. Et tũ ista gerũt᷑ tumultuatio in regno latin aput eum al

Expanded text:
lucescente, ante solis ortum Eneas se cum suis armavit et adinvicem ad Laurentinam, ubi Latinus rex regnabat, pervenit et ad muros scalas ponere cepit ut urbem intrare possent. Et dum ista Eneas preparat, Turnus contra eum obvius cum exercitu foris ab urbe exivit et, utrique de se facientes, iterato Turnus urbem petivit et Eneas ad papiliones suos reversus est. Et dum ista geruntur, tumultuat
Abbreviated transcription (Latin):
ad patr̃e tuũ ⁊ ult̾ius noli ad ista reu̾ti qr sic fata censuerũt .i. iudicauerũt Enee
oriam iminere ⁊ regnũ italic optine̾ nec nõ ⁊ lauinã in ꝯiugio habere. Pge
ergo ad regnũ drauni pat̾ͥs tui ⁊ optinc eũ. ⁊ aliam tͥ q̃re uxorem. Et cũ ħ dixiss ei
uentos ꝓsperas excitauit qui eũ ad patrẽ suũ ꝑducerent qd̾ fcm ẽ ⁊̃ ad patrẽ suũ
ut. Eneas uo ut sentiret eum de pugna fuisse eiectũ ⁊ nõ ꝯparuisse. se ĩ pui¬
na inualesce̾̃ cepit Eegentius uõ se ei ꝓ turno ad pugunandũ oꝑtulit. Rũe encas
hasta ꝑcussit. Et dũ accipet mecentiũ se de pugna eruit ⁊ ad flum̃ prexit uolẽs¬

Expanded text:
fata censuerunt, id est iudicaverunt, Enee victoriam imminere et regnum Italie obtinere necnon et Laviniam in coniugio habere. Perge ergo ad regnum Drauni patris tui et obtine eum et aliam tibi quere uxorem ». Et cum hoc dixisset, ei ventos prosperos excitavit qui eum ad patrem suum perducerent, quod factum est et ad patrem t. Eneas vero, dum sentiret, eum de pugna fuisse eiectum et non comparuisse, se in pugna invalescere cepit. Mezentius vero se ei pro Turno ad pugnandum obtulit, quem Eneas hasta percussit. Et dum acciperet, Mezentius se de pugna eruit et ad flu
Abbreviated transcription (Latin):
uon nõ reiitit᷑ mittamꝰ ad encam uũtiũ ut ꝑ.xii dios t̾minũ nob̾ tradit ut eoepo
scpelire possimꝰ ⁊ placuit ꝯsiliũ regis. Electi sũt .E. uiri magni putentes tuces.
senrtes secũ tucentos equos allos quos enee offerũt cũ sellis ⁊ frenis deaurat sis
cs quidã uir elegas noĩc diuces. Et tũ at eneam ueneri mietirer. Eex nr̃ latin
e q sto mandauit. Ut ccedas ei bis senos dies qͣtinus de cãpo mortuoꝵ corpora colli¬
ntꝰ & uie eineas tigne suscepit᷑. ⁊ munera ab eis accepit. ⁊ . xii. dier. Emenĩt ei

Expanded text:
ulus non revertitur, mittamus ad Eneam nuntium ut per XII dies terminum nobis tradat, ut corpora sepelire possimus»; et placuit consilium regis. Electi sunt C viri magni, prudentes duces, ducentes secum CC equos albos quos Enee offerunt cum sellis et frenis deauratis, inter quos quidam vir elegans nomine Drances. Et dum ad Eneam venerunt, dixerunt: «Rex n te mandavit, ut concedas ei bis senos dies quatinus de campo mortuorum corpora colligantur». Quos Eneas digne suscepit et munera ab eis accepit et XII dierum terminum ei
Abbreviated transcription (Latin):
rege ⁊ eccuba matre mandat᷑ sibi dicentes. Credimꝰ ꝙ dolere debes tradidn¬
de morte frĩs tui hectoris. Cui nlłs nͥ achilles manꝰ leuare ausus fuit. chilli ui¬
Uñ inuenias diligent̾ secreta achillis ꝑ que fr̾ũ possit intrare ⁊ uob̾ denũtia rem
dũ ccrisus fu̾it ⁊ mors frĩs tui uindicata fu̾it meliori ꝯugio eqͣli nr̃o habeĩ
teris ut speramꝰ. Quod dũ polisena audiret. cepit achillem ꝑ amplexus ⁊ blaudi m̃
ꝓuecare ut ei locũ occłtũ ubi fr̾ũ intrare poss ei mostraret. ⁊ qr nicħ ẽ ꝙ mulios¬

Expanded text:
rege et Hecuba mandatur, sibi dicentes: «Credimus quod dolere debes de morte fratris tui Hectoris, cui nullus nisi Achilles manus levare ausus fuit, unde invenias diligenter secreta Achillis per que ferrum possit intrare et nobis denuntia. Dum occisus fuerit et mors fratris tui vindicata fuerit, meliori coniugio, equali nostro, haberi poteris, ut speramus». Quod dum Polyxena audiret, cepit Achillem per amplexus et blandimenta provocare ut ei locum occultum, ubi ferrum intrare posset, monstraret,
Abbreviated transcription (Latin):
ueraui ĩ me ꝯu̾tite fr̾um. orutuli mea fiaus oĩs iste nec casus nᵈ aliqs pott at e
dum ħ tiris sededit hostib moriturũ &ͥ ambo cũ capti eẽnt sunt ab hostibo i¬
fecti. quoꝵ ĩ astis capita posuer̃.portantes ea at turnũ regem Nisus hust ia ls¬
bi uenientes luctũ magnũ in papilionib de morte ranetis occiduntiii s¬
⁊ alioꝵ iuuenerũt. Et satis int̾ se dicebant ꝗsnam ausus cẽt in papilionib te¬
merarie intͦire ⁊ talia ꝯmittẽ. Et talia disputantes wlcescen cũ capitib eor
nit ut dr̃m̃n ẽ. qui ca fecerant ⁊ dixit. Ecte hii sũt qui faciuꝰ ꝯmiserũt. Qd̾ dii
turnus uider ad castra ascani secũ capita deportauit. Et dũ illis demõstrares
capita nisi ⁊ urialis. at matres eoꝵ ire nũtius festinauit. dicens ea eẽ capita

Expanded text:
ulneravi! in me convertite ferrum, o Rutuli, mea fraus omnis, iste nec casus nec aliquid potuit». Et dum hec dixisset, se dedit hostibus moriturum. Qui ambo cum capti essent, sunt ab hostibus interfecti, quorum in hastis capita posuerunt, portantes ea ad Turnum regem. Nisus et Urialpilionibus de morte Ramnetis et aliorum invenerunt et satis inter se dicebant quisnam ausus esset in papilionibus temerarie introire et talia committere. Et talia disputantes Vulscens cum capitibus eorum venit, ut dictum est, qui ea fecerant et dixit: «Ecce hii sunt qui facinus commiserunt». Quod dum Turnus videret, ad castra Ascanii secum capita deportavit. Et dum illis demostraret capita Nisi et Urialis, ad matres eorum ire nuntius festinavit, dicens ea esse capita
Abbreviated transcription (Latin):
ecto. Et dũ fleuiss ⁊ ab eo discetẽ uellet inunera ascanio dedit. ⁊ flentes a mare
b ĩuicem discesserũt Eneas ad aliud littus sicił ⁊. Uenit
Aide eg̾diens ad aliud littꝰ sicilie ue̾it. u̾ pat̾ eius anchises mortiuis ẽ. quẽ hono¬
ifice sepeliuit. ⁊ suꝑ eum tumulũ mire magnitudinis fecit. Et dum se iude
illet mou̾ẽ. ⁊ ad aliam ꝓuintiam ꝓ regno recipiendo ꝑge̾ uellet. Iuno irac
ducta ꝓ iuticio pomi uolens om̃e genꝰ tͦianoꝵ ꝑdere ad colũ regeni uentoꝵ iuit
ogat eũ ut uentos excitaret ⁊ eneam cũ nauib suis ꝑderet Eolus uentos ex

Expanded text:
t dum flevisset et ab eo discedere vellet, munera Ascanio dedit et flentes amare ab invicem discesserunt. Eneas ad aliud litus Sicilie venit Inde egrediens ad aliud litus Sicilie venit, ubi pater eius Anchises mortuus est, quem honorifice sepelivit et super eum tumulum mire magnitudinis fecit. Et dum se inde vellet movere et ad aliam provinciam pro regno recipiendo pergere vellet, Iuno, iracundia ducta pro iudicio pomi, volens omne genus Troianorum perdere, ad Eolum regem ventorum ivit. Rogat eum ut vent
Abbreviated transcription (Latin):
rũt Int̾ quos fuit ⁊̃ corep. qui cassandrã regis filiam desponsauerat. ⁊ uenerat ad
eũ ut in ꝯuigio acciper. Et ibi excidiũ suꝑuenit. Et dum .xxx. armati fuissent.
ĩ ali&. a adusarios ĩrege ñt. Auoꝵ dux fuit androgeus. Et sibi in nocte obscum
ceturrerunt. Sperans androgeus eneam de agmine suo ẽẽ. sic ei locutꝰ ẽ dicens. A
ncas uo cũ agnosceret androgeũ inimicũ ẽẽ eũ cum omib ei ꝯiũctis ĩt̾fecit. Q¬
Idũ eos int̾feciss. metuens in manu agmisiũ incurrere. ne agnitus eẽt om̃s quꝰ
int̾fecerant loricas ⁊ galeas exuerũt ⁊ se induerũt. ⁊ arma eis tulerũt ⁊ sic se¬
ẽ locutꝰ. muttemꝰ dippeos. danaũq insignas. nob̾ actenus dolosa uirtus ꝗs in hos¬

Expanded text:
runt, inter quos fuit et Coreb, qui Cassandram regis filiam desponsaverat et venerat ad runt, inter quos fuit et Coreb, qui Cassandram regis filiam desponsaverat et venerat ad eum ut in coniugio acciperet et ibi excidium supervenit. Et dum XXX armati fuissent, in alios XXX adversarios impegerunt, quorum dux fuit Androgeus, et sibi in nocte obvium occurrerunt. Sperans Androgeus Eneam de agmine suo esse, sic ei locutus est, dicens: Eneas vero, cum agnosceret Androgeum inimicum esse, eum cum omnibus ei coniunctis interfecit. Qui dum eos interfecisset, metuens in manu agminum incurrere, ne agnitus esset, quos interfecerant loricas et galeas exuerunt et se induerunt et arma eis tulerunt, et sic est locutus:«Mittemus clipeos Danaumque insignas nobis aptemus. Dolosa virtus, quis in hos