comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exploratores certiores facti: sine metu trans rhenum in suoᷤ
uicos remigrauerant. His interfectis nauibusq eorum oc¬
cupatis priusꝗͣ ea pars menapiorum quȩ citra rhenum ⁊¬
erat: certior fieret: flumen transierunt: atq omnibus eorum
edificiis occupatis: reliquam partem hiemis se eorum copi¬
is aluerunt. His de rebus cȩsar certior factus: & infirmitatẽ
gallorum ueritus. qd sunt in consiliis capiendis mobiles: &
nouis plerunq rebus student. nihil iis committendum existi¬
mauit. Est autem hoc gallicę consuetudinis uti & uiatoreᷤ
etiam inuitos consistere cogant: & quod quisq eorum de qͥq
re audierit. aut cognouerit. querant: & mercatores in oppidi
uulgus circunsistat: quibusq ex regionibus ueniant: quasq¬
res ibi cognouerint: pronuntiare cogant. His rebus atq au¬
ditionibus permoti de summis sȩpe rebus consilia ineunt: quo¬

Expanded text:
exploratores certiores facti sine metu trans Rhenum in suos exploratores certiores facti sine metu trans Rhenum in suos vicos remigraverant. His interfectis navibus eorum occupatis, prius quam ea pars Menapiorum quae citra Rhenum erat certior fieret, flumen transierunt atque omnibus eorum aedificiis occupatis reliquam partem hiemis se eorum copiis aluerunt. His de rebus Caesar certior factus et infirmitatem Gallorum veritus, quod sunt in consiliis capiendis mobiles et novis plerumque rebus student, nihil his committendum existimavit. Est enim hoc Gallicae consuetudinis, uti et viatores etiam invitos consistere cogant et quid quisque eorum de quaque re audierit aut cognoverit quaerant et mercatores in oppidis vulgus circuibi res cognoverint pronuntiare cogant. His rebus atque auditionibus permoti, de summis saepe rebus consilia ineunt, quo
Abbreviated transcription (Latin):
bus expellere non potuissent: tamen uectigales sibi fecerunt.
ac multo humiliores infirmioresq redegerunt. In eadem causa
fuerunt usipetes & thenocheri quos supradiximus:qui
complures annos sueuorum uim substinuerunt: ad extre¬
mum tamen agris expulsi & multis locis germaniȩ trien¬
nium uagati ad rhenum peruenerunt: quas regiones mena¬
pii incolebant: & ad utranq ripam fluminis agros ȩdificia
uicosq habebant. Sed tantȩ multitudinis aduentu perter¬
riti ex his ȩdificiis quȩ trans flumen habebant demigra¬
uerunt: & cis rhenum dispositis prȩsidus germanos trãsire
prohibebant. Illi omnia experti cum neq ui contendere
propter inopiam nauium: neq clam transire propter custodiaᷤᷤ
menapiorum possent: reuerti se in sedes suas simulauerunt:
itinere una nocte confecto: equitatu inscios inopinantesq
menappios oppresserunt. qui de germanorum discessu per

Expanded text:
bus expellere non potuissent, tamen vectigales sibi fecerunt bus expellere non potuissent, tamen vectigales sibi fecerunt ac multo humiliores infirmiores redegerunt. In eadem causa fuerunt Usipetes et Tencteri, quos supra diximus; qui complures annos Sueborum vim sustinuerunt, ad extremum tamen agris expulsi et multis locis Germaniae triennium vagati ad Rhenum pervenerunt, quas regiones Menapii incolebant. Hi ad utramque ripam fluminis agros, aedificia vicosque habebant; sed tantae multitudinis adventu perterriti ex iis aedificiis quae trans flumen habuerant demigraverant, et cis Rhenum dispositis praesidiis Germanos transire prohibebant. Illi omnia experti, cum neque vi contendere propter inopiam navium neque clam transire propter custodias Menapiorum possent, reverti se in suas sedes regionesque sihoc itinere una nocte equitatu confecto inscios inopinantes Menapios oppresserunt, qui de Germanorum discessu per
Abbreviated transcription (Latin):
se celeriter cum usus est recipiunt: Neq eorum moribus tur¬
pius quicꝗͣ aut inertius habetur ꝗͣ ex ephyppiatis uti. Itaq
ad quenuis numerum ephyppiatorum ȩquitum qͣuis pauci
adire audent. Uinum ad se omnino importari non sinunt:
qđ ea re ad laborem ferendum remollescere homines atq effe¬
minari arbitrantur. Publice maxximam putant laudem eẽ¬
ꝗͣ latissime a suis finibus uacare agros. hac re significari ma-¬
gnum numerum ciuitatum suam uim substinere non posse:
Itaq una ex parte a sueuis circiter milia passuum sexcenta
agri uacare dicuntur. Ad alteramq partem succedũt ubii
quorum fuit ciuitas ampla atq florens: ut est captus ger
niores propterea qđ rhenum attingunt: multumq ad eos
mercatores uentitant. Et ipsi propter propinquitatem galli¬
cis sunt moribus assuefacti. Hos cum sueui multis sȩpe bel¬
lis experti propter amplitudinem grauitatemq ciuitatis fini-¬

Expanded text:
se celeriter, cum usus est, recipiunt: neque eorum moribus turse celeriter, cum usus est, recipiunt: neque eorum moribus turpius quicquam aut inertius habetur quam ephippiis uti. Itaque ad quemvis numerum ephippiatorum equitum quamvis pauci adire audent. Vinum omnino ad se importari non patiuntur, quod ea re ad laborem ferendum remollescere homines atque effeminari arbitrantur. Publice maximam putant esse laudem quam latissime a suis finibus vacare agros: hac re significari magnum numerum civitatum suam vim sustinere non posse. Itaque una ex parte a Suebis circiter milia passuum C agri vacare dicuntur. Ad alteram partem succedunt Ubii, quorum fuit civitas ampla atque florens, ut est captus Germniores, propterea quod Rhenum attingunt multum ad eos mercatores ventitant et ipsi propter propinquitatem quod Gallicis sunt moribus adsuefacti. Hos cum Suebi multis saepe bellis experti propter amplitudinem gravitatem civitatis fini
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ: qđ a pueris nullo officio aut disciplina assuefacti: nihil
omnino contra uoluntatem faciant. & uires alit. & immani
corporum magnitudine homines efficit. atq in eam se consue¬
tudinem adduxerunt: ut locis frigidissimis. neq uestitus prȩ̨¬
ter pellem habẽnt quicꝗͣ. Quarum propter exiguitatem magna
est pars corporis aperta. & lauantur in fluminibus. Mercato¬
ribus est ad eos aditus magis eo ut quȩ bello ceperint: qui¬
bus uendant. habeant: ꝗͣ qđ ullam rem ad se importari deside¬
rent. Quin etiam iumentis quibus maxime galli delectan¬
tur. quȩq impenso parant pretio germani importatis his nõ
utuntur. sed quȩ sunt apud eos nata praua atq deformia.
Hȩc quotidiana exercitatione summi ut sint laboris efficiunt.
E questribus preliis sȩpe ex ȩquis desiliunt & pedibus preliã¬
tur. ȩquosq eodem remanere uestigio assue fecerunt: ad quos

Expanded text:
vitae, quod a pueris nullo officio aut disciplina adsuefacti nihil vitae, quod a pueris nullo officio aut disciplina adsuefacti nihil omnino contra voluntatem faciunt, et vires alit et immani corporum magnitudine homines efficit. Atque in eam se consuetudinem adduxerunt ut locis frigidissimis neque vestitus praeter pelles habeant quicquam, quarum propter exiguitatem magna est corporis pars aperta, et laventur in fluminibus. Mercatoribus est aditus magis eo ut quae bello ceperint quibus vendant habeant, quam quo ullam rem ad se importari desiderent. Quin etiam iumentis, quibus maxime Galli delectantur quaeque impenso parant pretio, Germani importatis non utuntur, sed quae sunt apud eos nata, parva atque deformia, haec cotidiana exercitatione summi ut sint laboris efficiunt. Equestribus proeliis saepe ex equis desiliunt ac pedibus proeliantur, equos eodem remanere vestigio adsuefecerunt, ad quos
Abbreviated transcription (Latin):
R. OUE SECUTA EST. HIEME. OUI.
fuit annus. CN. Pompeio. Mar. Crasso cons.
Usipetes germani: & item tenocheri cum mul¬
titudine hominum flumen rhenum transie¬
runt non longe a mari: quo rhenus influit.
Causa transeundi fuit. qđ a sueuis complu¬
res annos exagitati bello premebantur: &
agricultura prohibebantur. Sueuorum est gens longe maxi¬
ma. & bellicosissima omnium germanorum. Hi centum pa¬
gos habere dicuntur: ex quibus quot annis singula milia ar¬
matorum bellandi causa ex finibus educunt: reliqui qui do¬
mi manserint: se atq illos alunt. Hi rursus inuicem anno post
in armis sunt: illi domi remanent. Sic nec agricultura neq
ratio atq usus belli intermittitur. Sed priuati ac separati agri
apud eos nihil est: nec longius anno remanere ullo in loco in¬
colendi causa licet: neq multum frumento. sed per maximam
partem lacte atq pecore uiuunt: multumq sunt in uenationibꝰ.
Quȩ res & cibi genere & quotidiana exercitatione & libertate

Expanded text:
 quae secuta est hieme, qui fuit annus Cn. Pompeio, M. Crasso consulibus, Usipetes Germani et item Tencteri magna cum multitudine hominum flumen Rhenum transierunt, non longe a mari, quo Rhenus influit. Causa transeundi fuit quod ab Suebis complures annos exagitati bello premebantur et agri cultura prohibebantur. Sueborum gens est longe maxima et bellicosissima Germanorum omnium. Hi centum pagos habere dicuntur, ex quibus quotannis singula milia armatorum bellandi causa ex finibus educunt. Reliqui, qui domi manserunt, se atque illos alunt; hi rursus in vicem anno post in armis sunt, illi domi remanent. Sic neque agri cultura nec ratio atque usus belli intermittitur. Sed privati ac separati agri apud eos nihil est, neque longius anno remanere uno in loco colendi causa licet. Neque multum frumento, sed maximam partem lacte atque pecore vivunt multum sunt in venationibus; quae res et cibi genere et cotidiana exercitatione et libertate
Abbreviated transcription (Latin):
uno consilio atq imperio administraret᷑̃: deinde ut laborã¬
tibus succurri. atq ex altera oppidi parte auxilium ferri pos¬
set: in primis uero ut aqua pabuloq abundar&: quarum
alterius rei copiam exiguam. alterius nullam omnino facul¬
tatem habebat. quod utrunq palus large prebere potrrat.
⁊eq uero alexandrinis in gerendis negotus cunctatio ulla
aut mora inferebatur. Nam in omnes partes per quas fine.
egipti regnumq pertin& legatos inquisitoresq delectus ha¬
bendi causa miserat: magnumq numerum in oppidum te
duxerant. Nec minus in urbe maxime armorum erant
institutȩ officinȩ. seruos preterea puberes armauerant. qui¬
bus domini locupletiores uictum quotidianum stipendiuq
prebebant. Hac multitudine disposita semotarum partium¬
loca tuebantur. ueteranas cohortes uatuas in celeberrimi
uebis locis habebãt. ut quacunq regione pugnaretur inte¬

Expanded text:
uno consilio atque imperio administraretur, deinde ut laboranuno consilio atque imperio administraretur, deinde ut laborantibus succurri atque ex altera oppidi parte auxilium ferri posset, in primis vero ut aqua pabuloque abundaret, quarum alterius rei copiam exiguam, alterius nullam omnino facultatem habebat; quod utrumque large palus praebere poterat. § 2 Neque vero Alexandrinis in gerendis negotiis cunctatio ulla aut mora inferebatur. Nam in omnis partis, per quas fines Aegypti regnumque pertinet, legatos conquisitoresque dilectus habendi causa miserant magnumque numerum in oppidum telduxerant. Nec minus in urbe maximae armorum erant institutae officinae. Servos praeterea puberes armaverant; quibus domini locupletiores victum cotidianum stipendiumque praebebant. Hac multitudine disposita munitiones semotarum partium tuebantur; veteranas cohortis vacuas in celeberrimis urbis locis habebant, ut quacumque regione pugnaretur inte
Abbreviated transcription (Latin):
EILO. ALEXANDRINO. CONEIA¬
to. Cȩsar rhodo atq ex siria cili¬
ciaq omnem classem accersit. Creta
sagittarios. equites ab rege nabateo¬
rum euocat maleo: tormenta undiq
conquiri: & frumentum mitti: au-¬
xilia adduci iubet. Interim munitio¬
Anes quotidie operibus augentur⁊
atq omnes oppidi partes: quȩ minus firmȩ esse uidentur
testudinibus atq musculis aptantur. ex edificiis autem
per foramina in proxima edifiͤa arietes immittuntur: quã¬
tumq aut ruinis deicituraut per uim recipitur loci: in tã¬
tum munitiones ꝓferuntur. Nam incedio fere tuta est ale¬
xandria: qđ sine contignatione ac materia sunt edificia: stru¬
cturis ac fornacibus continentur: tectaq sunt rudere ac paui¬
mentis. Cȩsar maxime studebat ut quã ãgustissimam partem
oppidi palus a meridie interiecta efficiebat. hanc opibus¬
uineisq agendis a reliqua parte urbis exduderet. illud expe¬
ctans primum ut cum esset in duas partes urbs diuisa. acieᷤ

Expanded text:
ello Alexandrino conflato Caesar Rhodo atque ex Syria Ciliciaque omnem classem arcessit; Creta sagittarios, equites ab rege Nabataeorum Malcho evocat; tormenta undique conquiri et frumentum mitti, auxilia adduci iubet. Interim munitiones cotidie operibus augentur atque omnes oppidi partes, quae minus esse firmae videntur, testudinibus ac musculis aptantur;1 ex aedificiis autem per foramina in proxima aedificia arietes immittuntur, quantumque aut ruinis deicitur aut per vim recipitur loci, in tantum munitiones proferuntur. Nam incendio fere tuta est Alexandrea, quod sine contignatione ac materia sunt aedificia et structuris ac fornicibus continentur tectaque sunt rudere aut pavimentis. Caesar maxime studebat ut, quam angustissimam partem oppidi palus a meridie interiecta efficiebat, hanc operibusvineisque agendis ab reliqua parte urbis excluderet, illud spectans primum ut, cum in duas partis esset urbis divisa acies,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inde fugit ad opi
ain sasam ⁊ ultimaᷤᷤ
regni sui penetͣuit¬
ad utbes. Cunq ad¬
uͥ sus elimeos pug¬
naret cum omni

Expanded text:
 inde fugit ad Apamiam, ac Susam, et ultimas regni sui penetravit urbes. Cumque adversum Elimaeos pugnaret, cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
unc rex uehem̃t̾ gauisus ẽ suꝑ
eo. & danielẽ p̾cepit educi de lacu.
E ductꝰq ẽ daniel de lacu. & nulla lesio
inuenta ẽ in eo. qr credidit deo suo.
ubente aũ rege adducti st̃ uiri illi qͥ accu¬
sauerãt danielẽ. & in lacũ leonũ missi st̃. ipsi &

Expanded text:
unc rex vehementer gavisus est super eo. et Danielem praecepit educi de lacu: Eductusque est Daniel de lacu, et nulla laesio est in eo, quia credidit Deo suo. Jubente autem rege, adducti sunt viri illi, qui accusaverant Danielem: Et in lacum leonum missi sunt, ip
Abbreviated transcription (Latin):
Gunc darius tex scripsit unũsis
popłis. tribub & linguis. habitantib
in uniu̾sa t̾ra. Pax uob̾ multiplicetur.
Ame constitutũ ẽ decretũ. ut in uni¬
ũso imꝑio ⁊ regno meo tremescant &¬

Expanded text:
Tunc Darius rex scripsit universis populis, tribubus et linguis habitantibus in universa terra: Pax vobis multiplicetur. A me constitutum est decretum, ut in universo imperio et regno meo, tremiscant
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatũ ẽ danieli cognomento
balthasar. s hoc significatur.
qd̾ usq ad pͥmũ antiũ cyrire¬
gis qui chaldeoꝵ destruxit un¬
periũ. daniel potens fuerit
in chaldea. post a dario in
medos trans. lat og
Anno primo balthasar
regis babilonis. daniel
sompniũ uidit. Uisio au¬
tẽ capitis eiꝰ in cubili suo.
s somniũ scribens breui
sermone cõprehendit. sum

Expanded text:
revelatum est Danielis cognomento Balthasar: sed hoc significatur, quod usque ad primum annum Cyri regis, qui Chaldaeorum destruxit imperium, Daniel potens fuerit in Chaldaea: postea vero a Dario in Medos translatus sit. Anno primo Balthasar regis Babylonis Daniel somnium vidit. Visio autem capitis ejus in cubili suo. Et somnium scribens, brevi sermone comprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
Daniel serue dei uiuentis. d̃s tuus
cui tu seruis semꝑ. putas ne ualuit
te liberare a leonib : Et daniel re¬
gi respondens ait. Rex in et̾nỹ uiue.¬
D̾s m̃s misit angłm suũ. & ꝯclusit.

Expanded text:
Daniel, serve Dei viventis, Deus tuus, cui tu servis semper, putasne valuit te liberare a leonibus? Et Daniel regi respondens ait: Rex, in aeternum vivemisit angelum suum, et conclusit
Abbreviated transcription (Latin):
distincte. ccce.⁊ xc. annos insino
uerimꝰ indicatoᷤ. Sci¬
adu̾te ab exitu sermo¬
nis ut iterũ edificet᷑ ierłm¬
⁊ ebdomad̾. lx ii. er̃t. & rursꝰ edif¬
cabit᷑ platea. ⁊ muri ĩ angͦtia tẽpoꝵ
regni. m̃se nisan ĩpetrauit ab eo re¬
staurari muros ierłm tẽplo multo añ
ut dictũ ẽ in angtia tẽporis ꝑfec̾it: adeq
uctoreᷤᷤ singłi gladio renes accinct
una manu pugnasse. alt̾a murũ
recuꝑasse narrent᷑. Ab ħ gͥ tp̃r u̾q¬

Expanded text:
distinctae CCCC et XC annos insinueverit indicatos. Sciadverte ab exitu sermonis, ut iterum aedificetur Hieret hebdomades LXII erunt, et rursus aedificabitur platea et muri in angustia temporis. regni ejus, mense Nisam, impetravit ab eo restaurari muros Hierusalem, templo multo ante ut dictum est, in angustia temporis perfecerit, adeo uctores singuli gladio renes accincti, una manu pugnasse, altera murum recuperasse narrentur. Ab hoc er
Abbreviated transcription (Latin):
qui st̃ simul anni .cccclxxu. et
continent᷑ circuł decennouena¬
lib.xxu. Decies nouies enĩxru.¬
cccc lxxu. Et qr singłis
cireuł embołmi .uii.
aceresct. multiplica .xxy.

Expanded text:
ut diximus anni CCCCLXXV, et continentur circulis decennovenalibus XXV. Decies novies eniCCCCLXXV. Et quia singulis circulis embolismi VII accrescunt, multiplica XXV
Abbreviated transcription (Latin):
b .xiii. Nlero annis
xiii. Galba m̃sib
dieb .iii. Uitelliuᷤ
m̃sib uiii. diebus
xxuiii. uespasianꝰ an¬
no .i. ĩ ꝑii sui debella¬

Expanded text:
bus XX. Nero, annis XIII. Galba, mensibus diebus V. Vitellius, mensibus VIII, diebus XVIII. Vespasianus, anno I imperii sui debella
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ desolationẽ tẽpli ebdo¬
mades numerent᷑.lxii.
aute dixi. qd̾ reu̾tat᷑ popłs ⁊ reedi¬
ficet᷑ platea a neemia ⁊ esdra. In
fine gͦ ebdomadarũ cõplebit᷑ dĩ
sententia in angͦtia tẽpoꝵ qͣndo
rursũ destruet᷑ tẽplũ ⁊ capiet᷑

Expanded text:
et desolationem templi, hebdomades numerentur sexagante dixi, quod revertatur populus, et reaedificetur platea a Nehemia et Esdra. In fine ergo hebdomadarum complebitur Dei sententia in angustia temporum, quando rursus destruetur templum, et capietur
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑ .i. anni duodenoꝵ m̃sium/
lares cccclxxo. Siquidẽ
no regis artarersis
usq ad mortẽ darii. regna¬
uert̃ annis. exoini. Ex hinc
macedoneᷤᷤ usq ad ĩteritũ cleopa¬

Expanded text:
t, annos duodenorum mensium lares CCCCLXXV. Siquidem gesimo anno regis Artaxersis usque ad mortem Darii, regnaverunt anni CXVI et hinc Macedones usque ad interitum Cleopa
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ⁊ scũariũ dissipaturꝰ sit
popłs romanꝰ cũ duce uenturo¬
id÷ uespasiano: Quo mortuo.
ruinis ierłm urbs helia condita ÷.
rebellanteᷤᷤ uideos timo rupho
magistro exercitꝰ pugnante su¬
ꝑauit.⁊ tc defec̃ hostia ⁊ sac̾ficiũ.
⁊usq ad ꝯsũmationem mundi

Expanded text:
tatem, et sanctuarium dissipaturus sit populus Romanus, cum duce venturo Vespasiano? Quo mortuo, ruinis Jerusalem urbs Aelia condita est, rebellantes Judaeos, Timo Rufo magistro exercitus pugnante, superavit. Et tunc deficiet hostia et sacrificium, et usque ad consummationem mundi
Abbreviated transcription (Latin):
pleant᷑ usq ad aduentũ rp̃i
Dariꝰ regnauit ann̾xix.
cedo. anniᷤ .xii. Ptꝰ eũ
regnaũ sother in alex¬
andria. anniᷤᷤ xxxo. Cui
siccedens philadelphus.gi

Expanded text:
pleantur usque ad adventum Christi. Darius regnavit annis XIX, cedo annis X. Post eum regnavit in Alexandria Soter annis XXXV, cui successit Philadelphus
Abbreviated transcription (Latin):
cesaris annũ qͦ dũm passũ
credimus iuxta cronicã
eusebii ꝑduximus. ab eo¬
dẽ qͦ nos incipiens exordio.
quintodecuno eiꝰdẽ ĩꝑato¬
ris anno qͦ eũ passũ credit.
putat ẽẽ cõpletũ. ponens
an nos regni ꝑsarũ. ccxx.
macedonũ.ccc. romanoꝵ.lx.
s diligens lector qͥd magis¬

Expanded text:
esaris annum, quo Dominum passum credimus, juxta Chronicam Eusebii perduximus, ab eodem quo nos incipiens exordio, quinto decimo ejusdem imperatoris anno, quo eum passum credit, putat esse completum, ponens annos regni Persarum CXV, Macedonum CCC, Romanorum LX. Sed diligens lector quod magis
Abbreviated transcription (Latin):
gia carnis in se deside¬
ria pͥus edomuisse me¬
morat᷑. ut nicħ ex de¬
lectabilib cib̾ atting̃s
s lautis ⁊ molliorib.
duriora ł aꝑa cibaria

Expanded text:
gia, carnis in se desideria edomuisse memoratur, ut nihil ex delectabilibus cibis attingeret, sed lautis et mollioribus duriora et aspera cibaria
Abbreviated transcription (Latin):
mutat᷑ in fornacẽ ignis ardentis.
Sunt gͦ uiri iudei quos con¬
stiriusti suꝑ oꝑa regionis babi¬
lonie. sidrach. misach. & abdena¬
go. Uiri isti rex contẽpserũt

Expanded text:
mittatur in fornacem ignis ardentis. Sunt autem viri Judei quos constituisti super opera regionis Bablonie: Sidrac: Misac: et Abdenago. Viri isti contempserunt
Abbreviated transcription (Latin):
dit in faciem su¬
am & danielem
adorauit. & hosti¬
as & incensum
precepit ut sacri¬
ficarentur ei
Loquens ergo rex.
ait danieli. Here¬

Expanded text:
dit in faciem su Danielem adoravit: et hostias, et incensum praecepit ut sacrificarent ei. Loquens ergo rex ait Danieli. H
Abbreviated transcription (Latin):
tis. eadem hora mutemini in fornacem
ignis ardentis. Et quis est deus qui¬
eripiat uos de manu mea: Respoden¬
tes sidrach misach & abdenago dixe¬
runt regi nabuchodonosor.
¶Non oportet ⁊ c̃.¬

Expanded text:
emini in fornacem ignis ardentis: et quis est Deus, queripiat vos de manu mea? Respondentes Sidrach, Misach, et Abdenago, dixerunt regi Nabuchodonosor: Non oportet
Abbreviated transcription (Latin):
paulo ⁊ barnabe uoluert̃
hostias ĩmolare. Error gͦ
gentiliũ qui om̃e qd̾ suꝑse
est deos putant scripture
ũ debet imputari. que sun¬
plicit̾ refert uniuersa que
gesta sunt.

Expanded text:
Paulo et Barnabae voluerint hostias immolare. Error ergo gentilium, qui omne quod supra se est, deos putant, Scripturae non debet imputari , quae simpliciter refert universa quae gesta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Pugnantib ꝯtra
se magno antiocho
⁊ ducib ptolomei.iy¬
in ꝯtraria studia
scidebat᷑. aliis an¬
tiocho aliis ꝑtolo¬
meo fauentib De¬

Expanded text:
pugnantibus contra se magno Antiocho et ducibus Ptolomaei, pin contraria studia scindebatur, aliis Antiocho, aliis Ptolomaeo faventib
Abbreviated transcription (Latin):
ita. & aget hec ut
muniat p̾sidia cũ
dõ alieno. ⁊ cũ eis os¬
tendit multiplica¬
bit honorẽ. ⁊ dñari
eos multis faciet
⁊ t̾rã diuidet gͣtis.

Expanded text:
t aget haec ut muniat praesidia cum deo alieno: et cum eis ostenderit, multiplicabit honorem, et dominari eos multis faciet, et terram dividet gratis.
Abbreviated transcription (Latin):
erãt ñ tetig̃. ne occo¬
patꝰ alio p̾lio ptolome¬
um redderet fortiorẽ.
qr illuc sc̃i ad deserta
confugient.
cho sompniat. Pugnãs
bi ethiopasq ꝑtͣnsiens.
cidente p̾lia ꝯcitari.
Uñ ⁊ regrediẽs capiet
arabios resistenteᷤᷤ ⁊ in¬

Expanded text:
erant, non tetigit: ne occupatus alio praelio, Ptolemaeum redderet fortiorem. quia illuc Sancti ad deserta confugient. cho somniat: Pugnans, byas Aethiopiasque pertransiens, Oriente praelia concitari, unde et regrediens capiet Aradios resistentes,
Abbreviated transcription (Latin):
de antiocho epiphane. nec
trieres siue ytali atq roma¬
ni. ⁊ humiliabt̃. Ptͦ multa
inqͥunt tp̃ra de ipsis roma¬
nis qͥ ptolomeo uenere au¬
xilio ⁊ antiocho cõminati
st̃. ꝯsurget rex uespasianꝰ.¬
⁊ surgẽt brachia eiꝰ ⁊ semina

Expanded text:
de Antiocho Epiphane, nec trieres, sive Itali atque Romani, et humiliabitur. Post multa, inquit, tempora de ipsis Romanis, qui Ptolemaeo venere auxilio, et Antiocho comminati sunt, consurget rex Vespasianus, surgent brachia ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
rum mirabilium :¬
t audiui uirũ qui indu¬
tus erat lineis qui stabat su¬
ꝑ aquas fluminis. cũ eleuas¬
set dexterã ⁊ sinistrã suã in
celũ. & uirasset ꝑ uiuentẽ in

Expanded text:
rum mirabilium? Et audivi virum, qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis, cum levasset dexteram et sinistram suam in coelum, et jurasset per viventem in
Abbreviated transcription (Latin):
satione conditoris.
qualitas ignis in di¬
uersa uͥtute tẽꝑata.
⁊ uestim̃ta ñ attigit.
⁊uincula incendit.
sc̃isq uiris ad infe¬
rendũ tormentum
flamma friguit.
⁊ ad solutionis mi

Expanded text:
satione Conditoris, qualitas ignis in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula incendit. Sanctisque viris ad inferendum tormentum flamma friguit, et ad solutionis mi
Abbreviated transcription (Latin):
tentes regis contemplabantur
uiros illos. qm̃ nichil potestatiᷤ
habuisset ignis in corporib eoꝵ
⁊ capillus capitis eoꝵ ñ ẽẽt adustꝰ.¬
⁊ saraballa eoꝵ ñ fuissẽt ĩmutata

Expanded text:
 « Contemplabantur, viros istos, quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum, et capillus capitis eorum non esset adustut saraballa eorum non fuissent im
Abbreviated transcription (Latin):
est lapis de monte sine ma¬
nibus. & ꝑcussit statuam
in pedib eius ferreis et
rapta est uento. nullusq locus inuen¬
tus est eis. Lapis autem qui ꝑcusserat
statuam factus est mons magnus. et
impleuit uniuersam terram. Hoc est
sompniũ. Interp̃tationẽ quoq eius
dicemus coram te rer. Gurex regũ
es. & deus celi regnum fortitudinẽ

Expanded text:
est lapis sine manibus et percussit statuam in pedibus eius ferreis et rapta est a vento, nullusque locus inventus est eis; lapis autem, qui percusserat statuam, factus est magnus mons et implevit universam terram hoc est somnium interpretationem quoque eius dicemus coram te rex tu rex regum es et Deus caeli regnum fortitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ausũ affirmare se raptũ in corpore. s dixisse.
siue in corpore siue extra corpus nescio ds̃ scit. his
& talib argum̃tis apocriphas in libro eccłie fa¬
bulas arguebat. Suꝑ qua re iudiciũ lectoris ar¬
bitrio derelinquens. illud admoneo ñ haberi
danielẽ apd̃ hebreos int̾ ꝓpħas. s int̾ eos qͥ agyo¬

Expanded text:
re, sed dixisse: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio. Deus scit . His et talibus argumentis apocryphas in libro Ecclesiae fabulas arguebat. Super qua re lectoris arbitrio judicium derelinquens, illud admoneo, non haberi Danielem apud Hebraeos inter prophetas, sed inter eos q
Abbreviated transcription (Latin):
6G. Quia enume¬
rando bona dix ĩ qͥb
sibi placuit. enum̾ata
mala in qͥb feriret᷑
tionabile ani mal di¬
ab humana societate
seꝑauit. agri bestiis
ut districto iustoq
iudicio hõ qͦq esse
ꝑd̾et. qͥ magnũ se
ult̾ hoĩes estienasset.
Qd̾ gͦ factꝰ fuerat ꝑ¬
didit. qr humiliter
noluit dissimulare
qd̾ fecit. Et qr elatiõe
cogitatioĩs se suꝑ ho¬
mines extulit.ip¬
sũ quẽ cõmunem
cũ hoĩb habuit.
sensũ hoĩs amisit.

Expanded text:
 quia enumerando bona dixit in quibus sibi placuit, enumerata mala in quibus feriretur, tionale animal ab humana societate separavit, agri bestiis, ut districto justoque judicio homo quoque esse perderet, qui magnum se ultra homines aestimasset. Quod ergo factus fuerat perdidit, qui humiliter noluit dissimulare quod fecit; et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum quem communem cum hominibus habuit sensum hominis amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
cata tua elemosinis re¬
dime. & iniqͥtates tuas mi¬
sericordiis pauꝑũ. forsitan¬
ignoscat delictis tuis.
Omnia uenerunt suꝑ
nabuchodonosor regeo.
ost finẽ mensiũ duo¬
decim in aula babilo¬
nis deambulabat. res¬
ponditq rex & ait. Non¬
ne hec ẽ babilon quã ego
edificaui in domũ reg¬
ni in robore fortitu

Expanded text:
ua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordiis pauperum: forsitanignoscet delictis tuis. Omnia venerunt super Nabuchodonosor regem. Post finem mensium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fort
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ ut bos comedes. ꝙ rore celi infun¬
deris. Septẽ qͦq tẽpora mutabunt᷑ suꝑ
te. donec scias qd̃ dñetur excelsus super
regnũ hõiũ. & cuicũq uoluerit det illd̾.
Qd̾ aũ p̃cepit ut relinq̃ret᷑ germ̃ radicũ eiꝰ¬

Expanded text:
comedes, et rore coeli infunderis: septem quoque tempora mutabuntur super te, donec scias quod dominetur Excelsus super regnum hominum, et cuicunque voluerit det illud. Quod autem praecepit ut relinqueretur germen radicum e
Abbreviated transcription (Latin):
lati facta digniora
sint. necesse ẽ ut
ei apd̾ se semꝑ in¬
digna uideantur.
ne eadẽ bona ac¬
tio. cor agentiᷤᷤ sub¬
leuet. ⁊ subleuando

Expanded text:
lati facta digniora sint, necesse est ut ei apud se semper indigna videantur; ne eadem bona actio cor agentis sublevet, et sublevando
Abbreviated transcription (Latin):
terrenoꝵ desideriis
negligit. Quasi subleuat᷑
nib incũbit. qͥ q̃dã iam
ꝯtagia deserit. s qͥb dã
assistit. qͥ ꝑfecte m̃tẽ
ad sublimia erigit.⁊¬
ꝑ inmunda desideria
quia examen subtilitatiᷤᷤ int̾ne
quo plus ad illud ꝓficiscit᷑. plus
formidat᷑. Ubi apte diuina uo¬
ce subiungit᷑ noli metuere. qͥa

Expanded text:
terrenorum desideriis negligit. Quasi sublevatus genibus incumbit, qui quaedam jam contagia deserit, sed quibusdam assistit, qui perfecte mentem ad sublimia erigit, immunda desideria quia examen subtilitatis internae, quo plus ad illud proficitur, amplius formidatur. Ubi apte divina voce subjungitur: Noli metuere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uiderent celũ. neq recordaren¬
tur iudicioꝵ uistoꝵ. Erant¬
autẽ ambo uulnerati amore
eius. nec indicauert̃ sibi ui¬
cissim dolorẽ suũ. Erubes¬
cebant enim indicare sibi concupiscen¬
tiam suã. uolenteᷤᷤ concũbere cũ ea. Et
obseruabant cotidie sollicitiꝰ uidere eã.
Dixitq alter ad alterũ. E amus doniũ.¬

Expanded text:
iderent coelum, neque recordarentur judiciorum justorum. Erantnim ambo vulnerati amore ejus, nec indicaverunt sibi vicissim dolorem suum: erubescebant enim indicare sibi concupiscentiam suam, volentes concumbere cum ea: et observabant quotidie sollicitius videre eam. Dixitq
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiã suã. Et t̾e in cõmune statuer̃
tẽpus. qͣndo eã possẽt inuenire solam.
factũ ẽ aut̃ cũ obseruarent diẽ aptum.
ingressa ẽ aliq̃ndo sic̃ heri ⁊ nudiꝰ t̾ciꝰ.
cũ duab solis puellis. uoluitq lauari
in pomerio. Estus qͥppe erat. Et ñ erat

Expanded text:
piscentiam suam: et tunc in communi statuerunt tempus, quando eam possent invenire solam. Factum est autem, cum observarent diem aptum, ingressa est aliquando sicut heri et nudiustertius, cum duabus solis puellis, voluitque lavari in pomario: aestu
Abbreviated transcription (Latin):
.ũs. Quia plures st̃ qui mi¬
nistrant ꝗͣ qui pͥncipalit̾
assistunt. assistentiũ nu¬
merus quasi defuitus.
mni nistrantiũ uͦ indefini¬
tus ostenditur.¶ aliud ẽ¬

Expanded text:
. Et quia plures sunt qui ministrant quam qui principaliter assistunt, assistentium numerus quasi definitus, ministrantium vero indefinitus ostenditur. De
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicia uera fecisti iuxta oĩa
que induxisti super nos. et
super ciuitatem scãm patrỹ
nr̃orum iherusalem. quia ĩ
ueritate et in iudi. ei.o
induristi omnia hec prop¬
ter peccat a nostRa:¬

Expanded text:
enim vera fecisti iuxta omnia que induxisti super nos: et super civitatem sanctam patrum nostrorum Iherusalem. Quia in veritate et in iudicio induxisti omnia hec: propter peccata nostra
Abbreviated transcription (Latin):
norẽ regni mei decorẽq ꝑueni. & figuta
mea reuersa est ad me. & optimates
mei ⁊ magistratus mei requisierũt
me. & in reguo meo restitutus sum.
⁊ magnificentia amplior addita est inͥ.

Expanded text:
norem regni mei decoremque perveni, mea reversa est ad me: Et optimates mei, et magistratus mei requisicrunt et in regno meo restitutus sum: et magnificentia amplior addita est
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis. de ieci uultũ meũ ad t̾rã ⁊ tacui.
t ecce quasi similitudo filii hominiᷤ
tetigit labia mea. Et aꝑiens os meum
locutus sũ & dixi ad eũ qui stabat ꝯtͣ
me. Dñe mi in uisione tua dissolute st̃
cõpag es mee: & nichil in me reman

Expanded text:
erbis, dejeci vultum meum ad terram, et tacui. Et ecce quasi similitudo filii hominis tetigit labia mea: et aperiens os meum locutus sum, et dixi ad eum qui stabat contra me: Domine mi, in visione tua dissolutae sunt compages meae, et nih
Abbreviated transcription (Latin):
hymnũ triũ pueroꝵ. nec belis draconisq fa¬
bulas. Quas nos qͥa in toto orbe disꝑse sũt.
ueru anteposito easq uigulante subiecimꝰ.
ne uiderem apud imꝑitos magnã uolu¬
minis partẽ detruncasse. Audiui ego qͣn¬
dam de p̃ceptorib iudeoꝵ cũ susanne deri asdo¬
deret historiã. & a greco nescio quo diceret aa¬
ẽẽ confictã. illud opponere qđ origeni qͦq¬

Expanded text:
ymnum trium puerorum, nec Belis, draconisque fabulas: quas nos, quia in toto orbe dispersae sunt, veru ÷ anteposito, easque jugulante, subjecimus: ne videremur apud imperitos magnam partem voluminis detruncasse. Audivi ego quemdam de praeceptoribus Judaeorum, cum Susannae derideret historiam, et a Graeco nescio quo diceret esse confictam, illud opponere, quod Origeni q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sẏriã qͥdẽ ipse ob¬
tinuit. ciliciam
amico suo attyco
alteri duci ꝓuin¬
tias tͣns enfraten:¬

Expanded text:
 Syriam quidem ipse obtinuit; Ciliciam autem amico suo Antiochalteri duci, provincias trans Euphraten
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ media maria sr̃ montẽ
saba scm̃. Cũq saba nomen
montis ł armenie ł meso¬
potamie putet. q̃r sit sc̃s
mntiendi possumꝰ add̾e qd̾¬

Expanded text:
inter media maria super montem Saba sanctum. Cumque Saba nomen montis, vel Armeniae, vel Mesopotamiae putet, quare sit sanctus mentiendi, possumus nos ad
Abbreviated transcription (Latin):
historie habuisse pedi
uocant. mille qͥngentas.
alias acibaria militum
deportanda mille. Auri
ẜͦ ⁊ argenti gͣnde pondꝰ.
ita ut de egypto ꝑ singłoᷤᷤ
frum̃ti artabas q̃ m̃su¬
ra tres modios ⁊ terciã
modii partẽ ht̃. qͥnqͥes
idecies centena milia:¬

Expanded text:
historie habuisse eum pvocant, mille quingentas; et alias ad cibaria militum deportanda mille; auri quoque et argenti grande pondus, ita ut de Egypto per singulos frumenti artabas quae mensura tres modios et tertiam modii partem habet quinquies et decies centena millia
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ fugit in e¬
gyptũ. ⁊ a ꝑtolomeo
honorifice susceptꝰ
accep̃ regionẽ que
eliopoleos uocabat᷑
⁊ ꝯcedente rege tẽ¬
plũ extrux̃ ĩ egyp
ni annis .cel. Ipsa¬

Expanded text:
 fugit in Aegyptum, et a Ptolemaeo honorifice susceptus, accepit eam regionem quae Heliopoleos vocabatur, et, concedente rege, templum exstruxit in Aegyptni annis CCL. S
Abbreviated transcription (Latin):
lonis qͣsi area. tẽpꝰ tͥti¬
re eiꝰ. Ad huc modies
⁊ ueniet tẽpus messis¬
nis eiꝰ. Qd̃ aut̃ incon¬
ui miraculũ. Pone
mensã ꝯtẽplare ho¬
stes in specula. Co¬
medentes ⁊ bibenti
surgite. principes

Expanded text:
on quasi area tempus triturae ejus: adhuc modicum, et veniet tempus messionis ejus . Quod autem in conin miraculum: pone mensam, contemplare in specula comedentes et bibentes: surgite prin
Abbreviated transcription (Latin):
Legina autẽ ꝓ re que acciderat regi ⁊
optimatib eiꝰ domũ conuiuii ingressa
est. & proloquens ait. Rex in eternũ
uiue. Non te conturbent cogitatioẽs
tue. neq facies tua immutet᷑. Est uir

Expanded text:
egina autem, pro re quae acciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque facies tua immutetur. Est vir
Abbreviated transcription (Latin):
quia sp̃s amplior ⁊ prudentior intelli¬
gentiaq & int̾ptatio sompnioꝵ ⁊ osten¬
sio secretoꝵ ac solutio ligatoꝵ inuente
st̃ in eo hoc est in damele. cui rex no¬
daniel uocetur. & int̾ptationẽ narrabi.
gitur introductus ẽ daniel corã rege.
Ad quẽ prefatus rex ait. Tu es damiel

Expanded text:
prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex poDaniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefat
Abbreviated transcription (Latin):
regno suo. & suꝑ eos pͥncipes tres. ex qͥb
daniel unꝰ erat. ut satrape illis redderẽt
rationem & rex non sustiñet molestiã:
bitur daniel suꝑabat omnes principes
& satrapas. quia sp̃s dei amplior erat
in illo. Porro rex cogitabat constrtue¬
re eum suꝑ omne regnum. Unde pͥn¬

Expanded text:
regno suo. Et super eos principes tres, ex quibus Daniel unus erat: Ut satrapae illis redderent rationem, et rex non sustineret molestiam. Igitur Daniel superabat omnes principes et satrapas: quia spiritus Dei amplior erat in eo. Porro rex cogitabat constituere eum super omne regnum: unde p
Abbreviated transcription (Latin):
& datum est medis & persis.
unc iubente rege indutꝰ
est daniel purpura. & circũ¬
data est tor ques aurea collo
eiꝰ. & p̃dicatũ ẽ de eo qđ habe¬
ret potestatẽ terciꝰ in regno eiꝰ.

Expanded text:
 datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura, et circumdata est torques aurea collo ejus: et praedicatum est de eo quod haberet potestatem tertius in regno suo.
Abbreviated transcription (Latin):
dum suam bibebat etatẽ.
Precepit ergo iam temu¬
lentus. ut afferrentur
uasa aurea ⁊ argentea
que asportau̾at nabuchod̾
pat̾ eiꝰ de tẽplo qd̃ fuit in

Expanded text:
dum suam bibebat aetatem. ecepit ergo jam temulentus, ut afferrentur vasa aurea et argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo, quod fuit in
Abbreviated transcription (Latin):
terrenoꝵ desideriis
negligit. Quasi subleuat᷑
aut̃ in genibꝰ adhuc ⁊ ĩ ma¬
nib incũbit. qͥ q̃dã iam
ꝯtagia deserit. s qͥb dã
assistit. qͥ ꝑfecte m̃tẽ
ad sublimia erigit.⁊¬
ꝑ inmunda desideria
quia examen subtilitatiᷤᷤ int̾ne
quo plus ad illud ꝓficiscit᷑. plus
formidat᷑. Ubi apte diuina uo¬
ce subiungit᷑ noli metuere. qͥa

Expanded text:
terrenorum desideriis negligit. Quasi sublevatus autem adhuc in genibus et in manibus incumbit qui quaedam jam contagia deserit, sed quibusdam assistit, qui perfecte mentem ad sublimia erigit, immunda desideria quia examen subtilitatis internae, quo plus ad illud proficitur, amplius formidatur. Ubi apte divina voce subjungitur: Noli metuere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pedẽ pͥus ꝑ timorẽ in
met repͥmat᷑ ut timetit. &¬
paulisꝑ tͣnseat in timorẽ. ⁊ ti¬
mor tͣnseat in caritatẽ ut qr que¬
timorẽ fugimꝰ. ⁊ ꝯtẽptu q̃nq ⁊ ti

Expanded text:
pedem prius per timorem in met, reprimatur ut timeat; epaulisper transeat in timorem, et timor transeat in charitatem. Ut quia quaetimorem fugimus, et contemptu quoque et ti
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt gͦ int̾ eos
de filiis uide daniel.¬
ananias. misael & aza¬
rias. Et imposuit eis¬
prepositus eunuchoꝵ
nomina. danieli. bal¬
thasar. ananle. sidrac.
misaeli misac. & aza¬
rie abdenago.

Expanded text:
uerunt ergo inter eos de filiis Juda, Daniel,anias, Misael, et Azarias. Et imposuit eisepositus eunuchorum, nomina: Danieli, Baltassar: Ananiae, Sidrach: Misaeli, Misach, et Azariae, Abdenago.
Abbreviated transcription (Latin):
gia carnis in se deside¬
ria pͥus edomuisse me¬
morat᷑. ut nicħ ex de¬
lectabilib cib̾ atting̃s
s lautis ⁊ molliorib.

Expanded text:
gia carnis in se desideria edomuisse memoratur, ut nil ex delectabilibus cibis attingeret, sed lautis ac mollioribus
Abbreviated transcription (Latin):
mata fut᷑a monstrabant᷑
sagaci m̃te disc̾nẽs aꝑuit.
hic ⁊ desid̾ioꝵ uir appel.¬
latꝰ ẽ: q panẽ desid̾ii ñ mãducauit.
⁊ uinũ ꝯcupiscẽtie ñ bibit.

Expanded text:
mata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit . Hic desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit, et vinum concupiscentiae non bibit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui egressus fuerat ad int̾¬
ficiendos sapientes babilomᷤ.
⁊ int̾rogauit eũ qui a rege po¬
testatẽ acceꝑat. quã ob causã
tã crudelis sententia a facie
regis ẽẽt egressa. Cũ gͦ rem
indicasset arioch danieli.
daniel ingressus rogauit
regẽ. ut tẽpus daret ei ad
solutionẽ indicandã regi.

Expanded text:
qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis. Et interrogavit eum, qui a rege potestatem acceperat, quam ob causam tam crudelis sententia a facie regis esset egressa. Cum ergo rem indicasset Arioch Danieli, Daniel ingressus rogavit regem, ut tempus daret sibi ad onem indicandam regi.
Abbreviated transcription (Latin):
Hespondentes gͦ chaldei coram rege.
dixer̃t. Non est homo rex suꝑ terrã. qui
sermonẽ tuũ possit implere. Sed neq¬
huiuscemodi sciscitatur ab om̃i ariolo
& mago ⁊ chaldeo. Sermo enun quẽ
tu queris rex. grauis ẽ. nec reperiet᷑¬

Expanded text:
go Chaldaei coram rege, dixerunt: Non est homo super terram, qui tuum, rex, possit implere: Sed neqhujuscemodi sciscitatur ab omni hariolo, et mago, et Chaldaeo. Sermo enim, quem tu, rex, quaeris, gravis est: nec reperiet
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo diluculo. & daniel cũ eo. Et ait rer.
Salua ne st̃ signa daniel: Qͥ respondit.
Salua rex. Statimq cũ. aꝑuisset ostiũ.
intuitꝰ rex mensã. exclamauit uoce
magna. Magnꝰ es bel. & ñ ẽ apud te do¬
lus quisquã. Et risit daniel. & tenuit re¬
gẽ ne ingrederet᷑ intro. & dixit. Ecce pa¬
uim̃tũ. animadu̾te. cuiꝰ uestigia sĩt hec.¬

Expanded text:
o, et Daniel cum eo. Et ait rex: Salvane sunt signacula, Daniel? Qui respondit: Salva, rex. Statimque cum aperuisset ostium, intuitus rex mensam, exclamavit voce magna: Magnus es, Bel, et non est apud te dolus quisquam. Et risit Daniel: et tenuit regem ne ingrederetur intro: et dixit: Ecce pavimentum, animad
Abbreviated transcription (Latin):
Iste enĩ intͥnsecꝰ luteus ẽ. & forinsecus ereus.
neq comedit aliqͣndo. Et iratꝰ rex uocauit
sacerdotes eiꝰ & ait eis. Nisi dixeritis mͥ. qͥs ẽ
qͥ comedat impensas has. moriemini. Si aũ
ostenderitis qd̵̃ bel comedat hec. moriet᷑ daniel
qͥa blasphemauit in bel. Et dixit damel
regi. fiat uixta ũbũ tuũ. Erant aut̃ sac̃doteᷤᷤ
bel septuaguita. exceptis urorib ⁊ paruulis &̃
filiis. Et uenit rex cũ daniele in tẽplũ belis.
& dixert̃ sac̾dotes belis. Ecce nos egrediem᷑
foras. & tu rex pone escas ⁊ uinũ misce.⁊ claud̃

Expanded text:
nsecus luteus est, et forinsecus aereus, neque comedit aliquando. Et iratus rex vocavit sacerdotes ejus, et ait eis: Nisi dixeritis mihi, quis est qui comedat impensas has, moriemini. Si autem ostenderitis quoniam Bel comedat haec, morietur Daniel, quia blasphemavit in Bel. Et dixit Daniel regi: Fiat juxta verbum tuum. Erant autem sacerdotes Bel septuaginta, exceptis uxoribus, et parvulis, et filiis. Et venit rex cum Daniele in templum Bel. Et dixerunt sacerdotes Bel: Ecce nos egredimur foras, et tu, rex, pone escas, et vinum misc
Abbreviated transcription (Latin):
mensã. Occidit gͦ illos rer. & tradidit bel
in potestatẽ danieli. Qͥ subu̾tit eũ ⁊ tẽplũ
eius. Et erat draco magnꝰ in loco illo.
ꝙ colebãt eũ babilonii. Et dixit rer da¬
nieli. Ecce nẽ ñ potes dic̃e. qͥa ñ sit iste
ds̃ uiuens. Ad ora gͦ eũ. Et ait danel.
Dnm din meũ adoro. qͥa ipse ẽ ds̃ uiuẽs.

Expanded text:
mensam. Occidit ergo illos rex, et tradidit Bel in potestatem Danielis, qui subvertit eum et templum ejus. Et erat draco magnus in loco illo, et colebant eum Babylonii. Et dixit rex Danieli: Ecce nunc non potes dicere quia non sit iste Deus vivens: adora ergo eum. Dixitque Daniel: Dominum Deum meum adoro, q
Abbreviated transcription (Latin):
suit cibos ante bel. p̾cepit daniel pueris
suis & aitulert ei cinerẽ. & cribrauit ꝑ totũ¬
tẽplũ corã rege. Et egressi clausert̃ osti¬
um. & signantes anulo regis abierũt.
Sac̃dotes aut̃ ingressi st̃ nocte iuxta con¬
suetudinẽ suã ⁊ uxores ⁊ filii eoꝵ. ꝙ co

Expanded text:
suit cibos ante Bel: praecepit Daniel pueris suis, et attulerunt cinerem, et cribravit per totutemplum coram rege: et egressi clauserunt ostium: et signantes annulo regis abierunt. Sacerdotes autem ingressi sunt nocte juxta consue
Abbreviated transcription (Latin):
confestim in loco suo. Uenit gͦ rer die
septima ut lugeret danielẽ. & uenit
ad lacũ & introsperit. & ecce daniel se¬
dens Et exclamauit rer uoce magna
dicens. Magnꝰ es dñe ds̃ danielis. Et ex¬
trarit eũ. Porro illos qͥ ꝑditionis eiꝰ causa
fuerãt intromisit. & deuorati sunt in
momento coraor eno:

Expanded text:
n loco suo. Venit ergo rex die septimo ut lugeret Danielem: et venit ad lacum, et introspexit, et ecce Daniel sedens. Et exclamavit voce magna rex, dicens; Magnus es, Domine, Deus Danielis. Et extraxit eum. Porro illos qui perditionis ejus causa fuerant intromisit, et devorati sunt in momento cor
Abbreviated transcription (Latin):
ex castello propter eorum craebras excursiones eiiciebatur. et ꝓpe
quotidianis pugnis insidias ponunt. et tripartito signo distribuũt.
Frant parati qui naues incenderent incensisq qui subsidium repe¬
terent. li hic dispositi erant. ut a nullo conspectu omnium ad pu¬
gnam contenderent. Ita cum ex castello didius ad ꝓpellendum ꝓ¬
cessisset cum copiis signum alusitanis tollitur: naues succendũt
simulq qui in castello ad pugnam processerant eodem signo fu¬
gientes latrones dum persequunt᷑ a tergo insidiae clamore sublato:
circũueniunt. Didius magna cum uirtute cum compluribꝰ interfi¬
citur. Nonnulli qui ea pugna scaphas quae ad littus fuerãt occu¬
pant. Item complures nando ad naues quae in salo fuerunt se re
untur. Cesar gadibus rursus adhispalim recurrit. Fabiꝰ maximꝰ
quem ipse ad presidium oppugnandum reliquerat. oꝑibus assi

Expanded text:
ex castello propter eorum crebras excursiones eliciebatur,122 et prope ex castello propter eorum crebras excursiones eliciebatur,122 et prope cotidianis pugnis insidias ponunt et tripertito signa distribuunt. Erant parati qui navis incenderent, incensisque qui subsidium repellerent:123 hi sic dispositi erant, ut a nullo conspici possent: reliqui in conspectu omnium ad pugnam contendunt. Ita cum ex castello Didius ad propellendum processisset cum copiis, signum a Lusitanis tollitur, naves incenduntur, simulque qui ex castello ad pugnam processerant, eodem signo fugientis latrones dum persequuntur, a tergo insidiae clamore sublato circumveniunt. Didius magna cum virtute cum compluribus interficitur; non nulli ea pugna scaphas quae ad litus fuerant occupant, item complures nando ad navis quae in salo fuerunt se recuntur. Caesar Gadibus rursus ad Hispalim recurrit. § 41 Fabius Maximus, quem ad Mundam praesidium oppugnandum reliquerat, operibus assi
Abbreviated transcription (Latin):
uersum eẽt fuga sibi praesidium capiunt. Pompeius ut supra de¬
monstrauimus saucio et intorto talo idcirco tardabatur ad fugiẽ¬
dum itemq propter loci difficultatem. neq equo. neq uebiculo
salutis suȩ praesidium parare poterat. caedes a nostris undiq admi-¬
nistrabatur. Exclusa munitone. amissisq auxiliis ad conuallem¬
atque exesum locum: ut in seluncam pompeius se occultare ce¬
pit. et a nostris non facile uueniretur nisi captiuoꝵ indicio it
ibi interficitur. Cum caesar gradiebat᷑ ab hispali. pridie idus aprił.
caput allatum et populo datum est inconspectu. interfecto. etl pom¬
peio adolescente. didius quem supra demonstrauimus illa affectus
lettia proximo se recepit castello. non nullasq naues ad reficiẽdũ
runt. et bene magna manu comparata ad didium se reportant.
H uic etsi non aberat diligentia ad naues tuendas tamen nõ nunꝗͣ

Expanded text:
adversum esset, fuga sibi praesidium capiunt. § 39 Pompeius, ut supra deadversum esset, fuga sibi praesidium capiunt. § 39 Pompeius, ut supra demonstravimus, saucius et intorto talo idcirco tardabatur ad fugiendum, itemque propter loci difficultatem neque equo neque vehiculo saluti suae praesidium parare poterat. Caedes a nostris undique administrabatur. Exclusus munitione amissisque auxiliis ad convallem exesumque locum in speluncam Pompeius se occultare coepit, ut a nostris non facile inveniretur nisi captivorum indicio. Ita ibi interficitur. Cum Caesar Gadibus fuisset, Hispalim prid. Id. April. caput allatum et populo datum est in conspectum. § 40 Interfecto Cn. Pompeio adulescente Didius, quem supra demonstravimus, illa adfectus laetitia proximo se recepit castello non nullasque navis ad reficiendumrunt et bene magna manu comparata ad Didium se reportant. Huic etsi non aberat diligentia ad navis tuendas, tamen non numquam