comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ram t̾minarẽ. S in hac tẽptaciõe pessima
ñ dormitauit sr̃ me qͥ custodit israhel. Ñ
enĩ ꝑmisit ut dominaret᷑ mͥ iniquitas hec
maxima: s dedit mͥ intelligere malitiã in¬
sidiatoris mi: & subito me au̾tit a cogitaci¬
one hac. Qmͣ copiosus es in miscłia dne:
qui de tantis ꝑicłis eruis confidñtes in te.
Confiteor tͥ pater. qr nͥ tu adiuuisses me: pau.¬
lominꝰ habitasset in inferno aiã mã. oe
hec quidẽ ita se habebant cͥca me. usq ad
die ad compleccoriũ inidi in capella nr̃a
fantasma paruulum. qiͣ cuculla monachi-¬
li indutũ. Statĩ aut̃ dicto cõplectorio. ir¬
ruit sr̃ me gͣuissima infirmitas: & rogaui
magistram ut assup̃tis sororib ueniret
mecͣ in capitoliũ: ibi q oratioẽs funderet᷑
suꝑ me. Cumq ibi ꝓst̾nere me uellẽ añ cru.¬
cifixũ ita diriguert᷑ ossa mã. ut nlłatenus
genua flectere potuissẽ. Ego itaq mͥ uim
faciens. gͣuiter me ꝓieci ad terram: & iace

Expanded text:
ram, terminarem. Sed in hac tentatione pessima, non dormitavit super me qui custodit Israel. Non enim permisit ut dominaretur mihi iniquitas haec maxima; sed dedit mihi intelligere malitiam insidiatoris mei, et subito me avertit a cogitatione hac. Quam copiosus es in misericordia, Domine, qui de tantis periculis eruis confidentes in te! Confiteor tibi, Pater, quia nisi tu adjuvasses me, paulo minus habitasset in inferno anima mea. 15. Et haec quidem ita se habebant circa me usque adem die ad Completorium, vidi in sacello nostro phantasma parvum, quasi cuculla monachi indutum. Statim autem, dicto Completorio, irruit super me gravissima infirmitas, et rogavi magistram ut assumptis sororibus veniret mecum in capitulum, ibique orationes funderent super me. Cumque ibi prosternere me vellem ante crucifixum, ita diriguerunt ossa mea, ut nullatenus genua flectere potuissem. Ego itaque mihi ipsi vim faciens, graviter me projeci in terram. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
stri. ad uolauit. & sese capiti eiꝰ t̃ ͥcũtulit as
u̾sa ÷ ad loc̃ ubi antea consederat. sũ ait
diceret᷑ sc̃s. accessit ac resedit in corporalrq
qͣiͣ rubeum aliqͥd ex ore eiꝰ pñdere uidedas
Cumq finita missa inter sorores ad cõmis¬
candũ accederem. & ocłos carnis ad eamd
flecterẽ: uidere ñ potui. Au̾sis aut̃ ocłis u¬
municaueram in extasim ueni: mox ꝙi
piraui. Et exinde quic̃q scõꝵ. alicꝰ celebito
apud nos funt. singłi in suis festiuitatib

Expanded text:
nostri, advolavit, et sese capiti ejus ter circumtulit, ac reversa est ad locum, ubi antea consederat. Cum autem diceretur Sanctus, accessit ac resedit in corporali, et quasi rubeum aliquid ex ore ejus pendere videbatur. Cumque finita missa inter sorores ad communicandum accederem, et oculos carnis ad eam flecterem, videre eam non potui. Aversis autem oculis municaveram in exstasim veni, moxque respiravi. Et exinde quicunque sanctorum alicujus celebritatis apud nos sunt, singuli in suis festivitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
nosco: ꝗͣ ut sufficiam disc̾nere qͥd ex his¬
qͥd ex hĩs que mͥ reuelant᷑ dici conueniat.
quid uͦ silñtio honorari oporteat. Et ecce
int̾hec oĩa: in ꝑicło delinqñdi posita sũ.
Propt̾ ħ dilecte mi ñ cessãt ab ocłis mĩs
lacrime: ce anxiat᷑ sp̃c m̃s iugiter in me.
S ecce ad introitũ tuũ consolati cepit
anima mã: ce fc̃ã ÷ tͣnquillitas magnan
me. Bñdictus d̾s̃ qr susciꝑe dignatꝰ ꝗ¬

Expanded text:
nosco, quam ut sufficiam discernere, quinosco, quam ut sufficiam discernere, quid ex iis, quae mihi revelantur, dici conveniat, quidve silentio honorari oporteat. Et ecce inter haec omnia, in periculo delinquendi posita sum. Propter hoc, dilecte mi, non cessant ab oculis meis lacrymae, et anxiatur spiritus meus jugiter in me, sed ecce ad introitum tuum consolari coepit anima mea, et facta est tranquillitas magna in me. Benedictus Dominus, quia suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
os attollat: Illud gͦ ñ par̾ angustias me¬
as adauget qd̾ tͥ ac donno albi cõpla-¬
cuit. ut scͥptis mã uerba cõmendetis. Ego
cñ quid sum ut memorie tͣdant᷑ ea que
sunt de me: Nonne ce hoc arrogantie
poterit attribuie. S dict̃ michi quidam
ista ꝓuidit eo qd̾ aliqͣtenꝰ ad fidĩ confirma¬
eiꝰmodi causis q̃ p̃dicte sunt: oꝑa dĩ silen¬
tio p̃tertunda ñ putãt. Et ita quidẽ esse
indicabo. Accidit aliquotiens cum in cor-¬
de meo posuissem celare ea que ostnͣsa
mͥ erant a dnõ. tanta p̃cordiorũ meorũ
tortura me arripi: ut morti ꝑximã me
existimarẽ. At ubi his qui erant cͥca me
quid uidissem aꝑui: continuo alleuiata
sum. S fateor. quia nec sic adhuc oĩo cer¬
tificata sum. qͥd potissimũ agere debeã.
Nam ce tacere magnalia dĩ ꝑicłosũ mi¬
chi ẽẽ intelligo: oe loqui ꝑicłosius forte
ꝑtimesco. Minꝰ ⁊ disc̾tionis me hab̾e cog¬

Expanded text:
os attollat? Illud quoque non parum angustias meos attollat? Illud quoque non parum angustias meas adauget, quod domino abbati complacuit, ut scriptis verba mea commendentur. Ego enim quid sum, ut memoriae tradantur ea quae sunt de me? Nonne et hoc arrogantiae poterit ascribi? 11. Sed dicunt mihi quidam ista providit; eo quod ad fidei confirmaejusmodi causis, quae praedictae sunt, opera Dei silentio praetereunda non putant. Et ita quidem esse,uae tibi nunc indicabo. Accidit aliquoties, cum in corde meo posuissem celare ea quae ostensa mihi erant a Domino, tanta praecordiorum tortura me arripi, ut morti me proximam existimarem: at ubi iis, qui erant circa me, quid vidissem aperui, continuo alleviata sum. Sed fateor, quia nec sic adhuc omnino certificata sum quid potissimum agere debeam; nam et tacere magnalia Dei periculosum mihi esse intelligo, et loqui periculosius fore pertimesco. Minus enim discretionis me habere cog
Abbreviated transcription (Latin):
siderauit anima mea. ut daretur mͥ¬
gustias cordis mei. que supͣ quã credi
pot̃ me coartant. Si uerbum istud de
de quo audisti in cominune ꝓdierit.
sicut ꝑ quosdam incautos fratres no¬
uit d̾s contra uoluntatem meam ex
parte iam ꝓdiit. quisputas de me ser¬
mo erit in popło : Dicent forte ĩmnulli
aliruiꝰ necessitatis esse. ac meis meritis
grãm d̃i autribuent. existimantes ali¬
quid me ẽẽ. cum nicħ sim. Aliĩ uero
cogitabunt intra se dicentes. hȩc si ee̾t
d̾i famula. fileret utiq & ñ sineret mag¬
inficari nom̃ suum interra. nescientes
qualib stimulis urgeri soleo ad dicendũ.
N on deert cẽ qui dicant muliebria figm̃¬
ta c̾e̾ oiã que audierint de me: uł forsi¬
tan a sathana illusam iudicabt̃ His et
aliis modis km̃e in ore hominũ uentila.¬
ri me oportebit. Et um̃ hoc mͥ ut alicui
hominũ innotescam. que elegi ẽẽ in abs¬
condito: & que certe nec dignam me ar¬
bitror. ut ad intuendũ me qͥsꝗͣ ocłos su¬

Expanded text:
sideravit anima mea, ut daretur multiplices angustias cordis mei, quae supra quam credi potest, me coarctant. Si verbum illud, de quo audisti, in commune prodierit, sicut per quosdam incautos fratres novit Deus contra voluntatem meam ex parte jam prodiit, quis putas de me sermo erit in populo? Dicent forte nonnulli, alicujus me sanctitatis esse, ac meis meritis gratiam Dei attribuent, existimantes me aliquid esse, cum nihil sim. Alii vero cogitabunt intra se dicentes: Haec si esset Dei famula, sileret utique, et non sineret magnificari nomen suum in terra, nescientes qualibus stimulis urgeri soleo ad dicendum. Non deerunt etiam qui dicant muliebria figmenta esse omnia, quae audierint de me, vel forsitan a Satana me illusam judicabunt. His et aliis modis, charissime, in ore hominum ventilari me oportebit. Et unde hoc mihi, ut alicui hominum innotescam, quae elegi esse in abscondito, et quae certe nec dignam me arbitror, ut ad intuendum me quisquam oculos su
Abbreviated transcription (Latin):
oẽ tedio affitiebar: ut nicħ eẽt qd̾ ñ fasti¬
irec aĩa mã. Moleste mͥ erant ip̃e oratioẽs:
ue sũme delicie mee esse consueuerant. Psal¬
ix uno psalmo ꝑlecto. longe a me ꝓieci.
m̃ recogitans. ac mec̃ admirans qͥd mͥ acci¬
sset resũpsi ilłd̾: legi: s rursus mente con
riꝰ meus. Nã cẽ in fide hesitare me fecͣ ille
fidꝰ: ita ut ⁊ de redẽptore nr̃o dubie cogi
nt sorores. Et qͥd mir̃ fr̃s: Pene oĩs sensus
eus subu̾sus erat in me. Aliqͦtiens auẽ ad
e ipãm rediens. tep̾tari me intellȩxi. ac for¬
t reluctabar. mõs q familiares ut ꝓ me o¬
rent ãmonui. s tanto fortiꝰ instabat adu̾¬
tiꝰ ms̃ ita me ꝑturbans. ut cẽ tederet me

Expanded text:
etiam taedio afficiebar, ut nihil esset quod non fastietiam taedio afficiebar, ut nihil esset quod non fastidiret anima mea. Moleste mihi erant ipsae orationes, quae summae deliciae meae esse consueverant. Psalvix uno psalmo perlecto, longe a me projeci. Iterum recogitans, ac mecum admirans quid mihi accidisset, resumpsi illud, et legi; sed rursus mente concarius meus; nam etiam in fide haesitare me fecit ille perfidus, ita ut de Redemptore nostro dubie cogitent sorores. Et quid mirum, frater? Pene omnis sensus meus subversus erat in me. Aliquoties autem ad me ipsam rediens, tentari me intellexi, ac fortiter reluctabar, meosque familiares, ut pro me orarent, admonui; sed tanto fortius insistebat adversarius meus, ita me perturbans, ut
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾ magnũ eẽt cordi mõ oĩs mã con¬
tricio. Per omĩã bñdictꝰ sit consolator
humiliũ dñs. S ne diutiꝰ te ꝓtraham
nc̃ ad ea de quib potissimũ int̾rogas
sermonẽ conũtam. actũ est ind
scõ pentecost̾ conuenientib ad dñs
aenam sororib. ego occasione quadam de¬
penta sum. ut diuini illiꝰ ac uiuifici sacͣm̃ti
particeps ñ fierẽ. Uñ illiꝰ diei sollep̃nitas ñ
ne ut solebat exhilarauit: s in quadã obs¬
curtate animi totadie ꝑmanebã. Postera cẽ
die et tota illa ebdomada in eadẽ obscuri¬
ate aĩ tristis incedebã: nec potui ab animo
ecutere tristiciam. Ascendebant enĩ in cor
neum plus solito omĩa delicta mã⁊ & mag¬
nficabam singła apud me: &e ita mͥmecipsi
olores accumulaui. Crescñte gͥ paulatim
pud me hac ñ bona tristicia. ad eo mente
bscurata sum: ut qͦc̃q me uerterem. in te-¬
ebtis ambulare me estimarẽ lucis cõpa-¬
atioẽ qm aña in me senseram. Int̾ hec tan-

Expanded text:
udium magnum est cordi meo omnis mea contritio. Per omnia benedictus sit consolator humilium Deus. Sed ne diutius te protraham, nunc ad ea, de quibus potissimum interrogas, sermonem convertam. 13. Factum est in die sancto Pentecostes, convenientibus ad Dominicam coenam sororibus, ego occasione quadam detenta sum, ut divini illius ac vivifici sacramenti particeps non fierem. Unde illius diei solemnitas non me, ut solebat, exhilaravit; sed in quadam obscuritate animi tota die permanebam. Postera etiam die, et tota illa hebdomada, in eadem obscuritate animi tristis incedebam, nec potui ab animo excutere tristitiam. Ascendebant in cor meum plus solito omnia delicta, et magnificabam singula apud me, et ita mihi ipsi dolores accumulabam. Crescente igitur paulatim apud me hac non bona tristitia, adeo mente obscurata sum, ut quocunque me verterem, in tenebris me ambulare aestimarem, lucis comparatione quam antea in me senseram: inter haec tanto
Abbreviated transcription (Latin):
mi scdiam: qi onꝰ calamitatis mee ma¬
no affectu mec̃ portauer̃t. Aliqñ &e me¬
dicamina infirmitatib mĩs adhibue᷑
s eo ampliꝰ infirmata sum: ce audiu nꝰ
uisione nocturna uocẽ dicentẽ micho¬

Expanded text:
icordiam, quia onus calamitatis meae materno affectu mecum portaverunt. Aliquando et medicamina infirmitatibus meis adhibuerunt; sed eo amplius infirmata sum, et audivi in visione nocturna vocem dicentem mih
Abbreviated transcription (Latin):
ne tua definitiõe agere tẽptabo: ẜomne
huiꝰ negocii causã tuo prudenti cõmit
conabor: tantũ dñi uoluntas et tuafias
Tunc idẽ pat̾̃ gaudio repletus: eiꝰ p̃clan
bile opꝰ: ꝑ qͦd tu aliiq multi ad regnam
gredi celorũ mereamin. Qui cũ talib
illũ aliosq qͦs cũ eo mittebat hortaret᷑ elo¬
qͥis: maximeq ut regłam scãm uirili tene¬
rent custodia: ruentes ipsi om̃sq fr̃s c̃
lacͥmis in mutuos ãplexꝰ. oscłm inuicẽs
pacis dantes dimmiserunt eos ⁊ ĩp̃cantes
eis ꝓsꝑa cuncta fore dicentes. Comitetue
uob̾cũ grã sũme tͥnitatis. ⁊ et omĩa oꝑa
ur̃arum manuũ ꝓsꝑa dirigat: locũꝙ
urẽ habitationis ad multarum salutẽ
animarũ ꝑhenni custodia tueri et con¬
seruare dignet᷑. Qui benedictiõe postu¬
epĩ it carpentes. eiꝰ faciei se p̃sentare fis

Expanded text:
ne tua definitione agere temptabo, sed onmem ne tua definitione agere temptabo, sed onmem huius negotii causam tuo prudenti committetur, ire conabor; tantum Domini voluntas et tua fiat'. Tunc isdem pater gaudio repletus, eius praeclarae abile opus, per quot tu aliique multi ad regna ingredi caelorum mereantur !' Qui cum talibus illum aliosque quos cum eo mittebat ortaretur eloquiis maximeque, ut regulam sanctam virili tenerent custodia, ruentes ipsi omnesque fratres cum lacrimis in mutuos amplexus, osculum invicem sibi pacis dantes, dimiserunt eos, inprecantes eis prospera cuncta fore, dicentes: ' Committetur vobiscum gratia summae trinitatis et omnia opera vestrarum manuum prospere dirigat locumque vestrae habitationis ad multarum salutem animarum perenni custodia tuere et conservare dignetur'. Qui, benedictione postuep
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ ꝑpecue retͥbutionis intuitu
monast̾ium edificare desiderat: ortor
ut regalib eum manib tuendũ com¬
mittat.⁊ et ut regis dem̃tia talẽ p̃cep¬
tionẽ facere dignet᷑: ut nulla alia po¬
testas maligno instigata spũ omni deo¬
minationis occasiõe sublata molesti¬
am habitantib in eo ingerere aude¬
at ⁊ quate̾nꝰ regali defensi presidio ꝓ
eiꝰ totiusq sui regni perpetua pace li-
talib susꝑitionib pat̃ Nã certissime
de bonitata patͥs nr̃i pasquarii confi¬
dere potes ⁊ qr uixta tui oris ĩꝑiũ omnẽ
huiꝰ oꝑis causã domino uiuante ꝑfi¬
ciet Tuno nuncioꝵ sponsionib firma¬
corꝑali absentia maximũ dispendiũ
mͥ euenire ñ abiga: te ao uenerabilẽ
pasquariũ cũ duodecĩ fr̃ĩb quoꝵ te in me
uicissitudine prẽm constituã mittere uo¬
lo: ut tuo dictante magist̾io monastiũsi¬
cuti obtat construat. Nichil tam̃ ex ħsi¬

Expanded text:
Si autem perpetuae retributionis intuitu Si autem perpetuae retributionis intuitu monasterium edificare desiderat, ortor, ut regalibus eum manibus tuendum committat, et ut regis clementia talem praeceptionem facere dignetur, ut nulla alia potestas, maligno instigata spiritu, omni dominationis occasione sublata, molestiam habitantibus in eo ingerere audeat; quatenus, regali defensi praesidio, pro eius totiusque sui regni perpetua pace libetalibus suspitionibus, pater. Nam certissime de bonitate patris nostri Pasquarii confidere potes, quia iuxta tui oris imperium omnem huius operis causam, Domino iuvante, perficiet'. Tunc nunciorum sponsionibus firmacorporali absentia maximum dispendium mihi evenire non ambigam, te ad venerabilem Pasquarium cum duodecim fratribus, quorum te in mea vicissitudine patrem constituam, mittere volo, ut, tuo dictante magisterio, monasterium, sicuti obtat, construat. Nihil tamen ex hoc si
Abbreviated transcription (Latin):
scĩssima redolere deuotione: atq ioõ
ut particeps. tanti uoti eẽ merear. li¬
cet magno destituar solatio: pecitio¬
nẽ a nrã paruitate postulatam ꝑka
rissimũ michi hunc frẽm erm̃landũ
aliis cum eo frib missis ꝑficere stude¬
rem: si certissime nossẽ ab eo itaceno¬
bium constitui ut futuris tẽporib
fr̃s meo constitũ quantum ab eo ui¬
tari potest nullius infestinatione tur¬
mam expecit quietudinẽ: et nichil o¬
minꝰ magnum patitur dispendium:
spirati eoꝵꝙ ꝓuocati exẽplo. conu̾si e scło
habitent: temꝑib quidem eiꝰ fortassis
reliq̃rit. magnis sicuti in ñ nulł ceno¬
biĩs accũ eẽ cõꝑimꝰ. cupiditatis instinc¬
tu pͣuoꝵ turbabunt᷑ in qͥetudinib ⁊ ita
ut necessitas eos inde exire cõpellat: &¬
errabundos circunquaq uagari cogat.
Michi uͦ siita euenerit qui cominissos
illuc dirigo monachos. multũ incũ¬
bet ꝑicłilli q nichil auget᷑ m̾cedis.

Expanded text:
sanctissima redolere devotione; atque ideo, sanctissima redolere devotione; atque ideo, ut particeps tanti voti esse merear, licet magno destituar solatio, petitionem a nostra parvitate postulatam per carissimum mihi hunc fratrem Aermenlandum, aliis cum eo fratribus missis, perficere studerem, si certissime nossem ab eo ita coenobium constitui, ut futuris temporibus fratres in eo constituti, quantum ab eo vitari potest, nullius infestatione turmam expetit quietudinem et nihilominus magnum patitur dispendium, spirati eorumque provocati exemplo conversi e saeculo habitent, temporibus quidem eius fortassis reliquerit, magnis, sicuti in nonnullis coenobiis actum esse conperimus, cupiditatis instinctu pravorum turbabuntur inquietudinibus, ita ut necessitas eos inde exire conpellat et errabundos circumquaque vagare cogat. Mihi vero, si ita evenerit, qui commissos illuc dirigo monachos, multum incumbet periculi, illique nihil augetur mercedis.
Abbreviated transcription (Latin):
eo egressi: it̃ carpendo sacrum ad fon-¬
tanelle monastium dũo duce agilit̃ ꝑ¬
uener̃. Cumq a fr̃ĩb benigne susceptt¬
suscepti atq uenerabili lamb̾to fuissẽt
exhibiti: exprecepto suiprĩs talib eum
aulocuti sunt dictis. Urẽ scĩtatis miniũ
amator pasquariꝰ pontifex. deuotione
uoto: quatͥenꝰ in eiꝰparm thia monachi se
religionis. plus ceteris clarescere: p̃cat᷑
ut ur̃a ei scã largitas religiosissimos mit¬
tat monachos. qui hanc uitã optime
tenere aliisq tradere sciant ⁊ ut ea q̃
desiderat ꝑ eos implere ualeat. Qui
cum tali deuotiõe sacerdotẽ di cũ ple¬
be sͥ cõmissa feruere cognosceret: pri¬
mum omĩpotentissime indiuidueq
tͥnitati sũmas retulit grãs. Deinde uo¬
cato beato erm̃lando monacho peti¬
tionẽ uenerabił pasquarii iter̃ coram
eo exponi iussit: ac demum responsũ
in hunc modum dedit. Uota quid ẽ
filii karissimi pasquarii ep̃i eiꝰq scĩ gͣ

Expanded text:
eo egressi, iter carpendo sacrum ad Foneo egressi, iter carpendo sacrum ad Fontanellae monasterium Domino duce agiliter pervenerunt. Cumque a fratribus benigne suscepti atque venerabili Lanberto fuissent exhibiti, ex praecepto sui patris talibus eum adlocuti sunt dictis: 'Vestrae sanctitatis nimium amator Pasquarius pontifex, devotione voto, quatenus in eius parochia monachi, se religionis plus ceteris clarescere, precatur, ut vestra ei sancta largitas religiosissimos mittat monachos, qui hanc vitam obtime tenere aliisque tradere norunt, ut ea quae desiderat per eos implere valeat'. Qui cum tali devotione sacerdotem Dei cum plebe sibi commissa fervere cognosceret, primum omnipotentissimae individuaeque trinitati summas retulit gratias; deinde, vocato beato Aermenlando monacho, petitionem venerabilis Pasquarii iterum coram eo exponi iussit ac demum responsum in hunc modum dedit: 'Vota quidem, filii karissimi, Pasquarii episcopi eiusque s
Abbreviated transcription (Latin):
ret. ⁊ ꝑfectiorẽq ceteris ex ipsuis uerita¬
ts uoce ostenderet dicentis siuis ꝑfectus
cẽ uende omnia que habes et dapauꝑi¬
b & ueni sequere me: diuino statĩ õs a¬
nimati spiramine. deuotis p̃cib suum
erorauerunt pontificẽ huiꝰ ardore desi¬
derii plus omnib flagrantẽ.⁊ quateͥnꝰ
huiꝰ ordinis quaqua u̾sum dignaret᷑ ui
confidere. quia sihuiꝰ uite uiri int̃ eos
cõmorarentur: esto. ad imitandum pau¬
tis ad intercedendum tam̃ omnib indi-¬
genis illiꝰ terre eos ꝓdesse posse. Conside¬
rans uͦ idẽ antistes suũ popłiq cor aspirã
de año huiꝰ rei uoto unius uoluntatis af¬
feccũ. eos audire ñ distulit: quin potiuᷤ
um gratulabunde annuens p̃cib ma.¬
uni ad uenerabilẽ lamb̾tũ abbatẽ. qui
ne fontanelle cenobiũ sub sacro habi¬
iuite monastice gubnabat. strenuos
uotorum obtineret effectum. Quibene¬
dictione pontificis sui muniti atq ab

Expanded text:
ret perfectioremque ceteris ex ipsius veritaret perfectioremque ceteris ex ipsius veritatis voce ostenderet, dicentis: Si vis perfectus esse, vende omnia quae habes et da pauperibus et veni sequere me, divino statim omnes animati spiramine, submissis vocibus suum exoraverunt pontificem, huius ardore desiderii plus omnibus flagrantem, quatenus huius ordinis quaquaversum dignaretur viconfidere, quia, si huius vitae viri inter eos commorarentur, esto ad imitandum paucis, ad intercedendum tamen omnibus indigenis illius terrae eos prodesse posse. Considerans vero idem antestis suum populique cor, adspirante Domino, huius rei voto unius voluntatis effectum, eos audire non distulit; quin potius eorum gratulabunde annuens precibus, maturius ad venerabilem Lanbertum abbatem, qui tunc Funtanellae coenobium sub sacro habitu vitae monasticae gubernabat, strenuos votorum obtineret effectum. Qui benedictione sui pontificis muniti atque ab
Abbreviated transcription (Latin):
in monast̾io locatus. uelut suꝑ candela¬
brum lucerna consectatione theories
uitȩ omnib lucidius enitebat. Duliui¬
tus uͦ tanta sacerdotalis officiĩ ꝑfectione
ugebat: ut cum deuotꝰ do oblationẽ stu¬
diose quotidie offerret: maceratione sui
corporis ipse hostia uiua fieret.¬
oitur eo temꝑe qͦ p̃dictꝰ uir dñi erm̃land̾
talib in cenobio pollebat uirtutib: pie
recordationis pascariꝰ ep̃s nãnetensẽ pas-¬
torali deuincens cura regebat eccłiã. Quo.¬
dã uͦ die dum subbifario ambitueccłias¬
tici ordinis clericoꝵ scilicet atq laicoꝵ. sum¬
mȩ caritatis uinculo conexum. dapib
uitȩ celestis uxta utͥusq gͣdus conueni¬
entiã cõmissũ reficeret gregẽ. & qͥd utͥq
congrueret ordini celeb̾ dissereret facun¬
dia: tercii etiam gradus uidelicet mo¬
nachoꝵ qͥ eatenu in coł occidui litoris oc¬
ceani pene exꝑs habebatur m̃tionẽ face¬

Expanded text:
in monasterio locatus, velud super candelain monasterio locatus, velud super candelabrum lucerna consectatione theoricae vitae omnibus lucidius enitebat. Ordinatus vero tanta huius officii affectione vigebat, ut, cum devotus Deo oblationem studiose cotidie offerret, maceratione sui corporis ipse hostia viva fieretitur eo tempore, quo praedictus vir Domini Aermenlandus tali in coenobio polleret virtute, piae recordationis Pasquarius episcopus Namnetensem, pastorali devinctus cura, regebat ecclesiam. Quodam vero die, dum sub bifario habitu ecclesiastici ordinis, clericorum scilicet atque laicorum, summae karitatis vinculo connexum, dapibus vitae caelestis iuxta utriusque gradus convenientiam commissum reficeret gregem et, quid utrique congrueret ordini, caelebri dissereret facundia, tertii etiam gradus, videlicet monachorum, qui eatenus incolis occidui litoris Oceani pene expers habebatur, mencionem face
Abbreviated transcription (Latin):
saltĩ uł ad modicũ demonũ suasionib
parens. s in ipso exortu caput antiqͥ con¬
triuit serpentis. Quot enim ei machina¬
bat᷑ tẽptam̃ta ingerere: tot tͥpudiando
uir dñi de eo sumebat tͥumphos. Frat
enĩ caritate p̃clarus. fide deuotꝰ: spe certi
patientia lenis. ⁊ obedientia p̃cipuus: o¬
ratiõe assiduꝰ ⁊ abstinentia discretꝰ⁊ ugi¬
liis strenuus. ⁊ atq omnib ita ornatꝰ uͥ¬
tutib : ut inter ceteros cõmilitones ut
lucifer ceteris stelł clarior. radio uͥtutũ
conspicuꝰ refulgẽt. Quod sagaci uenerabi¬
ł abbas lamb̾t̾ dep̃hendens intuitu: que
erudiendum discipulatꝰ susceꝑat gr̃ã: ue¬
luti magistrũ ꝓ eius uirtutum uenusta¬
te uenerans amabat. Sacͥs qͦ altarib ill¬
suꝑ dignum eũ approbans. sac̾dotẽ sͥ e
dinarifec̃ ab ep̃o eusdẽ pagi: ratũ arbi¬
sima a dño de sterquilino secłaris hab¬
tꝰ margarita erutꝰ. inter sodales celibs

Expanded text:
saltim vel ad modicum demonum suassionibus saltim vel ad modicum demonum suassionibus parens, sed in ipso exortu caput antiqui conteruit serpentis. Quot enim ei machinabatur temtamerita ingerere, tot tripudiando vir Domini de eo sumebat triumphos. Erat enim karitate praeclarus, fide devotus, spe certus, patientia lenis, oboedientia praecipuus, oratione assiduus, abstinentia discretus, vigiliis strenuus atque omnibus ita ornatus virtutibus, ut inter ceteros conmilitones ut lucifer ceteris stellis clarior radio virtutum conspicuus refulgeret. Quod sagaci venerabilis abba Lanbertus deprehendens intuitu, quem erudiendum discipulatus susceperat gratia, veluti magistrum pro eius virtutum venustate venerans amabat. Sacris quoque altaribus insuper dignum eum adprobans, sacerdotem sibi ordinari fecit ab episcopo eiusdem pagi, ratum arbisima a Domino de sterquilinio saecularis habitus margarita erutus, inter sodales celibes
Abbreviated transcription (Latin):
beatissim erm̃landus cum regis opti¬
matumq benedictiõe palatio e gres¬
sus : ad fontanelle monast̾iũ ubi uene¬
randus lamb̾tꝰ regularis p̃erat mona-¬
choꝵ pat̾. concito ꝑuenit cursu. Con¬
uersionẽ namq in p̃fato expetiit ce¬
nobio: et ab ipso abbate frĩb omnib es.¬
fectũ suar̃ obtinuit p̃cum. Iuxta morẽ
autẽ monastice uite in cella nouitior
ꝓbatꝰ ita ꝑfectꝰ inuentus ÷ : ut ꝓbitate
conu̾sationis sue ñ solũ neophitos. uer̃
etiam eos qui longeuo semo sub ꝑfecti¬
onis habitu tͥeorice uite omnẽ sui corpi
tͥuert iugorẽ. ñ solũ conseqͥ quin etiã su¬
ꝑgredi euidentissimis ꝓbaretur indici-¬
is. Expleta uͦ ꝓbatione eius regłari more
in nouitioꝵ cella. ꝑ fectionis uotum pro¬
missione confrmauit sacͤ ac demumi oĩ¬
b mundi sp̃tis põpis ceteroꝵ cõmilito¬
nũ uallatꝰ p̃sidio agonizeta uirił ÷ om¬
nium uirtutum consectans iter. nułł

Expanded text:
beatissimus Aermenlandus cum regis obtibeatissimus Aermenlandus cum regis obtimatumque benedictione palatio egressus, ad Fontanellae monasterium, ubi venerandus Lanbertus regularis praeerat monachorum pater, concito pervenit cursu. Conversionem namque in praefato expetiit cnobio et ab ipso abbate fratribusque omnibus effectum suarum obtinuit precum. Iuxta morem autem monasticae vitae in cella novitiorum probatus, ita perfectus inventus est, ut probitate conversationis suae non solum neophitos, verum etiam eos, qui longevo senio sub perfectionis habitu teoricae vitae omnem sui corporis triverunt vigorem, non solum consequi, quin etiam supergredi evidentissimis probaretur indiciis. Expleta vero probatione eius regulari more in novitiorum cella, perfectionis votum promissione confirmavit sacra, ac demum omnibus mundi spretis pompis, ceterorum conmilitonum vallatus praesidio, agonizeta virilis, omnium virtutum consectans iter, nullis
Abbreviated transcription (Latin):
nequitie dunicaturꝰ athleta xͥ arripu¬
it: rectoq tramite munitis euange¬
licis doctrinis pedib uiam regiam
sequendam suscep̃. Tunens autẽ ne
eiꝰ propositum seculariũ tumultꝰ p̃¬
pediret. si in turb popłorum dutuiᷤ
moraretur.: presentiam adiit regis:
humiliq cum deuotione petiuit. ut
regał clementia eilicentiam daret:
quatenus relicta palatina militia.
regulari se cenobio xp̃o militat᷑us trade¬
ret. Rex autẽ maxima eũ dilectiõe com¬
plectens ñ patiebat᷑ cũ a se sequestri: atq
ideo nimis eiꝰ resistebat p̃cib ⁊ suadens
ei ne eiꝰ consortium in tã uiridi floridaq
desereret etate. Cũq talib suasionib di¬
utiꝰ eiꝰ uexaret m̃tẽ. scm̃ tam̃ eiꝰ ꝓpositum
immutare neqͥuit. Beato gͥ u̾iro in p̃¬
cib ꝑsistente: tandẽ timore dñi ꝑfusa
pii principis clem̃tia. licentiã ꝙͣ ei diu
negauerat benigne: largitꝰ. Ip̃se autẽ

Expanded text:
nequitiae dimicaturus, adleta Christi arripunequitiae dimicaturus, adleta Christi arripuit rectoque tramite, munitis euvangelicis doctrinis pedibus, viam regiam sequendam suscepit. Timens autem, ne eius propositum saecularium tumultus praepediret, si in turbis populorum diutius moraretur, praesentiam adiit regis humilique cum devotione petivit, ut ei regalis clementia licentiam daret, quatenus, relicta palatina milicia, regulari se coenobio Christo militaturus traderet. Rex autem maxima eum dilectione complectens, non patiebatur eum a se sequestrari atque ideo nimis eius resistebat precibus, suadens ei, ne eius consortium in tam viridi floridaque desereret aetate. Cumque talibus suassionibus diutius eius vexaret mentem, sanctum tamen eius propositum immutare nequivit. Beato igitur viro in precibus persistente, tandem timore Domini perfusa pii principis clementia, licentiam quam ei diu negaverat benigne est largita. Ipse autem
Abbreviated transcription (Latin):
bilissimmi quam nullatenus accipe uo¬
lebat desponsauit filiam. Statuit e¬
tiam diẽ quo eam sͥ matrimoniõ co-¬
pularet: qui ħ toto nisum̃tis satage¬
bat. ut ñ solum auinculo comugali.
uerum ab omni seculi actu collum su¬
e m̃tis qͦd leni xͥ iugo submittere desi¬
derabat excuterde. Non enim ut auditor
obliuiosus dñi monita uanit᷑ aurib¬
hauserat cordis: quib salubͥt generi con¬
sulit humano dicens. qui ñ relinqͥt pa¬
trem et matrẽ. fr̃s. et sorores. uxorẽ et
filios. agros et omia ꝓpt̃ nom̃ meum:
ñ ÷ medignus. Et qͥ uult pꝰ me uenire
ab neget semet ipsum et tollat crucem
suam et sequatur me : s ut eximius
oꝑis executor artiis intimo ea retinẽs
corde. quod aure corporis audiuit ꝓ
uirium facultate. oꝑe implere curaũ.
Diuino autẽ fretꝰ spiramine: sp̃tis cũ¬
tis seculi oblectam̃tis. sponsã relinqñs.
nuptias renuens. nudus terrenis ac¬
tib nudam xͥ crucẽ contra spũalia

Expanded text:
bilissimi, quam nullatenus accipere mabilissimi, quam nullatenus accipere malebat, disponsavit filiam. Statuit etiam diem, quo eam sibi matrimonio copularet; qui hoc toto mentis nisu satagebat, ut non solum a vinculo coniugali, verum ab omni saeculi actu collum suae mentis, quod leni Christi iugo submittere desiderabat, excuteret. Non enim ut auditor obliviosus Domini monita inaniter auribauserat cordis, quibus salubriter generi consulit humano, dicens: Qui non relinquit patrem aut matrem, fratres aut sorores, uxorem aut filios, agros et omnia propter nomen meum, non est me dignus, et: Qui vult post me venire, abneget semet ipsum et tollat crucem suam et sequatur me. Sed ut eximius operis exsecutor artius intimo ea retinens corde, quod aure corporis audivit, pro virium facultate opere implere curavit. Divino autem fretus spiramine, spretis cunctis saeculi oblectationibus, sponsam relinquens, nuptias rennuens, nudus terrenis actibus nudam Christi crucem, contra spiritalia
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰdẽ apłi sententie contradictor eẽ uide¬
ret᷑ qua dic̃ filiĩ obedite parentib: nul¬
latenus ei celestia ambienti suadere
poterant terrestem suscipere militiã.
Eauens autẽ ne in aliquo salutarib
contrariꝰ eẽt monitis consideransq si¬
mul nec. dum se sui arbitrii facultatẽ
consecutum eẽ: quẽ mente delitescendo
fugere satagebat. corpore specietenꝰ coac¬
te habitum militarem suscepit. Dño
uͦ se ꝓtegente extimplo in aula comino¬
rans regia ex tyrunculo ꝑfectus ita ef¬
fectus est miles: ut cor regis omniumq
optimatum grãsue uenustatis in amo-¬
remsui conuerteret.⁊ in tantum ut m¬
mio eum rex amplectens amore dispẽ¬
satorem sui potus pͥncipemq renuen-¬
te eo constitueret pincernarum. Cũ
autem ꝑ aliquod tempꝰ omnib placẽs
prudenter cominissum ꝑ ageret miniᷤ¬
terium: suadentib parentib atq a¬
micis suis. cuiusdam optimatis no¬

Expanded text:
eiusdem apostoli sententiae contradictor esse videeiusdem apostoli sententiae contradictor esse videretur, qua dicit: Filii, oboedite parentibus, nullatenus ei sicuti caelestia ambienti suadere poterant terrestrem suscipere militiam. Cavens autem, ne in aliquo salutaribus contrarius esset monitis, consideransque simul necdum se sui arbitrii facultatem consecutum esse, quem mente delitiscendo fugere satagebat, corpore specie tenus coacte habitum militarem suscepit. Domino vero se protegente, extemplo, in aula commorans regia, ex tirunculo perfectus ita effectus est miles, ut cor regis omniumque obtimatum gratia suae venustatis in amorem sui converteret, in tantum ut nimio eum rex amplectens amore dispensatorem sui potus principemque, rennuente eo, constitueret pincernarum. Cum autem per aliquot tempus omnibus placens prudenter commissum perageret ministerium, suadentibus parentibus atque amicis suis, cuiusdam obtimatis no
Abbreviated transcription (Latin):
ratus. p̃fulgens ꝑuerad mirabił om¬
nib haberetur. Parentes autẽ enis uidẽ¬
eseum litterarum doctͥnis magnaex
arte instructum. regalib q militiis
ptum: ab scoł eum recipientes. regiã
toduxerunt inaulam atq regi frã¬
eum cum magno honore militatu¬
um commendauerunt: quatenus
teamitem hunis militiȩ ad debitum
Senritoꝵ ꝑueniret honorem. S uir
dei meniandus omne huius secłi cuł¬
eu omnemꝙ gloriam ꝟ post ponenã
mnori plus appetiit ꝑ labentis seli labo¬
res mansura gaudia uistoꝵ promere¬
ri: quam ꝑ transitoriam mundi glo¬
riam perpetua in iustorum supplicia
ꝑpeti. Longe enim a parentum uolun¬
tate scm̃ dirimebatur desideriũ eiꝰ. Nã
quod illi ad dignitatis eiꝰ głam agere co¬
nabantur: ipse ad suȩ salutis dispen¬
dium fieri arbitrabatur. sententiam
recolens apłi dicentis. Nemo militans
do. implicat se negociis secularib Et nͥ

Expanded text:
cratus, praefulgens puer ammirabilis omcratus, praefulgens puer ammirabilis omnibus haberetur. Parentes autem eius, videntes eum litterarum doctrinis magna ex parte instructum regalibusque miliciis aptum, ab scolis eum recipientes, regiam introduxerunt in aulam atque regi Francorum eum magno cum honore militaturum commendaverunt, quatenus per tramitem huius militiae ad debitum progenitorum perveniret honorem. Sed vir Dei Aermenlandus omne huius saeculi culmen omnemque gloriam Christi postponens amori, plus appetiit per labentis saeculi labores mansura gaudia iustorum promereri, quam per transitoriam mundi gloriam perpetua iniustorum supplicia perpeti. Longe enim a parentorum voluntate sanctum eius dirimebatur desiderium. Nam quod illi ad dignitatis eius gloriam agere conabantur, ipse ad suae salutis dispendium fieri arbitrabatur, sententiam recolens apostoli dicentis: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus. Et nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ultorum iam ꝑ orbẽ uni¬
uersum circunquaq re¬
gum collis iugo xͥane re¬
ligionis submissiscumfi¬
des scẽ eccłiȩ errorum cali¬
gine depulsa. luce euangłicȩ ueritatis cͥoruᷤ¬
cai omni dicione chlotharii regis francoꝵ
tranquilla uteretur pace: uenerabił er¬
inlandus genuine natiuitatis potitus
rordio. ex nouio macensium incolar̃
nobilissimis parentib ꝑpetua fruiturꝰ
temꝑalem ꝓcessit in lucem. Hic beatis¬
simus ꝓcer parentum opimis educatus
lapib. atq ut assolet p̃clara soboles no¬
bilis ꝓsapie affectione uallatuf littera¬
umeruditorib sui ꝓfectus gr̃a imbuẽ¬
lus ꝓ uisione tante generositatis tradi¬
us fuit. Quib p̃cunctis coeuis sodali¬
 ad plenum cruditus: omnẽ ꝓuerilẽ
petulantiã grauitate transcendens
norum: nulli concupiscentie illecebͦ
uoluptatis assensum p̃buit. Carnis
y lasciuiam sp̃s ardore conterens: nobi¬
itati carnis animi p̃ferebat nobilita¬
ẽ itaut in ipsis scoł ꝓbitate animi sa¬

Expanded text:
ultorum iam per orbem universum circumquaque regum collis iugo Christianae religionis submissis, cum fides sanctae ecclesiae, errorum caligine depulsa, luce euvangelicae veritatis corusca in omni dicione Chlottharii regis Francorum tranquilla uteretur pace, venerabilis Aermenlandus, genuinae nativitatis potitus exordio, ex Noviomacensum incolarum nobilissimis parentibus, perpetua fruiturus, temporalem processit in lucem. Hic beatissimus procerum parentum opimis edocatus dapibus atque, ut assolet, praeclara soboles nobilis prosapiae affectione vallatus, litterarum eruditoribus sui profectus gratia imbuendus provisione tantae generositatis traditus fuit. Quibus prae cunctis coevis sodalibus ad plenum eruditus, omnem puerilem petulentiam gravitate transcendens morum, nulli concupiscentiae inlecebrosae voluptatis adsensum praebuit. Carnis quoque lasciviam spiritus ardore conterens, nobilitati carnis animi praeferebat nobilitatem, ita ut in ipsis scolis, probitate animi sa
Abbreviated transcription (Latin):
ehcarent᷑ clem̃tiã. T unc uir dñi ami¬
ass regis honoratus: reu̾sus : ad mo¬
alfiuim. Cepunt iam ex eo tẽpore
multi ẽ seculo conu̾si. in eiꝰ cenobio ͤ regu¬
larib tradẽ disciplinis: aliiq suasso¬
boles ibidẽ dõ offerre festinabant. Qui¬
b omnib disciplinã celestis uitȩ lauda¬
bilit̾ beatus erm̃landꝰ ubo actuq trade¬
bat. usq dũ magnꝰ uirtutib atꝙ nume¬
ro grex ibi xͥ auctus est. Quiita ꝑfec¬
te subtanto degebant patre: ut fa
mascĩtatis eoꝵ ionge lateq ꝑuolaret:
et in eorum oꝑib omnes quicunq au¬
diere. patrem eorum magnificarent
incelis deum.

Expanded text:
ecarentur clementiam. Tunc vir Domini, amiciciis regis honoratus, reversus est ad monasterium. Coeperunt iam ex eo tempore multi e saeculo conversi in eius se coenobio regularibus tradere disciplinis, aliique suas soboles ibidem Deo offerre festinabant. Quibus omnibus disciplinam contemplativae vitae laudabiliter beatus Aermenlandus verbo actuque tradebat, usque dum magnus virtutibus atque numero grex ibi Christi auctus est. Qui ita perfecte sub tanto degebant patre, ut fama sanctitatis eorum longe lateque pervolaret et in eorum operibus omnes quicumque audiere patrem eorum magnificarent in caelis Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
usurpare tẽptaret. Et tunc demũ ad au¬
ã regiã secum beatũ erm̃landũ ducens:
rgis childeb̾ti eũ cum monastio & mo¬
iachis ex eo tuendum tradidit mani
Aet̾ne uͦ retributionis intuitu isdẽ
rancoꝵ rex. suum tunc p̃ceptũ beato
rmñlando de eodẽ monastĩo et reb eiꝰ fe¬
o ut nulla dnãtio alicuiꝰ potestatis
onachis in eo constitutis aliquã inqͥ¬
ulinẽ ingerere p̃sumeret: s regali
petua freti defensio ẽ. absq alicuiꝰ ĩpe

Expanded text:
usurpare temptaret. Et tunc demum ad auusurpare temptaret. Et tunc demum ad aulam regiam secum beatum Aermenlandum ducens, regis Childeberti eum, cum monasterio et monachis ex eo tuendum, tradidit manibus. Aeternae vero retributionis intuitu hisdem Francorum rex suum tunc praeceptum beato Aermenlando de eodem monasterio et rebus eius fecit, ut nulla dominatio alicuius potestatis monachis in eo constitutis aliquam inquietudinem ingerere praesumeret, sed sub regali perpetua freti defensione absque alicuius inpe
Abbreviated transcription (Latin):
deder̃ pacis: et sic beatꝰ erm̃landꝰ ad dileo¬
tã reus̾ : insulã. Quam cũ ingͥssus fuisset:
eligens locũ in qͦ conuenientiꝰ monastiũ
construi deberet: cep̃ fundam̃ta domoꝵ
ad necessaria sufficientia fr̃m iacere: et
duar eccłiar̃ quar̃ unã in honore bipetͥ apł̃i.¬
alt̾am uͦ in honore b̃i pauli apłi. c̃ oĩb claust̾s
monast̾ii. dño seꝓtegente. breui expleũ tẽꝑe.
Cumq opꝰ suum plurimoꝵ illiꝰ terre in¬
colar̃ auctuᷤᷤ uiuamine uelocius consũ¬
masset: ueniens illic idẽ ep̃s ad dedica¬
tionẽ cum suiᷤ canonicis:ꝑ consensum
omnium pͥuilegiũ beato erm̃lando et
monachis suis ex eodẽ monastio fec̃ sic̃
spoponderat pͥmũ: ut nullus de succes¬
sorib suis de ip̃o monast̾io uł reb quaᷤ
ipse uł aliĩ diuino amore cõpuncti. ad
uminaria subsidiaue frm̃ ibidẽ tradi¬
derant aliqͥd sub dnãtionis occasione

Expanded text:
dederunt pacis, et sic beatus Aermenlandus ad dilecdederunt pacis, et sic beatus Aermenlandus ad dilectam reversus est insulam. Quam cum ingressus fuisset, eligens locum, in quo convenientius monasterium construi deberet, coepit fundamenta domorum, ad necessaria sufficientia fratrum, iacere et duarum ecclesiarum, quarum unam in honore beatialiam vero in honore beati Pauli apostoli cum omnibus claustris monasterii, Domino se protegente, brevi explevit tempore. Cumque opus suum, plurimorum illius terrae incolarum auctus iuvamine, velocius consummasset, veniens illic idem episcopus ad dedicationem cum suis canonicis, per consensum omnium privilegium beato Aermenlando et monachis suis ex eodem monasterio fecit, sicut spoponderat primum, ut nullus de successoribus suis de ipso monasterio vel rebus, quas ipse vel alii, divino amore conpuncti, ad luminaria subsidiave fratrum ibidem tradiderant, aliquid sub dominationis occansione
Abbreviated transcription (Latin):
am ad ꝑpetuam animar̃ salutẽ. Totagͥ
die illa inuicẽ conferentes qͦ tenore dis¬
positum ꝑficerent opꝰ: mutuisq spũa¬
lib se cohortantes eloquiis: pꝰ dulcia e¬
terne uite colloquia fragilitati consu¬
lentes humane sumpserunt cibũ. lc̃
demum pꝰ ymnoꝵ laudes cũ benedic¬
tioẽ dni ad lectuli quietẽ secedentes pi¬
rum sopori indulgentes: reliquumno¬
ctis spatiũ in somne ᷤᷤ in dĩ duxerunt lau
dix̃ beatꝰ erm̃landꝰ uenerabili pasqua
re⁊ s cũtua benedictiõe otiꝰ illuc regi¬
di uolo: quatenꝰ tuo aliorumq muil
creator qui salomoni prudens cor d
edificandam dignam nomini suo l¬
mũ largiri dignatꝰ ÷. det tͥ grãm et bene¬
dictionẽ: & scđm suam uoluntatẽ omĩa
necessitas poposcerit. qr in promptu sunt
minist̾re ñ negligã: tecumq oꝑariinr̃ĩ
ea q̃ iusseris ꝑficient. Mutuiᷤ demũ ample¬
xib se constringentes⁊ oscłm sͥ inuicem

Expanded text:
am ad perpetuam animarum salutem!' Tota igitur am ad perpetuam animarum salutem!' Tota igitur die illa invicem conferentes, quo tenore dispositum perficerent opus, mutuisque spiritalibus se cohortantes eloquiis, post dulcia aeternae vitae conloquia, fragilitati consulentes humanae, sumpserunt cibum. Tunc demum post ymnorum laudes cum benedictione Domini ad lectuli quietem secedentes, parum sopori indulgentes, reliquum noctis spatium insomne in Dei duxerunt lauddixit beatus Aermenlandus venerabili Pasquarre, sed cum tua benedictione ocius illuc regredi volo, quatenus, tuo aliorumque municreator, qui Salomoni prudens cor ad edificandum dignam nomini suo domum largiri dignatus est, det tibi gratiam et benedictionem et secundum suam voluntatem omnia r, prout necessitas poposcerit, quia in promptu sunt, ministrare non neglegam, tecumque operarii nostri ea quae iusseris perficient'. Mutuis demum amplexibus se constringentes, osculum sibi invicem
Abbreviated transcription (Latin):
in se retinet: ut ome desideriũ heremi¬
anachoreticã uitã desiderantib penitꝰ au¬
ferre uideat᷑. Cumq ħ omĩa uir dñi erm̃¬
landꝰ partĩuisu. partĩq uicinoꝵ cõꝑiset
relatu: exultans in dño ait. Benedictũ no¬
m̃ tuũ scã et gloriosa tͥnitas in scła: quimͥ
famulo tuo p̃ciosiorẽ locũ aptiorẽq om¬
nib cenobiis in quib meã fuisse paruita¬
tẽ contigit. ostendere dignatꝰ es. Et nunc
dñe queso ut ẽẽ digneris huiꝰ loci construc¬
tionis edificator et custos ꝑpetuꝰ in scła se-¬
cłoꝵ. Tunc adantistitẽ pasquariũ otiꝰ re¬
u̾tens dix̃. fatͤor in ueritate nunꝗͣ me tã
speciosũ uidisse locũ: tãq monastice ui¬
te congruentẽ: sicuti hodie in duab in¬
suł quas ꝑpexi mͥ contigit reꝑisse. Cũq
ei cuncta que inuenerat ꝑ ordinẽ retuliꝰ¬
set: gaudens in dño isdem p̃sul ait. Be
ostendit: in quo uoti mei effectũ inueni¬

Expanded text:
in se retinet, ut omne desiderium heremin se retinet, ut omne desiderium heremanachoreticam vitam desiderantibus penitus auferre videatur. Cumque haec omnia vir Domini Aermenlandus partim visu panomen tuum, sancta et gloriosa trinitas, in saecula, qui mihi famulo tuo preciosiorem locum aptioremque omnibus coenobiis, in quibus meam fuisse parvitatem contigit, ostendere dignatus es! Et nunc, Domine, quaeso, ut esse digneris huius loci constructionis aedificator et custos perpetuus in saecula saeculorum'. Tunc ad antestitem Pasquarium ocius revertens, dixit: 'Fateor in veritate, numquam me tam speciosum vidisse locum tamque monasticae vitae congruentem, sicuti hodie in duabus insulis quas perspexi mihi contigit repperisse'. Cumque ei cuncta quae invenerat per ordinem retulisset, gaudens in Domino isdem praesul ait: 'Beostendit, in quo voti mei effectum inveni
Abbreviated transcription (Latin):
in aliꝙͣ ear̃ undiq eam ambientium.
Est enim opacitate densata siluar. ꝙͣ
uir dñi antrum uocauit. S et meridi¬
anã q̃ spatio licet sit minor in specie:
tam̃ in nullo ab hac discrepans uoca¬
uit antriginum. Reꝑit enĩ in ea ora¬
toriũ in paruissima basilica beatissimi
confessoris martim. S et pastores arm̃¬
toꝵ erant in ipsa insula pͥlurimi: uƀ¬
tate eiꝰ largissime pascue alentes pe¬
cora sua. Piscatorib autẽ circa se tam
plurimã copiã prebet pisciũ. aligere
et mari ub̃tim ibi ꝑ disposita tẽpora
uicissim plurimi generis munera sua
fundentib: ut piscatorib alioꝵ flummi¬
num ꝓfunda rimantib nisi u̾su didi-¬
cerint. incredibile auditu uideat᷑. Nõ
itaq uulgim ea ꝑstrepunt uoces: s
solum auium diu̾sar̃ circa eã audiun¬
tur melodie.⁊ inter quas cytharedi o¬
lores dulcia fundunt modulamina
cantus. Lantũ nanq quietis silentiũ

Expanded text:
in aliquam earum, undique eam ambientium. in aliquam earum, undique eam ambientium. Est enim opacitate densata silvarum, qvir Domini Antrum vocavit. Sed et meridianam, quae spatio licet sit minor, in specie tamen in nullo ab hac discrepans, vocavit Antriginum. Repperit enim in ea oratorium in parvissima basilica beatissimi confessoris Martini. Sed et pastores armentorum erant in ipsa insula plurimi, ubertate eius largissimae pascuae alentes peccora sua. Piscatoribus autem circa se tam plurimam copiam emanat piscium a Ligere et mari, ubertim ibi per disposita tempora ordinatim plurimi generis munera sua fundentibus, ut piscatoribus, aliorum fluminum profunda rimantibus, nisi visu didicerint, incredibile auditu videatur. Non itaque vulgi in ea perstrepunt voces, sed solum avium diversarum circa eam audiuntur melodiae, inter quas cithareti olores dulcia fundunt modolamina cantus; tantum namque quietis silentium
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nȩ felicitatis ꝑuenire mereant᷑. recto
ꝑueniã itinere. Naute uͦ concite naui¬
gantes: ꝑuener̃ ad unã insular̃ q̃mag¬
nitudine sui ceteras circa se suꝑat. Tẽ
de naui egressus cep̃ de spatio insulȩ ꝑ¬
cunctari: cuiꝰ in uiginti quattuor staͭ
in medio aliarum sita se undiq ãquatu¬
or celiplagis circundantiũ alto sublima¬
t᷑u̾tice: ꝑ mediã sui longitudinẽ mon¬
tuosa. om̃s inundationes ligeris abori¬
ente aliqͥtiens ub̃tĩ effluentes. & oceani
maris ab occidente bis ꝑ singłos m̃ses.
cructantes despicit malinas. Que ma¬
li. ne. reliquas insulas in oriente occidẽ¬
teq. et aquilone sitas. ⁊ aliqͦtiens ad mo¬
m̃tum oꝑiunt: solãin meridie hanc
sitã uerentes insulã ꝓpt̃ sublimitatẽ sui
montis⁊ & iccirco tuta in se loca exhi¬
bet habitationis: amplissimũ sunea¬
spatium. Non enĩ in ea aliqͥs mole cor¬
poreȩ fragilitatis gͣuatꝰ homo absq na¬
uali subuectiõe ingredi potest : s neq

Expanded text:
re mereantur, recto perveniam itenere. Nautae vero concite navigantes pervenerunt ad unam insularum, quae magnitudine sui ceteras circa se superat. Tunc de navi egressus coepit de spacio percontari, sed viginti quattuor stadit. Quae insula in medio aliarum sita, se undique a quattuor caeli plagis circumdantium, alto subliniatur vertice, per mediam sui longitudinem montuosa, omnes inundationes Ligeris ab oriente aliquotiens ubertim effluentes et Oceani maris ab occidente bis per duodenos menses eructantes dispicit malinas. Quae malinae reliquas insulas in oriente occidenteque et aquilone sitas aliquotiens ad momentum operiunt, solam in meridie ab hac sitam verentes insulam propter sublimitatem sui montis, et idcirco tuta in se loca exhibet habitationis amplissimumque vineaspatium. Non enim in ea aliquis mole corporeae fragilitatis gravatus homo absque navali subvectione ingredi potest, sed neque
Abbreviated transcription (Latin):
m̃. Et silocꝰ aptꝰ reꝑtꝰ ñ fuerit ubi cenobi¬
um edificet᷑: tunc ad dexterã leuãq in
omni tua circuibimꝰ dnãtiõe. usq dũ
congruũ repꝑiam̃ sitũ monastii constru¬
ctionis. Non uob̃ ut opinor ait isdẽ põ¬
tifex usq ad maritima necesse erit fati¬
gari loca: qr sunt ñ nulle insule tͥb ab
hac urbe distantes milib. huiꝰãnis ual¬
tionem diei ac noctis unda marinaũ¬
diq ambiendo inuisere negligit. Que
tanto siuiugoris ĩpetu agitatur. ut ul¬
tra hanc urbẽ ad orientalẽ plagã sep¬
tẽ milib ictum retrorsũ conu̾tens li¬
geris. uim inundationis suȩ ub̃tĩ dif¬
fundat. Cuiꝰ autẽ ip̃e insulȩ fertilitatiᷤᷤ
interiꝰ uł cuiꝰ magnitudinis sint: pas¬
torał cure occupatio ꝑscrutari me ñ ꝑ¬
misit. Quas cũ diligentiꝰ tua sagax pru¬
dentia ꝑuiderit. ⁊ qualit̃ se habeant
mͥ renuntiare ñ differat: siu aliqͣ ear̃

Expanded text:
mus. Et si locus aptus repertus non fuerit, ubi coenobimus. Et si locus aptus repertus non fuerit, ubi coenobium edificetur, tunc ad dexteram levamque in omni tua circuibimus dominatione, usque dum congruum repperiamus situm monasterii constructionis'. 'Non vobis, ut opinor', ait isdem pontifex, 'usque ad maritima necesse erit fatigari loca, quia sunt nonnullae insulae, tribus ab hac urbe distantes milibus, huius ainnis valtionem diei ac noctis unda marina undique ambiendo invisere non neglegit. Quae tanto sui vigoris impetu agitatur, ut ultra hanc urbem ad orientalem plagam septem milibus, ictum retrorsum convertens Ligeris, vim inundationis suae ubertim diffundat. Cuius autem ipsae insulae fertilitatis interius vel cuius magnitudinis sint, pastoralis curae occupatio perscrutari me non permisit. Quas cum diligentius tua sagax prudentia perviderit, qualiter se habeant mihi renuntiare non differat, si in aliqua earum