comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit qd̾ accłpit. aut inqͦ lesus ẽ: Dies me deficiet. omnes
difficultates ꝑsequi tẽptantẽ. Tardiores inqͥt adbene¬
ficia danda facimus. ñ iudicando data. nec inficiatores
eoꝵ aãficiendo pena. s illud ꝙͦ tͥ e contrario occurrat
multo tardiores futuros ad accipienda beneficia. siꝑi¬
culum cause dicendȩ adituri erunt. & innocentiã sol.¬
litłore habituri loco: deinde erimꝰ ꝑ hoc ipsi ꝙͦ ad dan¬
da tardiores. Nemo enĩ libent̾ dat inuitis. s qͥ cũꝙ ad
benefaciendum bonitate inuitatus ẽ. & ipsa pulchritu¬
dine rei: etiam libentius dabit nichil debituris nͥ qͦd
uolent. Minuitur enĩ gła eiꝰ officii: cui diligent᷑ cau¬
tum ẽ Teinde pauciora erunt beneficia: sed ueriora.
Quid aũ mali ẽ. inhiberi beneficioꝵ tem̾itatem: E oc
enĩ ipsum secuti sunt qui nullam legem huic constitue¬
runt. ut currumspectius donaremꝰ. cucũ spectius eligere¬

Expanded text:
sit, quod accepit, an quo laesus est ? Dies me deficiet omnes sit, quod accepit, an quo laesus est ? Dies me deficiet omnes difficultates persequi temptantem. " Tardiores," inquit, " ad beneficia danda facimus non vindicando data nec infitiatores eorum adficiendo poena." Sed illud quoque tibi e contrario occurrat multo tardiores futuros ad accipienda beneficia, si periculum causae dicundae aditum erunt et innocentiam sollicitiore habituri loco. Deinde erimus per hoc ipsi quoque ad danda tardiores ; nemo enim libenter dat invitis, sed quicumque ad bene faciendum bonitate invitatus est et ipsa pulchritudine rei, etiam libentius dabit nihil debituris nisi quod volent. Minuitur enim gloria eius officii, cui diligenter cautum est. Deinde pauciora erunt beneficia, sed veriora ; quid autem mali est inhiberi beneficiorum temeritatem ? Hoc enim ipsum secuti sunt, qui nullam legem huic constituerunt, ut circumspectius donaremus, circumspectius eligere
Abbreviated transcription (Latin):
solatia. Inuemes qͥ nchil putet eẽ iocundius. nichil
maius. quã habere in qͦ calamitas ad quiescat. Inuemies
rursus qui dignitati suȩ quã securitati consuli malit
& qͥplus ei deb̾e se iudicet. ꝑ quẽ tutior ẽ. quã ei ꝑquẽ
honestior. Proinde ista maiora aut minora erunt. ꝓ¬
hic ut fuit iudex aut hȩc aut illa inclmatus animo. Pret̾ea
creditorẽ mͥ ipse eligo. beneficium sepe ab eo accipio aqͦ
nolo & aliquando ignorans obligor. Quid facies: ingra¬
tum uocabis eũ. cui beneficium inscio. ⁊ si scisset ñ ac¬
ceptum impositum ẽ: Nonuocabis eum qui ut cũq ac¬
sy ceptum: ñ reddidit. Aliquis dedit mͥ beneficiũ. seã idẽ
postea fecit inuiriam. Utrũ unomun̾e ad pacientiã
iniuriarum omnium a astringor anpinde ent ac si
giãm retulerim. quia beneficium suum ipse insequenti
iniuria resscidit: Q uom̃ de inde estimabis utrum plꝰ

Expanded text:
solacia. Invenies, qui nihil putet esse iucundius, nihil solacia. Invenies, qui nihil putet esse iucundius, nihil maius quam habere, in quo calamitas adquiescat; invenies rursus, qui dignitati suae, quam securitati consuli malit ; est, qui plus ei debere se iudicet, per quem tutior est, quam ei, per quem honestior. Proinde ista maiora aut minora erunt, prout fuerit iudex aut huc aut illo inclinatus animo. Praeterea creditorem mihi ipse eligo, beneficium saepe ab eo accipio, a quo nolo, et aliquando ignorans obligor. Quid facies ? Ingratum vocabis eum, cui beneficium inscio et, si scisset, non accepturo impositum est ? Non vocabis eum, qui utcumque acceptum non reddidit ? Aliquis dedit mihi beneficium, sed idem postea fecit iniuriam. Utrum uno munere ad patientiam iniuriarum omnium adstringor, an proinde erit, ac si gratiam rettulerim, quia beneficium suum ipse insequenti iniuria rescidit ? Quomodo deinde aestimabis, utrum plus
Abbreviated transcription (Latin):
adirent aliam: danda illis aliqua potestas fuit. De¬
inde alia conditio ẽ. parentium qui beneficia quib
dederunt. dant nichilominus. daturiq sunt. nec
ẽpicilum ne dedisse illos mentiantur: Incet̾is q̃ri
debet ñ tantum anreceꝑint: s an dedint. Horum in con¬
fesso merita funt. E t qͥa utile ẽ iuuentuti regi. imposu¬
mus illi quasi domesticos magistiatus sub quoꝵ custodia
contineretur: Deinde omnium parentiũ unũ erat bene¬
ficium. Ĩtaq estimari semel potuit Alia: di̾sa sunt dis¬
similia: infinitis int̾ se int̾ uallis distantia. Itaq subnul¬
lam regulam cadere potuerunt. Cum equius eẽt. om̃ia¬
U telinqui: quã omnia equari: Quedam magno damib
constant. quedam accipientib magna sunt s gratuita
tribuentib. Quedam amicis data sunt: q̃dam ignotis.
Plus ẽ. quãuis idem detur. si ei datur quẽ nosse abene¬
ficio tuo incipis: Bic auxilia tribuit. ille ornam̃ta. ille

Expanded text:
adirent aleam, danda aliqua illis potestas fuit. Deadirent aleam, danda aliqua illis potestas fuit. Deinde alia condicio parentium est, qui beneficia, quibus dederunt, dant nihilo minus daturique sunt, nec est periculum, ne dedisse ipsos mentiantur. In ceteris quaeri debet, non tantum an receperint, sed an dederint, horum in confesso merita sunt, et, quia utile est iuventuti regi, imposuimus illi quasi domesticos magistratus, sub quorum custodia contineretur. Deinde omnium parentium unum erat beneficium, itaque aestimari semel potuit ; alia diversa sunt, dissimilia, infinitis inter se intervallis distantia; itaque sub nullam regulam cadere potuerunt, cum aequius esset omnia relinqui quam omnia aequari. Quaedam magno dantibus constant, quaedam accipientibus magna sunt, sed gratuita tribuentibus. Quaedam amicis data sunt, quaedam ignotis ; plus est, quamvis idem detur, si ei datur, quem nosse a beneficio tuo incipis. Hic auxilia tribuit, ille ornamenta, ille
Abbreviated transcription (Latin):
cimus ut ñ demus beneficia sine teste: Quã deinde
penamingratis constituimus. unam omnib cũ dispa¬
ria sint. aninequalem & ꝓ cuiꝰq beneficio maiorem aut
minorẽ: Age. ⁊ ntra pecuniamu̾sabitur teratio. Qͥa
qͦd quedam uitȩ beneficia sunt & maiora uita hisꝙ
ꝓnuntiabitur pena minor beneficio: Iniqua ẽ. par
& capitalis. Quid in humanius quã cruentos ẽẽ bene¬
ficiorum exitus: Quedam in quit pͥuilegia parentib
data sunt. quomͦ hoꝵ extra ordinẽ habita ratio est:
sic alioꝵ qͦ beneficioꝵ hab̾i debet. Parentiũ condi¬
tionẽ sacrauimꝰ: quia expediebat lib̾os tolli. sollici¬
tandi adhunc laborem erant. inc̾tam adituri for¬
tunam. t̃ĩ pot̾at illis dici qͦd beneficia dantib dr̃.
Cin des: elige ipse tecũ. Si deceptus es:. querere. Dig¬
num adiuua. In lib̾is tollendis: nichil iudicio tollen¬
tium licet tota res: uoti ẽ.Itaq ut equiore animo

Expanded text:
cimus, ut non demus beneficia sine teste ? Quam deinde cimus, ut non demus beneficia sine teste ? Quam deinde poenam ingratis constituimus ? Unam omnibus, cum disparia sint ? Inaequalem et pro cuiusque beneficio maiorem, aut minorem ? Age, intra pecuniam versabitur taxatio. Quid, quod quaedam vitae beneficia sunt et maiora vita ? His quae pronuntiantur poena ? Minor beneficio ? Iniqua est. Par et capitalis ? Quid inhumanius quam cruentos esse beneficiorum exitus ? "Quaedam," inquit, " privilegia parentibus data sunt ; quomodo horum extra ordinem habita ratio est, sic aliorum quoque beneficorum haberi debet." Parentium condicionem sacravimus, quia expediebat liberos tolli ; sollicitandi ad hunc laborem erant incertam adituri fortunam. Non poterat illis dici, quod beneficia dantibus dicitur : " Cui des, elige ; ipse tecum, si deceptus es, querere ; dignum adiuva." In liberis tollendis nihil iudicio tollentium licet, tota res voti est. Itaque, ut aequiore animo
Abbreviated transcription (Latin):
gladium excussisse morituro. quid efficacib reme¬
diis lugentẽ & quo desid̾abat uolentẽ seqͥ. ad uite
consilium reduxisse. qͥd ad sedisse egro. & cum ualitu¬
do eiꝰ ac salus momentis constaret excepisse idonea
cibo tẽpora & cadentes uenas uio refecisse. & me¬
dicum adduxisse morienti : Hecquis estimabit qͥs dis usgi¬
similib beneficiis uibebit beneficia pensari: Dona¬
uit tͥ domũ. s ego tnã supra te ruere p̃dixi. Dedit tͥ
pat̾monium. s ego naufrago tabulam. Puignauit
ꝑte & uuln̾a excepit: at ego uitam tͥ silentio dedi.
Cum alit̾ beneficium detur. alit̾ reddatur: paria fa¬
cere. difficile ẽ: Oies p̃t̾ea beneficio reddendo ñ dicit᷑
sic̃ pecuniȩ creditȩ. Itaꝙ pot̃ qui ñ dum reddidit:
reddere: Dic eñ intra qͦd tẽpus dep̃hendatur ingra¬
tus. Maxima beneficia ꝓbationẽ non habent. Sepe
intra tacitã duoꝵ conscientiã latent. An hoc indu¬

Expanded text:
gladium excussisse morituro ? Quid efficacibus remegladium excussisse morituro ? Quid efficacibus remediis lugentem et, quos desiderabat. volentem sequi ad vitae consilium reduxisse ? Quid adsedisse aegro et, cum valetudo eius ac salus momentis constaret, excepisse idonea cibo tempora et cadentes venas vino refecisse et medicum adduxisse morienti ? Haec quis aestimabit ? Quis dissimilibus beneficiis iubebit beneficia pensari ? " Donavi tibi domum." Sed ego tuam supra te ruere praedixi. " Dedi tibi patrimonium." Sed ego naufrago tabulam. "Pugnavi pro te et vulnera excepi." At ego vitam tibi silentio dedi. Cum aliter beneficium detur, aliter reddatur, paria facere difficile est. Dies praeterea beneficio reddendo non dicitur, sicut pecuniae creditae ; itaque potest, qui nondum reddidit, reddere. Dic enim, intra quod tempus deprendatur ingratus. Maxima beneficia probationem non habent, saepe intra tacitam duorum conscientiam latent ; an hoc indu
Abbreviated transcription (Latin):
fertilitas laxare possit annonam. Beneficium ẽ unus in
famȩ panis. Beneficium ẽ donare regiones. ꝑ quas mag¬
na flumina & nauigabilia decurrant. Beneficium est
Estrare fontem. Quis int̾ se ista cõparabit. qͥs expendet:
difficilis ẽ sententia que ñ rẽ. s uim rei q̃rit. E adem
licet sint alit̾ data: ñ idem pendent. Dedit hic mͥbe
neficium: s ñ libent̾. sed dedisse se questus ẽ. s suꝑbuiᷤᷤ
me quã solebat aspexit. s tam tarde dedit. ut plus
p̃staturus fuerit si cito negasset. Horum qͦmͦ iudex
imbit estimationem cũ sermo & dubitatio. & uultus me¬
riti gr̃ãm destruant: Quid qd̃ quedam beneficia uocã¬
tur. quia nimis concupiscuntur: Quedam ñ sunt exhac
uulgari nota. s maiora etiam siminus apparent. Be
uic neficium uocas dedisse potentis ppłi ciuitatẽ in qͣtuor¬
sdecim deduxisse & defendisse capitis reum. Quid
utilia suasisse. qͥd retimusse ne inscelus rueret. quid

Expanded text:
fertilitas laxare possit annonam, beneficium est unus in fertilitas laxare possit annonam, beneficium est unus in fame panis ; beneficium est donare regiones, per quas magna flumina et navigabilia decurrant, beneficium est strare fontem. Quis inter se ista comparabit ? Quis expendet ? Difficilis est sententia, quae non rem, sed vim rei quaerit ; eadem licet sint, aliter data non idem pendent. Dedit hic mihi beneficium, sed non libenter, sed dedisse se questus est, sed superbius me, quam solebat, adspexit, sed tam tarde dedit, ut plus praestaturus fuerit, si cito negasset. Horum quomodo iudex inibit aestimationem, cum sermo et dubitatio et vultus meriti gratiam destruant ? Quid, quod quaedam beneficia vocantur, quia nimis concupiscuntur, quaedam non sunt ex hac vulgari nota sed maiora, etiam si minus apparent ? Beneficium vocas dedisse potentis populi civitatem, in quattuordecim deduxisse et defendisse capitis reum. Quid utilia suasisse ? Quid retinuisse, ne in scelus rueret ? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
sola sapientia decernit incontrou̾siã incidit: ñ pot̃
adhȩc sumi uidex exturba electoꝵ quẽ census in album
et equestris hereditas misit. Ttaq ñ hȩc parum idonea
res uisa ẽ. que deducetur ad udicẽ. s nemo huic rei satis
idoneus udex inuentus ẽ. Qͦd ñ ad mirab̃is si excussens
qͥd habiturus fuerit difficultatis. qͥs qͥs in eiꝰmodi reum
exisset : Donauit aliquis magnã pecuniã: s diues. s
ñ sensurus impendium: Donauit aliꝰ: sea toto patͥmo¬
nio cessurus sũma eadem ẽ beneficiũ idem ñ ẽ. ꝑ tiam¬
nunc adice. Hic pecuniam ꝓ addicto dependit: s cum il¬
lam domo ꝓtulisset. Ille dedit eanddem. s mutuã sũpsit
aut rogaiit. & se obligari ingenti m̾ito passus ẽ. E odẽ
existimas loco ẽẽ. illum qui benefictum ex facili largitus
ẽ. & hũc qui accipit ut daret : Tempore q̃dam mag¬
na fiunt: non simima. Beneficium ẽ donata possessio cuiꝰ

Expanded text:
sola sapientia decernit, in controversiam incidit, non potest sola sapientia decernit, in controversiam incidit, non potest sumi ad haec iudex ex turba selectorum, quem census in album et equestris hereditas misit. Itaque non haec parum idonea res visa est, quae deduceretur ad iudicem, sed nemo huic rei satis idoneus iudex inventus est ; quod non admiraberis, si excusseris, quid habiturus fuerit difficultatis, quisquis in eiusmodi reum exisset. Donavit aliquis magnam pecuniam, sed dives, sed non sensurus impendium ; donavit alius, sed toto patrimonio cessurus. Summa eadem est, beneficium idem non est. Etiamnunc adice : hic pecuniam pro addicto dependit, sed cum illam domo protulisset; ille dedit eandem, sed mutuam sumpsit aut rogavit et se obligari ingenti merito passus est. Eodem existimas loco esse illum, qui beneficium ex facili largitus est, et hunc, qui accepit, ut daret ? Tempore quaedam magna fiunt, non summa. Beneficium est donata possessio, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
cõprehendi possunt. ⁊ ñ dare infinitã licentiã iudicii.
T deo melior uidetur conditio cause bone. si adiudicẽ
qiͣ adarbitrũ mittit᷑ qͥa illum formula inclusit. & certoᷤᷤ
qͦs ñ excedat t̾minos ponit. Huiꝰ lib̾a & nullis adstricta
uinculis religio. et detrahere aliqͥd pot̃ & adicere. & sen¬
tentiam suã ñ ꝓut lex. aut iusticia suadet. s ꝓut huma¬
nitas aut miscđia impulit reg̾e. Ingratiactio: ñ erat udi¬
cem allegatura. s regno liberrimo positura. Quid sit enĩ
beneficiun: ñ constat. Deiñde qͣntum sit refert. quã beni¬
gne illud int̾pretet᷑ uidex qͥd sit ingratus: nulla lex mon¬
strat. Sepe & qui reddidit qd̾ accepit ingratus ẽ: et qͥ ñ
reddidit gratus. De quibdam ⁊imꝑitus iudex dimit̾e
bus. controu̾sia tollitur. ubi int̾ disputantes ratio ius
dicit. Uͥ uero animi comectura capienda ẽ. ubi id de qͦ

Expanded text:
comprendi possunt et non dare infinitam licentiam iudici; comprendi possunt et non dare infinitam licentiam iudici; ideo melior videtur condicio causae bonae, si ad iudicem quam si ad arbitrum mittitur, quia illum formula includit et certos, quos non excedat, terminos ponit, huius libera et nullis adstricta vinculis religio et detrahere aliquid potest et adicere et sententiam suam, non prout lex aut iustitia suadet, sed prout humanitas aut misericordia impulit, regere. Ingrati actio non erat iudicem adligatura sed regno liberrimo positura. Quid sit enim beneficium, non constat, deinde, quantum sit ; refert, quam benigne illud interpretetur iudex. Quid sit ingratus, nulla lex monstrat ; saepe et qui reddidit, quod accepit, ingratus est, et qui non reddidit, gratus. De quibusdam et imperitus iudex demittere bus controversia tollitur, ubi inter disputantes ratio ius dicit. Ubi vero animi coniectura capienda est, ubi id, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
uel ꝑdituri. qd̾ totum ꝑmisimꝰ accipientium arbitrio.
 Si appello. si ad iudicẽ uoco: incipit ñ beneficium ẽẽ. s
creditum. Deinde cum res honestissima sit referre gr̃am:
desunt ẽẽ. honesta. si necessaria ẽ. Non magis enĩ lauda¬
uit qͥsquã gratum hominẽ: quã eũ qui depositũ reddi¬
hic dit. aut qͦd debebat citra udicẽ soluit Ita duasres qͥb
inuita humana nichil pulchriꝰ ẽ corrũpimus: gratum¬
us hominẽ ⁊ beneficium. Quid enĩ aut in hoc magnificũ
ẽ. si beneficium ñdat. s cõmodat. aut in illo qͥ reddit
ñ quia uult s quia neccesse ẽ: Non ⁊÷ głosa res gratũ ẽ.
nͥ tutum ẽ ingratum fuisse A dice nunc qͦd huic uni legi
omnia forauix sufficient. Qiis erit qͥ non agat. quis cũ qͦ
ñ agat᷑. Om̃s sua extollunt. om̃s etiã minima q̃ in alios
contulere: dilatant. Pret̾ea quecumq incognitionẽ cadt̃

Expanded text:
vel perdituri, quod totum permisimus accipientium arbitrio vel perdituri, quod totum permisimus accipientium arbitrio ; si appello, si ad iudicem voco, incipit non beneficium esse, sed creditum. Deinde cum res honestissima sit referre gratiam, desinit esse honesta, si necessaria est ; non magis enim laudabit quisquam gratum hominem, quam eum, qui depositum reddidit aut, quod debebat, citra iudicem solvit. Ita duas res, quibus in vita humana nihil pulchrius est, corrumpimus, gratum hominem et beneficium ; quid enim aut in hoc magnificum est, si beneficium non dat, sed commodat, aut in illo, qui reddit, non quia vult, sed quia necesse est ? Non est gloriosa res gratum esse, nisi tutum est ingratum fuisse. Adice nunc, quod huic uni legi omnia fora vix sufficient. Quis erit, qui non agat ? Quis, cum quo non agatur ? Omnes sua extollunt, omnes etiam minima, quae in alios contulere, dilatant. Praeterea, quaecumque in cognitionem cadunt,
Abbreviated transcription (Latin):
iores collata aposteris exigant. Nñ maiores. maximi scł
uiri: ab hostib tantum espetierunt. beneficia magno
animo dabant: magno ꝑdebant. E.xcepta macedonũ
gente. ñ est. in nulla data adu̾sus ingratum actio. Mag¬
nũq hoc argum̃tum ẽ. dandum ñ fuisse. Quia adu̾sus
maleficium omne: consensimꝰ. et homicidii. ueneficii. par¬
ricidii. uiolatarli regionum. alicubi atq alicubi diu̾sa
pena ẽ. sed ubiqua aliqua. Hoc freq̃ntissimum cͥmen: nus¬
quam punitur. ubiq imꝓbatur. Neq absoluimꝰ illud. s
cũ difficilis eẽt. incerte rei estimatio: tantũ odio dãpna¬
uimus. ⁊ int̾ea reliqͥmus que adiudices deos mittimꝰ. Ra¬
tiones aũ multȩ mͥoccurrunt. ꝓpt̾ quas cͥmen hoc in le¬
gem cadẽ ñdebeat. Primũ omnium: pars optima be¬
neficũ ꝑiit. si actio sic̃ certe pecuniȩ. aut ex conducto &
locato dat᷑. ł oc enĩ in illo speciosissimũ ẽ. qđ dedimus

Expanded text:
iores collata a posteris exigant." Nostri maiores, maximi scilicet iores collata a posteris exigant." Nostri maiores, maximi scilicet viri, ab hostibus tantum res repetierunt, beneficia magno animo dabant, magno perdebant; excepta Macedonum gente non est in ulla data adversus ingratum actio. Magnumque hoc argumentum est dandam non fuisse, quia adversus maleficium omne consensimus, et homicidii, veneficii, parricidii, violatarum religionum aliubi atque aliubi diversa poena est, sed ubique aliqua, hoc frequentissimum crimen nusquam punitur, ubique improbatur. Neque absolvimus illud, sed eum difficilis esset incertae rei aestimatio, tantum odio damnavimus et inter ea reliquimus, quae ad iudices deos mittimus. Rationes autem multae mihi occurrunt, propter quas crimen hoc in legem cadere non debeat. Primum omnium pars optima beneficii periit, si actio sicut certae pecuniae aut ex conducto et locato datur. Hoc enim in illo speciosissimum est, quod dedimus
Abbreviated transcription (Latin):
alia ꝓpt̾ subtilitatẽ lubrica sunt. Ita beneficia q̃ dam
magnitudo Ñ patitur excidẽ. q̃dam ininora. s numero
płima. & tẽporib diu̾sa effluunt: qͥa ut dixi ñ sub inde
illa tractamus. nec libent̾ quid cuiq debeamus recognoᷤᷤ¬
cimus. Audi uoces ꝑetentiũ. Nemo ñ uicturã sẽꝑ in
animo suo memoriam dixit. nemo ñ deditũ se & deuotũ
ꝓfessus ẽ. Et siqͦd aliud humilius u̾bũ. qͦ se obpigneret
inuenit. Post exiguũ tẽpus: idẽ illi u̾ba pͥora quasi sor¬
dida. et parũ lib̾a. Euitant ꝑueniunt deinde eo quo
ut ego ex istimo pessimus quisq atꝙ ingratissimꝰ ꝑue¬
nit ut obliuiscantur. Adeo enĩ ingratus ẽ. qui oblitus
ẽ: ut ingratus sit cui beneficium inm̃temuenit. Hoc
tam̃ inuisum uitium. animpunitũ ẽẽ debeat: queritur.
et an hec lex que inscolis exercetur etiam inciuitate ponẽ¬
da sit. qua ingrati datur actio. que uidet᷑ equa omnibus

Expanded text:
alia propter suptilitatem lubrica sunt, ita beneficia quaedam alia propter suptilitatem lubrica sunt, ita beneficia quaedam magnitudo non patitur excidere, quaedam minora sed numero plurima et temporibus diversa effluunt, quia, ut dixi, non subinde illa tractamus nec libenter, quid cuique debeamus, recognocimus. Audi voces petentium. Nemo non victuram semper in animo suo memoriam dixit, nemo non deditum se et devotum professus est, et si quod aliud humilius verbum, quo se oppigneraret, invenit. Post exiguum tempus idem illi verba priora quasi sordida et parum libera evitant ; perveniunt deinde eo, quo, ut ego existimo, pessimus quisque atque ingratissimus pervenit, ut obliviscantur. Adeo enim ingratus est, qui oblitus est, ut ingratus sit, cui beneficium in mentem venit. Hoc tam invisum vitium an impunitum esse debeat, quaeritur, et an haec lex, quae in scholis exercetur, etiam in civitate ponenda sit, qua ingrati datur actio ; quae videtur aequa omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo quod fuit tanquam inp̃terito: sed tanquã in ꝑdi¬
to ponit: I deoꝙ caduca memoria ẽ. fut᷑o imminentiũ. Eoc
loco: reddendum ẽ epicuro testimoniũ qui assidue q̃rit᷑
qͦd adũsus pret̾ita simus in grati. qͦd quecũꝙ ꝑcipimꝰ bo¬
na ñ reducamꝰ. nec int̾ uoluptates numeremꝰ. cum cercior
nulla sit uoluntas: quãꝙ iam eripi ñ pot̃. Presentia bo¬
na. ñ dum tota insolido sũt. Pot̃ illa casus aliqͥs incidẽ.
futura: pendent. & incerta sunt. Qͦd preteriit. inter tuta
sepositum ẽ. Quomͦ gratus ẽẽ quisqͣm ad u̾sus beneficia
pot̃. qͥ omnẽ uitam suam tͣnstulit: Presentium: tutos
ac futuroꝵ memoria gratum facit. Memorie minimũ
tribuit. quis qͥs spei plurium. Quẽadmodum mi li¬
beralis qued amres semel ꝑcepte herent. quedã ut sciaᷤ
ñ est satis didicisse. Intercidit enĩ eorum scientia nisi
contineatur. seometriã dico. & sublumũ cursum ⁊ siqͣ

Expanded text:
Nemo, quod fuit, tamquam in praeterito sed tamquam in perdiNemo, quod fuit, tamquam in praeterito sed tamquam in perdito ponit, ideoque caduca memoria est futuro imminentium. Hoc loco reddendum est Epicuro testimonium, qui adsidue queritur, quod adversus praeterita simus ingrati, quod, quaecumque percipimus bona, non reducamus nec inter voluptates numeremus, cum certior nulla sit voluptas, quam quae iam eripi non potest. Praesentia bona nondum tota in solido sunt, potest illa casus aliquis incidere ; futura pendent et incerta sunt ; quod praeteriit, inter tuta sepositum est. Quomodo gratus esse quisquam adversus beneficia potest, qui omnem vitam suam transilit praesentium totus ac futurorum ? Memoria gratum facit ; memoriae minimum tribuit, quisquis spei plurimum. Quemadmodum, mi Liberalis, quaedam res semel perceptae haerent, quaedam, ut scias, non est satis didicisse intercidit enim eorum scientia, nisi continuetur, geometriam dico et sublimium cursum et si qua
Abbreviated transcription (Latin):
piditas fecit: auctor quoq eoꝵ ñ sit in p̃cio. A mauimꝰ
aliquẽ et suspeximus. & fundatum ab illo statum no¬
strum ꝓfessi suimis: quã dui nobis placebant ea que
consecuti sumꝰ. De inde irrumpit animum alioꝵ adini¬
ratio. & ad ea impetus factus ẽ. uti mortalib mos est.
ex magnis maiora cupiendi. ꝓtinus excidit quid qͥd
ante apud nos beneficium uocabatur. Nec ea intue¬
mur que nos aliis p̃posuere. sed ea sola que fortuna p̃¬
cedentium ostentat. Non pot̃ aũ quisquã. & inuidẽ
et gr̃ãs ag̾e. quia inuidẽ querentis & mesti ẽ: gr̃as ag̾e
gaudentis. Demde quia nemonr̃m nouit: nͥ ad tẽpus
qͦd eum maxime transit. A dp̃terita: rari amimum retor¬
quent. sic fit: ut preceptores eorumꝙ beneficia int̾tidãt.
quia totã pueritiã reliquimꝰ. Sic fit. ut in adolescentiã
nĩam collata ꝑeant: quia ipsa numquã retractatiua.

Expanded text:
piditas fecit, auctor quoque eorum non sit in pretio. Amavimus piditas fecit, auctor quoque eorum non sit in pretio. Amavimus aliquem et suspeximus et fundatum ab illo statum nostrum professi sumus, quamdiu nobis placebant ea, quae consecuti sumus ; deinde irrumpit animum aliorum admiratio, et ad ea impetus factus est, uti mortalibus mos est ex magnis maiora cupiendi. Protinus excidit, quidquid ante apud nos beneficium vocabatur, nec ea intuemur, quae nos aliis praeposuere, sed ea sola, quae fortuna praecedentium ostentat. Non potest autem quisquam et invidere et gratias agere, quia invidere querentis et maesti est, gratias agere gaudentis. Deinde quia nemo nostrum novit nisi id tempus, quod cum maxime transit, ad praeterita rari animum retorquent ; sic fit, ut praeceptores eorumque beneficia intercidant, quia totam pueritiam reliquimus ; sic fit, ut in adulescentiam nostram collata pereant, quia ipsa numquam retractatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pendio gratus ẽ. Hoc qd̾ ñ oꝑam exigit. ñ opes. ñ felicita¬
tem quiñ prestat: nullum habet qͦlateat patrocinum.¬
Numquam enĩ uoluit gratus eẽ. qui beneficium tam lon¬
ge ꝓiecit. ut extra conspectum suum poneret. Quẽ adm̃
que uiusu sunt. & manum cotidie tactumq patiuntur
numꝗͣ ꝑiculum situs ad eunt. illaꝙ ad ocłos ñ reuo¬
cantur. sed extra conu̾sationẽ. ut suꝑuacua iacuerũt
sordes ipsa colligunt uetustate: ita quicqͥd frequens co¬
gitatio exerret. ac renouat memorie nũquam subducit᷑
que nichil ꝑdit. nͥ ad qͦd non sepe respexit. P ret̾ hanc
causam alie ꝙͦ sunt que nobis m̾ita ñ nuniꝗͣ maximna
uellant. ꝑ rima omnium ac potentissima: qd̾ nouissẽꝑ
cupiditatib occupati. numqͥd habeamus. sed qͥd peta
mus. in id qd̾ ẽ. qͦd appetitur intenti. quicqͥd ÷ domi:
uile ẽ. sequitur autẽ. ut ubi qd̾ acceꝑis leue nouoꝵ cu¬

Expanded text:
pendio gratus est. Hoc, quod non operam exigit, non opes, non felicitapendio gratus est. Hoc, quod non operam exigit, non opes, non felicitatem, qui non praestat, nullum habet, quo lateat, patrocinnumquam enim voluit gratus esse, qui beneficium tam lonproiecit, ut extra conspectum suum poneret. Quemadmodum, quae in usu sunt et manum cotidie tactumque patiuntur, numquam periculum situs adeunt, illa, quae ad oculos non revocantur, sed extra conversationem ut supervacua iacuerunt, sordes ipsa colligunt vetustate, ita, quidquid frequens cogitatio exercet ac renovat, memoriae numquam subducitur, quae nihil perdit, nisi ad quod non saepe respexit. Praeter hanc causam aliae quoque sunt, quae nobis merita non numquam maxima evellant. Prima omnium ac potentissima, quod novis semper cupiditatibus occupati non, quid habeamus, sed quid peta quod adpetitur, intentis, quidquid est domi, vile est. Sequitur autem, ut, ubi quod acceperis leve novorum cu
Abbreviated transcription (Latin):
oblitus ẽ. Illi enĩ siñsoluunt: tam̃ debent. & extat apud
illos uestigium certe m̾itoꝵ. intra malam conscientiã
inclusoꝵ. liqͣndo ad referendam gr̃am conu̾ti ex aliqua
causa possunt. si illos pudor ammonuerit. si subita hones¬
te rei cupiditas. quał solet ad tẽpus etiam in malis pecto¬
rib exsurgere. simuitau̾it facilis occasio. E ic nũquam
fieri gratus pot̃. cui beneficiũ totũ elapsumẽ. Gt̃ utrũ tu
peiorem uocas. apud quẽ gr̃a beneficii int̾cidit. anapud
quẽ etiã memoria: Uiciosi ocłi sunt qui lucẽ reformidant
ceci qui ñuident. & parentes suos ñ amare impietas ẽ: ñ
parte animi positum eẽ. debuit at semꝑ occurrere: ita
se posuit & abiecit. ut inignorantiam u̾teret ¶a pparet usꝙ h¬
illum ñ se pede reddendo cogitasse: cui obrepsit obliuio.
Deniq ad reddendam gr̃ãm:  uirtute opus ẽ. et tẽpore.
& facultate. & aspirante fortuna. Qumeminit: sine im¬

Expanded text:
oblitus est. Illi enim si non solvunt, tamen debent, et extat apud oblitus est. Illi enim si non solvunt, tamen debent, et extat apud illos vestigium certe meritorum intra malam conscientiam inclusorum ; aliquando ad referendam gratiam converti ex aliqua causa possunt, si illos pudor admonuerit, si subita honestae rei cupiditas, qualis solet ad tempus etiam in malis pectoribus exsurgere, si invitaverit facilis occasio ; hic numquam fieri gratus potest, cui beneficium totum elapsum est. Et utrum tu peiorem vocas, apud quem gratia beneficii intercidit, an apud quem etiam memoria ? Vitiosi oculi sunt, qui lucem reformidant, caeci, qui non vident ; et parentes suos non amare impietas est, non parte animi positum esse debuit et semper occurrere, ita seposuit et abiecit, ut in ignorantiam verteret ? Apparet illum non saepe de reddendo cogitasse, cui obrepsit oblivio. Denique ad reddendam gratiam et virtute opus est et tempore et facultate et adspirante fortuna ; qui meminit, sat sine im
Abbreviated transcription (Latin):
oN AEENe DENficus grãm. & est turpe
et apud om̃s habetur ebuti lib̾alis. Ideo de
ingratis etiam ingrati queruntur. ¶um in¬
terim hec omnib heret qͦd omnib displi¬
cet. ad eoꝙ in contrarium itur: ut qͦs dam habeamus in¬
festissimos. ñ pꝰ beneficia tantũ s ꝓpt̾ beneficia. Hoc pͣ¬
untate nature accidẽ. quibdam ñ negai̾uim. Pluribus:
quia memoriam tẽpus int̾positum subducit. Namq̃
recentia apud illos uiguerunt: ea int̾iecto spacio obso¬
lescunt: Dequib fuisse mͥ tecum: disputationẽ scio. cum
tu illos ñ ingratos uocares: sed oblitos. tanquã ea res ingra¬
tum excuset: que facit. Aut quia hoc accidit alicui Ñsit
ingratus: cum hoc ñ accidat nͥ ingrato. Multa sunt gen̾a
ingratoꝵ. ut furum. homicidarum. quoꝵ una culpa ẽ. ce¬
terum in partib. uarietas magna Ingratus: qui benefici¬
um accepisse se negat: qͦd accepit. Ingratus ẽ: qui dissi¬
mulat. In gratus qͥ ñ reddit. Ingratissimus omnũ: qui

Expanded text:
on referre beneficiis gratiam et est turpe et apud omnes habetur, Aebuti Liberalis ; ideo de ingratis etiam ingrati queruntur, cum interim hoc omnibus haeret, quod omnibus displicet, adeoque in contrarium itur, ut quosdam habeamus infestissimos non post beneficia tantum sed propter beneficia. Hoc pravitate naturae accidere quibusdam non negaverim, pluribus, quia memoriam tempus interpositum subducit ; nam quae recentia apud illos viguerunt, ea interiecto spatio obsolescunt. De quibus fuisse mihi tecum disputationem scio, cum tu illos non ingratos vocares sed oblitos, tamquam ea res ingratum excuset, quae facit, aut, quia hoc accidit alicui, non sit ingratus, cum hoc non accidat nisi ingrato. Multa sunt genera ingratorum, ut furum, ut homicidarum, quorum una culpa est, ceterum in partibus varietas magna. Ingratus est, qui beneficium accepisse se negat, quod accepit ; ingratus est, qui dissimulat; ingratus, qui non reddit, ingratissimus omnium, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lem fecit. nͥ pater: Quinam nuꝑ q̃ res ad consulatũ
recepit ex hostium castris. q̃sextũ pompeiũ aliosq
pompeios nͥuniꝰ uiri magnitudo. tanta qͦndam ut
satis alte om̃s suos etiã ruina eiꝰ attolleret: Quid mi¬
ꝑ fabium ꝑsicum cuiꝰ osculum etiã impodiri deuotabo¬
ni sac̾dotem ñ in uno collegio fecit. nͥuerrucosi et allo¬
brogici & illi trecẽti qui hostium incursionis pro.R.p.
unã domũ obiecerant : Hoc debemus uirtutib ut ñ
p̃sentes solum illas s etiã ablatas econspectu colamus.
qͦmͦ ille id egerunt ut ñ inunã ȩtatẽ ꝑdessent. s benefi¬
cia sua etiã pꝰ ipsas relinquerent. Tta nos ñuna ȩtate
gratisumꝰ. Hic magnosuiros genuit: dignꝰ est bene¬
ficiis. Qualiscũꝙ ẽ. dignos dedit. Hic egregiis maioribꝰ
ortus ẽ. qualiscumq ẽ. subumbra suoꝵ lateat. Ut loca
sordida reꝑcussu solis illustrantur: ita merces maioꝵ

Expanded text:
lem fecit nisi pater ? Cinnam nuper quae res ad consulatum lem fecit nisi pater ? Cinnam nuper quae res ad consulatum recepit ex hostium castris, quae Sex. Pompeium aliosque Pompeios, nisi unius viri magnitudo tanta quondam, ut satis alte omnes suos etiam ruina eius attolleret ? Quid nuper Fabium Persicum, cuius osculum etiam impudici denotabant, sacerdotem non in uno collegio fecit nisi Verrucosi et Allobrogici et illi trecenti, qui hostium incursioni pro re publica unam domum obiecerant ? Hoc debemus virtutibus, ut non praesentes solum illas, sed etiam ablatas e conspectu colamus ; quomodo illae id egerunt, ut non in unam aetatem prodessent, sed beneficia sua etiam post ipsas relinquerent, ita nos non una aetate grati simus. Hic magnos viros genuit : dignus est beneficiis, qualiscumque est; dignos dedit. Hic egregiis maioribus ortus est : qualiscumque est, sub umbra suorum lateat. Ut loca sordida repercussu solis illustrantur, ita inertes maiorum
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. Quȩdam enĩ sũt infra huiꝰ nominis m̃suram.
Quis beneficium dix̃ quadrã panis aut stipem eris
abiecti. aut ignis accendendi factam potestatẽ. &
int̾dum ista plus ꝓsunt quã maxima. S tam̃ utͥili¬
tassua illis etiã ubi tẽporis necessitate facta sũt ne¬
ꝑuenire. beneficiũ. dignumꝙ eum iuidicem. et libens id
tribuam. ꝑcipiensꝙ ex minere meo gaudium. Q uoꝵ
uichil ẽ mistis dequib loquebam᷑. Non enĩ tanquã dig¬
nis illa tͥbuimꝰ. sed negligent̾ tanꝗͣ parua. Et ñ homini
damꝰ: sed humanitati. Aliquando daturũ me etiam
in dignis quedam m̃niegai̾m in honorẽ alioꝵ. sic̃ im
petendis honorib qͦs dam turpissimos nobilitas in duᷤ¬
triis. sed nobis p̃tulit ñ sine ratione. Sacra ẽ magnarũ
uirtutum memoria. et ẽẽ plures bonosiuuat. sigratia
bonoꝵ ñ cumipsis cadat. Qiceronis filiũ q̃ res consu¬

Expanded text:
tudo ; quaedam enim sunt infra huius nominis mensuram. tudo ; quaedam enim sunt infra huius nominis mensuram. Quis beneficium dixit quadram panis aut stipem aeris abiecti aut ignis accendendi factam potestatem ? Et interdum ista plus prosunt, quam maxima ; sed tamen vilitas sua illis, etiam ubi temporis necessitate facta sunt ne quem volam pervenire beneficium, dignumque eum iudicem et libens id tribuam percipiensque ex munere meo gaudium, quorum nihil est in istis, de quibus loquebamur ; non enim tamquam dignis illa tribuimus, sed neclegenter tamquam parva, et non homini damus, sed humanitati. Aliquando daturum me etiam indignis quaedam non negaverim in honorem aliorum, sicut in petendis honoribus quosdam turpissimos nobilitas industriis sed novis praetulit non sine ratione. Sacra est magnarum virtutum memoria, et esse plures bonos iuvat, si gratia bonorum non cum ipsis cadit. Ciceronem filium quae res consu
Abbreviated transcription (Latin):
rum estimationẽ q̃ separatĩ tanquã digno dantur. ñ
inbis quȩ ꝓmiscue turbam admaittunt. Multũ enĩ
refert. uirũ aliquẽ ñ excludas aneligas. Ius & fori
dr̃. pace & homicidȩ fruunt᷑. sua repetunt: etiã qͥ
aliena rapuerunt. ꝑsecutores & domiferrũ exercen¬
tes: munis ab boste defendit. Legum p̃sidio qͥpluri¬
mũ in illas peccauerunt: ꝓteguntur. Quedam ñ po¬
terant cet̾is constringere. nͥ uniu̾sis darent᷑. Non est
itaꝙ qͦd de istis disputes. adquȩ publice inuitati sumꝰ.
beranti dabis ingrato. nec aquã haurire ꝑmittes. nec
uiam erranti monstrabis ingrato. Anhec quidem fa¬
cies. sed nicbil donabis: Distinguam istud certe. et¬
us temptabo distinguere. Beneficium ẽ oꝑa utilis. sea
ñ omnis oꝑautilis beneficium ẽ. Quȩdam enĩ tam exi¬
gua sunt. ut beneficii nom̃ ñ occupent. Due res coi¬
re debent: q̃ beneficium efficiant:. ꝑ rimũ rei magni¬

Expanded text:
rum aestimationem, quae separatim tamquam digno dantur, non rum aestimationem, quae separatim tamquam digno dantur, non in his, quae promiscue turbam admittunt. Multum enim refert, utrum aliquem non excludas an eligas. Ius et furi dicitur ; pace et homicidae fruuntur ; sua repetunt etiam, qui aliena rapuerunt ; percussores et domi ferrum exercentes murus ab hoste defendit ; legum praesidio, qui plurimum in illas peccaverunt,proteguntur. Quaedam non poterant ceteris contingere, nisi universis darentur ; non est itaque, quod de istis disputes, ad quae publice invitati sumus. beranti dabis ingrato nec aquam haurire permittes nec viam monstrabis erranti ? An haec quidem facies, sed nihil donabis ? " Distinguam istud, certe temptabo distinguere. Beneficium est opera utilis, sed non omnis opera utilis beneficium est ; quaedam enim tam exigua sunt, ut beneficii nomen non occupent. Duae res coire debent, quae beneficium efficiant. Primum rei magni
Abbreviated transcription (Latin):
haustus. uentoꝵs statos flatus ꝓuniu̾sis inuenerunt.
excerꝑe singłos ñpotuerũt R ex honores dignis dat is
congiaum. & in dignis. ẜ rum̃tum publicũ. tã fur ꝗͦ
ꝑiturus. & ad ult̾ accipiunts &e sine delecta morũ qͥs qͥ
incisus ẽ qͥcqͥd aliua ẽ qͦd tanqͦ ciui ñ tanqͣm bono datͦ
ex eqͦboni ac maliferunt. Ds̃ qͦꝙ q̃ d am mun̾a uniu̾so
humano gen̾i dedit aqͥb excluditur nemo. Nec eñ po¬
terat fieri ut uentus bonis uiris scd̃s eoset contrarius
malis. Cõmune aũ bono erat patere cõmercium mari̾
& regnũ humani generis relaxari. Nec pot̾at lex casuris
imbrib dici. ne inmaloꝵ imꝓborũq rura defluerent.
Quȩdam inmedio ponunt᷑. tam bonis qͣ malis conduntur
blicant eatis nedicna etam sedlatdoe open monstrat
Compositiones remedioꝵ salutarium nemo supp̃ssit¬
us ne sanarent᷑ indigni. In his exige censuram. & ꝑsona¬

Expanded text:
haustus, ventorum statos flatus pro universis invenerunt ; haustus, ventorum statos flatus pro universis invenerunt ; excerpere singulos non potuerunt. Rex honores dignis dat, congiarium et indignis ; frumentum publicum tam fur quam periurus et adulter accipiunt et sine dilectu morum, quisquis incisus est ; quidquid aliud est, quod tamquam civi, non tamquam bono datur, ex aequo boni ac mali ferunt. Deus quoque quaedam munera universo humano generi dedit, a quibus excluditur nemo. Nec enim poterat fieri, ut ventus bonis viris secundus esset, contrarius malis, communi autem bono erat patere commercium maris et regnum humani generis relaxari ; nec poterat lex casuris imbribus dici, ne in malorum improborumque rura defluerent. Quaedam in medio ponuntur. Tam bonis quam malis conduntur blicavit editio ; medicina etiam sceleratis opem monstrat ; compositiones remediorum salutarium nemo suppressit, ne sanarentur indigni. In iis exige censuram et persona
Abbreviated transcription (Latin):
deditus: ita formatus ut in hoc illũ mores sin ferãt
Itaꝙ ut adꝓpositum reu̾tar : nemo ñ ingratus ẽ qui
malus Habet em̃ omnia neqͥtiȩ semina. T am̃ ꝓbͥe
in gratus appellatur: qͥ ad hoc intium uergit. Huic dͦ
beneficium ñ dabo. Quomͦ male filiȩ suȩ consulit qui
illam contumelioso & sepe repudiato collocauit. Ma¬
lus pat̾ familie habebitur. quinegocioꝵ gestoꝵ. dãp¬
nato patmoni sui curam mandau̾it. Quomͦ dem̃tis¬
sime testabitur: qui tutorẽ filio reliquerit pupillaꝵ
spoliatorẽ: sic pessime beneficia dare dicet᷑ quicũq in¬
ingratis tribuunt. ẜ illa bonis parauerunt. Contin¬
gunt aũ etiã malis qͥa seꝑari ñ possunt Sacuis ẽ aũ
ꝓdeoce. etiã mał ꝓpt̾ bonos. qͣm bonis de eẽ ꝓpter
malo¶ ¶ Itaꝙ refers diem. solem. hiemis. estatisꝙ cursũ.
& media ueris autumniq tẽꝑam̃ta. imbres. & fontium

Expanded text:
deditus, ita formatus, ut in hoc illum mores sui ferant. deditus, ita formatus, ut in hoc illum mores sui ferant. Itaque, ut ad propositum revertar, nemo non ingratus est, qui malus : habet enim omnia nequitiae semina ; tamen proprie ingratus appellatur, qui ad hoc vitium vergit. Huic ergo beneficium non dabo. Quomodo male filiae suae consulet, qui illam contumeliose et saepe repudiate collocavit, malus pater familiae habebitur, qui negotiorum gestorum damnato patrimonii sui curam mandaverit, quomodo dementissime testabitur, qui tutorem filio reliquerit pupillorum spoliatorem, sic pessime beneficia dare dicetur, quicumque in multa ingratis tribuunt." Sed illa bonis paraverunt; contingunt autem etiam malis, quia separari non possunt. Satius est autem prodesse etiam malis propter bonos, quam bonis deesse propter malos. Ita, quae refers, diem, solem, hiemis aestatisque cursus et media veris autumnique temperamento imbres et fontium
Abbreviated transcription (Latin):
hoc malus sequit᷑ qͦs indiscreta aumu̾sa uicia cutũ¬
stant: Dicit᷑ timiduis pͥe: natura etiã ad inanes sonos
pauidus. Scultus omina uicia ht̃. s ñ in omnia nat᷑a
ꝓnus ẽ. Alius mauariciã aliꝰ iluxuriã. aliꝰ inpetu¬
lantiã inclinat᷑. Itaꝙ errant illi qͥ int̾rogant stoicos.
stituit rẽ. temerarius ẽ. quid gͦ decius mortẽ timet.
usꝙ mutius ꝓditor ẽ. camillus desertor : Non hoc dicimꝰ
eminent. s malum ac stultum. nullo uicio uacare.
Ne audacẽ quidẽ timoris ab soluimꝰ: neꝓdigum qͥdẽ
auaricia liberamꝰ. Quomͦ homo om̃s sensus ht̃. nec idõ
tam̃ om̃s homines aciem habent linceo similem. Sic
qui stultus ẽ tam acria & concitata ht̃ omnia: quã
qͥdam quedam. Omnia in omnib uicia sũt. sed ñ om¬
nia insingłis extant Hunc natura ad auariciam im¬
pellit. hic uio. hic libidini deditus ẽ. aut si ñdum

Expanded text:
hoc malos sequitur, quos indiscreta et universa vitia circumhoc malos sequitur, quos indiscreta et universa vitia circumstant ; dicitur timidus proprie natura etiam ad inanes sonos pavidus. Stultus omnia vitia habet, sed non in omnia natura pronus est ; alius in avaritiam, alius in luxuriam, alius in petulantiam inclinatur. Itaque errant illi, qui interrogant Stoicos : " stituit rem,' temerarius est ? Quid ergo ? Decius mortem timet ? Mucius proditor est ? Camillus desertor ? " Non hoc dicimeminent, sed malum ac stultum nullo vitio vacare ; ne audacem quidem timoris absolvimus, ne prodigum quidem avaritia liberamus. Quomodo homo omnes sensus habet nec ideo tamen omnes homines aciem habent Lynceo similem, sic, qui stultus est, non tam aeria et concitata habet omnia, quam quidam quaedam. Omnia in omnibus vitia sunt, sed non omnia in singulis extant. Hunc natura ad avaritiam impellit ; hic vino, hic libidini deditus est aut, si nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ratis solorit᷑. & piratis patent maria. Hoc loco int̾ro¬
gant anuir bomis daturussit beneficium ingrato
sciens ingratum ẽẽ. P mitte mͥ aliqͥd int̾loqui ne int̾ro¬
gatione insidiosa capiam᷑. Duos ex constitutione stoi¬
ca accipe ingratos. Alt̾ ẽ ingratus: quia stultus ẽ stul¬
tus etiã malus ẽ. Cuia malus ẽ: nullo uicio caret. Figo
& ingratus ẽ. Sic omnes malos: intẽꝑantes dicimus
auaros. luxuriosos. malignos ¶Non quia omniaista
singłis magna et nota incia sunt: s quia eẽ possunt
caret. quomͦ nulla caret: Dabit beneficiũ uir bonus
nulli enĩ dare pot̾it: si tales homines subnouerit. hu¬
ic ingrato qͥ beneficioꝵ fraudator ẽ. & in hanc partẽ
ꝓcubuit annno: ñ magis dabit beneficiũ qui coctori
pecuniã credit. A ut depositũ cõmitet ei: qͥa iã plu¬
rib ab negauit. Timidus dr̃ aliqͥs qͥa stultus ẽ: et

Expanded text:
ratis sol oritur et piratis patent maria." Hoc loco interroratis sol oritur et piratis patent maria." Hoc loco interrogant, an vir bonus daturus sit beneficium ingrato sciens ingratum esse. Permitte mihi aliquid interloqui, ne interrogatione insidiosa capiamur. Duos ex constitutione Stoica accipe ingratos. Alter est ingratus, quia stultus est ; stultus etiam malus est ; quia malus est, nullo vitio caret : ergo et ingratus est. Sic omnes malos intemperantes dicimus, avaros,luxuriosos, malignos, non quia omnia ista singulis magna et nota vitia sunt, sed quia esse possunt caret, quomodo nulla caret, dabit beneficium vir bonus ; nulli enim dare poterit, si tales homines submoverit. Huic ingrato, qui beneficiorum fraudator est et in hanc partem procubuit animo, non magis dabit beneficium, quam decoctori pecuniam credet aut depositum committet ei, qui iam pluribus abnegavit. Timidus dicitur aliquis, quia stultus est: et
Abbreviated transcription (Latin):
N ic gratus ẽ. qͣuis ñ expediat P ropositum ẽ nobis
scq̃m rerum naturã uiuere. et deoꝵ exemplũ seqͥ. Diĩ
aũ qͣd cũꝙ faciunt. in eo qͦdpret̾ ipsam faciendi ratio¬
nẽ sequunt᷑ nͥ forte illos existimas fructum oꝑum suo¬
rũ ex fumo extorũ et thuris odore ꝑcipere. Uide qͣn¬
ta cotidiȩ molrantur. qͣnta distribuant. qͣntis t̾as frue¬
tib impleant. quã oportunis. & inom̃s oras ferentib
uentis maria ꝑmoueant qͣntis imbrib repente deiec¬
tis solũ molliant. uenasq fontiũ arentes redintegrert.
a infuso ꝑocculta nutͥmento nouent. Omnia ista sine
m̾cede. sine ulło acdipsos ꝑueniente cõmodo faciunt. Hoc
nr̃a qͦ ratio si ab exemplari suo ñ ab errat: seruat.
ne adres honestas conducta ueniat. pudeat ullum
uenale ẽẽ beneficiũ. gratuitos habeamus deos Sid̃eos usq
inqͥt imitaris: da et ingratis beneficia. Nam a scele¬

Expanded text:
et. Propositum est nobis et. Propositum est nobis secundum rerum naturam vivere et deorum exemplum sequi. Di autem, quodcumque faciunt, in eo quid praeter ipsam faciendi rationem secuntur ? Nisi forte illos existimas fructum operum suorum ex fumo extorum et turis odore percipere ! Vide, quanta cotidie moliantur, quanta distribuant ; quantis terras fructibus impleant, quam opportunis et in omnes oras ferentibus ventis maria permoveant, quantis imbribus repente deiectis solum molliant venasque fontium arentes redintegrent et infuso per occulta nutrimento novent. Omnia ista sine mercede, sine ullo ad ipsos perveniente commodo faciunt. Hoc nostra quoque ratio, si ab exemplari suo non aberrat, servet, ne ad res honestas conducta veniat. Pudeat ullum venale esse beneficium: gratuitos habemus deos ! " Si deos," inquit, " imitaris, da et ingratis beneficia ; nam et scele
Abbreviated transcription (Latin):
gradu ꝑgunt. & ꝑoccultum agunt᷑. Quid gͦ ñ caperis
tantȩ molis aspectu. etiã si teñtegat. ñ custodiat. ñ fo¬
ueat. gen̾etq ac sp̃u suo riget: Quẽ admodum hec cũ
pͥmum usum hãnt. et necessaria uitaliaq sint. maies¬
tas tam̃ eoꝵ totam m̃tem occupat: ita omins illa uir¬
tus a inpͥmis grati animi. multũ quidẽ p̃stat: s ñ
uult ob hoc diligi. ampliꝰ quiddam inse ht̃. nec sati̾
ab eo intelligitur: aqͦ int̾ utilia num̾atur Gratus ẽ
quia expedit. tͣ & quantum expedit: ñ recepit sordi¬
dum curtusamatorẽ. Soluto adillam sini uemendũ
est: Ingratus hoc cogitat. Uolebam gram referre: sed
timeo inpensam. timeo ꝑiculũ. uereor offensam. faciã
pocĩ qͥa expedit Nonpot̃ eadem ratio a gratũ facere
& ingratũ. Ut aulsa illoꝵ oꝑa: ita diu̾sa int̾ se ꝓposita
sunt. Ille ingratus ẽ. qͣmiuis ñ oporteat. qͥa expedit.

Expanded text:
gradu pergunt et per occultum aguntur. Quid ergo ? Non caperis gradu pergunt et per occultum aguntur. Quid ergo ? Non caperis tantae molis adspectu, etiam si te non tegat, non custodiat, non foveat generetque ac spiritu suo riget ? Quemadmodum haec cum primum usum habeant et necessaria vitaliaque sint, maiestas tamen eorum totam mentem occupat, ita omnis illa virtus et in primis grati animi multum quidem praestat, sed non vult ob hoc diligi ; amplius quiddam in se habet nec satis ab eo intellegitur a quo inter utilia numeratur. Gratus est, quia expedit ? Ergo et quantum expedit ? Non recipit sordidum virtus amatorem ; soluto ad illam sinu veniendum est. Ingratus hoc cogitat: " Volebam gratiam referre, sed timeo impensam, timeo periculum, vereor offensam ; faciam potius, quod expedit." Non potest eadem ratio et gratum facere et ingratum ; ut diversa illorum opera, ita diversa inter se proposita sunt. Ill
Abbreviated transcription (Latin):
sitantũ p̃teririt. Non erat digna suspectuluna. etiã¬
uss si ociosum sidus ttanscurreret. Tpse mundus qͥciens
ꝑ noctem ignes suos fudit & tantũ stolarũ imiumera¬
biliũ resulsit. ꝗͣ ñ intentũ insetenet: Quis sibi illa
tunc cõmiratur ꝓ desse cogitat: Aspice ista tanto suꝑ¬
ne ꝗtu labentia. quẽ admodum uelocitatẽ suã sub spẽ
stantis atꝙ inmoti oꝑis abscondant. qͣntus ista nocte.
qͣntum innumerũ ac discͥmen dierũ obseruas agitur
quantã rerum turba sub hoc silentio euoluitur. qͣntã
fatoꝵ seriem certus limes educet Ĩsta que tu ñ aliter
quam in decore sparsa consid̾as: singła inoꝑe sunt.
Dec enĩ ẽ. qͦd existimes septẽ sola discurrere. cetera
herere: paucoꝵ motus comp̃hendimꝰ. Innumerabi¬
lesu̾o longiusq aconspectu seductidĩ eunt: redeũtꝙ
Et exhis qui oculos nr̃os paciunt᷑: pleriꝙ obscuro

Expanded text:
si tantum praeteriret? Non erat digna suspectu luna, etiasi tantum praeteriret? Non erat digna suspectu luna, etiam si otiosum sidus transcurreret ? Ipse mundus, quotiens per noctem ignes suos fudit et tantum stellarum innumerabilium refulsit, quem non intentum in se tenet ? Quis sibi illa tunc, cum miratur, prodesse cogitat ? Adspice ista tanto superne coetu labentia, quemadmodum velocitatem suam sub specie stantis atque immoti operis abscondant. Quantum ista nocte, quam tu in numerum ac discrimen dierum observas, agitur ! Quanta rerum turba sub hoc silentio evolvitur ! Quantam fatorum seriem certus limes educit ! Ista, quae tu non aliter, quam in decorem sparsa consideras, singula in opere sunt. Nec enim est, quod existimes septem sola discurrere, cetera haerere ; paucorum motus comprehendimus, innumerabiles vero longiusque a conspectu seducti di eunt redeuntque, et ex his, qui oculos nostros patiuntur, plerique obscuro