comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sicbeneficiũ ẽ ⁊ actio ut diximꝰ beneficia. ⁊ ip̃m qđ dat᷑ ꝑillã acci¬
longe alia. ltaq attende. lam intelligis nicħ me qđ̃opiniotua re¬
fugiat dicere. Illibeneficio qđ accio ꝑficit. relatagr̃a ẽ. sullud beni¬
uole excipimꝰ. Illud alt̾um qđ re ꝯtinet᷑ ñdũ reddidimꝰ. ⁊ uolumꝰ
reddere.uoluntati uoluntate satis fecimꝰ. rei: rem debemus. Ita¬
q quamuis reculisse illũ grãm dicamꝰ qui beneficiũ libenter
accłpit. iubemꝰ tam̃ ⁊ simile aliqͥd ei qđ accepit reddere. a consue¬
tudine quedã que dicimus abhorrent. deĩ alia uia ad consue¬
tudinẽ redeunt. Negamꝰ iniuriam acciꝑe sapientẽ. tam̃ qui il¬
lũ pugno ꝑcusserit. iniuriarũ dampnabit᷑. Negamus stultieẽ.
nire om̃s dicimꝰ. nectñ om̃s curamꝰ elleboro. his ipsis quos uocamꝰ
insanos. ⁊ suffragiũ ⁊iuris dictionẽ ꝯmittimꝰ. Sidm̃s eũ qui be¬

Expanded text:
Sic beneficium est et actio, ut diximus, benefica et ipsum, quod datur per illam actiSic beneficium est et actio, ut diximus, benefica et ipsum, quod datur per illam actilonge alia. Itaque attende, iam intellegis nihil me, quod opinio tua refugiat, dicere. Illi beneficio, quod actio perficit, relata gratia est, si illud benevole excipimus ; illud alterum, quod re continetur, nondum reddidimus, sed volemus reddere. Voluntati voluntate satis fecimus ; rei rem debemus. Itaque, quamvis rettulisse illum gratiam dicamus, qui beneficium libenter accipit, iubemus tamen et simile aliquid ei, quod accepit, reddere. A consuetudine quaedam, quae dicimus, abhorrent, deinde alia via ad consuetudinem redeunt. Negamus iniuriam accipere sapientem, tamen, qui illum pugno percusserit, iniuriarum damnabitur ; negamus stulti quidnire omnes dicimus, nec omnes curamus elleboro ; his ipsis, quos vocamus insanos, et suffragium et iuris dictionem committimus. Sic dicimus eum, qui be
Abbreviated transcription (Latin):
tulit.⁊ qđ ẽ amicitie ex equo. post deinde: aliter beneficiũ. aliter
creditũ soluit᷑. Non est qđ expectes ut solutionẽ tͥ ostendã. Res
interanimos geritur. Qđ dico ñ uidebit᷑ aurũ. ꝗͣuis primo contͣ
opinionẽ tuã pugnet. Site cõm̃daueris mͥ. ⁊ cogitaueris plures
eẽ res qmͣ uerba. ingens copia ẽ rerũ sine nomine. quas ñ ꝓpriis
Quia non sufficimꝰ ut singłis singła assignemꝰ. quociens opus est
temeritas impulit. Parsimonia ẽ. scientia uicandi sũptus suꝑ¬
uacuos. aut ars. refamiliari moderate utendi. partissimum
tñ hominem uocamꝰ. pusilli animi ⁊ ꝯtracti. Cũ infinitũ int̾sit
int̾ modũ ⁊ angustias. hecalia sunt natura. S efficit inopia
sermonis. ut ⁊ hunc ⁊ illũ parcũ uocemus. Ut ⁊ ille fortis dicat᷑
cũ ratione fortuita despiciens. ⁊ hicsine ratione inꝑicula excurreis.

Expanded text:
tulit et, quod est amicitiae, ex aequo. Post deinde aliter beneficium, aliter tulit et, quod est amicitiae, ex aequo. Post deinde aliter beneficium, aliter creditum solvitur ; non est, quod expectes, ut solutionem tibi ostendam ; res inter animos geritur. Quod dico, non videbitur durum, quamvis primo contra opinionem tuam pugnet, si te commodaveris mihi et cogitaveris plures esse res quam verba. Ingens copia est rerum sine nomine, quas non propriis quia non sufficimus, ut singulis singula adsignemus, quotiens opus est,tum mortis temeritas impulit. Parsimonia est scientia vitandi sumptus supervacuos aut ars re familiari moderate utendi ; parcissimum tamen hominem vocamus pusilli animi et contracti, cum infinitum intersit inter modum et angustias. Haec alia sunt natura, sed efficit inopia sermonis, ut et hunc et illum parcum vocemus, ut et ille fortis dicatur cum ratione fortuita despiciens et hic sine ratione in pericula excurrens.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ alit̾. ꝗͣ ip̃e accepi. uoluit. lam habet qđ pecit. ⁊ qđ unum
petit. Gͣ gratus sum. Post hec: usus mei restat. ⁊ aliqđex hoĩe
grato cõmodũ. hoc ñ imꝑfecti officii reliqua pars ẽ. s ꝑfecti
accessio. Facit fidias statuam. alius est fructus artis. alius ar¬
tifex. Artisẽ. fecisse qđ uoluit. artificii. fecisse cũ fructu. Perfecit
opussuũ fidias. etiãsiñ uendidit. Triplex illifructusẽ. oꝑissui.
nus ꝯscientie. hunc absoluto oꝑe ꝑcipit. Alter: fame. terciꝰ
tatis. quẽallatura est aut gr̃a. aͣuenditio. aliqua ꝯmoditas. Sic
beneficii fructus primus ille ẽ ꝯscientie. hunc ꝑcipit qui qͦuoluit
sunt. Itaq cũ benigne acceptũ est: beneficiũ ẽ. Qui dedit: gr̃am
quidẽ iam recepit mercedein: ñdũ. Debeo itaq quod ex
neficiũ ẽ. Ipsũ quidẽ: beneaccipiendo ꝑsolui. Quid gͦ inquit:
retulit gr̃am qui nicħ fecit. Primũ fecit bono animo. bonũ ob¬

Expanded text:
n aliter, quam ipse accipi voluit : iam habet, quod petit, et quod unum petit, ergo gratus sum. Post hoc usus mei restat et aliquod ex homine grato commodum ; hoc non imperfecti officii reliqua pars est, sed perfecti accessio. Facit Phidias statuam ; alius est fructus artis, alius artificii : artis est fecisse, quod voluit, artificii fecisse cum fructu ; perfecit opus suum Phidias, etiam si non vendidit. Triplex illi fructus est operis sui: unus conscientiae ; hunc absoluto opere percipit; alter famae ; tertius utilitatis, quem allatura est aut gratia aut venditio aut aliqua commoditas. Sic bene ficii fructus primus ille est conscientiae ; hunc percipit, qui, quo voluit,sunt. Itaque cum benigne acceptum est beneficium, qui dedit, gratiam quidem iam recepit, mercedem nondum ; debeo itaque, quod extra beneficium est, ipsum quidem bene accipirettulit gratiam, qui nihil fecit ? " Primum fecit : bono animo bonum ob
Abbreviated transcription (Latin):
simũ sit. Cognoscere aũt est quẽ iudicat puniendũ. ñ punire.
uenia: debite pene remissioẽ. Clem̃tia hoc pͥmũ pr̃at. ut quos di¬
mittit nichil aliud illos patidebuisse ꝓnuntiat. Plenior ẽ gͦ qmͣ
ueniã. ⁊ honestior. De uerbo ut mea fert opinio controu̾sia ẽ. de
re quidẽ ꝯuenit. sapiens multa remittet. multos parũ sane. s
sanabilis ingenii seruauit. agricolas bonos imitabit᷑. qͥñ tm̃ rec
lminicula quibꝰ tergant᷑ applicant. alias circũcidunt:
ceritatẽ rami premant. quasdam infirmas uitio locĩ nutriui.
qbꝰdã aliena umbra laborantibꝰ. c̃elũ aperiunt. uidebit qđ
ingenium qua ratione tractandũ sit. quomͦ in rectũ praua

Expanded text:
simum sit. Ignoscere autem est, quem iudices puniendum, non punire ; simum sit. Ignoscere autem est, quem iudices puniendum, non punire ; venia debitae poenae remissio est. Clementia hoc primum praestat, ut, quos dimittit, nihil aliud illos pati debuisse pronuntiet ; plenior est quam venia, honestior est. De verbo, ut mea fert opinio, controversia est, de re quidem convenit. Sapiens multa remittet, multos parum sani, sed sanabilis ingenii servabit. Agricolas bonos mutabitur, qui non tantuadminicula, quibus derigantur, applicant; alias circumcidunt, ne proceritatem rami premant, quasdam infirmas vitio loci nutriunt, quibusdam aliena umbra laborantibus caelum aperiunt. Videbit, quod ingenium qua ratione tractandum sit, quo modo in rectum prava
Abbreviated transcription (Latin):
tit qđ debet. Itaq penã quã exigere debet ñ donat. s illũ qđ
exuenia conseqͥ iustũ ẽ. ⁊ tibi uitã tribuit. Paxcit enĩ sapiens
consulit ⁊ corrigit. itẽ faciet. Qd̾ si ignosceret ut ͤ ignoscet. q̃m qͥ
ignoscit fatetur aliqͥd se qđ fieri debuit. omisisse. Adiquẽ uerb̾
tĩ admonebit: pena ñ adficiet. etatẽ eiꝰ em̃dabilẽ intuens aliquẽ
inuidie crimine manifeste laborantẽ. iubebit incolum̃ eẽ quia
deceptus ẽ. qr ꝑuinũ lapsus. hostes dimittet saluos. aliqũ etiã
laudatos. si honestis causis ꝓfide. ꝓ federe. ꝓlibertate. in bellũ
accincti sunt. hec omnia: non uenie sed clementie oꝑa sunt.
clem̃tia: lib̾ũ arbitriũ habet. ñ sub formula. s ex equo ⁊ bono
iudicat. ⁊ absoluere illi licet. Et quati uultͣtaxare litẽ. Nichil ex his
facit tanquã iusto minꝰ fecerit. s tanquã id qđ constituit:. iustis¬

Expanded text:
tit, quod debet ; itaque poenam, quam exigere debet, non donat. Sed illud, quod tit, quod debet ; itaque poenam, quam exigere debet, non donat. Sed illud, quod ex venia consequi vis, honestiore tibi via tribuet; parcet enim sapiens, consulet et corriget; idem faciet, quod, si ignosceret, nec ignoscet, quoniam, qui ignoscit, fatetur aliquid se, quod fieri debuit, omisisse. Aliquem verbis tantum admonebit, poena non adficiet aetatem eius emendabilem intuens; aliquem invidia criminis manifeste laborantem iubebit incolumem esse, quia deceptus est, quia per vinum lapsus ; hostes dimittet salvos, aliquando etiam laudatos, si honestis causis pro fide, pro foedere, pro libertate in bellum acciti sunt. Haec omnia non veniae, sed clementiae opera sunt. Clementia liberum arbitrium habet ; non sub formula, sed ex aequo et bono iudicat ; et absolvere illi licet et, quanti vult, taxare litem. Nihil ex his facit, tamquam iusto minus fecerit, sed tamquam id, quod constituit, iustis
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterũ omnibꝰ dignis ꝓderit. ⁊ deorũ more: calamitosos ꝓ¬
pitiꝰ respiciet. Miscłia: uicina est miserie. habet enĩ aliqͥd tra¬
hitq ex ea. In becilles oculos eẽ scias. qui ad alienã lippitudi¬
nẽ ⁊ ip̃i suffundunt᷑. Tam me hercule quã morbũ eẽ. ñ hilari¬
tatẽ semꝑ arridere ridentibꝰ. ⁊ ad omniũ estimationẽ ip̃ũ qͦros
quis a sapiente exigit: ꝓpe ẽ ut lamentationẽ exigat.⁊ a
nis funerib gemitꝰ. At quare non ignoscet uacuã constitua¬
mꝰ. Nunc. quoq qͥd sit ueniã ut sciamꝰ dare illã a sapiente
ñ debere. uenia est pene debite remissio. hanc sapiens qͣre
ñ debeat dare. reddunt rationẽ dutiꝰ quibꝰ hoc ꝓpositũ est.
Ego ut breuit tanquã in alieno iudiciodicã. ⁊ ignoscit᷑ qͥ puni¬
ri debuit. Sapiens autẽ nichil facit qđ ñ debet: nichil p̾t̾init¬

Expanded text:
ceterum omnibus dignis proderit et deorum more calamitosos pceterum omnibus dignis proderit et deorum more calamitosos propitius respiciet. Misericordia vicina est miseriae; habet enim aliquid trahitque ex ea. Imbecillos oculos esse scias, qui ad alienam lippitudinem et ipsi subfunduntur, tam mehercules quam morbum esse, non hilaritatem, semper adridere ridentibus et ad omnium oscitationem ipsum quoque os si quis a sapiente exigit, prope est, ut lamentationem exigat et in alienis funeribus gemitus. " At quare non ignoscet ? " Agedum constituamus nunc quoque, quid sit venia, et sciemus dari illam a sapiente non debere. Venia est poenae meritae remissio. Hanc sapiens quare non debeat dare, reddunt rationem diutius, quibus hoc propositum est; ego ut breviter tamquam in alieno iudicio dicam : "Ei ignoscitur, qui puniri debuit ; sapiens autem nihil facit, quod non debet, nihil praetermit
Abbreviated transcription (Latin):
piciũ. egentistipẽ. ñ hanc contumeliosã quã pars maior horũ
qui misericordes uideri uolunt abicit. ⁊ fastidit quãs adiuuat.
contingiq ab his timet. sed ut homo homini ex cõmuni dabit.
Donabit lacrimis maternis filiũ. ⁊ cathenas solui iubebit.
Iludo eximet. ⁊ cadauer etiã noxiũ sepeliet. s faciet ista tnqͥlla
mente. uultusuo. Ergo ñ miserebit᷑ sapiens. sed succurret. sed
ꝓderit: in comune auxiliũ natus. ac publicũ bonũ. ex quodabit
cuiq partẽ Etiã ad calamitosos ꝓportione imꝓbandos ⁊ em̃dan-¬
dos bonitatẽ suã ꝑmittet. Afflictis u̾o ⁊ fortiꝰ saborantib mul¬
tolibentiꝰ subueniet. Quociens poterit: fortune intercidet. Ubi
enĩ opibꝰ potꝰ utet᷑ an uirib. qui ad restituenda que casus impu¬
lt. uultũ qͥdẽ nondeiecit. nec animũ obstrusit causa rerum
in pannosã faciem et in obnoxiam baculo senectutem.

Expanded text:
pitium, egenti stipem, non hanc contumeliosam, quam pars maior horum, pitium, egenti stipem, non hanc contumeliosam, quam pars maior horum, qui misericordes videri volunt, abicit et fastidit, quos adiuvat, contingique ab iis timet, sed ut homo homini ex communi dabit ; donabit lacrimis maternis filium et catenas solvi iubebit et ludo eximet et cadaver etiam noxium sepeliet, sed faciet ista tranquilla mente, vultu suo. Ergo non miserebitur sapiens, sed succurret, sed proderit, in com- mune auxilium natus ac bonum publicum, ex quo dabit cuique partem. Etiam ad calamitosos pro portione improbandosque et emendandos bonitatem suam permittet ; adflictis vero et forte laborantibus multo libentius subveniet. Quotiens poterit, fortunae intercedet ; ubi enim opibus potius utetur aut viribus, quam ad restituenda, quae casus impulit ? Vultum quidem non deiciet nec animum ob erus alicuius aridum aut pannosam maciem et innixam baculo senectutem;
Abbreviated transcription (Latin):
cidere potest. qđ illã obducat. Nichilq eque hominẽ quã mag¬
nus animꝰ decet. Non potest autẽ magnꝰ eẽ. idem: si metus et
meror contundit.si mentẽ obducit ⁊ contrabit. hoc sapienti ne
insiuis qͥdẽ accidet calamitatib. s omnẽ fortune iram reu̾bera¬
bit: ⁊ ante se franget. Candẽ semꝑ faciẽ seruabit placidã. in con¬
cussã. Qđ facere non posset. si tristiciã reciꝑet. Adice qđ sapiens
ac ꝓuidet. ⁊ in expedito consiliũ habet. Numquã autẽ liqͥdũ
sincerũq exturbido uenit. Tristicia in habitabilis ẽ. ad despici-¬
endas resut ille excogitando ꝑiculosa uitanda eque estiman¬
da. Ergo ñ miseret. quia ⁊ sine miseria animi ñfit. Cetera omĩa
queq miserent᷑ uolo fact̾ens libens. ⁊ aliꝰ animo faciet. succurre¬
ret. alienis lacrimis ñ accedet. Dabit manũ naufrago exuli hos¬

Expanded text:
cidere potest, quod illam obducat. Nihilque aeque hominem quam magcidere potest, quod illam obducat. Nihilque aeque hominem quam magnus animus decet; non potest autem magnus esse idem ac maestus. Maeror contundit mentes, abicit, contrahit ; hoc sapienti ne in suis quidem accidet calamitatibus, sed omnem fortunae iram reverberabit et ante se franget; eandem semper faciem servabit, placidam, inconcussam, quod facere non posset, si tristitiam reciperet. Adice, quod sapiens et providet et in expedito consilium habet; numquam autem liquidum socerumque ex turbido venit. Tristitia inhabilis est ad dispiciendas res, utilia excogitanda, periculosa vitanda, aequa aestimanda ; ergo non miseretur, quia id sine miseria animi non fit. Cetera omnia, quae, qui miserentur, volo facere, libens et altus animo faciet ; succurret alienis lacrimis, non accedet ; dabit manum naufrago, exuli hos
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã nimis durã. ⁊ minime pͥncipib regibq bonũ datu¬
rã consiliũ. Obicitur enĩ illi: qđ sapientẽ negat misereri.
negat ignoscere. hec si ꝑse ponant᷑. inuisa sunt. Uident᷑ enĩ nul¬
ĩ spẽ relinquere humanis errorib. sed omnia delicta ad pe
deducere. Qđ si est qͥdni hec scientia que discere humanitatẽ u¬
bet. portũq aduersus fortunã certissimũ mutuo auxilio clau¬
dit. S nulla secta benignior leruorq ẽ. nulla amantior ho¬
minũ ⁊ cõmunib bonis attentior. ut ꝓpositũ sit uisui eẽ ut au¬
o nec sibi tantũ s uniuersis singłisq consulere. Miscd̃ia
egͥcudo animi ob alienarũ miseriarũ sp̃ẽm aut tristiciã ex ali¬
enis malis. contͣq accidere in merentib credet. Egritudo autẽ
insapientẽ uirũ ñ cadet. serena enĩ eiꝰ mens ẽ. nec qͥcquã in¬

Expanded text:
tamquam duram nimis et minime principibus regibusque bonum datutamquam duram nimis et minime principibus regibusque bonum daturam consilium; obicitur illi, quod sapientem negat misereri, negat ignoscere. Haec, si per se ponantur, invisa sunt ; videntur enim nullam relinquere spem humanis erroribus, sed omnia delicta ad poenam deducere. Quod si est, quidnam haec scientia, quae dediscere humanitatem iubet portumque adversus fortunam certissimum mutuo auxilio cludit ? Sed nulla secta benignior leniorque est, nulla amantior hominum et communis boni attentior, ut propositum sit usui esse et auxilio nec sibi tantum, sed universis sin- gulisque consulere. Misericordia est aegritudo animi ob alienarum miseriarum speciem aut tristitia ex alienis malis contracta, quae accidere immerentibus credit ; aegritudo autem in sapientem virum non cadit ; serena eius mens est, nec quicquam in
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ in phale̾ri quẽ aiunt ñ quidẽ in homines in nocentes. s suꝑ
humanũ ac ꝓbabilẽ modũ seuisse. possumꝰ effugere cauillatio¬
nẽ. ⁊ ita finire. ut sit crudelitas inclinatio animi ad aisꝑiora.
hanc clem̃tia repellit longiꝰ stare a se. Nã seueritatẽ illi ꝯuenire.
ad rẽ: certũ ẽ. ꝑtinet querere hoc loco. qͥl sit miscłia. Pleriq enĩ
ut uirtutẽ eã laudant. ⁊ bonũ hominẽ uocant misericordem.
leuiore ꝑicło errat᷑. S par error ẽ. auero recedentiũ. Ergo quẽ¬
admod̾ religio deos colit suꝑsticio uiolat: ita clem̃tiã mansue¬
tudinẽq om̃s boni uiri p̃st̾abuirt. miscdiã aut̃ uitabunt. est
pessimo cuiq: familiarissima ẽ anus. Et muliercule sunt
que lacrimis nocentissimoꝵ mouent᷑. Que siliceret carcerẽ
effringerint. Misccd̃ia: ñ causã s fortunã spectat. Clem̃tia.
rationi accidit. Scio male audiri apd̃ imꝑitos sectã stoicoꝵ

Expanded text:
ri, quem aiunt non quidem in homines innocentes, sed super humanum ac probabilem modum saevisse. Possumus effugere cavillationem et ita finire, ut sit crudelitas inclinatio animi ad asperiora. Hanc clementia repellit longe iussam stare a se ; cum severitate illi convenit. Ad rem pertinet quaerere hoc loco, quid sit misericordia; plerique enim ut virtutem eam laudant et bonum hominem vocant misericordem. leviore periculo erratur, sed par error est a vero recedendum. Ergo quemadmodum religio deos colit, superstitio violat, ita clementiam mansuetudinemque omnes boni viri praestabunt, misericordiam autem vitabunt ; est pessimo cuique familiarissima est ; anus et mulierculae sunt, quae lacrimis nocentissimorum moventur, quae, si liceret, carcerem effringerent. Misericordia non causam, sed fortunam spectat; clementia rationi accedit. Scio male audire apud imperitos sectam Stoicorum
Abbreviated transcription (Latin):
idis. Intẽꝑantia animi possumꝰ dicere ñeẽ. hanc crudel
s feritatẽ. Cui uoluptati seuitia ẽ. possimꝰ in samã uocare. Nã
uaria st̃ gen̾a eiꝰ. ⁊ nullũ cerciꝰ quã qđ incedes hominũ ⁊ lamatio¬

Expanded text:
gendis intemperantiam animi. Possumus dicere non esse hanc crudelitatem, gendis intemperantiam animi. Possumus dicere non esse hanc crudelitatem, sed feritatem, cui voluptati saevitia est; possumus insaniam vocare : nam varia sunt genera eius et nullu
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ. aliqͥd ex materia ac debita pena remittentẽ. reclamabit᷑.
nullã uirtutẽ cuiquãmmnꝰ debito facere. At qui hoc om̃s intelli¬
gunt clem̃tiã eẽ. que se flectit citra id qđ merito constitui poss.
huic contrariã imꝑiti putant seueritatẽ. S nulla uirtus: uir¬
tuti contraria ẽ. Qd gͦ opponit᷑ clem̃tie crudelitas que nichil ali¬
ud ẽ. quã atrocitas animi in exigendis penis: S quidã ñ exigt̃
penas crudeles tñ st̃. tanquã qui ignotos homines ⁊ obuios ñ
incõpendiũ sed occidendi causa occidunt. nec interficere conten¬
ti seuiunt. ut osyris ille ⁊ ꝓclus ⁊ pirate qui captos u̾berant. ⁊ in
ignẽ uiuos inponunt. hec crudelitas quidẽ s qr nec ultionẽ seqͥt᷑.
ñ enĩ lesa ẽ. nec peccator alicui irascitur. nullũ enĩ antecessit cͥm̃.
extra finitionẽ nr̃am cadit. que finitionẽ continebat inpenis exi¬

Expanded text:
rationem aliquid ex merita ac debita poena remittentem : reclamabitur rationem aliquid ex merita ac debita poena remittentem : reclamabitur nullam virtutem cuiquam minus debito facere. Atqui hoc omnes intellegunt clementiam esse, quae se flectit citra id, quod merito constitui posset. Huic contrariam imperiti putant severitatem ; sed nulla virtus virtuti contraria est. Quid ergo opponitur clementiae ? Crudelitas, quae nihil aliud est quam atrocitas animi in exigendis poenis. " Sed quidam non exigunt poenas, crudeles tamen sunt, tamquam qui ignotos homines et obvios non in compendium, sed occidendi causa occidunt nec interficere contenti saeviunt, ut Busiris ille et Procrustes et piratae, qui captos verberant et in ignem vivos imponunt." Haec crudelitas quidem ; sed quia nec ultionem sequitur non enim laesa est nec peccato alicui irascitur nullum enim antecessit crimen, extra finitionem nostram cadit ; finitio enim continebat in poenis exi
Abbreviated transcription (Latin):
expsserunt sensus uehem̃tes ⁊ concitatos. Nullã ad huc uocẽ
audii ex bono leniq anmosã. Qdgͦ ẽ ut raro in uitus icum
magna cunctatione ita aliqñ scribas: Necesseẽ istud. qd̾i
in odiũ litc̃as adduxit. S sic̃ facis cũ magna cunctatione
cũ multis dilationib neforte decipiat nos speciosũ cleitie
nom̃ aliqñ ⁊ incontratiũ abducat. uideamus qͥd sit elem¬
tia. qualis sit. ⁊ quos fines habeat. Clem̃tia ẽ tẽꝑantia ani¬
mi mn potestate ulciscendi. uellenitas suꝑioris aduersus
inferiorẽ. ln constituendis penis plura ꝓpon̾ere tutius est.
neuna diffinitio parũ rẽ cõphendat᷑. ⁊ ut ita dicã formte¬
la excidat. Itaq dici potest ⁊ inclinatio animi ad lemratẽ.
inpena exigenda illa finicio contra dictionis in uenitur.¬
quãuis maxime aduerũ accedat. Sidixerimꝰ clem̃tiã eẽ mode¬

Expanded text:
expresserunt sensus vehementes et concitatos ; nullam adhuc vocem expresserunt sensus vehementes et concitatos ; nullam adhuc vocem audii ex bono lenique animosam. Quid ergo est ? Ut raro, invitus et cum magna cunctatione, ita aliquando scribas necesse est istud, quod tibi in odium litteras adduxit, sed, sicut facis, cum magna cunctatione, cum multis dilationibus. Et ne forte decipiat nos speciosum clementiae nomen aliquando et in contrarium abducat, videamus, quid sit clementia qualisque sit et quos fines habeat. Clementia est temperantia animi in potestate ulciscendi vel lenitas superioris adversus inferiorem in constituendis poenis. Plura proponere tutius est, ne una finitio parum rem comprehendat et, ut ita dicam, formula excidat ; itaque dici potest et inclinatio animi ad lenitatem in poena exigenda. Illa finitio contradictiones inveniquamvis maxime ad verum accedat, si dixerimus clementiam esse mode
Abbreviated transcription (Latin):
magna parte sꝑare ⁊ confiteri libet. Tradet᷑ ista animi tui
mansuetudo. diffundet᷑q paulatĩ ꝑ om̃e imꝑii corpus et
cuncta insimilitudinẽ tuã formabunt᷑. Acapite bona ua¬
litudo. in om̃s uegeta st̃. atq erecta aut langore demissa.ꝓ
ut animꝰ eoꝵ uiuit aut marcessit. Et erunt ciues. erunt socũ
digni hac bonitate.⁊ in totũ orbẽ recti mores reuertent᷑. Par¬
cetur ubiq manib tuis. Dutiꝰ memorari huic patere. ñ uͥt
blandũ aurib tuis. Nec enĩ hic mͥ mos ẽ. Maluerĩ ueris offen¬
t̾ẽ: fiat iudiciũ illud mecũ. Consido multas uoces magnas
sed decestabiles in uitã humanã ꝑuenisse celebresq uulgo
ferri ut illã ocłint dũ metuant. siigrecus uersus similis est
qui se mortuo terrã misceri ignib iubet. Et alia huiꝰ noce. ae
nescio quomͦ ingenia immania ⁊ inuisa materia secundion

Expanded text:
magna parte sperare et confidere libet. Tradetur ista animi tui magna parte sperare et confidere libet. Tradetur ista animi tui mansuetudo diffundeturque paulatim per omne imperii corpus, et cuncta in similitudinem tuam formabuntur. A capite bona valetudo : inde omnia vegeta sunt atque erecta aut languore demissa, prout animus eorum vivit aut marcet. Erunt cives, erunt socii digni hac bonitate, et in totum orbem recti mores revertentur ; parcetur ubique manibus tuis. Diutius me morari hic patere, non ut blandum auribus tuis nec enim hic mihi mos est ; maluerim veris offentus est, fiat iudicium, illud mecum considero multas voces magnas, sed detestabiles, in vitam humanam pervenisse celebresque vulgo ferri, ut illam : " Oderint, dum metuant," cui Graecus versus similis est, qui se mortuo terram misceri ignibus iubet, et alia huius notae. Ac nescio quomodo ingenia in immani et invisa materia secundiore ore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tibi pͥncipi notus. exigebat ate scriberes in quos ⁊ exqua cã
animad uerti uelles. hoc sepe dilatũ ut aliquando fieret: insta¬
bat. Inuitus inuito cũ cartã ꝓtulisset traderetq: exclamasti.
uellẽ litteras nescirẽ. Odignam uocẽ quã audirent om̃s gen¬
tes. que romanũ imꝑium incolunt. queq uixta iacent dubie
lib̾tatis. queq se contra uiribꝰ aut animis attollunt. Ouocẽ in
contionẽ omniũ mortaliũ mittendã in cunꝰ uerba pͥncipes
regesq uram̃tũ faciebant. Quocẽ publicã. generis humani
in nocentiã dignã cui redderet᷑ antiquũ illud scł̃m. Nunc
ꝓfecto consentire decebat ad equũ bonũq expulsa alieni
cupidue. ex qua omne animi malũ oritur. Pietatẽ integͥ¬
tatẽq cũ fide ac modestia resurgere. ⁊ uitia diurno abusa reg
no. tandẽ felici acpuro scło dare locũ futurũ. hoc cesar ex

Expanded text:
et tibi principi natus, exigebat a te, scriberes, in quos et ex qua causa et tibi principi natus, exigebat a te, scriberes, in quos et ex qua causa animadverti velles; hoc saepe dilatum ut aliquando fieret, instabat. Invitus invito cum chartam protulisset traderetque, exclamasti: " Vellem litteras ne- scirem ! " O dignam vocem, quam audirent omnes gentes, quae Romanum imperium incolunt quaeque iuxta iacent dubiae libertatis quaeque se contra viribus aut animis attollunt! O vocem in con- tionem omnium mortalium mittendam, in cuius verba principes regesque iurarent ! O vocem publica generis humani innocentia dignam, cui redderetur antiquum illud saeculum ! Nunc profecto consentire decebat ad aequum bonumque expulsa alieni cupidine, ex qua omne animi malum oritur, pietatem integritatemque cum fide ac modestia resurgere et vitia diuturno abusa regno dare tandem felici ac puro saeculo locum. Futurum hoc. Caesar, ex
Abbreviated transcription (Latin):
dit. nisi eodẽ tẽꝑe grex miseroꝵ subiestus stetit. crudelitatẽ suã
in ordine coactam putat. Felicitas illa multis salutẽ dare. ⁊ ad
uitã ab ipsa morte reuocare. ⁊ mereri clementiã ciuicã ñ pot̾.
Nullũ ornam̃tũ pͥncipis fastigio digniꝰ. pulcriꝰq ẽ. quã illa co¬
rona obciues seruatos. ñ hostilia arma detracta uictis. ñ currus
barbaroꝵ sanguine cruenti. ñ parta bello spolia. hec diuina po¬
tentia ẽ. gregatĩ acpublice seruare. Multosaũ occide ⁊ indiscre¬
uoxtua maxime cõpulit. quã ego ñ sine
admiratione ⁊ cũ diceret᷑ audisse memi¬
ni ⁊ dem̃ aliis narrasse uocẽ generosã
magnianimi. magne lenitatis. que ñ
cõposita. nec alienis aurib subito data
crepuit. ⁊ bonitatẽ tuã cũ fortuna tua
litigantẽ in mediũ adduxit. Animad¬
uersurus in latrones duos burrus p̾fectus tuus uir egregius

Expanded text:
dit; nisi eodem tempore grex miserorum sub ictu stetit, crudelitatem suam dit; nisi eodem tempore grex miserorum sub ictu stetit, crudelitatem suam in ordinem coactam putat. Felicitas illa multis salutem dare et ad vitam ab ipsa morte revocare et mereri clementia civicam. Nullum ornamentum principis fastigio dignius pulchriusque est quam illa corona ob cives servatos, non hostilia arma detracta victis, non currus barbarorum sanguine cruenti, non parta bello spolia. Haec divina potentia est gregatim ac publice servare; multos quidem occidere et indiscrevox tua maxime compulit, quam ego non sine admiratione et, cum diceretur, audisse memini et deinde aliis narrasse, vocem generosam, magni animi, magnae lenitatis, quae non composita nec alienis auribus data subito erupit et bonitatem tuam eum fortuna tua litigantem in medium adduxit. Animadversurus in latrones duos Burrus praefectus tuus, vir egregius
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ia criminis ac ꝑicłi querit̾. apparent̃ licet magna impẽ¬
sa ⁊ regiis opibꝰ ⁊ artificũ exquisitis nominib. Quẽ tñ ludere in
carcere iubent. Qd̃ istud dii boni malũ ẽ. occidere. seiuire. delec¬
tarisono cathenarũ iciuiũ capita decidere. quoc̃q uentũ ẽst
multũ sanguinis fundere aspectu suo terrere ac fugari
alia uita eẽt. si leones ursiq regnarent. si serpentib in nos ac no¬
xiosissimo cuiq animali daret᷑ potestas: lula rationis in exꝑta
iã nobis immanitatis crimine dãpnata: abstinent suis. ⁊tuta
ẽ etiã inter feras similitudo morũ. Apud homines autẽ neã ne¬
cessariis quidẽ sibi rabies temꝑat. s externa suaq in equo hab⁊
serꝑe. ⁊ inicere tectis ignẽ. aratrũ uetustis urbib inducere. ptitẽ¬
tiam putat. ⁊ unũ occidi iub̃e aut alt̾ũ: parũ imꝑatoriũ cre¬

Expanded text:
materia criminis ac periculi quaeritur. Apparentur licet magna impenmateria criminis ac periculi quaeritur. Apparentur licet magna impensa et regiis opibus et artificum exquisitis nominibus, quem tamen ludi in carcere iuvent ? Quod istud, di boni, malum est occidere, saevire, delectari sono catenarum et civium capita decidere, quocumque ventum est, multum sanguinis fundere, aspectu suo terrere ac fugare ? Quae alia vita esset, si leones ursique regnarent, si serpentibus in nos ac noxiosissimo cuique animali daretur po- testas ? Illa rationis expertia et a nobis immanitatis crimine damnata abstinent suis, et tuta est etiam inter feras similitudo ; horum ne a necessariis quidem sibi rabies temperat, sed externa suaque in aequo habserpit, et inicere tectis ignem, aratrum vetustis urbibus inducere potentiam putat ; et unum occidi iubere aut alterum parum imperatorium cre
Abbreviated transcription (Latin):
ac fuga est ⁊ diis ipsis manus intendunt᷑. Sub uno aliquo tecto
flamina apparuit. familia uiciniq aquã ingerunt. At incen¬
diũ uastũ ⁊ multas iã domos depastũ. parte urbis obruitur.
Crudelitatẽ priuatoꝵ quoq seruiles manꝰ sub certo crucis ꝑi¬
culo ulte sunt. Tirannoꝵ gentes popłiq quoꝵq erat malũ
ihii quib imminebat. excidere ad gressi sunt. Aliqñ sua p̾si¬
dia in ipsis consurrexerunt. ꝑfidiãq ⁊ impietatẽ ⁊ feritatẽ
⁊ qͥcqͥd ab illis didicerant. in ipsos exercuerunt. Qͥd enĩ potest
qm̃ abeo sperare. quẽ malũ eẽ docuit:. Non diui appare
tatẽ. Q uarehis regnũ ẽ. ñ aliud quã captarũ urbiũ forma.
⁊ terribiles facies. publici metus. omnia mesta trepida ꝯfusa.
uoluptates ipse. timent᷑. ñ conuiuia securi ineunt. inqͥb
lingua sollicite etiã ebriis custodienda ẽ. Nonspectacła. exqͥb

Expanded text:
ac fuga est, et dis ipsis manus intentantur. Sub uno aliquo tecto ac fuga est, et dis ipsis manus intentantur. Sub uno aliquo tecto flamma apparuit : familia vicinique aquam ingerunt ; at incendium vastum et multas iam domos depastum parte urbis obruitur. Crudelitatem privatorum quoque serviles manus sub certo crucis periculo ultae sunt ; tyrannorum gentes populique et, quorum erat malum, et ei, quibus inminebat, exscindere adgressi sunt. Aliquando sua praesidia in ipsos consurrexerunt perfidiamque et impietatem et feritatem et, quidquid ab illis didicerant, in ipsos exercuerunt. Quid enim potest quisquam ab eo sperare, quem malum esse docuit ? Non diu nequitiatatem, quale eius regnum est ? Non aliud quam captarum urbium forma et terribiles facies publici metus. Omnia maesta, trepida, confusa ; voluptates ipsae timentur; non convivia securi ineunt, in quibus lingua sollicite etiam ebriis custodienda est, non spectacula, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
extendatur dolor. ⁊ delectet᷑ malis hominũ. Tunc illi dir̃
animi morb ad insaniã ꝑuenit ultimã. cũ crudelitas uer¬
sa ẽ in uoluptatẽ ⁊iã occidere hominẽ iuuat. Naturalẽ ui¬
rũ a tergo sequit᷑ euersio. Odiosus: uenena gladii tã multiᷤ
consiliis. Alias u̾o consternatione pͥublica circũuenit᷑. Leuis
enĩ ⁊ pͥuata ꝑnicies: ñ totas urbes mouet. Qđ late fuere cepit
⁊ om̃s appetit: undiq configitur. Serpentes paruule fal¬
lunt. nec p̃ublice consequunt᷑. ubi aliquã solitã mensu¬
rã transit. ⁊ in monstrũ excreuit. ubi fontes potu infecit.
⁊siafflauit: deurit obteritq:. quac̃q incessit bastͥisis petit᷑.
possunt uerba dare ⁊ euadere pussilla mala. Ingentib.
obuã itur. Sic unus eger necdomũ qͥdẽ ꝑturbabat. At ubi
crebris mortib pestilentiã eẽ apparuit conela matio ciuitatis

Expanded text:
extendatur dolor, delectatur malis hominum ; tunc illi dirus extendatur dolor, delectatur malis hominum ; tunc illi dirus animi morbus ad insaniam pervenit ultimam, eum crudelitas versa est in voluptatem et iam occidere hominem iuvat. Matura talem virum a tergo sequitur aversio, odia, venena, gladii; tam multis consiliis, alias vero consternatione publica circumvenitur. Levis enim et privata pernicies non totas urbes movet ; quod late furere coepit et omnes appetit, undique configitur. Serpentes parvulae fallunt nec publice conquiruntur ; ubi aliqua solitam mensuram transit et in monstrum excrevit, ubi fontes sputu inficit et, si adflavit, deurit obteritque, quacumque incessit, ballistis petitur. Possunt verba dare et evadere pusilla mala, ingentibus obviam itur. Sic unus aeger ne domum quidem perturbat ; at ubi crebris mortibus pestilentiam esse apparuit, conclamatio civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Plus itaq hac uia ꝓficit᷑. ẽ rudelitas: minime humanũ ma¬
lũ ẽ. indignũq tam miti animo. Ferina ista rabies ẽ. sangͥne
gaudere ac uulnerib. ⁊ abiecto homine in siluestre animal
transire. Qͥd enĩ int̾ est oro te alexander leoni lysimachũ obici¬
as. an ip̃e laceres dentib tuis tuũ os: Est tua illa feritas. Oquã
cuꝑes tibi potiꝰ ungues eẽ. tibi rictũ illũ edendoꝵ hominum
capacẽ. Non exigimꝰ ate ut manꝰ ista exitũ familiariũ certis¬
sima ulli salutaris sit. ut iste animꝰ ferox insaciabile gentiũ
malũ citra sanguinẽ cedẽq saciet᷑. Clementia inuocatur ad
occidendũ amicũ carnifex in ter homines eligit᷑. hoc ẽ qͣre
uel maxima abhominanda sit seuitia qđ excedit fines.
pͥmũ solitos. deiñ humanos. Noua supplicia conquirit in¬
geniũ. aduocat instrum̃ta. excogitat ꝑque uarietur. atq

Expanded text:
Plus itaque hac via proficitur. Crudelitas minime humanum maPlus itaque hac via proficitur. Crudelitas minime humanum malum est indignumque tam miti animo ; ferina ista rabies est sanguine gaudere ac vulneribus et abiecto homine in silvestre animal transire. Quid enim interest, oro te, Alexander, leoni Lysimachum obicias an ipse laceres dentibus tuis ? Tuum illud os est, tua illa feritas. O quam cuperes tibi potius ungues esse, tibi rictum illum edendorum hominum capacem ! Non exigimus a te, ut manus ista, exitium familiarium certissimum, ulli salutaris sit, ut iste animus ferox, insatiabile gentium malum, citra sanguinem caedemque satietur ; clementia iam vocatur, ad occidendum amicum cum carnifex inter homines eligitur. Hoc est, quare vel maxime abominanda sit saevitia, quod excedit fines primum solitos, deinde humanos, nova supplicia conquirit, ingenium advocat ut instrumenta excogitet per quae varietur atque
Abbreviated transcription (Latin):
bono. Putet se innocentẽ eẽ. ciuitas erit. Magis irascetur a com¬
muni fragilitate desci̾centib si paucos eos eẽ uiderit. ꝑiculo¬
sũ ẽ mcrede. ostende ciuitati. quanto plures mali sint. Indi¬
cta ẽ aliqñ a senatu sentñtia. ut seruos aliberis cultus distin¬
gueret. Deĩ apparuit qnͣtũ ꝑiculũ immineret. si serui nr̃i
nuimerare nos cepissent. Idẽ scͥito metuendũ eẽ si nulli ignoᷤ¬
citur. sito apparebit pars ciuitatis deterior. quanto pregrauet
Non minꝰ pͥncipi turpia sunt multa suppliciã. quã medico
multa funera. Remissiꝰ imꝑanti: melsꝰ paret̃. Natura con¬
tumax ẽ humanꝰ animꝰ. ⁊ incontrariũ atq arduũ nitens. se¬
quiturq faciliꝰ quã ducit᷑. Et ut generosi ac nobiles equi me¬
lius facili freno regunt᷑: ita clementia uoluntariã in nocen¬
tiã inpetusuo sequit᷑. ⁊dignã putat ciuitas. quã seruet sibi.

Expanded text:
bono. Putet se innocentem esse civitas, erit ; magis irascetur a combono. Putet se innocentem esse civitas, erit ; magis irascetur a communi frugalitate desciscentibus, si paucos esse eos viderit. Periculosum est, mihi crede, ostendere civitati, quanto plures mali sint. Dicta est aliquando a senatu sententia, ut servos a liberis cultus distingueret ; deinde apparuit, quantum periculum immineret, si servi nostri numerare nos coepissent. Idem scito metuendum esse, si nulli ignoscitur; cito apparebit, pars civitatis deterior quanto praegravem Non minus principi turpia sunt multa supplicia quam medico multa funera ; remissius imperanti melius paretur. Natura contumax est humanus animus et in contrarium atque arduum nitens sequiturque facilius quam ducitur ; et ut generosi ac nobiles equi melius facili freno reguntur, ita clementiam voluntaria innocentia impetu suo sequitur, et dignam putat civitas, quam servet sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
tuit bonos mores ciuitati pͥnceps ⁊ uitia eiꝰ: si paciens eoꝵ ẽ. ñ
tanquã probet. sedtanquã inuitꝰ. ⁊cũ magno torm̃to ad casti¬
gandũ ueniat. uerecundiã peccandi. facit ipsa clementia
regentis. Grauior multo pena uidetur. que amiti uiro ꝯstitu¬
tuus plures intra qͥnqñniũ culleo insuit. quã omnib scłis. in¬
sutos accepimꝰ. Multo minꝰ audebant liberi nefas ultimũ ad¬
mittere. quã diu sine lege crim̃ fuit. Sũma enĩ prudentia al¬
tissimi uiri ⁊ rerũ nature peritissimi. maluerunt uelut incre¬
dibile scelus ⁊ ultra audatiã positũ p̃terire: quã dũ uindicaN
ostendere posse fieri. Itaq parricide cũ alege cepert̃. ⁊ illis facinꝰ
pena monstrauit. Pessimo u̾o loco pietas fuit. postquã sepius
culleos uidimꝰ. quã cruces. Inqua ciuitate raro homines pu¬
nuut᷑. in ea consessus fit in nocentie. ⁊ indulget᷑ uelut publico.

Expanded text:
tuit bonos mores civitati princeps et vitia eluit, si patiens eorum est, non tuit bonos mores civitati princeps et vitia eluit, si patiens eorum est, non tamquam probet, sed tamquam invitus et cum magno tormento ad castiantibus. Verecundiam peccandi facit ipsa clementia regentis. Et gravior multo pena videtur, que a miti viro constitutuus plures intra quinquennium culleo insuit, quam omnibus saeculis insutos accepimus. Multo minus audebant liberi nefas ultimum admittere, quam diu sine lege crimen fuit. Summa enim prudentia altissimi viri et rerum naturae peritissimi maluerunt velut incredibile scelus et ultra audaciam positum praeterire quam, dum vindicant, ostendere posse fieri; itaque parricidae cum lege coeperunt, et illis facinus poena monstravit ; pessimo vero loco pietas fuit, postquam saepius culleos vidimus quam cruces. In qua civitate raro homines puniuntur, in ea consensus fit innocentiae et indulgetur velut publico
Abbreviated transcription (Latin):
aliter quã animalib paruis ⁊ obterrentẽ in qͥnantib reducen¬
da manus ẽ.: at in his qui more ciuitatis seruati punitiq erũt.
occasione note clementie utendũ ẽ. Tnͣseamꝰ ad alienas inuri¬
as in quib uindicandis hectria lex secuta ẽ. que pͥnceps quo¬
q sequi debet. aut ut eũ quẽ punit emendet: autͥ pena euiis
ceteros meliores reddat. aut ut sublatis malis securiorẽ cet̾i
inuant. Ipsos faciliꝰ emendabis: mninore pena. Diligentiꝰ enĩ
nuit. cui aliqͥd integri suꝑẽ. Nemo dignitati ꝑdite parcit.
Inpunitatis genus est iã non habere pene locũ. Ciuitatis aũ
mores. magis corripit parcitas animaduersionũ. Facit enĩ con¬
suetudinem peccandi: multitudo peccantiũ. Et minꝰ grauiᷤ
nota ẽ: quã turba dãpnationũ leuat. Et seueritas qd̃ maxi¬
mũ remediũ habet: assiduitate amittit auctoritatẽ. Consti¬

Expanded text:
aliter quam ab animalibus parvis sed obterentem inquinantibus reducenaliter quam ab animalibus parvis sed obterentem inquinantibus reducenda manus est; at in iis, qui in ore civitatis servati punitique erunt, occasione notae clementiae utendum est. Transeamus ad alienas iniurias, in quibus vindicandis haec tria lex secuta est, quae princeps quoque sequi debet : aut ut eum, quem punit, emendet, aut ut poena eius ceteros meliores reddat, aut ut sublatis malis securiores ceteri vivant. Ipsos facilius emendabis minore poena ; diligentius enim vivit, cui aliquid integri superest. Nemo dignitati perditae parcit; impunitatis genus est iam non habere poenae locum. Civitatis autem mores magis corrigit parcitas animadversionum; facit enim consuetudinem peccandi multitudo peccantium, et minus gravis nota est, quam turba damnationum levat, et severitas, quod maximum remedium habet, adsiduitate amittit auctoritatem. Consti
Abbreviated transcription (Latin):
auferendiq uitã. potens in his p̃sertim qͦs scit aliqñ sibi fasti¬
gio obtinuisse: hoc arbitriũ adeptus. ultionẽ impleuit. ꝑfe¬
citq quantũ uere pene satis erat. ꝑdidit enĩ uitam: quidebi.
Et qͥsqͥs exalto adiminici pedes abiectus. alienã de capite regio
sententiã expectauit: in seruatoris sui głam unuit. plusq no
mini eiꝰ confert incolumis. quã si ex oculis ablatꝰ eẽt. Assiduũ
enĩ spectaculũ aliene uirtutis ẽ. intriũ phũ cito tnͣssisse. Si
uero regnũ quoq suũ tuto relinqui. apudeũ potuit repo¬
niq eo unde deciderat ingenti increm̃to surgit laus eiꝰ. qui
contentꝰ fuit ex rege uicto nichil p̃ter głam sumere. hoc ẽ.
etiã ex uictoria sua triũphare. testariq nichil se qđ dignũ
eẽt uictorie apud uictus in uenisse. Cũ ciuib ⁊ ignotis atq
humilib eo moderatiꝰ agendũ ẽ. quo minoris ẽ. afflixisse eos.
Quibꝰdã libẽrter parcas. a qͥbdã te uindicare fastidias. et nõ

Expanded text:
auferendique vitam potens. In iis praesertim, quos scit aliquando sibi par fastigium obtinuisse, hoc arbitrium adeptus ultionem implevit perfecitque, quantum verae poenae satis erat ; perdidit enim vitam, qui debet, et, quisquis ex alto ad inimici pedes abiectus alienam de capite regnoque sententiam expectavit, in servatoris sui gloriam vivit plusque eius nomini confert incolumis, quam si ex oculis ablatus esset. Adsiduum enim spectaculum alienae virtutis est ; in triumpho cito transisset. Si vero regnum quoque suum tuto relinqui apud eum potuit reponique eo, unde deciderat, ingenti incremento surgit laus eius, qui contentus fuit ex rege victo nihil praeter gloriam sumere. Hoc est etiam ex victoria sua triumphare testarique nihil se, quod dignum esset victore, apud victos invenisse. Cum civibus et ignotis atque humilibus eo moderatius agendum est, quo minoris est adflixisse eos. Quibusdam libenter parcas, a quibusdam te vindicare fastidias et non
Abbreviated transcription (Latin):
ista inter semixta diuidimus: Non est beneficiũ cuide est
parsoptima. Natũ eẽ iudicio. alioquin pecuma ingens. si
non recca ratione nec recta uoluntate donata est: non ma¬
gis beneficium est quam thesaurus. Multa sunt autẽ:que¬

Expanded text:
ista inter se mixta dividimus ? Non est beneficium, cui deest ista inter se mixta dividimus ? Non est beneficium, cui deest pars optima, datum esse iudicio : alioqui pecunia ingens, si non ratione nec recta voluntate donata est, non magis beneficium est quam thesaurus. Multa sunt autem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uesta uis animi. etiamsiarecta uoluntate incepit. nͥ quod
uirtutũ motus fecit: Ueto liberalitatem neportari. Tunc
uuat accepisse beneficium: supinis quidem manib. ubi il¬
lud tatio addignos ꝑducit. Non quilibet casus ⁊ consilu mdie¬
gens impetus deferc. quod hostentare libet unscribere sibi. Be¬
neficia tu uocas quorũ auctorem fateripudet. atilla quanto
grast orasunt. quantoq in partẽ interiorem animi nunquã
exitura descendunt. cũ delectant cogitantem. magisaquo: Qd̾
quidacceꝑis. Crispris passienus solebat dicere. quorũdam se
uidicium malle. quambeneficiũ quorumdã beneficium
malle: quam iudicium. Et subiciebat exempla. Malo aiebat
diui augustiiuidicium: malo claudii beneficium. egou̾o:
nulliꝰ puto expetendum eẽ beneficium: cuiꝰ uite iudiciumẽ.
Quidg̃e Nonerat accipiendum a claudio quod dabat᷑: erat.
s sic̃ a fortuna quamscires statim posse malam fieri. Quid

Expanded text:
nesta vis animi, etiam si a recta voluntate incepit, nisi quam nesta vis animi, etiam si a recta voluntate incepit, nisi quam virtutem modus fecit, veto liberalitatem nepotari. Tunc iuvat accepisse beneficium et supinis quidem manibus, ubi illud ratio ad dignos perducit, non quolibet casus et consilii indigens impetus defert ; quod ostentare libet et inscribere sibi. Beneficia tu vocas, quorum auctorem fateri pudet ? At illa quanto gratiora sunt quantoque in partem interiorem animi numquam exitura descendunt, cum delectant cogitantem magis a quo, quam quid acceperis ? Crispus Passienus solebat dicere quorundam se iudicium malle quam beneficium, quorundam beneficium malle quam iudicium, et subiciebat exempla. " Malo," aiebat, " divi Augusti iudicium, malo Claudii beneficium." Ego vero nullius puto expetendum esse beneficium, cuius vile iudicium est. Quid ergo ? Non erat accipiendum a Claudio, quod dabatur ? Erat, sed sicut a fortuna, quam scires posse statim malam fieri. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
lile accepit: sed facile redditurus. sed euius senectuis i libera
orbitas magna ꝓ mittebat. Michi plus dedit. quamuis eidẽ
dederit quia sine spe recipiendi dedit. Quemad modũ meretr
ita intermultos sediuudet. ut nemo non aliquod signum fami¬
liaris animi ferat. Ita qui beneficia sua amabilia uult eẽ:
excogitat quomͦ multi obligentur⁊i tamen singuli habe¬
ant aliquid quo se ceteris preferant.ego uero beneficiis mo-
ras non obitio. Quo plura maioraq fuerint. plus afferent
laudis. Ad sit iudicium. Neq cordi eẽ cuiquam possunt forte
actemere data. Quare: siquis existimat nos cũ ista precipimus
benignitatis fines introrsus referre. ⁊ illi minus laxum limi¬
tem aperire: nepperam monitiones nr̃as exaudiat. Quam
enĩ uirtutem magis ueneramur. cui magis stimulos addũ
quib uetam conuenit hec adhortatio quam nobis. societatẽ
humani generis sanctientib: Quid ergo est cũ sit nulla ho-¬

Expanded text:
Ille accepit, sed facile redditurus, sed cuius senectus et libera Ille accepit, sed facile redditurus, sed cuius senectus et libera orbitas magna promittebat ; mihi plus dedit, quamvis idem dederit, quia sine spe recipiendi dedit." Quemadmodum meretrix ita inter multos se dividet, ut nemo non aliquod signum familiaris animi ferat, ita, qui beneficia sua amabilia esse vult, excogitet, quomodo et multi obligentur et tamen singuli habeant aliquid, quo se ceteris praeferant. Ego vero beneficiis non obicio moras ; quo plura maioraque fuerint, plus adferent laudis. At sit iudicium ; neque enim cordi esse cuiquam possunt forte ac temere data. Quare si quis existimat nos, cum ista praecipimus, benignitatis fines introrsus referre et illi minus laxum limitem aperire, ne perperam monitiones nostras exaudivit. Quam enim virtutem magis veneramur ? Cui magis stimulos addimus ? Quibusve tam convenit haec adhortatio quam nobis societatem generis humani sancientibus ? Quid ergo est ? Cum sit nulla ho
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo sestabularii aut cauponis hospitem iudicat. nec con¬
uiuam dantis epularum.Ubidicipotest. Quid enĩ in me cõ¬
tulit: Nempe hoc quod in illũ ⁊ ux bene notum sibi. ⁊ in illũ
etiam mimicum acturpissimum hominem. Nunquidi
medignum iudicauit: Morbo suo: morem gessit. Quod
uoles gratum eẽ. rarum effice. Quis patitur sibi imputarr
⁊Ierno hec ita iterp̃tetur tanquam reducam liberalitatẽ.
⁊ frenis altiorib reprimam. Illa uero in quantũlibet.: exe¬
at. Sed eat. nonerret. Licet ita largiri ut unusqͥsq etiam
sicum multis accepit: inpopło se ẽẽ non putet. Nemo ñ
habet aliquam familiarem notam: ꝑ quodsperet seppiꝰ
admissum. Dicat. accepi. Item. Qđille: sed ultro. Accepiqd̾
ille. sed ego intrabreue tempus. cũ ille diumeruisset. Sc̃
qui thabeant. sed ñ eisdẽ uerbis datũ. Non eadem comita¬
te trabuentis. Iile accepit cum rogasset: ego ñ rogarem.

Expanded text:
nemo se stabularii aut cauponis hospitem iudicat nec connemo se stabularii aut cauponis hospitem iudicat nec convivam dantis epulum, ubi dici potest : " Quid enim in me contulit ? Nempe hoc, quod et in illum vix bene notum sibi et in illum etiam inimicum ac turpissimum hominem. Numquid enim me dignum iudicavit ? Morbo suo morem gessit ! " Quod voles gratum esse, rarum effice; quivis patitur sibi imputari. Nemo haec ita interpretetur, tamquam reducam liberalitatem et frenis artioribus reprimam ; illa vero, in quantum libet, exeat, sed eat, non erret. Licet ita largiri, ut unusquisque, etiam si cum multis accepit, in populo se esse non putet. Nemo non habeat aliquam familiarem notam, per quam speret se propius admissum. Dicat : " Accepi idem, quod ille, sed ultro. Accepi, quod ille, sed ego intra breve tempus, cum ille diu meruisset. Sunt, qui idem habeant, sed non eisdem verbis datum, non eadem comitate tribuentis. Ille accepit, cum rogasset ; ego non rogaram.