comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eis confringiimperaui utmerita ꝓfactis suis ute¬
rent᷑ suplicio abita demnde contẽcione ut fortes
militos ẽsent neue aduersis ut feminae casib affi¬
cerent᷑ castraconcentu tubuci nũ repente adno¬
tiuenti spirtcula tendens Vbicollectis barba¬
roꝵ indoꝵq uiris noua conspirantes inbella cogno¬
uerã & militib: meis ingentes erant animi quib
& census uiccoriarũ suppedicabat & felicitas relic¬
tis periculosis in uisisq: locis munitũ uixtandem
iter calcauimus & inloca bactrianoꝵ auro diuici¬
isq: opulenta ꝑuenimus. benignisq: & cepti com¬
meatib cũ ꝑsarũ uicinia ad iacerent agri in repa¬
rando bellocastra xX diesstatu ociofacto. mox
dierũ uii. itinere ꝑuenimus eo ubiporus cũ collecto
dit potestatem cupidusq menosse & milites meos
subinde cõmeantes int̃rogabat ubi ego essemquid
agerem: Quicũ incerta responderent ipse au¬
ditis ei int̃rogacionib: omnia eñi mihi regima¬

Expanded text:
eis confringi imperavi, ut merito pro factis suis uteeis confringi imperavi, ut merito pro factis suis uterentur supplicio. Habita deinde contione, ut fortes milites essent neve adversis ut feminae casibus deficerent, castra concentu bucinarum repente ad Noti venti spiracula tetendi, ubi a collectis barbarorum Indorumque viris nova conspirari bella cognoveram. Militibus meis ingentes erant animi, quibus et census victoriarum suppeditabat et felicitas. Relictis periculosissimis locis munitum vix tandem iter calcavimus et in loca Bactrianorum auro divitiisque opulenta pervenimus; benigneque excepti a commeantibus, cum Persarum confinia adiacerent agri, in reparando bello castra viginti dies statui otio facto. Mox dierum quattuor itinere pervenimus ubi cum collecto dit potestatem, cupidusque me nosse milites meos subinde commeantes interrogabat ubi ego essem quidve agerem. Qui cum incerta responderent, ipse auditis eius interrogationibus - omnia enim mihi regi ma
Abbreviated transcription (Latin):
to in nosin petum dedit nec igni compositis tardat᷑
ardoribus. At quã sustinendam cũ oposuis¬
quinquaginta calcatos inutiles fec̃ uixq: ipsis
defixauenabulis Antelucanũ de indecẽpus
caelo pestes uenere candidiuersi colore inmodũ rona¬
rũ cũ quib: mures indici incastra ꝑgebant uulpibus
similesceꝵ morsu uulnerata quua drupedia statim
xpirabant. Ominib: idest morsus nonusq: ad in¬
tericum nocebat: Ad ꝓpinquante luce nocti¬
coraces uenere aues uulturib: similes corpora
in manicate superabant. Colore fuluo rostropedib:q
nigris cocã stangni conpleuere ripã non nob̵ ꝑmaẽ fereis¬
Quas nos auesneq fugare nequae abigere ausieramꝰ
cũsic catis unguib: de conspectunro abiere Tuego
ego locoꝵ demonstratores quinos semꝑ in insidias
deducebant pessime meritos crurifragio puniri
ius si ut noctruiui spirancesq a serpen buscon¬
sumerent᷑ ut nos consumere uoluer: Manꝰ quoq:

Expanded text:
to impetum dedit nec ignium compositis tardatur to impetum dedit nec ignium compositis tardatur ardoribus. Ad quam sustinendam cum opposuist, duos et quinquaginta calcatos inutiles fecit vixque ipsis defixa est venabulis. Ante lucanum deinde tempus caelo pestes venere candido versicolores in modum ranarum, cum quibus mures Indici in castra pergebant vulpibus similes, quorum morsu vulnerata quadrupedia statim exspirabant; hominibus idem morsus non usque ad interitum nocebant. Appropinquante luce nocticoraces venere aves vulturibus similes, corporum immanitate superabant, colore fulvo, rostro pedibusque nigris. Totam stagni complevere ripam non nobis perniciem ferenQuas nos aves neque fugare neque abigere ausi eramus; cunctae vero siccatis unguibus de conspectu nostro abiere. Tunc ego locorum demonstratores qui nos semper in insidias deducebant, pessime meritos, crurifragio puniri iussi ut et nocte vivi spirantesque a serpentibus consumerentur, ut nos consumi voluerunt. Manus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
multa se in stangnũ reciper : lã nos uigiliis
inque tosquinta noctis horabucina ad mo¬
nebat quiescendum: Sed adfuere albi
leones tauroꝵ conparandimagnitudimb:
cũ ingentimur mure concussis ceruici¬
bus scantibus alte iub in modũ fulminũ
innos in petũ faciunt & ceptiq: uenabu¬
lisruunt tantus repentinus oriebatur
tumultus cumulante caeca nocte. Nec
minus apri ingentis formae iactis uelu¬
tiualla horrentibus: Metuendimix¬
timaculosis lincibus trgribusq: &or¬
ribilibus pantheris miscebantur p̃lia
nulla i amsepeste conparante seduesꝑ¬
tilionũ uiis ingens colũbis corpore aqua¬
les in ora uultusq nrõs inferebantur habe¬
bantdentes inmore bominũ quibus artũ mili¬
tum uiolabtent: Un a p̃terea noui generis bes¬
tiamaior elefanto conparuit tribus armata in
fronte cornibus. quã indiappellare: dentẽ tirã¬
num solitisunt aequosimile caput gerentẽ atri
coloris: Necpotata aqua castra intuens subi¬

Expanded text:
multa se in stagnum receperunt. Iam nos vigiliis multa se in stagnum receperunt. Iam nos vigiliis inquietos quinta noctis hora bucina admonebat quiescendum. Sed affuere albi leones taurorum comparandi magnitudinibus: cum ingenti murmure concussis cervicibus, stantibus alte iubis in modum fulminum in nos impetum faciunt exceptique venabulis ruunt. Tantus repentinus oriebatur tumultus cumulante caeca nocte; nec minus apri ingentis formae, setis veluti vallo horrentibus metuendi, mixti maculosis lyncibus tigridibusque et horribilibus pantheris, miscebant proelia nulli iam pesti comparanda. Sed et vespertilionum vis ingens columbinis corporibus aequales in ora vultusque nostros ferebatur, habentes dentes in morem hominum quibus artus militum violabant. Vna praeterea novi generis bestia maior elephanto affuit, tribus armata in fronte cornibus, quam Indi appellare dentityrannum soliti sunt, equo simile caput gerens atri coloris. Haec potata aqua intuens castra in nos subi
Abbreviated transcription (Latin):
pestes configebamus aignibus plures aliqa ado
nec abamus. quaeres nosppeduas horas in eo
opere sollicitos tenuit: Potata aqua. minores
abireceperunt̃. Serpentes maiores cũ ingenti
nrogaudio latebraspetiuer: Cũ at horã noctis
t̃ciam aliquã sperantibus nobis requiembonoꝵ
t̃noꝵq: capitũ cristati serpentis indici colum¬
nis grossitudine aliquando ꝓceriores ad po¬
tandam aquam &uicinis monciũ speluncis
ꝓcessere oribussquamisq: suis humum ad¬
terentes quoꝵ pectora erectacũ trisulcis lin¬
guis facies & ercebant scintillantibus uene¬
neno oculis quoꝵ alitus quoq: erat pestifer
Cũ his quo quae hora amplius un adebel
amissis. Orab ã macedones neaduersis
casibuscederent neuedeficerent animo¬
in periculis quãquam & ipsorum dura
eet paciencia om̃s officiebant opperi
dicemultitudinis corcodrilloꝵ pellibus contec¬
ti ad castrauener quae ꝓdigia duricia thora¬
cata ferrũ respuebant. multa ignibus usta

Expanded text:
pestes configebamus et ignibus plures aliquando pestes configebamus et ignibus plures aliquando necabamus. Quae res nos prope duas horas in eo opere sollicitos tenuit. Potata aqua minores abire coeperunt serpentes, maiores cum ingenti gaudio nostro latebras petierunt, cum ad horam noctis tertiam aliquam sperantibus nobis requiem binorum ternorumque capitum cristati serpentes Indici columnarum grossitudine, aliquantulum proceriores, ad potandum aquam ex vicinis montium speluncis processere oribus squamisque suis humum atterentes; quorum pectora erecta cum trisulcis linguis fauces exserebant scintillantibus veneno oculis; quorum halitus quoque erat pestifer. Cum his hora non amplius una debellamissis. Orabam Macedones, ne adversis casibus cederent neve deficerent, quamquam et ipsorum dura esset patientia. Omnes se afficiebant operi. dicae multitudinis, corcodrillorum pellibus contecti ad castra venerunt; quae prodigia duritia thoracae ferrum respuebant: multa ignibus usta,
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ int̃ ipsa tentoria ad gerebant᷑ & inpedim̃¬
ta et elefanti & in media castrorum parte collo¬
cabantur ut apcius ctineri possint: Si quis
noct᷑nus casus oriretur pauor tumultusq:
nes accensisuf ficientisilua quanta uellimus hora
deindeun decima testante buci no cibu &ipsecoepi
& militib: capere imperaui. Accensus lãpadibus
aureis ad modũ ducb: milib: Cu ad primos lunae
radiantis ortus subito arrectis caudarũ aculeis
pascialib: indiciis scorpiones consuetã petentes
a quacionẽ ad castrã innumeri confluxere tu¬
multu actitinro ansiti incertuerat si ad no
ciũ uariis distingta colorib: Nã quaeda ru¬
bentibi squamis erant quaed ãnigri. & candidi
coloris quaeda aurifulgore consimiles inspici¬
entantur : Sibilabat totã regionon paruum
nobis inferensmetũ. sed frontẽ castroꝵ densaue¬
ra drpeis & in manibus longas habebamus
hastas : Quuru acutissimis spiculis malas

Expanded text:
Igitur inter ipsa tentoria aggerebantur impedimeIgitur inter ipsa tentoria aggerebantur impedimenta, et elephanti in media castrorum parte collocabantur, ut aptius contineri possent, si quis nocturnus casu oriretur pavor tumultusquenes accensi sufficiente silva quantum vellemus. Deinde testante bucina cibum et ipse cepi et militibus capere imperavi accensis lampadibus aureis admodum duobus milibus, cum ad primos lunae radiantis ortus subito erectis caudarum aculeis a pascualibus Indici scorpiones consuetam petentes aquationem ad castra innumeri confluxere, tumultu acciti nostro an siti incertum erat, sed adtium variis distincta coloribus, nam quaedam rubentibus squamis erant, quaedam nigri et candidi coloris, quaedam auri fulgori similes inspiciebantur – sibilabat tota regio – non parvum nobis inferentes metum; sed frontem castrorum densabamus clipeis et in manibus longas habebamus hastas, quarum acutissimis spiculis malas
Abbreviated transcription (Latin):
uidimꝰ homines ꝑmediũ anẽ factis & harun¬
dine rotundis p̃t̃ uehi nauialis. quos cũ dul¬
cis aquae peruncta rem̾ sualingua. ubi
inueniri possit dixer̃ nos ingens stag¬
num dulcssime aquae inuenturos. quo
& ipsinos quinquaginta itinerum duces
siti & honera armorii confecti quib necessitutib
illa quoq adiciebant᷑ in cõmoda quod tota nocte
inuirsantib: leonib: ursisq: a tigrib: pardis¬
quae ac linubus parit ressistebamꝰ quae gene¬
ra ferarũ ꝓmisaia nob̵ insiluis occurrebaN
Tandem abhora circit̃ octaua postero die cũ iam
fere sitidefecissem ad p̃dictum nobis stagnum
ꝑuenimus quoderat coronatũ uecus tissima
habundandiq: silua millepassus tam̃ patens:
Cuego dulciaqua potata gaudeo alacer pec ora
in longum scadia XXV. totidĩ aequae inlatũ
collocari iussi quibus celerit̃ erectis iubeoce¬
dinemus ut facilior aquatoribus ess& accessus
ad scagnũ qđ uni cũ in illis regionib: erat:

Expanded text:
vidimus homines per medium amnem factis ex arunvidimus homines per medium amnem factis ex arundine rotundis praetervehi naviculis. Quos cum dulces aquas percunctaremur sua lingua ubi inveniri possent, dixerunt ingens nos stagnum dulcissimae aquae inventuros, quo et ipsi nos quinquaginta itinerum duces siti et onere armorum confecti. Quibus necessitatibus illa quoque adiciebantur incommoda, quod tota nocte incursantibus leonibus ursisque, tigridibus pardis ac lyncibus pariter resistebamus, quae genera ferarum promiscua nobis in silvis occurrebant. Tandem ad horam circiter octavam postero die, cum iam siti fere defecissemus, ad praedictum nobis stagnum pervenimus quod erat coronatum vetustissima abundantique silva, mille passus tamen patens. Cum ergo dulci aqua potata gaudio alacer pecora ein longum stadia viginti duo totidemque in latum collocari iussi. Quibus celeriter erectis iubeo caedi nemus, ut facilior aquatoribus esset accessus ad stagnum, quia unicum in illis regionibus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrarent apparente nallo paucasiec incius¬
tatẽ sagit tasimperaui ue siuicluntatesua nollent ꝓcede¬
ie metubelicoactiaiberent lancaonagis cunuip
ptertinor ẽ abdicisdiuapparente nemin educentos
ilices & macedonib: leuib armisi suꝑ amnona¬
tacuros laq: quar tã partẽ fluminis enataueras
cũhorrida reisui susabico robis conspectae maior
elefantoꝵ corporibus hippopetamt in ꝓfundo suquo¬
rũemersi apparuerunt gurgites raprosq inutics
crudelipoena uiros flentibus nobis absunisiruns
Iratus tum egoducib: qui nosin insiclias dedioxor uisꝰ
mittiquib: ppulsis natantibq: inuictis rur¬
su hippo potami dignos iustapoena ad fic ere
sed maior decẽplicatonumerus beluarũ
quã prius ad fuit adspem subinde contin¬
gentis cibi cũ appareren ueluti formias flu¬
mine efferuere & nequa noctu cũ aquarũ
in talisitientib p̃derat loco.Igit᷑ abhora
diei decima cũ adundecimã horã it̃ feusem:

Expanded text:
demonstrarent, apparente nullo paucas in cividemonstrarent, apparente nullo paucas in civitatem deici sagittas imperavi, ut si voluntate sua nollent procedere, metu bellico acti exhiberentur. Tanto magis cunctis propter timorem abditis, diu apparente nemine ducentos milites ex Macedonibus levibus armis misi per amnem nataturos. Iamque quartam fluminis partem nataverant, cum horrenda res visu subito nobis conspecta est. Maiores elephantorum corporibus hippotami inter profundos aquarum emersi apparuerunt gurgites raptosque in vertice crudeli poena viros flentibus nobis absumpserunt. Iratus tum ego ducibus qui nos in insidias deduxerant, mitti. Quibus propulsis natantibusque invicti rursum hippotami dignos iusta poena affecere; sed maior explicatus numerus beluarum quam prius affuit. Ad spem inde contingentis cibi cum apparerent, veluti formicae efferbuere. Et ne qua noctu cum aquarum in tali sitientibus proderat loco ? Igitur ab hora diei decima usque ad undecimam cum iter fecissemus,
Abbreviated transcription (Latin):
sed tunc & asperata siti ipsapecora uix seconti¬
nere poterant Milites quoq: nunoferram̃ta
labendo nunc oleum guscando dirã aliquomo¬
pudore ammis so suã ipsam drinã uexato: altimis
necessicatib haurientes qu aeres mne duplicitereast̃
primo destatu ecercitus magis quã depropriomes
sollicitus periculo: Iussit tam̃ ut armatisequȩ¬
rentur legĩq: indixime in eũ anim adĩsurum
ꝗlu non legitimis indutiis in signibus in aciae de¬
pbensus&t quo dipsi quoq mirabatur qud
ita abinullus app arera hosti seces seess intor¬
tasiti armatis ingreli Sedego sccbã ꝑbrstiose
serpentos aq locumobis it̃ e Nemprudentis circuoni
remur: Necc pinatũ periculã uerobamꝰ: Ripa itur
fluminis sequentes adhora dier octa adeppe lipuie¬
nimꝰ quodin medio amne in insula &xis araondinb¬
busquaspaulo antede scripsimntis erat a tl ficatum
patco sondor ũ seminudos notaum bemines quiusis dd

Expanded text:
Sed tunc inasperata ipsa pecora vix se contiSed tunc inasperata ipsa pecora vix se continere poterant. Milites quoque nunc ferramenta lambendo, nunc oleum gustando diram aliquo mopudore amisso suam urinam vexatos ultimis necessitatibus haurientes. Quae res me dupliciter torsit. Primo de statu exercitus magis quam de proprio meo sollicitus fui periculo; iussi tamen, ut armati agmen sequerentur; legem dixi me in eum animadversurum qui non legitimis indutus insignibus in acie deprehensus esset. Quod ipsi quoque mirabantur, quod ita, ubi nullus appareret hostis, necesse esset in tanta siti armatos ingredi. Sed ego sciebam per bestiosa serpentiosaque loca nobremur nec inopinato periculo feriremur. Ripam igitur fluminis sequentes ad horam diei octavam ad oppidum pervenimus quod in medio amne in insula ex his arundinibus quas paulo ante descripsimus, erat aedificatum, paucosque Indorum seminudos notavimus homines, qui visis nobis
Abbreviated transcription (Latin):
aecidinobis sitilaboraro: Qua cũ iã uix sistinoronꝰ
urdlos aferos nuentamib in lapide concdus agiãgi¬
effudi nemebibentem agstremiles nipir p cͥ m¬
as fium̃ apparuit cuiusripas pedũ sexagboau
harundoues tebat pinorũ abiatũ quaerobora itio¬
censerasitudinequa indimatheria ad conficien¬
da ardificia utebantur Tum ego qm̃ quadrupie¬
dia & aercitus siciebant: Iussi continuo castripo¬
niũ aatoribus quaedũ ponunt᷑ ipsesitum eiucare
cupiens aonariorẽ leborofluminis a quaguscauu
qua requlat homobibere neq ulla pecudes aarire
sine corm̃ topossent. Angebar aute magispronor¬
us anim a libus quã pronr̃a netessicat durahiliorẽ
hemuien aicunctis inrebus recognoscens quãpe as¬
Aũi quippemecũ erant qui aurũ uehebant elefan¬
ti ingentis magnitudinis ammodũ mille quadrin¬
me lorum dro medũ iboũ duomilia qui frumta
uehebant ⁊ arm̃toꝵ adusum carnis cotiniane
luxus non paruũ nob̵ permiserat uictoriarũ

Expanded text:
accidit nobis siti laborare. Quam cum iam vix sustineremus, miles Zephyrus inventam mihi in lapide concavo aquaeffudi, ne me bibente magis sitire miles inciperet, collcis flumen apparuit cuius ripas pedum sexagenum arundo vestiebat, pinorum abietumque robora vincens grossitudine, qua Indi materia ad constituenda aedificia utebantur. Tum ego, quoniam quadrupedia et exercitus sitiebant, iussi continuo castra poni a metatoribus. Quae dum ponuntur, ipse sitim levare cupiens amariorem elleboro fluminis aquam gustavi, quam neque homo bibere neque ullum pecus haurire sine tormento potuit. Angebar autem magis pro mutis animalibus quam pro nostra necessitate, durabiliorem hominem cunctis in rebus recognoscens quam pecudem; quippe qui aurum vehebant elephanti ingentis magnitudinis admodum mille, quadrinmelorum dromedumque et boum duo milia, quae frumenta vehebant, et armentorum ad usum carnis cotidianae luxus non parvus nobis permiserat victoriarum.
Abbreviated transcription (Latin):
ã nembuemar. coeperamꝰ uelle epulari sub nocte
arma caperem ueniresiluis elefantoꝵ in menses
greges ad expungna natcastra. Impera tesali¬
cis aequitibus ut ascenderent aequos secũq: col¬
lerent sues quoꝵ grunnit᷑ timere bestias nouerã
& occurrere quã primũ elefantis. iussi deinde
alios cũ hastis armatos subsequi a equites & tubici¬
nes om̃s in prima adesse adiciae. ae quo in seden¬
tes p̃cedere. pedites omnes remanere in castris

Expanded text:
amnem Buemar, coeperamus velle epulari sub nocte arma caperemus: venire e silvis elephantorum immensos greges ad expugnanda castra. Imperavi ergo Thessalicis equitibus, ut ascenderent equos secumque tollerent sues, quorum grunnitus timere bestias noveram, et occurrere quam primum elephantis iussi; deinde alios cum hastis armatos subsequi equites, et tubicines omnes in prima adesse acie, equos insidentes praecedere, pedites remanere omnes in castris
Abbreviated transcription (Latin):
estimtiri & crederem̃ciondo Noca enisibiquif ala ꝑsuad& noc&q:
&iã illiciuꝑsuadere uidet᷑. Dumdacio credit alterius antequã
piuaonire adipsa ualeat ueritatẽ: Insimula cio cũt mala inm¬
cinuru quidĩ a&certaminumat ost quae xe iracundiã parigaquib:

Expanded text:
est mentiri et credere mentienti. Nocet enim sibi qui falsa persuadet, nocetque est mentiri et credere mentienti. Nocet enim sibi qui falsa persuadet, nocetque etiam illi cui persuadere videtur, dum mendacio credit alterius antequam pervenire ad ipsam valeat veritatem. Insimulatio autem mala inimicitiarum quedam et certaminum mater est, que ex se iracundiam p
Abbreviated transcription (Latin):
deris coqdiusq adp̃seipstẽpͥm aled no apud tequidĩ locutis. nunc al hos
uera degustaris uera uendisti. Cala n eniuir apudnos pessim fuit pore
greci boiinos lragm̃anos agñaustis quidẽ bene tam̃ ñ petiustis agnoscent
Illeerin fuic nr̃tqui ad diuicias sine aliqua siuacus acione traus sigit
luiñ sufisit de tał beno fluquo aqua casditatis haurire neq preslactis
libusumere in quib: dodignamens cres ait squã illo semꝑhubuit inimi¬
la : aquã male succensus e arsit quãq desapienciae bonistra nistuiliet
aduicia uoluptatis &x nob̵ aut nullu sin prunis ardentib uolucatͥ neq
ullidolores corpora nra consumunt. sed uica nra medicamtũ aliqł saus¬
tatise. Naturali aut beneficio aliemi adiuicus hemnib: sum¬
A equo & ia uitãnr̃m iers sine cõmitat si i tdũ nonnuli forte motaliũ
ad quos falsoꝵ uenu doc trina uboꝵ ꝑcutene nos uanis tetat sagitus
ingenutatẽ tam̃ nram ladere acuiciarem possunt. Vnuadq ide

Expanded text:
eo quod usque ad presens tempus male de nobis apud te quidam locuti sunt, nunc ad nos vera degustans verba venisti. "Calanus enim vir apud nos pessimus fuit, per quem Greci homines Bragmanos agnovistis quidem, bene tamen non potuistis agnoscere. Ille enim non fuit noster qui ad divitias sine aliqua sui excusatione transfugit, cui non suffecit de Tiberoboam fluvio aquam castitatis haurire, neque pressi lactis cibum sumere, in quibus Deo digna mens crescit. Quam ille semper habuit inimicam, a qua male succensus exarsit, quamque de sapientie bonis transtulit ad vitia voluptatis. Ex nobis autem nullus in prunis ardentibus volutatur, neque ulli dolores corpora nostra consumunt, sed vita nostra medicamentum aliquod sanitatis est. "Naturali autem beneficio alieni a divitiis omnibus sumus. Equo etiam vitam nostram mors fine comitatur. Et si interdum nonnulli forte mortalium, aingenuitatem tamen nostram ledere ac vitiare non possunt. Vnum atque idem
Abbreviated transcription (Latin):
Et ipsũ aut̃ scisse ciceronẽ quod t̃ reni cinguli
caelestib: inficiant᷑ ex uerbis eius ostenditur.
Ait enĩ equib: duo maxime int̾ se diuorsos
et coli uerticib: ipsis ex utraq parte sub nixos
obriguisse pruina uides. Ecce testatur finale
frigus oẽ de celo. Idẽ quoq de feruore in¬
medio dicit. Mediũ aut̃ illũ & maximũ solis
ardore torreri. Cũ ergo manifeste et ri¬
gore : celi uertiub et feruorẽ de sole int̾ra
cingulos uenire signauerit. ostendit prius
in celo hos eosdẽ cingulos constitisse. Nunc qm̃
constitit easdẽ in calo & int̾ra tonas ee uł em¬
gulos. hȩc enĩ unius reiduos nomina iã dicen¬
dũ ẽ quȩ causa in athere hanc diuersitatẽ
qualitatis efficiat. Eusta. duob: tropicis clau¬
ditur. idẽ a .g.in .R. aestiuo. et ab .s. in e hr¬
emali. ab .s. aut̃ in e. ⁊ odxacũ describendo¬
ꝑduximus. Ergo signũ .P. tropicus ille cancer
habeat᷑ et signũ .s capricoinus. Constat aut̃

Expanded text:
Et ipsum autem scisse Ciceronem quod terreni cinguli caelestibus inficiantur, ex uerbis eius ostenditur. Ait enim: «e quibus duos maxime inter se diuersos et caeli uerticibus ipsis ex utraque parte subnixos obriguisse pruina uides». Ecce testatur finale frigus esse de caelo. Idem quoque de feruore medio dicit: «medium autem illum et maximum solis ardore torreri». Cum ergo manifeste et rigorem de caeli uerticibus et feruorem de sole in terrae cingulos uenire signauerit, ostendit prius in caelo hos eosdem cingulos constitisse. Nunc quoniam constitit easdem in caelo et in terra zonas esse uel cingulos - haec enim unius rei duo sunt nomina - iam dicendum est quae causa in aethere hanc diuersitatem qualitatis efficiat. Perusta duobus tropicis clauditur: id est a G in P, aestiuo, et ab F in Q, hiemali. Ab F autem in P zodiacum describendoduximus; ergo signum P tropicus ille Cancer habeatur, et signum F Capricornus. Constat autem
Abbreviated transcription (Latin):
asser nantiantes Que res sui nouita te mirabibs ru¬
moꝵ lientia uidet᷑ in credula a rette consulere pqi
haste dindime lit teras ꝓperaui ut si uerũ ẽ qđ audiu¬
mus a si philosopbh andi causa hor facitis incunctant̃ ape¬
dus quo cortior esfectus Ego quoq sificripotest disapline
sectitor huius existã Seꝑ it uirtutũ studis ab in nuonte
erati dediopeã traditaq mihi a sapientib in nocentie
mandeta non in diligent᷑ ut arbitro conseruar Quib
tam̃ ita in fcrmam᷑ lidbene uidendũ ut .ui. dendi omnipo
causis & remedia nom perdamus sed quia ueftra excelens
osfrt industria p̃t illas phlosoplicas philo sophoꝵ nefis
ustaitisq dairinas caltĩ uondẽ b seruantiȩ singulars
inducit queio ut hanc nihul moiatus apponas Namiaei uo a
& hoc iliquiduacturȩ ꝓueniet a nos liquid soitasse commodi
cuniin alterũ partiapua oansfundt᷑ sicat ex una face sila¬
nina plara saccendoris nullũ dumnũ principili mathene ge¬

Expanded text:
 nuntiantes. Quae res sui novitate mirabilis rumorum licentia videtur incredula, et recte consulere per has te, Dindime, litteras properavi, ut, si verum est, quod audivimus, et si philosophandi causa hoc facitis, incunctanter expedias, quo certior effectus ego quoque, si fieri potest, disciplinae sectator huius exsistam. Semper enim virtutum studiis ab ineunte aetate dedi operam traditaque mihi a sapientibus innocentiae mandata non indiligenter, ut arbitror, conservavi. Quibus tamen ita informamur ad bene vivendum, ut vivendi omnino causas et remedia non perdamus. Sed quia vestra excellens, ut fertur, industria praeter illas philosophicas philosophorum notas usitatasque doctrinas cultum quendam observantiae singularis inducit, quaeso, ut hanc nihil moratus aperias. Nam nec vobis ex hoc aliquid iacturae proveniet et nos aliquid fortasse commodi cum in alterum participata transfunditur, sicut ex una face si lumina plura succenderis, nullum damnum principali materiae ge
Abbreviated transcription (Latin):
in angusto mora uł liniam̃ta oriaine quẽ insua
in uero digesserat amplitudo. Sed hic quoq assec¬
mencui qđ chicit᷑ minuomus laborẽ oculis subicien¬
do picturas E sto eni celi spera Be soret in¬
trase claudat spera ÷rȩ cui ad serr asent ion
tas & ducaturs inceli spera circulus seotetrona
noc tidisreo ira et tropicus nomaus ab ÷ in .&
re austr alis ab .e. in .r. Sed & roapacus ducatus
ab s mi. Rursus in soera tre ducant᷑ idẽ l¬
mites cingilerũ quos supra descripsimus inia
mmn ma in .Re. His depictis sine ulla difficul¬
tate constabit singulas t̃re partes asingus
celi partib suꝑ uerticẽ suũ positis qualitatẽ crr¬
ca nimiecate i tẽperie mutuari. Nã quoca
e susũ a d usq at .R. hoc despiet tre o¬

Expanded text:
in angusto membra uel liniamenta ordinem quem sua in angusto membra uel liniamenta ordinem quem sua in uero digesserat amplitudo. Sed hic quoque adserendi quod dicitur minuemus laborem oculis subiciendo picturam. Esto enim caeli sphaera A B C D, et intra se claudat sphaeram terrae, cui adscripta sunt S X T V; et ducatur in caeli sphaera circulus septentrionalis noctialis a B in A, et tropicus hiemalis ab F in Q, et australis ab E in R; sed et zodiacus ducatur ab F in P; rursus, in sphaera terrae, ducantur idem limites cingulorum quos supra descripsimus, in N, in M, in L, in K. His depictis, sine difficultate constabit singulas terrae partes a singulis caeli partibus super uerticem suum positis qualitatem circa nimietatem uel temperiem mutuari. Nam quod est susum a D usque ad R, hoc despicit ter
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ. a circulo qui magis orizon quã me¬
ridianus uidetur. Ceterũ uolo hoc m̃te ꝑcipi¬
as ita nos hanc protulisse m̃sura tãquã ad
ꝑa usq a .c. pars trȩ superior sit cuiꝰ partẽ
nos inclimꝰ. It a .d. ꝑb. usq. ad .c. pars t̃rȩ ha¬
beat᷑ inferior. Hoc quoq tractatu propriũ
sortito finẽ nc̃ illud quod probandũ promisim
asseramus hos cirgulos et bene maronẽ cȩlo
et bene t̾rȩ assignasse cicerone. Et utrũq
ñ discrepantia sea consona eadẽ dixisse:
Natura enĩ cali hanc indiuersis t̃re partib:
tẽperiẽ nimietateq distinxit & qualitas uel
frigous u caloris quȩ cuilib& aetheris parti
somd in hesic. eadẽ inficit partẽ t̃rȩ. quã despic
ambiendo. Et quia has diuersitates quȩ certis si¬
nib: t̃minant᷑. cingulos in celo uocauer̃. necesse
ẽ totidẽ cingulos &iã hic intelligi sicut in breuissi¬
mo speculo cũ facies monstrat᷑ ingens tenent

Expanded text:
intellectum a circulo qui magis horizon quam meintellectum a circulo qui magis horizon quam meridianus uidetur. Ceterum uolo hoc mente percipias ita nos hanc protulisse mensuram tamquam a D per A usque ad C pars terrae superior sit cuius partem nos incolimus, et a D per B usque ad C pars terrae habeatur inferior. Hoc quoque tractatu proprium sortito finem, nunc illud quod probandum promisimus adseramus: hos cingulos et bene Maronem caelo et bene terrae adsignasse Ciceronem, et utrumque non discrepantia, sed consona eadem dixisse. Natura enim caeli hanc in diuersis terrae partibus temperiem nimietatemque distinxit, et qualitas uel frigoris uel caloris, quae cuilibet aetheris parti semel inhaesit, eadem inficit partem terrae quam despicit ambiendo. Et quia has diuersitates, quae certis finibus terminantur, cingulos in caelo uocauerunt, necesse est totidem cingulos etiam hic intellegi, sicut in breuissimo speculo cum facies monstratur ingens, tenent
Abbreviated transcription (Latin):
tropars quȩ ẽ ab .a. usq adt incipiens
io gustȩ habet sex agesimas quindecĩ
idiorũ milia sexaginta & tria. Huius
te partis mñsura relata constabit totus
itus plena dim̃sio Ab a igitur usq adn
dẽ medietas ꝑustȩ habet sexagesimas quat
quȩ faciunt stadiorũ milia sedecim cũ
ingentor adiectione. Ergo omis ꝑ usta
gesimarũ octo ẽ. & tenet stadiorũ mi
triginta tria & sexcenta insuꝑ. Latitu
autꝰ cinguli nr̃i qui temperatus ẽ id ÷
euident̃ ex pressimus alterius quartȩ partis
magnitudinẽ ab a usq ad d pari dim̃sionũ
distinctione cognosces. Cũ ergo quantũ teneat
sperȩ suꝑficies quȩ ad nosẽ in om̃i sua medie¬
tate cognoueris. de mensura quoq inferious me¬
di&atis id÷ ad ꝑb. usq adc. similit̃ instrueris
Modo enĩ quia orbẽ t̃rȩ in plano pinxirius.
in plano aut̃ mediũ &xprimere ñ possumus
speralẽ tumorẽ mutuati sumus altitudinis

Expanded text:
uero pars, quae est ab A usque ad C, incipiens a medio perustae, habet sexagesimas quindecim et stadiorum milia sexaginta et tria. Huius quartae partis mensura relata, constabit totius ambitus plena dimensio. Ab A igitur usque ad N, quod est medietas perustae, habet sexagesimas quattuor, quae faciunt stadiorum milia sedecim cum octingentorum adiectione. Ergo omnis perusta sexagesimarum octo est, et tenet stadiorum milia triginta tria et sescenta insuper. Latitudo autem cinguli nostri qui temperatus est, id euidenter expressimus, alterius quartae partis magnitudinem, ab A usque ad D, pari dimensionum distinctione cognosces. Cum ergo quantum teneat sphaerae superficies quae ad nos est in omni sua medietate cognoueris, de mensura quoque inferioris medietatis, id est a D per B usque ad C, similiter instrueris. Modo enim quia orbem terrae in plano pinximus, in plano autem medium exprimere non possumus sphaeralem tumorem, mutuati sumus latitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
Ror sis ein glo .a de uso adb nimo caloie
seruet. Ideo int̃ra quoq abL. usque ad m. idẽ
Feruor ẽ. Itẽ sunt incelo tẽpories ab o. usq ad .P.
it a. in .R. ldeo hic quoq sunt tẽperate ab .n.
in m. et ab .l. in.de. Equi noctialis enĩ circulus
qui ab a. usq adb ductus ẽ. mediã secat per¬
ustã¬
finia peruenerit. mox reuerti. b
maioie subiecta. Illo deniq tẽpore a
generi reuerti hremẽ nõ potest anb
a tunc ab illis sol omĩ uie suȩ spacus¬
Num quã uero solẽ. fenestra septe
fines poli septẽtrionalis attingi

Expanded text:
Rursus in caelo a Q usque ad P nimio calore feruet: ideo in terra quoque ab L usque ad M idem feruor est. Item sunt in caelo temperies, ab O usque ad P, et a Q in R: ideo hic quoque sunt temperatae, ab N in M, et ab L in K. Aequinoctialis enim circulus, qui ab A usque ad B ductus est, mediam secat perustafinia peruenerit, mox reuerti: unsensu maiore subiecta. Illo denique tempore australi generi reuerti hiemem non potest ambigi, quia tunc ab illis sol omni uiae suae spaNumquam uero solem fenestra septeno numquam fines poli septentrionalis attingi
Abbreviated transcription (Latin):
utparere mreligioni unde cima dicihora erat epec¬
tabat sac̃ dossolisoc casũ Nã solis arboreloquiacres¬
ponsadare primiubari s ortꝰ ad firmabat. Itẽ noc¬
tiseadem tẽpora cuscodire lunae narrabat ip¬
samarbore quaeresmihi plus m̃dacio quã uerita¬
tisimilisudebat᷑. Igicͥ ꝑabulare totũimncpionem qđ¬
incrapari etẽ erat non magno & aedificato opere
uideo oppobalsaimu cuoptamo hodore õnibrun¬
diq arbor ramis ab undissimae manantẽ ciiusodo¬
comites mei faciebant. Media aut̃ parte luci sa
nas indi appellant cascũ mirarẽ dicereq fre¬
quentib: imbrib: intantũ creuissae sac̃dos ad fir¬
in abat mihinũ quã in his locis pluuiã neq fera
autauẽ aucullũ adire serpentẽ tminos antiquit
ab indoꝵ maiorib: consecratos soli & lunae aofir

Expanded text:
ut pareremus religioni. Vndecima diei hora exspecut pareremus religioni. Vndecima diei hora exspectabat sacerdos solis occasum: nam solis arborem loqui ac responsa dare ad primos iubaris ortus affirmabat. Item noctis eadem tempora custodire lunae enarrabat arborem. Quae res mihi mendacio magis quam veritati similis videbatur. Igitur perambulare totintra parietem erat non magno aedificatum opere, videoque opobalsamum cum optimo odore omnibus undique arborum ramis abundantissime manans; cuius ododem comites mei faciebant. In media autem parte luci sacnas Indi appellant. Eas cum mirarer diceremque frequentibus imbribus in tantum crevisse, sacerdos affirmabat mihi numquam in his locis pluviam neque feram aut avem aut ullam adire serpentem; terminos antiquitus ab Indorum maioribus consecratos soli et lunae affir
Abbreviated transcription (Latin):
nume rae & indica lingua eranuocitate scri¬
bendũ tibiñ pataui. Cũ ad ꝓpinquaremꝰ adre¬
ad regionẽ a nob̵ petitã uidim feminas uirosq ali¬
quos patherũ tigridũq pellib contectos aquib
cũquaereremꝰ quinã hominũ essent indos se sualin¬
gua eẽdicebant. Loc aũterat largusture & oppo¬
bals amoinm̃ so abundabat quae plurima ramis suoꝵ
innascebant᷑ nemoꝵ & uesci in colae ei regionis
consuerant Eccũ sacrariu nob̵ p̃dictu et mulcis in¬
cognitũ incessi sempedũ aplius decistatura alcior
nigro corporedentib: caninis antistis oraculi ap¬
paruit ꝑforatis aurib & quib: uniones depende¬
bant enolinicq &erat pellib uestit. Quicũ me
xi mecupientẽ inspicere sacras arbores solis & lu¬
neo contactu uacas. Lic& intresdiuinu locũ se
cutũq: mecũ amicis & conmili tonib: meis circit
trecentis ponere anulos uestesq: cunctascũcal¬
ciam̃tis imperaui: Daraum ꝑomnia homini

Expanded text:
numerae et Indica lingua erant vocitatae, scinumerae et Indica lingua erant vocitatae, scibendum tibi non putavi. Cum appropinquaremus regioni a nobis petitae, vidimus feminas virosque aliquos pantherarum tigridumque pellibus contectos; a quibus cum quaerimus quinam hominum essent, Indos se sua lingua esse dicebant. Lucus erat largus, ture et opobalsamo abundans, quae plurima ramis eorum innascebantur nemorum et vesci incolae eius regionis consueverant. Et cum sacrarium nobis praedictum et multis incognitum incessissemus, pedum amplius decem statura altior, nigro corpore, dentibus caninis, antistes oraculi apparuit, perforatis auribus, ex quibus uniones dependebant, et erat pellibus vestitus. Atque cum me xi me cupientem inspicere sacras arbores solis ac luneo contactu vacas, scilicet intrabis divinum locum.” Astantibus amicis et commilitonibus meis circiter trecentis ponere anulos vestesque cunctas cum calciamentis imperavit. Parui per omnia homini,
Abbreviated transcription (Latin):
inquã duo senues humanitatis lege eos mllaris
quidseistud ꝗd mibi tã inlus tre ditã riugni¬
cum pollicemim Trominus eolaradisbl¬
tes quarũ uiriles un ũrobe estsolis Alero sm¬
bona autmala nos se poteris
quare tãin credibiliredudime ab arbaris senib:
xistimans paenae eos inpingui & aliquacontu¬
melia uissinotari illadicens Itane eomaies tasmea
puenit haboc cidente usq ad orientẽ uta senib:
barbaris  c̃ decrepitis inludi posseuioe erqui¬
b: iurantib senibil falsi cõminisci &periri modo
anuera dicerent a periturũ breui id non ẽe uanũ
orantib amicis comitibusq: meisnetante re&
tatu tra exiremissis infasacent copiiscũ quibus¬
dãpfectis exercituq cuncto elefantis & rege
poro ammpedim̃tis omnibus moxl ectorobore
iuuentutis ad mirabilia uisuri spectacula di
ferarũq: loca deduxerunt in pximã oraculi
sedem Dequib: feris & ser̃pentib: quia in¬

Expanded text:
inquam “duo senes” humanitatis lege eos mulcens “quid sit illud quod mihi tam illustre et tam magnificum pollicemini”. Tum unus exhilaratus blntes, quarum lignum virile est solis, alterum febona aut mala nosse poteris”. Qua re tam incredibili illudi me a barbaris senibus existimans, poena eos impingi et aliqua contumelia iussi notari, ita dicens: “Itane eo maiestas mea pervenit ab occidente usque ad orientem, ut a senibus barbaris ac decrepitis illudi posse videar?” Quibus iurantibus se nihil falsi commiscere, experiri modo me posse an vera dicerent, appariturum brevi id non esse vanum, orantibus amicis comitibusque meis, ne tantae rei tatu traxi, remissis in Fasiacen copiis cum quibusdam praefectis exercituque cuncto, elephantis et rege Poro et impedimentis omnibus. Mox lecto robore iuventutis admirabilia visuri spectacula ducserpentium ferarumque loca deduxerunt in proximam oraculi sedem. De quibus feris et serpentibus, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
contra nos ẽ morant. Restat mcui
quos transuersos & quos otliquos nobis
nemorauerit. Sed nec de ipsis potest
tatio quin trans uersos Nobis ftare
.i. inferiorẽ ⁊ onȩ nrȩ partẽ tenentes
os uero eos qui australis cinguli deutxa
a habitationi cesserit. quanta sint in cul
feramꝰ idẽ quȩ sic singulorũ dim̃sio cin¬
tũ. quod ut facile dinoscas redeundũ ti
doibis t̃rȩ descriptione quã paulo ante
dimsionũ lucidius &x plicetur. Om̃is trȩ
dẽ circulus qui uniuersũ ambitũ elauditꝰ
scripta sunt . A. R.c.d. ab his quioũ rati
im̃si sunt. in sexaginta diuisus ẽ partes
uaginta duo milia. Ergo singule sexage
extendunt᷑ st adiis quat᷑nis milib: ducen
t sine dubio medietas eiꝰ quȩ ẽ.a.d. ꝑ ori

Expanded text:
contra nos est morantur. Restat inquirere quos transuersos et quos obliquos nobis stare memorauit, sed nec de ipsis potest esse dubitatio quin transuersos nobis stare dixerit inferiorem zonae nostrae partem tenentes, obliquos uero eos qui australis cinguli deuexa quanta habitationi cesserint, quanta sint inculta referamus, id est quae sit singulorum dimensio cingulorum. Quod ut facile dinoscas, redeundum titerrae descriptionem quam paulo ante dimensionum lucidius explicetur. Omnis terrae orbis, id est circulus qui uniuersum ambitum claudit, cui adscripta sunt A B C D, ab his qui eum ratione dimensi sunt in sexaginta diuisus est partesquinquaginta duo milia. Ergo singulae sexagesimae extenduntur stadiis quaternis milibus ducenis. Et sine dubio medietas eius, quae est a D per ori
Abbreviated transcription (Latin):
ne dignum alicuaol &x peccaculum respendemin
mihi eeuiã de cominonam plius dierũ ꝑqua iriqua
sicu uniuerso ꝑgero uellem ꝙerutu. caerum siu
ineatus quadranicamilia hominum ꝓpane
stisloca possemibi contingere ut credibile¬

Expanded text:
ne dignum aliquid ad spectaculum, responderunt mihi esse viam decem non amplius dierum, per quasi cum universo pergere vellem exercitu. Ceterum si commeatus quadraginta milium hominum proponerem loca, posse mihi contingere, ut al
Abbreviated transcription (Latin):
habitationes. Sed & quattuor habitatir
las & relatione situs & ipsa quoq flop
litate depinxit. Primũ enĩ ait alidp̃i
nos ita incolere t̃rã. ut a se int̃rgoro
ipsa declarant. ñ eũ de uno homins p
loqui: in hac suꝑficie anobis solius ie
int̃ iectione diuisa. Sic enĩ magis dicdis
ita int̃ruptos ut nihil int̃ ipsos abidi
alios manare possit qualit̃ int̾̃ se ale
nũ gnr̃a sint diuisa significat.Ne

Expanded text:
inctiones. Sed et quattuor habitationum incolas et relatione situs et ipsa quoque standi qualitate depinxit. Primum enim ait alios praeter nos ita incolere terram ut a se interruptiipsa declarant non eum de uno hominum genere loqui in hac superficie a nobis solius torridae interiectione diuiso. Sic enim magis diceret: «ita interruptad alios manare possit»>, qualiter inter se illa hominum genera sint diuisa significat. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
nis quia sol nob & outͣ et oceidit quia circũ fuso
fruimur aere cuiꝰ sprramus austu curnon & il¬
Lic aliquos uiuere credam ubi eade sẽꝑ inprõtu
st̃ Nda qui ibi dicentur morari eandẽ creden¬
ai sunt spirare aurã & eade ẽ in eiusde tonalp
ambitꝰ continueitione tẽ peries. idẽ sol illis & obi¬
re dicdur nr̃o ortu & ouet cũ nob occidet Calca¬

Expanded text:
ticem, quia sol nobis et oritur et occidit, quia circumfuso ticem, quia sol nobis et oritur et occidit, quia circumfuso fruimur aere cuius spiramus haustu, cur non et illic aliquos uiuere credamus ubi eadem semper in promptu sunt? Nam qui ibi dicuntur morari eandem credendi sunt spirare auram, quia eadem est in eiusdem zonalis ambitus continuatione temperies; idem sol illis et obire dicetur no
Abbreviated transcription (Latin):
erio Sel ex pflamã torridȩ lonẽ ad nos c̃ome¬
at ad mixtus igni caleseri et qui incipit frigiđ
calens peruenitꝰ Neq enĩ uł ratio uł natura
pater&ur ut &x duob: ȩquo pressis rigore car¬
dinib: dissimili tactu flatus emittorent᷑
Net dubiũ ẽ nrum quoq septentrione adillos
qui austr ali adiacent ꝑpt̃ eanelibratione a¬
lidu puenire. li austri corporib gorne e¬
numo aurꝗ suȩ rigore blandiri Eadẽ ratio nos
ad pͥmittis amibigere quin ꝑ illa quoq suꝑficit̃
t̃re quȩ ad nos habetur inferior integer tona¬
nĩ ambit quȩ hic tẽperatȩ s codẽ aũctu tem¬
peratus hab&ur Atq iado illic quoq etde
due ⁊ onȩ ase distantes similit̃ incolant᷑: Aut
dicat quis quis huic fido obuiare mauult quid
sit quod auus oũ diffimitione adetreat. Nasi nob
uiuendi faculias ẽ in hac trarũ parte qua colim
quia calcantes humũ celũ suspicimus suꝑ uer¬

Expanded text:
trio; sed quia per flammam torridae zonae ad nos commetrio; sed quia per flammam torridae zonae ad nos commeat, admixtus igni calescit et qui incipit frigidus, calens peruenit. Neque enim uel ratio uel natura pateretur ut ex duobus aequo pressis rigore cardinibus dissimili tactu flatus emitterentur. Nec dubium est nostrum quoque septentrionem ad illos qui australi adiacent propter eandem rationem calidum peruenire, et austrum corporibus eorum genuino aurae suae rigore blandiri. Eadem ratio nos non permittit ambigere quin per illam quoque superficiem terrae, quae ad nos habetur inferior, integer zonarum ambitus quae hic temperatae sunt eodem ductu temperatus habeatur, atque ideo illic quoque eaedem duae zonae a se distantes similiter incolantur. Aut dicat quisquis huic fidei obuiare mauult quid sit quod ab hac eum definitione deterreat. Nam si nobis uiuendi facultas est in hac terrarum parte quam colimus quia, calcantes humum, caelum suspicimus super uer
Abbreviated transcription (Latin):
nec licebii agnoscere int̃iecta oñĩ t orrida
utriq hominũ generi cõmiruũ adse deneg&
cõmeandi Deniq de quati tuor habitationis
nrȩ cardinib: oriens occidens & septentrio
suis uocabulis nuncupant᷑ q ab ipsis exoidus
suis sirunet a nobis: Na & si septentrionalis
Re tnemitas in habitabił ẽ ñ multo tam est
a nob remota. & uarto uero nr̃e habriati¬
onis carqinii causa hec alterũ no in dedit
ut meridies n australis nocaretur quia
& ille ẽ propriȩ australis quide abtera bx¬
treminiate procedens ad uersus septentrionali
t. & hunc merihẽ iure uocitari facit locus
de quo incipit a nob̵. Nã q sentiri incipre a me¬
dis t̃rȩ inqua ẽ usus diei ideo taquã quida metii¬
dies una mirtata littera: merioies nuncupat᷑ ẽ
Sciendũ ẽ aut̃ quod uentꝰ qui adnos ꝑ huno cor¬
dinẽ puentt ide aust̃ ita in ougine sua gelide
ut apuel nos cõmendabił ẽ blañdo rigoit᷑ septen¬

Expanded text:
nec licebit agnoscere: interiecta enim torrida nec licebit agnoscere: interiecta enim torrida utrique hominum generi commercium ad se denegat commeandi. Denique de quattuor habitationis nostrae cardinibus oriens, occidens et septentrio suis uocabulis nuncupantur, quia ab ipsis exordiis suis sciuntur a nobis nam etsi septentrionalis extremitas inhabitabilis est, non multo tamen est a nobis remota. Quarto uero nostrae habitationis cardini causa haec alterum nomen dedit, ut meridies, non australis uocaretur, quia et ille est proprie australis qui de altera extremitate procedens aduersus septentrionali est, et hunc meridiem iure uocitari facit locus de quo incipit nobis: nam quia sentiri incipit a medio terrae in qua est usus diei, ideo tamquam quidam medidies, una mutata littera meridies nuncupatus est. Sciendum est autem quod uentus qui per hunc ad nos cardinem peruenit, id est auster, ita in origine sua gelidus est ut apud nos commendabilis est blando rigore septen
Abbreviated transcription (Latin):
ag in i ab .in. in .n. ak.in r. abe inf.
ina obriguisse ꝑpotua. Ist eni superior septen¬
trionalis inferior australis extremitas medi¬
ũ uero ab ñ. usq inl. zona sit torrida. Restat
ut crgulus ab i usq ad n de subiecto calore
& superiore frigore tẽper&ur Rirrsus ut
tona que ẽ int᷑ l. et f. accipiat de suꝑiecto
calore et subdito rigoie tẽperiẽ. Nec ex cogi¬
tatas a nobis lineas̃ quas duximus estimetur
cist enĩ de quib: supra retulimꝰ septenitrio¬
nalis et australis et tropici duo Nã ȩqui nocti¬
alẽ hoc loco quode t̾ra loquim ñ oportet
ad seribi qui oportuniore loco rursus addetur:
Sea sola superior quȩ ẽ ab i usq adn intolitur
ab om̃ quala scite possums hominũ genere
romani griciue sint uł barbari cuiq natio¬
Nis Illa uero ab l. usq ads. sola ratione
intelligit᷑. quod propt̃ similẽ teperiẽ similit̃
incolatir. Sed aquib neq licuit unqua nob

Expanded text:
a G in I, ab M in N, a K in L, ab E in F. a G in I, ab M in N, a K in L, ab E in F. ina obriguisse perpetua: est enim superior septentrionalis, inferior australis extremitas. Medium uero, ab N usque in L, zona sit torrida. Restat ut cingulus ab I usque ad N de subiecto calore et superiore frigore temperetur, rursus ut zona quae est inter L et F accipiat de superiecto calore et subdito rigore temperiem. Nec excogitatas a nobis lineas quas duximus aestimetur: circi sunt enim de quibus supra rettulimus, septentrionalis et australis et tropici duo. Nam aequinoctialem hoc loco quo de terra loquimur non oportet adscribi, qui opportuniore loco rursus addetur. sed sola superior, quae est ab I usque ad N, incolitur ab omni quale scire possumus hominum genere, Romani Graeciue sint uel barbari cuiusque nationis. Illa uero ab L usque ad F sola ratione intellegitur quod propter similem temperiem similiter incolatur; sed a quibus, neque licuit umquam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
frigoris uel caloris gemiram nactam inter
diuersa temperiẽ N& & septẽ trionalis et austra¬
lis medi&as pp&ua obriguer̃ pruina. Et hu
uel ut duo s cinguli quib: t̾ra redimit᷑ sed am¬
bitu breues quasi extrema cingentes. horũ
ut̃q habitationis impatiens ẽ quia torpor il¬
le glacialis nec animali nec frugi uitã uitã¬
ministrat. Illo enĩ aere corpus alit᷑ quo her¬
ba nutrit᷑. Medius cingulus & ideo maximus
at no afflatu continui caloris ustus spacia quod
& lato et ambitu prolixius occupauit. nimidate
feruoris. facit in habrabile uicturis Int̃ ex¬
tremos uero et mediũ duo maiores ultimis. me¬
dio minores ex utriusq uicinitatis intẽperie
tẽperantur. In hisq tantũ uitales auras natu¬
ra dedit in colis carpere. Et qr animo facilius
isto orbis terre. cui ascripta s. a .b.c.d. & circa
a ad scribant᷑ n . et l. circab. aut̃ . .m. et R. et
circa eq et i. et circa d .e. et f. et ducant᷑
rectȩ lineȩ a signis ad signa quȩ dicimus id ÷

Expanded text:
frigoris uel caloris, geminam nacta inter diuersa temperiem. Nam et septentrionalis et australis extremitas perpetua obriguerunt pruina, et hi uelut duo sunt cinguli quibus terra redimitur, sed ambitu breues quasi extrema cingentes. Horum uterque habitationis impatiens est, quia torpor ille glacialis nec animali nec frugi uitam ministrat: illo enim aere corpus alitur quo herba nutritur. Medius cingulus, et ideo maximus, aeterno adflatu continui caloris ustus, spatium quod et lato et ambitu prolixius occupauit nimietate feruoris facit inhabitabile uicturis. Inter extremos uero et medium, duo maiores ultimis, medio minores, ex utriusque uicinitatis intemperie temperantur, in hisque tantum uitales auras natura dedit incolis carpere. Et quia animo facilius e, esto orbis terrae cui adscripta sunt A B C D; et circa A, adscribantur N et L; circa B autem M et K; et circa C, G et I; et circa D, E et F; et ducantur rectae lineae a signis ad signa quae dicimus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
mentes a cũ sacrificare in satuerẽ &uietimas im melarom ꝓhi¬
bniussũ a sacerdote quia negibet lucre aut thus in cosacra rio
igni uri aut animal ullũ intfia sed p̃cipit ut aduolittus
truncis hominũ oscuala darẽ oraremꝗ sole Oluna ut ueridi
solis arbar ꝓnuntiat futura. Lune geco sermone incipit. in¬
otis intuerim & dequib quisa reb csalturus est accilto cogtet sile¬
tio nono palã ꝓmuntiet. Tumego & amnio & cõmilitones accuratius
mente nullitali dolo ꝑspicuis asq: ad cacumina ramis pespxmis
stantib noł cõminus diune aurib accupamus or acula. Eogitabĩ

Expanded text:
crificare instituerem et victimas immolare, prohibitus sum a sacerdote, qui negabat licere aut tus in eo sacrario igni uri aut animal ullum interfici, sed volutos truncis arborum oscula dare orareque solem et lunam ut veridica solis arbor pronuntiat futura, lunae Graeco sermone incipit, In“omnes intuemini et de quibus quisque rebus consulturus est occulte cogitet silentio, nemo palam pronuntiet.” Tum ego et amici et commilitones accuratius niente nullo tali dolo usque ad cacumina ramosque perspeximus: stan