comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clamitaret dicens. Expecta homo dei.
filia mea a trocissimo uexatur demonio
expecta obsetro. expecta. ne et ego
currens inter eam. Hoc audito admi¬
rabilis senex. a nobis ad monitꝰ tamen
uolens et ipse paululum substitit. Cũq
adppinquante muliere puella ta¬
ceret explosa. orauit tacitus iħm
purus egressus ẽ. Puella in columis.
populus inlciudib dĩ: mater ingaudio
fuit. Ipse autẽ letabatur. qͥ ad desidera¬
tam solitudinem repedabat. Erat
autẽ sapiens ualde. et hoc inse mirabile
habebat. quia cũ litteras ñ didicisset:
tonium se posse tẽptare. Erat uero
in exteriori monte. Quos cũ uidisser
paganos intellexit uultu et ꝓcedens
ad eos. ꝑ in terp̃tem ita cępit. quare
tam longe ad stultum hominẽ sapien¬
tes se uexare uoluerunt: illis dicen¬
tibus. ñ eẽ illum stultũ. sed et nimiui
sapientem. Uigilanter respondit.
adstultum uenistis: suꝑfluus uester
bos ẽ. Si autẽ putatis me sapientẽ

Expanded text:
clamitaret, dicens: Exspecta, homo Dei, clamitaret, dicens: Exspecta, homo Dei, filia mea atrocissimo vexatur daemonio; exspecta, obsecro; exspecta ne et ego corruens inteream. Hoc audito, mirabilis senex a nobis admonitus, volens tamen et ipse, paululum substitit. Cumque appropinquante muliere, puella jaceret explosa, oravit tacitus Domipurus egressus est. Puella incolumis, populus in laudibus Dei, mater in gaudio fuit. Ipse autem laetabatur, quia ad desideratam solitudinem repedabat. Erat autem valde sapiens, et hoc in se mirabile habebat, quia cum litteras non didicisset,tonium se posse decipere. Erat vero in superiori monte. Quos cum vidisset, paganos intellexit ex vultu; et procedens ad eos, per interpretem ita coepit loqui: Quare tam longe ad stultum hominem sapientes se vexare voluerunt? Illis dicentibus, non esse illum stultum, sed et nimium sapientem, vigilanter respondit: Si ad stultum venistis, superfluus est labor vester; si autem putatis me sapientem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquẽ omĩa et in quo omĩa facta sunt ui-¬
deat aggregari. Haec tanti uiri p̃dica¬
tio. exprimi ñ potest. quantũ ad fidem
popłos roborauerit. Lȩtabantur qͥppe
hostilem et xp̃o inimicam. heresim a¬
anathematirari ab eccłiȩ colũpna.
Nulla tunc aetas. nullus sexus domi re¬
erat nomen antonio. Ambiebant qͦq
saltim fimbriã uestim̃ti eiꝰ attingere:
multũ sibi et tactum ꝓd eẽ credentes.
Q đ tunc diabolica obsidione et uariis
infirmitatib lib̾ati. quot simulacris
erepta sunt spolia. quanti ab errore gen¬
tilium retacti nr̃o iuncti sunt grege :
Tanti certe. ut paucorum dierũ ex
idolorum suꝑstitione conuersio: omẽm
ꝑ annum credentium uinceret turbam
reterea cum inruentem multitudinem
comites repellerent. aestimantes tedio
illi conuentum populi fore: ipse tran¬
quillo ammo dicebat. Num qͥd cętus
dȩmonum maior ẽ turbis : Nũ quid
obsequentiũ multitudo conluctatorũ
ꝓsequeremur.: quȩdam mulier

Expanded text:
quem omnia, et in quo omnia facta sunt , videat aggregari CAP. XLII.--Haec tanti viri praedicatio exprimi non potest quantum ad fidem populos roboraverit. Laetabantur quippe hostilem et Christo mimicam haeresim anathematizari ab Ecclesiae columna. Nulla tunc aetas, nullus sexus domi reconspicuum erat nomen Antonii. Ambiebant quoque saltem fimbriam vestimenti ejus attingere, multum sibi et tactum prodesse credentes. Quot tunc diabolica obsidione et variis infirmitatibus liberati! quot simulacris erepta sunt spolia! quanti etiam ab errore gentilium retracti, nostro juncti sunt gregi! Tanti certe, ut paucorum dierum spatio ex idolorum 54 superstitione conversio omnem per annum credentium vinceret turbam. Praeterea cum irruentem multitudinem comites repellerent, aestimantes taedio illi conventum populi fore, ille tranquillo animo dicebat: Nunquid hic coetus daemonum major est turbis? nunquid obsequentium multitudo colluctatorum prosequeremur, a tergo quaedam mulier
Abbreviated transcription (Latin):
amor ciꝰ. famãq uolitauitia quẽ nec
librorum dissemincitorũ g̾udro luculen¬
ta. nec muntłanȩ sapieatiȩ dispacatio.
noc no dilitas generis nec opum infinita
oncessio cemsendauit. Cui õtim
hertit᷑ adso ibendum nisi xp̃o cuius
hoc donum ost s qui dtuotos eiꝰ animos
orbo cclatum  et inter rantas positum.
solitudines a frice. inspanię. gallus. i taliȩ.
illirico. ipsi ctim quȩ urbium caput
ẽ rome ut nexordio ꝓmiserat. demon.¬
sauit. C rentoris ẽ ista benignitas ͥ
qe famlos suos lica nolentis nobilita¬
r erasseuit:. Ut uirtus passibilis. nec
exitubnam eẽ naturam scõrum.
docentu gemplifet adbente. antae.

Expanded text:
amor ejus famaque volitavit, quem nec librorum disseminatorum oratio luculenta, nec mundanae sapientiae disputatio, nec nobilitas generis, nec opum infinita congestio commendavit, cui omnium ore est ascribendum, nisi Christo, cujus hoc donum est? qui devotos ejus animos orbe celatum, et inter tantas positum solitudines, Africae, Hispaniae, Galliae, Italiae, Illyrico, ipsi etiam, quae urbium caput est, Romae, ut in exordio promiserat, demonstravit. Creatoris est ista benignitas, qui famulos suos, licet nolentes, nobilitare consuevit, ut virtus possibilis nec extra humanam esse naturam sanctorum doceatu
Abbreviated transcription (Latin):
plcudum inmadussimȩ libidinis furoran.
mollts dedit in amorẽ mugitꝰ ille indanẽ
fluxio sinus. ipse amator et p̃cium ille
medulatus ales lidcos petuit aplexue.
minifiris auidus polluit. Haec uos credi¬
tis. haec colitis. hȩc sunt urorũ ornam̃¬
agnoscitis si uniuersa credenadi sunt a¬
ur cũ in hisdem libris crucis resurret¬
no copulctur. passionem diumã stolido
laceratis cloquio. et ñstatim uingitios
qstem uisum. surdorũ auditum. dan¬

Expanded text:
plendum immanissimae libidinis furorem, molles dedit in amore vagitus; ille in Danaes fluxit sinus, ipse amator et pretium; ille modulatus ales Ledaeos petivit amplexus; ministris avibus polluit. Haec vos creditis, haec colitis, haec sunt vestrorum ornamenagnoscitis. Si universa credenda sunt, cur, cum in iisdem libris cruci resurrectio copuletur, passionem divinam stolido laceratis eloquio, et non statim jungitis caecorum visum, surdorum auditum,
Abbreviated transcription (Latin):
Uestimentorum autẽ meorum. sit ista dini¬
sio. Melotem et pallium tritũ cui
suꝑ iaceo. athanasio ep̃o date. qđ michi
nouũ ipse detulerat. Serapion episcopꝰ
alium accipiat melotem. uos cilicinum
habetote uestim̃tum. et ualete iuscera
mea Antorius enim migrat. et iam ñ
erat. et osculantib se discipłis extendeis
paululum pedes mortẽ letus accepit.
ita ut exhilaritate uultus eiꝰ. scõrum
angłorum qui ad ꝑferendam animã eius
descenderant p̃sentia nosceretur. Hos in¬
tuens. tamquã amicos uideret animam
ex alauit. Et additꝰ ẽ patrib scđm ordi¬
nem scripturarũ. Seruauerunt man¬
adhanc diem p̃ter eos ubi sit conditus
nouit. Ligattirius autẽ antonii bene¬
dicti qui tritum palliũ cũ melote im¬
perio eius meruerat acciꝑe. antoniũ
in antonii muneribus amplectitur. et
tamquã mugna hereditate ditatus.
principia merĩtorum. qui lidet purtiore
ut p̃dixi sernonenetiuerim. camgi

Expanded text:
Vestimentorum autem meorum sit ista diviVestimentorum autem meorum sit ista divisio: Melotem et pallium tritum, cui superjaceo, Athanasio episcopo date, quod mihi novum ipse detulerat. Serapion episcopus aliam accipiat melotem; vos cilicinum habetote vestimentum, et valete, viscera mea; Antonius enim migrat, et jam nonerat, et osculantibus se discipulis, extendens paululum pedes, mortem laetus aspexit; ita ut ex hilaritate vultus ejus, angelorum sanctorum, qui ad perferendam animam ejus descenderant, praesentia nosceretur. Hos intuens, tanquam amicos videret, animam exhalavit, et additus est patribus secundum ordinem Scripturarum. Servaverunt manad hanc diem, praeter eos, ubi sit conditum, novit. Legatarius autem Antonii benedicti, qui tritum pallium cum melote imperio ejus meruerat accipere, Antonium in Antonii muneribus amplectitur; et tanquam magna haereditate ditatus, principia meritorum: quae licet parciori, ut praedixi, sermone narraverim, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
fide uniuersi demones fugabuntur.
Nem̃tote etiam admonitionũ mearum:᷑
incerte conditionis uiram cotidie an¬
cipitem retractate: et cęleste uobis
p̃mium sine cunctamine tribuetur.
ocismaticorũ quoq et hȩretichorum
uenena uitate: meũ circa eos odium
qđ nullus michi nẽpacificus quidem
sermo cũ eis aliquando fuerit ꝓpt̾ pͥuam
eorũ uoluntatem: et ꝑtinax contͣ xp̃m
bellũ. In hoc autẽ magis estote solliciti
te. hec sapitȩ. hȩc retexe̾te. Et si qua
mei uobis cura. si qua patris memoria
est. si michi uicarium rep̾sentatis affectũ.
nullus ad egiptum meas ꝑferat reliquias
ne uano corpus honore seruetur. ne ui¬
tuperist t nostis ame ritus etiã circa
me seruentur obsequia. Huius enim
rer grã maximȩ huc sum regressus.
Ios igitur humo tegite. uos patris ope¬
ritẽ. corpuscuum: et illud quoque
quia necessario resurrectionis tempre.
hoc corpusculum resiliet incorruptum.

Expanded text:
fide universi daemones fugabuntur. fide universi daemones fugabuntur. Mementote etiam admonitionum mearum et incertae conditionis, vitam quotidie ancipitem retractate, et coeleste vobis praemium sine cunctamine tribuetur. Schismaticorum quoque et haereticorum venena vitate, meumque circa eos odium quod nullus mihi nec pacificus quidem sermo cum eis aliquando fuerit, propter pravam eorum voluntatem, et pertinax contra Christum bellum. In hoc autem magis estote solliciti,te, haec sapite, haec retexite; et si qua mei vobis cura, si qua patris memoria est, si mihi vicarium repraestatis affectum, nullus ad Aegyptum meas perferat reliquias, ne vano corpus honore servetur, ne vituperati, ut nostis, a me ritus etiam circa me serventur obsequia. Hujus enim rei gratia maxime huc sum regressus. Vos igitur humo tegite, vos patris operite corpusculum, et illud quoque quia necessario resurrectionis tempore hoc corpusculum resurget incorruptum.
Abbreviated transcription (Latin):
circa defunctos aegipti. et iam si scã
eẽnt corpora cearguebat. dicens. Quid
maiꝰ aut sanctius corpore potest esse
euellit errorem: et repositis in terram
rio retulerunt. Metuens igitur con¬
suetudinem sup̃dictã. ne eodem etian
cirea sc laberentur errorem celeriter ua¬
ledicens moncichis qui confluxerant ad
catis ad sẽ duobus fr̃ibus quos ibidem
ante quindecĩ annos modico int̃uallo
sciunctos instituebat. quicq ei iam seni
ceꝑant ministrare:ait. Ego quidẽ filioli
scđm eloquia scripturarum. patrum
gradior uiam. iam enim dñs me inuitat:
iam cupio uidere cęlestia. Sed uos ouis¬
cera admoneo. ne tanti temporis la¬
borem repente ꝑdatis. Hodie uos religi¬
osum studium arripuisse arbitraminĩ :
et cȩpte uoluntatis fortitudo suc crescat.
Parias demonũ nostis insidias: uidistis
eorum et imp̾etus feroces et iras effemi¬
natas. Iħ m suspirate. credulitatem
nominis eiꝰ ur̃is figite mentib et acerta

Expanded text:
circa defunctos Aegypti, etiamsi sancta circa defunctos Aegypti, etiamsi sancta essent corpora, coarguebat, dicens: Quid majus aut sanctius corpore potest esse evellit errorem, et repositis in terra crio retulerunt. Metuens ergo consuetudinem supradictam, ne eodem etiam circa se laberentur errore, celeriter valedicens monachis, qui confluxerant, adcatis ad se duobus fratribus, quos ibidem ante quindecim annos modico intervallo sejunctos instituerat, quique etiam ei jam seni coeperant ministrare, ait: Ego quidem, filioli, secundum eloquia Scripturarum , patrum gradior viam; jam enim Dominus me invitat, jam cupio videre coelestia. Sed vos, o viscera mea, admoneo, ne tanti temporis laborem repente perdatis. Hodie vos religiosum studium arripuisse arbitremini, et quasi coeptae voluntatis fortitudo succrescet. Varias daemonum nostis insidias, vidistis eorum et impetus feroces, et vires effeminatas. Jesum suspirate, et credulitatem nominis ejus vestris figite mentibus, et a certa
Abbreviated transcription (Latin):
sermone fr̃s eum uehem̃tissime retarda¬
bant. glorioso patris cupientes termino
decorari. sed multas obcausas. quas ei
silentio demonstrabat. Precipue tamen
obpisumptã aegipti consuetudinẽ contͣ¬
dixit. Mos enim aegiptiis ẽ. nobilium.
et p̃cipue betitorum martirũ corpora
linteaminȩ quidem obuoluere. et studiũ
funeris solitum negare. Terra uͦ ñ abscon¬
dere: sed suꝑ lectulos domi posita reserua¬
re. Hunc honorem quiescentib reddi.
inueteratȩ consuetudinis uanitas tradidit
De hoc antonius cauet. ut popłos ȩcclesi
cos uiros ac mulieres rigidius ipse con¬
uenit: dicens. nec legitimũ hoc eẽ nec
dõ placitum: quippe. cũ et patriarcha¬
rum et ꝓpħarum sepulchra quȩ adnos
usq ꝑdurant: hȩc facta conuincerent.
Dominici quoq corporis exemplũ oportore
in tueri iubebat: qđ in sepulchro positum
lapideo ad resurrectionis diem terci¬
um clausum fuerit. His modis uitium

Expanded text:
sermone, fratres eum vehementissime retardasermone, fratres eum vehementissime retardabant, glorioso Patris cupientes termino decorari. Sed multas ob causas, quas et silentio demonstrabat, praecipue tamen ob praesumptam Aegypti consuetudinem contradixit. Mos etenim Aegyptiis est, nobilium et praecipue beatorum martyrum corpora linteamine quidem obvolvere, et studium funeri solitum non negare; terra vero non abscondere, sed super lectulos domi posita reservare. Hunc honorem quiescentibus reddi, inveteratae consuetudinis vanitas tradidit. De hoc Antonius saepe et episcopos cos viros ac mulieres rigidius ipse convenit, dicens, nec licitum hoc esse, nec Deo placitum; quippe cum patriarcharum et prophetarum sepulcra, quae ad nos usque perdurant, haec facta convincerent. Dominici quoque corporis exemplum oportere intueri jubebat, quod in sepulcro positum, lapide usque ad resurrectionis diem tertium clausum fuerit . Atque his modis vitium
Abbreviated transcription (Latin):
annis quitq suꝑ gredior iam resoluas: ita
locutus: audientũ pectora contristauit:
gemitus lacrimeq dicta merentia con¬
secute sunt. Amplexe̾bantur eũ uniuer¬
si. quasi iam deseculo recessurum. Et il¬
le tamquã aliena deserens adppriam
patriã ꝓficisceretur. magna cũ leticia
p̃cipiebat. Desidiam instituto ñ debere
subriꝑe. sed tamꝗ̃ cotidie morituros ut
ante p̃dixerat a sordidis cogitationib
animam custodire. et omẽm aemulati¬
onem ad scõs quosq conuertere. Ad
quidem accedere. scitis enim abebut an
in cõmunione . i ingamim. iniqua impi¬
etas eorum iam om̃ib manifestata est.
His etiam illud addebat. nullum debere
xp̃ianum cũ secłi uiueret potestate&
parrianorũ et meletianorũ pugnare
nec diu fallacem ꝑmanere posse fantasi ã
Qua ꝓpt̾ aiebat. Custodienda pia fides in
xp̃o. et patrum religiosa traditio quam
et sscristurarum lectione. et crebro mes

Expanded text:
annis quinque supergredior, jam resolvar. Ita annis quinque supergredior, jam resolvar. Ita locutus, audientium pectora contristavit: gemitus lacrymaeque dicta moerentia consecutae sunt. Amplexabantur eum universi, quasi jam de saeculo recessurum. At ille, tanquam aliena deserens, ad propriam patriam profecturus, magna cum laetitia praecipiebat, desidiam instituto non debere subrepere, sed tanquam quotidie morituros, ut ante praedixerat, a sordidis cogitationibus animam custodire, et omnem aemulationem ad sanctos quoque convertere, ad quidem accedere. Scitis enim, aiebat, eorum is communione jungamini, quia impietas eorum jam omnibus manifesta est. His etiam illud addebat, nullum debere 59 Christianum, cum saeculi viderit potestates pro Arianorum et Meletianorum pugnare sionem, nec diu fallacem permanere posse phantasiam. Quapropter, aiebat, custodienda est pia fides in Christo, et patrum religiosa traditio, quam ex Scripturarum lectione et crebro meae
Abbreviated transcription (Latin):
ut post eius doctrinam. om̃s diaboli
pęne thalamo recedentes. in eccłȩ ma¬
tris gremio consederunt. Quid plura :
Totius orbis homines ad eum confluctus
et uniuersarũ gentium uarietas belli¬
cosissimum contra dęmones uirũ conf¬
picere gestiebant. Nullus sefrustra
illuc uenisse conquestus ẽ: omib delex¬
tabile. atq in cundum laboris cõteer¬
tium fuit. Fatigatio enim ilineris emo¬
lumentum uiatici reporttibat. sicut rei ꝓbauit
effectus. Nam pꝰ resolutionem ei quasi com¬
muni uulnere orbitatis excepto: ꝓprium
rare. Et uos cũ desidetis audire. quia et
hoc in eo imitabile cunctis fuit: iuxta
consuetudinem aduisendos frs qͥ exteriore
monte erant uenit. ibiq adiuma ꝓuiden¬
tia de sua morte condiscens. ita exor asus
est. Ultimã filioli patris audite senten¬
tiam. Non enim arbitror. qđ in hoc scło
iterũ nos uisuri sumus. Cogit conditio
naturȩ. ut pꝰcententiriũ numerum quẽ

Expanded text:
ut post ejus doctrinam omnes diaboli ut post ejus doctrinam omnes diaboli pene thalamo recedentes, in Ecclesiae matris gremio consederunt. Quid plura? Totius orbis homines ad eum confluebant, et universarum gentium varietas bellicosissimum contra daemones virum conspicere gestiebant. Nullus se frustra illuc venisse conquestus est, omnibus delectabile atque jucundum laboris commercium fuit. Fatigatio enim itineris emolumentum viatici reportabat, sicut rei probavit effectus. Nam post resolutionem ejus, quasi communi vulnere orbitatis excepto, proprium rare, et vos cum desiderio audire, quia et hoc in eo imitabile cunctis fuit. Juxta consuetudinem ad visendos fratres qui in exteriori monte erant, venit, ibique a divina providentia de sua morte condiscens, ita exorsus est: Ultimam, filioli, patris audite sententiam, non enim arbitror quod in hoc saeculo iterum vos visuri simus. Cogit conditio naturae, ut post centenarium numerum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiis exaltiori gradu militiȩ derelicto.
eius in hesere curriculis. Et ut infinita
breui fermone comp̃hendam: bonum
aegipto medicum xp̃s indulserat. Quis
non tristiciam apud antonium muta. ũ
ingaudium e quis ñ iram uertit inpacẽ :¬
e quis orbitatis luctũ ñ ad eius tẽpe¬
rauit aspectum: quis ñ merore pͣuitatis
quo p̃mebatur abiecto. statim et diuitũ
dispexit opulentias et insua letatꝰ ẽ pauꝑ¬
tate : quispo st lassitudinem monachũ.
non enis uegettitus hortatuẽ : Quis
ad olescens aetatis succensus ardoribus.
ñ ex eius monitu pudicitiȩ amore fla¬
grauit : quis uexatus adicibolo sine me¬
dela rediit : quis inimicis cogitationi.¬
bus destructꝰ: ñ ceca tempestate sopita
sereno regressus ẽ animo: Sciebat
enim quo quisq laboraret in commodq
et ex uitȩ meritis discretionẽ sp̃uum ag¬
noscens. adhibebat uerborũ ꝓuterant̃
uulnera sanitatem. Unde factum est.

Expanded text:
divitiis et altiori gradu militiae derelicto, divitiis et altiori gradu militiae derelicto, ejus haerere curriculis cupiebant. Et ut infinita brevi sermone comprehendam, bonum Aegypto medicum Christus indulserat. Quis non tristitiam apud Antonium mutavit in gaudium? quis non iram vertit in pacem? quis orbitatis luctum non ad ejus temperavit aspectum? quis non moerore paupertatis, quo premebatur, abjecto, statim et divitum despexit opulentias, et in sua laetatus est paupertate? quis post lassitudinem monachus non ejus vegetatus est hortamentis? quis adolescens succensus ardoribus, non ex ejus admonitu pudicitiae amator fuit? quis vexatus a diabolo, sine medela rediit? Quis inimici cogitationibus distractus, non caeca tempestate sopita, sereno regressus est animo? Sciebat enim quo quisque laboraret incommodo, et ex vitae meritis discretionem spirituum agnoscens, adhibebat morborum, prout erant vulnera, sanitatem. Unde effectum est
Abbreviated transcription (Latin):
rem obpressit suppliciũ. et pꝰ quinque
dies os effrencitum ultio diuina com¬
pescuit. Egreditur enim ad primam
mansionem alextindriȩ quȩ appellat᷑
ehuntur equis: quos inter om̃s balatiu̾
cuiꝰ erant mansuetissimos nutriebat.
um igit᷑ pariter soli sibimet equi ad¬
luderent. mitior quo nestorius ueheba.¬
tur morsu repentino balatiũ abecssit
interram ac sic in eũ inhians femora
eiꝰ lacerauit. atq conrosipiuit statim
relatus ad ciuitatem pꝰtercium diem
moriretur :lin uiersi cognoscerent mi¬
narum ab antonio p̃dictarũ effectũ
quantotius consecutũ digno ꝑsecuto.¬
ris fine completo.a
cum modestia admonebat. ut
oblita scłi dignitate remitioris uitȩ
beaititudinem aqͥpeterent. Siquis
autẽ maiori potestate p̃mebantur.
nec poterant obtinere iusticiã ita
eos obnixe defendebat ut ipse pro illis
pati uideretur in uiriam. Multis utilis
fuit preclari senis oratio: multi magnis

Expanded text:
rem oppressit supplicium, et post quinque rem oppressit supplicium, et post quinque dies os effrenatum ultio divina compescuit. Egreditur enim ad primam mansionem Alexandriae, quae appellaturVehuntur equis, quos inter omnes Balacius, cujus erant, mansuetissimos nutrierat. Cum ergo pariter solito sibimet equi alluderent, mitior, quo Nestorius vehebatur, morsu repentino Balacium decussit in terram, et sic in eum inhians, femora ejus laceravit atque corrosit, ut statim relatus ad civitatem post tertium diem moreretur; universique agnoscerent minarum ab Antonio praedictarum effectum quantocius consecutum, digno persecutoris fine completo. Ccum modestia Antonius admonebat, ut, oblita saeculi dignitate, remotioris vitae beatitudinem appeterent. Si qui autem majori potestate premebantur, nec poterant obtinere justitiam, ita eos obnixe defendebat, ut ipse pro illis pati videretur injuriam. Multis utilis fuit praeclari senis oratio; multi, magnis
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti pisces ab aqua extracti. mox in
arenti terra morirentur. ita et monacũ
cũ secularib retardamtes. humanis stati
festincire. Ne tardantib nob aliqua ꝓ¬
positi succedat oblauio. Prȩtanta ho.¬
minis sapientia dux miratꝰ. iustã de eo
tulit uerãq sententiã: dicens. Iu ere uis¬
tũ eẽ dĩ famulum. nec in rustico homi¬
ne potuisse tantłam aliquando in esse
sapientiam: nisi diuino amore regerti
fecto alexandriȩ dux aegipti fuit. ho.
animo uesano uirgines monachos que
nudatos uerberatos cederet inpublico:
ad eum antonius litteras misit quarum
sententia ista ẽ. Uideo iram di uenien¬
tem suꝑte: iam desine ꝑsequi xp̃ianos
nete ira occupet: quȩ ꝓximũ iamtibi
minctur interitum. Legit infelix epłam
terram. Poriitoresq multis afficiens
in iurus: antonio talia renunciare p̃¬
cepit. Qm̃ cura tibi tantͦoꝑe mona¬
chorum ẽ. etiam ad te mei uigoristran¬
siliet disciplina. Sed confestim minato¬

Expanded text:
sicuti pisces ab aqua extracti, mox in sicuti pisces ab aqua extracti, mox in arenti terra morerentur , ita et monachos cum saecularibus retardantes, humanis statimfestinemus, ne tardantibus nobis aliqua propositi succedat oblivio. Pro tanta hominis sapientia dux miratus, justam de eo tulit veramque sententiam, dicens: Vere justum esse Dei famulum, nec in rustico homine potuisse tantam aliquando inesse sapientiam, nisi divino amore regeretufecto Alexandriae dux Aegypti fuit, homoanimo vesano virgines monachosque nudatos verberaret in publico, ad eum Antonius litteras misit, quarum ista sententia est: Video iram Dei venientem super te, desine persequi Christianos, ne te ira occupet, quae proximum jam tibi minatur interitum. Legit infelix epistolam, terram; portitores quoque multis afficiens injuriis, Antonio talia renuntiari praecepit: Quoniam cura tibi tantopere monachorum est, etiam ad te mei vigoris transibit disciplina. Sed confestim minato
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cario qrgrint ut eius fruerentur
aspectibus. nec impetrtire possent. quia
molestissime ferebat uexationem. discursum.
ipsos catenatos quos aut noxietas aut ui¬
gor publicus constrĩpxerat ad eum destina¬
bant: scientes tales ab antonio ñ posse con¬
tempni. Quorum flecibus suꝑatꝰ. ꝑtrahe¬
batur ad exteriorem montẽ agnoscens
laborem suum utilẽ miseris fore. Suade¬
bat iudicibus qui eum inuitauerant in
sententia ꝓferenda. et odio et gr̃ȩ dĩ time¬
rem ante ponerent. nec ignorare eos
debere qđ scriptum ẽ : qcumq iudicio
iudictiueritis. in eo iudicabitur deuobis.
Et tam̃ int̾ medios sermones. care sibi solitu¬
dinis recordabatur. Post coactã itaq
p̃sentiã quã ducis p̃ces. et qđ durius ẽ
miserorũ fletꝰ excorserant. pꝰ salutaria
monita. pꝰrerum cõmendationẽ quo¬
rundam uero et absolutionẽ. postulanti
duci ut paulo largius eidem suã p̾sen.¬
tiam indulgeret.ait. ñ posse  diutius
ibidt̃ morari: grato usus exemplo. Qđ

Expanded text:
quaererent ut ejus fruerentur aspectibus, nec impetrare possent, quia molestissime ferebat vexationem discursuum, ipsos catenatos, quos aut noxietas, aut vigor publicus constrinxerat, ad eum destinabant, scientes tales ab Antonio non posse contemni; quorum fletibus superatus pertrahebatur ad exteriorem montem, agnoscens laborem suum utilem miseris fore; suadebatque judicibus, qui eum invitaverant, ut in sententia proferenda, et odio et gratiae, Dei timorem anteponerent; nec ignorare eos debere quod scriptum est: Quocunque judicio judicaveritis, in eo judicabitur de vobis ; attamen inter medios sermones charae sibi solitudinis recordabatur. Post coactam itaque praesentiam, quam ducis preces, et, quod verius est, miserorum fletus extorserat, post salutaria monita, post reorum commendationem, quorumdam etiam absolutionem, postulanti duci, ut paulo largius eidem suam praesentiam indulgeret, ait non posse se diutius 58 ibidem morari, grato usus exemplo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uidebitis fulgorem lucentes. Reuerten¬
tur ad foueassuas serpentes. et religio
longius ꝓpagabitur.Tantũ uidẽte
ne fidei ur̃e sinceritas. arriana labe sor¬
doscat. Non apłorum sed demonũ et
patris eorum diciboli ista doctrina est.
obid ꝑ insipientia iumenta similis pe¬
cudum eorum. expressus ẽ animus.
conuenit diffidere. tamen grande mi¬
raculum ꝑ hominem potuisse portendi.
Saluctoris enim ꝓmissio ẽ. ita dicentis.¬
granũ sinapis. dice tis monti huic tran¬
si hinc et transibit: et nichil impossibile
erit uobis. Et iterum. Amendico uob̾
om̃e qđ petieritis patrẽ in nomine meo
dabit uobis. Petite et accipietis. Ipse
enim. sus discipulis et uniuerso creden.¬
tium gregi. nunc subicctionẽ demonum.
nũnc uariarũ infirmitaitũ popłi curatio¬
nen aicbat: gratis accepistis gratis date.
Ind suȩuirtutis imꝑio curabat antomiꝰ:
si uh s possbibitatis arbitrabat᷑ eẽ quod

Expanded text:
videbitis fulgore relucentes. Revertenvidebitis fulgore relucentes. Revertentur ad foveas suas serpentes, et religio longius propagabitur; tantum videte, ne fidei vestrae sinceritas Ariana labe sordescat. Non apostolorum, sed daemonum et patris eorum diaboli ista doctrina est; ob id per insipientiam jumentorum similis pecudum eorum expressus est animus. convenit diffidere, tam grande miraculum per hominem potuisse portendi. Salvatoris enim promissio est, ita dicentisgranum sinapis, dicetis huic monti, Transfer te, et transferetur, et nihil impossibile erit vobis . Et iterum: Amen amen dico vobis, omne quod petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Petite et accipietis . Ipse enim suis discipulis et universo credentium gregi nunc subjectionem daemoniorum, nunc variarum infirmitatum pollicens curationem, aiebat: Gratis accepistis, gratis date . Nunquid suae virtutis imperio curabat Antonius? Nunquid suae possibilitatis arbitrabatur esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa dissipabant. Haec ẽ causa gemituũ.
Ab ominabitur altariũ meũ nec mori: uisi¬
onem sequit᷑ effectꝰ. Nam pꝰ innos duos.
sȩua arrianorum erupit insinia. T unc
uasorum. tunc pollutis ethnicorũ manib
sacra polluta sunt ministeria. Tunc paga¬
norum opificum p̃sidia ad uersũ xp̃m
comparata. cũ ad sũptione palmarum
animus replictire quȩ gesta sunt. Uirgi¬
num matronarũq cruptꝰ pudor. sangui
resꝑsit altaria .b aptisteriũ ꝓuoluntate
gentilium pollutũ est. Nichil defuit
uisionis ueritatem. monstrauit effectus.
qđ calcitrantiũ mulorũ. indisciplinatio
arrianorũ eẽt impietas. Sed his tristi.¬
ciam consequenti reuelationis ꝓsꝑitate
solatus ẽ. et ait. Nolite filioli merori
uos pęnitꝰ delere. ut enim irat᷑ ẽ dñ.
sic rursum miserebitur. et suũ cito ec¬
clesia recuꝑabit ornatũ. eosq qͥ inper¬
secutionib fidem dnĩ seruciuerint. solito

Expanded text:
omnia dissipabant. Haec est causa gemituum momnia dissipabant. Haec est causa gemituum mAbominabitur altarium meum. Nec mora, visionem sequitur effectus; nam post annos duos saeva Arianorum irrupit insania. Tunc eemeratio vasorum, tunc pollutis ethnicorum manibus sacra polluta sunt ministeria, tunc paganorum opificum praesidia adversus Christum comparata cum assumptione palmarum animus replicare quae gesta sunt: virginum matronarumque ereptus pudor: sanguisrespersit altaria; baptisterium pro voluntate gentilium pollutum est. Nihil defuit visionis veritati, ut monstravit effectus, quod calcitrantium multorum indisciplinatio Arianorum esset impietas. Sed istam tristitiam consequentis revelationis prosperitate solatus est, et ait: Nolite, filioli, moerori vos penitus dare; ut enim iratus est Dominus, sic rursum miserebitur, et suum cito Ecclesia recuperabit ornatum; eosque, qui in persecutionibus fidem Domini servaverint, solito
Abbreviated transcription (Latin):
intente. defirit oculos incȩlum gemens
atq suspirans. Et postquã aliquantũ
spacium reuelationis incȩpte nimio do¬
lore contremuit. et statim flexis genib
ante dĩ uultũ ꝓuolutus. orauit ut clem̃¬
tia sua futurum auerteret scelus. Suc¬
cedunt orationi lacrimȩ. metꝰ ingens
inuadit: p̃sentes obsecrant. ut tantȩ
calamitatis exponeret usionẽ. Sin¬
gultus occupant uocẽ lingua fletib
ppeditur. et in medio conatꝰ sermo
remitu interrũpit᷑. Uix tam̃ cũ uoci¬
feratione luctuosa. ait. Melius erat
s falioli. impendens piaculum. hic ita
mor te lucrari. Sic incipiens. rursum
lacrimis uincebatur. et inter aegra
suspiria. tandem p̃clari cõmodans uocem
magnũ inqͥt qđ dam et uniuersis seculis
in auditum imminet nefas. Magno fi¬
des catholica turbine subuertet᷑. et homi¬
nes iumentis similes xp̃ĩ scã diripient. Ui¬
di enĩ alttire dñi mulorum cirtũdatum
multitudine. qui crebris calciũ ictibus

Expanded text:
intente fixit oculos in coelum, gemens intente fixit oculos in coelum, gemens atque suspirans; et post aliquantum spatium revelationis incoeptae nimio dolore contremuit; et statim fixis genibus ante Dei vultum provolutus oravit, ut clementia sua futurum scelus averteret. Succedunt orationi lacrymae, metus ingens invadit praesentes, obsecrant, ut tantae calamitatis exponeret visionem. Singultus occupant vocem, lingua fletibus praepeditur, et in medio conatu sermo gemitu interrumpitur. Vix tamen cum vociferatione luctuosa ait: Melius erat, o filioli, impendens piaculum cita morte lucrari. Sic incipiens rursum lacrymis vincitur, et inter aegra suspiria tandem pectori commodans vocem: Magnum, inquit, quoddam et universis saeculis inauditum imminet nefas. Magno fides catholica turbine subvertetur, et homines jumentis similes Christi sancta diripient. Vidi enim altare Domini mulorum circumdatum multitudine, qui crebris calcium ictibus
Abbreviated transcription (Latin):
nes nescirent. et udicandos a xp̃o
obliuiscerentur. At postremũ clem̃¬
tiae circa subiectos et iusticie. curę
quoq in opum admonuit. atque
principes susceptis uehementissime leta.¬
bantur. Scã quoq apud cunc̾tos anto¬
nii fragrabat opinio. ita ut eius sefilioᷤᷤ
cuperent nominari. Magna et enim
cum aduenientib affabilitas. omĩum in
tiles confutati. reges ad moniti. fr̃s abeo
sunt consolatione rdenati: ad interio¬
rem montem et ad rigorem solitum
regressus ẽ. ibiq sepe cũ introeuntibuᷤ
dẽ ambulans ac residens stupebat. sic̃
indanihele scriptum ẽ et int̾iectis
horarũ spaciis. consequentia responde¬
bat. ut intelligeretur aliqua reuelatio¬
nis uidisse secreta. Nam in monte positꝰ
ea quȩ in egipto longeq gerebantur
p̃uidens. episcopo seraꝑioni ibi constitu¬
to narrauit. Lam̃tatio sequitur uisio.
et omi lacrimarũ fonte plangenda.
ũ enim fr̃ib circa se sedentib oꝑaretur

Expanded text:
esse nescirent, et judicandos a Christo esse nescirent, et judicandos a Christo obliviscerentur; ad postremum, clementiae circa subjectos et justitiae, curae quoque inopum admonuit, atque testatus est. His principes susceptis vehementissime laetabantur. Sancta quoque apud cunctos Antonii flagrabat opinio, ita ut ejus se filios cuperent nominari. Magna etenim cum advenientibus affabilitas omnium in tiles confutati, reges admoniti, fratres ab eo sunt consolatione relevati, ad interiorem montem et ad rigorem solitum regressus est, ibique saepe cum introeuntibus deambulans ac residens stupebat, sicuti in Daniele scriptum est ; et interjectis horarum spatiis, consequentia respondebat, ut intelligeretur aliqua revelationis vidisse secreta. Nam et in monte positus, ea quae in Aegypto longe gerebantur, 57 praevidens, episcopo Serapioni ibi constituto narravit. Lamentabilis sequitur visio, et omni lacrymarum fonte plangenda. Cum enim fratribus circa se sedentibus operaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
qualis et antẽquã littere ad eum
uenirent fuerat. nec salutatione princi¬
pum mouebatur. et tamquã ñ acceptiᷤᷤ
litteris conuocans monachos a zebat.
Reges seculi epłas ad nos miserunt. quae
hic xp̃ianis adhibenda miratioẽ. Li¬
cet enim diuersa sit dignitas. attam̃
eadem nascendi moriendi conditio ẽ.
lla sunt ueneratione omĩ ꝑcolenda.
illa toto animi affectu retinenda
ꝑfiliũ suũ ꝓpriis ecclesiis dedicaret
eloquiis. Quȩ monachis ẽ ratio cũ
epłis regum : Cur accipiã litteras.
quib consuetã nesciã redđe salutati¬
onis obsequia. Igit᷑ rogatꝰ ab uniuer¬
sis fr̃ĩb ut xp̃ianos reges sius litteris
refrigeraret. ne scilicet ꝑsilentium
eos ex asꝑaretur. at susceptas epłas.
conuenienter rescripsit. L aud auit
primũ qđ xp̃m colerent deinde salu¬
taria ꝑsuasit. ne magnã puttirent
regiam potesttitem: Ne p̾sentis carnĩ
imꝑio tumentum mences. et se homi

Expanded text:
qualis et antequam litterae ad eum qualis et antequam litterae ad eum venirent fuerat, nec salutatione principum movebatur, et tanquam non acceptis litteris, convocatis monachis aiebat: Reges saeculi epistolas ad nos miserunt, quae hic Christianis adhibenda miratio est? Licet enim diversa sit dignitas, attamen eadem nascendi moriendique conditio est. Ista sunt veneratione omni percolenda, illa toto animi affectu retinenda per Filium suum propriis Ecclesias ditaverit eloquiis. Quae monachis est ratio cum epistolis regum? cur accipiam litteras, quibus consueta nesciam reddere salutationis obsequia? Igitur rogatus ab universis fratribus ut Christianos reges suis litteris refrigeraret, ne scilicet per silentium ejus exasperarentur, ad susceptas epistolas convenientia rescripsit. Laudavit primum, quod Christum colerent, deinde salutaria persuasit, ne magnam putarent regiam potestatem, ne praesentis carnis imperio tumentes, et se homines
Abbreviated transcription (Latin):
phorum confutata sapientia ẽ. Expue¬
runt enim. stupentes hominẽ cui post
tantũ ingenium a flueret signorum di¬
uina largitio. At ille uniuersa xp̃o
qui curabat ad scribens usus ẽ ad fatu
recipco : et ait. Nolite me putare his
facit ista miracula. Credite et uos.
et uidebitis quia deuota dõ fides. ñ
eloquentiȩ uanꝰ tumor. talia signa
mereatur. Confugite ad crucifixi le¬
gem. nosq eiꝰ imitamnai famulos et
hoc scientiȩ fine contenti. nulla de in¬
ceps secularis in prudentie argumenta.
querẽtis. Accenꝰ antonio dicente. mi¬
ro philosophi stupore ꝑculsi : et cum
honorifico salutatu abeo recedentes.
ut hominẽ in extremo mundi limite
conditum et fauor principũ. et omis
celebraret aula regalis. Nã et constan¬
tinus augustꝰ. et eiꝰ lib̃i constans atq
constantius talia cognoscentes. crebro
ad eum quasi ad patrem missis litteri.
obsecrabant ut recipcis eos scriptis
hilararet. Atille eiꝰmodi manens.

Expanded text:
phorum confutata sapientia est. Expavephorum confutata sapientia est. Expaverunt enim stupentes hominem, cui post tantum ingenium afflueret signorum divina largitio. At ille universa Christo, qui curat, ascribens, usus est affatu reciproco, et ait: Nolite me putare his facit ista miracula. Credite et vos, et videbitis quia devota Deo fides, non eloquentiae vanus tumor talia signa mereatur. Confugite ad Crucifixi legem, nosque ejus imitamini famulos; et hoc scientiae fine contenti, nulla deinceps saecularis imprudentiae argumenta quaeratis. Hactenus Antonio dicente, miro philosophi stupore perculsi, cum honorifico salutatu ab eo recedentes, ut hominem in extremo mundi limite conditum, et favor principum, et omnis celebraret aula regalis. Nam et Constantinus Augustus, et ejus liberi Constans atque Constantius, talia cognoscentes, crebro ad eum, quasi ad patrem, missis litteris, obsecrabant ut reciprocis eos scriptis hilararet. At ille ejusmodi manens,
Abbreviated transcription (Latin):
tinentia in matrimonio. uirginitas
in ecclesiȩ flore martirũ pdño suoglo¬
riosa constantia : quorũ omĩum crux
xxp̃i principium ẽ. Cum literua uos
inter tantos uirtutum choros sillogis.¬
morum retia tenditis. et rerum lucem
tenebris concimini argumentationis ob¬
uoluere. ecce nos ut dixit doctor noster
ñ ingentili ꝑsuasione sed ingentili fide.
aꝑtissime suademus: quȩ uerborũ ad fir¬
mationẽ p̃uenire consueuit. Ad sunt
quippe patientes a dęmonib uexati.
Q uos cum inmedium ꝓduxisset. uerba
petiuit dicens. Nunc uos collectioni¬
bus ur̃is. et quouultis malefico carmi¬
nȩ deos ur̃os quos putatis expellite.
Sin autẽ ñ potestis uictas su mittite manꝰ.
ad xp̃i trophea confegite: et statim ui¬
crucifixi credulitate in maiestatis poten¬
tia sub sequitur. Dixit. et inuocato
nomine iħu cũ uitale signũ insacro nume¬
ro trinitatis p̾ssisset infrontib. unacũ
expulsis demonib uana p̾sentiũ philoso¬

Expanded text:
tinentia in matrimonio, virginitas tinentia in matrimonio, virginitas in Ecclesia. Floret martyrum pro Domino suo gloriosa constantia, quorum omnium crux Christi principium est. Cum interim vos inter tantos virtutum choros syllogismorum retia tenditis, et veram rerum lucem tenebrosis conamini argumentationibus obvolvere, ecce nos, ut dixit Doctor noster, non in gentili persuasione , sed in fide apertissima suademus, quae verborum affirmationem praevenire consuevit. Adsunt quippe patientes a daemonibus vexati. Quos cum in medium produxisset, verba repetivit, dicens: Nunc vos collectionibus vestris, et quo vultis malefico carmine deos vestros, quos putatis, expellite; sin autem non potestis, victas submittite manus, et ad Christi trophaea confugite, et statim Crucifixi credulitatem majestatis potentia prosequetur. Dixit, et invocato nomine Jesu, cum vitale signum in sacro numero Trinitatis pressisset in frontibus, una cum expulsis daemonibus vana praesentium philoso
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ubi sunt illa fabulosa oracula. ubi
egiptiorũ incamationes : quo pfice̾re
magorũ carmina : Certe  cunc uastata
sunt omĩa. cũ desuã crute mundo xp̃s
intonuit: Nichiłominꝰ uos p̃termissis de¬
bilittitorum cateruis. ad gloriosã humi
litatȩmortẽ redire conamini. Illud autẽ
quale ẽ qđ numquã infestatione regali
concussa gentilitas. immo scła cara. et
hominũ p̃siduis fulta iamruit: ł amuli
xp̃i quo plus p̃mimur. eõmagis ad sur¬
gimus et floremus. Urã simulachra
ornatis quondam septa parietib ĩ am
uetustate conlapsasunt. Xpĩ uera doc¬
trina quȩ uob̾ stulticia uidet᷑ et lusus.
licet tirannica ꝑsequentium principũ
tẽptam̃ta ꝑtulerit. licet uariis sit in¬
cursata terroribus: nullo terrarũ orbe
condudetur. nullo gentiũ barbarorum
fine ꝓhibetur. Quando enĩ diuinȩ sci¬
entię tantus splendor illuxit. quando
tot simul inse conuensre uircutes. con¬

Expanded text:
tur. Ubi sunt illa fabulosa oracula? ubi tur. Ubi sunt illa fabulosa oracula? ubi Aegyptiorum incantationes? quo magorum profecere carmina? Certe tunc vastata sunt omnia, cum de sua Cruce mundo Christus intonuit. Nihilominus vos, praetermissis debilitatorum catervis, gloriosam Jesu mortem irridere conamini. Illud autem quale est, quod numquam infestatione regali concussa gentilitas, imo saeculo chara et hominum praesidiis fulta, jam corruit. Nos famuli Christi quo plus premimur, eo magis assurgimus et floremus. Vestra simulacra ornatis quondam septa parietibus, jam vetustate collapsa sunt. Christi vero doctrina, quae vobis stultitia videtur et ludus, licet tyrannica persequentium principum tentamenta pertulerit, licet variis sit incursata terroribus, nullo tamen terrarum orbe concluditur, nullo gentium barbararum fine prohibetur. Quando enim divinae scientiae tantus splendor illuxit? quando tot simul in se convenere virtutes? Con
Abbreviated transcription (Latin):
re intelligentias ñ ualetis. ita solidiora
sunt m̃tis oꝑa. quã sophismatũ fraudu¬
repositũ. sed inuirtute fidei quȩ nobis
quȩ geruntur ordo cõmendat. nobis
imꝑitis et litterarũ urãrum ignaris
addĩ cognitione. eiꝰ solũ uerba suffici¬
unt. Ecce nos tot gentilitatis gregib
abstractis in uniuersũ orbem cotidie
nodose sophismatũ defacere uersutiȩ.
scc nos̃ simplicem fidem docentes ydo¬
latriam debellauimꝰ. et ꝑp̃dicationẽ
ignominiosȩ crucis aurata templa
cetiderunt : uos si potestis ostendite quos
contestatione uerborum gentibittitẽ xp̃o
p̃ponere suaseritis. Perhacꝰom̃s ia terras
uerus di filius xp̃s est agnitus. nichil
eloquentia sophism atarũ. nichil disputa¬
tio phylosophiȩ multitudini potest ob¬
eẽ credentium. Crucifiũ nominamus.
et uniuersi demones quos uos ut deos
colitis rugiunt: atq ex obsessis corporib
ad primum dominicȩ crucis signũ fugan¬

Expanded text:
re intelligentias non valetis. Ita solidiora re intelligentias non valetis. Ita solidiora sunt mentis opera, quam sophismatum fraudurepositum, sed in virtute fidei, quae nobisquae quotidie geruntur, ordo commendat; nobis imperitis et litterarum vestrarum ignaris ad Dei cognitionem ejus solum verba sufficiunt. Ecce nos tot gentilitatis gregibus abstracti, in universum orbem quotidie nodosae sophismatum defecerunt versutiae. Ecce nos, simplicem Christi fidem docentes, idololatriam debellavimus, et per praedicationem ignominiosae crucis aurata templa ceciderunt. Vos, si potestis, ostendite quibus contextione verborum gentilitatem Christo praeponere suaseritis. Per omnes jam terras verus Dei Filius Christus est agnitus. Nihil eloquentia sophismatum, nihil disputatio philosophiae multitudini 56 potest obesse credentium. Crucifixum nominamus, et universi daemones, quos vos ut deos colitis, rugiunt, atque ex obsessis corporibus ad primum dominicae crucis signum fugan
Abbreviated transcription (Latin):
conficiunt. Cumq iam corpus de¬
fecisse in suppliciis extrem is tamem
sp̃s obsistebat imꝑio demonũ qđ ubi
impii ꝑuiderunt. exclamantes uoce
nec ultra ei quicquã suȩ artis ac scde¬
ris intendunt. Ipse uͦ intantũ uirtuti.¬
bus animi ꝑficit ectantũ ornatis mo.¬
ribus effectus ẽ. ac totius diuinȩ re.¬
ipso conspectu suam comꝓbant serui¬
tutem: sed qm̃ uos obseruatione dia¬
lectica necessaria ut putatis quęq
colligitis. hocq artificio etiã nosnr̃am
religionẽ cõpellitis ad firmare. Res¬
pondete michi cognitio dĩ quẽ ad mor¬
andisputatio ꝑ argumenta procedens:
llis autẽ respondentib firmiorem
mi generat affectus: dialecticã uͦ ex
sitionis ex ordium. Cum gͦ ait oꝑatio.¬
nem fidei aͣnimositãs quis habuerit.
suꝑflua erit uerborũ cõpositio. ꝑquã
conceptã sensu nr̃o credulitatẽ purita:¬
tis euellere. et tam̃ sepe nr̃as explica¬

Expanded text:
conficiunt. Cumque jam corpus deconficiunt. Cumque jam corpus defecisset in suppliciis, extremus tamen spiritus obsistebat imperio daemonum. Quod ubi impii perviderunt, exclamantes voce nec ultra quidquam ei suae artis aut sceleris intendunt. Ipse vero intantum virtutibus animi profecit, et ita ornatus moribus effectus est, ac totius divinae gripso conspectu suam comprobant servitutem. Sed quoniam vos observatione dialectica necessaria, ut putatis, quaeque colligitis, hoc quoque artificio etiam nos nostram religionem compellitis affirmare. Respondete mihi: Cognitio Dei quemadmoan disputatio per argumenta procedens? Illis respondentibus firmiorem mi generat affectus, dialectica vero disitionis exordium. Cum ergo, ait, operationem fidei animo sitam quis habuerit, superflua erit verborum compositio, per quam conceptam sensu nostro credulitatem tentatis evellere, et tamen saepe nostras explica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbrantib ei : ille iacebat immobilis
nec auditum quidem suũ conuertens
ad eos nec ullum pęnitꝰ sermonẽ res¬
pondens. Cumq illi sepius eadem
repeterent et alia duriora nec ille
omĩno moueret᷑: infurore prolapsi
demones ubi uidert̃ uerba contẽpni
uerberib eum conficere ad gressisus
Multisq suppliciis excruciatũ semi-¬
uiuum relinquerunt nec tamen
mittat tantisq cruciatib moueri
saltim potuit loco in quo orationis
aura iacuerat¶ Poffera die quidam
suorũ requirens eudi humanitatis
dũ taxat grã inueniunt eũ pęnis incre¬
dibilibus ad fecturi. et causam ꝑcunc̾¬
tantes cũ didicissent. rogabant ut cu¬
re grã reportari se ad domum ꝓpriã
pateretur. & tunc in eodẽ ꝑmaneret
loco. Tunc uͦ et sequenti nocte repente
demones grauiorib eũ uerberib cruci¬
minus nocte multitudo conuenit de¬
monum et absq ulla miseratione irruen¬
tes in eum om̃ib pęnis cruciatib que

Expanded text:
probrantibus eis, ille jacebat immobilis, probrantibus eis, ille jacebat immobilis, nec auditum quidem suum convertens ad eos, nec ullo penitus sermone respondens. Cumque illi saepius eadem repeterent, et alia duriora, nec ille omnino moveretur, in furorem prolapsi daemones, ubi viderunt verba contemni, verberibus eum conficere aggressi sunt, multisque suppliciis excruciatum seminecem reliquerunt. Nec tamen in tot tantisque cruciatibus moveri saltem potuit loco, in quo orationis caussa jacuerat. Postera die quidam suorum requirentes eum, humanitatis dumtaxat 132 gratia, inveniunt poenis incredibilibus affectum, et caussam percontantes, cum didicissent, rogabant, ut curae gratia reportari se ad domum propriam pateretur. Abnegat, et in eodem permanet loco. Tunc vero et sequenti nocte repetentes daemones gravioribus eum verberibus cruciminus tertia nocte multitudo convenit daemonum, et absque ulla miseratione irruentes in eum, omnibus poenis cruciatibusque
Abbreviated transcription (Latin):
de inferno iam quod ammͦ mugitũ cordiᷤ
ũq inbis positus septimana una transis¬
set: ueniunt ad eũ demones in sepulchro
clamantes et dicentes. Qui est quod
agis oinpurissime et flagitiosissime¬
hominũ postea quã omĩ spurcitia omĩ.¬
q inpuritate saturatus es : nunc nob̾
castus es et religiosus ꝓcedis et postea¬
alius tibi iam ullus possit dari locꝰ sałia¬
to in malis nisi ille qui tibi nob̾cũ debet᷑.
Unus ex nob̃ es aliud ec̃. iam non potes:
redimagis redi ad nos. et qđ suꝑ est tͥ
tempus in ꝑfruenda uoluptate ñꝑdaᷤᷤ
Preparamus ad fluentas delicias. p̃para.¬
mus scorta nobilissima. et incuncta
talia quȩ florem tibi possint reparare
enim aliud passurus es in inferno nisi
hoc qđ nunc tibi constituis: si te pęna
delactat. expecta paululũ et inueni-¬
es paritam. nunc interim fruere mu¬
neribus is quȩ dulcia semꝑ et grata
dexisti. Hee  huiusmodi plura ex¬

Expanded text:
de inferno jam quodammodo mugitum cordis de inferno jam quodammodo mugitum cordis ue in his posito eo septimana una transisset, noctu veniunt ad eum daemones in sepulcro clamantes et dicentes: Quid est quod agis, o impurissime et flagitiosissime? Posteaquam omni spurcitia, omnique impuritate satiatus es, nunc vis castus et religiosus procedere? Et posteaalius tibi jam ullus possit dari locus satiato in malis, nisi ille, qui tibi nobiscum debetur. Unus ex nobis es, alius jam esse non poteris. Redi ergo magis, redi ad nos: et quod superest tibi tempus, in perfruenda voluptate non perdas; praeparamus affluentes delicias, praeparamus scorta nobilissima, et cuncta talia quae florem tibi possint reparare enim aliud es passurus in inferno, nisi hoc quod nunc tibi ipsi conquiris? Si te poena delectat, exspecta paululum, et invenies paratam: nunc interim fruere muneribus nostris, quae dulcia semper et grata duxisti. Haec et hujusmodi plura ex