comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pulcrũ tamẽ honestũq ẽ int̾ pa¬
rentes ⁊̃ filios de amore ac pieta¬
te certamẽ. uincant quib largiꝰ
caritatꝭ fons celestꝭ aflux̾it. At nc̃
usq uincere soliti sunt parentes.
nec dũ adolestenciũ ea est pietas
aut maiorũ reu̾encia/ que sꝑare
aliud cogat qd si forte proter
spem euenit mllum in t̾ris celo
graciꝰ spectaculũ fingi queat
Est iͥ mater optiã . Esto ille
mum pondꝰ ac tediũ fuisse de¬
hinc ac̾rimũ dolorẽ. post ꝯtinu¬
um laborẽ trepidamq sollicitu ͤ
memẽto uteri alt̾ciũq uberũ qđ¬
Et illi sõp̃nos quotq seu cibos seu
iocos tuis fletib abruꝑis. quot
rũ mortꝭ/ fic gaudiũ uite mistis
mtes mori ꝯpulit. patuit hõc
ultimũ eo clariꝰ die quo reliqͥe
cladis ad cransimenũ accepte uo¬
man sparso agnñẽ repetebant.
due miẽs filus quos in acie ce¬
cidisse referentib crediderãt con¬
spect/ inspirati gaudii nõ capa¬

Expanded text:
Pulchrum tamen honestumque est inter paPulchrum tamen honestumque est inter parentes et filios de amore ac pietate certamen: vincant quibus largius caritatis fons celestis affluxerit. At nunc usque vincere soliti sunt parentes, necdum adolescentium ea est pietas aut maiorum reverentia que sperare aliud cogat. Quod si forte preter spem evenerit, nullum in terris celo gratius spectaculum fingi queat. Est michi mater optima. Esto illi imum pondus ac tedium fuisse, dehinc acerrimum dolorem, post continuum laborem trepidamque sollicitudinem. Memento uteri altricumque uberum, quot illi somnos quotque seu cibos seu iocos tuis fletibus abruperis, quot rum mortis, sic gaudium vite miseras matres mori compulit. Patuit hoc ultimum eo clarius die, quo reliquie cladis ad Transumenum accepte Romam sparso agmine repetebant: due matres filiis, quos in acie cecidisse referentibus crediderant, conspectis insperati gaudii non capa
Abbreviated transcription (Latin):
lum q si p̾uertitur. G. Prẽm ao¬
huc hẽo R ute̾ sedulo fugitiua io¬
ꝯditas pater senex. G h prẽm hes
grandeuũ Qno est locus ihciẽ
festina carꝑe fructꝰ excͦmos cãpͣ
ex arbore rumosa. caro lati ihe
quantũ potes. cupide illũ uidẽ
seu ꝯfestim abiturũ / cupidꝰ q an¬
di ⁊ extremos monitꝰ memori
mẽte recõdito. deẜtumq uelut
gebis illo consultore q̃resq eum
nec muenies domi. G prem hẽ
decrepitũ Rꝓpera nouissĩa pie̾ͭ
officina ĩ illum ꝯgere̾. Sũ licet
Si quid nũc omiẜĩs dolebis sẽp̃
O prẽm piũ haleo. Qhes̃ qui
ance te mori cupiat/ post te ui¬
uere metuat O hẽo prẽ opti ͫ¬
iux̃ agnostas. hẽs ⁊ quẽ ꝑditũ
suspires. ¶ De matre amantillia
est mat̾ Ralt cu illi iu¬
io paruoy desideriũ ꝑpetuũ. G¬
Mat̾ est michi amantissima Rma¬
uiius prĩs amor mr̃is uehemẽtis¬
simus / uterq talis tantꝰq ut uix
eum insi rara filui pietas eqͣu̾it.¬

Expanded text:
lumque si pervertitur. Patrem adhuc habeo. Utere sedulo, fugitiva iucunditas pater senex. Patrem habeo grandevum. Non est locus inertie: festina carpere fructus extremos, tanquam ex arbore ruinosa. Caro lateri inhere quantum potes, cupide illum vide ceu confestim abiturum cupidiusque audi et extremos monitus memori mente recondito desertumque velut gebis illo consultore queresque eum nec invenies domi. Patrem habeo decrepitum. Propera novissima pietatis officia in illum congerere dum licet; si quid nunc omiseris, dolebis semper. Patrem pium habeo. Habes qui ante te mori cupiat, post te vivere metuat. Habeo patrem optimuvix agnoscas, habes et quNTISSIMA est mater. At tu illi iugis pavor desideriumque perpetuum. Mater est michi amantissima. Maximus patris amor, matris vehementissimus, uterque talis tantusque ut vix eum nisi rara admodum filii pietas equav
Abbreviated transcription (Latin):
scatim uoltis. huic modo nõ bota im¬
hoĩem struit nocentissimũ aĩal in
suã spẽm. multa uoꝰ optatꝭ q̃ si in
inconsulti efectus infaustis castige̾¬
tur efectib. de morte hostis gai¬
deo R Si est hostis ingloriꝰ de ip̃ius
morte gaude̾ curpe est. ⁊̃ dolere su¬
picia. Sic mecellꝰ macedonicꝰ africa¬
ni iumioris sic cesar pompen sic alex¬
ander darn mortẽ fleuit. G Gaudeo
de mimici morte. E Nao de illiꝰ mor¬
te gaudeas quẽ dilige̾ iubearꝭ nõ ut
hostem s ut proximũ eiusq̃ opus o¬
pificis. G de mimici morte gaudeo¬

Expanded text:
statim vultis: hinc non modo vota imhominem struit, nocentissimum animal in suam speciem. Multa vero optatis que, si in inconsulti affectus infaustis castigentur effectibus. De morte hostis gaudeo. Si est hostis inglorius, de ipsius morte gaudere turpe est et dolere supitia. Sic Metellus Macedonicus Africani iunioris, sic Cesar Pompeii, sic Alexander Darii mortem flevit. Gaudeo de inimici morte. Quomodo de illius morte gaudeas quem diligere iubearis, non ut hostem, sed ut proximum eiusdem opus opificis? De inimici morte gaudeo
Abbreviated transcription (Latin):
a morte gaudeo.Rsi quã ure con¬
dicois mẽoriam hrẽtis: nuꝙꝓͣ homo
queso duoꝵ qui simul ad suppliciũ
Sucerentũr alt̾ alti ꝰ de morte gau¬
dicõ cepit. sciẽs id supplicni gemus
instare ⁊ nõ pociꝰ in illiꝰ morte
suam̃ cogitans ingonuit. G de mi¬
mici morte gaudiũ sensi R ¶ͦci¬
ens putat optata mors hoĩ uoti
ꝯpotes torẜit ⁊ optare iutã frustͣ
copunt qui nõ frustͣ mortẽ pꝰ op¬
tau̾t dũ incellige̾ incipiũt ĩ silã

Expanded text:
i quam vestre conditionis memoriam haberetis, nunquam homo queso, duorum, qui simul ad supplicium ducerentur, alter alterius de morte gaudium cepit, sciens sibi idem supplicii genus instare et non potius in illius morte suam cogitans ingemuit? De inimici morte gaudium sensi. Quotiens putas optata mors hominum voti compotes torserit et optare vitam frustra ceperint qui non frustra mortem prius optaverint, dum intellige
Abbreviated transcription (Latin):
brita memoria alc̾a expectacoe ã¬
uia fatiget. ut õe simul ep̃s aut
diluuns aut escu nimo aut peste
aliqua aut celi melemẽtia uel e¬
rã aut deniq ꝑ seipm lapsu ꝓp̾o
ita discerptũ atq confusum sit
ut una sepe etas ppe mł hẽat cõs
socis uideas exiguo interuallo no¬
cissimũ nõ agnosti. hͨ inꝙͣ ⁊ que
sunt id genus ꝑlurima trãseo.
ulgata sunt oia quib liquido cer¬
intur q̃ nam hͨ mortalis ac c̾te¬
ne glous magynitu lesti. S duã
ꝯdicõ mea feet gloriam sũ adeptus R
Si indignam breuem hercle at si digi¬
nomẽ uide Sic intelliges an gloria
uera sit famam si casus dedit eripiet.¬
O multũ est gloriebelaue ne quã glo¬
riam ueram pucas ymago falsasit
glorie. in reb hom̃i mulca regnat
illusio. O plurmmiũ est gle̾. R ut
nemo pauꝑ magne pecinẽ famam
q̃rĩt nͥ ut fallat Sic nẽõ ignauus
magne uirtutꝭ o piõnem. ut̾q tam̃
sibi consciꝰ quidquid de se aluĩ loꝙt᷑

Expanded text:
brica memoria, altera expectatione anbrica memoria, altera expectatione anxia fatiget, ut omne simul tempus aut diluviis aut estu nimio aut peste aliqua aut celi inclementia vel terrarum aut denique per seipsum lapsu proprio ita discerptum atque confusum sit, ut una sepe etas prope nil habeat commune locis videas exiguo intervallo notissimum non agnosci. Hec, inquam, et que sunt id genus plurima transeo: vulgata sunt omnia, quibus liquido cernitur quenam hec mortalis ac terrene glorie magnitudo est. Quam conditio mea fert gloriam sum adeptus. Si indignam, brevem hercle; at si dignomen vide: sic intelliges an gloria vera sit. Famam si casus dedit, eripiet. Multum est glorie. Cave ne quam gloriam veram putas imago falsa sit glorie. In rebus hominum multa regnat illusio. Plurimum est glorie. Ut nemo pauper magne pecunie famam querit, nisi ut fallat, sic nemo ignavus magne virtutis opinionem; uterque tamen sibi conscius, quicquid de se alii loquantur,
Abbreviated transcription (Latin):
de potenciã disputas. de aĩã interĩ
pielitaris Quã dicto eicrꝰ uel ne ius
oeculcior uel exigui morsus aiãntꝭ
uel ext̾mi ꝯtemptissuiq hões sepe
pocentissimas abscule̾. G sutencia
egregie stabilita est Rubi q̃ so in a¬
renis an in fluctib an in uẽco un
in ip̃a ut ꝓhibent fortuẽ rota qͣn
tu amice male susceptam pone si¬
duciam. Nulla hic stabilis potenꝰ
etq bel impp̾e expͥmam quos sencõ
nulla potencia potens est
muemi magnam gloriam
Rmagna in exigno q̃liter
licẽntur nõ intelligo si tẽpors
si locorũ angustias meciaro mag¬
nam hic głoriã nõ est faceberis.
Non integr̃am tibi ut t̾ra omĩs pũ¬
tus est. ciũꝰ ip̃i ꝑtem maxima
na fecit inhabicabilẽ atq daccessi¬
bilem fortuna ut ip̃s p̃ns puct̃o
minꝰ id quo ipiũ semꝑ ĩstabile
fugeq tam rapide ut lux illã aĩo
sequi possis. due reliq̃ ipũs ꝑtes
semꝑ absentes ita ut altã uos lu¬

Expanded text:
De potentia disputas, de anima interim De potentia disputas, de anima interim periclitaris, quam dicto citius vel nature vis occultior vel exigui morsus animalis vel extremi contemptissimique homines sepe potentissimis abstulere. Potentia egregie stabilita est. Ubi queso? In harenis ac fluctibus, an in vento, an in ipsa, ut perhibent, fortune rota? Quin tu, amice, male susceptam pone fiduciam. Nulla hic stabilis potentia utque vel improprie exprimam quod sentio, nulla potentia potens est. nveni magnam gloriam. Magna in exiguo qualiter explicentur non intelligo: si temporum, si locorum angustias metiare, magnam hic gloriam non esse fateberis. Non ingeram tibi ut terra omnis punctus est, cuius ipsius partem maximam natura fecit inhabitabilem atque inaccessibilem fortuna, ut tempus presens puncto minus idque ipsum semper instabile fugeque tam rapide, ut vix illam animo sequi possis, due relique temporis partes semper absentes, ita ut altera vos lu
Abbreviated transcription (Latin):
qui potentes Girui ad ĩpotentiam
seu qui regeo ad infanne ẜuia¬
um stꝭ redacte leprlcosi ⁊ lubti
sunt ianorum gͥdus acc̃osiuũ
tremulus u̾teꝵ p̃cipiciũ horrẽs
gre ꝯstenditur ad eminontẽ statũ
auxie ibi ꝯsistit᷑ gͣuit̾ inde at ro¬
pente descenditur. id sic esse non
singuli tm̃ reges aut ppłi s ma¬
uinia egꝭ testantur imꝑia. G¬
Armis acq opib potens sum¬
Lera ac firma potencia in birtute
fundata est fundamẽtum si detͣx̾is
quo maior eo ꝑiculosior structura.
quid implere opib domos iuuat ac¬
ua legionib maria classib si intꝰ
interea domestiei hostes ami oppu¬
gnant / atq ex pugnant᷑. uis ut ce
potentem facear Illos doma finib¬
q tus pelle. unice iram iunce cu¬
piditatem iuĩce libidinẽ iũce ceip̃m
fame atq aĩe hostem cue q̃ nã ista
potencia ẽ iũcere alios passionib
sus ũci. G fundata ĩ solido potẽtia¬
ma est R4 pactocũ uita ip̃a nu¬
tet assidue. O quid tumes ĩbecille aĩal

Expanded text:
qui potentes brevi ad impotentiam, seu qui reges ad infame servitium sunt redacti. Vepricosi et lubrici sunt humanorum gradus ascensuum, tremulus vertex, precipitium horrendum; egre conscenditur ad eminentem statum, anxie ibi consistitur, graviter inde et repente descenditur. Id sic esse non singuli tantum reges aut populi, sed maxima etiam testantur imperia. Armis atque opibus potens sVera et firma potentia in virtute fundata est. Fundamentum si detraxeris, quo maior, eo periculosior structura. Quid implere opibus domos iuvat, arva legionibus, maria classibus, si intus interea domestici hostes animum oppugnant atque expugnant? Vis ut te potentem fatear: illos doma finibusque tuis pelle, vince iram, vince cupiditatem, vince libidinem, vince teipsum, fame atque anime hostem tue. Quenam ista potentia est vincere alios, passionibus suis vinci? Fundata in solido potentia est. Quo pacto, cum vita ipsa mutetur assidue? O quid tumes imbecillum animal!
Abbreviated transcription (Latin):
multꝭ egent dura arua ligonibus
multꝭ prata riuus arẽtia. estuand
algend̃q tibi est si succesẜititu hĩs
laudem reliqua successoł tuꝰ met
Illis seuerꝭ sera ẽ mossis multas/
postit estates. G ascendi ad imꝑiũ
iam quiestam ⁊ securus uiuã. Q¬
falsa te h opĩo. nũꝙͣ minꝰ tu nẽ d
excelsum mõtem ut uentos ⁊ sul
ingens ^ tꝰ celse grauiore caũ decidũt
turres. feruitq sũmos fulgura mõ¬
nẽtia sentiebat̾ exꝑti prĩcipes augu¬
stus i dyoclecianꝰ quoꝵ alter ut le¬
gimꝰ do dimittendo imꝑio cogitauͭ
alt̾ autem dimisit imꝑiũ nec ce¬
uocatꝰ ascensũ dedit. Quãto alit̾
marcꝰ arueliꝰ ⁊ ꝑtinax quoro pͥ¬
nus adopcoẽ ad spem impio reuoca

Expanded text:
multis egent dura ardua ligonibus, multis egent dura ardua ligonibus, multis prata rivis arentia; estuandum algendumque tibi est. Si successerit, tu hinc laudem, reliqua successor tuus metet; illi severis, sera est messis, multas poscit estates. Ascendi ad imperium; iam quiescam et securus vivam. Falsa te habet opinio, nunquam minus: tune in excelsum montem, ut veningens Pinus, et celsae graviore casu Decidunt turres, feriuntque summos Fulgura monnentia sentiebant experti principes, Augustus et Diocletianus! Quorum alter, ut legimus, de dimittendo imperio cogitavit, alter autem dimisit imperium, nec revocatus assensum dedit. Quanto aliter Marcus Aurelius et Pertinax! Quorum primus adoptione ad sp
Abbreviated transcription (Latin):
fuit imꝑiũ in iuiruite nõ in deco¬
ie consistẽ. G Ad regnũ ꝓuehor
Rnũe in dubio u̾titur sbo rũ sta¬
tus/ an felices ea q̃ hic fingit᷑ felici¬
tas anlamẜi surit. Mempe morlio
Degni felicitas rex bonus tesn dubio
⁊ si forte de regno licenciam aucupar
no te regem nouis s tyrãnun. G¬
Rex sum atq omĩa possuur Rnno
nnchil /insi qd decet ngeni cuiꝰ ut
dixi nniõi licencia ꝙͣ priuati est.
Sm hõ calle uoluptatẽ petis fallers
⁊ tota ut auit̃ erras uia uoluptas a
tͬgo longe est ac ad laborem itur ⁊
ad gloriam. G Rex sum eritq michi
iam certa tranquilltas. Rimosi q̃
olim fuit pernt. Stustꝰ nauta qui
relicco portu in altũ uela facit
tñquillitatem q̃rens. Gat boͣmis
imꝑator factus sum RClarissimũ
nome s durissimũ officiũ magna ẜ¬
uare difficile est. quid collapsa erig
spsa colligeir recuꝑare ꝑdica de for¬
nia reformare: dẽẜti culturã eurꝭ
mulcꝭq diu neglectam suscepisti.

Expanded text:
fuit, imperium in virtute, non in decore consistere. Ad regnum provehor. Nunc in dubio vertitur subiectorum status, an felices, ea que hic fingitur felicitas, an miseri sint. Nempe mortalis regni felicitas rex bonus; te in dubio et si forte de regno licentiam aucuparis, non te regem noveris, sed tyrannum. Rex sum atque omnia possum. Immo nichil nisi quod decet regem, cuius, ut dixi, minor licentia quam privati est. Sin hoc calle voluptatem petis falleris et tota, ut aiunt, erras via. Voluptas a tergo longe est; hac ad laborem itur et ad gloriam. Rex sum eritque michi iam certa tranquillitas. Immo si qua olim fuit, periit: stultus nauta, qui relicto portu in altum vela facit tranquillitatem querens! At Romanus imperator factus sum. Clarissimum nomen, sed durissimum officium; magna servare difficile est: quid collapsa erigere, sparsa colligere, recuperare perdita, deformia reformare? Et deserti cultura ruris multisque diu neglectam suscepisti,
Abbreviated transcription (Latin):
habitum/ alpes hac etate gͣuissiẽ
tremuerunt ⁊ quulse rupes al¬
tissime solis iadus insuetũ a scłis
preburũt it̾. hispamẽ ac gͦ ma¬
me bona pars corruit. uidisti mͦ
stantes urles bidisti solidas arces
atq oppida parcꝭ post dieb mmiẜaˡ ͤ
spectatulum atq terrificũ. huim pas¬
simi strata oĩa /quin ⁊ solito mestio¬
rem regnũ ip̃m quasi flantẽ la¬
bi. deformatã ruins litramq
rippam eãq p̃cipue q̃ edificusor¬
nacõr fu̾ãt. querulis abluentẽ u̾ti¬
cib. desme iam securꝰ esse ubi seci¬
tas nulla est. G Sub pedib t̾ra ẽ
Ron tami certa domicili ꝙͣ sepł¬

Expanded text:
habitum, Alpes hac etate gravissime habitum, Alpes hac etate gravissime tremuerunt et convulse rupes altissime solis radiis insuetum a seculis prebuere iter. Hispanie et Germanie bona pars corruit: vidisti modo stantes urbes, vidisti solidas arces atque oppida paucis post diebus, miserabile spectaculum atque terrificum!, humi passim strata omnia; quin et solito mestiorem Rhenum ipsum quasi flentem labi, deformatam ruinis utranque ripam eamque precipue que edificiis ornatior fuerat querulis abluentem vorticibus. Desine iam securus esse, ubi securitas nulla est. Sub pedibus terra est. Non tam certa sedes domicilii
Abbreviated transcription (Latin):
minora uel paucõra ꝙͣ pelagi ꝙͣui
occulcõra sint . Nonne hoc in equo
posuit is qui uerobiq multa ⁊ gli¬
osa ꝑicula/ pro u̾tate ꝑculerat᷑.
Noq uero sine causa pauꝑ ille scru¬
tator aꝗͣrum apud stacium mori¬
ens/ yem̃ps notosq laudat ⁊ exꝑti
meliora ꝑicula ponti. Gin tra sũ
RCasib eo plurib patens quo
plus homi terras meolit ꝙ maria
si quid̃ maxĩa pars maloꝵ hõ hoĩ
est. Sic inde mors ꝓuenit. unde au¬
uilium debebatur. ad sileam pestisti̾s
aĩanciũ spẽs. quib ea parsrero star¬
G Terra sub pedib saltẽ stabit.
Rat qui sepe nõ stecit utq an¬
tiqua p̃terram achayamq ⁊ reliꝙͣ
greciam ⁊ siriam/atq alias ubi
⁊ urbes hauste olim forcib fonditꝰ
r colapsi mõtes ⁊ dei̾se insule ut
omittam uet̾es urõꝵ mõcium ca¬
sus echue ac ueseui / apud uor mi¬
per ip̃a uibrũ caput roma ꝯt̾mut
qd q ciuilis belli tpr̃ib ꝓ mõstio

Expanded text:
minora vel pauciora quam pelagi, quamvis minora vel pauciora quam pelagi, quamvis occultiora, sint. Nonne hoc in equo posuit is qui utrobique multa et graviora pericula pro veritate pertulerat? Neque vero sine causa pauper ille scrutator aquarum apud Statium moriens: hyemesque notosque laudat et experti meliora pericula ponti. In terra sum. Casibus eo pluribus patens, quo plus hominum terras incolit quam maria: si quidem maxima pars malorum homo homini est, sic inde mors provenit unde auxilium debebatur, ut sileam pestiferas animantium species quibus ea pars rerum scatet. Terra sub pedibus saltem stabit. At qui sepe non stetit utque antiqua preteream Achaiamque et reliquam Greciam et Syriam atque alias ubi et urbes hauste olim funditus et collapsi montes et demerse insule, ut omittam veteres vestrorum montium casus Etne ac Vesevi, apud vos nuper ipsa urbium caput Roma contremuit quodque civilis belli temporibus pro monstro
Abbreviated transcription (Latin):
tes fluctꝰ in mbila. nesciut insĩ
copti quid est mare ⁊ ꝙͣ ferox belua
que be Illi a poeta monstii nom̃ impdᵃ
nichil enim mõscruosiꝰ in rep natura.
nichil cui sit minꝰ fidei. minꝰ ue con¬
stancie. Nulliꝰ transformacõ tam cre¬
bra tam ꝑiculosa tam subita niehil
deniq seũ molleꝰ dũ iacet seu dũ sur¬
in motũq est .L Terre ip̃e subsiot
de hiscũt ꝙ tu pelago t̾bua ut dõ¬
sistat simulatus corpor / noli fide̾
sepe fortunã retemptare domẽcia
C. G nuc saltem placide / nauigaui
Rnullũ fere aĩat sic in laque̾os
ruit ait nõ ad dulce pũciat. G¬
Pro sꝑe/ nauigaui R Et sacrilegi
prospe nauigant ⁊ iuri scissimi nau¬
fragantur. Gnauigaul selicites¬
Rua iͥ si ꝑgis infeliciter nauiga¬
am portũ actigi Iam inlutore
sedeo. Raulti in portu peunt
plures in lictore ꝑmutasti ꝑiculũ
non fugisti. O Terram actigi. R Ita
hoc dicis quasi terre distruã uel

Expanded text:
tes fluctus in nubila? Nesciunt nisi tes fluctus in nubila? Nesciunt nisi experti, quid est mare et quam ferox belua quidve illi a poeta monstri nomen impositum: nichil enim monstruosius in rerum natura, nichil cui sit minus fidei minusve constantie, nullius rei transformatio tam crebra, tam periculosa, tam subita; nichil denique seu mollius dum iacet seu dum surimmotumque est. Terre ipse subsidunt dehiscuntque: tu pelago tribuis ut consistat simulatus torpor! Noli fidere: sepe fortunam retentare dementia est. Nunc saltem placide navigavi. Nullum fere animal sic in laqueos ruit, ut non aliquid dulce presentiat. Prospere navigavi. Et sacrilegi prospere navigant et viri sanctissimi naufragantur. Navigavi felicitemichi: si pergis, infeliciter navigaam portum attigi, iam in litore sedeo. Multi in portu pereunt, plures in litore; permutasti periculum, non fugisti. Terram attigi. Ita hoc dicis, quasi terre discrimina vel
Abbreviated transcription (Latin):
talis ueniam semꝑ sit .Rnõ semꝑ
modo s diũ talem ferre nõ possis
S p̾cipue a cicone laudata est. G¬
Se̾ussimꝰ ẽ aer atq utmã nõ mu¬
tetur. QNescs ꝙ̃cito sui tediũ ħ se̾m¬
tas allatura sic. nil tam delcãbile
ꝙ non ydemptitas d amenũ reddat.
hac fouetur ⁊ pascit᷑ mens hũãna
Et ut ait augustinꝰ / qr qͣlitate reꝵ
non ꝑt̃ salte̾m uarietate saciatur
Sencio neptu ͫ tibi la q̃os tend ᷑¬
G tranquillũ inͥ se p̃bet mare. R¬
Insidiosa tranquillitas utq ita di¬
uerin esta naufragni. si semꝑ t̾bid¬
esset mare nullus homi nauigars.
Gmare inͥ blandum et suaue .c.
Suspecta suauitas p̃domĩ blan¬
dicie mine sunt/ hͨ facies maris
repente mutabitur est aliud putes
monstooq gellidus qr̃as ub̃i est eqr
illud quod laudabam. undo uo hntã
multi tãq horribiles aq̃rũ mõͬ¬
tes. unde hic pendenciũ sremitꝰ ꝓ¬
cellarum ⁊ minacib spumis surtẽ¬

Expanded text:
talis utinam semper sit! Non semper talis utinam semper sit! Non semper modo sed diu talem fere non possis; sed precipue a Cicerone laudata est. Serenissimus est aer atque utinam non mutetur! Nescis quam cito sui tedium hec serenitas allatura sit: nil tam delectabile quod non identitas inamenum reddat. Hac fovetur et pascitur mens humana et, ut ait Augustinus: “Qui qualitate rerum non potest, saltem varietate satiaturSentio: Neptunus tibi laqueos tendit. Tranquillum se michi prebet mare. Insidiosa tranquillitas utque ita dixerim, esca naufragii. Si semper turbidum mare, nullus hominum navigaret. Mare michi blandum et suave est. Suspecta suavitas, predonum blanditie mine sunt: hec facies maris repente mutabitur; esse aliud putes monstroque gelidus queras: “Ubi est equor illud quod laudabam?” Unde vero hi tam multi tamque horribiles aquarum montes, unde hic pendentium fremitus procellarum et minacibus spumis surgen
Abbreviated transcription (Latin):
penditꝭ ⁊ amorem ur̃m in eo poĩtꝭ
elemento quo nullũ instabiliꝰ aer¬
G Ner serenuis atq tranquillꝰ ẽ¬
R Expecta dicõaciꝰ mibilosus erit ac
turbidus. alio te sub celo poĩtum cre¬
das. G Senis ac tranqͥllus est aer.
tas stabilis q trãquilitas ꝙͣ nec ni¬
bes occupent / nec quatiant uenti G
Scnus ẽ aer. Rnõ sc̾nũ õe statim
sems esse salubuores ⁊ in hͦ occidentẽ
prelatũ esse legimꝰ orienti. Gaer
hit lucisꝰ me delectat: R delcãri in
oꝑib ac factura dei mnimine uetitũ
mod in deũ uelut oĩs boni fontem
tota amini delectacõ reflectat᷑. ⁊ in
reb tpãlib et̾muis rerũ conditor lau¬
detur/ alioqn attẽde qd scͥptuni est
Si udi solem cum fulgeret inꝙ Iob
⁊ lunã incedentẽ clare ⁊ setatũ est
cor meuni in abscondito ⁊ oscula
cussmanũ meam ore meũ meo ꝙ¬
est miquaitas maxĩa ⁊ negacõ ꝯtͣ
deũ altissimũ. G Se̾iussim̃ꝰ est aer

Expanded text:
penditis et amorem vestrum in eo ponitis penditis et amorem vestrum in eo ponitis elemento quo nullum instabilius. Aer serenus atque tranquillus est. Expecta: dicto citius nubilosus erit ac turbidus; alio te sub celo positum credas. Serenus ac tranquillus aer est. nitas stabilisque tranquillitas quam nec nubes occupent nec quatiant venti. Serenus est aer. Non serenum omne statim serenis esse salubriores et in hoc occidentem prelatum legimus orienti. Aer hic lucidus me delectat. Delectari in operibus ac factura Dei minime vetitum, modo in Deum velut omnis boni fontem tota animi delectatio reflectatur et in rebus temporalibus eternus rerum conditor laudetur. Alioquin attende quod scriptum est: “Si vidi solem cum fulgeret” inquit Iob “et lunam incedentem clare et letatum est cor meum in abscondito et osculatus sum manum meam ore meo, que est iniquitas maxima et negatio contra Deum altissimum”. Serenissimus est aer:
Abbreviated transcription (Latin):
cium suppliciũq ppłi promotus p¬
do eoꝙ locl positꝰ unde liberiore seui¬
ens flagello atq hos ꝓbans illo per
puniens cinctos bexans ⁊ epagitãs
ugguarꝰ quid ac passiom obsequens
nutu tamẽ illiꝰ qui mala bonos uͦ¬
at in usus iustum dei iudicium
muistis licet at celestis manib exe¬
gem habet patria. Ri parũ lonũ
gaudiũ futuri metus recũ q feli¬
cum semꝑ suspecta breuitas inu¬
eret amissiq desideriũ mox dẽcuras
cumulat̾u miẜias obẜuaret᷑ aĩs.
humana noscentiũ. uolubilẽq for¬
cumne iotam q̃ nl ꝓsꝑum longũ
sunt lenie quid̃ mali sensũ consue᷑
insueta deiciunt. unde optimũ qͥd
semꝑ ꝓspetit᷑ caruisse diffmuent
qd non dice̾nt si ꝓsperitas durar
Giustũ hẽmus ⁊ clemẽtem regeni.
Nao suꝑstite mori opta / ne muta¬
tam reg̃ni sortem lugeas sbonũ
enim bonus raro sequitur  ina lũ¬
peior / seꝑo ⁊ perorem pessimus:
Iamͣquis arguat celestam
humi añi herere in aere illum ap¬

Expanded text:
ut supplicium populi promotus predo eoque loci positus unde liberiore seviens flagello atque hos probans, illos puniens, cunctos vexans et exagitans, ignarus quidem ac passioni obsequens, nutu tamen illius qui mala bonos vertit in usus, iustum Dei iudicium iniustis licet ac scelestis manibus exegem habet patria. Rarum bonum gaudium futuri metus rerumque felicium semper suspecta brevitas minueret amissique desiderium mox venturas cumulaturum miserias observaretur animis humana noscentium volubilemque fortune rotam, que nil prosperum longum sinit: lenit quidem mali sensum consuetudo, insueta deiciunt. Unde optimum quidam semper prosperis caruisse diffiniunt, quod non dicerent si prosperitas duraret. Iustum habemus et clementem regem. Illo superstite mori opta, ne mutatam regni sortem lugeas: bonus enim bonum raro sequitur, malpeior, sepe peiorem pessimus. Iam quis arguat celestem humi animum herere? In aere illum ap
Abbreviated transcription (Latin):
qr quẽ metuit quisq pire cupit.
positam prius ab enmo ubi ait.
quẽ metiit aderũt quẽ quisq ost
perusse expetit. ut tamẽ ⁊ ꝑieulũ
tyiannoꝵ uel mitrita publicꝭ mas
audacia. uol nota ciuiũ spondet ig¬
nauia. an non saltem ulłꝰ ẽ pudor
hũs preesse / quib te subeẽ sit dig¬
nus p̃t̾ mnuistam iuim reb omib
imparem. G Tiramudem indui Re
humanitatẽ gͥ ⁊ iusticiam exiustĩ
sił ⁊ ꝓcellosã uitam ⁊ cruentã aut
lte dubiã mortẽ elegisti. ¶nfelix
de quo solam prĩa q̃ te geniuit atq
aluit mortem speret. At u̾õ nõ i¬
an nõ ille iiẜenuiꝰ qui cam esse
miẜ non possie quini sit dignus cẽ

Expanded text:
quia: Quem metuit quisque perire cupit, quia: Quem metuit quisque perire cupit, positam prius ab Ennio ubi ait: Quem metuunt oderunt, quem quisque odit periisse expetit. Ut tamen et periculum tyrannorum vel nutrita publicis malis audacia vel nota civium spondet ignavia, an non saltem ullus est pudor, his preesse quibus te subesse sit dignius, preter iniustam vim rebus omnibus imparem? Tyrannidem indui. Humanitatem ergo et iustitiam exuisti, simul et procellosam vitam et cruentam aut certe dubiam mortem elegisti: infelix, de quo solam patria que te genuit atque aluit mortem speret! An vero non iAn non ille miserrimus, qui tam miser esse non poss
Abbreviated transcription (Latin):
diuam te ac miẜam subisse saicniã
intelliges tutam agebas ⁊ quietam
gis amãtiam nulla tibi sine metu
ac cumultu ai dies nuilla nox igt
nullus nõ suspectus cibus nuillus
sopor inꝑterritꝰ dum ubiq ceruci¬
bus impendentem uiderꝭ mucronẽ
quẽ amico opes fortunasq suas
mirãti nõ mepte monstrasse t̾dit᷑
dyonisius tyrãnus quid s trrãmdis
extiãtor acutissimus. O ferto mͥ ꝙ
rannidem adquisiu. R ferro q̃ sicãi
ferro ⁊̃ ẜuaturꝰ ferro forsitã amis¬
surus. p̃claras pla̾ne diuitias ꝯpa¬
stresse om̃ib odiosum atq t̾rificum¬
qdq hĩc hĩc sequitur tibi te ꝑpetuo
grauẽ metu ut enĩ ꝑiculi nchil
sit qd in quibusq urbib nã cuuũ
prestat apta ẜuicõ qñ tamẽ pauor
aberit aĩo recolenti quid ille ħ Iqd
legitumi nomẽ h imꝑni metator
ac fundator prims ediuit a labetio
rõno equite. Ncc̃e est inꝙͥ multos ͦ¬
timeat quẽ multi tuent. cuius
dicti rõ illa est quã posuit naso

Expanded text:
duram te ac miseram subiisse sarcinam intelliges: tutam agebas et quietam gis amentiam, nulla tibi sine metu ac tumultu animi dies, nulla nox ibit; nullus non suspectus cibus, nullus sopor imperterritus, dum ubique cervicibus impendentem videris mucronem, quem amico opes fortunasque suas miranti non inepte monstrasse traditur Dionysius tyrannus quidem, sed tyrannidis extimator acutissimus. Ferro michi tyrannidem acquisivi. Ferro quesitam, ferro etiam servaturus, ferro forsitan amissurus. Preclaras plane divitias comparasti: esse omnibus odiosum atque terrificum, quodque hinc sequitur, tibi te perpetuo gravem metu. Ut enim periculi nichil sit, quod in quibusdam urbibus natura civium prestat apta servitio, quando tamen pavor aberit animo recolenti quid ille huius, quod legitimi nomen habet imperii, metator ac fundator primus audivit a Laberio Romano equite: “Necesse est” inquit “multos timeat, quem multi timent”? cuius dicti ratio illa est, quam posuit Naso,
Abbreviated transcription (Latin):
modo nõ diligut s nec nostũt qͥd
quib si se ob ẜ benesicia caros spe¬
rant ualde eos fallit opĩõ / nemo
facile nõ amãtem amat imutuus
nexꝰ ãiorum ac recipcꝰ ẽ amor
muna sepe ncc̃itati amor uo̾ iudi¬
cio tribuit᷑ ut g̾ beneficia bene col¬
lõcata ⁊ leta stonte pioq ammo
dignis exhibita nãꝙͣ gloriosa nega¬
uerim sic multa iio u̾o̾ ꝑtem ma¬
unnam seu hec danciũ seũ accipiẽti¬
um culpa ẽ ꝑdi ac ꝓici nemo usꝙͣ
est qui dubitet ⁊ est facilior breul¬
orq ac rectior ꝙͣ supta t̾ oñdimꝰ a

Expanded text:
modo non diligunt, sed nec noscunt quidem; modo non diligunt, sed nec noscunt quidem; quibus si se ob beneficia caros sperant, valde eos fallit opinio: nemo facile non amantem amat, mutuus nexus animorum ac reciprocus est amor. Munera sepe necessitati, amor vero iudicio tribuitur. Ut ergo beneficia bene collata et leta fronte pioque dignis exhibita nunquam gloriosa negaverim, sic multa, immo vero partem maximam, seu hec dantium seu accipientium culpa est, perdi ac proici nemo usquam est qui dubitet. Et est facilior breviorque ac rectior, quam supra tibi ostendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
consilio medeare/. Gmultꝭ benefeci
Kat plurib nõ fecisti qui se p̃teri¬
tos ⁊ contemptos dolent. Est autẽ
nescio qd unde firmmior offensarũ
ꝙ beneficõꝵ tenacõr̃q memoria.
Sepe singulis beneficus, aut millos
aut singulos amicos obliuosos ⁊ te
q̃ siere/ quod ⁊ exigui debitũ q leue
retribucõ ꝓna est. magna autẽ ⁊
debere pudet ⁊ piget reddere. ⁊ nichil
ẽ t̾cium nsi ut desmat esse cui dẽat
qui iuitꝰ debet. Ita dum debentem
pudor beneficu exꝑtes dolor agitat
Int̾ stillam ⁊ caribdim fertur crmba
benefici effectũq ut mulcos qui ꝑce
atq illiberalit̾ tuti iuxissent libera¬
litas insignis in disc̾men tͣecit.
si quid̃ int̾ malos inpune bonũ esse
non licet durũ dictu s dicendũ cñ
aĩal ingͣciꝰ hõe nullio est. O late
me beneficũ prebui R Rⁱ sunt
benefici noc tamen bemuoli quos
magniᵈe statꝰ atq hõm ncc̃itas
multa largiri cogit᷑ ħs̃ ecꝭ quos nõ

Expanded text:
consilio medeare. Multis benefeci. consilio medeare. Multis benefeci. At pluribus non fecisti, qui se spretos et contemptos dolent. Est autem, nescio quidem unde, firmior offensarum quam beneficiorum tenaciorque memoria: sepe singulis beneficiis aut nullos aut singulos amicos obliviosos et tepquesiere, quod et exigui debitum leve retributio prona est, magnam autem et debere pudet et piget reddere et nichil est tertium, nisi ut desinat esse cui debeat qui invitus debet. Ita dum debentem pudor beneficii, expertes dolor agitat, inter Scyllam et Charybdim fertur cymba beneficii effectumque ut multos qui parce atque illiberaliter tuti vixissent, liberalitas insignis in discrimen traxerit, si quidem inter malos impune bonum esse non licet. Durum dictu, sed dicendum tamen: animal ingratius homine nullum est. Late me beneficum prebui. Quidam sunt benefici nec tamen benivoli, quos magnitudo status atque hominum necessitas multa largire cogit his etiam, quos non
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmis ⁊ cupidicas quib nullum
obse quiũ nõ ꝯtumax milla largitas
non angusta est. G beneficꝰ fui ĩ
multos Re riscotilita qd magnam¬
mitas fortur memĩsse collati. accep¬
ti autẽ beneficii obluusciique sinã ⁊
si colore nõ careat / aplid me tñ Rerꝰ¬
magnammꝰ ꝯtemptor medioc̾um at
huilium ẽ rerũ / atq iõ quetũq eg̾it.
ammo maiora. q̃ d̃ ⁊ rariora uoleti.
Contͣ si quid acceꝑit quo alt̾i fiat
obno xiꝰ / ꝙͣuis exignũ graue ẽlib̾ta¬
tem amanti / acq ad excellenciã as¬
piranti. quo ue ꝙͣ pͥmũ solui leua¬
riq uelit.de hac igr̃ rei annei senece
dem̃ probo. beneficiũ inꝙ qui dedit ta¬
ceat /narret qui accepit elegant̾ nãꝙ i
due beneficencie seu benena seu wlu̾a
sunt. hinc exprobrac̃o largientꝭ hĩc̃
ac beneficũ nou̾ta . Illa mngͣcitudinẽ
parit in alt̾o. h ͨ in se . Illa ꝙ bñficiũ
in se extinguit. hec in altero hus
tot malis aptissime. illo uno senece

Expanded text:
itas et cupiditas, quibus nullum obsequium non contumax, nulla largitas non angusta est. Beneficus fui in multos. Aristotelica quedam magnanimitas fertur meminisse collati, accepti autem beneficii oblivisci; que sententia etsi colore non careat, apud me tamen verumagnanimus contemptor mediocrium atque humilium est rerum; atque ideo quecumque egerit, animo maiora quedam et rariora volventi; contra si quid acceperit quo alteri fiat obnoxius, quamvis exiguum, grave est libertatem amanti atque ad excellentiam aspiranti quove quam primum solvi levarique velit. De hac igitur re Annei Senece dictum probo: “Beneficium” inquit “qui dedit taceat, narret qui accepit”, eleganter nempe. Duo beneficentie seu venena seu vulnera sunt; hinc exprobratio largientis, hinc ac beneficii noverca: illa ingratitudinem parit in altero, hec in se, illa quoque beneficium in se extinguit, hec in altero. His tot malis aptissime illo Senece
Abbreviated transcription (Latin):
san nluruis beneficia pensabũt ue ces¬
sent muerie nõ cessabunt querimonie
ꝙͣ multi de benefactorib q̃r̃unt᷑ suis
iniquũ fateor s cõe a deo ut nõ tã
crebre de hostib sint querole. Audisti
apud lucanũ de pompeyo q̃rentem
phontinũ apud seͨͣ lierosabĩnũ de au¬
gosto. quid u̾o te ad lras atq antiq¬
tatem uoco urbes medias ꝯtẽplare.
uici om̃s lamentꝭ t̃alib pleni sunt.
Om̃s autem ingracitudinis t̾plex nͥ
fallor causa est IInuidia. scil q̃ dũ imi¬
pensa aliis beneficia suas ducit in¬
uirias in se collata nõ aspicit. Su¬
ꝑbia que uel se maiorib dignamcẽ¬
set uel p̾feru sibi aꝙ̃ indignat᷑. Cu¬

Expanded text:
san iniuriis beneficia pensabunt. Ut cessan iniuriis beneficia pensabunt. Ut cessent iniurie, non cessabunt querimonie: quam multi de benefactoribus queruntur suis! Iniquum, fateor, sed commune adeo, ut non tam crebre de hostibus sint querele. Audisti apud Lucanum de Pompeio querentem Photinum, apud Senecam vero Sabinum de Augusto: quid vero te ad literas aut antiquitatem voco? Urbes medias contemplare: vici omnes lamentis talibus pleni sunt. Omnis autem ingratitudinis triplex, nisi fallor, causa est: invidia scilicet, que, dum impensa aliis beneficia suas ducit iniurias, in se collata non aspicit; superbia, que vel se maioribus dignam censet, vel preferri sibi aliquem indignatur; cu
Abbreviated transcription (Latin):
Rid nemo te meliꝰ⁊ i̾ta demũ siex¬
term iudicꝭ incorruptũ añ cus
in reb assupserꝭ gloria quid ut sa¬
pie e̾ placet / quasi q̃d umbra uirtꝭ
est. illam comitat᷑. illã sequitur.
uirtutem preconcepta de illis spes hõmi
claros facit. que quibusd̃ uelut scimũ¬
lis gnosos mode stosq aĩos excitat atq
erigit ⁊ impellit ad equandã spem
ciũ suoꝵ scultos autem cumidosq
p̾cipitat. huic transformac̃o illa ridiclã.
claroꝵ adolestenciũ in obscuros senes
laus quid sapienti utilis. sculto nocet.
Ex lus uides umbram ꝑserpam esse
nõ posse rei cuiꝰ pian sit op̃z. us ne
da iurtus sic ¶ De bñticiis ĩ młtis collatis
in multos conculisse gaudeo R
Multos ingratos exꝑions dolebis. G¬
Beneficia in multos effudi Rsetẽ aĩs
nam si accipientiũ aminos intueare
bñficõrum magna pars ꝑditur. G¬
mulci meis beneficns stꝭ obstricti. R¬
Quid se obliione relaxabunt alñ for¬

Expanded text:
Id nemo te melius novit, ita demum si exId nemo te melius novit, ita demum si externi iudicis incorruptum animum tuis in rebus assumpseris. Gloria quidem, ut sapientibus placet, quasi quedam umbra virtutis est: illam comitatur, illam sequitur, virtutem preconcepta de illis spes hominum claros facit, que quibusdam velut stimulis generosos modestosque animos excitat atque erigit et impellit ad equandam spem civium suorum, stultos autem tumidosque precipitat: hinc transformatio illa ridicula clarorum adolescentium in obscuros senes. Laus quidem sapienti utilis stulto nocet. Ex his vides umbram per seipsam esse non posse, rei cuiuspiam sit oportet. Visne tus sit. 93 DE BENEFICIIS IN MULTOS COLLATIS in multos contulisse gaudeo. Multos ingratos experiens dolebis. Beneficia in multos effudi. Recte ais: nam si accipientium animos intueare, beneficiorum magna pars perditur. Multi meis beneficiis sunt obstricti. Quidam se oblivione relaxabunt, alii for
Abbreviated transcription (Latin):
gła cum la bore ẜuatur. qͥd de falsa
Iperes. cũ om̃is fictio difficił dissimuil
sit cum difficillima ¶ ꝙ̃ mlla ũ¬
diq obẜuant / Rari nempe sũt gło
suds ꝓpt̾ dissumlitudĩem obscurũ
atq iuidum wlgus odit. gue est
u̾t̾ tot hosciũ in sidias lat̾e̾ ꝙp̃st̾nge̾
om̃i oculos nõ potes / inte tãto studio
defixos O Gloriosus appeo. Raxliꝰ
forsitan lates ⁊ certe tuciꝰ. hͦ gͣuit᷑
dt is qui multa leuit̾ bene qui la¬
cuit bene uixit. G Clarꝯ longeq
notus sum . longeq conspectꝰ̃. N¬
liuior abdita ponetrat rimatq putas
ꝯspecta p̾tereat. Qͥs qr pauci sũt
quib expediat a parire ⁊ conspici.
pauci quorũ fame nõ noceat ad ple¬
nami nosti notissimũ claudiam des̃
minuit pũtia famã quãto magꝭ illã
minuit noticia: raro stꝭ hoẽs ꝙ uidẽ¬
tur. O gloriosus iudeor RCaua nu¬
be circundatus delitestꝭ si parũꝑ em¬
secꝭ quo plus gle̾ false fuit eo uero
plus erit infanne At glã uera ẽ

Expanded text:
gloria cum labore servatur: quid de falsa speres? Cum omnis fictio difficilis sit, tum difficillima est quam multi undique observant. Rari nempe sunt gloscurum atque invidum vulgus odit. Grave est inter tot hostium insidias latere; prestringere omnium oculos non potes in te tanto studio defixos. Gloriosus appareo. Melius forsitan lateres et certe tutius. Hoc graviter dixit is, qui multa leviter: Bene qui latuit, bene vixit. Clarus lateque notus sum longeque conspicuus. Livor abdita penetrat rimaturque: putas conspecta pretereat? Quid quod pauci sunt quibus expediat apparere et conspici, pauci quorum fame non noceat ad plenum nosci? Notissimum Claudiani dictum: Minuit presentia famam; quanto magis illam minuit notitia! Raro sunt homines quod videntur. Gloriosus videor. Cava nube circumdatus delitescis. Si parumper emerseris, quo plus glorie false fuit, eo vere plus erit infamie. At gloria vera est.
Abbreviated transcription (Latin):
mullo scudio enigunt᷑. e̾ ubi pater
impensam/ preceptor oꝑam puer
tempꝰ amietit. docilem doce. indo¬
cilem ne faciges. ne ue illũ teq
simul srustra ateras/ egre iũcit ars:
nãmi. P discipls ten̾ nec indocił
obtigit Ret si in lubrico stas atꝙ
in fluxo struis. age tamẽ fidelit̾
comissũ. Si plena etas accesserit
pot̾it momiisse. alioquĩ sua erit o¬
est fecisse atq in silencõ memmisse.¬
G imieni discipulũ magne spelle
Et magne solitudĩs ⁊ ꝓ fecco si bonꝰ
fiat filium abiꝰ cor genuerit linoe
peꝑit. Sin malꝰ hostem qui te dũ
cuuisse recordabit᷑ oderit. G Disti¬
płi claritas ingens ẽ qua illustra¬
ri sꝑo. Rmoderata claritas oclõs
delectat. inmod̾a̾ta ꝑstringit / ulłs¬
p̃cerea nillꝰ te insi tu luceas il¬
lustrabit ⁊ si decegat uerũ lumẽ
ab intra est. O Magnus ẽ mͥ
discipulus i no maior puto ꝙͣ
senete. Preceptoꝵ alios ꝓtexit a

Expanded text:
nullo studio eriguntur. Est ubi pater nullo studio eriguntur. Est ubi pater impensam, preceptor operam, puer tempus amittit: docilem doce, indocilem ne fatiges neve illum teque simul frustra atteras. Egre vicit ars naturam. Discipulus tener nec indocilis obtigit. Etsi in lubrico stas atque in fluxo struis, age tamen fideliter commissum. Si plena etas accesserit, poterit meminisse; alioquin sua erit oest fecisse atque in silentio meminisse. Inveni discipulum magne spei. Et magne sollicitudinis. Et profecto si bonus fiat, filium tibi cor genuerit, lingua pepererit; sin malus, hostem qui te dum timuisse recordabitur oderit. Discipuli claritas ingens est, qua illustrari spero. Moderata claritas oculos delectat, immoderata prestringit; preterea nullus te nisi tu luceas illustrabit: etsi detegat, verum lumen ab intro est. Magnus est michi discipulus. Non maior puto quam Senece.
Abbreviated transcription (Latin):
cipem discipulũ suũ scribit. ẜmo
⁊ pusͨꝰ delicta discipulorũ refunde̾
poleat in p̃ceptores: qd multi ut
ram sumpsi. Raxliꝰ si modesti ꝙͣ¬
ꝙͣ ua claritas sine uirtutꝭ radio
nulla est. O Magni discipuli curã
gero bi Toiformi ꝯgrederꝭ chime̾.
hinc ut puero ꝓsis. hĩc ut parẽ¬
tib placeas. Illu̾it autẽ ut rei pu ͤ
rõnem reddas ꝙͣ de turis mambrex¬
iget rudemq illũ tibi creditum
eiuditum repetet. O pu̾ nobil
michi cura comissa est Rsuspc̃a
est etas ⁊ suspecca nobilitas Illa
spondet in memorẽ hͨ suꝑbũ. S¬
Puer michi creditꝰ / me ueretur¬
ł Qͥs dices dum te despiciet ado¬
lostens uir fortasse uex nou̾it
nota sides piu̾ nota ꝯͥstantia ẽ¬
S puer inͥ creditꝰ nnĩ amat E
Inex pleto ꝑieti ymaginẽ ĩp̾ssisti.
illo crestente delebitur/ firmꝰ amor
solidã poscit etatem. S Clarꝰpu¬
et edocendꝰ in sortẽ uenit R inqͥe¬
ta sors euẽtꝰ ambigui. q̃ d̃ ingela

Expanded text:
cipem discipulum suum scribit, sermo cipem discipulum suum scribit, sermo publicus delicta discipulorum refundere soleat in preceptores. Quod multi, utram sumpsi. Melius si modesti, quamquam vera claritas sine virtutis radio nulla est. Magni discipuli curam gero. Triformi congrederis Chimere: hinc ut puero prosis, hinc ut parentibus placeas, illinc autem ut reipublice rationem reddas, quam de tuis manibus exiget rudemque illum tibi creditum eruditum repetet. Pueri nobilis michi cura commissa est. Suspecta est etas et suspecta nobilitas: illa spondet immemorem, hec superbum. Puer michi creditus me veretur. Quid dices dum te despiciet adolescens, vir fortasse vix noverit? Nota fides pueri, nota constantia est. Puer michi creditus me amat. Inexpleto parieti imaginem impressisti: illo crescente delebitur. Firmus amor solidam poscit etatem. Clarus puer edocendus in sortem venit. Inquieta sors, eventus ambigui: quedam ingenia
Abbreviated transcription (Latin):
catores. ⁊ si paucos iurtutꝭ ac doct̾¬
ne cupides uideamꝰ. magna cuta
eos esset camon ⁊ importutna freꝙ¬
nsignem distipulum
pene filio cariore casus obtulit R
Imporcunũ negotiũ pu̾lis ige¬
ni / nõ equis gressił ingeniũ ooap¬
infantem defixos oculos acq añi
hr̃e ad illiꝰ tollerãtiã intellenĩ
tuũ uocẽq submitte̾ ꝙ si discipłi
plures sunt cumulacõ fit ꝯgeries
laborum berti cõtinue huc illut
beq ait sacyricꝰ tot puerorum
obẜuare manus oclõeq in finem tre¬
mences unusisq clarissimꝰ ẽ mͥ
discipulus. Apro uno claro disci¬
pulo multꝭ te obscuris iudicns o
uitꝭ quid quid ille deliq̃rit in tuũ
caput redundabit. Sen doct̾nam
inqͥent. en facundiam en mores
in hͦ mãgriũ inspite nilla ꝙͣ ini¬
geniorum cercior effigies. G disti¬
pulum sum nactꝰ illustrem. Rage
gꝭ magna spes est glorie profectus
ingenio illius defectꝰ culpe tue dabr̃

Expanded text:
tatores, etsi paucos virtutis aut doctrtatores, etsi paucos virtutis aut doctrine cupidos videamus, magna circa eos esset tamen et importuna freqnsignem discipulum pene filio cariorem casus obtulit. Importunum negotium puerilis ingenii non equis gressibus ingenium coapinfantem defixos oculos atque animum habere, ad illius tolerantiam intellectum tuum vocemque submittere! quod si discipuli plures sunt, cumulatior fit congeries laborum verti continue huc illuc utque ait satyricus: tot puerorum observare manus oculosque in fine trementes. Unus isque clarissimus est michi discipulus. Pro uno discipulo claro multis obscuris iudiciis te obicis; quicquid ille deliquerit in tuum caput redundabit: en doctrinam, inquient, en facundiam, en mores! In hoc magistrum inspice: nulla quam ingeniorum certior effigies. Discipulum sum nactus illustrem. Age ergo, magna spes est glorie: profectus ingenio illius, defectus culpe tue dabitu
Abbreviated transcription (Latin):
Cic̾o autem suũ laudib amplissimis
bulo / qͣq famose ebrietatꝭ euaẜit
notũ est. qui solo prĩs ac tacentis
aspectu doctꝰ ac sobriꝰ euasisse debu̾it.
plato ip̃e ⁊ si ut supra meneni socͣtꝭ
magistio glorietur/ maior tamẽ est
gloria socratẽ excessisse ꝙͣ sub socͣte
didiscisse. G Scientisicꝰ preceptor
ucilis ẽẽ potest. głosa esse non pt̃.
minuat. ignauiã exaggeret Iactãtie
excusacõid q adicũ preclusisti. ꝙ ꝙͥ
s unde aspires ad glam̃. hẽs ⁊ quẽ
sequi uelis/ atq asse qui nõ quã ce
esse putes ꝙ discipulus eiꝰ sis. est
demq nõ qd hẽas s qd hĩe cupias
⁊ qd speres. nõ sine ingenti tuo studio
ac labore. G Est mͥ p̃ceptor assidu᷑
uir clarus Rat illi de qͦ dionniꝰ cco¬
is filio duo erãt sum̃i iiri quoꝵ ale̾
lus principũ p̃ceptores simł ꝯpłi
esse quid doceant/ si qui distat neõ
sit. spaciente in dispo ͭ ͦ frustra inti᷑
uis agentꝭ. Certe si doctos uiros sp

Expanded text:
Cicero autem suum laudibus amplissimis bulo quamque famose ebrietatis evaserit notum est; qui solo patris vel tacentis aspectu doctus ac sobrius evasisse debuerit. Plato ipse etsi, ut supra memini. Socratis magisterio glorietur, maior tamen est gloria Socratem excessisse quam sub Socrate didicisse. Scientificus preceptorlis esse potest, gloriosa esse non potestibi famam minuat, ignaviam exaggeret; iactantie excusationibusque aditum preclusisti. Quicquid sed unde aspires ad gloriam. Habes et quem sequi velis atque assequi, non quem te esse putes quod discipulus eius sis. Est denique non quod habeas, sed quod habere cupias et quod speres idque non sine ingenti tuo studio ac labore. Est michi preceptor assiduus vir clarus. At illi de quo diximus Ciceronis filio duo erant summi viri, quorum alfiliis principum preceptores simul compesse qui doceant, si qui discat nemo sit? Patiente indisposito frustra nititur vis agentis. Certe si doctos viros pro
Abbreviated transcription (Latin):
iiquis extĩatorib laboris tui. G¬
In regiam uemi Railiquid tͥ for¬
michil. G iuste regnõ. R bene ag
gratissimã tẽ deo Scito autẽ ẜiuire
ce q̃rulis ⁊ iux̃ tͥ ante obitũ gram
relatut. raro tam iustꝰ quisꝙͣ regũ
fuit ut nõ carior ppło successor forz.
Is cũ uenit alt̾ optabẽ. In saꝭ ulgi
mores odisse pñtia uẽtura tupere p¬
ata celebrare/ Qũo gͦ defuerĩt que¬
uele Si om̃e pño bonũ sordet mł¬
q om̃i placet nͥ qd cruciat seu ꝑdi¬
tum seu sꝑatũ O Sceptrũ ⁊ dyade¬
ma sortitus sum. R fulgidas ꝯpedis
claram q miẜiam. q̃ si plene om̃ib
nota essi cirde mͥ nõ tociens uno de
solio atigarent duo. s plura essẽt
regna ꝙ reges. G Purpurã indu¬
tus sum RNon custꝰ ext̾i̾or s int̾¬
nus hĩtus ⁊ mens regia Regẽ facdꝵ

Expanded text:
iniquis extimatoribus laboris tui. iniquis extimatoribus laboris tui. In regiam veni. Aliquid ibi fornichil. Iuste regno. Bene agis gratissimamque rem Deo; scito autem servire te querulis et vix tibi ante obitum gratiam relaturis. Raro tam iustus quisquam regum fuit, ut non carior populo successor foret; is cum venerit alter optabitur. Hi sunt vulgi mores: odisse presentia, ventura cupere, preterita celebrare; quando ergo defuerint querele, si omne presens bonum sordet nilque omnium placet, nisi quod cruciat, seu perditum seu speratum? Sceptrum et diadema sortitus sum. Fulgidas compedes claramque miseriam, que si plene omnibus nota esset, crede michi, non totiens uno de solio litigarent duo, sed plura essent regna quam reges. Purpuram indutus sum. Non cultus exterior, sed internus habitus et me
Abbreviated transcription (Latin):
R Idemm uero diu occultum
se non pot̾it quid int̾sit int̾ regem
cpiãnũ q iam diximꝰ. quid autẽ uiuat
dici regem si tyr̃anus es. Non ĩ speci¬
oso cognom̃e s in uera iusticia regꝰ
regni salus sita est. minꝰ mali reor
in quesitũ dñm reformare te q de ce¬
liquo sic age̾ ut Rex uerꝰ aꝑeas/ ꝙp̃ re¬
gnũ lur ꝑtũ in quo iusto succesẜis
parenti tyrãnica uexacõe dirripe. pla
gnm uere laudis in ꝓgressu ac fiẽ
ꝙͣ in pͥncipio rerũ est. O Rex su
Naxuꝰ sub iusto rege ageres atq qͣi¬
quilliꝰ ꝙͣ rex ip̃e G Regni soliumꝰ
scendi: N locũ late ꝯspectũ/ patẽtẽ¬
q omib iudiciis eoq ꝑiculosum
ignauie laboriosum bero difficilem¬
q uirtuti. bonꝰ enim rex ẜuus est
puͨꝰ. G Regni solio euectus sum.
Nut mĩtꝰ uidelre tuas res teq
ip̃m obliuiscere ppłm tuũ ⁊ rem¬
puc̃ cogita quo die pͥmũ rex fa¬
isti tibi moriens uiu̾e alris mnce¬
pisti qdq durissimũ ẽ ingͣtis ⁊

Expanded text:
im vero occultum diu esse non poterit; quid intersit inter regem tyrannumque iam diximus: quid autem iuvat dici regem, si tyrannus es? non in specioso cognomine, sed in vera iustitia regis regnique salus sita est. Minus mali, reor, vi quesitum dominium reformare teque de reliquo sic agere ut rex verus appareas, quam regnum iure partum, in quo iusto successeris parenti, tyrannica vexatione diripere. Plus enim vere laudis in progressu ac fine quam in principio rerum est. Rex sum. Melius sub iusto rege ageres atque tranquillius quam rex ipse. Regni solium conscendi. Locum late conspectum patentemque omnium indiciis eoque periculosum ignavie, laboriosum vero difficilemque virtuti. Bonus enim rex servus est publicus. Regni solio evectus sum. Ut meritus videare, tuas res teque ipsum obliviscere, populum tuum et rempublicam cogita. Quo die primum rex fuisti tibi moriens aliis vivere incepisti quodque durissimum est, ingratis et