comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i pp̃a.⁊ Sectm diuileonis consti¬
tutioẽ donationes aput uirumcla¬
rissimum magistrum census tãtũ¬
mõinsinuan pcipimꝰ. huĩ mõ forma
in illis in strum̃tis obẜuanda que in
hac regia urbe confecta seucelebrata
fuin̾t. Nec concedimus ꝗ̃ quãut aput
defensorẽ seumagistrat᷑ alioꝵ cita¬
tum ut inaliis quib libi locis p̃t̃ me¬
moratum iudicium in sinuare sci¬
entib tam his quiad huiꝰ modim
sinuationẽ ꝑuenerĩt q̃his ꝗ eam su¬
sceperunt nec ñ tabellionib ꝗ cũq
testimoniũ suũ ñĩcõpetenti ut dic¬
cenarũ libranĩ aur multa ialia gͣ¬
uissima indignatione ferendos:
mn p̃ iustĩ Iuam subtilem obẜ¬
uationẽ amputamus ꝑ q̃ donatioĩ
titulo cessionis actionum accipien¬
tes n̾alit̾ eas suiᷤᷤ ĩnmutere neredib
poterant. nͥlitẽ ex his contestati eẽt
ut iuis contestationis diuino rẽscͥp¬
tomeruissent Namsicut uendi¬
tionis titulo cessas actiones etiã añ

Expanded text:
 . Secundum divi leonis constitutionem donationes apud virum clarissimum magistrum census tantummodo insinuari praecipimus, huiusmodi forma in illis instrumentis observanda, quae in hac regia urbe confecta seu celebrata fuerint: nec concedi quemquam vel apud defensores seu magistratus aliarum civitatum vel in aliis quibuslibet locis praeter memoratum iudicium insinuare: scientibus tam his qui ad huiuscemodi insinuationem pervenerint quam his qui eam susceperint nec non tabellionibus, quicumque testimonium suum non in competenti  ut dicicenarum librarum auri multa et alia gravissima indignatione se feriendos. nus . Illam subtilem observationem amputamus, per quam donationis titulo cessiones actionum accipientes non aliter eas suis transmittere heredibus poterant, nisi litem ex his contestati essent vel ius contestationis divino rescripto meruissent. Nam sicut venditionis titulo cessas actiones etiam ante
Abbreviated transcription (Latin):
usq adducentoꝵ solidoꝵsũ¬
mam teneat: s in huĩ modioẜ¬
uationes similes sint tamco¬
munes quã añnuptias donati¬
ones siquidaũt supralegitimã
diffi nitionẽ fuiͣt donatum hõc
reliquam at̃ quãtitatẽ q̃ĩt̾ legit
t̃minos constitut᷑ ẽ insuorobo¬

Expanded text:
usque ad ducentorum solidorum summam teneat, sed in huiusmodi observatione similes sint tam communes quam ante nuptias donationes. Si quid autem supra legitimam definitionem fuerit donatum, hoc reliquam vero quantitatem quae intra legis terminos constituta est in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmulgaumus: testatorem disposuit
tudine seu alio modo hoc facere non
potest. testes ipios audito nomine
heredis sub p̃sentia ipsius testitons
nom̃ heredis fĩ subscricionib decda

Expanded text:
mulgavimus, testatorem disposuit ersa valitudine seu alio modo hoc facere non potest, testes ipsos audito nomine heredis sub praesentia ipsius testatoris nomen heredis suis subscriptionibus decla
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ ceduab untus scripsit heredẽ:
⁊ sola animi destinatione pat̃tui
heres fieri poterat igitur sitestrm̃¬
to suo eas dem untras ad te pertinẽ
dẽcreũit. aput rectorem ꝓuintie du¬
arũuntiarum us persequi poters¬
d̾.ã. oQm̃ sororem tuã pͥus defune¬
tim eẽ ꝓpomis. quã. cognosot an
afrẽ sibi aliquid heredititis fuisset
relictũ. manifestum atq cuidens ẽ:
antequã ꝓherede gereret: ut bono¬
rũ possessionẽ admiserit. defũctim:
succeffionem cã non potuisse adhe¬
redes fuos crins mittere.

Expanded text:
tuum ex duabus unciis scripsit heredem, et sola animi destinatione pater tuus heres fieri poterat. igitur si testamento suo easdem uncias ad te pertinere decrevit, apud rectorem provinciae duarum unciarum ius persequi poteram sororem tuam prius defunctam esse proponis, quam cognosceret, an a fratre sibi aliquid hereditatis fuisset relictum, manifestum atque evidens est, antequam pro herede gereret vel bonorum possessionem admiserit, defunctam successionem eam non potuisse ad heredes suos transmittere.
Abbreviated transcription (Latin):
d. aĩ. Sicuratons quõdã tiutesta¬
m̃to uirc facto uł ab intestato legi¬
tuna delata successio c̾. hoccafu ciꝗ
non repudiauit herectititẽ cã sice¬
at adire rector igitur aditus ꝓiũ

Expanded text:
. Si curatoris tui quondam testamento iure facto vel ab intestato legitima delata successio est, hoc casu ei non repudiavit hereditatem eam licet adire. Rector igitur aditus
Abbreviated transcription (Latin):
misculi. siue feminesit: excepts
notarĩs. ⁊ medicis: utitusq sex̃
cumnotarios quinqua ginta so¬
lidos estimari uolumus. medicoᷤᷤ
aũt ⁊ obstetrices. scxigint cun¬
uchiis mninorib quidem.x. annł̾.
usꝙ adtriginta solidos ualenti¬

Expanded text:
masculi sive feminae sunt, exceptis notariis et medicis utriusque sexus, cum notarios quinquaginta solidis aestimari volumus, medicos autem et obstetrices sexaginta: eunuchis minoribus quidem decem annis usque ad triginta solidos valenti
Abbreviated transcription (Latin):
actiones tam ꝑsonales quã ĩrc̃.
⁊ inypothecirus dedimus. ⁊inrẽ
miffionis tenebrosifsimus et tor
abolitus ẽ adhanc legem ꝑuemi¬
mits: Nemo itaq ea queplegat¬
um. ł pure: ⁊ subc̾to die relicta
funt. ł querestitin alñs disposi¬
ti sũt. ł substitutioẽ posita scd̃ue
teͬm dispositionẽ putet cẽ in po¬
sterum alienãda. łpignoris łypo¬
thece tituboᷤ ad fignandr ł mãci¬
tromoni existens alicno uũ
aplicare ꝗa satis abfurdũ C
⁊ricionibile rẽ quẽ infuis bo¬
nis purc nõpoffidet. cã ad alios
posse trans frrrtił ypothece pi¬
gnoriꝰ ue noĩt obligart. ł man¬
umtttere. tlicnaᷤ sp̃es decipere.

Expanded text:
actiones tam personales quam in rem et hypothecarias dedimus et in rem missionis tenebrosissimus error abolitus est, et ad hanc legem pervenimus. Nemo itaque ea, quae per legatum vel pure vel sub certo die relicta sunt vel quae restitui aliis disposita sunt vel substitutione posita, secundum veterem dispositionem putet esse in posterum alienanda vel pignoris vel hypothecae titulo adsignanda vel mancitrimonii existens alieno iuri applicare, quia satis absurdum est et inrationabile rem, quam in suis bonis pure non possidet, eam ad alios posse transferre vel hypothecae pignorisve nomine obligare vel manumittere et alienam spem decipere.
Abbreviated transcription (Latin):
bitĩ testiton dcclatint. aut uo¬
torẽ manifeste ostendunt: ⁊dõ
aut peti: ꝙ solutum ẽ. nõpõt. a¬
ut excursa fidĩ conmiffi. ut de¬
bitor libctur: agendũ g̃ msi liꝗ¬

Expanded text:
bitam testatori declarant aut votorem manifeste ostendunt. Et ideo aut peti quod solutum est non potest aut ex causa fideicommissi, ut debitor liberaretur, agendum est, nisi li
Abbreviated transcription (Latin):
potheci: nese grauiorib honcri¬
b cuictiois noie subponit sinaũ
cusi mirrttum deuocctut: ⁊ fic
intelligendic̃ quasi necscͥpta tioc
penitus fuĩt oclebiata ut nec ul¬
sucapio nec longi tpr̃is p̃scͥptio
contra legatarium ł fidĩ cõmis¬
sanum ꝓcccdat ꝙ fimiliter cen¬
scmus inhuuus moĩ legatis q̃fi
ue pure fiuc subdic cͥto siue fu¬
bconditionc fuic fub inc̾ta di
crelictafint ẜ mbis oĩb cafib
licentri pateat rem uendicatͣ
⁊fibi affignare nullo obstaculo
ei a d̾tentatorib opponẽde ẽptor
aũ sciens reigraium̃. aduersus
uenditort̃ actionẽ habeat tm̃¬
modo adrestitutionẽ p̃tũ: neq
duplistipulatione. neq melioi¬
rationc locum habentr: cũsuffiti¬
at cisaltem ꝓp̃tio ꝙ sciens dectit
ꝓalinare. sibi satis fieri creditoi
inchominus pignorititu cõtrãa
actione aduersus debitorem con¬
ꝑducatim uł ultima clogici def¬
unctorum. icgitimũ finem sor¬
ciantur: bonefidĩ ꝓculdubnoꝙp̃

Expanded text:
ne se gravioribus oneribus evictionis nomine supponat. Sin autem causa in irritum devocetur et sic intellegenda est, quasi nec scripta nec penitus fuerat celebrata, ut nec usucapio nec longi temporis praescriptio contra legatarium vel fideicommissarium procedat. Quod similiter censemus in huiusmodi legatis, quae sive pure sive sub die certo sive sub condicione sive sub incerta die relicentia pateat rem vindicare et sibi adsignare, nullo obstaculo ei a detentatoribus opponendo. Emptor autem sciens rei gravamen adversus venditorem actionem habeat tantummodo ad restitutionem pretii, neque dupli stipulatione neque melioratione locum habente, cum sufficiat ei saltem pro pretio, quod sciens dedit pro aliena re, sibi satisfieri: creditori nihilo minus pigneraticia contraria actione adversus debitorem comperducatur, ut ultima elogia defunctorum legitimum finem sortiantur : bonae fidei procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
onis sue cõsuctudinb nichilult᷑¬
quãsex solidos p̃beant. at uõ tnscri¬
mo p̃fectorũ nõultri duodecimfo¬
lidos cogantur inferre quẽ modũ
siquis cͦxcesserit ipẽ quidẽ iudex
triginti librarũ auridispendio
subͦtacebit. offittũ uo̾cius nõsolũ
simile dispendiũ sed ⁊ capitale
ꝑiculũ sustinebit. nãsi aliquis
cx quacũq pãte ausus fuiͣt. iuffio¬
nes nrĩs excidere ⁊ non festimauĩt
cũ dĩtimore eis ẜuare nõsolum

Expanded text:
suae consuetudinibus nihil ultra sex solidos praebeant, at vero in scrinio praefectorum non ultra duodecim solidos cogantur inferre. Quem modum si quis excesserit, ipse quidem judex triginta librarum auri dispendio subjacebit; officium vero ejus non solum simile dispendium, sed et capitale periculum sustinebit. Nam si aliquis ex quacunque parte ausus fuerit jussiones nostras excedere, et non festinaverit cum Dei timo
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ legem sincimus. ut omĩs affri¬
ca quãds̃ nobis prestitit. peripsi
sic̃ ÷ oriens atq illiricum itaet
retur cuus scd̃e rubemus cẽ car¬
carum cirtarũ p̃fecturis auiscus
nom̃ adiungi quã nũc tuã cxcellẽ¬
tramgubnare decernimus ⁊ abẽ¬

Expanded text:
inam legem sancimus, ut omnis Africa, quam nobis Deus praestitit, per ipsisicut Oriens, atque Illyricum, ita et retur. Cujus sedem jubemus esse Carcarum chartarum praefecturis aliis ejus nomen adjungi, quam nunc tuam excellentiam gubernare decernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
in aĩos sub eiꝰ dem annõe curã. ñ oĩb
deferri potestatibi: as ne s̃fectura sir¬
bis abpõgatũs auquid putaret. siro¬
tum ad offitiũ armonaꝵ reclũ dasset
offitiũ annonane p̃fecture. St tu
ambe potestates. in q̃ntum sͥ negoti¬
ũ est. tueatur cuulem annonam.
Si qua sotietas mumĩs ẽ ita ut infe¬
rior gradus mĩtum suꝑiois agno¬
scat. atq ita suꝑior potestas se exer¬
at. ut sciat exip̃onomine. quod p̃¬
fecto debeatur annone.
dem. aã. L uod ꝓmulgatis sa¬
nocionibus fua sincertas scriptũ
eẽ non nescit etiã sxp̃cepto nr̃oꝯ
sonas de ꝓuintia existimet: nisi tm̃

Expanded text:
imo subiit eiusdem annonae curam non omnibus deferre potestatibus. Ac ne praefectura urbis abrogatum sibi aliquid putaret, si totum ad officium annonarium redundasset officium annonariae praefecturae, sed ut ambae potestates, in quantum sibi negotii est, tueantur civilem annonam sitque societas muneris ita, ut inferior gradus meritum superioris agnoscat atque ita superior potestas se exserat, ut sciat ex ipso nomine, quid praefecto debeatur annonae.ens . Quod promulgatis sanctionibus tua sinceritas perscriptum esse non nescit, etiam ex praecepto nostro sonas de provincia existimet
Abbreviated transcription (Latin):
gͦut om̃s iudices nr̃i scd̃m uolunta¬
tẽ ⁊timorẽ dĩ ⁊ nr̃am clectionem
atq ordinitionẽ sic fuas admim¬
strationes gub̃nare studcant ut
nullus corũ aut cupiditati sitd¬
ditus aut iuolentras aliquas uł
ipse inferit. uł uidticib aut offiti¬
is coꝵ aut quib cumq aliquis col¬

Expanded text:
s judices nostri secundum voluntatem et timorem Dei, et nostram electionem atque ordinationem sic suas administrationes gubernare studeant; ut nullus eorum aut cupiditati sit deditus, aut violentias aliquas vel ipse inferat, vel judicibus aut officiis eorum, aut quibuscunque ali
Abbreviated transcription (Latin):
africine cõsulimus. quipost tãto¬
iuuante ꝑnos lum̃ lib̃titis aspi¬
cert. ergo iubemus om̃s iolenti¬
as. ⁊ omnem auiritiã cessare. nusti¬
tiam atq ucritatem circaom̃s nr̃oᷤ
tributirios reẜuari. siccmã ⁊ ds̃ pli¬
catur ⁊ p̃i possũt celertus. sicut
collatores aui nr̃e rei publice re¬
inimi atq florere. sportulas ettĩ
aboffitio tr̃um magnifici p̃fecti
africani quã reliquorũ iudicũfic
exigi iubemus. quomodotunnĩs
legib c̃ dispositũ. ⁊bom̃ib res. ẜͣ¬

Expanded text:
ulimus, qui post tantoiuvante per nos lumen libertatis adspicere. Ergo iubemus omnes violentias et omnem avaritiam cessare et iustitiam atque veritatem circa omnes nostros tributarios reservari. sic enim et deus placatur et ipsi possunt celerius, sicut collatores alii nostrae rei publicae, relevari atque florere. Sportulas etiam ab officio tam viri magnifici praefecti Africani quam reliquorum iudicum sic exigi iubemus, quomodo in nostris legibus est dispositum et ab omni re
Abbreviated transcription (Latin):
ses cummortuo filio pͥus quã mi¬
trimomum cũcocontra hescon¬
ditio defccerit nulli ritione tibi
dcbi existimis.
turum inpatru potestite fuisse
monstrctur:. fidĩ cominifsi comno¬
dũ ci relictum cũ nupserit millo
aliodiẽ cius ceder ꝓhibentt pa¬
tri questtum non imbigitur. Qd
si. ipatre añ nuptus cmancipata

Expanded text:
ses, cum mortuo filio, priusquam mases, cum mortuo filio, priusquam matrimonium cum eo contraheres, condicio defecerit, nulla ratione tibi deberi existimas.tiarum in patria potestate fuisse monstretur, fideicommissi commodum ei relicti, cum nupserit, nullo alio diem eius cedere prohibente patri quaesitum non ambigitur. Quod si a patre ante nuptias emancipata
Abbreviated transcription (Latin):
traliano abeꝯ quẽ ꝓ parte hedem tib
institucrat. ita reliquisse ꝓponis.
fisine lib̃is institutus dicm obifs.
ris nepotẽ quẽ exfilia suscrꝑat. ẜ¬
edem instituerat. cõditionem ad¬
scͥptim fidĩ commisso. defecisse. mi¬
infestum ẽ: nalia defumctiuolũtiᷤ.
d̾ .a. Cumpatit᷑ familuas fidĩcõ¬
tissi noĩe. ꝙ indic̃ c̾tã reliqt. ita
ciuere p̃cepisst ꝓponas. si ãm᷑aĩ¬
to non diuertisset. iuris dictionis
nec exemplũ legati ulħeditatis
inquib coñditio diuortũ nonnũ¬
quĩ remitt solet. huicrti cõpa¬
tind estcũ ab surtũ sit idõ ꝑpe¬
tin edicti negligi fori̾ã ꝙi patri
sui uoluntiti non obtẽpatu
op̃. aist̃. Si ea conditione
liit sicum focim sui matreq cĩ
morarctiriz ⁊ peum stecit. quomi¬
nus uoluntiti testatons pareret
cum sponte scriptiuit testim̃ti ñ
optẽperauit ad peticionem non
admittitiriz¬
⁊miffum apitruo tuo relictũ tibi
subconditione fłfilio cius nupfiᷤᷤ¬

Expanded text:
Trallianis ab eo, quem pro parte heredem instituerat, ita reliquisse proponas, si sine liberis institutus diem obisset, isque nepotem, quem ex filia susceperat, heredem instituerat, condicionem adscriptam fideicommisso defecisse manifestum est, nisi alia defuncti voluntas . Cum patrem familias fideicommissi nomine, quod in diem certam reliquit, ita cavere praecepisse proponas, si a marito non divertisset, iurisdictionis Nec exemplum legati vel hereditatis, in quibus condicio divortii nonnumquam remitti solet, huic rei comparandum est, cum absurdum sit ideo perpetui edicti neglegi formam, quia patris sui voluntati nono militi. Si ea condicione voluit, si cum focaria sua matreque eius moraretur, et per eum stetit, quominus voluntati testatoris pareret, cum sponte scripturae testamenti non obtemperaverit, ad petitionem non admittiturmmissum a patruo tuo relictum tibi sub condicione, si filio eius nupsis
Abbreviated transcription (Latin):
s si ꝑte nonstat. quominus uolũ¬
titi testitoris pareis: s ꝑeũ cuin¬
ub̾e uifsa es quominus idꝙ tibi
relictumẽ retineis. ñ ob erit.
milia ł infulam relinquo: itaut
qumq milia exhis łeindẽ infulĩ
inciio restituat:. Aicet antea neq
legiti noq fidĩ cõmiffi peticio na¬
hoc aͦmiffum c̃. ẜ inpccuniartis

Expanded text:
 te non stat, quominus voluntati testatoris pareas, sed per eum, cui nubere iussa es, quominus id quod tibi relictum est retineas, non oberit. millia vel insulam relinquo, ita ut quinque millia ex his vel eandem insulam Mevio restituat", licet antea neque legati neque fideicommissi petitio nahoc admissum est. Sed in
Abbreviated transcription (Latin):
uõ causa cogniti. cidem actio in
simplũ ꝑm̾ittitur. quecause co¬
gnitio coꝑtinct ut itꝗ demũ decẽ¬
nitur: siali̾a actio nõfit.
rc: ãnuõ scienten: cp̃tore: ab alio.
ut ii. metuue possessionẽ uẽdc̃
cõgerentur: Nãsi adhibita ui con¬
pulsisunt posseffiones funs. que
nimo distrͣhes p̃cio iuris di¬
tionis cenortut id quod inꝓbe
fictum c̃ inpͥort̃ statũ rcuoluat̃
impetribunt.

Expanded text:
o causa cognita eadem actio in simplum permittitur: quae causae cognitio eo pertinet, ut ita demum decernatur, si alia actio non sit. re an vero sciente emptore ab alio, ut vi metuve possessionem vendere cogerentur. nam si adhibita vi compulsi sunt possessiones suas quae nimo distrahere, iurisdictionis tenore, ut id quod improbe factum est in priorem statum revolvatur, impetrabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.xĩ. Sidomationis. ł tpĩs actiõi.
Tstipulitionis. łcuniscũq alte¬
rius contrictus obligitio inscõ¬
fectum instrum̃tũ. inctumorts.
uł crucritu corꝑis extor tũ. ł cĩpi¬
tlłes miras ꝑtimcscendo. adito p̃¬
side ꝓuintic ꝓbare pottris. hocri¬
tum habcri scd̃m edicti formam
nõpacie tur.
dicionẽ fecisse subspe recipien¬
di. ꝙ defrum̃to fecers instrum̃¬
tũ. ut timore ne. adciuilia mune¬
ri nominarerᷤ. ꝓponis. nescindiuẽ¬
ditionẽ. ueluti metus ciusa fictã
defideras. intellegis adratũ nõha¬
bendũ contrictum. inctũ huius

Expanded text:
. Si donationis vel transactionis vel stipulationis vel cuiuscumque alterius contractus obligationis confectum instrumentum metu mortis vel cruciatus corporis extortum vel capitales minas pertimescendo adito praeside provinciae probare poteris, hoc ratum haberi secundum edicti formam non patietur. ditionem fecisse sub spe recipiendi, quod de frumento feceras, instrumentum vel timore, ne ad civilia munera nominareris, proponas et rescindi venditionem veluti metus causa factam desideres, intellegis ad ratum non habendum contractum metum huius
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝓdati oncmidis scilicet qui
temrtus soluerint: p̃seni siti¬
cionetincrto excipiendis sin
uo facta quidẽ secũtitis sit. for¬
uftagii.ut aterius infortumi
penta: tuc̃ liceat his quihoc ꝑ¬
pessisunt: ciusm pemptionĩ
ꝓbantib ctã cebiti solutionẽ
p̃testes ꝓbare dimnũq exa¬
missione instrum̃ti effuge̾

Expanded text:
ationem: his scilicet, qui tem eius solverunt, praesenti sanctione merito excipiendis. Sin vero facta quidem securitas sit, forufragii vel alterius infortunii perempta, tunc liceat his qui hoc perpessi sunt causam peremptionis probantibus etiam debiti solutionem per testes probare damnumque ex amissione instrumenti e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ noci fuile audictitiꝰ sicucant
oms ochiti ut partis solutiẽt
sine schus fecih̃e. nelintq ui¬
ies: ⁊forsitr redemptos testes
cexx. nͣsi quinq testi donci⁊
summe ad ntrgre cpimoni
p̃sto fucru solutioni cel bri¬
te tnꝰq cũsicrañti religione
deposucr̃iat subp̃senͣtia sud
bitum cẽ sollitũ nt scientes õs
ita eascatuta ct̃tiꝯalt̃ debitũ

Expanded text:
 non facile audientur, si dicant omnis debiti vel partis solutionem sine scriptis fecisse velintque viles et forsitan redemptos testes cere, nisi quinque testes idonei et summae atque integrae opinionis praesto fuerint solutioni celebratae hique cum sacramenti religione deposuerint sub praesentia sua debitum esse solutum, ut scientes omnes ita ea statuta esse non aliter debitum
Abbreviated transcription (Latin):
quos uidices ind̾ant qͣtimis cogͥtõem susci¬
piãt. in qͣ testes necesaru nͥfui̾nt: ut oĩo
licẽcia ci ꝯcedat᷑.⁊ alt̾utra parte cessan¬
te. Umime eos obs uare uolẽ¬
⁊ te siꝑexecutores ad moniti

Expanded text:
quos iudices provideant, quatenus cognitionem suscipiant, in qua testes necessarii visi fuerint, ut omnimodo licentia eis concedatur et alterutra parte cessante et minime eos observare volente, si per exsecutores admoniti
Abbreviated transcription (Latin):
rntꝰ nõcircerili custodioderu¬
di s sacram̃to cuͦis comtii ce¬
minc uiti uitando credendũ
ert̃ testium putauerint. inꝗe
os ꝓduxcttnt: multomigis p̃¬
seurum suam testib sactimẽ¬
ło eoꝵ credert debci s cũ opõ¬
tet minime testos inhuuism¬

Expanded text:
int, non carcerali custodia detrudi, sed sacramento eos committi cemine iuriiurando credendum esse testium putaverunt hi qui eos produxerunt, multo magis praesentiam suam testibus sacramento eorum credere debent. Sed cum oportet minime testes in huiusm
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑibere. ⁊ ñ quosdam artifices. ignobiles. neꝙ ulissiõs
introduert ⁊testimonia eoꝵ.
ciꝑe tus aut diebi essluenti¬
re anbiee. nullã habente licẽ¬
ttã cos poit quĩ affuerint tt¬
rũ rritiheres ipm̃ aut̃ iudicẽ
stocum sterrnt: quominus
testimonium p̃stect portile¬

Expanded text:
erhibere, et non quosdam artifices ignobiles neque vilissimo testimonia eorum capere. His autem diebus effluentire a iudice nullam habente licentiam eos, postquam afuerint, iterum retrahere: ipsum autem iudicem, si per eum steterit, quominus testimonium praestetur, parti lae
Abbreviated transcription (Latin):
feratin maneat aũt quisi ꝓ
nonscripto apud hercdem. ut
quialũ nocendũ ẽẽ cxrstima¬
uit: ip̃e siuĩ sentiat uccuram
quẽ ad modũ silegatarius cui
ci quidẽlegatũ auferctio pu¬
piuo aũt adfignatur: cui illc
utilis eẽ noluit᷑.
d.ã. iIulud quoddelegatis tfi
cdĩ cominissis tpr̃alib ut pote
trritis alegũ conditorib deffi¬
nitumẽ. em̃dare ꝓspeximusfĩc¬
cientes. tilẽ legitorũ ł fidĩ cõmis¬
sorũ speciẽ ualere: ⁊ fit mititem

Expanded text:
feratur, maneat autem quasi pro feratur, maneat autem quasi pro non scripto apud heredem, ut, qui alii nocendum esse existimavit, ipse suam sentiat iacturam, quemadmodum, si legatarius, cuiei quidem legatum aufertur, pupillo autem adsignatur, cui ille utilis esse noluit.. Illud, quod de legatis vel fideicommissis temporalibus utpote irritis a legum conditoribus definitum est, emendare prospeximus sancientes et talem legatorum vel fideicommissorum sp
Abbreviated transcription (Latin):
tufmocti legatũ ł fidĩ cõmissũ poteit
ualere set Yuegatũ cidẽ exhcreda¬
to filio pat̾ reliquit. ⁊ substitucrit
ei exherccdato ficto aliquẽ extranc¬
ũ itm̃ certibatur sisaltẽ ꝑ cundẽ
moctũ fidĩ conmissum potest re¬
unquere Cum igitur antiquitaᷤ
quidẽ hecdiuerse tractare milu¬
it nobis aut̃ huius mõĩ uirgia su¬
peruacua eẽ uidentur. sanccimus.
nullo legato. mulo fidĩ cõmissoh¬
uius moᷤ fubstitutũ quiex hereda¬
to pupillo datus ẽ p̃grauari nec
supãrem quãpupillo legauit a
substituto eius ł legaretꝰ fidĩ co¬
mittere uolut¬
d.ã. Suegitarus celiuit testa¬
m̃tũ ⁊ postei hoc inlucem eiẽ¬
serit: anposset legatũ sibi dere¬
lictũ is quicclauit ex eo testim̃¬
to tiendicare dubitabatur: qd̃
omĩmodo mnhibendũ eẽ cersc̃¬
mus ut nõ accipiat frucͥtũ sue
calliditãtis: quiħedem uoli¬
it hcreditate defraudare: si
huius moĩ legatũ illi quid̾au¬

Expanded text:
usmodi legatum vel fideicommissum potest valere. Sed et si legatum eidem exheredato filio pater reliquerit et substituerit ei exheredato facto aliquem extraneum, iterum certabatur, si saltem per eundem modum fideicommissum potest relinquere. Cum igitur antiquitas quidem haec diverse tractare maluit, nobis autem huiusmodi iurgia supervacua esse videntur, sancimus nullo legato nullo fideicommisso huiusmodi substitutum qui exheredato pupillo datus est praegravari, nec si ipsam rem quam pupillo legavit a substituto eius vel legare vel fideicommittere volu. Si legatarius celaverit testamentum et postea hoc in lucem emerserit, an possit legatum sibi derelictum is qui celaverit ex eo testamento vindicare, dubitabatur. Quod omnimodo inhibendum esse censemus, ut non accipiat fructum suae calliditatis, qui heredem voluit hereditate defraudare: sed huiusmodi legatum illi quidem au
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. ⁊ Predus instructis legitis
fundo babucrit: tñ siid ucnile
fuit. Itẽ ea que ad tc̃pus ꝓpt̃ inc̃¬
sionem latronũ tutese causi ĩ p̃¬
diũ crans laitafũt. legato ñcedcit.
uiris auctorib placuit uinum
uero ꝙ tnapothecis fuit. fudõ illic
habuit. ut cũ inp̃diũ uenisset mi¬
t̃ familias. co uteretur. legito or¬
dere ignorare nõdebes:¬

Expanded text:
. Praediis instructis legatis, fundo habuerit, tamen si id venale fuit, item ea, quae ad tempus propter incursionem latronum tutelae causa in praedium translata sunt, legato non cedere iuris auctoribus placuit. Vinum vero, quod in apothecis fuit, si ideo illic habuit, ut, cum in praedium venisset mater familias, eo uteretur, legato cedere ignorare non debes
Abbreviated transcription (Latin):
gata ł fidĩ coniifsa. que adtẽpꝰ
reuctisũt. ad cindẽ similitudi¬
nẽ cõfirmarint pꝰ conpletũ uide¬
licet tẽpus ad heredc̃s his dẽ legi¬
tis ł fidĩ cõmissis remeantib nͦe¬
cessititem habente legitario t fi¬
dĩ conmissario. crutionẽ in ꝑsonĩ
heredis exponẽ ur pꝰ trais ictũ tc̃p̃¬

Expanded text:
commissa, quae ad tempus relicta sunt, ad eandem similitudinem confirmari: post completum videlicet tempus ad heredem isdem legatis vel fideicommissis remeantibus, necessitatem habente legatario vel fideicommissario cautionem in personam heredis exponere, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
orp̃. sonst. Iminores ł ex patris noĩe
ł ex fuo debłtis dum taxat fiscalib ingtu¬
entib ł expͥuatis contractib reꝑiantur
obnoxiĩ. decceti int̃poĩt̾o cõstantinano
p̃tore celebtanda ẽ ꝓbuatis examinatissi¬
misq cauĩis ut patefacta reꝵ fide firma
pupilli cuius tutorẽ conuenisti cõsen¬
sisse. ut reddito tibi p̃dio p̃tium retu¬
ꝑaret id quod conuenit seruabitur:
neq eñi mea re auctoritas p̃sidisne¬
cessaria ẽ: ut tutoꝵ  solititudini con¬
fulatur smoluntati defuc̃ti pareati¬

Expanded text:
. Etsi minores vel ex patris nomine vel ex suo, debitis dumtaxat fiscalibus ingruentibus, vel ex privatis contractibus repperientur obnoxii, decreti interpositio a Constantiniano praetore celebranda est, probatis examussim causis, ut patefacta rerum fide firma pupilli, cuius tutorem convenisti, consensisse, ut reddito tibi praedio pretium reciperaret, id quod convenit servabitur. neque enim in ea re auctoritas praesidis necessaria est, ut tutorum sollicitudini consulatur, si voluntati defuncti parea
Abbreviated transcription (Latin):
sesãonem tuam uendidit sunt pupi¬
larem distraxit. ẽp tor qui sciensatu¬
toris hĩde meitatus ẽ. cum offitiũ mo¬
ite finiatur: alienam rem cõparãdo de
tp̃is int̃uallo nullam potiit adquire¬
re defensionẽ: Sinuero ut suam distra¬
xit. ignoransq alienam rem ep̃tor cõ¬
ꝑauit. neq statim ꝑtraditionẽ possessi¬
onis dñs effectus ẽ. ł: tantũ mõ aduerfũ̾
te statuti tp̃is cumte legiptime etatiscẽ:
nõ diffitearis potest uti p̃scͥtione.:¬
d̾.aã. ¶ Icontra ãplissum ordinis
decretũ possessiones tue distracte ñ̃t. cõ¬
ueni eaꝵ possessores ut fuita ꝓbaiñs ge¬
stũ ⁊ possessio retrahatur ⁊ fructusuni¬
uersi reuocentur sĩ bona fidcc̃p̃to¬
rem fuisse qui emit cõstiterit:¬

Expanded text:
ssessionem tuam vendidit, si ut pupillarem distraxit, emptor, qui sciens a tutoris herede mercatus est, cum officium morte finiatur, alienam rem comparando de temporis intervallo nullam potuit adquirere defensionem: si vero ut suam distraxit ignoransque rem alienam emptor comparavit, neque statim per traditionem possessionis dominus effectus est, sed tantummodo adversus te statuti temporis, cum te legitimae aetatis esse non diffitearis, potest uti praescriptione.nis decretum possessiones tuae distractae sunt, conveni earum possessorem, ut, si ita probaveris gestum, et possessio retrahatur et fructus universi revocentur, si non bona fide emptorem fuisse qui emit constiterit
Abbreviated transcription (Latin):
sa constitutasit. sũ u. eidem monaste¬
rio ułasistĩo ubi consecrataẽ addicco¬
tur. ut exhis rebus. ⁊ ip̃a solatium rat
dumiuuit susfitiens:. ⁊ res om̃s sacro¬
scm asistrum pleno hãt domrno si
stantaa ecdie cuius diaconissa ẽ assi¬
gnetur: ut hexhis facultatib ipãꝗ¬
dem ufũ fructũ dũ suꝑ ẽ ab eademe¬
ctatem ⁊plenã possessionẽ earũdẽ

Expanded text:
ssa constituta sit, sive non, eidem monastessa constituta sit, sive non, eidem monasterio, vel asceterio ubi consecrata est addicantur, ut ex his rebus et ipsa solatium habeat, dum vivit, sufficiens, et res omnes sacrosstantia ecclesiae cujus diaconissa est assignetur, ut ex his facultatibus ipsa quidem usumfructum, dum superest, ab eadem eietatem e
Abbreviated transcription (Latin):
mine cõprehensi aparentie sancti¬
monialiũ uirginum: uł uiduarum.
aut cdiaconiflarũ. aut earũ cõsãgui¬
neis: uł tutorib: seu curatorib conu¬
icti int̃fitiantur Sinaũt p̃ comis¬
sũ tãdetestabile crim̃. aut potenta¬
tu raptor defendertͭ aut fuga uade¬
re potuit: in hac ꝗ regia urbe tãui¬
ri exceisi pref. p̃torio. quãgllosissi¬
mus p̃fectuᷤᷤ urbis. In ꝓuintiis aut̃
ri ispectabilis p̃fectus egipti. ⁊ ui¬
carii ⁊ ꝑcõsules. ⁊nichilominus in¬
ri spectabiles: duces. ⁊ uiri clarissum
rectores ꝓuntiarũ. nec nõ cuiusu¬
bet ordinis iudios. quimlocis uel
iuenti fuint: simile studrum cũ
magna sollicitudine adhibeant. ut
eos possint conp̃hendere: ⁊ cõp̃hensos
intali criminȩ p̾legitimas ꝓbatioẽs
durissimis penis afficiant. ⁊̃ mortis
condep̃nent supplitio: bona aũt coꝵ
sihoc comissum fuiͣt. ut insc̃ moma¬
lem uirginẽ que inasisttrio uł mona¬
sitrio degit. siue eadem uirgo diacomᷤ¬

Expanded text:
sanctimonialium virginum, vel viduarum, vel diaconissarum aut earum consanguineis, vel tutoribus, seu curatoribus, convicti interficiantur. Sin autem post commissum tam detestabile crimen, aut potentatu raptor se defendere, aut fuga evadere potuerit, in hac quidem regia urbe tam viri excelsi praefecti praetorio, quam gloriosissimus praefectus urbi, in provinciis autem, vir spectabilis praefectus Aegypti, et vicarii, et proconsules, et nihilominus viri spectabirectores provinciarum, nec non alii cujuslibet ordinis judices, qui in locis illis inventi fuerint, simile studium cum magna sollicitudine adhibeant, ut eos possint comprehendere; et comprehensos in tali crimine, post legitimas, et durissimis poenis afficiant, et mortis condemnent supplicio. Bona autem eorum, si hoc commissum fuerit in sanctimonialem virginem, quae vel in asceterio, vel monasterio degit, sive eadem virgo diaconi
Abbreviated transcription (Latin):
res fortassis affatus. nr̃t ꝑhẽ. nitats
cxpectet: exequantur uidices quod in¬
dulgere cõsueuimus: ubi pͥmũ dies pa¬
scalis extiterit: nullum teneat carcer
indusum: omĩum uincula dissoliaãt᷑:¬

Expanded text:
res fortassis affatus nostre perhennitatis expectet; exequantur iudices, quod indulgere consuevimus. Ut primum dies pascalis extiterit, nullum teneat carcer indusum, quando vincula dissolvant
Abbreviated transcription (Latin):
audente cõtẽpnere: penas aũt quas
p̃diximus idest mortis. ⁊ bonorũ a¬
missioĩs constitumus. nõ tm̃ aduer¬
sus raptores. s ⁊̃ cõtra cos quihos com¬
itatii p̃a ĩuasione. ⁊ rapina fũit ce¬
teros aut̃ om̃s quicõscũ ⁊ ministrihu¬
ius modi discrimnis reꝑti. ⁊ cõuicti
fui̾nt. ua eos susceperĩt uł quãcũq o¬
pẽ eis intulerĩt. siue masculi siue
femtnefint: cuiuscũq cõditioĩs.: uł gͣ

Expanded text:
audente contemnere. Poenas autem, quas praediximus id est, mortis et bonorum amissionis constituimus non tantum adversus raptores, sed etiam contra eos qui hos comitati in ipsa invasione et rapina fuerint. Caeteros autem omnes qui conscii et ministri hujusmodi criminis reperti et convicti fuerint, vel eos susceperint, vel quamcunque opem eis tulerint, sive masculi, sive feminae sint, cujuscunque conditionis, vel g
Abbreviated transcription (Latin):
iuᷤ curãq ⁊ reuẽntiã põtificalẽ ꝑtinent
mp̃. ualentinus ⁊ualens. aã. ad uili¬
anum comitem orienti. I segotiatortᷤ
qui ad domũ nrãm ꝑtinent: ne con¬
modum mercandi: iuideantur excede¬
re: xp̃ianos quibus uerus cultus est
adiuuare pauperes:. ⁊positos necessi¬

Expanded text:
NENT. Impp. Valentinianus et Valens AA. ad Iulianum comitem Orientis Negotiatores, si qui ad domum nostram pertinent, ne commodum mercandi videantur excedere, Christianos, quibus verus cultus est, adiuvare pauperes et positos in necessi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ furiosi: ⁊muti ⁊ surdi. ⁊ aliarũ per¬
sonarũ quibus tutores ⁊ curatores
re benesitium sanctimus. quiadsa¬
cros sanctas eccłias: ut monasteria
ꝑmanent: non deuagantes neq cit¬
cacdiuina misteria defsides Cũꝓꝑ hoc
ipmi. bñfitiũ ei ĩdulgemꝰ ut aliis om̃ib

Expanded text:
 furiosi, et muti, et surdi, et aliarum personarum, quibus tutores, vel curatores re beneficium sancimus, qui apud sacrosanctas ecclesias, vel monasteria permanent, non divagantes, neque circa divina ministeria desides; cum propter hoc ipsum beneficium eis indulgeamus, ut, aliis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
certis contrictib. scu ꝓuna ꝑͣ. uł
certis ꝑsonis. seureb. uiti hupo¬
thecarũ sibi conpetenti ꝑconsẽ¬
stũfit hac auctonitate nã firm¬
um illibatũq custod m. ita tim̃
ut ⁊ figeneralit᷑ tali remĩtia᷑ti¬
one ꝓuno ut clictum ẽ contrac¬
tu. seucertis cõtractib. uł adu¬
sensũ ꝓͥum ad conmnodantes use
sunt ut fuerent eadem renũ

Expanded text:
certis contractibus, seu pro una vel certis personis seu rebus iuri hypothecarum sibi competenti per consenstum sit, hac auctoritate nostra firmum illibatumque custodiri: ita tamen, ut, si generaliter tali renuntiatione pro uno ut dictum est contractu seu certis contractibus vel ad usensum proprium accommodantes usae sunt vel fuer
Abbreviated transcription (Latin):
¶Stuero hoc minime fuit ab co
approbatũ: tuc mulieri suꝑcẽ
auxũtũ. ⁊ antiquã actionẽ adũ¬
q orulieres ĩ tercedentez

Expanded text:
ero hoc minime fuerit ab eo approbatum, tunc mulieri superesse auxilium et antiquam actionem advequo mulier interce
Abbreviated transcription (Latin):
se int̾ posuerit. s siqũid̃e impõ
instrum̃to intercessionis dixe¬
rit sese aliquid accepisse: ⁊ fic ad
int̃cefsionẽ uenisse: ⁊ hoc instru¬
m̃tũ ⁊ dublice confectũ inuem¬
ommmodo cẽ credendũ cas mu¬
lieres pecuntis uł res accepis¬
sc. ⁊ nõ eẽ ci adsenatus cõfulti
uelle ram auxiliũ regreffũ. Ssĩ
aut̃ sinc scͥpͥtis intercesserit:
uł tirstrum̃to nonsic confecto.
tuc̃ sipossit stipulator ostend̃¬
re eã accepisse pecuntĩ. uł res:

Expanded text:
se interposuerit. Sed si quidem in ipso se interposuerit. Sed si quidem in ipso instrumento intercessionis dixerit sese aliquid accepisse et sic ad intercessionem venisse et hoc instrumentum publice confectum invenomnimodo esse credendum eam pecuniam vel res accepisse et non esse ei ad senatus consulti Velleiani auxilium regressum. 1a . Sin autem sine scriptis intercesserit vel instrumento non sic confecto, tunc, si possit stipulator ostendere eam accepisse pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
nus aut intercessorem p̃strit¬
rii. sanctimus antiqui legum
uarictite ceffantr. siquideͤ in¬
tribicirnale iuge tẽpus. post
hͥorem caitionem numeranoũ
ꝓeadẽ ciusi feccnit ciutionem
uł pignus. aut intercefsorem
dederit nchil sibi p̃tudicare.
ꝙ ad huc ex consequentia fuc
frigilitins inicdam ucturã in¬
cident. sitũt post biemiũ tec
fecerit. sidi imputet. fiꝙꝰ sepi¬
us cogitart poterat. fuitĩre ñ
fecit. s ultro firmauit. uidet᷑
⁊ enĩ exhiĩmodi ip̃ris ꝓlixita¬
te. nõꝑ ilicra obligatione se
illigare. s ꝓsua causi aliꝗd a¬
gere. itim cescõa cautione sese
obnoxium face̾re: inquãtũ hoc
fecit. quã pignus aut int̾ cesso¬
remutilit darr.
recu.⁊ difficillimos nodos resol¬
uentes: ⁊ suꝑ uicuas distincti¬
ones cxulare cupientes. sanci¬
mus. mulicrem sunter cesserit:
siue abtinttio siue poster auꝗd
accipiens ut se tnterponit. oĩ¬
modo tenen. ⁊ nonposse senttis
cõfulti uelle iam utiauxilio. fi¬

Expanded text:
nus aut intercessorem praestiterit, sancimus, antiqua legum varietate cessante, si quidem intra biennale iuge tempus post priorem cautionem numerandum pro eadem causa fecerit cautionem vel pignus aut intercessorem dederit, nihil sibi praeiudicare, quod adhuc ex consequentia suae fragilitatis in secundam iacturam inciderit. Sin autem post biennium haec fecerit, sibi imputet, si, quod saepius cogitare poterat et evitare, non fecit, sed ultro firmavit: videtur etenim ex huiusmodi temporis prolixitate non pro aliena obligatione se illigare, sed pro sua causa aliquid agere et tam ex secunda cautione sese obnoxiam facere, in quantum hoc fecit, quam pignus aut intercessorem utiliter dare. retia et difficillimos nodos resolventes et supervacuas distinctiones exsulare cupientes sancimus mulierem, si intercesserit, sive ab initio sive postea aliquid accipiens, ut sese interponat, omnimodo t uti auxilio, si
Abbreviated transcription (Latin):
est. siẜuus tnpius dnõ quidt̃
qui tufat mume obediendũ
stran ignotat mesçit repen¬
sept aput antiquos caccratur
iussionem domim nõ et̃ ab stmͣm¬
lẽ nominationi. tuc̃ debet op¬
tinere: cumẜinis iufsus ab
uno exdiñs stipulat̾ionẽ face.
sinc nomine strpulatusẽ: tẽ
denĩ soli adquirit ei quitufsit:
Sinaut̃ cepresserit alũdo¬

Expanded text:
 servus impius domino quidem qui iussit minime oboediendum sitan ignorat et nescit, repensaepe apud antiquos dicebatur iussionem domini non esse absimilem nominationi, tunc debet obtinere, cum servus iussus ab uno ex dominis stipulationem facere sine nomine stipulatus est: tunc etenim soli ei adquirit qui iussit: sin aut
Abbreviated transcription (Latin):
seu psonas. quili cõsensum ꝓ¬
pͥum ad conmodauerunt. utͣ
ad commodauerit̃ coartetum.
nec aliĩs quib dã contrictiꝙ
b minime mulieres ꝯsenserũt. ł̃
ꝯsenserĩt: pretẽdentib eam opponen¬
cdi licentia g̃beatit: his scilic
sultisirã legem statumus.
ad p̃teritus nichilominus cõ¬

Expanded text:
sensum proprium accommodaverunt vel accommodaverint coartetur, nec aliis quibusdam contractibus, quibus minime mulieres consenserunt vel consenserint, praetendentibus eam opponendi licentia praebeatur: his scilicet sultissimam legem statuimus, ad p
Abbreviated transcription (Latin):
filius familias pecumam credi¬
tam accepifset: obnoxtus firmi¬
ter constituetatur iti ⁊ ñposte¬
a ratum pat̾ trbuĩt caontrictũ.
ualicdum cẽ hiuus modi contẽ¬
tamt cumtestimonum pater¬
nun respuere: satis iniquũ ẽ. nẽ¬
cene est erĩ patris riulubi nõt.
łprincipali patris mindato lx
miles filius fanibas pecuiuam
creditã acceꝑit. fiuc sine mati¬
te: ut rati habitione patris:
stare oportet contractũ nul¬
la difserentia introductuda
ob quã ciufẽ pecume gedi¬
te uł ubi consup̃te sui inplu¬
rib crĩ iuris atuculis. filu fam¬
uas muites nõ absimis
uidentus hoĩb qui sinuris
sunt ⁊ exp̃sumptiotione os
miles noncredatur. trahud
quicquã pecintias accipe⁊ ex¬
pendere nisi incursis castrẽses:¬
alienã obligationẽ suscipiut. eanĩ
aut in se trms fcrunt: sũdcõ¬
t̃rihẽntes nõigñorant: senat̃
aliis cumobligit non cenͣt:
pecum cesotũãnt intces¬
none cessante. repetitõ nullaẽ¬

Expanded text:
filius familias pecuniam creditam accepisset, obnoxius firmiter constituebatur, ita et si postea ratum pater habuerit contractum, validum esse huiusmodi contractum, cum testimonium paternum respuere satis iniquum est. Necesse est enim patris ratihabitionem principali patris mandato vel miles filius familias pecuniam creditam acceperit, sive sine mante vel ratihabitione patris, stare oportet contractum, nulla differentia introducenda, ob quam causam pecuniae creditae vel ubi consumptae sunt. In pluribus enim iuris articulis filii familias milites non absimiles videntur hominibus qui sui iuris sunt, et ex praesumptione omnis miles non credatur in aliud quicquam pecunias accipere et expendere nisi in causas castrensesalienam obligationem suscipiunt aut in se transferunt, si id contrahentes non ignorant, senatus aliis, cum obligatae non essent, pecuniam exsolvunt, intercessione cessante repetitio nulla
Abbreviated transcription (Latin):
orã. Snuxor ꝓmanto contra
senitus confultum int̾ceffurate
rogant. ut matidatono nõe ꝓea
tiam fidem adstringeres. inttio
contractus ꝑcxceptioms auxili¬
um obligatiomi tue cohesit secu¬
ritas quicõuentus desendi potẽ.
obligation̾em cum ei ꝑexceptiõe
ucue um seratus consuiti fugcur¬
ratur creditori contra pͥores de¬
bitores rescissoru acciooatur.
eius uxor accepisset minstrim̃tũ
conscriptũ c̃. nec adexceptionis
trictitũ exsenatus confuito uemi¬
entem ꝑuenire necesse ẽ cũ cãue¬
rititis s uhstanta cõstituta poti

Expanded text:
or pro marito contra senatus consultum intercessura te rogavit mandatorio nomine pro ea tuam fidem adstringere, initio contractus per exceptionis auxilium obligationi tuae cohaesit securitas, qua conventus defendi potes. obligationem, cum ei per exceptionem velleiani senatus consulti succurratur, creditori contra priores debitores rescissoria actio datur. eius uxor accepisset, instrumentum conscriptum est, nec ad exceptionis tractatum ex senatus consulto veniente pervenire necesse est, cum eam veritatis substantia, const
Abbreviated transcription (Latin):
Si qua mulier cditi
Qat. iubemis nullatenꝰ huiꝰmoĩualere.
aut tenẽ. siue semel. siue multotiens.
hiꝰmõi aliquid ꝓeademre fiat. siũ pͥua¬
agͥtum. siũ publicũ sit debitum. S ita eẽ

Expanded text:
si qua mulier crediti at, iubemus nullatenus huiusmodi valere aut tenere, sive semel sive multotiens huiusmodi aliquid pro eadem, re fiat, sive privatum sive publicum si
Abbreviated transcription (Latin):
causa ꝑlb̾am ꝑsonam que alte¬
rius uirinon est fubdita. mͬchil
adquiri possc indubitatiuirisẽ Siigi¬
tur ꝓcutator nonsibi: s ci cutus ne¬
gotia admĩn tabat redinteg̃¬
te rciuendicat᷑ionem pacͣtus est.
idq pactũ ętiã stipulatio insecu¬
taest: nullidño obligitio adquisi

Expanded text:
causa per liberam personam, quae alterius iuri non est subdita, nihil adquiri posse indubii iuris est. Si igitur procurator non sibi, sed ei, cuius negotia administrabat, redintegratae rei vindicationem pactus est idque pactum etiam stipulatio insecuta est, nulla domino obligati
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. t̾mlipõ. Siaduersinus
tuus noncũ maritotuo s tecũ
negotũ gesfit. ttuqͣm cõduc¬
om̃s queticis eẽ cõtracta: obten¬
tu enis modi ohligitionũ nõpo¬
tes recusare em̃ uoͣ ficũ cosdẽ
fundos nõtibi s marito tuoloca¬
ret osorĩtiã ut idoneã secutis
c̃ benefitio amplissum orditus
ꝙ c̃ fictũ de int̾cessiottib femi

Expanded text:
. Si adversarius tuus non cum marito tuo, sed tecum negotium gessit, reliqua conductionis, quae dicis esse contracta, obtentu eiusmodi obligationum non potes recusare. Enimvero si, cum eosdem fundos non tibi, sed marito tuo locaret, personam tuam ut idoneam secutus est, beneficio amplissimi ordinis, quod est factum de intercessionibus femi
Abbreviated transcription (Latin):
tuę amtrito pigħeri datefũt
nontenenti ꝙͦ ficonsensisti
obligitiomi scienit creditrior
auxuio senatus cõsulti ut p̃otiᷤ
ꝙ sipacientiã p̃stitisti ut quisi
suas res maritiis obligaret: d¬
cipete uoluisti mutĩ pecutu¬
ã dantem: ⁊ idõtibi nõfuccur¬
titut senatus confulto. quo
ĩ firmitati nõc iliditati mulica¬
rirm consultũ est.¬

Expanded text:
tuae a marito tuo pignori datae sunt, non tenentur. Quod si consensisti obligationi sciente creditrice, auxilio senatus consulti uti potes. Quod si patientiam praestitisti, ut quasi suas res maritus obligaret, decipere voluisti mutuam pecuniam dantem et ideo tibi non succurretur senatus consulto, quo infirmitati, non calliditati mulierum consultum es
Abbreviated transcription (Latin):
riScc̃ Opublice inderetur. aut
pattis uoluqate contraxiua
pit quepatris onerib incũbe¬
ret: ur suc potistiũ cõstitutus
oũatioẽfacri s dem siram obli.¬

Expanded text:
ris esse publico videretur aut patris voluntate contraxit aut epit, quae patris oneribus incumberet, vel suae potestatis constitutus novatione facta fidem suam obli
Abbreviated transcription (Latin):
seratus consulti cxceptio ⁊uc̃
mulieri datur cumprmata¬
lit̃ ip̃a nichil debei ħ palio de¬
bitore apud creditorem etus
intercessit Sinaut̃ ꝓcrectito¬
re suo aliis se obligauct᷑ ut ł
co se ut debitoremꝰ sinĩ delexi¬
ri pasiesitt: urĩ modi secitũ
confulti.⁊ xiiũ nõbabeñt¬

Expanded text:
senatus consulti exceptio tunc mulieri datur, cum principaliter ipsa nihil debet, sed pro alio debitore apud creditorem eius intercessit: sin autem pro creditore suo aliis se obligaverunt vel ab eo se vel debitorem suum delegari passae sunt, huiusmodi senatus consulti auxilium no
Abbreviated transcription (Latin):
modi numetationem condic¬
tornonaut hẏpotheci ut pi¬
posita suñ diñs contractus ad¬
quirtt̾im talem differentũ ex¬
pellentes sancimus: ⁊ conditi¬
onem ⁊ hyp̾otheciitã actionẽ
uł pignus ip̃onire ⁊ sine aliq̃
cessioe ad dñmectus ꝑuẽireisieñ ꝓcurato¬
cedere actionem: qͣre non abinitio qũẽ¬
admodum in ꝑsonali actione cessio fu¬
ꝑuacua uidebatur netiã in ypoͣthetis
⁊pignorib simili modo dñs
contrãctus habeat hẏpothe¬
cariam accionem seu pignois
uiculum ut retentionem si¬

Expanded text:
di numerationem condictio, non autem hypotheca vel piposita sunt, dominis contractus adquiritur, talem differentiam expellentes sancimus et condictionem et hypothecariam actionem vel pignus ipso iure et sine aliqua cessione ad dominucedere actionem, quare non ab initio quemadmodum in personali actione cessio supervacua videbatur, non etiam in hypothecis et pignoribus simili modo dominus contractus habeat hypothecariam actionem seu pignoris vinculum vel retentionem si
Abbreviated transcription (Latin):
tio̾ne suscipientib subuentur.
insi creditor aliqua iatione per
mulierẽ deceptuffit. nãtunc rȩ¬
plica tatione doli sepatus cõfũi¬
ti excentionẽ remoueti ꝯstitutũ ẽ.
gationes: que cemunetis ꝑsom
cillidiͣtite credit sio psert̃
pͥmordium decietũ prtrũto de
intercessone seminan factũt¬

Expanded text:
tione suscipientibus subvenitur, nisi creditor aliqua ratione per mulierem deceptus sit: nam tunc replicatione doli senatus consulti exceptionem removeri constitutum est. gationes, quae ex mulieris persona calliditate creditoris sumpserunt primordium, decretum patrum, quod de intercessione feminarum factu
Abbreviated transcription (Latin):
or genł. Sisciens c̃cditor a marito
eris licet e⁊ consentiente pigne
nacaepit. ꝓpt̃ senatus cõfulti
auxiltũ uendendo eũ dominiũ
muueria. ferre nequitit nec
tibi necesiee̾ p̃stito p̃uo empto¬
riuendicare simat᷑ hĩs extitisti:¬

Expanded text:
 . Si sciens creditor a marito eris, licet ea consentiente, pignori accepit, propter senatus consulti auxilium vendendo eum dominium mulieri auferre nequivit, nec tibi necesse est praestito pretio emptori vindicare, si matri heres extitisti
Abbreviated transcription (Latin):
minc illius stipulatus est in
antiquã sapientiã querebit᷑.
cui adquintur actio. ⁊lucrũ ꝙ
exhac accidit causa. utrũne ciq
litere mgna pars auctorum
muitum esfudit tractatũ: no¬
bis uerior eo sententia uide¬
tur. quid nõ qu̾iussit᷑ affert̃¬

Expanded text:
mine illius stipulatus est, inter antiquam sapientiam quaerebatur, cui adquiritur actio et lucrum, quod ex hac accidit causa, utrumne ei qui latere magna pars auctorum multum effudit tractatum, nobis verior eorum sententia videtur, qui domino qui iussit adfer
Abbreviated transcription (Latin):
at dños pͣsessionũ: colonũ cultõres¬
ue terra: ũ obligii nonpotse
neq fimiliaresꝰ epittolas quib
homines plerũq cõmendant:
ab sentem midtritere cõu̾e̾it:
cumam p̃stet. ad nõ fuit postu¬
latus. idem dñs ten̾eri nonpoffit.
creditiq quintitate mulc tani
uolumus creditores. fihiuus¬
modi ꝑsonis ñ iubenͣtt onõn¬
ec fidetussorib spectilitͣeͣr acccp¬
tis fuit credita pecumra. sine c̃¬
ditoĩ licentũ damus. utͣ silib̾
diorũ. utͣilis accio pateat depccu

Expanded text:
onum cultoresve terrarum obligari non posse. Neque familiares epistulas, quibus homines plerumque commendant absentem, in id trahere convenit, cuniam praestet a domino fuerit postulatus , idem dominus teneri non possit. Creditaque quantitate multari volumus creditores, si huiusmodi personis non iubente domino nec fideiussoribus specialiter acceptis fuerit credita pecunia. Sane creditori licentiam damus, ut, si liber aediorum, utilis actio pateat de pecu
Abbreviated transcription (Latin):
lic noninter cestissent. dubtum
non est pign̾era tam̃ patris. ⁊ fi
inpostenorẽ obligationem ac¬
ceptasunt sine dubio tenentũt
qͣtenus adpatrẽ ꝑrestitutoriã actioẽm
redit ctemis tencbuntim¬

Expanded text:
tercessissent, dubium non est. Pignora tamen patris, etsi in posteriorem obligationem accepta sunt, sine dubio tenentur: tenus ad patrem per restitutoriam actionem redit, hactenus tenebunt