comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahenti opẽ ꝯsiliũ ue accomo¬
dauerit furti tenebitur. s si furꝰ¬
tũ cũ ea fecerit tenebitur furti.
cũ ipã nõ teneatur. Ipã ꝙͦ si opẽ
furi tulit. furti s̃ tenebitur. set
reꝵ amotaꝵ. serui u̾o sui noĩe.
furti eam teneri nequaꝙͣ ambr¬
gendũ est Ndem dicẽdũ ẽ. ⁊ ĩ fi¬
bitur furti. serui aũ sui nor̃e cas¬
trensis tenebr̃. si patͥ seruus fur¬
tum fecerit. ¶S si filius meus
qui hs̃ castrense ꝓetuliũ furcũ
mͥ fecorit. an possũ accione Utili ad̾¬
u̾sus eũ age̾ uidendũ est cũ hãt unde
sat̾faciat ⁊ pͭ defendi agendũ ¶ An
aũ filio teneat᷑. si res euis castrensis
pecutio subtraxit uideamꝰ ⁊ puto te¬
neri. ñ tm̃ igitur furtũ faciet filio.
s ⁊ furti tenebitur. ¶ Eũ c̾ditorẽ
qui post solutam petm pignus nõ
reddat teneri furti mela ait si celã¬
di aiõ retineat ꝙ u̾m ẽẽ arbitror.
si sulphunarie sũt in ag ͦ. et ind̾

Expanded text:
subtrahenti opem consiliumve accommosubtrahenti opem consiliumve accommodaverit, furti tenebitur. Sed et si furtum cum ea fecit, tenebitur furti, cum ipsa non teneatur. Ipsa quoque si opem furi tulit, furti non tenebitur, sed rerum amotarum. Servi vero sui nomine furti eam teneri nequaquam ambigendum est. Idem dicendum est et in fibitur, servi autem sui nomine castrensis tenebitur, si patri servus furtum fecerit. Sed si filius meus, qui habet castrense peculium, furtum mihi fecerit, an possim actione utili adversus eum agere, videndum est, cum habeat, unde satisfaciat. et potest defendi agendum. An autem pater filio teneatur, si rem eius castrensis peculii subtraxerit, videamus: et putem teneri: non tantum igitur furtum faciet filio, sed etiam furti tenebitur. Eum creditorem, qui post solutam pecuniam pignus non reddat, teneri furti Mela ait, si celandi animo retineat: quod verum esse arbitror. Si sulpurariae sunt in agro et inde
Abbreviated transcription (Latin):
quadcuplabitur uł duplicabitur
s rei uerũ p̃ciũ. ¶ S ⁊ si res ĩ re¬
bus hũanis ẽẽ desierit cũ iuidica¬
minꝰ iudicatõ facienda est. Idemq
⁊ si nĩc deterior sit estimatione re
tũ fcm̃ celsus ait non solsĩ sudcuco
fuĩt fcm̃. ut socii furarentur. set¬
⁊ si non ut socii furarent᷑ mimsci¬
ciarũ tã cã fecerit. ¶ Recte tñ pe¬
dius ait. ¶Sicuti nemo furcum
facit sine dolo.m. ita nec ꝯsiliũ. uel
opem ferre sc̃ dolo.m. posse. cõsili¬
um ã dare uidetur. qui ꝑsuadet.
⁊ inpellit atq instruit confilio ad
furtũ faciendũ. opẽ fert qͥ mĩst̾i¬
um atq adiutoriũ ad surripien¬
das res p̃bet. ¶ Cũ es qͥ pannũ
rubrũ ostendit. fuganio q pecus
ut in fures incideret. Siguidẽ do¬
lo.M. fecit. furti accio ẽ. s ⁊ si ñ fur¬
ti fatiendi cã hoc fecit. non debet
ipunitus ẽe lusus cã ꝑinitiosus
petora utilũ accõ dampni ĩiurie
qĩ ex lege aquilia dabitur.

Expanded text:
tur, sed rei verum pretium. sed et si res in rebus humanis esse desierit, cminus condemnatio facienda est. itemque et si nunc deterior sit, aestimatione reltum factum Celsus ait non solum, si idcirco fuerit factum, ut socii furarentur, sed et si non, ut socii furarentur, inimicitiarum tamen causa fecerit. Recte Pedius ait, sicut nemo furtum facit sine dolo malo, ita nec consilium uel opem ferre sine dolo malo posse. Consilium autem dare uidetur, qui persuadet et impellit atque instruit consilio ad furtum faciendum: opem fert, qui ministerium atque adiutorium ad subripiendas res praebet. Cum eo, qui pannum rubrum ostendit fugauitque pecus, ut in fures incideret, si quidem dolo malo fecit, furti actio est: sed et si non furti faciendi causa hoc fecit, non debet impunitus esse lusus tam perniciosus: pecora, utilis actio damni iniuriae quasi ex lege Aquilia dabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sorib dedit in eos dño accionẽ dan¬
dam. ut hii actiones suas mͥ man¬
dent ꝙ si ñ acceꝑint fideussorem.
s tamcꝑͣ suũ accipienti ei tradide¬
rint dni furti actionẽ adu̾sus plagi¬
ariũ hĩturũ. ¶ Siqͥs de manu al¬
cuiꝰ nũmos aureds uł argenteos.ꝑ.
aliã rem excusserit. ita furti tene¬
atur. si id̾o fecit ut atius tolleret
isq sustulerit ¶ Siquis massã me
sũ uł poculoꝵ. uł masse furti ag̃t̃.
uł condicione. Idẽ est in uuis et
in musto. ⁊ in uinatiis. Nati ⁊ uua¬
rum ⁊ musti ⁊ uinatiaꝵ noĩe fur¬
st̃ ti age̾ pot᷑.s et condici. ¶ Seruus
qͥ se lib̃m affirmaũ. ut sibi pec cre¬
deret᷑. furtũ non facit. naniq hic
nicħ ampliꝰ qmͣ ỹdoncũ se debitorẽ
afarmat. idem ẽst ⁊ in eo qui seꝑa¬

Expanded text:
o actionem dandam, ut hi actiones suas mihi mandent: quod si non acceperint fideiussorem, sed tamquam suum accipienti ei tradiderint, dominum furti actionem adversus plagiarium habiturum. Si quis de manu alicuius nummos aureos vel argenteos vel aliam rem excusserit, ita furti tenetur, si ideo fecit, ut alius tolleret, isque sustulerit. Si quis massam measum uel poculorum uel massae furti agere uel condictione. idem est et in uuis et in musto et in uinaceis: nam et uuarum et musti et uinaceorum nomine furti agere potest, sed et condici. Seruus, qui se liberum adfirmauit, ut sibi pecunia crederetur, furtum non facit: namque hic nihil amplius quam idoneum se debitorem adfirmat. idem est et in eo, qui se pa
Abbreviated transcription (Latin):
bi diuini pͥncipes uoluenunt :
tandus est exquo ea adnotatiõ
ad magr̃atus missis pu ͤ in notu
publice innotuit. In ssima sciẽ¬
dum est nulla temꝑis p̃scͥpti¬
one ac cã defensione sũmoue¬
rieum qui redrendꝰ ad nota¬
tus est

Expanded text:
bi diui principes uoluerunt. 4tandus est, ex quo ea adnotatio ad magistratus factis publice innotuipublice innotuit. In summa sciendum est nulla temporis praescriptione causae defension‹e› summoueri eum, qui requirendus adnotatus est
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o ꝑuenturum cẽt ad eoᷤ
siintestatus in ciuitate mo¬
reretur. hoc est hereditatem
eius ⁊ libertos. ⁊ sicuid aliud
in hoc gen̾e reperi potest.
que uero non apatre. s agn̾e
acluitate areoꝵ natuirl tribu¬
erentur ea manere eis incoli¬
mia qtaꝙ et fratres fribus
fore segutimos herodes. et agn¬
aterum tutelas. et hereditates ha¬
maiores eius eis dedisse.
quia et alia uita omnia sua reti¬
nent iura. Tmñ enuĩ insulam euis
egredi non licet. ea bona quoc

Expanded text:
rum esset ad eos, si intestatus in civitate moreretur: hoc est hereditatem eius et libertos et si quid aliud in hoc genere repperiri potest. quae vero non a patre, sed a genere, a civitate, a rerum natura tribuerentur, ea manere eis incolumia. itaque et fratres fratribus fore legitimos heredes et adgnatorum tutelas et hereditates hamaiores eius eis dedisse. quia et alia omnia iura sua retinent: tantum enim insula eis eg
Abbreviated transcription (Latin):
sa iudicati petͥ. deb̾eturꝰ.⁊ eidẽ debi¬
torialiam pecuniã cred̾e̾t ĩ cantoo¬
ne pecunie credite non adiecit S.
p̃ter eam pec̾m. debitã sibi ex caua
iudicati. q̃ro an integre sint utreq
lucio ticio peticiones. pauł. R. nicħ

Expanded text:
sa iudicati pecunia deberetur et eidem debitori aliam pecuniam crederet, in cautione pecuniae creditae non adiecit sibi praeter eam pecuniam debitam sibi ex causa iudicati: quaero, an integrae sint utraeque Lucio Titio petitiones.Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
uent. Ite̾ qui testationes falsas fa¬
ciendas testimonia ue faisa ĩuicem
dicenda.d.m. coierunt. ¶Quide¬
latorem sũmiserit ĩ cã pecuniaria
eadẽ pena tenetur qua tenentur
se 3. eiq qui in eadẽ pot̾ate est ad¬

Expanded text:
s faciendas testimoniave falsa invicem dicenda dolo malo coierint. Qui delatorem summisit in causa pecuniaria, eadem poena tenetur, qua tenentur te est eique qui in eadem potestate est ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ fugitiuꝰ qui ꝓ lib̾o se gerebat
rem uendidiss. R̾nsũ ẽ emptores
fugitiuo soluentes a dnõ lib̾atos¬
tum filia habuiss. ⁊ ꝓpe modum
simul ẽ geñ. ei. ꝙ absentis ꝓcura¬
tori solueret. ⁊ qr in cñm dotis
ꝑticeps. ⁊ qĩ socia obligõnis prĩ
filia eẽt s ¶ Si debitorẽ meum
iussero pecuniã ticio dare donats
ei qmͣus ticiꝰ ea mente acceꝑit¬
ut nioos nũmos face̾t nichoninus
debitor liberabitur. s si posteaͥti¬
cius eandem pecumã mͥ dediss nĩ¬
mi mei fient. ¶ Quidam filisĩfa¬
mł a quo fideuissorem acceꝑat hr̃¬
dem inscitũat q̃sitũ ẽ si uislu pa¬
tris adisset heditatẽ. an pat᷑ cum
fideiussore ag̾e poss. dixi quoti¬
ens reus sat᷑ dandi reo sat̾ accip¬
iendi heres exstit̾it fideuissores
ideo uberari. qr pro eodẽ apud
eundem debere non poss. ei
tuerit debttores liberabunt᷑. Ioi
decem aut hoĩẽ dari stipulatꝰ fu̾o

Expanded text:
et cum fugitiuus, qui pro libero se gerebat, et cum fugitiuus, qui pro libero se gerebat, rem uendidisset, responsum est emptores fugitiuo soluentes a domino liberatostum filia habuisset. et propemodum similis est gener ei, qui absentis procuratori solueret, quia in causam dotis particeps et quasi socia obligationis patri filia esset.Si debitorem meum iussero pecuniam Titio dare donaturus ei, quamuis Titius ea mente acceut meos nummos faceret, nihilo minus debitor liberabitur: sed si postea Titius eandem pecuniam mihi dedisset, nummi mei fient.Quidam filium familias, a quo fideiussorem acceperat, heredem instituerat: quaesitum est, si iussu patris adisset hereditatem, an pater cum fideiussore agere posset. dixi, quotiens reus satisdandi reo satis accipiendi heres existeret, fideiideo liberari, quia pro eodem apud eundem debere non possent. Stuerit, debitores liberabuntur. Si decem aut hominem dari stipulatus fuero
Abbreviated transcription (Latin):
Idem q iuris erit. ⁊̃ si mortuo ticio .x.
soluerit. ut tͥ potiꝰ ꝙͣ hereoi ticii par¬
tem hoĩs condicat ¶ Si duo rei
stipulandi hoĩem dari sipulati
fuerit̃. et ꝓmissor ut̾ty ꝑtes diu̾i¬
soꝵ hoĩm dederit. dubium ñ ẽ qͥn
ded̾it. uiberatõ contingit. qr obligõ
coĩs efficiet. ut ꝙ ouob solutũ est
uni solutũ uideaturꝰ. siam ex cͣcio
cũ due fideiussores hoiẽm dari spo¬
dantes non libabũtur. s si cuisaẽ
hoĩs ꝑtes ded̾int lib̾abuntur. ¶ Sti¬
pulatus sũ .x. mͥ aut hoĩem ticio
dari. si homo ticõ datꝰ fuiss ꝓmis¬
omĩb negotiis meis pposũo dem̃.
uetuero eũ ignorantib debitori¬
b admĩstrare negotia mea. debi¬
tores ei soluendo lib̾abunt᷑. nã is
qui omĩb negotiis suis alicẜ̃ s̃po¬
nit. intelligitur ⁊̃ debitorib man¬
dare ut ꝓcuratori soluant.¶ Si
nullo mandato int̾cedente debitr
tori qui se ultro alienis negotiis
offerre soluendo nemo lib̾abitur

Expanded text:
idemque iuris erit etiam, si mortuo Titio decem soluerit, ut tibi potius quam heredi Titii partem hominis condicat. Si duo rei stipulandi hominem dari stipulati fuerint et promissor utrique partes diuersorum hominum dederit, dubium nondederit, liberatio contingit, quia obligatio communis efficiet, ut quod duobus solutum est, uni solutum esse uideatur. nam ex contrario cum duo fideiussores hominem dari spodantes non liberantur: at si eiusdem hominis partes dederint, liberantur. Stipulatus sum decem mihi aut hominem Titio dari: si homo Titio datus fuisset, promisomnibus negotiis meis prae posuero, deinde uetuero eum ignorantibus debitoribus administrare negotia mea, debitores ei soluendo liberabuntur: nam is, qui omnibus negotiis suis aliquem proponit, intellegitur etiam debitoribus mandarenullo mandato intercedente debitortori, qui se ultro alienis negotiis offert, soluendo nemo liberabitur:
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatꝰ fueris lab̾o putat oue¬
non uecare quib ampliꝰ nõ pe¬
tatur. s ⁊̃ si id omissũ fui̾t peti
posse ꝙ debetur̾. lab̾o dicit. ⁊
si forte pena petat᷑ doli mali
exceptõnẽ ꝓfuturam ¶ Siquis
pupillo soluerit sine tutoris autͤ.

Expanded text:
stipulatus fueris. Labeo putat conuestipulatus fueris. Labeo putat conuenon uetare, ne quid amplius petatur: sed etiamsi id omissum fuerit, peti posse quod debetur Labeo dicit, et si forte poena petatur, doli mali exceptionem profuturam. Si quis pupillo soluerit sine tu
Abbreviated transcription (Latin):
dñm ad me tnsserat᷑ uenditori d¬
derit .x. et agam exempto. ut.x.¬
eincipiam. ita puto cõpet̾e michi
accronem si panitus sim ex dupłe
stipłone eum ub̾are.
lp̃. ł pud celsũ querit᷑ sic̃
tĩcio mandass creditores hędita¬
rii ut adiret hr̃clitatẽ unꝰ non
mandass decipiendi eiꝰ cã manda¬
turus alioqͥn si non foret hic adi¬
turus deĩ agat. an exceptione te¬
pellatur. Et ait cellus. doli eũ excepti¬
one repellendũ. ¶Iuł. scrib̾ siquis
cum eg e̾e̾t centũ aureos uxori su¬
e consobrino spopondiss. uolens
.s. eam pecuniam ad muberẽ ꝑue¬
nire deiñ cõualu̾it. an exceptiont
uti possit si ꝯueniatur. ⁊ refert
labeoni placuisse doli mali uti
eũ possesi ĩ arbitͥum cũ ꝓmisisse¬
mus. dem̃ cũ ñ stetissem obadu̾¬
sam ualitudinẽ pena omissa ess
an uti possim doli exceptõne. et
ceptõnẽ. Itẽ querit᷑ sicũ eo aquo
tibi sextenta deb̾ent᷑ ꝯpmiseris
deiñ ꝑ inprudentia penaꝰ centũ

Expanded text:
m ad me transferatur, venditori dederit decem, agam ex empto, ut decem recipiam, ita puto competere mihi actionem, si paratus sim ex duplae stipulatione eum liberare.. Apud Celsum quaeritur, si, cum Titio mandassent creditores hereditarii, ut adiret hereditatem, unus non mandasset decipiendi eius causa, mandaturus alioquin, si non foret hic aditurus, deinde agat, an exceptione repellatur: et ait Celsus doli eum exceptione repellendum. Iulianus scribsit, si quis, cum aeger esset, centum aureos uxoris suae consobrino spopondisset, uolens scilicet eam pecuniam ad mulierem peruenire, deinde conualuerit, an exceptione uti possit, si conueniatur. et refert Labeoni placuisse doli mali uti eum posse. Si in arbitrum compromisserimus, deinde cum non stetissem ob aduersam ualitudinem, poena commissa est, an uti possim doli exceptione? et ceptionem. Item quaeritur, si cum eo, a quo tibi sexaginta deberentur, compromisseris, deinde per imprudentiam poenam centum
Abbreviated transcription (Latin):
exceptionẽ. ¶ Itẽ queritur siguis
pure stipulauis sit c̾cam qmͣitatẽ
qr hoc accũ sit. s pꝰ scipulatõnẽ int̾po¬
sitam pactꝰ sit. ne int̾m pet᷑. usq ad
certũ diem petatur an noceat exce¬
ptio doli. ⁊ quidẽ ⁊ de pacco cõnento
excipi posse nequatbͣ ambigendũ
est. s ⁊ si hac quis exceptione uti
uelit. nicħominꝰ pot̾it dolo .n. fa¬
cere eũ qui ccͣ ppgtũ petat. negari
non potest.¶Et generaliter
sciendũ ẽ ex ont̃ib in fcm̃ excep¬
tionib doli oriri exceptionem. qr do¬
nuc̃ petendo facit dolose nͥtalis sit
ignorantia in eo ut dolocareat.
¶Nom maledictũ est si c̾clitor u
it. an doli mali exceptione repel¬
latur. ⁊ potꝰ dici dolo eũ facere
accipiendo enĩ usuras distulisse ur̃
petitionẽ in id tp̃ꝰ ꝙ est post diẽ
usurarum p̾stitarũ. ⁊ tacite uide ᷤ.¬
cõuenisse int̃im se nõ petiturũ.¬

Expanded text:
exceptionem. Item quaeritur, si quis exceptionem. Item quaeritur, si quis pure stipulatus sit certam quantitatem, quia hoc actum sit, sed post stipulationem interpositam pactus sit, ne interim pecunia usque ad certum diem petatur, an noceat exceptio doli. et quidem et de pacto conuento excipi posse nequaquam ambigendum est: sed et si hac quis exceptione uti uelit, nihilo minus poterit: dolo enim facere eum, qui contra pactum petat, negari non potest. Et generaliter sciendum est ex omnibus in factum exceptionibus doli oriri exceptionem, quia donunc petendo facit dolose, nisi si talis sit ignorantia in eo, ut dolo careat. Non male dictum est, si creditor usit, an doli exceptione repellatur. et potest dici dolo eum facere: accipiendo enim usuras distulisse videtur petitionem in id tempus, quod est post diem usurarum praestitarum, et tacite convenisse int
Abbreviated transcription (Latin):
s sit si in ea re. nͭ dolo malo actoris
fcm̃ est. Doc̾e igitur̾ d is qui obicit
exceptõnẽ dolo malo anctoris fcm.
nec sufficiet ei ostend̾e in re e̾e dolũ
aut si alt̾ius dicat dolo fcm̃ corũ
ꝑsonas specialitꝰ debebit enu̾are. dũ¬
mͦ hee sint quarũ dolus noceat. pla¬
ne ex ꝑ eius qui exceptõnẽ obicit in
rem opponitur exceptõ. n enĩ q̃rit᷑
adu̾sus quẽ cõmissus sit dolus. s
an in ea redolo malo scm̃ sit aꝑtes
cã ab aliqͦ suĩt scipulatus deiñ ex
ea stipłone exꝑiatur ẽxceptõ utiq
doli mali ei nocebit. licet enĩ eo
tp̃r quo stipulabaturꝰ nicħ dalo
malo admiserit. ⁊ñ dicendũ est
eum cũ litẽ ꝯtestatu dolo malo
fac̾e̾. eo ꝙ ꝑseueret ex ea stipłone
pet̾e̾. ⁊ sicum int̾ponetur iustam
ciam hr̃e uidet᷑ ꝓinde ⁊ si crediturus
pet̾m stipulatꝰ est ne c̾clid̾it. ⁊ si c̾ta
fuit causa scipulatõnis q̃ tñ aũ nõ
est secuta aut funta ẽ. dd̾. erit noc̾e

Expanded text:
 sic "si in ea re nihil dolo malo actoris factum est". docere igitur debet is, qui obicit exceptionem, dolo malo actoris factum, nec sufficiet ei ostendere in re esse dolum: aut si alterius dicat dolo factum, eorum personas specialiter debebit enumerare, dummodo hae sint, quarum dolus noceat. Plane ex persona eius, qui exceptionem obicit, in rem opponitur exceptio: neque enim quaeritur, adversus quem commissus sit dolus, sed an in ea re dolo malo factum sit a parte causa ab aliquo fuerit stipulatus, deinde ex ea stipulatione experiatur, exceptio utique doli mali ei nocebit: licet enim eo tempore, quo stipulabatur, nihil dolo malo admiserit, tamen dicendum est eum, cum litem contestatur, dolo facere, qui perseueret ex ea stipulatione petere: et ‹si› cum interponeretur, iustam sam habere uidetur. proinde et si crediturus pecuniam stipulatus est nec credidit et si certa fuit causa stipulationis, quae tamen aut non est secuta aut finita est, dicendum erit nocere
Abbreviated transcription (Latin):
nem ex ꝑͦ auctoris utic si ipẽ dolo
caret. cet̾m si ip̃e dolo non carent
ꝑuenietur ad doli exceptõnẽ. ⁊ pacie¬
tur de dolo suo exceptõnẽ. ¶Si a
ticio fundũ emĩis qui sempnis erat
isꝙ tibi traditus fu̾it p̃cio soluto. de¬
inde ticius sempnio heros extit̾it.

Expanded text:
nem ex persona auctoris, utique si ipse dolo nem ex persona auctoris, utique si ipse dolo caret. ceterum si ipse dolo non careat, peruenietur ad doli exceptionem et patietur de dolo suo exceptionem. Si a Titio fundum emeris qui Sempronii erat isque tibi traditus fuerit pretio soluto, deinde Ti
Abbreviated transcription (Latin):
eus in cuiꝰ locũ successerit. ⁊ mag̃
putat pomp̃. sũmouendũ. ⁊ego
puto exceptõne eos c̾e repellendos
cũ lucͣtiuã cãm sint nacti. Aliud enĩ
ẽ em̾e. aliud ex hiis cansis succed¬
ere. Idẽ tractat pomp̃. ⁊ ĩ eũ qui
pignori accepit si serilanda uł y¬
potecharia accõne exꝑiatur. ram
⁊ hunc putat põp. sũmouendum
R res ad eum qui dolo fetit rou̾suya
ist. auc̃toris aũ dolus sicut diximꝰ
emptori nõ obicietur. s ħ in emp¬
tore solo seruabimꝰ. Itẽ de eo qͥ perꝰ¬
miutauerit isł in solu̾tũ accepent.
Item in similib qͥ uicẽ emptoꝵ ꝯtinẽt.
Cet̾m si noxe declitus quis sit. pomp̃.
pritat passurũ exceptõnẽ qmͣ ille pa¬
quisitõnẽ q̃sisse quis uideat᷑ pacict᷑
exceptõnẽ doli ex ꝑꝰ eius ĩ cuiꝰ locũ
successit sufficit. N. si is qui p̃ciũ de¬
dit uł p̃cui uicẽ cũ sit bonafidei
emptor ut ñ paciatur doli exceptõ¬

Expanded text:
eius, in cuius locum successerit? et magis eius, in cuius locum successerit? et magis putat Pomponius summovendum: et ego puto exceptione eos esse repellendos, cum lucrativam causam sint nancti: aliud est enim emere, aliud ex his causis succedere. Idem tractat Pomponius et in eum, qui pigneri accepit, si Serviana vel hypothecaria actione experiatur: nam et hunc putat Pomponius summovendum, quia res ad eum qui dolo fecit reversura est. Auctoris autem dolus, sicut diximus, emptori non obicitur. sed hoc in emptore solo seruabimus: item in eo, qui permutauerit uel in solutum accepit: item in similibus, qui uicem emptorum continent. ceterum si noxae deditus quis sit, Pomponius putat passurum exceptionem, quam ille paquisitionem, quaesisse quis uideatur, patietur exceptionem doli ex persona eius, in cuius locum successit: sufficit enim, si is, qui pretium dedit uel uice pretii, cum sit bona fide emptor, ut non patiatur doli exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
pub̾tatẽ sut̃ capaces ee̾. Q uid enĩ
si debitor ex delegato pu. pecumã
creditori eius soluat fingentis seii
inquid pubest̾e̾. ne pp̃ malicie igno¬
ranciam bis eandem pet̾m ꝯseqͣt᷑.
Idem seruandum in furioso ait. si
cũ existimareturꝰ compos mentis ẽe
iusserit debitorẽ creditori soluere
toris dolo exceptõ emptori ñ obici¬
tur. Si autem accessione auctoris
utiturꝰ equissimũ uisũ eꝰ eũ qui
ex ꝑsona auctoris utitur accessione
pati dolũ auctoris. ⁊ ꝑ eq̃ traditur
iei quidem coherentem exceptõnẽ
⁊̃ emptori noc̾e. Eam ⁊̃ que ex delic
to ꝑ oriatur. noc̾e ñ oꝑt̾e. Si cũ leg¬
ntima hereditas gaii seii ad te ꝑ
ħeditatẽ. tu eam sempnio cesseris
p̃cio accepto iscx ame petat he̾dita¬
tem excceptõne doli mali eiꝰ qͥ ei ces¬
st ñ pot̾ pati. ¶ Siquis aũ ex cã
legati uendicet. autsis cui ex cã dona¬
nonis res p̃stita ẽ. uendicet an de
dolo exteptionẽ paciatur. Ex cã

Expanded text:
pubertatem sunt, capaces esse. quid enim, si debitor ex delegatu pupilli pecuniam creditori eius solvit? fingendus est, inquit, pubes esse, ne propter malitiae ignorantiam bis eandem pecuniam consequatur. idem servandum in furioso ait, si, cum existimaretur compos mentis esse, iusserit debitorem creditori solvere, toris dolo exceptio emptori non obicitur. si autem accessione auctoris utitur, aequissimum visum est ei, qui ex persona auctoris utitur accessione, pati dolum auctoris: et peraeque traditur rei quidem cohaerentem exceptionem etiam emptori nocere, eam autem, quae ex delicto personae oriatur, nocere non oportere. Si, cum legitima hereditas Gaii Seii ad te pehereditatem, tu eam Sempronio cesseris pretio accepto isque a me petat hereditatem: exceptionem doli mali eius, qui ei cessit, non potest pati. Si quis autem ex causa legati vindicet aut is, cui ex causa donationis res praestita est, vindicet, an de dolo exceptionem patiatur ex causa
Abbreviated transcription (Latin):
tret. uñ enĩ diuinat is. qui cũ tu¬
tore contrahit. plane si mͥ ꝓponas¬
amͦ. colluisse cũ tutore fcm̃ suũ ei
nocebit. ¶Siqͥs non tutor. s pro
tutore negotia gerat. an dolus ipĩꝰ
noceat pupillo uideamꝰ. ⁊ puto non
noc̾e. Nam si is qui ꝓtutore nego¬
tia gerebat rem uendid̾it. ⁊ usu ca¬
pta sit exceptõnẽ non noc̾e pupil

Expanded text:
tret: unde enim diuinat is, qui cum tutret: unde enim diuinat is, qui cum tutore contrahit? plane si mihi proponas collusisse aliquem cum tutore, factum suum ei nocebit. Si quis non tutor, sed pro tutore negotia gerat, an dolus ipsius noceat pupillo, uideamus. et putem non nocere: nam si is, qui pro tutore negotia gerebat, rem uendiderit et usucapta sit, except
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. exceptio ex ꝑ᷑ mulieris. ⁊ ait Iuł.
si maritus ex ꝓmissione dotis ab he¬
rede soc̾i perat. ⁊ heres excipiat de
dolo filie cui ea petͤ. acquiret᷑ excep¬
tionẽ obstare. Sos enĩ qmͣ maritus
ab h̾ede soci petit intelligit᷑ inquid
filie acquiri cũ ꝑ hoc docẽ sit hĩtara.
Illud non explicat Iuł an ⁊ de dolo
mariti excipi possit. puto aũ eũ hoc
sentire. at ⁊̃ de dolo ingriti nocẽat
exceptio. licet usdeat᷑ nulla dos filt
est ap̃ plerosꝙ. An dolo tutoris ex¬
ceptio pupillo exꝑienti noc̾e debeat
⁊ ego puto melius. ⁊ si ꝑ eas ꝑso¬
nas pupillo fauetur. tñ dicenduma
ẽe. siue quis emerteꝰ tutore rẽ pu¬
pilli. siue contractũ sit cũ eo ĩ rem
pupilli. sũ dolo tutor quid feceritꝰ
⁊ ex eo pupillus locupletior factus
ẽ. pupillo noc̾e deb̾e. nͨ illud ẽe dis¬
tinguendũ. cautũ sit ei an non. sol¬
uendo sit an non. dũ mͦ rẽ admĩs¬

Expanded text:
esset exceptio ex persona mulieris. et ait Iulianus, esset exceptio ex persona mulieris. et ait Iulianus, si maritus ex promissione dotis ab herede soceri petat et heres excipiat de dolo filiae, cui ea pecunia adquireretur, exceptionem obstare: ab herede soceri petit, intellegitur, inquit, filiae adquiri, cum per hoc dotem sit habitura. illud non explicat Iulianus, an et de dolo mariti excipi possit: puto autem eum hoc sentire, ut etiam de dolo mariti noceat exceptio, licet videatur nulla dos filiaest apud plerosque, an de dolo tutoris exceptio pupillo experienti nocere debeat. et ego puto utilius, etsi per eas personas pupillis fauetur, tamen dicendum esse, siue quis emerit a tutore rem pupilli siue contractum sit cum eo in rem pupilli, siue dolo quid tutor fecerit et ex eo pupillus locupletior factus est, pupillo nocere debere, nec illud esse distinguendum, cautum sit ei an non, soluendo sit an non tutor, dummodo rem adminis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ꝯferendũ. si aũ is ꝓcurator fit cui
omniũ reꝵ admĩstratis cõcessa ẽ. tũc
de omĩ euis tolo excipi posse neraciꝰ
scribit. ¶ Mandani ticio ut a testipu¬
ileturꝰ. dem̾ ticius seio. ⁊ scipulatus
ate seuis ẽ. ⁊ iudiciũ eclidit. ait lab̾o
ext̾iprendũ ẽẽ. tam de meo ꝙͣ ⁊ de seii
dolo. ¶Item qrͦ si debitor m̾s te
curtũnemebat quẽ mͥ reũ declerit
egoꝙ abste stipulatꝰ fui. Dem̃ pe¬
tam an dido masi exceptõ obitet.⁊
magis eso. ut ñ tͥ ꝑmittatur de dolo
debitoris mei aduersus me exciꝑe.
Cumm̃ego te cutũuenerim adu̾sꝰ
ipm̃ ãptẽ debitorẽ meũ pot̾is exꝑ¬
iriEs et si mulier pꝰ admissum
dolũ debitorẽ suũ marito ĩ dotẽ de¬
legauerit idẽ ꝓbandum erto de do¬
lo mulieris non ẽẽ ꝑmittendũ erci¬
ꝑe ne in dotata fiat. ¶ Ap̃ iuł q̃i
sitũ est si heres soceri a quo dos pe¬
teretur. exciꝑet dolo mariti ⁊ muli¬
eris cui petunia q̃ret᷑. an obstatura

Expanded text:
erendum. si autem is procurator sit, cui omnium rerum administratio concessa est, tunc de omni dolo eius excipi posse Neratius scribit. Mandavi Titio, ut a te stipularetur, deinde Titius Seio, et stipulatus a te Seius est et iudicium edidit: ait Labeo excipiendum esse tam de meo quam et Seii dolo. Item quaeritur, si debitor meus te circumueniebat teque mihi reum dederit egoque abs te stipulatus fuero, deinde petam, an doli mali exceptio obstet. et magis est, ut non tibi permittatur de dolo debitoris mei aduersus me excipere, cum non ego te circumuenerim: aduersus ipsum autem debitorem meum poteris experiri. Sed et si mulier post admissum dolum debitorem suum marito in dotem delegauerit, idem probandum erit de dolo mulieris non esse permittendum excipere, ne indotata fiat. Apud Iulianum quaesitum est, si heres soceri, a quo dos peteretur, exciperet de dolo mariti et mulieris, cui pecunia quaereretur, an obstatura
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tũc fac̾e cũ petat pp̃ ꝙ exceptõnẽ
ẽẽ necͣcͣiam. ¶ Adu̾sus ꝑentes
prõnosq. n doli exceptio. n alia
quidẽ q̃ prõni ꝑentis ue opiõnem
ap̃ bonos more̾s suggillet ꝯpet̾e
potest ĩ fcm̃ tñ crit excipiendum
ut si forte pet᷑. ñ nu̾ata obiciat᷑¬
exceptõ pecunie non numerate.
nichil autem int̾ utrũ prõnus
ex suo cõtractu. an u̾o ex alieno
ꝯueniatur. Semꝑ enĩ reu̾entia
ei exibendã ẽ. tam uiuo ꝙͣ defaẽ¬
to. sin autẽ cum herede lib̾ti prõnus
agat. puto exciꝑe deb̾t de dolo prõni l¬
berti herede̾. libtũ autẽ de dolo prõ¬
ni ⁊ si ab herede euis cõueniat᷑ msns
me exceptõnẽ obiecturũ. Namq con¬
uenit tam uiuo qmͣ mortuo prõno a
libend honorem exiberi. In scipułone
plane doliclansula non erit detrahen¬
da. qr ex doli clansula ñ de doło accĩs
intendit᷑. s ex stipulatu. ¶ In hcͣ ex¬
ceptõe ⁊ de dolo serui uł alfiꝰ ꝑsone

Expanded text:
exceptionem esse necessariam. Aduersus parentes patronosque neque doli exceptio neque alia quidem, quae patroni parentisue opinionem apud bonos mores suggillet, competere potest: in factum tamen erit excipiendum, ut, si forte pecunia non numerata dicatexceptio pecuniae non numeratae. nihil autem interest, utrum patronus ex suo contractu an vero ex alieno conveniatur: semper enim reverentia ei exhibenda est tam vivo quam defuto. si autem cum herede liberti patronus agat, puto excipere debere de dolo patroni heredem liberti. libertum autem de dolo patroni, etsi ab herede eius conveniceptionem obiecturum: namque conuenit tam uiuo qua‹m› mortuo patrono a liberto honorem exhiberi. in stipulatione plane doli clausula non erit detrahenda, quia ex doli clausula non de dolo actio intenditur, sed ex stipulatu. In hac exceptione et de dolo serui uel alterius pe
Abbreviated transcription (Latin):
doli exceptõne repellitur. ¶Quesi¬
tum est si cũ fund usũ frotũ hob̾e.
eũ fundũ uolente me uendid̾is. an uẽ¬
dicanti mͥ nsũ fructum exceptõ sit o¬
bicienda ⁊ hoc inre utimur. ut excep¬
tio doli noceat. ¶Marcelł .ł.u. ait
adu̾sus doli exceptõnẽ non dari rep¬
licatõne doli. labeo qͦ in eadem opi¬
nione ẽ.ant enĩ inĩquũ c̾e cõem ma¬
liciam petitori qͥdẽ p̃mio ẽe. ei uo̾
cũ quo ag̾etur pene e̾e. cũ longe e¬
quũ sit. ex eo ꝙ ꝑfide gestũ est. acto¬
rem nichil cõseqni. ¶ Contͣ senatꝰ
ꝯsulti quoꝙ macedonia exceptõnem
de dolo dandam replicationẽ abigo̾
¶Labõ ⁊ si exscipulatiõaccõ opetat
pp̃ doli clusulam. tñ noc̾e doli exce¬
ptioneꝰ ait si adu̾sus ea inquid frm̃

Expanded text:
doli exceptione repelletur. Quaesitum est, si, cum fundi usum fructum haberem, eum fundum uolente me uendideris, an uindicanti mihi usum fructum exceptio sit obicienda. et hoc iure utimur, ut exceptiadversus doli exceptionem non dari replicationem doli. Labeo quoque in eadem opinione est: ait enim iniquum esse communem malitiam petitori quidem praemio esse, ei vero, cum quo ageretur. poenae esse, cum longe aequum sit ex eo, quod perfide gestum est, actorem nihil consequi. Contra senatus consulti quoque Macedoniani exceptionem de dolo dandam replicationem ambigenLabeo et si ex stipulatu actio competat propter doli clausulam, tamen nocere doli exceptionem ait, si aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
llendum qm̃ hoc ꝯuenit qmͣuis ex
empto accõnẽ non brẽt. s si non
ꝯueniss exceptõne repelietur. ¶ E
si is cui petunia debebatur cum
debitore decidit ⁊ nomen eiꝰ uen¬
didit seio cui debitor mandau̾at
ut nomen eme̾t deꝙ ea re emp¬
tor stipulatus est. dem̃ creditor
eam petmn retinet qmͣ ꝑ iudicem
abstulit. an emptor ex stipulatu
possit exꝑiri ⁊ offilius putat
si uenditoꝵ noĩs paratus ñ sit
re acceꝑĩt non nocituram exce¬
ptionem doli mali ⁊ puto suĩam
offilii ueram. ¶Labeo ait.Si
de homine petito scd̾m actorem
iudicatũ fuerit ⁊ iussu iudiciss
sat᷑ datũ sit hoĩem intͣ certũ di¬
em tradi. ⁊ si traditus ñ fuisses
penã ꝙͦ stipulatꝰ sit petitorẽ. qͥ ⁊
hoiẽm uendicat. ⁊ penam petit
exceptõne ẽẽ repellend̃. Iniquũ

Expanded text:
s ex empto actionem non haberet: sed, si non convenisset, exceptione repelletur. Quod si is, cui pecunia debeatur, cum debitore decidit et nomen eius vendidit Seio, cui debitor mandaverat, ut nomen emeret, deque ea re emptor stipulatus est, deinde creditor eam pecuniam retinet, quam per iudicem abstulit, an emptor ex stipulatu possit experiri? et Ofilius putat, si venditor nominis paratus non sit re acceperit, non nocituram exceptionem doli mali: et puto sententiam Ofilii veram. Labeo ait, si de homine petitio secundum actoremiudicatum et iussu iudicis satisdatum sit hominem intra certum diem tradi, et, si traditus non fuisset, poenam stipulatus sit, petitorem, qui et hominem vindicat et poenam petit, exceptione esse r
Abbreviated transcription (Latin):
non ⁊ si postea aliquis dolus int̾uenis¬
set. n enĩ eẽ equiĩ serui dolũ ampliꝰ
domino nocẽ. qmͣ in quo oꝑa eiꝰ esset
usus. ¶Quesitũ ẽ an de ꝓcuratoris
dolo quid ad agendũ tm̃ datꝰ ꝙͣercipi¬

Expanded text:
non etiam si postea aliquis dolus intervenisset: neque enim esse aequum servi dolum amplius domino nocere, quam in quo opera eius esset usus. Quaesitum est, an de procuratoris dolo, qui ad agendum tantum datus e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓd̾it. qr cõiuĩcta ñ ẽ. sicut nͨ ei qͥ nõ
possid auctoris possõ acced̾e potest
itt̃ adiciendũ ẽ unde emisti aũ unde
is emit cui tu emendũ mandau̾as
⁊ ꝙ aput eum qdͥ uendendũ manda¬
uit.Ꝙ si is quoq cui mandatum
erat. alii uendendũ mandau̾at. non
alit̾ huius qͥ postea mandau̾at dan¬
dam accessione̾ lab̾o ait ꝙͣ si ad ipãm
dñs ei ꝑmiserit. ¶ S ⁊ si a filio uꝑ
soruo rẽ em̾o accessio temꝑis. ⁊ quoᷤᷤ
ap̃ prem. aut drim̃ fuit. ita danda
est mͥ. si aut uo ͤ. pt̃is disĩ ue. aut̾
cũ adm ĩstratõnẽ peculii hrẽt nẽ¬
didit. Item danda ẽ accessio cũ eo
ꝙ ap̃ pupillũ fuit. aut cuiꝰ tutore
cũ is tutelam eiꝰ admĩstret emisti
idemq in eo qͥ a cñtore pupilli fu¬
riosi ue emerit seruandũ ẽ s̾⁊ si ue̾¬
tris noie̾. aut eiꝰ qͥ rei seruande cã
in possone ess dotis ue noĩe cdimi

Expanded text:
 coniuncta non est, sicut nec ei, qui non possidet, auctoris possessio accedere potest. Item adiciendum est, unde emisti, aut unde is emit, cui tu emendum mandaueras, et quod apud eum, qui uendend‹u›m mandauit. quod si is quoque, cui mandatum erat, alii uendendum mandauerit, non aliter huius, qui postea mandauerat, dandam accessionem Labeo ait, quam si id ipsum dominus ei permiserit. Sed et si a filio uel seruo rem emero, accessio temporis et quo apud patrem aut dominum fuit ita danda est mihi, si aut uoluntate patris dominiue aut cum administrationem peculii haberet uendidit. Item danda est accessio cum eo, quod apud pupillum fuit, a cuius tutore, cum is tutelam eius administraret, emisti. idemque in eo, qui a curatore pupilli furiosiue emerit, seruandum est: et si uentris nomine aut eius, quae rei seruandae causa in possessione esset dotis suae nomine, demi
Abbreviated transcription (Latin):
licini sisĩa dicentiũ ita ẽe excipi¬
endum si ut̾ me ⁊ te ñ ꝯuen̾it
ue soluta petꝰ. iuuones mͥ redd¬
antur. s ⁊ ueriꝰ exceptõnẽ doli
mali nocẽ deb̾e. Si minor
mͥ infantẽ donau̾it deinde eũ
uendicet exceptõne mali repel¬
lendus est nisi alimenta reddat
untia heres sit scriptus ex qͣ ducẽ
tiis hereditarus inplicaretur. an si
legatum petat exceptõne doli mali
submoueat᷑. et ait iuł. ñ e̾e eum sb¬

Expanded text:
cipiendum: "si inter me et te non convenit, ut soluta pecunia uniones mihi reddantur": sed est verius exceptionem doli mali nocere debere. Si minor mihi infantem donaverit, deinde eum vindicet, exceptione doli mali repellendus est, nisi alimenta reddat uncia heres sit scriptus, ex qua ducetiis hereditariis implicaretur: an, si legatum petat, exceptione doli mali summoveatur? et ait Iulianus non esse eum su
Abbreviated transcription (Latin):
to pignꝰ uendẽ idq uendiderim
cmptors accessio tui temꝑis dari debe¬
bit licet ĩuito te pignora distracta
sinit. Iam enĩ illo in temꝑe qͦ cõtra¬
hebas. iud̃is concessisse uendicõne
seruat᷑ ut ⁊̃ ĩminimo mom̃to no¬
uissimi dici possessa sit res nominꝰ
repleatur usucapio nec totius dies
erigitur adexplendũ cõstitutũ tp̃s.
¶Accessio possõnis fit. ñ solũ tem¬
poris  aput eũ fuit. uerũ quo quis
emit.s et eiꝰ qdͥ ei uendidit. uit̃ tu e

Expanded text:
to pignus uendere idque uendiderim, to pignus uendere idque uendiderim, emptori accessio tui temporis dari debebit, licet inuito te pignora distracta sint: iam enim illo in tempore, quo contrahebas, uideri concessisse uenditioni, seruatur, ut, etiamsi minimo momento nouissimi diei possessa sit res, nihilo minus repleatur, usucapio, nec totus dies exigitur ad explendum constitutum tempus. Accessio possessionis fit non solum temporis, quod apud eum fuit, unde is emit, sed et qui ei uendidit,
Abbreviated transcription (Latin):
E ceb̾. ł De accessionib possõnl̃
dnich̾ inꝑpetuũ. n generalit̾ diffi¬
nire possumtꝰ consistunt . N. ĩ sola
equitate. plane petribuutur hẽs
qui in locũ alioꝵ succedũt. sine
ex cõtractu. sũ ex uoͭ ͤ. h̾edib enim
⁊ hiis qui in succ̃oꝵ loco hñtur. dat᷑
accessio testatoris. Itaq si mͥ uen¬
did̃is seruũ utar accessione tua. et
si mͥ pignori dederis. ⁊ ego eandẽ
rem alii pignoraui. meus c̾ditor
utetur accessione tui tp̃ris. tam
adu̾sus exͣneũ ꝙ adu̾sus te ipm̃ qmͣ¬
diu pecumam mͥ ñ exsolueris. nã
qui me potior est. cũ ego te suꝑa¬
turus sim. multo magis adu̾sus
te optiñe debet. s si petunã mic¬
hi solu̾is. hoc casu accessione tua ñ
utetur. ¶Item si absente te ss
qͥ negotia tlła uidebat᷑ admĩstrare
seruũ mͥ uendid̾it. tuq reu̾sus ra¬
tum. habuis. dĩmͦ accessione tua u¬
tar. Itẽ si mͥ pignꝰ dederis. ⁊ cõucne¬
rit nisi pet̾m soluisses. lice̾ ex pac¬

Expanded text:
 De accessionibus possessionum nihil in perpetuum neque generaliter definire possumus: consistunt enim in sola aequitate. Plane tribuuntur his, qui in locum aliorum succedunt sive ex contractu sive voluntate: heredibus enim et his, qui successorum loco habentur, datur accessio testatoris. Itaque si mihi vendideris servum, utar accessione tua. Et si mihi pignori dederis et ego eandem rem alii pigneraui, meus creditor utetur accessione tui temporis tam aduersus extraneum quam aduersus te ipsum, quamdiu pecuniam mihi non exsolueris: nam qui me potior est, cum ego te superaturus sim, multo magis adversus te optinere debet. sed si pecuniam mihi solveris, hoc casu accessione tua non utetur. Item si absente te is, qui negotia tua videbatur administrare, servum mihi vendiderit tuque retum habueris, omnimodo accessione utar. Item si mihi pignori dederis et conuenerit, nisi pecuniam soluisses, licere ex pac
Abbreviated transcription (Latin):
uteris. ac ꝑ hoc intellig̾etur cũ fũ¬
dũ rursus uendidisse ꝙ̃ in bonis ñ
ht̃. ¶Metus cã exceptõne̾ cassius
non ꝓpõsuerat contentus doli excep¬
tione q̃ ẽ generalis. s utiltꝰ uisum
e̾ ⁊̃ de metu oppon̾e exceptõnem
ne.Ꝙ exceptõ doli ꝑsomaꝰ cõplectitur
euis qui dolo fecit. enĩu̾o metlis cau
a quocumꝙẜ ñ tĩ ab eo qui agit
⁊ qmnis de dolgaccoris exceptio nĩ
obiciaturꝰ. umptũ hoc iure utimur
ut de metu non tm̃ ab auctore.
uerũ a quocũ adhibito exceptio
obici possit. Illud sciend̾ ẽ hanc ex¬
ceptionẽ de metu eũ obice̾ debere
qui metũ ñ a parente passus est
incuiꝰ fuit pot̾ate. Eet̾̃a ꝑenti
licere detenorem condicõne lib̾oꝵ
in reb peculiarib facẽ. s si se absti¬
nuerit hereclitate pat̾na suctur

Expanded text:
ur eum fundum rursum vendidisse, quem in bonis non haberet. Metus causa exceptionem Cassius non proposuerat contentus doli exceptione, quae est generalis: sed utilius visum est etiam de metu opponere exceptionem. quod exceptio doli personam complectitur eius, qui dolo fecit: enimuero metus causa quocumque, non tantum ab eo qui agit. et quamuis de dolo auctoris exceptio non obiciatur, uerumtamen hoc iure utimur, ut de metu non tantum ab auctore, uerum a quocumque adhibito exceptio obici possit. Illud sciendum est hanc exceptionem de metu eum obicere debere, qui metum non a parente passus est, in cuius fuit potestate: ceterum parenti licere deteriorem condicionem liberorum in rebus peculiariis facere. sed si se abstinuerit hereditate paterna, succur
Abbreviated transcription (Latin):
te accipiende sut̃ ꝙͣ u̾ba earũ patẽt
ut ⁊̃ si post uendicõnẽ tradicb̾nẽ¬
ꝙ rei tradite ap̃ uenditorẽ res fu¬
temꝑe eam rem uenditor si habu¬
erat. ei cui heres rẽ h̾editariã uon¬
didit ⁊ heredis tempus. ⁊ defu̾cti

Expanded text:
ba earum patent, ut etiam, si post uenditionem traditionemque rei traditae apud uenditorem res futempore eam rem uenditor non habuerat. Ei, cui heres rem hereditariam uendidit, et heredis tempus et defuncti
Abbreviated transcription (Latin):
ut. RLibtinus si ius aureoꝵ¬
Anuioꝵ impetrau̾it qnͣus iura
ingenuitatis saluo iure prõnin
nactus sit tm̃ ingeniuis intelligĩ
⁊hoc diuus adrianus rescripsit¬
restitutũ eũ qͥ se ingenitũ natũ¬
pͥncipi affirmauit si ex anculana¬
tus est nicħ uideri impetͣsse arugs
ex post fc̃õ uiris int̾uentu inge¬
nui fiunt ut ecce si ubertinus
a pͥncipe natalib suis restitutus
fuerit. Illis enĩ natalib utiq res¬
tituitur in quib untio om̃s hoĩes
fuerĩt. non in quib ipẽ nascitur
cũ seruus natus sit. ⁊ hic enĩ qnͣ
prõnus eius ꝓot᷑ ad successionẽ
uenire. Ido ꝙ imꝑatores nõ facile
solent ꝙ̃ꝙͣ natalil restitũe nisi
ꝯsenciente prõno.
iire utaturꝰ ñ ꝙ̃ sacratissimꝰ ⁊ no¬
bilissimꝰ imꝑr. natalib suis resti¬
tuerit. s eã res nec dubitatõnem
ad oẽm ingenuitatis statũ resti¬

Expanded text:
.Libertinus si ius anulorum impetrauerit, quamuis iura ingenuitatis saluo iure patroni nactus sit, tamen ingenuus intellegitur: et hoc diuus Hadrianus rescripsitRESTITUprincipi adfirmauit, si ex ancilla natus est, nihil uideri impetrasse. 2 Maex post facto iuris interuentu ingenui fiunt, ut ecce si libertinus a principe natalibus suis restitutus fuerit. illis enim utique natalibus restituitur, in quibus initio omnes homines fuerunt, non in quibus ipse nascitur, cum seruus natus esset. hic enim, quapatronus eius potest ad successionem uenir‹e›. ideoque imperatores non facile solent quemquam natalibus restituere nisi sentiente patrono.iure utatur is, quem sanctissimus et nobilissimus imperator natalibus suis restituit. sed ea res nec dubi tationem ad omnem ingenuitatis statum resti
Abbreviated transcription (Latin):
catus ingemuis collusione. R ꝑ
aliũ prõnũ detectam ꝯdicõnis sue
redditus. ¶Alim̃ta sibi q̃ t̾icius
pr̃onus reliquerat p̃beri desidat
hũc enĩ ⁊̃ bñticiũ anuloꝵ amit
ingenuitate snĩa dicta rescissa
qͥ inuitis. ⁊ ignorantib pr̃onis
acceꝑant.

Expanded text:
catus ingenuus conlusione per alium patronum detecta condicion‹i› suae redditus alimenta sibi, quae tertius patronus reliquerat, praeberi desiderat. hunc enim etiam beneficium anulorum amittingenuitate sententia dicta rescissa qui inuitis aut ignorantibus patronis acceperant.
Abbreviated transcription (Latin):
neue fructũ frum̃tũ ĩusũ militũ
mannone subsidiu cõtrabat᷑. nene scͥp¬
tus heres in possõnem lducat᷑. Itẽ
si ex ꝑpetuo edicto aliquid dec̾natur
id quominus fiat non ꝑmittit᷑ apel¬
lare Itẽ quominus pignus uende
liceat applłari ñ pot᷑. De libest. dup¬

Expanded text:
 usum militum, in annonae subsidia contrahatur, neue scriptus heres in possessionem inducatur. Item si ex perpetuo edicto aliquid decernatur, id quo minus fiat, non permittitur appellare. Item quo minus pignus uendere liceat, appellari non potest. DE LIBELLIS D
Abbreviated transcription (Latin):
tempus dimissorias ingant᷑ ⁊ sepsꝰ
ut ⁊ si ñ acipiat idipam constetur
slam instanciam repetendũ dimissorus
cõstitutõnes desid̾ant eũ ẽ igit᷑ si ꝑ

Expanded text:
empus dimissorias instanter et saepius, ut et si non accipiat, id ipsum contestetur: nam instantiam petentis dimissorias constitutiones desiderant. aequum est igitur, si
Abbreviated transcription (Latin):
diciposse ex supͣdictis ubi ñ esse
legi fraudem fc̃am. ¶ Siquis
nus rescripsit in eo ꝙ cuiꝰcũq fi¬
dei palam cõmissũ est ñ ẽe existi¬
mandum fidẽ in fraudem eiꝰ legd
accomodasse qñ aũ fraus int̃posita
uideatur. agendũ ẽ .i. utrũ exitus
spectari deberet aut consiliũ forte
si tũc cũ tacite fid̾i ꝯmitebat᷑ nõ
capiebat is cui restituta ibi uide¬
batur mortis uero temꝑe cape

Expanded text:
dici posse ex supra dictis uerbis non esse legi fraudem factam. Si quis nus rescripsit in eo, quod cuiusque fidei palam commissum est, non esse existimandum fidem suam in fraudem legis accommodasse. Quando autem fraus interposita uideatur, agendum est, id est utrum exitus spectari deberet an consilium: forte si tunc, cum tacite fideicommittebatur, non capiebat is, cui restitui iubebatur, mortis uero tempore capere
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt ualent. ⁊ ita diuꝰ piꝰ
rescripsit. ¶Diuii frẽs rescripsert̃
in uendicõnib fiscalib fidẽ ⁊ dĩi¬
gentiam a procuratore erigendũ
⁊ iusta p̃cia non ex p̃terita empti¬
one. s ex p̃senti estimatione con
stitui. sicut enĩ diligenti cultura
p̃cia p̃dioꝵ ampliantur.ita ne
gligentius Int̃a sunit minui ca
necesse ẽ. ¶ Cũ qͥnq̃nnũ ĩ qͦquis
ꝓ pu᷑. conductore se obligauit
excessit seq̃ntis temꝑis nõiũ ñ te¬
netur idẽꝙ pncipalib reseptis ex¬

Expanded text:
ta sunt, ualent: et ita diuus Pius rescripsit. Diui fratres recripserunt in uenditionibus fiscalibus fidem et diligentiam a procuratore exigendam et iusta pretia non ex praeterita emptione, sed ex praesenti aestimatione costitui: sicut enim diligenti cultura pretia praediorum ampliantur, ita, si neglegentius habita sint, minui ea necesse est.Cum quinquennium, in quo quis pro publico conductore se obligauit, excessit, sequentis temporis nomine non tenetur: idque principalibus rescriptis ex
Abbreviated transcription (Latin):
cui successit. ¶ Multa pͥncipalia
sũt rescripta quib cauetur ñ alit̃
fiscũ debitoꝵ suoꝵ debitores ꝯue¬
nire nͥ ꝓͥncipales debitores defe¬
cerunt: pex rõns fisci noĩa fcã lĩ¬
quido aꝓbent᷑. uł ex contractu fis¬
cali debitores ꝯueniantur. ¶ Di¬
uus adrianus flauo ꝓculo rese̾p¬
sit. cũ ĩ lib̾tatẽ ꝓclamat is qͥ ex bo¬
te fisci aduocato decise sint m̃m̃ res
uł puͣ . religiosis ue aut ĩ monurũ¬
tis thesauri reꝑti fu̾int diui fres
constituert̃ ut dimidia ꝑs ex hus
fisco uendicaretur. Itẽ si incesaris
possõne reꝑtis fu̾it dimidiã eque
ꝑtem fisco uendicari. ¶Defere
ã se nemo cogi qͥ thesaurũ inueni¬
tur nͥ ex eo thesauro pars fusdo deb¬
catur. qui asi cũ in loco fisci thesa¬
inum inuenit᷑. ⁊ ꝑtem ad fiscũ ꝑtinẽ¬
tem supp̃sser̃ totũ cũ acto tanto cogĩ
solũe.¬

Expanded text:
ipalia sunt rescripta, quibus cauetur non aliter fiscum debitorum suorum debitores conuenire, nisi principales debitores defecerint, uel ex ratione fisci nomina facta liquido probentur, uel ex contractu fiscali debitores conueniantur. Diuus Hadrianus Flauio Proculo rescripsit, cum in libertatem proclamat qui ex bote fisci aduocato decisae sint, in inteuel publicis religiosisue aut in monumentis thensauri reperti fuerint, diui fratres constituerunt, ut dimidia pars ex his fisco uindicaretur. item si in Caesaris possessione repertus fuerit, dimidiam aeque partem fisco uindicari. Deferre autem se nemo cogitur, quod thensaurum inuenerit, nisi ex eo thensauro pars fisco debeatur. qui autem, cum in loco fisci thensaurum inuener‹it›, partem ad fiscum pertinentem suppresserit, totum cum altero tanto cogitur solue
Abbreviated transcription (Latin):
bertate litigare ꝑmittit᷑. cum
uo talis alius nemo ẽ qͥ pro eo
litiget tut̃ nectͣium est dari facul¬
tatem ⁊̃ mr̃i uł filiab uł s sorori¬
b eius. cet̾isq mulierib q̃ de cog̃¬

Expanded text:
bertate litigare permittitur.Cum uero talis nemo alius est, qui pro eo litiget, tunc necessarium est dari facultatem etiam matri uel filiabus uel sororibus eius ceterisque mulieribus quae de cog
Abbreviated transcription (Latin):
accepto fẽndũ ad eas usuras uidet᷑
ꝑtinere qͥs debitor exsoluere cogitur
⁊ sic̾ ex fc̃i ꝯuentione date repeti
ñ possũt. ita ꝓprio titulo si nũate
rit debitori ĩ soctẽ ⁊ eiꝰ usuras se ac¬
cipere utrũ ꝓ rata ⁊ sorti. ⁊ usuris de¬
cedat. an uero pͥus ĩ usuras ⁊ siqͥd

Expanded text:
accepto ferendum, ad eas usuras uidetur accepto ferendum, ad eas usuras uidetur pertinere, quas debitor exsoluere cogitur: et sicut ex pacti conuentione datae repeti non possunt, ita proprio titulo non numeratae rit debitori 'in sortem et usuras se accipere', utrum pro rata et sorti et usuris decedat an uero prius i
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. In huis uero q̃ p̃senti die de¬
bentur: constat. ⁊̃ quotiens in distinc¬
te ꝙͥ soluitur ingrauiorẽ cãm iuderi
solutũ. si aũ nulla p̃grauet .i. fi oĩa
noĩa similia fui̾n i antiqͥorẽ gͣui¬
or autẽ que ⁊ sub sat̃datõne debetur
ꝙͣ ea que pura est: ¶ Si duos qͥs
ded̾it fidenissores p̃ unũ ita soluere
creditor petumã redigit si sutt usu¬
re debite. ⁊ alie indebite ꝙ soluitur᷑
ad usuras ad utramq cãm usurarũ
cũ q̃dam gaꝵ exstipulatione. q̃dã
ex pacto nlit̾ debentur: ui uͦ sũma
usuraꝵ debitaꝵ ⁊ indebitarsi non
eadem sit cqͣlit̾ ad utramq cãm
ꝓficit ꝙ solutũ e̾. ñ ꝓ rata ut u̾ba
rescripti ostendt̃. S si forte usure¬
ĩ non sint debite. ⁊ quis simplicit᷑ sol¬
uerit. qͣs oĩo ñ erat scipulatꝰ imꝑa¬
tor autẽ frẽ cũ diuo suo rescriput
ut in sortẽ cedant. eidẽ aũ resc̾pto
ita subicitur. ꝙ generalit̾ ̃sticutũ
est prius in usuras nũmũ solutũ

Expanded text:
. In his uero, quae praesenti die debentur, constat, quotiens indistincte quid soluitur, in grauiorem causam uideri solutum, si autem nulla praegrauet, id est si omnia nomina similia fuerint, in antiquiorem. grauior uidetur, quae et sub satisdatione uidetur, quam ea quae pura est. Si duos quis dederit fideiussores, potest ita soluere,creditor pecuniam redigit: si sint usurae debitae et aliae indebitae, quod soluitur in usuras, ad utramque causam usurarum dam earum ex stipulatione, quaedam ex pacto naturaliter debebantur. si uero summa usurarum debitarum et non debitarum non eadem sit, aequaliter ad utramque causam proficit quod solutum est, non pro rata, ut uerba rescripti ostendunt. sed si forte usurae non sint debitae et quis simpliciter soluerit, quas omnino non erat stipulatus, imperator Antoninus cum diuo patre suo rescripsit, ut in sortem cedant. eidem autem rescripto ita subicitur: 'Quod generaliter constitutum est prius in usuras nummum solutum
Abbreviated transcription (Latin):
Sauł .ł. Hec .R. ordo scripture
testatur. s patiꝰ ex iure sumitur
beatur id solutũ uidet᷑ ꝙ ex famo¬
sa cã debet᷑. ꝓm̃ siquid ex cauta¬
iudicati. ⁊ non iudicati debeatur.
id pure solutũ ꝙ ex causa iudica.

Expanded text:
autium. Nec enim ordo scripturae spectatur, sed potius ex iure sumitur beatur, id solutum uidetur, quod ex famosa causa debetur. proinde si quid ex causaiudicati et non iudicati debeatur, id putem solutum, quod ex causa iudica