comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiq: uendere p̃dam nec libiquã in armis animũ haberent magnum ea populatio cãpamagri
uocari & gallos p̃tio ingent sollicitari hisnuntiis senatus c̃territꝰ iustitiũ indicidilectũomis
uoluminanũ exercitũ in genimodo autiumores sacrum̃to ad aetised seniorũ etiam cohortes factȩ litĩq
exonerar̃ senatũ .l. uolumni conss litterȩ quib: caesos fusosqi populatorescã paniȩ cognitũẽ Ituq e supplicitiones ror
dioregionis depopulate a samnitib agitarico eptũ. litq placuit ueduce coloniȩ ciraauestinũ et falernũ a grũdedu¬
cerent᷑ Vnam adhostiuliris fluuii quaem fnturnȩ appellatti alteri in saltuuestino fidernũ contingente agrũ
ubis inopedicit᷑ gretaurbs fuisse sinuesadeinde ab colonis romanis appellata Ir. p̃l negotiũ datũ ẽ ut plebisscito

Expanded text:
tique uendere praedam ne alibi quam in armis animum haberent. magnum ea populatio Campani agri tique uendere praedam ne alibi quam in armis animum haberent. magnum ea populatio Campani agri uocari et Gallos pretio ingenti sollicitari. his nuntiis senatus conterritus iustitium indici, dilectum omnis ussit. nec ingenui modo aut iuniores sacramento adacti sunt sed seniorum etiam cohortes factae libertinique arte curae exonerarunt senatum L. Uolumni consulis litterae, quibus caesos fusosque populatores Campaniae cognitum est. itaque et supplicationes ob dio regionis depopulatae ab Samnitibus agitari coeptum; itaque placuit ut duae coloniae circa Uescinum et Falernum agrum deducerentur, una ad ostium Liris fluuii, quae Minturnae appellata, altera in saltu Uescino, Falernum contingente agrum, ubi Sinope dicitur Graeca urbs fuisse, Sinuessa deinde ab colonis Romanis appellata. tribunis plebis negotium datum est, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
parsad deregradũ a c p̃set gerep̃dam parsstare incestuitrum ꝓgredi anregendunca stratutius or&
bit̃ cunctigionẽ opprimuntur & romaniiã transcenderant uallũ cedesq actumultus erat in castris
suntiũ. Agm̃ p̃t̃ quã hostilitumultu captiuorũ etiã repentina defectionetur batũ erat siu pastĩ
ipsisoluq uinctos soluebant partim arma ins arcinis diligat ira piebaent tumultũq p̃lioi psotribiliore
int̃mixtiagmini p̃bebant. memorandũ deinde edidere faccinus nam sticiũ minatiũ ducẽ adeuntem
ordines ortatẽ q inuadunt dissi patis indeequitib: quicũ eo aderant ipsũcircũsistunt in sid entẽq equo cptõ
ad conss romanũrapiunt reuocata eotumultu prima signa s anitiũ plũq integratũ ẽ. Neadiutius¬
ad ressuas noscendas recipiendasq p̃stitit ut adie quarũ rerũ ñ extitit dominus militi concesse coac¬

Expanded text:
pars addere gradum ac prae se agere praedam, pars stare incerti utrum progredi an regredi in castra tutius foret; pars addere gradum ac prae se agere praedam, pars stare incerti utrum progredi an regredi in castra tutius foret; inter cunctationem opprimuntur et Romani iam transcenderant uallum caedesque ac tumultus erat in castris. Samnitium agmen, praeterquam hostili tumultu, captiuorum etiam repentina defectione turbatum erat, qui partim ipsi soluti uinctos soluebant, partim arma in sarcinis deligata rapiebant tumultumque proelio ipso terribiliorem intermixti agmini praebebant. memorandum deinde edidere facinus; nam Staium Minatium ducem adeuntem ordines hortantemque inuadunt; dissipatis inde equitibus qui cum eo aderant ipsum circumsistunt insidentemque equo captum ad consulem Romanum rapiunt. reuocata eo tumultu prima signa Samnitium proeliumque iam profligaad res suas noscendas recipiendasque praestituta die. quarum rerum non exstitit dominus, militi concessae; coac
Abbreviated transcription (Latin):
inquirendo cognoscit aduulturnum flum̃ sederehostem inde c̃tiauigilia moturũ it̃ in sã niũeẽ hisseds
exploratis ꝓfectus tanto int̃uallo ab hostib: consedit ut necaduentus suus ꝓpinquitate nimicnoscipo sa
&egredientẽ ecastris hostemopprimer&. Aliquanto antelucẽ ad castriaccessit gnarosq oscae linguȩ
exploratũ quid agitur mittit int̃ mixqhostibi quod facileerat in nocturna trepidatione cognoscant
infrequentia armatis signaegressup̃dã p̃deq cus todes exire in mobilecgm̃ & sucquẽq molientẽ
nullo int̃adios consensu Nec satis certo imperio tempus ad grediendi aptissimũ uisũ ẽ etiam luxapp&e¬
bat ltuq signacanereiussit. agm̃q hostiũ ad greditur scntes p̃daim pediq infrequentes armati

Expanded text:
 quibus inquirendo cognoscit ad Uolturnum flumen sedere hostem, inde tertia uigilia moturum; iter in Samnium esse. his satis  quibus inquirendo cognoscit ad Uolturnum flumen sedere hostem, inde tertia uigilia moturum; iter in Samnium esse. his satis exploratis profectus tanto interuallo ab hostibus consedit ut nec aduentus suus propinquitate nimia nosci posset et egredientem e castris hostem opprimeret. aliquanto ante lucem ad castra accessit gnarosque Oscae linguae exploratum quid agatur mittit. intermixti hostibus, quod facile erat in nocturna trepidatione, cognoscunt infrequentia armatis signa egressa, praedam praedaeque custodes exire, immobile agmen et sua quemque molientem nullo inter alios consensu nec satis certo imperio. tempus adgrediendi aptissimum uisum est; et iam lux appetebat; itaque signa canere iussit agmenque hostium adgreditur. Samnites praeda impediti, infrequentes armati,
Abbreviated transcription (Latin):
pignahs qͦ noxftusisia auictoribi castrt abpugn abiant᷑ Cũuolanus pse portes gnanferr & appas lellene
inetricemi demtidem celebrins accenderat militum animos puallum ꝑfoss as inruper̃. Pastracaptidireptiq
lernũqi agrũ transcendunt ingentesq: p̃das faciunt uolumniũ magnisitinerib: in saniũ redeunt ẽ iam
enim fabio decioq ꝓrogatiimperii fimis aderat famade saminitiũ exercitupopulationib:q cã paniagriad
tuendos socios conuertit ut in cdenum uenit & ipsecernit retenticladis uestigia & adeninarrant tantũ iãp̃de
hostis trahere ut uix explicare agm̃ possint. Ittq iam ꝓpalã duces loquiextẽploeundemin samniũ c̃ẽ
utrelictiuibi p̃da in expeditionẽ redeant nc̃ tt̃ omeratũ agm̃ dimicationi cõmitiant. Eaquã quã similiaueris
erant certius tam̃ exploranda ratus dimisit equites quiuagros p̃datores inagropalantes excipuantȩ xqb:

Expanded text:
sis iam a uictoribus castra oppugnabantur; et cum Uolumnius ipse portae signa inferret, Appius Bellonam uictricem identidem celebrans accenderet militum animos, per uallum, per fossas inruperunt. castra capta direptaque; ampaniam Falernumque agrum transcendunt ingentesque praedas faciunt. Uolumnium magnis itineribus in Samnium redeuntem—iam enim Fabio Decioque prorogati imperii finis aderat —fama de Samnitium exercitu populationibusque Campani agri ad tuendos socios conuertit. ut in Calenum agrum uenit, et ipse cernit recentia cladis uestigia et Caleni narrant tantum iam praedae hostes trahere ut uix explicare agmen possint; itaque iam propalam duces loqui extemplo eundum in Samnium esse, ut relicta ibi praeda in expeditionem redeant nec tam oneratum agmen dimicationibus committant. ea quamquam similia ueris erant, certius tamen exploranda ratus dimittit equites, qui uagos praedatores in agro palantes intercipiant; ex
Abbreviated transcription (Latin):
merent neu absente sȩ cumhostesmanũ conserer& : fabiuscũ pꝰ ꝓfectionẽ dictatoris pexplorito¬
rescomperiss& ꝑ inde om̃a soluta apud hostes acsine moroman in samnio e& seu ferox adolescens
in dignitate accensus quodomã indictatore uiderentur reposita ẽẽ seu oc casionebenege¬
sendẽ neuinductus exercitu instructo paratoq ꝑfectus a dimbriniũ itecuocant locũ aciecũ
sannitib con flixitł a fortuna pugne fuit ut ni hil relictũ sit quod si affu iss& dictatorse nelius

Expanded text:
eret neu absente se cum hoste manum consereret. Q. Fabius cum post profectionem dictatoris per exploratores comperisset perinde omnia soluta apud hostes ac si nemo Romanus in Samnio esset, seu ferox adulescens indignitate accensus quod omnia in dictatore uiderentur reposita esse seu occasione bene gerendae rei inductus, exercitu instructo paratoque profectus ad Imbrinium—ita uocant locum—acie cum Samnitibus conflixit. ea fortuna pugnae fuit ut nihil relictum sit quo, si adfuisset dictator, res melius
Abbreviated transcription (Latin):
ex secuturũ nec illos nec aliquẽ quã regnareromae passurum Cultrũdeinde
conlatino tradit : Inde. iucretio acuaderio stupentib: miraculo reiunde nouum
in brutipectore ingenium ut p̃ceptum erat iurant totiq: Ab luctu uersii niram
brutũ aminde ad expugnandum regnũ uocantẽ sequuntur ducẽ. Elatũ domo

Expanded text:
exsecuturum, nec illos nec alium quemquam regnare Romae passurum.' cultrum deinde exsecuturum, nec illos nec alium quemquam regnare Romae passurum.' cultrum deinde Collatino tradit, inde Lucretio ac Ualerio, stupentibus miraculo rei, unde nouum in Bruti pectore ingenium. ut praeceptum erat iurant; totique ab luctu uersi in iram, Brutum iam inde ad expugnandum regnum uocantem sequuntur ducem. elatum domo
Abbreviated transcription (Latin):
in pune adultero fore. Sexꝰ ẽ tarquinius qui hostis ꝓhospite priore nocte uiarmatus
mihi sibiq siuosuiriestis pestiferum hinc abstulit gaudium: dantordine om̃ s̃ fiden
consolantur aegrã animi a uertendo noxã ab coacta in auotorẽ delictimentẽ pa¬
care non corpus & unde consilum a fuerit culpam ab eẽ : Vos inquit uideritis qui dli
debeat᷑ egome etsi peccato absoluo supplicio ñ libero neculladeinde in pudicalucreꝵ
exemplo ui& : Cultrum quẽ subueste abditum habebat eũ in corde defigit : ꝓlapsaq
in uulnus moribundacecidit : Conclamat uirpat̃q prutus illic luctu occupatis cultrĩ
exudlnere iucretiae extractũ manante cruore p̃setenens . ꝑ hunc inquit castis simꝰ
Ante regiã iniuriã sanguinẽ iuro uosq diitestes faciome. It arquinium suꝑbũcũ
scelerata coniuge et omni liberorũ ftrrpe. ferro igni quacumq: dehincui possimn

Expanded text:
impune adultero fore. Sex. est Tarquinius qui hostis pro hospite priore nocte ui armatus impune adultero fore. Sex. est Tarquinius qui hostis pro hospite priore nocte ui armatus mihi sibique, si uos uiri estis, pestiferum hinc abstulit gaudium.' dant ordine omnes fidem; consolantur aegram animi auertendo noxam ab coacta in auctorem delicti: mentem peccare, non corpus, et unde consilium afuerit culpam abesse. 'uos' inquit 'uideritis quid illi debeatur: ego me etsi peccato absoluo, supplicio non libero; nec ulla deinde impudica Lucretiae exemplo uiuet.' cultrum, quem sub ueste abditum habebat, eum in corde defigit, prolapsaque in uolnus moribunda cecidit. conclamat uir paterque; Brutus illis luctu occupatis cultrum ex uolnere Lucretiae extractum, manantem cruore prae se tenens, 'per hunc' inquit 'castissimum ante regiam iniuriam sanguinem iuro, uosque, di, testes facio me L. Tarquinium Superbum cum scelerata coniuge et omni liberorum stirpe ferro igni quacumque dehinc ui possim
Abbreviated transcription (Latin):
adm&um dedecus : cũ mortua iugulatũ seruum nudum positurũ ait ut in sordido adulter
necatadicatur : Quo t̃rore cumuicis set obstinatĩ pudicitiã ue lut uic trix libido pfeccus
inde tarquinius ferox expugnato decore mulie briẽ & : lucretia mesta tantomalonus¬
tium romam eundum ad patrẽ ardeamq: aduirũ mittit ut cum singulis fidelibus amnio
ueniant ita factomaturatoq opus eẽ rema trocẽ incidisse : spurius iucretius cum p̃
uaderio uolesifilio conlactinus cum .l. iunio bruto uenit : cum quo forte romam rediens
Abnuntio uxoris erut conuentus : lucretiam sed entẽ mestam incubiculo inueniunt:
Aduentusuorum lacrimȩ obortae quaerentiqi uiro satinsadue minime inquit: qud
enim seduiẽ mulieria missa pudicitia uestigia uirialieni collatinȩ in lectostuo. ceterũ
corpus ẽ tantũ uiolatũ animus insons mors testiserit : Sed datedexteras fidemqihaud

Expanded text:
ad metum dedecus: cum mortua iugulatum seruum nudum positurum ait, ut in sordido adulterio ad metum dedecus: cum mortua iugulatum seruum nudum positurum ait, ut in sordido adulterio necata dicatur. quo terrore cum uicisset obstinatam pudicitiam uelut <ui> uictrix libido, profectusque inde Tarquinius ferox expugnato decore muliebri esset, Lucretia maesta tanto malo nuntium Romam eundem ad patrem Ardeamque ad uirum mittit, ut cum singulis fidelibus amicis ueniant; ita facto maturatoque opus esse; rem atrocem incidisse. Sp. Lucretius cum P. Ualerio Uolesi filio , Collatinus cum L. Iunio Bruto uenit, cum quo forte Romam rediens ab nuntio uxoris erat conuentus. Lucretiam sedentem maestam in cubiculo inueniunt. aduentu suorum lacrimae obortae, quaerentique uiro 'satin salue?' 'minime' inquit; 'quid enim salui est mulieri amissa pudicitia? uestigia uiri alieni, Collatine, in lecto sunt tuo; ceterum corpus est tantum uiolatum, animus insons; mors testis erit. sed date dexteras fidemque haud
Abbreviated transcription (Latin):
niunt uliebris carminis laus poenes iucreciam fuit: Adueniensuirtar quiniiq: excep¬
tibengne uictor maritus comit̃ inuitat regidiuuenes : Ibi sextũ tir quiniũ mala
libido iueretia e ꝑuim stuprandecapitcũ formatũ spectatacastuas incitat ȩttum quidem
abnũ turno uiueni liludo incaestraredeunt: paucis interiectis diebus sextꝰ taerquinius
in scio c̃latino cum comite uno collactiã uexut Ubi exceptus benigne abignaris consilii
cumpꝰcaenam in hospitt decubiculum ductus eẽt:amore tordens postquam satis tuta
umr ed sopitiqiom̃s uidebantur stricco gladio addormientẽ iucretiãuenit sinistraq
manumulieris pectore opp̃sso tacelucretia inquit sextꝰ tar quinius sum ferrũ in mian
moriere siemiseris uocẽ Cum pauida examimnꝰ mulier nullã opẽ ꝑpemortẽ in minentem
uuder& tumtaor quimus futeriamorẽ oraremis cerep̃cib: minas uersare inom̃s partin
muliebrem animũ abiobstinatam uidebat et nemortis quidem metuin clinariã ddit

Expanded text:
niunt. muliebris certaminis laus penes Lucretiam fuit. adueniens uir Tarquiniique excepti benigne; uictor maritus comiter inuitat regios iuuenes. ibi Sex. Tarquinium mala libido Lucretiae per uim stuprandae capit; cum forma tum spectata castitas incitat. et tum quidem ab nocturno iuuenali ludo in castra redeunt. paucis interiectis diebus Sex. Tarquinius inscio Collatino cum comite uno Collatiam uenit. ubi exceptus benigne ab ignaris consilii cum post cenam in hospitale cubiculum deductus esset, amore ardens, postquam satis tuta circa sopitique omnes uidebantur, stricto gladio ad dormientem Lucretiam uenit sinistraque manu mulieris pectore oppresso 'tace, Lucretia' inquit; ' Sex. Tarquinius sum; ferrum in manu est; moriere, si emiseris uocem.' cum pauida ex somno mulier nullam opem, prope mortem imminentem uideret, tum Tarquinius fateri amorem, orare, miscere precibus minas, uersare in omnes partes muliebrem animum. ubi obstinatam uidebat et ne mortis quidem metu inclinari, addit
Abbreviated transcription (Latin):
nouerediscordic ordinũ ẽ uenenũ urbis hiuius patrũ acplebiscertamina dũnec Nobimperii nec uob libtatis ÷
abire magis tratumanente in eosdẽ priuatos ira ura mori atq exulari nobilis simos uiros honoratissimosq
passi sumꝰ tribunos plebisoreare iterũ uoliustiscrecctis csules facere ur̃arũ pastiũ &si patribus uidebamꝰ iniquũ
patritiũ quoq magisitatũ plebidomũ steri uidim auxiliũ tribunitiũ ꝓuocationẽ adpopulũs ctt eplebis iniunct

Expanded text:
nouere: discordia ordinum et uenenum urbis huius, patrum ac plebis certamina, dum nec nobis imperii nec uobis libertatis est nouere: discordia ordinum et uenenum urbis huius, patrum ac plebis certamina, dum nec nobis imperii nec uobis libertatis est abire magistratu. manente in eosdem priuatos ira uestra, mori atque exulare nobilissimos uiros honoratissimosque passi sumus. tribunos plebis creare iterum uoluistis; creastis. consules facere uestrarum partium; etsi patribus uidebamus iniquos, patricium quoque magistratum plebi donum fieri uidimus. auxilium tribunicium, prouocationem ad pop
Abbreviated transcription (Latin):
ine moriȩtraeditũim aequos etuuls cosuxernicis modo parescito quintio quastã an¬
uiuituris status reruẽ ut ni bilbonidiuin& animꝰ huic potissimũ inminereanno scissẽ ł exilio ł morte sicdia
fuga honoris ñ eã uitas seergo si uiriilli armabaliuissent q̃ in portis fuere nñis capiro mame c̃sule potuit
scis honorũ satis suꝑq uitae erat mari consulẽ c̃tiumoportuit quẽ tandẽ ignauis simibostiũ contẽpsere
nos consules annuas quirites siculpain nob̵ẽ auferte imperiũ indignis & sud parũẽ insuꝑpencs expecite
sinuobne modeorũ nec hominũ sit qͥurã puniat peccata qͥrites uos m& tantũ eorũ peniteat ñ illiuram ignauiã
c̃tẽpsere necsua e iustutic̃fisis qͥppecotiens fusi fugatiq castris exutia gromultat subiugũ missi et seetuos

Expanded text:
memoriae traditum iri Aequos et Uolscos, uix Hernicis modo pares, T. Quinctio quartum memoriae traditum iri Aequos et Uolscos, uix Hernicis modo pares, T. Quinctio quartum uiuitur is status rerum est ut nihil boni diuinet animus, si huic potissimum imminere anno scissem, uel exsilio uel morte, si alia fuga honoris non esset, uitassem. ergo si uiri arma illa habuissent quae in portis fuere nostris, capi Roma me consule potuit? satis honorum, satis superque uitae erat; mori consulem tertium oportuit. quem tandem ignauissimi hostium contempsere? nos consules an uos Quirites? si culpa in nobis est, auferte imperium indignis et, si id parum est, insuper poenas expetite: si in uobis, nemo deorum nec hominum sit, qui uestra puniat peccata, Quirites: uosmet tantum eorum paeniteat. non illi uestram ignauiam contempsere nec suae uirtuti confisi sunt; quippe totiens fusi fugatique, castris exuti, agro multati, sub iugum missi, et se et uos
Abbreviated transcription (Latin):
poterat & tribunis & plebe incutat an pastes cũ dies clicui nobiliũ dicti noui semꝑ ato
nib: contiones turbar& ad quarũ primũ strepitũ uelut signo accepto armacepert
aequi ac uolscisimulquod ꝑsua serantiis duces cupidi p̃darũ biennio antedilectũ ndeã
habere babereñ potuisse abnuente iamplebeimperium eo aduersus señ ẽẽ misoleai¬
citus dissoliu licentiamilittandimorem n ec ꝓ cõmuni iã patria romã eẽ quic quli art
simultatiumq cum externis fuerit in ipsosuesti occecatos lupos intestina ribis h¬
nemouindex occurrebat tũ uere exulcantib: belliactorib: ad menicips arome pb¬
bundi regione porte esquiline ac excessere uastationẽ a grorũ ꝑ contumelic̃u rois¬
tunte s inde postquam inulti p̃dam p̃seagentes retro ad corbionẽ agme negerdiq
consulad contionẽ populũ uocauit ibi in hac sententiã locutũ accipio & simibi duloos¬

Expanded text:
poterat, et tribunis et plebe incitata in patres, cum dies alicui nobilium dicta nouis semper cpoterat, et tribunis et plebe incitata in patres, cum dies alicui nobilium dicta nouis semper certaminibus contiones turbaret. ad quarum primum strepitum, uelut signo accepto, arma cepere Aequi ac Uolsci, simul quod persuaserant iis duces, cupidi praedarum, biennio ante dilectum indictum haberi non potuisse, abnuente iam plebe imperium: eo aduersus se non esse missos exercitus. dissolui licentia militandi morem, nec pro communi iam patria Romam esse. quicquid irarum simultatiumque cum externis fuerit in ipsos uerti. occaecatos lupos intestina rabie ode postquam ibi nemo uindex occurrebat, tum uero exsultantibus belli auctoribus ad moenia ipsa Romae populabundi regione portae Esquilinae accessere, uastationem agrorum per contumeliam urbi ostentantes. unde pouinctius consul ad contionem populum
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰremis m̃sib: cũ et ꝑ coiciones potentiorũ inuiria fier& etuis potestatis omis aliquanto pꝰte¬
riore annipaste languidior ferme e & iãq plebs ita intribu natuponere aliquid speisis
miles sicilio tribunos haber& nominattntũ sebiennio habuisseseniorescontra patnũ
utnimis feroces suoscredere iuuenes itamalesimođ excedendus eẽ suis quã cduersans
suꝑ eẽ animos ad eomoderatia tuende libertatis dumaequari uelle simulandoitudtusi¬
se ex collit uede primataliũ indifficili ẽ cauendoq: nemetuant homines metuendos uimo
seefficiunt & in iuriam anobrepulsam tãquã aut facere aut pat necesse sit in unginꝰ
alus .t̃. quintius capito linus quarto & agrippa furius consules indefacti. nec seditionen
domi nec foris bellum acceper̃ : sed inminebat utrũq: iam non ultradis cordia cuũrepmim

Expanded text:
postremis mensibus, cum et per coitiones potentiorum iniuria fieret et uis potestatis omnis aliquanto postepostremis mensibus, cum et per coitiones potentiorum iniuria fieret et uis potestatis omnis aliquanto posteriore anni parte languidior ferme esset. iamque plebs ita in tribunatu ponere aliquid spei, si similes Icilio tribunos haberet: nomina tantum se biennio habuisse. seniores contra patrum ut nimis feroces suos credere iuuenes, ita malle, si modus excedendus esset, suis quam aduersariis superesse animos. adeo moderatio tuendae libertatis, dum aequari uelle simulando ita se quisque extollit ut deprimat alium, in difficili est, cauendoque ne metuant, homines metuendos ultro se efficiunt, et iniuriam ab nobis repulsam, tamquam aut facere aut pati necesse sit, iniungimus aliis. T. Quinctius Capitolinus quartum et Agrippa Furius consules inde facti nec seditionem domi nec foris bellum acceperunt; sed imminebat utrumque. iam non ultra discordia ciuium reprimi
Abbreviated transcription (Latin):
niũ coopauere. Consules creatispurius herminius .t. uerginius celimontanꝰ nihilmagnopere
ad patrũ aut plebis causam inclinati otium domi acforis habuere .l. trebonius t̃r .pl. infestꝰ
ut qui plebẽ romanã tribunꝰ plebiro gar& is usq: rogar& dũ xtribunos plebei ficcera¬
in sectundisq patribiundecspero etiã indictũ ẽ. cognom̃ tribunatũ gessit inde. m̃ gegnius m̃ ans
iulus c̃sules factic̃tiones tribunoꝵ adũs onobiliũ uuentutẽ ortassine in speccationẽ potescaeaso
ciuiles ext̃nostollere animoscura pacis conoordie quoq: intestinecausȩ fuit. sed alic̃semꝑor
grauis alterius modestierat quie scentiplebi aduniorib: patrũ in uiriȩ fieri coepte ubios¬
buniauxilio humiliorib: eẽnt in primis parũ ꝓderat deindenei psiquidẽ inuiolatieent utq

Expanded text:
rnium, cooptavere. consules creati Sp. Herminius T. Verginius Caelimontanus, nihil magnopere rnium, cooptavere. consules creati Sp. Herminius T. Verginius Caelimontanus, nihil magnopere ad patrum aut plebis causam inclinati, otium domi ac foris habuere. L. Trebonius tribunus plebis, ut qui plebem Romanam tribunos plebi rogaret, is usque eo rogaret dum decem trinsectandisque patribus, unde Aspero etiam inditum est cognomen, tribunatum gessit. inde M. Geganius Macerinus et C. Iulius consules facti contentiones tribunorum aduersus nobilium iuuentutem ortas, sine insectatione potestatis eius iscordias ciuiles externos tollere animos. cura pacis concordiae quoque intestinae causa fuit. sed alter semper ordo grauis alterius modestiae erat; quiescenti plebi ab iunioribus patrum iniuriae fieri coeptae. ubi tribuni auxilio humilioribus essent, in primis parum proderat; deinde ne ipsi quidem inuiolati erant, utique
Abbreviated transcription (Latin):
tribunorũ alucandid atitribus ñ explerent consilium dimisit nec de indecomitiorũ causah abuit
satis faccum legi agebat q̃ numeronus quam p̃finito tribanis modo ut relinquerent᷑ sancir&. ett b
his quicreatieent quo optaricollegas iuber& recitabatq: rogationis carnẽ in quosi tribunas plebei
xrogabo siquiuo sminus hodie x tribunos plebis fecerint iistum ut quos sibicollegas coopttssent¬
uo illi legit timiea dem legetribuni plebei sint ut illiquos hodie tribunos plebei feceritis duillius
cũ adultimũ ꝑseuerassent negando X Vtribunos plebei remp̃habere posse uicta collegarũ
cupiditatepariter patrib: plebeiq acceptus magis tratuabut . noui tribuni plebis inquo optan¬
discollegis patrũ uoluntatẽ fouer̃. Duos etiam patricios consularesq sp̃ tarpeium &ã a et̃¬

Expanded text:
tribunorum alii candidati tribus non explerent, concilium dimisit nec deinde comitiorum causa habuit. tribunorum alii candidati tribus non explerent, concilium dimisit nec deinde comitiorum causa habuit. satisfactum legi aiebat, quae numero nusquam praefinito tribuni modo ut relinquerentur sanciret, et ab iis qui creati essent cooptari collegas 10 iuberet; recitabatque rogationis carmen, in quo sic erat: si tribunos plebei decem rogabo; si qui vos minus hodie decem tribunos plebei feceritis, tum ut ii quos hi sibi collegas cooptassint legitimi eadem lege tribuni plebei sint ut illi quos hodie tribunos plebei feceritis. Duillius cum ad ultimum perseverasset negando quindecim tribunos plebei rem publicam habere posse, victa collegarum cupiditate pariter patribus plebeique acceptus magistratu abiit. novi tribuni plebis in cooptandis collegis patrum voluntatem foverunt; duos etiam patricios consularesque, Sp. Tarpeium et A. Ate
Abbreviated transcription (Latin):
potissimum .m.duilio sorte euenit uiro pͥudenti & ex continuatione magis tratus inuidiã
inminentem cernenti. Quicum exueterib tribunis negar& se nullius rationẽ habiturũ pug¬
narentq college ut liberas tribi insuffragiũ micter&et coneden& sortem comitiorũ colleis
bsellia accitos cũ int̃ rogass& quidd etomitiis consularib: in animobaberent respon¬
dissentq: senouos consules crecturos auctores popularis sententiȩ aucpopulares nactus
in contionem cumius ꝓcessit. Vbicum consules ꝓductiad populũ int̃rogatiq si eos populus romanꝰ memor
liberuatis ꝑ illos recepte domime mormilitiae rerumq: gestarũ consules iterum facer& quid nam facti
rieent nihil sententia esue muttsset. Conlacudatis consulib: quod ꝑ seuerarent adultimũ dissimiles
x uirorũ eẽ comitia habuit & quinq tribunis plebi creatis cum p̃studiis aꝑte petentium nouem

Expanded text:
potissimum M. Duillio sorte euenit, uiro prudenti et ex continuatione magistratus inuidiam potissimum M. Duillio sorte euenit, uiro prudenti et ex continuatione magistratus inuidiam imminentem cernenti. qui cum ex ueteribus tribunis negaret se ullius rationem habiturum, pugnarentque collegae ut liberas tribus in suffragium mitteret aut concederet sortem comitiorum collegissubsellia accitos cum interrogasset quid de comitiis consularibus in animo haberent, respondissentque se novos consules creatures, auctores populares sententiae haud popularis nactus in contionem cum iis processit. ubi cum consules producti ad populum interrogatique, si eos populus Romanus, memor libertatis per illos receptae domi, memor militiae rerum gestarum, consules iterum faceret, quidnam facturi essent, nihil sententiae suae mutassent, conlaudatis consulibus quod perseverarent ad ultimum dissimiles decemvirorum esse, comitia habuit; et quinque tribunis plebi creatis cum prae studiis aperte petentium novem
Abbreviated transcription (Latin):
ppriua tomerito intributũ nom ꝓuirtute honor ẽ petinum quam ante detriumphoꝑ posi
ordinis inminuisse neita om̃a tribuni potestatis suae implerentutnullum publicũ consilium
sinerent itademum liberẽ ciuitatem foreute equatus leges sisuaquisq uira ordo suam
maiestatẽ teneat in eandem sententiã multa & aceteris senioribus patrũ cum eentdicao
om̃s trib eam rogationem acceper̃ : Tum primum sine auccoritate senatus populiius su
triũ phatũ ẽ haec uictoria tribunorũ plebisq: ꝓpe in haud salubrem luxuriã uertit. conspira¬
tione intertribunos factautidem tribunire ficerent᷑ & quo suaminus cupiditas eminer&
consulibus quoq: continuarent magis tratum consensum patrũ causabantur quoꝑ contu¬
quilibertatiplebis suas opes postferrent. forte quad amutil ad tẽpus ut quomitiis p̃eẽt

Expanded text:
pro priuato merito in tribunum, non pro uirtute honorem peti. nunquam ante de triumpho per ppro priuato merito in tribunum, non pro uirtute honorem peti. nunquam ante de triumpho per pordinis imminuisse. ne ita omnia tribuni potestatis suae implerent, ut nullum publicum consilium sinerent esse. ita demum liberam ciuitatem fore, ita aequatas leges, si sua quisque iura ordo, suam maiestatem teneat. in eandem sententiam multa et a ceteris senioribus patrum cum essent dicta, omnes tribus eam rogationem acceperunt. tum primum sine auctoritate senatus populi iussu triumphatum est. haec uictoria tribunorum plebisque prope in haud salubrem luxuriam uertit, conspiratione inter tribunos facta ut iidem tribuni reficerentur, et, quo sua minus cupiditas emineret, consulibus quoque continuarent magistratum. consensum patrum causabantur, quo per contuqui libertati plebis suas opes postferrent. forte quadam utili ad tempus, ut comitiis praeesset
Abbreviated transcription (Latin):
statĩ iuroꝵ operaedebant tantũq hospudor quantũ alias laudes excutbant sed inte grato damnotabi
om̃s quonisi hostẽ auertunt neod einde romanauis sustinerepotuit sabinifusi passim ꝑagroscura
creuit pupulus inius su & alterodefrequens ut supplicatũ qiẽ & haec uagapopularisq suppuet
studiis ꝓpecelebratia fuuit. Consules ex cõposito eodembiduo a durbema coessere senatũq inmnatã
campum euocauere . Vbi cũderebus ad segestis agerent questi priores patrum senatũnt̃mlied
deditaopera terroris causa aberi. Ittq inde consules necriminationilocus e& in prata flaminu
ubinuncedes a pollinis ẽ iamtum apollinarem appellabant a uocauere senatũ . ubicum ingtri cos¬
ꝓdeuntibimaximȩ .c. clacudio uoci ferantede patrib: ñ dehostibus c̃sules triũ phareuelle grauis

Expanded text:
statim uirorum opera edebant tantumque hos pudor quantum alios laudes excitabant. redintegrato clamore unstatim uirorum opera edebant tantumque hos pudor quantum alios laudes excitabant. redintegrato clamore undique omnes conisi hostem auertunt, nec deinde Romana uis sustineri potuit. Sabini fusi passim per agros castra decreuit. populus iniussu et altero die frequens iit supplicatum; et haec uaga popularisque supplicatio studiis prope celebratior fuit. consules ex composito eodem biduo ad urbem accessere senatumque in Martium campum euocauere. ubi cum de rebus ab se gestis agerent, questi primores patrum senatum inter milites dedita opera terroris causa haberi. itaque inde consules, ne criminationi locus esset, in prata Flaminia, ubi nunc aedes Apollinis est—iam tum Apollinare appellabant—, auocauere senatum. ubi cum ingenti conprodeuntibus, maxime C. Claudio uociferante de patribus, non de hostibus consules triumphare uelle gratiamque
Abbreviated transcription (Latin):
desiliunt cedentibiq icc̃sius ꝓuolant in primũ simulq: et hostis seopponunt et equato primũ periculo
pudore deinde anim aspeditum accedunt uerecundice erat equitẽ suo alienoq: marte pugnare
peditẽ ne adpedes quidem degresso equiti parẽ eẽ . Vaduntigitur in p̃lium ab sua paste omissutdo
cũ ex quo cesserant rep&unt mom̃toq: ñ resticuta modopugna sed inclinant᷑ eciã sabinis cornuȩqus
in t̃ordines peditũ tectꝰ sed equosreripit transuolat inde in pastecaterã suis uictoricenuntis
simulet in hostes iampauidos quippefasosuȩ partis ualidiore cornuimpetũ facit ñ aliorũtoplo
uistꝰ magis enituit consulp̃uidere om̃a laudare fortis increparesicubi segniorpugna eẽt castigiastuã

Expanded text:
fere, ex equis desiliunt cedentibusque iam suis prouolant in primum, simulque et hosti se opponunt et aequato primum periculo, fere, ex equis desiliunt cedentibusque iam suis prouolant in primum, simulque et hosti se opponunt et aequato primum periculo, pudore deinde animos peditum accendunt. uerecundiae erat equitem suo alienoque Marte pugnare, peditem ne ad pedes quidem degresso equiti parem esse. uadunt igitur in proelium ab sua parte omissum et locum ex quo cesserant repetunt; momentoque non restituta modo pugna, sed inclinatur etiam Sabinis cornu. eques inter ordines peditum tectus se ad equos recipit; transuolat inde in partem alteram suis uictoriae nuntius; simul et in hostes iam pauidos, quippe fuso suae partis ualidiore cornu, impetum facit. non aliorum eo proelio uirtus magis enituit. consul prouidere omnia, laudare fortes, increpare sicubi segnior pugna esset. castigati fortium
Abbreviated transcription (Latin):
crescat eadẽ qua in scitui disciplina efficiam siiã satis animiẽ . decerniq plac& agitedũ clamorem
quadẽ in acie sublaturiestis tollite hic indicẽ uoluntatis uistutisqi ur̃ae. Post quamingentiadent¬
teclamor ẽ sublatus qđ bene uertae gescurũ seillis morẽ posteroqidie inaciem deducturũ ad fine¬
reliquũdie apparandis crmis c̃sũtũ postero diesimul in struirom anã aciẽ sab iniuidere et ipsiã priden¬
Auidiceritminis ꝓceduno p̃lium fuit quad e int̃ fidentes sibim& ambo exercitus ueteris ꝑp&ueq alittũ
gloriae alterũ nuꝑnouauictoria elatũ c̃siuo etiã sabiniuideres adiuuere nãcũe quassent aciem duos
tricordinẽ militiaq insinistrũ cornuromanoꝵ inipsocertamine in p̃ssionẽ facerent tenuere qubi
in latis exerans uerso signis degrauabant ꝓpecircũ uentũ cornũ equites duarũ legionũ acfereexa

Expanded text:
crescat, eadem qua institui disciplina efficiam; si iam satis animi est decernique placet, agite dum, clamorem crescat, eadem qua institui disciplina efficiam; si iam satis animi est decernique placet, agite dum, clamorem qualem in acie sublaturi estis, tollite hic indicem uoluntatis uirtutisque uestrae.' postquam ingenti alacritate clamor est sublatus, quod bene uertat gesturum se illis morem posteroqreliquum diei apparandis armis consumptum est. postero die simul instrui Romanam aciem Sabauidi certaminis, procedunt. proelium fuit, quale inter fidentes sibimet ambo exercitus, ueteris perpetuaeque alterum gloriae, alterum nuper noua uictoria elatum. consilio etiam Sabini uires adiuuere; nam cum aequassent aciem, duo extra ordinem milia quae in sinistrum cornu Romanorum in ipso certamine impressionem facerent tenuere. quae ubi inlatis ex transuerso signis degrauabant prope circumuentum cornu, equites duarum legionum, sescenti
Abbreviated transcription (Latin):
currentesq terrerent tempꝰ & inmulttc plia paruaq carperent sũmã unius belli quin illi conere¬
dentur aciȩ in clinandãq semel fortunȩ remdarent adid quod sucsponte satis conlectũ animorũ erat
indignitate etiam romaniaccendebantr iamalterum exercitum uictorẽ in urbẽ rediturũ sibiultro
ꝑ contumelics hos teminsultare quando aut̃ sesitum ñ sint pares hostib: foreubihaet fremere militẽ
Quẽ admodũ inquit in algido res gesta sit arbieror uosimlite s audisse quad ẽ liberipopuliexercitã dicao
eẽ tadis fuit consuto college uir tute militũ uic coria parta ẽ qđ ad meattin & id c̃silii animiq abiturꝰ sũ qd aas
milneffeceritis & trabibellũ salubrit̃ & mature ꝑficipotest si trahendũ ẽ ego ut indiesspesurtqura

Expanded text:
currentesque tererent tempus et in multa proelia paruaque carperent summam unius belli? quin illi congrecurrentesque tererent tempus et in multa proelia paruaque carperent summam unius belli? quin illi congrederentur acie inclinandamque semel fortunae rem darent? ad id, quod sua sponte satis collectum animorum erat, indignitate etiam Romani accendebantur: iam alterum exercitum uictorem in urbem rediturum; sibi ultro per contumelias hostem insultare; quando autem se, si tum non sint, pares hostibus fore? ubi haec fremere militem 'quemadmodum' inquit, 'in Algido res gesta sit, arbitror uos, milites, audisse. qualem liberi populi exercitum decuit esse, talis fuit; consilio collegae, uirtute militum uictoria parta est. quod ad me attinet, id consilii animique habiturus sum, quod uos mihi feceritis. et trahi bellum salubriter et mature perfici potest. si trahendum est, ego ut in dies spes uirtusque uestra
Abbreviated transcription (Latin):
elati ad nouissimã a cempars libero spatio circũ ueoqiam fugã undiq capessentes plerosq: a castris euertunt
p̃t̃ equitantes q̃ abstrent peditũ acies et consul ipseuisq om̃is belliferturin castra captisq cumingenqcede
macione p̃da potitꝰ hui.: pugnȩ fama ꝑlata ñ inurbem modo sedin sabinos ad alterũ exercitum i nurbeletto a
mod ocele brataẽ in castris animos militũ ademulandumdecus accendit iamoratius eos excursionib:
sufficiendo p̃lusq lenius experiundo ad suȩ fecerat sibi potius fidere quã meminisse ignomimae Xiuraꝵ
ductȩ acceptȩ paruaq certamina in sũmam totius ꝓfecerant spei neccessabant sabiniferoces abre
priore annobene gesta lacessere atq in stare rogiantes quid la trocinuimod o ꝓcursantes paucire¬

Expanded text:
elati ad nouissimam aciem, pars libero spatio circumuecti, iam fugam undique capessentes plerosque a castris auertunt elati ad nouissimam aciem, pars libero spatio circumuecti, iam fugam undique capessentes plerosque a castris auertunt praeterequitantesque absterrent. peditum acies et consul ipse uisque omnis belli fertur in castra, captisque cum ingenti caede, maiore praeda potitur. huius pugnae fama perlata non in urbem modo sed in Sabinos ad alterum exercitum, in urbe laetitia modo celebrata est, in castris animos militum ad aemulandum decus accendit. iam Horatius eos excursionibus †sufficiendo† proeliisque leuibus experiundo adsuefecerat sibi potius fidere quam meminisse ignominiae decemuirorum ductu acceptae, paruaque certamina in summam totius profecerant spei. nec cessabant Sabini, feroces ab re priore anno bene gesta, lacessere atque instare, rogitantes quid latrocinii modo procursantes pauci re
Abbreviated transcription (Latin):
belli inclin & ommuliberis ab totmilitib: hostium periculum fore nolleominariquae neciupit̃ nec marspat̃ passu¬
risint iis auspitiis condite urbi accidere auentini sacriq montis ad monebat u tubilibertas parta e ẽt paucis ante
mensibus eũimperiũ in libatũ referrent ostenderentq: eandem indolemmilitib: romanis pi exactos x uirosẽẽ
quae ante creatos fuerit nec equatis legib: inminuta mureutem .pr. eẽ haecubi int̃signapeditum dicta
dedit aduolat deinde adequites agite iuuenes inquit p̃sente uistute pedice mut honore atq p̃statis primo
concursupedes mouit hostẽ pulsum uosimisis aequis exigite aecã poñ sustinebunt impetum et nunc cunctant᷑
magis quã resistunt c̃citant ae quos ꝑmittuntq in hostẽ pedestriiam turba turbatur pugnȩ et ꝑruptisordinb:

Expanded text:
belli inclinet, omnium liberis ab tot milibus hostium periculum fore; nolle ominari quae nec Iuppiter nec Mars pater passubelli inclinet, omnium liberis ab tot milibus hostium periculum fore; nolle ominari quae nec Iuppiter nec Mars pater passuri sint iis auspiciis conditae urbi accidere. Auentini Sacrique montis admonebat, ut ubi libertas parta esset paucis ante mensibus, eo imperium inlibatum referrent, ostenderentque eandem indolem militibus Romanis post exactos decemuiros esse quae ante creatos fuerit, nec aequatis legibus imminutam uirtutem populi Romani esse. haec ubi inter signa peditum dicta dedit, auolat deinde ad equites. 'agite, iuuenes' inquit, 'praestate uirtute peditem ut honore atque ordine praestatis. primo concursu pedes mouit hostem; pulsum uos immissis equis exigite e campo. non sustinebunt impetum, et nunc cunctantur magis quam resistunt'. concitant equos permittuntque in hostem pedestri iam turbatum pugna, et perruptis ordinibus
Abbreviated transcription (Latin):
tantiũq se ac suos addito turbatis mentib: clamore atq impetu in uadit p̃tulere primo pedem hos¬
tes deinde cũ animos collegissen &undiq uictis ne cessuriessent in creparent restituitur pugna consul
exaltera parte romanas meminisse uidebat illo die primũ liberos ꝓlibera urbe pomana pugnare sibi¬
m& ipsos uicturos non ut x uirorũ uictores praemiũ essent non appioduce remgeri sed consule ualerio
abliberatorib: pr orto liberatore ipso ostenderent priorib: proelus ꝑduces nom ꝑmilites stetisse ne
iuncerent turpe eẽ. contraciues plus animibabuisse quã contrirhostes & domiquã foris seruitutẽ magis
timuis se unc̃ urginiam fuissecui. pudicitiae in pacepericulũ eẽt unũ appiũciuẽ periculosae libidinis adsifortuna

Expanded text:
tantiumque se ac suos, addito turbatis mentibus clamore atque impetu inuadit. rettulere primo pedem hostantiumque se ac suos, addito turbatis mentibus clamore atque impetu inuadit. rettulere primo pedem hostes; deinde cum animos collegissent et undique duces uictisne cessuri essent increparent, restituitur pugna. consul ex altera parte Romanos meminisse iubebat illo die primum liberos pro libera urbe Romana pugnare, sibimet ipsis uicturos, non ut decemuirorum uictores praemium essent. non Appio duce rem geri, sed consule Ualerio, ab liberatoribus populi Romani orto, liberatore ipso. ostenderent prioribus proeliis per duces non per milites stetisse ne uincerent. turpe esse contra ciues plus animi habuisse quam contra hostes et domi quam foris seruitutem magis timuisse. unam Uerginiam fuisse cuius pudicitiae in pace periculum esset, unum Appium ciuem periculosae libidinis; at si fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
sensitreddidit in latũ antea terroremins truitq acie ultro hostem lascescit ubulliconsute
racurabant. Autquam paribostes animonuntios passimtrepidi adreuocandos p̃luatorsar
recurritur ex pximis locisulteriores ñinuentiubi in lux̃ egreditur castris romansicalbss
nicopia pugna fier& et postquã multaiam dieserat neq mouebatur quic quam ab hosto ubtas
inferri consul motaq: ade indignatio equos & uulscos incessit siuictores exercitus uallũ potius quam
uirtus & arma tegerent. Igitur & ipsi efflagitatũ ad duci ad signũ pugnae accepere iamq: parsegres¬
sa portiserat deincepsq: alii seruabant ordinẽ in suum quisq: locum descendentes cum consul roma¬
nus prius quã totis uirib: fulta constar& hostiumacies intulit signa adortusq nec dũ om̃s ductos
nec quierant satis explicatis ordinib: prope fluctuantẽ turbã trepidantiũ hucatq illuc circũs pec¬

Expanded text:
sensit, reddit inlatum antea terrorem, instructaque acie ultro hostem lacessit. ubi illi, conscientia sensit, reddit inlatum antea terrorem, instructaque acie ultro hostem lacessit. ubi illi, conscientia corpora curabant: haudquaquam pari hostes animo nuntios passim trepidi ad reuocandos praedatores dimittunt. recurritur ex proximis locis: ulteriores non inuenti. ubi inluxit, egreditur castris Romanus, uallum inuasurus ni copia pugnae fieret. et postquam multa iam dies erat neque mouebatur quicquam ab hoste, iubet signa inferri consul; motaque acie, indignatio Aequos et Uolscos incessit, si uictores exercitus uallum potius quam uirtus et arma tegerent. igitur et ipsi efflagitatum ab ducibus signum pugnae accepere. iamque pars egressa portis erat deincepsque alii seruabant ordinenus, priusquam totis viribus fulta constaret hosnec, qui erant, satis explicatis ordinibus, prope fluctuantem turbam trepidantium huc atque illuc circumspec
Abbreviated transcription (Latin):
cura et primũ moderatio tribunimetũ patrib: dẽpsit etcdẽq auxit consulum in uidiam quod aditus
bis fuissent ut patrũ salutis libertatisq priorplebeio magis tratui quam patricio cura fuisli t¬
& ante in imicos satiettis penarum suarum cepisset quamobuiamituros licentie eorũ consilsu
parer& multiq: ertent qui mullicis consultum dicerent quod legumabhis lattcrumpatres aitn
positis fundatoq plebis statuin ꝓuincias diuersi abiere ucderius aduersus coniunctosiam ind
stiturũ fuerit castris millepassuũ ab hoste positis copias continebant hostes medium int̃bina cis
quiquam expecttn docertam̃ aequi uolsiq pꝰquã concessũ ꝓpemodũ deuictoria credebunt pariuitib
pars in latinos p̃datũ habeunt relinqͥt magiscastris p̃sidiũ quã satis uirium adcertam̃. Quodibieo

Expanded text:
uenda cura.' ea primum moderatio tribuni metum patribus dempsit, eademque auxit consulum inuidiam, quod adeo toti uenda cura.' ea primum moderatio tribuni metum patribus dempsit, eademque auxit consulum inuidiam, quod adeo toti plebis fuissent ut patrum salutis libertatisque prior plebeio magistratui quam patricio cura fuisset, et ante inimicos satietas poenarum suarum cepisset quam obuiam ituros licentiae eorum consules appareret. multique erant qui mollius consultum dicerent, quod legum ab iis latarum patres auccompositis fundatoque plebis statu, in prouincias diuersi abiere. Ualerius aduersus coniunctos iam in Algido staturum fuerit. castris mille passuum ab hoste positis copias continebat. hostes medium inter bina caquiquam exspectando certamen Aequi Uolscique, postquam concessum propemodum de uictoria credebant, pars in Hernicos, pars in Latinos praedatum abeunt; relinquitur magis castris praesidium quam satis uirium ad certamen. quod ubi consul
Abbreviated transcription (Latin):
testis ꝓductus qui septem et xx enumeratis stipendiis octies extraor dinemdonatus donaq eagera
in conspectupopuli scissaueste tergum laceratũ uirgis ostendit nibilũ dep̃cans quinsi quam suanuo
fecit bona claudu appii tribuni publicauere college eorum exilucaus a solum uerter̃bona publia:
& m̃ claudius adsertor ufrginia e diedicta damnat᷑ ipsore mittente uerginio ultimam penã dimise
tibur exulatum abut im anesq uerginiae mortueq: uiuȩ feliciores ꝑtot domos qđ petendas penas
uagatinullorelicto sontetandem quie uer̃ ingens metus incesserat patres uultusq: iã indem
sumpassurus nãneq urã peccata repetiram obliteratti plac& cum et noua expiata sint x iirorut is
& nihi ladmis sumiri qđuim tribunitiã desider& spondet ꝑpetua comsulum amborũ in libertate uñ aab

Expanded text:
testis productus, qui septem et uiginti enumeratis stipendiis, octiens extra ordinem donatus donaque ea gerens testis productus, qui septem et uiginti enumeratis stipendiis, octiens extra ordinem donatus donaque ea gerens in conspectu populi, scissa ueste, tergum laceratum uirgis ostendit, nihilum deprecans quin si quam suam noxam nem ibi uitae fecit. bona Claudi Oppique tribuni publicauere. collegae eorum exsilii causa solum uerterunt; bona publicata sunt. et M. Claudius , adsertor Uerginiae, die dicta damnatus, ipso remittente Uerginio ultimam poenam dimissus Tibur exsulatum abiit, manesque Uerginiae, mortuae quam uiuae felicioris, per tot domos ad petendas poenas uagati, nullo relicto sonte tandem quieuerunt. ingens metus incesserat patres, uoltusque iam iidesum passurus. nam neque uetera peccata repeti iam oblitterata placet, cum noua expiata sint decemuirorum suppliciis, et nihil admissum iri quod uim tribuniciam desideret spondet perpetua consulum amborum in libertate uestra t
Abbreviated transcription (Latin):
eo ingratiã redisseciu. aduerse fortune uelit succurrũ uirtutẽ lib eatẽ recu¬
penrtã eẽ clem̃tiã concordiam ordinũ stabiliri posseerant quos mouer& suamagis pi&a te quã ei ꝓ qͦ
aiebat causa sedu frginius suipotius ut mis ererent᷑ orabat filieq nec gentis claudia eregnũ in plebẽ
sortite sed necessariorũ u frginiȩ trũ tribunorũ p̃ces audirent qͥad auxiliũ plebis creati ipsi plebis fidẽ
atq: auxiliũ ĩ plortoreã iustiores hȩlaeri me uidebantur Ittq spe incis a prius quã ꝓdiciadies ad eẽt
appius mortẽ sibiconsciuo Subindea rreptus a p̃ numitorio sp̃ oppius ꝑximus inudiȩ quodin urbe
fuerat cum iniuste uinditiae a collega dicerentur. plustam̃ facta inuria oppioquã ñ phibita inuidue sue

Expanded text:
 generi ac nomini dare nec cum eo in gratiam redisse, cuius aduersae fortunae uelit succursum. uirtute libertatem reci generi ac nomini dare nec cum eo in gratiam redisse, cuius aduersae fortunae uelit succursum. uirtute libertatem reciperatam esse: clementia concordiam ordinum stabiliri posse. erant quos moueret sua magis pietate quam eius pro quo agebat causa; sed Uerginius sui potius ut misererentur orabat filiaeque, nec gentis Claudiae regnum in plebem sortitae sed necessariorum Uerginiae trium tribunorum preces audirent, qui ad auxilium plebis creati ipsi plebis fidem atque auxilium implorarent. iustiores hae lacrimae uidebantur. itaque spe incisa, priusquam prodicta dies adesset, Appius mortem sibi consciuit. subinde arreptus a P. Numitorio Sp. Oppius , proximus inuidiae, quod in urbe fuerat cum iniustae uindiciae a collega dicerentur. plus tamen facta iniuria Oppio quam non prohibita inuidiae fecit.