comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tirannum bellum pararet. atq exercitum duceret: erat quidẽ iam tẽ
xp̃iane religionis fautor. tieriq uenerator. nondum tam̃ ut ÷ sollẽpne
nr̃is initiare̾. signũ dñicȩ passionis acceꝑat. Cum gͥ anxiꝰ et multa secũ
de imminentis belli necessitate ꝑuoluens iter ꝑageret atq ad cęlum
sepius ocłos eleuaret. et inde sibi diuinum p̃caret᷑ auxilium: udet
subito ꝑserenum ad orientis partẽ incęlo signũ crucis igneo fulgore ru-¬
tilare.: Cumq tanto uisu fuisset exterritꝰ. ac nouo ꝑturbaretur aspectu.
astare sibi uidet angłos dicentes. Constantine tu ytu. rla. quod: in
hoc uince. Tum uero letis redditur. et de uictoria iam securus. signum cru-¬
cis quod incelo uid̾at insua fronte designat: ẽt ita celitus inuitatꝰ adfidẽ.
ñ mͥ illo uidetur inferior. cui similit̾ de celo dictum÷. Saule saule. quid
me ꝑsequeris. Ego sum iħc nazarenꝰ: nͥ qr hic non adhuc ꝑsequens. s iã

Expanded text:
tyrannum exercitum duceret, erat quidem jam tunc Christianae religionis fautor, nondunostris initiari, signa Dominicae passionis acceperat. Cum igitur anxius et multa secum de imminentis belli necessitate pervolvens iter ageret, atque ad coelum saepius oculos elevaret, et inde sibi divinum precaretur auxilium, vidit per soporem ad orientis partem in coelo signum crucis igneo fulgure rutilare, cumque tanto visu fuisset exterritus, ac novo perturbaretur aspectu, astare sibi vidit angelos dicentes: Constantine, in hoc vince. Tum vero laetus redditus, et de victoria jam securus, signum crucis, quod in coelo viderat, in sua fronte designat, et ita coelitus invitatus ad fidem, non mihi videtur illo inferior, cui similiter de coelo dictum est: Saule, Saule, quid me persequeris? ego sum Jesus Nazarenus , nisi quia hic non adhuc persequens, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
bant ei. Oramꝰ te ut reuoces pͦpłm: qr ecce errat in iħm. putans q̃ ipse
sit xp̃c. Dep̃cam᷑ qͦ te ut suadeas oĩb ꝯuenientibꝰ in die paschȩ de iħu.
& ꝑsonã nulliꝰ accipis. Tu gͦ suade popło de iħu ne erret: qr õs tͥ obȩdi-¬
mꝰ. Ascende itaq in excelsũ locũ pinnȩ tẽpli: ut in edito publico positꝰ.
ostiũ iħu. Tũ iacobꝰ ad eos ingenti uoce respondit. Qͥd me int̾rogatis de
filio hoĩs: Ecce ipse sedet incȩlo adextͥs sũmȩ uirtutis: ⁊ ipse uenturꝰ :
ĩnubibꝰ cęli. Cũq hac responsioẽ & testimonio iacobi multis satisfactũ

Expanded text:
runt ei: «Oramus te ut reuoces populum, quia ipse errat in Ihesu putans quod ipse sit deus. Precamur ergo te ut suadeas omnibus conuenientibus in die pasche. sonam nullius accipis. Tu ergo suade populo de Jesu ne erret, quia omnes tibi obedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus ostium Jesu. Tum Jacobus ingenti voce ad eos respondit: Quid me interrogatis de Filio hominis? Et ecce ipse sedet in coelis a dextris summae virtutis, et ipse venturus est in nubibus coeli. Cumque responsione et testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
aial manducauit. Ferrũ incapt̃ eiꝰ ñ ascendit: oleo ñ ÷ ꝑ unctꝰ. bal¬¬
neis ñ ÷ usꝰ. huic soli licebat introire inscã scõꝵ. Neq enĩ laneo ute-¬
bat᷑ indum̃to. s tantũ sindone. Solꝰ ingrediebat᷑ templũ. ⁊ iacebat
suꝑ genua sua. orans ꝓ popłi indulgentia: ita ut orando callos facet
ingenibꝰ. ad modũ cameli sẽꝑ genua flectendo. nec unquã ab orati.¬
one cessando. Itaq ꝓ incredibili hac ꝯtinentia ⁊ sũma iustitia appellatꝰ¬

Expanded text:
animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab oratione cessando. Itaque pro incredibili hac continentia et summa justitia appellat
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem flaminis ultricibꝰ cohercebat. Cum interim pauore ingenti et
culum crucis ita euidens apparuit. ut etiã qͥ diluere ꝓsui infidelitate.
uoluisset. nullo genere abolere ualeret. Sic deterriti uidei atq gentiles.

Expanded text:
ritatem flammis ultricibus coercebat. Cum interim pavore ingenti et ritatem flammis ultricibus coercebat. Cum interim pavore ingenti et culum Crucis ita evidens apparuit, ut etiam qui diluere pro sui infidelitate voluisset, nullo genere valeret abolere. Sic deterriti Judaei atque Gentiles,
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ꝑsisteret nullo gen̾e fieri posse. ut ibi a uidĩs lapissuꝑ lapidem
poneretur. xxxiiii. Nes erat in expectatione. & ecce nocte quȩ
ad incipiendum opus iãm sola restabat. terrȩmotꝰ ingens oborit᷑: non solũ
fundam̃toꝵ saxa longe lateq iactant᷑. uerum & iã totiꝰ pęne loci aedifi.¬
tia complanant᷑: porticꝰ qͦq publicȩ inquibꝰ uidoꝵ multitudo quȩ oꝑi
uidebat᷑ insistere cõmanebat. ad solum deductȩ: om̃s uideos qui reꝑtist̃
oppressi fuerant reliqua multitudo concurrit. Xl. ¶des erat quȩdã
in inferioribꝰ demersa. habens aditũ int̾ duas porticꝰ quȩ fuerant com-¬
subito globꝰ qͥdã ignis emuicuit. & ꝑ medium plateȩ ꝑcurrens adustis
exanimatisq qͥ aderant uideis. ultra citraq ferebatur. Hoc interim se-¬
piꝰq et frequentissime ꝑtotã illam diem repetens. ꝑtinacis popłi teme-¬

Expanded text:
rat, persisteret, nullo genere fieri posse, ut ibi a Judaeis lapis super lapidem rat, persisteret, nullo genere fieri posse, ut ibi a Judaeis lapis super lapidem poneretur. Res erat in exspectatione. ad incipiendum opus iam sola restabat, terremotus ingens oboritur quo non solum fundamentorum saxa longe lateque iactantur, verum etiam totius pene loci edificia complanantur. Porticus quoque publice in quibus multitudo, que operi videbatur, insistere commanebat ad solum deducta omnes Iudeos qui reperti soppressi fuerant reliqua multitudo concurrit. Edes erat quedam in inferiorib, e qua subito globus quidam ignis emicuit, et per medium plateae percurrens, adustis et exanimatis qui aderant Judaeis, ultro citroque ferebatur. Hoc iterum saepiusque et frequentissime per totam illam diem repetens, pertinacis populi teme
Abbreviated transcription (Latin):
cur non sacͥficent: cum eis lex sua de sacͥficiis imꝑaret. At illi occasionẽ
se inuenisse tẽporis rati: ñ possumꝰ inqͥunt. nͥ in solo ierosolimoꝵ tẽplo
Ita nãq precipit lex. Et accepta ab eo reparandi tẽpli licentia: intantũ
gredi cȩꝑe. comiteq ꝓperandi oꝑis ab imꝑatore concesso. sumptu pub-¬
lico et priuato. res om̃i instantia gerebat᷑. Interea insultare nr̃is. et
uelut reparati s regni tẽporibꝰ cõminari acriꝰ. ac seuitiã ostentare: ꝓrsq̃
in magno tumore et suꝑbia agere. Crrillus tunc pꝰmaximũ confessorẽ
ierosolimis ep̃c habebat᷑. Aꝑtis gͥ fundam̃tis. calces cem̃taq adhibita :
nichilq omnino deerat. quin die postera uet̾ibꝰ deturbatis. noua iace-¬
rent fundam̃ta: cum tam̃ ep̃c diligenti consid̾atione habita. uł ex his ꝗ̃¬
indanielis ꝓpħia de temporibꝰ legerat. uł quȩ in euangłiis dñs p̃dixe¬

Expanded text:
cur non sacrificarent, cum eis lex sua de sacrificiis imperaret? At illi occasionem cur non sacrificarent, cum eis lex sua de sacrificiis imperaret? At illi occasionem se invenisse temporis 263 rati: Non possumus, inquiunt, nisi in solo Jerosolymorum templo. Ita namque praecipit lex. Et accepta ab eo reparandi templi licentia, in tantumgredi caepere, Comite properandi operis ab Imperatore concesso: sumtu publico et privato res omni instantia gerebatur. Interea insultare nostris, et velut reparatis sibi regni temporibus, comminari acrius, ac saevitiam ostentare, prorsus in magno tumore et superbia agere. Cyrillus post Maximum Confessorem Jerosolymis Episcopus habebatur. Apertis igitur fundamentis, calces cementaque adhibita, nihil omnino deerat, quin die postera, veteribus deturbatis, nova jacerent fundamenta: cum tamen Episcopus diligenti consideratione habita, vel ex iDanielis prophetia de temporibus legerat, vel quae in Evangeliis Dominus praedixe
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑspiceret. recepto incarcerem iuuene. abisse fertur ad imꝑatorẽ:
⁊ qͥd egerit nuntiasse: ac monuisse ne tale aliqͥd temptare uellet de
cȩt̾o. Alioqͥn ⁊ illis głam. et sibi ignominiam quereret. Hunctheo¬¬
dorum. ipsi nos pꝰmodũ ap̃ antiochiam uidimꝰ. Et cũ reqͥreremꝰ ab eo
si sensum doloris habuisset exintegro: dicebat dolores sequidem
parum sensisse: astitisse aut̃ quendam uiuenẽ qui sudanti sibi linteo
candidissimo et sudores abstergeret. & aquã frigidam frequent̃ infun-¬
deret: & ita se eẽ delectatũ. ut tunc mestior factus sit. qͣndo de equu-
bellaturum. ꝓfectꝰ quidẽ÷: s nullus reditꝰ. Ibi namq incertũ. asuis
an ne ab hostibꝰ confossus. post annum et octo m̃ses p̃sũpti augusta.¬
litas & calliditas fuit: ut etiam infelices udeos uanis spebꝰ illectos
ut ipse agitabatur illudẽt. Qͦs pͥmo om̃iũ conuocatos ad se. int̾rogat

Expanded text:
perspiceret, recepto in carcerem juvene, abiisse fertur ad Imperatoremperspiceret, recepto in carcerem juvene, abiisse fertur ad Imperatorem, 262 et quid egerit nunciasse, ac monuisse ne tale aliquid tentare vellet de caetero, alioquin et illis gloriam et sibi ignominiam quaereret. Hunc Theodorum ipsi nos postmodum apud Antiochiam vidimus. Et cum requireremus ab eo si sensum doloris habuisset ex integro, dicebat se quidem dolores parum sensisse, adstitisse autem quendam juvenem, qui sudanti sibi, linteo candidissimo et sudores Al. sudorem abstergeret, et aquam frigidam frequenter infunderet, et ita se esse delectatum, ut tunc moestior factus sit, quando deponi dbellaturum, profectus quidem est, sed nullus redit. Ibi namque, incertum a suis, an ab hostibus confossus, post annum et octo menses praesumti Augustalitas et calliditas fuit, ut etiam infelices Judaeos vanis spebus illectos, ut ipse agitabatur, illuderet. Quos primo omnium convocatos ad se interrogat,
Abbreviated transcription (Latin):
tatione dicentes. Confundant᷑ om̃s qͥ adorant sculptilia: & qͥ confidt̃
insimulacris suis. Haec in auribꝰ ꝓfani pͥncipis ꝑsex milia passuũ tanta
exultatione psallebat oĩs eccła: ut celum clamoribꝰ resultaret. Unde
ille intantã iracundiã et rabiem deductꝰ ÷: ut alia die cõp̃hendi xp̃ia.¬
nos passim & trudi uberet incarcerem: ac penis et cruciatibꝰ affici.
uod salutiꝰ p̃fectꝰ eiꝰ ñ ꝓbanslicet eẽt gentilis. tam̃ iussaxxxuii.
exequit᷑. Et app̃hensũ unũ. qͦndã adolescentẽ qͥ pͥmꝰ occurrit. theo-
mutatis carnificibꝰ torsit. ut nulla ȩtas simile factũ meminerit.
cũ tam̃ ille in equuleo sublimis. & hinc inde lateribꝰ instante tortore
nicħ aliud fac̾et. nͥ uultu securo ⁊ lȩto psalmũ quẽ pͥdie oĩs eccła
cecinerat iteraret. Cũq se om̃i expensa crudelitate salutiꝰ nichilegis.

Expanded text:
tatione dicentes: Confundantur omnes qui adorant sculptilia, et qui confidunt tatione dicentes: Confundantur omnes qui adorant sculptilia, et qui confidunt in simulacris suis . Haec in auribus prophani Principis per sex millia passuum tanta exultatione psallebat omnis Ecclesia, ut coelum clamoribus resultaret. Unde et ille in tantam iracundiae rabiem deductus est, ut altera die comprehendi Christianos passim et trudi juberet in carcerem, ac paenis et cruciatibus affici.uod Sallustius Praefectus ejus non probans, licet esset Gentilis, tamen jussus exequitur, et apprehensum unum quendam adolescentem qui primus occurrit, Theodomutatis carnificibus torsit, ut nulla aetas simile factum meminerit. Cum tamen ille in eculeo sublimis, et hinc inde lateribus instante tortore, nihil aliud faceret, nisi quod vultu securo et laeto psalmum, quem pridie omnis Ecclesia cecinerat, iteraret: cumque se, omni expensa crudelitate, Sallustius nihil egisse
Abbreviated transcription (Latin):
posset inoccursum sibi uenire quẽ quereret: tanꝗͣ pretereuntes ali.¬
qͦs int̾rogari iubet. ubi audissent eẽ athanasium. Cumq respondis-¬
sent uidisse se eũ ñ longe euntẽ. tota celeritate ꝑtnͣsiens ꝓperat in
uanum: festinans capere. quẽ ante ocłos positum uide ñ potuit. Ille
uͦ dĩ uirtute munitꝰ alexandriã redit: ibiq tuto latebras usq qͦ ꝑ secutio
fontem castaliũ litaret apollini. & nulla exhisquȩ querebat responsa
susciperet. causasq silentii ꝑcunctaret᷑ a sacerdotibꝰ demonis: aiunt
babilȩ martiris sepulchrũ ꝓpt̃ adsistere: et idõ responsa ñ reddi. Tum
ille uenire galileos. hoc enĩ noiẽ nr̃os appellare solitus erat.: & auferre
sepulchrum martiris rubet. Igͥ aeccła uniu̾sa conueniens. matres &e
uiri uirgines iiuenesq imm̃sa exultatione succincti. trahebant
longo agmine archam martiris: psallentes sũmis clamoribꝰ &e cũ exul-¬

Expanded text:
posset in occursum sibi venire quem quaereret, tanquam praetereuntes aliqposset in occursum sibi venire quem quaereret, tanquam praetereuntes aliquos interrogari jubet, ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, properat in vanum, festinans capere, quem ante oculos positum videre non potuit. Ille vero Dei virtute monitus Alexandriam redit, ibique tuto latebras usquequo persecutio fontem Castalium litaret Apollini, et nulla ex his quae quaerebat, responsa susciperet, caussasque silentii percontaretur a sacerdotibus daemonis, aiunt, Babylae martyris sepulcrum prope adsistere, et ideo responsa non reddi. Tum ille, venire Galilaeos hoc enim nomine nostros appellare solitus erat et auferre sepulcrum martyris jubet. Igitur Ecclesia universa conveniens, 261 matres e virgines, juvenesque immensa exultatione succincti, trahebant longo agmine arcam Martyris, psallentes summis clamoribus, et cum exul
Abbreviated transcription (Latin):
ces: iterum oppugnat᷑ eccl̃a. Cũq eũ mesti et flentes popłi circũstarent:
ꝓpͣħico ap̃eos usus sermone ꝑhibet᷑. Nolite inqͥt õ filii cont̾bari: qr nu-¬
becula ÷ ⁊ cito ꝑtnͣsit. Cũq discessisset et naui ꝑmlũ fluuiũ it̃ ageret:
comes qͥ ad hoc ipsũ missus fuerat. cognito eiꝰ itinere. instant̃ eum inseqͥ
cȩpit. Et cum forte applicuisset athanasiꝰ in nauicła ad quendã locũ:
comperit a pretereuntibꝰ post tergum eẽ ꝑcussorẽ suũ: ⁊ iã iãq nisi
ꝓspiceret imminere. Territi om̃s qui simul aderant socii. heremũ sua-¬
debant. ad fuge presidium petendum. Tum ille. Nolite in qͥt õ filii
deterreri: eamꝰ magis in occursum ꝑ cussori nr̃o: ut sciat qr longe ma¬¬
ior ÷ qui nos defendit quã qui ꝑsequit᷑. Et conu̾sa nauicła it̃ agere
obuiam ei qui se insectabat᷑ aggressus ÷̃. Ille qͥ nullo genere suspicai

Expanded text:
ces, iterum oppugnatur Ecclesia. Cumque eum moesti et flentes populi circumstarent, ces, iterum oppugnatur Ecclesia. Cumque eum moesti et flentes populi circumstarent, prophetico apud eos usus sermone perhibetur: Nolite inquit filii, conturbari, quia nubecula est, et cito pertransit. Cumque discessisset, et navi per Nilum fluvium iter ageret: Comes qui ad hoc ipsum missus fuerat, cognito ejus itinere, instanter eum insequi 260 caepit. Et cum forte applicuisset Athanasii navicula ad quendam lo cum, comperit a praetereuntibus post tergum esse percussorem suum, et jam jamque nisi prospiceret, imminere. Conterriti omnes qui simul aderant socii, eremum suadebant ad fugae praesidium petendam. Tum ille: Nolite, inquit, o filioli, deterreri: eamus magis in occursum percussori nostro, ut sciat quia louge major est qui nos defendit, quam qui persequitur. Et conversa navicula, iter agere obviam ei qui se insectabatur, adgressus est. Ille qui nullo genere suspicari
Abbreviated transcription (Latin):
occultauerat erga idoloꝵ cultũ ferri cepit insama: callidior çȩt̾is ꝑsecu.¬
tor. ñ iũ neq torm̃tis s p̃miis. honoribꝰ blanditiis. ꝑsuasionibꝰ. maiorẽ pȩ¬
nȩ popłi partem quã si atrocit̃ pulsasset elisit. Studia auctoꝵ gentiliũ.
xp̃ianos adire ꝓhibens. ludos litteraꝵ illis solis qͥ deos deasq uenera:¬
rentur patere decernit. Militiȩ cingulum non dari nͥ immolantibꝰ
iubet: ꝓcurationem ꝓuntiaꝵ iurisq dicendi xp̃ianis statuit ñ deb̃e
cõmitti: ut pote quibꝰ etiã lex ꝓpͥa gladio uti uetuisset. Proficiebat co-¬
athanasium fictȩ phylosophiȩ tenere imaginẽ potuit. Etenĩ cũ uelut
tetri serpentes de cauernis trȩ ebullientes ad eũ ꝓcessissent. magorũ
phrlosophoꝵ. aruspicum. augurumq manꝰ ꝓfana. om̃s parit̃ allegant
nichil sus artibꝰ successurũ : nisi prius athanasium uelut hoꝵ om̃iũ

Expanded text:
occultaverat erga idolorum cultum ferri coepit insania, callidior caeteris persecuoccultaverat erga idolorum cultum ferri coepit insania, callidior caeteris persecutor, non vi, neque tormentis, sed praemiis, honoribus, blanditiis, persuasionibus, 259 majorem pene populi partem, quam si atrociter pulsasset, elisit. Studia auctorum Gentilium Christianos adire prohibens, ludos litterarum illis solis, qui deos deasque venerarentur, patere decernit. Militiae cingulum non dari, nisi immolantibus jubet. Procurationem provinciarum, jurisque dicendi Christianis statuit non debere committi, utpote quibus etiam lex propria gladio uti vetuisset. Et proficiebat quoAthanasium fictae philosophiae tenere imaginem potuit. Etenim cum, velut tetri serpentes de cavernis terrae ebullientes, ad eum processisset magorum, philosophorum, aruspicum, augurumque manus prophana, omnes pariter allegant, nihil suis artibus successurum, nisi prius Athanasium, velut omnium horum
Abbreviated transcription (Latin):
reuocabat: maxime quod hrlarium quem dudum cum cȩt̾is ep̃is inexiliũ
trusum ẽẽ memorauimꝰ. regressum iam & initalia positũ. haec eadẽ gͣ in-
staurandas fidemq patrum reparandam repperit molientem.xxxii.
nisi qͥ hylariꝰ uir natura lenis et placidꝰ. simulq eruditꝰ et ad ꝑsuaden-¬
dum cõmodissimꝰ. rem diligentiꝰ et aptius ꝓcurabat: Qui etiã libros
de fide nobilit̃ scriptos edidit: q̃uibꝰ & hereticorum uersutias. & nroꝵ decep¬¬
tiones. & male credulam simplicitatem ita diligent̃ exposuit. ut & p̃sentes
et longe positos quibꝰ ipse ꝑse disserere uiua uoce ñ poterat. ꝑfectissima
instructione corrigeret. Ita duo isti uiri uelut magnifica quedã lumina
illiricum. italiã. galliasq suo splendore radiart̃: ut om̃s etiã de absconditis
postquã adorientẽ ꝑsas bello pulsaturꝰ aduenit. et publica quã prius

Expanded text:
revocabat, maxime quod Hilarium, quem dudum cum caeteris Episcopis in exilium revocabat, maxime quod Hilarium, quem dudum cum caeteris Episcopis in exilium trusum esse memoravimus, regressum jam, et in Italia positum, haec eadem erga instaurandas Ecclesias, fidemque patrum reparandam reperit molientem.Nisi quod Hilarius vir natura lenis et placidus, simulque eruditus, et ad persuadendum commodissimus, rem diligentius et aptius procurabat. Qui etiam libros de fide nobiliter scriptos edidit, quibus et haereticorum versutias, et nostrorum deceptiones, et male credulam simplicitatem ita diligenter exposuit, ut et praesentes, et longe positos, quibus ipse per se disserere viva voce non poterat, perfectissima instructione corrigeret. Ita duo isti viri, velut magnifica quaedam mundi lumina, Illyricum, Italiam, Galliasque suo splendore radiarunt, ut omnes etiam de abditis postquam ad Orientem Persas bello pulsaturus advenit, et publica quam prius
Abbreviated transcription (Latin):
batur legati sui uincło. qui inconcilio ipsiꝰ auctoritate subscripserat. Abic̾e
nãq eũ ñ pot̾at. qr auctoritatẽ eiꝰ tenebat: si uͦ recepisset. omne suũ frustran-¬
dum uidebat incȩptũ. Dui gͦ de hoc multumq delib̾ans. cum exutraq
parte concluderet᷑. elegit ut legato recepto. gͣ cȩt̾os sententiam disparem.
s s placitã custodiret: Ita regressus ad sardiniȩ partes. siue qi cita morte p̃.¬
uentꝰ tempꝰ sententię mutandȩ ñ habuit: & enĩtemere cepta corrigi spatio
solent : siue hoc aiõ immobilit̃ sederit. parũ firmauerim. Ex ipso interĩ
luciferianoꝵ scisma. qͦd licet ꝑ paucos ad huc uoluitur sumpsit ȩxordiũ.
Ensebiꝰ circuiens orientem atq italiam. medici parit̃ et sac̃dotis fungebat᷑
officio. Singulas qͣsq eccłas abiurata infidelitate. ad sanitatem recte fidei

Expanded text:
batur legati sui vinculo, qui in concilio ipsius auctoritate subscripserat. Abjicere batur legati sui vinculo, qui in concilio ipsius auctoritate subscripserat. Abjicere namque eum non poterat, qui auctoritatem ejus tenebat. Si vero recepisset, omne suum frustrandum videbat inceptum. Diu ergo de hoc multumque deliberans, cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato suo recepto, erga caeteros sententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae partes, sive quia cita morte praeventus, tempus sententiae mutandae non habuit etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immobiliter 258 sederat, parum firmaverim. Ex ipso interim Luciferianorum schisma, quod licet per paucos adhuc volvitur, sumsit exordium. Eusebius vero circumiens Orientem atque Italiam, medici pariter et sacerdotis fungebatur officio. Singulas quasque ecclesias, abjurata infidelitate, ad sanitatem rectae fidei
Abbreviated transcription (Latin):
et indignatione cõpuls ab scessit. neutrȩ parti cõmunonẽ suã relaxans.
qr digrediens inde ꝓmiserat se acturũ inconcilio. ut is eis ordinaret᷑ epc̃ a qͦ
pars neutra descisceret: Ille namq popłs qui mellitiũ dudũ de eccła pul-¬
sum quasi ꝓfide recta fuerat secutꝰ. ñ se iunxerat ad pͥores catholicos. id:
conuenticulũ tenuit. hos gͦ cũ in unũ euocare uoluisset ex sebiꝰ. nec tam̃
p̃uentꝰ alucifero potuisset: abscessit. Iunc regressꝰ mellitiꝰ de exilio. q cũ
eo numerosior popłs erat. eccłas tenuit: et ȩxeo iã ꝓpͥam synodũ cum cet̾is
orientalibꝰ epis habuit. nec tam̃ athanasio coniunct᷑:. Interim lucifer in-¬
iuriam dolens. quod epm ase ordinatũ ap̃antiochiam non recepisset euse-¬
bius: nec ipse reciꝑe cogitabat alexandrini decreta concilii. S constͥnge.¬

Expanded text:
et indignatione compulsus abscessit, neutri parti communionem suam relaxans, et indignatione compulsus abscessit, neutri parti communionem suam relaxans, quia digrediens inde promiserat se acturum in Concilio, ut is eis ordinaretur Episcopus, a quo pars neutra descisceret. Ille namque populus, qui Meletium dudum de Ecclesia pulsum, quasi pro fide recta fuerat secutus, non junxerat se ad priores catholicos, id econventiculum tenuit. Hos ergo cum in unum revocare voluisset Eusebius, nec tamen praeventus a Lucifero potuisset, abscessit. Tunc regressus Meletius de exilio, quia cum eo numerosior populus erat, Ecclesias tenuit: et ex eo jam propriam synodum cum caeteris Orientalibus Episcopis habuit, nec tamen Athanasio junctus est. Interim Lucifer injuriam dolens, quod Episcopum a se ordinatum apud Antiochiam non recepisset Eusebius, nec ipse recipere cogitat Alexandrini decreta concilii, sed constringe
Abbreviated transcription (Latin):
et enim dicebant substantiã et subsistentiam unum uidĩ: et quia tres sub¬
stantias non dicimꝰ in dõ. nec tres subsistentias dice debemꝰ. Aliis uͦ qͥbꝰ lon-¬
ge aliud substantia quã subsistentia sig̃care uidebat᷑. dicebant qr substan-¬
tia ipsam rei alicuiꝰ naturã rationẽq qua constat designat: subsistentia
autẽ uniꝰcuiꝰq ꝑsone hoc ipsum qd exstat ⁊ subsistit ostendit: ĩdõq ꝓpt̃
sabellii heresim tres eẽ subsistentias confitendas. qͦd qͣsi tres subsistentes ꝑ¬
sonas sigͥcare uidet᷑: ne suspitionem daremꝰ tanquã illiꝰ fidĩ sectatores. quȩ
trinitatẽ in noĩbꝰ tantũ. ⁊ ñ in rebꝰ ac substantiis confitet᷑. S et de incarna-¬
tione dnĩ cõp̃hensũ :. qr corpꝰ qͦd susceꝑat dñs. neq sine sensu neq sine
aiã suscepisset. Quibꝰ omĩa caute moderateq cõpositis: unꝰqͥsq itinere suo
nisset ibi luciferum contra pollicitationẽ ordinasse epm̃. pudore si mul

Expanded text:
etenim dicebant substantiam et subsistentiam unum videri: et quia tres subsistentias non dicimus in Deo, nec tres substantias dicere debeamus. Alii vero, quibus longe aliud substantia, quam subsistentia significare videbatur, dicebant, quia substantia ipsam rei alicujus naturam rationemque, qua constat, designet: Subsistentia autem uniuscujusque personae, hoc ipsum quod extat et subsistit, ostendat. Ideoque propter Sabelli haeresim tres esse subsistentias confitendas, quod qersonas signare videretur, ne suspicionem daremus, tanquam illius fidei sectatores, qui Trinitatem in nominibus tantum, et non rebus ac subsistentiis confitentur. Stione Domini comprehensum est, quia corpus quod susceperat Dominus, neque sine sensu, neque sine anima suscepisset. Quibus omnibus caute, moderateque compositis unusquisque itinere suo nisset ibi a Lucifero contra pollicitationem ordinatum Episcopum, pudore simul
Abbreviated transcription (Latin):
muscȩ et lacerte habent: s letare qr habes oculos qͦs angłi habent.
et quibꝰ ds̃ uidetur: ꝑ quos tͥ magnũ scientiȩ lum̃ accendit᷑. uin¬

Expanded text:
muscae, et lacertae habent. Sed laetare, quia habes oculos quos Angeli habent, muscae, et lacertae habent. Sed laetare, quia habes oculos quos Angeli habent, et quibus Deus videtur, per quos tibi magnum scientiae lumen accenditu
Abbreviated transcription (Latin):
c̃clude quiuerit. s statĩ ut responsioẽs eiꝰ acciperet. magistrũ eũ etiã
illiꝰ de qͣ ꝓposuisset crederet disciplinȩ. Huiꝰ aliqͣnti dicta ł cõmunit̃
disputata. uł ꝓponentibꝰ responsa. ad hibitis notariis descͥpͥsere. quȩ
etiã nc̃ in magna admiratione habentur. Nos tam̃ qui ⁊ uiue uocis
eiꝰ exparte aliqͣ fuimꝰ auditores. et ea quȩ añnullis dicente eo descͥpta¬
sunt legimꝰ: longe maiorẽ gram̃ ⁊ diuinum nescio qͥd ac supra huma-¬¬
nam uocẽ sonans. in illis magis sermonibꝰ qui de ore ipsius ꝓfere-¬
bantur agnouimꝰ. Hunc etiam beatꝰ antoniꝰ cum fidei athanasi i testi-¬¬
monium laturꝰ aduersus arrianos. de thebaide alȩxandriã uenisset :
magnificis consolatꝰ : uerb̃. Nichil inqtͥ te offendat õdidime: q̃ car.¬
nalibꝰ oculis uideris orbatꝰ. Desunt enim tibi illi ocłi quos mures &

Expanded text:
vel concludere quiverit, sed statim ut responsiones ejus acciperet, 278 magistrum eum etiam vel concludere quiverit, sed statim ut responsiones ejus acciperet, 278 magistrum eum etiam illius de qua proposuisset, crederet disciplinae. Hujus aliquanti dicta, vel communiter disputata, vel proponentibus responsa, adhibitis notariis descripsere: quae etiam nunc in magna admiratione habentur. Nos tamen qui et vivae vocis ejus ex parte aliqua fuimus auditores, et ea quae a nonnullis dicente eo descripta legimus, longe majorem gratiam et divinum nescio quid, ac supra humanam vocem sonans, in illis magis sermonibus, qui de ore ipsius proferebantur, agnovimus. Hunc etiam beatus Antonius cum fidei Athanasii testimonium laturus, adversum Arianos de Thebaide Alexandriam descendisset, magnificis consolatus est verbis: Nihil te, inquit, offendat, o Didyme, quod carnalibus oculis videris orbatus. Desunt enim tibi oculi illi, quos mures, et
Abbreviated transcription (Latin):
lias. ñ ad legendum s ad audiendũ adhibebat: ut quod aliis uisus.
hoc illi conferret auditus. Post uero lucubrationis laborẽ. si somnꝰ.
ut fieri solet legentibꝰ ad uenisset: didimꝰ silentiũ illud ñ adquietẽ
uł ociũ datũ ducens. tanquã aĩal ruminans cibum quẽ cȩperat ex
integro reuocabat: & ea quȩ dudũ ꝑcurrentibꝰ aliis ex libroꝵ lectioẽ
cognouerat. memoria & animo retexebat: ut ñ tam audisse quȩ lecta
fuerant. quã descͥpsisse ea mentis suȩ paginis uideretur. Ita dõ breui
docente. intantam diuinaꝵ humanarũq rerũ eruditionẽ ac scientiã
uenit. ut scolȩ eccdasticȩ doctor existeret. athanasio ep̃o cęt̾isq sapi-¬
geometriȩ. astronomiȩ qͦq uł arithineticȩ disciplinis ita eẽt paratꝰ. ut
nullus unꝗͣ phrlosophoꝵ aliqua ȩxbis artibꝰ ꝓponens. obtin̾e eũt

Expanded text:
lias, non ad legendum, sed ad audiendum adhibebat, ut quod aliis visus, lias, non ad legendum, sed ad audiendum adhibebat, ut quod aliis visus, hoc illi conferret auditus. Cum vero post lucubrationis laborem somnus ut fieri solet legentibus advenisset, Didymus silentium illud non ad quietem, vel ocium datum ducens, tanquam mundum animal ruminans cibum quem caeperat, ex integro revocabat, et ea quae dudum, percurrentibus aliis, ex librorum lectione cognoverat, memoria et animo retexebat, ut non tam audisse, quae lecta fuerant, quam descripsisse ea mentis suae paginis videretur. Ita brevi, Deo docente, in tantam divinarum humanarumque rerum eruditionem ac scientiam venit, ut scholae Ecclesiasticae Doctor existeret, Athanasio Episcopo, caeterisque sapiGeometriae, Astronomiae quoque, vel Arithmeticae disciplinis ita esset paratus, ut nullus unquam philosophorum aliqua ex his artibus proponens, obtinere eum,
Abbreviated transcription (Latin):
dedecore deformatꝰ. qm̃ ꝑurgebat necessitas rei publicȩ consulendi.
sumeret. Quo suscepto. et gentis ferocissimȩ pacẽ tenuit: & fidĩ
catholice custodiuit intemerata consortia.:uII. UeRũ cũ ap̃ ale-
funderet: uelut lampadã diuina luce fulgentẽ. didimum dñs ac-¬
cessus creditur. licet intranscursu. necessario tam̃ cõmemoranda
nob pauca uident᷑. Is namq in parua aetate cũ adhuc etiã plurima
litterarũ ignoraret elem̃ta. luminibꝰ orbatꝰ: maiore desidĩo scientiȩ
ueri luminis inflamat᷑. Nec despationẽ cripita ad ipiscendi passꝰ:
cum auidisset scͥptũ in eu̾glo. qđ ap̃ hoiẽs impossibile ẽ. possibile ẽapd̾
dm̃. Hac gͥ diuina pollicitatione confisus: indesinent̃ dnm̃ precabat᷑.
ñ ut oculoꝵ carnalium uisum. s illuminationem cordis acciꝑet.
Miscebat tam̃ precibꝰ studia ac laborẽ: et iuges continuatasq igi-¬

Expanded text:
dedecore deformatus quoniam perurgebat necessitas Reipublicae consulendi dedecore deformatus quoniam perurgebat necessitas Reipublicae consulendi sumeret. Quo suscepto, et gentis ferocissimae pacem tenuit, et fidei catholicae custodivit intemerata consortia. CAPUT VII. De Didymo Alefunderet, velut lampadem quandam divina luce fulgentem 277 Didymum Dominus accessus creditur, licet in transcursu, necessario tamen commemoranda nobis pauca videntur. Is namque in parva aetate, cum adhuc etiam prima litterarum ignoraret elementa, luminibus orbatus, majore desiderio scientiae veri luminis inflammatur: nec desperationem cupita adipiscendi passus est, cum audisset scriptum in Evangelio: Quod apud homines impossibile est, possibile est apud Deum . Hac igitur divina pollicitatione confisus indesinenter Dominum deprecabatur, non ut oculorum carnalium visum, sed ut illuminationem cordis acciperet. Miscebat tamen precibus studia ac laborem, et juges continuatasque vigi
Abbreviated transcription (Latin):
ad sac̃dotiũ suscipiendũ alexandriã ex more deducit᷑. Ad: luciꝰ. cui
ordinandi deferebat᷑ offitium. Quo uiso mosses : p̃sentibꝰ ducibꝰ qͥ
ꝑurgebant. et popłis ait. Ego quidẽ me ñ eẽ dignũ tanto sac̃dotio
iudico. Ueruntam̃ si aliqͣ in me licet indigno diuina dispensatio pu-¬¬
tatur explenda: dm̃ nr̃m cęliac tr̃ȩ dnm̃ testor. q luciꝰ scõꝵ sanguine
pollutas & cruentas suꝑ me non mittet manꝰ. Cũq luciꝰ tã graui nota
inustum se uidẽt in ocłis płimoꝵ: quare inqͥt o moses tam facile con-¬
audi fidẽ meã: et tͥ ipsi magis quã aliis crede. Tũ ille. Desine inqͥt
o luci dolosis tuis me qͦq imaginibꝰ aggredi. bene mͥ nota : fidestua:
quã ꝓtestant᷑ seruidĩ ꝑ metalla damnati. ep̃i in exiliũ trusi. pb̃ri. di-¬
aconi: extͣ. xp̃iani noĩs habitada relegati. bestiis alii. alii ignibꝰ tra-

Expanded text:
ad sacerdotium suscipiendum, Alexandriam ex more deducitur. Adest Lucius, cui ad sacerdotium suscipiendum, Alexandriam ex more deducitur. Adest Lucius, cui ordinandi deferebatur officium. Quo viso, Moyses praesentibus ducibus qui perurgebant, et populis, ait: Ego quidem me, non esse dignum tanto sacerdotio judico: verumtamen si aliqua in me, licet indigno, divina dispensatio putatur explenda, Deum nostrum caeli ac terrae Dominum testor, quod Lucius Sanctorum sanguine pollutas et cruentas super me non injiciet manus. Cumque Lucius tam gravi nota inustum se videret in oculis plurimorum: Quare, inquit, Moyses, tam facile conaudi fidem meam, et tibi ipse magis quam aliis crede. Tunc ille: Desine, inquit, o Luci, dolosis tuis me quoque imaginibus adgredi. Bene mihi nota est fides tua, quam protestantur servi Dei per metalla damuati, Episcopi in exilium trusi, Presbyteri, diaconi extra Christiani nominis habitacula relegati, bestiis alii, alii etiam ignibus tradi
Abbreviated transcription (Latin):
erat catholicũ eẽ s pęna. ⁊ p̃cipue ap̃ alexandriã. ubi nec sepeliendis qͥdẽ
corporibꝰ mortuoꝵ libera facultas fidelibꝰerat.uI. Que dũ luciꝰ om̃ia
arrogantia & sȩuitia gereret: mauuia sarracenoꝵ gentis Resina. uehe.¬
menti bello palestini & arabici militis oppida atq urbes quatere. uici¬
nasq simul uastare ꝓuintias cȩpit. Cumq frequentibꝰ bellis romanũ
attriuisset exercitum. et płimis ꝑemptis reliquos uertisset infugã. ora-¬
ta pace. ñ alit̾ se amplexuram ꝓmittit. nͥ moyses qͥdã noĩe. monachꝰ.
genti suȩ ordinaret᷑ epc̃. qͥ inheremo partibꝰ suis ꝓpinqͥ uitã solitariã
ducens. meritis & uirtutibꝰ ac signis quȩ faciebat ds̃ ꝑ illũ magnifice
innotuerat. Peticio eiꝰ pͥncipi indicata romano: sine ulla dilatioẽ
iubet᷑ impleri. Aducibꝰ nr̃is qͥ ibi infelicit̾ pugnau̾ant. captꝰ morses.

Expanded text:
erat catholicum esse, sed poenae: praecipue apud Alexandriam, ubi ne sepeliendis quidem erat catholicum esse, sed poenae: praecipue apud Alexandriam, ubi ne sepeliendis quidem corporibus mortuorum libera facultas fidelibus erat. Quae dum Lucius omni arrogantia et saevitia gereret, Mauvia Sarracenorum gentis Regina, vehementi bello Palaestini et Arabici limitis oppida atque urbes quatere, vicinasque simul vastare provincias coepit. Cumque frequentibus bellis Romanum attrivisset exercitum, et plurimis peremptis, reliquos vertisset in fugam, orata pacem, non aliter se amplexuram promittit, nisi Moyses quidam nomine, monachus, genti suae ordinaretur Episcopus. Qui in eremo partibus suis propinqua vitam solitariam ducens, meritis et virtutibus ac signis quae faciebat Deus per illum, magnifice innotuerat. Petitio ejus Principi indicata Romano, sine ulla dilatione jubetur impleri a ducibus nostris, qui ibi infoeliciter 276 pugnaverant. Captus Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
set. Infantẽ qͦ secũ paruulũ trahentẽ: cursuq rapido irrupto etiã of-¬
ficii agmine festinantẽ. Tum ille ultra ñ ferens: apprehendite inqͥt mu-¬
lierem. et huc deducite: Cumq fuisset adducta. quo inqͥt infelix muli-
er ꝓperas tam festina : Ad campumait. quo catholicoꝵ popłs conuenit.
Et ñ inqͥt audisti qr p̃fectꝰ illuc ꝑgit. ut om̃s int̾ficiat qͦs iuen̾it: Audi
ui ait. et idõ festino ut ibi inueniar: Et qͦ inqͥt paruulũ istũ trahis:. Ut¬
& ipse ait martiriũ conseqͥ mereat᷑. Quȩ cũ audisset: modatissimꝰ re-¬
dire officiũ & conu̾ti uehiculũ ad palatiũ iubet: de ingressꝰ ait. Imꝑator.
cuisset cuncta de muliere: repressit imꝑatoris insaniam. Per idẽ tẽpꝰ eccłã
enĩ in uerb̃ uniꝰcuiꝰq fides. s mexiliis & incarcerib ꝓbabat᷑: qr ñ honori

Expanded text:
set, infantem quoque parvulum secum trahentem, cursuque rapido, irrupto etiam Ofset, infantem quoque parvulum secum trahentem, cursuque rapido, irrupto etiam Officii agmine, festinantem. Tum ille ultra non ferens: Apprehendite, inquit, mulierem, et huc deducite Cumque fuisset adducta: Quo, inquit, mulier infoelix, properas tam festina? Ad campum, ait, quo catholicorum populus convenit. Et non, 275 inquit, audisti, quia Praefectus illuc pergit, ut omnes interficiat quos invenerit? Audivi, inquit, et ideo festino, ut ibi inveniar. Et quo, inquit, parvulum istum trahis? Ut et ipse, ait, martyrium consequi mereatur. Quae cum audisset vir moderatissimus, redire Officium et converti vehiculum ad palatium jubet. Et ingressus ait, Imperator, cuisset cuncta de muliere, repressit Imperatoris insaniam. CAPUT VI. De Moyse, enim in verbis uniuscujusque fides, sed in exiliis et carceribus probabatur: quia non honori
Abbreviated transcription (Latin):
isset alexandriȩ nunciatũ: ueritꝰ est lucius ne forte etiã suoꝵ in eũ odia
apłi reliquiis decorata. Ubi cum imꝑator popłos uidisset eccłiis eiectos
incampo hab̾e conuenticulũ: tanta dr̃ iracundia accens. ut p̃fectum
suum pugno ꝑcuteret. cur ñ fuissent inde qͦ sic̃ usserat deturbati.
At ille licet eẽcpaganꝰ. & iniuriis ab imꝑatore fuisset affectꝰ. tam̃ consi-¬
datione humanitatis. altera die aduastandum popłm ꝓcessurꝰ facit hoc
ipsum ciuibꝰ ꝑocculta inditia clarescere: quo scilicet cauere possent ne
inuenirentur in loco. Mane ꝓcessurꝰ. terrorẽ solito malorẽ ꝑ officiũ
mouet: agitq omĩa. quo quã minuni. uł si fieri posset nulli ꝑicli.¬
tarent᷑. Uidet tam̃ frequentiorẽ solito popłm tendẽ ad locum: currere
de ostium. nec oꝑire ut mulierũ habitũ decet. caput diligentiꝰ potuis-¬

Expanded text:
isset Alexandriae nunciatum, veritus Lucius, ne forte etiam suorum in eum odia isset Alexandriae nunciatum, veritus Lucius, ne forte etiam suorum in eum odia omae Apostoli Reliquiis decorata. Ubi cum per se Imperator populos vidisset Ecclesiis ejectos in campo habere conventiculum, tanta dicitur iracundia accensus, ut praefectum suum pugno percuteret, cur non fuissent inde quoque, sicut jusserat, deturbati. At ille licet esset Paganus, et injuriis ab Imperatore fuisset affectus, tamen consideratione humanitatis, altera die ad vastandum populum processurus, facit hoc ipsum civibus per occulta indicia clarescere, quo scilicet cavere sibi  Al. se possent, ne invenirentur in loco Mane processurus, terrorem solito majorem per Officium movet, agitque omnia, quo quam minimi, vel si fieri posset, nulli periclitarentur. Videt tamen frequentiorem solito populum tendere ad locum, currere eret ostium, nec operire se, ut mulierum habitum decet, diligentius potuis
Abbreviated transcription (Latin):
me qͦdeet sac̃dotis filia. qui in honore p̃cipuo ap̃ illos erat. popłi conue¬
nissent: ꝑ auras eã raptã sequentes. ꝑueniunt usq ad nauicłã senũ. Ibi
iͦ ꝓiecta. & eoꝵ pedibꝰ ꝓstrata c̃lamare coepit. Qͥd uenistis huc õ serui
dĩ sũmi: antiquis nos et ueternosis euoluere domiciliis : In hoc latere¬
potiumꝰ. Quo imꝰ antiquis sedibꝰ: Populos urõs trasq repetite. Cũ haec
diceret increpatꝰ ab eis spc̃ erroris effugatur. et puella sana una cũ parenti¬
bꝰ suis iacebat ad pedes nr̃i temporis apłoꝵ. Qui talibꝰ ȩxordiis p̃dicantes eis
die ipsa manibꝰ sius antiquissimum templũ ⁊ insrĩma ueneratione ha-¬
bitum destruerent: & eccłam confestim aedificarent. Nec ad delib̾andỹ
spatio tẽporis eguert̃: qͥbꝰ fidẽ rerũ fecerant. ñ u̾ba s iurtꝰ. S hoc cũ fu-¬

Expanded text:
me quod esset sacerdotis filia qui in honore praecipuo apud illos erat populi conveme quod esset sacerdotis filia qui in honore praecipuo apud illos erat populi convenissent, per auras eam raptam sequentes, perveniunt usque ad naviculam senum. Ibi pedibus et prostrata clamare coepit: Quid venistis huc, o servi Dei summi, antiquis nos et veternosis evolvere domiciliis? In hoc lpotuimus? Cedimus antiquis sedibus, populos vestros terrasque recipite. Cum haec diceret, increpatus ab eis erroris spiritus effugatur. Et puella sana una cum parentibus suis jacebat ad pedes nostri temporis Apostolorum. Qui talibus exordiis praedicantes eis die ipsa manibus suis antiquissimum templum, et in summa veneratione habitum destruerent, et Ecclesiam confestim aedificarent. Nec ad deliberandum spatio temporis eguerunt, quibus fidem rerum fecerant, non verba, sed virtus. Sed hoc cum fu
Abbreviated transcription (Latin):
tulis regrediens. pelles ouium lanatas plurimas uelut munꝰ ꝓsus-¬
cepta grã ad senem defert morsu oris euectas: & ante fores eis depositis abs-¬
cedit. Uerũ si singłoꝵ mirabilium gesta ꝓsequi uelimꝰ. excludim̃ a
tulit: qͥn immo iubet patres ipsos ablatos agrege suo. imo clam raptos.
in insulã qͣndã aegypti paludium deportari. inqua cõꝑerat neminẽ
Senes gͥ cum duobꝰ solis pedissequis noctu ad insulã deducunt᷑: inqͣ erat
templũ qͦddã summa ueneratione a loci incolis obseruatũ. Cũq nauicła
senum oram soli illiꝰ contigisset: ecce subito sac̃dotis illiꝰ templi uirgo filia.
correpta spũ. cum ingenti uociferatione & clamoribꝰ usq ad celũ datis.
ꝑ medios agi popłoscȩpit: &e crebros ducens rotatꝰ. stridens huc atq illu
rabida ora uibrare. Cumq adspectaculum tamingentis monstri. maxi.¬

Expanded text:
suis regrediens, pelles ovium lanatas plurimas, velut munus pro sussuis regrediens, pelles ovium lanatas plurimas, velut munus pro suscepta gratia ad senem defert, morsu oris evectas, et ante fores ejus depositis, abscedit. Verum si singulorum mirabilium gesta prosequi velimus, excludimur a tulit; quinimo jubet patres ipsos ablatos a grege suo 273 imo clam raptos, in insulam quandam Aegypti paludium deportari, in qua compererat neminSenes igitur cum duobus solis pedissequis noctu ad insulam deducuntur, in qua erat templum quoddam summa veneratione a loci incolis observatum. Cumque, primum navicula senum oram soli illius contigisset, ecce subito sacerdotis templi illius virgo filia correpta spiritu, cum ingenti vociferatione et clamoribus usque ad caelum datis, agi per medios populos coepit, et crebros ducens rotatus, stridens huc atque illuc rabida ora vibrare. Cumque ad spectaculum tam ingentis monstri, maxi
Abbreviated transcription (Latin):
lescens. dep̃cor inqͥt ad eos qͥ deduxerant. applicate me ad illã partẽ
parietis. ubi cubare senior solet. Etcum fuisset ad motꝰ: parum luti
aridi. unde paries oblitꝰ uidebat᷑ assumens. palmȩ suȩ suꝑ posuit.:
Rogat etiã ut aquã de puteo ex qͦ bibe solebat haurirent. Quo humore
resoluens glebulam eodẽq luto ocłos suos suꝑ ungens. & lauans
deaqua quȩ austa fuerat. repente recepit uisum: ita ut nullo indi-¬
gens adminicło rediret ad sua.S ne scđ̾m lȩpsos illos ageret qͦs a se curatos
rens. rem ut gesta fuerat indicauit. Idem ipse machariꝰ. hrenȩ spelun-¬
cam habuit cellulȩ uicinam. Et quadã die catulos suo. cȩcos ad eum
belua ꝓducit: atq ante pedes eiꝰ ponit. At ille cũ intellexisset ꝓcecitate
catuloꝵ bestiam supplicare: rogauit dnm̃ ut eis redderet uisũ. Iuo
recepto: matrẽ sequentes redeunt ad speluncã. Et paulopꝰ ipsa cum ca-

Expanded text:
lescens, Deprecor, inquit ad eos qui deduxerant, applicate me ad illam partem lescens, Deprecor, inquit ad eos qui deduxerant, applicate me ad illam partem parietis, ubi cubare senior solet. Et cum fuisset admotus, parum luti aridi, unde paries oblitus videbatur, assumens, palmae suae superposuit  Al. supposuit. Rogat etiam ut aquam de puteo, ex quo bibere solebat, haurirent. Quo humore resolvens glebulam, eodemque luto oculos suos superungens, et lavans de aqua, quae hausta fuerat, repente recepit visum, ita ut nullo indigens adminiculo rediret ad sua. Sed ne secundum leprosos illos ageret, quos a se curatos rens, rem ut gesta fuerat indicavit. Idem ipse Macarius leenae speluncam habuit cellulae vicinam. Et quadam die catulos suos caecos ad eum bellua producit, et ante pedes ejus ponit. At ille cum intellexisset pro caecitate catulorum bestiam supplicare, rogavit Dominum ut eis redderet visum. Quo recepto, matrem sequentes redeunt ad speluncam. Et paulo post ipsam cum catulis
Abbreviated transcription (Latin):
uiri qͥ c̃sortiũ uitȩ & actũ ñ cũ cȩt̾is mortalibꝰ. s cũ suꝑnis angłis hab̾e
credebant᷑. Quȩ p̃sens uidi loqͦr: ⁊ eoꝵ gesta refero. quoꝵ inpassionib
sociꝰ eẽ ꝓmerui. hi ducebant exercitũ dñi. ñ mortalibꝰ telis. s fide
religionis armatũ: exercitũ moriendo uincentẽ: et qͥ sangͥnis ꝓfusioẽ
uictor xpm sequeret᷑ ad cȩlũ.Iuiq dum intab̾naculis positi & orantes
expectarent interfectores suos: delatꝰ: ad eos homo.olim m̃bris oĩbꝰ
et p̃cipue pedibꝰ aridꝰ. S cũ ab eis innoĩe dñi oleo fuisset ꝑunctꝰ. statĩ
exiliens benedicebat dm̃: ostendens qr uere erat in eis ds̃. Ante aliqͣn-¬
tulum uͦ tẽporis. cȩcꝰ qͥdã rogaũ deduci se ad cellulã macharii. quȩ erit
indeserto itinere dierũ triũ. Quo pꝰea quã cecꝰ multo ductantium
labore ꝑuenit: machariũ ñ repperit domi. Contristatꝰ ualde: nullatenꝰ

Expanded text:
n cum caeteris mortalibus, sed cum supernis angelis habere credebantur. Quae praesens vidi loquor: et eorum gesta refero, quorum in passionibus socius esse promerui. Hi ducebant exercitum Domini, non mortalibus telis, sed fide religionis armatum, exercitum moriendo vincentem, et qui sanuique  Al. Qui dum in tabernaculis positi, et orantes expectarent interfectores suos, delatus est ad eos homo olim membris omnibus, et praecipue pedibus, aridus. Sed cum ab eis in nomine Domini oleo fuisset petunctus, statexiliens, benedicebat Deum, ostendens quia vere erat in eis Deus. Ante aliquantulum vero temporis caecus quidam rogabat deduci se ad cellulam Macarii, quae 272 erat in deserto, itinere trium dierum. Quo posteaquam caecus multo ductantium labore pervenit, Macarium non reperit domi. Contristatus valde, nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã materia sibi crudelitatis oblata. seuior erga cȩt̾os efficiebat᷑:
et ita ibat insanguinẽ. ut nec speciem quidem aliquã religionis
seruare uideretur. Cuiꝰ pͥmo ingressu. tanta et tã turpia in uirgines
& continentes eccłȩ gesta st̃: quȩ nec inꝑsecutionibꝰ gentiliũ memorant᷑.
In de pꝰ fugas cuuũ ⁊ exilia. pꝰ cedes et torm̃ta. flammasq quibꝰ innumeros
confecerat: ad monasteria furoris sui arma conuertit. Uastat heremũ.
et bella quie.centibꝰ indic̃. Ria milia simul aut eo amplius uiros. ꝑ
totam heremum secreta & solitaria habitatione disꝑsos. oppugnare
parit̃ aggreditur. Mittit armatm aequitũ ac peditũ manũ. tribunas.
p̃positos. et belloꝵ duces tanꝗͣ aduersũ barbaros pugnaturꝰ elegit.:
Quicunt uenissent: nouam belli speciem uident. hostes suos gladiis
rito. machariꝰ &e rsidorꝰ aliq machariꝰ atq heraclides. & pambꝰ.

Expanded text:
tanquam materia sibi crudelitatis oblata, saevior erga caeteros efficiebatur. tanquam materia sibi crudelitatis oblata, saevior erga caeteros efficiebatur. Et ita ibat in sanguinem, ut ne speciem quidem aliquam religionis servare videretur, cujus primo ingressu tanta et tam turpia in virgines et continentes Ecclesiae gesta sunt, quae nec in persecutionibus Gentilium memorantur. Inde post fugas civium et exilia, post caedes et tormenta, flammasque quibus innumeros confecerat  Al. condemnavit, ad monasteria furoris sui arma convertit. Vastat eremum, et bella quiescentibus indicit. Tria millia simul, aut eo amplius, viros per totam eremum secreta 271 et solitaria habitatione dispersos oppugnare pariter aggreditur. Mittit armatam equitum ac peditum manum: Tribunos, Praepositos, et bellorum duces, tanquam adversum Barbaros pugnaturus elegit. Qui cum venissent, novam belli speciem vident, hostes suos gladiis rito, Macarius et Isidorus, aliusque Macarius, atque Heraclides, et P
Abbreviated transcription (Latin):
uit in illo dñs quod ꝓmisit: plus etiam quã centuplum inp̃senti
scło restituens ei. Nam quia militiã ꝓ xp̃o reliquerat: recepit imn-
ꝑtum. Is inconsortium regni assumit frem̃ ualentẽ: et sibi occiduas
quidẽ partes delegit: illi aut̃ orientales reliquit. S ualens fauendo
torm̃ta deduxit. et ignibꝰ tradidit. multaq nefanda & crudelia
stite:. uelut diuina quedã iurtute ꝓ hibitus. cũ de baccaret᷑ incet̾os.
state cum quadragesimo &e sexto sac̃dotii sui annõ athanasi pꝰ multos
agones multasq patientiȩ coronas quieuisset in pace: sciscitatꝰ de sue.¬
cessore. petrũ tribulationum suaꝵ participẽ et sociũ delegit. S lutiꝰ
arriane partis epc. continuo tanquã ad ouẽ aduolat lupꝰ Et pet&ꝰ
quidem nauim ꝓtinꝰ conscendens. ad urbẽ romã profiigit. luciꝰ uero

Expanded text:
vit in illo Dominus quod promisit, plus etiam quam centupla in praesenti vit in illo Dominus quod promisit, plus etiam quam centupla in praesenti seculo restituens ei. Nam quia militiam pro Christo reliquerat, recepit  Al. recipit imperium. Is in consortium regni assumsit fratrem Valentem, et sibi quidem Occiduas partes delegit, illi autem Orientales reliquit. Sed Valens favendo idente usque ad tormenta deduxit, et ignibus tradidit. Multaque nefanda et crudelia rstite, velut divina quadam virtute prohibitus, cum debaccharetur in caeteros, state, cum quadragesimo et sexto anno sacerdotii sui Athanasius, post multos agones multasque patientiae coronas quievisset in pace, sciscitatus de successore, Petrum tribulationum suarum participem et socium delegit. Sed Lucius Arianae partis Episcopus, continuo tanquam 270 ad ovem advolat lupus. Et Petrus quidem navem protinus conscendens, ad urbem Romam profugit. Lucius vero