comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad codẽpnatõem ⁊ in de pecumi ade¬
bi. si uumi aniuc ẽ non ampuut
eum ꝙͣi ꝙ re uera cebet dando y¬
pothecam hb̾are. ¶auena resu¬
tilit̾ pot̾ obligan sb̾ ꝯditõne si
debitoris scã fuerit. ¶ Siduo ꝑit¬
d̾ ypot heca paciscantur iqnͣtum
quiiq obligatam o ypotbecam ht̃ uñ
uͣr proqmitate debiti. an proꝑti¬
qnͣtitate debiti pignushant obligeit᷑
S utͣq sicum postessore ꝙ̃ ad̾m nͣr¬
deꝑte quisq aude toto. q̃ĩ utriq in
solidum res obligata fu̾it. ꝙerit
dicendum. Siedd̾ ⁊ die pignus ut̾q
datumẽ seꝑatim. oisisimur ili ⁊ il¬
aget. Siminus aget inus quicq ꝓ¬
pothece ue. ut sintra c̾tum tp̃s ñ sit
soluta pecunia. iuire ep̃toris posside¬
l extim indam. hoc enincaũ uide¬
tur quodam modo condicional ẽe
unditio. Et itaduius seir ⁊ anto res¬

Expanded text:
nde pecunia deberi: sed humanius est non amplius eum, quam quod re uera debet, dando hypothecam liberare.Aliena res utiliter potest obligari sub condicione, si debitoris facta fuerit.Si duo paritde hypotheca paciscantur, in quantum quisque obligatam hypothecam habeat, utrum pro quantitate debiti an pro partiquantitate debiti pignus habeant obligatum. sed uterque, si cum possessore agat, te quisque an de toto, quasi utrique in solidum res obligata sit? quod erit dicendum, si eodem die pignus utrique datum est separatim: sed si simul illi et ilaget, si minus, unusquisqpothecaeue, ut, si intra certum tempus non sit soluta pecunia, iure emptoris possideestimand‹a›m: hoc enim casu uidetur quodammodo condicionalis esse uenditio. et ita diuus Seuerus et
Abbreviated transcription (Latin):
de tetur ꝗd prod̾at iremactio¬
cum iuꝑ conam agñdo id conceq̃re¬
tur. ¶Int̾dum defructib irbitra¬
ridebet uidex.ut ex quo lis inchoa¬
ta sit exeo tpr̃ ⁊ de fructibi ꝯdemi¬
net. quid enini siminorieat p̃di¬
um qm̃ debetur. Naice añcedẽti¬
bus Etuctib nich pot̾ pronũciare

Expanded text:
d proderat in rem actiocum et in personam agendo idem consequeretur?Interdum etiam de fructibus arbitrari debet iudex, ut, ex quo lis inchoata sit, ex eo tempore etiam fructibus condemnet. quid enim si minoris sit praedium, quam debetur? nam de antecedentibus fructibus nihil potest pronuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
ruẽ ꝙ pompo .ł. uii. ad ed̾. scribit
Si quid pecumam debet is ciũ nomen
pignori datuẽ exactam acreditore
se̾ cõ ꝑñsaturum. s. iuͦ corpus is debue¬
nt ⁊ solsnt pignoris loco futuruma¬
pd̾ scd̾m creditoremi s ⁊ insuꝑficianis
legitime contistere. creditor pot adũ¬
sũs quemuiret postorem siue tñi con
eti amucirditor iudicatum debitorem
fecit ypathera mauet obligata quia
suas conditiones ht̃ ypotheoma actõ
dẽ. Sisoluta ẽ prcunia. aut sittãm
c. quib cessantib tenet. ¶ s̃i cuinde

Expanded text:
imo ad edictum scribit, si quidem pecuniam debet is, cuius nomen pignori datum est, exacta ea creditorem secum pensaturum: si vero corpus is debuerit et solverit, pignoris loco futurum apud secundum creditorem. Et in superficiariis legitime consistere creditor potest adversus quemlibet possessorem, sive tantum .Etiamsi creditor iudicatum debitorem fecerit, hypotheca manet obligata, quia suas condiciones habet hypothecaria actio, id est si soluta est pecunia aut satisfactum est, quibus cessantibus tenet. et si
Abbreviated transcription (Latin):
bitur qui ⁊ pignori dart possunt.¬
¶Sites ypothece data postea muta¬
ta fu̾it. oq̾ ypotheonia accio ꝯpent
ueriti de domo data yporhece. ⁊ or¬
to fcõ. It side loco conuenit ⁊ do¬
mus fc̃asit. It̾ si deloco dato. demnde
uineis meo põitis Inim̃dicatõne i¬
pignons atitur. m rem sequaactũ
ẽ. possideat is cum quo actum est

Expanded text:
bitur, qui et pignori dare possunt.Si res hypothecae data postea mutata fuerit, aeque hypothecaria actio competit, ueluti de domo data hypothecae et horto facta: item si de loco conuenit et domus facta sit: item de loco dato, deinde in eo positis.In uindicatione pignoris quaeritur, an rem, de qua actum est, poss
Abbreviated transcription (Latin):
bito ub̾ata res fu̾i̾t de quo iud̾no᷑ ẽ
ut hec ita cebãnt. si ⁊ conueniat
an ⁊ si simpłr conueint de eo ꝙ ex¬
cedit ut sit ypothece ⁊ soudares
mẽe conuentiomi indetur.cuma
primo cre ditore fu̾it ułi̾ata. anad¬
huc pars. s illd̾ magisẽ ꝙ pͥus. oi¬
ximus. G arcͦ.¬

Expanded text:
 res fuerit? de quo uidendum est, utrum hoc ita se habeat, si et conueniat, an et si simpliciter conuenerit de eo quod excedit ut sit hypothecae? et solida res inesse conuentioni uidetur, cum a primo creditore fuerit liberata, an adhuc pars? sed illud magis est, quod prius diximus. 16 Marc
Abbreviated transcription (Latin):
ligatõne uon ał obligantur. nͥ con¬
ditio eytit̾it. ¶Int̾ pignus aut ⁊ y
pot hecã tm̃ noĩs conui differt ¶ Da¬
reaut̾ quis ypotbecam pot̾ sul pro
sua obligatõne siue praauena. Ulp̃.¬
bligõne gen̾an rer̾ quas quis hũit
linqñda est debitori. ⁊ ex mancipus qͥ
ueo usuhẽbat utc̃tum sit enmpig¬
nori daturum non fuire. pro inde

Expanded text:
igatione non alias obligantur, nisi condicio exstiterit.Inter pignus autem et hypothecam tantum nominis sonus differt.Dare autem quis hypothecam potest siue pro sua obligatione siue pro aliena. 6 Ulpione generali rerum, quas quis habuit linquenda est debitori, et ex mancipiis quae in eo usu habebit, ut certum sit eum pigno
Abbreviated transcription (Latin):
Idõq arbitrio iudicis camiones int̾¬
ponende sunt. si conditio extit̾it nec
pecuma soluatur restitiuypothe¬
cam si mrer̾ natumsit propt̾ usu¬
ras quoq. diobligati sit ypothe¬
ca. usure solideb̾nt. idem ⁊ inpe¬
na dicemus U Tx .I.¬
uit an ⁊ mediotpr̾ ꝑsequi pigno¬
ra ꝑmittũdum sit. ⁊ pntodandam
pignoris ꝑsecutioneni. quia int̃est
mea ⁊ ita celsus scribit.Ex quibus
caĩs naturał obligatio ꝯfistit pignꝰ
ut fructui pendentes ꝑtus ancille.¬
fetus pecoe ⁊ ea qͥ nascuntur siunit spo¬
tbeoe obligata. idq seru indiunẽ
suie dñs fundi connemĩt aut deu¬
sufrucai. uit dehus q̃uascuntur si¬
ue is qui usum fructum ht̃. sicut
ur scrait. ¶E dicitur creditorent
cautiomibus ut sp̃ałr reb ypothe¬
ce nomine datis cetã ⁊̃ bona tenẽ ͥ
obligate. ¶Quires suas iamobliga¬
uerant ⁊ aiuscdõ obligant c̃oitori
Sepius eas dem res obligant. p̃dicere
sołnt alunulli rem obligatam ẽẽ ꝙ̃

Expanded text:
ideoque ar bitrio iudicis cautiones interponendae sunt 'si condicio exstiterit nec pecunia soluatur, restitui hypothecam, si in rerum natura sit.' Propter usuras quoque si obligata sit hypotheca usurae solui debent: idem et in poena dicemus. 14 nit, an et medio tempore persequi pignora permittendum sit. et puto dandam pignoris persecutionem, quia interest mea: et ita Celsus scribit.Ex quibus casibus naturalis obligatio consistit, pignus ut fructus pendentes, partus ancillaefetus pecorum et ea quae nascuntur sint hypothecae obligata: idque seruandum est, siue dominus fundi conuenerit aut de usu fructu aut de his quae nascuntur siue is, qui usum fructum habet, sicutus scribit.Quod dicitur creditorem cautionibus, ut specialiter rebus hypothecae nomine datis cetera etiam bona teneantur obligatae. Qui res suas iam obligaverint et alii secundo obligant creditori, pati qui saepius easdem res obligant, praedicere solent alii nulli rem obligatam esse quam
Abbreviated transcription (Latin):
tumisit. anuero epła nullius momiti
sit. cum sine die ⁊ consule sit. R̾. con
co obligatõ nẽ pignoꝵ cessare. ꝙ dies
⁊ coniules. aditi. ł tabule signate nõ
sint.Creditor pignori accepit a de¬
bitore quicquid mro nicht̃. ħiturus¬
idem debitorab aioͥ mutuan accepit
cum inronis euis fc̃asint. obligata c̃¬
ditori pignori eẽ ceꝑint. R. cepute.
I insula auam tibi eypacto conuẽto
licuit uendere conbustae̾. de mͥadebi¬
tore suo restituta ẽ. id ẽ innoua in¬
sula uerus yeres. Ex qͥbꝯ causis

Expanded text:
tum sit an uero ea epistula nullius momenti sit, cum sine die et consule sit. respondico obligationem pignorum cessare, quod dies et consules additi uel tabulae signatae non sint.Creditor pignori accepit a debitore quidquid in bonis habet habiturusidem debitor ab alio mutuam accepit, cum in bonis eius facta sint, obligata creditori pignoris esse coeperint. respondit i insula, quam tibi ex pacto conuento licuit uendere, combusta est, deinde a debitore suo restituta, idem in noua insula iuris habes. IN QUIBUS CAUSIS
Abbreviated transcription (Latin):
fudum aut medes auquicindi¬
catur eoucqi retinet poadem᷑: des¬
pignoni loco donec illi pecuma solua¬
tur. cum musuras ftuctus ꝑcipiat.
aut iocando aut ip̃e ꝑcipiendo h̾i¬
tandoq. Itaq si amisit postoem
solet infc̃m accõne uti Culuftus¬
tus anpossit pignori ypothete ue
uen̾it siue ille qui solum usũf.¬

Expanded text:
fundum aut in aedes aliquis inducatur, eo usque retinet possessionepignoris loco, donec illi pecunia soluatur, cum in usuras fructus percipiat aut locando aut ipse percipiendo habitandoque: itaque si amiserit possessionem, solet in factum actione uti.Usus fructus an possit pignori hypothecaeueietatis conuenerit siue ille qui solum usu
Abbreviated transcription (Latin):
hntur pignore dandoronor¬
ł postea qĩtor. recept̃
rei collata conuentione siñfu¬
it eiqui pigniu dalã debita. p̾¬
ea debitori dm̃o qĩto. difficilĩẽ
ditori qui non ignorauit alie¬
nũ utił accio dabitur. s faciorent
possidñti retñtio.  seruo pigno¬
ridato pecłiun enus creditor citra ꝯ
ri daretur noĩañ ut fructusquo pig¬
nori ec̃tit ꝯuenit eos ꝯsumptos bõ¬
diem usuxis non coluti fructus ypo¬
thecar̾ inusuris ꝯpensatentim isi¬

Expanded text:
in pignore dando bonorl postea quaesitorum recepta rei collata ‹c›onuentione, si non fuit ei qui pignus dabat debita, postea debitori dominio quaesito difficilius creditori, qui non ignorauit alienum, utilis actio dabitur, sed facilior erit possidenti retentio.Seruo pignori dato peculium eius creditor citra cori daretur, nominatim, ut fructus quoque pignori essent, conuenit. eos consumptos bodiem usuris non solutis fructus hypothecarum usuris compensarentur fi
Abbreviated transcription (Latin):
tor hãt. ⁊ si intradiem c̾tum pecu¬
nia reddita nonsit u̾nd̾e cas uicino
cuntur tenentur. s ⁊ si priorib capi¬
tibe deqidñtib totusgrex fũĩt re¬
nouatus pignori tenebitur. ¶statu¬
lib̾ quoq dari ypothete potĩt. ncet cõ¬
ditõne existãre euanescait pignus.

Expanded text:
si intra diem certum pecunia soluta non sit, uendere eas uicino cuntur tenentur: sed et si prioribus capitibus decedentibus totus grex fuerit renouatus, pignori tenebitur.Statuliber quoque dari hypothecae poterit, licet condicione exsistente euanescat pignus.
Abbreviated transcription (Latin):
uin conuenit ut is quiadre ¶d̾ .ł.¬
fectionem edificu credidit depensi¬
ombus iire pignoris ip̃e creditamit¬
cipiat eti amactõnes unesadu̾susĩ¬
quilios accipiet cautionus exempio
qͣ debitor creditori pignori dedit ¶d̾
um conuem̾it de pignore ł ratanh n¬
te me conuentionem. ł mandante.
qĩ int̾ me ⁊ colonum meum conue¬
nisse moetur. ¶ Si debuto᷑ ẜuum quen
a ñ dño ronafloe emerat. ⁊ pignoraue¬
rit tencat᷑ ẜmane locus ẽ ⁊ siadusil
modifotinto accessit id ad debitorẽ
atar lis adu̾sus postorem ent esti¬

Expanded text:
um conuenit, ut is, qui ad refectionem aedificii credidit, de pensionibus iure pignoris ipse creditum recipiat, etiam actiones utiles aduersus inquilinos accipiet cautionis exemplo, quam debitor creditori pignori dedit. 21 um conuenerit de pignore uel ratam habente me conuentionem uel mandante, quasi inter me et colonum meum conuenisse uideatur.Si debitor seruum, quem a non domino bona fide emerat et pignerauit, teneat, Seruianae locus est et, si aduersus modi fortuito accessit, id ad debitorem atur, lis aduersus possessorem erit aesti
Abbreviated transcription (Latin):
hł ortatem iuaer actõnie ẜni ine. ne¬
sleita debrditate dãsntñcia pig¬
nons oĩm inqicere delrbit. at qͣn
non bñ legatanis ꝑ om̃ia ꝯꝑatur
cum łgata quid̾ ait uałe non pos¬
st̃. quam si testam̃tum factum cõs¬
taret. Enim uero fĩpot. ut ⁊ pign̾
recte sit acceptum. nec tñ ab eo lis
tus apud iuduum rem q̃ ꝑierat
pecierat postra pignori obligauit.
Nonplus hr̃e creditor pot qm̃ ht̃bat
⁊m pignus dedit. gͦ so̾monebitur
reiuudicate eyceptõne. tam ⁊ si
mayime mislam quiuicit actõem¬

Expanded text:
tatem, iudex actionis Seruianae neglecta de hereditate dicta sententia pignoris causam inspicere debebit. atquin non bene legatariis per omnia comparatur, cum legata quidem aliter ualere non possunt, quam si testamentum ratum estaret: enimuero fieri potest, ut et pignus recte sit acceptum nec tamen ab eo lis tus apud iudicium rem quam petierat postea pignori obligauit: non plus habere creditor potest, quam habet qui pignus dedit. ergo summouebitur rei iudicatae exceptione, tametsi ma
Abbreviated transcription (Latin):
dum creditorem. ⁊ si uelit cum
creditore ꝓprietarius agerr. nõ
rõne ⁊ debitori obiatur exceptio.¬
possunt. gͥ nec conuenire posst̾ ut
ypothete sint. B aulus .i.¬

Expanded text:
dum creditorem et si uelit cum creditore proprietarius agere 'non ratione et debitori obicietur exceptio.possunt: igitur nec conuenire possunt, ut hypothecae sint.
Abbreviated transcription (Latin):
uociens oꝑe qĩ alibto pecuntur
probationes ab eo quise patroñ
dicit exiguntur ⁊ iod iuuañ
scrꝙfit. licet inp̃iudicio postes¬
sor patronus eẽ iudetur uem̾i
ꝑtib accoris nonub̾tum fũgi
debere. S eum quise ꝑatronũ
ẽe contñdit. ¶ Quidolo dicit
factum aliquid licet inexcepti¬
one docere dolum eẽ ad missum
debet. ¶Infrogationis fcẽ pro¬
bõnem actori imponidebere.
.I. ei qui inuire int̾rogatim
dicit randisse se colum intẽ
eẽ. uii sitaciuse oicatur int̾¬
rogatus tantundem erit dicẽ

Expanded text:
Quotiens operae quasi a liberto petuntur, probationes ab eo qui se patronum dicit exiguntur: et ideo Iulianus scripsit, licet in praeiudicio possessor patronus esse videtur, verum partibus actoris non libertum fungi debere, sed eum qui se patronum esse contendit. Qui dolo dicit factum aliquid, licet in exceptione, docere dolum admissum debet. Interrogationis factae probationem actori imponi debere, id est ei, qui in iure interrogatum dixit respondisse se solum heredem esse. vel si tacuisse dicatur interrogatus
Abbreviated transcription (Latin):
dumẽ reum ꝑtib accoris sun¬
giopoxtere ip̃mq eyceptione̾
urlut intũtionem implere
ualitudinem sibi impedim̃¬
eum oportet id. s ⁊ si ꝓtur¬
toria qui except̾one utatur.
ouem id̾ erit. dicendum. ⁊ si
ea pecuma petarur. q̃ pren¬
sata soluta ue dicitur.ħ amplius
si iuoicate rei ut uirisiurandicon

Expanded text:
dum est reum partibus actoris fungi oportere ipsumque exceptionem velut intentionem implere:valetudinem sibi impedimeeum id oportet. Sed et si procuratoria quis exceptione utatur, onem. Idem erit dicendum et si ea pecunia petatur, quae pensata dicitur. Hoc amplius, si
Abbreviated transcription (Latin):
ones proferuntur ei potissimũ
stare q̃ noccat etati. s causa
cognita u̾itatem excriti opoetet¬
⁊ exeo potissimũ annos ꝯputa¬
ri. ex quo p̃cipuam fidem mea
re constare credibilius uidetur
sinc dubio ip̃m oportebit in¬
genuitatis cãm agere. docerop¬
st cẽ ingenuũ. siuero inposses¬
sioneni ingenuitatis. ⁊ lib̾tinꝰ
mouet. ħ probare deret qui eñ
dicit lib̾ tumsuum. quid enim
int ẽ ẜuum suum quis. in lib̾t̃
ꝯtlidat. Si quis aut̃ fiducia in¬
genuitatis sue. ultro ince susci¬
piat probanones adi ut sente¬
ciam ferat pro igenuitate faci¬
entemi. ħ e ingenuũ eẽ. utpro¬
nucietur. obtemꝑare ei deteat
tractari pot. ⁊ non ab re ẽẽ opi¬
nor morẽ eigen probandi se
dam. cum nulla cautio int̾ce
gaio seio. cum gauis fr̃es ya¬
beret hr̃ ditatenigai inuasit.
⁊ fr̾ib ei̾dẽ. qĩ ex mandato defũc¬
ti fid̾ĩcõnusta soluit. cautionem¬
accepit qui postea cognito ꝙ fi¬
lius fris eoꝵ non fiustet q̃rebat ᷑

Expanded text:
ones proferuntur, ea potissimum stare, quae nocet: sed causa cognita veritatem excuti oportet et ex eo potissimum annos computari, ex quo praecipuam fidem in ea re constare credibilius videtur"sine dubio ipsum oportebit ingenuitatis causam agere docereque se ingenuum esse: sin vero in possessione ingenuitatis sit et libertinus debet qui eum dicit libertum suum: quid enim interest, servum suum quis an libertum contendat? si quis autem fiducia ingenuitatis suae ultro in se suscipiat probationes ad hoc, ut sententiam ferat pro ingenuitate facientem, hoc est, ingenuum se esse ut pronuntietur, an obtemperare ei debeat, tractari potest. et non ab re esse opinor morem ei geri probandi se dam, cum nulla captio interceGaio Seio, cum Gaius fratres haberet, hereditatem Gaii invasit et fratribus eiusdem quasi ex mandatu defuncti fideicoui postea cognito, quod filius fratris eorum non fuisset, quaerebant,
Abbreviated transcription (Latin):
tione remouendꝰ conͣt ubi dũta¬
xat dare uilsus ÷. idem ait. Si
iissit̾ me tͥ dare ⁊ ualitudine sisn
impeditꝰ quo minꝰ accipias aut
alia iusta ex c̾a ꝓculum ex istima¬
re penam ñ cõmitti. nee si post
kalendas tẽ pato acciꝑe. ñ dem
ip̃e recte putat duo eẽ arbitri p̃¬
cepta unum pecuniam dari alust
intͣ Ralendas dari. licet gͥ in pe
das.¶ Idem ait nicħ aliud ẽẽ sũe
stare posse quam id ag̾e̾ eiuantũ
in ip̃o sit ut arbitri pareat᷑ siũe¬
t Iĩdem celsus ait. Si arbit̾ me ẽta
die pecuniam dare iussĩt tu acci¬
ꝑe noluisti posse defendi ip̃o iure
arbit̾ cum in ꝓmisso cautum
eẽt ut ead̾ die de om̃ib sm̃am di.¬
cẽt ⁊ ut posset diem ꝓferre de qͥl¬

Expanded text:
 ubi dumtaxat dare iussus est. Idem ait, si iusserit me tibi dare et valetudine sis impeditus, quo minus accipias, aut alia iusta ex causa, Proculum existimare poenam non committi, nec si post kalendas te parato accipere non dem. sed ipse recte putat duo esse arbitri praecepta, unum pecuniam dari, aliud intra kalendas dari: licet igitur indas. Idem ait nihil aliud esse sententiae stare posse, quam id agere, quantum in ipso sit, ut arbitri pareatur sententiae. Idem Celsus ait, si arbiter me tibi certa die pecuniam dare iusserit, tu accipere noluisti, posse defendi ipso iure arbiter, cum in compromisso cautum esset, ut eadem die de omnibus sententiam diceret et ut posset diem proferre, de q
Abbreviated transcription (Latin):
cogit᷑ sĩam dr̃e quib iudex ñ coget
tusi dies tot ꝓmilsi exitura sit .F. nͨ¬
ꝓͥferri possit ꝓm̃ si forte urgeat᷑ a p̃¬
aurtoꝵ ad snĩam equissimum erit si ui¬
ret sibi de causa ñdum liq̃re spatũ
ei ad ꝓnuntiandum dari.

Expanded text:
iam dicere, quibus iudex non cogetur, nisi dies compromissi exitura sit nec proferri possit. Proinde si forte urgueatur a praetore ad sententiam, aequissimum erit, si iuret sibi de causa nondum liquere, spatium ei ad pronuntiandum dari.
Abbreviated transcription (Latin):
enim inquit si idem fidemb̾e no¬
liu̾t. s puto si noluerint fidembere
cunc alios ñ absimiles adhibendos
fideuissoꝵ pꝰea se ñ obligaratt ͫ¬
com̃pmisso ñ fu̾it morte soluit᷑ ꝯ¬
ꝓmissum nec utimͣ labeonis suiã
qui exiltimauit si arbit̾ aliquẽ
pecuniam dare iussit ⁊ is decessĩt
añ quam daret penam cõmtti li¬
cet heres eiꝰ ꝑatꝰ sit osferre stari q̃
imputet qui comꝓmisit. Nam ⁊
diui pii rescͥpto adicit᷑. saltim uel
nmꝰ ꝓbabilem sñam eciuo ani¬
mo osferre d. Si plures arbitͥ fu¬
na cõmittit᷑. iñ q̃rit᷑ ap̃ nili anũ
si ex tͥb arbitͥs unꝰ quindecim
alius decem t̃cius U condempnẽt

Expanded text:
enim, inquit, si idem fideiubere noluerint? sed puto, si noluerint fideiubere, tunc alios non absimiles adhibendos,fideiussorum postea se non obligantcompromisso non fuerit, morte soluetur compromissum: nec utimur Labeonis sententia, qui existimauit, si arbiter aliquem pecuniam dare iusserit et is decesserit antequam daret, poenam committi, licet heres eius paratus sit offerre.Stari autem compromisit. nam et divi Pii rescripto adicitur: "vel minus probabilem sententiam aequo animo ferre debet". Si plures arbitri funa committetur. inde quaeritur apud Iulianum, si ex tribus arbitris unus quindecim, alius decem, tertius quinque condemnent,
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ snĩamdre si pena cõꝓmussa sit.¬
Hi mulier llieno nõie cõpmuittat:
ñ erit̾ pecituia cõpmissa pp̃ int̾des¬
sionem ima rei est ut p̃tor se ñ
int̃ponat᷑ sũ micio nlłm sit᷑ c̃om¬
cõpmisso soluo. die. mnorte. apcep̃¬
tilatione. nuiduo ner pactossaẽdo¬
tio obueniente udebimꝰ an cogat᷑

Expanded text:
commissa sit.Si mulier alieno nomine compromittat, non erit pecunia compromissa propter intercessionem.Summa rei est, ut praetor se non interponat, siue initio nullum sit comcompromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto.Sacerdotio obueniente uidebimus an cogatur
Abbreviated transcription (Latin):
uł ret.   causa absentia impeditꝰ sit
auit magr̃atu. aut alia iusta dec̾a penã
cõmitti ꝓculꝰ ⁊ atilicinꝰ aunt. s si ꝑa¬
tus sit in eund̾ cõpmitt̾e actionẽ de¬
negari aut exceptionẽ eñt fore. S hoc ti¬
ita demũ uerum erit si arbit reagci¬
ꝑe in se arbiteriũ fu̾it ꝑatus. ⁊iam in
rius sit puta in ꝓuintia adeẽ litiga.¬
tores cum rome eent in eum cõꝑmis¬
locum compmissum mẽe de quo actũ
sit ut ꝓmitt̾et᷑ impue. gͥ ei ñ pare¬
bit᷑ si alio loco adẽẽ iulłit. Seͥd gͦ si ñ
appareat de quo loco actum sit meliꝰ

Expanded text:
e causa absentia impeditus sit aut magistratu aut alia iusta de causa, poenam committi Proculus et Atilicinus aiunt: sed si paratus sit in eundem compromittere, actionem denegari aut exceptione tutum fore. sed hoc ita demum uerum erit, si arbiter recipere in se arbiterium fuerit paratus: nam inur iussit puta in prouincia adesse litigatores, cum Romae esset in eum compromisquo actum sit ut promitteretur: impune igitur ei non parebitur, si alio loci adesse iusserit. quid ergo, si non appareat, de quo loco actum sit? meliu
Abbreviated transcription (Latin):
es comꝓmissi finret᷑ ꝓlato die li¬
tigatores denuo in eumꝰ ꝯꝓmiserũt
ñ ẽẽ cogendum reciꝑe si ip̃e ĩ mora
ñ fuit opuo minꝰ ꝑtib suis funge̾tur
ip̃e ꝓtulit mansit arbit᷑. Plonũ¬

Expanded text:
es compromissi finiretur, prolato die litigatores denuo in eum compromiserint non esse cogendum recipere, si ipse in mora non fuit, quo minus partibus suis fungeretur: ipse protulit, mansit arbiter.Plenu
Abbreviated transcription (Latin):
arbit̾ fecisse. ⁊ io fqliꝰ ⁊ trebatus res¬
pond̾unt solutõidiem possit arbitrũ
statuere puto. ⁊ ita t̾ebatius ud̾r sñ¬
accipe. It si arbit̾ penam ex compnũ¬
so peti uetu̾it in libro xxxiii. apnd¬

Expanded text:
arbitri fecisse: et id Ofilius et Trebatius responderunt.Solutioni diem posse arbitrum statuere puto: et ita et Trebatius uidetur senaccipe'.Item si arbiter poenam ex compromisso peti uetuerit, in libro trigen
Abbreviated transcription (Latin):
si ita sit compmillũ ut ed̃ tiçio disceptatore
placet id senis ꝓñtiet quiꝰ sit cogendꝰ et
puto tale arbitum ñ ualẽ in quo lib̾a fa¬
pompomiꝰ scͥbit. ⁊ nos putamꝰ comꝓmissũ
uałe̾. S is erit cogendus siuãm dr̃e in
quem litigatores consenserint Isi in du ⁊¬
os fũt sio comꝓmissum. ut si dissenti¬
rent c̃cium adsumant᷑. puto tale comp¬
missum ñ uałe nama in alsum̃do pꝰsunt
dissentire. s si ita sit ut eis t̾cius adsu¬
in adsum̃do dissentire non possunt pͥn q¬
cipałi tͥn  si in dnos arbioͦs sit compinis
disentiant inuenit᷑ ꝑs maior eus arbitͥo
stabit᷑. S usicatum ⁊ etiam in duos cõp¬
nuicti ⁊ debet p̃tor cog̾e arbit᷑s si ñ con¬
sentiant c̾ciam c̃tam elige̾ ꝑsonam cuiꝰ
auctoritati pareat᷑

Expanded text:
si ita sit compromissum, ut quod Titio disceptatori placet, id Seius pronuntiet, quis sit cogendus? et puto tale arbitrium non valere, in quo libera faPomponius scribit et nos putamus compromissum valere: sed is erit cogendus sententiam dicere, in quem litigatores consenserint. Si in duos fuerit sic compromissum, ut si dissentirent, tertium adsumant, puto tale compromissum non valere: nam in adsumendo possunt dissentire. sed si ita sit, ut eis tertius adsuin adsumendo dissentire non possunt. Principalidissentiant, inuenitur pars maior, cuius arbitrio stabitur. sed usitatum est etiam in duos compromitti, et debet praetor cogere arbitros, si non consentiant, tertiam certam eligere personam, cuius auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã dr̃e. anͣ quamius crucũ ñ sit
de᷑ die ꝓfer̾enda ñ alias impecͥt qͥ ĩ¬
a uidiciũ hãt ñ cogat᷑ quam si consẽ¬
siat denuo in se comꝑmitti ħ. scłi¬
cet si dies exitura ÷  andoct

Expanded text:
s cautum non sit de die proferenda, non alias impetret, quia iudicium habet, ne cogatur, quam si consentiat denuo in se compromitti? haec scilicet si dies exitura est. Vlpia
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̃ uetuit stari debeat s sabinꝰ qͥd̾̃
putauit posse cassii snĩam magr̃i sui
paratione cause ut puta si uissit liti¬
Igatores Ralñdi adẽe. mox idib iube¬
at nam mutare eum diem posse cet̾m
si cõdampnauit uł absoluit dũ arbit̾¬

Expanded text:
eo quod uetuit stari debeat. et Sabinus quidem putauit posse.Cassius sententiam magistri sui aeparatione causae: ut puta si iussit litigatores calendis adesse, mox idibus iubeat: nam mutare eum diem posse. ceterum si condemnauit uel absoluit, dum arbit
Abbreviated transcription (Latin):
negare equilłi iũ fore p̾torem inc̾po¬
impleat. ¶it p̃tor qui arbitͥum
pecimia compnussa receꝑit. T rac¬
temꝰ de ꝑsonis arbitrantiũ ⁊ quidẽ
ꝯarbitͥum cuiꝰcumq dignitatis coget
offõ qd̃ susceꝑit ꝑfungĩ eciã si sit cõ¬
sularis nͥ forte sit in alicͦ magr̃atu
pͥositꝰ ut potestate consul forte ut p̾tor

Expanded text:
negare aequissimum fore praetorem interpoimpleret? Ait praetor: "Qui arbitrium pecunia compromissa receperit". Tractemus de personis arbitrantium. et quidem arbitrum cuiuscumque dignitatis coget officio quod susceperit perfungi, etiam si sit consularis: nisi forte sit in aliquo magistratu positus vel potesta
Abbreviated transcription (Latin):
ratum id a p̃tore ñ hñdum. n pͥeneco
noĩe cõmille peticio dabit᷑. At si ne¬
minem p̃tor cogat arbitͥum reciꝑe qͣ¬
res lib̾a ⁊ absoluta est ⁊ extͣ necc̃itatẽ
m se receꝑit arbitͥum ad curam ⁊ solli¬
citudinam suam hanc rem ꝑtin̾e̾ p̃tor
putat ñ tm̃ qd̾ stud̾ot lictes finiri uꝰ
bonum disceptatorem int̾ se eleger̃t
finge .n. pꝰ eam iam semł atq it̾m tͣc¬
tatam pꝰ nudata utͥusq intima uł
secreta. negotii aꝑta arbitͥum uł gr̃e

Expanded text:
ratum id a praetore non habendum: neque poenae eo nomine commissae petitio dabitur. Tametsi neminem praetor cogat arbitrium recipe necessitatem in se receperit arbitrium, ad curam et sollicitudinem suam hanc rem pertinere praetor putat: non tantum quod studeret lites finiri, uebonum disceptatorem inter se elegerunt. finge enim post causam iam semel atque iterum tractatam, post nudata utriusque intima et secreta ne
Abbreviated transcription (Latin):
institutionum.
eruuis ec̃ exiaimo ip̃m qui agit .i.
legatarium probate oportere scis¬
se auenam rem uł obligata iega¬
re. de funcrum. nonyt̃ cẽ probare
oportere ignorace rem auenamr
obligatam. qr sẽꝑ nc̃citas ꝓbandi
incũbit iliqui agit. ¶ Ip̃ .ł .⁊. uxo¬

Expanded text:
institutionum. Uerius esse existimo ipsum qui agit, id est legatarium, probare oportere scisse alienam rem uel obligatam legere defunctum, non heredem probare oportere ignorasse alienam uel obligatam, quia semper necessitas probandi incumbit illi qui agit. 22 Ulpianu
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾t ricet p̾suptione debitor libe¬
ratus eẽ iudetur ineamtm̃ qñti¬
tatem. quam manifestissimis ꝓ
bõnib sołonem ad ꝓpbau̾it. sine
ulla distincrĩone ip̃m qui nega¬
uit cest pecũiam acce pute. si
nlt audm cõpellus eẽ ad pro

Expanded text:
fuerit, licet praesumptione debitor liberatus esse uidetur, in eam tamen quantitatem, quam manifestis probatibationibus solutionem adprobauerit, sine ulla distinctione ipsum, qui negauit sese pecuniam accepisse, si uult audiri, compellendum esse ad pro
Abbreviated transcription (Latin):
la facta si qͣili sacri aut religiosi est¬
aut publicum eiusnich̾ uenit. si
res uõ in usu publico s in pr̃imo¬
mo fisci er̃.uendicio eius ualebit
locus edifficii ꝓphanus nõ est et id̾o
uene̾ri non pot̃. ¶Intͣ mace¬
riam sepulcroꝵ. hortis uł c̾cis cultu¬
ris ioca sunt ẜ natu si nich̾ uenditor
ditaꝵ possõ tradita uideatur si cda¬
ues aput horrea tradite sunt quo
facto confestimemptor dommiũ
⁊ possõm adipiscitur. ⁊ si nõ apꝑaru¬
erunt horea qd̾ si uenditoreis mer¬
ces non fu̾int usucapio confestim
ncohabitur
didit. ut eum c̃ta m̃cede conduo¬
tum ip̃e habebat uł siuendat. ut ñ
alii si sibi distrahat uł sinule aliꝙͥ
patiscatur. ad complendumid qd̾ pe¬
non sint nominatim in uenditõe
excepta horreoꝵ uenditõni cessisse
uidenturs eumi qui in locum emp¬
toris successit. husdem defensiomib
uti posse quib uenditor euis uti po¬
tuss s ⁊ longe possõnis p̃scptõne

Expanded text:
la facta 'si quid sacri aut religiosi la facta 'si quid sacri aut religiosi aut publici est, eius nihil uenit', si res non in usu publico, sed in patrimonio fisci erit, uenditio eius ualebit, locus aedificii non est profanus et ideo uenire non potest. Intra maceriam sepulchrorum hortis uel ceteris culturis loca pura seruata, si nihil uenditor ditarum possessio tradita uidetur, si claues apud horrea traditae sint: quo facto confestim emptor dominium et possessionem adipiscitur, etsi non aperuerit horrea: quod si uenditoris merces non fuerunt, osucapio confestim inchoabiturdidit, ut eum certa mercede conductum ipse habeat uel, si uendat, non alii, sed sibi distrahat uel simile aliquid paciscatur: ad complendum id, quod penon sint nominatim in uenditione excepta, horreorum uenditioni cessisse uideri. Eum, qui in locum emptoris successit, isdem defensionibus uti posse, quibus uenditor e‹i›us uti potuisse‹t›, sed et longae possessio
Abbreviated transcription (Latin):
antomnus rescͥpẜunt. quibꝰ men¬
sunis aut p̾cus negociatores uina tõ¬
panarent. in contraheneium potes¬
tate esse. n enim quisꝙͣ cogitur
uendere. si aut p̃cim a mensura
displiceat p̃ẜtim si nich̾ contͣ con¬
suetudinem regiouis fiat.¬
apiniamis. ꝑ acta conuenta aiue
postea facta detrahunt aliquid ẽꝑ¬
cõm contiũi contiuitui uidentur. qͥ
uero additiunt comuis non messe
sunt emptõnis ułti nei caucõ duple
nõ p̃stetur. aut cum fideuissore cau¬
tio ouple p̾stetur. ¶S quo quidẽ¬
casu agente emptore. nõ ualet pac¬
tum ideni uires habebit uire excep¬
cõnis agente uenditore au idemi
dici possit aucto postea. uł diminu¬
co p̾cio nõ m̃nm̾ito auesitum est. qͣ¬
emptõms sb̃a consillit ex p̾cio. pau¬
lus uotat. si om̃ib iutegris manẽ¬
tibus de augendo uł oimimiendo p̾¬
cio. uursum conueniret recessum a
pͥore contractu ⁊ noua emptio int̃¬
cessisse iudeture
papiniamis. Lege uenditõnis il¬

Expanded text:
a rescripserunt: 'quibus mensuris aut pretiis negotiatores uina compararent, in contrahentium potestate esse: neque enim quisquam cogitur uendere, si aut pretium aut mensura displiceat, praesertim si nihil contra consuetudinem regionis fiatnum. Pacta conuenta, quae postea facta detrahunt aliquid emptioni, contineri contractui uidentur: quae uero adiciunt, credimus non inesse. sunt emptionis, ueluti ne cautio duplae praestetur aut ut cum fideiussore cautio duplae praestetur. sed quo casu agente emptore non ualet pactum, idem uir‹e›s habebit iure exceptionis agente uenditore. an idem dici possit aucto postea uel deminuto pretio, non immerito quaesitum est, qemptionis substantia constitit ex pretio. Paulus notat: si om‹nib›us integris manentibus de augendo uel deminuendo pretio rursum conuenit, recessum a priore contractu et noua emptio intercessisse uidetur. Papinianus: Lege uenditionis il
Abbreviated transcription (Latin):
abolenus. In lege fuudi uendenort
lapidicme ineo fundo ubicimiq es¬
seud excepte erant. ⁊ post multum
temꝑis nico fundo reꝑte erant lapi¬
dicme cas quo uenditorisesse l abõ¬

Expanded text:
abeonis. In lege fundi uendundi la‹pi›dicinae in eo fundo ubique essent exceptae erant, et post multum temporis in eo fundo repertae erant lapidicinae. eas quoque uenditoris esse Tub
Abbreviated transcription (Latin):
roculus. Si cum fundum uen¬
deres. nn lege dixisses. ꝙ mercedis
nomne a conductoie exegisses. ⁊¬
id emptori accessurimi esĩe existi¬
nio te mexigendo. nonsolum bo¬
nam fidem s ⁊̃ diligenciam p̾stait
deb̾e .i. ut non solum a te dolus ma¬
lus absit s ⁊̃ ut culpa. ¶ fere aliqͥ
solent hec u̾ba adicere dolus mal
a uenditore aberit qd̾ si abiectum
non est abesse debet. nec iuideient᷑
abesse si per eum fr̃m est. aut fier
quo nuus fundum emptor possi¬
deat . er̾ gͦ epempto actio nõ ut
uenditor uacuam possessõm tra.¬
dat. cum multis modis accidere po¬
cest ne tradere possit. s ut siquid
dało nialo fecit. aut facit colusma
an ꝓximmi pedesdccem ab aqua ru¬
ułe polle uiris sint. proculus. R
ego existino eatenus lacum quem
emit rutila palla emisse. uenisse
quatenus tũc fuit ⁊ cͥta eum decẽ
pedes qui tuuc fuerunt nec ob eam
rem ꝙ latus pastea c̾uit laciuse
uii passide debet qͣm emit.

Expanded text:
rum. Si, cum fundum uenderes, in lege ‹d›ixisses, quod mercedis nomine a conductore exegisses, id emptori accessurum esse, existimo te in exigendo non solum bonam fidem, sed etiam diligentiam praestare debere, id est non solum ut a te dolus malus absit, sed etiam ut culpa. Fere aliqui solent haec uerba adicere: 'dolus malus a uenditore aberit', qui etiam si adiectum non est, abesse debet. Nec uidetur abesse, si per eum factum est aut fiet, quo minus fundum emptor possideat. erit ergo ex empto actio, non ut uenditor uacuam possessionem tradat, cum multis modis accidere poterit, ne tradere possit, sed ut, si quid dolo malo fecit aut facit, dolus maproximi pedes decem ab aqua Rutiliae Pollae iuris sint. Proculus respondit: ego existimo eatenus l‹a›cum, quem emit Rutilia Polla, uenisse, quatenus tunc fuit, et circa eum decem pedes qui tunc fuerunt, nec ob eam rem, quod lacus postea creuit, latius eum possidere debet quam emit.
Abbreviated transcription (Latin):
omibq ad quos ea res ꝑtinebit
dabitur ꝑ ꝙ ẽp̃tor redibet mana¬
pium. ¶ Siquid ita uemerit ut
nisi placu̾it intra ẜfunitũ tp̃i re¬
accõmodatur eptori ad rediblid̾.
intra non. siuero connenit ut ĩ
ꝓpetuum redibitio fiat puto hãc¬
redibitos conuentionem ualere
It si tp̃s sexignita dierum p̃fut̃¬
redibitõm p̃t̾ut causa cognnita u¬
dicium dab̾oꝰ incãc aut̃ cognitõne
hoc uͥsabitur. si aut̃ mora fuit ꝑ uẽ¬
ditorem aut non fuit p̃sens cui red¬
de̾tur aut anqua iusta cã int̾cessit.
cur intra diem redibitum mancipi
um᷑ ẽ ꝙ ei magis diqplicuerat. Inhus
aut̃ actõnib ead̾ erunt obẜuanda
q̃ ⁊ d̾ ꝑtu fructib. accessionib ⁊¬
q̃ de mortuo redibñdo dicta sunt.

Expanded text:
omnibusque ad quos ea res pertinebit omnibusque ad quos ea res pertinebit dabitur, per quod emptor redhibet mancipium. Si quid ita uenierit, ut, nisi placuerit, intra praefinitum tempus reaccommodatur emptori ad redhibendum, ultra non. si uero conuenerit, ut in perpetuum redhibitio fiat, puto hanc conuentionem ualere. Item si tempus sexaginta dierum pt, causa cognita iudicium dabitur: in causae autem cognitione hoc uersabitur, si aut mora fuit per uenditorem, aut non fuit praesens cui redderetur, aut aliqua iusta causa intercessit, cur intra diem redhibitum mancipium non est, quod ei magis displicuerat. In his autem actionibus eadem erunt obseruanda, quae de partu fructibus accessionibus quaeque de mortuo redhibendo dicta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uũditor agnouit recipiendo man¬
cipium ẽẽ id incansa redibitionis
tunt q̃rit utrum debũit redib̾i
bitus. cetm̃i insifũit redibitur de ficit
ħ actio. enam sinudo ꝯsũs placuit
ut redireatur conuentio gͦ dredroñ¬
do non facit locum huic accõm. s
ip̃a redibitio. restitiuaut̃ debet. ꝑ
hanc accionem etiam ꝙ ei suo i
uenoitõem accessit. ¶ Quia assiou¬
a ẽ duplestipło id circo placuit eti¬
am exempto agi posse. si duplam
uñditor mancipi non caueat ea ⁊¬
⁊ enim q̃ sunt moris ⁊ consuerudi¬
nis inbone fidi iudicus debent ue¬
rire . c eui mancipia uñdunt na¬
tionem cuiucq inuendicõne pro¬
nũciare debent. pluiq enim uati¬
o sui aut prouocat aut de t̾ret ẽp¬
torem idarco int̾ e nram scire na¬
tionem p̃sumptum ⁊ enim ẽ q̾ sd̃a
suo ᷤ uonos ẽẽ. quia nationis suntsi
infamate quosdam malos inderi
quia ea natione sunt que magis
infamis ẽ¶ Ꝙ side natione itapro¬
nuciatum erit iudicium ẽptori.

Expanded text:
uenditor agnouit recipiendo mancipium esse id in causa redhibitionis, tunc quaeri, utrum debuerit redhiberi bitus: ceterum nisi fuerit redhibitus, deficit ista actio, etiamsi nudo consensu placuerit, ut redhibeatur. conuentio ergo de redhibendo non facit locum huic actioni, sed ipsa redhibitio. Restitui autem debet per hanc actionem etiam quod ei seruo in uenditione accessit. Quia adsidua est duplae stipulatio, idcirco placuit etiam ex empto agi posse, si duplam uenditor mancipii non caueat: ea enim, quae sunt moris et consuetudinis, in bonae fidei iudiciis debent uenire. Qui mancipia uendunt, nationem cuiusque in uenditione pronuntiare debent: plerumque enim ‹n›atio serui aut prouocat aut deterret emptorem: idcirco interest nostra scire nationem: praesumptum etenim est quosdam seruos bonos esse, quia natione sunt non infamata, quosdam malos uideri, quia ea natione sunt, quae magis infamis est. quod si de natione ita pronuntiatum non erit, iudicium emptori
Abbreviated transcription (Latin):
sat̃faciat. ¶pomponius ait. siu¬
nus exhrdib us famira eius ꝓ
curatorue culpa uł dolo fecĩt rem
det̃iorem equinẽ incolidum eũ
tonen arbitrio iudicit hoc aut̃ ex¬
pedicius ẽẽ si om̃t hr̃ des unum
ꝓcuratorem ad agñdum ded̾int
timic ⁊ siqͦuid det̾ior suus cłꝑa u¬
nius hr̃dis fcns ẽ. ⁊ hoc solutum
ẽẽ. cetĩ familie ħ̾rciscũde iudiciũ
adũsus eum hẽbunt quia ꝓpt̾ ip̃i
dãpnum fũciunt. impedutuq

Expanded text:
satisfaciat. Pomponius ait, si usatisfaciat. Pomponius ait, si unus ex heredibus uel familia eius uel procurator culpa uel dom esse in solidum eum teneri arbitrio iudicis: hoc autem expeditius esse, si omnes heredes unum procuratorem ad agendum dederunt. tunc et si quo deterior seruus culpa unius heredum factus est et hoc solutum est, ceteri familiae herciscundae iudicium aduersus eum habent, quia propter ipsum damnum sentiunt imped
Abbreviated transcription (Latin):
sint anom̃s ad redioñoum cõsen¬
tus debeat iudeamus. ⁊ ait põponĩ
om̃s concentur detere ad rediblidum.
dareq unum ꝑcuratorem ne forte
uñdicor inurian paciatur.dum
ab auo ꝑtem recepit homims. aui
minoris is homo sit. Id̾ ait homĩe
moꝵtuo ux etiam redibito singłos
pro suic pornonib recte agere p̃ci¬
um aut̃ ⁊ accessiones pro ꝑte reci¬
pient. Si ⁊ fructus accessionis. ⁊ si
quo detlor homo fc̃us ẽ pro ꝑte p̃s¬
tabitur ab ip̃is. insiforte tale sir.
ꝙ duusionem non recipiat. utpu
cellus quoqr scribit. si ẜuus coĩs ẜ
uum emerit. ⁊ sit incansa redibi¬
tõuis unum exdĩs pro ꝑte sua
re diłe ẜmim non poste. non mag̃
inquidq. cum ep̃tori płes hr̃des
extit̾uit nec om̃s ad redibñdum
ꝯsñtiunt Idẽ marcellus ait. non
exempto ut sibi proꝑte m̃ditor
tradat s propornone p̃cuunda¬
bit. ⁊ ħ inq̃ptorib suanoportere
ait. nͦn uñditor pignoris loco
ꝙ uũdidit retinet quo ad ẽp̃tor

Expanded text:
um consentire debeant, uideamus. et ait Pomponius omnes consentire debere ad redhibendum dareque unum procuratorem, n‹e› forte uenditor iniuriam patiatur, dum ab alio partem recipit hominis, alii minoris is homo sit. Idem ait homine mortuo uel etiam redhibito singulos pro suis portionibus recte agere. pretium autem et accessiones pro parte recipient: sed et fructus accessionis et si quo deterior homo factus est pro parte praestabitur ab ipsis, nisi forte tale sit, quod diuisionem non recipiat, ut putcellus quoque scribit, si seruus communis seruum emerit et sit in causa redhibitionis, unum ex dominis pro parte e seruum non posse: non magis, inquit, quam cum emptori plures heredes exstiterunt nec omnes ad redhibendum consentiunt. Idem Marcellus ait non pex empto, ut sibi pro parte uenditor tradat, si pro portione pretium dabit: et hoc in emptoribus seruari oportere ait: nam uenditor pignoris loco quod uendidit retinet, quoad emptor
Abbreviated transcription (Latin):
undicionem natimerit reddetur.
siue unus ꝑtus sit siuc płes. sy ⁊ si
forte usufructus ꝓprictati accreu̾it
iidubitate hicquoꝙ restimetur. si
ixculumiqdsunt. spd̾ p̃torem. quid
de hoc dicemus. ⁊ giquid exre c̃ptoris
idaccrescit. dicendum apd̾ ipm̃ resi¬

Expanded text:
em natum erit reddetur, siue unus partus sit siue plures. Sed et si forte usus fructus proprietati adcreuerit, indubitate hic quoque restituetur. Si peculium quaesiit apud emptorem, quid de hoc dicemus? et si quidem ex re emptoris accessit, dicendum est apud ipsum reli
Abbreviated transcription (Latin):
homo demortuut sit. nam si cupae¬
ius decessit pro uiuo h̃nduc ẽ pres¬
tentur ea om̃ia. qͥprãrentur siuint¬
ret. cłpam enum oẽm acripiemus
non utia latam. ꝓpt̾ ꝙ dicendum
c̃. quamcumiq occ̃onem mortiẽp¬
tor p̃stin̾t debere eum etiam siñ
adhibuit medicum aut sanan pos¬
sit uł malum adhibuit si cłpasua.
Si ħ dicemuis. Si añ iudicium accep¬
tum de cessiste ꝓponatur cunc mar
bitrium iudicis uemiet quant᷑ mor¬
tuus sit ut etiam ut pedio uicetur
ca q̃q post litis ꝯtestationem con¬
tingunt arbittium indicis de side¬
rant. ¶Qd inprocurattre diximꝰ.
Id ⁊ in tutore ⁊ curatore dicendum
crit cetia qui ex officio pro alus

Expanded text:
homo demortuus sit: nam si culpa eius decessit, pro uiuo habendus est, et praestentur ea omnia, quae praestarentur si uiueret. Culpam omnem accipiemus, non utique latam: propter quod dicendum est, quamcumque occasionem morti emptor praestitit, debere eum: etiam si non adhibuit medicum, ut sanari possit, uel malum adhibuit, sed culpa sua. Sed hoc dicemus, si ante iudicium acceptum decebitrium iudicis veniet, qualiter mortuus sit: ut enim et Pedio videtur, ea, quaecumque post litis contestationem contingunt, arbitrium iudicis desiderant. Quod in procuratore diximus, idem et in tutore et curatore dicendum erit ceterisque, qui ex officio pr
Abbreviated transcription (Latin):
iusericio sunt continentur etiã¬
⁊ ub̃i homnes quier bona fiee łunũt
ł aueni. acciꝑe eos quo qui i potate
deuis sunt. ¶ꝓtmatoris fit m̃tio ĩ
hac actõne. Si neracius ꝓcumtore̾
hic eum accipiendu ait nonquẽ
tum ẽ. peouis ait equin fuise id
uus l ei uenisret. ꝙ aut̃ passimis
erat ⁊̃ finon uenisset meo ꝯcedr
ẽptori. ẜui sui noxe dedicione. ⁊ ex

Expanded text:
in seruitio sunt continentur, etiaiberi homines, qui ei bona fide seruiunt, uel alieni: accipe eos quoque qui in potestate eius sunt. Procuratoris fit mentio in hac actione: sed Neratius procuratorem hic eum accipiendum ait, non qutum est. Pedius ait aequum fuisse id uus nisi uenisset: quod autem passurus erat etiam, si non uenisset, in eo concedi emptori serui sui noxae deditionem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipur uenit. nam iure cuuti ut
inregra sint q̃ accessura dictum fu¬
erit. exep̾to accio ẽ. ueluti sidolia
accessura fundo dcm̃ fu̾it. S ħ ita
sic̃tum corpus accessinum dictum
Nam sismis cum pecłio uenierit e¬
at᷑ mancipia q̃ inpecłio fu̾lut ca¬
na eẽ prare unditor nondebet. qr
non dixit cͣtum corpus accessimim.
S pocinium tale pr̃are oportere. ⁊
quẽ adm̃ c̾tam qnͣtitatem peculu
pompomus ait ut etiam sihr̾ditas
aut pecuuium sui uemerit locus e¬
dc̃o edilumi nousit cura eacorpora
q̃ sunt inhr̾ditate aut inpecuuo.
id probat ⁊ si fundus cum instru
m̃to uenierit ⁊ iniustrim̃ito mãci¬
qui ei rei accessit licet nuium meo
uicumisit rediuretur. Istricanus¬
uii eiudem genens pses res simł¬

Expanded text:
paliter ueniit: nam iure ciuili, ut integra sint quae accessura dictum fuerit, ex empto actio est, ueluti si dolia accessura fundo dicta fuerint. sed hoc ita, si certum corpus accessurum fuerit dictum: nam si seruus cum peculio uenierit, ea mancipia quae in peculio fuerint sana esse praestare uenditor non debet, quia non dixit certum corpus accessurum, sed peculium tale praestare oportere, et, quemadmodum certam quantitatem peculii Pomponius ait, ut etiam, si hereditas aut peculium serui uenierit, locus edicto aedilium non sit circa ea corpora, quae sunt in hereditate aut in peculio. idem probat et si mento venierit et in instrumento manciqui rei accessit, licet nullum in eo vitium sit, redhibetur. AfricanusCum eiusdem generis p
Abbreviated transcription (Latin):
sint uł salicet. cum mainfestum
erit non nisi om̃s quem ẽpturum
uł uenditurum fuiste ut płmq c¬
ca comedos uł quadrigas ł mulas
pares accid̾e soiet ut renonenta
non isi om̃s harere expediat.

Expanded text:
nt, scilicet cum manifestum erit non nisi omnes quem empturum uel uenditurum fuisse, ut plerumque circa comoedos uel quadrigas uel mulas pares accidere solet, ut neutri non nisi omnes habere expediat.
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾trahit cx̃ redibitionem eẽ. s ⁊ la¬
tus i crus breuius pot̃ afferre impe¬
dim̃tum. gͦ ⁊ hic erit redibñdus ¶
siquis natura gutunosus sit aut
ocłos enunentes hãt sams iudet ͤ
It̃ sciendume seuã non ẽẽ morro¬

Expanded text:
subtrahit, extra redhibitionem esse. sed et latus uel crus breuius potest adferre impedimentum; ergo et hic erit redhibendus. Si quis natura gutturosus sit aut oculos eminentes habeat, sanus uidetur. Item sciendum est scaeuam non esse morbo
Abbreviated transcription (Latin):
appłłone ⁊ filiosfa. cemonarari.
fcã enim domesticoꝵ redibitoria.
agentem pr̃are uoluit. s siquis
deindeagat ꝓpt̾ morbum qñti fie̾i
ꝯdempnatio debeat.⁊ quidẽ sepius
agiposte qnͣto minioris dubium nõ
est. S ait iulianus id agnouinẽe
ne lucrum ẽp̃tor faciat. ⁊ bis eius¬
cem rei extimationem ꝯcequat᷑.
¶Infactum actio ꝯpetit ad p̃ciũ̃

Expanded text:
atione et filios familias demonstrari: facta enim domesticorum redhibitoria agentem praestare uoluit. Si quis deinde agat propter morbum, quanti fieri condemnatio debeat? et quidem sagi posse quanto minoris dubium non est, sed ait Iulianus id agendum esse, ne lucrum emptor faciat et bis eiusdem rei aestimationem consequatur. In factum actio competit ad pretium
Abbreviated transcription (Latin):
accessiones paitit ut ut̃a recoluta
ep̃tõne nichnamplus asequatur.
excipitur ⁊ ille qui capitalenfraud
admisit. capitalem fraudem ad iuit¬
tẽ c̃. tale aliquio delinq̃re ꝓpt qd̾
capite pumendus sit. uet̾es enim
fraudem ꝓpriam ponere coiebant
capitilem fraudem admisiste accipi¬
emus coio malo ⁊ ꝑnequiciam. cere

Expanded text:
ue resoluta emptione nihil amplius consequatur, Excipitur etiam ille, qui capitalem fraudem admisit. capitalem fraudem admittere est tale aliquid delinquere, propter quod capite puniendus sit: ueteres enim fraudem pro poena ponere solebant. capitalem fraudem admisisse accipiemus dolo malo et per nequi
Abbreviated transcription (Latin):
i psamancipia emantur. ueriꝰ
ẽ dicere. Siqĩ pset rei fu̾int uẽ¬
ditores singłis insolidum redr¬
bñdum. Sitam̃ ꝑtes ẽpte sinta
singłis recte dicetur. ai quid̾
posse redib̾i. cum aito aut̃ .igi.
qñto mmoris. It sipłes singli
ꝑtrs abimo emant. tunc proꝑte dͥt

Expanded text:
ipia ab uno emantur, uerius est dicere, si quasi plures rei fuerunt uenditores, singulis in solidum redhibendum: si tamen partes emptae sint a singulis, recte dicetur alteri quidem posse redhiberi, cum altero autem agi quanto minoris. item si plures singuli partes ab uno emant, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
No̾ sciendum ẽ si ẽptor um̃ditor
hoc non p̾stat q̃ cesid̾antur inhac
accõne non poste ei u̾nditorẽ ꝯdep¬
nati. Si aut̃ ẽptori uñditor istanõ
pr̃at icondempnabitur ei It ꝙ̃
tori obligatus sit silieani. eõ dẽp¬

Expanded text:
 sciendum est, si emptor uenditori haec non praestat, quae desiderantur in ‹hac› actione, non posse ei uenditorem condemnari: si autem emptori uenditor ista non praestat, condemnabitur ei. Item tori obligatus sit siue e
Abbreviated transcription (Latin):
taq sicut suꝑus m̃ĩditor d̾ morto
dicere iuretur. ⁊ p̃tẽa inyus cansis
nonẽe mancipium ut promutat p̃¬
cipitur ita ⁊ enm accedat alii rei ho¬
mo eadem ⁊ ꝑdicere ⁊ pronute̾ cõ¬
pellinr. ꝙ nonsolum hoc cãu in¬
telligñdum ẽ quo nõiatimadict᷑
accessurum fundo hoĩem stichum
S etiam sigenerait omĩa mancipia
q̃ infinido sunt accedut m̃ditioni.

Expanded text:
tor de morbo aedicere iubentur, et praeterea in his causis non esse mancipium ut promittat praecipitur: ita et cum accedat alii rei homo, eadem et praedicere et promittere compellitur. quod non solum hoc casu intellegendum est, quo nominatim adicitur accessurum fundo hominem Stichum, sed etiam si generaliter omnia mancipia quae in fundo sint accedant uenditioni.