comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cict pucia aiaa pͥco. Siuelis cõparare certantes sa¬
gictis inuenies hȩc utriusq principia. Ptinꝰ eneas celeri
se sufficice. ut qͥd unde natũ sit lector inueniat. Dixerat¬
& tenues fugit ceufumꝰ in auras. A eneus quo de inde ruis
quo ꝓripis inquit. Quẽ fugis autquis te nr̃is cõplexib are&.
Terconatus erat collo dare brachia circũ. Te frustra cõpren

Expanded text:
 ἅμ ̓ ἄμφω. Si velis comparare certantes sagittis, invenies haec utriusque principia: protinus Aeneas celeri se sufficiet ut quid unde natum sit lector inveniat. Dixerat et tenues fugit ceu fumus in auras. Aeneas "quo deinde ruis? Quo proripis?" inquit, "quem fugis aut quis te nostris complexibus arcet?" Ter conatus erat
Abbreviated transcription (Latin):
Aouelut anroso ualida eit robore quercũ. Alpini
boreȩ nunc hinc nune flatib illine. Eruere interse
certant it stridor & alte. Consterniit terrã c̃cusso
stipite. frondes. Illa hera scopulis & quantũ uertire
adauras. Aethereas tantũ radicẽ incartara tendit

Expanded text:
elut annoso validam cum robore quercum Alpini Boreae nunc hinc, nunc flatibus illinc eruere inter se certant: it stridor et alte consternunt terram concusso stipite frondes. Illa haeret scopulis, et quantum vertice ad auras aethereas, tantum radicem in Tartara tendit
Abbreviated transcription (Latin):
Decetit ille patris magni parere parabiae imperiace
primũ pedib: talaria nectit. Aureo quȩ subliniẽ alis
siue equora uexta. Seut̾rã rapido parit cũ flamine
portant Tunc uirga capit hac animas ille euocat orco
Pallentes alias subtartara tristia intetit. Dat sõnos
adimitq & lumina monte resignat. Illa fretus agit
uentos & turbida ranat Nubila

Expanded text:
erat. Ille patris magni parere parabat imperio et primum pedibus talaria nectit aurea, quae sublimem alis sive aequora iuxta seu terram rapido pariter cum flamine portant. Tunc virgam capit: hac animas ille evocat Orco pallentes, alias sub Tartara tristia mittit, dat somnos adimitque et lumina morte resignat. Illa fretus agit ventos et turbida tranat nubila
Abbreviated transcription (Latin):
notare. Epaphus aut̃ uir plurimȩ lectionis. libro septimo
decimoait. del phis quodã tẽpore euenisse. ut tẽplũ religiosỹ
antea & intactũ spoliatũ incensũq sit . & adicit multas t̃ras¬
cirta corinthũ urbes insulasq ꝓximas t̃rȩ motu haustas de¬
lonneq antea neq postea hoc incomodo uexatã. s sẽꝑ eode
manere saxo. Thucrdides &iã historiarũ libro t̃cio idẽ
doc& Nonmirũgͦ si prȩsidio religionis tutã in sulã sẽꝑ
ostendens ad reuerentiã sibi locoꝵ accessis se dicit continuã
saxi eiusdẽ idest insulȩ firmitatẽ. Ut seruauit apollinis

Expanded text:
notare. Epaphus autem, vir plurimae lectionis, libro septimo notare. Epaphus autem, vir plurimae lectionis, libro septimo decimo ait Delphis quodam tempore evenisse ut templum religiosum antea et intactum spoliatum incensumque sit et adicit multas circa Corinthum urbes insulasque proximas terrae motu haustas, Delon neque antea neque postea hoc incommodo vexatam sed semper eodem manere saxo. Thucydides etiam Historiarum libro tertio idem docet. Non mirum ergo si praesidio religionis tutam insulam semper ostendens, ad reverentiam sibi locorum accessisse dicit continuam saxi eiusdem, id est insulae, firmitatem. Vt servavit Apollinis
Abbreviated transcription (Latin):
crificat᷑. quã pitagorã uelut inuiolatã adorauisse ꝓdunt.
Hancergo eẽ quȩ adoratur ab ȩnea rene topoc arã poce e
demonstrat. Si quidẽ tẽplũ ingressus pontifex. nullo acto
sacrificio stati inchoat precẽ. &ut teNetopa ex pres¬
sius nominar& : Dapat̾ auguriũ. at uero cũ tauro mox
immolat apolloni & neptuno. apud aliã utiq arã factũ in¬
tellegimꝰ. & bene supra tantũ modo patrẽ quodib ꝓpriũ ÷.
& infra qd cõmune ÷ apollinẽ nominat. Reminit huius
arȩ &e cato de liberis educandis in hȩc uerba. Nutrix hȩc
omã faciebat in uerbenis ac tubis sine hostia. ut deli ad apol¬
iinis genetiui arã. Eodẽ uersu ñ omittendũ puto. cursaxo
uetusto dixerit ix tructũ tẽplũ. Uelius longus. immutatio inqͥt
epitheti. Uult enĩ dicere uetustatẽ templi. Hunc multi ali
cõmentatores sequuti sunt. Sed frigidũ: ȩdificii ȩtatẽ

Expanded text:
crificatur, quam Pythagoram velut inviolatam adoravisse produnt." crificatur, quam Pythagoram velut inviolatam adoravisse produnt." Hanc ergo esse, quae adoratur ab Aenea Γενέτορος aram poeta demonstrat, siquidem templum ingressus pontifex nullo acto sacrificio statim inchoat precem, et ut Γενέτορα expressius nominaret, da pater augurium. At vero cum tauro mox immolat Apollini et Neptuno, apud aliam utique aram factum intellegimus, et bene supra tantum modo patrem, quod ibi proprium est, et infra, quod commune est, Apollinem nominat. Meminit huius arae et Cato de liberis educandis in haec verba: "nutrix haec omnia faciebat in verbenis ac tubis sine hostia ut Deli ad Apollinis Genitivi aram." Eodem versu non omittendum puto cur saxo vetusto dixerit extructum templum. Velius Longus, "immutatio est", inquit, "epitheti: vult enim dicere vetustatem templi." Hunc multi alii commentatores secuti sunt, sed frigidum est aedificii aetatem
Abbreviated transcription (Latin):
rent quas dus primitias offerebant. & latinos om̃s similis
imperii mau ita uouisse. luppiter sitibi magis cordi ÷
nos ea tibi dare potius quã mezentio. uti nos uictores fa¬
cias. Ergo qd diuinos honores sibi exegerat. merito dictus:
a uergilio contẽptor doꝵ. Hinc pia illa insultatio sacerdo¬
tis. hec sunt spolia . & derege suꝑbo primiciȩ. ut nomine
contumaciȩ cui pęnas luit raptas de eo notarte exuiuas.
M irandũ ÷ huiꝰ poceȩ & circa nr̃a &e cirea externa sacra doc¬
trinã. Neq enĩ de nihilo est qd̃ cũ delon uenit ȩneas. nul¬
la ab eo cesa est hostiaͥ cũ ꝓficiscerteur apollini & neptuno
resfacta diuina est. Constat enĩ sicut cloatius uerus ordina¬
toꝵ libro sedo docoe eẽ deli arã apud quã hostia ñ ceditur.
si tantũ sollẽpni dm̃ prece uenerantur. Uerba cloatii hȩc s̃
Deliara ÷ apollinis tene ron oc. inqua nullũ animal sa¬

Expanded text:
rent quas dis primitias offerebant, et Latinos omnes similis rent quas dis primitias offerebant, et Latinos omnes similis imperii metu ita vovisse: "Iuppiter, si tibi magis cordi est nos ea tibi dare potius quam Mezentio, uti nos victores facias." Ergo quod divinos honores sibi exegerat, merito dictus a Vergilio contemptor deorum. Hinc pia illa insultatio sacerdotis: haec sunt spolia et de rege superbo primitiae, ut nomine contumaciae cui poenas luit raptas de eo notaret exuvias. Mirandum est huius poetae et circa nostra et circa externa sacra doctrinam. Neque enim de nihilo est quod, cum Delon venit Aeneas, nulla ab eo caesa est hostia nisi cum proficisceretur Apollini et Neptuno res facta divina est. Constat enim, sicut Cloatius Verus ordinatorum libro secundo docet, esse Deli aram apud quam hostia non caeditur, sed tantum sollemni deum prece venerantur. Verba Cloatii haec sunt: "Deli ara est Apollinis Γενέτορος in qua nullum animal sa
Abbreviated transcription (Latin):
noias circũ felix eat hostia fruges. Obseruatũ: asacrifican¬
tib ut si hostia quȩ adaras duceraeur fuissoe uehementius
inuito dõ offerrieã putabant. Quȩ aut̃ stetiss& oblata.
hanc uolenti numini dari ęstimabant. Hinc nr̃. & duct
cornu stabit sacer hircus ad aras. & alibi. Et statuã ante aras
aurata fronte iuuencũ. Adeo aut̃ omẽm piaeatẽ in sacrifi¬
cus que diis exhbenda sunt ponit. ut ꝓpt̃ contrariã eausã
metentiũ uocauerit ẽtẽptorẽ dõꝵ. Neq enĩ ut aspro
uida᷑ idõ contẽptor diuũ dictus: ꝙ sine respectudõr.
in homines impius fuerit. Alioquin multo magis hoc
de busi ride dixiss&. quẽ longe crudeliorẽ in laudatũ uo¬
cisse contentus ÷. Sed uerã huius contuma cissimi nominis
causam in primo libro originũ catimis diligens lector in¬
uenia. Ait enĩ metentiũ rutulis imperasse. ut sibi offer¬

Expanded text:
novas circum felix eat hostia fruges. Observatum est a sacrificannovas circum felix eat hostia fruges. Observatum est a sacrificantibus ut si hostia quae ad aras duceretur fuisset vehementius retur quia invito deo offerri eam putabant. Quae autem stetisset oblata, hanc volenti numini dari aestimabant. Hinc noster: et ductus cornu stabit sacer hircus ad aras, et alibi: et statuam ante aras aurata fronte iuvencum. Adeo autem omnem pietatem in sacrificiis quae dis exhibenda sunt ponit, ut propter contrariam causam Mezentium vocaverit contemptorem deorum. Neque enim, ut Aspro videtur, ideo contemptor divum dictus est, quod sine respectu deorum in homines impius fuerit, alioquin multo magis hoc de Busiride dixisset, quem longe crudeliorem inlaudatum vocasse contentus est. Sed veram huius contumacissimi nominis causam in primo libro originum Catonis diligens lector inveniet: ait enim Mezentium Rutulis imperasse ut sibi offer
Abbreviated transcription (Latin):
cos. Exximii quoq insacrificiis uocabulũ ñ po&icũ e ii¬
eetoΝ si sacerdotale nom̃ est. Ueranius enĩ in pon
tificalib questionib doc& eximias dictas hostias.
quȩ ad sacrificiũ destinatȩ eximuntur egrege. ł qd
excimia specie quasi offerendȩ numinib eligantur
hicait. Quattuor eximios prestanti corpore tauros.
Ubi qͣd exximuntur eximios. qd eliguntur p̃stanti corpor¬
re dicendo monstrauit: ambarualis hostia ÷ ut ait põ¬
peius festus. quȩ rei diuine causa circũ arua ducitur
ab his quiꝓ frugib faciunt. Huiꝰ sacrificis mentionẽ¬
inbucolitis haba iubi de a pothecsi dafnidis lanr̃.
Hȩc tibi somꝑ erunt. & cũ sollẽ pna uota reddemus nim¬
phis & cũ lustrabimus agros. Ubi lustrare significat cir¬
cum ire. Hinc enĩ uidelica & nom̃ hostiȩ ad quisitũ est
ibambiendis aruis. Sed & ingeorgicorũ libro primo. Terq

Expanded text:
cos Eximii quoque in sacrificiis vocabulum non poeticum ἐπίcos Eximii quoque in sacrificiis vocabulum non poeticum ἐπίθετον sed sacerdotale nomtificalibus quaestionibus docet "eximias" dictas hostias quae ad sacrificium destinatae eximantur e grege, vel quod eximia specie quasi offerendae numinibus eligantur. Hinc ait, quattuor eximios praestanti corpore tauros, ubi quod eximuntur "eximios", quod eliguntur "praestanti corpore" dicendo monstravit. "Ambarvalis" hostia est, ut ait Pompeius Festus, quae rei divinae causa circum arva ducitur ab his qui pro frugibus faciunt. Huius sacrificii mentioneBucolicis habet ubi de apotheosi Daphnidis loquitur: haec tibi semper erunt, et cum sollemnia vota reddemus nymphis et cum lustrabimus agros, ubi "lustrare" significat "circumire": hinc enim videlicet et nomen hostiae adquisitum est, ab ambiendis arvis, sed et in Georgicorum libro primo: terque
Abbreviated transcription (Latin):
taurũ. Nã ut ex plerte animalis hostiȩ cansas. ipso us÷
& ut nuncupata uota signarte ait ꝑsoluo. qd de uoto ꝓpͥe¬
dr̃. Utq ostender&e ꝑ solutũ dis. signauit dicens: Ster¬
nitur exanimisq tremens ꝓcũ bit humibos. Uidendũ
oxiã ne .& illã hostiã ostendat animalẽ. Sanguine pla¬
castis uentos & uirgine cesa. cũ primũ iliacas dania ue¬
nistis adoras. Sangiune quȩrendi reditus. animaq li¬
tandũ argolica. Nã & animã id ÷ hostiȩ nom̃ posuit.
& litare qd significat sacrificio facto placasse num.
in his ipsis hostus uel animalibus uel consultatorus quȩdã
sunt quȩ in iuges uocantur. idẽ. quȩ nũquã domitȩ: aut
iugo subditȩ sunt. Harũ quoq nr̃ pocea sic meminit.
Nunc grege deniueo septẽ mactare uiuencos prestiterit:
totidẽ lectas de more bidentes. & ut in iuges euidenti¬
us exprimerte. adiecit. & in tacta totidẽ ceruice iuuen¬

Expanded text:
taurum. Nam ut expleret animalis hostiae causas, ipso usus est taurum. Nam ut expleret animalis hostiae causas, ipso usus est Et ut nuncupata vota signaret, ait "persolvo", quod de voto pr; utque ostenderet persolutum dis, signavit dicens: Sternitur, exanimisque tremens procumbit humi bos Videndum etiam ne et illam hostiam ostendat animalem: Sanguine placastis ventos et virgine caesa, Cum primum Iliacas Danai venistis ad oras: Sanguine quaerendi reditus, animaque litandum Argolica. Nam et animam, id est hostiae nomen, posuit, et litare, quod significat sacrificio facto placasse numen. In his ipsis hostiis, vel animalibus vel consultatoriis, quaedam sunt quae iniuges vocantur, id est quae numquam domitae aut iugo subditae sunt. Harum quoque noster poeta sic meminit: Nunc grege de intacto septem mactare iuvencos Praestiterit, totidem lectas de more bidentes et ut iniuges evidentius exprimeret, adiecit: Et intacta totidem cervice iuven
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & uirgilius ubi expersona hectoris dixit sacra suosq.
addidit thygrinus in libro. quẽ de dis penatib seripsit
ratũ reliquit. Di patriȩ seruate domũ seruate nepotũ.
& alibi. Patriiq. penates: Nec minꝰ de sacrificioꝵ usu quã
de decꝵ scientia diligentiã suã pandit. Cũ enĩ trebatuis
libro primo dereligionib doceat hostiarũ genera eẽ duo.
iniũ in quo uoluntas dĩ per exta disquiritur. alterũ in quo
sola anima do facratur. unde ceiã haruspicis animales has
hostias uocant. utrũq hostiarũ genus in carmine suo uir¬
gilius ostendae. & primo quidẽ illud quo uoluntas numinũ
ꝑ eccta monstratur: mactat lectas demore bidentes. & mox
petudũq reclusis pectorib inhians spirantia c̃sulit exx ca
Alterũ illud in quo hostia animalis dr̃. ꝙ eiꝰ tantũ anima
sacratur. ostendit cũ facit entellũ uictorẽ erici mactare

Expanded text:
Sed et Virgilius, ubi ex persona Hectoris dixit: Sacra suosque Sed et Virgilius, ubi ex persona Hectoris dixit: Sacra suosque Addidit Hyginus in libro quem de dis Penatibus scripsit ratum reliquit: di patrii, servate domum, servate nepotem, et alibi, patriique Penates. Nec minus de sacrificiorum usu quam de deorum scientia diligentiam suam pandit. Cum enim Trebatius libro primo de religionibus doceat hostiarum genera esse duo, unum in quo voluntas dei per exta disquiritur, alterum in quo sola anima deo sacratur, unde etiam haruspices animales has hostias vocant, utrumque hostiarum genus in carmine suo Vergilius ostendit. Et primo quidem illud quo voluntas numinum per exta monstratur: mactat lectas de more bidentes, et mox: pecudumque reclusis pectoribus inhians spirantia consulit exta. Alterum illud in quo hostia animalis dicitur, quod eius tantum anima sacratur, ostendit, cum facit Entellum victorem Eryci mactare
Abbreviated transcription (Latin):
esse aut̃ medium ae thera iouẽ: lunonẽ uero imũ
aera cũ terra. & minerua sũmũ ȩtheris cacum̃. Et ar¬
gumento utuntur qđ tarquinius demarati corinthis
filius samothraticis religionib mistice imbutus. uno
tẽplo ac sub eodẽ tecto numina memorata c̃iunoit
Cassius emina dicit samo thracas deos eosdẽq. romanaꝵ
penates ꝓpriedici ΘΕΟΥC ΑLΕrΑ ΛΟΥΕ ΕΕΟΥC XΡnC¬
TOΥ ΘΕΟΥC RΥ NATOΥC Noster hȩc sciens ait
Cũ sociis natoq penatib: &e magnisdis. Quod expͥmit
uno de supradictis numinib: seruat. doctrinã procul
dubio suã de om̃i hac opinione c̃firmat. Cũ enĩ ait.
iunonis magne primũ prece numen adorat. TIN ale¬
ra AnN nominauit. adsit leticiȩ bachus dator &bo
ayNaTIIN. Eodẽ nomine appellauit & uestã quã
denumero penatiũ aut certe comitẽ eta eẽ mani¬
festũ est.
adeo ut & consules  pry̧tores sai dictatores cũ adeunt ma¬
gistratũ lauimis. rẽ diuinã faciant penatib parit̃& uestȩ

Expanded text:
esse autem medium aethera Iovem, Iunonem vero imum aëra cum terra et Minervam summum aetheris cacumen; et argumento utuntur quod Tarquinius, Demarati Corinthii filius, Samothracicis religionibus mystice imbutus, uno templo ac sub eodem tecto numina memorata coniunxit. Cassius vero Hemina dicit Samothracas deos eosdemque Romanorum Penates proprie dici θεοὺς μεγάλους, θεοὺς χρηστούς, θεοὺς δυνατούς. Noster haec sciens ait, cum sociis natoque, Penatibus et magnis dis, quod exprimit uno de supradictis numinibus servat, doctrinam procul dubio suam de omni hac opinione confirmat. Cum enim ait, Iunonis magnae primum prece numen adora, τὴν μεγάλην nominavit; adsit laetitiae Bacchus dator et δυνατήν. Eodem nomine appellavit et Vestam, quam de numero Penatium aut certe comitem eorum esse manifestum est, adeo ut et consules et praetores seu dictatores, cum adeunt magistratum, Lavinii rem divinam faciant Penatibus pariter et Vestae.
Abbreviated transcription (Latin):
Uarro diuinarũ libro quarto uictorẽ herculẽ putat
dictũ.ꝙ om̃e genus animaliũ uicerit. Romȩ aut̃ ui¬
ctoris herculis edes duȩ sunt. Una ad portã trigeminã
altera inforo boario. huiꝰ cõmenti causam massurius al¬
binus memorialiũ libro scdo aliter exponit. Marcus inꝗͥt
octauius herrenus prima ad olescentia tibicen postquã ar¬
tis suȩ diffisus ÷ instituit mercaturã. & bene gesta ꝓfanalurt

Expanded text:
o Divinarum libro quarto victorem Herculem putat dictum quod omne genus animalium vicerit. Romae autem Victoris Herculis aedes duae sunt, una ad portam Trigeminam, altera in foro Boario. Huius cognomenti causam Masurius Sabinus memoralium libro secundo aliter exponit: Marcus inquit Octavius Herrenus, prima adulescentia tibicen, postquam arti suae diffisus est, instituit mercaturam, et bene re gesta
Abbreviated transcription (Latin):
est aut̃. cũ supra diamerrũ dichotomi ante quã orbis conclusione cingatur de orbe iam minuens
int̾ medietatẽ acplenitudinẽ insuꝑ mediã luminis curuat eminentiam. Sol quoq ipse de quo
Tres quoq coduersiones lucis aetheriȩ. ꝓhune mimerũ constant. Est aut̾ prima maaim̃a.
secunda. imma est tertia. Etmaaimã ẽ. anni secundũ solem. media mensis. secundũ luna
constat septeniis numerus. idẽ. extrib conuersionũ. & e& quatuor modis. quibus una quȩ q
conueraitur. hi sunt autẽ quattuor modi. Eit enĩ prima humida. deinde calida. inde sieca

Expanded text:
est autem cum supra diametrum dichotomi antequam orbis conclusione cingatur uel de orbe iam minuens inter medietatem ac plenitudinem insuper mediam luminis curuat eminentiam. Sol quoque ipse, de quo perducitur. Tres quoque conuersiones lucis aetheriae per hunc numerum constant. Est autem prima maxima, secunda media, minima est tertia; et maxima est anni secundum solem, media mensis secundum lunam,constat septenus numerus, id est ex tribus generibus conuersionum et ex quattuor modis quibus unaquaeque conuertitur. Hi sunt autem quattuor modi: fit enim prima humida, deinde calida, inde sicca
Abbreviated transcription (Latin):
Quartis ultima luminis sui imminutionẽ tenuatur. Septẽ quoq ꝑmutationibus quas fasis uocan

Expanded text:
quartis ultima luminis sui diminutione tenuatur. Septem quoque permutationibus, quas φάσεις uocanquartis ultima luminis sui diminutione tenuatur. Septem quoque permutationibus, quas φάσεις uocan
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ emeciendam remediaridamq consumit. Nã septẽ diebus abe&tremitate septẽ trionalis orȩ obliq¬
ꝑlatũ. meando admedietatẽ latitudinis ꝑuenit: quilocus apellatur eclypticus. septẽ sequentib ame¬
dio adimũ australe delabitur: septem aliis. rursus admedium obliquata conscendit: ultimis septem
septentrionali redditur sũmitati: ita isdem quat̾ septenis diebus omnẽ xodaici & longitudinẽ &la
nos titudinẽ circũ ꝑque discurrit. Similibus quoq dispensationibus ebdomadũ. luminis sui uices sempi¬
stna lege uanando disponit. Primis enĩ septeni usq admedietatẽ uelut diuisi orbis excrescit. & di
chotomios tunc uocatur. Secundis. orbem totũ ranascentes ignes colligendo iamn complet. & plena
tunc dicitur. Tertiis dichotomos rursus efficitur. cũ admedietatẽ decrescendo contrahitur

Expanded text:
dinem emetiendam remetiendamque consumit. Nam septem diebus ab extremitate septentrionalis orae obliqdinem emetiendam remetiendamque consumit. Nam septem diebus ab extremitate septentrionalis orae obliqlatum meando ad medietatem latitudinis peruenit — qui locus appellatur eclipticus —, septem sequentibus a medio ad imum australe delabitur, septem aliis rursus ad medium obliquata conscendit, ultimis septem septentrionali redditur summitati. Ita isdem quater septenis diebus omnem zodiaci et longitudinem et latitudinem circum perque discurrit. Similibus quoque dispensationibus hebdomadum luminis sui uices sempiterna lege uariando disponit. Primis enim septem usque ad medietatem uelut diuisi orbis excrescit, et διχότομος tunc uocatur; secundis orbem totum renascentes ignes colligendo iam complet, et plena tunc dicitur; tertiis διχότομος rursus efficitur cum ad medietatem decrescendo contrahitur;
Abbreviated transcription (Latin):
utita dic̾am orbe emersisse lunã. quod eã nasci uocamꝰ hȩc post uiginti octo dies & horas fere
septẽ. ad primã partem arietis redit. Sed illic non inuenit solẽ. Inter ea enĩ & ipse ꝓgressionis suę
eo ipsa necdũ putatur eo unde ꝓfecta fuerat reuertisse. quia oculi nr̃i tuno
non aprima parte arietis. sed asole eam senserant ꝓcessisse. hune ergo diebus reliquis idest duobus
plus minusue consequitur. &tunc orbi eius denno succedens acdenuo inde ꝓcedens. rursus dr̃ nasci.¬
nde fere num quã in eodem signo bis continuo nascitur nisi ingeminis. ubi hoc noninuĩquã euenit. quia
dies meo sol duos supra tri gincta altitudine sugni morante consumit. rarisimo inaliis. sicirta prima signi
partẽ asole ꝓcedat. Huius ergo iuginti octo cherum numeri. septenarus ori goest. Nã si abino usque
na deseptẽ. Hunc etiam numerũ qui inquat̃ septenos aequa sorte digeritur. ad totã rodiaci latitu¬

Expanded text:
ut ita dicam, orbe emersisse lunam, quod eam nasci uocamus. Haec post uiginti septem dies et horas fere octo ad primam partem Arietis redit. Sed illic non inuenit solem: interea enim et ipse, progressionis suae lege, ulterius accessit, et ideo ipsa necdum putatur eo unde profecta fuerat reuertisse, quia oculi nostri tunc non a prima parte Arietis, sed a sole eam senserant processisse. Hunc ergo diebus reliquis, id est duobus plus minusue, consequitur, et tunc, orbi eius denuo succedens ac denuo inde procedens, rursus dicitur nasci. Inde fere numquam in eodem signo bis continuo nascitur, nisi in Geminis, ubi hoc non numquam euenit, quia dies in eo sol duos supra triginta altitudine signi morante consumit; rarissimo in aliis, si circa primam signi partem a sole procedat. Huius ergo uiginti octo dierum numeri septenarius origo est. Nam si ab uno usqueto nata de septem. Hunc etiam numerum, qui in quater septenos aequa sorte digeritur, ad totam zodiaci lat
Abbreviated transcription (Latin):
fallere quafalli nescit experimẽti certus adseruit. referens in libro quidenatura pueri inseribitur. tale semi¬
nis receptaculũ deutero eius eiẽctũ. quãseptimo post conceptũ die intellexerat. Mulierẽ enĩ semine

Expanded text:
fallere quam falli nescit, experimenti certus adseruit, referens in libro qui De natura pueri inscribitur tale semifallere quam falli nescit, experimenti certus adseruit, referens in libro qui De natura pueri inscribitur tale seminis receptaculum de utero eius eiectum quam septimo post conceptum die intellexerat. Mulierem enim, semine
Abbreviated transcription (Latin):
Et terti us decimus similis fit secundo. quartus decimus. primo. Tertia uero ebdomas. eadem quȩ prima. Quarta eadẽ
quȩ secunda. hic denique numerus ẽ. qui hominẽ concipre. formari. edi. inuere. ali. acꝑoms ȩtatũ gradus tradi
senectȩ atque omnino constare facit. Nã utillud taceamꝰ quoduterũ nullaniseminis occupatũ. hoc dierũ mu¬
mero natura constituit uelut decreto exonerandȩ mulieris uectigali mens
p̃tereundũ non est. quia semen quod post iactũ sui itra horas septe non suerit ineffusionẽ relapsũ. hȩsisse
inuitã ꝓnuntiatur. Uerum semine semel intra formandi hominis monetã locato. hoc prinũ artifea natura
re testa clauditur. & intrase claudit. liquorem. Hoccũ aphisicis dephensũ sit. hippocrates quoq ipse quitan

Expanded text:
et tertius decimus similis fit secundo, quartus decimus primo. Tertia uero hebdomas eadem facit quae prima; quarta, eadem et tertius decimus similis fit secundo, quartus decimus primo. Tertia uero hebdomas eadem facit quae prima; quarta, eadem quae secunda. Hic denique est numerus qui hominem concipi, formari, edi, uiuere, ali ac per omnes aetatum gradus tradi senectae atque omnino constare facit. Nam ut illud taceamus quod uterum nulla ui seminis occupatum hoc dierum numero natura constituit uelut decreto exonerandae mulieris uectigali mense redeunte purgari, hoc tamen praetereundum non est quia semen, quod post iactum sui intra horas septem non fuerit in effusionem relapsum, haesisse in uitam pronuntiatur. Verum semine semel intra formandi hominis monetam locato, hoc primum artifex natura  tenui qualis in ouo ab exteriore testa clauditur et intra se claudit liquorem. Hoc cum a physicis deprehensum sit, Hippocrates quoque ipse, qui tam
Abbreviated transcription (Latin):
xadultinũ frigda xmaxima conuersio idest anni umnida ẽ. uerna est tempore. calida aestiuo. sicca autom no.
edia autẽ conuersio mensis ꝑlunã itafit. unt primasit hebdomas umida. quia nacens luna d inmo¬
rẽ ad solet concitare. secunda calida. adolescente inea iamluce desolis aspectu. Tertia sicca. quasi plus abortu re¬
mota. Quarta frigida. deficiente iamlumine. Tertu uͦ conuersio quȩ est diei. scđm ortũ & occasum ita disponiture.
qd̾umida sit usq ad primã dequattuor partib partẽ diei. calida usq adsecundã. sic ca usq adtertiã: quarta ian
frigida. Oceanus quoq in incremento suo hunc nuimerũ tenet. Nã primo nascentis
Minu̾itur paulisꝑ secundo. minorẽq eũ uidet tertuis. quã secundus. x ita decrescendo addiem septimũ ꝑuenit. Rusus
octauus dies manet septimo par. & nonus fit similis sexto. decinꝰ quinto. & undecimꝰ. quarto par : Tẽrtioq duodecimꝰ.

Expanded text:
ad ultimum frigida. Et maxima conuersio, id est anni, humida est uerno tempore, calida aestiuo, sicca autumno, frigida per hiemem. Media autem conuersio, mensis per lunam, ita fit ut prima sit hebdomas humida, quia nascens luna humorem adsolet concitare; secunda calida, adolescente in eadem luce de solis aspectu; tertia sicca, quasi plus ab ortu remota; quarta frigida, deficiente iam lumine. Tertia uero conuersio, quae est diei secundum ortum et occasum, ita disponitur quod humida sit usque ad primam de quattuor partibus partem diei, calida usque ad secundam, sicca usque ad tertiam, quarta iam frigida. Oceanus quoque in incremento suo hunc numerum tenet. Nam primo nascentis lunae die fit copiosior solito, minuitur paulisper secundo, minoremque eum uidet tertius quam secundus, et ita decrescendo ad diem septimum peruenit. Rursus octauus dies manet septimo par et nonus fit similis sexto, decimus quinto, et undecimus fit quarto par tertioque duodecimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cari sibi ñrogatꝰ ex soluerat. numerato quadragies. atille ꝓ
grarũ actione hoc solũ ei scribit. miinil. Solebat li tinuis
libertus eius inchoanti opera patrono magnas pecunias
conferre. quẽ morẽ sequutꝰ centũ ꝓmisit ꝓlibellũ. inquo
uirgulȩ suꝑductȩ pars ultra pecuniȩ defectionẽ ꝓtende¬
batur. uacante in fra loco cȩsar occasione usus priori alterũ
centies sua mani iunrit spacio diligent̃ exploo. & affecta¬
ta littrrȩ similitudine. geminatãq. accepit fũmã: Diss¬
mulante liberto qui postra cępta alio opere lenit̃ factũ
suũ cesari obiecit. libello tali dato: confero tibi domine
ad noui operis impensã qd uidebiturꝰ. & ira eeiã censoris
augusti &e laudata patientia. Corripiebatur eques roman
a principe tãquã minuiss& facultates suas. atille se multipli¬
casse corã ꝓbauit. Mox eidẽ obiecit. qd ad c̃trahendũ matri¬
moniũ legib. ñ paruissa. Ille uxorẽ sibi ae res eẽ liberos¬

Expanded text:
cari sibi non rogatus exolverat numerato quadragies. At ille pro gratiarum actione hoc solum ei scripsit: Mihi nihil. Solebat Licinius libertus eius inchoanti opera patrono magnas pecunias conferre: quem morem secutus centum promisit per libellum in quo virgulae superductae pars ultra pecuniae defectionem protendebatur vacante infra loco. Caesar occasione usus priori alterum centies sua manu iunxit spatio diligenter expleto et adfectata litterae similitudine: geminatamque accepit summam dissimulante liberto, qui postea coepto alio opere leniter factum suum Caesari obiecit libello tali dato: Confero tibi, domine, ad novi operis impensam quod videbitur. Mira etiam censoris Augusti et laudata patientia. Corripiebatur eques Romanus a principe, tamquam minuisset facultates suas. At ille se multiplicasse coram probavit. Mox eidem obiecit quod ad contrahendum matrimonium legibus non paruisset. Ille uxorem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
has & in uulgꝰ ꝓduci & lasciuire quoq illas ñ nisi domi abditas
tueri deceat tectũ pudorẽ. Anego censcã ꝓducendã ꝓphilo¬
sophia quo rae horica uenire ars & ꝓfessio popularis erubuit:
Socrates enĩ grȩcus orator qui uerba prius libera sub nume¬
ros irecoegit: cũ in conuiuio asodalib orarte ut aliquid in

Expanded text:
has et in vulgus produci et lascivire quoque, illas non nisi domi abditas tueri deceat tectum pudorem. An ego censeam producendam philosophiam quo rhetorica venire ars et professio popularis erubuit? Isocrates enim Graecus orator qui verba prius libera sub numeros ire primus coegit, cum in convivio a sodalibus oraretur ut aliquid in
Abbreviated transcription (Latin):
nis militũ uirgilto mallio aemilio postumio
collegisq eoꝵ insenatu tractatũ. quid eõe ꝓpt
quod totiens intera paucos annos male eõe
afflicta respublita. & ex p̃cepto patru lu
ciũ aquiniũ aruspirẽ in senatũ uenire iussũ.
religionũ requir enoarũ grã Dixisse quintã
sulpiciũ tribunũ militum. Ad allia aduersũ
gallos pugnaturũ. re dicuna dimicandi gra
fecissȩ postridie idus quintiles. itẽ apud gre¬
merã. multisq aluis tẽporib .lotis postsa¬
crificiũ die postere celebratũ male cessisse
conflictũ. Tunc patres iussisse ut ad colle¬
giĩ pontificũ dehis religionib re ferro
pontificesq statuis se postridie om̃i healendos.
nonas idus. atros dieo habendos ut hi dies
neq p̃liales. neq puri. neq: comitiales eent
s & stibius maximꝰ seruilianus pantifex in
libro duodecimo negat oportere atrodie
ponenari a de noporte Ante die quur q̃ uarta scllendos¬

Expanded text:
nis militum Virgilio Mallio Aemilio Postumio nis militum Virgilio Mallio Aemilio Postumio collegisque eorum in senatu tractatum, quid esset propter quod toties intra paucos annos male esset afflicta res publica; et ex praecepto Patrum L. Aquinium haruspicem in senatum venire iussum religionum requirendarum gratia dixisse: Q. Sulpicium tribunum militum ad Alliam adversus Gallos pugnaturum rem divinam dimicandi gratia fecisse postridie Idus Quintiles, item apud Cremeram multisque aliis temporibus et locis post sacrificium die postero celebratum male cessisse conflictum. Tunc Patres iussisse ut ad collegium pontificum de his religionibus referretur, pontificesque statuisse postridie omnes Kalendas Nonas Idus atros dies neque proeliares neque puri neque comitiales essent. Sed et Fabius Maximus Servilianus pontifex in libro duodecimo negat oportere atro die nominari atro die non oportet. Ante diem quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
liberũ querendoꝵ causa ducere. religiosũ est
Uitabant uoceres ad uiros uocandos &x iamdies
quies sent notati rebus ad uersis. Uitabant
&iã ferus sicut uarro in augurũ libris scribit
in hec uerba. Uiros uocare ferus non oporta
siuocauit piaculũ est Seiendũ est tamen elign¬
di adpugnandũ diẽ romanis tunc̃ fuisse licen¬
tiam si ipsi inferrent bellũ. atcũ exuperent
nullũ obsatis se diẽ. quominus uel salutem suã
uel publicã defenderent. dignitatẽ. Quiseni
obseruationi locus. cũ eligendi facultas nonsuꝑsit.
dies aut̃ postridianus ad om̃a maiores nõstri
cauendos putarunt. quos & iã atros uelut in¬
fausta appellatbne damnarunt: E uisde tam̃
nonnulli cõmunes uelut ad em̃dationẽ nomi¬
nis uocitaueruł. Hoꝵ causã gellius annalrõ
libro quinto decimo & cassuis hemina histo¬
riarũ libro scđo referunt. annc aburbe condi¬
ta trecentesimo sexagesimo tercio atribu¬

Expanded text:
liberum quaerendorum causa ducere religiosum est." liberum quaerendorum causa ducere religiosum est." Vitabant veteres ad viros vocandos etiam dies qui essent notati rebus adversis, vitabant etiam ferias, sicut Varro in augurum libris scribit in haec verba: "Viros vocare feriis non oportet: si vocavit, piaculum esto." Sciendum est tamen eligendi ad pugnandum diem Romanis tunc fuisse licentiam, si ipsi inferrent bellum. At cum exciperent, nullum obstitisse diem quo minus vel salutem suam vel publicam defenderent dignitatem. Quis enim observationi locus, cum eligendi facultas non supersit? Dies autem postriduanos ad omnia maiores nostri cavendos putarunt, quos etiam atros velut infausta appellatione damnarunt. Eosdem tamen nonnulli communes velut ad emendationem nominis vocitaverunt. Horum causam Gellius Annalium libro quinto decimo et Cassius Hemina Historiarum libro secundo referunt. Anno ab urbe condita trecentesimo sexagesimo tertio a tribu
Abbreviated transcription (Latin):
dies Hostẽ nunc more uoeere significat pere¬
grinũ Prebales ab iustis non se gregauerim:
siquidẽ iusti sunt triginta dies. quib exerci¬
tit imperato uexillur̃ russi coloris in arce positũ ÷
Prȩliales aut̃ om̃s quib fas est repocere uel ho¬
stẽ lacessere Nã cũ latiar hoc ÷ latinarũ
sollep̃ne concipitur. itẽ dieb saturnalioꝵ. sed
o cirmundus patae. nefas est p̃lut̃ sumere:
quia nec latinarũ tempore quo publice quon¬
clã indutiȩ interpopuluĩ romanũ latinosq
firmatȩ sunt inchoari bellũ decebat. nec
saturm festo quisine ullo tumultu bellico ce edicat ia¬
perasse. nece patente mundo quod sacrũ dini pagi &
ꝑserpine dicatũ est. meliusq occlusa plitonis s a
scribit Mundus cum patte doꝵ tristui ati iifers
quasi ianua patre Propterea nan modo pręlũ
cõmitti. uerũ oeiã dilectũ rei militaris eua
habere ac milite᷑ ꝓficisci. nauim soluere. uson

Expanded text:
dies. "Hostem" nunc more vetere significat "peredies. "Hostem" nunc more vetere significat "peregrinum". Proeliares ab iustis non segregaverim, siquidem iusti sunt continui triginta dies quibus exercitu imperato vexillum russi coloris in arce positum est, proeliares autem omnes quibus fas est res repetere vel hostem lacessere. Nam cum Latiar, hoc est Latinarum sollemne, concipitur, item diebus Saturnaliorum, sed et cum mundus patet, nefas est proelium sumere, quia nec Latinarum tempore, quo publice quondam indutiae inter populum Romanum Latinosque firmatae sunt, inchoari bellum decebat, nec Saturni festo, qui sine ullo tumultu bellico creditur imperasse, nec patente mundo, quod sacrum Diti patri et Proserpinae dicatum est, meliusque occlusa Plutonis fauce scribit: "mundus cum patet, deorum tristium atque inferum quasi ianua patet. Propterea non modo proelium committi, verum etiam dilectum rei militaris causa habere ac militem proficisci, navem solvere, uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
aut lanȩ purgandę aut scabiȩ ourande grã
ꝓnunciauit tunconẽ ꝑferias licere mersari.
si hoc remedii causa fieroe. Balantũq. gregem.
fluuio mersare saluby: Adiciendo enĩ salubre
ostendit auertendi morb grã tantũ modo. non ceiã
ob lucrũ purgandȩ lanȩ causa fieri concessũ. Hȩc
defestis & qui inde nascuntur qͥoeiã nefasti uo¬
cantur. Nunc de p̾festis & qui exhis ꝓcedunt lo¬
quemur. idest fastis. comitia lib. cõperendinis. sta¬
tis. pliab Fastisunt quib licae fari p̃tori triauer¬
ba sollẽpnia .do dico. addico his contrarii sunt
ne fasti. Comitiales sunt. quib cũ populo agilica.
& fastis quidẽ lege agipotest. cũ populo non potest
Comitialib ut rumq potest Comperendini. qui¬
b uadimoniũ licoe dicere. Stati qui iudicisn
causa cũ peregrino insticuunt᷑. ut plautus ingur¬
gulione: sistatus condictus. cũ hoste intercessit

Expanded text:
aut lanae purgandae aut scabie curandae gratia, aut lanae purgandae aut scabie curandae gratia, pronuntiavit tunc ovem per ferias licere mersari, si hoc remedii causa fieret: balantumque gregem fluvio mersare salubri. Adiciendo enim salubri ostendit avertendi morbi gratia tantum modo, non etiam ob lucrum purgandae lanae causa fieri concessum. Haec de festis et qui inde nascuntur, qui etiam nefasti vocantur; nunc de profestis et qui ex his procedunt loquemur, id est fastis, comitialibus, comperendinis, statis, proeliaribus. Fasti sunt quibus licet fari praetori tria verba sollemnia, "do dico addico"; his contrarii sunt nefasti. Comitiales sunt quibus cum populo agi licet, et fastis quidem lege agi potest, cum populo non potest, comitialibus utrumque potest; comperendini quibus vadimonium licet dicere; stati qui iudicii causa cum peregrino instituuntur, ut Plautus in Curculione, si status condictus cum hoste intercessit
Abbreviated transcription (Latin):
tes pollui ferias. si indictis conceptisq
opus aliquod fier&e Proeerea regẽ sacroꝵ flami¬
nesq non licebat uidere feriis opus fieri. o idõ ꝑ
p̾torẽ denunciabatur nequid tale agerocur. & p̃¬
cepti neglegens multabatur: Preter multã uero af¬
firmabatur cuqui taltb diebus imprudens aliqd
egissoe. porco piaculũ dare debere Prudente
expiare non posse. Sceuola pontifex affirmabat
sed umbro negat eũ pollui quiopus uel ad deos
ꝑtinens sacroꝵ ue causa fecissoe. uel aliquid adur¬
guentẽ uitȩ utilitatẽ respiciens aetitassor. Scȩ¬
uola demq. consultus quid ferus agi liceree.
respondit. quod prę termissũ noceroe. Qua ꝓpt̃
si bos inspeculũ decidissoe. eũq pater familias. ad¬
hibitis operis liberassoe. non est iusus ferias pol¬
luisse. Nec illud quitabem tecti fractã fulcien¬
do abimminenti uindicauit ruina Unde oe ma¬
ro om̃iũ disciplinã peritus. sciens lauari ouẽ¬

Expanded text:
tes pollui ferias si indictis conceptisque tes pollui ferias si indictis conceptisque opus aliquod fieret. Praeterea regem sacrorum flaminesque non licebat videre feriis opus fieri et ideo per praeconem denuntiabant ne quid tale ageretur, et praecepti neglegens multabatur. Praeter multam vero adfirmabatur eum qui talibus diebus imprudens aliquid egisset porco piaculum dare debere. Prudentem expiare non posse Scaevola pontifex adseverabat, sed Vmbro negat eum pollui qui opus vel ad deos pertinens sacrorumve causa fecisset vel aliquid ad urgentem vitae utilitatem respiciens actitasset. Scaevola denique consultus quid feriis agi liceret, respondit quod praetermissum noceret. Quapropter si bos in specum decidisset eumque pater familias adhibitis operis liberasset, non est luisse: nec ille qui trabem tecti fractam fulciendo ab inminenti vindicavit ruina. Unde et Maro omnium disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
seruantur agonalia. carmentalia. luꝑcalia. Con¬
ceptiuȩ sunt . quȩ quot annis a magistratib uel
a sacer dotib concipiuntur. indies certos uel
oiã incertos. ut sunt latinȩ. sem̃tiuȩ. paga¬
nalia cõpitalia. Imperatiuȩ sunt. quas consules
ł p̃tores ꝓ arbitrio potestatis indicunt. Nundi¬
nȩ sunt paganoꝵ. itẽq. rusticoꝵ. quib conue¬
niunt ne gotus ꝓprus uel mercib ꝓuisuri.
Sunt p̃terea feriȩ ꝓpriȩ familarṽ: ut familiȩ
claudiȩ. uel emilię. seu uiliȩ. siue cornelię.
&e siquas ferias ꝓprias quȩq familia exusu do¬
mesticȩ celebritatis obseruat. Sunt singuloꝵ
uti nataliũ. fulgurũq. susceptiones. atẽ funerũ
atq expiationu. Apud uoceres quoq qui no¬
minassoe salutẽ semoniã seiã. segetiã tuti¬
linã. ferias obseruabant: itẽ flãminia quo¬
tiens tonitrua audissoe feriata erat donet
placassce deos: Ad firmabant aut̃ sacerdo¬

Expanded text:
servantur Agonalia Carmentalia Lupercalia. Conservantur Agonalia Carmentalia Lupercalia. Conceptivae sunt quae quotannis a magistratibus vel a sacerdotibus concipiuntur in dies vel certos vel etiam incertos ut sunt Latinae Sementivae Paganalia Compitalia. Imperativae sunt quas consules vel praetores pro arbitrio potestatis indicunt. Nundinae sunt paganorum itemque rusticorum, quibus conveniunt negotiis propriis vel mercibus provisuri. Sunt praeterea feriae propriae familiarum, ut familiae Claudiae vel Aemiliae seu Iuliae sive Corneliae et si quas ferias proprias quaeque familia ex usu domesticae celebritatis observat. Sunt singulorum, uti natalium fulgurumque susceptiones, item funerum atque expiationum. Apud veteres quoque qui nominasset Salutem Semoniam Seiam Segetiam Tutilinam ferias observabat, item flaminica quotiens tonitrua audisset feriata erat donec placasset deos. Adfirmabant autem sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
hominib obad ministrandã rẽ priuatã plublicãq
concessi. Intercisi : dõꝵ hominũq cõmunes sunt
Festis in sunt sacrificia. epulȩ. ludi. ferię ꝓfestis.
fasti. comitiales. cõꝑendini. stati proeliales Int̾¬
cisi: inse ñ in alia diuiduntur. Illoꝵ enĩ dierũ
quib dã horis fasest. quib dã fas non ÷ ius dicere
Nã cũ hostia cęditur farinefas est. int̾ cȩ saoe
ꝓfestoꝵ dierũ latius disserendũ ÷. Sacra cele¬
britas ẽ. uel cũ sacrificia dis offeruntur. uelcũ
dies diuinis epulationib celebratur. uel cũ ludi
in honorẽ aguntur dõꝵ. uel cum feriȩ obseruantur
Feriarũ aut̃ publicarũ genera sunt quattuor. Aut
enĩ statiuȩ sunt. aut conceptiuȩ. aut imperatiuȩ̨.
aut nun dinȩ. & sunt statiuȩ uniuersi populi cõ¬
munes. certis & constitutis dieb ac mensib & in
fas statis obseruationib ad notatȩ. in quib p̃cipue

Expanded text:
hominibus ob administrandam rem privatam publicamque hominibus ob administrandam rem privatam publicamque concessi, intercisi deorum hominumque communes sunt. Festis insunt sacrificia epulae ludi feriae, profestis fasti comitiales comperendini stati proeliares. Intercisi in se non in alia dividuntur: illorum enim dierum quibusdam horis fas est, quibusdam fas non est ius dicere. Nam cum hostia caeditur fari nefas est, inter caesa et profestorum dierum latius disserendum est. Sacra celebritas est vel cum sacrificia dis offeruntur vel cum dies divinis epulationibus celebratur vel cum ludi in honorem aguntur deorum vel cum feriae observantur. Feriarum autem publicarum genera sunt quattuor. Aut enim stativae sunt aut conceptivae aut imperativae aut nundinae. Et sunt stativae universi populi communes certis et constitutis diebus ac mensibus et in fastis statis observationibus adnotatae, in quibus praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
u&eres fossas licera. nouas facere ius nẽoe.
idõ magis uidus quã uirginib idoneas eẽ fe¬
rias adnubendũ: Subicia aliquis. Curergo
nonis siferiatus dies non est ꝓhiba ur celebri¬
tas nuptiarũ : huius quoq. rei in aꝑto causa est
Nã qr primus nuptiarũ dies uere cundiȩ dat᷑.
Postridie aut̃ nuptã indomo uiri dominiũ inci¬
pere oporta ad ipisci. & rẽ facere diuinã. om̃s
aut̃ postridiani dies seu post lcalendas siue post
nonas idus ue ex ęquo atrisunt. idõ &e nonas in habi¬
les nuptus eẽ dixerunt. nenupta aut posterodie
libertatẽ auspicaroeur uxoriã. aut atro immola¬
roe quo nefas est sacra celebrari. S quia nos ad cõ¬
memorationẽ dierũ ordo deduxit. de hoc quoque
quod hori nr̃o consultatio continoe pauca dicenda¬
sunt. Numa utͫ menses annũ. ita indies mensẽ
quẽq distribuit: diesq om̃s aut festos. aut ꝓfestos.
aut int̾ cisos uocauit: Festi dis dicati sunt. ꝓfesti:

Expanded text:
veteres fossas liceret, novas facere ius non esset, veteres fossas liceret, novas facere ius non esset, ideo magis viduis quam virginibus idoneas esse ferias ad nubendum. Subiciet aliquis: cur ergo Nonis, si feriatus dies non est, prohibetur celebritas nuptiarum? Huius quoque rei in aperto causa est. Nam quia primus nuptiarum dies verecundiae datur, postridie autem nuptam in domo viri dominium incipere oportet adipisci et rem facere divinam, omnes autem postriduani dies seu post Kalendas sive post Nonas Idusve ex aequo atri sunt, ideo et Nonas inhabiles nuptiis esse dixerunt, ne nupta aut postero die libertatem auspicaretur uxoriam aut atro immolaret, quo nefas est sacra celebrari. Sed quia nos ad commemorationem dierum ordo deduxit, de hoc quoque quod Hori nosunt. Numa ut in menses annum, ita in dies mensem quemque distribuit, diesque omnes aut festos aut profestos aut intercisos vocavit. Festi dis dicati sunt, profesti
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex minor incuria calabra rẽ diuinã iuno
agnã in regia iunoni immolat. aqua &eiã ianũ
unoniũ uocatũ esse diximus. quod illidõ omĩs
ingressus. huic deȩ cuncti balendarũ dies uident᷑
as scripti. Cũ enim inicia mensiũ maiores nr̃i
ab exortu lunȩ seruauerint. iure iunoni addixe¬
runt hładas. lunã ac inonẽ eandẽ putantes. ł qr
luna ꝑaerẽ eat. unde & grȩci lunã artemin nun¬
cuparunt. id est aeꝑoTOΑIN. qđi aerasecat.
luno aut̃ aeris arbitra est: merito inicia mensrũ
idest Kalendas huic deȩ consecrauer̃. Hec hoc
pretermiserim. quod nuptiis copulandis ba¬
lendas & idus religiosas idest deuitandas censu¬
erunt. hi enĩ dies p̃ternonas feriati sunt: Feri¬
is aut̃ uĩ cuiquã fieri piaculare est. idõ tunc ui¬
tantur nuptiȩ. inquib uis fieri uirgini uidoꝰ
d uerriũ flaccũ uiris ponti ficii peritissimũ
dicere solitũ refert uarro. qr ferus tergere

Expanded text:
pontifex minor in curia Calabra rem divinam pontifex minor in curia Calabra rem divinam  porcam vel agnam in regia Iunoni immolat. A qua etiam Ianum Iunonium cognominatum diximus, quod illi deo omnis ingressus, huic deae cuncti Kalendarum dies videntur adscripti. Cum enim initia mensium maiores nostri ab exortu lunae servaverint, iure Iunoni addixerunt Kalendas, lunam ac Iunonem eandem putantes: vel quia luna per aërem meat, unde et Graeci lunam Artemin nuncuparunt id est ἀερότομιν, quod aëra secat, Iuno autem aëris arbitra est, merito initia mensium, id est Kalendas, huic deae consecraverunt. Nec hoc praetermiserim, quod nuptiis copulandis Kalendas Nonas et Idus religiosas, id est devitandas, censuerunt. Hi enim dies praeter Nonas feriati sunt, feriis autem vim cuiquam fieri piaculare est: ideo tunc vitantur nuptiae, in quibus vis fieri virgini videtur. Sed Verrium Flaccum iuris pontificii peritissimum dicere solitum refert Varro quia feriis tergere
Abbreviated transcription (Latin):
antiquitas. Alii putant idus. quodea die ple¬
na luna uideatur auidendo idus appellatas.
mox litterã .u. doeractã. sicut contra quod
grec IAC ΙN dicunt nos .u. littera addita iudere
dicimus. Non nullis placce idus dictas uocabulo greco
uisa de monstroe. Sunt qui estimant idus a boue
inimolatur aflamine. Nobis illa ratio nomiuis ue¬
po horier estimatur. ut idus uocemꝰ diẽ qui diudit
mense Iduare enĩ egusca lingua diuidere est
Nnde uidua quasi u alde idua. idest ualde diui¬
A aut uidua idest a uiro diuisa. Ut aut̃ idus
om̃s ioui. ita om̃s bcalendas iunoni tributas &
uarronis & pontificalis ad firmat auctoritas
Quod & iã laurentes patriis religionib seruaNT.
quioe cognom̃ deȩ excerimonis addider. balenda¬
sẽ iunone uocante.s. s & om̃ib bealendis a mense
martio ad decẽbrẽ huic deȩ bealendarũ die sup¬
plicabant. Romȩ quoq bcalendis om̃ib p̃ter qd̃

Expanded text:
antiquitas. Alii putant Idus, quod ea die pleantiquitas. Alii putant Idus, quod ea die plena luna videatur, a videndo vidus appellatas, mox litteram v detractam: sicut contra, quod Graeci ἰδεῖν dicunt, nos v littera addita videre dicimus. Nonnullis placet Idus dictas vocabulo Graecoluna demonstret. Sunt qui aestimant Idus ab ove s Idibus Iovi immolatur a flamine. Nobis illa ratio nominis vero propior aestimatur, ut Idus vocemus diem qui dividit mensem. Iduare enim Etrusca lingua dividere est: unde vidua, quasi valde idua, id est valde divisa: aut vidua, id est a viro divisa. Ut autem Idus omnes Iovi ita omnes Kalendas Iunoni tributas et Varronis et pontificalis adfirmat auctoritas. Quod etiam Laurentes patriis religionibus servant, qui et cognomen deae ex cerimoniis addiderunt, Kalendarem Iunonem vocantes, sed et omnibus Kalendis a mense Martio ad Decembrem huic deae Kalendarum die supplicant. Romae quoque Kalendis omnibus, praeter quod