comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cedere noluissem: Huic ergo traditis atq:
commissis omnibus meis. omnique familia
quaeme contrauoluntatem Animimei secuta
tenebat inplicitum. Exoneratus quodam¬
modo graui fascepenitus acliber regressis
alexan driã. Visitatis ibi fratribus ad supe¬
riorem inde thebaidam id ẽ ada egypti
extremã contendi: Ibienimua stȩ patentes
heremi solitudines. plurimum ferebantur
habere monachorum¬
U LONCUM ESIOMNIACUPIÃ
referre quaeuidi. tamen pauca perstringã
epluribus. Haut longe abheremocontigua
nilo multa sunt monasteria habitant uno
in locopleriquecenteni. quibus summum
ius ẽ subabbatis imperio uiuere: Nihil
arbitrio suoagere : omnia adnutum illius
potestatemque pendere ex his siqui maio¬
rem uirtutemmente concupi erint:
ut acturi solitariam uitam se adheremũ
conferant: nonnisi permittente abbate
discedunt. Haec illorum prima uirtus. est
parere alieno imperiotrans gressis adhere¬
mum abbatis illius ordinatione panis uel

Expanded text:
cedere noluissem. Huic ergo traditis atque cedere noluissem. Huic ergo traditis atque commissis omnibus meis, omnique familia, quae me contra voluntatem animi mei secuta tenebat implicitum, exoneratus quodammodo gravi fasce penitus ac liber, regressus Alexandriam, visitatis ibi fratribus, ad superiorem inde Thebaidam, id est ad Aegypti extrema contendi. Ibi enim vastae patentis eremi solitudines plurimum ferebantur habere monachorum. Longum est, si omnia cupiam referre quae vidi: tamen pauca perstringam e pluribus. X. Haud longe ab eremo, contigua Nilo multa sunt mona loco plerumque centeni: quibus summum ius est, abbatis imperio uiuere, nihil suo arbitrio agere, per omnia ad nutum illius potestatemque pendere. ex his si qui maiorem uirtutem mente conceperint, ut acturi solitariam uitam se ad eremum conferant, nonnisi permittente abbate discedunt. haec illorum prima uirtus est, parere alieno imperio. transgressis ad eremum abbatis illius ordinatione panis uel
Abbreviated transcription (Latin):
quihaec fortassis agnoscit exaudat teque
unacum hieronimo incipiat non a mare. Nã
quia scolasticus es : non in merito teuersu
chomiciilliũs admonebo. obsequium amicos
ueritas odium paret : Tua nobis potius utce¬
peras postumiane repetatur orientalis ora¬
tio : Ego inquit ut dicere institueram: Apud
hieronimums exmensib: fui. Cuiiugis aduer¬
sus malos pugna perpetuumq: certameNi
conscuut odia perditorum: Oderunt eũ
heretici: Quia eos inpugnare non desinit:
Oderunt clerici: quia uitameorum insectatir
etcrimina sed plane eumboniomnes et mi¬
rantur et diligunt: Namqui eum hereticũ
eẽ arbitrantur insaniunt : Vere dixerim
catholica hominis scientia sana doctrina ẽ
Totus semper inlectione : Totus in libris. ẽ
Nondie non nocte requiescit : Autlegit
aliquid semper: Aut scribit: Quod nis
mihi fuisset fixum animo. et promis sum
dõteste propositum Heremumadire
uel exigui temporis pugtum a tanto uiro dis¬

Expanded text:
qui haec agnoscat, exaudiat teque qui haec agnoscat, exaudiat teque una cum Hieronymo incipiat non amare. nam quia scolasticus es, non inmerito te uersu comici illius admonebo: obsequium amicos, ueritas odium parit. tua nobis potius, ut coeperas, Postumiane, repetatur orientalis oratio. Ego, inquit, ut dicere institueram, Hieronymum sex mensibus fui, cui jugis adversus malos pugna perpetuumque certamen concivit odia perditorum. Oderunt eum haeretici, quia eos oppugnare non desinit: oderunt clerici, quia vitam eorum insectatur et crimina. Sed plane eum boni omnes admirantur et diligunt, nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Vere dixerim, catholica hominis scientia, sana doctrina est. Totus semper in lectione, totus in libris est, non die, non nocte requiescit; aut legit aliqmihi fuisset fixum animo et promissum, Deo teste, propositam eremum adire, vel exigui temporis punctum a tanto viro dis
Abbreviated transcription (Latin):
itasentio deorientalibus illum potius
monachis quã deoccidentalib: disputasse
Namedacitas ingrecis gula ẽ. in gallis natura
Tumego scolastice in quamgalle defendis
gentemtuam : sed quae sote liber iste Nũquid
hoc solum uitium damnat in monachis im¬
mouero inquit: Nihil penitus omisit quod
non carperet: laceraret: exponeret
Praecipue a uaritiã nec minus uanitatem
insectatus ẽ. multa desuperbia non pauca
desuperstitione deseruit : Vere fatebor
pingxisse mihi uidetur uitia multorum
ceterum defamiliaritatib: uirginum. et
monachorum atque etiam clericorum:
quamuera quamfortia disputauit:
Vndea quibus dã quos nominarenolo dicitur
non amari: Namsicut belgicus noster
irascitur: edacitatis nimia e nos notatos
Ita illifremere dicuntur cum in illo opis¬
culo scriptum legunt caelibem spernit
uirgogermanum fratrem quaerit
extraneum Adhaecego Fimiũ inquã
galle progrederis: Caue neette aliquis

Expanded text:
ita sentio, de orientalibus illum potius ita sentio, de orientalibus illum potius monachis quam de occidentalibus disputasse. nam edacitas in Graecis gula est, in Gallis natura. Tum ego, scolastice, inquam, Galle, defendis gentem tuam: sed quaeso te, liber iste numquid hoc solum uitium damnat in monachis? Immo uero, inquit, nihil penitus omisit, quod non carperet, laceraret, exponeret: praecipue auaritiam nec minus uanitatem insectatus est. multa de superbia, non pauca de superstitione disseruit: uere fatebor, pinxisse mihi uidetur uitia multorum. Ceterum de familiaritatibus uirginum et monachorum adque etiam clericorum quam uera, quam fortia disputauit! unde a quibusdam, quos nominare nolo, dicitur non amari. nam sicut Belgicus noster irascitur, edacitatis nimiae nos notatos, ita illi fremere dicuntur, cum in illo opusculo scriptum legunt: caelibem spernit uirgo germanum, fratrem quaerit extraneum. Ad haec ego, nimium, inquam, Galle, progrederis: caue ne et te aliquis,
Abbreviated transcription (Latin):
solimis sex milibus disparatur. Ab alexin¬
drr̃ia autem sed ecim mansionibus ab est ec¬
clesiam lociillius. hieronimus presbiter
regit: Namparochia ẽ epĩ. Qui hieru¬
solimam tenet : mihuiampridẽ hieronimus
superiore illa meaperi grinatione conpertis
facile optinuerat. ut nullum mihi expeten¬
dum rectius arbitrarer :Uir enim praet̃
fide imeritum dotemq: uirtutum. Non solũ
latinis atq: grecis. sed ethebraeis etiamita
litteris institutus ẽ ut seilli i n om niscien¬
tia nemoaudeat conparare: Miron
autem sinon et uobis permulta quaescrip¬
sit opera conpertus. ẽ Cumperto tum
orbemlegatur : Nobis uero gallus inquit
Nimium nimiumq: compertus est: Nam
Ante hoc quinquennium quendã illius libel¬
lum legiinquotota nostrorum natio mo¬
nachorum ab eo uehe mentissime uexatur
etcarpitur: Vnde interdum belgicus
noster ualde irascisolet. quod dixerit
nosusq aduomitum saciari : Egoautẽ¬
inquamgallus: Illi uero ignosco atque

Expanded text:
solymis sex milibus separatur, ab Alexansolymis sex milibus separatur, ab Alexandria autem sedecim mansionibus abest. ecclesiam loci illius Hieronymus presbyter regit: nam paroechia est episcopi, qui Hierosolymam tenet. mihi iam pridem Hieronymus superiore illa mea peregrinatione conpertus facile obtinuerat, ut nullum mihi expetendum rectius arbitrarer. uir enim praeter fidei meritum dotemque uirtutum non solum Latinis adque Graecis, sed et Hebraeis litteris ita institutus est, ut se illi in omni scientia nemo audeat conparare. miror autem, si non et uobis per multa quae scripsit opera conpertus est, cum per totum orbem legatur. Nobis uero, Gallus inquit, nimium nimiumque conpertus est. nam ante hoc quinquennium quendam illius libellum legi, in quo tota nostrorum natio monachorum ab eo uehementissime uexatur et carpitur. unde interdum Belgicus noster ualde irasci solet, quod dixerit, nos usque ad uomitum solere satiari. ego autem illi uiro ignosco, adque
Abbreviated transcription (Latin):
peritissimus origenem secutus primo
tempore putabatur. Quem nunc idem
praecipue uel omnia illius scripta damna¬
ret : Nec uero ausus de quoquã temere
iudicare: Praestantissimi tamenuiri et
doctis simi ferebantur : in hoccertamine
dissidere: Sita mensi ue illuderrorest
utegosentio : siue heresis ut putatur. Non
solum reprimi non potuit multis anim¬
aduersionibus sacerdotum: sie tnequaquã
la tesepotuis set effundere : Nisi contentio¬
necreuisset : Istius modiergo turbationecũ
ueni alexandriã fluctuabat: Me quidem
ep̃s illius ciuitatis benigneadmodum et me¬
lius quamopinabar excepit. et secum tene¬
retemptabat : Sed non fuit animus ibi
consistere ubirecens fraternaecladis fer¬
uebat inuidia Namet sifortas seuideantur
parere episcopis debuisse. Non obhanctam̃
causam multitudinem tantã subxpĩ confessi¬
one uiuentem praesertim ab epis copis opor¬
tuis set adfligi
CITUR IN DE DIGRESSUS
bethleem oppidum petii : Quod ab hieru¬

Expanded text:
peritissimus, Origenem secutus primo peritissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur, qui nunc idem praecipue uel omnia illius scripta damnaret. nec uero ausim de quoquam temere iudicare, praestantissimi tamen uiri et doctissimi ferebantur in hoc certamine dissidere. sed tamen siue ille error est, ut ego sentio, siue haeresis, ut putatur, non solum reprimi non potuit multis animaduersionibus sacerdotum, sed nequaquam tam late se potuisset effundere, nisi contentione creuisset. istius modi ergo turbatione, cum ueni Alexandriam, fluctuabat. me quidem episcopus illius ciuitatis benigne admodum et melius, quam opinabar, excepit et secum tenere temptauit, sed non fuit animus ibi consistere, ubi recens fraternae cladis feruebat inuidia. nam etsi fortasse uideantur parere episcopis debuisse, non ob hanc tamen causam multitudinem tantam sub Christi confessione uiuentem, praesertim ab episcopis, oportuisset adfligi. Igitur inde digressus Bethleem oppidum petii, quod ab Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
errasse : Naincum abepis copis excerpta
in libris illius multale gerentur. quae con¬
tra catholicã fidem scripta constarent.
locus ille uel maximã parabat inuidiam.
inquo editum legebatur Quia dñs ihs
sicut proredemptione hominis incarneue¬
nisset : Crucem prohominis salute perpes¬
sus. mortem prohominis ae ternitategus¬
tas set : Ita eẽt̃ eo demordine passionis.
etiã diabolum redempturus: Quia hoc
bonitati illius pietatiq congrueret. ut
qui perditum hominem reformasset
prolabsum quoque angelum liberaret:
Cumhaec atq: alia istius modi ab episcopis
proderentur: exstudiis partium horta
seditio est: Quaecum reprimisacerdotum
auctoritate non posset: scaeuo exemplo
adregendam ecclesiae disciplinã praefec¬
tus acssumitur : Cuius terrore dispersi
fratres acperdiuersas oras monachisunt
fugati taut prepositis edictis innulla
consistere sedesinerentur: Illud me
admodũ permouebat quod hieronimus
uir maxime catholicus et sacrae legis

Expanded text:
errasse. nam cum ab episcopis excepta errasse. nam cum ab episcopis excepta in libris illius multa legerentur, quae contra catholicam fidem scripta constaret, locus ille uel maxime parabat inuidiam, in quo editum legebatur, quia Dominus Iesus, sicut pro redemptione hominis in carne uenisset et crucem pro hominis salute perpessus mortem pro hominis aeternitate gustasset, ita esset eodem ordine passionis etiam diabolum redempturus: quia hoc bonitati illius pietatique congrueret, ut, qui perditum hominem reformasset, prolapsum quoque angelum liberaret. cum haec adque alia istius modi ab episcopis proderentur, ex studiis partium orta seditio: quae cum reprimi sacerdotum auctoritate non posset, scaeuo exemplo ad regendam ecelesiae disciplinam praefectus adsumitur, cuius terrore dispersi fratres ac per diuersas oras monachi sunt fugati, ita ut propositis edictis in nulla consistere sede sinerentur. illud me admodum permouebat, quod Hieronymus, uir maxime catholicus et sacrae legis
Abbreviated transcription (Latin):
ne falsata sequerentur: Et tamen catholicȩ
disputata retineret: Non eẽ. autem mirũ
si inlibris neutericis etrecens scriptis. fraus
heretica fuis set operata: Quae in quib: dã
locis nontimuis set incidere euangelicam ue¬
ritatem: Aduersum hoec episcopi: obstina¬
gus retinentes propotestate cogebant
Recte etiam uniuersa cum prauis et cum ip¬
soauctore damnare. quia satis superq: suf¬
ficerent libriquos ecclesia recepisset
Respuendam eẽ paenitus lectionem quae
plus eet̃ nocitura insipientib: quamprofu¬
tura sapientib:: Mihi autem ex illis libris
quaed amcuriosius inda gantiadmodũ multa
placuerunt sed nonnulla repraehendi N
quibus illum prauasensisse nondubium est
quae defensores eius falsata contendunt:
Egomiror unum eundemq: hominem
tam diuersum a se eẽ potuisse. ut in ea par¬
te qua probatur : neminem posta postolos
habeat aequalem: In ea uero qua eiure rep̃¬
henditur: nemodeformius doceatur

Expanded text:
ne falsata sequerentur et tamen catholice ne falsata sequerentur et tamen catholice disputata retinerent. non esse autem mirum, si in libris neotericis et recens scriptis fraus haeretica fuisset operata, quae in quibusdam locis non timuisset inpetere euangelicam ueritatem. aduersum haec episcopi obstinatius renitentes pro potestate cogebant recta etiam uniuersa cum prauis et cum ipso auctore damnari, quia satis superque sufficerent libri, quos ecclesia recepisset: respuendam esse penitus lectionem, quae plus esset nocitura insipientibus quam profutura sapientibus. mihi autem ex illis libris quaedam curiosius indaganti admodum multa placuerunt, sed nonnulla deprehendi, in quibus illum praua sensisse non dubium est, quae defensores eius falsata contendunt. ego miror unum eundemque hominem tam diuersum a se esse po. tuisse, ut in ea parte, qua probatur, neminem post Apostolos habeat aequalem, in ea uero, qua iure reprehenditur, nemo deformius doceatur
Abbreviated transcription (Latin):
habent neq haberecupiunt : Namcumego
pres bitero illix nummos aureosoptulis sẽ
refugit altiori consilio protestatus ecclesia
aurononstrui. sed potius destrui: ALi¬
quantulum eiuestimentorum indulsimus
Quod cum illebenigne accepisset : reuocan¬
tibus nos ad marenautis discessimus
PROSPEROQCURSUSEPTIMO
die alexan driam peruenimus ubi foeda
inter epis copos atq: monachoscertamina
gerebantur ex ea occasione uel causa quia
congregati inunum saepius sacerdotes fre¬
quentibus decreuisse synodis uidebantur:
Nequis origenis libros legeret . Aut haber&
quitractator scripturarũ sacrarum peri¬
tissimus habebatur: Sed ep̃i quaedam
in libris ipsius insanius scripta memorabant :
qua eadsertores eius defendere nonausi
abhereticis potius fraudolenter inserta
dicebant Etideo non propter illa quae
inrepraehensione merito uocarentur:
etiam reliqua eẽ damnanda: Cumlegen¬
tium fides facilepossit habere discrimen:

Expanded text:
habent, neque habere cupiunt: nam cum ego habent, neque habere cupiunt: nam cum ego presbytero illi decem nummos aureos detulissem, refugit, altiore consilio protestatus, Ecclesiam auro non instrui, sed potius destrui. Aliquantulum ei vestimentorum indulsimus. VI. Quod cum ille benigne accepisset, revocantibus nos ad mare nautis, discessimus, prosperoqdie Alexandriam peruenimus, ubi foeda inter episcopos adque monachos certamina gerebantur ex ea occasione uel causa, quia congregati in unum saepius sacerdotes frequentibus decreuisse synodis uidebantur, ne quis Origenis libros legeret aut haberet, qui tractator scripturarum sacrarum peritissimus habebatur. sed episcopi quaedam in libris illius insanius scripta memorabant, quae adsertores eius defendere non ausi ab haereticis potius fraudulenter inserta dicebant: et ideo non propter illa, quae in reprehensionem merito uocarentur, etiam reliqua esse damnanda, cum legentium fides facile possit habere discrimen,
Abbreviated transcription (Latin):
Enimuero postumianus: Cauebo posthaec
Cuius quamabstinentiã praedicare. negallos
nostros arduum paenitus offendat exemplũ:
Statueram autem etiam caenã crrininsis illus
uel consequentia: sẽptem enim dieb: apud
ipsum fuimus referreconuiuia: sed super¬
sedendum ẽ negallissea estimet fatigari:
Ceterum posterodie cumaliqui ex incolis ad
nos uisendos confluere coepissent: cognos¬
cimus illum hospitem nostrum eẽ prbm. quod
summanos dissimulatione celauerat: De inde
cumipsoa decclesiã processimus quaefere
duobus milib: aberat a conspectunr̃o. inter¬
iectumontis exclusa. Erat autem uilibus
texta uir gultis non multo ambitiosior quã
nostrihospitis tabernaculum: In quo nisi iN
curuus quis non poterat consistere: Cum
hominum mores quaereremus: Illũm prȩ¬
clarum animaduertimus. nihileos neque
emere nequeuendere. quid sit fraus. Aut
furtum nesciunt : Aurum atq: argentum
quae prima mortales putant: Neque

Expanded text:
Enimuero, Postumianus ait, cauebo posthac Enimuero, Postumianus ait, cauebo posthac cuiusquam abstinentiam praedicare., ne Gallos nostros arduum penitus offendat exemplum. statueram autem etiam cenam Cyrenensis illius uel consequentia — septem enim diebus apud ipsum fuimus — referre conuiuia: sed supersedendum est, ne se Gallus aestimet fatigari. ceterum postero die, cum aliqui ex incolis ad nos uisendos confluere coepissent, cognoscimus illum hospitem nostrum esse presbyterum, quod summa nos dissimulatione celauerat. deinde cum ipso ad ecclesiam processimus, quae fere duobus milibus aberat, a conspectu nostro interiectu montis exclusa. erat autem uilibus texta uirgultis, non multo ambitiosior quam nostri hospitis tabernaccurvus quis non poterat consistere. Cum hominum mores quaereremus, illud praeclarum animadvertimus, nihil eos neque emere neque vendere. Quid sit fraus aut furtum, nesciunt; aurum atque argentum, quae prima mortales putant, neque
Abbreviated transcription (Latin):
similis exuberans foluis saporem mellis
praestabat: Huius praedulci ad modũ
suauita te delec̃tiatq ex satiati sumus
Ad haec subridens ego adgallum meum
Quidin quam galle placet ne tibi prandiũ
fasciculus herbarum et panis dimidius ui¬
ris quinq: : Tumille sicut ẽ uerecundis si¬
mus aliquantulum erubescens: Dum
fatigationem meã accepit: faci sinquit
sulpicituomore quinullam occasionem
si qua tibi porrecta fuerit omittis quin nos
aedacitatis fatiges : sed facis in humane qui
nos gallos homines cogis exemploangeloꝵ
uiuere e Quam quam egostudio manducan¬
di etiamangelos manducare credim: Nã
istum dimidium hordacium timeo uelso¬
lus adtingere: Sed contentus sit hocepri¬
nensis ille cui uel necessitas uelnatura est
esurire. uel postremo istiquib: credoma¬
rina iactatio in ediam cibi fecerat: Nos
proculamari absumus et quod tibi saepe
testatus sum gallisumus sed pergat
hic potius explicare suic rrenensis historiã

Expanded text:
similis, exuberans foliis, saporem mellis similis, exuberans foliis, saporem mellis praestabat: huius praedulci admodum suauitate delectati adque exsatiati sumus: ad haec subridens ego ad Gallum meum: quid, inquam, Galle, placetne prandium fasciculus herbarum et panis dimidius uiris quinque? tum ille, sicut est uerecundissimus, aliquantulum erubescens, dum fatigationem meam accipit: facis, inquit, Sul pici, tuo more, qui nullam occasionem, si qua tibi porrecta fuerit, omittis quin nos edacitatis fatiges. sed facis inhumane, qui nos Gallos homines cogis exemplo angelorum uiuere: quamquam ego studio manducandi etiam angelos manducare credam: nam istud dimidium hordeacium timeo uel solus adtingere. sed contentus sit hoc Cyrenensis ille, cui uel necessitas uel natura est esurire, uel postremum isti, quibus, credo, marina iactatio inediam cibi fecerat: nos procul a mari absumus, et quod tibi saepe testatus sum, Galli sumus. sed pergat hic potius explicare sui Cyrenensis historiam.
Abbreviated transcription (Latin):
illi contigua quodinter aegyptũ eta fricã
interiacet: perquodolim cato caesarem
fugiens duxit exercitum: Ergo adtugo¬
rium illud quodeminus conspexeram
pertendi inueniosenem in uestepellicia
molam manu uertentem : Consalutatus acce¬
pitnos benigne : eiectos nos in illudlitus ex¬
ponimus. et nestatim repeterecur sumpos¬
simus maris mollitra ad teneri: egressus in
terram ut est mos humani ingeniinaturã
locorum cultumq: habitantium uoluis se
cognoscere Xp̃ia nos nos eẽ id praecipue
quaerere aneent̃ aliqui inter illas solitudi¬
nes xp̃iani: Tumuero illeflens gaudio ad
genua nostra prouoluitur: Iterum nos
acsepius ex osculatos inuitat ad orationem:
Deinde positis interra uerbe cum pellibus
facitnos discumbere: Ad ponit prandium
sane locupletissimum dimidium panem
hordeacium: Eramus autemnos quat tuor:
ipseerat quintus: fasciculum etiam herbȩ
intulit. cuius nomen excidit quaemente

Expanded text:
illi contigua, quod inter Aegyptum et Africam illi contigua, quod inter Aegyptum et Africam interiacet, per quod olim Cato Caesarem fugiens duxit exercitum. Ergo ad tugurium illud, quod eminus conspexeram, pertendi: ibi inuenio senem in ueste pellicia. molam manu uertentem. consalutatos accepit nos benigne. eiectos nos in illud litus exponimus, et ne statim repetere cursum possimus, maris mollitie detineri: egressos in terram, ut sit mos humani Ingenii, naturam locorum cultumque habitantium uoluisse cognoscere: Christianos nos esse: id praecipue quaerere, an essent aliqui inter illas solitudines Christiani. tum uero ille flens prae gaudio ad genua nostra prouoluitur: iterum nos ac saepius exosculatus inuitat ad orationem: deinde expositis in terra ueruecum pellibus facit nos discumbere. adponit prandium sane locupletissimum, dimidium panem hordeacium. eramus autem nos quattuor, ipse erat quintus. fasciculum etiam herbae intulit, cuius nomen excidit, quae menthae
Abbreviated transcription (Latin):
ullatimeatur. fuisse autem illic ꝓluuiã ne
quando quidem auditum . ẽ: sed quoduen¬
torum eauis ẽ ut siquando uel clementior¬
ecaelo aliquantulus spirare flatus coeperit:
maius in illis terris quam inullo mari naufra¬
giumsit: Nulla ibi germina satanulla pro¬
ueniunt Quippe instabililoco arentib
harenis ad omnem motumuentorumcedentib:
Verum ubia uersa quedammari promuntõ¬
ria uentis resistunt: Terra aliquantulum
solidior herbȩ mrarã atq: hispidã gignitea
ouibus ẽ pabulum satis utile : Incolae lacte
uiuunt: Quisollertiores sunt uelut ita
dixerim ditiores hordeatio paneutuntur:
Eaibi sola messis ẽ Quae caeleritate prouen¬
tus pernaturam solis siuea eris uentorum
casus euaderesolet quippefertur adieiactis
seminis trice simodie maturescere: Con¬
sistere autem ibi homines non alia ratiofacit
quam quod omnes tributo liberisunt: Ex¬
trema si quidem cirinorum hora ẽ deserto

Expanded text:
ulla timeatur — fuisse autem illic pluuiam, ne ulla timeatur — fuisse autem illic pluuiam, ne quando quidem auditum est —, sed quod uentorum ea uis est, ut si quando uel clementiore caelo aliquantulus spirare flatus coeperit, maius in illis terris quam in ullo mari naufragium sit. nulla ibi germina, sata nulla proueniunt, quippe instabili loco arentibus harenis ad omnem motum uentorum cedentibus. uerum ubi auersa quaedam a mari promuntoria uentis resistunt, terra aliquantulum solidior herbam raram adque hispidam gignit: ea ouibus pabulum est satis utile. incolae lacte uiuunt: qui autem sollertiores sunt uel, ut ita dixerim, ditiores, hordeacio pane utuntur. ea ibi sola messis est, quae celeritate prouentus per naturam soli saeuientium uentorum casus euadere solet: quippe fertur a die iacti seminis tricensimo die maturescere. consistere autem ibi homines non alia ratio facit, quam quod omnes a tributo liberi sunt. extrema siquidem Cyrenorum ora est, deserto
Abbreviated transcription (Latin):
cilicium cui in sederat: Ad me propius ad¬
mouit. Atq: ita exorsus ẽ: Ante hoctrien¬
nium quo tempore tibi sulpici hincabiens
ualedixi. ubin arbone nauem soluimus
Quinto dieportum a fricae intrauimus:
Adeo prospera dĩ nutuxauigatio fuit. libuit
animoa dire Hartaginẽ locauisitare scorum
Et praecipue ad sepulchrum cypriani martrris
adorare : Quinto decimodie adportum
regressi prouectiq in altum alexan driam
petentes reluctante austro paene insyrtes
in latisumus: Quod prouidi nautae cauentes
iectis nauem anchoris sistunt: sub oculis aut̃
terra continens erat: In quascaphis egressi
cumuacua abhumanocultu omnia cernerent᷑ :¬
COSTUDIOSIUS EXPLO¬
RANDORŨLOCORUGRATIA
longius processi trib fere alitore milibus
paruum tugorium inter harenas conspicio
cuius tectũ sicut salustius ait. Quasi carina
nauis erat contiguum terrae satis firmis
tabulatis constratũ non quod ibiuis imbriũ

Expanded text:
cilicium, cui insederat, ad me propius adcilicium, cui insederat, ad me propius admouit adque ita exorsus est. Ante hoc triennium, quo tempore tibi, Sulpici, hinc abiens ualedixi, ubi Narbone nauem soluimus, quinto die portum Africae intrauimus: adeo prospera Dei nutu nauigatio fuit. libuit animo adire Carthaginem, loca uisitare sanctorum et praecipue ad sepulchrum Cypriani martyris adorare. quinto decimo die ad portum regressi prouectique in altum, Alexandriam petentes, reluctante austro paene in Syrten inlati sumus: quod prouidi nautae cauentes iactis nauem anchoris sistunt. sub oculis autem terra continens erat, in quam scaphis egressi cum uacua humano cultu omnia cerneremus, ego studiosius explorandorum locorum gratia longius processi. tribus fere a litore milibus paruum tugurium inter harenas conspicio, cuius tectum, sicut Salustius ait, quasi carina nauis erat, contiguum terrae, satis firmis tabulatis constratum, non quod ibi uis imbrium
Abbreviated transcription (Latin):
quae so prius exteaudiã Anistiomnes quos
hic reliquerã sacerdotes: tales sint quales
eosante quim proficiscerer noueramus:
Iumego: Absit te inquamista quaerers
quaẽ autuna mecum ut putonosti. Aut sugno¬
ras non audiresitmelius : Illud reticerenon
possum. Nonsolum illos dequib: interrogas¬
nihil meliores quam noueras factos: sed unũ
illum nostri quondama mantem inquorespira¬
re abistorum in sectationib: solebamus as¬
periorem nobis fuisse. quam debuit: Nec uero
quicquam in illum inclementius dicam:
Quia etamicum colui et tunc etiam a maui
cumputabatur inimicus: Meautem haec
tatitus cogitationib: reuoluentem ammodũ
doloris te conpungit penenos sapientis et
religiosiuiri amicitias distitutos : Illum
quondam ta mamicum nobis Tam amarum
in nos eẽpotuisse: Verum ha ec quaȩ mae¬
roris plenas unt relinquamus tepotius
ut dudum spoponderas. audiamus: Ita
inquit fiat postumianus: Quod cum dixis
set paululum: Omnes conticuimus. DeiN

Expanded text:
quaeso prius ex te audiam, an isti omnes, quos quaeso prius ex te audiam, an isti omnes, quos hic reliqueram sacerdotes, tales sint, quales eos antequam proficiscerer noueramus. Tum ego, absiste, inquam, ista quaerere, quae aut una mecum ut puto nosti, aut si ignoras, non audire sit melius. illud reticere non possum, nonnihil meliores quam noveras factos; sed unum illum nostri quondam amantem, in quo respirare ab istorum insectationibus solebamus, asperiorem nobis fuisse quam debuit. Nec vero quidquam in illum inclementius dicam, quia et amicum colui, et tunc etiam amavi cum putabatur inimicus. Me autem haec tacitis cogitationibus resolventem admodum dolor iste compungit pene nos sapientis et religiosi viri amicitia destitutos, illum quondam tam amicum nobis, tam amarum in nos esse potuisse. Verum haec, quae moeroris plena sunt, relinquamus: te potius, ut dudum spoponderas, audiamus. Ita, inquit, fiat, Postumianus; quod cum dset, paululum omnes conticuimus: dein
Abbreviated transcription (Latin):
cum ex martini sit disciplinaneq: grauabor
quamlibetconserte uobiscumut poscitis fabu¬
lari: Quippecum propterhoc uenerim ut
mehuius sulpicimei: meautẽ utraq manu
conplectebatur desiderio. etiamuerbo sus
inpenderem: Enimuero inquam: Satis
probasti quantumpius amorpos sit quinrã
causa totmaria tantumq: terrarum emensis:
a summo ut itadicam solis egressu usq in eius
occidua uenisti: A geergo quia et secreti int̃
nos nec occupatisumus. et sermonituouaca¬
re debemus: edisseras nobis ue limomnem
tuae peregrinationis historiã : Qualiter
inoriente fides xpĩ floreat : quaesit scõrũ
quies quae instituta monachorum : quan¬
tisq signis acuirtutib inseruis suis xp̃s ope¬
retur: Namcerte quia in his rẽgionibus
interista quaeuiuimus ipsa nobis uita fastidio ẽ:
Libenter exteaudiemus siue linhere mouiue
rexpĩanis licet: Ad haec postumianus
faciamin quit ut desiderare teuideo: sed

Expanded text:
cum ex Martini sit disciplina. neque grauabor cum ex Martini sit disciplina. neque grauabor quamlibet conserte uobiscum, ut poscitis, fabulari, quippe cum propter hoc uenerim, ut me huius Sulpicii mei — me autem utraque manu conplectebatur — desiderio etiam uerbosus inpenderem. Enimuero, inquam, satis probasti, quantum pius amor possit, qui nostri causa tot maria tantumque terrarum emensus a summo, ut ita dicam, solis egressu usque in eius occidua uenisti. age ergo, quia et secreti inter nos nec occupati sumus et sermoni tuo uacare debemus, edisseras nobis uelim omnem tuae peregrinationis historiam, qualiter in Oriente fides Christi floreat , quae sit sanctorum quies, quae instituta monachorum, quantisque signis ac uirtutibus in semis suis Christus operetur. nam certe, quia in his regionibus inter ista quae uiuimus ipsa nobis uita fastidio est, libenter ex te audiemus, si uel in eremo uiuere Christianis licet. Ad haec Postumianus, faciam, inquit, ut desiderare te uideo. sed
Abbreviated transcription (Latin):
diemassilia ad pulsus : Indehuc. decimo
peruenerim : Adeo prospera nauigatio
piead fuituoluntati: Tumodo propter
quem tota maria trans nauigauimus: tan¬
tum terrae transcucurrimus. conplec¬
tendum perfruendumq: teremotis omnib:
trade: Ego uero inquam: Etiam cum tu
in aegyptomorareris totus tecum semper
animo etcogitatione uersabar: meq: dete
dies acnoctes cogitantem totum tua caritas
possidebat : Nedum modo metibi aestimes
puncto temporis defuturum. quominus
amore tuo pendens: Teintuear. Teaudiam
tecum loquar . Nullo penitus in secretum
nostrum quod nobis haecremotior cellula
praestat admisso: Nam huius nostri ut ar¬
bitror galli praesentiã Non molesteferas
quia hocaduentuituo utuides per inde
atq egotriumphat gaudio: Recte plane
inquit postumianus: In societate nr̃a gallis
isteretinebitur. quia et simihiparum cog¬
nitus ẽ: Proeotamen quod tibi ẽcarissimus
non potestmihi non eẽ caruf Maxime

Expanded text:
die Massiliam adpulsus, inde huc decimo die Massiliam adpulsus, inde huc decimo perueni: adeo prospera nauigatio piae adfuit uoluntati. tu modo, propter quem tot maria transnauigauimus, tantum terrae transcucurrimus, conplectendum fruendumque te remotis omnibus trade. Ego uero, inquam, etiam cum tu in Aegypto morareris, totus tecum semper animo et cogitatione uersabar, meque de te dies ac noctes cogitantem totum tua caritas possidebat, nedum modo me tibi aestimes puncto temporis defuturum, quominus ab ore tuo pendens te intuear, te audiam, tecum loquar, nullo penitus in secretum nostrum, quod nobis haec remotior cellula praestat, admisso. nam huius nostri, ut arbitror, Galli praesentiam non moleste feres, qui hoc aduentu tuo, ut uides, perinde adque ego triumphat gaudio. Recte plane, inquit Postumianus, in societate nostra Gallus iste retinebitur : qui etsi mihi parum cognitus est, pro eo tamen, quod tibi est carissimus, non potest mihi non esse carus, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
NUMixuxum locum
EGOETCALLUS NOSTER
conuenis semus: uirmihi et prop¬
termartini memoriã: ex illius enim dis
cipul is erat. et propter sua merita caris¬
simus ÷ Interuenit nobis postumianus meus
nostricausa ab oriente quose ante trienniũ
patriã relinquens contulerat: regres sus
conplexi hominem a mantis simũ ex oscula¬
tiq: genua et pedes eius: Cumuno atque
altero spatio obstupe facti Inuicem flen¬
tes gaudio deambulas semus iectis in terrã
ciliciis consedimus: Tumprior postumianis
meintuens: Cum eẽm inremotis aegrpti.
libuit ut admareusq: procederem. nauem
illic onerariã offendi. quaecum mercibus
narbonam petens soluere parabat: Cadẽ
nocte mihi insomnis adstareuisus es. et iniec¬
ta mema nu trahere. ut nauemillã conscender ẽ:
Moxtenebras rumpente deluculo: cumeo
loco in quo quieuerã surrexissem somniũ
meum ipse mecum reputans: Tanto tui de¬
siderio subitocorreptus sum: ut nihilcunc¬
tatus nauem conscenderem: tricensimo

Expanded text:
Cum in unum locum ego et Gallus noster convenissemus, vir mihi et propter Martini memoriam ex illius enim discipulis erat — et propter sua merita carissimus, interuenit nobis Postumianus meus, nostri causa ab Oriente, quo se ante triennium patriam relinquens contulerat, regressus. conplexi hominem amantissimum exosculatique genua et pedes eius, cum uno adque altero spatio quasi obstupefacti, inuicem flentes prae gaudio, deambulassemus, expansis in terram ciliciis consedimus. tum prior Postumianus me intuens ait: cum essem in remotis Aegypti locis, libuit ad mare usque procedere. nauem ibi onerariam inueni, quae cum mercibus Narbonam petens soluere parabat. eadem nocte mihi in somnis adstare uisus es et iniecta me manu trahere, ut nauem illam conscenderem. mox tenebras rumpente diluculo, cum eo loco, in quo quieueram, surrexissem, somnium meum ipse mecum reputans tanto tui desiderio subito correptus sum, ut nihil cunctatus nauem conscenderem. tricensimo
Abbreviated transcription (Latin):
uiuã semper et scpiã. &e gyptimo¬
nachos praedicabo. laudabo ana¬
chorettis. mirabor heremittis.
martinum semper expettm. Non
illiego cuideo monachorũcerteron
episcoporum quempiã conparare:¬

Expanded text:
uiuam semper et sapiam, Aegypti monachos praedicabo, laudabo anachoretas, mirabor eremitas: Martinum semper excipiam: non illi ego audeo monachorum, certe non episcoporum quempiam conparare
Abbreviated transcription (Latin):
ueret : Quams cõ dissimulabat gaudio
quod dolebat: Si quidem fides flere
prohiberet: gemitum extor queret
affectus: Etenim tamerat scã de illius
gloria exsultatio : Quampia demorte
lare gaudentibus. Quia et pium ẽ gau¬
num: Dum unusquisq: et sibi prestat
utdoleat. Et illi debet ut gaudeat:
Hocigitur beatiuiri corpus usq ad locũ
sepulchri hymnis canora caelestis tur¬
ba prosequitur: Conparetur sipla¬
cet saecularis illa pompa. Nondicam
funeris sed trium phi: Quidsimile
martini ex sequus conferetur:
Ducant illi praecurribus suis: uinctos
posterga captiuos. Martinicorpus. hi
quimundum ductu illius uicerant pro¬
sequuntur: Illos confusis plausibus
populorum honoret insania: Marti¬
nodiuinis plauditur psalmis: Marti¬
nus hymnis caelestibus honoratur:
Illi posttrium phos suos intartara saeua
trudentur : Martinus abrahae sinu
letus excipitur : Martinus hic pau¬
per et modicus: Caelum diues ingre¬
ditur : Illinc nos ut spero custodies

Expanded text:
re, quam sancto dissimulabat gaudio quod dolebat! siquidem fides flere prohiberet: gemitum tamen extorquebat adfectus. etenim tam erat sancta de illius gloria elare gaudentibus. Quia. Resp. Cuus, dum unusquisque et sibi praestat ut doleat, et illi ut gaudeat. haec igitur beati uiri corpus usque ad locum sepulchri hymnis canora caelestibus turba prosequitur. conparetur, si placet, saecularis illa pompa non dicam funeris, sed triumphi: quid simile Martini exequiis aestimabitur? ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui mundum ductu illius uicerant, prosequuntur. illos confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plauditur psalmis, Martinus hymnis caelestibus honoratur. illi post triumphos suos in tartara saeua trudentur: Martinus Abrahae sinu laetus excipitur, Martinus pauper et modicus caelum diues ingreditur. illinc nos, ut spero, custodiens
Abbreviated transcription (Latin):
lycontius diuina expertus beneficia per¬
uolauit Nuncians simul etagens
gratias domum suam omni periculo
liberatam Centum etiam argenti
libras. optulit. Quas uirbeatus Nec
respuit. nec recepit : Sed prius quam
pondus illud monasterii limen ad tinge¬
ret redimendis id captiuis continuo
deputauit: Etcum ei suggereretur
a fratribus ut aliquid exeo insumptus
monasterii reseruaret omnibus inangus¬
tum eẽuictum. multis deeẽ uesti tum:
Nos inquit ecclesia et pascat etuestiat
dum modo nihil nostris usibus quae
co illius uiri magna miracula. quae
facilius admirari possumus quam re¬
ferre: Agnoscitis proferto quoddico.
multa sunt illius quae nonqueant expliciri

Expanded text:
Lycontius diuina expertus beneficia perLycontius diuina expertus beneficia peruolauit, nuntians simul et agens gratias, domum suam omni periculo liberatam. centum etiam argenti libras obtulit, quas uir beatus nec respuit nec recepit, sed priusquam pondus illud monasterii limen adtingeret, redimendis id captiuis continuo deputauit. et cum ei suggereretur a fratribus, ut aliquid ea eo in sumptum monasterii reseruaret, omnibus in angusto esse uictum, multis deesse uestitum: nos, inquit, ecclesia et pascat et uestiat, dum nihil nostris usibus quaesuccurrunt hoc loco illius uiri magna miracula, quae facilius admirari possumus quam referre. agnoscitis profecto quod dico: multa sunt illius, quae non queant explicari
Abbreviated transcription (Latin):
postea adpseudoforum monasterii ipsus
adductum energuminum etpriusquã
limen ad tingeret fuissecuratum¬
UIIFESTANTEM QUENDÃ
nuper audiui cum intereno mari cursu
illo quoromam tenditur nauigaret .
subito turbinibus exortis extremum uitȩ
omnium fuisse discrimen.. In quocũ quidã
aegr̃ptius negotiator necdum̃ xpĩanus
magna uoce clamauerit : Ds martini
eripenos Mox tem pestatẽ fuis sesedatã
seque optatum cursum cum sum ma
placidi aequoris quiete tenuisse:
NCONTIUS EX UICARTIS
uirfidelis cum familiã illius lues ex¬
trema uexaret et in audita ecalamitatis
exemplo pertotam domum corpora
aegra procumberent. martini perlitte¬
ras inplorauit auxilium. quo tempore
uirbeatus remeẽ promisit difficilem
impetrari : Namspũ sentiebat domum
illam diuino numine uerberari.
Tamen non prius destitit septem totosdies
totidemq: noctes orando etieiunando
continuans quam id quod exoraridum
reciperat inpetraret. Mox ad eum

Expanded text:
postea ad pseudoforum mo- nasterii ipsius postea ad pseudoforum mo- nasterii ipsius adductum. energumenum, et prius quam limen adtingeret, fuisse curatum. Testantem quendam nuper audiui, cum in Tyrreno mari cursu illo, quo Romam tenditur, nauigaret, subito turbinibus exortis extremum uitae omnium fuisse discrimen. in quo cum quidam Aegyptius negotiator necdum Christianus magna uoce clamauerit Deus Martini eripe nos\', mox tempestatem fuisse sedatam, seque optatum cursum cum summa placati aequoris quiete tenuisse. Lycontius ex uicariis uir fidelis, cum familiam illius lues extrema uexaret et inauditae calamitatis exemplo per totam domum corpora aegra procumberent, Martini per łitteras inplorauit auxilium. quo tempore uir beatus t rem esse promisit difficilem inpetrari: nam spiritu sentiebat, domum illam diuino numine uerberari: tamen non prius destitit septem totos dies totidemque noctes orando et ieiunando continuans, quam id quod exorandum receperat inpetraret. mox ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse permixtum : hautlonge auico
cuinomenest andethanna. quauasta solitu¬
dine siluarum secreta patiuntur. prae¬
gressis paululum comitibus illes ubsedit:
Causam doloris et facti accusante acdefen¬
dente inuicem cogitatione peruoluens.
adstitit ei repente angelus : Merito inquit
martine conpungeris. sed aliter exire
nequisti : Reppara uir tutem. resumecons¬
tantiam Neiam non periculum gloriae
sedsalutis incurreris. Itaq: ab illo tempore¬
satis cauit. cumilla ithacianȩ partis
communione misceri: Ceterum cum
quosdam ex energuminis tardius quã
solebat et gratia minore curaret.
subinde nobis cum lacrimis fatebatur
sepropter communionis illius malum
cuise uel puncto temporis necessitate
Nonspũ miscuis set detrimentum sentire
uirtutes. sed ecim postea uixit ANNos.
Nullam synodum adiit. Ab omnibus
episcoporum conuentib: seremouit:
CED PLANE UT EX PERTI
Osumus inminutam ad tempus gratiã
multiplici mercedereparauit: Vi di

Expanded text:
fuisse permixtum, haut longe a uico, fuisse permixtum, haut longe a uico, cui nomen est Andethanna, qua uasta solitudine siluarum secreta t patiuntur, praegressis paululum comitibus ille subsedit, causam doloris et facti accusante ac defendente inuicem cogitatione peruoluens. adstitit ei repente angelus: merito, inquit, Martine conpungeris, sed aliter exire nequisti. repara uirtutem, resume constantiam, ne iam non periculum gloriae, sed salutis incurras. itaque ab illo temporesatis cauit cum illa Ithacianae partis communione misceri. ceterum cum quosdam ex energumenis tardius quam solebat et gratia minore curaret, subinde nobis cum lacrimis fatebatur, se propter communionis illius malum, cui se uel puncto temporis necessitate, non spiritu miscuisset, detrimentum sentire uirtutis. sedecim postea uixit annos: nullam synodum adiit, ab omnibus episcoporum conuentibus se remouit. Sed plane, ut experti sumus, inminutam ad tempus gratiam multiplicata mercede reparauit. uidi
Abbreviated transcription (Latin):
ante paucos dies habita synodus ithachiũ
pronuntiauerat culpa Non teneri
Quibus cum martinus parum moueretur:
Rex ira accenditur acsede conspectueius
abripit. Et mox percus sores his proquib:
martinus rogauerat diriguntur : Quod
ubi martino conpertum iamnoctis tempo¬
re .ẽ. palatium inrupit. spondit. si par¬
ceretur secommunicaturum dummodo
ut et tribuni iam in excidium ecclesiarum
adhis panias missi retraherentur
Necmora intercessit. maximus indulgtt
omnia. Post tridie felicis epĩ ordinatio
parabatur sanctissimi saneuiri et planie
digni quimeliore tempore sacerdos fieret:
huius diei communionem martinus inut
satius a estimans ad oramcedere quam his
non consulere quorum ceruicibus gladius
imminebat: Verum tamen summa uiepĩs
nitentibus ut communionem illam sub¬
scriptione firmaret. sedextor querinon
potuit: Posterodie sein de proripiens.
cum reuertens inuiam. maestus in gemȩs¬
ceret. seuel adhoram noxia e communioni

Expanded text:
ante paucos dies habita synodus Ithacium ante paucos dies habita synodus Ithacium pronuntiauerat culpa non teneri. quibus cum Martinus parum moueretur, rex ira accenditur ac se de conspectu eius abripuit. mox percussores his, pro quibus Martinus rogauerat, diriguntur. Quod ubi Martino compertum est, iam noctis tempore palatium inrupit. spondet, si parceretur, se communicaturum, modo uti et tribuni iam ad excidium ecclesiarum ad Hispanias missi retraherentur. nec mora, Maximus indulget omnia. postridie Felicis episcopi ordinatio parabatur, sanctissimi sane uiri et uere digni, qui meliore tempore sacerdos fieret. huius diei communionem Martinus iniit, satius aestimans ad horam cedere quam his non consulere, quorum ceruicibus gladius imminebat. uerumtamen summe episcopis nitentibus, ut communionem illam subscriptione firmaret, extorqueri non potuit. postero die se inde proripiens cum reuerteretur in uiam et maestus ingemesceret, se uel ad horam noxiae communioni
Abbreviated transcription (Latin):
Martini armaret auctoritas: Non opor¬
tuis se hominem recipi moenibus illum.
iamnon defensorem hereticorum eẽ. sed
uindicem Nihil actum mortepriscilli¬
ani si martinus exerceat illius ultionem:
Postremo prostraticum fletu edamenta¬
tione potestatem regiam inplorant.
Vtutatur aduersus unum hominem
uisua Nec multum ab erat quincoge¬
retur imperator martinum cum here¬
ticorum sorte misceri: Sed illelicetepĩs
nimio fauore eẽt̃ obnoxius. Nonerat
nescius martinum fides anctitate. Ac¬
uirtute cunctis praestare mortalibus.
Alia longeuia scm̃ uincere parat. Acpri¬
mosecreto accersitum blande appellat
hereticosiure damnatos more iudicio¬
rum publicorum potius quam in secta¬
tionibus sacerdotum non eẽ causam
qua it hacii ceterorumq partis cius
communionem putaret eẽ damnandã.
Theognistum odio potius quam causa
fecissediscidium: Eundemq: tamensolũ
eẽ quisea communione interim separa¬
rit a reliquis Nihil nouatum quinetiã

Expanded text:
Martini armaret auctoritas: non oporMartini armaret auctoritas: non oportuisse hominem recipi moenibus : illum iam non defensorem haereticorum esse, sed uindicem: nihil actum morte Priscilliani, si Martinus exerceat illius ultionem. postremo prostrati cum fletu et lamentatione potestatem regiam inplorant ut utatur aduersus unum hominem ui sua. nec multum aberat, quin cogeretur imperator Martinum cum haereticorum sorte miscere. sed ille, licet episcopis nimio fauore esset obnoxius, non erat nescius Martinum fide, sanctitate, uirtute cunctis praestare mortalibus: alia uia sanctum uincere parat. ac primo secreto arcessitum blande appellat: haereticos iure damnatos more iudiciorum publicorum potius quam insectationibus sacerdotum: non esse causam, qua Ithacii ceterorumque partis eius communionem putaret esse damnandam. Theognitum odio potius quam causa ecisse discidium, eundemque tamen solum esse, qui se a communione interim separarit: a reliquis nihil nouatum. quin etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cumiuregladiorum. adhispanias̃mitte¬
rentur: pia enimerat sollicitudo martino
ut non solum xpĩanos qui sub illa erant
occasioneuexandi sed ĩpͣsõs etiã hereticos
liberaret. Uerum primodie atque
altero suspendit hominem callidus
imperator. siue utrepondus inponeret.
seu quia utpleriq: tumarbitrabantur
auaritiar epugnabat. si quidem in bona
eorum iNhiauerat: fertur enim ille
uirmultis bonisq actibus praeditus
aduersus a uaritiam parum consuluis se
nisi regni necessitas quippe ex hausto supe¬
rioribus principibus reipublicae aerario
paenesemper̃ in ex peditione atq procinctu
bellorum ciuilium constitutus. facile excũ¬
sabitur: Quibus libet occasionibus sub¬
sidia imperio panuisse: Interea epis copi.
quorum communionem martinus Non in¬
ibat trepidi adregem concurrunt. praedã.¬
natos secon querentes actum eẽ desuo
omnium statu. sithe ognisti pertinatiam
quieos solus palam lata sententia c̃demna uerat

Expanded text:
cum iure gladiorum ad Hispanias mittecum iure gladiorum ad Hispanias mitterentur. pia enim erat sollicitudo Martino, ut non solum Christianos, qui sub illa erant occasione uexandi, sed ipsos etiam haereticos liberaret. uerum primo die adque altero suspendit hominem callidus imperator, siue ut rei pondus inponeret, seu quia, ut plerique tum arbitrabantur, auaritia repugnabat, siquidem in bona eorum inhiauerat. fertur enim ille uir multis bonisque actibus praeditus aduersus auaritiam parum consuluisse, nisi regni necessitate, quippe exhausto a superioribus principibus reipublicae aerario, paene semper in expectatione adque procinctu bellorum ciuilium constitutus facile excusabitur quibuslibet occasionibus subsidia imperio parauisse. Interea episcopi, quorum communionem Martinus non inibat, trepidi ad regem concurrunt, praedamnatos se conquerentes, actum esse de suo omnium statu, si Theogniti pertinaciam, qui eos solus palam lata sententia condemnauerat,
Abbreviated transcription (Latin):
oculis iudicabatur. Cumquis pallore
potius autueste quamfide hereticus aesti¬
maretur: Haec nequa quam placitura
martino epĩ senciebant. sed maleconsciis
illa uel molestissima eratcura Nese ab
eorum communione adueniens abstiner&¬
Non de futuris qui tantiuiri¬
constantiã praemis sa auctoritate sequerent᷑
Ineunt cum imperatore consilium ut missis
obuiam magistriofficialibus. urbem illa
propius ueta recur accedere. Nisi secum
pace epis coporum ibi consistentium adfore
fateretur: Quos illecallide estfrustratus.
profitetur secum pacexpĩ eẽ uenturum:
Postremo ingressus noctur notempore
adiit ecclesiam tantum orationis gratia
post tridiepa latium petit : Praetermultas
quas euoluere longum .ẽ has principales
petitiones habebat pronarsete comite
edeucadio praeside quorum ambo gratia¬
nipartium fuerant pertinatioribus studiis
qua enon est temporis explicare fratmuento¬
ris emeriti: Illa praecipua cura ne tribuni

Expanded text:
oculis iudicabatur, ut quis pallore oculis iudicabatur, ut quis pallore potius aut ueste quam fide haereticus aestimaretur. haec nequaquam placitura Martino episcopi sentiebant, sed male consciis illa uel molestissima erat cura, ne se ab eorum communione adueniens abstinernon defuturis qui tanticonstantiam praemissa auctoritate sequerentur. ineunt cum imperatore consilium, ut missis obuiam magistri officialibus urbem illam propius uetaretur accedere, nisi se cum pace episcoporum ibi consistentium adfore fateretur. quos ille callide frustratus profitetur, se cum pace Christi esse uenturum. postremo ingressus nocturno tempore adiit ecclesiam tantum orationis gratia. postridie palatium petit. praeter multas, quas euoluere longum est, has principales petitiones habebat: pro Narsete comite et Leucadio praeside; quorum ambo Gratiani partium fuerant, pertinacioribus studiis, quae non est temporis explicare, iram uictoris emeriti: illa praecipua, ne tribuni