comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
locum cẽ. si eadem statio q debeat q̃
petit. hoc niris ꝓpt̾ ꝯfusionem diuo¬
soꝵ officioꝵ tẽnacit̾ ẜuandum est:
si quid at tibi exea statione cinius
mentionẽ fecisti deb̾i ꝯstitit. quam̃
lpeti ñ põt. ea ꝓpt̾ nec compesatio:
eius admitti potest. Eum u̾o ꝗ ni
dicati ꝯuenitur. cõpensationẽ pecu¬
nie sibi debite implorare posse ne¬
Capitom.
nea q̃ rei publice te debe fatens
pensarica que ab cadem tibi debent
is cuins de ea re notio ẽ iubebit. Si
n exkalcndario. n ex uectigalibus.
lei publici pecuma.n troutoꝵ us¬

Expanded text:
tio quid debeat quae petit. hoc iuris propter confusionem diversorum officiorum tenaciter servandum est. si quid autem tibi ex ea statione cuius mentionem fecisti deberi constiterit, quam peti non potest, eapropter nec compensatio eius admitti potest. eum vero, qui iudicati convenitur, compensationem pecuniae sibi debitae implorare posse neCapitoni. In ea, quae rei publicae te debere fateris, compensari ea, quae ab eadem tibi debentur, is cuius de ea re notio est iubebit, si neque ex kalendario neque ex vectigalibus lei publici pecunia neque tributoru
Abbreviated transcription (Latin):
umꝑ ponas suumm quem pridem
cõpisti. post ani tp̃s fugisse. qua
ratione eo nomme cũ uenditore
ciustem ꝯgrecli q̃ras ñ possum mm¬
madutere.:⁊ eni redibitoriam acss¬
tionem sex mensuũ temporib. ul

Expanded text:
ponas servum, quem pridem comparasti, post anni tempus fugisse, qua ratione eo nomine cum venditore eiusdem congredi quaeras, non possum animadvertere : etenim redhibitoriam actionem sex mensum temporibu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊filius ti: us inpotestate tua
c̃res adꝗsitas tͥalienare
ñ potuit. Quem si pietatez
patri debitam ñ agnoscit.
castigare uire patrio ñphi
diciuolueris.opp̃ual¬

Expanded text:
filius tuus in potestate tua est, res adquisitas tibi alienare non potuit: quem, si pietatem patri debitam non agnoscit, castigare iure patriae potesdici volueris. PP
Abbreviated transcription (Latin):
uł dotib legibꝰ dicta sunt. ixposu¬
mnius tribo libroꝵ uolumimb
ca ꝯcludentes. Uetutelis auttm
⁊curatiomb geminos libros ꝯsꝙͥ¬
simus. mmem̃oratani ordiiati¬
onem octo ubroꝵ:. mediã totius
opis iposiumus.: omma utiq
tam utilis sima quã pulcherrim̃
nira ꝯtinentem. ¶ Quintus ãt
cxoritur nob digestoꝵ articulꝰ.
inquo detestantis ⁊ codicillis.
tam priuatoꝵ quammilitum.
qs depositum ꝗ detestam̃tis ap¬
peliatur. Delegatis aũt ⁊ fidci oo¬
missis. quq libroꝵ numcrusag¬
gregatus ẽ. Cũq multam peculi¬
aix fu̾at. quamut. legatis ꝗdem
lcgis falcidis narratio fidri comi¬
sis aũ scnatus ꝯsulti trebelliam
singulis libris utriq coꝵ applic̃¬
tis tota pars qntamnouem libroc
coadimata c̃:solum aũt senatu
ꝯsultum trebelliam ponendũ c̃e
cristimauma.Captiosas ⁊ enĩ
⁊ ipsis uctib odiosas. pegasi. mi
scuatus ꝯsuiti ambages. ⁊ utrius¬
q senatus ꝯsulti ad setã suꝑua¬
uas quam scrupulosas diuer¬

Expanded text:
vel dotibus legibus dicta sunt reposuimus, tribus librorum voluminibus ea concludentes. de tutelis autem et curationibus geminos libros conscripsimus. et memoratam ordinationem octo librorum mediam totius operis reposuimus, omnia undique tam utilissima quam pulcherrima iura continentem. Quintus autem exoritur nobis digestorum articulus, in quo de testamentis et codicillis tam privatorum quam militum quis depositum: qui de testamentis appellatur. de legatis autem et fideicommissis quinque librorum numerus adgregatus est. Cumque nihil tam peculiare fuerat, quam ut legatis quidem legis Falcidiae narratio, fideicommissis autem senatus consulti Trebelliani, singulis libris utrique eorum adplicatis tota pars quinta in novem libros coadunata est. solum autem senatus consultum Trebellianum ponendum esse existimavimus: captiosas etenim et ipsis veteribus odiosas Pegasiani senatus consulti ambages et utriusque senatus consulti ad se tam supervacuas quam scrupulosas diver
Abbreviated transcription (Latin):
pace sopit.. postq miandalica̾
gentem creptami. ⁊i chartaginc.
immomagis omnc̃ lybiam:
romano imꝑio it̾um sociat.a:.
⁊ legrs antiquas iam semo p̾g̃¬

Expanded text:
pace sopita postque Vandalicam gentem ereptam et Carthaginem, immo magis omnem Libyam Romano imperio iterum sociatam et leges antiquas iam senio praegr
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatis iesperimus p̾sidi¬
um. ⁊ sũmo numule ĩuccato:
dm̃ auctorem ⁊ totius opis pre¬
sulcin ficri optauimus. ⁊ om̃e
studium tribumano uro excel¬
so magistro officioꝵ ⁊ exq̃stiori
sacrimr̃i palatn ⁊ exconsili cre¬
didimus ciq omne ministcriũ
nuiuscemodi ordinationis im¬
posinmus. ut ip̃e una cum alii
illustrib ⁊ prucentissimis uiris
nri desidium ad impleret. nr̃a
q̃q̃ maiestas semp mucstigan¬
do ⁊ ꝑscrutando ca que ablus
componcbrtur. quicqo dubiũ
i nccrtum mucmebatur. hoc nu¬
minc celesti iecte eiñdabat. ⁊ m
cõpetrntrm formã redigebat.
omnia igitur ꝯfecta sunt dño
tam nob quamnris in hoc satci¬
litib p̾stante. ⁊ principalos ꝗdẽ
ꝯstitutiones duodetim libris di¬
gestas iam antt incodicem:
mo nomine prefulgetem ꝯ tu¬
lunus. postea uo maximũ opꝰ
aggredientes ip̾asuctustatis stu¬
diosissima oꝑa iampene ꝯ fusa
⁊ dissolta cidem iro excelso:
pmisimis tam colligrre. quã
ccrto mod̾ammi tradeir. Sid

Expanded text:
mus praesidium et summo numine invocato deum auctorem et totius operis praesulem fieri optavimus et omne studium Triboniano viro excelso magistro officiorum et ex quaestore sacri nostri palatii et ex consule credidimus eique omne ministerium huiuscemodi ordinationis imposuimus, ut ipse una cum aliis illustribus et prudentissimis viris nostrum desiderium adimpleret. nostra quoque maiestas semper investigando et perscrutando ea quae ab his componebantur, quidquid dubium et incertum inveniebatur, hoc numine caelesti erecta emendabat et in competentem formam redigebat. omnia igitur confecta sunt domintam nobis quam nostris in hoc satellitibus praestante. Et principales quidem constitutiones duodecim libris digestas iam ante in codicem nostro nomine praefulgentem contulimus. postea vero maximum opus adgredientes ipsa vetustatis studiosissima opera iam paene confusa et dissoluta eidem viro excelso permisimus tam colligere quam certo moderamini tradere. sed
Abbreviated transcription (Latin):
degradio ⁊ affimtatib descẽdit
iogitincq herecditatis.⁊ omnis
ab intestato successio. ⁊ t̾tullia¬
num ⁊ orfitianum senatus cõ¬
sultum. exqb matros ⁊ filii in¬
iucem sibi srdes existunt. inge¬
mino libros ꝯtulius bonoꝵ
possessioms multitudinẽ inꝰ
pendiosum ⁊ manifestissimũ
ordinem cludentes. Post hec

Expanded text:
 adfinitatibus descendit, legitim aeque hereditates et omnis ab intestato successio et Tertullianum et Orfitianum senatus consultum, ex quibus matres et filii invicem sibi heredes existunt, in geminos libros contulimus, bonorum possessionis multitudinem in compendiosum et manifestissimum ordinem concludentes.
Abbreviated transcription (Latin):
D asseũas. aditus cõpetens ni¬
dex. siducc reos stipulandi uel
ir ꝓsolido tibi q̾sitam actioẽ
siue abheredib sintrofi ꝓcura¬
torẽ te factum ammadũterit
totum debitum. alioqn q̃ declis¬
ti solum restitin iu bebit.⁊

Expanded text:
 adseveras, aditus competens iudex, si duos reos stipulandi vel re pro solido tibi quaesitam actionem sive ab heredibus Syntrophi procuratorem te factum animadverterit, totum debitum, alioquin quod dedisti
Abbreviated transcription (Latin):
Nucmancipatis uob̾ p̾dium ad¬
ꝗsitum foret. ahienari apatre.
codẽq curatore sine p̾siclis auc¬
toritate ñ potit. maxime si tã¬
q̃m suũ ess ñ tanꝙͣ̃ pupillare
dia uł sub urbana pupillius ad¬
olescentis alienare ꝓhibentu. secd
n transactioms ratione. n per¬
mutatr̃e. ⁊ multomagis donatr̃e.
nec alio quoquomodo ca trans¬
ferre dominio suo possunt. Igi
E⁊ tu si frĩb tuis ꝑtransactõem

Expanded text:
mancipatis vobis praedium adquisitum foret, alienari a patre eodemque curatore sine praesidis auctoritate non potuit, maxime si, tamquam suum esset, non tamquam pupillare dia vel suburbana pupilli vel adulescentes alienare prohibentur, sed neque transactionis ratione neque permutatione et multo magis donatione nec alio quoquo modo ea transferre e dominio suo possunt. Igitur et tu si fratribus tuis per transactionem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥori debitum. ꝯfinmat sibi pi¬
gnus. ⁊adebitore sortem cio¬
qr tantum usuras que fuis¬
sent p̃standel ñctiam usuriꝰ¬
scrĩ usuras accipiat.S.¬

Expanded text:
ori debitum confirmat sibi pignus et a debitore sortem eiusque tantum usuras, quae fuissent praestandae, non etiam usurarum usuras accipit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗse audm asac̾dotib legerintꝰ.
camq illoꝵ iudicatiom adhi¬
bendam eẽ reucrentiam quam
ur̃is deferir necesse est potestati¬
dicum quoq officia nesit cassa

Expanded text:
 sacerdotibus elegerint, eamque illorum iudicationi adhibendam esse reverentiam, quam vestris referre necesse est potestatiudicium quoque officia, ne sit cassa
Abbreviated transcription (Latin):
dei cõmissum ielictum osten¬
dit. set exsenatus ꝯsulti auc-¬
toritate lib̾alitatem mariti tui
cui custodiende etiam moric̃s
prosperit. quatenuis potuit fir

Expanded text:
deicommissum relictum ostendit, sed ex senatus consulti auctoritate liberalitatem mariti tui, cui custodiendae etiam moriens prospexit, quatenus fir
Abbreviated transcription (Latin):
ficẽ. Marcelle.
ntestato defuncto postumum
uum hr̃dem. quam sororem
licet consangumeam haberi
potiorem. ordo suecession um
lege duodecim tabulaꝵ farto.
mimnis euidenter demonstrat.

Expanded text:
C. Marcellae. Intestato defuncto postumum suum heredem quam sororem licet consanguineam haberi potiorem ordo successionum lege duodecim tabularum factus nimis evidenter demonstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
x uerbis que inpostremis iudi¬
ciis inscruntur. licet adfidei cõ¬
missum uł legatum utilia sit
ñ ominmodo legati uł fidei cõ¬
missi ꝑsecutio datur. set ita de¬
mum si relaq̃ndi studio huiꝰ¬
mõi uerba fuerint ad scripta
unde deuoluntatis ñ unris q̃s¬
tionẽ inp̾ces tuas ꝯtulisse palã
ẽ. Cumigitur lecto testamen¬
tunus maritum tuum exp̃ct¬
dente donͣtione domimũ tibi
ꝯseruasse. socunitatiq tuc ado¬
ptincudam ꝓpritatẽ cauisse.
indictorũ uerboꝵ ꝯceptõ ñ fi

Expanded text:
x verbis, quae in postremis iudiciis inseruntur, licet ad fideicomissum vel legatum utilia sunt, non omnimodo legati vel fideicommissi persecutio datur, sed ita demum, si relinquendi studio huiusmodi verba fuerint adscripta. Unde te voluntatis, non iuris quaestionem in preces tuas contulisse palam est Cum igitur lecto testamenus maritum tuum ex praecedente donatione dominium tibi conservasse securitatique tuae ad obtinendam proprietatem cavisse , indi
Abbreviated transcription (Latin):
mentõe falso  adstruere mo¬
liantur. Nemo itaq relictir
hr̃s. uł legib adsuccessioe
uocatꝰ. ñm uł potentium
nonten orrescat neno fer¬
re testimoma in hũc modũ
uł suscipe gestis huiusmõi

Expanded text:
mentione falso adstruere moliantur. Nemo itaque relictus heres vel legibus ad successionem vocatus nostrum vel potentium nomen horrescat: nemo ferre testimonia in hunc modum vel suscipere gestis huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
delator atq accusator cmerse¬
rit. cnuĩs exstimatõem. cap̃. atq
fortunas petituro: cuiꝰ famiha¬
ritatiuł dino inheserit. ante
exibitõem testium. añ exami¬
natõem iuidicũ. inip̃a expositi¬
onc criminũ. atq accusatoĩs
cxordio. gladio ultore feriat

Expanded text:
delator atque accusator emerserit, eius existimationem caput atque fortunas petiturus, cuius familiaritati vel dominio inhaeserit, ante exhibitionem testium, ante examinationem iudicii, in ipsa expositione criminum atque accusationis exor
Abbreviated transcription (Latin):
debitorem fisci ꝯstitutum ac pa¬
trimoriũ tuũ exhaustum p̾ses
prouincie compeierit.ut ad so¬
lutioĩs secritatẽ solum fenecb̾s
pecume subsidium suꝑ cẽ inde¬
atur. cõmonebit debitorẽ tuũ
si saltim ipse soluendo sit. ut
anͣ defutum tempo debita tͥ
rep̾sentet ut fisco cuius obne¬
cessitates publicas causam po¬
tiorẽ cẽ oporttat. debita pecu¬
ma exsoluatur. B. ia. isc.

Expanded text:
debitorem fisci constitutum ac patrimonium tuum exhaustum praeses provinciae compererit, ut ad solutionis securitatem solum fenebris pecuniae subsidium superesse videatur, commonebit debitorem tuum, si saltem ipse solvendo sit, ut ante definitum tempus debita tibi repraesentet, ut fisco, cuius ob necessitates publicas causam potiorem esse oportet, debita pecunia exsolvatur. S. XIII k.
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. s ꝓpt̾ ip̃am natura. ⁊ e¬
ges que ⁊ apnentib alendor eẽ
ubos impaucruntriab ipsis libo
parenter si iopia exutraq par¬
te u̾titur. ¶ sco pat̾ quidem m p̃¬
dictis tantim casibꝰ hibeat ncc̃¬
tiamri te res fiuoꝵ fimuilias uẽ¬
tões. uł yypothecas itractant¶ ̃
aũt uccntiam parentib danda
extra memoratas causas res
ẽ alienar uł pignori uł ypothe¬
ce titulo daie. y si hoc fecerint.
scituris q̃ nccesse ẽ eoc mlogum

Expanded text:
pter ipsam naturam et leges, quae et parentibus alendos esse liberos imperaverunt et ipsis liberis parentes, si inopia ex utraque parte vertitur. Sed pater quidem in praedictis tantummodo causis habeat licentiam recte res filiorum familias ventiones vel hypothecas retractare: non item licentia parentibus danda extra memoratas causas res, est, alienare vel pignori vel hypothecae titulo dare, sed si hoc fecerint, sc
Abbreviated transcription (Latin):
tum accepit: ius reꝵ donnnii
uedendi ñ habeie certum ac
maniftstum c̃onde si ñ ex
uoluntate dm̃ uendentibus
nns fundum comparasti.: pro¬
uides impbum tuũ desidium
eẽ. dimim ex hunismodi ẽp¬
tione tibi concecli desidanti.¬

Expanded text:
tum accepit, ius rerum dominii vendendi non habere certum ac manifestum est. unde si non ex voluntate domini vendentibus his fundum comparasti, pervides improbum tuum desiderium esse dominium ex huiusmodi emptione tibi concedi desideranti
Abbreviated transcription (Latin):
Siqs ancinmaiestatis crim̃ in¬
tendit. cũ in huiꝰ mõi re ꝯuictꝰ.
minime qsquã pͥuilegio dig¬
nitatis alicinus astrictiore
ĩꝗsitõe defendat sciat se quo¬
q torm̃tis eẽ subdendum. si
aliis manifestis inlitiis accu¬
satr̃em suã suam ñ potuit cõ¬

Expanded text:
maiestatis crimen intenderit, cum in huiuscemodi re convictus minime quisquam privilegio dignitatis alicuius a strictiore inquisitione defendatur, sciat se quoque tormentis esse subdendum, si aliis manifestis indiciis accusationem suam non potuerit co
Abbreviated transcription (Latin):
Amnissama lib̾tas cis relcta sanci¬
mus. si mot̾a adebitore lib̾tatis
facta fu̾it. sententia p̾sidis eripi
tit nb̃tatem. ⁊ nullo facto aut
uoluntate ab hede expectanda.
sed talem hab̾e eos lib̾tatem. q̃si
ab ip̃o testatore duxctis uerbis
finnt lib̾tatem ꝯsccuti cum sato
impru atq absurdum ẽ hedo
testatoris diffcrie uoluntatrs
maxime cũ ad lib̾tatem respicũ.
d. ã. Iuliano. ꝓp̃.

Expanded text:
mmissaria libertas eis relicta sit, sancimus, si mora a debitore libertatis facta fuerit, sententia praesidis eripi ad libertatem et nullo facto aut voluntate ab herede expectanda, sed talem habere eos libertatem, quasi ab ipso testatore directis verbis fuerint libertatem consecuti, cum satis impium atque absurdum est heredes testatoris differre voluntates, maxime cum ad libertatem respiciant. IUST. A. IULIANO PP.
Abbreviated transcription (Latin):
mitigationem put hoc uobis
cõmodius esse patucrit. ut inch
extra memoratam ꝯsumationẽ
possit esse derelictum .s: his qn

Expanded text:
mitationem, prout hoc vobis commodius esse patuerit, ut nihil extra memoratam consummationem possit esse derelictum, sed his q
Abbreviated transcription (Latin):
uenditioncm uelut metus cã
factam desid̾es. intelligis ad ra¬
tum ñ habendum ꝯtractum me¬
tum hunismodi ꝓdesse ñ pos

Expanded text:
enditionem veluti metus causa factam desideres, intellegis ad ratum non habendum contractum metum huiusmodi prodesse non pos
Abbreviated transcription (Latin):
urres noui muri ꝗadmunin¬
cem splendidissime urbis ⁊¬
extructꝰ ẽ complcto ope. pre¬
cipimus coꝵ usin deputari
ꝑ quoꝵ t̾ras idem muro studi¬
o ac ꝓusiõe tue magnitudi

Expanded text:
urres novi muri, qui ad munitionem splendidissimae urbis extructus est, completo opere praecipimus eorum usui deputari, per quorum terras idem murus studio ac provisione tuae magnitudi
Abbreviated transcription (Latin):
dem eclificus palatio ieforme¬
tur. qd priuatoꝵ ñ ẽ parietibꝰ
contandum. nam imꝑioma¬
gna abuniu̾sis sccreta debentꝰ
ut hitãtum locum habitãdil
quo legitimus maiestatis:
nĩr usus ⁊ rei publice discipli¬
ira diligit. infuturu etiam u¬

Expanded text:
sunt aedificiis palatio reformetur. Quod privatorum non est parietibus coartandum, nam imperio magna ab universis secreta debentur: ut hi tantum locum habeant habitandi, quos legitimus maiestatis nostrae usus et rei publicae disciplina delegit, in futurum etiam u
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias donationis exactio
ei compet̾t pot̾at. Ita tam̃ ut
eadem mulier nullã habeat
licentiam eas res alienandi
uiuente marito ⁊ matrimoio
int̾ eos ꝯstituto. sed fructibr e¬
aꝵ ad sustentatõem tam sui
quam mariti filioꝵq si quos
habeant abutatur. ¶Crecui¬
torib scilicet mariti ꝯtra cumꝰ
eiusq res si quas postea forte
ad qsierit. integra sua iura ha¬
bentib: Ip̃is etiam marito et
uxore post matrimonii disso¬
lutr̃e. suꝑ dote ⁊ ante nuptias
donatr̃e ꝓdotalium instrum̃¬
toꝵ tenore integro suo uire
potituris.

Expanded text:
nuptias donationis exactio ei competere poterat: ita tamen, ut eadem mulier nullam habeat licentiam eas res alienandi vivente marito et matrimonio inter eos constituto, sed fructibus earum ad sustentationem tam sui quam mariti filiorumque, si quos habeant, abutatur. Creditoribus scilicet mariti contra eum eiusque res, si quas postea forte adquisierit, integra sua iura habentibus: ipsis etiam marito et uxore post matrimonii dissolutionem super dote et ante nuptias donatione pro dotalium instrumentorum tenore integro suo iure potituris.
Abbreviated transcription (Latin):
decluctus ⁊mulier sibi ꝓspi¬
cere uelit. resq sibi sup̾posita
prodote ⁊ ante muiptias doñ¬
tõe. rebx extra dotem ꝯstituto
tenere: non tantum mariti re
ei tencriti.⁊ suꝑ his adiudiciũ
uocͣate exceptionis p̾sidium
ad expellendum ab ypotheca
reꝵ admaritum suum ꝑtinẽ¬
tium suꝑ hisdem hypothecis ali¬
quam actionẽ ẜin legum dis¬
tinctrem moucat. Non ob ẽẽ
ei matrimonium adhuc ꝯsti¬
tutum sancimusssed ita eam
posse casdem res uindicare
uł acreditorib post̾iorib uł
abaliis ꝗ ñ potiora uira legib
habere nocuntur ut potinss

Expanded text:
spicere velit resque sibi suppositas pro dote et ante nuptias donatione rebusque extra dotem constitutis tenere, non tantum mariti res ei tenenti et super his ad iudicium vocatae exceptionis praesidium ad expellendum ab hypotheca rerum ad maritum suum pertinentium super isdem hypothecis aliquam actionem secundum legum distinctionem moveat, non obesse ei matrimonium adhuc constitutum sancimus, sed ita eam posse easdem res vindicare vel a creditoribus posterioribus vel ab aliis, qui non potiora iura legibus habere
Abbreviated transcription (Latin):
Ahibitions necessitate tenct
ꝗ facultatẽ habens culpamiu
dolum mexplendo p̾ccpto cõ¬
mutit ita ut q rem det̾iorẽ exi¬
mbint. eqtas exhibitionis ꝓ¬
ficiat. ut quamuis ad exhibẽ¬
dum agi nõ potest. infactum
tac̃ actio ⁊tra eum detin. d¬

Expanded text:
hibitionis necessitate tenetur, qui facultatem habens culpam vel dolum in explendo praecepto committit, ita ut, qui rem deteriorem exhibuit, aequitas exhibitionis proficiat, ut, quamvis ad exhibendum agi non potest, in factum tamen actio contra eum detur.
Abbreviated transcription (Latin):
tali. E brictra miuriam q̃s¬
tiomis testiomonium dicant.
ita tam̃ut falsa non simuiẽt.
¶Ccti ucro elcrici q coꝵ gradum
ułor.x. dincm sequuntur. si
Sad testimoniu dicendum pe¬
titi fuerunt. ꝓut legos p̾cipur
suo nominc supior sloci tes¬
timonium dicere citra. aliquã
corporalem iniriam st̃ preccpti
suppressernt: multomagis et¬
cuim pena sunt digni. q cui
pluminum honoris ꝑ nrãm io¬
sionem delatum ẽ. occulto mus¬
nuntur ncrimine.

Expanded text:
teri citra iniuriam quaestionis testimonium dicant, ita tamen, ut falsa non simulent. Ceteri vero clerici, qui eorum gradum vel ordinem sequuntur, si ad testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, sub nomine superioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem iniuriam sunt praecepti, suppresserint. Multo magis etenim poena sunt digni, quibus cum plurimum honoris per nostram iussionem delatum est, occulto inveniuntur in crimine.
Abbreviated transcription (Latin):
in adstatuas uł intandi metus
uł creande mindie causa ꝯfuge¬
rut. sicertas habuerint causas
ꝗb ꝯfugrie adimꝑatoria simu¬
lacra debucrunt. uux ac legib
umdicẽtur. si u̾o ꝓbati fuerint
artibo sius nundiam inimicis
creare uoluisse. ultrix moos sen¬

Expanded text:
i ad statuas vel vitandi metus vel creandae invidiae causa confugerint, si certas habuerint causas, quibus confugere ad imperatoria simulacra debuerint, iure ac legibus vindicentur. Si vero probati fuerint artibus suis invidiam inimicis creare voluisse, ultrix in eos sen
Abbreviated transcription (Latin):
nir serenitatis imaginib ac
statius crigendis priuate colłe¬
tioms mumariappulsari p̾a¬
pimius. nequid ieas suum colla¬
tor cognoscoat.B. a. ad

Expanded text:
 serenitatis imaginibus ac statuis erigendis privatae collationis iniuriam propulsari praecipimus, ne quid in eo suum collator agnoscat. THEOD
Abbreviated transcription (Latin):
aliis dampnoꝵ cecasionen fis¬
eri ñ oportet.: Id cirro quotiens:
is statuta fuerint aquocũq col¬
legio seu officio uł in lac sacra¬
tissima cuntate uł inꝑumti¬
is postulata: nequaquam ex
discͥptione suptis collegi pati¬
mur. s eius cunus ad honorẽ
patitur. expensis ꝓprris statu¬
a collocari p̾cipimus. De hus¬

Expanded text:
aliis damnorum occasionem fieri non oportet. idcirco quotiens i statua fuerit a quocumque collegio seu officio vel in hac sacratissima civitate vel in provinciis postulata, nequaquam ex discriptione sumptus colligi patimur, sed eius, cuius ad honorem petitur, expensis propriis statuam collocari praecipimus. D.
Abbreviated transcription (Latin):
Incomuniont̃ uł socittatẽ ne¬
mo cõpellitur muitus detinen.
qua ꝓpt̾ aditus p̾ses ꝓuincie
ca que comunia tibi cum so¬
rore ꝑspexcrit diuidi ꝓudeb¬

Expanded text:
In communionem vel societatem nemo compellitur invitus detineri: quapropter aditus praeses provinciae ea, quae communia tibi cum sorore perspexerit, dividi provideb
Abbreviated transcription (Latin):
indote ꝯstituta ẽ. Oportebat
enim dispomi maritos. crecdi¬
torib sins ex sua substãtia.
satis fac̾e. ñ de dote muueb̾.
q̃i ad succ uictꝰ. suasq ali¬
momas mulier possidet. uł
alio. Ad hec omĩ respiciẽtes.

Expanded text:
in dote constituta est. Oportebat enim disponi maritos creditoribus suis ex sua substantia satisfacere, non dote muliebri, quam ad suos victus suasque alimonias mulier possidet, vel alio. Ad haec omnia respicientes
Abbreviated transcription (Latin):
imandatum solius manti secu¬
tus. tam ip̃ius quam uxoris cio
negotia gessisti.tam tibi quam
mistieri mincẽ negotioꝵ gesto¬
ꝵ cõpetit actio. ¶ Sibi sanc qui
mandaiit adusus tr manda¬
ti actio ẽ. sed ⁊ tibi adu̾sus eu
ꝯtraria. siquid forte suꝑ crogasti

Expanded text:
mandatum solius mariti secutus tam ipsius quam uxoris eius negotia gessisti, tam tibi quam mulieri invicem negotiorum gestorum competit actio. ipsi sane qui mandavit adversus te mandati actio est: sed et tibi adversus eum contraria, si quid forte supererogasti.
Abbreviated transcription (Latin):
nionales. si exhibitiont curso
scu primipili nocessitate neg¬
lecta. int̾usa ctiam ratione fis¬
cali. ad clericatus honorez pul¬
tauerint transe unduz ad pͥo¬
rem ꝯditionem ietrahantu.
siuio obnoxii ratiocimis. uel
necessitatib non sint sub no¬
tione iudicum officiis ꝯsentiẽ¬
tib si id ꝓbabilis inte studiũ
potulauerit tranfferantur. Aoc
cessionem metuant faculta¬
tum ¶ Od siclandestims artibꝰ
putauerint irixpendũ duas.
ꝯcedant libis. Aut si ꝓles de fu
fint.geme. ic portiones officuis
inqb militant irlinquantur.
portione t̾ria tantũmodo retẽt᷑.
non dicam raꝑe s attentare
tantum matrimonii ungen¬
di causa sacratissimas uirgĩcs
ausus fu̾it. capitali pena fcriet᷑.¬

Expanded text:
ionales, si exhibitione cursus seu primipili necessitate neglecta, interversa etiam ratione fiscali ad clericatus honorem putaverint transeundum, ad priorem condicionem retrahantur. Si vero obnoxii ratiociniis vel necessitatibus non sint, sub notione iudicum officiis consentientibus, si id probabilis vitae studium postularit, transferantur nec cessionem metuant facultatum. putaverint inrependum, duas concedant liberis aut, si proles defuerfuerit, geminae portiones officiis in quibus militant relinquantur, portione tertia tantummodo retenta. non dicam rapere, sed attentare tantummodo, matrimonii iungendi causa, sacratissimas virgines ausus fuerit, capitali pena feriat
Abbreviated transcription (Latin):
sit actio.aut ñ redoita aduers
petentem nixta defuncti uolũ¬
tatem parata sit exceptio. M¬
efert. largitet dotrm ieloi ma¬
ritus tibi. anque instrumento
dotali ꝯscripta sunt. legati seu
precariis uerbis statiit. Omp

Expanded text:
sit actio aut non reddita adversus petentem iuxta defuncti voluntatem parata sit exceptio. Refert largiter, dotem reddi maritus tibi, an quae instrumento dotali conscripta sunt, legati seu precariis verbis statuit,
Abbreviated transcription (Latin):
modi ridiculosis ambiguitati¬
bo: tam conditor quãint̾ pros
legum solus imp̃r iuste cxistimͣ¬
bit. Nichil hac lege derogante
ucteris niris ꝯditorib. quia ⁊ cis
hoc maicstas impialis ꝑmisit.

Expanded text:
modi ridiculosis ambiguitatibus tam conditor quam interpres legum solus imperator iuste existimabitur: nihil hac lege derogante veteris iuris conditoribus, quia et eis hoc maiestas imperialis permisit.
Abbreviated transcription (Latin):
ost uenditionem hereditatis
ate factam. sicrectitores contr̃
as spontanca suscepisse uolun¬
tate. Exccptione tacin pactiñ.
iutilit̾ defendris.B. Ang

Expanded text:
ost venditionem hereditatis a te factam, si creditores contra as spontanea suscepisse voluntate, exceptione taciti pacti non inutiliter defenderis. SEV.
Abbreviated transcription (Latin):
gas. uendionre eor uł ad exhi¬
bendum agrre ñ ꝓhib̾is. na
quãius alias noya caput seqͣt
⁊ mami missus furti actione
tencatur. que in heicdẽ ñ cõpe¬
tit. Cumtamc̃ fuus adño ali¬
quid auferat quãins furtum
cõmittat. furti tamẽ actio nõ
ẽ nata. n adu̾sus ip̃m si postea
manumissus ẽ locum habet.
nisi furtiuas res ⁊ post mami¬
missionẽ ꝯtractat.Mp̾.

Expanded text:
gas, vindicare eos vel ad exhibendum agere non prohiberis. Nam quamvis alias noxa caput sequatur et manumissus furti actione teneatur, quae in heredem non competit, cum tamen servus a domino aliquid auferat, quamvis furtum committat, furti tamen actio non est nata neque adversus ipsum, si postea manumissus est, locum habet, nisi furtivas res et post manumissionem contractat
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥris. ¶Quin ctiam siaqua
ꝑ inniria alio deriuata ẽ. ut ĩ
priorem statum recipiatur eiꝰ¬
dem idicis cura impetrabitis.
questus es.tam legis aquilie
dampni sarciendi grã actõem

Expanded text:
sequeris. quin etiam, si aqua per iniuriam alio derivata est, ut in priorem statum restituatur, eiusdem iudicis cura impetrabis. PPquestus es, tam legis Aquiliae damni sarciendi gratia actionem
Abbreviated transcription (Latin):
postatanum sacrilogum nom̃
singuloꝵ uox ꝯtimis. accusatio¬
ms ñcess. ⁊ mulis finita tr̃por¬
u huuscemodi crimimis aroe¬
atur indago. Quib quamius
p̾tita int̾licta sufficiant tam̃
ĩ illud iteramus. ncpostquã
afide deuiauerint. testandi au
donandi qppiam habeant facs¬
tatẽs nec uenditionis specic

Expanded text:
postatarum sacrilegum nomen singulorum vox continuae accusationis incesset et nullis finita temporibus huiuscemodi criminis arceatur indago. Quibus quamvis praeterita interdicta sufficiant, tamen etiam illud iteramus, ne quam, postquam a fide deviaverint, testandi aut donandi quippiam habeant facultatem, sed nec venditionis speci
Abbreviated transcription (Latin):
mincie.
nstitutoria tibi aducrss cums
lactio  competit aquo ẜuũ m̃se
propositum dicis. si eius nego¬
tii causa q̃ ꝑ cum exercebat.
deposita pecuma. nec reddita
potest ꝓlari. xopp̃. Diccł.

Expanded text:
Marciae. Institoria tibi adversus eum actio competit, a quo servum mensae praepositum dicis, si eius negotii causa, quod per eum exercebatur, deposita pecunia nec reddita potest probari. PP. non.
Abbreviated transcription (Latin):
soms q̃ non solent memphyre¬
uticis ꝯtractib uctan ad huius¬
modi ueme emptionẽ hicces¬
sitatem aũt habere domĩnos
si aliis melioratio scd̃m prefa¬
tum modimi ucnoita sit accipe

Expanded text:
non solent in emphyteuticis contractibus vetari ad huiusmodi venire emptionem : necessitatem autem habere dominos, si aliis melioratio secundum praefatum modum vendita sit, accipe
Abbreviated transcription (Latin):
ota debeat cum dm̃ uoluntatt su¬
as meliorationes que greto uocabu¬
lo emponena dicuntur auenare.
uł iusemphitraticum ialium:
transferre. an cius expectare ꝯsc̃sũ.
Sancimus siꝗdem empliteaticu.
instrumentum suꝑ hoc casu alqͣs
pactr̃es hubrat. cas obfuari. smat
nullomodo huiusmodi pactio
posita c̃. uł forte instrumentum
empliytetisees ꝑditum ẽ. minim̃
lceir ciplirtenitam sine osensu
domimi suas melioratr̃es aliisuc̃.¬
de.uł ius emphyteoticum trans¬
ferre. Sed ne huac oecasione accpta
domimminime ꝯcedant emph¬
trutas sue accipere p̃tia incliora¬
tionum que muenerint. sed eos
deludant. ⁊ ex hoc cõmodum em¬
plutrute depereat. disponimus
atrestationcm domino transnui¬
ti et prechicere quantum p̾tium
ab alio rreucrã accipit. ⁊ siquidẽ
dñs hoc dare maluerit. ⁊ tantã
p̾stare quantitem quantã ip̃a
ucritate emphiteuta ab alio ac¬
cipe potest. ipsum dominum oĩ.

Expanded text:
ta debeat cum domini voluntate suas meliorationes, quae Graeco vocabulo emponemata dicuntur, alienare vel ius emphyteuticum in alium transferre, an eius expectare consensum, sancimus, si quidem emphyteuticum instrumentum super hoc casu aliquas pactiones hnullo modo huiusmodi pactio posita est vel forte instrumentum emphyteuseos perditum est, minime licere emphyteutae sine consensu domini suas meliorationes aliis vendere vel ius emphyteuticum transferre. Sed ne hac occasione accepta domini minime concedant emphyteutas suos accipere pretia meliorationum quae invenerint, sed eos deludant et ex hoc commodum emphyteutae depereat, disponimus attestationem domino transmitti et praedicere, quantum pretium ab alio re vera accipit. Et si quidem dominus hoc dare maluerit et tantam praestare quantitatem, quantam ipsa veritate emphyteuta ab alio accipere potest, ipsum dom
Abbreviated transcription (Latin):
poscentes fuerint muenti.pl¬
cuit ut om̃s ꝙꝗ in hiius cemodiꝰ
seu̾itate ꝑmanserint. ab hac ꝓ¬
fessione penitꝰ arceant. Mppꝰ

Expanded text:
poscentes fuerint inventi, placuit, ut omnes, qui in huiusmodi scaevitate permanserint, ab hac professione penitus arceant
Abbreviated transcription (Latin):
tur. De edicto diui adria¬
um inter institutum ⁊ substi¬
tutum ꝯtrou̾sia moueatur. cũ
qui primo loco institutꝰ ẽ. ĩdu
ampossessione oportet. Mp̃

Expanded text:
 DE EDICTO DIVI HADRIAllo. Cum inter institutum et substitutum controversia moveatur, eum, qui primo loco institutus est, induci in possessionem oportet. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
ti p̃t̾itum eẽ alleget. Aut falsũ.
uł mofficiosum testam̃tum.
seu alii uitio subicctum uel
suus defunctꝰ eẽ dicatur. ta¬
men scriptꝰ heres mn possessio¬
nem mitti solet. a zp̃. iustiñ.

Expanded text:
adleget aut falsum vel inofficiosum testamentum seu alio vitio subiectum vel servus defunctus esse dicatur, tamen scriptus heres in possessionem mitti solet. ALEX. A.
Abbreviated transcription (Latin):
Imarito muxoron donatione
Icouata matrimonii tempore
nec mitio dominiũ tnͣfferre po¬
test. ¶ Nec post. si diuortium
int̾eesserit. uel prior ꝑsona q̃
libalitatem accepit reb hmi¬
insfi̾nt exempta. uel abco qui
donauit fu̾it reuocata potest

Expanded text:
marito in uxorem donatione collata matrimonii tempore nec initio dominium transferri potest nec post, si divortium intercesserit vel prior persona quae liberalitatem accepit rebus humanis fuerit exempta vel ab eo qui donavit fuerit revocata, potest
Abbreviated transcription (Latin):
efunctis iris publicoꝵ crimmi¬
nũ suie ipsi ꝑse ea cõmiser. si¬
ue. aliis mandauerint. pendẽ¬
te accusatõe. p̃ter quã si sibi:
mortẽ ꝯscincrint. bona succes¬
sorib coꝵ ñ denegari notissĩ

Expanded text:
Defunctis reis publicorum criminum, sive ipsi per se ea commiserunt sive aliis mandaverunt, pendente accusatione, praeterquam si sibi mortem consciverint, bona successoribus eorum non denegari notissi
Abbreviated transcription (Latin):
or decustodi a caerali. iideãt.
int̾rogent nehis humanitas
clausis ꝑcorruptor eacerim
custodes negetur. uictualem
substantiam ñ habentib faciã
ministrari. Liellis duob aut
tribꝰ dumnis uł quot existima¬
u̾unt cõm̃taricnses decietis qͦr
sũptib ꝓficiant. ilimonie pau¬
pum quor. idiauacrum subfiõ
custodia dua oportet ¶Mul¬
ta iudicib iugniti libriꝵ aur
⁊officus coꝵ cnisdem ponderis
ꝯstituta. ordinb q triu libra¬
num. aun mulcta ꝓposita. si sa

Expanded text:
os e custodia carcerali videant interrogent, ne his humanitas clausis per corruptos carcerum custodes negetur. Victualem substantiam non habentibus faciant ministrari, libellis duabus aut tribus diurnis vel quot existimaverint commentariensi decretis, quorum sumptibus proficiant alimoniae pauperum. Quos ad lavacrum sub fida custodia duci oportet: multa iudicibus viginti librarum auri et officiis eorum eiusdem ponderis constituta, ordinibus quoque trium librarum auri multa proposita, si sa
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mp̃. Constantinus. a.ui¬
sinõ ducime sopotanne.
iquis post hanc sanctionemm
orbe romans cumicix fecerit.
capitr pumatur mancipio ta¬

Expanded text:
mp. Constantinus A. Vrsino duci Mesopotamiae. Si quis post hanc sanctionem in orbe Romano eunuchos fecerit, capite puniatur: mancipio t
Abbreviated transcription (Latin):
cie iuste te appellasse ostende
anis sententia lata. ꝓuocati¬
omis secute tp̃r prefinto cãs
ñ ẽẽ represcutatas ncc appella¬
tione pendẽte transactr̃e finitũ
negotium irctor admmadũ¬
terit. res nidicatas exseq cãbit
D. ãã. ⁊cẽ. Habe heraclida.
canss. Nobis

Expanded text:
ciae, iuste te appellasse ostende. annis sententia lata provocationis secutae tempore praefinito causas non esse repraesentatas nec appellatione pendente transactione finitum negotium rector animadverterit, res iudicatas exsequi curabit. Idem AA. et CC. Have Heraclida carissime nobis
Abbreviated transcription (Latin):
estamenti factionem ꝑtesta¬
tioncm uoc int̾ dixisse matri
pofitentes. iustitiam offense
manifeste testamimni

Expanded text:
estamenti factionem per testationem vos interdixisse matri profitentes iustitiam offensae manifeste testamini.
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ꝓponis. ⁊ tp̃ra. antiquituᷤ excu¬
sationib p̾stituta.ctu nc opitu¬
forme supca statũtoꝵ principa¬
lium optrmpm ꝓ sua grauitate
igłis. aa. Epagatho.
iect orationis sub diuo marcor
habite u̾bi deficiant. istamen.
q̃ post ꝯtractas miptias nunu

Expanded text:
ponis, et tempora antiquitus excusationibus praestituta etiam nunc opituformae super ea re statutorum principalium obtemperari pro sua gravitate ienus AA. Epagatho. Licet orationis sub divo Marco habitae verba deficiant, is tamen, qui post contractas nuptias nuru
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias dondes. uł dotes. uł
militie causa. quas ut pote
testamto exigente ñ cogunt
ferretunc filius uł filia eafdẽ
res que ad patrem reu̾se sunt
uł puenerunt. habeant p̃cipu¬
asiad sumil e tamẽ lucrum.
putandas. ut inp̾senti casu
tantum habeat ip̾a uł ip̾e qͣn¬
tum eius fr̃s expatre sũt ꝯsecu¬
ti.sccłm eos modos quoc supra

Expanded text:
nuptias donationes vel dotes vel militiae causa, quas utpote testamento existente non coguntur conferre, tunc filius vel filia easdem res, quae ad patrem reversae sunt vel pervenerunt, habeant praecipuas, ad simile tamen lucrum computandas, ut in praesenti casu tantum habeat ipsa vel ipse, quantum eius fratres ex patre sunt consecuti secundum eos modos quos supra
Abbreviated transcription (Latin):
cium lucat ꝯtralxie matrimoĩ¬
um. cum filia nepte ꝓnepte: ⁊te¬
q matre. auia. ꝓauiã. et exlattre
amita. ac materttra. sorore. soro¬
ris filia. ⁊ ex ea nepte. p̾terca frĩe
alia ⁊ ex ca nopte. ¶Nemq ex a¬
fimbo primgna nouerca miri

Expanded text:
i liceat contrahere matrimonium cum filia nepte pronepte, itemque matre avia proavia et ex latere amita ac matertera, sorore sororis filia et ex ea nepte, praeterea fratris filia et ex ea nepte, itemque ex adfinibus privigna noverca nuru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ic̃. Citiano.
xorem lib̾tam suam manumisso¬
U siñ sint exhis ꝑsonis que specia¬
lit plubentur. ducere ñ ẽ intrrclic¬
tum. ⁊ exeo matrimo no iustos
patri filig nasci certissimum est.
atrem qui filiam exposuit. ac ñc
adultam sumptib e⁊ labore tu¬
o factam matrimomo ꝯiungi fi¬
lio desiderantis fauere uoto ꝯueĩt.
qui si renitatur. alimintoꝵ solu¬
tiom in hoc solum modo casu pa¬

Expanded text:
 CC. Titiano. Vxorem libertam suam manumissori, si non sit ex his personis, quae specialiter prohibentur, ducere non est interdictum, et ex eo matrimonio iustos patri filios nasci certissimum est. Patrem, qui filiam exposuit, at nunc adultam sumptibus et labore tuo factam matrimonio coniungi filio desiderantis favere voto convenit. qui si renitatur, alimentorum solutioni in hoc solummodo casu pa
Abbreviated transcription (Latin):
tum numeru solidoꝵ prestet.
uł. aliqua quanda speciem. ł
ñ meodem loco ꝯstitutus ubi
ctiam heres fu̾at ixrili .i. domi¬
inco testam̃to cognito ꝓ pa¬
bat adheredem cum ip̃o quod
uissus crat dare heiecti. sco in
meclio latronum uł hostum
incursiont ꝑ emptumẽ qd̃

Expanded text:
estet vel aliam quandam speciem vel non in eodem loco constitutus, ubi etiam heres fuerat, herili testamento cognito properabat ad heredem cum ipso, quod iussus erat dare heredi, sed in medio latronum vel hostium incursione peremptum
Abbreviated transcription (Latin):
pianum dubibitur. utru nc
om̃s. simul candem facere de¬
uent. an singuli quasi solum¬
plcir cam compelluntur inde¬
tur aũt nobis imumquemq
ncocssitatẽ habxie iditionem
implcre. ⁊ ꝓ portione sibi con¬
tingente accipere quicqd ex hoc
plei̾unt uissa adlucrum uocẽ¬
tur. Qui aut noglexerit. sibi
impũtet si abhuuismoi com¬
modo repellintur.Mp.

Expanded text:
pianum dubitabatur, utrumne omnes simul eandem facere debent, an singuli quasi soli implere eam compelluntur. Videtur autem nobis unumquemque necessitatem habere condicionem implere et pro portione sibi contingente accipere, quidquid ex hoc pleverint iussa, ad lucrum vocentur, qui autem neglexerint, sibi imputent, si ab huiusmodi commodo repellentur. D.
Abbreviated transcription (Latin):
desidia testam̃ta ꝯstribentiur
oruitur. rescecandas ẽẽ cense¬
mus⁊ siue institutio hr̃dum
post legatoꝵ datões scripta:
sit. uł alia p̃t̾ missasit obẜua

Expanded text:
desidia testamenta conscribentium oriuntur, resecandas esse censemus et, sive institutio heredum post legatorum dationes scripta sit vel alia praetermissa sit ob
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃. leo.ĩ. uiuiano ppo
ccrimusut post inc. neq mo¬
nachiant quicumq aniciiꝰ¬
libet status atq fortunc. incdes
pubuicas uł inquecumq loca
ppłi uoluptatib fabricata. uie¬
oblectamenta ꝯstructa sũt. Cu
emm religiose edesñion desũt.
possunt ibi ꝯsuitus prius ut o¬
portet religiosissimis ep̃is. reli¬
quias martyrum nõquorũdor
usurpatione. s arbitrio reucrẽ¬
tissimoꝵ antistitum collorne.
Ido patientiam ⁊ modestiam
suam quamlegos m̃r ⁊publi¬
ca disciplina. ⁊ ip̃oꝵ monachor
nomen exposcitis tudiose unus¬
ꝗsq tam monachis quam cui¬
libet alt̾ius ꝓ fessionis ietincat.
ꝑ petuo obsuar ꝓcuiet.

Expanded text:
p. Leo A. Viviano pp. Decernimus, ut posthac neque monachi aut quicumque alius cuiuslibet status aut fortunae in aedes publicas vel in quaecumque loca populi voluptatibus fabricata veoblectamenta constructa sunt. cum enim religiosae aedes non desunt, possunt ibi, consultis prius ut oportet religiosissimis episcopis, reliquias martyrum non quorundam usurpatione, sed arbitrio reverentissimorum antistitum collocare. ideo patientiam et modestiam suam, quam leges nostrae et publica disciplina et ipsorum monachorum nomen exposcit, studiose unusquisque tam monachus quam cuiuslibet alterius professionis retineat et perpetuo observare procuret.
Abbreviated transcription (Latin):
das. sie. apl patres. uurgines. si¬
ue uidue erunt. suic iuris suui
sionc potestatis utatur. ⁊ mina¬
cem fauorẽ suum mminitis his qͦ¬
rum utilitas agetur exhibere:
aut exhibuisse detogetur. hinic

Expanded text:
apud patres virgines sive viduae erunt, sive et iuris sui sione potestatis utatur et minacem favorem suum invitis his, quorum utilitas agitur, exhibere aut exhibuisse detegitur, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
centesquia ⁊ uicesmia hĩdita¬
tis an̾ra recessit it publica.
Antiquat᷑s nichilominus et
aliis ommbsque crrca reple¬
tõemiuł int̾prcatõem ciusdẽ
elicti ꝓmulgata sunt¶Sa¬
scimusut siquis exasseuł ex
pnte competenti iudici testi mst¬
mẽtum ostenderit ñ cancelia
tumn ex quacumq suc form̃
parte intiatum s d̃ prima fi¬
gura sinc omni uituꝑationc̃s
app̃irat:⁊ deposit. omib testi¬
ui legitimi numeri uallatũ¬
. sit. mitatur ꝗdera in possessi¬
oncin eaꝵ ierim q̃ testatoris
mortis tp̃r fuu̾nt sion autẽ¬
ab alio detinentur. Et cami
cum testificatõ puułcaꝵ pso¬
naꝵ accipiat ¶ Sin aũt au¬
quis ꝯtradictor̃ extitent. tũc
Siniudicio competentis cause¬

Expanded text:
cente, quia et vicesima hereditatis a nostra recessit re publica, antiquatis nihilo minus et aliis omnibus, quae circa repletionem vel interpretationem eiusdem edicti promulgata sunt, sancimus, ut, si quis ex asse vel ex parte competenti iudici testamentum ostenderit non cancellaue ex quacumque suae formae parte vitiatum, sed quod prima figura sine omni vituperatione appareat et depositionibus testium legitimi numeri vallatum sit, mittatur quidem in possessionem earum rerum, quae testatoris mortis tempore fuerunt, non auteab alio detinentur, et eam cum testificatione publicarum personarum accipiat. Sin autem aliquis contradictor extiterit, tunc in iudicio competenti
Abbreviated transcription (Latin):
sitas publict rationis ad stringat
proprias distrabeie facultates.¬
srei qualitas hecdituum quantita
ẽstimctiulsie sub nomine sub. as¬
tationis publiceilocus fraudibꝰ
uelinquaturiut possesn uilio¬
re distractis plus exactor u gr̃a
quam debitor cxp̃no
petuo domino iure potantiii.
qui tantum ad muncrauerit
fisco. quantum exegera¬

Expanded text:
sitas publicae rationis adstringat proprias distrahere facultates, rei qualitas et redituum quantitas aestimetur nec sub nomine subhastationis publicae locus fraudibus relinquatur et possessionibus viliore distractis plus exactor ex gratia quam debitor ex pretperpetuo dominii iure potiantur, qui tantum adnumeraverint fisco, quantum exegeri
Abbreviated transcription (Latin):
Samque itauemt ne corpore quos¬
tum fac̾et. nec incaupona subspeci¬
e ministrandi ꝓstiti nefraus le¬
um ita fu̾it auenatũ ut maniu¬
i patroclius postea quam te her
nue donationis causa declit. lege
dicta ut siqndecim amns ꝯtimus
fuisses. adub̾tatem ꝓducerens

Expanded text:
Eam, quae ita venit, ne corpore quaestum faceret, nec in caupona sub specie ministrandi prostitui, ne fraus leum ita fuerit alienatum, ut manuImpmiae donationis causa dedit lege dicta, ut, si quindecim annis continuis servisses, ad libertatem perducere
Abbreviated transcription (Latin):
um ctiam apupilloꝵ tutoribꝰ
uelud ab ipsis pupillis relicta
fidel comissa indeantur. super
fidei cõmisso pͥses ꝓuincie cog¬
noscet Et si id tibi relictum &e
ꝯstitit reddi tibi efficiet. idei
si inficietur ad ius uirandum
ut dndas tutorẽ adiget.d

Expanded text:
um etiam a pupillorum tutoribus velut ab ipsis pupillis relicta fideicommissa videantur, super fideicommisso praeses provinciae cognoscet et, si id tibi relictum esse constiterit, reddi tibi efficiet. Idem, si infitietur, ad iusiurandum, ut desideras, tutorem adiget D
Abbreviated transcription (Latin):
possideat. ierum u̾o pat̾narum
defuncti solo usu fructuhuma¬
iitatis ꝯtemplatr̃e potiatum.
proprictate sorori ⁊ frib trãs¬
missura defuncti. ¶D. ã. No¬

Expanded text:
possideat, rerum vero paternarum defuncti solo usu fructu humanitatis contemplatione potiatur, proprietatem sorori et fratribus transmissura defuncti. D. V
Abbreviated transcription (Latin):
iqstibi suum uendidit. post¬
quamis reb humanis exc̃p¬
to c̃. cum cuictionis piculu
finitum sit. ate ducum ñ po¬
⁊ fundum scicnis alicnũ ulob¬
ligatum cõparauit atheno¬
thes. nec ꝗcquam de euictione
ninis poscit ratoem. Nã si ign¬
rans desidio tuo iuns form̃
Imptorctim uenditori uira

Expanded text:
is tibi servum vendidit, postquam is rebus humanis exemptus est, cum evictionis periculum finitum sit, a te conveniri non po fundum sciens alienum vel obligatum comparavit athenocles nec quicquam de evictione iuris poscit rationem. Nam si ignorans, desiderio tuo iuris forma I
Abbreviated transcription (Latin):
ncis. eques tua petunia cõꝑatos.
uł insolutum aꝑprio debitore
t tradito.um dehis utriusq uo¬
luntate dedisti. ad parendum pla¬
citis eos mandati nidicio muento
bona fides urguet.¶B.aa.l¬

Expanded text:
cis equos tua pecunia comparatos vel in solutum a proprio debitore tibi traditos uni de his utriusque voluntate dedisti, ad parendum placitis eos mandati iudicio conventos bona fides urguet. DIO
Abbreviated transcription (Latin):
bi amnaꝵ successio morte intrr¬
uemẽte discutitur. capitis de¬
minutio pat̾na q̃renda ñ est.̃ c̃
status. aut ꝑsona spectatur. q̃ti

Expanded text:
bi aviarum successio occasu interveniente discutitur, capitis deminutio materna quaerenda non est. Tunc status aut persona spectatur, quoti
Abbreviated transcription (Latin):
um certum sit hrdem qui ple¬
nam fidem testatons ex hibet
insolidum legata dependentez
ñ posse postea rationem legis p̾¬
tendentem falcidie repetitione
uti. quia indetur uoluntatem
testatoris scqui iubemus hoc
simili modo firmũ habere ⁊ si
cautõem sup integra logatoꝵ
solutione fec̾it. quod ucterib
legib in ambiguitate ductũ
ein utroq ⁊ cium casu. idest
siue solu̾it siue suꝑ hoc cautt̃e
fec̾it. equitatis ratio similiã su¬

Expanded text:
um certum sit heredem, qui plenam fidem testatori exhibet, in solidum legata dependentem non posse postea rationem legis praetendentem Falcidiae repetitione uti, quia videtur voluntatem testatoris sequi, iubemus hoc simili modo firmum haberi, et si cautionem super integra legatorum solutione fecerit: quod veteribus legibus in ambiguitatem deductum est. In utroque etenim casu, id est sive solverit sive super hoc cautionem fecerit, aequitatis ratio similia su
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Siqd etiam inemancipatosli¬
bos. ante tẽpꝰ criminis acreatꝰ
patrẽ ꝯtulisse claruerit. integr¬
Ium isdem citͣ in quietudinem
reseruet᷑. ¶ Qd̃ u̾o nec uxor. n
cmancipati ubi potumtum
ns. ita adme referri specialiter
censeo. ut illud quoq addat᷑
utrum filios habeat ꝗ dãpnatꝰ
c̃. Simuiq adiciatur. utrum
fiscalib actib nexisunt.⁊pra
acuitu mindiciũ dectucta ẽ. Si
ꝗd dcinde mermancipatos fili
accipientium nira ꝑsistere. nͨ
ꝗcquã fisco in qualibet cã te¬
ncatur. obnoxium. insi q̃ in
dmno ꝓpͥo cumobligari ortus
c̃ habint. ul q̃ agens tam suo
quamuxonis. uł filioꝵ. uel:
cuigumq p̾t̾ea nomme com¬
paiit Exceptis dũ taxat cesa
insiꝓbata ame purgata inti¬
ccima fuint. ut ꝙ inoxic ha¬
bu̾unt trasmittendi copiam

Expanded text:
id etiam in emancipatos liberos ante tempus criminis ac reatus patrem contulisse claruerit, integrum iisdem et citra inquietudinem reservetur. § 2. Quod vero nec uxor nec emancipati liberi potuerint tum ita ad me referri specialiter censeo, ut illud quoque addatur, utrum filios habeat, qui damnatus est, simulque adjiciatur, utrum fiscalibus actibus nexi sunt, et pro ac vitii in judicium deducta est, si quid deinde in emancipatos filioaccipientium jura persistere; nec quicquam fisco in qualibet causa teneatur obnoxium, nisi quod in dominio proprio, cum obligari ortus t habuit vel quod agens tam suo quam uxoris vel filiorum vel cuiuscumque praeterea nomine comparavit. Exceptis dumtaxat caesarnisi probata a me purgataque ratiocinia fuerint, ut, quod innoxie habuerint, transmittendi copiam
Abbreviated transcription (Latin):
A.Ulcricis salutenisis .iii.
dicit.urta sanctiõe e
collatiomb obligabit. s uaca¬
tione gaudebitis. Preterea n
hospites susipictis.

Expanded text:
A. clericis salutem dicit. Iuxta sanctionem, collationibus obligabit, sed vacatione gaudebitis. Praeterea neque hospites suscipietis