comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ullus sacerdotum quenquã recte fi¬
dei hominem. ꝓparuis et leuibus cau¬
sis: acoĩone suspendat p̃ter eas culpaᷤ
ꝓ quibus antiqui patres: arceri abeccła
ensi. prohis tribus eriminib quilib¬
cum adsynodum canonice uocatus
uenire contempnit. aut si postquã il¬
luc uenit: sacerdotalib respuit obe¬
dire ꝓceptis. aut si ante finitam cause
sue examinationẽ: asynodo abire p
di premisse auctoritates locuntur. no
deiniuste suspensis. Quod aute imu¬
ste sententie parendum non sit. mł¬
tis auctoritatibus probatur: quatỹ
prima est illa ieronimus suꝑ mathe¬
tes s̃. nec soluit noxios.si ꝓofficio suo
cum peccatorum uarietates audier:
scit quiligandus sit. qui soluendus.
tem gelasius epis orientalibus deda
pnatione dioscori. non ẽ petenda
solutio. cum iniq fertur sentenda.
ui est illata sentritia: deponat erro¬
rem ⁊ uacua est.Sunuista e. tanto
curire eam ndan: quanto ap̃ deum
⁊ eius eccłam: neminem potest gra¬
uare iniqua sententia. Ita ergo ea

Expanded text:
ullus sacerdotum quemquam rectae fidei hominem pro parvis et levibus causis a communione suspendat, praeter eas culpas, pro quibus antiqui patres arceri ab ecclesia I. Pro his tribus criminibus quilibquum ad synodum canonice vocatus venire contemnit, aut si post, quam illuc venerit, sacerdotalibus respuit obedire praeceptis, aut si ante finitam causae suae examinationem a synodo abire prdi praemissae auctoritates loquuntur, non de injuste suspensis. Quod autem injustae sententiae parendum non sit, multis auctoritatibus probatur. Quarum prima est illa Hieronymi super Mattes sunt nec solvit innoxios, sed pro officio suo cum peccatorum varietates audierit, nescit qui ligandus sit, qui solvendus. Item GeMNATIONE DIOSCORI. Non petenda est absolutio, cum inique fertur sententia. Cui est illata sentrem et vacua est. Si iniusta est, tanto curare eam non debet, quanto apud deum et eius ecclesiam, neminem potest gravare iniqua sententia. Item: Ergo ea
Abbreviated transcription (Latin):
ebreos. Cum pagano cõmedere s⁊cumex
amensam ꝙppe coĩcato minime licet.
nitatem uocat: nisi lauacrum regnãtio¬
nus quod facit posse uocari deum patrẽ
modi neq cibum sumere. cum autẽ de
⁊ cuttis ire: omne quod apponitur uobis
cõmedite. Siq fr̃ noiãtur ebriosus ⁊ cet̾
uitare ñ cogimur: qui sententia notati
s̃.S ip̃ius sententie notatio młtiplicȩt᷑
ntelligitur. aliqñ enĩ arcetur quis ali¬
mimibus eccłe ⁊ aooĩone corpis. ⁊ sangui

Expanded text:
. Cum pagano comedere, sed cum excommunicato minime licet. fraternitatem, nisi lavacrum regenerationis, quod facit posse vocari Deum patrem?modi nec cibum sumere. Quum autem de et vultis ire, omne quod apponitur vobis comedite. Si quis frater nominatur ebriosus, etc. vitare non cogimur qui sententia notati non sunt. Sed ipsius sententiae notatio multipliciter intelligitur. § 1. Aliquando enim arcetur quis a lim
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatibus quibiis imuste sen¬
tentie usq adexaminationẽ utusq
partis parere iubemur. Ita respondi
Gregorius ñ dicit sententiam in tuste
latam eẽ ẜuandam. s timendã.Sic
⁊ urbanus.timenda ẽ ergo.i. ñ ex su¬
ꝑbia contepnenda. ꝑ elique nõ au¬
ctoritates. de ercoicatis locuntur. ꝗ
ut uocati adsynodum uenire ꝯtẽ¬
pserunt: uł caliditatibus aduersa¬
tium occurrere nescientes: iniustam
sententiam aitidice reportauer. uel
qui neglectii sue uite sinistram de
se opinionem nasci ꝑmittentes. sen¬
tentiam in se exceperunt. Gossi¬
quidem solos excoicationis senten¬
tia ferire licet.¶Inde in meldens
ta ⁊ manifesta peccati causa: coione
prim eccłastica. Subanatha aut si¬
ne ꝯscientia archiep̃i: aut coeporum
nullum presumat ponere: nisiun
canonica docz auctoritas quia ana
tħa eterna mortis est dampnatio.
ꝯnnisi ꝓmortali debrimponi cͥmine
alis qui aliter ñ potuerunt. corri¬
Q

Expanded text:
auctoritatibus quibus iniuste senauctoritatibus quibus iniuste sententie usque ad examinationem utriusque partis parere iubemur, ita respondet: Gregorius latam esse servandam, sed timendam, sicut et Urbanus. Timenda est ergo, id est non ex superbia contemnenda. Reliquae vero auctoritates de excommunicatis loquuntur, qui vel vocati ad synodum venire contempserunt, vel calliditatibus adversantium occurrere nescientes injustam sententiam a judice reportaverunt, vel qui, neglectu suae vitae sinistram de se opinionem nasci permittentes, sententiam in se exceperunt. Hos siquidem solos excommunicationis sententia ferire licet. Unde in Meldensita et manifesta peccati causa communione ecclesiastica, sub anathemate autem, sine conscientia archiepiscopi aut coepiscopi nullum presumat ponere, nisi unde canonica docet auctoritas, quia anathema est eterne mortis damnatio et non nisi pro mortali debet imponi crimine et illis qui aliter non potuerunt corriq
Abbreviated transcription (Latin):
tumẽ: ut quotiens cłicis ꝯuictis. ut cõ¬
ꝓbrium: aut insolentem erultatioe
hereticorum atq gentilium si forte ca¬
use sue adeẽ uoluerĩt. ⁊ in nocentiã suã
asserere intra annum excoĩcationis noc
faciant. Siud̃ intraannum causam su¬
am purgare ꝯtemprint.nulla eoꝵ uox
uicumq intra anm spatium cuulati¬
uter sue publice causam suam coram
suis excoĩcatorib ñ ꝑegerint: ip̃i sibi
aditum audientie clausi se uideant᷑.
Quod siobstinato ammo sine coĩone
defuncti fuint: nos illorum causam
uixta beatileonis predecessoris nr̃isẽ¬
tentiam: diumo iudicio refuantes. ꝗ¬
bus uiuis ñ coĩcauimus: nec mortun
coicare debemus. Itemexc̃ ilerdensi.¬
tardius recipiatur adueniam qui
sacerdote iubente de eccła exire con
cumq culpa abecela exire contem¬
pserit ꝓnora contumelie tardius
antedampnatioabsolutionem ep̃m
mori contigerit: utrum dampnatꝰ
correctum aut penitentẽ. successo¬
riucebit absoluere. ¶P remissis

Expanded text:
tum est, ut quoties clericis convictis et conesiae opprobrium aut insolentem insultationem haereticorum atque gentilium, si forte causae suae adesse voluerint et innocentiam suam asserere, intra annum excommunicationis hoc faciant: si vero intra annum causam suam purgare contempserint, nulla eorum vox Quicumque intra anni spatium civiliter sive publice causam suam coram suis excommunicatoribus non egerint, ipsi sibi aditum audientie clausisse videantur. Quod si obstinato animo sine communione defuncti fuerint nos illorum causam, iuxta beati Leonis predecessoris nostri sententiam, divino iudicio observantes, quibus vivis non communicavimus nec mortuis communicare debemus. Item ex conciTardius recipiatur ad veniam qui sacerdote jubente de ecclesia exire ccunque culpa ab ecclesia exire contemserit, pro noxa contumaciae tardius ante damnati absolutionem episcopum mori contigerit, utrum damnatus correctum aut poenitentem successori licebit absolvere. Gratian. Praemissis
Abbreviated transcription (Latin):
innocentu. Siquis suadente diabolo¬
⁊cet᷑. ut infracausa. Quidam pb̃r
ut iuxta ethimologiam uocabuli.
in edictum illud inciderit. ꝗa acor¬
pore ⁊ sanguine xp̃i.⁊ abingressu ec¬
cłe se alienum facit: qui impias ma¬
nus suas incłicum inicere ausus fuent
penitentium reconciliari potĩt: npri
ium aplico conspectui: serep̃sentaẽ
curauit. Illud autẽ petri declemente.
Sunimicus ẽ iste clemens. ⁊ cet᷑. desente¬
tia notatus inteli gendũ est. sicut ⁊ uli

Expanded text:
e II: Si quis suadente diabolo, etc., ut infra in causa: Quidam presbyter, ut juxta etymologiam vocabuli aceat qui in edictum illud inciderit, qui a corpore et sanguine Christi et ab ingressu ecclesiae se alienum facit, qui impias manus in clericum injicere ausus fueritpoenitentium reconciliari, poterit, nisi primum apostolico conspectui se repraesentare curaverit. § 4. Illud autem Petri de Clemente: Si inimicus est iste Clemens, etc., de sententia notatis intelligendum est, sicut et illud
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scͥpto maximo coĩcati: cẽ animam suã
conc̃. tott.i. Nullus clicorum uł laicoꝵ¬
Similit̃. ⁊clicus si abstinctus: aclicis de¬
uitetur. Siꝗ cum ilio colloqui. aut con¬
uuari fuerit deprehensus: ⁊̃ ip̃e abstine¬
qui abstinctur siue laico quolib. siue

Expanded text:
am suam C. XXVI. Nullus clericorum vel laicoSimiliter et clericus si abstinetur, a clericis devitetur. Si quis cum illo colloqui aut convivari fuerit deprehensus, etiam ipse abstinequi abstinetur, sive laico quolibet sive
Abbreviated transcription (Latin):
apłi probi se homo. ⁊ sic depane illo ed̃.
⁊decalice bibat. ꝗa qui indigne mandu¬
cat ꝯ bibit. iudicium sibi manducat⁊ bibĩ.
tem ulud prosperi. facilius sibi dm̃ pla¬
cabunt ⁊⁊ cet᷑. Require infracausam. Ma¬
leficus impeditus. questione prima. de
penitentia. ut senteritia eccłastica sicut pe¬
nitentes quib tp̃r prefinito beneficium
reconciliationis impenditur hec sentẽ¬
tia excoĩcatio uocatur. quia acoĩone cor¬
poris ⁊ sanguinis xp̃i notatũr prohib
sicut ⁊ adamꝰ adesu ligniuite excoĩcatꝰ
mrat deligno uite qua sententia ñ seꝑat᷑
ꝙs a consortio fidelium ẽ ⁊alia sentẽtia
q̃ anatra uocatur qua quisq seꝑatur
aconsortio fidelurm dequa supra cũ ex¬

Expanded text:
illo edat et de calice bibat, quia qui indigne manducat et bibit, judicium sibi manducat et bibit. Item illud Prosperi: Facilius sibi Deum placabunt, etc., require infra causa XXXIII. Maleficiis impeditus, quaest. 1. de poenitentia; vel sententia ecclesiastica, sicut poenitentes, quibus tempore praefinito beneficium reconciliationis impenditur. Haec sententia excommunicatio vocatur, quia a communione corporis et sanguinis Christi notatum prohibet, sicut et Adam ab esu ligni vitae excommunicatus matis de ligno vitae. Qua sententia non separatur quis a consortio fidelium. Est et alia sententia, quae anathema vocatur, qua quisque separatur a consortio fidelium, de qua supra: Cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
Ded ergo nec istud uerum eẽ potit: qͥ
iebusei cumiudeis habitent inierłm:¬
qñ nec ipi ꝗdem habitent inca. S nos
intelligamus hoc spãliter assumentes e¬
uangłi ꝑabolam. quȩ dicit deciranus
dicentem. quia ñ potuerunt filii uida
disꝑdere iebuseos. sinabitauer cum ipis¬
inerłm. usq in hodiernum diem. Und
depcor uos qui fideles estis. ut nauita
uiam ⁊ conuersationem seruetis: ne ina¬
liquo ut ip̃i scandalum patiamini. uel
aluiscandalum faciatis. S⁊ sit uobis sũ¬
mistudu. summeq cautele nequis in
introeat. nequis iebuseus habitet inuo¬
bis. Uides enĩ ꝗa dicit scriptura qd̾ ñ
rum.Iebuscus enĩ interpretatur concul¬
catio. esto ergo ꝗa ñ possumus eicere is¬
stos quinos conculcant eos quos saltim
possumus: quorum peccata manifesta
s: eiciamus. Vbienĩ peccatum euidens
Nẽ: eicere deeccta neminem possumꝰ
ne forte eradicantes exania: eradicemꝰ¬

Expanded text:
Ideo ergo nec istud. verum esse poterit, quod Ideo ergo nec istud. verum esse poterit, quod Hiebusaei cum Judaeis habitent in Jerem habitant in ea. Sed nos intelligamus haec spiritualiter, assumentes evangelii parabolam, quae dicit de zizaniis: dicentem quia non potuerunt filii Juda disperdere Jebusaeos, sed habitaverunt cum ipsis usque in hodiernum diem. Unde precor vos qui fideles estis, ut ita vitam vestram et conversationem servetis, ne in aliquo vel ipsi scandalum patiamini, vel aliis scandalum faciatis; sed sit vobis summi studii summaque cautela, ut ne quis in introeat, ne quis Jebusaeus inhabitet vobiscum. Vides enim quia dicit Scriptura quod non iebusaeus autem interpretatur conculcatio. Ergo, quia non possumus ejicere istos, qui nos conculcant, eos saltem, quos possumus, quorum peccata manifesta sunt, ejiciamus. Ubi enim peccatum non est evidens, ejicere de ecclesia neminem possumus, ne forte eradicantes zizania eradicem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ incorde eius ñ se diligi s aut auari¬
tiam. aut ubidinem aut iactantiam
uł alia huiusmodi istum talem ip̃e
dominus tradit sathane. Q uomo t̃
didit eum sathane: discedit amente eꝰ
⁊ aũtit se ꝯ refugit se acogitatioib eiuᷤ
malis.⁊ desidus eius indignis. ⁊ relin¬
quit domum cordis eius uacuam.
erit: cum eo coicare ñ debemus. cũ aut̃
solo reatu occulte excoĩcationis ꝯt̃rit
penam: ñ ẽ ab eius coĩone cessandum
Vñ dominus in euglio. tunc demũ pec¬
catorem dixit. habendum sicut ethni¬
cum ⁊ publicanum: cum ecciam au¬
dire ꝯtempserit. apłs quoq ñ ait. si
quis fraterest fornicator. s siquic fr
noĩatur fornicator ⁊cet̃. sententie no¬
minationem intelligens. hinco urbaꝰ¬
Aixit ueania dixit eẽ tolleranda u̾sq
cum. Mali abonis penitus seꝑari ñ
stat. Ostendat ergo michi quomo ie¬
buseus donec scłmstat: habitet cum
filiis iuda mierłm. quippe cum nec
ipi ꝗdẽ filii uida: habitent inierłm.

Expanded text:
et in corde ejus non se diligi, sed aut avaritiam, aut libidinem, aut jactantiam, aut alia hujusmodi: istum talem ipse Dominus tradit satanae. Quomodo eum tradit satanae? Discedit a mente ejus, et avertit se, et refugit a cogitationibus ejus malis et desideriis indignis, et relinquit domum cordis ejus vacuam. erit, cum eo communicare non debemus. Quum autem solo reatu occulte excommnuicationis contraxerit poenam, non est ab ejus communione cessandum. Unde Dominus in evangelio tunc demum peccatorem dixit habendum sicut ethnicum et publicanum, quum ecclesiam audire contempserit. Apostolus quoque non ait: Si quis frater est fornicator, sed: si quis frater nominatur fornicator, etc., sententiae nominationem intelligens. Hinc etiaania dixit esse toleranda usque XII. Mali a bonis penitus separari nstat; ostendat ergo mihi, quomodo Hiebusaeus, donec saeculum stat, habitet cum filiis Juda in Hierusalem, quippe quum ne ipsi quidem filii Juda habitent in Jerusalem.
Abbreviated transcription (Latin):
cato auertendo regłas scienter saltĩ ĩ
domo simul locutus fuit. uł orauerit.
nec cumeis inoratione: aut cibo: uel
potu: aut osculo coĩcet. nec aue eis di¬
cit. q quicumq: inhis uł alus ꝓhibi¬
tu. scienter excoĩcatis coĩcauerit. iuxta
aploꝵ institutionem.: ⁊ ip̃e simili ex¬
edictioni subiacebit. Item ysidorus.¬
um ercoĩcato neq orare. de eodem.
uem ꝑtinent: nec uesci licet. Siqs enĩ
cum eo aut palam: aut absconse fuĩt¬

Expanded text:
catis aversando regulas scienter saltem in domo simul locutus fuerit vel oraverit, nec cum eis in oratione, aut cibo, aut potu, aut osculo communicet, nec Ave eis dicat, quia, quicumque in his vel aliis prohibitis scienter excommunicatis communicaverit, iuxta apostolorum institutionem et ipse simili excommunicatione subiacebit. Item ex coum excommunicato neque orare, neque nem pertinent nec vesci liceat. Si quis enim cum eo aut palam, aut absconse locut
Abbreviated transcription (Latin):
bus neq margaritas utãs ante porcoᷤ
ne forte ꝯculceñeas pedibus sius.⁊ con¬
uersi dirumpantur uos. Iste ergo iebu¬
seus.i. conculcatio. qui indigni auduĩt
uerbum dei. ⁊ cum audierint. neq ut
infideles discedunt. neq ꝑmañ ut
ctionibus suis corda nra dirumpunt cõ¬
culcantes uerbi dominici margaritas
ornam̃ta fidei maculantes. de istis gͦ¬

Expanded text:
ante porcos, ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi elidant vos. Iste est ergo Hiebusaeus conculcatio, qui indigni audiunt verbum Dei, et, quum audierint, neque ut infideles discedunt, neque permanenctionibus suis corda nostra dirumpunt, conculcantes verbi dominici margaritas, et ornamenta fidei maculantes. De istis
Abbreviated transcription (Latin):
pse ligandi ac soluendi pote exercet.¬
state se priuat: qui hanc ꝓsuis uolũ¬
tatib ⁊ ñ subditorum moribus exc ĩ¬
udicare digne desubditis nequnt:
qui insubditorum causis: sua uł odi¬
p̃sidentis absolutio: isi sequatur ar¬
arbitrium iudicis quod bene quatri¬
duani mortui resuscitatio illa sigrafi
ẽ solutus sicut scͥptum ẽ. Idemin regi¬
stro.Pruilegio meretur ex ui:qui eo

Expanded text:
pse ligandi atque solvendi potestate privat se, qui hanc pro suis voluntatibus et non subditorum moribus exerudicare de subditis digne nequeunt qui in subditorum causis sua vel odipraesidentis absolutio, nisi sequatur aarbitrium judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significest solutus, sicut scriptum est. C. LXIII. Privilegio meretur exui qui eo
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi qui asacerdotib excoĩcatur
sathane traditur: quomõ scit ꝗa extͣ
clastica coĩone remouetur. Vñ illos qͦs
tunc apłs sathane eẽ traditos p̃dicat
excõicatos a seeẽ demonstrat. Idẽ sr̃ ioħẽ.¬

Expanded text:
dilectissimi, qui a sacerdotibus excommunicatur, satanae traditur: quomodo? scilicet, qclesiastica communione removetur. Unde illos, quos tunc Apostolus satanae esse traditos praedicat, excommunicatos a se esse demonstrat. C. XXX
Abbreviated transcription (Latin):
ut ÷ debitam reuerentim impendat. nã
indiuinis eloquus sacerdotes aliqñ du
deo qui adiurm̃tum deducendus ẽ dr̃
applica illum addeos uideł ad sicerdo¬
tes ⁊ rursus sc̃ptum est. diis ñ detrihes.
scit sacerdotibus et propna ait. labia
sacerclotis custodilint scientiam ⁊ iusti¬
tiam. et segem requirent exore cius ꝗ¬
a angi domini est ex̃cituum. Quids
mirum. suillos pietas urã digneturno¬
norare. Quibus insuo eloquio nono¬
rem tribuens. eos aut anglos aut de¬
rie ꝯstantino principi scͥpto oblate ac¬
cusationes. contra epõs fuissi. libellos
ꝗdem accusationis accepit :⁊ eosdema
accusati fuerant epõs conuocans: me
orũ ꝯspectu ubellos quos acceꝑat ince¬
it dicens. Ite et inter uos causas urã
disponite. ꝗa dignum ñẽ: ut nos iudi¬
exreuerentia inpensa añ eum ꝗpoe pa¬
gam inre publica principes fuenr &
uerũdeum nescientes deos ligneos.:
iapideos colebant. ⁊ tñ eorum sacerdotib
honorem maximum tribuebant. O

Expanded text:
ut etiam debitam reverentiam impendat. Nam in divinis eloquiis sacerdotes aliquando dii, de eo, qui ad iuramentum ducendus est, dicitur: „Applica illum ad deos", videlicet ad sacerdotes. Et rursum scriptum est: „Diis non detrahes", scilicet sacerdotibus. Et propheta ait: „Labia sacerdotis custodiunt scientiam et legem requirunt ex ore eius, quia angelus Domini exercituum est. Quid ergo mirum si illos vestra pietas dignetur honorare, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos, aut dencipi oblatae accusationes contra episcopos fuissent, libellos quidem accusationis accepit, et eosdem quia accusati fuerant 428 episcopos convocans, in eorum conspectu libellos quos acceperat inceituti. Ite et inter vos causas vestras disponite, quia dignum non est, ut nos iudiex reverentia impensa. Ante eum quique pagani in republica principes fuerunt, qui verum Deum nescientes, deos ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus honorem maximum tribuebant. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
habetur quicumq sac̃dotibi ñ obtem¬
ꝑass: aut extra castra positus iapida¬
batur appło: aut gladio ceruire subie¬
cta: ꝯtemptum expiabat cruorem. Nẽ
uõ in obediens: spali animadũsioe trĩ¬
catur. aut eiectus deeccła. rapido ore¬
est iste clemens alicui ꝓsis actib uo̾
noute expectare ut ip̃e uobis dicat.¬

Expanded text:
habetur, quicumque sacerdotibus non optemperasset a aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio cervice subiecta contemptum expiabat cruore. nunc vero inobediens spirituali adversione truncatur, aut eiectus de Ecclesia rapido erit Clemens alicui pro actibus suis, vos nolite expectare, ut ipse vobis dicat
Abbreviated transcription (Latin):
iquis pbr abep̃o suo correctus fuĩt deb
utiq ap̃uicinos epds conqueri: ut abip̃i
eius causa possit audiri. ac ꝑipõs suo
abep̃i sui coĩonem duxĩt. ac seꝑatim cũ
aliquib scisma faciens: sacrificium dõ
obtulit. anatha habeatur. ⁊ nichilom¬
nus iocum amittat. at si querimonia
iustam aduersus ep̃m habuit: inꝗren¬

Expanded text:
 praeposito suo correptus fuerit, debet utique apud vicinos episcopos conqueri, ut ab ipsis ejus causa possit audiri, ac per ipsos suo ab episcopi sui communione duxerit, ac separatim cum aliquibus schisma faciens sacrificium Deo obtulerit, anathema habeatur nihilominus, et locum amittat: ac si querimoniam justam adversus episcopum habuerit, inquiren
Abbreviated transcription (Latin):
clico utigium habuerit: siꝗdem d̾causa
pecuniaria adeat prius ep̃m cuius iudi¬
cio cłicus subpositus ẽ. Iue autẽ sine dan¬
no. ⁊ sine dilatione competentem finem
uti: impositurus ẽ.Si autẽ noluerit ep̃s
utem dirimere. tunc adcruiles iudices di¬
sceptatio cause ꝓueniat. ubi autẽ dirime
finitiua sententia. abeo sine scripturis
ꝯsentancum legib tminum cause impo¬
nant. itatñ ut disceptatio utis. duoꝵ mẽ¬
sium spatio ñ excedat. alitis ꝯtestatione
erit ab epo suo ut cłicatus honore. Sina¬
utem crimen eccłasticum ẽ. tunc scđm ca¬
nones abepõ suo cause examinatio ⁊ pera
ꝓcedat nullam cõionem auis iudicibin

Expanded text:
ico litigium habuerit, si quidem de causa pecuniaria, adeat prius episcopum, cujus judicio clericus suppositus est. Ille enim sine damno et sine dilatione competentem finem liti impositurus est. Sin autem noluerit episcopus litem dirimere, tunc ad civilem judicem disceptatio causae perveniat. Ubi autem episcopfinitiva sententia sine scriptisconsentaneum legibus terminum causis imponant, ita tamen, ut disceptatio litis duorum mensium spatium non excedat a litis contestatione erit ab episcopo suo vel clericatus honore. Sin autem crimen ecclesiasticum est, tunc secundum canones ab episcopo solo causae examinatio et poena procedat, nullam communionem aliis iudicibus in
Abbreviated transcription (Latin):
tilitates. non autẽ turbas concitandi.ł
scandalum sollicitandi: illis tribuimꝰ
facultatẽ. quantũ autem adep̃ale mi¬
instium spãliter ꝑtim. nulia eis sit li¬
centia ꝯtingendi sicut nos cum scã syno
do dereuisse iam constat. Item clemers¬
eliciꝯ laici qui ñ obediuñt epĩs: infa
ñ obedierint om̃s pb̃ri: ⁊ reliquicłici:õs¬
q pͥncipes tam maioris ordinis quã ĩ¬
ferioris:atq reliqui ppłi: ñsolum in¬
fames: s ⁊ extortes aregno deis aconsor¬
tio fidelium: ⁊ aliminib scẽ deieccłe a
uem erunt. Item petrus inordiatiõe
xp̃m.  patrem oĩum exarcȩbat deum.
ꝓpt̃ quod ⁊ uita carebit. Itemambr¬
ine. dofficiis. Simulata uirtutum af
re mĩta ep̃i. simulata affectatione do¬
ctrine: aut humilitatis aut mificordie
causa: quo minus aluus fiat. neq siꝗd
boni oꝑis habeas: id ad deformatione
das improbum. ⁊ scã indigno cõmittẽ¬
da ñ arbitreris neq itm̃ arguas ⁊ im¬

Expanded text:
tilitates, non autem turbas concitandi vel tilitates, non autem turbas concitandi vel scandalum sollicitandi illis tribuimus facultatem. Quantum autem ad episcopale ministerium specialiter pertinet, nulla eis sit licentia contingendi, sicut nos cum sancta synodo jam decrevisse constat. C. XI. Clerici et laici, qui non obediunt episcopis, infan obedierint, omnes presbyteri et reliqui clerici omnesque principes tam maioris ordinis quam inferioris atque reliqui populi, non solum infames, sed etiam extorres a regno dei et consortio fidelium et de liminibus sancte dei ecclesie alieni erunt. Item Petrus in ordinatione , et patrem omnium exacerbat Deum, propter quod et vita carebit. C. XIII. Simulata virtutum affre merita episcopi simulata affectione doctrinae, aut humilitatis, aut misericordiae, causa, quo minor alius fiat: neque si quid boni habeas, id ad deformationem das improbum, et sancta indigno committenda arbitreris: neque iterum urgeas et im
Abbreviated transcription (Latin):
dum treuerensem. et primatem belgice
ꝓuncie: ⁊guntarium agrippine colo¬
nie archiepos nc̃ coramuobis ⁊ scã syno¬
do subgestorum insinuatione qualit
causam iotharii regis. ⁊duarum muli¬
erum eus teberge sciliei⁊ gualdtide r
cognouint. et scriptum iudicauĩnt fr̃
hoc ꝓpͥis manibus roboratum offerẽtes
nichilq se plus uł minus aut alit̃ egisse
ore ꝓprio multis corampositis affirmã¬
tes. ⁊sententiam quam a sede apłica
inhengitrudam uxorem bosonis scĩssi
mittendam: ⁊ nos diumo succensi. ⁊ elo
subanathans atestatione: canonice pro¬
tusamus: publice uiua uoce se uiola ᷤᷤ
se ꝯfitentes: inquib oĩb inuenimus
eos apłicas: atq canonicas sanctiones.
inplibus excessisse. ⁊ eꝗtatis normamn
nequiter temerasse: ab oĩ iudicamus sa
cerdotu officio manere penitus alienos
ritate ep̃atu exutos: regimine existere
diffimentes predictis autẽ depositis: li
⁊coĩcandi sicut laici.⁊ loquendi suas u¬

Expanded text:
dum Trevirensem primatem Belgicae provinciae, et Guntharium Agrippinae Coloniae archiepiscopos, nunc coram nobis et sancta synodo sub gestorum insinuatione, qualiter causam Lotharii regis et duarum mulierum ejus, Theutbergae scilicet et Waldradae, cognohoc propriis manibus roboratum offerentes, nihil se plus vel minus aut aliter egisse ore proprio multis coram positis affirmantes et sententiam, quam a sede apostolica in Ingildrudem uxorem Bosonis sanctissmittendam et nos divino succensi zelo sub anathematis obtestatione canonice protuleramus, publice viva voce se violasse confitentes, in quibus omnibus invenimus eos apostolicas atque canonicas sanctiones in pluribus excessisse et aequitatis normam nequiter temerasse, omni icerdotii officio manere penitus alienos, ritate episcopatus exutos regimine consistere definientes. Praedictis autem depositis licedi, et communicandi sicut laici, et loquendi suas u
Abbreviated transcription (Latin):
dupticit ⁊ nc̃ traduntur hoĩes d̾ eccła
in potestatem ⁊ abuli. hoc mõ quo su¬
pius diximus. cum delictum eius ma¬
scat. et econuerso eueniat ei illud qd
sequitur: ut sp̃s saluus fiat indie dñi

Expanded text:
duntur homines de ecclesia in potestatem Zabuli. Uno modo, quo superius diximus, quum delictum ejus mascat, et converso conveniat illi illud quod sequitur: ut spiritus salvus fiat in die Domi
Abbreviated transcription (Latin):
portet in reprchensibuiter uiuere.
sumo studio niti: ut om̃s uite huui
occupationes: abicias ne fidĩuissor
ex istas. ne aduocatus litium fias
niue inulla aliqua occupatione ꝓr¬
sus inueraris mundanis negotus &¬
casiore ꝑplexus. neq enĩ iudicem.
neq cogritorem scsarium negotim

Expanded text:
portet irreprehensibiliter vivere et summo studio niti, ut omnes vitae huius occupationes abicias, ne fideiussor existas, ne advocatus litium fias, neve in ulla aliqua occupatione prorsus inveniaris mundialis negocii occasione perplexus. Neque enim iudicem aut cognitorem
Abbreviated transcription (Latin):
litigio posita: añ legitimũ cognitiois euẽ¬
tm innullam debroĩo transferri ꝑscãm.
nde gelasius pp̃ quingesio ep̃o. Innullã
uia res in sita ante cognitionis euentũ
dio psonam: donec legitime cognitiois
cuentum cui potius debeatur: iudici¬
asia disceptatione possit agnosci: ex ea¬
demre quispiam ñsinatur ex igere pen¬
siones s⁊ ineod statu. re ead posita inquo
uidctur sicut dictum ẽ añconstituta: &¬
quis sibiputat oppiam posse cõpetere
ueridico pulset examinȩ preiudicus oĩ¬
leuitani conculi uquido ꝯstat. Siem̃ coĩ¬
one priuandus ẽ: quiclicum adcuulem
uidicem crediłit ptrahendum: młtoma

Expanded text:
litigio posita ante legitimum cognitionis eventum in nullam debet omnino transferri personam. Unde Gelasius Papa Quingesio Episcopo: C. L.in litigio posita ante cognitionis eventum.omnino personam, donec legitimae cognitionis eventu, cui potius debeatur, judiciaria disceptatione possit agnosci, ex eadem re quispiam non sinatur exigere pensiones, sed in eodem statu re eadem posita, in quo videtur sicut dictum est ante constituta, quisquis sibi putat quippiam posse competere, juridico pulset examine, praejudiciis omnlevitani concilii liquido constat. Si enim communione privandus est qui clericum ad civilem judicem
Abbreviated transcription (Latin):
siue ep̃s iuxta p̃cedentem consuetudine
siue pbr. aut cliaconus. nullo mõliceat
cantes ei: om̃s abici deeccla oportet.⁊
maxime si postquam didicerint adũsꝰ
memoratos ꝓlatam fuisse sententiam.
eisdem coĩcare temptauint. Item exc̃.
martin pp̃. Sine sꝑe sit reconciliationis
conus facere obiationem: uł matutmu
uł uesꝑtinum sacrificium: quasi in offõ
suo agere sicut prius ñliceat ei: nec ma
uo concilio spe reconciliationis habe
nec ultra reconciliari siq̃ eos qui ei coĩca
uerint: om̃s ab eccła respui. maxime eos
quicum sciebant eẽ deiectum. Si aute
ꝑmanserit turbans ꝗꝯcitans eccłam ꝑ
forinsecam potestatem: oportet eum si¬
cut seditionarium. aboĩpiebe expelli.¬
posita innocentes. aut minimis causis
culpabiles excoĩcare presumifint: aut
noluĩnt. coĩo illis usq adtempus syno¬
di: areliquis ep̃is denegetur. neforte ꝑ
tempore morte p̃ucniantur. Itemex¬

Expanded text:
scopus iuxta precedentem consuetudinem, sive presbiter aut diaconus, nullo modo liceat municantes ei omnes abici de ecclesia et maxmemoratos prolatam fuisse sententiam, eisdem communicare tentaverint. C. VII. Sine spe sit reconciliationis conus, facere oblationem vel matutinum, aut vespertinum sacrificium quasi in officio suo agere sicut prius, non liceat ei nec in alio concilio spem reconciliationis habere, nec ultra reconciliari, sed verint, omnes ab ecclesia respui, maxime eos, qui sciebant eum esse dejectum. Si autem permanserit turbans et concitans ecclesiam per forinsecam potestatem, oportet eum sicut seditionarium ab omni plebe expelli.posita, innocentes, aut minimis causis culpabiles excommunicare praesumpserint, aut noluerint, communio illis ad tempus synodi a reliquis episcopis denegetur, ne fortasstempore morte praeveniantur. I
Abbreviated transcription (Latin):
reum adiudicem ñ suum. quia deci
dicta s̃. uerisimilia ꝗdem indentur. s
pondere carent.Sacris enĩ canonibs
⁊ forensib legib tam inciuili quãm
cminali causa. clicus adcuulem iuidi¬
cem ꝓtrahendus negatur.Inde ine¬

Expanded text:
reum ad judicem non suum, quia de cireum ad judicem non suum, quia de cidicta sunt, verisimilia quidem videntur, sed pondere carent. Sacris enim canonibus et forensibus legibus tam in civili quam in criminali causa clericus ad civilem judicem pertrahendus negatur. Unde in
Abbreviated transcription (Latin):
adcoĩs usum uite ꝑtinent: oꝑam fide¬
uterdeđint. te uõ secuturum facere
exhis quib ñ debes instare. om̃s corte
iaborent. quod si forte a semnipĩs h
iauci ñ intelligunt: ꝑdiacones edocẽ¬
di sunt. ut tibi solius eccle scilicitudie
antecuuem iudicem ẽ conueniend
Sicut enĩ ecciasticarum legum: eccła¬
sticus uidex est amimnistrator. itaꝯ
cuulium: ñ nisicunlis debiẽe ex secu¬
tor. Sicut enĩ ille solus ht̃ ius int̃pta¬
dicanones qui ht̃ potestatem ꝯden¬
dicos: itaille solus ciuilium iegum
debiee interpres: qui eum ⁊ auctori¬
tatem imꝑtit.Incrimmaliuo causi
supra disfinitum ẽ. ut incrimmaliui¬
delicet causa: anteciulem iudiete
nllus clicus ꝓducatur. nisi forte er
consensu ep̃i sui: ueluti qñ in corrigi¬
uiles inueniuntur: tc̃ detracto eisꝰ of
dicium. submotus acło: curie tradaus
cui diebus uite sue defuiat.  infami
absq ulla spe restitutionis ꝑmaneat.
sor canonum nec ẽ dicendus ptͣxisse

Expanded text:
ae usum pertinent, operam fideliter dederint. Te vero securum facere ex his, quibus non debes instare, omnes communiter elaborent. Quod si forte a semetipsis hoc laici non intelligunt, per diaconos edocendi sunt, ut tibi solius ecclesiae sollicituante civilem judicem conveniendus est. Sicut enim ecclesiasticarum legum ecclesiasticus judex est administrator, ita et civilium non nisi civilis debet esse exsecutor. Sicut enim ille solus habet jus interpretandi canones, qui habet potestatem condendi eos, ita ille solus civilium legum debet esse interpres, qui eis jus et auctoritatem impertit. In criminali vero causa supra definitum est, ut in criminali videlicet causa ante civilem judicem nullus clericus producatur, nisi forte cum consensu episcopi sui; veluti, quando incorrigibiles inveniuntur, tunc detracto eis offiudicium submotus a clero curiae tradatur, cui diebus vitae suae deserviat, et infamis absque ulla spe restitucionis permaneat. sor canonum, nec est dicendus pertraxisse
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ potestatem is qui abiectus est ut e¬
epõs finitimos int̃pell: ⁊ causa eius au¬
diatur. ac diligentius ꝑtractetur. Ile
atur: uł ꝓbetur eius sententia apłib:
uł emendetur: tñpriusquam oĩa diligñ¬
t̃ ac fideliter examinentur cum ꝗ fuerat
deb presumere ut coĩ societ. Item exẽ¬

Expanded text:
t potestatem, is, qui abjectus est, ut episcopos finitimos interpellet, et causa ejus audiatur et diligenter tractetur. Illeatur, et vel probetur ejus sententia pluribus, vel emendetur. Tamen, priusquam omnia diligenter et fideliter examinentur, eum, qui fuidebet praesumere ut communioni societ. Qui e
Abbreviated transcription (Latin):
culpa suspensione digna ñ fuit.¶ Que¬
ritur utrum sit deponendus: qui offici¬
um contraꝓhibitionem ep̃i: celebrate
ausus est.S: quod sententia epĩsiue iu¬
sta siue iniusta fuerit tenenda siti Testa
tur aug̃dicens G regi timenda est sentñ¬
ententia pastoris siue tia pastoris.
iusta siue iniusta fuerit timenda est.
iquis aꝓpͥonon est abalio recipiendus.
ep̃o excominuncatus ẽ: nec cum pͥus
receptus fuerit ep̃o:Aut concilio facto
ep̃is occurrat.⁊ respondat. Et si synodo
satisfecerit statucrit: subalia cum sẽ¬
tentia recipi. Quod ⁊ circa laicos.⁊ Poroᷤ.¬

Expanded text:
culpa suspensione digna non fuerit; quaeritur, utrum sit deponendus qui officium contra prohibitionem episcopi celebrare ausus est? Sed quod sententia episcopi, sive justa sive injusta ftur, dicens : C. I. Timenda est sententia pastoris. Sententia pastoris, sive justa sive injusta fuerit, timenda est. atus non est ab alio recipiendus.opo excommunicatus est, non eum prius fuerit receptus episcopo, aut concilio facto episcopis occurrat et respondeat, et si synodo satisfecerit quod statuerit, sub alia sententia eum recipi. Quod etiam circa laicos,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃minetur. ¶ Exhis omnib daturin¬
telligi qd̾ cłicus adpublica nidicia. nec
inciuui. uł incriminali calisa. ẽ ꝓducen¬
cdus. nisi forte cuulem causam epe dculere
cum nud aucnit. Illud autem quodem
epła clementis dictum ẽ: ñ cognitorem
sciarum negotioꝵ te uult deus eẽ.ei
cpali unctione inteiligendum ẽ. Non
enim inep̃mungitur ut cognitor scła¬
rium negõrum resideat. s ut ꝓcuratõ
ammarum. et distributor spualiũ exi¬
stat Prohibetur ergo sclarib negotiiᷤ
occupari. ñ ad tempus sequester fiecri: E
scłaria iudicia: ñ dereb scłarib si scłar¬

Expanded text:
tian. Ex his omnibus datur intelligi, quod clericus ad publica judicia nec in civili, nec in criminali causa est producendus, nisi forte civilem causam episcopus deeum nudaverit. § 1. Illud autem quod in epistola Clementis dictum est: Non cognitorem saecularium negotiorum te vult Deus esse, ex episcopali unctione intelligendum est. Non enim in episcopum ungitur, ut cognitor saecularium negotiorum resideat, sed ut procurator animarum et distributor spiritualium exsistat. Prohibetur ergo saecularibus negotiis occupari, non ad tempus sequester fieri. Vel saecularia judicia non de rebus saecularibus
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ: necum ea pari mucrone ꝑcella¬
ris sententie acꝓunius muliercule paᷤ¬
sione: uinctus ⁊ obligatus: adphennet᷑¬
haris exitium. det̾ĩus ꝗppe inppłis prela¬
ti deunquunt ac ꝑhoc ip̃i crudelius ꝗͣ
tot mortib dignis quot adsubditos su¬
os ꝑcutionis exempla transinitt᷑ant.
Vnde necesse ẽ: ut tanto se cautius a
culpa custodiãt quanto ꝑpraua q̃ faci¬

Expanded text:
dum est, ne cum ea pari mucrone percellaris sententiae, ac pro unius mulierculae passione vinctus et obligatus ad perenne traharis exitium. Deterius quippe in populis praelati delinquunt, ac per hoc ipsi crudelius quam tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est, ut tanto se cautius a culpa custodiant, quanto per prava, quae faci
Abbreviated transcription (Latin):
uł ciuit causa fuerit comota: si derelic¬
to ecclastico iudicio publcis iudicus
tugin uoluerit: ⁊̃ si pip̃o fuerit iata sẽ¬
tentia. locum suum amittat: ⁊ hoc inc̾¬
minali actione. Incuuiliuõ ꝑdat qd eu¬
cit: si locum suum obtinere maluit. Si¬
ꝗdem adelgendos iudlices imiq deccle cor¬
sortio iudicat: qui de uniuersa eccłama
le sentiendo: de iudicio scłariposcit au
cipiat. Item exeodem cłicus ñ accusetur¬
ediuersis or isi ante eccłasticum iudicẽ.

Expanded text:
vel civilis causa fuerit commota, si derelicto ecclesiastico judicio publicis judiciis purgari voluerit, etiamsi pro ipso fuerit prolata sententia, locum suum amittat. Et hoc in criminali actione. In civili vero perdat quod evicit, si locum suum obtinere maluerit, siquidem ad eligendos judices inique de ecclesiae connsortio judicat qui de universa ecclesia male sentiendo de judicio saeculari poscit auaecipiat. C. XLIV. Clericus non accusetur, nisi ante ecclesiasticum judicem.
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem uacantes laici. prohibent᷑ engo
cłici a cognitione negotioꝵ scłariũ ui¬
rorum: non scłarium causarum.Nego¬
tia ꝗꝓpe clicorum siue criminalia: siue
ciuilia fuerint: ñnisi ap̃ eccłasticum u¬
dicem uentilandas. Unde adrianũpp¬
lericus siuelaicus si crimine aut lite p¬
ulsatus fuerit. ñ alibi quam in foro suo

Expanded text:
invicem vacantes laici. Prohibentur ergo Clerici a cognitione negotiorum saecularium virorum, non saecularium causarum. Negotia quippe clericorum, sive criminalia sive civilia fuerint, non nisi apud ecclesiasticum judicem ventilandaClericus, sive laicus, si crimine aut lite pulsatus fuerit, non aliubi quam in foro suo
Abbreviated transcription (Latin):
nos quod siquis contra quoslib cłico ᷤᷤ
causam hat̃: depectis eorũ ep̃is: eosde
auctoritatẽ precipimus ut hoc denuo
facere i psumas. s siquis ꝯtra quemli
deat. ut aut ip̃e cognoscat: aut certe
ab ep̃o iudices deputentur: aut sifor¬
tasse adarbitros eundum ẽ. partes ad
eligendos iudices. ab ip̃o exsecutio d̾po¬
tata cõpellat. Siꝗs nõ cłicus. uł laicus
ꝯtra ep̃m causam habuĩt. tẽte int̃po¬
nere debes. ut int̃ eos aut ip̃e cognosaᷤ
aut certe te amonente: sibi rudiees eli¬
gãt. Nam sisua unicuiq: ep̃o iurisdictio
ñfuatur: ꝗd auiud agitur. nisiut ꝑnoᷤᷤ
ꝑquos ecclasticus custodiri ilie ordo¬

Expanded text:
nos, quod si quis contra quoslibet clericos causam habeat, despectis eorum episcopis, eosdem auctoritate praecipimus ut hoc denuo facere non praesumas. Sed si quis contra quemlibet deat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab eo judices deputentur; aut si forte ad arbitros eundum est, partes ad eligendum judicem ab ipso exsecutio deputata compellat. Si quis vero clericus vel laicus contra episcopum causam habuerit, tunc te interponere debes ut inter eos aut ipse cognoscas, aut certe te admonente sibi judices eligant. Nam si sua unicuique episcopo jurisdictio non servatur, quid aliud agitur, nisi ut per nos per quos ecclesiasticus custodiri debuit ordo
Abbreviated transcription (Latin):
mus sacerdotib qm̃ adnuc nescumus
et enĩ paulus egregius p̃dicator dicit.
uerat dominus. ⁊ reliqua. Nams młta
i quos reprehenditis: ille laulauit.
turcsicus esicum: ad sclaria udicra
nolita presumptio: usq a ꝑtrahens.¬
deo ulicitis ausib aditum patefecit.
imus. ut hoc dcetõ ñ presumatur. Siqui
Nec presumpserit facere conuentus ⁊ ca¬
usam ꝑdiat. ia coĩone efficiatur extrine

Expanded text:
oniam adhuc nescimus sit. Etenim Paulus egregius praedicator dicit: eniat Dominus, et reliqua. Nam sunt met quae vos reprehenditis ille laudabit. tur clericus clericum ad saecularia judicianoleta praesumptio usque adeo illicitis ausibus aditum patefecit, imus, ut hoc de caetero non praesumatur. Si quis hoc praesumpserit facere, et causam perdat, a communione efficiatur extrane
Abbreviated transcription (Latin):
iusta reposcere. aliud ꝓpͥa ꝑfectiore
amore contempnere.S illcitoꝵ uem¬
am postulantem oportet ⁊̃ amultos
penitens habeat causam quam negl¬
gere forte ndebeat. meluis erpectẽt
ecclasticum: quam forense uidicium.
Ion ait ꝓpter criminalem causam: s
uicumq li antistitis iudicium elige¬
tio litis: uł decursis temporum curricu
cium elegit sacroscẽ legis antistitis: ili
cum ẜmone utigantim dirigatur.
dem. Omnef itaq: cause que pretono¬
uł cuiluiure tractantur: ep̃oꝵ senten¬
tus terminate. ꝑpetuo stabilitatis iu¬
cipiant. nec alius auoiatur cum testi¬
monium ep̃i aqualib parte fuit reꝓ¬
missum. Illud eniueritatis auctorita¬
te fitmatum illuad incortuptum hatur
qo asacroscs homme ꝯscientiam m̃tis

Expanded text:
usta reposcere , aliud propria perfectionis amore contemnere; sed illicitorum veniam postulantem oportet etiam a multis enitens habet causam, quam negligere forte non debet, melius expetit ecclesiasticum quam forense judicium.Non ait propter criminalem tantum, sedis antistitis judicium eligetio litis, vel decursis temporum curriculcium elegerit sacrosancte sedis antistitis, iliccum sermone litigantium dirigatur; et omnes cause que preto civili tractantur, episcoporum sententiis terminatae perpetuo stabilitatis jucipiant, nec alius audiatur, cum testimonium episcopi a qualibet parte fuerit repromissum. Illud enim veritatis auctoritate firmatum, illud incorrupte, quod a sacrosancto viro conscientia mentis
Abbreviated transcription (Latin):
ta contendat: ꝗa iniustimani cod nĩ
ueniuntur ita inserta. ꝑcarolum reno¬
uata cognoscat. qui insius capłarib a
ut om nr̃e dictiomi subiecti tam roam
Iuam frinci:alamanm. baiouariiSa¬
xone. torigi. frixones.gilli. burgun¬
diones. britones. longotardi. uiiscone.
ncuentani. gothi. hispani. Cetĩq cs̃.
subiectinohis quocumq uideantur
iegis umculo stricti:uł ꝯsuetudinario
conneximore:hanc sentennam.c.xx.

Expanded text:
ata contendat, quia in Justiniani codice non inveniuntur ita inserta, per Carolum renovata cognoscat, qui in suis Capitulaut omnes nostre dicioni subiecti tam Romani quam Franci, Alamani, Bavari, Saxones, Duringi, Frisones, Galli, Burgundiones, Britones, Longobardi, Gascones, Beneventani, Gothi, Hispani ceterique omnes subiecti nobis, quocumque videantur legis vinculo districti vel consuetudinario connexi more
Abbreviated transcription (Latin):
piscopi nr̃i felicis. ⁊ quiriaci abtatis:
relatione cognouimnus: coquod inĩ¬
sula sardinia. sacerdotes alaicis udi¬
cib opprimantur. ⁊ fr̃nitatem tuã
ministrifin despiciant. dumq solum
simplicitati auobis studetu. quantũ
uidemus disciplina negligitur. Item¬
gg mauntio Sacerdotes aregil s̃

Expanded text:
piscopi nostri Felicis, et Cyriaci abbatis relatione cognovimus quod in insula Sardinia sacerdotes a laicis judicibus opprimantur, et fraternitatem tuam ministri sui despiciant, dumque solum simplicitati a vobis studetur, quantum videmus disciplina negligitur. C. XLI. Sacerdotes a regibus
Abbreviated transcription (Latin):
cłicum. aut monachum. aut diacomͤ¬
iaceat. Ille uõ causam inteos duudic
⁊ siquidẽ utraq pars his q̃ udicatas¬
cutioni ꝑfecte ꝯtradici. Ne uõ obiciat᷑¬
ẽ qa suꝑius in cade constitutione ꝗri
quagesimo.i.cap̃. legitur appellatiõe
Verba autẽ legis istas pbros autẽ.⁊ diaco¬

Expanded text:
icum, aut monachum, aut diaconisjaceat. Ille vero causam inter eos dijudicet. Et si quidem utraque pars his quae judicata scutiest quia in eadem constitutione, L. I. c., legitur appellatione Verba autem legis istasunt: Presbyteros a
Abbreviated transcription (Latin):
contemptiones int̃ clicos ⁊ laicos tam su¬
pioris ordinis. quam ⁊̃ inferioris fuint
exorte placuit. ut scdm synodum nice¬
nam: congregatis oĩb ciusdem ꝓuin¬
cie epĩs: iudicium terminctur: ¶ Cuoo¬
ergo his omnib auctoritatib cłici ante
cuulemiudicem denegentur ꝓducendi.
cum ñprius depositi: uł nudati fuint.
nes.⁊ primitias accipiunt. abimpatõe
uõ predioꝵ possessiones nanciscuntur.
defendis diuino:anhumano: et cet̃a¬
Require inprincipio ubi differentia
assignatur inter uis naturale: ⁊ con¬
stititionis. ꝗa ergo ut predia posside¬
antur impiali iege factum est: patet
qdclici expdioꝵ possessionili imꝑato¬
negamus agri eccłe soluant tributũ
agnum ꝗdem est ⁊ spãle docu gancda.¬
mentum: quo xp̃iam uiri sublimio¬
rib potestatib docentur: debere eẽ
subiecti nequis ꝯstitutionem t̾rem
regis putet ee soluendam. Si enĩ cen¬
sum filius dei soluit: quis tu tantus

Expanded text:
contentiones inter clericos tam sucontentiones inter clericos tam superioris ordinis, quam etiam inferioris fuerint exortae, secundum synodum Nicaenam congregatis ejusdem provinciae episcopis judicium terminetur, necergo his omnibus auctoritatibus clerici ante civilem judicem denegentur producendi, quum nisi prius depositi, vel nudati fuerint nes et primitias accipiunt; ab imperatore vero praediorum possessiones nanciscuntur. defendis? divino, an humano? Require in principio, ubi differentia signatur inter jus naturale et jus constitutionis. Quia ergo ut praedia possideantur imperiali lege factum est, patet, quod clerici ex praediorum possessionibus imperatonegamus: agri ecclesiae solvunt tributum. agnum quidem est et spiritale documentum, quo Christiani viri sublimioribus potestatibus docentur debere esse subjecti, ne quis constitutionem terreni regis putet esse solvendam. Si enim censum Dei Filius solvit, quis tu tantus
Abbreviated transcription (Latin):
honore s̃ positi: aut existunt cłici: ho¬
nore quo utuntur: carere preceper cetõ
nis uiros: infames ẽẽ censuerunt. ⁊ ñsolũ
facientes: s eis consentientes. Item exẽ.
tes: aut conspirantes: aut insidias ponẽ¬
tes epĩs: aut clicis graduaprio: penitus
machinantes epĩs: uł cłicis: propriũgͣ
multis locis ꝑsuꝑbiam diabolo instigã¬
te actum fuisse patuit. rebelli auctori¬
tate se inunum coniuratione int̃dicedẽ¬
te collegerint: Aut sacramta inter se da¬
ta: aut cartulam ꝯscriptam fuisse patu¬
erit nullis excusationibus presumptiola¬
betur. si res detecta cum insynodũ uentũ
fuit: inpresumptores iuxta psonã: ⁊or¬
dinum qualitatem: apontificib ꝗtẽ in
unum coliecti fuint: uindicetur. qa si¬
cut caritas expreceptis diuins corde
ñ cartule conscriptione.uł coniuratioe
ẽ exhibenda. Itao supra sacras admit¬
tuntur scripturas. Auctoritate ⁊ distri¬
ctione pontificali sunt reprimenda.

Expanded text:
honore sunt positi aut existunt clerici, hohonore sunt positi aut existunt clerici, honore, quo utuntur, carere praeceperunt; cnis viros infames esse censuerunt, et non solum facientes, sed et eis consentientes. C. XXIII. tes, aut conspirantes, aut insidias ponentes episcopis aut clericis, gradu proprio penitus machinantes episcopis vel clericis, proprium multis locis per superbiam diabolo instigante actum fuisse perpatuit rebelli auctoritate se in unum conjuratione intercedente collegerint, et aut sacramenta inter se data, aut chartulam conscriptam fuisse patuerit, nullis excusationibus haec praesumtio elabatur; sed re detecta, quum in synodum ventum fuerit, in praesumtores juxta personarum et ordinum qualitatem a pontificibus, qui tunc in unum collecti fuerint, vindicetur, quia sicut caritas ex praeceptis divinis corde, non chartulae conscriptione vel conjurationibus est exhibenda, ita quae supra sacras admittuntur scripturas auctoritate et districtione pontificali sunt reprimenda.
Abbreviated transcription (Latin):
uobis poposcimus.⁊ nẽ iterũ postula¬
mus. ut paulinum aquilegensem pse¬
udo ep̃m: ⁊ illum mediolanensem epe¬
scopũ: adclementissimũ principem si¬
subdigna custodia dirigatis ut. ⁊ iste ꝗ
nicam consuctudinem factus ẽ: Alios
tiquum eum ordinare presumꝓsit ca¬
nonum uindicte subiaceat. Item exẽ¬
calcedonensi. Proprium gradum a¬
mittant clici coniurantes uł conspi
oniurationum ⁊ conspirationũrantes.
crimen. quod ap̃gcos dicitur fratrea
publicis ⁊̃ legibus certum ẽ penitus in¬
mberi. hoc multomagis in scã dei eccła
nefiat: conuenit abdicari.Siqui uõcłi¬
ci:seu monachi:muenti fuerint cõiu¬
rantes: aut ꝯspirantes: aut fratras uel
factiones componentes: Aliquas suis e¬
aris inpartibus uigere audiuimus.⁊
plebes ꝯtra epõs suos ꝯspirare: nobimã¬
datumẽ cuius criminis astutia. ñ so
ibita. ⁊ idc̾co huius criminis reos: ñ solx̃
solum conspirantes: s ⁊̃ consentientẽ
eis antecessores uõ nrĩ. cum płima t̃¬

Expanded text:
obis poposcimus et nunc iterum postulamus, ut Paulinum Aquileiensem pseudoepiscopum, et illum Mediolanensem episcopum ad clementissimum principem sub digna custodia dirigatis, ut et iste, ntra omnem canonicam consuetudinem factus est, alios tiquum eum ordinare praesumsit, canonum vindictae subjaceat. C. XXI. Proprium gradum amittant clerici conjurantes vel conspionjurationum et conspirationum crimen, quod apud Graecos dicitur φρατρία, publicis etiam legibus certum est penitus inhiberi. Hoc multo magis in sancta Dei ecclesia ne fiat convenit abdicari. Si qui vero clerici vel monachi inventi fuerint conjurantes aut conspirantes, aut phratrias vel factiones componentes aliquas suis eris in partibus vigere audivimus, et plebes contra episcopos suos conspirare nobis mandatum est. Hujus criminis astutia non solibita. Et idcirco hujus criminis reos non solum es; et non solum conspirantes, sed etiam consentientes eis. Antecessores vero nostri, quamplurima tu