comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
NT EREA agud alexandriam noui motus & contra Ø¬
temporum fidem aduersus ecclesias concitantur ex occasio¬
ne huiusmodi oborti. Basilica quaedam publici operis uetu¬
sta & admodum neglecta fuit: quam Constantius imperator
donasse episcopis perfidiam suam predicantibus ferebatur Ø
quae longa incuria nihil ualidum praeter garietes habebat Ø
uisum est episcopo qui per idem temgus gubernabat ecclesiã
hanc ab imperatore de poscere ut crescentibus fidelium popu¬
lis orationum quoq crescerent domus.Quamq cum accep¬
tam uellet excolere reperta in loco sunt antra quaedam la¬
tentia & terre defossa latrociniis & sceleribus magis q̃ ce¬
rimoniis apta. Igitur gentiles qui detegi criminum suorum
perta tot secusis mala & tenebris obtecta reserari: uelut
draconum calice potato. insanire omnes ac palam furere
ceperunt: nec uocibus iam & seditionibus ut solebant sed
manu ferroq decertare nituntur: crebros conflictus agere

Expanded text:
nterea apud Alexandriam novi motus et contra temporum fidem adversum Ecclesiam concitantur: ex occasione hujuscemodi oborti. Basilica quaedam publici operis, vetusta et admodum neglecta fuit, quam Constantius Imperator donasse Episcopis perfidiam suam praedicantibus ferebatur. Quae longa incuria nihil validum praeter parietes habebat. Visum est Episcopo qui per idem tempus gubernabat Ecclesiam, hanc ab Imperatore deposcere, 292 ut crescentibus fidelium populis, orationum quoque crescerent domus. Quamque cum acceptam vellet excolere, reperta sunt in loco antra quaedam latentia et terrae defossa, latrociniis et sceleribus magis quam caeremoniis apta. Igitur Gentiles, qui retegi criminum suorum perta tot seculis mala et tenebris obtecta reserari, velut draconum calice potato, insanire omnes ac palam furere coeperunt. Nec vocibus jam et seditionibus, ut solebant, sed manu ferroque decertare nituntur. Crebros conflictus agere
Abbreviated transcription (Latin):
lbus suis uidaeis deulit ad urbem romam describit. & s
quod perorans apud Gaium oro patriis legibus. nihil am¬
glius qͣ irrisionem retulerit domum immo & cene pericu¬
lum mortis incurrerit. Sed & losephus meminit horums

Expanded text:
libus suis Judaeis detulit ad urbem Romam, describit, et libus suis Judaeis detulit ad urbem Romam, describit, et quod perorans apud Gaium pro patriis legibus, nihil amplius quam irrisionem retulerit domum, imo et pene periculum mortis incurrerit. Sed et Josephus meminit horum
Abbreviated transcription (Latin):
UIUS temgoribus Filo insignissimus scriotorum florebat.
qui non solum in nostra uerum &: in grecorum phylosoghia
orimus inter primos habebatur. Hic autem genere quide
A proauis hebreus: agud alexanariam uero in omnibus cla¬
ris & nobilibus uiris clarus ac nobilior erat. In diuinis autẽ
legibus & patriis institutis quantus qualisue fuerit ex hie
qu̾ae nobis lbrorum suorum tradidit monimentis omai¬
bus clarum est. Quisenim digne ualeat explicare quanta
eus in liberalibus litẽris fuerit institutio: Quanta in ohylo¬
sophicis: Quantusq maxime in platonicis & pythagoricis
fuerit disciolinis. ut quod omnes & qui secum floruerant
pene & qui precesserant superarit: Hic igitur iose tem¬
coribus Caũ quanta iudaeis acciderint mala quinq uolu.¬
minibus exponit: sed & de eiusdem Ciaii mentis insania
commemorat quod in tantum sugerbiae elatus sit ut de¬
um se uoluerit appellari: in iosis autem ubi de iudaeorum
cladibus refert: suam quoq legationem quam pro contribu¬

Expanded text:
ujus temporibus Philo insignissimus scriptorum florebat, qui non solum in nostra, verum et in Graecorum philosophia primus inter primos habebatur. Hic autem genere quidem a proavis Hebraeis, apud Alexandriam vero omnibus claris et nobilibus viris clarior ac nobilior erat. In divinis autem legibus et patriis institutis quantus qualisque fuerit, ex his quae nobis liberorum suorum tradidit monumentis, omnibus clarum est. Quis enim digne valeat explicare quanta ei in liberalibus litteris fuerit institutio, quanta in philosophicis, quantusque maxime in Platonicis et Pythagoricis fuerit disciplinis, ut omnes qui secum floruerant, pene et qui praecesserant, superaret. Hic igitur ipse temporibus Gaii quanta Judaeis acciderint mala, quinque voluminibus exponit; sed et de ejusdem Gaii mentis insania commemorat, quod in tantum superbiae elatus sit, ut Deum se voluerit appellari: In ipsis autem ubi de Judaeorum cladibus refert, suam quoque legationem, quam pro contribu
Abbreviated transcription (Latin):
rant Audite inquit o eruditi uiri: donec uerbis mecum
gesta res est uerba uerbis opposui: & quae dicebantur di¬
cendi arte subuerti: ubi uero pro uerbis uirtus processit
exore dicentis. non potuerunt resistere uerba uirtuti. nec
homo aduersari potuit deo: & ideo siquis uestrum potuit
in his quae dicta sunt sentire qua sensi credat Christo &
saequatur hunc senem in quo loquutus est deus. Ita ghylo¬
sopbus christianus effectus tandem se gratulatus esd o
scopus ex aegypti partibus confessor ex illis quos Maxi¬
minus dext̾ris oculis effossis & sinistro poplite succiso per
metalla damnauerat: sed in hoc tanta uirtutum inerat
gratia ut signa per eum non minus ꝗͣ dudum per aposto¬
reddidisse. & paraliticos ad stabilitatem corporis reuocas¬
se.Quem Constantinus in tanta ueneratione & affectus
habuit. ut saepius eum intra palatium euocatum comole¬
ctereturꝰ: & illum oculum qui in confessione fidei fuerat

Expanded text:
rant: Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum rant: Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae dicebantur, dicendi arte subverti: ubi vero pro verbis virtus processit ex ore dicentis, non potuerunt resistere verba virtuti, nec homo adversari potuit Deo. Et ideo si quis vestrum potuit in his quae dicta sunt sentire quae sensi, credat Christo, et sequatur hunc senem, in quo loquutus est Deus. Ita philosophus Christianus effectus, tandem se gratulatus est viscopus ex Aegypti partibus, Confessor ex illis quos Maximianus dexteris oculis effossis, et sinistro poplite succiso, per metalla damnaverat. Sed in hoc tanta virtutum inerat gratia, ut signa per eum non minus, quam dudum per Apostoreddidisse, et paralyticos ad stabilitatem corporis Al. corporum revocasse. Quem Constantinus in tanta veneratione, et affectu habuit, ut saepius eum intra palatium evocatum complecteretur, et illum oculum, qui in confessione fidei fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
Deus unus est qui caelum fecit & terram: quiq homini quem
de terre limo formauerat sgiritum dedit: uniuersa quȩ o¬
uidentur & quae non uidentur uirtute uerbi sui creauit &
spiritus sui sanctificatione firmauit. Hoc uerbum ac sapiẽ¬
tia quem nos filium dicimus humanos miseratus errores
ex uirgine nascitur: & per passionem mortis a perpetua
nos morte liberauit ac resurrectione sua aeternam nobie¬
contulit uitam: quem & expectamus iudicem omnium quae
gerimus esse uenturum. Credis haec ita esse phylosophe:
At ille uelut si nunꝗͣ ullum sermonem contradicendi didi¬
cisset ita obstugefactus uirtute dictorum mutus ad om¬
nia hoc solum potuit respondere: ita sibi uideri nec ali¬
ud uerum esse ꝗͣ quod dixerat. Tum senior si hoc inquit
ita esse credidisti surge & saequere me ac dominicum &
huius fidei signaculum suscipe. Et ohy losophus conuersus
ad duiscipulos suos uel ad eos qui audiendi gratia conuene¬

Expanded text:
Deus unus est qui fecit caelum et terram, quique homini, quem Deus unus est qui fecit caelum et terram, quique homini, quem de terrae limo formaverat , spiritum dedit: universa quae videntur, et quae non videntur, virtute Verbi sui creavit, et Spiritus sui sanctificatione firmavit. Hoc Verbum ac sapientia, quem nos Filium dicimus, humanos miseratus errores, ex Virgine nascitur, et per passionem mortis a perpetua nos morte liberavit, ac resurrectione sua aeternam nobis contulit vitam. Quem 221 et exspectamus judicem omnium, quae gerimus esse venturum: credis hoc Al. haec ita esse, philosophe? At ille velut si nunquam ullum sermonem contradicendi didicisset, ita obstupefactus virtute dictorum, mutus ad omnia, hoc solum potuit respondere, ita sibi videri, nec aliud verum esse, quam dixerat. Tum senior: Si haec, inquit, ita esse credis, surge et sequere me ad Dominicum, et hujus fidei signaculum suscipe. Et philosophus conversus ad discipulos suos, vel ad eos, qui audiendi gratia convene
Abbreviated transcription (Latin):
di a quoqͣ poterat aut constringi. Tanta & enim dicendi ar¬
te obiectis quaestionibus occurrebat ut ubi maxime putare¬
tur addstrictus uelut anguis lubricus laberetur. Sea ut ostẽ¬
deret deus quod non in sermone regnum dei sed in uirtute
consistit quidam ex confessoribus simplicissim& nature uir
& nihil aliud sciens nisi Christum lhesum & hunc crucifi¬
xum interꝰ caeteros auditores episcopus aderat. Qui cum ui¬
disset phylosophum insultantem nostris & callida se disgu¬
tationis arte iactantem poscit ab omnibus locum uelle se
oaucis cum phylosogho sermocinari. Tum uero nostris qui e¬
simolicitatem uiri & imperitiam in sermone dumtaxat nos¬
sent pauere & uelut pudorem quendam pati ne forte apud
callidos homines risui efficeretur sancta simplicitas. Persti¬
tit tamen senior. & hinc mouit sermonis exordium. In no¬
mine inquit lhesu Christi ghylosophe audi quae uera sunt Ø

Expanded text:
di a quoquam poterat, aut constringi. Tanta etenim dicendi ardi a quoquam poterat, aut constringi. Tanta etenim dicendi arte objectis quaestionibus occurrebat, ut ubi maxime putaretur adstrictus, velut anguis lubricus elaberetur. Sed ut ostenderet Deus, quia non in sermone regnum Dei, sed in virtute consistit, quidam ex Confessoribus simplicissimae naturae vir, et nihil aliud sciens nisi Jesum Christum, et hunc crucifixum, inter caeteros auditores Episcopos Ms. episcopus aderat. Qui cum vidisset philosophum insultantem nostris, et callida se disputationis arte jactantem, poscit ab omnibus locum: velle se paucis cum philosopho sermocinari. Tum vero nostri, qui simplicitatem viri et imperitiam in Al. de sermone duntaxat nossent, pavere, et velut pudorem quemdam pati, ne forte apud callidos homines risui efficeretur sancta simplicitas. Perstitit tamen senior, et hinc movit sermonis exordium. In nomine, inquit, Jesu Christi, philosophe, audi quae vera sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
multos in episcoporum concilio fidei quaestio uerteretur &
nonnulli diuersa sentirent ac uehementer ceptis Arrii faue
rent complures tamen erant qui imoium Arii execrarent᷑
inceptum: cum in eodem concilio esset confessorum magnus
numerus sacerdotum omnes Arrii nouitatibus aduersabã¬
tur. Fauebant uero ei uiri in quaestionibus callidi & ob id
simolicitati fidei aduersi
ex his quae imibi gesta referuntur agnoscimus. Et enim cum
orostudio religiosi imperatoris ex omni terra sacerdote
dei coissent oginione commoti phylosoghi quoq & dyale¬
tici ualde nobiles & oginatissimi conuenerunt. In quibus
quidam insignis in arte dyaletica per duies singulos confli¬
ctum summi certaminis cum episcopis nostris uiris ad ea quȩ
in dyaletica non improbabiliter eruditis mouebat & fiebat
ingens spectaculum. Conuenientibus ad audiendum doctis
& luteratis uiris nec tamen ullo genere phylosophus conclu¬

Expanded text:
multos in Episcoporum Concilio de fide quaestio verteretur, et multos in Episcoporum Concilio de fide quaestio verteretur, et nonnulli diversa sentirent, ac vehrent, plures tamen erant qui impium exsecrarentur inceptum. Cumque in eodem concilio esset connumerus sacerdotum, omnes Arii novitatibus adversabantur. Favebant vero ei viri in quaestionibus callidi. et ob id simplicitati fidei adversi.ex his quae inibi gesta referuntur, agnoscimus. Etenim cum pro studio religiosi Imperatoris, ex omni terra sacerdotes Dei coissent, 220 opinione commoti philosophi quoque et dialectici valde nobiles, et opinatissimi convenerunt. In quibus quidam insignis in arte Dialectica, per dies singulos, conflictus summi certaminis cum Episcopis nostris, viris adaeque in Dialectica non improbabiliter eruditis, movebat: et fiebat ingens spectaculum, convenientibus ad audiendum doctis et litteratis viris. Nec tamen ullo genere philosophus conclu
Abbreviated transcription (Latin):
episcoporum siquid quaerimoniae habere uideretur defer¬
ret: & cum resedisset accepit a singulis libellos. Quos si¬
mul omnes in sinu suo continens nec in eis quid contine¬
retur aperiens. ait ad episcopos. Deus uos constituit sacer¬
dotes & potestatem uobis dedit de nobis quoq iudicandi
& ideo nos a uobis recte iudicamur. uos autem non gotestis
ab hominibus iudicari: propterꝰ quod dei solius inter uos
expectate iudicium & uestra iurgia quaecunq sunt ado
illud diuinum reseruentur examen. Uos & enim nobis &
deo dati estis dii: & conueniens non est. ut homo iudicet
deos: sed ille solus de quo scrigtum est. Deus stetit in sina¬
gega deorum in medio autem deos discernit. Et ideo his
omissis illa quae ad fidem dei pertinent absq ulla animo¬
rum contentione discingite. Cum hoc dixisset omnes si¬
mul quaerimoniarum libellos iussit exuri ne innotesceret
ulli hominum simultatio sacerdotum. Uerum cum per dies

Expanded text:
episcoporum si quid querimoniae habere videretur, deferepiscoporum si quid querimoniae habere videretur, deferret. Et cum resedisset, suscepit a singulis libellos, quos simul omnes in sinu suo continens, nec in eis quid contineretur aperiens, ait ad episcopos: Deus vos constituit sacerdotes, et potestatem vobis dedit de nobis quoque judicandi; et ideo nos a vobis recte judicamur, vos autem non potestis ab hominibus judicari. Propter quod Dei solius inter vos exspectate judicium, et vestra jurgia quaecunque sunt, ad illud divinum reserventur examen. Vos etenim nobis a Deo dati estis dii, et conveniens non est, ut homo judicet deos, sed ille solus de quo scriptum est: Deus stetit in congregatione deorum, in medio autem deos discernit. Et ideo his omissis, illa quae ad fidem Dei pertinent, absqrum contentione distinguite. Quum haec dixisset, omnes simul querimoniarum libellos jussit exuri, ne innotesceret ulli hominum simulatio sacerdotum. Verum quum per dies
Abbreviated transcription (Latin):
rum & per alias urbes prouinciasq dispersa pernitiosum
fore credens dissimulare. & aliis plurimis consacerdotib
suis rem indicat.Quaestio latius innotescit:sermo usq ad
aures religiosi princiois quippe qui omni studio & diligẽ¬
tia curaret quae nostra sunt geruenit. Tum ille ex senten¬
tia sacerdotum apud urbem niceam episcogale concilium
conuocat: ibiq Arrium trecentis & decem & octo episco
pis residentibus: adesse iubet: ac de eius propositiomibus
Q& quaestionibus iudicari
outo reticendum. Et enim cum ex omnibus pene locis epi
scopi conuenissent. &ut fieri solet diuersis ex causis inter
se uirgia quaedam detulissent. interpellabatur frequen¬
ter a sinqu̾lis: offerebantur ubelli culpae proferebantur:
& magis ad hoc ꝗͣ ad id pro quo uenerant᷑ animos dabant.
At ille uidens quod per huiusmodi iurgia causa summi ne¬
gotii frustraretur. diem certam statuit. qua unusquisꝗ.

Expanded text:
rum et per alias urbes provinciasque dispersa: perniciosum rum et per alias urbes provinciasque dispersa: perniciosum fore credens; si dissimularet a talibus, plurimis consacerdotibus suis rem indicat. Quaestio latius innaures religiosi principis Constantini pervenit: quippe qui omni studio et diligentia curaret quae nostra 26 sunt. Tunc ille ex sententia sacerdotum apud urbem Nicaeam episcopale concilium convocat; ibique Arium trecentis decem et octo eppis residentibus adesse jubet, ac de ejus propositionibus, et quaestionibus judicari.puto reticendum. Etenim cum ex omscopi convenissent, et, ut fieri solet, diversis ex causis inter se quaedam jurgia detulissent, interpellabatur frequenter a singulis, offerebantur libelli, culpae proferebantur, et magis ad haec quam ad id pro quo ventum fuerat, animos dabant. At ille videns quod per hujusmodi jurgia causa summi negotii frustraretur, diem certam statuit, qua unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
UMAPUD ALEXANDRI¬
am post Achillam qui Petro martyri
successerat. Alex ander sacerdotium
suscepisset. quia gax nostris & quies
a pers aequutionibus erat atq. ecclesia¬
rum gloria confessorum merits gau¬
debat. prosperitas rerum nostrarum domestica contentio¬
ne turbatur. Et enim gresbiter quidam apud alexan¬
driam Arrus nomrinie. uir specie & forma magis q̃ ut¬
tute religiosus sed glori aẽ laudisq & nouitatis imgrobe cu-¬
pidus. praua quaedam de fide Christi groferre & quae an¬
tea in quaestione nunꝗͣ uenerant cepit: abscidere ac sega¬
rare ab illa eterna & ineffabili dei atris substantia uel Ø¬
natura filium conabatur. Quae res plurimos in ecclesia cõ¬
turbabat. Sed cum Alexander episcopus natura lenis &
quietus. assiduis commonitionibus Arrium cuperet a prauo
incepto & assertionibus impiis reuocare nec tamen res ex
sententia procederet. quod plerosq iam contagio pestifere
assertionis infecerat non solum agud alexandriam. ue¬

Expanded text:
um apud Alexandriam post Achillam, qui Petro Martyri successerat, Alexander sacerdotium suscepisset, quia pax nostris et quies a persecutionibus erat, atque Ecclesiarum gloria Confessorum meritis gaudebat: prosperitas rerum nostrarum domestica contentione turbatur. Etenim presbyter quidam apud Alexandriam, Arius nomine, vir specie et forma magis, quam virtute religiosus, sed gloriae laudisque et novitatis improbe cupidus, prava quaedam de fide Christi proferre, et quae antea in quaestionem nunquam venerant, coepit: abscidere ac separare ab illa aeterna et ineffabili Dei Patris substantia, vel natura Filium conabatur. Quae res plurimos in Ecclesia conturbabat. Sed cum Alexander Episcopus natura lenis et quietus, assiduis commonitionibus Arium cuperet a pravo incepto et assertionibus impiis revocare, nec tamen res ex sententia procederet, quod plerosque jam contagio pestiferae assertionis infecerat, non solum apud Alexandriam, ve
Abbreviated transcription (Latin):
De episcois ex ilio relaxatis.Cap̃. XXUii.
De concilio apud alexandriam sanctorum episcoporum Ø¬
& luciferi ab his dissidio. Cap̃. xxuiii.
De his quae in eodem concilio statuta sunt.Capͣ. xxxuiiii.
De Eusebio & Hylario atq ecclesiarum per eos restitu¬
tione.Cap̃. xxx.
De scriptis Hylarii. Cap̃ . xxxxi.
De pers aquutionibus Iuliam blandis & callidis. xxxu
De seuitia eius erga Athanasium. Capͭ.xxxiii.¬

Expanded text:
De Episcopis ab exilio relaxatis. CAP. XXVIII. De Concilio apud Alexandriam sanctorum Episcoporum, et Luciferi ab his dissidio. CAP. XXIX. De his quae in eodem Concilio statuta sunt. CAP. XXX. De Eusebio et Hilario, atque Ecclesiarum per eos restitutione. CAP. XXXI. De scriptis Hilarii. CAP. XXXII. De persecutionibus Juliani blandis et callidis. CAP. XXXIII. De saevitia ejus erga Athanasium. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
tris ubet. Igitur ecclesia uniuersa conueniens. matres & o
bant longo agmine arcam martyris psallentes summis clamx¬
ribus & cum exultatione dicentes. Confundantur omnes qui
adorant sculptilia & qui confidunt in simulachris suis. Hȩc
in auribus grofani principis per sex milia passuum tanta exul¬
tatione psallebat ommis ecclesia ut caelum clamoribus resulta-¬
ret. Unde & ille in tantam iracundiae rabiem deductus est ut
altera die comprehendi christianos passim & trudi iuberet Ø¬
in carcerem ac penis & cruciatibus affligi
Cap̃. XXXUI.

Expanded text:
tyris jubet. Igitur Ecclesia universa conveniens, 261 matres tyris jubet. Igitur Ecclesia universa conveniens, 261 matres bant longo agmine arcam Martyris, psallentes summis clamoribus, et cum exultatione dicentes: Confundantur omnes qui adorant sculptilia, et qui confidunt in simulacris suis . Haec in auribus prophani Principis per sex millia passuum tanta exultatione psallebat omnis Ecclesia, ut coelum clamoribus resultaret. Unde et ille in tantam iracundiae rabiem deductus est, ut altera die comprehendi Christianos passim et trudi juberet in carcerem, ac paenis et cruciatibus affici. CAPUT XXXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
Lo genere susgicari posset in occursum sibi uenire quem quaere¬
ret tanꝗͣ gretereuntes aliquos interrogari iubet ubi audissẽt
esse Athanasium: cumq respondissent se uidisse eum non Ø¬
longe euntem tota celeritate pertransiens procerat in uanũ
festinans capere quem ante oculos positum uidere non potuit.
Ille uero dei uirtute munitus alexandriam rediit: ibiq tuto la¬
tebras usq quo persaequutio cessaret exegit. Capͦ . xXXU.
EDIT& alius lulianus uecordi& suae ac leuitatis inditium: nã
cum Daghnis in suburbano anty ochiae iuxta fontem castalium
litaret Agollini & nulla ex his quae quaerebat responsa susci¬
peret. causasq silentii percontaretur a sacerdotibus daemonis
aiunt Babilae martyris sepulchrum prope assistere & ideo o¬
resconsa non reddi. Tunc ille galileos uenire hoc enim nomi¬
ne nostros apgellare solitus eratꝰ & auferre sepulchrum mar¬

Expanded text:
lo genere suspicari posset in occursum sibi venire quem quaerelo genere suspicari posset in occursum sibi venire quem quaereret, tanquam praetereuntes aliquos interrogari jubet, ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, properat in vanum, festinans capere, quem ante oculos positum videre non potuit. Ille vero Dei virtute monitus Alexandriam redit, ibique tuto latebras usquequo persecutio cessaret, exegit. CAPUT XXXV.et aliud Julianus vecordiae suae ac levitatis indicium. Nam cum Daphnis in suburbano Antiochiae juxta fontem Castalium litaret Apollini, et nulla ex his quae quaerebat, responsa susciperet, caussasque silentii percontaretur a sacerdotibus daemonis, aiunt, Babylae martyris sepulcrum prope adsistere, et ideo responsa non reddi. Tum ille, venire Galilaeos hoc enim nomine nostros appellare solitus erat et auferre sepulcrum mar
Abbreviated transcription (Latin):
nisi prius Athanasium uelut horum omnium obstaculum s
substulisset. Cap. xxxiiii.
gnatur ecclesia. Cumq eum mesti ac flentes populi circum¬
starent proghetico apud eos usus sermone perhibetur.
N olite inquit o filii conturbari quia nubecula est & cito per¬
transit. Cumq discessisset & naui per nylum fluuium iter
ageret: comes qui ad hoc ipsum missus fuerat cognito eius iti¬
nere instanter eum insequi cepit: & cum forte applicuisset
Athanasii nauicula ad quendam locum comperit a pretere¬
untibus post tergum esse persaequutorem suum & iam iamq Ø
nisi prospiceret imminere. Conterriti omnes qui simul ade¬
rant socii heremum suadebant ad fuge presidium petendã.
Tum ille nolite inquit o filii deterreri: eamus magis in occur¬
sum percussori nostro ut sciat quia longe maior est qui nos
defendit ꝙͣ qui persaequitur. Et conuersa nauicula iter a¬
gere obuius ei qui se insectabatur aggressus est. Ille qui nul¬

Expanded text:
nisi prius Athanasium, velut omnium horum obstaculum, nisi prius Athanasium, velut omnium horum obstaculum, sustulisset. CAPUT XXXIV. Dgnatur Ecclesia. Cumque eum moesti et flentes populi circumstarent, prophetico apud eos usus sermone perhibetur: Nolite inquit filii, conturbari, quia nubecula est, et cito pertransit. Cumque discessisset, et navi per Nilum fluvium iter ageret: Comes qui ad hoc ipsum missus fuerat, cognito ejus itinere, instanter eum insequi 260 caepit. Et cum forte applicuisset Athanasii navicula ad quendam lo cum, comperit a praetereuntibus post tergum esse percussorem suum, et jam jamque nisi prospiceret, imminere. Conterriti omnes qui simul aderant socii, eremum suadebant ad fugae praesidium petendam. Tum ille: Nolite, inquit, o filioli, deterreri: eamus magis in occursum percussori nostro, ut sciat quia louge major est qui nos defendit, quam qui persequitur. Et conversa navicula, iter agere obviam ei qui se insectabatur, adgressus est. Ille qui nul
Abbreviated transcription (Latin):
DE O iulianus postꝗͣ ad orientem persas bello pulsaturus adue¬
nit & gublica quam orius occultauerat erga idolorum cultum
ferri cepit insania. callidior caeteris persequutor non ui neq:s
tormentis sed premiis honoribus. blanditiis persuasionibus
maiorem pene gopuli partem ꝗͣ si atrociter pulsasset. elisit:Ø
studia auctorum gentilium christianos adire prohibens Ø
ludos lutterarum illis solis qui deos deasq uenerantur gatere
decernit: militi&e cingulum non dari nisi immolantibus iu¬
bet.Procurationem grouinciarum iurisq dicendi christia'¬
nis statuit non debere commiti utpote quibus lex progria¬
etiam ꝗladio uti uetuisset: & proficiebat quotidie in huiusce¬
dum tamen quod minus uidderetur crudele decerneret:
phiae tenere imaginem potuit: & enim cum uelut tetri serpẽ¬
tis de cauernis terre ebullientes ad eum processissent mago¬
rum phylosoghorum arusgicum augurumq manus grofa¬
na omnes pariter allegant nihil suis actibus successurum

Expanded text:
d Julianus postquam ad Orientem Persas bello pulsaturus advenit, et publica quam prius occultaverat erga idolorum cultum ferri coepit insania, callidior caeteris persecutor, non vi, neque tormentis, sed praemiis, honoribus, blanditiis, persuasionibus, 259 majorem pene populi partem, quam si atrociter pulsasset, elisit. Studia auctorum Gentilium Christianos adire prohibens, ludos litterarum illis solis, qui deos deasque venerarentur, patere decernit. Militiae cingulum non dari, nisi immolantibus jubet. Procurationem provinciarum, jurisque dicendi Christianis statuit non debere committi, utpote quibus etiam lex propria gladio uti vetuisset. Et proficiebat quotidie in hujuscedum, tamen quod minus videretur crudele, decerneret.phiae tenere imaginem potuit. Etenim cum, velut tetri serpentes de cavernis terrae ebullientes, ad eum processisset magorum, philosophorum, aruspicum, augurumque manus prophana, omnes pariter allegant, nihil suis artibus successurum,
Abbreviated transcription (Latin):
ebant. Indesinenter & enim consyderabant dominum
nostrum Ihesum Christum gropter nos hominem factum
haec nos docuisse ut usq ad mortem obluctemur aduersũ
peccatum.Siquidem iose non raginam arbitratus sit esse
se aequalem deo sed semetosum ex inaniuerit formam Ø

Expanded text:
fixum, indeficienter considerabat Dominum nostrum Jesum Christum propter nos hominem factum, hoc nos docuisse; ut usque ad mortem obluctemur adversum peccatum. Siquidem et ipse non rapinam arbitratus est aequalem se esse Deo, sed semetipsum e
Abbreviated transcription (Latin):
UERE mirabilis & omni ueneratione dignus grex ille be¬
atorum turma uirorum fortium corona splendoris gloria
Christi. Hanc sane coronam pretiosior omnium lagis & Ø
gemma nobilior. Fileas adornabat. Hanc turmam preibat
ductor illustrior: hunc gregem pastor nobilior decorabat.¬

Expanded text:
ere mirabilis et omni veneratione dignus grex ille beatorum, turma virorum fortium, corona splendoris gloriae Christi! Hanc sane coronam pretiosior omnium lapis, et gemma nobilior adornabat; hanc turmam praeibat ductor illustrior, hunc gregem pastor nobilior decorabat
Abbreviated transcription (Latin):
teiret. Cumq plurimos proginquos & consanguineos no¬
biles uiros in eadem urbe haberet frequenterꝰ adͦ oresidem
ducebatur eiusqi monitis adquiescere tot & tantis progin¬
quis exorantibus resgectum habere uxoris & contemola¬
tionem suadebatur suscipere liberorum.neq: ceota presum¬
ptione persistere. Ille uelut si saxo immobili unda allide¬
retur garrientium. dicta respuere animum ad caelumØ
tendere deum in oculis habere parentes & prooinquo
sanctos martyres & apostolos ducere. Aderat tunc quidã
uir agens turmam militum romanorum Filoromus nomi.
presidis calliditate fatigari. nec tamen flecti aut infringi
ullatenus posse exclamat. Quid inaniter & superfluo con¬
stantiam uiri tentatis: Quid eum qui fidem deo seruat Ø¬
infidelem uultis efficere: Quid eum cogitis negare deum
ut hominibus adquiescat: Non uidetis quod aures eius
uestra uerba non audiunt: Quod oculi eius uestras lachry¬
mas non uident: Quomodo potest terrenis lachrymis fle¬

Expanded text:
ic cum plurimos propinquos et consanguineos nobiles viros in eadem urbe haberet, frequenter ad praesidem ducebatur: ejusque monitis acquiescere, tot et tantis propinquis exorantibus, respectum habere uxoris et contemplationem suadebatur suscipere liberorum, neque in coepta praesumptione persistere. Ast ille velut si saxum immobile unda allideretur, garrientium dicta respuere, animos ad coelum tendere, Deum in oculis habere, parentes et propinquos sanctos martyres et apostolos ducere. Aderat tunc quidam vir agens turmam militum Romanorum, Philoromus nominepraesidis calliditate fatigari, nec tamen flecti aut infringi ullatenus posse, exclamat: Quid inaniter et superflue constantiam viri tentatis? Quid eum, qui fidem Deo servat infidelem vultis efficere? Quid eum cogitis negare Deum ut hominibus acquiescat? Non videtis quod aures ejus vestra verba non audiunt, quod oculi ejus vestras lacrymas non vident? Quomodo potest terrenis lacrymis fle
Abbreviated transcription (Latin):
in testimonium illis protulisset. Fileas huic nomen est qui e¬
litatem primi generis secundum animi uirtutem de caelesti¬
bus trahebat: de terrenis uero quantum ad secundum perti¬
net. primus in romana regublica fuerat houoribus functus.
Eruditione quoq liberalium luterarum & omnibus quae ad
animi uirtutem pertinẽt exercitiis apprime eruditus. no¬

Expanded text:
ior decorabat: Phileas huic nomen est, qui elitatem primi generis, secundum animi virtutem de coelestibus trahebat: de terrenis vero, quantum ad saeculum pertinet, primis in Romana republica honoribus fructus. Eruditione quoque liberalium litterarum, et omnibus quae ad animi virtutem pertinent exercitiis, apprime eruditus.
Abbreviated transcription (Latin):
uatus romanae ecclesiae presbiter elatione quadam tumidus
spem penitus eis salutis adimebat etiam si digne penituissent.
Ex quo & princeps hereseos extitit nouatianorum: qui ab eccle¬
sia separati superbo nomine semetipsos catharos idest mundos
appellarunt. Ob quam rem concilium sacerdotale celeberrimũ
in urbe roma congregatum est: episcogorum quidem sexagin¬
ta numero: presbiterorum quoq totidem cum dy aconis plu¬
rimis. Preterea etiam per singulas quasq prouincias de hac
re magna deliberatione habita decretis significatur quid Ø¬
facto opus esset. Statuitur ergo Nouatus quidem cum his
qui eum mentis elatione tumidum saequerentur quiq ad in¬
humanam istam & nihil fraterna& caritatis continentem sentẽ¬
tiam declinarent alienum esse ab ecclesia. Eos uero qui lapsi
in certamine fuerant fraterna miseratione curandos & fomẽ¬

Expanded text:
atas recepisset. Elatione quadam Novatus tumidus, spem penitus eis salutis adimebat, etiam si digne poenituissent. Ex quo et princeps haereseos exstitit Novatianorum, qui ab Ecclesia separati superbo nomine semetipsos catharos, id est mundos appellarunt. Ob quam rem concilium sacerdotale celeberrimum in urbe Roma congregatum est, episcoporum quidem sexaginta numero, presbyterorum quoque totidem, cum diaconibus plurimis. Praeterea etiam per singulas quasque provincias, de hac re magna deliberatione habita, decretis significatur quid facto opus esset. Statuitur ergo Novatum quidem, cum his qui eum mentis elatione tumidum sequerentur, quique ad inhumanam istam, et nihil fraternae charitatis servantem sententiam declinaverunt, alienum esse ab Ecclesia; eos vero qui lapsi in certamine fuerant, fraterna miseratione curandos, et fomen
Abbreviated transcription (Latin):
roris. fi deli cum confessione ueniebant. Cum igitur passim¬
iam perꝰ omnes etiam genrilium gogulos profusius effunoͥe¬
retur diuina dignatis. orimus Cornelius agud cesariam
palestin&e urbem maximam cum omni domo sua ad fidẽ
Christi Petro ministrante cerducitur lam inde ꝗͣ olurimi
& alii ex gentibus agud antyoram ad fidem ueniunt eo¬
rum predicatione gertracti. Quos pro seduione aduersus
Steohanum commota oisseminatõs esse per omnem locum
sucerius edocuimus. Per quos & apua antyochiam florentissi¬
mã congregatur ecclesia: in qua erant etiam oroghetici ordi¬
nis uiri qͣ plarimi cum quibus & Barnabas & Paulus. Quib
omnibus pariter in gratia dei & unanimuate degentibus. s̃¬
ibi orimum cusciguli uelut e gerenni fonte sumoto uocabulo
aocellati sunt christiani.Qua temoestate Agabus quidam¬
ram diuinis presagabat oraculis. Paulus uero & Barnabaᷤᷤ
cum ministerio a fratribus collato quod sanctorum usib

Expanded text:
itentes, fideli cum confessione veniebant. Defuncto Tiitentes, fideli cum confessione veniebant. Defuncto Tium effunderetur divina dignatio, primus apud Caesaream Palaestinae urbem Cornelius cum omni domo sua ad fidem Christi, Petro ministrante, perducitur. Jam inde quamplurimi et alii ex gentibus apud Antiochiam ad fidem veniunt eorum praedicatione pertracti, quos, proditione adversus Stephanum commota, disseminatos esse per omnem locum superius edocuimus, per quos et apud Antiochiam florentissima congregatur Ecclesia. In qua erant etiam prophetici ordinis viri quamplurimi cum quibus et Barnabas et Paulus, quibus omnibus pariter in gratia Dei et unanimitate degentibus, ibi primum discipuli, e perenni fonte sumpto vocabulo appellati sunt Christiani. Quibus diebus Ovidram divinis praesagabat oraculis. Saulus vero et Barnabas cum ministerio a fratribus collato, quod sanctorum usibus
Abbreviated transcription (Latin):
accusatoribus christianorum. Haec Tertullianus.
IU OD profecto diuina prouidentia ita tunc Caesaris sensibus
ingessit ut absq ullo obstaculo in iosis dumtaxat initiis euan-¬
gelii sermo usq quaq percurreret. Unde & factum est ut re¬
gente quasi caelitus lumen ostensum aut radius quidam solis
erumpens totum orbem claritate superni luminis illustraret.
ut compleretur illa proghetia quae dixerat. In omnem terrã
exiuit sonus eorum euangelistarum dumtaxat & apostolo¬
rum & in fines orbis terre uerba eorum. Ex quo & per om¬
nes ciuitates ac uicos immens&e multitudines uelut messium Ø¬
tempore frumenta ad areas. ita ad ecclesias populi congrega
bantur. Quicunq illi a parentibus traditae sibi morbidae super¬
stitionis uinculis tenebantur per doctrinam Christi simul &¬
per uirtutum miracula quae fieri uidebant recepta ueri dei
notitia tanꝗͣ a tyramnicis dominis liberati ad unum uerum
deum & dominum creatoremq suum uetusti penitentes er¬

Expanded text:
accusatoribus Christianorum. Haec Tertullianus. Quod profecto divina providentia ita tunc Caesaris sensibus ingessit, ut absque ullo obstaculo in ipsis duntaxat initiis Evangelii sermo usquequaque percurreret. Unde et factum est ut repente quasi coelitus lumen ostensum, aut radius quidam solis erumpens, totum orbem claritate superni luminis illustraret, ut compleretur et illa prophetia quae dixerat: In omnem terram exivit sonus eorum, evangelistarum duntaxat et apostolorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Ex quo et per omnes civitates ac vicos immensae multitudines, velut messium tebantur. Quicunque illi a parentibus traditae sibi morbidae superstitionis vinculis tenebantur, per doctrinam Christi simul et virtutum miracula, quae fieri videbant, percepta verbi Dei notitia, tanquam a tyrannicis dominis liberati, ad unum verum Deum et Dominum, Creatoremque suum, vetusti erroris poen
Abbreviated transcription (Latin):
dem inquit porro amarior in dies morbus urguebat supola¬
cia cominissi dudum sceleris expetens: lento nanq igne ex¬
trinsecus in superficie corporis urebatur intrinsecus uero
uastum condebatur incendium. Auiditas in explebilis sem¬
per inerat cybi nec tamen satiari unꝗͣ rabidis incitata fau¬
cibus ualebat ingluuies. Intestina int̾rinsecus ulceribus ob¬¬

Expanded text:
dem porro amarior in dies morbus urgebat supplicia commissi. dudum sceleris expetens. Lento namque igne extrinsecus in superficie urebatur, intrinsecus vero vastum condebatur incendium. Aviditas inexplebilis semper inerat cibi, nec tamen saciari umquam rabidis incitata faucibus valebat ingluvies. Intestina intrinsecus ulceribus ob
Abbreviated transcription (Latin):
ita tamen ut metropolitani episcopi maxime uel oresen¬
tia uel auctoritas habeatur: absq quo ordinationem irri¬
tam esse uoluerunt.U.
t ne quem si alius a episcopus de ecclesia expulerit. siue cle¬
ricum siue laycum suscipiat alius: sane ne hoc aut iracundia
aliqua aut contentione ut fieri solet iniuste factum reme¬
dium non haberet: decernunt per singulos annos in singulis
urbibus atq grouinciis secundo ab omnibus episcopis prouin¬
cialibus concilia agi debere & de huiuscemodi negotiisiudi¬
cari: ut si forte ab uno inique aliquid gestum est a caeteris
emendetur: si recte ut ab omnibus confirmetur.U
Tut apud alexandriam uel inurbe roma uetusta consuetu¬
do seruetur ut uel ille aegypti uel hic suburbicarum ecclesi-¬
arum solicitudinem gerat.Uii.
Tut si forte in ordinando episcogo duo uel tres gro aliqua cõ¬
tentione dissentiant reliquorum auctoritas & precipue Ø¬
metropolitani cum caeteris firmior habeatur.Uui.

Expanded text:
ita tamen, ut Metropolitani Episcopi maxime, vel 225 praesenita tamen, ut Metropolitani Episcopi maxime, vel 225 praesentia, vel auctoritas habeatur. Absque quo ordinationem irritam esse voluerunt. V. Et ne, quem alius Episcopus de Ecclesia expulerit, sive clericum, sive laicum, suscipiat alius. Sane ne hoc aut iracundia aliqua, aut contentione ut fieri solet injuste factum remedium non haberet, decernunt per singulos annos in singulis quibusque provinciis secundo ab omnibus Episcopis provincialibus concilia agi debere, et de hujuscemodi negotiis judicari, ut si forte ab uno inique aliquid gestum est, a caeteris emendetur. Si recte, ut ab omnibus confirmetur. VI. Et ut apud Alexandriam, et in urbe Roma, vetusta consuetudo servetur, ut vel ille Aegypti, vel hic suburbicariarum Ecclesiarum sollicitudinem gerat. VII. Et ut si forte in ordinando Episcopo, duo vel tres pro aliqua contentione dissentiant, reliquorum auctoritas, et praecipue Metropolitani cum caeteri firmior habeatur. VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gropter nos & propter nostram salutem descendit de ca¬
lis: & incarnatus est homo factus passus est & resurrexit ter¬
tia die & ascendit in caelos. Inde uenturus est iudicare ui¬
uos & mortuos. Et insoiritum sanctum. Eos autem qui di¬
cunt erat aliquando quando non erat & ante ꝗͣ nasceret᷑
Tatuunt preterea obseruandum esse in ecclesiis nequis ex his
qui semetiosos per impatientiam libidinis exciderunt ueni¬
ret ad clerua.4.
Tnequis nuper assumptus ex uita uel conuersatione gentilis
accepto baptismo ante ꝗͣ cautius examineturꝰ clericꝰ fiat .ui.
Tnequis eoiscoporum caeterorumq clericorum cum extrane¬
is mulieribus habitet preter cummatre uel sorore uel thia
uel siqua& sunt huiusmodi necessitudinis persone.iiii.
Tut qui episcopus fieri potest a totius prouinciae episcopisØ
ordinetur. si hoc difficile est certe non minus ꝗͣ a tribue:

Expanded text:
Qui propter nos et propter nostram salutem descendit, eQui propter nos et propter nostram salutem descendit, et incarnatus est homo factus, passus est, et resurrexit tertia die, et ascendit in caelos: inde venturus judicare vivos et mortuos. Et in Spiritum Sanctum. Eos autem, qui dicunt, erat aliquando, quando non erat, et antequam nasceretur Canones Nicaeni. 1. Statuunt praeterea observandum esse in Ecclesiis, Ne quis ex his qui semetipsos impatientia libidinis exciderunt, veniret ad clerum. II. Et ne quis nuper assumtus ex vita, vel conversatione Gentili, accepto baptismo, antequam cautius examinetur, clericus fiat. III. Et ne quis Episcoporum caeterorumque clericorum, cum extraneis mulieribus habitet, praeterquam cum matre, vel sorore, vel θείᾳ, vel si quae sunt hujusmodi necessitudinum personae. IV. Et ut Episcopus si fieri potest a totius provinciae Episcopis ordinetur. Si hoc difficile est, certe non minus, quam a tribus:
Abbreviated transcription (Latin):
in exilium se grotestatur acturum. Sex igitur soli cum s¬
Arrio se patiuntur expelli: reliqui uero undecim consilio
inter se habito adquiescunt ad subseribendum manu sola
non mente: cuius simulationis auctor precipue extitit Ø¬
nichomedi e episcopus Eusebius. Interim quoquomodo ab¬
is ueritate aliis simulatione sicut gost exitus docuit sub¬
scribentibus & de singulis quibusq ecclesiasticis obserua:¬
tionibus certa statuta fingentibus concilium direptum esd.
Exemplum autem expositionis fidei eorum qui conueneran
RE DI MU Sinunum deum patrem omnipotentem Ø
omnium uisibilium & inuisibilium factorem. Et in unum do¬
minum nostrum Ihesum Christum filium dei de patre na¬
tum unigenitum: hoc est de substantia patris. Deum ex deo
lumen ex lumine deum uerum ex deo uero. Natum non fa¬
ctum homousion gatri hoc est eiusdem cum patre substantiae
per quem omnia facta sunt quae in caelo & quae in terris.Ø

Expanded text:
in exilium se protestatur acturum. Sex igitur soli cum in exilium se protestatur acturum. Sex igitur soli cum Ario se patiuntur expelli: reliqui vero undecim, consilio inter se habito, adquiescunt ad subscribendum manu sola, non mente. Cujus simulationis auctor praecipue extitit Nicomediae Episcopus Eusebius. Interim quoquo modo aliis veritate, aliis simulatione sicut post exitus docuit subscribentibus, et de singulis quibusque Ecclesiasticis observationibus certa statuta figentibus, Concilium diremptum est. Exemplum autem expositionis fidei eorum, qui conveneranenae . 224 Credimus in unum Deum, Patrem Omnipotentem, omnium visibilium et invisibilium factorem. Et in unum Dominum nostrum Jesum Christum, Filium Dei, de Patre natum Unigenitum, idest, de substantia Patris, Deum ex Deo, lumen ex lumine, Deum verum ex Deo vero, natum, non factum, ὁμοούσιον Patri, hoc est, ejusdem cum Patre substantiae: per quem omnia facta sunt, quae in caelo et quae in terris.
Abbreviated transcription (Latin):
xandrimi episcogi aderat conciliis senem ꝗͣ olurimis iuuãs.
Interea per dies singulos agitabatur conuentus nec facile
aut temere de re tanta statuere audebant: euocabatur fre¬
quenter Arrius in concilio & assiduo tractatu assertiones
cius discutiebantur. & quid aduersum haec teneri deber&
aut statui summa cum libratione quaerebatur. Uerum e¬
post diutinum multumq tractatum placet omnibus ac
uelut uno cunctorum ore & corde decernitur homousi¬
on scribi debere idest eiusdem cum patre substantiae filiũ
confiteri: idq firmissima omnium sententia gronuntiatur.
Decem & septem soli tunc fuisse dicuntur quibus Arrii fides
magis placeret. extrinsecus creatum dei filium ex nullis
substantibus & non ex ipsa gatris deitate ꝯrogenitum cõ¬
firmantes. Defertur ad Constantinum sacerdotalis conci¬
li sententia. ille tanꝗͣ a deo prolatam ueneratur. cui siꝗ
tentasset obniti. uelut contra diuina statuta uenientems

Expanded text:
xandrini Episcopi, aderat consiliis senem quamplurimis juvans. xandrini Episcopi, aderat consiliis senem quamplurimis juvans. Interea per dies singulos agitabatur conventus, nec facile aut temere de re tanta statuere audebant. Evocabatur frequenter Arius in Concilium, et assiduo tractatu assertiones ejus discutiebantur, et quid adversum haec teneri deberet, aut statui, summa cum libratione quaerebatur. Verum post diutinum multumque tractatum placet omnibus, ac velut uno cunctorum ore et corde decernitur ὁμοούσιον scribi debere, idest, ejusdem cum Patre substantiae Filium confiteri, idque firmissima omnium sententia pronuntiatur. Decem et septem soli tunc fuisse dicuntur, quibus Arii fides magis placeret, extrinsecus creatum Dei Filium ex nullis substantibus, et non ex ipsa Patris deitate progenitum confirmantes. Defertur ad Constantinum sacerdotalis Concilii sententia. Ille tanquam a Deo prolatam veneratur. Cui si quis tentasset obniti, velut contra divina statuta venientem,
Abbreviated transcription (Latin):
nit quidam dicens se ei quoddam degositum commen¬
dasse. Rem gestam ignorauerat pater. Perquisitum in
tota domo nusꝗͣ quod poscebatur inuentum est. Persiste
bat ille qui commendauerat & fletu ac lachrymis perur¬
quebat: uit& quoq su&e illaturum se esse exitium nisi com¬
mendata reciperet testabatur. Permotus lachrymis eius
senex ad sepulchrum fili&e progerat atq: eam exx nomine
clamitat. Tum illa de segulchro quid uis ait pater: Com¬
mendatum illius inquit ubi posuisti:At illa locum designãs
illic ait inuemies defossum. Regressus ad domum rem si¬
cut filia de segulchro responderat repertam tradidit repo¬
scenti. Sed & multa alia eius feruntur gesta mirabilia. quȩ
etiam nunc ore omnium celebrantur. Tales igitur in illis
adhuc temporibus permulti uiri in ecclesiis domini reful¬
gebant ex quibus plurimi in illo concilio fuerunt. Sed Ø¬
& Athanasius eodem temgore Alexandri dyaconus ale¬

Expanded text:
nit quidam dicens, se ei quoddam depositum commennit quidam dicens, se ei quoddam depositum commendasse. Rem gestam ignoraverat pater. Perquisitum in tota domo, nusquam quod poscebatur inventum est. Persistebat tamen ille, qui commendaverat, et fletu ac lacrymis perurgebat: vitae suae quoque illaturum se esse exitium, nisi commendata reciperet, testabatur. Permotus lacrymis ejus senex, ad sepulcrum filiae properat, atque eam ex nomine clamitat. Tum illa de sepulcro Quid vis, ait, pater? Commendatum, inquit, illius ubi posuisti? At illa locum designans, illic, ait, invenies defossum. Regressus ad domum, rem sicut filia de sepulcro responderat, repertam tradidit reposcenti. Sed et multa alia ejus feruntur 223 gesta mirabilia, quae etiam nunc ore omnium celebrantur. Tales igitur in illis adhuc temporibus permulti viri in Ecclesiis Domini refulgebant, ex quibus plurimi in illo Concilio fuerunt. Sed et Athanasius eodem tempore Alexandri diaconus Ale
Abbreviated transcription (Latin):
XEORU M numero & si quid adhuc eminentius
fuisse dicitur etiam Spiridion cyprius episcogus uirꝰ unꝰ
ex ordine ꝯroghetarum quantum etiam nos eorum qui
eum uiderant narratione comperimus. Hic pastor oui¬
um etiam in episcopatu positus.Quadam uero nocte cum
ad caulas fures uenissent᷑ & manus imgrobas quo aditu
educendis ouibus facerent extendissent inuisibilibus,
quibusdam uinculis restricti usq ad lucem uelut tradi¬
ti tortoribus permanserunt.Cum uero oues ducturus
ad pascua matutinus se ageret senior uidet iuuenes
absq humanis uinculis caulis pendere districtos:cumo
causam noxae comperisset absoluit sermore quos meri¬
tis uinxerat: & ne eis inanis nocturna cederet occupa'¬
tio tollite inquit o iuuenes unum arietem ne sine cau¬
sa uenisse uideamini:quem melius prece ꝗͣ furto quaesis¬
se conuenerat. Tradunt de hoc etiam illua factum mi-¬
rabile. filiam habuit Urenem nomine quae ei cum bene
ministrasset uirgo defuncta est. Post eius obitum. ue¬

Expanded text:
eorum numero, et si quid adhuc eminentius, fuisse dicitur etiam Spiridion Cyprius Episcopus, vir unus ex ordine prophetarum, quantum etiam nos eorum, qui eum viderant narratione comperimus. Hic pastor ovium etiam in Episcopatu positus permansit. Quadam vero nocte cum ad caulas fures venissent, et manus improbas, quo aditum educendis ovibus facerent, extendissent, invisibilibus quibusdam vinculis restricti, usque ad lucem velut traditi tortoribus permanserunt. Cum vero oves ducturus ad pascua matutinus se ageret senior, videt juvenes absque humanis vinculis in caulis pendere districtos. Cumque causam noxae comperisset, absolvit sermone, quos meritis vinxerat: et ne eis inanis nocturna cederet occupatio: Tollite, inquit, o juvenes, unum vobis arietem, ne sine caussa venisse videamini, quem melius prece, quam furto quaesisse convenerat. Tradunt de hoc etiam illud factum mirabile: filiam habuit Irenem nomine, quae ei cum bene ministrasset virgo defuncta est. Post ejus obitum ve
Abbreviated transcription (Latin):
INCIPIT LIBERQUINTUS¬
strato duodecimus ab apostolis succedit
Eleuterius. septimodecimo anno imperii
Antonini ueri. Quo in tempore permultas
romani orbis prouincias ex acclamatione¬
& seditione uulgi pers equutiones aduersum nostros dyrissimae
concitatae sunt: ita ut multa milia martyrum ger loca singula

Expanded text:
iamus. LIBER QUINTUSscop. duodecimus ab apostolis, succedit Eleutherius, vigesimo secundo anno imperii M. Antonini Veri. Quo tempore per multas romani orbis proet seditione vulgi, persecutiones adversus Christianos dirissime concitatae sunt, ita ut multa millia martyrum per loca singula