comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Constante tibi pudicitia ueritas salua est. Nulli corpus tuum patientie uacat
sed in manu tympanum est. Titulus itaq honestus eligatur: et inscripno i psa
excitans animum in quem statim uenerunt uitia. Quisquis ad uirtutem acces¬
sit: dedit generose indolis spem. Qui uoluptatem scquitur uidetur eneruio. fra¬
ctus degenerans uir peruenturus in turpia nsi aliquis distinrerit illi uolup.¬
tates. Ut sciat qua ex eis intra naturale desiderium desistant: que praecẽps ferã¬
tur: infiniteq sint: et quo magis implentur: eo magis inexplebiles.Age dum
uirtus antecedat: tutum erit omne uestigium: et uoluptas nocet nimia in uir¬
te non est uerendum: ne quid nmium sit:quia in ipsa est modus.Non est bo¬
num quod magnitudine laborat sua:rationabilem porro fortitus naturam.
que melius res quem ratio proponit. Et si placet illa unctura. Si hoc placet¬

Expanded text:
constat tibi pudicitia, virilitas salva est, nulli corpus tuum turpi patientiae vacat, constat tibi pudicitia, virilitas salva est, nulli corpus tuum turpi patientiae vacat, sed in manu tympanum est ! Titulus itaque honestus eligatur et inscriptio ipsa excitans animum ; quae stat, ad eam venerunt vitia. Quisquis ad virtutem accessit, dedit generosae indolis specimen ; qui voluptatem sequitur, videtur enervis, fractus, degenerans viro, perventurus in turpia, nisi aliquis distinxerit illi voluptates, ut sciat, quae ex eis intra naturale desiderium desistant, quae praeceps ferantur infinitaeque sint et, quo magis implentur, eo magis inexplebiles. Agedum, virtus antecedat, tutum erit omne vestigium. Et voluptas nocet nimia ; in virtute non est verendum, ne quid nimium sit, quia in ipsa est modus. Non est bonum, quod magnitudine laborat sua. Rationalem porro sortitis naturam quae melius res quam ratio proponitur ? Et si placet ista iunctura, si hoc pla
Abbreviated transcription (Latin):
precipere: et si propius accesseris tristitia. Uoluptas enim illa ad pronum et exi'
euocatur. Et quam nos uirtuti legem dicimus: eam ille dicit uoluptati. iub
illam parere naturae. Parum est autem luxurie:quod nature satis est.Quid er¬
go est ille quisquis desidiosum ocium: et gule ac libidinis uices fcelicitatem
uocat: Bonum malae rei quaerit auctorem: et dum ille uenit blando nomine in¬
ductus: sequitur uoluptatem: non quam audit: sed quam attulit. Et uitia sua
um cepit putare similia preceptis: indulget illis: non timide nec obscure lu¬
riatur: etiam inde peracto capite. Itaque non dico quod pleriq nostrorũ sectã
Epicuri flagitiosum magistram esse. Sed illud dico male audit. Infans est.et ĩ
merito hoc scire quisquam potest:nisi interius admniserit. Frons ipsadat locũ
sabule: et ad malam spem irritat. Hoc tale est: quale uirfortis stola indutus.

Expanded text:
praecipere et, si propius accesseris, tristia ; voluptas enim illa ad parvum et exile praecipere et, si propius accesseris, tristia ; voluptas enim illa ad parvum et exile revocatur et, quam nos virtuti legem dicimus, eam ille dicit voluptati : iubet illam parere naturae. Parum est autem luxuriae quod naturae satis est. Quid ergo est ? Ille, quis- quis desidiosum otium et gulae ac libidinis vices felicitatem vocat, bonum malae rei quaerit auctorem et, cum illo venit blando nomine inductus, sequitur voluptatem non quam audit, sed quam attulit, et vitia sua cum coepit putare similia praeceptis, indulget illis non timide, nec obscure luxuriatur sed iam inde aperto capite. Itaque non dicam, quod plerique nostrorum, sectam Epicuri flagitiorum magistram esse, sed illud dico : male audit, infamis est, et im- merito. Hoc scire qui potest nisi interius admissus ? Frons eius ipsa dat locum fabulae et ad malam spem inritat. Hoc tale est, quale vir fortis stolam indutus ;
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde uitiis suis sapientiam inscribit: et abscondenda profitetur. Itaq
non ab Epicuro repulsi luxuriantur. sed uitiis dediti luxuriam siuam in¬
philosophie sinu absconderunt. Et eo concurrunt. ubi audiant laudari uoluptatẽ
Nec estimabitur uoluptas illa Epicuri. Ita me hercule enim sentio quem sobria
ac sicca sint: sed ad nomen ipsum aduolant:querentes libidimbus suis patroci¬
nium aliquod ac uelamentum. Itaq quod unum habebant in malis bonum
dunt peccandi uerecundiam. Laudant etenim ea quibus erubescebant eti¬
tio gloriantur. Ideoq ne resurgere quidem adolescentie licet honestus turpi
desidie titulus accessit. Hec est cur ista uoluptatis laudatio perniciosa sit. ꝗa
honesta precepta intra latent quod corrupit: apparet in ea quidem ipsa senten¬
tia. Sunt inuitis hec nostris popularibus dicam. Sancta Epicurum et recta

Expanded text:
deinde vitiis suis sapientiam inscribit et abscondenda profitetur. Itaque deinde vitiis suis sapientiam inscribit et abscondenda profitetur. Itaque non ab Epicuro impulsi luxuriantur, sed vitiis dediti luxuriam suam inphilosophiae sinu abscondunt et eo concurrunt, ubi audiant laudari voluptatem. Nec aestimant, voluptas illa Epicuri—ita enim me hercules sentio—quam sobria ac sicca sit, sed ad nomen ipsum advolant quaerentes libidinibus suis patrocinium aliquod ac velamentum. Itaque quod unum habebant in malis bonum perdunt, peccandi verecundiam. Laudant enim ea, quibus erubescebant, et vitio gloriantur; ideoque ne resurgere quidem adulescentiae licet, cum honestus turpi desidiae titulus accessit. Hoc est cur ista voluptatis laudatio perniciosa sit, quia honesta praecepta intra latent, quod corrumpit apparet. In ea quidem ipse sententia sum—invitis hoc nostris popularibus dicam—sancta Epicurum et recta
Abbreviated transcription (Latin):
mentem inquietabunt. Quod ita esse concedo. Sed nihilominus illiipsi stulti et
inequales: et sub ictu poenitentie positi: magnas percipiunt uoluptates. Ui fa¬
tendum sit tam longinquum illos ab omni molestia abesse: quem a bona'
mente. Et quod plerisq contingit hilarem insaniam: insanire ac per risum
furere. At contra sapientium remisse uoluptates & modeste: ac pene lãgui¬
de sunt compresseq: ut uix notabiles. Ut quae neq accersite ueniant: nec
ꝗͣuis per se accesserint: in honorem sint. Neq ullo gaudio percipientium ex¬
cepte. Miscent enim illas et interponunt uite: ut sudum iocumq ĩter seria
Desinant ergo inconuenientia iungere: & uirtuti uoluptatem implicare. ꝑ
quod uitium pessimis quibuscunq adulantur. Ille effusus in uoluptates
agabundus semper atque ebrius.: quia sit se cum uoluptate uiuere er¬
dit et cum uirtute. audit enim uoluptatem a uirtute separari non posse.

Expanded text:
mentem inquietabunt." Quod ita esse concedo ; sed nihilo minus illi ipsi stulti et mentem inquietabunt." Quod ita esse concedo ; sed nihilo minus illi ipsi stulti et inaequales et sub ictu paenitentiae positi magnas percipient voluptates, ut fatendum sit tam longe tum illos ab omni molestia abesse quam a bona mente et, quod plerisque contingit, hilarem insaniam insanire ac per risum furere. At contra sapientium remissae voluptates et modestae ac paene languidae sunt compressaeque et vix notabiles, ut quae neque accersitae veniant nec, quamvis per se accesserint, in honore sint neque ullo gaudio percipientium exceptae ; miscent enim illas et interponunt vitae ut ludum iocumque inter seria. Desinant ergo inconvenientia iungere et virtuti voluptatem implicare, per quod vitium pessimis quibusque adulantur. Ille effusus in voluptates, ructabundus semper atque ebrius, quia scit se cum voluptate vivere, credit et cum virtute ; audit enim voluptatem separari a virtute non posse,
Abbreviated transcription (Latin):
ta uirtus est: adhuc uirtus sit: que habere nomen suum non potest si loco ces¬
sit. Interim de quo agitur multos ostendam uoluptatibus obsessos: in quos
fotuna omnia munera sua effudit: quos fatearis necesse est malos. Aspice Mo'¬
mentancum & Rapicium: terrarum ac maris ut isti uocant bona conquerẽtes
et super mensam recognoscentes omnium generum animalia. Uide hos eos¬
dem e successuros: expectantes popinam suam: aures uocum sono spectaculis
oculos. Saporibus palatum suum delectantes: mollibus lembusq fomentis.
totum lacessitur eorum corpus. Et ne nares interim cessent: odoribus uariis
inficitur locus ipse. in quo luxurie parentatur. Hos esse in uoluptatibus dices
nec tantum illis bene erit: quia non bono gaudent. Male inquit illis erit quia
multa interueniunt que perturbant animum. Et opiniones inter se contrarie

Expanded text:
ta virtus est, adhuc virtus sit, quae habere nomen suum non potest, si loco cesta virtus est, adhuc virtus sit, quae habere nomen suum non potest, si loco cessit. Interim, de quo agitur, multos ostendam voluptatibus obsessos, in quos fortuna omnia munera sua effudit, quos fatearis necesse est malos. Aspice Nomentanum et Apicium, terrarum ac maris, ut isti vocant, bona concoquentis et super mensam recognoscentis omnium gentium animalia ; vide hos eosdem in suggestu rosae despectantis popinam suam, aures vocum sono, spectaculis oculos, saporibus palatum suum delectantes; mollibus lenibusque fomentis totum lacessitur eorum corpus et, ne nares interim cessent, odoribus variis inficitur locus ipse, in quo luxuriae parentatur. Hos esse in voluptatibus dices ; nec tamen illis bene erit, quia non bono gaudent. " Male," inquit, " illis erit, quia multa interveniunt, quae perturbent animum, et opiniones inter se contrariae
Abbreviated transcription (Latin):
illo loquor sapiente: cui soli concedis uoluptatem. Non uoco autem sapientem
ra quem quicꝗͣ est: nedum uoluptas. at qui ab hac occupatus: quomodo
sistet labori ac periculo egestati: & tot humanam uitam circunstrepentibus Ø¬
minis. Quomodo conspectum mortis: quomodo doloris feret: quomodo mun¬
di fragores. et acerrimorum hostium tam molli aduersario uictus. Quicquid
uoluptas suaserit faciet. Age. non uides quem multa suasura sit. Nihil inquis
poterit suadere turpiter: quia adiunta uirtuti est. Non tu uides iterum quale
sit summum bonum: cui custode opus est: ut honum sit. Uirtus autem quoꝰ
uoluptatem reget: quam sequatur cum se qui parentis sit. regere imperantiss.
A tergo ponis quod imperat. Egregium autem uirtutis apud nos officiumØ
uoluptates prestare. Sed uidebimus an apud quos tam contumeliose tracta¬

Expanded text:
illo loquor sapiente, cui soli concedis voluptatem. Non voco autem sapientem, illo loquor sapiente, cui soli concedis voluptatem. Non voco autem sapientem, supra quem quicquam est, nedum voluptas. Atqui ab hac occupatus quomodo resistet labori et periculo, egestati et tot humanam vitam circumstrepentibus minis ? Quomodo conspectum mortis, quomodo dolores feret, quomodo mundi fragores et tantum acerrimorum hostium, a tam molli adversario victus ? " Quicquid voluptas suaserit faciet." Age, non vides quam multa suasura sit ? " Nihil," inquit, " poterit turpiter suadere, quia adiuncta virtuti est." Non vides iterum, quale sit summum bonum, cui custode opus est, ut bonum sit ? Virtus autem quomodo voluptatem reget, quam sequitur, cum sequi parentis sit, regere imperantis ? A tergo ponis quod imperat ? Egregium autem habet virtus apud vos officium voluptates praegustare ! Sed videbimus, an apud quos tam contumeliose tracta
Abbreviated transcription (Latin):
luptatibus uestris stultissimos: et nequitiam abundare uicundis: animumque
ipsum non tantum genera uoluptatis praua: sed multa suggerere. In primis ĩ¬
ntiam et nimiam aestimationem sui:timoremq elatum super caeteros:et am¬
rem rerum suarum:cecum & improuidum.Delitias fluentes ex minimis ac pue¬
rilibus causis exultationem iam dicacitatem & loquacitatem: ac superbiam cõ¬
tumelns gaudentem:desidiam: dissolutionemq: segnis animi indormientis sibi.
Haec omnia uirtus discutit: et aurem peruellit: et uoluptates aestimat antequam
admittat: et quas probauit magnipendit. Utiq enm admittit: nec usu earum
temperantia leta est.Temperantia autem cum uoluptates minuat summ
boni iniuria est. Tu uoluptatem complecteris: ego compesco. Tu uoluptate frue¬
ris: ego utor.Tu illam summum bonum putas:ego nec bonum. Tu omna uo¬
luptatis causa facis: ego nhil. Cum dico me mhil uoluptatis causa facere: de

Expanded text:
luptatibus vestris stultissimos quosque et nequitiam abundare iucundis animumque luptatibus vestris stultissimos quosque et nequitiam abundare iucundis animumque ipsum genera voluptatis prava sibi multa suggerere ?—in primis insolentiam et nimiam aestimationem sui tumoremque elatum super ceteros et amorem rerum suarum caecum et improvidum, delicias fluentis et ex minimis ac puerilibus causis exsultationem, iam dicacitatem ac superbiam contumeliis gaudentem, desidiam dissolutionemque segnis animi, indormientis sibi. Haec omnia virtus discutit et aurem pervenit et voluptates aestimat, antequam admittat, nec quas probavit, magni pendit aut utique etiam admittit, nec usu earum sed temperantia laeta est. Temperantia autem cum volup- tates minuat, summi boni iniuria est. Tu voluptatem complecteris, ego compesco ; tu voluptate frueris, ego utor ; tu illam summum bonum putas, ego nec bonum ; tu omnia voluptatis causa facis, ego nihil. Cum dico me nihil voluptatis causa, de
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Itaq erras cum interrogas quid sit illud propter quod uirtutem petam.
Queris enim aliquid supra summum. Interrogas quid petam extra uirtutem ip¬
im. Nihil enim habet melius. ipsa precium sui est.An hoc parum magnui
Cum tibi dicam summum bonum est infrangibilis animi rigor:et prouidentia:
subtilitas: sanitas. & libertas. concordia:et decor. Aliquid etiam nunc exigis ma¬
ius ad quod ista referuntur:quid mihi uoluptatem nominas hominis bonum.
Quero non uentris: qui pecudibus ac beluis laxior est.Dissimulas nunquid ꝗd
a me dicatur. Ego enim nego quemꝗ̃ posse uicunde uiuere. nisi simul et honeste
uiuat. Quod non potest mutis contingere animalibus: nec bonum suum cibo
metientibus. Clare inꝗͣ ac palam testor hanc uitam quam ego uicundam uoco
non sine adiecta uirtute contingere. At quisquis ignorat plenissimos esse uo¬

Expanded text:
nem. Itaque erras, cum interrogas, quid sit illud, propter quod virtutem petam; nem. Itaque erras, cum interrogas, quid sit illud, propter quod virtutem petam; quaeris enim aliquid supra summum. Interrogas, quid petam ex virtute ? Ipsam. Nihil enim habet melius, ipsa pretium sui. An hoc parum magnum est ? Cum tibi dicam : " Summum bonum est infragilis animi rigor et providentia et sublimitas et sanitas et libertas et concordia et decor," aliquid etiamnunc exigis maius, ad quod ista referantur ? Quid mihi voluptatem nominas ? Hominis bonum quaero, non ventris, qui pecudibus ac beluis laxior est ! " Dissimulas," inquit, " quid a me dicatur; ego enim nego quemquam posse iucunde vivere, nisi simul et honeste vivit, quod non potest mutis contingere animalibus nec bonum suum cibo metientibus. Clare, inquam, ac palam testor hanc vitam, quam ego iucundam voco, non nisi adiecta virtute contingere." Atqui quis ignorat plenissimos esse vo
Abbreviated transcription (Latin):
esse debebunt: ubi consensus atq unitas erit. Discident uitia: sed tu quoq in¬
quis uirtutem non ob aliud colis quem quia aliquam ex illa speras uoluptatẽ
Primum uero si uoluptatem prestatura uirtus est: ideo propter hanc petitur. Nõ
enim hanc prestat: sed nec hiuc laborat. Sed labor eius quãuis aliud petat hoc
quoq assequetur. Sicut in agro quod segeti procisum est aliqui flores inter¬
nascuntur. Non tamen hic herbule quãius delectet oculos tantum operis i¬
sumptum est. Aliud fuit serenti propositum. Hoc superuenit. Sic uoluptas
non est merces. nec causa uirtutis. sed accessio. Nec quia delestat placer. sed¬
quia placet delectat. Summum bonum in ipso iudicio est: et habitu optime men¬
tis: que eum sinum impleuit: et fimibus de suis cinxit. Consumatum est summu
honum: nec quicꝗ̃ amplius desiderat. Nihil est extra totum non magis ꝗ̃ ultra fi¬

Expanded text:
esse debebunt, ubi consensus atque unitas erit. Dissident vitia. " Sed tu quoque," inesse debebunt, ubi consensus atque unitas erit. Dissident vitia. " Sed tu quoque," inquit, " virtutem non ob aliud colis, quam quia aliquam ex illa speras voluptatem." Primum non, si voluptatem praestatura virtus est, ideo propter hanc petitur ; non enim hanc praestat, sed et hanc, nec huic laborat, sed labor eius, quamvis aliud petat, hoc quoque adsequetur. Sicut in arvo, quod segeti proscissum est, aliqui flores internascuntur, non tamen huic herbulae, quamvis delectet oculos, tantum operis insumptum est—aliud fuit serenti propositum, hoc supervenit—, sic voluptas non est merces nec causa virtutis sed accessio, nec quia delectat placet, sedsi placet, et delectat. Summum bonum in ipso iudicio est et habitu optimae mentis, quae eum cursum suum implevit et finibus se suis cinxit, consummatum est summum bonum nec quicquam amplius desiderat ; nihil enim extra totum est, non magis quam ultra fi
Abbreviated transcription (Latin):
deus: in exteriora quidem tendit et redit. Idem nostra mens faciat cum secuta
sensus suos per illos se ad externa porrexit: et illorum et sui potens sit. Hoc mo¬
do una efficietur uis ac potestas concors sibi: et ratio illa certa nascetur: nõ dif¬
fidens nec hesitans in opinionibus comprehensionibusq: nec in sua persuasio¬
ne. Que cum se disponit: et partibus suis consensit: et ut ita dicam concinit.
summum bonum tetigit. Nihil enim praui: nihil subiti superest:nihil in quo
arietet aut labet. Omnia faciet ex imperio suo. Nihilq inopinatum faciet. Sed
quicquid aget in bonum exibit facile & parate: et sine tergiuersatione agentis.
Nam pigritia & hesitatio pugnam et inconstantiam ostendit. Quare audacter
et profitearis summum bonum esse animi concordiam. Uirtutes enim ib

Expanded text:
deus in exteriora quidem tendit, sed tamen introrsum undique in se redit. Idem nostra mens faciat ; cum secuta deus in exteriora quidem tendit, sed tamen introrsum undique in se redit. Idem nostra mens faciat ; cum secuta sensus suos per illos se ad externa porrexerit, et illorum et sui potens sit. Hoc modo una efficietur vis ac potestas concors sibi et ratio illa certa nascetur non dissidens nec haesitans in opinionibus comprensionibusque nec in persuasione, quae cum se disposuit et partibus suis consensit et, ut ita dicam, concinuit, summum bonum tetigit. Nihil enim pravi, nihil lubrici superest, nihil in quo arietet aut labet. Omnia faciet ex imperio suo nihilque inopinatum accidet, sed quicquid agetur in bonum exibit facile et parate et sine tergiversatione agentis ; nam pigritia et haesitatio pugnam et inconstantiam ostendit. Quare audaciter licet profitearis summum bonum esse animi concordiam ; virtutes enim ibi
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere et secundum naturam. Hoc quid sit iam aperiam: si corporis dotes et apta
nature conseruabimus diligenter: et impauide tanquam indiem data et fugatia
si non subierimus eorum seruitutem. nec nos aliena possiderint. si corpori grata
et aduentitia eo nobis loco fuerint: quo sunt in castris auxilia et armatura le¬
is. Seruiet ista non imperet. Ita demum utilia sunt menti. Incorruptus i
su externis et insuperabilis: miratorq sui tantum fidens animo atq in utrumq
paratus artifex uite. Fiducia eius non sine scientia sit: non sine constantia. Ma¬
neant illi semel placida: nec ulla in decretis eius litura sit. Intelligitur etiam si nõ
adiecero compositum ordinatumq fore tamen uirum: & in his que aget cum
Nec enim habei alium unde conetur. Aut unde ad uerum impetum capiat &
in se reuertatur. Nam mundus quoq cuncta complectens: rectorq uniuersio

Expanded text:
vivere et secun- dum naturam. Hoc quid sit, iam aperiam. Si corporis dotes et apta vivere et secun- dum naturam. Hoc quid sit, iam aperiam. Si corporis dotes et apta naturae conservarimus diligenter et impavide tamquam in diem data et fugacia, si non subierimus eorum servitutem nec nos aliena possederint, si corpori grata et adventicia eo nobis loco fuerint, quo sunt in castris auxilia et armaturae leves— serviant ista, non imperent—, ita demum utilia sunt menti. Incorruptus vir sit externis et insuperabilis miratorque tantum sui, fidens animo atque in utrumque paratus, artifex vitae ; fiducia eius non sine scientia sit, scientia non sine constantia ; maneant illi semel placita nec ulla in decretis eius litura sit. Intellegitur, etiam si non adiecero, compositum ordinatumque fore talem virum et in iis quae aget cum nec enim habet aliud, unde conetur aut unde ad verum impetum capiat—, at in se revertatur. Nam mundus quoque cuncta complectens rectorque universi
Abbreviated transcription (Latin):
pallidam ac fucatam: & medicamentis pollutam.Summum honum immorta
nescit exire: nec satietatem habet: nec paenitentiam. Nunquam recta met
uertitur: nec sibi odio est nec quicquam mutauit: quia semper secuta est optima
At uoluptas tunc cum maxime delectat extinguitur. Nec multum loci habet
itaq cito implet: et tedio est: et post primum impetum marcet. Nec id unquam
certum est:cuius in motu natura est.Ita non potest quidem ulla eius esse sub¬
stantia quod uenit transitue celerrime in ipso usu sui periturum. Eo enim ꝑ'¬
enit ubi desinit: et dum incipit spectat ad finem.Quid quod tam honis
malis uoluptas inest.Nec minus turpes dedecus quem honestos egregia
delectant. Ideoq preceperunt ueteres optimam sequi uitam: non iucundissi¬
mam: ut recle ac bone uoluptatis non dux sed comes uoluptas sit Natura
enim duce utendum esi. Hanc ratio obseruat: hanc consulit. Idem est ergo beaie

Expanded text:
pallidam aut fucatam et medicamentis pollinctam. Summum bonum immortale est, pallidam aut fucatam et medicamentis pollinctam. Summum bonum immortale est, nescit exire nec satietatem habet nec paenitentiam ; numquam enim recta mens vertitur nec sibi odio est nec quicquam mutavit a vita optima. At voluptas tunc, cum maxime delectat, extinguitur ; non multum loci habet, itaque cito implet et taedio est et post primum impetum marcet. Nec id umquam certum est, cuius in motu natura est. Ita ne potest quidem ulla eius esse substantia, quod venit transitque celerrime in ipso usu sui periturum ; eo enim pertendit, ubi desinat, et, dum incipit, spectat ad finem. Quid, quod tam bonis quam malis voluptas inest nec minus turpes dedecus suum quam honestos egregia delectant ? Ideoque praeceperunt veteres optimam sequi vitam, non iucundissimam, ut rectae ac bonae voluntatis non dux sed comes sit voluptas. Natura enim duce utendum est ; hanc ratio observat, hanc consulit. Idem est ergo beate
Abbreviated transcription (Latin):
quedam iucunda et honesta. Quedam uero honestissima sed aspera:per dolo¬
es exigenda. Adiice nunc quot uoluptas etiam ad uitam turpissimam uen
At uirtus malam uitam non admitit. Et infoelices quidem non sine uolupta¬
te immo ab ipsa uoluptate sunt: quod non eueniret si uirtuti se uoluptas im¬
miscuisset. Quia uirtus sepe caret nunquam indiget.Quid dissimilia immo
diuersa compositis. Altum quiddam est uirtus excelsum et regale: inuictum
itgabile. Uoluptas:humile:seruile: imbecillum:caducum:euius statio a
donneilium fornices et popinae sunt. Uirtutem in templo inuenies:in foro: ĩ
curia. pro muris stantem:puluerulentam:coloratam:callosas habentẽ manus.
Uoluptatem latitantem sepius:ac tenebras captantem.Circa balnea ac sudatoria
ac loca edilem metuentia mollem eneruem. Mero atq unguento madentem:

Expanded text:
quaedam iucunda sed non honesta- quaedam vero honestissima sed aspera, per dolorquaedam iucunda sed non honesta- quaedam vero honestissima sed aspera, per dolores exigenda. Adice nunc, quod voluptas etiam ad vitam turpissimam venit, at virtus malam vitam non admittit, et infelices quidam non sine voluptate, immo ob ipsam voluptatem sunt, quod non eveniret, si virtuti se voluptas immiscuisset, qua virtus saepe caret, numquam indiget. Quid dissimilia, immo diversa componitis ? Altum quiddam est virtus, excelsum et regale, invictum, infatigabile ; voluptas humile, servile, imbecillum, caducum, cuius statio ac domicilium fornices et popinae sunt. Virtutem in templo convenies, in foro, in curia, pro muris stantem, pulverulentam, coloratam, callosas habentem manus ; voluptatem latitantem saepius ac tenebras captantem circa balinea ac sudatoria ac loca aedilem metuentia, mollem, enervem, mero atque unguento madentem,
Abbreviated transcription (Latin):
Ac spes ordinei suas. Et dum corpus in presenti sagina iacet:cogitationes ad
futura premittat. Hoc mihi uidetur miserior: quoniam mala pro bonis am¬
plectt dementia est. Nec sanitate quisqꝑ beatus est nec sanus cui futura pro¬
optimis appetuntur. Beatus est ergo iudicii rectus. Beatus est presentibus q̃¬
liacunq sunt contentus amicusq rebus suis. Beatus his cui omnem habitum
rerum suarum ratio commendat. Uideant et in illis qui summum honum di¬
xerint: quem turpi illud loco posuerint. Itaq negant posse uoluptatem &.
honeste quoq. Non uideo quomodo ista diuersa in eandem copulam cõiici¬
antur. Quid est oro uos cur separari uoluptas a uirtute non possit: uidelicet
quod omne bonis ex uirtute principium est. Ex huius radicibus etiam ea q̃
uos et amatis et expeditis oriuntur. Sed si ista indiscreta essent non uideremꝰ

Expanded text:
ac spes suas ordinet et, dum corpus in praesenti sagina iacet, cogitationes ad ac spes suas ordinet et, dum corpus in praesenti sagina iacet, cogitationes ad futuram praemittat : hoc mihi videbitur miserior, quoniam mala pro bonis legere dementia est. Nec sine sanitate quisquam beatus est nec sanus, cui obfutura prooptimis adpetuntur. Beatus ergo est iudicii rectus ; beatus est praesentibus, qualiacumque sunt, contentus amicusque rebus suis ; beatus est is, cui omnem habitum rerum suarum ratio commendat. Vident et in iliis qui summum bonum dixerunt, quam turpi illud loco posuerint. Itaque negant posse voluptatem a vat, nec iucunde, ut non honeste quoque. Non video quomodo ista tam diversa in eandem copulam coiciantur. Quid est, oro vos, cur separari voluptas a virtute non possit ? Videlicet, quia omne bonis ex virtute principium est, ex huius radicibus etiam ea, quae vos et amatis et expetitis, oriuntur ? Sed si ista indiscreta essent, non videremus
Abbreviated transcription (Latin):
in recto certoq iudicio stabilita et immutabilis. Tunc enim pura mens est.et
soluta omnibus malis:cum non tantum lacerationes sed etiam uellicationes
effugerit statura semper ubi constitit: ac sedem suam etiam irata et infestante
fortuna uendicatura. Nam quod ad uoluptatem pertinet licet circunfũdat᷑
undiq per omnes uias influat: animumq blandimentis suis leniat. Alia q̃
ex aliis ad moueat. Quibus totasq partes nostri solicitent: Quis mortaliu cui
ullum fuperest nullum hominis uestigium: per diem noctemq titillari uelit
et deserto ammo corpori operam dare.Sed et animus quoq inquit uolupta¬
tes habebit suas. Habeat sane sedeatq luxurie et uoluptatum arbiter imple'¬
at se omnibus eis quae oblectare sensus solent. Deinde preterita respiciat ex¬
oletarum uoluptatum memor exultet prioribus: futurisq iam immineat.

Expanded text:
in recto certoque iudicio stabilita et immutabilis. Tunc enim pura mens est et in recto certoque iudicio stabilita et immutabilis. Tunc enim pura mens est et soluta omnibus malis, quae non tantum lacerationes sed etiam vellicationes effugerit, statura semper ubi constitit ac sedem suam etiam irata et infestante fortuna vindicatura. Nam quod ad voluptatem pertinet, licet circumfundatur undique et per omnis vias influat animumque blandimentis suis leniat aliaque ex aliis admoveat, quibus totos partesque nostri sollicitet, quis mortalium, cui ullum superest hominis vestigium, per diem noctemque titillari velit et deserto animo corpori operam dare ? " Sed animus quoque," inquit, " voluptates habebit suas." Habeat sane sedeatque luxuriae et voluptatium arbiter; impleat se eis omnibus, quae obiectare sensus solent, deinde praeterita respiciat et exoletarum voluptatium memor exsultet prioribus futurisque iam immineat
Abbreviated transcription (Latin):
certissima diuina: impotentissimaq: alterius possidebunt. Ergo exeundum
ad libertatem est. Hanc non alia res tribuit quem fortunae negligentia Tum
illud oritur inaestimabile bonum:quies mentis in tuto collocare:et sublimitas
expulsisq terroribus ex cognitione ueri gaudium grande & immotum co-¬
mitansq et diffusio animi quibus delectabitur non ut bonis: sed ut ex bono
ortis. Quoniam liberaliter agere cocpi: potest beatus dici qui nec cupi n
umet: beneficio rationis.Quomam et saxa timore et tristitia carent: nec mi¬
nus pecudes. Non ideo tamen quisꝗ̃ foelicia dixerit: quibus non est foelicita¬
tis intellectus. Eodem loco pone homines quos in numerum pecorum et ani¬
malium redegit hebes natura et ignoratio sui.Nihil mterest hos et illa.
Quoniam illis nulla ratio est.His praua:et malo suo atq in peruersũ solers.
Beatus enim nemo dici potest extra ueritatem proiectus. Beata ergo uita est

Expanded text:
certissima dominia impotentissimaque, alternis possidebunt. Ergo exeundum certissima dominia impotentissimaque, alternis possidebunt. Ergo exeundum ad libertatem est. Hanc non alia res tribuit quam fortunae neglegentia. Tum illud orietur inaestimabile bonum, quies mentis in tuto conlocatae et sublimitas expulsisque erroribus ex cognitione veri gaudium grande et immotum comitasque et diffusio animi, quibus delectabitur non ut bonis sed ut ex bono suo ortis. Quoniam liberaliter agere coepi, potest beatus dici qui nec cupit nec timet beneficio rationis, quoniam et saxa timore et tristitia carent nec minus pecudes ; non ideo tamen quisquam felicia dixerit, quibus non est felicitatis intellectus. Eodem loco pone homines, quos in numerum pecorum et inanimalium redegit hebes natura et ignoratio sui. Nihil interest inter hos et illa, quoniam illis nulla ratio est, his prava et malo suo atque in perversum sollers ; beatus enim dici nemo potest extra veritatem proiectus. Beata ergo vita est
Abbreviated transcription (Latin):
bonum eo quod sibiipse dare potest nouerit.cui natura uoluntas erit uolu¬
ptatum contentio:Licer si euagari uelis idem ut aliam atque aliam faciem
ia et integra potestate transferre.Quid enim prohihet nos beatum di
re liberum animum: & erectum: et interitum:ac stabilem ext̾ra moctum:
extra cupiditatem positum. Cui unum bonum fit honestas: unum malum
uirpitudo: Cetera uilis turba rerum.Nec detrahens quicꝗͣ beatae nitae:nec
adñciens sine actu ac detrimento summi boni ueniens ae recedens. Hunc
ita fundatum necesse est uelit nolit: sequatur hilaritas continua: et letitia alta
atque ex alto ueniens. Ut quae suis gaudeat nec maiora domesticis cupiat. Qud¬
in ista perisset bene cum mimicis et friuolis et non perseuerantibus corpus¬
culismotibus. Quodie infra uoluptatem fuerit: in dolore erit. Uides autem
quem malam et noxiam seruitutem seruitutis sit: qua uoluptates: doloresq ĩ¬

Expanded text:
bonum eo quod sibi ipse dare potest noverit, cui vera voluptas erit volubonum eo quod sibi ipse dare potest noverit, cui vera voluptas erit voluptatum contemptio. Licet, si e vagari velis, idem in aliam atque aliam faciem salva et integra potestate transferre ; quid enim prohibet nos beatam vitam dicere liberum animum et erectum et interritum ac stabilem, extra metum, extra cupiditatem positum, cui unum bonum sit honestas, unum malum turpitudo, cetera vilis turba rerum nec de- trahens quicquam beatae vitae nec adiciens, sine auctu ac detrimento summi boni veniens ac recedens ? Hunc ita fundatum necesse est, velit nolit, sequatur hilaritas continua et laetitia alta atque ex alto veniens, ut qui suis gaudeat nec maiora domesticis cupiat. Quidni ista bene penset cum minutis et frivolis et non perseverantibus corpusculi motibus ? Quo die infra voluptatem fuerit, et infra dolorem erit ; vides autem, quam malam et noxiosam servitutem serviturus sit quem voluptates doloresque, in
Abbreviated transcription (Latin):
sis flagitiis nocia. Ingens gaudium subit inconcussum et equale: et pax et cõ¬
cordia animi: & magnitudo cum mansuetudine. Omnis enim ex infirmitate
feritas est. Quemadmodum idem exercitus modo latius panditur: modo in¬
angustum coarratur: Eraut in cornua summata: media parte curuatur:aut
tecta fronte explicatur. Uisilli utcunq: ordinatus est: eadem est et uoluntas
pro cisdem partibus standi. Ita diffinitio summi boni alias diffundi potest
et porrigi: alias colligi:.et in se eogi.Idem utiq: erit si dixero.Summum bo¬
num est animos fortuna despiciens: uirtute laetus: aut inuicta uis animi:Ø
ita rerum placida inactii cum humanitate multa: & conuersantiui cu
Libet itaq diffinire ut beatum dicamus hominemillum:cui nullum bo¬
num malumq sit misi bonus malusq animus. Honesti cultor: uirtute
contentus: quem non extollunt fortuita nec frangunt:qui nullum maius

Expanded text:
sis flagitiis noxia, ingens gaudium subit, inconcussum et aequale, tum pax et consis flagitiis noxia, ingens gaudium subit, inconcussum et aequale, tum pax et concordia animi et magnitudo cum mansuetudine ; omnis enim ex infirmitate feritas est. angustum coartatur et aut in cornua sinuata media parte curvatur aut recta fronte explicatur, vis illi, utcumque ordinatus est, eadem est et voluntas pro eisdem partibus standi : ita finitio summi boni alias diffundi potest et exporrigi, alias colligi et in se cogi. Idem itaque erit, si dixero: " Summum bonum est animus fortuita despiciens, virtute laetus " aut" Invicta vis animi, perita rerum, placida in actu cum humanitate multa et conversantium cura." Licet et ita finire, ut beatum dicamus hominem eum, cui nullum bonum malumque sit nisi bonus malusque animus, honesti cultorem, virtute contentum, quem nec extollant fortuita nec frangant, qui nullum maius
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem ex Sroicis proceribus. Est & mihi censendi uis. Itaq aliquem sequar. ali¬
quem iubebo sententiam diuidere. Fortasse et post omnes citatus nihil improbabo
ex his que priores decreuerint: et dicam:Haec amplius censeo. Interim q: omnes
Stoicos conuenit rerum nature assentio.Ab illa non deerrare:et ad illius legem
nplumq formari sapientia est.Beata est ergo uita conueniens nature sua
que non aliter contingere potest:quem si primum sana mens est:et in perpetu¬
a possessione sanitatis sue. Deinde sit fortis ac uehemens: pulcherrima et paties¬
anxii apta temporis corporis sui pertinentiumq: ad id curiosa non anxia. Ia¬
men illarum rerum quae uitam instruunt diligens sine admiratione cuiusq:
usura fortune muneribus non seruitura. Intelligis etiam si non adnciam seꝗ
perpetuam tranquillitatem. libertatem.Depulsis hisq aut irritant nos:aut ten

Expanded text:
aliquem ex Stoicis proceribus ; est et mihi censendi ius. Itaque aliquem sequar, alialiquem ex Stoicis proceribus ; est et mihi censendi ius. Itaque aliquem sequar, aliquem iubebo sententiam dividere, fortasse et post omnes citatus nihil improbabo ex iis, quae priores decreverint, et dicam : " Hoc amplius censeo." Interim, quod inter omnis Stoicos convenit, rerum naturae adsentior ; ab illa non deerrare et ad illius legem exemplumque formari sapientia est. Beata est ergo vita conveniens naturae suae, quae non aliter contingere potest, quam si primum sana mens est et in perpetua possessione sanitatis suae ; deinde fortis ac vehemens, tunc pulcherrime patiens, apta temporibus, corporis sui pertinentiumque ad id curiosa non anxie, tum aliarum rerum quae vitam instruunt diligens sine admiratione cuiusquam, usura fortunae muneribus, non servitura. Intellegis, etiam si non adiciam, sequi perpetuam tranquillitatem, libertatem depulsis iis, quae aut irritant nos aut terr
Abbreviated transcription (Latin):
tu istos qui eloquentiam laudant:qui opes sequuntur: qui gratie adulantur.qui
potentiam extollunt: Omnes autem sunt hostes: aut quod in equo est eẽ possut.
Quam magnus mirantium tam magnus inuidentium populus est. Quir
tius quero aliquid usu bonum quod sentiam non ostendam. Ista que spectant᷑
ad que consistitur: qua alter alteri stupens monstrat: foris nitent introrsus mi¬
sera sunt. Queramus aliquod non in specie honum: sed solidum et equale: et a
secretiore parte formosius.Hoc eruamus. Nec longe positum est muenietur.
Scire tantum opus est quo manum porrigas. Nunc uelut in tenebris uicina
transimus: offensantes ipsa que desideramus: sed ne te per circuitus traham:a¬
liorum quidem opiniones praeteribo. Nam et enumerare illas longum est:&
coarguere. Nostram accipe. Nostram uero cum dico non alligo me ad unum¬

Expanded text:
 istos, qui eloquentiam laudant, qui opes sequuntur, qui gratiae adulantur, qui  istos, qui eloquentiam laudant, qui opes sequuntur, qui gratiae adulantur, qui potentiam extollunt ? Omnes aut sunt hostes aut, quod in aequo est, esse possunt. Quam magnus mirantium tam magnus invidentium populus est. Quin potius quaero aliquod usu bonum, quod sentiam, non quod ostendam ? Ista, quae spectantur, ad quae consistitur, quae alter alteri stupens monstrat, foris nitent, introrsus misera sunt." Quaeramus aliquod non in speciem bonum, sed solidum et aequale et a secretiore parte formosius ; hoc eruamus. Nec longe positum est; invenietur, scire tantum opus est quo manum porrigas. Nunc velut in tenebris vicina transimus offensantes ea ipsa quae desideramus. Sed ne te per circumitus traham, aliorum quidem opiniones praeteribo—nam et enumerare illas longum est et coarguere. Nostram accipe. Nostram autem eum dico, non alligo me ad unum
Abbreviated transcription (Latin):
tis pessimo interprete probatum sit. Uulgus autem tam clamydatos ꝗͣ coronatos
uoco. Non enim colorem uestium quibus praetexta corpora sunt aspicio. Oculis
de homine non credo. Habeo melius certiusq lumen quo afalsis uera diiudice.
Animi bonum animus inueniat. Hic si unquam ille respirare et recedere in se ua¬
cauerit. Oꝗ̃si ipse uerum tortus a se fatebitur ac dicet: quicquid feci adbuc in¬
festum esse mallem. Quicquid dixi cum recogito in multis uideo. Quicquids
optaui mimicorum execrationem puto.Quicquid timui dii boni quanto leui¬
is fuit ꝗͣ q concupiui. Cum multis amicitias gessi: et in gratiam ex odio si
do ulla inter malos gratia est redii mihiipsi nondum amicus sum. Omnem ope¬
ram dedi ut me multitudini educerem: & aliquam dotem notabilem facerem. Qid
aliud quem telis me opposui etiam maliuolentie quod morderet ostendi. Uides¬

Expanded text:
tis pessimo interpreti, probatum sit. Vulgum autem tam chlamydatos quam coronatos tis pessimo interpreti, probatum sit. Vulgum autem tam chlamydatos quam coronatos voco; non enim colorem vestium, quibus praetexta sunt corpora, aspicio. Oculis de homine non credo ; habeo melius et certius lumen, quo a falsis vera diiudicem. Animi bonum animus inveniat. Hic, si umquam respirare illi et recedere in se vacaverit, o quam sibi ipse verum tortus a se fatebitur ac dicet : " Quicquid feci adhuc infec- tum esse mallem, quicquid dixi cum recogito, mutis invideo, quicquid optavi inimicorum exsecrationem puto, quicquid timui, di boni, quanto levius fuit quam quod concupii ! Cum multis inimicitias gessi et in gratiam ex odio, si modo ulla inter malos gratia est, redii ; mihi ipsi nondum amicus sum. Omnem operam dedi, ut me multitudini educerem et aliqua dote notabilem facerem. Quid aliud quam telis me opposui et malevolentiae quod morderet ostendi ? Vides
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare. Nunquam de uita iudicatur semper creditur. Uersatq nos et p̾¬
cipitat traditus per manus error: alienisq perimus exemplis. Sanabim¬
si modo separemur a cortu. Nunc uero stat contra rationem defensor mali suis
populus. Itaq idem uenit quod in comitus: in quibus eos factos praetores idem
qui fecere mirantur:cum se mobilis fauor circumegit. Eadem probamus:&
eadem improbamus et reprehendimus.Hic exitus est omnis iudicii in quo
secundum plures datur cum de beata uita agetur. Non est ꝙ mihi illud dissẽ¬
ionum more respondeas.Haec pars maior esse uidetur. Ideo enim peior est.
tam bene cum rebus humanis geritur:ut meliora pluribus placeant.Argumen.¬
tum pessimi turba est. queramus quid optime factum sit: non quid usitatissimu
et quod nos in possessionem fcelicitatis aeterne constituat.Non quid uulgo uerita¬

Expanded text:
quam iudicare, numquam de vita iudicatur, semper creditur versatque nos et praequam iudicare, numquam de vita iudicatur, semper creditur versatque nos et praecipitat traditus per manus error. Alienis perimus exemplis; sanabi- mur, separemur modo a coetu. Nunc vero stat contra rationem defensor mali sui populus. Itaque id evenit quod in comitiis, in quibus eos factos esse praetores idem qui fecere mirantur, cum se mobilis favor circumegit. Eadem probamus, eadem reprehendimus ; hic exitus est omnis iudicii, in quo secundum plures datur. Cum de beata vita agetur, non est quod mihi illud discessionum more respondeas : " Haec pars maior esse videtur." Ideo enim peior est. Non tam bene cum rebus humanis agitur, ut meliora pluribus placeant ; argumentum pessimi turba est. Quaeramus ergo, quid optimum factu sit, non quid usitatissimum, et quid nos in possessione felicitatis aeternae constituat, non quid vulgo, verita
Abbreviated transcription (Latin):
conditio est. In illis comprebensus aliquis limes: et interrogati incole non
patiuntur errare. At hic certissima quoq uia et celeberrima maxime de¬
cipit. Nihil ergo magis praestandum est quem ne pecorum ritu sequamur
antecedentium gregem pergentes non quo eundum est: sed quo itur. Atq
nulla res nos maioribus malis implicat ꝗͣ ꝙ ad rumorem componimur
tima rati ea que magno essensu recepta sunt: quidq exempla bonis
ta sunt: nec ad rationem sed ad similitudinem uiuimus.Inde ista tanta
coaceruatio aliorum supra illos ruentium. Quod in strage hominum ma¬
gna euenit cum ipse populus premit. Nemo ita cadit: ut non alium in se
atirabat. Primi exitio sequentibus sunt.Hoc in omni uita accidere ude¬
as: licet nemo sibi tantum errat: sed alieni erroris causa et auctor est. No
enim applicari antecedentibus: et dum unusquisq mauult credere

Expanded text:
condicio est. In illis comprensus aliquis limes et interrogati incolae non condicio est. In illis comprensus aliquis limes et interrogati incolae non patiuntur errare, at hic tritissima quaeque via et celeberrima maxime decipit. Nihil ergo magis praestandum est, quam ne pecorum ritu sequamur antecedentium gregem, pergentes non quo eundum est, sed quo itur. Atqui nulla res nos maioribus malis implicat, quam quod ad rumorem componimur, optima rati ea, quae magno adsensu recepta sunt, quodque exempla nobis multa sunt, nec ad rationem sed ad similitudinem vivimus. Inde ista tanta coacer- vatio aliorum super alios ruentium. Quod in strage hominum magna evenit, cum ipse se populus premit —nemo ita cadit, ut non et alium in se adtrahat, primique exitio sequentibus sunt—, hoc in omni vita accidere videas licet. Nemo sibi tantummodo errat, sed alieni erroris et causa et auctor est ; nocet enim applicari antecedentibus et, dum unusquisque mavult credere
Abbreviated transcription (Latin):
UITABEATA
IUERE GALIO ERATER OMNEC
beate uolunt. Sed ad prouidendum quid sit
quot beatam uitam efficiat caligant. Adeoq
non est facile consequi beatam uitam ut ab¬
ea quisq eo longius recedat quo ad illam cõ¬
citatius feretur. Si uia concitatius lapsus est
quae ibi in contrarium ducit ipsa uelocitasØ
maioris interualli causa fit. Proponendum
est itaq primum quid sit quod appetamus.
Tunc circunspiciendum est qua contendere illo celerrime possimus: intelle¬
cturi in ipso itinere: si modo rectum exit quantum quotidie proficiamus:
uantoq propius ab eo simus ad quos nos cupiditas naturalis impeli
Quandiu quidem passim uagamur non ducem secuti: sed fremitum et cla¬
morem dissonum in diuersa uocantium: conteretur uita inter errores bre¬
uis etiam si dies noctesq bone menti laboremus. Decernatur itaq et quo
tendamus: et qua non sine perito aliquo cui explorata sint ea in que proce¬
dimus. Quoniamquidem non eadem hic qui in ceteris peregrinatiombus

Expanded text:
ita Beata ivere, Gallio frater, omnes beate volunt, sed ad pervidendum, quid sit quod beatam vitam efficiat, caligant ; adeoque non est facile consequi beatam vitam, ut eo quisque ab ea longius recedat, quo ad illam concitatius fertur, si via lapsus est ; quae ubi in contrarium ducit, ipsa velocitas maioris intervalli causa fit. Proponendum est itaque primum, quid sit quod ad- petamus ; tune circumspiciendum, qua contendere illo celerrime possimus, intellecturi in ipso itinere, si modo rectum erit, quantum cotidie profligetur quantoque propius ab eo simus, ad quod nos cupiditas naturalis impellit. Quam diu quidem passim vagamur non ducem secuti sed fremitum et clamorem dissonum in diversa vocantium, conteretur vita inter errores brevis, etiam si dies noctesque bonae menti laboremus. Decernatur itaque, et quo tendamus et qua, non sine perito aliquo, cui explorata sint ea, in quae procedimus, quoniam quidem non eadem hic quae in ceteris peregrinationibus
Abbreviated transcription (Latin):
bus uentorum flatibus: ac nimborum niuisq et grandinis iacent: tumultu¬
osum spatium: tunc peragratis humilioribus ad summa prorupit: et pulcher¬
rimo diuinorum spectaculo fruitur aeternitatis sue memor in omne quod
fuit futurumq est euadit omnibus seculis: sTetaS¬

Expanded text:
ibus, ventorum flatibus ac nimborum nivisque et grandinis iactu tumultuibus, ventorum flatibus ac nimborum nivisque et grandinis iactu tumultuosum spatium. Tum peragratis humilioribus ad summa perrumpit et pulcherrimo divinorum spectaculo fruitur, aeterni- tatis suae memor in omne quod fuit futurumque est vadit omnibus saeculis
Abbreviated transcription (Latin):
efferret. huic parem uirtutem exhiberes oportet: & animum a luctu recipias
et id agas ne quis te putet partus tui poenitere caeterum quia necesse est cum
omnia feceris: cogitationes tamen tuas subinde ad me recurrere. nec quenꝗͣ¬
nunc ex liberis tuis frequentius tibi obseruari: non quia illi mihi minuse
sint: sed quia naturale est manus sepius ad id decurrere quod doleat: qualẽ me
cogites accipe letum et alacrem uelut optimis rebus.sunt autem optima:quo¬
niam animus omnis cogitationis expers operibus suis uacet:et modo se leuio¬
ribus studiis oblectat: modo ad consciderandam sui uniuersiq naturam ueri
auidus insurgit terras primum situmq earum querit. Deinde conditionẽ
circunfusi maris: cursusq eius alternos et recursus. tunc quicquid inter ce¬
lum terrasq pleni formidinis interiacet perspicit: & octone tribus fulmim¬

Expanded text:
efferret. Huic parem virtutem exhibeas oportet et animum a luctu recipias efferret. Huic parem virtutem exhibeas oportet et animum a luctu recipias et id agas, ne quis te putet partus tui paenitere. Ceterum quia necesse est, cum omnia feceris, cogitationes tamen tuas subinde ad me recurrere nec quemquam nune ex liberis tuis frequentius tibi obversari, non quia illi minus cari sunt, sed quia naturale est manum saepius ad id referre, quod doleat, qualem me cogites accipe : laetum et alacrem velut optimis rebus. Sunt enim optimae, quoniam animus omnis occupationis expers operibus suis vacat et modo se levioribus studiis oblectat, modo ad considerandam suam universique naturam veri avidus insurgit. Terras primum situmque earum quaerit, deinde condicionem circumfusi maris cursusque eius alternos et recursus. Tunc quidquid inter caelum terrasque plenum formidinis interiacet perspicit et hoc toni- tribus, fulmin
Abbreviated transcription (Latin):
xui. annos quibus maritus cius egyptum obtinuit. nunquam in publico cõ¬
specta est. Neminem prouincialem in domum suam admisit: nihil a uiro petut
prouincia: in qua etiam qui uitauerunt culpam non effugerunt: infamia uelut
unicum sanctitatis exemplum suspexit. et quodilli difficillimum est cui etiam
periculosi sales placent: omnem uerborum licentiam continuit: et hodie:
lem sibi quauis nunquam speret semper optat.multum erat si per.xui.dies.
illam prouinciam probasset:plus est quot ignorauit. hoc non ideo refero ut eis
laudes exequar: quas circunscribere potius est quem partem transcurrere.sed
ut intelligas magni animi esse foeminam quam non ambitio: non auaritia
comites omnis potentie et pestis uicerunt. non metus mortis eam ex arma
naui naufragium suum spectantem deterruit:quominus ex animi uii¬
haec haberet: non quaereret quemadmodum inde exiret:sed quemadmodum

Expanded text:
sedecim annos, quibus Aegyptum maritus eius optinuit, numquam in publico consedecim annos, quibus Aegyptum maritus eius optinuit, numquam in publico conspecta est, neminem provincialem domum suam admisit, nihil a viro petit, provincia, in qua etiam qui vitaverunt culpam non effugerunt infamiam, velut unicum sanctitatis exemplum suspexit et, quod illi difficillimum est, cui etiam periculosi sales placent, omnem verborum licentiam continuit et hodie similem illi, quamvis numquam speret, semper optat. Multum erat, si per XVI annos illam pro- vincia probasset ; plus est, quod ignoravit. Haec non ideo refero, ut laudes eius exsequar, quas circumscribere est tam parce transcurrere, sed ut intellegas magni animi esse feminam, quam non ambitio, non avaritia, comites omnis potentiae et pestes, vicerunt, non metus mortis iam exarmata nave naufragium suum spectantem deterruit, quo minus exanimi viro haerens non quaereret, quemadmodum inde exiret, sed quemadmodum