comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾ nec mortis dextra se purgat porigit tu saluuis et in columis periisse
tibi aliquid corum doles/ qͥ ue si tua fuissent tecum bodie salua essent
Michi et enim crede/ uera bona non pereunt Non est aurum uirture nol¬
lius/ ne par quidem/ quod non igne consumitur sed piugarur/ m agnui
me afflauit in cendium /. Rõ. Ceculus nescio quis famam diuinitarisi¬
gne quesiut. apud uirgilium Iuli comas flanma corripiens/ prima
dubie spem sallutis attulit Seruio caput arsisse. non poeticum sed
istoricam regni omen fuit/ Constat e flammis iliacis piodiisse ioma¬
ni imperii fundatores/ deniq et heliam incendio abiisse deum q ipͥm
in fłama ignis apparuisse sacre loquũtur historie/ ut nõ ã merito ue¬
stris in urbibus index hic soleat esse letitie/. qui tibi materia est doloris¬
.D. domus igne subito conflagauit mea. Rõ. Et templum diane olim

Expanded text:
e nec mortis dextra se porrigit. Tu salvus et incolumis periisse e nec mortis dextra se porrigit. Tu salvus et incolumis periisse tibi aliquid eorum doles, que si tua fuissent, procul dubio tecum hodie salva essent. Michi etenim crede: vera bona non pereunt; non est aurum virtute nobilius, ne par quidem, quod non igne consumitur sed pugnatur. Magnum me afflavit incendium. Ceculus nescio quis famam divinitatis igne quesivit; apud Virgilium Iulii comas flamma corripiens, primam dubie spem salutis attulit, Servio caput arsisse, non poeticum sed historicum regni omen fuit, constat ex flammis Yliacis prodisse Romani Imperii fundatores; denique et Heliam incendio obiisse, Deumque ipsum in flamma ignis apparuisse, sacre loquuntur historie, ut non inmerito vestris in urbibus index hic soleat esse letitie, qui tibi materia est doloris. Domus igne subito confragravit mea. Et templum Diane olim
Abbreviated transcription (Latin):
X incendio uix abii. Rõ. An igitur euasisse fortune trahis ad
in iuriam / Sine queri alcibiadem qui hostili ex incendio nõ¬
euasit q qͣ ut teuestre preuideris / celestibus quis nam obsiet
incendiis / Romanus michi rex tullus hostilius et romanꝰ
respondeat imperator carus/ quorum primus rome in regia/ alter in ca¬
stris ad tigrim auinem/ si comunibus istoriis est fides igne arsit eche¬
ieo/ .d. Bonis meis omnibus amissis nudus ex incendio euasi .Rõ.
Quando precor hoc diceret seu Bias ut omnes uolunt/ seu stilbon ut uult
se neca qui incensa patria ad monitus seu in crepitus ꝙ nichil suorum
clare siue horum alter id dixerit siue uterq quãuis he uoces ex ore
primi semꝑ auctoris clarlus sonent sed omisso auctore/ dicti ueutas
utiq nota est herent nempe precordiis uera bona: uiuoq nichil eupit᷑
possessori sed nec mortuo quidem in anima enim sunt/ quo uec fortune¬

Expanded text:
x incendio vix abii. An ne igitur evasisse fortune trahis ad x incendio vix abii. An ne igitur evasisse fortune trahis ad iniuriam? Sine queri Alcibiadem, qui hostili ex incendio noevasit. Quanquam et terrestre previderis, celestibus quis iam obstet ex incendiis? Romanus michi rex Tullus Hostilius et Romanus respondeat Imperator Carus, quorum primus Rome in regia, alter in castris Tygrim amnem, si communibus historiis est fides, igne arsit ethereo. Bonis meis omnibus amissis, nudus, ex incendio evasit. Quando precor hoc diceret seu Bias, ut omnes volunt, seu Stilbon, ut vult Seneca, qui incensa patria admonitus seu increpitus, quod nichil suorum clare sive horum alter id dixerit, sive uterque, quamvis he voces ex ore primi semper auctoris clarius sonent; sed, omisso auctore, dicti veritas utique nota est. Herent nempe precordiis vera bona, vivoque nichil eripitur possessori, sed ne mortuo quidem. In anima enim sunt, quo nec fortun
Abbreviated transcription (Latin):
liam ad miratione suspendas/ iam quid sit poetica tempestes intelligis/
er qui male credulus stupor fuit iam noticia cerra est qua in bene ułme¬
ru mortis uel iactu mercium sis adeptus/. d. duro naufragio laboraui.¬
.Rõ. Sine labore nichil discitur hoc si sapis perpetuum documentum tibi
erit ne quando amplius credere uitam uentis in auimum inducas .d. pa¬
ssus sum triste naufragium/. Rõ.Si primum caue ne secundum adeas/ si
secundum scile scitum est illudꝰ publii mimorfragi improbe neptunũ accus¬
ar qui irerum naufragium fecit/. D. Cerubili naufragio uix euasi. Rõ.¬
nescio quid terribilius adeo sit in aquis mori q̃ in terus qñ quidem in
alterutro moriendum fir seu quid optabilius uermium cibus esse qͣ pisciu
postq̃ tamen enatasti. cura ne iterum fracto uitam iemo/ aut lacere debe¬
as tabelle. d̾ iste terienum animal terram pari et celum potius ambueꝙͣ
pellagus ⁊

Expanded text:
liam admiratione suspendas; iam quid sit Poetica tempestas intelligis, liam admiratione suspendas; iam quid sit Poetica tempestas intelligis, et qui male credulus stupor fuit, iam notitia certa est, quam bene vel metu mortis, vel iactu mercium sis adeptus. Duro naufragio laboravi. Sine labore nil discitur: hoc si sapis, perpetuum documentum tibi erit, ne quando amplius credere vitam ventis in animum inducas. Passum sum triste naufragium. Si primum, cave ne secundum adeas, si secundum, sile. Scitum est illud apud Publii mimographi: Improbe Neptunum accusat qui iterum naufragium facit Terribili naufragio vix evasi. Nescio quid terribilius adeo sit in aquis mori, quam in terris, quandoquidem in alterutro moriendum est, seu quid optabilius vermium cibus esse quam piscium. Postquam tamen enatasti, cura ne iterum fracto vitam remo aut lacere credas tabelle. Disce terrenum animal terram pati, et celum potius ambire quam pelagus. 55
Abbreviated transcription (Latin):
hiara est quidem sine precipitatio ne cupid iditas ad quid enim uult cõfestĩ
uult moras q omnes / et illarum comices sumptus odit/ ea breuis in
exirium uia et crebri puma naufragii causa est/ .d. M agno naufrag¬
io uexatus sum. Rõ. Didicisti deum orare uocaq facere et pacisci
multa quorum et si metus causa fuir tu ta men agnosce fidem torre
reditus / non impune deus luditur odit ille fidifragas/. d. fedum nau¬
fragium passus sum. Rõ. de Naufragio non queritur/ nisi qui euasit t
gaude igitur saluus et doctior transacti periculi grata solet eẽ memoria
sicut ex diuerso finite prosꝑitatis amara recordatio/ quanti olim face¬
ies iudisse tortones equoreos/ et montes spumeos aquarum atq assirrge¬
tes fluctus in nubila/ et pellagi monstra natantia. habes unde brumali
nocte aute focum fabellas borrificas narres attonitus/ crepidulam q fami¬

Expanded text:
Rara est quidem sine precipitatione cupiditas. Quicquid enim vult, confestim Rara est quidem sine precipitatione cupiditas. Quicquid enim vult, confestim vult, morasque omnes et illarum comites, sumptus, odit; ea brevis in exitium via, et crebri prima naufragii causa est. Magno naufragio vexatus sum. Didicisti Deum orare, votaque facere, et pacisci multa, quorum etsi metus causa fuit, tu tamen adgnosce fidem, terre redditus, non impune Deus luditur: odit ille fedifragos. Fedum naufragium passus sum. De naufragio non queritur, nisi qui evasit: gaude igitur salvus et doctior. Transacti periculi grata solet esse memoria, sicut ex diverso finite prosperitatis amara recordatio. Quanti vero olim faceres vidisse tritones equoreos, et montes spumeos aquarum, atque assurgentes fluctus in nubila, et pelagi monstra natantia? Habes unde brumali nocte ante focum fabellas horrificas narres attonitis, trepidulamque fami
Abbreviated transcription (Latin):
mi presenti uirtute consolida/. Amariuscula heo quam de¬
fles abscentia forsan in tempore cariorem tibi amicumt
et amici presentiam effecerit dultiorem ⁊
de naufragio. dolor.¬
Raui naufragio iactarus sum. Riõ. Maris tu mi chi memoras
naufragium animi autem sciles qͣi uero uel grauius uel¬
⁊ crebrius ullum sit ibi est tempestas illa cupidinum et affe¬
ctuum/ ceu uentorum repugnantia que uos tensis cõcu¬
piscentie speiq uelis gubernaculo mentis excusso cõstã¬
neq anchoris in alto ꝑditis per omnes lictorum fluxus/ perq oĩa
maria circunuoluit illud te naufragium in hoc traxit tolle cupidita¬
tem nauigationem ip̾am aut certe ꝑiculum nauigandi magna ex
parte substuletis / Illa non in naues solum sed in scopulos et ĩ mor¬
rm cogit mi seros / itaq feie omnes/ qui suis auspitiis in mari peut
prius in animo periere/ prius q illos auaricie demersit unda qͣ pellagus/

Expanded text:
mi presenti virtute consolida; amariuscula enim hec quam demi presenti virtute consolida; amariuscula enim hec quam defles absentia, forsan in tempore cariorem tibi amicum, et amici presentiam effecerit dulciorem. 54 DE NAUFRAGIO Gravi naufragio iactatus sum. Maris tu michi memoras naufragium, animi autem siles, quasi vero vel gravius vel crebrius ullum sit: ibi est tempestas illa cupidinum et affectuum, seu ventorum repugnantia, que vos tensis concupiscentie speique velis, gubernaculo mentis excusso, constantieque ancoris in alto perditis, per omnes litorum fluxus perque omnia maria circumvolavit. Illud te naufragium in hoc traxit; tolle cupiditatem, navigationem ipsam aut certe periculum navigandi, magna ex parte sustuleris. Illa non in naves solum, sed in scopulos et in mortem cogit miseros. Itaque fere omnes, qui suis auspiciis in mari perierunt, prius in animo periere, priusque illos avaritie demersit unda quam pelagi.
Abbreviated transcription (Latin):
illud̃ apud eundem po̾etam et legiius et laud̾amus pallas euande ĩ ĩpis¬
omĩa sunt occulis. Et cicero ip̾e in epła quadam balbum a micum suiͦ
in galliis sub cesare militanten non solum in aniono habeie/ sed ĩ oce¬
ulis ferie se dicit .d. Amicus a best meus. Rõ. Interdum nõ cognoscit᷑
ami cus nisi abesse ceperit sicut cunctis in rebus sio in amicitiis/ co¬
pia in gens gustum hebetat: penuria acuit / ꝙ si magister amorum
intermissionem amantibus utilem dicit/ quibus omnibus in p̃ntia
ost uoluptas cur non eadem utilis sit amicis quorum in uirtute iocun¬
ditas cora est que abscentie nullum sentit in comodum cum ubilib
presens sit noli ergo desiderio subcumbere/ sed amicum mẽte cõples¬
rere/ quem tibi nec discessus eupiat/ nec mors ipa. d. Amici dulcis ab¬
scentiam amare fleo . Rõ. perfermodo. et molliores partes ani¬

Expanded text:
illud apud eundem Poetam et legimus et laudamus, ubi de Evandro ac Pillud apud eundem Poetam et legimus et laudamus, ubi de Evandro ac Pomnia sunt oculis. Et Cicero ipse in epystola quadam, Balbum amicum suum in Gallis sub Cesarem militantem, non solum in animo habere, sed in oculis ferre, se dicit. Amicus abest meus. Interdum non cognoscitur amicus, nisi abesse ceperit, sicut cunctis in rebus, sic in amicitiis, copia ingens gustum hebetat, penuria acuit. Quod si magister amorum intermissionem amantibus utilem dici, quibus omnibus in presentia est voluptas, cur non eadem utilis sit amicis, quorum in virtute iucunditas tota est, que absentie nullum sentit incommodum, cum ubilibet presens sit? Noli ergo desiderio succumbere, sed amicum mente complectere, quem tibi nec discessus eripiat, nec mors ipsa. Amici dulcis absentiam amare fero Perfer modo, et molliores partes ani
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝓ consulatum asie ad ministrantem scribens cum tua inquit lego
te audire. cum ad te scribo tecum loqui uideor et mox eum ad glorie exce¬
llentiam exhortaus efficacissimum ad id dicit Indictis factisq suis oĩ¬
bus fraternam sibi animo fixisse presentiam/. Nescio an athenis/ an uͥ
esset epicurus dum amico scribens / sie fac inquit omia tanqͣ spectet epl¬
curus/. Certe in campanea erat anneus / dum lucilum suum in scicilia d̾e¬
genrem litteris alloquens/ ut secum studeat secum ceneti secum ambulet
ortatur/ que facere ille non posser/ nisi animo fierent et nõ occuloruz
neq aurium / non manuum neq pedum mi nisterio indigerent/.d. oc¬
culi mei abscentem amicum auxie requirunt/. Rõ. Non possum nega¬
re. ꝙ occulis aliquũ ꝑ abscentiam detrahatur animo autem nichil y¬
mo nec occulis quodamo ut p̾dixͣ / si tñ amicicia uera ests unde et

Expanded text:
um proconsulatum Asie administrantem scribens: “Cum tua, inquit, lego um proconsulatum Asie administrantem scribens: “Cum tua, inquit, lego te audire, cum ad te scribo tecum loqui videor”, et mox eum ad glorie excellentiam exhortans. Efficacissimum id dicit, in dictis factisque suis omnibus fraternam sibi animo definxisse presentiam. Nescio an Athenis an ubi esset Epicurus dum amico scribens, “Sic fac, inquit, omnia tamquam spectet Epicurus”. Certe in Campania erat Anneus, dum Lucilium suum in Sicilia degentem literis alloquens, ut secum studeat, secum cenet, secum ambulet hortatur; que facere ille non posset, nisi animo fierent, et non oculorum neque aurium, non manuum, neque pedum ministerio indigerent. Oculi mei absentem amicum anxie requirunt. Non possum negare quin oculis aliquid per absentiam detrahatur, animo autem nichil, immo, nec oculis quodammodo, ut predixi, si tamen amicitia vera est. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
tus obstent abesse non nunqͣ mallis in abscentia nil amarum / nilq
quod pungat pieter desciderium quod dulce tamen ne tuipe quidem ne¬
gas de dillecti abscentia me afligit/. Rõ. Est id fateor comune muli¬
eum atq hominum muliebriter amantium quorum dellectatio omnis
in sensibus est nichilominus de his ip̃is poeta loquẽbatur ubi ait ab
scens abscentem auditq nu̾etq Id si ira est/ cur non amicus ab scẽtem¬
quoq amicum audiet et uidebit nisi foite purgation̾es ad huius modi
uisionem lasciue sunt occuli q urtuti aut plus aliquid dignitatis iusano
qͣ casto tribuitur amori cui pret̾ honestos ac uolucres cogitatus/ quos ꝓ
libito uagaui. et esse ubi uelint nulla distantia nulla uis prohibet epł¬
ari quoq remedio consultum est/ quo nescio an piesentia illa sit gratior
Ronie quidem erat marchus cicero/ dum ad ꝗntum ciceronem fratrem su¬

Expanded text:
tuis obstent, abesse nonnumquam malis. In absentia nil amarum, nil tuis obstent, abesse nonnumquam malis. In absentia nil amarum, nil quod pungat preter desiderium, quod dulce tamen, ne tu ipse quidem negas. Dilecti absentia me affligit. Est id, fateor, commune mulierum, atque omnium muliebriter amantium, quorum delectatio omnis in sensibus est: nichilominus de iis ipsis Poeta loquebatur ubi ait: illum absens absentem auditque videtque. Id si ita est, cur non amicus absentemquoque amicum audiet et videbit? nisi forte purgatiores ad huiusmodi visionem lascivie sunt oculi, quam virtuti, aut plus aliquid dignitatis insano quam casto tribuitur amori, cui preter honestos ac volucres cogitatus, quos pro libito vagari, et esse ubi velint, nulla distantia, nulla vis prohibet. Epistolari quoque remedio consultum est, quo nescio an presentia ulla sit gratior. Rome quidem erat Marcus Cicero dum ad Quintum Ciceronem fratrem su
Abbreviated transcription (Latin):
uocas horatius quod a multis postea usiupatum iam pridem in prou̾bium
uenit sed si amicus non natitraliter tanrum sed ciuiliter possidetur ꝗd
amicitie nocer abscentia q uominus tecum ubicunq sit amicus sedeat
ambuler collo quatur/ uł iocosa/ uel seria/ et quod piesons forte non
faceiet/ abscens faciat/. Nam si nil aliud uideretis/ nisi que sunt ante ce¬
culos et sola uos presentia dellectaient/ breuis ad modum uisio/ et an¬
gusta dellectatio uestra foret⁊ d. Amici abscentis dulci desiderio laboro¬
.liõ. Acqui amaris soliti estis laborare non dulcibus. Accipe uoro nunc
quod uulgi aures uix capiant dici nequit qͣ cenera qͣ q fastidiens.
sit interdum presentia eciam amicorum sepe paruis offenditur/ ut quos
ualde dillexeus/ quorum ue pñtiam uebementer optaueris non amicos
mõ sed fratres/ aut filios ꝙ forte sollitud mis studio uel occupatio nibus

Expanded text:
vocat Horatius, quod a multis postea usurpatum, iampridem in proverbium vocat Horatius, quod a multis postea usurpatum, iampridem in proverbium venit. Sed si amicus non naturaliter tantum, sed civiliter possidetur, quid amicitie nocet absentia, quominus tecum ubicunque sit amicus, sedeat, ambulet, colloquatur vel iocosa, vel seria? Et quod presens forte non faceret, absens faciat. Nam si nil aliud videritis, nisi que sunt ante oculos, et sola vos presentia delectarent, brevis admodum visio, et angusta delectatio vestra foret. Amici absentis dulci desiderio laboro. Atqui amaris soliti estis laborare non dulcibus. Accipe vero nunc, quod vulgi aures vix capiant: dici nequit, quam tenera, quanque fastidiens presentia sit interdum etiam amicorum; sepe parvis offenditur, ut quos valde dilexeris, quorumve presentiam vehementer optaveris, non amicos modo, sed fratres aut filios, quod forte sollicitudinis studio, vel occupationibus
Abbreviated transcription (Latin):
uit eum quis tanta fude sui licet hostis amiciciam coluisset ta nta est
uirtutis et amicitie pulcritudb ut eciam in hoste dellectet cogatq illũ
quoq a mare qui se odeut/.D. Amitus michi fudissimus obiit . Nõ. In me¬
moua tibi sepeliendus est tua/ ubi clam sepe tecum sit et nunqͣ totus obierit
qui si tibi forte aliter q̃ morte perieut nõ tu amicum/ sed oppinionem
falsam amicitie peididisti i
Micorum corqueor abscentia. Rõ. Solet id quidem euenire
sed qui amici mortem feredid icerit aliquanto facilius feret
abscentiam/. nec franget abitus quem non fregit obitus /. d.¬
Abest michi optatissi mus amicus / dextra manus d̾excerq oc¬
culus meus abest. Rõ. Et si iuedituri abessent nicbil tamen non fer¬
endum uiro dicerem nunc redibunt et tua tibi resticuetur integritas¬
.d. Abest amicus dimidia mei pars /.Nõ. dimidium anime sue uirgiliu

Expanded text:
vit eum, qui tanta fide, sui licet hostis amicitiam coluisset. Tanta est vit eum, qui tanta fide, sui licet hostis amicitiam coluisset. Tanta est virtutis et amicitie pulchritudo, ut etiam in hoste delectet cogatque illum quoque amare, qui se oderit. Amicus michi fidissimus obiit. In memoria tibi splendidus est tua, ubi tam sepe tecum sit, et nunquam totus obierit. Qui si tibi forte aliter quam morte perierit, non tu amicum, sed opinionem falsam amicitie perdidisti. Amicorum torqueor absentia. Solet id quidem evenire: sed qui amici mortem ferre didicerit, aliquanto facilius ferret absentiam nec franget abitus, quem non fregerit obitus. Abest michi optatissimus amicus, dextra manus dexterque oculus meus abest. Etsi irredituri abessent, nichil tamen non ferendum viro dicerem, nunc redibunt, et tua tibi restituentur integritas. Abest amicus dimidia mei pars. Dimidium anime fuit Virgilium
Abbreviated transcription (Latin):
hibet Sed uos quo niam. scipiones et lellii. non potestis esse ne ui¬
ri quidem esse uultis/ et quia summa non prenditis/ media despeu¬
ris aut sper niris / qiͣ ut poesim sic uirtutem medio ciem nec dii nec
ho mines sint laturi .d. Amicum michi mors eripuit. Rõ. Ama
corpus eupere mors potesti non amiciciam nec amicum S ũt eĩm
ex illorum genere/ que nec morti nec fortune subiacent sed uirtuti
que una humanis in rebus libera. et quecunq illi sub sunt libeita¬
ti &b nare potens est non esset tanti precii amicus siram facile
pordi posset/ .d. Sine amico remansi /.Ro. Si ure colis amiciti¬
as̃ nec tibi ueteres desunt nec noui unq defueri ntamici quin
ex hostibus tibi amicos ea quidem redet oppinio Nichil magis singustũ
cesarem conaliauit herodi q ꝙ is hosti amicissimum sibi q propt̾
illum mi micissimũ se fuisse piofessus est sua dignũ amicitia iudica¬

Expanded text:
rohibet? Sed vos quoniam Scipiones et Lelii non potestis esse, nec virohibet? Sed vos quoniam Scipiones et Lelii non potestis esse, nec viri quidem esse vultis, et quia summa non prehenditis, media desperatis aut spernitis, quasi ut poesim, sic virtutem mediocrem nec Dii nec homines sint laturi. Amicum michi mors eripuit. Amici corpus eripere mors potest, non amicitiam nec animum: sunt enim ex illorum genere, que nec morti nec fortune subiacent sed virtuti, que una humanis in rebus libera, et quecunque illi subsunt, libertate donare potens est. Non esset tanti pretii amicus, si tam facile perdi posset. Sine amico remansi. Si rite colis amicitias, nec tibi veteres desunt, nec novi unquam defuerint amici, quin ex hostibus tibi amicos ea quidem reddit opinio: nichil magis Augustum Cesarem conciliavit Herodi, quam quod is hosti suo amicissimum, sibique propter illum inimicissimum se fuisse professus est: sua dignum amicitia iudica
Abbreviated transcription (Latin):
antium discursus / sollitudinum q/ diuersoria et secessus quantum de¬
niq scudia / quantum ociaꝵ quantum q negotia nuno aliena nurio ꝓpͥar
et illa rerum multifor mium iugis atq in ueta necesitãs cui nulla pro¬
speritas eximitur cõuictur detrabunt ex optatõ q̃ congiessus iari qͣ
breues sollicite q more. q duel digressus qͦ rreditus seri qui obices
quenam impedimenta qui baquer his acismlibus uite difficulton¬
bus amicitie q compedibus ad memoriam ⁊eductis/ intelliges quã¬
tulum ost quod tibi mors abstulit/. Nam si id in amicicia solum lib¬
ras/ quod unum alli perpetuum ac stabile fundamentum ost ꝓrsũ nie¬
hil ibi mors potuit / Audisti apud tullium se solantem lolium ur
illi scipio suus uiuit / ut in memoria eius/ neo ex tinoti amici fama
nec uirtus extinguitur Quid scipionem tuum ibi nunc uiuere ꝓ¬

Expanded text:
antium discursus, sollicitudinumque diversoria et secessus, quantum deantium discursus, sollicitudinumque diversoria et secessus, quantum denique studia, quantum otia quantumque negotia, nunc aliena, nunc propria, et illa rerum multiformium iugis atque invicta necessitas, cui nulla prosperitas eximitur, convictui detrahunt exoptato, quot congressus rari, quam breves solliciteque more, quam duri digressus, quam reditus feri, qui obices, quenam impedimenta, qui laquei. His ac similibus vite difficultatibus amicitieque compedibus ad memoriam reducti, intelliges quantulumque est quod tibi mors abstulerit. Nam si id in amicitia solum libras, quod unum illi perpetuum ac stabile fundamentum est, prorsus nichil ibi mors potuit auferre. Audisti apud Tullium, se solantem Lelium, ut illi Scipio suus vivit, ut, in memoria eius, nec extincti amici fama, nec virtus extinguitur. Quid Scipionem tuum tibi nunc vivere p
Abbreviated transcription (Latin):
Misi amicum. Ro. si ut debos uirtutem in amoco omasti illa
certe non pditur nec moutur imo ueras amicicias ĩ mortales
dicunt quod nec ullo unq discidio amicorum̃ nec ip̃a denũ
morte soluuntur sic discordiam uicium q omne uincit uir¬
rus ip̃a uero nulla ie uincitur .D. Amicum amisi . Rõ. Cetera cum amifis
non habes/ micos caros ue omnes tum maxime babeas d̾um uideantur
amissi presentia enim delicara nedicam fastidiosaitidem ac supeiba mini¬
mis rebus osfenditur imicorum recordatio suauis ac iocunda est nil
iamarum retinens nl dulce non recinens. d. Amicum optimũ morte ami¬
sir Rõ. Si comoditates peiditas quereris/ ittilitaris quidem michi tu calo¬
ulum / non amicitie ponis/ si conuictum cogitas q̃ parua temporis ui¬
uentium quoq presentiam exhibet amitorum quantum cure quantum
morbi occupant quantum sopor ac uoluptas quantum quoq peregrin¬

Expanded text:
misi amicum. Si ut debes, in amico virtutem amasti, illa misi amicum. Si ut debes, in amico virtutem amasti, illa certe non perditur, nec moritur. Ideo veras amicitias immortales dicunt, quod nullo unquam dissidio amicorum, nec ipsa demum morte solvuntur. Sic discordiam vitiumque omne vincit virtus, ipsa vero nulla re vincitur. Amicum amisi. Cetera cum amiseris non habes; amicos carosve omnes, tum maxime habeas, dum videantur amissi: presentia enim delicata, ne dicam fastidiosa itidem ac superba, minimis rebus offenditur amicorum, recordatio iucunda et suavis est, nil amarum retinens, nil dulce non retinens. Amicum optimum morte amisi. Si commoditates perditas quereris, utilitatis tu michi calculum, non amicitie quidem ponis, si convictum, cogita, quam parva pars temporis viventium quoque presentiam exhibet amicorum, quantum cure, quantum morbi occupant, quantum sopor ac voluptas, quantum quoque peregrin
Abbreviated transcription (Latin):
in rebus est flebile. flendum potius d̾um impendet q dum cransut qd
regom profecto illum non larebat cuius paulo añ meminimus . d. optimi
moite fratris afficior/. Rõ. Nullus affectus intensior q patetnus qͣ obrẽ
et que in morte filii dicta sunt/ fratris ad interitum transfer / et q̃ utro¬
biq dici solent / amicorum eciam in morte profuerint / que iactura par
summis est ferenda tamen ut relique/ imo enim animi robore tol¬
loranda sunt omnia que iudentur grauia et si ceditur oppres¬
sura sunt/ d. Amantissimum fratiem amisi. Nõ. In ui sum ami¬
sisse peius fuerat/ illius enim amara huius autem ip̃a quoq me¬
moua dulcis est/. D. Gratissimum ip̃is ab in cunabulis uite comitem per¬
didi solus sum. Rõ. Non est solus cum quo est uirtus et honeste habitãt¬
cure/ mtrr quas affixam p̃cordiis fratris y maginem esse nec mors
ipã uetuerit/ sic nec frater perditus nec tu solus

Expanded text:
in rebus est flebile, flendum potius dum impendet, quam dum transit. Quod in rebus est flebile, flendum potius dum impendet, quam dum transit. Quod Regem profecto illum non latebat, cuius paulo ante meminimus. Optimi fratris morte afficior. Nullus affectus intensior quam paternus, quam ob rem, ut que in morte filii dicta sunt, fratris ad interitum transfer, et que utrobique dici solet, amicorum etiam in morte profuerint, que iactura par summis est, ferenda tamen ut reliqua. Uno enim animi robore toleranda sunt omnia, que videntur gravia, etsi creditur oppressura sunt. Amantissimum fratrem amisi. Invisum amisisse peius fuerat: illius enim amor, huius autem ipsa quoque memoria dulcis est. Gratissimum ipsis ab incunabulis vite comitem perdidi, solus sum. Non est solus, cum quo virtus et honestas habitant, inter quas affixam precordiis fratris imaginem esse, nec mors ipsa vetuerit. Sic nec frater
Abbreviated transcription (Latin):
frmitas/ uos equidem non infumi neq obtusi sed quod excusatione careat
dissi mulatores eximi/ et ad fallendum uos merip̃os inge nio sissimi/ qui
tanto scudio mutilia discitis/ necessaua nescire nitimini neꝗdq̃ tamen
clausis nanq sepe occulis ingerunt et nesciendi auidum inge niu iriũ¬
punt et obliuiscendi cupidam memoriam interpellant et multa in dies
feit uita hominum que uos cogitare adigant quod noletis/ que ue
sed ad plenum fatior figmenta mortalium sola mors discutit .d. Et mõ¬
talem et moriturum fratrem sciui. mortium fleotii/. Rõ. Magna pars
humanorum actuum supẽifluit quid fles mortuum aut quid ille aut qd
tibi quid ue alii tuus lic fletus prodest ut sit malum mors quod docti
negant quod nemo negauerit mali iueperabilis est fletus in utilis/ et
certe si quid pieter animi uicium dici miserum decet si quid penitus

Expanded text:
firmitas. Vos equidem non infirmi neque obtusi, sed, quod excusatione careat, firmitas. Vos equidem non infirmi neque obtusi, sed, quod excusatione careat, dissimulatores eximii, etsi ad fallendum vosmet ipsos, ingeniosissimi, qui tanto studio inutilia discitis, necessaria nescire nitimini. Ne quicquam tamen: clausis namque sese oculis ingerunt, et nesciendi avidum ingenium irrumpunt, et obliviscendi cupidam memoriam interpellant, et multa in dies fert vita hominum, que vos cogitare adigant, quod nolletis, queve Sed ad plenum fateor: figmenta mortalium, sola mors discutit. Et mortalem et moriturum fratrem scivi, mortuum tamen fleo. Magna pars humanorum actuum suplerfluit. Quid fles mortuum? aut quid illi, quid tibi, quidve alii tuus hic fletus prodest? Ut sit malum mors, quod docti negant, quod nemo negaverit, mali irreparabilis est fletus inutilis. Et certe si quid preter animi vitium dici miserum decet, si quid penitus
Abbreviated transcription (Latin):
et qui amant pene sibi eternas delicias suas fingunt Tusi frane
natum noueras et mortalem nosse debueras /. et idcirco si pioui¬
sam mortem inopinum uelut aliquũ doles/ longe euas si impuisa
fuit autem errasti/.D. S ciebam mortalem sed demorte non cogita¬
bani. Rõ. Inconsulte/ sed bes dissi mulario uestra est uix unq̃ mo¬
u crediris mortales cum et contingens mori somper et aliquando ecia
si necesse imo cum nõ mori nuiq mori autem semper uestre lex
immobilis sit nature sed uos assidue morientes seusum apͥntib
animum a fine diuertitis uulgare malum / quod quid est aliud q
altro occulos claudeie ne radios solis aspiciant tanq luci nõ occu¬
lis damuum sit allam non uidere / nec minus clarum quod non uideas nͨ
minus uerum esse quod nescias / quis tam cecus ut non uideat / quis tã
hebes ut nesciat ueritati rerum nichil detrahit sensuum aut intellectus in¬

Expanded text:
et qui amant pene sibi eternas delitias suas fingunt; tu si fratrem et qui amant pene sibi eternas delitias suas fingunt; tu si fratrem natum noveras, et mortalem nosse debueras, et idcirco si provisam mortem inopinum velut aliquid doles, longe erras, si improvisa autem fuit, errasti. Sciebam mortalem, sed de morte non cogitabam. Inconsulte. Sed hec dissimulatio vestra est, vix umquam mori creditis mortales, cum et contingens mori semper, et aliquando etiam sit necesse, immo vero cum non mori numquam, mori autem semper vestre lex immobilis sit nature; sed vos adsidue morientes, sensum a presentibus, animum a fine divertitis, vulgare malum; quod quid est aliud, quam ultro oculos claudere, ne radios solis aspiciant, tamquam luci ut oculis damnum sit, illam non videre, nec minus clarum, quod non videas, nec minus verum esse, quod nescias. Quis tam cecus ut non videat, quis tam hebes ut nesciat? Veritati rerum nichil detrahit sensuum aut intellectus in
Abbreviated transcription (Latin):
go imbecilles bonos/. et uiuaces malos. cernimus ĩ mortalem nuli.¬
.D. Bonum et gloriosum fratrem ꝑdidi.Nõ. Frater periit/ suꝑsto
est gloria uiitus anima pretei quas humana omia pari mors culi¬
ne propellit ac dissipat / has ruigitur ceu totidem filios fratris amp¬
lectere atq his bonis immortalibus mortalia damna compensa ꝙ
si filii supersunt alii uera illos pieras tuos fucit .D. Amisi geamani
optimum o Rõ. Auide illo uti i̾ebueras u si lentius egisti nõ mortis
in iuri a sed segnities tua est Illa suum ius exercuit. cu cuum ne¬
glexisti .d. Mors me lusit non putabam tam cito moriturum/. Rõ.¬
O in nia que nolentibus accidunt cito fieri uientur que optantib
autem sero /. d. uix illum mori posse credueram/ . Rõ. Cuncta sibi ie¬
hementissa mus amor indulget nilq sibi non spondet am aros q
cogitatus/ er quũ quid ost gusti ad uersum uitat/ ac refugit unde

Expanded text:
go imbecilles bonos, et vivaces malos cernimus, immortalem nullgo imbecilles bonos, et vivaces malos cernimus, immortalem nullum. Bonum et gloriosum fratrem perdidi. Si frater periit, superstes est gloria, virtus, anima, preter quas humana omnia, pari mors turbine propellit ac dissipat. Has tu igitur ceu totidem filios fratris amplectere, atque his bonis immortalibus mortalia damna compensa, quod si filii supersunt, alii vera illos pietas tuos facit. Amisi germanum optimum. Avide illo uti debueras: id si lentius egisti, non mortis iniuria, sed segnities tua est. Illa ius suum exercuit, tuum tu neglexisti. Mors me lusit: non putabam tam cito moriturum. Omnia que nolentibus accidunt, cito fieri videntur; que optantibus autem sero. Vix illum mori posse credideram. Cuncta sibi vehementissimus amor indulget, nichilque sibi non spondet, amarosque cogitatus et quicquid est gustui adversum vitat ac refugit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Diuitemq hominem resũpto in manus cibo. Bene babet inquit
bonus est pater/ ⁊
de amisso fratre dolor.¬
R̾ atrem perdidi. Rõ. Nundum audio propter quod ualde
L
hostem amiseris en iactura rem malam boni nominis
perdidisse.d. Eratrem perdidi. Rõ. perdidisti forsita
qui te ꝑ ditum optabat. quiq rebus obstabat tuis multis quidẽ ma¬
que laud̃is addirum fraternus liuor obstruxit .D. Amisi fratrem.Riõ.
ẜiliorum fortassis etatule quod seꝑe udimis graue iugum uite tue
emulum/ glorie hostem id quod constat patrimo iii participom ami¬
sisti/ fratre impio nullus hostis in festior.d. At amisi pium et be¬
ni uolum/ .Rõ. sed mortalem/ non tutella corporis est iurtus uerum ai
ornamentum / illi gloriam im mortalem prestat cotpusculum motis
imperio non eximt imo illuiꝰ quidem sepe ante tempus in mortem t¬
Dit/ ꝙ si nature sue linquitur / eque boni pereunt mali q quin et uil¬

Expanded text:
divitemque hominem, reassumpto in manibus cibo, “bene habet, inquit, divitemque hominem, reassumpto in manibus cibo, “bene habet, inquit, bonus est pater.” 51 DE AMISSO FRATRE Fratrem perdidi. Nondum audio propter quod valde l hostem amiseris; en iactura: rem malam boni nominis perdidisse. Fratrem perdidi. Perdidisti forsitan, qui te perditum optabat, quique in rebus obstabat tuis, multis quidem magne laudis aditum fraternus obstruxit livor. Amisi fratrem. Filiorum fortassis etatule, quod sepe vidimus, grave iugum, vite tue emulum, glorie obicem, id quod constat patrimonii participem amisisti. Fratre impio nullus hostis infestior. At amisi pium et benevolum. Sed mortalem: non tutela corporis est virtus, verum animi ornamentum: illi gloriam immortalem prestat; corpusculum mortis imperio non eximit, immo quidem sepe illud ante tempus in mortem trudit, quod si nature sue linquitur, eque boni pereunt malique, quin et vul
Abbreviated transcription (Latin):
appetibili et insigni lasciuia hec duodecim paruos filios totide
ex uiris genitos habebat annis etatum int̾stitiis inter se distãtes
instante autem mortis hora uocari propere uirum iubet et nõ esti
inquit amplius ludi tempus. nullus horum puerorum ad tespec¬
tat preter maiorem solum primo enim anno nr̃i conubii casta
fui / Sedebant tunc forte pueri omnes humi circha ignem mo¬
re gentis aliquid manducantes/ s cupente igitur uiro. acq illis
rei nouitate suspensis illa singulorum oidine nominat quod
aud ieus omnium minimus qui criennis erat/ panem quẽ dextra-
et rapam quam habebat in manu altera in terram posuit ac tre¬
mens desideuo et ambabus manibus in altum erectis adorãtis
in morem/ da inquir queso genitrix aliquem patrem lonum cuz
q infinem uerborum patrem paruuli nominasset fa mosum queudai

Expanded text:
appetibili, et insigni lascivia, hec duodecim parvos filios, totidem appetibili, et insigni lascivia, hec duodecim parvos filios, totidem ex viris genitos habebat, annuis etatum interstitiis inter se distantes. Instante ante mortis hora, vocari prope virum iubet et “non est, inquit, amplius ludi tempus: nullus horum puerorum ad te spectat, preter maiorem solum. Primo enim anno nostri connubii casta fui”. Sedebant tunc forte pueri omnes, humi, circa ignem, more gentis aliquid manducantes. Stupente igitur viro, atque illis rei novitate suspensis, illa singulorum patres ordine nominat; quod audiens omnium minimus, qui triennis erat, panem quem dextera, et rapam quam habebat in manu altera, in terram posuit, at tremens desiderio et ambabus manibus in altum erectis, adorantis in morem, “Da, inquit, queso, michi genitrix aliquem patrem bonum!” cunque illa in fine verborum patrem parvuli nominasset, et famosum quendam
Abbreviated transcription (Latin):
los et coreas agitis/ inter epithalamia et iocos et cantus et timpana/
ediquam uitam omnem in ter suspitio nes ac iurgia utrobibiq reprhẽ¬
sbles nam neq rem adeo ancipitem sic amare neq ram in seꝑa¬
nilem sic houeie neq tam amabilem sic odisse decuerat coniectu¬
icͥ q fallacibus / apud homines sanctissi ma diuine atq humane do
lut aliquid naras. cottidi ana sunt hec. Alie uiuentes hõe fatent᷑
alie morientes quarum alique nũtiadum uiris post obitum reli¬
querunt. D. Non esse meum filium ip̃a michi fassa est coniuns¬
siõ. Cassa est u̾em olimpias philipo magno uiro magni filii iac¬
turam / nec flerum nec suspirium. nec querelam legimus. Nunc
fabellam accipe. ridiculam. sed mateue non ineptam cucha litus
occeani quo d brithauiam ab aid uerso conspicit, ante non mul¬
tos an nos fama est/ fuisse mulierculam mopem seiꝰ forma

Expanded text:
las et choreas agitis, inter epithalamia et iocos et cantus et tympana, las et choreas agitis, inter epithalamia et iocos et cantus et tympana, reliquam vitam omnem in suspitiones et iurgia: utrobique reprehensibiles. Nam neque rem adeo ancipitem sic amare, neque tam inseparabilem sic horrere, neque tam amabilem sic odisse decuerat, coniecturisque fallacibus apud homines sanctissima divine atque humane dom aliquid narras. Quotidiana sunt hec. Alie viventes hoc fatentur, alie morientes, quarum alique nuntiandum viris post obitum reliquerunt. Non esse meum filium ipsa michi fassa est coniunx. Fassa est idem Olympias Philippo, magno viro; magni filii iacturam, non fletum, nec suspirium, nec querelam legimus. Nunc fabellam accipe ridiculam, sed materie non ineptam. Circa litus Occeani, quod Britanniam ab adverso conspicit, ante non multos annos, fama est fuisse mulierculam inopem, sed forma
Abbreviated transcription (Latin):
constaret hunc puerum meum sicut tibi constat esse cuum. ad
hec illa nichil fronte mota uel animo enim uero inquit/ neqͣqͣ
tanto precio est opus/ d a michi centum prati iugera ubi greges
meos pascam et d̾e hoc ip̃o certum ego te faciam/. cum q ille imp¬
ssibile prorsus id diceret conuo catis qui prope aderant proceub
et sponsione interposita / natum illa ulnis extulit et est ne inquit uere me¬
us cum q uir annuisset illa brachiis procentis ei puerum poriexit et
accipe ait dono eum tibi/ iam haud̃ dubie cuus est/ Risu astancium ob¬
oito pio uxore diffinitum/ et uir omnium sententiis condemnatꝰ
est Crebre nimis inter homines huius generis lites ac lamenta sunt
pioni in nuptias imo lubrici ac ruentes uix iideie diem creditis quo
morit. hoc est uiri sitis/ quasi aliter non possitis debine profusi in gau¬
dia seu uerius in furores/ coniugii dies primos in screpitu int̾ epu¬

Expanded text:
constaret hunc puerum meum, sicut tibi constat esse tuum”. Ad constaret hunc puerum meum, sicut tibi constat esse tuum”. Ad hec illa nichil fronte mota nec animo: “Enimvero, inquit, nequaquam tanto pretio est opus. Da michi centum prati iugera ubi greges meos pascat, de hoc ipso certum ego te faciam”. Cum ille impossibile prorsus id diceret, convocatis qui prope aderant proceribus, et sponsione interposita, natum illa ulnis extulit. “Et est ne, inquit, hic vere meus?” Cumque vir annuisset, illa brachiis protentis, ei puerum porrexit et “Accipe, ait, dono eum tibi, iam haud dubie tuus est”. Risu astantium oborto, pro uxore diffinitum, et vir omnium sententiis condemnatus est. Crebre nimis inter homines huius generis lites ac lamenta sunt. Proni in nuptias, immo lubrici ac ruentes, vix videre diem creditis quo mariti, hoc est viri, sitis, quasi aliter non possitis, dehinc prefusi in gaudia, seu verius in furores, coniugii dies primos, in strepitu inter epu
Abbreviated transcription (Latin):
uicem fratres estis/ .D. silium quem putabam meum/ non esse aula.¬
.Rõ. uide a quo audias/ et cui credas m ulti enim malis stimulis inpulli
falsos rumores studio confingunt Alii fluxir lingue q uodam/ effrem¬
q impetu et que sciunt et que nesciunt/ ꝑ ari loquuntur audacia diffia¬
lis est autem de filianone sina/.D. Filius qui meus dicebatur alie¬
num esse audio/ . Rõ. Cur hoc pocius aliis qͦ uxori ciedis qua hoc inu
saltem nemo cectius nouit/ illa cibi certe filium dedit quem nunc
alii nituntur eripere. Audisti credo ut patrum memoria uir illustris fuit
cui forma et geneie par uxor obuenerat sed fama pudicitie ambigui
exhac unicus infans pulcerimus natus erat quem cum die quoda
in gremio babens mater/ grauem curis et suspirantem uirum animal¬
uertisset. ques iuit que tanti causa suspiu Rursus ille suspiras
uellem inquit dimidiam dni mei ꝑ artem ꝑ acisci ut ita michi

Expanded text:
invicem fratres estis. Filium quem putabam meum non esse auinvicem fratres estis. Filium quem putabam meum non esse audio. Vide a quo audias et cui credas. Multi enim, malis stimulis impulsi, falsos rumores studio confingunt, alii lingue fluxu quodam effrenique impetu, et que sciunt et que nesciunt pari loquuntur audacia. Difficilis est autem de filiatione sententia. Filium qui meus dicebatur alienum esse audio. Cur hoc aliis potius quam uxori credis, qua hoc unum saltem nemo certius novit? Illa tibi certe filium dedit, quem nunc alii nituntur eripere. Audisti, credo, ut patrum memoria, vir illustris fuit, cui forma et genere par uxor obvenerat, sed fama pudicitie ambigua. Ex hac unicus infans pulcherrimus natus erat, quem cum die quodam in gremio habens mater, gravem curis et suspirantem virum animadvertisset, quesivit que tanti causa suspirii. Rursus ille suspirans: “Vellem, inquit, dimidia dominii mei parte pacisci, ut ita michi
Abbreviated transcription (Latin):
E quod morte grauius/ qui meus credeb at᷑ alienus est fil¬
.Rõ. Si ad comunem spectaretis partem comici consilio
humani nichil uobis alienum putaretis. D. diu ali¬
enum filium ut meum paut. Rõ. Sium filium pauisse
natura fuerit alienum caritas modo post factum non Peniteat sed
delectet .D. Filius meus dictus alienus apparuit. Rõ. Aperta tibi ad
magnũ et singulare meritum uia est / si hunc ip̃m ut hactenus sic dcĩ¬
cops ut tuum paueris id illi quidem longe gracius atq acceptius do
erit / sollent enim ingrati filii ceu naturali sibi quodam uue d̾ebita
patrum allimenta co ntemnere et preterea scelus est amare filiũ ꝙ
ex te genitus sit/ et adeo creatum hominem non amare ita undiqa
pud deum atq hominos pietatem eximiam tibi quesieris ex alieno fla¬
gitio D. ꝑ aui pro filio qui non erat filius .R̾s. pauisti ut filium pa¬
sce iam / si non ut filium / at ut frem/ omnium qui sunt qui ꝙ eru nti
in nudiam atq odium sacrum natirre uinculum rescinndere/ omnes

Expanded text:
quod morte gravius qui meus credebatur, alienus est filius. Si ad communem spectaretis patrem, Comici consilio, humani nichil a vobis alienum putaretis. Diu alienum filium ut meum pavi. Suum filium pavisse natura fuerit, alienum caritas. Modo, post factum, non peniteat sed delectet. Filius ille meus dictus alienus apparuit. Aperta tibi ad magnum et singulare meritum via est, si hunc ipsum, ut hactenus, sic deinceps quasi tuum paveris: id illi quidem longe gratius atque acceptius Deo erit. Solent enim ingrati filii, seu sibi naturali quodam iure debita, patrum alimenta contemnere; et preterea scelus est amare filium, qui ex te genitus sit, et a Deo creatum hominem non amare. Ita undique apud Deum atque homines pietatem eximiam tibi quesieris ex alieno flagitio. Pavi pro filio qui non erat filius. Pavisti ut filium, pasce iam, si non ut filium, ut fratrem: omnium qui sunt, quique erunt, invidiam atque odium sacrum nature vinculum rescindere: omnes
Abbreviated transcription (Latin):
armis belicisq omĩbus et urbatis ac rusticis artibus/ eque foret artibus¬
ydoneus quod exꝑte greci suo tribuunr ep ami nũde ꝑse autrm cyro tuum hoc
u̾sabile quonam uergat/ neu u̾sutũ sit neue aliquid non agile s leue pocius
et in constans heãt caueto / aliud est enim non posse consistere aliud facile
ire posse quo uelis/.G. Ingenium est excellens. liõ. mulrum reffert quo in
gne excellas huius enim quoq u̾bi sianficatio uaga est/ uerumq est illud¬
ubi intenderis in genium ualere. mallo igitur in gonium bonum ꝙ excetłes
ꝙ illud in malum slecti nequit hoc in diuersa uolubile est / nã et crispus lu¬
cium catelinam magna ui aĩmi fuisse ait s ingenio malo pituioꝙ.s. Inge¬
nium magnum est/. Riõ. bonum cupio et modestum / m agnitudo sola suspecra
est sece magnum ingenum mmagnoꝵ initium maloꝵ fuit/ ħaro aut magni

Expanded text:
armis, bellicisque omnibus et urbanis ac rusticis artibus eque foret iarmis, bellicisque omnibus et urbanis ac rusticis artibus eque foret idoneus, quod ex parte Greci suo tribuunt Epaminonde, Perse autem Cyro. Tuum hoc versabile quonam vergat, neu versutum sit neve aliquid non agile, sed leve potius et inconstans habeat caveto. Aliud est enim non posse consistere, aliud facile ire posse quo velis. Ingenium est excellens. Multum refert quo in genere excellas: huius enim quoque verbi significatio vaga est verumque est ubi intenderis ingenium valere. Malo igitur ingenium bonum quam excellens, quod illud in malum flecti nequit, hoc in diversa volubile est. Nam et Crispus Lucium Catilinam magni vi animi fuisse ait, sed ingenio malo pravoque. Ingenium magnum est. Bonum cupio et modestum: magnitudo sola suspecta est; sepe magnum ingenium magnorum initium malorum fuit. Raro autem magni
Abbreviated transcription (Latin):
Tingenium uelox est. Rõ. Ad uirtutes utinam alioqn quo uebocius
eo ꝓpiud est rurne. G. Ingenium expeditum estri nõ. si et bonis artib
applicabile p̃ciosa omimi sorpeley si minus onerosa laboriosa ꝑiculosa¬
G. Ingenum ꝑ acutum est. Rõ. Ingenii nõ acum̃. s equabilitab atq constantia
ueram laudem ac ꝑperuam merentur / quoꝵdam acum̃ tenui cuspidos frangitur
pͥmo q molimõe. deficit ualidissima ⁊̃ si ad ultimum ex tenuentur ĩ fuma
funt sic robur omne cenuitas acterit/. G. Accutissimũ in genium est michi¬
.hõ. nichil sapientie odiosius accumĩe nimio, Nichil uere phanti mo lostius
q sophista:/ iõ in uisam paladi finxere ueteres araneam/ cuius subtile opꝰ
ac tenues tele sunt s fragileb/ nulliq usui ut matronis ergo/ sic in gerii
acies sit/ non penerret moͣ s subsistat . G. ꝓmprum ac uersabile in goniu
est/. Rõ. bce marcho catoni censorio tributum est quod literis simul atq

Expanded text:
ingenium velox est. Ad virtutes utinam! Alioquin quo velocius, eo propius ruine. Ingenium expeditum est. Si et bonis artibus applicabile pretiosa animi suppellex; si minus, onerosa, periculosa, laboriosa Ingenium peracutum est. Ingenii non acumen, sed equabilitas atque constantia veram laudem atque perpetuam merentur. Quorundam acumen tenui cuspide frangitur primoque molimine deficiet: validissima etiam, si ad ultimum extenuentur, infirma sunt. Sic robur omne tenuitas atterit. Acutissimum ingenium est michi. Nichil sapientie odiosius acumine nimio, nichil vero philosophanti molestius quam sophista: ideo invisam Palladi finxere veteres araneam, cuius subtile opus ac tenues tele sunt, sed fragiles nullique usui. Ut mucronis ergo, sic ingenii acies sit: non penetret modo, sed subsistat. Promptum ac versabile ingenium est. Hoc Marco Catoni censorio tributum est, quod litteris simul atque
Abbreviated transcription (Latin):
aquibus/ profecto ab his guibus se caros ac dillectos sciunt aut
qui si q uando forsitan odiosi fuerintac rebelles/ redire in gram
ꝓptantes ad miẜicordiam confugerunt .S. untam eternam spe¬
.s.Rõ. Uitam temporalem corrigere  hac ad illam ꝑgitur .uͦ. Spe¬
io uitam eternam. Rõ. Una omium spes que si rite illam cõ¬
apis et felicem te faciet/ et iam facir .S. Eternam uitam spo:¬
lo ꝑ rimum est ut misericordiam / de hinc uitam speres utran¬
⁊ sbue ac modeste/ .S. Spero eternam uitam. Rõ. o felix ni¬
sie spes ista feffellerit/ ⁊¬

Expanded text:
a quibus? profecto ab his quibus se caros ac delectos sciunt aut a quibus? profecto ab his quibus se caros ac delectos sciunt aut qui si quando forsitan odiosi fuerint ac rebelles, redire in gratiam optantes ad misericordiam confugerunt. Vitam eternam spero. Vitam temporalem corrige; hac ad illam pergitur. Spero vitam eternam. Una omnium spes est, que si rite illam concipis, et felicem te faciet et iam facit. Eternam vitam spero. Primum est ut misericordiam, dehinc vitam speres, utranque sobrie ac modeste. Spero eternam vitam O felix, nisi te spes ista fefellerit!