comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Que est ista ulterius
aget de eccłia exgentibꝰ
fundam̃co accepto. demũ
ꝑsuccessus tempoꝵ ⁊ gra¬
duum ꝓmotiones sit mł¬

Expanded text:
Quae est ista. Ulterius agit de Ecclesia de gentibus fundamento accepto, deinde per successus temporum et graduum promotiones sit m
Abbreviated transcription (Latin):
Iniciũ. Pessimũ. ii genꝰ est for¬
nicationis quoaĩa recedit adõ.
⁊ forneatur cum ydolis uł di¬
tuni dognatis u̾itatẽ relinqͥd
⁊ sequitur falsitatẽ heretice pͦ¬
uitatis uł opimionis hinc pau¬
lus auatitiam ydoloꝵ serui¬
tucem applellat. Unde estat
omnem malam ⁊cupiscentiã
fornicationẽ nocari qua aĩa
uelicta suꝑiori lege infecioꝵ
uoluptate turpi naturaꝵ qͣl
merce de pstrata uł ꝓstituta
Ccorrumpitur.

Expanded text:
ornicationis, quo anima recedit a Deo, et fornicatur cum idolis, vel divini dogmatis veritatem relinquit, et sequitur falsitatem haereticae pravitatis, vel opinionis. Hinc Paulus avaritiam idolorum servitutem appellat. Unde constat, omnem malam concupiscentiam fornicationem vocari, qua anima relicta superiori lege inferiorum voluptate, turpi naturarum quasi mercede, prostrata vel prostituta corrumpitur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ regiones uaria sacra suscepta sũt.
dum boĩes grati ẽẽ insuos principes
serant płimum contulit ad errorem
qui ut cdliuina stripe natindentur
diinos honores parentib detuleit̃¬
¶ defetriq usserunt.
Ant filios ⁊ c̃ sic̃ in sacc̾ss saturnicu
paruulos suos ĩmolabant bellone
ip̃isac̃dotes pprio

Expanded text:
 regiones uaria sacra suscepta sunt, dum homines grati esse in suos principes serant plurimum contulit ad errorem, qui ut divina stirpe nati viderentur divinos honores parentibus detulerunt deferrique iusserunt. filios suos. Sicut in sacris Saturni, cuietatis parvulos suos immolabant, et Bellonae ipsi sacerdotes pro
Abbreviated transcription (Latin):
allicerent. uñ cicero. suscepit i ante
⁊ ut bñticris excellentes uros incelsi
fama ⁊ uoluntacetollerent hinc het̾¬
cules. hinc castor. hine pollur. hinc
esculapł hinc lib̾er. ⁊ alio loco dicit a¬
gi pot̾ acuende uiitutis gr̃a. qd̾ liben

Expanded text:
cepit autem  ut beneficiis excellentes viros in celum fama ac voluntate tollerent: hinc Hercules, hinc Castor et Pollux, hinc Esculapius, hinc Liber". Et alio loco: "atqgi potest acuende virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
ni cesares suos esecraueit᷑ ⁊ maurisu¬
os reges. Sic paulatim cepett̃ religio
posteros imbuert̃. ⁊ hii tñ sumimi
reges obcelebritatẽnominis in ꝓuii¬
cuis omĩb ecelebrabantur. pͥuati sio
singuli ppłi gentis aut urbis siue cõ
ma reuereneratione coluert̃ ut egy¬
ptii ysidem pemi uiraniam roma¬
ni quirinũ. samos innonem. nax¬

Expanded text:
ni Caesares suos consecraverunt, et Mauri suos reges; sic paulatim religiones esse posteros imbuerunt, et hi tamen summi reges ob celebritatem nominis in provinciis omnibus colebantur. Privatim vero singuli populi gentis aut urbis suae condma veneratione coluerunt, ut Aegyptii Isidem, Poeni Uraniam, Romani Quirinum, Samos Junonem, Lib
Abbreviated transcription (Latin):
longe eẽnt elonginqͦ figira illoꝵ allata e¬
uidentẽ ymaginem regis quẽ honorare uo¬
lebant feceit ut illũ qͥ ab erat tanqͣm pre¬
sentem colent sua sollicitudine ꝓuexit ã¬
a ohoꝵ cuictrã ⁊ hos qui ignorabant ar¬

Expanded text:
longe essent, e longinquo figura illorum allata, evidentem imaginem regis, quem honorare volebant, fecerunt: ut illum qui aberat, tanquam praesentem colerent sua sollicitudine. Provexit ahorum culturam, et hos, qui ignorabant, ar
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogatores cur sap̃ia ꝑ¬
uulos precet̾is ⁊ insipiẽ¬
ciores ad suas inuicarẽt
epulas iõ inquit feciq
frustra laborat qui ner¬
bum sapĩe inculcare

Expanded text:
interrogares. Cur sapientia parvulos prae caeteris et insipientes ad suas invitaret epulas: Ideo, inquit, feci, quia frustra laborat, qui verbum sapientiae inculcare
Abbreviated transcription (Latin):
¶macum cempora ⁊ crea¬
ture orbis ẽ cepissent ip̃e
qd erat in ꝑacie faius ma¬
nebat hoc io ne quis cum
cum creaturis ⁊ temporaꝑ¬
bus ezce periberet.
Scripturas ur toidores hii¬
ueur⁊ postes sine quibyad¬
uitam quam pollicttur
nonualemus ingredi.
rat addit. ⁊ de assumpta
sp̃s erexit que domunui.¬

Expanded text:
Quia cum tempora et creaturae orbis terrae coepissent, ipse, quod erat, in Patre Filius manebat: hoc ideo, ne quis eum cum creaturis et temporibus esse prohiberet. Scripturas, vel doctores; iidem et postes, sine quibvitam quam pollicetur non valemus ingredi. rat, addit et de assumpta Spiritus erexit. Quae domu
Abbreviated transcription (Latin):
Uent̃ intremiscit. qr infirmitas
gaudens de celesti intellectu in sua
exultatione turbatur. ⁊ timet ne
qr necc̃e est. ut quiu̾itatẽ predi¬
care disponit prius adagenda ea

Expanded text:
venter intremiscit, quia infirmitas gaudens de coelesti intellectu in sua exsultatione turbatur, et timet ne quia necesse est ut qui veritatem praedicare disponit, prius ad agenda ea
Abbreviated transcription (Latin):
bia uire uocantur qr᷑
dalia st̃ que sepe ĩ ore
colloquentiũ uersariͤ
sunt ut ꝑabole bene
dicantur. unde. Hec ĩ
ꝓuerbiis locutus sũ¬

Expanded text:
bia jure vocantur: quia talia sunt, quae saepe in ore colloquentium versari asunt ut parabolae bene dicantur; unde: Haec in proverbiis locutus su
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sua predicant. s ex elo
editaut ip̃e unus pastor
ex duob gregib ouiũ
unum oiile impleat
qui capree comparan¬
cur. qr mund̃ est aĩal
iusur icursu insigne.
findens ungulani qd̃
ad discretõnem boni⁊

Expanded text:
n sua praedicant, sed ex eloqedita: ut ipse unus pastor ex duobus gregibus ovium unum ovile impleat; qui capreae comparantur, quia mundum est animal, visu et cursu insigne, et findens ungulam, quod ad discretionem boni
Abbreviated transcription (Latin):
conarrare sensumtuũ ⁊ sie tibi celictum nou demi¬
dare. Audiet .Ni. te ⁊ custodiet te. ⁊ qͣi defendens pat̃m
odiet te. et sicad erit tͥ semꝑ. auisti nerbũ aduer¬
te disrumpet.facie uerbi parturit fatuuis tam¬
quam gemitus ꝑate infanti⁊ las intpxn:¬

Expanded text:
re sensum tuum et si est tibi delictum noli denudare audiet enim te et custodiet te et quasi defendens peccatum odiet te et sic aderit tibi semper audisti verbum adverte disrumpet a facie verbi parturit fatuus tamquam gemitus partus infantis sagitta inf
Abbreviated transcription (Latin):
stanciam predicandi quos cumq uaĩet
adiuam u̾itatis adducere. atq ideo nullis
tribułonum tenebris. Nec ip̃a morte potest
lucerira deuotõnis eius extugui. coꝵ nam¬
q lucerna nocte extinguitur. ⁊ueniente in

Expanded text:
stantiam praedicandi, quoscunque valet ad viam veritatis adducere; atque ideo nullis tribulationum tenebris, nec ipsa morte potest lucerna devotionis ejus exstingui. Eorum namque lucerna nocte exstinguitur, quamvis in
Abbreviated transcription (Latin):
te redimitur miquitas. ⁊ ĩcimore dñi declina¬
tur a maio Cumplacurint dño uie homĩs
inimicos qͦ eius ꝯuercit ad pacem. meliu
dirige gressus ei. Siumnatio inlabiis regis. ini

Expanded text:
r iniquitas et in timore Domini declinatur a malo cum placuerint Domino viae hominis inimicos quoque eius convertet ad pacem melius dirigere gressus eius divinatio in labiis regis in
Abbreviated transcription (Latin):
iussa eiꝰ ad pacem duicunt et̾nam oĩa
que in carne gessit ad reconciliandos
dõmortales ad pacificand̾ cum angłis
genus humanum ad demonstranda
suis seruande ad inuicẽ pacis ⁊ dilecti¬
Ceuis exempla pertinent.¬
cuꝰ nunc sacram̃tis corꝑis ⁊ sangͥnis
pignus accepit uite ⁊ infuturo presenti
¶beatificatur aspectu

Expanded text:
jussa ejus ad pacem ducunt aeternam. Omnia quae in carne gessit, ad reconciliandos Deo mortales, ad pacificandum cum angelis genus humanum, ad demonstranda suis servandae ad invicem pacis et dilectionis exempla pertinent.cujus et nunc sacramentis carnis et sanguinis pignus vitae accipi, et in futuro praesenti beatificatur aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
Qu puꝰcit᷑. Qui prius magist̃
ẽẽ desid̾at qͣmdiscat. stulticie
noxain ñ declinat. Qui uidicare
ꝓximoꝵ fr̃a priusqm utriusq
plene cãm nou̾it in ordinate fe
iratus ea que placatus. qi dyxit pe
am facillime suffettur ateꝑ sopit.
piunt. dilatat uiam accionis coꝵ
oꝑi gessus muluplicant atq
int̾ magnos eccłie rectores infucoͦ
culmen sortiumtur honoris. aliter
donum sp̃uale saluatoris quod
mundo acculit clilatauit uam
eius. qd̃ ad plurimas orbisnatõ
tiare ac sibi libent̾ obtẽperare fa

Expanded text:
quam audiat. Qui prius magister esse desiderat, quam discat, stultitiae noxam non declinat. Qui judicare proximorum facta, prius quam utriusque plene causam noverit, inordinate feiratus ea quae placatus, quia dixit, am facillime suffertur atque sopitur. piunt, dilatat viam actionis eoruoperum gressus multiplicant, atque inter magnos Ecclesiae rectores in futuro culmen sortiuntur honoris. Aliter, donum spiritale Salvatoris, quod mundo attulit, dilatavit viam ejus, quoad plurimas orbis nationcupiscentiis renuntiare ac sibi libenter obtemperare fa
Abbreviated transcription (Latin):
tempore deficunt at qui impiget
fuerit ꝑ celestib laborare diuinis hꝰ
messis ut fons aduenret qr mercedẽ
laboꝵ in deficientem ꝑcipiet.
homo apostata. Dixerat de hesi ⁊ alii
uicioꝵ generib inscituerat precepto¬
rem eraicauerat pigrum. at nunc re¬
darguit ⁊ scismaticum. ubi notand̾
quia quẽ seminantem uirgia dicere
uoluit prius apostatam nominauit
qr nisi more suꝑbientis angeli aspec¬
tu conditoris prins intus auersione
mentis caderet. foras post modum us
ad seminanda iutgiañ ueniret. de qͦ
ext̾ius menibra. Quigͦ statum men¬
tis ꝑdidit foris inconstantia motio¬
nis fluxit. atq ext̾iorum mobilita¬
te iridicat qd̃ nlła radice interꝰ sub¬
¶sistat
i. capitalia crimina. que tamen
comꝑacione discordiam senuinantis
enĩ quilibet oculos iactant᷑ extollere.
linguamentiri. homicidio pollui. ⁊¬
mala pximo machinari scelerib m̃¬
bra subd̃e falsum contraquempram
destimoniũ ꝓferre. quod non idem

Expanded text:
tempore deficiunt; at qui impiger fuerit pro coelestibus laborare divitiis, hujus messis, ut fons adveniet, quia mercedem laborum indeficientem perficiet.minat. Dixerat de haeresibus et aliis vitiorum generibus instituerat praeceptorem, excitaverat pigrum, at nunc redarguit et schismaticum. Ubi notandum quia quem seminantem jurgia dicere voluerit prius apostatam nominavit, quia nisi more superbientis angeli a conspectu conditoris prius, intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Quia exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate demonstrat quod nulla radice interius subsistatsex capitalia crimina, quae tamen comparatione discordias seminantis, enim quilibet oculos jactanter extollere, lingua mentiri, homicidio pollui, mala proximo machinari, aliis sceleribus membra subdere, falsum contra quempiam testimonium proferre. Quod non idem
Abbreviated transcription (Latin):
ranticr s cissetue. qiad tempns poscunt cosligentem. ⁊ m¬
manu captantis q̃rit en adere. sic
nicere ut anditore tuosalubriter
instituto. ip̃e asponsione uite ꝑꝰ ci
liber effugies. uelcerte qr damu¬
la mundum nacura ẽ animal
dorcas ñ cupatut. Auis aut̃ uo¬
lando alta pet̾e consueuit. ⁊ tucũ
indecendis eccripetis subditis mũ
expleco p̾dicandi negotio. ad suꝑ¬
na tͣnsuolore. ⁊ celestis uite pascu¬
a merearis intrare.
hortatur. ut si ad alios erudiendoᷤ
non sufficit. saitem sumet curã
agere non negligat. ⁊ sisapĩam
decendinequit ab hoĩe discere: uł¬
oꝑandi gr̃am sap̃iam discat a
formica. q̃ cum nonbabeat auce
nec p̃ceptorem. nec pͥncipem. parat
estate s cibum. ⁊ congregat in mes¬
se qd̃ comedat. si tantulum aĩal
magis tu. ad ymaginẽ dei condi¬
tus. ad uidendam eius głamuo¬
gistio adiitus ip̃m conditorem
hñs ucem debes inp̃sentifruat᷑

Expanded text:
rantur, sed cisternae, quia ad tempus pascunt colligentem, manu captantis quaerit evadere, tantum nitere ut, auditore tuo salubriter instituto, ipse a sponsione vitae ejus liber reddaris. Vel certe, quia damula mundum natura est animaldorcas nuncupatur. Avis autem, volando altare petere consuevit. Cum in docendis occuparis subditis, munexpleto praedicandi negotio, ad superna transvolare, et coelestis vitae pascua merearis intrare.-hortatur quemlibet, ut si ad alios erudiendos non sufficit, saltem suimet curas agere non negligat, et si sapientiam docendi nequit ab homine, vel operandi sapientiam discat a formica.-- Quae cum non habet ducenec praeceptorem, nec principem parat aestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat. Si tantillum animal magis tu ad imaginem Dei conditus, ad videndam ejus gloriam vogisterio adjutus ipsum conditorem habens ducem, debes in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
.s. quos xp̃o adherenteᷤᷤ
uidebant quos puta¬
bant ab eiꝰ amore ⁊ co¬
mutatu secernere si eũ
occid̾ent. ⁊ spolis taliũ
domos suas repłe .i. eo.
rum aĩab sua euentis¬

Expanded text:
 quos Christo adhaerentes videbant, quos putabant ab ejus amore et comitatu secernere si eum occiderent, et spoliis talium domos suas replere, id est, eorum animabus sua conventi
Abbreviated transcription (Latin):
econt̾rio de stultis. qr sa¬
pientiã recti dogmatis
.i. disciplinam ł pure co¬
uersatõnis non mͦ non
asseeuntur. s ⁊nosse cõ¬
Ctempnãt.

Expanded text:
e contrario de stultis quod sapientiam recti dogmatis et disciplinam purae conversationis non modo non assequantur, sed et nosse contemnant.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad confitendam fidem. qͣm corde
tenet timidus. non audeo fidem
urtutum oꝑa. in publicum ue¬
nire. ne forte me uł antiqui ho
at conuicris confundat ⁊ iniiti¬
is afficiat. aut sicut alios uestos¬
¶consumat tormentis

Expanded text:
d confitendam fidem, quam corde tenet, timidus: Non audeo fidem,virtutum actiones in publicum progredi, ne forte me vel antiqui hosat, conviciis confundat, injuriis afficiat, aut sicut multos justodiscordem, tormentis
Abbreviated transcription (Latin):
is qui uerbo uel exem¬
plo docet iniquitatem sustine¬
bit iundictam s qr sequitur
⁊ uirgaire sue esummabr illam
iniquitatem uidetur dicere q̃ ex¬
tormentis laniare. morte ꝑimere.
bouemuidue ꝓpignore auferce

Expanded text:
i vel verbo vel exemplo docet iniquitatem, sustinebit vindictam. Sed quia sequitur: Et virga irae suae. Illam iniquitatem videtur dicere, etormentis laniare, morte perimere, bovem viduae pro pignore auferre
Abbreviated transcription (Latin):
dicuros. si .ii. ꝓ quo spopondisti nõ
tibi utilicas est ut ip̃e in die iudicii
peꝰ amima iudiceris. amictas qi
habicum iusticie quo inducus
sicut ꝑfecti ꝑuersos primos non
aspicint ⁊ corrigere nonualent

Expanded text:
dituros. Si enim ille pro quo spopondisti non tibi utile est ut ipse in die judicii pro ejus anima judiceris, amittasque habitum justitiae quo indutusviri perversos proximos non aspiciunt et corrigere non valent
Abbreviated transcription (Latin):
signaculũ suꝑ cos cũ
ea q̃ dyxit ita discint᷑
qiͣdiuine ueraciter
sunt uerba sapĩe.
¶Solemꝰ signũ aliqd̃¬
sub digito uł brachi¬
o alligatũ circurnfer¬
re. quo admnoneamͣ
illius rei cuiꝰ freq̃ntio¬
rem hr̃e uolumus
¶memoriã¬
Qnͣto austerior cõ¬
paratio eo artior ⁊e¬
lantis nos dei emen¬
datur affectus.

Expanded text:
signaculum super cor, cum ea quae dixit, ita discimus, quasi divinae veraciter sint verba sapientiae. Solemus signum aliquod digito, vel brachio alligatum circumferre, quo admoneamur illius rei, cujus frequentiorem habere volumus memorianto austerior comparatio, eo acrior zelantis nos Domini commendatur affectus.
Abbreviated transcription (Latin):
qmabieci eũ. nec iuxta in¬
tuitum hoĩs iudico. homo
saut̃ intuetur cor
Inhonorib mundanis ñ ÷
suꝑbiend̃. qr tͣnsit mundus
¶⁊ecupiscentia eius.

Expanded text:
abjeci eum, nec juxta intuitum hominis judico . Homo autem intuetur cor. In honoribus mundanis non est superbiendum, quia transit mundus et concupiscentia ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
lum tuum. ꝑ eollum namer
cibos trahicimus mcorpris resi¬
ciendum ⁊ uerba ꝓferimꝰ. quil secreta cordis ꝓxtmiꝰ
declaramus .i. dectores qui ⁊ uerbis instruuint. ⁊ cibũ
salutis in commuisa sibi membra dransfundunt
¶ne adult̾ inferat manum.
Post hec fit sponsus eius in recubitu. Interim co
aurum s siłicudinẽ auri fĩ faciemus tibi. doneesur¬
Cgat cũ stigmatib argenti
antis a conditore suomunib ex pi¬
missis quahec deuotõne oꝑi suseꝑit manitestat
dicens dum eẽt rex ⁊c̃. Quod ẽ cum dei filiꝰ incarne ap¬
paruit: eccłia ꝑ ip̃m misteriũ incarnatõnis inu̾tu¬
tum celestiũ feruorem excreuit. uł cum eet inhu¬
miliatõne crucis humanũ genus ꝑ crucẽ redemp¬
tum exerciciam beatoꝵ oꝑum odorem suauita

Expanded text:
collum namque cibos trajicimus in corpus reficiendum, et verba proferimus, quibus secreta cordis proximis declaramus, id est, doctores qui et verbis instruunt, et cibum salutis in commissa sibi membra transfundunt. ne adulter inserat manum.post haec fit ei sponsus in recubitu. Interim, eoaurum, sed similitudinem auri fieri faciemus tibi, donec surgat cum stigmatibus argentiantis a conditore suo muneribus et promissis, qua haec devotione operum susceperit, manifestat, dicens: Dum esset rex, quod est, cum Dei Filius in carne apparuit, Ecclesia per ipsum mysterium incarnationis in virtutum coelestium fervorem excrevit. Vel, cum esset in humiliatione crucis humanum genus per crucem redemptum, exercitatio bonorum operum odorem suavita
Abbreviated transcription (Latin):
les sunt deo ⁊ hominrib nł quide
clemosina inpresemi retͥbutionẽ
querit odiduem se facit. unge
uoca pauꝑes. debilles. cecos clando
⁊ beatus eris. qr ñ hñt re aibue¬
retibi. Recribuitur aũt cibi in

Expanded text:
les sunt Deo et hominibus. Vel, qui de eleemosyna in praesenti retributionem quaerit, odibilem se facit: unde, Voca pauperes et debiles, caecos, claudos, et beatus eris: quia non habent retribuere tibi. Retribuetur au
Abbreviated transcription (Latin):
nicie pauimensi uͥ offendicula
nonsunt frustra quis cadit sic
heticoꝵ sensus ꝓpria nequicia
excecatus. insemitta u̾itatis q̃
aperta est casum inuenit.

Expanded text:
nitie pavimenti, ubi offendicula non sunt, frustra quis cadit: sic haereticorum sensus propria nequitia excaecatus, in semita veritatis quae aperta est, casum invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
illi carere luce. ⁊ pati carcerẽ tenebrarum.
qui inclusos custedierant scõs filios tuos
ꝑ qͦs incipiebat ĩ cortuptũ legis lum̃ scło da¬
ri. Cum cogitarent iustoꝵ occide infantes

Expanded text:
illi carere luce, et pati carcerem tenebrarum; qui inclusos custodiebant filios tuos, per quos incipiebat corruptum legis lumen saeculo dari. Cum cogitarent justorum occidere infantes
Abbreviated transcription (Latin):
archana. Qui autem fidelis ẽ¬
celat amici commnissum. ubi
non est gubernator ppłs cor¬
ruit. Salus aut̃ ubi multa

Expanded text:
arcana: Qui autem fidelis ecelat amici commissum: Ubi non est gubernator, populus corruet; salus autem ubi multa
Abbreviated transcription (Latin):
sempit̾na uitõne pledatur. Istine
incolatus eoꝵ ꝓlongetur. s pre¬
mia ꝓ quib certaueit̃ ꝑrccipiant
yt̾sꝙ autẽ qd̾ corde tenent aduen¬
Sicut heticoꝵ ꝑfidia. bonis doctorid
molestiam genen̾at ⁊ lacͥmas sic
male uiuens cacholicus eis qͥd̃ se
fidemsuam ex oꝑib ostend̾e uisse¬
runt ꝑ inhercia grauis est. oculi
quippe ⁊ dentes predicatores sunc
sc̃e eccłie. qui ⁊ recta ei ꝓuident. ⁊¬

Expanded text:
sempiterna ultione plectatur: isti ne incolatus eorum prolongetur, sed praemia pro quibus certavere percipiant. Utrisque autem quod corde tenent advenSicut haereticorum perfidia bonis doctoribus molestiam generat et lacrymas; sic male vivens catholicus, eis qui se fidem suam ex operibus ostendere jusserunt, per inertiam gravis est. Oculi quippe et dentes, praedicatores sunt sanctae Ecclesiae, qui ei recta itinera
Abbreviated transcription (Latin):
seip̃m ante districti i¬
dicis oculos ultione dig
rit infuturo. qui nunc
bene formidolosus ⁊ sua
poc̃a ꝑ penitentiam cura.
abutentium societate se
Simunẽ seruat¬
manum uingi¬

Expanded text:
seipsum ante districti judicis oculos ultione dignrit in futuro qui nunc bene formidolosus et sua peccata per poenitentiam curat, nitentium societate se immunem servatManus in
Abbreviated transcription (Latin):
hus tanqͣm hominibe pepertisti ⁊ misisti antecessores exetcitus tui.
uespigis tuia uli coia geunii eunceumrnarent non qi impotens ĩ bello¬
eras subicere impios iustis. aut pestus seuis. aut uerbo durosimł

Expanded text:
m hominibus pepercisti et misisti antecessores exercitus tui vespas ut illos paulatim exterminarent non quia inpotens eras in bello subicere impios iustis aut bestiis saevis aut verbo duro simul
Abbreviated transcription (Latin):
cit ysaias. scce gendes sic̃ stilla si¬
tule. ⁊ qĩ momentũ stacere repu¬
tate sunt. uult enĩ intelligi quod
nerunt creatorẽ suum ad eparatõ¬
nem dei qiͣ stilla situle sunt ⁊ qiͣ
momentũ statere. qd̾ leuicer de¬
clinatur. ⁊ sicut gutca roris an¬
ce lucem. que primo aspectu sol
sicratur. uł sicut situle stilla si
fluit a portante despicitur uł ne¬
gligitur. Itagentium multitudo
celestis spleudori suꝑnis mnisteriis
⁊ angłoꝵ multitudimi ꝯparata ꝑ
¶nichilo ducit
Bonus opifex ⁊ opꝰ suum dili¬
git ⁊regit. ⁊ sihomo aliqñ peccat
sustinet in multa pacientia

Expanded text:
cit Isaias: Ecce gentes sicut stilla situlae, et quasi momentum staterae repulatae sunt ; vult enim intelligi, quodverunt creatorem suum, ad comparationem Dei quasi stilla situlae sunt, et quasi momentum staterae quod leviter declinatur, et sicut gutta roris antelucani , quae primo aspectusolis siccatur. Vel sicut situlae stilla, si fluit a portante despicitur, vel negligitur: ita gentium multitudo coelesti splendori, supernis mysteriis, et angelorum multitudini comparata, pro nihilo ducitBonus opifex, et opus suum diligit et regit: et si homo aliquando peccat, sustinet in multa patientia
Abbreviated transcription (Latin):
menta proficiunt. qͤ ex int̾na
anime dulcedine ꝓcedunt.
dianum laborem ne deficiat
exercet ⁊ pult .e. os .s. qñ cum ser¬
pente locutꝰ est .s. qñ ut uetitũ
tetigit. ut exilium longum cũ
qr necesse ht̃ facere bona q̃ dicit.

Expanded text:
menta proficiunt, quae ex interna animae tuae dulcedine procedunt.-dianum laborem, ne deficiat, exercet. Compulit enim os suum, quando cum serpente locutus est, quando vetitum tetigit, ut exsilium longum cum quia necesse habet agere bona, quae dicit.--
Abbreviated transcription (Latin):
ma declinare suamspeciositatẽ
aduercendos ubiꝙ castitatis
flosculos crreuni ferre se ceno
uoluptatis diligit inquina¬
re. aliter qui doctrinam hereti¬
cam nitore uidet eloquentie splẽ
dere. nec tñ sap̃ie apto intellectu
.na .i. pulchra ⁊ circumflera lo¬
exeloquio autum splendet. Sit
tñ ext̾cene intentõnis pondere
more suis ad suꝑiora non respi

Expanded text:
ma declinare, suam speciositatem ad evertendos ubique castitatis flosculos, circumferre, se coeno voluptatis inquina. Aliter, Qui doctrinam haereticam omni nitore videt eloquentiae splendere, nec sic tamen sapientiae apto intellectui  est pulchra et circumflexa loex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respic
Abbreviated transcription (Latin):
DSubiectũ cibi sierrare conspicis di¬
ligenter castiga. Qd̃ si castigari re¬
nuit. ita caute erga illum age. ne
quid intuis uerbis uł oꝑib unde
ampliꝰ peccet inueniat. buic ꝯcor¬

Expanded text:
Subjectum tibi, si errare conspicis, diligenter castiga; quod si castigari renuerit, ita caute erga illum age, ne quid in tuis verbis vel operibus, unde amplius peccet, inveniat. Huic concor
Abbreviated transcription (Latin):
ba non ad salutẽ animaꝵ s adusũ
sue nequitie male interp̾tando
⁊ cͣcͣ catholicos licigando ⁊uertit.
tas accipuint. s sub cestis indo¬
mosordidas reddunt. ⁊ħecitus lĩ¬
pidissimas celestis oracłi uerba

Expanded text:
 non ad salutem animarum, sed ad usum suae nequitiae male interpretando et contra catholicos litigando convertit. tas accipiunt, sed subjecti in domo sordidas reddunt. Et haereticus limpidissima coelestis oraculi verba
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto minus patiens. neꝙ enĩ
potest ueraciter bona docendo
impend̾e. sinuendo nescit adu̾
enĩ est doctoris sic ũdoꝵ imꝓpbitatẽ
patient̾ sufferte: nt se nouit ab in¬
iquis pacient̃ obseruare. neq .ii.
ꝓpͥa munditia sine tolantia suffi¬
cit neq cołantie sine mundicia.

Expanded text:
 minus patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nescit aequaest enim doctoris, sic aliorum improbitatem patienter sufferre, ut se noverit ab iniquis patienter observare. Neque enim propria munditia sine tolerantia sufficit, neque tolerantia sine munditia.
Abbreviated transcription (Latin):
Dotna ⁊ c̃ doctrina eccstica ꝑ pa¬
cientiã doctoꝵ qm sit ꝑfecta mon¬
stratur. qr drim magis afflictõni¬
qͣntum ẽẽt salutaris ꝙͣ tantacõ¬
stantia defensare curabant ałr

Expanded text:
tur. Doctrina ecclesiastica per patientiam doctorum, quam sit perfecta, monstratur, quia dum magis afflictioniquantum esset salutaris, quam tanta instantia defensare curarunt. Aliter,
Abbreviated transcription (Latin):
Digiti mei ⁊ discretio. ut solo con¬
cuitu suꝑne retriburonis ñ pro
humano emo do ostendantur o¬
perari. c̃ .i. inmanu sunt discre¬
ti digiti sic mopib opoetet dis¬
tilis. de qua hactenus actum est que
gentił ut diximus bancterciã in¬
struit. de qua modo exequitur quẽ
usq ad nouissimã intracionẽ reli¬
quiaꝵ istł durabit successu p̾iato¬
Ctum ⁊ subditoꝵ¬

Expanded text:
Digiti, id est discretio, ut solo contuitu supernae retributionis, non pro humano commodo ostendantur operari. Sicut enim in manu sunt discreti digiti: sic in operibus oportet distilis, de qua hactenus actum est; ntilis ut diximus, hanc tertiam instituit, de qua modo exsequitur: quae usque ad novissimam intrationem reliquiarum Israel durabit successu praelatorum et subdito
Abbreviated transcription (Latin):
Adiuronos adolescentule iam ad
ad famulos dei quos angłicam
intetris iuitã agere credunt deuo¬
teuemiunt ⁊ eos exorant. ut intpr̃e
sue oronis domino se emendent.
possumus accipere ⁊ inferiores
ores ut secum q̃rant. qr qsd̾ a pluri¬
b queritur: qñq citius reꝑitur.¬

Expanded text:
tis, etc. Adolescentulae jam ad ad famulos Dei, quos angelicam in terris vitam agere credunt, devote veniunt et eos exorant, ut in tempore suae orationis Domino se commendent. possumus accipere etiam inferiores ores, ut secum quaerant: quia quod a pluribus quaeritur, quandoque citius reperitur
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad deceptionem a chab mis
resistunt ⁊ uircutum obseqͥo qiͣ
satellitum ⁊stipantur. reges .N.
terre sepe labia iusta decestantirr.

Expanded text:
qui ad deceptionem Achab regisresistunt, et virtutum obsequio, quasi satellitum, constipantur. Reges enim terrae saepe labia justa detestantur,
Abbreviated transcription (Latin):
o. in ht̃ gͦ sensus animi fauces suas
examinet boc amplestando recipiat:
illa repbando contempnat. qͥb nimir̃.
faucib cum legem atq consilium dei
custodimꝰ gr̃a multiplicatur qi qͣnto
solertius quisq diuinis obtemꝑat
uissis. tanto dulcꝰ eius amorem ꝯcip̃.

Expanded text:
 ergo sensus animi fauces suas,examinet, et haec amplectendo recipiat, illa reprobando contemnat. Quibus nimirum faucibus cum legem atque consilium Domini custodimus, gratia multiplicatur, quia quanto solertius quisquam divinis obtemperat jussis, tanto dulcius ejus amorem concipit.
Abbreviated transcription (Latin):
cum dei gr̃a confisi ꝓfee¬
tum inbona nr̃a ꝯuer¬
satõne suscipimꝰ. Sigͦ
eiꝰ imꝑiis humiłr sub¬
dimur. gustum suꝑni
amoris suauius fau¬
cib nris artingimus
⁊oꝑationis bone aug¬
mentum semꝑ obti¬
nebimus. s intenp¬
tationib ne deficiamꝰ
ip̃o adiuuante defendi¬
Et pes tuus non impĩ¬
get. qm diligentib de¬
um omĩa cooperant᷑¬
inbonum.
eris. Pacet uixtalit¬
teram qr securus ⁊ dor¬
mit iungilat. ⁊ qͥescit
iambulat. qͥ se inocẽ¬
temante dm̃ ⁊ iuste
iiuere meminits ⁊
tias malignoꝵ sp̃ium
ñ mecuit. s ⁊ inpace qͥ¬
escit ac securꝰ diem re¬
surrectõnis expectat.
qr deumubiq ꝓtectorẽ

Expanded text:
cum Dei gratia confisi, profectum in bona nostra conversatione suscipimus. Si ergo ejus imperiis humiliter subdimur, et gustum superni amoris suavius faucibus mentis attingimus, et operationis bonae augmentum semper obtinebimus, sed et in tentationibus, ne deficiamus, ipso adjuvante, defendiEt pes tuus non impinget. Quoniam diligentibus Deum omnia cooperantbonum.ta litteram quia securus et dormit et vigilat, et quiescit et ambulat, qui se innocenter ante Deum et juste vivere meminit. Setias malignorum spirituum non metuit, sed et in pace quiescit ac securus diem resurrectionis exspectat; quia Deum ubique protectorem
Abbreviated transcription (Latin):
ic̾. hec est głatio sapi¬
entis emptoris. Qui
quamdiu emerit ma¬
lumeẽ dicit qd̃ secum
agit cumaut̃ recesse¬
titletabi se sapienter
ptorubihinc recesserit
exultabit comꝑiens
um aurogemimis
⁊uasis eẽ assimulã¬
da pieciosis.
quiciam ĩ hacuita
mulciplicari appe¬
tunt infricuro ab
eterno patrimonio
exheredes fiunt ałr
minis priusqtnd̃
rus accipit. innonis¬
simo merede rectib¬
ucionis que bonis
rectorib debetur care¬
Cbit.

Expanded text:
iae. Haec est gloriatio sapientis emptoris, qui, quandiu emerit, malum esse dicit quod secum agitur; cum autem recesserit, laetabitur se sapienter ptor, ubi hinc recesserit exsultabit, comperiens um, auro, gemmis et vasis esse assimilanda pretiosis. quitiam in hac vita multiplicari appetunt, in futuro ab aeterno patrimonio exhaeredes fiunt. Aliminis priusquam rus accipit, in novissimo mercede benedictionis, quae bonis rectoribus debetur, carebit.
Abbreviated transcription (Latin):
umest qd̃ inpresenti
debet sustinere. ut cũ
recesserit de mundo głi¬
etur aꝑte ꝓspiciens
qr non sunt condig¬
ne passiones hui .s. ad¬

Expanded text:
lum est, quod in praesenti debet sustinere, ut cum recesserit de mundo, glorietur, aperte prospiciens, quia non sunt condignae passiones hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cogitat. ⁊c̃. aperit quẽ stultũ
dicat. non ingenio cardum s ⁊ qͥ
lius desperatõe. quam qͥ habet ⁊
ingeneralib huius inte labori¬
b catholicis crahuntur adint̃i¬
endo. s ⁊ si quos incercamine per

Expanded text:
Qui cogitat. Aperit, quem stultum dicat: non ingenio tardum, sed eumlius desperatione: quam qui habuerit, et in generalibus hujus vitae laboribus catholicis trahuntur ad interied et si quos in certamine pers
Abbreviated transcription (Latin):
micitui. ne forte dñs
suꝑbiã tuam q̃ illi
absq dubio displicet
hoc ordine illum deici¬
ens humiliet nec te
sadente in pecem ille
resipiscens sanȩtur.
pentino interiturapi
ne ⁊ decractorib con¬
misceantur. qr hoc
cur. cotum pene genꝰ¬

Expanded text:
mici, ne forte Dominus superbiam tuam, quae illi absque dubio displicet, hoc ordine dejiciens humiliet, ut te cadente in peccatum, ille resipiscens sanetur.pentino interitu rapine detractoribus commisceantur. Quia hoc otum pene gen
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ne emuleris ⁊c̃. Ne desideres
imutati quos p̃dictis uiciis
fortis sapiens. s econu̾so. qr isi
corpore debilis ẽ. si assit sapĩa oĩa
fortis aduersarii .i. diaboli certa
mina uincit.
stultus ad sap̃ĩam ascendere. qr
ĩ infimis uicioꝵ iacet. quri sim
p̾senti sealiquid saꝑe putat in

Expanded text:
Ne aemuleris. Ne desideres imitari quos praedictis vitiis fortis sapiens, sed e converso: quia etsi corpore debilis est, si adsit sapientia, omnino fortis, adversarii, id est diaboli, certamina vincit. stultus ad sapientiam ascendere, quia in infimis vitiorum jacet; quia etsi in praesenti se aliquid sapere putat, in
Abbreviated transcription (Latin):
Si i. rusticꝰ quis erat. aut pastor. aut agri laborũ ope iti¬
rarius p̾octupatus eẽt in effugabilẽ sustinebat necc̃itatem. una
eni cathena ten ebrax omnes erant colligati. siue sp̃s sibilans.
currentis nimiũ aut sonus ualidus p̾cipitantiũ petraꝵ aut̃
ludentiũ amimaliũ cursꝰ inuisus. aut mugientiũ ualida besti¬
arum uox. aut resonans de altissimis montib eccho deficien¬
tes faciebant illos pretimore. Omnis .ii. orbis terrax lipido
illuminabatur lumine ⁊ ñ impeditus o

Expanded text:
Si enim rusticus quis erat, aut pastor, aut agri laborum operarius praeoccupatus esset, ineffugibilem sustinebat necessitatem. Una enim catena tenebrarum omnes erant colligati. Sive spiritus sibilans, currentis nimium, aut sonus validus praecipitatarum petrarum, aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium valida bestiarum vox aut resonans de altissimis montibus echo deficientes faciebat illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non inpeditis o
Abbreviated transcription (Latin):
clesiaꝵ ut mexordio desideret quispiã inuir¬
tutumumbia ꝯlitete ut ad eum ueniat aor sis gntti

Expanded text:
clesiarum, ut in exordio desideret quispiam in virtutum umbra consedere ut ad eum veniat corpus ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
ciis qũ potes sur¬
gere ad bene oꝑan¬
dum qͥ noxio tor¬
pore depssus sem¬
perdicis. paulu¬
lumadhuc iace¬
lo ⁊ sic postea peni¬
tendo resurgam.
fit namq ut te
semꝑ differente
opus bonũ repen¬
te iudex. quitua¬

Expanded text:
tiis, quando potes resurgere ad bene operandum, qui noxio torpore depressus semper dicis, Paululum adhuc jaceam, et sic postea poenitendo resurgam? Fit namque ut, te semper differente opus bonum, repente judex, qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
imposuerat. m̃de reprehendit insa¬
ctabatur. nunc illum redaguit
qui uerba diuine auctoritatis
male int̃pretando cortumpit. qd̃
multa sepius iterantur. confirm¬
atio est. ut ioseph ait eoꝙ sermo
sit dei ⁊ uelotius ⁊pleatur.

Expanded text:
imposuerit, mente reprehendit insctabatur, nunc illum redarguit qui verba Dominicae auctoritatis male interpretando corrumpit. Quod multa saepius iterantur, confirmatio est, ut Joseph ait, eo quod sermo sit Dei, et velocius compleatur.
Abbreviated transcription (Latin):
delectabile est. si subito frigus qͦ¬
modo inniue solec. adueniat ꝙ
incendia solis aliqñ refrig̾et su¬
dorem laboꝵ tergat. ardentes cẽpe
nulatur fidelis. qui mentem eiꝰ
quise misit prudender agendo re¬
¶pausat.

Expanded text:
delectabile est metentibus, si subito frigus quomodo in nive solet, adveniat, quod incendia solis aliquantum refrigeret, sudorem laborantium tergat, ardentes tempermilatur fidelis, quia mentem ejus qui se misit prudenter agendo repausat.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. in quib salit ds̃ quiꝰ corda fideliũ
crebra uisitatione illustrat ⁊ ñ manet
s salit uł transilit. qr hec dulcedo etem¬
plarõnis breuis ẽ ⁊ rara p̃p grauedinẽ
carnis. qr t̾rena inhĩtatio aggrauat sen

Expanded text:
tur. In quibus salit, quia corda sublimium crebra visitatione illustrat; et non manet, sed salit et transilit: quia haec dulcedo contemplationis brevis est et rara, propter gravedinem carnis, quia terrena inhabitatio aggravat sen
Abbreviated transcription (Latin):
oculi mei non negauiers. nec prohibui
cormeum qͥ nomni uoluptatefrueretur.
⁊ oblectaret se in hiis q̃ para uerain ⁊ bane
ratus sum partem meã siucerer labore me¬
uiꝙ me ꝯuertis sem ad uniuersa o-¬
res in quibꝰ frustra sudau̾am. ¶idi moĩ¬

Expanded text:
oculi mei, non negavi eis: Nec prohibui cor meum quin omni voluptate frueretur. et oblectaret se in his, quae praeparaveram: Et hanc ratus sum partem meam, si uterer labore me convertissem ad universa ores, in quib
Abbreviated transcription (Latin):
quid ei accicerit. Impii aut̃ icpsebiitui. malo.
Abhoĩatio est dño labia mendatia. Qui autẽ
fiselitet agunt placent e homou̾sutus celat sciẽ¬
tiam. ⁊ cor insipientiũ ꝓuocat stulticiã ¶anꝰ¬
Aanusfortim fortium dominabitur. Que autem

Expanded text:
quid ei acciderit; impii autem replebuntur malo. io est Domino labia mendatia; qui autem fideliter agunt placent ei homo versutus celat scientiam et cor insipientium provocabit stultitiam manus fortium dominabitur quae autem
Abbreviated transcription (Latin):
celestis patrie potens
pandere rectã uiam
M p̾dicando. ⁊ ꝑnulos impuendos
ꝯnamꝰ eim marcessibilia prioꝵ

Expanded text:
coelestis, potens pandere rectam viam praedicando, et parvulos imbuendo: proponamus ei immarcessibilia prio
Abbreviated transcription (Latin):
gilitas humanitatis eburneus. ꝓ doe¬
core castitatis. qr ab om̃ĩ pcc̃o immiris
distinctus .s. non totus eburneus. nec
totus saphirmus. Saphirus sublimi¬
catem celestiũ signat. distractus gͦ qr
parcim humana fragilitas esurice cem¬
ptatione. fatigatione morte partĩ ⁊ iui¬
na celsitudo. miracuł resurrõne ⁊ as¬
censione intelligr̃. Saphirꝰ ht̃ speciem
gestum est ante tempora. a deo dispo
ab illis. indiuina cdispõne legentibꝰ¬

Expanded text:
gilitas humanitatis: eburneus pro decore castitatis, quia ab omni peccato immunis. Distinctus, scilicet, non totus eburneus, nec totus sapphirinus. Sapphirus sublimitatem coelestium significat. Distinctus ergo, quia partim humana fragilitas esurie, tentatione, fatigatione, morte, partim divina celsitudo, miraculis, resurrectione et ascensione intelligitur. Sapphirus habet speciem gestum est, ante tempora a Deo disposiab illis in divina dispositione legentib
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd. tua labia ñ detractõnib as¬
suescant custodias ⁊ alios qͦ qͦs
huic uicio subditos nosti. ne te
Ccorrumpant fugias.

Expanded text:
aliquid: tua labia ne detractionibus assuescant custodias; et alios quoque, quos huic vitio subditos nosti, ne te corrumpant, fugias.
Abbreviated transcription (Latin):
Rꝑnitiose st̃ murmurões
⁊ detractões. ⁊ susurrones .N.
⁊detractores deo ft̃ odibiles.
uñ sałon. Qui detͣhit a licui
rei infutuꝵꝵ se obligat.
R. Os aut̃ qd mentit᷑ Eit m̃

Expanded text:
rniciosae sunt murmurationes et detractiones, unde: Susurrones enim et detractores Deo sunt odibiles ; unde: Qui detrahit alicui rei, in futurum se obligat . Os quod mentitur. Est m
Abbreviated transcription (Latin):
rum. usq ad ext̾iores tenebras
ubient fletus ⁊ stridordentiũ
uñ omĩs qui male agit odit
lucem. ⁊ c̃ hinc paulus. Eratis
mitatur horror. ⁊ qͣnto minus
disceunt quis q̃ crrca se sunt
tantomagis metuit indiq ad¬
ueria pauitans sic egyptuictidu

Expanded text:
usque ad exteriores tenebras, ubi erit fletus et stridor dentium; unde: Omnis qui male agit, odit lucem , etc. Hinc Paulus: Eratis mitatur horror: et quanto minus discernit quis, quae circa se sunt, tanto magis metuit, undique adversa pavitans. Sic Aegyptii triduo
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ ꝓpurga te cumbrachus. Saullis parcẽ sic̃¬
mandatum eist tibi primiriae ipurgat¬
lionis ⁊ ceneg ligentia tua ppurgate cumpans¬
ci . Iatiin brachioꝵ tuoꝵ ⁊ sacrificiũ scifi¬
cationis offeres dño inicia scõꝵ ⁊ pauperi por¬
rige manũ tuam ut ꝑficiatur ꝓpͥͣiciatio. ⁊
bñdictõ cuagra dantis in ꝯspectri oĩs inuen¬
tis. Etmortuo ñ ꝑhibeas grãm. non desis
plorantib ĩ ꝯsolatione. ⁊ cũ lugentib ambu¬
la. Hon te pigeat insitare infirmũ exhus .il.

Expanded text:
t propurga te cum brachiis. Da illis partemandatum est tibi, primitiarum et purgationis; et de negligentia tua purga te cum paucis datum brachiorum tuorum et sacrificium sanctificationis offers initia sanctorum et pauperi porrige manum tuam ut perficiatur propitiatio et benedictio tua gratia datus in conspectu omnis viventis et mortuo non prohibeas gratiam non desis plorantibus in conrogatione et cum lugentibus ambula non te pigeat visit
Abbreviated transcription (Latin):
lemcopulam. Mistice ã ammo¬
net ut catholicam fidem inuera
religione qͣm primũ post bapĩꝑ
ceptionem sortitisumus firmi¬
tet tenentes hereticoꝵ ꝑfidiam ab

Expanded text:
lem copulam. Mystice autem admonet ut catholicam fidem in vera religione, quam primum post baptismi perceptionem sortiti sumus, firmiter tenentes, haereticorum perfidiam ab
Abbreviated transcription (Latin):
lon ita facile ad po¬
aliis porrexit s cum
um mee seruitutis
⁊ deuocõnis ad ip̃m
refero ⁊ inp̾sentuita
ne laborando deficiã
me adiuuat. ⁊ infi¬
ne fecum ad gaudia
Crecipiet.

Expanded text:
on ita facile ad poaliis porrexerit, sed um meae servitutis et devotionis ad ipsum refero, et in praesenti vita, ne laborando deficiam, me adjuvat: et in fine secum ad gaudia recipiet.
Abbreviated transcription (Latin):
Mane. Quia nor infi¬
fidei apparet ꝓredens
ex matutina resurrõ
resurrõnis laborem
tuinspirando ego p̃¬
Cdicando.

Expanded text:
mus. Quia nox infifidei apparet, procedens ex matutina resurrectione resurrectionis laboremus, in inspirando, et ego praedicando.
Abbreviated transcription (Latin):
ferant. s nudunterram redeunt. im¬
Cde sumptisunt.
pre. ⁊c̃. prima recedit
tib ꝯgregata. terraaũ tamdiustat.
quamdusynagora recedente eccłia
onũs introeat. Cum enĩ predicatũ fu̾it
euangłm in toto orbe cunc erit finis

Expanded text:
e ad sed nudi in terram redeunt, unde sumpti sunt. c. . Prima recedit tibus congregata: terra autem tamdiu stat, quamdiu, Synagoga recedente, Ecclesia omnis introeat. Cum enim praedicatum fuerit Evangelium in toto orbe, tunc erit finis.
Abbreviated transcription (Latin):
suscipit. ut ea ꝑ inqͥsitõnẽ
dicat que fortasse ꝑtemp¬
tationẽ imꝑita mens sen¬
tiat. Nam quot snĩas per
inquisitionẽ monec tot
extensa manu oĩm tumł¬

Expanded text:
sum, ut ea per inquisitionem dicat quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias per inquisitionem movet, quaextensa manu, omnium tumu
Abbreviated transcription (Latin):
ferme quinquennio cum adhc̃
rome tẽm ⁊ eccllastem sc̃e bles¬
ille legerem ut eam ad contem
ẽe ꝓnichilo rogatũ ab eaut ĩmo¬
rem ⁊mentariol obscura queq dis¬
sererem. ut absq me posset intelli
eustochium talemuite nr̃e hr̃e
consortem. tantoq uulnere tunc
ꝑcussus ⁊ obiutui ⁊ nunc ĩbech¬
leem positus angustiore indeli¬
cet ciuitate ⁊ illius memorie m o¬
bis rectlo quod debeo. hoc breuiter
ammonens. qd̃ nullius aucto¬
ritadem secutus sum. s de hebreo
tum ab hebraicis discrepabant
incerdũ aqͥle quoq ⁊ simachi ⁊
theodotionis recordatus sum ut
nec nouitate nimialectoris stu¬
dium decurrerẽ. necrursum ccͣ
conscĩam meam fonce u̾itatis
omisso opimonũ runulos ⁊sec¬
Ctarer

Expanded text:
ferme quinquennium, cum adhuc Romae essem, et Ecclesiasten sanctae Blesillae legerem, ut eam ad contempesse pro nihilo; rogatum ab ea, ut in morem Commentarioli obscura quaeque dissererem, ut absque me posset intelligEustochium, talem vitae nostrae habere consortem, tantoque vulnere tunc perculsus obmutui: nunc in Bethleem positus, augustiori videlicet civitate, et illius memoriae, et vobis reddo quod debeo. Hoc breviter admonens, quod nullius auctoritatem secutus sum; sed de Hebraeo tum ab Hebraicis discrepabant. Interdum Aquilae quoque et Symmachi, et Theodotionis recordatus sum, ut nec novitate nimia lectoris studium deterrerem, nec rursum contra conscientiam meam, fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectarer
Abbreviated transcription (Latin):
Adlitt̾am ꝑses decet ut filios regant s̃uos
⁊c̃ disciplina mitant. donec ueniãt
ad etacẽ ꝑfectam ut digni heredes
parrii suoꝵ possint eẽ. sp̃alit̾ uero
instrinit rectores eccłie ut dignitatẽ
snam usq ad finemdeneant.⁊ su

Expanded text:
Ad litteram patres docet, ut filios regant, et cum disciplina nutriant, donec veniant ad aetatem perfectam, ut digni haeredes patrum suorum possint esse. Spiritualiter vero instruit rectores Ecclesiae, ut dignitatem suam us
Abbreviated transcription (Latin):
integritas tanqͣm spinis pungitur. ut ecͣ ho¬
stes suos uigilans exerceatur: donec eminẽs
sicut liliũ incapite sponsi sui candore ip̃o

Expanded text:
integritas tanquam spinis pungitur, ut contra hostes suos vigilans exerceatur, donec eminens, tanquam lilium, in capite sponsi sui, candore ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ut imp̃o carminis sinitiofigurate
¶seloqui manifestet.
deo desidero osculũ. qd̃ est redemptio
mea. qr instrucõnes tue q̃ sunt lac
⁊ nutͥmentam pueroꝵ sunt melio¬
res aliis doctrinis que ñ fouent s ce¬
cidunt simplices sicut uinũ enepcat
¶paruulos
Nomen iħ̾u uenit inmunõ ⁊ statĩ
p̃dicatur oleum effusum .i. ĩ uniu̾
moysi nomen auditur ingentib qd̃
catholicam eccłiam faciunt. adoleicẽ¬
tule sunt. non uecuste ꝑ culpam. s no¬
uelle ꝑ grãm. non semosterilts. s eca¬
te mentis ad sp̃u alem ꝯgrue fecundi¬

Expanded text:
ut ipso carminis initio figurate se loqui manifestet. Ideo desidero osculum, quod est etiam redemptio mea; quia instructiones tuae, quae sunt lac et nutrimenta puerorum, sunt meliores aliis doctrinis, quae non fovent, sed occidunt simplices: sicut vinum enecat parvulosNomen Jesu venit in mundum, et statim praedicatur. Oleum effusum, id est, in uMoysi nomen auditur in gentibus, qcatholicam Ecclesiam faciunt, adolescentulae sunt: non vetustae per culpam, sed novellae per gratiam, non senio steriles, sed aetate mentis ad spiritualem congruae fecundi
Abbreviated transcription (French):
inuirgio cito. ne posteaemen¬
dare non possis roi le lon estaius amicum
tuum cãm tuam tracta cum amico tuo. ⁊ se¬
cretum extraneo ne reueles. ne force insultet

Expanded text:
urgium cito: ne postea emendare non poteris, cum dehonestaveris amicum tuum. Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles: ne forte insultet
Abbreviated transcription (Latin):
syna mamarano mon¬
de fermeq eiꝰdem noĩs re¬
sine modo qd stagolichĩ
appellant.ꝙ maximeñ¬
laudant cartilaginoss̃i
pursi ad silltudinem
amomace minimeq
Clignosum.

Expanded text:
onte; ferulaeque ejusdem nominis resinae modo, quod stagonitin appellant: maximlaudant cartilaginosum, purum, ad similitudinem ammoniacae, minimeque lignosum.
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur spina candida magnicudinem arbo¬
tii modice tiore rose radie eius nugnentis expe¬
titur tradunt in quocumq frnticequruetur
aitus celestis eandem q̃ tumq sit asplati sua¬
nocant ꝓbacur in colore ruffꝰ uł igneo. tactu
spisso ⁊ odore castorei . ħ ꝓ sui breuitate a qui

Expanded text:
nascitur, spina candida magnitudine arboris modicae, flore rosae. radix unguentis expetitur. tradunt in quocumque frutice curvetur arcus caelestis, eandem quae sit aspalathi suaprobatio eius in colore rufo vel igneo tactuque spisso et odore castorei. permutatur i
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ dicta . ł qr pacula ⁊ am¬
pla. namplacos greciam¬
plum uorant. nom̃gͦ ⁊ for¬
mam arroris exp̃ssit dicẽ.
Qiͣ plaranꝰ dilatata sum
inplateis. Estã cet̾rima ⁊
mindia ⁊echiopia fruti¬
ce breui duoꝵ tm̃ cubitoꝵ
colore sub ingro ł cinereo
cenuissimaꝵ uregaꝵ. nã
qd̾ crassũ ÷ despicitur gͣ¬
ciliꝰ uero carius est. ꝙ cũ
frangitur iusibile spira¬
mencũ emittit sim mod̾
Enebule uł pulu̾is.

Expanded text:
ula et ampla. Nam πλατός Graeci amplum vocant. Nomen ergo, et formam arboris expressit dicens: Quasi platanus dilatata sum in plateis. Est autem tenerrima, et in India et Ethiopia, frutice brevi duorum tantum cubitorum, colore subnigro vel cinereo, tenuissimarum virgarum. Nam quod crassum est despicitur; gracilius vero charius: quod cum frangitur, visibile spiramentum emittit in modum nebulae vel pulveris.
Abbreviated transcription (Latin):
duofierent. Quiu̾o adme¬
philosophoꝵ suustro tra¬
mite dimisso ad dexcrum
apicem contenderunt scd̃
non lecabuntur meo .i. pͥ¬

Expanded text:
s fierent. Quia vero ad mephilosophorum, sinistro tramite derelicto, ad dextrum apicem contenderunt, et snon laetabuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
ustis membus mederi solent.
sic sc̃i si forte uident corda pxi¬
legaus obseruantie intelligentiã
abiecit uł ita synagoga ꝓcreauit
apłos. qui dulcem cibum credenti¬
b ministrarent. ⁊ qr ꝓferente sy¬
nagoga apłos tociuis orb̾ fides sa¬
lusq setuta est recte subditur.

Expanded text:
ustis membris mederi solent: sic sancti, si forte vident corda plegalis observantiae intelligentiam abjecit. Vel ita: Synagoga procreavit apostolos, qui dulcem cibum suis credentibus ministrarent. Et quia proferente Synagoga apostolos, totius orbis fides salusque secuta est, recte subditur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectus nss mͥ. tali af¬
fectus dilectimox ami¬
ca columbini cordis sĩ¬
plicitate respondet ⁊ in¬
iuncto officio se obeditu¬
ram ꝓmiccit. qͣi dicat.
non solum hortatur. s¬
Pascitur in nobis. qr cor¬
pus illius sumus ⁊ mẽ¬
bra de m̃bro pascit nos
¶ip̃e qui caput ẽ.¬

Expanded text:
Dilectus meus mihi. Tali affatui dilecti, mox amica columbini cordis simplicitate respondet, et injuncto officio se obedituram promittit; quasi dicat, non solum hortatur, sPascitur in nobis, quia corpus illius sumus et membra de membro; pascit nos ipse, qui caput e
Abbreviated transcription (Latin):
n digiti manuũ ad tractandũ. seo. ⁊ pedes eoꝵ pigri ad ambu¬
landum. homo .i. fecit illos.⁊ qͥ sp̃m mutuatus ẽ is finxit illoᷤ
Demo .Ni. sibi similem hõ potetit ceum fingere. cum sit .n. mor¬
talis mortuũ fingit manib iniqͥs. elior est .ii. ip̃e hiis qͦs co¬
lit. qi ip̃e quidẽ u̾icit cum eẽt mortalis.¬

Expanded text:
 digiti in manibus ad tractandum, sed et pedes eorum pigri ad ambulandum. Homo enim fecit illos, et qui spiritum mutuatus est finxit illos. Nemo autem sibi similem homo poterit deum fingere: cum sit enim mortalis, mortuum fingit manibus iniquis. Melior est autem ipse iis quos colit, quoniam ipse quide