comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. adolescẽtes ꝗdã accepãt curaro¬
rẽ. sal.uatiũ ꝗ̃dã noĩe. hic cũ curã
administrasi: bñsicio pͥncipis ur¬
bieariã ꝓcuranonẽ erat adept̾. ⁊ ap̃
p̃torẽ se acura adolescẽtiũ excusa¬
uerat absẽtib eis: adolescẽtes: adie¬

Expanded text:
lescentes quidam acceperant curatorem Saluianum quendam nomine: hic cum curam administrasset, beneficio principis urbicam procurationem erat adeptus et apud praetorem se a cura adulescentium excusauerat absentibus eis: adulescentes adie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdẽ hrditarẽ minore  ne cesariũ to¬
re. ⁊ si fuerit restitutꝰ minor liberũ
nichilominꝰ remanẽ. Si aũ minor:
pͥus adũt hr̃oitatẽ. mox abttẽtus ẽ.
substitutũ pupillo xiĩi cũ libertate¬

Expanded text:
dem hereditatem minore necessarium fore, et si fuerit restitutus minor, liberum nihilo minus remanere: si autem prius minor adiit hereditatem, mox abstentus est, substitutum pupillo
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. p̾ea quã abstẽtꝰ ẽ. cũ u pupilł
hr̃s ñfiat. si uitiles actões hãt. siie
dubio hr̃s manebit ꝗ semel extitit.
¶It ⁊ ĩ hrinoditus ei subuerit. ¶Con¬
stat aũ oĩs etatis hõib restitutionẽ

Expanded text:
eaquam abstentus est: cum enim pupillus heres non fiat, sed utiles actiones habeat, sine dubio heres manebit, qui semel extitit. Item et in eremodiciis ei subvenitur. constat autem omnis aetatis hominibus restaurationem
Abbreviated transcription (Latin):
iorib. Ego uerissimã arbit᷑or sñam exifu¬
nsatiũ filiũ familias minorẽ am̃nus. ĩnmͣ.
restitui p̾se exhis solis eãis q̃ ipiꝰ ĩt̃st̃. pu¬
ta sisit obligat̾. Prom̃ si ĩussu patris ob¬
ligat᷑ sit: pat̃ utiꝙ potĩt ĩ solidũ ꝯueniͣ.
Filius aũ cũ ⁊ ip̃e possit. ł ĩpotestate ma¬

Expanded text:
ribus. ego autem verissimam arbitror sententiam existimantium, filium familias minorem annis in integrum restitui posse ex his solis causis quae ipsius intersint, puta si sit obligatus. proinde si iussu patris obligatus sit, pater utique poterit in solidum conveniri: filius autem cum
Abbreviated transcription (Latin):
siue dũ agat siue dũ cõueniat᷑. captꝰ sit.
¶S et si hrditatem minor adiit minus
lucͦsam succũritur ei ut se p̾sit abstinere.
nã ⁊ hic captus est. Idẽ ⁊ in bonoꝵ p̾sessiõe
uł alĩa successione. ¶ Non solũ aũ filiꝰ ꝗ se
miscuit pat̃ne ħrditati. s et si aliꝗ sit ex
necessa̾ruis minor ãnis. simili mͦ restitutio¬
nẽ ĩpetrabit. uelut siseruus sit cũ lider¬
tate ĩstitutꝰ: dicẽdũ u erit. si se miscu̾t.
p̃se ei subueniͣ etatis beneficio ut bãt bo¬
noꝵ suoꝵ seꝑationẽ.¶ plane ꝗ p̾ adhitã hr̃¬
ditatẽ restituit᷑: deb p̃stare siꝗd ex hr̃di

Expanded text:
sive dum agit sive dum convenitur captus sit. Sed et si hereditatem minor adiit minus lucrosam, succurritur ei ut se possit abstinere: nam et hic captus est. idem et in bonorum possessione vel alia successione. non solum autem filius, qui se miscuit paternae hereditati, sed et si aliquis sit ex necessariis minor annis, simili modo restitutionem impetrabit, veluti si servus sit cum libertate institutus: dicendum enim erit, si se miscuit, posse ei subveniri aetatis beneficio, ut habeat bonorum suorum separationem. plane qui post aditam heredi
Abbreviated transcription (Latin):
tuã pecuniã accep̃. ⁊ capt ẽ: succuret a.
ei sracũri quasi gestũ sit cũ eo⁊ iõ si
muinor cõuenͣiat debitorẽ: adhibere d̾¬
bet curatorẽ. ut ei soluit̃ pecua. q
teꝵ non ei oguxilet᷑ soluẽ. S hode ĩo¬

Expanded text:
succurretur. ei subveniri, quasi gestum sit cum eo. et ideo si minor conveniat debitorem, adhibere debet curatores, ut ei solvatur pecunia: ceterum non ei compelletur solvere. sed hodie so
Abbreviated transcription (Latin):
na hr̃oitate. Cõtea dicebatur ei. qi ma¬
ior fact̾ coꝓbasset ꝙ minoi sibi placuit.
putaium̃ tñ restituddũ. ĩ t̾i m̃̃. initio in¬
specto. dẽ putato. ⁊ si alienã adiit hr̃¬
horã ĩ qͣ nat̾ ẽ. ut si capt̾ sit restitu¬
at̃. et cũ ñ dũ cõpleueuerit: ita erit
dicẽdũ. ut amoꝑieto ĩ monitũ tp̃s spe¬
ri suie p̾terioĩ die: celsus scͥbit nichil¬

Expanded text:
na hereditate: contradicebatur ei, quasi maior factus comprobasset, quod minori sibi placuit: putavimus tamen restituendum in integrum initio inspecto. idem puto, et si alienam adiit herehoram qua natus est, ut si captus sit restituatur? et cum nondum compleuerit, ita erit dicendum, ut a momento in momentum tempus spere siue posterio
Abbreviated transcription (Latin):
ns iuidiciũ tutele hr̃dis tinoris dicta¬
uerat. mox fẽm ẽ: ut ñ fm̾ito iudicio
iã eõ maiore effecto .xxu. ãnis. tutoris
hr̃s absolut̾ ꝓponẽt᷑. In integrũ restitu¬
tio desicierabat᷑. Celsus gͥ respecto suasir:
ñ facile hũc quõdã romorẽ. ĩnm̃. resti¬
tui. S si ei ꝓbaret᷑ calliditate adũsarii id

Expanded text:
ns, iudicium tutelae heredi tutoris dictauerat: mox factum ut non finito iudicio iam eo maiore effecto uiginti quinque annis tutoris heres absolutus proponeretur: in integrum restitutio desiderabatur.Celsus igitur Respecto suasit non facile hunc quondam minorem in integrum restitui, sed si ei probaretur calliditate aduersarii id
Abbreviated transcription (Latin):
dantur. ñ quid ad agend̾ s a̾mini¬
strand: ¶ Cum querat᷑ an alicui ꝓ¬
curatorẽ ħr liceat. inspiciend̾ erit
añ ñ ꝓhbeatur ꝓ curatorẽ dare.
ppłarib actionib ũ quis qͣi unus
ex p̾p agit. defensionẽ i ꝓcurator
pr̃ãre cogendꝰ ñ ẽ. ¶Is ꝗ curatorẽ
alicui p̃senti petat. ñ ałr audiet᷑
nͥ ad u̾lto. ꝯsentiente. Qd̃ si absenti
ratãm rẽ eum habitur necc̃e ht
satis dare. ¶Pena ñ defendentis
ꝓcuratoris ħ ẽ. ut denegẽtur ei ac¬
tio ¶ Si ꝓcurator agat.⁊ psenis aͣb
sentis sius acilirino ait. Suo c̾a¬
ue̾nd ñ ꝓcuratori. ¶ Qui ñ cogg
defende absente. tñ si iudicatũ
solm satisde̾s defendendi ab sen¬
tis gr̃a: cogend̾ ꝓcuratorẽ iudiciũ
acciꝑe. ne decipiatur isqui satis
accep. Nam⁊ ẽõs ꝗ ñ cogent᷑ reum
defende pꝯsatisdatioñ cogi labeo
ai̾t cã cogm̃ta temꝑand̾. ⁊ si captio
nitas direpta sit. aũ inim̾icicie in¬
t̾cessint. ł bona absentis possidi ce

Expanded text:
dantur non quidem ad agendum, sed ad administrandum.Cum quaeretur, an alicui procuratorem habere liceat, inspiciendum erit, an non prohibeatur procuratorem dare, pularibus actionibus, ubi quis quasi unus ex populo agit, defensionem ut procurator praestare cogendus non est.Is, qui curatorem alicui praesenti petat, non aliter audietur nisi adulto consentiente: quod si absenti, ratam rem eum habiturum necesse habet dare. Poena non defendentis procuratoris haec est, ut denegetur ei actio. Si procurator agat et praesens sit absentis servus, Atilicinus ait servo cavendum, non procuratori. Qui non cogitur defendere absentem, tamen si iudicatum solvi satisdedit defendendi absentis gratia, cogendum procuratorem iudicium accipere, ne decipiatur is qui satis accepit: nam eos, qui non cogunturdefendere, post satisdationem cogi.Labeo causa cognita temperandum, et si captio nitas dirempta sit aut inimicitiae intercesserint aut bona absentis possideri c
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ ꝗit. cãm cognita .i. ⁊ si nominatĩ
ei mandatũ sit.⁊ pat̃ ualitudine ⁊
alia iusta cã impediatui. ¶ Si sti¬
puletur ꝓcurator dampin infecci.
is qui qr̃ deftnsor in rem actione
cat̃ solui. ⁊̃ de r̃ato deb s cͥau̾e. & d
i si in ħ iudicio rem meã eẽ ꝓͥnun¬
cietur. reu̾sꝰ ille cinus defensor ex¬
nt̾at. uelit fundũ uendicare. ñ ne

Expanded text:
i et nominatim ei mandatum sit et pater ualetudine uel alia iusta causa impediatur.Si stipuletur procurator damni infecti is, qui quasi defensor in rem actione catum solui etiam de rato debet cauere. quid enim si in hoc iudicio rem meam esse pronuntietur, reuersus ille, cuius defensor extiterat, uelit fundum uindicare: nonne
Abbreviated transcription (Latin):
parentib ag̃e nitd̾um ꝑmitti¬
tur ca coginta. si forte parentes mo¬
rib accõnib ꝓcurator dari ñ pos¬
sit: tñ dictũ ẽ m̃ito eum qui de uia
re posse ꝓcuratorẽ multom̾ag̾ dab
ad sepulc̃ u̾iolati actionẽ. Is ad quẽ
ea res ꝑtinet. ¶ Ad accõis iniuriarꝰ¬

Expanded text:
parentibus agere interdum permittetur causa cognita, si forte parentes moribus actionibus procurator dari non possit, tamen dictum est merito eum qui de via re posse procuratorem. multo magis dabit ad sepulchri violati actionem is ad quem ea res pertinet. Ad acti
Abbreviated transcription (Latin):
ag̃ quac̃q accõne. i drͣatũ habitur̃
eũ ad quem ea res ꝑtineb̾ cau̾e deb.
S mĩtum licet suo nomĩe ꝓͣcua¬
tor exꝑiatur. ⁊ tñ de rato debeb̾ caue.
dari oꝑt̾e ag̃ ħi iudicio sũo nomine

Expanded text:
agit quamcumque actionem, id ratum habiturum eum ad quem ea res pertinebit cauere debet. sed interdum licet suo nomine procurator experiatur, tamen de rato debebit cauerdari oportere: agit hoc iudicio suo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
de dot̾e ꝓfectitia agat pat̃: caue deb
ratam eͣ filiam habiturã. s ⁊ defen¬
de eam deb ut ⁊ marcelłꝰ scrib. ¶Si
pat᷑ filii nomĩne iniuriar agat. cum
due sint accõnes: una pat̾s. alia faii.
cessat de rato cautio Si statꝰ ceũsiam
eui faciat ꝓcurator. siusex sintute in
libtatem adu̾s eũ quis litiget siũ ipe
exlibtate in s̾uitutẽ petat. deb canẽ
rãtam iem dñm habitur. ⁊ ita edicto
scͥptũ ẽ u exutroq latẽ ql accor hatut.¬
e st ⁊ casũs quo qu̾s erd accõms
nomine ⁊ de riauent ⁊ iudicatũ
solin puta restulan fi segnitio de
mitegr̃ restirõna. ẜ. inti enmor cͥcũ¬

Expanded text:
t pater, cauere debet ratam rem filiam habituram: sed et defendere eam debet, ut et Marcellus scribit.Si pater filii nomine iniuriarum agat, cum duae sint actiones una patris altera filii, cessat de rato cautio.Si status controuersiam cui faciat procurator, siue ex seruitute in libertatem aduersus eum quis litiget siue ipse ex libertate in seruitutem petat, debet cauere ratam rem dominum habiturum. et ita edicto scriptum est, ut ex utroque latere quasi actor habeatur.Est et casus, quo quis eiusdem actionis nomine et de rato caueat et iudicatum solui. ut puta postulata est cognitio de in integrum resti
Abbreviated transcription (Latin):
familie ħrciscunde aũ cõi dndun¬
do agatur. płib eund̃ ꝓcuratorem
ri ñ pot̃. cͥca adiudicationes. ⁊ con¬
dempnat̾iones plane dari ꝑmittẽ¬
a: Si uni coħrdi pluros hĩdes exis¬
tant. EReo latitante pꝯ litẽ ꝯtestatã¬
ita dem̃ fideuissores eum defen̾de
uidebunt᷑. si uł unꝰ exhis eũ ꝓͥso¬
udo defendat. ł o̾m̃s. ⁊ quidam ex

Expanded text:
familiae erciscundae aut communi diuidundo agatur, pluribus eundem procuratorem ri non potest circa adiudicationes et condemnationes: plane permittee, si uni coheredi plures heredes existant.Reo latitante post litem contestataita demum fideiussores eum defendere uidebuntur, si uel unus ex his eum prodo defendat, uel omnes uel qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
illi datur cuiꝰ int̾÷ ħ iudicio
ex ꝑiri. nec refert directa quis an u¬
tili acc̃one agat. ⁊ ꝯueniatur. quia
inextra o̾dmariis iudiciis uͥ ꝯceptio
formulaꝵ ñ obsu̾atur. ħ subtilitas
suꝑu̾acua ẽ. Mar̃ cum ut̾raq accõ eiꝰ¬
d pot̾tatis ẽ eund̾q ht̃ effect̃.¬

Expanded text:
illi datur, cuius interest hoc iudicio experiri. Nec refert directa quis an utili actione agat uel conueniatur, quia in extraordinariis iudiciis, ubi conceptio formularum non obseruatur, haec suptilitas superuacua est maxime cum utraque actio eiusdem potestatis est eundemque habe
Abbreviated transcription (Latin):
fierẽt pͥetarii: mox app̃hẽsi fr¬
fruetuarii efficẽt᷑: erẽplo rei ĩ
subꝯdirõs legate que interim
heredis est. existẽte eͥ ꝯdicione
adlegatariũ tͣnsi̾t yerẽ it cor¬

Expanded text:
fierent proprietarii, mox adprehensi fructuarii efficientur, exemplo rei sub condicione legatae, quae interim heredis est, existente autem condicione ad legatarium transit. verum est
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diũ. uiridiaria . ł gestatõnes.
ł deabiaatões. arbori̾b ĩ fructu¬
osis. ł opasas atq amenas hñs: ñ
debebit deic̃e. ut fõte õtos olito
pidieinas. ł cretifodinas ĩ stiẽ

Expanded text:
irdiaria vel gestationes vel deambulationes arboribus infructuosis opacas atque amoenas habens, non debebit deicere, ut forte hortos olitorpidicinas vel cretifodinas vel
Abbreviated transcription (Latin):
refertur. ¶ Pupillꝰ sane si nega ges¬
serit. po rescͥptum diu pii antom¬
in ⁊̃ ꝯuenini pot᷑. in ĩd quoᷤfattus ẽ
locupletior. agẽndo aũ ꝯpensatioñ.
eiꝰ qd gessit patitui. ¶ ꝙ si furiosi

Expanded text:
illus sane si negotia gesserit, post rescriptum diui Pii etiam conueniri potest in id quod factus est locupletior: agendo autem conpensationem eius quod gessit patitur. Et si furiosi
Abbreviated transcription (Latin):
eur fallat᷑. igͦ rãtia uẽditõis. anea¬
ꝑtinẽ aduẽditõnes fiscales. si tñ reᷤᷤ
ditẽĩb eit edicto locꝰ. ¶ Si ĩtelliga¬
signis qͥb dã solẽt de mõstrari uina
bũ ap̃ sabinũ sic diffmitũ ẽẽ hĩtũ c̾a¬

Expanded text:
ur fallatur, ignorantia venditoris an capertinere ad venditiones fiscales. Si tamen resvenditionibus erit edicto locus. Si intellegasignis quibusdam solent demonstrare vitia, bum apud Sabinum sic definitum esse habitum c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tẽ accid̾. cũ pͥma facie ꝗd̾ auenã. re
ua ãtesuã obligatõnẽ suscipiat. ut ec¬
ce. si aneillã obpactõnẽ lib̾ taris exꝓmis¬
sõe dato: p̾t maninnissionẽ id ip̃m su¬
scipiat. ꝙ exꝓmissor debeat. aut si
sihrditatẽ emĩt. ⁊ es alienũ hroitaiũ

Expanded text:
 tum accidit, cum prima facie quidem alienam, re vera autem suam obligationem suscipiat. ut ecce si ancilla ob pactionem libertatis expromissore dato post manumissionem id ipsum suscipiat quod expromissor debeat, aut si hereditatem emerit et aes alienum hereditarium
Abbreviated transcription (Latin):
nã ⁊ ego tecũ agẽ p̃sũ ut p̃stes mͥ adũ
ẜuẽditorẽ ep̃n acc̃onẽ St si mãdato
mõ iudicrũ suscepisti: manẽte iudicio
sñ ĩ a eĩ ñ debes mecũ agẽ. ut tͣnsfe¬
rat᷑ uigliciũ. ĩ me. Nõdũ u ꝑfecĩsti mã¬
datũ. It sidũ negã mã geris alicmi de
dicẽdũ ẽ teagẽ p̾se. ut obligõnẽ suis¬
scipiã. aut sinolit ereditor obligõiẽ
dicio tesistiꝓtuso. nec exhibues ⁊¬

Expanded text:
nam et ego tecum agere possum, ut praestes mihi aduersus uenditorem empti actiones. Sed si mandatu meo iudicium suscepisti, manente iudicio sine iusta causa non debes mecum agere, ut transferatur iudicium in me: nondum enim perfecisti mandatum. Item si, dum negotia mea geris, alicui de dicendum est te agere posse, ut obligationem suscipiam: aut si nolit creditor obligationem dicio te sisti promisero nec exhib
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdebit actõnẽ fidei̾soĩ deb. ne du¬
sciẽs õmittat fideisor: car fraude:
ut puta si exeeptõnẽ ꝓc̾atd̃iã õmisit
siue sciẽs siue igͦrãs. debõafide ua
git᷑. eiuñ cõgrint. de apͥicib uirĩs

Expanded text:
ne fideiussori debet, ne dusciens omittat fideiussor, caret fraude, ut puta si exceptionem procuratoriam omisit siue sciens siue ignarus: de bona fide enim agitur, cui non congruit de apicibus iuris
Abbreviated transcription (Latin):
ãce. ucĩ titĩ: publio meino filo na¬
turali dom̾ũ cõe ꝑmuit ñ dõatõis eã c̃¬
duõi filii obligae p̾tea meio de fũc¬
to reucta filia pupilla: tutões euis iudi¬
cẽ adu̾s titiũ acceper̃. ⁊ titiꝰ demutiis

Expanded text:
cius Titius Publio Maevio filio naturali domum communem permisit non donationis causa creditori filii obligare: postea Maevio defuncto relicta pupilla tutores eius iudicem adversus Titium acceperunt et Ti
Abbreviated transcription (Latin):
auł: Puplia meuia cũ ꝓficisc̾e̾t᷑ ad ma¬
ritũ suũ: arcã elausã cũ ueste. ⁊ ĩstrim̃¬
sanaue uenero: restituesmͥ. Cẽte si
alio maito suscepi. desũcta ea ĩtesta¬
ta. desidõ. res ꝯm̃date eͥ restitui debe¬

Expanded text:
maritum suum, arcam clusam cum ueste et instrumesaluaue uen‹e›ro, restitues mihi: certe, si alio marito suscepi.' defuncta ea intestata desidero res commendatae cui restitui debe
Abbreviated transcription (Latin):
tois ĩtfit. dãpnabr᷑. Si uͦ ĩ telligit
cũ pͥmũ pot̾it. deb mãdatd̃i renũ¬
tiare. ut issi uelit alti oꝑauratur.
Quod sicũ p̃sit temũtiare cessaũ. ꝗͣ
timãdatõis ĩt̃sit tenebr si aliqͣ
excã ñ potit renũtiare: secur̾ eit.¬
¶ Mõre ꝙͦ eĩ cui mãdatũ ẽ. siis ĩte¬
gro ad huc madato decesẜit solurit
mãdatũ ⁊ obidhr̃s eiꝰlic executꝰ.
fuit mãdatũ ñh̃t mãdati actõnẽ.

Expanded text:
r: si uero intellegit cum primum poterit debet mandatori nuntiare, ut is si uelit alterius opera utatur: quod si, c‹um› possit nuntiare, cessauerit, quanti mandatoris intersit tenebitur: si aliqua ex causa non poterit nuntiare, securus erit. Morte quoque eius cui mandatum e‹s›t, si is integro adhuc mandato decesserit, soluitur mandatum et ob id heres eius, licet exsecutus fuerit mandatum, non habet mandati actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. Die spõsalioꝵ aut p̾tea res ob¬
latas puelle q̃ sui iuris fuit pat̃ susce¬
pit. hr̃s eĩ ut exhibeat recte ꝯuẽiet᷑.
⁊̃ actõe deposin. ¶ Qu̾i pec̃iã ap̃se ñ
obsigͣtã ut tm̃d̾ redder⁊ depositã ad

Expanded text:
 Die sponsaliorum aut postea res oblatas puellae, quae sui iuris fuit, pater suscepit: heres eius ut exhibeat recte convenietur etiam actione depositi. Qui pecuniam apud se non obsignatam, ut tantundem redderet, depositam ad
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ oꝑiũ iudici iudchr̃ eũ cũ qͦ aget̃
ꝯdrͣmai̾. tãti iudiciũ dabo. ¶ Si xu̾
ĩ scr̃te oño secisse bĩeet᷑. ĩiudicio
adiciã. aut noxe dedẽ. ¶Sũma cũu¬
tilitate id p̃torẽ dixisse: nẽo ẽ ꝗne¬

Expanded text:
ur eum cum quo agetur condemnari, tanti iudicium dabo. si seruus insciente domino fecisse dicetur, in iudicio adiciam: aut noxam dedere.' Summa cum utilitate id praetorem edixisse nemo e
Abbreviated transcription (Latin):
ne captiõe actois fiar: opoteb̾ p̃to¬
rẽ eꝯtate motũ ĩ eũ ponꝰ dae actõnẽ
e c̃ eubicło ł exedra deiectũ ẽ. lie⁊ plu¬
res ĩ ecd̾ cinacło hĩtẽt . si exmedia¬
no cenacło ꝗd dei eetũ sit. m̾ẽ os te

Expanded text:
ne captione actoris fiat, oportebit praetorem aequitate motum in eum potius dare actionem, ex cuius cubiculo uel exedra deiectum est, licet plures in eodem cenaculo habitent: quod si ex mediano cenaculi quid deiectum sit, uerius e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonalẽ Tutores siue pupilli eoꝵ.
dicendꝰ erit. ¶ Si fund̃ quẽ posside¬
bã ame pecieris: dem̃ c̃ scłm te ẽẽt
udicãt appłłaiũm. anpossõr eiꝰ dẽ
ꝑtinet᷑ ꝙ eũinci mͥ eapossĩo possit᷑.¬
Cossor aũ quis necne fi̾it: qꝑꝰ caũti¬
om̃s ex pectand ẽ. Nam̾ sicuti ei q̃ pꝯeet
cautione possionẽ uenctid mͥcħ obẽ:
ita nec ꝓ̃dẽ ei qui pꝰcautionẽ possi¬
dẽ ceꝑit.

Expanded text:
habet. Tutores, siue pupilli eorum dicendum erit. Si fundum, quem possidebam, a me petieris, deinde cum secundum te esset iudicatpertinet, quod euinci mihi ea possessio possit.Possessor autem quis nec ne fuerit, tempus cautionis spectandum est: nam sicuti ei, qui post cautionem possessionem uendidit, nihil obest, ita nec prodest ei, qui post cautionem possidere coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
sistendi: milla neccitate urgente uõ¬
iuptatis cã in municipiũ ꝓfectꝰ sit.
ñne indignus ẽ cui ħ exceptio pat᷑¬
cinet᷑: Aũ quid si tẽpestas quid̾̃ ĩ ma¬
ri fuit. t̾ra aũ iste potuit uenire: ut
fium̃ cͥcuire: eque dicend̾ ẽ. Nonsẽꝑ
⁊ flum̃ sic abundass ũ impless om¬
nẽ loc̃ in quo fisti oꝑtuit uł aliqua
fortuita calamitas eũ. d̾ loc̃ eu̾tit:
⁊ p̾sensetiã uenienti ꝑiculosã fecit:
ex bono et equo ⁊ hic exceptio ei acco¬
modanda ẽ. ¶ Simili mͦ exceptio ei¬
re noluit. a magistratu retentꝰ ẽ.⁊

Expanded text:
‹sis›tendi, nulla necessitate urguente uoluptatis causa in municipium profectus sit? nonne indignus est, cui haec exceptio patrocinetur? aut quid si tempestas quidem in mari fuit, terra autem iste potuit uenire: uel flumen circumire? aeque dicendum non semper vel flumen sic abundasset ut implesset omnem locum in quo sisti oportuit, vel aliqua fortuita calamitas eumdem locum evertit, vel praescientiam venienti periculosam fecit; ex bono et aequo et hic exceptio ei accommodanda est. Simili modo exceptio re volebat, a mag
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tor ꝓposuit. ut metu pene cõpes¬
cẽt eos qui in ⁊ꝰ uocatos ui enispiũt.¬
c̃. Demiq pomp̃ scrib̾. Serui quoq notͤ¬
imnc nor᷑ale uidicnĩ reddend̾. nͥ sci¬
ente ddño id fec̃. Tũc it sine nore de¬
ditione iuidiciũ suscipiet o faius p¬
utat locũ huic edicto nͣ ẽe. si ꝑsona
que iniꝰ uocari ñ potuit: exempta÷
liquit qui uocat. ñ deliquit qui ui¬

Expanded text:
proposuit, ut metu poenae compesceret eos, qui in ius uocatos ui erip‹i›unt.Denique Pomponius scribit serui quoque nomine noxale iudicium reddendum, nisi sciente domino id fecit: tunc enim sine noxae deditione iudicium suscipiet.Ofilius putat locum hoc edicto non esse, si persona, quae in ius uocari non potuit, exempta est, liquit qui uocat, non deliquit qui
Abbreviated transcription (Latin):
diffusũ ¶ Si ñ ꝑꝑ ualitudinẽ muli¬
er ñ stẽtit iudicio. s qd̾ gͣuida erat
exceptionẽ ei dandã labeoait. Si tñ
pꝰ partũ decubu̾it. ꝓband̾ erit. qiͣ
ualitudine impedita. ¶ d̾ ẽ ⁊ siquis
furẽ ceꝑit. Nam ꝗ furore impecłr. et
ualitudine impedr. ¶ Qd̾ dixꝰ fuccuꝰᷤ
iri ÷ ei. ꝗ tẽpestate. aũ ii flumĩs ꝓhi¬
bitꝰ ñ uen. tẽpestatẽ sic intelligẽ de¬
bems. siue maritima. siue t̾resttis sit.
fluminis ⁊ sñ tẽpestate accipienda ẽ

Expanded text:
ffisum.Si non propter ualetudinem mulier non steterit iudicio, sed quod grauida erat, exceptionem ei dandam Labeo ait: si tamen post partum decubuerit, probandum erit quasi ualetudine impeditam.Idem est et si quis furere coeperit: nam qui furore impeditur, ualetudine impeditur.Quod diximus succurri etiam ei, qui tempestate aut ui fluminis prohibitus non uenit, tempestatem sic intellegere debemus, siue maritima siue terrestris sit. fluminis etiam sine tempestate accipienda est:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qd̾ is neccẽ habu̾it ad iudiciũ nõ
uenire. teneat᷑ ex ħ edicto. gͣiiis qͥdã
ꝑutent ÷ͥ eũ ĩputare ꝗd c̾dulꝰ fuit.¬
direꝰ dolo actoris ñ stẽtit. ñ habeb
reus aduersꝰ eũ actioñ. ex ħ edicto. c̃
ꝯtentꝰ ẽẽ possit ex eeptione. si exstipu¬
latu ꝯueniat᷑ de pena: qd̾ ad iudicnĩ
ñ uen̾it. Ałr atq si ab aliosit ĩpeitꝰ
Nam actionẽ ꝓposita. adus eum ex¬
ceb Si ꝑlures ddolo fecint om̃s tenẽ¬
tur. S si uno p̃stit̾it ꝑenã. cet̾ lib̾an¬

Expanded text:
d is necesse habuerit ad iudicium non uenire, teneatur ‹ex› hoc edicto: quamuis quidam putent sibi eum imputare, qui credulus fuit.Si reus dolo actoris non steterit, non habebit reus aduersus eum actionem ex hoc edicto, cum contentus esse possit exceptione, si ex stipulatu conueniatur de poena, quod ad iudicium non uenerit. aliter atque si ab alio sit impeditus: nam actionem propositam aduersus eum exercebit.Si plures dolo fecerint, omnes tenentur: sed si unus
Abbreviated transcription (Latin):
tm ex facũitatib s ⁊ ex conue̾miendi
faciitate. ¶ Si qlns. his ꝑsonis qͥ age̾ ñ
potłier fictnissorẽ iuidicio sistendi cã
decłit. frustra erit datio. ¶ P retor ait.
Siqͥuis parentẽ. patroñ patronã. lib̾¬
os. aũ parentes. pat̾m. pat̾ne. lib̾os ue
suos. eũ uẽ. ꝗ in potestate heb. uł uro¬
rem a nur̃ inudiciũ uocab̾. qualcq
fidiuissor udic̾io sistendi cã accipiat᷑.

Expanded text:
ndi facilitate.Si quis his personis, quae agere non potuerunt, fideiussorem iudicio sistendi causa dederit, frust‹r›a erit datio.Praetor ait: 'Si quis parentem, patronum patronam, liberos aut parentes patroni patronae, liberosue suos eumue quem in potestate habebit, uel uxorem, uel nurum in iudicium uocabit: qualiscumque fideiussor iudicio sisten
Abbreviated transcription (Latin):
instiploe sol int̾ iiigatores que¬
miessi ñ ꝯuenrat. pedius putat. i
potestate stipłaroris eẽ mod̾ato spatio
de n aiudice statuendo. ¶ Qui muli¬
erẽ adhibet ad satis dand̾ ñ uĩrca¬

Expanded text:
in stipulatione solet inter litigatores conuenire. si non conueniat, Pedius putat in potestate stipulatoris esse moderato spatio: de hoc a iudice statuend‹um›.Qui mulierem adhibet ad satisdandum, non ui
Abbreviated transcription (Latin):
nelio ꝓculo resg̃sit am̃ito petitorem
recnsare tałe flaiissore. S si alias ca¬
ueri ñ possit. p̃dice̾nd̾ ẽ ein᷑ usur pͥ
iusegio si ꝯuemat᷑. ¶ Si neccaria satis¬
datio fu̾it.⁊ ñ facue possit. reus ibi

Expanded text:
nelio Proculo rescripsit merito petitorem recusare talem fideiussorem: sed is alias caueri non possit, praedicendum ei non usurum eum priuilegio, si conueniatur.Si necessaria satisdatio fuerit et non facile possit reus ibi
Abbreviated transcription (Latin):
edictũ faciat: ⁊ lib̃tus ꝗ patromĩ
uocat. ⁊ is qui p̃at̾mĩ ui eximat de¬
t̾ĩore tam̃ loco libtus ẽ qͥ in simii de¬
lic̾to petitoris partes sustinet. E adem
equitas ẽ meo qͥ alo q̃m quo debu̾at

Expanded text:
edictum faciat, et libertus qui patronum uocat, et is qui patronum ui eximat: deteriore tamen loco libertus est, qui in simili delicto petitoris partes sustinet.Eadem aequitas est in eo, qui alio quam quo debuerat
Abbreviated transcription (Latin):
uocatꝰ sistat: in fc̃m acc̃o ꝯpet̃. quanti
actoris int̾fint eum sisti¶ñ quo ui¬
dicio deducr̃ siquid amisit actor ob
ẽa  rem. ułti si reo tꝑr dr̃nũ iei int̾im
s adquirat . au actione  ubatꝰ futꝰ ꝑia¬
ne si is qui dolo fec̾it. quo minꝰ inui¬
dicio sistatur. solũndo ñ fuit: equũ¬
ꝯpet̾e. ne ꝑꝑ dolũ alienũ reꝰ lucr̃ faciat
⁊ actor dampno afficiatur. ¶S ⁊ si sti¬
płator dolo ticii ⁊ ꝓnsissor dolo meuis
ĩpeditꝯ fu̾it quo minꝰ inuidicio sistãt.
ut̃̾q ad u̾sꝰ eũ cuiꝰ dolo impeditꝰ fu̾it
actione infc̃m exꝑietur. S stipłator
dolo ꝓmissoris. ⁊ ꝓmissor dolo stipłatoĩs
impeditꝰ fu̾it. quo minꝰ ad iudicĩ
uenirae: neuł eoꝵ p̃tor fuceuire debe¬
diciũ reꝯ ñ uen̾it. petiturꝰ areo cen¬
tũ. ⁊ dolo sim᷑płronii fcm̃ fu̾it ne ĩ
uidiciũ reꝰ ueniat: cen̾tũ a simphro¬
nio ꝯseqͣr. Tanti it mea int̾fuisse in¬
łr. quia si ueniss inudiciũ actio m̃

Expanded text:
uocatus sistat, in factum actio competit quanti actoris interfuit eum sisti. in quo iudicio deducitur si quid amiserit actor ob eam rem: ueluti si reus tempore dominium rei interim sibi adquirat aut actione liberatus fuerit.Plane si is, qui dolo fecerit, quo minus in iudicio sistatur, soluendo non fupropter dolum alienum reus lucrum faciat et actor damno adficiatur.Si et stipulator dolo Titii et promissor dolo Maeui impeditus fuerit, quo minus in iudicio sistatur: uterque aduersus eum, cuius dolo impeditus fuerit, actione in factum experietur.Si et stipulator dolo promissoris et promissor dolo stipulatoris impeditus fuerit quo minus ad iudicium ueniret: neutri eorum praetor succurrere debedicium reus non uenerit, petiturus a reo centum, et dolo malo Sempronii factum fuerit, ne in iudicium reus ueniat: centum a Sempronio consequar. tanti enim mea interfuisse uidetur, quia, si uenisset in iudicium, actio mihi
Abbreviated transcription (Latin):
mumcipio. qi neccͣia ẽ satisdatio. It
de restituẽda dño ꝓpͥetate is cui usꝰ
fructꝰ datiis e It̃ legatariꝰ u̾ eaueat
euicta hr̃ditate legata redli. ⁊ ꝙĩam¬
sõne disceilat ꝑatũq se dicat. ĩ mu¬
icipio caue. ĩ petrare ñ debeb. dussui¬
ẽ. Si sñ culpa au̾ dolo hr̃d missosit

Expanded text:
um›, quia necessaria est satisdatio: item de re restituenda domino proprietatis cuius usus fructus datus est: item legatarius, ut caueat euicta hereditate legata reddi, et quod amssessione decedat paratumque se dicat in municipio cauere: impetrare non debebit. diuersum, si sine culpa aut dolo heredis missus sit
Abbreviated transcription (Latin):
i supri s matͥmonii gͣ dõtã eẽsse¬
¶Nouerea priuigno nurꝰ socero.
peciã dotis nõie dedit. neq ĩmpsu
cessare ꝯdictõ p̾ma facie uidetur.
qm̃ uire gennim in cestum cõ¬
mitnitur. at ꝗn ł mag̃ ĩ ea sp̃e
nlła eã dotis dãde suit oictõ gͥ ꝯpent¬

Expanded text:
 stupri, sed matrimonii gratia datam esse.Nouerca priuigno, nurus socero pecuniam dotis nomine dedit neque nupsit. cessare condictio prima facie uidetur, quoniam iure gentium incestum committitur: atquin uel magis in ea specie nulla causa dotis dandae fuit, co
Abbreviated transcription (Latin):
ei actõnẽ: oũ uis suare reo optõnemꝰ.¬
¶ Siꝙ ita stipłat᷑ ephesi ⁊ capue: ħa
git. ut ephesi patẽ. ⁊ capue patẽ petat.
¶Siꝙ ĩsulã fiei̾ stipłet̾. ⁊ locũ ñ adici¬
at: ñ ual stipłatõ. ¶ Siꝗs ita supłetũ¬

Expanded text:
ei actionem, dum uis reseruare reo optionem.Si quis ita stipulatur 'Ephesi et Capuae', hoc ait, ut Ephesi partem et Capuae partem petat.Si quis insulam fieri stipuletur et locum non adiciat, non ualet stipulatio.
Abbreviated transcription (Latin):
uc̾et᷑. alias nt exnererur. ueluti
qui docem promisit. Nam siꝯuadẽ
rilłim eausam proitartũoi habuit
incecri Bictione eonsdc̃uitut..
ut coram sipriland ꝯccepta fiat.
at suł quruque premutere dr¬
berer. de era proutsit: inort¬

Expanded text:
ur, alias ut exoneretur: veluti qui decem promisit, nam si quidem nullam causam promittendi habuit, incerti condictione consequitur, ut tota stipulatio accepto fiat, at si, cum quinque promittere deberet, de
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ae. ¶ Sr ĩtd̾. ⁊ mo̾tis dãpnũ ad eũ
ad bellũ duxĩs: ꝯmͥodatitenebĩs ac
tõe. Io̾e eĩt ⁊ ĩ hoĩe plañ si sio ꝯmoda¬
iut ad bellũ duces: meu̾ eit ꝑiclũ.
cpina cecidit᷑. ꝑicħĩ meũ ẽẽ ulłart.¬

Expanded text:
re. Sed interdum et mortis damnum ad eum ad bellum duxeris, commodati teneberis: idem erit et in homine. plane si sic commodavi, ut ad bellum duceres, meum erit periculum. china ceciderit, periculum meum e
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ locũ electuꝵ. sic euẽire ut sit ĩ
ip̃i abitͥo. an debeat. qr̃ ꝓut̃at posse
abeo peni alto loco.⁊ sñloci adiect̃õe.
Damꝰ gͥ actoͣi electõnẽ petitõis ⁊ gn̾a¬
lit̃ diffmñ sceuola pentorẽ electõnẽ

Expanded text:
alium locum electurum: sic evenire, ut sit in ipsius arbitrio, an debeat: quare putat posse ab eo peti altero loco et sine loci adiectione: damus igitur actori electionem petitionis. et generaliter definit Scaevola petitorem electionem
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ duce̾ q̃ ꝑ adoptõnẽ filia.
neptisue ẽẽ ceꝑit. ĩ tãtũ. ut ⁊
siꝑ emãcapatõnẽ adoptõ disso¬
luta sit: ĩd̾ uiris maneãt. Idẽ pa¬
tͥsadoptiurnĩ m̾atrẽ. aut ma¬
ftãm aut neptẽ exfilio: uxorẽ

Expanded text:
re, quae per adoptionem filia neptisue esse coeperit, in tantum, ut et, si per emancipationem adoptio dissoluta sit, idem iuris maneat. Patris adoptiui mei matrem aut materteram aut neptem
Abbreviated transcription (Latin):
nator ẽ. que filiꝰ neposue exfilio.
ꝙ eoꝵ sp̃osã uxorẽue sciẽs dolo ma
rit. neue seratoĩs filia nepusue ex
filio. ꝓneptisue exnepote ex silio
rẽue habeto eã. ¶ hoc capite ꝓhi¬
bet̃ senator uib̃unã d̾ace̾ eãue c̃

Expanded text:
ex filio proneposue ex filio quis eorum sponsam uxoremue sciens dolo malrit. neue senatoris filia neptisue ex filio proneptisue ex nepote filio remue eam habeto'.Hoc capite prohibetur s
Abbreviated transcription (Latin):
r̃s. po tutelã reuaui opoceat ¶De
unõ dubitaiͣ põt. siauis tutelãge̾¬
sir neptis exfilio emĩaciuo nate.
an nepoti exaltõ filio eĩ colloca̾e
pͥfit. siue emdeipato siue manẽti
ĩporestate ꝗa por affectõis eã: sus¬
pieionẽ fraudis amou. s⁊ ⁊ si frñ.

Expanded text:
ris propter tutelam reuocari oporteat.De uno dubitari potest, si auus tutelam gessit neptis ex filio emancipato natae, an nepoti ex altero filio eam collocare possit siue emancipato siue manenti in potestate, quia par affectionis causa suspicionem fraudis amouet. sed etsi senatus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sisuit̾ sullicidu ĩpõita sit. ñ li¬
et dño suiẽtis aree ibi edifieõe. uͥ
cassitae̾ cepifss stillicidiũ. ¶ Si an¬
tea extegła caffitauãt stillicidiũ
p̃tea extabulato ł exalĩ mat̃ia caᷤᷤ¬
sitare ñ põt. ¶Stulicidiũ si qͦqͦ
m acpsitũ sit: altĩ tollip̾sit. leui¬
or u eo fcõ fit ẜuit̾: cũ ꝙ exulto:

Expanded text:
cidii imposita sit, non licet domino seruientis areae ibi aedificare, ubi cassitare coepisset stillicidium. Si antea ex tegula cassitauerit stillicidium, postea ex tabulato uel ex alia materia cassitare non potest. Stillicidium quoquo modo adquisitum sit, altius tolli potest: leuior
Abbreviated transcription (Latin):
hedib obicuratis sceteꝵ usuf. lo
stu relicto. it̃. ꝙͣ ad auriẽõ pr̃a¬
ret᷑. S ita offieẽ luminib ⁊ obs¬
curae̾ legatas hedes ꝯcedr̃. ut ñ.
penit̾ lum̃ recludat᷑. s tm̃ relĩ

Expanded text:
edibus obscuratis. ceterum usu fructu locstu relicto iter quoque ad hauriendum praestaretur. sed ita officere luminibus et obscurare legatas aedes conceditur, ut non pe
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣduct᷑ ñ põt. sapͥncipͣe aũ petiso¬
let: ut ꝑuã publicã aꝗͣ ducẽ sñ
ĩ cõmodo publico lioeat. ¶ Saeri.
⁊ religiosi loci ĩ teruentus. ⁊̃ itmẽi
fuitutẽ ĩ pedit. cũ ẜuit̾ ꝑea loca. ni¬
nulli deberi potest.

Expanded text:
ae ductus non potest: a principe autem peti solet, ut per uiam publicam aquam ducere sine incommodo publico liceat. sacri et religiosi loci interuentus etiam itineris seruitutem impedit, cum seruitus per ea loca nulli deberi potest.
Abbreviated transcription (Latin):
neq ẽduor. neq is ꝗ p̃caio rogͥa¬
ũ: eo aĩo nãeiscit᷑ pͥ sõcm: ut cr̃e¬
ennt: ꝓbaẽ deb tutoe auctõe se¬
lẽgẽ ñ ꝓhibẽte se emisse. S ⁊ si
dece̾piꝰ falso tutõe aucroe emũt.

Expanded text:
e creditor neque is qui precario rogauit eo animo nanciscitur possessionem, ut creemit, probare debet tutore auctore lege non prohibente se emisse. sed et si deceptus falso tutore auctore emerit,
Abbreviated transcription (Latin):
solet. an pupilꝰ cũiꝰ sine tutoris
auctoritate negã gesta s̃. locupletior
sit exea re factus. cum is pat̾itur ac¬
tionẽ. ¶Si pecume quis nega gat
ser. ut tꝑr ntis exea accõne ꝯtestãte
soluendo ñ eẽnt. ¶ Pat̾ si em̃ancipa¬
ti filii res asc donatas ãministrauit.

Expanded text:
solet, an pupillus, cuius sine tutoris auctoritate negotia gesta sunt, locupletior sit ex ea re factus, cuius patitur actionem. Si pecuniae quis negotium gerat,serunt, ut tempore litis ex ea actione contestatae solvendo non essent. Pater si emancipati filii re
Abbreviated transcription (Latin):
postea q̃ pat̾moniũ amisĩt. plena
ent negoꝵꝰ gestoꝵ actio q̃uis si dotis
accõne maritꝰ ꝯuemebatur ab soluẽ¬
ut ita querele locu̾s sit. quant̃ face
potuit. q̃uis postea amiserit. si illo tꝑ
ei solue potint. Nõ ẽns eueffigiõ inof¬
fitio deliquid si ñ ꝓtinꝰ res suas diftr
ad pecimã redigendã. P ret̾ire deni¬
q aliquid tꝑis debeb̾. quo cessasse ui

Expanded text:
posteaquam patrimonium amiserit, plena erit negotiorum gestorum actio, quamuis si dotis actione maritus conueniatur, absoluenest, ut ita querellae locus sit 'quantum facere potuit, quamvis postea amiserit", si illo tempore ei solvere potuit: non enim e vestigio in officio deliquit, si non protinus res suas distraxit ad pecuniam redigendam: praeterire denique aliquid temporis deb
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩ. uͥt ñ alias audiat᷑ desid̾ans ut
arbit̃ sñam dicit: ꝗͣsi se defentai.
Si is faciat cotͦũsiã urditim̃ q
diciũ hr̃ditati: si arbit̾ snãm di¬
cat. gͣ ĩterea inhibẽd̾ ẽ arbit̃ ¶ Di¬
dẽ s cũ uissu arbitͥ eã ꝑfẽri necõe¬

Expanded text:
tioni, ut non alias audiatur desiderans, ut arbiter sententiam dicat, quam si se defendat. Si is faciat controversiam hereditatis, qui udicium hereditati, si arbiter sententiam dicat: ergo interea inhibendus est arbiter. Dione, sed cum iussu arbitri eam proferri nec
Abbreviated transcription (Latin):
dice̾. ut puta si sodes aut turpi¬
tudo arbitͥ manifesta sit. ¶ Iuł an.
si eũ infamauẽrĩt lingatores: ñ oĩ¬
iͦ p̃torẽ deb̾e eũ excusare: s cã cõg¬
ta.Idẽ ait. ⁊ si sprera auctorita
lp̃. iLitigatores ierit: mox ad eĩr¬
dẽ arbitrũ redierĩt: p̾terẽ n de¬
bere eũ cogere ĩteos disceptare. ꝙ
ei cõtimeliã hãc fecerĩt ut eũ spẽ¬
nerẽt. ⁊ ad aliũ irẽt. Sarbitrũ añ
⁊ cunia cõꝓinissa accipe nos debẽ:
rit. s ⁊ si alia res uice pen̾e. siqͥs
arbitͥ sñe ñ steterit. ꝓmissa sit
⁊ ita põp̃ scͥbit¶ ꝗd ergo sires apd̃
arbitrũ depõitẽ sĩt eo pacto. ut
ei daret ꝗ uicerit. ł ita eĩ rẽ dãe

Expanded text:
cere, ut puta si sordes aut turpitudo arbitri manifesta sit. Iulianus ait, si eum infamaverunt litigatores, non omnimodo praetorem debere eum excusare, sed causa cognita. Idem litigatores ierint, mox ad eundem arbitrum redierint, praetorem non debere eum cogere inter eos disceptare, qui ei contumeliam hanc fecerunt, ut eum spernerent et ad alium irent. Arbitrum autem pecuniam compromissam', accipere nos debere, d si et alia res uice poen‹ae›, si quis arbitri sententia non steterit, promissa sit: et ita Pomponius scribit. quid ergo, si res apud arbitrum depositae sunt eo pacto, ut ei daret qui uicerit, uel ut eam rem daret,
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Siqua militi accusatõ ꝯpe
quis siuir expena et ĩrogara: eni
restirutionẽ ĩpetͣuit ab alio usur¬
pãtr̃ ex bõiĩ que ñ erãt adepta ꝓ¬
barũ fue̾it. sue cãe restituẽd̾ ẽ.
tis sue tp̃r ĩytaliã eẽt: aut ĩ ãnos

Expanded text:
 Si qua militi accusatio compquis fuit ex poena ei irrogata, cuius restitutionem impetravit, ab alio usurpatum ex bonis, quae non erant adempta, probatum fuerit, suae causae restituendum est. tis suae tempore in Italia esset, aut in annos
Abbreviated transcription (Latin):
Mol distĩguem̾ incõpiaiso iiͬ¬
nor an maior sit pena: quã res deqͣ
agit᷑. ¶Nõ coget᷑ arbit̾ sũam di¬
cere: nͥ peña cõꝓmissa sit. ¶ Si.
mulier alieno noĩe cõꝓmitat.
ñ erit pecuma ꝗ ꝓmissa: pꝓ ĩ ter
cessionẽ. ¶ Sumã rei ẽ ut p̃torꝰ
se ñ ĩponat. siue ĩtintio mllũi
exeuẽtu an ereo pena exigi põt.
siue p̾teaͣ deficiat pena. ¶Cõ ꝓ¬
misso soluto. die. mõrte. accep¬
tilãtõe. iudicio pacto. sacẽdono
obuemẽte: uideam̃ an cogat᷑ ar¬

Expanded text:
Non distinguemus in compromissis, minor an maior sit poena quam res de qua agitur. Non cogetur arbiter sententiam dicere, si poena commissa sit. Si mulier alieno nomine compromittat, non erit pecunia compromissa propter intercessionem. Summa rei est, ut praetor se non interponat, sive initio nullum endeat, an ex eo poena exigi potest: sive postea deficiat poena compromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto. Sacerdotio obveniente videbimus an cogatur ar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯftititione pͥncipũ t̾buunt᷑ mand̃a¬
tanirisdictione ñ tͣnfferunt᷑: que uͦ
iure magistratꝰ ꝯpetũt mandari pos¬
publiei iudicii hant excionẽ lege. ⁊
aictione sua mandant Hꝯ rei fortissi¬
ñ ar̃gum̃tũ ꝙ lege uilia deui nomi¬
natĩ eauet᷑. ui is eui ꝯtigit excicio pos¬
sit eam si ꝓfic̃ĩscat᷑ mandare. Noña¬
. cũ alias uuisdictio ⁊ ap̃sente mandet᷑.

Expanded text:
titutione principum tribuuntur, mandata iurisdictione non transferuntur: quae uero iure magistratus competunt, mandari pospublici iudicii habeant exercitionem lege uel dictionem suam mandant, huius rei fortissimum argumentum, quod lege Iulia de ui nominatim cauetur, ut is, cui optigerit exercitio, possit eam si proficiscatur mandare: non a cum alias iurisdictio etiam a praesente mandetur.
Abbreviated transcription (Latin):
defert. s confirmat mandatam
nirisdic̾. Ideõq si is qͥ mandauit
uirisdiceñ decessit. añꝗͣ res abeo cui
manctata ẽ. urisdic̃ gẽri ceꝑit. solui
mandatũ labeo ait. ficut inreliqͣuis

Expanded text:
defert, sed confirmat mandatam iurisdictionem. ideoque si is, qui mandauit iurisdictionem, decesserit, antequam res ab eo, cui mandata est iurisdictio, geri coeperit, solui mandatum Labeo ait, sicut in reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
ex quib imꝑr hr̃s institutꝰ est.
soluendo ñ sutte. re ꝑ specta ꝯsulitur
ĩꝑatori. ħrdis n instituti in ad eundis
⁊ repuduand hurꝰ modi ħrditatibꝰ
uoluntas exploranda ẽ.¬

Expanded text:
ex quibus imperator heres institutus est, soluendo non sint, re perspecta consulitur imperator: heredis enim instituti in adeundis uel repudiandis huiusmodi hereditatibus uoluntas exploranda e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnum. Paulus .ł. singulari de offõ
assessor Preses cum cognoscat de
suo corrup̃to. ⁊ ancilla de u̾ginata. ł
su̾o stupͣto. si actor rer̃ argu̾m̃tis corr¬
solum iactura ad u̾sus sułam. s adto¬
tius domꝰ eũsionẽ ꝑtineat: seui̾ssime

Expanded text:
 Paulus libro singulari de officio adsessorum.Praeses cum cognoscat de seruo corrupto uel ancilla deuirginata uel seruo stuprato, si actor rerum agentis corrsolam iacturam aduersus substantiam, sed ad totius domus euersionem pertineat: seuerissime
Abbreviated transcription (Latin):
tũ oẽ dicit᷑ reliꝗe hõis cõdit̾e st̃
nicħ ĩ peoit qͦmin̾ id ꝑficiatur s¬
et si religiosus locus iã facnis
sit: põtifices explorare debent.
quatenuis salua religiõe. desideri¬
o reficiendi oꝑis medendũ sit.

Expanded text:
tum esse dicitur, reliquiae hominis conditae sunt, nihil impedit quominus id perficiatur. Sed si religiosus locus iam factus sit, pontifices explorare debent, quatenus salua religione desiderio reficiendi operis medendum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ pecunã ded dubitari pot̃. utr̃
ex die date pecume nũari debeat.
an potio ex quo cognouit cdatã eẽ. qr
ex quo cognouit.
siquid mandato meo dat᷑ ÷ ei. ł aꝓ
curatore meo ominũ rer̃. ł abeo q̃
negm̃ meũ gẽre uolebat. ⁊ ratũ hũi
ego dedisse intelligor ¶ S in aũ ñ mã¬
dato meo aliꝯ ei licet nmine cã de¬

Expanded text:
alius pecuniam dedit, dubitari potest, utrum ex die datae pecuniae numerari debeat, an potius ex quo cognouit datam esse: quia ex quo cognouit.si quidem mandatu meo datum est, uel a procuratore meo ‹o›mnium rerum, uel ab eo qui negotium meum gerere uolebat et ratum habui: ego dedisse intellegor. si autem non mandatu meo alius ei licet misericord
Abbreviated transcription (Latin):
at. tũc ⁊ ip̃m repetẽ.⁊ me in quadr.¬
uplũ age̾ posse. ¶Cum publicãnꝰ
mancipia retii̾et dat᷑aq ei pecunia
ẽẽt. que ñ debetur. ⁊ ipse ex hac ꝑ̃te
edic̃ti infactũ actione tenr̃.¬

Expanded text:
at, tunc etiam ipsum repetere et me in quadruplum agere posse. Cum publicanus mancipia retineret dataque ei pecunia esset quae non deberetur, et ipse ex hac parte edicti in factum actione ten
Abbreviated transcription (Latin):
Et gn̾ałr id̾ erit. siquid oi¬
no ꝯpendii sensit. ꝑꝑ ħ siue ab ad¬
uersario. siue abalio quoc̃q Si gͥ acce¬
p̃ ut neg̾m fac̾et. siue fec. siue ñ fecit¬
tenr. et qui accep̃ ne fac̾et: et si fecit¬
depectus aũ dr ⁊̃ curpit̾ pactus. ¶i¬
lud erit notand̾ qdͣ qui deił pecumã¬

Expanded text:
ter idem erit, si quid omnino compendii sensit propter hoc, siue ab aduersario siue ab alio quocumque. Si igitur accepit ut negotium faceret siue fecit siue non fecit, et qui accepit ne faceret etsi fecitdepectus autem dicitur turpiter pactus. Illud erit notandum, quod qui dedit pecu
Abbreviated transcription (Latin):
caloe eũ ꝑcusẜit.: eit acr̃oĩ loc̾. ¶ Et
si alia q̃drupes auã ꝯcitauit. ut dãp¬
agẽd eit. ¶ Siue añ cõꝑe suo pauꝑĩẽ
si plaustro bos obtuit. iliq̃. Pulla alia
si eũ oecior. meũ cõp̃ ẽ. ¶ Cũ arietẽ
ꝑ boues ꝯm̃isisscr᷑. ⁊ alt̃ alt̾m cccidit.¬

Expanded text:
calce eum percusserit, erit actioni locus. Et si alia quadrupes aliam concitauit ut damagendum erit. Siue autem corpore suo pauperiem si plaustro bos obtriuit aliquem uel alia si eum occidi, meum corpus est. Cum arietes uel boues commississent et alter alterum occidit
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pigͦri excoliusti. sicut magni
p̃tii facẽs alioqn ñ ẽ equũ. aut q̃re
me anos creditores. aut cogi distͣ¬
he. ꝙ uelĩ receptũ. aut peratria co¬
actũ deresiq̃re. mediegͥ hec auidi¬
ce er̃ dispiciẽda. ut neq delicat᷑ debitor

Expanded text:
tum pignori excoluisti sic, ut magni pretii faceres: alioquin non est aequum aut quaerere me alios creditores aut cogi distrahere quod uelim receptum aut tibi paenuria coactum derelinquere. medie igitur haec a iudice erunt dispicienda, ut
Abbreviated transcription (Latin):
suã p̾atẽ adꝗsiert. ¶ Societas soluit ex
ꝑsõis. exreb. exuolũtate. exae̾tione.
Idõq siue hõies siue res siue uolũtas.
sue actõ ĩtieit: distrahi ur̃ societas.
Inteũt aũ hoĩes ꝗd̾ maxĩa aut media

Expanded text:
suam partem adquisierit. Societas soluitur ex personis, ex rebus, ex uoluntate, ex actione. ideoque siue homines siue res siue uoluntas siue actio interierit, distrahi uidetur societas. intereunt autem homines quidem maxima aut media
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ.: Hiñc qr̾. si odinarii ẜui noĩe ac¬
et puto ñ p̃se.s si actũ sit de pecłio
ucarii: agi potit de pecłio õs mari.
¶ Sot ẽẽ ap̃ me duplicis iuris pecłi¬
ũm ꝙ ad me respiciat: põt ⁊ ꝙ admu

Expanded text:
ii servi nomine acet puto non posse. sed si actum sit de peculio vicarii, agi poterit et de peculio ordinarii. Potest esse apud me duplicis iuris peculiuod ad me respiciat, potest et qu
Abbreviated transcription (Latin):
dẽs ẽ sr uba udẽt᷑ michi adnu̾atã pe¬
cumã referi. ait n senatꝰ. mirtuã
pec̾iã dedisse. S⁊ si fraus sit señ .9. dd¬
hibita puta frum̃to ł̾umo. ł oleo aa¬
tuo dato. ut distractis fruetib. ut̃et᷑

Expanded text:
sed verba videntur mihi ad numeratam pecuniam referri: ait enim senatus "mutuam pecuniam dedisset". sed si fraus sit senatus consulto adhibita, puta frumento vel vino vel oleo mutuo dato, ut his distractis fructibus uteretur
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ ⁊ si ⁊ pecłiũ loenples sit. ¶ Isꝗ se¬
mel de pecłio eg̃: rutẜ aucto de pe¬
cłio de residuo age̾ põt. debm. ¶ Si
ãnua exceptõs sit repuls an uẽdi¬
tõe eͤditoi: subueĩri ei adu̾s ẽporẽ

Expanded text:
idem et si peculium locuples sit. Is, qui semel de peculio egit, rursus aucto peculio de residuo debiti agere potest. Si annua exceptione sit repulsus a venditore creditor, subveniri ei adver
Abbreviated transcription (Latin):
clarissimos sortite s̃ nõ hr̃ent᷑.¶Femi¬
nis aũ dignitatẽ clarissimã mariti
tbilms arentes uͭ donea ᷤ plebei
nuptiis fu̾int copłate: Tamdiu gͥ
clarissimã femina erit. qui diu se¬
natori impta ẽ. ⁊ clarissimo: aut se¬
pͣatata abeo. alii inferioris dignita

Expanded text:
s sortitae sunt, non habentur: feminis enim dignitatem clarissimam mariti tribuunt, parentes uero, donec plebeii nuptiis fuerint copulatae: tamdiu igitur clarissima femina erit, quamdiu senatori nupta est uel clarissimo aut separata ab eo alii inferioris dignita
Abbreviated transcription (Latin):
me .zc. que inlitore inuemunt᷑.
iuris . g. sic̃ ⁊ mare. Idq ⁊ diuus piꝰ
ncatorib formianis. ⁊ capmnatis res¬
cͥpsit s ⁊ fiumina pene omina et
portus publicas̃.
ẽ ture gñm. sicut ipsius flimmis.
Itaq naui adeas amplicare. fu¬
nes exarborib ibi natis religare.
recta siccare ⁊ cx mari dei̾uice. omi¬

Expanded text:
e, quae in litore inuenimus, iuris gentium sicut et mare: idque et diuus Pius piscatoribus Formianis et Capenatis rescripsit. Sed flumina paene omnia et portus publica sunest iure gentium sicut ipsius fluminis. itaque nauem ad eas appellere, funes ex arboribus ibi natis religare, retia siccare et ex mare reduce
Abbreviated transcription (Latin):
soli domini ꝯsttuantur. qui ibi
edificanit. s. qͣm dui eflificiũ manet
auoquin edificio dilapso. qĩ iure pꝰ¬
limini rentitur locus in p̾stinam cã.
et si alius meod̾ loco edificau̾it. er fi¬
etUiu̾sitatis s̃ ñ singłorum. ueluti
que ineuntatib s̃. t heaͣtra. ⁊ sta̾dia. et

Expanded text:
soli domini constituantur qui ibi aedificant, sed quamdiu aedificium manet: alioquin aedificio dilapso quasi iure postliminii reuertitur locus in pristinam causam, et si alius in eodem loco aedificauerit, eius fiet. Uniuersitatis sunt, non singulorum ueluti quae
Abbreviated transcription (Latin):
tiones faciũt qd̾ ad optionis nom̃ ẽ
optio duob mod̾ sit. aut pͥncipis
auetoitate. au magistrat. imꝑio. ꝑn¬
cipis auctõitate ad õptamꝰ eos qͥsm
iuris s̃. que sp̃es ad optionis dr airo¬
gõ. quia ⁊ his ꝗ ad optat rogatur .i.¬

Expanded text:
tiones faciunt. Quod adoptionis nomen est optio duobus modis fit, aut principis auctoritate aut magistratus imperio. principis auctoritate adoptamus eos qui sui iuris sunt: quae species adoptionis dicitur adrogatio, quia et is qui adoptat rogatur, i
Abbreviated transcription (Latin):
auctoi̾tas int̾cełet. mnairogõne ante
temuerat: subdiuo ciaudio recte iiiͫ
ad optare. uł ad optari pot. Paulꝰ¬
ł .ii. adsa. Siquuiꝰ nepote qi ex fitio
natũ. qͦ mnpotestate ht̃ coñsentiente
filio. Ad optauit. ñ agnascit᷑ auo suus
hr̃s ¶inppe cͦũ post mortẽ aui. qĩ ĩ
patris sui recid̃ potestatẽ. Id̾. ⁊ .iiii.¬

Expanded text:
auctoritas intercederet in adrogatione ante tenuerat, sub diuo Claudio recte mutatadoptare uel adoptari potSabinum. Si quis nepotem quasi ex filio natum quem in potestate habet consentiente filio adoptauerit, non adgnascitur auo suus heres, quippe cum post mortem aui quasi in patris sui reccidit potestatem. 11 Idem li