comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex locato ⁊̃ sialius eis rupiss cum xu¬
ctore recte agi posse: Q edem facien¬
dam lacau̾it. ĩ lege dix̾at quod in opus
lapidis opus erit. ꝓ lapide ⁊ mami p̾tio
dñs redemptori ĩ pedes singłos .uii. arb¬
it qsitum ÷̃ utrum faccum opus an
colomis uillã hac lege acceꝑat ut ĩ coru¬
ptm utinderet p̾teruim ⁊ uetustatẽ
colomi seruus uillã incendit ñ fortunito
eas ĩcendiss ne p̾staret. s extrancami
uim utros q extipere uoluisse:¬

Expanded text:
ex locato etiam si alius eas rupisset, cum conductore recte agi. Qui aedem faciendam locaverat, in lege dixerat: "quoad in opus lapidis opus erit, pro lapide et manupretio dominus redemptori in pedes singulos septem dabit": quaesitum est, utrum factum opus Colonus uillam hac lege acceperat, ut incorruptam redderet praeter uim et uetustatem: coloni seruus uillam incendit non fortuito eam incendisset, ne praestaret, se‹d› extrariam uim utrosque excipere uoluisse
Abbreviated transcription (Latin):
nͭ a idẽ pedde̾tur. sicuti cum uestim̃ta
fulloni curanda locarentur lant eiꝰdem
geñis redd̾entur. ult̾i cum argentum
pul ulatum fabro diretur ut uasa fi¬
ereut. aut aurum. nit amili. ex sr̃io¬
ricã uem dni man̾e. ex post̾iori in cr¬
editum iri idem iuiris eẽ in deposito:
Nam si as pectãm nũratam ita depo¬
suiss ut n clausam n obsigratam
traderet. s admĩraret. nͥl alius eum deᷤ¬

Expanded text:
ut aut idem redderetur sicuti cum uestimenta fulloni curanda locarentur aut eiusdem generis redderetur ueluti cum argentum pusulatum fabro daretur, ut uasa fierent, aut aurum, ut anuli: ex superiore causa rem domini manere, ex posteriore in creditum iri. idem iuris esse in deposito: nam si quis pecuniam numeratam ita deposuisset, ut neque clusam neque obsignatam traderet, sed adnumeraret, nihil aliud eum de
Abbreviated transcription (Latin):
¶dilis municipio balnea aux̾at ut eo
anno iunicipes gratis lauarentur
post tres m̃ses ĩcendio fcõ ꝯbusta sũt:¬
Bi posse agi cum balnenore ex ꝯducto.
ut ꝓ portõẽ tp̃ris quo lauatoẽm ñ p̾sti¬
tiss ꝑxcune contributio fieret:
Q  ullam ad cͥcum pondus hon̾is loca¬
ret. cum maiore hoĩe Uuctor eis rup¬

Expanded text:
dilis in municipio balneas conduxerat, ut eo anno municipes gratis lauarentur: post tres menses incendio facto respondit posse agi cum balneatore ex conducto, ut pro portione temporis, quo lauationem non praestitisset, pecuniae contributio fieret. Qui mulas ad certum pondus oneris locaret, cum maiore onere conductor eas rup
Abbreviated transcription (Latin):
er. Eo iire utimur ut que ĩ ẜoiaur¬
bana inducta illata sunt. pignori eẽ
citaantur. qĩ io tacite ꝯuei̾nt. ĩ rusticit po¬
iis .ct. obseruatur ¶ Stͤabula q̃ ñ sũt
ĩ ꝯtinentib edificiis. quoꝵ. p̾oio. ea mĩro
hũda sunt. dubitari pot̾. et ꝗdem urban¬
or sã dubio ñ sunt. cum a cec̾is edifitiis
seꝑata sint . ꝙ. ad cãm tñ cał daciti pĩg¬
noris ꝑtinet ñ multum ab ursimis p̾di¬
is oifferunt:¬

Expanded text:
. Eo iure utimur, ut quae in praedia urbana inducta illata sunt pignori esse credantur, quasi id tacite conuenerit: in rusticis praediis contra obseruatur. Stabula quae non sunt in continentibus aedificiis quorum praediorum ea numero habenda sint, dubitari potest. et orum sine dubio non sunt, cum a ceteris aedificiis separata sint: quod ad causam tamen talis taciti pignoris pertinet, non multum ab urbanis praediis differunt
Abbreviated transcription (Latin):
it. ĩ uecta a me dño insulepign̾i ñ eẽ
Itẽ inꝗd illud uidendũ ÷ an uolũtate dũi
iudici pigms ita possit poss ut ĩꝑtem
debiti sit obligatum ¶ Si qͥs fiderube¬
at. cum res illius a deditore ꝓ auo fide¬
russerit. pignori data sit. Si simile in¬
telligͥ. hoc ip̃o quod ficeiubeat quodam¬
modo mandare res suas eẽ obligatas
Sane si postei sint eͦi res ypotece date.
non erunt obligate:
let ꝯuentum acciꝑi ut ꝑinde teneat᷑
ĩuectas illata ac si sp̃aliter ꝯuenisset¬
⁊ tũ ceite libertati hiꝰ pignus ñ officit.
ssdĩ ñ offic̾e obhĩtatõm obligatũ mĩcipiũ:¬
omp̃ Npous rusticis fructus qui
ibi nascuntur. dacite ĩtesligũtur pĩg¬
nori eẽ oño fundi obligati ⁊̃ si noiãtim
lata ⁊ ĩducta si ei sola que ut ibi sunt¬

Expanded text:
sulae pignori non esse. Item: illud, inquit, uidendum est uoluntate domini induci pignus ita posse, ut in partem debiti sit obligatum. Si quis fideiubeat, cum res illius a debitore pro quo fideiussit pignori data sit, bellissime intellegitur hoc ipso, quod fideiubeat, quodammodo mandare res suas esse obligatas. sane si postea sint eius res hypothecae datae, non erunt obligatae.let conuentum accipi, ut perinde teneantur inuecta et inlata, ac si specialiter conuenisset, certe libertati huiusmodi pignus non officit ssioni non officere ob habitationem obligatum. 7 Pomponibi nascuntur tacite intelleguntur pignori esse domino fundi locati, etiamsi nominatim lata vel inducta, s
Abbreviated transcription (Latin):
le fit. Ri. cũ ꝯuenisse de pignorib
uidetur. ñ id circo obligõm pigno
cessare. quod dies ⁊ ꝯsut adoiti ⁊ tablłe
singnate ñ sint. ¶ creditor accepit
a debitore ꝗcqd in bonis hrẽt hĩturꝰ¬
idem debitor ad alio mutitam accepit
cũ bonis eiꝰ fcã sunt obligata credito¬
ri pignori eẽ ceperunt: Hi. cepisse.

Expanded text:
it, cum convenisse de pignoribus videtur, non idcirco obligationem pignorum cessare, quod dies et consules additi vel tabulae signatae non sint. Creditor pignori accepit a debitore quidquid in bonis habet habituruidem debitor ab alio mutuam accepit, cum in bonis eius facta sint, obligata creditori pignoris e
Abbreviated transcription (Latin):
capita trescentoꝵ. amissis .c. redemit totid¬
em capita aliena ab eo ꝙ diũum eor. hẽbat.
uł aliena .ł. ab eo ꝗ bom fide possidełut ei ⁊¬
si ea sola sr̃sint capita aq̃ redempta sũt ad huc
cũ posse gregẽ uendicare. ¶ Arm̃ta na¬
uis singła uendicanda ert̃. schapha quo
seꝑatĩ uendicabitur. ¶ po̾x̃. scͣbit si ꝗd qd̾¬

Expanded text:
capitum trecentorum, amissis centum redemit totidem capita aliena ab eo, qui dominium eorum habebat vel aliena ab eo, qui bona fide ea possidebat: et hsi ea sola supersint capita, quae redempta sunt, adhuc eum posse gregem uindicare. Armamenta nauis singula erunt uindicanda: scapha quoque separatim uindicabitur. Pomponius scribit, si q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗb mei res .ip̃. yualentum alienm
rẽ crilit meã q efficit. si eĩ rem uendictm
ꝑ exceptõm doli mali cogar p̾tium eiꝰ ꝙ acccss¬
erit daire ¶Itẽ ĩtumq aliis amnĩcta sũ adi¬
ecta accessoislat cedũt. ea quã diu coħrent.
ut sepentur ⁊ tunc uendicentur .ͥs. erccto

Expanded text:
 mea res per praevalentiam alienam rem trahit meamque efficit, si eam rem vindicem, per exceptionem doli mali cogar pretium eius quod accesserit dare. Item quaecumque aliis iuncta sive adiecta accessionis loco cedunt, ea quamdiu cohaerent ut separentur
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ obuen̾int. ꝯtinentur. n .n. suf¬
ficit corpus eum restitui s opũs ÷ ut et
cã rei restitiutur .i. ut om̃e qd̾ ht̾ petit¬
or qd̃ q ħitur᷑ foret. si eo tp̃r quo iud¬
iciũ accipiebatur restitut᷑ ille hõ fuiss

Expanded text:
servum obvenerunt, continentur. nec enim sufficit corpus ipsum restitui, sed opus est, ut et causa rei restituatur, id est ut omne habeat petitor, quod habiturus foret, si eo tempore, quo iudicium accipiebatur, restitutus illi homo fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
endiss. nã ⁊ stantes fruct᷑ ad fructuar¬
iũ ꝑtin̾e ¶Si dñs solit᷑ fu̾it tab̾ua̾s ad
m̾ces suas uti .ł. ad negotatom utqq ꝑ¬
mittetur fructuario iocire eas .ł. ad illi¬
as m̃ces. ⁊ illo̾ solitũ obseruand̾. ne uł ⁊
abutatur usict̾rintuarꝰ.ł. ꝯtumeliose ĩ¬
iuriose ue utitur. uslifructu:¬

Expanded text:
endisset: nam et stantes fructus ad fructuarium pertinent.Si dominus solitus fuit tabernis ad merces suas uti uel ad negotiationem, utique permittetur fructuario locare eas et ad alias merces, et illud solum obseruandum, ne uel abutatur usufructuarius uel contumeliose iniurioseue utatur usu fructu.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ obstrũe. ¶Nẽ si domus uslst lega¬
locare pot̃. s opordebit qĩ domũ locare.
ritoria ũ factur̃. ita accipx. q̃ uulgo dũ¬
sorta .ł. fulloniei aplłantur. ego ꝗdẽ et
sibalncum si ĩ domo usib domesticis¬

Expanded text:
um posse.Item si domus usus fructus legalocare potest, sed oportebit quasi domum locare. ritoria non facturum ita accipe quae uolgo deuersoria uel fullonica appellant. ego quidem, et si balineum sit i
Abbreviated transcription (Latin):
er. Quod si doniu̾o. non altas retineo.
nͥ ille utatur
titẽ. si quo loco oportimo ponantur. li¬
tet pͥdia q̃ dã talia sĩt. ut mag̾. ĩ ei penda¬
mius. quã de ilł adꝑtamus. tñ ususf. eo¬

Expanded text:
num.Quod si donauero, non alias retineo, nisi ille utatur., si quo loco oportuno ponantur.Licet praedia quaedam talia sint, ut magis in ea impendamus, quam de illis adquiramus, t
Abbreviated transcription (Latin):
uenietur exempło duo. tudoꝵ. &: si
alter uł nicĩ̃. uł minus. facere p̾sit:
ad alium ꝑuenetur sidec a: ⁊s alter
dolo ñ fegerit ⁊iocaro sit absolucus tilĩ
ad aluim ꝑneroetur ¶ S et li duo de¬
posuerint ⁊ ambo agauit. si qͥdem sie
deroũu̾r̃t ut ui unius tollit totum
pot̾it in solidum agere ssixo ꝓ ꝑte¬

Expanded text:
r exemplo duorum tutorum: quod si alter uel nihil uel minus facere possit, ad alium peruenietur: idemque et si alter dolo non fecerit et idcirco sit absolutus, nam ad alium peruenietur.Sed si duo deposuerint et ambo agant, si quidem sic deposuerunt, ut uel unus tollat totum, poterit in solidum agere: si
Abbreviated transcription (Latin):
destam̃tum recitatum est. quib dam pͥs¬
entib ut iuditia secreta eius qui destats
esitum diuulgarentur .Si p̾do uł firr
dat recte deposti acturos. nm int̾est
eoꝵ quod ceneantur¬
Si quis argentum uł aurum depositi pe¬
tat: utx̃ spetiem an et pondus ꝯplecti
debert᷑ ⁊ magis ÷ ut uttum s comple¬
ccatur ciphum forde uł lancẽ et pagap¬
am dicendo ⁊ matͥtm pondus qr reddendo.
s: ⁊ si purpura sit infecca. uł lana ⁊ põ¬
dus similit̾ aditiendum᷑ saluo eo ut side
qnͣtitate ponderis  certum ÷ uiranti suc p¬
curritur. ¶Si cista singrata deposi¬
ca sic: utrium cistatm̃ petatur. an etͥ
sỹes conp̾hendende sunt. et ait trebetꝰ
cistam rexetendã non sing̾ui arum rer̃
depositi agendum ouẽ ⁊ si res homule
sint. ⁊ sp̃es ⁊ uestis et sic deposie adi¬
tiende sunt ⁊ sp̃es et uestisslabeo autẽ
ait eum qui cistam depouit. singłas ⁊ uo¬
qi res uideri deponere. gͦ et de reb eum
agere oportet.¶Qͥdgͥ si ingrorauit is

Expanded text:
recitatum testamentum est quibusdam praesentibus, ut iudicia secreta eius qui testatus est diuulgarentur.Si praedo uel fur digestorum putat recte depositi acturos: nam interest eorum eo, quod teneantur.Si quis argentum uel aurum depositum petat, utrum speciem an et pondus complecti debeat? et magis est, ut utrumque complectatur, scyphum forte uel lancem uel pateram dicendo et materiam et pondus addendo. sed et si purpura sit infecta uel lana, pondus similiter adiciendum saluo eo, ut, si de quantitate ponderis incertum est, iuranti succurratur. Si cista signata deposita sit, utrum cista tantum petatur an et species comprehendendae sint? et ait Trebatius cistam repetendam, non singularum rerum depositi agendum: quod et si res ostestensae sunt et sic depositae, adiciendae sunt et species vestis. Labeo autem ait eum qui cistam deponit singulas quoque res videri deponere: ergo et de rebus agere eum oportet. quid ergo si ignoraverit is,
Abbreviated transcription (Latin):
nomine qui sunt in pot̃ate agitur ueni
io inuditium ⁊ si ꝗd ꝑ enm incuius iu
cum quib eͣt um est ¶ Si apud dier
agi redess: uͦt liberibitur ast̾ si cim alto
agitur non. n elictõe lĩerabuntur sec¬

Expanded text:
 eorum nomine qui sunt in potestate agatur, ueniat in iudicium et si quid per eum in cuius iurcum quibus contractum est.Si apud duos agi poterit nec liberabitur alter, si cum altero ag
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc uoluerit singłis uidel ei pͥus in
pensis us. a p̾core uł ab huis ꝗb coram u¬
ngnacula remoda sunt. Ił si hoc rec¬
usai̾nt singulis in edem deponendo
S si res sint que diuidi non possunt. om¬
nes debet tradere satisrador udonea ĩpe¬
cet. omner .n. pͥstandaia in hoc qd̾ sup̃¬
ra eius ꝑtom est: satisdattẽ autemꝰint̾¬
uemente rem medeca deponi. ⁊ omni
accõe deposctarum lihexari ¶ Pap̃. obo
eium si depositor deceiserit. ⁊ duo existant
ꝑatus est aduersus alt̾um rem defen¬
dere. hoc est eum qui depositum susce
pit. S si nerit̾ honus suscipiat. como¬
dissime dici ait. nm ẽẽ cogendũ a pͥcore u¬
dicium suscipe. oportit gͥ. rem deꝑom ĩ
ex aliqua donec de h̃rdicate iudicetur¬
Si nuis tabulas testarãti arue se depo¬
sitas plurib p̾sentib legat. ait łals¬

Expanded text:
 hoc uoluerit sigillis uidelicet prius ei impressis uel a praetore uel ab his, quibus coram signacula remota sunt uel, si hoc recusauerit, in aede deponendo. sed si res sunt, quae diuidi non possunt, omnes debebit tradere satisdatione idonea a petitore ei praestanda in hoc, quod supra eius partem est: satisdatione autem non interueniente rem in aedem deponi et omni actione depositarium liberarienim, si depositor decesserit et duo existant,paratus est adversus alterum reum defendere, hoc est pit: quod si neuter hoc onus suscipiat, commodissime dici ait non esse cogendum a praetore iudicium suscipere: oportere igitur rem deponi in aede aliqua, donec de hereditate iudicetur.Si quis tabulas testamenti apud se depositas pluribus praesentibus legit, ait La
Abbreviated transcription (Latin):
uenderes. ¶Indepositi quo accõe in lite
iuraturt̃no ñ solum si seruus meus s ⁊̃
si is qui bona fide mͥ seruit rem deposirit
eꝗssimum erit dari mn actom̃ si rem ad ine
ꝑtinentem deposuit. simili modo ⁊ si
iisumfructum in seruo habeam si id qd
deposu̾it ex eo pecuilio fuit. quod ad me
ꝑtinebat. uł res mea fu̾it. eadera actoẽ
agere potero ¶Iẽ si seruus ħrditarius
deposuerit hrdi pͥssea adeunti ꝯ pettoractio¬
Si seruus dexosuit. sũ uiuat. sil decesserit
utilir̾ oñs hac actõe exꝑietur sipe aũt
seris manunissus non poc̾it ag̾e.
S si is fuerit alienatus. adhuc ei comꝑ¬
etat acIS cuins sun seriuus cum depon¬
gret. iniciũ .n. cc̃tus spectandũ est¬
Si duoꝵ seriuil sit qui deꝑesuit. inuicui¬
q dominor in ꝑcam ꝯgetit actio depositi¬

Expanded text:
uenderes.In depositi quoque actione in litem uenderes.In depositi quoque actione in litem iuratur.Non solum si seruus meus, sed et si is qui bona fide mihi seruiat rem deposuerit, aequissimum erit dari mihi actionem, si rem ad me pertinentem deposuit.Simili modo et si usum fructum in seruo habeam, si id quod deposuit ex eo peculio fuit quod ad me pertinebat uel res mea fuit, eadem actione agere potero.Item si seruus hereditarius deposuerit, heredi postea adeunti competit actio.Si seruus deposuit, siue uiuat siue decesserit, utiliter dominus hac actione experietur. ipse autem seruus manumissus non poterit agere: sed et si fuerit alienatus, adhuc ei competit actio cuius fuit seruus cum deponeret: initium enim contractus spectandum est.Si duorum seruus sit qui deposuit, unicuique dominorum in
Abbreviated transcription (Latin):
olui nͥ restituit. ¶Idẽ nes ait quãuis
cunc decum depositi actum sit. cum uesti¬
cuendi facultatẽ non hãs horreis foru
clausis. tñ si ante adempnatõm restit¬
uendi facultatem habeas. condemꝑnan¬
dum te mͥ nisi restituas: qr ues apud de
est. tunc .n. q̃rendũ ÷ andolo malo feor¬
ris cum rem non hadeas . est autem
it statim posse depositi actõe accere.
hoc .ii. ipso dolo facere cuni ꝗ susceperit.
Qd arolł aũt ait non semꝑ inderi posse
dosum facere eum qui reposcenti non reddit
Qͥd .N. si ĩ ꝓuintia res sit. uł morreris quo¬
rum aꝑiendoꝵ ꝯdempnatoĩs tp̃i ñ sit fac
ultas. isł ꝯditio depositionis non existit.¬
ihant actionem bone fidei eẽ dubitari non op¬
ortet .ͥ et ides fructus in hanc actom ueni¬
re ⁊ omnem cãm ÷ ꝑtum dicendum est:
ne nuda res ueneat. ¶Si rem depositam
uendidisti eam q postea redemisti in caus¬
am depositi etiam sñ dolo malo postea pie¬
rit. cen̾i te depositi qr semel dolo fecisti cũ

Expanded text:
 restituat. idem Neratius ait, quamuis tunc tecum depositi actum sit, cum restituendi facultatem non habeas horreis forte clusis, tamen si ante condemnationem restituendi facultatem habeas, condemnandum te nisi restituas, quia res apud te est: tunc enim quaerendum, an dolo malo feceris, cum rem non habes.Est autem it statim posse depositi actione agere: hoc enim ipso dolo facere eum qui suscepit, Marcellus autem ait non semper uideri posse dolo facere eum, qui reposcenti non reddat: quid enim si in prouincia res sit uel in horreis, quorum aperiendorum condemnationis tempore non sit dicio depositionis non exstitit?Hanc actionem bonae fidei esse dubitari non oportet.Et ideo et fructus in hanc actionem uenire et omnem causam et partum, dicendum est, ne nuda res ueniat.Si rem depositam uendidisti eamque postea redemisti in causam depositi, etiamsi sine dolo malo postea perierit, teneri te depositi, quia semel dolo fecisti, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc penes me depositam teq c̾tiorano.
non comꝑet̾e tͥ. depositi actõm qr scient rec¬
episti careo gͥ dolo ¶Si so qĩ meam ꝓ liba¬
dare ¶ Si pecc̃ã apud ie abinitio hac
lege deposita sit. ut si cu uoluisses ut̾eris
Post quam utaris depositi delieberis
¶Sepe euenit ut res deposita uł nummi ꝑ¬
iculo sint apud quem depominitur. ut pu¬
ta si hoc nominatu ꝯuerut Is ⁊ si se
quis deposito optulit idem putat iuł¬
lum dolum s ⁊̃ culeã et custodiam pͥst¬
et. non cami casus forcuicos¬
Si reccã insaculo ligrato depositasit :
iuuis ex hroib euss ⁊ deposuit uenrat
repetens quẽid ei satitfatiat uidendũ
est. ꝓmenda pecuma est. uł coram p̾co¬
re uł int̾uementib honestis ꝑsonis.

Expanded text:
ad hoc penes me depositam teque certiorauero, non competere tibi depositi actionem, quia sciens recepisti, careo igitur dolo: si uero quasi meam pro libedare. Si pecunia apud te ab initio hac lege deposita sit, ut si uoluisses utereris, prius quam utaris depositi teneberis. Saepe euenit, ut res deposita uel nummi periculo sint eius, apud quem deponuntur: ut puta si hoc nominatim conuenit. sed et si se quis deposito obtulit, idem Iulilum dolum, sed etiam culpam et custodiam praestet, non tamen casus fortuitos.Si pecunia in sacculo signato deposita sit et unus ex heredibus eius qui deposuit ueniat repetens, quemadmodum ei satisfiat, uidendum est. promenda pecunia est uel coram praetore uel interuenienti
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑit. non stmlit̾ hic adicitur ut ĩ fur¬
to ne in reliquos actio detir.Si tñ do¬
minus cum defendere uoluit. unius
noiẽ p̃stit̾it añtum lib̾ pẽaret. fortas
ac uendicantimr ⁊ pła facta intelligan¬
tur. quemid̾ aim płes serui iniurũ
fecerint. uł dampnum dedeunt. qia
płra facta sunt. not ut in furto. uñ¬
ẜactauenus. Inc auo dño succinrend̾
sait. Si hoc pot̾ dici si dolo malo cura¬

Expanded text:
it, non similiter hic edicitur ut in furto, ne in reliquos actio detur, si tantum dominus, cum defendere voluit, unius nomine praestiterit, quantum liber praestaret: fortas uindicatur et plura facta intelleguntur: quemadmodum cum plures serui iniuriam fecerunt uel damnum dederunt, quia plura facta sunt, non ut in furto unum.Octauenus hic quoque domino succurrendum ait: sed hoc potest dici, si dolo malo cura
Abbreviated transcription (Latin):
nił. Iconsilio curatoris uei .pͣ. uir
eiuidem cuntatis assidere ñ ꝓhibetur
qr puplico salario non frintur.R
iam ⁊ bonor. possom dae potest. et in
possom mͣtctre. pupillis ñ hñtib tut¬
oren ꝯstituere. uidices litigintib arre.
mei ÷ mmiꝑium brẽ gladii potaten. an.¬
imaaduertendi in facinerosos hoĩes quod
etum potestas apłatur. ¶mixtum ĩper¬
et in possessionem mitt̾e imꝑii magͥ
est quam uirisdictionis.

Expanded text:
n consilium curatoris rei publicae vir eiusdem civitatis adsidere non prohibetur, quia publico salario non fruitur. Lnam et bonorum possessionem dare potest et in possessionem mittere, pupillis non habentibus tutores constituere, iudices litigantibus dare. est imperium habere gladii potestatem ad animadvertendum facinorosos homines, quod etiam potestas appellatur. mixtum est imperet in possessionem mittere imperii magis est quam iurisdictionis.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. Iem functo legito cesaris salariũ
comitib residin tp̃ris est. ⁊ legitum p̾stit¬
um ÷ debetur. modo s non postea count¬
es cum aliis eodem tp̃r finnt. diu̾si tn
in eo obseruitur. qui successoremante ti
negotia tractare insinim ꝗdem auditon¬

Expanded text:
iem functo legato Caesaris salarium comitibus residui temporis, quod a legatis praestitutum est, debetur, modo si non postea comites cum aliis eodem tempore fuerunt. diversum in eo servatur, qui successorem ante tenegotia tractare in suum quidem audito
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗn faciłiꝰ ꝗsq ad insiurind̾ decurrens nemine
asti de ĩpot̾ate mea ñ eẽ. tuend̾ er̃ uisiurand
Uñ marclł scͥbit. ⁊̃ de co uirari posse an p̾gi¬
us sit mulier .ł. ñ sit. ⁊ insurrando standũ
Deniq ait si de possõe erat qõ scruari oporte.¬

Expanded text:
quin facillimus quisque ad iusiurandum decurrens nemine asti in potestate mea te non esse: tuendum erit iusiurandum. Unde Marcellus scribit etiam de eo iurari posse, an praegnas sit mulier uel non sit, et iuriiurando standum: denique ait, si de possessione erat quaestio, se
Abbreviated transcription (Latin):
quo qua ue ilic mortuũ ĩ fre inuto
de ius: quo miñ illi ei ue mortitum ĩ¬
ferre d̃i ⁊ sepellire liceat uĩ fi̾ ueto
Q ͥ ĩferenda mortuum ius ht̃ ñ ꝓhib¬
etur ĩ ferre  ꝓhib̾i aũt ĩferre idet᷑
uere arceitur hoc int̾tco de mor

Expanded text:
Quo quave illi mortuum inferre invito te ius est, quo minus illi eo eave mortuum inferre et ibi sepelire liceat, vim fieri veto". Qui inferendi mortuum ius habet, non prohibetur inferre: prohiberi autem inferre videtur, ner
Abbreviated transcription (Latin):
ulti ꝙ c̾tico uinũ recixiamus. ñ. erit mutuũ
Mntin daitio ꝯsistit ĩ hus reb q̃ poree̾. mĩro
m̃sura ueꝯsistunt. Auła doratõe possumus
increditum ire qdͥ ĩgene suo fũctõm recip¬
cis reb ideo increditũ ue ñ possumus. quia
iim ⁊ ideo si ñ fiat. ñ nascittr obligatio:
Creditum gͥ a mutuo difft̾. quo gemus a spe
nim creditum ꝯsistit in huicreb ex eis res

Expanded text:
 erit mutuum. Mutui datio consistit in his rebus, quae pondere numero mensura consistunt, quoniam eorum datione possumus in creditum ire, quia in genere suo functionem recipteris rebus ideo in creditum ire non possumus, quia fit: et ideo, si non fiat tuum, non nascitur obligatio. Creditum ergo a mutuo differt qua genus a specie: nam creditum consistit extra eas res,
Abbreviated transcription (Latin):
creduntur. ꝑ iñ eẽ acsi ꝑ singłos m̃ses c̾cã
beccãm stipilat᷑ quoad tardius soluta eẽt
pensoĩs usuras cucurrerent. ⁊ si militer
post scdm̃ ⁊ c̾tiũ tractũ usutas ñ solute
pecõe̾ pensoes crest̾e. nec añ fortis ñsolu¬
de usuras pẽti posse. quĩ ipã saes peti põtu

Expanded text:
creduntur, perinde esse, ac si per singulos menses certam pecuniam stipulatus, quoad tardius soluta esset, pensionis usuras currere et similiter post secundum et tertium tractum usuras non solutae pecuniae pensionis crescere nec ante sortis non solutae usuras pe
Abbreviated transcription (Latin):
dẽpecuniam militis ꝓcuratoe eiꝰ ded̾i¬
mutiiã fidciussorẽ q acceꝑit. exempͥo q
eo q̃i tutor yupilli aut curator iuuenis ꝑe¬
cumã alt̾utͥus eoꝵ. ciedita sciplłat᷑ fu̾it.
si adutilitadẽ ei. pecc̃e u̾se sint. alio ꝗn ip̃i

Expanded text:
Si pecuniam militis procurator eius mutuam dedit fideiussoremque accepit, exemplo eo quo si tutor pupilli aut curator iuvenis pecuniam alterutrius eorum creditam stipulatus fuerit, si ad utilitatem eius pecuniae versae sunt: alioquin ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Cciti acõ ꝯpetit ex oĩ cã. exomni obliga¬
dum modo p̾sens sit᷑ obligatio: Cec̾m si ĩ diẽ
S ⁊ sier seint᷑ ꝯsu lto agetur ꝯpetit ħ̾actio
ult̃i si is cui siducaria ħroitas restituta est
ag̾e uelit. ¶ Sũ aũt suo noĩe qs obligat᷑
sit sũ alieno ꝑ hanc accom recte mueniet᷑¬

Expanded text:
condictio competit ex omni causa, ex omni obligadummodo praesens sit obligatio: ceterum si in diem sed et si ex senatus consulto agetur, competit haec actio, ueluti si is cui fiduciaria hereditas restituta est agere uolet. Siue autem suo nomine quis obligatus sit siue alieno, per hanc actionem recte conuenit
Abbreviated transcription (Latin):
luł Nemittit iusiuirand̾ ꝗ defente se cũ
ꝑatus ẽẽt adusariꝰ iuitrre. grãm ei fetit ꝯcẽ¬
tꝰ uolũtate suscepti iur̃ iurandiQ siũ
suscepit iusturand̾. lic. postea ꝑato uirare.
accor nolit defbe .ñ. uidebitur remissũ ñ¬

Expanded text:
 Remittit iusiurandum, qui deferente se cum paratus esset aduersarius iurare gratiam ei facit contentus uoluntate suscepti iurisiurandi. quod si non suscepit iusiurandum, licet postea parato iurare actor nolit deferre, non uidebitur remissum: n
Abbreviated transcription (Latin):
fuit misericors. ł .piꝰ. ꝗ funauit. ut eum se¬
pelliret. ne ĩ sepultus iac̾et. ñ ⁊̃ ut de suo
sũptũ fat̾et.¶ Ꝙ si iudici lifuit. ñ debet
eum ꝗ ꝯuenitur ab solũe ꝗt .n. sñ pietitis
ĩtentõẽ alienum cadauer fim̾at oporte¬
bat gͥ testari quẽ quo aĩo fun̾at. ne pͥei pat

Expanded text:
fuerit misericors uel pius qui funerauit, ut eum sepeliret, ne insepultus iaceret, non etiam ut suo sumptu fecerit: quod si iudici liqueat, non debet eum qui conuenitur absoluere: quis enim sine pietatis intentione alienum cadauer funerat? oportebit igitur testari, quem quo animo funerat, ne postea pat
Abbreviated transcription (Latin):
sic minet̾ restitue. uec .n. utiq qui min¬
I orẽ statĩ ⁊ cͥcumscͥptũ si cocuit. p̾c̾ea exceꝑ¬
tio ista sũ cognitio statutũ tp̃s pͦ annimi
to insiurand̾ decułit debitori. ad u̾sus ex¬
certõm nir̃ iuirandi replicatio frandis credi¬
corib debet dari ¶ ptͥei si fraudaitar detuł¬
it nisiurins creoitari ut iuret .x. gͥ dariop¬

Expanded text:
 restituere: nec enim utique qui minor est statim et circumscriptum se docuit. praeterea exceptio ista siue cognitio statutum tempus post anntorum iusiurandum detulerit debitori, aduersus exceptionem iurisiurandi replicatio fraudis creditoribus debet dari. praeterea si fraudator detulerit iusiurandum creditori, ut iuret sibi d
Abbreviated transcription (Latin):
eires rttnt iuditiũ dibo ¶Hoc edcm̃ ius¬
id qd̾ inpendit. sic .n. fĩ ne ĩ sepulta corpora
nc̃ent. ne ue ꝗs de alieno funeretur
funus aũt eũ fac̾e oportet. quẽ decedens ele¬
git. s si ñ ille fecit. nlłam oẽ lñ rei penã¬
si ñ piru̾it uoluntati aefuncti b hoc repel¬
litur. Sin aũt dehac re xefunct᷑ cuit. nec
ulli delegitũ id mim̾ ÷. scͥrtos ħrdes eares ꝯtĩs¬

Expanded text:
 Hoc edictum iusid quod impendit: sic enim fieri, ne insepulta corpora iacerent neue quis de alieno funeretur. Funus autem eum facere oportet, quem decedens elegit: sed si non ille fecit, nullam esse huius rei poenasi non paruerit uoluntati defuncti, ab hoc repellitur. sin autem de hac re defunctus non cauit, nec ulli delegatum id munus est, scriptos heredes ea res conting
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝯsentat frictiuriꝰ mag̾ ÷ ut locꝰ relige¬
sus ñ fict. ¶Locum ꝗ seruit nemo religi¬
osũ facit. nͥ uentut is cui seruit᷑ debetar
S si ñ minꝰ ꝯmode ꝑ alium locũ seruitute
uti pot̃. ñ. ur̃ seriuitutis ĩ pediende c̃ id fĩ.¬

Expanded text:
si consentiat fructuarius, magis est ut locus religiosus fiat. Locum qui seruit nemo religiosum facit, nisi consentiat is cui seruitus debetur. sed si non minus commode per alium locum seruitute uti pot
Abbreviated transcription (Latin):
is stipulatus ÷ pupliꝰ meuꝰ spopondi ego
lutius tit̾i. Si die suꝑrase da sũpma pire¬
lio menuo ei q ad quẽ ea res ꝑtinebit da¬
ta soluta satis ue co noiẽ fcm̃ ñ er̃. tunc
singłos dari stipulat᷑ ÷ pupliꝰ meuius.
spopondi ego lutius citius. Conuenit Fe
pradcã iñstruos refund̾e debeam deuarioᷤᷤ

Expanded text:
ius, spopondi ego Lucius Titius. si die supra scripta summa Publio Maeuio eiue ad quem ea res pertinebit data soluta satisue eo nomine factum non erit, tunc singulos dari stipulatus est Publius Maeuius, spopondi ego Lucius Titius. conuenitque pra scripta menstruos refundere debeam denarios
Abbreviated transcription (Latin):
dero. tͥ ad ꝑritur obligõ. cũ cotidie credi¬
suri pecc̃im imuitiũ ab alio poscannis ut no¬
stro noĩẽ creditor nũret futõ debitori nis̃.
Xposui ap̃ te .x. postea ꝑmisi tͥ uti. nom¬
ueitur orẽ qĩ mutua ħ posse auint. ⁊:

Expanded text:
dero, tibi adquiritur obligatio, cum cottidie credituri pecuniam mutuam ab alio poscamus, ut nostro nomine creditor ‹numer›et futuro debitori nostro. Deposui apud te decem, postea permisi tibi uti: Nerueantur
Abbreviated transcription (Latin):
meus cui xessa ÷ reculu admĩstratio credi¬
d̾it. tͥ erit mutini. fugitiuus aũt .ł. altũ
serinis. cẽ. uolu̾tadẽ dñi crede̾ndo. ñ. facit
accipientis ¶Qͥd gͦ: uendicari mĩmi po¬
ssũt si cistant. ant si dolo malo desmant
possid̾i adexhibend̾ posse agi. et si sñ dolo

Expanded text:
meus, cui concessa est peculii administratio, crediderit tibi, erit mutua: fugitiuus autem uel alius seruus contra uoluntatem domini credendo non facit accipientis. quid ergo? uindicari nummi possunt, si extant, aut, si dolo malo desinant possideri, ad exhibendum agi: quod si sine dolo
Abbreviated transcription (Latin):
posse eũ maritũ ꝯuenire q picto ħ ꝑuplicum
uis ĩ fringi ñ possit. ¶ Qͥd tñ siꝗs dotẽ hac
lege dedit. ꝓmuliere ut ad ip̃m rediret. si ĩ mi¬
tͥmonio mortua cẽt. aut quo quo modo soluto
morte mulrĩs ad euns ꝑuen̾it pt̃ dici ꝯfẽ eũ
¶Si maritꝰ ÷ lucrat᷑ dotem ꝯuenuitur funci.¬

Expanded text:
posse eum maritum conuenire, quia pacto hoc publicum ius infringi non possit. quid tamen si quis dotem hac lege dederit pro muliere, ut ad ipsum rediret, si in matrimonio mortua esset, aut quoquo modo soluto morte mulieris ad eum peruenerit, potest dici conferre eum. Si maritus lucratur dotem, conuenietur fun
Abbreviated transcription (Latin):
ex empto accõm ꝯtincit. Si ĩ lotũ. pis
cum iuditium dat. si dolo fec̾it. ⁊crit extͣ
ordinem plectendus. madica cñ col̃cione.
S si sũ dolo malo absoluenous est:In
hac aũt accoẽ loci puri aplłatio ⁊ ad ci edi¬
fitiũ ꝑducenda ÷. uec solum dño ħ accio

Expanded text:
ex empto actionem contineat. Si in locum publicis eum iudicium dat, si dolo fecerit et erit extra ordinem plectendus, modica tamen coercitione: sed si sine dolo, absoluendus est. In hac autem actione loci puri appellatio et ad aedificium producenda est. Nec solum domino haec actio
Abbreviated transcription (Latin):
flĩna dorretur ꝑies. qua de re nolo ut cũ
endo ¶ꝑietẽ coẽm ĩ crustarelic .ẜ. capito¬
nis sinam. sicut licent mͥ pͥciosissimat ꝑic¬
turas. ħ̃re ĩ piete coĩ ¶Ecc̾m si demollitus
sit uicinus ꝑietẽ coc̃m ⁊ exstipulitu acci¬
one amrni ĩfecti agatur. ñ płis quãiuss¬
gina tectoria estanaridebent. qd̾ obser¬
uari ⁊ ĩ crultatoẽ oport:¬

Expanded text:
flamma torretur paries: qua de re volo cum endo. Parietem communem incrustare licet secundum Capitonis sententiam, sicut licet mihi pretiosissimas picturas habere in pariete communi: ceterum si demolitus sit uicinus et ex stipulatu actione damni infecti agatur, non pluris quam uulgaria tectoria aestimari debent: quod obseruari et in incrustatione oport
Abbreviated transcription (Latin):
Ay  rbanoꝵ. poior. iura taliassĩt. altiꝰ
tollendi ⁊ offtiendi lumib uicini aut ñ
extollendi itẽ stillicioiũ adu̾tendi ĩ toctũ ł¬
ĩ areĩ uicini .ł. ñ au̾tendi. Itẽ ĩmittenditĩ¬
endi ue. ⁊ cet̾a hiis similia.

Expanded text:
 Urbanorum praediorum iura talia sunt: altius tollendi et officiendi ‹lu›minibus uicini aut non extollendi: item stillicidium auertendi in tectum uel aream uicini aut non auertendi: item immittendi tiendiue ceteraque istis similia.
Abbreviated transcription (Latin):
Auł Luminũ seruitute ꝯstituta id idisi¬
tũ ur̃ utuicinꝰ limima urã excipiat. cumi
.a.seruitus ĩ ponitur. ne luminib offitił¬
tur. ħ maxͤ adepti uideiur. neius sit uici¬
no ĩuitis nobis alt̾iꝰ edificare atꝙ itami¬
nũe lumina nrõ. edifitioꝵ¬
ĩ uitor recte diciait. il ai ad fcm̃ s ad ius ser

Expanded text:
um Luminum in servitute constituta id adquisitum videtur, ut vicinus lumina nostra excipiat: cum autem servitus imponitur, ne luminibus officiatur, hoc maxime adepti videmur, ne ius sit vicino invitis nobis altius aedificare atque ita minuere lumina nostrorum aedificiorinuito‹s› recte dici ait: non enim ad factum, sed ad ius seru
Abbreviated transcription (Latin):
ã nlłi seriitutẽ d posse dñm ł alnĩ uolũ¬
tate eiꝰ edificare. ĩtͥmisso legitimospatio
⁊ ne ꝓsrectui offendatur. aliud ⁊ aliud
obseruatur. id̾ ĩ xspoctu płs ꝗs hãt. ne
ad ei offitiatur. ad gratiorẽ ꝓspectũ ⁊lib̾i
In lumĩb aũt. ñ offic̾e̾. neluminacuĩ ꝙͣ
obscuriori funt qͦdcũq gͥ fatigiad

Expanded text:
ae nulli seruitutem debet, posse dominum uel alium uoluntate eius aedificare intermisso legitimo spatioet ne prospectui offendatur aliud et aliud obseruatur: quod in prospectu plus quis habet, ne quid ei officiatur ad gratiorem prospectum et liberum, in luminibus autem, non officere ne lumina cuiusquam obscuriora fiant. quodcumque igitur faciat ad
Abbreviated transcription (Latin):
it. ĩ uecta a me dño insulepign̾i ñ eẽ
Itẽ inꝗd illud uidendũ ÷ an uolũtate dũi
iudici pigms ita possit poss ut ĩꝑtem
debiti sit obligatum ¶ Si qͥs fiderube¬
at. cum res illius a deditore ꝓ auo fide¬
russerit. pignori data sit. Si simile in¬
telligͥ. hoc ip̃o quod ficeiubeat quodam¬
modo mandare res suas eẽ obligatas
Sane si postei sint eͦi res ypotece date.
non erunt obligate:
let ꝯuentum acciꝑi ut ꝑinde teneat᷑
ĩuectas illata ac si sp̃aliter ꝯuenisset¬
⁊ tũ ceite libertati hiꝰ pignus ñ officit.
ssdĩ ñ offic̾e obhĩtatõm obligatũ mĩcipiũ:¬
omp̃ Npous rusticis fructus qui
ibi nascuntur. dacite ĩtesligũtur pĩg¬
nori eẽ oño fundi obligati ⁊̃ si noiãtim
id ñ ꝯueu̾it ¶ ui̾dendũ ÷ ne ñ oĩ il¬
lata ⁊ ĩducta si ei sola que ut ibi sunt¬

Expanded text:
sulae pignori non esse. Item: illud, inquit, uidendum est uoluntate domini induci pignus ita posse, ut in partem debiti sit obligatum. Si quis fideiubeat, cum res illius a debitore pro quo fideiussit pignori data sit, bellissime intellegitur hoc ipso, quod fideiubeat, quodammodo mandare res suas esse obligatas. sane si postea sint eius res hypothecae datae, non erunt obligatae.let conuentum accipi, ut perinde teneantur inuecta et inlata, ac si specialiter conuenisset, certe libertati huiusmodi pignus non officit ssioni non officere ob habitationem obligatum. 7 Pomponibi nascuntur tacite intelleguntur pignori esse domino fundi locati, etiamsi nominatim id non conuenerit. Uidendum est, ne non omnia illata uel inducta, s
Abbreviated transcription (Latin):
le fit. Ri. cũ ꝯuenisse de pignorib
uidetur. ñ id circo obligõm pigno
cessare. quod dies ⁊ ꝯsut adoiti ⁊ tablłe
singnate ñ sint. ¶ creditor accepit
a debitore ꝗcqd in bonis hrẽt hĩturꝰ¬
ue eẽt. Iq̃situmi ÷ an corpora pectẽ quã
idem debitor ad alio mutitam accepit
cũ bonis eiꝰ fcã sunt obligata credito¬
ri pignori eẽ ceperunt: Hi. cepisse.

Expanded text:
it, cum conuenisse de pignoribus uidetur, non idcirco obligationem pignorum cessare, quod dies et consules additi uel tabulae signatae non sint. Creditor pignori accepit a debitore quidquid in bonis habet habiturusue esset: quaesitum est, an corpora pecuniae, quam idem debitor ab alio mutuam accepit, cum in bonis eius facta sint, obligata creditori pignoris e
Abbreviated transcription (Latin):
scrutari q cubicula ata nestigia occultã
itiuos depͥhenss. rocte ĩ custadiã retinent.
Ripł ¶i ĩhenã fugitaus seniuis se
dedit nͨ s̃ isto ꝗdẽ ꝑiculo discͥminis uit̾ e ꝙͣ¬
pũgnam ad bestas. sũ post pugnã qm̃ ĩt̾¬

Expanded text:
scrutarique cubilia atque uestigia occultantitiuos depraehensos recte in custodiam retinent. enam fugitiuus seruus se dederit, ne isto quidem periculo, discriminis uitae tapugnam ad bestias siue post pugnam, quoniam inte
Abbreviated transcription (Latin):
labeo ait. nec mat̾ia ad cum ꝓ ligno usur̃.
si hst uñ utatur ligno auã siãm pu¬
do ẜam. alioꝗ ⁊ si totus ag̾ sit huno
casum passii. om̃s arbores aufft fruit
inꝗs coq̃re .ł. arenã fod̾e̾ aliud ne quid
legato nauigand ĩ inittandã puto. licet

Expanded text:
Labeo ait: nec materia eum pro ligno usurum, si habeat unde utatur ligno. quam sententiam puto ueram: alioquin et si totus ager sit hunc casum passus, omnes arbores auferret fruinquit, coquere uel harenam fodere aliudue quid legato nauigandum mittendam puto, licet
Abbreviated transcription (Latin):
tñ fugitiñ eẽ. ¶ Itẽ nec eum quidẽ qui a pc¬
citore citi ĩ dntipłinam traitus erat affug
isse. fugm̃ ẽẽ. si forte eo fugit qr ĩ mod̾ate
eoutebatur idemq ꝓbat. ⁊ si ad eo fugͥ¬
it cinerat comodatus. si. pp̃. eandem eñn
fug̾it ¶ Idem ꝓbat uił. ⁊ si seiuꝰ cũes age¬
int li ita si eo fugits. ⁊ ad dñm uenisset.¬

Expanded text:
qui a praeceptore cui in disciplinam traditus erat aufugit, esse fugitivum, si forte ideo fugit, quia immoderate eo utebatur. idemque probat et si ab eo fugerit cui erat commodatus, si propter eandem causam fugerit. idem probat Vivianus et si saevius cum eo agebat. haec ita, si eos fugisset et ad dom
Abbreviated transcription (Latin):
si sub pem mitioꝵ. distractus sit adño uł
ał ałiaua pot̃ate aimpnatus .ł. siexport̃sꝰ
enussimum erit. etim hoc predici:
Siꝗs affirmai̾nt aliquid ade̾. serilo nec
assit. uł abeẽ. ⁊ assit. ut putad si du̾it furẽ
ñ eẽ. ⁊ fursit. si dix̾it artificem ee. ⁊ ñ sit.
hii .n. qr quod a seu̾au̾nt. ñ p̾rant. adu̾sus
dcm̃ ꝓmissum ue facere uidentur:
Iayus. El quos uenditoe demancipio affi¬
rmau̾it. i q ñ ita et̃. emptor queratur. ue
boriosum aut turacem ingilacem ẽe. aut
ex frugilitate sua pecilium ad quirentem

Expanded text:
si sub poena uinculorum distractus sit a domino uel ab aliqua potestate damnatus uel si exportandus: aequissimum erit etiam hoc praedici. Si quis adfirmauerit aliquid adesse seruo nec adsit, uel abesse et adsit, ut puta si dixerit furem non esse et fur sit, si dixerit artificem esse et non sit: hi enim, quia quod adseuerauerunt non praestant, aduersus dictum promissumue facerulium Si quid venditor de mancipio adfirmaverit idque non ita esse emptor queratur, aut boriosum aut curracem vigilacem esse, aut ex frugalitate sua peculium adquirentem
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ ceł ait. seruum in ꝓintiam missũ
a dũo eum tũ martuum oe̾ ⁊ destam̃to se
Qd anint cotles nori solutus ñ sit ficut¬
elligendum. ẽ ũt ħ si debeat. ꝓmint ari eũ¬
utim eẽ. ħ ÷ norali iuditio subiectum.
nora folutat indetur. Nloxas accipe debemꝰ
pͥintas. hoc ÷ eas qnecumq ꝯmittinitur
ex delitis. ĩ. punlicis criminib ex quib
agitur uoicus noilib ¶ deniqi sp̃ailr̃
cauetur infra de capitalib fraudib sex̃
pͥintiis aũt nouis ocitur aampnũ petissi¬
arium si ꝗs forte nore ded̾e noluit. s litis

Expanded text:
Idem Caelius ait seruum in prouinciam missum a domino, cum eum mortuum esse et testamento se Quod aiunt aediles 'noxa solutus non sit', sic intellegendum est, ut non hoc debeat pronuntiari nuest noxali iudicio subiectum noxa solutus uidetur. Noxas accipere debemus priuatas, hoc est eas, quaecumque committuntur ex delictis, non publicis criminibus, ex quibus agitur iudiciis noxalibus: denique specialiter cauetur infra de capitalibus fraudibus. ex priuatis autem noxiis oritur damnum pecuniarium, si quis forte noxae dedere noluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥrire eum ñ debere .s. ea que ad nudam laui¬
dem serin ꝑtinent. ult̾i sidixit frigi ꝓ bũ
dcõ audientem ut .N. pedius scribit. multũ
int̾ee ꝯmendendi serui cã quis du̾it. an ue¬
io pr̃iturum se dixit quod ꝓmisit.:
splane ⁊ siouxit. ałlentoem ñ sẽ. furema ad¬

Expanded text:
are eum non debere, scilicet ea, quae ad nudam laudem serui pertinent: ueluti si dixerit frugi probum dicto audientem. ut enim Pedius scribit, multum interest, commendandi serui causa quid dixerit, an uero praestaturum se promiserit quod dixit. Plane si dixerit aleatorem non esse, furem
Abbreviated transcription (Latin):
Illud .n. quod ab in prudentib inaiid dicisl
migrõ puer receisit ⁊ rirrsus ad mattẽ ꝓue¬
nit. cum mereretur inmi fugitunis eẽt.
ꝑ mitrem faciliorẽ dep̾citõm hẽret. delic¬
tialiciuus non eẽ. fugitiuum:
ceł quo scͥbit. si seruuum em̃it. ꝙ se in
tiberim deiecit. si modo dumtauit morie¬
noi ꝯsllio sincepto a oũo decessiss ñ eẽ fu¬
gitunm s si fuge pͥus ꝯsilium hu̾it.
denide imitata uoluntate. intiberim se
deiecit. min̾e fugitm̃ eidem ꝓbat de eo
qui de ponde se p̾cipitauit. hoc orĩ uera st̃
que ceł scribit.: ¶Dẽ ait siserinis cinis
fugiens uicarium simm secum adduiit.
Si incarius inuitus aut in prudens secut᷑:
ñ iideri fugitmñ fuisse S si aut olimcũ
fugiss intellent quid agetur. aut post

Expanded text:
umque ab imprudentibus, inquit, dici solet, magistro puer recessit et rursus ad matrem pervenit, cum quaereretur, num fugitivus esset: per matrem faciliorem deprecationem haberet delicti alicuius, non esse fugitivum. Caelius quoque scribit, si servum emeris, qui se in Tiberim deiecit, si moriendi dumtaxat consilio suscepto a domino discessisset, non esse fugitiuum, sed si fugae prius consilium habuit, deinde mutata uoluntate in Tiberim se deiecit, manere fugitiuum. eadem probat et de eo, qui de ponte se praecipitauit. haec omnia uera sunt, quae Caelius scribit. Idem ait, si seruus tuus fugiens uicarium suum secum abduxit: si uicarius inuitus aut imprudens secutus non uideri fugitiuum fuisse: sed si aut olim cum fugeret intellexit quid ageretur aut post
Abbreviated transcription (Latin):
.s. si ptium ꝓ accoẽ accipiant qĩ uendãt
Si uolũtate creditoris fũdus alienatus ẽ
ĩuerocunde sibi aplicari eum creditor desi¬
derat. si tñ effectus est secutus uendoĩs
nam si ñ uenierit. ñ ÷ sat̃ ad repellendũ
creditorem qd̾ uoluit uenire Suꝑuac¬
ꝑ missu creditoris nenisse si ip̃ẽ debitor rẽ
possideat. nͥ quod pot̃ fi̾ ut aut debitor ꝑmi¬
ssu credtoris uerasse si ipẽ deditor rem possi¬

Expanded text:
 si pretium pro pactione accipiant, quasi uendant. Si uoluntate creditoris fundus alienatus est, inuerecunde applicari sibi eum creditor desiderat, si tamen effectus sit secutus uenditionis: nam si non uenierit, non est satis ad repellendum creditorem, quod uoluit uenire. Superuacpermissu creditoris uenisse, si ipse debitor rem possideat: nisi quod potest fieri, ut debitor permissu creditoris uendiderit, dei
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃. s si postea auam ius sinim exercuit
creditor ei se subtrant. pot̾ fugits ideri.
.N. fugiendi aĩo ħ facit. idem puto et
ñ. fugiendi aĩo ħ facit. ñ dñ añ fugit. et
poster se xulit. ũ ideo mag̾ fugitius ẽẽ¬

Expanded text:
t, sed si, posteaquam ius suum exercuit creditor, ei se subtraxit, potest fugitiuus uideri. enim fugiendi animo hoc facit. idem puto et non fugiendi animo hoc facit: si tamen ante fugit et postea se
Abbreviated transcription (Latin):
tur.set hunc nonsceram. s mancum ẽẽ.
Is cui os olet ansamis sit. quesitũ ÷ trebati
ait ñ oẽ morb̾osum os alicui olere. ult̾i hir¬
cosũ. strabonem. hoc .n. ex illuine oeis ac¬
cidere solere s tñ excorporis uitio id accidit.
ult̃i quod ietur uł quos pulmo aut aliud
ad nliter dolet. morbosus est:¬
lp̃ QSeritur &e ei muliere q̃ semꝑ moet¬
uos ꝑit. an morbosa sit. ⁊ ait sib̾. si inilue
uitio hoc atigit. morbosa: ¶Simulier

Expanded text:
tur: sed hunc non scaeuam, sed mancum esse. Is cui os oleat an sanus sit quaesitum est: Trebatius ait non esse morbosum os alicui olere, ueluti hircosum, strabonem: hoc enim ex illuuie oris accidere solere. si tamen ex corporis uitio id accidit, ueluti quod iecur, quod pulmo aut aliud quid similiter dolet, morbosus est Quaeritur de ea muliere, quae semper mortuos parit, an morbosa sit: et ait Sabinus, si vulvae vitio hoc contingit, morbosam esse. Si mulier
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. serinis ea m̃te nerednet. id eum eitra
hitatõm liberti fugit. s intra dles patro¬
in ⁊ cota nacte obliuit uderi ⁊ẽ fugitm̃.
ceł ait plane si talem custodiam ei lñtatõ
ñ huit. ⁊ in ea cellalibertus h̃tauit.

Expanded text:
extra habitationem liberti fuit, sed intra aedes patroni, et tota nocte oblituit: uideri esse fugitiuum Caelius ait. plane si talem custodiam ea habitatio non habuit et in ea cella libertus habitauit,
Abbreviated transcription (Latin):
Si debita uendid̾it rem nec tradidit. an
ñ repellaturcreditor cum ad hucres sit in
bonis debitoris. an u̾o cum teneitur erep̃¬
to pignus extinguatur. qd̾ mage̾ est:
S ꝗd si p̃tium uenditor ꝯsecutus ũ sit
conauiit. an exceptoe illũ submouent
gꝓt. quo casu ũ nocebit consensus
itor repelletur crentor nͥ es dicat ideo cõ¬
cessisse donari qꝰ imicus enit creditoris il
cui conabatur  & si ꝯcesserit .x. uend̾e

Expanded text:
Si debitor vendiderit rem nec tradiderit, an non repellatur creditor, quasi adhuc res in bonis sit debitoris, an uero, cum teneatur ex empto, pignus exstinguatur? quod et magis est. sed quid si pretium uenditor consecutus non sit donauerit, an exceptione illum summoueat? diat? quo casu non nocebit consensus. itor, repelletur creditor, nisi si quis dicat ideo concessisse donari, quod amicus erat creditori is cui donabatur. Quod si concesserit decem uende
Abbreviated transcription (Latin):
portita pignori eẽnt. donec m̃ces tͥ soluta
aut sat̾factum eẽt. dem̃ m̾cedis noĩe fi¬
deuissorem. a colono accepissi sat̃factũ
t̾ ind̾i eustimo ⁊ idõ illati pigñi eẽ desisse:¬
fundis dati erant ad eadem ꝑsonam hrdi¬
tas deueu̾it debidor offerebat qñtum a

Expanded text:
portata pignori essent, donec merces tibi soluta aut satisfactum esset: deinde mercedis nomine fideiussorem a colono accepisti. satisfactum tibi uideri existimo et ideo illata pignor‹i› esse desissesdem fundis dati erant, ad eandem personam hereditas deuenerat: debitor offerebat, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ redib̃i posse. ⁊ uerus ÷ quod pediꝰ ait:
dolłe mag̾ quam p̃stare redhibit̃om quad
ꝑseuet redmnbitionem locum habere:
¶Si aius digitis ꝯumctis rasditur. ñ indetur
samis &̃. s ita deium si incommodatur
ad usum mamis.: Mulierem ita artã

Expanded text:
i posse: et uerius est quod Pedius. tollere magis quam praestare redhibitionem, quod perseueret, redhibitionem, locum habere. Si quis digitis coniunctis nascatur, non uidetur sanus esse, sed ita demum, si incommodatur ad usum manus. Mulierem ita artam,
Abbreviated transcription (Latin):
su creditoris uendidit. deĩ postea bona fide
rehir̾it. ab exem uł ab alio ad quẽ ꝑsu
ccessom ca res ꝑtin̾e cepisset. aut si ip̃e de¬
bitor emꝑtori hrs exstit̾it. Untũ cum poc¬
inua soluta ñ sit. doli mali suspitio ĩ erit
translata ad p̾sens tp̃s. ut possit crraior
replicatõm doli mali obicere
Illud indeamus si titius debitor uolũtate
creditoris sui uendid̾it meuio .ł. ei a auo
meins en̾nt. ⁊ postea meinꝰ titio h̾rs exsti¬
t̾it ÷ croditor ab eo petat qd iuris sit. S in¬
iaum ÷ auffi ei rem a creditox qr nĩ succes¬
sionis uire s alio modo rem niotus est.
pot̾ tñ dici cum citii dolus in re u̾saretur
ne creditor a possore peccãm reciꝑrit inꝗs¬

Expanded text:
is uendiderit, deinde postea bona fide redemerit ab eodem uel ab alio, ad quem per successionem ea res pertinere coepisset, aut si ipse debitor emptori heres exstiterit: uerumtamen cum pecunia soluta non sit, doli mali suspicio inerit translata ad praesens tempus, ut possit creditor replicationem doli mali obicere. Illud uideamus, si Titius debitor uoluntate creditoris sui uendiderit Maeuio uel ei, a quo Maeuius emerit, et postea Maeuius Titio heres exstiterit et creditor ab eo petat, quid iuris sit. sed iniquum est auferri ei rem a creditore, qui non successionis iure sed apotest tamen dici, cum Titii dolus in re versaretur, ne creditor a possessore pecuniam recipiat, iniq
Abbreviated transcription (Latin):
intiosus ÷ ¶ Si uenoitor nõiatim exceꝑit
de aliauo morbo ⁊ de cec̾o sanuum eẽ dix̾it. ui
ꝓmiserit standũ ÷ eo auos ꝯuenit. remittẽ¬
tib .N. actões sias. ñ ÷ regͥssus dandus. nisi
sciens uenditor morbum ꝯsuldo recicint.
tũc .ni. dardam de dolo malo replicadõm:
Si nõiatan morb exceptiis ñ sit. tñ morb:¬

Expanded text:
itiosus est. Si uenditor nominatim exceperit de aliquo morbo et de cetero sanum esse dixerit aut promiserit, standum est eo quod conuenit remittentibus enim actiones suas non est regressus dandus, nisi sciens uenditor morbum consulto reticuit: tunc enim dandam esse de dolo malo replicationem. Si nominatim morbus exceptus non sit, t
Abbreviated transcription (Latin):
ea cognoiit quid accum cẽt. ⁊ redire ad de
cũ possi noluit cc̃. cẽ. ¶Idem putat dicẽd̾
ex fundo tuo exiss ꝯphiendist fugitm̃ uidĩ
nĩn. i. fugaendi facere.Ndẽ ait nec eũ
qui ad fugam gradum inum alt̾um ꝓmo¬

Expanded text:
ea cognouit quid acti esset et redire ad te cum posset noluit, contra esse. idem putat dicendumex fundo tuo exisset, comprehendisset, fugitiuum uideri: animum enim fugitiuum facere. Idem ait nec eum, qui ad fugam gradum unum alterum