comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lutione te libiꝰ. et quem ligña
uinclis inuexu manus soluat
piodent uinctum fuisse ꝙ euaẜis
laqueos semꝑ hourebie ¶de amissi¬
one temporis can i¶¬
Emporis amissionẽ fleo
Esset qec eo hustior ꝙͥ suꝑior
uiuend est peouia et amissa ie¬
stautari pt̃ tempus et ntcm prsus
ꝓuis illud fatear grauiora dõpna
lẽ que tulpa patietio exaggerat¬
Iustam tamen quele cañi nego u¬
bi qui patit᷑ uolens patit᷑ d.
yoleus ego tempus amitto. Q¬
Quid mobentẽ cogit nsi cupi¬
ditas occupatõnũ mat̾. solum
hoc unũ uiciũ ait comitꝰ affert
sonectus hominib attetioies su¬
mus adrem ommes ꝙ sat est se¬
nes hic quidem notãt oumes
uers iam senes .iii. hat attentioẽ
facti sunt omnẽ etatem. ommen
statum/ omnẽ sexum ĩuasit aua¬
ricia hoc temyus miẜus et res¬
pectini uite bieuis hominib en¬
pit in hant unam rem soliciti e¬
rum pene nõ muemioies uelupta¬
tum que pestis si nolentes ĩua¬

Expanded text:
lutione te libera, et quem lingua lutione te libera, et quem lingua vinculis innexuit, manus solvat. Proderit vinctum fuisse cum evaseris: laqueos semper horrebis. 15 DE AMISSIONE TEMPORIS emporis amissionem fleo. Esset hec eo iustior quam superior vivendum est pecunia, et amissa restaurari potest, tempus et necessariumripitur; quamvis illud fatear, graviora damna esse que culpa patientis exaggeratiustam tamen querele causam nego, ubi, qui patitur, volens patitur. Nolens ego tempus amitto. Quis nolentem cogit, nisi cupiditas, occupationum mater?Solum hoc unum vitium— ait Comicus —affert senectus hominibus: attentiores sumus ad rem omnes quam sat est. Senes hic quidem notat: omnes vero iam senes, in hac attentiores, facti sunt: omnem etatem, omnem statum, omnem sexum invasit avaritia. Hec tempus miseris et respectum vite brevis hominibus eripit. In hanc unam rem solliciti, erum pene iam immemores voluptatum; que pestis si nolentes inva
Abbreviated transcription (Latin):
putus syem qua post modum
destitutꝰ sie. nũd̃ ergo didicas
ut fallatissimia rerꝑ om̃i syes ẽ
nchil murmas quod tã ciebis
oos fallat mchll est tamen
cui tam cupide credatie tan sub¬
dola et blanda est ita se dultiber
at latent̾ insiuat sis iuita di¬
ueslit᷑. D uadimonio me addixi
Ciode oblitus illud thaletis
nulesii celebie doculũtum uadi¬
monio ad eẽ noxam et quod d
qot ille sapiens uir dix̾it quod
memorasse nõ muitile ciediderim
quedqi in latmũ uersum ab auso¬
mo ad huuc modum souat spõde
inquit noxa piesto tibi est per
nulle possẽm curoe exempla ut
pioben pedre uadioq penitudĩs
ieos s nolo nominatim quemiꝙ
dic̾e̾ sibi quisq uerum ditat et
secum putet spondeie quantis
dampno fuit et malo. H Men
ip̃m sponte obligaus eirani. H¬
Errorhit puigatono igne post obi¬
tum nen egebit ubi admissus ẽ
purgabit᷑ de illo enim gu̾e est q̃
suran suppliciũ secum ferũt¬
pionuffione me obstrulxi. L So¬

Expanded text:
futuro spem, qua postmodum futuro spem, qua postmodum destitutus sis, nondum ergo didiceras, ut fallacissima rerum omnium spes est: nichil invenias quod tam crebro vos fallat: nichil est tamen cui tam cupide credatis, tam subdola et tam blanda est; ita se dulciter ac latenter insinuat, sic invita divellitur. Vadimonio me addixi. Credo oblitus illud Thaletis Milesii celebre documentum: vadimonio adesse noxam, et quid de hoc ille vir sapiens dixerit, quod memorasse non inutile crediderim, quodque in latinum versum ab Ausonio, ad hunc modum sonat: sponde inquit, noxa presto tibi est. Per mille possem currere exempla, ut probem predes vadesque penitudinis reos, sed nolo nominatim quenquam dicere; sibi quisque verum dicat et secum putet, spondere quantis damno fuerit et malo. Memet ipsum sponte obligans erravi. Error hic purgatorio igne post obitum non egebit: ubi admissus est purgabitur; de illorum enim genere est, que suum supplicium secum feruntPromissione me obstrinxi. So
Abbreviated transcription (Latin):
re dies nottes in foribus sũt itaq¬
quos in paucoꝵ int̾stitũ mẽsiũ
nũc stietis. si aꝑti eẽut oculi
ctaie quedem multis in secilis ui¬
deietis sed uos quasi tempus de¬
sidio uĩo paieat nõ nature sue
nõ uenturum uobis t̾miũ nec
itures dies fingitis atq hac spe
uelut oculie clausis p̾cipitũ pret̾¬
uecti uerbo placid bobis eẽ uide¬
mini et Gibani pro alio ꝓmttẽ¬
tes quasi nõ uerba qet ⁊ ꝓmissa
claudestina mox in publicui
entura tmũstus q ierp maxi¬
mos allatura suit D despondi
tus sec pñti si quod adest reme¬
dio succunend ne te illaquees
utq in grastinũ me ꝓmitas quod
muttend posset nũt quid̃ actiẽt
pionutt̾e quod si impleie nõ pesẜ
stulte facias ac se possie suꝑuatu¬
E ac uos ierum auarissumi este
et prodigi piomissoꝵ quasi beio
ies ip̃a ꝓmissa ilła nõ exigant
ꝙ sidicãs defuisse in tỹe feiende
dpis fatultaten fuesse autẽ de

Expanded text:
re, dies, noctesre, dies, noctesquod in paucorum interstitio mensium tunc stupetis, si aperti essent oculi clare quidem multis in seculis videretis. Sed vos quasi tempus desiderio vestro pareat, non nature sue, non eventurum vobis terminum, nec ituros dies fingitis, atque hac spe velut oculis clausis, precipitium pretervecti, verbo placidi vobis esse videmini, urbani, pro alio promittentes, quasi non verba hec et promissa clandestina mox in publicum eruptura, tumultusque rerum maximos allatura sint. Despondi tiis sis presenti, si quod adest remedio succurrendum, ne te illaqueas, utque in crastinum nichil promittas; quod mittendo non posset. Nunc quid attinet promittere? Quod si implere non possis, stulte facias, at, si possis, supervacue. Sed vos rerum avarissimi estis, et prodigi promissorum, quasi vero res ipsas promissa illa non exigant. Quod si dicas defuisse in tempore ferende opis facultatem, fuisse autem de
Abbreviated transcription (Latin):
admionio exagitor B
quebare Iam piocectani que̾ne
nõne ultro te obligans pecumã
proircsti uulgans infana pluni¬
mors qua p̃facile et pecinam
ꝑdideris et amucum D ꝓ alto
fidem obstrmpi meam P pio
reipõ illam solues. et nichil de¬
bere at siue comy edibuo agere
ꝙͣ iocnudum sit tuo distes intõ¬
modo. d. uadẽ pio amuco dede
me .i. Dai post hec ancicis
egentib aurum argentũ uñue
olenuii frmuetum uestes d¬
nios pledia consilũ solatũm.
cuiii amitis denuo omia ꝑtue
unam tibi habe uulli ꝙ umꝙꝙturã
dedens libeitatem: D pionuse
pio alto en soluendi diesridest¬
an te uicturo ipo sꝑabas an nõ
heiedem salteui tillo egitabas
quem spontaneis uiuclio ĩuol¬
ueies, uene aut̾ habet ꝙ in ta
aput enꝗntis qana. ledimdit
eroris sentio autem dilatio te fe¬
fellit media promissionis int̾ at
soluciomis diem spatia uaua mẽ¬
te metmn que ut reliqua temꝑa
longa uident᷑ dum exptes dũ
u̾ccere uceuissima uolant eñĩ qo¬

Expanded text:
adimonio exagitor. querebare, iam porrectam quereris. Nonne te ultro obligans pecuniam proiecisti? Vulgaris insania plurimorum, qua perfacile et pecuniam perdideris et amicum. Pro altero fidem obstrinxi meam. Pro te ipso eam solves; et nil debere, ac sine compedibus agere, quam iucundum sit tuo disces incommodo. Vadem pro amico dedi me. Da posthac amicis egentibus aurum, argentum, vinum, oleum, frumentum, vestes, domos, predia, consilium, solatium; cum amicis demum omnia partire; unam tibi habe nullique unquam tuam dederis libertatem. Promisi pro altero: en solvendi dies adestan te victurum non sperabas? an non heredem saltem tuum cogitas, quem spontaneis vinculis involveres? Bene autem habet quod in caput errantis pena redundat rroris. Sentio autem, dilatio te fefellit: media promissionis inter ac solutionis diem spatia, vana mente metimini; que ut reliqua tempora longa videntur, dum spectes, dum preteriere brevissima. Volant enim ho
Abbreviated transcription (Latin):
autem sit melius nullũ pati
diũ inuenisse s uos aĩoꝵ mi¬
pulsu ut satynca ait et magna
cecaq cupidine ducti cõuigiũ opta¬
tis. qued adepti ppotius tedus et
Auortalibus agitetis quermuonus
et tunc facti peniteat cũ nõ ft̃m
ẽẽ nõ pͣt cumq mefficaꝵ peni¬
tẽtia et manis est: O Sponsã
et spem piolie amist.E noũ
lamenta mistere illa enĩ paie
est alta p̾cipitis moitaliũ uoti
sit enim ait cenugiũ optatis
partũq uxoris ac nõ sꝑ platitã
sed ꝓrofutura dant suꝑi tenes
apud apulem̃ medauẽsem. Ot
lationũ lapsa in manus muisella
illa uirgũtula unã trum in ꝑtẽ
ubi ꝑiculi płimũ loio flectit
euni cui insederat a sellũ ille
in adu̾sum intit᷑ qͣ seturo iter.

Expanded text:
autem sit melius nullum pati dium invenisse? Sed vos animorum impulsu — ut Satyricus ait — et magna cecaque cupidine ducti, coniugium optatis, quod adepti perpetuis tediis et immortalibus agitetis querimoniis, et tum facti peniteat, cum non factum esse non potest, cunque inefficax penitentia et inanis est. Sponsam et spem prolis amisi. Noli lamenta miscere: illa enim pars est altera precipitis mortalium voti; sic enim ait, coniugium optatis, partumque uxoris. At non semper placitura, sed profutura dant superi. Tenes apud Apuleium Madaurensem, ut latronum lapsa in manus misella illa virguncula, unam trivii in partem, ubi periculi plurimum, loro flectit eum, cui insederaat asellum, ille in ad
Abbreviated transcription (Latin):
seitis attingere maguo p̾lio ui¬
tisti. et magna obsidione libera¬
tus es. H uxorẽ ꝓdidi A Sic
dicis ꝑdidi. quasi qui febĩe ꝑdidit
aut scabiem it̾dum lucri spẽs
est ꝑdere. P Goiẽ ꝑdidi. H¬
nũꝙͣ tobi fortasẜ̾ opinnorẽ questũ
una lux acculit quantis compedi¬
bus elapsus es quãto naufragio
enatasti. D S uxorẽ bonam
ꝑdidi. H Solent id quidẽ om̃o
ditere et qui centrariũ sciũt ege
autem et si bona uxor ul onnes
qualem dicis amssã neq ideo
iespondebo qued olii dum hec
eadem questio ageret᷑ apud sene¬
cam respondi posse te aliã ue¬
nam uł si fecelal facere uel
si mueneras muene muto se¬
tentiami nolo te sepuis ien ꝑi¬
tulosissimã retẽtare quod et si

Expanded text:
ertis accingere; magno prelio vicisti, et longa obsidione liberatus es. Uxorem perdidi. Sic dicis perdidi, quasi qui febrem perdit aut scabiem: interdum lucri species est perdere. Uxorem perdidi. Nunquam tibi fortassis opimiorem questum una lux attulit: quantis compedibus elapsus es, quanto naufragio enatasti? Sed uxorem bonam perdidi. Solent id quidem omnes dicere, et qui contrarium sciunt. Ego autem, etsi bona uxor, vel omnino qualem dicis amissam. Neque ideo respondebo quod olim, dum hec eadem questio ageretur apud Senecam, respondi: posse te aliam bonam, vel si feceras facere, vel si inveneras invenire. Muto sententiam: nolo te sepius rem periculosis
Abbreviated transcription (Latin):
go in suam ꝑuitiẽ studiosa ietra¬
hit᷑ haud ab̾silie it̾ diuinam
prouidẽtiam/ et huinanã studti¬
crami de itmn̾e uite huis est q̃stio
illa futuri piestia eo bes agit
ubi dultia et secura sũt omĩa
hec obnitit᷑ ceca quidem ⁊ mise¬
rus suis faueus int̾ motas se¬
pe que uitan ꝓotant obsequẽ¬
do et tredende moynia uos
mala corrpiũt O Suctubui
ini Iudicio et amisi sponsani¬
E dignus est uitisse nam
duob de una muliere certan¬
ribus qui nuilieie habetis ꝑdi¬
dit quis uicit is est uictus qui uin¬
çitur is est uictor ac liber. ¶ de eoo¬
post̾um ingeniũ stupẽd̃ꝙ
hominem. quis uxons in fun̾e

Expanded text:
trahitur. Haud absimilis, inter divinam providentiam et humanam stultitiam, de itinere vite huius est questio: illa, futuri prescia, eo vos agit, ubi dulcia et secura sunt omnia, hec obnititur, ceca quidem, et miseriis suis favens. Inter moras sepe, que vitari poterant obsequendo et credendo, inopina vos mala corripiunt. Succubui in iudicio et amisi sponsam. Dignus es vicisse. Nam duobus de una muliere certantibus, qui mulierem habet, is perdidit; qui vicit, is est victus; qui vincitur, is est victor ac liber. 18 DE UXOposterum ingenium stupendumque hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
est quasi flos egredit᷑ et cont̾itur
et fugit uelut umbra et nũꝙͣ in
eod statu ꝑmanet ta sponsam
quens amnisisse qui in fugiendo
et in horas deciescendo assidue
te annetis D Sponsam in Iude¬
cio amisi. B in campo alii tu¬
tlus est nue congiedi ꝙͣ bello
egibus decertare ꝙͣ gladus logi¬
sti apud uirgiliũ nt illos lamme
competitoies quãta lis et quie
belli fiis uittorẽ sponsa sequit᷑
uictum mors tibi spõsa ꝑdita sal¬
ua est uita. D Iudex me pua¬
uit sponsa R dedulter aut ray¬
tor forsitan te pͥuasset leus est
sponsani amisisse ꝙͣ conugẽ in
illa enim spes ꝑditͣ in hac̃ ies
amus est aut̾ spate ꝙͣ possesse iei
siue ut alct idem dicã lenior spei
iactura ꝙ rei H dimisi spõsam
in qͥudctio R nõ annsisti s tũa
ns ee didicisti. O Demisi spon¬
semi. R Cui amittit quigem

Expanded text:
 et conteritur, et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet.” Tu sponsam quereris amisisse, qui fugiendo et in horas decrescendo, assidue te amittis? Sponsam in iudicio amisi. In campo alii! Tutius est iure congredi quam bello, legibus decertare quam gladiis. Legisti apud Virgilium, inter illos Lavinie competitores, quanta lis et quis belli finis? Victorem sponsa sequitur, victum mors. Tibi sponsa perdita, salva est vita. Iudex me privavit sponsa. Adulter aut raptor forsitan te privasset. Levius est sponsam amisisse quam coniugem: in illa enim spes perditur, in hac res. Minor est autem sperate, quam possesse rei sive, ut aliter idem dicam, levior spei iactura quam rei. Amisi sponsam in iudicio. Non amisisti, sed tuam non esse didicisti. Amisi sponsam.
Abbreviated transcription (Latin):
orie. quaħud nõ in eos ssuo
Gertit᷑ in quos datũ est ꝑditũ
dia possar dqͥot saue naste ho¬
minẽ adhec et tempus dari ꝯstat
ot cieatore suũ colat / amet cogitetꝭ
quid quid quic excidit ꝑdit᷑ haud
dubie uidete igĩt᷑ quẽtũ ꝑditi tẽ¬
poris guãtum ꝙ non peiditi ¶ de

Expanded text:
re, quicquid non in eos usus queritur in quos datum est, perditum dici possit. Ad hoc sane nasci hominem, ad hoc tempus dari constat, ut creatorem suum colat, amet, cogitet. Quicquid hinc excidit, perditur haud dubie. Videte igitur, quantum perditi temporis, quantumque non perdi
Abbreviated transcription (Latin):
Axillorp in ludo ꝑaidi. B
nõne tibi dix̾am dũ umicee
fenuo id ẽẽ nõ luciũ B ludo
exhaustus sum. B hic ẽ ludo
illi mes qui me dicis ꝑ exigno
ingesto plurmmiũ exhaune cie¬
de autem mͥ nũc potius gauden¬
dum ꝙ̃ dum falso gaudio exulta¬
bas/ melior est acus castigatio
ꝙͣ blanda fallatia illud te lucellũ
ad ludi uoragniẽ uotabat hec te
dampnũ inde ietrahet/ satius est
turpi fieno iegum ater ag̾e ꝙ̃ ha¬
benis aureis p̾ceps in deuiũ agi¬
D Amuisi in ludo taxilloꝵ B
uicisti in ludo moꝵ siquid egens
profimdius accendisti alioqui
morbo insanabili fuistra iemedia
cong̃untꝭ᷑ si ab hoc uaiatio necte
dampnũ reuotat nec pudor uõi
tialie enpuit H ast alus
Nudiciali seutẽtia spensã amisi¬
i Cuudamn dolis ferro alii q̃da
quod fedissimũ genus auro ipaĩs
homini huie furta et insidie
hanc Notam temꝑaliũ bonor do¬
mina uoluũt᷑ quodq est uniꝰ fit

Expanded text:
axillorum in ludo perdidi. Nonne tibi dixeram, dum vinceres, fenus id esse non lucrum? Ludo exhaustus sum. Hic est ludo illi mos, qui medicis: perexiguo ingesto plurimum exhaurire. Crede autem michi: nunc potius gaudendum, quam dum falso gaudio exultabas. Melior est acris castigatio, quam blanda fallacia. Illud te lucellum ad ludi voraginem vocabat, hoc te damnum inde retrahet. Satius est turpi freno rectum iter agere, quam habenis aureis preceps in devium agi. Amisi in ludo taxillorum. Vicisti in ludo morum, si quid egeris profundius attendisti; alioquin morbo insanabili frustra remedia cogerentur, si ab hoc baratro nec te damnum revocat nec pudor. Ubi cialis eripuit. Ast aliis Iudiciali sententia sponsam amisi. Quidam dolis, ferro alii, quidam, quod fedissimum genus, auro ipsas homini, hinc furta et insidie, hanc rotam temporalium bonorum, dominia vo
Abbreviated transcription (Latin):
tantes otioso ammo passiones ar¬
ceant et nigiessas eiciãt D In¬
pudita filia est  Ecclia stitum
consiliũ suꝑ filiã lugiosam ꝯfir¬
ma cꝯtodiam neqñ faciat te in
opprobriũ benie et si aut̾ nncħ
pene tristius pati possis mͦ tamẽ
patrimi officii incħ omiẜis est
bñ mestum te soleris tiuis eni
nes ann frenare difficile ẽ balde
et insi deus ipẽ manũ adhibeat

Expanded text:
tantes otioso animo passiones artantes otioso animo passiones arceant et ingressas eiciant. Filia impudica est. Ecclesiasticum consilium “super filiam luxuriosam confirma custodiam, ne quando faciat te in opprobrium venire.” Etsi autem nichil pene tristius pati possis, modo tamen paterni officii nichil omiseris. Est unde mestum te soleris: tuus enimnes animum frenare difficile est valde, et nisi deus ipse manum adhibeat
Abbreviated transcription (Latin):
pionũ es biene iter ad ĩp̃udici¬
ciã eẽ delicias D Silia lastiui¬
re incipit R̃ Occ̃ie ẜnapus du¬
ra feno tenera digitis quedũt᷑
qui sibrul alaẽ hĩtum q̃nt a te¬
ne̾s anius incipiat facile et
rattant᷑ mollia et flectũt᷑ E
lastiune incꝙit filia Blautas
bapes a Gestes illi iuolles ac ful¬
giars anulos q et armilas de¬
trahe et quidquid est aliud quo
et ipa sibi placet et place̾ allis
stubet obice illis dõmesticas
curar pensa acus et colos. et
si quid est opie quod fuques ac
molles manus in callũ diuet se¬
duc eam a spectaculis et a ꝯcur¬
su pp̃łi festis etiam dieb illam
domi concnie nullũ uagis ac
distolis cogitatibus tempus lñq
occuyatio et labor et ieultior
habitus et uictꝰ aspior ⁊ secessur
inq unũ aliquid iugis intẽtio
ns hec testis carus et uerendus
fiequẽs admorutio. dulces mine
et si quando ies exigat asꝑe hee
sunt tastitatis adu̾sus impudici¬
ciam sere. ac uectes qui et insul¬

Expanded text:
 et breve iter ad impudicitiam esse delitias. Filia lascivire incipit. Occurre principiis: dura ferro, tenera digitis convelluntur. Qui sibi vel alteri habitum querit, a teneris annis incipit: facile et tractantur mollia et flectuntur. Lascivire incipit filia. Lautas dapes et vestes illi molles ac fulgidas, anulosque et armillas detrahe, et quicquid est aliud, quo et ipsa sibi placeat et placere aliis studeat. Obice illi domesticas curas, pensa, acus et colos, et si quid est operis, quod suaves ac molles manus in callum duret, seduc eam a spectaculis, a concursu populi. Festis etiam diebus illam domi contine, nullum vagis ac discolis cogitantibus tempus linque, occupatio, et labor, et incultior habitus, et victus asperior, et secessus, inque unum aliquid iugis intentio. Ad hec testis carus ac verendus frequens admonitio, dulces mine et si quando res exigat aspere. He sunt castitatis adversus impudicitiam sere ac vectes, qui et insul
Abbreviated transcription (Latin):
heu senui E ꝓ betor ista¬
uilitas huic maxime auhela¬
bas huc ꝑurnue optabas. huc
nõ posse ꝑtinge foriidabas.
quo cm ꝑuẽtum esset inge¬
mst̾es: monstrũ incredibile.
nisi tan ciebrũ esset senes fi
uolunt om̃s, seuex ee uult
nuẜiam senes dici ad Inurĩa.
trahunt quasi sit probrum
senuisse quod ꝓfecto nulliebe¬
deri debet quib insi de decus
sit uixisse, que ingeus nõ n¬
ficior tutba est ciu te tamẽ
exemptũ ẽẽ opoitet ut mõ
colloquio frui possis alioquĩ
ut auribz illabant᷑ sana coie¬
silia in añi nõ destendent¬
O Tandi seuui Myt quos
ager et quos equor et quos
bellum et quos alea deçipit
sugla detrnuẽta diuixuant tu
nmꝰ in fiuẽ exꝑgist̾is et tñ
quer incipis dñm iiuꝑta est
quelarum fime om̃i Useni¬
i. ps Stultum est seuectutẽ
uõ cogitare nisi cum uenerit
nam piofecto se uentubã seu
asstoue uenientẽ yspexisses
pũtem imꝑtuobatꝰ aspiceres¬
P heu ini iam seuex sum.¬

Expanded text:
Heu senui. O votorum instaHeu senui. O votorum instabilitas: huc maxime anhelabas, huc pervenire optabas, huc non posse pertingere formidabas, quo, cum perventum esset, ingemisceres. Monstrum incredibile, nisi tam crebrum esset: senes fieri volunt omnes, senex esse vult miseriam, senes dici ad iniuriam trahunt, quasi sit probrum senuisse, quod profecto nullis videri debet, nisi quibus dedecus sit vixisse; que ingens, non inficior, turba est, cui te tamen exemptum esse oportet, ut nostro colloquio frui possis; alioquin, ut auribus illabantur, sana consilia in animo non descendent. Tandem senui. Et quos ager, et quos equor, et quos bellum, et quos alea decipit, singula detrimenta dinumerant, tu unus in finem expergisceris, et tu queri incipis, dum iusta est querelarum finis omnium. Senui. Stultum est senectutem non cogitare nisi cum venerit, nam profecto si venturam, si assidue venientem prospexisses, presentem imperturbatus aspiceres. Heu michi iam senex sum.
Abbreviated transcription (Latin):
nex nequit piu̾le potuis uo¬
humn est D Sen heu cur
tam cito dulcis me Iuuenta
deẜuit Si nũꝙͣ nõ cito dese¬
uuit quod Iuuabat ñꝙͣ non
pie p̾e abfint quod augebat
banu autem est optare quod
habori nequit/ nocuit quide
habitum ⁊ si redeat uocitu¬
rã sit ꝑoe sed iam ꝑte suspi¬
ris dum hoc aiõ fu̾is cito
canus fieri potis senex nũꝙͣ
de sidiu̾m enii Iuuetutis inͦse¬
ne quid est aliud ꝙͣ qued̃ puici¬
a senectutis U Senui ncur¬
uatoq sum. NIam iã t̾rcon
aspice bude Senis et quo per¬
gis cogita huic eggiessue huc
redie natura te p̃ncipii suũlq.
fuue adiuouet potas aberrare
publicum tibi iter oũdit᷑ siue id
quidem est satis ingeri et uel
curuatꝰ intede solent ceci in
uiam manu ietrahi. B Subi¬
to senui N ymo seusin pede¬
tentim paulatim leuit sed
nichil cogitãtib oulĩa subito
eueniũt sic̃ contra siuguli di¬
es uite flendi erant illis enĩ
passib ad hunc t̾mi ibas Q

Expanded text:
nex nequit; puerile potius vonex nequit; puerile potius votum est. Senui. Heu cur tam cito dulcis me iuventa deseruit? Nunquam non cito deseruit quod iuvabat, nunquam non prepropere affuit quod angebat; vanum aui nequit, nocuitque habitum, et si redeat nociturum sit; sed iam parce suspirii: dum hoc animo fueris, cito canus fieri potes, senex nunquam; desiderium enim iuventutis in sene, quid est aliud, quam quedam pueritia senectutis? Senui incurvatusque sum. Iam iam terram aspice; unde venis, et quo pergis cogita: hinc egressus, huc redis. Natura te principii simulque finis admonet; poteras aberrare: publicum tibi iter ostenditur, si ne id quidem est satis, ingredi vel curvatus intende. Solent ceci in via manu retrahi. Subito senui. Immo sensim, pedetentim, paulatim, leniter; sed nichil cogitantibus omnia subito eveniunt, sicut, econtra, cogies vite flendi erant: illis enim passibus ad hunc terminum ibas.
Abbreviated transcription (Latin):
fa̾t si iupitꝰ annos R at in¬
chil tale suspirãtem legiꝰ
sotratem nł platonẽ ml fa¬
brũ nil Cathonem et fu̾t
senes sed sunt fateor sapiẽtes
regib rabiores Itaq iex euã¬
der fuit sapiens nõ eque saue
illud eucoidriũ suspiriũ Iam cõ¬
tum q surdam stulti senes et ꝓ¬
fugani adolestẽciam reuocãt ac
suspirant nec suspirue tñi
ceu tacitis uotis sed medica¬
iinib iuritis atq mani arti¬
ficie nate ius affert᷑ indomite
qua in ie facete ad modum lusit
adrianus pͥnces canestẽti cuidcon
aliquis negauant eud̃ postea
ad easd p̾ces medicato int̾mi
come redemutẽ ita iepulit ba¬
de inquit hoc iam patri tuo ne¬
gaui O Semii o si me nũc
iedeat Iuuẽtꝰ Re Reu̾suram nͦ
illam dixi iani ieu̾sai dico
si tam facile nocorũ om̃ com¬
pos fias nichil in cassum bo¬
lis pauꝑ certe diuitias opta¬
re potest libertatem ẜuus s¬
ciem defornus. sanitatem eg
fessus Requiem exul reditum
al Iuuẽtamn optare uerus se¬

Expanded text:
ferat si Iuppiter annos!? At nil tale suspirantem legimus Socratem, nil Platonem, nil Fabium, nil Catonem, et fuere senes; sed sunt, fateor, sapientes regibus rariores; itaque si rex Evander fuit sapiens, non eque sane illud Evandrium suspirium, iam comtumque. Surdam, stulti senes, et profugam adolescentiam revocant ac suspirant; nec suspiriis tantum seu tacitis votis, sed medicaminibus irritis, atque inani artificio nature vis affertur indomite; qua in re facete admodum lusit Hadrianus princeps, canescenti cuidam, cui aliquid negaverat; eundem postea, ad easdem preces, medicato interim crine, redeuntem, ita repulit. “Vade, inquit, hoc iam patri tuo negavi”. Senui. O si mea nunc redeat iuventus! Reversuram modo illam dixi; iam reversam dico. Si tam facile votorum omnium compos fias, nichil incassum voles; pauper certe divitias optare potest, libertatem servus, speciem deformis, sanitatem eger, fessus requiem, exul reditum; at iuventam optare verus se
Abbreviated transcription (Latin):
sis tuibida uł postieno alios
fortuatissimos uiros de una
seu alt̾a nature si dici licitũ
aut fortume ñuria sic q̃iẽces
ut imꝑii atq opum at uictori¬
auum atq tantoꝵ igrati
atq fuieniores sint houorũ
dum se honnẽs menũerint
quos plenam ꝑfectãq selici¬
tatem hoc sꝑaie demencie
sit amara dulcib temꝑare
modestie hoc podagie ppũ
hoc morborũ oñii cõmune
Remediũ iuemies sanũq cõ¬
siliũ sauctum ꝙ fatebis senis
illuis leta multa adepti dic¬
ua ml̃ta ꝑpessi qui bonis de
manu dei lete ageptis ma¬
la quoq pacient sustipiẽda
censebat ꝙ̃is malt aliq̃s
daie il̃ facere manꝰ illa
nõ mou̾it s humauam ie

Expanded text:
sis turbida, vel postremo alios sis turbida, vel postremo alios fortunatissimos viros, de una seu de altera nature, si dici licitum sit, aut fortune iniuria sic querentes, ut imperii atque opum, victoriarum ac tantorum ingrati atque immemores sint honorum, dum se homines meminerint, quos plenam perfectamque felicitatem hic sperare dementie sit, amara dulcibus temperare modestie. Hoc podagre proprium, hoc morborum omnium commune remedium invenies; sanumque consilium sanctumque, fateberis, senis illius leta multa adepti, dura multa perpessi, qui bonis de manu Dei lete acceptis, mala queque patienter suscipienda censebat, quamvis mali aliquid dare vel facere manus illa non noverit, sed humanam re
Abbreviated transcription (Latin):
ualde septuni seueri Romaii.
pͥncipis diccum uiũ qui seuex
ac podagrico dum quiratõem
nobiliũ qui se uino filiũ eius
augustum dixant dephendisse
cõpheusis auctorib seditionie
ac filio om̃ibq aute soliũ
eius affusis metuq ultum sap¬
plicii tremefactis ac territis
ipẽ mauu ad caput ielatã
tandem inquit sentitis caput
miꝑare nõ pedes Bpodagda
uie mmẜum miris modis torq̃t¬
B noa solas asꝑitates Rernmn
flere sed memẽto si qͥd dulce
at iocundũ tibi obtigit quo inꝯ¬
modimm hoc solari possis unus
ex uultis pessimꝰ bulgi mos
est ut in adu̾sis querulũ atq
imꝑacĩẽs obliuosum in ꝓsꝑis
et ingratũ sit quo nichil int¬
quiꝰ fieri potest nam quis e¬
quis auribus audiat exempli
causa uel seuerũ ip̃m quem
dixinꝰ de podagra uẽ domi¬
ciauũ de caliucio quod egeroi¬
ne dicit᷑ tulisse uł augustũ
senem de sinstoi debilitate o¬
culi uel Iuliũ cesaiem de to¬
more nocturuo uł quiete ui¬

Expanded text:
valde Septimii Severi Romani valde Septimii Severi Romani principis dictum unum, qui senex ac podagricus, dum coniurationem nobilium, qui se vivo filium eius Augustum dixerant, deprehendisset, comprehensis auctoribus seditionis ac filio, omnibusque ante solium eius affusis, metuque ultimi supplicii tremefactis ac territis, ipse manu ad caput relata, “tandem, inquit, sentitis caput imperare, non pedes.” Podagra me miserum miris modis torquet. Noli solas asperitates rerum flere, sed memento, si quid dulce aut iucundum tibi obtigit, quo incommodum hoc solari possis. Unus ex multis pessimis vulgi mos est, ut in adversis querulum atque impatiens, obliviosum in prosperis et ingratum sit, quo nichil iniquius fieri potest. Nam quis equis auribus audiat, exempli causa, vel Severum ipsum quem diximus de podagra, vel Domitianum de calvitio, quod egerrime dicitur tulisse, vel Augustum senem de sinistri debilitate oculi, vel Iulium Cesarem de timore nocturno et quiete vi
Abbreviated transcription (Latin):
sunẽ dabit O pedũ piemior
egoitudiue Ey Si salutem cu¬
pis aut pauꝑ sis oportet aut
ot pauꝑ uiuas multos hac
egritudiue liberasse traditar
pauptas/ Gera defecatx̃ qͦod
uiam seu fictam et ꝓmagnia¬
uian pauꝑtatẽ dixim bidisti
aliquos ꝑpetua bini abstue¬
cia curatos Ita fit dolor doloie
Clauus clauo pellit᷑ ut antiquo
dicit᷑ piou̾bio uix molestum
aliquis siue molẽstia Curat᷑
Gt pietea cũ hoc iuorbo cũq
alus multis pacem habeas
non bacho solum sed et ueni
bellum iudixisse piofu̾it sed
quid agiꝰ aĩoꝵ iemedia ꝓ¬
ꝙͣ puto uuit̃a morbi quiꝰ cu¬
ram hãe se piobas ute si mi¬
uus nõ te fallant optfices
cacissimũ atq ꝯptinũ et sepe
unicũ Remedii genus est O¬
podagre uicio cuxuatꝰ sum
Ad iter inh̃abilis miiꝰ ydo¬
neus ad laborem / nõ meptus
ad Reliqua grie nõ uiͦ iei fa¬
miliaris sed iei publĩce et sũ¬
iii si ita sors tullt̃ imꝑii cu¬
uam potes Itaq memorandũ

Expanded text:
finem dabit. Pedum premor finem dabit. Pedum premor egritudine. Si salutem cupis, aut pauper sis oportet, aut ut pauper vivas. Multos hac egritudine liberasse traditur paupertas, vera defecatrix corpriam seu fictam et imaginariam paupertatem dixerim. Vidisti aliquos perpetua vini abstinentia curatos. Ita fit, dolor dolore, clavus clavo pellitur, ut antiquo dicitur proverbio. Vix molestum aliquid sine molestia curatur: ut preterea cum hoc morbo, cunque aliis multis pacem habeas, non Baccho solum, sed et veneri bellum indixisse profuerit. Sed quid agimus? animorum remedia quam puto unicam morbi huius curam, hanc si probas utere; si minus, non te fallant opifices cacissimum atque optimum, et sepe unicum remedii genus. Podagre vitio curvatus sum. Ad iter inhabilis, minus ydoneus ad laborem, non ineptus ad reliqua gerere, non rei modo familiaris, sed reipublice et summi, si ita sors tulerit, imperii curam potes. Itaque memorandum
Abbreviated transcription (Latin):
ogiotat oosequi iul progibet
stdere licet artibus ingenue da¬
ie oꝑam pietati ẜuare iusticcã
et fidemi fragile corpus et fu¬
gacem mũdum spñe Bisse bĩcie¬
a amare uirtutes cole anuci a ͤ
conselio patriam Iuuaie hec
hic pedibus loci est s. Sebili¬
tatus sum podagra Apug̃ie
cum hostib forsitan morbus
uetet nouus uicus quod neq
facilius et certe çebriꝯ est
uellum et quid stimꝰ an hic¬
tempore ip̃e dosor corꝑis contͣ
quem duities tibi ad exciciũ
sistere nequeo/ H uide ꝙ̃ de ie¬
liquo edificio sp̃em habeas ciuꝰ
fundaũtum tam ĩualid̃ sentis
Gigilia. ne te nicautũ opp̾mat
Ruina contrale sarcmulas teq
ad migrand para B podagu
uie ingẽs habet H Solethic
morous ut ꝓgisent diuicias co¬
nites habere en tibi iemediũ
a luid bene sꝑa aut laugoris
amaritudiue opũ dulcedo sola¬
bitur/ aut mopie pellet asperi¬
tas ita solaciũ Geniet uł finie
si qet fallut beniet que nõ
fallet, illa bite malis omnib

Expanded text:
egrotat exequi nil prohibet. egrotat exequi nil prohibet. Studere licet artibus ingenuis, dare operam pietati, servare iustitiam et fidem, fragile corpus et fugacem mundum spernere, odisse vitia, amare virtutes, colere amicitias, consilio patriam iuvare; hec hic pedibus loci est? Debilitatus sum podagra. Pugnare cum hostibus forsitan morbus vetet, non cum vitiis, quod neque facilius et certe crebrius est bellum. Et quid scimus, an hic ipse dolor corporis, contra quem dimices, tibi ad exercitium sistere nequeo. Vide quam de reliquo edificio spem habeas, cuius fundamentum tam invalidum sentis. Vigila ne te incautum opprimat ruina. Contrahe sarcinulas, teque ad migrandum para. Podagra me ingens habet. Solet hic morbus, ut perhibent, divitias comites habere. En tibi remedium aliud, bene spera: aut languoris amaritudinem opum dulcedo solabitur, aut inopie pellet asperitas; ita vel solatium aderit vel finis. Si hec fallunt, veniet que non fallet; illa vite malis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
nnio ĩs quẽ pauci transs¬
ses pene om̃s nuidi flentes ac
naufragitu ꝑ medĩa senectutẽ
leue it in finem prosꝑo agens
uento e multis iers fluctibus
portum subis subducenda iam
fessa puppis in terram tibi et
quocũq te flexis de fiue cogi¬
tandum id q utilius fu̾it ꝙ̃ eta¬
tem bonam quod ftulti solent
et nam mrem optinã accusare
Grpi torqueor podagra ły
resciebas senettutis more
incõnutata nõ uenit magnã
sepe morboꝵ aciẽ ducit Opo¬
dagoa concior molesta N Egt¬
ua et ignobili parte corporis
laboras quid si nobilissinus la¬
borares corde uel capite l pi¬
gra coheiteor podagra E suga
mens hammis fieuo egcethãlit
pauptas tenet ifsum carcer aut
granior morbus ludens te pe
alugat foitunia nõ podadisa
pedice sunt iani diste consiste¬
R podagra ñitilis facto horis
B ds cursum credo uel ad sal¬
tum ad choreas ad palestrum
an te autem adhuc natũ ꝓa¬
tas ad asta si nestie actioia q̃d
officia nato es que si capudetiõ

Expanded text:
nus, ad quem pauci tranqused pene omnes nudi, flentes ac naufragi. Tu per mediam senectutem, leve iter in finem, prospero agens vento, e multis rerum fluctibus portum subis. Subducenda iam fessa puppis in terram tibi, et quocunque te flexeris, de fine cogitandum; idque utilius fuerit quam etatem bonam, quod stulti solent, et naturam matrem optimam accusare. urpi torqueor podagra. Nesciebas senectutis morem? incomitata non venit, magnam sepe morborum aciem ducit. Podagra crucior molesta. Extrema et ignobili parte corporis laboras: quid, si nobilissimis laborares corde vel capite? Pigra coerceor podagra. Vaga mens hominis freno eget: hunc paupertas tenet, illum carcer aut gravior morbus, ludens te pedibus alligat fortuna; non podagra, sed pedice sunt: iam disce consistere. Podagra inutilis factus sum. Ad cursum credo vel ad saltum, ad choreas, ad palestram: an te autem ad hec natum putas? Ad alia, si nescis, altiora quedam officia natus es, que si caput non
Abbreviated transcription (Latin):
eatis cãtis ꝙ tertoribus obsesse
quena queso pars bona est ses
intessigo nempe etatem ꝓbus
ac libdinib aptiorem bonã di¬
citis est qic quidem fandi mos
ut bonũ dicat᷑ quod affectii mẽ¬
tis aptissinũ est quãuis affectꝰ
ip̃e pessuuus sit sic cathenã piedo
captis insontib sit tyranuiꝰ ar¬
cem libertati plebis impositã
sic ueneficus pũtaneũ aconitũ
sic sitabiꝰ pugionẽ ꝓruptũ ce¬
dib uouũ uocat. Sic uos igit̾
etatem bonã que ad illud stil
irreduces deplorant piliciam
quidem uł infanciã uideas op¬
tare que peofecto optine ꝑtes
essent si abesse ꝙͣ longissime¬
ue a senio uouũ esset ut meõ¬
tant sed nec adultã uec solida
Iuuẽtutẽ nec incipiẽtem et adhͭ
diridem senectao pessimã ds̃
et ꝑiculosissimã uite partem
ad olestẽtiã iequirunt / o siq̾ntũ¬
et uitẽsiniũ anniũ dicũt ubi
te resiguimꝰ ne quẽ sateat ꝙͣ¬

Expanded text:
tatibus tantisque terroribus obsesse, tatibus tantisque terroribus obsesse, quenam, queso, pars bona est? Sed intelligo: nempe etatem probris ac libidinibus aptiorem bonam dicitis. Est hic quidem fandi mos, ut bonum dicatur, quod affectui utentis aptissimum est, quamvis affectus ipse sit pessimus. Sic catenam predo, captis insontibus; sic tyrannus arcem libertati plebis impositam; sic veneficus presentaneum aconitum; sic sicarius pugionem promptum cedibus, bonum vocat; sic vos igitur etatem bonam, que ad id scilicet, irreduces deplorant, pueritiam quidem vel infantiam videas optare; que profecto optime partes essent, si abesse quam longissime a senio bonum esset, ut memorant; sed nec adultam ac solidam iuventutem, nec incipientem nec adhuc viridem senectam: pessimam omnes et periculosissimam vite partem, adolescentiam, requirunt; “o quintum vigesimum annum, dicunt, ubi te reliquimus?” ne quem lateat
Abbreviated transcription (Latin):
nnus stultũ ꝙ̃ mane uotũ ut
tu fentis ac si altius aspires
nõ mefficax redibit enĩ in trẽ
et ut scriptum uides renouabi¬
tus ut aquile iuẽtꝰ tua. Pse¬
nui et etas bona Retro est ⁊z.
Qiis etas ut bona bonis sit
male utẽtib mala utrisq au¬
tem bieuis ꝓrsus et extreno
ꝓonna est uoi nos manet hĩc
bõnorꝭ nices hinc suppliciũ ma¬
sorum que nã hec igit᷑ etas bona
ub̃iq asꝑa semꝑ fugax insi quã¬
tũ ad ext̾intatẽ uia est alioquĩ
et si dulte aliquid messet omne
fuga duscedniẽ extinct̃a uideret᷑
quie em̃ fugiẽs degustat fugiẽti
dabio fetide atq obscene potus
aque suauissimꝰ fuit sitis ut
putat᷑ tyco ut ego sentio gustũ
metus extxãt uigebat in ter¬
tem a sexander Gitor uos et
tengo fcepidum tempus p̾mit
amiii ceseres p̾cipites ꝙ dies ho¬
req uosatises ante ocules autẽ
pioro est nec arctatis ieditus
nost qmpuesis mora nec ꝓuentꝰ
qse trnsita uĩe huiꝰ tot difficul¬

Expanded text:
minus stultum quam inane votum ut minus stultum quam inane votum ut tu sentis, at, si altius aspires, non inefficax: redibit enim in tempore, et, ut scriptum, vides. “Renovabitur ut aquile iuventus tua.” Senui et etas bona retro est. Omnis etas ut bona bonis, sic male viventibus mala, utrisque autem brevis, prorsus et extremo proxima est, ubi vos manet hinc bonorum merces, hinc supplicium malorum. Quenam hec igitur etas bona, ubique aspera, semper fugax, nisi quantum ad eternitatem via est? Alioquin, etsi dulce aliquid inesset, omnem fuga dulcedinem extinctura videretur: quis enim fugiens degustat? Fugienti Dario fetide atque obscene potus aque suavissimus fuit; sitis, ut putat Cicero, ut ego sentio, gustum metus extinxerat: urgebat in tergum Alexander victor. Vos a tergo rapidum tempus premit, anni celeres, precipitesque dies, hore volatiles. Ante oculos autem mors est; nec arctatis reditus, nec impulsis mora, nec preventis est transitus. Vie huius, tot difficul
Abbreviated transcription (Latin):
amimi honii diu̾si quin bnus
idemq amiꝰ secum distors git¬
uecte talib bitam impleue iudi¬
cus ut meliꝰ putes esse quod
peius est/ optinuĩq quod pessi¬
mũ Ceters dies om̃s in se
bom bouus est enĩ Rex et cou¬
ditor seculoꝵ Itaq hic feruido
hit gelidus hic siccus hit quĩ¬
dus hit nubilꝰ hic seienus
qit turbidus hic trãsquillꝰ si
ad unudsi decorem uatuie qr or¬
dinẽ asꝑicias bomi om̃s ad uos
aut̃ urñ q iudiciũ relati ex eqͣ
ipe om̃s mali mesti dubii so¬
liciti la bouose auxii amari que¬
uuli flebiles erũpuosi In hue
tu ni uestio quos noias letos
dies quidum aderant tristes
lamẽtis q suis plei want nẽ
ut leti bideant᷑ nicħ est cause
iuse ꝙ abiebunt quod q illie p¬
c̃ĩ desidm̃ tibi auget ntedituri
mltaq secum tibi olimi semꝰ for¬
san amata Rapiẽtes stulta enĩ
nich pene amat nisi quod ꝑ¬
didit D deuni R Osi di¬
lapsa redeat iuuẽta. O nõ

Expanded text:
animi hominum diversi; quin unus animi hominum diversi; quin unus idemqnecte, talibus vitam implevere iudiciis, ut melius putet esse quod peius est, optimumque quod pessimum. Ceterum dies omnes in se boni: bonus enim Rex est et conditor seculorum, itaque hic fervidus, hic gelidus, hic siccus, hic humidus, hic nubilus, hic serenus, hic turbidus, hic tranquillus: si ad universi decorem natureque ordinem aspicias, boni omnes. Ad vos autem vestrumque iudicium relati, ex equo prope omnes mali, mesti, dubii, solliciti, laboriosi, anxii, amari, queruli, flebiles, erumnosi. In his tu michi nescio quos nominas letos dies, qui, dum aderant, tristes lamentisque suis pleni erant, nunc ut leti videantur, nichil est cause nisi quod abierunt quidque illis pretium, desiderium tibi auget, irredituri, multaque secum tibi olim segnius forsan amata rapientes. Stultus enim nichil pene amat nisi quod perdidit. Senui. O si dilapsa redeat iuventus! O non
Abbreviated transcription (Latin):
offendunt oris uultũ aĩ ꝯpone
nõ illum iuge eccupãt nõ bau¬
aut anni inisi ut formosior se
in dies deiq semꝑ te si non
ti eum neglexis honestabi¬
S Seun ingie q et informi¬
⁊ situ obsitꝰ uix me ip̃m agͦsto
hoc cisi iam as nicio euẽ¬
tlro dixi ninꝰ quid̃ auidespe¬
culo nũmebis ninꝰ tius foisi:¬
tani minꝰ qaud dubie muli¬
exculaꝵs. oculis placebis qͥ¬
bue plac̾e belle maior ne /ba¬
nctas añi libido sit uestio at qui
fidemi qui cõstãtiã q̃ guita / tem
qui prudẽciã querut c̃tiq int
ħas nigas ꝙ̃ in planis ac molli¬
bus maxillis se quod cupuit
repturos speien A Senni me¬
sior ꝙ post tergum etas rena¬
uet E ymo det̾ior nõ semꝑ
que delcant magis atq optã¬
tur meliora sunt multi malũ
suũ concupistũt quod nõ esset
iuisi quia illud satyritr uerĩd
est paua disterne pũt bera
bona L Senui et letroies a¬
uierunt dies L Sñi ferme
dees tempoꝵ it̾ se suuillum

Expanded text:
offendunt oris? Vultum animi compone: offendunt oris? Vultum animi compone: non illum ruge occupant, non variant anni, nisi ut formosior sit in dies, denique semper te, si non tu eum neglexeris, honestabit. Senui, rugisque et informi situ obsitus: vix me ipsum agnosco. Hoc tibi iam ab initio eventurum dixi: minus quidem avide speculo imminebis, minus tuis forsitan, minus haud dubie muliercularum oculis placebis, quibus placere velle maior ne vanitas, an libido sit nescio. At qui fidem, qui constantiam, qui gravitatem, qui prudentiam querunt, certius inter has rugas, quam in planis ac mollibus maxillis, se quod cupiunt reperturos sperent. Senui meliorque post tergum etas remanet. Immo deterior, non semper que delectant magis, atque optantur, meliora sunt: multi malum suum concupiscunt; quod non esset, nisi quia illud Satyrici verum est: Pauci discernere possunt vera bona. Senui et letiores abierunt dies. Omnium ferme dies temporum inter se simillimi,
Abbreviated transcription (Latin):
tates uemiẽtes cuspã ferut:
abeũtes penitãtiã ꝓudoꝵqr et
te explicitũ ac libeꝵ gaude
debes et libati cue graciã
habere que te manibz tu¬
iorũ hostiũ eduxit tibi ꝙ
debitũ munꝯ si neglectũ
dilatũq sustepit OSenui soli¬
tic q Goluptatib careo Iq̃ nouis
assueste habet ⁊ seuectꝰ bolupta¬
tes suas quas gustare bbi ceꝑis
que nũc doles anussa fastĩdia
et reuti nolis B Senu et in¬
tani  uoni serus ben̾anda
canicies ptus habet nõ molo
auttoritatis sed honeste etiam
Goluptatis quã fede om̃s Iuue¬
nũ illecebie neq u̾o nutati co¬
soris te peniteat nã quis tani
corrupto sensu tamq obliqͦ p̃t
esse iudicio ut nõ cãdidoꝵ cala¬
tos librorũ ꝙ̃ nigãtiũ earbonũ
cistas aspicere seq si trãfformã¬
dus sit cigno silem̃ malit eẽ
ꝙ Coruo P Seuni et scalẽtes
Abant᷑ uultum ruge / et tellus
abata fructum feit ub̃̾ius et bi¬
te maturiores foucto bnĩ culta
in senectute ꝓueniũt nge te

Expanded text:
pam ferunt; abeuntes, penitentiam pudorisque et te explicitum ac liberum gaudere debes, et liberatrici tue gratiam habere, que te manibus tuorum hostium eduxit, tibique debitum munus, sed neglectum dilatumque, suscepit. Senui, solitisque voluptatibus careo. Novis assuesce: habet et senectus voluptates suas, quas gustare ubi ceperis, que nunc doles amissa fastidias et reverti nolis. Senui et incanui. Boni senis verenda canities: plus habet, non modo auctoritatis, sed honeste etiam voluptatis, quam fede omnes iuvenum illecebre. Neque vero mutati coloris te peniteat: nam quis tam corrupto sensu, tanque obliquo potest esse iudicio ut non candidorum calathos liliorum, quam nigrantium carbonum cistas aspicere, seque, si transformandus sit, cygno similem malit esse quam corvo? Senui et squalentes arant vultum ruge. Et tellus arata fructum fert uberius, et vite maturiores fructus bene culta in senectute proveniunt. Ruge te
Abbreviated transcription (Latin):
seno ceꝑe seduni quid̃ acͬ te¬
pestinũ chme et sieñ nõ iam
uite desmẽti ac instãti saltẽ mor¬
ti utile, cui herele uin hore ut
sine houore mestitia qr trãsigi
posset si nõ ultiuiũ mͦ si totũ
uite tempus impedeiet᷑ bene
iisi fallor impẽsum esset nã
nec foustra uastit᷑ qui bene
morit᷑ nec nutilit̾ uixit que
felicit̾ desut P. Senni iam
Iam uicina mors est Rmors
eque ommnib uitunt eẽ potest
et sepe, ibi quoz uicimior est ubi
uidet᷑ absentior nemo tã Iuue-¬
nis qui non possit hodie mort
nemo tam senex qui nõ possit
tus modat. U prorsus senur
Hymo maturuisti an hoc de¬
fles an poma cõmaturuerint
querant᷑ si sensus illis ac ẜmo
datus sit et non potius gratu¬
lentͣ se ad id ꝑuenisse ad quod
nata eiant est ut cet̾aꝵ ierũt
sit etatre maturitas quedi que
seuectꝰ dicit᷑ quod ut ita ẽẽ ui¬
deas et etas et mors Iuuenã
aceiba quidem et dicit᷑ a cerba ẽ

Expanded text:
senio cepere, serum quidem at intesenio cepere, serum quidem at intempestivum minime: etsi enim non iam vite desinenti ac instanti, saltem morti utile; cui, hercle, uni hore ut sine horrore mestitiaque transigi posset, si non ultimum modo, sed totum vite tempus impenderetur, bene, nisi fallor, impensum esset; nam nec frustra nascitur qui bene moritur, nec inutiliter vixit, qui feliciter desiit. Senui, iam vicina mors est. Mors eque omnibus vicina esse potest, et sepe ibi quoque vicinior est, ubi videtur absentior. Nemo tam iuvenis qui non possit hodie mori, nemo tam senex qui non possit tus incidat. Prorsus senui. Inmo maturuisti. An hoc defles? An poma cum maturuerint querantur, si sensus illis ac sermo datus sit, et non potius gratulentur se ad id pervenisse, ad quod nata erant? Est, ut ceterarum rerum, sic etatis maturitas quedam, que senectus dicitur; quod ut ita esse videas, et etas et mors iuvenum acerba quidem, et dicitur et acerba est,
Abbreviated transcription (Latin):
poreus labor/ omĩs a tergo est
cui si nũc etiam inheret nec
quũ Renouat Romani seuis
qui Iussus a p̃ncipe fori labori¬
b abstun̾e quorũ ferias iule¬
cillis huic etas quic fortuua
opulens m̾ebat᷑ sit iudoluit
ut se quasi mortuũ fleret atq
ab omni fauilia fleri bellet
Mirus senex qui quitẽ ceu spe¬
tiem mortis horret cum mlħ
seni aptius quiete, nichilq sit
turpius sene laborioso ac solici¬
to. Cauꝰ uita omnis trãsquila¬
tatis exemplar esse potest de
bons uiuere uita et mene¬
rant ꝑacta que maxiã tam̃
pars mortaliũ inexpleta mo¬
bitur D. Senii et Reyente
fugit etas mea. E forma ua¬
litudo uelocitas uires Grãq
omia fugiĩt uirtꝰ nãq uec
cessura senio nec morti illi
uero bouo stabili ab iuicio n¬
sistendum erat si neglectum
fuit difficiliꝰ ad extieniũ fa¬
teor. sedͥ uirtutis studiũ nuilla
etas Respuit ymo quo difficia¬
or eo clarior butꝰ multi nesse
seipõs ac sapere uix tandẽ in

Expanded text:
poreus labor omnis a tergo est, poreus labor omnis a tergo est, cui si nunc etiam inheret nec quum renovat Romani senis, qui iussus a principe fori laboribus abstinere, quorum ferias imbecillis hinc etas, hinc fortuna opulens merebatur, sic indoluit, ut se quasi mortuum fleret atque ab omni familia fleri vellet. Mirus senex, qui quietem ceu speciem mortis horreret, cum nichil seni apertius quiete, nichilque sit turpius sene laborioso ac sollicito, cuius vita omnis tranquillitatis exemplar esse debet. Didbonis vivere, vita ut memorant peracta, qua maxima tamen pars mortalium inexpleta moritur. Senui et repente fugit etas mea. Forma, valitudo, velocitas, vires, vestra fere omnia fugiunt; virtus manet nec cessura senio nec morti. Illi uno bono stabili ab initio insistendum erat; si neglectum fuit, difficilius ad extremum, fateor, sed virtutis studium nulla etas respuit, immo quo difficilior eo clarior virtus. Multi nosse seipsos ac sapere vix tandem in
Abbreviated transcription (Latin):
itrarunt suul exeant neq
alcb ad metam pioꝑãte alt̾
Retioisum niti uelit alterũ ꝙͥ
Letrahere foustra tergi ueisa¬
mini ire opoitet nec iedire
licet nec subsistere idq uobis
facilius deuet dẽ ĩuortalita¬
rationẽ expectantib ꝙͣ cetis
quibusq quibus uel horũ alte¬
rum defuit ui utrmmiq frust᷑
Iugum quod uascẽdo subustis
excutitis O Senni et uires
corꝑis ñiuiuite sunt Bsi
aucce sunt uires ammi bene
est. felicit̾ ꝑmutasti maiora
enĩ gesta esse semꝑ et geri
posse ammi bibib ꝙͣ corporis
est qui nestiat sui uires etiã
amini ut sepe accidit ꝑ ignaui¬
ain decien̾e fateor nutiliter
uixisti tuũ touuẽ nõ etatie¬
O Seun et res meas agẽ
nequeo. E Si quid aĩo sit
agendum tanto id asene me¬
lius fieri constat quãto et ex¬
ꝑiencie illuis plus est ierũ q
noticie et passionũ minus
ac malis uniculis expedicior
ammꝰ ut res alias nõ agere
senemi decet sed egisse cui cor¬

Expanded text:
intravere, simul exeant; neque intravere, simul exeant; neque altero ad metam properante alter retrorsum niti velit alterumque retrahere. Frustra tergiversamini: ire oportet, nec redire licet, nec subsistere; idque vobis facilius debet esse, immortalitarationem expectantibus, quam ceteris quibuscunque, quibus vel horum alterum defuit vel utrunque. Frustra, iugum quod nascendo subiistis excutitis. Senui et vires corporis imminute sunt. Si aucte vires animi, bene est: feliciter permutasti. Maiora enim gesta esse semper et geri posse, animi viribus quam corporis, est qui nesciat; sin vires etiam animi ut sepe accidit, per ignaviam decrevere, fateor inutiliter vixisti, tuum crimen, non etatis. Senui et res meas agere nequeo. Si quid animo sit agendum, tanto id a sene melius fieri constat, quanto experientie illi plus est rerumque notitie et passionum minus ac malis vinculis expeditior animus. At res alias non agere senem decet, sed egisse, cui cor