comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta. licet ab hoc postea acceꝑit. poterat
enim licet autea conuenit non accipere
ab eo pecuni am uideanius anidem dicen¬
clum sit. si sub conditione stipułone fc̃a
ypothecabata sit. qͣ pendente alius crecli¬
dit pure iaccepit candem petumara y¬
pothecani. tunc demide pͥoris stipulatio¬
nisexistat conditio. ã prior sit qui pꝰ¬
ea creclidisset. S uereor num hic aliud
sit dicendum. cum enim semneloditio
extitit ꝑ uĩ hẽtur. ac si illo tempore quo
stipuło int̾põita est. sine ꝯditione fc̃a eẽt¬
ꝙ ⁊clius ẽ. ¶ Si colonus conuetut
ut inclucta in fundum illata iͥnata pug¬
nori eẽnt. ⁊ anteqmͣ inclucat alii remypo¬
thece nomine obligau̾it. tunc deinde¬
in fundum eam induxerit. potiorerit qͥ
sp̃a liter pure acceꝑit. qr non ex conue¬
tione priori obligatur. s ex eoꝙ induc¬
ta est res. ꝙ posterius fcm est. ¶ Si de

Expanded text:
ta, licet ab hoc postea accepit: poterat ta, licet ab hoc postea accepit: poterat enim, licet ante conuenit, non accipere ab eo pecuniam. Uideamus, an idem dicendum sit, si sub condicione stipulatione facta hypotheca data sit, qua pendente alius credidit pure et accepit eandem hypothecam, tunc deinde priori‹s› stipulationis exsistat condicio, ut potior sit qui postea credidisset. sed uereor, num hic aliud sit dicendum: cum enim semel condicio exstitit, perinde habetur, ac si illo tempore, quo stipulatio interposita est, sine condicione factelius est. Si colonus conuenit, ut inducta in fundum illata ibi nata pignori essent, et antequam inducat, alii rem hypothecae nomine obligauerit, tunc deindein fundum induxerit, potior erit, qui specialiter pure accepit, quia non ex conuentione priori obligatur, sed ex eo quod inducta res est, quod posterius factum est. Si de
Abbreviated transcription (Latin):
terit. hic quo tuendum eum cui prius:
pignus clatumest. existimaui. ¶ Hi¬
tia preclium alsnum titio pignori declit.
post meuio. deinde domina eius pignoris
fra marito suo indoteni extimatum ded̾.
Sititio soluta sit pecunia non ideo mag̃
meuii pignus conualescere placebat.
Bunc enim pͥore climisso. seqn̾tis confir¬
matur pignus. cumres in bonis lebitori
inueniatur. Inꝓpõito autem maritus ẽp¬
toris loco est. atq ideo qr neq tunc cum
mciuo obligaretur. neq cum tmtio solũ¬
etur. inbonis mulicris fuit. uullum tp̃s ĩ¬
uenirie qͣuopignus meuio conualescere
possit. ħ tñ ita sibona fide in dotem esti¬
matum predium maritus acceperit .i.
siignorau̾it meuio obligͣã tumẽẽ.
iubere potuit captum est pͥuilegiis tp̃ris
fortior ost heres eius in cuius ꝑ sonam
ꝑignus constitutu est.
Daus .R. Potiorest inpignore qui pͥ
cretliderit pecuniam i a ccepit hypothecã
qmͣuis cum alio ante conuenerat. ut si
ab eo pecuniam acceꝑitͥ ¶ it res obliga¬

Expanded text:
tit, hic quoque tuendum eum, cui prius pignus datum esset, existimauit. Titia praedium alienum Titio pignori dedit, post Maeuio: deinde domina eius pignoris facta marito suo in dotem aestimatum dedit. si Titio soluta sit pecunia, non ideo magis Maeuii pignus conualescere placebat. tunc enim priore dimisso sequentis confirmatur pignus, cum res in bonis debitoris inueniatur: in proposito autem maritus emptoris loco est: atque ideo, quia neque tunc cum Maeuio obligaretur neque cum Titio solueretur in bonis mulieris fuerit, nullum tempus inueniri, quo pignus Maeuii conualescere possit. haec tamen ita, si bona fide in dotem aestimatum praedium maritus accepit, id est si ignorauit Maeuio obligatum esse. 10iubere potuit captum est, privilegiis temporis fore potiorem heredem eius, in cuius persona pignus constitutum est. a. Potior est in pignore, qui prius credidit pecuniam et accepit hypothecam, quamuis cum alio ante conuenerat, ut, si ab eo pecuniam acceperit, sit res obliga
Abbreviated transcription (Latin):
retinere. maritus o sensit. si nullamea
re: captio sit futura. q̃ro au ꝑs dotis
q̃ in hoc fundo est: mulieri manente
ne ei qui nõ int̾fuit: ap̃ arbitͥum cog¬
noscentis pactum non prosit.
uideri dotẽ remanere. ⁊ siꝯuenisset nõ
eẽt seruand̾ pactum dͣ dotẽ cum mariti
mortalitas interuenit.

Expanded text:
retinere: maritus consentit, si nulla in ea re captio sit futura. quaero, an ea pars dotis, quae in hoc fundo est, mulieri manente ne ei, qui non interfuit, apud arbitrum cognoscentem pactum non prosit. uideri dotem remanere, et, si conuenisset, non esse seruandum pactum contra dotem, cum mariti mortalitas interuenit.
Abbreviated transcription (Latin):
ł.ui. Hunctitulump̾tor ꝓposuit ha¬
bende rõnis cã sue ꝙ dignitatis tuẽ¬
de. ⁊ decoris sui cã ne sine dele tu passĩ
apudse postuletur. Eapp̃tres fecit or¬
dines. Nam quos dam intotum ꝓhi¬
buit postuiare. quibusdam u̾opse ꝑ
misit. quibdam ⁊ ꝓoertis diuntaxat
est desiderium suum uł sui amiti in
iure apud eur qui iurisdcõni p̾est:
exponere. ur arterius desid̾io ccͣdicere.
Initium autem fecit pretor ab hiis
cuuintotum ꝓhibentur postulare. In
quoeclicto aut p̾ueritiam aut casium
excusauit.Pueritiam: dum mino
tum compleuit ꝓhibi postulare qr
moderatam hauc etatem ratusest. ad
ꝓcedendum in publicum. Qua etate:
aut paulo maiore fertur n̾ua filius
ei postulare ciui decretum p̾toris exau¬
dare nonpoterat. ꝙ ĩ ip̃ierat ꝑiculosũ
futurum. Nlam non exaudito decreto
p̾toris qiͣ non obtemꝑasset pena con¬
tumax plecteretur. ¶Ait p̾tor si nõ
hẽbunt aduocatum ego dabo. neͤ solũ
hiis ꝑsonis hanc humanitatem p̾tor

Expanded text:
um. Hunc titulum praetor proposuit habendae rationis causa suaeque dignitatis tuendae et decoris sui causa, ne sine delectu passim apud se postuletur. Eapropter tres fecit ordines: nam quosdam in totum prohibuit postulare, quibusdam uel pro se permisit, quibusdam et pro certis dumtaxat est desiderium suum uel amici sui in iure apud eum, qui iurisdictioni praeest, exponere: uel alterius desiderio contradicere. Initium autem fecit praetor ab his, qui in totum prohibentur postulare. in quo edicto aut pueritiam aut casum excusauit. pueritiam: dum minortum compleuit, prohibet postulare, quia moderatam hanc aetatem ratus est ad procedendum in publicum, qua aetate aut paulo maiore fertur Nerua filiusei postulare, qui decretum praetoris exaudire non poterat, quod etiam ipsi erat periculosum futurum: nam non exaudito decreto praetoris, quasi non obtemperasset, poena ut contumax plecteretur. Ait praetor: 'Si non habebunt aduocatum, ego dabo.' nec solum his personis hanc humanitatem pr
Abbreviated transcription (Latin):
tõ: quodsic eut accipiendum. si nõ
dolus ip̃uis int̾ueniat. Alioquin cesia¬
bit restitutõ ¶Adn̾sus libertatem qͦ
minori ap̾tore subueniri impo suibi
tius actõ erit. in id quod minoris
intͥfuit non manumitti. Pin de
quequid hic hrẽt si non manumisi ͤ¬
set. id ei nunc pt̃abit᷑. S i nomĩe caꝵ
rerum quas dominicas serunˢ manu¬
inissus suppͥmebat competũt adu̾sꝰ
eum actões ad exhibendum. ⁊ fuiti⁊
condictõ. uidelicet. cmͣ ⁊ manumiᷤ¬
sus eas contractabat. Cet̾m exdelicto
inseruitutem fcõ domino adu̾sus
eum post libertatem actõ non cõpe¬
tit. ⁊ hoc rescpͥto diui seu̾i continet᷑

Expanded text:
non dolus ipsorum interueniat: ceterum cessabit restitutio. Aduersus libertatem quoque minori a praetore subueniri impossibiletilis actio erit in id quod minoris interfuit non manumitti: proinde quidquid hic haberet, si non manumisisset, id ei nunc praestabitur. sed et nomine earum rerum, quas dominicas seruus manumissus supprimebat, competunt aduersus eum actiones ad exhibendum et furti et condictio, uidelicet quoniam et manumissus eas contrectabat. ceterum ex delicto in seruitutem facto domino aduersus eum post libertatem actio non competit: et hoc rescripto diui Seueri continetur.
Abbreviated transcription (Latin):
beat᷑. uͦ isl potuit ꝓfure dampnum de¬
cide̾re. m agis qͥm actõneni dupli: aut
quadrupli ꝑati ei subueniet᷑. ¶ Si
mulier cum culpa diu̾tisset uelit sibi
subueniri uel simaritus putorestitu¬
tionem nonhabendam. Estenim de¬
lictum non modicum. Nam isi aduł¬
t̾iu minor comnusit: ei nonsubue¬

Expanded text:
potuit pro fure damnum decidere magis quam actionem dupli uel quadrupli pati, ei subuenietur. Si mulier, cum culpa diuertisset, uelit sibi subueniri, uel si maritus, puto restitutionem non habendam: est enim delictum non modicum. nam et si adulterium minor commisit, ei non subue
Abbreviated transcription (Latin):
testes qui atm̾sus fidem sue testanois
uacillant: audiendinon sunt.
aminanda est. iõq inꝑsona eoꝵ expło¬
randa erunt. in pͥmis conditio cͦq utr̃
quuis de curis an plebeius siti an ho
suᵗ ut lucri cã quid facile ad mittat. ł
an ei inimicussit. adu̾sꝰꝙ̃ testimomũ fert
lamicus ei sit ꝓ quatestimonium
clat. Namsi careat suspitione testuno

Expanded text:
testes, qui aduersus fidem sua‹e› testationis testes, qui aduersus fidem sua‹e› testationis uaminanda est, ideoque in persona eorum exploranda erunt imprimis conditio cujusque, utrum quis decurio, an plebeius sit, et an sit, ut lucri causa quid facile admittat, vel an ei inimicus sit, adversus quem testimonium fert, vel amicus ei, pro quo testimonium dat. Nam, si careat suspicione testimon
Abbreviated transcription (Latin):
alistͤ.R. Sires gesta sine literraꝵ
quoq osiguatõe u̾itate fcm̃ suum pꝰ¬
beat non ideo minus ualebit ꝙ nnstͥ¬
m̃tum nullum de ea int̾cessit.
lp̃.l. Si de tabuus testam̃ti deponẽ¬
dis agatur. ⁊ cdubitet᷑ cuieas deponio¬
portet semꝑseniorem innuori: ⁊ ain¬
plioris dignitatis inferiori: ⁊ marẽ
ac ucc̃uis est. ⁊ ab hiis p̾cipue exigendꝰ
quoꝵ fides non uacillat. ad hiberi qͦ
testes possunt nonsalum in trimina lib¬
s ĩ inpecuniariis cãis.sic uͥ res
postulat. ⁊ hii quib nonint̾dicitur te¬
stimonium nec ulla lege adicendo te¬
stimonio excus antur. qmͣqm quib¬
dam legib amplissumis numerus te¬
stium definitꝰ est. tñ ex ꝯstitutionib
principum ħ licentia ad sufficiente in¬
num testium coaitatur. ut iudices mo¬
dent᷑. ⁊ eum solum iũ̾m testium ꝙͣ neces¬
sarium cẽ putauerunt euocari patiant᷑.
ne effrenata potestate ad uexandos ho¬
mines suꝑflua multitudo testium ꝓ

Expanded text:
ionum. Si res gesta sine litterarum quoque consignatione ueritate factum suum praebeat, non ideo minus ualebit, quod instrumentum nullum de ea intercessit.. Si de tabulis testamenti deponendis agatur et dubitetur, cui eas deponi oportet, semper seniorem iunior‹i› et amplioris honoris inferior‹i› et marem ac necessarius est et ab his praecipue exigendus, quorum fides non uacillat. Adhiberi quoque testes possunt non solum in criminalib in pecuniariis litibus sicubi res postulat, e‹x› his quibus non interdicitur testimonium nec ulla lege a dicendo testimonio excusantur. Quamquam quibusdam legibus amplissimus numerus testium definitus sit, tamen ex constitutionibus principum haec licentia ad sufficientem numerum testium coartatur, ut iudices moderentur et eum solum numerum testium, quem necessarium esse putauerint, euocari patiantur, ne effrenata potestate ad uexandos homines superflua multitudo testium pr
Abbreviated transcription (Latin):
tor inter ponere se non debet. Sceu̾.
nr̃ aiebat. Siquis iuuemilileuita¬
te ductus omiserit uł repudit he¬
reditatem uł bonorum possĩonem
siquid̃ omina integͣ sunt omnino
audiendus est. Si u̾o iam distracta
hr̃litate ⁊ negotiis finitis ad paratã
petuniam laborib substituti. ueni¬
at repellendus est. multoq ꝑtius
ex hac cã hĩdem minoris restituend̾ ẽe.¬
¶Si sermisuł filus famił. minorẽ
cirtunscͥpserit. pr̃ dommus ue ꝙ ad

Expanded text:
aetor inteaetor intenoster aiebat, si quis iuuenili leuitate ductus omiserit uel repudiauerit hereditatem uel bonorum possessionem, si quidem omnia in integro sint, omnimodo audiendus est: si uero iam distracta hereditate et negotiis finitis ad paratam pecuniam laboribus substituti ueniat, repellendus est: multoque parcius ex hac causa heredem minoris restituendum esse.Si seruus uel filius familias minorem circumscripserit, pater dominusu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ qr is non erit soluendo sine clubio
pretor interueniet. Si autẽ ip̃e domi¬
mis muior sit ꝓcurator uero maioris
etatis non pot̾ facile dominus aucdiri.
nͥmandato euis gestumerit nec apon¬
ratore seruari res possit. Ergo ⁊ si ꝓru¬
ratorio nom̃e minor curtum scͥptus cͤ
imputari debet hoc domrino quitali cõ¬
misit sua negotia. idq ĩ marcello:
restituendus erit: ne maiori dampñ
accecdit. Quod si ħ fac̾e recus au̾it
tunc si conuentus fu̾it negõrum
gõrum a du̾sus hanc actõnem non
restituit᷑. S compellendus est sic ei
cedere auxilium in u̾t̾ restitutõnis
ut ꝓcuratorem eum iurem suamfa¬
ciat ut possit ꝑhunc modum dãpñ
Non semꝑ autẽ ea q̃ cumminori¬
bus geruntur rescindenda sunt. S
ad bonumr⁊ equum recligenda sunt
ne magno incõmodo huiꝰ etatis ho¬
mines atf̃icerent᷑. nemine cum hiis
comm̾tiũ eis int̾clicet᷑. itaq nͥ aut
manfesta circum scͥptõ sit. auttan
neggligenter ineacã u̾sati sunt. p̾¬

Expanded text:
 is non erit soluendo, sine dubio praetor interueniet. si autem ipse dominus minor sit, procurator uero maioris aetatis, non potest facile dominus audiri, nisi si mandatu eius gestum erit nec a procuratore seruari res possit. ergo et si procuratorio nomine minor circumscriptus sit, imputari debet hoc domino, qui tali commisit sua negotia. idque et Marcello restituendus erit, ne maiori damnum accidat. quod si hoc facere recusaverit, tunc si conventus fuerit negotiorum gestorum, adversus hanc actionem non restituitur: sed compellendus est sic ei cedere auxilio in integrum restitutionis, ut procuratorem eum in rem suam faciat, ut possit per hunc modum damnum Non semper autem ea, quae cum minoribus geruntur, rescindenda sunt, sed ad bonum et aequum redigenda sunt, ne magno incommodo huius aetatis homines adficiantur nemine cum his commercio eis interdicetur. itaque nisi aut manifesta circumscriptio sit aut tam neglegenter in ea causa versati sunt, pr
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃ .l .xxii. Noluit p̾tor astringere
eumquiconuenitur ex sua iniuditio
R̾esione. ut uł conficendoł mentien¬
do sese honeret. Similit̾ ⁊ portionis ꝓ
qua cuusꝙ hr̃e extit̾it ex uit̾rogõne
certioretur. ¶E ait pretor aim
est. apud magratus ppͥ romani. ia pd̾¬
psides ꝓunttiarum. uł auo iuidices. Ius¬
 enim eum solum locumẽe uͥ uiris cli¬
cendi uł iuclicandi grã consistatz
uł si domiuł initinere hocagat.¬

Expanded text:
ad edictum.Uoluit praetor adstringere eum qui conuenitur ex sua in iudicio responsione, ut uel confitendo uel mentiendo sese on‹e›ret, simul etiam portionis, pro qua quisque heres extitit, ex interrogatione certioretur.Quod ait praetoest apud magistratus populi Romani uel praesides prouinciarum uel alios iudices: ius enim eum solum locum esse, ubi iuris dicendi uel iudicandi gratia consistat, uel si domi uel itinere hoc agat.
Abbreviated transcription (Latin):
ngatus nͣ debebit. si quis cum heres
noncẽt interrogatus Rdit. ex ꝑte
heredemeẽ s conuenieturatq siex ca
ꝑte heres eẽt. sides enim ei ꝯtra se hẽbr¬
¶Eͥ ex q̃ drante hr̃s est. ł omuino c̃
heres non eẽt  dit seheredemexasse
in asse nultenta actõe oemenietur.
Sicumeẽt qͥs ex semisse herq. noneẽ
clixent. s exquadrante mendatii hãc
penam feret. ꝙ insolidum conueni¬
etur non enmdebuit mentiri dñ
se minoris portiois herede m asseue
rab̾at. Interdumtĩ uista ratione¬
se. uelex incrita ꝑte fiit instinitus
cur ei Re sum noceat. ¶ Qͥtacuit ꝙͦ¬
Iap̃p̾torem mea causa est. ut institu¬
ta actione insolidum comieman¬
tur. qͣ negau̾it se heredem eẽ. Nam
qui omnino nouR dit contuax est.
debet. ut insalidnm conueniatur.

Expanded text:
ndere debebit.Si quis, cum heres non esset, interrogatus responderit ex parte heredem esse, sic conuenietur, atque si ex ea parte heres esset: fides enim ei contra se habebitur.Qui ex quadrante heres uel omnino cum responderit se heredem ex asse, in assem instituta actione convenietur. Si, cum esset quis ex semisse heres, dixerit se ex quadrante, mendacii hanc poenam feret, quod in solidum convenitur: non enim debuit mentiri, dum se minoris portiorat. interdum tamen iusta rationese uel ex incerta parte fuit institutus? cur ei responsum noceat?Qui tacuit aetorem, in ea causa est, ut instituta actione in solidum conueniatur, quasi negauerit se heredem esse. nam qui omnino non respondit, contumax est: debet, ut in solidum conueniatur,
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ a.x. Sed an uitro mͥtribuit᷑
actio sumptlum. quos feci ipu¬
tocompetere. nͥ spͣaliter id actumit
est. ut nenter adiu̾sus alterum heãt
actionem. ¶Is autem qui negõꝵ
negotium ꝙ gessit. actõe ista utet᷑.
s suffic̃ si utisr gessit. ⁊ si effc̃m non
hũit negotium. ⁊ ideo si insulam
fuisit ur seruum egrum curauit
ĩ si insula exusta est. uł seruus obuit
non semꝑdebere dari. Quid enim
sieam insulam fuisit. qmͣ dñs qͣ¬

Expanded text:
.Sed an ultro mihi tribuitur actio sumptuum quos feci? et puto competere, nisi specialiter id actum est, ut neuter aduersus alterum habeat actionem.Is autem qui negotionegotium quod gessit, actione ista utetur, sed sufficit, si utiliter gessit, etsi effectum non habuit negotium. et ideo si insulam fulsit vel servum aegrum curavit, etiamsi insula exusta est vel servus obiit,non semper debere dari. quid enim si eam insulam fulsit, quam dominus q
Abbreviated transcription (Latin):
negõꝵ gͣ. actionẽ siutilit̾ hoc fac̾et
licet euentus non sit securus. Ego
quero siputauit se utill facere.
⁊ siprĩfamilias non expecliebat.
enim euentum non spectem us
omp̃. li xxu. Si negotia absentis
umꝙ nonsit salitus a bsens facere.
tu nomine eius geras. ueluti uena¬
les nouiti oscoemendo. uel aliqm
negonationem ieuudo. Nam si qͥd
dampuum ex eare secutum fu̾it:
te sequitur. lurrumu̾o ab sentem
ꝙ si in ciuibdã iucr̃ factum fu̾it. ĩ¬
u quibdam dãpnũ absẽs compensa¬
re lucrum cum dapuodebet.
dandaent. s si fuii famit militis def¬
uncti testam̃to fcõ negõa gessi. siłr
erit danda actio. Sicut aũ in negoci¬
is iuuoꝵ gestis. sufficit utiłr nego¬
cium gestumi᷑ ibonis mortuoꝵ licet
acli̾sus exitus sit secutus.

Expanded text:
orum actionem, si utiliter hoc faceret, licet euentus non sit secutus. ego quaero: quid si putauit se utiliter facere, sed patri familias non expediebat? enim euentum non spectamusMucium.Si negotia ‹a›bsentis quod non sit solitus absens facere, tu nomine eius geras: ueluti uenales nouicios coemendo uel aliquam negotiationem ineundo. nam si quid damnum ex ea re secutum fuerit, te sequetur, lucrum uero absentem: quod si in quibusdam lucrum factum fuerit, in quibusdam damnum, absens pensare lucrum cum damno debet.danda erit.Sed si filii familias militis defuncti testamento facto gessi, similiter erit danda actio.Sicut autem in negotiis uiuorum gestis sufficit utiliter negotium gestum, ita et in bonis mortuorum, licet diuersus exitus sit secutus.
Abbreviated transcription (Latin):
Naniquomodo cum semel ceꝑit
nucdi uoiunt atetorietur s suꝑiuͤ
ita uerum seͣputaee. si dolus malꝰ
re non posum semel ꝓbutium ⁊ quem¬
adm odum quod utiliter gestum
est. necc̃e est apud iudicem ꝓrato
haberi: sta omue quod̾ ab ip̃o pro¬
batum est. Ceterum si po stqm probã¬
fiet si a debitore meo exegit. ⁊ pla.¬

Expanded text:
nam quomodo, cum semel coeperit, nuda uoluntate tolletur? sed superius ita uerum se putare, si dolus malus r‹e› non possim semel probatum: et quemadmodum quod utiliter gestum est necesse est apud iudicem pro rato haberi, ita omne quod ab ipso probatum est. ceterum si ubi probafiet, si a debitore meo exegerit et p
Abbreviated transcription (Latin):
dł .xi.ui Quod ea conditione debe᷑
q̃ omnimodo extitura est salutum repe¬
ti non pͭ. licet sub alia conclitione q̃an
impleatur incertum est. Si ante solu̾a
repeci pot̾.¬

Expanded text:
d Sabinum.Quod si ea condicione debetur, quae omnimodo exstatura est, solutum repeti non potest, licet sub alia condicione, quae an impleatur incertum est, si ante soluatur, repeti po
Abbreviated transcription (Latin):
soluendononsit alius muuieri soluiᷤ¬
set. repet̾e non pot̾. adeo debitum eẽt
mulieri.
si cum nichil facere possit dotem sol¬
u̾it in ea causa est ut repetere non
debitor est ut ante cliem solutũ repẽ¬
tere nonpossit.
lp̃.ł. xxu. Dus cum quode peculi
Qactumest ꝑmprudentiam plus
fructiuntͥ ded̾o fło existimãs me eum
tͥ debere. ⁊ anteqm repetam decessenĩ
conclictio eius adh̾rdem qͦꝙ meum
obligatur. ⁊ ideo siqͤ nomine eius
soluat uel ip̃e manumissus ut põ¬
p̃. scribit. ł ex petulio cuius lib̾am
administrationem heat repetinon
p̾se. ⁊ obid ⁊ fideiuissor ꝓseruo acceptꝰ
tenetur ⁊ pignus ꝓ eodatum tenebr.
Et siscruꝰ qͥ peculii administratio¬
uem h̃t rempignori in id qd̾ debeat᷑
decłit. utilis pignoratitiareddendaẽ.
Itemꝙ. pupillus sine tutoris auͭc
mutuum accepit ⁊ locupletior

Expanded text:
soluendo non sit, alius mulieri soluisset, repetere non potest: adeo debitum esset mulieri.si, cum facere nihil possit, dotem soluerit, in ea causa est ut repetere non debitor est, ut ante diem solutum repetere non possit..Si is, cum quo de peculio actum est, per imprudentiam plus fructum tibi dedero falso existimans me eum tibi debere et antequam repetam decesserim, condictio eius aobligatur: et ideo, si quis nomine eius solvat vel ipse manumissus, ut Pomponius scribit, ex peculio, cuius liberam administrationem habeat, repeti non poterit: et ob id et fideiussor pro servo acceptus tenetur et pignus pro eo datum tenebitur et, si servus, qui peculii administrationem habet, rem pignori in id quod debeat dederit, utilis pigneraticia reddenda est. Item quod pupillus sine tutoris auctoritate mutuum accepit et locupletior
Abbreviated transcription (Latin):
manet. ndõ solutum repeti non potest.¬
¶Quamuis debitum sibiꝙ recipiat.
tñ siis qui dat nondebitumdat. repetitõ
competit uelutisi is qui hr̃dem se ł bono¬
rum possessorem fło existimans. credi¬
tor hĩditario solu̾it. hemmu uerus¬

Expanded text:
non potest.Quamuis debitum sibi quis recipiat, tamen si is qui dat non debitum dat, repetitio com petit, ueluti si is qui heredem se uel bonorum possessorem falso existimans creditori hereditario soluerit: hic e
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł.x. In debiti soluti condictõ
naturalis est. ⁊ ideo etiam quod rei so¬
lnte accessit uenit icondictionem.
ut puta ꝑtus qui ex ancilla natus sit:
uel quod alluĩone accessit. Inmo ⁊ fruc¬
tus quos is cui solutumẽ bona fide ꝑcep̃.
incondictionemuenient. ¶S ⁊ sinũ¬
mi alieni datisint conclictio dompetit
ut u̾el possessio eorum reclclatur q̃ ad¬
modum si fło existunans possessionẽ
metͥ debere. alicuius reitradidissem
condicerem.¶ S ⁊ si possessionemtuam
tionem qͥuocãi non posut. ĩ sic recte te¬
cum ꝑindebiti condictionem ag̾em.¬
¶S ⁊ siusus fructus cum resoluta alie¬
nus sit declucto usu fructu a te condi
conditione repetitur. Conditione ã
existente repeti non potest. E autem
subincerto die debetur die existente
non reperitur.

Expanded text:
um.Indebiti soluti condictio naturalis est et ideo etiam quod rei solutae accessit, uenit in condictionem, ut puta partus qui ex ancilla natus sit uel quod alluuione accessit: immo et fructus, quos is cui solutum est bona fide percepit, in condictionem uenient.Sed et si nummi alieni dati sint, condictio competet, ut uel possessio eorum reddatur: quemadmodum si falso existimans possessionem me tibi debere alicuius rei tradidissem, condicerem. sed et si possessionem tuam tionem auocari non possit, etiam sic recte tecum per indebitam condictionem agerem.Sed et si usus fructus in re soluta alienus sit, deducto usu fructu a te condiccondicione repetitur, condicione autem exsistente repeti non potest.Quod autem sub incerta die debetur, die exsistente non repetitur.
Abbreviated transcription (Latin):
minus ipatris sui potestate suuit.
Id̾ ⁊ in omnib parentib est cuuha¬
bent liberos inpotestate. Nam cum
ius potestatis morib sit receptum.
nec possit desinere quiꝰ hr̃e in pote¬
state nisi exierint. liberi. ciuib ca¬
sib soient nequaqͣm dubitandũ
est remanere eos inpotestate. Qͣre
non solum eos liberos in potestate ha¬
belut quos ante furorem genuit.
uerum ⁊ si qui aute furorem concep¬
ti infurore ecliti sunt. s sunfurores
agente eo uxor cancipiat uidend̾¬
est: auin potestate euis nascatur
filius. Namfuriosus licet uxorem
duc̾e non posuit retinere matrimo¬
nium potest quod cum ita se hẽat
in potestate filium hẽbit.¶ ꝓ inde
⁊si furosa sit uxor ex eaante con¬
ceptus in potestate nascitur.S ⁊ si
in furore eius conceptus. ab eo qui
non furebat. sine bubiom potestate
nascitur quia retinetur matͥmoni
um ⁊ si ambo infurore agant ⁊ uxor
unaritus. ⁊ tunc concipiat partus
inpotestate patris. nascitur. qui a

Expanded text:
minus in patris sui potestate sunt: idem et in omnibus est parentibus, qui habent liberos in potestate. nam cum ius potestatis moribus sit receptum nec possit desinere quis habere in potestate, nisi exierint liberi quibus casibus solent, nequaquam dubitandum est remanere eos in potestate. quare non solum eos liberos in potestate habebit, quos ante furorem genuit, uerum et si qui ante furorem concepti in furore editi sunt. sed et si in furore agente eo uxor concipiat, uidendum an in potestate eius nascatur filius: nam furiosus licet uxorem ducere non possit, retinere tamen matrimonium potest: quod cum ita se habeat, in potestate filium habebit. proinde et si furiosa sit uxor, ex ea ante conceptus in potestate nascetur: sed et in furore eius conceptus ab eo qui non furebat sine dubio in potestate nascetur, quia retinetur matrimonium. sed et si ambo in furore agant et uxor et maritus et tunc concipiat, partus in potestate patris nascetur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
uik. ait. eum qui cum uxore sua assi¬
clue moratus noluit filium agnosce̾
cuͣ non suum sed mͥnidetur. quod i
Si constat maritum aliamdiu cũ
uxore noncongbuisse. infirmita¬
te int̾ueniente aliacã. ur si eainisa¬
litudine pr̃familias fu̾it ut gene¬
rare non possit. hunc cuuindomo
natus est. licet uicinis scientib fili¬
um non esse.

Expanded text:
us ait eum, qui cum uxore sua adsidue moratus nolit filium adgnoscere quasi non suum. sed mihi uidetur, quod et  maritum aliquamdiu cum uxore non concubuisse infirmitate interueniente uel alia causa, uel si ea ualetudine pater familias fuit ut generare non possit, hunc, qui in domo natus est, licet uicinis scientibus, filium non esse.
Abbreviated transcription (Latin):
iudetur lo cuplenior q potest repet̾e.
finge enimeum dum se hĩdem pii¬
tat soluisie suo nomine. Et in det᷑
mͥuilianum de solo predone ut ca¬
ueat sensisse. non ĩ de bone fidei pos¬
sessore. Condictõnen tantum piã¬
re debebit. ¶S ⁊ petitor si atredito¬
rib conueniatur: exceptõne: utide¬
bebit. ¶ Ssi ip̃i aliquid p̾doni debeat᷑
hoc delucere non debebit. Maxime sud

Expanded text:
idetur locupletior, quia potest repetere: finge enim eum, dum se heredem putat, soluisse suo nomine. et uidetur mihi Iulianus de solo praedone ut caueat sensisse, non etiam de bonae fidei possessore: condictionem tamen praestare debebit. sed et petitor si a creditoribus conueniatur, exceptione uti debebit. Sed si ipsi aliquid praedoni debebatur, hoc deducere non debebit: maxime si id
Abbreviated transcription (Latin):
si expecliebat petitori id debitum eẽ
uere. ¶Iustus autempossessor ꝓcł
dubio debebiti deduc̾e ꝙ sibi debetur¬
¶ Siclit ã sũptum quem fecit decdluc̃
ita si facere debuit nec fecit: culpehꝰ
reddat rõnem nͥ bone fidei possessorẽ.
Dunc enimqi ꝙͣ rensuam negglex̃
nulli querele subiectus est ante peti¬
tam hr̃litatem. posteauo̾ np̃e p̾ do ẽ.
¶Illud plane p̾doni imputari non
potest curpassus est debitores uiberari.
⁊ pauꝑiores fierranon eos conuenit cum
actionem ñhabu̾it ¶ E aũ possessori
solutumest anirstitue debeat uideamus
i siue bone fidei possessor fuit siue ñ dełe
rescitile. placet. ⁊ si quiden restituerit uͭ¬

Expanded text:
si expediebat petitori id debitum esseuere. Iudubio debebit deducere quod sibi debetur. Sicut autem sumptum quem fecit deducit, ita si facere debuit et non fecit culpe huius reddat rationem, nisi bone fidei possessor est. Tunc enim quia quasi rem suam neglexit, nulli querele subiectus est ante petitam hereditatem. Postea vero et Illud plane praedoni imputari non potest, cur passus est debitores liberari et pauperiores fieri et non eos conuenit, cum actionem non habuerit. Quod autem possessori solutum est an restituere debeat, uideamus: et si bonae fidei possessor fuit siue non, debere restituere placet,
Abbreviated transcription (Latin):
Litem iniditto decluctam ⁊ares
desertam frustratoris amicus ultro egͥ
cansas absentie eius allegaus udici:
cuipam contraxisse uon uidetur.ꝙ.¬
sñia contra ab sentem dc̃a ip̃e non
prouocauit. ulp̃ natat. ⁊hoc uerũc̃.
qui a frustrator condempnatus est
Ceterumsi amicus cum absentem
defenderet con dẽp̃natus negõꝵ gõ¬
rum aget. poterit ei im putan. si
cum possz non apellasiet.¬
ap̃. ⁊ .ni. Qui alieua negotia ge¬
rit usuras prãre cogitur eius scilicet
petunie que purgatis uct̃iis sumpti¬
b suꝑest. ¶ Libertos certam pecũiã
accipere testator ad sumptus mon¬
urãti uoluit. siqͥd ampliꝰ fu̾it ero¬
gatum iuditio negõꝵ gestorum ab
herede non recte petet᷑. nec ͣ ridei com¬
missi cum uguuttas finẽ erogatiõis
fecerit. ¶Lutoris heres inpubes fuiꝰ
obea que tutor eiꝰ mreb pupille pr̃

Expanded text:
Litem in iudicium deductam et a reo desertam frustratoris amicus ultro egit, causas absentiae eius allegans iudici: culpam contraxisse non videbiturntia contra absentem dicta ipse non prouocauit. Ulpianus notat: hoc uerum est, quia frustrator condemnatus est: ceterum si amicus, cum absentem defenderet condemnatus, negotiorum gestorum aget, poterit ei imputari, si cum posset non appellasset. Qui aliena negotia gerit, usuras praestare cogitur eius scilicet pecuniae, quae purgatis necessariis sumptibus superest. Libertos certam pecuniam accipere testator ad sumptum monumenti uoluit: si quid amplius fuerit erogatum, iudicio negotiorum gestorum ab herede non recte petetur ‹nec› iure fideicommissi, cum uoluntas finem erogationis fecerit. Tutoris heres impubes filius ob ea, quae tutor eius in rebus pupillae p
Abbreviated transcription (Latin):
pietate cogente de suo p̾stitisset sti¬
tuei. repetere. ¶ contrario dicebat᷑.
tunc hoc dicirecte cum de suo aluisse
mr̃ ꝓbaretur. at inꝓpõito auiam que
negotia ãministrabat. uerisimile
eẽ dere ipĩus nepotis eum aliusse.
tractatum est. Num quid deutroq
prĩmonio crogata uideantur. qĩro¬
quidtibi iustuis uideatur .R. hec dis¬
ceptatio infc̃m consistit. Nam ⁊ uld̾
ꝙ inm̃tre ostitutum est: non puto
ut aut ip̃m aut tutores eiꝰ conueni¬
ret . põne ꝑegre prẽm eius obisse. ⁊¬

Expanded text:
pietate cogente de suo praestitissepietate cogente de suo praestitisset, repetere. ex contrario dicebatur tunc hoc recte dici, ut de suo aluisse mater probaretur: at in proposito auiam, quae negotia administrabat, uerisimile esse de re ipsius nepotis eum aluisse. tractatum est, numquid utroque patrimonio erogata uideantur. qquid tibi iustius videatur. respondi: haec disceptatio in factum constitit: nam et illud, quod in matre constitutum est, non puto ut aut ipsum aut tutores eius conveniret? pone peregre patrem eius obisse
Abbreviated transcription (Latin):
et. Negoꝵ autem gõꝵ actioutriq ue¬
cesi aria. erit: inqualite cicipam estimãt
satis est. non etiam casum qr p̾dofideuꝰsde
nonuidetur. creditor ob id fc̃m ad resti¬
tuendum iuditio ꝙ deꝑignore datored¬
ditur. cum uideatur ius suum uendidis¬
se uonteneb̾r. ¶Iguorante uirgine
mater asponso filie. res donatas suscep̃
q mandatiuł depõiti cessat actio: ne¬
gotiorum gestorum agitur.
res uiritpr̃ nuptiaꝵ in sua potestate ha¬
buit᷑ expuate hereclitatis postulare¬
ream nondebeat. prudentius itaq
sinegotia quo uiri gessit cum ea fu
Auia nepotis sui negotia gessit. de¬
functis utris que. auie hĩdes ouenie¬
bantur. anepotis heredib uegõrum
gestoꝵ actione reputabant heretes a¬
uie alim̃ta iegoti prestita nepoti.
ħ̾ debatur auiam iure pietatis de suo
p̾stitise Nec eͥ aut desiderasseut de¬
cernerentur: almĩta aut decreta eẽnt.
Pret̾ea ostitutum ẽẽ dicebatur ut si
mr̃ aluisset. non possit alimenta que

Expanded text:
tiorum autem gestorum actio utrique necessaria erit: in qua lite culpam aestimari satis est, non etiam casum, quia praedo fideiussor non uidetur. creditor ob id factum ad restituendum iudicio, quod de pignore dato redditur, cum uideatur ius suum uendidisse, non tenebitur. Ignorante uirgine mater a sponso filiae res donatas suscepit: quia mandati uel depositi cessat actio, negotiorum gestorum agitur. res uiri tempore nuptiarum in sua potestate habuit, compilatae hereditatis postulare non debet. prudentius itaquem gestorum, si negotia quoque uiri gessit, cum ea fueAuia nepotis sui negotia gessit: defunctis utrisque auiae heredes conueniebantur a nepotis heredibus negotiorum gestorum actione: reputabant heredes auiae alimenta praestita nepoti. respondebatur auiam iure pietatis de suo praestitisse: nec enim aut desiderasse, ut decernerentur alimenta, aut decreta essent. praeterea constitutum esse dicebatur, ut si mater aluisset, non posset alimenta, quae
Abbreviated transcription (Latin):
b finidus ad alimenta fu̾it relictꝰ ⁊
hii int̾ se tnͣsigant. sñ p̾toris auͭc tnͣsi¬
p̾tore pferit. liberari sarbitratu p̃co¬
ris uł de uni̾sis alimentis uł de par¬
te eorum tnͣsigi oportere. plusꝙͣ mani¬
festum est. ¶ Si p̾tor aditus titra cãe
cognitionem tnsigi ꝑmiserit. tnͣfactõ
nullius erit iom̃ti. Pretorieares eͥ
querenda commissaest. non ueggligẽ¬
da. nec donauda. S ⁊ si nonde onnubz
iiquisierit q̃ orõ mandat hoc ẽ do cã:¬

Expanded text:
limenta fuerit relictus et hi inter se transigant: sine praetoris auctoripraetore poterit liberari.Arbitratu praetoris uel de uniuersis alimentis uel de parte eorum transigi oportere plus quam manifestum est.Si praetor aditus citra causae cognitionem transigi permiserit, transactio nullius erit momenti: praetori enim ea res quaerenda commissa est, non neglegenda nec donanda. sed et si non de omnibus inquisierit, quae oratio mandat, hoc est de ca
Abbreviated transcription (Latin):
siqͣ alia cã fuit. ut plures solent
nicidere. que p̾torisuadent. tnͣsacti¬
que intnͣsactõnem uenit estim̃ã¬
dus est. ut puta qnͣntas trͣsactiõis
Nam ⁊̃ ex mõ fides tnͣsactõis esti¬
mabitur. Modꝰ at ꝓetate eius qui

Expanded text:
si qua alia causa fuit, ut plures solent si qua alia causa fuit, ut plures solent incidere, quae praetori suadeant transactiquae in transactionem uenit, aestimandus est: ut puta quantitas transactionis. nam etiam ex modo fides transactionis aestimabitur. modus autem pro aetate eius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
taobhoc legatario fu̾it relicta. ¶Eã
tnͣsactionem or̃o improbat q̃ idcirco
fit ut quis rep̾sentatam pecunam
dsumat. Quid gͦ siquiᷤ. ctra p̾toris a¬
uttoritatem tñseg̾it. ut ꝙ ꝑ singłos
anmnos erat ei relictum erat mox¬
consequeretur ꝑ singulos m̃ses aũ¬
si dfũmato anno ut acciꝑet. ͣ mitio
anni consequatur. ⁊ puto eam tnsactõ¬
nẽ ualere. qi meltorem conditionem
suam alimentariꝯ tali tnͣsactiane
ta relicta sunt. aningenui satis lo¬
pretorem de istis queri. In pͥmis de
cãtnͣsactionis. deñ de modo. t̾cio de
ꝑsonis tnͣsigentium. Incã heut re¬
quirendũ qͥ cã sit tnͣsigendi. Sñ cãe̾
nenunẽ tnͣugentem audit p̾tor
¶Cãe fere hiꝰ soient allegari. si asido
micilium hr̃s. alibi alm̃itarius ha¬
beat. aut si destinet domicilium tnͣc¬
ferre. alteruter eoꝵ. aut sicã aliqͤ
urgeat pͥsentis pecunie. aut si a płi¬
bei alimenta relicta sint. ⁊ minuta¬
tim singłos. ouenire ei difficile sit a il

Expanded text:
nta ad hoc legatario fuerint relicta.Eam transactionem oratio improbat, quae idcirco fit, ut quis repraesentatam pecuniam consumat. quid ergo si quis citra praetoris auctoritatem transegerit, ut quod per singulos annos erat ei relictum, consequeretur per singulos menses? ausummato anno ut acciperet, initio anni consequatur? et puto eam transactionem ualere, quia meliorem condicionem suam alimentarius tali transactione  alimenta relicta sunt an ingenui, satis loio apud praetorem de istis quaeri: in primis de causa transactionis, dein de modo, tertio de persona transigentium.In causa hoc erit requirendum, quae causa sit transigendi: sine causa enim neminem transigentem audiet praetor. causae fere huiusmodi solent allegari: si alibi domicilium heres, alibi alimentarius habeat: aut si destinet domicilium transferre alter‹uter› eorum: aut si causa aliqua urgueat praesentis pecuniae: aut si a pluribus ei alimenta relicta sint et minutatim singulos conuenire difficile ei sit: aut
Abbreviated transcription (Latin):
tñsigit arbitnͣdus ẽ. ⁊ ualitudine. Nã
alras cum puero alias cumiuuene ali¬
as cum sene. tnͣsigi palamest. Dstat eͥ
alimenta cum uita finiri. ¶ S ⁊ ꝑso¬
narum contemplatõ hñdaẽ. Hoc est n
cuiꝰ uite sint hii quib alim̃ta relicta
s̃. utrum frugiuite hu sut. qͥ alias
suffice sibi poisint aniequi. ams. qͣ
de alim̃tis pendeant. ¶In ꝑsona eius
tanda. qiuib sit facultatibcuius ꝓpoĩ¬
ti: cuuis opini. oms tunc enim appare¬
bit. Numquid cucumuenire uelit eũ
cumquo tnͣsigit. ¶ Qui tnͣsig̃ de alnũ¬
tis ñ ludebr ni de hĩtatõe neq deuestiaro
trͣ actoem. de calciario qͦ arbitͥo p̾toris
tnͣsigend̾ẽ. Siuni pluub ue fundns
ad alimenta fui̾t relictus. ueluit q e¬
um dastraħe. necc̃e eẽ p̾torem de daistrac

Expanded text:
nsigit, arbitrandus est et ualetudine: nam alias cum puero, alias cum iuuene, alias cum sene transigi palam est: constat enim alimenta cum uita finiri.Sed et personarum contemplatio habenda est, hoc est, cuius uitae sint hi, quibus alimenta relicta sunt: utrum frugi uitae hi sint, qui alias sufficere sibi possint, an sequioris, qui de alimentis pendeant. in persona eius, n quibus sunt facultatibus, cuius propositi, cuius opinionis. tunc enim apparebit, numquid circumuenire uelit eum, cum quo transigit.Qui transigit de alimentis, non uidebitur neque de habitatione neque de uestiario transactionem.De calciario quoque arbitrio praetoris transigendum est.Si uni pluribusue fundus ad alimenta fuerit relictus uelintque eum
Abbreviated transcription (Latin):
fragabitur quin̾ iuiditõ ꝙ int̾ ip̃os ac¬
ceptum est finis hiꝰ possit adhib̃i ñ .ii.
ad suamutilitatem uirisiurandi referẽ¬
uisiurandum iudicem oꝑt. Cet̾m si
alius detulit iusiurandum uł nonde¬
latquualisiut nullaerit religio. nͦ

Expanded text:
fragabitur, quin iudicio, quod inter ipsos acceptum est, finis eiusmodi possit adhiberi. non enim ad suam utilitatem iurisiurandi refereniusiurandum iudicem oportet: ceterum si alius detulerit iusiurandum uel non delato iuratum sit, nulla erit religio nec
Abbreviated transcription (Latin):
possit uisuirand̾ defr̾e id̾ possit i taxa¬
tionem iuriuirãdo adic̾e q̃ritur. arbi¬
uiratum est. ⁊ mag̃ est ut ex magna
cã ⁊ post ea reꝑtis ꝓbõnib posũt. ¶ Ex
culpa autem non ẽe iusuirand̃ defe¬
renclum constat. s estimationem aiu.¬
dice faciendã.
Chibend ⁊mbone fideiiudiciis inlitem
uiratur. s uidex pot̾ p̾fiire certam sũ¬
mamusq adqͣm uiretur. licuit enim
ei apͥmonec deferre. Iter isiuiratum
fu̾it licet iuidiciuł abiołu̾e uł mĩoris
condempnãe. s in hiis omnib oltolũ
solura inlitem uiratur: non ĩ obculp̃
ħ enimiudex existunat pͥlanc ĩt̾lum
⁊ mactione stricti uiditi in litẽ uirand̾
est. ueuiti si ꝓmisĩor stichi mor am fec̾igt
isticus decesierit. q uidex estimare sñ
relatione iurisiurand non potest rẽ
q̃ nonextat.¬

Expanded text:
possit iusiurandum non deferre, idem possit et taxationem iuriiurando adicere, quaeritur: arbiiuratum est: et magis est, ut ex magna causa et postea repertis probationibus possit. Ex culpa autem non esse iusiurandum deferendum constat, sed aestimationem a iudice faciendam.in bonae fidei iudiciis in litem iuratur. Sed iudex potest praefinire certam summam, usque ad quam iuretur: licuit enim ei a primo nec deferre. Item et si iuratum fuerit, licet iudici vel absolvere vel minoris condemnare. Sed in his omnibus ob dolum solu enim iudex aestimat. Plane interdum et in actione stricti iudicii in litem iurandum est, veluti si promissor Stichi moram fecerit et Stichus decesserit, quia iudex aestimare sine relatione iurisiurandi non potest rem quae non extat
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum serunt pꝰ mortem emptoris hr̃s
institutus est. iussuq hereclis emptoris.
adiit hereclitatem. Slam actione exep̃¬
to prãre debet hereclitatem qͣm uis defũc
tomhoc tantum: fuit utił exempto actõ
ut seruus traderetur. ¶Siplures mͥ
insolidum ꝓ euicdione tenẽ antur: deiñ
post eiuctionemcum uno fu̾o exput.
siagam cum ceteric exceptione me eẽ.
repellencum labeo ait.
demł. Ocienclum est nicħ interẽẽ t
exciua causaduple stipuło fu̾it interpo¬
sita. utrum ex causa emptionis an ex a¬
lia: ut commiiti possit.

Expanded text:
ut cum seruus post mortem emptoris heres ut cum seruus post mortem emptoris heres institutus est iussuque heredis emptoris adiit hereditatem: nam actione ex empto praestare debet hereditatem, quamuis defuncto in hoc tantum fuit utilis ex empto actio, ut seruus traderetur.Si plures mihi in solidum pro euictione teneantur, deinde post euictionem cum uno fuero expertus, si agam cum ceteris, exceptione me ‹e›sse repellendum Labeo ait.m.Sciendum est nihil interesse, ex qua causa duplae stipulatio fuerit interposita, utrum ex causa emptionis an ex alia, ut committi possit.
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Si ꝑmpeudenti am iudicis aũ
errorem emptor rei uictus est negamus
auifori clampnum eẽ debere. at quid re¬
feit sorclib uiclicis anstultitia res ꝑi¬
erit. ¶ Iniuria enim que fit empto¬
riz uentlitorem nond contingere¬
¶Sititius sticum post mortem suã
liberum eẽ uissum uenclid̾it. mortuode
ide eoi stichus ad libertatem ꝑuen̾it.
anstipulatio de euistione interpõita te¬
neat. ⁊ ait iulianus committi stipulati¬
onem. qmuis enim titiohoc cãu de nun¬
tiari ꝓ euictione non potuisset. hxredi ta¬
mẽ eius denuntiari potuisier ¶ Si ħ¬
quis locum uendid̾it ⁊ idem uenditor ab
herede suo uoluntate emptoris. ieo sepł¬
tus fu̾it. actio de eiuctione int̾tidit. hoc
cãu enĩemptor ꝓpͥetatem amittet. ¶Nõ
mitum autem est ut eiucto hoĩe de euictiõe
teneat᷑ hr̃e. qͣmius defunctus ñ suiłr
fu̾it odstrictus. cum ⁊ aliis quibdam ca¬
sib pleniꝰ adu̾sus heredemł herecli compe¬
tat obligõ. quam competierat: defũcto.

Expanded text:
er imprudentiam iudicis aut errorem emptor rei uictus est, negamus auctoris damnum esse debere: aut quid refert, sordibus iudicis an stultitia res perierit? iniuria enim, quae fit emptori, auctorem non debet contingere.Si Titius Stichum post mortem suam liberum esse iussum uendiderit, inde eo Stichus ad libertatem pervenerit, an stipulatio de evictione interposita teneat? et ait Iulianus committi stipulationem: quamvis enim Titius hoc casu denuntiari pro evictione non potuisset, heredi tamen eius denuntiari potuisset. Si quis locum vendiderit herede suo uoluntate emptoris in eo sepultus fuerit, actio de euictione intercidit: hoc casu enim emptor proprietatem amittet.Non mirum autem est, ut euicto homine de euictione teneatur heres, quamuis defunctus non similiter fuerit obstrictus, cum et aliis quibusdam casibus plenior aduersus heredem uel heredi competat obligatio, quam competierat defuncto:
Abbreviated transcription (Latin):
Nani si excessit priuatus est ht̃ in¬
terdum imꝑium adu̾sus exͣueos ho¬
mines siquis in alum commiserit. Nã
⁊ inmanclitis principum est ut cu¬
ret is qui prouintie p̾est. malis ho¬
minib ꝓuintiam pͣgare. nec diftĩ¬

Expanded text:
us est. habet interdum imperium et aduersus extraneos homines, si quid manu commiserint: nam et in mandatis principum est, ut curet is, qui prouinciae praeest, malis hom‹i›nibus prouinciam purgare, nec distin
Abbreviated transcription (Latin):
aduocatos quo petentib debebit
indulgere. plerumq feminis. ł
pupilł. uel aliis cebilib. uel qui sue
m̃tis uonsunt⁊ Siquis eispetat uel
sinemo sit quipetat. ultro eis dãe
debebit. S siquis ꝑ potentiam ad¬
u̾sarii. ñ inuenire se aduocatum
uicat eq̃ oportebit ei aduocatum da¬
re. Ceterum opprimi aliꝙ̃ ꝑ adu̾sa
Siquis tampͭ dent̾ se gerat. uͥ os
inenuant adñsus eum aduocatiõe
⁊ debent hec ab hiis obsernari.
d̃.ł .x. Meminisse oportebit usq
ad acluentum successoris: om̃ia
debere ꝓconsulem ag̾e. cum sit
umus ꝓconsulatus. uitilitas ꝓuin¬
tie exigat: cẽ aliquem ꝑ que muego¬
tia sua ꝓuitiales explicẽt. gͦ inad

Expanded text:
Aduocatos quoque petentibus debebit Aduocatos quoque petentibus debebit indulgere plerumque: feminis uel pupillis uel alias debilibus uel his, qui suae mentis non sunt, si quis eis petat: uel si nemo sit qui petat, ultro eis dare debebit. sed si qui per potentiam aduersarii non inuenire se aduocatum dicat, aeque oportebit ei aduocatum dare. ceterum opprimi aliquem per adusi quis tam impotenter se gerat, ut omnes metuant aduersus eum aduocationem et debent et ab his obseruari.. meminisse oportebit usque ad aduentum successoris omnia debere proconsulem agere, cum sit unus proconsulatus et utilitas prouinciae exigat esse aliquem, per quem negotia sua prouinciales e
Abbreviated transcription (Latin):
em̃quecum cãe ꝯgnitõnem deside¬
rant ꝑ libeiliimũ posst̾ expecliri.¬
Cirta aduocatos patientem eẽ ꝓo¬
sulem oꝑtet.s cum ingenio. Ne cõ¬
temptibilis uideatur nec adeo dissi¬
mulare siquos causaꝵ ꝯcinnatores
uel redemptores dep̾hendatz eos q̃
solos postulare pati quib ꝑedictũ enꝰ
postulareꝑmittit᷑. ¶ Deplano aũ
ꝓconsul potest expectire. ħ ut obses¬
quium parent ib ⁊ pr̃õnis. liberisꝙ
prõirorum q exhiberi iuleat. com¬
minari tterrere filium a pr̃e obla¬
tum. quinon u̾oportet ꝯu̾sari uide¬
atur. poterit de płano smmlit̾ i lib̾¬
tum non obseqũtemenien dare:
at̾ ub̾. at̾ fustium castigõne. sobs¬
uare iͣ eum oportet ut sit ordo as
ria auel iant᷑. ne forte clum houo¬
ri postulantiũ datur: uel imꝓbitati
credit᷑ mecdiocres de sideria sua non.
ꝓferant. q aũ oĩo non adhibunt
aut minꝰ freqñtes n inaliqͣdigni¬
tate poĩtoᷤ ad uocatos sͥ ꝓspexerunt.¬

Expanded text:
mque causae cognitionem desiderant, per libellum non possunt expediri.Circa ‹a›duocatos patientem esse proconsulem oportet, sed cum ingenio, ne contemptibilis uideatur, nec adeo dissimulare, si quos causarum concinnatores uel redemptores depraehendat, eosque solos pati postulare, quibus per edictum eius postulare permittitur.De plano autem proconsul potest expedire haec: ut obsequium parentibus et patronis liberisque patronorum exhiberi iubeat: comminari etiam et terrere filium a patre oblatum, qui non ut ‹o›portet conuersari dicatur, poterit de plano: similiter et libertum non obsequentem emendare aut uerbis aut fustium castigatione.Obseruare itaque eum oportet, ut sit ordo aliria audiantur, ne forte dum honori postulantium datur uel improbitati ceditur, mediocres desideria sua non proferant, qui aut omnino non adhibuerunt, aut minus frequentes neque in aliqua dignitate positos aduocatos sibi prospexerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾atem autemnonex̾cet: insi mneaꝓ
ñ contemptiosam. S uoluntariam
ut ecce manuminti apudeos possũt
tãlib̾i qͣm serui i adoptõnes fieri.¬
ap̃ legat̃ uero ꝓconsulis uemo ma¬
numintere poteist quia nonhaceat

Expanded text:
tatem autem non exercet nisi in ea non contentiosam, sed uoluntariam: ut ecce manumitti apud eos possunt tam liberi quam serui et adoptiones fieri.Apud legatum uero proconsulis nemo manumittere potest, quia
Abbreviated transcription (Latin):
consulum tutores dare possunt.
Lingͥsius deponit᷑ iuxruim. de p̃ fc̃o¬
non prius deponit p̾fcuram aco
ꝓronsulis lege sub augꝰto datumẽ¬
ei qͣm alexanclriam ing̾sius sit sur¬
cessor eius. licet in ꝓuintiam uen̾it
uita mandatis eiꝰ continetur de offoͥciis¬
est eoꝙ ⁊ ꝓconsules ilegati cesaris dis.
iomnes ꝓuintias regentes. licet se¬
natores sint apellant᷑ ꝑcõ suł¬

Expanded text:
consulum tutores dare possunt. ingressus deponit imperium. DE OFFICIOnon prius deponit praefecturam nem proconsulis lege sub Augusto ei datum est, quam Alexandriam ingressus sit successor eius, licet in prouinciam uenerit: et ita mandatis eius continetur. DE OFFICIeo quod et consules et legati cesaris et omnes provincias regentes, licet senatores presides appellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui ꝓuintie p̾est. adire potest.
uł cum hac adiectione is estimabit
quid s partium suaꝵ non imponit᷑
extimare debet. utrum ip̃e cognoscat
anuidacẽ dare debeatt

Expanded text:
e poteris' uel cum hac adiectione 'is aestimabit, quid sit partium suarum', non imponitur rum': sed is aestimare debet, utrum ipse cognoscat an iudicem dare debeat. 10