comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se cãm usus fructus fc̃urum ceteraq
facturum in resua faceret. recte autẽ
facient iheres ilegataruis qualis res
sit cunfrui incipit legatarius. si inte¬
statum redegerint ut in de possit appa¬
rere an iquatenus rempeiorem lega¬
tarius fecerit. Utiliuis autemuisumẽ sti¬
pulatõnem dehoc cau̾i. ut siquis bomi
iuri arbitratuutatur: cõmittetur sti¬
pulatõstatim nec exspectabimus ut a¬
mittatur usus fructus ħ autemstipła¬
tio ht̃ duascãs. unainsi aliter quis utat᷑
qmͣuir bonus arbitrabitur. aliam de
usnifructu restimuendo quarum pͥor sta¬
tim committetur qͣm aliter fu̾it usus
i sepius commnittetur. seqñs committe᷑
finito usufructu. s quod diximus id qd̃
inde extabit restitui. non ip̃amrem
stipulatur. ꝓprietãius. Inutiliter enĩ
rem fipulari uidetur. s stipuiatur re¬
stitui quodinde exstabit ¶nterdum ã
inerit ꝓprietatis estimatio si forte fruc¬
tuarius cumposi usu capioneminter¬
pellare neglexit. omnemenim rei cu¬

Expanded text:
am usus fructus facturum ceteraque facturum, quae in re sua faceret. Recte autem facient et heres et legatarius, qualis res sit, cum frui incipit legatarius, si in testatum redegerint: ut inde possit apparere, an et quatenus rem peiorem legatarius fecerit. Vtilipulatione de hoc caueri, ut, si quis non uiri boni arbitratu utatur, committ‹a›tur stipulatio statim, nec expectabimus, ut amittatur usus fructus.Habet autem stipulatio ista duas causas, unam, si al‹i›ter quis utatur quam uir bonus arbitrabitur, aliam de usu fructu restituendo: quarum prior statim committetur, quam aliter fuerit usus, et saepius committetur, sequens committetur finito usu fructu.Sed quod diximus id quod inde exstabit restitutu iri, non ipsam rem stipulatur proprietarius inutiliter enim m stipulari videretur, sed stipulatur restitutu iri quod inde exstabit. interdum autem inerit proprietatis aestimatio, si forte fructuarius, cum possit usucapionem interpellare, neglexit: omnem enim rei cu
Abbreviated transcription (Latin):
nierus sins nominib designantur da¬
tis ꝓpriis nominib ceteris ꝑtib. S¬
⁊ cõmuni nomine apellatur ius cupi¬
lez ¶ Dem̃ ex hiis iegib eodem fere
ris leg̾hs actiones .i. legittime actio¬
nes. itta eodem pene tempore tͥͣ hxc
legis actiories compoĩte sunt. Om̃iũ
tam̃ harum interpretandi scĩa i acti¬
ones apud collegium pontificum
Postea autemcum a pius claudiꝰ
posuisses. ⁊ ad formam relegisset has
actiones geius flauius scriba eiꝰlib̾ti¬
ni filius sub reptuni librum ppło tra¬
didit. ⁊ adeo gratum fint id munus
ppło. ut tribimus plebis fieret.⁊ se¬
nator ieclilis curilus. hic liber qui
actiones continet apella tur us ci¬
uile flaui añ. : sicuti illud ius cunle
papiriaũ. Nam nec geins elauius de
sua quicꝗͣ adiecit nbro. ¶Augescẽ¬
te cuittate qui aderant quedam gña
multum temporis spatium sextꝰ
elius alias actiones composuit.⁊¬

Expanded text:
iuris suis nominibus designantur, daiuris suis nominibus designantur, datis propriis nominibus ceteris partibus, sed communi nomine appellatur ius ciuile. Deinde ex his legibus eodem tempore rs legis actiones, id est legitime actiones. Et ita eodem pene tempore tria hec legis actiones compositae sunt. omnium tamen harum et interpretandi scientia et actiones apud collegium pontificum Postea cum Appius Claudius proposuisset et ad formam redegisset has actiones, Gnaeus Flauius scriba eius libertini filius subreptum librum populo tradidit, et adeo gratum fuit id munus populo, ut tribunus plebis fieret et senator et aedilis curulis. hic liber, qui actiones continet, appellatur ius ciuile Flauianum, sicut ille ius ciuile Papirianum: nam nec Gnaeus Flauius de suo quicquam adiecit libro. augescente ciuitate quia deerant quaedam genera multum temporis spatium Sextus Aelius alias actiones composuit
Abbreviated transcription (Latin):
.xx. anins passus est: ¶postea ne diuu¬
tius hoc fieret. placuit publica atie
leges. agrecis ciuitatib ⁊ ciuitas fũ¬
daretur. tur. legib. quas intabulas
eburneas ꝑscͥtas. ꝓ rostris composu¬
erunt ut possint leges aꝑtius ꝑ cuis¬
ꝑxipit. Datumq est eis eo anno ius in
cuutate suminumut leges. corrige¬
rent. ⁊ siopus eẽt interpretaueutur.
neꝙ ꝓuocatõ ab cis sicut areliquis:
magistratib fieret qui sp̃i animadu̾¬
terunt aliquid deeẽ istis primis legib
iõꝙ seqñti animo auas tluas eisdem
tabulis adiecerunt uta ex accidenti
apellate sunt leges .xii. tabularum¬
Quarum ferendarum auctorem
fuisse .x. iuris hermoder̃ ciuemdã
ephesiu exu antem initalia qͥdã
retulerunt ¶ hiis legilx latis ce p̃
ut naturalit̾ euenire solet at ĩt̾¬
pretatio desideraret. pendentium anͣt¬
putatio ⁊ hoc iuis ꝙͣ sine scͥpt o uenit
compõrtum a prudentib ꝓpria ꝑte
auqua non aplłatur. ut cetẽ partes

Expanded text:
 annis passus est. Postea ne ditius hoc fieret, placuit publica auctoleges a Graecis ciuitatibus et ciuitas fundaretur legibus: quas in tabulas eboreas perscriptas pro rostris composuerunt, ut possint leges apertius percipi: datumque est eis ius eo anno in ciuitate summum, uti leges et corrigerent, si opus esset, et interpretarentur neque prouocatio ab eis sicut a reliquis magistratibus fieret. qui ipsi animaduerterunt aliquid deesse istis primis legibus ideoque sequenti anno alias duas ad easdem tabulas adiecerunt: et ita ex acceden‹ti› appellatae sunt leges quarum ferendarum auctorem fuisse decemviris Hermodorum quendam Ephesium exulantem in Italia quidam rettulerunt. His legibus latis coepit ut naturaliter evenire solet, ut interpretatio desideraret prudentium auctsputatio et hoc ius, quod sine scripto uenit compositum a prudentibus, propria parte aliqua non appellatur, ut ceterae partes
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. Si extraneus sit qui dotem ꝓmisit
lisq defectussit facultatib imputabit᷑
marito cum reum non conuem̾it. maxĩe
si exneressitate non ex uoluntate dotem
ꝓmiserit. Nam si donaiit utunq par¬
cendum est marito quinon eump̾cipi¬
tauit ad solutionem quidonauit. quẽq
inid ꝙ facere posset: si conuenisset cõ

Expanded text:
. Si extraneus sit qui dotem promisit isque defectus sit facultatibus, imputabitur marito, cur eum non conuenerit, maxime si ex necessitate, non ex uoluntate dotem promiserat: nam si donauit, utcumque parcendum marito, qui eum non praecipitauit ad solutionem qui donauerat quemque in id
Abbreviated transcription (Latin):
doti confatutumcẽ.¬
aul .ł. ¶ꝯnenum alias pert uuben
actio: qm simiptie setute fu̾int. Nam si
secute non sunt: debitor mulieriobligat᷑
que nissit accepto ferie: obligetur. et
putemobligari mandati actione. ihac
ip̃m indotem conu̾ti. ꝙ mulier mandati
iudicio obligata ẽ. ⁊ꝙ dititur remmuli¬
eri ꝑisse. ꝯsequens est. Nam sicepent uel¬
le cumdebitore de dote agere ip̃a secum
debebit compensare iuissum suum.

Expanded text:
doti constitutum edoti constitutum eum. Non enim alias perit mulieri actio, quam si nuptiae secutae fuerint: nam si secutae non sunt, manet debitor mulieri obligatuquae iussit accepto ferri, obligetur. et putem obligari mandati actione et hoc ipsum in dotem conuerti, quod mulier mandati iudicio obligata est. et quod dicitur rem mulieri perire, consequens est: nam si coeperit uelle de dote agere, ipsa secum debebit compensare iussum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
etus ꝑiculo eẽ ait. cui adquiritur. ¶ulien
autem adqum accipiemus. ad qmͣ rei cõ¬
modum respicit.
utendum pr̃ puelle idaurumindotem:
uiro appendit. dem̃ mortua est mr̃ si in¬
scia inuitane uxore uir id aurumdediss
indotem: manet idaurum hr̃dis mris. uẽ¬
dicariq pot̾. iomnino rem indotem inro
datam noneẽ: platuit. iq res euicta est:
matito competit a duisus sccerum actio.
deml. Dotemuel apr̃e uel a quouis
auo ꝓmissam siuir nouandicausa stipu¬
letur. cepit uiri eẽ ꝑiculum cum ante mu
niam uiro exꝓmisit. demnde uir acceptã
eaminssui mulieris fecit. res mulieri ⁊t
pent .h. quomͦ accipimus utr̃ dotis no¬
iuine an si alia ex causa. uudet᷑ de eo de¬
bitore clictum quidotis nomine ex ꝓmis.
Illud adhuc subest utrumante nupti¬
as anpꝰnuptias id fc̃msit. Multum eñi
inter eẽ iudetur. Nanisisetutis nuptiis
id factum est dote iam constituta maritꝰ
accepto ferendo ꝑ dit dotem. si auteni añ¬
qm nuptie scquerentur. nichil undetur

Expanded text:
eius periculo ait, cui adquiritur: adquiri autem mulieri accipiemus, ad qu‹a›m rei commodum respicit. utendum, pater puellae id aurum in dotem uiro adpendit: dein mortua est mater. si inscia inuitaue uxore uir id aurum in dotem dedisset, manet id aurum heredis matris uindicarique potest et eo minorem dotem uiro datam esse placuit: quia res euicta est, marito competit aduersus socerum actio.m. Dotem a patre uel a quouis alio promissam si uir nouandi causa stipuletur, coepit uiri esse periculum, cum ante mulniam uiro expromisit, deinde uir acceptam eam iussu mperit. hoc quomodo accipimus? utrum dotis nomine an et si alia ex causa? et videtur de eo debitore dictum, qui dotis nomine promisit. illud adhuc subest, utrum ante nuptias an post nuptias id factum sit: multum enim interesse videtur. nam si secutis nuptiis id factum est, dote iam constituta maritus accepto ferendo perdit, si autem antequam nuptiae sequerentur, nihil videtur
Abbreviated transcription (Latin):
odesf̾.l. Quilam quasi ex seia su̾ceptꝰ
quasiex mancdato de functi fidei cominis¬
sa saluit. cantionem accepit. qui postea
cognito ꝙ fris filio filiꝰeoꝵ non fuisset:
ciuerebant an cum eo de hereditate frĩs
possint pp̃emissam mãnum ab eis qͣisi
filio agere. Modest᷑. R. cautione exsolu¬
ti fidei cominissistatum eius. qui ꝓ ban
potest. a frĩb defuncti filium mortui
noneẽ. miniie ꝯfurmatum eẽ. s hoc ip
recipit᷑. s i aui recipienda est.

Expanded text:
onsorum.Quidam quas‹i› ex Seia susceptus quasi ex mandatu defuncti fideicommissa solvit, cautionem accepit: qui postea cognito, quod filius fratris eorum non fuisset, quaerebant, an cum eo de hereditate fratris possint, propter emissam manum ab eis quasi filio, agere. Modestinus respondit cautione exsoluti fideicommissi statum eius, qui probari potest a fratribus defuncti filius mortui non esse, minime confirmatum esse: sed hoc ipsrecipitur: sed et avi recipienda est.
Abbreviated transcription (Latin):
cio decem exig̾es. ⁊ aute exacta ea.
mandati tecum eg̾o. si ante remiu¬
dari ut sibi creclatur: mandare in
matur. pomponus eleganter tctat
anisqͥ seruum reclan̾it. ultro conue¬
nire posũt uenditorem ut seruum
recipiat. qm̃ mandati acio ultro ci¬
troq ẽ. S eẽ ini quissimum pomp̃.
aiti ex serui mei fcõ cogi meseruũ
reciꝑe: queniinꝑpetuum alienariuo¬
lueram. nec mag̃ in hunc ca sum
qui mandatum suscepit nicħ̾ rema¬
nere oꝑtet. sicuti nec clampnumpa¬
tidebet. si exigere feneratam pecu¬
uiam non potuit. ¶ fide iussori
fideuisserit. Nam mandatiactio nõ
potest campet̾ẽ. cum non antecessꝰ¬
it mandatum.

Expanded text:
tio decem exi geres, et ante exacta ea mandati tecum egero, si ante rem iudari, ut sibi credatur mandare intmatur, Pomponius eleganter tractat, an is, qui seruum redemerit, ultro conuenire possit uenditorem, ut seruum recipiat, quoniam mandati actio ultro citroque est. sed esse iniquissimum Pomponius ait ex facto serui mei cogi me seruum recipere, quem in perpetuum alienari uolueram, nec magis in hunc casum qui mandatum suscepit nihil remanere oportet, sicuti nec damnum pati debet, si exigere faeneratam pecuniam non potuit. Fideiussori fideiusserit: nam mandati actio non potest competere, cum non antecesserit mandatum.
Abbreviated transcription (Latin):
spectandum sit captiuitatis. quasitẽ
defecerint. ꝙ si alter reclierit eumuu¬
deri su ꝑuxitsȩ quireduit. ¶ Aiuc̃s¬
dam res exhiis quas anres donau̾at:
legass. ciuasdam non. indebitur cetas
uoluisie. ad ixorem ꝑtinere. pleruma
enim antea legat. postea donat. nel
alia causa fint legãtli. ¶ Mrõ ñsolũ
potestate hñt. slam ex mente orõnis.
donauit. postea filiu eiusł filia ostate
m̾r̾o uita tecesut amqm uitium do¬
nationis ꝑseueret. tũ sicocer nullã
ciõnem donationib intulit. p̾ marte
preuenie. ꝓhibuit. eadembenefi¬
cumi datum im plorauit. ut gͥ uale¬
at donatio ista pap̃. exigit. ut ⁊ filius
euis qui don auit. ante decesserit.
⁊ocer pꝰea durante uoluntate.
net. silu ꝑsonam ⁊ mortere qpͦ¬
⁊ tabimuc. ¶Si nurus socero do¬

Expanded text:
spectandum sit captiuitatis, quasi tunc spectandum sit captiuitatis, quasi tunc defecerint: quod si alter redierit, eum uideri superuixisse, quia redit.Qui quasdam res ex his quas donauerat legasset, quasdam non, non uidebitur ceteras noluisse ad uxorem pertinere: plerumque enim antea legat, postea donat: uel alia causa fuit legandi.Oratio non solum potestate habent: nam ex mente orationis donauit: postea filius eius uel filia constante matrimonio uita decessit: quamquam uitium donationis perseueret, tamen, si socer nullam quaestionem donationibus intulit, post mortem prohibuit, eadem beneficium datum implorabit. ut igitur valeat donatio ista, Papinianus exigit, ut et filius eius qui donauit ante decesserit, et socer postea durante uoluntate. net, filii personam et mortem spectabimus. Si nurus socero do
Abbreviated transcription (Latin):
tionem eẽ uoluit. Gͦ si ambo decesserit
quid dicennis: Naufragio forte. lrui¬
na. uel incendio. isicuid̾ possitapare¬
putodonationem uauisse. udex ubis
drõ. Si pͥoruita decesserit. cindonatũ
accepit. nonuideb̾i autem uita prior
decestisse qui donatum accepit. cum
summisl decesserint. ꝓmide rectisime ili¬
cetur: utrasꝙ donationes ualere. Si
forteinuicem donatiamb ftĩs simuide¬
cesserit: q neuter alt̾i suꝑi̾it. licet
de commorientib orõ noniens̾tt. S cã
nent᷑ alterisuꝑ uixerit donationes .i¬
mitue ualebunt. Nam icuramortis
causa donationes mutuas iderit con¬
s̃eqñe diẽ neutri dandumcondictionem.
Lo cupietes gͥ hĩdes donatiouib reliu¬
quent. ẜ̃ hec si aombo abhostib capti
sinit. amboꝙ ibidexesserint. ñ srmnul
utrum captuntatis sictamus terapꝰ.
ut clicaunis donationes in lere. cnͣ simł
decesserit. ut in eiꝰ ꝑ sona uon ualeat
donatio at̃ rediit. ut ciꝰ ualeat. mea
tt̃ fert opĩo uͭ non reu̾teretur uit tp̃o

Expanded text:
oluit: ergo si ambo decesserint quid dicemus, naufragio forte vel ruina vel incendio? et si quidem possit appareputo donationem valuisse et his oratio "si prior vita decesserit qui donatum accepit": non videtur autem prior vita decessisse qui donatum accepit, cum simul decesserint. proinde rectissime dicetur utrasque donationes valere, si forte invicem donationibus factis simul decesserint, quia neuter alteri supervixerit, licet de commorientibus oratio non senserit: sed cum neuter alteri supervixerit, donationes mutuae valebunt: nam et circa mortis causa donationes mutuas id erat consequens dicere neutri datam condictionem: locupletes igitur heredes donationibus relinquent. sint amboque ibi decesserint non simul, utrum captiuitatis spectamus tempus, ut dicamus donationes ualere, quasi simul decesserit, ut in eius persona non ualeat donatio? an uter rediit, ut eius ualeat? mea tamen fert opinio, ubi non reuerterunt, ut tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sinõ uult extinguitur. pleriꝙ
enim cum bona gr̃a discedunt. pleriqe
irasni animi. ⁊ offensa. Quid gͦ sidiuo
adem clurauit restauratio t̾u matri¬
monii iuoluntas donatoris reconcili¬
ata an donatio duret. si constante
mr̾imonio donator decesserit.i pot de¬
fencu ualere. ꝙ sicdiuortium nouĩtes¬
ualebit donatio. si friusculum ciueũ.
¶similier imaritus lui seorfum aunis
hĩtauerint. s honorem inuicẽ m̾m̾is
habebant ꝙ scimus interdum uuter ꝯ¬
sulares ꝑsonas sitbsecutũ puto donati¬
ones non ualere. quasi clurau̾int nuꝑ¬
tie. Non enim cottus m̃mt̾ facit. s marita¬
lis affectio Sitamen donator p̾or decesse¬
rit tunc donatio ualebit ¶ Siarbo
ab hostib capti sint ⁊qui donaut ⁊ cui
latractare. orõ si i ant mors contig̾it¬

Expanded text:
 si non uult, exstinguitur: plerique enim cum bona gratia discedunt, plerique cum ira sui animi et offensa. Quid ergo, si deadem durauit, restaurato tamen matrimonio et uoluntate donatoris reconciliata an donatio duret, si constante matrimonio donator decesserit? et potest defendi ualere. Quod si diuortium non interualebit donatio, si friu‹u›sculum quieuit. Si mulier et maritus diu seorsum quidem habitauerint, sed honorem inuicem matrimonii habebant quod scimus interdum et inter consulares personas subsecutum, puto donationes non ualere, quasi duraueri‹n›t nuptiae: non enim coitus matrimonium facit, sed maritalis affectio: si tamen donator prior decesserit, tunc donatio ualebit. Si ambo ab hostibus capti sint et qui donauit et cui lo tractare. or
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis eius nonualebit. qm̃ nec loca¬
re operis eius possumus. s si ex re:
mea dicimus seruum usuarium sti¬
pulantem uł ꝑtraditionem accipi¬
utar. ¶ Siusus fiuctus anfructus
legetur. nicħ inter est. nam fructui
uisus mest. usui fructus deest. ⁊ fructꝰ
quidem sine usu ẽẽ non potest. usus
sñ fructueẽ p. deniq sitͥ fructus de¬
sto fructus adhimatur. totum uideri
ademptum scrib̾ paut. S si defructu
sine usu adimẽdo sensit. adhim̃do

Expanded text:
is eius, non ualebit, quoniam nec locare operas eius possumus: sed si ex re mea, dicimus seruum usuarium stipulantem uel per traditionem accipiutar. Vsus fructus an fructus legetur, nihil interest, nam fructui et usus inest, usui fructus deest: et fructus quidem sine usu esse non potest, usus sine fructu potest. denique si tibi fructus deto fructus adimatur, totum videri ademptum scribit: sed si fructus sine usu, usum
Abbreviated transcription (Latin):
tutum. quriabinitõ constitni pot̾.
S siustfrrictulegato usus adimat᷑
aristo scrib̾ nulian ee adeptotiem.
que sña benignior est. ¶Usule¬
gato si eidem fructus ległtur põ p̃
ait confundieum cumusu. Id̾ ait. si
tͥ usus mͥfructus legetur: concurrẽ
nos musum ne solum fructum hĩtu
rum ¶Potent autẽ apud aliũ ꝓpͥetas¬
usuario ⁊ ex feno ꝙ in annodum taxat
fufficiat capere. licet medio cris pre¬
clii eo modo frutus consumantiuz.
qr ⁊ domo ⁊ seruoitauteret᷑ ut nich
alii fructuũ nomĩe suꝑeẽt. ¶ Sicut
is cui usus fundi legatus est: auo
minus dominus a gricolendicã ͥ¬

Expanded text:
constituti potest. sed si usu fructu legato usus adimatur, Aristo scribit nullam esse ademptionem: quae sententia benignior est. Usu legato si eidem fructus legetur, Pomponius ait confundi eum cum usu. idem ait et si tibi usus, mihi fructus legetur, concurrere nos in usu, me solum fructum hrum. Poterit autem apud alium esusuario et ex penu quod in annum dumtaxat sufficiat capere, licet mediocris praedii eo modo fructus consumantur: quia et domo et servo ita uteretur, ut nihil alii fructuum nomine superesset. Sicuti is, cui usus fundi legatus est, quo minus dominus agri colendi
Abbreviated transcription (Latin):
manumisso repetitionem. n̾acius eti¬
am libro m̃branax refert paridera
pantonimiũ a domitia neronis filia
decemq̃ ei ꝓlibertate decłat repetisse
ꝑ iuclicem nec fuisse q̃situm ando¬
mitia sciens libeꝵ accepiss. ¶ Siꝗͥs

Expanded text:
manumisso repetitionem.Neratius etiam libro membranarum refert Paridem pantomimum a Domitia Neronis filia decem, quae ei pro libertate dederat, repetisse per iudicem nec fuisse quaesitum, an Domitia sciens liberum accepisset.Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
Dici. conlicip̃osse ei qui acceptosit
ut capuam eas. dem̃ ꝑatotibi ad ꝓ¬
ficiscendum ꝯditõ tp̃ris uł uallitudĩs
impecluñto fu̾it quo minꝰ ꝓ ficiscereris¬
ancondicipossit uidemlum ⁊ cum ꝑ
te non stet̾it.: pͭdici pͣeticionem cessãe.
S cumliceat penitẽ ei quidedit ꝓcul
dubio repetetur idquoddatum est.
nͥ forte tua int̾sit non accepisse te:
obhanc cãmpeciũam. Nanisi iam
ĩres sehãt ut licet non dum ꝓfc̃s sis iͤ
tnrem composu̾s ut necc̃e hãs ꝓficiᷤᷤ¬
ci. uł sumptus quinc̃ti fu̾it ad ꝓfecti

Expanded text:
dici condici posse ei, qui accepto sitdici condici posse ei, qui accepto situt Capuam eas, deinde parato tibi ad proficiscendum condicio temporis vel valetudinis impedimento fuerit, quo minus an condici possit, uidendum: et cum per te non steterit, potest dici repetitionem cessare: sed cum liceat paenitere ei qui dedit, procul dubio repetetur id quod datum est, nisi forte tua intersit non accepisse te ob hanc causam pecuniam. nam si ita se res habeat, ut, licet nondum profectus sis, ita tamen rem composueris, ut necesse habeas proficisci, uel sumptus, qui necessarii fuerunt ad profecti
Abbreviated transcription (Latin):
qi ip̃ius hr̃clis nũmos daturꝰ. non qiͣ
suos. quintiq ip̃ns fũint. adquisiti
.s. post lib̾tatem ei extestam̃to com¬
petentem ⁊ puto si ħ aĩmo decł̃it: nõ
fieri ipsius. Nam cũ tͥ nũmos mõs qiͣ
tuos do: ñ faciotuos. Quidgͦ si hic ñ
hr̃li s alii declit cu putabat se iussũ.
siqͥdem peculiares decl̃. nec fecit accipi¬
entis. Si u̾o alius ꝓ eo declit aũ ip̃e de¬
derit iam lib̾tus factus fient accipien¬
tis. qmqmͣ ꝑmissum sit statu lib̾o. ⁊̃
de peculiodare implẽte conditionis
causa. si tam̃uult hr̃e nummos saluoᷤᷤ
facere. pot̾ eumuetare dãe. Sic enim
fiet utͥstatu lib̾ ꝑuenat ad libertatẽ
ꝙͣi impleta condiciore cui ꝑere ꝓhibi¬
tus est ⁊ nummi non ꝑibunt. S is
quem testator acciꝑe uoluit adu̾sus
hr̃dem infactum actione ag̾e potest.
ut testatoriꝑeatur.
d̾ .ł. xxxix. Siquis accepto tulit
cebitori suo cum ꝯuen̾it ut expro¬
mnissorem daret. nec ille det: potest

Expanded text:
i ipsius heredis nummos daturus, non quasi suos, qui utique ipsius fuerunt, adquisiti scilicet post libertatem ei ex testamento competentem. et puto, si hoc animo dedit, non fieri ipsius: nam et cum tibi nummos meos quasi tuos do, non facio tuos. quid ergo, si hic non heredi, sed alii dedit, cui putabat se iussum? si quidem peculiares dedit, nec fecit accipientis: si autem alius pro eo dedit aut ipse dedit iam liber factus, fient accipientis.Quamquam permissum sit statulibero etiam de peculio dare implendae condicionis causa, si tamen uult heres nummos saluos facere, potest eum uetare dare: sic enim fiet, ut et statuliber perueniat ad libertatem quasi impleta condicione qui parere prohibitus est, et nummi non peribunt. sed is, quem testator accipere uoluit, aduersus heredem in factum actione agere potest, ut testatori pareatur.dictum Si quis accepto tulerit debitori suo, cum conveniret, ut expromissorem daret, nec ille det, potest
Abbreviated transcription (Latin):
non fatis: possum condic̾e. ausi me
peniteat condice possum. Et suta de¬
di ut ĩtra certum tempus manumit¬
tas. si ñclum tp̃s p̾t̾iit inhibenda erit
cipot̾it. S sisticus decesserit anrepeti
ꝙ datum est. possit. ꝑculus ait. Si post
id tempus decesserit quo manumitti
potuit repetitionem eẽ. si minus cessa¬

Expanded text:
si me paeniteat, condicere possum.Quid si ita dedi, ut intra certum tempus manumittas? si nondum tempus praeteriit, inhibenda erit ci poterit. sed si Stichus decesserit, an repeti quod datum est possit?Proculus ait, si post id temporis decesserit, quo manumitti potuit, repetitionem esse, si minus, cessa
Abbreviated transcription (Latin):
beẽ. codicilł pure libertatem accepit.¬
nͣli eqͥtate motus putat repeti posse.
Que sentĩa u̾ior est. qͣmqͣm ꝯstet ut
u p̃e ait ͤ qͣ uidedit ea spe q̃ se ab eo qͥ
ret. ł amitiorem s̃ ẽẽ eum futurum re¬
pet̾e nonposie opinione fła deceptũ.¬

Expanded text:
e, codicillis pure libertatem accepit etnaturali aequitate motus putat repeti posse. quae sententia uerior est, quamquam constet, ut et ipse ait, eum qui dedit ea spe, quod se ab eo qui ret uel amiciorem sibi esse eum futurum, repetere non posse opinione falsa deceptum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si contendat suameẽ alio iureiurã¬
uoopusest. Contra suurau̾t suam
eẽ debet in actione rerum ammo¬
tarum defendi. ⁊ omnino ħ obseruã¬
oum est. licet ꝑ aliam actionemea¬
dem qõ moueatur. ut exceptio ui¬
uit se nonẽẽ ꝯdempnatum. etiã¬

Expanded text:
et si contendat suam esse, alio iureiuranet si contendat suam esse, alio iureiurando opus est: contra si iuraverit suam esse, debet in actione rerum amotarum defendi. et omnino hoc observandum est, licet per aliam actionem eadem quaestio moueatur, ut exceptio iuuit se non esse condemnatum, etia
Abbreviated transcription (Latin):
duob reis ꝓmittencli ei dem pecunie:¬
si alter iurau̾it alt̾iqͦq ꝓdẽẽ debebit.¬
¶ Exceptio uiris uiris iurandi non tñisi
ea actione quis utatur. cuius nõie ex
catur. forte siobactionem mandati
negotioꝵ gestorum societatis cet̾as¬
q similes uisuirandum ex actum s.
Demde exhisdem causis ceitum cõ¬
dicatur. qr ꝑalteram actionem al¬
tera quo cansumitur. ¶ Siquisiu¬
rai̾nt se non rapuisse non debebit ad¬
iuuc̃i ħ iureiurando actione furti.
aut conditione. Quia aliudest furt̃
fetisse qd uł clam fi̾ pot̾. ¶Colonꝰ c̃
ex locato. si uirau̾it se non succidis¬
se. siue ex lege. xutabularum dea¬
bõib succisis. siue ex lege a tuulia dãp¬
niiniuria. siue ex int̾dicto ꝙ ui aũ
clam. postea conueniatur ꝑ exceptõ¬
nem iuris uirandi defendi pot̾it.
¶Que iurauit diuortu cã: se rem
non ammouisse. non d defendiꝑ
exceptionem sicumca inrem agat᷑.¬

Expanded text:
duobus reis promittendi eiusdem pecuniduobus reis promittendi eiusdem pecuniae alter iurauit: alteri quoque prodesse debebit. Exceptio iurisiurandi non tantum si ea actione quis utatur, cuius nomine execatur, forte si ob actionem mandati negotiorum gestorum societatis ceterasque similes iusiurandum exactum sit, deinde ex isdem causis certum condicatur, quia per alteram actionem altera quoque consumitur. Si quis iurauerit se non rapuisse, non debet adiuuari hoc iureiurando in actione furti aut condictione, quia aliud est furtum fecisse, quod uel clam fieri potest. Colonus, cum ex locato, si iurauerit se non succidisse, siue e lege duodecim tabularum de arboribus succisis siue e lege Aquilia damni iniuria siue interdicto quod ui aut clam postea conuenietur, per exceptionem iurisiurandi defendi poterit. Quae iurauit diuortii causa rem se non amouisse, non debet defendi per exceptionem, si cum
Abbreviated transcription (Latin):
cuius sexus etatiᷤ. ue sit. Omniem̃
pupillus non uideatur ꝑirãe. qr
sciens falłe nõ uidetur. ¶ Si pr̃ fi¬
lium dãe non op̃tede iurau̾it cassio
dorꝰ R̾. ⁊ pr̃i ⁊ filio dandam exdeptõem
iurisiurandi. ¶Sipr̃ iurauit inpe¬
culio nicħ ẽẽ filius conu̾eniri pot̾it. sed
⁊ pr̃ ĩ conuenietur ut postea adqͥsiti
peculii ratõ hẽatur. ¶Iurisuiran¬
Ddi conditõ ex nu̾o eẽ potest ud̃i no¬
uandi de legandiue q ꝓficiscitur
ex conuentione qͣmuis hãt iustar
iuditii.
Dauis .ł .u. Iusuirand ĩ loco solutio
ab altero delatumiusiurand̃ ĩ alt̾i
nocebit. ¶ Qreus iurauit. ⁊̃ fide¬
insori ꝓficit. ¶A fideiussore ex ac
succedit id qͦꝙ eodem loco hũd̾
est. Si mͦ iõ int̾põitum est iusuirã¬
dum ut de ip̃o contractu ne tuerer.
hibitionemeiꝰ non ꝓmisisse. ꝓdẽe
debitori meoio non debet. Siu̾o iura¬
dunisit ireplicatione emendand̃.
exhibu̾it. anu̾oq solu̾it quod infi¬
deuissõe debitidist inguend̾ est. ¶ Ex

Expanded text:
cuius sexus aetatisue sit: omni enipupillus non uideatur peierare, quia sciens fallere non uideatur. Si pater filium dare non oporteredit et patri et filio dandam exceptionem iurisiurandi: si pater iurauerit in peculio nihil esse, filius conueniri poterit: sed et pater ita conuenietur, ut post adquisiti peculii ratio habeatur. Iurisiurandi condicio ex numero esse potest uideri nouandi delegandiue, quia proficiscitur ex conuentione, quamuis habeat et instar iudicii.ale Iusiurandum etiam loco solutionab altero delatum iusiurandum etiam alteri nocebit. Quod reus iuravit, etiam fideiussori proficit. a fideiussore exactusuccedit, hic quoque eodem loco habendum est: si modo ideo interpositum est iusiurandum, ut de ipso contrhibitionem eius non promississe, prodesse debitori meo id non debet: si vero iuradum sit et replicatione emendandum, soluerit: quod et in fideiussorem debiti distinguendum est. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
minutione aũ moͣrte. res u̾o: cuma
cata  sit uoluntate distrahitur. socie¬
tas renuntiationẽ rstua.¬
sacii agere ielini ceꝑint. umꝰquisq
eoꝵ sibi nagonetur: t̃ne dubioius
cum aut stipulatione aut iuclino:
mutata sit. cã societatis. ꝓcułꝰ enim
ait. hoc ip̃o ꝙ uidicium ideo dictatum
est ut societas clistrahatur renun¬
ciatam souetateni siue toroꝵ bono¬
rum siue uniꝰ rei societas coitasit.
¶Item bonis a creclitoribe uenditiᷤ
unius socii distrahi societatem labeo
ait. ¶ Si in remcertamem̃cam cõ¬
clucendam ue societas sit. coita. tunc
ĩ pꝰ alicuiꝰ morteni. quicqͥd lucͥ detͥm̃ti¬
ue fcm̃sit. commune ẽẽ labeo ait.
¶Diximꝰ diss ensus olu socictatem.
hoc ita ẽ si om̃s dissentiunt. elͥd gͦ si
unus renunciet. cassius scͥpsit. eũ qui
remuntiau̾it societati a se quid̃ lcbera¬
re socios suos. seaũ abilł ñ lib̾are. qd̾
utiq obseiuand̾ est. si dolomalo reñ¬

Expanded text:
minutione aut morte: res euro, cum aut minutione aut morte: res euro, cum aut cataue sit. uoluntate distrahitur societas renuntiatione. 64 Casocii agere coeperint et unusquisque eorum sibi negotietur, sine dubio iuscum aut stipulatione aut iudicio mutata sit causa societatis. Proculus enim ait hoc ipso quod iudicium ideo dictatum est, ut societas distrahatur, renuntiatam societatem, siue totorum bonorum siue unius rei societas coita sit. Item bonis a creditoribus uenditis unius socii distrahi societatem Labeo ait. Si in rem certam emendam conducendamue coita sit societas, tunc etiam post alicuius mortem quidquid lucri detrimentiue factum sit, commune esse Labeo ait. Diximus dissensu solui societatem: hoc ita est, si omnes dissentiunt. quid ergo, si unus renuntiet? Cassius scripsit eum qui renuntiauerit societati a se quidem liberare socios suos, se autem ab illis non liberare. quod utique obseruandum est, si dolo malo renu
Abbreviated transcription (Latin):
uare. ꝙ icetͥis qui ĩ id ꝙ facere possũt
conueniunt᷑ accipiendum est. si tñ ñ
do s culpasua facere posse desiit. dicẽd̾
ẽ condempnari esiñ debere. ¶ Ihr̃dẽ
qͦq sociipsocio actio competit. ꝙͣ uis
his socuis nonsit. licet eͥ socus non s̃
at tñ emolum̃ti successorẽ. ⁊ circa so¬
cierates uactigalium cetoꝵ ꝙ. Id̾ obs¬
uamusut hr̃s sotius non sit. nisi fu̾it
accũ. uerumptñ om̃e emolurãtum
societatis ad eũꝑtineat. simili modo
i dampñ agnoscat. quod contingit.
siue ad huc niuo socio uectigali: sil
tate obsernatur. ¶ Siseruo cõile¬
gatũ sñ lib̾tate unꝰ ex dñis reliquid.
hoc ad solum sociumꝑtinet an mñ
ꝓ socio iudicio cõican debeat cum
suam partemnec oportet idcõitari.
ex ꝑ sonis. ex reb ex uolũtate. ex
achone. Idõꝙ siue hoĩes. sue res sũ
uoluntas siue actio. int̾ierit: distͣ¬
hiuidetur sacietas. Int̾eunt aũ hoĩes
quid̃ maxima aut meclia capitis di¬

Expanded text:
od et in ceteris, qui in id quod facere possunt conueniuntur, accipiendum est. si tamen non dolo, sed culpa sua facere posse desiit, dicendum est condemnari eum non debere. In heredem quoque socii pro socio actio competit, quamuis heres socius non sit: licet enim socius non sit, attamen emolumenti successor est. et circa societates uectigalium ceterorumque idem obseruamus, ut heres socius non sit nisi fuerit adscitus, uerumtamen omne emolumentum societatis ad eum pertineat, simili modo et damnum adgnoscat quod contingit, siue adhuc uiuo socio uectigalis siuetate obseruatur. Si seruo communi legatum sine libertate unus ex dominis reliquit, hoc ad solum socium pertinet: an tamen pro socio iudicio communicari debeat cum suam partem, nec oportet id communicaex personis, ex rebus, ex uoluntate, ex actione. ideoque siue homines siue res siue uoluntas siue actio interierit, distrahi uidetur societas. intereunt autem homines quidem maxima aut media capitis de
Abbreviated transcription (Latin):
causa dicetur. ꝙ usuras quoq ꝑci¬
ꝑe. debeat. quas possit habere. si atii
mutuum declisser. ¶Non alras
sotiuis inid quod facere potest condẽp¬
natur qmͣsi confitetur se socium fu
a potest alienare. ⁊ si totoꝵ bonoꝵ
socii sunt. ¶ Ilud querit᷑ uir̃ is de¬
mũ face ur quo minꝰ fac̾e possit. qui
eragat bona sua infraudẽ future ac¬
tionis anͣ ⁊ qͥ actione ad qͥrendi non
utitur. s u̾ius ẽ de eosentire ꝓ cõsulẽ
qui erogat bana sua. idꝙ ex int̾clictiᷤ
fecisti tĩ. desin̾es possid̾e.
¶L dum cotfur ⁊ conueniret ut unusbe¬
liquis nundinas .i. epłas prẽt. eos

Expanded text:
causa dicetur, quod usuras quoque percicausa dicetur, quod usuras quoque percipere debeat, quas possit habere, si alii mutuum dedisset. Non alias socius in id quod facere potest condemnatur, quam si confitetur se socium fuia potest alienare, etsi totorum bonorum socii sint. Illud quaeritur, utrum is demum facere uidetur quo minus facere possit, qui erogat bona sua in fraudem futurae actionis, an et qui occasione adquirendi non utitur. sed uerius est de eo sentire proconsulem, qui erogat bona sua, idque ex interdictis fecistiendum coiretur et conueniret, ut unus reliquis nundinas id est e
Abbreviated transcription (Latin):
cõmũein uendid̾it consensu socioꝵ pre¬
cium diuidid itauͭ e⁊ caueatur. indẽp¬
nemeum finturum qui suamdampñ
passus ẽ hoc eiprestabitur s: si p̾tium
communicatumsit. sine cautione. ⁊
aliquid p̾stit̾it. is quiuenclid̾ ansi nõ
ommnes sociz soluendo sint. ꝙ acuubdaĩ
seruari non potest: acet̾is debeat ferre.
s ꝓcułꝰ putat hoc ad ceterorum honꝰ ꝑ¬
tinere. ꝙ ab aliquib seruari nou potest.
rationeq defendiposse. qm̃ societas c̃
contrahitim: tam lucxi qmͣ dampni
cominunoinitur. ¶Si unus ex so¬
ciis qui nontotorumbonorum socii
erunt. communem pecuniam fene¬
rau̾it. usurasq perceꝑit. ita demum
usuras ꝑtiri debet. Sisocietatis noĩe
fenerau̾it. Nam si suonomine: q̃m
sorts ꝑiculum ad eumꝑtinuit usa¬
ad ip̃mꝑtinere oportet. ¶ Si quid
unus ex sociis ncc̾io de suo impen¬
derit: in commune negotium iu¬
dicio societatis seruabit ⁊ usnras.
sĩ forte mutuatus subusuris declit.
S ⁊ si suampetuniam declit non sñ

Expanded text:
communem uendiderit consensu sociorum, pretium diuidi debet ita, ut ei caueatur indemnem eum futurum. quod si iam damnum passus est, hoc ei praestabitur. sed si pretium communicatum sit sine cautione et aliquid praestiterit is qui uendidit, an, si non omnes socii soluendo sint, quod a quibusdam seruari non potest a ceteris debeat ferre? sed Proculus putat hoc ad ceterorum onus pertinere quod ab aliquibus seruari non potest, rationeque defendi posse, quoniam, societas cum cocommunio initur. Si unus ex sociis, qui non totorum bonorum socii erant, communem pecuniam faeneraverit usurasque perceperit, ita demum usuras partiri debet, si societatis nomine faeneraverit: nam si suo nomine, quoniam sortis periculum ad eum pertinuerit, usuras ipsum retinere oportet. Si quid unus ex sociis necessario de suo impendit in communi negotio: iudicio societatis seruabit et usuras, si forte mutuatus sub usuris dedit: sed et si suam pecuniam dedit, non sine
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ. gͥ is cuiꝰ ꝓcuratoriueñciatũ ẽ. libera¬
¶ morte uniꝰ socii societas dissolurtur.
isi ꝯsensn õiũ coita sit. płos u̾o st̃sit.¬
insi inco eũda societate astͥ ꝯuenit. nͨ
dũ ẽ. ¶Itẽ sialitꝰ rei societas st. i
finis negõ impoĩtꝰ sit finitur societaᷤ.¬

Expanded text:
nem. igitur is cuius procuratori renuntiatum est liberanem. igitur is cuius procuratori renuntiatum est libera Morte unius societas dissoluitur, etsi consensu omnium coita sit, plures uero sisi in coeunda societate aliter conuenerit. nec dum est. Item si alicuius rei societas sit et finis negoti
Abbreviated transcription (Latin):
tim int̾est. uniꝰex sociis seruarisolet.
s ꝙ societati expeclit. hec ita accipien¬
dast̃ si nicħ de ħ incoeunda societate
uenit. ¶ Item qui societatẽ ĩ tp̃c coi
ctum erit eiꝰ partẽ ñ feret. at si dispen¬
diũ eq̃ prãbit portionẽ. nisi renũtia¬
tio ex ncc̃itate quadam fcã fit. ꝙ si
empꝰ finitum est: libetum est recedẽ.
qr sine doio maloidfiat. ¶ Remĩ¬
tiare societati ĩ ꝑ alios possumus. et
ideo dc̃m est ꝑ alium ꝓcuratorẽ ꝙͦ pose
renuntiare societati. s utrumdeeo
dc̃m sit cui õium bonoꝵ administt᷑o
dcessa ẽ. aude eo ciu ip̃m nominatĩ
mandatũ ẽ. uideamꝰ. an uoꝑutr̃q rͤ
te renuntietur. ꝙ est u̾nis inisiphibu¬
erit eim dominus sp̃ãliter renuntia¬
re. ¶Item scͥptum est. pꝰ se ꝓcuratõi
qͦ meõsocium meũ reñtiare. ꝙ seruius
ap̃ alphenumita notat. eẽ inpotesta¬
te dñi. c̃ ꝓcuratori eiꝰ remuiciatum
est. anuelit hr̃e ratamrenuntiatio¬

Expanded text:
tim interest unius ex sociis, seruari solet, sed quod societati expedit. haec ita accipienda sunt, si nihil de hoc in coeunda societate conuenit. Item qui societatem in tempus coctum erit, eius partem non fert, at si dispendium, aeque praestabit portionem: nisi renuntiatio ex necessitate quadam facta sit. quod si tempus finitum est, liberum est recedere, quia sine dolo malo id fiat. Renuntiare societati etiam per alios possumus: et ideo dictum est procuratorem quoque posse renuntiare societati. sed utrum de eo dictum sit, cui omnium bonorum administratio concessa est, an de eo, cui hoc ipsum nominatim mandatum est, uideamus, te renuntietur? quod est uerius, nisi si prohibuerit eum dominus specialiter renuntiare. Item scriptum est posse procuratori quoque meo socium meum renuntiare. quod Seruius apud Alfenum ita notat: esse in potestate domini, cum procuratori eius renuntiatum est, an uelit ratam habere renuntiatio
Abbreviated transcription (Latin):
nit. ¶Si nus erͣ soeiut maritus
nente mrimonio dotem maritus
nera sustini. & suam dissoluto mĩĩ¬
momo societas distrahatur: cad̾ die
tur societas inea cã dos siti ut certũ
sit eam uł ꝑtemeiꝰ reddi non oꝑt̾e:
diuidere eam int̾ socios uidex debi.¬

Expanded text:
nerit. Si unus ex sociis maritus nerit. Si unus ex sociis maritus nente matrimonio, dotem maritus onera sustinet: quod si iam dissoluto matrimonio societas distrahatur, eadem die tur societas in ea causa dos sit, ut certum sit eam uel partem eius reddi non oportere, diuidere eam inter socios iudex deb
Abbreviated transcription (Latin):
distinctõe utem᷑. qͣ inmandato ut
siquid̃ ignota fu̾it mors alt̾uis ua¬
leat societas. si nota nonualeat.
docietasq̃ ad̾ i adhr̃des socii nõ
uitus quis socus efficiatur cuiñ uult.
Ip̃e autem adrogatꝰ soctus ꝑmian. nã
⁊ sifuuiꝰ famił emancipatꝰ fu̾it ꝑ mane¬
bit socius. ¶Publicatõe ꝙͣ distrahi
societatem diiximꝰ. ꝙ uidetur spactare
adumu̾soꝵ bonoꝵ publicationem¬
spectare. ii sociibona publicent᷑. Nã
cum in eiꝰ locum aliꝰ succedat. ꝓmortuo
hẽtur. ¶ Si pꝰclistractam societatẽ
aliqͥd inrẽ cõem ĩpend̾it socuis. ac¬
tione ꝓsocio id ñ conseq̃tur. q ñ est
minꝰ diuisio rer̃ suꝑẽ. ¶ Si cõis pe¬
cunia penes aliꝙ̃ socioꝵ sit. i alicui
socioꝵ quid absit. cum eosolo agen¬
d̾penes ꝙ̃ ea pecuniasit. qua deducta
cum sacittas uecligaliiuncã coita
est. pp̃ꝙ uarios contradus. neutri
expecliat recedere a societate. nec re¬
fertur inmedium ꝙ ad aitũ ꝑ ue¬

Expanded text:
distinctione utemur, qua in mandato, ut si quidem ignota fueri‹t› mors alterius, ualeat societas, si nota, non ualeat. Societas quemadmodum ad heredes socii non uitus quis soci‹u›s efficiatur cui non uult. ipse autem adrogatus socius permanet: nam et si filius familias emancipatus fuerit, permanebit socius. Publicatione quoque distrahi societatem diximus. quod uidetur spectare ad uniuersorum bonorum publicationem, si socii bona publicentur: nam cum in eius locum alius succedat, pro mortuo habetur. Si post distractam societatem aliqui‹d› in rem communem impenderit socius, actione pro socio id non consequitur, quia non est minus diuisio rerum superest. Si communis pecunia penes aliquem sociorum sit et alicuius sociorum quid absit, cum eo solo agendum, penes quem ea pecunia sit: qua deducta cum societas uectigalium causa coita est propterque uarios contractus neutri expediat recede‹re› a societate nec refertur in medium quod ad alterum perue
Abbreviated transcription (Latin):
sed qd̃ sociiit̾siti inoram eum non
adhibuisse: S si aut usus caperuua
estunationem ex fcõ heĩdis fatiendã
qr morte socii dimmntur societas.
¶Docuis cumresistet cõmunibus
serius uenalib ad fugam etumꝑẽ¬
tibꝰ uuln̾atus est. impensam qm
incurando sefecerit. non conscrutu¬
rumꝓ socio ictu actione labeo ait.
qr idnon in societatem qmuis ꝑp̃
socieratem impensum sit. sicurisi
pp̃ societatem eum heredemquis ĩ¬
stituere desisset. aut legatum p̾ter

Expanded text:
sed quod socii intersit moram eum non adhibuisse: sed si aut usus ea pecunia aestimationem ex facto heredis faciendam, quia morte socii dirimatur societas. Socius cum resisteret communibus seruis uenalibus ad fugam erumpentibus, uulneratus est: impensam, quam in curando se fecerit, non consecuturum pro socio actione Labeo ait, quia id non in societatem, quamuis propter societatem inpensum sit, sicuti si propter societatem eum heredem quis instituere desisse
Abbreviated transcription (Latin):
uere cominuniter cũ eores uendid̾¬
im ⁊ parteni pecune ex nenditione
relicte ego. ꝑtẽ seiꝰ abstulit. at qui re
uera ticio heres es. ꝑte madme redac¬
te pecime societatisiuditio ñ secutu¬
nim. nerõ ⁊ aristoni placebat.qz mor
ẽẽ utrum ꝑ se ꝑtes meas uendidis¬
sem. aut cõit̾ cum eo qͥ ꝑ reliquas ꝑ¬
tes ad seꝑtin̾e dr̃eti alioquin euentu¬
rumut ĩ si cduo sociirẽ nendid̾int u

Expanded text:
communiter cum eo res uendiderim et partem pecuniae ex uenditione redactae ego, partem Seius abstulerit, te, qui re uera Titio heres es, partem ad me reda‹c›tae pecuniae societatis iudicio non consecuturum Neratio et Aristoni placebat, quia meae resse, utrum per se partes meas uendidissem an communiter cum eo, qui reliquas partes ad se pertinere diceret. alioquin euenturum, ut etiam, si duo socii rem uendiderint, u
Abbreviated transcription (Latin):
nec dolad missusest ineo. ¶ It siso¬
cietatẽ ineamꝰ ad aliqͣm rem enĩdam
deinde solus uolueris eam emie. ⁊ deqͥp
renunciau̾is societati. ut solus en̾es
tenebuis qnͣti ĩt̾est mea. S si ideo re¬
mintiau̾is qpua emptiot̾ displicebat
non teneb̾is. qmͣuis ego enero. qr ħͥ
¶Labeo autẽ postioꝵ lib̾s scͥpsit.
si renunciau̾it sotietatiunus ex so¬
ctiis eo tp̃r quo int̾suit sochi non din¬
mi societatem. committere eum in
ꝓsocio actionem. Nam siemimꝰ mã¬
cipia inita societait. dem̃ renũties mͥ
eo tp̃r quo uend̾e mancipia ñ exped̾.¬

Expanded text:
nec dolus admissus est in eo. Item si societatem ineamus ad aliquam rem emendam, deinde solus uolueris eam emere ideoque renuntiaueris societati, ut solus emeres, teneberis quanti interest mea: sed si ideo renuntiaueris, quia emptio tibi displicebat, non teneberisautem posteriorum libri‹s› scribsit, si renuntiauerit societati unus ex sociis eo tempore, quo interfuit socii non dirimi societatem, committere eum in pro socio actione: nam si emimus mancipia inita societate, deinde renunties mihi eo tempore, quo uendere mancipia non exped
Abbreviated transcription (Latin):
.s. mida ꝓmissio ꝙ mag̃ dicendũ
arbatror. ¶ S cũtres socii eẽnt eg̾¬
it cũimo ex lociis sociꝰ ⁊ ꝑtẽ suã in¬
tegram sit osetutus. dem̃ aliꝰ socius
cũcod̾ agat. ⁊ parẽ ꝯ seqͥ iutegram ñ
pot̾it q fatere solidumnon potest.
anħ qͥ minꝰ d secutus est. cumes ag̾e
pͣsit. qui solid̾ accepit ad cõmucã
sono actione consequiposut. ĩ utu
portio exeqĩaur. q̃ sñ a ht̃ aͥtateui.¬

Expanded text:
 nuda promissio: quod magis dicendum arbitror. Si, cum tres socii essent, egerit cum uno ex sociis socius et partem suam integram sit consecutus, deinde alius socius cum eodem agat et partem consequi integram non poterit, quia facere solidum non potest, an hic qui minus consecutus est cum eo agere possit qui solidum accepit ad communicasocio actione consequi possit, ut utriusque portio exaequetur: q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ne dolomalo fec̾it. quo minus pꝰsĩt
ht̃. cum societas ius quodammͦꝰ fr̃ni¬
tatis inschẽat uidend̾ ẽ. an ifideiusso¬
ti socii id prãri debeat. anuero ꝑ sona¬
facere potest. condemnarioꝑt̾e. Id̾q i
inprõni defensore: acciꝑe debere ait.
si iussu eorum societas contracta sit:
noneẽ hanc exceptioneindãdã. q nͦ

Expanded text:
quodue dolo malo fehabet, cum societas ius quodammodo fraternitatis in se habeat. Uidendum est, an et fideiussori socii id praestari debeat an uero personafacere potest condemnari oportere. idemque et in patroni defensore accipere debere ait: si iussu eorum societas contracta sit, non esse hanc exceptionem danda‹m›, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
ena area eclificassem cuiꝰ bone fide qͥ¬
tem emptor fu̾im s eotempore edifica¬
ui quoiam sciebam alienam ui deamꝰ
huic exceptõnem non ꝓdẽe. Nec eñi
debuit iãm aliemim certus elifici¬
um ponere. s ei hoc concedend̾ ẽ. ut sũ
dispendio domini aree tollat edifiti
prudens emeras eclificasti. aut cum se¬
r uisti. deinde euintit. bomis uidexͥliarie
ex ꝑsonis cãisq constituet. finge et enĩ¬
dominũ eadem fc̃urum fuisse. i reddat
inprisum ut fundum recipiat. usq
est. finge pauperem. qͥ si reddẽ id cogaͣ
larib sepulchris auiis carendiun hãt.
Sufficit tͥ ꝑmitritolłe exhiisreb. que
posuis ita ne deterior sit fundꝰ. qin mnitõ
nonforet edificatum. Constrtumnꝰ u̾ou̾
si ꝑaratus est dominus tantum dare:
qnͣtum hĩturus est possessor. Hiis reb
ablatis fiat ei potestas. n malitiis in¬
clugendum est. si tectorium puta &
incluxeris picturasq corradere uelis.
nich laturus fr nͥut offitias. finge

Expanded text:
ena area aedificassem, cuius bonae fidei quidem emptor fui, uerum eo tempore aedificaui, quo iam sciebam alienam, uideamushuic exceptionem non prodesse: nec enim debuit iam alienam certus aedificium ponere: sed hoc ei concedendum est, ut sine dispendio domini areae tollat aedificprudens emeras, aedificasti aut conseruisti, deinde euincitur: bonus iudex uarie ex personis causisque constituet. finge et dominum eadem facturum fuisse: reddat impensam, ut fundum recipiat, usqueest. finge pauperem, qui, si reddere id cogatur, laribus sepulchris auitis carendum habeat: sufficit tibi permitti tollere ex his rebus quae possis, dum ita ne deterior sit fundus, quam si initio non foret aedificatum. constituimus uero, ut, si paratus est dominus tantum dare, quantum habiturus est possessor his rebus ablatis, fiat ei potestas: neque malitiis indulgendum est, si tectorium puta, quod induxeris, picturasque corradere uelis, nihil laturus nisi ut officias. finge
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .ł.xxui. Que religiosis adherent
religiosa sunt ⁊ id cirto nec lapides ĩ¶¬
eclificati pͥns qm remoti sunt: uendi¬
cari possunt. ꝑ infcm autem actionẽ
petitori extra ordinemsubuenitur. ut
as qui hoc fecit restituere eos compellat᷑s
S si alienisine uoluntate domimine¬
dificatifu̾int mnondum destructo m¬
onumento in hoc detractierunt. ut
alibiut reponerentur. poterunt ado¬
mino uendicari. ꝙ si in hoc detractie¬
runt ut reponerentur similiter do¬
minũ eos pet̾e posse constat.

Expanded text:
d edictum Quae religiosis adhaerent, religiosa sunt et idcirco nec lapides inaedificati postquam remoti sunt vindicari possunt: in factum autem actione petitori extra ordinem subvenitur, ut is, qui hoc fecit, restituere eos compellatur. sed si alieni sine voluntate domini inaedificati fuerint et nondum functo monumento in hoc detracti erunt, ut alibi reponerentur, poterunt a domino vindicari. quod si in hoc detracti erunt, ut reponerentur, similiter dominum eos repetere posse constat.
Abbreviated transcription (Latin):
onis clissolutum sit edifitium. pꝰqim a
bone fidei emptore possessum sit. Nec .ii.
singula cementausu capiunt᷑. si domꝰ
animn adu̾t̾e debet. an aliquo int̾dicto
onisñcã tũ non possideret nec dolo ferisi¬

Expanded text:
onis dissolutum sit aedificium postquam a onis dissolutum sit aedificium postquam a bonae fidei emptore possessum sit: nec enim singula cementa usucapiuntur, si domus animaduertere debet, an aliquo interdictooni sine causa, cum non possideret nec dolo fecis
Abbreviated transcription (Latin):
accupauit anmelior sit conditiout ip̃i
salideclatur. anuero uel omnib decli
debeat uel cau̾e debeat. defensutuiri
adu̾sus ceteros.: ⁊ uerius est occupãtis
melioremẽẽ conditionem. Ei itaq de¬
datur non quiprior egit s c pͥor
ad sententiam ꝑuenit. ndeo eiqui pꝰ¬
ea uicerit actionen denegãi iudicati.
¶S isistatuliber sit ⁊ ante diditiõ ẽ
extitent conditio uł fidei cominissali

Expanded text:
i soli dedatur? an uero uel omnibus dedi debeat uel cauere debeat defensu iri aduersus ceteros? et uerius est occupantis meliorem esse condicionem. ei itaque dedetur non qui prior egit, sed qui prior ad sententiam peruenit: et ideo ei, qui postea uicerit, actionem denegari iudicati. Sed et si statuliber sit et ante deditionem exstiterit condicio ‹uel› fideicommiss
Abbreviated transcription (Latin):
quod non ꝑuenerit ex petuso eorum
prestare. Si ex neutro satis fiet ⁊ dolꝰ
serui int̾uenerit aut uerberib casti

Expanded text:
quod non peruenerit ex peculio eorum praestare: si ex neutro satisfiet et dolus serui interuenerit, aut uerberibus casti