comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Auint coiles qui mancipia uendunt.
certiores fatiant emptores ꝗd morbi uicii
q sit. qs fugitiuis erro uesit. nora ue
solutus ñ sit. eidem qr om̃ cum ei nrm¬
cipi ueniunt. palam iecte ꝓmintient.
niret fuiss quod eis p̾stari oport̾e dice¬
cur emptori oĩb q ad quos ea res ꝑtin
uiditium dabimus ut id mancipium
redhibeatur ¶Siͦ põ auͣt post ueno¬
itd̃m traditõm qͥ det̾iis emptoris oꝑa
rit. sũ ꝗd et ei re fructus ꝑuenit ad
emptorem ut̾ ea oĩa restituat ¶Itẽ si
qͣs accessiones ip̃e p̾stit̾it ut recipiat:

Expanded text:
unt aediles: 'Qui mancipia uendunt certiores faciant emptores, quid morbi uitiiue cuique sit, quis fugitiuus erroue sit noxaue solutus non sit: eademque omnia, cum ea mancipia uenibunt, palam recte pronuntianto. niret, fuisset, quod eius praestari oportere dicetur: emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus, ut id mancipium redhibeatur. si quid autem post uenditionem traditionemque deterius emptoris opera rit, siue quid ex ea re fructus peruenerit ad emptorem, ut ea omnia restituat. item si quas accessiones ip
Abbreviated transcription (Latin):
usũ mist̾ium hoĩs impedut. io dabit redli¬
ibitoĩ locum. dum modo merumi ñ.
ntiq qolibet quam leuissum̃ effic̾e̾ ut
morbosus uitiosus ue lũtur. ꝓuide leras
sꝑni potest. uł uulmisculum modicum
contempni .ii. hec pot̾int. erempli itaq
gr̃ã refermis. qui morbosi iutiosi q sũt.
semnꝑ cap̃us iactaret ⁊ aliqua ꝓfatus eẽt¬

Expanded text:
usum ministeriumque hominis impediat, id dabit redhibitioni locum, dummodo meminerimus non utique quodlibet quam leuissimum efficere, ut morbosus uitiosusue habeatur. proinde leuisni potest uel uulnusculum modicum contemni enim haec potuerunt. exempli itaque gratia referamus, qui morbosi uitiosique sunt. semper caput iactaret et aliqua profatus e
Abbreviated transcription (Latin):
uĩ U oluntate creditoris pignis debi¬
tor uendoit. ⁊ postea placint int̾ eum et
emptorem ut a uerecoe roced̾ent. iis pien¬
o. słitumerit creditori. nam sicut debit¬
ori ita ⁊ creoitori pͥstinum ins restitintur
n oĩ moco creoitoei pignus remisit. s ita de¬
mum si emꝑtor rem retineat nec reodat¬
uenoitori ⁊ ideo siuiditio q accepto uend¬
itor quo absolutus sit .ł. qͥ ñ tradebat
ĩ id ques int̾ ÷ ddempnatus saluum fore

Expanded text:
um Voluntate creditoris pignus debitor vendidit et postea placuit inter eum et emptorem, ut a venditione discederent. ius pignorum salvum erit creditori: nam sicut debitori, ita et creditori pristinum ius restituitur, neque omni modo creditor pignus remittit, sed ita demum, si emuenditori. et ideo si iudicio quoque accepto uenditor absolutus sit uel quia non tradebat in id quod interest condemnatus, saluum fore
Abbreviated transcription (Latin):
icib ñ aomittuntur ¶ Si debito forte
dcrsda uendcõẽ desierit pͥosside ⁊ nouul
possõe uends̾it an duret pignus aĩ. E
nouo possõri ñ debitori a quo is ypotheel
ait bieminũ ꝯsement credito uendere.
post ħ tꝑs uendendo ñ auft̾ ꝑignt cre

Expanded text:
icibus non admittuntur. Si debitor forte concessa uenditione desierit possidere et nouus possessor uendiderit, an duret pignus, quasi nouo possessori, non debitori a quo hypothecam aaut biennium consenserit creditor uendere, post hoc tempus uendendo non aufert pignus c
Abbreviated transcription (Latin):
d̾it. si płis uendid̾it quim xesser creditor
¶Noñ indetur a ꝯsensiste crediter si sciente
e debitor rẽ uendid̾it. cum ideo passus ÷
rire & si subscͥpsent forte intabulit
emigois ⁊ sensade iudebitur nͥ manife¬
seruari oꝑcet. ⁊ si sũ scͥptis ssenserat.

Expanded text:
uendiderit, quam concessit creditor. Non uidetur autem consensisse creditor, si sciente eo debitor rem uendiderit, cum ideo passus essed si subscripserit forte in tabulis emptionis, consensisse uidetur, nisi manifeseruari oportet
Abbreviated transcription (Latin):
i. sanim mderi pediuis scͥbit. ait .n. ĩ equa¬
litatem inaulla. occulo. brachior. si nͥł
ex inimsfio pͥstando subcrahit extra re¬
Shbitõm &ẽ. s ⁊ latus ⁊ crus breunis
nrientum reohibendus: Si quis nͥ guctu¬
rosus sit aut oculos eminentes bãt. sa¬
mins indetur: ¶Itẽ sciendũ ÷ sceram ñ
et moibosum .ł. indiosum pͥt̾ quam si ĩ¬

Expanded text:
edius scribit: ait enim inaequalitatem maxillarum oculorum bracchiorum, si nihil ex ministerio praestando subtrahit, extra redhibitionem esse. sed et latus uel crus breuius erit redhibendus. Si quis natura gutturosus sit aut oculos eminentes habeat, sanus uidetur. Item sciendum est scaeuam non esse morbosum uel uitiosum, praeterquam si i
Abbreviated transcription (Latin):
& urlł s Soliutur ypotheca  sias ei di¬
ĩdedatur. Aut ricistatur creditor nepecu¬
niam petat. n si qt dicat ꝑactum int̾posi¬
tum eẽ ut a ꝑsona ñ petat᷑in . ⁊ si ꝗdeni
hocactum sit. cum forte alius ypochec¬
am possidelut. S cum pactum ꝯuentũ
erceptom ꝑpetuam ꝑaat. eaidem in ħ caũ
possunt dici ut⁊ ab ypotheca discedatur
Si paciscatur creditor ne intra aminini
pec̾am petat. intellr̃ de ypotheca ario idẽ
pactus eẽ ¶ Si ꝯuen̾it ut ꝙ ypotheça
fideinssor daretur ⁊ datus sit. satis ftm̃
uidebitur. nt ypotheca lib̾etur. aliud

Expanded text:
riam. Soluitur hypotheca et si ab ea discedatur aut paciscatur creditor, ne pecuniam petat: nisi si quis dicat pactum interpositum esse, ut a persona non petatur. et quid si hoc actum sit, cum forte alius hypothecam possidebit? sed cum pactum conuentum exceptionem perpetuam pariat, eadem et in hoc casu possunt dici, ut et ab hypotheca discedatur. Si paciscatur creditor, ne intra annum pecuniam petat, intellegitur de hypotheca quoque idem pactus esse. Si conuenerit, ut pro hypotheca fideiussor daretur, et datus sit, satisfactum uidebitur, ut hypotheca liberetur. aliud
Abbreviated transcription (Latin):
treb̾ati ait. inpetigiosũ moebosum ñ eẽ.
si eo m̃bro nͥ inpetigio ẽẽt tq̃ recte utatur.
et mͥ uera iuidetur drebatii sententia
Spadonem morbosum ñ cẽ. n uitiosum.
a nis mͥ uidetur. s sanum cẽ sicuti illum

Expanded text:
Trebatius ait impetiginosum morbosum non esse, si eo membro, ubi impetigo esset, aeque recte utatur: et mihi uidetur uera Trebatii sententia. Spadonem morbosum non esse neque uitiosum uerius mihi uidetur, sed sanum esse, sicuti illum,
Abbreviated transcription (Latin):
animi intio aliquos sanos ẽe intellig̾e
debere Alioquim in quid futimim ut
infinito hc rõe multos sanos ẽẽ negar¬
ennis. ut puta leuem sr̃stitiosum. iri¬
cundum. ꝯtumicem ⁊ ñ ꝙ mili sũt
aĩ intia magis .n. de corporis Dontate ꝙͣ.¬

Expanded text:
animi vitiis aliquos sanos esse intellegere debere: alioquin, inquit, futurum, ut in infinito hac ratione multos sanos esse negaremus ut puta levem superstitiosum iracundum contumacem et si qua similia sunt animi vitia: magis enim de corporis sanitate
Abbreviated transcription (Latin):
axte ꝓcurator in rem suam exstit̾it.
rastiscendo inutilẽ facit sibi ĩ pothoca¬
ram accõm in tm̃ ut putem recte dici
⁊ dño litis hoc casu noc̾e hanc exceptio¬
ĩ dnaso pign̾i sit. quecumq fundieiꝰ
ꝑs a quolibet enis possore petatur. dimi¬
idia non recte pedetur. ¶Si plres¬
res dederint ꝓindunso ⁊ cum unocr¬
editor paciscatur ne ypodece sint. dem̃
ab eo petat. ⁊ si iscum quo pictus sit
An pacissi possint fiłs̾. s seruus. neres
ter ꝯpochecam accepunt. ⁊ hañt lib̾ã
adiminstratom̃ iudeamus. an qm̃ad̾

Expanded text:
procurator in rem suam exstiterit, paciscendo inutilem sibi faciet hypothecariam actionem, in tantum, ut putem recte dici et dominis litis hoc casu nocere hanc exceptioindiuiso pignori sit, quaecumque fundi eius pars a quolibet possessore petatur, dimidia non recte petetur. Si plures dederint pro indiuiso et cum uno creditor paciscatur, ne hypothecae sit, deinde ab eo petat, etiamsi hic cum quo pactus est An pacisci possint filius familias et seruus, ne res iter hypothecam acceperint et habent liberam administrationem, uidea
Abbreviated transcription (Latin):
si minus. ñ. ÷ ideo noũtum de errone ÷ fi¬
giti excipitur. lioc .n. aĩ iutium ÷ ñ cor¬
poris sunde ꝑdam unñta paiuida ⁊̃ calcitro¬
sa morbosis ñ eẽ admĩranda dixerunt.
aninu enuim non corporis uitium ẽẽ:
In sũma si ꝗdem aĩ cmmado uittum est

Expanded text:
tim de errone et fugitiuo excipitur: hoc enim animi uitium est, non corporis. unde quidam iumenta pauida et calcitrosa morbosis non esse adnumeranda dixerunt: animi enim, non corporis hoc uitium esse. In summa si quidem animi tantum uitium est,
Abbreviated transcription (Latin):
mii salua eĩ ꝑign̾is sui ꝯsenserit:
¶S ⁊ si ir̃e uendid̾it creoitor sic tñ uenoti¬
onem fecit ne disced̾et a pignore uͥ ei sa¬
tis fut. ad̾. enit exreptõm ei ñ nocere:
¶D ⁊ si ñ ꝯsenserat. pignus uenundari

Expanded text:
i salua causa pignoris sui consentire. sed si ipse uendiderit creditor, sic tamen uenditionem fecit, ne discederet a pignore, nisi ei satisfiat, dicendum erit exceptionem ei non nocere. sed et si non concesserat pignus uenumdari,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ⁊ satͥfecisse ꝓdest. qr sibi ĩ putare d
creditor qui sat̾ factõm admisit iuoe
solutoĩs: atqui ñ admittit satis fac¬
dõm s solutom desidit. culpandus ñ
¶In sat̾datoẽ aũt ñ utimuratilini suũ¬

Expanded text:
satisfecisse prodest, quia sibi imputare debet creditor, qui satisfactionem admisit uice solutionis: at qui non admittit satisfactionem, sed solutionem desiderat, culpandus non est. In satisdatione autem non utimur Atilicini s
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ne ex alieni iaccura sibi lucrũ adh̾rat:
Imi ÷ si innores fructus forte petens a fi¬
deuissore creditor abstitit. imuiu̾sos. in q̃n¬
tititem debitam accepto fe debebit:
et cum ꝑ imuriam uidicis dño rem que
debitoris non fuiss abstuliss creditor aĩ
obligatam ssbi ⁊ auereretur an soluto
debito restitui enm oport̾et debitori Sxex.¬

Expanded text:
netur, ne ex aliena iactura sibi lucrum adquirat. nam et si maiores fructus forte petens a essore creditor abstulit, uniuersos in quantitatem debitam accepto ferre debebit: et cum per iniuriam iudicis domino rem, quae debitoris non fuisset, abstulisset creditor quasi obligatam sibi, et quaereretur, an soluto debito restitui eam oporteret debitori, Scaeu
Abbreviated transcription (Latin):
sic diffintum ẽẽ ħĩtum cinusq corporis
cõ natumã qui usum eiꝰ ad id fec̾at det̾iorẽ d
cuiis cã iatura nobis eiꝰ corporis sanitatẽ
dedit. id aũt altas in toto corpore alus in
ꝑtem accid̾e solet qr totius corporis morbus :
differt. ut puta siꝗs lulb sit. nmhũ
iutiosum mag̾ ẽẽ. quam morbosum.
ego puto eoiles collende dubitatoĩs grãbis

Expanded text:
finitum esse habitum cuiusque corporis contra naturam, qui usum eius ad id facit deteriorem, cuius causa natura nobis eius corporis sanitatem dedit: id autem alias in toto corpore, alias in parte accidere namque totius corporis morbus esdifferre, ut puta si quis balbus sit, nam hunc uitiosum magis esse quam morbosum. ego puto aediles tollendae d
Abbreviated transcription (Latin):
liseranto ¶ defensor absentis canti¬
onem iudieltũ solui p̾stit̾it᷑. in dn̾m n¬
ditio posdea translado figenissores oł rem
iudicitam quos defensor dedit ñ tenebũ¬
turꝰ. nec pignora q̃ dederint:
gͥnus apossore petierit.⁊ possõr litis es¬

Expanded text:
s cautionem iudicatum solui praestitit: in dominum iudicio postea translato fideiussores ob rem iudicatam quos defensor dedit non tenebuntur nec pignora quae dederuntgnus a possessore petierit et possessor litis aes
Abbreviated transcription (Latin):
desf Nytuit semꝑnio fundũ ꝑignori
dedit ⁊ eunẽ fundũ postea gaẏo seyo pig¬
nori dedit. ita ita idem tituis semꝑnio ÷
gaẜo seyo eundem fimoum in assem̃ uen¬
didit. ab pign̾i añ dedert. ĩ solidũ smodis
q̃ro an nendoe int̾posita uis ꝑignoris ex
ĩucem pign̾atitã accõm eos non habere.
tytius seyo peccãm sub pignore fundi ded¬
it ꝙ fundus cum eẽt rei .p. obligatus añ¬

Expanded text:
. Titius Sempronio fundum pignori dedit et eundem fundum postea Gaio Seio pignori dedit, atque ita idem Titius Sempronio et Gaio Seio fundum eundem in assem uendidit, quibus pignori ante dederat in solidum singulis. quaero, an uenditione interposita ius pignoris exsinuicem pigneraticiam actionem eos non habere. Titius Seio pecuniam sub pignore fundi dederat: qui fundus cum esset rei publicae an
Abbreviated transcription (Latin):
eam uendidit. uidenus an p̾tium ad̾
p̾cepit creditoe liberet debitorem ꝑsona¬
li accõe pecc̃ẽ credite. quod xe s detur.
si ealege uendidit ne euictoĩs noĩe obli¬
garetur. ꝙ ex ce̾tu tali quali quali obli¬
gõe a debitore int̾posita certe exoĩ ꝯccoe
cuis redactum id p̾cium eaus ꝓfic̾et deb¬
itari quam creditoris lucro ced̾et ¶Set
as̃tum adem ad creditorem debitor libe¬
ratur. quͣtum xo ad diñ rei si necdũ
rignus euictum est. uł ad emꝑtorem
post eiuccõm ipẽ debitori utili accioe cene

Expanded text:
deamus, an pretium quod percepit creditor liberet debitorem personali actione pecuniae creditae. quod uere responderetur, si ea lege uendidit, ne euictionis nomine obligaretur, quia ex contractu et qualiquali obligatione a debitore interposita certe ex occasione eius redactum id pretium aequius proficeret debitori, quam creditoris lucro cederet. sed quantum quidem ad creditorem debitor liberatur: quantum uero ad dominum rei, si necdum pignus euictum est, uel ad emptorem post euictionem ipsi debitor utili actione tene
Abbreviated transcription (Latin):
cam uenditor nuĩrata sibi ꝑte p̾cii. p̾diũ
quod uemerat pignori accepiss ac postei
pesionum p̾cium emptori lit̾is ad eum
musis donass eo qr defuncto dontõmi ꝙ¬
b dam modis ĩutilem ẽẽ ꝯstibit. utre ꝑig¬
successerat ĩ locum uenoitoris a ꝑinit.
cuiꝰ pignoris sdlutum c̃ẽ paccũ pͥa nolũt¬

Expanded text:
Cum uenditor numerata sibi parte pretii praedium quod uenierat pignori accepisset ac postea residuum pretium emptori litteris ad eum missis donasset, eoque defuncto donationem quibusdam modis inutilem esse constabat. iure pigsuccesserat in locum uenditoris, apparuit, cuius pignoris solutum esse pac
Abbreviated transcription (Latin):
suffic̾e .ni. qd pͥuilegiũ ꝓductoĩs poidit¬
gnori acceꝑint. puto deb̾e dici pͥfendos do¬
inino iure ꝑignoris ¶ Sũ aũt duõ su̾
huᷤᷤ ꝙ in pot̾ate eiꝰ sunt de̾beatur utiq e
tͥbuendum:Si si dno płes ue diĩ sñt
utiq oĩb tͥbuctur ꝓ rata debiti sui¬
Qõ aũt totum ꝑeciliũ utuit intͥbutum
s id dũtarat. qd exea m̃ce ÷ sũ m̃ces
inanent. su p̃tium esꝵ receptũ ÷ con¬
uersum ue est in peculium:¬
S. ⁊ siadlinc debeitur m̾cis noĩe a ꝗb: dã
ꝓb solebat seruus distrabere hoc
quoq tribuetur. ꝓ ut fu̾it receptian¬
Si. pp̃. m̾cem seruus iste in tab̾na huĩt ĩstr¬
unũtum an loc. quor tͥbuitu ⁊ lab̾o.at.⁊łi

Expanded text:
ufficere enim, quod priuilegium deductionis perdiditgnori acceperint? puto debere dici, praeferendos domino iure pignoris.Siue autem domino siue his qui in potestate eius sunt debeatur, utique erit tribuendum.Sed si duo pluresue domini sint, utique omnibus tribuetur pro rata debiti sui.Non autem totum peculium uenit in tributum, sed id dumtaxat, quod ex ea merce est, siue merces manent siue pretium earum receptum conuersumue est in peculium.Sed et si adhuc debeatur mercis nomine a quibusdam, quibus solebat seruus distrahere, hoc quoque tribuetur, prout fuerit receptum.Si praeter mercem seruus iste in tabernam habeat instrumentum, an hoc quoque tribuatur? et Labeo ai
Abbreviated transcription (Latin):
aut. in utrlibet exilł dabitur actio ¶Essi
alt̾ sct. alt̃ gnorit. ieum qui scit dabit
accio deducetur tñ solidum qd̾ ei ⁊ ignori¬
ip̃e de poculio auenitus ẽt. solidũ sd̾ ei debet᷑
deduc̾etur. ⁊ it uił scͥbit. ł .iii. dig̃

Expanded text:
ni, in utrumlibet ex illis dabitur actio: at si alter scit, alter ignorauit, in eum qui scit dabitur actio, deducetur tamen solidum quod ei qui ignoraipse de peculio conuentus esset, solidum quod ei deberetur deduceretur, et i
Abbreviated transcription (Latin):
ercercelat hu̾it lib̾tum p̃̾positũ. is ga¬
yͥo seẏo cauit ĩ ħ u̾ba. dccautns t̾min¬
alis rem agens octaui felicis. comitio
fclitio salt̃. hẽs penes m̃sam patroni
mei deuarios mille. quos denarios uob
est lutio titio defimcto sũ ħrde. boniᷤᷤ¬

Expanded text:
exercebat habuit libertum praepositum: is Gaio Seio cauit in haec uerba: 'Octauius Terminalis rem agens Octauii Felicis Domitio Felici salutem. habes penes mensam patroni mei denarios mille, quos denarios uobis est, Lucio Titio defuncto sine herede boni
Abbreviated transcription (Latin):
cuo uł tet̾ ore fco ẜuo dompnũ
ad uirũ ꝑtinebit qr quod alt̾ n
emptura ñ fuit nͥ pectuma aui¬
ro accepisset ħ ꝯsũptũ ei ꝑuit.
qui tonauit si moto ĩ reꝵ nͣ eẽ.

Expanded text:
tuo uel deteriore facto seruo damnum ad uirum pertinebit: quia quod al‹i›ter emptu‹ra› non fuit, nisi pecuniam a uiro accepisset, hoc consumptum ei perit qui donauit, si modo in rerum natura
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ E ciom cũ detrahere sũmłi¬
osulti ꝙ dedistrabentib negoĩ¬
ascõis causa occurrit.
⁊̃ rem eius impenderit uir fc̃iũ
bent ⁊ pot̾ ea uendicare nec qͥc¬
q̃na defert quod ampla. legͣ¬
ta abuxore ei relicta st̃.
at post morte ꝑtitus fũdum
ꝑuenire eum patri cradidit uti
post morte restituatur filio / q̃¬
io andonacio tibi indeatir uti¬

Expanded text:
 etiam eum detrahere sine muliconsulti, quod detrahentibus negotiationis causa occurrit. in rem eius impenderit uir, facti,et potest ea uindicare: nec quicquam refert, quod ampla legata ab uxore ei relicta sunt.at, post mortem patris fundum peruenire, eum patri tradidit, uti post mortem restituatur filio. quaero, an donatio tibi uideatur, ut ni
Abbreviated transcription (Latin):
ta. nͦ eĩ furtiũ est ꝙ scientedo¬
mino inclusũ eg
etur uli. reu̾sa erat adeunder de¬
inde diuorciũ fecerat lac̃co ⁊ tre¬
bellrꝰ int̾t̾entiam t̃mecenatem

Expanded text:
nim furtiuum est, quod sciente domino inclusum esteretur: mulier reuersa erat, deinde diuortium fecerat.Labeo: Trebatius inter Terentiam et Maecenatem
Abbreviated transcription (Latin):
sum sit. ¶ Qssitũ ÷ de sententa dicẽda
⁊ dcm̃ ÷ ñ quaͣlibet licet deꝗb dĩ uariatũ
sit. ⁊ puto fe ñ ꝯmitti si dicat ad ĩudicen
arbitͥum ire. ne fiis ñsit. Q si ħ modo
di̾it ut arbito ruplii meui fundus
tind̾etur. aut sat̃datio detur. ꝑend̾ esse
bit̾a. aut ĩ alios int̾osi iniinicos. agenti

Expanded text:
sum est. Quaesitum est de sententia dicenda, et dictum non quamlibet, licet de quibusdam variatum sit. et puto vere non committi, si dicat ad iudicem arbitrum ire, ne finis non sit: quod si hoc modo dixerit, ut arbitrio Publii Maevii fundus traderetur aut satisdatio detur, parendum esse bitria, aut in alios interdum i
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝑasd̾e. Sunt tñ ꝗ de isto ñ recte dubi¬
tant. qui utiq nlło modo dubitãt. si de
Illud ĩ pͥa sr̃e pot̾ disꝑici ansi añ ꝯꝓmi¬
sit legatus. cogendus sit arbit̾ siua̾m
cale erit auale si accõm uelit dictare. pdͥ fa
ut arbit̾ siua̾m dicat. ntĩ sise defendit.¬
¶ Si is fadiat ꝯtrolisiã h̾rditatis ꝗ cũ defũc¬
to ꝑpmiserat futurũ ÷ pͥiuditiũ ħroi

Expanded text:
retur peragere. sunt tamen qui de isto non recte dubitant: qui utique nullo modo dubitabunt, si de illud in prima specie potest dispici, an, si ante compromisit legatus, cogendus sit arbiter sententale erit, quale si actionem uelit dictare, quod faut arbiter sententiam dicat, quam si se defendat.Si is faciat controuersiam hereditatis, qui cum defuncto compromisera
Abbreviated transcription (Latin):
tiactat. si is sit locus ĩ quem alt̾ ex li¬
digadoeib houeste uenire ñ possit alt̾
rossit. ⁊ is ñ uesut. ⁊ sñ sui turpituoi¬
ne ꝯuerare possit. ⁊ is uen̾it. qd̾ ĩ hones¬
te uen̾it. an ꝯmittaturpena ꝓpmissi

Expanded text:
tractat, si is sit locus, in quem alter ex litigatoribus honeste uenire non possit, alter possit, et is non uenerit, qui sine sua turpitudine eo uen‹i›re possit, is uenerit, qui inhoneste uenerat, an committatur poena compromissi
Abbreviated transcription (Latin):
nec si oix̾it. penc crecutõm dandã de pecto
putit octauenus ¶S an si liber cũ eo cõ¬
. ꝓmiserit. executio adsisus lib̾umdetur.
uideamus. si magͥ ÷ ut ñ detur:¬
Itẽ si quis rome ꝑꝓmisserit. mox romã
ĩ legatõm ueu̾it. ñ ÷ cogendus arbit̾ sen¬
tentiã orẽ. ñ mag̾ quã cog̾etur si litem
m̃ xestatus eẽt. nunc eam exctere. nec

Expanded text:
ecutionem dandam de peculio putat Octauenus. sed an, si liber cum eo compromiserit, exsecutio aduersus liberum detur, uideamus: sed magis est, ut non detur.Item si quis Romae compromiserit, mox Romam in legationem uenerit: non est cogendus arbiter sententiam dicere, non magis quam cogeretur, si litem ante contestatus esset, nunc eam exercere: nec
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃. dũsus sutĩm arp̾it̾ fit. si peditur ab eo
amio arbit̾ peti uetuit. Qͥd gͦ si a fideiussoee
ciꝰ petatur. anpena comittatur. ⁊ puto mt¬
ci ⁊ ita sib̾ scͥbit. s si cũ fidetussore ppirisit¬
ditium deoucat. qdã dicunt p̾corem ñ int̾ue¬
nire adcog rend̾ arbitĩ sinãm drẽ. ꝙ pera¬

Expanded text:
.Aduersus sententiam arbitri fit, si petatur ab eo a quo arbiter peti uetuit. quid ergo si a fideiussore eius petatur, an poena committatur? et puto  a reo petit. sed si cum fideiussore compromisi etdicium deducat, quidam dicunt praetorem non intervenire ad cogendum arbitrum
Abbreviated transcription (Latin):
cãm suam ꝯmiserat. ⁊ doli clautula pot̾it
ꝯueniri. uł si adu̾sariũ cillide catũuer̾at.
⁊ oiõ si in luc lite dolo u̾sacur locũ he̾bit ex
stipulatu actio ⁊ idõ si uelit de dolo accõm
excercere adũsarius. ñ debebit cũ hãt ex

Expanded text:
la poterit conueniri, uel si aduersarium callide circumuenit, et omnino si in hac lite dolose uersatus est, locum habebit ex stipulatu actio: et ideo si uelit de dolo actionem exercere aduersarius, non debebit, cum habeat ex
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erit pectã ꝓꝓmissa. pp̃. int̾cessõm.
¶Sũpiraa rei ÷ ut p̾tor se ñ int̾ponat. sũ ĩ ĩc¬
tio nlłm sit ꝓꝑmissc̃i. sũ sit. s pendeat. an
ereo pena engi pot̃. sũ poster defitrat pera.
soniꝓmesso soluto. die mocte. acceꝑtilatoẽ
uioitio. pacto ¶sat̾datõ subueniente uide¬
ĩdulgetur.cͦ. sacris sacdotes uicare opoe¬
tet. oet̾m si poster suscepit. iste quo oĩ
si ꝑ erroeẽ de famdsd desuto ad arbitrũ ⁊t̃
uł de eare de qua puplicũ indiciũ ꝯstitutũ¬
⁊ ult̾i si de ad ultiis sictarus ⁊ similib¬

Expanded text:
cessionem. Summa rei est, ut praetor se non interponat, sive initio nullum sit compromissum: sive sit, sed pendeat, an ex eo poena exigi potest: sive postea deficiat poena compromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto. Sacerdotio obveniente videindulgetur, cuius sacris vacare sacerdotes oportet. ceterum si postea suscepit, iste quoque omsi per errorem de famoso delicto ad arbitrum itum est, vel de ea re, de qua publicum iudicium sit constitutum, veluti de adulteriis sicariis et similib
Abbreviated transcription (Latin):
cieras tonas cõis cã ccta sit irt
uulgato obligatõ ilła est nei
post decretũ sẽnatus eniolu m̃t̃
calibo̾litas ut. acc̃o pro socio cõ
da ño it iocirio gͥ pro idocio

Expanded text:
cta sit, iure uulgato nulla est, nec post decretum senatus emolumentum ea liberalitas, ut actio pro socio consda non sunt. idcirco igitur pro socio
Abbreviated transcription (Latin):
ri donauit deinde eum penitia ⁊
mox desuc penit̾re dicend̾ est doua¬
cionez ualere ut suppremũ eius sio¬
temꝰ iudiciui que admodũ c̾ca r̾ĩ¬
omic̃a solemꝰ dr̃e uł iulegotis cũ
de doloi excertõe oppõita tractamus
reuocandi pot̾ate tribuimꝰ su
appeat defuctu euident̾ reuocasse
uolũtate Quod ũ inobsturo sit
procliuior. d esse uidex ad ꝯprobã¬
dam donacõem. ¶Si maritus ea
que donau̾at uxori pignori dedĩt
utiq eum penitiuile dicemꝰ lic
uellet adhuc donatu fing̾e ĩ pos¬
sesionemi postea p̾cariam młrei
remansisse parata ꝙ esse satisfãt¬
acõem. nam si abinicõ. ei rentod¬
ligata ħ aĩo donass dr̃em uini ba¬
bere donascione ut ꝑata sit sit̾¬
facere młr br̃et doli excepcõem qn.¬

Expanded text:
ri donauit, deinde eum paenituit, mox desiit paenitere, dicendum est donationem ualere, ut supremum eius spectemus iudicium, quemadmodum circa fideicommissa solemus, uel in legatis cum de doli exceptione opposita tractamus,reuocandi potestatem tribuimus, si appareat defunctum euidenter reuocasse uoluntatem: quod si in obscuro sit, procliuior esse debet iudex ad comprobandam donationem. Si maritus ea quae donauerit pignori dederit, utiqueuellet adhuc donatum? finge in possessionem precaria‹m› mulierem remansisse paratamque esse satisfaualere: nam si ab initio ei rem obligatam hoc animo donasset, dicerem uim habere donationem, ut parata satisfacere m
Abbreviated transcription (Latin):
hitis facit m̾ s maritał affect̃o
ui tñ donator prius cecesẜit tñc do¬
nasc̾o ualebitSi ambo ab hostib
capti st̃ ⁊ qui donanit ⁊ qui conatũ
est. Quid dicem It prius istud uolo
tractare. or̃o si an̾ mors ꝯtingit ei
cui donatũ est nłliꝰ mom̃ti donasci¬
onem esse uoluit gꝰ si ambo dece¬
sẜint. Quid dicemꝰ ganfagio for¬
te. uł ruina. ul incendio ⁊ siꝗde
possit aꝑꝑere quis añ sp̃m posunit er¬
cił est q̃o ⁊ mag puto donacoem
ualuisse ⁊ id exñbis oronis defendi¬
mus ait eĩ. oracio. si prior uita d̾
it cũ simł. decesẜ intspro inde uttis¬
simedr̃. utrasq ualere donascione ᷤ
si forde mincem donascionib fcis si

Expanded text:
ium facit, sed maritalis affectio: si tamen donator prior decesserit, tunc donatio ualebit. Si ambo ab hostibus capti sint et qui donauit et cui donatum est, quid dicimus? et prius illud uolo tractare. oratio, si ante mors contigerit ei cui donatum est, nullius momenti donationem esse uoluit: ergo si ambo decesserint, quid dicemus, naufragio forte uel ruina uel incendio? et si quidem possit apparere, quis ante spiritum posuit, exio est. et magis puto donationem ualuisse et his ex uerbis orationis defendimus: ait enim oratio 'si prior uita decit, cum simul decesserint. proinde rectissime dicetur utrasque donationes ualere, si forte inuicem
Abbreviated transcription (Latin):
retur. s ꝯ̾stante m̾io donator dete¬
ib̾it ⁊ pot. defendi ualere quod sidi¬
uocciu nõ int̾cesẜit si trumscłm¬
int̾uenit. profecto uales it donacꝭ
si fuuuiscłm. qui euit Simłr et
maritus diu seorsui quidem bita¬
u̾m s bonore in uicem ñn heãt

Expanded text:
ret, si constante matrimonio donator decesserit? et potest defendi ualere. Quod si diuortium non intercesserit, sed friuusculum, profecto ualebit donatio, si friu‹u›sculum quieuit. Si mulier et maritus diu seorsum quidem habitauerint, sed honorem inuicem mat
Abbreviated transcription (Latin):
x. petenta q̃ admodu si ularee
empta det̾ior fc̃a ẽ ux grex ur
carrum ⁊ aliqua ꝑs inde ꝓilleti
sa diu̾sis ħ solum petend̾ quarti
sit emptũs qmͣ ipef ¶ Iuua¬
nui putasse pop̾ teifert siquid
ito tonatis młre em̾̃it acquisis¬
aec forte legat᷑u urhrditatem
aut partus edicus ẽet eoquoq noie
ꝯstat sĩ añ qua auiro aninũ acci¬
ppet młr ip̃a desuo aut ⁊ mutuata
ex antiuo ꝯsumptu ¶ Alud recte
tc̃m. celsus ait ñ dotis usuras anu¬
uas uror stipusata. sic licet eitĩ
debeantur qr tñ qͣl de annuo ouẽer¬
it peti quide dotis iudicio nõ pouł¬
unt ꝯpensari aut possũt idei gͦi
donata emꝑtũ ẜũ uendiduset i¬
⁊ aliu emisset post̾i̾ore picłs mł¬
ieris esse fultimꝰ itripũt quod
nõ est ĩ lic nõ exremaritiem¬
ptus sit ¶Siuxori mrlana don¬
au̾t ⁊ ex ea lana uestam̃ta sibi ꝯ¬
fec̾it uxoris ẽẽ uostim̃ta lateor

Expanded text:
res empta deterior facta est, vel grex vel carrucha et aliqua pars inde perisset: si diversis, hoc solum petendum, quanti sit emptus qui superest. Iulianum putasse Pomponius refert, si quid ito donatis mulier adquisisset forte legatum, hereditatem aut partus editus esset, eo quoque nomine nstat, si antequam a viro annuum accipex annuo consumptum. Illud recte dictum Celsus ait: si dotis usuras annuas uxor stipulata sit, licet ei non debeantur, quia tamen quasi de annuo convenerit, peti quidem dotis iudicio non possunt, compensari autem possunt: idem ergo donata emptum servum vendidisset et alium emisset, posteriorem periculo mulieris esse Fulcinius scripsit: quod non est verum, licet non ex re mariti emptus sit. Si vir uxori lanam donavit et ex ea lana vestimenta sibi confecit, uxoris esse vestimenta Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
it cebet dici donacione adhora¬
cioner nõ ꝑeitin̾s ⁊ idoinfirri do¬
uostione ¶Euponsus irons e do¬
nuit intempus matͥmdn doua¬
ta tonacione quanis int̾irur

Expanded text:
rit, debet dici donationem ad orationem non pertinere et ideo infirmari donationem. Si sponsus sponsae donaverit in tempus matrimonii collata donatione, quamvis inter virum
Abbreviated transcription (Latin):
cio ualebit na ⁊ si morris cã don¬
are potũit cui testari ꝑmissum
Quiod ait oraco ꝯsũssuse sic ac¬
ciptre debemꝰ ne hiis qui donas¬
ciore acdeꝑit locuplecior rc̃c sic

Expanded text:
io ualebit: nam et mortis causa donare poterit, cui testari permissum est. Quod ait oratio 'consumpsisse', sic accipere debemus, ne is, qui donationem accepit, locupletio
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipectand esse̾ quãti mancipia.
est st̃ s ꝙͣtũ ex precio donascõis
cũ sit remissũ sũ dubio licet am
io ur abuxore mĩotis em̾e sm̃sit
amims donandi ¶Siuir urori uł
N quid uẽdid̾it u̾o p̾cio ł dõaciõis
cã pasiscantur nequid uẽditor ob
eam rem p̾stet udend̾ est ꝙͦ de ea.
Lendiscõe agatur utr̃ res uen̾it ⁊
totũ negociu ualeat a nu̾o sola
pac̾co irrita sit quẽ ad mod̾ irrica
esset sipost ꝯͣcta empcione nouo
ꝯfilio unto id pactũ suis il actum
⁊ inus est pactu dui tarat irrit̾
esse idem diceniꝰ si donastõis cũ pa¬
ireori ĩ dier d sñ metu dõati¬
ons presens solu̾e pot̃ qͣmꝰ¬
retenta poccumia sentire pot¬
it ¶ Quod legarus mic̾ aut
ititatis nõie reucturus esꝑo¬
ore alt̾ius alt disponoretur ũ
di maliuolos ne alter locupleti¬
or fieret ¶ Si uir urori miꝰ
ĩmodicũ Ralendis martus aut
natan dre deduset conaciõe. s
aimipensos quos fecĩt nłł ꝙͦ¬

Expanded text:
 spectandum esse, quanti mancipia sint, sed quantum ex pretio donationis causa sit remissum: sine dubio licet a uiro uel uxore minoris emere, si non sit animus donandi. Si uir uxori uel contra quid uendiderit uero pretio et donationis causa paciscantur, ne quid uenditor ob eam rem praestet, uidendum est, quid de ea uenditione agatur, utrum res uenierit et totum negotium ualeat, an uero ut ea sola pactio irrita sit, quemadmodum irrita esset, si post contractam emptionem nouo consilio inito id pacti fuisset actum. et uerius est pactum dumtaxat irritum esse. Idem dicemus, si donationis causa pauxori in diem debet, sine metu donationis praesens soluere potretenta pecunia sentire potuerit. Quod legatur‹u›s mihi aut hereditatis nomine relicturus es, poore alterius alter despoliaretur, non quasi maliuolos, ne alter locupletior fieret. Si uir uxori munus immodicum calendis Martiis aut natali die dedisset, donatio est: sed si impensas, quas faceret
Abbreviated transcription (Latin):
morte inc̃oria eiꝰ dampͣta sit regas¬
uocabitur donatio quãius ea queͣd
anis donau̾it ualeant sꝙĩ mortis.
cã donau̾it Si miles uxori condos¬
au̾it de castrentib bonis ⁊ sũit boͤ¬
dampͣtus qr ꝑmissũ est ei eit de
hus testari ux simodo impet᷑uit
ut testetur cũ damp naretu cõi¬

Expanded text:
mortem memoria eius damnata sit, revocabitur donatio: quamvis ea quae aliis donaverit valeant, si non mortis causa donavit. Si miles uxori donaverit de castrensibus bonis et fuerit damnatus, quia permissum est ei de his testari si modo impetravit ut testetur cum damnaretu
Abbreviated transcription (Latin):
at. qd̾ dic̾et eũ dediuidenda ħroitate
it̾ se ⁊ coh̾rdes ñ tm̃ res. s ⁊̾ lib̾tos di¬
uisisse. ⁊ alim̃ta q̃ dari testatoe c̾tis
lib̾cis uessiss ulło .n. iure id eũ fecisse
Ex dũiso R. debatur ꝯsensisse eos diui¬
ħioni ⁊ multis annis alim̃ta .ẜ. diui

Expanded text:
iceret eum de diuidenda hereditate inter se et coheredem non tantum res, sed et libertos diuisisse et alimenta, quae dari testator certis libertis iussisset: nullo enim iure id eum fecisse. ex diuerso respondebatur consensisse eos diuisioni et multis annis alimenta secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nͥl ĩ diuisũ reliꝗss recci dici ex uolũtite
defũcti collatõm dotis cessare¬
Seruo lib̾datẽ dedit. ⁊ erat annor.x. cũ¬
erit annoꝵ .ꝑr. cidẽ exdie moetis sue quo¬
aduuu̾et cibarioe. noĩe denarios denos ues
ficauit. qͣsitũ ÷ an utile eẽt cibarior noĩẽ
uestim̃tos. q legatũ cũ stbit̾ añ lib̾tatis

Expanded text:
nihil indiuisum reliquisset, rectius dici ex uoluntate defuncti collationem dotis cessare.Seruo libertatem dedit qui erat annorum qutriginta', eidem ex die mortis suae quoad uiueret cibariorum nomine denarios denos, uesficauit: quaesitum est, an utile esset cibariorum et uestiariorum legatum, cum Stichus ante liberta
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ Lutius ⁊ citia frẽs emancipati a
patre adulti curatores accexunt. hii cõ¬
munes peccãs exredditib redactas sĩgłis¬
iutͥmoniũ diuiserũt. ⁊ post diuisionẽ
citi soror lutio fr̃i suo ceꝑit qõm mou̾e
minus quam dimidia ꝯsecutus sit. q̃ro
andidie ꝯpetat adu̾sus frem̃ actio. pauł¬

Expanded text:
Lucius et Titia fratres ‹e›mancipati a patre adulti curatores acceperunt: hi communes pecunias ex reditibus redactas singpatrimonium diuiserunt: et post diuisionem Titia soror Luminus quam dimidiam consecutus sit, quaero, an Titiae competat aduersus fratrem actio.Pau
Abbreviated transcription (Latin):
ia expłoeabis.⁊ si quid tale comperis
idatẽ facinoris. si ꝗo possit inderi sentire.
ꝯmuserit. suplitio assitiendus sit scimi
aũt ex lit̾is tuis cognoiiumus. tali ei mi
uilla custodutur recte facturus nob̃

Expanded text:
r explorabis et si quid tale compereris, itatem facinoris, si, cum posset uideri sentire, commiserit, supplicio adficiendus sit. cum autem ex litteris tuis cognouerimus tali eum louilla custodiatur: recte facturus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uł cum huic adiectoẽ is eistimabit ꝗd
sit ꝑtium sua. ñ umponitur necessi¬
tas ꝓconsuli uł legato suscipiende ca¬
nitoĩs. quãuis ñ sit adiectũ is excumib¬
it quid sit ꝑtium sua. s is eistimare
deb̾et utrum ipẽ cõgnoscat an iudicẽ¬

Expanded text:
 cum hac adiectione 'is aestimabit, quid sit partium suarum', non imponitur necessitas proconsuli uel legato suscipiendae cognitionis, quamuis non sit adiectum 'is aestimabit quid sit partium suarum': sed is aestimare debet, utrum ipse cognoscat an iudice
Abbreviated transcription (Latin):
tai̾t. ĩ ꝑsona eius ꝗ ꝑicidiũ admis¬
erat. utrii simulito furore faciꝰ
it ꝯtinua m̃tis alienatõe omni ĩteli¬
ectu cireat. nec sub ulla suspitio ma¬
trẽ ab eo simmulantiũ clem̃tie occilam
potes de mado pene eiꝰ dissi mulare cum
satis furore iꝑsd pumiatur. ⁊ tm̃ dili¬
gentius erit custodicudus. acsi putab̾
etam uincło cohercendiis erit qm̃¬

Expanded text:
t in persona eius, qui parricidium admiserat, utrum simulato furore facinuut continua mentis alienatione omni intellectu careat, ne‹c› subest ulla suspicio matrem ab eo simulatione dementiae occisam: †potes de modo poenae eius dissimulare, cum satis furore ipso puniatur. et tamen diligentius custodiendus erit ac, si putabis, etiam uinculo coercendus, q
Abbreviated transcription (Latin):
Nomp̃ I ur̃e succissi ÷ patut ꝓfilu ami¬
ssa solatu ĩ loco succcdet. si redd̾etur ei dos ab
ip̃o ꝓfecta ne ⁊ filie munse ⁊ pecunie damp¬
num sentiret. ¶ Si pat alienũ fund̾ bo¬
na fide emptũ indotem dedit. ab ip̃e ꝓfect᷑
intelligitur. si indocem dandã curũ uentꝰ

Expanded text:
num.Iure succursum est patri, ut filia amissa solacii loco cederet, si redderetur ei dos ab ipso profecta, ne et filiae amissae et pecuniae damnum sentiret.Si pater alienum fundum bona fide emptum in dotem dedit, ab ipso profectus intellegitur.Si in dote danda
Abbreviated transcription (Latin):
sũ marit᷑. su ꝗs alins dephendisse ꝓponatur
iudetur notata s ⁊ sũ in domo mariti .ł. pat¬
ris sui dep̾bensa sit. er̃ notata .ẜ. u̾ba legis:¬
filii ciuĩ eoꝵ er̃ neqs eo. sponsam uxorẽ ue nes¬
ciens dolo maso bẽdo lib̾cinm aut eum q̃ ip̃a
tꝰ ue pat̾. mnat̾ue. arcẽ ludricã facit. fec̾it q
ne ue senatoris filia neptis ue exfilio ꝓ noe¬
tis ue. ex nepte filio nado uita libtino ei ue qͥ
ip̃ẽ cͦ. ue pat̾ mat᷑ue. artẽ ludricã fec̾it. spon¬
si nupta uesciens dolo milo esto neue qͥs eoꝵ

Expanded text:
ue maritus siue quis alius deprehendisse proponatur, uidetur notata: sed et si non in domo mariti uel patris sui deprehensa sit, erit notata secundum uerba legisorum est erit, ne quis eorum sponsam uxoremue sciens dolo malo habeto libertinam aut eam, quae ipsa cuiusue pater materue artem ludicram facit fecerit. neue senatoris filia neptisue ex filio proneptisue ex nepote filio nato nata libertino eiue, qui ipse cuiusue pater materue artem ludicram facit fecerit, sponsa nup
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝯtulisse. hoc gͥ res anmuiti fiant iridei¬
int̾: infͣantur uolũtate ei indomo si an ei
tradantur s qr ñ puto hocagi int̾ uitũ
⁊ uxorem ut ad eum diñum tranffatur.
s mig̾ ut c̾tum sit in domũ ei illata. n
am er maritus rexmittit.nͥ mulieri mruse
rerum amota. si amonentis animo ma¬
ritus eas retineit. aut aderhibendũ si ñ¬

Expanded text:
se intulisse: hae igitur res an mariti fiant, uidease intulisse: hae igitur res an mariti fiant, uideaan ei tradantur?, sed quia non puto hoc agi inter uirum et uxorem, ut dominium ad eum transferatur, sed magis ut certum sit in domum eius illata, am earum maritus repromittit, nisi mulieri commissae rerum amotarum, si animo amouentis maritus eas retineat, aut ad exhibendum, si n
Abbreviated transcription (Latin):
l ego s̾e res dedo ut irã suonoĩe ĩ dotẽ
det. effitientur eiꝰ lici ñ in docẽ sint date s
ut statim fiant accirientis ansecitis mipti¬
is. Si statun nuntio misso ⁊dicam ¶Siueu
ñ statim. poto uendicire qr ince ret sunt
Si res alicui tridid̾o ut miptus secutis dotis
cui dite sinit. qr p̾. mortem ĩciput dnĩum di¬
sced̾e ab eo ꝙ dedit. qr pendet donatio indiem
ñ posse dnium ĩ uito eo faters ÷ ss. benign¬
uis fauore dotis necc̾item ĩponi ħ̾idi ꝯsen¬
tare ei qui defunct᷑ fu̾it aut si distułit .ł. abat
⁊̃ nollente .ł. absente eo dmminiũ ad mintũ ñẽ
iure grinffri ne mulier uineit indotata¬
dotit aũt cã data acciꝑe debenius ei que ĩ dotẽ
nam utulier res quas solet mussu lirẽ in
domo mariti in ĩ docem dare ĩ libellũ solẽt.
ꝯfre cronq libellũ marito offe̾. sit is subsẽ¬
bat qĩ res acceꝑit. ⁊ uelut ꝙr rografũ ei uror
retinet res q̃ liblło ꝯtientur. in domil e

Expanded text:
a suo nomine in dotem det, efficientur eius, licet non in dotem sint datae: sed e dedi, utrum ut statim fiant accipientis an secutis nuptiis: si statim, nuntio misso condicam: sin uero non statim, potero uindicare, quia meae res sunt. Si res alicui tradidero, ut nuptiis secutis dotis cui datae sunt, quia post mortem incipiat dominium discedere ab eo qui dedit, quia pendet donatio in diemnon posse dominium inuito eo fatendum est. sed benignius est fauore dotium necessitatem imponi heredi consentire ei quod defunctus fecit aut, si distulerit uel absit, etiam nolente uel absente eo dominium ad maritum ipso iure transferri, ne mulier maneat indotata.Dotis autem causa data accipere debemus ea, quae in dotem nam mulier res, quas solet in usu habere in domo mariti neque in dotem dat, in libellum solet conferre eumque libellum marito offerre, ut is subscribat, quasi res acceperit, et uelut chirographum eius uxor retinet res quae libello contine‹n›tur in domum eius
Abbreviated transcription (Latin):
noie tot dori qr ⁊ pasdici soleat nei
iuua accipiatur quod nõ esset sile
atceri. aliud est eĩ. diff̾erre exocti¬
orem. aliud abiuicio ĩ id dempꝰ stipĩ¬
ari quo matrimoniu futuri non
ut ioq ⁊ aristoni ⁊ nerorio. ⁊̃ iot qpõ¬
uo placet

Expanded text:
pacisci soleant, ne a uiua exhibeatur. quod non esse simile accepi: aliud est enim differre exactionem, aliud ab initio in id tempus stipulari, quo matrimonium futurum non sit. idque et Aristoni et Neratio et Pomponio placet
Abbreviated transcription (Latin):
ri oz. Quare ⁊ si duplũ forte ad
uiru ꝑuenerit. ide quoq admũ¬
sit. s dotis eam uec detebat mar¬
itus iucrari ex dampno inlieris. su¬
ecit eĩ mautũ ĩ¬

Expanded text:
rtet. quare et si duplum forte ad uirum peruenerit, id quoque ad mulsit, sed dotis causa, nec debeat maritus lucrari ex damno mulieris: sufficit enim maritum i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ nͥ ageat aluid accũ purie seiuis ip̃m ĩ dotẽ
dotem dentur. puto ĩ bonis mariti fĩ acces
ded̾it. ut tunc effitiantur. cum inꝑserit.
sñ dubio dicemus tunt eꝰ fl. cum nuꝑte
fu̾int secute. ꝓinde si forte miptie ñ seꝗ¬

Expanded text:
 appareat aliud actum, putare se ius ipsum in dote dote dentur, puto in bonis mariti fieri accededit, ut tunc efficiantur, cum nupserit, sine dubio dicemus tunc eius fieri, cum nuptiae fuerint secutae. proinde si forte nuptiae non se
Abbreviated transcription (Latin):
si forte sub rcoẽ ea uxor marito det. ut ꝓfũt¬
ia gen̾o indotẽ daret. nec uid̾i uxose marito
donasse rettissime gͤ ait. ut ñ sit inrt̾dcã doua¬
tio iureciuli aĩ .n. adħ dedit ut ipẽ bãt. s ut
gen̾o ꝓfilia expendat. demiq si ũ dedit. Uictõe
tenetur . &̃. &ͥ docẽ istam aduentitiã uł ait. ⁊ iti

Expanded text:
si forte sub ea condicione uxor marito det, ut pro filia genero in dotem daret, nec uideri uxorem marito donasse rectissime ergo ait, ut non sit interdicta donatio iure ciuili: non enim ad hoc dedit, ut ipse habeat, sed ut genero pro filia expendat: denique si non dederit, condictione tenetur. esse igitur dotem istam aduenticiam Iulianus ait: et ita
Abbreviated transcription (Latin):
itom̃ ad̾.s.i. inducit. nam ⁊ ħ oebet uõin
redd̾e. nec fpatiũ admĩstratoĩs mou̾e nos de¬
bet. qr nec intutoxm si curatorẽ discrimẽ¬
cutelam titi administrauit .T. curatoe nego¬
ta gessit. ea qr ñdũ recerti ratõe decessit fi¬
lia ħ̃rde relicta. qr an eam filio suo possit
titins collocare in m̃m. dixi posse. qr utõ
uin omnis debitor eim cin obligatas essit.
ex aliqua rõe ꝓbibetur sibi filioq suo ꝯtũ¬

Expanded text:
ducit: nam et hic debet rationem reddere. nec spatium administrationis mouere nos debet, quia nec in tutore nec curatore discrimei puellae tutelam Titius administrauit uel curator negotia gessit eaque nondum recepta ratione decessit filia herede relicta, quaerenti, an eam filio suo posset Titius collocare in matrimonium, dixi posse, quia ratuin omnis debitor eam, cui obligatus esset ex aliqua ratione, prohibetur sibi filioque suo coniun
Abbreviated transcription (Latin):
tutae roĩ obscͥctus pat̾ fuit . ned puto intͥ¬
De illo uno dubitari pot̃. si ams tutelam ges¬
sit nepotis ex filio emancqato nate an nepoti
ex alto filio collocare possit. sũ emancipaito sũ
manenti inpot̾ate. qr par asfeccõis cã suspitio¬
nem fraudis amonet. S ⁊ si senatꝰ .. st̾cto iu

Expanded text:
ctus pater fuit: nec puto inteDe uno dubitari potest, si auus tutelam gessit neptis ex filio emancipato natex altero filio eam collocare possit siue emancipato siue manenti in potestate, quia par affectionis causa suspicionem fraudis amouet. sed etsi senatus consu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝓ fectum id de bonis. qr nͥl errogauit ee
suo pat̾. s ñ ad quisiuit. si ꝑat̾. ñ. q̃i pat̾.
s alio docẽ ꝓmittẽte fideuissit. ⁊ qĩ fideiꝰ¬
possit. S si pat̃ ꝓmisit dotẽ. ꝓmisit ⁊ fide¬
uissorcm .ł. reũ ꝓ se dedit. ego puco ꝓfectit¬
sũ reo su fideiusiori ¶Si fił famił mu¬

Expanded text:
e profectum id de bonis, quia nihil erogauit de suo pater, sed non adquisiuit.Si pater non quasi pater, sed alio dotem promittente fideiussit et quasi fideiupossit. Sed si pater dotem promisit et fideiussorem uel reum pro se dedit, ego puto profecticsiue reo siue fideiussori. Si filius fami
Abbreviated transcription (Latin):
uetatur .ł. affinẽ quã ĩ peditur. si ꝗdẽ pa¬
lã foc̾it. leuius. si go clam ꝯmisserit. gra¬
uns pimatur. cuius diu̾sitatis illa radõ
maiori pena ercisantur:. clam ꝯmittẽtes.
ut tumaces plectuntut:¬

Expanded text:
uetatur, uel adfinem quam impeditur, si quidem palam fecerit, leuius, si uero clam hoc commiserit, grauius punitur. cuius diuersitatis illa ratio maiore poena excusantur, clam committentes ut contumaces plectuntu
Abbreviated transcription (Latin):
luit cui nuptui filia coĩs collocaretur fru¬
stra tñ ab ea tutor datus eligtur sn:.N ĩte
matiẽ mab ẏtulit. ne filie uurtus tutori
comitc̾et ¶Milier libto uiri acpattoni
sui mala roẽ disigitur.tutor ꝗ roes cu¬
ratori reddidit. puꝑillã suã añ ꝯstitutũ
tp̃s etatis enis uporẽ ducere ne mrem̃ ex

Expanded text:
luerit, cui nuptum filia communis collocaretur, frustra tamen ab ea tutor datus eligetur: neque enimaxime matrem praetulit, ne filiae nuptias tutori committeret.Mulier liberto uiri ac patroni sui mala ratione coniungitur.Tutor, qui rationes curatori reddidit, puellam suam ante constitutum tempus aetatis eius uxorem ducere nec matrem ex
Abbreviated transcription (Latin):
pomp̃ ait. ut eis ñ ꝯmĩretur.si posita ĩgen¬
ue uxoris pat̾ mat̾ ue aitẽ lndricã fac̾e̾ ceꝑit.
iniassimũ ÷ dimit̾e eim debere. cum nup¬
cie honeste cẽte sint. ⁊ fortasse iam lib̃i ꝓcr¬
cati sunt:Iplane si ip̃am artẽ luoricã fac̾e
ceꝑit. utiq dummittenda erit. ¶ Eas quas ĩge¬

Expanded text:
rentur.Si postea ingenuae uxoris pater materue artem ludicram facere coeperit, iniquissimum est dimittere eam debere, cum nuptiae honeste contractae sint et fortasse iam liberi procreati sint.Plane si ipsa artem ludicram facere coeperit, utique dimittenda erit.Eas, quas i
Abbreviated transcription (Latin):
tingit. ñ ertusari .ł. miptas ĩ pediri excus¬
atoẽ ꝑcepta auãuis ũ̾bis oroĩs cautũ sit ne
iiporẽ tutor rupullã suam ducat. tñ ĩ tellig¬
end̾÷ ne despond̾i qd poste. nam cil qui mix¬
ꝓdem pot̃. nam q̃ duci pot̃. nire despondet᷑¬
¶Qld gͥ si adortuius fił tutoris iur̾it. pupil¬
lam illicite. postea emancipat᷑ fu̾it. creden¬
dũ÷ deadoptiuis emancipatis senat᷑ ñ sensis¬
se. qr postemnciꝑatõm ĩ tocũ ad optẽ fam¬
ilie oblnuscuntur. snatunsies liberi lic

Expanded text:
tingit, non excusari uel nuptias impediri excusatione recepta.Quamuis uerbis orationis cautum sit, ne uxorem tutor pupillam suam ducat, tamen intellegendum est ne desponderi quidem posse: nam cum qua deri potest: nam quae duci potest, iure despondetur.Quid ergo si adoptiuus filius tutoris duxerit pupillam illicite posteaque emancipatus fuerit? credendum est de adoptiuis emancipatis senatum non sensisse, quia post emancipationem in totum adoptiuae familiae obliuiscuntur.Naturales liberi licet
Abbreviated transcription (Latin):
m̃m. iudebitar. ¶Int̾ pͥiugnos nup¬
parentũ m̃m̃o. susceptum ħñt filiã
seratoris mipttas lib̾tini secutami pat¬
Iris casus ñ facit uxorem. nã q̃sita dig¬
intas liberis. pp̃. crim̃ patͥs auffcnda ñ ẽ

Expanded text:
m uidebitur.Inter priuignos contrparentium matrimonio susceptum habeant.Filiam senatoris nuptias libertini secutam patris casus non faciat uxorem: nam quaesita dignitas liberis propter crimen patris auferenda ‹non›
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃. se uellet excusare aliquo titulo nͦ ĩ ꝑm¬
ptu ꝓbatoẽs hrẽt. ercusationis negotinm
fuit dilatũ ⁊ ĩt̾moras pupilla adoleuit:
ne pot̃ duccit. Si go ñ debent recipi post
osfm̃ finitũ. ñ retec ducit. et̃ ant porẽ.¬

Expanded text:
cum se uellet excusare aliquo titulo nec in promptu probationes haberet, excusationis negotium fuerit dilatum et inter moras pupilla adoleueritne potest ducere: si uero non debeat recipi post officium finitum, non recte ducit. et ait P
Abbreviated transcription (Latin):
prabit qua in sins red exibet ¶Si
re extĩata data nuptie secute nom
at̃ uitendũ est ꝗd repoti debeat n
utrũ res a extĩacio /Sed id agi uid̾¬
tur ut ita dmũ excimacio rata sit

Expanded text:
ibet.Si re aestimata data nuptiae secutae non sint, uidendum est, quid repeti debeat, utrum res an aestimatio. sed id agi uidetur, ut ita demum aestimatio rata sit,
Abbreviated transcription (Latin):
nub̾e non pot̾it. quãuis mirus ñ ꝓpͥe dicat᷑.¬
Si uxor mea post diuortiũ alii impserit. ⁊
filiã suscerit. putatiuł hanc ꝗdẽ pͥuignã
ñ ec̃. Em nuptiis eiꝰ abstinendũ: ¶ Adop¬
tiue sororis filiã possũ uxoiem duc̾e agnata

Expanded text:
e non poterit, quamuis nurus non proprie dicatur.Si uxor mea post diuortium alii nupserit et filiam susceperit, putat Iulianus hanc quidem priuignam non esse, uerum nuptiis eius abstinendum.Adoptiuae sororis filiam possum uxorem ducere: cognata
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯueniens ẽẽ illi uxorẽ drit̾e. aut retine dã¬
pnatã puplico iuditio quo iuditio cinlibet
erpopło exꝑiri lic. nͥ. sicuti lege aliqua accã¬
ndi .p. uidicio ñ est pot̃as. ¶ Si qua calũn¬
ie iuditio damꝑuata sit. exca puplici uidicu
damꝑnata cẽ ñ uidecur Q ͤ in¬

Expanded text:
em ducere aut retinere damnatam publico iudicio, quo iudicio cuilibet ex populo experiri licet, nisi si cui lege aliqua accusandi publico iudicio non est potestas. Si qua calumniae iudicio damnata sit ex causa publici iudicii damnata esse non uidetur.