comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reicausa. Otem chom socie¬
tatem posse. ut nullam ꝑtẽ
dampmi alt̾ sentiat lucru
u̾o ꝯmune sit.Cassius pu¬
tat quõ ita demũ ualebit ut
et sabinus scribit. si tanti sit.
enim tanta ẽ in dustria socii
ut plꝰ societati conferat qm
peruĩa. Itemsi soł nauiget
sisoł ꝑegrinetur ꝑicula lube¬
at sobaristo refert cassium res¬
pondisse societatem talẽ cho¬
ure ñ posse. ut alt̾ lucrtantu.
Alt̾ dampnũ sentiret. et hanc
societatem leoninam solitũ
c̃appellare. et nos consentim̾
taiem societatem nuia esse.
lum lucrum s dampnũ sẽti¬
ret. Iniquissimũ enĩ genus
societatis ẽ ex qͣ quis dampn

Expanded text:
rei causa. Ita coiri societatem posse, ut nullam partem damni alter sentiat, lucrum vero commune sit, Cassius putat: quod ita demum valebit, ut et Sabinus scribit, si tanti sit enim tanta est industria socii, ut plus societati conferat quam pecunia, item si solus naviget, si solus peregrinetur, pericula subeat solus. Aristo refert Cassium respondisse societatem talem coiri non posse, ut alter lucrum tantum, alter damnum sentiret, et hanc societatem leoninam solitum appellare: et nos consentimus talem societatem nullam esse, lum lucrum, sed damnum sentiret: iniquissimum enim genus societatis est, ex qua quis damn
Abbreviated transcription (Latin):
Nius Si quo tempore ꝯuen¬
iebatur possõr hrditatis pau¬
tores res possidebat. dem̃ aliaꝵ¬
bebit siue añ acceptũ inditiũ.
siue postea acquisient possõm¬
et si fidenissores quos ded̾at ad
bebit proconsulut idonee cau¬
ores postea possidebit.ꝙͣ mit̃o¬
possidebat. si modo id sitiedolo¬
eius accid̾it. absoluid qͦ ad¬
eas res quas desierit possidere.

Expanded text:
 Si quo tempore coniebatur possessor hereditatis, pauores res possidebat, deinde aliadebebit, siue ante acceptum iudicium siue postea adquisierit posset si fideiussores, quos dederat, ad beb‹i›t proconsul ut idonee cauores postea possidebipossidebat, si modo id sine doloeius acciderit, absolui deas res quas desiit possi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ minoris estimauit u̾m ĩ eo
actͣn. inͦ ut ẜuus sibi resrĩtu¬
eretur: enim u̾osi in extimat̃o.¬
nis mo circouenta e̾. erit. arbit¬
rium maritiuttũ iustam extĩ¬
marcellus aiͣtͣ. magis estimat̃o¬
nem pr̾andam s ñ iustam. s eã

Expanded text:
eo acturam, ut servus sibi restituatur. enimvero si in aestimationis modo circumventa est, erit arbitrium mariti, utrum iustam aestiMarcellus ait magis aestimationem praestandam, sed non iustam, sed eam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. Sres estimarabet post co¬
tractum mr̃imoniũ donatõ¬
nis cã app̃robetur nulla ẽ esti¬
matõ qr nec res distrahi don¬
at̾onis c̃apot̃. cum effectum
int̾ uirũ et uxorem donatio
ñ hãt. res igitur in dotem re¬
manebit᷑ s si añ nirimoni¬
um magis ut inmñmoniitẽ¬
pus colsata donapo udeatur
atq ĩo ñuaicat. ¶ Similier

Expanded text:
 res aestimata post contractum matrimonium donationis causa adprobetur, nulla est aestimatio, quia nec res distrahi donationis causa potest, cum effectum inter virum et uxorem non habeat: res igitur in dote remanebit. sed si ante matrimonium, magis est, ut in matrimonii tempus collata donatio videatur: a
Abbreviated transcription (Latin):
bicitur accõ singulatum rerũ
petitoĩs. que spãlis inremaccõ
locumh̾t in omnib reb mo¬
bilib: tam amialib. qm̃m
hiis que anima carent. et ĩhus
que soio continetur. ¶ Per

Expanded text:
bicitur actio singularum rerum petitionis. Quae specialis in rem actio locum habet in omnibus rebus mobilibus, tam animalibus quam his quae anima carent, et in his quae solo continentur. Per
Abbreviated transcription (Latin):
utrum depeculio. ancributo¬
ria cum scit sibi ĩgressum. ad
aliam ñ futurum /plane siꝗs
uelit ex aliãc̃a tributoriaage̾
ex alia cã depeculio audient
erit. ¶ Si ẜuo incest̃o maͣnu¬
misso peculũ legatũ sit ñ de

Expanded text:
utrum de peculio an tributoria, cum scit sibi regressum ad aliam non futurum. plane si quis uelit ex alia causa tributoria agere, ex alia causa de peculio, audiendus erit. Si seruo testamento manumisso peculium legat
Abbreviated transcription (Latin):
citor. s et fi ꝗ sic p̾posuit ut ꝑ¬
płm faciunt nealt̃ sñ alto
imputabit. ¶ Ex̾citore. aũt
emmdicim ad ꝙͥ obũentões
et rectlitus om̃s ꝓueniunt.
siũ is dñs nauus sit siũ ado¬

Expanded text:
citor. Sed et si sic praeposuit, ut plerumque faciunt, ne alter sine altero imputabit. Exercitorem autem eum dicimus, ad quem obventiones et reditus omnes perveniunt, sive is dominus navis sit si
Abbreviated transcription (Latin):
ita sit scriptum flumina uł¬
stillicioia uti nũc sunt ut ĩ
sĩt nec adiciatur q̃ flumina
uł stillicidia primũ expectari
nõcet. imbiguaenĩ oratõ est.

Expanded text:
ita sit scriptum: "flumina stillicidia uti nunc sunt, ut ita sint", nec additur, quae flumina vel stillicidia, primum spectari nocet: ambigua enim oratio est.
Abbreviated transcription (Latin):
agat siue dũ ꝯuematur captꝰ
sit. ¶ S et si hr̃ditatemmino
adut minus lucrosam succur¬
retur eiut se possit abstin̾e nã
et hic captus ẽ. Iõ et in bonoꝵ
possõne. uł maliasuccessione.
Non solũ. ñt filius qui semis¬
cuit pr̃nc hrditatis et si aliquis
sit ex necessariis minorannis
simili mõ restitutõm impetra¬
bit ułuti si ẜuus sit cũ lib̾tate
institutus dicend̾̃ emmerit
legatum repucdiau̾it uł ĩ õp¬
cionis legato captus sit cum
eleg̾it det̾iorem. ur si duasres
ꝓmisit. illam aut illam et p̃
imorib subuemend̾ dĩcit᷑
si res eius uenierit et existat
ꝙ plus liceatur.an inintegrũ
endus sit et cotidie p̾cores eos
restituunt. ut rursus admit¬
tatur licitatẽ id̾ faciunt ĩ hus
reb que ẜuan eis debent ꝙ̃ cir¬
cumspecte erit faciend̾. cetum
nemo accedet ad emptõnẽ reꝵ
pupiliariũ nec si bona fide di¬
strahantiu et districte ꝓbãd̃
ẽ in reb que fortuitis casib

Expanded text:
agit sive dum convenitur captus sit. Sed et si hereditatem minor adiit minus lucrosam, succurritur ei ut se possit abstinere: nam et hic captus est. idem et in bonorum possessione vel alia successione. non solum autem filius, qui se miscuit paternae hereditati, sed et si aliquis sit ex necessariis minor annis, simili modo restitutionem impetrabit, veluti si servus sit cum libertate institutus: dicendum enim erit, legatum repudiauerit, uel in optionis legato captus sit dum elegit deteriorem, uel si duas res promiserit illam aut illam et preminoribus subueniendum dicitur, si res eius uenierit et existat qui plus liceatur, an in integrum endus sit? et cottidie praetores eos restituunt, ut rursum admittatur licitatio. idem faciunt et in his rebus, quae seruari eis debent. quod circumspecte erit faciendum: ceterum nemo accedet ad emptionem rerum pupillarium, nec si bona fide distrahantur. et destricte probandum est in rebus, quae fortuitis casibus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obligant sirra in promꝑtu.
res sit. ut eam emptor ñ ĩgno¬
rau̾it usutisiꝗs hõĩem lumi¬
nib effossis emat. et de sanit.¬
ate stipulctursna decet̾a ꝑte

Expanded text:
n obligant, si ita in promptu res sit, ut eam emptor non ignoraverit, veluti si quis hominem luminibus effossis emat et de sanitate stipuletur: nam de cete
Abbreviated transcription (Latin):
mino enut exceptone doli op¬
qm̃ si peciũam creditorier so¬
lutam qui pignoridatum p̃¬
dium hũnt usurarumq med¬
ii cpris suͣꝑfluum recuꝑauit.
scilic siminus infructib añ
litem perceptus fuit. Nameos
nouis uiuris dumtaxat com¬
pensari sumptuum in p̾diu
fc̃orum exemplo. equm est.¬
Ancillã que ñ est indocẽdata.
s in peculium filie ꝯcessa ẽ. pe¬
culio filie ñ legato. mancipiũ
nr̃ditariũ eẽ conuent.Sitñ
pr̃ dotis ac peculii contempla¬
tõne filiam exhrdanit. et ea
rõne redͣdita nicħ ei test̃o re

Expanded text:
mino emit, exceptione doli quam si pecuniam creditori eius solutam, qui pignori datum praedium habuit, usurarumque medii temporis superfluum reciperauerit, scilicet si minus in fructibus ante litem perceptis fuit: nam eos usuris nouis dumtaxat compensari sumptuum in praedium factorum exemplo aequum est.Ancillam, quae non in dotem data, sed in peculium filiae concessa est, peculio filiae non legato mancipium hereditarium esse conuenit. si tamen pater dotis ac peculii contemplatione filiam exheredauit et ea ratione reddita nihil ei testame
Abbreviated transcription (Latin):
at̾ cum filie aurũ dediss
utendum pe̾ puelleid aurum
indotẽ iuiro appendit. dem̃ mo¬
rtua c̃ m̃i simscia inuita uen
xorẽ iii io iitum in dotem de

Expanded text:
ater cum filiae aurum dedisset utendum, pater puellae id aurum in dotem uiro adpendit: dein mortua est mater. si inscia inuitaue uxore uir id aurum in dotem de
Abbreviated transcription (Latin):
tur mulieris ꝑiculũ eẽ. nec enĩ
quisqm̃ index ppriis aĩmibus
audiet imuliere dicente curi
prem ꝙ  de suo dotc̃ ꝓmisit
nurfit ad ex solutom. multo
minus curipam ñ conuen̾it
recteita sab̾. disposint. ut dicc¬
ret ꝙ pr ur ip̃a mulier promi

Expanded text:
nec enim quicquam iudex propriis auribus audiet mulierem dicentem, cur patrem, qui de suo dotem promisit, non urserit ad exsolutionem, multo minus, cur ipsam non convenerit. recte itaque Sabinus disposuit, ut diceret quod pater vel ipsa mulier promi
Abbreviated transcription (Latin):
sit: imputabitur manto cur
eumñ cõnuen̾it. maxͥnne fiex
necͣcitate si ex uolũtate dote̾ ꝓ¬
misat nam si donau̾it ut cũqr
parcend̾ manto qui eũ ñ precip¬
itauit ad solutom ꝙ donau̾it¬

Expanded text:
s, imputabitur marito, cur eum non conuenerit, maxime si ex necessitate, non ex uoluntate dotem promiserat: nam si donauit, utcumque parcendum marito, qui eum non praecipitauit ad solutionem qui donau
Abbreviated transcription (Latin):
tit quomin suadie solueret
aut ꝑ creditorẽ quomm acc̃i¬
ꝑetͥ et enĩ neutri eoꝵ frustͣrio
sua prodesse debet.

Expanded text:
t, quo minus sua die solueret, aut per creditorem, quo minus acciperet: etenim neutri eorum frustratio sua prodesse debet.
Abbreviated transcription (Latin):
Iin. Mog̃. Exceptio renit
dute et tradite non tantumeicu
tes cradita est s successoribq
cius et emptori scõo et sires ei
nonfuit tradita prodit inter¬
estenim emptoris primi. scdo
rem non eumcispari ratone ue¬
ditoris etiam successorib noce¬
bit siuc in uniu̾sum us siuem
tam dumtaxit remsuccesserit.

Expanded text:
exceptio rei uenditae et traditae non tantum ei cui res tradita est, sed successoribus etiam eius et emptori secundo, etsi res ei non fuerit tradita, proderit: interest enim emptoris primi secundo rem non euinci.Pari ratione uenditoris etiam successoribus nocebit, siue in uniuersum ius siue in eam dumtaxat rem successerint.
Abbreviated transcription (Latin):
Els. Siquis rem meam uedi¬
dit. nimoris qmͣ ei mandauino
uidetur.ilienataset sipetam ea
rume. ¶ Si suus m̃ces peculia¬
rit᷑ em̃it. dem̃ dominus eñ prius¬
qm̃ ꝓprictatẽ rerum nanciscẽtur

Expanded text:
si quis rem meam uendidit minoris quam ei mandaui, non uidetur alienata et, si petam eam, rum est.Si seruus merces peculiariter emerit, deinde dominus eum, priusq
Abbreviated transcription (Latin):
Liet. in pupillus cuius sinem¬
toris. auccoritate negotia ges¬
ta sunt. locuplectior sit ex care
fẽs uł cum is patinr actõm.
Eipecunie quis negotium
gat. usuras quo pr̃are cogitur.
et piculũ eoꝵ nominũ que ipẽ
contraxit nisi fortuitis casib
debitores suas ita fortimas a¬
misint. ut tpr̾utis ex ea accone
si emancipati filui res. ⁊ se dona
ipłꝰ. ¶ in sine usutis peciu¬
sim debebat. creditoris suiges¬
gõrum acc̃one sũne illius usu¬
ras pr̃are debeat. dixi siasemet
git debiturum uisuras. ꝙ sidi¬
es somende peciũe tẽpore quo
negotia g̾ebat ñdum uenat
nsuras ñ debiturũ s die p̾tit᷑o
sin intulit ronib creditoris.¬
cimam cumis tutelam. neg¬
otiaue.administrat. aut ma¬
grãtus municipii pecuiam

Expanded text:
let, an pupillus, cuius storis auctoritate negotia gea sunt, locupletior sit ex ea us, cuius patitur actionem. Si pecuniae quis negotium at, usuras quoque praestare cogitur et periculum eorum nominum, quae contraxit: nisi fortuitis casibus debitores ita suas fortunas aunt, ut tempore litis ex ea actione si emancipati filii res sine ulla e. Qui sine ‹us›uris pecuniam debebat, creditoris sui gesgestorum actione summae illius usuras praestare debeat. dixi, si a semet t, debiturum usuras: quod si dies soluendae pecuniae tempore quo negotia gerebat nondum uenerat, usuras non debiturum: sed die praeterito si non intulit rationibus creditoribcuniam, cuius tutelam negotiaue administrat, aut magistratus municipii publicam
Abbreviated transcription (Latin):
Nuł. risto nerato prisco scrip¬
sit. ⁊ si ita ꝯtͣctum sit ut añced
ut sibi eadẽ res ẽet obligata
Neq .n. inius pignoris succede
d. quu ipe nicħ̾ ꝯuẽit de pigno¬
re quo cau empͣtoris ea melior
efficitur. Deniq si antiqor
creditor de pignore uendendo
cum debitore pc̾m int̾posuit.
post̾ior aũt creclitor de distrahe¬
do om̃isit. ñ ꝑ oblinionem s
deamus an dici possit hucusq

Expanded text:
num Aristo Neratio Prisco scripsit: etiamsi ita contractum sit, ut antecedeut sibi eadem res esset obligata: neque enim in ius primi succedere debet, qui ipse nihil convenit de pignore: quo casu emptoris causa melior efficietur. denique si antiquior creditor de pignore vendendo cum debitore pactum interposuit, posterior autem creditor de distrahendo omisit non per oblivionem, sed deamus, an dici possit huc usq
Abbreviated transcription (Latin):
diminuto int̾ueniat ꝙ benig¬
ne dicipot̾iiusq adeo ñt cap¬
itũ diminuito eum demum
usumfructum ꝑimit ꝗ iam
stitutus ẽ ut simsingłos ãnos
uł m̃ses. uł dies legatus sit. is¬
ita demum amtcitur ꝗiam

Expanded text:
minutio in‹ter›ueniat: quod benigne dici poterit. Usque adeo autem capitis minutio eum demum usum fructum peremit, qui iam constitutus est, ut si in singulos annos uel menses uel dies legatus sit, is demum amittitur
Abbreviated transcription (Latin):
amitti capitis diminutõe
et ꝑui refert utrum iure
sit ꝯstitutus uiusfructus.
an u̾o tuitõne pretoris /pm̃
traditus quo usussructus ⁊t̃
si fundo uectigali uł suꝑfitia
rio niͣre ꝯstitutus caꝑitis dim¬
mutone amittitur s ita demũ
amittitur capitis diminutone
usuffructus. si mꝯstitutus ẽ
Tctu si añ aditam brditate
aut añ diem cedentem quis ca¬
pite diminutus ẽꝯstat noni
am̾utti. ¶Si tibi fundus lega¬
tus ẽ ex die. et usumfructum
micħ rogatus es restitu̾eiu
dendum est si capite minutus
fuo. intra diem legato tuoĩtr̃¬

Expanded text:
amitti capitis minutione et parui refert, utrum iure sit constitutus usus fructus an uero tuitione praetoris: proinde traditus quoque usus fructus, item in fundo uectigali uel superficie non iure constitutus capitis minutione amittitur. Samittitur capitis deminutione usus fructus, si iam constitutus est: ceterum si ante aditam hereditatem aut ante diem cedentem quis capite minutus est, constat non amitti. Si tibi fundus ex die legatus est et usum fructum mihi rogatus es restituere, uidendum erit, si capite minutus fuero intra diem legato tuo
Abbreviated transcription (Latin):
cum quis iamutifrui pot hac
ibne et si suo hrditario usuffrͥ.
legetur iuł. scribit qmius cet̾a
siex die ususfructus legetur.
dies enis ñdumcedit/ nisi cũ
dies uenit posse enim ex die¬

Expanded text:
frui potest. hac ratione et si seruo hereditario usus fructus legetur, Iulianus scribit, quamuis cetera si ex die usus fructus legetur, dies eius nondum cedet, nisi cum dies uenit: posse enim
Abbreviated transcription (Latin):
nit ultͣ diuisionẽ rerum ip̃arũ
que coes sint. et si qd in hus d.ã¬
pnũ datum fc̃m ue c̃. siue ꝗd eo
nõie. at abẽ. alicui socioꝵ. auti
ad eum pueit ex recõi. ¶Siqd
ipĩsme dolom.alo int̾ se pepige

Expanded text:
nit ultra diuisionem rerum ipsarum quae communes sint et si quid in his damni datum factumue est siue quid eo nomine aut abest alicui sociorum aut ad eum peruenit ex re communi. Si quid ipsi sine dolo malo inter se pepige
Abbreviated transcription (Latin):
egrotaret suus. dedisse mẽ p̃e¬
cuniam. et eum decessisse . Item
insulam fulsisse uł refecisse et
postea deustam eẽ. nec heremq
possem retine. ¶SSi pignori

Expanded text:
egrotaret seruus, dedisse me pecuniam et eum decessisse, item insulam fulsisse uel refecisse et postea deustam esse, nec habere quod possem retinere. Si pignori
Abbreviated transcription (Latin):
soluendo ñ sit is ꝗ pignus de¬
cã id caueatu S atticilinꝰ ex
cã cogendum creditorem eẽ
aduendend. dicit. ¶Q enĩ fi
multominus sit ꝙ debeatur
et hodie pluris uenire possit
pignus qm̃ postea melr. aui¬
ẽ enm dici est ꝗ ded̾it pigna
posse uende et accepta pecũa
solu̾e id ꝙ debe̾atu ita tñ ut ẽ¬
ditor necͣcitatem h̾at ostendẽ
rem pignorata si mobilis sit
prius ydoñea cautela a debito¬
re ꝓitẽpnitate ei p̾standa In¬
ui̾tum enim creditorẽ cogiuẽ¬
de. satis in hũanii estͦsi creditor
pluris fund pignoratũ uẽdid¬
erit. si id fen̾et. usuras er̃ prare

Expanded text:
soluendo non sit is, qui pignus dea id caueatur. sed Atilicinus ex causa cogendum creditorem esse ad uendendum dicit: quid enim si multo minus sit quod debeatur et hodie pluris uenire possit pignus quam postea? melius autem est dici eum, qui dederit pignus, posse uendere et accepta pecunia soluere id quod debeatur, ita tamen, ut creditor necessitatem habeat ostendere rem pigneratam, si mobilis sit, prius idonea cautela a debitore pro indemnitate ei praestanda. inuitum enim creditorem cogi uendere satis inhumanum est. Si creditor pluris fundum pigneratum uendiderit, si id faeneret, usuram eius pe
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ¶Cassio cellius sab̾ success.¬
it qui psimum temporib uesp¬
asiam poturtsꝓculopegasus qui
temporib uespasi inip̾fectusi
urbis fuit. ¶ Telliosabinopris

Expanded text:
rat. Cassio Caelius Sabinus successit, qui plurimum temporibus Vespasiani potuit: Proculo Pegasus, qui temporibus Vespasiani praefectus urbi fuit: Caelio Sabino Pris
Abbreviated transcription (Latin):
sulpitium applłatis ⁊ cõsul fuit
mum inciuitate auctoritatis ha¬
buit eousq donec eum cesarciui¬
tate expeller. et expusus.ab com
s.adiniam rẽuocatus. auespasi¬
anodiem suum obiit.¶ Nerue
successit ꝓculus. furt eo tempore
et iuiafilius fuit et.alus lõguiꝰ
origo. acapitone et labeone. cepe

Expanded text:
Sulpicium appellat. hic consul fuit Sulpicium appellat. hic consul fuit mum in ciuitate auctoritatis habuit eo usque, donec eum Caesar ciuitate pelleret.Expulsus ab eo in Sardiniam, reuocatus a Uespasiano diem suum obit.Neruae successit Proculus. fuit eodem tempore et Nerua filius: fuit et alius Longinus origo a Capitone et Labeone coepe
Abbreviated transcription (Latin):
mus furt massurius sabinus
in equestriordine fuit. et publi¬
ce primus scripsitsposteaq hoc
cepit bñfitium dari atibio cesa¬
re stñ illiconcessum eratset ut.
ob it̃ sciamus. ante tempor.a au¬
gusti publice rendendi uis nͥa
principib dabatur. s qui fidut¬
iam studiorum suorum hebãt.
consilentib Rndebant. n ren¬
sautiq signata dabant. s płm
iudicib ip̃iscribebant. aut test¬
abantur qui illos consulebant
Primus dunis augustus ut
naior nirs auccoritas hr̃etur.
pbr̃fito cẽprtiet ĩo optimus pr¬
inceps. adrianus cumab eo uir
et it̾o si quis frontiam sui hr̃et
delectari se ppło. ad respondendũ
se ppararet Agitur sabinoꝯcess¬
um ẽ. itibio cesare ut ppło R̾nd̾et
quim equestri ordine iam grãdis
huic nec. ample facultates fu̾nt.
s płimum asius auditorib sust¬
entatus ¶hiuc successit gaiusi
cassius longuus natus ex filia
tubonis que fuit neptis seruũsul¬
picii et iõ ꝓ.uuum suum ẜuium

Expanded text:
fuit. Massurius Sabinus in equestri ordine fuit et publice primus respondit: posteaque hoc coepit beneficium dari, a Tiberio Caesare hoc tamen illi concessum erat. Et, ut obiter sciamus, ante tempora Augusti publice respondendi ius non a principibus dabatur, sed qui fiduciam studiorum suorum habebant, consulentibsa utique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi scribebant, aut testabantur qui illos consulebant. primus diuus Augustus, ut maior iuris auctoritas haberetur, pro beneficio coepit. et ideo optimus princeps Hadrianus, cum ab eo uiri et ideo, si quis fiduciam sui haberet, delectari se populo ad respondendum se praepararet.Ergo Sabino concessum est a Tiberio Caesare, ut populo responderet: qui in equestri ordine iam grandis eptus est. huic nec amplae facultates fuerunt, sed plurimum a suis auditoribus sustentatus est.Huic successit Gaius Cassius Longinus natus ex filia Tuberonis, quae fuit neptis Seruii Sulpicii: et ideo proauum suum Seruium
Abbreviated transcription (Latin):
tibi hac epła facio. ad ratum¬
culam meam eos duienisseꝗ
b ut primũ prospiciam ne
uacui tibi sint. idẽ usuras eo¬
rum accipias cure hebo. ¶Q¬
sicũ ẽ an ex ea epła ⁊ usure pe¬
siue peciũa inre sua usus est.

Expanded text:
ta hac epistula facio ad ratiunculam meam ea pervenisse: quibus ut primum prospiciam, ne vacua tibi sint: id est ut usuras eorum accipias, curae habebo". quaesitum est, an ex ea epistula etiam usurae pesiue pecunia in re sua usus est.
Abbreviated transcription (Latin):
uende c̾a. S et si ã debitore
mulieris subodcone dos ꝓmi¬
ttatur et postea. añqmͣ maritus
pete poss debitor soruendo ẽc̃de¬
quo exige ñ poc̾it. Quod si
iam tũc debitor cum subdcõe
ꝓmitt̾et soluendo ñ fuit ꝑicul¬
um uiri ẽc qr sciẽs tale nom̃ secu¬
tus uide̾tur quale mobligõne¬

Expanded text:
ebitore mulieris sub condicione dos promittatur et postea, sed antequam maritus petere posset, debitor soluendo esse dequo exigere non poterit. quod si iam tunc debitor, cum sub condicione promitteret, soluendo non fuerit, periculum uiri esse, quod sciens tale nomen secutus uideretur, quale in
Abbreviated transcription (Latin):
sus et ticnus. affidius. cenus.
Seu̾ianus cõnsules. ũba fece¬
runt debiis que imꝑator ce¬
sar traiam parthi filius diui
nerue nepos adrianus augu¬
stus imꝑator maximusq pr

Expanded text:
us Aufidius Oenus Seuerianus consules uerba fecerunt de his, quae imperator Caesar Traiani Parthici filius diui Neruae nepos Hadrianus Augustus imperator maximusque pr
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾nt. s si qua postea augm̃ta
diminutoniss eaque post a¬
ditam᷑ hr̃ditatem. accedunt si
quid̃ ex ip̃a brduate puto hr̃di¬
tati accede / siextrinsecus no qr
tus autem om̃s augent hrdi¬

Expanded text:
unt, sed si qua postea augmentademinutionem. sed ea, quae post aditam hereditatem accedunt, si quidem ex ipsa hereditate, puto hereditati accedere: si extrinsecus, non, tus autem omnes augent heredi
Abbreviated transcription (Latin):
potestate sit gestũsit pollice¬
atur act̾onẽ tam̃ sciend̃ ẽ ut
sim nullius sit potͣate daride
peculio actõm utputa sicum
aditam h̾rditatem uñ lab̾o
scribit et si scdõ t̾cio ne gͣdu
substitutus sit sinis et deli
b̾antib primis hrdib cũ eo
ꝯtͣctum sit mox repudiãtib
eis ipẽlib̾ hr̃s qr extit̾itipos¬
se dici de peculio eumi ꝯuerri
et de in remu̾so ¶Puiant re¬
fert ẜuus quis masculi. ani
muliens fiut. nam et de pecu¬
lio mulier conuenietur peo¬
ius ⁊ impubes dnas de pecu¬
lio obligariait ñ enimcum
ip̃ĩs impub̾ib ꝯt̾hituruti
tutoris. auctem spectem⁊ ide
ꝯstitũe nec tutoris autorita¬
te ¶ Infurosi quo curatorẽ
dicimus dandam de peculio
actõmnam et hi fuus petu¬

Expanded text:
potestate sit gestum sit, polliceatur actionem, tamen sciendum est et si in nullius sit potestate, dari de peculio actionem, ut puta si cum aditam hereditatem. Unde Labeo scribit et si secundo tertioue gradu substit cum eo contractum sit, mox repudiantibus eis ipse liber heresque exstiterit, posse dici de peculio eum conueniri et de in rem uerso. Parui autem refert, seruus quis masculi an mulieris fuerit: nam de peculio et mulier conuenietur. Pedius etiam impuberes dominos de peculio obligari ait: non enim cum ipsis impuberibus contrahitur, ut tutoris auctoritatem spectes. idem constituere nec tutoris auctoritate. In furiosi quoque curatorem dicimus dandam de peculio actionem: nam et huius seruus pecu
Abbreviated transcription (Latin):
paliquo fidenssint uralias
int̾uen̾unt uł mandau̾int
tͣctatum ẽ. in sit de peculio. ac¬
tio. et ẽ u̾ius in fuo cãm fide¬
iubendi. uł mandan dispec
si igitur qͣi int̾cessor ẜuus m

Expanded text:
aliquo fideiusserint uel alias interuenerint uel mandauerint, tractatum est, an sit de peculio actio. et est uerius in seruo causam fideiubendi uel mandand‹i› spectsi igitur quasi intercessor seruus
Abbreviated transcription (Latin):
nat quidumtaxat omit᷑iͣitꝰ pos¬
sessionẽ ñ tñcius fc̃mimꝓbat
p̾tor qui tanti buit re̾ carere.i

Expanded text:
nat, qui dumtaxat omittit possessionem. Non tamen eius factum improbat pretor, qui tanti habuit re carere
Abbreviated transcription (Latin):
fec̾is n cum eo cui alienau̾is.
qr ei nũtiatum ñ sit. ex quib
ituturũ pollicetur. ut hac acc̃o
impensas fec̾it. aut siqm̃ aliã
incõmoditatẽ passus fu̾italio
aduisario substituto.Quid
ergo ẽ. et si is adu̾sus quẽ talis
actõ competit ꝑatus sit utile
iuditiũ pati ꝑm̃ac si possid̾e̾t
recte dicitur de negandã ei ex.¬

Expanded text:
feceris, neque cum eo cui id alienaueris, quia ei nuntiatum non sit.Ex quibus ituturum se pollicetur, ut hac actioninpensas fecerit aut si quam aliam incommoditatem passus erit alio aduersario substituto.Quid ergo est, si is, aduersus quem talis actio competit, paratus sit utile iudicium pati perinde ac si possideret? recte dicitur denegandam esse
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo cui alienate sint nec petiab
ꝑpossintlocum ht̃ s edictũ.¬
Itemq fi̾ pot̃. ut sine dolomalo
quid̃ possid̾e desierit. ũmiudicii
mutandi c̾aidfiat. sunt et alia
cumpła talia.Pot̾ aũt. aliꝗs
dolo malo desin̾e possid̾. nectñ¬

Expanded text:
ab eo cui alienatae sint nec peti ab hoc possint, locum habet hoc edictum.Itemque fieri potest, ut sine doquidem possidere desierit, verum iudicii mutandi causa id fiat. Sunt et alia complura talia. Potest autem quis dolo malo desinere possidere, n
Abbreviated transcription (Latin):
alio fc̃m possid hactenus istis
acc̃onib tenetur. ut patiatur
id opus comi. ¶ Spus quor no¬
uum si tibi denũtiauum. tuq
eum locũ aliẽnaĩus et emptor
opus fec̾it dicitur ce ħ̾ iudit̾o

Expanded text:
alio factum possidet, hactenus istis actionibus tenetur, ut patiatur id opus tolli. Opus quoque novum si tibi nuntiaverim tuque eum locum alienaveris et emptor opus fecerit, dicitur te hoc iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
fit. qr p̾tores fauent lib̾taͬtib¬
¶tẽ si locum in quo opus fec̾is
cuius nomine int̾dicto qd ui
aut clam. aut. accõnẽ aque pl¬
nuie arcẽde tenebaris. alienau̾¬

Expanded text:
fit, quia praetores faueant libertatibus.Item si locum, in quo opus feceris, cuius nomine interdicto quod ui aut clam uel actione aquae pluuiae arcendae tenebaris, alienaue
Abbreviated transcription (Latin):
ne qͣi contͣ iuns formam fcãm.
ñ ẽc ẜuandamset gn̾alit̾ quo¬
ciens pactũ. auire coĩ rẽmotũ
c̃. ẜuari ẜ ñ oport nec legari.
nec iusiurandum d̃ ħ actum
nequis agat ẜuandum

Expanded text:
s formam factam non esse seruandam.Et generaliter quotiens pactum a iure communi remotum est, seruari hoc non oportet: nec legari, nec iusiurandum de hoc adactum ne quis agat seruandum
Abbreviated transcription (Latin):
patiscentium. ¶ Sipaciscatur
ne iudĩcati uł inceñsarũ ediũ
ciscar ne oꝑis noui nũtiãto̾m
exequar ꝗdamputãt nõ uale
pactõm qͣi in eare p̾coris ĩꝑiu
usetu lab̾oaut distinguit ut¬

Expanded text:
paciscentium.Si paciscar, ne pro iudicati uel incensarum aedium ciscar, ne operis noui nuntiationem exsequar, quidam putant non ualere pactionem, quasi in ea re praetoris imperium uersetur: Lab
Abbreviated transcription (Latin):
¶si igitur intotum pot̾. cur ñ et
ꝑs ei pactone mutan pot᷑ ⁊ ita¬
pomp̃x .ui. ad edictũ scribit ꝙͣ
cumẽ q̃ ex ꝑte agentis pactio
locumht̃. ut ad accõm ꝓfificiat
pot̾ tota res tolticur ñ et rẽfor¬
mari ut quodam̃o qͥĩ reuotat

Expanded text:
enim pacta insunt, quae legem contractui dant, id est quae in ingressu contractus facta sunt. idemm ex parte agentis pactio locum habet, ut et ad actionem proficiat nam si potest tota res tolli, cur non et reformari? ut quodammodo quasi renouat
Abbreviated transcription (Latin):
si ex int̾uallo. ñ erut᷑ nec nale¬
bunt s agatunne ex pacto
uortium conuenit ne tẽporẽ
statuto dilatõis dos reddẽtur.
s statim. ẜ ñ ualebit ne ex ꝑ
pacto nascatin Udẽ marceltꝰ
scribit si intuteie accõne ꝯnͣe

Expanded text:
si ex interuallo, non inerunt, nec ualebunt, si agat, ne ex pacto uortium conuenit, ne tempore statuto dilationis dos reddatur, sed statim: hoc non ualebit, ne ex pacto actio nascatur: idem Marcellus scribit. et si in tutelae actione conue
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ inremaut inꝑsõam paccũ
fc̃m est. ñ mĩnius ex u̾bis ꝙi
ex m̃te ꝯuenientiũ extimand̾
est./ Płm .n. ut et pedius ait
prona pacto inẜitur. ut ñ ꝑso¬
nale pactum fiat. s sic demon¬
stretur: cum quo pactũ fc̃m ẽ.¬
Do .ma.aĩt p̾tor pactu se nõ
ẜuatunmi dolus malus fit icr¬
ex caluiditate pr ex fallatia ut
et ait pedius dolo .m. pactũ fit
quociẽs circũscribẽdi. alt̾ius cã
aliudagitur. alud agisimu

Expanded text:
um factum est, non minus ex uerbis quam ex mente conuenientium aestimandum est: plerumque enim, ut Pedius ait, persona pacto inseritur, non ut personale pactum fiat, sed ut demonstretur, cum quo pactum factum est.Dolo malo ait praetor pactum se non seruaturum. dolus malus fit calliditate et fallacia: et ut ait Pedius, dolo malo pactum fit, quotiens circumscribendi alterius causa aliud agitur et aliud agi simu
Abbreviated transcription (Latin):
pcem suam cobr̃s prare coget̃
qmsi uice mutua ꝑte nexupĩ
cos uidĩ placuit. Quare suspen¬
sa condcone mortuos tã brdiqͣ
fidi commissario depisse.
omp̃ philadelfus dotis
ca predia fiuie qm̃ hebat in po¬
cestate tͣcliclit et redditus eoꝵ
geno solui mandauit. aneapre¬
cipua filia retin̾e possit. cũ om̃s
filios hrdes instituiss q̃ rebatur
Iustam cam recinende possonis

Expanded text:
em suam coheres praestare cogetur, quam si vice mutua partem nexu pigtos videri placuit: quare suspensa condicione mortuos tam heredi quam fideicommissario deperisse. Philadelphus dotis causa praedia filiae quam habebat in potestate tradidit et reditus eorum genero solui mandauit: an ea praecipua filia retinere possit, cum omn‹e›s filios heredes instituisset, quaerebatur. iustam causam retinendae possessionis
Abbreviated transcription (Latin):
iussu pignus ꝯstituiturn ar
ciniam creclitoricũadmanũ
debitorñ hr̾et spẽs auri dedit
ut pignoriap̃alium credito¬
rem pon̾et si iam solutone lib¬
atas receptas q ecas is qui
susceꝑit tenet exibe iubendꝰ ẽ
ꝙ si etiam nũc ap̃ creditorem
creclicoris sunt uolũtate do¬
mini nexe uidenturis ut ui¬
u̾tate tratentur dño carum.
ꝓpria acco adu̾s suũ creditorẽ
competit.

Expanded text:
us pignus constituitur, non alias cuniam creditori, cum prae manu debitor non haberet, species auri dedit, ut pignori apud alium creditorem poneret. si iam solutione liberatas receptasque eas is qui susceperat tenet, exhibere iubendus est: quod si etiam nunc apud creditorem creditoris sunt, uoluntate domini nexae uidentur, sed ut liberatae tradantur, domino earum propria actio aduersus suum creditorem competit.
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ eorũm inc̾cessit siquid̃
ꝓ qnͣtitate suptuũ debitor sic̾
enim nẽglig̾e creditorẽ colus
et culpa qm p̾stat ñ patiturã
nec talem effice rem pignora¬
tam ut grauis sit debicoriad
recuꝑand puta saltum gñdẽ
pignoridatũ abhõie qux lutre
pot᷑. nedum excołe. tuacceptũ
res aut cõgi distraħe ꝙ uelim
receptum. aut penuria coactũ¬

Expanded text:
nihil horum intercessit, si quidem pro quantitate sumptuum debitor. sicut enim neglegere creditorem dolus et culpa quam praestat non patitur, ita nec talem efficere rem pigneratam, ut grauis sit debitori ad reciperandum: puta saltum grandem pignori datum ab homine, qui uix luere potest, nedum excolere, tu acceptum res aut cogi distrahere quod uelim receptum aut tibi paenuria coactu
Abbreviated transcription (Latin):
et constatin pignoraticia eu
ba pecuniañ lib̾at solũc̾tem.
Deprobis iidel nrimis rẽddẽ¬
dis. ¶ Si uendioit quidamu
creditoripign płisqmͣ debit̃
erat. ñdumaut p̾ciumab ep¬
core exeg̾ir. inꝑignoraticioui
ditõ conuenin possit. id iupf¬
tarc debeat quo ademptor soi¬
emptorẽ et arbitror.ñ ẽc irgẽ¬
dum.ad solutom creditorem.
s aut expectare debitorem debẽ
aut siñ expectet mandet ciat¬
cõnes. ⁊du̾s emptorẽ ꝑiculo
tm̃ uenditoris ꝙ siaccepit iã
peciũam nec suꝑfluũ reodit¬
it inpignoraticio inditouẽit
et si res pignoridatas male
tͣctau̾it creditorur suos debi¬
litauit. ¶Piane si ꝓsins ma¬
leficiis coħcuit. uł ninxit uel
optulit p̾fecture urp̃sididie¬
end̾ ẽpignoraticia creditorẽ
ñ teni./ Quare si ꝓstituit anc¬
illam ur auud improbũ fac̾e
coegit ulicopignus ancilie.
soluitur.

Expanded text:
et constat neque pigneraticia eum ba pecunia non liberat soluentem, reprobis uidelicet nummis reddendis. Si uendiderit quidem creditor pignus pluris quam debitum erat, nondum autem pretium ab emptore exegerit, an pigneraticiudicio conveniri possit ad superftare debeat, quoad emptor solemptorem? et arbitror non esse urguendum ad solutionem creditorem, sed aut exspectare debere debitorem aut, si non exspectat, mandandas ei actiones aduersus emptorem periculo tamen uenditoris. quod si accepit iam pecuniam, superfluum reddit. In pigneraticio iudicio uenit et si res pignori datas male tractauit creditor uel seruos debilitauit. plane si pro maleficiis suis coercuit uel uinxit uel optulit praefecturae uel praesidi, dicendum est pigneraticia creditorem non teneri. quare si prostituit ancillam uel aliud improbatum facere coegit, ilico pignus ancillae soluitur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ p̃. Eiegant̾ ap̃ me q̾itum ẽ
et uidetur fin̾ita ẽe pignoris
obligõ et acontractu recessum
data fu̾it. ut in qnͣtitatẽ debiti
ei satisfaciat. uł inqnͣtum eiu
int̾cessit et compensacõm hr̃e
pot̾ crelitorsi forte pignorati

Expanded text:
. Eleganter apud me quaesitum est, et uidetur finita esse pignoris obligatio et a contractu recessum. data fuerit, ut in quantitatem debiti ei satisfiat uel in quantum eius intersit, et compensationem habere po
Abbreviated transcription (Latin):
ad sũmam rẽ publicam. na¬
tributum dũtaxat uotatur
pecistiari sciente dño negos¬
iaturs sisciente d̾taxat nͥ ͣ
uolentecum magro ꝯtctu.
sit utrum qi iuolete dabimꝰ¬

Expanded text:
ad summam rem publicam nain tributum dumtaxat vocantur, peculiari sciente domino negotiatur. sed si sciente dumtaxat, non etiam volente cum magistro contractum sit, utrum quasi in volentem dam
Abbreviated transcription (Latin):
gis qmͣ litigiosum p̾diũ ser¬
uus aut libm hominẽ em̾nt.
¶xor debitricẽ suam iurode¬
legauit ut uir creditorieus
pecumam solu̾et et si fidẽ suã
ꝓea qm delegau̾it ap̾uirum
obligauit locũ excepto sena¬

Expanded text:
i litigiosum praedium seruus aut liberum hominem emerit. Uxor debitricem suam uiro delegauit, u‹t› uir creditori eius pecuniam solueret: si fidem suam pro ea quam delegauit apud uirum obligauerit, locum exceptio sena
Abbreviated transcription (Latin):
amretineo. ¶Si is qui noccurn¬
misit nocturnam ẜuituts̃ quia
usus ñ est. Id̃ ẽ in eo ꝗ c̃tis horis
aque ductũ hñs aliis usus fu̾it
nec ułia ꝑte carum horarum.
Arc scuinia ur actus debeba¬
tur. ut uchicł c̾to gẽne ut̾etur
alio geñc fu̾it usus. uideamus.
ne amisit fuitutẽ. ur. alia sit ei
ꝯdco qui amplius hon̾is ꝙͣ licue¬
it uex̾it magisq hic plus qmͣ
iliudegisse uideatur sicut lati¬
ore itin̾e usus eẽt. aut si plura
pactus ẽ in ẜuitute hr̃e. ¶ Hr̃s
cum legatus ẽet fũdus sub S¬
dcone. imposuit ei ẜuitutes ex¬
tinguẽtur si legati ꝯdc̃o exist¬
at iide.mius an acquisite seꝙͣ.¬
tur legatariũ. et magis dicẽd̾
fide emĩt itĩne ꝙ ei fũdo debebat᷑
usus c̃. retin id ius ninis/ id̃q¬

Expanded text:
am retineo.Si is, qui nocturnmisit nocturnam seruitutem, qua usus non est. idem est in eo, qui certis horis aquae ductum habens aliis usus fuerit nec ulla parte earum horarum.Is cui uia uel actus debebatur, ut uehiculi certo genere uteretur, alio genere fuerat usus: uideamus ne amiserit seruitutem et alia sit eius condicio, qui amplius oneris quam licuit uexerit, magisque hic plus quam aliud egisse uideatur: sicuti latiore itinere usus esset aut si plura pactum est in seruitute habere.Heres, cum legatus esset fundus sub condicione, imposuit ei seruitutes: extinguentur, si legati condicio existat. uideamus, an adquisitae sequantur legatarium: et magis dicendum fide emit, itinere quod ei fundo debetur usus est: retinetur id ius itineri
Abbreviated transcription (Latin):
bens possessus ẽ ius n deꝑit nec
refert iuste nec ne possideat ꝗ ta¬
iem eum possidet ¶Quart ctͣsia
ius aq̃ ducede retinetur quod
et sab̾. recte plac ut ap̃ nerͣ ł .iiii.¬

Expanded text:
bitu possessus est, ius non deperit, neque refert, iuste nec ne possideat, qui talem eum possidet. quare fortiusius aquae ducendae retinetur, quod et Sabino recte placet, ut apud Nerati
Abbreviated transcription (Latin):
et si alt̾nis annis ur ĩ sib ꝗs
aqmͣ hãt duplicato ꝯ stĩtuto te¬
porc anuicetur qd̃ et de itin̾e cu¬
stoditur Siu̾o alt̾nis dieb
aut die cocoaut tm̃ noccestatu¬
to legib cempore amittitur. qr¬

Expanded text:
i alternis annis uel mensibus quis aquam habeat, duplicato constituto tempore amittitur. idem et de itinere custoditur. si uero alternis diebus aut die toto aut tantum nocte, statuto legibus tempore amittitur, q
Abbreviated transcription (Latin):
Alur. Intius et cicia fr̃os emĩa¬
cipati. apr̃ẽ aduiti curacores ac¬
ditib redactas singur subnu¬
nistrau̾unt. postea om̃e pr̃im¬
onum diuifunt. et post diui¬
sionem citia soror luto fratri

Expanded text:
ius et Titia fratres ‹e›mancipati a patre adulti curatores acditibus redactas singulis subministrauerunt: postea omne patrimonium diuiserunt: et post diuisionem Titia soror Lucio fratri
Abbreviated transcription (Latin):
ciebantur suscepit et optinuit
cobrs ab eo ꝑtem suampetebat.
nec ꝑtem sumptuũ fc̃oꝵ ĩ litem
pr̃are uolebat.¶ Quesitũ ẽa
amplius erogatum ẽẽt. ꝙ ip̃i
doli exceptom. ige̾ pot de recipie¬
da portone sumptũ. Intesta¬
comories codicillis p̾dia suaͦ t¬

Expanded text:
em, suscepit et optinuit: coheres ab eo partem suam petebat nec partem sumptuum fact‹o›rum in litem praestare uolebat: quaesitum est, an amplius erogatum esset, quod ipdoli exceptionem, agere potest de recipienda portione sumptuum. Intestato moriens codicillis praedia sua
Abbreviated transcription (Latin):
trahi uł ad c̾tam rem eꝗssi¬
mum ent id obẜũarĩ quo
p̃põitus ẽItem siplures
huit institores uł cũ om̃ib
simulcontrahi noluit uł c̃
imosolos et si denũtiauit
trahi uetuit ꝯcinua uariatõ
hentes s si in cotum ꝓhibuit
cum eo ꝯtrahiꝓͥpoĩti loco ño¬
ñ hetur cum magis hic cu¬
stodis sic loos qm̃ institoris.
ergo nec uende̾ m̾cem hic po¬
t̾it nec modicũ ꝗd ex tab̾nã.¬
Si institoria rẽcoe accum est.
tributoria ipõ iure locum ñ
butoria inm̾ce dominica ꝙ
sin fuit institor domine mͥ¬
cis tribugoria suꝑest acͣtio.¬
Si asuo tͦuo oͬpͣas iucarii
eius condux̾o eteum m̾cis
mee ĩstitorem fecõ. isq cibi
m̾cem uendiõit. empt̾o est.

Expanded text:
certam rem? aequissimum erit id seruari, in quo praepositus est. item si plures habuit institores, uel cum omnibus simul contrahi uoluit uel cum uno solo. sed et si denuntiauit trahi uetuit continua uariationntrahentes.Sed si in totum prohibuit cum eo contrahi, praepositi loco non habetur, cum magis hic custodis sit loco quam institoris: ergo nec uendere mercem hic poterit nec modicum quid ex taberna.Si institoria recte actum est, tributoria ipso iure locum non butoria in merce dominica. quod si non fuit institor dominicae mercis, tributoria superest actio.Si a seruo tuo operas uicarii eius conduxero et eum merci meae institorem fecero isque tibi mercem uendiderit, emptio est
Abbreviated transcription (Latin):
dicõ sistatur. nt̾q. ad u̾sus en
cuius doio impeditus fu̾it. ac¬
cõne mfc̃m experietur. d ⁊¬
si stipuiator dolo ꝓmissoris et
ꝓmissor dolo stipulatoris mi¬
peclitus fu̾it quonimus. idiu¬
ditium ueniret. neutrieorum
te doloꝯpenͣsando. ¶Siafide¬
um fu̾it. ne miuditium reus
tanti.n. mea int̾fuisse uidetur:

Expanded text:
us eum, cuius dolo impeditus fuerit, actione in factum experietur. Si et stipulator dolo promissoris et promissor dolo stipulatoris impeditus fuerit quo minus ad iudicium veniret: neutri eorum parte dolo compensando. Si a fideum fuerit, ne in iudicium reus tanti enim mea interfuisse uidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt namaliuid dando ut
aliud reddatur obligan iure
gentium possum ꝙ aũ ĩde¬
bitum datur. aut ip̃m repeti
d aut tindem: ex eode̾ gen̾e:
quoꝵ neutro modo oꝑe repeti
possunt. oto

Expanded text:
sunt. nam aliud dando, ut aliud reddatur, obligari iure gentium possumus: quod autem indebitum datur, aut ipsum repeti debet aut tantundem ex eodem genere, quorum neutro modo operae repeti possunt.sunt. nam aliud dando, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbai̾t. si d carere ꝓpria lite.
Item si retentone aliqua ꝓ¬
curator uelit nti. ñ facile. ab
eolis erit tranfferenda.
fema procuratore iuditium
ꝑmittatir: si quis omĩa ĩu¬
ditia. ab eo tñsfre paratus sit.
cet̾um si uelit quedam trans¬
ferre quedam resiqure. iuste
ꝑcurator panc mꝯstantiam
recusabit s s ita si mandaro
dñi ꝓcurator eg̾ĩt. cet̾m sim
mandatũ ei ñ est. cum n in
iuditium quicqmͣ dedux̾it.
nec tu ea compbasti q̃ iuito
tẽ fcã sunt. tibi ñ p̾iudicant.
bi necessana ne aueno facto

Expanded text:
bet carere propria lite. item si retentione aliqua procurator uti uelit, non facile ab eo lis erit transferenda, ferri a procuratore iudicium permittatur, si quis omnia iudicii ab eo transferre paratus sit. ceterum si uelit quaedam transferre, quaedam relinquere, iuste procurator hanc ‹in›constantiam recusabit. sed haec ita, si mandato domini procurator egit. ceterum si mandatum non est, cum neque in iudicium quicquam deduxerit, nec tu ea comprobasti: quae inuito te acta sunt tibi non praeiudicant bi necessaria, ne alieno facto
Abbreviated transcription (Latin):
lo. icto qmͣ alie ex s oruntur
ictõnes. ¶De eo ꝗ sciens ꝯmo¬
dass pondã falsa ut uenditor ẽp¬
tori m̃ces. appendẽt. crebatius de
dolo dabat acconsat quĩ simai¬
ille decipiendi cã. affurmass se
effectum e̾. ut lis temporib le¬
gitimis tñsactis ꝑeat. trebatiꝰ
dedoloait dandũ inditiũ nõ
ut arbitrio indicis res restitu
io malo accõm in eũ dandam

Expanded text:
oriuntur actiones.De eo qui sciens commodasset pondera, ut uenditor emptori merces adpenderet, Trebatius de dolo dabat actionem. atquin si maiille decipiendi causa adfirmasset se effectum est, ut lis temporibus legitimis transactis pereat: Trebatius ait de dolo dandum iudicium, non ut arbitrio iudicis res restitualo malo actionem in eum dandam
Abbreviated transcription (Latin):
Si duos suos quinis ate
emã et eoꝵ alt̃ eumitatur: nũ
dubii fore.quin recte conomine
ex empto acturus sim qm̃uis alt̾
decem digñus sic nec referre sep¬
aratim singulos. ansimul utr̃q
maxitnus q emptus ẽ. et.alicui
ẜuitutis euicte nõic. aliqd ẽptor
aueditore ꝯsecutus ẽ dem cotus
fũdus euĩatur ob eam enictoe
ẽ slam si aliuid obẜuauimus ẜ¬
uitutib aliquib et mox ꝓprie¬
tate euicta.amplius duplo ep¬
tor qnͣti emit ꝯsequeretur.

Expanded text:
Si duos seruos quinis a te emam et eorum alter euincatur, nihil dubii fore, quin recte eo nomine ex empto acturus sim, quamuis alter decem dignus sit, nec referre, separatim singulos an simul utrumqumaximusque est' emptus est et alicuius seruitutis euictae nomine aliquid emptor a uenditore consecutus est, deinde totus fundus euincitur, ob eam euictionem est: nam si aliud obseruabimus, seruitutibus aliquibus et mox proprietate euicta amplius duplo emptor quam quanti emit consequeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾m ẽe: sub hac condcone ma¬
numissũ: sinauis exasia uen̾it.
is aũt si citius ꝯsul fc̃s fint ma¬
numissus erat: q̃rebatur sipriꝰ
nauis ex asiauenit. ac post titrꝰ
emptorẽ fac̾e̾. cũ prius ꝯstit̾it¬

Expanded text:
m esse sub hac condicione manumissum 'si nauis ex Asia uenerit', is autem 'si Titius consul factus fuerit' manumissus erat: quaerebatur, si prius nauis ex Asia uenerit ac post Titius emptorem facere, cum prius exstiterit
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃uis id ꝙ relĩquereturcẽtũ
iugera haberet.
dixisti ulufruct̾ ticii ec̃ huc ego
menio detͣcco usufructut̃dioi¬
citio capite minuto / ñ ad mes
ad ꝓprietatẽ nsũfructũ redire
se me uẽclitore cede enictone
ꝯuenire qr equm sit eandem
cam incam ee. que futur.a ec̃t.

Expanded text:
muis id quod relinqueretur centum iugera haberet. dixisti usum fructum Attii esse: hunc ego Maeuio detracto usu fructu tradidi.Attio capite minuto non ad me, sed ad proprietatem usum fructum redire se me uenditorem te de euictione conuenire, quia aequum sit eandem causam meam esse, quae futura esset,
Abbreviated transcription (Latin):
Uł Diuscit fudum sibicum
auoꝯmunem ee fructus quos
ex eo ꝑcepit inuto ur ignor¬
ante socio ñ maiore ex ꝑte su¬
os facit. qm̃ ex qua dominus
utq eum seuerit qr omĩs fr¬
uctus ñiux seminis s iureso
fundũ. alienũqs scies posside

Expanded text:
Qui scit fundum sibi cum alio communem esse, fructus, quos ex eo perceperit inuito uel ignorante socio, non maiore ex parte suos facit quam ex qua dominus uterque eos seuerit, quia omnis fructus non iure seminis, sed iure soli fundum a
Abbreviated transcription (Latin):
rauit s ñ debuit facile que
ignorabat asseu̾aresint̾ hunc
igitur et eum qui scit int̾est¬
furem ẽẽ. Hic ñ debuit facilis
e̾cad tem̾ariam indicatoem.
Si uenditor dolo fecit utrem
pluris uende̾t puta deartifi

Expanded text:
n debuit facile quae ignorabat adseuerare. inter hunc igitur et qui scit praefurem esse, hic non debuit facilis esse ad temera‹ria›m indicationem. Si uenditor dolo fecerit, ut rem pluris uenderet, puta de artifi
Abbreviated transcription (Latin):
tio m̃titus e̾aut de peculio ẽ¬
pti eum iuditõ cen̾i ut pr̃a¬
ret emptori qnͣti pluris ser¬
um emiss sita peculiarus
ibit cum th̾rentius uictor
decessiss relicto hrde fr̃e suo

Expanded text:
io mentitus est aut de peculio, empti eum iudicio teneri, ut praestaret emptori, quanto pluris seruum emisset, si ita peculiatus ibit, cum Terentius Uictor decessisset relicto herede fratre suo
Abbreviated transcription (Latin):
et c̃ equm sicut᷑ mandante ⁊¬
iiquo accõm nacti cogimur
camp̾stare iuditõ mandata.¬
accõm ut libemin¶Si fidenus¬
sor multiplicau̾it sumam in
qmͣ fideuissit simͣptib ex iu¬
sta rõne fc̃is totam eam pr̃a¬
bitis pro quo fideiussit. ¶Qd̾¬
michi debeas adebitore tuosti¬
pulatus sim pituso tuo posse

Expanded text:
et est aequum, sicut mandante aet est aequum, sicut mandante aliquo actionem nacti cogimur eam praestare iudicio mandatactionem, ut liberemur. Si fideiussor multiplicaverit summam, in quam fideiussit, sumptibus ex iusta ratione factis, totam eam praestabit is pro quo fideiussit. Qebas a debitore tuo stipula
Abbreviated transcription (Latin):
abitur. is qui debitorẽ delegat.
si nom̃ eius creditor secutus
ẽ.n cumꝑiculo debitoris ab
eo stipulatur. Id̾ iũris ẽ fimã¬
dato fideuissoris cum reo egis¬
semi qr seqñti mandato liba

Expanded text:
atur is qui debitorem delegat, si nomen eius creditor secutus est, non cum periculo debitoris ab eo stipulatur. Idem iuris est, si mandatu fideiussoris cum reo egissem, quia sequenti mandato lib
Abbreviated transcription (Latin):
arat ꝑte mandatiruditium
dar. Nanisiis ꝗ mandatum
suscepit eg̾ssus frut mandat᷑
ip̃iquid̾ mandati uuditium
ñ competit. at ei quimandau
erit adu̾sus eum compecit.
cut̾es iuires hroitatis et tuq̃i
minoris sit eam ame em̃is.
et mandati micħ cenͣeberis.
¶Gantũdem et si tibimãdaui
ut uires excutes eius cui eraz
qrditurus et renũtiai̾us eu
ut pecumas indiem cõiloca¬
ret is quo ħfec̾it mandaticõ¬
ueniendus ẽ ut cũ duatone
temporis acconͣib cedat.

Expanded text:
ndati iudicium dari: nam si is qui mandatum suscepit egressus fuerit mandatum, ipsi quidem mandati iudicium non competit, at ei qui mandauerit aduersus eum competit. cuteres uires hereditatis, et tu, quasi minor sit, eam a me emeris, ‹et› mandati mihi teneberis. tantundem et si tibi mandaui, ut uires excuteres eius cui eram crediturus et renuntiaueris euut pecunias in diem collocaret, isque hoc fecerit, mandati conueniendus est, ut cum dilatione temporis actionibus cedat.