comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rñsio. Adusus hec Tempanii oratio in compta fuisse dicit Ceterum mil
rei bellice in qt sempronio e̾e̾t non militis de imꝑatore existimationẽ ẽẽ sed
li rõ fuisse cum en eum comitiis consulem legeret. Itaq ne abse imꝑato
consilia nec consulares artes exquireret que pensitanda quoq magnis aĩs atq
ingeniis ee̾nt. Sed quod uiderit referri posse uidisse aut se pͥusꝗ̃ abatie inter¬
csuderet᷑ consulem inp̾ma atie pugnantem adhortantatẽ intersigna romans
telaq hostium uersantem. Postea se a conspectu suorum ablatum exstrepitu
men & clamore sensisse usq ad noctem extractum certamẽ. nec adtum
quem ip̃e tenuerat p̃multitudine hostium credere prorumpi potuisse. excitus
ubi eẽt se nescire: arbitrari uelut ipẽ intrepida re loci p̃sidio se suosq sit tu¬
tus sic consulem seru̾adi ex̾citus causa loca tutiora castris cepisse nec u¬
mitui implesse precantemq deinde ne se fessum labore ac uulnerib tenerẽt

Expanded text:
s.' aduersus haec Tempani oratio incompta fuisse dicitur, ceterum militariter rei bellicae in C. Sempronio esset, non militis de imperatore existimationem esse, sed populi Romani fuisse, cum eum comitiis consulem legeret. itaque ne ab se imperatoria consilia neu consulares artes exquirerent, quae pensitanda quoque magnis animis atque ingeniis essent; sed quod uiderit referre posse. uidisse autem se priusquam ab acie intercluderetur consulem in prima acie pugnantem, adhortantem, inter signa Romana telaque hostium uersantem. postea se a conspectu suorum ablatum ex strepitu tamen et clamore sensisse usque ad noctem extractum certamen; nec ad tumulum quem ipse tenuerat prae multitudine hostium credere perrumpi potuisse. exercitus ubi esset se nescire; arbitrari, uelut ipse in re trepida loci praesidio se suosque sit tutatus, sic consulem seruandi exercitus causa loca tutiora castris cepisse; nec Uolia erroris mutui implesse. precantemque deinde ne se fessum labore ac uolneribus tenerent,
Abbreviated transcription (Latin):
dimisere concilium. Pecunia apatre exacta crudeliter. Is diuẽditis omnibus bo¬
nis aliꝗ̃dui transtiberim ueluti relegatus uili quodam tigurio habitauit¬

Expanded text:
dimisere concilium. pecunia a patre exacta crudeliter, ut diuenditis omnibus bodimisere concilium. pecunia a patre exacta crudeliter, ut diuenditis omnibus bonis aliquamdiu trans Tiberim ueluti relegatus deuio quodam tugurio ui
Abbreviated transcription (Latin):
n iuditium eũ indennatum indicta causa non debere uiolari. Tribunus
supplitium negat sup̃turum se indenato. seruaturum tum interim inuincuł
e̾ẽ aduidicii diem. ut qui hominem necauerit deco supplitii sumendi copia
ppło ro. fiat Appellati tribuni: medio decreto protinus uis auxilii sui expediũt
iniuncula comici uetant. sisti reum pecuniamq nisi sistatur ppło promitti pla¬
tre promintiant. Sũmiam pecume quantam equum eẽt promitti uenieba
indubium. Id ad senatum reicitur. Reus dum consulerentur patres retentus
inpublico ẽ. Uades dare placuit. Unum uadem tria milia exis obligarunt
otq darentur ꝑmissum tribunis est x. finierunt: tot uadibus accusa
uadatus est reum. hic pͥmus uades publicos dedit. dimissus e foro nocte ꝓxiã
insciis consulibus Tusculum inexilium abit. Iudicii die cum actusaret᷑ solũ
u̾tisse exilii causa. nichilominus uirginio comitia habente collega appellati

Expanded text:
diem iudicium, eum indemnatum indicta causa non debere uiolari. tribunus diem iudicium, eum indemnatum indicta causa non debere uiolari. tribunus supplicium negat sumpturum se de indemnato; seruaturum tamen in uinculis esse ad iudicii diem ut, qui hominem necauerit, de eo supplicii sumendi copia populo Romano fiat. appellati tribuni medio decreto ius auxilii sui expediunt: in uincla conici uetant; sisti reum pecuniamque ni sistatur populo promitti plaere pronuntiant. summam pecuniae quantam aequum esset promitti, ueniebat in dubium; id ad senatum reicitur: reus, dum consulerentur patres, retentus in publico est. uades dari placuit; unum uadem tribus milibus aeris obligarunt; quot darentur permissum tribunis est. decem finierunt; tot uadibus accusator uadatus est reum. hic primus uades publico dedit. dimissus e foro nocte proxima in Tuscos in exsilium abiit. iudicii die cum excusaretur solum uertisse exsilii causa, nihilo minus Uerginio comitia habente, collegae appellati
Abbreviated transcription (Latin):
.Pater inter hos lutius quintius cui cincinato cognomen
erat non iterando laudes nec cumularet inuidiam sed ueniam errori atq alo¬
lestentie petendo sibi qui non dicto non facto quemquã offendisset. ut cõdona
filium orabat. Sed alii adusabantur preces aut uere cundia aut metare
se suosq multatos querentes atroci rñso uiditium suum preferebant. fremebat
reum preter uulgatam inuidiam crimen unum ꝙ. M. uulscius fictor qui ante
cidisse. ibi rixam natam ẽẽ fratremq suum maioremq natu nec dum. exmor¬
bo satis ualidum pugno ictum ab cesone cecidisse semianime inter manus
domum ablatum: mortuumq inde arbitrari: nec sibi rem exequi tam atrotẽ
per consules supiorum annorum licuisse. Hec uolscio clamitante a deo concitati
unes sunt: ut haud multum abfuerit quin impetu ppłi ceso interiret. Uin¬
nius arripi ubet hominem & inuincula duci. Patricii ui contra resistant. T
quintius clamitat. Cui rei capitalis dies dicta. sit & de quo futurum prope¬

Expanded text:
pater inter hos L. Quinctius , cui Cincinnato cognomen erat, non iterando laudes, ne cumularet inuidiam, sed ueniam errori atque adulescentiae petendo, sibi qui non dicto, non facto quemquam offendisset, ut condonarent filium orabat. sed alii auersabantur preces aut uerecundia aut metu, alii se suosque mulcatos querentes atroci responso iudicium suum praeferebant. premebat reum praeter uolgatam inuidiam crimen unum, quod M. Uolscius Fictor , qui ante cidisse. ibi rixam natam esse fratremque suum maiorem natu, necdum ex morbo satis ualidum, pugno ictum ab Caesone cecidisse; semianimem inter manus domum ablatum, mortuumque inde arbitrari, nec sibi rem exsequi tam atrocem per consules superiorum annorum licuisse. haec Uolscio clamitante adeo concitati homines sunt ut haud multum afuerit quin impetu populi Caeso interiret. Uerginius arripi iubet hominem et in uincula duci. patricii ui contra uim resistunt. T. Quinctius clamitat, cui rei capitalis dies dicta sit et de quo futurum prope
Abbreviated transcription (Latin):
Simul
abreligione homines animos remiserunt intrant seditionẽ tribuni plebis
ncit atur multitudo in omnes pn̾ceps ante omnes in camillum cum p̃dam
ientanam publicando sacrandoq ad mbil redegisse Absentes ferocior incre¬
pant.p̃ntium tetum cum se ultꝰ iratis offerent ueretũdiam hñt. Simul ut¬
xtrahi rem exeo anno uiderunt tribunos plebis latores legis ineũ an
eosdem reficiunt. Et pres hoc iddem deintercessorib legu annixi. Iam
tribuni pleb̃ magna exparte iidem refecti comitiis. Tribunorum imlitũ prẽs¬
summa ope euicerunt. ut Mfũrius camillus crearet᷑ ꝓpter bella simula¬
bant parari. sed lationi tribunitie adu̾sarius parabatur. Cum Camillo creati
tribuni militum consulari potãte Lfarius medullinus sextum C. En
L ualerius publicola spurius postumius p. Cornelius iterum

Expanded text:
simul ab religione animos remiserunt, integrant seditionem tribuni plebis; incitatur multitudo in omnes principes, ante alios in Camillum: eum praedam Ueientanam publicando sacrandoque ad nihilum redegisse. absentes ferociter increpant; praesentium, cum se ultro iratis offerrent, uerecundiam habent. simul extrahi rem ex eo anno uiderunt, tribunos plebis latores legis in annum eosdem reficiunt; et patres hoc idem de intercessoribus legis adnisi; ita tribuni plebis magna ex parte iidem refecti. comitiis tribunorum militum patressumma ope euicerunt ut M. Furius Camillus crearetur. propter bella simulabant parari ducem; sed largitioni tribuniciae aduersarius quaerebatur. cum Camillo creati tribuni militum consulari potestate L. Furius Medullinus sextum C. Aemilius L. Ualerius Publicola Sp. Postumius P. Cornelius iterum
Abbreviated transcription (Latin):
montes: unde se nouus hostis obicerat. iter fuge eẽt. & equitem passi liberi
frenis dispulissent equi. Ueientium maxima pars tiberim effusi petunt fi¬
denatium qui suꝑsunt adurbem fidenas tendunt infert pauidos fuga ĩ me¬
diam çȩdem obtruncant᷑ inripis: alios in aquam compulsos gurgites ferũt
am peritos nandi lassitudo & uulnera & pauor degrauant pauci e inu
tranant.
Alterumꝰ agmen fert᷑ ꝑcastra

Expanded text:
montes, unde se nouus hostis obiecerat, iter fugae esset, et equitem passim liberi montes, unde se nouus hostis obiecerat, iter fugae esset, et equitem passim liberi frenis distulissent equi, Ueientium maxima pars Tiberim effusi petunt, Fidenatium qui supersunt ad urbem Fidenas tendunt. infert pauidos fuga in mediam caedem; obtruncantur in ripis; alios in aquam compulsos gurgites ferunt; etiam peritos nandi lassitudo et uolnera et pauor degrauant; pauci ex multis tranant. alterum agmen fertur per castra
Abbreviated transcription (Latin):
urbem & suis flamis delecte fidenas: quas uris benefitiis placãe non potu¬
s.legatorum hoc uos urõrumq colonorũq sanguinis uastatiq fines i¬
gnam equestrem frenos ut detrahant equis imꝑat & ip̃e princeps caltarib
subditis euectus equo efrem inmedios ignes infertur. Et alii concitati eꝙ
libero cursu ferunt equitem in hostem puluis ellatus mixtusq fumo lucem ex
oculis uirorum equorumq aufert: ea que militem terruerat spẽs nil inte¬
ruit equos. Ruine igitur similem stragem eques quatũq ꝑu̾serat dedit.
amor inde accidit nouus qui cum utramq mirabundam inse atiem u̾
dictator exclamat .Q. legatum & suos ab tergo hostem adortos. Ip̃e reinte¬
grato clamore ui fert acrius signa cum due aties duo diu̾sa p̃lia circum¬
uentos etruscos & afronte & atergo urgerent. neq incastra retro neq

Expanded text:
urbem, et suis flammis delete Fidenas, quas uestris beneficiis placare non potuurbem, et suis flammis delete Fidenas, quas uestris beneficiis placare non potuistis. legatorum hoc uos uestrorum colonorumque sanguis uastatique fines mgnam equestrem; frenos ut detrahant equis imperat, et ipse princeps calcaribus subditis euectus effreno equo in medios ignes infertur, et alii concitati equi libero cursu ferunt equitem in hostem. puluis elatus mixtusque fumo lucem ex oculis uirorum equorumque aufert. ea quae militem terruerat species nihil terruit equos; ruinae igitur similem stragem eques quacumque peruaserat dedit. clamor deinde accidit nouus; qui cum utramque mirabundam in se aciem uertisset, dictator exclamat Quinctium legatum et suos ab tergo hostem adortos; ipse redintegrato clamore infert acrius signa. cum duae acies, duo diuersa proelia circumuentos Etruscos et a fronte et ab tergo urgerent, neque in castra retro neque in
Abbreviated transcription (Latin):
simul dictisq odium explet. Concussere pͥmo statun cõpressa. hostem cum
pente patefactis fidenarum portis noua erumpit aties. In audita añ
tpus inusitataq ignibus armata ingens multitudo fascibusq ardentibus
tota collucens uelut frenetico instincta cursa in hostem ruit. formaq in¬
e pugne romanos parũꝑ exterruit: tum dictator magrõequitum eꝗtil¬
signo dato qui tum exmontib quintio accito. prelium ciens ip̃e insinistrũ
cormi. quod incendio similius ꝗͣ prelio t̾ritum cesserat flamis accarrit cla¬
raq uote: fumo ne uictor inquit uelut examen apum loco ur̃o exacti
inermi cedetis hosti: non ferro extingrutis ignes: non faces has ipãs prose.
isq si ignis non telis pugnandum ẽ exat̾tas ultro inferetis: Agite noĩs
romani ac uirtutis prũm urẽq memores uirtute incendiũ hoc in hostium

Expanded text:
simul dictisque odium explet. concusserat primo statim congressu hostem cum simul dictisque odium explet. concusserat primo statim congressu hostem cum repente patefactis Fidenarum portis noua erumpit acies, inaudita ante id tempus inuisitataque. ignibus armata ingens multitudo facibusque ardentibus tota conlucens, uelut fanatico instincta cursu in hostem ruit, formaque insolitae pugnae Romanos parumper exterruit. tum dictator, magistro equitum equitibusque, tum ex montibus Quinctio accito, proelium ciens ipse in sinistrum cornu, quod, incendio similius quam proelio, territum cesserat flammis, accurrit claraque uoce 'fumone uicti' inquit, 'uelut examen apum, loco uestro exacti inermi cedetis hosti? non ferro exstinguitis ignes? non faces has ipsas pro se quisque, si igni, non telis pugnandum est, ereptas ultro infertis? agite, nominis Romani ac uirtutis patrum uestraeque memores uertite incendium hoc in hostium
Abbreviated transcription (Latin):
secunde dictature sue imposuerint
otis deinde nuncupatis profectus mille & quinquaginta passus citra fi¬
denas castra locat. dextra montibus leua tiberi amne septus T guintiũ
penum legatum occupare montes iubet cerultumq id iugum capere qđ
tergo hostibus foret. ipẽ postero die cum etrusci pleni aĩoꝵ ac pris
diei mediore occasione ꝗ pugna in atiem processissent cunctatus parumper
speculatores dum refferent ꝙ quintium euasisset iniugũ propinquũ arci¬
denarum signa profert peditumq atiem instructam pleno gradu ir
stem inducit. Magistroequitum ne iniussu pugnam incipiat. se cum opus
sit equestri auxilio signum claturum. in ut memor regie pugne meinos
ni doni romuliq ac Iouis ferretrii rem gereret. Legiones impetu ĩgi
cofligunt. Romanus odio accensus in impum fidenatem predonẽ ueiẽ¬
tem ruptores indutiarum cruentos legatorum nefanda gȩde respersos
sanguine colonorum suorum ꝑfides sotios imbelles hostes compellans ftis

Expanded text:
secundae dictaturae suae imposuerint. uotis deinde nuncupatis profectus mille et quingentos passus citra Fidenas castra locat, dextra montibus, laeua Tiberi amne saeptus. T. Quinctium Poenum legatum occupare montes iubet occultumque id iugum capere, quod ab tergo hostibus foret. ipse postero die cum Etrusci pleni animorum ab pristini diei meliore occasione quam pugna in aciem processissent, cunctatus parumper dum speculatores referrent Quinctium euasisse in iugum propinquum arci Fidenarum, signa profert peditumque aciem instructam pleno gradu in hostem inducit; magistro equitum praecipit ne iniussu pugnam incipiat: se cum opus sit equestri auxilio signum daturum; tum ut memor regiae pugnae, memor opimi doni Romulique ac Iouis Feretri rem gereret. legiones impetu ingenti confligunt. Romanus odio accensus impium Fidenatem, praedonem Ueientem, ruptores indutiarum, cruentos legatorum infanda caede, respersos sanguine colonorum suorum, perfidos socios, imbelles hostes compellans, factis
Abbreviated transcription (Latin):
Palepolis fuit haud procul
cumani. a chalchide eubor tam originẽ trahunt classe qua aducti adomo
fuerant multum inora maris eius qđ accolunt potuere. pͥmo ĩ sillias euanã
& pitacufas egressi deinde incontinentem ausi sedes transferre hec ciuitas
tam suis uirib. tum sannitiuã infide ad u̾sus romanos societati freta sine
estilentie que romanã urbem ad orta nũtiabat᷑ fidens multa hostil
adu̾sus romanos agrum campanum falernũq incolentes fecit. Igitͦ L Cor¬
nelio lentulo & publio philone iterum consulib fatialib palepolim ad res
etendas missis cum relatum e̾ẽt a grecis gentis lingua magis strem
ꝗ ftĩs ferox. rñsum exaucte patrum ppłus palepolitanis bellũ fieri iussit

Expanded text:
Palaepolis fuit haud baud prCumani Chalcide Euboica originem trahunt. classe , qua advecti ab domo fuerant, multum in ora maris eius quod accolunt potuere, primo in insulas Aenariam et Pithecusas egressi, deinde in continentem ausi sedes transferre. haec civitas cum suis viribus tum Samnitium infidae adversus Romanos societati freta, sive pestilentiae quae Romanam urbem adorta nuntiabatur fidens, multa hostilia adversus Romanos agrum Campanum Falernumque incolentes fecit. igitur L. Cornelio Lentulo Q. Publilio Philone iterum consulibus, fetialibus Palaepolim ad res repetendas missis, cum relatum esset a Graecis, gente lingua magis strenua quam factis, ferox responsum, ex auctoritate patrum populus Palaepolitanis bellum fieri iussit
Abbreviated transcription (Latin):
Mirer inquit si uana ur̃a
atres conscripti auctas adplebem ẽ: uos eleuatis eam quippe plebs senatus a¬
in continuandis magistratibus soluit ip̃i quoq solutum uultis ne temeritati cedatis
tãꝗͣ id sit plus posse inciuitate. plus leuãtatis ac licentie habere. Leuius enim uani¬
isq profecto est sua de creta & soluta tollere ꝗ̃ aliorum ĩ mittamini patresc
turbam inconsultam: & qui exemplo aliis ẽẽ debitis aliorum exemplo pectatis po¬
tiusꝙͣ alii urõ recte fatiant. dum ego non inmitter tribunos nec contra senatus
consultum consulem renuntiari patiar. te uõ consul claudi abhortor ut &
ppłm ro. hac licentia arceas. & de me hoc tibi ꝑsuadeas me ita accepturum ut nõ
honorem meum ad te impeditum sed gloriam spreti honoris auctam inuidiaq
xcontinuato eo impenderet leuatam putem. Comuniter inde edicunt ne
quis L quintium consulem faceret. si quis fecisset. seid suffragium non obseruatu¬

Expanded text:
mirer' inquit, 'si uana uestra, patres conscripti, auctoritas ad plebem est? uos eleuatis eam quippe qui, quia plebs senatus consultum continuandis magistratibus soluit, ipsi quoque solutum uoltis, ne temeritati multitudinis cedatis, tamquam id sit plus posse in ciuitate, plus leuitatis ac licentiae habere. leuius enim uaniusque profecto est sua decreta et consulta tollere quam aliorum. imitamini, patres conscripti, turbam inconsultam, et qui exemplo aliis esse debetis, aliorum exemplo peccate potius quam alii uestro recte faciant, dum ego ne imiter tribunos nec me contra senatus consultum consulem renuntiari patiar. te uero, C. Claudi , adhortor ut et ipse populum Romanum hac licentia arceas, et de me hoc tibi persuadeas me ita accepturum ut non honorem meum a te impeditum, sed gloriam spreti honoris auctam, inuidiam quae ex continuato eo impenderet leuatam putem.' communiter inde edicunt ne quis L. Quinctium consulem faceret; si quis fecisset, se id suffragium non obseruatu
Abbreviated transcription (Latin):
Consul
palatos pagros cum uidisset hostes stationes infrequentes relictas paucis mi¬
lites ad ortatus ad castra oppugnada ducit. Que cum pͥmo clamore a
petu cepisset plurib hostium intentoriis suis ꝗͣ in portis ualloq cesis signa
captiua inunum locum conferri uissit. relictisq duabus legionib custodie
& psidii causa graui edicto monitis ut donec ip̃e reutisset p̾reda absi
profectus agmine instructo cum p̃missus equitatus uelut indagine dissipatos¬
nites ageret. cedem ingentem fecit. Nam neq quo signo coirent int̾ se
neq utrum castra peterent/ an longiorem intenderent fugam territis
constare poterat: tantumq fuge ac formidinis fuit ut ad .xl. milia sca
rant. ad centum lxx. ad consulem deferrent᷑. Tum in castra hostium re¬
ditum: ibiq omnis p̃da militi data¬¬

Expanded text:
consul palatos per agros cum uidisset hostes, stationes infrequentes relictas, paucis milites adhortatus ad castra oppugnanda ducit. quae cum primo clamore atque impetu cepisset, pluribus hostium in tentoriis suis quam in portis ualloque caesis signa captiua in unum locum conferri iussit; relictisque duabus legionibus custodiae et praesidii causa, graui edicto monitis ut, donec ipse reuertisset, praeda abstinerent, profectus agmine instructo, cum praemissus eques uelut indagine dissipatosnites ageret, caedem ingentem fecit. nam neque quo signo coirent inter se neque utrum castra peterent an longiorem intenderent fugam, territis constare poterat; tantumque fugae ac formidinis fuit, ut ad quadraginta mirant ad centum septuaginta ad consulem deferrentur. tum in castra hostium reditum ibique omnis praeda militi data
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq per aliquot dies cum iam expirasset
tarquinius celata morte gerspetiem aliene fũgende uicis suas opes firmauit¬
um demum palam facto & comploratione in regiam orta. Seruius presidio
firmo munitus primus iniussu ppłi uoluntate patrum regnauit. Anci liberi
iam tum comprehersis sceleris ministris ut uiuere regem & tantas opes esse¬
rui nuntiatum est: sessam pometiam exulatum ierant. nec iam publici
gis consiliis seruius ꝙ̃ priuatis munire opes: & ne qualis anci liberorum aius
adu̾sus tarquinium fuerat talis adu̾sus se tarquini liberorum e̾e̾t duas fi
cos infida mnia atq infestaq faceret

Expanded text:
itaque per aliquot dies cum iam exspirasset Tarquinius celata morte per speciem alienae fungendae uicis suas opes firmauit; tum demum palam factum est comploratione in regia orta. Seruius praesidio firmo munitus, primus iniussu populi, uoluntate patrum regnauit. Anci liberi iam tum comprensis sceleris ministris ut uiuere regem et tantas esse opes Serui nuntiatum est, Suessam Pometiam exsulatum ierant. nec iam publicis magis consiliis Seruius quam priuatis munire opes, et ne, qualis Anci liberum animus aduersus Tarquinium fuerat, talis aduersus se Tarquini liberum esset, ducos infida omnia atque infesta faceret
Abbreviated transcription (Latin):
iam institisset loco uersus extemplo est terror in insidiatores easclemq late¬
bras quibus se paulo ante texerant palati & inermes repetebant fuga sed lo¬
co difficili ab hoste quesita ip̃os cum sua fraude impediebant. Itaq ergo
per paucis effugium patuit cesa ad xx. milia hominum. uictor romanus ad
oblatam ultro ab hoste predam pecorum discurrit. Atrox pugna cã etri¬

Expanded text:
iam institisse loco, uersus extemplo est terror in insidiatores easdemque lateiam institisse loco, uersus extemplo est terror in insidiatores easdemque latebras, quibus se paulo ante texerant, palati atque inermes fuga repetebant. sed loca difficilia hosti quaesita ipsos tum sua fraude impediebant. itaque ergo perpaucis effugium patuit; caesa ad uiginti milia hominum; uictorque Romanus ad oblatam ab hoste praedam pecorum discurrit. dum haec ger
Abbreviated transcription (Latin):
uectus desilit exequo & iouem martemq atq alios testat᷑ deos se nullam glo¬
riam suam inde sed pcłam militi querentem in eum locum deuenisse neqͦ
inse aliud ꝗ̃ nimiam exhoste milites curam reprehendi posse. ab eo se dede¬
core mallam rem aliam q̃ uirtutem militum uindicaturã. quo niterentur
nodo uno aĩo omnes inuadere hostem uictum atiem castris exutũ n¬
tum urbibus ultimam spem furto insidiarum temptantem & loco nõ ar-¬
mis fretum. sed quem ẽẽ u̾tuti romane in expugnabilem locum: fregella¬
na arx soranaq & ubicũq iniquo successum erat loco memorabant.
actensus miles omnium imaemor difficultatũ uadit adu̾sus ĩminentem ho¬
stium atiem. ibi paulum laboris fuit dum in adu̾sum cliuium erigitur agmẽ
cum postꝗͣ p̾ma signa planitiem summã ceperunt: sensitq aties quo ĩ

Expanded text:
aduectus desilit ex equo et Iouem Martemque atque alios testatur deos se nullam suaaduectus desilit ex equo et Iouem Martemque atque alios testatur deos se nullam suam gloriam inde sed praedam militi quaerentem in eum locum deuenisse neque in se aliud quam nimiam ditandi ex hoste militis curam reprehendi posse; ab eo se dedecore nullam rem aliam quam uirtutem militum uindicaturam. coniterentur modo uno animo omnes inuadere hostem uictum acie, castris exutum, nudatum urbibus, ultimam spem furto insidiarum temptantem et loco non armis fretum. sed quem esse iam uirtuti Romanae inexpugnabilem locum? Fregellana arx Soranaque et ubicumque iniquo successum erat loco memorabantur. his accensus miles, omnium immemor difficultatium, uadit aduersus imminentem hostium aciem. ibi paulum laboris fuit, dum in aduersum cliuum erigitur agmen; ceterum postquam prima signa planitiem summam ceperunt sensitque acies aequo se
Abbreviated transcription (Latin):
Et postꝗͣ prepotentem ar¬
nis romanum nec aties sustinere ulle nec castra nec urbes poterant: omni
principumĩs annio eo cure sunt intente ut insidiis quereret᷑ locus si qua licẽ¬
tia ppłando effusus ex̾citus excipi ac circũueniri posset. Transfuge agrestes &
captiui quidam pars forte consilio oblati congruentia ad consulem afferentes¬
que a uera erant pecoris iim ingentem insaltum auium compulsam ẽe̾ per¬
ulerunt: ut predatum eo expedite educerent᷑ legiones ibi ingens ex̾citu
stium itinera occultus insiderat: & postꝙ̃ intrasse romanos uidit saltum re¬
pente exortus cum clamore ac tumultu in cautos in uadit. Et pͥmo noua res
repidationem fecit. dum arma capiunt sarcinas congerunt in mediũ
postꝙͣ ut quisq liberauerat se onere aptaueratq armis ad signa undiq co¬
ibant: & notis ordinibus in ueterem disciplinam militie iam sine p̃cepto
ilius sua sponte struebatur aties. Consul ad ancipitem maxĩe pugnã.

Expanded text:
et postquam praepotentem armis Romanum nec acies subsistere ullae nec castra nec urbes poterant, omnium principum in Samnio eo curae sunt intentae ut insidiis quaereretur locus, si qua licentia populando effusus exercitus excipi ac circumueniri posset. transfugae agrestes et captiui quidam, pars forte, pars consilio oblati, congruentia ad consulem adferentes—quae et uera erant—pecoris uim ingentem in saltum auium compulsam esse, perpulerunt ut praedatum eo expeditae ducerentur legiones. ibi ingens hostium exercitus itinera occultus insederat et, postquam intrasse Romanos uidit saltum, repente exortus cum clamore ac tumultu incautos inuadit. et primo noua res trepidationem fecit, dum arma capiunt, sarcinas congerunt in medium; dein postquam, ut quisque liberauerat se onere aptaueratque armis, ad signa undique coibant et, notis ordinibus in uetere disciplina militiae iam sine praecepto ullius sua sponte struebatur acies, consul ad ancipitem maxime pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
ecuti hos consules a Cornelius cossus Tquintius penus iterum ueientes ĩ agrũ
romanum excursionem fecerunt. fama fuit quosdam exfidenatium iuuetute
ꝑticipes eius ppłationis faisse. cognitioq eius rei. L sergio & quinto ẜuilio
Memerco enulio ꝑmissa quidam hostiam relegati ꝙ cur ꝑ eos dies afi¬
nis affuissent parum constabat. colonorum additus nuͣs agerq his hostiũ
bello interẽptorum assignatus. Siccitate eo anno plurimum laboratum ẽ
c celestes modo defuerunt aque: sed t̾ra quoq ingenito humore ege
uix ad pennes suffecit annes. defectus alibi aquarum circa horridos fontes
riuosq stragem siti pecorum morientium dedit. scabie alia assumpta. uul¬
gatiq conctatu inalios homines morbi: & pͥmo in agrestes ingruerat serui-¬
tiaq urbs deinde impletur

Expanded text:
ecuti eos consules A. Cornelius Cossus T. Quinctius Poenus iterum. Veientes in agrum Romanum excursiones fecerunt. fama fuit quosdam ex Fidenatium iuventute participes eius populationis fuisse, cognitioque eius rei L. Sergio et Q. Servilio et Mam. Aemilio permissa. quidam Ostiam relegati, quod cur per eos dies a Fidenis afuissent parum constabat. colonorum additus numerus agerque iis bello interemptorum adsignatus. siccitate eo anno plurimum laboratum est, nec caelestes modo defuerunt aquae sed terra quoque ingenito umore egens vix ad perennes suffecit amnes defectus alibi aquarum circa torridos fontes rivosque stragem siti pecorum morientium morientum dedit; scabie alia absumpta; volgatique contactu in homines morbi. et primo in agrestes ingruerant servitiaque; urbs deinde impletur
Abbreviated transcription (Latin):
erigit᷑ aties. nec quicꝗ̃ satis tuti loci uictis est. & de uigis que eꝑant fundũ
Iamq una uoce pacem om̃es probant. Tum triumꝰ mensiam frumenti
impetrato & annuo stipendio ac singulis in militem tunaicis ad senatum pa¬
cis oratores missi

Expanded text:
erigitur acies, nec quicquam satis tuti loci uictis est et de iugis, quae ceperant, funduntur; erigitur acies, nec quicquam satis tuti loci uictis est et de iugis, quae ceperant, funduntur; iamque una uoce omnes pacem petebant. tum trium mensum frumento imperato et annuo stipendio ac singulis in militem tunicis ad senatum pacis oratores missi
Abbreviated transcription (Latin):
Qua impetum dederat ꝑ rumpit atiem ꝑmediam incastra hostium tendit &
uatua defensorib cepit atq incendit. Que ubi flagrantia martiamis miles
conspexit & hostes repexere tum passim fuga cepta sannitium fieri: sed om¬
nia oꝑtinet cedes.nec inullam ꝑtem tutum ꝑfugium est. Iam xxx milib
hostium cesis signum receptui consules dederant. colligebantq munum co¬
ias inuitem interse gratalantes cum repente interse procul hostium
ue cohortes que insupplemẽtum scp̃te fuerant integrauerunt cedem ĩquas
nec iussu consulum nec signo accepto iuctores uadunt. malo tirocinio im¬
uendum samnitem clamitantes. Indulgent consules legionum ardori
qui probe scirent nouum militẽ hostium interꝑculsos fuga ueteranos ne
temptando quidem satis certamini fore nec eos opinio fefellit. omnes san¬
uitium copie ueteres noueq montes ꝓximos fuga capiunt. Eo & roma

Expanded text:
qua impetum dederat, perrumpit aciemque per mediam in castra hostium tendit et qua impetum dederat, perrumpit aciemque per mediam in castra hostium tendit et uacua defensoribus capit atque incendit. quae ubi flagrantia Marcianus miles conspexit et hostes respexere, tum passim fuga coepta Samnitium fieri; sed omnia obtinet caedes nec in ullam partem tutum perfugium est. iam triginta milibus hostium caesis signum receptui consules dederant colligebantque in unum copias inuicem inter se gratantes, cum repente uisae procul hostium nouae cohortes, quae in supplementum scriptae fuerant, integrauere caedem. in quas nec iussu consulum nec signo accepto uictores uadunt, malo tirocinio imbuendum Samnitem clamitantes. indulgent consules legionum ardori, ut qui probe scirent nouum militem hostium inter perculsos fuga ueteranos ne temptando quidem satis certamini fore. nec eos opinio fefellit: omnes Samnitium copiae, ueteres nouaeque, montes proximos fuga capiunt. eo et Romana
Abbreviated transcription (Latin):
Et in sannio alter consul suꝑior uirib locis impedi¬
or erat omĩa itinera obsesserant hostes saltusq ꝑuia̾s ceperant. nec
subuehi comeatus possent. Neq eos cum quotidie signa inatiem consul
proferet elicere ad certamen poterat. satisq apparebat neq sannitẽ cer¬
amen pñs nec romanum dilationem belli laturum. Aduentus Mart
hernicis subactis maturauit college uenire auxilio moram tertamĩs hosti
exemit. nam ut qui ne alteri quidem ex̾citui se ad certamẽ credidissent
pares coniungi utiq passi duos consulares ex̾titus nihil crederent suꝑ eẽ
pͥmum instatuia platus deinde conspectus procul pulius tumultum apud
alt̾um consulem in cast̾s fecit. Isq confestim arma capere iussis raptimq
eductis inatiem militib transu̾sam hostium atiem atq alio certam
occupatam inuadit. Clamitans summum flagium fore si alterum ex̾citũ
utusq iuctorie compotem sinerent fieri. nec ad se sui belli uendicarẽt decꝯ

Expanded text:
et in Samnio alter consul superior uiribus, locis impeditior erat. omnia itinera obsaepserant hostes saltusque peruios ceperant ne qua subuehi commeatus possent; neque eos, cum cottidie signa in aciem consul proferret, elicere ad certamen poterat, satisque apparebat neque Samnitem certamen praesens nec Romanum dilationem belli laturum. aduentus Marci, qui Hernicis subactis maturauit collegae uenire auxilio, moram certaminis hosti exemit. nam ut qui ne alteri quidem exercitui se ad certamen credidissent pares, coniungi utique passi duos consulares exercitus nihil crederent superesse primum in statiua perlatus, dein conspectus procul puluis tumultum apud alterum consulem in castris fecit; isque confestim arma capere iussis raptimque eductis in aciem militibus transuersam hostium aciem atque alio certamine occupatam inuadit, clamitans summum flagitium fore, si alterum exercitum utriusque uictoriae compotem sinerent fieri nec ad se sui belli uindicarent decus.
Abbreviated transcription (Latin):
Peregrina res sed meniorie digna traditur eo anno facta Uulturnũ etruscoꝵ
bem que nunc capua est absannitibus captam capuãq abduce eorum
puo uel qđ ꝓpius uõ est acampestri agro appellatam cepere autem pͥus bello
fatigatis etruscis insotietatem urbis agrorumq accepti deinde festo die graui
omno epulisq incollas ueteres noui coloni nocturna cede ad horti. Pi¬

Expanded text:
peregrina res, sed memoria digna traditur eo anno facta, Uolturnum, Etruscorum urbem, quae nunc Capua est, ab Samnitibus captam, Capuamque ab duce eorum Capye uel, quod propius uero est, a campestri agro appellatam. cepere autem, prius bello fatigatis Etruscis, in societatem urbis agrorumque accepti, deinde festo die graues somno epulisque incolas ueteres noui coloni nocturna caede adorti. hi
Abbreviated transcription (Latin):
bis magnituco eẽt aditiende multitudinis causa uetere consilio condentiũ
urbes qui obscurã atq humilem conciendo ad se multitudinem natam et̾ra
sibi prolem ementiebantur: locum qui nunc sceptus aquis descendentib inter
duos lucos est masillum aꝑit eo exfinitimis populis turba omnis sine discri¬
mine liber an seruus eẽt auida nouarum rerum profugit. idq primum
ad ceptam magnitudinem roboris fuit. Cum iam uirum haud peniteret cõ¬
silium deide uiribus parat. Centum creat senatores siue qr is numerus sa¬
tis erat. siue qr soli centum erant . qui creari patres possent patres certe ad
honorem patriciiq progenies eorum appellati¬

Expanded text:
bis magnitudo esset, adiciendae multitudinis causa uetere consilio condentium bis magnitudo esset, adiciendae multitudinis causa uetere consilio condentium urbes, qui obscuram atque humilem conciendo ad se multitudinem natam e terra sibi prolem ementiebantur, locum qui nunc saeptus escendentibus inter duos lucos est asylum aperit. eo ex finitimis populis turba omnis sine discrimine, liber an seruus esset, auida nouarum rerum perfugit, idque primum ad coeptam magnitudinem roboris fuit. cum iam uirium haud paeniteret consilium deinde uiribus parat. centum creat senatores, siue quia is numerus satis erat, siue quia soli centum erant qui creari patres possent. patres certe ab honore patriciique progenies eorum appellati
Abbreviated transcription (Latin):
Ian ĩmortalitatis uirtute ꝑta ad quam eum sua
fata ducent fautor rebus diuinis rite perpetratis uocataq ad consilium
multitudine qrue coalescere inpopuli unuis corpus nulla re preterꝗ̃ legib
poterat iura dedit. quem ita sancta gni hominaum agresti fore ratus
ipse uenerabilem insignibus imperii fecisset. cum retero hĩta se augustiorẽ
tum maxime lictoribus duodecim sumptis fecit. alii abnumero auium quae
iguric regnum portenderant eum secutum numerum putant. me haue
it̾et eorumm sententie ẽẽ quibus & apparitores & hoc genus abetruscis fim¬
timis. Unde sella curulis unde toga pretexta sumpta o̾st numerum quoq
ipsum ductum placet & ita habusse etruscos: ꝙ exduodecim populis coĩter
creato rege singulos singuli populi lictores dederint. Crescebat interim urbs
unitiomibus alia atq alia appetendo lota. cum in spem magis future
titudiis ꝗ̃ ad id quod tum hominum erat mimirent deinde ne uana ur¬

Expanded text:
 immortalitatis uirtute partae ad quam eum sua fata ducebant fautor. rebus diuinis rite perpetratis uocataque ad concilium multitudine quae coalescere in populi unius corpus nulla re praeterquam legibus poterat, iura dedit; quae ita sancta generi hominum agresti fore ratus, si se ipse uenerabilem insignibus imperii fecisset, cum cetero habitu se augustiorem, tum maxime lictoribus duodecim sumptis fecit. alii ab numero auium quae augurio regnum portenderant eum secutum numerum putant: me haud paenitet eorum sententiae esse quibus et apparitores hoc genus ab Etruscis finitimis, unde sella curulis, unde toga praetexta sumpta est, <et> numerum quoque ipsum ductum placet, et ita habuisse Etruscos quod ex duodecim populis communiter creato rege singulos singuli populi lictores dederint. crescebat interim urbs munitionibus alia atque alia appetendo loca, cum in spem magis futurae multitudinis quam ad id quod tum hominum erat munirent. deinde ne uana ur
Abbreviated transcription (Latin):
Excopia deinde otiot lascaure
rsus animi & pristina mala postꝗͣ foris deerant domi querere tribuni ple
agitare suo ueneno agraria lege:. in resistentes incitare patres nec inumu̾sos
modo. sed insingulos. Quintui concitius &T. Gemiteius auctores agrarie legis
enenio diem dicunt. inuidie erat amissum cremere presidium. cum hau
protul inde statiua consul habuisset. eum oppresserunt: cum & patres haud mi¬
nus ꝗͣ procoriolano adnixi essent & patris agrippe fauor haud dudum exole¬
sset inmulcta temꝑarunt tribuni. Cum capitis ante quesissent. duo mi
eris dampnato mulctam edixere. ea in cap̃ u̾tit negant tulisse ignominiã egritu¬
dinemq inde morbo assuptum e̾ẽ.

Expanded text:
ex copia deinde otioque lasciuire rursus animi et pristina mala, postquam foris deerant, domi quaerere. tribuni plebem agitare suo ueneno, agraria lege; in resistentes incitare patres, nec in uniuersos modo sed in singulos. Q. Considius et T. Genucius , auctores agrariae legis, T. Menenio diem dicunt. inuidiae erat amissum Cremerae praesidium, cum haud procul inde statiua consul habuisset; ea oppressit, cum et patres haud minus quam pro Coriolano adnisi essent et patris Agrippae fauor hauddum exoleuisset. in multa temperarunt tribuni; cum capitis anquisissent, duorum milium aeris damnato multam dixerunt. ea in caput uertit; negant tulisse ignominiam aegritudinemque; inde morbo absumptum.
Abbreviated transcription (Latin):
bello bene gesta de domesticarum rerum euentu nec patribus nec plebi cura
decesserat tanta tum gratia tum arte preparauerãt feneratores que nõ modo
plebem sed ipm̃ etiam dictatorem frustrarentur. Nam marcus ualerius postue¬
tuscii consulis reditum omnium actionum insenatum primã huĩt prouictore
lo uocem retulitq quid denexis fieri placeret que reiecta relatio ee̾t. non
ceo in quit concordie auctor. optabitis medius fidius prope diem ut mei similes
romana plebs patronos habeat: quod adme attinet. Neq frustrabor ultra ciues
meos. neq ip̃e frustra dictator ero discordie intestine bellum ext̾num fa
ut hoc magistratu egeret res publica. pax foris parta est. Domi impeditur pri¬
uatus potuisꝗͣ dictator seditioni interero. Ita curͥa egressus dictatorse abdica¬
uit. Apparuit cã plebis suam uitem indignantem a magistratu abiisse. Itaq ue-¬
lut persoluta fide. qm̃ ꝑ eũ non stetisset quin prestaretur. decedentem domum¬
cum fauore ac laudibus persecuti sant.

Expanded text:
bello bene gesta, de domesticarum rerum eventu nec patribus nec plebi cura decesserat; tanta cum gratia tum arte praeparaverant faeneratores quae non modo plebem sed ipsum etiam dictatorem frustrarentur. namque Valerius post Vetusi consulis reditum omnium actionum in senatu primam habuit pro victore populo, rettulitque quid de nexis fieri placeret. quae cum reiecta relatio esset, non placeo, inquit, concordiae auctor; optabitis, mediusfidius, propediem ut mei similes Romana plebmeos neque ipse frustra dictator ero. discordiae intestinae, bellum externum fecere ut hoc magistratu egeret res publica: pax foris parta est, domi impeditur; priuatus potius quam dictator seditioni interero.' ita curia egressus dictatura se abdicauit. apparuit causa plebi, suam uicem indignantem magistratu abisse; itaque uelut persoluta fide, quoniam per eum non stetisset quin praestaretur, decedentem domumcum fauore ac laudibus prosecuti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Secuti consules oppiter uir¬
ginius Spcirius cassius pometiam pͥmo ui deinde uineis aliisq opibus oppugnanĩt
os aurunci magis iam in expiabili odio ꝗ̃ spe aliqua aut occasione cohort
cum plures igni q̃ ferro armati excurrissent cede incendioq coͣncta complent
uineis incensis multis hostium uulneratis & occisis. Consalum quoq alterum¬
sed uerum nomen auctores non adiciunt graui uulnere exequo deiectũ
interfecerunt. Romam inde male gesta re reditum inter multos sautios cõ¬
sul sepe incerta ute relictas interiecto deinde haud magno spatio quod uul¬
iribus curandis supplendoq ex̾citui satis e̾e̾t tum ira maiore belli tum ui
etram auctis pometie arma illata & cum uineis refectis aliaq molle belli
iam in eo res e̾ẽt ut in muros euaderet miles deditio est facta. Ceterum nichil¬
ominus fede dedita urbe ꝗ̃ si capta foret. Aurunci passim principes securi per¬
cussi sub corona uenierunt coloni aliiq opidum dirruptum: ager ueniit. Con¬

Expanded text:
secuti consules Opiter Uerginius Sp. Cassius Pometiam primo ui, deinde uineis aliisque operibus oppugnarunt. in quos Aurunci magis iam inexpiabili odio quam spe aliqua aut occasione coorti, cum plures igni quam ferro armati excucurrissent, caede incendioque cuncta complent. uineis incensis, multis hostium uolneratis et occisis, consulum quoque alterum—sed utrum auctores non adiciunt—graui uolnere ex equo deiectum prope interfecerunt. Romam inde male gesta re reditum; inter multos saucios consul spe incerta uitae relatus. interiecto deinde haud magno spatio, quod uolneribus curandis supplendoque exercitui satis esset, cum ira maiore, tum uiribus etiam auctis Pometiae arma inlata. et cum uineis refectis aliaque mole belli iam in eo esset ut in muros euaderet miles, deditio est facta. ceterum nihilo minus foeda, dedita urbe, quam si capta foret, Aurunci passi; principes securi percussi, sub corona uenierunt coloni alii, oppidum dirutum, ager ueniit. con
Abbreviated transcription (Latin):
Ouib bel¬
lum indixistis in tulistisq pres conscripti:sicut nũc uidetis non stantes in
uestibulo curie ur̃e ita armati paratiq obuiam imꝑatorib legionibusq
oculis magis ꝗ̃ aurib crediderũt. & ubi nĩhil hostile erat nec ip̃i ꝗdem
fecerunt. pacem quam nos prestitimus. cã auobis petimus. bellum eo si¬
cubi est au̾tatis p̃camur. i nos quid arma poleant ur̃a si patiendo expi¬
endum est expiemur inermes. hec mens nr̃a ẽ. dii ĩmortales fatiant tam
felix quam pia. Quod adea crimina attinet quib moti bellũ iduxistis
&si re uicta reb u̾bis confutare nihil attinet tñ &̃ si uera sint uel fatẽi
iobis ea cum tam euidenter penituerit: tutum censemus: peccet᷑ in u
dum digni sitis ita fiat. Tantum fere u̾borum atusculanis factum pacem
inpñtia nec ita multo post ciuitatẽ & impetrarunt. Atusculo legiones
deducte. Camillus consilio & uitute in uolsco bello felicitate & ĩ tusculana

Expanded text:
uibus bellum indixistis intulistisque, patres conscripti, sicut nunc uidetis nos stantes in uestibulo curiae uestrae, ita armati paratique obuiam imperatoribus legionibusque rcitibus, quod oculis magis quam auribus crediderunt et ubi nihil hostile erat ne ipsi quidem fecerunt. pacem, quam nos praestitimus, eam a uobis petimus; bellum eo, sicubi est, auertatis precamur; in nos quid arma polleant uestra, si patiendo experiundum est, inermes experiemur. haec mens nostra est—di immortales faciant—tam felix quam pia. quod ad crimina attinet quibus moti bellum indixistis, etsi reuicta rebus uerbis confutare nihil attinet, tamen, etiamsi uera sint, uel fateri nobis ea, cum tam euidenter paenituerit, tutum censemus. peccetur in uos, dum digni sitis quibus ita satisfiat'. tantum fere uerborum ab Tusculanis factum. pacem in praesentia nec ita multo post ciuitatem etiam impetrauerunt. ab Tusculo legiones reductae. Camillus, consilio et uirtute in Uolsco bello, felicitate in Tusculana
Abbreviated transcription (Latin):
I oui tribum plebis in coaptandis cossegis prum uoluntatem fouerunt. duos patri¬
tios cõsularesq Sp. tarpeium & A ternum coaptauere Consules creati Spurius¬
minius. Uerginius celimontanus. inhil magnoꝑe ad patrum aut pleb cañ
inclinati otium domi ac foris hr̃e. ał habuere. Ltrebonius tribunus p̃ł infestꝯ¬
pribus ꝙ se abhis coaptandis tribunis fraude captum proditũq a collegis aiebat
ogationem tullit ut qui plebem romanam tͥbunos pł. rogaret is usq eo roga
dum decem tribunos facẽt. insectandisq patribus unde asgo & ĩditũ ẽ cggnomen¬
tribunatum gessit.

Expanded text:
ovi tribuni plebis in cooptandis collegis patrum voluntatem foverunt; duos etiam patricios consularesque, Sp. Tarpeium et A. Aternium, cooptavere. consules creati Sp. Herminius T. Verginius Caelimontanus, nihil magnopere ad patrum aut plebis causam inclinati, otium domi ac foris hapatribus quod se ab iis in cooptandis tribunis fraude captum proditumque a collegis aiebat, rogationem tulit ut qui plebem Romanam tribunos plebei rogaret, is usque eo rogaret dum decem tribunos tribunatum gessit.
Abbreviated transcription (Latin):
Fabius aliene sortis uictor belli insuam prouintiã ex̾citum reduxit. Itaq ei
obres tam feliciter gestas sicut pͥore anno pplus continuauerat consulatum
Ita senatus insequẽti anno quo appius claudius l uoluminius consules fue¬
erunt. pro rogauit maxime appio adu̾sante impium. Appium censorem
etisse consulatum comitiaq eius. ab lfurio tribuno pleb̾ interpellata.
se censura abdicauit inquibusdam annalib inuenio. Creatus consul cum
college nouum bellum sallentim hostes decernerent᷑. rome mansit: ut ur¬
anis artib opes ageret qñ belli decus penes alios ẽẽt. Uolumnium p¬
uintie haud penituit multa. secunda p̃lia fecit. aliquot hostium urbes ui
cepit. prede erat largitor & benignitatem ꝑse gratam comitate adiuua¬
bat. militemq hiis artib fecerat & ꝑiculi & laboris auidum De pus¬

Expanded text:
Fabius, alienae sortis uictor belli, in suam prouinciam exercitum reduxit. itaque ei ob res tam feliciter gestas, sicut priore anno populus continuauerat consulatum, ita senatus in insequentem annum, quo Ap. Claudius L. Uolumnius consules fuerunt, prorogauit maxime Appio aduersante imperium. Appium censorem petisse consulatum comitiaque eius ab L. Furio tribuno plebis interpellata, donec se censura abdicarit, in quibusdam annalibus inuenio. creatus consul, cum collegae nouum bellum, Sallentini hostes decernerentur, Romae mansit ut urbanis artibus opes augeret quando belli decus penes alios esset. Uolumnium prouinciae haud paenituit. multa secunda proelia fecit; aliquot urbes hostium ui cepit. praedae erat largitor et benignitatem per se gratam comitate adiuuabat militemque his artibus fecerat et periculi et laboris auidum.
Abbreviated transcription (Latin):
hos consules secuti sunt Mfabius dorsus. Sergius¬
itius Camerinus Auriicum in bellum arepentina pplatione ceptũ mete
ne id factum ppłi umius consiliũ om̃is nomĩs latini e̾ẽt Dictator uelut ad¬
u̾sus armatum iam latium Lfarius creatus magistrum equitum Cialiu
apitolinum dixit. & tum ꝙ ꝑmagnos tumultus fieri solitum erat ius¬
tio indicto delectus sine uacacionib hitus e̾et. legiones quantaͣm matu¬
rari potuit in aruncos ducte. Ibi p̃donum magis ꝗͣ hostium animi inuẽti
na itaq atie debellatum est. Dictator tñ quia & ultro bellum ĩtulle
sine detrectatione se certamini offerebant deorum quoq opes ad hiben¬
das ratus interipãm dimicationẽ edem uinoni monete uouit eius dãp̃¬
atas uoti cum uictor romam reu̾tisset dictatura se abdicauit Senati
diuiuros ad eam edem proamplitudine ppłi ro. faciendam creari iussit
Locus in arce destinatus que area edium. M manlii capitolini fuit. Consu¬

Expanded text:
hos consules secuti sunt M. Fabius Dorsuo Ser. Sulpicius Camerinus . Auruncum inde bellum ab repentina populatione coeptum; metuque ne id factum populi unius consilium omnis nominis Latini esset, dictator—uelut aduersus armatum iam Latium— L. Furius creatus magistrum equitum Cn. Manlium Capitolinum dixit; et cum—quod per magnos tumultus fieri solitum erat—iustitio indicto dilectus sine uacationibus habitus esset, legiones quantum maturari potuit in Auruncos ductae. ibi praedonum magis quam hostium animi inuenti; prima itaque acie debellatum est. dictator tamen, quia et ultro bellum intulerant et sine detractatione se certamini offerebant, deorum quoque opes adhibendas ratus inter ipsam dimicationem aedem Iunoni Monetae uouit; cuius damnatus uoti cum uictor Romam reuertisset, dictatura se abdicauit. senatus duumuiros ad eam aedem pro amplitudine populi Romani faciendam creari iussit; locus in arce destinatus, quae area aedium M. Manli Capitolini fuerat. consu