comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
yu ꝯtineñtur. ¶Item alio re¬
scͥpto ita ꝯtinetur nouã rẽ telite¬
ras. ut ꝓp̃t uetustatem uinearuor
remĩssio nbi detur. ¶ Itẽ cũ
ꝗgam naue amissa uecruram qͣ
scͥptum est. abantoñ. ã. nõ ĩ me¬
rito ꝓcurator̃em cesaris hãc abeo
uecturam repetere. cũ munere ue¬
hendi frũctus nõ sit. qd̾ in oĩb uer¬
sonis similit obsuandumẽ. ¶ ubi¬
cũq tamẽ remissionis rõ habet.
excãis supra relãtis. nõ id qd̾ sua
int̾ eit ꝯductor ꝯsequitur. S mer¬
tedis exdueratõe ꝓrata. supͣ de¬
niq dampnũ seminis. adcolonũ

Expanded text:
tinetur. item alio rescripto ita continetur: 'Nouam rem desideras, ut propter uetustatem uinearum remissio tibi detur.' Item cum quidam naue amissa uecturam, quam scriptum est ab Antonino Augusto non immerito procuratorem Caesaris ab eo uecturam repetere, cum munere uehendi functus non sit: quod in omnibus personis similiter obseruandum est. Ubicumque tamen remissionis ratio habetur ex causis supra relatis, non id quod sua interest conductor consequitur, sed mercedis exonerationem pro rata: supra denique damnum se
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃.ł. Sed si mors sit insecuta.
ñ urõi factas res muliens qr doã¬
tio inaliũ casũ facta est. spm̃ simor¬
tis cã uxori donau̾it ci deportatõem
passus est. an donatõ ualeat. uide¬
amꝰsialias. placet incasum depor
qͣ mc̾ uitiũ mulieris incurrit. hoc¬
numanũ est donatõne que mortis
cã abinitõ facta est. tali exilio sub¬
secuto ꝯfirmari tãquã si mortuo
to eam renocare. qr qmors eius
expectanda est. ut tunc plenissim¬
am hãt firmitatẽ. qn abhac luce

Expanded text:
inum. sed si mors sit insecuta, non uideri factas res mulieris, quia donatio in alium casum facta est.Proinde et si mortis causa uxori donauerit et deportationem passus est, an donatio ualeat, uideamus. et alias placet in casum deportet nihil uitium mulieris incurrit, humanum est donationem, quae mortis causa ab initio facta est, tali exilio subsecuto confirmari, tamquam si mortuo to eam reuocare, quia et mors eius exspectanda est, ut tunc plenissimam habeat firmitatem, quando ab hac luce
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ datum ad uillã exstruendam.
uł agrũ ꝯserendũ. qd̾ alioquin fic¬
turum nõ erat. is qui accepit inspe¬
tiẽ donatoĩs cad̾e. gͦ int̃ inirũ ⁊ uxo¬
aue .ł. Quod suir uxori cuiꝰetes
incendio ꝯiup̃te sunt adrefectionẽ
eoꝵ pecuniã donaui̾t. ualet doratõ
intõ inquãtũ edĩitu exstructio po¬
stulat.¬
Si satis in modicũ est. idẽ sup̃ iures
dotis. ¶Si maritus uxori pecuni am
donaui̾t. eaꝙ usuis exdõ ata pecĩa

Expanded text:
enim datum ad uillam extruen dam uel agrum serendum, quod alioquin facturus non erat is qui accepit, in speciem donationis cadere. ergo inter uirum et uxoum Quod si vir uxori, cuius aedes incendio consumptae sunt, ad refectionem earum pecuniam donaverit, valet donatio in tantum, in quantum aedificii extructio postulat.si satis immodicum est, id est supra uires dotis. Si maritus uxori pecuniam donauerit eaque usuras ex donata pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
lx̃ .ł. Defructibi quoꝙ uideamus
ũi exfructib p̃dioꝵ que donata sunt
locupleta sit. an incã donationis
ut usuras licitam hr̃e donationem.¬
s siquid ẜuus donatus ad quisiuit
ri ẜ uus aut uestim̃tis usus ł isa

Expanded text:
.De fructibus quoque uideamus, si ex fructibus praediorum quae donata sunt locupletata sit, an in causam donationis ut usuras licitam habere donationem.Sed si quid seruus donatus adquisiit, ari seruis aut uestimentis usus uel usa
Abbreviated transcription (Latin):
arito cui conabitur. Si amuliere
int̃põitus est. obligauit se ꝯõitoe.
simanto rr̃adid̾it. Si aũt amarito
sit int̃põitus mortua muliere cõ¬
festĩ fundus efficitur ei quẽ maritus
int̃posuit ⁊ actõnẽ iꝑ̃e mart᷑ cũ eo
nabebit. ¶ Si uxdrẽ auã amarito
suo morin cã acceꝑat uiuo eo alii
tradid̾it nic̾agitur ea traditioẽ.
qr nõ añ ultimũ uite ip̃s muei̾s
fuit plane in quib casib placet
retto igi donationẽ q̃ sequens ira¬
ditõ amuliere facta inpendenti
habebitut. ¶ Simaritus uxori
donauent morti cã eaꝙ diu̾terit
au dissoluatur donatõ. Iuł scͥbit.
infirmari donatioñẽ nec inpendẽ¬
t ẽẽ. ¶Id̾ ait sidiuortii cã facta
sit donatio uͣalẽ donatoẽm.

Expanded text:
arito cui donabatur: si a muliere interpositus est, obligabit se condictione, si marito tradiderit, si autem a marito sit interpositus, mortua muliere confestim fundus efficietur eius quem maritus interposuit et actionem ipse maritus cum eo habebit.Si uxor rem, quam a marito suo mortis causa acceperat, uiuo eo alii tradiderit, nihil agitur ea traditione, quia non ante ultimum uitae tempus mulieris fuit. plane in quibus casibus placeat retro agi donationem, etiam sequens traditio a muliere facta in pendenti habebitur.Si maritus uxori donauerit mortis causa eaque diuerterit, an dissoluatur donatio?Iulianus scripsit infirmari donationem nec impendere.Idem ait, si diuortii causa facta sit donati
Abbreviated transcription (Latin):
rrãdid̾it ⁊ decessent. rraditõ eius
egit aliquid ut tñ nec traditõ pen¬
t̾at. donec mors sequatur. ¶ Si
ux̾or rem titio ded̾it. ut his mari¬
to mortu cã rrad̾et eaque defũcta.
inuitis hr̃dib eiꝰ titius mortis¬

Expanded text:
tradiderit et decesserit, traditio eius egit aliquid, ut tamen haec traditio pendeat, donec mors sequatur.Si uxor rem Titio dederit, ut is marito mortis causa traderet eaque defuncta inuitis heredibus eius Titius mari
Abbreviated transcription (Latin):
itelł.i.Si mulier acceptam
amanto pecuniã inspõrtulas ꝓcogͣ¬
to suo ord̃ini enognũt. andonã¬
tio ualeat. q ait uuere noc uid̃i lo¬
cupletiorem mulierem factã. quã¬
uis mutuã peccumã ẽẽt accepturã ⁊ ꝓ
nĩt uire ciuli impeditis actenus
reuocatur. ibeo. ibeaue cui dõatũ
est. ut si quid̾e exstet res uẽdicetur.
si ꝯsupta sit. ꝯdicatur eatenꝰ quate

Expanded text:
it, si mulier acceptam a marito pecuniam in sportulas pro cognato suo ordini erogaverit, an donatio valeat? et ait valere nec videri locupletiorem mulierem factam, quamvis mutuaautem iure ciuili impeditis hactenus reuocatu‹r› donum ab eo ab eaue cui donatum est, ut, si quidem exstet res, uindicetur, si consumpta sit, condicatur hactenus, quate
Abbreviated transcription (Latin):
uẽdidi uolũtate mea ticio tͣdid̾it.
de euictõe te mͥ teneri sicuti si accep
euictioĩs noĩe me obligaiͣ placet.
diei qui mͥ uendid̾it ples h̃tes ce¬
stiterĩt. una de euictõe obligatio est.
oĩb q̃ue denũtiari com̃s defendere
debent. ⁊ si de industria nõ ueneñt
in iuditium imus tñ exhis liti sub¬
stitit ꝓp̃t demũtiationis iugorem̃
⁊ p̃dictam absentiã om̃ib uincit
aut iuncitur. Recteꝙ cũ ceñc agã
qui euictiõĩs noĩe uicti sunt.

Expanded text:
endidi, voluntate mea Titio tradideris, de evictione te mihi teneri, sicuti si accepteuictionis nomine me obligari placet. Si ei qui mihi uendidit plures heredes exstiterunt, una de euictione obligatio est omnibusque denuntiari et omnes defendere debent: si de industria non uenerint in iudicium, unus tamen ex is liti substitit, propter denuntiationis uigorem et praedictam absentiam omnibus uincit aut uincitur, recteque cum ceteris agam, quod euictionis nomine uicti sint.
Abbreviated transcription (Latin):
adiectõ necessaria est. qr nõ potẽt
ind̾i hõ euictus cũ pari eiꝰ eiucta et.
¶Si cũ p̾s usucaꝑe emptor nõ usn
cepit. culpi sua hoc fecisse uitetur.
Uñ si eiuictus est ẜuus nõ tenetur uẽ¬
ditor. ¶Si p̃sente ꝓmissore quide

Expanded text:
adiectio necessaria est, quia non potest uideri homo euictus, cum pars eius euicta est. Si, cum possit usu capere emptor, non cepit, culpa sua hoc fecisse uidetur: unde si euictus est seruus, non tenetur uenditor. Si praesente promissore q
Abbreviated transcription (Latin):
auł.ł. Si dictũ fuiͣt inuendendo
ut sĩ plã ꝓmittatur uł triplũ aut qui¬
dmplũ ꝓmitteretur exempto ꝑpetua
ictõe igere pot̾it. nõ tñ ut uulgus opi¬
natur q̃ satis dare debet. qui duplam ꝓ¬
mittit. s suffitiat. nuda ꝓ̃missio. nͥ
⁊ cc̃ me data fui̾t siña mn nullã ictõ de

Expanded text:
um. Si dictum fuerit uendendo, ut simpla promittatur, uel triplum aut quadruplum promitteretur, ex empto perpetua actione agi poterit. non tamen, ut uulgus opinatur, etiam satisdare debet qui duplam promittit, sed sufficit nuda repromissio, nisi ntra me data
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ malam camͦ huit. Quid gͦ si ille
quid̾ cc̃ quẽ udicatũ est ad iuditium
egit. quid dicemꝰ ut puta acceptum
quid̾ cũ pupillo tutore auctore fur
iuditiũ s absente pupillo tutor cam̃
ꝯmitti stipulatõne. Et enĩ actã ec̃ cãti
palam est.  satis est abeo cui nis agẽ

Expanded text:
uit. quid ergo, si ille quidem contra quem iudicatum est ad iudicium egit: quid dicemus? ut puta acceptum quidem cum pupillo tutore auctore fuit iudicium, sed absente pupillo tutor causam committi stipulationem? etenim actam esse causam palam
Abbreviated transcription (Latin):
si pemãcipatoem adoptio dissolira
sit. id̾ iuns man̾eat. ¶ Itẽ pat̾is¬
mei ad optiui matr̃e ant mat̃te¬
ram aut neptẽ ex filio uxorẽ ducẽ̾
ñ possũ .s. si ĩ familia eiꝰ sim aliom
si emancipatus suero ab eo sine
dubio nicͥ impedit nuptias .s. qr¬

Expanded text:
optio dissoluta sit, idem iuris maneat. Patris adoptiui mei matrem aut materteram aut neptem ex filio uxorem ducere non possum, scilicet si in familia eius sim: alioquin si emancipatus fuero ab eo, sine dubio nihil impedit nuptias,
Abbreviated transcription (Latin):
alit̃ facta est. nõ ad illam que
cotidie inseri. solet ca̾utionib
ut sp̃alit̃ reb ypotbece noĩe da¬
tis cetera ⁊̃ hm̃i teneantur debi¬
quisierit. ꝑin̾de ac si spãlĩt et
hee res fuissent obligate. ¶a
res suas ypothece ꝯbligauerãt. ⁊ alii
sco oblgãt c̾ditoi̾. ut effugiãt ꝑi¬
cu̾ium qd̾ solent pan qui sepiꝰ
eadem tes obligant. p̃dicere so¬
lent alii nullipem obligatam
eẽ quã forte lutio titio. ut in io
qdꝰ excedit pͥorem obligationẽ
lidum cũ pͥmo debito lib̾ata re
fini̾t. de qua iudendum est utrũ
hita se hãt. fi et ĩ ꝯu̾eniat anci
si simplicit ꝯuenerit d̾eo qd̾ ex¬

Expanded text:
aliter facta est, non ad illam, quae cottidie inseri solet cautionibus, ut specialiter rebus hypothecae nomine datis cetera etiam bona teneantur debiquisierit, perinde atque si specialiter hae res fuissent obligatae.Qui res suas iam obligauerint et alii secundo obligant creditori, ut effugiant periculum, quod solent pati qui saepius easdem res obligant, praedicere solent alii nulli rem obligatam esse quam forte Lucio Titio, ut in id quod excedit priorem obligationem lidum, cum primo debito liberata res fuerit? de quo uidendum est, utrum hoc ita se habeat, si et conueniat, an et si simplicite
Abbreviated transcription (Latin):
insulam fieri stipuletur ⁊ locũ nõ
aditiat. nõ ualet stipulatõ. ¶ Siqui
ita stipuletur ephesi .x. dari. si añ diẽ
quam ephesum ꝑuenire possit agat.
ꝑperam añ diem igr̃qr ⁊uiliamnus
putat diẽ tacite huic stipul itõi inẽe
quare uen puto qd̃ uslianus ait. eũ
qui rome stipulatur. hodie cartagi¬
ne dari. inutilit̃ stipulari. ¶Itẽ
iulianꝰ iractat. anis qui ephesi sibi
aut titio dari stipulatus est. si alibi ti¬
tio soluatur. nicͥominꝰ possit inten¬
dere sibi dari oporiere. ⁊iulianꝰ scri¬
bit lib̾atõnẽ nõ ꝯtingisse. atq iõ pꝰse¬

Expanded text:
etur et locum non adiciat, non ualet stipulatio. Qui ita stipulatur 'Ephesi decem dari', si ante diem, quam Ephesum peruenire possit, agat, perperam ante diem agi, quia et Iulianus putat diem tacite huic stipulationi inesse. quare uerum puto, quod Iulianus ait eum, qui Romae stipulatur hodie Carthagine dari, inutiliter stipulari. Idem Iulianus tractat, an is, qui Ephesi sibi aut Titio dari stipulatus est, si alibi Titio soluatur, nihilo minus possit intendere sibi dari oportere. et Iulianus scribit liberationem non contigisse atq
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ uili m̃ nõt̃at pꝰse dici si m̾alibi sõuit᷑.
lib̾atõnẽ ꝯtigisse. ꝗ̃uis inuit᷑ iccipere
nõ cõgor. plane sinõ ꝯting̃ lib̾atõ di¬
cendum aitͣ. sc̃ ẽẽ petitioñe integre
sũme q̃ admodũ siq̃uis insulã alibi
feciss quã ubi ꝓmiserit. ĩnicͥlũ ub̾i¬
retur. s mͥ uidetur sũme solutõ di¬
strare a fabrica insule. ⁊õ qd̾ int̃ est
solũ perendum. ¶ ne de offõ uidi¬
tis huiꝰ ictioĩs. loqndũ est. uttũ qũ¬
titati ꝯictꝰ cebeat ẜuie. in uł excet̾e

Expanded text:
i alibi soluatur, liberationem contigisse, quamuis inuitus accipere non cogar: plane si non contigit liberatio, dicendum ait superesse petitionem integrae summae, quemadmodum si quis insulam alibi fecisset quam ubi promiserat, in nihilum liberaretur. sed mihi uidetur summae solutio distare a fabrica insulae et ideo quod interest solum petendum. Nunc de officio iudicis huius actionis loquendum est, utrum quanti
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss rei ephesi potiꝰ soluere. quã eolo¬
ci qͦ ꝯueni ebat ntõeiꝰ haberetur. quł
lab̾onis oppinione socutus ⁊̃ actoris
habuit ratõñe. cuiꝰ ũdum potuit
int̃ ẽẽ ephesi reciꝑe. Itq utilitas qͦ
accõns ueniet. qd enĩ si truecticiũ pecu¬
niam dederit. ephesi recepturus. iibi¬

Expanded text:
hesi potius soluere quam eo loci quo conueniebatur, ratio eius haberetur. Iulianus Labeonis opinionem secutus etiam actoris habuit rationem, cuius interdum potuit interesse Ephesi recipere: itaque utilitas quoque actoris ueniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederat Ephesi recepturus,
Abbreviated transcription (Latin):
acrõ uttiꝰq utilitatẽ ꝯtinet tam ac¬
toris quã rei. qd̾ sirei int̃ est mino¬
ris fiat pecunie ꝯdẽpnatõ ꝗͣ inten¬
tatũ est. ut si actoris maioris pecu¬
nie frat. ¶hec autẽ actio exstipula¬
Siquis epͣħesi decem. aut capue
hoĩnẽ dari stipulatꝰ exsꝑiãt. ñdeb
detract᷑o altõ loco exsperiri ne au
pulatõib seͣmꝑ iurei esse potestate
S quid debeat ẽẽ ineiꝰ arbitrio.
quẽ soluat. Qũa di ambouimnit.
Ceterum ubi alt̃ decessit extĩgui
eiꝰ electõnẽ ne sit marbitrio enis
andebeat. dũ nõ uult uuũi pr̃e
quẽ solũdebet quare. ⁊ mpropõntõ
eũ qui ꝓm̾isit ephesi aut capne.
si fuiͣt imp̃iꝰ arbitrio ubi abeo pe¬
tatur ꝯueniri nõ potiuisse. semꝑ e̾
aliũ locum electim sic eueniret. ut
sit in ip̃iꝰ arbittio andebeat. quare
petitõis ci gnalit diffinit sceuola.
petitorẽ electõñẽ hr̃e ubipetat.
reũ ubi solu̾at. scił añ petitõnem
sꝑĩ mixta inquit reꝵ alt̃natio

Expanded text:
actio utriusque utilitatem continet tam actoris quam rei: quod si rei interest, minoris fit pecuniae condemnatio quam intentum est, aut si actoris, maioris pecuniae fiat. Haec autem actio ex illa stipulaSi quis Ephesi decem aut Capuae hominem dari stipulatus experiatur, non debet detracto altero loco experiri, ne aufpulationibus, semper in rei esse potestate, sed quid debeat, esse in eius arbitrio, quod soluat, quamdiu ambo uiuunt: ceterum ubi alter decessit, extingui eius electionem, ne sit in arbitrio eius, an debeat, dum non uult uiuum praestare, quem solum debet. quare et in proposito eum, qui promisit Ephesi aut Capuae, si fuerit in ipsius arbitrio, ubi ab eo petatur, conueniri non potuisse: semper enim alium locum electurum: sic euenire, ut sit in ipsius arbitrio, an debeat: quare petitionis. et generaliter definit Scaeuola petitorem electionem habere ubi petat, reum ubi soluat, scilicet ante petitionem. proinde mixta, inquit, rerum alternatio
Abbreviated transcription (Latin):
tutionem ꝓfauore pupiliorum
lat̾ĩor int̃ pretatõ facta ẽ. Nemo
e̾ ambigit hodie. siue iudex̃ accipi¬
atur indiem᷑ sm̃e. siue sine iudi¬
ce tutela restituatur meũ diem qͦ
restit̾ut usuras pr̃ari plane si tu¬
tele iuditio nolentẽ exꝑrri. tutor
ultro ꝯu̾enĩt ⁊ pecuni i ꝯuemi̾t

Expanded text:
tutionem pro fauore pupillorum latior interpretatio facta est: nemo enim ambigit hodie, siue iudex accipiatur, in diem sententiae, siue sine iudice tutela restituatur, in eum diem quo restituit usuras praestari. plane si tutelae iudicio nolentem experiri tutor ultr
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃toris meo sepuitus fuit. acc̃õ d̾ euic¬
tione iñtidit. hoc enĩcaũ emptor ꝓ¬
pͥetatẽ amittet. ¶ Nõ mirũ. iũt est.
ut euicto hoĩe de euctõe teneatur hr̃s
ꝗͣuuis desuctus nõ similit fuiͣt obstric¬
tus. cũ c alus quib dam casib ple¬
niꝰ idu̾sus hr̃dem uł hr̃di ꝯpetat o¬
bligatõ quã cũ petierat defunc̃to᷑ ut

Expanded text:
tus fuerit, actio de euictione intercidit: hoc casu enim emptor proprietatem amittet.Non mirum autem est, ut euicto homine de euictione teneatur heres, quamuis defunctus non similiter fuerit obstrictus, cum et aliis quibusdam casibus plenior aduersus heredem uel heredi competat obligatio, quam competierat de
Abbreviated transcription (Latin):
lỹ .ł. Sipignora ueneant ꝑ ap¬
piritores pͥtoris. extra ordm̃e ꝯseque¬
res sententias. nemo unqũa dixit
tantã in eos ictõn̾e. re eiũctͣa. S sido¬
lo rem utiliori p̃tio. piecerũt. tunc
dedolõ aictõ tatur. rou̾sus eos do
aut eriorem. emptor rei ncnnis est.
negamꝰ iuct̃oris dãpm̃ ẽẽ debere
it quid refert sordib iudicis anstui¬
nicia res ꝑierit. Inuiria enĩ que fit
emptori actõrem nõ debet ꝯtĩgere.¬
¶ Si ticiꝰ stichũ p̃mortem suam lib̾m¬

Expanded text:
.Si pignora ueneant per apparitores praetoris extra ordinem sententias sequentes, nemo umquam dixit dandam in eos actionem re euicta: sed si dolo rem uiliori pretio proiecerunt, tunc de dolo actio datur aduersus eos domaut errorem emptor rei uictus est, negamus auctoris damnum esse debere: aut quid refert, sordibus iudicis an stultitia res perierit? iniuria enim, quae fit emptori, auctorem non debet contingere.Si Titius Stichum p
Abbreviated transcription (Latin):
Situtor piillo anctoitate admor¬
tiꝰ cãdonatiorie ad commiodauit an
tutele iuditio teneat᷑. zait tencĩcum
usicuti testam̃ti fa̾tio in quid pupit
cõ cessa ñ ẽ. ita nec morti ꝗdem causa¬
dõãtioes ꝑmitend̃ sũt. S⁊ siñmor¬

Expanded text:
ad morausa donationem accommodauerit, an tutelae iudicio teneatur. et ait teneri eum: nam sicuti testamenti factio, inquit, pupillis concessa non est, ita nec mortis quidem causadonationes permittendae sunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
obligatus est. itio aut̃ actõ ꝯpetit
cũ eo cui mantnuit aliena negona
gerẽda. ⁊ añqu̾a quã ip̃e quicquã oño
yrẽt. quia idei. sbee u̾itet inquo obli

Expanded text:
obligatus est. Titio autem actio competit cum eo, cui mandauit aliena negotia gerenda, et antequam ipse quicquam domino praestet, quia id ei abesse uidetur in quo obli
Abbreviated transcription (Latin):
crats. illio uero minore annis cum
hiberent coĩi p̃dia ristica mio frͣ
insaltu cõi nibenti habitationes ri¬
tnas ampli eoifitia ietnficauerat.
Cũqlie eũtem s attũ cũ frẽ diuuiteret.
upiuo sibiꝗͣi re in meliore aboo ft̃a

Expanded text:
aetatis, alio uero minore annis, cum haberent communia praedia rustica, maior frater in saltu communi habenti habitationes paternas ampla aedificia aedificauerat: cumque eundem saltum cum fratre diuideret, sumptus sib
Abbreviated transcription (Latin):
petit ap̃ quadam mulierculim reci¬
am. eum ꝯsũpsisse. q̃ rebatur possi ne
agere ẜui corrupti cũ eamulie̾. ¶¬
mis ẜuus iamliber est retix̃oi posse.
s q̃ furti depecumus quas ẜuus ad
eam detulisset.

Expanded text:
am mulierculam pecuniam eum consumpsisse: quaerebatur, possetne agere serui corrupti cum ea muliere, cum is seruus iam liber esset. respondi posse, sed etiam furti de pecuniis, quas seruus ad eam detulisset.
Abbreviated transcription (Latin):
irrogat. potestitẽ dnĩ eiũtare po¬
tĩt. nã oiuus pius rescpͥsit. oĩmͦ
eos dñis sius rẽtd̾e siue añ pugra
ad bestias. siue pꝰt pͥngna. qm̃ iut̃¬
dum. nit pecuniã int̾usa aut cõ¬
misso aliquo maiore malefitio ad
fugiendã inquisitõnẽ uł istitiã
a iãdu̾sioĩs ⁊ marenã se dare malũt
reooig eos opoitet. De. lentor

Expanded text:
tatem domini euitare poterit: nam diuus Pius rescripsit omnimodo eos dominis suis reddere siue ante pugnam ad bestias siue post pugnam, quoniam interdum aut pecunia interuersa aut commisso aliquo maiore maleficio ad fugiendam inquisitionem uel iustitiam animaduersionis in harenam se dare mallent. reddi ergo eos oportet. DE ALEAT
Abbreviated transcription (Latin):
furtũdomi ⁊ eo tỹt quo alsa uide¬
batur. licet lusor nõ fu̾it quicquid
coꝵ fecĩt impime sit. dõmũ autẽ
proͥbitatione ⁊ domicilio nõ acci¬
pe debere certus est. ¶ Qaũt pto
negat se furti actõne daturũ uide¬
amus utrũ. ropenalem actõnẽ so
lam ꝑtineat an ⁊ si adexibẽdũ ue¬
lit igere uł uendicare uł ꝯdicere.
ci est relatum ap̃ ponp̃. solũ modo
penalem accõnem denegatam.
qõ ñ puto u̾m. p̃tor eͤ simpliciter
agit. siquid subtractũ erit uidi¬
tiã nõdabo. ¶Ineum inquid
qui alee ludẽde cã nĩ intułit utiq¬
que res erit aĩad u̾tam. hec clausu¬
la ꝑtinet adaĩ xou̾sionẽ eiꝰ qui ui¬

Expanded text:
factum domi et eo tempore quo alea ludebatur, licet lusor non fuerit qui quid eorum fecerit, impune fit. domum autem pro habitatione et domicilio nos accipere debere certum est.Quod autem praetor negat se furti actionem daturum, uideamus utrum ad poenalem exhibendum uelit agere uel uindicare uel condicere. et est relatum apud Pomponium solummodo poenalem actionem denegatam, quod non puto uerum: praetor enim simpliciter ait 'si quid subtractum erit, iudicium non dabo.' 'In eum', inquit, 'qui aleae ludendae causa uim intulerit, uti quaeque res erit, animaduertam.' haec clausula pertinet ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdẽpnari m̃sorẽ ñ oportet qd̾ si ñ
detoto modoqui deerat cũ uẽditore
egͣit. s deminore ꝯseqñter scribit
pomp̃. deresiduo cũ m̃sore agi posse¬
¶hoc iuoitiũ latius p̃tor porrexit.
nam ⁊ sicuiꝰ alteriꝰ rei m̃surã falsam
remũtiauisse dicetur. ħ actõ ꝯpet̃᷑ p̃ro¬
ude siue medissi dii m̃sura fefellit
siue deyuitudine in mittendi pro¬
icendiq querebat᷑. siue aream ł tig

Expanded text:
demnari mensorem non oportet. quod si non de toto modo qui deerat cum uenditore egerit, sed de minore, consequenter scribit Pomponius de residuo cum mensore agi posse.Hoc iudicium latius praetor porrexit: nam et si cuius alterius rei mensuram falsam renuntiauisse dicetur, haec actio competit. proinde si in aedificii mensura fefellit siue de seruitute ‹im›mittendi proiciendique quaeratur, siue aream uel tig
Abbreviated transcription (Latin):
emptor soluendo nõ sit. ¶Idem¬
m̃sor fraudauĩt me intenũtiatõe.
tenĩ eũ si obhoc deuiditõ minꝰtuli:
p̃tine si aiudice adhibit᷑ ꝯtra me
remĩtiauiͣt dolo malo dubitat an
tem̾ mͥ debeat qd̾ mag̾̃ admitrit.¬
hanc accõne nr̃di similibq ꝑsoĩs
dandam pomp̃ scribit. s inhr̃teo
similesq ꝑionas denegandã ait.¬
¶Serui aut noĩe mag̃ noxalem q̃
depecͥulio ꝯpet̾e ait. quanũ cunlie
accõ depeculio competat.

Expanded text:
emptor soluendo non sit.Idemnsor fraudauerit me in renuntiatione, teneri eum, si ob hoc de iudicio minus tuli: plane si a iudice adhibitus contra me renuntiauerit dolo malo, dubitat, an teneri mihi debeat? quod magis admittit.Hanc actionem heredi similibusque personis dandam Pomponius scribit: sed in heredem similesque personas denegandam ait.Serui autem nomine magis noxale quam de peculio competere ait, quamuis ciuilis actio de peculio competat.
Abbreviated transcription (Latin):
bỹ. His qui fugituiũ celaũ fure᷑.¬
senãtus c̾ensuit ne fugitiui aomit¬
rant᷑ insaltu neq ꝓregant auillicis
uł ꝓcur᷑atoribi poseioꝵ ⁊ mulctã sta¬
tuit. his iũt qui intra. xx dies sugi¬
tiuos uł dñis reddissent. uł ap̃ n¬
gr̃at᷑ exhibuissẽt uei̾am ĩ ante ãcnũ
dedit.s ⁊ deinceps. eodẽ seuat᷑ ꝯsutto
impimitas datur ei qui inͣt p̾stituta
tp̃ra. ꝗͣ receꝑit fugitiuos magro suc
dño uł magistiatib tradid̾it. ¶ħ
añt senatꝰ ꝯsultũ ad itũ q̃ dedit militi
uł pugmo ad inuestigindꝰ fugitiuũ.
imp̃dia senatorũ uł paganoꝵ cui rei

Expanded text:
. Is qui fugitiuum celauit fur eSenatus censuit, ne fugitiui admittantur in saltus neque protegantur a uilicis uel procuratoribus possessorum et multam statuit: his autem, qui intra uiginti dies fugitiuos uel dominis reddidissent uel apud magistratus exhibuissent, ueniam in adedit: sed et deinceps eodem senatus consulto impunitas datur ei, qui intra praestituta tempora, quam repperit fugitiuos in agro suo, domino uel magistratibus tradiderit.Hoc autem senatus consultum aditum etiam dedit militi uel pagano ad inuestigandum fugitiuum in praedia senatorum uel paganorum cui rei
Abbreviated transcription (Latin):
liboꝵ nr̃oꝵ ñ corrũpi. ¶ Siẜuus coĩs
meus ⁊tuus pͥum ẜuũ meũ corru¬
m̃n atq si proyus meus ẜuus corru
insolidũ teneãt. alfo aũt soluente
alt᷑m lib̾ari. ¶ Siis inqͦ usum ft.

Expanded text:
s meus et tuus proprium meum seruum corruinde atque si proprius meus seruus corrupin solidum teneatur, altero autem soluente alt
Abbreviated transcription (Latin):
queriꝰ est electõnẽ dno dari siũ s ũ
tetinere cupit. ⁊dãpĩ̃ quati dxn¬
or ẜuus factus ẽ induplũ accrꝑere
uł ẜuo ꝯstituto sicopiam huiꝰ re
licitatio ꝑiculo eiꝰtem dñs ẜũi actoi

Expanded text:
uerius est electionem domino dari, siue seruum detinere cupit et damnum, quanti deterior seruus factus est, in duplum accipere, uel seruo restituto, si copiam huius rei licitat
Abbreviated transcription (Latin):
tolose fecint adu̾sus singulos in
solidũ agipotõ. s altõ ꝯuento si sa¬
tis fecit. in alt̾um actõnẽ denegari
oportere. ¶ competit aũt ħ actõ
i cuiꝰ intfuit falsum mod̾ remĩti¬
atum nõ eẽ. hoc est uł emptori uł
uenditori cui rem̃tiatõ obfuit. pon¬
poniꝰ tñ scribit. si ep̃tot plus dedent
põt. qd̾ plus deoĩt agi cũ menpsore
nõ posse. nicͥ enĩ emptoris int̃ ẽẽ cũ
possit ꝯdicere. nͥ solũedo uenoitor ñ
fuit. tunc eͥ messor tenebit s siuen¬
ditor maiorẽ mos̾ t̃drõit frantatus
am̾sore. ꝯsequent̃ dicit pomponiꝰ¬

Expanded text:
se fecerint, aduersus singulos in solidum agi poterit, sed altero conuento, si satisfecerit, in alterum actionem denegari oportebit.Competit autem haec actio ei, cuius interfuit falsum modum renuntiatum non esse, hoc est uel emptori uel uenditori, cui renuntiatio offuit.Pomponius tamen scribit, si emptor plus dederit potest quod plus dedit, agi cum mensore non posse: nihil enim emptoris interesse, cum possit condicere: nisi soluendo uenditor non fuit: tunc enim mensor tenebitur.Sed si uenditor maiorem modum tradiderit fraudatus a mensore, consequenter dicit Pomponi
Abbreviated transcription (Latin):
runt uer̾es. int̾ tales ꝑtonas locatõ¬
ben᷑fi loco p̃beri ⁊ roqd̃ datur ei ad
appellari. si aũt exlocato ⁊ ꝯducto
fint̃ actũ dicendũ eĩt nec tenere in¬
tentionẽ. ¶hecactõ dolũ malũ
dũ taxat exigit. uisũ est cie satis
ibundeq coherteri m̃sorẽ. sitolu
malus solius ꝯueniãt eiꝰ hominiᷤ
qui cuuilit̾ obligatus ñ est ꝓm̃ si¬
imꝑite u̾satus est. sibi imputare
debet qui eum adhibuit s̃ ⁊ si negle¬
gẽter eque m̃sor securus. lata culpa
int̃uenire. ¶ Is aũt tenẽt lc acti¬
one qui ren̾uauit. s rem̃ttiasse ⁊ eũ
acciꝑe debemus qui ꝑ alium rem̃¬
tiauit.¬
mł. Uel ꝑlict̃as s siego tͥ cum
eẽs mensor mandau̾im ut m̃sitrã
agͥ ageres. ⁊tu iotitio delegan̾s.
⁊ ille dolo malo quid inea re fecent
tu teneberis quia tolo malo u̾sat᷑
es qui tali hõĩ cͥdidisti.

Expanded text:
runt ueteres inter talem personam locatiobeneficii loco praeberi et id quod datur ei, adarium appellari: si autem ex locato conducto fuerit actum, dicendum erit nec tenere intentionem. Haec actio dolum malum dumtaxat exigit: uisum est enim satis abundeque coerceri mensorem, si dolus malus solus conueniatur eius hominis, qui ciuilitimperite versatus est, sibi imputare debet qui eum adhibuit: sed et si neglegenter, aeque mensor securus erit: lata culpa intervenire. Is autem tenetur hac actione qui renuntiavit: sed renuntiasse et eum accipere debemus, qui per alium renuntiaviter litteras.Sed si ego tibi, cum esses mensor, mandauerim, ut mensuram agri ageres et tu id Titio delegaueris et ille dolo malo quid in ea re fecerit, tu teneberis, quia dolo malo uersatus es, qui tali homini credidisti.
Abbreviated transcription (Latin):
Procuratore cesaris ob
debitum̃ fiscale int̃rog̾ante. unꝰ
exfiliis qui nec bonoꝵ possessionẽ
acceꝑat. nec heres erat. respondit
se hĩde̾m eẽ. an qĩ int̃rõgatoria
c̃ditorib cetĩs teneatur. respõdit
abhis qui iniure nõ int̃rogasẽt.
eeresponso suo ꝯueniri ñ posse.
doꝵ eũdẽ iudicẽ sum̃dũ pterea qͦ

Expanded text:
Procuratore Caesaris ob debitum fiscale interrogante unus ex filiis, qui nec bonorum possessionem acceperat nec heres erat, respondit se heredem esse: an quasi interrogatoria creditoribus ceteris teneatur? respondit ab his, qui in iure non interrogassent, ex responso suo conueniri non posse. dorum, eundem iudicem
Abbreviated transcription (Latin):
meo ꝑsuiseris. ut nitio fu tũ fatiit
nõ solum : uid teneris qd̾ det̾ior ẜius
effactus est. s ꝯinid od̾ titio prãtur᷑
sum . Itẽ nõ solũ simͥ dãpnũ dediͣt
ꝯsciliꝰ tuo. s q̃ si extraneo. eo queq
noĩe mͥ teneberis. qd̃ ego .i. aquilu
obnoxiꝰ sim. uit si ex ꝯdũcto teneor
tior factus sit. tenebetis hoc noĩe
⁊ si qua talia sunt sixstimatõ aũt ha¬
betur inhac actõẽ quati ẜuus uilior
factus sit. qd̃ offitõ uidicis expediet
pẽdiat talem ẜ uũ hr̃e. utrũ s ⁊p̃ti¬

Expanded text:
meo persuaseris, ut Titio furtum faciat, non solum in id teneris, quo deterior seruus effectus est, sed et in id quod Titio praestaturus sim.Item non solum si mihi damnum dederit consilio tuo, sed etiam si extraneo, eo quoque nomine mihi teneris, quod ego lege Aquilia obnoxius sim: aut si ex conducto teneor terior factus sit, teneberis et hoc nomine, et si qua talia sint.Aestimatio autem habetur in hac actione, quanti seruus uilior factus sit, quod officio iudicis expedietupediat talem seruum habere. utrum
Abbreviated transcription (Latin):
liem̃ alienãue recepisse ꝑsuasisse¬
ue ꝗo ei dicetur dolo malo quo euor
eãue dẽt̃riorẽ face̾t. in eũ quãti eare
erit induplũ iuditiũ dabo. ¶Quĩ
bona fide ẜuũemit hoc eoicto nõ
renebitur. qr noc ip̃e potĩt ẜni cormp¬
rũpi. Et sane siquis iuhoc admisĩt
enemet qut duob accõ ẜui ꝯcorrup¬
ti ꝯpꝰetat qd̾ est absurdumi.S nec eũ
cui bona fide hõ lib̾ ẜuit. hãc actoẽ
posse ex̾cere opinamur. ¶Qaũt
in suo agro uł in alieno loco edifi¬
pelli atꝙ cogisibi parere. ¶ S. ꝑ¬
põt suadere ⁊ malũ. Et iõ p̃tor adie¬
cit dolo malo quo eũ det̾iorẽ f.cẽt.
neq e delinquit. nͥ qui tale aliquid
ẜuo ꝑsuadet ex quo eñ fatiat det̃¬
riorẽ. Quigͥ ẜuũ sollicitat. it aliꝗd
uł fatiendũ uł cogitandũ inpro¬
be hic uidenr hoc edicto sibone¬

Expanded text:
lienum alienam recepisse persuasisseue quid ei dicetur dolo malo, quo eum eam deteriorem faceret, in eum quanti ea res erit in duplum iudicium dabo.' Qui bona fide seruum emit, hoc edicto non tenebitur, quia nec ipse poterit serui corrupsi quis hoc admiserit, eueniet, ut duobus actio serui corrupti competat, quod est absurdum. sed nec eum, cui bona fide homo liber seruit, hanc actionem posse exercere opinamur.Quod autin suo agro uel in alieno loco aedifipelli atque cogi sibi parere. sed test suadere et malum: et ideo praetor adiecit 'dolo malo, quo eum deteriorem faceret': neque enim delinquit, nisi qui tale aliquid seruo persuadet, ex quo eum faciat deteriorem. qui igitur seruum sollicitat ad aliquid uel faciendum uel cogitandum improbe, hic uidetur hoc edicto n
Abbreviated transcription (Latin):
minis recdendi sũt. s si ꝓlib̾o se
gesserint. ⁊ grauiꝰ com̃ceri solẽt.
lp̃. Eum qui fugituũi uult re¬
quirere imp̃diis alienis. posse adire
p̃sidem lit̾as ei daturũ. ⁊ suta res ex¬
ingreoi ⁊ inquirere. ⁊ pẽa̾ eũoẽ p̃sitẽ
meũ ꝯstituere. qui inquiri ñ ꝑmi¬
natu recitauit facultatẽ dedit in¬
gͥdiendi tã incesaris quã senatoꝵ
⁊ paganoꝵ p̃dia nolentib fugiti¬
uos in quirere scrutariq cubilia at¬
que uestigia occultantiũ.
dia retinẽt. Nam ⁊ magr̃at᷑ munici¬

Expanded text:
minis reddendi sunt: sed si pro libero se gesserint, grauius coerceri solent. eum, qui fugitiuum uult requirere in praediis alienis, posse adire praesidem litteras ei daturum et, si ita res exingredi et inquirere, et poenam eundem praesidem in eum constituere, qui inquiri non perminatu recitauit, facultatem dedit ingrediendi tam Caesaris quam senatorum et paganorum praedia uolentibus fugitiuos inquirere scrutarique cubilia atque uestigia occultantium. diam retinent. magistratus munici
Abbreviated transcription (Latin):
uł dño ꝯpetit᷑ repetitio. ⁊tẽ siẜuus
accepit pecũia̾m dabit᷑ ĩ dño depe¬
culio actio nõ nouilis. quia exne¬
gotio gesto agitur.s ñ ĩamplius
ĩalia lusũ ẽ. ntił exħ edc̃o dãda ẽ.
Si m̃sor falsũ modum d̃ĩ¬

Expanded text:
no competit repetitio. item si seruus acceperit pecuniam, dabitur in dominum de peculio actio, non noxalis, quia ex negotio gesto agitur: sed non amplius in alea lusum est utilis ex hoc edicto danda est. SI MENSOR FALSUM MODUM DI
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. nec sufficit alterutra actõe ogysse
quia alt̾a altam ñ mimut txm ⁊
ineum qui ẜuũ recepit. ⁊celauit. et
det̾riorẽ fecit uił scribit. Sũt e diu̾sa
in alefitia furis. i eiꝰ qui det̾riorem
ẜuũ facit. hoc amplus ⁊ ꝯdictõns
noĩe tenebit. quauis e̾ ꝯdicrõe hõm̾e

Expanded text:
esse: nec sufficiet alterutra actione egisse, quia altera alteram non minuit. idem et in eo, qui seruum recepit et celauit et deteriorem fecit, Iulianus scribit: sunt enim diuersa maleficia furis et eius qui deteriorem seruum facit: hoc amplius et condictionis nomine tenebitur. quamuis enim condictione hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
lo mõstranit quẽ romodũ faceret
⁊ est ueriꝰ. ⁊̃ simale mõstrant ĩquẽ¬
ad modũ delinq̃ret teneri eum ⁊mo
⁊ si erat ẜuus oĩ modo fugitumis
uł furtum facturus. hic uõlau¬
dator huiꝰ ꝓpõmi exstitit tenetur.
None̾ oportet laudando augeri ma¬
litiã. Sine gͦ bonũ ẜuũ fecĩt malũ
siue malum fecnͣdẽt̃riorẽ corrupis¬
se uideb̾r. Is ͦ det̃riorẽ facit ꝗ ẜno
ꝑsuadet. ut miuriã face̾t. uł fitũ
uł fugẽt. uł ut alienũ ẜuũ solicita

Expanded text:
faceret? et est uerius etiam si malo monstrauit, in quem modum delinqueret, teneri eum. immo et si erat seruus omnimodo fugiturus uel furtum facturus, hic uero laudator huius propositi extitit, tenetur: non enim oportet laudando augeri malitiam. siue ergo bonum seruum fecerit malum siue malum fecerit deteriorem, corrupisse uidebitur.Is quoque deteriorem facit, qui seruo persuadet, ut iniuriam faceret uel furtum uel fugeret uel alienum
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Mag̃ enĩ deliquid qui libũ pu¬
nebitur. ¶ hec actõ q̃ adu̾sus far¬
entem induplum est. quauis aqui¬
lia infitiantem dũtaxit conener
ditiũ cũ noxe deditõe redoit. ¶ yẽ
acto refertur ad tp̃s ẜui conuptiꝰñ¬

Expanded text:
 enim delinquit, qui liberum punebitur.Haec actio etiam aduersus fatentem in duplum est, quamuis Aquilia infitiantem dumtaxat coerceatdicium cum noxae deditione redditur.Haec actio refertur ad tempus serui corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
delat᷑. iurau̾itq tem petitoris nõ ẽẽ:
ꝗ̃ dui quid̃ possidet. adu̾sus eũ ꝗt̾tulit
insiurandũ sipetat exceptõe iuris¬
deat qui ei uis uirandũ tetulit. ñ eͥ
rem suã eẽ iurau̾it. s eiꝰ nõ oe ł ꝑ̃ide
sicũ posite̾t ⁊ deferente petitore rem
coꝵ restituendos ꝯstat. pꝰuis uirandũ¬

Expanded text:
delatum iuraueritque rem petitoris non esse, quamdiu quidem possidet, aduersus eum qui detulit iusiurandum, si petat, exceptione iurisdeat qui ei iusiurandum detulit: non enim rem suam esse iurauit, sed eius non esse.Proinde si, cum possider‹et›, deferente petitore rem pecorum restituendos constat post i
Abbreviated transcription (Latin):
rito. ⁊ cxeo iure iurande posse petẽ
usũ fruc̃t cau̾tte oblata. ¶ Sicũ dehr̃¬
ditate int̾ mecite ꝯtrou̾sia sit quira¬
uero hr̃oitatẽ meã eẽ. id ꝯsequi de
tũc poslidebas s siquas pͥa cepisses pꝰsi¬
dere ꝑ m̃q haberi qd̾ uratumẽ. ac si

Expanded text:
puto et ex eo iureiurando posse petere usum fructum caution‹e› oblata.Si, cum de hereditate inter me et te contro uersia esset, iurauero hereditatem meam esse, id consequi debtunc possidebas, sed et si quas postea coepisses possidere, perindeque haberi quod iuratum est
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ittit. ꝗ exgͣou ascẽdẽtiũ łd̾scẽdẽtiũ
ũ eã uxorẽ duxĩt. quãuetatur ł affi¬
nẽ quã impeditur. Si quid̃ palam
fecĩt leuiꝰ. Siu̾o clam hoc ꝯmiserit
grauiꝰ puniatur. cuiꝰ diu̾sitatis illa
maiori pena excusantur. elã ꝯmit¬
tentes ut ꝯtumaces ꝑ lecruntur.
de uire dotium.¬
nuił.i. Dotiscã ꝑpetua est acum
uoto enis qui dat ita cͣchitut ut
possut.

Expanded text:
cendentium re eam duxerit quam uetatur, uel adfinem quam impeditur, si quidem palam fecerit, leuius, si uero clam hoc commiserit, grauius punitur. cuius diuersitatis illa maiore poena excusantur, clam committentes ut contumaces plectuntur. DE IURE DOTIUMnum Dotis causa perpetua est, et cum voto eius qui dat ita contrahitur,possunt.
Abbreviated transcription (French):
uliañ.ł: Si seruui comunituu
⁊ citꝑ apupillatua te. auctort rẽ alit̃
quã ꝑ traditionẽ acceꝑeit tota adtitieit
um ꝑtinebit mãcellũ nõtat naꝙ ert

Expanded text:
um.Si seruus communis tuus et Titii a pupilla tua te auctore aliquam rem per traditionem acceperit, tota ad Titium pertinebit.Marcellus notat: nam
Abbreviated transcription (Latin):
intrumtoꝵ ignorĩtia ẽtͣctꝰ ad eosad
quõ aministc̾io ꝑtin:.latereTa matit
datꝰ testam̃to tutor cũputartose tu¬
tore ẽẽ distxit bona mat̾na.⁊ ꝑ atna
pupillorũ. ⁊ d̾cess ĩt ñ souiendo. Qr̃¬

Expanded text:
ntorum ignorantia contractus eos, ad quos administratio pertineret, lateret.A matre datus testamento tutor cum putaret se tutorem esse, distraxit bona materna et paterna pupillorum et decessit non soluendo: qu
Abbreviated transcription (Latin):
ct̃ uidtur ÷ situtor eĩt ioncus aquos¬
uarip̾sit id ꝙ pupillus exliti estimatiõe
subicĩt.¶ ẜ situtor soluendoñẽ uidẽ¬
dũcĩt utrũ cilamitãpupilli ande
tate deminuiss corpisset ꝑdidisset
ne mrerũ nat̾uã eet ꝑfurorẽ ei accidissictu
cuntitu sessi soluendo non sit. tutor cui
dãnum eẽ õbeat cũ alioꝗ nelegantius
dicẽ potĩt accioes dũ taxat quĩphabet
cum tutoẽ ꝑupillus petitori hĩdititi

Expanded text:
 uidetur etiam si tutor erit idoneus, a quo seruari possit id, quod pupillus ex litis aestimatione subierit. sed si tutor soluendo non est, uidendum erit, utrum calamitas pupilli an detate deminuisset corrupisset perdidisset. n rerum natura esset, per furorem eius accidisset. tu cunctatus es, si solvendo non sit tutor, cuius damnum esse debeat? cum alioquin elegantius dicere poterit actiones dumtaxat, quas haberet cum tutore pup
Abbreviated transcription (Latin):
est. ũ emptio nulluĩ mom̃tisit quia
m̃boãfide uid̃tur rẽ gessise.⁊ ita rescͥp¬
pati noĩa sua ĩstrum̃tiinscͥbi. uahem
ꝑsõã emist. E ⁊ si cclitor pupillidistãt
eq emere boã fide pot̃t si filius tutoĩs
ł que alia ꝑ sõã uirieiꝰ subiecta emeit do.e
efeĩt ac si. ip̃e emiss¬

Expanded text:
t, ut emptio nullius momenti sit, quia non bona fide videtur rem gessisse: et ita est rescrippati nomina sua instrumentis inscribi, valet sonam emisset.Sed et si creditor pupilli distrahat, aeque emere bona fide poterit.Si filius tutoris uel quae alia persona iuri eius subiecta emerit, idem erit atque si ipse emiss
Abbreviated transcription (Latin):
uli p̃sitt̃t. nechilominus ⁊ alii teneantur
namqnaliis furib eiusđre plurib non est
non tam inuito qͥnõ contratare gam uidñt
quam ꝑfide agere. Nemo deniꝙͣ dicet
quasi sꝑc̃. cosditiois  aut ipãmrtm aut ciꝰ
estimationẽ. ¶Non solum. ggessisse. tutelam.
totius tutelt. nec pot̾. se. defend̾e constiniuicibs
que iubet ante conuenĩ ełimͣ quigessit. utem ĩ

Expanded text:
estiterit, nihilo minus etiam alii teneantur: estiterit, nihilo minus etiam alii teneantur: nam in aliis furibus eiusdem rei pluribus non estnon tam inuito domino contrectare eam uidentur quam perfide agere: nemo denique dicet et quasi specie condictionis aut ipsam rem aut eius aestimationem. Non solum ergo gessisse tutelam totius tutelae, nec potest se defendere constitutionibus, quae iubent ante conveniri eum qui gessit. Item in
Abbreviated transcription (Latin):
nei ꝑtͥansiss̃ tinores. licet ei. satis nõcẽt exa¬
magisttatitũ shoc ẽ tunc esse ꝑiculum eius
qui suspectũ nõ feciss . aut latis nõcxiͣss: cum
subiciendũ eum. quia ac̃tutõih. suisminuã
peccãm pupilli accepit. S caunt. cectasq usuꝑas
ꝓmisti. ꝗẽ ⁊ alii debitores pupillo depr̃atunt
quia hie sibinion sũpsitacclapo necquasi sua pecu¬
nia licenter abicittut Et̾nisi his usuris acontu¬
rescit. palam aꝑteodebttorõ se. ut. extrancũ. eqq̃¬
libet facere̾ ipillo  ansub administratione tute¬
le pupilliq utilitate. latenter suacõmoda pupil
unus tutelam gessit. ⁊ solũndo nonẽ. scds titio
gnda mandauit ⁊ titiꝰ quedã administranit. iti
nichil dio gessit. Quesitũ ẽ. quatenus quisq co
tueduss tiaor quidem ꝑicalũ cõe ÷ in admi¬
nistritionẽ tutele: in solidum uniuersi ienẽt̃.
Mlane si pecunia nuãta pupilli interuos distribtta
eneantur. ⁊ quamius unufinduplum sin¬

Expanded text:
et satis non esset examagistratuum: hoc est tunc esse periculum eius, qui suspectum non fecisset aut satis non exegisset, cum subiciendum eum, qui a contutoribus suis mutuam pecuniam pupilli accepit et cavit certasque usuras promisit, quas et alii debitores pupillo dependunt, quia hic sibi non consumpsit nec clam nec quasi sua pecunia licenter abutitur et, nisi his usuris a conturefert, palam aperteque debitorem se ut extraneum et quemlibet faceret pupillo an sub administratione tutelae pupillique utilitate latente sua commoda pupillunus tutelam gessit et solvendo non est, secundus Titio gerendam mandavit et Titius quaedam administravit, tertius nihil omnino getutorum quidem periculum commune est in administratione tutelae et in solidum uniuersi tenentur. plane si pecunia numerata pupilli inter eos distributateneantur et, quamuis unus duplum pra
Abbreviated transcription (Latin):
toitatt̃ accomodaẽ tutorẽ ñpꝰsc. totien
uerũ c̃ quoticnꝰ ꝑsemz. ł sub iecta̾ sibi ꝑ¬
ꝓhibet auctoi̾tas. ¶ Si duo reistipulã¬
du ⁊ alter me auctort apupillo stipu¬
ulationc̃ ualẽ sic tñ. siuctoĩtã unues¬
sufficiat ¶cct̾m si ñ sufficiat dicẽdũ ei:
inutilẽ ec̃.scipulationẽ. ESripater
⁊filiusꝙ ĩpotestate eiꝰfiat. tutores. fuer
et. pat̾. sit. stipulatũ filio auctore nuill¬
ius mom̃tieit stipulatio idoco ꝗa miẽ
patriꝰ auctor. eẽ. filũ ñ põt.¬

Expanded text:
toritatem accommodare tutorem non posse, totiens uerum est, quotiens per semet uel subiectas sibi pprohibet auctoritas.Si duo rei sint stipulandi et alter me auctore a pupillo stipuulationem ualere, sic tamen, si auctom si non sufficiat, dicendum erit inutilem esse stipulationem.Si et pater et filius qui in potestate eius fuit tutores fuerunt et pater sit stipulatus filio auctore, nullius momenti erit stipulatio idcirco, quia in rem patris auctor esse filius non pote
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑpubcatẽ nulla necessitate cõge¬
ti.set dxsiolũtate sua tutor anmistuit
fid̾ uisforẽ qui saluãre foẽ cauit ñ tenri¬
tutele iiditio tutor conuentũ edidit
librũ ritionũ ⁊ secłi eũ cõdenatu soliut. p

Expanded text:
 pubertatem nulla necessitate cogente, sed ex uoluntate sua tutor administrauit, fideiussorem, qui saluam rem fore cauit, non teneri.Tutelae iudicio tutor conuentus edidit librum rationum et secundum eum condemnatus soluit: p
Abbreviated transcription (Latin):
tpiꝑicuiũptinere. Pupillohiae m
stituto filie exhr̃dato duo milla nu¬
moꝵ argentoꝵ. legauit eosdẽꝙ a tu¬
duomilia potuerunt ab substantia
hiditatis. ⁊ innoiacollocaẽ neglexemt.
usuaꝵ noẽ pupille ⁊ tutele iuoitio te

Expanded text:
periculum pertinere.Pupillo herede instituto filiae exheredatae duo milia nummorum aureorum legauit eosdemque tuduo milia potuerunt a substantia hereditatis et in nomina collocare neglexerint, usurarum nomine pupillae tutelae iudicio te
Abbreviated transcription (Latin):
D. dig̃. CUrog̃phis debitoꝵ incẽdio exu¬
sti cum ex inuentaĩo contutões cõueni¬
te eos poss. ad soluẽdã petunã aut. noua¬
tionẽ facta cogẽ. cũid. cca pͥores d̾bi¬
tores ꝑꝑ eund casũ feciss. id omississ cͥca
dbitotes pupilloꝵ arisiqͥ. ꝑꝑ hãc cessatiõẽ

Expanded text:
.Chirographis debitorum incendio exustis cum ex inuentario tutores conuenire eos possent ad soluendam pecuniam aut nouationem faciendam cogere, cum idem circa priores debitores propter eundem casum fecissent, id omisissent circa debitores p
Abbreviated transcription (Latin):
duob frãtib sotiis bonorꝰ.⁊ negotiati¬
ditĩ oĩb comuĩs negotiationiꝰ mercib
⁊ sibi redetis negotium suo nõs exercu¬
it quesitũẽ. utrũ conpendium nego¬
tũ anusinã peccuĩc prestare debeat. R
⁊ scłm ȩaque ꝓposuerat pupillo usuã
rerũ conuet acreditoẽ ꝓuĩcialiubirẽ
pͥupillus habuit: soluit. quẽĩtum eit

Expanded text:
tiditis omnibus communis negotiationis mercibus et sibi redemptis negotium suo nomine exercuit: quaesitum est, utrum compendium negotii an usuras pecuniae praestare debeat. rm ea quae proponuntur pupillo usuram, carum conuentus a creditore prouinciali, ubi rem pupillus habuit, soluit: quaesitum est,
Abbreviated transcription (Latin):
reddẽ ñ p̾sit nicħ co nomine tutor p̃
sorẽ quidẽ insolidũꝑquemube
cor conmitti stipuiatioꝰ acniteos
na aministret. tõ ex substantia cuisci
rei: aut c̃mittice̾ fiõuissorẽ stpuiatio¬

Expanded text:
reddere non possit, nihil eo nomine tutor prassorem quidem in solidum per quemlibet eorum committitur stipulatio: at si inter eos rina administraret, tunc ex substantia cuiusque rei aut committi contra fideiussorem stipulatio
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .ł. urespicit: Sine hr̃de tutor
d̃cessit. q̃ro ancuãtor pupillo ulat̾eũ
cum neq inuentaĩa neq alia instru¬
m̃ta a fide uisoẽ tutoris exhibeant᷑
p̾sit eũdẽ fid̾uissorẽ c̃uenire ex stipu¬

Expanded text:
or decessit: quaero, an curator pupillo datus, cum neque inuentaria neque alia instrumenta a fideiussore tutoris exhibeantur, possit eundem fideiussorem conuenire ex stipu
Abbreviated transcription (Latin):
orignẽta dotiꝰ nõe maĩto eiꝰ sedatum
ꝓmisit: anqͣro sucẽrendũ. sit .ci. cũ
p̾eaere alicno emergente sr̃ uite patͥmo¬
mi eiꝰdo̾ ꝓmissasit᷑. qm̃ ĩinstrum̃to ita
scͥptũ sit ille patruus : cuator stipula¬
ti sp̃pondit mouet ꝗqͥstionẽ ꝙ ⁊ de suo

Expanded text:
dringenta dotis nomine marito eius se daturum promisit: quaero, an succurrendum sit ei, cum postea aere alieno emergente supra uires patrimonii eius dos promissa sit, quoniam in instrumento ita scriptum sit 'ille patruus et curator stipulanti spopondit'. mouet quaestionem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
eacadq̃grit p̾se ꝙ. ipasire suã aminist¬
ret erogart cpellẽt tutore duõ p̾uen¬
ditione pupillarũ rerũ factã peccũã
anactoe c̃stituto ctutor. eiparte puppi¬
i aripcceũc pett̃ abeo poteit. modstinꝰ¬

Expanded text:
rem suam administraret, erogare compelleretur.Tutores duo post uenditionem pupillarium rerum factam pecuniam an actore constituto contutor eius partem pupillaris pecuniae petere ab eo poterit.Modestin
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ois: ñ recit solutum. Quãtũ aũt fi¬
uonio diurnũ sufficiat marina ⁊ iami.¬
ariaestimabunt. Quero anc̾tẽtiẽt d̾b¬
ti adreitalicas. instrum̃to rome reperi¬
er̃.t̾bitorum ꝓiuncialisi ut pecuia rome
aut ubicũꝙ petitu fuit soluabit que¬

Expanded text:
dedisset, non recte solutum. 'Quantum autem filio meo diurnum sufficiat, Marina et Ianuaria aestimabunt': quaero, an contenti esse debti ad res Italicas instrumenta Romae repper‹e›runt debitorum prouincialium, ut pecunia Romae aut ubicumque petitum fuerit soluatur: quae
Abbreviated transcription (Latin):
gnita statuẽ debẽ it ut si liquerit cũ
uuẽ ñ ꝑmittit inspici tabula ẽ. łẽut
ipãm sqͥptam qui inspiciat. ⁊ sigiui ꝗͣ
ctio matiã falso fabricãdo instruere
pot̃ NUtrũaut̃ ĩcotinẽti potestatem
inspitiendi ł describñdi uib andno¬
rãti tp̃s dabit ad exibitionẽ. ⁊ magĩ
ẽ ũ daĩ d̾bãt scłm locoꝵ angust ia
ł ꝓlixitates S iqui ñ negan aput se
tabulã eẽ. ñ patiat᷑ inspici ⁊d̾ scͥbion¬

Expanded text:
cognita statuere id debere, ut, si liquerit eum uiuere, non permittat.Inspici tabulas est, ut ipsam scripturam quis inspiciat et sigilla et ctio materiam falso fabricando instruere potest.Utrum autem in continenti potestatem inspiciendi uel describendi iubet an desideranti tempus dabit ad exhibitionem? et magis est, ut dari debeat secundum locorum angustias seu prolixitates.Si quis non negans apud se tabulas esse non patiatur inspici et descri
Abbreviated transcription (Latin):
ic statulib ꝗiꝰs ab hr̃de adoire hr̃dita
ignoraret adiit. De eoꝗhr̾ institutũ
ab aliqͥdubitat anlib̾ta ei ex testam̃to
dmĩattigeit: cũ nesciat ꝯoitionẽ ubtati
extisse t hr̃ctitatẽ aditã an eũd ohr̃fi

Expanded text:
iussus ab herede adire hereditatem ignoraret, adiit.De eo, qui heres institutus ab aliquo dubitat, an libertas ei ex testamento domini optigerit, cum nesciat condicionem libertatis exstitisse uel hereditatem aditam, an ad