comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
CXL. milia capta . Lx. milia marius tocius ciui¬
tatis cõsensu exceptus pro duob triumphis
qui offerabantur uno cõtentus fuit. Primo¬
res ciuitatis qui & alia quãdiu ut nouo ho¬
mini ad tãtos honores erecto inuiderãt cõ¬
seruatã tũ ab eo rẽ publicã fatebantur. Publi¬
cius maleolus matre occisai. primus inculeo in.
sutus in mare precipitatus ẽ. Ancilla cũ stre¬
pitu mota ẽe ante quã cimbricũ bellũ cõsu¬
gesta continet. LIBRI. UIIII.
Etleus apuleius saturniius ad iuuate.C
maria & ꝑmilites occiso anuinio competitore.
tribuno plebis ꝑ uim creatus nõ minus uuolẽ¬
ter tribunatũ quã petieret gessit & cũ legẽ
igrariã ꝑ uim tulisset metello numidico qui
ineã nõ iurauerat dĩe dixit qui cũ ab onĩs ci¬
uib de fendẽtur ne causa cartaminũ eẽt in
exiliũ uolut.iriũ rodum profectus ibiq iu¬
diẽcdo & legẽdo magnos uiros ad uocabatur ꝓ¬
fecto .c. Marius seditionis auctor qui lextum

Expanded text:
 milia, capta sexaginta. Marius totius civitatis consensu exceptus pro duobus triumphis, qui offerebantur, uno contentus fuit. primores civitatis, qui ei aliquamdiu ut novo homini ad tantos honores evecto inviderant, conservatam ab eo rem publicam fatebantur. Publicius Masutus in mare praecipitatus est. Ancilia cum strepitu mota esse, antequam Cimbricum bellum consumgesta continet. Ex libro LXIX L. Apuleius Saturninus, adiuuante C. Mario et per milites occiso A. Nunnio competitore tribunus plebis per uim creatus, non minus uiolenter tribunatum, quam petierat, gessit et cum legem agrariam per uim tulisset, Metello Numidico, quod in eam non iurauerat, diem dixit. Qui cum a bonis ciuibus defenderetur, ne causa certaminum esset, in exilium uoluntarium, Rhodum, profectus est, ibique audiendo et legendo magnos uiros auocabatur. Profecto C. Marius, seditionis auctor, qui sextum
Abbreviated transcription (Latin):
occisi erĩt in sepultus influm̃ proiectus ẽ. Res pre¬
terea in sicilia uario euentu aduersus fugitiuos
gestas continet. LiBRI UIIII
Uinãtini fame choicti ip̃i se ꝑ uicẽ tridentes
trucid.iuerũt. Ciptam urbem scipio.ifricinus dele¬
uit & de. ea triumphauit post quatuordecim annos
cirthaginẽ deletam . P. antilius consul insicilia cum.¬
fugitiuis debellauit. Aristonicus eumenis regis fili¬
us. asiam occupauit cũ testum̃to athali regis legita
populi romanilibera ẽẽ deberet. aduersus eũ idem

Expanded text:
occisi erant insepultus in flumen proiectus. Res praeoccisi erant insepultus in flumen proiectus. Res praeterea in Sicilia uario euentu aduersus fugitiuos gestas continet. Ex libro LIX Numantini fame coacti ipsi se per uicem traicientes trucidauerunt, captam urbem Scipio Africanus deleuiCarthaginem deletam. P. Rupilius consul infugitiuis debellauit. Aristonicus, Eumenis regis filuis, Asiam occupauit, cum testamento Attali regis legata populo R. libera esse deberet. Aduersus eum
Abbreviated transcription (Latin):
agrũ crearet. Promulgauit & aliã legẽ agtariã
qua sibi lacius agrũ patefaceret ut iidem triũ uiri
iudicarẽt. qua publicus ager qua priuatus ẽẽt de¬
inde cũ minus. igri ẽẽt quã quo diuidi posset si¬
ne offensi etiã plebis quã eos ad cupiditatẽ amplũ
modũ sperandi incitauerit legẽ se promulgaturũ
obstendit ut hus qui sempronia lege agrũ accipe¬
re deberẽt.pecunia que regis athali fuisset diui¬
deretur. heredẽ. uit populũ romanũ reliquerit
athalus rex pergami eumenis filius tot ĩdignita¬
tib cõmotus grauiter senitus ante om̃is.T. arimis
pro consul qui cũ insenatu in graccũ per orisset
raptus ab eo ad populũ delatusq plebi rursus meũ
pro tostris cõcionatus est. Cum iterũ tribunus plebis
creiri uellet graccus auctore.p. cotnelio nasica in¬
capitolio ab optimitib occisus ẽ. Ictus primũ frig¬
mẽtis subsellii & in ter alios qui in eadem seditione

Expanded text:
agrum crearet. promulgavit et aliam legem agrariam, agrum crearet. promulgavit et aliam legem agrariam, qua sibi latius agrum patefaceret, ut idem triumviri iudicarent, qua publicus ager, qua privatus esset. deinde cum minum agri esset quam quod dividi posset, sine offensa etiam plebis, quoniam eos ad cupiditatem amplum modum sperandi incitaverat, legem se promulgaturum ostendit, ut his, qui Sempronia lege agrum accipere deberent, pecunia, quae regis Attali fuisset, divideretur. heredem autem populum Romanum reliquerat Attalus, rex Pergami, Eumenis filius. tot indignitatibus commotus graviter senatus, ante omnis T. Annius nsularis, qui cum in senatu in Gracchum perorasset, raptus ab eo ad populum delatusque plebi, rursus in eum pro rostris contionatus est. cum iterum tribunus plebis creCapitolio ab optimatibus occisus est, ictus primum fragmentis subselli, et inter alios qui in eadem seditione
Abbreviated transcription (Latin):
uaeceis ob sessi liberis cõiugibq trucidatis ip̃i se
interemerũt. Scipio amplissima munera inissa sibi
ab Antiocho rege sirie cũ celare aliis imꝑitoribus
dixit oĩaq ea questorẽ referre ĩpublicas tibulis
iussit. ex his seueris fortibq doni se daturũ cum
undiq numãtiã obsessione cliusiss& & obsessos fa¬
me iuderet urgeri. Hostes qui pabulatũ exsicrant
uetuit occidi quia diceretur eos uelocius ab sũp̃tu¬
ros frum̃ti qđ haberẽt si plures fuissẽt. LIBRI. UII¬
lberius sempronius Graccus tribunus plebis cũ
legẽ agranã ferret aduersus uolũtatẽ senatus
& equestris ordinis nequis expublico igro plusquã
decẽ iugera possideret in eũ furorẽ exarsit ut .M.
Octanio college ciusam diuerse partęs de fendẽdi po¬
testatẽ lege ab rogaret seq & graccũ fratrẽ & Ap¬
pium Claudiũ sociũ trium uiros addiuidendum

Expanded text:
Vaccaei obsessi liberis coniugibusque trucidatis ipsi se Vaccaei obsessi liberis coniugibusque trucidatis ipsi se interemerunt. Scipio amplissima munera missa sibi ab Antiocho, rege Syriae, cum celare aliis imperatoribudixit omniaque ea quaestorem referre in publicas tabulas iussit: ex his se uiris fortibus dona esse daturum. Cum undique Numantiam obsidione clusisset et obsessos fame uideret urgeri, hostes qui pabulatum exierant, uetuit occidi, quia diceret uelocius eosros frumenti quod haberent, si plures fuissent. Tib. Sempronius Gracchus tribunus plebis cum legem agrariam ferret adversus voluntatem senatus et equestris ordinis, nequis ex publico agro plus quam mille iugera possideret, in eum furorem exarsit, ut M. Octavio collegae causam diversae partis defendenti potestatem lege lata abrogaret seque et C. Gracchum fratrem et Appium Claudium socerum triumviros ad dividendum
Abbreviated transcription (Latin):
compleuit Cleon quoq alter. ẜuuis ad .lxx. milia¬
ẜuoꝵ cõtraxit a inuictis copiis aduersus exercitum
Romanũ bellũ sepe gexerunt. LIBRI. UII
Qc ipio africanus numantiã obsedit & corruptũ
licẽtia luxuriaq exercitũ ad seuerissimã discipli¬
nam reuocauit oĩa deliciarũ instrumẽta recidit o
duo milia scortorũ a castris eiecit militẽ cotidie in
opere habuit & trigĩta dieꝵ frumentũ ad septenos
uallos ferre cogebat eger ꝑꝑ honus incedẽti dice¬
bat. Cũ gladio te uallare scieris uallũ ferre desini¬
to. Alio sc̃utũ parũ habiliter ferẽti amplius eoscutũ
iusso ferre ne id se rep̃hendere qͣm melius scuto
quã gladio uteretur. quẽ militẽ extra ordinem
dephendit si Romanus ẽẽt uitib si extraneus uir¬
gis cetidit. lum̃ta oĩa ne exouerarẽt militẽ uẽ didit
Sepe ad uersus eruptiones hostiũ feliciter puguauit.

Expanded text:
impleuit. Cleon quoque alter seruus ad LXX seruoimpleuit. Cleon quoque alter seruus ad LXX seruorum contraxit, et iunctis copiis aduersus exercitum Romanum bellum saepe gesserunt. Ex libro LVII Scipio Africanus Numantiam obsedit et corruptum licentia luxuriaque exercitum ad seuerissimam militiae disciplinam reuocauit. Omnia deliciarum instrumenta recidit, duo milia scortorum a castris eiecit, militem cotidie in opere habuit et XXX dierum frumentum ad septenos uallos ferre cogebat. Aegre propter onus incedenti dicebat: cum gladio te uallare scieris, uallum ferre desinito; alii scutum parum habiliter ferenti, amplius eum scutum iusto ferre, neque id se reprehendere, quando melius scuto quam gladio uteretur. Quem militem extra ordinem deprehendit, si Romanus esset, uitibus, si extraneus, uirgis cecidit. Iumenta omnia, ne exonerarent militem, uendidit. Saepe aduersus eruptiones hostium feliciter pugnauit.
Abbreviated transcription (Latin):
lius lepidus pro cosul aduersus uacceos res gexsit
clademq similẽ numãtine passus ẽ ad exsoluẽdũ
federe.umãtini religione popłm mãcinus cum
huius rei auctor fusset redictus: numatinis nõ
ẽ receptus. lustrũ. icẽsorib cõditũ ẽ. censa sunt
ciuium capita. CcCXUii. milia uinii .XXXII. fuluiuis
flaccus cõsul uardeos in illirico sub egit . M. cos¬
sonꝰ p̃tor intratia cũ sordissis prospe pugnauit
duraret. delatus e ultimo scipioni africano ab
senatu populoq romano cõsulatus quẽ cũ
illi capere & oblegẽ que uetalut quemqua
iterũ cõsulẽ fierem nõ liceret sieut priori cõ¬
sulatu legib solutus ẽ. bellũ seruile in sicilia
ortum cum opprimi ap̃torib nõ patuiss& .C. ful¬
uio cõsuli mãdatũ est. huius belli initiũ fuit emi¬
us. ẜuus natione sirus qui cõtracta agrestiũ ẜuoꝵ
manu & solutis ergastulis iusti exercitus numerũ

Expanded text:
lius Lepidus procos. aduersus Vaccaeos rem gessit, lius Lepidus procos. aduersus Vaccaeos rem gessit, clademque similem Numantinae passus est. Ad exsoluendum foederis Numantini religione populum Mancinus, cum huius rei auctor fuisset, deditus Numantinis non est receptus. Lustrum a censoribus conditum est. Censa sunt ciuium capita CCCXVII DCCCCXXXIII.Fuluius Flaccus cos. Vardeos in Illyrico subegit. M. Cosconius praetor in Thracia cum Scordiscis prospere pugnauit.ore publico duraret, delatus est ultro Scipioni Africano a senatu populoque R. consulatus; quem cum illi capere ob legem, quae uetabat quemquam iterum consulem fieri, non liceret, sicut priori consulatu legibus solutus est. Bellum seruile in Sicilia ortum cum opprimi a praetoribus non potuisset, C. Fuluio cos. mandatum est. Huius belli initium fuit Eunus seruus, natione Syrus, qui contracta agrestium seruorum manu et solutis ergastulis iusti exercitus numerum
Abbreviated transcription (Latin):
censuetat cũ exercitu fusus fugatusq ẽ.C chosti¬
lio mãcino eõ sule sacrificite pulli excanea euolaue¬
rũt cõscẽdenti de inde nauẽ ut ĩ ispaniã profici¬
scerentur audiuit. mane mãcine: quȩ auspitia
tristia fusse euentu promptũ ẽ uictus enĩa nu¬
mãtinsis ẽ & castris exutus. cũ spes nulla ẜuãdi
Mercitus esset pace cũ huis fecit ignominiosã
quã ratã uetuit esse senatus xec milia Romanoꝵ¬
sitaniã expugnationib urbiũ usq ad oceanũ ꝑdo¬
muit & cũ flum̃ obliuionẽ transire nollẽt raep¬
tum signifero signũ ip̃e transtulit & sic ut trãsgre¬
derentur ꝑ suasit Alexandri filius rex scirie decẽ
añõs admodũ habẽs ab dioedoto &trifon cogno¬
minabatur tutore suo ꝑ fruidẽ occisus ẽ corrup¬
tis medicis qui ip̃m calculi dolore cõsumi ad po¬
pulũ mẽtiti dũ secat occiderũt. LIBRI.UI
Uelus iunius brutus ĩ ispania ulteriore felici

Expanded text:
censuerat, cum exercitu fusus fugatusque est. C. Hosticensuerat, cum exercitu fusus fugatusque est. C. Hostilio Mancino cos. sacrificante pulli ex cauea euolauerunt; conscendenti deinde nauem, ut in Hispaniam proficisceretur, accidit uox: mane, Mancine. Quae auspicia tristia fuisse euentu probatum est. Victus enim a Numantinis et castris exutus, cum spes nulla seruandi exercitus esset, pacem cum his fecit ignominiosam, quam ratam esse senatus uetuit. XXXX Romanositaniam expugnationibus urbium usque ad Oceanum perdomuit, et cum flumen Obliuionem transire nollent, raptum signifero signum ipse transtulit et sic ut transgrederentur persuasit. Alexandri filius, rex Syriae, X annos admodum habens, a Diodoto, qui Tryphon cognominabatur, tutore suo, per fraudem occisus est corruptis medicis qui illum calculi dolore consumi ad populum mentiti, dum secant, occiderunt. Ex libro LVI Decimus Iunius Brutus in Hispania ulteriore felicit
Abbreviated transcription (Latin):
uilui cepionis interfectus est. & ab Mercitu
suo młtum compltratus ac nobiliter sepultus¬
uir duxq magnus & ꝑ.xiiii anõs quib: cũ Roma¬
nis bellũ gessit frequẽtius supior. LIBRI.U
ublio cornelio nasica cui cognom̃ sarapion fuit¬
ab irridẽte curiatio tribuno plebis impositũ
& D. iunio bruto cõsulib delectũ habẽtib in cõ¬
spectu tironũ res saluberrimi exempli facta est
nam cayus. macienus accusatus ẽ.i.p. tribuno
plebis qđ exeritũ ex in hispania de seruiss& dap¬
natusq sub furca diu uirgis ceslis ẽ & sexto terͥ¬
tio ininimo uenit. tribuni plebis q no impettarẽt
ut sibi denos quos uellẽt milites ex unere liceret
consules ĩcircerẽ dua iuxerũt. Iunius brutus cõsul
in hispanua hiis qui sub iurito militauerit. igros &
oppidũ dedit. qđ uocitũ ẽ ualetia .M. popilius a
numãtinis cũ quib pacẽ factã irritã fieri senatꝰ

Expanded text:
uili Caepionis interfectus est et ab exercitu uili Caepionis interfectus est et ab exercitu suo multum comploratus ac nobiliter sepultusuir duxque magnus et per XIIII annos quibus cum Romanis bellum gessit, frequentius superior. Ex libro LV P. Cornelio Nasica, cui cognomen Sab inridente Curiatio tribuno plebis impositum, et Dec. Iunio Bruto consulibus dilectum habentibus in conspectu tironum res saluberrimi exempli facta est. nam C. Matienius accusatus est apud tribunos plebis, quod exercitum ex Hispania deseruisset, damnatusque sub furca diu virgis caesus est et sestertio nummo veniit. tribuni plebis quia non impetrarent, ut sibi denos, quos vellent, milites eximerconsules in carcerem duci iusserunt. Iunius Brutus cos. in Hispania iis qui sub Viriatho militauerant agros et oppidum dedit, quod uocatum est Valentia. M. Popilius a Numantinis, cum quibus pacem factam inritam fieri senatus
Abbreviated transcription (Latin):
pugnatis aliquot urbibus recẽpta ẽ .C. iulius
senator grece res romanas scͥpsit LIBRI. IIII¬
Uintus pompeius cõsul inispania ter mestitios
subegit cũ hiisdem & uumãtinis pacenꝵ ob
infirmititẽ fecit. Iustrũ a consorib cõditũ est
censa sũt ciuiũ capita.cccxxuiii. milia &. cccxlui.
cũ macedonũ legͥati questũ de iuno sillatio p̃¬
tore romã uenissent ꝙ ac ceptis pecuniis prouĩ¬
ciam spoliasset & senatus de querelis eorum
uellet cognossere.T.mãlius totquatus pater
sillani pediit impetrauitq ut sibi cognitio mã¬
daretur & domi causa cognita filium cõdem¬
pnauit ab dicauitq ac ne funeri quidẽ eius
cũ suspẽdio uitã finisset inter fuit sedeusq
domi potestatẽ cõsultãtib ex ĩistituto fecit.
Q fabius pro cõsul inispania prospe gestis
labẽ imposuit pacẽ cũ uiriato equis condi¬
tionib facta: uiriatus a proditore cõsilio ser¬

Expanded text:
pugnatis aliquot urbibus recepta est. Acilius pugnatis aliquot urbibus recepta est. Acilius senator Graece res Romanas scribit. Q. Pompeius consul in Hispania Termestinos subegit. cum isdem et Numantinis ustrum a censoribus conditum est. Censa sunt ciuium capita CCCXXVIII CCCCXLII. Cum Macedonum legati questum de D. Iunio Silano praetore uenissent, quod acceptis pecuniis prouinciam spoliasset, et senatus de querellis eorum uellet cognoscere, T. Manlius Torquatus, pater Silani, petiit impetrauitque ut sibi cognitio mandaretur; et domi causa cognita filium condemnauit abdicauitque. Ac ne funeri quidem eius, cum suspendio uitam finisset, interfuit sedensque domi potestatem consultantibus ex instituto fecit. Q. Fabius procos. rebus in Hispania prospere gestis labem imposuit pace cum Viriatho aequis condicionibus facta. Viriathus a proditoribus consilio Ser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥndã obĩ certos belli casys. iblegatus chindon
fuerat cõtempta se cordia ĩ ertiaq eius adui¬
uate piholomeo egipti rege cuius filiã cleo¬
patrã in matri monio acceperat bello interemit¬
uiter incapud uulneratus inter cutationẽ dũ
ossa medici terebrare conantut expirauit. in
locũ eius frater minor ꝓtholomeus qui cire¬
nis regnabat successit de metrius obcrudeli¬
tatẽ quã in suos ꝑ torm̃ta exercebat ab eliodo¬
to quodam uno ex subiectis qui alexandri fi¬
lio ginulo ad modũ regnũ asserebat bello super¬
atus seleucham cõfugit.L. mumbius de aechȩ¬
istriumphauit signa ȩrea marinoreique &
tabulas pictas ĩ triũpho suo tulit. LIBRI. III
spius claudius cõsul solassos gentẽ alpinã
domuit alter pseudo philippus inmnacedonia
i.L. tremerio questore cũ exercitu cesus ẽ
Qcecilius metellus pro cõsul celtiberos cecidit
ab. Q fabio pro cõsule pars magna lusitanie ex¬

Expanded text:
quondam ob incertos belli casus ablegatus Cnidon quondam ob incertos belli casus ablegatus Cnidon fuerat, contempta socordia inertiaque eius, adiuuante Ptolemaeo, Aegypti rege, cuius filiam Cleopatram in matrimonium acceperat, bello interemiuiter in caput uulneratus inter curationem, dum ossa medici terebrare conantur, expirauit, atque in locum eius frater minor Ptolemaeus, qui Cyrenis regnabat, successit. Demetrius ob crudelitatem quam in suos per tormenta exercebat, ab Diodoto quodam, uno ex subiectis, qui Alexandri filio bimulo admodum regnum adserebat, bello superatus Seleuceam confugit. L. Mummius de Achaeis triumphauit, signa aerea marmoreaque et tabulas pictas in triumpho tulit. Ex libro LIII Appius Claudius cos. Salassos, gentem Alpinam, domuit. Alter Pseudophilippus in Macedonia a L. Tremellio quaestore cum exercitu caesus est. Q. Caecilius Metellus procos. Cet a Q. Fabio pro cos. pars magna Lusitaniae ex
Abbreviated transcription (Latin):
hebȩ quoq & calcͥis que auxilio fuerãt diruete ĩpe
Lmimimius abstinẽtissimũ se uirũ egit nequic¬
quã ex hus opib ornam̃tisq quȩ p̃diues corĩthos
habuit indomũ eius puenit. Q cecilius metellus
de andriusco triũphauit.P. cornelius africanus scipio
emilianus de carthagine & asdrubale. uiriatus in
hispania primũ ex pastore uenator ex uenatore
latro mox tustiquoq exercitus factus totã lusita¬
niã occupauit .M. uetiliũ p̃torẽ fuso exercitu eius¬
cepit post quẽ .C. plancius p̃tor nichilo feli¬
cius rem gexit. tantũq terroris is hostis in¬
tulit utꝰ ad uersus eũ cosulari opus ẽẽt &
duce & exercitu. p̃terea motus sẽirie. & bella
inter reges gesta referũtur. Mlexander hõ
ignotus & incertus stirpis occiso sicut ante
dictũ est ele metrio rege: ĩ seiria regnabat
hũc de metrius de me̾trii filius qui a pr̃e

Expanded text:
Thebae quoque et Chalcis, quae auxilio fuerant, dirutae. Ipse Thebae quoque et Chalcis, quae auxilio fuerant, dirutae. Ipse L. Mummius abstinentissimum uirum egit, nec quicquam ex his operibus ornamentisque quae praediues Corinthos habuit in domum eius peruenit. Q. Caecilius Metellus de Andrisco triumphauit, P. Cornelius Africanus Scipio Aemilianus de Carthagine et Hasdrubale. Viriathus in Hispania, primum ex pastore uenator, ex uenatore latro, mox iusti quoque exercitus dux factus, totam Lusitaniam occupauit, M. Vetilium praetorem fuso eius exercitu cepit, post quem C. Plautius praetor nihilo felicius rem gessít; tantumque terroris is hostis intulit ut aduersus eum consulari opus esset et duce et exercitu. Praeterea motus Syriae et bella inter reges gesta referuntur. Alexander, homo ignotus et incertae stirpis, occiso, sicut ante dictum est, Demetrio rege in Syria regnabat. Hunc Demetrius, Demetri filius, qui a patre
Abbreviated transcription (Latin):
oni dedisset uxor eius que paucis ante dieb
de marito impetrare nõ potuerit ut ad uicto¬
rem transfugerẽt in mediũ se flagrãtis urbis in¬
incendiũ cũ duobus liberis exarce p̃cipitauit
Scipsõ exẽplo pr̃is sui naturalis Emilii pauli qui
macedoniã uicerat ludos fecit. trisfugas ac fu¬
gitiuos bestiis obiecit Belli Acchaicisemina rese
runtur hec qđ legati romani abeucis pulsati sũt
corintũ missi ut eas ciuitates que subditione phi¬
lippi fuerint ab aheaico cõcilio se cernerent. LIBRI.II
Iym acceis qui in auxilio boctes & calcidenses
Ahabebãt. Q cecilius metellus adterinophilas
bello cõflixit quib uictis dux eoꝵ Critholaus mor¬
tem sibi ueneno cõsciuit in cuius locũ cliẽs acchay¬
ci motus primus auctor ab accheis dux creitus
adismon aL. munimio cõsule uictus ẽ. qui oia
acchaycha in dedicionẽ accepta corinthũ ex senatus
cõsulto edirnit quia ibi legati Romanoꝵ uiolati erãt

Expanded text:
aucis ante diebus de marito impetrare non potuerat, ut ad victorem transfugerent, in medium se flagrantis urbis incendium cum duobus liberis ex arce praecipitavit. Scipio exemplo patris sui Aemilii Pauli, qui Macedoniam vicerat, ludos fecit transfugasque ac fugitivos bestiis obiecit. belli Acruntur haec, quod legati Romani ab Achaeis pulsati sint Corinthi, missi ut eas ciuitates, quae sub dicione Philippi fuerant, ab Achaico concilio secernerent. Ex libro LII Cum Achaeis, qui in auxilio Boeotos et Chalcidenses habebant, Q. Caecilius Metellus ad Thermopylas bello conflixit. Quibus uictis dux eorum Critolaus mortem sibi ueneno consciuit. In cuius locum Diaeus, Achaici motus primus auctor, ab Achaeis dux creatus ad Isthmon a L. Mummio cos. uictus est. Qui omni Achaia in deditionem accepta Corinthon ex S. C. diruit, quia ibi legati Romani uiolati erant.
Abbreviated transcription (Latin):
nasicã quoꝵ alter sapiẽtissimus uit in ciuitate ha¬
bebatur alter optimus uir etiã iudicatus a sena.¬
tu erat diuersis certatũ sentẽciis ẽ. Catone suadẽtt
bellũ & ut tollerenir delereturq cirthago n asici
disuadẽte placuerit tam̃ qđ cõtra fedus naues
haberet ꝙ exercitiis cõtra fines duxissent qđ
sotio ppłi Romani. Amico massinisse arma ̃tulissẽt
quod filiũ eius gulussam qui cũ legatis Romanis

Expanded text:
Nasicam, quorum alter sapientissimus vir in civitate haNasicam, quorum alter sapientissimus vir in civitate habebatur, alter optimus vir etiam iudicatus a senatu erat, diversis certatum sententiis est, Catone suadente bellum et ut tolleretur delereturque Carthago, Nasica dissuadente. placuit tamen, quod contra foedus naves haberent, quod exercitum extra fines duxissent, quod socio populi Romani et amico, Masinissae, arma intulissent, quod filium eius Gulussam, qui cum legatis Rom
Abbreviated transcription (Latin):
Catone & aliis pͥncipib senĩtus suadentib: ut ĩ¬
africã cõfestim trinsportaretur exercitus quĩ¬
uero cornelius nasica dicebat nõ dũ sibi iustam
ciusam belli utderi placuit ut inbello abstinerent
si cartaginẽses classem ex uxissent & exercitum
dimisissẽt sinininus prossime cõsules de pinico
bello referrẽt cũ locatũ a censorib theatrum
extrueretur.p. cornelio nasica uctore tamquã
in utile & nociturũ publicis morib ex senatus
cõsulto destructũ est. populusq aliquãdiu stãs
ludos spectauit. Carthaginẽses cũ ad uersus fedus
bellũ massinisse intulissent uictiabeo annos ha¬¬
bente. XCII. & sine pulpamine manderet si gu
staret pane tantum soluto insuper Romanum
bellum meruerunt.LIB RI. UIIII¬
Ercii punici belli initiũ altero & sexcentesimo¬
año ab urbe cõdita ĩtra quintũ annũ ꝙ̃ erit
ceptũ cõsumati inter.M. porciũ catonẽ & scipionẽ

Expanded text:
Catone et aliis principibus senatus suadentibus, ut iCatone et aliis principibus senatus suadentibus, ut iAfricam confestim transportaretur exercitus, quoniam Cornelius Nasica dicebat nondum sibi iustam causam belli videri, placuit, ut bello abstinerent, si Carthaginienses classem exussissent et exercitum dimisissent: si minus, proximi consules de bello Punico referrent. cum locatum a censoribus theatrum exstrueretur, P. Cornelio Nasica auctore tamquam inutile et nociturum publicis moribus ex senatus consulto destructum est, populusque aliquamdiu stans ludos spectavit. Carthaginienses cum adversus foedus bellum Masinissae intulissent, victi ab eo annos habente XCII et sine pulpamine mandere et siccum gustare panem tantum solito, insuper Romanum bellum meruerunt. motuertii Punici belli initium altero et sescentesimo ab urbe condita anno, intra quintum annum quam erat coeptum, consummati. inter M. Porcium Catonem et Scipionem
Abbreviated transcription (Latin):
prospe gestũ iti cõfudisset leuit. itẽ Rom inam
ut ne uͦ quidẽ inuenirentur qui aut tributatũ
exciperẽt aut legati ire uelet.p. cornelius e¬
milianus processit & excepturũ se militie genus
quodeũq imparitũ eẽt professus est. quo exem¬
plo om̃s ad studiũ mistandi cõcitauit. lucullus
consul cui . M. marcellus claudius sutesserit cũ
pacasse om̃s celtiberiȩ ppłos uideretur uacce¬
os& cantabros & alias incognitis adhuc natio
nes in hispania subegit ⁊bip. cornelius africauꝯ sci¬
pio emilianus.L.Cornelii pauli filius afticani ne¬
pos & ad octiuus prouocatorẽ barhirii & tribuns
militũ cecidit & in expugnitionẽ intercepte urbs
maius etiã peticulũ adidit nã murũ primus ascẽ¬
dit seruius sulpitius galba p̃tor male ad uersus
Lusitanos pugnauit eũ legati ex africa cũ orato¬
rib carthaginensiũ & guluisa massuisse filio
rediissẽt dicerẽtq & exercitũ  classem cirtha¬
gine de prehendisse pro rogari sentẽtia plicuit

Expanded text:
s gestum ita confudisset civitatem Romanam, ut ne hi quidem invenirentur, qui aut tribunatum exciperent aut legati ire vellent, P. Cornelius Aemilianus processit et exceptaturum se militiae genus, quodcumque imperatum esset, professus est; quo exemplo omnes ad studium militandi concitavit. Lucullus consul, cum Claudius Marcellus, cui successerat, pacasse omnes Celtiberiae populos videretur, Vaccaeos et Cantabros et alias incognitas adhuc in Hispania gentes subegit. ibi P. Cornelius Africanus Scipio Aemilianus, L. Corneli Pauli filius, Africani nepos, sed adoptivus, provocatorem barbarum tribunus militum occidit et in expugnatione Intercatiae urbis maius etiamnum periculum adit: nam murum primus transcendit. Ser. Sulpicius Galba praetor male adversus Lusitanos pugnavit. cum legati ex Africa cum oratoribus Carthaginiensium et Gulussa Masinissae filio redissent dicerentque et exercitum se et classem Carthagine deprehendisse, perrogari sententias placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ARTELAQO IncircuitII XXiii. milia pas¬
sus hñs magno labore obsessa. & ꝑ pat̾es
cipta est. & pͥmum amãcino legato de¬
inde a scipione cõsule cui extra sortẽ africa
prouincia data erat. Carthaginẽses portu nouo
quia uetus obstructus abscipione erat facta &
cõtraicta clam exiguo tp̃e ampla classe ĩfeliciter

Expanded text:
ago, in circuitum XXIII passuum patens. magno labore obsessa et per partes capta est; primum a Mancino legato, deinde a Scipione consule, cui extra sortem Africa provincia data erat. Carthaginienses portu novo, quia vetus obstructus a Scipione erat, facto et contracta clam exiguo tempore ampla
Abbreviated transcription (Latin):
ge. & sociis ad iuuãtib euboenã & maritimã
horã: achei ĩ amicitiã recepti sũt. p̃toꝵ nume¬
rus ampliatus ẽ ut seni crearẽtur. Cõiutatio
seruorũ facta de soluẽdis carthaginensiũ ob¬
sidib oppressa ẽ duomilia necati. Cornelius
cetegus cõsul gallos in subres p̃lio effudit cũ
lacedemonus & tirãpno eoꝵ nabide amicitia
lũta ẽ. p̃terea expugnationes urbiũ ĩ mace

Expanded text:
iuuantibus Euboeam et maritimam oram. Achaei in amicitiam recepti sunt. Praetorum numerus ampliatus est, ut seni crearentur. Coniuratio seruorum facta de soluendis Carthaginiensium obsidibus oppressa est, duo milia D necati. Cornelius Cethegus cos. Gallos Insubres proelio fudit. Cum Lacedaemoniis et tyranno eorum Nabide amicitia iuncta est. Praeterea expugnationes urbiu
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽses pugrasset successorq ei absenatu prospe
bellũ gerenti nõ micteretur. Id ip̃m ꝑlicteris
ad senatũ striptas questus ẽ in quib inter cau¬
sas petendi successot is ꝙ agellus eius.a mercena¬
riis ẽẽt desertus. querẽte de ĩde fortuna. ut
magnũ utriusq casus exemplũ inregulo prode¬
retur. accẽssito a carthaginensib xantippo lace¬
demoniorũ duce uictus prelio et captus est.
es de inde adutib Romanis õmib tra matiq ꝑ¬
spere gestas de formauȩrũt naufragia classiu.
Stoplilus censotes cu seruatum regerent A.de senat

Expanded text:
ginienses pugnasset, successorque ei a senatu prospere ginienses pugnasset, successorque ei a senatu prospere bellum gerenti non mitteretur, id ipsum per litteras ad senatum scriptas questus est, in quibus inter causas petendi successoris erat quod agellus eius a mercennariis desertus esset. quaerente deinde Fortuna ut magnum utriusque casus exemplum in Regulo proderetur, arcessito a Carthaginiensibus Xanthippo, Lacedaemoniorum duce, victus proelio et captus est. res deinde a ducibus Romanis omnibus terra marique prospere gestas deformaverunt naufragia classium.Sophus censores cum senatum legerent
Abbreviated transcription (Latin):
ptospere gestas cõtinet LIBRI. UII.
Tornelius consulab classe punica circũuentus
tet ꝑ fraudem ueluti in colloquiũ euocatus cap¬
tus est.C. eluius consul ad uersus classem penoꝵ
prosꝑe pugnauit.primus õium Romanorũ du¬
cum naualis uictorie duxit triumphũ. ob quã
ciusam & perpetuus quoq honos habitus est¬
ut reuertentia cena tibitine canẽtes funals p̃¬
ferretur.I. Cornelius consul ĩsardinia & corsica
contra Sardos & Corsos & Hanonem peno ducẽ
feliciter pugnauit. Actilius Calatinus consulcũ in
locũ apenis circũ sessum temere exeratũ duxiss&
M.Calphurnii tribuni militũ uirtute & opera
euasit qui cũ .ccc. militib eruptione facta hostes
in se cõuerterit. Hãnibal dirx penorũ uictadas¬
se cui prefuetat amilitibus. suis incrucem sub¬
Ctilius Regulus cõsuluictis nauali p̃lio peĩs
tentuose magnitudinis cũ magna elade militum
occidit & cũ aliquot p̃lus bene aduersus catta¬¬

Expanded text:
prospere gestas continet.prospere gestas continet.ORNELIUS consul a classe Punica circumventus et per fraudem, veluti in conloquium evocatus, captus est. C. Duillius consul adversus classem Poenorum prospere pugnavit, primusque omnium Romanorum ducum navalis victoriae duxit triumphum. ob quam causam ei perpetuus quoqut reuertenti a cena tibicine canente funale praeferretur. L. Cornelius consul in Sardinia et Corsica contra Sardos et Corsos et Hannonem, Poenorum ducem, feliciter pugnauit. Atilius Calatinus cos. cum in locum a Poenis circumsessum temere exercitum duxisset, M. Calpurni, tribuni militum, uirtute et opera euasit, qui cum CCC militibus eruptione facta hostes in se conuerterat. Hannibal, dux Poenorum, uicta classe cui praefuerat, a militibus suis in crucem subAtilius Regulus cos. uictis nauali proelio Poenis tentosae magnitudinis cum magna clade militum occidit, et cum aliquot proeliis bene adversus Cartha
Abbreviated transcription (Latin):
facti securi ꝑculla ẽ. cum legatos appollinmatum
ad senatũ missos quidam iuuenes pulsassent dediti
sunt appollinatib. picentib uictis pax data ẽ. colo¬
nie deducte sunt armir̃ in piceno. Beneuẽtũ
populus pro argento uti cepit. umbri & Galeni
uicti indeditionẽ accepti sunt questorum nu
Rigo carthaginensiũ et primordia urbis eoꝵ
referũtur. contra quos  hyeronẽ regẽ siracu¬
sanorũ: auxiliũ mamertinis ferendũ senatus
censuit: cum de eare in ter suadentes ut id fie¬
ret clissuadentesq cõtentio fuisset transgressisq
tum primũ mate equitib romanis aduersus
hyeronẽ sepius bene pugnatũ. petẽti pax da¬¬
ta est lustrum acensorib conditũ ẽ censa sũt
ciuium capita .ccclxxxii. milia & ccxxxiiii. de¬
cius iunius. Brutus munus gladiatorũ in honorẽ
de functipatris primus edidit. Colonia seruia
de ducta ẽ. Res preterea cõtra penos et uolsinos

Expanded text:
facta securi percussa est. Cum legatos Apolloniatium facta securi percussa est. Cum legatos Apolloniatium ad senatum missos quidam iuuenes pulsassent, dediti sunt Apolloniatibus. Picentibus uictis pax data est. Coloniae deductae Ariminum in Piceno, Beneuentum populus R. argento uti coepit. Vmbri et Sallentini uicti in deditionem accepti sunt. Quaestorum numocto. Ex libro XVI Origo Carthaginiensium et primordia urbis eorum referuntur. Contra quos et Hieronem, regem Syracusanorum, auxilium Mamertinis ferendum senatus censuit, cum de ea re inter suadentes ut id fieret, dissuadentesque contentio fuisset; transgressisque tunc primum mare exercitibus Romanis aduersus Hieronem saepius bene pugnatum. Petenti pax data est. Lustrum a censoribus conditum est. Censa sunt ciuium capita CCCLXXXII CCXXXIIII. Decimus Iunius Brutus munus gladiatorium in honorem defuncti patris primus edidit. Colonia Aesernia deducta est. Res praeterea contra Poenos et Vulsinios
Abbreviated transcription (Latin):
mine de ienctũ eẽt ĩcapitolio iouis signum.
caput eius ꝑ auruspices in uentũ est. Curius dẽ¬
tatus is cũ delectũ haberet eius qui citatus nõ
responderat bona primus uendidit.eterũ pirrũ
ex siciliã ĩ italiã reuersum uicit & ita expulit. fabri¬
cius censor. P. corneliũ rufum consularẽ senatu mo¬
uit. ꝙ is decẽ pondo argẽti haberet.ficto lustro ab
cẽsõribus condito censa sũt ciuiũ capita. cclxxi¬
et xcXxXIiii. cum ptholomeo egypti rege societas
unta ẽ. Sextilia uirgo uestalis dampnata incesti
uiua defossa est. Colonie deducte sunt possidonia
et cõsa. carthaginẽsium classis auxilio tarentitus ue¬
nit. quo facto ab hiis fedus uiolatũ est ires preter ei
cõtra lucanos & brutios & Samnites feliciter gestas
et pirri regis mortem continet. LiBRI.U.
Pictis tarentinis pax et libertas nata ẽ. Legio cam¬
pana. que regiũ occupauetat obsessa deditione

Expanded text:
mine deiectum esset in Capitolio Iovis signum, mine deiectum esset in Capitolio Iovis signum, caput eius per haruspices inventum est. Curius Dentatus cos. cum dilectum haberet, eius qui citatus non responderat bona primus vendidit; iterum Pyrrhum ex Sicilia in Italiam reversum vicit et Italia expulit. Fabricius censor P. Cornelium Rufinum consularem senatu movit, quod is x pondo argenti facti haberet. lustro a censoribus condito censa sunt civium capita CCLXXI ccxxiiii. cum Ptolemaeo, Aegypti rege, societas iuncta est. sextilia , virgo Vestalis, damnata incesti viva defossa est. coloniae deductae sunt Posidonia et Cosa. carthaginiensium classis auxilio Tarentinis venit, quo facto ab his foedus violatum est. res praeterea contra Lucanos et Bruttios et Samnites feliciet Pyrrhi regis mortem continet. Ex libro XV Victis Tarentinis pax et libertas data est. Legio Campana, quae Regium occupauerat, obsessa deditione
Abbreviated transcription (Latin):
de sereret ab rege tentitus ẽ. captiui sine p̃tiore¬
missi sũt. Cimneas legatus a pirro ad senatum
missuᷤ pecut ut componẽde pacis causa Rex ĩ
urbẽ reciperetur de quare cũ ad frequẽtiorẽ
senatũ referri placuisset. Appius claudius qui ꝑꝑ
ualitudinẽ oculoꝵ iã diu cõsiluis publicis se absti¬
nuerat uenit ĩcuriã et sentẽtia sua. tenuit ut id
pirro negaretur. En. domicius cẽsor pͥmus explebe
lustrũ condidit. cẽsa sũt capita. cchxxxuͣui. et cxui.
itẽ ad uersuc pirrũ dubio euẽtu pugnatum est
cũ carthaginẽsib quarto fedus renouatum est
Cũ Cayo fabritio cõsuli is qui ad eñ a. pirro trĩs
fuga ꝗ polliceretur se regi uenenũ daturũ cũ ĩ¬
ditio. id regẽ remissus ẽ ẽt res p̃terea cõttaluca¬
nos et btutios & samnites et etruscos prospere gestas
Iirrus ĩ siciliã traiecit cũ inter alia prodigia ful¬

Expanded text:
desereret, a rege temptatus est. Captiui sine pretio redesereret, a rege temptatus est. Captiui sine pretio remissi sunt. Cineas legatus a Pyrrho ad senatum missus petiit ut conponendae pacis causa rex in urbem reciperetur. De qua re cum ad frequentiorem senatum referri placuisset, Appius Claudius, qui propter ualetudinem oculorum iam diu consiliis publicis se abstinuerat, uenit in curiam et sententia sua tenuit ut id Pyrrho negaretur. Cn. Domitius censor primus ex plebe lustrum condidit. Censa sunt ciuium capita CCLXXXVII CCXXII. Iterum aduersus Pyrrhum dubio euentu pugnatum est. Cum Carthaginiensibus quarto foedus renouatum est. Cum C. Fabricio consuli is qui ad eum a Pyrrfugerat polliceretur venenum se regi daturum, cum indicio ad regem remissus est. res praeterea contra Lucanos et Bruttios, Samnites et Etruscos prospere gestas PYRRHUS in Siciliam traiecit. cum inter alia prodigia ful
Abbreviated transcription (Latin):
TU legati Romanorũ ad gallis senonib ĩ terfecti
A ẽẽnt bello obid gallis ĩdicto lutius cecilius p̃tor ab
hiis cũ legionib ẽ diuictus. Cũ atarẽtinis classis ro¬
mana ditẽpta eẽt. duo uiri qui p̃erãt classi occisis
legiti ad eos ab senatu ut de hiis quererẽtit̃ missis
pulsati sũt. ob id bellũ hus ĩdictum ẽ. Samnites
de fecerũt aduersus eos & lucanos & brutios et
ȩtruschos aliquot p̃lus acõplurib ducib bene
pugnatũ ẽ: pirrus epitotax rex ut auxiliũ ferret
taretinis in italiã uenit cũ presidiis reginorum
legio campana cũ p̃fecto deciouit ellio inissa ec̃t
octisis reginis regium occupauit LT B RI III
Ut Alerius leuinius cõsul parũ prosꝑe adusus
pirrũ pugnauit. elephantorũ naxime ĩusi¬
tita facie terrius militib post iclp̃lium cũ corpota
romanorũ qui ĩacie ceciderĩt pitrus inspiceret.
de redimẽdis captiuis ageret frustra ut patriam

Expanded text:
Cum legati Romanorum a Gallis Senonibus interfecti Cum legati Romanorum a Gallis Senonibus interfecti essent, bello ob id Gallis indicto, L. Caecilius praetor ab his cum legionibus caesus est. Cum a Tarentinis classis Romana direpta esset, IIuiro qui praeerat classi, occiso, legati ad eos a senatu, ut de his iniuriis quererentur, missi pulsati sunt. Ob id bellum his indictum est. Samnites defecerunt. Aduersus eos et Lucanos et Brittios et Etruscos aliquot proeliis a compluribus ducibus bene pugnatum est. Pyrrhus, Epirotarum rex, ut auxilium Tarentinis ferret, in Italiam uenit. Cum in praesidium Reginorum legio Campana cum praefecto Decio Vibullio missa esset, occisis Reginis Regium occupauit. Ex libro XIII Valerius Laeuinus cos. parum prospere aduersus Pyrrhum pugnauit, elephantorum maxime inusitata facie territis militibus. Post id proelium cum corpora Romanorum qui in acie ceciderant, Pyrrhus inspiceret, de redimendis captiuis ageret, frustra, ut patriam
Abbreviated transcription (Latin):
Romam ab epidaro transferrẽt angnem qui
se in nauẽ eoꝵ contulerat ĩqua num̃ ip̃m esse
constabat de portauerũt eoq ĩ isulã tiberis
egresso codem loco edes e culapio collitutale
Postumius cõsularis. qmtũ exercitui p̃esset oꝑa
militũ in agro suo usus erit dãpnratus ẽ. pacẽ pe teñ¬
bus samnitib sedus quarto renouatũ ẽ. Curius dẽ¬
tatus consul samnitib cesis & latinis qui rebellauerĩt
uictis & ĩdeditionẽ accep̃tisbis in eodein iagistrri¬
tum triumphauit colonie deducte sũt. castrum
sena adriatriũ uiri capitales tũc primũ cr̾eat sũt
ciuiũ capita cclxxii. mili.i. plebs ꝑꝑes alienũ ꝑꝑ gri¬
ues & longas seditiones adultimũ secessit ĩ ianiculũ
unde a. Q ortẽsio dit̾itore deducta ẽ. Isq ĩ ip̃o ina¬
gistratu descessit.Res ꝑpea cõtra uolisicenses gestis
continet . Ite ad uersus lucanos contraquos auxi¬
liũ terrenis ferre placuerat. LIBRI. II.

Expanded text:
Romam ab Epidauro transferrent, anguem, qui Romam ab Epidauro transferrent, anguem, qui se in navem eorum contulerat, in quo ipsum numen esse constabat, deportaverunt; eoque in insulam Tiberis egresso eodem loco aedis Aesculapio constituta est. L. Postumius consularis, quoniam, cum exercitui praeesset, opera militum in agro suo usus erat, damnatus est. pacem petentibus Samnitibus foedus quarto renovatum est. Curius Dentatus cos. Samnitibus caesis et Sabinis, qui rebellaverant, victis et in deditionem acceptis bis in eodem magistratu triumphavit. coloniae deductae sunt Castrum Sena Hadria. triumviri capitales tune primum creati suntciuium capita CCLXXII. Plebs propter aes alienum post graues et longas seditiones ad ultimum secessit in Ianiculum, unde a Q. Hortensio dictatore deducta est; isque in ipso magistratu decessit. Res praeterea contra Vulsinienses gestas continet, item aduersus Lucanos, contra quos auxilium Thurinis ferre placuerat. Ex libro XII
Abbreviated transcription (Latin):
et aduersus eos sepe prosꝑe pugnatũ. Cũ aduer¬
sus etruscos umbros saemnites Qallos. L. Petio .&.O
fabio ducibus et Romanus exercitus in magno dis¬
crimine esset.P. Becius secutus pr̃is exemplum
deuouit se pro exercitu et morte sua uictoria
eius pugne populo.Ro. dedit. Papirius Cursor
Samnitiũ exercitũ qui de iure uitanedo obstric¬
tus suo.maiore cõstante uirtutis pugnaret ĩacẽ
de scenderat. fudit. Census actus ẽ. lustrũ cõditũ¬
ẽ. Censa sũt capita . CClXXII milia. et CCXX
UMfabius gurges cõsul male ad u̾sus
samnites pugnasset & senatus de remo¬
uendo eo ab exercitu ageret fabius naxi¬
mus pater eius de p̃catus hãc filu ignominiam
eo maxime senatũ mouit ꝙ iturũ se filio lega¬
tum pollicitus Ẽ. idq p̃stitit ut eius consiliis et
opera filius consul adintus cesis Samnitib trium
intriumpho securi ꝑ cussit. cũ pestilẽtia ciuitas
laboraret missis legatis ut exculapii signum

Expanded text:
et aduersus eos saepe prospere pugnatum est. Cum adueret aduersus eos saepe prospere pugnatum est. Cum aduersus Etruscos, Vmbros, Samnites, Gallos, P. Decio et Q. Fabio ducibus pugnaretur et Romanus exercitus in magno discrimine esset, P. Decius, secutus patris exemplum, deuouit se pro exercitu et morte sua uictoriam eius pugnae populo R. dedit. Papirius Cursor Samnitium exercitum, qui de iureiurando obstrictus quo maiore constantia uirtutis pugnaret, in aciem descenderat, fudit. Census actus est, lustrum conditum. Censa sunt ciuium capita CCLXXII et CCCXX. um Fabius Gurges cos. male aduersus Samnites pugnasset et senatus de remouendo eo ab exercitu ageret, Fabius mus pater deprecatus hanc fili ignominiam eo maxime senatum movit quod iturum se filio legatum pollicitus est, idque praestitit. eius consiliis et opera filius consul adiutus caesis Samnitibus triumum in triumpho, securi percussit. cum pestilentia civitas laboraret, missi legati ut Aesculapi signum
Abbreviated transcription (Latin):
& Pelignos et equos & s.unnites quib fedus resti¬
tutum ẽ prospere gestas cõtinet Flauius sçriba liber¬
tino patre natus edilis cur̃ilis fuit ꝑ forensem factio¬
nem creatus. quȩ cũ comitia & campũ turbaret et
in his pp mimias uires dñaretur a.O. fabio censore
nom̃ dedit. In hoc libro mentionẽ habet Alexãdri
qui temporib his fuit. & existimatis popillis Roma¬
ni uitib que tũc erãt collegit si Alexãder ĩ łtaliã
traiecisset nõ tam ei uictoria de populo Romano
quã de hiis gẽtib quas ad orientẽ imperio suo
subiecerat.
LIBRI. X
TOlonie de ducte sũt sora & Alba & carsioli. Mar¬
si in dedicionẽ accepti sũt. Collegiũ augurum.
ampliatũ ẽ ut essẽt nouẽ cũ antea quaterni fuissẽt
Lex de prouocatione ad populũ a Murena cõsule¬
pͥmũ tũc lata ẽ. due tribus adiecte sũt. Aniensis
et terrẽti a Semnitibus bellum ur dictum est

Expanded text:
et Paelignos et Aequos et Samnites, quibus foedus restiet Paelignos et Aequos et Samnites, quibus foedus restitutum est, prospere gestas continet. Cn. Flauius scriba, libertino patre natus, aedilis curulis fuit per forensem factionem creatus, quae cum comitia et campum turbaret et in his propter nimias uires dominaretur, a Q. Fabio censore nomen dedit. In hoc libro mentionem habet Alexandri, qui temporibus his fuit, et aestimatis populi R. uiribus quae tunc erant, colligit, si Alexander in Italiam traiecisset, non tam ei uictoriam de populo R. fore quam de his gentibus quas ad orientem imperio suo subiecerat. Ex libro X Coloniae deductae sunt Sora et Alba et Carsioli. Marsi in deditionem accepti sunt. Collegium augurum ampliatum est, ut essent nouem, cum antea quaterni fuissent. Lex de prouocatione ad populum a Murena cos. tertio tunc lata est. Duae tribus adiectae sunt, Aniensis et Terentina. Samnitibus bellum indictum est
Abbreviated transcription (Latin):
spes nulla ẽẽt euadẽdi federe cũ samnitib facto
&e sexcẽtis equitib Romanis obsidibis datiꝰita exercitũ
ab duxerũt ut om̃s sub iugũ micterẽtur. łdemq
auctore spurio postumio consule qui insenatu
suaserat ut eorũ deditione quorũ culpatam
de forme fedus ictũ erit publica fide liberaretꝰ
cũ duob tribunis plebis & omnib qui fedus spo¬
põderãt dediti :s amnitib nõ sũt recepti.Mlec mł¬
to post fusis a papirio cursore samnitib & sub
iugum missis receptisq sexcẽtis equitib roma¬
nis qui obsides dati erãt.pudor flagitii pͥoris
abolitus est. trib duȩ adiecte sũt offẽtina et
phaleria. Suessa & pontias colonie deducte
sũt. Appius claudius censor aquã ꝑduxit Uiam
strauiit q ͬ appia uocata ẽ libeatinorũ filios ĩ senatũ
legit. Ideoq qm is ordo dignus inquinatus uide
Res p̃terea cõtra Apulos Etruscos & umbros & marsos

Expanded text:
spes nulla esset euadendi, foedere cum Samnitibus facto spes nulla esset euadendi, foedere cum Samnitibus facto et sescentis equitibus Romanis obsidibus datis ita exercitum abduxerunt, ut omnes sub iugum mitterentur; idemque auctore Spurio Postumio cos., qui in senatu suaserat, ut eorum deditione, quorum culpa tam deforme foedus ictum erat, publica fides liberaretur, cum duobus trib. pl. et omnibus qui foedus spoponderant, dediti Samnitibus non sunt recepti. Nec multo post fusis a Papirio Cursore Samnitibus et sub iugum missis receptisque sescentis equitibus Romanis, qui obsides dati erant, pudor flagitii prioris abolitus est. Tribus duae adiectae sunt, Oufentina et Falerna. Suessa et Pontia coloniae deductae sunt. Appius Claudius censor aquam perduxit, uiam strauit, quae Appia uocata est, libertinorum filios in senatum legit. Ideoque quoniam is ordo indignis inquinatus uidebRes praeterea contra Apulos et Etruscos et Vmbros et Marsos
Abbreviated transcription (Latin):
medicaminibus perierũt lex de uenefitio tum
priiũ cõstitutã ẽ priuernatib cũ rebellassent
uictis ciuitas data ẽ. Hea politani bello & sedi¬
cioneb uicti ĩdeditionẽ uenerũt .Q. publio qui eos
ob sederat pͥmo & ĩperiũ prolatũ ẽ. & procõ¬
suli trium phus de cretus plebs nexu libera est.
LPapirii creditoris libidine qui.c. Publio de¬
bitori suo stuprũ inferre uoluerat. cũ lpapiti¬
us cursor dictator reuersus ĩ urbẽ ab exercitu eẽt
ꝑꝑ auspitia repetẽda. Q. fabius magr̃ equitũ occa¬
sione bene gerende rei inuitatus cõtra edictum
eius prospere. id uersus samnites pugnauit. obeĩ
ciusam cũ dictatore de magistro equitũ fuppliciũ
sũptum uideretur. Fabius Romam ꝓfugit & cum
parũ proficeret populi p̃cibus donatus ẽ. & res
IEturius spurius. Postumiusq cõsules apud furcis
Ucaudinas deducto ĩlocũ tacitũ exercitu cum

Expanded text:
medicaminibus perierunt. Lex de ueneficio tunc medicaminibus perierunt. Lex de ueneficio tunc primum constituta est. Priuernatibus, cum bellassent, uictis ciuitas data est. Neapolitani bello et obsidione uicti in deditionem uenerunt. Q. Publilio, qui eos obsederat, primo et imperium prolatum est et procos. triumphus decretus. Plebs nexu liberata est propter L. Papiri creditoris libidinem, qui C. Publilio debitori suo stuprum inferre uoluerat. Cum L. Papirius Cursor dictator reuersus in urbem ab exercitu esset propter auspicia repetenda, Q. Fabius, magister equitum, occasione bene gerendae rei inuitatus, contra edictum eius prospere aduersus Samnites pugnauit. Ob eam causam cum dictator de magistro equitum supplicium sumpturus uideretur, Fabius Romam profugit et, cum parum causa proficeret, populi precibus donatus est. Res ro IX T. Veturius Spurius Postumius coss. apud furcas Caudinas deducto in locum artum exercitu, cum
Abbreviated transcription (Latin):
atini cũ campanis defecere & missis legius
ad senatũ cõditionẽ tulerũt ut si pacẽ habeͣ
uellẽt. alterũ exlatinis cõsulẽ facerẽt. Qua lega¬
tione plata. p̃ser eorũ aruns de capitdio ĩta p̾ro¬
lapsus ẽ ut exanimaretur.T. Manlius cõsul filiũ
ꝙ cõtra edictũ eius aduersus latinos pugnaue¬
rat ꝙuis prosꝑe pugnassẽt securi ꝑ cussit. Labo¬
tãtib ĩ ace romanis.ꝑ. Pecius tũc cõsielcũ Man¬
lio de uõuit se pro exercitu & cõcitato equocũ
in medios hostes se cõtulisset interfectus morte
sua Romanis uictoriã restirit. Latini ĩ deditionẽ
uenerũt .I. Maulio ĩurbe reuerso nemno exiiuẽ¬
tute obiuã processit. Mimitia uirgo uestalis ĩcesti
dãpnati ẽ. Ausonib uictis ĩ oppido cales capto
Cales colonia de ducta ẽ. Itẽ fragellȩ coloniȩ de¬
ductę sũt. Ueneficiũ ꝙͣ plurium matronariun
de prensũ est. ex quib plurimȩ statim e potis

Expanded text:
Latini cum Campanis defecere et missis legatis Latini cum Campanis defecere et missis legatis ad senatum condicionem tulerunt ut, si pacem habere uellent, alterum ex Latinis consulem facerent. Qua legatione perlata praetor eorum Annius de Capitolio ita lapsus est, ut exanimaretur. T. Manlius consul filium, quod contra edictum eius aduersus Latinos pugnauerat, quamuis prospere pugnasset, securi percussit. Laborantibus in acie Romanis P. Decius, tunc consul cum Manlio, deuouit se pro exercitu et concitato equo cum in medios hostes se intulisset, interfectus morte sua Romanis uictoriam restituit. Latini in deditionem uenerunt. T. Manlio in urbem reuerso nemo ex iuuentute obuiam processit. Minucia, uirgo Vestalis, incesti damnata est. Ausonibus uictis et oppido ex is capto Cales colonia deducta est, item Fregellae coloniae deductae sunt. Veneficium complurium matronarum deprehensum est, ex quibus plurimae statim epotis