comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
psum adnunnciatẽ. Confessis peccatoꝵ suoꝵ
guorantiam securi de xp̃o celerem pacis¬
asmini ueniam. Uos aute ni qui ituri estis
labe bitis nos ꝓ uob̃ oratores. nos habeamus
anis cum moyse mamus indefessas orantes
ncelum. uos exerite &. iubrate intrepidi
l̃pliatores in amalech gladium:
is uł huiꝰcemodi aliis ad omno apłi¬
co liis qui aderant luculent᷑ irti¬
matis. alii fundebant ora lacrimis
alii trepidabant. alii suꝑ hac re
lsceptabant. Inter om̃s aut̃ in eodem con¬
alio indentib nobis uir magni nominis
simime ingenuitatis ep̃c podiensis nomine
emidi poposcit & impet᷑uit. Insuꝑ & ab
apłico mandatũ ꝓmeruit. ut om̃s ei obe¬
dirent. & ipse ꝓ officio suo in omĩb exer¬
atii patrocindetur. ut pote quem onĩs
ugne strenuitatis & singularis industri
psulem nouerant. Bigno itaq exercitin
si muento pͥmicerio. p̃buit assensitm imuil¬
adudo multa nobilium: & statim om̃s in
uestib suꝑ amictis consuerunt scẽ crucis

Expanded text:
praedicate. Confessis peccatorum suorum ignorantiam, securi de Christo coelestem paciscimini veniam. Vos autem qui ituri estis, habebitis nos pro vobis oratores; nos habeamus demus cum Moyse manus indefessas orantes, in coelum; vos exerite et vibrate intrepidi praeliatores in Amalech gladium. » His vel hujuscemodi aliis a Domino apostolico, his qui aderant luculenter intimatis, alii suffundebantur ora lacrymis, alii trepidabant, alii super hac re disceptabant. Inter omnes autem in eodem concilio, nobis videntibus, vir magni nominis et summae ingenuitatis episcopus Podiensis nomine eundi poposcit et impetravit; insuper et ab apostolico mandatum promeruit, ut omnes ei obedirent; et ipse pro officio suo in omnibus, exercitui patrocinaretur, utpote quem omnes magnae strenuitatis et singularis industriae praesulem noverant. Digno itaque exercitui Dei invento primicerio, praebuit assensum multitudo multa nobilium, et statim omnes in vestibus superamictis consuerunt sanctae crucis
Abbreviated transcription (Latin):
passim p alliebantur
olutum est concilium. & nosimnꝰ¬
quisq ꝑꝑantes rediuimus ad ppͥa.
sredicabant epĩ. & uoce lib̾iori
iam illud idem uociferabantur
laici. Uerbun dĩ disseminabat᷑. & cotitie
uumerus hierosolimitanoꝵ augebat᷑. Uerecun
cohor tabant᷑. & in angulis & incõptis inde sin¬
guli sermocinabant᷑.
ionRum ꝓhis agendis dicunt que¬
dam diuinitꝰ contigisse signa. que
nos omnino non ignoramꝰ uera. Anno
in numeris in spectorib ingalliis tantus stellarũ

Expanded text:
passim palliabantur. Solutum est concilium, et nos unusquisque properantes redivimus ad propria. raedicabant episcopi, et voce liberiori jam illud idem vociferabantur laici: verbum Dei seminabatur, et quotidie numerus Jerosolymitanorum augebatur; verecundcohortabantur; et in angulis et in compitis, inde singuli sermocinabantur. Nimirum pro his agendis dicunt quaedam divinitus obtigisse signa, quae nos omnino non ignoramus vera. Anno innumeris inspectoribus in Galliis, tantus stellarum
Abbreviated transcription (Latin):
uerit & scĩficauerit uel corpꝰ uł umbra saluo¬
toris. uł głorisa p̾sentia sẽe dĩ genitͥeis. uł amplec
tirum sanguis effusus. Quam beaci o stephe.¬
ꝓthio inartyr qͥ te laureauerꝰ lapides qm feli¬
ces obaptista ioħs qui tͥ ad saluatorem bapti¬
⁊ andum serufre iordanici latices. filu isr ł ab
egiptiis eduicti. qui rubro mari transito uos pfi¬
qurauerunt. tr̾am illam armis suis iħu duee
sibi unidicauerunt. iebuseos & alios cõueuas
Audite ⁊ intelligice. Uos accnici militie engulo
magno suꝑbitis suꝑcilio fr̃s ur̃os laniati. atq
niter uos dissecamini. Non enĩ hec militia
xp̃i que disscerpit ouile redemptoris. Sc̃a
eccła ad suoꝵ opttulationem. fibi reseruauit
militiam. s uos eam male de prauatis in mali¬
tiam. Ut ueritatem fateamur. cuiꝰ p̃cones eẽ
cdebemꝰ uere ñ tenetis uiam ꝑ qua eatis adititã.¬

Expanded text:
erit et sanctificaverit, vel corpus vel umbra Salvatoris; vel gloriosa praesentia sanctae Dei genitricis; vel amplectebibendus sanguis effusus. Quam beati, o Stephane protomartyr, qui te laureaverunt lapides? quam felices, o Baptista Joannes, qui tibi ad Salvatorem baptizandum servierunt Jordanici latices? Filii Israel ab Aegyptiis educti, qui Rubro mari transito vos praefiguraverunt, terram illam armis suis, Jesu duce, sibi vindicaverunt; Jebuseos et alios convenas audite et intelligite. Vos accincti cingulo militiae, magno superbitis supercilio; fratres vestros laniatis, atque inter vos dissecamini: Non est haec militia Christi, quae discerpit ovile Redemptoris. Sancta Ecclesia, ad suorum opitulationem sibi reservavit militiam, sed eam male depravastis in malitiam. Ut veritatem fateamur, cujus praecones esse debemus, vere non tenetis viam per quam eatis ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
galliã rheciamq sortitus. maximas forcissi¬
masq gentes germaniȩ armis subegit. Nã
tunc ueluti ᷑ add constitutum pacis diem festina¬
rent. ita omnes ad experientiã belli decisionẽ¬
ue federis. undatim gentes comiouebantur.
aut suscepturȩ conditionis pacẽ si uincerent᷑.
aut usurȩ quieta libertate si uincerent.

Expanded text:
Galliam Raetiamque sortitus maximas fortissiGalliam Raetiamque sortitus maximas fortissimasque gentes Germaniae armis subegit. nam tunc, neluti ad constitutum pacis diem festinarent, ita omnes ad experientiam belli decisionemue foederis undatim gentes commouebantur aut suscepturae condiciones pacis, si uincerentur, aut usurae quieta libertate, si uincerent.
Abbreviated transcription (Latin):
necauerunt. Astures uero positis castris apud
asturã flumen. romanos nisi proditi preuentiq
essent magnis consiliis uiribusq oppressissent.
Tres legitos cum legionib suis intria castͣ
diuisos. tribus eque agminib obruere repente
nibus proditione dececti sunt. Hos postea ca¬
risius bello exceptos. non parua ȩtiã romano¬
rum clade superauit. pars corum prelio elap¬
sa lanchum confugit. C uinq milites circun¬
data urbe incendio adurere pararent: Dux
carisius ꝙ asuis cessationẽ impetrauit incendiĩ.
ce abarbaris uoluntatẽ deditionis exegit. Stu-¬
dio se enim nitebatur inintegrã atq inco¬
lumen ciuitatẽ uictoriȩ suȩ testes relinque¬
re. Cantabricȩ uictoriȩ hunc honorẽ cȩsar
deculit. Ut tunc quoq belli portas claustro
cohiberi iuberet. Ita tunc secundo ꝑcęsarem
quarto post urbẽ conditã clausus ẽ. ianus.
Dost hoc claudius arusus priuignus cȩsaris

Expanded text:
necauerunt. Astures uero positis castris apud necauerunt. Astures uero positis castris apud Asturam flumen Romanos, nisi proditi praeuentique essent, magnis consiliis uiribusque oppressissent. tres legatos cum legionibus suis in tria castra diuisos tribus aeque agminibus obruere repente  proditione detecti sunt. hos postea Carisius bello exceptos non parua etiam Romanorum clade superauit. pars eorum proelio elapsa Lanciam confugit. cumque milites circumdatam urbem incendio adoriri pararent, dux Carisius et a suis cessationem impetrauit incendii et a barbaris uoluntatem deditionis exegit. studiose enim nitebatur integram atque incolumem ciuitatem uictoriae suae testem relinquere. Cantabricae uictoriae hunc honorem Caesar detulit, ut tunc quoque belli portas claustro cohiberi iuberet. ita tunc secundo per Caesarem, quarto post Vrbem conditam clausus est Ianus. Post hoc Claudius Drusus, priuignus Caesaris,
Abbreviated transcription (Latin):
sinum ꝑ oceanũ in cautis hostib ad moueri
classẽ atq exponi copias iubet. Tunc demũ
cantabri. sub mȩnib atticȩ maximo congressi
bello & uicti. inuinniũ montẽ natura tutis¬
simum confugerunt: Ubi obsidionis fame¬
ad extremũ pene consumpti sunc. Rachiliũ
deinde oppidũ magna ui ac du repugnans
postremo captũ ac dirutum ẽ. Preterea ul¬
teriores galliciȩ partesq montib silusq
consitȩ oceano terminantur. Antistius & fir¬
mus legati magnis grauibq bellis ꝑdo-¬
muerunt. Nam & medulliũ montẽ minio
Numini imminentẽ. in quo se magna mul¬
titudo hominũ tuebatur. per xu. milia passuiũ
fossa circum septum obsidione cinxerunt. Itaq¬
ubi segens hominũ atrox natura & ferox neq
tolerande obsidionis sufficientẽ. Neq susci¬
piendo bello parem intellegit. ad uoluntariã
mortẽ seruitutis timore concurrit. Nam
pene omnes se certatim igni ferro ac ueneno

Expanded text:
sinu per Oceanum incautis hostibus admoveri sinu per Oceanum incautis hostibus admoveri classem atque exponi copias jubet. Tum demum Cantabri sub moenibus Atticae maximo congressi bello, et victi, in Vinnium montem natura tutissimum confugerunt, ubi fame obsidionis ad extremum pene consumpti sunt. Tracilium deinde oppidum magna vi ac diu repugnans, postremo captum ac dirutum est. Praeterea ulteriores Gallaeciae partes, quae montibus silvisque consitae Oceano terminantur. Antistius et Firmius legati magnis gravibusque bellis perdomuerunt. Nam et Medullium montem Minio flumini imminentem, in quo se magna multitudo hominum tuebatur, per quindecim millia passuum fossa circumseptum, obsidione cinxerunt. Itaqubi se gens hominum trux natura et ferox neque tolerandae obsidioni sufficientem neque suscipiendo bello parem intellegit, ad uoluntariam mortem seruitutis timore concurrit. nam se paene omnes certatim igne ferro ac ueneno
Abbreviated transcription (Latin):
cȩsar urbẽ repetuit. ad contestationẽ fidei qͣm
ex promimus actum sit: ip̃so melius ordine
NNO ab urbe condita. dcc xxui. im¬
peratore augusto cȩsare sexies. ꝙ bis
marco agrippa consulib. cȩsar pa¬
rum in hispania per .cc. annos ac-¬
tum intelligens si cantabros. atq astures. duas
fortissimas hispaniȩ gentes. suis uti legibus
sineret. aperuit iani portas atq in hispanias
ipse cum exercitu ꝓfectus ẽ. Cantabri ꝙ as¬
tures galliciȩ prouintiȩ portio sunt. quȩ per¬
extentum pyranei iugum haut procul secundo
oceano sub septentrione deducitur. Hi non so¬
lum ꝓpriam libertatem tueri parati. uerũ ȩtiã
finitimorũ preripere ausi uacceos ꝙ tor magos¬
& taurigonas assiduis eruptionib populabant᷑.
Igitur cęsar apud segefaminan castra posuit
trib agininib totam pęne complexus canta¬
briam: Diu fatigato frustra atq inpericulum
sepe deducto exertitu. tandẽ ad aquitanicum

Expanded text:
Caesar Vrbem repetiit, ad contestationem fidei, quam Caesar Vrbem repetiit, ad contestationem fidei, quam expromimus, actum sit, ipso melius ordine nno ab Vrbe condita DCCXXVI imperatore Augusto Caesare sexies et bis M. Agrippa consulibus Caesar parum in Hispania. per ducentos annos actum intelfortissimas Hispaniae gentes, suis uti legibus sineret, aperuit Jani portas atque in Hispanias ipse cum exercitu profectus est. Cantabri et Astures Gallaeciae provinciae portio sunt, qua extentum Pyrenaei jugum haud procul secundo oceano septentrione deducitur. Hi non solum propriam libertatem tueri parati, verum etiam finitimorum praeripere ausi, Vacceos, et Turmogos, et Aurigonas assiduis eruptionibus depopulabantur. Igitur Caesar apud Segissamam castra posuit, tribus agminibus totam pene amplexus Cantabriam. Diu fatigato frustra atque in periculum saepe ducto exercitu, tandem ab Aquitanico
Abbreviated transcription (Latin):
sium. cȩterosq qui sine dominio inuenirent᷑:
Norti supplicioq dedendos remittendaq sub
usare debita peccatorum mea urbe inqua spon-¬
taneum fluxisset oleum euidentissima. his qui
ꝓphetarum uoces uon audiebant signa incȩlo
& in terra prodigia prodiderunt. Tertio autẽ
cum urbem triumphans quinto consul ingres¬
sus est. Eo scilicet die quȩ pre nominauimus.
cum ȩtiã post .cc. annos primũ ipse ianni por-¬
sas clausit. & clarissimũ illud augusti nomen
asumpsit. ¶uid fidelius ac uerius credi aut
ognosci potest concurrentib ad tantã manifes¬
ationem pace. nomine. die. quã nunc occulto
qudẽ getorum ordine. ad obsequium pcepa¬
rationis eius predestinatum fuisse. Qui eo die qͦ
ille manifestandus mundo post paululũ erat¬
&ͥ pacis signũ preculit. & potestatis nomen as-¬
sumpsit. ¶ud autẽ inquarto reditu cum fi¬
uito cantabrico bello pacatisq omnib gentib

Expanded text:
suum, ceterosque, qui sine domino inuenirentur, suum, ceterosque, qui sine domino inuenirentur, morti supplicioque dedendos, remittendaque sub Caesare debita peccatorum in ea urbe, in qua spontaneum. fluxisset oleum, euidentissima his, qui Prophetarum uoces non audiebant, signa in caelo et in terra prodigia prodiderunt. Tertio autem, cum Vrbem triumpbans quintum consul ngressus est, eo scilicet die, quem supra nominauimus, cum et Ianum post ducentos annos primum ipse clausit et clarissimum illud Augusti nomen adsumpsit, quid fidelius ac uerius credi aut cognosci potest, concurrentibus ad tantam manifestationem. pace nomine die, quam hunc occulto quidem gestorum ordine ad obsequium praeparationis eius praedestinatum fuisse, qui eo die, quo ille manifestandus mundo post paululum erat, et pacis signum praetulit at potestatis nomen adsumpsit ? Quid autem in quarto reditu, cum finito Cantabrico bello. pacatisque omnibus gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
secundo insicilia receptis apompeio
& lepido legionibus .xxx. milia
seruorum dominis restituisset. et
Otuttamen orbis terrarũ distribuisset:. Ouansq
urbem ingressus omnia superiora popłi roma¬
ii debita donanda litterarum ȩtiam monim̃¬
as aboletis censuisset. indiebus ipsis. fons olei
largissimus sicut superius expressi detaberna
meritoria ꝑtotum diem fluxit. Q uo signo qͥd
euidentius quam indiebus cȩsaris toto urbe reg¬
nantis futura xp̃i natiuitas declarata est. Ap̃c
mim lingua gentis eius inqua & exqua natꝰ
at uncꝰtus interpretatur. Itaq cum eo tempo¬
ie quo cȩsari ꝑpetua tribunicia potestas de¬
creta est: Rome fons olei ꝑtotum diem flux̃.
sub principatu cȩsaris romanoq imperio per-
ttum diem. hoc est ꝑomne romani tempus
atq exeo unctos de meritoria taberna: Hoc ẽ.
dehospita largaq ȩccłia affiuenter atq inces-¬
sabiliter processuros restituendosq ꝑcȩsarem
omnes seruos. qui tamen cognoscerent dnm

Expanded text:
secundo, in Sicilia receptis a Pompeio et Lepido legionibus, xxx milia seruorum dominis restituisset et qad tutamen orbis terrarum distribuisset ouansque Vrbem ingressus omnia superiora populi Romani debita donanda, litterarum etiam monumentis abolitis, censuisset: in diebus ipsis fons olei largissimus, sicut superius expressi, de taberna meritoria per totum diem fluxit quo signo quid euidentius quam in diebus Caesaris toto Orbe regnantis futura Christi natiuitas declarata est? Christus enim lingua gentis eius, in qua et ex qua natus est, unctus interpretatur. itaque cam eo tempore, quo Caesari perpetua tribunicia potestas decreta est, Romae fons olei per totum diem fluxit: sub principatu Caesaris Romanoque imperio per totam diem, hoc est per omne Romani tempus est unctum. atque ex eo unctos, de meritoria taberna, hoc est de hospita largaque Ecclesia, affiuenter atque incessabiliter processuros restituendosque per Caesarem omnes seruos, qui tamen cognoscerent dominum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in qͦddciam cugurium cliũtit. ibiq nonsatis fpheli
suꝑ incubuer̃. & app̃hensi capud amputauerunt.
ꝙ. amputatũ corambomiundo detuler̃. ut scilica.
talit᷑ ipsuis ꝓmererent᷑ gr̃am. ipsiq lib̾tate do¬
narent᷑ & potirent᷑ optata. Cassian aut̃ turi cla¬
rissimi. finis fuit obscurus & miserabilis. Tales
sunt cue remunerationes manidana ꝓsꝑitas. huiꝰ¬
modi sunt tua stipendia fallax & deceptiua for¬
timna. Sentiles fatis & fortune nunis adqͥescunt.
iifestis delusus ꝑtinit᷑. ecce germen regium can

Expanded text:
et in quoddam tugurium divertit, ibique non satis fideliter et in quoddam tugurium divertit, ibique non satis fideliter superincubuerunt: et apprehensi caput amputaverunt, et amputatum coram Boamundo detulerunt, ut scilicet taliter ipsius promererentur gratiam, ipsique libertate donarentur et potirentur optata. Cassiani autem, viri clarissimi, finis fuit obscurus et miserabilis. Tales sunt tuae remunerationes, mundana prosperitas! hujusmodi sunt tua stipendia, fallax et deceptiva fortuna! Gentiles fatis et fortunae nimis acquiescunt. infestis delusus, perimitur. Ecce germen regium, tan
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ in castris cranultuantib popłis & rebo¬
antib litiis exeiti. uexillum bounundi iudłunt &
a gnoueriait. & de capta cuutate gauisi sunt. Cu¬
currer̃ gͥ ad portas. &. introeuntes si quos iniuemrẽt
cureos subt̃ fugere molientes cieideritut. & facta
est illa cdies marima gentilum strages. Nox il¬
la s̃ mane illud letalem peꝑerint antiochenis for¬
cimam. Quidam etiã ꝑportas uiui effugerinit.
qm̃ nnpetuosis francis in coguiti fuerunt. Casli¬
anus aut̃ tureoꝵ dr̃is int̃ fugientes delituit. &. nes¬
cio qmͦ nonminori tam̃ infortunio s. dilato iuitus
effugit. Peruenit eĩ in caneredi t̾ram: ultra qͣn
erecħ potest palpitans. Incercum habet᷑ ancocius
expers confugii discesserit. an ad disquir enelqm
a contͥbulib suis aduitorium discurrerit. Illudᷤ
certum habet᷑. qm̃ si castellitm sitũ introisset sͥ
susq oporcunius consuluisset. E quis gͦ aluis sopa¬
liumq suoꝵ adextremũ fatigatis coactꝰ subst It

Expanded text:
populis, et reboantibus exciti lituis, vexillum Boamundi viderunt et agnoverunt, et de capta civitate gavisi sunt. Cucurrerunt igitur ad portas, et introeuntes, si quos invenerunt Turcos subterfugere molientes, ceciderunt, et facta est illa die maxima gentilium strages. Nox illa et mane illud lethalem peperit Antiochenis fortunam. Quidam etiam per portas vivi effugerunt, quoniam impetuosis Francis incogniti fuerunt. Cassianus autem Turcorum dominus inter fugientes delituit; et nescio quomodo, non minori tamen infortunio, sed dilato, vivus aufugit. Pervenit enim in Tancredi terram, ultra quam credi potest palpitans. Incertum habetur, an totius expers confugii discesserit, an ad disquirendum a contribulibus suis adjutorium discurrerit. Illud certum habetur, quoniam si castellum suum introisset, sibi suisque opportunius consuluisset. Equis ergo suis sodaliumque suorum ad extremum fatigatis, coactus substituit;
Abbreviated transcription (Latin):
ciosam. & ub̃em in qua illa a famosa
ciuitas antiochia sita est. que cocius sy rie inetroposiliet᷑¬
lis .&. pͥnceps ẽ. in qua primiceriꝰ apłoꝵ petrus r.xii
cathiedram decorauit pontificalem. eculto
dei iudicio s: ñ iniusto. plitriinis in ea dirutis eccłu
quib dam usib humamᷤ. irreuerent̃ applicatis
turcanis feditatib ꝓdolor. mancipatur.
ursitores autẽ qui subsequentẽ erercitum
p̃currere solebant. pontem ferreur ap¬
ppinquantes. tͦcos inuener̃ innuieros. munttũ
antiochic festinantes. Itaq rxpentino impetu in
eos facto. semꝑ enĩ xp̃iaui ꝓficiscebant᷑ armati.
subito conflictu eos cõsternauer̃. Multis itaq de¬
letis eoꝵ bitrdones quos multimodis honustos inc¬
tualib a diuersis garis ad ciuitatem plurimos¬
adducebant: ad ꝓpͥa reduxer̃ castra. que suꝑ flu¬
sum in eastris gaudiũ. tam ꝓuictoria. qm ꝓpt̃
opima que ad eos repertauerant cursitores spo

Expanded text:
tiosam et uberem, in qua regia et famosa tiosam et uberem, in qua regia et famosa civitas Antiochia sita est, quae totius Syriae metropolis et princeps est, in qua primicerius apostolorum Petrus, cathedram decoravit pontificalem. Nunc, occulto Dei judicio, sed non injusto, plurimis in ea dirutis ecclesiis, quibusdam usibus humanis irreverenter applicatis, Turcanis foeditatibus, proh dolor! mancipabatur. Cursitores autem, qui subsequentem exercitum praecurrere solebant, Pontem ferreum propinquantes, Turcos invenerunt innumeros, munitum Antiochiam festinantes. Itaque, repentino impetu in eos facto, semper enim Christiani proficiscebantur armati, subito conflictu eos consternaverunt. Multis itaque deletis, eorum burdones quos multimodis onustos victualibus et diversis gazis ad civitatem adducebant, ad propria reduxernsum in castris gaudium, tum pro victoria, tum propter opima, quae ad eos reportarant cursitores, spo
Abbreviated transcription (Latin):
cõsiliatus elegit quos p̃micteret. qui rem diligen¬
t̃ mnuestigarent. &. cetera curiose erplorarent. Ad¬
hoc directi sunt consulares iuri dil ciplme mili¬
taris ñignari. uice comes de castellione uilłmus
de monte pislerio. Petrus de roasa. setrus ranmũ¬
di cum militib suis. multis. Uenerunt aut̃ in
uallem antiochie. & ibi rem alit̃ audier̃. Audier̃
aut̃ quod turci se copiose p̃parassent ad ciuitatem
declinans ab aliis introitut in uallem
de rugia. Inuentisq curcis qmͣ plurimis. eos gra¬
uit̃ eͥ tidit. suꝑauit. fugauit. Armenu illi auoi¬
tis scđis successib xpĩanoꝵ paganoꝵ quoq uifor
timus frequentib: reddider̃ petro rusam cuu¬
tatem &. quedam castella. Illis aut̃ sic p̾pere:
c ñ eque maiori ꝓuenit ererettui. Iter¬
& enĩ aggressi gradiebant᷑. rependo ꝑ
montana ninis asꝑa a scopulosa ꝑ que nee
eoꝵ phalanges ꝑoterant siẽ heri & nudius ter

Expanded text:
consiliatus, elegit quos praemitteret, qui iter diligenconsiliatus, elegit quos praemitteret, qui iter diligenter investigarent, et caetera curiose ehoc directi sunt consulares viri disciplinae militaris non ignari, vicecomes de Castellone, Wilhelmus de Monte Pislerio, Petrus de Roasa, Petrus Raimundi, cum militibus multis. Venerunt autem in vollem Antiochiae, et ibi rem aliter audierunt: audierunt enim quod se Turci copiose praeparassent ad civitatem  Roasa, declinans ab aliis, introivit vallem de Rugia. Inventisque Turcis quam plurimis, eos graviter cecidit, superavit, fugavit. Armenii illi, auditis Chritibus infortuniis, reddiderunt Petro Rusam civitatem et quaedam castella. Illis autem sic prospere, at non aeque majori provenit exercitui. Iter enim aggressi, gradiebantur rependo per montana, nimis aspera et scopulosa, per quae nec eorum phalanges poterant, sicut heri et nudi
Abbreviated transcription (Latin):
enerunt quoq ad cesaream cappodocie
que ad solum diruta. erat. Ruine tam̃
amq subsistences. quanti fuerit illa cesarea
euant᷑. Inde dȩgressi. pedem daperer̃ ad aliã
ntatem pulchram. & ub̾e gleba opimã plasten¬
splua petitam ab optimatib indifficult᷑ obtinu¬
s ad tuendam & expugnandam tr̃am. infidȩ¬
at scĩ sepulchri a. xpĩanitatis. Auditũ ẽ in
li erpeditione. qđ turci qͥ ciuttatem obsede¬
nt. haut longe p̃irent exereitũ. si qua põs¬
t eis nocituri. Boumindus aut̃ negociorũ
utartũ uir industrius. de suis quos uoluit accitis
lnuenire & lecłe. Nichil tam̃ ꝓfecit qm̃ eos¬
eaure non potuit. Uentum ẽ. deinceps ad
eion nobilem & copiosam ciuitatem qmͣ alũp
loc illius cum fr̃ĩb suis a pĩanis libent̃ reo¬
lilerint. Ibi tͥb dieb fatigatus exercitus pau
o quia turci qra fuerant mi antioadre
custodia discedentes aufugissent. Igitͦ cum suis

Expanded text:
venerunt quoque ad Caesaream Cappadociae, venerunt quoque ad Caesaream Cappadociae, quae ad solum usque diruta erat; ruinae tamen utcunque subsistentes, quanta fuerit illa Caesarea testabantur. Inde digressi, pedem direxerunt ad aliam civitatem pulchram et uberae glebae opimam PlastenAlfia petitam ab optimatibus indifficulter obtinuit, ad tuendam et expugnandam terram, in fidelitate Sancti Sepulcri et Christianitatis. Auditum est in illa expeditione, quod Turci qui civitatem obsederant, haud longe praeirent exercitum, si qua possent eis nocituri. Boamundus autem, negotiorum militarium vir industrius, de suis quos voluit accitis invenire et laedere. Nihil tamen profecit, quoenire non potuit. Ventum est deinceps ad Coxon, nobilem et copiosam civitatem, quam alumni loci illius cum fratribus suis Christianis libenter reddiderunt. Ibi tribus diebus fatigatus pauo quod Turci, qui fuerant in Antiochiae custodia, discedentes aufugissent. Igitur, cum suis
Abbreviated transcription (Latin):
esc̃ẽ. s insuam auhe lans sentenciã in uriͥs
publicationem deliberabat ꝓnis pedib cu¬
rere. Totus erat uel inpenatum depopula¬
one. uł nitebat᷑ ciuitatem dimidiã uendic
Nec uoluit nec potuit taneredus refragam
baldumo duitius obluctari. qm̃ maiores
clangentib aliqͣntulum amaricatꝰ ab celit
riis etiam sͥ illatis ꝑturbare. Ita baldi
tharsum totam solus opttnuit. Tancredo
ptimates alii eum siis erereitib armemoꝵ
t̃ram intraue. Inuener̃ aut̃ ibi municipi
amunitissimũ. & qm̃ noluer̃ ibi diutius demo¬
q: illo illeso p̃terito abier̃. Nec enĩ ꝓuno castel
sum exercitum fatigare cõmodũ ducebant.
rat non longe cuiitas quedam alphia. que
uementib confestim est redlita Quidam
uir ex militari cingulo nomine symeon t̾̃re
us indigena. ad defesaudam t̾ram. ur bemi
im pecut & accepit. Quibcũq pocuit ibi re¬
uisit. Porro maior. exercitus ꝑtransiuit.

Expanded text:
escere, sed in suam anhelans sententiam, in urbis publicationem deliberabat pronis pedibus currere. Totus erat vel in penatum depopulatione, vel nitebatur civitatem dimidiam vindicare. Nec voluit nec potuit Tancredus, refraganti Balduino diutius obluctari, quoniam copiclangentibus, aliquantulum amaricatus abscessit. lem, pro injuriis etiam sibi illatis, perturbare. Ita Balduinus Tarsum totam solus obtinuit. Tancredo autem, ptimates alii cum suis exercitibus, Armeniorum terram intraverant. Invenerunt autem ibi municipium munitissimum; et quoniam noluerunt ibi diutius demorari, illo illaeso praeterito abierunt: nec enim pro uno castello totum exercitum fatigare commodum ducebant. Erat non longe quaedam civitas Alfia quae venientibus confestim est reddita. Quidam autem vir ex militati cingulo, nomine Simeon, terrae illius indigena, ad defensandam terram, urbem illam petiit et accepit; qui cum quibus potuit ibi remansit. Porro major exercitus pertransivit:
Abbreviated transcription (Latin):
us uir tute diuina. ex omĩ angustia. & õm̃¬
i afluentia bonorum referti.
sdee fama fuit concempta circum sitas ur¬
bes excire. s longinquas & exteras nati¬
ones cepit det̾rere. & ticulum apĩanita
remotorũ popłoꝵ autrib infunde. Duuil

Expanded text:
 virtute divina, ex omni angustia, et omni affluentia bonorum referti. Nec fama fuit contenta circumsitas urbes excire, sed longinquas et exteras nationes coepit deterrere, et titulum Christianitatis remotorum populorum auribus i
Abbreviated transcription (Latin):
Antiles obstupe facti pugnab¬
grm̃n hostilit̃ & a facie & atergo uo¬
ne p̃mebant᷑. fuge se crediderunt.e
qͥ pocuerunt. latibulis delituerunt. Cesa si¬
fuerant. S uilłius in archisus. caueridi ñ¬
die oppetut. & s aufredus de moute scabi
uiri multũ militares bone nidolis & illust¬
on enun curcos ibelles & pedite¬
audemus dicere: qui astu rmio p̃polle
auclaei ugent amino. & ir reuerbera
confligunt gladio. Mortes eciam eimimiss
micis crebrerrtine infigunt. qͥa utuntur
b & inulcis instrum̃tis bellicis inituncur.
cam̃ se de francorũ stirpe duxisse grneals
dirent. tẽ demũ de fiaucoꝵ ꝓsapia erorq̃
sese głiarentur. Hoc ad p̃sens susficiat. l

Expanded text:
ntiles obstupefacti quonm hostiliter et a facie et a tergo inopine premebantur, fugae se crediderunt; esi qui potuerunt, latibulis delituerunt; caesa sfuerant. Guillelmus Marchisus, frater Tancredi, et Gaufredus de Monte-Scabioso, viri multum militares, bonae indolis et illuston enim Turcos imbelles audemus dicere, qui astu nimio praepollentes audaci vigent animo et irreverberato confligunt gladio. Mortes etiam eminus inimicis creberrime infligunt, quia utuntur arcubus et multis instrumentis bellicis nituntur. tamen se de Francorum stirpe duxisse genealogdirent, tunc demum de Francorum prosapia exortos sese
Abbreviated transcription (Latin):
d sunt repentim quosnem pͥper¬
aduocauerant soli. Podiensis ep̃e cun
suo magno exercitia a tergo p̃occupas
inimicos. Parge altera comes scĩ egidu a bad¬
ius acq eustachius fr̃s festinant̃ equitabant
A dextera dux gode fredus irruit & hugo mas
a. flandrensis Rob̾t᷑ꝰ ꝑ omĩa nules ex peditissit
Rob̾tus namq normannorũ dux cum blesiẽ¬

Expanded text:
dsunt repentini quos advocaverant socii. Podiensis cum suo magno exercitu, a tergo praeoccupavit inimicos, parte altera, comes Sancti Aegidii et Balduinus atque Eustachius festinanter equitabant; a dextera dux Godefridus irruit, et Hugo magnus, et Flandrensis Rotbertus, per omnia miles expeditissimus. Rotbertus namq
Abbreviated transcription (Latin):
eturam eoꝵ militiam om̃s t singuli for¬
uabant. Ende factum est. ut solimannꝰ
noris colimanni filiꝰ de nichea fugiens. in¬
prit arabum decem imilia. Qui cõꝑto qͦd
girit dixerunt ei. Excors & miser qͥd fugis.
al: solimannus. Oltm ait putabam me fram
posse suꝑare a. iuncere pͦpłm. s uersa uice

Expanded text:
turam eorum militiam, omnes et singuli formidabant. Unde factum est ut Solimanus, senioris Solimani filius, de Nicea fugiens, invenerit Arabum decem millia qui, comperto quod fugeret, dixerunt ei: « Excors et miser, quid fugis? » Quibus Solimanus: « Olim, ait, putabam me Francorum posse superare et vincere populum, se
Abbreviated transcription (Latin):
imnlcm in eoꝵ papilionib reppererunt. & di¬
es honusti. gas ᷤ cum tͥumpho & inuarrabi
gandio redierunt ad suos. facta ẽ. gͥ leticia
ugna in xpĩanoꝵ centorus. & celebrem ha¬
uorinit diem illam gr̃as gentes ꝓ̾peratori

Expanded text:
ilem in eorum papilionibus reperierunt; et diversis onusti gazis, cum triumpho et inenarrabili gaudio, redierunt ad suos. Facta est igitur laetitia magna in Christianorum tentoriis, et celebrem habuerunt diem illam, gratias agentes prosperatori
Abbreviated transcription (Latin):
diripiendo publicare. Absit uiqͥt tancredis
ut fr̃m̃ nr̃oꝵ facultates direptas. nob̾ pecus¬
enuir. Ipsi me rogant. ipsi me desicłant.
si uitam suã iichi cõuuttunt. & ego lupos
rapaci simił : p̃dam mͥ cõmissã deuorabo: Al¬

Expanded text:
diripiendo publicare. « Absit, inquit, Tancredus, diripiendo publicare. « Absit, inquit, Tancredus, ut fratrum nostrorum facultates direptas nobis peculiemur. Ipsi me rogant, ipsi me desiderant, ipsi vitam suam mihi committunt, et ego lupo rapaci assimilis praedam mihi commissam devorabo? A
Abbreviated transcription (Latin):
hostilit̾ aggressos. uirilit̃ eͥ cidit eosq fugientes
in ipsam p̃liando refugauit ciuitatem. Tancre¬
dus aut̃ uir eque ꝑ omĩa inꝑt̾ritꝰ laxis habenis
castra metatus est ꝓpe menia ciuitad̾ s. Nec
mora baldumus adfuit. postulans ut se ad capi
bitatores aut̃ ciuitatis illiꝰ sub tpso noctis articulo
post curros ciuitatem egressi. alta uoce clamabarł.
franci cͥumphatores orbis & dominatores. cur¬
ci recesserunt. urbs patet accedite. Currite
franci innuctissimi ciuiatem recepturi: cirrite
ne morenum. Currite. cur cardatis: Hec castros
excubitores audiebant. illos nec clam nec subns¬
se uociferantes. S qm̃ nox erat. &. consilium q
negotium illud indiem dilatum est. Aurorai
anis dedentes. Uolentes gͥ quas audiebant iu
nob̾ admirantibus contͣ curcos drinicauit. N
luit baldimius ad quiescẽ. s uolebat uł ean
s duni are. uł salcem eam cotam cõiunt̃

Expanded text:
hostiliter aggressos viriliter cecidit, eosque fugientes hostiliter aggressos viriliter cecidit, eosque fugientes in ipsam praeliando refugavit civitatem. Tancredus autem, vir aeque per omnia imperterritus, laxis habenis castra metatus est prope moenia civitatis. Nec mora Balduinus adfuit, postulans ut se ad capiebitatores autem civitatis illius sub ipso noctis articulo, post Turcos civitatem egressi, alta voce clamabant: « Franci triumphatores orbis et dominatores, Turci recesserunt; urbs patet, accedite. Currite, Franci invictissimi, recepturi civitatem; currite, ne moremini: cur tardatis? » Haec castrorum excubitores audiebant illos, nec clam nec submisse, vociferantes; sed quoniam nox erat, et consilium et negotium illud in diem dilatum est. Aurora iaque Christianis dedentes. Volentes igitur, quas audiebant litnobis admirantibus contra Turcos dimicavit. » Noluit Balduinus acquiescere, sed volebat vel eam sibi dimidiare, vel saltem eam totam communiter
Abbreviated transcription (Latin):
cuer reparare nectitras. U̾ entum aͣut̃ ad ⁊ co¬
num. habitaterum uͦ t̃re illius ꝑluiasione:
qm̃ colonia illa penuriam aquarũ patit᷑. rxpleuer̃t.
utres suos ad refolleillandum. Post hec itinere di¬
ei confecto. uenerunt ad quendã fluuium. uͥ
paleas sibi uł alia necessaria diriperent cõpe¬
p̃currer̃ ad erachiam. In qua ciuitate multus
erat turcoꝵ conuentꝰ. si qua possent obẽe xpĩa¬
nis expectans. Collocauerant gͥ nocuias si potu¬
issent cursitantib insidias. Quos inuentos audac¬
ter aggressi sunt franci: & fugatos in difficult̃
.iiiiͦ. confecerunt dies: Ibi se disgregauerint
itatis. & balduinus fr̃ ducis uiodefredi uirine¬
quaqͣm tancredo ꝓbitate dissimilis. & cũ er̃pe¬
ditionib uallem intͣuerunt de botrentot. Tan¬
credis iterũ ab baldumo seꝑatꝰ. charsum ueñ.¬
cum suis militib Turci uͦ de ciuitate ꝓgressi.
obiuauer̃ ei ad resistendũ p̃ꝑati. Quos cancredꝰ

Expanded text:
tuerunt reparare vecturas. Ventum est autem ad Ichotuerunt reparare vecturas. Ventum est autem ad Ichonium; habitatorum vero terrae illius persuasione, quoniam colonia illa penuriam aquarum patitur, repleverunt utres suos ad refocillandum; post haec itinere diei confecto venerunt ad quemdam fluvium, ubi paleas vel alia necessaria diriperent, praecurrerunt ad Erachiam, in qua civitate multus erat Turcorum conventus, si qua possent obesse Christianis exspectans. Collocaverant nocivas igitur, si potuissent, cursitantibus insidias. Quos inventos audacter aggressi sunt Franci et fugatos indifficulter t; ibique quatuor confecerunt dies. Ibi se disgregaverunt itatis, et Balduinus, frater ducis Godefridi, vir nequaquam Tancredo probitate dissimilis; et cum suis expeditionibus vallem intraverunt de Betrentot. Tancredus autem iterum a Balduino sepae civitate progressi, obviaverunt eis ad resistendum praeparati. Quos Tancredus
Abbreviated transcription (Latin):
mos eoꝵ ꝙ eccłas dep̃dabant᷑. Aniequid erat p̃tio¬
sum & concupiscibile. & filios & filias auferebant:
& sic eĩ passim illudebant. francoriĩ & enir p̃oe¬
cib aut aduentum. & anteqͣm accessissent:
illi recesserant:
is auditis xpiam eos insequentes it̃ suũ
inoliebantur. Intrauer̃ aut̃ tr̾am inaqͦ¬
sam & inhabitabilem. in qua fame & sici
defecerunt pene usq ad mortem. Si forte cam̃¬
C segetes imimatiratas inuerebant. spicas uelle¬
bant. & fricantes mesticabant & gluciebant. his
tam parcis uictualib multis deficientib. alii ut¬
cumq sustentabant᷑. Iilic defecerunt eoꝵ subiu¬
gales. eqiii. & asini. multis glortosi miltees coae¬
tisunt ire pedites. Et qui potuerunt ꝑ uehiculis
adinbuer̃ dibi boues. uł ad se uł sua iubuelrenda.
ec multo post ub̃r unain ingressi sunt
t̾ram. inetualib & bonis om̃ib refer¬
tam. excepto quod eginas nequaqͣm sibi po¬

Expanded text:
mos eorum et ecclesias depraedabantur; quidquid erat pretiomos eorum et ecclesias depraedabantur; quidquid erat pretiosum et concupiscibile, et filios et filias, auferebant, et sic eis passim illudebant; Francorum etenim praeoccupabant adventum, et antequam isti accessissent, illi recesserant. His auditis, Christiani eos insequentes, iter suum moliebantur. Intraverant autem terram inaquosam et inhabitabilem, in qua fame et siti defecerunt usque ad mortem. Si forte tamen segetes immaturas inveniebant, spicas vellebant, et fricantes masticabant et glutiebant. His tam parcis victualibus multis deficientibus, alii utcunque sustentabantur, illic eorum defecerunt subjugales equi et asini, multique gloriosi milites coacti sunt ire pedites; et qui potuerunt pro vehiculis adhibuerunt sibi boves, vel ad se vel ad sua subvehenda. Nec multo post uberrimam ingressi sunt terram, victualibus et bonis omnibus refertam: excepto quod equinas nequaquam sibi po
Abbreviated transcription (Latin):
s disfugimus. Uidimus enĩ seu nos uidis
lcanus tam disfusam eoꝵ multitudinẽ¬
ut nullus eorum sufficiat estimare apparacum:
Nirari potuissetis a. bcupescere. qmi celi sidib in
innnurabiliores sunt: Nos aut̃ adhuc tremuli
uix eoꝵ legiones euasimus. Hac dere nimio t̾ro¬
rore concussi. ꝑalpitando uix adhue respiramꝰ.
Si gͦ nob̃ creditis. pͥusquam uos dep̃henđunt. delites¬
centes aufugietis. Neq enĩ ciuitatule qͣilibet po¬
cer̃ obsistere qͣndoqͥdem nicheam metropolim
nrãm p̃ualuer̃ erpugnare : Qui cũ audissent
solimannum: fugere temptauet̃. Uenientes aũ
ad castella a. ciuitates in quib morabant᷑ suri ani
qui & ipsi citulo xpĩanitatis erant insigniti. subdo¬
le ad eos ioquebant᷑. & dicebant. P. Deuincimꝰ
froncos. Ita omĩno defecerunt. ut omnino era¬
serumus de terra ista memoriam coꝵ.qui
incautos alloquebant᷑. & intra portas eoꝵ recipie¬
bant᷑. Ingressi autem insciorum inuncipia. do¬

Expanded text:
u nos vidisse putamus, tam diffusam eorum multitudinemut nullus eorum aestimare sufficiat apparatum; mirari potuissetis et obstupescere, quoniam coeli sideribus innumerabiliores sunt. Nos autem adhuc tremuli, vix eorum legiones evasimus. Hac de nimio terrore concussi, palpitando vix adhuc respiramus. Si ergo nobis creditis, priusquam vos deprehenderint delitescentes, aufugietis. Neque enim civitatulae quaelibet poterunt obsistere, quandoquidem Niceam metropolim nostram praevaluerunt expugnare. » Qui, cum audissent Solimanum, fugere tentaverunt. Venientes autem ad castella vel civitates quibus morabantur Suriani, qui et ipsi titulo Christianitatis erant insigniti, sub dole ad eos loquebantur et dicebant: « Devicimus Francos; ita omnino defecerunt, ut omnino eraserimus de terra ista memoriam eorum, sincautos alloquebantur et intra portas recipiebantur. Ingressi autem, insciorum municipia, do
Abbreviated transcription (Latin):
esde inunicantiu eripuit manib cosq
sus repleuit consolationib. Duxerunt gͦ
s ilam sollempnem. dõq dignam unmola¬
̃ saudem. his ita pessumdatis. & ꝓcul esfuga¬
s. ad coꝵ tenteria diripienda cõuersi funt

Expanded text:
uit manibus, eosque suis replevit consolationibus. Duxerunt ergo diem illam solemnem, Deoque dignam immolaverunt laudem. His ita pessumdatis et procul effugatis, ad eorum tentoria diripienda conversi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fectus. ẽ. ascet extitit parricida. Mans
emm corquatus filium suum uiuenem iuci¬
tem interfectoremq mecii tusculam nobilis
equitis et eum precipue prouocantis atq u¬
sultantis bostes: occidit. Alius uͦ consul cumit¬
rato conflictu illud cornu cui p̃erat. cedi atq
affugi uideret. in consertissimos hostes spont
psapsus occubuit. Q anlius quanius iucde.
cursum tamen nobilium iuuenum romanoꝵ
qui legitime exhiberi solet. triumphans pir¬
cida non meruit. Anno autẽ post hune sille¬
quente. minucia uirgo uestalis ob admissat
in cestum dãpnata. ẽ. inuaq obruta. in cras¬
po qui nunc sceleratꝰ uocatur.: Capłm. x.

Expanded text:
fectus est, alter exstitit parricida. Manlius fectus est, alter exstitit parricida. Manlius enim Torquatus filium suum, iuuenem, uictorem, interfectoremque Metii Tusculani, nobilis equitis et tum praecipue prouocantis atque insultantis hostis, occidit. alius urato conflictu, illud cornu, cui praeerat, caedi atque affligi videret, in confertissimos hostes sponte prolapsus, occubuit. Manlius, quamvis victor, occursum tamen nobilium juvenum Romanorum, qui legitime exhiberi solet, triumphans parricida, non meruit. Anno autem post hunc subsequente, Minucia, virgo Vestalis, ob admissum incestum damnata est, vivaque obruta in campo, qui nunc Sceleratus vocatur. CAPUT X.
Abbreviated transcription (Latin):
ne consulere. quod prius ne una quidemci¬
uitas unusue populus ciuium. uel quodina¬
nis. est. una domus fratrum. nigiter habere
potusset. Quod si eciam cum imꝑante cesare
ista prouenerint. in ipso imꝑio ce saris illuxisse
ma probatione manifestum. ẽ. miti licet ilłi qͦs
a blasphemia urgebat inuidia. cognoscere fa¬
terei q cogentur pacem istam totius mun¬
di ⁊ tranquillissimam serenitatem non mag¬
nitudine cȩsaris s pocestate filii dei qui indi¬
eb cesaris apparuit extitisse. nec unus urbis
imꝑatori. sedcreatori. orbis uniuersi. orbem
ipsum generali cognitione pariusse. qui sic̃¬
sol oriens diem luce perfundit. ita adurmens
misericorditer extenta mundum pace uestierit
Quod plemus cum ad iͦpsum perficiente dño uẽ¬
gitur anno ab urbe condita quadringenti¬
simo nouo romam bellum latinis rebellantih
intulerunt. manlio tor quato ⁊ decio mur
consulib. In quo bello unus consul inter¬

Expanded text:
ne consulere — quod prius ne una quidem cine consulere — quod prius ne una quidem ciuitas unusue populus ciuium uel; quod maius est, una domus fratrum iugiter habere potuisset —; quodsi etiam, cum imperante Caesare ista prouenerint, in ipso imperio Caesaris inlnxisse ma probatione manifestum est: inniti licet illi, quos in blasphemiam urguebat inuidia, cognoscere faterique cogentur, pacem istam totius mundi et tranquillissimam serenitatem non magnitudine Caesaris sed potestate filii Dei, qui in diebus Caesaris apparuit, exstitisse nec unius urbis imperatori sed creatori orbis uniuersi orbem ipsum generali cognitione paruisse, qui, sicsol oriens diem luce perfundit, ita adueniens misericorditer extenta mundum pace uestierit. quod plenius, cum ad id ipso perficiente Domino uengitur anno ab urbe condita CCCCVIIII Romani bellum Latinis rebellantibus intulerunt Manlio Torquato et Decio Mure consulibus. in quo bello unus consul inter
Abbreviated transcription (Latin):
mnȩ. atq infandarum mortium ge¬
nera nisi cesare augusto imꝑante ces¬
sauerint. inquirat. inueniat. ꝓdat.
quisquis infamantla xp̃iana tempora putat.
absq ilo tamen interbella punica. unius
anni ueluti aius p̃teruolantis excursuro¬
mani ꝓpter clausas ian portas inter febres.
morbosq rei publicȩ ad hoc breuissimum pacissig¬
num uelut tenuissimo aquę gelide gustu inlecti
sunt: ut in peius recalescentes multo grauius
uehem̃tiusq afflctarent᷑. At uͦ si idubi tantis¬
sime constat sub argusto primũ cȩsare post
particam pacem uniuers i terrarum orbem
positis armis abolitisq discordiis generali pace
⁊ noua quiete compositum. romanis paruisse
legib. romana uira quam propria arma ma¬
luisse. sprgtisq ducib sitis. iudices elegisse ro¬
manos. Postremo om̃ib gentib. cunctis pro¬
iuntiis. innumeris ciuitatib. infinitis popłis
totis terris unam fuisse uoluntatem libero o¬
nestoq studio inseriuire paci. atq in commu¬

Expanded text:
mnia infandarum mortium genera nisi Caesare Augusto imperante cessauerint, inquirat inueniat prodat quisquis infamanda Christiana tempora putat. absque illo tamen inter bella Punica unius anni ueluti anis praeteruolantis excursu Romani propter clausas Iani portas inter febres morbosque reipublicae, ad hoc brenissimo pacis signo uelut tenuissimo aquae gelidae haustu inlecti sunt, ut in peins recalescentes multo grauius uehementiusque adflictarentur. At uero, si indubitatissime constat sub Augusto primum Caesare post Parthicam pacem uniuersum terrarum orbem positis armis abolitisque discordiis generali pace et noua quiete conpositum Romanis paruisse legibus, Romana iura quam propria arma maluisse spretisque ducibus suis iudices elegisse Romanos, postremo omnibus gentibus, cunctis prouinciis, innumeris ciuitatibus, infinitis populis, totis terris unam fuisse uoluntatem libero honestoque studio inseruire paci atque in commu
Abbreviated transcription (Latin):
tres dies . xpĩani ibi demorati siunt.
ce capta seu magis redlita ciuitate: pedti
alias direxerunt. De ñ publicandis & eñ tu¬
uitatis illius penatib imꝑator. mandauerat.
Noluissent etiam ibi tot cdies expendisse. q̃n
reb suis multisq dieb incassum expensis it
udebat᷑ imꝑacor ͣ totum immolauerant. quol
uł sanguuiem suum effudant. uł qͦd quas
attulerant facultates in mimensũ attemi¬
uerant. nec etiam que multi modis inorti¬
b adquisierant. spoliis opimis gratulaba¬
tur. senitebat gͥ eos longe obsidionis qͦul¬
quidem ñ dñati sunt urbi more subuige¬
ce ciuitatis. Nam si salcem publicaren᷑ si
impense. Nun gͥ equanimit̃ aleru mancde¬
siluerunt. Hic pͥmũ patuit odioꝵ semna¬
um. hic comꝑtũ inimiticiarũ fomentum
H ic discoridiarũ cepunt incentuia. pullidas
luc simultatum simulachra uisa sunt sus¬
crescere. Nam qm̃ alerius non reebe cont̃
egerat. ipsi contͣ᷑ eum de ultione cogita¬

Expanded text:
e dies, ibi Christiani demorati sunt; et capta seu magis reddita civitate, pedem alias direxerunt. De non publicandis etenim civitatis illius penatibus imperator mandaverat; noluissent ibi etiam tot dies expendisse, quoniam rebus suis multisque diebus in cassum expensis, ut videbatur, imperatori totum immolaverant, quod vel sanguinem suum effuderant vel quod quas attulerant facultates in immensum attenuaverant; nec etiam, quae multimodis mortibus acquisierant, spoliis opimis gratulabantur. Poenitebat igitur eos longae obsidionis, quandoquidem non dominati sunt urbi, more subjugatae civitatis; nam si saltem publicarentur fimpensae. Non igitur aequanimiter Alexii mandaierunt. Hic primum patuit odiorum seminarium; hic compertum est inimicitiarum fomentum; hic discordiarum coeperunt incentiva pullulare; hic simultatum simulacra visa sunt succrescere. Nam quoniam Alexius non recte contra eos egerat, ipsi contra eum de ultione cogita
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ orarinus comes apud carthagine incer¬
to zelo stimulatus. au auro corruptus
occidit. Q ui contin nuo reuocatus ex afric
factusq priuatꝰ uel adpęnã. uel ad peni¬
tentiam conscientiȩ suȩ dimissus est: pl̃m¬

Expanded text:
quem Marinus comes apud Carthaginem incerquem Marinus comes apud Carthaginem incertum zelo stimulatus, an auro corruptus occidit: qui continuo revocatus ex Africa, factusque privatus, vel ad poenam, vel ad poenitentiam conscientiae suae dimissus est.
Abbreviated transcription (Latin):
tum adurbẽ ꝑgens littore egressus est oc¬
cursu comitis marini territus ꝙ in fugã
uersus: A rrepta naui solus carthaginẽ re
diit. atq ibi continuo militari manu inter¬
fectus est: Sabinus gener eiꝰ constantino¬
polim fugit: U nde post aliquantũ tempo¬
ris se tractus. exilioq dampnatus est Hc̃
omnẽ cathalogum ut dixi uel manifestoꝵ
tyrannorũ uel inob audientiũ d ucum op¬
tima. Honorius imperator religione & fe¬
licitate meruit: Magna constantius comes
industria & sceleritate confecit. Merito
sane quia in his dieb precipiente hono¬
rio. & adiuuante constantio. pax & unitas
ꝑ unuier sã a fricã ȩccłiȩ catholicȩ reddi-¬
ta est: Et corpus xp̃i qđd̃ nos sumus. redin¬
tegra discessione sanatum est: Inposita exe¬
cutione sc̃i precepti marcellino tribuno hono
uiro: Inprimis prudenti. & industrio. om¬
niumq bonorũ studiorũ ad petentissimo:

Expanded text:
tum ad Urbem pergens littore egressus est, octum ad Urbem pergens littore egressus est, occursu comitis Marini territus et in fugam versus, arrepta navi, Carthaginem solus rediit, atque ibi continuo militari manu interfectus est. Sabinus, gener ejus, Constantinopolim fugit, unde post aliquantum temporis retractus, exsilioque damnatus est. Hunc omnem catalogum, ut dixi, vel manifestorum tyrannorum, vel inobedientium ducum optima Honorius imperator religione et felicitate occidi meruit, magna Constantius comes industria et celeritate confecit: merito sane, quia in his diebus praecipiente Honorio, et adjuvante Constantio, pax et unitas per universam Africam Ecclesiae catholicae reddita est: et corpus Christi, quod nos sumus, redintegrata discissione sanatum est; imposita exsecutione sancti praecepti Marcellino tribuno, viro in primis prudenti et industrio, omniumque bonorum studiorum appetentissimo,
Abbreviated transcription (Latin):
tem deductus Deinde imperatori honorio
exhibitus. truncata manu uitȩ relictus est: He¬
radianus interea a fricȩ comes missus cum idẽ
attalilis umbra gestaret imperii: Africã stre-¬
nue aduersum iudices abeo missos. tutatus
consulatũ ad secutus est: Q uo elatus suꝑcilio.
sabinũ domesticũ suũ: Nirum ingenio calli¬
dum. industriaq solertẽ. & sapientẽ nomi¬
nandum. uim animi. uires tranquillis. studiis
ad cõmodauisset generũ allegit. Cumq quo¬
rundam periculosũ suspiciones dum pati-¬
tur fecit: Adque aliquandiu africana anno¬
na extra ordinẽ retenta. ipse tandẽ in men¬
sa certȩ temporib nr̃is. satis incredibili clas¬
se uauium romã contendit Nam habuis¬
se tunc tria milia septingentas naues dici¬
tui: Quẽ numerũ ne apud sexxen quidẽ p̃¬
clarum illũ persarũ regẽ. & alexandrum
magnũ: Nel quẽquã alium regẽ fuisse histo
riȩ fcrunt. his simul ꝙ cum agmine mili¬

Expanded text:
tem deductus, deinde imperatori Honorio tem deductus, deinde imperatori Honorio exhibitus truncata manu uitae relictus est. Heraclianos interea Africae comes missus, cum idem Attalus umbram gestaret imperii, Africam strenue aduersum indices ab eo missos tutatus, consulatum adsecutus est; quo elatus sapercilio Sabinum domesticum suum, uirum ingenio callidum industriaque sollertem et sapientem nominandum si animi uires tranquillis studiis adeommodauisset, generum allegit ; cum quo quorundam periculorum suspiciones dum patitur fecit atque, aliquamdiu Africana annona extra ordinem detenta, ipse tandem cum inmensa, certe temporibus nostris satis incredibili classe nauium Romam contendit. nam habuisse tunc tria milia septingentas naues dicitur, quem numerum ne apud Xerxen quidem praeclarum illum Persarum regem et Alexandrum Magnum uel queriae ferunt. Is simul ut cum agmine mili