comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reptꝰ. inuriit. Iii iiꝰ successor saribotiiꝰᷤ
ꝗd ceptatarũ suꝑiode bells gentai ui cleclt¬
Qnans: in dardaniã arma conuerat. eãq suꝑa¬
Cuit. Publiꝰ uͦseruilius ex consule. cilicia et
pamphiliã crudelissime adortꝰ. dũ sub dere
ftud&. pene deleuit. Niciã & urbes eius. ob¬
sessas oppressasq cȩpit. P reterea olimpũ montẽ
ꝑuagatus. phasidem euertit. cors cũ diruit. Iau¬
ri qͦq mortus latera uisiciliã uergentia ꝑscrutat:
isauros bello fractos iditionem redegit. Primꝰ
romanoꝵ ꝑ taurũ dux̃ exercitũ. aclimitem fegt¬
itineris. trienno emenso qd bellũ gestũ est: isau
rici nom̃ assũpsit. Coscaniꝰ ꝓconsul sortitꝰ illiri¬
cũ. ꝓcrita subiectaq dalm̾atia. salonas urben
florentissimã pꝰ bientuu̾i tandem expuguauit &¬
quattuor: capue a ludogneo lentulo diffuger. Mu
continuo ducibꝰ erinco & ynomao gallis. & sparta¬
cotrhace. uesubiũ montẽ occupauer̃. Unde eruni¬

Expanded text:
et, interiit. huius successor Scribonius adtemptatarum superiore bello gentium uim declinans, in Dardaniam arma conuertit eamque superauit. Publius uero Seruilius exconsule Ciliciam et Pamphyliam crudelissime adortus dum subdere studet, paene deleuit. Lyciam et urbes eius obsessas oppressasque cepit. praeterea Olympum montem peruagatus Phasidem euertit, Corycum diruit, Tauri quoque montis latera in Ciliciam uergentia perscrutatus Isauros bello fractos in dicionem redegit; primus Romanorum per Taurum duxit exercitum ac limitem itineris fecit. triennio emenso, quo bellum gestum rici nomen assumpsit. Cosconius proconsule sortitus Illyricum, protrita subactaque Dalmatia, Salonas, urbem florentissimam, post biennium tandem expugnavit quatuor Capuae a ludo 360 Cn. Lentuli diffugerunt: qui continuo, ducibus Crixo et Oenomao Gallis, et Spartaco Thrace, Vesuvium montem occupaverunt; unde erum
Abbreviated transcription (Latin):
uarias gentes que rodopeis montib circuifu¬
se st̃. actu macedonia erudelissime populaban
da. que in captiuos agebant: raptis cũ po¬
culo opꝰ eẽt. hurtanoꝵ capitũ ossibꝰ eruentis
capillatisq adhuc ac ꝑ iteriores cauernas
miale esffosso cerebro illtcis. auide acsiue hor¬
tore tã quã ueris poculis utebantur. que
cruentissimi atq itnmanissimi corde ipsi
excidant. Ihas itaq ut dixi claudiꝰ pelle¬
re macedotie finibꝰ bello atẽntauit. magisq

Expanded text:
varias gentes, quae Rhodopeis montibus circumfuvarias gentes, quae Rhodopeis montibus circumfusae sunt, ac tunc Macedoniam crudelissime populabantda quae in captivos agebant, captis, cum poculo opus esset, humanorum capitum ossibus, cruentis capillatisque adhuc, ac per interiores cavernas male effosso cerebro oblitis, avide ac sine horrore tanquam veris poculis utebantur: quarum cruentissimi atque immanissimi Scordici erant. Has itaque, ut dixi, Claudius pellere Mac
Abbreviated transcription (Latin):
exereitꝰ eius secuta sit. qui apomporo uictꝰ. cu
uniu̾so exeereitu suo int̾se. Lꝰ est. Qiuitatibꝰ
uero cunctis. ultro acsine mora ꝑdeditione̾
receptis : due tantũ restiterunt. hoc est.
uxuma & calagurris. Quarum uocumtã
pompeiꝰ euertit. eͣgurriꝰ afratuꝰ iugi obsi¬
dione confectam. atq ad uifames escas mi¬
seranda mopia coactam ultimu̾ cede meeti¬
dioq deleuit. I ercussores sertorii p̾miũ
repetendũ quiden aromanis e̾e non clu¬
xcer̃. quippe qui ineminissent antea iuriati
ꝑcussoribꝰ denegatũ. & qͣmuis nullo tc̃ pre¬
mio patraueruit roman̾a securitate. tam̃
fortis fide acuiribꝰ semꝑ hispatua. cuoptimos
inuictissimosq reges rei publice dederit
nullu uniquã tirannoꝵ ab intcio usq inho¬
diernũ diem uł de se editũ misit. uł inse exe¬
triseoꝰ incurrent̾e. uutũ potente ue dimisit.
Nterea macedoticũ bellũ sorutꝰ claudius.

Expanded text:
exercitus eius secuta sit: qui a Pompeio uictus cum exercitus eius secuta sit: qui a Pompeio uictus cum uniuerso exercitu suo interfectus est. ciuitatibus nero cunctis ultro ac sine mora per deditionem receptis, duae tantum restiterunt, hoc est Vxama et Calagurris: quarum Vxamam Pompeius euertit, Calagurrim Afranius iugi obsidione confectam atque. ad infames escas miseranda inopia coactam ultima caede incendioque deleuit. percussores Sertorii praemium ne petendum quidem a Romanis esse duxerunt, quippe qui meminissent antea Viriati percussoribus denegatum. Et quamnis nullo tunc praemio patrauerint Romanam securitatem, tamen fortis fide ac uiribus semper Hispania cum optimos inuictissimos reges reipublicae dederit, nullum umquam tyrannorum ab initio usque in hodiernum diem uel de se editum misit uel in se extrinsecus incnterea Macedonicum bellum Claudius sortitus,
Abbreviated transcription (Latin):
a se uictũ gloriatꝰ est. quẽ magna p̾̃ditũ
fidutia. ad hoc bellum notpconsule s ꝓ
consulibꝰ roma nusissoe. I uisse tune pom¬
peio. ⁊xͣx. milia peditũ. & nulle equites
galba scripsit. es ertoriũ aũ. lxe. milia pe¬
dicũ. ⁊ octo milia equitũ. habuisse cõmemo¬
rat. IP ostea uero hłrculeiuis cũ metello con
bilem celtibie urbeni cepit. E ercorius dem¬
de cũ pompeio congressus. dece̾ milia nuli¬
tũ eiꝰ int̾fecit. ẜ alio cornu uincente pom¬
peio: tantũden pene ipse ꝑdidit. e ulta
uiter eos p̃terea p̾lia geta st̃. M emmus
questor pompeii. idemq uirsororis eiꝰocci¬
sus est.I łrculeii fr̃s utc̃fecti: ꝓpenna qui
sertorio iunxerat. cõmunitꝰ est. PPꝰ ostremo
ipse  sertoruis decimo demũ anno belli
inchoati. isdem quibꝰ & uiriatꝰ suoꝵ dolis
int̾fectꝰ. fuem bello fecit. romanisq uie¬
coriã sine gładedit. quã uis ꝑ penua̾ pꝰea pars

Expanded text:
a se uictum fuisse gloriatus est, quem magna praeditum a se uictum fuisse gloriatus est, quem magna praeditum fiducia ad hoc bellum non pro consule sed pro consulibus Roma misisset. fuisse tnnc Pompeio triginta milia peditum, mille equites Galba scribit, Sertorium autem sexaginta milia peditum, octo milia equitum habuisse commemorat. postea nero Hirtuleius cum Metello congbilem Celtiberiae urbem, cepit. Sertorius deinde cum Pompeio congressus decem milia militum eius interfecit; ex alio cornu uincente Pompeio tantundem paene ipse perdidit. multa inter eos praeterea proelia gesta sunt. Memmius, quaestor Pompei idemque uir sororis eius, occisus est. Hirtulei fratres interfecti. Perpenna, qui se Sertorio iunxerat, comminutus est. postremo ipse Sertorius decimo demum anno belli inchoati isdem quibus et Viriatus suorum dolis interfectus finem bello fecit Romanisque uictoriam sine gloria dedit; quamuis Perpennam postea pars
Abbreviated transcription (Latin):
gentes in arma exxcitauit. duersus hunc
ut breuit᷑ definiã : duo ducesmissi. mecellus
&e qonuiciꝰ. quoꝵ domiciꝰ ab hłrculeio sertorii du¬
ce cũ ercercitu oppressus est. M auliꝰ ꝑ consul gal¬
ue. iuhis paniã cum tribꝰ legionibꝰ & mille quin¬
gentis equitibꝰ transgressus. iniquã cũ hłrcule
io pugnã conseruit. N quo castris copiisq nu¬
datus: in oppidũ hilerdam penesolus refu¬
git. ¶ etellus inultis p̃lis facigatꝰ: ꝑ deuia
ob errans. hostem mora fatigabat. donec poni.¬
peii castris consocaretur. Iꝑ ompeiꝰ contrac¬
to apud palantiã excercitu: laurorem ciui¬
taten quã tẽ sertorius oppugnabat frustra
conatꝰ defendere : uictꝰ aufugit. E ercorius
suꝑato fugatoq pompeio: lauroneni cap¬
ta cruentissime depopulatꝰ est. Ir eliquũ
agnen lauronensiũ qđ cedibꝰ suꝑ fuierat. mi¬
serabili inlusitaniã captiuitate transduait.
Pompeii aũ hoc est illai romanoꝵ ducẽ.

Expanded text:
gentes in arma excitauit. aduorsus hanc, gentes in arma excitauit. aduorsus hanc, ut breuiter definiam, duo duces missi Metellus et Domitius: quorum Domitius ab Hirtuleio Sertorii duce cum exercitu oppressus est. Manlius, proconsule Galliae in Hispaniam cum tribus legionibus et mille quingentis equitibus tragio pugnam conseruit. A quo castris copiisque nudatus, in oppidum Hilerdam pene solus refugit. Metellus, multis praeliis fatigatus, per devia oberrans, hostem mora fatigabat, donec Pompeii castris consociaretur. Pompeius, contracto apud Palantiam exercitu, Lauronem civitatem, quam tunc Sertorius oppugnabat, frustra conatus defendere, victus aufugit. Sertorius, superato fugatoque Pompeio, Lauronem civitatem cruentissime depopulatus est: reliquum agmen Lauronensium, quod caedibus superfuerat, miserabili in Lusitaniam captivitate transduxit. Pompeium autem, hoc est ilIum Romanorum ducem,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuliũ cineres suscitauit. I is tunc acie
cercatum est. P lurimi romanoꝵ ia ipsa
paucitate miseroꝵ. & adhuc illo furore
in sanientiũ cesi st̃. Albanoꝵ cuttas obsidi
scipio lepicli filius captꝰ. acq occis est. I rucꝰ
in cis alpina galliã fugiens. ꝑsequertre pomi¬
peio apud regiũ int̾fectꝰ est. Ita hoc bel
sillane crudelitatis. ut ignis instipula eadẽ
celeritate qua exarsit. eitatiuit.
INo ab urbecondita. dc lxͦX .iiͦi.
Ionantibꝰ uidiq bellor fragoribꝰ. quoꝵ
unũ inhispata erat. aliud inpamphilia.
in macerl onia t̃ciũ. quarcũ inidalmatia. ex¬
sanguis adhue atq ex hausta intestina ꝑ ni¬
cie tam quã febribꝰ romana res publica ꝓpul¬
sare arnus occidentis septetrionisq fortissimaᷤᷤ
gentes cogebatur. Siquidem ser¬
toriꝰ uir dolo atq audatia poteus. cũ parti¬
um marianarũ fuiss& : sillã fugiens. ex afri¬
ca  dilapsus in hispantã. bellicosissimaᷤ

Expanded text:
ciuilium cineres suscitauit. ciuilium cineres suscitauit. certatum est. Plurimi Romanorum, jam ipsa paucitate miserorum, et adhuc illo furore insanientium, caesi sunt. Albanorum civitas, obsidiScipio, Lepidi filius, captus atque occisus est. Brutus in Cisalpinam Galliam fugiens, persequente Pompeio, apud Regium interfectus est. Ita hoc bellSyllanae crudelitatis, ut ignis in stipula, eadem celeritate qua exarsit euanuit. Anno ab Vrbe condita DCLXXIII sonantibus undique bellorum fragoribus, quorum unum in Hispania erat, aliud in Pamphylia, in Macedonia tertium, quartum in Delmatia, exsanguis adhuc atque exhausta intestina pernicie tamquam febribus Romana respublica propulsare armis Occidentis Septentrionisque fortissimas gentes cogebatur. Sertorius aiquidem, uir dolo atque audacia potens, cum partium Marianarum fuisset, Sullam fugiens ex Africa dilapsus in Hispanias,, bellicosissimas
Abbreviated transcription (Latin):
erit: Quis uno bello .c. quin quaginta milia
hominlim uł hostiũ ab hostibꝰ. ut non dica
cuuũ a ciuibꝰ. cesa ineminerit. Quis illã qͣm
explicare longum est ptunoꝵ atq illuslui¬
ũ uiroꝵ multitudinem. trucidari inpace cog¬
nouerit: I ostremo quis illas infames in¬
t̾ficiendoꝵ tabulas tunuerit. legerit. seuse¬
rit: Fn non potius omibꝰ notu̾sit. una cuns¬
tos pace compositos. atq eadem salute se¬
curos. uictos uictoresq parit̾ cõmuni excul¬
tasse leticra. ut tantis etiã tociꝰ impi roma¬
ni ꝑuinciis. urbibꝰ ac popłis uix paucos ali¬
quando extitisse. quos iusta ultio inuito etiã
iuctore dapitar&: & ut uerbis uera not
onerem. non temere dixcerĩ tanta᷑ uł in b̾el¬
lo saltem excinctã modo fuisse gregari¬
oꝵ militu manũ. quanta tuuc cesa est in pa¬
ce nobilium. Igicur silla mortuo. lepidus
mariane partis assertor. aduersum catulũ
sillaueͬm duce̾ surgens. rediuiuos belloꝵ

Expanded text:
erit? Quis uno bello centum quinquaginta millia erit? Quis uno bello centum quinquaginta millia hominum, uel hostium ab hostibus, ut non dicam ciuium a ciuium, caesa meminerit? quis illam, quam explicare longum est, optimorum atque inlustrium uirorum multitudinem trucidari in pace cognorit? postremo quis illas infames interficiendorum tabulas timuerit legerit senserit? ac non potius omnibus notum sit, una cunctos pace compositos atque eadem salute securos uictos uictoresque pariter communi exultasse laetitia, at etiam in tantis totius imperii Romani prouinciis urbibus ac populis uix paucos aliquando extitisse, quos iusta ultio inuito etiam uictore damnarit? et, ut uerbis uerba non onerem, non temere dixerim, tantam uel in bello saltim extinctam modo fuisse gregariorum militum manum quanta tunc caesa est in pace nobilium. Igitur Bulla mortuo Lepidas, Marianae partis adsertor, aduersus Catulum Sullanum ducem surgens, rediuiuos bellorum
Abbreviated transcription (Latin):
ueruit. brattanius gallisq & creatis popłis
& instructis : hȩc bella quantũ ext̾nis ꝑ¬
ꝯcima. tantũq longinqua ciuilibꝰ. qͥd n̾isi
socialia iure uocitentur. cũ ipsi romani ne
sertorii quidem aut ꝑ penne. aut crixi. aut
spartici. bella ciuilia uspiã nonunarunte.e
Intali gͦ defectu. uł ꝑduelliotił so cioꝵ mino¬
re nc̃ uiuidia utiq laberar&. si fortassis excis¬
ter&e uł grauis pugna. uł cruenta uictoria.
Ueru̾tam̃ cũ inhisce temporibꝰ onͣua plus neces
sitatis afferant. & minꝰ pudoris. hoc est causa.
pugna. uictoria. uł ꝑ ereanguenda insolen¬
tia terannoꝵ. uł ꝓcohibeudo socioꝵ defectu
uł ꝑ murendo ultioniis exxemplo. ei candẽ
dubiũest. quauto nc̃ mitiꝰ. quanto s cle¬
memuis excitata ut dicunt bella
ciuilia geruntur. I mmo repͥmuntur po¬
tiꝰ. quã geruntur. Ouis eiĩ unũ ciule bellũ
ꝑ decem antios isdem temporibꝰ agitacũ audi¬

Expanded text:
uerint, Britannis Gallisque et creati populis uerint, Britannis Gallisque et creati populis et instructi: haec bella, quantum externis proxima tantum longinqua cinilibus, quid nisi socialia iure uocitentur, cum ipsi Romani ne Sertorii quidem aut Perpennae aut Crixi aut Spartaci bella ciuilia uspiam nominarint? in tali ergo uel defectu uel perduellione sociorum minore nunc utique inuidia laboraret, si fortassis exsisteret uel grauis pugna uel cruenta uictoria. uerumtamen cum in hisce temporibus omnia plus necesitatis afferant et minus pudoris; hoc est causa, pugna, victoria; vel pro exstinguenda insolentia tyrannorum, vel pro cohibendo sociorum defectu, vel pro inurendo ultionis exemplo, cui tandem dubium est, quanto nunc mitius, quantoque clementius excitata ut dicunt bella civilia geruntur, immo reprimuntur potius quam geruntur? Quis enim unum civile bellum per decem annos his temporibus agitatum audi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit. quantũ inea supiore tempore cũ
se ia aduersũ alexandrum magnũ circũs¬
picera: indiscretis etatibꝰ census inuenit.
Preterea uiros consulares uiginti & quattu¬
or: p̃torios sere: ȩdilitios sexaguita. sena
popłis: qui passim sine consideratione dele¬
tift̃. Quos neg& quisquã si ual&. quin
eodem da̾pno suo uicerit roma: quo amisit
italia. Iropudor. Nu̾quid nã & hic compa¬
ratione ambigua egent tempora: I mino
a nob̾ respondebitur: iustiꝰ quidem socialia
uocari oportere: s nobis proficere. si ciui¬
lia nominentur. Cũ enim causis. uocabu¬
lis ac studiis paria doceantur om̃ia. tunc
sibi in his tanto plus uendicat reuerentia
xep̃iane religionis: quanto minꝰ p̃sũpse¬
rte potestas irata uictoris. Nã cũ plerũq
impbi tirann temere. inuadentes rem pu¬
blicã. usurpatoq regio statu romani im¬
ꝑii corpꝰ abruꝑint : atq ex cobella uł ꝑse
in iusta imporcaruit: uł inse uista cõ mo¬

Expanded text:
antum in ea superiore tempore, cum se iam aduersum Alexandrum Magnum circumspiceret, in discretis aetatibus census inuenit; praeterea uiros consulares uiginti et quattuor, praetorios sex, aedilicios sexaginta, senatItaliae populis, qui passim sine consideratione deleti sunt, quos neget quisquam, si ualet, quin eodem damno suo uicerit Roma quo amisit Italia., Pro pudor! num quidnam et hic conparatione ambigua egent tempora? immo uea nobis respondebitur, iustius quidem socialia uocari oportere, sed nobis proficere, si ciuilia nominentur. cum enim causis uocabulis ac studiis paria docentur omnia tum sibi in his tanto plus uindioat reuerentia Christianae religionis quanto minus praesumpserit potestas irata uictoris. nam cum plerumque improbi tyranni temere inuadentes rempublicam usurpatoque regio statu Romani imperii corpus abruperint atque ex eo bella uel per se iniusta inportarint uel in se iusta commo
Abbreviated transcription (Latin):
piis p̃ualidis romanos adorci. diugrauit᷑
turbauer. E ost uicti. atq in oppidũ sonci¬
ati coacti obsessiq cũ se expugnari uide¬
reite.: arnis traditis in deditione recepti
sẽ. Aquitanici hac dade ꝑmoti: undiq
exercitum contrahiutt. Pe cueriore qͦq
hispatia auxcilia accersunt.
duces bello maxime eos p̃fici¬
unt. qui cũ quinto sertorio mi¬
lutauerant. I n oius du obsidionem
crasso parauo. in castris suis crasso subru¬
eiter deleti sc̃. La exaquitanicis & can¬
tabris. quoꝵ quin quaguita milia tane u
cesa referin ÷ Cesar germanos qͥ rbe¬
nũ fluuũ cũ imensis copiis crausmiserant.
simul & cotas gallias subicere s paraban
bello ad orsꝰ. usq adint̾nitionem cicidit.

Expanded text:
piis praevalidis Romanos adorsi, diu graviter piis praevalidis Romanos adorsi, diu graviter perturbaverunt. Post victi, atque in oppidum Sociatum coacti, obsessique, cum se expugnari viderent, armis traditis, in deditionem recepti sunt. Aquitani clade permoti undique exercitum contrahunt; de citeriore quoque Hispania auxilia accersunt; duces bello maxime eos praeficiunt, qui cum Sertorio militauerant. ii omnes dum obsidionem Crasso parant, in castris suis Crasso obruente deleti sunt nam ex Aquitanis et Cantabris, quorum quinquaginta milia tunc in caesa referuntur. Caesar Germanos, qui Rhenum cum immensis copiis transmiserant, simul et totas Gallias subicere sibi parabant, bello adortus usque ad internecionem cecidit.
Abbreviated transcription (Latin):
celerit̃ expeditis: disrumpi hostiliũ anteni¬
narũ armamͣta p̃cepit. Nta antcennis ru¬
entibꝰ. cõplures ilico naues. uelut captas im¬
mobiles redelidit. Nlii hoc ꝑicrlo territi.
suspensis uelis qͣ uentꝰ intendere fugere co¬
nati. cessante mox uento destititi. luclibrio
fuere romanis. Itaq incensis om̃ibꝰ na¬
uibꝰ int̾fectisq his qͥ pugnauerant gal¬
lis: reliqua oñs sese dedider̃. e cęsar
maxime ob iniuriã legatoꝵ. & ut geuti
Ad oma consilia mobili. t̾ribilis enempli
nota inferra. cunctis pruicipibꝰ ꝑ torm̾ta
int̾fectis: reliquossubuendidit. corona.¬
IH isdem diebꝰ. tituriꝰ. sabiiꝰ. aluercos. ebu¬
rodices. lexouiosq qͥ pͥmates suos cur
auctores belli resuscitandi e̾ẽ nollent int̾¬
fecerant: eruptione facta ineredibili ce¬
de deleuit. P ublius uͦ crassus cũ iaqui¬
tantã ꝑuenissoe. bello exceptꝰ est. Ilãq
somciates magno equitatu pedestribq co¬

Expanded text:
celeriter expeditis disrumpi hostilium antemceleriter expeditis disrumpi hostilium antemnarum armamenta praecepit : ita antemnis ruentibus conplures ilico naues uelut captas immobiles reddidit. alii hoc periculo territi, suspensis uelis qua uentus intenderet fugere conati, cessante mox uento destituti ludibrio fuere Romanis; itaque incensis omnibus nauibus interfectisque his qui pugnauerant Gallis, reliqui sese omnes dediderunt. sed Cmaxime ob injuriam legatorum, et ut genti ad omnia consilia mobili terribilis exempli notam inureret, cunctis principibus per tormenta interfectis, reliquos sub corona vendidit. Iisdem diebus Titurius Sabinus Aulercos, Eburonices, Lexoviosque, qui primates suos, cur auctores belli resuscitandi esse nollent, interfecerant, eruptione facta, incredibili caede delevit. Publius vero Crassus cum in Aquitaniam pervenisset, bello exceptus eSociates magno equitatu, pedestribusque co
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ẽẽt: tam̃ rem tanti negocii non negli¬
gendã ratꝰ est. ne cęteris exemplo eiusmo¬
di audendi licentia laxaretur. Itaq ter¬
restri plio ꝑsequi hostesfrustra aggrestꝰ
quippe cũ hostes ꝑ int̾fusa ex oceano estua¬
ria. atq in accensos recessus. tutis t̾rarun¬
finibꝰ munirentur: naues longas edificari
inligeris fͥluuo iub&̃. p er que in
oceanũ deducte : mox ut hos tibꝰ
instructissime. ꝓgresseͤ portu: ex
ad uerso constiterunt. I ruto circũspi¬
cienti imparem longe nauiu ẽe coufiie¬
tum: quia barbarorum naues solido robo¬
re interete. cauernisq p̾ualidis obclurate.
saxoꝵ modo acl actos rostratoꝵ iotꝰ retunde¬
bant. hoc pͥmũ auocilio fuit. qđ fauces acu¬
tissimas nion ꝑtinacit᷑ contis pfixas. fumb au̾
sub uixas parauerat : quibꝰ cũ opꝰ e̾e̾t appre¬
heusos eminꝰ rudentes. subductis hastilib. ꝑ
funem falcem retrahendo succidoe. exe his

Expanded text:
tas esset, tamen rem tanti negotii non neglitas esset, tamen rem tanti negotii non negligendam ratus est, ne caeteris exemplo ejusmodi audendi licentia laxaretur. Itaque terrestri praelio persequi hostes frustra aggressus; quippe cum hostes per interfusa ex Oceano aestuaria, atque inaccesinibus munirentur — naues longas aedificari in Ligeri fluuio iubet: per quem in Oceanum deductae mox ut hostibus instructissimae progressae portu ex aduerso constiterunt. Bruto circumspioienti imparem longe nauium esse conflictum, quia barbarorum naues solido robore intextae cauernisque praeualidis obduratae saxorum modo adactus rostratarum ictus retundebant, hoc primum auxilio fuit quod falces acutissimas non pertinaciter contis praefixas funibus autem subnexas parauerat, quibus cum opus esset adprehensos eminus rudentes subductis hastilibus per funem falcem retrahendo succiderent. his
Abbreviated transcription (Latin):
cubis pͥmi pilari &e uolusini eribuni consilio
cuncti romani partͥas eruper̃. in cautosq su¬
bito aggressi hostes. pͥmũ ꝑturbauer. deinle
infuga uersos. miserabili strage fuder̃. Na
amplius. qͣm. xxxx. milia barbaroꝵ cẽ cefa ⁊¬
referunt᷑. gitur cęsar cũ ĩa pacatas unii¬
uersas gentesgalliaruͣ putar&: ad nouũ et
maxunũ bellũ retra ctꝰ est. Nãq dũ publius
crassus adolescens eũ legione septima
oceanotenꝰ apud andegauos hiemat.
uenetii ceteriq confines repente in arma
coniurant. legatos romanoꝵ iunciunt.
eosq ita demũ se reddituros. si obsides su¬
os recipiant: romanis indicant. Hocios
b ad id bellicosissimos. lexouios. nannetes.
ambiuaritos. morinos. diabluites. & meua¬
pios adsciscunt. Auxilia quoq ab rictan¬
nia arcessunt. E esar ꝑ crassũ de rebellio¬
ne deditiarũ gentiũ cercior factꝰ. qͦnuis
intelliger& quanta in eundi bella difficul¬

Expanded text:
cuvii primipilaris et Voluseni tribuni consilio, cuvii primipilaris et Voluseni tribuni consilio, cuncti Romani portis eruperunt, incautosque subito aggressi hostes, primum perturbaverunt, deinde in fugam versos miserabili strage fuderunt. Nam amplius triginta millia barbarorum tunc caesa referuntur. Igitur Caesar, cum jam pacatas universas Galliarum gentes putaret, ad novum et maximum bellum retractus est. Namque dum P. Crassus adolescens cum legione septima Oceano tenus apud Andegavos hiemat, Veneti caeterique confines repente in arma conjurant, legatos Romanorum vinciunt, eosque ita demum se reddituros, si obsides suos recipiant, Romanis indicant. Socios sibi ad id bellum Osismios, Lexovios, Nannetes, Ambivaritos, Morinos, Diablintres, et Menapios adsciscunt; auxilia quoque a 393 Britannia arcessunt. Caesar per Crassum de rebellione deditarum gentium certior factus, quamvis intelligeret quanta ineundi belli difficul
Abbreviated transcription (Latin):
aggressus: usq ad int̾nitionẽ pene deleuit.
git᷑ cesar magnis ingallia rebꝰ gestis. cũ in
italiã ꝓficisci decreuissoe. galbã cũ legione
duodecima. adueragros sedunosq misit.
Qui cũ hiemancli causa in uico ueragroꝵ cũ no¬
men octodorꝰ consediss&. mediãq oppidi
partẽ quȩ torrente distinguebat᷑. accolis con¬
cessiss&e : quadã die eosclem discessisse ꝑnocte̾.
ac pxximo insedisse colli. uid&. Quippe il¬
li. illã paucitatẽ uix medie legionis despec¬
tui habentes. ultroneã s p̃dã nullo cessurã
negotio arbitrabantur. fintcimosq suos in
hanc cedis ac p̃de societate uocauerant.
gitur galba tam p̾sentibꝰ ꝑiculis circũsepto
ac crepido: atq int̾uarias consultationes
certi consilii. incerto repente galli descensu
montis effusi: castra inꝑfecta circundant.¬
raros ꝑ uallum ꝓpugnatores saccis telisq
onerant. Cuq ia castra irrũpentur. pa¬

Expanded text:
adgressus usque ad internecionem paene deleuit. adgressus usque ad internecionem paene deleuit. Igitur Caesar magnis in Gallia rebus gestis cum in Italiam proficisci decreuisset, Galbam cum legione duodecima ad Veragros Sedunosque misit. qui cum hiemandi causa in uico Veragrorum, cui nomen erat Octodurus, consedisset mediamque oppidi partem, quae torrente distinguebatur, accolis concessisset, quadam die eosdem discessisse per noctem ac proximo insedisse colli uidet. quippe illi paucitatem uix mediae legionis despectui habentes ultroneam sibi praedam nullo cessuram negotio arbitrabantur finitimosque suos in hanc caedis ac praedae societatem uocauerant. igitur Galba tam praesentibus periculis circumsaepto ac trepido atque inter uanas consultationes certi consilii incerto, repente Galli descensu montis effusi castra inraros per vallum propugnatores saxis telisque onerant. Cumque jam castra irrumperentur, Pa
Abbreviated transcription (Latin):
suu insatiabilit᷑ cesi st̃. Meq conici numerꝰ po¬
tuit germanoꝵ: uł quantꝰ pugne affuerit.
ł quantus fuerte occisoꝵ.
st h ec belgarum gens quȩ tua pars gal¬
oꝵ est: aduers csarem exarsit. quarũ dis¬
tributĩ copia hec fuit. I ellouiagi qui eȩte¬
ris numero & uirtute prestare uident᷑. ha¬
buere lectissina. lix. milia armatorum.
uessones. eoe duodeti oppidis .l. iuilia ho
minũ. Neruis qͦꝵ adeo indomita feritas
p̃dicabatur: ite nũqͣni in id temporis merca¬
tores ad se adiiserint: iuna cęteraq uena¬
lia deferre. qͥbꝰ inducta io cunditas corporem
tuci. &i & octo milia. Conclursi. eboro¬
nes. cęresi. pemani. qͥ uno nomine germani
uocantur .xl. milia. Ita fuisse referunt᷑¬
.ccc. liex. duo milia. armatoꝵ lectissinta.
Hic repente silua erũpentibꝰ. exercitꝰ cesaris
ꝑturbatꝰ. atq infuga actꝰ. plurinus suoꝵ a
missis. tandem ortatu ducis restitic. uictoresq

Expanded text:
suum insatiabiliter caesi sunt neque conici numerus posuum insatiabiliter caesi sunt neque conici numerus potuit Germanorum uel quantus pugnae adfuerit uel quantus fuerit occisorum. Post haec Belgarum gens, quae tertia pars Galliarum est, aduersus Caesarem exarsit: quorum distributim copia haec fuit. Bellouagui, qui ceteris numero et uirtute praestare uiderentur, habuere lectissima sexaginta milia armatorum; Suessones ex duodecim oppidis quinquaginta milia; Neruii, quorum adeo indomita feritas praedicabatur, ut numquam in id temporis mercatores ad se admiserint uina ceteraque uenalia deferre, quibus inducta iucunditas torporem tuci decem et octo milia; Condurses Eborones Caerosi Caemani, qui uno nomine Germani uocantur, quadraginta milia. ita fuisse referuntur CCLXXII milia armatorum lectissima. his repente silua erumpentibus exercitus Caesaris perturbatus atque in fugam actus, plurimis suorum amissis, tandem hortatu ducis restitit uictoresque
Abbreviated transcription (Latin):
apud sequanos uicit. Qũ diu exercitꝰ cȩsaris
germanoꝵ mulcitudine & iuirtute ꝑt̾ritꝰ.
pugnã decrectass&. ariouistꝰ ingermaniam
arrepta nauicula rhenũ transuectꝰ aufugit.
Yacores eius duȩ totidemq filie eiꝰ: capte st̃.
It uer̃ aut̃ in exercitu iusl ariouisti.
harudes. martomenes. triuoci. uangiones.
nenietes educes. & sueui. P ugna maxime
grauis ex phalangis germanoꝵ fuit. quã
coactã in uno agmine. scitisq suꝑ capita
contextis. ad irrumpendã romaua aciẽ.
tuti undiq p̾strinxerant. E pꝰquã ali¬
qui romanoꝵ militũ agilitate audaciaq in¬
signes. supra obducta soluere testudinem.
scutisq singillatĩ uelut squamis reuulsie.
desiꝙꝑ nudos rep̃hensorũ detectorũq hu¬
meros ꝑfoder̃. territi hostes nouomortis ꝑi¬
culo: terribilem dissoluere compagen. ẜx¬
inde infugã uersi. ꝑ quinquaguita milia pas¬

Expanded text:
apud Sequanos uicit, cum diu exercitus Caesaris apud Sequanos uicit, cum diu exercitus Caesaris Germanorum multitudine et uirtute perterritus pugnam detrectasset. statim Ariouistus in Germaniam, arrepta nauicula Rhenum transuectus, effugit, uxores eius duae totidemque filiae captae sunt. fuerunt autem in exercitu Ariouisti Arudes Marcomanes Triboci Vangiones Nemetes Eduses et Suebi. pugna maxime grauis ex phalange Germanorum fuit, quam coacto in unum agmine scutisque supra capita contextis ad inrumpendam Romanorum aciem tuti undique praestruxerant. sed postquam aliqui Romanorum militum agilitate audaciaque insignes supra obductam saliere testudinem scutisque singillatim uelut squamis reuulsis desuper nudos deprehensorum detectorumque humeros perfoderunt, territi hostes nouo mortis periculo terribilem dissoluere conpagem. exinde in fugam uersi per quinquaginta milia pas
Abbreviated transcription (Latin):
petentes portiunculas decẽpsimꝰ. Iheluctioꝵ
animos forcisime galloꝵ omiũ geittis. ea uł ma¬
xime causa qd̵ ꝑpetuo pene cũ germanis bel¬
lo altercabantur. a quibꝰ rheno tantũ flumi¬
ne dirimuntur: orgetoris quidã prui¬
ceps gentis. spe tota inuadendi gallias. in
arma accendat. Q uo cȩteri opturates cor¬
repto: ⁊ ad mortẽ coacto: cohibere tam̃ semel
animatas ĩ p̃dã plebes nequiuer̃. Qui con¬
uratione facta: ac die dicta. exxustis uicis
ac domibꝰ suis. ne qđ desidiũ ere spereuerceucdi
for&. ꝓfecti st̃. Quoscũ apud rhocdanũ flum̃
obuos cesar habrussoe. magno difficiliq bello
bis uieit. uictosq ad deditionẽ coegit. Ioꝵ
fuit cũ pͥmũ ꝓgressa est om̃is multitudo hel¬
cet̾a intraᷤ ꝓprias remissa st̃. Obstea cesar
contra ariouistũ rege̾ exeitante̾ inuehenteq
secũ incredibiles germanoꝵ copias. qͥbꝰ nuꝑ
uniu̾sos galliarũ popłos se sub egisse iactabat.

Expanded text:
petentes portiunculas decerpsimus. Helvetiorum petentes portiunculas decerpsimus. Helvetiorum animos fortissimae Gallorum omnium gentis, ea vel maxime causa, quod perpetuo pene cum Germanis bello altercabantur, a quibus Rheno tantum flumine dirimuntur, Orgetorix quidam, princeps gentis, spe totas invadendi Gallias, in arma accenderat. Quo caeteri optimates correpto et ad mortem coacto, cohibere tamen semel animatas in praedam plebes nequiverunt. Qui, conjuratione facta ac die dicta, exustis vicis ac domibus suis, ne quod desiderium ex spe revertendi foret, profecti sunt. quos cum apud Rhodanum lumen obuios Caesar habuisset, magno difficilique bello bis uicit uictosque ad deditionem coegit. horum fuit, cum primum progressa est, omnis multitudo Helcetera in terras proprias remissa sunt. Postea Caesar contra Ariouistum regem excitantem inuehentemque secum incredibiles Germanorum copias, quibus nuper uniuersos Galliarum populos se subegisse iactabat,
Abbreviated transcription (Latin):
gessisse: ipse pompeuis ꝑcontione narrauit.
Interea coniuratio catiline adu̾sus patͥam ꝑ
eosdem dies inurbe habita ac ꝑdita: mentuta¬
ineutria uͦ cuuili bello extincta ẽ. Pomie
conscii coniurationis: occisist̃. S hanc his¬
toria agente cicerone & describente salustio
satis ab om̃ibꝰ not᷑a. nc̃ a nob̾ breuit̃ fuisse ꝑ¬
scriptã satis est. Motꝰ ettã inpelignis ex ortꝰ.
a marcellis patre & filio ꝑ lucuui betiũ ꝓditꝰ.
patefacta catiline coniuratione: quasi succi¬
sa radice cõpressus est. E de utͦq ꝑbibulum
in pelignis: ꝑciceronem inbrutiis iundica¬
ccio. gaio cesare. & lucio bibulo consulibꝰ.
legebathitua cesaritres ꝓiuntiȩ cũ legionibꝰ
.uii. in quinquenniũ date st̃. G allia trans¬
alpina. & cis alpitia. & hilliricꝰ. Galliã co
mata: pꝰea senatꝰ adiecit. Ianc istoriã suetoniꝰ
tranquillꝰ plenissime explicuit. euiꝰ nos cõ¬

Expanded text:
gessisse ipse Pompeius pro contione narrauit. gessisse ipse Pompeius pro contione narrauit. Interea coninratio Catilinae . aduersus patriam per eosdem dies in Vrbe habita et prodita, in Etruria uero ciuili bello extincta est; Romae conscii coniurationis occisi sunt. sed hanc historiam agente Cicerone et describente Sallustio satis omnibus notam nunc a nobis breuiter fuisse perstrictam sat est. motus etiam in Paelignis ortus a Marcellis patre et filio per L. Vettium proditus patefacta Catilinae coniuratione quasi succisa radice compressus est, et de utroque per Bibulum in Paelignis, per Ciceronem in Bruttiis uindicaXCIII C. Caesare et L. Bibulo consulibus lege Vatinia Caesari tres prouinciae cum legionibus septem in quinquennium datae Gallia Transamatam postea senatus adjecit. Hanc historiam Suetonius Tranquillus plenissime explicuit, cujus nos com
Abbreviated transcription (Latin):
uiono: marco tullio cicerone. & gaio
antonio consulibꝰ. pompeiꝰ occisi mitrida¬
tis nuitio accepto. sy riã coelem. & phe¬
nice̾ bello aggressus. tyreos pͥmũ ara¬
basq ꝑdoiuit. urbemq eoꝵ qͣm petͣm
ex sac̾dote rexx p̾erat. atq ad hiero¬
solimã urbem eoꝵ gauiniũ cũ exerci¬
tu mittit. Ipse continuo subsecutꝰ. &
a patͥdꝰ urbe susceptꝰ. s aplebemuro
templi repulsꝰ ex pugnationem eius
intendit. Nd ñ solũ natura loci uerũ etũ
ingenti muro fossaq maxxima munitũ.
cũ aliȩ aliis legionibꝰ dies noctesq succeda.
sine requie cogerentur: uix t̾cio mense ere¬
pugnauit. Nredeci milia ibi iudeoꝵ cȩsa
narrantur. cet̾a muleccudo infidem uente
P ompeiꝰ muros ciuitatis euerti. equariq
solo imꝑauit. & cũ aliqitantos pͥncipes iu¬
deoꝵ securi ꝑcussissoe: hircanũ sac̾dotio res¬
tituit: aristobolũ captiuũ ronã duocit.
HHoc bellũ orientis. cũ xx. & duobꝰ regibꝰ sese

Expanded text:
uit. Tullio Cicerone et Caio Antonio consulibus, Pompeius, occisi Mithridatis nuntio accepto, Syriamcoelem, et Felicem bello aggressus, Itureos Arabasque perdomuit, urbemque eorum, quam Petram ex sacerdote rex praeerat, atque ad Jerosolymam urbem eorum Gabinium cum exercitu mittit. Ipse conta patribus urbe susceptus sed a plebe muro templi repulsus expugnationem eius intendit. id non solum natura loci, uerum etiam ingenti muro fossaque maxima munitum, cum alias aliis legiones dies noctesque succedere sine requie cogeret, uix tertio mense expugnauit. tredecim milia ibi Iudaeorum caesa narrantur, cetera multitudo in fidem uenit. Pompeius mnros ciuitatis enerti aequarique. solo imperauit et, cum aliquantos principes Iudaeorum securi percussisset, Hyrcanum sacerdotio restituit, Aristobulum captiuum Romam duxit. hoc bellum Orientis cum uiginti et duobus regibus sese
Abbreviated transcription (Latin):
cipes occidere. bonaq eoꝵ puiblicare¬
E
sis exemplĩ uerentes. exxcluso p̃sidio eiꝰ portas obie¬
cer. E imilit̾ sinirnei. sardi. colophonii. trallia¬
niq fecer. PPerturbatꝰ mitridates. ꝑ archelaũ
ducẽ suũ cũ silla de pace pepigit. I nterea fun¬
bria martanoꝵ scelerum satelles. homo omiu̾
auclacissimus. flaccũ consulem cui legatꝰ ierat.
apud nichomediã occidit. Acmox arrepto
excercitu. mitridatis filiũ ecasia ad melitopolĩ
fugat. stationem regis inuadit. ipsũq ꝑgamo
pellit. fugiente̾q insecutꝰ. apud phithanam
obsedit. & ꝓfecto cepissoe. si luciꝰ lucullꝰ eutilibꝰ
discordiis. curã rei publice p̃culissoe. Cũq ma¬
ri coartare obiecta classe uoluissa: inde fim
obiectu portarũ repuls uidebatur. ipsã urbe
hiliũ antiquã illã rome parentẽ funditꝰ cede
incendioq deleuit. Eꝯ eã silla continuo re.

Expanded text:
cipes occidere, bonaque eorum publicarcipes occidere, bonaque eorum publicare sii exemplum uerentes excluso praesidio. eius portas obiecerunt; similiter Smyrnaei Sardi Colophonii Trallianique fecerunt. perturbatus Mithridates per Archelaum ducem suum cum Sulla de pace pepigit. interea Fimbria Marianorum scelerum satelles, homo omnium audacissimus, Flaccum consulem, cui legatus ierat, apud Nicomediam occidit; ac mox arrepto exercitu Mithridatis filium ex Asia ad Miletopolin fugat, stationem regis inuadit ipsumque Pergamo pellit fugientemque insecutus apud Pitanam obsedit, et profecto cepisset, si L. Lucullus ciuilibus discordiis curam reipublicae praetulisset eumque mari coartare obiecta classe uoluisset. inde Fimbobiectu portarum repulsus uidebatur, ipsam urbem Ilium, antiquam illam Romae parentem, funditus caede incendioque deleuit.
Abbreviated transcription (Latin):
plurimarũ ꝓuintiarũ. qͥs gemiitꝰ occiden¬
doꝵ parit᷑ atq occidenttiũ fufrit. cũ singu¬
li quiq aut predere in nocentes hospites
& amicos. aut ipsi ꝑ iclitari pena hospi¬
tũ cogerentur. Archelaus qͦq dux mi¬
illa cui pꝰ consulatũ mitridaticũ bel¬
um obuenerat: archelaum apud py¬
reumi atheniensiũ portũ septe̾ plici muro
cõmunitũ du obsedit. I psam achenien¬
sui urbem cͥepit u̾i. pꝰea uisto p̃lio eũ arche¬
lao conflixit. Q entũ. dec̾e milia de exxer¬
citu archelai int̾fecta: uix dece milta suꝑ¬
fuisse referunt᷑. Comꝑta clade mitrida¬
tes. lectissima .lxͥx. milia militũ arche¬
tꝰ est. ¶ er cio bello: om̃s copiȩ quasar¬
fidem implorarent. insaciabili uictoris
ira int̾fecta sc̾: totidemq alia unfluni¬
ne coacta ac necata: reliqui miseroꝵ.
passim trueidati sc̃. I orro au mitri¬
dates in asia nobilissimaru urbiu prin¬

Expanded text:
plurimarum provinciarum, quis gemitus occidenplurimarum provinciarum, quis gemitus occidendorum pariter atque occidentium fuerit, cum singuli quique aut prodeet amicos, aut ipsi periclitari poena hospitum cogerentur. Archelaus quoque, dux MiSylla, cui post consulatum Mitridaticum bellum obvenerat, Archelaum apud Pyreum Atheniensium portum, septemplici muro communitum, diu obsedit, ipsamque Atheniensium urbem vi cepit; postea justo praelio cum Archelao conflixit. Centum et decem millia de exercitu Archelai interfecta, vix decem millia superfuisse referuntur. Comperta clade, Mitridates lectissima septuaginta millia militum Archetus est. Tertio bello omnes copiae quas Arfidem impira interfecta sunt, totidemque alia in flumen coacta ac necata, reliqui miserorum passim trucidati sunt. Porro autem Mithridates in Asia nobilissimarum urbium prin
Abbreviated transcription (Latin):
ueriꝰ dica̾ belli mitridatici lades. mul¬
sito pͥmo ut dioei atino aburbe condita:
quo etiam pͥmũ cuile bellũ cepat m ardes¬
cens: consulatu uͦ ciceronis & antonii ut
uerbis poete optimi loquar: barbarico uoe
cõsummata ueneno est. E inhis temꝑibꝰ
de̾ de gerendi belli inueniunturanni.
armenie. pꝰ quã nichomedem bichine re¬
gem amicũ popłi romani regno priuare
molitꝰ est. atq a senatu monit᷑. si facere tẽp¬
tar&. bellũ s apopło romano inferendũ
fore. iratꝰ cappadociã continuo ꝑuasit. acq
igni ferroq uastautt. P ichiniã deinde pa¬
ri dade corripuit. paflagoniã simili excicu
afflixcit. pulsis ex ea philomene & nichome¬
de regibꝰ. Is ost eũ uenissa ephesũ. crudeli
p̾cepit edicto. ut ꝑ cotã asiaͥ qui cũq in uen¬
ti eẽnt ciues romani. sub utra die oms neca¬
rent᷑. Q uod factũ est. Mec explicari nec
cõp̃hendi ullomͦ uerbis pot᷑ q̃ ttuic multi¬
cudo romanoꝵ ciuu cesa sit: quis meror

Expanded text:
verius dicam, belli Mithridatici clades, mulsimo secundo ut dixi anno ab Urbe condita, quo etiam primum civile bellum coeperat, inardescens, consulatu Ciceronis vero et Antonii, ut verbis poetae optimi loquar, Barbarico vix consummata ueneno est. sed in his temporibus triginta gerendi belli inueniuntur anni. Armeniae postquam Nicomedem Bithyniae regem amicum populi Romani regno priuare molitus est atque a senatu monitus, si facere temptaret, bellum sibi a populo Romano inferendum fore, iratus Cappadociam continuo peruasit atque igni ferroque vastavit. Bithyniam deinde pari clade corripuit. Paphlagoniam simili exitu afflixit, pulsis ex ea Pylaemene et Nicomede regibus. Post cum venisset Ephesum, crudeli praecepit edicto, ut per totam Asiam quicumque inventi essent cives Romani, sub una die omnes necarentur. Et factum est. Nec explicari aut comprehendi ullo modo verbis potest, quae tunc multitudo Romanorum civium caesa sit, quis moeror
Abbreviated transcription (Latin):
Sita semꝑ ad
pspectum pru¬
. deutiȩ natura¬
::li bono erigun¬
tur. ut oblec fanto corporis rationem men¬
ñ pot̾. Uide quidã dũ in multis dm̃ creduns.
multos deos in discreto timore fux er̃.S
hinc iã uł maxxine cũ auctoritate ueritatis
oꝑante. tu ipsa etiã rationis diseuissione elisces¬

Expanded text:
ita semper ad prospectum prudentiae naturali bono eriguntur, ut oblectamento corporis rationale mennon potest. Unde quidam, dum in multis Deum credunt, multos deos indiscreto 365 timore finxerunt. Sed hinc jam vel maxime, cum auctoritate veritatis operante, tum ipsa etiam ration
Abbreviated transcription (Latin):
tes adiudicant᷑. Quolib& hec gesta tali
nomine censeant᷑. hoc ẽ siue dicant᷑ mi¬
serie siue uirtutes. utraq pͥoribꝰ cõparata
in hoc tẽpore minora st̃. Ftq ita utraq
pnobis faciunt. in cõparatione alexatdri
atq ꝑsarũ. Si uirtꝰ uoeanda est nẽ mi¬
ner est hosttũ. S i miseria: minor romanoꝵ.¬

Expanded text:
tes adjudicantur. Quolibet autem gesta talia tes adjudicantur. Quolibet autem gesta talia nomine censeantur, hoc est, sive dicantur miseriae, sive virtutes, utraque prioribus comparata in hoc tempore minora sunt: atque ita utraque pro nobis faciunt in comparatione Alexandri atque Persarum: si virtus nunc vocanda est, minor est hostium; si miseria, minor est Romano
Abbreviated transcription (Latin):
gothoꝵ & sueuoꝵ pacẽ ut ñ dicã uersa uice
indꝰ uł assyriꝰ. s etiã ipse qui hoste̾ pacit᷑.
hispanꝰ orauerit. At uͦ si illa alexxandri
tẽꝑꝰa laudanda potius ꝓpt̾ uirtutẽ qua
totꝰ orbis obtentꝰ. qͣm detestancla ꝓpt̾ ru¬
inã qͣ totꝰ orbis euersus est iudicant᷑. inue¬
niunt᷑ & mͦ plurimi. qͥ hȩc laudanda cen¬
seauit. ꝙ multa uicer̃. & miserias aliorũ.¬
R espondebit᷑. IHoc ⁊ t̾e̾ toto orienti de ale¬
xandro uidebat᷑. talesq & romani aliis
uisi st̃. dũ bellis quietos ignotosq petuier.
S illi ad quirere regna: isti euertere stu¬
dent. E parata sc̃ hostis excidia. & iu¬
dicia uictoris. En iquidem & illi priꝰ cos
bellis afflixer̃. quos pꝰea suis legibꝰ ordina¬
runt. & si tc̃ hostilit̾ curbant. que ĩ qͦ
ñ ꝑmiserit ds sic edomita obtinerent.
ritu suo cõponere molirent᷑: dicendi pos¬
teris magni reges. qͥ nc̃ nobis seuissimi hos¬

Expanded text:
Gotthorum et Sueborum pacem ut non dicam uersa uice Gotthorum et Sueborum pacem ut non dicam uersa uice Indus uel Assyrius, sed etiam uel ipse, qui hostem patitur, Hispanus orauerit. at uero si illa Alexandri tempora laudanda potius propter uirtutem qua totus orbis obtentus, quam detestanda propter ruinam qua totus orbis euersus est iudicantur: inuenientur et modo plurimi, qui haec laudanda censeant, quia multa uicerunt pondebitur: Hoc et tunc toti Orienti de Alexandro videbatur: talesque et Romani aliis visi 195 sunt, dum bellis quietos ignotosque petiverunt. Sed illi acquirere regna, isti evertere student. Separata sunt hostis excidia, et judicia victoris: siquidem et illi prius eos bellis afflixerunt, quos postea suis legibus ordinarunt: et hi nunc hostiliter turbant quae quod non permiserit Deus si edomita obtinerent, ritu suo componere molirentur, dicendi posteris magni reges, qui nunc nobis saevissimi hos
Abbreviated transcription (Latin):
dine mortis accepta. totꝰ mundꝰ intrenuitt.
nũqͥd lacͥmaui oculis: Nũquid corde con¬
dolu: Nũquid reuoluens hec ꝓpt̾ com¬
munẽ iuuendi statũ maioꝵ miserias meas
feci: Cũ tam̃ si quando de meipso refero.
ut ignotos pͥmũ barbaros uiderĩ. ut ufes
ut ꝑsequentes in mariacsadeis spiculisq ap¬
tina nebula circũfusus euaserĩ. cunctos
audientes me ĩ lacͥinas cõmoueri uelĩ. &
tacitꝰ de ñ dolentibꝰ doleã. reputans duri¬
cie toꝵ qͥ qđ non sustimnuere non eredus¬
I ispanꝰ ⁊ mariuꝰ a dsupplicandũ alexan¬
drũ babiloniã uenr̃ ad iit. eruentũq
ultro dm̃n ne hostẽ exxciꝑ&e ꝑ assy riãindiãq
quesiuit. t̾rarũ metas lustrans. & utͥriq ĩ¬
felicit̾ uotꝰ oceano. & tam̃ tã uiolente ne¬
cessitatis memoria uł obliuone defecit. uł
uiluit uetustate. Et nos ꝑpetuȩ recerda
unũ angulũ fugaxx lat᷑ uiolauit : Quasi uͦ

Expanded text:
dine mortis accepta totus mundus intremuit, dine mortis accepta totus mundus intremuit, numquid inlacrimaui oculis? numquid corde condolui? numquid reuoluens haec propter communem uiuendi statum maiorum miserias meas feci? cum tamen, si quando de me ipso refero, ut ignotos primum barbaros uiderim, ut infestut persequentes in mari ac saxis spiculisque adtina nebula circumfusus euaserim, cunctos audientes me in lacrimas commoueri uelim et tacitus de non dolentibus doleam, reputans duritiae eorum, qui quod non sustinuere non credunt. Hispanos et Morinus ad supplicandum Alexandro Babylonam adiit cruentumque ultro dominum, ne hostem exciperet, per Assyriam Indiamque quaesiuit, terrarum metas lustrans et utrique infeliciter notus Oceano: et tamen tam uiolentae necessitatis memoria uel obliuione defecit uel uiluit uetustate. et nos perpetuae recordunum angulum fugax latro uiolauit? quasi uero
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ueneno illitis amisit. ac pꝰ herba ꝑ som¬
niũ sͥ ostensa. & in potum sauciis data. cũ
reliquis subueniretur: urbẽ expugna¬
uit & cepit. P ost quasi circũactꝰ. &
lotuã celerit̾ rediit. uͥeũ E totiꝰ orbis¬
ꝓuinciarũ legati oꝑiebant᷑. hoc est carta¬
giniensiũ. tociusq africȩ cuntatum. sed
& hispanoꝵ. galloꝵ. sicilie sardinieq.
plurimȩ p̾terea partes italiȩ. tantꝰ ti¬
mor in summo oriente consiituti ducis po¬
płos ultimi occidentis inuaserat. ut inde
ꝑegruã toto mundo cerneres legatio¬
nem. quo uix ꝑuenisse erederes rumorem.
lexcander uͦ apud babiloniã cũ ad huc
sangͥnem si ciens mal& casligata auiditate
ministri sui insidiis uenenũ potass&. inte¬
riit. O dura duxamens hominũ. ⁊ corsẽꝑ
in humanũ. E go ipse qͥ hec ꝓ asserenda om¬
niũ cẽpoꝵ alt̾nanti calamitate ꝑcenseo. in
relatu tanti mali quo uł morte ipsa uł forcisn¬

Expanded text:
tium veneno illitis, amisit; ac post herbam per somtium veneno illitis, amisit; ac post herbam per somnium sibi ostensam et in potum sauciis datam, cum reliquis subveniretur, urbem expugnavit et cepit. Post quasi circumactam cloniam celeriter rediit, ubi eum exterriarthaginensium et totius Africae civitatum, sed et Hispanorum, Gallorum, Siciliae Sardiniaeque, plurimae praeterea partes Italiae. Tantus timor in summo Oriente constituti ducis populos ultimi Occidentis inuaserat, ut inde peregrinam toto mundo cerneres legationem, quo uix crederes peruenisse rumorem. Alexander uero apud Babylonam, cum adhuc sanguinem sitiens male castigata auiditate ministri insidiis uenenum potasset, interiit. O dura mens hominum et cor semper inhumanum! ego ipse, qui haec pro adserenda omnium temporum alternanti calamitate percenseo, in relatu tanti mali, quo uel morte ipsa uel formi
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Nã fusis hostiũ copiis: alex ander
exercitũ ad firbẽ duxxit. Ꝙ cũ pͥmꝰ mu
rũ ascendiss&: uacuã ciuitatẽ ratꝰ. solꝰ in¬
trorsum desiliuit. Quem cũ undiq hos¬
tes infesti circũdedissent: incredibile dic̃¬
tu ẽ. ut cũ eũ non multitudo hostiũ. non
uis magna celoꝵ. nontantꝰ lacessentiũ
clamor t̾ruerit. solꝰ tot milia ciciderit. ac
fugarit. Atubi se obru a circũfusa mul¬
ticudine ꝑsensit. muri obice posteriora
tutatꝰ: contrarios faciliꝰ eo usq susti¬
nuit. donec adꝑiculũ eiꝰ clamorẽq :
hostiũ ꝑfractis muris excercitꝰ
omis irrũpero. I neo p̃lio
sagitta sub mãma traiectꝰ.
fixo genu eatenꝰ pugna¬
uit. donec eũ aqͦ uulneratꝰ eẽt occido.
ude conscensis nauibꝰ cũ oceani littora ꝑ agͣ¬
r&. adurbẽ quandã eui abara rexe pree¬
rat. ꝑuenit. S in expugnatione ciui¬
tatis: magnã partẽ exercitꝰ sugutis hos¬

Expanded text:
dedit. Nam fusis hostium dedit. Nam fusis hostium exercitum ad urbem duxit; et cum murum primus escendisset, uacuam ciuitatem ratus solus introrsum desiluit: quem cum undique infesti hostes circumdedissent, incredibile dictu est ut eum non multitudo hostium, non uis magna telorum, non tantus lacessentium clamor terruerit, solus tot milia ceciderit ac fugarit. at ubi se obrui a circumfusa multitudine persensit, muri obice posteriora tutatus, contrarios facilius eo usque sustinuit, donec ad periculum eius clamoremque hostium perfractis muris exercitus omnis inrumperet. in eo proelio sagitta sub mamma traiectus, fixo genu eatenus pugnauit, donec eum a quo uulneratus esset occideret. inde conscensis nanibos cum Oceani litora peragraret, ad urbem quandam rat, pervenit. Sed in expugnatione civitatis, magnam partem exercitus, sagittis hos