comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ theodorus archiep̃c presidebat. uno am-
clisfarnensis eligeretur. Qui cum muitis le¬
gatariis ac litteris ad se pͣmissis nequaquã
suo monasterio posseru: tanclem rex ipse
p̃fatus una cum sanctissimo antistite trũ
turis insuiam nauigauit. Conueniunt¬
& de ipsa insula lindisfarnensi in hoc ip¬
sum multi de frĩb genu flectunt omnes:
adiurant ꝑ dnm. lacrimas fundunt: ob¬
secrant donec ipsum quoq lacrimis ple¬
num dulcibꝰ extrahunt latebris. atq ad
cuntorum uoluntate suꝑat᷑: atq ad sus¬
cipiendum epaͣtꝰ officium collũ subinitt̾e
compellit᷑. Eo maxime uictꝰ sermone qd̾
cuncta quȩ eum eẽnt suꝑuentura pate fec̾ite.
antistitem quoq eum futurum eẽ p̾dix̾at:
Nec tam̃ statim ordinatio decreta. s ꝑacta hie¬
me quȩ imminebat in ipsa sollempnitate pas¬
regis egfridi: conuenientibꝰ ad consecrationẽ¬

Expanded text:
riae Theodorus archiepiscopus praesidebat, uno animriae Theodorus archiepiscopus praesidebat, uno animndis farnensis eligeretur. Qui cum multis legatariis ac literis ad se praemissis, nequaquam suo monasterio posset erui; tandem rex ipse praefatus, una cum sanctissimo antistite Trumuviris insulam navigavit. Conveniunt et de ipsa insula Lindisfarnensi in hoc ipsum multi de fratribus, genuflectunt omnes, adjurant per Dominum, lacrimas fundunt, obsecrant; donec ipsum quoque lacrimis plenum dulcibus extrahunt latebris, atque adcunctorum voluntate superatur, atque ad suscipiendum episcopatus officium collum submittere compellitur: eo maxime victus sermone, quod cuncta quae eum essent superventura patefaceret, antistitem quoque eum futurum esse praedixerat. Nec tamen statim ordinatio decreta, sed peracta hieme quae imminebat, in ipsa sollemnitate Pasregis Ecgfridi, convenientibus ad consecratione
Abbreviated transcription (Latin):
rent: ad fidem & preces famuli dei aliodie
aqua plena inuentaẽ. quȩ usq ad hanc di¬
em sufficientem cunctis ilio ad uenientib
ramenta sibi ruralia cum frumento adfer
gruo seminaret: nilomnino ñ dico spicarũ
s ne herbe quidem ex eo germinari usq ad
estatis temꝑa contigit. Unde usitantibꝰ se
ex more frĩb ordeum iussit ad ferri: si forte
uel nat ura soli illius. uel uoluntas eẽt su¬
ꝑni largitoris. ut illiꝰ frugis ibi potius se¬
ges oriretur. Quod dum sibi ad latum
ultra om̃e tempꝰ serendi. ultra omnem spẽ
fri. ctificandi eodem in agrosereret: mox
copiosa seges exorta. desid̾atam ꝓͥi laborii
uiro dĩ refectionem pͣbebat. Cum gͦ mul¬
tis ibidem annis do̾ solitarius seruiret:
tanta autem erat alticudo aggeris qua
mansio eius erat uallata. ut celum tm̃ ex
ea cuius introitum siciebat aspicere poss
contigit ut congrega sinodo non parua
nificat ad du plex uadum. cui beate memo¬

Expanded text:
rent, ad fidem et preces famuli Dei, alio die rent, ad fidem et preces famuli Dei, alio die aqua plena inventa est, quae usque ad hanc diem, sufficientem cunctis illo advenientibus ramenta sibi ruralia cum frumento adferrgruo seminaret, nil omnino, non dico spicarum, sed ne herbae quidem ex eo germinare usque ad aestatis tempora contigit. Unde visitantibus se ex more fratribus, hordeum jussit adferri, si forte vel natura soli illius, vel voluntas esse superni largitoris, ut illius frugis ibi potius seges oriretur. Quod dum sibi adlatum, ultra omne tempus serendi, ultra omnem spem fructificandi, eodem in agro sereret, mox copiosa seges exorta desideratam proprii laboris viro Dei refectionem praebebat. Cum ergo multis ibidem annis Deo solitarius serviret DCLXXXIV, tanta autem erat altitudo aggeris quo mansio ejus erat vallata, ut caelum tantum ex ea, cujus introitum sitiebat, aspicere posset, contigit ut congregata synodo non parva nificat, ad duplex vadum, cui beatae memo
Abbreviated transcription (Latin):
quoq contemplationis quȩ diximꝰ
ter & uersibꝰ heroicis & simplici oratione
conscripximus. ħ cotum in p̃senti cõmemo¬
rare satis sit. qd̾ a̾iturus insulam ꝓtestatꝰ
ẽ frĩb dicens. Si mͥ diuina grã in loco illo
donau̾it ut de oꝑe manirum mearum ui¬
uere queam: libens ibi morabor. Sin alias:
ad uos citissime deo uolente reuertar. Erat
autem locus &. aqua ꝓrsus & frugib et
arboribꝰ inobs. S & spũ malignorum fre¬
quentia huinane habitationi minus ac¬
cõmodꝰ. s ad uotum uiri dĩ habitabilis ꝑ
omnia factꝰ ẽ. Si quidem ad aduentum eius
sp̃s recessere maligni. Cum autem ipse sibi
ibidem expulsis hostibus mansionem ang̾¬
tam circum uallente aggere. & domos mea
necessarias iuuante fr̾ m manu. Idẽ orato¬
rrum &e habitacłm commune construxiss:
iussit fr̃is in eiusdem habitaculi pauimen¬
co foueam facere. Erat autem tellus duris¬
sima &e saxosa: cui nulla omnino spes uene

Expanded text:
quoque contemplationis, quae diximus, quoque contemplationis, quae diximus, ter et versibus heroicis, et simplici oratione conscripsimus, hoc tantum in praesenti commemorare satis sit, quod aditurus insulam protestatus est fratribus, dicens: « Si mihi divina gratia in loco illo donaverit, ut de opere manuum mearum vivere queam, libens ibi morabor; sin alias, ad vos citissime Deo volente revertar. » Erat autem locus et aquae prorsus et frugis et arboris inops, sed et spirituum malignorum frequentia humanae habitationi minus accommodus: sed ad votum viri Dei habitabilis per omnia factus est, siquidem ad adventum ejus spiritus recessere  Al., recesserunt maligni. Cum autem ipse sibi ibidem expulsis hostibus mansionem angustam circumvallante aggere, et domos in ea necessarias, juvante fratrum manu, id est, oratorium, et habitaculum commune construxisset, jussit fratres in ejusdem habitaculi pavimento foveam facere: erat autem tellus durissima et saxosa, cui nulla omnino spes  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ibi quoq fr̃ib custocliam discipli¬
ne reglaris &e auctoritatem ꝓpositi inti¬
maret: & ꝓpͥa actione pmonstraret. Nam
& ipsum locum tunc idem reuerentissi¬
mꝰ pat̾ abbis iure regebat. Si quidem a
temꝑibꝰ ibidem antiquis. & ep̃s cum clero:
&e abbas solebat manere cum monachis
Qui tam̃ & ipsi ad curam epĩ familiarit᷑
ꝑtinebant: quia nimirum aidan qui
pͥmꝰ eiꝰ loci ep̃s fuit. cum monachis illuc
&e ipse monachus adueniens monachi¬
cam in eo conuersationem instituit: Quom̾
&e prius becttꝰ pater angustinus in cantia fe¬
cisse noscitur. scribente ei reuerentissimo pa¬
ꝑa gregorio quod & supͣ posuimꝰ. S quia
tua frat᷑nitas inquit monasterii regłis eru¬
dita. seorsum fieri non debet aclericis suis
instituere quȩ initio nascentis ecłe fuit pat̾¬
bus nr̃is. in quib nullꝰ eoꝵ exbis quȩ posside¬
ex incuthbeit crescentibꝰ meritis re¬
ligiose intentionis. ad anachoretice

Expanded text:
ut ibi quoque fratribus custodiam discipliut ibi quoque fratribus custodiam disciplinae regularis et auctoritate praepositi intimaret, et propria actione praemonstraret. Nam et ipsum locum tunc idem reverentissimus Pater abbatis jure regebat. Siquidem a temporibus ibidem antiquis et episcopus cum clero, et abbas solebat manere cum monachis; qui tamen et ipsi ad curam episcopi familiariter pertinerent. Quia nimirum Aedan qui primus ejus loci episcopus fuit, cum monachis illuc et ipse monachus adveniens, monachicam in eo conversationem instituit: quomodo et prius beatus Pater Augustinus in Cantia fecisse noscitur, scribente ei reverentissimo papa Gregorio, quod et supra posuimus. « Sed quia tua fraternitas, inquit, monasterii regulis erudita, seorsum fieri ninstituere, quae initio nascentis Ecclesiae fuit patribus nostris, in quibus « nullus eorum ex his quae possideExin Cudberct crescentibus meritis religiosae intentionis, ad anachoreticae
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃o. cuncti ad eius imꝑium uerbum au¬
clituri confluerent. libent ea quȩ dicerent᷑
aulirent: libentius quȩ audire et intelli¬
gere poterant oꝑanclo sequerent᷑. Porro cuth¬
berco canta dicendi erat ꝑitia. tantꝰ amor
ut nullus pͣsentium latebras ei sui cordis
celare p̾sumeret: om̃s palam quȩ gesserant
confitendo ꝓferrent. Qđ quia nimirum
fructibꝰ abstergebant. Solebat autem ea
culis. qui in arcluis asꝑisq montibꝰ ꝓcul
positi. aliis horrori erant ad uisen duni: et
pauptate paritͣ ac rusticitate sua doctoꝵ
arcebant accessum. Quos tunc ille pio
lertis excolebat industria. ut de monas
pleno domum non rediret. S demoratꝰ in
montanis. plebem rusticam u̾bo p̾dicato¬
nis simul & oꝑe uirtrttis ad cȩlestia uoca-¬
bat. Cum gͦ uenerabilis dni famulꝰ mul¬
tos in mailronensi monasterio degens
annos magnis uirtutum signis effulg̾et:
ipsiꝰ eata ad insulam lindisfaruensium:

Expanded text:
presbytero, cuncti ad ejus imperium verbum aupresbytero, cuncti ad ejus imperium verbum audituri confluerent; libenter ea quae dicerentur, audirent; libentius ea quae audire et intelligere poterant, operando sequerentur. Porro Cudbercto tanta erat dicendi peritia, tantus amor ut nullus praesentium latebras ei sui cordis celare praesumeret; omnes palam quae gesserant, confitendo proferrent, quia nimirum fructibus abstergerent. Solebat autem ea culis, qui in arduis asperisque montibus procul positi, aliis horrori erant ad visendum, et paupertate pariter ac rusticitate sua doctorum arcebant accessum. Quos tamen ille pio lertis excolebat industria, ut de monastpleno domum non rediret; sed demoratus in montanis, plebem rusticam verbo praedicationis simul et opere virtutis ad caelestia vocaret. Cum ergo venerabilis Domini famulus multos in Mailrosensi monasterio degens annos, magnis virtutum signis efulgeret ipsius Eata ad insulam Lindisfarnensium,
Abbreviated transcription (Latin):
magnarum uirtutum. & ꝓpħici spiritus
sacerdos fuit. huiꝰ liscipulatui cuthbert hu
plures & auctoritate magistri & exemplo
suȩ astionis regłarem instituebat ad uitam
Nec solum ipsi monast̾io regłaris uite mo¬
nita simul &e exempla p̾bebat: s et uulgꝰ
circum positum longe lateq a uita stulte
consuetudinis ereptum. ad gelestium gau¬
diorum conuertere curabat amorem.
llam et multifidem quam habebant iniqͥs
ꝓfanabant oꝑib & aliqui etiam temꝑe mor¬
ta litatis. neglectis fidĩ sacramentis quib
erant imbuti: ad erratica idolatrie medica¬
mina concurrebant: qui missam a dõ conclito
bere ualerent. Ad utrorum gͦ corrigendum
errorem crebro ipse de monasterio egressus.
circum positas ueniebat ad uillas. et uiam
neritatis p̃dicabat errantib. Quod ipsum¬
etiam boisil suo temꝑe facere consueuerat.
Erat quippe moris eo temꝑe populis an¬
glorum. ut ueniente in uillam clerico uł

Expanded text:
magnarum virtutum et prophetici spiritus magnarum virtutum et prophetici spiritus sacerdos fuit. Hujus discipulatui Cudberct humplures et auctoritate magistri, et exemplo suae actionis regularem instituebat ad vitam. non solum ipsi monasterio regularis vitae monita, simul et exempla praeferebat, sed et vulgus circumpositum longe lateque a vita stultae consuetudinis ad coelestium gaudiorum convertere curabat amorem. Nam et multi fidem quam haprofanabant operibus: et aliqui etiam tempore mortalitatis, neglectis fidei sacramentis quibus erant imbuti, ad erratica idolatriae medicamina concurrebant; quasi missam a Deo conditorbere valerent. Ad utrorumque ergo corrigendum errorem crebro ipse de monasterio egressus, circumpositas veniebat ad villas, et viam veritatis praedicabat errantibus; quod ipsumetiam Boisil suo tempore facere consueverat. Erat quippe moris eo tempore populis Anglorum, ut veniente in villam clerico vel
Abbreviated transcription (Latin):
icd fes̃. U ulneratus namq ẽ in pugna aus¬
tralium saxonum quos contra eum edric
filiꝰ egbti ad gregarat: in t̃q medendum de¬
funaꝰ Ac pꝰ eum idem edric anno uno ac
dimicdio regnauit. Quo defuncto: regiũ
illud aliqd tꝑͣris spatium reges dubii uł
externi disꝑdiderunt: donec legitimus
no religione simul & inlustria gentem¬
suam ab extranea inuasit ne lib̾aret.
pso ⁊̃ anno qͦ finẽ uite accepit rex egfrid epm ut
dix imus fecerat ordinari lincliffarnensium
eccła .ix. ferme milibꝰ passuum in occeano pro¬
cul abẽ. uitam solitariam ꝑ annos plures in
magna corꝑis et mentis continentia duxerat
Qui quidem apͥma etate pueritie studio reli¬
giose uitȩ semꝑ ardebat. s ab ineunte adoles¬
cencia monachicum & nomͣ assumpsit & ha¬
ecta. uir omĩũ mansuetissimꝰ ac simplicissi¬
mus regebat. Qui pꝰea ep̃c augustaldensis
siue lindisfarnensis eccłe factꝰ ẽ. ut supͣ me¬
morauimus. Cui temꝑe illo p̃positꝰ boisil

Expanded text:
i. Vulneratus namque est in pugna Australium Saxonum, quos contra eum Edric filius Ecgbercti adgregarat, et inter medendum defunctus. Ac post eum idem Edric anno uno ac dimidio regnavit: quo defuncto regnum illud per aliquod temporis spatium reges dubii vel externi disperdiderunt; donec legitimus no, religione simul et industria gentemsuam ab extranea invasione liberaret.Ipso etiam anno quo finem vitae accepit rex Ecgfrid, episcopum, ut diximus, fecerat ordinari Lindisfarnensium ecclesia novem ferme millibus passuum in Oceano procul abest, vitam solitariam per annos plures in magna corporis et mentis continentia duxerat. Qui quidem a prima aetate pueritiae, studio religiosae vitae semper ardebat; sed ab ineunte adolescentia monachicum et nomen adsumpsit et haEata, vir omnium mansuetissimus ac simplicissimus regebat: qui postea episcopus Hagustaldensis, sive Lindisfarnensis Ecclesiae factus est, ut supra memoravimus: cui tempore illo praepositus Boisil
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nr̃o monasterio plurimo temꝑe conuersa¬
tus. ibidemq defunctus ẽ. hec idõ nr̃e histo¬
riȩ inserenda credidimꝰ: ut admoneremus
aliquo carnis illecebris seruientes. minusq
dĩ iuditium formidantes: repentina eiꝰ ura cor¬
ripiat.Et uel temꝑalibꝰ dampnis iuste seui¬
ens affugat: uelad ꝑpetuam ꝑditionẽ distric¬
tiꝰ examinans tollat.

Expanded text:
nostro monasterio plurimo tempore conversanostro monasterio plurimo tempore conversatus ibidemque defunctus est. Haec ideo nostrae Historiae inserenda credidimus, ut admoneremus aliquo carnis inlecebris servientes minusque Dei judicium formidantes, repentina ejus ira corripiat, et vel temporalibus damnis juste saeviens affligat, vel ad perpetuam perditionem districtius examinans tollat.
Abbreviated transcription (Latin):
dant. quib aut se ipsas ad uicem
sponsarum in ꝑicłm sui statͦ adornent:
aut externorum sibi uirorum amiciciam
comꝑent. Unde merito loco huic & habita¬
toribꝰ eius. grauis de gelo uindicta flammis
seuientibꝰ p̃ꝑata ẽ. Hixit aut̃ abb̃issa. Et
quare non citiꝰ hoc comꝑtum michi reue¬
reuerentiam tuam: ne forte nimiũ con¬
turbareris. Et tñ hãc consolationẽ
habeas: quod indieb cuis ħ plaga ñ suꝑ¬
ueniet. Qua diuulgata uisione aliquan¬
tulum lociacole paucis dieb tumere: et se¬
ipsos int̾missis facinoribꝰ castigare ceꝑuͣt.
Uum pꝰ obitum ipsius abbisse. redierunt ad
pͥstinas sordes: immo sceleratiora fecerunt
Et cum dic̾ent pax & sec uritas. ex templo
pͣfatȩ ultionis sunt pena multati. Quȩ
michi cuncta sic eẽ facta reuerentissimus
m̃s comprb̃r edgils referebat: qui tunc ĩ
illo monasterio degebat. Post ea autem dis¬
cedentib inde obdesolationẽ płimis ĩ colarũ:

Expanded text:
dant quibus aut seipsas ad vicem dant quibus aut seipsas ad vicem sponsarum in periculum sui status adornent, aut externorum sibi virorum amicitiam comparent. Unde merito loco huic et habitatoribus ejus gravis de caelo vindicta flammis saevientibus praeparata est. » Dixit autem abbatissa: « Et quare non citius hoc compertum mihi reve propter reverentiam tuam, ne forte nimium conturbareris; et tamen hanc consolationem habeas, quod in diebus tuis haec plaga non superveniet. » Qua divulgata visione, aliquantulum loci accolae paucis diebus timere, et seipsos intermissis facinoribus castigare coeperunt. Verum post obitum ipsius abbatissae redierunt ad pristinas sordes, immo sceleratiora fecerunt. Et cum dicerent, Pax et securitas, extemplo praefatae ultionis sunt poena multati. Quae mihi cuncta sic esse facta reverentissimus meus compresbyter Aedgils referebat, qui tunc in illo monasterio degebat. Postea autem discedentibus inde ob desolationem plurimis incolarum,
Abbreviated transcription (Latin):
niti uultꝰ. Cuiꝰ p̾sentia cũ eẽm exterritus.
dix̃ mͥ ne timerem. Et quasi familiari me
uoce alloquens: bene facis inquit. qui tentꝑe
dominum deprecari. Qui adiciens uerũ inqͥt
dicis. Quia et tibi et multis opꝰ ẽ peccata sua
bonis oꝑibꝰ redimere: & cum cessant a laboribꝰ
rerum temꝑalium: tunc ꝓappetitu ȩternoꝵ
bonorum liberius laborare. S hoc tam̃ pau¬
cissimi faciunt. Siqͥdẽ mͦ totum hoc monast̾iũ
ex ordine ꝑlustrans. singłorum casas ac lestos
sanitatemanimȩ suȩ occupatum repꝑi: s
omnes ꝓrsus & uiri et femine aut sompno
torpent inherci. aut ad peccata uigilant.
Nam et domuncule quȩ adorandum uel
legendum factae erant: nunc in conmessa¬
tionum potationum fabulationũ. et ceta̾¬
rum sunt in lecebrarum cubilia conuersȩ.
Uͥgines quoq dõ dicate contempta reueren¬
tia suȩ ꝓfessionis: quociescumq uacant
texendis subtilioribꝰ indumentis oꝑam

Expanded text:
niti vultus: cujus praesentia cum essem exterritus, niti vultus: cujus praesentia cum essem exterritus, dixit mihi ne timerem; et quasi familiari me voce alloquens, Bene facis, inquit, qui tempore Dominum deprecari. Qui adjiciens, Verum, inquit, dicis, quia et tibi  Al., quia ibi et multis opus est peccata sua bonis operibus redimere, et cum cessant a laboribus rerum temporalium, tunc pro appetitu aeternorum bonorum liberius laborare; sed hoc tamen paucissimi faciunt. Siquidem modo totum hoc monasterium ex ordine perlustrans singulorum casas ac lectos sanitatem animae suae occupatum reperi: sed omnes prorsus et viri et feminae aut somno torpent inerti, aut ad peccata vigilant. Nam et domunculae quae ad orandum vel legendum factae erant, nunc in commessationum, potationum, fabulationum, et caeterarum sunt inlecebrarum cubilia conversae. Virgines quoque Deo dicatae, contempta reverentia suae professionis, quotiescumque vacant, texendis subtilioribus indumentis operam
Abbreviated transcription (Latin):
moris semel obreatum conpunctꝰ ceꝑat: iam
causa druini amoris delectatꝰ p̾miis indefessꝰ
agebat. Quod dum multo temꝑe sedulus exe¬
queret᷑: contigit eum die quadam de monas¬
terio illo longius egressum. comitante secũ
uno de frĩb ꝑacto iti̾e redire. Qui cũ mo¬
nasterio ꝓpinquarent & edificia illiꝰ subli¬
mit̃ erecta aspicerent: solutꝰ ẽ in lacrimas uir
dĩ & tristiciam cordis uultu indice ꝓdebat.
Qd intuens comes: quare faceret in quisiuit.
at ille. Cuncta inquit ħ quȩ cernis edificia
publica uel pͥuata. in ꝓximo ẽ ut ignis ab¬
sumens incinerem conuerrat. Quod ille au¬
diens: mox ut intrauerunt monasterium.
matͥ congregati onis uocabulo ebbe curauit
inclicare. At illa merito turbata detali p̃¬
sagio uocauit ad se uirum: & diligentius
abeo rem uł inde ħ ipse noss inquirebat: Q
ait. Nuꝑ occupatꝰ noctu uigiliis & psalmis
uidi adstantem mͥ subito quendam incog¬

Expanded text:
moris semel ob reatum compunctus coeperat, jam moris semel ob reatum compunctus coeperat, jam causa divini amoris delectatus praemiis indefessus agebat. Quod dum multo tempore sedulus exsequeretur, contigit eum die quadam de monasterio illo longius egressum, comitante secum uno de fratribus, peracto itinere redire: qui cum monasterio propinquarent et aedificia illius sublimiter erecta aspicerent, solutus est in lacrymis vir Dei, et tristitiam cordis vultu indice prodebat. Quod intuens comes, quare faceret inquisivit. At ille: « Cuncta, inquit, haec quae cernis aedificia publica vel privata, in proximo est ut ignis absumens in cinerem convertat. » Quod ille audiens, mox ut intraverunt monasterium, matri congregationis, vocabulo Aebbae, curavit indicare. At illa merito turbata de tali praesagio vocavit ad se virum, et diligentius ab eo rem, vel unde hoc ipse nosset, inquirebat. Qui ait: « Nuper occupatus noctu vigiliis et psalmis, vidi adstantem mihi subito quendam incog
Abbreviated transcription (Latin):
dum mͦ ut saluus fiam indiedñi. totũ facile
feram: Et iam sito. tam noctem stando in pre¬
cibꝰ ꝑagere. si integram septimanam iubeas
abstinendo transig̾e. Qui dix̃. Multum ẽ ut
tota septimana absq alimento corꝑis ꝑdures.
s biduanum uel triduanum sat ẽ obserua¬
re ieunium. hoc facito: donec pꝰ modicum tẽ¬
pꝰ rediens ad te quid facere debeas: & quãdiu
penitenciȩ insistere tͥ plenius ostendam. Qb
lictis. & descripta illi mensura penitendi
abiit sacerdos: & ingruente causa subita. se¬
At ipse memor precepti enus simul & ꝓmissi
sui totumse lacrimis penitentiȩ uigiliis scĩs
& continenciȩ mancipauit: ita ut quinta
solum sabb̃i & dominica sicut p̾dixi refic̾e̾t:.
Cumq sacerlotemsuum hib̃niam secesfisse ibiq
defunctum ẽẽ audisset: semꝑ ex eo temꝑe iux¬
ta conclictum eius. memoratum continentiȩ
modũ obseruabat. Et quod causa diuini ti¬

Expanded text:
dummodo salvus fiam in die Domini, totum facile dummodo salvus fiam in die Domini, totum facile feram, etiamsi totam noctem stando in precibus peragere, si integram septimanam jubeas abstinendo transigere. » Qui dixit: « Multum est ut tota septimana absque alimento corporis perdures; ed biduanum vel triduanum sat est observare jejunium. Hoc facito, donec post modicum tempus rediens ad te, quid facere debeas, et quamdiu poenitentiae insistere tibi plenius ostendam. » Quibus dictis, et descripta illi mensura poenitendi, abiit sacerdos, et ingruente causa subita, seAt ipse memor praecepti ejus simul et promissi sui, totum se lacrymis poenitentiae, vigiliis sanctis, et continentiae mancipavit; ita ut quinta solum Sabbati et Dominica, sicut praedixi, reficeret Cumque sacerdotem suum Hiberniam secessisse ibique defunctum esse audisset, semper ex eo tempore juxta condictum ejus memoratum, continentiae modum observabat; et quod causa divini ti
Abbreviated transcription (Latin):
cepta die dnĩ ca & quinta sabbati ꝑciꝑetꝰ. sepe
autem noctes integras ꝑuigil in oratione trã¬
firet. Quȩ quidem illi districtio inte artioris
pͥmo ex necessitate emendande suȩ pͣuitatis
obuenerat: s ꝓcedente temꝑe. necesfitatem
in consuetudinem uerterat. Siquidem in
adolescencia sua sceleris aliquid cõmiserat.
Quod commissum uͥ ad cor suum redrit gra¬
uissimȩ exhorruit: & se pro illo puniendũ
a districto iudice timebat. accedens gͦ ad sa¬
cerdotem a quo sibi sꝑabat iter salutis posse
demonstrari confessus ẽ reatum suum: petiit¬
q ut consilium sibi daret. quo poss fugere
Srande uulnus. granlioris curam medele de¬
fic̾at. Et idõ i eiuniis. psalmis & orationib
quantum uales insiste: quo preocupando fa¬
ciem domini in confessione. ꝓpitrum eum
inuenire merearis. At ille quȩ̃ nimiꝰ ree
conscienciȩ tenebat dolor & ĩternis peccorum
uinculis quib grauabatur. otiꝰ desicdabat ab¬
corꝑe: quicquid michi im posueris agendum.

Expanded text:
ceptis die Dominica et quinta Sabbati perciperet; saepe autem noctes integras pervigil in oratione transigeret. Quae quidem illi districtio vitae arctioris, primo ex necessitate emendandae suae pravitatis obvenerat. Sed procedente tempore necessitatem in consuetudinem verterat. Siquidem in adolescentia sua sceleris aliquid commiserat, quod commissum, ubi ad cor suum rediit, gravissime exhorruit, et se pro illo puniendum a districto Judice timebat. Accedens ergo ad sacerdotem a quo sibi sperabat iter salutis posse demonstrari, confessus est reatum suum, petiitque ut consilium sibi daret quo posset fugere Grande vulnus grandioris curam medelae desiderat: et ideo jejuniis, psalmis et orationibus, quantum vales, insiste, quo praeoccupando faciem Domini in confessione propitium eum invenire merearis. » At ille quem nimius reae conscientiae tenebat dolor, et internis peccatorum vinculis quibus gravabatur, ocius desiderabat abcorpore: quidquid mihi imposueris agendum,
Abbreviated transcription (Latin):
mecumq loquaris. Post quam enim ab inui-¬
cem digressi fu̾mꝰ: nͣ ultͣ nos in hoc scło car¬
nis optutib inuicem aspiciemꝰ. Certus sum
namq qđ tempꝰ mee resolutionis instat: et ue¬
lex ẽ depo  tͤab̾nacłi mei. Qui ħ audiens ꝓuo

Expanded text:
mecumque loquaris: postquam enim ab invimecumque loquaris: postquam enim ab invicem digressi fuerimus, non ultra nos in hoc saeculo carnis obtutibus invicem aspiciemus. Certus sum namque quod tempus meae resolutionis instat, et velox est depositio tabernaculi mei. » Qui haec audiens pro
Abbreviated transcription (Latin):
uobꝰ aũt annis in epãtu ꝑactis. repe
ad monitus oraculo: quia dies sibi mortis
ł uitȩ mag̃ illiꝰ quȩ sola uita dicenda ẽ iam
ad ꝓpiaret introitꝰ: sic̃ ipse quoq temꝑe eo¬
dem non nullis s u̾bis obscurib quȩ tam̃
pꝰmodum mani feste intelli gerent᷑ solita sibi
sim plicitate pandebat. Ab dam aũt ħ idem cẽ
manifeste reuelabat. Erat enini prb̃r uitȩ uene
amiciciȩ fȩde copłatꝰ. qui in insula stanni illiꝰ
ꝑgrandis de quo deruuentionis fiuiui pri¬
morclia erum punt. uitam ducens solitariam:
anuis singulis eum inisitare & monita abeo
ppetuȩ salutis audire solebat. Hic cumaudi¬
ret eum ad ciuitatem legubaliam deuenisse:
uenit ex more cupiens salutarib eius exhorta¬
tionib ad suꝑna desideria mag̃ mag̃q accendi.
Qdũ sese alterutrũ cęlestis uite poculis debria¬
rent: dixit int̾ alia antistes. Memento fr̃ he¬
ribert ut mͦ quicqͥd opꝰ habes me int̾roges:

Expanded text:
Duobus aDuobus aadmonitus oraculo quia dies sibi mortis vel vitae magis illius quae sola vita dicenda est, jam adpropiaret introitus: sicut ipse quoque tempore eodem nonnullis, sed verbis obscurioribus, quae tamen postmodum manifeste intelligerentur, solita sibi simplicitate pandebat; quibusdam autem hoc idem etiam manifeste amicitiae foedere copulatus; qui in insula stagni illius pergrandis de quo Deruentionis fluvii primordia erumpunt, vitam ducens solitariam, annis singulis eum visitare et monita ab eo perpetuae salutis audire solebat. Hic cum audiret eum ad civitatem Lugubaliam  Al., Leguraliam devenisse, venit ex more, cupiens salutaribus ejus exhortationibus ad superna desideria magis magisque accendi. Qui dum sese alterutrum caelestis vitae poculis debriarent, dixit inter alia antistes: « Memento, frater Hereberct, ut modo quidquid opus habes, me interroges,
Abbreviated transcription (Latin):
depositus: s qmͣ ipse plus linclisfarnensi eccłe
in qua conu̾satꝰ fuerat dilex̃ p̃fici: placuit ut
pͥmo fuerat orclinatꝰ. cuthbt eccłȩ lindisfar¬
nensis gub̃nacła susciꝑet. Qui susceptum
namq sibi plebem & orõib ꝓtegebat assi-¬
dus: & admonitionib saluberrimis ad cȩles¬
tia uocabat. Et qd̾ maxime doctores iuiuare
solet: ea quȩ agenda docebat. ipse pͥus agen¬
do p̾monstrabat. Erat quippe ante omnia
diuine caritatis igne feruidꝰ: pacientiȩ uir¬
tute modestꝰ. orationum deuotioni sollertis¬
sime intentꝰ. Affabił omĩb qͥ ad se c̃solatiois
grã ueniebant. Hoc ipsum quoq oratiõis
locoducens: si infirnus frib opem suȩ ex¬
hortationis tribueret̾. sciens qr quidixͣ dili¬
abstinentie castigationis insignis: erãt grã
conpunctionis semꝑ ad gelestia suspensus.
Deniq cum sacrificium dõ uictimȩ falutaris
offerret: non eleuata in altum uoce s ꝓfusis
eximio pectore lacrimis. dño sua uota com¬
menclabat:

Expanded text:
depositus: sed quoniam ipse plus Lindisfarnensi Ecclesiae in qua conversatus fuerat, dilexit praefici; placuit ut primo fuerat ordinatus, Cudberct Ecclesiae Lindisfarnensis gubernacula susciperet. Qui susceptum namque sibi plebem et orationibus protegebat adsiduis, et admonitionibus saluberrimis ad caelestia vocabat. Et, quod maxime doctores juvare solet, ea quae agenda docebat, ipse prius agendo praemonstrabat. Erat quippe ante omnia divinae caritatis igne fervidus, patientiae virtute modestus, orationum devotioni sollertissime intentus, affabilis omnibus qui ad se consolationis gratia veniebant; hoc ipsum quoque orationis loco ducens, si infirmis fratribus opem suae exhortationis tribueret; sciens quia qui dixit, Diliabstinentiae castigatione insignis erat gratia compunctionis semper ad caelestia suspensus. Denique cum sacrificium Deo victimae salutaris offerret, non elevata in altum voce, sed profusis ex imo pectore lacrymis, Domino sua vota commendabat.
Abbreviated transcription (Latin):
tam cognoscerent. Distant aut int̾ se monas¬
teriaħ xiii. ferme milibꝰ passis. ferunt
autem quod eadem nocte in ipso quoq mo¬
nasterio uͥ p̃fata dĩ famula obiit: Cuidam
uirginum dõ deuotarum quȩ illam inm̃¬
so amore cliligebat obitꝰ illiꝰ inuisione appa¬
rutt: quȩ animã eiꝰ cũ angłis ad celum:
ire conspexerit. atq hoc ipsa qua factumẽ
feste narrauerit: easq ad orandum pro
obitum cognouiss excitauerit. Quod ita
fuisse factum: mox congre gatõi mane
facto innotuit. Erat enim ħ ipsa hora cũ
aliis non nullis xͥ ancillis in extremis
monasterii locis seorsum posita: uͥ miꝑ ue
congregationis susciꝑent᷑.¬

Expanded text:
tam cognoscerent. Distant autem inter se monastam cognoscerent. Distant autem inter se monasteria haec tredecim ferme millibus passuum. Ferunt autem quod eadem nocte, in ipso quoque monasterio ubi praefata Dei famula obiit, cuidam virginum Deo devotarum quae illam immenso amore diligebat, obitus illius in visione apparuerit, quae animam ejus cum angelis ad caelum ire conspexerit, atque hoc ipsa qua factum est feste narraverit, easque ad orandum pro obitum cognovisset, excitaverit. Quod ita fuisse factum mox congregationi mane facto innotuit. Erat enim haec, ipsa hora cum aliis nonnullis Christi ancillis in extremis monasterii locis seorsum posita, ubi nuper congregationis suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
uice p̾fure cui nom̃ erat frigtd:. fiecuq ac
lacrimis multũ ꝑfusa ac suspiria longat᷑¬
hens. Nunciauit matrem illarum omniũ
hild abbissam iam migrasse de scło. & se as¬
pectante cũ luce inmensa ducibꝰ angłis ad
ȩtͣne lumina lucis. & suꝑnorum consorcia
ciurum ascendisse. Quod cum illa audisset
suscita uit cunctas sorores: & in eccłam conuo¬
catas. orõnibꝰ ac psalmisꝓ anima matris
ꝗꝑam dare moiruit. Quod cum residuo noc¬
tis temꝑe diligent᷑ agerent: uenerunt pͥmo
di uculo fr̃s qui eius obitum nunciarent
aloco ubi defunctaẽ. At ille respondentes:
dixerunt se priꝰ eadem cognouisse. Et cun
dilicissent. inuentum ẽ eadem hora transitũ
erus illis ostensum eẽ ꝑ uifionem. qua illã
referebant exisse de mundo. Pulchra q re¬
rum concordia ꝓcuratum ẽ diuinitus. ut
cum illi exitũ eius de hac uita uiderent: cuc̃
isti introitum eiꝰ in ꝑpetuam animarum ui¬

Expanded text:
vice praefuit, cui nomen erat Frigyd, fletuque ac vice praefuit, cui nomen erat Frigyd, fletuque ac lacrymis multum perfusa, ac suspiria longa trahens nunciavit, matrem illarum omnium Hild abbatissam jam migrasse de saeculo, et se aspectante cum luce immensa ducibus angelis ad aeternae limina lucis et supernorum consortia civium ascendisse. Quod cum illa audisset, suscitavit cunctas sorores, et in ecclesiam convocatas, orationibus ac psalmis pro anima matris operam dare monuit. Quod cum residuo noctis tempore diligenter agerent, venerunt primo diluculo fratres qui ejus obitum nunciarent, a loco ubi defuncta est. At illae respondentes dixerunt se prius eadem cognovisse: et cum didicissent, inventum est, eadem hora transitum ejus illis ostensum esse per visionem, qua illam referebant exisse de mundo. Pulchraque rerum concordia procuratum est divinitus, ut cum illi exitum ejus de hac vita viderent, tunc isti introitum ejus in perpetuam animarum vi
Abbreviated transcription (Latin):
srus in alio longius posito monast̾io qd̾ ipsa
eodẽ anno construxerat. & appellatur haca¬
nos: manifesta uisione reuelare dignatꝰ ẽ.
Erat inipsomonasterio quȩdã sanctimonia¬
lis femina noĩe begu: quȩ .xxx. & ampluis
annos dedicata domino uirginicate. ĩ mo¬
nat̾ica conuersatione seruiebat. Hec tunc in
dormitorio sororum pausans. audiũ subito
in aȩre notum campane sorum quo adora¬
tiones excitari uel conuiocari solebant. cũ
quis eorum de scło fuiss euocatꝰ. aꝑtisq ut fibi
uidebatur oculis aspex̃ de tecto domꝰ culmi¬
mã p̾faitȩ dĩ fimulȩ in ipsa luce comitanti¬
b acducentibꝰ angłi ad glũ ferri. Cumq sõp¬
no excussa uideret ceteras pausentes cuta
se sorores: intellex̃ uel in sõpnio uel in uisio̾e
mentis ostensum sibi eẽ qd̾ uiderat. Statiq
exurgens nunio terrore ꝑterrita. cucurrit
ad uirginem quȩ tunc monasterio abb̾isse

Expanded text:
ns obitum ipsius in alio longius posito monasterio quod ipsa ns obitum ipsius in alio longius posito monasterio quod ipsa eodem anno construxerat et appellatur Hacanos, manifesta visione revelare dignatus est. Erat in ipso monasterio quaedam sanctimonialis femina, nomine Begu, quae triginta et amplius annos dedicata Domino virginitate, in monachica conversatione serviebat. Haec tunc in dormitorio sororum pausans, audivit subito in aere notum campanae sonum, quo ad orationes excitari vel convocari solebant, cum quis eorum de saeculo fuisset evocatus: apertisque, ut sibi videbatur, oculis aspexit, detecto domus culmimam praefatae Dei famulae in ipsa luce comitantibus ac ducentibus angelis ad caelum ferri. Cumque somno excussa videret caeteras pausantes circa se sorores, intellexit vel in somnio vel in visione mentis ostensum sibi esse quod viderat. Statimque exsurgens nimio timore perterrita cucurrit ad virginem quae tunc monasterio abbatissae
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ illa cũ multis annis huc monasterio
p̃ eẽt: placuit pio ꝓuisori salutis nx̃ scam eiꝰ
febribꝰ acri cepit arclore fatigari: & ꝑsex con¬
tinuos annos eadem molestia laborare non
cessabat. In quo toto tꝑͣ. numqmͣ ipsa uelẽ¬
dicori suo grãs agere: uel cõmissum sibi gere¬
gen & publice &e pͥuatim. doc̾e p̃termitte¬
bat. Nam suo p̃docta exemplo monebat
om̃s. & insalitȩ accepta corꝑis dño optem¬
panter seruienduimꝰ et in aduersis rerum.
siuȩ infirmitatibꝰ menbrorum: fidelit᷑ dño¬
ẽẽ grãs semꝑagendas. Septimo gͦ sus infirmi¬
tatis anno conu̾so ad interranea dolore. ad
diem ꝑuenit ultimũ: & cuta gallicantum
ꝑcepto uatico sacro sce̾ cõmunionis. cum
accersistis ancillis xͥ quȩ erant in eodem
monasterio deseruanda eas inuicem immo
cũ omĩb pace euangłica aminor eret. int᷑
u̾ba exhortationis leta mortem uidit. Immo
ut uerbis clom ini loquar: de morte transiũ

Expanded text:
Verum illa cum multis annis huic monasterio Verum illa cum multis annis huic monasterio praeesset, placuit pio provisori salutis nostrae, sancfebribus, acri coepit ardore fatigari; et per sex continuos annos eadem molestia laborare non cessabat: in quo toto tempore nunquam ipsa vel conditori suo gratias agere, vel commissum sibi gregem et publice et privatim docere praetermittebat. Nam suo praedocta exemplo, monebat omnes, et in salute accepta corporis Domino obtemperanter serviendum, et in adversis rerum sive infirmitatibus membrorum fideliter Doesse gratias semper agendas. Septimo ergo suae infirmitatis anno, converso ad interanea dolore, ad diem pervenit ultimum, et circa galli cantum, percepto viatico sacrosanctae communionis, cum accersitis ancillis Christi quae erant in eodem monasterio, de servanda eas invicem, immo cum omnibus pace evangelica admoneret; inter verba exhortationis laeta mortem vidit, immo, ut verbis Domini loquar, de morte transivit
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ p̾fata xͥ ancilla & abb̾issa hild quam om̃s
qui nouerant ob insigne pietatis & grẽ ma¬
trem uocare consuerant. In suo monasterio
longe manentibꝰ ad quos felix industrie ac uir¬
titis eiꝰ Rumor ꝑuenit occasionem salutis
& corrrestionis ministrauit. O portebat naq
impleri somnium qđ mat̾ eius bregusiuid.
infancia erus uidit. Quȩ cum uir eiꝰ ereric
exul aret subrege brittonum cerdice. ubi
& ueneno ꝑiit. uidit ꝑ sompnium quasi
subito sublatum eum quem querebat cum
omni diligentia: nullumq eiꝰ uspiam ues¬
tigrum apparere. Uerũ cum sollertissime
illum quereret: extem plo repꝑit sub ueste
sua monile p̾ciosissimum. Qđdum atten¬
tiꝰ considaret: tanti fulgore luminis refulgẽ
uidebatur: ut om̃s britannie fines illiꝰ grã
splendoris impleret. Qđ nimium sompniũ
ueracit᷑ infilia eiꝰ de qua loquimur impletũ¬
ẽ: cuiꝰ uita nonsolumm᷑ illi s multis bene
uru̾e uolentibꝰ. exempla oꝑum lucis p̾buit.

Expanded text:
ti ancilla et abbatissa Hild, quam omnes qui noverant ob insigne pietatis et gratiae matrem vocare consueverant, in suo monasterio longe manentibus, ad quos felix industriae ac virtutis ejus rumor pervenit, occasionem salutis et correctionis ministravit. Oportebat namque impleri somnium quod mater ejus Bregusuid in infantia ejus vidit: quae cum vir ejus Hereric exularet sub rege Brittonum Cerdice, ubi et veneno periit, vidit per somnium, quasi subito sublatum eum quaesierit cum omni diligentia, nullumque ejus uspiam vestigium apparuerit. Verum cum sollertissime illum quaesisset, extemplo se reperire sub veste sua monile pretiosissimum: quod dum attentius consideraret, tanti fulgore luminis refulgere videbatur, ut omnes Brittaniae fines illius gratia splendoris impleret. Quod nimirum somnium veraciter in filia ejus de qua loquimur, expletuibi solummodo, sed multis bene vivere volentibus exempla operum lucis praebuit.
Abbreviated transcription (Latin):
płimo annorum temꝑe duxit. Ubi etiam defũc¬
tus.: in eccła beati petri apłi ixta honorem ec
erat quidãm tunc eidem monasterio regia
uirgo elfled: una cum matre eanflede quarũ
suprafec imus mentionem. S adueniente
illuc ep̃o. maximum regendi auxilium fi¬
mul & uite solatium. deuota dõ doctrix inue¬
nit ¶Successit aut egfrich in regnum alfrid
uir inscripturis doctissimus. qui fr̃ eius &
filtus osotu regis eẽ dicebatur: destructumq
regni statum quamuis uitra fines angus¬
tiores nobilit̾ recuꝑauit. Quod udl̃ anno
quiẽ ab incarnatione dominica de.¬

Expanded text:
plurimo annorum tempore duxit: ubi etiam defuncplurimo annorum tempore duxit: ubi etiam defunctus, in ecclesia beati Petri apostoli, juxta honorem et erat quidem tunc eidem monasterio regia virgo Aelbfled una cum matre Eanflede quarum supra fecimus mentionem. Sed, adveniente illuc episcopo, maximum regendi auxilium simul et suae vitae solatium devota Deo doctrix invenit. Successit autem Ecgfrido in regnum Alfrid, vir in Scripturis doctissimus, qui frater ejus et filius Osuiu regis esse dicebatur: destructumque regni statum, quamvis intra fines angustiores, nobiliter recuperavit. Quo videlicet anno, qui est ab incarnatione dominica se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibuerunt eum amici ne hoc bellũ iniret:
rentissimum patrem egb̃tum. ne scotiam
nil se ledentem inpugnaret: datum ẽ illi ex
pene peccati illiꝰ. ne nunc eos qui ipsum ab
interit u reuocare cupiebant audiret. Ex qͦ
tꝑ̃r. spes cȩpͣ et iuitꝰ regni anglorum fiuere:
ac retro sublapsa referri. Nam & picta t̾rã
possessionis suȩ quam tenuerunt angli¬
et scoti qui erant in britannia: bretonum quoq
uel seruitio addictos. ł de terra pictorum fu¬
ga lapsos. etiam reuerentissimus uir dĩ triũ¬
uini qui in eos episcopatum acceꝑat recessit
cum suis qui erant in monasterio ebbercurnĩ
posito quidem in regione anglorum. s inui¬
cuua freti. qͦd anglorum terras pictorumq
disterminat: Eosq uͥcumq poterat amicis
ꝑ monasteria commendans: ipse in sepe dic¬
to famulorũ famularũq dĩ monasteno quod
uocatur estreanes hulch locum mansionis elegͣ.
ubi cum paucis suorum in monastica districtõe.

Expanded text:
prohibuerunt amici ne hoc bellum iniret; prohibuerunt amici ne hoc bellum iniret; rentissimum Patrem Ecgberctum, ne Scottiam nil se laedentem impugnaret, datum est illi ex poena peccati illius, ne nunc eos qui ipsum ab interitu revocare cupiebant, audiret. Ex quo tempore spes coepit et virtus regni Anglorum fluere, ac retro sublapsa referri. Nam et Picti terram possessionis suae quam tenuerunt Angliet Scotti qui erant in Brittania,  Al. add. estvel servitio addictos, vel de terra Pictorum fuga lapsos, etiam reverentissimus vir Dei Trumuini qui in eos episcopatum acceperat, recessit cum suis qui erant in monasterio Aebbercurnig, posito quidem in regione Anglorum, sed in vicinia freti quod Anglorum terras Pictorumque disterminat; eosque ubicumque poterat, amicis per monasteria commendans, ipse in saepedicto famulorum famularumque Dei monasterio quod vocatur Streanaeshalch, locum mansionis elegit; ibique cum paucis suorum in monachica districtione
Abbreviated transcription (Latin):
lxix.iiii. egfrid rex nordamhimbroꝵ
misso hyb̃niam cum exercitu. duce
bercco. uastauit misere gentem innoxiam:
& nationi anglorum semꝑ amicissi mani:
ita ut ne eccłiis quidem aut monasteriis ma¬
nus parceret hostilis sat insulani ẽt quãtũ
ualuere armis arma repellebant: & inuocan¬
tes diuine auxilium pietatis: celitꝰ se uindi
bant ¶Et quamuis maledici regnum diͣ pos¬
sidere non possint: c̾reditum ẽ tam̃ qđ hi qͥ
m̾ito impietatis suȩ maledice bantur: otiꝰ dnõ
iundice penas sui reatꝰ luerentsSiquidem
anno pꝰ hunc ꝓximo idem rex cum tem̾e exer¬
citum ad uastandam pictorum ꝓuinciam
duxiss. multum ꝓhibentib amicis & maxi¬
mȩ beatȩ memorie cutb̃to qui nuꝑ fuerat
ordinatꝰ ep̃i: introductus ẽ simulantib fugã̾
hostibꝰ angusta in accessorũ montium. ce cũ
maxima parte copiarum quas secum addipx̾at
extinctꝰ. Anno etatis suȩ .xl. regni autem¬
.xu. die .xiii. Rł. iuniarũ. Et quidem ut dixi

Expanded text:
 Ecgfrid rex Nordanhymbrorum misso Hiberniam cum exercitu duce Bercto, vastavit misere gentem innoxiam et nationi Anglorum semper amicissimam; ita ut ne ecclesiis quidem, aut monasteriis manus parceret hostilis. At Insulani, et quantum valuere, armis arma repellebant, et invocantes divinae auxilium pietatis, caelitus se vindicbant. Et quamvis maledici regnum Dei possidere non possint, creditum est tamen quod hi qui merito impietatis suae maledicebantur, ocius Domino vindice poenas sui reatus luerent. Siquidem anno post hunc proximo idem rex, cum temere exercitum ad vastandam Pictorum provinciam duxisset, multum prohibentibus amicis et maxime beatae memoriae Cudbercto qui nuper fuerat ordinatus episcopus, introductus est, simulantibus fugam hostibus, in angustias inaccessorum montium, et cum maxima parte copiarum quas secum adduxerat, exstinctus anno aetatis suae quadrageXIII Kalendarum Juniarum. Et quidem, ut dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ fiaminis absumptum ẽ. Quod tam̃ ama¬
litia in habitantium in ea. & p̾cipue illorũ
qui maiores eẽ uidebantur contigisse: om̃s
qͥ nouere facillime potuerunt aduertere.
S non defuit puniendis ad monitio diuinȩ
pietatis. qua correpti ꝑ ieiunia fietꝰ & preces.
iram ad instar nim uitarum iusti iudicis
auerterent. Erat namq in eodem monasterio
uir de genere scotorum adainanus uocabło.
ducens uitam in continentia & orationibꝰ mul

Expanded text:
riae flammis absumptum est. Quod tamen a mariae flammis absumptum est. Quod tamen a malitia inhabitantium in eo, et praecipue illorum qui majores esse videbantur contigisse, omnes qui novere facillime potuerunt advertere. Sed non defuit puniendis admonitio divinae pietatis qua correcti, per jejunia, fletus et preces iram a se, instar Ninivitarum, justi Judicis averterent. Erat namque in eodem monasterio vir de genere Scottorum, Adamnanus vocabulo, ducens vitam in continentia et  Al
Abbreviated transcription (Latin):
cidam ego mentem filioli erga om̃s dĩ famu¬
los gero. Sicq se celesti muniens uiatico ui¬
tȩ alterius ingressũ parauit: & int̾rogauit
quam ꝓpe ẽẽt hora qua frẽs ad dicencdas dnõ
laudes nocturnas excitari deberent. Respon¬
debant non longe ẽ. At ille. Bene. Prgo expec¬
tenrus horam illam. Et signans se signo sanstȩ
crucis. reclinauit capͣ ad ceruical: modicumq
obdormiens. ita con silentio uitam finiuit.
Sicq factum ẽ ut quomͦ simplici ac puiri m̃¬
te tranquillaq deuotione dño seruierat. Ita ꝙ̃
tranquilla morte mundum relinquens. ad
eiꝰ insionem ueniret. Illaq lingua que tot sa¬
lutaria uerba in laudem corditoris composue¬
signando sese & spm̃ suum in mauꝰ eiꝰ cõmen¬
dando clauderet. Quietiam p̾scius sui obi¬
tus extitisse: ex his quȩ narrauimus
uidet uR.
is temꝑibꝰ monasterium uirginum
qd̾ coludi urbem cognomunant. cuiꝰ et
supͣ memini mus: ꝑ culpam incu¬

Expanded text:
cidam ego mentem, filioli, erga omnes Dei famucidam ego mentem, filioli, erga omnes Dei famulos gero. » Sicque se caelesti muniens viatico, vitae alterius ingressui paravit; et interrogavit, quam prope esset hora qua fratres ad dicendas Domino laudes nocturnas excitari deberent. Respondebant, « Non longe est. » At ille: « Bene ergo, exspectemus horam illam. » Et signans se signo sanctae crucis, reclinavit caput ad cervical, modicumque obdormiens, ita cum silentio vitam finivit. Sicque factum est ut quomodo simplici ac pura mente tranquillaque devotione Domino servierat, ita etiam tranquilla morte  Al., mente mundum relinquens ad ejus visionem veniret, illaque lingua quae tot salutaria verba in laudem Conditoris composuesignando sese, et spiritum suum in manus ejus commendando clauderet: qui etiam praescius sui obitus exstitisse, ex his quae narravimus, videtur.IX monasterium virginum quod Coludi urbem cognominant, cujus et supra meminimus, per culpam incu
Abbreviated transcription (Latin):
ut & loqui eo temꝑe poss & ingredi. Erat
& qui ꝓpe morituri ẽẽ uidebantur induci
solebant. Rogauit gͦ ministrum suũ ues¬
ꝑe incumbente nocꝰte qua de sclo̾ erat exi¬
curus: in ea sibi locum quiescendi pͣꝑare.
Qui miratꝰ cur hoc rogaret: qui nequaꝙͣ
ad huc moriturꝰ eẽ uidebat᷑. fecit tam̃ quod
dixerat: Cumq ibidem positi uicissim aliqͣ
gaudente animo una cum eis qui ibidẽ ante
in erant locarentur ac iocarentur: etiam me¬
die noctistem pꝰ eẽt transcessum: intterroga¬
Quid opꝰ ẽ eucharistia: neq enĩ mori adhuc
habes: qui tam hilarit̃ nobiscum uelut sospes
loqueris. Rursus ille. Et tam̃ ait: offerte mͥ
eucharistam. Qua accepta in manu: int̾ro¬
gauit si om̃s placidum erga se animum et
sine querela controu̾sie acranchoris hrent
Respondebant om̃s placidissimã se mentem
ad illũ et ab onii ira remotam hr̃e: eumq
uicissim rogabant placidam erga ipsos

Expanded text:
ut et loqui toto eo tempore posset et ingredi. Erat ut et loqui toto eo tempore posset et ingredi. Erat et qui prope morituri esse videbantur, induci solebant. Rogavit ergo ministrum suum vespere incumbente, nocte qua de saeculo erat exiturus, ut in ea sibi locum quiescendi praepararet: qui miratus cur hoc rogaret, qui nequaquam adhuc moriturus esse videbatur, fecit tamen quod dixerat. Cumque ibidem positi vicissim aliqua gaudente animo, una cum eis qui ibidem ante inerant, loquerentur ac jocarentur, et jam mediae noctis tempus esset transcensum, interroga« Quid opus est Eucharistia? neque enim mori adhuc habes qui tam hilariter nobiscum velut sospes loqueris. » Rursus ille: « Et tamen, ait, afferte mihi Eucharistiam. » Qua accepta in manu, interrogavit, si omnes placidum erga se animum, et sine querela controversiae ac rancoris haberent. Respondebant omnes placidissimam se mentem ad illum, et ab omni ira remotam habere: eumque vicissim rogabant  Al. add. an placidam erga ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
em sacrȩ historiȩ doceri. At ipsecuncta quȩ
audiendo discere poterat rememorando
secum. & quasi mundum animai rumi¬
nando. in carmen dulcilsimum conuer¬
cebat: suauiusq resonando doctores suos
uicissim auditores sui faciebat. Canebat
aut̃ de creatione mundi &e origine huma-¬
ni generis & tota genesis historia de egres
missionis: de aliis plurimis sacre script᷑e
Item de terrore futuri iuditii & horrore pe¬
ne gehennalis ac cdulcecline regni celestis:
multa carmina faciebat. S & alia ꝑ plu¬
ra de beneficiis &e iuditiis diuinis in quib
cunctos homines ab amore scelerum abs¬
trahere. ad dilectionem uͦ & sollerciam bone
actionis excitare curabat. Prat enim uir
multum religiosus ce regularibꝰ discipli¬
nis humilit̾ subditꝰ. adu̾sum uͦ illos qui
alit̾ facere uolebant. Celo magni fer uors
accensus. Unde et pulchro uitam suam si¬
ne conclusit. Nam ꝓpinquante hora sui

Expanded text:
em sacrae historiae doceri. At ipse cuncta quae em sacrae historiae doceri. At ipse cuncta quae audiendo discere poterat, rememorando secum et quasi mundum animal, ruminando, in carmen dulcissimum convertebat; suaviusque resonando, doctores suos vicissim auditores sui  Al., suos faciebat. Canebat autem de creatione mundi, et origine humani generis, et tota Genesis historia, de egressromissionis, de aliis plurimis sacrae Scripturae Item de terrore futuri judicii, et horrore poenae gehennalis, ac dulcedine regni caelestis multa carmina faciebat; sed et alia perplura de beneficiis et judiciis divinis, in quibus cunctis homines ab amore scelerum abstrahere, ad dilectionem vero et sollertiam bonae actionis excitare curabat. Erat enim vir multum religiosus, et regularibus disciplinis humiliter subditus; adversum vero illos qui aliter facere volebant, zelo magni fervoris accensus: unde et pulchro vitam suam fine conclusit. Nam propinquante hora sui