comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuptie sunt alie prius̃ facte ñ offedẽ¬
tes legẽ.: filii m̃oriantur. tres quidem pa¬
rtes herecditatis undiq ĩ eulpabilibx um
oxiis reũqui filiis .nisi aliquid offendant
is iniuriam̃ quid̾ passis. in noxus tñ re¬
linquere liceat: ip̃is inculpabilisb ꝑõia
aliã curta patr̃e uisis. scł p̃ excepta expat̃¬
na subaquarta parte. quã fiscodari pcepͭiõr
mue. dote quippe p̃credenti mulieri tanda.

Expanded text:
nuptiae sint aliae prius factae et non offendentes legem, et filii inde oriantur, tres quidem partes hereditatis undique inculpabilibus et innoxiis relinqui filiis, nisi aliquid offendant is iniuriam quidem passis, innoxiis tamen relinquere liceat, et ipsis inculpabilibus per alia omnia circa patrem visis; scilicet praeexcepta ex paterna substantia quarta parte, quam fisco dari praecepimus mus: dote quippe praecedenti mulieri danda.
Abbreviated transcription (Latin):
stantia. ⁊ mulier dote.⁊ sub p̃dicta fiat pena.
talesq filii nicħ ex paĩna sub̾a habebũt.n
mat̃na tote. S siquit fum̃t exprioribmi
ptiis innoxiis filii ei pereati illi res accipi¬
unt. p̾lus quartã quippe partẽ q̃ ad fiscũ
defertur. sue potestatis effecti mꝯ parte
patr̃e alentesꝯ aliã ei p̃bentes suffitientẽ
priorib inculpabilib nuptiis hec agenti
ꝓcreati. tũc teocius sube eius dnerit fiscus

Expanded text:
iat poena; talesque filii nihil ex paterna substantia habebunt neque materna dote. Sed si quidem fuerint ex prioribus nuptiis innoxiis filii ei procreati, illi res accipiunt post quartam quippe partem, quae ad fiscum defertur, suae potestatis effecti et patrem alentes et aliam ei praebentes sufficientem prioribus inculpabilibus nuptiis haec agenti procreati, tunc totius eius
Abbreviated transcription (Latin):
bmittumis. s siq̃ inoeste facte sũt nuptit.
tusĩt. Si ũo hec nr̃a lex ĩruerãt aliquẽ pꝰ
tales nupͣtias. licentiã ille hãt exquoõib
insinuata ẽ. int duos ãnos sie sibi copula¬
tam dimittere ꝯiuge. ñ reuersurã ultius
bus satis faciat. sola quarta eus sube pã¬
te at fiscum ceferentuam at filioequam¬

Expanded text:
bmittimus. Sed si quae incestae factae sunt nuptiae, bmittimus. Sed si quae incestae factae sunt nuptiae, tu sint; si vero haec nostra lex invenerit aliquem post tales nuptias, licentiam ille habeat, ex quo omnibus insinuata est, intra duos annos sic sibi copulatam dimittere coniugem, non reversuram ulterius bus satisfaciat, sola quarta eius substantiae parte ad fiscum deferenda, et ad filio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatorib legos ꝑ ñ fecte habere ui¬
dicauimus q̃eos quide qui in ce¬
stis copulantur nuptiis. ĩ punitos
siñt. exeis aũt ꝓcedentem sobolẽ uti¬
ꝙ inculpabilem existentem priuant
rebus patris. ut necessitas sit cos qui¬
dem qui poccant sine reatu cẽ. cosaũ.
p̃tiassiquid̃ ñ habiũt filios expriori¬
d legitimis inculpabilib sͥ ẽc̃tis nup¬
mulaũt ⁊ ea q̃ noĩe cot̾is tutas̃ ei in null¬
o potiri. s oĩa errario assignãt eo ꝙ dumu
lum s : cingli priuato⁊ exilulmꝰ suuł fiũt.¬
e iũuẽ.⁊ int̾ naturam sccõtinere.ñ. ũt de¬
lectaĩ zmare ultra t̃minũ.⁊ t̃ditis anobis
⁊̃ anatura his legib repugnare : muliere
quoꝙ silegem scien̾s hanc quid̾ nẽglexĩt.
ĩ cestis aũt semipam tradident nuptiis sub
ĩ culpabilib filios eẽ ei aut neptes forteã ultiꝰ
peccantes sub hac lege ñ subdi. ꝙ uͦ iam
tñsactume noc oĩo relinquimus ĩnoxi¬
um nec oĩb moĩs subae̾ba in dignatiõe sy¬

Expanded text:
atoribus leges non perfecte habere iudicamus, quae eos quidem qui incestis copulantur nuptiis impunitos sinunt, ex eis autem procedentem sobolem utique inculpabilem existentem privant rebus patris: ut necessitas sit eos quidem qui peccant sine reatu esse, eos autptias, siquidem non habuit filios ex prioribus legitimis et inculpabilibus sibi m et eis, que nomine dotis data sunt ei, in nullo potiri, sed omnia errario assignari, eo quod dlum sed et singuli privatio et exilium. Et sie et intra naturam se continere, non autem delectari et amare ultra terminum et traditas nobis a natura etiam et legibus repugnare. Mulier quoque si legem sciens hanc quidem neglexerit, incestis quidem semetipsam tradiderit nuptiis, sub inculpabilibus filios esse ei, aut nepotes forte aut ulterius, m nihil peccantes sub hac lege non subdi. Quod vero iam transactum est, nec omnino relinquimus innoxium nec omnibus modis sub acerba indignatione su
Abbreviated transcription (Latin):
mpͣr. arcħ. n Mullus descoia agenti¬
um inreb deceiero locum mortui cone¬
tur inadere syis quiordine stipendi
m ilaboꝵ mm̃is ad gradum iuitie
sequebair: statm auꝵ ulum fata fu¬
bduxiñt ineiur pͥmia ꝑcipienda fuc¬

Expanded text:
m. Nullus de schola agentum in rebus de cetero locum mortui conetur invadere, sed is, qui ordine stipendiorum et laborum merito ad gradum militiae sequebatur, statim atque illum fata subduxerint, in eius praemia pe
Abbreviated transcription (Latin):
¶erte quidem sunt dispoi¬
tiones ñ. nois ouas super adurtoruy
quaꝵ p̾mã qudem ad supplicationem
eoꝵde ad iutoꝵ emissansim eoꝵ quierat
illo ipͣr. quop̃ces nobis obtulerunt: ne¬

Expanded text:
ertae quidem sunt dispositiones nostri numinis, quas super adiutoribuQuarum prima quidem ad supplicationem eorundem adiutorum emissa numero eorum, qui erant illo tempore, quo preces nobis obtulerunt, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Irper hec capitulo decetos cessante. Nł¬
liq danda uicentia eoꝵdẽ aduuoꝵ p̃ter¬
quam si ad memoratos giluis ascendit᷑ a¬
liumꝓse. Modem ad iuiorior exquocũq
rint ꝓhiberi.  postunus multomag̾
pͥorib manemib alos introdui uetaoꝰ.

Expanded text:
super hoc capitulo de cetero cessante: nulli danda licentia eorundem adiutorum, praeterquam si ad memoratos gradus adscenderit, alium pro se isdem adiutoribus ex quocumque rint, prohiberi disposuimus, multo magis prioribus manentibus alios introduci vetamus:
Abbreviated transcription (Latin):
suse excusatur atuida. ¶ Item maior se¬
ptuaginta annis atutela uelcura se porest
olim quiden excusabantur. anostra antẽ
ꝯstitutione ꝓhibentur adtutelam uelcu¬
ram aspirare. adeo utnec excus atione
opus fiat. Quaꝯstitutione cauetur. ut
nec pupillus ad legitimam tutelamuo¬
cetur. nec adultus. quia cumerat incuu¬
le eos quialieno auxilio inreo suis ao¬
ministrantis egere noscuntur. ⁊ suba¬
liis reguntur. alioꝵ tutelam uelcuram
fubire. Idem ⁊ mmmilite obẜuandumẽ.
ut nec uolens ad tutele honus admittat᷑. E
Item iome gramatici. trecthores. ⁊ medi¬
ci. ⁊ quimpatna sua id exercent: ⁊ intra

Expanded text:
st, excusatur a tutela. Item maior sest, excusatur a tutela. Item maior septuaginta annis a tutela vel cura se potest olim quidem excusabantur: a nostra autem constitutione prohibentur ad tutelam vel curam aspirare, adeo ut nec excusatione opus fiat. qua constitutione cavetur, ut nec pupillus ad legitimam tutelam vocetur nec adultus: cum erat incivile, eos qui alieno auxilio in rebus suis administrandis egere noscuntur et sub aliis reguntur, aliorum tutelam vel curam subire. Idem et in milite observandum est, ut nec volens ad tutelae munus admittatur. Item Romae grammatici rhetores et medici et qui in patria sua id exercent et intra
Abbreviated transcription (Latin):
nonas tutelas uocati ¶ Etomipotesta¬
tem aliquam habent. excusare se poffũt.
ut diuus martus rescͥpnit. s ⁊ ceptam tu-¬
telam deserere nonpossunt ¶Item ꝑꝑ
litem. quamcumpupillo uel adulto tutor
uelcurator habent. excusare se nemo poe¬
test. nisi forte degiñb bonis. nel dehẽtita¬
te ꝯtrou̾sia sit. ¶ Item tria honera tutele ł
quamdiuadmmstrantur. ut tñ piurium
ꝑꝑ quam nec hus quitẽ negotus intertẽ po¬
test: excũsanolocum ht. ¶ Similiter ey.
ficere. ¶Item siꝓpter imnmicitias aliqõ
testam̃to tutorem pater declerit. Noc ip̃m
p̾stat ei excusationem. Sicat ꝑcontraniũ
nexcusantur. qui se tutelam parri pupillo¬
R administraturos promis erunt: Non eẽ
aut admittendamexcus anonem eius ꝗ
hoc solo utitur. quodignonis patipup¬
pilloꝵ at. diui fratres rescͥpsenint.
Inumicitie quas quis cumparre pupillo¬
ꝵuel adultoꝵ ex̃cuit: sicapiles fuetit
nec retonciliatio inferuenit: aitela nelcura
solent excusare. ¶ Item isqui staius ꝯnoũ¬

Expanded text:
novas tutelas vocati. Et qui potestatem aliquam habent, excusare se possunt, ut divus Marcus rescripsit, sed coeptam tutelam deserere non possunt. Item propter litem, quam cum pupillo vel adulto tutor vel curator habet, excusare se nemo potest: nisi forte de omnibus bonis vel hereditate controversia sit. Item tria onera tutelae nquamdiu administrantur: ut tamen plurium  quam nec suis quidem negotiis interesse potest, excusatio locum habet. Similiter eum ficere. Item si propter inimicitiam aliquem testamento tutorem pater dederit, hoc ipsum praestat ei excusationem: sicut per contrarium non excusantur qui se tutelam patri pupillorum administraturos promiserunt. Non esse autem admittendam excusationem eius, qui hoc solo utitur, quod ignotus patri pupillorum sit, divi fratres rescripserunt. Inimicitiae, quas quis cum patre pupillorum vel adultorum exercuit, si capitales fuerunt nec reconciliatio intervenit, a tutela solent excusare. Item si quis status controver
Abbreviated transcription (Latin):
mimus ẽẽ. S ad optu uberi non ꝓsunt.
Inadoptionem antem dati naturali patris
ꝓsunt. Itemnepotes exfilioꝓsunt. ut in
hu enim. quiꝓre publca ceciderunt. ins
ꝓpetuunt per gloriam unẽ ĩtelligunt᷑.
Itemdiuus marcus insem̃strib rescͥpsit.
eum quires fisciad ministrat. atntela uel.
cura. quamdiu aministrat. excusarposse.
Item quirei puplice causa absunt. atntela
⁊ cura excusantur. S sifuerunt tuitores uel
cã absũt. Et̃ interea curator loco eoꝵ dat᷑.¬

Expanded text:
munus esse. sed adoptivi liberi non prosunt, munus esse. sed adoptivi liberi non prosunt, in adoptionem autem dati naturali patri prosunt. item nepotes ex filio prosunt, ut in hi enim, quia pro re publica ceciderunt, in perpetuum per gloriam vivere intelleguntur. Item divus Marcus in semestribus rescripsit eum, qui res fisci administrat, a tutela vel cura quamdiu administrat excusari posse. Item qui rei publicae causa absunt, a tutela et cura excusantur. sed et si fuerunt tutores vel causa absunt, et interea curator loco eorum dat
Abbreviated transcription (Latin):
est auten ĩolumi tutores uel ruratdres pr¬
pillis. ⁊ adulus cet̾sq ꝑsonis exaministrati¬
one teneri. f ⁊̃ ineos quisatisdationes acci¬
piunt. subsidiariam actionem eẽ. queul:¬
timum eis p̾sidium possit afferre. Subsidi¬
ara ant actio datur ineos. quinel omimo
atutorib uelcuratorib satudari ñcurauer̃
ant ñidonee paffieent caneri. Queactio ꝗd̃
tam ex pnidentium responsis quam ex ꝯsti
ut nisi caueant tindres uel curatores pigno:¬
rib captis coherceantur. ¶ Neq antem p̃¬
fectus urbis. neq p̃tor. neq p̾ses ꝓuintie.
neq quis auus. cuitutores ius dandi ẽ. h
ac actione tenebitur. shii tantum moteꝗ
satisclanonem exigere solent. Deexcusatio
ratores uarus excausis. Plerumq a curato
autem ꝓpdt uberos. siue inpotestates. rũ.
siue emancipati. Siem̃m nes uberos super¬
stites rome quis habeat. ł mitaua quat¬
tuor. ł iprancus quinq auitela uel cura
possunt excusari. exempio cei̾dꝵ muneꝵ¬

Expanded text:
n solum tutores vel curatores pupillis et adultis ceterisque personis ex administratione teneri, sed etiam in eos qui satisdationem accipiunt subsidiariam actionem esse, quae ultimum eis praesidium possit afferre. subsidiaria autem actio datur in eos qui vel omnino a tutoribus vel curatoribus satisdari non curaverint aut non idonee passi essent caveri. quae quidem tam ex prudentium responsis quam ex constut, nisi caveant tutores vel curatores, pignoribus captis coerceantur. Neque autem praefectus urbis neque praetor neque praeses provinciae neque quis alius cui tutores dandi ius est, hac actione tenebitur, sed hi tantummodo qui satisdationem exigere solent. TIT. 25 DE Eratores variis ex causis: plerumque autem propter liberos, sive in potestate sint sive emancipati. si enim tres liberos quis superstites Romae habeat vel in Italia quattuor vel in provinciis quinque, a tutela vel cura possunt excusari exemplo ceterorum mune
Abbreviated transcription (Latin):
tis actiꝑe. ansans clares Quod finemo eoꝵ
satis offerat. si quidem ascͥium fiĩt ate¬
statore quis gerat.: ille gerere debet. Qd
gtͣ. ipse gerere deret. ut eclicto p̾tons ca¬
Idem. ⁊mnplurib exm quisinone daus pro¬
bandunte.i. ut maior pars eugere poffit

Expanded text:
tis accipere an satis dare. quodsi nemo eorum satis offerat si quidem adscriptum fuerit a testatore, quis gerat, ille gerere debet: quogerit, ipse gerere debet, ut edicto praetoris caidem et in pluribus ex inquisitione datis probandum est, id est ut maior pars eligere possi
Abbreviated transcription (Latin):
lenter gessisse tuetant fiuoꝵ uernepotum
pumendus. ¶ Nouissime sciendumẽ
cos quifrautulenter tutelam uelcuram ad¬
ministiant: etiam sisatis offerant: remo¬
uendisunt atutela. quia satislatio ꝓposiuo
tutoris malmolum ñ mutat: s dintius cras¬
sandi inre famiuari facultatem p̃stat. Su¬
spectum enim eum putantus. quimori
talis est. ut suspectus sit. ¶ Enanuero tutor̃
łcurator quamuis pauper est. fidelis tm̃ ⁊
diligens ñ remouendus ẽ quasi fuspẽtius.
diuisiorie..¬

Expanded text:
lenter gessisse tutelam filiorum vel nepotumlenter gessisse tutelam filiorum vel nepotumpuniendus. Novissime sciendum est eos, qui frandulenter tutelam vel curam administrant, etiamsi satis offerent, removendos a tutela, quia satisdatio propositum tutoris malevolum non mutat, sed diutius grassandi in re familiari facultatem praestat. Suspectum enim eum putamus, qui moribus talis est, ut suspectus sit: enimvero tutor vel curator, quamvis pauper est, fidelis tamen et diligens, removendus non est quasi suspectus. DIVISIO
Abbreviated transcription (Latin):
necessariorum suspectos possunt arguere.
uta duius seuenus ⁊ antoninꝰ rescͥps erunt.
Suspectus aut ẽ quinonex fide tutelam ge¬
rit. licet solendoẽ. Ut uillantis quoꝙ sc̃psit
s⁊ ante quam incipiat gerere tutelãm tu¬
tor. posse eum quasi sus pect̾um remouẽi.
idem inlianus scupsit: ⁊ segimoum eunt
ꝯstitutumẽ. ¶ Suspectus aut remotus. si
quidem obdolumi. famõsus ẽ. siob cubpã.
noneque. ¶ Siquis aut napecius postu¬
latur. quo ad cognitio finiatur. mĩtlicitur
ei administrato. ut papimano uisum est.
S⁊ sisuspecti cognitio fuscepta fũt. postea¬
q tutor uelcurator decessit. extinguitur
cognitio suspecti. ¶ Si quis tutor copiam
sui ñfauat. ut alimta pupillo decernant̃.
cauetur epistola diuoꝵ seueri ⁊ antoni¬
ni. ut inpossessionem bonoꝵ eius pupil¬
ñpstat alim̃ta.s ⁊ siquis p̾sens negat ꝓpdter
fectim̃ urbis pimendum placuit. ficcit
ille remittitur quidata pecuna mĩnsfiuor
tutele recdemit. ¶ libertus quoq fiftauor¬

Expanded text:
necessariorum suspectos possunt arguere: et ita divi Severus et Antoninus rescripserunt. Suspectus est autem, et qui non ex fide tutelam gerit, licet solvendo est, ut Iulianus quoque scripsit. sed et antequam incipiat gerere tutelam tutor, posse eum quasi suspectum removeri, idem Iulianus scripsit, et secundum eum constitutum est. Suspectus autem remotus, si quidem ob dolum, famosus est: si ob culpam, non aeque. Si quis autem suspectus postulatur, quoad cognitio finiatur, interdicitur ei administratio, ut Papiniano visum est. Sed si suspecti cognitio suscepta fuerit posteaque tutor vel curator decesserit, extinguitur cognitio suspecti. Si quis tutor copiam sui non faciat, ut alimenta pupillo decernantur, cavetur epistula divorum Severi et Antonini, ut in possessionem bonorum eius pupilnon praestat alimenta. Sed si quis praesens negat propter fectum urbis puniendum placuit, sicut ille remittitur, qui data pecunia ministerium tutelae redemit. Libertus quoque, si fraudu
Abbreviated transcription (Latin):
siue alt̾ius gñis tutores. Quare ⁊ silegnimys
ẽ tutor. accusari potit᷑. Quid sipatronus.
Adhuc idem erit dicendum. dum modo
meminenmus famȩ patroni parcendu
lĩcet ut suspectus remotus fue̾nt ¶ Conse¬
quens ẽ ut uideamus qui poffunt suspectos
postulare. Et sciendum ẽ quasi pubucam i¬
ee hanc actionem: hoc e om̃ib patere. ꝗri
immo: tmulieres admituntur exrescp¬
pietatis necessitudine ducte adhoc ꝓceclũt
ut puta mat: Nurtrix quoq ⁊ auia possut̃.

Expanded text:
sive alterius generis tutores. quare et si legitimus sive alterius generis tutores. quare et si legitimus sit tutor, accusari poterit. quid si patronus? adhuc idem erit dicendum: dummodo meminerimus, famae patroni parcendum, licet ut suspectus remotus fuerit. Consequens est, ut videamus, qui possint suspectos postulare. et sciendum est, quasi publicam esse hanc actionem, hoc est omnibus patere. quin immo et mulieres admittuntur ex rescrippietatis necessitudine ductae ad hoc procedunt, ut puta mat
Abbreviated transcription (Latin):
numerum sunt atute la uel cura hñt
llasationem. ¶ Quiautem se uult ex¬
cusare. siplures het eccũsationes: ⁊ dequi¬
busdam nonꝓbanit: aliis ut inira tempo¬
nuos ex quo cognouerunt: excusare se de¬
bent. cuiuscumq gnis funt .i. qualitertũq
tut fuñt tutores. suntra centesimum la¬
pidem funt abeoioco ubitutores dansunt.
Siuero ultra centesimum habitant. dinu
umiñsum patmomum datus eẽ c̃clitur
Quitutelam aucui gessit mmintus curatõ
ut quaitis pater quitestam̃to tutorem de¬
derit. adiecerit se eundem curatorem dare.
tĩ muitum eum curam suscipere non co¬
gendum dun seuerus ⁊ antoninus rescͥps¬
unt ¶dem rescͥpsuñt manitum uxori sue cu¬
ratorem ex̃cusare datum sȩ posse. licet se
ĩuideat. ¶Siquis ante falsis allegationi¬
b excuisationem tutele meruit nonẽ libã
est aut uis remouendi suspectos tucores. ro¬
suspeito cognoscere. Numc udeamus quisui¬
spectifieri postant. E t quiden⁊ om̃s tutores

Expanded text:
numerum sunt, a tutela vel cura habent vacationem. Qui autem se vult excusare, si plures habeat excusationes et de quibusdam non probaverit, aliis uti intra temponuos, ex quo cognoverunt, excusare se debent cuiuscumque generis sunt, id est qualitercumque dati fuerint tutores, si intra centesimum lapidem sunt ab eo loco ubi tutores dati sunt: si vero ultra centesimum habitant, dinumuniversum patrimonium datus esse creditur. Qui tutelam alicuius gessit, invitus curator ut, licet pater qui testamento tutorem dederit adiecit, se eundem curatorem dare, tamen invitum eum curam suscipere non cogendum, divi Severus et Antoninus rescripserunt. Idem rescripserunt maritum uxori suae curatorem datum excusare se posse, licet se immisceat. Si quis autem falsis allegationibus excusationem tutelae meruit, non est libest autem ius removendi suspectos tutores Rosuspecto cognoscere: nunc videamus, qui suspecti fieri possunt. et quidem omnes tutores
Abbreviated transcription (Latin):
sexns ueretundiam ẽgrecdlientem: s pietate
ꝓducta non ꝯtinere inuiriam pupilloꝵ: a
ammitit eam ad accusationem. ¶ Impũ¬
beres nponfunt tutores fuos suspectos postula¬
re. Puberes aut suos curatores exconcilio

Expanded text:
sexus verecundiam egredientem sed pietate productam, non continere iniuriam pupillorum, admittit eam ad accusationem. Impuberes non possunt tutores suos suspectos postulare: puberes autem curatores suos ex consilio
Abbreviated transcription (Latin):
sixa stabilisq tue sublimitatis tuȩ dis¬
fructum succefsores ab itestato uel exte¬
stam̃to ueniemes uncrum dispensent. ⁊
ita ut om̃ib int̃cet̾os suꝑstites potiantur
solatus: tanqua sinm. quie hec eadem
di suꝑanerat. sibim⁊ nendicasset. qua
decausa locum ⁊̃ enisdẽ successoꝵ intiui-¬
tu uacare ꝯueniet emo aũt sine diuia¬
li ꝓbatoria: quancodices insacronroscͥ¬
nio memone positidebeat̃ inseñdam ac¬
cipere milit̾arib euisdẽ deuotissime sco¬
le stĩpendis łpͥuilegiis potiatur.
d. añg.e Exeo. quo pͥmum ducẽna.¬
rioꝵ uel centenarioꝵ gradum inscola a¬
gentiũ mreb militantes merum̃t. de¬
stituat᷑. insacratissĩma uideł aitate ꝯ¬
stituti alt̾is uidicis cuius uba aucorita¬
te pulsari. ł malio quoub ⁊ examine. p̃¬
t quam iurimagnifici magistri offitioꝵ
⁊ cu forsitan ip̃e ꝯcessit᷑ accionib sins qs¬
q adu̾̃sarii responoere. Quod multo ma¬
gis incriminalib cãis ob ẜuari dec̾nimꝰ.

Expanded text:
 illa quoque fixa stabilisque tuae sublimitatis disfructum successores ab intestato vel ex testamento venientes luctui dispenset, et ita omnibus inter ceteros superstites potiantur solaciis, tamquam si vivus, qui haec eadem diu speraverat, sibimet vindicasset: qua de causa locum etiam eius successorum intuitu vacare conveniet. Nemo autem sine divali probatoria, quam codices in sacro nostro scrinio memoriae positi debeant inserendam accipere, militaribus eiusdem devotissimae scholae stipendiis vel privilegiis potiatur. Leo . Ex eo, quo primum ducenae vel centenariorum gradum in schola agentum in rebus militantes meruerint, desinant in sacratissima videlicet civitate constituti alterius iudicis cuiuslibet auctoritate pulsari, vel in alio quolibet examine praeterquam viri magnifici magistri officiorum et cui forsitan ipse concesserit actionibus sui quisque adversarii respondere. Quod multo magis in criminalibus causis observari decernimus:
Abbreviated transcription (Latin):
ponat no ut quẽ innocentem
ledat s ut sea p̾done defendat.
Nemo recia sua aut laqueos
apros lupos capiendos. Ad pa¬
lacium comitis millus miles
ducat arma nisi rogatus amili
ti antiquadam pnẽtur sma. Qi¬
cumq aduocaciam suam isł alind
tractau̾it ⁊ adomino suo ad mo¬
nitus fu̾it ⁊ nõ resipu̾it. ⁊ in suaꝑ
seuerans insolercia ordine udi¬
ciario tam aduocatia ꝙͣ bñfitio
exutus fu̾it si pꝰmodum ausu te
minus scopis ⁊ forfite ex corietur
⁊ tondantur Si ministeriales
alicꝰ dñi int̾ se guertam hu̾int co¬
mes sine udex incuiꝰ regione
eã fecint. leges ⁊ iudicia ex inde

Expanded text:
ponat, ne umquam ledat innocentem, sed ut a predone se defendat. 14. Nemo retia sua seu laqueos apros vel lupos capiendos. 15. Ad palatium comitis nullus miles arma ducat nisi rogatus a comite. ti antiqua damnentur scumque advocatiam suam vel aliquod taverit et a domino suo admonitus fuerit nec resipuerit et in sua perseverans insolentia ordine iudiciario tam advocatia quam beneficio exutus fuerit. Si postmodum ausu temminus, scopis et forcipe excorietur et tundatur. 19. Si ministeriales alicuius domini inter se guerram habuerint, comes sive iudex, in cuius regimine eam fecerint, leges et iudicia exinde
Abbreviated transcription (Latin):
siue maldros uendidisse cõuic¬
tus fu̾it. Si quis rusticus ar¬
ma uł lancea portau̾it uł gla¬
dium uder ĩcuꝰ potestate re¬
ptus fu̾it uł arma tollat uł. xx.¬

Expanded text:
s altius vendidisse convictus fuerit. 12. Si quis rusticus arma vel lanceam portaverit vel gladium, iudex, in cuius potestate repertus fuerit, vel arma tollat vel vig
Abbreviated transcription (Latin):
ducat. Quod si desua diffisꝰ fuit
innocentia ⁊̃ ante iudicis conspec
tum uenire formidau̾it. si mansio¬
nem in castro hẽat. dñs eius oĩa¬
bona mobilia subiuram̃to iudicis
representet ⁊ eum deceto in domo
sua tanꝙͣ̃ ꝓseriptum nõ recipiat.
Si uero mansionem in castro suo¬
nõ hũit dñs eius se cure eum ad¬
duce̾ faciat ac post modum nidex
cum populo eum tamꝙͣ pacis mo¬
latorem ꝑ se qui nõdesistat. Siduo t¬
homines ꝓ uno bñficio contẽdant
⁊ unus suꝑeo debũficio inuestito¬
rem producit illus testimonu
cum innestitorem donũ inuesti

Expanded text:
ducat. Quodsi de sua diffisus fuerit innocentia et ante conspec tum iudicis venire formidaverit, si mansionem in castro habet, dominus eius omnia mobilia sua sub sacramento iudici representet et eum de cetero in domo sua tamquam proscriptum non recipiat. Si vero mansionem in Castro non habuerit, dominus eius secure eum adducere faciat. Ac postmodum iudex cum populo eum tamquam pacis violatorem persequi non desistat. 8. Si duo homines pro uno beneficio contendunt et unus super eodem beneficio investitorem producit, illius testimonium, cum investitor donum investi
Abbreviated transcription (Latin):
uisticie strictus ꝑsequatur. Si
crines eius aut barbam ex pilait
.I. libras ei eiu iniuria illata esse
ci .rxr. libras psoluat. Siuero
lus ꝙ male tractau̾it. u. libras
ꝓ tali ex cessu psoluat ⁊ midici .x.
Qui cumq iudici ꝓ suo excessu
.xx. lib. inuadiau̾it predium suũ
septimanas inuadiatam pecimia
psoluant. Sinautẽ comes eadeni
he̾ditatem regie potestati consignet
ꝓclamatori ⁊ dampnũ restituat.¬
⁊ predium arege bũficiali iure op¬
tineat. Si clicus de pate uiolata
tus fu̾it aut pacis molatorem in
contubino suo hu̾it ⁊ de hus inp̃¬
sencia sui ep̃i efficienti testimoio
conuctus fu̾it comiti in cuuꝰ cõ¬

Expanded text:
ustitie strictius consequatur. 4. Si erit vel crines eius aut barbam expilaverit, decem libras ei, cui iniuria illata esse ci viginti libras persolvat. Si vero liisque male tractaverit, V libras pro tali excessu persolvat. 5. Quicumque iudici suo pro excessu viginti libras invadiaverit, predium suum septimanas invadiatam pecuniam sol vant. Si autem comes eandem hereditatem regie potestati consignet, proclamatori etiam damnum restituat et predium a rege beneficiali iure obtineat. 6. Si clericus de pace violata it aut pacis violatorem in contubernio suo habuerit et de his in presentia sui episcopi sufficiente testimonio convictus fuerit, comiti, in cuius co
Abbreviated transcription (Latin):
lum comitte̾ uoliit facultas pu¬
guandi ei nõ concedatur. nisi pro¬
bare possit ꝙ antiquitus ip̃e cum
parentib suis natõne legittimꝰ
miles eristat. Post natale sõe
marie unusquisq comes .uii.
bom testimonii uiros sͥ eligat
dis sagacit̾ disponat. ⁊ qnto pretȯ
sit uendenda utilit̾ ꝓuideat. qͥcũq
uero contra de liberatõnẽ ip̃iꝰ in fra

Expanded text:
lum committere voluerit, facultas pulum committere voluerit, facultas pugnandi ei non concedatur, nisi probare pos sit, quod antiquitus ipse cum parentibus suis natione legitimus miles existat. 11. Post natale sancte Marie unusquisque comes septem bonitestim onii viros sibi eligat cia sagaciter disponsit vendenda, utiliter provideat. Quicumque vero contra deliberationem ipsius infra
Abbreviated transcription (Latin):
recipiat. sudem probare potuerit
ydoneis testibus ꝙ absq rapina
hoc idem bñficium hũit remota cõ¬
trou̾fie materia illud optineat.
Quodsi derapina p̾sente iudioe cõ¬
uictus fu̾it. rapinam dupliciter
soluat. bñficio nõ carea nisi iusticia
⁊ iuditõ dictante illud inposteru
requirat. Sitres uł plures cõ¬
tendunt de eodem bñficõ ꝓducente
utriq diuersos iuuestitores iudex
in cuiꝰ presentia cã uentilatur aduobꝰ
requirat boni testimonii hominib
in prouintia eorundem litigatoru
cõmorantib ꝑ sacramentum qd̾
nrauerint quis illorum absque
rapina eius bñficii possõ extit̾it
⁊ cognita erip̃oꝵ testimonio rei m¬
at. isi udicio ⁊ iusticia dictãte alt̾
de manusua illum eripiat. Siruᷤ¬
ticus militem deuiolata paçe pul¬
litari semiles expurgabit. Si
bus unũ rusticus eligat an diuino
an humano iudicio innocenciam
suam hostendat. añ .uii. testibus
iuolata aũ aliqua capitali ẽa duel¬

Expanded text:
recipiat. Et si idem probare poterit idoneis testibus, quod absque rapina hoc idem beneficium habuit, remota controversie materia illud obtineat. Quodsi de rapina presente iudice convictus fuerit, rapinam dupliciter solvat, beneficio vero careat, nisi iustitia et iudicio dictante illud in posterum requirat. 9. Si tres vel plures contendunt de eodem beneficio producentes uterque diversos investitores, iudex, in cuius presentia causa ventilatur, a duobus requirat boni testimonii hominibus in provincia eorundem litigatorum commorantibus per sacramen tum, quod iuraverint, quis illorum absque rapina eius beneficii possessor extiterit, et cognita ex ipsorum testimonio rei vat, nisi iudicio et iustitia dictante alter de manu sua illud eripiat. 10. Si rusticus militem de violata pace pularta se miles expurgabit. Si bus unum rusticus eligat : aut divino aut humano iudicio innocentiam suam ostendat, aut septem testibus violata aut aliqua capitali causa duel
Abbreviated transcription (Latin):
Quoniam diuina preordinã¬
te clemencia solium regiema¬
gestatis conscendimus dignuz
ẽ ut cuius p̃cellimꝰ mun̾e illi
oĩo pareamꝰ in oꝑatõne. Inde
ẽ ꝙ nos tam diuinas ꝙ huina¬
uas leges in suo uigore man̾e
cupientes ⁊ ecc̃as sine ec̾casticas
psonas sublimare ⁊ ab incur¬
su ⁊ abinuassione quor lib de¬
⁊ pacem diu desideratam ⁊ añ̾a

Expanded text:
Quoniam divina preordinante clementia solium regie maiestatis conscendi mus, dignum est, ut, cuius precellimus munere, illi omnino pareamus in operatione. Inde est, quod nos tam divinas quam humanas leges in suo vigore manere cupientes et ecclesias sive ecclesiasticas personas sublimare et ab incursu et ab invasione quorumlibet dee volumus et pacem diu desideratam et antea
Abbreviated transcription (Latin):
necciam ꝑ uniuersas regni p¬
tes hñdam regia auctoritate
tuditimꝰ. quałr aũt eadem pax
capitalem subeat siñam insi ꝑ
iudicis fug erit. res trꝰ mobileᷤ
auidice in populo publicẽtur ⁊
dispensẽtur. Heredes aũt si
heditatem quam ille tenebat.
recipiant tali conditõne ĩpoĩta
ut iure uirando spõdeant.q. ille
pacis molator numꝙͣ decetero
ip̃oꝵ uoluntate aut consensu ali¬
q emolumm̃tum ĩde pcipiat .q. si
bedes neglecto pͦmodum iure
rigore hereditatem ei dimiẜint.
comes eandem heditatẽ regie
ditõm assignet.⁊ aregio uire bñ¬
ficiũ recipiat. Si quis alium. ⁊

Expanded text:
sariam per universas regni partes habendam regia auctoritate indicimus. Qualiter autem eadem pax capitalem subeat senten tiam, niudicis fugerit, res eius mobiles a iudice in populo publicentur et dispensentur, heredes autem eius hereditatem, quam ille tenebat, recipiant tali condicione interposita, ut iureiurando spondeant, quod ille pacis violator numquam de cetero ipsorum voluntate aut consensu aliquod emolumentum inde percipiat. Quodsi heredes neglecto postmodum iuris vigore hereditatem ei dimiserint, comes eandem hereditatem regie ditioni assignet, et a rege iure beneficii recipiant. 3. Si quis aliu
Abbreviated transcription (Latin):
et a lapislib̾.ab at eos hiniꝰ¬
modi uĩculis. quõ futimi
ẽeut codicilli om̃iũ ho¬
nestissum aacia p̃se̾nte
uisse posse pat̾na potest¬
ateliberar ¶mĩc ãt clem̃

Expanded text:
et alapis liberabat eos huiusmodi vinculis, quomodo futuri essent codicilli omnium honestissimi dati a praesidente eos paterna potestate liberare?
Abbreviated transcription (Latin):
uicquid utilicate ⁊ or¬
natum respicitade
deducere festinamꝰ. gͥet
latone pacna potestated¬
montrat. No em lecent
pucabiuis. ut hoĩ quos
nos ĩoffõ pacium ꝓuehi¬

Expanded text:
uicquid ad utilitatem et ornatum respicit a ddeducere festinamus. Igitlatione paterna potestate demonstrat. Non enim decens putavimus, ut hos quos nos in officio patrum
Abbreviated transcription (Latin):
cum non ꝑimi uluti siquis ita
legaiut stichum suum meuor
u̾na do lego. licet ⁊enim non
tat utile ẽ legatum ⁊ ꝯueniẽt᷑
si itad mrauerit stichum ser¬
uum meum quẽ a seio emi sit¬
q abalio emptꝰ utile legatũ
ẽ si d̾fuo constat. Ionge mag̾
legato falsa cã non nocet ulu¬
ci cum ita quie dixit. cicio qui
absente me negocia mea cura
cio quia patrocimo eiꝯ capitali
crimine lib̾atꝰ siuie stichũ do
lego licet enim neq negocia
cestatoris unquã gessit ticius
n pacrocinio eius libatꝯ ẽ. leg̃¬
cum tn ualzs si condicõnalit
enunciata fu̾nit cã. aliuꝰ iuris

Expanded text:
uis ita legaverit ‘ Stichum servum meum vernam do lego ’: licet enim non tat, utile est legatum. et convenienter si ita demonstraverit ‘ Stichum servum, quem a Seio emi ’, sitque ab alio emptus, utile legatum est, si de servo constat. 3 Longe magis legato falsa causa non nocet. veluti cum ita quis dixerit: ‘ Titio, quia absente me negotia mea curav: ‘ Titio, quia patrocinio eius capitali crimine liberatus sum, Stichum do lego ’: licet enim neque negotia testatoris umquam gessit Titius neque patrocinio eius liberatus est, legatum tamen valet. sed si condicionaliter enuntiata fuerit causa, aliud iuris
Abbreviated transcription (Latin):
cea põtera t ⁊ nunc pot̾ͥ nisi ĩ u¬
cero sit enis que iure nro uxor
ee non pot. ¶Siquis in nomi¬
nomine legatarii erraint cest
ual legatumsidq in ħrdibus
ẜuatur ⁊ recce. Nomina ei sig̾cã¬
dorum hominim gr̃a reꝑta sũt

Expanded text:
tea poterat et nunc potest, nisi in utero eius sit quae iure nostra uxor esse non potest. Si quid in nominomine legatarii erraverit tesvalet legatum. idem in heredibus servatur: et recte; nomina enim significandorum hominum gratia
Abbreviated transcription (Latin):
lud tñ te uolumus nosse¬
s quia si qñ p̃cepimus
ad alias force ꝓficisci te
ꝓ ũcias. com petens est
contentum te hiis q̃
afisco largiuntur. non
gratis ex pend̾e n nr̃os

Expanded text:
lud tamen te volumus nosse quia, si quando praeceperimus ad alias forte proficisci te provincias, competens est contentum te his quae de fisco largiuntur non gratis expendere n
Abbreviated transcription (Latin):
n pat̾ͥardam neq dici¬
mus aũt et eos qui ĩ oriẽ¬
ce ecqui ĩ illirico. in sr̾ et ĩ
egypco et uicinia acq ĩ
occidente sunt deo ⁊ mabi¬
les ep̃os ab ip̃a semiore ro¬
ma usq ad oceamĩ consistẽ¬
tium scĩssimarum orto dox¬
siũ aut̃ monast̾ium uiroꝵ
aut muliex. ⁊bb̾e seu abbadrs¬
sam aut quilibet oĩo p̃sidẽ¬
tem uen̾abilib collegiis. li¬
cenciam hab̾e alienare rem
ĩmobilem aut ĩ domibus
aut ĩ ag̾s aut iortis autoĩo
restic̃ mancipium neꝙ ciui¬
iem annonam nec perspe¬
cialis pignoris occõnẽ trade
c̃dicoris ¶ alienac̃onis aũt
nom̃ gen̾aliꝰ io posuimus

Expanded text:
dicimus autem et eos qui in Oriente, et qui in Illyrico, insuper et in Aegypto, et Lycaonia, atque in Occidente sunt, Deo amabiles episcopos ab ipsa seniore Roma usque ad Oceanum consistentium sanctissimarum orthodox aut monasterii virorum vel mulierum abbam seu abbatissam, aut quemlibet omnino praesidentem venerabilibus collegiis licentiam habere alienare rem immobilem aut in domibus aut in agris aut in hortis aut omnino rusticum mancipium neque civilem annonam, nec per specialis pignoris occasionem tradere creditoribus. Alienationis autem nomen generalius ideo posuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ sepe quid̾ temy
fac̃ nõ ita eĩ quis scribit
uuuenis et robustirs ac
senex et for te trems se¬
pe au̾̃t et langor hoc f.ic
et quid̃ ħ dicimiꝰ qñ cal¬
ami et acram̃ti mut ato
similitudmis ꝑoĩa au¬
fert puritate̾ et nec ĩue¬
minꝰ de reliquo dre q̃ca
nacura gen̾ãs ĩuou̾t et

Expanded text:
tudinem saepe quidem tempus facit non enim ita quis scribit iuvenis et robustus ac senex et forte tremens, saepe autem et langor hoc facit. Et quid haec dicimus, quando calami et atramenti mutatio similitudinis per omnia aufert puritatem? et nec invenimus de reliquo dicere, quanta natura generans innovat et
Abbreviated transcription (Latin):
quo ĩuiclicus arbitram᷑
oꝑt̾e melius quã om̃s
ante nos det̾imnare et
consticũe s quis. nͥ cõuẽ¬
tus fuĩt res habere alt̾iꝰ
ferret aut documentis

Expanded text:
quoque in iudiciis arbitramur oportere melius quam omnes ante nos determinare et constituere. Si quis enim conventus fuerit res habere alteriuferet, aut documentis
Abbreviated transcription (Latin):
nos in ꝑacor constituit.
nullo uidicanciũ neq ĩ
hoc fleccendo s ĩtegͥcatẽ
legis custodiente ¶si au̾t et
reus ꝓferat lict̾as accoris.
deinde ile eas neget at
iciat. Hic quo d̾ iurrs iu¬
randi dacõe simiłr q ĩ ac¬
tore incroducatur racio
¶siu̾o. aliud condẽpnatõis
augm̃tum aut in duplũ
illud ĩ nr̃is institutis et
cligestis et conscicutõnũ¬

Expanded text:
nos imperatorum constituit, nullo iudicantium neque in hoc flectendo, sed integritatem legis custodiente. Si autem etiam reus proferat litteras actoris, deinde ille eas neget, aticiat Hic quoque de iurisiurandi datione similiter etiam in actore introducatur ratiovero aliud condemnationis augmentum aut in duplum illud in nostris Institutis et Digestis et Constitutionu
Abbreviated transcription (Latin):
tͣm lib̾is ꝑamissũ ẽ parencum
test̾m in off̾iciosum accusare.
uerum ⁊ parentibꝯ liborum.¬
¶ Sororautẽ ⁊ fr curpibꝯ per

Expanded text:
tem liberis permissum est parentum testamentum inofficiosum accusare, verum etiam parentibus liberorum. soror autem et frater turpibus per
Abbreviated transcription (Latin):
deritaurum. occasione
milicie. siue statutum
fier. uł ꝓ aliis quibdam
caĩs calib. et exp̃ssi hoc
ip̃m scribatur instrum̃¬
to ob  in hoc frat factũ ut
et casu ꝓueniente pͥor sit
solus. qui ab hoc credidit¬
et huic solo casui cede mł¬
ierẽ. neq facile credendũ.
neq ꝑcestes. s negocio
scͥpto gesto. et testiũ habẽ¬
te subscͥptiones. et ip̃o oꝑe
ꝓcedente. cunc em sr̃ om¬
nẽ huiꝰmodi uiam cãꝓce¬
dat. suspicionẽ nõ hac. et

Expanded text:
derit aurum occasione militiae sive statutum fieri vel pro aliis quibusdam talibus causis, et expressim hoc ipsum inscribatur instrumento et in hoc fiat pactum, ut casu proveniente prior sit solus qui ad hoc credidit, huic solo casui cedere mulierem, neque facile credendo neque per testes, sed negotio et scripto gesto et testium habente subscriptiones et ipso opere procedente. Tunc enim si per omnem huiusmodi viam causa procedat, suspicionem non habeat, et
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o et hinꝰ modi quedã
adiciones nob̾ facte sc̃
eo qd̃ quidam aliorũ mi¬
licant peccunis. et oportz
cos qui in has credide¬
runt causas p̃poni. sanc

Expanded text:
vero et huiusmodi quaedam aditiones nobis factae sunt, eo quod quidam aliorum militant pecuniis et oportet eos qui in has crediderunt causas praeponi, sanc
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ eciam si nullum eoꝵ
seͥpsennt he̾dem. s extra¬
neos om̃s eis ꝑ alios mo¬
dos satiffaccõne habi¬
ta ꝑcipient eas cum uos¬
q nõ sint hẽdes parẽtũ

Expanded text:
sicut etiam si nullum eorum scripserit heredem, sed extraneos omnes, eis per alios modos satisfactione habita, percipient eas, cum utique non sint heredes parentu
Abbreviated transcription (Latin):
eas a successione agnacorũ repel¬
iebat omĩ alia successione ĩcog¬
nita donec p̃cores paulatĩ asꝑita¬
cem uiris cuul corrigẽtes siue qd
d̾c̃ ad implentes humano ꝓpoĩto
alium ordinẽ suis edictis addid̾r̾t.
⁊ cognatõnis unea ꝓrimitatis
nomine incroducta ꝑ bonorum
possõm eas adiuuabant ⁊ polli¬
cebantur hus bonorũ possõm q̃
un cognati appllantur.¶Nos
stigia in hac ꝑce ꝯẜuantes. laud¬
amo qͥ  p̾cores sue humanitatis
non cneos in plenum cause me¬
deri inuenimo. Quare ⁊ enĩ une
cod̾mq gradu nacurali ꝯcuri¬
ente ⁊ agnatõnis ciculis cam ĩ

Expanded text:
eas a successione adgnatorum repellebat, omni alia successione incognita, donec praetores, paulatim asperitatem iuris civilis corrigentes, sive quod deest adimplentes, humano proposito alium ordinem suis edictis addiderant et, cognationis linea proximitatis nomine introducta, per bonorum possessionem eas adiuvabant et polliceba cognati appellatur. 3b. stigia in hac parte conservantes laudamus quidem praetores suae humanitatis, non tamen eos in plenum causae mederi invenimus: quare etenim, uno eodemque gradu naturali concurrente et adgnationis titulis tam in
Abbreviated transcription (Latin):
uł obligari ꝓhibuimo excepta
cã redempcionis captiuorum.
Siquis uo auctoritace sua q̃i sa¬
crum sibi constitũit. sacrũ nõẽ.
s ꝓfanum. locꝯ autẽ in quo sacre
edes edificate sunt ⁊ diruco edifi¬
cõ ad huc locus sac̃ manet ut pa¬
pimanus scripsiti religiosũ loc̾
unusquisq sua uoluntate facit.
dummor tuuminfert
in locum suum. In comunẽ at̾
iocum purum. inuito sotõ ĩfer¬
re non licet. In cõe u̾o sepulcrũ
⁊̃ inuicis cetis inferre lic. ¶t̾
si alienꝯususfructꝰ ẽ ꝓprietariũ
placet nisi consenciente usufru¬
ccuario locum religiosĩ nõ face̾.
In alienũ locum consenciente
dominolicet inferre. ⁊ licet pꝯea
ratum nõ huit quam illato est
mortuus sine consensu cñ eiqͣre¬
ligiosus locus fit. ¶S ce quid̾m

Expanded text:
 obligari prohibemus, excepta causa redemptionis captivorum. Si quis auctoritate sua locum quasi sacrum sibi constituerit, sacrum non est, sed profanum. Locus autem in quo sacre edes edificate sunt, etiam dirupto edificio, adhuc sacer locus manet, ut Papianus scripsit. Religiosum locum unusquisque sua voluntate facit, dum mortuum infert in locum suum. In communem autem locum purum, invito socio inferre non licet: In commune vero sepulchrum, etiam invitis ceteris inferre licet. Item si alienus ususfructus est proprietarium placet, nisi consentiente usufructuario, locum religiosum non facere. In alienum locum concedente domino licet inferre et licet postea ratum non habuerit, quoniam illatus est mortuus, tamen sine consensu eius religiosus locus fit. Sancte quoque
Abbreviated transcription (Latin):
uocat rõ qued̾ filiorum
successione ẽ ꝙ acciꝑpe
qui ad scd̃as ueniunt
nupcias iam pͥdem em̃
et de hisscripta ẽ lex
anob̾ad ħ mogenẽ gło¬
se memorie magr̃m sa
rescripta bellisiorii gło¬
si p̾cedens consulatũ se¬
ptimo decimo l ł apͥł

Expanded text:
vocat ratio quae de filiorum successione est, quam accipere quae ad secundas veniunt nuptias. Iam pridem enim et de his scripta est lex a nobis ad Hermogenem gloriosae memoriae magistrum sacficiorum rescripta, Belisarii gloriosi procedens consulatu septimo decimo ka
Abbreviated transcription (Latin):
sub iminstrã teidẽm
cã exsacͥs seͥneis more
solito ꝙͣ p̃ feccorio ĩta
aducibus. uł aliis spec¬
cabilib iudicib quib̾
forte et si prinati sint ĩ¬
ratos spectabiles uidi¬
cescurrat ne cansa ñ
gradatim ꝓced̾e s pꝑ¬

Expanded text:
subministrante, id est tam ex sacris scriniis more solito quam praefectorio. Ita a ducibus vel aliis spectabilibus judicibus quibus forte, et si privati sint, imratos spectabiles judices currat, ne causa non gradatim procedere,
Abbreviated transcription (Latin):
nitatum sunͣt speccrbi¬
tate sunt uł duces qui
oĩo spectabilitate sũt
decoraci uł hii qui a pͥ¬
ncipe delegati sunt sp¬
tabilem hãt dignira¬
cem. eorum a ppellatõe
sub quacumq quan¬
titate in hãc regiam
urbem ad compecẽtes.

Expanded text:
m super spectabilitatem sunt vel duces, qui omnimodo spectabilitate sunt decorati, vel hi, qui a principe delegati sunt, spectabilem habeant dignitatem, eorum appellationes sub quacunque quantitate in hanc regiam urbem ad competentes
Abbreviated transcription (Latin):
au̾e erurens defensores.
si quid̃ placiti uidantur
q̃ ip̃os in scribi ciculo.
erbiẽnio ĩpłe curã et si
quid̃ iam bienniũ ĩ ea
curam hñt. remou̾i defẽ¬
soris sollicitudinẽ nisi cũ

Expanded text:
autem existentes defensores, si quidem placiti videantur, etiam ipsos inscribi circulo et biennio complere curam, et si quidem iam biennium in ea cura habent, removeri defensoris sollicitudine, nisi tamen
Abbreviated transcription (Latin):
des. cum utiq dignã corrͦ¬
tone eecãm arbitrabat.
ꝓp̃ quam occasionẽaliã qͥ¬
dem corrigebat aliã uero
sã. et nõ gñalẽ int̾ leges ex¬
istentẽ neq aliquid studio
lex est. neq similis pͥori. ẽt.
om̃o mimus habens effusa
namq et ꝑ loca foris posi¬
ta. nichomims mansit ĩ¬
ꝑfecta eo qd̾ ad solum
sac̃ docium. et diocesĩ res

Expanded text:
des, cum utique dignam correctione esse eam arbitratur, propter quam occasionem alia quidem corrigebat, alia vero sam, et non generalem inter leges existentem, neque aliquid studiolex est, neque similis priori et omnino minus habens. Effusa namque et per loca foris posita nihilominus mansit imperfecta, eo quod ad solem sacerdotium et diocesin res
Abbreviated transcription (Latin):
su. Namq et ie quifundin
usum cocidianũ utatur sIn eo¬
aĩsi fundo eateno morarilicet.
ut n dnio fundi molesto sit. n
hiic ꝑ quos oꝑarustica fiunt i¬
pedunco sit¶Nec ulli alii iusqd̾
h aue uend̾e aut locare au gͣtie
conced potꝰ cũ is quiusumf᷑ h¬
adalium uendiaut cranferri
poc̾set uix receptum ẽẽ m᷑ut
hospitem ei recipe liceat. ⁊ cum
uxore sua liberisq sineatẽ ubti

Expanded text:
u. namque is qui fundi nuusum cottidianum utatur: in eoque fundo hactenus ei morari licet, ut neque domino fundi molestus sit, neque his per quos opera rustica fiunt impedimento sit: nec ulli alii ius quod habet aut vendere aut locare aut gratis concedere potest, cum is qui usum frapotest: et vix receptum videtur ut hospitem ei recipere liceat et cum uxore sua liberisque suis, item li
Abbreviated transcription (Latin):
quidem in equalib scd̃
fortissimꝰ leo in siuis qͥd̾¬
conscripsit legibi Nosat̾
ħ sum̃tes ad hucdariꝰ or¬
clinamus. siem̃ alt̾ quid ã¬

Expanded text:
quidem inaequalibus secunfortissimus quidem Leo in suis conscripsit legibus, nos autem hoc sumentes adhuc clarius ordinavimus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
si alcerutra earum electa. dñm
non posse ex penitencia ad alte¬
ram uenire accõm. s siquidem
furem elegit. illum qui rẽ utẽ¬
dam accep penito libarisSinat

Expanded text:
 alterutra earum electa, dominum non posse ex poenitentia ad alteram venire actionem. sed si quidem furem elegerit, illum qui rem utendam accepit penitus liberari. sin
Abbreviated transcription (Latin):
ad hẽditatem uocantur
centur. ũ undiq ler hãt
tetescator et hoc p̾cipiat
dicens licenciã habe eũ
cui dereliquit sine ꝑ ĩsti

Expanded text:
ad hereditatem vocantur, estentur, ut undique lex habeat te testator et hoc praecipiat dicens licentiam habere eum cui dereliquit sive per insti
Abbreviated transcription (Latin):
ditorib p̃bemꝰ s ne
ud̾am̃ et in humanũ
aliquid fac̾e et nõ ꝓꝑt
piã id̾o placentẽ acto¬
nẽ pon̾e legẽd̃ mili¬
cra qui ppe speceabiliu
datis et largitis eis pͥ

Expanded text:
ne videamur inhumanum aliquod facere et non propter piam et deo placentem actionem ponere legem: de militia quippe spectabilium datis et largitis eis p
Abbreviated transcription (Latin):
competentib res aũ com¬
petences alicui oryhanor
publicis p̃sentib tabula¬
rus. aũ subgestis monum̃¬
coꝵ in hac quidẽ regia ci¬
nitate ap̾ magisttũ cẽsꝰ

Expanded text:
competentibus Res autem competentes alicui orphanorum publicis praesentibus tabulariis et sub gestis monumentorum in hac quidem regia civitate apud m
Abbreviated transcription (Latin):
sores locoꝵ orphanotros¬
lns acciꝑe et custodire
si neccessarũ pucamĩt ec
orphaius conferuare. aut
alias res ꝓ illis emere uõ au̾t sbiac̃e
tutelaribus aut curatorus romibi¬

Expanded text:
hanotrophos accipere et custodire, et si necessarium putaverint, etiam orphanis conservare, aut alias res pro illis emere, non autem subiacere tutelaribus aut curatoriis rati
Abbreviated transcription (Latin):
filu u̾o naturales si no¬
lũmt. semet ip̃os offerrẽ
cuie. hoc faciant sicuti
uoluerint. sine om̃es¬
siũ seuquidam exers ⁊ modis
adcunales. aut cuialem
puemãt.si u̾o eciam ex
ancilla ei nati sint. si eos
eciam sic suscipiantu. et
it᷑. aut sĩc eoꝵ desiderim
fu̾it. offerentes em̃ semel
ipos curie. ꝓcipient sicusi

Expanded text:
o naturales, si voluerint semet ipsos offerre curiae, hoc faciant sicuti voluerint, sive omnes seu quidam ex eis, et modis ad curiales aut curialem perveniant. Si vero etiam ex ancilla ei nati sunt, si eos lerit eos, etiam sic suscipiantur et it aut sicut eorum desiderium fecit: offerentes enim semet ipsos curiae percipient, sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
alege modis om̃bus
simplem̃tum sub̾e fiet.
illi u̾o siuoluerint cu¬
riales fiant. si u̾o aliqͥ
quidem eligant alia
u̾o refutent. ad eos aͥ
eligunt refucancium
uemat portiones siũo
omnes remuernit. cũc
tanꝙͣ filus nõ exiren¬
tib. ira adcunam uem

Expanded text:
lege modis omnibus supplementum substantiae fiet. Illi vero si voluerint, curiales fiant; si vero aliqui quidem eligant aliqui vero refutent, ad eos qui eligant refutantium veniant portiones. Si vero omnes renuerint, tunc tamquam filiis non existentibus
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. dicimus aũt augus¬
cales et ꝓ consulares specta¬
tis et qui pꝰ illos sunt magr̃a¬
tus. hoc est et ꝓ uinciarumꝰ
sulares. siue p̃sides consritu¬
ti. atq defensores ciuitatũ
ec simpl̾romne ciuile et

Expanded text:
vocant dicimus autem Augustalem et proconsulares, et spectaos, et qui post illos sunt magistratus, hoc est provinciarum consulares sive praesides constituti, atque defensores civitatum, et s
Abbreviated transcription (Latin):
afs et nõ exͣ pietatẽ
diue memorie alexã¬
dro super alios płioᷤ
antiquorum legis la¬
toru det̃minatum
est nou si quis manu¬
miserit aucillam de¬
inde eam duçat uyorẽ
at illa uͭ ur᷑ elataet
epulata solũit circa
manumissorem mm¬
non simlex ad scd̃as
nuptias uenire ĩuito
pͥore marito sec de in¬
ceps nupcias fornica¬
tõnem iudicat et cor¬
rupcõnẽ s non nup¬
tias nec m̃m̃ ex quo in

Expanded text:
 et non extra pietatem a divae memoriae Alexandro super alios plurimos antiquorum legislatorum determinatum est, ut si quis manumiserit ancillam, deinde eam ducat uxorem, at illa ut videtur elata et epulata solverit circa manumissorem mnon sinit lex ad secundas nuptias venire invito priore marito, sed deinceps nuptias fornicationem iudicat et corptionem, sed non nuptias nec matrimonium, ex quo in