comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ etia adinis fr̃b ⁊ siquis
tum ẽ eligẽ eũ oporte inquo
magis ẽẽuelit acceptimi exco
collegio aquo recedit id ꝙ e
um usmpanĩt ea pẽa tñtur q
loca.pri. nł tẽpla ocrnpasse in¬

Expanded text:
tutum et a divis fratribus: et si quis tum est eligere eum oportere, in quo magis esse velit, accepturum ex eo collegio, a quo recedit, id quod ei um usurpaverit, ea poena tenetur, qua loca publica vel templa occupasse i
Abbreviated transcription (Latin):
sun inc̃imi curauit. ⁊ eius hr̃dit¬
tem adut. ul bonorum pone ac¬
cepit. nãita diuus pius resc̃psit
Cun ꝯsequeter illud idẽ princeps
constitint. cũfilia famił. uenere
nccisse ꝯuiccretur cũ aquo hr̃s
instituta erat. qũaus iissu pa¬
tris cuius inpotestate esset. De

Expanded text:
mi curauerit et eius hereditatem adiit uel bonorum possessionem accepit: nam ita diuus Pius rescripsit. cui consequenter illud idem princeps constituit, cum filia familias ueneno necasse conui‹n›ceretur eum, a quo heres instituta erat: quamuis iussu patris, cuius in potestate ‹erat, he
Abbreviated transcription (Latin):
nec optione ca desiderent quibus ͤ¬
spoliatur. quo mom̃to ꝗs pinitus
e hanc ronem no inopendio suoḋ¬
bent p̾sides u̾trit. s nec patioptio¬
nes. siuc ointanenses ca pecuma
abntis debent ad casuanque in¬
re p̾sidum solent erogarilnt puta
earciancum qbadam offitialibiñ
subscrbere/nl siquid forcit̾ fecenni
de muncran neniẽtes adseul lega¬
inde cͥorrasas peciũ.as p̾sides ad fi
litatem offitu patiatur desenure

Expanded text:
e optiones ea desiderent, quibus spoliatur, quo momento quis punitus est, hanc rationem non compendio suo debent praesides uertere, sed nec pati optiones siue commentarienses ea pecunia abuti, sed debent ad ea seruari, quae iure praesidum solent erogari, ut puta chartiaticum quibusdam officialibus inde subscribere, uel si qui fortiter fecerint de munerari uenientes ad se uel legainde conrasas pecunias praesides ad fislitatem officii patiatur deseruire
Abbreviated transcription (Latin):
sit.quelerdotem nõ publicat qui
prius ẜua pene efficitur.ñm est do¬
tem manti lucro cedeit qi mortua.
sit. Qd̃ sideportata sit filia famł.
marcellus.ait que sñia uera c̃ no¬

Expanded text:
sit, quae lex dotem non publicat, quia prius serua poenae efficitur, uerum est dotem mariti lucro cedere, quasi mortua sit.Quod si deportata sit filia familias, Marcellus ait, quae sententia et
Abbreviated transcription (Latin):
lib occdiequum ẽ. frandis antẽ
c̃a ad optio fcã udetur. etĩa sine
entiam metu imm̃etis accatõis
quis adoptet. in hoc ut erbonis
que se. muissuum cogitat. portio
detrahatur Si plurcs liberos dam¬
pnatus bt. frrũturexempla ꝑque

Expanded text:
equum est. fraudis autem causa adoptio facta uidetur, etiamsi non ientiam, metu imminentis accusationis quis adoptet in hoc, ut ex bonis, quae se amissurum cogitat, portio detrahatur.Si plures filios damnatus habeat, feruntur exempla, pe
Abbreviated transcription (Latin):
hriliborum. ne alieno. admisso c̃¬
miorem penaluerent quos nullas
tigeret culpa inc̃ctum insimia ege¬
statem deuoluti. qd cum aliq̃ mo¬
deratõe  definn placint. utqui ad
unu̾sitatem uẽtĩ erant mrt suc¬

Expanded text:
haberi liberorum, ne alieno admisso grauiorem poenam luerent, quos nulla contingeret culpa, interdum in summam egestatem deuoluti. quod cum aliqua moderatione definiri placuit, ut qui ad uniuersitatem uenturi erant iure suc
Abbreviated transcription (Latin):
didum ioient presides cognosẽ
sic tamenut inhis modus esse
debeat ⁊ quanticatis. ⁊ negotu
inquo ꝯpula ista defunctisunt
nt. siquis forte ꝯditionis uela¬
miticie uł assessure. uł alicuis
alterus huius ꝑ seneta frũt st¬

Expanded text:
didum, solent praesides cognoscere: sic tamen, ut et in his modus esse debeat et quantitatis et negotii, in quo operula ista defuncti sunt rit, si quis forte condicionis vel amicitiae vel adsessurae vel cuius alterius huiusce
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ccmstipulcus fidenssorer
accepit cuis tpris excimato spec¬
mine siao diem soluta nõ eẽt
penanti.issolet. obopas euis q
cam pecinĩ. ai peteret instiplore
crat  dechucta.asqui capecnĩam
petebat. ptr exacta petẽ desidera
de p̃interpoito tpr intpellare in¬
stitucrat ꝯfultus R enis quoq¬

Expanded text:
mercem stipulatus fideiussorem accepit, eius temporis aestimatio specmine, si ad diem soluta non esset, poena uti adsolet ob operas eius qui eam pecuniam peteret in stipulationem erat deducta: is qui eam pecuniam petebat parte exacta petere desierat, deinde interposito tempore interpellare instituerat. consultus respo
Abbreviated transcription (Latin):
tatĩm:⁊ hoc iectius dicitur: nan
et si.abitrexopromisso pecu¬
mamcerto dicdan  iusfitnc¬
q peum qui daic uissus sit ste¬
adcout⁊ illud suins rectissinx
cristimaiĩt. si qñdies quo pe¬

Expanded text:
ttatur: et hoc rectius dicitur. nam et si arbiter ex compromisso pecuniam certo die dare iusserit neque per eum, qui dare iussus sit, steadeo ut et illud Seruius rectissime existimauerit, si quando dies, qua pe
Abbreviated transcription (Latin):
lumuł torr̃temau̾terit. neaq̃
ad eum pueniat ⁊ hoc mo sit ef¬
fectuut iucino noceatim agi
cum eo aque plume aicendeñ
posse aqua cnum arcere hoc est
curait influat. que snĩa ucrior
est sim̃o nõ hoc aĩo fecimint
tibi noccat. s nesibi noceat l¬
ud ctiam ũm puto qd offilius
scribit.sifundus tuns uicmo.

Expanded text:
lumen torrentem auerterit, ne aqua ad eum perueniat, et hoc modo sit effectum, ut uicino noceatur, agi cum eo aquae pluuiae arcendae non posse: aquam enim arcere hoc esse curare, ne influat. quae sententia uerior est, si modo non hoc animo fecit, ut tibi noceat, sed ne sibi noceat.Illud etiam uerum puto, quod Ofilius scribit, si fundus tuus uicino
Abbreviated transcription (Latin):
cumnicnius fundo aqua oriat.
fulonicas cura fõteminstiti¬
se ⁊ excis aqua infũdũ uicinu
camꝗs imutat. posse eum ĩpecli
nplisq placuit. ¶Idemq treba¬
tius ait eum ciaq̃ fluẽtes cali¬
de noccantaq̃ plunie airende a
nõ ẽ neq emi aque calide aque
plume sunt Sinicmus q ari¬
dum ortũ solebat cto tp̃r ann
nrigare. pratũillic fecent cepit¬
ccre. ait ofilius. neq dãpmi ĩfecti.
neq aque pluine aicende actõ¬
ne cum cĩn nisilocũ ꝯplanam̃t.
eoq sc̃o citior aqua ad iucinum
pucrure cepit. ¶Aque pliue
artende nonisi cum cr̃m quin
suo opus faciat receptuest. coq
unt utimur quare siqs ĩpubli¬
coopus fecent hec actio cessat
sibiq ĩputare debet. si tñ inpͥua¬

Expanded text:
cuius fundo aqua oritur, fullonicas circa fontem instituisse e‹t› ex his ‹aquam› in fundum uicini cam quis immittat, posse eum impediri plerisque placuit.Idem Trebatius putat eum, cui aquae fluentes calidae nonon est: neque enim aquae calidae aquae pluuiae sunt.Si uicinus, qui aruum solebat certo tempore anni rigare, pratum illic fecerit coeperitere, ait Ofilius neque damni infecti neque aquae pluuiae arcendae actione eum teneri, nisi locum complanauit eoque facto citatior aqua ad uicinum peruenire coepit.Aquae pluuiae arcendae non nisi eum teneri, qui in suo opus faciat, receptum est eoque iure utimur. quare si quis in publico opus faciat, haec actio cessat, sibique imputare debet i
Abbreviated transcription (Latin):
tata.eq no aĩo ununqueq fer¬
re debe siue meliorsme detenor
ems ꝯlictio fcãsit. id curo ⁊ si
tene motuul tempestatis ma¬
gnitudine soli cã mutatasit.i
nemine cogi posse. ut sinat in
pristina loci oditõem recligi.s
nos etiaminbũc cam eꝯtatẽ
admisimus. ¶Idem labco ait
siumagro tuo aquani ocursus
locum excananit aque plume
arcende agi actõe no posse tecũ
auicuus. planesifossa uire sca¬
ẽ.ant eius memoria no extat.
agitecum posse aque plunie
arcende ut reficias. ¶Idemla¬
beo ait. cũq̃ritur an memoria
sulcin adliqudũ exqrendun
s sufficere siqs sciat fem ẽẽ. isi¬

Expanded text:
tata, aequo animo unumquemque ferre debere, siue melior siue deterior eius condicio facta sit. idcirco et si terrae motu aut tempestatis magnitudine soli causa mutata sit, neminem cogi posse, ut sinat in pristinam locum condicionem redigi. sed nos etiam in hunc casum aequitatem admisimus.Idem Labeo ait, si in agro tuo aquarum concursus locum excauauit, aquae pluuiae arcendae actione agi non posse tecum a uicinis: plane si fossam iure factam aut cuius memoria non exstat, agi tecum posse aquae pluuiae arcendae, ut reficias.Idem Labeo ait, cum quaeritur, an memoria sulem ad liquidum exquirendum, sed sufficere, si qui‹s› sciat factum es
Abbreviated transcription (Latin):
Dinferior locus supioriẜuit lexn
na loci uetustas que semꝑ ꝓlege
hetur minuc̃darum .s. licium ca.¬
¶Apuid labeonẽ ꝓponit fossa ue
inferior uicinus nõ pirgabat.
sic ficbat. ut exrestagnatoe eius
aqua fundo no noceret dicit ig̃¬
labeo.aque ꝑlume arcende cuz
inferiore agiposse. ut ul ip̃e pur¬
garet. ul tͣe patcretm. ut inpristi¬
num statucam reduceres ꝓ̃tea
si incõfimo fossa sit. neq pur¬
gar uicinus patitur eã ꝑtem̃
que tibi accecdat posse teagere
aque pluie arcende. labco ait.

Expanded text:
inferior locus superiori seruit, lex, natura loci, uetustas: quae semper pro lege habetur, minuendarum scilicet litium causa.Apud Labeonem proponitur fossa uetinferior uicinus non purgabat: sic fiebat, ut ex restagnatione eius aqua fundo noLabeo aquae pluviae arcendae cum inferiore agi posse, ut aut ipse purgaret aut te pateretur in pristinum statum eam redigere. Praeterea si in confinio fossa sit neque purgari vicinus patiatur eam partem quae tibi accedat, posse te magis aquae pluviae arcendae Labeo ait
Abbreviated transcription (Latin):
demca ec̃ ea quorum memoria
uefustas excedit apud alfenũ
uorclacum ẽ camfossam exqra
adinfenore fũdum aqua descẽ¬
dit cogendum ce iicͥmi purga¬
re.suie extet fosse mem̃oriasi
nõ extet. qd̃ ⁊ ip̃c puto pbandũ.¬
¶Item uanis.nt. agerem qui.
infundo ucimerat nis aquede¬
iccit. ꝓqd̾ effectumẽ utaqua pł¬
ina michi noceret. uarus ait. si
nãlis ager fuit ṅo  posseme iu¬
cimu cogere aque plume arre¬
de actõe ut eũiponat uł reponi

Expanded text:
esse ea, quorum memoriam uetustas excedit.Apud Ateium uero relatum est eam fossam, ex qua ad inferiorem fundum aqua descendit, cogendum esse uicinum purgare, siue extet fossae memoria siue non extet: quod et ipse puto probandum.Item Uarus ait: aggerem, qui in fundo uicini erat, uis aquae deiecit, per quod effectum est, ut aqua pluuia mihi noceret.Uarus ait, si naturalis agger fuit, non posse me uicinum cogere aquae pluuiaedae actione, ut eum reponat uel r
Abbreviated transcription (Latin):
aggerctia simemoria eius no¬
extat agi posse. ut reponatu¬
nam bac accõe nemnne cogipse
ut icinopsit. s ne noceatant ir¬
tpellet facientẽ. qd unre facere

Expanded text:
, etiamsi memoria eius nexstat, agi posse ut reponatunam hac actione neminem cogi ut uicino prosit, sed ne noceat aut interpellet facientem, quod iure facere
Abbreviated transcription (Latin):
D.Pretorie satisdatões pso¬
nas desiderãt prose int̾nem¬
encrum. ⁊neq pignoribus
quisneq pecime ul.nm

Expanded text:
Praetoriae satisdationes personas desiderant pro se interuenientium et neque pignoribus quis neque pecun
Abbreviated transcription (Latin):
debitorẽ tun cciã presẽtem ⁊ ĩ
intũlibart ita poteris. suppo¬
nendo alium aquo debitim
nouidi castipleris qd etia¬
si acceptumno feceris tñsta¬
tun qd adte ittinet res pibi
nam ⁊ petentẽ dolimati pre¬
senptio excludct᷑

Expanded text:
praesentem etiam invitum liberare ita poteris supponendo, a quo debitum novandi causa stipuleris: quod etiamsi acceptum non feceris, tamen statim, quod ad te attinet, res peribit: nam et petentem te doli mali praescriptio excludet
Abbreviated transcription (Latin):
turenim⁊ sumchistichualli
pamphrlũ dan stiplatus ẽe
ettitio paphylum soluisset¬
at ubinerũ fem stiplor puta
insusamimeo solo edificari.
aut inticuloco nũqd sũticu¬
missorisꝯpletur. ¶Sisuu
fructuarius ex refructuarude¬
mmo. ꝓprietatis. aut usufru¬
tuano stiplarcturinutilis ẽ
stiplo.at exreproprictaru. si
ip̃idño ant fructuanostipl¬
lutõis capix est fructuarins
hoc ẽa. nõ etiam obligatõis

Expanded text:
tur enim et si mihi Stichum, illi Pamphilum dari stipulatus essem et Titio Pamphilum soluisseat ubi merum factum stipulor, puta insulam in meo solo aedificari aut in Titii loco, numquimissoris completur. Si seruus fructuarius ex re fructuarii domino proprietatis aut fructuario stipul‹e›tur, inutilis est stipulatio: at ex re proprietarii si ipsi domino aut fructuario stipullutionis capax est fructuarius hoc casu, non etiam ‹obligationis›.
Abbreviated transcription (Latin):
re cãs. diu̾sum Rndetur mea
peciña. siuere ꝙ̃ pronus pt
fert hecem̃ actio cumsit nona
ptamlibatõem no pot renoca¬
re huicapplicatur minor uos
tus miem exẽa debiti soluta
pecutu soluete pre piñ accipe
debemns. ac fialiena  dechisset q̃¬

Expanded text:
re eas. Diuersum respondetur in ea pecunia siue re, quam patronus post aufert: haec enim actio cum sit noua, partam liberationem non potest reuocare. Huic applicatur minor uigitus in rem ex causa debiti solutam peculii soluentem patrem perinde accipere debemus, ac si alienam dedisset, q
Abbreviated transcription (Latin):
babiturrens astiplatõre. ꝙ ita
põt admitti. sihoc ip̃m expssu
agebatim. ut q̃ipena adiccta si
inpsonastipnlatis si titiosoli¬
tum no ẽet. at ubi simplicit.
no facit occptiostiplonisnt
amelibetm: porro si .x. soliut
non .u. repetet.s michipm¬

Expanded text:
berabitur reus a stipulatore. quod ita potest admitti, si hoc ipsum expressim agebatur, ut quasi poena adiecta sit in persona stipulantis, si Titio solutum non esset. at ubi simpliciternon facit conceptio stipulationis, ut a me liberetur: porro si decem soluerit, non quinque repetet, sed mihi
Abbreviated transcription (Latin):
gauit ⁊ soluit. sicares acchitore
cunctaẽ. dicedum ẽ. mantum ei
dotis. ꝓmissione.age posseatsi
statulibm. aił rem subochitoe le¬
datam. dotis noie profilia pat
solniss. haimi cnirerum solu¬
tiono põt nisiȩxenetulibares
licet quocmctamerit remae¬

Expanded text:
re euicta est, dicendum est maritum ex dotis promissione agere posse, ac si statuliberum remue sub condicione legatam dotis nomine pro filia pater soluisset: harum enim rerum solutio non potest nisi ex euentu liberare, scilicet quo casu certum erit rema
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. ¶UIgratus municipaleᷤ
cum unum magrãtum adm¬
lege municipali eius datur:i
rerum ⁊ sinonsit datum du¬
m̃o non dencgatũ moĩb ꝯ pet

Expanded text:
. Magistratus municipales cum unum magistratum admlege municipali eis datur: uerum et si non sit datum, dummodo non denegatum, moribus compet
Abbreviated transcription (Latin):
queate propoĩta sũt. fiderus
opus alii no locasti.tam etsi
postea  locasti ea enim locatio
qua secutusno es. pinde ẽ ac
siinterpoĩta nõ eẽt. ⁊sistatim
tu opus facere cepisses.

Expanded text:
e a te proposita sunt, fideiussopus alii non locasti, tametsi postea locasti: ea enim locatio, quam secutus es, perinde est, ac si interposita non esset et si statim tu opus facere coepisses.
Abbreviated transcription (Latin):
ncluti dispensatoris peclagogusin
issa debe uoluitati defũctiobsequi.
Dem .c. Neq infintes ncq fiño¬
sincqr ab hostib capti. neq huet
amquos itligio. int honestior ẽa
ul calamitas. aliqua ul maioris
rci familians. ant capis famcqro
icrlum. autsimilis ca moretin
mbriano scnatus ꝯsulto ꝯtm̃ctu:¬

Expanded text:
dispensatoris paedagogive issa debere voluntati defuncti obsequi.. Neque infantes neque furiosi neque ab hostibus capti neque hi, quos religio aut honestior causa uel calamitas aliqua uel maior res familiaris aut capitis famaeue periculum aut similis causa moretur, Rubriano senatus consulto c
Abbreviated transcription (Latin):
bile preceptum uidicis. nul¬
lius esse mometi. ¶Idem. R
abea sententia cuiparen prex
naturm nõ poterit sinecausa
appellari.An per almm cause

Expanded text:
bile praeceptum iudicis nullius esse momenti.Idem respondit ab ea sententia, cui pareri rerum natura non potuit, sine causa appellari. AN PER ALIUM CAUSAE
Abbreviated transcription (Latin):
est⁊ nõ sit. alu obligatũ qd
hic probabit sibitini. Et pro¬
babilius dicitin: nõ obsta¬
ic exceptõem. qm deuire pos¬
sessoris q̃situm nõc̃.s deso
tñpignoratitia ꝯpetit. uerũ
est enim⁊ pignoridatu⁊ satis¬
fẽm non ee. qr puto no ob¬
stare ieuudicatt erceptoem.

Expanded text:
t non sit alii obligatum, quod hic probabit sibi teneri. et probabilius dicitur non obstare exceptionem, quoniam de iure possessoris quaesitum non est, sed de soltamen pigneraticia competit: uerum est enim et pigneri dat‹u›m et satisfactum non esse, quare puto non obstare rei
Abbreviated transcription (Latin):
qui causam solus agere insti¬
tuerat. non ħ̾ita mentiõe ma¬
datoris. sipostea desistat. pretẽ¬
dens mandatorem cause deces¬
sisse. puniendum diui fratres¬

Expanded text:
qui causam solus agere insttuerat non habita mentione mandatoris, si postea desistat, dens mandatorem causae decessisse, puniendum diui fratres
Abbreviated transcription (Latin):
cesẜit. sistipler. si ꝗdem odici ⁊¬
põt mortuus. ut furi utiliter
mestipłatum. sab̾ait siioex
aliis cais inutilit̾ quia ⁊ fide¬
beretir. morte por missor liber¬

Expanded text:
cessit, si stipuler, si quidem condici etiam mortuus potuit, ut furi, utiliter me stipulatum Sabinus ait: si uero ex aliis causis, inutiliter, quia et si deberetur, morte promissor liber
Abbreviated transcription (Latin):
facto eius reᷤ sacraceceꝑit.
antsticbus ad lib̾tatemꝑ
uenĩt nec rerocãturinobli¬
gatõem. sirursus legealiq̃a
et ressacra prophana ẽẽ ce¬
perit ⁊ stichus ex libo ẜmisi
effrctus sit qm̃ quidemuma

Expanded text:
facto eius res sacra esse coeperit aut Stichus ad libertatem peruenerit, nec reuocantur in obligationem, si rursus lege aliqua et res sacra profana esse coeperit et Stichus ex libero seruus effectus sit. quoniam una
Abbreviated transcription (Latin):
tideedib depõita tigna cam̃¬
tent reponatur. edumsut
Ssiusq ad aneam depõitasi
nt licet eadem materia resta¬
tuatur.alia erit ẜic trtatus
etiam ad p̾torias stipłones
ꝑtinet quib derestituenda
recauenim: ⁊ ꝗneademies sit
queritur. ¶Sirem quaexc

Expanded text:
edibus deposita tigna ea mente, ut reponantur, aedium sunt, sed si usque ad aream deposita t, licet eadem materia restituatur, alia erit. hic tractatus etiam ad praetorias stipulationes pertinet, quibus de re restituenda cauetur et an eadem res sit, quaeritur. Si rem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
fluat q̃ priore estate flucit rõ
omĩs ero quiimisit.uil qui
fecit. cñtur. s qui faciendo. ul
imitcendo efficit. aliterq̃ pri¬
orcestate fluxit. aquam fluc
ad quatitattm aque fluentis
ptinet s ad modumaad rigõe
cursus aq̃ referend ẽ et gn̾alit
dicendumẽ. ita demum inter¬
pidiorfit. cũmcomodoaco¬

Expanded text:
 priore aestate fluxit": non omnis ergo, qui immisit vel qui fecit, tenetur, sed qui faciendo vel immittendo efficit aliter, quam priore aestate fluxit, aquam fluere. ad quantitatem aquae fluentis pertinet, sed ad modum et ad rigorem cursus aquae referendum est. et generaliter dicendum est ita demum interpidior fit cum incommodo acco
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .ł. Yrbana familia et
rustica. non locos gñe distin¬
numero/ ueluti is qui rustica¬
rum rerũ rationes dispenset.
ibiq hitet et nõ multumab¬
est auillico Insularius autẽ
urbanorum nũo est uidẽdũ
tain est ip̃e dñs quoru loco
e et uicharius apparebit.
¶noctare extra urbem intelli¬
gendus ẽ: qui nulla ꝑte noc¬
tis inurbe est. ꝑ eñi totami
noctem significat

Expanded text:
um. 'Urbana familia' et 'rustica' non loco, sed genere distinnumero: ueluti is, qui rusticarum rerum rationes dispenset ibique habitet. non multum abest a uilico insularius: autem urbanorum numero est. uidendum tamen est, ipse dominus quorum loco ae et "Pernoctare extra urbem" intellegendus est, qui nulla parte noctis in urbe est: "per" enim totam noctem significat
Abbreviated transcription (Latin):
li dampnati. differctia iumcutii
tin est. qd̃ qui inctallũ dampnat
gramorib ñculis p̾mũtur. quĩ
opus metalli. lemorib qd̾q refu¬
ge exoꝑe metalli ̃metallũ damp¬
nantur. ex metallo grauins coher¬
cetur Qusqs ant mopus publi¬
cum dãpnatus refugit. duplicato
mitti plane sidecennio dãpnatu
fuit. ⁊ inuitio statim fugit. in dẽ¬

Expanded text:
damnantur, differentia in uinculis tantum est, quod qui in metallum damnantur, grauioribus uinculis premuntur, qui in opus metalli, leuioribus, quodque refugae ex opere metalli in metallum dantur, ex metallo grauius coercentur.Quisquis autem in opus publicum damnatus refugit, duplicato mitti. plane si decennio damnatus fuit et initio statim fugit, uide
Abbreviated transcription (Latin):
D. Libhõmo qui bonafidee¬
ẜuit michi qd scipłantim. p
matrit. ꝓpe ẽ. ut omimo sit uii¬
le quanus exremea pmittat.
nam qdanud dicipot. quo
minus libho teneatinnectñ
ideo sistiplanticidem exẽade
sus me ꝙ abaliostipłatus q̃¬
rerer michi hoc iraq late fruc¬
uł alienus quibona fideẜuit
emptorinula depecculio da¬
bitur. indñmactio nã inhis
casib dm̃i esse intelliguntur.
decem hodie dare spondes di

Expanded text:
homo, qui bona fide servit mihi, quod stipulanti mihi promittit, prope est, ut omnimodo sit utile, quamvis ex re mea promittat: nam quid aliud dici potest, quo minus liber homo teneatur? nec tamen ideo si stipulanti eidem ex eadem ersus me, quod ab alio stipulatus quaereret mihi? hoc itaque latere frucvel alienus, qui bona fide servit, emptori, nulla de peculio dabitur in dominum actio: nam in his causis domini esse intelleguntur. "Decem hodie dari sponde
Abbreviated transcription (Latin):
spondes Ꝙ siñ dubio ũm erit
eñ idacrum ꝓbatur. nt si ħo dat
nonfũit  homo ⁊ peccuia debea¬
turs ⁊ sritacantu sit. ut sola
peccuma no soluto hoi̾e debea
Idem defendẽdum erit qm̾̃i uo
soluatur aur peccuia petatur.
cio. meuius nõ erit soluns. nͥ
iudicatum ticius fecit pauly
notat. no eĩ fut duorei. titius
menius eiusdem obligatõis
s menius subodictõe d siati¬
tio exizi no poterit igitur in¬
nec titio ꝯuẽto meuins libabi¬
tur. ꝗandebiturus sicinctum
est ⁊ soluc̃tetitio nolibabitin
meius qnectenebatur. cums
ditio stiplonis defecit necme

Expanded text:
ubio verum erit, cum id actum probatur, ut, si homo datus non fuerit, et homo et pecunia debeatur. sed et si ita cautum sit, ut sola pecunia non soluto homine debeatur, idem defendendum erit, quoniam solvatur aut pecunia petatur. tio, Maeuius non erit solutus, nisi iudicatum Titius fecerit.Paulus notat: non enim sunt duo rei Maeuius et Titius eiusdem obligationis, sed Maeuius sub condicione debet, si a Titio exigi non poterit: igitur nec Titio conuento Maeuius liberatur qui an debiturus sit, incertum est et soluente Titio non liberatur Maeuius qui nec tenebatur, cum condicio stipulationis deficit, nec Maeu
Abbreviated transcription (Latin):
solum ad solutionẽ referẽou
est uerũ cciam ad delegationẽ
nere sine int̾pellatione. id qd
quis emerit. ¶Cantininte

Expanded text:
solum ad solutionem referendum est, uerum etiam ad delegationem. altero optinere sine interpellatione id quod quis emerit. 'Cautum' inte
Abbreviated transcription (Latin):
natore scio dedisse. ꝓponatur. er¬
nt oseques dicere peccuma scu
ringnorant is quidabat. qr pe¬
cuma fiñt dantis. S siquidem̃
ignorat moram̃ ent libatus
Sisic mutnã peccniam accepit
soluendam seio.sinañt man¬
dan̾o tibint pecciñamtitio des
cuidonare nolebam⁊tiugno¬
rans me mortimi. hoc fecens hẽ¬
bis. adũsus hrdes meoe man¬
dati actoe si scicns nõ hebis
¶Siquis ẜuo peccinam c̾did̾i

Expanded text:
Seio dedisse proponatur, erit consequens dicere pecuniam Seii ignorauit is qui dabat, quia pecunia fuit dantis: sed si quidem ignorauit mortuum, erit liberatus, si sic mutuam pecuniam accepit soluendam Seio. si autem mandauero tibi, ut pecuniam Titio des, cui donare uolebam, et tu ignorans me mortuum hoc feceris, habebis aduersus heredes meos mandati actionem: si sciens, non habebis. Si quis seruo pecuniam crediderit,
Abbreviated transcription (Latin):
me no caꝑtirm. Idemq for
iectiamsiquis eã ancilliam
mecũ ꝑmutass. ant insolutũ
decdissatem sidonass. Sian¬
ꝙ̃ panat. alienamee rem scic¬
ut emptrr orcimus nõ posse
Od si cuusncapet. cognouent
alienamçe mitm̃ nsu capiois
intuci debemus. sicutinem¬
ptis rebr placuit. ¶Lnaon¬
umfurtinarum siqdem apud
furem  detonsa c̃. usu capi non
põt sino apud bonc fidei q̃p¬
u sucapi possit. S statim em¬
ptoris fit. Idem mnagnis dicẽ¬
rumc̃. ¶Siexlana furtuia s¬
uestuntum feccris. mus e. ut
substaciã spectemus⁊ iouestis¬

Expanded text:
me non capturum. idemque fore etiam, si quis eam ancillam mecum permutasset aut in solutum dedisset, item si donasset. Si antequam pariat, alienam esse rescierit emptor, diximus non posse od salienam esse, initium usucapionis intueri debemus, sicut in emptis rebus placuit. Lana ovium furtivarum si quidem apud furem detonsa est, usucapi non potest, si vero apud bonae fidei empusucapi debet, sed statim emptoris fit. idem in agnis dicenrum est. Si ex lana furtiva vestimentum feceris, verius est, ut substantiam spectemus, et
Abbreviated transcription (Latin):
¶Siuiam ham ꝑtuni fudum
et tume abea in expulensp
longum tp̃s nontento ami¬
tammam. qr nec possiderim
telligitur ius incor poralen
ditur. ¶Ittm si occupancris
nacuam pocni deinde uenic¬
tem dñm phibuis. nouide¬
ns in possedisse. ¶btatem
suiturũ usucapi posse ñius

Expanded text:
m per tuum fundum et tu me ab ea vi expuleris, per longum tempus non utendo amittam viam, quia nec possideri intellegitur ius incorporale neditur. Item si occupaveris vacuam possessionem, deinde venientem dominum prohibueris, non videberis vi possedisse. Libertatem s
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ statu libilocũ optnt. alcoe
magis qd nec malium tnsferedũ
c̃ itaut antlibtas cius ĩpedi atim
aut uirapationorũgramora er¬
piatur. senatus ꝯsulto damiisia¬
no cantumẽ. ut si er instaca.ab¬
sit qui fidcio missamlibtatemd̃
et hoc pm̃tiatum fuit pm̃libtas¬

Expanded text:
o magis, quod nec in alium transferendus est, ut aut libertas eius impediatur aut iura patronorum grauiora experiatur. Senatus consulto Dasumiano cautum est, ut, si ex iusta causa absit qui fideicommissam libertatem debet et hoc pronuntiatum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
s sũc ꝯsticutões quib canctursta¬
timerquolibtas debicepi igenu¬
umnasci hoc magis c̃sinc dubio
sequenduquatenus libcs nor
prinata s publicarts ẽat ultro
is qui cam debet offrnr debeats
si nelum debita libtate fidciom¬
issa. ancilla pepit studio tñ br̃dii
fuit effectu. ut nodum libtas de¬
bctur. uclutiqd tardus adut hr¬
ditatẽ. utqui nati sũt ex.ancula
suicius fiant. placet maumttẽ¬
dos.s tradi matri o portere ut ab
ab camanmitc̃ẽntur. ut liberti
pocins matus fiant ñaquos ir¬
dignus esthrs fuos habe nec q¬
dem libtas habebit.

Expanded text:
 constitutiones, quibus cauetur statim ex quo libertas deberi coeperit ingenuum nasci: et hoc magis est sine dubio sequendum, quatenus libertas non priuata, sed publica res est, ut ultro is qui eam debet offerre debeat. sed si nondum debita libertate fideicommissa ancilla peperit, studio tamen heredis fuerit effectum, ut nondum libertas deberetur, uelut‹i› quod tardius adit hereditatem, ut qui nati sint ex ancilla serui eius fiant, placet manumittendos, sed tradi matri oportere, ut ab ea manumitterentur et liberti potius matris fiant: nam quos indignus est heres seruos habere, ne quidem l
Abbreviated transcription (Latin):
ẜiebrt⁊ iussu unius adebi¬
ẽẽ ignoraret.⁊ in cã hrditaia
maneret pecniiam brdibus
stiplatũs. nich debetur hrdi¬
b. si mo scinerũt eum testõ
manumissũ. qr nõ põt inde¬

Expanded text:
et iussu unius a debiesse ignoraret et in causa hereditaria maneret, pecuniam heredi stipulatus est, nihil debebitur heredibus, si modo scierint eum testamento manumissum, quia non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ingramocam indẽisolutẽ.
omnia noia silia fuerint. ã
antiquiore grauior udet.
que ⁊ subsatis darõe debet
qua eaque pura est ¶si
duos quis declit fidenisso¬
res põt ita solne. ut min li
ractis pigñorib editor pec¬
eumam redegit. si sint uiũe
debͥite ⁊ alie indebire qd sol¬
camusurarũ. tam debitarẽ¬

Expanded text:
olutum, omnia nomina similia fuerint, in antiquiorem. grauior uidetur, quae et sub satisdatione uidetur, quam ea quae pura est.Si duos quis dederit fideiussores, potest ita soluere, ut unum libractis pignoribus creditor pecuniam redigit: si sint usurae debitae et aliae indebitae, quod solcausam usurarum tam debitar
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃ .l. C eterum posteanori
pmitutn. ħ res esficiet. t in
duriorem cam sempuideatin
sibi debere accepto ferrelita ẽi
et insuo ostituerer noĩe qd si
forte anento dictũ sir. mhis
dicpem habuerimt. id iudetur
solutumeinus dies uenit

Expanded text:
inum. ceterum postea non permittitur. haec res efficiet, ut in duriorem causam semper uideatur sibi debere accepto ferre: ita enim et in suo constitueret nomine.Quod si forte a neutro dictum sit, in his diem habuerunt, id uidetur solutum, cuius dies uenit
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis sciens libmement. no de¬
negabitur. uendito ĩlibtatt̃ procla
int ignorans denegãda c̃cilibertas.¬
¶ Si duosimul emerit ꝓtes. alt̾ scic̃s
alt̃ ignorans indendiicrit m̃qdis
quiscit nõ debeat noceit ignorati.
antotũ⁊ qd dicemus de aliapte.ar
ad cũ quisciat. ꝓtincat. s ille ĩdi¬
qd ilius ignor.nĩts ut ⁊ ilicc̃acer¬

Expanded text:
Si quis sciens liberum emerit, non denegatur uendito in libertatem proclamsciuit, ignorans, deneganda est ei libertas. Si duo simul emerint partes, alter sciens, alter ignorans, uidendum erit, numquid is qui scit non debeat nocere ignoranti:an totum? et quid dicemus de alia parte? an ad eum qui scit pertineat? sed ille indiquod alius ignoravit. Sunt et aliae
Abbreviated transcription (Latin):
ca ec cãcepit ut ex fideiꝯmisso
maiuntri debet alienatus sit.
is quide cumis intim ẜuus eĩt
maumitir cogetur. s hic qdem¬
nõ distinguitur iusta. in inin
sta causa absit.omnimo enur

Expanded text:
esse coeperit, ut ex fideicommisso manumitti deberet, alienatus sit, is quidem, cuius interim servus erit, manumittere cogetur: sed hic non distinguitur, iusta an non iusta causa absit: omnimodo en
Abbreviated transcription (Latin):
Idem anstoait. sidonatõis cã in
hoc cclaturẜuus ut post qnq̾n¬
numm in anumittatur. sitant
alienus posse dubitan anusu¬
capiatur. qr aliqd donatõis cã¬
int̾uenurt. ⁊ hoc genus q̃onis
inmortis cã donatõib uersan.
pop.ait ⁊ magis putat.ut sia
ita donctur.ut post quinq̃mũ
maũmitratur posse diciu suca¬
pionem sequi. labeoait.siquis
michirem alienam donauẽit.
inq cã sumptus magnos fece¬
ro si ca michi cucatur. nullan
micbiactõem cẽ donatoremo¬
adusus cũbre actõe sidolo feẽ¬
ño.ut siobhonore alique pro¬
ut puta si affuero. si satis ꝓted¬
dero. siqualibet uirte opa uł gr̃a
meausus fiũis. ¶Non põt lib¬
alitas nolenti acquin. Siquis

Expanded text:
Idem aristo ait, si donationis causa in hoc tradatur seruus, ut post quinquennium manumittatur, sit autem alienus, posse dubitari an usucapiatur, quia aliquid donationis interueniret. et hoc genus quaestionis in mortis causa donationibus uersari Pomponius ait et magis putat ut, si ita donetur, ut post quinquennium manumittatur, posse dici usucapionem sequi.Labeo ait, si quis mihi rem alienam donauerit inque eam sumptus magnos fecero et sic mihi euincatur, nullam mihi actionem contra donatorem coaduersus eum habere actionem, si dolo fenon, ut, si ob honorem aliquem prout puta: si tibi adfuero, si satis pro te dedero, si qualibet in re opera vel gratia mea usus fueris. Non potest liberalitas nolenti adquiri. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
uos. sepatim ut̃qz hebant. cxhis. al¬
ter ẜuum suñ peculiait unno pat¬
tre. maumissit. pater umnq testõpe¬
culium p̾legauerat. q̃rebatur. ser¬
nus iste ucium amborũ. an cius
a quo mainmissus erat. lib̾tus c̃ẽt.¬
fcciss nõ indencam mtem eius fi

Expanded text:
his alter servulum suum peculiarem vivo patre manumisit: pater utrique testamento peculium praelegaverat. quaerebatur, servus iste utrum amborum, an eius a quo manumissus erat libertus essefeciss
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝓprium trn ẽe didis ptem
ate peto⁊ uolo simul uiditio
quoq cõrdimdndo agẽ sub
codem indice. Itemsicrusdem
quetupossideas ⁊ ego pprium
meñ eẽ dicam fructus xliceit
tibiuelim. q̾sitũ ẽ. an excepto
qd p̾inditĩ fudopti ue eius
nofiat obstet.an denegada
sit ⁊ ntiobiq pritat. interuei¬
re p̃torem debere. necpmite pe¬
titoripriusq̃ de ꝓprietateꝯstet

Expanded text:
proprium tuum esse dicis, partem a te peto et uolo simul iudicio quoque communi diuidundo agere sub eodem iudice: item si eius fundi, quem tu possideas et ego proprium meum esse dicam, fructus condicere tibi uelim: quaesitum est an exceptio 'quod praeiudicium fundo partiue eius non fiat' obstet an deneganda sit. et utrubique putat interuenire praetorem debere nec permittere petitori, priusquam de proprietate constet,
Abbreviated transcription (Latin):
amplibtate pactus ẽ⁊ obeã
remret̃ dedit quãius ẜuus.⁊
abalio mamimissus est. reys
aquomãnumittatur. setut

Expanded text:
libertate pactus est et ob eam rem reum dedit: quamuis seruus ab alio manumissus est, reus a quo manumittatur, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
uinꝯceptaẽ nec tñsiegent hr¬
ditanos c̾chores timebit. cu
et sipbrditatem obtingit hec
acto ncb̾ tñ exdefũeri capitur
uolutate neq id capiaturq
mrei perseentonem est.set ĩso¬
la uindicata sit costitutum.

Expanded text:
oncepta est: nec tamen si egerit, hereditarios creditores timebit, cum etsi per hereditatem optig‹i›t haec actio, nihil tamen ex defuncti capiatur uoluntate, neque id capiatur, quod in rei persecutione, sed in sola uindicta sit constitutum.
Abbreviated transcription (Latin):
AAuł. ł Lib̾ationis u̾bũ cã¬
demuim ħt quam solutioĩs
incelliginius eñ quilicet uin¬
culis leuatus sit. manib tñ
tenctur ac nec cum quid̾e in¬
telligimus solutum qui ĩpu¬
blico sine uincullis ẜuacur.
ciuilis Eant nãlis. naturali¬
ter bona exco dicunt᷑ qd bẽat
hoc est beatos facuint beare ẽ
pro dẽe ¶nbonis aut nris cõ¬
pritar sciendum ẽ non solu
que diĩi nr̃i sunt. S asibona¬

Expanded text:
um. 'Liberationis' uerbum eandem uim habet quam solutionis.intellegimus eum, qui, licet uinculis leuatus sit, manibus tamen tenetur: ac ne eum quidem intellegimus solutum, qui in publico sine uinculis seruatur.ciuilis est. naturaliter bona ex eo dicuntur, quod beant, hoc est beatos faciunt: beare est prodesse. in bonis autem nostris computari sciendum est non solum, quae dominii nostri sunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
filiur. ⁊ militem peculiũ eius auf¬
ferre non põt. Qd̾ semel uire mi¬
licie filius tenint quarẽe aec em¬
ancipando filium peculiũ aufert
Ꝙ nec infamilia retento põt auf
hr̃dem instituãt filium extitisse
hrd̃m abco ẜ uos hr̃ditarios mau̾¬
missos proprios cuus lib̾tos fieri
hostes uita fungatur lec corneli¬
a subuenit scriptis hr̃dib quib
cessantib uire pͥstino pecumumi
pat̾ hebit. ¶ꝑtimaspẽs uideti¬
ut scriptis hrdib delib̾antib qd̾
ẜuus intenus stipulatus ẽ. us ab
alio sibi traditum accep̃. Qd̃ qdẽ
ad patris psonam actinet. Sifor¬
te peculuum aput cum rescioeit
nullius mom̃ti uideat᷑. cũ mnillo
tẽpore non fuĩt ẜuus patris. Q
aut̾e adscriptos hrdes insuspẽso
fuisse traditio. Itẽo stipulatio i¬
telligat᷑. ut enim hrditarius finis¬
se credat᷑ p̾t aditam fit hr̃ditatẽ.
sz pat̾na uerccodia nos moneta¬

Expanded text:
filium militem, peculium ei auferre non potest, quod semel iure militiae filius tenuit. qua ratione nec emancipando filium peculium ei aufert, quod nec in familia retento potest auheredem instituerat filium, extitisse heredem et ab eo seruos hereditarios manumissos proprios eius libertos fierihostes uita fungatur, lex Cornelia subueniet scriptis heredibus: quibus cessantibus iure pristino peculium pater habebit. Proxima speut scriptis heredibus deliberantibus, quod servus interim stipulatus est vel ab alio sibi traditum accepit, quod quidem ad patris personam attinet, si forte peculium apud eum resederit, nullius momenti uideatur, cum in illo tempore non fuerit seruus patris: quod autem ad scriptos heredes, in suspenso fuisse traditio itemque stipulatio intellegatur: ut enim hereditarius fuisse credatur, post aditam fit hereditatem. sed pat
Abbreviated transcription (Latin):
si maliquo ydõeus eẽt debitor
al nich sitam locuplex ẽẽt ur
nr̃ano int̾sit.satis abeo accipe

Expanded text:
n aliquid idoneus esset debitor, alias nihil si tam locuples esset, ut nostra non intersit satis ab eo accipe
Abbreviated transcription (Latin):
cuq muliebris estidenespon¬
des magis adm temstiplantis
qua adm̃tem ꝓmittrtis id re¬
ita estimari debeaon ꝯ qd̾ sehit
promissor. iti qsisolitus fue

Expanded text:
ue muliebris est, dare spondes?", magis ad mentem stipulantis quam ad mentem promittentis id reit, aestimari debeat, non quid senserit promissor. itaque si solitus fue
Abbreviated transcription (Latin):
ceantur. Sane phuiuismoĩ per¬
sonas fisco nichil acqaui ura¬
us pius rescripsit. ⁊ ideo qd i
legatum erat ei qui postea in
metallum dãpnatus erat. ad
fiscum non ꝑtinere rescripsit.
magisq ait. pene eos quami
auł .ł. Edicto duntraiani ꝙ
proposuit. significatur. ut siq̃
ante quã causa eius aderrariũ
deferatur. professus eẽt cam
rem quam possideret capere si¬
bi non licere. exca ꝑtemfisco
postea edicto significauit. uti
quecunq professa cẽtuł palã.
us tacite. relictum sibi cape no
posset et probassetiam id adfi¬
scum ꝑtinere. eciam si idno po¬
sideret. ex eo qd̾ relatum esset.
prefectus creanio ꝑtem dimid¬
iamferat. ¶Nichil autemin¬
t̾est que causa impeliat ius i¬
capiendi. ¶Idantem deferi
debet qd̾ latet non id. quod fi¬
sci est. ¶Ad brdes eius quise
detulerat non indebat prem¬
ium. transire.s dius adria¬
nus rescripsit. ut licet ante de¬
cessisset is qui se detulerat q̃

Expanded text:
centur. sane per huiusmodi persona‹m› fisco nihil adquiri diuus Pius rescripsit: et ideo quod legatum erat ei, qui postea in metallum damnatus erat, ad fiscum non pertinere rescripsit magisque ait poenae eos quam am. Edicto diui Traiani, quod proposui, significatur, ut, si quis, antequam causa eius ad aerarium deferatur, professus esset eam rem quam possideret capere sibi non licere, ex ea partem fisco postea edicto significauit, ut, quaecumque professa esset uel palam uel tacite relictum sibi quod capere non posset et probasset iam id ad fiscum pertinere: etiamsi id non possideret, ex eo, quod redactum esset a praefectis aerario, partem dimidiam ferat. Nihil autem interest, quae causa impediat ius capiendi. Id autem deferri debet, quod latet, non id quod fisci est. Ad heredes eius, qui se detulerat, non uidebatur praemium transire: sed diuus Hadrianus rescripsit, ut, licet ante decessisset is qui se detulerat,
Abbreviated transcription (Latin):
deferre idetur. ¶Ad eos bencfi¬
tium traiam ꝑtinet. qui exdef¬
ucti uoluritate relictum sibi
cape non possunt. ergo nec illȯ
qd̾ ẜuo meo relictum est defci¬
re potero. ¶ Eos quiquasi indi¬
gni repelluntur submouedos
ẽe. ab biuusmodi premio. id est
eos qui demnoffitioso egeriit ul
falsum dixerunt testamentu
qui usq adfine litis opꝑugna¬
uerunt testamentũ. ¶ Et qui
perrorem se detullit. cum cape
solidum possit. nõ nocere hoc di¬
uus adrianus ⁊ duns pius et¬
diui fratres rescripserunt.

Expanded text:
deferre deferre cium Traiani pertinet, qui ex defuncti uoluntate relictum sibi capere non possunt. ergo nec illud, quod seruo meo relictum est, deferre potero. Eos, qui quasi indigni repelluntur, summo uendos esse ab eiusmodi praemio: id est eos, qui de inofficioso egerunt uel falsum dixerunt testamentum, qui usque ad finem litis obpugnauerunt testamentum. Ei, qui per errorem se detulit, cum capere solidum posset, non nocere hoc diuus Hadrianus et diuus Pius et fratres rescripserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eid quod detulerat fisco. adice¬
retur ħrdi enus premiñ daret.
¶Ectat eiusdem adriam sma¬
ant epistola. ut sus quisede¬
ferre poterat morte preuetus
fuerit. hr̃s cius si detulent pre¬
rmium ꝯ scquatur. sitam̃e in¬
quid li quebit defunctũ eius
animifuuse ut se uellet defer
smõid circo dissimulauent. ii
dumrem ocuitari sperat. hrd̾m¬
eius mtra uulgare premum¬
nichil consecuturum. ¶Item¬
corum quibus tacite fidei con¬
missum relictum est. ita demũ¬
etbenefitio traian deferre pos
se.sus cui  datum fuerat. mor¬
te preuentus esset. ⁊ ideo pan
gustias temporis deferre se.
non potĩt. ¶Cumante ap¬
tum testamentum tacitum
fidciꝯmissum nunciatum eẽt
abhus qui fidem tacitam su¬
sccperant. deinde post aptas ta¬
bulas afidciꝯ missario delatum
esset. duius.antonius recipi ꝓ¬
fessionem eius iuissit.neq eni
dignam ẽẽ premio tam precipi¬
temfestinationem prioris. et
cũ quis se nũciet non cape poti¬
us ꝯfiteridesuoruxe qua. aliud

Expanded text:
tulerat fisco addiceretur, heredi eius praemium daretur. Exstat eiusdem Hadriani epistula, ut, si is qui se deferre poterat morte praeuentus fuerit, heres eius, si detulerit, praemium consequatur: 'si tamen', inquit, 'liquebit defunctum eius animi fuisse, ut se uellet deferre': si uero idcirco dissimulauerit, dum rem occultari sperat, heius ultra uulgare prnihil consecuturum. Itemeorum, quibus tacitum fideicommissum relictum est, ita demueneficio Traiani deferre sse, si is, cui datum fuerat, morte praeventus esset et ideo per angustias temporis deferre se non potuerit. Cum ante apertum testamentum tacitum fideicommissum nuntiatum esset ab his, qui fidem tacitam susceperunt, deinde post apertas a fideicommissario delatum esset, divus Antoninus recipi professionem eius iussit: neque enim dignam esse praemio tam praecipitem festinationem prioris, et cum quis se nuntiet non capere, potius confiteri de suo iure quam aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tnbͣit Suio quidaignorent r r¬
insolidũ obligatur qui cc̃odi
ctum p̃toris fecerit ñecadrem
ptinct. cuius solumsitmquo
opus fiat.s quis eius soli p¬
sessor mneniatur modo si

Expanded text:
t, si vero quidam ignorent, in solidum obligabitur, qui contra edictum praetoris fecerit. Nec ad rem pertinet, cuius solum sit, in quo opus fiat, sed quis eius soli possessor inveniatur, modo si
Abbreviated transcription (Latin):
no enimabipo. s auecitore
po ꝑuini cet ab laca Quesitũ
est anemptori succum dbea
si uolutate neclitoris coloni
postea in expuliss dixi uo esse
iuadumn. qr madatũ illicitũ
susccpit. ¶ Eumqui fũdinne

Expanded text:
non enim ab ipso, sed a venditore possessio esset ablata. quaesitum est, an emptori succurri debeat, si voluntate venditoris colonum postea vi expulisset. dixi non esse iuvandum, qui mandatum illicitum susceperit. Eum, qui fundum
Abbreviated transcription (Latin):
possidendo  dinum bre cepici
de sicditõ eas edes pignorisibi
obligatas ꝑsequi uelit. nõ sine
rõne diceur nisũpensas quas
mrefectõe feccrm michi prare
sit parͣatus. ibibenda adu̾sus
me pignoris ꝑsecutõem. curer¬
go no emptori quoq id tribuẽ¬
dumẽ. si forceqs mĩsulã pignor¬
rataement. Nd recte hec inter se

Expanded text:
possidendo dominium cepit, deinde creditor eas aedes pignori sibi obligatas persequi vult. non sine ratione dicetur, nisi impensas, quas in refectionem fecerim, mihi praestare sit paratus, inhibendam adversus me persecutionem. cur ergo non emptori quoque id tribuendum est, si forte quis insulam pigneratam emerit? non recte haec inter se
Abbreviated transcription (Latin):
Ceũ .l.Quõ fundus pecitur.si
ab illio eclificatũ hẽs agonis tib
.adme possõ tñfferenda ẽ. nõ qri¬
dem ut ptinus  destruaturopus
iniquumeĩ est. de molitõempro¬
timus fieri. s utid fiat. insi int̃ẽ
cũtps egeris iuis tͥ cẽ eclificatũ hr¬
ptu publico extuctam sidns
ad tps peciĩamĩpensam ciuisu¬
ris restitucre uolucrit. aur caͣm
res publica distrabat.

Expanded text:
um a quo fundus petetur si rem nolit Aedificatum habes: ago tibi ad me possessio transferenda est, non quidem ut protinus destruatur opus iniquum enim est demolitionem protinus fieri, sed ut id fiat, nisi intra certum tempus egeris ius tibi eptu publico extructam, si dominus ad tempus pecuniam impensam cum usuris restituere noluerit, iure eam res publica distrahit.
Abbreviated transcription (Latin):
quiactum dñ gessisse dicc̃tur
iomissum ececidiss ucnire nõ
debuisset. s peo nun boni arbit̃¬
tu extimatõem oportuisse dari.
ent.⁊ ꝑbabitur incomissimice¬
cidisseaaut uxorem cormpis¬
se dindicatur aliud ant guins¬

Expanded text:
ni gessisse diceretur, in commissum cecidisset, uenire non debuisse, sed pro eo uiri boni arbitratu aestimationem oportuisse dari.Iet probabitur in commissum cecidisse, et aut uxorem corrupisse domini dicatur aut ali
Abbreviated transcription (Latin):
bibetur. ul pse nl ꝑalios quib
hocmadaũt. ¶Qui marimos
fructus ex recdemptõe uectiga
n non possunt ip̃i ea priorib
pensionib suscipe ꝯpelumtur

Expanded text:
ibetur uel per se uel per alios quibus hoc mandauerit.Qui maximos fructus ex redemptione uectigalri non possunt, ipsi ea prioribus pensionibus suscipere compelluntur
Abbreviated transcription (Latin):
q temenitatis sint publicaro¬
ninfatoes. nemo ẽqui nescia
audatiam. hoc eclictum ꝓposuit.
¶Cd familia  publicanorii fur¬
um dabo. familic aut appellatõe
pleramq ẽ uagi sui⁊ fingitin
ihuimoi opis etiam ascienti¬
b hiitur ergo ⁊ sihomolibers¬
mat hoc eclictũ locum ht. ¶ ꝓu

Expanded text:
blicanorum factiones, nemo est qui nesciat. audaciam hoc edictum prop‹o›suit: 'Quod familia publicanorum furum dabo'.Familiae autem appellatione plerumque enim uagi serui et fugitiui in huiusmodi operis etiam a scientibus habentur. ergo et si homo liber seruiat, hoc edictum locum habet.Pu
Abbreviated transcription (Latin):
io ꝗd proprio noie ei deberet
at qn maga est hunis rei dife¬
rẽtĩanimnalt̾ex reis pactione¬
ti tprali exceptõe sũmonen po¬
tent intererit is ꝗhrs extitent
ntrunc suo noĩc an brditario
expiatumr. ut possitita. aĩadu̾t¬
tere. in exceptõi locus sit. necre

Expanded text:
od proprio nomine ei deberetur. atquin magna est huius rei differentia: nam si alter ex reis pacti conuenti temporali exceptione summoueri poterit, intererit, is qui heres exstitit utrumne suo nomine an hereditario experiatur, ut ita possis animaduertere, exceptioni l
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Stichumant pamphylũ
utrumegonola dar spodes al¬
tero mortuo. quinit solus petey
Nisi morafea sit inco mortuo q̃
illequidecessit. debeturacsi soł
mobligatõem deductus frnssei¬
Quod si promissoris fuit electõ
defũcto alto. qui sũpẽ eq ꝑeti po¬
terit Enim uosi feo debitoris al¬
tersit mortuns. cũdebitoris eẽt
forte longe fint uilior. qm id
tm: nllomo extiplam agi potit¬

Expanded text:
'Stichum aut Pamphilum, utrum ego uelim, dare spondes?' altero mortuo qui uiuit solus petetur, nisi si mora facta sit in eo mortuo, quem ille qui decessit praebetur, ac si solus in obligationem deductus fuisset.Quod si promissoris fuerit electio, defuncto altero qui superest aeque peti poterit. enimuero si facto debitoris alter sit mortuus, cum debitoris esset eforte longe fuit uilior, quoniam id atur, nullo modo ex stipulatu agi pot
Abbreviated transcription (Latin):
ligatio⁊qi gencialẽ qd retine¬
dumẽ. ut ubi ci obligarõi q̃se
queleloeñ optinet pricipal.ac¬
cedit. ꝯfusa sit obligatõ quocie¬
n̾o due sint pricipales. alt̾a alti
poenis adicitur adactoem q̃s
fusicem pirere Quid ergo sifi¬

Expanded text:
asi generale quid retinendum est, ut, ubi ei obligationi, quae sequellae locum optinet, principalis accedit, confusa sit obligatio: quotiens duae sint principales, altera alteri potius adicitur ad actionem, quam confusionem parere.Quid ergo, si fi
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .i. Si quis ita hrdem institu¬
erit titiushrs esto. sicitius hrs rõ
ert. stichus hrs esto. stichus libei
esto non cestichum libmansto
ait titio hrde eristente michi iude¬
tur posse dicilibm foreq̃i nõ uti¬
q alio gradu accepit lib̾tatem

Expanded text:
m Si quis ita heredem instituerit "Titius heres esto. si Titius heres non erit, Stichus heres esto. Stichus liber esto", non esse Stichum liberum Aristo ait Titio herede existente. mihi videtur posse dici liberum fore, quasi non utique alio gradu acceperit libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
tcem pponituradũsus cumq
quis exhibe desiderat eum q
inpotatesna ẽẽ dicit. Et ex ũb
dicto. p̾tor nõ. admnituit c̃am
cur apud cũ sit isqui exhiben
debet. qͥ ad̾m insupiori int̾clic¬
tosr ominio restituendum
putauit. simpotestate c̃ guio
matersit que retinet.apud
q̃ intlum magis q̃ apud pa¬
trem moran filiũ debeit exu¬

Expanded text:
tum proponitur aduersus eum, quem quis exhibere desiderat eum, quem in potestate sua esse dicit. et ex uerbdicto praetor non admittit causam, cur apud eum sit is, qui exhiberi debet, quemadmodum in superiore interdicto, sed omnimodo restituendum putauit, si in potestate est. Si uero mater sit, quae retinet, apud quam interdum magis quam apud patrem morari filium debere ex iu