comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes ortabant᷑ ⁊ ꝓpe cta fouebãt spe iã nica¬
dy ex ꝯpoito affore ⁊ t̾ͥga hostiũ ĩuasur ħ res
ali ꝙ̃diu aĩs pugnãtiũ sbstinuit. ceter postiy
millũ ex ꝯpoito si ꝯuũ asuis accipiebat᷑ ⁊ cesdẽ
nũs hostiũ cnebat᷑ destituti segui ĩstare post̾¬
mo rẽ omissa iã ius cuto receptu fugiẽtes
ĩ urbẽ ꝯpellunt᷑ ꝑte oper ĩ censa ⁊ płib aliꝙ̃¬

Expanded text:
fovebant spe iam Nicandrum ex composito adfore et terga hostium invasurum. haec res aliquamdiu animos pugnantium sustinuit; ceterum, postquam nullum ex composito signum a suis accipiebant et crescere numerum hostium cernebant, destituti segnius instare; postremo re omissa iam vix tuto receptu fugientes in urbem compelluntur, parte operum incensa et pluribus ali
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ ꝗ ꝯcagente pͥmũ aĩaciã pepigerat ꝯsulis
fr̃ inrẽ eadẽ genit̾ egirgic adiuuit ambrach¬
ienses prĩ pactiut etoloꝵ aupiliares sinc strude
emiterer aꝑauier̃t portas. dem̃ ꝗngẽta euboi¬
dderẽt rõnis urbẽ nequã formule sui iuus

Expanded text:
iam pepigerat, consulis frater matre eadem genitus, egregie adiuvit. Ambracienses prius pacti, ut Aetolorum auxiliares sine fraude emitterent, aperuerunt portas. dein quingenta Euboidderent Romanis; urbem ne quam formulae sui iuris
Abbreviated transcription (Latin):
semtis occur iebãt ¶⁊ rõm ad ambrachian
płib lais quaciendo arietib muros aliꝙͣtu
urb̾ nudauerãt. nec tñ penetiuir ĩ ubr po¬
terãt. nã ⁊ pari celeritate nouũ ꝓ dirupte m¬
uro obicichat᷑ ⁊ armati ruinis suꝑstantes
ĩstar munim̃ti erãt. itaq cũ apta ui pari
ꝓcedẽt ꝯsuli res ainiculũ ocultũ uineis añ

Expanded text:
semitis occurrebant. et Romani ad Ambraciam pluribus locis quatiendo arietibus muros aliquantum urbis nudaverant, nec tamen penetrare in urbem poterant: nam et pari celeritate novus pro diruto murus obiciebatur, et armati ruinis superstantes instar munimenti erant. itaque cum aperta vi parum procederet consuli res, cuniculum occultum vineis
Abbreviated transcription (Latin):
sus oĩb copiis simł ĩ ata maĩa reddit cenonem
oportune argitee ĩminẽte quẽ uͥ tm̃ absuis
locũ indit ipẽ arca tẽplũ iouis sacrata posu¬
it custra. ibi unũ diẽ feda tẽpestate retentus
postõ dĩe duce̾ ad argitheã intẽdit eũtib exti¬
plo aparuẽ atamanes ĩ tumuls ĩ nunentis

Expanded text:
us omnibus copiis simul in Athamaniam redit. Xenonem opportune Argitheae imminentem; quem ubi teneri ab suis locum vidit, ipse circa templum Iovis Acraei posuit castra. ibi unum diem foeda tempestate retentus, postero die ducere ad Argitheam intendit. euntibus extemplo apparuere Athamanes in tumulos imminentis
Abbreviated transcription (Latin):
colida atqr iona. Tectosaiges meditͥran¬
ea asie sortiti st̃.⁊ stipendiũ totacis tauꝵ
asia exigebãt stdẽ aut̃ ip̃i sibi cirta halin
flum̃ ceput. tantꝰq tͥror eoꝵ noĩs erant
młtitudine ⁊ magna sobole aueta ut strie
quor ad postͥmũ reges stipendiũ daie non
abnuerẽt. pͥm assã ĩ colentiũ abnuit atta¬
llus pr̃ irgis eumenis audaciq ĩ cepte p̃tͥ¬
fuit nõ tñ ita ĩfirgit aĩs eoꝵ ut absisteret
inꝑio. demo phesus qr ad bellũ antiochi ꝯ tõ¬
nis mãẜut̃. eũ quaq pulst antiocho mag¬
nã spẽ hũer̃t qr ꝓcul maĩ ĩ colerẽt rõnũ ex̃¬

Expanded text:
Aeolida atque Ioniam, Tectosages mediterranea Asiae sortiti sunt. et stipendium tota cis Taurum Asia exigebant, sedem autem ipsi sibi circa Halyn flumen cepere. tantusque terror eorum nominis erat, multitudine etiam magna subole aucta, ut Syriae quoque ad postremum reges stipendium dare non abnuerent. primus Asiam incolentium abnuit Attalus, pater regis Eumenis; audacique incepto pfuit. non tamen ita infregit animos eorum, ut absisterent imperio: eaedem opes usque ad bellum Antiochi cum Romanis manserunt. tum quoque, pulso Antiocho, magnam spem habuerunt, quia procul mari incolerent, Romanum exe
Abbreviated transcription (Latin):
si muiꝰ collerandis ꝯdõib peteret᷑. Antiochifidu
spem eẽ sb̾stindi belli pheneas ⁊ damoteles ꝙ erc
otolor ut ĩ tali casu fideq sua cẽ censerẽt age¬
rent. qd̾ eĩ sibi ꝯsiliũ aut au̾ rei eloctã a fortu¬
na relictã. ꝯhis mãdatis missi orart ꝯsulẽ ut

Expanded text:
si minus, tolerandis condicionibus peteretur: Antiochi fiduspem esse sustinendi belli? Phaeneas et Damoteles quod e re Aetolorum, ut in tali casu, fideque sua esse censerent, agerent: quod enim sibi consilium aut cuius rei electionem a fortuna relictam? cum his mandatis legati missi orare consulem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ctolis ẽẽ fugñq exatamaĩa filipi ⁊ cedem
p̃sidii eiꝰ accepeͣ ⁊ ipĩ afilipo adeto los defia¬
unt ꝗb circũ iectis gentib iã undiq se
amacedonib totes crcdẽtib ẽẽ et hoł fam᷑
affert annũ ĩ asia uictũ ab rõnis nec ita
młto p̃legato abroma redire siñ spr pacis
¶hii triti prĩ abrodo ⁊ athenis lagatõib
ex citis ut ꝑ auete illaꝵ cĩnitatũ suc p̃ces
nuꝑ repudiate facilior̃ aditũ ad senatũ ad se¬
natũ hrc̃nt pͥncipes gentis ad tẽptanda in
spem ultimã romã miẜũt nicħ ne bellum

Expanded text:
Aetolis esse fugamque ex Athamania Philippi et caedem praesidii eius accepere, et ipsi a Philippo ad Aetolos deficiunt. quibus circumiectis gentibus iam undique se a Macedonibus tutos credentibus esse Aetolis fama adfertur Antiochum in Asia victum ab Romanis; nec ita multo post legati ab Roma rediere sine spe pacis his tatem earum civitatium suae preces nuper repudiatae faciliorem aditum ad senatum haberent, principes gentis ad temptandam spem ultimam Romam miserunt, nihil, ne bellum
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃o ad ben̾ts qd̾ uet̾ appellãt ꝑueĩt. ad aunbura
iñ alc̾odic ad alexandri fentes tͥcc ad abbasiũ
posuit castra ibi ple̾s dies statiua huĩt qr ꝑuẽtũ
erat ad tolosto boioꝵ fines. ¶galli magua hõui
uis seu dopia agri seu p̃de spe nllaz gentẽ ꝑ qua
norio ac lutario regulis secessionc fcã abbrẽno
petr̃tib scipendiũ ĩ pondo bisantiũ cũ puenissĩt¬

Expanded text:
d vetus appellant, pervenit. ad Anabura inde, et altero die ad Alandri fontes, tertio ad Abbassium posuit castra. ibi plures dies stativa habuit, quia perventum erat ad Tolostobogiorum fines. Galli, magna hominum vis, seu inopia agri seu praedae spe, nullam gentem, per quas norio ac Lutario regulis secessione facta a Brenno petentibus stipendium impon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtͥubili sonu edieti pauor ac trepidatio
crp̃. de iñ ut p̃tͥ spem stare mutg uiderunt
collectis ruisus aĩs ĩ auetes colle noui b
libram̃ta plũbi aut saxoꝵ stipites robu¬
stes ĩ cuciebãt fulces ancoris fereis ĩ iectis
ĩ int̾iorẽ ꝑtẽ muritrahentes assetẽ ꝑstrĩge¬
bant ab hoc eiuptõib noct̾nis ĩ custodias oper
ꝯdurnis ĩstatoes ultro tͥrorẽ infetebant.
¶In hoc statu tes ad ambrachiã cũ eent
ia ctoli a płone acarnaĩe stratũ redictãt

Expanded text:
bili sonitu editos pavor ac trepidatio cepit; deinde, ut praeter spem stare muros viderunt, collectis rursus animis in arietes tollenonibus libramenta plumbi aut saxorum stipitesve robustos incutiebant; falces ancoris ferreis iniectis in interiorem partem muri trahentes asserem praefringebant; ad hoc eruptionibus et nocturnis in custodias operum et diurnis in stationes ultro terrorem inferebant. in hoc statu res ad Ambraciam cum essent, iam Aetoli a p
Abbreviated transcription (Latin):
argẽti ⁊ decẽ milia ⁊tritia ĩpata. ita ĩdeditõe ac¬
cepti ttio iñdie ad casuamenẽ puentũ. iñ ꝓftĩ
Eriçã urbẽ pͥoͥ ĩ petu cepũt ad tabusion castellu
ĩ miuẽs fliũ yndo ueniũ ẽ cui fcr̾at nom̃ Indus
abelepãto deiect haut ꝓal a cybira aberãt noc
legatio ulla ameagete tyrãno cinitatisei hoĩe

Expanded text:
ditionem accepti. tertio inde die ad Casum amnem perventum; inde profecti Erizam urbem primo impetu ceperunt. ad Thabusion castellum imminens flumini Indo ventum est, cui fecerat nomen Indus ab elephanto deiectus. haud procul a Cibyra aberant, nec legatio ulla a Moagete, tyranno civitatis e
Abbreviated transcription (Latin):
pͥofuẽ ꝯuirati ad n̾sus maccdenũ p̃sidiũ hii
sens adiuratorrs ad rẽ gecendã assũpsserunt
de iñ pauatant par firti q̃ celãde na ꝙ̃a gẽde
aptior erat parẽ pͥori nũm adicoeuĩt. itaduo et
qnquaginta fcĩ quadrifariã se diuisunt. ꝑs
una eraeleã alta tera philiã petit. ubi custodiͦ
regie peciu̾e eẽ splita erat. fcia trodoriani. quata
argitheã. ita intͥ oẽs ꝯueĩt ut pͥma ꝗete uelud
ad pͥuatã rẽ agendã uenissẽt ĩ foro adu̾sarent᷑
die cͥta młnudinẽ onĩs ꝯuocurẽt adp̃sidia ma

Expanded text:
coniurati adversus Macedonum praesidium. hi senos sibi adiutores ad rem gerendam adsumpserunt; dein paucitate parum freti, quae celandae rei quam agendae aptior erat, parem priori numerum adiecerunt. ita duo et quinquaginta facti quadrifariam se diviserunt; pars una Heracleam, altera Tetraphyliam petit, ubi custodia regiae pecuniae esse solita erat, tertia Theudoriam, quarta Argitheam. ita inter omnis convenit, ut primo quieti, velut ad privatam rem agendam venissent, in foro obversarentur; die
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte oꝑa ꝯmagna cede hostiũ potiuist ambra¬
chienses ꝗq int̾ erat etoli nõ abei solũ noc¬
onib ut añ ĩ sratrẽs hostiũ ẜ dispoĩti ꝑ muroe
tuires ex tuto pugnabãt. ¶ ꝑseus uͥ adee̾
etolo audiuit obmissa obsidione urb̾quã
obpugnabãt deppłat̾ tm̃ agros amphiloch¬

Expanded text:
 cum magna caede hostium potuisse. Ambracienses quique intus erant Aetoli non ab eius solum noconibus, ut ante, in stationes hostium, sed dispositi per muros et turres ex tuto pugnabant. Perseus ubi adesse Aetolos audivit, omissa obsidione urbis, quam oppugnabat, depopulatus tantum agros Amphiloch
Abbreviated transcription (Latin):
pio agente atamanum orto
atamanica tepestate pal¬
Asa aminandro sub prefeĩs
filipi irgio tenebat᷑ p̃sidio ꝗ suꝑbo atq ĩ mo¬
dico iꝑio desideriũ aminandri fecetãt exulã¬
tiũ aminandro ĩ etolia kĩs suoꝵ ĩ dicãtiũ statũ
atumanie spes recupandi regni fcã ẽ remissi¬
q abeo nũciãt pͥncipib argithcã ideĩ capud
atamaie erat si ppłariũ aĩss satis ꝑftos hrẽt

Expanded text:
pio a gente Athamanum orto. Athamania ea tempestate pulso Amynandro sub praefectis Philippi regio tenebatur praesidio, qui superbo atque immodico imperio desiderium Amynandri fecerant. exulanti tum Amynandro in Aetolia litteris suorum, indicantium statum Athamaniae, spes recuperandi regni facta est. remissique ab eo nuntiant principibus Argitheam — id enim caput Athamaniae erat —, si popularium animos sat
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽẽ siue detractarẽt cͥtam opuguationẽ
fore haut difialẽ. nã⁊ copiã ĩ ꝓpinquo matic
ad ageres exatandos ⁊ cetera oꝑa eẽ ⁊ arethon¬
tem nauigabilẽ anez oportunũ ad ꝯportanda
q̃ ustu sit p̃t̾ ipã menia fluentẽ ⁊ estatẽ aꝑtam

Expanded text:
pugnationem fore haud difficilem: nam et copiam in propinquo materiae ad aggeres excitandos et cetera opera esse, et Arethontem, navigabilem amnem, opportunum ad comportanda, quae usui sint, praeter ipsa moenia fluere, et aestatem aptam
Abbreviated transcription (Latin):
iccta ẽ ꝑruntẽ ĩ uolle uocũt ub qua murus
mulo ẽ orientẽ spoctat añis aretho exatuma¬
nia flues cadit ĩ sinũ maus ab noĩe ꝓpinque
erat patente ĩ arautu paulo ãpli tͥb milib
passuũ fului bina a cãpo castra modico intͥst
distãtia ⁊ t̾ualle unũ castellũ loto edoo ꝯ arcẽ

Expanded text:
ocant. urbs, qua murus mulo est, orientem spectat. amnis Aretho ex Athamania fluens cadit in sinum maris ab nomine propinquae erat, patente in circuitu paulo amplius quattuor milia passuum. Fulvius bina a campo castra, modico inter se distantia intervall
Abbreviated transcription (Latin):
alias urbes passi dimisse ut iũdicarẽt sese ab ĩ po¬
tẽn dñatoe filipi ꝯrestitutr̃t aminandr ĩ patrium
acłimũ regnũ undiq macedon es expellũt. teba
opidũ lrĩs açenone p̾stõ p̃sidii int̾ceptis ⁊ arce abre¬
giis accupata pauas dies obsidentib restitit. de m̃
id quaꝵ traditũ aminandro ẽ. ⁊ oĩs atamania
⁊ potẽ erat p̃t̾ ateneũ castellũ finib maccdonie
sb̾iectũ. ¶ filip̾ audita de fectoe atumaĩe ꝯsex mili¬
b armatoꝵ ꝓfect̾ ingẽti celeritate gomphs per¬

Expanded text:
dicarent sese ab impotenti dominatione Philippi et restituerent in patrium ac legitimum regnum. undique Macedones expelluntur. Theium oppidum litteris a Xenone praefecto praesidii interceptis et arce ab regiis occupata paucos dies obsidentibus restitit; deinde id quoque traditum Amynandro est, et omnis Athamania in potestate erat praeter Athenaeum castellum, finibus Macedoniae subiectum. Philippus audita defectione Athamaniae cum sex milibus armatorum profectus ingenti celeritate Gomphos per
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝯcũreuĩt macribnes paꝵ loco ficti ab eopa ĩ
alaorẽ diruphiorẽqi undiq tumulũ concessent
quo płib exloris aditu ĩ uẽto expulle̾ es atama
nõ expedientes pti cepũt pti int̾fecert mulii
panore in de rupta p̃tipitatiqr ꝑ paua oxeno¬
nc adrragẽ euassũt. p̃a ꝑ indutias sepeliendi
legatir ⁊ romã ad senatũ ⁊ ad scipiones iaslã
epheri pͥ magñũ ꝯ anoche p̃liũ ⁊nomũres muist
pacẽ petebat. excusab at se se ꝙ ꝑctolꝙ recupe

Expanded text:
a in altiorem deruptioremque undique tumulum concessere; quo pluribus ex locis aditu invento expulere eos Athamannon expedientis partim ceperunt partim interfecerunt. multi pavore in derupta praecipitati; perpauci cum Xenone ad regem evaserunt. postea per indutias sepeliendi legatos et Romam ad senatum et ad Scipiones in Asiam, Ephesi post magnum cum Antiocho proelium morantes, misit. pacem petebat excusabatque sese, quod pe
Abbreviated transcription (Latin):
ac ligur ꝙ̃ta posẜ maxiã uiuẽtute ꝯiũget
anibali ne seneste̾ bellũ maxĩo ĩpetu malo¬
re fortuna ceptũ sinẽt ad eãrẽ a cartagĩ
peciuã magoni aduecta ẽ ⁊ip̃e ꝙ̃tũ potu¬
it agaditaĩs exeg̃ nõ erraĩo mõ eoꝵ ẜ et
tẽplis spoliatis ⁊ pͥuatĩ oĩb cohactis auꝵ argẽ¬
tũq ĩ publicũ ꝯferre cũ p̃t̾ueherẽt᷑ yspanie
oraz haud ꝓcul cartagine uana expoĩtis ĩ t̾

Expanded text:
e Hannibali neu senescere bellum maximo impetu maiore fortuna coeptum sineret. ad eam rem et a Carthagine pecunia Magoni aduecta est, et ipse quantam potuit a Gaditanis exegit, non aerario modo eorum sed etiam templis spoliatis et priuatim omnibus coactis aurum argentumque in publicum conferre. cum praeterueheretur Hispaniae oram, haud
Abbreviated transcription (Latin):
spatiũ pail acastris coꝵ posuer̃t castra pͥmo
p̃latos neꝗdꝙͣ tep̃tatũ ut distederet᷑ ab ãmis
de iñ cũ pabulatores rono ĩ pet̾ repe̾te abe¬
ꝗtib yspanis fcũs eẽt sy̾ misso abstatone rͦ
eꝗtatu eq̃stre p̃liũ fuit.haud siñ memorãdo
ptẽ ulla euẽtu. ¶ Sole oriente posto die
armati ĩstructiq om̃s mille ferme passus ꝓ
iles tenebat yspani ppłi int̾ cornua ⁊ me¬
diã aciẽ ĩtͥualla patẽtia satis late fecer̃t
qua eꝗtatũ ubi tp̃s eẽt emitte̾t ⁊ roͥ more
suo ex̾citũ cũ instruxissẽt id mõ hostiũ mu¬
tati st̃ ut int̾ legiones ⁊ ip̃i patẽtes equiti
relĩq̃rent uias. Ceteꝵ lentulus cipti usum
pedesta pugna tm̃ morut dũ cedẽti .xii. legi¬
ones q̃ ĩ leuo cornu adu̾sus illergetes prona
erat tͥciã decimã legionẽ ex sb̾sidiis ĩ pͥmã
aciẽ firmam̃tu duẽ. postꝙ equapugna ẽ

Expanded text:
a castris eorum posuerunt castra. primo per legatos nequiquam temptatum ut discederetur ab armis; dein cum in pabulatores Romanos impetus repente ab equitibus Hispanis factus esset, summisso ab statione Romana equitatu equestre proelium fuit haud sane memorando in partem ullam euentu. sole oriente postero die armati instructique omnes mille ferme passus priles tenebant Hispani populi; inter cornua et mediam aciem interualla patentia satis late fecerant qua equitatum, ubi tempus esset, emitterent. et Romani more suo exercitum cum instruxissent, id modo hostium imitati sunt ut inter legiones et ipsi patentes equiti relinquerent uias. ceterum Lentulus ei parti usum pedestri pugna tantum moratus dum cedenti duodecimae legioni, quae in laeuo cornu aduersus Ilergetes locata erat, tertiam decimam legionem ex subsidiis in primam aciem firmamentum ducit, po
Abbreviated transcription (Latin):
arcuã ducat cꝗtes se gregetq ꝙͣ̃tũ posẜ eq̃¬
strẽ apedestni pugnã ip̃e oĩa signa peditũ
ĩ hostes u̾tit quatuor cohortes ĩfrot̃e statuit
qr lati pandẽ aciẽ nõ pot̾at morã pugnãdi
nullã fecit ut ĩ pͥmo cͥtiũe abũ tãt adꝯspe

Expanded text:
circumducat equites segregetque quantum possit equestrem a pedestri pugnam: ipse omnia signa peditum in hostes uertit; quattuor cohortes in fronte statuit quia latius pandere aciem non poterat. moram pugnandi nullam fecit ut ipso certamine auerteret ab
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ curĩ eẽ ꝙ̃ illergetũ ꝙpe illic ⁊ducẽ
ẜ latrones latronũq ducer eẽ ꝗb ad ppł¬
andos finitiõꝵ agrar tectaq urenda ⁊ rapi¬
enda pecora aliqs sit ita ĩ acie ac signis col¬
latis nlłaz eẽ mag uelortatẽ adfuga ꝙ̃
armis fretos pugnaturis eẽ. itaq nõ ꝙ ullũ
dudixe ẜ pͥmũ ne ĩpuĩta tã stelenita defec¬
tio eẽt de inde neꝗs ĩ ꝓuĩcia simł uuture tã¬
ta ⁊felicitate ꝑdoĩta relict hostis dici possit
ueĩt adibeꝵ flum̃ inde suꝑato ãne dic quã¬
ta ĩ ꝯspectu hostiũ posuit castra ¶Cã panꝰ
añ mõtib circa septꝰ erat ĩ eãuallẽ scipio

Expanded text:
 curam esse quam Ilergetum; quippe illic et ducem  latrones latronumque duces, quibus ut ad populandos finitimorum agros tectaque urenda et rapienda pecora aliqua uis sit, ita in acie ac signis conlatis nullam esse; magis uelocitate ad fugam quam armis fretos pugnaturos esse. itaque non quod ullum duxisse, sed primum ne impunita tam scelerata defectio esset, deinde ne quis in prouincia simul uirtute tanta et felicitate perdomita relictus hostis dici posset.uenit ad Hiberum flumen. inde superato amni die quarto in conspectu hostium posuit castra. campus ante m
Abbreviated transcription (Latin):
fuge aut pugne qsꝓͣ ĩ ipĩs quaꝵ trepidatũ na¬
iub dũ ne hostes ꝯsuis simł int̾rũ perẽt trahũt
stalas orasq ⁊ ancoras deiñ cũ moliendo mora
eẽr p̃cidũt młrq ad natantes nauib ĩ cͥ̾to pre
tenebris ꝗd aut peterẽt aut euitarẽt fede int̾¬
ierunt. posto die cũ classis iñ retro ad oceanũ
uñ uena̾t fugisẜ ad cetige̾ti hoiẽs cesi intͥ muu
lit̾q adduo nulia armatoꝵ ĩuẽta. mago cũ
gadis recepisẜ exclussus in classt ad ambros
haud ꝓcul agadib is lorus ẽ classe apulsa mi¬
ttendis legatis q̃rendeqi ꝙ porte sibi aũco atq so¬
cio clause forẽt purgantib his mltitudinis
ꝯcursu fcam ĩfestã obdirepta q̃da abstendẽti¬
tosq ub̾ib crua afixi ussit. ¶Inde nauib
ad petisa ĩsulã cẽrũ milia ferme a ꝯtepti pe¬
ni iñ eã ĩ colebãt. p̃cipitate classis bona ꝯp¬
ace accepta ẽ n comeat̾ mõ benigne prebiti

Expanded text:
repidatum nauibus est dum ne hostes cum suis simul inrumperent trahunt scalas, orasque et ancoras ne in moliendo mora esset praecidunt; multique adnantes nauibus, incerto prae tenebris quid aut peterent aut uitarent, foede interierunt. postero die cum classis inde retro ad Oceanum unde uenerat fugisset, ad octingenti homines caesi inter murum litusque et ad duo milia armorum inuenta. Mago cum Gades repetisset, exclusus inde ad Cimbios —haud procul a Gadibus is locus abest—classe adpulsa, mittendis legatis querendoque quod portae sibi socio atque amico clausae forent, purgantibus iis multitudinis concursu factum infestae ob direpta quaedam ab conscendentitosque uerberibus cruci adfigi iussit. inde nauibus ad Pityusam insulam centum milia ferme a continenti—Poeni tum eam incolebant—traiecit. itaque classis bona cum pace accepta est, nec commeatus modo benigne praebiti
Abbreviated transcription (Latin):
hec deã dederat cũ roͥ eꝗtes ĩ medio ĩ uecti
hostes simł pedestres acies t̃bauer̃t si mł cꝗ¬
tib yspanor uiã ĩmitendi equo clauser̃t
itaqr obmissa pugna eq̃sin adpedestr̃r ysp¬
ani destenderũt. rõni in ꝑtes ut curbatis ho¬
stiũ ordines ⁊ trepidatõ pauorẽq ⁊ fluc

Expanded text:
haec dicta dederat cum Romani equites in medios invecti hostes simul pedestres acies turbarunt, simul equitibus Hispanorum viam immittendi equos clauserunt. itaque omissa pugna equestri ad pedes Hispani descenderunt. Romani imperatores ut turbatos hostium ordines et trepidationem pa
Abbreviated transcription (Latin):
retiĩ ad scipionẽ uib remisso t̾cio ꝗ ꝯuissu eãt
adducẽt masnissa ꝯ paucis ĩ colarũ uener̃t cepe¬
rãt iã añ nunudã ex fama rer gestaꝵ admi¬
ratio uiri sy̾aicuerat q aĩ spe quos corꝑis
amplã ac mag̾ficã. ceteꝵ maior pñtis uenã¬
tio cepit ⁊ p̃t ꝙ̃ ꝙ suapte nã multa maiestas¬
nõ cult inditiis ẜ uirił ac militaris. Enetas ĩ
medio iuriũ robore ꝙ pleniꝰ itidiꝰq exmorbo
uelud renouatꝰ flo inuẽtute fauebat prope
attonit ip̃o ꝯ gͥssu numida grãs de frĩs filiore¬
misso agit exeo t̃ affirmat cã st q̃ sisse ocayi¬
onẽ quã tundẽ ablatã deũ ĩ mortaliũ bñfiao
nõ obmiẜit cupẽ se illi . p .r. opa nouac ita

Expanded text:
retineri ab Scipione iubet: remisso tertio qui quo iussus erat adduceret Masinissam, cum paucis in conloquium uenerunt. ceperat iam ante Numidam ex fama rerum gestarum admiratio uiri, substitueratque animo speciem quoque corporis amplam ac magnificam; ceterum maior praesentis ueneratio cepit, et sed uirilis uere ac militaris, et aetas erat in medio uirium robore, quod plenius nitidiusque ex morbo uelut renouatus flos iuuentae faciebat. prope attonitus ipso congressu Numida gratias de fratris filio remisso agit. ex eo tempore adfirmat eam se quaesisse occasionem quam tandem oblatam deum immortalium beneficio non omiserit. c
Abbreviated transcription (Latin):
cartago cupta fuãt duçit nec p̃sidio satis
ualido urbe tr̃ rat  aliquos opidanorum
ad spem nouandi res aliquos motutis cetel
statoẽ aꝑebat ita ĩstrueti armatiq intra
porcã ad stagnũ ac mare u̾sa ꝯtinebant᷑
ubi e fuxo hostes mista int̾ milites noualis
turba admuris tumlbu maiores ꝙ ui sp̾ier̃t
pate fcã tepete porta uͥ ꝯclamore erũ punt
tuibatis q hostes  adpͥniũ ĩ cursũ ꝯiecriq telloꝵ¬

Expanded text:
anis fuerat ducit, nec praesidio satis ualido urbem teneri ratus et aliquos oppidanorum ad spem nouandi res aliquid moturos. ceterum stationem apparebat; itaque instructi armatique intra portam ad stagnum ac mare uersam continebantur. ubi effusi hostes, mixta inter milites naualis turba, ad muros tumultu maiore quam ui subierunt, patefacta repente porta Romani cum clamore erumpunt, turbatosque hostes et ad primum incursum coniectumque telo
Abbreviated transcription (Latin):
secus ꝙ̃ uscera secantẽ sua ꝯgeĩtu ⁊ lacri¬
mis xxx hoĩu capitib expiasse ectomiliũ
seu ĩ prudẽtiã seu noxã nuc leto ⁊ eiecto a¬
nimo ad cedẽ illergetũ ire nõ eĩ eꝙ neq
natos ĩ ead̾ t̾ra nec ulla secũ sorietate uĩetes
eẽ eã q̃ sola fuat᷑ fidei atq aĩcicie ipõs ꝑ
es aut socs latiniq noĩs uideat ⁊ iam co
moiũ ꝙ nemo fere sit miles qr nõ yta¬
lia aut patruo suo gn stipioĩ ꝗ pͥm roni

Expanded text:
gemitu et lacrimis triginta hominum capitibus expiasse octo milium seu imprudentiam seu noxam: nunc laeto et erecto animo ad caedem Ilergetum ire. non enim eos neque natos in eadem terra nec ulla secum societate iunctos esse; eam quae sola fuerit fidei atque amicitiae ipsos per es aut socios Latinique nominis uideat, etiam eo moueri quod nemo fere sit miles qui non aut a patruo suo Cn. Scipione , qui pri
Abbreviated transcription (Latin):
artiũ iã aꝓpiquantẽ occano astquitur.¬
¶iaz ĩ cohata res añ de Masnissa aliisatqi
aliis de caĩs delata erat ꝙ numida ꝯ ip̃o
utiq ꝯgredi stipione uolebat. atq eiꝰ
destra fidẽ sancire. Ea cuĩ itinis tũ logi ac

Expanded text:
arcium iam adpropinquantem Oceano adsequitur. incohata res iam ante de Masinissa aliis atque aliis de causis dilata erat, quod Numida cum ipso utique congredi Scipione uolebat atque eius dextra fidem sancire; ea tum itineris tam longi ac
Abbreviated transcription (Latin):
amĩ cor ꝙ ego obli iustar.itaq qd̃ ad ug¬
ceti nephauie sedietoĩs auctores sanguĩe
cendi fecerat cũ exp̃pato simł oĩu rer
trẽm cuc̃dederat gladiis ac stuta ꝯcrep¬
uit p̃conis audita citantis noĩa dãpnato¬
palui iurgisq cesi ⁊ securi ꝑcussi adeo tõ¬
pentib metu ꝗ aderãt ut nõ mõ fetociõ
nox adusus atrocitatẽ pene ẜ ne gemitꝰ
ꝗdẽ exauditet tracti inde de medio omĩs
puigato qi laro citati milites noĩam ap̃
mbing in ilitũ ĩ u̾ba .p.stipionis uiniueit
stipendiũq ad nom̃ singłis ꝑsolitũ ẽ hunc
fine exitũq seditio militũ cepta ap̃ succonẽ
magonis missus agadib ꝯparua manu
lites ꝯ pancis ipe effugit. ¶ dũ ħ adlrtĩ
flumiu gerunt᷑ leli interĩ freto ĩ oceanũ
euectꝰ adcarteiã classe accex̃auh ea ĩ oc
ceano sita ẽ ut pͥmũ efiuicib angustis pã¬

Expanded text:
amini eorum quam ego obliuiscar. itaque quod ad unceteri nefariae seditionis auctores sanguine cendi fecerat cum ex praeparato simul omnium rerum rcumdederat, gladiis ad scuta concrepuit; praeconis audita uox citantis nomina damnatopalum uirgisque caesi et securi percussi, adeo torpentibus metu qui aderant ut non modo ferocior uox aduersus atrocitatem poenae sed ne gemitus quidem exaudiretur. tracti inde de medio omnes, purgatoque loco citati milites nominatim apud tribunos militum in uerba P. Scipionis iurarunt stipendiumque ad nomen singulis persolutum est. hunc finem exitumque seditio militum coepta apud Sucronem Magonis missus a Gadibus cum parua manu uite, cum paucis ipse effugit. dum haec ad Baetim fluuium geruntur, Laelius interim freto in Oceanum euectus ad Carteiam classe accessit. urbs ea in ora Oceani sita est, ubi primum e faucibus angustis pan
Abbreviated transcription (Latin):
uent noc peditẽ afronte iã eĩ state pedestres
ĩ orbẽ le se stantib defendissent ad unuz om̃s
cesi st̃. nec ꝗsꝙͣ peditũ eꝗtũ ue suꝑ fuit ꝗ in
taculũ mag̾ tutũ ꝙͣ adꝑtẽ pugne capestẽ¬
da stet̾at ꝯlocũ ⁊ tp̃s ad fugiendũ hũit. ⁊̃ t̾¬

Expanded text:
item a fronte—iam enim stratae pedestres in orbem sese stantibus equis defendissent ad unum omnes caesi sunt, nec quisquam peditum equitumue superfuit qui in taculum magis tutum quam ad partem pugnae capessendam steterat, et locum et tempus ad fugiendum habuit. int
Abbreviated transcription (Latin):
q scipendiũ ac ẜmone ĩ oĩs placato fucile
recõciliatis miłitũ aĩs prĩꝙ castra acita¬
gine mouẽt ꝯctoe ad uocata młtis uerbis
in ꝑ fidiã rebellantiũ reguloꝵ ĩuect nequaꝙͣ
codẽ aĩo se ire ꝓfessus ẽ adiũdicandũ id steł

Expanded text:
 uoltu ac sermone in omnes placato facile reconciliatis militum animis, priusquam castra ab Carthagine moueret contione aduocata multis uerbis in perfidiam rebellantium regulorum inuectus, nequaquam eodem animo se ire professus est ad uindic
Abbreviated transcription (Latin):
tũ hĩtuz cuuuz agnosto ftã dcã ꝯsilia aĩ hosti¬
u iudeo. qd eĩ uo nͥsi ꝙ ĩ lingites aut lacetan
aut optastis aliud aut spastis ⁊ illitñ mãdo¬
niu atq indibilẽ regie nobilitatis iurg du¬
ces futoris secuti st̃. uꝙ adauspitiũ ⁊ in puiz
adumbrũ atriũ ⁊ celeriũ albũ actulistis. neita¬
te uo om̃s idfecisse aut fcm̃ uoluisst milites
paucoꝵ eũ furorẽ atqi am̃tiã eẽ libentͥ credã
negantib nec eĩ ea st̃ ꝯmissa q̃ uulgataĩ oc̃
exctũ siũ piacul inge̾t̾ib expiari possit̃. In

Expanded text:
itum ciuium adgnosco: facta, dicta, consilia, animos hostium uideo. quid enim uos, nisi quod Ilergetes et Lacetani, aut optastis aliud aut sperastis? et illi tamen Mandonium atque Indibilem, regiae nobilitatis uiros, duces furoris secuti sunt: uos auspicium et imperium ad Umbrum Atrium et Calenum Albium detulistis. negate uos id omnes fecisse aut factum uoluisse, milites; paucorum eum furorem atque amentiam esse libenter credam, negantibus; nec enim ea sunt commissa quae, uolgata in omnem ex
Abbreviated transcription (Latin):
p .r. hostilr᷑ deppłatist. ¶Cuuł ali furor ĩ ca¬
stris ad sutonẽ ort̾ octoibi milia militũ erãt
p̃sidiũ gentib q̃ eis yber ĩ colũt ĩ positum
utino ut fit occio cã lecta ⁊ nõ nicħ qd̾ ĩ
hostico latĩ rapto suetis uiuẽ actores ĩ pa¬
italiã reuehit flagitatũ quar stipendiũ
ꝓ catĩ ꝙͣ exmore ꝯmodestia militiũ erat
⁊acustodib ꝓbra inc̾tũ euntes ugilias
tribunss iacta ⁊ noctu ꝗdã p̃datũ ĩ aqr
circa pacatũ ierãt. post̾mo int̾ du ac
ꝓ palã siñ comcatu asignis abibãt oĩa
stabat una ea spe ꝙ tribunq ex ꝯtagioe
fu roris haut exꝑte seditoĩs de fectõmisq
rati fore ut uira redde̾ ĩ pͥncpiis sinebat
⁊ signũ abeis petebãt ⁊ stato̾ ac iugiliis

Expanded text:
 hostiliter depopulati sunt. ciuilis alius furor in castris ad Sucronem ortus; octo ibi milia militum erant, praesidium gentibus quae cis Hiberum incolunt impositum.utino, ut fit, otio conlecta, et nonnihil quod in hostico laxius rapto suetis uiuere artiores in paItaliam non reuehi? flagitatum quoque stipendium procacius quam ex more et modestia militari erat, et ab custodibus probra in circumeuntes uigilias tribunos iacta, et noctu quidam praedatum in agrum circa pacatum ierant; postremo interdiu ac propalam sine commeatu ab signis abibant. omnia stabat una ea spe quod tribunos ex contagione furoris haud expertes seditionis defectionisque rati fore, et iura reddere in principiis sinebant et signum ab eis peteb
Abbreviated transcription (Latin):
entis mõ sest au̾tentẽ iã ĩ ipã pugna ħ
ꝯĩfesta retro petẽt hostiũ nauẽ obliqͣ ipa
ictũ alt̾e rostri accipiebat illa ꝯtrãs u̾ sa
liũ miscet᷑ ꝗnq temis rona seu pondete
tenacior seu płib remoꝵ ordĩb stindẽtib
u̾tices cũ faciliꝰ irgeret᷑ duas triremes
africã transmisiẜ ¶ leli uictor cateia
reuectꝰ auditis q̃ gadib acta erãt pate

Expanded text:
s modo sese auertentem. iam in ipsa pugna haec cum infesta rostro peteret hostium nauem, obliqua ipsa ictum alterius rostri accipiebat: illa cum transuersa elium misceretur, quinqueremis Romana seu pondere tenacior seu pluribus remorum ordinibus scindentibus uertices cum facilius regeretur, duas triremes Africam transmisisset. Laelius uictor Carteiam reuectus. auditis quae acta Gadibus e
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃xit ¶ꝑ es ipõ dies ꝓfuge agadib
uener̃t pollicẽtes uile punicũq p̃sidium
ꝙ ĩ ea uibe eẽt ⁊ inꝑatorẽ p̃sidii ꝯclasse pro¬
remi una missus ut t̾ra mariq cõi cõsilio
libidine alendi de industria rumoris adicẽt
aliꝗd ꝓuiciar omẽz ac maxĩa longuiquaq
eis turbauit aꝑuitq quãtũ exatatu ram
molẽ nã siusẜ clades cũ manꝰ rumor tun¬
tas ꝓcellas exciuiss nõ seni in fide nõ exa¬
tus ĩ officio mansit. ¶Mandoniꝰ indibił
qͥb qi itgnũ sibi ysbaĩe expulsis in cartagi¬

Expanded text:
erfugae a Gadibus venerunt pollicentes urbem Punicumque praesidium quod in ea urbe esset et imperatorem praesidii cum classe proeremi una est missus, ut terra marique communi consilio libidine alendi de industria rumores adiceret aliquid, provinciam omnem ac maxime longinqua eius turbauit; apparuitque quantam excitatura molem uera fuisset clades cum uanus rumor tantas procellas exciuisset. non socii in fide, non exercitus in officio mansit. Mandonius et Indibilis, quibus quia regnum sibi Hispaniae pulsis inde Carthagi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbare tribunꝙ ea q̃ fier̾et ⁊ conari obiua
ire ⁊ ꝓ palã ãnuere funoris cor se futi
strio sen serũt.fugatis itaq pͥncipiis ac
p̾ paulo ecastris tribũs ad pͥncipes se¬
dictois gͥgarios milites .c. albiũ ⁊ denõ
c. atrumĩbr delatũ õiu ꝯsensu ĩpiu
tis ĩsignia ⁊̃ sũmi ĩꝑii fastes secresq
actractate aust nequẽ ueĩt ĩmente
sus t̾gisq suis q cͥuicib iurgas illas se¬
curesq ĩ minẽ quas admetũ alioru
p̃ferrent/ mors sapiois falso crrdita ob¬
nõ dubitabat totã ispaĩa arsurã bel

Expanded text:
bare tribunos ea quae fierent et conari obuiam ire et propalam abnuere furoris eorum se futuros socios senserunt. fugatis itaque ex principiis ac post paulo e castris tribunis ad principes seditionis gregarios milites C. Albium Calenum et C. Atrium Umbrum delatum omnium consensu imperium  summi imperii, fasces securesque, attractare ausi; neque eis uenit in mentem suis tergis suis ceruicibus uirgas illas securesque imminere quas ad metum aliorum praeferrent. mors Scipionis falso credita ocnon dubitabant totam Hispaniam ars
Abbreviated transcription (Latin):
remẽ stq̃retur an hostis rostra ꝯu̾teret
ipã ꝯtaçio facultatẽ deractãde pugne ad¬
iecit. lã eĩ sb̾iectu teli erãt ꝯundiq insta¬
bat hostes. est quoq arbitriũ moderandi
naues adem̾ãt. n erat nauali pugne
sillis. ꝯpt ubi nich uolũtariũ nich artis
aut ꝯsilii eẽt ut nã freti est̾q toti cͥtinĩs

Expanded text:
sequeretur an in hostes rostra conuerteret. ipsa cunctatio facultatem detractandae pugnae ademit; iam enim sub ictu teli erant et undique instabant hostes. aestus quoque arbitrium moderandi naues ademerat; neque erat nauali pugna similis, quippe ubi nihil uoluntarium, nihil artis aut consilii esset. una natura freti aestusque totius certaminis
Abbreviated transcription (Latin):
sus sũmi mꝑii maiestatẽ ausisitis. de me ipõ
fateor temẽ poti̾ ꝙ auide credidatis. deniq
ego sim ciuis inꝑitia edẽ ex̾ctũ minime mi¬
randũ sit. patna ꝗd deuob̾ meruerat quã cu¬
ĩ mandonio ⁊ indibili ⁊ ꝯsociande ꝯsilia ꝑdebatis

Expanded text:
sus summi imperii maiestatem ausi sitis. 'de me ipso taceo—temere potius quam auide credideritis, is denique ego sim cuius imperii taedere exercitum minime mirandum sit—: patria quid de uobis meruerat, quam cum Mandonio et Indibili consociando consilia prodebatis?
Abbreviated transcription (Latin):
traicerẽt legit. diẽ q qua eꝗs armisquñ¬
structi atq ornati adeeñt edix̃. grius
camilitia ꝑcul domo t̾ra mauqi mltosq
labores magna picula allata iudebat᷑.
n ips̃ mõ ẜ parẽtes cognatosq coꝵ ca
cura angebat uͥ dies q̃ data erat adue¬
uit arma equosqi oñdar̃t ¶Tũ stipie¬

Expanded text:
traicerent legit, diemque iis qua equis armisque instructi atque ornati adessent edixit. gravis ea militia procul domo, terra marique multos labores magna pericula allatura videbatur; neque ipsos modo sed parentes cognatosque eorum ea cura angebat. ubi dies quae edicta erat advenit, arma equosque ostenderunt. tum t
Abbreviated transcription (Latin):
lino ludo solẽpnib aliis addidim̃ colłium q adiduo¬
uũ auctore senatu ꝯdidimꝰ. ꝗd hoꝵ op̾fuit suscipi
siuna ꝯ galł urbẽ rõna relietiri sum si nõ uolũtate
mãsim ĩ capitolio ꝑ tot m̃ses obsidiõib si abhostib
urbs capta mouit famẽdiali noctẽ unã mauere
eriuz cui obliuioni aut aui neglie dami comia
centuriata q̃ rẽ militarẽ ꝯtinẽt Comita cẽluuati
nisi ubi assplẽt si̾ pñt. Ueiꝙ ne hec tñsferem. an q¬
mitioꝵ cã ppłs tãto ĩ comodo ĩ deẜtã hãc abdicho¬

Expanded text:
linos ludos sollemnibus aliis addidimus collegiumque ad id nolinos ludos sollemnibus aliis addidimus collegiumque ad id nouum auctore senatu condidimus; quid horum opus fuit suscipi, si una cum Gallis urbem Romanam relicturi fuimus, si non uoluntate mansimus in Capitolio per tot menses obsidionis, sed ab hostibaeterquam urbs capta mouit; flamini Diali noctem unam manere erium, cui obliuioni aut neglegentiae damus? comitia curiata, quae rem militarem continent, comitia centuriata, nisi ubi adsolent, fieri possunt? Ueiosne haec transferemus? an comitiorum causa populus tanto incommodo in desertam hanc ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃to labore gestũ ẽ añ cepit finẽ ꝙ̃ monitu deoꝵ
aqua exlacu abbano nox emissa ẽ. ꝗd huc tãdẽ
urb̾ nr̃e clades noua nũ añ exortaẽ ꝙͣ spreta
uox celo emissa de aduẽtu gallor ꝙ̃ gentiũ Ius
alcgatis nrĩs uolatũ ꝙ̃ a nob̾ cũ iuidicai̾ deberet
depti tm̃ penaꝵ diis hõibq dedimꝰ ut t̾raꝵ orbi
docum̃to eem adu̾se deinde tes admouerunt

Expanded text:
to labore gestum. —non ante cepit finem, quam monitu deorum aqua ex lacu Albano emissa est. quid haec tandem urbis nostrae clades noua? num ante exorta est quam spreta uox caelo emissa de aduentu Gallorum, quam gentium ius ab legatis nostris uiolatum, quam a nobis cum uindicari deberet dempti tantum poenarum dis hominibusque dedimus ut terrarum orbi documento essemus. aduersae deinde res admon
Abbreviated transcription (Latin):
endũ nõfuĩt nũc utiq fuciendũ putatis: ego  ̃¬
nec id miraui satis pͥus qualesit audieĩtis  slũ
migrandũ fuiss ĩ columi tota urbe mĩc harriun¬
as relinq̃n das nõ censerẽ ꝗpe tũ cã nob̾ ĩ urbẽ asp¬
capitoliũ ncc̾itatis ĩ posiusse ut deseremꝰ penates
nr̃os exiluiq ac fugã nob̾ ex eo loco ꝯsisteremus
quẽ tueri nõ possem̃ ⁊ gulli eu̾tẽ polueĩt. romã quã¬

Expanded text:
iendum non fuerit, nunc utique faciendum putatis: ego contra—nec id mirati sitis, priusquam quale sit audieritis—etiamsi tum migrandum fuisset incolumi tota urbe, nunc has ruinas relinquendas non censerem. quippe tum causa nobis in urbem capCapitolium necessitas imposuisse ut desereremus penates nostros exsiliumque ac fugam nobis ex eo loco conscisceremus quem tueri non possemus. et Galli eu
Abbreviated transcription (Latin):
aic frigori assueta ꝯestu ⁊ angore uexa¬
ta uulgãtis uelud ĩpetua morb morent̃¬
tur iã pigritia singło sepelliendi promi¬
stuc accruatis cumulo hoĩu utebãt b̾ri¬
stor q inde gallicor noie ͥocũ ĩsignẽ fecc
missu inꝑatoꝵ hĩta ĩqb cum identiam
gulli fame obicetẽt eaq ncc̾itate ad deꝰ¬
Nmlus lois panis deca pitolio iactut᷑ ẽ

Expanded text:
ac frigori adsueta cum aestu et angore uexaac frigori adsueta cum aestu et angore uexati uolgatis uelut in pecua morbis morerentur, iam pigritia singulos sepeliendi promisce aceruatos cumulos hominum urebant, bustorumque inde Gallicorum nomine insignem locum m Galli famem obicerent eaque necessitate ad demultis locis panis de Capitolio iactatus es
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tota ꝓlapsa acies ĩ p̃crps defert sedato
deinde tumłtu reliqũ noctis ꝙ̃tũ ĩ turbatis
litib ad tribunq eum ⁊ iecit ⁊ ꝑperã ft̃o p̃¬
ciũ deberet᷑ Mãli̾ p̃miu obuͥtute̾ laudatus
artilris uini ad edes eiꝰ q̃ ĩ arce em̃t ꝯtul¬
leĩt rẽ dcũ ꝑuã ceteꝵ ĩ opia fec̾at eam ar¬
gumĩtũ ingens caritatis cã se ꝗsq suo uie
tu fraudãs derractũ corꝑi atq usib necoĩs
ad honorem uniꝰ uiri ꝯferret. tũ uigiles eiꝰ
loci qua fefelletat astendens hostes citati
culpã detrit᷑ a cens abstinuit reũ haut du¬
biũ eiꝰ noxe aꝓbantib ꝯtis saxo deiecit. ⁊¬
uir̃q exͥatũ urgebat. ¶ gallos pestilentia
q̃ tũ loco iacẽte int̾ tumulo castra hñtes
tũ ob incendiis torrido ⁊ uaporis pleno o¬
nerẽq nõ puluet̾e mõ fecẽte cũ ꝗd uẽni
motũ eẽt quoꝵ ĩtollerãtissiã genis hũori

Expanded text:
que tota prolapsa acies in praeceps deferri. sedato que tota prolapsa acies in praeceps deferri. sedato deinde tumultu reliquum noctis, quantum in turbatis litibus ad tribunos, cum et recte et perperam facto pretium deberetur, Manlius primum ob uirtutem laudatus artarios uini ad aedes eius quae in arce erant contulerunt,—rem dictu paruam, ceterum inopia fecerat eam argumentum ingens caritatis, cum se quisque uictu suo fraudans detractum corpori atque usibus necessariis ad honorem unius uiri conferret. tum uigiles eius loci qua fefellerat adscendens hostis citati; culpam deterritus, a ceteris abstinuit, reum haud dubium eius noxae adprobantibus cunctis de saxo deiecit. iutrimque exercitum urgebat, Gallos pestilentia etiam, cum loco iacente inter tumulos castra habentes, tum ab incendiis torrido et uaporis pleno cineremque non puluerem modo ferente cum quid uenti motum esset. quorum intolerantissima gens umorique
Abbreviated transcription (Latin):
¶ dũ hec ueis agebant᷑ int̾i arx rone
capitolũq ingẽti ꝑioilo fuit. nãq qulli
siu uestigio notato hũo quo nũaꝰ aueis
cum pͥmo ⁊̃ ermẽ ꝗ tẽptaret quã umis¬
pssent tradentes inide arma ubi qd ia
ents alii alio ꝑut postiularet lsoa ubĩ
suencio l siamis ouasene nt nõ custoes pest
fallerẽt ẜ ne canes quidẽ sblicitũ aĩal adnactit¬
no strepitꝰ exctarẽt an seres nõ fescłleit qħ
sacris Iunoĩs ĩ sũma ĩopia cibi tũ abstinebat
q̃ res saluti fuit. nãq clangore eoꝵ alaꝵq tͥ
pitu excitꝰ m mali ꝗ triẽnio añ ꝯsul fu̾at inr
bello egͥgiꝰ armis arreptis simł adarma ce¬
tero sens uadit ⁊ dũ cetĩ trepidãt gallu
ꝗ iã ĩ sũmo ꝯstit̾at umbone ictũ deturbat
au̾ caũs ꝓlapsi cũ ꝓxĩs stͥnẽt trepidãtrs ali¬
S armisq ob missis suxa ꝗb adeserãt maibi
amplexs truadat. Iamq ⁊ͥ aliis agngatis
bellis misirqi saxis ꝑturbare hostes ruina¬

Expanded text:
 dum haec Ueiis agebantur, interim arx Romae Capitoliumque in ingenti periculo fuit. namque Galli, seu uestigio notato humano qua nuntius a Ueiis cum primo inermem qui temptaret uiam praemisissent, tradentes inde arma ubi quid iniqui ahentes alii alios, prout postularet locus, tanto silentio in summum euasere ut non custodes solum fallerent, sed ne canes quidem, sollicitum animal ad nocturnos strepitus, excitarent. anseres non fefellere quibus sacris Iunonis in summa inopia cibi tamen abstinebatur. quae res saluti fuit; namque clangore eorum alarumque crepitu excitus M. Manlius qui triennio ante consul fuerat, uir bello egregius, armis arreptis simul ad arma ceteros ciens uadit et dum ceteri trepidant, Gallum qui iam in summo constiterat umbone ictum deturbat. cuius casus prolapsi cum proximos sterneret, trepidantes alios armisque omissis saxa quibus adhaerebant manibus amplexos trucidat. iamque et alii congregati telis missilibusque saxis proturbare hostes, ruina
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥ ceci auartia ĩ pondẽ auri fedut ac̃ fidem
fefelleuĩt liter̃t t̾rorẽ fugisq cicede hec tũti neg
oris culpe cladisq em̾gentes parem̃ neftix uibez au¬
spicato ĩ auguratoq ꝯditã hãmꝰ nlłs lot̾ ĩ ca nõ teli¬
gionũ deoꝵ q ẽ pleñ saccificis solẽnib nõ dies maie
statis ꝙ̃ loca st̃ ĩ qbi fiãt hos oẽs deos oẽs publicis pͥua¬
ca tella dig̾ssus ex aroe solẽne fabie getis ĩ colle qura¬
minesq negligentiores publicaꝵ eẽ religionũ ꝙͣ pͥ¬

Expanded text:
 caeci auaritia in pondere auri foedus ac fidem fefellerunt, uerterunt terrorem fugamque et caedem. haec culti negloris culpae cladisque emergentes paremus nefas? urbem auspicato inauguratoque conditam habemus; nullus locus in ea non religionum deorumque est plenus; sacrificiis sollemnibus non dies magis stati quam loca sunt in quibus fiant. hos omnes deos publicos priuaca tela degressus ex arce sollemne Fabiae gentis in colle Quiriminesque neglegentiores publicarum religionum
Abbreviated transcription (Latin):
renir. Cũ cerrtib hospiciũ publiae sic̃t ꝙsacta pp¬
rõni ac sacerdotes recepisẽt bnfu. q eiꝰ ppłi nõ ĩt̾iissis
honor deũ ĩ mortaliũ eet̾ ludi capitolini fierẽt ꝙ Iupĩ
optimꝰ maximꝰ suã scdẽ atq aroẽ ppͥ r̾o ĩ re trepida
tutat̾ eẽt colłiu q adeã rẽ m furĩ dcãtor ꝯstiuẽt
ex his ꝗ ĩ capitolio atq arce ħitarẽt. expiandeq ẽt
uocis noctñe qr nũcia cladis añ bellũ gallic̃ã cũ
audita negloctaq eẽt mĩtio illata issũq ⁊ tem¬

Expanded text:
retur; cum Caeretibus hospitium publice fieret quod sacra popRomani ac sacerdotes recepissent beneficioque eius populi non intermissus honos deum immortalium esset; ludi Capitolini fierent quod Iuppiter optimus maximus suam sedem atque arcem populi Romani in re trepida tutatus esset; collegiumque ad eam rem M. Furius dictator constitueret ex iis qui in Capitolio atque arce habitarent. expiandae etiam uocis nocturnae quae nuntia cladis ante bellum Gallicum audita neglectaque esset mentio inlata, iussumque tem
Abbreviated transcription (Latin):
Galli noua re trepidi arma cupũt iraqi ma¬
gisꝙp̃ ꝯsllio ĩ roño ĩ cnrũt iã u̾terat fortuna
Igͥ po ꝯausli haut maiorc mom̃to fusi gabi e
ꝓͣ ad aliã uicerãt. ¶Iustiore alfo de in pho ad
ertuuũ lapide̾ gubina uiã quost exfug̃a ꝯtiil¬
lerãt eidm ductu auspicioꝵ camilli uinaãt
ista cribs oĩa obtinuit castra capiũt ⁊ ne nũ¬
aus quidem cladis relictus. Triumpħ camilli¬

Expanded text:
Galli noua re trepidi arma capiunt iraque magis quam consilio in Romanos incurrunt. iam uerterat fortuna, imo concursu haud maiore momento fusi Galli sunt quam ad Alliam uicerant. iustiore altero deinde proelio ad octauum lapidem Gabina uia, quo se ex fuga contulerant, eiusdem ductu auspicioque Camilli uincuntur. ibi caedes omnia obtinuit; castra capiuntur et ne nuntius quidem cladis relictus. dic
Abbreviated transcription (Latin):
neꝗs hostiũ euadẽ int̾ statoẽt posẜ. Cũ re¬
petentẽ iuueĩs rõnꝰ admitatõe t̃st ciues ho¬
stesi ꝯu̾tit. sucrificiũ etat statutũ ĩqrna¬
R colieꝰ gͥenti fabie ad id faciend̾.Gn. fubi
dorso gabino ritu cint̾ sacca maĩbi gerens
cũ de capitolio destendiss ꝑ medias hostiũ sta¬
motꝰ ĩ qri n alẽ collẽ ꝓueĩt ĩ qoĩbsolẽnt᷑

Expanded text:
s hostium euadere inter stationes posset, cum repente iuuenis Romanus admiratione in se ciues hostesque conuertit. sacrificium erat statum in Quirinali colle genti Fabiae. ad id faciendum C. Fabius Dorsuo , Gabino <cinctu in>cinctus sacra manibus gerens cum de Capitolio descendisset, per medias hostium stamotus in Quirinalem col
Abbreviated transcription (Latin):
noĩs p aĩo hũcũt opugnare uiderãt e ꝙ mi¬
lices rõni uagantes ꝑ agas ⁊ ꝯgͥgato aqm¬
inc p̃dã p̃st agentes ⁊ castra cirnebant
haut ꝓcuil ueis poĩta inde pͥmũ miratio
sui demde indignitas atq excara aĩs ap̃¬

Expanded text:
nis, in animo habuerint oppugnare. uiderant eos milites Romani uagantes per agros et congregato agmine praedam prae se agentes, et castra cernebant haud procul Ueiis posita. inde primum miseratio sui, deinde indignitas atque ex ea ira a
Abbreviated transcription (Latin):
exarce copitolioq his exigua resistit᷑ ma¬
nu. iã obsdionis tedio iucti abstedũt uagi¬
q ꝑ agca pallant᷑ cibo uinoq tupt̃i austo
repleti ubi nox apetit ꝓpe riuo aquar siñ
monimto siñ statõib ac custodiis passim
solito ĩ cuuti. si uob̾ ĩ cuĩo ẽ luei̾ meĩa ur̃a
nec pati ħ oĩa galliã fi̾ pͥa iugilia capite ar¬
ma ficqñtes me stq̃nũ ad ccae nõ ad pug¬
nã nisi uicto sõno uelud pecudes truaidãda
tradidero nõ recuso eundẽ ardee rez incar¬
dimisra corꝑa curãt ĩtẽti ꝙ̃ mox signũda¬
renr quo dato po silẽtio noctis ad portus q¬

Expanded text:
ex arce Capitolioque iis exigua resistitur manu: iam obsidionis taedio uicti abscedunt uagique per agros palantur. cibo uinoque raptim hausto repleti, ubi nox adpetit, prope riuos aquarum sine munimento, sine stationibus ac custodiis passim solito incauti. si uobis in animo est tueri moenia uestra nec pati haec omnia Galliam fieri, prima uigilia capite arma frequentes, me sequimini ad caedem, non ad pugnam. nisi uinctos somno uelut pecudes trucidandos tradidero, non recuso eundem Ardeae rerdimissa, corpora curant, intenti quam mox signum daretur. quo dato, primae silentio noctis ad portas
Abbreviated transcription (Latin):
ficiente ⁊ cũ statõib ꝓccderẽt ꝓpe obruẽtib ĩ fimuĩ
corp̾ armis uł dedi uł redimi st quacũq pactione
posst iux fit. Iactãtib nõ obstirir galł haut ma¬
gna mͥcede se ab duci posse ut obsidionẽ telin¬
quãt. Tũ senatꝰ hĩt̾ tribuĩsq militũ negm̃
datũ ut pacistetẽt᷑ inde int̾ .p. sulpitiũ tribu¬
nũ militũ ⁊ berẽnũ irgulũ galloꝵ collaro trã¬
c̃ pondera ab galł allata iniqua : tͥbũo trcisã¬
te additꝰ ab insolente gullo pondĩ glaudĩ aui¬
ditaq ĩ tollerãda rõnis uoꝵ ne nictis eẽ ẜ dii¬

Expanded text:
ciente et cum stationes procederent prope obruentibus infirmum corpus armis, uel dedi uel redimi se quacumque pactione possint iussit, iactantibus non obscure Gallis haud magna mercede se adduci posse ut obsidionem relinquant. tum senatus habitus tribunisque militum negotium datum ut paciscerentur. inde inter Q. Sulpicium tribunum militum et Brennum regulum Gallorum conloquio tranest: pondera ab Gallis allata iniqua et tribuno recusante additus ab insolente Gallo ponderi gladius, auditaque intoleranda Romanis uox, uae uictis. sed di
Abbreviated transcription (Latin):
dieb ad ꝗ tẽpla sacra fietẽt acq u i ar
sũptꝰ pecuia erogaret᷑. Ceta q̃q oĩa pubsi¬
ca pͥuataq sacra pontifias sticis sbieot ut
ut idẽ pontifex edocẽt queq ꝑdigia fulm̾ib
alioue quo iussu missa susciperent᷑ atq aira¬
rent̾ ad ea elicienda exm̃tib di uĩs Ioui elicio
arã ĩ aduẽtino dicauit deũq ꝯsuluit ĩ augu¬
riis q̃ sustipienda eeñt ad ħ ꝯsultãda ꝓcutan¬
daq mltitudine oĩa ui ⁊ armic ꝯu̾sa ⁊ aĩ
aliqd agendo crupati erãt ⁊ deor asidua in¬
sideus cura cũ intͥc̃e rebihuais celeste nume
uideret ca pietate oĩu pectora ĩ buera ut si¬

Expanded text:
diebus, ad quae templa sacra fierent, atque unde in eos sumptus pecunia erogaretur. cetera quoque omnia publica priuataque sacra pontificis scitis subiecit, ut ut idem pontifex edoceret, quaeque prodigia fulminibus alioue quo uisu missa susciperentur atque curarentur. ad ea elicienda ex mentibus diuinis Ioui Elicio aram in Auentino dicauit deumque consuluit auguriis, quae suscipienda essent. ad haec consultanda procurandaque multitudine omni a ui et armaliquid agendo occupati erant, et deorum adsidua insidens cura, cum interesse rebus humanis caeleste numen uideretur, ea pietate omnium pectora imbuerat ut fi