comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓars ⁊ focis ctanie ⁊ ꝓ deoru tẽplis ac
delubris ꝓq urbis murio quos uos pon¬
tifices stõs esse dicitis. Diligentius eniz
urbe religione qua ipsis menib cingi¬
tis que desen ame duz quidez spirare po¬
tero nefas uidicio. Cum cocta ego uero
⁊ opto redargui me balbe ⁊ ea que dispu¬
taui dissere̾ malui qua udicare ⁊ facile
me a te uĩci posse certo stio ¶ Cũppe in¬
quit uelleuis qui etia sõpnia putet ad
nos mitti a ioue Que ipsa tñ tã leuia nõ
sũt qua est stoicoru de naͣ deoru or̃o
hec cu essent ita dicta discessimꝰ ut uel¬
leio cocte disputatio uerior michi balbi

Expanded text:
aris et focis certamen et pro deorum templis atque delubris proque urbis muris, quos vos pontifices sanctos esse dicitis diligentiusque urbem religione quam ipsis moenibus cingitis; quae deseri a me, dum quidem spirare potero, nefas iudico. Tum Cotta: 'Ego vero et opto redargui me Balbe, et ea quae disputavi disserere malui quam iudicare, et facile me a te vinci posse certo scio.' Quippe inquit Velleius qui etiam somnia putet ad nos mitti ab Iove, quae ipsa tamen tam levia non sunt quam est Stoicorum de natura deorum oratio. Haec cum essent dicta, ita discessimus, ut Velleio Cottae disputatio verior, mihi
Abbreviated transcription (Latin):
batio fat esse distenta celuz usantez terraz
tuentez. maria mod̾ante. Cur tñ młtos de¬
os nichil ag̾e̾ ⁊ cessare paritꝰ Curnõ rebus
huãnis aliquos ociosos deos p̃ficit qui a
te balbe ĩ nũabiles explicati sũt hec fere
dice̾ habiu de nã dooru nõ ut ea tollerez
s ut intellige̾tis qua ess obscura ⁊ qua
difficilis explicatꝰ hrẽt. Que cu dixisset

Expanded text:
 terram tuentem maria moderantem: cur tam multos deos nihil agere et cessare patitur, cur non rebus humanis aliquos otiosos deos praeficit, qui a te Balbe innumerabiles explicati sunt? Haec fere dicere habui de natura deorum, non ut eam tollerem sed ut intellegeretis quam esset obscura et quam difficiles e
Abbreviated transcription (Latin):
si aliquid est inquit ꝙ hõ effice̾ nõ possit
ꝙ efficit melus est hõie. hõ aut̃ ħ que
ĩ mũdo sũt effice̾ nõ potest. qui potuit gͥ
is p̃stat hõi hoĩ aut̃ p̃stare quid potuit
illa zenonis errorez u̾sant̾. caud eniz si t
melius sũme arrogantie censet esse. Sic
at illud nõ minꝰ nõ arrogãtis s potiuo¬

Expanded text:
quod homo efficere non possit, qui id efficit melior est homine; homo autem haec quae in mundo sunt efficere non potest; qui potuit igitur is praestat homini; homini autem praestare quis possit eodem quo illa Zenonis errore versantur. quid enim sit melius, summae adrogantiae censet esse. Sit at illud non modo non a
Abbreviated transcription (Latin):
sice uenena peculatus testamẽtoru le
ge noua questiones. Inde illa actio ope
ꝯsilioq tuo furtu aĩo factu esse. Iñ tot
uidicia te fite mala ut urile mãdati pro
socio fiducie reliqua que ex ẽpto aut uendi¬
to aut ꝯducto aut locato ꝯtra fide funt

Expanded text:
sicae venena peculatus, testamentorum etiam sicae venena peculatus, testamentorum etiam lege nova quaestiones. inde illa actio "ope consilioque tuo furtum aio factum esse", inde tot iudicia de fide mala, tutelae mandati pro socio fiduciae, reliqua quae ex empto aut vendito aut conducto aut locato contra fidem fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
to fallaz. neq aut̃ au feraz nec quez toluz
adeu aut machina ꝯmoliar. stio quicꝙͣ¬
ita oĩs meos tolos fallatias p̃stigia pres¬
trinxit ꝯmoditas prĩs. Quid gͦisti doli iste
machine quid fallatie p̃stigieq nũ sine
rõne esse potuerũt ¶ Op̾claru munus
deoru ut formio possit dre celo senem
iã instructa sũt michi in corde osilia oĩa
S exeamus e theatro ueĩamꝰ in foru fes¬
sũ ite p̃cor. Quid uͥ indicet᷑ qui tabulari¬
ũ incedi̾t ꝙ facinuo occultius assecutꝰ
cessuis splendidus eques rõamis exagͦ
pisceno fecisse ꝯfessus ẽ qui tͣnscripsit ra¬
bulas publicas id quo lalenus fecit cu
cyrographu sex peimoru ĩmitatus est
quidħ hõie collertius ¶ Cognosce alias
q̃stiones auri tolossani ꝯuiratõio iugur¬
tine repete supiora tubuli de pecunia
capta obrẽ iudicanda posti̾ora de ĩces¬
tu rogatione peducea. Tũ ħ cottidiana

Expanded text:
to fallam nec quid inde auferam nec quem dolum to fallam nec quid inde auferam nec quem dolum ad eum aut machinam commoliar scio quicita omnes meos dolos fallacias praestrigias praestrinxit commoditas patris. quid ergo isti doli, quid machinae, quid fallaciae praestrigiaeque num sine ratione esse potuerunt? o praeclarum munus deorum; ut Phormio possit dicere: cedo senem; iam instructa sunt mihi in corde consilia omnia. Sed exeamus e theatro, veniamus in forum. sessum it praetor. quid ut iudicetur? qui tabularium incenderit. quod facinus occultius: at se Q. Sosius splendidus eques Romanus ex agro Piceno fecisse confessus est. qui transscripserit tabulas publicas: id quoque L. Alenus fecit, cum chirographum sex primorum imitatus est; quid hoc homine sollertius? cognosce alias quaestiones, auri Tolossani coniurationis Iugurthinae; repete superiora: Tubuli de pecunia capta ob rem iudicandam; posteriora: de incestu rogatione Peducaea; tum haec cotidiana:
Abbreviated transcription (Latin):
e timiditatis que seĩa essẽt si his uiciis
rõ nõ subesset Medea mõ ⁊ atreus ꝯme¬
morabant᷑ a nobis eroice ꝑsone inita
subductaq rõne nefaria stelera medi¬
tantes ꝙ leuitates comice parũne sẽꝑ
in rõne u̾sant᷑ parũne sb̾tiit̾ disputat
ille ineimuco: Quid igit᷑ faciar exlusit
reuocat redea nõ si me obsecret Ille u̾o
in senephebis achatemicoru more ꝯtra
oẽ opĩone nõ dubitat pugnare rõne
qui ĩ amore sũmo sũmaq iopia suaue
esse dicit parentez hr̃e auaruz illepidũ
in lib̾tos difficise qui te amet nec stute¬
at tui atq huc incredibili siũe ratiũ¬
culas suggerit aut tu illuz fluctu fallas
aut ꝓ uttas adu̾tas aliꝙ nomẽ aut ꝑ ser¬
uulu ꝓtutias pauidu postremu a par¬
co patre ꝙ sũmas quanto dissipas libentiꝰ
idq facile ⁊ lib̾ale patrez inꝯmoduz esse
amauti filio disputat quer neq quo pao¬

Expanded text:
ae timiditatis quae semina essent si is vitiis ae timiditatis quae semina essent si is vitiis ratio non subesset? Medea modo et Atreus commemorabatur a nobis, heroicae personae inita subductaque ratione nefaria scelera meditantes. quid levitates comicae parumne semper in ratione versantur? parumne subtiliter disputat ille in Eunucho: quid igitur faciam? exclusit, revocat; redeam? non si me obsecret. ille vero in Synephebis Academicorum more contra communem opinionem non dubitat pugnare ratione, qui "in amore summo summaque inopia suave" esse dicit parentem habere avarum inlepidum in liberos difficilem, qui te nec amet nec studeat tui, atque huic incredibili sententiae ratiunculas suggerit: aut tu illum fructu fallas aut per litteras avertas aliquod nomen aut per servolum percutias pavidum; postremo a parco patre quod sumas, quanto dissipes libentius; idemque facilem et liberalem patrem incommodum esse amanti filio disputat: quem neque quo pac
Abbreviated transcription (Latin):
diio ĩmortalib esse ꝯsuiltu. Sequitur
gͦ ut ⁊ nemini ꝯsultu sit hiue loco slc
soletio occurre̾ neo id cuco nõ optime
młti eoru bñficio ꝓu̾se uterent᷑ ⁊̃ pa¬
trĩonio młtos male uti nec obeaz cãz
eos bñficuun a patrib nullu hr̃e aius
istud negat aut que est ista in colłone
ra uoluit cu ei tunicaz sangiue centau¬
ii tincta dedit nec prodesse phereo iaso¬
nus qui gladio uomĩca euis apperuit
qua sanare medici nõ potuerũt młti
enn ⁊ cuz obesse uellent ꝓfuerũt ⁊ cuz
protesse offuerũt Ita nõ fit ex eo ꝙ datꝰ
ut uolũtas enis qui dedit appareat.
sieosi is qui accepit bñ utitꝰ idcirco is
qui dedit mice dedit. Que eniz libido
que auaricia ꝙ facimmꝰ aut scelus susci¬
pit᷑ nisi ꝯsilio capto aut sine aĩ mora ⁊
linquit᷑ sic rõ est hõi bñficio deorur data
eiud eniz potius hõibus dedissẽt siis no¬
c̾e uoluissẽt. In iusticie aut̃ intẽpanti¬

Expanded text:
se consultum; sequitur ergo ut nemini consultum sit. Huic loco sic soletis occurrere: non idcirco non optume multi eorum beneficio perverse uterentur; etiam patrimoniis multos male uti, nec ob eam causam eos beneficium a patribus nullum habere. Quisquam istuc negat, aut quae est in collatione ra voluit cum ei tunicam sanguine Centauri tinctam dedit, nec prodesse Pheraeo Iasoni is qui gladio vomicam eius aperuit, quam sanare medici non potuerant. multi enim et cum obesse vellent profuerunt et cum prodesse offuerunt; ita non fit ex eo quod datur ut voluntas eius qui dederit appareat, nec si is qui accepit bene utitur idcirco is qui dedit amice dedit. Quae enim libido quae avaritia quod facinus aut suscipitur nisi consilio capto aut sine animi motu linquitur sic ratio est homini beneficio deorum data; quid enim potius hominibus dii dedissent si is nocere voluissent, iniustitiae autem intemperanti
Abbreviated transcription (Latin):
młta te re aꝑtissia telanio aut uno u̾¬
su totũ loc̃ ꝯficit cur du hõies negligãt
siã si curẽt bñ bdĩs sit. male malis ꝙ nc̃
abest. debebãt illi quide oĩs bonos effice̾
si quid hõiu genĩ ꝯsulebãt. Si id musꝰ
boĩs quide c̾te ꝯsułe̾ debebãt. Cur igit᷑¬
extulit filiũ ꝯsularẽ. Cur marcellu ha¬
nibal int̾emit. Cur pauluz cane sus¬
tulerũt. Cur penoꝵ crudelitati reguli
corpus ẽ ꝓditu. Cur affricanu does¬
tici parietes nõ texerũt s ħ ueta ⁊ a

Expanded text:
e re apertissuma; Telamo autem uno versu totum locum conficit cur di homines neglegant: nam si curent, bene bonis sit, male malis; quod nunc abest. debebant illi quidem omnis bonos efficere, si quidem hominum generi consulebant; sin id minus, bonis quidem certe consulere debebant. Cur igitextulit filium consularem, cur Marcellum Annibal interemit, cur Paulum Cannae sustulerunt, cur Poenorum crudelitati Reguli corpus est praebitum, cur Africanum domestici parietes non texerunt? Sed ha
Abbreviated transcription (Latin):
deat᷑. S urgetis itẽtide hõui ẽẽ istã
culpa nõ deoru ut si meditꝰ gͣuitate
morbi guburnator uĩ tẽpestatis accu¬
set ⁊ si hii quide homũculi s tñ ridicli
Quis eniz te adhibuisset dyeĩt ꝯspiaz
si ista nõ essẽt. Contͣ deu l disputare
literus in hõiu uiciis aisesse culpa
caz dedisse hõib rõnez que uicia tul¬
pãq exclud̾et. ubi gͥ locus fuit errori
deoꝵ siã patrĩonia spe bñ tratendi re¬
linquizꝰ qua possuꝰ falli. Deus quid falli
potuit an ut sol incurtuz euz fetontẽ
filiu sustulit aut neptunus cuz the¬
seus ypolitu ꝑdidit cu ter optandi
tasse ĩ bũficio putarẽt᷑ Et si ueru ẽ
ꝙ aristõchiuo dic̾e̾ solebat noce̾ au¬
diẽtib pħoshis qui bñdcã male int̾¬
p̃tarent᷑. Posse eniz asdtos ex aristippi
acerbos ezenonis stola exire prorsus
Si qui audiert̃ uiciosi ẽẽnt discessuri ꝙ¬

Expanded text:
rgetis identidem hominum esse istam culpam non deorum. Ut si medicus gravitatem morbi, gubernator vim tempestatis accuset; etsi hi quidem homunculi, sed tamen ridiculi: "quis enim te adhibuisset" dixerit quispiam "si ista non essent". contra deum licet disputare liberius: "in hominum vitiis ais esse culpam: eam dedisses hominibus rationem quae vitia culpamque excluderet". Ubi igitur locus fuit errori deorum? nam patrimonia spe bene tradendi relinquimus, qua possumus falli; deus falli qui potuit? an ut Sol in currum quom Phaethontem filium sustulit, aut Neptunus cum Theseus Hippolytum perdidit, cum ter optandi casse in beneficio putarentur. Et si verum est quod Aristo Chius dicere solebat, nocere audientibus philosophos is qui bene dicta male interpretarentur posse enim asotos ex Aristippi, acerbos e Zenonis schola exire—prorsus, si qui audierunt vitiosi essent discessuri
Abbreviated transcription (Latin):
rõne hoĩb dii deterũt malicia dedenĩt
Est eiu malicia u̾suta ⁊ fallay rõ nocẽdi
lite etia dii fraute decenĩt facinus ce¬
teraq quoru nichil neo fuscipi sine rõ¬
ne nec effici põt. utinã gͥ ñ illa anꝰ op¬
tat ne ĩ nemore pelio securib cese oc
hõib dii nõ dedisset qua ꝓpauci bñ u¬
tunt᷑ qui tñ ipsi a male utẽtib oppri¬
mũt᷑. Innũabiles at ĩꝓte utunt᷑ ut do¬

Expanded text:
erunt, malitiam dederunt; est enim malitia versuta et fallax ratio nocendi; idem etiam di fraudem dederunt facinus ceteraque quorum nihil nec suscipi sine ratione nec effici potest. Utinam igitur, ut illa anus optat ne in nemore Pelio securibus caesae hominibus di ne dedissent, qua perpauci bene utuntur, qui tamen ipsi saepe a male utentibus opprimu
Abbreviated transcription (Latin):
qui ussus sit uinu sum̾e̾ meratiꝰ sũptu¬
ru statĩq ꝑituru magͣsit ĩ culpa. Sic
niã ista peudentia rep̃hẽdenda q̃ ronẽ
dedit his quos scierit ea ꝑu̾se ⁊ ĩ ꝓbe
usuros. nisi forte dicitis ea nescisse uti¬
nã quid̾ s ñ audebitis sõ eiu ignoro
ꝙͣti eiꝰ noniẽ putetis s hic quide locꝰ

Expanded text:
sumpturum statimque periturum, magna sit in culpa, sic vestra ista Providentia reprendenda, quae rationem dederit is quos scierit ea perverse et inprobe ussuros. Nisi forte dicitis eam nescisse. Utinam quidem; sed non audebitis, non enim ignoro quanti eius nomen putetis. Sed hic quidem loc
Abbreviated transcription (Latin):
ad nã pateret̃ quicquid erat ꝙ inc̾uẽ¬
di sensu cat̾et id sibi assũpsit nõ trau¬
quiltur ⁊ quietu s ĩmod̾ate a gitatu et
suctuans Iteoq ex mordinato ĩ ordiuẽ
adduxit. hoc eni iudicabat esse p̃stautiꝰ
cu rõnez igit᷑ huisset ropiebat nichil
testigentia in aĩo aũi ꝯclusit in corpe.
Sic ratus est opus illud effectu ẽẽ pul¬
cerrimu qua ob cã nõ est cũctandi
profiti si moto ĩuestigari a liquid ꝯrectu¬
ra potest hũc mũduz aĩal esse idq ĩtelu¬
posito quod sequitꝰ uitendu est cuiꝰ neͣ
aĩantiu teus infigentiu mũdo silitu¬
dine secutus ẽ Nullus ꝓfecto eoru q̃¬
sũt nobis nota aĩantia. sũt eni oĩa in
quida gena̾ partita aut inchoata. nlla
exparte ꝑfecta Inꝑfcõ at nec absoluto
siłe pulcru esse nichil põt Cuiꝰ gꝰ õe
aial que si ꝑticula e quedaz siue in sin¬
gulis siue in diu̾so gene cernat᷑ cuius¬

Expanded text:
r, quicquid erat, quod in cernendi sensum caderet, id sibi adsumpsit non tranquillum et quietum, sed inmoderate agitatum et fluitans, idque ex inordinato in ordinem adduxit; hoc enim iudicabat esse praestantiCum rationem igitur habuisset, reperiebat nihil tellegentiam in animo, animum inclusit in corpore. Sic ratus est opus illud effectum esse pulcherrimum. Quam ob causam non est cunctandum profiteri, si modo investigari aliquid coniectura potest, hunc mundum animal esse, idque intellposito, quod sequitur, videndum est, cuiusnam animantium deus in fingendo mundo similitudinem secutus sit. Nullius profecto sunt nobis nota animantia; sunt enim omnia in quaedam genera partita aut inchoata nulla ex parte perfecta; imperfecto autem nec absoluto simile pulchrum esse nihil potest. Cuius ergo omne animal quasi particula quaedam est, sive in singulis sive in
Abbreviated transcription (Latin):
culu matres ꝯquari regias ꝯtamina¬
ri stirpez admisteri genus ad id ip̃ quã
callite qui regnu adulterio quereret
addo inquit huc ꝙ michi portendo cele¬
stu pat̾ prodigiu misit regnu stabi¬
limu mei aguu int̾ pecudes aureo cla¬
ruz coma quez cleaĩthiestez clepe esse
ausu eregia equa ũre adiutrice cõ¬
uige cepit sibi uidere ne sũma ĩꝓbi
tate usus nõ sine sũma rõne ess. siec
uero scena solu referta ẽ his sdeleribus
s młto uita cõis pene maiorib. sẽtit
domus uniꝰcuiꝰq sencit foru. sentit cu¬
ria cãpus socii. ꝓnĩcie ut ꝙ̃admodu
rõne recte fiat. sic rõne pectet᷑ alterq
a paucis ⁊ raro. alteru ⁊ sꝑ ⁊ apłimio

Expanded text:
clum, matres coinquinari regias, contaminari stirpem, admisceri genus. at id ipsum quam callide, qui regnum adulterio quaereret: addo" inquit "huc, quod mihi portento caelestum pater prodigium misit, regni stabilimen mei, agnum inter pecudes aurea clarum coma quondam Thyestem clepere ausum esse e regia, a qua in re adiutricem coniugem cepit sibusus non sine summa esse ratione? Nec vero scaena solum referta est his sceleribus sed multo vita communis paene maioribus. sentit domus unius cuiusque sentit forum, sentit curia campus socii provinciae, ut quem ad modum ratione recte fiat sic ratione peccetur, alterumque et a paucis et raro, alterum et semper
Abbreviated transcription (Latin):
Cereus a gerendo quia ꝑiculosa mł¬
ne ioui faciec quid uulcano quãqmͣ
qĩ neptimu anando appellatu pu¬
tas nulluz erit nomẽ ꝙ nõ possio una
litera explicare uñ dictu sit. Inquo
quidez magis tu michi natare uis eo
aruz fabularu reddere bõnez uocabu¬
loru cur quiq ita sit appellatus cãs explita¬
re. ꝙ cu facitis illud ꝓfcõ ꝯfitenũ longe se

Expanded text:
iculosa coVeiovi facies quid Volcano? quamquam, quoniam Neptunum a nando appellatum putas, nullum erit nomen quod non possis una littera explicare unde ductum sit; in quo quidem magis tu mihi natare visus es arum fabularum reddere rationem, vocabulorum cur quidque ita appellatum sit causas explicare. quod cum facitis
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ cõpłes primus celo natus ex quo
⁊ minerua apolline eu cuiꝰ in tutela
athenas antiqui historici esse uoluer̃t̃
secundus nilo natus opas ut egiptii
quilemni fabrice fertur p̃fuisse erͣ¬
tus memalio natus qui tenuit insu¬
las ꝑꝑ sicilia que uulcanie noĩabant̾
Mercurius unus celo patre die matͤ
natus cuiꝰ obsceniꝰ excitata naͣ dicit᷑.
ualentie ⁊ foronidis filius. is qui sb̾ ter¬
tis hẽtur. ide trofoniꝰ. Tercius ione
t̾tio natuo ⁊ mola exquo ⁊ penolopa
natu ferũt. Quartus nilo patre que
egiptii nefas hñt noĩare. Qurntus ꝙ̃
colũt fine̾ qui argentu dicit᷑ intere¬
misse obeãq cãm egipto ꝓfuisse ⁊ e
giptiis leges ⁊lutao didicisse hunc
egiptii thẽ appellãt eodẽq noĩe ãnu pͥ¬
mus mensis apud eos uo̾cat᷑. aescula¬
pioru primꝰ apollinio que arcades co¬
lũt qui speculu ĩuenisse peimusq nul¬

Expanded text:
item complures: primus Caelo natus, ex quo item complures: primus Caelo natus, ex quo et Minerva Apollinem eum cuius in tutela Athenas antiqui historici esse voluerunt, secundus in Nilo natus Opas ut Aegyptiiqui Lemni fabricae traditur praefuisse, quartus Maemalio natus, qui tenuit insulas propter Siciliam quae Volcaniae nominabantur. Mercurius unus Caelo patre Die matre natus, cuius obscenius excitata natura tradiValentis et Phoronidis filius is qui sub terris habetur idem Trophonius, tertius Iove tertio natus et Maia, ex quo et Penelopa Pana natum ferunt, quartus Nilo patre, quem Aegyptii nefas habent nominare, quintus quem colunt Pheneatae, qui Argum dicitur interemisse ob eamque causam Aegyptum profugisse atque Aegyptiis leges et litteras tradidisse: hunc Aegyptii Theyt appellant, eodemque nomine anni primus mensis apud eos vocatur. Aesculapiorum primus Apollinis, quem Arcades colunt, qui specillum invenisse primusque vol
Abbreviated transcription (Latin):
runt ⁊ liberu. alteru patre celo qui ge¬
musse minerua d̾e qua pͥncipe ⁊ in¬
uentritẽ belli ferũt. ẽerciu cretense
saturni filiu cuiꝰ ĩ illa insula sepulcru
ostendit᷑. dioscoride ap̃ graios młtis
inb̾dis noĩant̾ pͥmi tres qui appellantꝰ
anacei athenies ex rege ioue antiquissi¬
mo ⁊ proscipina nati ⁊ leda castor ⁊ pol¬
lux. Tercii dicunt᷑ a nõ ulłis alto ⁊ melã¬
puoeuolus atrei filii qui pelope natus
fuit Iãmmuse pͥme .iiii. nate ioue alt̾o
⁊ antiopa quas pieridas ⁊ p̃bas solent
poete appellare nouẽ nõib ⁊ eod̾ nũo
quo ꝓxime suꝑiores. Cũq tu sole quia
solus esset appellatu esse ditas soles ip̃i
quoq młti a theologis ꝓferunt᷑. unus eo¬
ruz ioue natus nepos etheris alt̾ hisꝑio¬
ne t̾cius uulcano nili filio cuiꝰ urte
egiptii uolũt esse ca que heliopolus
appellat᷑. Quartus is que heroicis tẽꝑib
tur aeraz ⁊ circa ꝓcreauisse ulcatu

Expanded text:
atre Caelo, qui genuisse Minervam dicitur, quam principem et inventricem belli ferunt, tertium Cretensem Saturni filium, cuius in illa insula sepulcrum ostenditur. Dioscoroe etiam apud Graios multis modis nominantur: primi tres, qui appellantur Anactes Athenis, ex rege Iove antiquissimo et Proserpina nati lux; tertii dicuntur a non nullis Alco et Melampus †euiolus, Atrei filii, qui Pelope natus fuit. Iam Musae primae quattuor natae Iove altero et Antiopa, quas Pieridas et Pierias solent poetae appellare, isdem nominibus et eodem numero quo proxumae superiores. Cumque tu solem quia solus esset appellatum esse dicas, Soles ipsi quam multi a theologis proferuntur. unus eorum Iove natus nepos Aetheris, alter Hyperione, tertius Volcano Nili filio, cuius urbem Aegyptii volunt esse eam quae Heliopolis appellatur, quartus is quem heroicis temporibtur Aeetam et Circam procreavisse. Volcani
Abbreviated transcription (Latin):
rendu puto Michi uõ inquit uelleus
ualte utetͦ. nã ⁊ maiora expecto ⁊ his q̃
dicta sũt uehement̾ assentior Tũ balb
int̾pellare te inquit cocta nolo s sume¬
mus tẽpus aliud efficia ꝓfecto ut fa¬
na mest c̾tatio. siã ut ego illis supplicarẽ
ꝙ uult ita dat seres ut opera dabit ꝗ
est u̾sus oĩm seĩator maloru ille tnsuer¬
sa ĩmentez michi hodie tradidit repagu¬
la. Quibus gͦ dẽz iraz recluda atq illi ꝑni¬
ciez dabo. michi merores illi luctu exitũ
illi. exiliuz michi. hãt uidelz rõnez qua
nos diumo bñficio hõi solu tributã di¬
citis bestie nõ hñt. uites ne igit᷑ quanto
mune̾ deoru sunꝰ affecti. Atq eade mete¬
eru interea obtrũcat niẽbraq articula¬
tiz diuidit ꝑq agros sparsu disꝑgit cor¬
pus id ea grã ut dui uati dissipatos artus
captaret pares ip̃a interea effuge̾t illũ
⁊ meror tardaret sequi sibi salutez ut fa¬

Expanded text:
uit Velleius valde videtur; nam et maiora exspecto et is quae dicta sunt vehementer adsentior. Tum Balbus Interpellare te inquit Cotta nolo, sed sumemus tempus aliud; efficiam profecto ut fana inest certatio. nam ut ego illi supplicarem volt quod volt, ita dat se res ut operam dabit, qui est versus omnium seminator malorum. ille traversa mente mihi hodie tradidit repagula, quibus ego iram omnem recludam atque illi perniciem dabo, mihi maerores illi luctum, exitium illi exilium mihi. hanc videlicet rationem, quam vos divino beneficio homini solum tributam dicitis, bestiae non habent; videsne igitur quanto munere deorum simus adfecti? Atque eadem Medeerum interea obtruncat membraque articulatim dividit perque agros passim dispergit corpus: id ea gratia ut, dum nati dissipatos artus captaret parens, ipsa interea effugeret, illum ut maeror tardaret sequi, sibi salutem ut fa
Abbreviated transcription (Latin):
putemꝰ ĩ mortalib de quib hẽo ip̃e ꝗd
sentia nõ habeo at̃ quid tibi assentia. sie¬
ptunu dicis aĩu cu intelligẽtia per
mare ꝑtinẽte id detrah̾e̾ Ista ãt̃ intelli¬
gentia aut maris aut t̾re nõ mõ ꝯphen¬
te̾ aĩo si ne suspitione quide possu atũ¬
g̾e Ita aliud michi querenduz ẽ ut ⁊ esse
deos ⁊ quales sint dii disc̾e̾ ꝯgnosce̾ pos¬

Expanded text:
quibus habeo ipse quid sentiam, non habeo autem quid tibi adsentiar. Neptunum esse dicis animum cum intellegentia per mare pertinentem, idem de Cerere; istam autem intellegentiam aut maris aut terrae non modo comprehendere animo sed ne suspicione quidem possum attingere. itaque aliunde mihi quaerendum est et ut esse deos et quales sint dii discere pos
Abbreviated transcription (Latin):
sublata iacẽt oĩa ut eni nec domꝰ noc res
publica rõne quada ⁊ disciptina desig¬
nãta uiteat᷑ si miea nec rectio ftĩs prenia ex¬
tent ulla nec supplicia pctĩs. Sic mũdi i ho
mines diuina moderatio ꝓftõ ulła ẽ si in
ea discrimen nulluz est bonoruz ⁊ malorũ
at eni mĩora dii negligũt neq agellos
singuloru nec uiticulas ꝑsecunt᷑ nec si
uredo aut grando quippia nocuit ideo
in deos aĩadu̾tendu fuit. Nec in regnis
qi nec reges oĩa mĩa curãt. sic ei dici¬
tis que si ego paulo añ de fundo fortua¬
no p. rutilii sim questus nõ de amissa
salute atq ł qui õs mortales sic hñt ext̾¬
nas ꝯmoditates. iuineta. segetes. oliueta¬

Expanded text:
nec domus nec res publica ratione quadam et disciplina dissignata videatur, si in ea nec recte factis praemia extent ulla nec supplicia peccatis, sic mundi divina in homines moderatio profecto nulla est, si in ea discrimen nullum est bonorum et malorum. "At enim minora di neglegunt, neque agellos singulorum nec viticulas persequuntur, nec, si uredo aut grando cuipiam nocuit, id Iovi animadvertendum fuit; ne in regnis quidem reges omnia minima curant": sic enim dicitis. Quasi ego paulo ante de fundo Formiano P. Rutili sim questus non de amissa salute. Atque hoc quidem omnes mortales sic habent, externas commoditates, vineta segetes oliveta
Abbreviated transcription (Latin):
nupsit uulcano s ex ea ⁊ matre natus
añ ros dicitꝰ Quarta sitia firoq ꝯcepta
q̃ astate uotatꝰ qua atonidi nupsisse
ꝓditu est mmerua pria qua apolli¬
nio matre sup̃diximus. secunda orta
nilo qua egiptii selatae colũt. C̃ercia il¬
la qua ione generata supͣdiximꝰ. Quiz¬
ta ioue nata ⁊ coruse occeani filia quã
archades conaz noĩant ⁊ quadugariiz
ĩuentrice ferũt. Qunta pallantis quo
patre suu dr̃ intimisse uirginita¬
tẽ suq uolare conantez cui p̃maru
talaria affigut. Cupido post mercuri¬
o ⁊ diana p̾a natus d̾r. secundus mer¬
curio ⁊ uene̾ secunda. Tercuic quidez
est añ roo mature ⁊ uenẽ t̾tia atq

Expanded text:
it Volcano, sed ex ea et Marte natus Anteros dicitur, quarta Syria Cyproque concepta, quae Astarte vocatur, quam Adonidi nupsisse proditum est. Minerva prima quam Apollinis matrem supra diximus, secunda orta Nilo, quam Aegyptii Saietae colunt, tertia illa quam a Iove generatam supra diximus, quarta Iove nata et Coryphe Oceani filia, quam Arcades kori/an nominant et quadrigarum inventricem ferunt, quinta Pallantis, quae patrem dicitur interemisse virginitatem suam violare conantem, cui pinnarum talaria adfigunt. Cupido primus Mercurio et Diana prima natus dicitur, secundus Mercurio et Venere secunda, tertius qui idem est Anteros Marte et Venere tertia. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
dez dixi euulcano esse athenaꝵ. alter
coribantio filius natiis meta aui de illa in¬
sula cu ip̃o ioue certaniẽ fuisse traditur
Tercuio ioue tercio natus ⁊ la tona quez
ex hiphoreis telphos ferũt adueĩsse enar¬
tus machadia quez archates nomonez
appellant ꝙ ab eo se leges ferũt acrepis¬
se. Diane itez plures prinia ioius ⁊ pro¬
serpine que p̃matuz capidinez genu¬
isse dicitꝰ. Sa notior qua ioue i̾tio ⁊ la¬
tona nata accepuꝰ ẽertia pat̾ iupis tra¬
dit᷑ glauce mat̾ ea sepe groci upu pa¬
t̾no noĩe appellãt diouisios młtos ha¬
bemus primu ioue ⁊ ꝓserpina natu
secundu nilo qui nisa ditit᷑ inti̾misse
ẽertiz ea prĩo parre euzq regez asie

Expanded text:
e dixi custodem Athenarum, alter Corybantis filius natus in Creta, cuius de illa insula cum Iove ipso certamen fuisse traditur, tertius Iove tertio natus et Latona, quem ex Hyperboreis Delphos ferunt advenisse, quartus in Arcadia, quem Arcades Nomionem appellant quod ab eo se leges ferunt accepisse. Dianae item plures, prima Iovis et Proserpinae, quae pinnatum Cupidinem genuisse dicitur, secunda notior quam Iove tertio et Latona natam accepimus; tertiae pater Upis traditur Glauce mater: eam saepe Graeci Upim paterno nomine appellant. Dionysos multos habemus, primum Iove et Proserpina natum, secundum Nilo, qui Nysam dicitur interemisse, tertium Cabiro patre, eumque re
Abbreviated transcription (Latin):
utilitate geniꝰ aff̾ret huãno id nõ sine
bant᷑ Itaq tũ illud ꝙ erat a deo natum
noĩe ip̃ius dei nũcupabãt ut cu fruges
cerere appellaꝰ. unu at̃ libru ex qͦ ard̾
terentii. Sine cere̾ ⁊ lib̾o fuiget uenus
Tu at̃ res ipsa inqua uis ẽ maior aliqua
sic appellatur ut ea ip̃a uis noĩet᷑ deuo
ut fides ut mens qua incapitolio dedi¬
catas uidemꝰ ꝓxime. a m̃ .s. scauro. añ
aut̃ abatilio calatĩo erat fides ꝯsecrata
uides uirtutis tẽplu uide honoris. am̃ mar¬
cello renouatu ꝙ młtis añ annis erat
tello ligustico. a.e. maxĩo deditatu. Ed
opis. quid salutis. quid ꝯcordie. lib̾tatis.
uictorie. Quatu oĩm reru qr uis erat tã¬
ta ut sine deo regi nõ posset ip̃a res teoꝵ
nomẽ optinuit. Quo ex gen̾e̾ cupidĩs
⁊ uoluptatis. libidine ueneris uocabła
ꝯsecrata sũt uiciosarũq reru ne naͣliũ¬

Expanded text:
generi adferet humano, id non sine bantur. It aque tum illud quod erat a Deo natum, nomine ipsius Dei nuncupa bant: ut cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Liberum: ex quo illud Terentii, Sine Cerere et Libero friget Venus. Tum autem res ipsa, in quavis inest maior aliqua, sic appeut Fides ut Mens, quas in Capitolio dedicatas videmus proxume a M. Aemilio Scauro, ante autem ab A. Atilio Calatino erat Fides consecrata. vides Virtutis templum vides Honoris a M. Marcello renovatum, quod multis ante annis erat bello Ligustico a Q. Maxumo dedicatum. quid Opis quid Salutis quid Concordiae Libertatis Victoriae; quarum omnium rerum quia vis erat tanta ut sine deo regi non posset, ipsa res deorum nomen optinuit. quo ex genere Cupidinis et Voluptatis et Lubentinae Veneris vocabula consecrata sunt, vitiosarum rerum neque natu
Abbreviated transcription (Latin):
rapi ip̃q nũemus Ꝙ si facimꝰ cu bar¬
baroru deos repudiẽ bouesigit᷑ ⁊ eqͦs
reponemꝰ que si reiciamꝰ illa quo unde
l nata sũt reiciennus Quid demũ ine
dea dicet᷑. ⁊ leuchotea agͥtis a nobis ma¬
tura dicet᷑ cu sit cadmi filia. Circe ãt

Expanded text:
rapim Isimque numeremus? quod si facimus, cur barrapim Isimque numeremus? quod si facimus, cur barbarorum deos repudiemus? boves igitur et equos, reponemus. quae si reiciamus, illa quoque unde haec nata sunt reiciemus. Quid deinde, Ino dea ducetur et leukoqe/a a Graecis a nobis Matuta dicetur, cum sit Cadmi filia, Circe autem
Abbreviated transcription (Latin):
niu aciiptie t̾renis añponunt᷑. Si hii
dii nõ sũt qr nusqua colunt᷑ quomõ illi stꝰ
uide igit᷑ ne urtutib hõm uti honores
hẽant᷑ nõ ĩ mortalitatib ꝙ tu quor balbe
tas deaz heccatona nõ putare que a ma¬
tre asteria est sorore latona a nobis qͦ
dea est. uidimꝰ eniz euis aras delubraq
in grecia. sin ħ dea est cur nõ heumeĩ¬
des que nõ dee sũt quatuz ⁊ athenis fa¬
nu est ⁊ ap̃ nos ut ego int̾pretor lucꝰ
furme furie dee sũt speculatrices credo
dea putanda est cuiꝰ cu fana cirtiu mus
inagro ardeati rẽ diuina fac̾e̾ solemus
Que quia partus matronaruz tueatur
a uascentib natio noĩata est. Ea si doa
fides. mens. ꝯcordia. gͦ ⁊̃ spes mera oĩaq
que cogitatione nobisiet ip̃is possuꝰ¬
face̾. Ꝙ si uensiłe nõ est ne illud quide
est unde ħ fluxerũt. Quid aut̃ dicis si dii
sũt illi quos colimꝰ ⁊ accipimꝰ nõ eode se

Expanded text:
nis anteponuntur. si hi di non sunt, quia nusquam coluntur, quo modo illi sunt? vide igitur ne virtutibus hominum isti honores habeantur non immortalitatibus; quod tu quoque Balbe eam putas, Hecatam non putare, quae matre Asteria est sorore Latonae? an haec quoque dea est; vidimus enim eius aras delubraque in Graecia. sin haec dea est, cur non Eumenides? quae si deae sunt, quarum et Athenis fanumst et apud nos ut ego interpretor lucus Furinae, Furiae deae sunt, speculatrices credo , Natio quoque dea putanda est, cui cum fana circumimus in agro Ardeati rem divinam facere solemus; quae quia partus matronarum tueatur a nascentibus Natio nominata est. ea si dea Fides Mens Concordia, ergo etiam Spes Moneta omniaque quae cogitatione nobismet ipsis possueri simile non est, ne illud quidem est haec unde fluxerunt. Quid autem dicis, si di sunt illi quos colimus et accepimus, cur non e
Abbreviated transcription (Latin):
is herculis quez ꝯctauisse cuz appolliue
de tripode accepimꝰ. Alter traditur nilo
natus egiptiuo que auĩt frigias lrãs
ꝯscripsisse ẽercius est ex eis digitis cu
inferias asserũt Cui quartus ioius aste
rie la toue sororis qui tyri maxĩe colit
ciuius cartagine filia fertur. Quintus
ĩ yndia qui belus dr̃ sextus hic excale¬
mena que iupit̾ genuit. S t̾cius u¬
pit̾ que ut iã docebo plures ioues acce
oratio doceto meliora me didicisse de co¬
leudis his dus ĩ mortalibus uire ponti¬
fico ⁊ more maioru capeduncuł quas
numa nobio reliquit. de quibus in illa
aureola oraciũcula dicit lelius ꝙͣ rõib
stoĩcoru. s eniz nos sequeno dic quid
ei respondeaz qui me sic roget. Si dii sũt
sũt ne etia nĩphe deoru. Si nĩphe pa¬
nisti etia ⁊ satiri. hii aut nõ sũt ne nĩ¬

Expanded text:
is Hercules quem concertavisse cum Apolline is Hercules quem concertavisse cum Apolline de tripode accepimus. alter traditur Nilo natus Aegyptius, quem aiunt Phrygias litteras conscripsisse. tertius est ex Idaeis Digitis, cui inferias adferunt †cui. quartus Iovis est et Asteriae Latonae sororis, qui Tyri maxime colitur, cuius Carthaginem filiam ferunt, quintus in India qui Belus dicitur, sextus hic ex Alcmena quem Iuppiter genuit, sed tertius Iuppiter, quoniam ut iam docebo pluris Ioves etiamoratio, docebo meliora me didicisse de colendis diis inmortalibus iure pontificio et more maiorum capedunculis his, quas Numa nobis reliquit, de quibus in illa aureola oratiuncula dicit Laelius, quam rationibus Stoicorum. Si enim vos sequar, dic quid ei respondeam qui me sic roget: "Si di sunt   , suntne etiam Nymphae deae? si Nymphae, Panisci etiam et Satyri; hi autem non sunt; ne N
Abbreviated transcription (Latin):
deos eosq auf teluaru noĩe appellatis
ut capraz ut lupuz ut tauruz ut leonẽ
cu fruges cererez uinu liberu diciꝰ Gene̾
quide sermonis nos utimꝰ usitato s hũc¬
quendaz amentez esse putas. qui illũ quo
uestat᷑ deu credat esse. naz quos ab hõi¬
b ꝑueĩsse dicis ad deos tu reddes rõnez
ꝙ̃admodu id fieri potuerit aut cur fieri
tesierit. ⁊ ego disca libent̾. Quomõ nuno
quidez est nõ ui deo quo pacto ille citez mõ¬
te metaco illate lãpades fu̾int ut ait ac¬
tiuo ĩ domuz eterna patris ex illo ardo¬
re ꝑueni̾t. Que tũ homerus ap̃ inferos
ꝯueĩre facit ab ulixe. sicut ceto̾s qui ex¬
cesserãt iux alique quẽqua potissimũ
hercule colaꝰ scire saneueliz. Pars enĩ
tradũt nobis hii qui inti̾ores strutant᷑
⁊ reconditas littas antiquissimu he¬
culez iouez natuz sz itez ioue antigssi¬
moisia iouis quo plis in priscis g̾toꝵ
litteris ĩuenimꝰ Ex eo igit᷑ ⁊ lisito est

Expanded text:
os eosque aut beluarum nomine appellas, ut Capram ut Nepam ut Taurum ut Leonem, Cum fruges Cererem vinum Liberum dicimus, genere nos quidem sermonis utimur usitato, sed ecquem tam amentem esse putas qui illud quo vescatur deum credat esse? Nam quos ab hominibus pervenisse dicis ad deos, tu reddes rationem quem ad modum id fieri potuerit aut cur fieri desierit, et ego discam libenter; quo modo nunc quidem est, non video quo pacto ille, cui "in monte Oetaeo inlatae lampades" fuerint ut ait Accius, "in domum aeternam patris" ex illo ardore pervenerit; quem tamen Homerus apud inferos conveniri facit ab Ulixe sicut ceteros qui excesserant vita. Quamquam quem potissimum Herculem colamus scire sane velim; pluris enim tradunt nobis i qui interiores scrutantur et reconditas litteras, antiquissimum Iove natum—sed item Iove antiquissimo, nam Ioves quoque pluris in priscis Graecorum litteris invenimus: ex eo igitur et Lysithoe est
Abbreviated transcription (Latin):
quoru tẽpla sũt dedicata age porro io
ros dicũt acberon eochitus pyri flege¬
ton cũ charon tũ certerus dii putãdi.
at id quide repudiandu ne ortus ꝗd̾
lgcit᷑ quid dicitis gͦ de frĩbus hio camea¬
des agebat nõ ut deos tollet. Qaudenĩ
batꝰ aud eni aiebat si hii frẽs sũt m
nũo deoru. sũ de patre eoru saturno
tendi sũt ether ⁊ dies eoruzq frẽs ⁊ soro¬
res qui a genealogus antiꝗs sic noĩan¬
t᷑. amor. dolus. modus labor. ĩuidia. fa¬
tũ. senectus mors. tenebre. miseria. q̃¬
rela. gratia. fraus ꝑtinatia raroae hes¬
perites. sõpnia quos os erobo ⁊ nocte na¬
tos ferũt. aut igit᷑ ħ monstra ꝓbanda
sũt aut p̾a illa tollenda. quid apollinẽ
uulcanu. mercuriu cetetos deos esse
dices de hertule. esculapio lib̾o tastore
polluce dubitabis. at hii quide colunt᷑
bus. ꝙ aristens qui oliue dr inuentor
apollius filius theseus qui neptuni re¬
ut eiuz in uire cuuli qui ex matre li¬

Expanded text:
quorum templa sunt dedicata. Age porro: Ioros dicuntur, Acheron Cocytus Pyriphlegethon, tum Charon tum Cerberus di putandi. at id quidem repudiandum; ne Orcus quidem igitur; quid dicitis ergo de fratribus?" Haec Carneades aiebat, non ut deos tolleret quid enbatur: "Quid enim" aiebat, "si hi fratres sunt in numero deorum, num de patre eorum Saturno bendi sunt Aether et Dies eorumque fratres et sorores, qui a genealogis antiquis sic nominantur, Amor Dolus †modus Labor Invidentia Fatum Senectus Mors Tenebrae Miseria Querella Gratia Fraus Pertinacia Parcae Hesperides Somnia; quos omnis Erebo et Nocte natos ferunt. aut igitur haec monstra probanda sunt aut prima illa tollenda. " Quid Apollinem Volcanum Mercurium ceteros deos esse dices, de Hercule Aesculapio Libero Castore Polluce dubitabis? at hi quidem coluntur ibus. Quid Aristaeus qui olivae dicitur inventor Apollinis filius, Theseus qui Neptuni, reut enim in iure civili qui est matre li
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. Quio hꝰ ab surcio frĩ qui ẽ apud pa¬
curnuz aegileus. s illud nomẽ ueteruz
litteris est usitatius. Qui si dii nõ sũt ue¬
reor quid agat uino hec eni oĩa exeo¬
ter fonte fluxerũt an aphioras ent do
⁊ trophonus. sirĩ quid̾ publicani c̃ ẽẽnt
agri in boetia deoru ĩmortaliu excep¬
ti lege censoria negabãt ĩ mortales eẽ
illas qui alñ hõies fuissent. S si sũt hii
dii est c̾te ericteus cuiꝰ athenie ⁊ delu

Expanded text:
ta est, quid huius Absyrtio fratri qui est apud Pacuvium Aegialeus, sed illud nomen veterum litteris usitatius? qui si di non sunt, vereor quid agat Ino; haec enim omnia ex eodem fonte fluxerunt. An Amphiaraus erit deus et Trophonius? nostri quidem publicani, cum essent agri in Boeotia deorum inmortalium excepti lege censoria, negabant immortalis esse ullos qui aliquando homines fuissent. sed si sunt i di, est certe Erectheus, cuius Athe
Abbreviated transcription (Latin):
rõib tibi ꝑsuadeas deos esse. Tuz balbus
equide attulisse rõnes michi uidoor s
ois tui refellis ut cu me int̾rogaturu
esse uidear. ⁊ ego me ad respondendur ꝯ¬
parariz repente calcas orõnez nec des re¬
sponcendi locu Itaq res maxĩe p̃tiert̃

Expanded text:
rationibus tibi persuadeas deos esse.” Tum Balbus: Equidem attulisse rationes mihi videor, sed eas tu ita refellis, ut, cum me interrogaturus esse videare et ego me ad respondendum compararim, repente avertas orationem nec des respondendi locum. itaque maximae res
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi quid potest. in dolore an ĩ labo¬
re an ĩpericulo quoeu deu nichil attĩ¬
git. nec rõne igit᷑utente neo uirtute
ulla p̃ditu deu intellige̾ qui possumꝰ.
suic uõ uulgi atq ĩperitoru iusticiã de¬
spicere possu cu ea ꝯsidero que dicunt᷑
a stoitis. sũt eni illa ĩperitoru piscez
syri nũant᷑ oẽ fere genuꝯ bestiaru egi¬
ptii ꝯsecrauerũt Iã uõ ingrecia młtos ha¬
bent ex hõib deos alabandu alabandi
tenedi tennẽ leuchotoma q̃ fuit mo.
⁊ eiuo palemonẽ filiu cũcta grecia her¬
culez esculapuz tindaridas. romuluz
nr̃i ⁊ alios cõpluris quos quasi nouos ⁊
asscpticios ciues in celu receptos pu
utiliora omitto illa sũt eni p̃clara sit
sane deus ip̃e mũdus ¶Hec crẽdo id cẽ
sublue candẽs quez ĩuocant os iouez
sauare igit᷑ pli̾s adiũgiiꝰ doos quanta¬

Expanded text:
intellegi qui potest, in dolore an in labore an in periculo: quorum deum nihil attingit. Nec ratione igitur utentem nec virtute ulla praeditum deum intellegere qui possumus? Nec vero volgi atque imperitorum inscitiam despicere possum, cuimperitorum: piscem Syri venerantur, omne fere genus bestiarum Aegyptii consecraverunt; iam vero in Graecia multos habent ex hominibus deos, Alabandum Alabandis, Tenedi Tenen, Leucotheam quae fuit Ino et eius Palaemonem filium cuncta Graecia— Herculem Aesculapium Tyndaridas Romulum nostrum aliosque compluris, quos quasi novos et adscripticios cives in caelum receptos putphi, qui meliora? Omitto illa, sunt enim praeclara: sit sane deus ipse mundus. hoc credo illud esse "sublime candens, quem invocant omnes Iovem". Quare igitur pluris adiungimus d
Abbreviated transcription (Latin):
lur aĩal ĩueniri potest ꝙ neq natũ ũ¬
qua sit ⁊ sẽꝑ sit futuru oẽ eniz aĩal
serisus hr̃. sentit igit᷑ talida ⁊ frigida
⁊ dulcia ⁊ amara nec põt ullo sensu io¬
ciuida acciꝑe nõ acciꝑe qͣria si igit᷑ uo¬
luptatis sensu capit doloris ⁊̃ capit.
ꝙ at̃ dolore accipit id accipiat ⁊̃ in ĩ¬
est esse mortale preterea si quid est
ꝙ nec uoluptatez sentiat nec dolorez
id aĩal esse nõ põt. sin aut̃ aĩal ẽ id il¬
esse eternu. ꝑpea nullũ põt eẽ aĩalĩ

Expanded text:
lum inveniri potest quod neque natum umquam sit et semper sit futurum. omne enim animal sensus habet; sentit igitur et calida et frigida et dulcia et amara nec potest ullo sensu iucunda accipere non accipere contraria; si igitur voluptatis sensum capit, doloris etiam capit; quod autem dolorem accipit id accipiat etiam inest esse mortale. Praeterea, si quid est quod nec voluptatem sentiat nec dolorem, id animal esse non potest; sin autem quod es
Abbreviated transcription (Latin):
ma opera efficiens q̃ uideꝰ. sion ẽ igit᷑
naͣ deoru p̃potens neq extellens siquid
iectus deus oẽm gͦ regit ip̃e nqͣ Eteĩ
si ꝯtedimꝰ in telligẽtes esse deos ꝯcedizꝰ
⁊ ignoratio retu aliena neͣ deoru est. Et
sustinendi munis pp ĩdecillitate difficł¬
tatis mĩe eade ĩ maiestate deoꝵ ẽ exqͦ

Expanded text:
ma opera efficiens quae videmus; non est igitur ma opera efficiens quae videmus; non est igitur natura deorum praepotens neque excellens, si quiiectus deus; omnem ergo regit ipse naturam. Etenim si concedimus intellegentes esse deos, concediet ignoratio rerum aliena naturae deorum est, et sustinendi muneris propter inbecillitatem difficultas minime cadit in maiestatem deorum. ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
tes nri fere diuidũt quaru prĩa ps ẽ
que ducit᷑ ab ea rõne q̃ docet esse teos
quo ꝯcesso ꝯfitendu ẽ eoꝵ ꝯsilio mun¬
duz admĩstrari. d̾a est auf que docz os
res subiectas esse nẽ sentienti abeaq oĩa
pulch̾rime geni. Quo ꝯstituto sequit᷑ ab
aĩantib principiis ea esse gen̾ata C̾cꝰ
est locus qui de ex admirõne reruz celes¬
tiu atq t̾restrun. primu igit᷑ an negã¬
duz est esse deos ꝙ ⁊ democritus sumila¬
tra ⁊ epycurus ymagines inducẽs quo¬
da pacto negat. qui at deos esse ꝯcedãt
his fatendu est eos aliquid ag̾e idq p̃¬
claru est. suchil at̃ ẽ p̃clariuo mundi
admĩstratõe. deoru igit᷑ ꝯsilio administ̃¬
tur ꝙ si alt̾ est aliquid ꝓftõ sit uctẽ est
mehus ⁊ maiore ui p̃ditu qua deos
Qualecũq id est siue in aĩa naͣ siue ne¬
cessitas ui magna incitata. ħ pulch̾ri¬

Expanded text:
artes nostri fere dividunt. quarum prima pars est artes nostri fere dividunt. quarum prima pars est quae ducitur ab ea ratione quae docet esse deos; quo concesso confitendum est eorum consilio mundum administrari. secunda est autem quae docet omnes res subiectas esse naturae sentienti ab eaque omnia pulcherrume geri; quo constituto sequitur ab animantibus principiis eam esse generatam. tertius est locus qui ducitur ex admiratione rerum caelestium atque terrestrium. Primum igitur aut negandum est esse deos, quod et Democritus simulacra et Epicurus imagines inducens quodam pacto negat, aut qui deos esse concedant is fatendum est eos aliquid agere idque praeclarum; nihil est autem praeclarius mundi administratione; deorum igitur consilio administratur. Quod si aliter est, aliquid profecto sit necesse est melius et maiore vi praeditum quam deus, quale id cumque est, sive inanima natura sive necessitas vi magna incitata haec pulcherri
Abbreviated transcription (Latin):
mũdu admĩstrari. magnus sane locus ẽ
⁊ a urĩs cocta uexatus ac nimitu uobisc̃
oẽ certaniẽ est. nã uob̾ uellei minꝰ notũ
est ꝙ̃ admodu quicquid dicat᷑. urã eni so¬
lu ꝑlegitio urã amatis. ⁊ ceteros cã uag¬
nita ꝯtẽpnatio. uelut ateip̃o hesterno
die dictuz ẽ. anu fatidica ꝓnota asto¬
gubernet ⁊ regat. S id p̃cise d̾r ut siquis
illud ariopagi sic cu dicimꝰ ꝓuitentia
mũdu admĩstrari deesse arbitratu deoꝵ
udentia deoru mũdin admĩstrari Ita
salez istuz quo caret urã orõ ĩ irridendis
nobis nolite ꝯsume̾ ⁊ me hercule si me
audiatis ne exꝑi amini ꝙ nõ decet nõ da¬
tu est. nõ potestis. sec uero ħ in te uno
ꝯueĩt morib doẽsticis. at nr̃oru hõu
tũ meuz maxĩe qui ista peꝑit hõie si¬
mũdi. ⁊ ĩ inicio ꝯstitutas esse ⁊ oĩ tẽpe
ad mĩstrari eãq disputatione tres ĩ ꝑ¬

Expanded text:
mundum administrari. magnus sane locus est mundum administrari. magnus sane locus est et a vestris Cotta vexatus, ac nimirum vobiscum omne certamen est. Nam vobis Vellei minus notum est quem ad modum quidque dicatur; vestra enim solum legitis vestra amatis, ceteros causa incognita condemnatis. velut a te ipso hesterno die dictumst anum fatidicam Pronoean a Stogubernet et regat. sed id praecise dicitur: ut, si quis illud "Arii pagi", sic, cum dicimus providentia mundum administrari, deesse arbitrato "deorvidentia deorum mundum administrari. Ita salem istum, quo caret vestra natio, in inridendis nobis nolitote consumere, et mercule si me audiatis ne experiamini quidem; non decet non datum est non potestis. nec vero hoc in te unum convenit moribus domesticis tum in eum maxime qui ista peperit, hominem simundi partes et initio constitutas esse et omni tempore administrari. Eamque disputationem tris in p
Abbreviated transcription (Latin):
neptinuis alia ꝑ alia poterũt intelligi q
quales sũt quoq eos noĩe ꝯsuetudo nũcu¬
pauit. quos deos uen̾ari ⁊ cołe debemꝰ. Cul¬
tus at̃ deoru ẽ optimꝰ itẽq castissimus
atq scĩssimꝰ. plenissimꝰq pietatis ut eos
iores nr̃i suꝑstitione a religione sepa¬
uerũt. siã qui totos dieo p̃dicabant᷑ ⁊ ĩmo¬
labãt ut sui sibi libi suꝑstites eẽnt suꝑstici¬
osi sũt appellati ꝙ noñ patuit postea la¬
tuo. Qui at oĩa que ad cultu deoꝵ ꝑtinent
diligent̾ retractarẽt ⁊ tãqua relege̾nt. Sũt
dicti religiosi a relegendo elegantes ex eli
gendo rãqua legendo de legendis. ex intel¬
ligendo intelligentes. his eni uerbis õibus
mest us legendi eader que in religioso
Ita factu est insuꝑsticioso ⁊ religioso. alte¬
ruz uicii nomẽ. alteruz laudis. at michi ui¬
det᷑ satis ⁊ esse doos ⁊ quales esse ostendisse
Proximu est ut docea eoru ꝓuidentia

Expanded text:
Neptunus alii per alia, poterunt intellegi qui qualesque sint quoque eos nomine consuetudo nuncupaverit. Quos deos et venerari et colere debemus. cultus autem deorum est optumus idemque castissimus atque sanctissimus plenissimjores nostri superstitionem a religione separaverunt. Nam qui totos dies precabantur, et immolabant, ut sui sibi liberi superstites essent, superstitiosi sunt appellati. tius; qui autem omnia, que ad cultum Dei pertinent, diligenter curarent et tanquam relegerent, sunt dicti religiosi ex relegendo, egendo, tamquam ex diligendo diligentes, ex intellegendo intellegentes; his enim in verbis omnibus inest vis legendi eadem quae in religioso. ita factum est in superstitioso et religioso alterum vitii nomen alterum laudis. Ac mihi videor satis et esse deos et quales essent ostendisse. Proximum est ut doceam deorum providentia
Abbreviated transcription (Latin):
locu nã rapiat᷑. siullũ igitꝰ aĩal ẽ sẽpiter¬
nuz. s oĩa ur̃i balbe solẽt adigne ium
ref̾re heraclitu ut opinor sequentes
qm̃ ip̃ nõ õo int̾pretant᷑ uno tm̃ mõ
qũ quid dice̾t quid intelligi uoluit o¬
mittaꝰ uos at ita dicitis oẽ uĩ ẽẽ ignẽ
Itaq ⁊ aĩantio cu calor defedt tũ inte¬

Expanded text:
locum natura rapiatur. nullum igitur animal est sempiternum. Sed omnia vestri Balbe solent ad igneam vim referre Heraclitum ut opinor sequentes, quem ipsum non omnes interpretantur uno modo, †quoniam quid diceret quod intellegi noluit† omittamus; vos autem ita dicitis, omnem vim esse ignem, itaque et animantis cum calor defecerit tum inte
Abbreviated transcription (Latin):
be quid tibi ꝯcedat᷑ nõ te ip̃ quid uelis
sume̾ Iustu eniz locu totu illa uetus
zenonis b̾uis ⁊ ut tibi uitebatꝰ acuta cõ¬
dusio dilatauit¶Teno eñiz illa ꝯchu¬
rõne nõ utit᷑ nichil aut̃ mũdo. litteratꝰ¬
¶ Hic si placet iã efficies ut mũdus opti¬
me lege̾ libru uideat᷑. zenonis eniz ue¬
tus igitꝰ est mũdus. Isto mõ ⁊̃ disertus
⁊ quite mathẽaticus musicus oĩ demq
toctrina eruditus. postremo phus. Sepe
eniz dixi nichil fi̾ sine doo nec ullaz uim
esse neͣ ut sui dissiłia possit effingere.
mũdu rõne uti putemꝰ. nec cur aĩantẽ
quidez esse. sion est igit᷑ mũdus deus
⁊ tñ nichil est deo meluis nichil ⁊ eniz

Expanded text:
be quid tibi concedatur, non te ipsum quod velis be quid tibi concedatur, non te ipsum quod velis sumere. Istum enim locum totum illa vetus Zenonis brevis et ut tibi videbatur acuta conclusio dilatavit  . Zeno enim ita concluratione non utitur; nihil autem mundo melius; ratr". Hoc si placet, iam efficies ut mundus optime librum legere videatur; Zenonis enim vetus igitur est mundus"—isto modo etiam disertus et quidem mathematicus musicus, omni denique doctrina eruditus, postremo philosophus. Saepe dixisti nihil fieri sine deo, nec ullam vim esse naturae ut sui dissimilia posset effingere: mundum ratione uti putemus, ne cur animantem quidem esse. non est igitur mundus deus; et tamen nihil est eo melius: nihil e