comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
munim̃to sin stationib ac custodiis passim ferar ritu ste̾nit᷑. Nuc̃ ab secũdis reb
mag̃ enã solico ĩ cuuti si uob in aĩo est tuen menia ura nec pati hec oĩã gallia.
fien Pma uigilia capite arma firꝙtes me sequimĩ ad cedem nõ ad pugnã insi
uictos soỹno uelud pocudes truçidandos tradidero nõ recuso eundem ardee rer
meau exicũ quẽ rome hũi. ¶ Equis miquisq ysuasũ eit. Tantũ bello uiruam
neminẽ usꝙͣ ea tẽpestate eẽ cõcione dimi sa corpori aurãt ĩtenti quã mox signiĩ
durs̃. Quodato pͥmo sisentio nortis ad porcas cũ cumillo p̾sto fuc egressi suant¬
more inuadũt. Nusꝙͣ p̃lium oĩb socis cedes est nuda s corpora et soluta sop̃no
trucidant᷑. Extremos tam̃ pauor cubilib sius excitos que hand unde uis eẽc
ignaros in fugam ec quosdam in hostem ip̃m ĩꝓuidos tulit. Magna ꝑs in agi

Expanded text:
munimento, sine stationibus ac custodiis passim ferarum ritu sternuntur, nunc ab secundis rebus munimento, sine stationibus ac custodiis passim ferarum ritu sternuntur, nunc ab secundis rebus magis etiam solito incauti. si uobis in animo est tueri moenia uestra nec pati haec omnia Galliam fieri, prima uigilia capite arma frequentes, me sequimini ad caedem, non ad pugnam. nisi uinctos somno uelut pecudes trucidandos tradidero, non recuso eundem Ardeae rerum mearum exitum quem Romae habui'. aequis iniquisque persuasum erat tantum bello uirum neminem usquadaretur. quo dato, primae silentio noctis ad portas Camillo praesto fuere. egressi hamore inuadunt. nusquam proelium, omnibus locis caedes est; nuda corpora et soluta somno trucidantur. extremos tamen pauor cubilibus suis excitos, quae aut unde uis esset ignaros, in fugam et quosdam in hostem ipsum improuidos tulit. magna pars in agrum
Abbreviated transcription (Latin):
mo urm̃ conditiois mee oblitũ me hue ꝑcessisse putec s res ac piculum cõẽ cogit
quod quisq possit in re crepida p̾sidii ĩmediũ cõfe̾re. Et qñ ego uob̾ ꝑ tãtis iͦ¬
urĩs in me mĩtis giãm referam si nũc cessauõ aut ubi usus erit nuĩ uob si in
besso nõ fuent. Hac arte in patria steti et ĩuictus bello ĩpace ab ĩgnatis cuubi pus¬
hue urbi decus iugens belli ex hoste coĩ pariendi. Qui e fuso agmine aduẽtat
ges est cui naͣ corpora aĩosqr magna mag̃ ꝙͣ firma dederit. Eo ince̾tam̃ oẽ plus
ce̾ioris ꝙͣ uiriũ ferũt arguĩto sit clades romana patẽtẽ cepere urbem ex arce ca¬
picolioq ħis exigua resistit᷑ manu iam obsidiois cedio uicti abscedũt uagiq per
agros palant̾ cibo uinoq inptĩ austo repleti. ubi nox appetit ꝓpe nuos aquar siñ

Expanded text:
mo uestrum condicionis meae oblitum me huc processisse putet; sed res ac periculum commune cogit mo uestrum condicionis meae oblitum me huc processisse putet; sed res ac periculum commune cogit quod quisque possit in re trepida praesidii in medium conferre. et quando ego uobis pro tantis uestris in me meritis gratiam referam, si nunc cessauero? aut ubi usus erit mei uobis, si in bello non fuerit? hac arte in patria steti et inuictus bello, in pace ab ingratis ciuibus pulhuic urbi decus ingens belli ex hoste communi pariendi. qui effuso agmine aduentant gens est cui natura corpora animosque magna magis quam firma dederit; eo in certamen omne plus terroris quam uirium ferunt. argumento sit clades Romana. patentem cepere urbem: ex arce Capitolioque iis exigua resistitur manu: iam obsidionis taedio uicti abscedunt uagique per agros palantur. cibo uinoque raptim hausto repleti, ubi nox adpetit, prope riuos aquarum sine
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾si rep̃tauint tale pugne gen. ¶ Omissa itaq spe ꝑ uim atq arma sube¬
uñd obsidionẽ parnit. Cuiꝰ ad id̾ tp̃s ĩmemores et quod̾ in urbe fuerat fium̃¬
Igͥ eycitu diuiso ꝑtim ꝑ finitimos ppłos p̃dari placuit piͣti obsid̾i aroẽ ut obssiẽ¬
tibi fumm̃tum populacores agroꝵ pberẽt. ¶Proficiscẽtes gallos ab urbe ad ro¬
manã expiendã ui̾tutẽ fortuna ipa ardeam ubi camillus exulabat duxit. Qui
mescior ibi fortuna puͣ quã sua cum diis hominib q accusandis senesceret in¬
dignando muundoq ubi illi uiri eẽnt qui secũ uehios falenosq cepissẽt qui alia
bella fortius sc̃p ꝙͣ felicus gessissẽr repente audit gallor excitũ aduetare at
de eo pauidos ardeates cõsultare nec secus ꝙͣ diumo spũ tactus cũ se in mediam
cõtionẽ intulisset abstine suerus añ talib cociliis. Ardeates inquit ueteres ami

Expanded text:
uniuersi temptauerint tale pugnae genus. omissa itaque spe per uim atque arma subeuniuersi temptauerint tale pugnae genus. omissa itaque spe per uim atque arma subeundi obsidionem parant, cuius ad id tempus immemores et quod in urbe fuerat frumeigitur exercitu diuiso partim per finitimos populos praedari placuit, partim obsideri arcem, ut obsidentibus frumentum populatores agrorum praeberent. proficiscentes Gallos ab urbe ad Romanam experiendam uirtutem fortuna ipsa Ardeam ubi Camillus exsulabat duxit; qui maestior ibi fortuna publica quam sua cum dis hominibusque accusandis senesceret, indignando mirandoque ubi illi uiri essent qui secum Ueios Faleriosque cepissent, qui alia bella fortius semper quam felicius gessissent, repente audit Gallorum exercitum aduentare atque de eo pauidos Ardeates consultare. nec secus quam diuino spiritu tactus cum se in mediam contionem intulisset, abstinere suetus ante talibus conciliis, 'Ardeates' inquit, 'ueteres amic
Abbreviated transcription (Latin):
uelus solas resiquias spei sue ĩtuentes. ¶Calli qͦ ꝑaliaͦt dies ĩtecta mͦ
urbis nec quicĩ bello gesto cũ int̾ incendia ac tiunas capte urb nich supee
pter armatos hostes uiderent nec quicꝙͣ tot cdadib te̾ntos nec fleyuios
pd̃ de ditiaes aĩos uiuis adħibẽtur expin ustima er impenuĩ face̾ in aroẽ statu¬
ans p̃ma suce signo dato nltitudo ois in foro instruicͥ. Inde clamore sublato
unte staine fta subeũt. Ad̾u̾sus qͦs romani nicħ tene̾ nec trepide at oẽs adi¬
circo stationibi firmatis qua signa feri uidebant ea robore iuror opposito sca
dois sunũt. Quo succesẜit mag̃ in arduũ eopelli posse ꝑ poliue facilius rra¬
ai medio fere cliuo restitere. atqr inde ex loco supiore qui ꝓpe sua spõte ĩ hostẽ
inferebar unpetii fro sange ac nima fudere galsos ut nũꝙͣ postea nec ꝑo nec

Expanded text:
uelut solas reliquias spei suae intuentes. Galli quoque per aliquot dies in tecta modo uelut solas reliquias spei suae intuentes. Galli quoque per aliquot dies in tecta modo urbis nequiquam bello gesto cum inter incendia ac ruinas captae urbis nihil superesse praeter armatos hostes uiderent, nec quicquam tot cladibus territos nec flexuros ad deditionem animos ni uis adhiberetur, experiri ultima et impetum facere in arcem statuunt. prima luce signo dato multitudo omnis in foro instruitur; inde clamore sublato ac testudine facta subeunt. aduersus quos Romani nihil temere nec trepide; ad omnes aditus stationibus firmatis, qua signa ferri uidebant ea robore uirorum opposito scandere hostem sinunt, quo successerit magis in arduum eo pelli posse per procliue facilius rati. medio fere cliuo restitere; atque inde ex loco superiore qui prope sua sponte in hostem inferebat impetu facto, strage ac ruina fudere Gallos; ut nunquam postea nec pars nec
Abbreviated transcription (Latin):
sonitus flamine et fragor ruẽtu tectoꝵ auẽtisser pauẽtes ad oĩã a õs omo
er aculos flecrebant uelud ad specraculũ a fortuna positi occidẽtis patrie na
ullius reꝵ suar relica p̃t quã corpoꝵ iundices tato añ alios miserandi mag̾
quã qui ũꝙͣ obsessi sũt. Quod intclusi a pataͣ obsidebant oia sua cẽnẽtes in
hosciũ potãte. Nec trãquillior nox diem am fede acrum excepit lux dein noe¬
tem ĩquietã in secuta est nec ullu eiat tp̃s quod a noue sep̃ cladis alicuius
specraculo cessaret. Nich tam̃ tot onerati atq obruti malis flexerũt aios
quin et si oĩa flamĩs ac ruinis uidissẽt. Quãius iõpem paͬ̾uũq quẽ tenebit
collem lib̾tati relictũ ui̾tute defend̾ent etiã cũ eadẽ cotidie accideret uelud
assueti malis ab alienaueñt absensu rox suaꝵ aiõs aͥma trĩtũ fe̾rũq ĩdextͥs

Expanded text:
ruentium tectorum auertisset, pauentes ad omnia animos oraque ruentium tectorum auertisset, pauentes ad omnia animos oraque et oculos flectebant, uelut ad spectaculum a fortuna positi occidentis patriae nec ullius rerum suarum relicti praeterquam corporum uindices, tanto ante alios miserandi magis qui unquam obsessi sunt quod interclusi a patria obsidebantur, omnia sua cernentes in hostium potestate. nec tranquillior nox diem tam foede actum excepit; lux deinde noctem inquieta insecuta est, nec ullum erat tempus quod a nouae semper cladis alicuius spectaculo cessaret. nihil tamen tot onerati atque obruti malis flexerunt animos quin etsi omnia flammis ac ruinis aequata uidissent, quamuis inopem paruumque quem tenebant collem liberati relictum uirtute defenderent; et iam cum eadem cottidie acciderent, uelut adsueti malis abalienauerant ab sensu rerum suarum animos, arma tantum ferrumque in dextris
Abbreviated transcription (Latin):
in capur ĩcusso irã mouisse atq ab eo iitiũ cedis ortũ cerõs in sedib sus
tiuadatos. Post pͥncipũ cedem nulli dem̃ mo̾tuliũ paͬai dinpi tecta ex haust
mniti ignes. Cerm̃ seu nõ oib delendi urbem libido erat seu ita placuerat pͥnai¬
pibi gallor er ostentan quedam ĩcendia cẽroris cã si cõpelli ad dedicionem
cantute seduĩ suarr obsessi possent et nõ oiã cõcreman tetta. Ue ꝗdcũq supeet
urbis id pignus ad flectendos hostiũ aĩos hberent nequaꝙͣ pmñ atq ĩcapta
urbe pͥma die aut passim aut late uagatus est igus. Romã ex arce plena
hostiũ arbẽ cernẽtes uagosq ꝑ uias oẽs cu̾sus cum alia atqi alia ꝑte noua
aliqua clades oreretͣ nõ mentib solum cõcipit s ne aurib quidẽ atq oculis sa¬
cis cõstare poterãt. Quocũq damor sonit hostiũ mulieꝵ puerorq plorit̾¬

Expanded text:
in caput incusso iram mouisse, atque ab eo initium caedis ortum, ceteros in sedibus suis in caput incusso iram mouisse, atque ab eo initium caedis ortum, ceteros in sedibus suis trucidatos; post principium caedem nulli deinde mortalium parci, diripi tecta, exhaustis inici ignes. ceterum, seu non omnibus delendi urbem libido erat, seu ita placuerat principibus Gallorum et ostentari quaedam incendia terroris causa, si compelli ad deditionem caritate sedum suarum obsessi possent, et non omnia concremari tecta ut quodcumque superesset urbis, id pignus ad flectendos hostium animos haberent, nequaquam perinde atque in capta urbe primo die aut passim aut late uagatus est ignis. Romani ex arce plenam hostium urbem cernentes uagosque per uias omnes cursus, cum alia atque alia parte noua aliqua clades oreretur, non mentibus solum concipere sed ne auribus quidem atque oculis satis constare poterant. quocumq
Abbreviated transcription (Latin):
nencẽ iñ modico relicco p̃sidio ne quis indissipatos exarce auo capitolio ĩ pet
fierer dilapsi ad p̾dam uacius accusu houĩm uis pas in ꝑxima queq cectoꝵ ag¬
mine niũt. Pars ultima uelut ea demũ ĩtacra et referta p̃da perũt. Indeͥ nͥ¬
sus ipã solitudine abstenti nequa fiauo hostilis uagos exciꝑer ĩfor ac ppĩqua
foro loca cõglobati redibant ubi eos plebis edificiis obsenitis patentib atris
pͥncipũ maior ꝓpe cũctatio cenebat aꝑca quã dausa ĩuadendi adeo haud secus
quã uenerabundi intuebant᷑ in ediũ uestibulis sedentes uinos p̃t̾ ornacum
habitũq huano agustiorẽ maiestatẽ eriã quã uultus grauitasq oris p̃fere¬
bat similimos Diis ad eos uelur simulatra u̾si oã starent.M. papinuo uñ
ox his dicit᷑ gallo barbã suã ut cũ oib ꝓmissa erat ꝑmultenti scipioẽ ebuno

Expanded text:
nentem. inde, modico relicto praesidio ne quis in dissipatos ex arce aut Capitolio impetus nentem. inde, modico relicto praesidio ne quis in dissipatos ex arce aut Capitolio impetus fieret, dilapsi ad praedam uacuis occursu hominum uiis, pars in proxima quaeque tectorum agmine ruunt, pars ultima, uelut ea demum intacta et referta praeda, petunt; inde rursus ipsa solitudine absterriti, ne qua fraus hostilis uagos exciperet, in forum ac propinqua foro loca conglobati redibant; ubi eos, plebis aedificiis obseratis, patentibus atriis principum, maior prope cunctatio tenebat aperta quam clausa inuadendi; adeo haud secus quam uenerabundi intuebantur in aedium uestibulis sedentes uiros, praeter ornatum habitumque humano augustiorem, maiestate etiam quam uoltus grauitasque oris prae se ferebat simillimos dis. ad eos uelut simulacra uersi cum starent, M. Papirius , unus ex iis, dicitur Gallo barbam suam, ut tum omnibus promissa erat, permulcenti scipione eburneo
Abbreviated transcription (Latin):
escende̾ uxorẽ ac pueros iussit iuirgines sacraq ĩplauscũ ĩposuit et cere
uoit̾ sacerdocib erat ꝑuexit. Rome intim satis iã oĩb ut in tali re ad cu¬
ndam arcẽ cõposicis turha semoꝵ domos regressa aduẽtũ hosciũ obsanato ad
nortẽ aĩo expectabat qui eoꝵ curases gesserant magrãtus ut ĩfortune pn¬
one honoꝵq aut uĩcutis ĩsignib morerẽt᷑ que angustissima uestis est chẽsas
ducentib ttiũphantibiue ea uestiti medio edium eburneis seslis sedere. Sin
qui.m. fabio poncifier marimo p̃fante carm̃ deuorusse cos se ꝓ patria quintibua
romanis trãdant. ¶Calli es quia intposita nocte a cõcẽtioe̾ pugne remisemns
aĩos. Et quod nec in acie ancipati usꝙͣ ce̾tauem̃e p̃lio noc tũ ĩpentu aut ui capi¬
ebunt urbem siñ rra siũ ardbre aĩoꝵ ingressi. Postero die urbem patencẽ coslin
porta infoꝵ pueniũe arcũferẽtos oculos ad templa deũ arcẽq solam belli spẽm ti¬

Expanded text:
gines sacraque in plaustrum imposuit et Caere quo iter sacerdotibus erat peruexit. Romae interim satis iam omnibus, ut in tali re, ad tuendam arcem compositis, turba seniorum domos regressi aduentum hostium obstinato ad mortem animo exspectabant. qui eorum curules gesserant magistratus, ut in fortunae pristinae honorumque aut uirtutis insignibus morerentur, quae augustissima uestis est tensas ducentibus triumphantibusue, ea uestiti medio aedium eburneis sellis sedere. sunt qui M. Folio pontifice maximo praefante carmen deuouisse eos se pro patria Quiritibusque Romanis tradant. Galli et quia interposita nocte a contentione pugnae remiserant animos et quod nec in acie ancipiti usquam certauerant proelio nec tum impetu aut ui capiebant urbem, sine ira, sine ardore animorum ingressi postero die urbem patente Collina porta in forum perueniunt, circumferentes oculos ad templa deum arcemque solam belli speciem te
Abbreviated transcription (Latin):
potuis cce̾dam tum ip̃ius niri facit ingoniũ cũ ꝯd̾ ei suffect est extemplo pu¬
pluio malsius dictritor quẽ quid cirari actinebat ad ĩd cẽtam̃ quo.m̃. funus uic

Expanded text:
ut potius credam, cum ipsius uiri facit ingenium, tum quod ei suffectus est extemplo ut potius credam, cum ipsius uiri facit ingenium, tum quod ei suffectus est extemplo P. Manlius dictator—quem quid creari attinebat ad id certamen quo M. Furius
Abbreviated transcription (Latin):
n quidẽ mouie quirices ia uos enbunicia libido nõ potestas gent et il desso¬
nem secessioe quonda plebis partã nob̃ eadẽ iu faatis irritam qua pepensi
auxiliũ ampio tucabor ima sic̃ licinius ep l. sertuis int̾dessicĩ collegar cedi
niel̾ pit̾ciũ magrĩtũ insenm cõcilio plebis. si adu̾sus it dessios tãꝙͣ capte aui¬
tati seges ĩponere cencent nim tubunitiã a seiꝑã dissolu nõ patiar. ¶ Adus¬
en cͥ cõtep̃tĩ tr̃ pl. aẽ nichiso seguius pagerẽt cũ ꝑcit̾ un camilsus licrons
qui de med̾io pbebem emouent misit et addidit minas si ꝑgerẽt sacͣmĩto oes
cib plebis accendit magis ce̾tamine aiõs quã minuit s ir neu tro ĩclinata
magistratu se abdierunt seu qr uitio creat᷑ erat ur scͥosere quidã seu qr tribum ie¬
bis̃ tulem̃t ad plebem idiy ꝑleobs scuit nc si in. fuinus pdietatoit̃ quid os ͥ
euinge ntũ miliũ ei młta cẽt sed auspiciis mag̃ꝙͣ noui exẽpl̃i rtgatioẽ clet̾ntum

Expanded text:
 quidem' inquit, 'Quirites, iam uos tribunicia libido, non potestas regit et intercessionem, secessione quondam plebis partam, uobis eadem ui facitis inritam qua peperiauxilium imperio tutabor. itaque si C. Licinius et L. Sextius intercessioni collegarum cedunt, nihil patricium magistratum inseram concilio plebis; si aduersus intercessionem tamquam captae ciuitati leges imponere tendent, uim tribuniciam a se ipsa dissolui noea cum contemptim tribuni plebis rem nihilo segnius peragerent, tum percitus ira Camillus lictores qui de medio plebem emouerent misit et addidit minas, si pergerent, sacramento omnes t plebi: ducibus plebis accendit magis certamine animos quam minuit. sed re neutro inclinata magistratu se abdicauit, seu quia uitio creatus erat, ut scripsere quidam, seu quia tribuni plebis tulerunt ad plebem idque plebs sciuit, ut, si M. Furius pro dictatore quid egisset, quingentum milium ei multa esset; sed auspiciis magis quam noui exempli rogatione deterritum
Abbreviated transcription (Latin):
mine hand sane aspum fuit fusa cõcusu pͥmo acies in fugã milia octo ue¬
matoꝵ ab equitib int̾cdusa positis armis in dedicionem uenerũt ei bel
sama effeat ne se pugne cõmicterẽt. Salpinates menib armati se n¬
tabant᷑ romani p̃das passim et ex salpuiati agro er ex uulsiniensib nll
eam iĩ ãcence egenĩt donee uulsiensib fessis bello ea cõditiõe ut ros
ppło.R. ieddenẽr stipendiũq ei amu excitui p̃starent in .xxͫ. ãnos ĩducie
date. ¶ Eodem ano.m. cediciis de plobe nũciauit tribunis se in noua uia
ubi nuc̃ sacelłum est supͣ edem ueste uocem noctis silentio audisse clanoti
Suta ingnience fato sp̾ta ẜ huanã cͦ opem que una erat. mn. furiũ ab̾ur
amorere quidiȩ dcã ab .s. apulcio tribimo pł ꝑꝑ p̃dam ueientanã filio
anosuscouce  idem tp̃o orbut cũ accitis domũ tribubus clientibiq magͦ

Expanded text:
mine haud sane asperum fuit. fusa concursu primo acies; in fuga milia octo armine haud sane asperum fuit. fusa concursu primo acies; in fuga milia octo armatorum ab equitibus interclusa positis armis in deditionem uenerunt. eius belli fama effecit ne se pugnae committerent Sappinates; moenibus armati se tutabantur. Romani praedas passim et ex Sappinati agro et ex Uolsiniensi, nullo eam uim arcente, egerunt; donec Uolsiniensibus fessis bello, ea condicione ut res populo Romano redderent stipendiumque eius anni exercitui praestarent, in uiginti annos indutiae datae. eodem anno M. Caedicius de plebe nuntiauit tribunis se in Noua uia, ubi nunc sacellum est supra aedem Uestae, uocem noctis silentio audisse clariorem monita ingruente fato spreta, sed humanam quoque opem, quae una erat, M. Furium ab urbe amouere. quinte per idem tempus orbatus, cum accitis domum tribulibus clientibusque qua
Abbreviated transcription (Latin):
s pͥo indicio de tribunis mt̾ressioe sustalisse int̾cessiõe sublata tribum potãtõ¬
e uetissent. Ncm qd̾ illi sperirent effrenatã licõtiã eiꝰ magiñtus patres laturos
falli eos si tribumtia uio tribuntio auxilio repolli nec̾at aliud celum pacres ĩ¬
uẽturos eẽ cõsulesqi marpabat qd̾ fide puͣ decipi tribunos eos caciti culissent
qui senatus auccontatem secuti eẽnt.hec ꝓpasam cõtionabundus ĩdies magis au¬
gebat uris hoiũm senatũ uõ matare adue̾sus legẽ haud desiscebant ne ałr de¬
scenderent ĩfoꝵ cum dies ferende legis uenisset qua ut qui meniiissent sibi ꝓ
aris focisq et deũ tẽplis ac solo in quo nati eẽnt dimicandũ foie nã qd̾ ad si pͥ¬
uatim attineat si sue glie sibi int dunicatiõe patne meminisse sic sas sibu ã¬

Expanded text:
se prauo iudicio de tribunis intercessionem sustulisse, intercessione sublata tribuniciam potestatse prauo iudicio de tribunis intercessionem sustulisse, intercessione sublata tribuniciam potestatem euertisse; nam quod illi sperarent effrenatam licentiam eius magistratus patres laturos, falli eos. si tribunicia uis tribunicio auxilio repelli nequeat, aliud telum patres inuenturos esse; consulesque increpabat quod fide publica decipi tribunos eos taciti tulissent qui senatus auctoritatem secuti essent. haec propalam contionabundus in dies magis augebat iras hominum: senatum uero incitare aduersus legem haud desistebat: ne aliter descenderent in forum, cum dies ferendae legis uenisset, quam ut qui meminissent sibi pro aris focisque et deum templis ac solo in quo nati essent dimicandum fore. nam quod ad se priuatim attineat, si suae gloriae sibi inter dimicationem patriae meminisse sit fas, sibi am
Abbreviated transcription (Latin):
tetim ad pͥnapes eor plaaiit ut se ce̾nenẽr se ab ecruscis fideq quã nĩoloni¬
Renc ab romanio ip̃i p̾staret. uñ cũ resiosum allatũ eẽt acs sue nõt ãplen
er eduiscos menia custodiaeq portaꝵ tenẽ pͥmo populationib as recͣmi est

Expanded text:
tamen ad principes eorum placuit ut secernerent se ab Etruscis fidemque quam imploratamen ad principes eorum placuit ut secernerent se ab Etruscis fidemque quam implorassent ab Romanis ipsi praestarent. unde cum responsum allatum esset nihil suae potestatis e
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑcẽ c̃cũd̾uctis copiis quã sostes cenebãt menia aggredi iubet no tãta
ste serlis cipi urbe posse quã ut au̾sis eo hostib et orpidanis iã pueado
fessis sararet̾ sabor et ip̃ẽ fuitiũ intrandi siñ ce̾tam ne menia hadene aduad¬
cũ sunł utͥnq scũm eẽc. Ancepsq t̾ror cruuiscos aͥcũstant ex mena sũ. mauã
orpugnan. et int̾ menia eẽ hostẽ iuderẽt porta se q̃ una fronte nõ obsmaut
crepidi uno agnie eiecere magna cedes fugientiũ ex in urte et o aofsela
stã. psures a fnnanis intra menia cesi ualeriani expeditiores ad pseguenẽ
suere nec cm̃ natẽ que cõspetũ ademit sinẽ cedendi fecere. ¶ Sto resepien
stitutoꝵ sotiis nepate exat ductus quod̾ ꝑ deditioẽ acceptũ iã totã etupsci su¬
bebant. uidebat᷑ plus in ea urbe recipienda sabons fore. no in eo sosit qulodeo¬
ta hostiũ enit. Sed iã qd̾ ꝑte nepesmoꝵ ꝓdente ciuitate fcã em̃t ded aio muie

Expanded text:
 in eam partem circumductis copiis quam hostes tenebant moenia adgredi iubet, non tanta spe scalis capi urbem posse quam ut auersis eo hostibus et oppidanis iam pugnando fessis laxaretur labor et ipse spatium intrandi sine certamine moenia ha ancepsque terror Etruscos circumstaret, et moenia summa ui oppugnari et intra moenia esse hostem <ut> uiderunt, porta se, quae una forte non obsidebatur, trepidi uno agmine eiecere. magna caedes fugientium et in urbe et per agros est facta: plures a Furianis intra moenia caesi, Ualeriani expeditiores ad persequendos fuere, nec ante noctem, quae conspectum ademit, finem caedendi fecere. Sutrio recepto restitutoque sociis Nepete exercitus ductus, quod per deditionem acceptum iam totum Etrusci habebant. uidebatur plus in ea urbe recipienda laboris fore, non eo solum quod tota hostium erat sed etiam quod parte Nepesinorum prodente ciuitatem facta erat deditio; mitti
Abbreviated transcription (Latin):
ipe iã pulsum ariepto repẽte equo cũ scueo pedistu aduert᷑ cõspotu suo p̃lius
restiut oscẽtãs uĩcentẽ ceter̃ açiem. ¶Iam ieliuata res erat sed inrha
hostiũ et fuga impediebat er songa cede cõficienda młtitudo cãta fesso milici e¬
ut cum repẽte ingẽtib ꝓcellis fusus ymber cẽtam mag̃ uicronã quã p̃łiũ
dirinit signo dem receptu daco nor insecuta quietis romanus ꝑficit beliũ

Expanded text:
cum scuto pedestri aduectus conspectu suo proelium restituit, ostentans uincentem ceteram aciem. iam inclinata res erat, sed turba hostium et fuga impediebatur et longa caede conficienda multitudo tanta fesso militi erat, cum repente ingentibus procellis fusus imber certam magis uictoriam quam proelium diremit. signo d
Abbreviated transcription (Latin):
natib digniꝰ est tertius ex̾cit᷑ ex cãriis seniorib̾rq a tito ꝗutio senbat᷑. qui uibi

Expanded text:
natibus dignum est. tertius exercitus ex causariis senioribusque a L. Quinctio scribatur, qui urbi natibus dignum est. tertius exercitus ex causariis senioribusque a L. Quinctio scribatur, qui urbi
Abbreviated transcription (Latin):
rer ubi quid pessici tẽroris inguat in uito uno eẽ sibiq destinatũ in alo ote
amusso sũmicte̾ imꝑui nec quicqͣ de maiestate sua deructũ ciẽdere. Qud̃
maiestati eius uin cõcessisset̃. Collandartis a senatu trͣ er ipe camissus cõ¬
fisus aĩ gras egit ingerio inde ait onus a ppło romano sibi qui se dictato
iã quãtũ cibasset magnũ a senatu. Talib de se uidiciis euis ordĩs maximu
ta bononto cossega obseꝯuio ũũgi Itaq siꝗͥd sabons iugiliaꝵq addici possi
ẽtaatẽ secũ. Ipm cnnisunĩ ut tanto de se cõsensu ciuitatis opinionẽ que ma¬
xima sit et̃ cõstãtẽ efficiat. Quod̾ ad bellũ atq anciates attineat plus ibi
minar ꝙͣ piculi eẽ se cam̃ ut nich timendi. Sic nich cõcẽmẽdi auctor ed ̃
murbe castra habe̾ ĩcẽtũ sine etuma se it̾im ut guꝑ sine noua hec cuia latins
atq hen̾ia mouent ꝓ ce̾to habeo ita rẽ gestinũ ut pacre auo teq ip̃ ac ser inbu¬

Expanded text:
stinatum in animo esse Camillo summittere imperium nec quicquam de maiestate sua detractum credere quod maiestati eius uiri concessissent. conlaudatis ab senatu tribunis et ipse Camillus confusus animo gratias egit. ingens inde ait onus a populo Romano sibi, qui se dictatorem iam quartum creasset, magnum ab senatu talibus de se iudiciis eius ordinis, maximum tam honoratorum collegarum obsequio iniungi; itaque si quid laboris uigiliarumque adici possit, certantem secum ipsum adnisurum ut tanto de se consensu ciuitatis opinionem, quae maxima sit, etiam constantem efficiat. quod ad bellum atque Antiates attineat, plus ibi minarum quam periculi esse; se tamen, ut nihil timendi, sic nihil contemnendi auctorem esse. to paratoque in urbe castra habere, intentum siue Etruria se interim, ut nuper, siue noua haec cura, Latini atque Hernici mouerint; pro certo habeo ita rem gesturum ut patre auo teque ipso ac sex tribu
Abbreviated transcription (Latin):
gum .s. emiliũ utm licniũ meneniũ s. ualenũ publicosam testiũ ceate. ħie
uiẽ regno magiũtũ etepere.¶Eo anno edes martis galsico beslo uota desice¬
ta est a tito qntio duui iur sacuo faciendis trbus uii ex nouis cuuibs addie
De agro roptino absiamio tr᷑. pł. actũ ad freq̃tiorẽ iã ppłm mobilioiẽq ad cro¬
dientẽ agn q̃r fuenit et de latmo hẽnicoq besso mẽtio stã in senatu maions
susan potãte redut. Cossege additi quq serius cornelius malugmẽsis qntũs ser¬
uilius fidenas sertũ lucius quintus cĩcinnatus .l. honituis puluillus. p uale¬
nue. ¶Inpncipio anui auerse cure hoiũm sũt abelso etiisco qd fugientiũ ex
agro pomptino agmen repente in latũ In urbe attulit anciates in armis e r
latinoꝵa polos uiuẽtucẽ sũmisisse ad ĩd bellũ eo abuũctes pniͣ fuisse cõsilium
is  sio psubitoo cñtu modo uolucanios dicerẽt milicare ubi uellet desidenint

Expanded text:
um L. Aemilium iterum Licinium† Menenium L. Ualerium Publicolam tertium creat; ii ex interregno magistratum occepere. eo anno aedis Martis Gallico bello uota dedicata est a T. Quinctio duumuiro sacris faciendis. tribus quattuor ex nouis ciuibus additae, tiorem iam populum mobilioremque ad cupiditatem agri quam fuerat. et de Latino Hernicoque bello mentio facta in senatu maiorissulari potestate rediit; collegae additi quinque, Ser. Cornelius Maluginensis Q. Seruilius Fidenas sextum L. Quinctius Cincinnatus L. Horatius Puluillus P. Ualerius . principio anni auersae curae hominum sunt a bello Etrusco, quod fugientium ex agro Pomptino agmen repente inlatum in urbem attulit Antiates in armis esse Latinorumque populos iuuentutem suam summisisse ad id bellum, eo abnuentes publicum fuisse consilium quod non prohibitos tantummodo uoluntarios dicerent militare ub
Abbreviated transcription (Latin):
de pecinis dici ego me patronũ ꝓfitror plebis quod̃ m cura ur̃a et fides nom̃
iniduit uos siquo ĩsigni mag̾ impii smorisue nomine urm appellabitis ducẽ
me utemĩ potẽtiore ad optineda ꝯue uultis ¶Indẽ de regno agendi ortũ uncuĩ
dicit᷑ si nec cũ quib nec quẽ ad finẽ cõsilia puenint sat planũ tr̃idit᷑. At in paͬte
altera senatus de secessione in doniu pͥuacã plebia forte eriã in arte positam et
emin enti mole lib̾tatis agitat magna uo uocifent᷑ ẜuilio ahala orus eẽ qu
nõ in uĩcła duci iubendo intet publicũ hostẽ sed̾ unius iactum auis finiat
ĩcestinũ bessu decu̾nt᷑ ad̾ seniorẽ uerbis siuãm uĩ tam̃ ead̾em hencẽ ut uideat

Expanded text:
de pecuniis dici. ego me patronum profiteor plebis, quod mihi cura mea et fides nomen de pecuniis dici. ego me patronum profiteor plebis, quod mihi cura mea et fides nomen induit: uos si quo insigni magis imperii honorisue nomine uestrum appellabitis ducem, eo utemini potentiore ad obtinenda ea quae uoltis.' inde de regno agendi ortum initium dicitur; sed nec cum quibus nec quem ad finem consilia peruenerint, satis planum traditur. at in parte altera senatus de secessione in domum priuatam plebis, forte etiam in arce positam, et imminenti mole libertate agitat. magna pars uociferantur Seruilio Ahala opus esse, qui non in uincla duci iubendo inritet publicum hostem sed unius iactura ciuis finiat intestinum bellum. decurritur ad leniorem uerbis sententiam, uim tamen eandem habentem, ut uideant
Abbreviated transcription (Latin):
fui et ind̾istis in iuĩcula duci uniu̾si eñ qui a singulis uob̃ iũcula depuleram
bans hostib a supbis defendẽm ciuibi ca puus auĩs tanti ipłi est ut semper
uob̾ auxiliũ adusus minios satis sit nec ullu nͥ quaten ĩperur nob sinatis
enĩ adusus externos rãtũ aĩoꝵ geritis ut impeiure issis equũ cẽseatis quia
cõsuestis cum eis ꝓ ĩpio cͣrare adusus hos ceptire maq̃ ꝙͣ tueri lib̾tatẽ cam
qualescñqr duces huistis qualescrq ip̃i fuistis oiã adhus ꝙ tacũq potistis ob¬
tiniustis seu ui seu fortuni ur̃a tp̃s est et̃ maiora conari. Expimĩ modo et i¬
unim feliatate ec me ut spero feliat̾ exptum minore negotio qui ĩperet pa¬
mbr imponetis qui resistẽnr impenaĩtib iposuistis. Solo equande sus dictati¬
re cõsusat q ut caput atrollẽ romana plebes possit uiĩ qdeste ꝓhibere ius

Expanded text:
fui, et uidistis in uincula duci uniuersi eum qui a singulis uobis uincula depuleram. fui, et uidistis in uincula duci uniuersi eum qui a singulis uobis uincula depuleram. baris hostibus, a superbis defenderem ciuibus. tam paruus animus tanti populi est ut semper uobis auxilium aduersus inimicos satis sit nec ullum, nisi quatenus imperari uobis sinatis, enim aduersus externos tantum animorum geritis ut imperare illis aequum censeatis? quia consuestis cum eis pro imperio certare, aduersus hos temptare magis quam tueri libertatem. tamen, qualescumque duces habuistis, qualescumque ipsi fuistis, omnia adhuc quantacumque petistis obtinuistis, seu ui seu fortuna uestra. tempus est etiam maiora conari. experimini modo et uestram felicitatem et me, ut spero, feliciter expertum; minore negotio qui imperet patribus imponetis quam qui resisterent imperantibus imposuistis. solo aequandae sunt dictaturae consulatusque, ut caput attollere Romana plebes possit. proinde adeste; prohibete ius
Abbreviated transcription (Latin):
uitib et plebi ꝓ oportune exce̾na par data ulebo q ꝙ nõ aduocata desectu
soem cepit dũ tã potentẽ habet᷑ ducẽ. fenons expugnandi patiib ne quo ext̾no
cẽnore auocarent᷑ animi absanandis domesticis malis. Igit᷑ cum ꝑs utraq acͥor
aliꝙpto cosorta cẽt in ꝓpĩquũ ce̾tam̃ aderat et mallius aduorata domũ psebe cũ
fecisset et nĩculoꝵ suoꝵ ĩuidiam nõ dictator mͦ abdicando dictatum fugisset sed
ne senatus quidẽ subscine̾ potiusset. his sil inflatͤ exacerbat̾o iã ꝑ se accẽsos
inaitabat psebis aĩos. ¶ Quousq tãdẽ ignombitis uires uiũs quas uatura
ne beluas quidẽ ignorare uoluit. Numerate saltẽ qͥt ũĩ sicis quot adũsa nos
uid̾eat nos paratos ad uĩ uus ip̃a remictet᷑ audendũ ẽ asiꝯd̾ uniu̾sis aut oiã sin¬
gulis pationda. Quousq me carrũspeciabitis. Ego quidẽ nulli urm̃ deero ne
fortuna mea desit uidece ipẽ iundex ur̃ ubi uisum inimias est nullus repẽte

Expanded text:
externa pax data: plebi, quod non auocata dilectu spem cepit, dum tam potentem haberet ducem, fenoris expugnandi: patribus, ne quo externo terrore auocarentur animi ab sanandis domesticis malis. igitur cum pars utraque acrior aliquanto coorta esset, iam propinquum certamen aderat. et Manlius aduocata domum plebe cum fecisset, et uinculorum suorum inuidiam non dictator modo abdicando dictaturam fugisset sed ne senatus quidem sustinere potuisset. his simul inflatus exacerbatusque iam per se accensos incitabat plebis animos. 'quousque tandem ignorabitis uires uestras, quas natura ne beluas quidem ignorare uoluit? numerate saltem quot ipsi sitis, quot aduersarios uideant uos paratos ad uim; ius ipsi remittent. audendum est aliquid uniuersis aut omnia singulis patienda. quousque me circumspectabitis? ego quidem nulli uestrum deero; ne fortuna mea desit uidete. ipse uindex uester, ubi uisum inimicis est, nullus repente
Abbreviated transcription (Latin):
santũ missẽt̃ nulla de ie pͥusq de religionib senatũ cõsuluere. In pͥmis federã
ac loges erant an hee d̾uodea tabule. Et quedã irgie seges cõriuri qui cõpararẽt
aisseñt alia ex eis edita oria in uulgus que antẽ ad sacri ꝑtinebant a põtifiabus
matine ut religidẽ obstuctos habere̾r multitudis aĩos supp̃ssa tũ de diebi religi¬
osis agitari coeptũ diemq ad xu. sl sextiłes duplia dade ĩsignẽ quo die ad cĩe¬
menm fabii cesi quo deiñ ad alliã cum exicio urbio fede pugnatu a posciore dade
alliensem appessarũt. Insignẽq rei nussius pn pͥuatĩq agende fecerũt. Quidẽ
quad̾ post pͣdie idus quĩtises nõ licasset supplicius crꝰ. misitũ neq ĩuẽta pace d̾m̃
post diẽ t̾tiu obiectus hosti excitus romanꝰ eẽt. Etia pͥdie idus reb diumnis supse
accessenat defertioe latinor henricorq qui post pace ad lacũ regillu stãm pes

Expanded text:
s foedera ac leges—erant autem eae duodecim tabulae et quaedam regiae leges—conquiri, quae comparerent, iusserunt; alia ex eis edita etiam in uolgus: quae autem ad sacra pertinebant a pontificibus maxime ut religione obstrictos haberent multitudinis animos suppressa. tum de diebus religiosis agitari coeptum, diemque a. d. XV Kal. Sextiles, duplici clade insignem, quo die ad Cremeram Fabii caesi, quo deinde ad Alliam cum exitio urbis foede pugnatum, a posteriore clade Alliensem appellarunt, †insignemque rei nullius publice priuatimque agendae† fecerunt. quidam, quod postridie Idus Quintiles non litasset Sulpicius tribunus militum neque inuenta pace deum post diem tertium obiectus hosti exercitus Romanus esset, etiam postridie Idus rebus diuinis superaccesserat defectione Latinorum Hernicorumque, qui po
Abbreviated transcription (Latin):
dii uateeq eor in futur uident. Itaq ut decet ce̾te spei plenos et cũ ĩpirb. min
cõẜturos pilis añ pedes positis gladiis tãtũ dextius aͬmem ne peñr ꝯmibe abur
uelim s obnixos uos stabili gradu ĩ perũ hostiũ excipẽ ubi illi unia ũecetit. mase¬
sia ex effusi stãtib uob̾ se intulerĩt. Cum micẽt gladii et uemiat ĩ mẽtẽ iieh
deos eẽ qui romanũ aduiuẽt dõs qui scd̃is auib mn p̃siuim miẜit t quinco¬

Expanded text:
di uatesque eorum in futurum uident. itaque, ut decet certae spei plenos et cum imparibus manus di uatesque eorum in futurum uident. itaque, ut decet certae spei plenos et cum imparibus manus conserturos, pilis ante pedes positis gladiis tantum dextras armemus. ne procurri quidem ab acie uelim sed obnixos uos stabili gradu impetum hostium excipere. ubi illi uana iniecerint missilia et effusi stantibus uobis se intulerint, tum micent gladii et ueniat in mentem unicuique deos esse qui Romanum adiuuent deos qui secundis auibus in proelium miserin
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ pot. Aucror sim simile uer est aut int̾ uassis bellos sic̃ nuẽ delectib ficuean¬
no alia atq alia sobole uinioꝵ ad belsa instanrañdu totiens usos eẽ aut nõ ex a
dem semꝑ ppłis excit̾ scͥtos q̃mꝙͣ eãdem semꝑ geris bellu intusetit auit mums¬
inbilem musticudinẽ siberoꝵ capitũ in hiis fuisse socis. Que nuc̃ uii seminue
exiguo militũ resigo ẜuicia romana ab solitudine uindicant. Iuges cẽte queds
oes auctores cõueniat quãq nuꝑ camissi ductu atq auspitio accise res ennt̃¬
milscoꝵ excit̾ fuit ad hec satini hẽniciq acce ssem̃t et cẽtinẽsiũ quidã es cosont:
a uelitris. ¶Roman dicrator castris eo die positis postero cũ anspicato rono
hosciaq cesa pacem deũ adonisset serus ad milites iã ãma ad ppositũ pugne sie
sic̃ edictũ erat suce pͥma capientes ꝓcessit nr̃a uictoria ẽ miłites inquit lemnd̃

Expanded text:
esse potest, auctor sim? simile ueri est aut interuallis bellorum, sicut nunc in dilectibus fit Romanesse potest, auctor sim? simile ueri est aut interuallis bellorum, sicut nunc in dilectibus fit Romanis, alia atque alia subole iuniorum ad bella iintulerit, aut innumerabilem multitudinem liberorum capitum in eis fuisse locis quae nunc uix seminario exiguo militum relicto seruitia Romana ab solitudine uindicant. ingens certe, quod inter omnes auctores conueniat, quamquam nuper Camilli ductu atque auspicio accisae res eUolscorum exercitus fuit; ad hoc Latini Hernicique accesserant et Circeiensium quidam et coloni etiam a Uelitris Romani.—dictator castris eo die positis, postero cum auspicato prodisset hostiaque caesa pacem deum adorasset, laetus ad milites iam arma ad propositum pugnae signum, sicut edictum erat, luce prima capientes processit. 'nostra uictoria est, milites' inquit, 'si quid
Abbreviated transcription (Latin):
culis corpus lib̾erũ tenitent erat ens alieni magna uis res dap̃nosissima eriam
diuitib edificando cõtracta. E Bellum itaq uusscum graue ꝑse oneuitũ sati¬
nor atq hernicoꝵ defectiõe in spẽm cause iactatũ ad dictatorẽ creandũ creatus¬
.a.cornelius cossus magtum equitũ dixit cỹtum quintu capitolinũ dictator
et simaiorem dimicacionem ꝓpositã domi quã foris cẽnebat tam̃ seu quia cele¬
utate ad besłum opus erat seu uictoria triũpħoq dictacure ip̃i uires addituꝵ
ritus delectu hĩco in agrã pomptinũ quo auulscis excitum indictũ audierat per
tibus. Illud qͦ succu̾sur quod m ꝑcessenti ꝓpiores cẽporib haꝗ rex auetores mi¬
icalo fuit un totiens uictis uuilscis et equis suffecer̃t milites qd cũ ab anti¬
quis tnaitũ p̃t̾missũ sit cu̾i tandem ego rei p̃t̃ opinionẽ que sua cuiq cõietr̃

Expanded text:
culis corpus liberum territent. et erat aeris alieni magna uis re damnosissima etiam culis corpus liberum territent. et erat aeris alieni magna uis re damnosissima etiam diuitibus, aedificando, contracta. bellum itaque Uolscum, graue per se, oneratum Latinorum atque Hernicorum defectione, in speciem causae iactatum ut maiorA. Cornelius Cossus magistrum equitum dixit T. Quinctium Capitolinum . dictator etsi maiorem dimicationem propositam domi quam foris cernebat, tamen, seu quia celeritate ad bellum opus erat, seu uictoria triumphoque dictaturae ipsi uires se additurum ratus, dilectu habito in agrum Pomptinum, quo a Uolscis exercitumtibus illud quoque succursurum, quod mihi percensenti propiores temporibus harum rerum auctores miraculo fuit unde totiens uictis Uolscis et Aequis suffecerint milites. quod cum ab antiquis tacitum praetermissum sit, cuius tandem ego rei praeter opinionem, quae sua cuique coniectanti
Abbreviated transcription (Latin):
ex obsidione hostiũ nõ potuent nͥ a se pͥus capitoliũ atq arx ẜuata eẽr er ille
ant aiũ acapiendũ ex spem pacis solutis aĩs gallos adgressus sit. Ipẽ aͬmatos
capientesꝙ arcẽ depulerit ilłius głie paͣs iurisis apd̾ oẽs milites sic qui simus
uiceñt sue iucrorie neminẽ oiũm mortaliũ sotiũ eẽ. his opinionib inflato aĩo
adhuc uitio qͦ ingenii uehemens et ĩpotẽs postꝙͣ int̾ patres nõ ꝙͣtũ equm cen¬
sebat excessere suas opes animadu̾tit pͥmũ omũi ex patrib ppłans frũs auĩ plebeis
magr̾atib cosisia comuicare caminando patres alliciendo ad se plebeiam aurum
nõ cõsilio fem fame magne malle ꝙͣ bone eẽ/ et nõ cõtent̾ agrariis legibus
eni stimułos eẽ. Qui nõ egestatẽ modo atq ignominuã minent̾ s ne̾uo ac iun¬

Expanded text:
ex obsidione hostium non potuerit, nisi a se prius Capitolium atque arx seruata esset; et ille ex obsidione hostium non potuerit, nisi a se prius Capitolium atque arx seruata esset; et ille inter aurum accipiendum et in spem pacis solutis animis Gallos adgressus sit, ipse armatos capientesque arcem depulerit; illius gloriae pars uirilis apud omnes milites sit qui simul uicerint: suae uictoriae neminem omnium mortalium socium esse. his opinionibus inflato animo, ad hoc uitio quoque ingenii uehemens et impotens, postquam inter patres non quantum aequum censebat excellere suas opes animaduertit, primus omnium ex patribus popularis factus cum plebeiis magistratibus consilia communicare; criminando patres, alliciendo ad se plebem iam aura non consilio ferri famaeque magnae malle quam bonae esse. et non contentus agrariis legibus, eni stimulos esse, qui non egestatem modo atque ignominiam minentur sed neruo ac uin
Abbreviated transcription (Latin):
tu est ec cusrã in eo pubsicã nec cõsiliũ fuisse quod sue uiuẽtutis ałiqui apdꝰ
cilieos mulitaueñc eos tam̃ ip̃os p̃ru cõsilii penã habe̾ nec quẽ ꝙͣ exhis reducẽ
ro. sorsitis aucẽ nõ dari cam ce̾rons assidm auulscis fuisse quã pestẽ adherẽtẽ
oten suo tot suꝑ alia asiis bessis exsauriri nequisse que resata patrib magis
qs grauior domi seditio exorta Gessũ a uulsas adiuicta satinoꝵ atq hernicoꝵ
uestcn&e seditio uñ minime cimeri potuit a pat̾cie ge̾tis iuro et inolite fame
eͣ massio capitolino qui nimius aĩ. cũ alios pͥncipes sꝑnet̾ uniñuderer exinio
sans hononib atꝙ ui̾tutib marco. furio egre ferebat solũ eũ in magrãtib solitũ
aps ex̾cit eẽ tãtũ iã eminẽ uc hiisd̾em auspiciis creatos nõ ꝓcollegis s ꝓ mini¬
stus habeat: cum inc̾im siquis uere extimare uelit marro funo. recuperan pat̾a

Expanded text:
suae iuuentutis aliqui apud Uolscos militauerint; eos tamen ipsos praui consilii poenam habere nec quemquam ex his reducem esse; militis autem non dati causam terrorem assiduum a Uolscis fuisse, quam pestem adhaerentem lateri suo tot super alia aliis bellis exhauriri nequisse. quae relata patribus magis ris, grauior domi seditio exorta, bellum ab Uolscis adiuncta Latinorum atque Hernicorum defectione, seditio, unde minime timeri potuit, a patriciae gentis uiro et inclitae famae, M. Manlio Capitolino . qui nimius animi cum alios principes sperneret, uni inuideret eximio simul honoribus atque uirtutibus, M. Furio , aegre ferebat solum eum in magistratibus, solum apud exercitus esse; tantum iam eminere ut iisdem auspiciis creatos non pro collegis sed pro ministris habeat; cum interim, si quis uere aestimare uelit, a M. Furio reciperari patria
Abbreviated transcription (Latin):
tenet solum patrie nec sec t̾ui quã matir̃ appessamꝰ si in suꝑficie tignisq caritas
arũrebant cosses campiqi ec cycens et assuema cculis regio et hoc celu sub quo
natus educatusq essem que uos quintes nũc moueat pocius caritate sua ut
maneatis in sede ura quã post ea cũ resiquentis ea maceret desidio. Non sine
cã dii hoĩosq hũc urbi condende socũ esegerũc saluberimos colles flum oportu¬
nũ auo ex medit̾ianeis locis fruges deuebant᷑ quo mantimi commeatus
accipiant̾ maie uicinũ ad cõmoditates nec expositũ nnma ꝓpinquitate ad̾ ren¬
cula osassiũ externaꝵ iegionũ itasie mediũ ad incremẽtũ nrbis natũ inico locmo¬

Expanded text:
tenet solum patriae nec haec terra quam matrem appellamus, sed in superficie tignisque caritastenet solum patriae nec haec terra quam matrem appellamus, sed in superficie tignisque caritasoccurrebant, colles campique et Tiberis et adsueta oculis regio et hoc caelum sub quo natus educatusque essem; quae uos, Quirites, nunc moueant potius caritate sua ut maneatis in sede uestra quam postea, cum reliqueritis eam, macerent desiderio. non sine causa di hominesque hunc urbi condendae locum elegerunt, saluberrimos colles, flumen opportunum, quo ex mediterraneis locis fruges deuehantur, quo maritimi commeatus accipiantur, mari uicinum ad commoditates nec expositum nimia propinquitate ad pericula classium externarum, regionum Italiae medium, ad incrementum urbis natu
Abbreviated transcription (Latin):
hostiũ eẽ. Nõ equidẽ uideo quid mag̾ nefas sit hec scelem quia piget edificare
fec dedeconi pati pati estis si tota urbe nussũ melius ampsius ue tectũ fien possie
quã casa illa conditons est nũ. Nõ in castris ritu pastor ag̾stũq habitare est
sactius intꝰ sacra penatesq nr̃os. Quã exusa cum pubłicẽ ur. maiores nr̃i
comuene pastoresq cn hiis sõas nich p̃t̾ siluas paludesq eẽnt nouã urbem
tum breui edificaiũt nos capitosio arce ĩcolumi stantib templis deoꝵ edifica¬
ir ucẽsa piget. Et qd̾ singuli fucrim fuim si ed̾es nr̃e deflagnassẽt hoc in puͦ in¬
cendio uniuersi rraisam facere quid tandẽ si frraude si casui si ueis incendium
ortum sit uento ut fieri pot diffusa flamina magnã ꝑtẽ urbis absiumat fidenaᷤᷤ
inde aut gab̾ios aliãue quã urbem quesituri sumꝰ quo trãsmigremꝰ adeo nichis

Expanded text:
hostium esse? non equidem uideo quid magis nefas sit. haec scelera, quia piget aedificare, hostium esse? non equidem uideo quid magis nefas sit. haec scelera, quia piget aedificare, haec dedecora pati parati estis? si tota urbe nullum melius ampliusue tectum fieri possit quam casa illa conditoris est nostri, non in casis ritu pastorum agrestiumque habitare est satius inter sacra penatesque nostros quam exsulatum publice ire? maiores nostri, conuenae pastoresque, cum in his locis nihil praeter siluas paludesque esset, nouam urbem tam breui aedificarunt: nos Capitolio, arce incolumi, stantibus templis deorum, aedificare incensa piget? et, quod singuli facturi fuimus si aedes nostrae deflagrassent, hoc in publico incendio uniuersi recusamus facere? quid tandem? si fraude, si casu Ueiis incendium ortum sit, uentoque ut fieri potest diffusa flamma magnam partem urbis absumat, Fidenas inde aut Gabios aliamue quam urbem quaesituri sumus quo transmigremus? adeo nihil
Abbreviated transcription (Latin):
eiõ &serem quiue cũ cã nob̃ in urbẽ captã migrandi nictona eẽt głiosa nob̾
as postens nr̃s. Nuĩc hec mignitio nob̾ misera ac turpis gallis głiosa est
oen reliouisse uicrores s amisisse uicti patriã uidebim̃ hoc ad alłiã fuga hoc
capta urbo hoc cicũsessũ capicolui ncai̾tatis ĩ posuisse ut desererem penates
nõs exilũq ac fugã nob̾ exeolõco cõsasceremꝰ quẽ cuen nõ possem̃ et galli
ourere potuenãt pomã quã romã restituẽ nõ uidebunt᷑ potuisse. Quid rescat
enur si iam nouis copus ueniant. Cõstat enĩ uix credibilem młticudinẽ eẽ¬
et bñtarem capta ab se deẜta a uob̾ hac urbe uelĩt sinatis. Quid̾ si nõ galli
s sueteres hostes ur̃i equi uulsa ue faciãt ut cõmigrent romã uelicis ne
sles romanos nos ueientes eẽ. Nõ malitis hac̃ solicudinẽ uestiã quã urbẽ

Expanded text:
non censerem. quippe tum causa nobis in urbem captam migrandi uictoria esset, gloriosa nobis non censerem. quippe tum causa nobis in urbem captam migrandi uictoria esset, gloriosa nobis ac posteris nostris; nunc haec migratio nobis misera ac turpis, Gallis gloriosa est. non enim reliquisse uictores, sed amisisse uicti patriam uidebimur: hoc ad Alliam fuga, hoc capta urbs, hoc circumsessum Capitolium necessitas imposuisse ut desereremus penates nostros exsiliumque ac fugam nobis ex eo loco conscisceremus quem tueri non possemus. et Galli euertere potuerunt Romam quam Romani restituere non uidebuntur potuisse? quid restat nisi ut, si iam nouis copiis ueniant— constat enim uix credibilem multitudinem esse—et habitare in capta ab se, deserta a uobis hac urbe uelint, sinatis? quid? si non Galli hoc sed ueteres hostes uestri, Aequi Uolsciue, faciant ut commigrent Romam, uelitisne illos Romanos, uos Ueientes esse? an malitis hanc solitudinem uestram quam urbem