comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qr ininistĩo accipit᷑. Nã si hora eade q̃ gen¬
erit actã gras int̾t ȩccłam. nullo peccar
pondẽ gͣuat᷑. Uoluptas ⁊ enĩ carnis. ñ do¬
Unde ⁊ ipsi pͥme matri om̃ium dr. In dol¬
rib paries. Si itaq enirã mulierẽ ꝑhibi¬
mꝰ eccłam int̾re. ipsã ei penã sua inculpã
deputamꝰ. bapturare aut uł enirã musies
uł hoc qͦd genuerit. si mortis ꝑioło uiget᷑

Expanded text:
 in mysterio accipitur. Nam si hora eadem qua genuerit actura gratias intret ecclesiam, nullo peccati pondere gravatur. Voluptas etenim carnis, non doUnde et ipsi primo matrimonio dicitur: In doloribus paries . Si itaque ipsam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei poenam suam in culpa deputamus. Baptizari autem vel enixam mulierem, vel hoc quod genuerit, si mortis sine mora p
Abbreviated transcription (Latin):
portiones ⁊ qͣlit ep̃c agere in eccła debeat.
Respondit gregoriꝰ papa urbis romȩ. Sac̃
scͥpta testat᷑ ꝙͣ. te bene nosse dubiũ non:
spetialit᷑ beati pauli ad thimotheum epłe
in qͥbꝰ eũ erudire custodiuit qualit indomo
di conu̾sari debuisset. Mox aut̃ sedis apłi
stipendio quod accedit quattuor debeant fieripor¬
tiones. Una uidelicet ep̃o ⁊ familie ꝓpt̾ hospitali¬

Expanded text:
ter episcopus agere in Ecclesia debeat. Responsio sancti Gregorii papae urbis Romae. Sacra Scriptura testatur, quam te bene nosse non dubium est, et specialiter beati Pauli ad Timotheum epistolae, in quibus eum erudire studuit qualiter in domo Dei conversari debuisset. Mos autem apostolicaradere, ut de omni stipendio quod accedit quatuor fieri debeant portiones. 1151 Una videlicet episcopo et familiae ejus propt
Abbreviated transcription (Latin):
delicet assidiuis uigiliis ac ieiuniis seruienl
ũbũ uite qͥbꝰ potant p̃dicando. cunctahus
mundi uelut aliena sꝑnendo. ea tantur
uictui necessaria uidebant᷑ ab eis quos docebant
accipiendo. scđm ea que docebant ipsi poi
uiuendo. & paratũ ad patiendũ uniu̾sa quis¬
q uł ⁊̃ moriendũ ꝓ eaꝙ̃ p̃dicabant uĩtate a¬
nimũ habendo. Ed mori: Credebant na¬
nulli ⁊ baptirabant᷑ mirantes simplicitan
innocentis uite. ac dulcedinẽ doctne eoꝵ e
lestis. Erat aut̃ ꝓpe ip̃am ciuitatẽ adorienti
eccła in houorẽ scĩ martini antiqͥtꝰ facta dii
adhuc romani britanniã incole̾nt. inqͣ regiu

Expanded text:
delicet, assiduis, vigiliis, ac jejuniis serviendo, verbum vitae quibus poterant praedicando, cuncta hujus mundi velut aliena spernendo, ea tantum quae victui necessaria videbantur, ab eis quos docebant, accipiendo, secundum ea quae docebant ipsi per omnia vivendo, et paratum ad patiendum adversa quad moriendum pro ea quam praedicabant veritate, animum habendo. Quid mora? Crediderunt nonnulli, et baptizabantur, mirantes simplicitatem innocentis vitae, ac dulcedinem doctrinae eorum caelestis. Erat autem prope ipsam civitatem ad Orientem Ecclesia in honorem sancti Martini antiquitus facta, dum adhuc Romani Br
Abbreviated transcription (Latin):
les ppłi angloꝵ dirimunt᷑ fines imꝑii te¬
tendat. Est aut adorientalẽ plaga cantie
tanatos insula ñ modica id÷ magnitudiniᷤᷤ
iurta consuetudinẽ estimationis angloꝵ
familiaruĩ sercentarũ ꝙ̃. acontinenti terra
sec̾nit fluuiꝰ uuanesimu qͥ ÷ latitudinis
circit᷑ tͥũ stadioꝵ. ⁊ duobꝰ tantũ in locis est
tͣnsmeabilis. utrũq enĩ caput ꝓtendit in
mare. In hac gͦ applicuit seruus dñ aug̾ti¬
nꝰ & socii eiꝰ uiri ut fert ferme q̃draginta.
.Icceperunt aut̃ p̾cipiente beato grego¬
rio de gente francoꝵ int̾p̃tes. ⁊ mittens
adedilbrecthũ mandauit se uenisse de
roma ac nuntiũ ferre optimũ. qͥ sibi obtẽ
illos in ea qͥuã adierant insula. & eis neces¬
saria ministrari. donec uideret qͥeis facẽt
iussit. Nam ⁊ antea fama ad eũ ap̃iane
religionis ꝑuenãt. ut pote qui s urorem xp̃ia
nã habebat de gente francoꝵ regia uocabu

Expanded text:
 populi dirimuntur, fines imperii tetenderat. Est autem ad Orientalem Cantiae plagam Tanatos insula non modica, id est, magnitudinis juxta consuetudinem aestimationis Anglorum, familiarum sexcentarum, quam a continenti terra secernit fluvius Vantsumu, qui est latitudinis circiter trium stadiorum, et duobus tantum in locis est transmeabilis: utrumque enim caput protendit in mare. In hac ergo adplicuit servus Domini Augustinus, et socii ejus viri ut ferunt ferme quadraginta. Acceperunt autem, praecipiente beato papa Gregorio, de gente Francorum interpretes, et mittens ad Aedilberctum, mandavit se venisse de Roma, ac nuncium ferre optimum, qui sibi obtemillos in ea quam adierant insula, et eis necessaria ministrari donec videret quid eis faceret, jussit. Nam et antea fama ad eum Christianae religionis pervenerat, utpote qui et uxorem habebat Christianam de gente Francorum regia, vocab
Abbreviated transcription (Latin):
ra ẽẽ miricłoꝵ ostensione firmauerant. en¬
dens baptizatꝰ ÷. ceꝑe plures cotidie ad audi¬
endii uͥbii confluere. ac relicto gentilitas
Quoꝵ fidei & conu̾sationi ita congratulatus
s. tantũmͦ credentes artiori dilectione q̃si
conciues sibi regni cȩlestis amplecteretur.
Didicãt enĩ adoctorib auctorib q sue salu¬
tis seruitiũ ip̃i uoluntariũ ñ coacticium
esse debere: nec distulit qͥn etiã ipsis doctoribꝰ
sius locũ sedis eoꝵ gͣdui congruũ indouuer¬
ni met᷑poli sua donaret simul ⁊ necessarias
indiu̾sis speciebꝰ possessio nes conferret.uiii.¬
Nterea uir diũ augustinꝰ uenit arelas. &¬
iussa scĩpatͥs gregorii acceꝑat. arciep̃e gen¬
missit continuo romã laurentiũ p̾sbit̾m
⁊ petrũ monachii. qͥ beato pontificigrego¬
rio gentẽ angloꝵ ficde xͥ suscepisse ac se ep̃m
factũ ẽẽ referrent. simul⁊ de eis quȩ neces¬
sariȩ uidebant᷑ questionib eiꝰ consulta fla¬

Expanded text:
e multorum ostensione firmaverant, credens baptizatus est, coepere plures ad audiendum verbum confluere, ac relicto gentilitatiQuorum fidei et conversioni ita congratulatus sed tantummodo credentes arctiori dilectione, quasi concives sibi regni caelestis, amplecteretur. Didicerat enim a doctoribus auctoribusque suae salutis, servitium Christi voluntarium, non coactitium esse debsuis locum sedis eorum gradui congruum in Dorobernensi metropoli sua donaret, simul et necessarias in diversis speciebus possessiones conferret. Interea vir Domini Augustinus venit Arelas, jussa sancti Patris Gregorii acceperat, genmisit continuo Romam Laurentium presbyterum et Petrum monachum, qui beato pontifici Gregorio gentem Anglorum fidem Christi suscepisse, ac se episcopum factum esse referrent: simul et de his quae necessariae videbantur quaestionibus ejus consulta fla
Abbreviated transcription (Latin):
fidi urę religionis p̃dicando sotietis. Dedit
gͦ eis mansionẽ inciuitate doruuernensi
que imꝑii sui totiꝰ erat met̾polis. Pisq ut
ꝓmiserat cum administratione uictus tempo¬
ralis licentiã qͦ p̾dicandi ñ abstulit. Fert᷑ aut
qr appropinquantes ciuitati more suo cum
cruce scã⁊ imagine magni regis dñi nr̃i ihi
De p̃cam̃ te dñe in om̃i miscđia tua ut au¬
ferat᷑ furor tuus ⁊ ira tua aciuitate ista⁊
de domo sca tua qm̃ peccauimꝰ alła. At uh¬

Expanded text:
etis. » Dedit ergo eis mansionem in civitate Doruvernensi, quae imperii sui totius erat metropolis, eisque, ut promiserat, cum administratione victus temporalis, licentiam quoque praedicandi non abstulit. Fertur autem quia adpropinquantes civitati, more suo cum cruce sancta, et imagine magni regis Domini nostri Deprecamur te, Domine, in omni misericordia tua, ut auferatur furor tuus et ira tua a civitate ista, et de domo sancta tua, quoniam peccavimus. A
Abbreviated transcription (Latin):
Post aliquot gͦ dies uenit adinsulã rer &
residens sub diuo. iussit augustinũ cum
sociis ad suũ ibide ꝯuenire colloquiũ. Ca¬
uerat enĩ ne in aliꝙͣ. domũ ad se intͦirent.
uetĩ usꝰ augurio. ne suꝑuentu suo si quid
malefice artis habuissent. eũ suꝑando deci¬
ꝑent. At illi ñ demoniaca s diuina uirtu¬
te p̃diti ueniebant crucẽ ꝓ uerillo ferenteᷤᷤ
argenteã ⁊ imaginẽ diũ saluatoris in tabu¬
la depictã. letaniasq canentes ꝓsua simul
⁊ eoꝵ ꝓpt̾ quos ⁊ adqͦs uen̾a̾nt salute et᷑na
dño supplicabant. Cũq ad iꝰsionẽ regis re¬
sidentes u̾bũ uitȩ ei una c̃ omibꝰ qͥ aderant
eis comitibꝰ p̾dicarent. respondit ille dicen.
Pulc᷑ sunt qͥđe u̾ba ⁊ ꝓmissa quȩ affertis. s
qr noua st̃ ⁊ inc̾ta ñ his possũ assensĩ tͥbue¬
re. relictis eis quȩ tanto tp̃re cũ omi angloꝵ
gente seruaui. Uerũ qr delonge huc ꝑigͥni
uenistis. ⁊ ut ego mͥ uideor ꝑsperisse eaq̃

Expanded text:
Post dies ergo venit ad insulam rex, et residens sub divo, jussit Augustinum cum sociis ad suum ibidem advenire colloquium. Caverat enim ne in aliquam domum ad se introirent, veteri usus augurio, ne superventu suo si quid maleficae artis habuissent, eum decipiendo superarent. At illi non daemonica, sed divina virtute praediti veniebant, crucem pro vexillo portantes argenteam, et imaginem Domini Salvatoris in tabula depictam, litaniasque canentes, pro sua simul et eorum propter quos venerant salute aeterno Domino supplicabant. Cumque ad jussionem regis residentes, verbum ei vitae una cum omnibus qui aderant ejus comitibus praedicarent, respondit ille dicens: Pulchra sunt quidem verba et promissa quae affertis; sed quia nova sunt et incerta, non his possum assensum tribuere, relictis eis quae tanto tempore cum omni Anglorum gente servavi. Verum quia de longe huc peregrini venistis, et ut ego mihi videor perspexisse, ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
adpugnã ñ habiles ad fugã t̃ nitibꝰ p̃cordii
inepti qͥ diebꝰ ac noctibꝰ stupido sedili mͣce¬
bant. Int̾ea ñ cessant uncinata hostiũ tela
qͥbꝰ miserrimũ uulgꝰ de muris tͣhebat.
solo allidebat᷑. Hoc scilicet eis ꝑficiebat¬
inmat᷑e mortis suppliciũ qͥ tasi fune̾ rapie¬

Expanded text:
ad pugnam, inhabilis ad fugam, trementibus praecordiis inepta, quae diebus ac noctibus stupido sedili marcebat. Interea non cessant uncinata nodorum tela quibus miserrimi cives de muris tracti solo allidebantur. Hoc scilicet eis immaturae mortis supplicium, qui tali funere rapie
Abbreviated transcription (Latin):
post ĩ regni t̾rests potentiã ꝑdidit.
Repudiata enĩ sorore pendan regis
mercioꝵ ꝙͣ duxãt aliã accepit urorẽ
idoq bello petitꝰ ac regno pͥuatꝰ ab illo
secessit ad regẽ orientaliũ angloꝵ cui
nom erat anua. ap̃d que tennio erulaũ
fide cognouit ac suscepit ueritatis.
uir bonꝰ ⁊ bona ac scã sobole felix ut
in sequentib docebimꝰ. Cui uͦ restitutꝰ
eet in regnũ conualch uenit inpro¬
uincia de hybuia pontifex qͥda uoie¬
agibtꝰ natione qͥde gallꝰ. s legendarũ
grã scͥptarũ tẽ in hybnia ñ paruo tp̃re
demoratꝰ coniunxitq se regi spoute
nuditionẽ atq industriã uidens rer
ngauit eũ accepta ibi sede ep̃ali sue
genti manere pontificẽ. qui p̃cib eiꝰ annuenꝰ
multis annis eide genti sac̾dotali ure p̃fu¬
it. Tande rex qͥ saronũ tanti lingua no¬
uãt ꝑteso barbare loquele subintͦdur

Expanded text:
post etiam regni terrestris potentiam perdidit. Repudiata enim sorore Pendan regis Merciorum quam duxerat, aliam accepit uxorem: ideoque bello petitus, ac regno privatus ab illo, secessit ad regem Orientalium Anglorum, cui nomen erat Anna: apud quem triennio exulans fidem cognovit ac suscepit veritatis vir bonus, et bona ac sancta sobole felix, ut in sequentibus docebimus. Cum vero restitutus esset in regnum Coinualch, venit in provinciam de Hibernia pontifex qndarum gratia Scripturarum in Hibernia non parvo tempore demoratus, conjunxitque se regi, sponte eruditionem atque industriam videns rex, rogavit eum, accepta ibi sede episcopali, suae genti manere pontificem. Qui precibus ejus adnuens, multis annis eidem genti sacerdotali jure praefuit. Tandem rex, qui Saxonum tantum linguam noverat, pertaesus barbarae loquelae, sub
Abbreviated transcription (Latin):
pe houorii uenat britanniã. ꝓ mitten
quide se illo p̾sente mintimis ultra
iussu eiꝰde pontificis ꝑ asteriũ genu¬
brittauniã ꝑueniens. ac pͥmũ genu¬
issoꝵ gentẽ ingrediens. cũ om̃s ibide
paganissimos inueniret. util iꝰ eẽ rar
quirere. ltaq eugłirante illo in p̾fati
contigit tẽ tp̃ris scissimũ ac uicto¬
riosimii regẽ nordanhy nbroꝵ osual¬
dĩ ad fuisse. eũq de lauachro exeun¬
te suscepisse ac pulcherrimo prors
&s cło digno consortio cuius filiam accep¬
turꝰ erat in couiugẽ. ipsũ pͥ scd̾a gena̾¬
tione do dedicatũ sibi accepit in filiũ.
Donauerunt aut̃ ambo reges eisde ep̃o
eiuitatẽ que uocat᷑ dorcie ad facienda¬

Expanded text:
pae Honorii venerat Brittaniam; promittens quidem se illo praesente in intimis ultra jussu ejusdem pontificis, per Asterium GenuBrittaniam perveniens, ac primum Gevissorum gentem ingrediens, cum omnes ibidem paganissimos inveniret, utilius esse ratus quirere. Itaque evangelizante illo in praefatcontigit tunc temporis sanctissimum ac victoriosissimum regem Nordanhymbrorum Osualdum adfuisse, eumque de lavacro exeuntem suscepisse, ac pulcherrimo prorsus et Deo digno consortio, cujus erat filiam accepturus in conjugem, ipsum prius secunda generatione Deo dicatum sibi accepit in filium. Donaverunt autem ambo reges eidem episcopo civitatem quae vocatur Dorcic  Al., D
Abbreviated transcription (Latin):
inpugna. mauꝰ cũ brachio a cetero
e̾ẽnt corꝑe resecte. contigit ut acte¬
nꝰ incorrupte ꝑdurent. Beuiq in
urbe rege regia que a regina quonda uo¬
cabulo belba cognominat᷑ loculo incluse
argenteo in eccła scĩ petͥ seruaut᷑. ac dig¬
no aciictis honore uena̾nt᷑. Huiꝰ in¬

Expanded text:
a caetero essent corpore resectae, contigit ut hactenus incorruptae perdurent. Denique in urbe regia, quae a regina quondam vocabulo Bebba cognominatur, loculo inclusae argenteo in ecclesia sancti Petri servantur, ac digno a cunctis honore venerantur. Hujus in
Abbreviated transcription (Latin):
do pauꝑum undecũq adueniens ma¬
xima ꝑ plateas sedet. postulans aliqͥd
elemosine arege. Qͥ mox dapes sibima
confringi atq eisde minutatĩ diuidi
p̃cepit. Q uiso pontifer qͥ ad sedebat
delectatꝰ talifacto pietaris. apphendit

Expanded text:
do pauperum undecumque adveniens mado pauperum undecumque adveniens maxima per plateas sederet, postulans aliquid eleemosynae a rege: qui mox dapes sibimet confringi, atque eisdem minutatim dividi praecepit. Quo viso pontifex qui adsidebat delectatus tali facto pietatis, adprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
donec paulatĩ enutͥti u̾bo fidi adͤpͥien¬
da ꝑfectiora. ad facienda sublimiora
di p̃cepta sufficent. Quo audito om̃iũ
qui considebant ad ipsũ ora ⁊ oculi con
ipsũ ẽẽ dignũ ep̃atu. ipsũ ad erudiendoᷤᷤ
incredulos ⁊ indoctos mitti debere de
Sic q illii ordinantes ad p̃dicandum
miserunt. qͥ ubi tẽpꝰ. idcepit sic̃ priꝰ
moderamine discretionis ita pꝰmodũ
⁊ cetis uirtutib ornatus apparuit.
osuuald cũ ea cui perat gente auglo
t̾rarũ plusꝗ̃ ullimaioꝵ suoꝵ ab eodemi¬
õs nationes ⁊ ꝓuincias britanine que
inquattuor linguas. id ÷ britonũ. pic¬
nẽ accepit quo regni culmine sublinat᷑.
fuit. Deniq fert᷑ qr tp̃re quodã cũ die
scõ pasche cũ p̃fato ep̃o consedisset ad
prandiũ. positꝰq eẽt ĩmensa coram eo
discꝰ argenteus regalib epulis refertꝰ
cui suscipiendoꝵ inopũ erat cura
delegata.⁊ indicasse regi qr multitu¬

Expanded text:
donec paulatim enutriti verbo Dei, ad capiendonec paulatim enutriti verbo Dei, ad capienda perfectiora et ad facienda sublimiora Dei praecepta sufficerent. » Quo audito, omnium qui consedebant ad ipsum ora et oculi conipsum esse dignum episcopatu, ipsum ad erudiendos incredulos et indoctos mitti debere decsicque illum ordinantes, ad praedicandum miserunt. Qui ubi tempus accepit, sicut prius moderamine discretionis, ita postmodum et caeteris virtutibus ornatus apparuit. Osuald cum ea cui praeerat gente Anglorterrarum plusquam ulli majorum suorum, ab eodemomnes nationes et provincias Brittaniae, quae in quatuor linguas, id est, Brittonum, Picne accepit. Quo regni culmine sublimatus,fuit. Denique fertur quia tempore quodam cum die sancto Paschae cum praefato episcopo consedisset ad prandium, positusque esset in mensa coram eo discus argenteus regalibus epulis refertuscui suscipiendorum inopum erat cura delegata, et indicasse regi quia multitu
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ qui in iꝰte fuerant uenditi dispen¬
sabat. Deniq multos qͦs p̃tio dato re¬
limat. redẽptos pꝰmodũ suos discipłõ
fecit atq ad sac̃dotalẽ usq gradum
erudiendo atq instituendo ꝓuexit. fert̃
aut̃ qr dũ de ꝑuincia scothoꝵ rex osuald
postulasset antistitẽ qͥ sibi sue genti u̾bũ
fidi p̾dicaret. missꝰ fuit pͥmo aliꝰ austĩ¬
oris animmi uir. qͥ cũ aliquandui genti
angloꝵ p̃dicaus nichil ꝑficẽt necliben¬
t appło audiret᷑ redierit patͥam atq
inconuentu senioꝵ retulerit qr nil
ꝓdesse docendo genti adq̃ missꝰ fuerat
potuisset. eoqͦd ẽent hoĩes indomabi¬
les ⁊ dure ac barbare mentis. At illuit
ꝑhibent tractatũ magnũ in concilio qͥd
geuti ꝙͣ petebant᷑ saluti eẽ. s de ñ re¬
cepto que miserant p̃dicatore dolentes.
Tunc aidan. Nã ⁊ ipse concilio unũ erat
adeũ de quo agebat̃ sac̾dotẽ. Uidet᷑
pͥmo lac doctͥne mollioris porrexisti.

Expanded text:
eorum qui injuste fuerant eorum qui injuste fuerant ique multos quos pretio dato redemerat, redemptos postmodum suos discipulos fecit, atque ad sacerdotalem usque gradum erudiendo atque instituendo provexit. Ferunt autem quia cum de provincia Scottorum rex Osuald postulasset antistitem, qui sibi suaeque genti verbum fidei ministraret, missus fuerit primo alius austerioris animi vir, qui cum aliquandiu genti Anglorum praedicans nihil proficeret, nec libenter a populo audiretur, redierit patriam, atque in conventu seniorum retulerit, quia nil prodesse docendo genti ad quam missus erat, potuisset, eo quod essent homines indomabiles, et durae ac barbarae mentis. At illi, ut perhibent, tractatum magnum in concilio quid  petebant salutem esse, sed de non recepto quem miserant praedicatore dolentes. Tunc ait Aedan, nam et ipse concilio intererat, ad eum de quo agebatur sacerdotem: « Videtur primo lac doctrinae mollioris porrexisti,
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ erecutionẽ ⁊ u̾b̾ excitaret⁊ factiᷤ.
lutantũ aut̃ uita illiꝰ a nr̃i tp̃ris segnitia
distabat. ut õs qͥ c̃eo incedebant siue
ad tonsi siue laici meditari debent id
: aut legendis scͥpt̾is aut psalmis discẽ
opꝰ illiꝰ. ⁊ omĩum qͥ cũ eo erant ubic̃q
locoꝵ deuenissent: ⁊ si forte eueniss qͦd tũ
raro euenit. ut ad regis conuiurĩ uoca¬
adlegendũ cũ siuis siue adoraudũ egredi.
Cuiꝰ eremplis informati tẽpore illo re¬
ligiosi qͥq uiri ac femirre consuetudi¬
uẽ fecert̃ ꝑ totũ annũ. excepta remissi¬
one qͥnq̃gesime paschalis. aq̃rta ⁊ serta
sabb̃i iriuniũ adnonã usq horã ꝑtelare
niꝙͣ diuitib honoris siue timoris grã
siqua deliqͥssent reticebat. s asꝑa illoᷤ
inuectione corrigebat. nullã scłi poten
pitio suscepisset umq̃. dare solebat. s
ea potiꝰ que sibi adiuitibꝰ donaria pe¬
cuniarũ largiebant᷑. ł in usꝰ pauꝑum
ut diximꝰ. disꝑgebat ł ad redẽptionẽ

Expanded text:
bonorum executionem, et verbis excitaret et factis. In tantum autem vita illius a nostri temporis segnitia distabat, ut omnes qui cum eo incedebant, sive adtonsi, seu laici, meditari deberent, id est, aut legendis Scripturis, aut psalmis discendopus illius, et omnium qui cum eo erant, ubicumque locorum devenissent. Et si forte evenisset, quod tamen raro evenit, ut ad regis convivium vocaad legendum cum suis, sive ad orandum egredi. Cujus exemplis informati tempore illo religiosi quique viri ac feminae, consuetudinem fecerunt per totum annum, excepta remissione quinquagesimae paschalis, quarta et sexta Sabbati jejunium ad nonam usque horam protelare. Nunquam divitibus honoris sive timoris gratia, si qua deliquissent, reticebat; sed aspera illos invectione corrigebat. Nullam potentibus pitio suscepisset, umquam dare solebat, sed ea potius quae sibi a divitibus donaria pecuniarum largiebantur, vel in usus pauperum, ut diximus, dispergebat, vel ad redemptionem
Abbreviated transcription (Latin):
uendi salubrimũ abstinentie ł continẽ¬
tiȩ clericis exẽplũ reliqͥt. Cuiꝰ doctͥna id
uuebat c̃ suis ipse docebat. Nichil eni
huiꝰmundi querere nil amare curabił
cunctaq que sibi aregib ł diuitib scl̃
donabant̃. mox pauꝑib qͥ occ̃rerent
erogare gaudebat. Discurrere ꝑcunda
⁊ urbana ⁊ rustica loca. ñ equoꝵ dor¬
so s pedũ incessu uectꝰ. nisi si forte ma¬
ior necessitas cõpuliss solebat. q̃tiũ¬

Expanded text:
umenta, saluberrimum abstinentiae vel continentiae clericis exemplum reliquit: cujus doctrinam id vivebat cum suis, ipse docebat. Nihil enim hujus mundi quaerere, nil amare curabat. Cuncta quae sibi a regibus vel divitibus saeculi donabantur, mox pauperibus qui occurrerent erogare gaudebat. Discurrere per cuncta et urbana et rustica loca, non equorum dorso, sed pedum incessu vectus, nisi si major forte necessitas compulisset, solebat: qu
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe pͥncipatii tenẽt. Habere autem
sols ipsa insula rectorĩ sẽꝑ abbem
iecti. iurta eremplũ pͥmi doctori illiꝰ¬
De cuiꝰ uita ⁊ u̾bis ñ nulla adiscipulis
eiꝰ ferunt᷑ scͥpta haberi. Uerũ qualiscq.
fuerit. ipsi nos hoc de illo c̾tũ tenemꝰ
qr resqui successores magna continen¬
tia ac diuino amore ex regłariq insti¬
tutioe̾ insignes in tp̃re qͥde sume festi¬
uitatis dubios circłos sequentes utpo¬
te qͥb longe ult̾ orbẽ positis minime
sinodali paschalis obseruantire decreta
porrerat. tantũ ea que in ꝓpħicis eugłi¬

Expanded text:
ret  Al., tenet. Habere autem solet ipsa insula rectorem semper abbajecti, juxta exemplum primi doctoris illide cujus vita et verbis nonnulla a discipulis ejus feruntur scripta haberi. Verum qualiscumque fuerit ipse, nos hoc de illo certum tenemus, quia reliquit successores magna continentia ac divino amore regularique institutione insignes: in tempore quidem summae festivitatis dubios circulos sequentes, utpote quibus longe ultra orbem positis nemo synodalia paschalis observantiae decreta porrexerat; tantum ea quae in propheti
Abbreviated transcription (Latin):
tanniã p̃dicaturꝰ u̾bũ dĩ ꝓuiuciis septẽt¬
oualiũ pictoꝵ hoc ÷ eis que arduus atq
horrentib montiũ iugis ab australib
eoꝵ st̃ regionib sequestrate. Nãq ipsi
australes picti qͥ int̾ eosde montes habẽt
sedes. molto ante tp̃re ut phibent re¬
licto errore idolat̾e fid̾e ueritatis acce¬
ꝑant. p̃dicante eis u̾bũ niuma ep̃o re¬

Expanded text:
dicaturus verbum Dei provinciis Septentrionalium Pictorum, hoc est, eis quae arduis atque horrentibus montium jugis, ab Australibus eorum sunt regionibus sequestratae. Namque ipsi Australes Picti, qui intra eosdem montes habent sedes, multo ante tempore, ut perhibent, relicto errore idolatriae, fidem veritatis acceperant, praedicante eis verbum Nynia episcopo re
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit. desid̾ans totã cui pee̾ cepit
gentẽ fidi xp̃iane grã imbui cuiꝰex¬
ꝑimenta ꝑmarima inepugnandiꝰ bar¬
baris iã ceꝑat. misit ad maiores natu
scothoꝵ int̾quos exulans ipse baptis¬
matis sacranita cũ his qͥ secũ erant
militib consecutus erat. petens ut
sibi mitteret᷑ antistes cuiꝰ doctua ac
ministerio gens quã regebat angloꝵ
tatis ac moderaminis uirũ. habentẽq
relũ di quanius ñ plene scđm scienti¬
am. Naq diẽ pasche dnicũ more sue
gentis cuiꝰ sepiꝰ mentionẽ fecimus
a quartadecima luna usq ad uigesi¬
mã obseruare solebat. hoc enĩ ordi¬
ne septentͥonalis scothoꝵ ꝓuintia
⁊ om̃is uatio pictoꝵ illo ad huc tp̃re
pascha dnicũ ce lebrabat. estunansse
in hac obseruatioe scĩ ac laude digni
cit. Porro gentes scothoꝵ que in
austlib hybniȩ insulȩ morabant

Expanded text:
cui praeesse coepit gentem fidei Christianae gratia imbui, cujus experimenta permaxima in expugnandis Barbaris jam ceperat, misit ad majores natu Scottorum, inter quos exulans ipse baptismatis sacramenta, cum his qui secum erant militibus, consecutus erat; petens ut sibi mitteretur antistes, cujus doctrina ac ministerio gens quam regebat Anglorutatis ac moderaminis virum, habentemque zelum Dei, quamvis non plene secundum scientiam. Namque diem Paschae dominicum more suae gentis, cujus saepius mentionem fecimus, a quarta decima luna usque ad vicesimam observare solebat. Hoc etenim ordine Septentrionalis Scottorum provincia, et omnis natio Pictorum illo adhuc tempore Pascha dominicum celebrabat, aestimans se in hac observatione sancti ac laude digni cit. Porro gentes Scottorum, quae in Australibus Hiberniae insulae part
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ ad candidam casã. eo qͦd ibi eccłam
te pictis bridio filio ueiloco rege po¬
tentissimo nono anno regni eiꝰ gentemq
illã u̾bo ⁊ erẽplo adfide .xͥ conu̾tit. Un¬
de ⁊ p̾fata insulã ab eis inpossessionem
mo nastii faciendi accepit. Neq enim
magia ÷ s qͣsi familiarũ qͥnq uirta
estimationẽ angloꝵ quã successores eiꝰ
usq hodie tenent. ubi ⁊ ipse sepultꝰ :
post annoscircit᷑ tͥginta duos exquo
ipse brittanniã p̃dicat᷑us adiit. Fecat
aut̃ pꝰquã brittanniam ueniret
monasterium nobile in hybnia. quod
acopia roboꝵ dearmab lingua scothoꝵ
hoc ÷ campꝰ roboꝵ cognominat᷑. Ex quo
utꝰq monastĩo plurima exiude mionaᷤ

Expanded text:
Ad candidam casam, eo quod ibi ecclesiam te Pictis Bridio filio Meilochon, rege potentissimo, nono anno regni ejus, gentemque illam verbo et exemplo ad fidem Christi convertit: unde et praefatam insulam ab eis in posset. Neque enim magna est, sed quasi familiarum quinque, juxta aestimationem Anglorum: quam successores ejus usque hodie tenent, ubi et ipse sepultus epost annos circiter triginta et duos ex quo ipse Brittaniam praedicaturus adiit. Fecerat autem, priusquam Brittaniam veniret, monasterium nobile in Hibernia, quod a copia roborum Dearmach lingua Scottorum, hoc est, Campus roborum, cognominatur. Ex quo utroque monasterio plurima  A
Abbreviated transcription (Latin):
marune qͥ ad p̃dicandũ uenant. mo¬
scothoꝵ ⁊ omium pictoꝵ monasterii
ĩ paruo tp̃re arcẽ tenebat regendĩq
eoꝵ ppłis perat. Que uidelicet insula
adius qͥde brittannie ꝑtinet non
magno abeo freto discreta. s donati¬
one pictoꝵ qͥ illas britannie plagas
incolunt iã dudũ mouachis scothoꝵ
tdita eoqͦd illis p̃dicantib fide xͥ ꝑce

Expanded text:
maxime qui ad praedicandum venerant. Momaxime qui ad praedicandum venerant. MoScottorum, et omnium Pictorum monasteriis non parvo tempore arcem tenebat, regendisque eorum populis praeerat: quae videlicet insula ad jus quidem Brittaniae pertinet, non magno ab ea freto discreta, sed donatione Pictorum, qui illas Brittaniae plagas incolunt, jamdudum monachis Scottorum tradita, eo quod illis praedicantibus fide
Abbreviated transcription (Latin):
apłice antistitis pascha canonico
ritu obseruare didicert̃. Uenient
insula liudisfarnensis ubi ipse pete¬
bat tͥbuit. Q uidelicet locꝰ acceden¬
te ac recedente reumate bis coti¬
die instar insulȩ maris circuluit
undis bis renudato littore conticu¬
us t̾re reddit᷑. attr eiꝰ admonitioib
humilit᷑ ac libent᷑ in om̃ib auscul¬
tans eccłau xp̃i in regno suo mul¬
tũ diligent edificare ac dilatare cil¬
rauit. Ubi pulcherrimo sepe spectaͥ
contigit ut eugłirante antistite quian¬
głoꝵ linguam ꝑfecte ñ nouãt. ipse rer
suis ducib ac ministͥs int̾pres u̾bi eristẽt
celestis. qr nimirũ tã longo exilii sui tp̃re
liguã scothoꝵ iã plene didicerat. Ex in
du pditi ministrare. Construebant᷑
dũ ubũ ppłi gaudentes. Donabantur
munere regio possessiones ⁊ tritoria
ad instruenda monasti̾a. inbuebant
p̃ceptorib scotis paruuli angloꝵ una
cũ maiorib studiis ⁊ obseruatione dis¬
cipline regularis. nã monachi erant

Expanded text:
is antistitis, Pascha canonico ritu observare didicerunt . Venieninsula Lindisfarnensi, ubi ipse petebat, tribuit. Qui videlicet locus accedente ac recedente reumate bis quotidie instar insulae maris circumluitur undis, bis renudato littore contiguus terrae redditur; atque ejus admonitionibus humiliter ac libenter in omnibus auscultans, Ecclesiam Christi in regno suo multum diligenter aedificare ac dilatare curavit. Ubi pulcherrimo saepe spectaculo contigit, ut evangelizante antistite qui Anglorum linguam perfecte non noverat, ipse rex suis ducibus ac ministris interpres verbi existeret caelestis: quia nimirum tam longo exilii sui tempore linguam Scottorum jam plene didicerat. Exin du praediti, ministrare. Construebanturdum verbum populi gaudentes, donabantur munere regio possessiones, et territoria ad instituenda monasteria, imbuebantur praeceptoribus Scottis parvuli Anglorum, una cum majoribus studiis et observatione disciplinae regularis. Nam monachi erant,
Abbreviated transcription (Latin):
ubi oblatũ sibi munꝰ reponẽt. misit hoc
in sinũ. ⁊ dũ ir& cubitũ oblitꝰ hoc alicubi
disponere ꝑmisit suo insinu ꝑmanere.
At medico noctis tp̃re cũ euigilaret.
sensit nescio qͥd frigidũ suo lateri adia¬
cere. admotaq manu reqͥrere qͥd ẽet.

Expanded text:
ubi oblatum sibi munus reponeret, misit hoc ubi oblatum sibi munus reponeret, misit hoc in sinum sibi. Et dum iret cubitum, oblitus hoc alicubi deponere, permisit suo in sinu permanere. At medio noctis tempore, cum evigilaret, sensit nescio quid frigidi suo lateri adjacere, admotaque manu requirere quid  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
signũ nulla eccła. uullũ altare into¬
ta bernetioꝵ gente erectũ: pꝰ quam
hoc sacre crucis uerillũ nouus militre
doctor dictante ficłi deuotione contͣ
lostẽ ĩmanissimũ pugnaturꝰ statue¬
ret. Non abre ÷ uuũ eplurib quȩ ad
hanc crucem patͣta st̃ uirtutis mira¬
culũ enarrare. Qda de fratribus
augustaldensis eccłe noĩe bothelin qui nunc
usq suꝑ÷ ante paucos anuos dũ incautus
forte noctu inglatie incederet. repente cor¬
ruit. brachium contͥuit. ac fortissima frac¬
tura ipsiꝰ oepit molestia fatigari. ita ut ie
ados qͥde adducẽ ipsũbrachiũ ullatenus
dolore arcente ualeret. Qͥ cu die quadam
mane audiret unũ de fr̃ib ad locũ eĩde
sc̃e crucis ascencde disposuisse. rogauit ut
aliquã sibi partẽ de illo ligno uenabiliredi¬
ens afferra. crede se dicens qr ꝑ hoc donante
dĩo salutẽ posse consequi. Fecit ille ut
musco qͦd suꝑficies ligni erat obsita. Qi
cũ sedens admensã ñ haber& admanũ

Expanded text:
signum, nulla ecclesia, nullum altare in tota Berniciorum gente erectum est, priusquam hoc sacrae crucis vexillum novus militiae ductor, dictante fidei devotione, contra hostem immanissimum pugnaturus statueret. Nec ab re est unum e pluribus quae ad hanc crucem patrata sunt, virtutis miraculum enarrare. Quidam de fratribus Augustald ecclesiae, nomine Bothelm, qui nunc usque superest, ante paucos annos dum incautius forte noctu in glacie incederet, repente corruens brachium contrivit, ac gravissima fracturae ipsius coepit molestia fatigari; ita ut ne ad os quidem adducere ipsum brachium ullatenus dolore arcente valeret. Qui cum die quadam mane audiret unum de fratribus ad locum ejusdem sanctae crucis ascendere disposuisse, rogavit ut aliquam sibi partem de illo ligno venerabili rediens adferret, credere se dicens quia per hoc, donante Domino, salutem posset consequi. Fecit ille ut musco quo superficies ligni erat obsita. Qui cum sedens ad mensam non haberet ad manum
Abbreviated transcription (Latin):
toria. celestia usq hodie forent mira¬
cula ce lebranda. Est aut̃ locꝰ uirta mu
ob arcendos barbaroꝵ impetꝰ totã ama¬
riusq ad mare p̃ciurere britanniã ut
sup̃ docuimꝰ. In qͦ uidelicet loco consue¬
tudinẽ multo iã tp̃re fecerant fr̃s aus¬
talddensis eccłe que non longe ab est
aduenientes omĩ anno pͥdie q̃ postea
ide rer osuald occisꝰ ÷ uigilias ꝓ salute
anime eiꝰ facere plurimaq psalmoꝵ
laude celebrata. uictimã ꝑ eo mane
sacre oblationis offerre. Qͥ ⁊̃ crescente
bona consuetudine nuꝑ ibide eccła

Expanded text:
toria, caelestia usque hodie forent miratoria, caelestia usque hodie forent miracula celebranda. Est autem locus  Al. aob arcendos Barbarorum impetus, totam a mari ad mare praecinxere Brittaniam, ut supra docuimus. In quo videlicet loco consuetudinem multo jam tempore fecerant fratres Hagustaldensis ecclesiae quae non longe abest, advenientes omni anno pridie quam postea idem rex Osuald occisus est, vigilias pro salute animae ejus facere, plurimaque psalmorum laude celebrata, victimam pro eo mane sacrae oblationis offerre. Qui etiam crescente bona consuetudine, nuper ibidem ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃catꝰ : intanta rerũ necessitate suiꝰ
cultorib celesti succurrẽt aurilio. de¬
niq fertur qr facta citato oꝑe cruce
ac fouea p̃ꝑata inqͣ statui deb̾et ipse
fide feruens hanc arripuerit ac foue¬
e imposuerit. atq utq manu erectam
reuẽt. donec agesto a militib puluẽ
t̾re figeret᷑. ⁊ hac statuta clara in altũ
seratione defendat. Scit enĩ ipse qr
iusta ꝑ salute gentis nr̃e bella suscepi¬
mꝰ. fecert̃ õs ut iꝰserat. ⁊ sic incipiente
diluculo in hostẽ ꝓgressi. uirta meri¬
tũ sue fidei uictoria potiti funt.
Incuiꝰ loco orationis innumere uirtu¬
tes sanitatu noscunt᷑ ẽẽ patͣte ad itidi¬
cium uidelicet ac memoriam regis. nã
usq hodie multi de ipso ligno sacro¬
homines aut pecudes potauint siue asꝑ¬
serint mox sanitati restituunt᷑. Uocat᷑¬
utiq p̾sagio futuroꝵ. antiqͥtꝰ nom̃ acce¬
pit sigiuficans nimirũ qͦd ibide celeste
erigendũ tͦpheũ. celestis inchoanda uic¬

Expanded text:
est, ut in tanta rerum necessitate suis cultoribus caelesti succurreret auxilio. Denique fertur quia facta citato opere cruce, ac fovea praeparata in qua statui deberet, ipse fide fervens hanc arripuerit, ac foveae imposuerit, atque utraque manu erectam tenuerit, donec adgesto a militibus pulvere, terrae figeretur. Et hoc facto, elata in altum seratione defendat: scit enim ipse quia juxta pro salute gentis nostrae bella suscepimus. » Fecerunt omnes ut jusserat; sic incipiente diluculo in hostem progressi, juxta meritum suae fidei, victoria potiti sunt. In cujus loco orationis innumerae virtutes sanitatum noscuntur esse patratae, ad indicium, videlicet, ac memoriam fidei regis. Nam et usque hodie multi de ipso ligno sacrohomines aut pecudes potaverint sive asperserint, mox sanitati restituuntur. Vocatutique praesagio futurorum antiquitus nomen accepit: significans nimirum quod ibidem caeleste erigendum trophaeum, caelestis inchoanda vic
Abbreviated transcription (Latin):
xuiiUt furseus apud orientales anglos monastium
fecit ⁊ de uisionib ł sc̃ĩtate eiꝰ cui etiã caro pꝰ
mortẽ incorrupta testimonium ꝑhibuerit.
.iuiii. Ut defuncto honorio pontificatu sit
qui rofensis eccłe fuerint antistites.

Expanded text:
X. Ut Furseus apud Orientales Anglos monasterium fecerit; et de visionibus vel sanctitate ejus, cui etiam caro post mortem incorrupta testimonium perhibuerit.CAPUT XX. Ut, defuncto Honorio, pontificatu sit qui Hrofensis Ecclesiae fuerint antistites.
Abbreviated transcription (Latin):
inconsultu agẽt rei: rediit in galliã.
Et accepto ep̃atu parisi acȩ cuuiuitatis
ibidẽ senex: plenꝰ dierũ obiit. Non mul¬
tis aut̃ anuis post abscessũ eiꝰ abritan
p̃sule fuit. Quo ĩ tp̃re rer p̃fatꝰ ipsius
gentis gͣuissimis regni sui dãpns sepis¬
ce ꝓiuucia. recte parit diuino fuerit
destituta p̾sidio. Misit gͦ legatarios
ingalliã ad agilb̾tũ subinissa illũ satis¬
factione depcans adepatũ sue gentis
redire. At ille se excusans ⁊ uenire non
tis ac parrochie teneretur astrictꝰ.
Ne tam̃ obiuixe petenti nil ferret aunlii. imi
sit ꝓ illo pͥsbiterũ leutherium ne potẽ suii
dignũ ẽẽ ep̃atu iudicaret. Quo houorifice
a ppło ⁊ arege suscepto. rogauert̃ theodorĩ¬

Expanded text:
inconsulto ageret rex, rediit Galliam, et accepto episcopatu Parisiacae civitatis, ibidem senex ac plenus dierum obiit. Non multis autem annis post abscessum ejus a Brittpraesule fuit. Quo etiam tempore rex praefatus ipsius gentis, gravissimis regni sui damnis saepisce provincia, recte pariter divino fuerit destituta praesidio. Misit ergo legatarios in Galliam ad Agilberctum, summissa illum satisfactione deprecans ad episcopatum suae gentis redire. At ille se excusans, et eo venire non tis ac parochiae teneretur adstrictus: ne tamen obnixe petenti nil ferret auxilii, misit pro se illo presbyterum Leutherium, nepotem suum, dignum esse episcopatu judicaret. Quo honorifice a populo et a rege suscepto, rogaverunt Theodor
Abbreviated transcription (Latin):
die a nob̾ ꝑpetuo anathemate sepulta
dãpnat᷑. Et hortam̃ ne quoꝵ arma
conbusta st̃ ap̃d uos eoꝵ cineres susciten¬
t᷑. Nã qͥs ñ erecret̃ suꝑbũ eoꝵ conam̃
⁊ impiũ. dicentiũ posse sine peccato
hominẽ enstere ex ꝓpͥa uoluntate ⁊ non
ex grã di: Et pͥmii quide blaphemie
stultiloquiũ dicere ÷ ẽẽ hominem sine¬
cato ÷ conceptꝰ ⁊ natꝰ. Namcetĩ ho ues
cũ peccato originali nascentes. testi
actuali existentes portare uoscuntur

Expanded text:
die a nobis perpetuo anathemate sepulta damnatur: et hortamur, ne quorum arma combusta sunt, apud vos eorum cineres suscitentur. Nam quis non execretur superbum eorum conamen et impium, dicentium posse sine peccato hominem existere ex propria voluntate, et non ex gratia Dei? Et primum quidem blasphemiae stultiloquium cato est conceptus et partus. Nam caeteri homines cum peccato originali nascentes, testimne peccato actuali existentes portare noscuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nichilo habere. neq in aliqͣ eis magi
cõmunicare qua paganis. Allatumẽ
autem caput eduni regis eburacum
⁊ ilatũ postea in eccłam beati apłipetͥ
quã ipse cepit s successor eiꝰ osuald ꝑ
fecit ut supͣ edocuimꝰ ipositũ ÷ in por¬
ticu scĩpape gregorii a cuiꝰ ipse discipli
u̾bũ uite susceꝑat. Turbatis itaq reb
nordanhinbroꝵ huiꝰ articło cladis. cũ
nichil alicubi p̾sidii nͥ infuga ẽẽ uide¬
ret᷑. paulinꝰ assupta secũ regina edilb̃¬
ge quã pͥde addurãt. redit cantiam
nauigio. atq ab onorio arciep̃o ⁊ rege
eadbaldo multũ honorifice susceptꝰ:
mat̾ metu eadbaldi ⁊ osualda regum
misit ingalliam nutͥendos regidago
in infantia defuncti ⁊ iurta honore
ł regiis pueris uł innocentib xp̃i cos¬
gruum ineccła sepulti st̃. Attulit
quoq secũ uasa p̾ciosa eduini regil
ꝑ plura in quib ⁊crucẽ magnã auss¬
am ⁊ calicẽ aureũ consecratũ adͥ mi

Expanded text:
nihilo habere, neque in aliquo eis magis nihilo habere, neque in aliquo eis magis communicare quam paganis. Adlatum est autem caput Aeduini regis Eburacum, et inlatum postea in ecclesiam beati apostoli Petri, quam ipse coepit, sed successor ejus Osualdus perfecit, ut supra docuimus, positum est in porticu sancti papae Gregorii, a cujus ipse discipulus verbum vitae susceperat. Turbatis itaque rebus Nordanhymbrorum hujus articulo cladis, cum nil alicubi praesidii nisi in fuga esse videretur, Paulinus adsumpta secum regina Aedilberge quam pridem adduxerat, rediit Cantiam navigio, atque ab Honorio archiepiscopo et rege Eadbaldo multum honorifice susceptus est. mater metu Eadbaldi et Osualdi regum, misit in Galliam nutriendos regi Daegin infantia defuncti, et juxta honorem vel regiis pueris, vel innocentibus Christi congruum, in ecclesia sepulti sunt. Attulit quoque secum vasa pretiosa Aeduini regis perplura, in quibus et crucem magnam auream, et calicem aureum consecra
Abbreviated transcription (Latin):
bello ante illĩ unꝰ filiꝰ eiꝰ offrid iuuenis
bellicosꝰ cecidit. alt eadfrid necessitate
cogente adpenda rege transconfugit ⁊ ab
eo post modũ regnante osualdo cont̃ fidẽ
iuris uirandi ꝑemptꝰ ÷. Qͦ tp̃re facta est
manma strages in eccła ł gente nordan¬
hynbroꝵ marime qͦd unꝰ ex ducib aqͥb
acta ÷ paganꝰ. alt̃ qr barbarꝰ erat pagano
seuior. Si quide penda cũ omi mercioꝵ
gente idolis deditꝰ ⁊ xp̃iani noĩs erat
⁊ ꝑfessionẽ habẽt xͥani. adeo tñ erat
animo ac morib barbarꝰ. ut nec serui
quide muliebri ł innocue paruuloꝵ
parcẽt etati. qͥn uniu̾sos atrocitate
ferina morti ꝑ torm̃ta contradet. mul¬
to tp̃re totas eoꝵ ꝓuincias debaccando
ꝑuagatꝰ ac totũ genꝰ angloꝵ brittan¬
niȩ finib erasurũ se ẽẽ deliberans.
s nec religioni xp̃iane que apud eos
exorta erat aliquid impendebat ho¬
uons. quiipe cũ usq hondie moris sit
britonum fidẽ religionẽq angloꝵ ꝓ

Expanded text:
bello, ante illum unus filius ejus Osfrid juvenis bellicosus cecidit, alter Eadfrid necessitate cogente ad Pendam regem transfugit, et ab eo postmodum regnante Osualdo, contra fidem jurisjurandi peremptus est. Quo tempore maxima est facta strages in Ecclesia. vel gente Nordanhymbrorum, maxime quod unus ex ducibus a quibus acta est, paganus, alter quia barbarus erat pagano saevior. Siquidem Penda cum omni Merciorum gente idolis deditus, et Christiani erat et professionem haberet Christiani, adeo tamen erat animo ac moribus barbarus, ut ne sexui quidem miliebri, vel innocuae parvulorum parceret aetati, quin universos atrocitate ferina morti per tormenta contraderet, multo tempore totas eorum provincias debacchando pervagatus, ac totum genus Anglorum Brittaniae finibus erasurum se esse deliberans. Sed nec religioni Christianae, quae apud eos exorta erat, aliquid impendebat honoris. Quippe cum usque hodie moris sit Brittonum, fidem religionemque Anglorum pro
Abbreviated transcription (Latin):
ati petͥ apłoꝵ pͥncipis auctoritatem
tribuimus. ut quando unũ ex uob̃ diuma
ad se iusserit grã ellocari. his qui suꝑstes
fuerit alterũ in loco defuncti debeat
ep̃m ordinare. ꝑ qua etiamre singła
ure dilectioni pallia ꝓ eoꝵ ordinatione
celebranda direnimꝰ. ut ꝑ nr̃e p̃̾ceptionis
qr ut hec uob̾ concedemꝰ longa t̾rarum
marisq in t̾ualla que int̾ nos ⁊ uosobsi¬
tunt adhec uos condescendẽ coegerunt.
nire. s potiꝰ cõmissi uob̾ ppłi deuotionẽ
plemꝰ ppagare. Ds te incolum̃ custodiat

Expanded text:
tolorum principis, auctoritatem tribuimus, ut quando unum ex vobis divina ad se jusserit gratia evocari, is qui superstes fuerit alterum in loco defuncti debeat episcopum ordinare. Pro qua etiam re singula vestrae dilectioni pallia pro eadem ordinatione celebranda direximus, ut per nostrae praeceptionis Quia ut hoc vobis concederemus longa terrarum marisque intervalla, quae inter nos et vos obsistunt, ad haec nos condescendere coegerunt, nire; sed potius commissi vobis populi devotionem plenius propagare. Deus te incolumem custodi
Abbreviated transcription (Latin):
apłice. Scripta que ꝑ latores ad scẽ
memorte seuerinũ papã addurert̃
de hac luce migrante recipca respon¬
sa ad ea que postulata fuerunt silue¬
unt. qͥb reseratis ne diu tante questi¬
nis caligo indiscussa remanẽt. re ꝑi
antes.⁊ quarta decima luna c̃ hebre
Eaposita aut̃ ratione paschalis obseruan¬
tie. ita de pelagianis in eade epła subdt.

Expanded text:
. « Scripta quae perlatores ad sanctae memoriae Severinum papam adduxerunt, et eo de hac luce migrante, reciproca responsa ad ea quae postulata fuerant, siluerunt. Quibus reseratis, ne diu tantae quaestionis caligo indiscussa remaneret, repertantes, et quarta decima luna cum Hebraeis Exposita autem ratione Paschalis observantiae, ita de Pelagianis in eadem epistola subdunt: «
Abbreviated transcription (Latin):
gessimo t̾cio ⁊ consulatꝰ eiꝰ anno t̾rio. s¬
⁊ eraclio felicissuo cesare id÷ filio eiꝰ
anno t̾cio indictione septima id: anne
dnice incarnationis sẽcente simo tͥce¬
simo quarto.xxiii.
isit icde paꝑa houoriꝰ littas genti
errasse cõꝑerat urta qͦd supͣ doc umꝰ
sollerter erortanͦ. ne paucitatẽ sul
Nin excremis t̾re finib constitutam.
sapientiore antiqͥs siue modernisq̃
ta sinodalium totiꝰ orbis pontificum
aliud pascha celebrarent. S ⁊ iohes
qui successori eiusde honorii seuerͥnosue¬
cessit cũ adhuc ẽẽt electꝰ inpontificatũ
peode errore corrigendo litt̾as eis magna
auctoritate atq eruditione plenas dire¬
xit. euident᷑ astruens qr dñcũ pasce di¬
emaqͥnta decima luna usq ad uigesi¬
ma pͥmã qͦd in nicena sinodo ꝓbatũ:
opportet inquiri. nec ñ ⁊ ꝓpelagiana
heresi q̃. apud eos reuiuiscere didicerat
cauenda ac repelleuda in eade illos
epła admonere curauit. Cuiiꝰ epłe pͥnci¬

Expanded text:
gesimo tertio, et consulatus ejus anno tertio, sed Heraclio felicissimo Caesare, il est filio ejus anno tertio, indictione septima, id est anno Dominicae Incarnationis sexcentesimo tricesimo quarto. Misit et idem papa Honorius genti se compererat, juxta quod supra docuimus: sollerter exhortans, ne paucitatem suam in extremis terrae finibus constitutam, sapientiorem antiquis sive modernis qureta synodalium totius orbis pontificum, aliud Pascha celebrarent. DCXL. Sui successori ejusdem Honorii Severino successit, cum adhuc esset electus in pontificatum, pro eodem errore corrigendo litteras eis magna auctoritate atque eruditione plenas direxit, evidenter adstruens, quia dominicum Paschae diem a quinta decima luna usque ad vicesimam primam, quod in Nicaena synodo probatum est, oportet inquiri. Necnon et pro Pelagiana haeresi, quam apud eos reviviscere didicerat, cavenda ac repellenda, in eadem illos epistola admonere curavit; cujus epistolae princi
Abbreviated transcription (Latin):
t uͦ edun cum decẽ ⁊ septẽ anuis
genti angloꝵ simul ⁊ britonũ głosissi¬
ine p̃esset. equib sex ĩ ipse ut dirimꝰ¬
aͥ regno militauit. rebella uit aduer¬
sũ eũ ceduala rex britonũ aurilium
pbente illi penda uiro strunussimo
de regio genere mercioꝵ qui⁊ ipse eo tempore
gentis eiꝰde regno annis uiginti ⁊ duob ua¬
ria sorte p̾fuit. ⁊ conserto graui prelio incã¬
po qui uocat᷑ bethfeth occisꝰ: eduin die
quarto iduum octobriũ anno dnĩce in

Expanded text:
 Aeduini cum decem et septem annis genti Anglorum simul et Brittonum gloriosissime praeesset, e quibus sex etiam ipse, ut diximebellavit adversus eum Caedualla rex Brittonum, auxilium praebente illi Penda viro strenuissimo de regio genere Merciorum, qui et ipse eo tempore, gentis ejusdem regno annis viginti et duobus varia sorte praefuit: et conserto gravi praelio in campo qui vocatur Haethfelth, occisus est Aeduini die quarta Iduum Octobr
Abbreviated transcription (Latin):
in timore di ⁊ caritate ur̃a adqͥsitio de
diũ pullulat conualescendo ampliꝰ ex¬
tendat᷑. ut ipsa uos dñci eloquii ꝑmis¬
sa infuturo respitiant. uosq uor ista
ad et̾nam festiuitatẽ euocet. Uenite ad
me os qui laboratis ⁊ onerati estis ⁊ ego¬

Expanded text:
in timore Dei et caritate, vestra adquisitio decorii exordia pullulat, convalescendo amplius extendatur; ut ipsa vos dominici eloquii promissa in futuro respiciant, vosque vox ista ad aeternam festivitatem evocet: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ plurima quȩ redemptoris nr̃i
misccłia suis famulis dignat᷑ bonoꝵ mu¬
nera prerogare. illud etiam clementer
collata suȩ pietatis munificentia tͥbuit
quotiens ꝑ fr̃nos affatus unanimẽ dilec¬
tionẽ quada contẽplatione alternisas¬
pectib rep̃sentat. ꝓ qͥb maiestati eius

Expanded text:
Inter plurima quae Redemptoris nostri misericordia suis famulis dignatur bonorum munera praerogare, illud etiam clementer collata suae pietatis munificentia tribuit, quoties per fraternos affatus unanimem dilectionem quadam contemplatione alternis aspectibus repraesentat, pro quibus majestati ejus
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ missꝰ absortꝰ fuerat fluctibul
antistitis & adbaldi regis suscepit ac tenu¬
it usq dũ ⁊ ipse suo tp̃re ad celestia regna
cu głosi fructu laboris ascendit. Inq̃
eccła moriens pallium quoq qͦd a romano
papa acceꝑat reliquit. Reliquerat aut̃
hostis p̃das docendo ⁊ bapti:ando eripu¬
it. Cuiꝰ noie uicꝰ in quo manrme solebat
habitare urta cateractã usq hodie
cognominat᷑. qͥ qm̃ cantandi in eccłia
erat ꝑitissimꝰ recuꝑata pꝰ modũ pace

Expanded text:
rat fluctibus norii antistitis et Eadbaldi regis suscepit ac tenuit, usquedum et ipse suo tempore ad caelestia regna cum gloriosi fructu laboris ascendit. In qua Ecclesia moriens, pallium quoque, quod a Romano papa acceperat, reliquit. Reliquerat autem hosti praedas, docendo et baptizando eripuit: cujus nomine vicus in quo maxime solebat habitare, juxta Cataractam, usque hodie cognominatur. Qui quoniam cantandi in ecclesia erat peritissimus, recuperata po
Abbreviated transcription (Latin):
gro ꝓuincias nordanhynbroꝵ ñ ut rer
uictor possideret. s quasi tiranuꝰ se uien
disꝑdẽt. ac tragica cede dilaceraret. tan
Infaustus ille annꝰ ⁊ om̃ib bonis odiosꝰ
usq hodie ꝑmanet. ta ꝓpt̾ apostasiam
regũ angloꝵ qua se fidei sacram̃tis eri
gũ tp̃ra cõputantib ut ablata de me¬
dio regii ꝑfidioꝵ memoria id ẽ anuꝰ
sequentis regis id ÷ osualdi uiri des
dilecti regno adsignaret᷑. No post occisio¬
nẽ fr̃is eanfridi suꝑueniente cũ paruo
erercitu s fide iͥ munito. infandꝰ brito¬
nũ dur cũ ĩmensis illis copiis qͥbꝰ nichil
resistere posse iactabat int̾emptꝰ est.
in loco qͥ lingua angloꝵ denisesburna

Expanded text:
gro provincias Nordanhymbrorum non ut rex gro provincias Nordanhymbrorum non ut rex victor possideret sed quasi tyrannus saeviens disperderet, ac tragica caede dilaceraret, tandInfaustus ille annus et omnibus bonis exosus usque hodie permanet, tam propter apostasiam regum Anglorum qua se fidei sacramentis exugum tempora computantibus, ut ablata de medio regum perfidorum memoria, idem annus sequentis regis, id est, Osualdi, viri Deo dilecti, regno adsignaretur: quo, post occisionem fratris Eanfridi, superveniente cum parvo exercitu, sed fide Christi munito, infandus Brittonum dux cum immensis illis copiis quibus nihil resistere posse jactabat, interemptus est; in loco qui lingua Anglorum Denisesburna,