comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ x: Nescriptum aũt diui marci
sic logsntut quasi omnes creditorẽ
debeanc. iuenre. Quid ergo: siquid¬
am coꝵ absentes sint. nũ . exeͥmp¬
nui õsentiur. ⁊ose. ueĩ sequi debe¬
an s: an et prunlgariis absenti¬
nus hc̃c ꝑactio noceat. eleganter t̃e¬

Expanded text:
escriptum autem diui Marci sic loquitur, quasi omnes creditores debeant conuenire. quid ergo si quidam absentes sint? num exemplum praesentium absentes sequi debeant? sed an et priuilegiariis absentibus haec pactio noceat, eleganter t
Abbreviated transcription (Latin):
accio Ea enim pacta insunt que legẽ
contractu dant. Io est que iningres¬
su contractus facta sunt. ¶ Ioc respõ¬
sum scio apapinano et si posteint¬
tionẽ exinteruallo aliguid exmm
naturam contractus ꝯueniat. Ob
hãc causam agi exempto non posse
propter eandem regulam. ne expac¬
to actio nascatur. quod et in omitib
bõe fidei iudicusent dicenaum. S o
parte rei locum habebit᷑ pactum. qrͣ¬
nlo  solẽt et ea pacta que poste inr̃ponũ¬
o situr parere exceptiones ¶ Adeoauri¬
mus  poẽ fidel indicuis pactioes postea fc̃e.⁊
Aie ex eotem sunt᷑ cont̾o u in sint.⁊¬

Expanded text:
actio: ea enim pacta insunt, quae legem actio: ea enim pacta insunt, quae legem contractui dant, id est quae in ingressu contractus facta sunt. idem responsum scio a Papiniano, et si post emptionem ex interuallo aliquid extra naturam contractus conueniat, ob hanc causam agi ex empto non posse propter eandem regulam, ne ex pacto actio nascatur. quod et in omnibus bonae fidei ‹i›udiciis erit dicendum. sed ex parte rei locum habebit pactum, quia solent et ea pacta, quae postea interponuntur, parere exceptiones.Adeo autem bonae fidei iudiciis exceptiones postea factae, quae ex eodem sunt contractu, insunt
Abbreviated transcription (Latin):
toutte uiuanum amaritiano ẽẽ¬
rep̾hnsum ĩ hoc d̾di tͥ stichũ ut
panphilum marcurnitas. Ganu¬
misisti emuitus est stichus ¶ Iuuã¬
nis scrubit in scm̃ actionẽ aprette
tandam. Ille ait cunuem incertam
accionem .i. prescriptis uerbis uerbi¬
sufficere. Esse enim contractum qd̃
o treract̾io. ¶ Si opmaleficium ne fiat.
ꝓimssum sit. malla est obligo. exhac
conuertice. ¶S cum̃ nulla subest
pant s panit exceͣptõne ¶Quin
mimo int̾eraũ: aformat ipa acc̃o
fie rdei idiciis. s hor sic accipiendũ
est. ut siauioem excontintari pacta
subsecuta sunt. ⁊ cepte actorisi sit
si exinteruallo. noninẽumt nec uaie¬
birit. si agat. ne ex pacto actio nascat᷑
ut puta post orportium coruenit. ne
tẽport statuto duationis dos reddat᷑.
s statim. hoc non uãlebit. ne expacto
actio m̾scatur. Itẽ marcellus scribit
et si intutelae acticẽ ꝯuen̾it ut maio¬
res quam stãtute sunt usure prerit.
locum uon  srebit ne expacto nascat

Expanded text:
um a Mauriciano reprehensum in hoc: dedi tibi Stichum, ut Pamphilum manumittas: manumissisti: evictus est Stichus. Iulianus scribit in factum actionem a praetore dandam: ille ait civilem incerti actionem, id est praescriptis verbis sufficere: esse enim contractum, quod citur actio. Si ob maleficium ne fiat promissum sit, nulla est obligatio ex hac conventione. Sed cum nulla subest parit, sed parit exceptionem.Quin immo interdum format ipsam actionbonae fidei iudiciis. sed hoc sic accipiendum est, ut si quidem ex continenti pacta subsecuta sunt, etiam ex parte actoris insint: si ex interuallo, non inerunt, nec ualebunt, si agat, ne ex pacto actio nascatur. ut puta post diuortium conuenit, ne tempore statuto dilationis dos reddatur, sed statim: hoc non ualebit, ne ex pacto actio nascatur: idem Marcellus scribit. et si in tutelae actione conuenit, ut maiores quam statutae sunt usurae praestentur, locum non habebit, ne ex pacto nascatur
Abbreviated transcription (Latin):
nc. et si fibais uno atre c credito¬
pit poterns paccs  nm et huic to¬
ur̃c uotol⁊ exaptio non est respuen¬
ca ⁊ bd̃ie tñ ita demrm pactio hunis¬
modi credicorib best. si conxenerũt
in uaum cominumq conserise ⁊ ecla¬
ranerunt. quõta parte debrt cntẽ¬
tu int oruer dissentiant. tc̃ rreroriᷤ
peades necessari⁊ sunt. om decreto suo
iec uel t riaoris partis uouratatẽ¬

Expanded text:
atre cum creditoribus paternis pactus sit: nam et hic doin seruo doli exceptio non est respuenda. Hodie tamen ita demum pactio huiusmodi creditoribus obest, si conuenerint in unum et communi consensu declarauerint, quota parte debiti contenti sint: si uero dipartes necessariae sunt, qui decreto suo sequetur maioris partis uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
e dicto compelluntut. uelati cum purat¬
or. res rõnes ue nt̃as ad ministrauent. ñ
cocitur apretote per metum in factũ
possumus per mandati actionemsõ
et cum doio. m. meuii socius negocda
gessit. p̃tor ꝑhãc dausulam non u¬
teruemt. est aũt ꝓsotioactio S: nec cu¬
corẽ cogit pretor. pupillo edere tõnes.
s: iũdicio tutele solet cori ede. ¶nt
inter est si successores. aut pater ant
ommnus argentarii eiusdem fuernt
p̾fesonis. quia cum in locum. ⁊ mĩ
succant angemarii partib eius fu¬
gi debcamtsisaur cui argentarius coẽt
rion magis quam si ei uiuis cas cũa
fuerit. neante eas uatat tenebitur
quasi dolo fecerit Itẽ antequam eas
t̃dat ten̾ebit᷑ ¶quod simchil tolofi¬
cerit. causa cogrãta logatarius carea¬
it. quia et hui numimularii sicut ar¬
gentarii rõnes consitiunt. quia et ac¬
cipunt. peccuam cieroant ꝑpat
Etes. quarlim probatio scriptura codio¬
biq eorum maxĩe continentur. et

Expanded text:
edictum compelluntur. ueluti cum procurator res rationesue nostras administrauit, non cogitur a praetore per metum in factum d consequi possumus per mandati actionem. et cum dolo malo socius negotia gessit, praetor per hanc clausulam non interuenit: est enim pro socio actio. sed nec tutorem cogit praetor pupillo edere rationes: sed iudicio tutelae solet cogi edere.Nihil interest, si successores aut pater aut dominus argentarii eiusdem fuerunt professionis: quia cum in locum et in ius succedant argentarii, partibus eius fungi debent. is autem, cui argentarius rationur: non magis, quam si ei uiuus eas donasfuerit, ne ante eas tradat, tenebitur quasi dolo fecerit: item antequam eas tradat, tenebitur. quod si nihil dolo fecerit, causa cognita legatarius cogenit: quia et hi nummularii sicut argentarii rationes conficiunt, quia et accipiunt pecuniam et erogant per partes, quarum probatio scriptura codicibusque eorum maxime continetur:
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .l. Iiurisgentium ꝯuertioẽs. q̃¬
dam actioẽs parrant: quedam exce¬
ptioẽs. Que ꝑariunt a ctioẽs. in suo
noĩe non stant. s transcunt in pi¬
prium nom̃ contractus. ut emptio
unditio. locatio. et conductio. So

Expanded text:
. Iuris gentium conuentiones quaedam actiones pariunt, quaedam exceptiones. Quae pariunt actiones, in suo nomine non stant, sed transeunt in proprium nomen contractus: ut emptio uenditio, locatio conductio, so
Abbreviated transcription (Latin):
fuent siue quoo tenent non obtitue¬
ita ꝑoiderit. hacactigt̃ consequatur.
s an hor eredat. uttamus. Nam si
apud he iudicẽ quimt̃ eum et argeri¬
carumi iuͣdicat potest ꝓbͣͣt se illõui¬
dicio quouictus est mncere potnnsse.
poterat et t̃c ꝓbare et si non ꝓuarat a¬
ut sĩ ꝓbantẽ iutex nõ curauit. de se ip
aur de uitice quenͣ debet.⁊. n na eit si¬
cri enm põt ut nũc rõnes uł ip̃o edẽ¬
te ulabo mõ nactus. łauis instris ꝑ¬
testib quibip̃o cp̃t auqua excausa n¬
ti non potit. possit ꝓlare potiussei
se uincere uic emm ctte cabtiõe su¬
rrepta aut cõmupta conperit cortoͣico.
et tałrmi inurrie accio. quia quoo
ante non pocuanius intercepta cautõ¬

Expanded text:
t non optinueita perdiderit, hac actione consequatur. sed an hoc procedat uideamus: nam si apud hunc iudicem, qui inter eum et argentarium iudicat, potest probare se illo iudicio, quo uictus est, uincere potuisse, poter‹a›t et tunc probare: et si non probauit aut probantem iudex non curauit, de s‹e› ipso aut de iudice queri debet. sed non ita est. fieri enim potest, ut nunc, rationes uel ipso edente uel alio mopore aliqua ex causa uti non potuit, possit probare potuisse se uincere. sic enim et de cautione subrepta aut corrupta competit condictio et damni iniuriae actio: quia quod ante non potuimus intercepta cautio
Abbreviated transcription (Latin):
uentionis nom en geerale est ut ele¬
ganter dicat pedius. mlia ee con¬
nacura nullãtu oblgationem. q̃
not qãc in se comientionm. siuen
sos uebis firt. namet sti pulatioq̃

Expanded text:
uentionis nomen generale est, ut eleganter dicat Pedius nullum esse contractum, nullam obligationem, quae non habeat in se conuentionem, siue re siue uerbis fiat: nam
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. Comentionum aũt tres sũt
expriuata. p̃rbuata. aũt leguinta.a
ut unis gentium. publica comuenti¬
o est. que fit per picẽ. quotiens int se
duces delli quedam paciscirntur.

Expanded text:
.Conuentionum autem tres sunt ex priuata: priuata aut legitima aut iuris gentium. publica conuentio est, quae fit per pacem, quotiens inter se duces belli
Abbreviated transcription (Latin):
teagam¶It si pactus ne hereditatẽ pete¬
tẽ singulas res ut hr̃s petam: exeo qd̃
ractum erit ꝑacti ꝯuenti exceptio ap¬
canda erit. Quem ad̾m siconuenent
ne fundunti peterẽ. et usumꝰ. f. petam:
aut ne tiauem edifitium ne petam.
et dissolutishis singłas res retam. ni¬
si spetrautti asiud accum. ¶ Giacce¬
ptilatiomutuis sure t̾ic̾ita pactiõti
iactum iatetur ne peterctur. ¶ Serͣ¬

Expanded text:
te agam. Item si pactus, ne hereditatem petete agam. Item si pactus, ne hereditatem peterem, singulas res ut heres petam: ex eo, quod pactum erit, pacti conuenti exceptio aptanda erit, quemadmodum si conuenerit ne fundum peterem et usum fructum petam, aut ne nauem aedificiumue peterem et dissolutis his singulas res petam: nisi specialiter aliud actum est. Si acceptilatio inutilis fuit, tacita pactione id actum uidetur, ne peteretur. Ser
Abbreviated transcription (Latin):
non est seruandunisante omina enim
anina duercendum ne conuentio ĩ
alia rẽ fc̃a aue canͥ auia pͥsoã inauiare
ꝓtẽe tibi pacti conuenti. uł doli except¬
onem placet st si cum .xx. deb̾es pepige¬
nm. ne.x. petam. efficictur per excepti¬
onem michi opponentam. ut tm̃ reli¬
qua.x. exigere. rereanis s si stipuiãtu̾
x. aut stichum. de. decẽ pactus sio et pe¬
tam stichum. aut .x. exceptionem pa¬
dti comuenti intotum obstaturam.
Nam ut solutiõe ⁊ psẽĩtiõe et accrp¬
tuatõe unius rei tota obugõ resoluẽ¬
re non petenda interpoĩto. cotam obl¬
igatioẽm subm᷑ oueri S si idactum in¬
ter nos sit. ne .x. michi s stichus pr̃etur
possum efficacit de sticho agere nulla
exceptione opponenta. Ioe estim et si
de stichonon petendo ꝯ uenerit. ¶ Oz
si generaũ̾e michi hoĩem debeas et pa¬
cisdar ne stichum petam. stichum qui¬
dem petendo pacti exceͣptio michi oͣtp o¬
nitirt Alnm aũt hoĩem sipetam rec¬

Expanded text:
enim animadvertendum est, ne conventio in alia re facta aut cum alia persona in alia re  decem prodesse tibi pacti conventi vel doli exceptionem placet. item si cum viginti deberes, pepigerim, ne decem petam: efficeretur per exceptionem mihi opponendam, ut tantum reliqua decem exigere debeam. Sed si stipulatus decem aut Stichum de decem pactus sim et petam Stichum aut decem: exceptionem pacti conventi in totum obstaturam: nam ut solutione et petitione et acceptilatione unius rei tota obligatio solverre non petenda interposito totam obligationem summoveri. sed si id actum inter nos sit, ne decem mihi, sed Stichus praestetur: possum efficaciter de Sticho agere, nulla exceptione opponenda. idem est et si de Sticho non petendo convenerit. Sed si generaliter mihi hominem debeas et paciscar, ne Stichum petam: Stichum quidem petendo pacti exceptio mihi opponetur, alium autem hominem si petam, rec
Abbreviated transcription (Latin):
suui non sit pati agere uosenti dum¬
tan non opoitet. ¶Qui pecumara a ẜ¬
uo stipusatus est. quam sibitrtius de¬
bebat. si atitio petat. an excepuoe pac¬
⁊ conuenti submouen possit. et debe¬
urdum putat si strrulaton in dñm
ip̃ius ẜui de peculio actiotanda est .i. si
iustam cam mt̃cedendi seruus hũit i
qua sorte tr̃rcoẽ peccuniam titio deb¬
nõ ẽẽ in hilen̾dum credicorẽ. quo ã¬
minus atinopetat eqͣne nullo mõ ꝓħ¬
iben eum dete. si eum seruum. lrom
ẽe credidiss. ¶ Si sub ꝯdictiõe stipul¬
atus fuerimate quot titius michi
pure deberet andefiriente ꝯtutice si
atitio petam ⁊ exceptione pacti nuñ¬
ti c possim et deteam submoneri. Et
magis est exceptionẽ non eẽ orx pe¬

Expanded text:
 non sit patri agere volenti, dubitari non oportet. Qui pecuniam a servo stipulatus est, quam sibi Titius debebat, si a Titio petat, an exceptione pacti conventi summoveri et possit et debevendum putat, si stipulatori in dominum istius servi de peculio actio danda est, id est si iustam causam intercedendi servus habuit, quia forte tantandem pecuniam Titio debnon esse inhibendum creditorem, quo minus a Titio petat: aeque nullo modo prohiberi eum debere, si eum seruum liberum esse credidisset. Si sub condicione stipulatus fuerim a te quod Titius mihi pure deberet: an deficiente condicione si a Titio petam, exceptione pacti conuenti et possim et debeam summoueri? et magis est exceptionem non esse op
Abbreviated transcription (Latin):
gatio contrahi. nsi quatemus datum
sit. ¶ Qucdam actiones pactum ip̃o m¬
rc tollimtur ot inipanarum. Itẽ fu¬
ti ¶ de pignore ipre honorano nasci¬
tur ẽepacto actio. collitut aũt per cxc¬
eptionem. quotiens paoscor ne petã.
¶Si qͦuis paciscat᷑ nẽase setatur. si ut
abħtde petat. hidi exceptioñ ꝓterit¬
at: neasc nͥcue afiba peterus. cum si¬
lra patri heres extitisset ¶ pacteuico¬
uentum cum u̾enditore scm sire
cõsticuatur secundum pirum snĩas¬

Expanded text:
gatio contrahi, nisi quatenus datum sit. Quaedam actiones per pactum ipso iure tolluntur: ut iniuriarum, item furti. De pignore iure honorario nascitur ex pacto actio: tollitur autem per exceptionem, quotiens paciscor ne peSi quis paciscatur, ne a se petatur, sed ut ab herede petatur, heredi exceptio non proderitat, ne a se neue a filia peteretur, cum filia patri heres extitisset. Pactum conuentum cum uenditore factum si in rem constituatur, secundum plurium s
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ꝓtent᷑. ¶ pacta que turpem cay
continerat. non sunt obseruanda. ue¬
iuti si paciscar ne fu̾ti agam. ł in ines¬
narum si feceris. Ex pedit enim tunse E
fuiti uł iniuraum. penam. s post hi¬
admissa hec pãcisci possimmnis ¶te
ne expenar interdco m̃ite ui quati¬

Expanded text:
ctum proderit. Pacta, quae turpem causam ctum proderit. Pacta, quae turpem causam continent, non sunt observanda: veluti si paciscar ne furti agam vel iniuriarum, si feceris: expedit enim timere furti vel iniuriarum poenam: sed post admissa haec pacisci possumus. item ne expe
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur. s ex ꝯtumelia id̾dicemus. et
mboc̃ fioeicont̃ctib. si pacm comuientũ
totãm obligõnem sustulent. ueluti emp¬
ti. Non enro ex nono pacto prior obug¬
atio relu̾scitati s ꝓficiet pactum atno¬
conpentum pactum̃ iocercessit. s ut m¬
imieret posterius pactum potest reno¬
uare primum contractum ¶quod et in
sp̃cm totis actionis ꝓcecłe potest. puta
pactara muilierem. ut p̃senti die dosi
redeertur demte pacisci. ut tẽpore ei
legibi datodos reddatur. incipiet dosre¬
drre adsinmgps. Nec dicendum estd̃¬
teriorem conortionem dotis ficri per¬
pactum. Quotiens enim adius quod
lexnature cius trioint de doce actio
redit: nõn fit cã dotisdeterior. s forme
dsue recdoitips. hec et sceuole nr̃o placu¬
erunt ¶ Iluo milla pactioe efficipo¬
test. nẽ toliis ꝑastetur. quamius siꝗs
paciscatur. ne cẽpoiti agat᷑. inp̾a io inꝰ¬
ctus uidatur. nede tolo agat. quod pa¬

Expanded text:
nascitur, sed ex contumelia. idem dicemus et nascitur, sed ex contumelia. idem dicemus et in bonae fidei contractibus, si pactum conventum totam obligationem sustulerit, veluti empti: non enim ex novo pacto prior obligatio resuscitatur, sed proficiet pactum ad noconuentum intercessit, sed ut imminueret, posterius pactum potest renouare primum contractum. quod et in specie dotis actionis procedere potest. puta pactam mulierem, ut praesenti die dos redderetur, deinde pacisci, ut tempore ei legibus dato dos reddatur: incipiet dos redire ad ius suum. nec dicendum est deteriorem condicionem dotis fipactum: quotiens enim ad ius, quod lex naturae eius tribuit, de dote actio redit, non fit causa dotis deterior, sed formae suae redditur. haec et Scaevolae nostro placuerunt. Illud nulla pactione effici potest, ne dolus praestetur: quamvis si quis paciscatur ne depositi agat, vi ipsa id pactus videatur, ne de dolo agat: quod pa
Abbreviated transcription (Latin):
iusson ꝓdesti quõd si sie ꝑsoã sua re̾
pepigent. ne atideiussore petatur. ni¬
ħ io ꝓteẽ fideuisson quidam put᷑ant.
quamouam id rei nr̃c sit. quia ea de¬
mum competere ei debeat exceptio q̃
et reo godidici ꝓdẽe fidciisson excepti¬
onemꝰ. Non sic enum illi ꝑlibam pers¬
c̃am ad quin quam rp̃i qui pactus sit
consuli uidernus. quo iure ntimur.
¶pactus nẽ peceret. postea ꝯuenit ut pe¬
teret. prius pactum uer posbenus elioc¬
tut. gon ꝯuidẽ ip̃o iu e sicut toilit
stipus ꝓtłoͣper stĩpułoͥnẽ siħoc actum
⁊ quia instipulatiorab is continẽt
in pactis factum uetsatur. et iõ repli¬
atiõe exceptio elitetu Eatẽ ratioe cor¬
tingit ne fiteuussorio pnus pscdam
ꝓsit᷑ ¶S. et sipactum ꝯuentum taie
fint. quodactionẽ quoq toleret. uelu
ti inurriarum. non poterit posteap:
ma actio suplata est. et posterius ꝑact¬
um adactionẽ ꝯuindã  inesficax.
non enim expacco miuniarm acto

Expanded text:
iussori prodest. quod si sine persona sua reus pepigerit, ne a fideiussore petatur, nihil id prodesse fideiussori quidam putant, quamquam id rei intersit: quia ea demum competere ei debeat exceptio, quae et reo. ego didici prodesse fideiussori exceptionem: non sic enim illi per liberam personam adquiri, quam ipsi, qui pactus sit, consuli videmur: quo iure utimur. Pactus, ne peteret, postea convenit ut peteret: prius pactum per posterius elidetur, non quidem ipso iure, sicut tollitur stipulatio per stipulationem, si hoc actum est, quia in stipulationibus ius continetur, in pactis factum uersatur: et ideo replicatione exceptio elidetur. eadem ratione contingit, ne fideiussoribus prius pactum prosit. sed si pactum conuentum tale fuit, quod actionem quoque tolleret, uelut iniuriarum, non poterit, postea pama actio sublata est et posterius pactum ad actionem parandam inefficax est: non enim ex pacto iniuriarum actio
Abbreviated transcription (Latin):
occidit. ioq cessat de dolo acto. ¶ Itẽ
six̃um legatum ħrsante aditam
hflitatẽ occicerit. qm priusquam
factus sit legatarti interemptus est.
cessat legis aquilie accio aut.de or do¬
io aũt actio quocũq tẽpore eum occi¬
dent ceffat. quia ex testõ acto compe¬
tit ¶ Siquadrupes tua dolo aitius
dampniancħ dederit. queritur an
de dolo habeam aduersus eum acti¬
onem. ⁊ placuit mici quod labeo.
scribit. si dñs quadrupedis non sit
sol̃mxo. tari deb̾e de dolo quannius
si noxe deãtio sit secuta non pute
dandã. nec mid quod excecit. ¶Itẽ
labeo querit siꝯpeditum seruumi
meumi ut fugeret solueris. an de
dolo actio daada est. Et ait quirit᷑¬
irattius apud eum notans. si non
mia ductus fecisti furti teneris simi¬
si̾cardia ĩ factum actionẽ dari debere.
Seruus pactionis ꝓlibertate reum
oño dedit᷑ ea conditioe ut post liber¬
tatẽ transferatur. In eum obligatõ.
manumissus non patitur inse ob¬
ligationem transferri. pomponius

Expanded text:
. Item si servum legatum heres ante aditam hereditatem occiderit, quoniam priusquam factus sit legatarii, interemptus est, cessat legis Aquiliae actio: de dolo autem actio, quocumque tempore eum occiderit, cessat, quia ex testamento actio competit. Si quadrupes tua dolo alterius damnum mihi dederit, quaeritur, an de dolo habeam adversus eum actionem. et placuit mihi, quod Labeo scribit, si dominus quadrupedis non sit solvendo, dari debere de dolo, quamvis, si noxae deditio sit secuta, non puto dandam nec in id quod excedit. Idem Labeo querit, si servum meum compeditum ut fugeret solvisti an de dolo actio danda est? et ait Quintus apud eum notans: si non misericordia ductus fecisti, furti teneris si misericordia, in factum actionem dari dSeruus pactionis pro libertate reum domino dedit ea condicione, ut post libertatem transferatur in eum obligatio: manumissus non patitur in se obligationem transferri.Pomponius
Abbreviated transcription (Latin):
cum sit auaactio. insi ferte quis
oicat. quomara excepicẽ patroniꝰ
submouen põt. si agat cum reo de¬
cere dici quasi qulia actio sit. q̃ex
ceptõe repalitur: de dolo uecmendã.
Atꝗn patronuis tunc sircamouet
sinolit exꝓmissione ip̃m manum¬
issum accipere. Ex ꝓirassori plane

Expanded text:
cum sit alia actio? nisi forte quis dicat, quoniam exceptione patronus summoueri potest, si agat cum reo, debere dici, quasi nulla actio sit quae exceptione repellitur, de dolo decernendam: atquin patronus tunc summouetur, si nolit expromissorem ipsum manumissum accipere. expromissori plane
Abbreviated transcription (Latin):
ar .l. Sit actiour si abãlio res micͥ
seruati potert.
tutore actore collurente arcscri¬
ptus sit. non debere eum de doloact.
aduersus tggium hr̃e. cum hãt ture¬
le ac̃t per qnͣam consequetur quod
sua inter sit plane situtor solundo
non sit.dicendum erit de doloactio
lp̃ .ł. Et elegant̃ pomponnus. hec
uerba. si alia actio non sit. sic excepit
quasi res alio modo el ad quem cart̾
pertinet salua eẽ non poterit. Nec
urcerur huic sententie aduersariꝙ
iuliamis libroiin. scrbit.siminor

Expanded text:
. sit actio uel si ab alio res mihi seruari potest. tutore auctore conludente, circumscriptus sit, non debere eum de dolo actionem aduersus Titium habere, cum habeat tutelae actionem, per quam consequatur quod sua intersit. plane si tutor soluendo non sit, dicend‹um› erit de dolo actionedictum.Et eleganter Pomponius haec uerba 'si alia actio non sit' sic excipit, quasi res alio modo ei ad quem ea res pertinet salua esse non poterit. nec uidetur huic sententiae aduersari, quod Iulianus libro quarto scribit, si minor
Abbreviated transcription (Latin):
cit m̾rn restiturionẽ. Nam aduer¬
sus manꝑgissum nulla n̾uirt̃ re
que et siperiau actioe indempnita¬
tietus consuli possit. dicendum eĩt
cessare de dolo actionẽ. pomp̃. aũt
loactionẽ ait. ¶ Non solum añt si
aua acrio non sit: s et si dubitet an
alia actõ sit pitat labeo de doio din¬
dam act̃. et affert talẽ sp̃em am ser¬
uum michi debebat uel exim̃ditio¬
ne uł exstipinatu. uenenum el de

Expanded text:
tegrum restitutionem: nam aduersus manumissum nulla in integrum quae et si poenali actione indemnitati eius consuli possit, dicendum erit cessare de dolo actionem.Pomponius autait actionem.Non solum autem si alia actio non sit, sed et si dubitetur an alia sit, putat Labeo de dolo dandam actionem et adfert talem speciem. qui seruum mihi debebat uel ex uenditione uel ex stipulatu, uenenum ei de
Abbreviated transcription (Latin):
qrculpam iueamn quoq planttam ¶pła¬
ne sisuuscum et sugĩt cnn qui cõm̃o¬
tituinaccepit. non tenĩ. ma suge pre¬
istiit ailpim. ¶Site me petissesut tri¬
dinum tbistemiem. cargentum ad
ninist̾i̾um p̾b̾etem. et fecero. et leinte
petisses. ut tre sequont oie fac̃̾m. ctrum
commote zenrum tomirterre non p̃¬

Expanded text:
culpam in eam quoque praestandam. plane si seruus cum ea fugerit, eum qui commodatum accepit non teneri, nisi fugae praestitit culpam. Si de me petisses, ut triclinium tibi sternerem et argentum ad ministerium praeberem, et fecero, deinde petisses, ut idem sequenti die facerem et cum commode argentum domi referre non po
Abbreviated transcription (Latin):
de̾. Qum qui rem comiodatam
accepit᷑. sũ eam re̾ usuis est inqũa
accepit. nicħ pͥstare steã in rg¬
eicaucoro datares est querit
et siqͥdem mĩcausn dedinũ uole p

Expanded text:
. Eum, qui rem commodatam accepit, si in eam rem usus est in quam accepit, nihil praestare, si eam in nuei cui commodata res est, quaeritur. et si quidem mea causa dedi, dum uolo p
Abbreviated transcription (Latin):
aue .u. De illo uitendum utrũ adu̾¬
suscum tm quidolo fectt quominus ĩ
porostate hĩet accolouim ht̃ noxalis. si
te si ẜuosuꝯ sugem mandauit. an et si
possit idilominis arm auõagi. qu̾
acctoit cumauenatus marumissusus
est: quod est ĩñs. In quo cau electioẽ ac

Expanded text:
um.De illo uidendum, utrum aduersus eum tantum, qui dolo fecit, ‹qu›o minus in potestate haberet, actio locum habeat noxalis, si te si uero suo fugam mandauit an et si possit nihilo minus cum alio agi quod accidit, cum alienatus manumissusue est. quod est uerius: in quo ca
Abbreviated transcription (Latin):
desaisio ꝑ metitur eius noĩe qurdudtus.
uoscłuantih enam exiłr eum adtefen¬
tendum. rndrilge̾ p̃tordebet. Idconce¬
teroum est fructuano uł cupignons
noĩe obĩ gitus est. si p̃sins uonaius defẽ¬
de nolũt ne aitiũs dolusant desidia a

Expanded text:
defensio permittitur eius nomine qui ductus est: postulantibus enim exhiberi eum ad defendendum indulgere praetor debet. idem concedendum est fructuario uel cui pignoris nomine obligatus est, si praesens dominus defendere nolue
Abbreviated transcription (Latin):
÷̃ locatorem fudieco nouicorem cõ¬
uanit. ne int᷑ tem̃pora lacitioniscius
conductor de fundo irantus trpellet.
locator seio coridugori. nł scius cc no¬
uctor tirio. sita̾s uempora lacatõnis
oisce̾e uellet. eque .x. titioioraton p̃
staret. quod mucem de se stipulatiẽ
Quero. cum senis contuctor biamii
contirm pensionemnen soluẽt.an

Expanded text:
er locatorem fundi et conductorem conuenit, ne intra tempora locationis Seius conductor de fundo inuitus repelleretur locator Seio conductori: uel Seius conductor Titio, si intra tempora locationis discedere uellet, aeque decem Titio locaet: quod inuicem de se stipulati sunt. quaero, cum Seius conductor biennii continui pensionem non solueret, an
Abbreviated transcription (Latin):
p.i Uextigal ⁊ post litẽ otestatim
sabimis scribit. infamilie ħuscunte ui¬
ditiu uerre et adurdicari posse. Itẽ
ent et si ẜuiss̾rditariis abextraneo. iliꝗo
nitum sit. ¶Resque subodicioẽ legita
est int̃im hereditatis est. et iõuert infa

Expanded text:
. et post litem contestatam Sabinus scribit in familiae erciscundae iudicium uenire et adiudicari posse.Idem erit et si seru‹i›s hereditari‹i›s ab extraneo aliquid datum sit.Res, quae sub condicione legata est, interim heredum est et ideo uenit in fa
Abbreviated transcription (Latin):
no exhrlib factum sit. hoc quan miu
dicium uentre potap̃ait. Nam et oĩa
quis que mb̾rautatẽ dolo aut culpa
fecit. indicium fumike ħriscur.¬
siuiũc trstatore umis exħrdib peccu¬
mam sufiulit in familie hnfũde
iudiciura ea ñguenit. Quia tũc non
et siauim p̃tesamquis acconem ha¬
dicio. iulamus scribitsait deraq. siu

Expanded text:
no ex heredibus factum sit, hoc quoque in iudicium uenire Pomponius ait: nam et omnia, quae quis in hereditate dolo aut culpa fecit, in iudicium familiae erciscundsi uiuo testatore unus ex heredibus pecuniam sustulerit, in familiae erciscundae iudicium ea non uenit, quia tunc nondetsi aliam praeterea quis actionem hadicio Iulianus scribit.De
Abbreviated transcription (Latin):
inĩcessisse uidebitur. ¶ Senatus
ꝯsulti beneficium intueñt: utrũ
statim cmimulier int̃cesẜit. ac
compͥorem debitorem ꝯpetit. ansi
mulier solutum ꝯdicat. putosta¬
tim ⁊ ñ expectandam solutionẽ.
tur. sic tñ ut exp̃cedentic̃a contin¬
ua tp̃a numarentir post restituti¬

Expanded text:
r. Si senatus consulti beneficium interuenit, utrum statim cum mulier intercesserit actio in priorem debitorem competit, an si mulier solutum condicat? puto statim, et non exspectandam solutionem. tur, sic tamen, ut ex praecedenti causa continua tempora numerarentur post restituti
Abbreviated transcription (Latin):
imannum exist mauit. si nullum p̃¬
t̾ea poculum sit. hãc cum pecunã
cum mea manea nor. noneẽ betu¬
lii geniq quoribet alioagente depe¬
culd̃ minime dubitant̾ ait: comp¬
ut ariũ oporte. Iraqadexhibendum
me agͣe ⁊ exhibitam uĩoicare tẽo¬
ce tam pecuniam ꝓmiẜut etdiuortõ
fcõ agat cedote cumpatieutrum ne
tota ꝓmissicẽ antrauat eo quor pit
fiusted̾at liu̾ari eamopora i ota¬

Expanded text:
mnandum existimauit, si nullum praeterea peculium sit: hanc enim pecuniam, cum mea maneat, non esse peculii. denique quolibet alio agente de peculio minime dubitandum ait computari non oportere. itaque ad exhibendum agere me et exhibitam uindicare certam pecuniam promiserit et diuortio facto agat de dote cum patre, utrumne tota promissione an deducto eo, quod patri filius debeat, liberari eam oport
Abbreviated transcription (Latin):
aggetu. tunc quoq hñtam huiꝰ
peculn tõnem. postquam placuit
al giato bomine ꝑmittendum eẽ¬
non est irã quum. utexum̃u̾so eius
pecuiliosiue apud eum fiuctuarium

Expanded text:
ageretur, tunc quoque habendam huius peculii rationem, postquam placuit ato homine permittendum non est iniquum, ut ex uniuerso eius peculio, siue apud fructuarium
Abbreviated transcription (Latin):
io. Quesitum est. sidepeculiocum ticõ.
aut. autcum seħ pnio agẽtur. an
eius peculii quod apud me eẽt. rõ hn¬
in t̃annum deb̾et. et dixi. si cum se¬
pnioagẽtur nunquam rõnem eiꝰ¬

Expanded text:
io: quaesitum est, si de peculio cum Titio aut cum Sem pronio ‹a›geretur, an eius peculii, quod apud me esset, ratio haberi deberet. dixi, si cum Sempronio ageretur, numquam r
Abbreviated transcription (Latin):
casice uins uantur ut magiseosꝑ
momum utucrur.¶In hoc anꝑ̃o
uididolicet restauretur. rededenstoͦt
augrãti et tedassionisnoñ hrĩ opor¬
tet. et sosuit hodie mM̾sit inperulo
siue a corsset aliquio p̾senssiatus pe¬
rem quoq et ẽptorẽ ħ noha idetur ue¬
rius quodaccessit peculium posse nõ
abẽptõ reconsequi nec retrorsumne¬
lut inimo iudicio adid tĩx conuen¬
tionem reducẽ ẽptoris. quouñoitõ.
comuentus sit ¶ Undior siuisicũ
peculioẜtium undrõit. et t̃drderit pe¬
culium. nectat̃ annum quidem de
petulio conuenetur. neq enim hor

Expanded text:
casione iuris liberantur, ut magis eos monium intuetur.In hoc autem iudicio licet restauretur praecedens, tamen et augmenti et decessionis rationem haberi oportet, et ideo siue hodie nihil sit in peculio siuerem quoque et emptorem hoc nobis uidetur uerius, quod accessit peculio posse nos ab emptore consequi, nec retrorsus uelut in uno iudicio ad id tempus conuentionem reducere emptoris, quo uenditor conuentus sit.Uenditor serui si cum peculio seruum uendidit et tradiderit peculium, ne intra annum quidem de peculio conuenietur: neque enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uł .ł. Sicteditor filũ tui heredem
te institĩt et tu hereditatẽ eluisuẽ¬
drdis illa parte stipłatõnis quanta pe¬
cuma exhereditate ad te ꝑuenĩt. dene¬
uicanum emeaureis .uiii. ille.x. e
mĩt et tͥ scripẜit se.uiii. emisse. tuq

Expanded text:
um.Si creditor filii tui heredem te instituerit et tu hereditatem eius uendideris, illa parte stipulationis 'quanta pecunia ex hereditate ad te peruenerit' teneuicarium emere aureis octo, ille decem emerit et tibi scripserit se octo emisse tuque
Abbreviated transcription (Latin):
si filiodostutasitanpat̃ dũ taxatre
reculio comieniretur Ego aũt arbi¬
tor non solum depeulio conuetar.
Ser siquit prãeadoso.i. putriscap¬
ta frautataq st marliercompetere
sioꝑarus. equnm ẽ emquanti ca
res est cortor̃pnari ⁊am quod inẜuoi

Expanded text:
si filio dos data sit, an pater dumtaxat de peculio conueniretur. ego autem arbitror non solum de peculio, sed et si quid praeterea dolo malo patris capta fraudataque est mulier, competere sit paratus, aequum est eum quanti ea re
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sit.etansit. quid faciendum est
mĩto dubitabatin ẜsitrienmum ef¬
ignotus. ubidegitan et suꝑstessit: ñ
ꝓhibentur lid̾i eu sutriusq sexusm¬
ammonium: uł nptiaslegitim¬
ascongrabere.¬

Expanded text:
it et an sit, quid faciendum est, merito dubitatur. et si triennium efignotus, ubi degit et an superstes sit, non prohibentur liberi eius utriusque sexus matrimonium vel nuptias legitimas contrahere
Abbreviated transcription (Latin):
sidrraercede comienrr.¶ adoaũt
familiantatem aliquam hr̃e uiten¬
tur emptioet ĩditio. It̃ locatioet cũ¬
ductio. ut in quibtam quin ioleit.
urrumemptioet uroitio suianioa¬
cio et conductio. ut eccc. sicuma uriłi¬
mͥfacẽt certipnrõis cuteq forine. et
acceptr u̾bigra trecent. uinim en

Expanded text:
ercede conuenerit.Adeo autem familiaritatem aliquam habere uidentur emptio et uenditio, item locatio et conductio, ut in quibusdam quaeri soleat, utrum emptio et uenditio sit an locatio et conductio. ut ecce si cum aurifimihi faceret certi ponderis certaeque formae et accep
Abbreviated transcription (Latin):
s̃.r ¶uigo ꝯcepii dicintur qua pa¬
tre temonstrare non possuat. uł om pã¬
sunt quidẽ. s. cum hñt quẽ hr̃e non uc
Qui et spurii appellantur.
tur sise iegitĩo matrimoĩo matrẽ se¬
g̃uãtur trisi lex sp̃alit auud ĩdutat.¬

Expanded text:
i dicuntur, qui patrem demonstrare non possunt vel qui possunt quidem, sed eum habent quem habere non licet, qui et spurii appellantur. tur sine legitimo matrimonio, matrem sequitur, nisi lex specialis aliud inducat
Abbreviated transcription (Latin):
c̃i: Creditor qui pnor y pothecimꝰ
accepicisine possidet o.m. craliusi ndic:
est. sin̾ michiante pignor ypotheceue
noĩe sit resdbligata. siutauo possitente
prior arlitor undicet xporhocaria ac¬
tione. et ille excipiat. si ñ conueniat ut
s̃ bites sic obligata. hic inmodum supͣ
relatum replicabit. s sicum alio possore
arlitor scdoagat: recte aget et adiudicã
toauserat cirem. ¶ siqm non restituc¬
bat rem pignoratam possessor condẽpn
acsisoluoa sit pacuma priori cradĩtori te¬
Si primus quisint ypothora credioit.
post ẜ qui utrũmq fecit rr̃e ypothetã
accepit sinc dubio postĩos in ypotheca
est. Uñ si m̃diẽm dr ypothecaconuenit
ouburnonessiquin poͬtior sit. licet

Expanded text:
othecam accepit siue possideat eam et alius uindicet est 'si non mihi ante pignori hypothecaeue nomine sit res obligata': siue alio possidente prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari do auferat ei rem.Si quoniam non restituebat rem pigneratam possessor condemnatac si soluta sit pecunia priori creditori, quSi primus, qui sine hypotheca credidit, post secundum, qui utrumque fecit, ipse hypothecam accepit, sine dubio posterior in hypotheca est: unde si in diem de hypotheca convenit, dubium non est, quin potior sit, licet
Abbreviated transcription (Latin):
neitu trinde ĩtius aliquisdat noruã
pocumara tibut cicio solues. er iciscit᷑
tecum ut idem p̃dium pignori et yp¬
thoccue sit et io uncius subeat nurih
mediusitio nuorest qui paccusestu
ticio soltia pruma imple̾atur cormõ
iͣtidns est. ¶ Sit̾aus creditor pignoĩ
sua distrahi ꝑmutit. ad hoc ut prioripx¬
cuma exsoluta e auudpignuspnorsbe¬
aliudiunsht̃. niss ut soluat priori eflo¬
cocius succedat . py. si pnori yporheta sit¬
remee. Namet inpignore piaos scͥ
or conuemĩr tepignore. licet postĩori̾
t̃aatur atiuie potiorera eẽ prioran.

Expanded text:
am pecuniam tibi, ut Titio solveres, et paciscitur tecum, ut idem praedium ei pignori hypothecaeve sit et locum eius subeat: num hic medius tertio potior est, qui pactus est, ut Titio soluta pecunia impleatur condicio, erendus est. Si tertius creditor pignora sua distrahi permittit ad hoc, ut priori pecunia soluta in aliud pignus priori sucaliud iuris habet, nisi ut solvat priori et loco eius succedat. Si priori hypotheesse: nam et in pignore placet, si prior convenerit de pignore, licet posteriori res tradatur, adhuc potiorem esse priorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenir noñ poẽat. It̃ si quis mnĩctcẽ
sib iobligatascreaioat ueut saluesi¬
ant. udut naulum ex soũatur po¬
tentior et licet postĩor sit. namet ip¬
sum naulum potentius est tm̃teadu
cetur et simertes potrcoꝵ ur artue

Expanded text:
peruenire non poterat.Item si quis in merces sibi obligatas crediderit, uel ut saluae fiant uel ut naulum exsoluatur, potentior erit, licet posterior sit: nam et ipsum naulum potentius est.Tantundem dicetur, et si merces horreorum uel areae
Abbreviated transcription (Latin):
rei facere. quod si non fecenit iure me
adhibirus ꝓpoãtut arbicrum absa¬
uitioẽm afferat. Quid enim si metũ
quidem ticius adhibuit metu non
conscio. resaũt ad me ꝑuenit.⁊⁊ hec
in reb: humanis nonest sine dolo. o
meo.non ne uidicis officio absoluã.
aut si seruus in fuga est.eque.sica¬
uero.iurdicis officio me sir meam
potestatem ꝑuenerit restitiptirrũ Ab¬
solui debco Gñ quidam pnͣt nt uoc
ficei emptorẽ abeo qui uim intuut¬

Expanded text:
rei facere: quod si non fecerit, iure merei facere: quod si non fecerit, iure meadhibitus proponatur, arbitrium absolutionem adfert. quid enim si metum quidem Titius adhibuit me non conscio, res autem ad me peruenit, et haec in rebus humanis non est sine dolo malo meo: nonne iudicis officio absoluar? aut si seruus in fuga est, aeque, si cauero iudicis officio me, si in meam potestatem peruenerit, restituturum, absolui debebo. unde quidam putant bona fide emptorem ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpossessort qui uim intulit possidet.
actio. ouaniuis si annus larguetat it¬
⁊ hrs in quadruplum exꝑxn poss̃t. s
aũr f.cdessorib datur quoniam et nͣ¬
ꝑseconenem ħt. ¶ In hacactiee nõ
quentur. uirum is qu conuentur
an alius metum fecerit.sufficit h
deccie ractum sibi illatum. uł uim.¬
crimine caret lu̾crom tñ sensiũe. Nã
cum metus hãr inse igngtantiam m¬
erito quis non astringitur ut desig¬
net. quis ei mictum uł inm adhiorut.
et ideo adhoc tantum actorastringit᷑.
ut doceat metum in causa fuisse. ut
aucui acceptam peccuniam faceret.
uł rẽ trad̾et. uł quid auud facert. N¬
ec cunquam iniquum uidratur exal¬
leno fc̃õ alium in quadruplum cõ¬
depnari quia non statim quadrupl
um condepnar. quia non statim q̃i¬
druplim ẽ actio s sires non restitu¬
atur¶ hec aut actio cum arbitra¬
ria. sit. ht reus uceniam usq ad senͣ¬
restiam abarbitro datam. rotitutio¬
nem. secundum quod supradiximuᷤᷤ

Expanded text:
possessore qui uim intulit possidet: actio, quamuis, si annus largiretur, etiam heres in quadruplum experiri possit. ideo autem successoribus datur, quoniam et secutionem. In hac actione non quaeritur, utrum is qui conuenitur an alius metum fecit: sufficit enim hoc docere metum sibi illatum uel uimcrimine caret, lucrum tamen sensisse. nam cum metus habeat in se ignorantiam, merito quis non adstringitur ut designet, quis ei metum uel uim adhibuit: et ideo ad hoc tantum actor adstringitur, ut doceat metum in causa fuisse, ut alicui acceptam pecuniam faceret uel rem traderet uel quid aliud faceret. nec cuiquam iniquum uidetur ex alieno facto alium in quadruplum condemnari, quia non statim quaum condemnari, quia non statim quadrupli est actio, sed si res non restituatur. Hec autem actio cum arbitraria sit, habet reus licentiam, usque ad sententiam ab arbitro datam restitutionem, secundum quod supra diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
ubarem auquidate acocꝑo łte obli¬
gauo.non debere meħ̃ edicto tonĩ
nisi ip̃e tibi hãc tom submisi Cetra
bere. Ego gum opere meo potiꝰ mer
cedẽ accepisse uideor.¶Ide pomp̃ scrib¬
it. quosdam benc putare ⁊̃ seruiͣ ma¬
numissionẽ. ł edificii depoĩtionemi
quam quis ooactus fecit ad restitetio¬
nem huius edicti portigendam ẽẽ.
¶ S ouod p̃torant. se tatum non hadi¬
curum quarenus accipiendum est
uidearruus. et quidẽ aut in ꝑfecta m¬
res ÷. licet metus int̾uenerit. ut pũ¬
ta stipłon erri siumeratio non est se¬
auta. aut ꝑfecta. si post stipłonem ⁊
numeratio fcã est. aut ꝑ metum ac¬
cepto debitor lib̾atus est uł quid si¬
mile contigerit quod negotium per¬
ficeret ⁊ pomp̃ señbit. in negotiis
solam exceptionem. s: ex fro. Scio cũ¬

Expanded text:
liberarem, aliquid a te acceperoliberarem, aliquid a te acceperogauero, non debere me hoc edicto teneri, nisi ipse hanc tibi uim summisi: ceterum bere, ego enim operae potius meae mercedem accepisse uideor. Idem Pomponius scribit quosdam bene putare etiam serui manumissionem uel aedificii depositionem, quam quis coactus fecit, ad restitutionem huius edicti porrigendam esse. Sed quod praetor ait ratum se non habiturum, quatenus accipiendum est uideamus. et quidem aut imperfecta res est, licet metus interuenerit, ut puta stipulationem numeratio non est secuta, aut perfecta, si post stipulationem et numeratio facta est aut per metum accepto debitor liberatus est uel quid simile contigerit quod negotium perficeret. et Pomponius scribit in negotiis  autem solam exceptionem. sed ex facto scio, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃.x¶Nctum aũt p̃sentẽ accipered¬
bemius. non suspitionem eius inferen
enim metum ulatum accipiendu
itẽ si uiatus timor abaliquosdem¬
q t̃ctat. si fundrm meum dereliq̃rĩ.
audito ꝗrasanis cum arras uãuret.
an huic̃ edicto locus sit. et resrrt la¬
bronem existimare edicto non cẽ locũ.
⁊ uñ in interdictum cessare. Quom¬
am non uidetor i deiectus. qui del¬
ci non expectam s ꝓfugi. aliter. atq
si postea quam armati m gressi funt.
tunc disscessi. huic emm edicto locũ
facere ¶Iterciait. et siforte auibita
manu in indo soloꝑium cãifices. ⁊
interdictum quodm. aut dam. et ħ
em tibit᷑did̾o dicit pomp̃ huic erlic¬
to locum eẽ. ¶Aramat uertendũ ẽ¬
aũt qued p̃tor hoc ed̃icto gn̾aut᷑ et
m̃ rẽ loquitur. nec adicit. aquo g̃ est¬
um. ⁊ ideo siue singłaris sit ꝑscã ea
que metum intuuit. uł popuius. x¬
pomp̃.ł ait. si quo magis te de ui hõ¬
stium uł iatronum uł ppsi cuerer x

Expanded text:
. Metum autem praesentem accipere debemus, non suspicionem inferendi eiuenim metum illatum accipiendum, id est si illatus est timor ab aliquo. denique tractat, si fundum meum dereliquero audito, quod quis cum armis ueniret, an huic edicto locus sit? et refert Labeonem existimare edicto locum non esse et unde ui interdictum cessare, quoniam non uideor ui deiectus, qui deici non expectaui sed profugi. aliter atque si, posteaquam armati ingressi sunt, tunc discessi: huic enim edicto locum facere. idem ait, et si forte adhibita manu in meo solo per uim aedifices, et interdictum quod ui aut clam et hoc em tradidero, dicit Pomponius hoc edicto locum esse. Animaduertendum autem, quod praetor hoc edicto generaliter et in rem loquitur nec adicit a quo gestum: et ideo siue singularis sit persona, quae metum intulit, uel populus uPomponius ait, si quo magis te de ui hostium uel latronum uel populi tuerer uel
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sit scripta. nec ꝑsalm uim facietit¬
is cohͣcteat. s ad uersus omnes ressitu¬
iuelit. Quod metus causa fc̃m est. nõ
in merito iulianus amarcello nota¬
cus est scripens. si fideuissor rim in¬
tulit. ut accepto libaretur. in reumi
nonc̃ẽ restituendam accionẽ.s fide¬
uissorẽ. ssi aduersus reum quoq: ac¬
tionẽ restͥituat. detere᷑ in quadruplũ
ꝯdempnari. S est uerius quod marc¬
ellus notat. ⁊̃ aduersus reũ quoq act

Expanded text:
rem sit scripta nec personam vim facientrem sit scripta nec personam vim facientis coercerat, sed adversus omnes restitui velit quod metus causa factum est: non immerito Iulianus a Marcello notatus est scribens, si fideiussor vim intulit, ut accepto liberetur, in reum non esse restituendam actionem, sed fideiussorem, nisi adversus reum quoque actionem restituat, debere in quadruplum condemnari. sed est verius, quod Marcellus notat: etiam adversus reum compet
Abbreviated transcription (Latin):
iare. it p̃torẽ me assiderite mnt̃ iõcu¬
tum eẽ. ut siue ãctioe̾ uellet aduersũ
crceptionẽ. Ex qua constitutiõe col¬
ugitur ur suic ꝑfecta siue inperfec¬
ta res sit. ⁊ actio et exceꝑtio detur.
Golenti aũt datur et inrẽ actio. et ĩ
pͥsor̃ rescisa acceptilatioe łaua uiba
uł.t. Putat cum cui res metꝰ tõe.
causa fiadita est. non solum redoere.
um.⁊ de᷑ tolo re ꝓmittere debere uc
tñ inrẽ ãc̃tiõem dandam existimem̃.
quia res in bõmis enus est qui inm pã¬
sus c̃um̃ non sine rõrie dicetim si ins
quadruplum quis egerit fu̾ri irẽ
ut si per ium res tradita est. redͥdatur.
et de dolo sicut dictum est reꝓmĩtta¬
tur. ne forte det̾ior res sit facta. Et si
acceptuatiõe lib̾atio int̃uenĩt. resti¬
cuenda ent in pristirm statum ob¬
iudicium accipiatur. in quaorup¬
lum eum condempnandum ¶S et
si ꝑuim stipulanti ꝓmisero. stipul¬
atio accepto faciendacrit. s et si usu̾
ende eunt. ¶ Cum ant hec actio ĩ

Expanded text:
lare, et praetorem me adsidente interlocutum esse, ut siue actione uellet aduersus exceptionem. ex qua constitutione colligitur, ut siue perfecta siue imperfecta res sit, et actio et exceptio detur. Uolenti autem datur et in rem actio et in personam rescissa acceptilatione uel aum putat eum, cui res metus causa tradita est, non solum reddere, uerum et de dolo repromittere debere. Licet tamen in rem actionem dandam existimemus, quia res in bonis est eius, qui uim passus est, uerum non sine ratione dicetur, si in quadruplum quis egerit, finiri in ut, si per uim res tradita est, retradatur et de dolo sicut dictum est repromittatur, ne forte deterior res sit facta. et si acceptilatione liberatio interuenit, restituenda erit in pristinum statum obiudicium accipiatur, quadruplo eum condemnandum. sed et si per uim stipulanti promisero, stipulatio accepto facienda erit. sed et si usus endae erunt. Cum autem haec actio in
Abbreviated transcription (Latin):
Saius.xͥ Ilud ũm est si exfacto deb¬
itoris mẽtum aohibentis ficeinssoes
acceptulatiõe libiti sunt ⁊ aduersus
fideuussores agipossant ut se reponãt
in obugone. ¶Si metu ate coactus

Expanded text:
ale. Illud uerum est, si ex facto debitoris metum adhibentis fideiussores acceptilatione liberati sunt, etiam aduersus fideiussores agi posse, ut se reponant in obligationem. si metu a te coactus
Abbreviated transcription (Latin):
diui marci in hec uerba. optrmum
ut si quas putas te hr̃e petitioes acti¬
onib crꝑiaris. Et cum maitiamus
diceret nim nullam feci. cesar dix̃.
tu mim putas ẽẽ solum si hoĩes uuln¬
erentur. bisenim est ⁊ tũc quotiens
quis io quod deberi sibi putat di non¬
bi spõte datam sine ullo iu̾̃dice tem¬
ere possidere uł accepisse. isq sibiiuꝰ
in eampẽ dixisse. ius crediti ñ hareb
sus te perpetua tut᷑ cem coegero teac¬
ceptum michi facere. cessare hoc edi¬
tum. quia nicħ cibi abest. ¶Siquis
non restituat in quadruplum mnesi
iudicium pollicetur. Quadruplab¬
itur aĩt omne quodcumq restitu¬
i opo̾rtuĩt. Satis dem̃ter cum roo

Expanded text:
divi Marci in hec verba : optimum est, divi Marci in hec verba : optimum est, ut, si, quas putas te habere petitiones, actionibus experiaris. Cum Martianus diceret, vim nullam feci, Cesar dixit : tu vim putas esse solum, si homines vulnerentur, vis est et tunc, quotiens quis ibi sponte datam, sine ullo iudice temere possidere vel accepisse, isque sibi ius in eam rem dixisse: ius crediti non habebsus te perpetua tutus essem, coegero te acceptum mihi facere, cessare hoc edictum, quia nihil tibi abest. Si quis non restituat, in quadruplum in eum iudicium pollicetur: quadruplabitur autem omne quodcumque restitui oportuit. satis clementer cum reo
Abbreviated transcription (Latin):
r̃tu iudicis apudquem erhoc edicto
agitur. non sobum illud continetur.
ut in tua ꝑscã reĩtegret̃ obuigatio. s
ut fideiussores quoq uł eostem uxa
uos non minus itõcos ad hibeas. p̃te
aur. ł Siquis alius sine mautia fi¬
deuissoris ut fideiussori accepto fier¬
et uim fect: non tenebitur fideuiss¬
or.ur̃rei qͦ obligatõnẽ restituat.
ip̃ .4. S et partus ancillarum ⁊ fetũ
pocc̃oꝵ ⁊ fructus restitui. ⁊ omnemca¬
usam oportet nec solum eosqui ꝑcep¬
ti sunt. um̃ si plus egͣo ꝑcrꝑe pocui. ⁊ ꝑ
metum impecditus sum. hoc quoq p̃¬
staoit. ¶Quet poteritan ⁊ e qui uĩ
fecerat passo uiꝰ testic p̾tot uelit
ꝑ hoc elictum ea que auenauit. et põ
ui uim repelłe quod fecit passus est.
Quare si ietu te coegerit sibi ꝓmit¬
crẽ. mnex ego eũ coegero metu te acc¬
epto libare: nichil ee quod ei restitu¬
atur.¶Iulianus art eum qui iim
admbilit debitori suo ut ei solueret. ħ
edicto nonteneri. ꝑꝑ naturam metus

Expanded text:
ratu iudicis, apud quem ex hoc edicto agitur, non solum illud continetur, ut in tua persona redintegretur obligatio, sed ut fideiussores quoque uel eosdem ‹u›el alios non minus idoneos adhiat. Si quis alius sine malitia fideiussoris ut fideiussori accepto fieret uim fecit, non tenebitur fideiussor, ut rei quoque obligationem restituat.ictum. Sed et partus ancillarum et f‹e›tus pecorum et fructus restitui et omnem causam oportet: nec solum eos qui percepti sunt, uerum si plus ego percipere potui et per metum impeditus sum, hoc quoque praestabit. Quaeri poterit, an etiam ei qui uim fecerat passo uim restitui praetor uelit per hoc edictum ea quae alienauit. et Pompuim ui repellere, quod fecit passus est. quare si metu te coegerit sibi promittere, mox ego eum coegero metu te accepto liberare, nihil esse quod ei restituatur. Iulianus ait eum, qui uim adhibuit debitori suo ut ei solueret, hoc edicto non teneri propter naturam metus