comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caiptis et occisis: graui at¬
teritur infortumo. Terre¬
motus factus est maximꝰ
imperatorem be¬
nedicitur. Bildricus ep̃s
i insuli leodicensi ceno¬
bium sancti iacobi aplĩ
fundauit: Ubi olbertus
abbis primus prefuit.
Dux godefridus gerardũ
comitem multis modis
regnum in quietantem bel¬
lo uicit: in quo filio eius
cum multis occiso: compli¬
ces cius deterruit:
apud bructios martiriza¬
tur. Godefridus dux co¬
mitatum montensem de¬
populatur. Quem ragi¬
nerus cum patruo suo
lamberto louamense m¬
secutus: apud flormas
pugnam conserunt ubi
plusquam quadringenti
Uiri occili lunt. et ipe lani¬
bertus occubuit: ubi res
mira contigit. Cum lam¬
bertus spem uictorie iam
haberet. habebat quippe
filac terium. a collo usq
ad pectus pendens sctoꝵ
reliquuis refertum. quo¬
rum patrocimo se in peri¬
culis tutum fore credebat:¬
instante: ei teriio uite
filacterium illud a collo
eius exiens super tumu¬
lum campi exiliuit: et

Expanded text:
captis et occisis, gravi atcaptis et occisis, gravi atteritur infortunio. Terraemotus factus est maximusimperatorem benedicitur. Baldricus episcopus in insula Leodicensi cenobium sancti Jacobi apostoli fundavit, ubi Olbertus abbas primus prefuit. Dux Godefridus Gerardum comitem multis modis regnum inquietantem bello vicit; in quo filio ejus cum multis occiso, complices ejus deterruit. apud Bructios martirizatur. Godefridus dux comitatum Montensem depopulatur; quem Raginerus cum patruo suo Lantberto Lovaniensi insecutus, apud Florinas pugnam conserunt, ubi plus quam quadringenti viri occisi sunt, et ipse Lantbertus occubuit. Ubi res mira contigit. Cum Lantbertus spem victoriae jam haberet--habebat quippe filacterium a collo usque ad pectus pendens, sanctorum reliquiis refertum, quorum patrocinio se in periculis tutum fore credebat,--instante ei termino vitae filacterium illud a collo ejus exiens, super tumulum campi exiluit; et
Abbreviated transcription (Latin):
gloria commendat.In¬
cenobio floriascensi pro
clericis qui ad hoc ulq tẽ¬
pus deseriuebant ibi: mo¬
nachi sunt constituti:¬
Nlotharingia.
iuxta montem
castrilocum fonticulus
aque multis saluberrimꝰ
insanguinem conuersus
est. Quod probauit mu¬
lier: que faciem suam. ex
huius fontis aqua lothã
ostendit multis sangui¬
lbertus nostre gẽ¬
melascensis scilz
ecclesie ordinatur abbas:
uir moribus religione.
genima.sciencia bonis doc¬
tisq uiris aut conferendꝰ
aut preferendus. Henricꝰ
imperator godefridum ducẽ
cum exercitu infines bratus¬
pancium mittit. ad obsidio¬
nem oistrum louanum
led mefficax rediit
Enricus impera¬
gor italiam petẽs.
ut lubueniret suis quo
greci premebant circa be¬
neuentum. salernum et
capuam debacantes: troiã
ciuititem capit. Baldricꝰ
epũs cum muilla hugu¬
ardis dicta castellum mu¬
niret. lambertus comes
louamensis. eum aggre¬
ditur: et epus lamberto
uincente. multis suorũ

Expanded text:
gloria commendat.gloria commendat.cenobio Florinensi pro clericis, qui ad hoc usque tempus deserviebant ibi, monachi sunt constitutiLotharingia juxta montem Castrilocum fonticulus aquae multis saluberrimus in sanguinem conversus est. Quod probavit mulier, quae faciem suam ex hujus fontis aqua lotam ostendit multis sanguilbertus nostrae, Gemmelacensis scilicet, aecclesiae ordinatur abbas, vir moribus, religione, gemina scientia, bonis doctisque viris aut conferendus aut preferendus. Heinricus imperator Godefridum ducem cum exercitu in fines Bratuspantium mittit, ad obsidendum castrum Lovanium, sed inefficax rediitnricus imperator Italiam petens ut subveniret suis, quos Greci premebant circa Beneventum, Salernum et Capuam debaccantes, Trojam civitatem capit. Baldricus episcopus cum in villa Huguardis dicta castellum muniret, Lantbertus comes Lovaniensis eum aggreditur, et episcopus, Lantberto vincente, multis suorum
Abbreviated transcription (Latin):
hora diei secunda. Normã¬
nn fresiam infestantes thi¬
le opidum incendunt. Hẽ¬
ricus imperator mectini
Urbem obsidet: propter
theodericum fratrem uxoris
sue contra se rebellantem
qui episcopatum ipsius
Urbis usurpauerat. Dux
enim mosellanorum deo¬
dericus post fratrem suum
mettensium filio suo ad¬
huc puero: tutorem ei sb̃¬
stituit ipm̃ deodericum.
Qui puero urbe excluso
et episcopatu usurpato:
ipm̃ etiam deodericum du¬
cem bello cepit. Urbe ergo
per obsidionem penc deso¬
lata: tandem pax conueiit
Runo episcopus
martiriz atur. Nor¬
manin fresiam repetunt:
et muitis cesis. nultraiec¬
tantum oppidum incen¬
sum est. Gens ungaroꝵ
hactenus ydolatrie dedita.
hoc tempore ad fidem xp̃i
conuertitur. Per gissam
sororem iperatoris: que
nupta ungarorum regi.
ad hoc sua instancia eum
adduxit: ut se et totam
Ungarorum gentem. bap¬
tizari expeteret. qui in bap¬
tismo stephanus est uoca¬
tus. cuius merita. per un¬
gariam multa miraculoꝵ

Expanded text:
hora diei secunda. Nortmanhora diei secunda. Nortmanni Fresiam infestantes, Thile oppidum incendunt. Heinricus imperator Mettim urbem obsidet propter Deodericum fratrem uxoris suae contra se rebellantem, qui episcopatum ipsius urbis usurpaverat. Dux enim Mosellanorum Deodericus post fratrem suum Metensium filio suo adhuc puero, tutorem ei substituerat ipsum Deodericum: qui, puero urbe excluso et episcopatu usurpato, ipsum etiam Deodericum ducem bello cepit. Urbe ergo per obsidionem pene desolata, tandem pax convenit. Bruno episcopus martyrizatur. Normanni Frisiam repetunt, et multis caesis Ultrajectum oppidum incensum est. Gens Hungarorum hactenus idololatriae dedita, hoc tempore ad fidem Christi convertitur per Gislam sororem imperatoris, quae nupta Hungarorum regi, ad hoc sua instantia regem adduxit, ut se et totam Hungarorum gentem baptizari expeteret; qui in baptismo Stephanus est vocatus; cujus merita per Hungariam multa miraculorum
Abbreviated transcription (Latin):
sium muaserat: imperator
henricus obsidet concur¬
rentibus ad auxilium eiꝰ
roberto rege francorum:
et ricardo comite nor¬
Enricus impera¬
tor quia de obsi¬
dione ualentianensi in ef¬
ficax redierat. contra bal¬
diunum profectus. ca¬
strum gandauum mua¬
dit. et depopulata terra
aliquot flandransium
primores capit. Unde
balduinus perterritus.
imperatori satiffacit:
ualentianas reddit. da¬
tisq oblidibus cum sa¬
cramento. fidelitatis ma¬
nus ei dedit. postea mi¬
perator seditione suorũ
coactus. ualentianas bal¬
dumo beneficiauit. Ut
sibi contra motus suorum.
auxilio esset. Postea ei eti¬
am uualachras addidit:
lium episcopus
ordinatur. Burchardus
quoq fit uuormacenlis
episcopus qui inscripturis
studiosus magnum illud
canonum uolumen edidit
scripturarum sentenciis
undiq compilatis deflora¬
tum collaborante sibi i
hoc magistro oberto abbẽ
uiro undecimq doctissiõ
simus oc tauus presidet.
Ecclipsis solis facta est

Expanded text:
sium invaserat, imperator sium invaserat, imperator Heinricus obsidet, concurreRoberto rege Francorum, et Richardo comite NorHenricus imperator quia de obsidione Valentianensi inefficax redierat, contra Balduinum profectus, castrum Gandavum dit, et depopulata terra aliquot Flandrensium primores capit. Unde Balduinus perterritus imperatori satisfacit, Valentianas reddit, datisque obsidibus cum sacramento fidelitatis, manus ei dedit. Postea imperator seditione suorum coactus, Valentianas Balduino beneficiavit, ut sibi contra motus suorum auxilio esset. Postea ei etiam Walachras addidit. sium episcopus ordinatur. Burchardus quoque fit Wormacensium episcopus, qui in scripturis studiosus, magnum illud canonum volumen edidit, scripturarum sententiis undique compilatis defloratum, collaborante sibi in hoc magistro suo Olberto abbate, viro undecunque doctissimo. siae 143u s presidet. Eclipsis solis facta est
Abbreviated transcription (Latin):
heredem facit. Unde the¬
odericus mettensium e¬
piscopus. dolens dotem
et matrimonum sororis
sue chumgundis imipe¬
ratricis delegari ab impe¬
ratore ecclesie babenber¬
gensi: rebellat:
li specie flaminas
huc illucq iactans. in
australi parte uisus est
Mortuo ottone duce du¬
catus lotharingie datur
coniti godefrido. filio
godefridi ardennensis.
hilpericus. librum dera¬
tione compoti. hoc aimo
scripsit: Ut apparet ex
argumento ad mueniẽ¬
dos annos domimn per
indictiones. Sius in¬
quit scire. quot sunt
anm incarnati xpristi:¬
indictionum qui fluxe¬
runt ab eius incarnati¬
one. multiplica pe un
duodecim : quia tercia
indictione natus est
xpũs: ad de indictionẽ
presentis aum. id est
tres. Ecce habes hoc anno.
Ames et mortali¬
tas tam grauiter
per totum orbem inualuit:
Ut tedio sepelientium ui¬
ui ad huc spiritum tahen¬
tes obruerentur cum mor¬
tius. Castrum ualentianas
situm in marcha francie
et lotharingie quod bal¬
dumus comes flandran¬

Expanded text:
heredem facit. Unde Deheredem facit. Unde Deodericus Mettensium episcopus, dolens dotem et patrimonium sororis suae Cunigundis imperatricis delegari ab imperatore aecclesiae Babenbergensi, rebellat. li specie flammas huc illucque jactans, in australi parte visus est. Mortuo Ottone duce, ducatus Lotharingiae datur comiti Godefrido, filio Godefridi Ardennensis. Chilpericus librum de ratione compoti hoc anno scripsit, ut apparet ex argumento ad inveniendos annos Domini per indictiones: Si vis, inquit, scire quot sint anni incarnati Christindictionum, qui fluxerunt ab ejus incarnatione, multiplica per duodecim, quia tertia indictione natus est Christus. Adde indictionem presentis anni, id est tres. Ecce habes hoc anno a. 10. Fames et mortalitas tam graviter per totum orbem invaluit, ut tedio sepelientium vivi adhuc spiritum trahentes obruerentur cum mortuis. Castrum Valentianas, situm in marcha Franciae et Lotharingiae, quod Balduinus comes Flandren
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cum iam rẽs in tu¬
to esse putairetur. oux
baioarie henricus miu¬
riato heriberto colomen¬
lium archiepiscopo.a
cuius ore omnes pende¬
bant. insignia regni ab
eo uiolenter extorsit. q̃ si
iure hereditario sibi com
petencia. Erat quippe fi¬
lius henrici ducis qui fu¬
it genitus de henrico
fratre primi ottonis mi¬
peratoris. Henricus dux
conciliatis sibi amnus
quorumdam principũ
regni.ungitur in regẽ
auuilligiso moguntmo
archiepiscopo. et impe
tor potenciores
regni uiros. bella sibi cõ¬
citare uolentes: celcriter
deuincit: et reges genti¬
lium in interiori germa¬
ma commorantes qui
uuinidi oicuntur: cri¬
butarios sibi facit. Abbo
abbas floriascensis in
uuiascoma martirizatur.
Edardus came¬
rascensium epõ.
et adelbondus uultraie¬
ctensis epũs magni in
ecclesia et in palatio ha¬
bentur. Henricus impe¬
rator. babenbergensem
ecclesiam episcopalis
sedis honore sublimat.
Et quia liberis carebat. eã
ominum rerum suarum

Expanded text:
Sed cum jam res in tuSed cum jam res in tuto esse putaretur, dux Bajoariae Heinricus, injuriato Heriberto Coloniensium archiepiscopo, a cujus ore omnes pendebant, insignia regni ab eo violenter extorsit, quasi jure heredipetentia, Erat enim filius Henrici ducis, qui fuit genitus de Henrico fratre primi Othonis imperatoris. Henricus igitur dux, conciliatis sibi animis quorumdam principum regni, unguitur in regem a Willigiso Moguntino archiepiscopo, et impertor potentiores regni viros, bella sibi concitare volentes, celeriter devincit, et reges gentilium in interiori Germania commorantes, qui Winidi dicuntur, tributarios sibi facit.  Abbo abbas Floriacensis in Wasconia martyrizatur.erardus Cameracensium episcopus et Adelboldus Vultrajectensis episcopus magni in aecclesia et in palatio habentur. Heinricus imperator Babenbergensem aecclesiam episcopalis sedis honore sublimat, et quia liberis carebat, eam omnium suarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
quosoam roma¬
det. Otto imperator. ro¬
me crescentem patriciũ
bello aggreditur. sed uic¬
tus crescens et ex fuga
retractus. capitur: iuliq
iumento auerle impolitꝰ.
circumducitur. et paula¬
tum membris truncatus:
ad ultimum ante urbẽ
gens rome. dum.
cum romanis se remissius
agit tractans qualiter iura
regni et ecclesie ad antiquũ
statum reformaret. romam
per hoc ad contemptun
eius aducti subito contra
eum conspirint: et aliqͦt
militum eius peremptis.
cum in palacio obsident.
Unde per industriam hen¬
rici ducis baioarie et hu¬
goms marchionis italie
simulato pacto iux extra¬
ctus: roma decedit cum
siluestro papa: et quia ux¬
or crescentis imperatorẽ
spe regnandi ad amorem
suum pellexerat. dolens
pro eius discessu uene¬
num ei milit. Quo ille
consumptus: inter re¬
meandum i ytalia mo¬
ritur. Ailites transalpĩ
corpiis imperatoris de¬
functi. cum inlignib
imperii ad galliam refe¬
rentes: crebris ytaloꝵ
incursibus lacessiti: ar¬
nus sibi uiam parant

Expanded text:
quosdam Romadet . Otto imperator Romae Crescentem patricium bello aggreditur; sed victus Crescens et ex fuga retractus, capitur, vilique jumento averse impositus circumducitur, et paulatim membris truncatus, ad ultimum ante urbem gens Romae, dum cum Romanis se remissius agit, tractans qualiter jura regni et aecclesiae ad antiquum statum reformaret, Romani per hoc ad contemptum ejus adducti, subito contra eum conspirant, et aliquot militum ejus peremptis, eum in palatio obsident. Unde per industriam Heinrici ducis Bajoariae et Hugonis marchionis Italiae simulato pacto vix extractus, Roma decedit cum Silvestro papa. Et quia uxor Crescentis imperatorem spe regnandi ad amorem suum pellexerat, dolens pro ejus discessu, venenum ei misit; quo ille consumptus, inter remeandum in Italia moritur. Milites transalpini corpus imperatoris defuncti cum insignibus imperii ad Galliam referentes, crebris Italorum incursibus lacessiti, armis sibi viam parant.
Abbreviated transcription (Latin):
ree littere in pariete scripte
signabant. eosq omnes.
lubrictiouaro passos fuis¬
le docebant. Godefridux
dux ulteriores fresones
bello aggressus: eos pene
mite defuncto: robertus
frater eius consensu flan¬
drensium contra arnul¬
fum fratiuelem luum flã¬
driam occupat. Arnulfus
cum philippo francorum
rege occurrit patruo suo
roberto: et pugna cõserta¬
arnulfus ꝑmntur. Philip¬
pus rex. fuga liberatur. ⁊
multis occisis. Hinc armil¬
fi mater richildis. illinc
robertus capit᷑ ⁊ alt̾o pro alte¬
ro relaxato. bellum inter
eos uario euentu protra¬

Expanded text:
reae litterae in pariete scriptae reae litterae in pariete scriptae signabant; eosque omnes sub Rictiovaro passos fuisse docebant. Godefridus dux ulteriores Fresones bello aggressus, eos pene mite defuncto, Rotbertus, frater ejus, consensu Flandrensium contra Arnulfum fratruelem suum Flandriam occupat. Arnulfus cum Philippo Francorum rege occurrit patruo suo Rotberto; et pugna coArnulfus perimitur, Philippus rex fuga liberatur: et multis occisis, hinc Richildis mater Arnulphi, illinc Robertus capitur; et altero pro altero relaxato, bellum inter eos vario eventu protra
Abbreviated transcription (Latin):
sus: eos minia cede proster¬
nit: et terram minium
depopulatur:
sellanorum mori¬
tur: moritur etiam dux
godefridus. Gerardo. filius
cius theodericus: godetrido
succedit filius eius godetri¬
dus gibbosus: et si corpore
exiguus. tamen ammo exi¬
mius. Ungari contra salo¬
monem regem suum rebel¬
lionem meditantur: sed
uenitur corpus sancti
pulmi: quod olim afrigia
Ubi exulauerat. reportatũ
ibi afelice episcopo. cathe¬
nis ferreis fuerat suspen¬
sum: et iuxta eum multa
corpora sanctorum: ad dex¬
teram scilicet eius. palma¬
tius. conlul et patricius
treuerorum. ad limstram
tyrsus unus deprincipib
thebee legiois cum mul¬
tis tebeorum in hic urbe
arictiouaro martirizatis:
ad caput septem senatores
urbis maxencius constan¬
cius crelcencius: iustinus
et tres fratres. leander alexã¬
der. lother: adpedes ormis¬
da. papirius. constans. io¬
uianus. Et cum multi alii
ibi iacerent: horum tan¬
tummodo nomina et tem¬
pus. et dies passionis. au¬

Expanded text:
sus, eos nimia cede prostersus, eos nimia cede prosternit, et terram nimium depopulatur. sellanorum moritur. Moritur etiam dux Godefridus. Gerardo filius ejus Deodericus, Godefrido succedit filius ejus Godefridus Gimbosus, etsi corpore exiguus, tamen animo eximius. Ungari contra Salomonem regem suum rebellionem meditantur; sed venitur corpus sancti Paulini, quod olim a Frigia, ubi exulaverat, reportatum ibi a Felice episcopo, catenis ferreis fuerat suspensum, et juxta eum multa corpora sanctorum; ad dexteram scilicet ejus, Palmatius consul et patricius Trevirorum; ad sinistram Tyrsus, unus de principibus Thebeae legionis, cum multis Thebeorum in hac urbe a Rictiovaro martyrizatus; ad caput septem senatores urbis, Maxentius, Constantius, Crescentius, Justinus, et tres fratres Leander, Alexander, Sother; ad pedes Ormisda, Papirius, Constans, Jovianus. Et cum multi alii ibi jacerent, horum tantummodo nomina et tempus et dies Passionis au
Abbreviated transcription (Latin):
co: et a satellitibus cius ĩ
silua ductus. de rupe tercio
precipitatur. et ad huc ille¬
sus gladio transuerberatur.
corpus eius foliis silue ob¬
tegitur. Quod a rustico in¬
uentum ad uillam defertur
et sepelitur. Inde a theoderico
uirdunensium episcopo
transportatum ad colegiũ
monasterium multis sta¬
tun miraculis a deo glorifi¬
catur. Rome duobus de
papitu contendentibus.
mantue synodus colligit᷑.
et mediante annone colo¬
menle archiepiscopo alexã¬
der se uireuirando de symo¬
ma expurgans: in sede a¬
postolica subrogatur cade¬
lo uero. ut symomacus re
tirizato conone apud deũ
et homines reus exiliatur
ab imperatore. Et suscepta
peregrimatione ierosolimã
cundi: quid de eo et de om¬
nibus qui in comitatu eiꝰ
pergebant actum sit: ad¬
huc nescitur. Huic francis
hinc scottis angliam in¬
festantibus: angli fame
consumuntur: multi eo¬
rum etiam humans car
ciali frigore constri¬
ctis: imperator henricus
terram luticianorum ingres¬

Expanded text:
co, et a satellitibus ejus in co, et a satellitibus ejus in silva ductus, de rupe tertio precipitatur, et adhuc illesus, gladio transverberatur. Corpus ejus foliis silvae optegitur; quod a rustico inventum ad villam defertur et sepelitur; inde a Deoderico Virdunensium episcopo transportatum ad Tolegium monasterium, multis statim miraculis a Deo glorificatur. Romae duobus de papatu contendentibus, Mantuae synodus colligitur; et mediante Annone Coloniense archiepiscopo, Alexander se jurejurando de symonia expurgans, in sede apostolica subrogatur, Cadelo vero ut symoniacus repde martyrizato Conone apud Deum et homines reus, exiliatur ab imperatore; et suscepta peregrinatione Hierosolimam eundi, quid de eo et de omnibus, qui in comitatu ejus pergebant, actum sit, adhuc nescitur. Hinc Francis, hinc Scottis Angliam infestantibus, Angli fame consumuntur, multi eorum etiam humanis carciali rigore constrictis, imperator Heinricus terram Lutitianorum ingres
Abbreviated transcription (Latin):
Rederico duce¬
mortuo godefridꝰ
ducatum recepit. Herardus
rex anglorum obit. eiqz
araldus succedit. Multi
usq ad septem milia oran¬
di uoto iherosolimam pe¬
tentes ab arabitis in para¬
sceue in quodam castello
obsessi et tot occisi aut uul¬
nerati sunt ut de septem
et eo amplius milibus uix
duo milia reuersi sunt:
tota paschali ebdo¬
mada. Haruuich rex nor¬
danymbrorum. cum mil¬
le pene nauibus uenit i
angliam regnaturus: et
in urbe eboraci. plusquã
mille laicos. centum pbr̃os
de anglis occidit. Cui aral¬
dus rex anglorum. cum
septem legiombus super¬
uemens: eum cum multis
occidit. Interim guillermꝰ
comes nor mannorum.
cum francis angliami ĩtrat.
et conserto cum anglis pre¬
lio. araldum cum multis
milibus ꝑunit et regnat
sex. Obiit sanctus thiebal¬
dus. in uincencia uenetie
urbe reclusus:¬
Ono qui et con¬
radus primicerius
colomensis abimperatore
henrico ad suscipiendum
archiepiscopitum treuero¬
rum missus: capitur a co¬
mite treuerorum theoderi¬

Expanded text:
riderico ducemortuo, Godefridus ducatum recepit. Herardus rex Anglorum obit, eique Araldus succedit. Multi usque ad septem milia orandi voto Hierosolimam petentes, ab Arabitis in parasceve in quodam castello obsessi sunt, et ita occisi aut vulnerati sunt, ut de septem et eo amplius milibus vix duo milia reversi sint. tota paschali ebdomada. Harwich rex Nortdanymbrorum cum mille pene navibus venit in Angliam regnaturus, et in urbe Eburaci plus quam mille laicos, centum presbiteros de Anglis occidit. Cui Aroldus rex Anglorum cum septem legionibus superveniens, eum cum multis occidit. Interim Guillelmus comes Nortmannorum cum Francis Angliam intrat, et conserto cum Anglis prelio, Araldum, cum multis milibus perimit, et regnat  Obiit sanctus Tietbaldus, in Vincentia Venetiae urbe reclususono, qui et Conradus, primicerius Coloniensis, ab imperatore Heinrico ad suscipiendum archiepiscopatum Trevirorum missus, capitur a comite Trevirorum Deoderi
Abbreviated transcription (Latin):
nes dumascensium. orã¬
tium indetelle pro defũ¬
ctorum requie. Hoc per
illum abbas odilo comꝑ¬
to. constituit per ommiã
monasteria sibi subiecta.
ut sicut primo die nouẽ¬
bris solleiitas ominum
sanctorum agitur: ita
sequenti die memoria¬
cencium celebraretur
Qui ritus ad multas
ecclesias transiens: fide
patriciatu roma¬
multa prodigia iusa sunt
Terre motus factus est.
per maximus. Cometes
lrł. ianuarii. circa horam
nonam: fisso celo quasi
facula ardens cum longo
tractu instar fulguris
illabitur tecris: tanto splẽ¬
dore: ut non modo qui
in agris erant. sed etiam
intectis urupto lunne
ferirentur. Qua celi fis¬
sura sensum euanescẽte
interim uisa est figura
quasi serpentis. capite
quidem crescente. cum
ceruleis pedibus

Expanded text:
nes Cluniacensium, orannes Cluniacensium, orantium indefesse pro defunctorum requie. Hoc per illum abbas Odilo comperto, constituit per omnia monasut, sicut primo die Novemb. solemnitas Omnium Sanctorum agitur, ita sequenti die centium celebretur. Qui ritus ad multas Ecpatriciatu Romamulta prodigia visa sunt. Terraemotus factus est permaximus; cometes ndas Januarii circa horam 9 fisso caelo quasi facula ardens cum longo tractu instar fulguris illabitur terris, tanto splendore, ut non modo qui in agris erant, sed etiam in tectis, irrupto lumine ferirentur. Qua caeli fissura sensim evanescente, interim visa est figura quasi serpentis, capite quidem crescente, cum ceruleis pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuo: robertus filius eiꝰ
regnat in francia annis
Eribertus. ordi¬
natus colomen¬
sium epus: multa sancti¬
tate claret. Clarebat etiã
hoc tempore inter gallos
pancium. non minus
iusticia quam potencia
famolus: depolito mili¬
cie cigulo. tonsoratus
inclericum. eo prouec¬
tus est: ut ordinaretur
epũs uultraiec tensis
decclesie:¬
Gapitus roma¬
ne ecclesie cente
presidet. Hoc tempore
quidam religiosus ab ie¬
rosolimis rediens. insci¬
cilia. redusi ciusdam
humanitate recreatus.
didicit ab eo inter cetera.
quod in illa uicima essẽt
loca eructancia flamina¬
rum incendia: que loca
uocantur ab incolis olle
uulcam inquibus amme
reproborum. luant diuer¬
sa pro meritorum quali¬
tate supplicia: ad ea exequẽ¬
da deputatis ibi demom¬
bus. Quorum secrebro
uoces iras et terrores sepe
et euilatus audille dice¬
bit plangencium quod
amme dimpnatorum. e¬
riperentur de mambus
eorum. per elemosinas
et preces fidelium. et hoc
tempore magis per oratio¬

Expanded text:
tuo, Rotbertus filius ejus tuo, Rotbertus filius ejus regnat in Francia annis Heribertus ordinatus Coloniensium episcopus, multa sanctitate claret. Clarebat etiam hoc tempore inter Gallos pantium, non minus justitia quam potentia seculari famosus, deposito militiae cingulo tonsoratus in clericum, eo provectus est, ut ordinaretur episcopus Vultrajectensis aecclesigapitus Romanae aecclesiae presidet. Hoc tempore quidam religiosus ab Hierosolimis rediens, in Sicilia reclusi cujusdam humanitate aliquandiu recreatus, didicit ab eo inter cetera, quod in illa vicinia essent loca eructantia flammarum incendia, quae loca vocantur ab incolis Ollae Vulcani, in quibus animae reproborum luant diversa pro meritorum qualitate supplicia, ad ea exequenda deputatis ibi demonibus; quorum se crebro voces, iras et terrores, sepe etiam ejulatus audisse dicebat, plangentium quod animae damnatorum eriperentur de manibus eorum per elemosinas et preces fidelium, et hoc tempore magis per oratio
Abbreviated transcription (Latin):
sum inquit. malo damp¬
nari de misericordia quã
de auaricia. Otto in impe
pore in sciencia
litterarum. in lotharingia
herigerus abbas lobiensis
adelbondus episcopus
uultra iectensis: in fran¬
cia. fulbertus epũs carno¬
tensis. abbo abbas floria¬
scencis qui super calculũ
siluester. romane
et ip̃e. inter sciencia litte¬
rarum clarosus claruit
egregie. Quidam transi¬
to siluestro. agapitum pa¬
pam in hoc loco ponunt:
quod non ociose factum
esse creditur. Quia enim
is siluester non per osti¬
um intrasse dicitur quip¬
pe qui a quibusdam etiã
inchromancie arguitur.
De morte quoq eius. nõ
recte tractatur. adyabolo
enim percussus dicitur
obiisse : quem rem. nos
in medio relinquimus.¬
a numero paparum ex¬
clusus uidetur. U̾nde
lector queso: ut et hic
et alibi si qua te dissonẽ¬
cia offenderit de nomini¬
bus uel annis uel tempo¬
ribus paparum: non
michi imputes. qui non
uisa. sed audita uel lecta
scribo:
rum rege mor¬

Expanded text:
sum, inquit, malo damsum, inquit, malo damnari de misericordia, quam de duritia. Otto in imperpore in scientia litterarum in Lotharingia Herigerus abbas Lobiensis, Adelboldus episcopus Vultrajectensis; in Francia, Fulbertus episcopus Carnotensis, Abbo abbas Floriacensis, qui super calculum vester, Romanaet, qui et ipse inter scientia litterarum claros egregie claruit. Quidam transito Silvestro Agapitum papam hoc in loco ponunt; quod non otiose factum esse creditur. Quia enim is Silvester non per ostium intrasse dicitur;--quippe qui a quibusdam etiam nichromantiae arguitur; de morte quoque ejus non recte tractatur; a diabolo enim percussus dicitur obisse; quam rem nos in medio relinquimus;--a numero paparum exclusus videtur. Unde lector queso, ut et hic et alibi, si qua dissonantia te offenderit de nominibus, vel annis, vel temporibus paparum, non mihi imputes, qui non visa, sed audita vel lecta scribo. rum rege mor
Abbreviated transcription (Latin):
Timis synodo
tocius francie
congregãti: armilfus ne¬
pos karoli ducis. quem
ipe karolus episcopum
remis substituerat. om
iudicio exordinatus. dãp¬
natur. et adelgarius pbr̃.
qui urbem prodidit. et
portas karolo apuit. i¬
solubiliter ex commun¬
catur. Gerbertus substi¬
tuitur episcopus. Sed
quibusdam causam uenti
lantibus non potuisse de¬
gradari arnulfum. absq
sciencia et auctoritate ro¬
depositus. ad imperatorẽ
se contulit. Quem m¬
perator receptum primo
eum rauenne archiep̃m
et postea constituit papã
romanum. Unde est il¬
lud eius monosticum
Nburgundia o¬
dilo aruenne ori¬
undus exclerico briuatẽ¬
si monachum professus
inclumacensi cenobio:
post maiolum preficitur
ipĩ cenobio: quod per an¬
miro religionis feruore
rexit et prouexit qui egͥ¬
gie preter cetera pietatẽ
in signis: non solum uite
exemplis sed etiam mira¬
culis in uita sua claruit.
Qui cum reprehendere¬
tur quod in peccantes mi¬
sericordior iusto esse ui¬
deretur: si dampnandus

Expanded text:
mis synodo totius Franciae congregata, Arnulfus, nepos Karoli ducis, quem ipse Karolus episcopum Remis substituerat, omnium judicio exordinatus dampnatur, et Adelgarius presbyter, qui urbem prodidit et portas Karolo aperuit, insolubiliter excommunicatur. Gerbertus substituitur episcopus; sed quiblantibus, non potuisse degradari Arnulphum, absque conscientia et auctoritate Rodepositus ad imperatorem Othonem se contulit. Quem imperator receptum, primo eum Ravennae archiepiscopum, et postea constituit papam Romanum; unde est illud ejus monosticum: Burgundia Odilo Arvernae oriundus, ex clerico Brivatensi monachum professus in Cluniacensi coenobio, post Majolum preficitur ipsi coenobio; quod per anmiro religionis fervore rexit et provexit. Qui egregie preter cetera pietate insignis, non solum vitae exemplis, sed etiam miraculis in vita sua claruit. Qui cum reprehenderetur, quod in peccantes misericordior justo esse videretur, Si damnandus
Abbreviated transcription (Latin):
plerisq in locis ualida tẽ¬
pestate concussa sunt u¬
triusq ordimis sacerdotes
ictu fuliminns interierũt:
et plura horrenda dictu
portenta monstrata sunt.
Frederico moguntie archie¬
piscopo mortuo. guiller¬
mus filius ottoms impe¬
ratoris substituitur
Iedulfus filius
ottonis impera¬
toris mĩtilia moritur
Ungaris iterum regnum
ottonis imperatoris. ductu
conradi ducis depopulan¬
tibus: imperator eos bello
excepit : conrado abungaris
ad eum penitendo refugiẽ¬
te. et orante deum. ut pro
pena perfidie sue. in ipso
bello abungaris perimeret
Quo bello. intantum sũt
Ungari iucti et attenuati.
Ut ultra iam nec mutire au¬
si fuerint. In tantum quip¬
pe conteriti sunt. Ut mil¬
lus aut rarus eorum eua¬
deret. Conradus tamen se¬
cundum uotum suum iͥ
occuhuit. Eres reguli ũ¬
garorum in bello capti.
luspendio perierunt. Bru¬
no archieps̃ et ducatum
lothariensium post conra¬
dum ad eptus: cenobium
sancti panthaleonis. colo¬

Expanded text:
plerisque in locis valida templerisque in locis valida tempestate concussa sunt. Utriusque ordinis sacerdotes ictu fulminis interierunt, et plura horrenda dictu portenta monstrata sunt. Friderico Moguntiae archiepiscopo mortuo, Guillelmus, filius Ottonis imperatoris, substituituriedulfus, filius Ottonis imperatoris, in Italia moritur. Ungaris iterum regnum Ottonis imperatoris ductu Conradi ducis depopulantibus, imperator eos bello excepit, Conrado ab Ungaris ad eum penitendo refugiente et orante Deum, ut pro poena perfidiae suae in ipso bello ab Ungaris perimeretur. Quo bello in tantum sunt Ungari victi et attenuati, ut ultra jam nec muttire ausi fuerint. In tantum quippe contriti sunt, ut nullus aut rarus eorum evaderet. Conradus tamen secundum votum suum ibi occubuit. Tres reguli Ungarorum in bello capti, suspendio perierunt. Bruno archiepiscopus, et ducatum Lothariensium post Conradum adeptus, coenobium sancti Pantaleonis Colo
Abbreviated transcription (Latin):
gorii: cum baculo sancti
petri
scopatu ueronen¬
si depulsus: leodicensium
episcopus. per brunonem
archiepiscopum ordinatur
post farabertum. Immum¬
tas nr̃e gemmelacensis sci¬
licet ecclesie. etiam apostoli¬
ca auctoritate a benedicto
papa corroboratur: anno
septimo pontificii eius.
Rex otto. uxorem secun¬
dam ducit. relictam ludo¬
uici italiorum regis: et
Aꝑer eam papiam accipit:
peratoris transfuga ad un¬
garos se conferens. eos ni lo¬
tharingiam usq ad carbona¬
riam siluam perouxit et uir¬
tute dei. apud lobias cõtra
eos ostensa. ultra prodire
proibiti impugne redeunt.
Ludoiuico francorum rege
mortuo: lotharius filius
eius ex gerberga sorore mi¬
peratoris: regnauit amus¬
garius rex ytalie. ingerma¬
ma ad regem ottonem ue¬
int: eiqz sius suiqz filii
mambus datis. se ei com¬
mittit. a baioariis contra
mire magnitudi¬
is tomtru ac tempestate
turbulenta. de celo iactus:
igens miraculum uidẽ¬
tibus prebuit. Templa

Expanded text:
gorii, cum baculo sancti gorii, cum baculo sancti Petri.scopatu Veronensi depulsus, Leodicensium episcopus per Brunonem archiepiscopum ordinatur post Farabertum. Immunitas nostrae, Gemmelacensis scilicet, aecclesiae etiam apostolica auctoritate a Benedicto papa corroboratur, anno septimo pontificii ejus. Rex Otto uxorem secundam ducit relictam Ludowici Italorum regis, et per eam Papiam accipit. peratoris transfuga, ad Ungaros se conferens, eos in Lotharingiam usque ad Carbonariam silvam perduxit; et virtute Dei apud Lobias contra eos ostensa, ultra prodire prohibiti, impune redeunt. Ludovico Francorum rege mortuo, Lotharius, filius ejus ex Gerberga sorore imperatoris, regnavit agarius rex Italiae in Germaniam ad regem Ottonem venit, eique suis suique filii manibus datis, se ei committit. A Bajoariis contra mirae magnitudinis tonitru ac tempestate turbulenta de caelo jactus, ingens miraculum videntibus prebuit. Templa
Abbreviated transcription (Latin):
tra boliz laum proficiscitur.¬
siliatur: eiq tandem fide
infranciam parante. hugo
uirtutem eius non ferens.
ei iuxta fliuum charimm
occurrit. et pacto pacis.
secundum nutum regis
facto: manus ei dedit:
lella est. Fredericus archie¬
piscopus. captus. et in
custodiam trusus non
multo post per indulgẽ¬
ciam regis relaxatus est.
Rex otto. filium suum lie¬
dulfum natum ex filia re¬
gis anglorum: testamẽto
regem post se delignat:
ducis. cum eo contra pa¬
trem suum rebellauit:
rei nesburch capit: et
multas alias urbes et prĩ¬
cipes a pitre ad se aduertit:
rex illum moguntiam
inclusum obsidet
Ellum fuit super
mosam. inter conradum.
frido: colonensium archie¬
piscopatum suscepit uir
gloriosus bruno frater ot¬
tomis imperatoris. Qui
quantus. qualis ue fuerit
apud deum et homines: lec¬
tor ediscat inuita ipius ⁊
quam rogerus luculenter
descriplit. Huius studio
translata sunt a roma colo¬
mam.corpora sanc torum
elifii.patrodi. priuati. gre¬

Expanded text:
tra Boliztra Bolizciliatur, eique tandem fidelin Franciam parante, Hugo virtutem ejus non ferens ei juxta fluvium Carum occurrit; et, pacto pacis secundum nutum regis facto, manus ei dedit. sessa est. Fredericus archiepiscopus captus, et in custodiam trusus, non multo post per indulgentiam regis relaxatus. Rex Otho filium suum Lidulfum, natum ex filia regis Anglorum, testamento regem post se designat. ducis cum eo contra patrem suum rebellavit; Reinesburch capit, et multas alias urbes et principes a patre ad se avertit. Rex illum intra Moguntiam onclusum obsidet953. Bellum fuit super Mosam inter Conradum frido Coloniensium archiepiscopatum suscepit vir gloriosus Bruno, frater Ottonis imperatoris; qui quantus qualisve fuerit apud Deum et homines, lector ediscat in vita ipsius, quam Rogerus luculenter descripsit. Hujus studio translata sunt a Roma Coloniam corpora sanctorum Elifii, Patrocli, Privati, Gre
Abbreviated transcription (Latin):
manubus redit. Innum¬
tas nr̃e gemmelascensis
scilicet ecclesie. hoc anno
imperiali confirmatur edic¬
to: et anuli impressione¬
corroboratur. Herluinus pͥ¬
mus eius loci abbas a sctõ
patre nrõ guicberto elec¬
tus: in sanctitate religio¬
ins feruore claret. Ludoui¬
cus rex francorum. aduci¬
bus sius circũuentus a
normamus capitur. et cõ¬
silio hugonis lugounũ
missus: publice custodie
traditur. karlomannus
uero maior filius eius a
normamus abductus.
rothomagi moritur:
orum. in italiam
uemens: decem modios
nummorum a berengario
pro reditu accipit. Rex ot¬
to. cum trignita duabus
legiombus franciam ao
liberandum ludouicum
aggreditur. ludouicus eius
metu acustodia relaxatur.
Rex otto lugounum capit:
hugonem intra parisius
includit: reinter capit hu¬
gomis nepote qui episcopa¬
tum usurpauerat expulso:
legitimum episcopum re¬
stituit: usꝙ rothomagũ
potenter accedit. et castel¬
lis ac urbibus quis cepat
Rex otto inboennam cõ¬

Expanded text:
manubiis redit. Immunmanubiis redit. Immunitas nostrae, Gemmelacensis scilicet, aecclesiae hoc anno imperiali confirmatur edicto, et anuli impressionecorroboratur. Erluinus, primus ejus loci abbas a sancto patre nostro Guicberto electus, in sanctitate et religionis fervore claret. Ludowicus rex Francorum a ducibus suis circumventus, a Normannis capitur, et consilio Hugonis Lugdunum missus, publicae custodiae traditur. Karlomannus vero, major filius ejus, a Normannis abductus, Rotomagi moritur. orum in Italiam veniens, decem modios nummorum a Berengario pro reditu accipit. Rex Otto cum triginta duabus legionibus Franciam ad liberandum Ludowicum aggreditur. Ludowicus ejus metu a custodia relaxatur. Rex Otto Lugdunum capit, Hugonem intra Parisius concludit, Remim capit; Hugonis nepote, qui episcopatum usurpaverat, expulso, legitimum episcopum restituit; usque Rothomagum potenter accedit, et castellis ac urbibus, quas caeperat, Rex Otto in Boemiam con
Abbreviated transcription (Latin):
aduersatur. Hic hugo fi¬
lius fuit rotberti tyranni:
in bello suessonico pempti
a karolo regez
prelidet: et benedictus cẽ¬
Henricus frater impera¬
toris. in urbe merelburch
a fratre obsessus. proiec¬
tis arnus ad pedes eius
procidens et misericordiã
implorans: incustodiam
includitur. Fredericus eti¬
am archiepiscopus mo¬
guntie acuubus excludi¬
tur. Rex otto. multos cõ¬
aut capit aut occidit. Alor¬
tuo bertaldo duce: rex otto
fratu suo henrico dat duca¬
tum baioarie: et sic eum
reprimit a rebellione
uia m ytaliam re¬
uersum. uidens rex hugo
ab italiensibus se desertõ
recipi: lotharium filium
suum ut saltem berengario
conregnet. italiensium fi¬
dei commendat: ip̃e a rela¬
tuo. lotharius fili¬
us eius. in ytaliam solo
nomme regnat. Berenga¬
rius actu et potestate rex
et a cunctis acceptus: per
ytaliam tiramnz at. Dux
buoarie henricus. aquile¬
iam in ytalia capit: unga¬
ros bis superat: tycimun
transit: et cum multis

Expanded text:
adversatur. Hic Hugo fiadversatur. Hic Hugo filius fuit Rotberti tyranni, in bello Suessonico perempti a Karolo rege idet, et Benedictus Henricus, frater imperatoris, in urbe Meresburch a fratre obsessus, projectis armis ad pedes ejus procidens et misericordiam implorans, in custodiam includitur. Fridericus etiam archiepiscopus Moguntia a civibus excluditur. Rex Otto multos contes capit aut occidit. Mortuo Bertaldo duce, rex Otto fratri suo Henrico dat ducatum Bajoariae, et sic eum reprimit a rebellione.via in Italiam reversum videns rex Hugo ab Italiensibus se deserto recipi, Lotharium filium suum, ut saltem Berengario conregnet, Italiensium fidei commendat; ipse Arelatuo, Lotharius filius ejus in Italia solo nomine regnat; Berengarius, actu et potesta te rex, et cunctis acceptus, per Italiam tyrannizat. Dux Bajoariae Henricus Aquileiam in Italia capit, Ungaros bis superat, Ticinum transit, et cum multis
Abbreviated transcription (Latin):
sibi solo mettensium ꝙõ.
adelberone: fratre ducis
frederici. Stephanus et cõ¬
stantinus. uidentes post
patris sui depulsionem.
constantinum filium leo¬
nis imperatoris. ab omn¬
bus sibi preferri: et se iam
uix in secundis haberi. cũ
deliberarent hoc quod de pa¬
tre fecerant. etiam de con¬
stantino facere. publicato
eorum consilio per dyabo¬
lum incentorem huius cõ
et deprioratu sedendi in ter
le conlulto decertarent: da¬
to signo auiris constantim
ambo fratres solio deturbã¬
tur: et tonsis capitibus
ad idem monasterium ad
qued pitrem tranlumserãt
et ipĩ ad philosophandum
cum monachis transmittũ¬
tur. Ita euacuato abusims
imperatoribus patatio
ipẽ constantinus et rousa¬
nus filius eius. exfilia rõ¬
mam imperatoris. impera¬
ros occasione intestim bel¬
li undiq irruentes: gero
comes fortiter ac frequenter
debellat. Rex otto. burgun¬
diam sibi subiugat. Regi
francorum ludonico: hugo
comes parisiensis nnus

Expanded text:
sibi solo Mettensium episcopo sibi solo Mettensium episcopo Adalberone, fratre ducis Frederici. Stephanus et Constantinus, videntes, post patris sui depulsionem, Constantinum filium Leonis imperatoris ab omnibus sibi preferri, et se jam vix in secundis haberi; cum deliberarent, hoc quod de patre fecerant, etiam de Constantino facere, publicato eorum consilio per Diabolinum incentorem hujus cons et de prioratu sedendi inter se consulto decertarent, dato signo a viris Constantini, ambo fratres solio deturbantur, et tonsis capitibus ad idem monasterium, ad quod patrem transmiserant et ipsi ad philosophandum cum monachis transmittuntur. Ita evacuato palatio abusivis imperatoribus, ipse Constantinus et Romanus filius ejus ex filia Romani imperatoris imperaros occasione intestini belli undique irruentes, Gero comes fortiter ac frequenter debellat. Rex Otto Burgundiam sibi subjugat. Regi Francorum Ludowico Hugo comes Parisiensis nimis
Abbreviated transcription (Latin):
uicus rex duxit uxorem.
filiam uero gilleberti nep¬
tem suam. imperator ber¬
taldo duci buoriorum des¬
pondet: et ducatus eus. ot¬
tom datur. Ademarus du¬
mascenlium abbas. substi¬
tuit sibi abbatem maiolũ.
lium. obiit. Con¬
radus gener regis ottois:
peratoris. egre ferentes. se
iusta patris sui seueritate.
a iuuemili leuitate coher¬
ceri: dispolitis in palacio
insidiis. ignorante altero
constantino. leoms impe¬
ratoris filio Patrem de pa¬
lacii solio deponunt: et
tonlo euit moris est ca¬
pite ad uicinam insulam
in qua cenobite philoso¬
phabantur: transmittunt.
Sol horribilem ecclipsim
passus est. feria sexta. ho¬
ra diei tercia. Quo die in
hyspania.ad daram rex
sarracenorum. a radamiro
xp̃ianssimo rege galitie
in bello superatus est. In
ytalia: cometa mire magͥ¬
tudnus apparuit. porten¬
dens famen que lecuta est
Rex otto. corpus iniuocen¬
cii martiris murbem ma¬
gathaburch transtert: O
tam lotharingiã
sibi subiugauit: resistente

Expanded text:
wicus rex duxit uxorem; wicus rex duxit uxorem; filiam vero Gisleberti neptem suam imperator Bertaldo duci Bajoariorum despondet. Ducatus ejus Ottoni datur. Ademarus Cluniacensium abbas substituit sibi abbatem Maiolum. sium obiit. Conradus, gener regis Ottonis,mperatoris, egre ferentes se justa patris sui severitate a juvenili levitate coerceri, dispositis in palatio insidiis, ignorante altero Constantino Leonis imperatoris filio, patrem de palatii solio deponunt, et tonso ei ut moris est capite, ad vicinam insulam, in qua coenobitae philosophabantur, transmittunt. Sed horribilem eclypsim passus est feria 6, hora diei tertia. Quo die in Hispania Addaram rex Saracenorum a Radamiro christianissimo rege Galitiae in bello superatus est. In Italia cometa mirae magnitudinis apparuit, portendens famem, quae secuta est. Rex Otto corpus Innocentii martyris in urbem Magathaburch transfert. 94tam Lotharingiam sibi subjugavit, resistente
Abbreviated transcription (Latin):
sentencia. cogincio ueri¬
tatis comiissa est gladia¬
torio iuditio: cessitqz uic¬
toria his qui censebant
frm̃ filios debere cum pa
brisagani oppi¬
dum alsatie: quod ludoui¬
cus rex per milites eurar¬
di. et gilleberti tenebat.
In quã obsidione suasu
frederici moguntim epĩ.
qͥ aiõ iã ab ĩpatõre defecerat mł¬
ti ab eo imꝑatore defecer̃t̃ ea q̃
re aliis territis solus rex in¬
territus manet. Interĩ
fideles regis. udo et con¬
radus frater herimanin
sucuorum ducis: eurar¬
dum et gislebertum pre¬
dando. rẽgno secure nitẽ¬
tos. iuxta rhenum mopina¬
te aggressi. acerrime debel¬
lant. Eurardo gladiis per¬
empto. gilleberto autem
rhem undis submerso: cete¬
rorum uix aliquis fugit.
qui non aut trucidaretur.
aut caperetur. Hoc mincio
infideles regis corde fran¬
guntur. et ludouicus ab
alsatia dilcedit: et rex. et
fideles eius cum ip̃o gritu¬
lantur. Uxorem gilleberti
gerbergam sororem scilicet
ottonis imperatoris. ludo¬

Expanded text:
sententia cognitio verisententia cognitio veritatis commissa est gladiatorio judicio. Cessitque victoria his, qui censebant fratrum filios debere cum patBrisagam oppidum Alsatiae, quod Ludowicus rex per milites Everardi et Gisleberti tenebat. In qua obsidione suasu Friderici Moguntini episcopi, qui animo jam ab imperatore defecerat, multi ab imperatore defecerunt; eaque re aliis territis, solus rex interritus manet. Interim fideles regis, Udo videlicet et Conradus, frater Herimanni Suevorum ducis, Everardum et Gislebertum predando regno secure intetos, juxta Rhenum inopinato aggressi, acerrime debellant. Everardo, gladiis perempto, Gisleberto autem Rheni undis submerso, caeterorum vix aliquis fugit, qui non aut trucidaretur aut caperetur. Hoc nuntio infideles regis corde franguntur, et Ludowicus ab Alsatia discedit, et rex et fideles ejus cum ipso gratantur. Uxorem Gisleberti Gerbergam, sororem scilicet Ottonis imperatoris, Ludo
Abbreviated transcription (Latin):
rus frater ottonis regis:
ab eo ad hostes regis tran¬
sit: et inter cetera mala
heresburch castrum regis
capit: ibiq a rege con¬
dusus. telis intra ecclesi¬
am confossus periit:
Ad hunc sanctus uualdri¬
cus romam uemiens. ab eo
agnouit se futurum epm̃
augusteum delicorum
quoo post annos quinde¬
cum factum est. Gisleber¬
tus et eurardus. cum hẽ¬
rico fratre imperatoris. iux¬
ta thenum contra impera¬
torem bellum parentes:
milites imperatdris offẽ¬
dunt: et multi cum pau¬
cis congressione facta: ĩ¬
terim imperatore. in alio
rhem littore. ante clauos
domim. lancee sue infixos.
moratione prostrato. uic¬
ti terga dederunt: henrico
mbrachio insanabiliter
uulnerato. Orta dissensio¬
ne inter principes deuarie¬
tate legis. utrum deberẽt
aiuis superstitibus filii
filiorum post patres defũ¬
ctos hereditare ⁊ an exhe¬
reditis fratruelibus debe¬
ret hereditas ad patruos
redire: ex regis ottoins
ominumq principum

Expanded text:
rus, frater Ottonis regis, rus, frater Ottonis regis, ab eo ad hostes ejus transit, et inter cetera mala Heresburch castrum regis capit, ibique a rege conclusus, telis intra aecclesiam confossus periit. Ad hunc sanctus Udalricus Romam veniens, ab eo agnovit se futurum episcopum Augustae Vindelicorum; quod post annos 15 factum est. Gislebertus et Everardus cum Heinrico fratre imperatoris juxta Rhenum contra imperatorem bellum parantes, milites imperatoris offendunt, et multi cum paucis congressione facta, interim imperatore in alio Rheni litore ante clavos Domini lanceae suae infixos in oratione prostrato, victi terga dederunt, Henrico in brachio insanabiliter vulnerato. Orta dissensione inter principes de varietate legis, utrum deberent avis superstitibus filii filiorum post patres defunctos hereditare, an exheredatis fratruelibus deberet hereditas ad patruos redire, ex regis Ottonis omniumque principum
Abbreviated transcription (Latin):
q baioarios aggressus c̃s
sibi subdit: preter unum
filium arnoldi. Rex otto
construit urbem maga¬
thaburch. que et parche¬
nopolis. id est uirginum
cuuitas dicitur. Italiam
uexat heresis andropomor¬
fitarum: io est corporeã
formam deum habere di¬
cencium contra quam ra
cherius ueronensium e¬
piscopus. et uerbis et
scriptis reclamabat:¬
lo charingiam us¬
q ad capremontem uenit
Berengarius iumor. be¬
rengarii semoris exfilia
nepos: timens regem hu¬
gonem se persequentem
p̾ro eo quod contra eum.
regnum ytalie affectaret.
ad herimannium sueuoꝵ
ducem: et per eum ad ot¬
tonem regem fugit. Rex
otto bolizlaum bello su¬
perat. At boliz laus pro
iuctoria securos circum¬
ueniens principem mili¬
tie regis cum multis tru
Igiam inuadens: usq ad
saltiam uenit ductu eurar¬
di et gilleberti. Rex hugo.
misso sibi greco igne ab
imperatore grecorum fra¬
xmetum op̾pugnat : et
nauibus sarracenorum
exustis. illud expugnat
et inde eos fugat. Tagma¬

Expanded text:
que Bajoarios aggressus, omnes que Bajoarios aggressus, omnes sibi subdidit, preter unum filium Arnoldi. Rex Otto construit urbem Magathaburch, quae et Parthenopolis, id est virginum civitas, dicitur. Italiam vexat heresis andropomorfitarum, id est corpoream formam Deum habere dicentium; ctherius Veronensis episcopus et verbis et scriptis reclamaLotharingiam usque ad Capremontem venit: Berengarius junior Berengarii senioris ex filia nepos, timens regem Hugonem se perseqpro eo quod contra eum regnum Italiae affectaret, ad Herimannum Suevorum ducem, et per eum ad Ottonem regem fugit. Rex Otto Bolizlaum bello superat; at Bolizlaus pro victoria securos circumveniens, principem militiae regis cum multis trucngiam invadens, usque ad Alsatiam venit, ductu Everardi et Gisleberti. Rex Hugo misso sibi Greco igne ab imperatore Grecorum Fraxinetum oppugnat, et navibus Saracenorum exustis illud expugnat, et inde eos fugat. Tangma
Abbreviated transcription (Latin):
odo primus abbas diuna¬
censis: lucceoit ei adema¬
rus:
urardus comes palacii.
et gillebertus oux locharĩ¬
giẽ: qui gerbergam soro¬
rem ip̃ius imperatoris
uxorem habebat.Ungari
per austrasiam et aleman¬
mam multis ciuitatibus
igm et gladio consump¬
tis: uuormatie rheno tran¬
sito. Usꝙ ad occeanum
gallias uastant. et per y¬
taliam redeunt. Princeps
boenne uuencez laus uir
sanctus. martiizatur a
fratre suo boliz lao ambi¬
tione preripiendi princi¬
patus seducto. In cuius
ultionem. rex otto bellũ
bolizlao iduxit: et lon¬
ga inter eos concertacio.
per quatuordecim annos
protracta
bertus. henricum
tratrem imperatoris ob¬
sessum capiunt: eumq
pellacia sua abimperato¬
uis fidelitate se uinctum
factiom sue applicant:
suggerentes ei regnum
magis competere illi. ĩ
Pat̾ris regno nato ⁊ quã
ottom ante regnum nato.
Ungari a saxombus gra¬
iuiter ceduntur. Otto i¬
perator in terim abaioariis
sibi resistentibus rediens:
eurardum exiliat: ⁊terũ¬

Expanded text:
Odo primus abbas Cluniacensis, cui successit Ademarus. verardus comes Palatini, et cum eo Gillebertus dux Lotharingiae: qui Gerbergam sororem ipsius imperatoris uxorem habebat. Hungari per Austrasiam et Alemaniam, multis civitatibus igne et gladio consumptis, Wormatiae Rheno transito usque ad Oceanum Gallias vastant, et per Italiam redeunt. Princeps Boemiae Wencezlaus vir sanctus martyrizatur a fratre suo Bolizlao, ambitione preripiendi principatus seducto; in cujus ultionem rex Otto bellum Bolizlao indixit, et longa inter eos concertatio per quatuordecim annos protracta bertus Henricum fratrem imperatoris obsessum capiunt, eumque pellatia sua ab imperatoris fidelitate sejunctum factioni suae applicant, suggerentes ei, regnum magis competere illi in patris regno nato, quam Ottoni ante regnum nato. Ungari a Saxonibus graviter caeduntur. Otto imperator interim a Bajoariis sibi resistentibus rediens, Everardum exiliat, iterum