comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carne una. cui ñ contradix̃ dñs. de iñ cum u̾itas oriret᷑ de tra
int̾ram . & inuisibił in humanicate apparuit. int̾rogatũ
ẽ. si licitum eẽt homini uxorem relinq̃re. Qd̃ ꝓ hibens fie¬
ri uetuit p̃ter si fornicatio sola excludet copłam maritalẽ.
Uñ ꝓtulit statim inmediũ eand̃ ipsam sententiã ꝗͣ añ scła
manens cum pr̃e u̾bum inspirauit in adam ipse confir-¬
quis eoꝵ ꝓpinquus ꝑtin̾e um. siũ ꝑtineat alti: ad minime
fieri posse credendum ẽ. nam uno defuncto insuꝑstite affi¬
nitas ñ delet̾. nec alia copła coniugał affinitate pͥoriscopte
solu̾e pot̾. S neq altius ꝯiunctionis sobolem placet. adio

Expanded text:
cum Veritas oriretur de terra in terram, et visibilis in humanitate apparuit, interrogatum est si licitum esset homini uxorem relinquere. Quod prohibens fieri vetuit, praeterquam si fornicatio sola excluderet copulam maritalem. Unde protulit statim in medium eamdem ipsam sententiam quam ante saecula manens cum Patre Verbum inspiravit in Adam ipse confirquis eorum propinquus pertinere uni si non pertineat alteri? Quod minime fieri posse credendum est. Nam uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem prioris copulae solvere potest. Sed neque al
Abbreviated transcription (Latin):
regorius seruus seruoꝵ dĩ uenerio caralitano. fr̃nita¬
tis tue studiose sagacitati tue fr̃ amande. quas debeo
refero grates. qm̃ quesisti que debuisti. iocundum me reddi-¬
disti. Uñ placide ad inquisita respondeo. Sedem apłicã con¬
sułe decreuisti. si mulier copła nuptiali extraneo uiro iunc¬
ta cognationi eius ꝑtineat. si eo de functo cognatio maneat
eađ. ł si sub alio uito cognationis uocabula dissoluant᷑. tł
si suscepte. soboles possunt legitime ad pͥoris uiri cognatio¬
nis transire copłam. Est enim u̾bum dñi ualidum ⁊ forte ẽ

Expanded text:
regorius, servus servorum Dei, Venerio Caralitano. Fraternitatis tuae studiosae sagacitati, frater amande, quas refero grates; quoniam quaesisti quae debuisti, jucundum me reddidisti. Unsulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro juncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat eadem, vel si sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Est enim verbum Domini validum et forte,
Abbreviated transcription (Latin):
asarracenoꝵ partibꝰ ꝑueniant nuntia. quidã iuromanũ
portum sarracenos clã furtiueq uent᷑os eẽ dicebant. ꝓ qͦ¬
nr̃m ꝯg̃gari p̃cipimus pͦpłm. maritimũq adlitꝰ descend̾e
tecreuimꝰ. ⁊ egͥssi sumus romã. leo .iiii. ludouico imꝑatori.
cire uos oportet. qđ ñꝗ ab aliquib nr̃os homines sini¬
mꝰ oppͥmi. s si necessitas ilł incurrerit. p̃sentia lit̾ inde¬

Expanded text:
Sarracenorum partibus perveniant nuntia, quidam in Romanum portum Sarracenos clam furtiveque venturos esse dicebant. regari praecipimus Portum, maritimumque ad littus descendere decrevimus, et egressi sumus Roma. X. AD LUDOVICUM IMPERATOREM. Scire vos oportet, quod nunquam ab aliquibus nostros homines sinsi necessitas illis incurrerit, praesentialiter vind
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ debuit qñ potuit ut existente copia uñ ducerent᷑ uxores.
q̃ ñ erant iam sorores. ut ñ solum illud ut fieret nulla neces
sitas eẽt. qđ humano gn̾e crescente ⁊̃ int̾ impios dõꝵ mul¬
lit ex horrere licentiam: sicq adu̾setur. quasi numꝗͣ lic̾e
potuerit. Copłatio gͥ maris ⁊ femine qͣntum attinet adgenꝰ
humanũ qđdam seminarium ẽ ciuitatis. Celestis uͦ ciuitas
opꝰ ht̃. ut noxam gn̾ationis euadat.

Expanded text:
ergo debuit quando potuit, ut existente copia inde ducerentur uxores, ergo debuit quando potuit, ut existente copia inde ducerentur uxores, quae non erant iam sorores, et non solum illud ut fieret nulla necesset; quod, humano genere crescente, etiam inter impios deorum mullit exhorrere licentiam, sicque aversetur, quasi nunquam licere potuerit. Copulatio ergo maris et feminae, quantum attinet ad genus humanum, quoddam seminarium est civitatis. Coelestis vero civitas opus habet ut noxam generationis evadat.
Abbreviated transcription (Latin):
ulli homines nͥ qui ex ilł duob nati fuissent. uiri ꝯuges
sorores suas acceꝑtint. Qđ ꝓfecto quanto ÷ antiquiꝰ ꝯpellente
necessitate: tanto pꝰea factum ÷ dampnabilius religione
ꝓ hibente. habita ÷ enim rõ rectissima caritatis ut homineᷤᷤ
quib eẽt utił atq honesta concordia. diu̾sarum necessitu¬
dinum uincłis necterent᷑. Nec unꝰ in uno multas hr̃et. s sin¬
gle spargerent᷑ insingłos: ac si ad socialẽ uitam diligentiꝰ
płime płimos optin̾ent. Pat̾ quippe ⁊ socer. duarum st̃ neces¬
situdinum nomina. Ut gͦ alium quisq hãt patrẽ alium so¬
cerum. nuosus se caritas porrigat. Utrumq aut̃ unꝰ adã eẽ
cogebat᷑. ⁊ filiis ⁊ filiab suis qñ fr̃s sororesq coniugio iunge¬
bant᷑. Sic ⁊ eua uxor eiꝰ utriq sexini filioꝵ fuit socrꝰ ⁊ mater.
Que si duc femine fuissent mat̾ alt̾a. ⁊ socrꝰ altã. copiosius
se sociał collectio colligaret. S hoc ũn fieret tunc ñ erat. qñ¬

Expanded text:
ulli homines, nisi qui ex illis duobus nati fuissent, viri conjuges sorores suas acceperunt. Quod profecto quanto est antiquius compellente necessitate, tanto postea factum est damnabilius religione prohibente. Habita est enim ratio rectissima charitatis, ut homines quibus esset utilis atque honesta concordia diversarum necessitudinum vinculis necterentur. Nec unus in uno multas haberet, sed singulae spargerentur in singulos, ac si ad socialem vitam diligentius plurimae plurimos obtinerent. Pater quippe, et socer duarum sunt necessitudinum nomina. Ut ergo alium quisque habeat patrem, alium socerum, numerosius se charitas porrigat. Utrumque autem unus Adam esse cogebatur et filiis et filiabus suis, quando fratres sororesque conubio iungebantur. Sic et Eua uxor eius utrique sexui filiorum fuit et socrus et mater; quae si duae feminae fuissent, mater altera et socrus altera, copiosius se socialis dilectio conligaret. Ipsa den
Abbreviated transcription (Latin):
licito faciendũ. Si enim fact᷑s ÷ qđ ñ licet iam faciat ad uł¬
te upore aliam ducat ⁊ ñ humanũ sanguinẽ fundat. karoli¬
Tum matris hortatu filiam desidii magni urta alcunĩ.
regis longobardoꝵ karolꝰ duxiss uxorem. inc̾cum :¬
quia decausa eam pꝰ annũ repudiaũ. ⁊ hildigardã de gente
suauoꝵ p̃cipue nobilitatis feminã inmatrimoniũ accep̃.
de qua tres filios karolum uidt̃ pipinũ ⁊ ludouicũ toti¬

Expanded text:
licito faciendum. si enim facturus est, quod non licet, iam faciat adullicito faciendum. si enim facturus est, quod non licet, iam faciat adulte uxore alteram ducat et non humanuCum matris hortatu filiam Desiderii regis Longobardorum Carolus duxit uxorem; incertum qua de causa eam post annum repudiavit, et Hildebergam de gente Suevorum praecipuae nobilitatis feminam, in matrimonium acceperit, de qua tres filios Carolum videlicet et Pipinum et Ludovicum toti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sanguinis dñi cetĩs dieb uite tue indiginĩ te existimes.
Iultimo tñ exitꝰ uite tue dic si merueris ꝓuiatico si sit qui
tribirat. tm̃ mͦ uenialit̃ ut accipias ł concedimꝰ. St̃ ⁊ alia mł¬
ta qui tͥ duriꝰ ⁊ satisacrius erant iuxta magnũ pondꝰ peccĩ
quisiuit solutꝰ sis inceł. Sin aut̃ alit̾ fecis. ⁊ scẽ matris eccłe
tam salubrit̾ animonitionẽ despex̾is ipse tͥ sisiudex. &
inlaqueo diaboli quo irretitꝰ ten̾is. ꝑ maneb̾. Sanguis cu¬
us suꝑ cap̃ tuum. nos alieni consortio tuo ꝑ alioꝵ filioꝵ
dĩ salute ipso opitulante omni sollicitudine nitimur
iqđ ueriꝰ dr̃ ẽẽ. ñ licet homini xͥano adult̾am ꝯuigẽ
occide. s tm̃ dimitt̾e. quis ẽtam demens qui ei dicat.
fac qđ ñ licet ut liceat tͥ qđ ñ licet: Cum enim utrũq ẜ
te alt̾am ducẽ. ab utroq ÷ abstinendum. ñ illicitum ꝓ il¬

Expanded text:
et sanguinis domini cunctis diebus vite tue indignum te existimes. et sanguinis domini cunctis diebus vite tue indignum te existimes. In ultimo tamen exitu vite tue, si merueris pro viatico, si sit qui tribuat, tantummodo venialiter ut accipias tibi concedimus. Sunt et alia multa, que tibi durius et satis acrius erant, iuxta magnum pondus peccquisivit, solutus sis in coelis. Sin autem aliter feceris, et sanctae matris Ecclesiae tam salubrem admonitionem despexeris, ipse tibi sis judex, et in laqueo diaboli quo irretitus teneris, permanebis. Sanguis tuus super caput tuum, nos alieni a consortio tuo pro aliorum filiorum Dei salute, ipso opitulante, omni sollicitudine nitimur  uerius dicitur, non licet homini christiano adulteram coniugem occidere, sed tantum dimittere, quis est tam demens, qui ei dicat: fac, quod non licet, ut tibi liceat quod non licet? cum enim utrumque ste alteram ducere, ab utroque abstinendum est, non inlicitum pro in
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ uidĩ pot̾. Miserere anime tue. ut ñ sis tuus tͥmecipsi ho¬
micida. Relinquere qua ꝑꝑ te rogamus hoc malũ scłm qd
te traxit ad tam immanissimũ peccati facinus. Ingrede mo
nasteriũ humiliare submanu abb̃is. multoꝵ frm p̾cib
adiutꝰ obserua cuncta supplici animo que cͥ fu̾int imꝑa¬
ta. si forte ignoscat infinita dei bonitas peccĩs tuis. ⁊ refri¬
gescet anima tua anteꝗ crucieris ꝑpetuis flãmis. Hoc le¬
uiꝰ ⁊ melius certissime scias. sin aut̃ publicam penitentiã
ꝑmanens indomo tua ł in hoc mundo uisag̾e qd tͥ peiꝰ ⁊du
mosiis oĩ temꝑa ꝑseu̾a. ariis numꝗ cingẽ. nec inqͦliboe¬
letantium: numꝗ ce misce̾. In eccła segregatꝰ ab aliis xͥ a¬
nis pꝰ ostumi ⁊ postes humilit̃ te repone ingdientiũ ⁊ ꝗͥ¬
dientium supplicit᷑ orõib cõmendare Cõmumone corꝑis

Expanded text:
vius videri potest. Miserere animae tuae, ut non sis tuus tibimetipsi hovius videri potest. Miserere animae tuae, ut non sis tuus tibimetipsi homicida. Relinquere quapropter te rogamus hoc malum, secundum quod te traxit ad tam immanissimum peccati facinus. Ingredere in monasterium, humiliare sub manu abbatis, multorum fratrum precibus adjutus, observa cuncta supplici animo quae tibi fuerint imperata, si forte ignoscat infinita Dei bonitas peccatis tuis, et refrigeret anima tua priusquam crucieris perpetuis flammis. Hoc melius et levius certissime scias. Sin autem publicam poenitentiam permanens in domo tua, vel in hoc mundo, vis agere, quod tibi pejus mosinis omni tempore persevera. Arma numquam cingere nec letantium numquam te misceas, in ecclesia segregatus ab aliis christianis post ostium et postem humiliter te repone, ingredientium et egredientium suppliciter orationibus commenda te. Communione corporis
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiã redigendi quib ꝯugium penitꝰ denegat᷑. excep¬
uenisti eã cum alio uiro nefariã rem facientẽ. s concitatꝰ
eam gladio crudelior omni bestia int̾emistiꝰ pꝰ mortẽ eiꝰ ad¬
matri ñ peꝑcisti. filios tuos orphanos fecisti. Inducẽ suꝑ eã
uis mortis causã pꝰ mortẽ. ꝑ unũ homicidã ⁊ reꝓbũ cestẽ.
mouio. ⁊̃ idoneo quẽ piam ꝯdempnat ł iustificat. qͣncomag̃
ꝑ istum flagiciosissimũ. ⁊ scelestum nec illa uiua debuit
ꝯdempnari. nec tu pꝰ eius mortẽ accusari : Prius causa cͥmi¬
nis subtilit̾ erat inuestiganda. ⁊ tc̃ si ita fuiss inuenta scd̃o
legis tramitem debuit exciꝑe ultionis uindictã. Nã si uer
qđ absit fuisset: sic̃ adult̾ mentitꝰ ẽ. pꝰuiii. annos penitẽ¬
tiã forsitan ꝑacta dimitt̾ẽ eam ꝑapꝓbatam causã pot̾as
si uoluisses occide tñ cam nullo mͦ debuisti. ñ enim uult
dñs mortẽ peccatoris. s ut ꝯu̾tat᷑ ad penitentiã ⁊ uiuat.

Expanded text:
nitentiam sunt redigendi, quibvenisti eam cum alio viro nefariam rem facientem, sed incitatus eam gladio tuo, crudelior omni bestia, interemisti atrocior et matri non pepercisti, et filios tuos orphanos fecisti, inducere super vis mortis causam, post mortem, per unum homicidam et reprobum testem. monio etiam idoneo, quempiam condemnat, vel justificat: quanto magis per istum flagitiosissimum et scelestum, nec illa viva debuit condemnari, nec tu post mortem ejus excusari. Prius causa criminis: subtiliter erat investiganda, et tunc si ita fuisset inventa, secundum legis tramitem debuit excipere ultionis vindictam. Nam, si verum, quod absit, fuisset, sicut adulter mentitus est, post octo annos poenitentia forsitan peracta dimittere eam per approbatam causam poteras, si voluisses, occidere tamen eam nullatenus debuisti. Non enim Deus vult mortem peccatoris, sed ut convertatur ad poenitentiam et vivat .
Abbreviated transcription (Latin):
iam. iiiͦi. ł u. inuicẽ gn̾atione copłentur. in quib nimirũ
u̾bis luce clarius patet . qr dum doctor insignis duoꝵ fr̃m
soboles ꝓhibet inmatrimonio iungi. in .iiii. uͦ gn̾atione
ꝑmittit neophitos copłari. ut quãꝗ cultores ꝑu̾si dogia¬
tis astruunt. gn̾atio .iiii. induoꝵ frm filiis inueniri.¬

Expanded text:
 quinque invicem generationes copulentur. In quibus nimirum verbis luce clarius patet quia, dum doctor insignis duorum fratrum soboles prohibet in matrimonio jungi, in quarta vero generatione permittit neophytos copulari, nequaquam ut cultores perversi dogmatis astruunt generatio quarta in duorum fratrum filiis valet i
Abbreviated transcription (Latin):
uou̾e deo adu̾sus animã suã. ut ñ inaliqͣꝵ rerũ licitaꝵ
atq concessaꝵ abstinentia ineisdẽ uotis femine ualeat auc¬
ñ placu̾t ñ ꝑsoliat. ⁊ hoc oĩo sine peccõ. qr dĩ mundauit
eam sic̃ dic̃ idẽ mundã uidicauit. Neq hoc contͣ dñm fieri
nifestum ẽ ita uoluisse legẽ feminã sub uiro eẽ. ut nulla
uota eiꝰ que abstinentie causa uou̾it. reddant᷑ ab ea nͥ auc
mulier qdđ uou̾at. qr ꝓmissa iam pꝰ auiro fu̾at. uiridixit eẽ peccñ
qr abnuit qđ pͥꝰ concesserat. ñ tñ mulieri ł ex hoc ꝑmissũ
dedit. ut cum pꝰ uir ei concesserit. pꝰ ea si pꝰea si ꝓhibu̾it con¬

Expanded text:
e Deo adversus animam suam, ut non in aliqua rerum licitarum atque concessarum abstinentia in eisdem votis feminae valeat aucnon placuerit, non persolvat, et sit omnino sine peccato, quia mundavit eam, sicut dicit, id est mundam judicavit.nifestum est ita uoluisse legem feminam esse sub uiro, ut nulla uota eius, quae abstinentiae causa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctmulier quod uouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat; non tamen mulieri uel ex hoc permissum dedit, ut, cum prius ei uir concesserit. postea si prohibuerit con
Abbreviated transcription (Latin):
hoc usq ad septimum. nullus xͥanus ꝯmatrẽ suum inꝯiugiũ
Cacharias ep̃s seruꝰ seruoꝵ dĩ reuientissimo ⁊ scissimo frĩ nesi
theodoro ep̃o ercłe ticiensis. Pitacium qd nob̃ tua uen̾anda
frnitas optulit. ꝑ quos nos sciscitari curasti. si liceat filiũ
cuiꝰ pat̃ alt̾ius filiã ex sacro baptismate scisceptã. id sp̃alẽ
eiusd prĩs filiam qd dici crudele ẽ in matrimonio accipe
nĩ multomag̃ a sp̃uali pris nr̃i filia oĩ occasione aut aigi¬
mento se posito sub nimia districtione nos cau̾e ꝯuenitus
tꝰ minime restrinx̾it frena luxurie. uñ ⁊ õs om̃o cauendist¬
cuit matrimonio. ꝑoĩa tua fr̃nitas studeat seꝑare. ⁊ peni
tentie digne submittẽ qͣtenus ab ȩt̾na eruti dampnatione
aiãs eoꝵ lucreris p̃stante dno. Defiliis aut̃ quiexeis natieẽ
ꝓbant᷑ retulisti. si liceat ꝯiugio coptari. S hi cur ꝓhibeañ
aꝯuigio. aut ꝓ huiꝰmodi penitentiã ag̾e compellant᷑. dũ ex

Expanded text:
hoc est a AS EPISCOPUS, SERVUS SERVORUM DEI, REVERENTISSIMO ET SANCTISSIMO FRATRI THEODORO EPISCOPO ECCLESIAE TICINENSIS. Pittatium nobis tua veneranda fraternitas optulit, per quod nos sciscitari curasti, si liceat filium, cuius pater alterius filiam ex sacro baptismate suscepit id est spiritalem eiusdem patris filiam, quod dici crudele est, in matrimonio suscipere, nere: multo magis a spiritali patris nostri filia, omni occasione aut argumento seposito, sub nimia districtione nos cavere convenitstus, minime restrinxerit frena luxuriae. Unde et omnes omnicuit matrimonio, per omnia tua ftentiae dignae submittere; quatenus ab aeterna eruti damnatione, animas eorum lucreris, praestante Domino. De filiis autem qui ex eis nati esse probantur, retulisti si liceat eos conjugio copulari. Sed hi cur prohibeantur a conjugio, aut pro hujusmodi poenitentiam agere compellantur, dum e
Abbreviated transcription (Latin):
atis huic apparet quẽ ad modũ subditas uris feminas.
⁊ pene famulas lȩx eẽ uoluerit uxores. qđ dicens adu̾s
uxorẽ uir testimoniũ uñ lapidaret᷑ illa. si hoc uerum ẽẽ de¬
monstraret᷑. ipse tñ ñ uuicissim lapidat᷑ si hoc falsum c̃stit̾it.¬
s tm̃mꝰ castigat᷑ ⁊ dampnificat᷑. eiq ꝑpetuo ubet᷑ ad herere.
qr carere uoluerat. In aliis aut̃ causis eum qui testimonio
falso cuiꝗ nocuerit qͣsi ꝓ baret᷑ iussit occidi ead plecti iubet¬
pena qͣ fu̾at si uerum eẽt iste plectendus. Ien suꝑ epłam ad¬

Expanded text:
atis hinc adparet quemadmodum subditas feminas uiris et paene famulas lex esse uoluerit uxores, quod dicens aduersus uxorem uir testimonium unde lapidaretur illa, si hoc uerum esse demonstraretur, ipse tamen non uicissim lapidatur, si hoc falsum esmodo castigatur et damnificatur, eique perpetuo jubetur adhaerere qua carere voluerat. In aliis autem causis, eum, qui testimonio falso cuiquam nocuerit, quo si probaretur jussit occidi, eadem poena plecti jubet, qua fuerat, si verum esset, iste plectendus. » INTERROGA
Abbreviated transcription (Latin):
nio diuicias ꝯgreges. aut nͥ solita lenocinia quib nr̃am do¬
mum transigebas ⁊xͥanus exerceas. aut siqđ aliud ł facino¬
rosum ł flagitiosũ inuiro nou̾at. quo delectata ł libidinẽ ex¬
plebat. ł facilẽ uictum habebat. ł ĩ incedebat ornatior. Ic̃ enĩ
ille cui ħ uxor dic̃ si u̾acit᷑ egit penitentiã ab oꝑib mortuis qñ
accessit ad baptismum. ht̃q infundam̃to fidẽ que ꝑdilectionẽ
oꝑat᷑. ꝓculdubio plus tenebit᷑ amore diuine grẽ ꝗͣ carnis lu¬
xurie. ⁊ menbrũ qd̾ eum scandalizac fortit̾ amputabit: ambro¬
seruituti subiectus fr̃. aut soror. inhuiꝰ modi idẽ sinfi¬
deł uoluerit ẽẽ cum coniuge fideli. hic agnoscat fideł suã
lib̾tatem ñ ita se subiectum depucet seruituti. ut ipsam di¬
mittat fidem. ne ꝯuigem amittat infidelẽ. hoc ⁊ de fidelib
atq parentib. hoc ⁊ de fr̃ib ac sororib intelligit᷑ ꝑꝑ xp̃mẽe õs¬

Expanded text:
nio divitias congeras, aut nisi solita lenocinia, quibus nostram domum transigebas, etiam christianus exerceas; aut si quid aliud vel facinorosum vel flagitiosum in viro noverat, quo delectata vel libidinem explebat, vel facilem victum habebat, vel etiam incedebat ornatior. Tunc enim ille cui hoc uxor dicit, si veraciter egit poenitentiam ab operibus mortuis, quando accessit ad Baptismum, habetque in fundamento fidem quae per dilectionem operatur, procul dubio plus tenebitur amore divinae gratiae, quam carnis uxoriae, et membrum quod eum scandalizat, fortiter amputat. servituti subjectus frater aut soror in hujusmodi ; id est, si infidelis noluerit esse cum conjuge fideli, hic agnoscat fidelis suam libertatem, ne ita se subjectum deputet servituti, ut ipsam dimittat fidem, ne conjugem amittat infidelem. Hoc et de filiis atque parentibus, hoc et de fratribus ac sororibus intelligitur, propter Ch
Abbreviated transcription (Latin):
inuen̾it in adult̾io. numqͥd peccat uir si ꝯuiuat c̃ illa: et
dix̃ mͥ. Qͣ diunescit peccm eiꝰ sine crimine ẽ uiuens c̃ illa.
Si aut̃ scierit uir uxorẽ suam deliquisse. ⁊ ñ eg̾it penitentiã
uolu̾it aduirũ suum reu̾ti. ñ recipiat᷑ auirosuo: Dix̃. Immo
siñ receꝑit eam uir suus peccat. ⁊ magnũ peccm̃ sͥ admittit.
S debet reciꝑe peccatricẽ. q̃ penitentiã ag̃. s ñ sepe. Seruis it
dĩ penitentia una ẽ. ꝑꝑ penitentiã. gͦ ñ debet dimissa uxore
mͥ reputatum ÷ in hac synodo. qđ simul cum ista femina
adult̾ium ł fornicationẽ fecissẽ. qđ ita ego ñ feci. nec inme
culpabilẽ recognosco. sic me ds̃ adiuuet ad istud iudicium.

Expanded text:
invenerit in adulterio, nunquid peccat vir, si concubit cum illa? » Et dixit mihi: « Quandiu nescit peccatum ejus sine crimine est cum illa. Si autem scierit vir uxorem suam deliquisse et non egerit poenitentiam voluerit ad virum reverti, nonne recipietur a viro suo? » Dixit: « Imo si non receperit eam vir suus peccat, et magnum peccatum sibi admittit. Sed debet recipere peccatricem quae poenitentiam agit, sed non saepe. Servis enim Dei poenitentia una est. Propter poenitentiam ergo non debet dimissa uxore mihi reputatum est in hac synodo, quod simul cum ista femina adulterium vel fornicationem fecissem, quod non ego ita feci, nec inde me culpabilem recognosco, sic me Deus adjuvet ad istud judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
quid eam p̃stigiis falsitatis sue potĩt exib̾e quasi ñ fu̾t
legitima sua uxor uult penitꝰ a se sequestrare. Sin autẽ
uult eam tanꝗ ꝓͥam uxorẽ dimitt̾e. s de in qͣsi mechatã
fuit insimulare atq ꝓ hoc hominẽ suum ⁊ hominẽ ceib̾ge
ad momachiã impelłe. ⁊ si hõ ipsius regine cecidit. dispo¬
nit hanc sine dilatione ꝑimere. It̃. Pretẽa siue de ꝯuigii fe¬
dẽ. siue de adult̾ii crimme iudicium sit agitandũ. nulla¬
ratio pacet teib̾gam cum lothario posse inire ꝯflictum
dus ÷ in quo nulla sit uis multitudinis formidanda. ⁊ ñ
nib ꝗͣ auen̾andis romanis legib in huiꝰ modi ꝯtrou̾siis
requirunt᷑. ħ idciroo diximus ut ostendamus quẽ legũ
ꝯflictum lotharius congredi posse autumat cum ꝑsona
erit. nͥ ea ꝓfiteat᷑ que ipse ꝑcepit punit. ꝓpͥe gͥ lib̾tati¬

Expanded text:
quidem eam praestigiis falsitatis suae potuerit exhibere, quasi non fuerit legitima sua uxor, vult eam penitus a se sequestrare. Sin autem vult eam tanquam propriam uxorem dimittere, sed deinde quasi moechata fuerit insimulare, atque pro hoc hominem suum, et hominem Theibergae ad monomachiam impellere, et si homo ipsius reginae ceciderit, disponit hanc sine dilatione perimere. Item. Praeterea sive de conjugii foedere, sive de adulterii crimine judicium sit agitandum, nullaratio patitur Theibergam cum Lothario posse inire conflictum, dus est, in quo nulla sit vis multitudinis formidanda, et non , quam a venerandis Romanis legibus in hujusmodi controversiis requiruntur. Haec idcirco diximus, ut ostendamus quem legum conflictum Lotharius congredi posse autumat, cum personam, erit, nisi ea profiteatur quae ipse praeceperit, punit. Propria
Abbreviated transcription (Latin):
go. s ꝓeis qui creditĩ sunt ꝑu̾bum eoꝵ inme. ut unũ sint
sic̃ tu pat̾ iume. & ego inte. & ipsi in nob unũ sint. Siquis
temerario ausu ⁊ sacrilego indefuncco q̃rit ꝓpinquitatẽ
ł sub alto affinitatis uocabula dissipare. ⁊ susceptam sobo¬
lẽ alt̾iꝰ copłe credens legitime sociari ꝓpinquitatis pͥoris.
hic negat dei u̾bum ualidum eẽ ł forte. et quitã facile
ł tam uelocit᷑ querit dissolu̾e. hic ñ credit ũbum dñina
ne̾ inet̾num. confice t̾ram ex .iiii. locis distantib magna in¬
t̃capidine & confectam & ꝯglutinatã finge cuiꝰcq fige̾¬
ł immensitatis corpus uolueris. ex conc̾ mnaticensi. cp̃ .iii.
rũ in uxoris parentela de lege nuptiaꝵ custodienda
ẽ. qr ꝯstat eos duos fuisse incarne una ꝯmunis ił ut̾q¬

Expanded text:
in me, ut unum sint, sicut tu Pater in me, et ego in te, et ipsi in nobis unum sint . Si quis ergo temerario ausu et sacrilego in defuncto quaerit propinquitatem, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel susceptam sobolom alterius copulae credens legitime sociari, propinquitatis prioris, hic negat Dei verbum validum esse et forte. Et qui tam facile vel tam velociter quaerit dissolvere, hic non credit verbum Domini manere in aeternum. Confice terram ex quatuor locis distantibus magna intercapedine, et confectam et conglutinatam finge, cujuscunque fig immensitatis corpus volueris Ex concilio Matisconensi.  haec nimirum in uxoris parentela de lege nuptiarum custodienda est; quia constat eos duos fuisse in carne una; communis i
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationis uxorẽ dimitti. S qr ꝑmisit. ñ iussit. dedit locũ
apło monendi. ut qui uoluerit dimittat uxorem infidelẽ.
qͦ sic fortassis possit fideł fieri. It̃. Si infidelitas fornicatione
⁊ idolatͥa infidelitas. ⁊ auaricia idolatria: ñ ẽ dubitandũ
tauaricia fornicatio ͥ ẽẽ. Quis gͦ iam ꝗͣlibet illicitam ꝯcupis¬

Expanded text:
fornicationis uxorem dimitti, sed quia permisit, non jussit, dedit locum Apostolo monendi, ut qui voluerit, non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortassis possit fidelis fieri. Item: Si infidelitas fornicatio est, et idololatria infidelitas, et avaritia idololatria, non est dubitandum et avaritiam fornicatione
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ euulsum intime fuit. ad multoꝵ ꝑniciem pot̾ accres¬
cẽ. deniq si hoc licet omnes uiri possunt. quas uire sor¬
titi sunt feminas si has odio habu̾int diu̾sis afflictioĩbꝰ
macerare.⁊ qđ legitime ñ fui̾nt assumpte. statim co¬
g̾e̾. quin ⁊̃ ut mortale crimen contͣse dicant illatis into¬
cet. Et xp̃iano cum uxore sua ꝯuenrre aliqñ licet. ali

Expanded text:
nisi evulsum intime ad multorum perniciem potest accedere. Denique, si hoc licet, omnes viri possunt quas jure sortiti sunt feminas, si eas odio habuerint, diversis afflictionibus macerare, et quod legitimae non fuerint assumptae, statim cogere, quin etiam ut morale crimen contra se dicant, illatis intocet. et Christiano cum uxore sua conuenire aliquando licet, ali
Abbreviated transcription (Latin):
chat᷑. Sola fornicatio ẽ que uincit uxoris affeccum. uno cũ illa
unã carnẽ inaliã diuiserit. ⁊ se formcatione seꝑau̾it. amari¬
to ñ debet teni. nec uirum qͦ sub maledicto faciat. dicente
catio. aut fornicationis suspicio. lib̃e uxor dimictit᷑. Et qr po¬
tãt accide. ut aliquis calumpniã face̾t innocenti. ⁊ obscdã
copłam nuptiaꝵ uetĩ crimen impingẽt. sic pͥorem dimitt̾e
iubet uxorem. ut scd̾am pͥma uiuente ñ hãt. Qd̾ enim dicit
ꝑtꝰ infelices pͥores nuptias nouarum te immittis ꝑ icło: Nec ñ
qr pota̾t euenire ut uixta eand̾ legeni uxor qͦ marito daret re¬
pudium. ead cautela p̃cipit᷑. ne scđ̾m accipiat uirum. ⁊ qr me¬
retrix ⁊ q̃ semel fu̾at adult̾a obꝓbrium ñ timebat. scđo ũ nu

Expanded text:
o est quae uxoris vincit affectum, imo cum illa unam carnem in aliam diviserit, et se fornicatione separaverit a marito, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente itur fornicatio, aut fornicationis suspicio, libere uxor dimittitur. Et quia poterat accidere, ut aliquis calumniam faceret innocenti, et ob secundam copulam nuptiarum veteri crimen impingeret, sic priorem dimittere jubet uxorem, ut secundam prima vivente non habeat. Quod enim dicit pertus infelices priores nuptias, novarum te immittis periculo? Nec non quia poterat evenire, ut juxta eamdem legem uxor quoque marito daret repudium, eadem cautela praecipitur ne secundum accipiat virum. Et quia meretrix et quae semel fuerat adultera opprobrium non t
Abbreviated transcription (Latin):
qui castam dimittit. sic facuus: ⁊ inuistꝰ qui retinet me¬
tetricẽ. Iã patronꝰ turpitudinis eiꝰ ẽ. quicrim̃ celat uxoris.
qndã altĩus uxoresn stupro uiolasse insuꝑ ⁊ meche uiuete
uiro suo uram̃tum suum dedisse. ut pꝰ legitimi mariti mor¬
tẽ si suꝑuixisset dureret uxorem. Qđ ⁊ factum :÷. lale gͦ conu¬
bium ꝓhibemus. ⁊ anathematizamus. ex concł ap̃ alphe¬
scđm canonum instituta definimus ⁊ p̃iuidicamus. ut siqͥs
c̃ urore alt̾ius uiuente eo fornicatꝰ fu̾it. moriente marito sy¬
nodali uidicio aditus ei claudat᷑ illicitꝰ nec ult̾ĩusei ꝯiũgat
matrimonio quã prius polluit adult̾ĩo. Nolumus enim nec
xͥane religioni ꝯuenit ut ullus ducat in ꝯiugium. quã priꝰ

Expanded text:
qui castam dimittit, sic fatuus est et injustus qui retinet meretricem. Nam patronus turpitudinis ejus est, qui crimen celat uxoris.emdam alterius uxorem stupro violasse, insuper et moechae, vivente viro suo, juramentum dedisse, ut post legitimi mariti mortem, si supervixisset, duceret uxorem. Quod et factum est. Tale igitur connubium prohibemus et anathematizamus. CAP. um canonum instituta definimus, et praejudicamus ut, si quis cum uxore alterius, vivente eo, fornicatus fuerit, moriente marito, synodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ulterius ei conjungatur matrimonio, quam prius polluit adulterio. Nolumus enim, nec Christianae religioni convenit, ut ullus ducat in conjugium quam prius
Abbreviated transcription (Latin):
RECELIUdñi ẽ ut excepta fornicationis cau¬
sa uxor auiro dimitti ñ debeat. Et iõ qͥcumq
scđm culpã criminis supͣdicti uxorẽ suam¬
⁊ foueat. ita tñ si iam moniti a sac̾dote semel ⁊bis. tq̃ ut
corrig̾ent᷑ adthori sue ꝯugis noluerint redire ꝯsortium
ipsi sui m̾itis ⁊ palatine dignitatis officio seꝑabunt᷑. ⁊ insuꝑ
gn̾ose dignitatis testimonia quã dui inculpa fu̾int amis¬

Expanded text:
ini est ut, excepta fornicationis causa, uxor a viro dimitti non debeat . Et ideo quicunque citra culpam criminis supet foveat; ita tamen qui jam moniti a sacerdote semel et bis terque ut corrigerentur, ad tori suae conjugis noluerint redire consortium, ipsi suis meritis et a palatinae dignitatis officio separabuntur, et insuper generosae dignitatis testimonia quandiu in
Abbreviated transcription (Latin):
bista die inantea istã tuã ꝯiugem. nom̃ ilł ꝯugatorum.¬
ꝗͣ iniuste dimiseras. ita teneb̾sic̃ ꝑrectum maritꝰ suã deb̾e
hr̃e ꝯiugẽ indilectionẽ. ⁊ debita disciplina. Nec eam ꝑ illũ
malũ ingenium ate seꝑab. nec ea uiuente aliam accipies.
mͦ inantea istum tuũ maritũ quẽ iniuste dimiseras
ita ceneb̾ ⁊ amplȩxab̾is. ⁊ ei inseruicio. inamore.⁊ ĩtimore.
ita eris ei subiecta ⁊ obediens. sic̃ ꝑ rectum uxor debet suo¬
subiecta eẽ marito. nec unꝗͣ ab eo te seꝑab. nec illo uiuente
alti uiro te sociab. nec ꝯiigio. aut ad ulti̾o. sic te dĩ adinuce.¬

Expanded text:
isto die in antea istam tuam conjugem, nomine illam, quam injuste dimiseras, ita tenebris sicut per rectum maritus suam debet habere conjugem in dilectione et debita disciplina, nec eam per ullum malum ingenium separabis a te, nec ea vivente aliam accipies. n antea istum tuum maritum, quem injuste dimiseras, ita tenebris et amplexaberis, et ei in servitio, in amore et in timore ita eris subjecta et obediens, sicut per rectum uxor debet subjecta esse marito, nec unquam ab eo te separabis, nec illo vivente alteri viro te sociabis in conjugio aut adulterio. Sic te Deus adjuve
Abbreviated transcription (Latin):
sis eccłe coep̃o ⁊ frĩ dilectissimo. ꝑuenit ad nos diaconꝰ
sc̃itatis ur̃e epłam deferens. qd quidã uiri ⁊ mulieres p̃tĩto sa¬
tbato paschali die ꝓmagno pͦpłoꝵ incursu nescientes filioᷤ
suos suscepissent ex lauacro scõ. Cupis gͦ scire si ꝓtali rõe acci¬
denti debeant uiri ac mulieres ad ꝓͥum usum redire anñ. Noᷤᷤ
uͦ ex hac rexꝯesti inquisiuimꝰ pͥoꝵ dicta. Inueniinꝰ enĩ mar¬
chiuis huiꝰ apłice sed̾ iam talia ꝯtigisse in eccła hisaurie &
ethesioꝵ simulq ierosolime aliarum ⁊̃ eccł̃aꝵ epĩs. ⁊ex earũ¬

Expanded text:
siae coepiscopo et fratri charissimo. Pervenit ad nos, diaconus sanctitatis vestrae epistolam deferens, quod quidam viri et mulieres praeterito Sabbato paschali die prae magno populorum incursu nescientes filios suos suscepissent ex lavacro sancto. Cupis ergo scire si pro tali ratione accidenti debeant viri ac mulieres ad proprium usum redire, an non. Nos vero ex hac re moesti, inquisivimus priorum dicta. Invenimus autem in archivis hujus apostolicae sedis jam talia contigisse in Ecclesia Hisauriae, Ephesiorum, simulque Hierosolymae, aliarum etiam Ecclesiaru
Abbreviated transcription (Latin):
reꝯciliet᷑ ꝯiugi coniunx: si fides assit ñ erit durum.
Cur enĩ deputamus adhuc adult̾os quos ł baptismate ab
lege nułł sacrificiis mundabant᷑ q̃ noui testamenti sangͥ¬
ne sine dubitatione mundant᷑. ⁊ iõ tc̃ om̃imͦ ꝓ hibitum eẽ¬
ab alio ꝯtaminatã uiro reciꝑe uxorẽ. Qͣuis dd̃ sauł filiam
ꝗͣ pat̾ eiusd̃ mulieris ab eo seꝑatam ded̾at alt̾i. tanꝗ noui
ultis feminis penas cum tanto grauiꝰ eẽ puniri oportuerit
atq purgata ad ult̃ia. reꝯciliatio ꝯuigum. uͥ ꝑclaueᷤ
regni celoꝵ ñ dubitat᷑ fieri remissio peccatoꝵ. ñ ut pꝰuiri

Expanded text:
r coniugi coniux, si fides adsit, non erit durum. cur enim adhuc deputamus adulteros, quos uel baptismate abllege nullis sacrificiis mundabantur, quae noui testamenti sanguine sine dubitatione mundantur; ab alio contaminatam uiro recipere uxorem, quamuis Dauid Saulis filiam, quam pater eiusdem mulieris ab eo separatam dederat alteri, tamquam noui ulteris feminis poenas: cum tanto gravius eos puniri oportuerit,atque purgata adulteria reconciliatio conjugum, ubi per claves regn
Abbreviated transcription (Latin):
licia. idẽ fragilitate. quare ꝯtra crudelissimã libidinis
bestiam uult unusquisq uxorem suã ẽẽ uictricẽ. cum ipse
adprimum libidinis ictum uictus cadat: Nam quicquid
contra fidem catholicam ñ licet mulierib nec uiris licebit.
Siaut̃ ead mulier timore ꝑt̾rita aloco uͥ eam ep̃c destina¬
bit aufug̾it. ⁊ uir eius ab ep̃o semel aut bis ł sepius repe¬
cierit. si uitam ei optinere possit ꝑquirat ⁊ reddat. Sin
aut̃ oĩo ñ reddat. Maritus uͦ quã diu ipsa uiuit nullo mͦ

Expanded text:
litie, id est fragilitate, quare contra crudelissimam libidinis litie, id est fragilitate, quare contra crudelissimam libidinis bestiam vult unusquisque uxorem suam esse victricem, cum ipse ad primum libidinis ictum victus cadat? Nam quidquid contra fidem catholicam non licet mulieribus, nec viris licebit. Si autem eadem mulier timore perterrita, a loco ubi eam episcopus destinavit aufugerit, et vir ejus ab episcopo semel, aut bis, vel saepius repetierit, si vitam ei obtinere possit, perquirat et reddat: sin autem, omnino non reddat. Maritus vero, quandiu ipsa vivat, nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eo inꝓximo defuncto eand̾ sumpsisse dinoscit᷑ oĩmod pu¬
blice penitentie subigat᷑. De quo ⁊̃ pꝰ penitentiã p̃fata si ex¬
pedierit seruabitur regła. nisi forte idem aut mulier ui¬
rum qui mortuus fu̾at occidisse notentur. aut ꝓpinquitaᷤ
ł alia quelibet actio criminał impediat. Qđ si ꝓbatum fu̾it
sine ulla spe conugii c̃penitentia ꝑpetuo maneant. Si aucẽ¬
se negau̾it eand feminam uiuente uiro nequaꝗ ad ult̾a̾sse.
gitime famam sue opinionis ⁊ sumpto utant᷑ ꝯiugio. si alia
⁊ ꝓpt̾ea maritꝰ capitali sententia dełe illam machina¬
Si uͦ ñ pot̾̃. nullo mͦ liceat ei requirenti eam redde ad occi¬
dendum. que se ei optulit addeferendum. s solłti cura tͣns¬
mittat eam ad locum quẽ ipse delegit ut secura possit ui¬
u̾e. Siuͦ int̾dum marit᷑ eam inuen̾it ⁊ repecierit scd̾m scłi
potestatem habebit quid ei ag̾e uelit. S audiac scm̃ augnĩ¬
dicentẽ. Cum enim auirtute nom̃ acceꝑit. ⁊ mulier amol¬

Expanded text:
defuncto eamdem sumpsisse dignoscitur, omnimodis publicae poenitentiae subigatur. De quo etiam post poenitentiam praefata, si expedierit, servabitur regula, nisi forte, id est, aut mulier virum qui mortuus fuerat occidisse notetur, aut propinquitas vel alia quaelibet actio criminalis impediat. Quod si probatum fuerit, sine ulla spe conjugii cum poenitentia perpetuo maneant. Si autem negaverit se eamdem feminam vivente viro nequaquam adulterasse, galiter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si alia, tus capitali sententia delere illam machinasi vero non potest, nullo modo liceat ei requirenti eam reddere ad occidendum, quae se ei obtulit ad defendendum. Sed solerti cura transmittat eam ad locum quem ipsa delegerit, ut secura possit vivere. Si vero interdum maritus eam invenerit et repetierit, secundum saeculum potestatem habebit quid ei agere velit. Sed audiat sandicentem: Cum enim vir a virtute nomen accepit, et mulier a mol
Abbreviated transcription (Latin):
e his qui filiastros suos ad ꝯfirmationẽ corã ep̃is si ep̃o
tenent idẽ qui filios uxoris sue de uiro pͥori dum cͥsmãt᷑
ab ep̃is suꝑ se sustinent si inscientia sic̃ asseris sit. licet sit pec¬
catum. tñ ñ usq ad seꝑationem ꝯiugii puniendũ ÷. Lugeat
tñ ⁊ digna penitentia hoc diluentes dño dicant. Delicta ig¬

Expanded text:
e his qui filiastros suos ad confirmationem coram episcopis tenent, id est qui filios uxoris suae de viro priori, dum chrismantur ab episcopis, super se sustinent, si inscitia sicut asseris fit, licet sit peccatum, tamen non usque ad separationem conjugii puniendum. Lugeant tamen, et digna poenitentia hoc diluentes, Domino dicant: Delicta ig
Abbreviated transcription (Latin):
mulier de uiro qd̃ ñ possit corre cum ea si pot̾ ꝓbare ꝑiu
stum iudicium qd̃ uer̃ sit. accipiat alium. si aut̃ ille ali
posse inuicẽ oꝑam carni dantes cõmiscĩ. Iste uͦ siñ pot̾
ea uti ꝓ uxore hat̃ quasi sororẽ. Qđ si retinacłm ingale uolt̃
rescide maneant utriq innupti. Nam si huic ñ potuit na¬
ex osã eam hu̾it.⁊ idcirco eam dimitt̾e m̃dacii falsitate mo¬

Expanded text:
od non possit coire cum ea, si potest probare per justum judicium, quod verum sit, accipiat alium. Si autem ille aliaposse invicem operam carni dantes commisceri. Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale voluerint rescindere maneant utrique innupti. Nam si huic non potuit naexosam eam habuit, et idcirco eam dimittere mendacii falsitate mo
Abbreviated transcription (Latin):
osse desidias utrum mulier q̃uiri filium monio ep̃o¬
ex alia feminagenitum de sacrofonte leuau̾it. pꝰmo¬
dum possit cum eod uiro copłari. quos iõ iungi posse de
tẽ ad ingens uxoris exicium q̃ hñs odio uirum ł infirmi¬
ex ꝯsensu ad tp̃s ut uacetis orationi. ⁊ itm̃ reu̾timini in idip¬

Expanded text:
osse desideras utrum mulier quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo conjungi posse dectem ad ingens uxoris exitium, quae habens odio virum, vel infirmiex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . II. De his qui fi
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑsorciarias atq maleficas occulto s numꝗ ł nusq
in rusto dei iudicio ꝑmittente. ⁊ diabolo p̃ꝑante con¬
cubitꝰ ñ sequit᷑. hortandi sunt quib ista euenunt ut corde
ꝯtrito ⁊ spũ humiliato deo ⁊ sac̾doti de oĩb peccĩs suis purã
ꝯfessionem faciant. ⁊ ꝓfusis lacrimis ac largiorib elemosiniᷤ
torationib atq ieuiniis dño satisfaciant. Et ꝑ exorcismos ac
cetã medicine eccłastice munia ministri ȩccłe tales qͣntum
annuerit dñs qui abimalech ac domum eiꝰ abrahe orõib sana¬
uncte fui̾nt. pͥorib qͦs reliq̃rant. ⁊̃ si possibilitas ꝯcumben¬
dieis reddita fu̾it. reconciliari nequibunt. gxẽc ap sicnia
qd̾ uir suus numꝗ coiss cum ea: exeant iñ adcrucẽ. &
sic fec̾. inu̾itate uiri ꝯsistat. qr uir cap̃÷ mulieris. mẽc̾ tͥburi¬

Expanded text:
 sortiarias atque maleficas occulto, sed nunquam injusto Dei judicio permittente, et diabolo praeparante, concubitus non sequitur, hortandi sunt quibus ista eveniunt ut corde contrito et spiritu humiliato Deo et sacerdoti de omnibus peccatis suis puram confessionem faciant, et profusis lacrymis ac largioribus eleemosynis et orationibus atque jejuniis Domino satisfaciant, et per exorcismos ac caetera medicinae ecclesiasticae munia, ministri ecclesiae tales quantum annuerit Dominus, qui Abimelech, ac domum ejus, Abrahae orationibus sanajunctae fuerint prioribus quos reliquerant, etiam si possibilitas di eis reddita fuerit, reconciliari nequibunt. Gratian. od vir suus nunquam coiisset cum ea, exeant inde ad crucem, et sic fecit, in veritate viri consistat: quia vir caput est mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tas reꝑta fui̾t. dicendum ẽ oĩo nuptias ñ ꝯstitisse. int̾ lib̾m
enim ⁊ ancillã. seruũ ⁊ lib̾am mulierẽ nuptie ꝯtrahi ñ poss. Ad
sicalliditate ⁊ conuentia dñi seruꝰ ł ancilla matrimoniũ ꝯtra¬
herint c̃ liba ꝑsona. forte enim dñs ancillã suam ut lib̾ã uirõ
ingenio ꝯiunx̃. ⁊dotẽ ꝓea p̃stitit. ut ꝑꝑ nuptias donationẽ lu¬
cret᷑ totã. ł ꝓparte. Siquid gͦ cale ꝯtigit ipsã donationẽ dotis
⁊ ancillã libam fac̃. ⁊ nuptie ꝯsistant. Nulla lege qͣntum ꝑ¬
tinec ad s̾uitutẽ hꝰ modi matrimoniũ ꝯcuciente. Sinaut̃ dñs sp̃a¬
lit̃ quid nuptias ancille sue ł serui ñ ꝯsenserit. sciens aut̃ qd̃

Expanded text:
nuptias non constitisse. Inter liberum enim et ancillam vel servum et liberam mulierem nuptiae contrahi non possunt. Quod si calliditate vel conniventia domini servus vel ancilla matrimonium contraxerit cum libera persona  forte enim dominus ancillam suam ut liberam viro ingenuo coniunxit et dotem pro ea praestitit, ut propter nuptias donationem lucretur totam vel pro parte: si quid igitur tale contigerit, ipsa donatione dotis et ancilla libera fiat, et nuptiae consistant, nulla lege, quantum pertinet ad servitutem, huiusmodi matrimonium concutiente. Sin autem dominus specialiter quidem nuptiis anci
Abbreviated transcription (Latin):
at tñ nesciens ñ ꝓhibu̾it. ⁊ nuptie integro iure ꝯsistant ⁊ ser¬
iuł ꝯditionis ꝑsona eripiat᷑ adingenuitatẽ illo sine dubitati
one apco qđ ub̃i qui ex ħꝰ modi nuptiis ꝓcreati fu̾int. tã inge¬
iquis ingenuus hõ ancillã alt̾ĩus uxorẽ acceꝑit. ⁊ estimat
qd ingenua sit. supsa femina pꝰ ea fu̾it detecta inseruitu
te. si eam aseruitute redim̾e pot̾ faciat. siñ pot̃. siuoluerit a¬
liã accipiat. Si aut̃ seruã eam scierat ⁊ collaudau̾at. pꝰ ut legi¬
timã hãt. Similit̃ ⁊ mulier ingenua de seruo alt̾iꝰ face̾ debet.
correpta ñꝗͣ ualuerit uiri debitum redde. qͥd eiꝰ facrat ꝯui¬
gał. Bonũ eẽt si sic ꝑman̾et. ut abstinentie uacaret. S ꝙ h mag

Expanded text:
attamen nesciens non prohibuerit, et nuptiae integro jure consistant, et servilis conditionis persona eripiatur, ad ingenuitatem illo sine dubio aperto, quod liberi qui ex hujusmodi nuptiis procreati fuerint, tam ingequis ingenuus homo ancillam alterius acceperit, et aestimat quod ingenua sit, si ipsa femina postea fuerit in servitute ta, si eam a servitute redimere potest, faciat: si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Si autem servam eam scierat, et collaudaverat: post, ut legitimam habeat. Similiter et mulier ingenua de servo alterius facere debet.repta non valuerit viri debitum reddere, quid eius faciat iugalis: bonum esset, si sic permaneret, ut abstinentiae vacaret; sed, quia
Abbreviated transcription (Latin):
e neptis tue ꝯuigio ꝗͣ te cuidam militi datm necessitatis
instante articło subfidei pollicitatione firmasti. hoc
equitate dictante dec̾nimus. ut si illa uirũ illum oĩo ut dr̃
renuit. ⁊ inead uoluntatis auctoritate ꝑsistit. ut uiro illi se
ꝓrs deneget nuptam. neqͣꝗͣ eam inuitã ⁊renitentẽ eiꝰ uiri co¬

Expanded text:
e neptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione confirmasti, hoc aequitate dictante decrevimus: Ut si illa virum illum omnino ut dicitur renuit, et in eadem voluntate persistit ut viro illi se prorsus deneget nupturam, nequaquam eam invitam ac renitentem ejusdem viri co
Abbreviated transcription (Latin):
lestias. si que exstitint iubet ꝓfide ꝯiugali. ⁊ ꝓcastitate for¬
nicationis quã dñs susceptam eẽ uoluerit. Iã u̾sinec
illi nub̃e ꝯcedr̃ uiro uiuo aquo recessit. neq huic altam du¬
cẽ uiua uxore ꝗͣ dimisit. multominus fas÷. illicita eum cũ
icite dimittit᷑ uxor obcausã fornicationis. s manet uin¬
gn̾ationis ex ꝯmunicat᷑ quisqͥs reꝰ criminis nec ullo sacra¬

Expanded text:
lestias si quae exstiterint, jubet pro fide conjugali, et pro castitate fornicationis, quam Dominus exceptam esse voluit. Jam vero, si nec illi nubere conceditur viro vivo a quo recessit, neque huic alteram ducere, viva uxore quam dimisit, multo minus fas est illicita eum cum icite dimittitur uxor ob causam fornicationis, sed manet vingenerationis, excommunicatur quisquis reus est criminis, nec ullo sacra
Abbreviated transcription (Latin):
dimus uos ꝑoleum scĩficationis ad auditum plene fidĩ p̃ꝑatos.
⁊ bonum xͥ odorem uocatos ex totocorde adabrenuntiandũ dia¬
bolo ẽẽ c̃munitos. Nc̃ uͦ deint̾iorib iam mist̾iis locutisumus. q̃
inipso scõ fonte celebrata sunt. Emissa enim c̃tissima cautione
diabolice spopondistis descendistis in fontem. fontẽ sacrum
fontẽ pedemptionis. fontẽ scĩficatum uirtute celesti. Item.
Inhoc fonce anteꝗ uos toto corꝑe tingueremꝰ int̾rogauimus.
Credis indm̃ prẽm oĩpotentem: Respondistis credo. Rursus ĩ¬

Expanded text:
mus vos per oleum sanctificationis ad auditum plenae fidei praeparatos, et bonum Christi odorem vocatos ex toto corde ad abrenuntiandum diabolo esse commonitos. Nunc vero de interioribus jam mysteriis locuturi sumus, quae in ipso sancto fonte celebrata sunt. Emissa enim certissima cautione, cationi diabolicae spopondistis descendentes in fontem, fontem sacrum, fontem redemptionis, fontem sanctificatum virtute coelesti. Item. In hoc ergo fonte antequam vos toto corpore tingeremus, interrogavimus: Credis in Deum Patrem omnipotentem? Respondistis: Credo. Rursum in
Abbreviated transcription (Latin):
cramentum.q ⁊ ipsa responsio ad celebritatẽ sacram̃ti ꝑtin&.
Itẽ. Paruulũ. ⁊ si ñdum fides illa q̃ incredentiũ uoltintate
ꝯsistit iam tñ ipsiꝰ fidĩ sacram̃tum fidelẽ fac. sic̃ crede respẽ¬
ita ⁊ enim fideles uocant᷑. ñ rem ipsam inte annuendo. s
ipsius rei sacramentum ꝑcipiendo. Augustinis momt. iu

Expanded text:
cramentum, quia et ipsa responsio ad celebrationem sacramenti pertinet. Item parvulum et si nondum fides illa quae in credentium voluntate consistit, iam tamen ipsius fidei sacramentum fidelem facit. nam sicut credere responita etiam fideles uocantur, non rem ipsam mente annuendo, sed ipsius rei sacramentum percipiendo. cum au
Abbreviated transcription (Latin):
diciis .i. apłoꝵ. nicenoꝵ. anchiranoꝵ. neocesariensium grãgrẽ¬
sium. antiocensium. laodicensium. calcedonensium. sardicen¬
sium. carthaginensium. affricanensium. ⁊ cum ilł regłe p̃sulũ
romanoꝵ. silurĩ sirici. innocentii. zosimi. cȩlestini. leonis. gela¬
sii. hylarii. simachi simplicii. ormisde. ⁊ g̾gorii iunioris. Istioĩ¬
sit ꝑistos finiri. tunc si illorum quoꝵ ineministis dicta ieromi¬
mi. augustini. ysidori. ł cet̾oꝵ similit̃ scõꝵ doctoꝵ similium re
ꝑta fiu̾nt. magnanimit᷑ sunt retinenda: ac ꝓmulgenda. ł ad
apłicã sedem referat᷑ detalib Qͣob causam luculentius ⁊ mag¬
na uoce ꝓnuntiare ñ timeo. qr qͥ illa q̃ dnimus scoꝵ patrum
statuta qͥ ap̃ nos canones p̃titulant᷑ siue sit ep̃s. siue clic us ł

Expanded text:
stolorum, Nicenorum, Anchiranorum, Neocesariensium, Grangrentium, Antiochentium, Laodicentium, Chalcedonensium, Sardicensium, Cartaginensium, et cum illis regulae presulum Romanorum Silvestri, Siricii, Innocentii, Zosimi, Celestini, Leonis, Gelasii, Hilarii, Simachi, Simplicii, Ormisde, et Gregorii maioris et iunioris. Isti omnsit per istos finiri, tunc si illorum, quorum meministis dicta, Hieronymi, Augustini, Isidori, vel ceterorum similiter sanctorum doctorum similium reperta fuerint, magnanimiter sunt retinenda ac promulganda, vel ad apostolicam sedem referatur de talibus. Quam ob causam luculentius et magna voce pronuntiare non timeo, quia qui illa quae diximus sanctorum Patrum statuta, quae apud nos canones praetitulantur, sive sit episcopus, sive clericus,
Abbreviated transcription (Latin):
atͥb g̾cis auctorib mirabilit̾ ꝯstat ẽẽ scripta. Uno scł theo¬
dorico uen̾abili ep̃o ⁊ duob dissertissimis uiris. soromeno ⁊ so¬
crate. Qͦ nos ꝑepiphanium scolasticum latino c̃dentes eloquio.
necessarium duximus eorum dicta deflorata inuniꝰ stili tractato¬
d ño iuuante ꝑduc̾e.⁊ de trib auctorib unã fac̾e̾ dictionem. Itẽ

Expanded text:
ptam, uno scilicet Theodoreto venerabili episcopo, et duobus disertissimis viris Sozomeno et Socrate, quos nos per Epiphanium scholasticum Latino condentes eloquio, necessarium duximus eorum dicta deflorata, in unius styli tractu Domino juvante perducere, et de tribus auctoribus unam facere editionem. Item.
Abbreviated transcription (Latin):
pauli apłi pcecat sententia. Oĩa ꝓbate. qđ bonumẽ tenece
Item rufinus uir religiosus płimos eccłastici oꝑis edidit lib̾s.
diccum beatum ieronimũ sentire cognoscimꝰ. Et ñ solum de ru¬
smos ⁊ de uniusis quos uir seps memoratꝰ ⁊elo dit fidi religi¬
cum auctore suo dicimus ec̃ renuenda. Item chronica eusebii
cesariensis atq eiꝰdem historie eccłastice libros ꝗͣuis in pͥma nar¬
rationis siue libro cepuerit. ⁊ pꝰ in laudib atq excusatione orige¬
orosium uirum eruditissimum collaudamus q ualde nob neces¬
te ꝯtexuit. Itẽ uen̾abił uiri sedulii. paschale opꝰ qđ heroicis de¬
scͥpsit u̾sib in signi laude ꝓferimꝰ. Itẽ uiuenci nichilominꝰ labo

Expanded text:
li praecedat sententia: Omnia probate, quod bonum est tenete . Item, Rufinus vir religiosus, plurimos ecclesiastici operis edidit libros, beatum praedictum Hieronymum sentire cognoscimus. Et non solum de Rufino, sed et de universis, quos vir saepius nominatur, zelo Dei et fidei religicum auctore suo dicimus esse renuenda. Item, Chronica Eusebii Caesariensis atque ejusdem historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro texuerit, et post in laudibOrosium virum eruditissimum collaudamus, quia valde nobis neceste contexuit. Item venerabilis viri Sedulii Paschale opus, quod heroicis descripsit versibus, insigni laude proferimus. Item, Juvenci nihilominus labor