comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res manibz obturare ꝯsue¬
uerat. At ubi sua illũ dñs
grã iusitauit. adhuc ĩ sclari
habitu constituto quidam
fortuito leꝓsus occurrit. Qͦ
cum solito more horreret
aspecto. uim tamẽ sibimet
faciens. uicit se ip̃m. ⁊ con¬
stanter accedens osculatus
ẽ illum. Ex hoc itaq ad si
i ꝯsumptũ feruentiusĩar¬
descens. bella sibi ip̃i cont¬
nua cepit ingerere doner
desuꝑ ei daretur ꝑfectã dese
iuictoriã optinere. Fecit igͤr
sicut ip̃e postmod̾ testatusẽ¬

Expanded text:
res manibus obturare consueres manibus obturare consueverat. At ubi sua illum Dominus gratia visitavit, adhuc in saeculari habitu constituto quidam fortuito leprosus occurrit; quo etsi solito more horreret aspecto, vim tamen sibimet faciens vicit seipsum, et constanter accedens osculatus est illum. Ex hoc itaque ad sui contemptum ferventius inardescens, bella sibi ipsi continua coepit ingerere, donec desuper ei daretur perfectam de se victoriam obtinere. Fecit igitur, sicut ipse postmodum testatus
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. nec agnitus nͨ reputatꝰ.
conuictus penuria uiriłr
ĩcoquina ꝑmissus est.donec
iuso qd̃ nuditatẽ eiꝰ misera¬
tionis oculis nemo respice¬
ret.post plures dies.solan¬
cessitate ꝯpulsus abiret. Ptꝰ¬
ea tamẽ cum scĩtatis eius
circumquaq fama crebres¬
ceret.prior loci grauiter ob
curã. tanti uiri neglectam
compunctus. usq ad illũ
dolens ꝑuenitz ⁊humiliter
ab eo ꝓse.suisq ueniam
postulauit. Progressus igͣr
a monasterio supͣdicto pau-¬
cuutatẽ cui nom̃ engubi¬
um. illic quendã suum ꝙ̃
nouerat amicũ pͥstinũ re¬
quisunt qui obueterem
amicitiã tuncula nudita¬
tẽ illuis obtexit. Post hec
humilis sui ⁊temptor. et
iam se abh ominib con¬
tempni ꝯtempnens. ad lex¬
sos se transtulttz quibz deuo¬
tissime seruiens. ⁊ eoꝵ humi¬
liter ulcera lauit: saniemq
decergere nõ abhorruit. an¬
tea tamẽ huiusmodi ĩ tan¬
tũ despexerat qd̃ nõ solum
illos euicino.sed ⁊eoꝵ domoᷤ
etonginquo ꝓspiciens. na¬

Expanded text:
rum nec agnitus nec reputatus, cum victus penuria viliter in coquina permissus est; donec, viso quod nuditatem eius miserationis oculis nemo respiceret, post plures dies sola necessitate compulsus abiret. Postea tamen, cum sanctitatis eius circumquaque fama crebresceret, prior loci, graviter ob curam tanti viri neglectam compunctus, usque ad illum dolens pervenit et humiliter ab eo pro se suisque veniam postulavit.Progressus igitur a monasterio supradicto paupcivitatem cui nomen Eugubium, illic quemdam suum, quem noverat, amicum pristinum requisivit, qui ob veterem amicitiam tunicula nuditatem illius obtexit. 12 Post haec humilis sui contemptor, et iam se ab hominibus contemni contemnens, ad leprosos se transtulit. Quibus devotissime serviens, et eorum humiliter ulcera lavit, saniemque detergere non abhorruit. Antea tamen huiusmodi in tantum despexerat, quod non solum illos e vicino, sed et eorum domos e longinquo prospiciens, na
Abbreviated transcription (Latin):
quid int̾ alpes et pyreneũ.
qd̃ occeano et reno mnclu-¬
ditur. quadus. Wandalus
sarmata. alani. gyppedes.
henieli. saxones.burgun¬
diones. alamãni.⁊ olugẽ¬
da res publica. hostes pan¬
noniiuastau̾unt. Et enĩ
assur uenit cum illis. Mꝯa¬
guntiacus nobilis quõdã
tiuitas. capta atq subũsa

Expanded text:
quid inter Alpes et Pyrenaeum est, quod oceano Rhenoque concluditur, Quadus, Uandalus, Sarmata, Halani, Gypedes, Heruli, Saxones, Burgundiones, Alamanni et — o lugenda res publica! — hostes Pannonii uastauerunt. etenim Assur uenit cum illis. Mogontiacus, nobilis quondam ciuitas, capta atque subuersa
Abbreviated transcription (Latin):
timeas fraterz s mimiens
te signaculo xp̃i Ibidẽ per¬
seueraz fr̃es autem p̾timd¬
re claudentes ostium. ad
me conciti ꝑuenerunt. E¬
go uero misterium recags¬
noscens. ex usionib m al
te monstratis. dixi ad eoᷤ
Ne timeatis fratres meh
quia hoc nobis prosperũ
faciet dñs.Post dies autẽ

Expanded text:
timeas, frater, sed muniens timeas, frater, sed muniens te signaculo Christi, ibidem persevera. » Fratres autem prae timore claudentes ostium, ad me conciti pervenerunt. Ego vero mysterium recognoscens ex visionibus mihi ante monstratis, dixi ad eos: « Ne timeatis, fratres mei, quia hoc nobis prosperum faciet Dominus. » Post dies aute
Abbreviated transcription (Latin):
es tam ip̃e ex quã qui cum eo
erant ingressi sunt mona¬
steriũ nr̃m. ⁊iterum uas
mellis suꝑ manus meas
Cumq ego detulissẽ bene¬
dictionẽ eius ad suꝑiora ⁊ͥ¬
clinii. ip̃e intrauit ĩoratori¬
um. Et cum descendissẽ ado¬
ratoriũ ubi erat: ecce uideo
columpnã ignis ante eũ.
Et nimio pauore correptus
extitatus sum. Post ħ autẽ
priꝙͣ nobis ostium mona¬
sc̃ii. ubi erat sc̃m depositũ
dieb. ubi cibũ uespere sũp¬
simus.dixi ad frẽs nr̃os u¬
nusquisq ur̃m psalmos
suos iterare ñ negliga. Et
relinquentes me intricli¬
nio. descenderunt ad initiũ
scale. que ad utraq monsi¬
steria respicit. Cumq con¬
seclissent ut iterarent psal¬
mos ut clixeram. leuans
oculos suos fr̃es isacius. ig¬
nem uidit ardere ĩ tabuliˢ
ostiis spelunce. ubierat ue-¬
nerandũ caput sc̃i ioh̾is ba¬
ptiste repositum. Quod c̃
uidisset frater. ex clamauit.
et dixit.Domine mi dñe.
ĩ ostio spelunce ignis accẽ¬
sus est.Et ego respondi. Ne

Expanded text:
et tam ipse quam qui cum eo erant ingressi sunt in monasterium nostrum, et iterum vas mellis fudit super manus meas. Cumque ego detulissem benedictionem ejus ad superiora triclinii, ipse intravit in oratorium; et cum descendissem ad oratorium ubi erat, ecce video columnam ignis ante eum. Et nimio pavore correptus, excitatus sum. Post haec autem, priusquam nobis ostium monasterii ubi erat sanctum depositum diebus, ubi cibum vespere sumpsimus, et dixi ad fratres nostros. Unusquisque vestrum psalmos suos iterare non negligat. Et relinquentes me in triclinio, descenderunt ad initium scalae quae ad utraque monasteria respicit. Cumque consedissent ut iterarent psalmos, ad dexteram levans oculos suos frater Isaacus ignem vidit ardere in tabulis ostii speluncae ubi erat venerandum caput sancti Joannis Baptistae repositum. Quod cum vidisset frater, exclamavit et dixit: « Domine mi, domine mi, in ostio speluncae ignis accensus est. » Et ego respondi: « Ne
Abbreviated transcription (Latin):
non posle.quia diligenciã
loci michi commissi depẽ¬
derẽ. Qui compulit me serũ¬
secum proficisci. Cumq ꝑ¬
geremus pariter.aio ad eũ:
Ascendamus et salutemꝰ
dritam. Ascendentesq eũ
et salutantes cum. cepimꝰ
ire uelle ad predictũ mona¬
st̾ĩum beati carcerii. Dix̃¬
q michi cyriacus dyacho¬
nus. Numquid propterea
uenisti. ut sine mora discede¬
res: Cui respondi. Necc̃e est.
ut celeriter ambulemus. qr
ram instanter ĩpendimuᷤ
Descendentes itaq ꝑueni¬
mus ad monasteriũ sepe me¬
moratum. Cumq salutas¬
semus frẽs. ordinantes que
erant neccessaria. reũtebam᷑
Dicunt mͥ prefati petrus
ora pro nobis. Tunc aio ad eoᷤ
hodie monastium suscepi

Expanded text:
non posse, quia diligentiam loco mihi commisso dependerem: qui compulit me secum proficisci. Cumque pergeremus pariter, aio ad eum: « Ascendamus et salutemusandritam. » Ascendentesque et salutantes eum, coepimus ire velle ad praedictum monasterium beati Carterii. Dixitque mihi Cyriacus diaconus: « Nunquid propterea venisti, ut sine mora discederes? » Cui respondi. « Necesse est ut celeriter ambulemus, quiram instanter impendimus. » Descendentes itaque pervenimus ad monasterium saepe memoratum; cumque salutassemus fratres, ordinantes quae erant necessaria, revertebamur. Dicunt mihi praefati Petrus ora pro nobis. » Tum aio ad eos: « Hodie monasterium suscepi
Abbreviated transcription (Latin):
stico. suo rex precepit ẽẽ in
ꝯuiuio. fit xp̃i opere repẽ¬
te conu̾sio. Efficitur rex ex
ꝑsecutore minister: ut ip̃e
sius manibs partes. tͥbueret qͥ
illi prius afflictionis penu¬
riam ingessisset. Pecens
ergo iterum ueniã ꝓscelẽ.
neꝵ multoꝵ ꝯgeriẽ mini¬
steriis profuturã ecclesie.
atciz eum iussit ad cita¬
tẽ ꝓpͥam remeare. S quã¬
uis sc̃s dĩ lupus senones ꝑ¬
geret.andesagina locũ exi¬
lii.xp̃c pro eius meritis uir¬
tutum sepuis gr̃a illustra¬
uit ita ut eciam clauso illo
ĩparacliso. ad huc uirtus do¬
mini ineodẽ fulgeat loco
ualeclicentes gͥ ĩcliti sacer¬
dotes lupus atq uiunebau¬
dus regi et procerib illius.
dum iuncti sc̃itatis uinculo
ꝑtransirent parisius mlta
reoꝵ turba cathenaꝵ uin¬
culis tenta. uel ergastula¬
rib angustiis trusa eoꝵ
uirtute soluta. eis obuiãẽ

Expanded text:
stico, suo rex praecepit interesse convivio. Fit Christi ope repente conversio; efficitur rex ex persecutore minister, ut ipse suis manibus partes tribueret, qui illi prius afflictionis penuriam ingessisset. Petens ergo iterum veniam pro scelenerum multorum congeriem ministeriis profuturam ecclesiae, atque eum iussit ad civitatem propriam remeare. Sed quamvis sanctus Dei Lupus Senonas pergeret, Andesagina locum exilii Christus pro eius meritis virtutum saepius gratia inlustravit, ita ut, iam clauso illo paradiso, adhuc virtus Domini in eodem fulgeat loco. Valedicentes igitur incliti sacerdotes Lupus atque Winebaudus regi et proceribus illius, dum iuncti sanctitatis vinculo pertransirent Parisius, multa reorum turba catenarum vinculis tenta vel ergastularibus angustiis trusa, eorum virtute soluta, eis obvia
Abbreviated transcription (Latin):
in ualle situs est. adquem
pergentib diffici li transi¬
tu asperim atq artum iter
panditur. Infestus namq
rodanus. saxosi montis ea¬
dicib. uix paruũ uiantibus
aggerem relĩquit. euictis ms

Expanded text:
in ualle situs est ad quem pergentibus difficili transitu asperum atque artum iter panditur. infestus namque Rhodanus saxosi montis radicibus uix peruium uiantibus aggerem reliquit. euictis
Abbreviated transcription (Latin):
che sanccus mãmertinꝰ qͥ¬
missaꝵ sacrifitia ĩ ip̃a iugi¬
lia celebraret: palaciũ quo¬
q regale qd in ea cuuitate
erat. diumo igne succensũ
ẽ. Cumq ħ agerent᷑. appro¬
pinquante ascensione dñi.
di seriem eui. temꝑib  ser¬
uare. Tunc dessauit ip̃a tri
bulatio et subu̾sio. Deĩcepᷤ
omnes eccli̾e d̾i ⁊ sacerdotes
hos exemplũ imitantes
usq ad p̾sens. ip̃as t̾lua¬
nas letanias ubiq celebͣ

Expanded text:
chae, sanctus Mamertus, qumissarum sacrificia in ipsa vigilia celebraret, palacium quoque regale, qui in ea civitate erat, divino igne succensus est. Cumque haec agerentur, adpropinquante ascensionem Domini, di seriem aevis temporibus celebrare. Tunc cessavit ipsa tribulatio et subversio. Deinceps omnes ecclesiae Dei et sacerdotes, hoc exemplum imitantes, usque ad praesens ipsas triduanas litanias ubique celeb
Abbreviated transcription (Latin):
guore simulato. ad genu-
aillius prouolutus. ut egre¬
detur obtinuit. Ita clisposi¬
tis iam in itinere ciuium
turbis. sub quadam custo¬
dia ad ciuitatem deducit᷑.
Mirum immodũ incredi¬
bilis multitudo. ñ solum
ex illo oppido.sed eciam ex
uicinis urbib. ad suffragi¬
a ferenda conuenerant.U¬
na omniũ uoluntas. ea¬
dem uota. eademq sentẽ¬
cia. martinũ episcopatu eẽ
dignissimũ. felicem fore
tali ecclesiam sacerdote. Pau-¬
ci tamen ⁊nõnulli ex ep̃is.
qui ad constituendũ antisti¬
tem fuerant euocati. impie
repugnabant dicentes scili¬
cet. ⁊temptibilẽ esse ꝑsonam.
indignum esse episcopatu.
hominẽ uultu despicabilẽ.
ueste sordidum. crine defor

Expanded text:
guore simulato ad genua illius prouolutus ut egrederetur obtinuit. ita dispositis iam in itinere ciuium turbis, sub quadam custodia ad ciuitatem usque deducitur. mirum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex uicinis urbibus ad suffragia ferenda conuenerat. una omnium uoluntas, eadem uota eademque sententia, Martinum episcopatus esse dignissimum: felicem fore tali ecclesiam sacerdote. pauci tamen et nonnulli ex episcopis, qui ad constituendum antistitem fuerant euocati, impie repugnabant, dicentes scilicet, contemptibilem esse personam, indignum esse episcopatu hominem uultu despicabilem, ueste sordidum, crine defor
Abbreviated transcription (Latin):
nit aduenerabłe templũ
beati martini antistitis. E
omĩa membra eius putre¬
do cum pustulz. ⁊erat misa¬
bilis facie. ⁊ horribilis. ad iu¬
endum: ut tamquã leꝓ¬
si putaret ĩ ppło. Cumq¬
palpando dieb singulis.ad
edem gloriosi presulis cur

Expanded text:
nit ad venerabile templum beati Martini antistitis. Eromnia membra ejus putredo cum pustulis, et erat miserabili facie, et horribilis ad videndum, ut tamquam leprosa putaretur a populo. Cumqpalpando diebus singulis ad aedem gloriosi Praesulis cur
Abbreviated transcription (Latin):
cis sp̃c. unus incluob ⁊ ut̾¬
q inidip̃m. pat̾ in filio filiꝰ
ĩ patre. ĩ scõ sp̃u sit tribꝰ per¬
sonis ꝯfitemur corpus p̃sci¬
entie. quod suꝑ omĩa cũcta
⁊elidit. In hoc gͦ mist̾ĩum
creclimus ẽẽ exnullis extan¬
tib cuncta orta qd mistĩũ.
mens humana concipere ñ
potest. nec oratoria lingua e¬
narrare. neq diffusi sermo¬
nis bibliothecaꝵ uolumina.
si totum mundũ libri reple¬
ant diuina scĩa nõ possit
ĩ enarrabilis enarrari. qͥ ẽ
ĩlicibilis. nullo mͦ possit
describi. neq ꝯcludi. aut ũ¬
bo aut substancia propria

Expanded text:
 unus in duobus, et uterque in id ipsum: pater in filio, filius in patre, in sancto Spiritu. Sic tribus personis, confitemur corpus praescientiae: quod super omnia, cuncta concludit. In hoc mysterium ergo credimus, esse ex nullis exstantibus cuncta orta, quod mysterium mens humana concipere non potest, nec oratoria lingua enarrare, neque diffusi sermonis bibliothecarum volumina, si totum mundum libri repleant, divina scientia non possit inenarrabilis enarrari: qui est indicibilis, nullo modo possit describi, neque concludi aut verbum aut substantia propria
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑg̾et iuico. audito ĩ celum
sonitu astitit. equo ĩsidens
diu inuno loco. Sicq dui¬
tius celo intentus. or̃onem
dominica de cantari ausdi¬
uit inter angłicos choros
Merito namq ei patebist
suꝑ na mistĩa: cuius mene
assidue erat celo intenta.

Expanded text:
geret vico, audito in caelum geret vico, audito in caelum sonitu, adstetit equo insidens diu in uno loco, sicque diutius caelo intentus orationem dominicam decantari audivit inter angelicos choros. Merito namque ei patebant superna misteria, cuius mens assidue erat caelo intenta.
Abbreviated transcription (Latin):
tang̾et. Quadã nocte dum de
basilica sc̃i remigii ad dom̃
ecclie ꝑg̾et. duos int̾ se cleri¬
cos rixantes auduuitz adul¬
terari cum mulieribz uolen¬
tes.Cadem hora p̃sens noluit
eis se ostend̾e. ne tt̃um meius
absentia. ad destinatum uo¬
littabrum festinarẽt. Meliꝰ
eceles ã ꝑgitz breuiatã ꝓ illis
ox̃nem fudit. Mox signũ
sã sreꝑ hani manu tangit
ut matutinas laudes clerus
conueniens celebraret. Mi¬
rum ĩmodũ. mox ut in cex
aurib. signi sonitus sci fi̾s
dextera ꝑuenit. ilico ab eoꝵ
cordib stimulus recessit.
Tunc ad eccl̃iam currunt.
debita officia soluunt. Exple¬
ta psalmodia. ab eo correpti
ueniam petuntz melioris
uite exordia soluunt. Sic
diuina uirtus ꝑ pacienciã
sci. eripuit iam casuros de
fouea mimici. Addant᷑ sti¬
lo.que crescunt iuircittes in
cumulũ. Dum quidã uir
ĩnobilis her lefredus noĩt
eum cansa pranclii titiato
uilla inuitasset dñica dil
et ip̃e deuotus offerret sacͥ¬

Expanded text:
tangeret. 23. Quadam nocte, dum de tangeret. 23. Quadam nocte, dum de basilica sancti Remigii ad domum. ecclesiae pergeret, duos inter se clericos rixantes audivit, adulterare cum mulieribus volentes. Eadem hora praesens noluit eis se ostendere, ne iterum in eius absentia ad destinatum volutabrum festinarent. Melius ecclesiam pergit, breviatam pro illis orationem effudit. Mox signum sancti Stephani manu tangit, ut matutinis laudibus clerus conveniens celebraret. Mirum in modum, mox ut in eorum auribus signi sonitu sanctitas cum dextera pervenisset, ilico ab eorum cordibus Stimulus ardoris recessit; tunc ad ecclesiam currunt, debita officia solvunt. Expleta psalmodia, ab eo correpti, veniam petunt, melioris vitae exordia sumunt. Sic divina virtus per patientiam sancti eripuit iam casuros de fovea inimici. 24. Addantur stilo, quae crescunt virtutes in cumulum. Dum quidam vir nobilis Herlefredus nomine eum causa prandii Titiaco villa invitasset dominica die et ipse devotus offerre sacr
Abbreviated transcription (Latin):
deret inurbe.i lico ꝑrexit ob¬
uiã cum psallentiũ digni¬
tate. Et qd̾ dolens ꝑdiderat.
gaudendo receptum. dño gͣ
grãs referelat. Nocte qua¬
dam dum sc̃s uigilans psal¬
leret. antiquus hostis affu¬
it. et ei ualidam sitim ĩflixtt.
Iuxit sacerministro. aquã
frigidam deportare. Et dolos
intelligens inimici. signa¬
to pulmatio suo subserato
capite. strictum suꝑ uascłm
posurt ibiq ueteꝵ hostẽ
inclusit. Qui nocte tota. us¬
qrquo sol radians claro. se
lampade terris infudit ua
uariis uocib ululans. quis
fusset ostendit: ⁊qui tẽptare
uenerat ꝯfusus abscessit. E
rat ꝯsuetudo sc̃o. iugilandi do¬
no a dño sibi collato. ut una
cum comite basilias ccuiret
ex more. ⁊ pene noctib sĩgliᷤ
nõ solũ infra muroꝵ menia.
sed eciã cirtumqͣq uicina sc̃oꝵ
lustraret oracula. Et hoc tra
animo agebat strenuo. ut ho¬
ra qua clerum agere matuti¬
na sollempnia comperet. ip̃e
propria manu signũ eccl̃ie

Expanded text:
deret in urbe, ilico perrexit obderet in urbe, ilico perrexit obviam cum psallentium dignitate, et quod dolens perdiderat gaudendo receptum, Domino gratias referebat. 21. Nocte quadam, dum sanctus vigilans psalleret, antiquus hostis adfuit et ei validam sitim inflixit. Iussit sacer ministro aquam frigidam deportare, et dolos intellegens inimici, signato, plumatio suo substrato, capite, strictum super vasculum posuit, ibique veternum hostem inclusit, qui nocte tota, usquequo sol radians claro se lampade terris infudit, variis vocibus ululans, quis fuisset, ostendit, et qui temptare venerat, confusus abscessit. 22. Erat consuetudo sancti, vigilandi donum a Domino sibi conlatum, ut uno cum comite basilicas circumiret ex more et pene noctibus singulis non solum infra murorum moenia, sed etiam circumquaque vicina sanctorum lustraret oracula. Et hoc ita animo agebat strenuo, ut hora, qua clerum agere matutina sollemnia competeret, ipse propria manu signum ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
requirebat infirmũ. suble¬
uabat miserũ nullũq ab
oꝑe dei p̾termittebat tem
riũ corã sacerdotali uł leui¬
tico choro gemma de celoĩ
calicẽ descendit a dño int̃
manus pontificis. ⁊mix¬
tionẽ corporis et sangͥnis
dñi celebrantis. Que scili¬
cet gemma radio fulgen¬
te pulch̾rima. diu senoniᷤ
seruata regia iubente
potencia. inter reliqua scõꝵ
pignora. ad palacũ ẽ depor¬
tata. Hinc namqz apparet
quantũ xp̃s ip̃m dilexerit.
int̾ cuius manꝰ tam p̃cla¬
rũ miracłm demonstͤuit
Addantur pagine q̃ fuer̾t
subsecuta miracula. Au¬
dito clotharius rex de signo
sũ stephani qd̃ mirã ha¬
beret dulceclinẽ uissit eũ
larisius deporare. ubi ipsũ
sepuis debuisset audire. Sz
num a senonica urbe. ꝑdi¬
dit clulcedinẽ sonitus sui.
Quo rex agnito. ilico iussit
loco pͥstino restituere signũ.
At ubi peruenit pontesiria¬
ca. reddito sono a dño.ĩuir¬
tute sc̃i lupi insonuit mili¬
ario septimo. Uir sc̃s cum se¬

Expanded text:
requirebat infirmum, sublevenat miserum nullumque ab opere Dei praetermittebat temprium, coram sacerdotali vel levitico choro gemma de caelo in calice descendit a Domino inter manus pontificis, commixtionem corporis et sanguinis Domini celebrantis; quae scilicet gemma radio fulgente pulcherrima diutius Senonas conservata, regia iubente potentia, inter reliqua sanctorum pignora palatio est deportata. Hinc namque apparet, quantum Christus ipsum dilexerit, inter cuius manus tam praeclarum miraculum demonstravit. 20. Addantur paginae, quae fuerunt subsecuta miracula. Audito rex Chlotharius de signo sancti Stephani, quod miram haberet dulcedinem, iussit eum Parisius deportare, ubi ipsum aepius debuisset audire; sednum a Senonica urbe, perdidit dulcedinem sonitus sui. Quo rex agnito ilico iussit loco pristino restituere signum; at ubi pervenit Ponte Siriaca , reddito sono a Domino, in virtute sancti Lupi insonuit miliario septimo. Vir sanctus cum se
Abbreviated transcription (Latin):
cuta. cum se sopori dedisset:
uidit xp̃m clamidis sue
qua pauperem texerat par¬
te uestitum. Intueri diligẽ.¬
tissime dñm uestemq qͣm
dederat iubetur agnoscere.

Expanded text:
cuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissime Dominum uestemque, quam dederat, iubetur agnoscere.
Abbreviated transcription (Latin):
basilice. ip̃a hora qua gestũ
fũat. est professus. scĩ mar¬
tini obtentu fuisse ꝯcessũ.
uella quedã paralisis
humore grauata. et
qd̃ peius est. errore cultus
fanatici ĩuoluta. beati se¬
pulchrum expetiit. iugiliis¬
q celebratis. sanitati est
languorẽ quo obtentupõ
tificis caruerat. iterato in

Expanded text:
basilicae, ipsa hora qua gestum fuerat, est professus sancti Martini obtentu hoc fuisse concessum. Puella quaedam paralysis humore gravata, et, quod pejus est, errore cultus fanatici involuta, Beati sepulcrum expetiit, vigiliisque celebratis, sanitati est languorem, quo obtentu beati Pontificis caruerat, iterato in
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum uenerat declucit ab¬
euntẽ duitius abeẽt ⁊ nõ¬
nisi sub nocte remearet.
Iteram bestia ad esuetudi¬
nariũ illud cene tempus
occurrit uacuã cellulã cũ
familiarẽ patronũ ab cẽ
sentiret ingressa. curiosi
explorans. ubi nã ẽẽt habi¬
tator. casu contigua cũ pa¬
nib quinq palmicea spor¬
della pendebat. Ex his unũ
p̾sumit.⁊ deuorat. Dem ꝑ¬
petrato scelere discedit. Re¬
gresso heremita uidet spor¬
tulã dissolutã. Non estante
panũ num̃o. dampnũ rei
familiaris intelligii. ac ꝓ¬
pelimẽ panis absumpti
fragmenta agnoscit. S ñ
erat incerta suspicio. que
furtũ ꝑsona fecisset. Ergocũ

Expanded text:
ad eum uenerat, deducit abeuntem, diutius abesset et nonnisi sub nocte remearet. interim bestia ad consuetudinarium illud cenae tempus occurrit. uacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sentiret, ingressa, curiosius explorans ubinam esset habitator. casu contigua cum panibus quinque palmicia fiscella pendebat. ex his unum praesumens deuorat, dein perpetrato scelere discedit. regressus eremita uidet sportulam dissolutam, non constantem panum numerum: damnum rei familiaris intellegit ac prope limen panis absumpti fragmenta cognoscit. sed non erat incerta suspicio, quae furtum persona fecisset. ergo cu
Abbreviated transcription (Latin):
busdam iaculis. corda adũ¬
santium transfigunt. ar-¬
muis aut idest miratulis
semet ipos tuentur. ut et
quantum sint audiendi

Expanded text:
busdam iaculis corda adversantium transfigunt; armis autem, id est miraculis, semet ipsos tuentur, ut et, quantum sint audiendi
Abbreviated transcription (Latin):
colis admiscerentur eternis.
Quo circa magis magisq
fruendi redemptore ac scĩs
fectum.spernebant qͥcquid
mundiali peritura spetie cõ¬
tinetur. Omnia distrahunt
remanserat: quoliberiores ĩ
sequendo xp̃m existerent. Ex
quo pretio quippiam filiab
relin quentes.totum aliud̃
usib applicant egenoꝵ. Uisi¬
monasteria. sed precipue ta¬
banense cenobuim, quod fa¬
mosissimũ in illis locis habe¬

Expanded text:
colis admiscerentur. 15. Hinc magis magisque fruendi Redemptore, et collefectum, spernunt quidquid mundialis peritura species continet. Omnia distrahunt, versa, quo liberiores in assequendo Christum exsisterent; ex quo pretio quidquam infantulis relinquentes, totum aliud stipendiis applicant egenorunt, sed praecipue Tabanense, quod famosissimum in illis partibus habe
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ qui te redemit. regẽ oĩm
regum.a patre de celis mis¬
um iustoꝵ.totã in effabilẽ
maiestatẽ. om̃ipotenciãq
coet̾nam agnosce.⁊ agnitã
crede.⁊ydola uana derelinq̃.
quia nõ sunt dii. sed sculp¬
tilia uana.et incende ea:eccle-¬
siasq scas qͣs succendisti re¬
staura. Et mem̃to queso. nͭ
requiras portionẽ genitoris
mei et genitricis mee.quos
auunculus meus gunde¬
baudus malo ordine inter¬

Expanded text:
 qui te redemit, Regem omnium regum, a Patre de caelis misum iustorum. Totam ineffabilem maiestatem omnipotentiamque coeternam agnosce et agnitam crede et idola vana derelinque, qui non sunt du, sed sculptilia vana, incendeque ea et ecclesias sanctas, quas succendisti, restaura. Et memento, queso, ut requirere debeas porcionem genitoris mei et genetricis meae, quos avuncolus meus Gundobadus malo ordine inter
Abbreviated transcription (Latin):
honore uiuifice crucis. et
scĩ audoeni precipui ꝯfesso¬
ris xp̃i. Militauit autem
uir dñi leutfredus bonam
miliciam sb principibus
francoꝵ heldeberto. hisperico.
iuniorib scilicet regibus.

Expanded text:
honore vivificae Crucis et sancti Audoeni praecipui confessoris Christi. Militavit autem vir Domini Leutfredus bonam militiam sub principibus Francorum Hildeberto, Hilperico, iunioribus scilicet regibus.
Abbreviated transcription (Latin):
quo primo episco ꝓus
datus est. fuit ei neccissi¬
tas adire comitatum. Ua¬
lentinianus tum maior
rerum potiebatur. Is cum
martinum ea petere cogno¬
usset. que prestare nolebat.
iussit eum palacii foribus
arceri. Et enim ad anim̃
illius ĩmitem ac suꝑbũ
uxor accesserat arriana:

Expanded text:
quo primum episcopus datus est, fuit ei necessitas adire Comitatum. Valentinianus tum major rerum potiebatur. Is cum Martinum ea petere cognouisset, quae praestare nolebat, iussit eum palatii foribus arceri: etenim ad animum illius inmitem ac superbum uxor accesserat Arriana
Abbreviated transcription (Latin):
prope assistere umbrã. sordi¬
dam trucem. Imperat. nomẽ
meritumq. ut loqueretur
Nomen eclicrtz de crimine
confiretur latronẽ se fuisse
obscelera ꝑtussũ. uulgi erro.¬
re celebxatum̃ sibi nichil cũ¬
martyrib ẽe ꝯmune. cum
illos gloria. se pena retin̾et.
Mirum ĩmodum. uocem
loquentis qui aderant audi¬
ebant ꝑsonam tam̃ nõ ui-¬
debani. Tum martinus qͥd
uidisset exposuit. Iussitq
ex eo lcto altare quod ibi fu¬
erat summoiieriz atq ita
populum suꝑstitionis illiꝰ

Expanded text:
prope assistere umbram sordidam, trucem. Imperat, nomen meritumque ut loqueretur. Nomen edicit, de crimine confitetur: latronem se fuisse, ob scelera percussum, vulgi errore celebmartyribus esse commune, cum illos gloria, se poena retineret. mirum in modum uocem loquentis qui aderant audiebant, personam tamen non uidebant. tum Martinus quid uidisset exposuit iussitque ex eo loco altare, quod ibi fuerat, submoueri, adque ita populum superstitionis illi
Abbreviated transcription (Latin):
pec̃ti paterentur incursũ:
uerum eciam ne qua latẽs
cogitatio germinaret ĩ uiti¬
um set et nequis subutu¬
tis specie uł neccessitatis oc¬
sione se dolus ingereret:
aut per incautas ext̃i xum
sensuũ aꝑturas ad int̾iorẽ
forsitan hominẽ mors intͣ¬
ret. Non est passus in se uel
ĩ aliis ut quicqͣm discipli¬
na plectendũ impune tran¬
siret.ne forte remissa man
negligencie corporẽ induc̾et
Tantum quippe ĩ se ip̃o iu¬
sticie rigorem exertuit. qd̃
si quando ut assolet tempta¬
tio carnis surreperet.hye¬
mali tempore ĩ locum gla¬
tie uł niuib plenũ. usq ad

Expanded text:
peccati paterentur incursum, peccati paterentur incursum, verum etiam ne qua latens cogitatio germinaret in vitium, sed et ne quis sub virtutis specie vel necessitatis occasione se dolus ingereret, aut per incautas exteriorum sensuum aperturas ad interiorem forsitan hominem mors intraret. Non est passus in se vel in aliis, ut quidquam disciplina plectendum impune transiret, ne forte remissa manus negligentiae torporem induceret. Tantum quippe in seipso iustitiae rigorem exercuit, quod, si quando, ut assolet, tentatio carnis surreperet, hiemali tempore in locum glacie vel nivibus plenum usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
sexum salubriter utrũq
completitur.Uerum qua¬
liter ip̃e beatus franciscuᷤ
ordinem fr̃m minoꝵ ĩ oi
uirtutũ culmine magni¬
fire suꝑ errgando seruaue¬
rit qualiter ue ad omnia
que sunt uere Religionis
suos fr̃es et filios ĩformaue¬
rit. quis enarrare ꝑsingla
pot̾it: Nam ĩ om̃ib q̃ per¬
fecta sunt doctrine. sp̃c sc̃i
gr̃a sufficienter instructu.
omnẽ insemet ip̃o ꝑfectõnẽ
uoluit experientia teste co¬
gnoscere. ⁊sic frẽs omnia
pͥmũ factis edocuit: que
⁊ postmodũ ip̃os freq̃ncia
melli flui sermonis ãmo¬
nuit. Qualiter autẽ ⁊ frẽs
sub tanto cluce ꝑsonaliter
militantes. ad illius exem¬
plum ⁊ doctrinã in omni
ꝑfectõne ꝓfecerunt. potius
arbitror subticendiũ qͣm
diminute eciã cum sermo¬
nis prolixitate dicendum.
Summa namq uigilan¬
tia uir beatus suꝑ suã su¬
oꝵq custodiam stabat: sũ¬
ma continue cliligencia
p̾cauebat ne no solum for¬
sitan aliquem manifestũ

Expanded text:
briter utrumque complectitur. 24 Verum qualiter ipse beatus Franciscus Ordinem Fratrum Minorum in omni virtutum culmine magnifice supererogando servaverit, qualiterve ad omnia, quae sunt verae religionis, suos fratres et filios informaverit, quis enarrare per singula poterit? Nam in omnibus, quae perfecta sunt doctrice Spiritus sancti gratia sufficienter in structus, omnem in semetipso perfectionem voluit experientia teste cognoscere; et sic fratres omnia primum factis edocuit, quae et postmodum ipsos frequentia melliflui sermonis admonuit. Qualiter autem et fratres, sub tanto duce personaliter militantes, ad illius exemplum et doctrinam in omni rfectione profecerint, potius arbitror subticendum, quam diminute etiam cum sermonis prolixitate dicendum. Summa namque vigilantia vir beatus super suam suorumque custodiam stabat; summa continue diligentia praecavebat, ne non solum forsitan aliquem manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝑsequentiũ manib ip̃m
dignaretur eripere. Infusa
est proinde intenebris exo¬
ranti mira quedã et ĩ exper¬
ta lecicia ex qua subito ĩ tã¬
tam mentis animat᷑ ⁊ stã¬
ciã. ut non solum ꝑsecutori¬
b spretis inpublicũ ꝓdeat:
uere eciam quia segniter
latuerit dorporis et ignauie
se grauiter arguat. Uidenteᷤᷤ
ttaq eius noti iurũ a statu
pristino penitus alteratũ.
macieq et squalore ꝯfectũ.
nõ id suꝑne gr̃e. sed clemẽ¬
tie potius imputabantz et
eidem miserabiliter ĩ sultan¬
tes. luto eum et lapidibus
ĩpentebãt. S uir dei nulla
fractus inuiria. uelut aure
surda transibat. et gr̃as illi
aquo desuꝑ ꝯfortabatur a¬
gebat.Tandem rumor au¬
ftiliũ compaiusse. qui nẽ
pat̾uo sed ferali mͦ festinꝰ
accurrens cepit in illum
plus cetĩs om̃ib ĩ sanire
Domi namq satis ĩ ho

Expanded text:
sequentium manibus ipsum dignaretur eripere. Infusa est proinde in tenebris exoranti mira quaedam et inexperta laetitia, ex qua subito in tantam mentis animatur constantiam, ut non solum, persecutoribus spretis, in publicum prodeat, verum etiam, quia segniter latuerit, torporis et ignaviae se graviter arguat. Videntes itaque noti eius virum a statu pristino penitus alteratum macieque et squalore confectum, non id supernae gratiae sed dementiae potius imputabant; et eidem miserabiliter insultantes insultantes, luto eum et lapidibus impetebant. Sed vir Dei nulla fractus iniuria, velut aure surda transibat et gratias illi, a quo desuper confortabatur, agebat.Tandem rumor aufilium comparuisse; qui, non paterno sed ferali modo festinus accurrens, coepit in illum plus caeteris omnibus insanire 8 Domi namque satis inho
Abbreviated transcription (Latin):
odoꝵ. qui de thesauri huiᷤ
possessione saisica ẽ. p̃ iu¬
dicii uiolentia spoliemus:
turonici aspe sua ad propͥa
frustra reu̾tuntur. Cogũt
gͥ ꝯtilium cum ad laudo

Expanded text:
orum, quæ de thesauri huius possessione saisita est, præiudicij violentia spoliemus, Turonici a spe sua, ad propria frustrati revertuntur. Cogunt igitur concilium cum Adalando
Abbreviated transcription (Latin):
rem duuni noĩs ĩuocata nͥ¬
tute curauitz u̾bo magnifi¬
te demones effugauit.nulla¬
q oranti neccessitatis seu pe-¬
riculi difficultas obsistere
potuit. ssuius miratula et¬
si prolixiori tracͣtm reserue¬
mus. pauca tamẽ huic opꝰ¬
culo breuiter inseremꝰ. In ci¬
uitate tuscanella. miles qͥdã
beatum franciscũ hospicio
deuote collegeratz ciuius uni¬
cus filius et si iam annos
ablactationis transierat.
adhuc tamẽ incunabilis
clauclus et toto corpore de¬
bilis decubabat. Hic beati
uiri peclib humiliter se
prostrauitz aunq flebiliter
ꝓ filii sui sanitate regauit.
S dei famulus ad talia in¬
dignũ se reputans. nequaꝙ̃
pͥmitus ad quieuit donec
ad ultimũ uictus ĩstancia
dep̾̃cantis ad or̃onem seꝯ
tulit. frõq deinde signo c̃¬
cis ĩ nomine dñi. pueix al

Expanded text:
rem, divini nominis invocata virtute curavit, verbo magnifice daemones effugavit, nullaque oranti necessitatis seu periculi difficultas obsistere potuit. Cuius miracula etsi prolixiori tractatui reservemus, pauca tamen huic opuscolo breviter inseremus. 47 In civitate Tuscanella miles quidam beatum Franciscum hospitio devote collegerat; cuius unicus filius etsi iam annos ablactationis transierat, adhuc tamen in cunabulis claudus et toto corpore debilis decubabat. Hic beati viri pedibus humiliter se prostravit, eumque flebiliter pro filii sui sanitate rogavit. Sed Dei famulus, ad talia indignum se reputans, nequaquam primitus acquievit, donec ad ultimum victus instantia deprecantis ad orationem se contulit, factoque deinde signo crucis, in nomine Domini puerum al
Abbreviated transcription (Latin):
toꝑibã reseruandam ĩpudẽs
otupassem. set petenti tibi
sepius. negare nõ potui.
Quid enim esset quod nõ
amõri tuo. uł. cũ detͥmento

Expanded text:
toribus reservandam impudens occupassem: sed petenti tibi saepius negare non potui. Quid enim esset, quod non amori tuo vel cum detrimento
Abbreviated transcription (Latin):
sapientẽ quẽ ad se accersitũ
ait. uallant me undiq an¬
gustie. et quid faciã ignoro:
quia uen̾unt hii barbari
suꝑ uos. ut uobis int̾emp¬
tis regionẽ totam euertãt
Ad hec ariclius ait. Oportet
te lenire feritatẽ hominis
huius. ne pereas. Nunc ergo
si placet ĩ oculis tuis. ego a
huic noceat regioni. Tantũ
ut qd̃ tibi ꝑ meũ cõsilium
mandauit implere stude¬
as donec causã tuã dñs ꝓ¬
speram facere sua pietate
dignetur. Et ille. faciã ĩ qͥt
quetumq mandau̾is. ħ eo
ditente uale dicens. aridius
discessit et ad clodoueum
regẽ abiens att. Etce ego hu¬
milis tuus piissime rexad

Expanded text:
sapientem, quem ad se arcessitum, ait: 'Vallant me undique angustiae, et quid faciam, ignoro, quia venerunt hü barbari super nos, A. ut, nobis interemptis, regionem totam evertant'. Ad haec Aridius ait: 'Oportit te lenire feritatem hominis huius, ne pereas. Nunc ergo, si placet in oculis tuis, ego a hanc noceant regionem, tantum ut quod tibi per meum consilium demandaverit implere studeas, donec causam tu am Dominus prosperam facere sua pietate dignetur. Et ille: Faciam', inquid, 'quaecumque mandaveris'. Haec eo dicente, vale dicens Aridius discessit, et ad Chlodovechum regem abiens, ait: 'Ecce! ego humilis tuus, piissime rex
Abbreviated transcription (Latin):
pene acterrime pugnaret.
multisq suppliciis eẽt affet¬
tuf. Nam et publice uirgi
cesus est.⁊ad extremum de
ciuitate exire compulsus.
ytaliam repetens.cum in¬
tra gallias quoq discessu
sc̃i yhylarii. quẽ ad exiliũ
hereticoꝵ uis cregerat. tur¬
batam ecclesiam comperis¬
set.mecdiolani sibi monas¬
terium statuit. Ibi quoq
eum auxentius auctor et
princeps arrianoꝵ. grauissi.¬
me insectatus est: multis¬
q affectum iniuriis de ciui¬
tate exturbauit:Cedendum
itaq tempori arbitratus:
ad insulam cui gallinaria
nomen est. secessitz comite
quodam pb̃ro. magnarum
uirtutum uiro. Hic aliquã¬
diu ratlicib uixit herbar.
quo tempore elleborum ue¬
nenatum ut ferunt gram̃.
incibum sumpsit. S tum
ium ueneni inse grassantis.

Expanded text:
pene acerrime pugnaret, multisque suppliciis esset affectus nam et publice virgis caesus est, et ad extremum de civitate exire compulsus, Italiam repetens, cum intra Gallias quoque discessu sancti Hilarii, quem ad exsilium haereticorum vis coegerat, turbatam ecclesiam comperisset, Meterium statuit. ibi quoque eumAuxentius, auctor et princeps Arrianorum, grauissime insectatus est, multisque adfectum iniuriis de ciuitate exturbauit. cedendum itaque tempori arbitratus ad insulam, cui Gallinaria nomen est, secessit comite quodam presbytero, magnarum uirtutum uiro. hic aliquamdiu radicibus uixit herbarum: quo tempore helleborum, uenenatum, ut ferunt, gramen, in cibum sumpsit. sed cum uim ueneni in se grassantis
Abbreviated transcription (Latin):
rum fertilitate iocundus. mi¬
raculoꝵ quoq ꝓligias que
ibi fiebant. plurimũ letifica¬
tus domũ sacrã dño dõ ibi
cõstruere accelerauit in hono
cis: Atq in eoloco altarer
stituit. ubi crux semitarum
apparuerat. S ⁊post modi¬
cum tempus congruentis
habitaculis. eandem cellulã
cinxit. atq monachoꝵ cõuer¬
satione nobilitauit. Siqͥdẽ
ex diu̾sis partib ad eũ cõfiu¬
ebant.qui possessiones agil¬
rũ suoꝵ uendebant. et p̾cia
ante pedes eius scd̃m mor̃e
primitiue eccłie deferebant.
ut distribueretur om̃ib ꝓ
ut cuiq opus eẽt. Alii aul̃
de facultatib siuis. eũdem
locũ ditare certabant. ut
de reditib rerum suarum
ꝑfutura tempora serui dei
inibi habitantes necessaria

Expanded text:
rum fertilitate iocundus, miraculorum quoque prodigiis, quae ibi fiebant, plurimum laetificatus, domum sacram domino Deo ibi construere acceleravit, in honorcis, atque in eo loco altare statuit, ubi crux semitarum apparuerat. Sed et post modicum tempus congruentibus habitaculis eandem cellulam cinxit atque monachorum conversatione nobilitavit. Siquidem ex diversis partibus ad eum confluebant, qui possessiones agrorum suorum vendentes precia ante pedes eius secundum morem primitivae ęcclesiae deferebant, ut distribueretur omnibus, prout cuique opus esset. Alii autem de facultatibus suis eundem locum ditare certabant, ut de reditibus rerum suarum per futura tempora servi Dei inibi habitantes necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
aboli pompis. ⁊ operib esꝰ
peciit se a scõ pontifice bap¬
tizari. Procechit nouus con¬
stantinꝰ ad lauatrũ salutife¬
rũ. in quo delendi erant ue¬
teris lepre morbi.sordentes¬
q antiq peccatoꝵ macule
diluende. diuino mun̾e ob¬
sequente beato remigio.
ĩ quo apłica doctͥna. ⁊ uͥtutũ
gñai. quasi alter rep̃sentari
do. Mittis depone colla si¬
cãberz adora qd̃ incendistr̃
incende quod adorasti. Era

Expanded text:
aboli pompis et operibus ejus, petiit se a sancto pontifice baptizari. Procedit novus Constantinus ad lavacrum salutiferum, in quo delendi erant leprae veteris morbi sordentesque antiquae peccatorum maculae diluendae, divini muneri obsequente beato Remigio, in quo apostolica doctrina, et virtutum gratia alter repraesentari do: 'Mitis depone colla, Sigamber; adora quod incendisti, incende quod adorasti'. Era
Abbreviated transcription (Latin):
retͤ tota ĩ lacrimas resolu¬
ta. et si peccatrix sumĩquit.
pro talib xp̃c mortuus est.
Quia enim peccatrix sum.
bonoꝵ requiro. Et si despiit
frater meus carnẽ meã ne
despiciat seruus dei aĩam me¬
ã. Ueniat precipiat. quicqͥd
preceꝑit facẽ. parata sũ. hãc¬
eam cum fr̃ib suis fr̃ eius.
⁊ formã uite matris sue ĩ
qua multo tempore iuxit.
cum uiro ei ĩdixit. ⁊ sic eã ase¬
dimisit. Illa uͦ obedientis¬
sime parens p̃cepto. rediit

Expanded text:
r, tota in lacrymas resoluta: « Et si peccatrix sum, inquit, pro talibus Christus mortuus est. Quia enim peccatrix sum, bonorum requiro. Et si despicit frater meus carnem meam, non despiciat seruus dei animam meam. Veniat, precipiat, quicquid preceperit facere sum parata». Aeam cum fratribus suis frater eius. et formam vitae matris suae, in qua multo tempore vixerat cum viro, ei indixit; et sic eam dimisit. Illa vero obedientissime parens praecepto, rediit
Abbreviated transcription (Latin):
returrens ad nota p̾sidia.
noctẽ totã ĩ oratõne ꝑuigi¬
lat. Mane orta tempestas.
edem ydoliusq ad funda¬
mentũ ꝓuoluit. Uerum
hec marcello teste clicta st̃

Expanded text:
recurrens ad nota subsidia nocte tota in oratione peruigilat: mane orta tempestas aedem idoli usque ad fundamentum prouoluit. uerum haec Marcello teste dicta s
Abbreviated transcription (Latin):
cum feruenti sole muscaꝵ
ĩsolentiã pateretur. ⁊ mi¬
nister iam lassareturꝰ. nõ
preualens abigere muscas.
uir dñi manus inserens
suꝑ oculos. deum exorauit.
ut requiescerent iam mem¬
bra hac fatigatione lassa¬
ta. Tunc subito om̃is illa

Expanded text:
cum ferventi sole muscarum insolentiam pateretur et minister iam lassaretur, non praevalens abigere muscas, vir Domini manus conserens super oculos, Deum exoravit, ut requiescerent iam membra, hac fatigatione lassata. Tunc subito omnis illa
Abbreviated transcription (Latin):
loco ubi legitur. Missus ẽ
gabriel añgłs a d̾o ĩ ciutta¬
tẽ galilee. ⁊ cetera que ibi se¬
cuntur. Neq illud tacendũ
qd̃ ab ip̃is iã pucrilib ãmᷤ.
si quos poterat nũmos hr̃e.
clandestinas faciens elemo

Expanded text:
loco ubi legitur: Missus est Gabriel angelus a Deo in civitatem Galilaeae , et caetera quae ibi sequuntur. Neque illud tacendum, quod ab ipsis jam puerilibus annis, si quos poterat nummos habere, clandestinas faciens eleemo
Abbreviated transcription (Latin):
Nam noueritis frem meũ
martinum sacerdotem. e¬
gressum de corpore fuislez
me autem eus funeri ob¬
sequium prebuisse. Pacto¬
q ex more seruicio. cãpitel¬
lum tantum uobis excitã¬
tib non expleui. Tunc illi
stupe facti pariter ⁊ admi¬
rantes. diem et tempus no¬
tant. sollicite requirentes
Qui ip̃am diem tempus¬
q reperiunt. quo beatus
confessor dixerat.se euis exe¬
quiis deseruisse. Obeatũ
uirum. in cuius transitu
scõrum canit. numenus.
angłorum exultat chorꝰ
omniumq celestium uͥ¬
tutum occurrit exercitus.
dyabolus p̾sumptione cõ¬
Runditur. eccłia uirtute ro

Expanded text:
Nam noveritis, fratrem meum Martinum sacerdotem egressum fuisse de corpore, me autem eius funere obsequium praebuisse, peractoque ex more servitio, capitellum tantum, vobis excitantibus, non explevi'. Tunc illi stupefacti pariter et admirantes, diem et tempus notant, sollicite requirentes. Qui ipsa die tempusque repperiunt, quod beatus confessor dixerat, se eius exsequiis deservisse. O beatum virum, in cuius transitu sanctorum canit numerus, angelorum exultat chorus, omniumque caelestium virtutum occurrit exercitus; diabolus praesumptione confunditur, eclesia virt
Abbreviated transcription (Latin):
carperet. laceraret. exponeret.
Precipue auariciam nec min
uanitatem insectatus est. Mł¬
ta desuꝑbiaz non pauta desu¬
ꝑstitione disseruit. Uere fate¬
bor.puxisse michi uidet᷑ uicia
multorũ ceterx de familiani¬
datib uirginũ. et monachoꝵ
atq etiam clericoꝵ. tam uera
quam forcia disputauit. Un¬
de aquibrdam qͦs nominare
nolo clicitur nõ amari. Nã
sicut belgicus ñr iriscitur
edacitatis nmie nos notatoᷤᷤ.
ita illi fremere dicuntur.
cumꝰ illo opusculo ĩ scriptũ
germanũ fr̃em querit extra¬
neum. adhec ego nimiũ ĩ ꝙͣ
galle ꝓgrecleris. Caue ne et
te aliquis qui hec fortassis a¬
gnoscit exaucliat teq una
cum iheronmo incipiat
non amare. Nam quia scola

Expanded text:
carperet, laceraret, exponeret: praecipue auaritiam nec minus uanitatem insectatus est. multa de superbia, non pauca de superstitione disseruit: uere fatebor, pinxisse mihi uidetur uitia multorum. Ceterum de familiaritatibus uirginum et monachorum adque etiam clericorum quam uera, quam fortia disputauit! unde a quibusdam, quos nominare nolo, dicitur non amari. nam sicut Belgicus noster irascitur, edacitatis nimiae nos notatos, ita illi fremere dicuntur, cum in illo opusculo scriptum germanum, fratrem quaerit extraneum. Ad haec ego, nimium, inquam, Galle, progrederis: caue ne et te aliquis, qui haec agnoscat, exaudiat teque una cum Hieronymo incipiat non amare. nam quia scola
Abbreviated transcription (Latin):
losophie. uł stulte illius
uirtutis inuenerit. unde
facturus michi opere pre¬
ciũ uideor. si uitam sanc

Expanded text:
losophiae uel stultae illius uirtutis inue--nerit. unde facturus mihi operae pretium uideor, si uitam sanc
Abbreviated transcription (Latin):
o apłicam regłam tenẽs.
subclita iuro: sub eo scd̾m
timorẽ dei domũ suã re¬
gebat: oꝑib misericordie
insistens. filios enutriens
ĩ omni clisciplina. Septẽ

Expanded text:
icam regulam tenens, subdita viro , sub eo secundum timorem Dei domum suam regebat, operibus misericordiae insistens, filios enutriens in omni disciplina. Septe
Abbreviated transcription (Latin):
cauit beatus ꝑpetuus ad
diem festum uicinos põ¬
tifices sed et abbatum ac
duiersoꝵ clericoꝵ nõ mi¬
nimam multitudinẽ.
Et quia hoc in kalendis
iulii agere uolebat.uigi¬
lata ima nocte. facto ma¬
ne. atcepto sarculo. terrã
que suꝑ sanctum erat
tumulũ ceperunt effodere

Expanded text:
cavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere
Abbreviated transcription (Latin):
gi orõne ⁊ p̾cum instantia.
armato milite ex ĩsꝑato se re¬
pleri.Diei gͥ crastine aurora
illucescente ꝑegͥnus comes
impiger. postqͣm in ecclesia
ante dilecti archip̃sulis mart̾.
e ipus cum latͥmis orans. ꝑ¬
egrinationis sue preces. et
uota ꝑsoluit.conuenit epis-¬
copũ suꝑ depoĩti restitutõne
dicens.Pontificis hnom̃ cũ
te et honor delectet. Cur huiͦ
dita. iurtutũ pontẽ nõ facis.
sed subu̾tis. et g̾gi tuo factuᷤᷤ
forma deceptionis et doliue¬
stigiis inherentẽ a sublimi
nis p̾cipitiũ ire compellis:
Cur neccessitatis tempore.the-¬
saurũ fidei tue ꝯmissũ. dila¬
tonis ĩnectens moras redde
rtempnis: Unũ gͦ tibi e
duob elige. aut turonicis
suũ.m. dilatõnis. cessante

Expanded text:
gi oratione, et precum instantia. gi oratione, et precum instantia. armato milite et insperato se repleri. Diei igitur crastinae aurora illucescente, peregrinus comes impiger, postquam in ecclesia ante dilecti archipraesulis Martini corpus cum lacrymis orans, peregrinationis suae preces et vota persolvit; convenit episcopum super depositi restitutione, dicens: pontificis nomen cum te et honor delectet, cur hujusdita, virtutum pontem non facis, sed subvertis, et gregi tuo factus forma deceptionis et doli, vestigiis inhærentem a sublimi nis præcipitium ire compellis? Cur necessitatis tempore thesaurum fidei tuæ commissum, dilationis innectens moras, reddere contemnis? Vnum ergo tibi ex duobus elige: aut Turonicis suum Martinum, dilationis cessante
Abbreviated transcription (Latin):
stis. Quib illi cum lacͥmiᷤ
seres: et nobis ĩ desiderio po¬
itus. desiderii nr̃i de sideratũ
cõmonitoriũ faces. Non est
inquiunt dñe mi nr̃e ut
puas ĩcuriez s regis fran¬
ꝵ pigra segnities nos ĩ¬
peliuit:⁊ autisiodorensis
antistitis ꝑuisax molenti¬
a nobis. mart. nr̃mcum
multo labore et instantia
tistitis cor induratũ est quasi
nuitas. probitas. eciam et po¬
testas supp eclitant cõmunt
tini amore ductus.huic teꝯ
formes allegationi. et ip̃m
et cum ip̃o gaudiũ huic luc¬
tuose restituas regioni.Ui
post d̾m spẽ inse penitus
poni lacrimas supplicãtiũ
miseratus et uota ꝓmittit
seĩiunctũ sibi negotiũ pro
iuirib excutuꝵ. Collecta gͥ
multituline ñ minima.
sex ferme milib. tam milit̾
quam equitũ secũ electis au¬
tisiodoꝵ uenit. Continuant
interim turonici ex sui pre¬
cepto pontificis. unius ebdo¬
made ieiunia. ⁊ suũ sibi red¬
di mart. deo supplicant iu¬

Expanded text:
stis. Cui stis. Cui ssereres, et nobis in desiderio positis, desiderii nostri desideratum commonitorium faceres. Non est, inquiunt, domine mi, nostrae, ut putas, incuriae; sed regis Franciae pigra segnities nos impedivit, et Antissiodorensis antistitis pervicax violentia nobis Martinum nostrum cum multo labore et instantia tistitis cor induratum est, et quasi nuitas, et probitas etiam et potestas suppeditant, communi et tini amore ductus, huic te conformes allegationi, et ipsum et cum ipso gaudium huic luctuosae rpost Deum spem in se penitus poni, lacrymas supplicantium miseratus & vota, promittit se iniunctum sibi negocium pro viribus exequuturum. Collecmultitudine non minima, sex fere millibus tam militum quam equitum secum electis, Antissiodorum venit. Continuant interim Turonici ex sui praecepto pontificis unius hebdomadae jejunia, et suum sibi reddi Martinum Deo supplicant ju