comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiuersa. officia & rabur corpous seruat oelehritudinõ reprę¬
sentat : ita uarietas ꝑsonarũ ꝑ asiliersainbiomaimus officia distri:¬
buta. & fortitudinem & uenustate̾ scãe dĩ ȩcle manifes tat
tsicut indecõrũ est ut mcopore humano alterũ mebrũ alterius
fungatur officio: itanimirũ noxium simulq turpissitũ. si singola
rerum ministeria ꝑsonis totidẽ non fuerint distributa. Hinc est
qd qͥbusdã ambitiosis sicut insuis litteris quas ego studio breuitatis
omisi poterit inueniri: moderationis frena frequent᷑ im posuit
Unde anthemi subdiacono: probiscn. sio ep̃o qͥ semet ipsũ sibimet
maior domꝰ & uice dominus pyranebit: inter cȩtera p̃cipit dicen
Uo lumus autẽ. ut frad̾ ñt Paschasius & uice dominũ sibi ordinet. &
maiorẽ domus: quatinus possit ued hospitib suꝑ uenientib uel cau¬
sis quae inueniunt᷑ idoncus & ꝑatus existere. Si uero uel noglegentẽ

Expanded text:
diversa officia et robur corporis servat, et pulchritudinem repraesentat, ita varietas personarum per diversa nihilominus officia distributa, et fortitudinem, et venustatem sanctae Dei Ecclesiae manifestat. Et sicut indecorum est ut in corpore humano alterum membrum alterius fungatur officio, ita nimirum noxium simulque turpissimum, si singula rerum ministeria personis totidem non fuerint distributa. Hinc est quod quibusdam ambitiosis, sicut in suis litteris, quas ego studio brevitatis omisi, poterit inveniri, moderationis frena frequenter imposuit. Unde Anthemio subdiacono pro Paschasio episcopo, qui per semetinus permanebat, inter caetera praecepit, dicens: « Volumus autem ut frater noster Paschasius et vicedominum sibi ordinet, et majorem domus, quatenus possit, vel hospitibus supervenientibus vel causis, quae eveniunt, idoneus et paratus existere. Si vero vel negligentem
Abbreviated transcription (Latin):
sustinere. Quib expͣceptodĩ subuenire nos conuenit: & inoprã
earũ qͣntũ possumꝰ donante dño subleuare. Prȩterea experientiȩ
tuae p̾senti iussione mandamꝰ: ut dehac p̾senti nona in dictione
xl in auro eis solidos dare debeas. & deinceps succedentib in dicti¬
onibus annuos xxͣ solidos ministrare: qͥtuis possint rationib
imputart. Prȩterea Paulino prb̃o monasteri sc̃i heras mi
io̾ inlacẽ moncis scrapti sitũ est: sed & duob monachis inoratorio
sc̃ arehangli seruientibus. ꝗd inluculino castro uata sci letri bi¬
silicam ense dinoscitur: buos te antũmodo solidos dare p̃cipimus

Expanded text:
sustinere. Quibus ex praecepto Dei subvenire nos convenit, et inopiam sustinere. Quibus ex praecepto Dei subvenire nos convenit, et inopiam earum, quantum possumus, donante Domino, sublevare. Propterea experientiae tuae praesenti quadraginta in auro eis solidos dare debeas, et deinceps succedentibus indictionibus annuos viginti solidos ministrare, qui tuis possint rationibus imputari. Praeterea Paulino presbytero monasterii sancti Erasmi, quod in latere montis Soractis situm est, sed et duobus monachis in oratorio sancti Archangeli servientibus, quod in Lucullano castro 507 juxta sancti Petri basilicam esse dignoscitur, b
Abbreviated transcription (Latin):
oculos curtũ tulerit: non abrẽ forsitan duxerim per strin gendum
Uit enim in epła anche miosubdiacono. Discedenti tͥ mandauimus
& post modũ p̾ceptis discurrentib inuixisse met ⁊ ani ut curam
paupũ gereres: & siquos illic egere cognosceris. scriptis recurrentib
indicares: & uix depaucis hȩe facere cutasti. Uolo aut̃ ut domnȩ pa¬
teriȩ thie meę. mox ut p̃sentẽ iussionẽ susceꝑis offeras ad calciariũ¬
puerorũ solidos qͥnqͣginta. xtritici modios qͣ dringentos. Dominȩ
palatinȩ relicte urbici solidosxx: & tritici modios trecentos
Domnȩ birianȩ relictȩ felicis solidos xxͣ. & tritici modios trecentos:
qͥ om̃s simul octoginta solidi intuis rationib imputent᷑. Sũ mã
uero pensionis sub festinatione adducito: & ad paschalẽ dĩe dño
NSINUAIUM NOBIS est ancillasdĩ quasdã nolanȩ ciuitatis
in abori dana domo cõmanentes. nimiã uictꝰ uestitusq penuriam

Expanded text:
oculos circumtulerit, non ab re forsitan duxerim perstringendum. oculos circumtulerit, non ab re forsitan duxerim perstringendum. Ait enim in epistola Anthemio subdiacono: « Discenti tibi mandavimus, et postmodum praeceptis 67 discurrentibus injunxisse me memini, ut curam pauperum gereres, et si quos illic egere cognosceres, scriptis recurrentibus indicares; et vix de paucis haec facere curasti. Volo autem ut domnae Pateriae, thiae meae, mox ut praesentem jussionem suscepuerorum solidos quadraginta, et tritici modios quadringentos. Domnae Palatinae relictae Urbici, solidos viginti, et tritici modios trecentos. Domnae Vivianae relictae Felicis, solidos viginti, et tritici modios trecentos. Qui omnes simul octoginta solidi in tuis rationibus imputentur. Summam vero pensionis sub festinatione adducito, et ad paschalem diem, Domino nsinuatum nobis est ancillas Domini quasdam Nolanae civitatis, in Aboridana domo commanentes, nimiam victus vestitusque penuriam
Abbreviated transcription (Latin):
monasteriorũ quicti ꝓspicere cõpellamur. Nati aotũ uobissit:
qr tantȩ necessitati seruorũ dĩ congrogationẽ amplius subiacere
non patimur
lim a aximiano ep̃o siracusano p̾st aliqua. Prb̃os. diaconos.
gatosq cuius lidet oramis elericos qͥ aeclesiuis quoqͥ modo miltant
abbates fieti ꝑͥmonasteria non ꝑinitas. Seđ ut omissa clericatus
militia monachicis promoueantur ordinib aut si inabbatis loco
ꝑmanere decreuerint: dericatus nullatenꝰ ꝑmittant habe militiam
Satis enĩ in congruu est sicũ unũ exhis ꝓsui magnitudine diligentor
quis non possit explere. ad utrunq iudicetur idoneus: sicq in inçẽ
& aeccłasticis ordo uitę monachice. & aecclasticis utilitatib liii
regula monachos impediat. Ubi elemosinas o caliit
ꝑꝓcuratores aeccłasticorũ patrimoniorũ uelut Pargus qͥdã lumino¬
sissimus ꝑtotius mundi latitudinẽ suȩ pastoralis solliet uidinis

Expanded text:
monasteriorum quieti prospicere compellamur. Nam notum vobis sit monasteriorum quieti prospicere compellamur. Nam notum vobis sit quia tantae necessitati servorum Dei congregationem amplius subjacere non patimursano post aliqua: « Presbyteros, diaconos, caeterosque cujuslibet ordinis clericos, qui in Ecclesiis quoquo modo militant, abbates fieri per monasteria non permittas; sed aut omissa clericatus militia, monachicis promoveantur ordinibus; aut si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullatenus permittantur habere militiam. Satis enim incongruum est si cum unum ex his pro sui magnitudine diligenter quis non possit explere, ad utrumque judicetur idoneus, sicque invicem et ecclesiasticus ordo vitae monachiae, et ecclesiasticis utilitatibus regula monachatus imocuratores ecclesiasticorum patrimoniorum, velut Argus quidam luminosissimus, per totius mundi latitudinem suae pastoralis sollicitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
colimus. Et quii ut cõperitĩas in hauius rei actenus correctione ces¬
satũ est: hȩc aduos iterũ p̃iudmꝰ scripta dirigere. Hortam̃gꝰ ut om̃i
mora om̃iq ex cusatione sũmota. Atamnonasttria ipsa abhiuꝰ modi
studeatis grauami ne rdclam quatinꝰ mullã acinctps ineis derici
ud hi qͥ insigo sunt ordiserchiffituti obalius habeant nisi orandi
tantum modo causa accedendo sucduna ꝑ de si forit ad ꝑagenda sacra
missarũ fuerint inuitati mꝑsteri. Sesneud ꝑ curus libet monichi¬
nobis est ut siquis piã abbatũ aut monachorũ exqͦcũq monasterio
adclericatꝰ officiũ uel ordint̃ sacrũ accesserit. non illic aliquam¬
habeat ut dximꝰ ulterus potestatẽ: nemonasteria huiꝰ occasionis¬
uelamine. eaquȩ prohibemꝰ sostinert onera cõpellant᷑. Loex itaq
om̃ia inigilant cura em̃dare i amsdo cõmonita sc̃itas uĩa nondiffe¬
rat: nesi post hoc neglegentes. uosẽe qd non credimꝰ senserimꝰ. aliter

Expanded text:
colimus. Et quia, ut comperimus, in hujus rei hactenus correctione cessatum est, haec ad vos iterum praevidimus scripta dirigere. Hortamur ergo ut omni mora, omnique excusatione submota, ita monasteria ipsa ab hujusmodi studeatis gravamine relevare; quatenus nullam deinceps in eis clerici, vel hi qui in sacro sunt ordine constituti, ob aliud habeant, nisi orandi tantummodo causa, accedendi licentiam, aut si forte ad peragenda sacra missarum fuerint invitati mysteria. Sed ne vel per cujuslibet monvobis est, ut si quispiam monachorum ex quocumque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic aliquam ulterius habeat potestatem, ne monasteria huius occasionisvelamine ea que prohibemus sustinere onera compellantur. Hec itaque omnia vigilanti cura emendare iam secundo commonita sanctitas rat, ne si post hoc negligentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ eidẽ uiro deputaueris. tuis post modũ possint rationib imputari
ta gͥfac: ut & nr̃am iussionẽ implcas. & tũqͥq hoc ipsũ bene disponendo

Expanded text:
quae eidem viro deputaveris, tuis postmodum possint rationibus imputari. quae eidem viro deputaveris, tuis postmodum possint rationibus imputari. Ita ergo fac ut et nostram jussionem impleas, et tu quoque hoc ipsum bene
Abbreviated transcription (Latin):
I eaoricol negeslitatibus habita cõ passione benigna mente.
alatina si qͥdẽ illistris femina. continua hostilitate insinuauit
sẽ plurimis necessiatis sub iacere. Propterea experientie tuac
p̃senti auictoritatt p̾cipimus: uti prosustentatione eius annuos xxͣx¬
solidos dart̃ non differat: quituis possint post modũ rationib impu¬
tani Ita gͦ fac aut &e tebenc ministrante mercedis commodũ ꝑcipias.
a nĩa ad ꝑfectũ prȩcepta ꝑducas
im letro subdiacono. Insinuatũ nobis. Marcellũ Barunitanȩ aeccłae
ibidẽ inciutate Panormitana. inmorasterio sci d driani inpenitenta
deputatũ. nonsolũ uictus necessitatẽ pati: sed & nuditatis
nimiã sustinere molestiã. ł quare necęsse habemꝰ strenuitati tuȩ
p̃senti iuissione p̾ciꝑe: ut ipsi prouictu acuestim̃to stratoq ad con¬
tinentiã. pueroq eius annoꝰ ͥ qͣntui ꝓspexeris satis eẽ constituas: ut
inopia nuditasq eius tali ꝓuidentia possint hab̾e consultũ. & ea

Expanded text:
imorum necessitatibus habita compassione benigna mente cominum reperimus. Palatina siquidem femma illustris, continua hostilitate insinuavit se plurimis necessitatibus subjacere. Propterea experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus, uti pro sustentatione ejus 550 annuos triginta dare non differat, qui tuis possint postmodum rationibus imputari. Ita ergo fac ut et tu bene ministratae mercedis commodum percipias, et nostra ad perfectum praecepta perducas. » Item Petro subdiacono: « Insinuatum nobis est Marcellum Barunitanae Ecclesiae, ibidem in civitate Panormitana in monasterio sancti Adriani, in poenitentiam deputatum, non solum victus necessitatem pati, sed et nuditatis nimiam sustinere molestiam. Pro qua re necesse habemus strenuitati tuae praesenti jussione praecipere, ut ipsi pro victu ac vestimento, stratoque ad continentiam, pueroque ejus annonam, quantam prospexeris satis esse, constituas, ut inopia nuditas que ejus tali providentia possint habere consultum, et ea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriis muinib ꝗd dictu nefasest pemisset .xxx. Qd̾ & qualia remune¬
carticiũ p̃grande uolumen : in qͦ cõmunis sexus. cunctarũ aetatũ acꝓ
fessionũ nomina. tã romȩ quã ꝑ suburbana uicinasq ciuitates. nec non
longinquas maritimȩ urbes degentiũ: cũ suis nominib tẽporibus.
& remunerationib exp̾essius continentur. Quorũ sũmã neui delicet
fastiditas transiliat: ego tians ferre diffugio: meiq lectoris oculũ ad illius
uenerandi scrimi i plenitudinẽ. cuiꝰ ipse pene incunctis auctoritatem

Expanded text:
propriis manibus, quod dictu nefas est, peremisset. 30. Exstat upropriis manibus, quod dictu nefas est, peremisset. 30. Exstat uchartaceum praegrande volumen, in quo communis sexus cunctarum aetatum ac professionum nomina tam Romae quam per suburbana civitatesve vicinas, necnon longinquas maritimas urbes degentium, 54 cum suis cognominibus, temporibus, et remunerationibus expressius continentur. Quorum summam, ne videlicet fastiditus transiliar, ego transferre diffugio, meique lectoris oculum ad illius venerandi scrinii plenitudinem, cujus ipse pene in cunctis auctoritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
quas greci monasteria uocant: quindecim libias auri ꝓlect. sternus.
dedit: eisqi ꝓcotidianis stipendiis octoginta libras. annualit᷑ ẽstrebat
in tantũ lacrimis & abstinentia districta. ut credamꝰ quia si ipsȩ non
essent.: nullus nr̃m iam ꝑtor annos inlocohoc subsistere inter lingobardotũ
Cot ioianis euIUSq dieb ꝑ om̃iũ regionũ uicosu destinat¬
uel cõpita: infirmis seu qualibet corportͥs parte debilib coctastipendia
ꝑ constitutos ueredarios emittihat: Uere cundiorib uero antequã ipse
ybũ caꝑet: amensa suȩ benedictionis apłicȩ hostiati dirigere curabiit
scutellã: ita ut neminẽ prorsꝰ excipet misericordissimi beni uolentia
ꝓuisoris: quẽ ad fidẽ tryxerat omp̃is cognitio creatoris.Xxix. Ubi pro¬
Pauperẽ inangustis andronarũ recessibus aiiis pillionib inueniri
mor tuu̾ contigisset: estimaas cũ st.pis in opia defecisse. ita paliquot
dies utdicitur amissarũ celebratione iicando tristatꝰ est: tãquã sicum

Expanded text:
quas Graeci monastrias vocant, quindecim libras auri pro lectisterniis dedit, eisque pro quotidianis stipendiis octoginta libras annualiter conferebat. in tantum lacrymis et abstinentia districta, ut credamus quia si ipsae non essent, nullus nostrum jam per tot annos in loco hoc subsistere inter Langobardorum otidianis quibusque diebus per omnium regionum vicos vel compita, infirmis seu qualibet corporis parte debilibus cocta stipendia per constitutos veredarios emittebat. Verecundioribus vero, antequam ipse cibum caperet, a mensa sua benedictionis apostolicae ostiatim dirigere curabat scutellam, ita ut neminem prorsus exciperet misericordissimi benevolentia provisoris, quem ad fidem traxerat omnipotentis cognitio Creatoris. 29. Hpauperem in angustis andronarum recessibus a vespillionibus inveniri mortuum contigisset, aestimans eum stipis inopia periisse, ita per aliquot dies, ut dicitur, a missarum celebratione vacando, tristatus est, tanquam si eum
Abbreviated transcription (Latin):
ihilomiues ꝑdiuersas ꝓuintias. procustadia sacrȩ rdigionis rebtisq
paupũ strenue gubertanddis: acccłs suc inros industrios rectores patri¬
moniorũ asciuit. Laquib cypͥanũ diaconẽ patrimonu sicule pantaleonẽ
notariũ siracusani. fantinũ desensorẽ panormitani: sergiũ destniorẽ
calabritani. romanũ notariũ apuli bene natũ defensorẽ samnitici
anthemiũ sub diaconem nedpolitani. petrũ subdiaconẽ cãpani. can
sub diaconẽ appie. castoriũ cartulariũ rauennatis. castoriũ notariũ
histriani. antoniũ subdiaconẽ d&ma tini. Ioħm notariũ illiriciani.
simmacũ defensorẽ sardiniȩ. bonc faciũ notariũ corsicani: pantaleonẽ

Expanded text:
ihilominus per diversas provincias pro custodia sacrae religionis, rebusque pauperum strenue gubernandis, Ecclesiae suae viros industrios, rectores patrimoniorum ascivit. In quibus Cyprianum diaconum patrimonii Siculi, Pantaleonem notarium Syracusani, Fantinum defensorem Panormitani, Sergium defensorem Calabritani, Romanum notarium Apuli, Benenatum defensorem Samnitici, Anthemium subdiaconum Neapolitani, Petrum subdiaconum Campani, Candsubdiaconum Appiae, Castorium chartularium Ravennatis, Castorium notarium Histriani, Antonium subdiaconum Dalmatiani, Joannem notarium Illyricani, Symmachum defensorem Sardiniae, Bonifaciu
Abbreviated transcription (Latin):
humanis tẽ om̃ib c̃ẽ uolumus rationib absolutũ. ut dõ nr̃o dehis
quȩ tibi cõmisimus rationẽ te noueris positurũ : ortam ut fi dei
inte sinceritas uigeat. sit mex inreb intentior. cura ꝓpensior: stu¬
diũ uigilantius. deuotio clarior. exhibitio efficatior: quatinꝰ dum
diuino ad iutus auxilio hoc opꝰ sollerter impleutris. & illi ꝓqͥb: solli¬
citudinẽ geris studi i tui solatio utiliter consolent᷑: & tu mercedis
tuȩ bonr̃ in aetna uita redẽptoris nr̃i gr̃a cõpensante recipias . li.¬

Expanded text:
humanis te omnibus esse volumus rationibus absolutum, ut Deo nostro de his humanis te omnibus esse volumus rationibus absolutum, ut Deo nostro de his quae tibi commisimus rationem te noveris positurum, hortamur ut fidei in te sinceritas vigeat, sit mens in rebus intentior, cura propensior, studium vigilantius, devotio clarior, exhibitio efficacior, quatenus dum divino jutus auxilio hoc opus solerter impleveris, et illi pro quibus sollicitudinem geris, studii tui solatio utiliter consolentur, et tu mercedis tuae bonum in aeterna vita Redemptoris nostri gratia compensante recipias.
Abbreviated transcription (Latin):
urłei prudentissimꝰ pat̃ familias xp̃i GREGORIUS. singulis constituit¬
diaconiis uel xeno dochiis uiros idoncos deputunt. Quos etiam
ut securius immo sagacius in oꝑe petatis ac miscdit laboraren.:
huiusmodi pͥulegi is muniendos ẽẽ decreuit: Licet eos quie pia in¬
tentione sollicitudinis curã debilib ac egenis impendunt. sua apud
om̃s ualeat tuerideuocio: melius tam̃ est siꝓquiete sua dehis fucrint
muniti quȩ gesserint. ne inde eis inqͥgrudinis occasio unde
magis laudandi sunt oriatur. Quia gͥ teuirũ religiosũ intentionis aiȩ
studio ꝓ uocati. mensis pauꝑu exhibende diaconiȩ eligimnꝰ pͣponen¬
dũ: nequatibi exhac nascitur ad ministratione dubietas. hacte
munitione ꝓspeximus fulciendũ constituentes utdehõc qd̃ ad-
mensas pauꝑũ ueldiaconiȩ. exhĩtionẽ ꝑcepisti. siue sub inde ꝑceꝑis
erogandũ: nulli ũquã homut quolibet modo seu ingenio cogaris
ponere rationẽ. uel aliquã debras molestiã sustinere. Sed quia ita

Expanded text:
ur prudentissimus paterfamilias Christi Gregorius singulis diaconiis vel xenodochiis viros idoneos deputavit, quos etiam, ut securius, imo sagacius in opere pietatis ac misericordiae laborarent, hujusmodi privilegiis muniendos esse decrevit: « Licet eos qui pia intentione sollicitudinis curam debilibus ac egenis impendunt, 64 sua apud omnes valeat tueri devotio, melius tamen est si pro quiete sua de his fuerint muniti quae gesserint, ne inde eis inquietudinis occasio unde magis laudandi sunt oriatur. Quia igitur te virum religiosum, intentionis tuae studio provocati, mensis pauperum exhibendae diaconiae elegimus praeponendum, ne qua tibi ex hac nascatur administratione dubietas, hac te munitione prospeximus fulciendum, constituentes ut de hoc quod ad mensas pauperum vel diaconiae exhibitionem percepisti, sive subinde perceperis erogandum, nulli unquam hominum, quolibet modo seu ingenio, cogaris ponere rationem, vel aliquam debeas molestiam sustinere. Sed quia ita
Abbreviated transcription (Latin):
ihilocriqes ꝓ arrianorũ paruulis fidei citholice sociandis. Uatcosios
pastoralis curę sollicituainẽ prorsus extendit. Qua propt᷑ uniuersis
ep̃is italiȩ scribe dᷤ ait Qm̃ nefandissimus aut arich. inhãc quenuꝑ
exempta est paschali festiuitate lango bardorũ filios infide catholica
baptirari ꝓhibiit: proqua culpa cum diuina marestas extinxit. ut
sollennitatẽ paschȩ alterius nonuideret : uram fr̾nitatem decet
cunctos ꝑlocaura langobardos ad monere. ut quia grauis mortalitas
imminet. eosdẽ fibossuos in arriana heresi baptiratos. ad catholicam
ep̃o narniensi. Peruent adnos: peccatis imminentib in ciuitate
urã mortalitatẽ om̃ino gassari. Quae res: nos nimis ad dixto
Q uan obrem salutantes frat̾nitatẽ tuã instantissime suademus.
ut alangebardorũ siue romanorũ qtuineodẽ loco degunt
is inꝗticone. nulla ratione sessetisi &rogtime agenalium cehrcacorui.
ut ud ueram tecramq fidẽ qnbalisim conuertantur. Sic eñĩ art diuina

Expanded text:
ihilominus pro Arianorum parvulis fidei catholicae sociandis, Gregorius pastoralis curae sollicitudinem prorsus extendit. Quapropter universis episcopis Italiae scribens, ait: « Quoniam nefandissimus Autharith in hac quae nuper expleta est Paschali festivitate Langobardorum filios in fide catholica baptizari prohibuit, pro qua culpa eum divina Majestas exstinxit, ut solemnitatem Paschae alterius non videret, vestram fraternitatem decet cunctos per loca vestra Langobardos admonere, ut quia ubique gravis mortalitas imminet, eosdem filios suos in Ariana haeresi baptizatos ad catholicam cto, episcopo Narniensi: « Pervenit ad nos, peccatis imminentibus, in civitate vestra mortalitatem omnino grassari, quae res nos nimis addixit. Quamobrem salutantes fraternitatem tuam, instantissime suademus ut a Langobardorum, sive Romanorum, qui in eodem loco degunt, admonitione nulla ratione cessetis, et maxime a gentilium et haereticorum, ut ad veram rectamque fidem catholicam convertantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Casulin nonbibeo : sed fac casitatt. eme mihi Dic̃ ei sclaris fater
disceis hoc abbate: segregauit eũ aõ munione. tãquã eũ quisol¬
uerat regulã monasterii. Igitur pst modicũ tẽporis moritur frat᷑
segregatus: nesciente papi. E ost duos gͦ aut tresdies ꝑggS abbas.
nuntiauit ei quia fr̃ requieuit. In hoc itaq non mediocriter tris¬
tatus est: quia antequã exiret dehac uita non soluit eum ab ex¬
communicationis epitomio. Et seribꝗd orationẽ inpicta cio:
dedit unidiaconorũ suorũ. iubensei ire & suꝑ frẽm legt̾ea. T rat
autẽ oratio solueᷤ ab excõmunicatione defunctum. Uladit gͦ
diaconus sicut p̃ceptũ ei fuerat suꝑ tumulũ fratris: legi pictaciũ.
habꝗd orationem: Et ipsa nocte uidit abbas frẽm defunctum:
& dic̃ ei. Non es mortuus frat̃: Ille resp̾dit. Etiam. Et iterum in¬
terrogauit eũ abbas. Ubi eras usq hodie: Respꝰdit fiat᷑. Uere dñe
in custodia. & usq heri nonsũ absolutus. Notu itaq factũ :

Expanded text:
Casulam non habeo, sed fac charitatem, eme mihi. Dicit ei saecularis frater: discens hoc ab abbate, segregavit eum a communione, tanquam eum qui solverat regulam monasterii. Igitur post modicum temporis moritur frater segregatus, nesciente papa. Post duos ergo aut tres dies pergens abbas nuntiavit ei quia frater requievit. In hoc itaque non mediocriter tristatus est, quia antequam exiret de hac vita, non solvit eum ab excommunicationis epitimio; et scribens orationem in pyctatio, dedit uni diaconorum suorum, jubens ei ire, et super fratrem legi eam. Erat autem oratio solvens ab excommunicatione defunctum. Vadit ergo diaconus, sicut praeceptum ei fuerat, et super tumulum fratris legit pyctatium, habens orationem. Et ipsa nocte vidit abbas fratrem illum defunctum, et dixit ei: Non es mortuus, frater? Ille respondit, etiam. Et iterum interrogavit eum abbas: Ubi eras usque hodie? Respondit frater? Vere, domine, in custodia, et usque heri non sum absolutus. Notum itaque factum est
Abbreviated transcription (Latin):
cõuire uolumus ac p̃bert. inqͥbus p̾ciũ qđ dederis: cuis noueris
rationib imputandem. Siuͦ scm pascha elgerint expectare: itẽ
cũ ep̃o loquert. ut modo qͥdẽ catecuminꝰi fiant. atq ad cosfre¬
qͥuent᷑ accedat geratq sallicitudinẽ: &animoscorũ an moni.¬
tione suȩ adortationis accenlat. ut qͣnto ex pectatur elongat᷑q
festiuitas : tantose p̃ꝑare. &tã desiderio seruenti debeant sustinere
tem petro ep̃o consicȩ interalia. Trans misimꝰ aie fr̃ nitati tuȩ qͥnqua¬
ginta solidos: ad uestim̃ta caiũ qͥ haptizandi sunt cõ paranda. Ul ix.

Expanded text:
ac praebere, in quibus pretium quod dederis tuis noveris rationibus imputandum. Si vero sanctum Pascha elegerint exspectare, iterum cum episcopo loquere ut modo quidem catechumeni fiant, atque ad eos frequenter accedat, geratque sollicitudinem et animos eorum admonitione suae adhortationis accendat; ut quanto quae exspectatur elongatur festivitas, tanto se praeparare et eam desiderio ferventi debeant sustinere. » Item Petro, episcopo Corsicae, inter alia: « Tansmisimus, ait, fraternitati tuae quinquaginta solidos ad vestimenta eorum q
Abbreviated transcription (Latin):
patri archio ꝑmansit: ut exceptis his quostam ꝑdiuersas regiones
quã romȩ qͦq lango bardorũ ꝑfidiȩ gladios fugientes. aeccłastica
dũ ipse ex humilitatis ministerio aquã fundere uellet. conuersus
urceũ accepit : sed repente eum incuius manib aquã fundere uoluerat
non inuenit. Cũq hoc factũ secũ ipse immaretus: eadẽ nocte dñs
e puisionẽ dix̃. Cȩteris dieb me in nẽoris meis: hestrno ait̃ dic

Expanded text:
patriarchio permansit, ut exceptis his quos, tam per diversas regiones patriarchio permansit, ut exceptis his quos, tam per diversas regiones quam Romae quoque Langobardorum 52 perfidiae gladios fugientes, ecclesiastica dum ipse ex humilitatis ministerio aquam fundere vellet, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte Dominus ei per visionem dixit: « Caeteris diebus m
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguinẽ non diceremus ed& dñica oratio apud grecos
abom̃i popło dicitr dicitur: apudnos u asolo sacerdott cantat᷑
In quo ergo grecorũ consuetirdies secuti sumus. qui aut ueteres
nr̃as repuuimus. aut noius &utiles constitnmus in quib tamen
alios non probamur imitari: Ergo ua caritas cũ occasio dederit
ut catanensẽ ciuitatẽ ꝑgat: uel insiricusana ueccłi cosqͦs credit
aut intelligit qua dchic reimur raurare poruer̃ a facta collitione
doccat: & quasi alia ex occasione cos instrugte non desistat. Nam de
constantino politina aeccła qd sicuna. quis cã dubitet sedi apłicȩ esse
sub iectam: Quod & piissimus dominꝰ im ꝑator: & frat̃ nr eiusdẽ ciui¬
tatis ep̃s assiduc ꝓfitentur. Timen siquid boni uelipsa uel altera ȩccła
habet: ego &minores meos quos ab illicitis ꝓhibeo. in bono imitari
ꝑatussũ. Stultus est enĩ: qui in eo se primũ existimat. utbona
ANT hospitalitatis GR GORIUS ImpsO ETIAM SUSCT PIT¬

Expanded text:
 sanguinem non diceremus. Sed et Dominica oratio apud Graecos ab omni populo dicitur, apud nos vero a solo sacerdote. In quo ergo Graecorum consuetudines secuti sumus, qui aut veteres nostras reparavimus, aut novas et utiles constituimus, in quibus tamen alios non probamur imitari? Ergo vestra charitas cum occasio dederit ut ad Catanensem civitatem pergat, vel in Syracusana Ecclesia, eos quos credit aut intelligit quia de hac re murmurare potuerunt, facta collatione doceat, et quasi alia ex occasione eos instruere non desistat. Nam de Constantinopolitana Ecclesia quod dicunt, quis eam dubitet sedi apostolicae esse subjectam? quod et piissimus domnus imperator et frater noster ejusdem civitatis episcopus assidue profitentur. Tamen si quid boni vel ipsa vel altera Ecclesia habet, ego et minores meos quos ab illicitis prohibeo in bono imitari paratus sum. Stultus est enim qui in eo se primum existimat, ut bona antae hospitalitatis Gregorius in ipso etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑforũ traiuni quo dpse gopoẽ palchetiis edificiis uenust arit
ꝑcedtns: iudicii oos ꝙ andit comsolatos fuerat ⁊ aor date abqr
miseratussit. Quod scilice sicut aptioribus tradit. stase baben
Quodã tẽpre traiano adimmineros belli procinetũ uehemen¬
tissimȩ festinanti: uiduaquedi processit flebilit̃ dicetera s¬
ilius meus innocqs. tgegnante per emptus est. Obsecro uit
huncsẽ uindicaturũ ꝑ om̃ia responderet: indua dix̃. O itũ
inprȩlio mortuus fueris. quis mihi prestabit. Era anꝰ respdit
ue qui post mȩ imꝑabit. Uidiadte. Et abi qͥd proderi. si alter
mihi iusticiã fecerit : Traianus res pondit. Utiq nihili E
indu. None ingut mctius abi est uardu mibi iusti ciã faciuã.¬

Expanded text:
herrimis aedificiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet. Quodam 60 tempore, Trajano ad imminentis belli procinctum festinanti vehementissime, vidua quaedam processit flebiliter dicens: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; obsecro ut, hunc se vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid proderit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus respondit: Utique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius tibi est ut tu mihi justitiam facias
Abbreviated transcription (Latin):
proreliquiis mure tũ uencar acberti. qtãtocius indicarta. Deiuade
aboratione surgqd̾: incredulos legatos propius stare ei arepit
uliellu oet s i: norc sc̃ssimi pue leonis pranderm pupi elt. Decriu
punctionib: sangius ꝓtinus emanunt: Q uomiraculo ⁊aleoato
confuse qu ã om̃s qͥ adcrant trome facti: iussu oat soui qucum eo
terȩ prostrati sunt. Iex ante aboratione cessauer quã cuncta
prandeorũ foramina diuinitus clauderentur. Xlii.
y am p̃teca diutum romanoiũ relicta coniuge: fuerat apontifite
cõmunione pͥuatus . Q uod ille molestissi me ferens. & auctoritatẽ
tara lontisicis euaciure ñ piȩulꝗd: magorĩ suffragu req siut
Q in maga  p ꝑcunusarmenbte a ed bae situlso

Expanded text:
pro reliquiis martyrum venerari deberet quantocius indicaret. Deinde ab oratione surgens, incredulos legatos propius astare praecepit. Cultellum petiit, more sanctissimi papae Leonis, brandeum pupugit, de cujus punctconfusi, quam omnes qui aderant tremefacti, jussu Gregorii cum eo terrae prostrati sunt, nec ante ab oratione cessaverunt, quam cuncta brandeorum foramina divinitus clauderentur. 43. rea divitum Romanorum, relicta conjuge, fuerat a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, m
Abbreviated transcription (Latin):
lectoris animus auide fiau dasse per uicicite. aut neglegenar pͣterisse mẽ
cognitioni congrua suspicetur. Matrona quȩdã beato GREGORIO
ꝑstationes publicas missarũ sollennia celebranti: solitas oblationes
terã ab eiꝰ ore conuerten: partẽ illã dñici corporis suꝑ altare deposuit.
Ixpletis uͦ missarum sollenni is: matronã corã popło in quisiit. quam
obrẽ corpꝰ dñicũ susceptura ridere p̾sũpserit. Atilla diu musitans:
tandẽ ꝓrupit. Quia panẽ inqͥens quȩ ꝓpriis manib mefecissẽ cog¬
noueram: tu corpꝰ dñicũ ꝑhibebas. Tunc GREGORIUS ꝓ incredulitate
mulieris cũ tota plebe se in orationẽ prostrauit: & post paululũ surgens
particulã panis quam suꝑ altarc posuerat. carnẽ factam repperie.
Quam corã cunctis incredulȩ matione demonstrar: ad credulitatis
gram tã illam touocara potuit. quã cotẽ pꝰpłm confirmare curauitc

Expanded text:
lectoris animus, aut defraudasse pertinaciter, aut negligenter praeteriisse me lectoris animus, aut defraudasse pertinaciter, aut negligenter praeteriisse me cognitionem congruam suspicetur. Matrona quaedam beato Gregorio, per stationes publicas missarum solemnia celebranti, solitas oblationes teram ab ejus ore convertens, partem illam dominici corporis super altare deposuit. Expletis vero missarum solemniis, matronam coram populo inquisivit quam ob rem corpus dominicum susceptura ridere praesumpserit. At illa diu mussitans, tandem prorupit, quia panem, inquiens, quem propriis manibus me fecisse cognoveram, tu corpus dominicum perhibebas. Tunc Gregorius, pro incredulitate mulieris, cum tota plebe se in orationem prostravit; et post paululum surgens, particulam panis quam super altare posuerat, carnem factam reperit: quam coram cunctis incredulae matronae demonstrans, ad credulitatis gratiam tam illam revocare potuit, quam totum populum confirmar
Abbreviated transcription (Latin):
Nichiloanꝗos eidẽ Augus buo⁊ ꝓendẽ miraculis inter alia scribt inced
miricula ostendit An de necesseesi: uide uoe dono auelesti & ti¬
mendo gaudeas: & gaudendo ꝑtincics. Cauacas inddiee qͥa angloꝵ
aninc pextiota mifacula ad interiorẽ giam ꝑtichuntut: ꝑtimnescasũ
ne intet signa quȩfiunt isirmus animus milisꝰ psuptione se eleuct
ut unde foras ꝑhonorẽ tollitur. inde płr in atł głam ⁊ adee intus
untes. dum caelesti magistro dicerent. dñc inꝓminctuo etiã dono¬
nia nobis sub iectasunt: protinus audig̃ Nolite gaidert suꝑhoc:
sed̾ potius gaudete. quia nomina ur̃a scripeasunt incado. Nin enim¬
om̃s electi miracula faciunt: sed tamen eorũ nomina om̃ium incaelo
tenentus ascripta. Ueritatis & cnim discipłis cẽgaudiũ ñ debet: nisii
deeo bono qđ commine cum om̃ibus habent & inquo finẽ leticiȩ non
anglorũ aeccłas uulgo leguntur: omittenda non asbitror: nestudiosi

Expanded text:
Nihilominus eidem Augustino super eisdem miraculis inter alia scribit, inqumiracula ostendit. Unde necesse est ut de eodem dono coelesti, et timendo gaudeas, et gaudendo pertimescas: gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora miracula ad interiorem gratiam pertrahuntur; pertimescas vero, ne inter signa quae fiunt infirmus animus in sui praesumptione se elevet, ut unde foras per honorem tollitur, inde per inanem gloriam intusuntes, dum caelesti Magistro dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt; protinus audierunt: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo. In priomnes electi miracula faciunt; sed tamen eorum omnium nomina in coelo tenentur ascripta. Veritatis enim discipulis esse gaudium non debet, nisi de eo bono quod commune cum omnibus habent, et in quo finem laetitiae non nglorum Ecclesias vulgo leguntur. omittenda non arbitror, ne studiosi
Abbreviated transcription (Latin):
desideret : tam̃ petert nonp̃sumit. Unde psalmista. D esiderium
pauꝑũ exaudiuit dñs: desideria cordis corũ exaudiuit auris tua
Et notandũ qr non legitur GAEGORI p̾cib traiani anima ab inferno
lib̾ata. & inꝑadyso reposita. qd om̃ino incredibile uideret ꝓpter
cruciatibus lib̾ata. qđ uidelicet potest ideri credibile. Q uippe
cum ita ualeat anima in inferno existere. & inferni cruciatus
ꝑ dĩ miscłiam nonsentipe: sicuti unus gehennȩ ignis ualet om̃s pecca¬
tores pariter detinere aed ꝑdĩ iusticiã cunctos eqͣlit ñ ualet exurere¬

Expanded text:
desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desiderium desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, et desideria cordis eorum audivit auris tua . Et notandum quia non legitur Gregorii precibus Trajani anima ab inferno liberata, et in paradiso reposita, quod omnino incredibile videtur proptecruciatibus liberata. Quod videlicet potest videri credibile quippe cum ita valeat anima in inferno existere, et inferni cruciatus per Dei misericordiam non sentire, sicuti unus gehennae ignis valet omnes peccatores pariter detinere, sed per dei iustitiam cunctos equaliter non ualet exurere
Abbreviated transcription (Latin):
errore tã demibntissane principis defleuise .qͦ usq responsũ sequonti
pagano pͥsects sugdere.  e cũ dosuꝑiorib miriculis romanorũ
st nemo quiduliat adeg qd apud saxones legit̾ huius p̃cibus
traiani anima ab instrm cruciatibus lib̾ata obid uel maxime du¬
bitare uidentur: qd tantꝰ docto nequaquã p̃sumeret propigano
pronsus orare. qͥin quarto calogorũ suorũ libro docuerat. eandẽ causã
esse cur non orctur ascis infuduro iudicio ꝓpercatorib acc̾no igne
darutis: quȩ nunc etiam causa est ut non orent sci̾homines pro
hominib infidelibus impiisq defunctis : non aduertentes. quia
non legit᷑ protraiano GREGocib exorasse: sedtantũ fleuisse..
ic enĩ cum ñ orauerit Gaeboaos: plingendo potuit exaudiri:
sicut moyses cũ dolendo taceret potuit clamindo uideri. cui d
tacenti labi is: Quid clamas inqͥt adme : Nimirũ ds̃ om̃ps corda renesq
scrutatur: & frequent ea misertus concedit. quȩ homo quã uis ut carnalis

Expanded text:
errore tam clementissimi principis defleuisse, quousque responsum sequenti pagano preces effunderet. Sed cum de superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab inferni cruciatibus liberatam, ob id vel maxime dubitari videtur, quod tantus doctor nequaquam praesumeret pro pagano prorsus orare; qui quarto Dialogorum suorum libro docuerit eamdem causam esse cur non oretur a sanctis in futuro judicio pro peccatoribus aeterno igne damnatis; quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis; non advertentes quia non legitur pro Trajano Gregorium exorasse, sed tantum flevisse. Sic enim cum non oraverit Gregorius, plangendo potuit exaudiri, sicuti Moyses cum dolendo taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti labiis: Quid clamas, inquit, ad me ? Nimirum Deus omnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
relatati atbeat. N uris uo qͣttuor umis solidus rlaxt̃. Siquid
amplius. iam uxta cundẽ modũ debet relxatio sicr. ud cerpłi
qͥuia cxsi ipsi minus fidediter uenut  hĩ tam̃ qui decis nati fue¬
rint iam fidesius baptitanten Ner ipsos ergo. aut filios eorum¬
luctabim̃ : & idco non est grauc quc qͥd depensionõ pro xp̃o

Expanded text:
or, unus solidus relaxetur. Si quid amplius, jam juxta eumdem modum debet relaxatio fieri, vel certe  perducamus, quia etsi ipsi minus fideliter veniunt, hi tamen qui de eis nati fuerint jam fidelius baptizantur. Aut ipsos ergo, aut eorum filios lucramur. Et ideo non est grave quidquid de pensione pro Christo
Abbreviated transcription (Latin):
simile ꝑpetrauit: Nan cũ petentib qͥbusdã occidentalib ꝑlegatos.
insingulis pixidibus subnominib petiteum margerũ pranideum
solito more concdudgs desuꝑ sigillaisset: legatis largitus est̃. Illi
si scꝙptas reliquias ueneratione congrua deferentes. post quã quedam
itineris miliaria cnsũp serunt: stultese tantũ uiaticũ conferisse mur¬
murare eeper sinescunt utrũ scõrũ ossa. an magiscarues aromnano
Ponafice suscepnsg̃. Itaq. comumt consilio remoto portaficali signis ulo
reseratisq prxidibus. particolas prande repperr̃. Mor adunbis
menia cũ furore nimio reugtentes: ꝑ archidiaconẽ GlE s osto¬
sc delusos fuisse. ut pro rdiqui is uilẽ panũ susciper ẽ . febilitor
querthantur: dicentes domios suos pilcherpiaras pani. sllabuindar:¬

Expanded text:
simile perpetravit. Nam cum, petentibus quibusdam occidentalibus per legatos, 59 in singulis pyxidibns sub nominibus petitorum martyrum brandeum solito more concludens, desuper sigillasset, legatis largitus est. Illi susceptas reliquias veneratione congrua deferentes, postquam quaedam itineris milliaria consumpserunt, stulte se tantum viaticum confecisse murmurare coeperunt, si nesciant utrum sanctorum ossa an magis carnes a Romano pontifice suscepissent. Itaque communi consilio, remoto pontificali signaculo, reseratisque pyxidibus, particulas brandei repererunt. Mox ad urbis moenia cum furore nimio revertentes, per archidiaconum a Gregorio delusos fuisse, ut pro reliquiis vilem pannum susciperent, flebiliter querebantur, dicentes dominos suos pulcherrimis pa
Abbreviated transcription (Latin):
docte humillimꝰ inter cȩtora sic rescripsit. Quiatua fiat̾nitas monas¬
stituere : quae ininitio nascentis ȩccłe fuit pitrib: nr̃is. inqͥb nullus
rorum exhis quȩ possidebunt iliquid suũ c̃ẽ dicebit: sederant illis om̃ua
cõmunia. Cũ unastt fides. cur suꝑmissarũ c.debratione gallicanarũ
aeccłac aromana discordant ugustino quȩrenti: CREGORIUS ait
Noũit tua fraternitas romaiteneccłȩ consuctudinẽ: inquase meminit
enutritã. Sed michi plagt siuc in romana. siue inqualibet ȩccła
aliꝗͥd inuenisti quod plus am̃i potentidõ possit plicere sollicite eligas.
& inanglorũ aeccła quat adhuc noua est adfidẽ: institucione pͣcipua
quȩ dem̃ults aecclesiis colligere potuisti infundas. Non enĩ ꝑlocis
res: sed pro rebus loca amandasunt. Ex singulis ergo qͥbusq
aecclesiis quaepia. quȩreligiosa. quȩ rectas eligas: & hȩc quasi

Expanded text:
doctor humillimus inter caetera sic rescripsit: « Quia tua fraternitas, monasdoctor humillimus inter caetera sic rescripsit: « Quia tua fraternitas, monasstituere, quae in initio nascentis Ecclesiae fuit patribus nostris, in quibus nullus eorum ex his quae possidebant aliquid suum esse dicebat, sed erant illis omnia communia. » Cum una sit fides, cur super missarum celebratione Gallicana Ecclesia Romana discordet Augustino quaerenti Gregorius ait: « Novit tua fraternitas Romanae Ecclesiae consuetudinem, in qua se meminit enutritam. Sed mihi placet ut sive in Romana, sive in qualibet Ecclesia aliquid invenisti, quod plus omnipotenti Deo possit placere, sollicite eligas, et in Anglorum Ecclesia, quae adhuc nova est ad fidem, institutione praecipua quae de multis Ecclesiis colligere potuisti, infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis, quae pia, quae religiosa, quae recta sunt, eligas, et haec quasi
Abbreviated transcription (Latin):
GRESORIUS InXP̃O LȩCificatus: misit Augustino plurimos uerbi
ministros. in qͥb precipui erant mellitus. iustus. paulinꝰ &rufini.¬
anus : & ꝑ eos uniuersa quȩ adcultũ erant acccłȩ necessaria. uasa
uidelicet sacra & uestim̃ta altariũ. ornam̃ta aeccłastica. uestim̃ta
clericalia. apłorũ & multorũscõrũ reliqͥas: & codices multos.
Misit ei palliũ: iubendᷤ ut sub metropoli sua cantiȩ duodec̃i ep̃os ordi¬
naret. Ad lundoniã & eburacã singulos ep̃os mittret: qͥ subse
xIIͫ nihil hominus ep̃os consecrantes. palliũ ab apłica sede ꝑcipe¬
rent: & post Augustini obitũ ipse int̾ eos pͥmꝰ haberi debuis sec
qui pͥus consecrari meruisset. Prȩcepit q̃q ut inglorũ gente idolorũ
fana ñ destrueret: sed sc̃ificatis aquis respsal basilicas dedicaret
Et quia solebant sarories in sacrificio demonũ bocies m ultos occidere.
ta te sfune detamis arborũ facerqł ee religiosis coniuui is solemnitatis

Expanded text:
in Christo laetificatus, misit Augustino plurimos verbi ministros, 56 in quibus praecipui erant Mellitus, Justus, Paulinus, et Rufinianus; et per eos universa quae ad cultum erant Ecclesiae necessaria, vasa videlicet sacra, et vestimenta altarium, ornamenta ecclesiastica, vestimenta clericalia, apostolorum et multorum sanctorum reliquias, et Codices multos. Misit ei et pallium, jubens ut sub metropoli sua Cantiae duodecim episcopos ordinaret, ad Londoniam et Eburacam singulos episcopos mitteret, qui sub se duodecim nihilominus episcopos consecrantes, pallium ab apostolica sede perciperent, et post Augustini obitum ipse inter eos primus haberi debuisset, qui prius consecrari meruisset. Praecepit quoque ut in Anglorum gente idolorum fana non destrueret, sed sanctificatis aquis respersa in basilicas dedicaret. Et quia solebant Saxones in sacrificio daemonum boves multos occidere, tatae sunt, de ramis arborum facerent, et religiosis conviviis solemnitates
Abbreviated transcription (Latin):
romam remittunt: summũ p̃sulẽ dep̃cantes. utã laboriosã. cã in certã
tamq periculosã ꝑegrinitionẽ sibi nuꝑ mpositam temoutret: suosq

Expanded text:
Romam remittunt, summum praesulem deprecantes ut tam laboriosam, tam incertam, Romam remittunt, summum praesulem deprecantes ut tam laboriosam, tam incertam, tamque periculosam peregrinationem sibi nuper impos
Abbreviated transcription (Latin):
sinelumine sunt accense: Post paucos iterũdies cũ expletis missarum
sollenni is. extinctis lampadib custos exeadẽ aeccłi egressus fuisset.
post paululũ intrauit. & lãpades quas extinxerat lucentes reppit:
eĩ ericis qurcłam cliuat. es possbainiitiũ spatium ⁊ egiessus
lucontes lamp ides quis eran erat inuonit intndelicet exipsolu
que ad modum inuonachaei suos ꝓposugat. assiduis cogitationum
fluctib ingereur mox libi decłae statu cõposito. quartũ sui ponti¬
sicatus annũ intrauit: Augustũ cũ ali is domꝰ suȩ monasteri i monachis.
inbrit annias eugłirandi gia ddestmiuit. Quisuscepte ꝑegrinationis
post dies aliqͥt ineriracdio pregtiuaq: radie domũ potius quã barbatã
feram: in credulamq gentẽ. cuius nedingiã qͥdẽ intelligerent. decreuer̃¬
ec mota augistinũ quc̃ eis cp̃m consetrandũ si abanglis exciꝑent̃ indaxcrat

Expanded text:
sine lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies cum, expletis missarum sine lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus, custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes reperit, am clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lquemadmodum in monachatu suo proposuerat, assiduis cogitationum fluctibus urgeretur, mox ubi, Ecclesiae statu composito, quartum 55 sui pontificatus annum intravit, Augustinum cum aliis domus suae monasterii monachis in Britanniam evangelizandi gratia destinavit. Qui susceptae peregrinationis, post dies aliquot, inerti taedio praegravati, redire domum potius quam barbaram, feram, incredulamque gentem, cujus ne linguam quidem intelligerent, adireec mora, Augustinum, quem eis episcopum consecrandum, si ab Anglis exciperentur, indixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
sA aCI IGIIUA missarũ cadebratione: papa cũplebe recessit S ed
adbuc nocte eadẽ magnus inciusdc̃ a eccłȩ tecus strepitus factꝰ est:
acsiiea aliquis ertando discurreret. Sequent autẽ nocte. grauior
sonitus excreuit. C. ũ subito tanto cerrete insonuit: acsi om̃is illa¬
aeccła asundam̃tis funisset euersa. & ꝓtinus recessit: ac nulla illic ul¬
terius inquictudo antiqͥ hostis apparuit. Sed per terroris sonitum
quẽ fecit: in notuit aloco quẽ dni tenucrat. qd ꝑ inuocationẽ GAEGORI
coactus exibat:
OST EAUCOS UENODIES In magna serenitate aeris suꝑ altare eiusdẽ a excłie
nubes caditus descendit: suoq illud uelimine operuit Omnc̃ꝰ aeccłim
tanto terrore acsuauitate odoris impleuit: in patentibus ianuis nul¬
lus illic p̾sumeret intrare E⁊ sacerdos atq custodes uelhi qͥ adcelebran¬
da missarũ sollennia uenerant rem uideunt: ingredi minime pote¬
rans. & suauitatẽ mirifici odoris trahebant. Dieu̾ alia: inca lãpades

Expanded text:
a igitur missarum celebratione, papa cum plebe recessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quod per invocationem Gregorii coactus exibat. Post paucos vero dies in magna serenitate aeris super altare ejusdem ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris implevit, ut, patentibus januis, nullus illic praesumeret intrare, et sacerdotes atque custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, et rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trahebant. Die vero alia in ea lampades
Abbreviated transcription (Latin):
nlosio edoerꝑ patriarcho lexanarmno. dedoctrina suȩ aeccłas.
conuersione hereacotũ condorduq si deliu plausibilia reserenti:
GNICORIOS ita recripsit. Qm̃ inbomis quȩ agitis. scio qd̾ & aliis con
angulo posita: incdałtei lignorũ ac lapidũ ꝑfida nunc usq remanere:
dictam gentẽ infinẽ mundi ꝑductus est. Et iam nunc de eius
salute &oꝑe ad nosscripta per uenerint: quia tantis miraculis ud
ipse uelhi qͥ cũ eo transmissi sunt ingente ei dẽ choruscant. ut apłorũ
uirtites in signis quȩ exibent imitiri indenntur. Insollenutate autẽ
añicȩ natiuitatis. quȩ pͥma indictionẽ trans actast: plusqiã dece milia¬

Expanded text:
logio quoque, patriarchae Alexandrino, de doctrina suae Ecclesiae, conversione haereticorum, concordiaque fidelium plausibilia referenti, Gregorius ita rescripsit: « Quoniam in bonis quae agitis, scio quod et aliis congangulo posita, in cultu lignorum ac lapidum perfida nunc usque remaneret, dictam gentem in finem mundi perductus est. Et jam nunc de ejus salute et opere ad nos scripta pervenerunt, quia tantis miraculis, vel ipse, vel hi qui cum eo transmissi sunt, in gente eadem coruscant, ut Apostolorum virtutes in signis quae exhibent imitari videantur. In solemnitate autem dominicae nativitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Quius nimirũ p̃cibus ds̃ om̃ps tantã augustino eiusq sociis fa¬
ciendorũ signorũ gr̃am contultt: ut uerbũ uitae quodore pͣdicabant
signorũ efficatia confirmarent. Unde factũ est ut paucis elabentib
annis. etiam cȩteri saxoniȩ reges ad xp̃i dñi fidẽ ꝑ discipłos eius

Expanded text:
Cujus nimirum precibus Deus omnipotens tantam Augustino ejusque sociis faCujus nimirum precibus Deus omnipotens tantam Augustino ejusque sociis faciendorum signorum gratiam contulit, ut verbum vitae quod ore praedicabant signorum efficacia confirmarent. Unde factum est ut paucis elabentibus annis, etiam caeteri Saxoniae reges ad Christi Domini fidem per discipulos ejus