comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ firmauit ut se ex maximo timore colligerent. Neq multum post sssax
significatione ꝑ castella ficta ut erat supioris temporis consuenade declu¬
cus qubuisdam cohortibusꝰ ex presiciuss eodem uenet. Qui cognito detrim̃¬
to cum horanimaduertisset pompeium extra mumtiones egressum. ca¬
stra secundum mare ut libere pribulari posset necmmus nauibrs adentũ
haberet cãmutate᷑ ratione belli quoniam propostum nõ tenuerqł uixta
pompeium munire iussit. Qua ꝑfecta munitione animaduersum est aspe¬
culatoribus cęsaris cohortes quisdam qđ instar legionis uidererur esse
post siluam & in uetera castra duci. Castroꝵ hic situs erat sipeno¬
tibus diebus noua cȩsaris legio cum se obiecisset pompeians copiis atq
opere ut demostrauimus circũmuniret castra eoloco posuit. Hȩe siluã
quandiam contingebant. neq longius a mari passibus. ccce. aberant post

Expanded text:
ue firmavit, ut se ex maximo timore colligerent. neque multo post Caesar ue firmavit, ut se ex maximo timore colligerent. neque multo post Caesar significatione per castella fumo facta, ut erat superioris temporis consuetudo, deductis quibusdam cohortibus ex praesidiis eodem venit. qui cognito detrimento cum animadvertisset Pompeium extra munitiones egressum castra secundum mare ut libere pabulari posset nec minus aditum navibus haberet, commutata ratione belli, quoniam propositum non tenuerat, iuxta Pompeium muniri iussit. Qua perfecta munitione animadversum est ab speculatoribus Caesaris, cohortes quasdam, quod instar legionis videretur, esse post silvam et in vetera castra duci. castrorum hic situs erat: superioribus diebus nona Caesaris legio cum se obiecisset Pompeianis copiis atque opere, ut demonstravimus, circummuniret, castra eo loco posuit. haec silvam quandam contingebant neque longius a mari passibus ccc aberant. post
Abbreviated transcription (Latin):
cũq ad debatur subsidĩo id corruptum timore fugientium terrorem
& periculum augebat. hominum enim multitudine receptus impedi¬
cbatur. In eo prelio cum graui uulnere esset affectus aquilifer & auiri¬
bus deficeret. conspicatus equites nostros Hanc ego inquit & uiuus mł¬
tos ꝑ annos magna diligentia defendi a nunc moriens eadem fide
Cȩsari restituo. Nolite: Holite obsecro committere quod ante ĩ exer¬
citu Cȩfaris non accidit ut rei militaris dedecus admutatur. incolu-¬
menq ad eum deferie. Hoc cafu aquila conseruatur: omnibus primȩ
cohortis centurionibus interfectis preter principem priorem. Iamq pom¬
peiani magna cede nostroꝵ castris marcellini appropinquabant. non
mediccri terrore illato reliquis cohornbris & .M. antonius qui proximũ
locum prȩsidioꝵ tenebit ea re nuntiata cum cohortibus . xii. destendens
ex loco suꝑiore cernebatur. Cuus aluentus pompeianos compressit nrõs¬

Expanded text:
odcumque addebatur subsidio, id corruptum timore fugientium terrorem odcumque addebatur subsidio, id corruptum timore fugientium terrorem et periculum augebat; hominum enim multitudine receptus impediebatur. in eo proelio cum gravi vulnere esset adfectus aquilifer et a viribus deficeretur, conspicatus equites nostros hanc ego, inquit et vivus multos per annos magna diligentia defendi et nunc moriens eadem fide Caesari restituo. nolite, obsecro, committere, quod ante in exercitu Caesaris non accidit, ut rei militaris dedecus admittatur, incolumemque ad eum deferte. hoc casu aquila conservatur omnibus primae cohortis centurionibus interfectis praeter principem priorem. Iamque Pompeiani magna caede nostrorum castris Marcellini adpropinquabant non mediocri terrore inlato reliquis cohortibus, et M. Antonius qui proximum locum praesidiorum tenebat, ea re nuntiata cum cohortibus xii descendens ex loco superiore cernebatur. cuius adventus Pompeianos compressit nostrosq
Abbreviated transcription (Latin):
cunuenti milites in exteriorem uallum tela iacebant fossęq aggere
complebantur & legionarii interiores munitionis defensores scalis ad mo¬
tis tormentis cuiusq generis telisq terrebant magnaq multitudo sagipͭ¬
tarior ab utraq parte circũfundebatur. Multi autem ab ictu lapidũ
quod unum nostris erat telum uimineo tegmento galeis imposito se de¬
fendebant. Iiaq cum omnibus rebus nostri premerentur atq egre
resisterent animaduersum est intium munitionis quod supra demo¬
stratum est atq interduos uallos. qua ꝑfectum opus non erat per
mare nauibus expositis ĩ aduersos nostros impetum fecerunt. atq
ex utraq parie munitione deiectos terga uerrere coegerunt. Noc
tumultu nuntiato Marceilinus cohortes subsidio nostris laborantibus
subimitit. quȩ ex castris fugientes conspicate: neq illos suo aduentu
confirmare potuerunt. neq ip̃e hostium tulerunt impetum. Itaq qđ¬

Expanded text:
rcumvecti milites in exteriorem vallum tela iaciebant, fossaeque aggere rcumvecti milites in exteriorem vallum tela iaciebant, fossaeque aggere complebantur, et legionarii interioris munitionis defensores scalis admotis tormentis cuiusque generis telisque terrebant, magnaque multitudo sagittariorum ab utraque parte circumfundebatur. multum autem ab ictu lapidum, quod unum nostris erat telum, viminea tegimenta galeis inposita defendebant. itaque cum omnibus rebus nostri premerentur atque aegre resisterent, animadversum est vitium munitionis, quod supra demonstratum est, atque inter duos vallos, qua perfectum opus non erat, per mare navibus expositi in aversos nostros impetum fecerunt atque ex utraque munitione deiectos terga vertere coegerunt. Hoc tumultu nuntiato Marcellinus cohortes subsidio nostris laborantibus submittit ex castris. quae fugientes conspicatae neque illos suo adventu confirmare potuerunt neque ipsae hostium impetum tulerunt. itaque qu
Abbreviated transcription (Latin):
stem ĩ alticudinem pedum .x. tantundemq eius ualli agger ĩ latitudinẽ
patebat ab eo intermisso spatio pedum. de. alter conuersus ĩ contrariam
partem erat uallus humiliore paulo munitione. Hoc enim suꝑioribus
diebus timens cȩsar ne nauibus nostri circũuenirentur: duplicem eo loco
fecerant uallum ut si ancipiti pręlio dimicaretur. posset resisti. Sed ope¬
rum magnitudo & continens omnium dieꝵ labor. quot milia passuũ
ĩ circuitũ .xuii. munitiones erat complexus. ac ꝑficiendi spatium nõ da¬
bat. Itaq contra mare transuersum uallum qui has duas munitiones con-¬
tingeret non dum ꝑfecerat. Quȩ res nota erat pompeio delata ꝑ allo¬
broges ꝑfugas. magnumq nostris attulit ĩ comodum. Nam ut ad mare
nostrȩ cohortes noua lege excubauerant accessere subito prima luce
pompeiani exercitus nouusq eoꝵ aduentus extitit. Simul nauibus ci¬

Expanded text:
stem in altitudinem pedum x, tantundemque eius valli agger in latitudinem stem in altitudinem pedum x, tantundemque eius valli agger in latitudinem patebat. ab eo intermisso spatio pedum dc alter conversus in contrariam partem erat vallus humiliore paulo munitione. hoc enim superioribus diebus timens Caesar, ne navibus nostri circumvenirentur, duplicem eo loco fecerat vallum, ut si ancipiti proelio dimicaretur, posset resisti. sed operum magnitudo et continens omnium dierum labor, quod milia passuum in circuitu xvii munitione erat conplexus, perficiendi spatium non dabat. itaque contra mare transversum vallum, qui has duas munitiones contingeret, nondum perfecerat. quae res nota erat Pompeio, delata per Allobroges perfugas, magnumque nostris attulerat incommodum. nam ut ad mare nostrae cohortes nonae legionis excubuerant, accessere subito prima luce Pompeiani exercitus adventus exstitit; simul navibus ci
Abbreviated transcription (Latin):
aut studium ferebat. hȩc ad pompeium omnia detulerant. Quibus ille
cognitis eruptionisq iam capto consilio ut ante demõstratum est. teg¬
menta galeis milites ex uminibus facere: atq aggerem ubet compor¬
tari. his peractis rebus. magnum numerum leuis armaturȩ & sagipta¬
diã nocte cohortes. Lxͫ. ex maximis castris presidisq deductas ad eam
ꝑtem munitionum deducit quȩ ꝑtinebant ad mare longissimeq a ma-¬
ximis castris cesaris aberat. Eodem: quas mostrauimus aggere & Ieuis
armaturȩ militibus completas quas q ad dyrachium naues longas ha-¬
bebat mittit. & quid a quoq fieri uellet precipit. Ad eas munitiones cęsar
lentulum. ai arcellinum questorem cum legione. Uiiii. positum habebat.
huic quod ualitudine minus cõmoda utebatur fuluium postumum adiũ¬
torem submiserat. Erat eo loco fossa pedum. XU. & uallum contra ho¬

Expanded text:
aut studium ferebat, haec ad Pompeium omnia detulerunt. Quibus ille aut studium ferebat, haec ad Pompeium omnia detulerunt. Quibus ille cognitis eruptionisque iam ante capto consilio, ut demonstratum est, tegimenta galeis milites ex viminibus facere atque aggerem iubet conportare. his paratis rebus magnum numerum levis armaturae et sagittadia nocte cohortes lx ex maximis castris praesidiisque deductas ad eam partem munitionum ducit, quae pertinebat ad mare longissimeque a maximis castris Caesaris aberat. eodem naves quas demonstravimus aggere et levis armaturae militibus completas, quasque ad Dyrrachium naves longas habebat, mittit et quid a quoque fieri velit praecipit. ad eas munitiones Caesar Lentulum Marcellinum quaestorem cum legione viiii positum habebat. huic, quod valetudine minus commoda utebatur, Fulvium Postumum adiutorem submiserat. Erat eo loco fossa pedum xv et vallum contra ho
Abbreviated transcription (Latin):
pecumas mutuiti proinde ac sins satisfacere & fraudata restituere uellent.
multis eo emptis equis ad pompeium transierunt cum his quos sui consi-¬
lii participes habebant. quos pompeius quod erant honesto loco nati. &
instructi liberaliter magnoq comitatu & multis uimentis uenerant. uiriq
fortes haibebantur. & ĩ honore apud cȩsarem fuerunt. Quodq nouum &
preter consuetudinem acciderat. omnia sua prȩsidia circũduxit. atq oñta¬
sierat. cum pene quotidie a pompeio ad cęsarem ꝑfugerent. Uulgo uõ
uniuersi ĩ epiro atq etholia conscripti milites earumq regionum omniũ
quȩ a cȩfire tenebantur. Sed hi cognitis omnibus cebus seu quid ĩ muni¬
tionibus ꝑfectum non erat: seu quid a peritioribus rei militaris desidexin
uidebatur temporibusq rerum & spatiis locoꝵ & custodiaꝵ uaria dili¬
gentia animaduersa prout cuiusq eorum qui negotis prȩerant aut nã

Expanded text:
pecunias mutuati, proinde ac suis satisfacere et fraudata restituere vellent, pecunias mutuati, proinde ac suis satisfacere et fraudata restituere vellent, multis coemptis equis ad Pompeium transierunt cum iis quos sui consilii participes habebant. Quos Pompeius, quod erant honesto loco nati et instructi liberaliter magnoque comitatu et multis iumentis venerant virique fortes habebantur et in honore apud Caesarem fuerant, quodque novum et praeter consuetudinem acciderat, omnia sua praesidia circumduxit atque ostentaum transierat, cum paene cotidie a Pompeio ad Caesarem perfugerent, vulgo vero universi in Epiro atque Aetolia conscripti milites earumque regionum omnium quae a Caesare tenebantur. sed hi cognitis omnibus rebus, seuquid in munitionibus perfectum non erat, seuquid a peritioribus rei militaris desiderari videbatur, temporibusque rerum et spatiis locorum et custodiarum varia diligentia animadversa, prout cuiusque eorum, qui negotiis praeerant, aut natura
Abbreviated transcription (Latin):
ti uirtuti eoꝵ concedens rem totam distulit. illos secreto castigauis. qđ
questui equites haberentur. monuitq equites ut omnia ex sua amicitia
expectarent. & ex preteritis suis officiis reliqua sperarent. Magnam tñ
hȩc res illis offensionem & contemptionem ad omnesattulit. atq ita esse tũ
ex alioꝵ obiectationibus tum etiam ex domestico iudicio atq conscientia¬
anini intelligebant. Quo pudore adducti & fortasse se non liberari sed in
aliud tempus reseruari arbitrati discedere a nobis & nouam tentare fortunã
nouasq amicitias experiri constituerunt. & cum paucis cõlocuti clientib suis
quibus tantum faciniis committere audebunt primum conati sunt prefe¬
ctum equitum.C. Uolusenum interficere. ut postea bello confecto cogni¬
tum est ut cum munere aliquo ꝑfugisse ad pompeium uiderentur. Postꝗͣ
id facinus ussum est. neq facultas ꝑficiendi dabatur: ꝗͣ maximas potuert̃

Expanded text:
lta virtuti eorum concedens rem totam dispulit; illos secreto castigavit, quod lta virtuti eorum concedens rem totam dispulit; illos secreto castigavit, quod quaestui equites haberent, monuitque ut ex sua amicitia omnia expectarent et ex praeteritis suis officiis reliqua sperarent. magnam tamen haec res illis offensionem et contemptionem ad omnes adtulit, idque ita esse cum ex aliorum obiectationibus tum etiam ex domestico iudicio atque animi conscientia intellegebant. quo pudore adducti et fortasse non se liberari, sed in aliud tempus reservari arbitrati discedere ab nobis et novam temptare fortunam novasque amicitias experiri constituerunt. et cum paucis collocuti clientibus suis, quibus tantum facinus committere audebant, primum conati sunt praefectum equitum C. Volusenum interficere, ut postea bello confecto cognitum est, ut cum munere aliquo perfugisse ad Pompeium viderentur; postquam id difficilius visum est neque facultas perficiendi dabatur, quam maximas potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
multis annis obtinuerant singulari uirtute homines. Quoꝵ opera cȩsar
omnibus gallicis bellis fortissimaq erat usus. his domi ob has causas am¬
plissimos magistratus mandauerat atq eos extra ordinem ĩ senatum le¬
gendos curauerat agrosq ĩ gallia ex hostibus captos pręmiaq rei pecu¬
niariȩ magna tribuerat. Iocupletesq ex egentibus fecerat. hii propter
uirtutem non solum apud Cęsarem ĩ honore erant sed etiãm apud
exercitum cari habebantur. Sed freti amicitia cesaris & stulta ac bar¬
bera arrogantia elati despiciebant suos stipendiumq equitum frauda¬
bant & prȩdam omnem domum diuertebant. Quibus illi rebus ꝑmoti
Cęsarem adierunt palamq de eorum iniuris sunt questi. & ad cętera
addiderunt falsum abhis equitum nimerum deferri quoꝵ stipendium
auerterent. Cȩfar neq tempus illud animaduersionis esse existimans & mł¬

Expanded text:
multis annis obtinuerat, singulari virtute homines, quorum opera Caesar multis annis obtinuerat, singulari virtute homines, quorum opera Caesar omnibus Gallicis bellis optima fortissimaque erat usus. his domi ob has causas amplissimos magistratus mandaverat atque eos extra ordinem in senatum legendos curaverat, agrosque in Gallia ex hostibus captos praemiaque rei pecuniariae magna tribuerat locupletesque ex egentibus fecerat. hi propter virtutem non solum apud Caesarem in honore erant, sed etiam apud exercitum cari habebantur; sed freti amicitia Caesaris et stulta ac barbara adrogantia elati despiciebant suos stipendiumque equitum fraudabant et praedam omnem domum avertebant. quibus illi rebus permoti universi Caesarem adierunt palamque de eorum iniuriis sunt questi et ad cetera addiderunt falsum ab iis equitum numerum deferri, quorum stipendium averterent. Caesar neque tempus illud animadversionis esse existimans et mu
Abbreviated transcription (Latin):
muniuit castellaq his locis posuit. Rompeuis ubi nihil proficere equita¬
tum cognouit p̾aucis intermissis diebus. rursus eum nauibus intra mu¬
nitiones ad se recepit. Erat summa in opia pabuli adeo ut folis ex ar¬
boribus strictis & tenens arundinum radicibus contusis equos alerent.
frumenta enim quę fuerant intra munitiones sata consumpserant. &¬
cogebantur corcyra atq acarnania longo interiecto nauigaitionis spatio
pabulum supportare. quodq erac eius rei minor copia ordeo ad augẽ
atq his rationibus equitatum tolerare. Sed postꝗͣ non modo ordeum pa¬
bulumq omnibus locis herbaq defecta: sed etiam fructus ex arboribus
deficiebat. corruptis equis in acie: conandum sibi aliquid pompeius de
eruptione existimauit. Erant apud cęsarem ex equitum numero allo¬
broges .ii. frẽs Roscillus & egus ad bucilli filii qui principatum ĩ ciuitate

Expanded text:
aemunivit castellaque his locis posuit. Pompeius ubi nihil profici equitaaemunivit castellaque his locis posuit. Pompeius ubi nihil profici equitatu cognovit, paucis intermissis diebus rursus eum navibus ad se intra munitiones recepit. erat summa inopia pabuli, adeo ut foliis ex arboribus strictis et teneris harundinum radicibus contusis equos alerent; frumenta enim, quae fuerant intra munitiones sata, consumpserant. et cogebantur Corcyra atque Acarnania longo interiecto navigationis spatio pabulum subportare, quodque erat eius rei minor copia, hordeo adaugere atque his rationibus equitatum tolerare. sed postquam non modo hordeum pabulumque omnibus locis herbaeque desectae, sed etiam frons ex arboribus deficiebat, corruptis equis macie conandum sibi aliquid Pompeius de eruptione existimavit. Erant apud Caesarem in equitum numero Allobroges ii fratres, Roucillus et Aecus, Adbucilli filii, qui principatum in civitate
Abbreviated transcription (Latin):
se se omniã de pace expertum nihil ad huc arbitrari uitio factum eoꝵ
quos auctores esst ei uolinsset rei qd sua mandata perserte non oportuno
temꝑore ad pompeium uererentur Scipionem ea esse auctoritate. ut
non solum libere que probasset ex ponere: sed etiam magna ex partecõ¬
pellere atq errantem rogare posset preesseq suo nomine exercitui ut
preter auctoritatem & uires quoq ad cobertendum haberet. quod sist¬
cisset quietem ĩ urbe pacem prouinciaꝵ salutem imperii una omnes
acceptam relaturos. Hȩc ad eum mandata. clodius refert ac primis
diebus ut uidebatur libenter auditus reliquis ad colloquium non admit¬
titur. Castigato Scipione a fauonio ut postea confecto bello reperie¬
bamus infectaq re se se ad cȩsarem recepit: Cęsar quo facilius equita¬
tum pompeianum ad dynachium contineret & pabulatione prohibe¬
ret aditus duos quos esse angustos demostrauimus magnis operibus p̃¬

Expanded text:
sese omnia de pace expertum; nihil adhuc arbitrari vitio factum eorum sese omnia de pace expertum; nihil adhuc arbitrari vitio factum eorum quos esse auctores eius rei voluisset, quod sua mandata perferre non opportuno tempore ad Pompeium vererentur. Scipionem ea esse auctoritate, ut non solum libere, quae probasset, exponere, sed etiam ex magna parte compellare atque errantem regere posset; praeesse autem suo nomine exercitui, ut praeter auctoritatem vires quoque ad coercendum haberet. quod si fecisset, quietem Italiae, pacem provinciarum, salutem imperii uni omnes acceptam relaturos. haec ad eum mandata Clodius refert ac primis diebus, ut videbatur, libenter auditus, reliquis ad colloquium non admittitur castigato Scipione a Favonio, ut postea confecto bello reperiebamus, infectaque re sese ad Caesarem recepit. Caesar quo facilius equitatum Pompeianum ad Dyrrachium contineret et pabulatione prohiberet, aditus duos, quos esse angustos demonstravimus, magnis operibus pr
Abbreviated transcription (Latin):
non nullas per uim expugnauit. reliquas cuntates circũ missis legatio¬
nibus amicitia cęsaris conciliare studebat in his rebus fere erat fusi¬
us occupatus. Omnium deinceps cȩsar exercituum ĩ aciem equum in
locum produxit: si pompeuis prelio decertare uellet & pene castris pompeis
legiones subiecit: tantumq a uallo eius prima acies aberat ut in eam te¬
lo tormentoue adigi posset. Pompeius autem ut famam opinionem¬
Q hominum teneret sic pro castris exercitum constituebat ut tertia
acies uallum contingeret. omnisq instructus exercitus telis ex uallo ab¬
scipionemq ĩ macedoniam uenisse constaret non oblitus pristini ĩstituti
Cȩsar mittit ad eum clodium suum atq illius familiarem quem ab illo
traditum initio & commendatum in suoꝵ necessarioꝵ numero hre
instituerat. huic dat luteras mandataq ad eum. quorum hȩc erat sũma

Expanded text:
nonnullas urbes per vim expugnavit, reliquas civitates circummissis legationonnullas urbes per vim expugnavit, reliquas civitates circummissis legationibus amicitiae Caesaris conciliare studebat. in his rebus fere erat Fufis recepit. Omnibus deinceps diebus Caesar exercitum in aciem aequum in locum produxit, si Pompeius proelio decertare vellet, ut paene castris Pompei legiones subiceret; tantumque a vallo eius prima acies aberat, uti ne telum tormento adigi posset. Pompeius autem, ut famam opinionemque hominum teneret, sic pro castris exercitum constituebat, ut tertia acies vallum contingeret, omnis quidem instructus exercitus telis ex vallo abScipionemque in Macedoniam venisse constaret, non oblitus pristini instituti Caesar mittit ad eum Clodium, suum atque illius familiarem, quem ab illo traditum initio et commendatum in suorum necessariorum numero habere instituerat. huic dat litteras mandataque ad eum, quorum haec erat summa:
Abbreviated transcription (Latin):
stipendio frumento ue & spet̾iaris militaribus donis amplissime dona¬
uit. Fompeius noctu additis magnis munitionibus reliquis diebus turres
extruxit ĩ altitudinem pedum .xu. effectis operibus uineis eam ꝑtem
castroꝵ obtexit & .u. ĩtermissis diebus alteram noctem sub nubilam
nactus extructis omnibus castroꝵ portis & ad impediendum obiectis
uiꝰ. inita uigilia silentio exercitum eduxit & se in antiquas munitio¬
nes recepit. Etholia. a carnauia. a philochis ꝑ cassium longinum & Cal¬
uisium sabinum ut demostrauimus receptis tentandam sibiꝰ achaiam ac
paulo longius progrediendum existimabat. Cesar itaq eo calenum
misit & .4ͦ. fubinum & cassium cum cohortibus adiungit: quorum co-¬
gnito aduentu Rutilius lupus qui achaiam missus a pompeio obuinebat
struismum pręmiire instituit ut achaia fusum prohiberet. Calenus
delphos thebas. & orcomentum uoluntate ipsarum ciuitatum recepit.

Expanded text:
stipendio, frumento, veste, cibariis militaribusque donis amplissime donastipendio, frumento, veste, cibariis militaribusque donis amplissime donavit. Pompeius noctu magnis additis munitionibus reliquis diebus turres extruxit et in altitudinem pedum xv effectis operibus vineis eam partem castrorum obtexit, et quinque intermissis diebus alteram noctem subnubilam nactus obstructis omnibus castrorum portis et ad impediendum obiectis tertia inita vigilia silentio exercitum eduxit et se in antiquas munitiones recepit. visium Sabinum, ut demonstravimus, receptis temptandam sibi Achaiam ac paulo longius progrediendum existimabat Caesar. itaque eo Q. Calenum misit eique Sabinum et Cassium cum cohortibus adiungit. quorum cognito adventu Rutilius Lupus, qui Achaiam missus a Pompeio obtinebat, Isthmum praemunire instituit, ut Achaia Fufium prohiberet. Calenus Delphos, Thebas et Orchomenum voluntate ipsarum civitatium recepit,
Abbreviated transcription (Latin):
dyrachium tribus ad munitiones. Cum horum omnium ratio haberetũ
ad duoꝵ milia numero ex pompeianis cecidisse reperiebamus. Et mani¬
pulares centurionesq complures. In eo fuit numero Ualerius flaccus .L. fili¬
us eius. qui pretor asiam optinuerat. Signaq sunt militaria sex relata.
N ostri uero amplius .Xx. omnibus sunt prelis desiderati. Sed ĩ castello nemo
fuit omnino militum quin uulneraretur. uiiͫq ex una cohorte. oculos
amiserunt. Et cum laboris sui periculiq testimonium afferre uellent mi¬
lia sagiptarum circiter.xxx. ĩ castellum coniecta cęsari numerauerũt.
Scutoq ad eum relato sceue centurionis sunt in eo foramina C xxx. quẽ
cesarut erat de se meritus & dere.p. donauit milibus cc atꝗ ab octauis
ordinibus ad primipilum se traducere pronuntiauit. Cius enim oꝑe
castellum magna ex ꝑte conseruatum esse constabat. cohortesq duplici

Expanded text:
Dyrrachium, tribus ad munitiones, cum horum omnium ratio haberetur, Dyrrachium, tribus ad munitiones, cum horum omnium ratio haberetur, ad duo milia numero ex Pompeianis cecidisse reperiebamus, evocatos centurionesque complures; in eo fuit numero Valerius Flaccus L. filius eius, qui praetor Asiam obtinuerat; signaque sunt militaria sex relata. nostri non amplius xx omnibus sunt proeliis desiderati. sed in castello nemo fuit omnino militum quin vulneraretur, quattuorque ex una cohorte centuriones oculos amiserunt. et cum laboris sui periculique testimonium adferre vellent, milia sagittarum circiter xxx in castellum coniecta Caesari renumeraverunt, scutoque ad eum relato Scaevae centurionis inventa sunt in eo foramina cxx. quem Caesar, ut erat de se meritus et de re publica, donatum milibus cc atque ab octavis rdinibus ad primum pilum se traducere pronuntiavit — eius enim ope castellum magna ex parte conservatum esse constabat — cohortemque postea duplici
Abbreviated transcription (Latin):
afferebat. nam ex iniquo progressi loco ĩ summo constiterant si ꝑ decliue se¬
se reciperent nostros ex superiore in sequentes loco uerebuantur. Neꝗ multum
ad solis occasum temporis supererat spe enim conficiendi negotii prope in no¬
dem rem duxerant. ita necessario atq ex tempore capto consilo pompe¬
ius tumulum quendam occupauit qui tantum aberat a nostro castello
ut telum tormentum ue missum adigi non posset. Noc consedit loco & eũ
communuit. omnesq ibi copias continuit. Codem tempore proprerea duo¬
obus locis pugnatum est. Nam plura castela pompeius pariter destinendȩ
manus causa tentauerat ne ex proximis presidis succurri posset. uno loco
Uolcatius tullus impetum legionis substinuit cohontibus tribus atq eam loco
depulit. altero germani munitiones nostras aggressi compluribus interfectis
sc̃ se ad suos incolumes receperunt. Ita uno die sex preliis factis tribus ad

Expanded text:
adferebat. nam ex iniquo progressi loco in summo constiterant; si per declive seadferebat. nam ex iniquo progressi loco in summo constiterant; si per declive sese reciperent, nostros ex superiore insequentes loco verebantur; neque multum ad solis occasum temporis supererat; spe enim conficiendi negotii prope in noctem rem deduxerant. ita necessario atque ex tempore capto consilio Pompeius tumulum quendam occupavit, qui tantum aberat a nostro castello, ut telum tormento missum adigi non posset. hoc consedit loco atque eum communivit omnesque ibi copias continuit. Eodem tempore duobus praeterea locis pugnatum est; nam plura castella Pompeius pariter distinendae manus causa temptaverat, ne ex proximis praesidiis succurri posset. uno loco Volcacius Tullus impetum legionis sustinuit cohortibus tribus atque eam loco depulit; altero Germani munitiones nostras egressi compluribus interfectis sese ad suos incolumes receperunt. Ita uno die sex proeliis factis, tribus ad
Abbreviated transcription (Latin):
certior factus .P. Silla quem discedens castris prefecerat cęsar auxilio cohoͣ¬
ti uenit cum legionibus duabus. cuius aduentu facile sunt repulsi pompe¬
iani neq uero ĩconspectum aut impetum nostrorum tulerant. primises
deiectis reliqui se uerterunt a loco cesserant. Sed in sequentes nostros ne lõ¬
gus prosequerentur silla reuocauit. At pleriq extimant si acrius in sequi
uoluisset bellum eo die potuisse finiri. Cuius consilum reprebendendum
non uidetur. aliȩ enim sunt legati partes aq imperatoris. Alter agere ad
prescriptum. alter libere ad summam rerum consulere debet. Sylla a cȩ¬
sare castris relictus liberatis suis hoc fuit contentus: noq prelio decertire uo¬
luit. Quȩ tamen res fortassẽ aliquem reciperet casum ne imperatorias sibi
partes sumpsisse uideretur: Fompeianis magna res ad receptum difficustatẽ

Expanded text:
certior factus P. Sulla, quem discedens castris praefecerat Caesar, auxilio cohorcertior factus P. Sulla, quem discedens castris praefecerat Caesar, auxilio cohorti venit cum legionibus duabus; cuius adventu facile sunt repulsi Pompeiani. neque vero conspectum aut impetum nostrorum tulerunt, primisque deiectis reliqui se verterunt et loco cesserunt. sed insequentis nostros, ne longius prosequerentur, Sulla revocavit. at plerique existimant, si acrius insequi voluisset, bellum eo die potuisse finiri. cuius consilium reprehendendum non videtur. aliae enim sunt legati partes atque imperatoris; alter omnia agere ad praescriptum, alter libere ad summam rerum consulere debet. Sulla a Caesare castris relictus liberatis suis hoc fuit contentus neque proelio decertare voluit, quae res tamen fortasse aliquem reciperet casum, ne imperatorias sibi partes sumpsisse videretur. Pompeianis magnam res ad receptum difficultatem
Abbreviated transcription (Latin):
aquam continerent. ita illi necessario loca sequi demissa. ac palustria & pu¬
teos fodere cogebantur. atq hunc laborem quotidiana ad opera ad debãt.
Qui tamen fontes a quibusdam presidis aberant longuis & celeriter ex̾tibus
ex arescebant. At cȩsaris exercitus optima ualitudinẽ summaq aquȩ copu
utebantur. Tum commeatus omni genere prȩter frumentum habundabat ꝗ¬
bus quotidie melius succedere tempus. maioremq spem maturitate frumẽ¬
torum proponi uidebant. In nouo genere belli noue ab utrisq bellandi ra-¬
tiones reperiebantur: Illi cum animaduertissent ex ignibus nocte cohortes
nostras ad munitiones excubare silentio aggressi uniuersam ĩ multitudi¬
nem sagip̾tas coniciebant. & se confestim ad suos recipiebant. Quibus rebus
nostri usu docti hȩc reꝑiebant remedia ut alio loco ignes facerent. Interim

Expanded text:
aquam continerent. ita illi necessario loca sequi demissa ac palustria et puaquam continerent. ita illi necessario loca sequi demissa ac palustria et puteos fodere cogebantur atque hunc laborem ad cotidiana opera addebant; qui tamen fontes a quibusdam praesidiis aberant longius et celeriter aestibus exarescebant. at Caesaris exercitus optima valetudine summaque aquae copia utebatur, tum commeatus omni genere praeter frumentum abundabat; quibus cotidie melius subterere tempus maioremque spem maturitate frumentorum proponi videbant. In novo genere belli novae ab utrisque bellandi rationes reperiebantur. illi cum animum advertissent ex ignibus nocte cohortes nostras ad munitiones excubare, silentio adgressi universas inter multitudinem sagittas coiciebant et se confestim ad suos recipiebant. quibus rebus nostri usu docti haec reperiebant remedia, ut alio loco ignes facerent. Interim
Abbreviated transcription (Latin):
nes cũ in colloquiis pompeiami famen nostris obiectarent uulgo in eosiaci¬
ebant. ut spem eorum minuerent. Iamq frumenta maturescere incipi¬
ebant. atq ipã spes in opiam substinebat. quod celeriter se habituros copiã
confidebant. crebreq uoces militum ĩ uigiliis colloquissq audiebantur. pri¬
us se cortice ex arboribus uicturosꝗͣ pompeium emanibus dimissuros. li¬
benter etiam ex ꝑfugis cognoscebant. equos eorum tolerari reliqua uero
uimenta interiisse. Ut autem ip̃os ualitudo non bona cum angustis loci
& odore tetro exmultitudine cadauerum & quotidianis laboribus insue¬
tos operum itum aque summa inopia afficeret. omnia enim flumina at¬
q omnes riuos qui ad mare ꝑtinebant cęsar aut auerterat aut magnis
operibus obstruxerat. atq ut erant loca montuosa & ad specus angustiȩ
uallium. has sublicis interram dimissis presepserat: terramq adgesserat ut

Expanded text:
nes. cum in colloquiis Pompeiani famem nostris obiectarent, vulgo in eos iacines. cum in colloquiis Pompeiani famem nostris obiectarent, vulgo in eos iaciebant, ut spem eorum minuerent. Iamque frumenta maturescere incipiebant atque ipsa spes inopiam sustentabat, quod celeriter se habituros copiam confidebant. crebraeque voces militum in vigiliis colloquiisque audiebantur prius se cortice ex arboribus victuros, quam Pompeium e manibus dimissuros. libenter etiam ex perfugis cognoscebant equos eorum tolerari, reliqua vero iumenta interisse; uti autem ipsos valetudine non bona cum angustiis loci et odore taetro ex multitudine cadaverum et cotidianis laboribus, insuetos operum, tum aquae summa inopia adfectos. omnia enim flumina atque omnes rivos, qui ad mare pertinebant, Caesar aut averterat aut magnis operibus obstruxerat, atque ut erant loca montuosa et ad specus angustiae vallium, has sublicis in terram demissis praesepserat terramque adgesserat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
omnium reꝵ. copia abundarent. quotidie enim magnus undiq naui¬
um numerus conueniebat. quȩ commeatum supportarent. neq ullus fla¬
re uentus poterat quin aliqua ex ꝑte secundum cursum haberet. Ip̃e au¬
tem consumpris omnibus longe lateq frumentis. summis erat ĩ angusti¬
is Sed tamen singulari patientia hȩc milites ferebant. Recordabantur
enim eadem se superiore anno ĩ hispania ꝑ pessos labore & patientia ma¬
gnum bellum confecisse. Meminerant ad alesiam magnam se inopiam
ꝑpessos. multo etiam maiorem ad auaricum maximaꝵ segentium ui¬
ctores eniscessisse. Non illis ordeum cum dartur non legumina recusibãt.¬
Pecus uero cuius rei summa erat ex epiro copia magno ĩ honore habebãt
est etiam genus radicis inuentum ab hisqui fuerant cum Ualerio quod
appellatur catha quod ad mixtum lacte multum inopiam leuabat id
similitudinem panis efficiebat. eus erat magna copia. Ex hoc effectos pa¬

Expanded text:
omnium rerum copia abundarent; cotidie enim magnus undique naviomnium rerum copia abundarent; cotidie enim magnus undique navium numerus conveniebat, quae commeatum supportarent, neque ullus flare ventus poterat quin aliqua ex parte secundum cursum haberent. ipse autem consumptis omnibus longe lateque frumentis summis erat in angustiis. sed tamen haec singulari patientia milites ferebant. recordabantur enim eadem se superiore anno in Hispania perpessos labore et patientia maximum bellum confecisse; meminerant ad Alesiam magnam se inopiam perpessos, multo etiam maiorem ad Avaricum, maximarum se gentium victores discessisse. non illis hordeum cum daretur, non legumina recusabantpecus vero, cuius rei summa erat ex Epiro copia, magno in honore habebant. Est etiam genus radicis inventum ab iis qui fuerant ab alebribus, quod appellatur chara, quod admixtum lacte multum inopiam levabat. id ad similitudinem panis efficiebant. eius erat magna copia. ex hoc effectos pa
Abbreviated transcription (Latin):
pites pompeianos eoerunt. quibus ad recipiendum crates drecte longunq
obiedi & institurȩ fossȩ magno impedimento fuerunt. Nostri uero qui
satis habebant sine detrimento discedere compluribus interfedtis .u. suo
rum omnino amissis quietissime se receperunt. pauloq cirea eum locũ¬
moriti aliis comprebensis collibus munitiones ꝑfecerunt. Erat noua a inusi¬
tata belle ratio. cum rot cascelloꝵ numero tantoq spatio & tantis mu¬
nitionibus & tantos obsidionis genere tum etiam reliquis rebus. tiam ꝗ¬
cunq alterum obsidere conati sunt ꝑculsosatq infirmos hostes addorti aut
prelio superatos aut aliqua offensione ꝑmotos continuerunt cum ipĩ mili¬
tum numero equitumq prestarent. Casus autem obsidionis hic fere esse
consueuit. ut frumento hostes prohibeantur. At contra integras atq in¬
columes copias. Cesar inferiore militum numero continebat. cum illi õ¬

Expanded text:
pites Pompeianos egerunt et terga vertere coegerunt; quibus ad recipiendum crates derectae longuriique pites Pompeianos egerunt et terga vertere coegerunt; quibus ad recipiendum crates derectae longuriique obiecti et institutae fossae magno impedimento fuerunt. nostri vero, qui satis habebant sine detrimento discedere, compluribus interfectis, v omnino suorum amissis quietissime receperunt, pauloque citra eum locum aliis comprehensis collibus munitiones perfecerunt. Erat nova et inusitata belli ratio cum tot castellorum numero tantoque spatio et tantis munitionibus et toto obsidionis genere, tum etiam reliquis rebus. nam quicumque alterum obsidere conati sunt, perculsos atque infirmos hostes adorti aut proelio superatos aut aliqua offensione permotos continuerunt, cum ipsi numero equitum militumque praestarent; causa autem obsidionis haec fere esse consuevit, ut frumento hostes prohiberent. at tum integras atque incolumes copias Caesar inferiore militum numero continebat, cum illi
Abbreviated transcription (Latin):
quo temert essent progresse. Cesar receptui suoꝵ timens crates ad exire¬
mum tumulum contra hostem proferri & aduersas locari. Inter has me¬
diceri latitudine fossam tecdis miltibus obduci iussit locumq in omnes ꝑtes
q̃ maxine in pediri ipẽ idoneis locis funditores instruxit ut prȩsidio
nostris se recipientibus essent. His rebus completis legiones raduci iussit
Pompeiani hoc insolentius atq audacius nostros preuenire & instare ce¬
perunt cratesq pre mumitione obiectas pepulerunt ut fossas transcen¬
derent. Quod cum animaduertisset cesar ueritus ne non reduesi sed
deiecti inderentur: mauisq detrimentum caperetur a mediõ fere spatio
suos ꝑ anconium qui ei legioni preerait cohortacus tuba signum dar atq
⁊ hostes impetum fieri uissit. Miltes legionis nonȩ subito conspicati pila
comecerunt & ex inferiore loço aduersum pilum incitati cursu preci¬

Expanded text:
quo temere essent progressae. Caesar receptui suorum timens crates ad extrequo temere essent progressae. Caesar receptui suorum timens crates ad extremum tumulum contra hostem proferri et adversas locari, intra has mediocri latitudine fossam tectis militibus obduci iussit, locumque in omnis partes quam maxime impediri. ipse idoneis locis funditores instruxit, ut praesidio nostris se recipientibus essent. his rebus conpletis legionem reduci iussit. Pompeiani hoc insolentius atque audacius nostros premere et instare coeperunt, cratesque pro munitione obiectas propulerunt, ut fossas transcenderent. quod cum animadvertisset Caesar, veritus, ne non reducti, sed deiecti viderentur maiusque detrimentum caperetur, a medio fere spatio suos per Antonium, qui ei legioni praeerat, cohortatus tuba signum dari atque in hostes impetum fieri iussit. milites legiones viiii subito conspirati pila coniecerunt et ex inferiore loco adversus clivum incitati cursu praeci
Abbreviated transcription (Latin):
ob eam causam prelia fiebant. In hiscum legio Cęsaris noua presidium
quoddam occupasser. & munire cepisset locum propinquum & contra-¬
rium collem pompeius occupauit nostrosq lopere prohibere cepit. Et
cum una exꝑte prope ęquum aditum haberet. primum sagip̃tariis fũ.¬
ditoribusꝗ circũuectis. postea lȩuis armaturȩ magna multitudine missa:
tormentisq prolatis munitiones impediebat. Neque erat facile nostris
uno tempore propugnare: & munire. Cȩsarcum suos ex ommnibus partibus
uulnerari uideret. recipere se statuit & loco excedere. Ent ꝑ decliue recep¬
tum. Illi autem acrius instabant. neq regredi nostros patiebantur: qđ
timore adducti locum relinquere uidebantur. Dicitur eo tempore glori¬
ansapud suos pompeius dixisse non recusare se quin nullius usus imperitõ
exfimaretur si sine maximo detrimento legiones cȩsaris sese recepissent : iñ

Expanded text:
ob eam causam proelia fiebant. in his cum legio Caesaris nona praesidium ob eam causam proelia fiebant. in his cum legio Caesaris nona praesidium quoddam occupavisset et munire coepisset, huic loco propinquum et contrarium collem Pompeius occupavit nostrosque opere prohibere coepit, et cum una ex parte prope aequum aditum haberet, primum sagittariis funditoribusque circumiectis, postea levis armaturae magna multitudine missa tormentisque prolatis munitiones impediebat. neque erat facile nostris uno tempore propugnare et munire. Caesar cum suos ex omnibus partibus vulnerari videret, recipere se iussit et loco excedere. erat per declive receptus. illi autem hoc acrius instabant neque regredi nostros patiebantur, quod timore adducti locum relinquere videbantur. dicitur eo tempore glorians apud suos Pompeius dixisse, non recusare se, quin nullius usus imperator existimaretur, si sine maximo detrimento legiones Caesaris sese recepissent inde,
Abbreviated transcription (Latin):
quo loco erumperent pompeiani & nostros post tergum adorirentur ti¬
mebant ita illi ĩ timore sperantes perpetuas munitiones efficiebant ne quo
loco nostri. atq ip̃os a tergo circũuenire possent. Sed illi operibus uincebant¬
& quod numero militum prestabant & ĩteriore sperantes minorem circũ¬
itum habebant. Quȩ tum erant loca cȩsar cipienda & si prohibere põpeius
totis copiis & dimicare non constituerat. tamen suis locis sagipͥtarios fun-¬
ditoresq mittebat quorum magnum habebat numerum multiq ex
nostris uulnerabantur magnusq incesserat timor sagipͥtarum. Atq om̃s
fere milites aut exsubactis aut excentonibus aut ex coriis tunicas. aut
tegumenta. fecerant quibus tela uitarent ĩ cccupandis presidis magna¬
q ui uterq utebatur. Cesar ut ꝗͣ angustissime pompeium contineret
Pompeuis ut ꝗͣ plurimos colles ꝗ maximo circuitu occuparet. crebraq

Expanded text:
quo loco erumperent Pompeiani ac nostros post tergum adorirentur tiquo loco erumperent Pompeiani ac nostros post tergum adorirentur timebant, ita illi interiore spatio perpetuas munitiones efficiebant, nequem locum nostri intrare atque ipsos a tergo circumvenire possent. sed illi operibus vincebant, quod et numero militum praestabant et interiore spatio minorem circuitum habebant. quae cum erant loca Caesari capienda, etsi prohibere Pompeius totis copiis et dimicare non constituerat, tamen suis locis sagittarios funditoresque mittebat, quorum magnum habebat numerum, multique ex nostris vulnerabantur, magnusque incesserat timor sagittarum, atque omnes fere milites aut ex coactis aut ex centonibus aut ex coriis tunicas aut tegimenta fecerant, quibus tela vitarent. In occupandis praesidiis magna vi uterque nitebatur: Caesar, ut quam angustissime Pompeium contineret, Pompeius, ut quam plurimos colles quam maximo circuitu occuparet; crebraque
Abbreviated transcription (Latin):
terraꝵ ꝑ crebuisset illum a cȩsare obsideri neq audere prelio dimicare:
Pompeus neq a mari dyrachioq discedere uolebat quod omnem apparatũ
belli tela arma. tormenta. ibi collocauerat. frumentumq exercitiu na-¬
uibus supportabat. neq munitiones cȩsiris prohibere poterat nisi prelio de¬
certaire uellet. quod eo tempore statuerat non esse faciendum. Relinque¬
batur ergo ut extremam rationem belli sequens. ꝗͣ plurimos colles oxcuparet.
& quoniam latissimas regiones presidis teneret. Cesaris copias ꝗͣ latissime:
poset destineret. Iaꝗ accidit. Castelis enim.xxi. effectis .x. mil̃ pas¬
in cireuitu amplexus hoc spatio pabulabatur. Multaq erant intra eũ
locum manufacta quibus interim iumenta pasceret. Atq ut nostri pẽ¬
petuas munitiones uidebant. ꝑ ductas ex castellis ĩ proximã castella. ne¬

Expanded text:
terrarum percrebruisset illum a Caesare obsideri neque audere proelio dimicare. terrarum percrebruisset illum a Caesare obsideri neque audere proelio dimicare. Pompeius neque a mari Dyrrachioque discedere volebat, quod omnem adparatum belli, tela arma tormenta ibi collocaverat frumentumque exercitui navibus subportabat, neque munitiones Caesaris prohibere poterat, nisi proelio decertare vellet; quod eo tempore statuerat faciendum non esse. relinquebatur, ut extremam rationem belli sequens quam plurimos colles occuparet et quam latissimas regiones praesidiis teneret Caesarisque copias quam maxime posset distineret; idque accidit. castellis enim xxiv effectis xv milia passuum circuitu amplexus hoc spatio pabulabatur; multaque erant intra eum locum manu sata, quibus interim iumenta pasceret. atque ut nostri perpetuas munitiones videbant perductas ex castellis in proxima castella, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ac plerunq frumento utitur in porta totum quod pompeius ħ prouidebat
& superioribus diebus predȩ loco parthinos habuerat frumentumq omne
conquisitum spoliatis effossisq eorum domibus ꝑ equites comportarat. Quib
rebus cognitis cesar consilium capit ex loci natura erant enim circum ca¬
stra pompeii. permulti editi atq asperi colles hosprimum presidis tenuit
castellaq ibi communit inde ut loci cuiusq natura ferebat ex castello in ca¬
stellum ꝑducta munitione circũuallare pompeium instituit. Hec expectãs
quod angusta re frumentaria utebatur qđq pompeuis multitudine equitũ
ualebat. quo minore periculo undiq frumentum commeatumq exercitui
supportare posset. simuluti pabulatione pompeium prohiberet. equitatumq
eus ad rem gerendam inutilem efficeret. Tertio ut auctoritatem qua ille
maxime apud exteris nationes niti uidebantur minueret cum fama ꝑ orbẽ

Expanded text:
ac plerumque frumento utuntur inportato, tum quod Pompeius haec providerat ac plerumque frumento utuntur inportato, tum quod Pompeius haec providerat et superioribus diebus praedae loco Parthinos habuerat frumentumque omne conquisitum spoliatis effossisque eorum domibus per equites in Petram comportarat. Quibus rebus cognitis Caesar consilium capit ex loci natura. erant enim circum castra Pompei permulti editi atque asperi colles. hos primum praesidiis tenuit castellaque ibi communiit. inde, ut loci cuiusque natura ferebat, ex castello in castellum perducta munitione circumvallare Pompeium instituit. haec spectans, quod angusta re frumentaria utebatur, quodque Pompeius multitudine equitum valebat, quo minore periculo undique frumentum commeatumque exercitui supportare posset, simul uti pabulatione Pompeium prohiberet equitatumque eius ad rem gerendam inutilem efficeret, tertio ut auctoritatem, qua ille maxime apud exteras nationes niti videbatur, minueret, cum fama per orbem
Abbreviated transcription (Latin):
peius interclusus Dyrachio ubi propositum tenere non potuit secundo uẜ
conslio edito loco qui appelatur petra aditum ꝙ habet nauibus in ediociẽ
atq eas a quibuscdam protegit uentis castra communit. eo partem nauium
longarum conuenire. frumentume commneatumq ab asia atq omnibris
regionibus quas tenebat comportari imperat. Cesar longius bellum ductũ
iri existimans & de utalicis commeatibus desperans quod tanta diligentia oĩa
litora a pompeianis tenebantur classesq ipĩus quas in sicilia gallia & italia
fecerat morabantur in epirum rei frumentariȩ causa quintilium &. L
canuleium legatum misit. Quodq heę regiones aberant longius locis cẽ¬
tis orrea constituit uecturasq frumenti finitimis ciuitatibus descripsit. Itẽ
lissio paratinisq & omnibus castellis quod esset frumenti conquiri uissit. Id
erat ꝑ exiguum cum ip̃oꝵ agroꝵ natura quod sunt asperi & montuosi

Expanded text:
peius interclusus Dyrrachio, ubi propositum tenere non potuit, secundo usus peius interclusus Dyrrachio, ubi propositum tenere non potuit, secundo usus consilio edito loco, qui appellatur Petra aditumque habet navibus mediocrem atque eas a quibusdam protegit ventis, castra communit. eo partem navium longarum convenire, frumentum commeatumque ab Asia atque omnibus regionibus, quas tenebat, conportari imperat. Caesar longius bellum ductum iri existimans et de Italicis commeatibus desperans, quod tanta diligentia omnia litora a Pompeianis tenebantur classesque ipsius, quas hieme in Sicilia Gallia Italia fecerat, morabantur, in Epirum rei frumentariae causa Q. Tillium et L. Canuleium legatos misit, quodque hae regiones aberant longius, locis certis horrea constituit vecturasque frumenti finitimis civitatibus discripsit. item Lisso Parthinisque et omnibus castellis, quod esset frumenti, conquiri iussit. id erat perexiguum cum ipsius agri natura, quod sunt loca aspera ac montuosa
Abbreviated transcription (Latin):
testatem pompeio dedit. Ubi illum suis locis se tenere animaduertit re-¬
ducto in castra exercitũ aliud sibi consilium capiundum existimauit Ita¬
q postero die omnibus copiis magno circuitu difficili angustoq itinere dy-¬
rachium profectus est. Sperans pompeium aut dyrachium compelli. aut
abeo intercludi posse quod omnem commeatum totiusq is belli apparatũ
eo contulisset ut accidit. Pompeius enim primo ignorans eius consilium
quod diuerso ab ea regione itinere profectum uidebat angustiis rei fru-¬
mentariȩ compulsum discessisse existimabat. postea ꝑ exploratores certior
factus postero die castra mouit breuiore itinere se occurrere ei posse spe¬
rans. Quod fore suspicatus cȩsar militesq adhortatus ut equo animo la-¬
borem ferrent parua ꝑte noctis itinere intramisso mane Dyrachium uenit.¬
Et cum primum agmen pompeii procul cerneretur ibi castra posuit. Rom¬

Expanded text:
testatem Pompeio fecit. ubi illum suis locis se tenere animum advertit, retestatem Pompeio fecit. ubi illum suis locis se tenere animum advertit, reducto in castra exercitu aliud sibi consilium capiendum existimavit. itaque postero die omnibus copiis magno circuitu difficili angustoque itinere Dyrrachium profectus est sperans Pompeium aut Dyrrachium compelli aut ab eo intercludi posse, quod omnem commeatum totiusque belli adparatum eo contulisset: ut accidit. Pompeius enim primo ignorans eius consilium, quod diverso ab ea regione itinere profectum videbat, angustiis rei frumentariae compulsum discessisse existimabat; postea per exploratores certior factus postero die castra movit breviore itinere se occurrere ei posse sperans. quod fore suspicatus Caesar militesque adhortatus, ut aequo animo laborem ferrent, parva parte noctis itinere intermisso mane Dyrrachium venit, cum primum agmen Pompei procul cerneretur, atque ibi castra posuit. Pom