comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tunt cũ p̃ciosior sit fcã est̾. fu̾it esti¬
mabitur. qr et cũc furtũ eiꝰ fcm̃
ueriꝰ ẽẽ est. ¶ Ope ⁊ consilio fur¬
tũ fcm̃ celsus ait non solũ sudcito
fuĩt fcm̃. ut socii furarentur. set¬
⁊ si non ut socii furarent᷑ inimici¬
ciarũ tã cã fecerit. ¶ Recte tñ pe
dius ait. ¶ Siciti nemo furtum
facit sine dolo.m. ita nec ꝯsiliũ. uel
opem ferre sũ dolo.m. posse. cõsili¬
um ã dare uidetur. qui ꝑsuadet.
⁊ inpellit atq instruit cotifilio ad
furtũ faciendũ. opẽ fert qͥ mĩst̾i¬
um atq adiutoriũ ad surripien¬
das res p̃bet. ¶ Cũ es qͥ pannũ
rubrũ ostendit. fuganit ꝙ pecus
ut in fures incideret. Siquidẽ do¬
lo.m. fecit. furti accio ẽ. s ⁊ si ñ fur¬
ti fatiendi cã hoc fecit. non debet
mnpunitus ẽẽ lusus cã ꝑnitiosus
icurto lab̾. scribit in fcm dandã acti

Expanded text:
tunc, cum pretiosior facta est, fuerit, aestimabitur, quia et tunc furtum eius factum esse verius est. Ope consilio furtum factum Celsus ait non solum, si idcirco fuerit factum, ut socii furarentur, sed et si non, ut socii furarentur, inimicitiarum tamen causa fecerit. Recte dius ait, sicut nemo furtum facit sine dolo malo, ita nec consilium uel opem ferre sine dolo malo posse.Consilium autem dare uidetur, qui persuadet et impellit atque instruit consilio ad furtum faciendum: opem fert, qui ministerium atque adiutorium ad subripiendas res praebet.Cum eo, qui pannum rubrum ostendit fugauitque pecus, ut in fures incideret, si quidem dolo malo fecit, furti actio est: sed et si non furti faciendi causa hoc fecit, non debet impunitus esse lusus tam perniciosus: i
Abbreviated transcription (Latin):
aut conduxerit demĩ ab aliquo in¬
sulam stipulari fieri scipulatꝰ sit
aut siquis cũ ꝓmisiss ticõ fundũ
meniũ daturum. aut si is ñ dedis¬
nio fuĩt fundum ticio datũ iri.
Itẽ siquis locau̾it idẽ faciend̾ ad̾
ipẽ conduxerit constat hc̃e eum
utilem ex locato actionẽ. siquis
uñ ⁊ si procuratori meo dari scipula¬
tus sũ. stipulatõ uires hẽbit. ⁊ si c̾dito¬
ri meo qr int̾est in ea neue pena .õ¬
mutatur. uł p̃dia distrahantur
q̃ pignoꝵ data erant. ¶ oiquis
ita screulatus fuit iiũ ustas nui

Expanded text:
aut conduxerit, deinde ab aliquo inaut conduxerit, deinde ab aliquo insulam stipulatori fieri stipulatus sit: aut si quis, cum promisisset Titio fundum Maevium daturum aut, si is non dedisuio fuerit fundum Titio datu iri: item si quis id locauerit faciendum quod ipse conduxerit: constat habere eum utilem ex locato actionem.Si quis .Unde et si procuratori meo dari stipulatus sum, stipulatio uires habebit: et si creditori meo, quia interest mea, ne uel poena committatur uel praedia distrahantur, quae pignori data erant.Si quis ita s
Abbreviated transcription (Latin):
id fcm̃ fu̾it dederit non uidẽditurꝰ
fecisse ꝙ ꝓmiserit. ¶ Alti scipu¬
lari nemo pot᷑ p̃t̾ qmͣ si seruus do¬
mino filsꝰ patri stipuletur. Inuente
nusquiscẜ sibi ad quirat ꝙ sua int̃¬
est. cet̾m ut alii detur nicħ mea
int̾est. plane si uelimi hoc faterẽ
penã stipulari cõueniet. ut sigta
fcm̃ non sit. ut cõp̾hensũ ẽ. nͦm.¬
nituitur stipulatõ ⁊̃ ei cuiꝰ nichi
int̾ esb. penã aũ cui stipulatur qͥs
ñ illud inspicitur ꝙ int̾sit eiꝰ. s
sit. u̾ba contracta stipulatorẽ int̃¬
mea int̾eẽt uideamꝰ an stipulatio
ꝯmittetur. ⁊ ait marcelł. stipłatõ¬
pupillitutelam admsnistrare ce¬
perat. cessit administrationem
cum tutori suo. ⁊ scipulatꝰ ẽ rem
pupilli saluã fore. ait marcelł. pos¬
se defendi stipulationẽ ualere. Int̃̾¬
est enĩ stipulatoris fieri ꝙ stipula¬
tus est cũ obligatus futurus es.¬
s pupillo si aliter recesserit ¶ Sĩ
qͥs in sulam faciendam. ꝓmiserit

Expanded text:
id factum fuerit, dederit, non videbitur fecisse quod promisit. Alteri stipulari nemo potest, praeterquam si servus domino, filius patri stipuletur: inventaenusquisque sibi adquirat quod sua interest: ceterum ut alii detur, nihil interest mea. plane si velim hoc facere, poenam stipulari conveniet, ut, si ita factum non sit, ut comprehensum est, committetur stipulatio etiam ei, cuius nihil interest: poenam enim cum stipulatur quis, nsit, verba contra stipulatorem intemea interesset, videamus, an stipulatio committetur. et ait Marcellus stipulatioam administrare coeperat, cessit administratione contutori suo et stipulatus est rem pupilli salvam fore. ait Marcellus posse defendi stipulationem valere: interest enim stipulatoris fieri quod stipulatus est, cum obligatus futurus esset pupillo, si aliter res cesserit. Si quis insulam faciendam promiserit
Abbreviated transcription (Latin):
suũ dicendũ est ĩutilit̾ eũ ꝓmitt̾e
fcm̃ auenũ. atisiquis ueat fcm̃ alienũ
ꝓmitt̾e penã uł qnͣti ea res sit pot̃
ꝓmitt̾e. s quatenus hr̃e lic̾e uidebit᷑
si nemo contusiã raciat. hoc ẽ neꝙ
¶Siquis forte non de ꝓprietate s
quid minuitur ex iure ꝙ hu̾it.
¶Quesitũ ẽ utrũ ꝓpram demũ re
an alienã ꝓmfct̾e possit. hr̃e licere
⁊ magis est. ut ⁊ aliena ꝓmitti pos¬
sit q̃ res ita effcm̃ hẽbit si ꝓpria esse
ꝓmissoris ceꝑit. quare si ꝑseuera¬
uerit aliena dicendũ enĩstipulatõnẽ
non cõmitti. nͥ pena adiecta sit. cũ¬

Expanded text:
dicendum est inutiliter eum promittere factum alienum. At si quis velit factum alienum promittere, poenam vel quanti ea res sit potest promittere. sed quatenus habere licere videbitur? si nemo controversiam faciat, hoc est neque Si quis forte non de proprietate, quid minuitur ex iure quod habuit. Quaesitum est, utrum propriam demum rem an et alienam promittere possit habere licere. et magis est, ut et aliena promitti possit: quae res ita effectum habebit, si propria esse promissoris coeperit. quare si perseveraverit aliena, dicendum erit stipulationem non committi, nisi poena adiecta sit, cu
Abbreviated transcription (Latin):
set obligarialit̾ ꝑ machinõnẽ obli¬
gatus est. erit quidẽ subtilitate
iuris obstructus. s doli exceptione
uti potꝰ qui eũ ꝑ dolum obligatus
est competit eĩ exceptõ Idẽ est¬
⁊ si nullus dolus inttessit stipu¬
lantis. s ip̃ã res in se dolũ habet
cum enĩ quis petat ex ea stipulatõe
qui in archa sũt stipulatus sum
⁊ hii sñ culpa ꝓmissoris ꝑierint.
nicħ nobis debetur.

Expanded text:
set obligari, aliter per machinationem obligatus est, erit quidem suptilitate iuris obstrictus, sed doli exceptione uti potest: quia enim per dolum obligatus est, competit ei exceptio. idem est et si nullus dolus intercessit stipulantis, sed ipsa res in se dolum habet: cum enim quis petat ex ea stipulationequi in arca sint, stipulatus sim et hi sine culpa promissoris perierint, nihil nobis debetur.
Abbreviated transcription (Latin):
quiblib aliis eque diriit qõaẽ.
sin autem non addat quib ianu¬
ariis fc̃i q̃onẽ inducere quid forte
sensert. hoc ẽ quid int̾ eos accum
sit utic enĩ hoc seqͥmur ꝙ actũ ÷
easq anumenius. sin arit̾ nõ appꝰ¬
ip̃a dit. Rł quis stipulatõnẽ int̾p¬
onat quid̃ sequimur. ⁊ puto accũ
uideri de seqñtib kalendis.¶ Qꝰ¬
locus adiectꝰ temꝑis spaciũ indueat
quo illo possit ꝑueniri. uerũ dies
adiectus efficit. ne ut p̃senti pecu¬
nia debeatur ex quo apparet diei
adiectionẽ ꝓ reo e̾e ñ pro scipulato¬

Expanded text:
quibus aliis, aeque dirimit quaestionem. si autem non addat quibus Ianuariis, facti quaestionem inducere, quid forte senserit, hoc est quid inter eos acti sit utique enim hoc sequimur quod actum est, easque adsumemus. si autem non appipsa die kalendarum quis stipulationem interponat, quid sequemur? et puto actum videri de sequentibus kalendis. Qulocus adiectus spatium temporis inducat, quo illo possit perueniri, uerum dies adiectus efficit, ne praesenti die pecunia debeatur: ex quo apparet diei adiectionem pro reo esse, non pro stipulato
Abbreviated transcription (Latin):
deꝰ.ł. S ⁊ quis arbitratu puta
licii ticii fibi restitui rẽ stipulatus
est. deiñ ip̃e stipulator moramfe¬
cerit quominus arbitretur ticiꝰ ꝓ
missor q̃i moram fecent non tene¬

Expanded text:
 Si quis arbitratu puta Lucii Titii restitui sibi stipulatus est, deinde ipse stipulator moram fecerit, quo minus arbitretur Titius: promissor quasi moram fecerit, non tene
Abbreviated transcription (Latin):
sibr lice̾ ad heredẽ ista scipulatõ non
nõ puto stipulatõnẽ de usu fructu ad
heredem tnͣssire. eoꝙ iure utimur. ¶s
siqͥs uti frui lice̾ sibi. hr̃dic suo scipũ¬
latus sit. uideamꝰ an hres ex stipulatu
age possit. ⁊ putẽ posse licet du̾si sit̃
fructus. nam ⁊ si ire agere stipułet᷑
sibi hr̃dic suo lic̾e̾ idẽ ꝓban̾imus ¶ Si
quis dolũ malũ ꝓmissoris. hr̃disqͦ
cius abẽẽ uelit. suffic̾e̾ abẽe abfutu¬
rũ q eiꝰ eẽ stipulari. si uo de płium
dolo cauere uelit necc̃ium e̾e adici cui
rei dolus malus non ab est. uł ñ affu¬
it qnͣti ea res erit. tantã pecuniã darc
spondes. ¶Sue ꝑᷤ. adiunge̾ qͥs here¬
dis ꝑfonã pot᷑. s adoptiui patris. ꝑͣ.¬

Expanded text:
eredem ista stipulatio non non puto stipulationem de usu fructu ad heredem transire, eoque iure utimur.Sed si quis uti frui licere sibi heredique suo stipulatus sit, uideamus, an heres ex stipulatu agere possit. et putem posse, licet diuersi sint fructus: nam et si ire agere stipuletur sibi heredique suo licere, idem probauerimus.Si quis dolum malum promissoris heredisque eius abesse uelit, sufficere 'abesse afuturumque esse' stipulari: si uero de plurium dolo cauere uelit, necessarium esse adici: 'cui rei dolus malus non abest, non afuerit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dari spondes?' Suae personae adiungere quis heredis
Abbreviated transcription (Latin):
nes ꝑ quã qmͣ omũo fieri quo
minu̾s nob̾ hr̾e liceat q̃ res fac̃
ut uideatur reꝰ ꝓnusisse ꝑ om̃s
futurum ut tibi hrẽ liceat. uidet᷑ igit᷑
alienũ frm̃. ꝓmisisse. nemo autẽ alien¬
um fcm̃ ꝓmittendo obligat᷑. ⁊ ita
utimur. s se obligat ne ip̃e faciat
quo minus hr̃e liceat. obligatur ⁊̃
ne heres sis faciat uł quis cet̾oꝵ
successoꝵ efficiat. ne hr̃e liceat. set

Expanded text:
emquam omnino fieri, quo minus nobis habere liceat. quae res facit, ut uideatur reus promisisse per omnes futurum, ut tibi habere liceat: uidetur igitur alienum factum promisisse, nemo autem alienum factum promittendo obligatur, et ita utimur. sed se obligat, ne ipse faciat, quo minus habere liceat: obligatur etiam, ne heres suus faciat uel quis ceterorum successorum efficia
Abbreviated transcription (Latin):
das rõnes ⁊ in dispugenda.atz
excuciendas fcm̃ habeat. nũ
quid ergo reliqͣ quidẽ empto¬
ri dando ꝑueniat ad libratẽ. Cetera
ĩ ꝑ᷑ heredis consistant puto igitur

Expanded text:
das rationes et in dispungendas atque excutiendas, factum habet. num quid ergo reliqua quidem et emptori dando perveniat ad libertatem, cetera in persona heredis consistant? puto igitur
Abbreviated transcription (Latin):
cũ .xx. heredi dediss liber ẽe ns¬
sus erat heredi m̾cedem rͣeferte pro
oꝑis suis solebat. cũ ex mercede hr̃s
ampliꝰ .x. accepiss seruiꝰ lib̃m esse
ob eam rem liberũ eẽ qmͣ si fundum
dnõ conduxiss. ⁊ ꝓ fructu fundi pe¬
cuniam dediss. ¶ Seriuis cũ hr̃di
annoꝵ .uii. oꝑas dediss liber ẽe tus¬
sus erat. is seruꝰ fugerat. ⁊ ⁊
oꝑas dnõ declisse qr̃ nͥ tocidẽ dies
quot abfuĩss.⁊ seruiss nisi forte
lib̾m. s et si ita scriptũ eẽt. ut tc̃i

Expanded text:
cum decem heredi dedisset, liber esse iussus erat, heredi mercedem referre pro operis suis solebat: cum ex mercede heres amplius decem recepisset, seruus liberum esse ob eam rem liberum esse, quam si fundum a domino conduxisset et pro fructu fundi pecuniam dedisset.Seruus cum heredi annorum septem operas dedisset, liber esse iussus erat: is seruus fugerat et annum operas domino dedisse: quare nisi totidem dies, quot afuisset, seruisset, non fore liberum. sed et si ita scri
Abbreviated transcription (Latin):
dicione uidebitur si ñ decłit imple¬
ta condicõne ultĩo uite temꝑe here¬
dis ad lib̾tatẽ ꝑueniet. ¶Seruus
coĩs liber ẽe iussus ita si decẽ ded̾it
tu lib̾i applicatur qui condicõnis
implende gr̃a alienare peculiares
nũmos por̾. ¶Si duo serui rõnibꝰ
redditis lib̾r ee iussi fui̾t. ⁊ seꝑatĩ¬
quoꝙ condicõni parere potu̾it. S
si actͥus eoꝵ cõit᷑ gestus ita in¬
mittus fu̾it ut seꝑari non possit
neccio alt̃ cessando alt̾ius liber᷑:¬
tatẽ impediet. nec uidebit ᷑ condicõ
erit. aut ut̾ꝙ aut alt̾ totũ solu̾it:
¶Qui ita liber ẽe iussus ẽ si ui¬
rau̾it se capitoliũ ascensurũ ꝯtes¬

Expanded text:
dicione uidetur: si non dederit, impleta condicione ultimo uitae tempore heredis ad libertatem perueniet.Seruus communis liber esse iussus ita 'si decem dederit' tuliberi applic‹a›tur: qui condicionis implendae gratia alienare peculiares nummos potest.Si duo serui rationibus redditis liberi esse iussi fuerint et sepaque condicioni parere poterunt. sed si actus eorum communiter gestus ita immixtus fuerit, ut separari non possit, necessario alter cessando alterius libertem impediet. nec videbitur condicio erit, aut uterque aut alter totum solverit. Qui ita liber iussus est "si iuraverit se Capitolium ascensuru
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł. In metallum dam¬
p̾nata mulier eum quem cõ
ceperat edidit deiide p̾ncipe
restituta est humanu s dicet᷑
esse ⁊̃ cognationis iura huic
restituta uideri. De sadauerib
neganda non sunt. et id seͥ
de uita sua scribit. hodie autẽ
eoꝵ in quos ansmaduertitur
corpora non aliter sepelum¬
turꝰ qmͣ si fuerit pecitum. et
ꝑmissum. et non in cimͣ non
permittitur. maxime maies¬
tatis causa dampnatoꝵ ¶E

Expanded text:
um In metallum damnata mulier eum quem prius conceperat edidit, deinde a principe restituta est. humanius dicetur etiam cognationis iura huic restituta uideri. DE CADAUERIBUSneganda non sunt: et id se olibro decimo de uita sua scribit. hodie autem eorum, in quos animaduertitur, corpora non aliter sepeliuntur, quam si fuerit petitum et permissum, et nonnumquam non permittitur, maxime maiestatis causa
Abbreviated transcription (Latin):
bõne fid̾i emptori adquirit qui ex
nẽ accipit.
hõmo bona fide seruiret decessiss
eiq is hr̃es exstit̾it qui lib̃m eum
ẽẽ sciat᷑ an aliquid ꝑ eũ acqͥrat ñ ẽẽ
ait. ut hic bona fide possõr uideatur
qͥ sciens lib̾m possid̾e ceꝑit. qr et si fũ¬
dũ suũ qͥs legauĩt heres d eũ lega¬
tumꝰ sciat ꝓculdubio fructus ex eo
suos non facit. ⁊ multo mag̾ si tes¬
tator eũ alienũ bona fide emptum
possedit. ⁊ circa seruoꝵ gͥ oꝑam ac
minist̾iũ eandẽ rõnẽ seqñdã ut sũi
ꝓpͥis siue alieni uł legati uł manu¬
missi testõ fu̾int. nichil ꝑ eos here¬
dib qͥ mͦ eoꝵ id non ignorarẽt acqͥ¬
ratur. ⁊ enĩ simul hoc fere recid̾e
ut quo caũ fructus p̃dioꝵ cõsum¬
ptos suos faciat bone fid̾i possõr
ei acqͥratur.

Expanded text:
bonae fidei emptori adquirit, quod ex nem accipit. homo bona fide seruiret, decesserit eique is heres extiterit, qui liberum eum esse sciat, an aliquid per eum adquirat. non esse ait, ut hic bona fide possessor uideatur, quando sciens liberum possidere coeperit, quia et si fundum suum quis legauerit, heres, qui eum legatum esse sciat, procul dubio fructus ex eo suos non faciet: et multo magis si testator eum alienum bona fide emptum possedit. et circa seruorum igitur operam ac ministerium eandem rationem sequendam, ut, siue proprii siue alieni uel legati uel manumissi testamento fuerint, nihil per eos heredibus, qui modo eorum id non ignorarent, adquiratur. etenim simul haec fere cedere, ut, quo casu fructus praediorum consumptos suos faciat bona fide possessor, ei adquiratur.
Abbreviated transcription (Latin):
amp̃.ł. Quesitũ ẽ an ad hedem
neccĩm cũ se bõnis ñ miscuiss. actiose¬
pulcri uiolati ꝑtineret. Dixi recte cũ
ea actõne exꝑiri q̃ in bonũ ⁊ equũ
concepta est. nec tñ si eg̾it h̾edita¬
rios creditores timebit. cũ ⁊ si ꝑ h̾e
ti capiatur uolu̾tate. n id capiatur
ꝙ in rei ꝑsecutõnẽ. s in sola uindcã
sit constitutũ.

Expanded text:
m.Quaesitum est, an ad heredem necessarium, cum se bonis non miscuisset, actio sepulchri uiolati pertineret. dixi recte eum ea actione experi‹ri›, quae in bonum et aequum concepta est: nec tamen si egerit, hereditarios creditores timebit, cum etsi per heex defuncti capiatur uoluntate, neque id capiatur, quod in rei persecutione, sed in sola uindicta sit constitutum.
Abbreviated transcription (Latin):
id agnouiss nupsit uł ignorans
puto non uideri ei denuntiatum
idcuro non posse accusatorẽ ab ea
te nupsisse uideatur. S meliꝰ est
illud sequi ut eiꝰ denũciatõ uide.¬
aturꝰ electõnẽ accusatorĩ qͥ cͥmen¬
denũciauit. nõ gͥ si fecit adistc̾is
cruminis omemoratõnẽ ĩ densĩcia¬
tione ẽ. et si iudicem non  monit᷑¬
uit mag̃ putamꝰ mulierẽ qi de¬
nũtiatio precesserit posse accusa¬
ri qui tñ si specialit̾ eũ cũ quo
adult̾iũ fecerit densiciatõne cõpł¬
extus est mor uelit eam ex alt̾iꝰ
ꝑsona accusare. Mag̾ esẜ nõ debeat
audiri.n eniꝰ crimen qͥdẽ ꝙ denũ¬
ciauit obicit. S et si ꝑ procura¬
torẽ denũciauerit puto pose eũ
accusatõnẽ siuelit instituere. suf¬
fic̾e̾ q ꝓturatoris densiciatõnẽ¬
ergo. et si ꝑ accorem denũciau̾it
idem ꝑ seruũ dñs denũciauĩt. rata
erit detũciatio. ¶ Qr an alius
adult̾am. et alius adult̾ũ postu¬

Expanded text:
id cognouisset, nupsit, uel ignorans? id cognouisset, nupsit, uel ignorans? puto non uideri ei denuntiatum: idcirco non posse accusatorem ab ea te nupsisse uideatur? sed melius est illud sequi, ut eius denuntiatio uideatur electionem accusatori redenuntiauit. omnino igitur si fecit adulterii criminis commemorationem in denuntiatione, etsi iudicem non monstrauit, magis putamus mulierem, quasi denuntiationem praecesserit, posse accusari.Quid tamen si specialiter, cum quo adulterium fecerit, denuntiationi complexus est, mox uelit eam ex alterius persona accusare? magis est, ut non debeat audiri: neque enim crimen quod denuntiauit obicit.Sed et si per procuratorem denuntiauerit, puto posse eum accusationem si uelit instituere sufficereque procuratoris denuntiationem.Ergo et si per actores denuntiauerit, id est per seruum dominus denuntiauerit, rata erit denuntiatio.Quaeritur, an alius adulteram, alius adulterum postu
Abbreviated transcription (Latin):
iure exͣne ad accusatõnẽ ueniat
tñ audiet᷑. nec enĩ ulla p̾scriptio
obicitur suam iniuriã uindican¬
di. Sane si in iuuenili facillita¬
te ductus.ux ⁊̃ feruore etatis¬
ductus accensus ad accusationẽ
ꝓsilit accusanti ei non facile ca¬
lumpnie peã irrogabitur ĩ mb̃
scriptiones quoꝙ obici solent ac¬
cusantib adulterii ante solent
tractari ꝙͣquis int̾ eos recipiat᷑.
Cet̾m postea ꝙͣ semel receptus
est non potꝰ p̃scriptõnẽ obicere.¬
Si in uiduitate mulier ꝑse¬
uerat in accusatoris est arbitͥo
a quo uelit incipere utrũ ab ad¬
ult̾o. an ab aduitera. ¶ Siq̃s
adult̾m. et adult̾am simul detu¬
lit nicħ agit. pot̾itq qĩ neutrũ de¬
tulerit rursus a quo uelit initium
miserit pot᷑ denũciare ne seio tui¬
beret. et si denũciauerit ẽt ab ea
accipimꝰ utrũ adiudicẽ an uero
denũciau̾it. quid ergo si non qͥdem
denũciau̾it uerꝵ libellos accusato¬
rios dedit añ qmͣ iube̾t eaq cum

Expanded text:
iure extranei ad accusationem ueniat, tamen audietur: nec enim ulla praescriptio obicitur suam iniuriam uindicanti. sane si iuuenali facilitate ductus uel etiam feruore aetatis accensus ad accusationem prosilit, accusanti ei non facile calumniae poena irrogabitur. minorescriptiones, quae obici solent accusantibus adulterii, ante solent tractari, quam quis inter reos recipiatur: ceterum posteaquam seest, non potest praescriptionem obicere.Si in uiduitate mulier perseuerat, in accusatoris est arbitrio, a quo uelit incipere, utrum ab adultero an ab adultera.Si quis et adulterum et adulteram simul detulit, nihil agit poteritque, quasi neutrum detulerit, rursus a quo uelit initium miserit, po‹st›ea denuntiare, ne Seio nuberet, et, si denuntiauerit, et ab ea iaccipiamus, utrum ad iudicem an uero denuntiauerit.Quid ergo, si non quidem denuntiauit, uerum libellos accusatorios dedit, antequam nuberet, eaque, cum
Abbreviated transcription (Latin):
a diu̾sis tñ singuli possunt hoc̃
posse. dũ ante denuĩciationẽ impse.¬
ritipͥor millier accusari non potest̃
et spectabit gͥ mulier sñiam de adul¬
t̾io latam si absolutꝰ fu̾it mulier
ꝑ eũ uincet. nec ultͣ accusari pot̾
si condempnatus fu̾it mulier ñ ẽ
condempnata. s aget cãmsuam
fortassis et optin̾e. ł grar uł iusti¬
cia uł legis aupilio possit. Quid .ti.
si adult̾ inimicitiis opp̾ssus est. ł fal¬
sis argumentis testib q suborna¬
tis apud p̃sidem grauatus qr aũ no¬
luit aut ñ potuit ꝓuocare. Mulier

Expanded text:
a diuersis tamen singuli possint. sed posse, dum, si ante denuntiationem nupserit, prior mulier accusari non possit. exspectabit igitur mulier sententiam de adultero latam: si absolutus fuerit, mulier per eum uincet nec ultra accusari potest: si condemnatus fuerit, mulier non est condemnata, sed aget causam suam, fortassis et optinere uel gratia uel iustitia uel legis auxilio possit. quid enim, si adulter inimicitiis oppressus est uel falsis argumentis testibusque subornatis apud praesidem grauatus, qui aut noluit aut non potuit prouocare, mulier
Abbreviated transcription (Latin):
sine detraitio. Cetm̃ siquis eui
tis hãtur. ut puta qui inuigiib
uel urbanis castris militat dicend̾
est deferri hũc posse. n enĩ labor¬
re ht̃ ut se rep̃sentet. ¶ Et gn̾alit᷑
dicendũ eoꝵ demũ absentiam extu¬
inde siquis in ꝓuincia in qua agitꝰ ad¬
ult̾ium cõmiserit iudicari ⁊ accusari
rit se pat̾ et maritus accusatores
pomp̃ putat admuti ad accusatõ¬
nem extraneũ posse. statim atꝙ ne
gauerunt cui ad sentiendũ puto.

Expanded text:
uittis habetur ut puta qui in uigilibus uel urbanis castris militat, dicendum est deferri hunc posse: neque enim laborare habet, ut se repraesentet.Et generaliter dicendum est eorum demum absentiam excuroinde si quis in prouincia, in qua agit, adulterium commiserit, accusari nt se pater et maritus accusaturos Pomponius putat admitti ad accusationem extraneum posse statim atque isti negaverint. cui adsentiendum puto:
Abbreviated transcription (Latin):
gra pͭ pueniri a prẽ atqui ñ
oꝑ. et putat põp̃. debere dici qͦ¬
ad maritus magrãtũ gerit. pr̃is
quoq accusatõnẽ inpediendam
cũ actusatore non pot᷑. ¶Legis
iulie de adult̾is. capite .uii. ita
cauetur nequis int᷑ eos referat
reũ qui sine detractione rei . p cã¬

Expanded text:
raeueniri a patre: atquin non oportet. et putat Pomponius debere dici, quoad maritus magistratum gerit, patris quoque accusationem impediendam,cum accusare non potest.Legis Iuliae de adulteriis capite septimo ita cauetur: 'ne quis inter reos referat eum, qui tum sine ‹d›etrectatione rei p
Abbreviated transcription (Latin):
aut naturał. Naturtilit̾ bona exͦ
eo dnͣr ꝙ beant. hoc ẽ ꝙ beatos faci¬
unt. beare ce̾ ꝓde̾t᷑. ¶ In bonis aut̃
nr̃is cõputari sciendũ esb. ñ solũ q̃
dĩis nostri sut. S et si bona fide a
nob̾ possid̾ant᷑ ł si sp̃ficiaria st̃ eq̃

Expanded text:
liter bona ex eo dicuntur, quod beant, hoc est beatos faciunt: beare est prodesse. in bonis autem nostris computari sciendum est non solum, quae dominii nostri sunt, sed et si bona fide a nobis possideantur uel superficiaria sint. aeque
Abbreviated transcription (Latin):
tere. s et in iuris receptũ ẽ. satisq ẽ
ꝑmitti eũ maniumͣti ĩ qͦ nut̾endo pro¬
pensiorẽ annũ fef̾int. Sunt qui putat
⁊̃ feminas posse m̾m̾ii causa manuro¬
tere. s ita si forte cũ seruus suus ĩ hoc
ei legatus est. ⁊ si spado uelit m̾mii cã

Expanded text:
ittere: sed et in viris receptum est satisque est permitti eum manumitti, in quo nutriendo propensiorem animum fecerint. Sunt qui putant etiam feminas posse matrimonii causa manumittere, sed ita, si forte conservus suus in hoc ei legatus est. et si spado velit m
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝑ te n heredem tuũ uim fieri.
one. Nam et ip̃ius posteriore ui
pot̾ comiti stipulatio. Nõ enĩ
ad unã uim ꝑtinet. Nam sicut
⁊ ip̃us. ⁊ heredis uim capit ita
ip̃ius ius. uł ⁊̃ sepiꝰ facta plec¬
titur. ut ꝯdempnetur qnͣti ĩtẽ
mam teneat si uim fecerit. ã¬
plius ex heredis fcõ ꝯmiti nĩ
pot̃. erg̃o si actũ sit q̃ĩ ex iptꝰ
gdio seio hñti filiã. ⁊ tp̃r ma¬
trimonii consensert᷑. Ut filis ga¬
ii seii. filio mõ ticõ despõderet᷑
⁊ int̾põitũ ẽ instrum̃tũ. ⁊ adiͤ¬
ta pena sicͥs eoꝵ nuptiis ĩpe¬

Expanded text:
 per heredem tuum uim fieri sone. nam et ex ipsius posteriore ui potest committi stipulatio: non enim ad unam uim pertinet. nam sicut et ipsius et heredis caput, ita ipsius uis uel saepius facta complectitur, ut condemnetur quanti interest. mam teneat: si uim fecerit, amplius ex heredis committi non poterit: ergo si actum sit quasi ex ipsius Gaio Seio habenti filiam: et tempore matrimonii consenserunt, ut filia Gaii Seii filio Titiae desponderetur, et interpositum est instrumentum et adiecta poena, si quis eorum nuptiis impe
Abbreviated transcription (Latin):
set. nec mulieris quicꝙͣ pp̃ eã mo¬
ram irt̾eẽt ꝙ om̃e ad iudiciis ꝯgͥ¬
cõnẽ rem̾tẽdũ est. ¶ Ba lege do¬
natũ sibi ẽẽ ascia seruũ. ⁊ traditũ
ut ne ad frẽm eiꝰ. aut filiũ aux ux¬
orẽ. aut sociũ ꝑueniret scripsit:
⁊ ħ ita stipulante sera spopondit
ticius. ꝙ post bienniũ heredes re¬
licꝓͥ seiam. ⁊ frẽm cui ne seruiret
exp̃ssũ erat q̃ritur an seia cũ fr̃e
lia que de mofficõso agere insti¬
tituit ⁊ tnͣsegit. postea cũ h̾e dib
stipułone interposita. ⁊ subiect᷑a
doli clansula ap̃ p̾fectũ de falso
testõ egit nec ꝓbauit. q̃roan ex

Expanded text:
set nec mulieris quicquam propter eam moram interesset: quod omne ad iudicis cognitionem remittendum est. Ea lege donatum sibi esse a Seia seruum et traditum, ut ne ad fratrem eius aut filium aut uxorem aut socrum perueniret, Scripsit et haec ita stipulante Seia spopondit Titius, qui post biennium heredes rel‹i›quit Seiam et fratrem, cui ne seruiret, expressum erat: quaeritur an Seia cum fratrlia, quae de inofficioso agere instituit et transegit postea cum heredibus stipulatione interposita et subiecta doli clausula, apud praefectum de falso testamento egit nec probauit: quaero, an ex
Abbreviated transcription (Latin):
ti si eũ ex hr̃ditau̾it ł emanti¬
panerit hoc enĩ pat᷑ cura fili¬
um solet fac̾e Igitur sĩ aliter
eũ qmͣ ut filium obsecuauit
ergo exhr̃datus de ĩofficõso
agat ꝙ ergo dicemꝰ si ⁊ meruit
ex heredari. ⁊ emancipari. pla¬
ne. ⁊ hoc remedio carebit quare sic de¬
buit int̾poni scipło. ut si eũ eman¬

Expanded text:
itti, si eum exheredauerit uel emancipauerit: haec enim pater circa filium solet facere: igitur non aliter eum quam ut filium obseruauit. ergo exheredatus de inofficioso agat. quid ergo dicemus, si et meruit exheredari? emancipatus plane et hoc remedio carebit. quare sic debuit interponi stipulatio, ut, si eum eman
Abbreviated transcription (Latin):
an qͣz petita sors fuĩt debean
tur. Ex die scipłonis deberi nͥ
aliud actũ manifeste ꝓponat᷑.
Item̃ q̃sitũ est qñ petuniã ꝓd̾e debe¬
bo cũ pͥmũ peterit. R. scd̾m u̾ba que
ꝓpon̾ent᷑ ex die ex quo stipło facta
eẽt initiũ caꝑe. ¶Seia cauit lutõ
ticio ꝙ mandante eo. ortos emiss. Et
cũ p̃ciũ om̃e cũ usuris ab eo recepis¬
sct. in eũ se ꝓprietatẽ ortoꝵ tnͣsla¬
turam. deuide in continenti ĩutrũ¬
ꝙ cõuenit. ut int̾ kalendas apͥł. p̾¬
mas uniu̾sã sũmã mandator nũa¬
ret. ⁊ ortos accrꝑet q̃sitũ ẽ cũ autẽ
kal. apͥl non om̃e p̃ciũ cũ usuris
a lucõ ticõ seie solutũ sid. int̾posito
tñ modico tp̃r reliquũ p̃ciũ cũ usu¬
ris sere titius solu̾e paratus fuu̾it. n

Expanded text:
 qua petita sors fuerit, debeanttur ex die stipulationis deberi, nisi aliud actum manifeste probaretur. Item quaesitum est, quando pecuniam reddere debebo 'cum primum petierit'. respondit uerba quae proponerentur ex die, quo stipulatio facta esset, initium capere. Seia cauit Lucio Titio, quod mandante eo hortos emisset, cum pretium omne cum usuris ab eo recepisset, se in eum proprietatem hortorum translaturam: deinde in continenti inter utrumque conuenit, ut intra kalendas Apriles primas uniuersam summam mandator numeraret et hortos acciperet. quaeritur, cum ante kalendas Apriles non omne pretium cum usuris a Lucio Titio Seiae solutum sit, interposito tamen modico tempore reliquum pretium cum usuris Seiae Titius solu
Abbreviated transcription (Latin):
nisse cipiũtur. ⁊̃ in stipułoni¬
b repetita credũtur. sic tñ ut ñ
ex eã repeticõne inutilis efficiat᷑
pecuniã. ⁊ usuras. eiꝰ semisses que
ap̃ semproniũ deposita sũt si ĩt̃
p̃sentes actũ ẽ intelligendũ est¬
⁊̃ a parte lucii dicii p̃cessisse u̾ba
n pecuniam. ⁊ usuras eiꝰ semisses
que ap̃ sempniũ deposite sunt
si int̾ p̃sentes accum est intel¬
ligendũ ẽ. ⁊̃ a parte lucii ticii p̃
quociens plurib specialit᷑ pactis
sripuło una omnib subiciturᷤ
qmͣuss una int̾rogatio. ⁊ respõ¬
sum unũ subiciatur. tamen ꝓ

Expanded text:
nisse concipiuntur, etiam in stipulationibus repetita creduntur, sic tamen, ut non ex ea repetitione inutilis effici‹a›tpecuniam et usuras eius semisses, quae apud Sempronium depositae sint: si inter praesentes actum est, intellegendum etiam a parte Lucii Titii praecessisse uerba ras eius semisses, quae apud Sempronium depositae sint: si inter praesentes actum est, intellegendum etiam a parte Lucii Titii prarespondit, quotiens pluribus specialiter pactis stipulatio una omnibus subicitur, quamuis una interrogatio et responsum unum subicia
Abbreviated transcription (Latin):
sus uicinũ. ita adu̾sus dnm agere
pot᷑. ius eẽ ei ñ inuito se altius e¬
dificare. s si hoc fcõ. usus fructꝰ de¬
terior fiat. pet̾e usũ fructũ debe¬
bit. Idẽ. Iuł. scrib̾. de ret̾is quib
alicsua seruitus a uicino debet᷑
uitendũ cõcedit᷑ tam diu ꝙͣ liu it
qiui concessit patit᷑ qd̾ gen̾ lib̾alita¬
tis ex iuregentiũ descendit. ⁊ dislat
adonatõne eo ꝙ cul donat. sit dat.
ne recip̃iat qui p̃cario tõcelit sic
dat qli tunt receptuꝰ cũ sibilibint
ꝑcariũ soluere. ⁊ est sumile cõmo

Expanded text:
aduersus dominum agere potest ius ei non esse inuito se altius aedificare. sed si hoc facto usus fructus deterior fiat, petere usum fructum debebit. idem Iulianus dicit de ceteris, quibus aliqua seruitus a uicino debeturutendum conceditur tamdiu, quamdiu is qui concessit patitur. Quod genus liberalitatis ex iure gentium descendit. Et distat a donatione eo, quod qui donat, sic dat, ne recipiat, at qui precario concedit, sic dat quasi tunc recepturus, cum sibi libuerit precarium soluere. Et est simile c
Abbreviated transcription (Latin):
habe nẽ inuito se fiat in eo min̾ti¬
atio ten. ceterũ nũciatione remuit¬
sa faciat. ¶ Sub hoc titulo remis¬
siones ꝓponistur. ⁊ uba p̾corisos¬
tendunt᷑ remissionẽ i dem̃ stãm.
uͥ nũciatõ tenet. ⁊ nũciatione ibi
domũ uoluisse p̃torẽ tene crĩ ẽ nũ¬

Expanded text:
e se inuito fiat, in eo nuntiatio teneat: ceterum nuntiationem missam facio'. Sub hoc titulo remissiones proponuntur. Et uerba praetoris ostendunt remissionem ibi demum factam, ubi nuntiatio non tenet, et nuntiationem ibi demum uoluisse praetorem tenere, u
Abbreviated transcription (Latin):
ui aut clam egerimus nͥte re¬
mittas mͥ ut absoluar. cõdẽpn¬
andũ te cr̃i rem ñ restituas qnͣ¬
ti mea intersit. aut certe excep¬
tionẽ ꝓfuturam mͥ si ñ ui aut
clam aut p̃cario feceris. ¶Si
sterrus ꝑ fundũ meũ tuleris cũ

Expanded text:
ui aut clam egerimus: nisi reui aut clam egerimus: nisi remittas mihi, ut absoluar, condemnandum te, quasi rem non restituas, quanti mea intersit, aut certe exceptionem mihi profuturam 'si non ui nec clam nec precario feceris'. Si stercus per fundum meum tuleris, cum id
Abbreviated transcription (Latin):
u op̃us c quis uissus est aiu¬
dice qui ex hoc int̾clicto sumptus
eẽt restituere alius quis ui aut̃
clam sustuliss. nicħominus idem
ille oĩmꝰ iubeturꝰ opus restituere.
¶Si iussero opus seruũ meũ fac̾e¬
cũ qnͣtũ ad me res ꝑtineret ui claᷤ¬
destinatam suspicionẽ ñ ueniret. S̾¬
uis aũ mens putau̾it si re̾ sciss
adu̾sariꝰ ꝓhĩturũ eũ antenear̾.
⁊ non ꝓuto cum mea ꝑͦ sit ĩtuen¬
da. ¶ In oꝑe nouo tam soli qmͣ
celi mensura facienda est. ¶ Si
quis pp̃opus fcm̃ ius aliꝙ p̃dii
amiserit. ⁊ id restitui ex hoc int̾
ex fundo meo in fundũ tuũ dep̃¬
henderis. eamq in fundo tuo
coaluerit. utile est int̾clictum
ꝙ ui aut clam uftra annũ. s si
annus p̃cerierit. nullã rxman̾e
actionẽ. et radices que ex fun¬
do meo sunt tuas fieri qmͣuis
accessiones sint. ¶Siquis uiaũ
ianuam meam tabulas fixeris
⁊ ego eas pͥusqmͣ denũciare᷑ refix¬
ero. Deinde inuitẽ int̾rlicto ꝙ

Expanded text:
uod quis iussus est a iudice, qui ex hoc interdicto sumptus esset, restituere, alius quis ui aut clam sustulisset, nihilo minus idem ille omnimodo iubetur opus restituere. Si iussero seruum meum cum, quantum ad me pertinet, in clandestini suspicionem non ueniret, seruus autem meus putauerit, si rescisset aduersarius, prohibiturum eum, an tenear? et non puto, cum mea persona sit intuenda. In opere nouo tam soli quam caeli mensura facienda est. Si quis propter opus factum ius aliquod praedii amisit, id restitui ex hoc interex fundo meo in fundum tuum deprehenderis eaque in fundo tuo coaluerit, utile est interdictum quod ui aut clam intra annum: sed si annus praeterierit, nullam remanere actionem radices, quae in fundo meo sint, tuas fieri, quia his accessiones sint. Si quis ui autianuam meam tabulas fixeris et ego eas, priusquam tibi denuntiarem, refixero, deinde inuicem interdicto quod
Abbreviated transcription (Latin):
tituas. ¶ Poc int̾clictum restitu¬
toriũ est. et naturalem in sc̃ qqͣta¬
tem. ¶ Namꝙ̃ p̃canũ reuocare
uolenti competit. est̃ enĩ natura
equũ tam diute liberalitate n¬
men uti qmͣdiu ego nelunꝰ.: ut pos¬
sim reuotare cũ mutailo uoltr¬
datem itaq cum quid p̃cato no¬
gatit᷑ est non sotũ hoc inttlletõuti
possimus. S et̃ p̃scrip̃tis ubis
actõne q̃ exbona fide oritur
ex hac solummnꝰ ca̾usa ꝙ p̃cet
adhibuit. et impetrauto ut sibi
possid̾e. aut u̾ti liceat᷑.¬

Expanded text:
tuas'. Hoc interdictum restitutorium est. Et naturalem habet in se aequitatem, namque precarium reuocare uolenti competit: est enim natura aequum tamdiu te liberalitate mea uti, quamdiu ego uelim, et ut possim reuocare, cum mutauero uoluntatem. itaque cum quid precario rogatum est, non solum hoc interdicto uti possumus, sed etiam praescriptis uerbis actione, quae ex bona fide oritur. ex hac solummodo causa, quod preces adhibuit et impetrauit, ut sibi possidere aut uti liceat
Abbreviated transcription (Latin):
meũ fec̾it. aut aue̾ egeritꝰ. enadum¬
ue fuerit sine ullo oꝑe hoc int̾tlicto
teneatur. ¶Siquis ꝓiectũ. aũ stũ¬
litidiũ in sepuschiũ miserit. ⁊̃ si ip̃m
monum̃tũ non tangeret recte cuĩ co
agi ꝙ in sepulchio quid ui. aus clame
fcm̃ sit. qr sepuichri sit non solũ e
ciat se opus fcũrũ. confestim opus
fecerit dam fecisse intelligitur. nam¬
⁊ si post tempus udebitur clam fe¬
cisse. De remiisiomibus

Expanded text:
meum fecerit aut auem egerit uenatusue fuerit sine ullo opere, hoc interdicto teneatur. Si quis proiectum aut stillicidium in sepulchrum immiserit, etiamsi ipsum monumentum non tangeret, recte cum eo agi, quod in sepulchro ui aut clam factum sit, quia sepulchri sit non solum is uerit se opus facturum, confestim opus fecerit, clam fecisse non intellegitur: nam si post tempus, uidebitur clam fecisse. DE REMISSIONIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
soluentis dic̾e ꝙͣ potius debitũ uolu̾it
solutũ. ⁊ cꝑ dixerit id erit solutũ posci¬
mus enĩ certam legẽ dr̃e ei c solumus.
trio ẽ recipiẽmꝰ cui potiꝰ debito accep̃¬
tũra ferat. dũ mͦ in id constituat futu s¬
rum in quo ip̃e si deb̾et ẽe  soluturus
qͣ debito srex honerat᷑us eẽt si deb̾et
.i. in id debitũ ꝙ non ẽ in ꝯtrou̾sia. ad
ĩ illd̾ intꝑ ꝓ alio quis fideiusserat. aut
cutꝰ dies non dũ uenerat equissimũ ẽ¬
enĩ uisũ creditorẽ ita rem agẽ debito¬
ris ut suã agẽt ꝑmittitur ergo c̃dito¬
ri constitũ̾e in quo solutũ uelit sic dũ¬
modo constituat. ut ĩ resua ꝯstitũet:
s cõscitũe ĩ re p̃senti. hoc ẽ sratĩ acꝑ¬

Expanded text:
soluentis dicere, quod potius debitum uoluerit soluentis dicere, quod potius debitum uoluerit solutum, et quod dixerit, id erit solutum: possumus enim certam legem dicere ei quod soluimus.trio est accipientis, cui potius debito acceptum ferat, dummodo in id constituat solutum, in quod ipse, si deberet, esset soluturus quoque debito se exoneraturus esset, si deberet, id est in id debitum, quod non est in controuersia, aut in illud, quod pro alio quis fideiusserat, aut cuius dies nondum uenerat: aequissimum enim uisum est creditorem ita agere rem debitoris, ut suam ageret. permittitur ergo creditor constituere, in quod uelit solutum, dummodo sic constituamus, ut in re sua constitueret, sed cons
Abbreviated transcription (Latin):
chi uolens delegatus a me creditori
meo sciꝑulanti spopondit sĩ hẽbit
adu̾sus ullam exceptõnẽ. ut qͣtenꝰ
fac̾e pot̾ condempnetur. nam adu̾¬
sus me tali defensione merito ute¬
batur. qr donatũ ab eo petebam cre¬
ditor autẽ debitũ ꝑ seqͥtur.
filiꝰ seruus ue cui administratio pe¬
culii ꝑmissa ẽ. nouandi cã quoq
peculiaria debita uis ht̃. unꝙ si
suam condicõnẽ eo mͦ faciunt. Nam si aliũ
iubeant scipłari. int̾est utrũ donandi a¬
nimo aliũ iubeant saipulari. an ut ip̃i
filio seruo ue negotiũ gerant quo noĩe
⁊̃ mandati actio de peculio adquintur.
¶agnatũ furiosi aut ꝓdigi curatorẽ
nõuandi ius hr̃e minime dubitandũ ẽ
si hoc furioso uł prodigo expediat. ¶In
sũma admouendi sumus nicħ uetare
una stipłone. plures obligõnes nouari
ueluti si ita stipulemur. ꝙ ticiũ. ⁊ sei¬
um mͥ dare oꝑ id dari spondes. lic a
ex diu̾sis cãis singłi fu̾ant obligati u
cansis unũ debitũ soluit. est inarbito

Expanded text:
reditori meo stipulanti spopondit, non habebit aduersus eum illam exceptionem, ut quatenus facere potest condemnetur: nam aduersus me tali defensione merito utebatur, quia donatum ab eo petebam, creditor autem debitum persequitur.filius seruusue, cui administratio peculii permissa est, nouandi quoque peculiaria debita ius habeat, utiqsuam condicionem eo modo faciunt. nam si alium iubeant stipulari, interest, utrum donandi animo alium iubeant stipulari an ut ipsi filio seruoue negotium gerat: quo nomine etiam mandati actio peculio adquiritur. Adgnatum furiosi aut prodigi curatorem novandi ius habere minime dubitandum est, si hoc furioso vel prodigo expediat. In summa admonendi sumus nihil vetare una stipulatione plures obligationes novari, veluti si ita stipulemur: "quod Titium et Seium mihi dare oportet, id dari spondes?" licet enim ex diversis causis singuli fuerant ocausis unum debitum soluit, est in arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
q si reus ꝓmittendi fundũ soluat:
scd̾a scipło iure non tollit᷑. nͨ si litẽ
aultor ex pͥma cõtestetur. deniqi
meliore uł det̾iore scõ sñ culpa de¬
bitoris pꝰea fundo p̃sens estimatio
fundo petito recte consid̾etur. In al¬
tera uero ea estimatõ uenit. q̃ scd̾e
I aul l. Aliam cũm ẽe nouatio¬
nis uoluntarie aliam iudicii accep¬
ti multa exempla ostendũt.¶
it pͥuilegiũ dotis ⁊ tutele. si poss diꝰ¬
uortiũ des scipłonẽ declucatur. uł
post pub̾tatẽ tutele actio nouet᷑
si id specialit̾ actũ est ꝙ nemo dix̃.
lite contestata.n . n det̾iorẽ cãm
nr̃am facimꝰ accõnẽ exercentes. set
lius debebat. ita ut a pͥma obligõe
ĩuniu̾sũ diced̾etur rursus easdem

Expanded text:
que si reus promittendi fundum soluat, secunda stipulatio iure non tollitur, nec si litem actor ex prima contestetur. denique meliore uel deteriore facto sine culpa debitoris postea fundo praesens aestimatio fundo petito recte consideretur, in altera uero ea aestimatio uenit, quae secundae ionum.Aliam causam esse nouationis uoluntariae, aliam iudicii accepti multa exempla ostendunt. perit priuilegium dotis et tutelae, si post diuortium dos in stipulationem deducatur uel post pubertatem i id specialiter actum est: quod nemo dixit lite contestata: neque enim deteriorem causam nostram facimus actionem exercentes, sed tus esset ita, ut a prima obligatione in uniuersum discederetur, rursum easdem
Abbreviated transcription (Latin):
pulatus sũ. deinde eandẽ sub ꝯdici¬
one nouandi aĩo ab eodem scipuler
manere oꝑ re in reb hũanis. ut
nouationi locus sit. nisi ꝑ ꝓmissorẽ
steterit quominꝰ daret. Id̾o ꝙ si hoĩ¬
nẽ mͥ dare te oꝑteat ⁊ in mora fu̾is
quominꝰ dares. ⁊̃ defuncto eo ten̾is
⁊ si pͥusqmͣ deced̾et cũ iã mora facta
sit eũ a de sub cõdicõne stipulatus
fũo. ⁊ seruus postea deced̾it. deinde
condicio ext̃ĩt. cum iam ex stipula¬
tu obligatus es. mͥ nouatio quoc
fiet. ¶ Si duo rei scipulandi sunt.
an alt̃ ius nouandi ht̃ qr. ⁊ quid¬
iuris unusquisq sibi adquisierit. fe¬
re aũ conuenit.⁊ uni recte solui
iudiciũ perentẽ totã rem
in litẽ deducẽ. Itẽ uniꝰ acceptilatõ

Expanded text:
pulatus sum, deinde eandem sub condicione nouandi animo ab eodem stipuler, manere oportet rem in rebus humanis, ut nouationi locus sit, nisi si steterit, quo minus daret. ideoque si hominem mihi dare te oporteat et in mora fueris, quo minus dares, etiam defuncto eo teneris: et si, priusquam decederet, cum iam mora facta sit, eundem a te sub condicione stipulatus fuero et servus postea decesserit, deinde condicio exstiterit, cum iam ex stipulatu obligatus es mihi, novatio quoque fiet. Si duo rei stipulandi sint, an altiuris unusquisque sibi adquisierit. fere autem conuenit et uni recte solui et unum iudicium petentem totam rem in litem deducere, item unius acceptilatione
Abbreviated transcription (Latin):
ts uis ẽ amutẽ debitorẽ pot̃. Scd̾m
q̃ si untꝰ ab alio stipuletur nouatio¬
ne quoq lib̾are eũ ab alt̾o pot̾it cũ
id specialit̾ agit eo magis. cũ eam sti¬
pulatõnẽ similẽ ẽẽ solutõni estime¬
mus. alioqͥn quid dicemꝰ si unus de¬
legau̾it creditori suo coũem debito¬
rem isꝙ ab eo stipulatꝰ fu̾it. aũ mu¬
lier fundũ iusserit doti. ꝓmittere
uiro. uł nuptura ip̃a doti eũ ꝓmi¬
uandi cã. ita cgte aut seiũ dare
oꝑteret utrũq nouatur. pauł. m̾i¬
tõ. q itttsiq in post̾iorẽ declucit᷑ sti¬

Expanded text:
tis est, amittere debitorem potest. secundum quae si unus ab aliquo stipuletur, nouatione quoque liberare eum ab altero poterit, cum id specialiter agit, eo magis cum eam stipulationem similem esse solutioni existimemus. alioquin quid dicemus, si unus delegaverit creditori suo communem debitorem isque ab eo stipulatus fuerit? aut mulier fundum iusserit doti promittere viro, vel nuptura ipsi doti eum promiuandi causa ita: 'quod te aut Seium dare oportet': utrumque nouatur.Paulus: merito, quia utrumque in posteriorem deducitur sti
Abbreviated transcription (Latin):
captam subripu̾it lege petulatꝰ
tus ⁊ de residais tepetundarum
similitꝰ adu̾sus hr̃dem ex̃cent᷑
nec ĩm̃ito cũ in hiis qõ p̾ͥncipaliᷤ
abłte pocunse moueaturꝰ. Ad le

Expanded text:
captam subripuit, lege peculatustus et de residuis et repetundarum similiter adversus heredem exercentur, nec inmerito, cum in his quaestio principalis ablatae pecuniae moveatur. XIV DE
Abbreviated transcription (Latin):
od̾ .ł. Hec lex in urbe hodie
cessat qr ad curam pͥncipis mag̃.¬
stratuss creatio ꝑtinet non adpo¬
puli fauorẽ. Ꝙ si municipio ccͣ
hanc legẽ magr̃atũ. aut sac̾doti¬
sciens emerit capitale cͥmen adu̾tꝰ
eum ex.l. fauia de plagio nascitur
quo uenditor quoꝙ obnoxius scienᷤᷤ
lib̾m e̾e uendid̾it.
dem .ł. S ciendũ est legeni fauiã
ad eos non ꝑtin̾e qui cũ absentes ser¬
uos hr̃ent eos uendid̾int. aliud ẽ
tm̃ abẽe. aliud in fugam ẽẽ te̾ ñ
ꝑtinere ad eum qͥ mandauit seruũ
fugitiuũ ꝑseq̃ndũ. et distrahendum
nec enĩ fugam uendidit ¶ Hoc ã¬
plius dicendũ est. et siquis ticio man

Expanded text:
oenis. Haec lex in urbe hodie cessat, quia ad curam principis magistratuum creatio pertinet, non ad populi fauorem. Quod si in municipio contra hanc legem magistratum aut sacerdotisciens emerit, capitale crimen aduersus eum ex lege Fabia de plagio nascitur, quo uenditor quoque fit obnoxius, si sciens liberum esse uendiderit.. Sciendum est legem Fabiam ad eos non pertinere, qui, cum absentes seruos haberent, eos uendiderunt: aliud est enim abesse, aliud in fuga esse. Item non pertinere ad eum, qui mandauit seruum fugitiuum persequendum et distrahendum: nec enim fugam uendidit. Amplius dicendum est et si qu
Abbreviated transcription (Latin):
uus seu̾ ⁊ ant̾. quendã clarissimũ
iuuenem. cũ inuentus eẽt arculã
in templo depon̾e sbiq hominem
includere qui post clausũ tẽplum
de archa exiret ⁊ de templo multa
sicbtraheret. ⁊ se marculam it̃m re
ferret cõuectũ in insulam deport
uł inde aliquid absculerto pecuia¬
tus accione teneturꝰ.
art᷑.ł Peculatus neqͣqmͣ ꝯmit¬
titur si exigam ab eo pecuniã qͥ ⁊

Expanded text:
us et Antoninus quendam clarissimum iuuenem, cum inuentus esset arculam in templum ponere ibique hominem includere, qui post clusum templum de arca exiret et de templo multa subtraheret et se in arculam iterum referret, conuictum in insulam deportauel inde aliquid abstulerit, peculatus actione tenetur.rum. Peculatus nequaquam committitur, si exigam ab eo pecuniam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pecunie actionẽ qr eam pͥuatus
fisco debebat. et id̾o int̃ debitore ᷤᷤ
fieri eum. eamq ab eo his cͥ hoc
imperio utitur exigi .i. pignus ca¬
piendo. corpus retinendo mulctã
dicendo. s eam quoꝙ lex uilia resi¬
duoꝵ post antũ residuam ẽẽ ius

Expanded text:
cuniae actionem, quia eam priuatus fisco debeat, et ideo inter debitores eum ferri: eamque ab eo is, qui hoc imperio utitur, exigeret, id est pignus capiendo, corpus retinendo, multam dicendo. sed eam quoque lex Iulia residuorum post annum residuam esse ius
Abbreviated transcription (Latin):
a sũt peculatũ non admittẽ¶ E¬
tur simiians se fisci creditorẽ ac¬
epit. qmͣuis pͥuatam pecuniã ab
uintastt᷑ ¶Senatus uissit legepe¬
ulatus deueri eos qui in iussu eius
ui ei rei p̾erit. tabulaꝵ .p. insꝑici¬

Expanded text:
ta sunt, peculatum non admittere. Etur simulans se fisci creditorem accepit, quamuis priuatam pecuniam ab‹committit. Senatus iussit lege peculatus teneri eos, qui iniussu eius, qui ei rei praeerit, tabularum public
Abbreviated transcription (Latin):
dem.Lui tabulam eream leg̃
formam ue agroꝵ aut quid aliud
otinentẽ refringit᷑ uł ꝙͥ inde ĩmu¬
tauerit Iuł. lege peculatus tene¬
tur eadẽ lege tenetur qͥcquid in
abulis publicis deleuerit uł indux
aulꝰ.ĩ. Sacrile cͥapite punsun¬
ur. Sut̃ autẽ sacrilegi qui .p. sa
ra opilauerunt. at qui pͥuata sa¬
ma uł ediculas ĩ custodias tempta¬
diligent̾ consid̾andũ est ¶ Lab̾o

Expanded text:
legis formamue agrorum aut quid aliud continentem refixerit uel quid inde immutauerit, lege Iulia peculatus tenetur. Eadem lege tenetur, qui quid in tabulis publicis deleuerit uel induxpublicis. Sacrilegi capite puniuntur. Sunt autem sacrilegi, qui publica sacra compilauerunt. at qui priuata sacra uel aediculas incustoditas temptadiligenter considerandum est. Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
de inius euocari non possũt. alii pf̃
delictũ ꝓp̾um. ut infames. alii pp̃
turpẽ questũ. ut qui duo iuditia

Expanded text:
de in ius euocari non possunt: alii propter delictum proprium, ut infames: alii propter turpem quaestum, ut qui duo iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
creditor eũ stipulatus est. hoc qͦ
estimandus ẽ ꝑiculo debitor libe
ratus. ꝙ̃ad̾m si quolib noĩe eus
seruũ offerente stipulator accipe
tus sibi seruus ẽet sub adicõne sti¬
pulatus fu̾it qͥcꝙxͥ furem dare fac̃e
oꝑ. Niam ⁊ furꝰ condicõne liberat᷑
Sĩ dñs oblatũ sibi acciꝑe noluit. si
tñ cũ in prouintia forte seruus ẽt
decessisse seruũ. ñ pot̾it rationẽ ꝙͣ
supͣ reddimus ẽẽ locus. Nõ enĩ obtu¬
lisse eũ pp̃ absentiã intelłi potest.
¶Stichũ aut pamphilũ stipłatus
sum. cum ẽẽt meus pamphilus. nͣ
si meus ẽẽ desierit liberabit᷑ pro¬
missor pamphilũ dando. Neutrum
.r iudetur in pamphilo hoĩem cõ¬
scetisse. nec obło nec solutõ. s ei qͥ
hoĩem dari scipulatus est. unũ ⁊̃
ex hiis qui stipulatoris serlui erati
dando ꝓmissor liberabr̃. in qͥdem
stipulatus est d eus non erat.
fingamus ita scipulatũ hoĩẽ ex

Expanded text:
creditor eum stipulatus est? hic quoque creditor eum stipulatus est? hic quoque existimandus est pericuratus, quemadmodum si quolibet nomine eius seruum offerente stipulator accipertus sibi seruus esset, sub condicione stipulatus fuerit quidquid furem dare facere oportet: nam et fur condictione liberatur, si dominus oblatum sibi accipere noluit. si tamen, cum in prouincia forte seruus essedecessisse seruum, non poterit rationi, quam supra reddidimus, locus esse: non enim optulisse eum propter absentiam intellegi potest. Stichum aut Pamphilum stipulatus sum, cum esset meus Pamphilus: nec si meus esse desierit, liberabitur promissor Pamphilum dando: neutrum enim videtur in Pamphilo homine constitisse nec obligatio nec solutio. sed ei, qui hominem dari stipulatus est, unum etiam ex his, qui tunc stipulatoris servi erant, dando promissor liberatur: vi quidem stipulatus est, qui eius non erant. fingamus ita stipulatum: "hominem ex