comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lans: ne tunc qͥdem nisi panis
ꝑmodicũ. & unũ ouũ gallina¬
tũ. cũ paruolacte: aqua
mixto ꝑcipiebat. Dicebat enĩ
hanc. eẽ. consuetudinẽ eorũ
a qͥb normã disciplinȩ regu¬
laris didicerat : ut accepta
nuꝑloca ad faciendũ monas¬
teriũ uł eccłam. priꝰ orationi
ac ieiunis dño consecrarent.
Cũnq decẽ dies qͣdra gesime
restarent. uerit qͥclamara cũ
giosũ negociorũ regaliũ eausa
ule libent᷑ adqͥescer&e. expleto
curã gerer&: casu contigit ut
in ipsũ monasteriũ tẽpore mor¬
talitats adueniens. tactꝰ ibidẽ
infirmitate corporis obiret
lẽpore aut̃ ꝓcedente. in eodẽ
ata &e inilla corpis illiꝰ. ipsus
addexterã ataris reconditũ
Dedit aut epis regendũ pofe se
monasteriũ frĩsuo ceadda : qui
postea ep̃s factꝰ .ẽ. ut insequentib
dicemꝰ. Quattuor siqͥdem hi. qͦsdi¬
ximꝰ germani fr̃s cedda & cenibil¬

Expanded text:
l., nec tunc quidem nisi panis permodicum, et unum ovum gallinaceum cum parvo lacte aqua mixto percipiebat. Dicebat enim hanc esse consuetudinem eorum, a quibus normam disciplinae regularis didicerat, ut accepta nuper loca ad faciendum monasterium vel ecclesiam, prius orationibus ac jejuniis Domino consecrent. Cumque decem dies Quadragesimae restarent, venit qui clamaret eum giosum negotiorum regalium causa ille libenter adquiesceret, expleto curam gereret, casu contigit ut ad ipsum monasterium tempore mortalitatis adveniens, factus ibidem infirmitate corporis, obirettempore autem procedente, in eodem cta, et in illa corpus ipsius ad dexteram altaris reconditum. Dedit autem episcopus regendum post se monasterium fratri suo Ceadda, qui postea episcopus factus est, ut in sequentibus dicemus. Quatuor siquidem hi quos diximus, germani fratres, Cedd
Abbreviated transcription (Latin):
creati s̃ disceren & facerenł. ae¬
t̃na ab illo p̃mia eẽnt ꝑcepturi.
Hȩc & huiꝰ mocii multa cũ rex
osiuni regisigbto amicabili
& quasi frat̃no consilio sepe con¬
in culcar&: tandẽ uiuante ami¬
Icorũ
consensu credidit : e factos
consilio cũ exhortatione fa
cunctis & annuentib fideide
tatꝰ. ẽ. cũ eis a finano ep̃o in
la regia. cuiꝰ fupͣ meminimꝰs
cognominat᷑ ad murũ. Est en
ta murũ. qͦ olĩ romanibri¬
niã insulã p̃cinxere : duode
milib: passuũ amari ories¬
resdaroe : qͥ gentẽ suã ad fi
xp̃i conuerteren᷑. ac fontel
lutari abluerens: At ille mo¬
tens ad ꝓunciã medit̃raneos
anglorũ: clamauit ad se u¬
rũ dĩ cedda. Et dato illi soco
altero qͦdã prb̃o: misit p̃dia¬
re uerbũ genti orientaliũ sa¬
xonũ. Ubi cũ omĩa ꝑambula¬
ntes. multã dño eccłam congri¬
gassent: contigit tẽpore qͦdin¬
eundẽ cedda redire domũ. ac
ꝑuenire ad eccłam lindisfar¬

Expanded text:
et facerent, aeterna ab illo praemia essent percepturi. Haec et hujusmodi multa cum rex Osuiu regi Sigbercto amicabili et quasi fraterno consilio saepe inculcaret, tandem juvante amicorum consensu credidit, et facto cum suis consilio, cum exhortatione, faventibus cunctis et adnuentibus fidei, baptizatus est cum eis a Finano episcopo in villa regia cujus supra meminimus , quae cognominatur Ad murum. Est enim juxta murum, quo olim Romani Brittaniam insulam praecinxere, duodecim millibus passuum a mari Orientores daret, qui gentem suam ad fidem Christi converterent ac fonte salutari abluerent. At ille mittens ad provinciam Mediterraneorum Anglorum, clamavit ad se virum Dei Cedd, et dato illi socio altero quodam presbytero, misit praedicare verbum genti Orientalium Saxonum. Ubi cum omnia perambulantes multam Domino Ecclesiam congregassent, contigit quodam tempore eundem Cedd redire domum, ac pervenire ad ecclesiam Lindisfar
Abbreviated transcription (Latin):
umes bestialit̃ inuere consut¬
urans̃. Scudens aut̃ uir dñ
eceptũ monasteriilocũ ora¬
mo p̾cib aciciumus apristina
Nagiciorũ sorde purgare.&
sc ineo monasterii fundam̃ta
licere : postulauit arege is
sbi totũ qͣdragesimȩ cẽpus qͣd
uistcabat. facultatẽ aclicentiã

Expanded text:
bestialiter vivere consueverant. Studens autem vir Domini acceptum monasterii locum primo precibus ac jejuniis a pristina flagitiorum sorde purgare, et sic in eo monasterii fundamenta jacere, postulavit a rege, ut sibi totum Quadragesimae tempus quod instabat, facultatem ac licentia
Abbreviated transcription (Latin):
aconosor dmauit. qͥ se inuer
fidei & ministeriobapti tani
adiuuarent: maxune inca¬
state quȩ lingua saxonũ itan¬
sr appellat᷑. Sed & in illa
uȩ alaburga cognominae
rũ priorlocus. ẽ. inripa pen¬
te amnis. scđs in ripa camen¬
sis. Inqͥb collecto examine fa¬
mmulorũ xp̃i. disciplinã uite
regularis inquantũ rudes ad¬
hac caꝑe pocerans custodire do¬
cuit. Cũnq tẽpore ñ paueo iti
p̃fata ꝓiuncia gaudente rege
congaudente uniuerso pͦpło.ui¬
tȩ cȩlescis inscitutio qͦtidiana
sumerce augm̃tũ: contigit ipsũ
regẽ ustigante om̃iũ bonorũ
inimico ꝓpinqͦrũ suorũ ma

Expanded text:
aconos ordinavit, qui se in verbo fidei et ministerio baptizandi adjuvarent, maxime in civitate quae lingua Saxonum Ythancaestir appellatur. Sed et in illa quae Tilaburg cognominatur: quorum prior locus est in ripa Pentae amnis, secundus in ripa Tamensis: in quibus, collecto examine famulorum Christi, disciplinam vitae regularis, in quantum rudes adhuc capere poterant, custodire docuit. Cumque tempore non pauco in praefata provincia, gaudente rege, congaudente universo populo, vitae caelestis institutio quotidianum sumeret augmentum, contigit ipsum regem instigante omnium honorum inimico, propinquorum suorum ma
Abbreviated transcription (Latin):
annos quinq sui episcopatus
de hacluita ꝓtracto. benit¬
gilsũ cognomine bonefa ciũ
de ꝓuncia cantuariorũ. lo¬
co eiꝰ substituit. Et ipse qͦq ho¬
noriꝰ postquã metas sui cursus
impleuit. ex hac luce migra¬
uit: anno ab incarnatione dni
sexcente suno quinqͣ gesimo ter¬
cio. pridie kalendarũ octo¬
briũ. Et cessante episcopatu
ꝑ annũ & sex m̃ses. electus est
archiep̃s cathedrȩ doruuer¬
nensis sextꝰ. deusdedit. de gen¬
te occidentaliũ saxonũ: quẽ
ordinaturus uenit illuc itha¬
mar antistes eccłȩ hrofensis.¬
Ordinatꝰ. ẽ. aut̃ die septimo
kalendarũ apriliũ: & rex ec
ithamar. conseerauit ꝓ eo da¬
mianũ: qͥ de genere australiũ
saxonũ erat oriundus.¬
is tẽporib middi ata¬
gli. idest medit̃ranei
angli sub principe peada. filio
ne ae ꝓsona dignissimꝰ. pͣlatꝰ
c a patre. regno gentis us
uenit ad regẽ nor danhim¬
rũ osui. postulans filiã eꝰi
chifledã sibi coniugẽ dari

Expanded text:
annos sui episcopatus de hac vita subtracto, Berctgilsum, cognomine Bonifacium, de provincia Cantuariorum, loco ejus substituit DCLII. Et ipse quoque Honorius, postquam metas sui cursus implevit, ex hac luce migravit anno ab Incarnatione Domini sexcentesimo quinquagesimo tertio, pridie Kalendarum Octobrium: et cessante episcopatu per annum et sex menses, electus est archiepiscopus cathedrae Doruvernensis sextus Deusdedit de gente Occidentalium Saxonum: quem ordinaturus venit illuc Ithamar DCLV, antistes Ecclesiae HorfensisOrdinatus est autem die septimo Kalendarum Aprilium, et rexit Ithamar, consecravit pro eo Damianum qui de genere Australium Saxonum erat oriundusis temporibus Middilangli, id est, Mediterranei Angli, sub principe Peada  Al., Penda filio ne ac persona dignissimus, praelatus est a patre regno gentis illius; venitque ad regem Nordanhymbrorum Osuiu, postulans filiam ejus Alchfledam sibi conjugem dari.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nendos. eẽ. eos & miserosi ͥ
Iõ suo inquẽ crederens obedire
contemnerers. Cepta surł hȩc
biennio ante mortẽ regis: Ipso
tib dicemꝰ. factus. ẽ. diuina.
unus ex p̃fatis quattuor saces¬
dotib ep̃s medit̃raneorũ aui¬

Expanded text:
emnendos esse eos et miseros qui Deo suo in quem crederent obedire contemnerent. Coepta sunt haec biennio ante mortem Pendan regis. Ipso tibus dicemus , factus est Diuma unus ex praefatis quatuor sacerdotibus episcopus Mediterraneorum A
Abbreviated transcription (Latin):
& corpus ipsũ de porticu ab
egressus. Sedpͣost annos quat¬
tuor confcrueta domuncula cul¬
tiore receptu corporis eidẽ
ad orientẽ altaris: adhuc sine
macula corruptionis inuentũ
ibidẽ digno cũ honore trats¬
latũ. ẽ: ubi merita illius mul¬
tis sepe constat dõ oꝑante cla
tigimꝰ: ut quanta eaẽ uiri subli¬
mitas. legentib notũ exiscer&e.
Quȩ cuncta in libello eiꝰ suffi¬

Expanded text:
 corpus ipsum de porticu ablegressus. Sed et post annos quatuor, constructa domuncula cultiore receptui corporis ejusdem, ad Orientem altaris adhuc sine macula corruptionis inventum, ibidem digno cum honore translatum est; ubi merita illius multis saepe constat, Deo operante, clatigimus, ut quanta esset viri sublimitas legentibus notius existeret. Quae cuncta in libello ejus suffi
Abbreviated transcription (Latin):
aut ai cerũ fratre uocabulo
Qtanũ: qͥ de monasteru lba¬
incontinentia & orationib
i qͣtidianis manuũ uix la¬
orib. De in turbatã ineur¬
Sone gentiliũ ꝓiunciã in¬
Dens. & monasteruis qd ꝑicu¬
ũ imminer&e p̃uidens. di¬
missis ordinate om̃ib. naui
cio erchenaudo honorifice
susceptꝰ. monasteriũ constru¬
xit in locolatini aco nomi¬
nato ac ñ multo post infir¬
mitate correptꝰ. diẽ clausit
ultimũ: Cuiꝰ corpus idem er
nec ipsa ecłã dedicaret᷑. Qđ¬

Expanded text:
alterum fratrem, vocabulo Ultanum, qui de monasterii probaeo in continentia et orationibus, in quotidianis manuum vixit laboribus. Dein turbatam incursione gentilium provinciam videns, et monasteriis quoque periculum imminere praevidens, dimissis ordinate omnibus, navicio Ercunualdo honorifice susceptus, monasterium construxit in loco Latiniaco nominato, ac non multo post infirmitate correptus, diem clausit ultimum . Cujus corpus idem Ercnec ipsa ecclesia dedicaretur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ignobilit̾ pocitos fama iã
iulgante cõpererat : aqͥb
qͥ audire uellent multũ sa¬
lubria eẽnt. audiuit. Quicũ
uerba finisserł. & cũ angłicis
spiritib ipsiqͦq ad cȩlos re¬
dirent: remanser̃ cũ beato
furseo tresangłi de quib
diximꝰ. qͥ eũ ad corpus refer¬
factã usq int̃ flãmas ianu¬
am ꝑuenit. arripientes
immundi sp̃s unũ de eis qͦs
inignib torrebant. iacta¬
uer᷑ in eũ. & contingentes
dens inignẽ reiecit. Dice¬
batq bostis malignꝰ. Nolite
repellere: quẽ ante susce¬
piscis. Nã sic̃ bona eiꝰ pecca¬
toris suscepistis: ita &e de pe¬
na eiꝰ participes. eẽ. debetis
eñ huꝰ uiri inpeccatis fuis
mortui pecuniã ñ accepis¬
ses: nec pȩna eiꝰ inte arder&e.
łt plura locutus qͥd erga
niterenT eẽt agendũ salubri
sermone docint. Qui postmo¬
dũ incorpore restitutus:
omĩ uite suȩ tẽpore signũ
incendii qͦd in anima ꝑtulit.
uisibile cunctis inhumero
maxillaq portauit : Mirũq

Expanded text:
ignobiliter potitos, fama jam vulgante, compererat; a quibus qui audire vellent, multum salubria essent, audivit. Qui cum verba finissent, et cum angelicis spiritibus ipsi quoque ad coelos redirent, remanserunt cum beato Furseo tres angeli, de quibus diximus, qui eum ad corpus referfactam usque inter flammas januam pervenit, arripientes inmundi spiritus unum de eis, quos in ignibus torrebant, jactaverunt in eum, et contingentes dens, in ignem rejecit. Dicebatque hostis malignus: « Nolite repellere quem ante suscepistis: nam sicut bona ejus peccatoris suscepistis, ita et de poenis ejus participes esse debetis. » enim hujus viri in peccatis suis mortui pecuniam non accepisses, nec poena ejus in te arderet. » Et plura locutus, quid erga niterent, esset agendum, salubri sermone docuit. Qui postmodum in corpore restitutus, omni vitae suae tempore signum incendii quod in anima pertulit, visibile cunctis in humero maxillaque portavit: mirumque
Abbreviated transcription (Latin):
quendã multũ ueracẽ ac re¬
ligiosũ hominẽ qͦd ipsũ fur¬
scũ uiderit in ꝓiuncia orien¬
taliũ anglorũ: illasq usio¬
nes ex ipsius ore audierit
iciens qͥa tẽpus hiemis fues
acerrimũ & glacie conso¬
cũ. cũ sedens in tenui uesa¬

Expanded text:
eracem ac religiosum hominem, quod ipsum Furseum viderit in provincia Orientalium Anglorum, illasque visiones ex ipsius ore audierit: adjiciens quia tempus hiemis fuerit acerrimum, et glacie constrictum, cum sedens in tenui ves
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ. At ille oculos in
inferiora deflectens uidit
quasi uallẽ tenebrosa sub¬
tus se ue imo positã: udit
& quattuor ignes in aere
ñ multo ab inuicẽ spacio
disfcantes: Et int̾rogans
angłos qͥ essent hi ignes:
audiuit hos eẽ ignesqui
mundũ succendentes essa
consupturi : unũ m̃ dac
cũ hoc qͦd in baptismo as¬
cupiditatis. cũ mundi dia¬
tias amori cȩlestiũ p̃poms
Terciũ dissensionis. cũ an¬
mos pximorũ eciã insupies

Expanded text:
mundum. At ille oculos in mundum. At ille oculos in inferiora deflectens, vidit quasi vallem tenebrosam subtus se in imo positam. Vidit et quatuor ignes in aere, non multo ab invicem spatio distantes. Et interrogans angelos, qui essent hi ignes, audivit hos esse ignes qui mundum succendentes essent consumpturi. Unum mendacii, cum hoc quod in baptismo abcupiditatis, cum mundi divitias amori caelestium praeponimus: tertium dissensionis, cum animos proximo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ecorpore : & a uesꝑa usq
adgallicantũ corpore exutꝰ
anglicorũ agminũ & aspectꝰ
intueri & laudes beatas me¬
ruit audire. Referre aut̃
erat solitus qͦd aꝑte eos int̃
alia resonare audir&e. Ibuts
sc̃i de uirtute in uirtutẽ. Et
iterũ. Uidebie d̃ deorũ insi¬
or Qui reductꝰ incorpore.
&ẽ die tercia rursũ eductus:
uidit ñ solũ maiora beato¬
rũ gaudia sed & maxima
malignorũ spũũ certami¬
na: qͥ crebris accusationib
improbi iter illicȩlestȩ
intercludere contende¬
eu anglis quie quam ꝑficie¬
bant
De quib omĩb si qͥsplenius
scire uult. idest quanta fiau¬
dis sollertia demones. et
actus eiꝰ & uerba suꝑ flua
& ipsas etiã cogitationes
quasi in libro descriptas
sibi int̃ angłos apparentib
lȩta uł tristia cognouerit:
legat ipsũ de qͦ dixi libel¬
lũ uitȩ eiꝰ. & multũ ex illo
ut reor ꝓfectus spũalis
accipioe᷑. In qͥb tam̃ unũ
ẽ. qͦd & nos in hac historia

Expanded text:
est e corpore: et a vespera usque est e corpore: et a vespera usque ad galli cantum corpore exutus, angelicorum agminum et aspectus intueri, et laudes beatas meruit audire. Referre autem erat solitus, quod aperte eos inter alia resonare audiret: Ibunt sancti de virtute in virtutem. Et iterum: Videbitur Deus deorum in Sion. Qui reductus in corpore, et die tertia rursum eductus vidit non solum majora beatorum gaudia, sed et maxima malignorum spirituum certamina, qui crebris accusationibus improbi, iter illi caeleste intercludere contendeeum angelis, quicquam proficiebant: de quibus omnibus si quis plenius scire vult, id est, quanta fraudis sollertia daemones et actus ejus et verba superflua, et ipsas etiam cogitationes, quasi in libro descriptas,sibi inter angelos apparentibus laeta vel tristia cognoverit, legat ipsum, de quo dixi, libellum Vitae ejus, et multum ex illo, ut reor, profectus spiritalis accipiet. In quibus tamen unum est, quod et nos in hac historia
Abbreviated transcription (Latin):
stura. dicente crios dien
teitaq: qͥa nesestis diẽro¬
Dq: horã: Qua iuisione con¬
ꝓmatus. curauit locũ mo¬
Ocerii que a p̾fato rege sis¬
Sto accepat. uelocissime
Onstruere : ac regularib
Mirituere disciplinis. Prat
tonseruecũ incastro quodã.
salingua anglorũ cenob¬
Neres bug. idest urbs cenob¬
heri uoeat᷑. Qđ deinde rex
ꝓiunciȩ illius anna. ac no¬
iles quiq. augustiorib ȩdi¬
ficiis ac donariis adornar̃
Erat aut̃ uir iste de nobilis¬
simo genere scottorũ: sed
longe animo quã carne no¬
bilior. ab ipsõ tẽpore pue¬
riciȩ suȩ curã ñ modicã le¬
etionib sacris simul & mo¬
nafticis exhibebat discipli¬
nis: &e qͦd maxime scõsdec &
cuncta quȩ agenda didice¬
rat sollicitus agere curabat:
Quid multa: srocedente tẽ¬
pore. & ipse sibi monasteriũ
in qͦliberius cȩlestib
studiis uacar& consruxit
Vbi correptus infirmitate
sic̃ libellus de uita eiꝰ conseri¬
ptus sufficient̃ edoc& raptis

Expanded text:
e itaque, quia nescitis diem neque horam. Qua visione confirmatus, curavit locum monasterii, quem a praefato rege Sigbercto acceperat, velocissime construere, ac regularibus instituere disciplinis. Erat constructum in castro quodam, quod lingua Anglorum Cnobheresburg, id est, urbs Cnobheri vocatur; quod deinde rex provinciae illius Anna, ac nobiles quique augustioribus aedificiis ac donariis adornarunt. Erat autem vir iste de nobilissimo genere Scottorum, sed longe animo quam carne nobilior. Ab ipso tempore pueritiae suae curam non modicam lectionibus sacris simul et monasticis exhibebat disciplinis, et, quod maxime sanctos decet, cuncta quae agenda didicerat, sollicitus agere curabat. Quid multa? Procedente tempore et ipse sibi monasterium in quo liberius caelestibus studiis vacaret, construxit: ubi correptus infirmitate, sicut libellus de Vita ejus conscriptus sufficienter edocet, raptus
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ ignes. usq ad inuicẽ sa
extender̃ : atq: iN inmenis
adunatis̃ flamiã. Cũno
appropinquas sent. ꝑtimo¬
censille dic̃ angło. Dñe e
ce ignis michi appropinaͥ
rogus uidet᷑. tam̃ iuxta
merita operũ singulosex¬
minat: qͥa uniuscuiusq eu¬
piditas in hoc igne ardebt
latere circũ uolantes ab
nũ se ꝑiculo defendere
Lantes: incendia bellorũ
itra iustos ftruere. Ses¬
unt᷑ aduersus ipsũ accusa¬
nesmalignorũ: defensio¬
s spũũ bonorũ: copiosior

Expanded text:
s usque ad invicem sese extenderunt, atque in inmensam adunati sunt flammam. Cumque adpropinquassent, pertimescens ille dicit angelo: « Domine, ecce ignis mihi adpropinquat. rogus videtur, tamen juxta merita operum singulos examinat; quia uniuscujusque cupiditas in hoc igne ardebitlatere circumvolantes, ab ignium se periculo defendere. volantes, incendia bellorum contra justos struere. Sequuntur adversus ipsum accusationes malignorum, defensiones spirituum bonorum, cop
Abbreviated transcription (Latin):
sibi oportunũ inuenir&
regrinã ducere uitã. Q
cũ ad ꝓuinciã orientalĩ
ꝑuenis set anglorũ. susa¬
ptus . ẽ. honorifice a reis
p̃fato: & solitũ sibi opu
euangelizandi exequen
multos & exẽplo uirtuts
& incitam̃to sermonis. ul
us infide atq: amore xp̃i
confirmauit. Ubi quaidã
infirmitate corporis as¬
reptus. angłica meruit
uisione ꝑfrui: inqua ad

Expanded text:
sibi opportunum inveniret, peregrinam ducere vitam. Qui cum ad provinciam Orientalium pervenisset Anglorum, susceptus est honorifice a rege praefato: et solitum sibi opus evangelizandi exsequens, multos et exemplo virtutis et incitamento sermonis, vel us in fide atque amore Christi confirmavit. Ubi quadam infirmitate corporis arreptus, angelica meruit visione perfrui
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinẽ memoraa
moris. uł suauitatis. quas
in mediȩ ȩstatis caumate
dauerit: Cũ gͦ ut ad supin
redeamꝰ multis annis in sco¬
tia uerbũ dĩ omĩb annunꝰ¬
ans. tumultus irruentiũ ao¬
barũ ñ facile ferr&e: relis¬
tis omĩb quȩ habere ui&¬
tur. ab ipsa qͦq insula patis
discessit : & paucis cũ fribs
brittones in ꝓiunciã anglor
deuenit. Ibiq p̃dicans uer¬
bũ ut diximꝰ monasteriũ n¬
bile construx̃. Quib rite
gestis. cupiens se ab omĩb
seli huiꝰ. & ipsius qͦq monis¬
terii negociis alienare: re

Expanded text:
magnitudinem memorati timoris vel suavitatis, quasi in media aestatis caumate sudaverit Cum ergo, ut ad superiora redeamus, multis annis in Scotia verbum Dei omnibus adnuncians, tumultus inruentium turbarum non facile ferret, relictis omnibus quae habere videbatur, ab ipsa quoque insula patria discessit: et paucis cum fratribus per Brittones in provinciam Anglorum devenit, ibique praedicans verbum, ut diximus, monasterium nobile construxit. Quibus rite gestis, cupiens se ab omnibus saeculi hujus, et ipsius quoque monasterii negotiis alienare, rel
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. memorat᷑. Ab eodẽ claudio
uespasianꝰ qͥ post neronẽ imꝑa¬
uit inbrictanniã missus : etiam
uectã insulã brittanniȩ ꝓximã
a meridie. roma norũ ditioni
subiugauit: quȩ hab& ab orien¬
te in occidentẽ.xxx. circiter.
milia passuũ. ab austro inboreã
.xI. in orientalib sui partib
mare sex miliũ. in occidencalib
trium: a meridia no britanniae
lutore distans. Succedens autẽ
claudio in imꝑium nero: nichil
omnino in re militari usus est.
Vnde int̃ alia romani regni
detrim̃ta innumera : brittani¬
niã pene amisit. Namduo sub
eo nobilissima oppida. illic ca-¬
pta atq euersa fun. Pnno¬
ab incarnatione dnĩ centẽsi¬
mo quinq̃ gesimosexto. marcus
eũ lucius brittanniarũ rex epis¬

Expanded text:
esse memoratur. Ab eodem Claudio esse memoratur. Ab eodem Claudio Vespasianus, qui post Neronem imperavit, in Brittaniam missus, etiam Vectam insulam Brittaniae proximam a Meridie, Romanorum ditioni subjugavit; quae habet ab Oriente in Occasum triginta circiter milia passuum, ab Austro in Boream duodecim, in Orientalibus suis partibus mari sex milium, in Occidentalibus trium a meridiano Brittaniae litore distans. Succedens autem Claudio in imperium Nero, nihil omnino in re militari ausus est. Unde inter alia Romani regni detrimenta innumera Brittaniam pene amisit; nam duo sub eo nobilissima oppida illic capta atque subversa sunt. ab Incarnatione Domini centesimo quinquagesimo sexto Marcus Aeum Lucius Brittaniarum
Abbreviated transcription (Latin):
diq circumuentꝰ. & conflictatꝰ est
NNO aut̃ ab urbe condita
septingentesimo nonage¬
simo octauo. claudius imꝑator
ab augusto quartꝰ. cupiens utilẽ
pẽ : bellũ ubiq. & uictoriã ut¬
decunq quȩsiuit. Itaq ex pedi¬
tionẽ inbrittanniã mouit: quae
excitata in tumultũ ꝓpt̃ ñ re¬
dibitos transfugas uidebatur.
Transuectꝰ in insulã .ẽ. quam
neq ante iuliũ cȩsarẽ. neq post
eũ qͥsquã adire ausus fuerat : ibiq
paucissimos dies plurimã insula e
partẽ indedtionẽ recepit. Or¬
cadas etiã insulas ultra britan¬
niã in oceano positas. roma no ad¬
iecit imꝑio: ac sexto quã ꝓfectus
erat mense romã rediit. filioq
suo brittannici nom̃ imposuit.
Hoc aut̃ bellũ quarto imꝑii sui
anno cõpleuit : qui.ẽ. annus ab in¬
carnatione dnĩ qͣdragesimꝰ sextus.
Quo etiã anno fames grauissima
ꝑfrriã facta ẽ: quȩ in actibus
apłorũ ꝑ ꝓpħam agabũ p̃dicta

Expanded text:
dique circumventus et confdique circumventus et confnno autem ab Urbe condita septingentesimo nonagesimo octavo Claudius imperator, ab Augusto quartus, cupiens utilem pem, bellum ubique et victoriam undecunque quaesivit. Itaque expeditionem in Brittaniam movit, quae excitata in tumultum propter non redhibitos transfugas uidebatur: transuectus in insulam est, quam neque ante Iulium Caesarem neque post eum quisquam adire ausus fuerat, ibique paucispartem in deditionem recepit. Orcadas etiam insulas ultra Brittaniam in Oceano positas Romano adjecit imperio, ac sexto quam profectus erat mense Romam rediit, filioque suo Brittanici nomen imposuit. Hoc autem bellum quarto imperii sui anno complevit, qui est annus ab Incarnatione Domini quadragesimus sextus, quo etiam anno fames gravissima per Syriam facta est, quae in Actibusam Agabum praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
saris eqͥtatꝰ. pͥmo congressu a
brittannis uictꝰ. ibiq lauienus
tribunꝰ occisus. ẽ. Scd̾o p̃lio cũ
magno suorũ discrimine. uictos
brittannos in fugã uertit. Inde
duce imm̃sa hostiũ multitudo
consederat : ripãq fluminis
acpene totũ sub aqͣ uadũ acu¬
tissimis sudib pͣstruxerat.
Quarũ uestigia sudiũ: ibi  uͦsq
hoche uisunt᷑. Et uidet᷑ inspec¬
tantib: qͦsingulȩ earũ ad mo¬
dũ humani fȩmoris grossȩ. &
circunfusȩ plũbo. immobilit̃
herans in ꝓfundũ fluminis infi
sũ ac uitatũ. ẽ: barbari legi
tionib romanos grauit̃ ac sepe
lacerabañ. Interea trinouantũ
firmissima ciuitas. cũ androgio
duce. datis qͣdraginta obsidib. cȩsa¬
manorũ uener̃ . Hisdẽ demonstra¬
ntib cȩsari oppidũ cassobellauũ
int̃ duas paludes sitũ. obtentu in
abrittannus reuersus in galliã
postquã legiones in hiberniã misit
repentinis bellorũ tumultib un¬

Expanded text:
saris equitatus primo congressu a saris equitatus primo congressu a Brittanis victus, ibique Labienus tribunus occisus est: secundo praelio cum magno suorum discrimine victos Brittanos in fugam vertit: inde duce, immensa hostium multitudo consederat, ripamque fluminis ac pene totum sub aqua vadum acutissimis sudibus praestruxerat: quarum vestigia sudium ibidem usque hodie visuntur, et videtur inspectantibus quod singulae earum ad modum humani femoris grossae, et circumfusae plumbo immobiliter erant in profundum fluminis infixsum ac vitatum est, barbari legiotionibus Romanos graviter ac saepe lacerabant. Interea Trinovantum firmissima civitas cum Androgio duce datis quadraginta obsidibus Caesamanorum venerunt. Iisdem demonstrantibus, Caesar oppidum Cassobellauni inter duas paludes situm, obtentu insa Brittania reversus in Galliam, postquam legiones in Hiberna misit, repentinis bellorum tumultibus un
Abbreviated transcription (Latin):
briitannia. romanis usq: ad gaiũ
iuliũ cȩsarẽ in accessa atq in¬
cognita fuit : qͥ anno ab urbe con¬
dita sexcente simo nonagesimo
tercio. ante uͦ incarnationis do¬
minicȩ tẽpus anno sexagesimo.
functꝰ gradu consulatus cũ iulio
bibulo dũ contra germanorũ
gallorũq gentes qͥ reno tantũ
flumine dirimebant᷑ bellũ ge¬
rer& uenit ad morianos unde
in brictanniã ꝓximꝰ et breuissi
mus transitꝰ.ẽ & nauib circit̃
onerarus atq actuariis octo¬
ginta pͣparatis. in brittanniã
ba pugna fatigatus : deinde
aduersa tẽpestate correptus:
paruũ numerũ militũ. eqͥtũ uͦ
pene omnẽ disꝑdidit. Regres
sus ingalliã. legiones in hber
utriꝰq cõmodifieri imꝑauit.
Quib iterũ inbrittanniã pͥmo
uere transuectꝰ : dũ ipse in hostẽ
ris stantes tẽpestate correptȩ. uł
collisȩ int̾se. uł arenis illisȩ ac
dis solutȩ s̃. Ex qͥb: qͣdraginta
perier̃ : cȩterȩ cũ magna dif¬
ficultate reparatȩ suns Cae¬

Expanded text:
Brittania Romanis usque ad Gaium Julium Caesarem inaccessa atque incognita fuit: qui anno ab Urbe condita sexcentesimo nonagesimo tertio, ante vero Incarnationis Dominicae tempus anno sexagesimo, functus gradu consulatus cum Lucio Bibulo, dum contra Germanorum Gallorumque gentes qui Rheno tantum flumine dirimebantur, bellum gereret, venit ad Morinos, unde in Brittaniam proximus et brmus transitus est. nauibus circiter onerariis atque actuariis octoginta praeparatis in Britanniam um pugna fatigatus, deinde, aduersa tempestate cparvum numerum militum, equitum vero pene omnem disperdidit. Regressus in Galliam, legiones in Hiberutriusque commodi fieri imperavit: quibus iterum in Brittaniam primo vere transvectus, dum ipse in hostem ris stantes, tempestate correptae, vel conlisae inter se, vel arenis inlisae ac dissolutae sunt: ex quibus quadraginta perierunt, caeterae cum magna difficultate reparatae sunt. Cae
Abbreviated transcription (Latin):
iieniam᷑. eẽ. p̃parati. Haec
nuñegłose fili paucis locutus
sũ. ut cũ xpĩana fides in re¬
apud uos locutio latior ex¬
crescat: & tanto plus loqui
libeat. quano se in m̃te nr̃a
gaudia de gentisurẽ ꝑfecta
conuersione multiplicant.
Parua aut̃ exenia transmisi:
quȩ uobis parua non erunt.
cũ auobis ex beati petri apłi
fuerint benedictione suscepta.
Omp̃s itaq ds̃ in uobis grãm
suã quã cȩpit ꝑficiat: atq
annorũ curricula extendat.
pora in cȩlefas uos patriae
congregatione recipiat In¬
tiã ur̃am grã suꝑna custodi¬
at dñe fili. At augusti¬
nus ubi in re Agia ci¬
uitate sedẽ episcopalẽ ut pͣ¬
diximꝰ accepit : recuꝑauit
in ea regio fultus ad mini¬
culo ecctam. quã inibi anti

Expanded text:
inveniamur esse praeparati. Haec inveniamur esse praeparati. Haec nunc, gloriose Fili, paucis locutus sum, ut cum Christiana fides in reapud vos locutio latior excrescat, et tanto plus loqui libeat, quanto se in mente nostra gaudia de gentis vestrae perfecta conversione multiplicant. « Parva autem exenia transmisi, quae vobis parva non erunt, cum a vobis ex beati Petri apostoli fuerint benedictione suscepta. Omnipotens itaque Deus in vobis gratiam suam quam coepit, perficiat, atque annorum curricula extendat, pora in caelestis vos patriae congregatione recipiat. Intiam vestram gratia superna custodiat, domine fili. Datanus, ubi in regia civitate sedem episcopalem, ut praediximus, accepit, recuperavit in ea, regio fultus adminiculo, Ecclesiam quam inibi anti
Abbreviated transcription (Latin):
bis exorantẽ celerius exau
negligitis audire ꝓdõ:
a igit᷑ m̃te cũ eo uos inferuo
fidei stringite. atq: acinisũ
nis uirtute quã uobis diumi¬
stribuit ad iuuate :
regni sui uosipse faciat. eẽ
rticipes. cuiꝰ uosfidẽ in re
io uro recipi facitis & custo¬
ri. Propterea scire uramglo¬
ã uolumꝰ qͥa sic̃ in scriptura sa¬
rta ex uerbis dñĩ om̃ĩpotentis
ignoscimꝰ p̃sentis mundi iam
erminus iuxta. ẽ: & scõrũ
segnũ uenturũ.ẽ. qͦd nullo
inquã poterit fine termina¬
lri.
Ap propinquante aut̃ eodẽ
mundi termino: multa immi¬
nent quȩ antea ñ fuer̃: iude¬
lic& immutationes aeris. ter
mes. pestilentiae. trrȩmotus ꝑ
loca quȩ tam̃ ñ omĩa nr̃is dieb
uentura sun: sed post nrõs dies
omĩa subsequent᷑. Vositaq si qͥa
ex his uenire in t̾ra urã cognos¬
fine scłi p̾mittunt᷑. ut de ani¬
mabus nr̃is debeamꝰ. eẽ. sollici¬
ti: de mortis hora suspecti. &
uenturo iudici in bonis actib

Expanded text:
bis orantem celerius exaudnegligitis audire pro Deo? Tota igitur mente cum eo vos in fervore fidei stringite, atque adnisum illius virtute quam vobis Divinitas tribuit adjuvate, ut regni sui vos ipse faciat esse participes, cujus vos fidem in regno vestro recipi facitis et custodiri. Praeterea scire vestram gloriam volumus, quia sicut in Scriptura sacra ex verbis Domini omnipotentis agnoscimus, praesentis muterminus juxta est, et sanctorum regnum venturum est, quod nullo unquam poterit fine terminari. Adpropinquante autem eodem mundi termino, multa imminent quae antea non fuerunt: videlicet immutationes aeris, terrmes, pestilentiae, terrae motus per loca; quae tamen non omnia nostris diebus ventura sunt, sed post nostros dies omnia subsequentur. Vos itaque, si qua ex his evenire in terra vestra cognosfine saeculi praemittuntur, ut de animabus nostris debeamus esse soliciti, de mortis hora suspecti, et venturo judici in bonis actibus
Abbreviated transcription (Latin):
secũ subdidit: seq cũ subies
tit. Unde factũ . ẽ. ut antiq¬
rũ principũ nom̃. suis uir
le laudib uinceret: & tan
in opinione p̾cessores suos.

Expanded text:
secum subdidit, seque cum subjectis  mente convertit. Unde factum est ut antiquorum principum nomen suis vir ille laudibus vinceret, et tanto in opinione praecessores
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris. imꝑantib dnis pussi¬
mis nr̃is egfrido rege himbro
riorũ. regni eiꝰ anno .uII. p̃siden¬
te theodoro grã dĩ archiepõ
brittanniȩ insulȩ & ciuitatis
doruuernis. una cũ eo seden¬
tib cęteris epĩs brittanniȩ
insulȩ. uiris uenerabilib. prę¬
positis. sacro sc̃is euangłiis. in
loco qͥ saxomeo uocabulo haeth¬

Expanded text:
vatoris, imperantibus dominis piissimis nostris Ecgfrido rege Hymbronriorum, regni ejus anno septimo: praesidente Theodoro, gratia Dei archiepiscopo Brittaniae insulae, et civitatis Doruvernis; una cum eo sedentibus caeteris episcopis Brittaniae insulae viris venerabilibus, praepositis sacrosanctis Evangeliis, in loco qui Saxonico vocabulo Haeth
Abbreviated transcription (Latin):
luti fuisse ꝑhiben. Qui cũ suum
caput eidẽ loculo apponentes oras¬
sent : mox doloris siue caliginis in
suer̃. Ubi usq hodie in magna ut¬
neratione habet᷑. Mirũ uͦ in mo¬
dũ. ita corpori uirginis sarco fagĩ
inuentũ. ẽ: ac si ei specialit̃ p̃paratũ
fuisset. Et locus qͦq capitis scorsi
fabrefactꝰ : ad m̃surã capitis illus
aptissime figuratꝰ apparuit. Est ut
elge in prouincia orientaliũ an¬
glorũ regio familiarũ circit̃ sex¬
centarũ : in similitudinẽ insulȩ uł
paludib ut diximꝰ. uł aqͥs circundi¬
in eisdẽ paludib capiunt᷑. nom̃ ac¬
cepit. Ubi monasteriũ habere
desiderauit. memorata xp̃i famula :
qm̃ de ꝓiuncia eor undẽ orientali¬
um anglorũ ipsa ut p̃fati sumus

Expanded text:
luti fuisse perhibent; qui cum suum luti fuisse perhibent; qui cum suum caput eidem loculo apponentes orassent, mox doloris sive caliginis incsuerunt, ubi usque hodie in magna veneratione habetur. Mirum vero in moita aptum corpori virginis sarcophagum inventum est, ac si ei specialiter praeparatum fuisset: et locus quoque capitis seorsum fabrefactus, ad mensuram capitis illius aptissime figuratus apparuit. Est autem Elge in provincia Orientalium Anglorum regio familiarum circiter sexcentarum, in similitudinem insulae, vel paludibus, ut diximus, circumdain iisdem paludibus capiuntur, nomen accepit; ubi monasterium habere desideravit memorata Christi famula, quoniam de provincia eorumdem Orientalium Anglorum i
Abbreviated transcription (Latin):
to uultus indum̃to. monstrauer̃
mͥ etiã uulnꝰ incisurȩ qͦd fecerã
curatũ : ita ut mirũ in modũ
ꝓaꝑto & hiante uulnere cũ qͦ
sepulta erat. tenuissima tunc
cicatricis uestigia appareren
inuolutũ erat corpus integra
apparuer̃ : & ita noua. ut ipso
die uident᷑ castis eiꝰ membris
eẽ. circundata. Fer̃ aut̃ quia
cũ p̃fato tumore ac dolore ma¬
xillȩ siue colli p̃meret᷑: multũ
delectata sit hoc genere infir¬
mitatis : ac solita dicere. Scio
certissime qͥa merito incollo
pondus languoris porto : In qͦ
iuuenculã me memini suꝑ ua¬
cua moniliũ ponđa portasse
Et credo qͦd ideo me suꝑna pie¬
tas dolore colli uoluit graua¬
re : ut sic absoluar reatu suꝑ¬
& margaritis de collo rubor
tumoris ardorq: ꝓmineat . Con¬
tigit aut̃ tactu indum̃torũ eo¬
rundẽ & dȩmonia ab obsessis
tates alias aliqͦtiers. eẽ curatas
Sed & loculũ in qͦ primo sepulta
ẽ : nonnullis oculos dolentib sa¬

Expanded text:
rto vultus indumento, monstraverunt rto vultus indumento, monstraverunt mihi etiam vulnus incisurae quod feceram, curatum; ita ut mirum in modum pro aperto et hiante vulnere cum quo sepulta erat, tenuissima tunc cicatricis vestigia parerent involutum erat corpus integra apparuerunt, et ita nova, ut ipso die viderentur castis ejus membris esse circumdata. Ferunt autem quia cum praefato tumore ac dolore maxillae sive colli premeretur, multum delectata sit hoc genere infirmitatis, ac solita dicere: « Scio certissime quia merito in collo pondus languoris porto, in quo juvenculam me memini supervacua monilium pondera portare; et credo quod ideo me superna pietas dolore colli voluit gravari, ut sic absolvar reatu supet margaritis, de collo rubor tumoris, ardorque promineat. » Contigit autem tactu indumentorum eorumdem, et daemonia ab obsessis tates alias aliquoties esse curatas. Sed et loculum in quo primo sepulta est, nonnullis oculos dolentibus sa
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃fatꝰ antisces uilfridus. &
multi alii qͥ nouere testant᷑.
Sed certiori noticia. medicus
cinifridus. qͥ & morienti illi.
& eleuate de tumulo affuit:
infirmata habuerit tumorẽ
maximũ submaxilla : iusser̃q
me inqͥt incidẽ tumorẽ illũ.
ut effluerae noxius humor
qͥ inerat: Qđ dũ facerẽ uide¬
bat᷑ illa ꝑbiduũ aliquanto le¬
uius hab̾e : ita ut multi pu
guore. Tercia aut̃ die prio¬
rib aggrauata dolorib. et
rapta confefã de mundo: do¬
lorẽ omnẽ ac mortẽ ꝓpetua
salute ac uita mutauit. Cũq
ossa de sepulchro. & extenso
desuꝑ papilione. omĩs congre¬
gatio hinc fr̃m inde sororũ
psallens circũstaro. ipsa aut̃
abbatissa intus cũ paueis ossa
repente audiuimꝰ abbatissam
intꝰ clara uoce ꝓclamare. Sit
gła nomini dñi. Nec multo
rato
ostio papilionis: uidiq eleuatũ
de tumulo & positũ in lectulo
corpus saerae dĩ uirginis qͣsi
dormienti simile. Sed & discoo ꝑ¬

Expanded text:
et praefatus antistes Uilfrid, et et praefatus antistes Uilfrid, et multi alii qui novere, testantur. Sed certiori notitia medicus Cynifrid, qui et morienti illi, et elevatae de tumulo adfuit: infirmata habuerit tumorem maximum sub maxilla. « Jusseruntque me, inquit, incidere tumorem illum, ut efflueret noxius humor qui inerat: quod dum facerem, videbatur illa per biduum aliquanto levius habere; ita ut multi putguore. Tertia autem die prioribus adgravata doloribus, et rapta confestim de mundo, dolorem omnem ac mortem perpetua salute ac vita mutavit. Cumque ossa de sepulcro, et extento desuper papilione, omnis congregatio, hinc fratrum, inde sororum, psallens circumstaret; ipsa autem abbatissa intus cum paucis ossa repente audivimus abbatissam intus voce clara proclamare: Sit gloria nomini Domini. Nec multo rato ostio papilionis: vidique elevatum de tumulo, et positum in lectulo corpus sacrae Deo virginis quasi dormientis simile. Sed et discoope
Abbreviated transcription (Latin):
tiã qͣ ipsa eae moritura. p̃dixe¬
rit: & numerũ qͦq eorũ quide
suo monasterio hac eẽnt de
mundo rapiendi. palã cunc¬
tis p̃sentib intimauerit. Rap¬
ta.ẽ. aut̃ ad dñm in mediosu
abbatisse gradũ susceꝑat: &
ęque ut ipsa iusserat ñ alibi
quã in medio eorũ. iuxta or¬
dinẽ qͦ transierat in locello
eiꝰ sexburga : quã habutrat
in coniugẽ carconbertus rex
cantuariorũ. Et cũ sedecim
locello nouo posita. in eccłam
gans ferri. lussitq qͦsdã efrĩ¬
bus quȩrere lapidẽ : de quo
locellũ in hoc facere posseq̃
qui ascensa naui. ipsa enĩ re¬
lingua anglorũ granta cestir
uocat᷑: & mox inuener̃ iuxta
muros ciuitatis locellũ de mar¬
more albo pulcherrime factũ.
operculo qͦq similis lapidis
aptissime tectũ. Unde intel
monasceriũ. Cũq corpussa¬
erȩ uirginis ac sponse xp̃i. aꝑ¬
tosepulchro ece̾ platũ in lucẽ:
ita incorruptũ inuentũ est.
acsi eodẽ die fuisset de func¬
ta siue humo condita: sicut

Expanded text:
tiam qua ipsa esset moritura, praedixerit, et numerum quoque eorum, qui de suo monasterio hac  Al., hoc essent de mundo rapiendi, palam cunctis praesentibus intimaverit. Rapta est autem ad Dominum in medio suabbatissae gradum susceperat: et aeque ut ipsa jusserat, non alibi quam in medio eorum, juxta ordinem quo transierat; ligneo in locello  Sexburg DCXCV, quam habuerat in conjugem Earconberct rex Cantuariorum. Et cum sedecim locello novo posita in ecclesiam transferri; jussitque quosdam fratribus quaerere lapidem, de quo locellum in hoc facere possent: qui, ascensa navi, ipsa enim relingua Anglorum Grantacaestir vocatur: et mox invenerunt juxta muros civitatis locellum de marmore albo pulcherrime factum, operculo quoque similis lapidis aptissime tectum. Unde intellmonasterium. Cumque corpus sacrae virginis ac sponsae Christi aperto sepulcro esset prolatum in lucem, ita incorruptum inventum est ac si eodem die fuisset defuncta, sive humo condita; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
reddidit atq animã tota sa¬
crata polo. Uirginis alma ca¬
ro.ẽ. tumulata. bis octo nouẽ¬
bris : nec putet intumulo. uir¬
ginis alma caro. Xpẽ tui ẽ.
oꝑis. qͥa uestis & ipsa sepulchro
uestis honore : morbi diffugi¬
uñ r dros & a ter abit. Telus
in hoste furit quondã qͥ uice¬
rat euã : uirgo triũphat
ouans. ⁊elus in hoste furit. As¬
pice nupta dõ quȩ sit tibi
gła t̾ris: quȩ maneat cęlis.
aspice. nupta dõ. Munera
lȩta capis. festiuis fulgida te¬
dis: ecce uenit sponsus. munera
lȩta capis. Et noua dulcisono
modularis carmina plectro :¬
sponsa rmno exũltas & noua
dulcisono. Nullus ab altidiro
comitati segregat agni : quã
affectus tulerat nullus ab al¬
tithroNi

Expanded text:
Reddidit atque animam tota saReddidit atque animam tota sacrata polo. Virginis alma caro est tumulata bis octo Novembres, Nec putet in tumulo virginis alma caro. Christe, tui est operis, quia vestis et ipsa sepulcro vestis honore, Morbi diffugiunt, hydros et ater abit. Zelus in hoste furit quondam qui vicerat Evam: Virgo triumphat ovans, zelus in hoste furit. Aspice, nupta Deo, quae sit tibi gloria terris: Quae maneat caelis, aspice, nupta Deo. Munera laeta capis festivis fulgida taedis, Ecce venit sponsus, munera laeta capis. Et nova dulcisono modularis carmina plectro Sponsa hymno exultas et nova dulcisono. Nullus ab Altithroni comitatu segregat agni, Quam affectu tulerat nullus ab Altithroni
Abbreviated transcription (Latin):
Ignib usta feris. uirgo ñ cessit
agatha : eulalia & ꝑfert ignib:
usta feris. Casta feras suꝑat men¬
tis ꝓculmine tecla: cufemia sa¬
era casta feras suꝑat. Lȩta uid&&
gladios ferro robustior agnes.
cecilia infestos lȩta uidet gladios
Multꝰ inorbe uiget ꝑ sobria cor¬
da triũphus: sobrietatis amor
multꝰ in orbe iuget. Hrã qͦq
egregia iã tẽpora uirgobeauit
ediltrida nitet nra qͦq egregia
Orta patre eximio. regali et
scẽmate clara : nobilior dnõ . ẽ.
orta patre eximio Percipit
inde decus reginȩ. & sceptra sub
astris : plus suꝑ astra manens.
ꝑcipit inde decus. Quid petis
alma uirũ. sponso iã dedita sumo:
sponssus ad est xp̃c̃. qͥd petis alma
uirũ. Regis ut ȩtherci matrẽ
iam credo sequaris: tu qͦq sis
mat̃ regis ut etherei Sponsa di¬
cata dõ. bis sex regnauerat
annis : in.qr monasterio c̃ spor¬
sadicata dõ Iota saera¬
ta polo celsis ubi floruit acas.

Expanded text:
Ignibus usta feris virgo non cessat Ignibus usta feris virgo non cessat Agatha, Eulalia et perfert ignibus usta feris. Casta feras superat mentis pro culmine Tecla, Euphemia sacra casta feras superat. Laeta ridet gladios ferro robustior Agnes, Caecilia infestos laeta ridet gladios. Multus in orbe viget per sobria corda triumphus, Sobrietatis amor multus in orbe viget. Nostra quoque egregia jam tempora virgo beavit Aedilthryda nitet nostra quoque egregia. Orta patre eximio, regali et stemmate clara: Nobilior domino est, orta patre eximio. Percipit inde decus reginae, et sceptra sub astris, Plus super astra manens, percipit inde decus. Quid petis, alma, virum, sponso jam dedita summo Sponsus adest Christus, quid petis, alma, virum? Regis ut aetherei matrem jam credo sequaris Tu quoque sis mater regis ut aetherei. Sponsa dicata Deo bis sex regnaverat annis, Inque monasterio est sponsa dicata Deo. Tota sacrata polo celsis ubi floruit actis,
Abbreviated transcription (Latin):
idet᷑ oportunũ hiuic etiã his
toriȩ rmnũ uirginitatis inse¬
rere. quẽ ante annos plurimos
in laudẽ ac p̃comũ eiꝰdẽ reginȩ ac
sumꝰ & imitari morẽ sacrȩ scri¬
pturȩ. cuiꝰ historiȩ carmina plu¬
rima indita. & hoc metro ac uer¬
sibus constat. eẽ. composita Vony¬
cuncta gubernas: annue
iã cȩptis alma ds̃ trinitas. Bella
maro resonet : nos pacis dona ca¬
namꝰ: munera nos xpi bella ma¬
ro resonet. Carmina casta mͥ
fedȩ ñ raptus elenȩ: luxus erit
lubricis: carmina casta mͥ. Dona
suꝑna loquar. miserȩ ñ p̃lia
troiȩ : t̃ra qͥb gaudet dona
suꝑna loquar . En ds̃ altus adit
uenerandȩ uirginis aluũ : libe¬
ret ut homines. en ds̃ altus adit
femina iurgo parit mundide
parentẽ : porta maria dĩ. femi¬
na uirgo parit. Gaudet amica
cohors de uirginamatre to¬
nantis: uirginitate micanss gauda
amica cohors: Huiꝰ honor genuit
casto de germine plures: uirgi¬
neos flores huiꝰ honor genuit.

Expanded text:
idetur opportunum huic Historiae, etiam hymnum virginitatis inserere, quem ante annos plurimos in laudem ac praeconium ejusdem reginae ac suimus, et imitari morem sacrae Scripturae, cujus Historiae carmina plurima indita: et haec metro ac versibus constat esse compositacuncta gubernas, Adnue jam coeptis, alma Deus Trinitas. Bella Maro resonet, nos pacis dona canamus: Munera nos Christi, bella Maro resonet. Carmina casta mihi, foedae non raptus Helenae. Luxus erit lubricis, carmina casta mihi. Dona superna loquar, miserae non praelia Trojae, Terra quibus gaudet: dona superna loquar. En Deus altus adit venerandae Virginis alvum: Liberet ut homines, en Deus altus adit. Femina Virgo parit mundi devota parentem, Porta Maria Dei, femina Virgo parit. Gaudet amica cohors de Virgine matre Tonantis: Virginitate micans gaudet amica cohors. Hujus honor genuit casto de germine plures, Virgineos flores hujus honor genuit.
Abbreviated transcription (Latin):
dus ep̃s referebat: dicens se tes
ei t̃ras ac pecunias multas. eẽ. do¬
naturũ. si reginȩ possec ꝑsuade.
eiꝰ uti conubio: quia sciebat illã
nullũ urorũ plus illo diligere
Nec diffidendũ. ẽ. nra etiã ȩca¬
te fieri potiusse. qͦd ȩuo p̃cede¬
nte aliqͦtiens faccũ. fideles
historiȩ narrans : donante
uno eodẽq dño. qͥ se nobiscum
usq ii finẽ scłi manere polli¬
cetur.
Nã etiã signũ diuini miraculi
qͦ eiꝰdẽ feminȩ sepulta caro cor¬
Aiuiri contactu incorrupta du¬
rauerit. Quȩ multũ diuq regẽ
postulans ut scłi curas relinque¬
re. atq in monasterio tantũ
uero regi xpõ seruire ꝑmicte¬
ret᷑. ubi uix aliqͦando impetra¬
uit. intrauit monasteriũ ebbȩ
abbatissȩ. quȩ erat amita re¬
gis egfridi. positũ in loco quẽ
coludi urbẽ nominaN: accep¬
to uelamine scĩmonialis habi¬
tus a p̃fato antifate uilfrido

Expanded text:
episcopus referebat, dicens se testepiscopus referebat, dicens se testei terras ac pecunias multas esse donaturum, si reginae posset persuadere ejus uti connubio, quia sciebat illam nullum virorum plus illo diligere. Nec diffidendum est nostra etiam aetate fieri potuisse, quod aevo praecedente aliquoties factum fideles historiae narrant: donante uno eodemque Domino, qui se nobiscum usque in finem saeculi manere pollicetur. Nam etiam signum divini miraculi, quo ejusdem feminae sepulta caro corl., quod a viri contactu incorrupta duraverit. Quae multum diu regem postulans ut saeculi curas relinquere, atque in monasterio, tantum vero regi Christo servire permitteretur; ubi vix aliquando impetravit, intravit monasterium Aebbae abbatissae, quae erat amita regis Ecgfridi, positum in loco quem Coludi urbem nominant, accepto velamine sanctimonialis habitus a praefato antistite Uilfrido
Abbreviated transcription (Latin):
q illi exẽplar eiꝰ. romã ꝑferen¬
dũ. Uerũ ille patriã reuer¬
tens: ñ multo post quã oceanũ
transiit. arreptus infirmitate
delatũ. atq honorifice sepultũ
e Nã & benigno eccłȩ illius
hospitio. cũ brittanniã iret ex
uenir&. atq: ad eã deuerter &
eccłam. Deniq: ibidẽ adiutores
ineris & iniuncti oꝑis accepit
Qui & si in itinere defunctus. ẽ.
nichil ominꝰ exẽplũ catholicȩ
fidei anglorũ romã ꝑlatũ. ẽ.
atq ab apłico papa om̃ib qͥ qͦi
audire uł legere. gratantissi¬
me susceptum.
glorũ cuꝰ sepiꝰ m̃tionẽ fecimus.
uiribene religiosi. ac ꝑ omĩa
m̃te & oꝑe egregii: quã & alt̃
ante illũ uir habuerat uxorẽ.
oprinceps uidelicet auftraliũ
giruiorũ. uocabulo tonbertꝰ
Sed illo post modicũ tẽporis ex
qͦ eã accepit defuncto : data
ẽ. regi p̃fato. Cuiꝰ consortio cũ
mansit uirginitatis integritate
glosa: sic̃ michimet sciscitanti
indubiũ. beatȩ memoriȩ iuilfri

Expanded text:
 illi exemplar ejus Romam perferendum. Verum ille patriam revertens, non multo postquam Oceanum transiit, arreptus infirmitate, delatum, atque honorifice sepultum est. Nam et benigno Ecclesiae illius hospitio, cum Brittaniam iret, exveniret, atque ad eam diverteret Ecclesiam. Denique ibidem adjutores itineris et injuncti operis accepit: qui etsi in itinere defunctus est, nihilominus exemplum catholicae fidei Anglorum Romam perlatum est, atque ab apostolico papa omnibusque qui audiere vel legere, gratantissime susceptum. glorum, cujus saepius mentionem fecimus, viri bene religiosi, ac per omnia mente et opere egregii: quam et alter ante illum vir habuerat uxorem, princeps videlicet Australium Gyruiorum, vocabulo Tondberct. Sed illo post modicum temporis ex quo eam accepit defuncto, data est regi praefato: cujus consortio cum mansit virginitatis integritate gloriosa; sicut mihimet sciscitanti in dubium, beatae memoriae Uilfrid
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã lineis sed solũ laneis
uestoñtis uti uoluerit: ra roq
incalidis balneis imminentib
solẽnitatib maiorib. uerbi
grã paschȩ. pente costes. epr̃¬
phaniȩ. lauare uoluerit
Et tunc nouissima omniũ. lotis
prius suo suarũq ministrarũ
obseqͥo cȩteris quȩ ibi eẽnt fa

Expanded text:
nunquam lineis, sed solum laneis vestimentis uti voluerit: raroque in calidis balneis, praeter imminentibus sollemniis majoribus, verbi gratia Paschae, Pentecostes, Epiphaniae, lavari voluerit; et tunc novissima omnium, lotis prius suo suarumque ministrarum obsequio caeteris quae ibi essent fa