comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neat In er maxime qd̾ in
nrã negligencia tanca
et tliã ꝑ quẽ deus ostẽdit
potuit et honor et houe¬
tas Regni deceste Auc
fuit sicut ipã necessitas
deposcat ꝙ ꝙ̈ ex/ parte uos
dicatꝭ nos matiam In eo
dedisse quod nõ ꝑ omna ad
hanc necessitatem Inquirẽ¬
dani pleuã uobis dedisse¬
mus uissionẽ ideo sumoxe
mactand est quomodo dño
adimiãte et in pũti de lyis
que ꝑ negligenciã et in¬
curiã depranata sut̃ cor¬
rigant̃ et ne ultra talia
fiant sollicite caueatuy
Post hec socii denommnãdi
rus et tñt qualis debeat
esse legatio iuigenda est
Primo Iuudgend est missis
ot hoc om̃imodis caneãt
ne ppło In eoꝵ ꝓfectione
oueris siit ne forte q̃bus¬

Expanded text:
neat, in eo maxime quod in nostra negligentia tanta et talia, per quae Deus offendi potuit, et honor et honestas regni decrescere, fuit sicut ipsa necessitas deposcebat; quanquam ex parte vos dicatis nos materiam in eo dedisse quod non per omnia ad hanc necessitatem inquirendam plenam vobis dedissemus jussionem. Ideo summopere tractandum est quomodo, Domino adjuvante, et in praesenti de his quae per negligentiam et incuriam depravata sunt, corrigantur, et ne ultra talia fiant sollicite caveatur. Post haec socii denominandi sunt, et tunc qualis debeat esse legatio injungenda est. I. Primo injungendum est missis ut hoc omnimodis caveant, ne populo in eorum profectione oneri si
Abbreviated transcription (Latin):
Mnibus uobis aut
uisu aut auditu no¬
tũ esse nõ dubitamꝰ
quia genitor noster et pro¬
genitores postꝙͣ adeo ad
hoc electi suit in hoc preci¬
pue studuerunt. ut honor
saucte dei ecclie et status
Regui decẽs maneret Nos
miserãte multa Iam emẽda¬
ta et correpta uidemꝰ. Uñ
et deo iustas landes ꝑsol¬
uere et uestre bone Intẽtio¬
in młtimodas debeamꝰ gra¬
tiar Referre
De diuina pro¬
iudentia In Constitutõe dõni
imꝑatoris et de cõuersacoẽ
triũ Capitulorum. Cap̃ scdñi

Expanded text:
mnibus vobis aut visu aut auditu notum esse non dubitamus, quia genitor noster et progenitores, postquam a Deo ad hoc electi sunt, in hoc praecipue studuerunt, ut honor sanctae Dei ecclesiae et status regni decens maneret. Nos miserante multa iam emendata et correcta videmus. Unde et Deo iustas laudes persolvere, et vestrae bonae intentioni multimodas debemus gratias referre. 2. De divina providentia in constitutione domni imperatoris, et de conservatione triu
Abbreviated transcription (Latin):
s ut mercatũ in die do¬
miuico in nullo loco habet
iusi ubi antiquitus fuit
et le gittime esse debet
ꝯ u̾t nullus cogat᷑ ad
pontẽ Ire ad fluũtrã¬
eũdũ ꝓpp̃ thelonei causas
qũ In alio loco Ille cõpẽdi¬
osius Illud flimuẽ trausire
potest snulit in plano
capo ub̾i Pons nec treies¬
tus est Ibi om̃imodis p̃ci¬
piuuis ut nõ theloneni
exigat᷑¬

Expanded text:
 Ut mercatus die dominico in nullo loco habeatur, nisi ubi antiquitus fuit et legitime esse debet Ut nullus cogatur ad pontem ire ad fluvium transeundum propter telonei causas, quando ille in alio loco compendiosius illud flumen transire potest. Similiter in plano campo, ubi pons nec treiectus est, ibi omnimodis praecipimus ut non teloneum exigat
Abbreviated transcription (Latin):
possit
le Ut sacraͣ que in pa¬
latio fuent̃ ad hramita
in palanio ꝑficiãt᷑ et si
cõ sacramẽtales lioiẽꝵ cũ
ipõ uenire renuerĩt ius¬
si oue dĩca aut Iudicule

Expanded text:
possit. 14. Ut sacramenta quae ad palatium fuerunt adharamita, in palatio perficiantur. Et si cumsacramentales homines cum ipso venire renuerint, iussione dominica cum indiculo
Abbreviated transcription (Latin):
est dicendo et Ideo iustici¬
as Reddere nõ debeat sta¬
tutũ est ut suꝑius Indici¬
nmi susbineat quod aute
sustuiere debuit Et si
aliquis aduersus eũ ali¬
qua mala fecerit sedm̃̃
equitatꝭ ordiuẽ licẽtiã
habeat suã iusticiã Req̃¬
rendi de causis ꝑretrat
poscꝙͣ ad morteni diiu¬
dicatus est de preteritꝰ
maueat sicut sup̃ Indi¬
catum fuis
⁊ de latroue forlãnito
⁊ Ot comes qui la t̾nẽ
In forbãuo miserit aliis
comitib notũ faciat
eñd̃ latrouẽ ase esse for¬
bãnitũ ut Illi eũ nõ Re¬
cipiaut
S Ut nullꝰ aliꝯ de libe¬
ris hom̃bi ad placitũ
uel ad mallũ uenipe co¬
gatur exceptꝭ stabiuis
et uassis conutũ iisi q̃
ac Respondere co
S Dt testes ad testĩs¬
cõdutãtur. ut nullꝰ testi¬
moniũ dicat aut sacra¬
mẽtũ iuret nisi Ieiuus
Et ut testes p̃ia ꝙͣ iurãt
separatĩ distutiãt᷑ quid
missus noster neq comes
neqz Index. aut seabimus
quislibet iusticiã dilatare
p̃sinat cũ statĩ adͥmple¬

Expanded text:
us sit et ideo iustitiam reddere non debeat, statutum est, ut superius iudicium sustineat, quod antea sustinere debuit. Et si aliquis adversus eum aliqua mala fecerit, secundum aequitatis ordinem licentiam habeat suam iustitiam requirendi de causis perpetratis postquam ad mortem diiudicatus est; de praeteritis maneat, sicut supra diiudicatum fuit. 49. De la Ut comes qui latronem in forbanno miserit, vicinis suis comitibus notum faciat, eundem latronem a se esse forbannitum, ut illi eum non recipiant. 5. Ut nullus alius de liberis hominibus ad placitum vel ad mallum venire cogatur, exceptis scabineis et vassis comitum  et qui aut respondere debent. 6. Ut testes ad testimoconducantur; et nullus ut testimonium dicat, aut sacramentum iuret, nisi ieiuEt ut testes, priusquam iurent, separatim discutiantur, quid missus noster neque comes neque iudex aut scabinus cuiuslibet iustitiam dilatare praesumat, si statim adimple
Abbreviated transcription (Latin):
Riniũ om̃n de Illis
cansis ꝑ quib Indi¬
catꝰ fuerit ad mor¬
teni nullã potest facere
Repetitionen quia omes
res sue scdñi Indiciumi
frãcoꝵ in publico fue¬
ruit uocate Et si ale¬
quid in postmod̃ postꝙ̃
ei uita cõcessa est cu iu¬
sticia acquirere potuerit
insua libertate teneat
et defendat stdñi legẽ
In testiõniũ nõ sustipi¬
atur neq Int̾ stabinos
sacramẽtũ aliquod ei
Iudicatũ fuerit quod
iurare de beat si aliq̃s

Expanded text:
nium de illis causis, pro quibus iudicatus fuerit ad mortem, nullam potest facere repetitionem, quia omnes res suae secundum iudicium Francorum in publico fuerunt revocatae. Et si aliquid in postmodum, postquam ei vita concessa est, cum iustitia adquirere potuerit, in sua libertate teneat et defendat secundum legem. In testimonium non suscipiatur, nec inter scabinios sacramentum aliquid ei iudicatum fuerit quod iurare debeat, si aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
E de Rebus uude
census ad partẽ
Regꝭ exire solebat
Si aliqũã eccliam tradite
sũt ut Reddaut᷑ ꝓp̃is he¬
redib aut qui eas Reti¬
nuerit Illũ cẽsũ ꝑsoluat
de placitꝭ adͥ missis dũgꝭ¬
cõstitutꝭ comitib notũ faciẽd

Expanded text:
 de rebus, unde census ad partem regis exire solebat, si ad aliquam ecclesiam traditae sunt, aut reddantur propriis heredibus, aut qui eas retinuerit vel illum censum persolvat 87. De placitis a missis dominicis comitibus notum faciend
Abbreviated transcription (Latin):
icũq eñ tprẽ messis
uel tprẽ uidemie non
necessitate sed ꝓpt̃ cupidi¬
tatẽ cõparat anuouã aut
uinũ ꝟbi grã De duobus
deuariis comparat modiũ
turpe lucrũ dicimꝰ Sed si
hoc ꝓp̃t necessitatẽ cõpa¬
rat ut sibi habeat et aliis
tribuat negociũ dicuus
de hoc si per pluruua
loca fames fuerit Ca si.
õsideraninꝰ Icaq quia
ꝑ plurima loca fames
domestici. et cũci fideles
qui bũficia Regalia tã de
suã fauuliã nutcare fati¬
at et de sua ꝓp̾etate ꝓpã
fauuliã nutat Et si deo
douãte sux se aut super
familiã suã aut In biõfiͦ
aut in allode ãnonã ha¬
buenit et uenũdare uolu¬
erit nõ carius uẽdat n

Expanded text:
re messis vel tempore vindemiae, non necessitate sed propter cupiditatem, comparat annonam aut vinum, verbi gratia, de duobus denariis comparat modium turpe lucrum dicimus. Si hoc propter necessitatem comparat, ut sibi habeat et aliis tribuat, negotium dicimus. 126. De hoc, si per plurima loca fames fuerit. onsideravimus itaque, quiar plurima loca famis domestici, et cuncti fideles qui beneficia regalia, tam desua familia nutricare faciat, et de sua propriaetate propria familia nutriat; et si Deo donante super se et super familiam suam, aut in beneficio aut in alode, annonam habuerit, et venundare voluerit, non carius vendat
Abbreviated transcription (Latin):
excercẽt qui ꝑ uarias
ciotiduẽtiones lucrãdi cau¬
sa iuiuste Res quas libet
sgregaie dec̾tãt de fenore¬
Enus est qui aliq̃d p̃stat
Instũ fenꝰ est qui ãpłiꝰ
nõ Requirit nisi q̃tũ p̃stat

Expanded text:
exercent, qui per varias circumventiones, lucrandi causa, inhoneste res quaslibet congregare decertant. 6. Foenus est qui aliquid prestat. Iustum foenus est, qui amplius non requirit nisi quam prestat
Abbreviated transcription (Latin):
Cognostẽt omes quia di
scipuli mei estie si dilecti¬
onem habueritꝭ adinuitẽ
In hoc enĩ p̃cepto dister¬
nũtur filii dei et filii dya¬
boli quia Rlii dyaboli sẽꝑ
dissentiones et discordias
dei femꝑ paci et dilecti¬
ubemꝰ ut quib da¬
ta est p̾tãb iudicãdi
Iuste Iudicent sicͥ sitũ
est. Iuste Iuditate filii
hõinũ. nõ In mienerib
q̃r munera extecaãr tor¬
da prudenciũ. et subuer¬
tut corda Iustoꝵ nõ In
oblatione nec in cõside¬
ratione ꝓsone sicut In
deuteronomio dictã est
Oeuod iustũ est Indicate
suue giuis sit ille sine ꝑ¬
egrinꝰ nilla sit distãtia
xsonaꝵ quia dei Iudici¬
uni est primio nãq In
indicio diligent dister¬
nat᷑ lex a sapientibus
pp̃łi cõposita nec ꝑ Igno¬
⁊atiã a uia ueritan er¬
⁊ et Et dũ Ille Intelligit
rectũ Iudiciũ caueat ne
decliuet aut ꝑ adulano¬
nem aliquoꝵ aut x amo¬
rem cuiuslibet auaq̃ aut
x timorẽ alicuiꝰ potẽtis
aut ꝓp̃t p̃miũ a recto

Expanded text:
omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem. In hoc enim praecepto discernuntur filii Dei et filii diaboli; quia filii diaboli semper dissensiones et discordias Dei semper paci et dilecti--62. Ut quibus data est potestas iudicandi, iuste iudicent, sicut scriptum est: Iuste iudicate, filii hominum. Non in muneribus, quia munera excoecant corda prudentium et subvertunt verba iustorum. Non in adolatione, nec in consideratione personae, sicut in deuteronomio dictum est: Quod iustum est iudicate; sive civis sit ille, sive peregrinus, nulla sit distantia personarum; quia Dei iudicium est. Primo namque in iudicio diligenter discernatur lex a sapientibus populi composita, ne per ignorantiam a via veritatis erret. Et dum ille rectum intellegit iudicium, caveat, ne declinet aut per adulationem aliquorum, aut per amorem cuiuslilibet amici, aut per timorem alicuius potentis, aut propter praemium, a recto
Abbreviated transcription (Latin):
pax. sit et cõcor¬
dia et nanimitas
Iudices et omes Wiq seu
maiores seu minores
ꝑsonas quia in ꝯil deo
siue pate placet nec mu¬
mis sancte oblationis ad
alcaie sicut in euãgelio
ip̃o dño p̃cipiente legimꝰꝰ
quia et Illud sedñ mãdatũ¬
est in lege dñi diliges pro¬
inũ tnũ sicut te Ip̃m Irem

Expanded text:
pax sit et concordia et unanimitas iudices et omnes ubique seu maiores seu minores personas: quia nihil Deo sine pace placet, nec munus sanctae oblationis ad altare, sicut in euangelio ipso Domino praecipiente legimus. Et ut est illud secundum mandatum in lege: Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
beniꝰ qualit et co¬
mites et alii hoiẽs
qui nrã bũficia hrẽ uidẽt᷑.
cõparãt sibi ꝓpetates de
ip̃s nro uñficio et faciũt
ẜiire ad Ipũs ꝓp̾etates
ficio et curtes nr̃e Rema¬
nent deserte et in aliq̃s
sot ipĩ uicinãtes multa
mala patiũtur
de his q̃
fraudẽ facũt in Regalibus¬

Expanded text:
s, qualiter et comites et alii homines, qui nostra beneficia habere videntur, comparant sibi proprietates de ipso nostro beneficio, et faciunt servire ad ipsas proprietates ficio, et curtes nostrae remanent desertae, et in aliquibus locis ipsi vicinantes multa mala patiuntur. 20. De his qui fraudem faciunt in regalibus
Abbreviated transcription (Latin):
culpas ad mortẽ
diiudicati fuerĩt et post
eis ui fuerit ꝯçessa si sub
iusticiã ab aliis Req̃sierã
aut ab eis iusticiã quẽre
uoluerĩ qualis Int̾ Illos
iudiciũ t̾minet᷑ primũ õi¬
uni de Illis causis ꝓ quib
iudicatꝰ fuerat ad mor
teni nulla pt facẽ Repe¬
ticionẽ qr om̃es Res sue
scdm̃ iudiciũ fra̾ioꝵ in
publico fuerũt Reuocate
et si aliquid in post mod̾
postꝙ̈ ei uita cocessa est
cũ iusticia acquirẽ Potu¬
erit in sua libertate te¬
near et deffendat sediñ
legem In cesciõmũ nõ
suscipiat᷑ nec Int sta¬
bmeos ad legẽ iudicã¬
dam teneatur et si ad
sacramẽtum aliguid In¬
dicatũ fuerit qd̾ Iurare
debeat si aliquis ip̃m̃
sacramẽtũ falsũ dice
uoluerit cõtendat
hoĩẽ cui pꝰ Iudiciũ uita
concessa est si iusticiam
Reddere noluerit
I Alicuppꝰ Iudiciũ
stabiueoꝵ fuerit
uita cõcessa et ipẽ in pꝰ¬
mod aliqua mala psoe¬
trauerit et iusticiã red¬
dere noluerit dicendo

Expanded text:
culpas ad mortem diiudicati fuerint et postea eis vita fuerit concessa, si ipsi iustitiam ab aliis requisierint aut ab eis iustitiam quaerere voluerint, qualiter inter illos iudicium terminetur. Primo omnium de illis causis, pro quibus iudicatus ftem, nullam potest facere repetitionem, quia omnes res suae secundum judicium Francorum in publico fuerunt revocatae. Et si aliquid in postmodum, postquam ei vita concessa est, cum iustitia adquirere potuerit, in sua libertate teneat et defendat secundum legem. In testimonium non suscipiatur, nec inter scabinios ad legem iudicandam teneatur. Et si ad sacramentum aliquid iudicatum fuerit, quod iurare debeat, si aliquis ipsum sacramentum falsum dicere voluerit, contendathomine cui post iudicium vita concessa est, si iustitiam reddere noluerit. i alicui post iudicium scabiniorum fuerit vita concessa, et ipse in postmodum aliqua mala perpetraverit et iustitiam reddere noluerit, dicendo
Abbreviated transcription (Latin):
gũt quonsq ꝓcedẽ cũ suis
uegociis debeant id est par¬
tibr sarouie usqr ad bar¬
demuch et ad maga doburg¬
et aderpesfurdus. et a̧d
alaxtat et ad forachem
et ad breembirg et ad Ra¬
gnusburg et ad laupia¬
cun ut arma et bruuias
nõ dutãt ad uenũdãd̾
qd si inuẽti fuerĩt portani¬
res omes substãtia eore
auferat᷑ ab eis duiudiam
quid̃ pars. partib pala¬
tn dilia uero medietas
Iũt Iãdictos missos et iu¬
uentorẽ diuidat᷑¬

Expanded text:
gunt, quousque procedere cum suis negotiis debeant, id est, partibus Saxoniae usque ad Bardenwih, et ad Magadoburget ad Erphesfurt, et ad Halaxstat, et ad Forahheim, et ad Breemberg , et ad Reganesburg, et ad Lauriacum; et ut arma et brunias non ducant ad venundandum. Quod si inventi fuerint portantes, omnem substantiam eorum auferant ab eis; dimidia quidem pars partibus palatii, alia vero medietas inter iamdictos missos et inventores dividatu
Abbreviated transcription (Latin):
D
Iele missũs In Ielo
missanico qualiter
factũ Inuenerit quã no¬
stra sit iussio nõ solũ Il¬
lud emẽdare iubeat sed
etiã ad nos Ip̃am Ren
qualit habeo inuẽta est
deferat

Expanded text:
d ille missus in illo missatico aliter factum invenerit quam nostra sit iussio, non solum illud emendare iubeat, sed etiam ad nos ipsam rem, qualiter ab eo inventa est, deferat
Abbreviated transcription (Latin):
Si ad stdm̃ et terciũ Si
aut̃ ad quartũ uenire
cõtempserit possessio eiꝰ
In bãnũ mictat᷑ donec ue¬
mat et si de Re qua inter¬
pellatꝰ fuerit Iusticiam
saciat si insra ãnũ nõ
enem̃t de Rebus eus que
In uãnũ misse sũt Rex

Expanded text:
Sic ad secundam et terciam. Si autem ad quartam venire contempserit, possessio eius in bannum mittatur, donec veniat et de re qua interpellatus fuerit iustitiam fatiat. Si infra annum non venerit, de rebus eius quae in bannum missae sunt rex
Abbreviated transcription (Latin):
ũtur. ur̃o studio et correp¬
tione sicut decet cõpestite
Et si aliqua ꝑsuna in ali¬
quo uobis Impediͭ ͦ fuerit
quini ea q̃ dicimꝰ facẽ nõ
ualear. nobis ad tẽpꝰ Il¬
lud notũ fiat. ut nr̃a aut¬
toritate adiuti: ministeri¬
um urm digne adimplere
possitis
De adiuonitione ad
caitos prohonore eccliãsti¬
co conseruaudo
Mnes uero laicos
mouemus ut hono¬
⁊ eni eccliãsticũ conseruent
et dignã ueuerationẽ epĩs
et dei sacerdotibz exhibeãt
et ad eoꝵ pdicationẽ cum
suis deuote occurrãt et ie¬
iuuia ab Illis coĩter Iudicta
Reuerẽter/ cõseruẽt et suos
obẜuare doceant et cõpel¬
lant. Ut etiã dies diũcus
sicut decet houoret᷑ et co¬
latuꝵ om̃es studeãt et ut
liberius fieri possit mer¬
cata et placita a conuti¬
bus sicut sepe admõĩtũ
fuit Illo die ꝑhibeautur
De admonitione ad abbates
et laitos ꝓ monasteriis ex
regali largitate sibi ꝯuuisẜ

Expanded text:
untur, vestro studio et correcuntur, vestro studio et correctione, sicut decet, compescite. Et si aliqua persona in aliquo vobis impedimento fuerit, quin ea quae dicimus facere non valeatis, nobis ad tempus illud notum fiat, ut nostra auctoritate adiuti ministerium vestrum digne adimplere possitis. 7. De admonitione ad laicos pro honore ecclesiastico conservando. Omnes vero laicos monemus, ut honorem ecclesiasticum conservent, et dignam venerationem episcopis et Dei sacerdotibus exhibeant, et ad eorum praedicationem cum suis devote occurrant, et ieiunia ab illis communiter indicta reverenter conservent et suos observare doceant et compellant. Ut etiam dies Dominicus sicut decet honoretur et colatur, omnes studeant. Et ut liberius fieri possit, mercata et placita a comitibus, sicut saepe admonitum fuit, illo die prohibeantur. 8. De admonitione ad abbates et laicos pro monasteriis ex regali largitate sibi commis
Abbreviated transcription (Latin):
miuisteriũ pagendi p̃beatꝭ
Et ut uos ip̃i in m̃steris
uris̃ paceni et insticiau
façiats. et que nrã auctas
publice fieri deceruĩt ut in
nrĩs nunisteriis studiose
monenius urãm fideli ͭ ͤ
Ut memores sitis fidei no¬
bis ꝓmisse et in parte
ind̾sterii nostri uobis cõ¬
missi in pace scilicet et in¬
scicia facienda uos menpõs
corã deo et corã hom̃b
tales exhibeatis. Ut et uo¬
stri ueri adiutores. et ppłi
tõẜuatores Iuste dici et
uocari possitꝭ. et nulla
quelibet causa aut nu¬
nerũ acceptio aut amici¬
cia cuinslibet uel odiũ. aut
unor. uel grã ab statu
rectitudis. uos deuiare cõ¬
pellat quin Iut ꝓximũ et
ꝓximũ semꝑ iuste Iudice¬
ns. Puxilloꝵ uero et ui¬
duaꝵ et cetoꝵ pauperi
adiutores ac defensores
et saucte ecclie uel ẜuoꝵ
Illius houeratores iuxta
uram possibilitatẽ sitis
Illos quoiz qui temeritate
et uiolẽcia in fuytꝭ et la¬
trociniis sue Rapiuis cõem
patẽ ppłi ꝓturbare moli¬

Expanded text:
rium peragendum praebeatis, et ut vos ipsi in ministeriis vestris pacem et iustitiam faciatis, et quae nostra auctoritas publice fieri decernit, ut in vestris ministeriis studiose monemus vestram fidelitatem, ut memores sitis fidei nobis promissae, et in parte ministerii nostri vobis commissi, in pace scilicet et iustitia facienda, vosmetipsos coram Deo et coram hominibus tales exhibeatis, ut et nostri veri adiutores et populi conservatores iuste dici et vocari possitis. Et nulla quaelibet causa aut munerum acceptio aut amicitia cuiuslibet vel odium, aut timor vel gratia ab statu rectitudinis vos deviare compellat, quin inter proximum et proximum semper iuste iudicetis. Pupillorum vero et viduarum et caeterorum pauperum adiutores ac defensores et sanctae ecclesiae vel servorum illius honoratores iuxta vestram possibilitatem sitis. Illos quoque, qui temeritate et violentia in furto et latrocinio sive rapinis communem pacem populi perturbare moli
Abbreviated transcription (Latin):
cũdũ mensurã et uel Ibi
saciffiat et uille nõ sint
desulate
ir de cõgregationib su¬
ꝑfliis ut nullatenus
fiant sed rãtos cõgreget
quãtis ꝯsiliũ dari ꝓgest
iz de his qui nõ fĩt se¬
ciddumi Regulã pulsati
ut donceps emlẽdentur¬
elle nõ uelentur auteꝙ̃
Ille eligere sciant quid
ca auctoritate
is Ut laici nõ suit p̃¬
positi monachoꝵ Infra
mouasteria nec archi¬
diacoui suit laicioao¬
is de Incestuosis ut ca¬
nonite examinẽt᷑ et n ͨ
ꝓpt alicuiꝰ amititiam
quidã Relaxentur quid̃
uero constringantur.
sut cõstringant᷑
⁊ de Iusticiis eccliãꝵ dei
uiduar orphanor et pu¬
pilloꝵ ut in publicꝭ in¬
diciis nõ despiciãtuy cla

Expanded text:
dum mensuram, et ubi satis fiat, et villae non sint desolatae. 12. De congregationibus superfluis, ut nullatenus fiant, sed tantos congreget quantis consilium dare potest. 13. De his qui non fiunt secundum regulam pulsati, ut deinceps emendenturaellae non velentur, antequam illi elegere sciant quid ca auctoritate. 15. Ut laici non sint praepositi monachorum infra monasteria, nec archidiaconi sint laici 16. De incestuosis, ut canonicae examinentur, et nec propter alicuius amicitiam quidam relaxentur, quidam vero constringantur. sunt, constringantur. 2. De iustitis aecclesiarum Dei, viduarum, orfanorum, et pupillorum, ut in publicis iudici
Abbreviated transcription (Latin):
homines sil ⁊̃ fistaliuot¬
Regros accipuĩt uel de
hereditate parẽtũ uel de
causa sua querẽda nec
de testimonio ꝑ hac re
abitiantur Sed tlĩs etiã
nobis in Sac causa houor
ẜuet qualis et anteces¬
sorib nũs Regib uel
Imxatorib ẜuatꝰ esse
cognostit᷑¬

Expanded text:
homines similiter fiscalinoregios accipiunt, ut non de hereditate parentum, vel de causa sua quaerenda, nec de testimonio pro hac re abiciantur; sed talis etiam nobis in hac causa honor servetur, qualis et antecessoribus nostris regibus vel imperatoribus servatus esse cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
mus ne forte parẽtes cõ
ura Iusticiã fiant exhere¬
ditati et Regale o sequiũ
ꝓpter Indigenciã mẽdici
sen latroues uel malefat¬
tores efficiant᷑ et ut se
pius nõ fiant mauuiti
ad placita nisi sicut In
alio capitulari p̃cepimꝰ
ia de eclesiis seu sanct
nouiter sine auctãte In¬
uentis nisi ep̃o ꝓbante
miniue uenerẽtuy salua
etiã et hoc et de onũb
ecclesiis cauoĩca auctate¬
isde falsis mouet q̃r
In multꝭ locꝭ ꝯtra iusti¬
cian et cõtra edictũ fũt
uolumꝰ ut nullo alio
loco ndouera sit nisi in
Iterũ a nobis alit fue¬
rit ordinatũ. Illi tamẽ
deuarni qui modo moul¬
tati sũt si pesentes et
meri fuerĩt habeãt᷑ ex
i9 de haribanuo uolumꝰ
ut missi nr̃i boc amo
fidclit exhactare debe¬
aut absq ulliꝯ ꝑsoue
gratia seu ulaudicia¬
seu terrore sedmn iussio¬
uẽ nostrã Id est ut deho¬
mine qui habet libras
iii. In auyo In argento
uruuas eramẽto pãnis
Integris cauallis bobus
uaccis et alio peculio et

Expanded text:
 ne forte parentes eorum contra justitiam fiant exhaereditati, et regale obsequium opter indigentiam mendici vel latrones seu malefactores efficiat manniti ad placita, nisi sicut in alio capitulare praecepimus ,  ecclesiis seu sanctis noviter sine auctoritate inventis, nisi episcopo probante minime venerentur: salva etiam de hoc et de omnibus ecclesiis canonica auctis. De falsis monetis, quia in multis locis contra iustitiam et contra edictum fiunt, volumus ut nullo alio loco moneta sit, nisi in iterum a nobis aliter fuerit ordinatum. Illi tamen denarii qui modo monetati sunt, si pensantes et meri fuerint, habeantur. 19. De heribanno volumus, ut missi nostri hoc anno fideliter exactare debeant absque ullius personae gratia, blanditiaseu terrore, secundum iussionem nostram; id est, ut de homine habente libras sex in auro, in argento, bruneis, aeramento, pannis integris, caballis, boves, vaccis, vel alio peculio, et
Abbreviated transcription (Latin):
naut᷑ ut si alit distuti nõ
possũt separẽtur ab Iuuuitẽ
et singularit inquiñt᷑
et nõ solũ accusatores
liceat testes eligere absẽ¬
te suo accusatore et oĩno
nullus nisi ieuꝰ ad In¬
⁊ amentũ uel ad restioniũ
refutat᷑ dicat Ille qui eũ
Refutat et ꝓbet quare Illũ
Recipere nolit et de ip̃so
pago nõ de altero testes
eligant᷑ nisi forte lõgia
extra comitatũ causa sit
inquirenda Et si qͦs cõ¬
uicariis et tẽte nariis pra¬
uis ut tollãtur et tales
eligant᷑ quales et stiant
et uelint iustas disterũe¬
causas et tiinare Et si
comes prauns innẽtus
nouis ut autiqua et iusta
Relouea a negociatoribz
exigãt᷑ tam de põtib ꝙ̃ de
uauigiis seu mercat No
na uero seu Iniusta ubi uel¬
funes tendũtur uel cũ na¬
iubus sub põtib tansit᷑
seu his similia in q̃b nullũ
adiutoriũ Ituerãtib pre¬
etiã nec de his qui sine ne¬
gociãdi causa substãciam
suã de una domo sua ad aliã

Expanded text:
i aliter discuti non possunt, separentur ab invicem, et singulariter inquirantur; et non solum accusatori liceat testes eligere absente suo causatore. Et omnino nullus, nisi jejunus, ad sacramentum vel testimonium refutatur, dicat ille qui eum refutat, et probet quare illum recipere nolit. Et de ipso pago non de altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis conpravis, ut tollantur, et tales eligantur quales et sciant et velint iuste causas discernere et terminare. Et si comes pravus inventus nobis, ut antiqua et iusta telonea a negotiatoribus exigantur, tam de pontibus quamque de navigiis seu mercatis. Nova vero seu iniusta, ubi funes tenduntur, vel cum navibus sub pontibus transitur, seu his similia in quibus nullum adjutorium itinerantibus praeetiam nec de his qui sine negotiandi causa substantiam suam de una domo sua ad aliam,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊int ut trixlici Ratione
indicent᷑ Primo ut rbi¬
cidq aliquod malũ ꝓ hob̾
xretratũ fuit Auctores
facti inĩficiãt᷑ Adintores
uero eoꝵ singuli alter ab
altero flagellent et na¬
res sibi Inuicẽ p̃cidant
Dsi uero nichil mali ꝑ¬
petratũ est siuulit̃ quidẽ
iutse flagellent᷑ et ca¬
pillos sibi uicissim detõ¬
deant si uero ꝑ dextras¬
fuerit si liberi sũt aut Iu¬
rent cũ ydoneis iuratorib¬

Expanded text:
rint, triplici ratione judicentur. Primo, ut ubicunque aliquod malum per hoc perpetratum fuit, auctores facti interficiantur. Adjutores vero illorum singuli alter ab altero flagellentur, et nares sibi invicem praecidant. Ubi vero nihil mali perpetratum est, similiter 375 quidem inter se flagellentur, et capillos sibi vicissim detondeant. Si vero per dextrasfuerit, si liberi sunt, aut jurent cum idoneis juratorib
Abbreviated transcription (Latin):
e de hoc si euemt fames
edictũ nr̃m sed statiu
deprecetur dei misericor¬
dia Et in pũti ãno de fa¬
mis inopia ut suos q̃sq
adiunet ꝓut potest et su¬
am anona nõ miuis ca¬
re uendãt Et ne foris
Imperiũ uendatur aliq̃d
alimonie¬
de armis extra pat̾¬
aui nõ portãdis Id est
stutꝭ et laceis et lorice
Si faidosus quis sit di¬
scutiat quis e duob cõ¬
trarius sit ut pacati sĩt
et distringant ad patẽ
Etiã si noluerĩt. et si ali¬
ter pacificare nolũyad¬

Expanded text:
. De hoc si venerit fames,edictum nostrum, sed statim deprecetur Dei misericordia. Et in praesenti anno de famis inopia, ut suos quisque adiuvet prout potest, et suam annonam non nimis care vendat. Et ne foris imperium nostrum vendatur aliquid alimoniDe armis infra patriam non portandis, id est scutis et lanceis et loricis. Si faidosus quis sit, discutiatur tunc, quis e duobus contrarius sit ut pacati fiant, et distringantur ad pacem, etiam si noluerint. Et si aliter se pacificare nolunt, ad
Abbreviated transcription (Latin):
que destructa inueniũtur
hoc Impleat᷑ qd a nobis
nux cõstitutũ est De noua
mioneta et falsa moneta
et de despectu licteraꝵ no¬
siraꝵ et de latronibz coher¬
cendis uel puniendis et
de faidis pataudis. de homi¬
cidiis ꝓhibendis De ꝑfuras
et falsie testib cõpestẽdis
De his omibz uel ceteris
his siilibus hoc qd modo
ꝯstituimus om̃ib adnũci¬
nostri obẜuent ut q̃tquid
de his cansis uel simus
uel singulatin emẽdare
potuerit emẽdent et ea
que emẽdauerit diligen¬
ter scripto notẽt et hoc

Expanded text:
quae destructa inveniuntur, quae destructa inveniuntur, hoc impleatur quod nuper a nobis constitutum est. 12. De nova moneta, et de falsa moneta, et de dispectu litterarum nostrarum, et de latronibus coercendis vel puniendis, et de faidis pacandis, de homicidiis prohibendis, de periuriis et falsis testibus conpescendis, de his omnibus vel caeteris his similibus hoc quod modo constituimus, omnibus adnuntinostri observent, ut quicquid de his causis vel simul vel singillatim emendare potuerint, emendent, et ea quae emendaverint, diligenter script
Abbreviated transcription (Latin):
palus. nec pons nec ali¬
quid tale fuerit unde Iuiu¬
ste census exigi possit
uel ubi nauis subtꝰ pon¬
tes trãsire solent. Siuel
medio flmuine ubi nullũ¬
est obstaculũ ut auferãt᷑
Autiqua auteni ut ad no¬
strã noticiã deferãt᷑ De
honore eccliãꝵ ut eis ex¬
hibeat᷑ sicut imꝑa nob
cũ tõsensu om̃m fideliũ
nostroꝵ constitutũ est et
ut hoc missi nostri omib
in sũa legatione ꝯstitutis
dandis ad claustra cauo¬
uicoꝵ facienda Si de eius¬
deni eccliẽ Rebus fuerit Red
clesie uel liberoꝵ homiuũ
cõmutet᷑ Si aũt de fisto
nostro fuerit nr̃a libera¬
litate cõcedar̾ De obẜua¬
Inmunitatũ ut Ita dbẜue¬
tur sicut a uobis et ab
antecessorib nr̃is cõsti¬
tutũ est De his qui per
occasionẽ Immunitatꝭ In¬
sticiã facere Renuñt ut
hoc obẜuet᷑ qd a nobis
dud̾ sacris et nĩt spurcicia
fedatꝭ ut iuxtre possibili¬
taten In antiquũ statũ Re¬
formẽtur De uñficiib nr̃is

Expanded text:
palus, nec pons, nec alipalus, nec pons, nec aliquid tale fuerit, unde iuste census exigi possit, vel ubi naves subtus pontes transire solent, sive in medio flumine ubi nullum obstaculum est, ut auferantur. Antiquae autem ad nostram notitiam deferantur. 46. De honore ecclhibeatur, sicut nuper a nobis cum consensu omnium fidelium nostrorum constitutum est. Et ut hoc missi nostri omnibus in sua legatione constitutis dandis ad claustra canonicorum facienda, si de eiusdem ecclesiae rebus fuerit, nosclesiae vel liberorum hominum commutetur. Si autem de fisco nostro fuerit, nostra liberalitate concedatur. 49. De observainmunitatum, ut ita observentur, sicut a nobis et ab antecessoribus nostris constitutum est. 9. De his qui per occasionem inmunitatis iustitiam facere rennuunt, ut hoc observetur quod a nobis dudum sacris et nunc spurcitia foedatis, ut iuxta possibilitatem in antiquum statum reformentur. 11. De beneficiis nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
sor nr̃oꝵ hec est
p̾mo ut sicut Im
aliis missis Iniuctũ fuit
iusticiã faciãt de Rebus
et libertatib Iniuste ab¬
latis Et si epus aut ab¬
bas ant uicarins ant
aduocatus aut quislibet
de plebe hoc fecisse inuẽ¬
tus fuerit statĩ Restituat᷑
Si uero uel comes uel
actor dũĩcus uel alter
missus palatinꝰ hoc ꝑ¬
petrauit et in nr̃am po¬
testatẽ Redegit Res dili¬
gent̃ inuestigata et de
de his libertatib et Rebus
Reddendis que in nostra
uestitura sũt pͥmo per
optimos quosq inquirat
et si ꝑillos inuemri nõ
posset tũt ꝑ eos qui pꝰ
illos in Illa uicinia me¬
liores sut Et si nec per
Ielos rei ueritas Inueni¬
ri potest tut liceat liti¬
gantiby ex utraq ꝓte
restes adhibere Et si dis¬
cordauerip̃ scdm̃ ꝯstituti¬
ouẽ a nobis ꝓmulgatã
et uiduis et puxillis Iniu¬
ste oppressis ut ad iuuẽt̃
occasionib et ꝯsuetudib
nouiter Institutꝭ sicut sũd
tributa et chelonea in me¬
dia uia ubi nec aqua n

Expanded text:
strorum hanc est. Primo, ut sicut iam aliis missis iniunctum fuit, iustitiam faciant de rebus et libertatibus iniuste ablatis; et si episcopus, aut abbas, aut vicarius, aut advocatus, aut quislibet de plebe hoc fecisse inventus fuerit, statim restituatur. Si vero vel comes vel actor dominicus, vel alter missus palatinus, hoc perpetravit, et in nostram potestatem redegit, res diligenter investigata et desde his libertatibus et rebus reddendis quae in nostra vestitura sunt, primo per optimos quosque inquiratur. Et si per illos inveniri non possit, tunc per eos qui post illos in vicinia meliores sunt. Et si nec per illos rei veritas inveniri potest, tunc liceat litigantibus ex utraque parte testes adhibere. Et si discordaverint, secundum constitutionem a nobis promulgatam s, viduis et pupillis iniuste oppressis, ut adiuventuroccasionibus et consuetudinibus noviter institutis, sicut sunt tributa et telonea in media via, ubi nec aqua, nec
Abbreviated transcription (Latin):
si sũt ubicũq uenerĩt
toiectũ accipiãt Ut uas¬
si nostri et uassi epõr
abbatũ abatissaꝵ et co¬
mitũ qui ãno pñte In
hoste nõ fuerut heribã¬
nĩ Reuadiãt exceptꝭ
dis qui ꝓp̃t necessarias
causas et a dõno ac ge¬
intore nr̃o karolo con¬
scitutas domi dimissi su¬
erũt. Id est qr comites
ꝓpt cõingent ac domũ
eius custodiendã et ab
epõ uel abbate uel ab¬
batissa suuilit̃ ꝓp̃t̾ pacẽ
cõẜuãdami et ꝓpter fru¬
ges colligendas et fa¬
miliã cõstringendam ⁊
missos Reciꝑiendos di¬
mssi fuerũt Dt om̃is
epũs et abbas et comes
excepta Infirum ͭ ͤ uel nra
iussione nullã excusatio¬
nẽ habeat quin ad palatiũ
missoꝵ nroꝵ ueniat aut
clem̃ uicariũ suũ mictat
qui in om̃i caitsa ꝑ Illo Ra¬
tionẽ Reddere possit De dis¬

Expanded text:
si sunt, ubicumque venerint si sunt, ubicumque venerint coniectum accipiant. 27. Ut vassi nostri et vassi episcoporum, abbatum, abbatissarum et comitum, qui anno praesente in hoste non fuerunt, heribannum rewadient; exceptis his qui propter necessarias causas et a domno ac genitore nostro Karolo constitutas domi dimissi fuerunt, id est, qui a comite propter coniugem ac domum eius custodiendam, et ab episcopo vel abbate, vel abbatissa similiter propter pacem conservandam, et propter fruges colligendas et familiam constringendam, et missos recipiendos, dimissi fuerunt. 28. Ut omnis episcopus, abbas, et comes, excepta infirmitate vel nostra iussione, nullam excusationem habeat, quin ad placitum missorum nostrorum veniat, aut talem vicarium suum mittat, qui in omni causa pro illo rationem reddere possit. 29. De dis
Abbreviated transcription (Latin):
tuant et ubi noiter iu¬
stitutas siue nostra Iussi¬
oue iuuenerint dimictẽ
abbatẽ aut quẽłibet qͦ¬
cũq honore p̃ditũ In¬
uenerĩt qui Iusticiã fa¬
cere uel noluit uel phi¬
uunt de Ipsis Rebus uiuãt
ꝙ diu in eo loco Iusticias
facere debet̃. St in Illiꝯ
comuitꝭ ministerio qui
uene iusticias factas Ia¬
bet Iidem missi diucuis
nõ morẽtur neq Illus
multitudinẽ cõuenire
ciãt ubi iustiçia uel nu¬
mis uel negligenp̃ facta
est. Ut in Illiꝯ comctis
miuisteris Ibid̃ missi no¬
scri placitũ nõ teneãt
qui in aliquod missaticũ
diyectus est douet ip̃ẽ
Fuerit Reuersus Ut causa
que adhuc corã comite
nõ fuit et Is qui se Recla¬
mat ꝓp̃t̾ suã scultigiam
ou cõtumatiã comitẽ Iude
appellare noluit Iterũ
ꝓpe suũ bñficiũ fuerĩt
nichil de alioꝵ cõiectu
accipiãt Postꝭꝙ uero
tũt accipiant scdm̃ qd
in sua tractatoria fõti¬
netur uassi uero nr̃a
et misteriales qui mis¬

Expanded text:
tuant; et ubi noviter intuant; et ubi noviter institutas sine nostra iussione invenerint, dimittere abbatem, aut alium quemlibet quocumque honore praeditum invenerint, qui iustitiam facere vel noluit, vel prohibuit, de ipsius rebus vivant, quandiu in eo loco iustitias facere debent. 24. Ut in illius comitis ministerio qui bene iustitias factas habet, idem missi diutius non morentur, neque illuc multitudinem convenire ciant, ubi iustitia neglegenter facta est. 25. Ut in illius comitis ministerio idem missi nostri placitum non teneant qui in aliquod missaticum directus est, donec ipse fuerit reversus; ut causa quae adhuc coram comite non fuit, et is qui se reclamat, propter suam stultitiam aut contumaciam comitem inde appellare noluit iterum prope suum beneficium fuerint, nihil de aliorum coniecto accipiant. Postquam vero tunc accipiant secundum quod in sua tractoria continetur. Vassi vero nostri et ministeriales, qui mis
Abbreviated transcription (Latin):
aut testificat᷑. Ut de debi¬
to qd ad opus nr̃m fue¬
rir Reuadiatũ ⁊alis cõ¬
sideratio fiat ut Is q̃ Igno¬
rãter peccauit nõ totũ
scdñ legeni componere
cogatur sed iuxta quod
possibile uisũ fuerit. Is
peccauit totã legemi cõpo¬
sitionis cogat᷑ exsoluẽ
De nullus ad palatiu
uel in hostemi ꝑgẽs uel
de palatio uel de hoste
Rediens tributũ qd trac¬
turas uocãt soluere co¬
gatur. Dt põtes publi¬
ci qui ꝓbãnũ fieri sole¬
loco restaurentur .dt
clerici et monachi et fer¬
ni fugitiui ad loca sua Re¬
tenariũ comitꝭ aduo¬
catũ habeat. Dt uicarii
et tẽtenarii qui fures
et latroues ua celaue¬
rint uel deffenderĩt scdm̃
sibi datã sentẽciã diindi¬
centur. Dt comites et
uigarn et centeuarii de
cõstitucrẽ legꝭ ãmone¬
antur que Iubet᷑. Ut
ꝓpt iusticiã ꝓuertendã
munera non accipiant
Inquirãt quomodo salue
sint et defense et ut co¬
mitibz deuũcient ne ul¬
lã forestẽ nouiter iusti¬

Expanded text:
um rewadiato. Ut de debito quod ad opus nostrum fuerit rewadiatum, talis consideratio fiat, ut is qui ignoranter peccavit, non totum secundum legem conponere cogatur, sed iuxta quod possibile visum fuerit. Is peccavit, totam legis conpositionem cogatur exs16. Ut nullus ad palatium vel in hostem pergens, vel de palatio vel de hoste rediens, tributum quod trasturas vocant, solvere cogatur. 17. Ut pontes publici, qui per bannum fieri soleloco restaurentur. 18. Ut clerici et monachi et servi fugitivi ad loca sua retenarium comitis advocatum habeat. 20. Ut vicarii et centenarii qui fures et latrones vel celaverint vel defenderint, secundum sibi datam sententiam diiudicentur. 21. Ut comites et vicarii et centenarii de constitutione legis ammoneantur, qua iubetur, ut propter iustitiam pervertendam munera non accipiant.inquirant, quomodo salvae sint et defensae, et ut comitibus denuntient, ne ullam forestem noviter insti
Abbreviated transcription (Latin):
de eglesiis sue youo¬
re mauẽtib absq offi¬
ciis et liuãdrib et de his
quidecimas assumũt et
de ecclesiis non Curant

Expanded text:
De ecclesiis sine honore manentibus absque officiis et luminaribus; et de his qui decimas assumunt et de ecclesiis non curant
Abbreviated transcription (Latin):
brunia perdat
a de negociatorib qui
partib sclauor et auoro¬
cũ suis negociis debeant
id est partibr saxonie us¬
q ad bardanml ubi p̃¬
uideat hredi et ad solesla
ubi madalgand ꝑudeat¬

Expanded text:
 perdat. 7. De negotiatoribus qui partibus Sclavorum et Avarocum suis negotiis debeant, id est partibus Saxoniae usque ad Bardaenowic , ubi praevideat Hredi; et ad Schelza , ubi Madalgaud
Abbreviated transcription (Latin):
iuste Reprehẽdi a quoquã
nullatenus possint Et q̃
facere debẽt aut prssũt
nullatenꝰ prẽtmictãt. ymo
caueant nec q̃ absit aut
gracia alicuiꝯ ant honoris
aut timoris siue odii cau¬
sa illud qd agere debent
autictant et sidmopere stu¬
deant ut hoc qd per se
efficere nõ possũt nobis
notũ faciãt et oñumodis
p̃uideant ut ꝑ sigula
capitula tã ubis ꝙ̃ sext¬

Expanded text:
oquam nullatenus possint. Et quae facere debent aut possunt, nullatenus praetermittant; immo caveant, ne, quod absit, aut gratia alicuius, aut honoris aut timoris sive odii causa, illud quod agere debent omittant. Et summopere studeant, ut hoc quod per se efficere non possunt, nobis notum faciant. Et omnimodis praevideant, ut per singula capitula, tam verbis
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ut Iterũ se ualeat
preparars ad dei ẜuici¬
umi et nr̃am utilitatẽ
Et missi nostri caueãt
et diligeñt Inquirant
ne ꝑ aliquod malũ Inge¬
mum subtrahãt nostrã
iusticiã alteri tradendo
aut cõmẽdandococecer
⁊ O Census Regalis un¬

Expanded text:
terum se valeat praeparare ad Dei servitium et nostram utilitatem. Et nostri missi caveant et diligenter inquirant, ne per aliquod malum ingenium subtrahant nostram iustitiam, alteri tradendo aut commendando. 20. Census regalis un
Abbreviated transcription (Latin):
cleritꝭ salutẽ dicit Iux /¬
tã sanctionẽ quã dudu
meruisse phibem̃i fũdos
et mãcipia urã nullus
nouis collatiomib obliga¬
bit sed uaccatione gaudebi¬
tis Cum enĩ dicit Nullus
Nemo excipit᷑ Derũ In
hat cõpiehẽsioue etran
principalis ptãs cõcludr̃¬
Cõstãtinꝰ qͦ licet arrianꝰ
fuerit et constãs hãc im¬
muuitatẽ dederũt ecclesie
dicentes. In qualibet cnuta¬
te in quoliber opido. Uico. ca¬
scello municixis qͥtũq¬
ritũ eximie singularisq
ututt omib Intumauerit
securitate ꝑpetua potiat᷑
Gaudere eñ et gloriari
entes magis Religioni¬
bus ꝙͣ officiis et labore
corxis uel sudore nostrã
rem publicã cõtineri du
dit Ualentimanꝯ quoq
et ualens de creuerunt
dicentes unĩsos quos
coustiterit cuscodes eccle¬
siaro esse uel sanctor lo¬
coꝵ ac Religios obseq̃is
deẜiire nulluis actemp¬
tacionis molestiã sustin̾e

Expanded text:
clericis salutem dicit. Juxta sanctionem quam dudum meruisse perhibemini, fundos et mancipia vestra nullus novis collationibus obligabit, sed vacatione gaudebitis. » Cum enim dicit « nullus » , nemo excipitur; verum in hac comprehensione etiam principalis potestas concluditConstantius quoque, licet arianus fuerit, et Constans, hanc immunitatem dederunt Ecclesiae dicentes: « In qualibet civitate, in quolibet oppido, vico, castello, municipio, quritum eximiae singularisque virtutis omnibus intimaverit, securitate perpetua potiatur. Gaudere enim et gloriari entes magis religionibus, quam officiis et labore corporis vel sudore, nostram rempublicam contineri. » Valentinianus quoque et Valens decreverunt dicentes: « Universos quos constiterit custodes ecclesiarum esse, vel sanctorum locorum, ac religiosis obsequiis deservire, nullius attemperationis mole
Abbreviated transcription (Latin):
nomi aliquid pñti sanc¬
olimi uident᷑ Indulta fix¬
mamus Priilegia Ig̃r
que olun Reuerẽcia Religi¬
onis obtinuit iutilare
sub peue etiã Int̾mmatio¬
ne ꝓhibemꝰ Ita ut hni qͦ
qui eccliẽ obtemperant
ipsius bñficiis ꝑfruãtur

Expanded text:
ncolim videntur indulta firmamus. Privilegia igitur, quae olim reverentia religionis obtinuit, mutilari sub poenae etiam interminatione prohibemus; ita ut hi quoque qui Ecclesiae obtemperant, ipsius beneficiis perfruantur
Abbreviated transcription (Latin):
rentib nrĩs diu̾̃sis sũt
scatuta tprib mauere
Inuiolata atz Incorrux¬
ta circa sacro sanctas
ecclesias p̃ciximꝰ Inchil
Igit᷑ a pulegiis inmu¬
retur om̃ib quib qͥ ec¬
clesiis seruiuit iuicio de¬
ferat᷑ quia tprĩb nrĩs
addi potius Reuerencie
q̃ olii p̃stita sũt Inmnta

Expanded text:
rentibus nostris diversis sunt statuta temporibus, manere inviolata adque incorrupta circa sacrosanctas ecclesias praecipimus. nihil igitur a privilegiis immutetur omnibusque, qui ecclesiis serviunt, tuitio deferatur, quia temporibus nostris addi potius reverentiae quae olim praestita sunt immuta
Abbreviated transcription (Latin):
.Lxii. De alode
i quis homo mortuus fuerit
et filios non dimiserit si pat
aut mater iuperfuerint ipsi ĩ here¬
ditate succedant sĩ pater aut ñr
nõ superfuerint &̃ frc̃s uel loro¬
res reliquerit ipsi hereditatẽ e¬
obtineant Quod si nec isti fue¬
rint Iorores patris in hereditatẽ
succedant Siuero sorores prĩs nõ
extiterint sorores matris eius he¬
reditatẽ sibil uindicent Si autẽ
nilli horũ fuerint quicumq pro¬
xinnores fuerint de paterna ge¬
neracione ipsim hereditate succe¬
dant De terra uero saliga milla
porcio hereditatis ueniat mulieri
sẽd ad uirilem sexum tota terra
hereditatis perueniat

Expanded text:
. 1. De Alode. Si quis homo mortuus fuerit et filius non dimiserit, si pater aut mater superfuerit, ipsi in hereditate succedant; si pater aut mater non superfuerint, et fratres vel sorores reliquerint, ipsi hereditatem optineant. Quod si nec isti fuerint, sorores patris in hereditatem eius succedant. Si vero sorores patris non extiterint, sorores matris eius hereditatem sibi vindicent. Si autem nulli eorum fuerint, quicumque proximiores fuerint de paterna generationem, ipse in hereditate succedant. De terra vero Saliga nulla portione hereditatis mulieris veniat, sed ad virilem sexu tota terra hereditatis perveniat
Abbreviated transcription (Latin):
nis collatio fiat. Deinde in¬
quirant missi nr̃i ab uniuer¬
sis qualit̃ unꝰ quisq illꝙ qui
ad hoc a nob constituti sunt
officiũ sibi cõmissũ. si scđm
dĩ uoluntatẽ. ac iussionẽ
nrãm ad ministret inpopulo
ut concordes atq uni animes
ad hoc sint. uel qualit̃ uicis¬
sim sibi auxiliũ ferant ad mi¬
nisteria sua ꝑ agenda & tã
diligent̃ hac studiose hanc
inuestigationẽ faciant. ut
omnẽ rei ueritatẽ ꝑ eos cog¬
noscere ualeamꝰ: Et si aliq̃
talis causa ad eorũ notitiã
ꝑ lata fueritq illorũ auxi¬
lio indigeat. seđm qualita¬
tes causarũq illꝗ in nr̃o ca¬
pitulari continent᷑. Tune
uolumꝰ. ut illue ꝑ gant. & ex
nr̃a auctoritate illud corri
ulla sub romana ditione
constituta eccła. uel chenodo¬
chiũ. uł ptocho. trophiũ.¬

Expanded text:
nis conlatio fiat. Deinde innis conlatio fiat. Deinde inquirant missi nostri ab universis, qualiter unusquisque illorum qui ad hoc a nobis constituti sunt, officium sibi commissum secundum Dei voluntatem ac iussionem nostram administret in populo, aut quam concordes atque ad hoc sint, vel qualiter vicissim sibi auxilium ferant ad ministeria sua peragenda. Et tam diligenter ac studiose hanc investigationem faciant, ut omnem rei veritatem per eos cognoscere valeamus. Et si aliqua talis causa ad eorum notitiam perlata fuerit quae illorum auxilio indigeat, secundum qualitates causarum quae in nostro capitulari continentur, tunc volumus ut illuc pergant, et ex nostra auctoritate illud corrignandis. Nulla sub Romana ditione constituta ecclesia, vel exenodochium, vel ptochotrophiu
Abbreviated transcription (Latin):
cite. ad honorẽ nr̃m. ac po¬
puli nr̃i. utilitatẽ. ad minis¬
tret. In hunc modũ cognos¬
cendi diligentiã adhibeant.
sieaq incapitulari nr̃o qđ
eis anno p̃terito dedidimꝰ
continent᷑. seđm uolunta¬
tẽ dĩ ac iussĩonẽ nr̃am fiant
ad impleta. Itaq uolumꝰ ut
medio mense maio conue¬
niant. Idẽ missi unꝰquisq
insua legatione. cũ om̃ibus
ep̃is. ab batis. comitib ac
uasis nr̃is. ad uocatis nr̃is ac¬
uice dominis. abbatis sarũ
nec non & eorũ qui ꝓpt̃ ali¬
quã in euitabilẽ necessita¬
tẽ ipsi uenire ñ possunt ad
locũ unũ. & si necesse fue¬
rit ꝓpt̃ oportunitatẽ con¬
ueniendi in duob uł trib:
locis. uel maxime ꝓpt̃ pau¬
peres populi. Ident con¬
uent᷑ habeat᷑. qui om̃ib con¬
gruat. & habeat unꝰquisq
comes. iuicarios. & centena¬
rios suos secũ. nec non. & de
primis scabineis suis. tres.
aut quattuor. & ln eo con¬
gionis & ecelesiastici ordi¬

Expanded text:
cite ad honorem nostrum ac pocite ad honorem nostrum ac populi nostri utilitatem administret, in hunc modum cognoscendi diligentiam adhibeant, si ea quae in capitulari nostro, quod eis anno praeterito dedimus, continentur, secundum voluntatem Dei ac iussionem nostram fiant adimpleta. Itaque volumus, ut medio mense Maio conveniant idem missi, unusquisque in sua legatione, cum omnibus episcopis, abbatibus, comitibus, ac vassis nvicedominis abbatissarum, necnon et eorum qui propter aliquam inevitabilem necessitatem ipsi venire non possunt, ad locum unum. Et si necesse fuerit, propter oportunitatem conveniendi, in duobus vel tribus locis, vel maxime propter pauperes populi, idem conventus habeatur, qui omnibus congruat. Et habeat unusquisque comes vicarios et centenarios suos secum, necnon et de primis scabinis suis tres aut quattuor. Et in eo congionis et ecclesiastici ordi
Abbreviated transcription (Latin):
periculosũ. tante rei cura
negligere quantã uos ꝓ nr̃a
om̃iũ cõmunis salute ex
nr̃a obligatione sus cepis¬
se ñ ignoratis. Dequare
cũ uos int̾ rogassemꝰ. ñ sic
nob̾. responsũ. ẽ. ut in eo res¬
ponso sufficere potuiss&
& eandẽ dispositionẽ quã re¬
rũ necessitas ad cõmunẽ uti¬
litatẽ ꝑtinentiũ parere uĩde¬
bat᷑. ut quid nob̾ aliqđ. secu¬
ritatis solaciũ afferre potu¬
isset. & idõ hoc uenis se per¬
spexim. quia anno p̃terito
quando capitulare legatio¬
nis nr̃ȩ uob dedimꝰ. caute uos
obseruare. iussimꝰ. ne sine
causa. his quos honoratos. eẽ.
uolum. aliqua fieret iniuria.
facere. qualit̾ nunc dño ad¬
iuuante. eandẽ iussionẽ nr̃am
debeatis ad implere Uolumꝰ
ut missi nr̃i quos ad hue con¬
stitutos habemꝰ. ut curã &
sollicitudinẽ habeant. qua¬
tin unusquisq qui rector
a nobis populi nr̃i. constitu¬
tus . ẽ: in suo ordine officiũ
sibi cõmissũ. iuste adõ pla¬

Expanded text:
e rei curam neglegere, quantam vos pro nostra omnium communi salute ex nostra obligatione suscepisse non ignoratis. De qua cum vos interrogassemus, non sic nobis responsum est, ut in eo responso sufficere potuisset ad eandem dispositionem, quam rerum necessitas ad communem utilitatem pertinentium poscere videbatur, vel quae nobis aliquod securitatis solatium afferre potuisset. Et hoc ideo evenisse perspeximus, quia anno praeterito, quando capitulare legationis vestrae vobis dedimus, caute vos observare iussimus, nec sine causa his quos honoratos esse volumus, aliqua fieret iniuria. facere, qualiter nunc Deo adiuvante eandem iussionem nostram debeatis adimplere. Volumus, ut missi nostri, quos ad hoc constitutos habemus, ut curam et sollicitudinem habeant quatinus unusquisque qui rector a nobis populi nostri constitutus est, in suo ordine officium sibi commissum iuste ac Deo pla
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis. in quo pauperes. &
ꝓpt̃ senectutẽ solã infirmi
homines curant᷑. Brephotro¬
phiũ. id .ẽ. locus uenerabilis
in quo infantes alunt᷑. de hoe¬
cõ non Liceat. Ad Imee¬
Raiore. Res sei Loei

Expanded text:
rabilis in quo pauperes et propter senectutem solam infirmi homines curantur etphium, id est locus venerabilis, in quo infantes aluntur. Quomodo liceat ad imperatorem res sancti loci