comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃paratae. In quib. quidã eoꝵ paulo ante in terrogati ut tes¬
timonium ꝑhiberent. temptabant dicere ueritatẽ sicut mos est
& continuo turbati qui p̃tendebant certamen hoc. incipiebant
ualidisminis increpare eos. donec suaderent eis proferre quȩ
erant conuenientia in mortẽ beati & iustiuiri. Contẽplatus
sc̃s papa introeuntes testificari. subridens cliacit. Isti sunt testes.
sic hab& ordo.c Erant enĩ primi ingredientes. nomine quidẽ
milites. lupaces aut̃ & bestiales sententia. Et quidã eoꝵ qui
erant olympii. cũ qͥb erat & andreas quifuerat eius notarius:
Erant aut̃ int̾accusatores infelices imeritus & therinus. & relic
numero quasi uiginti primores milites & reliqui accusantes
Iurabant aut̃ ađscã euangelia. & sic testificabantur. Primi¬
cerius sane omniũ acusantium. erat dorotheus patricius ciliciȩ
qui iurans dix̃. qm̃ quinquaginta capita si haber&. non oporter&

Expanded text:
et praeparatae. In quibus quidam eorum, paulo ante interrogati ut teset praeparatae. In quibus quidam eorum, paulo ante interrogati ut testimonium perhiberent, tentabant dicere veritatem, sicut mos est: et continuo turbati qui praetendebant certamen hoc, incipiebant validis minis increpare eos, donec suaderent eis proferre quae erant convenientia in mortem beati et justi viri. Contemplatus sanctus papa introeuntes testificari, subridens dixit: Isti sunt testes? sic habet ordo? Erant enim primi ingredientes, nomine quidem milites, lupaces autem et bestiales sententia; et quidam eorum qui erant Olympii, cum quibus erat et Andreas qui fuerat ejus notarius. Erant autem inter accusatores infelices Imeritus, et Therinus et reliqui numero quasi viginti, primores milites et reliqui accusantes. Jurabant autem ad sancta Evangelia, et sic testificabantur. Primicerius sane omnium accusantium erat Dorotheus patricius Ciliciae, qui jurans dixit, quoniam quinquaginta capita si haberet, non oporteret
Abbreviated transcription (Latin):
Iusser̃ aut̃ eũ introducendũ & introduxer̃ in portatoria sella erat
eni penitus aeger. prȩcipue aut̃ illis dieb p̃nauigationẽ & asflic¬
tione custodiae ꝑ tot dies effectae. Intenders aut̃ in eũ primus
qui p̃sidebat sacellarius cum reliquis principib alonge. iusit
eũ surgere aferculo & stare. Aientib quibdã minist̾rorũ non
ualer̾e eũ stare. turbat̾ p̃multa ira sacellarius exclamauit.
cũ eo aut̃ & quidã decustodia surgere eũ & astare censurae
subnixũ hinc inde. qđ & factum est. Sacellarius aut̃ inquit ad eũ:
Dic miser. quid tibi mali intulit imperator. tulit ate aliquid.
opressite ui. e ille aut̃ tacebat. Tunc ait ad eũ sacellarius im¬
peratiua uoce. Non respondes. ecce nunc ingredient᷑ accusa¬
torestui. & continuo cũ sermone introducti sunt plurimi accu¬
satorũ contracũ. Om̃s aut̃ erant mendacii filii. & discipuli eoꝵ

Expanded text:
Jusserunt autem eum introducendum, et introduxerunt in portatoria sella: erat Jusserunt autem eum introducendum, et introduxerunt in portatoria sella: erat enim penitus aeger, praecipue autem illis diebus prae navigatione et afflictione custodiae per tot dies effectae. Intendens autem in eum primus, qui praesidebat sacellarius cum reliquis principibus a longe, jussit eum surgere a ferculo, et stare. Aientibus quibusdam ministrorum non valere eum stare, turbatus prae multa ira sacellarius exclamavit, cum eo autem et quidam de custodia, surgere eum et astare censurae subnixum hinc inde: quod et factum est. Sacellarius autem inquit ad eum: Dic miser, quid tibi mali intulit imperator? tulit a te aliquid? oppressit te vi? Ille autem tacebat. Tunc ait ad eum sacellarius imperativa voce: Non respondes? Ecce nunc ingredientur accusatores tui. Et continuo cum sermone introducti sunt plurimi accusatorum contra eum. Omnes autem erant mendacii filii et discipuli eoru
Abbreviated transcription (Latin):
inlitore totadie: eram incedens dolore plenus et a maritudine
eo qđ uiderem talem scm̃ uirum deiectum ĩta. non solum aut̃
sed & talia eloquia aquib dam &hnicis prolata contraeum.
nihil aliud quaerebam nisi ut auferretur anima mea ame
Dehinc circa solis occasum. uenit quidam scriba nomine sagoleua
cum multis excubitorib auferentes delimbo. posuer ingesta¬
torio duxer̃q incustodiam excubitorii. quae cognominatur
prandi area. & fecit eum inclausũ sub multa custodia. praeci¬
piens excubiti custodib ut nullus penitus scira& ciuitatis quia est
in eodem excubitu. Fecit ergo sc̃ĩ isdem apostolicus clausus. &
sine participatione penitus sermonis alicuius. nonaginta tres:¬
dies In ipsa uero non agessima tertia die quae est: parasceue.
mane tulerunt eum declistodia. constituendum incella sacellarii.
uibentes pridie conuenire omnem senatum. qđ & factum est

Expanded text:
in littore, tota die eram incedens dolore plenus et amaritudine in littore, tota die eram incedens dolore plenus et amaritudine eo quod viderem talem sanctum virum ita dejectum; non solum autem, sed et talia eloquia a quibusdam ethnicis prolata contra eum, nihil aliud quaerebam, nisi ut auferretur anima mea a me. Dehinc circa solis occasum venit quidam scriba, nomine Sagoleva, cum multis excubitoribus: et auferentes de lembo posuerunt in gestatorio, duxeruntque in custodiam excubitorii, quae cognominatur Prandearia; et fecit eum inclausum sub multa custodia, praecipiens excubiti custodibus ut nullus penitus sciret civitatis, quia est in eodem excubitu. Fecit ergo sanctus idem apostolicus clausus, et sine participatione penitus sermonis alicujus, nonaginta trdies. In ipsa vero nonagesima tertia die, quae est dies parasceve, mane tulerunt eum de custodia, constituendum in cella sacellarii jubentes pridie convenire omnem senatum, quod et factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
diligitis istum. inimici estis rei publicae: Num quid nã hoc solũ ei
non ualebat inferre dolorem in comparabilem. super infirmitatẽ
quae eum aegre deprimebat .& Exinde igitur praemit tens ab
auido quendam custodes qui retinebant eum. nuntiauerunt
in byz antio aduentum & captionem eius. ꝓferentes aduersus cum
plurima mala . haereticum & rebellem. dĩq aduersarium ꝓcla¬
mantes & subuertentem uniuersam terrã romanorũ. Cunq tandẽ
perueniss& byz antium beat̾ ille septimo decimodie septembrii m̃sis:
inportum uixta euphemian ꝓpe arcadianon. reliquerunt eum
amane ministriusq inhoram decimam recubantem ingrabatto
nauis. eratq sicut scriptum est spectaculum omnib angelis
& hominib Accedebant enĩ uarii homines quos ꝓpt̾ fefales
mores lupaces dixerim & subrogati ut conicio talia contra scm̃
papam agebant qualia xpĩanis dici non oport&. Morantib nob̵

Expanded text:
diligitis istum, inimici estis reipublicae. Num quidnam hoc solum ei diligitis istum, inimici estis reipublicae. Num quidnam hoc solum ei non valebat inferre dolorem incomparabilem super infirmitatem quae enim aegre deprimebat? Exinde igitur praemittentes ab Avido quemdam custodes qui retinebant eum, nuntiaverunt in Byzantio adventum et captionem ejus, proferentes adversus eum plurima mala: haereticum, et rebellem, Deique adversarium proclamantes, et subvertentem universam terram Romanorum. Cumque tandem pervenisset Byzantium beatus ille septimo decimo die Septembrii mensis in portum juxta Euphemiam prope Arcadianon, reliquerunt eum a mane ministri usque in horam decimam recubantem in grabato navis, eratque, sicut scriptum est, spectaculum omnibus angelis et hominibus. Accedebant enim varii homines, quos propter ferales mores lupaces dixerim, et subrogati, ut conjicio, talia contra sanctum papam agebant, qualia Christianis dici non oportet. Morantibus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
de catholica eccła scĩ iohannis. a potentib huius saeculi his qui hoc
erant ministerio digni ministri atq custodib de posit̾ ẽ ad portũ
& conie ctus est inlimbo. & nauigantib sicut scitis euntibq iuxta
auidum. in insulam quae uocatur naxon. noncessaerunt beato illi
a postolico uiro custodes penitus contingere terram. dolentib pror¬
sus pedib eius cum ipsĩ per loca conferrent. & omnino quiescerent.
Hi aut̃ qui per loca erant sacerdotes & ceteri fideles regionis ipsius.
dirigebant munera beato illi causa utilitatis cius non paruae multo.¬
tiens quantitatis. quasquidem directas species & quantites. custodes
bestiales continuo corameo diripiebant. Improperiosa &amara pluru
congerentes in eum. Cos aut̃ qui munuscula detulissent. in iuriis
& uerberib afficientes dimittebant dicentes ad eos: m̃ quicunq

Expanded text:
de catholica Ecclesia sancti Joannis a potentibus hujus saeculi his qui hoc de catholica Ecclesia sancti Joannis a potentibus hujus saeculi his qui hoc erant ministerio digni ministri, atque custodibus, depositus est ad portum, et conjectus est in lembo, et navigantibus, sicut scitis, euntibusque juxta Avidum, in insulam quae vocatur Naxos, non concesserunt beato illi apostolico viro custodes penitus contingere terram, dolentibus prorsus pedibus ejus, cum ipsi per loca conferrent et omnino quiescerent. Hi autem qui per loca erant sacerdotes, et caeteri fideles regionis ipsius, dirigebant munera beato illi causa utilitatis ejus, non parvae multoties quantitatis. Quas quidem directas species et quantitates custodes bestiales continuo coram eo diripiebant, improperiosa et amara plurima congerentes in eum. Eos autem qui munuscula detulissent injuriis et verberibus afficientes dimittebant, dicentes ad eos: Quoniam quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
luictatus est uidens gladios uibratos & accutos confertos ad iniu¬
cem. tentos a plurib militib paratum habentib inficere enses.
& comiutare a uitabeatum. Incircuitu altaris astantibus
& in toto templo catholicae eccłae romae. quae cognominatur
constantiniana in qua sacerdotio fungens recubat inforibus &
grabatto ipse beatus eger & quomodo contritus animis & artub
constrictus impulsus & expulsus raptus & ex tractus ex a postolico
throno in quods̃ eum constituit loco. inspectorem sui apłm & prȩ¬
dicatorem horthodaxum ueritatis. Sed uere iste nonfecit precio¬
siorem animam suam se. sed posuit eam usq ad mortem. imitans
sicut dictum est dnm̃ suum dicentem. bonus pastor animã suam
ponit pro oiub suis. quo saluar& ubiq errantem & perditã plebem
ab insurgentib nrĩs temporib hereticis. Traditus igitur rome

Expanded text:
luctatus est, videns gladios vibratos et acutos confertos ad inviluctatus est, videns gladios vibratos et acutos confertos ad invicem, tentos a pluribus militibus paratum habentibus inficere enses et commutare a vita beatum, in circuitu altaris astantibus, et in toto templo catholicae Ecclesiae Romae quae cognominatur Constantiniana, in qua sacerdotio fungens recubabat in foribus et grabato ipse beatus aeger: et quomodo contritus animis, et artubus constrictus, impulsus et expulsus, raptus et extractus ex apostolico throno, in quo Deus eum constituit loco, inspectorem sui apostolum, et praedicatorem orthodoxum veritatis. Sed vere iste non fecit pretiosiorem animam suam se, sed posuit eam usque ad mortem, imitans, sicut dictum est, Dominum suum dicentem: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis; quo salvaret ubique errantem et perditam plebem ab insurgentibus nostris temporibus haereticis. Traditus igitur Romae
Abbreviated transcription (Latin):
templator factiis indignus ministerii beatissimi & pretiosi sacer¬
dotis postri. iudicaui litteris reminisci. & nota facere claraq
constituere uobis benedictis. atq peruos omnib fidelib & zelum
habentib culturae diuinae. quatenus cognoscentes cũ cordis
immo perditionem. propterea quae acta sunt inbeatũ aedõ plenũ
ducem ueritatis & prȩdicatorem Verum tamen dõ gloria qui
dedit ei uirtutem & sufferentiam stabilem in temp̾tationibus
quae super uenerunt ei a contrariis uirtutib & uiris. in expug¬
nando & uriliter dimicando procultudĩ : in refragabiliter
& spe firma usq ad mortem ponens animam suam ut pote imi¬
tator eius qui eum constituit athletam dñs eius ad informa¬
tionem proueritate dimicare. Ea equidem quae inĩbi romȩ
gesta sunt inbeatum & amantinum sp̃ũ alem patrem. sacerdotũq
p̾rincipem domnum martinum. & uosscitis qualib periculis.

Expanded text:
templator factus indignus ministerii beatissimi et pretiosi sacertemplator factus indignus ministerii beatissimi et pretiosi sacerdotis nostri, judicavi litteris reminisci, et nota facere claraque constituere vobis benedictis, atque per vos omnibus fidelibus et zelum habentibus culturae divinae: quatenus cognoscentes cum cordis imo perditionem, propter ea quae acta sunt in beatum et Deo plenum ducem veritatis et praedicatorem. Verumtamen Deo gloria, qui dedit ei virtutem et sufferentiam stabilem in tentationibus quae supervenerunt ei a contrariis virtutibus et viris, in expugnando et viriliter dimicando pro cultu Dei, irrefragabiliter et spe firma usque ad mortem ponens animam suam, utpote imitator ejus qui eum constituit athletam, Dominus ejus, ad informationem pro veritate dimicare. Ea equidem, quae inibi Romae gesta sunt in beatum et adamantinum spiritualem Patrem sacerdotumque principem domnum Martinum, et vos scitis: qualibus periculis
Abbreviated transcription (Latin):
DAMXP̃IANISSIMI DIRICTAM. HIS QUISUNT INOCCIDENE
SEVROME ETAERICA HORTHODOXIS PATRIBUS
fflictionum merores & lacrimas. communemq sine cessatione.
ac mestissimã uocẽ. quae indolorem ex imo cordis prolata est.
Puto aut̃ quae & profertur dõ abhis quisunt romae. adhucaut̃
& in omniloco dominationis eius degentib scĩs famulis dĩ & fi¬
delib populis ex quo facta est persecutio aduersus scĩssimum
patrem nrm̃ dõ beatissimum & fidelem sacerdotum principem
& apostolicum uniuersalem papam ac perhoc aduersus catholicã
eccłam puto aut̃ hactenus hunc eundem moerorem retineri in
uobis & multam sollicitudinem habere uos. scire quomodo per¬
actum est contra eum quando exulatus est & persecutione pulsus
aroma nauigio usq byzantium: Haec inmente habens ego hu¬
milis & peccator famulus uester. quaedam quidem extra exte¬
rius sollicitidine multa addiscens. plurimorum aut̃ ꝓprie con¬

Expanded text:
dam Christianissimi, directam his qui sunt in Occidente, dam Christianissimi, directam his qui sunt in Occidente, seu Romae, et in Africa, orthodoxis Patribus. Afflictionum moerores et lacrymas, communemque sine cessatione ac moestissimam vocem quae in dolores ex imo cordis prolata est, puto autem quae et profertur Deo ab his qui sunt Romae, adhuc autem et in omni loco dominationis ejus degentibus sanctis famulis Dei et fidelibus populis, ex quo facta est persecutio adversus sanctissimum Patrem nostrum, Deo beatissimum, et fidelem sacerdotum principem et apostolicum universalem papam, ac per hoc adversus catholicam Ecclesiam; puto autem hactenus hunc eumdem moerorem retineri in vobis, et multam sollicitudinem habere vos, scire quomodo peractum est contra eum, quando exsulatus est et persecutione pulsus a Roma navigio usque Byzantium. Haec in mente habens ego humilis et peccator famulus vester, quaedam quidem exterius sollicitudine multa addiscens, plurimorum autem proprie con
Abbreviated transcription (Latin):
dies sunt hodie ex quo non merui calida nec frigida aquia rigare
me. & esfluxi & refriguitotus. qm̃ uentris fluor & innaui & in
terra usq ad praesentem horam requiem mihi omnino nondedit
& in ipsa quoq nec essitatis meae hora cumgustaturus sim. totus
conquas satiis corpore. ea quae necessaria sunt percipere ad
confortandam naturam non habeo. quia quod habeo ted& me
sumere cum id habeam penitus infastidium. Sed credo in uirtud
dĩ qui omã conspicit qui cum depraesenti uita sub ductꝰ fuero
exquirentur de his omnib hi quime persequunt᷑ ut saltem sic
ad poenitentiã ducti. ab iniquitate sua conuertant᷑. SUBSCRIPT
INCOLUMEMTECUSTODIAT DS FILI DULCISSIME
COMMEMORATIONES EORUM QUAESAEUITER ETSINEDI
RESPECTU ACTA SUNT AUERITATIS ADUERSARIIS. INSCÃA
ET APOSTOLICUMNOUUM REUERA CONFESSORE ET MAR¬
TYREAA MARTINUMPAPAM ROMAE PEREPISTOLAMCUIUS¬

Expanded text:
dies sunt hodie, ex quo non merui calida nec frigida aqua rigare dies sunt hodie, ex quo non merui calida nec frigida aqua rigare me, et effluxi et refrigui totus, quoniam ventris fluor et in navi et in terra usque ad praesentem horam requiem mihi omnino non dedit: et in ipsa quoque necessitatis meae hora cum gustaturus sum, totus conquassatus corpore, ea quae necessaria sunt percipere ad confortandam naturam non habeo, quia quod habeo taedet me sumere, cum id habeam penitus in fastidium. Sed credo in virtutem Dei qui omnia conspicit, quia cum de praesenti vita subductus fuero, exquirentur de his omnibus hi qui me persequuntur, ut saltem sic ad poenitentiam ducti ab iniquitate sua convertantur. Subscriptio. Incolumen te custodiat Deus, fili dulcissime! COMMEMORATIO eorum quae saeviter et sine Dei respectu acta sunt a veritatis adversariis in sanctum et apostolicum, novum revera confessorem et martyrem, Martinum papam Romae, per epistolam cujus
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad res diuersas quae mihi inuia &hic erant neces sariae. & non
nisi cum sex puerulis & uno cauculo educerunt nos exurbe. & cũ
immi sissent nos in unum eorum quae dicebantur leuamenta. circo
horam plus minus quartam diei ad portum peruenimus: In ea
sane hora qua egressisumus ab urbe roma statim ut erant obseratȩ
portae. iterum eas obserauerunt & sic remanserunt ne extrent aci¬
uitate aliqui & uenirent ad nos inportu. donec illinc nauigassem
Vnde necessitas nobis effecta est ut omnium eorum res qui in leua
menta missi fuerant in praedicto portu dimit teremꝰ. Et max eadẽ
die moueremur. & peruenimus kalendis iulias mesenam inqua
sed & in plurimis insularum in quib nos uel trib mensib peccata
impedierunt nullam compassionem adeptussum. excepto dũ taxat
innadeia qm̃ ibi annum fecimus merui lauari duob Trib balneis
& apud urbem mansi in ospitio quodã. & ecce quadraginta & sept̃

Expanded text:
usque ad res diversas, quae mihi in via et hic erant necessariae, et non usque ad res diversas, quae mihi in via et hic erant necessariae, et non nisi cum sex puerulis et uno cauculo eduxerunt nos ex urbe; et cum immisissent nos in unum eorum quae dicebantur levamenta, circa horam plus minus quartam diei ad portum pervenimus. In ea sane hora, qua egressi sumus ab urbe Roma, statim ut erant obseratae portae, iterum eas obseraverunt, et sic remanserunt, ne exirent a civitate aliqui, et venirent ad nos in portu, donec illinc navigassemus. Unde necessitas nobis effmenta missi fuerant, in praedicto portu dimitteremus, et mox eadem die moveremur. Et pervenimus Kalendas Julias Mesenam in qua sed et in plurimis insularum in quibus nos vel tribus mensibus peccata impedierunt, nullam compassionem adeptus sum: excepto duntaxat in insula Naxia, quoniam ibi annum fecimus, merui lavari duobus vel tribus balneis, et apud urbem mansi in hospitio quodam. Et ecce quadraginta et septem
Abbreviated transcription (Latin):
& diaconos & absolute qui mihi uidentur: Respondit calliopas
quot quot uoluerint uenire cumbono ueniant: noscuiquã
neces sitatem non facimus. Respondiego Clerus in potestate
mea est Eaclamantes aut̃ quidam easꝗcerdotib dicebant
Cum ipso uiuimus & cum ipso morimur. Posthaec coepit dicere
perse calliopas & qui cum ipso erant. Veni nobiscum ad pa¬
latium. Nec hoc facere recusaui. sed exisiui cum eis inpalatium
eadem scđa feria. Et tertia feria uenit ad me omĩs clerus &
multi erant qui separauerant ad nauigandum mecum: qui & iã
ressuas iam immiserant in ea quae uocabantur leuamenta
& aliiquoq: nonnulli praepͥarabantir clemoi ac laici qui festina¬
bant peruenire adnos. Cadem ergo nocte quae illucescit inftria
quarta quae erat tertio decimo Kał iuł. circa horam quasi sextã
noctis tulerunt me de palatio retrusis omnib qui mecũ inpalatio erat

Expanded text:
et diaconos, et absolute qui mihi videntur. Respondit Calliopas: et diaconos, et absolute qui mihi videntur. Respondit Calliopas: Quotquot voluerint venire, cum bono veniant. Nos cuiquam necessitatem non facimus. Respondi ego: Clerus in potestate mea est. Exclamantes autem quidam ex sacerdotibus, dicebant: Cum ipso vivimus, et cum ipso morimur. Post haec coepit dicere per se Calliopas, et qui cum ipso erant: Veni nobiscum ad palatium. Nec hoc facere recusavi, sed exivi cum eis in palatium eadem secunda feria. Et tertia feria venit ad me omnis clerus, et multi erant qui se paraverant ad navigandum mecum; qui etiam res suas jam immiserant in ea quae vocabantur levamenta; et alii quoque nonnulli praeparabantur clerici et laici, qui festinabant pervenire ad nos. Eadem ergo nocte, quae illucescit in feria quarta, quae erat tertio decimo Kalendas Julias, circa horam quasi sextam noctis, tulerunt me de palatio, retrusis omnibus qui mecum in palatio erant,
Abbreviated transcription (Latin):
stitui. sed omnimodis in hanc regiam urbem transmitti subro¬
gato in loco meo episcopo quod nec dum aliquando factum est.¬
& spero quod nec aliquando fieri hab&e quia in absentia pon¬
tificis archidia conus & archi pr̃br & primi cerius locũ p̃sentant
pontificis : Dum ergo haec mouentur quae defide gesta fuerant
iam manifestaui uobis. Quod aut̃ praeparati non fuerimus
ad repugnandum melius iudicaui decies mori. quam unius ciu¬
cunq sanguinem interram fundi. Quod quidem & sine periculo
hoc gestum est non paucis quae non placuerunt dõ malis effectis.
Cadem qluppe hora dedime ipsum ad exchibendum imperatori
& non resistendum : Porro acclamantib mihi ut ueritatẽ dicã
quib dam exclero nefaceremhoc: nulli eorum accõmodaui aurẽ
ne subito fierent homicidia. sed dixiillis: Sinite mecũ uenire
exclero qui necessarii mihi sunt. episcopos uidelicae presbiteros.

Expanded text:
stitui, sed omnimodis in hanc regiam urbem transmitti subrostitui, sed omnimodis in hanc regiam urbem transmitti subrogato in loco meo episcopo; quod necdum aliquando factum est, et spero quod nec aliquando fieri habet, quia in absentia pontificis archidiaconus et archipresbyter et primicerius locum praesentant pontificis. Dum ergo haec moventur, quae de fide gesta fuerant, jam manifestavi vobis. Quod autem praeparati non fuerimus ad repugnandum, melius judicavi decies mori, quam unius cujuscusque sanguinem in terram fundi. Quod quidem. et sine periculo hoc gestum est, non paucis, quae non placuerunt Deo, malis effectis. Eadem itaque hora dedi meipsum ad exhibendum imperatori, et non resistendum. Porro acclamantibus mihi, ut veritatem dicam, quibusdam ex clero ne facerem hoc, nulli eorum accommodavi aurem, ne subito fierent homicidia. Sed dixi illis: Sinite mecum venire ex clero, qui necessarii mihi sunt, episcopos, videlicet, presbyteros
Abbreviated transcription (Latin):
cum armis me hunc potuisse repellere faterentur. Ego itaq
ante altare eccłae lectulum meum habebam in quo iacebam.
& nondum transacta media hora. ecce exercitus cumeis ueniers
in eccłam obumbrati om̃s tenentes lanceas & spathas suas.
quin & arcus suos paratos una cum scutis sius & facta sunt
illic quae nec dicenda sunt : quem ad modum nanq in hiemali
tempore uento ualide flante folia ex arborib concussa cadunt
ita percutiebantur armis candelae scaẽ ecłae. & retunsae
excutiebantur in pauimentom: & audiebatur sonit̾ qui in
eadem fiebat eccła ueluti tonitrus quidam horribilis tam eax
pressura armorum. quam ex multitudine candelarum exceis
fractarum. Quibus confestim introeuntib iussio akalliopa
porrecta est presbyteris & diaconib inqua humilitatis meae
abiectio continebatur. quod irregulariter & sine lege episco¬
patum subripuissem & non essem in apostolica sede dignus in¬

Expanded text:
cum armis me hunc potuisse repellere faterentur. Ego itaque cum armis me hunc potuisse repellere faterentur. Ego itaque ante altare ecclesiae lectulum meum habebam in quo jacebam; et nondum transacta media hora, ecce exercitus cum eis veniens in ecclesiam, obumbrati omnes tenentes lanceas et spathas suas, quin et arcus suos paratos una cum scutis suis, et facta sunt illic quae nec dicenda sunt. Quemadmodum namque in hiemali tempore vento valide flante folia ex arboribus concussa cadunt, ita percutiebantur armis candelae sanctae ecclesiae, et retunsae excutiebantur in pavimentum; et audiebatur sonitus qui in eadem fiebat ecclesia, veluti tonitrus quidam horribilis tam ex pressura armorum, quam ex multitudine candelarum ab eis fractarum. Quibus confestim introeuntibus, jussio a Calliopa porrecta est presbyteris et diaconibus, in qua humilitatis meae abjectio continebatur, quod irregulariter et sine lege episcopatum subripuissem, et non essem in apostolica sede dignus in
Abbreviated transcription (Latin):
rere hodie sed cras omnimodis occurremꝰ & ad orabimꝰ scĩtatẽ
uram̃. Ego uero ipse grauiter infirmꝰ eram ab & tobriom̃se
usq ad praedictum tempus id est usq ad sexto decimo kalendas
iulias. Ergo feria scđa diluculo mittit chartularium suum
& quosdamꝰ ex obsequio suo dicens. quia arma p̃parasti & ar¬
matos habes intis & multitudinem lapidum collegisti ad re¬
pugnandum & hoc necessarium non est: nec aliquid talifieri
permittas. Cunq praesens audissem haec: necessariũ magis
non habui qualiter hoscertos redderem. quam mittere illos
ꝗłraturos pertotum episcopium & si arma ł lapidem uidissenł
ipsi testimonium perhiberent. Cum aut̃ issent sub intuli eis
per uerba quod nunquam aliquando aliter sed semper per
complexionem & fallacem accusationem incederent aduers noi
cum & in aduentu in famis olympii uani cuiusclam hominis

Expanded text:
rere hodie, sed cras omnimodis occurremus, et adorabimus sanctitatem rere hodie, sed cras omnimodis occurremus, et adorabimus sanctitatem vestram. Ego vero ipse graviter infirmus eram ab Octobrio mense usque ad praedictum tempus, id est, usque ab sextodecimo Kalendas Julias. Ergo feria secunda diluculo mittit chartularium suum, et quosdam ex obsequio suo, dicens: Quia arma praeparasti, et armatos habes intus, et multitudinem lapidum collegisti ad repugnandum; et hoc necessarium non est, nec aliquid tale fieri permittas. Cumque praesens audissem haec, necessarium magis non habui, qualiter hos certos redderem, quam mittere illos gyraturos per totum episcopium, ut si arma vel lapidem vidissent, ipsi testimonium perhiberent. Cum autem issent, et nihil invenissent, subintuli eis per verba, quod nunquam aliquando aliter, sed semper per complexionem et fallacem accusationem incederent adversus nos, et cum in adventu infamis Olympii vani cujusdam hominis
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃a p̃sciui pertotũ tẽpus quae meditabantur. & sumpto me ipso
cum omni clero meo priuatim mansi in eccła saluatoris nr̃i inũ
mundo constructa & stabilitaest ab eatae memoriae constan¬
tino imperatore. & est iuxta episcopium. Illic enĩ omsfios
seorsum morabamur adie sabbati quando calliopas cũ rauenn
exercitu. & theodoro cubiculario introut ciuitatem Misi ergo
in obuiam eius quosdam exclero : quib susceptis in palatio. estimauit¬
& me cum eis esse. Cum aut̃ quaesiss& & non inueniss&. dixit
primis cleri. quia nos cum uoluimus ad orare. sed cras quod est
dominica dies. obuii eierimus & salutabimꝰ eum quia hodie
non suffecimus. Porro dominico die datismissis inp̃dicta scã dĩ
eccła suspicat̾ ille turbam multam colligi ꝓpt̃ diem. nuntiauit
hoc. quia multum fatigati sumus ex itinere & non possum occur¬

Expanded text:
Omnia praescivi per totum tempus, quae meditabantur, et sumpto meipso Omnia praescivi per totum tempus, quae meditabantur, et sumpto meipso cum omni clero meo, privatim mansi in ecclesia Salvatoris nostri mundo constructa et stabilita est a beatae memoriae Constantino imperatore, et est juxta episcopium. Illic enim omnes nos seorsum morabamur a die Sabbati, quando Calliopas cum Ravennati exercitu, et Theodoro cubiculario, introivit civitatem. Misi ergo in obviam ejus quosdam ex clero: quibus susceptis in palatio, aestimavit et me cum eis esse. Cum autem quaesisset, et non invenisset, dixit primis cleri: Quia nos eum voluimus adorare; sed cras, quod est Dominica dies, obvii ei erimus, et salutabimus eum, quia hodie non suffecimus. Porro, Dominico die datis missis in praedicta sancta Dei Ecclesia, suspicatus ille turbam multam colligi propter diem, nuntiavit hoc: Quia multum fatigati sumus ex itinere, et non possumus occur
Abbreviated transcription (Latin):
qualis non fint ab origine mundi usq nunc & nisi quia ab¬
breuiati sunt dies illi non poss& sustinere omĩs caro. sed qui per¬
seuerauerit usq infinem. hic saluus erit. Hoc in paucis deanti¬
xpisto dicitur: Nam & sc̃s paulus scđm datam sibi gratiam sp̃s
praenuntiauit diesistos timotheo discipulo suo dicens. In
Lquisimis dieb discedent homines afide & aueritate auditum
auertent se ipsos amantes auari & ceera. Et crede mihi desi¬
derantissime filimi non uidendum tempus aliud nisi manifesti
hoc in quo sint initia dolorum quẽ ad modũ dñs p̃dix̃ aduentum
antiaxpisti. Et mihi breiiter dicere necessarium uisum est. ante¬
quã in toto mundo praeualeat iudicium. & finem cursus tradã
hoc mihi expedire arbitratꝰ. quo aliis mala mihi praeparantib
exultem potius quam fleam. Igitur ut scias qualiter sublatꝰ
xductus sim aromana urbe Nnl falsum audies accidentium

Expanded text:
qualis non fuit ab origine mundi usque nunc; et nisi quia abqualis non fuit ab origine mundi usque nunc; et nisi quia abbreviati sunt dies illi, non posset sustinere omnis caro. Sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Hoc in paucis de Antichristo dicitur. Nam et sanctus Paulus secundum datam sibi gratiam spiritus praenuntiavit dies istos Timotheo discipulo suo, dicens: In novissimis diebus descendent homines a fide, et veritate auditum avertent, seipsos amantes, avari et caetera. Et crede mihi, desideratissime fili mi, non videndum tempus aliud, nisi manifeste hoc, in quo sint initia dolorum, quemadmodum Dominus praedixit adventum Antichristi. Et mihi breviter dicere necessarium visum est, antequam in toto mundo praevaleat judicium, et finem cursus tradam, hoc mihi expedire arbitratus, quo aliis mala mihi praeparantibus, exsultem potius quam fleam. Igitur ut scias qualiter sublatus et ductus sim a Romana urbe, nil falsum audies accidentium.
Abbreviated transcription (Latin):
& naturam humanam absq eo qui genit̾ẽ exea uenerabilem
semperq uirginem matrem uidelic& dnĩ nr̃i non honorat atei
adorat. a nathemasit & in pracsenti saeculo & infuturo. Sedl ho¬
mines occasiones quaerentes. scandala obiciunt. ad scandali¬
zandos multos. SUIBSCRIETIO Or̃te incolumem custo¬
diat amantissime fili
usceptis his gratias egidõ comperiers fortitudinem propositi scĩs simi
uiri: Anociabar aut̃ uolens discere qualiter sublatus fuerit a sede
sua & non poteram. Quot quot enim super hoc ueram responsionẽ
interrogabam. nemo mihi dabat. sed aliter atq aliter Vnde
me necessitas compulit in notescere suꝑ hoc & obsecrare illum s. ma¬
quo ab ipso discerem ueritatem SCRIBIT EROO ADNAEC ITELUSC̃S
super hoc inquirere uoliusti. cum prae dixerit dñs nr̃ denaquã
temporib istis discipulis suis. Quia indieb. illis erit tribulatio

Expanded text:
et naturam humanam, absque eo qui genitus est ex ea, venerabilem et naturam humanam, absque eo qui genitus est ex ea, venerabilem semperque virginem, matrem videlicet Domini nostri non honorat atque adorat, anathema sit, et in praesenti saeculo, et in futuro! Sed homines occasiones quaerentes scandala objiciunt ad scandalizandos multos. Subscriptio. Deus te incolumem custodiat, amantissime fili. THEOD. Susceptis his, gratias egi Deo, comperiens fortitudinem propositi sanctissimi viri. Anxiabar autem volens discere qualiter sublatus fuerit a sede sua, et non poteram. Quotquot enim super hoc veram responsionem interrogabam, nemo mihi dabat, sed aliter atque aliter. Unde me necessitas compulit innotescere super hoc, et obsecrare illum, quo ab ipso discerem veritatem. Scribit ergo ad haec iterum sasuper hoc me inquirere voluisti, cum praedixerit Dominus noster de nequam temporibus istis discipulis suis: Quia in diebus illis erit tribulatio,
Abbreviated transcription (Latin):
& quem ad modum beatus paulus apłs doc&e. mihi uiuere ap̃c est.
& morilucrum. Defalsis aut̃ accusationib quas nouiter her&ici
faciunt abicientes ueritatem xp̃idĩ. qualem omnino poterunt
hominib ueritatem loqui. qui dĩ ueritati resistunt.: tibugitur
reddo rationem dilectissime fr̃ per eum qui iudicatur̾ ẽ mundũ
istum per ignem: qui &redd& unicuiq scđm opus suum. Ego
aliquando ad saracenos nec litteras misi. nec quem dicunt tomũ
qualit̃ credere debeant aut pecunias unquã transmisi. exceptis
dumtaxat quib dam illuc uenientib seruisdĩ causa elemosynae
quib & modicum quid praebuimus minime ad saracenos trans¬
missum. Porro de domina nr̃a gloriosa semper uirgine maria
licipatres dĩ genitricem appellant. ut pote quae dm̃ hominem
genuit. falsum contrames. iins no cantra suasipsiuis animas iniqui
Curi testificatisunt. Nam quisquis beatam super omnẽ creaturã

Expanded text:
et quemadmodum beatus Paulus apostolus docet, mihi vivere Christus est, et quemadmodum beatus Paulus apostolus docet, mihi vivere Christus est, et mori lucrum. De falsis autem accusationibus, quas noviter haeretici faciunt abjicientes veritatem Christi Dei, qualem omnino potuerunt hominibus veritatem loqui, qui Dei veritati resistunt? Tibi igitur reddo rationem, dilectissime frater, per eum qui judicaturus est mundum istum per ignem, qui et reddet unicuique secundum opus suum. Ego aliquando ad Saracenos nec litteras misi, nec quem dicunt tomum qualiter credere debeant, aut pecunias unquam transmisi, exceptis duntaxat quibusdam illuc venientibus servis Dei causa eleemosynae, quibus et modicum quid praebuimus minime ad Saracenos transmissum. Porro, de domina nostra gloriosa semper virgine Maria lici Patres Dei genitricem appellant, utpote quae Deum hominem genuit, falsum contra me, imo contra suas ipsorum animas, iniqui viri testificati sunt. Nam quisquis beatam super omnem creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
MARTINUS THEODORO SINCERAAEFECTIONE DIETO FERATRI
m̃ agnoui ut potui ea quae inscriptis a uobis significata sunt. in paucis
uerbis exequar. Cum exirem ab eccła quae cognominatur con¬
stantiniana in qua exercitus me cum armis constrinxerat. in praȩ¬
sentia ex archi ac theodori cubicularii seucleri clara uoce dixer̃
Anathema habeat quisquis dixerit uel crediderit quia martinꝰ
usq ad unum apicem fidem mutauit aut mutaturus est. & ana¬
thema habeant qui in orthodaxa fide sua usq ad mortem non
permanserint. his auditis calliopas coepit rationẽ reddere
aliam fidem praeter quam nostenemus nonesiẽ. neq aliter se cre¬
dere. Sed hoc propter cos qui audiebant. non ꝓpt̾ fidem dicebati
Et scire te uolo dilectissime frater defide quam significasti. nec non
& falsis calumnus quas aduersus ueritatem prop̾onunt: quia opi¬
tulantib nobis orationib ur̃is ac omnium fidelium xp̃i anorum
qui uobiscum sunt. & uiuens & moriens salutis pirãe fidem defendã

Expanded text:
Martinus Theodoro sincera affectione dilecto fratri. Quoniam agnovi, ut potui, ea quae in scriptis a vobis significata sunt, in paucis verbis exsequar. Cum exirem ab Ecclesia, quae vocatur Constantiniana, in qua exercitus me cum armis constrinxerat, in praesentia exarchi, ac Theodori cubicularii, seu cleri, clara voce dixerunt: Anathema habeat quisquis dixerit vel crediderit, quia Martinus usque ad unum apicem fidem mutavit, aut mutaturus est: et anathema habeant qui in orthodoxa fide sua usque ad mortem non permanserint. His auditis, Calliopas coepit rationem reddere, aliam fidem praeterquam nos tenemus non esse, neque aliter se credere. Sed hoc, propter eos qui audiebant, non propter fidem, dicebat. Et scire te volo, dilectissime frater, de fide quam significasti, necnon et falsis calumniis quas adversus veritatem proponunt: quia, opitulantibus nobis orationibus vestris ac omnium fidelium Christianorum qui vobiscum sunt, et vivens et moriens salutis nostrae fidem defendam,
Abbreviated transcription (Latin):
apparent inquib &iã temerarium beniuolentiae iudiciũ. cauendũ ẽ
Necũ totũ bonũ putaueris ea q̃ postea mala apparuerint. securum
& in paratũ inueniant: & grauius offendant ut eũ quẽ temere di¬
lexeras aceruius oderis qđ nefas est. qr & iã sinulla eius bona p̃cederent
& haec q̃ post apparuer̃ mala priuseminerent toleranda tam̃ erant
donec om̃a cũ illo ageres quib talia sanarisolent. Quanto magis
cũ eabona p̃cesser q̃ tanquã pignera nosdebent ad posteriora tole¬
ꝓpt suabona diligimꝰ. Cogitam enĩ qr ille quẽ diligimꝰ. dr̃s ꝓpt̃ eum

Expanded text:
apparent; in quibus etiam temerarium beniuolentiae iudicium cauendum est, apparent; in quibus etiam temerarium beniuolentiae iudicium cauendum est, ne, cum totum bonum putaueris, ea quae postea mala apparuerint securum et imparatum te inueniant et grauius offendant, ut eum quem temere dilexeras, acerbius oderis. quod nefas est, quia etiam si nulla eius bona praecederent et haec quae post apparuerant mala prius eminerent, toleranda tamen erant, donec omnia cum illo ageres, quibus talia sanari solent; quanto magis, cum ea bona praecesserunt, quae tamquam pignera nos debent ad posteriora tolepropter sua bona diligimus. cogitamus enim, quia ille quem diligimus, dom
Abbreviated transcription (Latin):
prius nob̵ in notescant mala quã bona. Quib. offensi & quodã modo
reꝑcussi relinquimꝰ elĩ & adbonoꝵ eius quae forte occultiora sunt
imit᷑atores suos ut eius infirma toleremꝰ: ut ad quaedã sana in quoꝵ
delectatione adquiescam ꝑ caritatis tolerantiam ꝑducam᷑. Ait enĩ
Non est opus sanis medicus. sed aegrotantib Ideoq si ꝓpt̃̾ xpĩ cari¬
tatem & iã eũ qui omni exparte fortassis aegrotat repellere ab ani¬
mo ñ debemꝰ. qm̃ sanari potest ꝑ uerbũdĩ. quantominꝰeũ qui ꝓpt̃
nos uideri potest totꝰ aegrot̾. q q̃dã eius saucia in primo ingressu
amicitiae ñ potuimꝰ sustinere. et qđẽ grauius cũ offensionẽ animi
de toto homine ausi sumꝰ temerariam p̃ iudicii ferre sententiam e
Non tim̃tes qđ dictũ ẽ: Nolite iudicare. ne uidicemini. Et qua men¬
sura m̃si fueritis in ea remotiet uob. Sȩpe aut̃ illa q̃bonast̃ prius

Expanded text:
prius nobis innotescant mala quam bona, quibus offensi et quodam modo prius nobis innotescant mala quam bona, quibus offensi et quodam modo repercussi relinquimus eum, et ad bonorum ejus, quae forte occultiora sunt, imitatores suos, ut ejus infirma toleremus, ut ad quaedam sana, in quorum delectatione adquiescamus, per caritatis tolerantiam perducamur. ait enim: non est opus sanis medicus, sed aegrotantibus. ideoque si propter Christi caritatem etiam eum qui omni ex parte fortassis aegrotat repellere ab animo non debemus, quoniam sanari potest per uerbum dei, quanto minus eum qui propter nos uideri potest totus aegrotus, quia quaedam eius saucia in primo ingressu amicitiae non potuimus sustinere et, quod est grauius, cum offensione animi de toto homine ausi sumus temerariam praeiudicii ferre sententiam, non timentes quod dictum est: nolite iudicare, ne iudicemini, et: qua mensura mensi fueritis, remetietur nobis. saepe autem illa quae bona sunt prius
Abbreviated transcription (Latin):
superiores eẽ ñ sit occultũ. Istae cogitationes de prim̃tes suꝑbiã & au¬
gentes caritatem faciunt onera frat̃na inuicẽ ñ solũ aequo animo
sed & iã libentissime sustineri. Nullo modo aut̃ de quoquã homine
in cognito ferenda sententia est & nemonisi ꝑ amicitiã cognoscitur
Et ideo amicoꝵ mala firmius sustinemꝰ qr bona eoꝵ nos delectant
& tenent. Nullius itaq repudienda ẽ amicitia sese ingerentis ad
amicitiã copulandam ñ ut statĩ recipiat᷑ sed ut recipiendus optetur
Atq ita tractet᷑ ut recipi possit Illũ enĩ receptũ in amicitiã possumꝰ dicere
Cui om̃a nr̃a consilia refundere audem. & siquisquiã ẽ qui se ñ aud&
ingerere ad amicitiã faciendã. nisicũ aliquo nr̃o tẽporali honore
alit dignitate reuocet᷑. descendendũ ẽ adeũ & offerendũ illi quadã¬
rarius tam̃ aliquotiens accidit. ut eius quẽ uolum in amiciã recipere

Expanded text:
superiores esse, non sit occultum. Istae cogitationes deprimentes superbiam, et acsuperiores esse, non sit occultum. Istae cogitationes deprimentes superbiam, et acuentes charitatem, faciunt onera fraterna invicem, non solum aequo animo, sed etiam libentissime sustineri. Nullo modo autem de quoquam homine incognito ferenda sententia est: et nemo nisi per amicitiam cognoscitur. Et ideo amicorum mala firmius sustinemus, quia bona eorum nos delectant et tenent. 6. Nullius itaque repudianda est amicitia sese ingenerentis ad amicitiam copulandam; non ut statim recipiatur, sed ut recipiendus optetur, atque ita tractetur, ut recipi possit. Illum enim receptum in amicitiam possumus dicere, cui omnia consilia nostra refundere audeamus. Et si quisquam est qui se non audet ingerere ad amicitiam faciendam, cum aliquo nostro temporali honore aut dignitate revocetur; descendendum est adrarius, tamen aliquoties accidit ut ejus quem volumus in amicitiam recipere,
Abbreviated transcription (Latin):
potius id agebat ñm̃tiendo sicut quidã suspicant᷑. & himaxime qui
mendaciisꝰ defendendis quae negare ñ possunt. alicuius magniexem¬
pli patrociniũ requir᷑: Deinde & iã illud cogitandũ nullã eẽ hominẽ
qui ñ possit habere aliqđ bonũ. qđ tu ñ dũ habes & iãsi lateat inquo
sine dubio posit eẽ superior. Quae cogitatio ad contundendã & edo¬
mandã superbiã ual&. Ne arbitreris qm̃ tua quaedã bona eminent
& apparent. Ideo alterũ nulla habere q̃ lateant: & fortasse maioris
ponderis bona quib te superat nescientẽ: Non enĩ fallinos aut ad¬
ulatione potius uti apłs iub&. cũ dicit. Nihil ꝑcontentionẽ neq
ꝑ in anẽ gloriã sed inhumilitate mentis alter alterũ existimantes
superiorem sibi Non hoc ita debemꝰ ex istimare ut ñ existimemus.
occultũ in alio quonobis superior & iãsibonũ nrm̃ quo illo uidem

Expanded text:
potius id agebat, non mentiendo, sicut quidam suspicantur, et hi maxime qui potius id agebat, non mentiendo, sicut quidam suspicantur, et hi maxime qui mendaciis defendendis quae negare non possunt, alicujus magni exempli patrocinium requirunt. Deinde etiam illud cogitandum, nullum esse hominem qui non possit habere aliquod bonum quod tu nondum habes, etiamsi lateat, in quo sine dubio possit te esse superior. Quae cogitatio ad contundendam edomandamque superbiam valet, ne arbitreris quoniam tua quaedam bona eminent et apparent, ideo alterum nulla habere quae lateant, et fortassis majoris ponderis bona quibus te superat nescientem. Non enim falli nos, aut adulatione potius uti, Apostolus jubet, cum dicit, Nihil per contentionem neque per inanem gloriam, sed in humilitate mentis alter alterum existimantes superiorem sibi . Non hoc ita debemus existimare, ut non existimemus, esse posse in alio, quo nobis superior sit, etiamsi bonum nostrum, quo illo videmur
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens insimilitudinẽ hominũ factꝰ & habitu inuent᷑ ut homo
Humiliauit sem& ipsum factus oboediens us ad mortem. mortem aut̃
crucis Superius aut̃ dixerat. Nonquae sua sunt unꝰ quisq intenders
sed quac alioꝵ huic sententiae connexuit. qđ dictũe. Nã ita sequite.
dũ ille in eo qđ uerbũ caro factum est & habitauit in nobis & sine
peccato cũ eoẽ peccata nr̃a suscepit ñ at tendit sua sed nra. Ita &nos
libent̃ ad eius imitationẽ inuicem oncra nr̃a portem̃ huic cogitationi
accedit &iã illa cogitatio qr ille suscepit hominem nos aũt homines
alio uidemꝰ &iã nos habere potuimꝰ aut possumꝰ. Hoc ergo exhibeamꝰ ei
cuius infirmitatem portare uolumꝰ. qđ ab illo nob̵ uellem exhiberi
si forte nos in ea essemꝰ et ipse ñ e&̃. Adhoc ꝑtinet qđ ipse apłs ait
Omnib omã fact̾ sum ut om̃s lucri facerẽ : Cogitando scilic& in eo uitio
&iã se esse potuisse. unde cupiebat aliũ liberari : Compatiendo enĩ

Expanded text:
factus, et habitu inventus ut homo. Humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Superius autem dixerat: Non quae sua sunt unusquisque intendens, sed quae aliorum . Huic sententiae connexuit quod dictum est. Nam ita sequitur: eo quod uerbum caro factum est et habitauit in nobis, et sine peccato cum esset, peccata nostra suscepit, non attendit sua, sed nostra, ita et nos libenter ad eius imitationem inuicem onera nostra portemus. Huic enim cogitationi accedit etiam illa cogitatio, quia ille suscepit hominem, nos autem hominealio uidemus, etiam nos habere potuimus aut possumus. hoc ergo exhibeamus ei cuius infirmitatem portare uolumus, quod ab illo nobis uellemus exhiberi, si forte nos in ea essemus et ipse non esset. ad hoc pertinet quod ipse apostolus ait: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucri facerem. cetiam se esse potuisse unde cupiebat alium liberari. Compatiendo enim
Abbreviated transcription (Latin):
de ba clle huuus doquacitate ee iste illius ptinaciã donec illud in illo
& hoc inisto sanet᷑ caritate portare. Par quippe in firmatas en dinob
si uno nistulamtt pore tolerare se inuicem ñ ualent. eũ aduersum se
intendit  Aã aduersus aliquem tertiũ & duo irati sibi conueniunt.
triftes dere una magisse portant & quasi incũbunt sibi quã sarꝰ
tristisesset & alius gauder&e: Si aut̃ ad uersum se tristessnt prorsus
se tolerare ñ possunt & ideo in huius modi affectionib susci pieudaseib
Aliquantulñ posane : rttudo de qualiis ꝑte alium liberari &e sic suscipi¬
endaant ad auilĩm ñ ad aequalitattẽ miseriae ualeat quẽ ad¬
modum se indinat. qr manũ iacenti porrigit. Nonenĩ se proidit
uic ambo iaceant ÷ sed incuruat tam̃ ut iacentẽ erigat Pleci cillapxedi
offiuosu mustinlabortin ad portanda onera alior facit libent impenoli

Expanded text:
debet ille huius loquacitatem et iste illius pertinaciam, donec illud in illo debet ille huius loquacitatem et iste illius pertinaciam, donec illud in illo et hoc in isto sanetur, caritate portare. par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se inuicem non ualent, cum aduersum se intenditur. nam aduersus aliquem tertium et duo irati sibi conueniunt tristes de re una magis se portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet; si autem aduersum se tristes sint, prorsus se tolerare non possunt. et ideo in huius modi affectionibus suscipienda est aliquantulum ipsa aegritudo, de qua uis per te alium liberari, et sic suscipienda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae ualeat, quemadmodum se inclinat qui manum iacenti porrigit. non enim se proicit, ut ambo iaceant, sed incuruat tamen, ut iacentem erigat. Neque ulla res officiosum istum laborem ad portanda onera aliorum facit libenter impendi,
Abbreviated transcription (Latin):
deni salomon cũait. Ceruis amicitiae & pullus gratiarum tuarũ
collo suamortum Mihil enĩ sic ꝓbat amicũ. quead medu oucuns
onccipor tecum ec tamen iniicẽ portaremꝰ oneranrã si unum
tepus esret infirmitatis amboꝵ qui onera sua sustinent aut unum
infirmitatisgen Sed diuersa tempora & diuersa genera infutui¬
tafis fauuntꝰ ut onera nra inuicẽ portare ualeam᷑ Verbigratia
irã fratris tunt poreabis cũ tuaduersiis eũ ñ irasceris. ut rarsilit
cottmpore quorenra poccupauerit. ille te lenitate & tranquillita
support& Hoc eaemplum ad id ꝑtinae. cũ diuersã sunt onera poe¬
taptionr onera sua : quãuis ipisa diuersa ñsit infirmitas in amboben
addinuicein iraportat᷑ . A ddiuersũ aut̃ infirmitatis geñ aliud
ed emplem udendũ est. Velutisiquis inse loquacitatem uicerte n si¬
ꝑteimaciã naũncerit. Aliusuero adhuc loquax. sediã ꝑtinare ñsil

Expanded text:
derit Salomon, cum ait: ceruus amicitiae et pullus gratiarum tuarum derit Salomon, cum ait: ceruus amicitiae et pullus gratiarum tuarum colloquatur tecum. nihil enim sic probat amicum quemadmodum oneris amici portatio. Nec tamen inuicem ptempus esset infirmitatis amborum qui onera sua sustinent, aut unum infirmitatis genus; sed diversa tempora, diversa genera infirmitatis faciunt ut onera nostra invicem portare valeamus. Verbi gratia, iram fratris tunc portabis, cum tu adversus eum non irasceris, ut rursum eo tempore quo te ira praeoccupaverit, ille te lenitate et tranquillitate supportet. Hoc exemplum ad id pertinet, cum diversa sunt opera portantium onera sua, quamvis ipsa diversa non sit infirmitas: in ambobus enim ad invicem ita portatur. Ad diversum autem infirmitatis genus aliud exemplum videndum est: velutirtinaciam nondum uicerit, alius uero adhuc loquax, sed iam pertinax non sit,