comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũ auctis. urbes. eastellaq expugnat.
Predas ingentes agit. hostium multa milia
trucidat. E astra deuide ad quintum la¬
pidem acarchagine stacuit. ut dampnã
rerũ opulercisimarũ. uastationẽq agroꝵ
⁊ incendia uillarũ. de muris ipsi urbis spe¬
cularent᷑. Ndieit᷑ p̃sentibꝰ malis. eristior fa¬
ma Na & apud siciliã deletꝰ cũ iꝑato¬
re afroꝵ exercitꝰ nunciat᷑. quẽ reuera in¬
eautũ ac pene ociosum andro agatoclis sr̃
oppresserat. I oc ꝑtotã africã tumore
dispso: ñ modo eribittariȩ cantũ urbes
abhis: uerũ eciã soci reges deficiebant.
Int᷑ qͦs rex qͦq eienarũ afellas past᷑ est.
cũ agathocle cõmunionẽ belli. dũ
regnũ africȩ ardent̾ affectat S pꝰquã
in unũ excereitꝰ & castra iuncxer. pagato¬
elen blanclim̾tis & insidiis cir eñuent. occi¬
sus est. E archaginienses contractis uncliq
copiis: in bellum excarsere. Quibꝰ agãto¬

Expanded text:
sum auctis, urbes castellaque expugnat, sum auctis, urbes castellaque expugnat, praedas ingentes agit, hostium multa millia trucidat. Castra deinde ad quintum lapidem a Carthagine statuit, ut damna rerum opulentissimarum, vastationemque agrorum, et incendia villarum, de muris ipsius urbis specularentur. Adjicitur praesentibus malis tristior fama. Nam et apud Siciliam deletus cum imperatore Afrorum exercitus nuntiatur, quem reuera incautum ac paene otiosum Andro Agathoclis frater oppresserat. hoc per totam Africam rumore disperso non tributariae tantum urbes ab his, uerum etiam socii reges deficiebant. inter quos rex quoque Cyrenarum Afellas pactus est cum Agathocle communionem belli, dum regnum Africae ardenter adfectat. sed postquam in unum exercitus et castra iunxertis et insidiis circumuentus occisus est. Carthaginienses contractis undique copiis in bellum exarsere. quibus Agatho
Abbreviated transcription (Latin):
siracusas urbem siciliȩ tunc florentissi¬
maͣ obsidione cinexissent. ꝑ agatoelen
sicilie ⁊egem miro cir cũuenti ingeuio.¬
usq ad execrena desꝑationis adducti st̃.
Nãq agathocles cum apud siracusas a car¬
taginiensibꝰ obsideret᷑. ac se neq bello pa¬
rem instructu copiarum. neq obsidionis
pacientẽ stipendioꝵ sufficientia uider&.
bene puiso ac meltus dissimulato consilio.
ĩ africa eũ exxereitu transĩt. ibi suis ÷.
moliat᷑ aꝑit. deuide quid facto opꝰsit.
docce. Ilico unanimiter naues pͥmũ ni
quibꝰ: ueniere succẽduitt : ne qua spes re¬
fugiendi for&. Pe hinc cũ om̃ia inique
direxisoe ꝓsterneroe: uillas eastellaq in¬
cender&: hannonen quendã eũ. dexx mi
lia penoꝵ obiuũ habuit. quẽ cũ cduobꝰ mili¬
bꝰ suoꝵ int̾fecit: ipse au̾ duos tantũ in eo
bello ꝑdidit Qua pugna & afroꝵ ani¬
nus ineredibilit̾ fractis: & suoꝵ in iminen¬

Expanded text:
Syracusas urbem. Siciliae tunc florentissiSyracusas urbem. Siciliae tunc florentissimam obsidione cinxissent, per Agathoclen Siciliae usque ad extrema desperationis adducti sunt. Namque Agathocles, cum apud Syracusas a Carthaginiensibus obsideretur, ac se neque bello parem instructu copiarum, neque 229 obsidionis patientem stipendiorum sufficientia videret, bene proviso, ac melius dissimulato consilio, in Africam cum exercitu transit, ibi suis, quid moliatur, aperit: deinde quid facto opus sit, docet. Illico unanimiter naves primum, in quibus venere, incendunt, ne qua spes refugiendi foret. Dehinc cum omnia in quae direxisset, prosterneret, villas castellaque incenderet, Annonem quemdam cu Poenorum obvium habuit, quem cum duobus millibus suorum interfecit, ipse autem duos tantum in eo bello perdidit. Qua pugna et Afrorum animis increbiliter fractis, et suorum in immen
Abbreviated transcription (Latin):
popłi necatꝰ est. C orpꝰ uerbibꝰ laceratũ.
cruci subfixũ. filii cognatiq oms sup¬
plitio traditi. ne quis eũ eiꝰdem familie
uinqͣm aut imitari aut ulcisci meditaret᷑.
Hec tẽꝑibꝰ philippi gesta ctir t¬
ost hȩc carthaginienses cum tyrum
irbem auctorem originis sue abale¬
xandro magno captã euersãq didicisseñ.
Fransitũ tĩntes eiꝰ in africã futurũ. hamil¬
charem quendã cognon̾to rodanũ uirũ
facundia sollertiaq p̃cipuũ. adꝑscrutandos
alexandri actꝰ direxer̃. Qui ꝑ parmenio¬
tie̾ quasi transfuga exceptꝰ. de hinc inmili¬
ciã regis ad missus. omia ciubꝰ sius ꝑtabellas
scriptas & pꝰ cera suꝑlitas enunciabat. Ilꝯ unc
mortuo alexeandio carchaginiẽ reu̾sũ. q̃li
urbẽ regi uendidis ñ modo ingrato tan¬
tũ animo. uerũ etiã crucleli inuidia neca¬
uer̃. Peinde cũ assidua nec uinqͣm satis
ꝓsꝑa aduers siculos bella gererent. et

Expanded text:
populi necatus est. Corpus verberibus lacerum populi necatus est. Corpus verberibus lacerum cruci suffixum, filii cognatique omnes supplicio traditi: ne quis eum ejusdem familiae umquam aut imitari, aut ulcisci meditaretur. Haec temporibus Philippi gesta sunt. Post haec Carthaginienses cum Tyrum urbem auctorem originis suae, ab Alexandro Magno captam eversamque didicissent, timentes transitum eius in Africam futurum, Hamilcarem quendam cognomento Rhodanum, uirum facundia sollertiaque praecipuum, ad perscrutandos Alexandri actus direxerunt. qui per Parmenionem quasi transfuga exceptus, dehinc in militiam regis admissus omnia ciuibus suis per tabellas scriptas et post cera superlitas enuntiabat. hunc mortuo Alexandro Carthaginem reuersum, quasi urbem regi uenditasset, non ingrato tantum animo uerum etiam crudeli inuidia necauerunt. deinde cum adsidua nec umquam satis prospera aduersus Siculos bella gererent et
Abbreviated transcription (Latin):
Hec darii tẽꝑibꝰ gesta st̃.
ost hec. anna uir quidã cartaginensis
pͥuatis opibꝰ rei publice uires suꝑans.
inuadende dn̾ationis auxit cupiditate̾:
Tui rei consiliũ utile ratꝰ est. ut simulatis
unicȩ filiȩ nuptiis. om̃s senatores quoꝵ dig¬
nitatẽ obstaturã inceptis suis arbitrabat᷑.
int̾ pocula ueneno necaro. Que res ꝑ
ministtos ꝓdita sine ultione uitata est.
ne inuiro potenti plꝰ negotii facerce res
cognita: quã cogitata MHoc consilio elusꝰ
anna alio machinam̾to facinꝰ aggrechi
parat. seruitia concitat. quibꝰ repente
in cautã urbem op pͥmerae. G cũ ante
statutã cedibꝰ diẽ ꝓditũ se p̃uentũq in tel¬
lexiss& : castellum qͦddã cũ. xͣs milibꝰ
seruoꝵ armatis o ccupauit. ¶bi clũ afros
rege̾q mauroꝵ concitat. captꝰ est. ac
pͥmo uirgis cesus. deinde effossis oculis
⁊ manibꝰ cruribꝰq fractis. uelut asingu¬
lis meubris pena excigeret᷑. in conspestu

Expanded text:
Darii temporibus gesta sunt. Post haec Hanno, uir quidam Carthaginiensis priuatis opibus reipublicae uires superans, inuadendae dominationis hausit cupiditatem. cui rei consilium utile ratus est, ut simulatis unicae filiae nuptiis omnes senatores, quorum dignitatem obstaturam inceptis suis arbitrabatur, inter pocula ueneno necaret quae res per ministros prodita sine ultione uitata est, ne in uiro potenti plus negotii faceret res cognita quam cogitata. hoc consilio elusus Hanno alio machinamento facinus adgredi parat: seruitia concitat, quibus repente incautam urbem opprimeret. sed cum ante statutam caedibus diem proditum se praeuentumque intellexisset, castellservorum armatis occupavit. Ibi dum Afros, regemque Maurorum concitat, captus est: ac primo virgis caesus, deinde effossis oculis et manibus cruribusque fractis, velut a singulis membris poena exigeretur, in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
eciã elephantis exx ĩpuiso int̾cessit. ex pug¬
nationẽq cuttatis paulisꝑ distulit. s con¬
tinuo cuitas capta est. P eni maxcimo
bello ucti &̾ ꝓfligati: undecĩ elephanti
in potestatẽ redacti. asͥ gentuiꝰs sũb coro
na uenditi st̃. I annibal semor facta eũ
paucis eruptione diffugit.
neo cornelio asina. gaĩo duellio con¬
sulibꝰ: cũ haniubal senior orã italie
atq instrue p̾ceper̃. Qd duelliꝰ consul
celeriter impleuit. Nam intra
nauiũ classis deducta in anchoris stetit.
Torneliꝰ asina consul alcer. cũ . xui. nauibꝰ
lipharã insulã pecie. uͥ ahannibale qͣsi
adcollo quiũ pacis euocatꝰ. punica frau¬
de captꝰ. atq inuinculis necatꝰ est. Qd̾
nauibꝰ aduers hannibalem pfectꝰ est.
Comisso nauali p̾lio. haniubal amissa ua¬
ui qua uehebatur. scapha sub ductꝰ aufu¬
merse. tͥa milia homitiũ cesa .uii. milia
capta referunt᷑.

Expanded text:
etiam elephantis, ex improviso intercessit, expugnationemque civitatis paulisper distulit: sed continuo civitas capta est. Poeni maximo bello victi et profligati, undecim elephanti in potestatem redacti, Agrigentini sub corona omnes venditi sunt. Annibal senior, facta cum paucis eruptione, diffugit. Cn. Cornelio Asina C. Duilio consulibus, cum Annibal senior oram Italiaeatque instrui praeceperunt: quod Duilius consul celeriter implevit. Nam intra centum triginta navium classis deducta in anchoris stetit. Cornelius Asina consul alter cum sedecim nauibus Liparam insulam petiit; ubi ab Hannibale quasi ad conloquium pacis euocatus Punica fraude captus atque in uinculis necatus est. quod nauibus aduersus Hannibalem profectus est. commisso nauali proelio Hannibal, amissa naui qua uehebatur, scapha subductus aufumersae, tria milia hominum occisa, septem milia capta referunt
Abbreviated transcription (Latin):
dos: remittendaq sub cęsare debita pec¬
catoꝵ. ĩ ea urbe in qua spontaneũ fluxis¬
s& oleũ: eiudentissima his qͥ ꝓpħarũ uo¬
phans. quinto consul ingressꝰ est. eo scilic&
annos pͥmũ ipse clausit. & clarissimũ illud
augusti nomen assumpsit. quid fi delius
aut ueriꝰ credi aut cognosci pot̾. concurren¬
tibꝰ ad tantã manifestationẽ. pace. nomine.
die. quã hunc occulto gestoꝵ quidemordi¬
ne. acdobsequiũ p̃parationis eiꝰ p̃destinatũ
fuisse. qͥ eo die quo ille manifestandꝰ mun¬
do pꝰ paululũ erat. & pacis signũ p̾tulit.
& potestatis nomen assũpsit : Q uid auͦ in
quarto reditu cũ finito cantabrico bello pa¬
catisq om̃ibꝰ gentibꝰ. cesarurbem repetiit.
ad contestationem fidei qͣm expͥmimꝰ. actũ

Expanded text:
dos, remittendaque sub Caesare debita pecdos, remittendaque sub Caesare debita peccatorum in ea Urbe in qua spontaneum fluxisset oleum, evidentissima his, qui prophetarum vophans quintum consul ingressus est, eo scilicet annos primum ipse clausit, et clarissimum illud Augusti nomen assumpsit, quid fidelius ac verius credi aut cognosci potest; concurrentibus ad tantam manifestationem, pace, nomine, die, quam hunc occulto quidem gestorum, ordine, ad obsequium praeparationis ejus praedestinatum fuisse: qui eo die, quo ille manifestandus mundo post paululum erat, et pacis signum praetulit, et potestatis nomen assumpsit? Quid autem in quarto reditu, cum finito Cantabrico bello, pacatisque omnibus gentibus, Caesar Urbem repetiit, ad contestationem fidei quam expromimus, actu
Abbreviated transcription (Latin):
u & feciss& & reger&.
inde cũ scdo insicilia receptis a pompeio
nes solꝰ imꝑio suo ad tutamen orbis t̾rarum
distribuissoe: ouansq urbem ingressus.
om̃a suꝑiora popłi romani debita donanda
litterarũ etiã moninͣtis ab olitis censuissor.
in diebꝰ ipsis fonsolei largissimꝰ sic̃ suꝑiꝰ expres¬
si. de tab̾na meritoria ꝑ totũ diẽ fluxit.
Qͦ signo qͥd euidentiꝰ. quã in diebꝰ cesaris
toto orbe regnantis. futura xp̃i natiuitas
declarata est : Mp̃s enĩ lingna gentis ciꝰ
in qua & ex qua natꝰ est: unctꝰ uit̃p̃tatur.
Itaq eo tẽꝑe quo cȩsari ꝑpetua tribunttia¬
Pa
potestas decreta est: romȩ fons olei ꝑ totũ
diem fluxcit. ac sub principatu cesaris ro
toria tab̾ua. hoc est de hospita largaq ec¬
cła affluent̃ atq incessabilit᷑ ꝓcessuros.
restituendosq ꝑ cęsarem om̃s seruos. qui ta¬
m̃ cognoscerent dñin suii. cȩterosq qͥ sine
dño inuenirent᷑. morti supplicioq deden¬

Expanded text:
 fecisset at regeret. Deinde cum secundo, in Sicilia receptis a Pompeio nes solus imperio suo ad tutamen orbis terrarum distribuisset ouansque Vrbem ingressus omnia superiora populi Romani debita donanda, litterarum etiam monumentis abolitis, censuisset: in diebus ipsis fons olei largissimus, sicut superius expressi, de taberna meritoria per totum diem fluxit quo signo quid euidentius quam in diebus Caesaris toto Orbe regnantis futura Christi natiuitas declarata est? Christus enim lingua gentis eius, in qua et ex qua natus est, unctus interpretatur. itaque cam eo tempore, quo Caesari perpetua tribunicia potestas decreta est, Romae fons olei per totum diem fluxit: sub principatu Caesaris Romtoria taberna, hoc est de hospita largaque Ecclesia, affiuenter atque incessabiliter processuros restituendosque per Caesarem omnes seruos, qui tamen cognoscerent dominum suum, ceterosque, qui sine domino inuenirentur, morti supplicioq
Abbreviated transcription (Latin):
di. Qui licor separent᷑ int̾uallis ampli¬
oribꝰ. transier.tamen in qͦdda athlantici
montis ministeriuꝰ. Adsana marino haus¬
tu: banbotũ crocodrillis ce hipotamis
refertum: Utraq adhuc amnis qui
atro colore exit ꝑ intimas & exustas sola¬
cudines: quȩ torrente ꝑpetuo &x sole
nimio płquã igntto. nusquã ab estu ułu̾¬
quẽ mauri adderĩ nominant. & hãmo
nis punici libri & nr̃i annales ꝓdiderurs
Nuba etiã ptolomei filiꝰ qͥ utriꝰq maurita¬
iuȩ regno potitꝰ est: Suetonius qͦq pau¬
linꝰ sumã huic cognitioni imposuit mranũ.
qͥ ultra athlantẽ pͥmꝰ & pene solꝰ romana

Expanded text:
di, qui licet separentur intervallis amplidi, qui licet separentur intervallis amplioribus, transierunt tamen in quoddam Atlantici nominis ministerium, Asana marino haustu, Bambotum crocodillis et hippopotamis refertum ultraque adhuc amnis qui atro colore exit per intimas et exustas solitudines, quae torrente perpetuo et sole nimio plus quam ignito numquam ab aestu vinquem Mauri Addirim nomiunici libri et nostri annales prodiderunt, Iuba etiam Ptolemaei filius qui utriusque Mauretaniae regno potitus est. Suetonius quoque Paulinus summam huic cognitioni inposuit manum, qui ultra Atlantem primus et paene solus Romana
Abbreviated transcription (Latin):
uis come cupressiꝰ sinules: uestiuntur
lanugine sericis uelleribꝰ nichilo ulio¬
re. Ineo latere & herba euforbia copio¬
sanitatis. Nl ec medioeriter ꝑcellit ui
tienenorum. Uercex semꝑ nualis. S al¬
tꝰ eiꝰ quadrupedes acserpentes  fere
& cum his elephauti occupauere. S ilo
ꝑ diem uniuersus: nec sine horrore se¬
cretꝰ est. Aue& nocturnis ignibꝰ cho¬
ris egypanũ undiq ꝑsonatur: audi¬
untur & cantꝰ tibiarum & tinuitꝰ cim.¬
baloꝵ ꝑ orã maritintã. Alixo ab est.
qͥnq & ducentis milibꝰ passuũ. Al ix
agaditauo freto. centun. Xu. milibꝰ.
passuũ. habitatꝰ ante ut indicat loci fa¬
cies. quondã cultu exercita. in qua
usq ad huc uitis & palmȩ exetant ues¬
tigia. Apex ꝑseo & herculi ꝑuius.
cȩteris in accessus. Ita fidem ararũ in¬
scriptͥo palã facit. Qia spectat ꝓccasũ.
toguta sex milia passuũ infames b estiis
silue tenent. Amnes circa cũ ñ tacen¬

Expanded text:
uis, comae cupressi similes uestiuntur uis, comae cupressi similes uestiuntur lanugine sericis uelleribus nihilo uiliore. In eo latere et herba euphorbea copioclaritatem nec mediocriter percellit uim uenenorum. Vertex semper niualis. Saltus eius quadrupedes ac serpentes ferae et cum his elephanti occupauerunt. Silet per diem uniuersus nec sine horrore secretus est, lucet nocturnis ignibus, choris Aegipanum undique personatur; audiuntur et cantus tibiarum et tinnitus cymbalorum per oram maritimam. A Lixo abest quinque et ducentis milibus passuum, Lix a Gaditano freto centum duodecim milibus. Habitatus ante, ut indicat loci facies quondam cultu exercita, in qua usque adhuc uitis et palmae extat uestigium. Apex Perseo et Herculi peruius, ceteris inaccessus: ita fidem ararum inscriptio palam facit. Qua spectat occasum, ta sex milia passuum infames bestiis silvae obsident. Amnes circa eum non tacen
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & in quibꝰcdã equoris spiriis sita. p̃ter
arbores oleastriᷤᷤ similes. & arã facrã her¬
culi. aliud nichil p̾fert. quod ꝓpage
uecustatis memoriã. U erum ultra fruti¬
ces aurtos & metalla frondentia illud
miru magis: quod solũ inferiori licoꝵ
libra clepressũ: uu̾qͣn accessus freti suꝑ¬
labit᷑. s obstaculo naturalis repaguli.
in ipsis marguubꝰ heroe unda. & inrtinũ
orarũ suꝑciliis sponte fluctꝰ ingrui resis¬
tunt᷑. E ta spectando loci ingenio. P la¬
uities man& sicca: quãuis pna suꝑ ue
uiat sala. U ppiclum umince sale flu¬
mini. Ab hoc ꝑauctolorum gente̾. iter
est in aellanticas solitudines. Athlans
nubila capit condit: qua ad oceanũ exe¬
tenditur. cui ase nomen dedit. ¶anat¬
fontibꝰ. nemoribꝰ inhorrescit. rupibꝰ as¬
soli. Qua affrica contrauersus est opi¬
mꝰ nascentib sponte frugibꝰ. arboribꝰ p¬
ceris opacissimus. Quarum odor gra¬

Expanded text:
tis et in quibusdam aequoris spiris sita, praeter tis et in quibusdam aequoris spiris sita, praeter arbores oleastri similes et aram sacram Herculi aliud nihil praefert quo propaget uetustatis memoriam. Verum ultra frutices aureos et metalla frondentia illud magis mirum, quod solum inferiore licet libra depressum numquam accessu freti superlabitur, sed obstaculo naturalis repaguli in ipsis marginibus haeret unda et intimis orarum superciliis sponte fluctus ingrui resistuntur; spectando nimirum ingenio loci planities manet sicca, quamuis prona aeiant. Sala oppidum imminet Salae flumini. Ab hoc per Autolorum gentem iter est in Atlanticas solitudines. Atlas monubila caput condit: qua ad Oceanum extenditur. Cui a se nomen dedit, fontibus, nemoribus inhorrescit, rupibus asbida; qua Africam contra uersus est, felix nascentibus sponte frugibus, arboribus proceris opacissimus, quarum odor gra
Abbreviated transcription (Latin):
s cuiꝰ aicheus pͥmꝰ auctor est. P orro qͦd
inillo ambitu egyptiũ finitur pelagꝰ. &
libicũ incipte : placuit ut affrica libiã
diceremꝰ. Quidã tam̃ libiã alebie epafi
filia: africã aute̾ ab affro lybii hercu¬
lis filio potius dictã receperunt. I ex
qͦq colonia in eodem tractu consticuta ẽ.
ubi anthei regia. qui implicandis expli¬
caudisq uexcibꝰ humi meliꝰ. sciens uelut
genitꝰ amatre t̾ra. ibidem ab hercule
uictꝰ est. Mã de ortis hesperidũ & ꝑui¬
gili dracone ne fame licentia uulneretur
fides: ratio hȩc est. It lercuoso meatu es¬
tuario in mare fertur: ad eo sinuosis
lateribꝰ tortuosum: ut uisentibꝰ ꝓcul lap¬
sus angueos fracta uertigine mentiat᷑.
Itaq quod hortos appellauere: circundat.
Uncle pomorũ custo des inc̾p̾tantes: stunce¬
runt iter admendaciã fabulandi. Eꝯ:
hȩc insula insinuata sinibꝰ aluei recurren¬

Expanded text:
sed cuius Antaeus primus auctor est. Porro quod sed cuius Antaeus primus auctor est. Porro quod in illo ambitu Aegyptium finitur pelagus et Libycum incipit, placuit ut Africam Libyam diceremus. Quidam tamen Libyam a Libya Epaphi filia, Africam autem ab Afro Libyis Hereulis filio potius dictam receperunt. Lix quoque colonia in eodem tractu constituta est, ubi Antaei regia, qui implicandis explicandisque nexibus humi melius sciens, uelut genitus matre terra, ibidem Herculi uictus est. Nam de hortis Hesperidum et peruigili dracone, ne famae licentia uulneretur fides, ratio haec est. Flexuoso meatu aestuarium e mari fertur adeo sinuosis lateribus tortuosum, ut uisentibus procul lapsus angueos fracta uertigine mentiatur; itaque quod hortos appellauere circumdat, unde pomorum custodes interpretantes struxerunt iter ad mendacium fabulandi. Sed haec insula, insinuata sinibus aluei recurren
Abbreviated transcription (Latin):
plura ꝓ ingeniis disserentũ: potiꝰ qͣm ꝓ
ueritatis fide expressa. S omisso concur
ꝓbatissimas iuenimꝰ. Iz isici autumant mun¬
dũ animal eẽ. eũq exuariis elem̾torum
corꝑibꝰ conglobatũ. moueri sp̃u. regi m̃te.
Que utraq diffusa ꝑ meubra om̃ia: et̾ne
molis uigorem exerceant. Eicut gͦ in cor¬
poribꝰ nrͣis cõmertia st̾ spiritalia: ita in
ꝓfundis oceani. nares quascłã mundi cons¬
titutas. ꝑ qͦs emissi anelitꝰ uł reducti. mo¬
do uł inflent maria. modo reuocent.
Athi qui siderũ secuntur disciplinã. con¬
tendunt meatꝰ istos cõmoueri lunȩ ctrsibꝰ.
ad eo ut uicissitudines uiter matiem aqua¬
rũ & plenitudinem respiciant ad auetꝰ
eiꝰ. uel eliquia: neq eodem semꝑ tempore.
s pro ue illa aut mergatur auit surgat.
uariri alternantes recursus. mons athlaus¬
qͦd betice oppidum est. ultra int̾iaceus
git. excipit mauritauia. quȩ nc̃ colonia.

Expanded text:
plura pro ingeniis disserentium potius quam pro plura pro ingeniis disserentium potius quam pro ueritatis fide expressa. Sed omisso ancipiprobatissimas inuenimus. Physici aiunt mundum animal esse eumque ex uariis elementorum corporibus conglobatum moueri spiritu regente; quae utraque diffusa per membra omnia aeternae molis uigorem exerceant. Sicut ergo in corporibus nostris commercia sunt spiritalia, ita in profundis Oceani nares quasdam mundi constitutas, per quas emissi anhelitus uel reducti modo efflent maria, modo reuocent. At hi qui siderum sequuntur disciplinam contendunt meatus istos commoueri lunae cursibus, adeo ut sic vicissitudines inter maciem aquarum et plenitudinem respiciant ad auctus eius vel eliquia. Neque eodem semper tempore, sed prout illa aut mergatur aut surgat variant se alternantes recursus. Dquod Baeticae oppidum est, ultra interiacens gi excipit, Mauretaniae nunc colonia,
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ: mosticumi. hellespontũ. Ame¬
moria regis: iotium. Ab oͦuis transitu.
uł angustis etiã meatibꝰ boum ꝑuius. bospho¬
ros. Amoribꝰ incolarũ: euxinꝰ. aexinos an¬
tea appellatꝰ. Ab ordine fluenti. ꝓpontis.
̃gyptiꝰ pelagꝰ. asie clatur. Ei allicũ. europe
uener in partes partium. I ec in gremiis
t̾rarũ. Oras autẽ exetias. oceanꝰ amplec̃¬
titur. Qui alitoribꝰ suis arabicus. ꝑsieꝰ.
indicꝰ. eous. sericꝰ. hircanꝰ. caspiꝰ. scyticꝰ.
germanicꝰ. gallicꝰ. athlanticꝰ. libicꝰ. egyp
tiꝰ dicit᷑. Euiꝰ accessus in crem̃ta: circa litora
indiȩ uehen̾tissime currunit. mareimosq
ibi exttꝰ faciunt. S ue qͦd suspensus altiꝰ¬
sustollatur. ui caloris. seu quod inea par¬
te orbis fontium & fluminũ copia sit effu¬
sior. Pubttatur etrã nunc quibꝰ excausis
intumescat oceanꝰ. uł quatiꝰ cũ suꝑfluus sibi
suer  ursus inse resiclat. Nec inobscuro ẽ

Expanded text:
hominum Myrteum uel Hellespontum; a mehominum Myrteum uel Hellespontum; a memoria regis Ionium; a bouis transitu uel angustiis etiam meatibus boum peruiis Bosporos; a moribus accolarum Euxinus, Axinos ante appellatus; ab ordine fluenti Propontis. gyptium pelagus Asiae datur, Gallicum Europae venerunt in partes partium. Haec in gremiis terrarum. Oras autem extimas Oceanus amplectitur, qui a litoribus suis Arabicus Persicus Indicus Eous Sericus Hyrcanus Caspius Scythicus Germanicus Gallicus Atlanticus Libycus Aegtius dicitur. Cuius accessus incrementa circa litora Indiae uehementissime proruunt maximosque ibi exitus faciunt, siue quod suspensius sustollatur ui caloris, seu quod in ea parte orbis et fontium et fluminum copia sit effusior. Dubitatur etiamnunc quibus ex causis intumescat uel quatenus, cum superfluus sibi fuerit, rursus in se residat. Nec in obscuro est
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ. xeu. milia passuum efficit longitudo.
latitudo uix septe̾: quodã ostio aꝑit li¬
men interni equoris mixtꝰ mediterrane¬
issinibꝰ. quos ad usq orientẽ ꝓpellit. Iho¬
rũ qui hispanias ꝑfundit. hibericꝰ fertur.
& belearicus: qͣui narbonensem ꝓuintiã
gallicꝰ. more ligusticꝰ. Abeo adsiciliã.
tuscꝰ quẽ greci ioniũ uel thirrenũ. ⁊tali
inferũ uocant. Fsicilia cretatenꝰ sicu¬
lꝰ. inde creticꝰ. qui in pamphiliaͬ & egyp¬
tũ ꝑtendit. Que aqitarũ moles torto
inseptẽtrione̾ plus latere anfractibꝰ
magnis uxta grecias & hilliricuͣ ꝑ elles¬
pontum in angustias stringitur ꝓponti¬
mitians: in meotidem ꝑuenit. iħs mͦ¬
non uniformis dedit ratio. Asiacicũ
& fenicũ: apunciis dictũ. Ab insulis.
carpathiũ. egeu̾. Ycarium. barearicũ.
cx pricũ. Agentibꝰ: ausoniu̾. dalmtaticũ.
ligusticũ. tuscũ. Aboppidis. adriaticũ.
argolicum. corinthiu. tyriu̾. I casibꝰ

Expanded text:
cuius quindecim milia passuum efficit longitudo, cuius quindecim milia passuum efficit longitudo, latitudo vix septem, quodam ostio aperit limen interni aequoris, mixtus mediterraneis sinibus, quos ad usque orientem propellit. Horum qui Hispanias perfundit, Hibericus fertur et Balearicus: qui Narbonensem provinciam, Gallicus: mox Ligusticus: ab eo ad Siciliam Tuscus, quem Graeci Ionium vel Tyrrhenum, Itali inferum vocitant: a Sicilia Cretam usque Siculus: inde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit: quae aquarum moles torto in septentrionem prius latere, anfractibus magnis iuxta Graecias et Hillyricum per Hellespontum in angustias stringitur Propontiminans ad Macotidem pervenit. non uniformis dedit ratio. Asiaticum et Phoenicum a prouinciis dictum, ab insulis Carpathium Aegaeum Icarium Balearicum Cypricum; a gentibus Ausonium Dalmaticum Ligusticum Tuscum; ab oppidis Adriaticum Argolicum Corinthium Tyrium; a casibus
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus celtiberie latꝰ: plumbi ferti¬
les. & tres fortunate. ẜ quibꝰ solũ uoca¬
men signandũ fuit. Ebrisus ebalearibꝰ
pentem ñ hab&: ut pote t̾ra cuiꝰ serpen¬
tes fug&. C olubraria que sueronem uer¬
sꝰ est: feta est anguibꝰ. I ochoris regnũ.
baleares fuer̃. usq ad euersionem frugũ.
cuniculis animalibꝰ quondã copiose. In
capite beticȩ. tibi exetrremꝰ noti orbis ter
septẽ trionalem nominauer. In hac gerio¬
nem euũ agitasse: plurimis monimentis
ꝓbatur. IA si quidã putent herculẽ
exx alia insula boues auexisse: quȩ lusi¬
taniã contuetur. E gaditanum fretũ
agadibꝰ dictũ: athlanticꝰ suꝰ estꝰ in nr̃m
Nͥ oceanus quẽ graisic de oceano.
nominant aceleritate. ab occasu solis
Anrũpens. leuo latere ruropa radit: africã
dextro: scissisq calpe & ab inna montibꝰ
qͦs dicunt colũpnas herculis. inter mau¬
ros funditur. & hispauiã. Icfreto isti

Expanded text:
aduersum Celtiberiae latus, plumbi fertiaduersum Celtiberiae latus, plumbi fertiles, et tres Fortunatae, e quibus solum uocabulum signandum fuit. Ebusus quae pentem non habet: utpote cuius terra serpentes fuget. Colubraria quae Sucronem versus est feta est anguibus. Bocchoris regnum Baleares fuerunt, usque ad eversionem frugum cuniculis animalibus quondam copiosae. In capite Baeticae, ubi extremus est noti orbis termsaepem nominaverunt. In hac Geryonem aevum agitavisse plurimis monumentis probatur, tametsi quidam putent Herculem boves ex alia insula abduxisse, quae Lusitaniam contuetur. Sed Gaditanum fretum, a Gadibus dictum, Atlanticos aestus in nostrum Nam Oceanus, quem Graii sic nominant de celeritate, ab occasu solis inrumpens laevo latere Europam radit, Africam dextero, scissisque Calpe et Abinna montibus quos dicunt columnas Herculis, inter Mauros funditur et Hispaniam: ac freto isti,
Abbreviated transcription (Latin):
est: qͦd artabrum alit. Ilii olisiponense
dicunt. Hoc cęlum. t̾ras. maria distin¬
git at̾ris hispanie latꝰ finit celũ. & maria hociꝰ
diuidit̃. qͦd acircuitu eiꝰ incipiunt oceanꝰ
gallicꝰ. & fons septe̾trionalis: occedno
achlantico. & occasu t̾minatis. Ibi op¬
pidũ olisipone: ulixi conditũ. Ibi tagꝰ
flumen. Nagu̾ ob harenas auriferas.
ceteris ibi amnibꝰ p̃tulerunt. In prcinis
oliseponis eque lasciuiunt. mira fecun¬
cditate. Nam aspirante fauonio uento
concipiunt : & sicientes uiros. auraruͣ
sp̃u maritantur. Il iberus aminis toti
hispanie nomen dedit: betis ꝓuintie
uterq nobilis. Carthaginem apud
hiberos que more colonia facta est:
peni condiderunt. Il erragonem
plurunu. Quod etiã indicis p̾fer̃. Iuiꝰ
ceraunii color est: epx ropo. Qualitas.
igni pbatur. Que̾ si sine decrim̃to sui
ꝑferat: aduersũ uĩ fulgurũ creditur
opitulari. C assiterides insule spectant

Expanded text:
est quod Artabrum alii, alii Olisiponense est quod Artabrum alii, alii Olisiponense dicunt. Hoc caelum terras maria distinguit, terris Hispaniae latus finit; caelum et maria hoc modo diuidit, quod a circuitu eius incipiunt Oceanus Gallicus et frons septentrionalis, Oceano Atlantico et occasu terminatis. Ibi oppidum Olisipone Vlixi conditum, ibi Tagus flumen. Tagum ob harenas auriferas ceteris praetulerunt. In proximis Olisiponis equae lasciuiunt mira fecunditate; nam aspiratae fauonii uento concipiunt et sitientes uiros aurarum spiritu maritantur. Hiberus amnis toti Hispaniae nomen dedit, Baetis prouinciae, uterque nobilis. Carthaginem apud Hiberos, quae mox colonia facta est, Poeni condiderunt, Tarraconem plurimum, quod etiam Indicis praeferunt; huius ceraunii color est e pyropo; qualitas igni probatur; quem si sine detrimento sui perferat, aduersum uim fulgurum creditur opitulari. Cassiterides insulae spectant
Abbreviated transcription (Latin):
fignen note crescunt. Mec quicqͣn mage
patientie loco nationes fere ducunt. qͣm
ut ꝑ memores cicatrices plurimũ fuci artꝰ
euersus adcontin ent̾e res hispanienses
uo cant. t̾rarũ plaga cõꝑauda optunis.
nulli pꝰ habenda frugũ copia & soli. siue
uinearũ ꝓuentꝰ respicere. suie arborarios
uelis. Om̃i materia affluit. quecũq aut
p̾cio ambitiosa. aut usu necessaria. Fr¬
gentũ uł aurũ reqͥras habor. Ẽ errariis
nũ quã deficit. Non cedit uttibꝰ. Uincit
oleas. Diuidia est: ꝓuintiis tribꝰ. Eccło
punico bello: nr̃a facta. Nichil in ea ociosũ.
nichil sterile. Quid qͥd cuiꝰcũq modi ne¬
gat messem: uga pabulis. etiã que ari¬
da st̃ acsterilia rudentiũ. materie̾ nauti¬
cis subministrant. Non coqunt ibi sales.
s effodiunt. Pepurgant ĩminiũ.  mmi¬
nuunt nitellas pulueris. fueant uellera.
ut ad ruborem merũ deputent cocci ue¬
nenũ. Inlusitana hispania. ꝓmuntoriũ

Expanded text:
pigmenti notae crescunt; nec quicquam mage pigmenti notae crescunt; nec quicquam mage patientiae loco nationes ferae ducunt, quam ut per memores cicatrices plurimum fuci artus ersos ad continentem res Hispanienses uocant. Terrarum plaga conparanda optimis, nulli posthabenda frugis et soli copia, siue uinearum prouentus respicere siue arborarios uelis. Omni materia affluit, quaecumque aut pretio ambitiosa est aut usu necessaria. argentum uel aurum requiras, habet; ferrariis numquam defecit; non cedit uitibus, uincit olea. Diuidua est prouinciis tribus, secundo Punico bello nostra facta. Nihil in ea otiosum, nihil sterile: quicquid cuiuscumque modi negat messem, uiget pabulis; etiam quae arida sunt, ab sterilitate rudentum materias nauticis subministrant. Non coquunt ibi sales, sed effodiunt. Depurgant in minium nitellas pulueris. Fucant uellera, ut ad ruborem merum depotent cocci uenenum. In Lusitania promunturium
Abbreviated transcription (Latin):
tyle largace dutura poranta copiosa
est. Qui illic habitant : principio ueris
inter pecudes pabulis uiuiunt. Ne in lac¬
ce inhieme̾ consꝑgunt. Arborum frue¬
tu utuntur. ẜ eminis uulgo. certũ ma¬
cretũ mare. Cir ciitꝰ brittanniȩ. quadtra
oppiparo exculta apparatur ad usus mor¬
taliũ. Quibꝰ fontibꝰ. presul est ninerue
numen. Incuiꝰ ede ꝑpetu ignes: numqͣm
canescunt in fauillã: s ubi ignis tabuit.
uertit᷑ in globos saxeos. Preterea ut
taceã metallorum larga uariãq copia
quibꝰ britannie solum undiq gr̃a pol¬
l&. uenis locupletibꝰ: gagates hic pluri¬
mꝰ optimꝰq lapis est. S i decorem reqͥras.
ponderis. Si naturã: aqua ard&. oleo
restinguitur. Ei potestatem: attritu
calefactꝰ. applicita detin&. ȩqͣ sucinũ.
R egionem parti tenent barbari: qͥbꝰ ꝑ ar¬
tisices plagarum figuras ĩa inde apueris
uarie animaliũ effigres incorꝑantur.
inseriptisq usceribꝰ hominis iucrem̃to

Expanded text:
Tyle larga et diutina Pomona copiosa Tyle larga et diutina Pomona copiosa est. Qui illic habitant, principio veris inter pecudes pabulis vivunt, dein lacte, in hiemem conpercunt arborum fructus. Vtuntur feminis vulgo: certum macretum mare. Circuitus Brittaniae quadragopiparo exculti apparatu ad usus mortalium; quibus fontibus praesul est Mineruae numen, in cuius aede perpetui ignes numquam canescunt in fauillas, sed ubi ignis tabuit uertit in globos saxeos. Praeterea, ut taceam metallorum largam uariamque copiam quibus Brittaniae solum undique generum pollet uenis locupletibus, gagates hic plurimus optimusque est lapis: si decorem requiras, eus; si naturam, aqua ardet, oleo restinguitur; si potestatem, attritu calefactus adplicita detinet atque sucinum. Regionem partim tenent barbari, quibus per artifices plagarum figuras iam inde a pueris uariae animalium effigies incorporantur, inscriptisque uisceribus hominis incremento
Abbreviated transcription (Latin):
Acalidonie ꝑmunctorio tylen petentibꝰ bi¬
dui nauigatione ꝑfecta : excipunt ebu¬
des insule. quinq numero. Quarũ in¬
cole nescuunt fruges: piscibꝰ tantũ & lacte
iuunt. Nexe unus est uniuersis. Nã
qͦt qͦt sunt ot̃nis : angusta incliuuie diui¬
diuitur. Reo nichil suũ haboe. O mia
uniuersorũ. adequitatem certis legibꝰ¬
Aringibur stringitur. e ne auaritia
deuertã auero: discit pauꝑtate iusti¬
eiã. ut pote cũ nichil sit rei familiaris.
Uerum aliter epublico. nulla ei femina
cõmotꝰ sit: usurariã sumit. Unde ei
nec uotũ nec spes conceditur liborũ. Se¬
cundã stationẽ continenti eiutcibꝰ orcades
p̃bent. S orchades ab ȩbadibꝰ porro st̃
septẽ dierũ. totidemq noctiũ eursu.⁊
numero tres. Uacant homines. non ha.¬
bent siluas. tantũ iunceis herbis in horres¬
cunt. Setere earũ nude harene. & ru¬
pes tenent. Aborchadibꝰ tylen usq qͥnq
dierũ & qͥnq noctiũ nauigatio est. S

Expanded text:
Calidoniae promunturio Tylen petentibus bidui navigatio est. Inde excipiunt Ebudes insulae quinque numero, quarum incolae nesciunt fruges, piscibus tantum et lacte vivunt. Rex unus est universis, nam quotquot sunt, omnes angusta interluvie dividuntur. Rex nihil suum habet, omnia universorum. Ad aequitatem certis legibus stringitur ac ne avaritia devertat a vero, discit paupertate iustitiam, utpote cui nihil sit rei familiaris, verum alitur e publico. Nulla illi femina commotus sit, usurariam sumit. Vnde ei nec votum nec spes conceditur liberorum. Secundam stationem euntibus Orchades praebent. Sed Orchades ab Ebudibus porro sunt septem dierum totidemque noctium cursu numero tres. Vacant homine, non habent siluas, tantum iunceis herbis inhorrescunt. Cetera earum nudae harenae et rupes tenent. Ab Orchadibus Tylen usque quinque dierum ac noctium nauigatio est. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Subtiliora fc̃ capita feminis : aliui tumidi¬
ores. pestis nocentior. Masculus eqͣliter
teres est: sublimior eciã mitiorq Agit᷑
anguibꝰ unuiersis: hebes uis est. FRaro
in acluersum contuentur: nec frustra cũ
oculos non infronte habent: s uitem¬
ꝑibꝰ: adeo ut citiꝰ audiant. qͥm aspici¬
ant. de gemima eliotropio.

Expanded text:
Subtiliora sunt capita feminis, alvi tumidiSubtiliora sunt capita feminis, alvi tumidiores, pestis nocentior. Masculus aequaliter teres est, sublimior etiam mitiorque. Igitur anguibus universis hebes visus est. Raro in adversum contuentur, nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus, adeo ut citius audiant quam aspiciant. De gemma heliotropio
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tam̃ scaqͦrum nitore. hientales exu¬
uias prima ponte. P lures eluerseq aspi¬
dum species: uerũ dispares effectus ad
nocendũ. Dipsa. siti int̾ficie. Iħ ypua¬
le quod somno necat: teste ettã eleopat᷑
emitur ad mortẽ. AAliarũ uirꝰ qm̃ mede¬
las admitut. minus famȩ meretur. Ihe¬
morois. morsu farrͥgnsm sanguiẽ elicit.
& dissolutis uenarum cõmertiis. quicqͥd
anime est euocat ꝑ cruenem. Pester
quẽ ꝑcussit distenditur. enormiq corpu¬
lenttia necatur. ẜ euberatos ictus sepiũ.
pucredo sequitur. Et̃ & hãmodite.
Est ce cencͬris & elefantie. chersidrica. me¬
dracontes. P ostremo quantus nominũ.
tantꝰ morcium numerꝰ. Nã scorpiones.
scinci. lacerte : qui uermibꝰ ñ serpentibꝰ
ascribuntur. M onstra hec : si sibilant.
clementius ferunt. Iħ abent affectꝰ: ñ
temere nisi coniuges euagantur. Capto
altero uł occiso: uter suꝑ fuerit efferatur.

Expanded text:
hoc tamen squamarum nitore hiemales exuhoc tamen squamarum nitore hiemales exuuias prima ponit. Plures diuersaeque aspidum species, uerum dispares effectus ad nocendum: dipsas siti interficit; hypnale quod somno necat, teste etiam Cleopatra emitur ad mortem. Aliarum uirus quoniam medellas admittit, minus famae meretur. Haemorrhois morsu sanguinem elicit et dissolutis uenarum commerciis quicquid animae est euocat per cruorem. Prester quem percussit, distenditur enormique corpulentia necatur extuberatus. Ictus sepium putredo sequitur. Sunt et ammodytae, est et cenchris, elephantiae, chersydri, chamaedracontes. Postremo quantus nominum tantus mortium numerus. Nam scorpiones scinci lacertaeque uermibus, non serpentibus adscribuntur. Monstra haec si sibilant, clementius feriunt. Habent adfectus: temere nisi coniuges evagantur: capto altero vel occiso uter superfuerit efferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tas fuerit generandi: truncatos mordi¬
citꝰ pruent testibꝰ. Qͦd cauentes femi¬
nȩ in secessibꝰ partꝰ occulut. N frica
serpentibꝰ adeo fecuuda est: ut mali huiꝰ
merito illi potissimũ palma detur.
genuna agruua: cornicula: quoꝵ osten¬
tatione ueluti esca unlice sollicitatas aues
ꝑimnunt. Iã reliqua corꝑis de uidus¬
tria arenis tegunt. nec ullũ inditiũ
sui p̃bent. nisi exea parte quȩ inuita¬
tis dolo passeribꝰ: necẽ ꝑꝑeti aucupent᷑.
Amphisbena consurgit incaput geminũ:
quoꝵ alterũ inloco suo est: alterũ in ea
parte qua cauda. Que caufa efficit.
ut capite ut̃ q se&ꝰ nutabuudo serpat
tractibꝰ circulatis. Iaculi arbores sube¬
uit. equibꝰ ui maxinta turbinati. pe¬
netrant aninal qͦd cũq obiuũ fortuna fe¬
cerit. S cytale tanta p̾fulgor tergi uari¬
etate: ut notarũ gr̃a uidentes retard&.
Et q̃m reptando prigrior est: quos asseqͥ
neqͥt. miraculo sui capiat stupentes. In

Expanded text:
tas fuerit, truncatos morditas fuerit, truncatos mordicus priuent testibus, quod cauentes feminae in secessibus partus occulunt. Africa serpentibus adeo fecunda est, ut mali huius merito illi potissimum palma detur. gemina cornicula, quorum ostentatione ueluti esca inlice sollicitatas aues perimunt; nam reliqua corporis de industria harenis tegunt nec ullum indicium sui praebent, nisi ex ea parte qua inuitatis dolo pastibus necem praepetum aucupentur. Amphisbaena consurgit in caput geminum, quorum alterum loco suo est, alterum in ea parte qua cauda; quae causa efficit ut capite utrimque secus nitibundo serpat tractibus circulatis. Iaculi arbores subeunt, e quibus ui maxima turbinati penetrant animal quodcumque obuium fortuna, fecerit. Scytale tanta praefulget tergi uarietate, ut notarum gratia uidentes retardet et quoniam reptando pigrior est, quos adsequi non quit, miraculo sui capiat stupentes. In
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ dũ sequuntur contigerint: latrare
nequeunt uoce ꝑdita. E adem hieua.
in quisitione corporũ sepultorũ. busta eri¬
it. P ret̾ea ꝓnius est marem caꝑe. N e¬
min qs enum. ingenita est ealliclior astua¬
colorũq mutatio. In quoꝵ pupillis: la¬
pis inuenit᷑. Iꝯ ienã dicunt p̾dicum illa
potestate. ut cuiꝰ hominis lingue fuerre
subditꝰ: p̃dicat futura. Uerũ hyena qͦd¬
cũq aninal ter lustrauerit: mouere se
uon potest. Qua ꝓpt̾ magicã scientiam
in ẽẽ ei ꝓnuntrauerunt. In et hiopie par¬
te coit cum leena: unde nascitur mons
ictatione contendit. I nore giuguia
nulla: dens unus acq ꝑpetuus. Qui ut
nũ quã retundatur: nacuraliter capsu
larum modo clauditur. Interea quę
clicunt herbatice. eadem africa onagros
hab&: in quo genere singuli imperitars
gregibꝰ feininarũ. E mulos libidinis sue¬
metuiut. Inde est qͥl grauidas suas ser¬
uant: ut ex positos mares si qua facul¬

Expanded text:
eius dum sequuntur contigerint, latrare eius dum sequuntur contigerint, latrare nequeunt uoce perdita. Eadem hyaena inquisitione corporum sepultorum busta eruit. Praeterea pronius est marem capere; feminis enim ingenita est callidior astucolorumque mutatio. In quorum pupulis lapis inuenitur, hyaeniam dicunt, praeditum illa potestate, ut cuius hominis linguae fuerit subditus, praedicat futura. Verum hyaena quodcumque animal ter lustrauerit, mouere se non potest; quapropter magicam scientiam inesse ei pronuntiauerunt. In Aethiopiae parte coit cum lenictatione contendit. In ore lingua gingiva nulla: dens unus atque perpetuus qui, ut nunquam retundatur, naturlarum modo clauditur. Inter ea quae dicunt herbatica eadem Africa onagros habet, in quo genere singuli inperitant gregibus feminarum. Aemulos libidinis metuunt. Inde est quod grauidas suas seruant, ut expositos mares, si qua facul
Abbreviated transcription (Latin):
lunt aspici. T̃ antꝰ gallinaccorum: &
rotarũ timent strepitꝰ. s ignes magis.
dicas: que capte exuruntur. ut earum
cineris asꝑgine carnes pollute racteq
ꝑ cõpita concurrentium semitarũ leo¬
nes necent: si quantulũ cũq ex illis sũp¬
seruit. s ropt̾ea leones naturali eas p̃¬
munt odio: atq uͥ facultas clata est :
morsu quidem abstinent. s dilaniatas
exanimant pedum ictibꝰ. S pectacu¬
lũ exhis primꝰ rome dedit : sceuola
publii filius. incuruli edilitate.
affrica: cui cũ spira rigo collum.
continua unitate: flectiq nequit.
nisi toto corꝑe circu̾acto. Multa de ea
mira. Primũ qͦd sequitur stabula pasto¬
rum: & auditu assiduo ad discit uocames
qͦd expͥmere possit imitatione uocis hu¬
mane: ut in hominẽ astu accitũ. noe¬
te seuiat. Yomitꝰ qͦq humanos menti¬
tur: falsisq singultibꝰ sollicttatos sic ea¬
nes deuorat. Qui si force uenantes umbrã

Expanded text:
lunt aspici. Cantus gallinaceorum et lunt aspici. Cantus gallinaceorum et rotarum timent strepitus, sed ignes magis. dicas, quae captae exuruntur, ut earum cineris aspergine carnes pollutae iactaeque per conpita concurrentium semitarum leones necent, si quantulumcumque ex illis sumpserint. Propterea leones naturali eas premunt odio atque ubi facultas data est, morsu quidem abstinent, sed dilancinatas exanimant pedum nisibus. Spectaculum ex his primus Romae edidit Scaeuola Publii filius in curuli aedilitate. Africa, cui cum spina riget collum continua unitate flectique non quit nisi toto corporis circumactu. Multa de ea mira: primum quod sequitur stabula pastorum et auditu assiduo addiscit uocamen quod exprimere possit imitatione uocis humanae, ut in hominem astu accitum nocte saeuiat. Vomitus quoque humanos mentitur falsisque singultibus sollicitatos sic canes deuorat; qui forte si uenantes umbram
Abbreviated transcription (Latin):
q educant. Peincde ꝑ singłos numerũ
de quoquunt amnis insequentibꝰ. S pos¬
tremũ ad unun materna fecunditas reci¬
cda indicant: sicut motꝰ equini de auribꝰ in¬
telliguntur. Hedit enim hec signa: ge¬
nerosissuna cuiq natura. Uis summa in
pestore est: firmitas in capite p̾cipua.
ũ p̃muntur a canibꝰ: contẽptim recedun.
subsistentesq interdum. ancipiti r ecessu
dissimulant timorem. Idq agunt:
si in cãpis nudis ac patentibꝰ urgeantur.
N a siluestribꝰ locis: canqͣm testes ignaiuie
ñ refermident: quanta possunt se fuga
subtrahunt. Cuͥ insecunt᷑: nisũ saltu
adiuuant. Cũ fugiunt: salire nou
ualent. Eradientes: iuerones unguiũ
uaginis corporũ claudunt. ne acumina
attrita retundãtur. Ih oc adeo custodiuÑ
ut ñ nisi auersis falculis currant: Septi
auenantibꝰ: obtutu t̾rã contuentur : qͦ
minꝰ comspectis uenabulis terreantur.
umquã limo uident: minimeq se uo¬

Expanded text:
que edunt, deinde per singulos numerum que edunt, deinde per singulos numerum decoquunt annis insequentibus et postremo cum ad unum materna fecunditas recida indicant, sicut motus equini de auribus intelleguntur; dedit enim has notas generosissimo cuique natura. Vis summa in pectore est, firmitas in capite praecipua. Cum premuntur a canibus, contemptim recedunt subsistentesque interdum ancipiti recessu dissimulant timorem; idque agunt, si in campis nudis ac patentibus urgeantur, nam siluestribus locis, quasi testem ignauiae non reformident, quanta possunt se fuga subtrahunt. Cum insequuntur, nisum saltu adiuuant; cum fugiunt, non ualent salire. Gradientes mucrones unguium uaginis corporum claudunt, ne acumina adtritu retundantur. Hoc adeo custodiunt, ut nonnisi auersis falculis currant. Saepti a uenantibus obtutu terram contuentur, quo minus conspectis uenabulis terreantur. Numquam limo uident minimeque se uo
Abbreviated transcription (Latin):
Na breuiores & iubis erispi: plerũq
ignaui st̃ & inbecilles. Longiores or
coma simplici: acres magis. At hi qͦs cre¬
ant pardi: in plebe remanent. iubamum
in opes. Parit̃ om̃s. partuit ea sagina.
ruũ qͦd alternis diebꝰ pocũ. alt̾uis cibu̾ ca¬
piuut. ac frequenter si digestio n est inse¬
cuta solite cibationi suꝑ ponunt cliem. U ẽ
qͦd carnes iusto amplius deuoratas. cũ gra¬
uantur: insercis inora unguibꝰ sponte pro.¬
trahunt. ane cũ fugiendũ est insacietate.
idem faciunt.  enectã : defectio ꝓbat
dentiũ. Mã clem̃itie inditia multa sunt.
Prostratis parcuiit. Inuiros potuis qͣm infe¬
minas seuiunt. Infantes. ñ uisi in magna fa¬
me ꝑimunt. Nec amiscła separantur. As¬
siduis deniq excemplis patoe eos peꝑcisse.
cũ multi captiuorũ aliquot leonibꝰ obuii.
obil obtestata occursances fęras immunis
redit. Nuersi coeunt: Nec hi tantũ: s et
linces ce camali & elefanti & rinocerotis et
tygrides. Ieenȩ: primo fecu catulos qͥn¬

Expanded text:
am breuiores et iubis crispi plerumque ignaui sunt et inbelles; longiores et coma simplici acres magis; at hi quos creant pardi in plebe remanent iubarum inopes. Pariter omnes parcunt a sagina, primum quod alternis diebus potum, alternis cibum capiunt ac frequenter, si digestio non est insecuta, solitae cibationi superponunt diem; tum quod carnes iusto amplius deuoratas, cum grauantur, insertis in ora unguibus sponte protrahunt. Sane et cum fugiendum est in satietate, idem faciunt. Senectam defectio probat dentium. Nam clementiae indicia multa sunt: prostratis parcunt; in uiros potius quam in feminas saeuiunt; infantes nonnisi in magna fame perimunt. Nec a misericordia separantur; assiduis denique exemptis patet eos pepercisse, cum multi captiuorum aliquot leonibus obuii ae obtestata occursantes feras inmunis rediit. Auersi coeunt; nec hi tantum, sed et lynces et cameli et elephanti et rhinocerotes et tigrides. Leaenae fetu primo catulos quin
Abbreviated transcription (Latin):
sciuint qͥbꝰ potissimũ partibꝰ itmorentꝰ¬
& nec aliud qͦm cornua aut nares peturꝰ.
ornua ut pondere defatigentur. nares ut
acrior dolor sit in loco teneriori. M arco
messala consule. luciꝰ domitiꝰ. aeuobarbꝰ.
curulis edibis. ursos numidicos centũ et
totidem u̾enatores ethiopas. incirco roma¬
no s̃didit: idq spectaculum inter me¬
morabiles titulos adnotatur.

Expanded text:
sciunt quibus potissimum partibus immorentusciunt quibus potissimum partibus immorentur nec aliud quam cornua aut nares petunt; cornua ut pondere defetigent, nares, ut acrior dotor sit in loco teneriore. M. Messalla consule L. Domitius Ahenobarbus curulis aedilis ursos Numidicos centum et totidem Aethiopas venatores in circo Romano edidit: idque spectaculum inter memorabiles titulos adnotatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cunditas. informes creoe partus. Tarnes
paxcillulas ecdunt: quibꝰ color candidꝰ.
oculi nulli. & de festina immaturitate
tantũ rudis fanies. eeceptis unguium
liniamentis Ias lambendo sensim figu¬
rant: & uiterclum ad pectoratas fouer
ut assiduo incubitu calefacte. animalẽ
trahant sp̃m. Anterea cibꝰ nullꝰ. G ane
diebꝰ primis quattuor deci matres in son¬
no ita concidunt: ut nec uulneribꝰ es¬
citari queant. E uixe: quaternis la¬
tent mensibꝰ. Mode egresse indiem
liberum: tantã patiuntur in solentiã
lucis. ut putes obsitas cecitate. Inuali¬
dũ ursis caput. uis madcima inbrachii
& in lumbis. Unde interdũ posticis pe¬
dibꝰ insistunt. Insidiantur aluiearib
a piũ. maxxime fauos appetunt. nec au¬
dius aliud qͣm mella captant. Cũ guss¬
uerint maudragore mala moriunitur.
 eunt obuiã. ne malũ in ꝑnicie̾ conua¬
lescat: & formicas uorant ad ꝑcipiendã
fanitatem. Si quando tauros adoriui

Expanded text:
cunditas informes creet partus: carnes cunditas informes creet partus: carnes pauxillulas edunt, quibus color candidus, oculi nulli et de festina inmaturitate tantum rudis sanies, exceptis unguium lineamentis. Has lambendo sensim figurant et interdum adpectoratas fouent, ut assiduo incubitu calefactae animalem trahant spiritum. Interea cibus nullus. sane diebus primis quattuordecim matres in somnum ita concidunt, ut nec uulneribus excitari queant. Enixae quaternis latent mensibus; mox egressae in diem liberum tantam patiuntur insolentiam lucis, ut putes obsitas caecitate. Inualidum ursis caput, uis maxima in brachiis et in lumbis; unde interdum posticis pedibus insistunt. Insidiantur aluearibus apium, maxime fauos appetunt, nec auidius aliud quam mella captant. Cum gustauere mandragorae mala, moriuntur; sed eunt obuiam, ne malum in perniciem conualescat et formicas uorant ad recuperandam sanitatem. Si quando tauros adoriuntur,