comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq abiciat uilissunȩ fragilissimȩ que rer
corporis seruũ : lã uero qͥ bona prȩse corporis
ferunt quã exigua fragili possessione nitient᷑.
Nũ enĩ elephantos mole. tauros robore suꝑare
poteritis: Nũ tigres uelocitate preibitis :
Respicite celi spatiũ. firmitudinõ. geleritatẽ.
& aliquando desinite uilia mirari. Quod qͥdẽ
çelũ ñ his potiꝰ est. quã sua qua regit᷑ ratione
mirandũ. formȩ ueronitor ut rapidꝰ est ut uelex

Expanded text:
atque abiciat uilissimae fragilissimaeque rei, corporis, seruum? Iam uero qui bona prae se corporis ferunt, quam exigua, quam fragili possessione nituntur! Num enim elephantos mole, tauros robore superare poteritis, num tigres uelocitate praeibitis? Respicite caeli spatium, firmitudinem, celeritatem et aliquando desinite uilia mirari. Quod quidem caelum non his potius est quam sua qua regitur ratione mirandum. Formae uero nitor ut rapidus est, ut uelox
Abbreviated transcription (Latin):
epturosputant s manimne adipiscunt᷑. qti adbeati¬
tudinẽ ꝓbra ñ ueniunt.
uos uides sedere celiosꝰ Solii culmmne reges

Expanded text:
epturos putant; sed minime adipiscuntur, quoniam ad beatitudinem probra non ueniunt. Quos uides sedere celsos solii culmine reges
Abbreviated transcription (Latin):
tta ipsi int̃ se imꝓbi nequeunt conuenire. qͥd ni
cum a semetipsis discerpentib conseiertiam uiciss

Expanded text:
ta ipsi inter se improbi nequeunt conuenire. Quidni, cum a semet ipsis discerpentibus conscientiam uitiis
Abbreviated transcription (Latin):
modo infeliciores eẽ in ꝓbos Arbitror inpunitos:
am ⁊ sinulla ratio correstiois nuilł respectꝰ
habeit᷑ exempli : A qͥs erit inqu̾ã p̃ter hos
Ali moͬdtis: Ie & illad: Bonos inquit eẽ felics
malos uͦ museros nonne cͥcessimꝰ: uñt ltaẽ inquã.
Sugit᷑ inquit miseriae cuiꝰ piã boñ aliquid ad¬
datu. nonne felicior ẽ eo ciuꝰ pura acsolitat᷑ia
sine cuiꝰquã boni ammixtiõe miseriaẽ :ͤ tti Sle
inquã uidet᷑: de Quidsi eidẽ misero qͥcunctis
careat bonis. pret ea. quib muiser ẽ malũ Aliud

Expanded text:
modo infeliciores esse improbos arbitror impunitos, tametsi nulla ratio correctionis, nullus respectus habeatur exempli. – Et quis erit, inquam, praeter hos alius modus? – Et illa: Bonos, inquit, esse felices, malos uero miseros nonne concessimus? – Ita est, inquam. – Si igitur, inquit, miseriae cuiuspiam bonum aliquid addatur, nonne felicior est eo cuius pura ac solitaria uiusquam boni ammixtione miseria est? – Sic, inquam, uidetur. – Quid si eidem misero, qui cunctis careat bonis, praeter ea quibus miser est malum aliud
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ que in fructuosis affectuũ spinis. uberẽ
fructib rationis segetẽ necant. hominũq
mentes assue faciunt morbo non liberant.

Expanded text:
enim quae infructuosis affectuum spinis uberem fructibus rationis segetem necant, hominumque mentes assuefaciunt morbo, non liberant.
Abbreviated transcription (Latin):
puniti. Sedpiruri in pbos iustũ: inpunitos uͦ elabi
Iniquũ eẽ manitestaẽ. łt̃ Quis idnega: ge
Sed ne illud quidem ait quis quã negabit: bonũ
cẽ om̃e qđ iustũ e. Contraq qđ iniustũ emalũ

Expanded text:
puniti. Sed puniri improbos iustum, impunitos vero elabi iniquum esse manifestum est. — Quis id neget? — Sed ne illud quidem, ait, quisquam \' negabit bonum esse omne, quod iustum est, contraque, quod iniustum e
Abbreviated transcription (Latin):
menti. Que qm̃ manentis illiꝰ p̃sentie quandã¬
gestat imaginem: quibuscumq contigeri id
prestat ut ẽẽ uideantur: Q m̃ uero manere
non potuit. infinitum temporis it arripuit.
Eoq mͦ factũ ÷ ut continuaret eundo uitam:
cuiꝰ plenitudinem complecti non ualute ꝑma¬
nendo. Itaq si digna rebꝰ nomina uelimꝰ impo¬
nere: platonem sequentes. dm̃ quidem et̃nũ.

Expanded text:
menti, quae quoniam manentis illius praesentiae quandagestat imaginem, quibuscumque contigerit id praestat ut esse uideantur. Quoniam uero manere non potuit, infinitum temporis iter arripuit eoque modo factum est ut continuaret eundo uitam cuius plenitudinem complecti non ualuit permanendo. Itaque si digna rebus nomina uelimus imponere, Platonem sequentes deum quidem aeternum,
Abbreviated transcription (Latin):
Dec cũphilosophia dignitate uultꝰ. pors grauitate
seruatalenit̾ suauit̾q cetisso. Iũ egonondum
pęnitꝰ insiti meroriᷤ oblit. lntentionẽ dicere ad

Expanded text:
EC cum Philosophia dignitate uultus et oris grauitate seruata leniter similiterque cecinisset, tum ego nondum penitus insiti maeroris oblitus intentionem dicere ad
Abbreviated transcription (Latin):
moriã corporea contagione: De hitic cũ meroris
nole pressꝰ amisi Tũ illa: sipriora inquit c̃tessa
respicias. ne illud qͥdẽ longiꝰ abent. quin recor¬
deris qd̾ tedudũ nescire confessus es. Ił Quid
inquam: N Quib ait illa gubernacuł mundꝰ
regat᷑. N Memini inquã me inscitiã meã fuisse
c̃fessu. Sed quid afferas licet iam ꝓspiciã ꝓlaniꝰ
tam̃ exte audire desidero. Mundũ inquit hunc

Expanded text:
moriam corporea contagione, dehinc cum maeroris mole pressus amisi. — Tum illa: Si priora, inquit, concessa respicias, ne illud quidem longius aberit. quin recorderis, quod te dudum nescire confessus es. — Quid? inquam. — Quibus, ait illa, gubernaculis mundus regatur. — Memini, inquam, me inscitiam meam fuisse confessum, sed quid afferas, licet iam prospiciam. planius tamen ex te audire desidero. - Mundum, inquit, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
S tantum paciens lacet¬
Notis subatta corporum¬
Cassasq in speculi uicem
Rerum reddit imagines
Unde hec sic animis uiget
Cernens omĩa nocia
Que uis singula perspiete¬
A ut que cognita diuidit
Que diuisa recolligte.
Al ternũq legens it̃¬
Nunc summis capud ĩserit.
Nunc decidit in infima:¬
Tum sese referens sibi
Ueris falsa redarguit.¬
Hec ÷ efficiens magis¬
Longe causa potentior¬
Precedit tñ excitans
A cuires animi mouens
U iuo in corpore passio.
Cum uel lux oculos ferit
U el uox auribꝰ instrepit.
T um mentis uigoꝵ exct᷑¬

Expanded text:
Sed tantum patiens jacetotis subdita corporumCassasque in speculi vicem Rerum reddit imagines; Unde haec sic animis viget Cernens omnia notio? Quae vis singula prospiciAut quae cognita dividit? Quae divisa recolligit, Alternumque legens iNunc summis caput inserit, Nunc desidit in infimTum sese referens sibi, Veris falsa redarguitest efficiens magiLonge causa potentioraecedit tamen excitans ac uires animi mouens uiuo in corpore passio cum uel lux oculos ferit uel uox auribus instrepit. Tum mentis uigor exc
Abbreviated transcription (Latin):
exitꝰ non habent. certamen uideat ac definita
p̃notio. neq id sit opinio sed summe potius
scientie nullis terminis inclusa simplicitas.:
uam uariis terras animalia ꝑmeant figis
Namq alia extento sunt corpore puluerẽq uerrt̃:
Continuũq trahunt ui pectoris incttata sulcũ
Sunt quibꝰ alarũ leuitas uaga uerberetq uentos

Expanded text:
exitus non habent certa tamen uideat ac definita praenotio, neque id sit opinio sed summae potius scientiae nullis terminis inclusa simplicitas. uam uariis terras animalia permeant figuris! Namque alia extento sunt corpore pulueremque continuumque trahunt ui pectoris incitata sulcum; sunt quibus alarum leuitas uaga uerberetque uentos
Abbreviated transcription (Latin):
die toruo cõminantes Rabĩe cord hanelos: npos firbunis
Detrahat siquis suꝑbis lauitegmina cultus.
lãuidebit intꝰ artas. dños ferre catenas

Expanded text:
e toruo comminantes, rabie cordis anhelos, detrahat si quis superbis uani tegmina cultus, iam uidebit intus artas dominos ferre catenas
Abbreviated transcription (Latin):
biut᷑: Ignis uero omnẽ refugit. sectionẽ. Neq
nc̃ nos deuduntarus animȩ cõgnoscentis motib.
acceptas escas sine cogitatione trans igimꝰ qd in¬
somno spm̃ ducimus nescientes Nãne in animalib
qͥdẽ manendi amor exanimȩ uoluntatib: uerũ
ernature principus uenit: Nãsepe moitẽ cogentib
causis quã natura reformidat: uoluntas ãplectit᷑.
Contraq illud quosodo mortaliũ rerũ durat diu¬
tur nitas gignendi opꝰ: qd natuia seꝑ appetit
int dũ cohercet uoluntas. Ad eohec sui caritas
ñ exanimali motione sed exnaturali intentione
ꝓcedit. Dedic enĩ ꝓuidentia creatis ase reb

Expanded text:
ur, ignis uero omnem refugit sectionem. Neque nunc nos de uoluntariis animae cognoscentis motibus, exceptas 5 escas sine cogitatione transigimus, quspiritum ducimus nescientes. Nam ne in animalibus quidem manendi amor ex animae voluntatibus, verum ex naturae principiis venit. Nam saepe mortem cogentibus causis, quam natura reformidat, voluntas amplectitur: contraque illud quo solo mortalium rerum durat diu, 10 gignendi opus, quod natura semper appetit, interdum coercet voluntas. Adeo haec sui caritas non ex animali motione, sed ex naturali intentione procedit. Dedit enim Providentia creatis a se reb
Abbreviated transcription (Latin):
pensares. fortune teregendũ dedisti: dominȩ
morib opoitet obceperes. Tuuero uoluentis
rotȩ impetum retinere conaris: At om̃iuĩ
mortaliũ stolidissime simanere incipit sieau¬
ec cũ supba uertent uices dertra
Ex estuantis more fertur euripi.
Pudũ tremendos Seua proterit reges.¬
Humilem que uicti subleuat fallax uultũ

Expanded text:
pensares. Fortunae te regendum dedisti; dominae moribus oportet obtemperes. Tu uero uoluentis rotae impetum retinere conaris? .At, omnium mortalium stolidissime, si manere incipit,Haec cum superba uerterit uices dextra estuantis more fertur Euripi, Dudum tremendos saeua proterit regesHumilemque uicti subleuat fallax uultu
Abbreviated transcription (Latin):
parte ꝓcedat: in est tamen communis inutraq.
necessitas: similia de ꝓuidentia futurisq rebꝰ
raciocinari patet. Nam etiã si iccireo qͣm futura
sunt ꝓuidentur: non uero idõ qm̃ ꝓuidentur
ꝑimendam arbitrii libertatẽ solum satis ÷. lam
uͦ quã p̃posterum ÷ ut eterne p̾scientie tempo¬
ralium rerum euentus causa ẽẽ dicatur: Quidẽ
aũ aliud arbitrari idõ þeum futura que sunt
euentura ꝓuidere quam putare que olim ae¬
cideruint causam summe illius eẽ ꝓuidentie:
Adhec sicuti cum quid eẽ scio id ipsum eẽ necesse:
ita cum quid futurum noui. id ipsum futurum
eẽ necesse: Sic fit gͥ ut euentus p̾scite rei ne¬
queat cuitari. Postremo si quid aliquis aliorsũ

Expanded text:
parte procedat, inest tamen communis in utraque necessitas. Similia de prouidentia futurisque rebus ratiocinari patet. Nam etiam si idcirco quoniam futura sunt prouidentur, non uero ideo quoniam prouidentur prouisa, quod ad perimendam arbitrii libertatem solum satis est. Iam uero quam praeposterum est ut aeternae praescientiae temporalium rerum euentus causa esse dicatur! Quid est autem aliud arbitrari ideo deum futura quoniam sunt euentura prouidere quam putare quae olim acciderunt causam summae illius esse prouidentiae? Ad haec, sicuti cum quid esse scio id ipsum esse necesse est ita cum quid futurum noui id ipsum futurum esse necesse est; sic fit igitur ut euentus praescitae rei nequeat euitari. Postremo si quid aliquis aliorsu
Abbreviated transcription (Latin):
uerȩ dignitatis ac potestatis inscii gelo cxequatis:
quę sun impbissimũ quẽq cecidert̃ quȩ flamus
h& nȩ eructuantib quod diluuiũ tantas strages
dederint: certe uti meminisse arbitor: consulare

Expanded text:
uerae dignitatis ac potestatis inscii caelo exaequatis? Quae si in improbissimum quemque ceciderunt, quae flammis Aetnae eructuantibus, quod diluuium tantas strages dederint? Certe, uti meminisse te arbitror, consulare
Abbreviated transcription (Latin):
leuiores. nunc grauiores modos succinat.
Quid est igitur o homo quodte in mesti¬
tiã luctũ que deiecit c Nouum credo ali¬
quid inusitatũq uidisti. Tu fortunam
putas ergate esse mutatã: erras. Hu
semꝑ eius mores sunt. ista natura. serua¬
uit circate propriam potius. inipsa sui
mutabilitace constantiã. I aliserat

Expanded text:
leuiores nunc grauiores modos succinat. Quid est igitur, o homo, quod te in maestitiam luctumque deiecit? Nouum, credo, aliquid inusitatumque uidisti. Tu fortunam putas erga te esse mutatam: erras. Hi semper eius mores sunt, ista natura. Seruauit circa te propriam potius in ipsa sui mutabilitate constantiam; talis erat
Abbreviated transcription (Latin):
Quis illos igit᷑ putet beatos
Quos miseri tribuunt honores:
n ueno regna regũq familiaritas efficere¬
potentẽ ualet Nlt̃ Quidni
uando eorũ felicitas ꝑpetuo ꝑdurat: at qͥ
plena ẽ erẽplorũ uecustas plena etiã p̃sens¬

Expanded text:
Quis illos igitur putet beatos quos miseri tribuunt honores? n uero regna regumque familiaritas efficerpotentem ualet? Quidni, quando eorum felicitas perpetuo perdurat? Atqui plena est exemploru
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ: idexpeti nullo modo potest: Contraq
etiã quȩ nãtura bona non st̃: tam̃ sieẽ uidebant᷑.

Expanded text:
bonum. id expeti nullo modo potest. Contraque etiam, quae natura bona non sunt, tamen si esse videant
Abbreviated transcription (Latin):
pites solitũ. ab hercule hospite fuisse mactatũ.
Begulꝰ plures poenorũ bello captos in uinda coniecerat.
sed mox ipse uictorũ catenis manꝰ prebuit. Ullã ne
igitur eiꝰ hominis potentiã putas. qui qd ipse
in aliũ potest. ne id ĩse alt̾ ualeat efficere ñ possit:¬

Expanded text:
pites solitum ab Hercule hospite fuisse mactatum. Regulus plures Poenorum bello captos in uincla coniecerat, sed mox ipse uictorum catenis manus praebuit. Vllamne igitur eius hominis potentiam putas, qui quod ipse in alio potest, ne id in se alter ualeat efficere non possit
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ alcius perscrutenur. nescio quid ab¬
esse coniecto. Sed dic mͥ. qm̃ adeo mundũ
regi non ambigis. quib & iam gubernaculis
regatur aduertis. H Uix inquã ro¬
gationis tuę sententiam nosco: nedũ ad in¬
quisita respondere queam e Num me
inquit fe fellit abesse aliquid per quod
uelud hiante ualli robore in animũ
tuum ꝑturbationũ morb inrepserit:¬
Sed dic mͥ. meministi nequis sit rerũ finis.
quo ue totius nacurȩ tendat intentio.
FT Nudieram in quam. sed memoriã meror
hebetauit IP At quiscis unde cuncta
processerint: H N oui inquã. dm̃q esse
respondi. N Et qui fieri potest. ut prinapio
cognito quissit rerũ fitis ignores.: Herũ
inꝑturbationũ mores. ea ualentia est: ut
mouere quidẽ de loco hominẽ possint: Con¬
uellere autẽ sibi que tocũ erstirpare non

Expanded text:
erum altius perscrutemur; nescio quid abesse coniecto. Sed dic mihi, quoniam deo mundum regi non ambigis, quibus etiam gubernaculisregatur aduertis? – Vix, inquam, rogationis tuae sententiam nosco, nedum ad inquisita respondere queam. – Num me, inquit, fefellit abesse aliquid, per quod uelut hiante ualli robore in animum tuum perturbationum morbus inrepSed dic mihi, meministine quis sit rerum finis quoue totius naturae tendat intentio? – Audieram, inquam, sed memoriam maeror hebetauit. – Atqui scis unde cuncta processerint. – Noui, inquam, deumque esse respondi. – Et qui fieri potest ut principio cognito quis sit rerum finis ignores? Verum hi perturbationum mores, ea ualentia est, ut mouere quidem loco hominem possint, conuellere autem sibique totum exstirpare non
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ. sed promultitudine gestorũ tibi pauca
dixisti. de obiectorũ tibi uel honestate uel
falsitate cunctis nota memorasti. descelerib
fraudibq. delatorũ. recte tuqͥdẽ strictĩ ad¬
tingendũ putasti: quod ea melius uberiusq
rec ognoscentis om̃ia uulgiore celebrentur:
ncrepusti etiam uehem̃ter in iusti factum
senatus. de nr̃a &iam crimuatione doluisti
Lesȩ quoq opinionis. dap̃ua fleiusti. P ostremus
aduersui fortunã dolor in canduit: conquestꝰ

Expanded text:
quidem, sed pro multitudine gestorum tibi pauca dixisti. De obiectorum tibi uel honestate uel falsitate cunctis nota memorasti. De sceleribus fraudibusque delatorum recte tu quidem strictim atingendum putasti, quod ea melius uberiusque recognoscentis omnia uulgi ore celebrentur. Increpuisti etiam uehementer iniusti factum senatus. De nostra etiam criminatione doluisti, laesae quoque opinionis damna fleuisti. Postremus aduersum fortunam dolor incanduit conquest
Abbreviated transcription (Latin):
llud proteruus auster
Tocis uirib urget¬
He pendulũ solute¬
Pondus ferre recusant.
F ugiens periculosã
Sortem sedis amene:¬

Expanded text:
llud protervus auster Totis viribus urgete pendulum solutPondus ferre recusant. Fugiens periculosam Sortem sedis amoe
Abbreviated transcription (Latin):
sib ilia queq c̃lustrat. non sensibili si imagina¬
ria tatione iudicandi. Uidesne gͥ ut in cognos¬
cendo cuncta sua potius facultate quã eoꝵ que

Expanded text:
sibilia quaeque collustrat, non sensibili, sed imaginaria ratione judicandi. Videsne igitur, ut in cognoscendo cuncta, sua potius facultate, quam eoru
Abbreviated transcription (Latin):
S quis nota scire laborat:
At si nescrt quid ceca petit¬
Quis enim quicquam nesciꝰ optet:
Aut qͥs ualeat nescita sequi.
Q uoue inueniat: quis repertam
N unc menbronim conoita nube
Non intotum ÷ oblita sui.¬
Summãq tenet. singula ꝑdens.¬
Igitur quisquis uera require
n eutro ÷ habitu nam neq nouit.
n ec penitus tñ omĩa nescit¬

Expanded text:
 quis nota scire laborat? At si nescit, quid caeca petiQuis enim quicquam nescius optet aut quis valeat nescita sequi quove inveniat? Quis reppertamNunc membrorum condita nube non in totum est oblita suiummamque tenet singula. perdensIgitur quisquis vera requirit, neutro est habitu; nam neque nec penitus tamen omnia nesc
Abbreviated transcription (Latin):
hem̃t̃ agrtata. tibiq ipsi res diu ꝓrscs multũq
quesita. si haut quaquã ab ullo ur̃m hactenus
satis diligent᷑ ac firmit expedita. Cuius caliginis

Expanded text:
hementer agitata tibique ipsi res diu prorsus multumque quaesita, sed haud quaquam ab ullo uestrum hactenus satis diligenter ac firmi ter expedita. Cuius caliginis
Abbreviated transcription (Latin):
nis uerũ eẽ udiciũ. Nec quicquam sensibile: Aut
qm̃ s notũ sĩt plura sensibꝰ ⁊ imagmationi eẽ subiecta
inanem conceptionẽ ee racionis que qđ sensibile
sit ac singulare quasi quidam uniuersale consi¬
deret: Ad hec si racio cont respondeat. Se quidẽ

Expanded text:
erum esse judicium, nec quidquam esse sensibile: aut sibi notum sit plura sensibus, et imaginationi esse subjecta, inanem conceptionem esse rationis, quae quod sensibile sit, ac singulare, quasi quiddam universale consideret. Ad haec, si ratio contra respondeat, se quide
Abbreviated transcription (Latin):
ualentiȩ sit: in hac p̃sidio necesse est egeat alieno.
Ita est inquã
git᷑ sufficientiȩ potentiȩ que. una ẽ cadẽq natura:
H S ic uidetur.
C Quoduero huiꝰ modisit. sꝑnendũ ne et̾ censes.
An  contra. rerũ om̃iũ ueneratione dignissimũ:
NAt hoc inquã ne dubitari quidẽ potest.
CAd damꝰigit᷑ sufficientiȩ potentiaeq reuerentiã:
ut hȩc tria unum esse iudicemus:
H Addamus: siquidẽ uera uolumus confiteri:
NC Quiduinquit: obscurũ ne hoc atq ignobile

Expanded text:
ualentiae sit, in hac praesidio necesse est egeat alieno. Ita est, inquam. – Igitur sufficientiae potentiaeque una est eademque natura. – Sic uidetur. – Quod uero huius modi sit spernendumne esse censes an contra rerum omnium ueneratione dignissimum? – At hoc, inquam, ne dubitari quidem potest. – Addamus igitur sufficientiae potentiaeque reuerentiam, ut haec tria unum esse iudicemus. – Addamus, si quidem uera uolumus confiteri. – Quid uero, inquit, obscurumne hoc atque ignobile
Abbreviated transcription (Latin):
Dissice cerrenę nebulas & pondera molis
Atqueruo splendore mica tunãq serenũ
urequios tranquilla pus. tecernere finis.
Principiũ. uector. dux. semita. t̾minus idẽ:
m̃ igit᷑ quȩ sit in ꝑfecti. que & iam ꝑfecti boni
forna uidisti: nc̃ de monstrandũ reor. quonã

Expanded text:
Dissice terrenae nebulas et pondera molis atque tuo splendore mica; tu namque serenum, tu requies tranquilla piis, te cernere finis, principium, uector, dux, semita, terminus idem. Quoniam igitur quae sit imperfecti, quae etiam perfecti boni forma uidisti, nunc demonstrandum reor quona
Abbreviated transcription (Latin):
satoribꝰ iudicibꝰq permitterent: Quo fto
ut ap̃ sapientes nullꝰ prors odio locꝰ relin¬
ͥcͦ. Nã bonos qͥs nͥ stubtissimꝰ odit: males
uͦ odisse ratione caret. Nã si uti corporũ
langor ita uitiositas quidã ÷ qͥsi morbꝰ
aioꝵ: cũ egros corpore minime dignos
odio. s potiꝰ miseratione iudicemꝰ. multo
magis ñ inse querendi s miscrandi sunt.
qͦrũ mentes om̃i languore atrocior urget
Sponte sua uolueres nec remorat᷑ eqͥs
Quos serpens. leo tigris ursus aper.
Dente petunt: idẽ se tñ ense petunt
An distant qͥa. dissidenq mores
Iniustas acies. ⁊ fera bella mouent.
Alt̾nisq uolunt perire telis :
Non ⁊ iusta satis seuitie ratio.

Expanded text:
o fit ut apud sapientes nullus prorsus odio locus relinquatur. Nam bonos quis nisi stultissimus oderit? Malos uero odisse ratione caret. Nam si uti corporum languor ita uitiositas quidam est quasi morbus animorum, cum aegros corpore minime dignos odio sed potius miseratione iudicemus, multo magis non insequendi sed miserandi sunt quorum mentes omni languore atrocior urguetinquat ipsa Sponte sua uolucres nec remoratur equos. Quos serpens leo tigris ursus aper Dente petunt, idem se tamen ense petunt. An distant quia dissidentque mores, Iniustas acies et fera bella mouent Alternisque uolunt perire telis? Non est iusta satis saeuitiae ratio.
Abbreviated transcription (Latin):
annoruĩ eio qt ã libet mulciplex ad inceriranabile
dui turnitatẽ nec cõparati qͥ dẽ potest Et enĩ finitis
ad se inuicẽ fuerit quȩdã. Anfiniti uero atq finiti

Expanded text:
ue quamlibet multiplex ad interminabilem diuturnitatem ne comparari quidem potest. Etenim finitis ad se inuicem fuerit quaedam, infiniti uero atque finiti
Abbreviated transcription (Latin):
HQiuonam inquam
Esse uealiquidinhis mortasib caducisq reb̾putas¬
It Mirume inquã puto. idquę ate nichil ut ãpleꝰ
desideret᷑ ostensũ est
t igit uel imagines uerihoni. uel inꝑfecta quȩ dã
dare bona mortalib uident᷑. ueruĩ autẽ acti
ꝑfectũ lonũ. conferre ñ possunt.
Assentior inquan.
Qm̃ igit᷑ agnouist qu& uera .sla slit quȩ aut̃ beatitu¬
dinẽ ititiant᷑. nc su ẽ ut unde uerã hatc petere

Expanded text:
Quidnam? inquam. Essene aliquid in his mortalibus. caducisque rebus putase? Minime, inquam, puto; idque a te, nihil ut amplius desideretur, 25 ostensum est. Haec igitur vel imagines veri boni, vel imperfecta quaedam dare bona mortalibus videntur: verum autem, atque perfectum bonum conferre non possunt. Assentior, inquam. Quoniam igitur agnovisti, quae vera illa sit, quae autem beatitudinem mentiantur, nunc su
Abbreviated transcription (Latin):
in uito : unde enĩ forenses que rimoniae. nisi qd
ueliuul fraude nolentib pecuniȩ repecuat᷑
ereptȩ : łis lta est inquam:
pecuniam quisq tueatur:
ncontrariũ igit᷑ relapsa res est. Nã q̃ sufficientes
sibi facere putabant᷑ opes: alieno potius prȩsidio

Expanded text:
invito? Unde enim forenses querimoniae, nisi quod vel vi vel fraude nolentibus pecuniae repetuntur ereptae? — Ita est, inquam. pecuniam quisque tueatur? contrarium igitur relapsa res est; nam quae sufficientes sibi facere putabantur opes, alieno potius praesidio
Abbreviated transcription (Latin):
diuitus in digentia: Nũ enĩ dĩuites esurur nequeunt :
Nũ sitire ñ posst̃: Nũ frigꝰ hib̾nũ. pecuniosorũ mcnbra
ñ sentiunt: Sed ad est inquies opulentis. quo famẽ
sacient. quo sitĩ frigꝰq depellant: S hoc modo consolari
quidẽ diuitiis indigentia pocest: auferripenitꝰ
ñ potest. Nã sihȩc hians seꝑ. atq aliquid poscens opi
cxplet᷑: maneat necesse est quȩ possit expleri. Taceo¬
qͦre. si opes nec sũmouere indigentiã possunt.
& ipse suam faciunt: Quidẽ. qd̃ eas sufficientiã
prestare credatis:
uamuis fluente diues aurigurgite.
Non explẽturas cogat auarus opes
Onerreq bacis colla rubri litoris.
Nura que centenoscindat opima boue
ec cura mordax desera suꝑstitem¬
Defunctũq leues non comitant᷑ opes.¬
dignitati¬
ed dignicates: honorabilẽ reueronduq cui ꝓuene¬
rint reddunt: Numuis eaẽ magistratib utufen

Expanded text:
diuitiis indigentia? Num enim diuites esurire nequeunt, num sitire non possunt, num frigus hibernum pecuniosorum membra non sentiunt? Sed adest, inquies, opulentis quo famem satient, quo sitim frigusque depellant. Sed hoc modo consolari quidem diuitiis indigentia potest, auferri penitus non potest; nam si haec hians semper atque aliquid poscens opibus expletur, maneat necesse est quae possit expleri. TaceQuare si opes nec summouere indigentiam possunt et ipsae suam faciunt, quid est quod eas sufficientiam praestare credatis? Quamuis fluente diues auri gurgite non expleturas cogat auarus opes oneretque bacis colla rubri litoris ruraque centeno scindat opima boueNec cura mordax deseret superDefunctumque leues non comitantur opes.dignitates honorabilem reuerendumque cui prouenerint reddunt. Num uis ea est magistratibus ut uten
Abbreviated transcription (Latin):
ne fasc de eocogitare: quo nchil constaee
prestantiꝰ: Om̃ino enuĩ nulliꝰ rrinatura: suo
pricicipio melior poterit existere Quare qd onĩiũ
principiũ sit idetiã sui substantia sũmũ eẽ
bonũ. uerissimaratiõẽ concluserim.
EtR ectissime inquam.

Expanded text:
nefas est de eo cogitare quo nihil constat esse praestantius. Omnino enim nullius rei natura suo principio melior poterit exsistere, quare quod omnium principium sit, id etiam sui substantia summum esse bonum uerissima ratione concluserim. Rectissime, inquam.
Abbreviated transcription (Latin):
latũ consequens ce̾ ꝑspiciaraus Respice inquic
anhuic quoque ide firmꝰ a proba. qđ duo sũma

Expanded text:
latum consequens esse perspicio. Respice, inquit, an hinc quoque idem firmius approbetur, quod duo summa
Abbreviated transcription (Latin):
foret ñ obceperantiũ sal nichil ẽ igit᷑ qd̾ naturã
seruans dõ contraire conet᷑. Nichil inquã. ⁊e
Qd si conet᷑ ait nũ tandẽ ꝓficiet quicquã aduers
eũ quẽ iuie beatitudinis potentissimnũ esse con¬
cessimus. P rorsus inquã nichil ualeret NNon
est igit᷑ aliquid qđ siĩniohitc bono uł uelit uł
possit obsistere. I Honinquã arbitror.
Est igit᷑ sumũ inquit bonĩ. qđ regit cuncta
fortit. su auitq disponitͣ Iumego. quͣa

Expanded text:
foret, non obtemperantium salus. – Nihil est igitur, quod naturam seruans deo contra ire conetur? – Nihil, inquam. – Quodsi conetur, ait, num tandem proficiet quicquam aduersus eum quem iure beatitudinis potentissimum esse concessimus? – Prorsus, inquam, nihil ualeret. – Non est igitur aliquid quod summo huic bono uel uelit uel possit obsistere? – Non, inquam, arbitror. – Est igitur summum, inquit, bonum quod regit cuncta fortiter suauiterque disponit. – Tum ego: Qua
Abbreviated transcription (Latin):
ut si ad cȩlestis globi magnitudinẽ conferat᷑:
Nichil spatii prorsus habere iudicet᷑. huiꝰ igit᷑ cã
exiguȩ in mundo regionis. quarta fere portio est
sic̃ ꝑtolomeo ꝓbante didicisti quę nob̾ cognicis ab¬
aniniantib incolatur. Huic quartȩ si quantũ
maria paludesq premt̃. quantũq siti uasta
regio distenditur cogitatione sub traxeris: uir
angustissima in habitandi hominib area reluiq cur:
In hoc igit᷑ minimo puncti quodã puncto circũ septi

Expanded text:
ut, si ad caelestis globi magnitudinem conferatur, nihil spatii prorsus habere iudicetur. Huius igitur tam exiguae in mundo regionis quarta fere portio est, sicut Ptolomaeo probante didicisti, quae nobis cognitis animantibus incolatur Huic quartae, si quantum maria paludesque premunt quantumque siti uasta regio distenditur cogitatione subtraxeris, uix angustissima inhabitandi hominibus area relinquetur. In hoc igitur minimo puncti quodam puncto circumsaepti
Abbreviated transcription (Latin):
aimꝓiunt. N. Negare in quã nequeo X. Quid uͦ
iocunda que in p̃miũ tributurbonis. nũ uulg̃
malã eẽ decernit: Nt. Neqͥquã: uerũ uti ⁊ ita qͦq
eẽ optimam censet. e qͣuid reliqua que eũ sit
asꝑa iusto supplicio malos cohercet. non bonã
popłs putat : Nt Inmo omniũ inꝙͣ que ȩxco¬
gitari possunt iudieat eẽ miserrimã & Uide
gͥ se opinionem populi sequentes. quiddã uide
inopinabile confecerimꝰ ATQuid inquã: exhis enim ait
ñem quecumq sit bonã. In inꝓbte

Expanded text:
ipiunt. — Negare, inquam, nequeo. — Quid vero iucunda, quae in praemium tribuitur bonis, num vulgus malam esse decernit? — Nequaquam, verum uti est. ita QUoque esse optimam censet. — Quid reliqua., quae cum sit aspera, iusto supplicio malos cohercet, num bonam populus putat? — Immo omnium, inquam, quae excogitari possunt. iudicat esse miserrimam. — Videigitur ne opinionem populi sequentes quiddam ualde inopinabile confecerimus. Quid? inquam. Ex his enim, ait, omnem quaecumque sit bonam, in i
Abbreviated transcription (Latin):
uersȩ fortunȩ sarcuiã: quod dũ miseris ali¬
quod crimen affigit᷑. quȩ ꝑferunt meriusse
credunt᷑. & ego quidẽ bonis om̃ib pulsus.
dignitatib erutꝰ. existimatione sydatus. obbe

Expanded text:
ersae fortunae sarcinam, quod, dum miseris aliquod crimen affingitur, quae perferunt, meruisse creduntur. Et ego quidem bonis omnibus pulsus, dignitatibus exutus, existimatione foedatus ob be
Abbreviated transcription (Latin):
scelerũ. putant eẽ felicẽ: Nide aut qͥd ȩcerna
lex sanctiat: meliorib animi cfirmaueris:
nuchil opus ẽ iuidice pimũ deferente: Tute ipse

Expanded text:
scelerum putant esse felicem..  Vide autem, quid aeterna. lex sanciat. Melionbus animum conformaveris: nihil opus est iudice praemium defe-. rente, tu te ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cã inuste ꝯͥfusionis ratio uidett᷑. eece sceire de¬
sadero. M inꝰ zenĩ mirarer si misceti oia fortui

Expanded text:
am iniustae confusionis ratio uideatur ex te scire desidero. Minus etenim mirarer si misceri omnia fortui
Abbreviated transcription (Latin):
qs beluis sinuiles et̃ monstrauimꝰ: Qudsiquis
amisso poenit uisuipsũ et iã se habuisse obliuisce¬
ret᷑ intuitũ. Nichilq sibi adhumanã ꝑfectionẽ
de et dibitraret᷑ Ium uidentes ea de cccõputa

Expanded text:
s beluis similes esse monstrauimus? Quid si quis amisso penitus uisu ipsum etiam se habuisse obliuisceretur intuitum nihilque sibi ad humanam perfectionem deesse arbitraretur, num uidentes eadem caecos puta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedens. In hȩc extrema atq effera dilabit᷑.
qd̾ siuti paulo ante monstrauimꝰ est quedã honi
fragilis im ꝑfecta felicitas. esse aliquã solidã
ꝑ fectãq ñ potest dubitari H firmissime inquã
uerissimȩꝰ que condusũ est: Ic Quouero
inquit habitet : Ita considera: deũ rerũ omiũ
principẽ bonũ ee: cõmunis humanorũ con¬
ceptio ꝓbat animorũ. Nã cũ nichil deo meliꝰ
excogitari queat. id quo meliꝰ nichil est bonũ
esse quis dubitet: lta uero bonũ eẽ deũ ratio

Expanded text:
cedens in haec extrema atque effeta dilabitur. Quodsi, uti paulo ante monstrauimus, est quaedam boni fragilis imperfecta felicitas, esse aliquam solidam perfectamque non potest dubitari. – Firmissime, inquam, uerissimeque conclusum est. – Quo uero, inquit, habitet, ita considera. Deum, rerum omnium principem, bonum esse communis humanorum conceptio probat animorum; nam cum nihil deo melius excogitari queat, id quo melius nihil est bonum esse quis dubitet? Ita uero bonum esse deum ratio
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ p̃tiosa quod intuas uenere diuitias: sed qm̃¬
preciosa uidebant᷑ tius ea nuitus annumerare
maliusci Quid autẽ tanto fortune strepitũ
desideratis: fugare credo indigentiã copia
quęritis. At qui hoc uobis in contrariũ cedit.¬
Plurib quippe amminicuł. opꝰ : ad tuendã preciosȩ

Expanded text:
t pretiosa quod in tuas uenere diuitias, sed qpretiosa uidebantur tuis ea diuitiis annumerare maluisti. Quid autem tanto fortunae strepitu desideratis? Fugare, credo, indigentiam copia quaeritis. Atqui hoc uobis in contrarium cedpluribus quippe amminiculis opus est ad tuendam pretios
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd etꝰ udcat᷑: iueo ꝑfectũ qͦq aliqͥd ee necosse sit
Et enĩ ꝑfectiõe sublata. unde illuo qdinꝑfectũ¬
qͥđ eẽ ꝑhibetͦ extiterit. ne fingi qͥdẽ potest
Noq enĩ ab deminutis in consũmatisq natura
rerũ cȩpit etorꝰuĩ. s. ab integris ab solutisq

Expanded text:
d esse uideatur, in eo perfectum quoque aliquid esse necesse sit. Etenim perfectione sublata, unde illud quod inperfectum perhibetur exstiterit ne fingi quidem potest. Neque enim ab deminutis inconsummatisque natura rerum coepit exordium, sed ab integris absolutisq
Abbreviated transcription (Latin):
inquãme n̾modo eaquȩ conclusa ẽ sũma
rationũ uerũ mulco magis hec ipsa quib uteris
uerba delectant. ut tandẽ aliquando stulcitiã
magna lacerantẽ siupudeat A Accepisti
inquit in fabul lacessanites celuĩ gigantes: sed
illos quoq uti condignũ fait benigna forti

Expanded text:
inquam, me non modo ea quae conclusa est summa rationum, uerum multo magis haec ipsa quibus uteris uerba delectant, ut tandem aliquando stultitiam magna lacerantem sui pudeat. Accepisti, inquit, in fabulis lacessentes caelum Gigantas; sed illos quoque, uti condignum fuit, benigna forti
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ est qd̃ ad precipuos uiros. dehis enĩ sermo ẽ
qui uirtute gloriã petunt: quid in quã est
quod ad hos defama post resolutũ morte suprema
corpꝰ attineat: N ani si qd̃ nr̃e rationes credi
uetant. toti moriunt᷑ homines: Nulla est omino

Expanded text:
autem est quod ad praecipuos uiros - de his enim sermo est - , qui uirtute gloriam petunt, quid, inquam, est quod ad hos de fama post resolutum morte suprema corpus attineat? Nam si, quod nostrae rationes credi uetant, toti moriuntur homines, nulla est omnino
Abbreviated transcription (Latin):
minũ cupiditas alligabit: N ec nr̃a
uis est. hunccontinuũ ludũ ludimus.
rotã uolubili orbe uersamus. Infiama
suminis: Summa in fimis mutare
gaudemus. Ascende siplacet sedea

Expanded text:
minum cupiditas alligabit? Haec nostra uis est, hunc continuum ludum ludimus; rotam uolubili orbe uersamus, infima summis summa infimis mutare gaudemus. Ascende si placet, sed ea
Abbreviated transcription (Latin):
Et uernaliũ florũ mutabilitate fugatior:
Qssi ut aristoteles ait. linceis ocuł homines
uterent᷑: ut eorũ uisus obstantia penetrarit:
Nonne intro spoctis uscerib illud alciahiadis in¬
suꝑ ficie pulcherrimũ corpꝰ ticrpissinũ uideret᷑.
Igit᷑ te pulchrũ uderi. Non tua natura sed
oculorũ spectantiũ. reddit infirmitas. Sed
estimate: qͦuã uultis nunia corporis bona:

Expanded text:
et uernalium florum mutabilitate fugacior! Quodsi, ut Aristoteles ait, Lyncei oculis homines uterentur, ut eorum uisus obstantia penetraret, nonne introspectis uisceribus illud Alcibiadis superficie pulcherrimum corpus turpissimum uideretur? Igitur te pulchrum uideri non tua natura, sed oculorum spectantium reddit infirmitas. Sed aestimate quam uultis nimio corporis bona
Abbreviated transcription (Latin):
disponeret hoc quicquid est quo conditi manent aq
agitant᷑. usitato cunctis uocabulo dm̃ nomino
Tuilla. Cũ hec inquidita sentias. pariã m restar e
oꝑamputo ue felicitatis compo patria sospes reiuso.

Expanded text:
disponeret. Hoc, quicquid est, quo condita manent atque agitantur usitato cunctis uocabulo deum nomino. – Tum illa: Cum haec, inquit, ita sentias, paruam mihi restare operam puto ut felicitatis compos patriam sospes reu
Abbreviated transcription (Latin):
Uis aptã menttid uicem referre:
Dilige iure bonos. & miseresce malis
ic ego uideo inqua que sit ł felieteas
uł miseria in ipsis ꝓborũ atq inproboꝵ
mertas ꝯstituta s in hac ipsa fortuna popu¬
lari. ñ nichil bom maliue in eẽ ꝑpendos neq
enĩ sapientiũ qͥsquã ȩxul inops. ignom imosq
cẽ malit potiꝰ. quã pollens opib̾. honore re¬
uerend. P otentia ualidꝰ. Insua ꝑmanens urbe
florere. sic enum eclariꝰ testaciꝰq sapientie

Expanded text:
is aptam meritis vicem referre: dilige iure bonos et miseresce malis. Hic ego: Video, inquam, quae sit vel felicitas l miseria in ipsis proborum atque improborum mentis constituta. Sed in hac ipsa fortuna populari non nihil boni mali inesse perpendo; neque enim sapientum quisquam exsul inops ignominiosusque esse malit potius quam pollens opibus, honore reverendus, potentia validus in sua permanens urbe florere. !Sic enim cianus testatiusque sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
Ita gͥ cuncta despiciens diuinus intuitꝰ:
qualtettẽ rerum minime ꝑcurbat. Apud se qͥdẽ
p̃sentium. ad condicionẽ uͦ temporis futurarum

Expanded text:
itur cuncta dispiciens diuinus intuitus qualitatem rerum minime perturbat apud se quidem praesentium ad condicionem uero temporis futurarum
Abbreviated transcription (Latin):
sed tu quã procul apatrra Non quidẽ pulsus es:¬
sed aberrasti Ac site pulsũ existimarimauis:
te potius ipse pepulisti Nam id quidẽ. dee¬
nunquã cuiquã fas fuisset. si enĩ cuius oriun

Expanded text:
Sed tu quam procul a patria non quidem pulsus sed aberrasti; ac si te pulsum existimari mauis, te potius ipse pepulisti. Nam id quidem denumquam cuiquam fas fuisset. Si enim cuius oriun
Abbreviated transcription (Latin):
N on habes us querelȩ: tãquã prorsus tua ꝑ¬
dideris. Quid igitur ingenuscis: Nulla
tibi a nobis est allaca uiolentia: opes. ho¬
nores c&eraq talium. mei sunt uiris. Do¬
minã famulȩ cognoscunt. mecũ ueniunt
me abeunte discedunt. Nudacit᷑ ad firinẽ
si tua forent que amissa conquereris. nullo
modo ꝑdidisses. An ego sola meum ius
exercere ꝓhibebor : Licet çęlo proferre
lucidos dies. cosdemq tenebrosis noctib
condere. Licet anno terre uillcum nunc¬
florib frugib que redimire N unc nibis

Expanded text:
non habes ius querelae tamquam prorsus tua perdideris. Quid igitur ingemescis? Nulla tibi a nobis est allata uiolentia. Opes, honores ceteraque talium mei sunt iuris. Dominam famulae cognoscunt: mecum ueniunt, me abeunte discedunt. Audacter adfirmem, si tua forent quae amissa conquereris, nullo modo perdidisses. An ego sola meum ius exercere prohibebor? Licet caelo proferre lucidos dies eosdemque tenebrosis noctibus condere, licet anno terrae uultum nuncfloribus frugibusque redimire nunc nimbis
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũq seres habeant enatabimus sed quantũ
cesserit uides. Le Et illa ꝓmouuimꝰ inquit ali¬
quantũ site nondũ totius tue sortis pigitssẽs
delicias tuas ferre non possũ: qui ab esse aliquid
tue beatitudim tã luctuosus atq anxius con¬
queraris. Quid est enĩhomo tã copiosȩ felicitatis
ut non aliqua ex parte. cũ status sui qualitate
rirctur: A

Expanded text:
utcumque se res habeant, enatabimus. Sed quantum cesserit uides. – Et illa: Promouimus, inquit, aliquantum si te non iam totius tuae sortis piget. Sed delicias tuas ferre non possum, qui abesse aliquid tuae beatitudini tam luctuosus atque anxius conqueraris. Quis est enim tam compositae felicitatis ut non aliqua ex parte cum status sui qualitate rixetur? A
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ miseriã mortis fine labatut Quodsimul¬
tos scimꝰ beatitudinis fructũ non morte solũ
Uerũ eiam dolorib supplicusq quesisse :
uonã modo fortutia pręsens facere beatos

Expanded text:
in miseriam, mortis fine, labatur. Quod si multos scimus beatitudinis fructum non morte solum, verum etiam doloribus suppliciisque quaesisse, nam modo praesens vita facere beatos
Abbreviated transcription (Latin):
luceresplendeat: In quo ꝑ spicuũ est. nũquã
boris prȩmia mũquã sua scelerib de esse supplicia

Expanded text:
luce resplendeat? in quo perspicuum est, nunquam bonis praemia, nunquam sua sceleribus deesse supplicia.
Abbreviated transcription (Latin):
affectionum tenebris. splendorem luciꝰ
possiᷤᷤ agnoscẽ:
ubibus atris:¬
Condita nullum
Fundere possunt
Sidera lumen.
Simare uoluens
Turbidus auster.
Misceat estum.
Nitrea dudum.
Parque serenis.
Unda dieb
Sordida ceno.¬
Uisibus obstat.
Quique uagatur
Montib altis
De fluus annis:
Sepe resistit¬
Rupe soluti
O bice sari

Expanded text:
affectionum tenebris splendorem uerae possis agnoscere. Nubibus atricondita nullum fundere possunt sidera lumen. Si mare uoluens turbidus Auster misceat aestum, uitrea dudum parque serenis unda diebus sordida cuisibus obstat, quique uagatur montibus altis defluus amnis saepe resistrupe soluti obice saxi
Abbreviated transcription (Latin):
Iost hȩc paulis ꝑ obticuit. atq ubi adtentionẽ
meam modesta taciturnitate collegit. sic
erorsa est.E Sipenitus ȩgritudinis
tuȩ causas. habitũ que cognoui. fortune

Expanded text:
ost haec paulisper obticuit atque ubi attentionem meam modesta taciturnitate collegit sic exorsa est: Si penitus aegritudinis tuae causas habitumque cognoui, fortun
Abbreviated transcription (Latin):
Tuquoq siuis
Lumine claro
C ernere uerum.
Tramite recto¬
Carpere callem:
Gaudia pelle.
P elle timorem.
Spem que fugato
Nec dolor adsic:
Nubila mens est
Uinctaque frenis.
Haec ubi regnant:¬

Expanded text:
Tu quoque si uis lumine claro cernere uerum, tramite rectocarpere callem: gaudia pelle, pelle timorem spemque fugato nec dolor adsit. Nubila mens est uinctaque frenis haec ubi regnant
Abbreviated transcription (Latin):
Pontus uersat harenas
Aut quot stelliferis edita noctib
Celo sidera fulgent
Tantas fundat opes. nec retrahat manũ.
Plẽno copia corni:
Humanum miseras haud ideo genus¬
Qam iuis uota libens ercipiat ds¬
Multi ꝓdigus auri
Et claris auiidos oruet honorib
N iliam parta uidentur

Expanded text:
pontus uersat harenas aut quot stelliferis edita noctibus caelo sidera fulgent tantas fundat opes nec retrahat manum pleno Copia cornu, humanum miseras haud ideo genusamuis uota libens excipiat dMulti prodigus auri Et claris auidos ornet honoribus, Nil iam parta uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑsede recondit᷑ extta uꝰ quadã lignifermitate.
ultimꝰ aut cortex aduersũ cȩhintemperie. qͣsi
malipatiens defensor opponit᷑: lau quantaẽ
naturȩ diligentia. ut cuncta semine multipli¬
cato ꝓpagent᷑: quȩ ontũ anͥ modo adtẽpisᷤ
manendi. uerũ genetatĩ quoq qͣsi inꝑpetuũ

Expanded text:
er sede reconditur, extra uero quadam ligni firmitate, utem cortex aduersum caeli intemperiem quasi mali patiens defensor opponitur? Iam uero quanta est naturae diligentia ut cuncta semine multiplicato propagentur! Quae omnia non modo ad tempus manendi, uerum generatim quoque quasi in pe
Abbreviated transcription (Latin):
Natura potens. quibus uimensũ
egibus orbẽ prouida seruet
Stringatq ligatis taire soluto¬
Singula neru: placet arguco
Fidibus lentis promerre cantu.

Expanded text:
natura potens, quibus immensum egibus orbem prouida seruet stringatque ligans inresolutosingula nexu, placet arguto fidibus lentis promere cantu.
Abbreviated transcription (Latin):
parans forsitan ꝑtimescit. Ne cuiꝰ iocundꝰ
usus : set eristid amissio mutabit gͥ mor es¬
A edũ fortunã metuit amittere : nequciam
derelinqut. Alios in cladem mentã p̃cipi¬
puniendi ius ut exertu bonis & malis eẽt causa
supplicii. Hamut ꝓbis atq impbis uullũ fedus:

Expanded text:
parans, forsitan pertimescit, ne cujus ei jucundus usus est, sit tristis amissio. Mutabit igitur ac, dum fortunam metuit amittere, nequitiam derelinquit. 299 Alios in cladem meritam praecpuniendi ius, ut exercitii bonis et malis esset causa supplicii. Nam ut probis atque improbis nullum foedus
Abbreviated transcription (Latin):
Finicat & subito uibratꝰ lumine feb
Mirantes oculos radiis ferit.
aud aliter tristiciȩ nebulis dissolutis hausi¬
Scelũ & ad cognoscendã medicantis faciem¬
mentem recepi itaq ubi in eam deduit¬
oculos intuitũ que defixi: respicio nutricẽ¬
meã cuius ab adolescentia larib obuersatus

Expanded text:
emicat et subito uibratus lumine Phoebus mirantes oculos radiis ferit. Haud aliter tristitiae nebulis dissolutis hausit ad cognoscendam medicantis faciemmentem recepi. Itaque ubi in eam deduoculos intuitumque defixi, respicio nutricen cujus ab adolescentia Laribus observatus
Abbreviated transcription (Latin):
menta. qm̃ st̃ peregiina nouisti: at canios.
et senecas ac soranos. quorũ nec perua usta¬
nec incelebris memoria est scire potuisti

Expanded text:
niam sunt peregrina, nouisti, at Canios, at Senecas, at Soranos, quorum nec perunec incelebris memoria est, scire potuisti
Abbreviated transcription (Latin):
male mertos os existimant: quorũ quidẽ sup¬
plicia tũ eeteros ab sceleribꝰ deterrent Ium ipsos
quibꝰ inuehunt᷑. em̃dant. leta uͦ magnũ bonis

Expanded text:
malo meritos omnes existimant — quorum quidem supplicia. tum ceteros ab sceleribus deterrent, tum ipsos, quibus invehuntur, emendant — laeta vero magnum bonis
Abbreviated transcription (Latin):
rationabiliq naeure pulchrũ ee iure uideat᷑. Que
tam & si condicoris opera sui que distinctione. postrenie
aliquid pulchritudinis trahunt. Iafra urãm tamen
excellentiã collocate admirationẽ uestrã nullo modo¬
merebantur Anuos agrorũ puldritudo delectat: NT̃.
Quideu est enĩ pulcherrimi operis pulchra portio. Sic
Sic cȩlum. sydera. lunamq miram᷑:e luĩ

Expanded text:
rationabilique naturae pulchrum esse iure uideatur? Quae tametsi conditoris opera suique distinctione postremae aliquid pulchritexcellentiam collocatae, admirationem vestram nullo modomerebantur. An vos agrorum pulchritudo delectat? Quid ni? Est enim pulcherrimi operis pulchra portio. Sic ic coelum, sidera
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ secundũ sui naturam que s subiecta
sunt comphendit. Est aut̃ dõ semꝑ et̾nus
ac p̃sentarius statꝰ: scientia quoq ei om̃em temporis
suꝑgressa motionẽ. In sue manet simplicitate p̃sen¬
tie. infinitaq p̃teriti ac fut᷑i spacia complectens.
omĩa quasi iã gerant᷑ insua simplici cognitione
considerat: Itaq si p̃sentiam pensare uelis qua
cuncta dinoseit: non eẽ p̾scientiam quasi fittͦ.
s scientiam numꝙͣ deficientis instantie rectꝰ esti¬
mabis Unde non p̃uidentia s ꝓuidentia potiꝰ dicit᷑
quod porro ab rebꝰ infimis constituta. quasi ab
excelso rerũ cacumine cuncta ꝓspiciat. Auid igit᷑
postulas. ut necessaria fiant que diuino lumine

Expanded text:
iudicium secundum sui naturam, quae sibi subiecta sunt, comprehendit, est autem deo semper aeternus ac praesentarius status, scientia quoque eius omnem temporis supergressa motionem in suae manet simplicitate praesentiae infinitaque praeteriti ac futuri spatia complectens omnia, quasi iam gerantur, in sua simplici cognitione considerat. Itaque si praevidentiam pensare velis, qua cuncta dinoscit, non esse praescientiam quasi futuri, sed scientiam numquam deficientis instantiae rectius aestimabis. Unde non praevidentia,, sed providentia potius dicitur, quod porro a rebus infimis constexcelso rerum cacumine cuncta prospiciat. Quid igitur postulas ut necessaria fiant quae diuino lumine
Abbreviated transcription (Latin):
plicu exꝑtes uideri: Quos om̃ium maloꝵs
extrrma nequitia n affic modo. uerũetiã
uehemt̃ infict: Uide aut̃ ex aduersa parte

Expanded text:
plicii expertes uideri, quos omnium malorum extremo nequitia non affecit modo, uerum etiam uehementer infecit? Vide autem ex aduersa parte
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendã breuit̾ tibi sũmȩ caroinẽ felicitatis.
Est ne aliquid tibi te ipso praiosius. Nichil
inquies Igitur situi. cõpos fueris: possi¬
debis qd̾ nec tu mictere umquã uelis. N ec
fortuna possit auferre. Atq ut agnoscas
inhis fortuitis reb beatitudinẽ constare non
posse. Siccollige. Sibeatitudõ sumũ nacure
bonũ. racione degentis. Net est sũmũ bonũ¬

Expanded text:
Ostendam breuiter tibi summae cardinem felicitatis. Estne aliquid tibi te ipso pretiosius? Nihil, inquies. Igitur si tui compos fueris, possidebis quod nec tu amittere umquam uelis nec fortuna possit auferre. Atque ut agnoscas in his fortuitis rebus beatitudinem constare non posse, sic collige. Si beatitudo est summum naturae bonum ratione degentis nec est summum bonu
Abbreviated transcription (Latin):
te horũ aliquid attingit : Num audes aliciuus¬
talium splendore gloriari.: Anuernis florib ipse¬
distingueris. Aut tua inestiuos fructus intiumes

Expanded text:
te horum aliquid attingit, num audes alictalium splendore gloriari? An uernis floribus ipsedistingueris aut tua in aestiuos fructus intumes