comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
comprehensa pangebant quo ad ea yn¬
tauda mrtute in alacriorem Redderet
Quid hoc spłenordia quid etia ntiliꝰ cer¬
tamie Pubertas sim calls decꝰ red¬
ddebat de functa uni carsus etas ĩgie¬
dientes actuosam uitam fauons nutu¬
mentis psequebatur quas achenas
quam scolam que alienigena studia huic
domestice discipline preculeri Inde on.¬
ebantur Caluilli Scpiones sabricu
fabu ⁊ marcelli At ne singula Roma¬
ni imperii limina ꝑcnendo sum logior
ĩde celi supioris clarissima pars diui ce¬
sares efulxerunt hec ualenꝰ S
et ip̃e płato cum ẽẽt diues ꝓ tempore
tũ et condicone ⁊ thoros eiis diagenes
lutatis pedibus concultaret ut posset
ab urbe procul nõ solum desertã sed
eciam pestilentem ut cura et assidm¬
tate morlorum libiduus impetꝰ fui¬
geretur discipuliq sui nulla aliam
sentiret uoluptate nnisi ear yerum
quas discerent Est autem uia omiba
preclusa disci plinis si comes sapiecie¬

Expanded text:
comprehensa pangebant, quo ad ea micomprehensa pangebant, quo ad ea miranda virtutem alacriorem redderent. Quid hoc splendidius, quid etiam utilius certamine? Pubertas suum canis decus reddebat, defuncta viri cursu aetas, ingredientes actuosam vitam favoris nutrimentis prosequebatur. Quas Athenas, quam scholam, quae alienigena studia, huic domesticae disciplinae praetulerim? Inde oriebantur Camilli, Scipiones, Fabricii, Fabii, et Marcelli. At, ne singula Romani imperii lumina percurrendo, sim longior, inde superioris coeli clarissima pars divi Caesares effulserunt. Haec Valerius. Sed et ipse Plato, cum esset dives, pro tempore tamen et conditione, et toros ejus Diogenes lutatis pedibus conculcaret, ut possetiam, villam ab urbe procul, non solum desertam, sed etiam pestilentem, ut cura et assiduitate morborum, libidinis impetus frangeretur: discipulique sui nullam aliam sentirent voluptatem, nisi earum rerum, quas discerent. Est autem via omnibus praeclusa disciplinis, si comes sapie
Abbreviated transcription (Latin):
et int̾ hplaritatem aioꝵ ⁊ fautoribꝰ con¬
cordie adlubitis tolleretur Senectui inue¬
tus ita cuumilatu et conspectu honorem
reddebat tanꝙͣ maiores natu adolescẽciũ
conuines patres eent quo circa iuuenes¬
ita senectuteni die ut alique de patraba
conscriptis aut ipuiquũ/ lut paternu
auiicu ad curiam deducebant a firiq
ualius expectabant douec reducendi¬
officio fangerentur qua quide uolũta¬
rla stacione et corponi et aios ad pu
officia impigie sustinenda labomibaut
bienq processu in lucẽ nirtatũ suaro
derecunda lab̾oris meditacone ip̃i doc¬
cioirs eunt ĩuitati ad cenã diliget
ꝯrchant qui na ei comino int̾essent
ne semoris aduentu distubitu precurre
rent sublataq mẽsa pnoreo cosigere
⁊ abire paciebantur Eo quibꝰ apparet
cene quoq tempore ꝙ̃ parco et ꝙͣ mo¬
desto sermone hns presentibꝰ soliti st̾
nti maiores natu in couinus ad
tybias egregia supiorum oꝑa carmine¬

Expanded text:
et inter hilaritatem animorum et fautoribus conet inter hilaritatem animorum et fautoribus concordiae adhibitis tolleretur. Senectuti iuuenta ita cumulatum et circumspectum honorem reddebat, tamquam maiores natu adulescentium communes patres essent. quocirca iuuenes senatus die utique aliquem ex patribus conscriptis aut propinquum aut paternum amicum ad curiam deducebant adfixique ualuis expectabant, doofficio fungerentur. Qua quidem voluntaria statione, et corpora et animos ad publica officia impigre sustinenda roborabant. Brevique processu in lucem virtutum suarum verecunda laboris meditatione ipsi doctiores erant. Invitati ad coenam, diligenter quaerebant quinam ei convivio interessent, ne senioris adventum discubitu praecrent, sublataque mensa priores consurgere et abire patiebantur. ex quibus apparet cenae quoque tempore quam parco et quam modesto sermone his praesentibus soliti sint uti. Maiores natu in conuiuiis ad tibias egregia superiorum o
Abbreviated transcription (Latin):
pelli potest ħ quidem epycurus licet a t̾pi
precipne abstinendu cum ei de qͥnq ꝑtito
sensim fonte uolliptas oriatur illa que e
gustus et tactus idest cibi et uentus solam
homibus comune dicit ẽe ai belius Et
idcuco in pecudũ ferurũq aialiu nuimero
haletur quisquis hac uoluptate ferar n
occupatur Cecere ex trbus alus sensiba
luptatibus istio dnabus coenudi atq come¬
dendi que homimi cu sue atq asmo con¬
uuere nt ederent ⁊ biberẽt se bibere atq
ee ut uineret Unde satiricus ¶ Sũmũ
çrede nesas aiam preferre pudori ¶Et ppr
uicain uiuendi perdere cansas ¶ Rẽfert
ualeriꝰ uimi usum oli tomanis feminis
perancie graadus ad incocessam uenerem
õe consuenit Comniu ecia sollempne
maio res costituerut idq curistia appella¬
tum e cui pret̾ cognatos et asfines nemo
interponebatur ut si qua int̾ necessurias
pesonas querela eet orta apnẽ sutra mẽse

Expanded text:
pelli potest. Hoc quidem Epicurus, licet a turpi pelli potest. Hoc quidem Epicurus, licet a turpi praecipue abstinendum: « Cum enim de quinquepartito sensuum fonte voluptas oriatur, illam quae est gustus et tactus, id est cibi et ventris, solam hominibus communem dicit esse cum belluis, et idcirco in pecudum ferorumque animalium numero habetur, quisquis hac voluptate ferarum occupatur. Caeterae ex tribus aliis sensibus luptatibus istis duabus, coeundi atque comedendi, quae homini cum sue atque asino comvivere, ut ederent et biberent; se bibere atque esse, ut viveret. Unde satyricus: Summum crede nefas animam praeferre pudori, Et propter vitam vivendi perdere causas. Refert Valerius vini usum olim Romanis feminis mperantiae gradus ad inconcessam Venerem esse consuevit. Convivium etiam solemne majores constituerunt, idque charistia appellatum est, cui praeter cognatos et affines nemo interponebatur, ut si qua inter necessarias personas querella esset orta, apud sacra mensae
Abbreviated transcription (Latin):
iheroꝰ/ Sconcorum uilestat auctoritas
Excludantim ꝑypatetici dũ uł epncura uoluptati¬
asserton ueritatis audiatur Testantum
suos Repleret olenba a poms ⁊ uilibuo
çibis diceus eis ẽẽ uiuendum quia carnes
⁊ ex quisite erpule Ingenti cara ac mi fria
preparelitur maiore̾ in q peniã haleat ĩqui¬
tendo ꝙͣ uoluptatẽ in abute udo Corꝑa ante
nostra cibo talitu et potu ndigere abi aqͣ
et panis sit Et cetera huo similia ubi
nature satisfactu quodquid supra fuerit
nõ ad uite necessitatẽ speccare scd ad uicin
uoluptatis babere ⁊ cõmedere nõ deliciarñ
ardore sed sitim famẽq restrigere qui car¬
nibus uescuntur indigere ecia hus que
nõ sunt carmũ qui ante simplici uictu
ntantur eos carnes nõ reqniiere sapiecie
quoꝑ opera dare no possimia si mense ha¬
binosancia cogitema que labore minio et
curr idiget ato ex pletur nature ne tessitas
frigus et fames simplici uestitu et cibo co ex¬

Expanded text:
Hieronymum, Stoicorum vilescat auctoritas, Hieronymum, Stoicorum vilescat auctoritas, excludantur Peripatetici, dum vel Epicurus voluptatiassertor audiatur. Testantur suos repleret oleribus, et pomis, et vilibus cibis, dicens esse eis vivendum, quia carnes et exquisitae epulae, ingenti cura et miseria praeparentur, majoremque poenam habeant in quaerendo, quam voluptatem in abutendo. Corpora autem nostra, cibo tantum et potu indigere. Ubi aqua et panis sit, et caetera his similia, ibi naturae satisfactum. Quidquid supra fuerit, non ad vitae necessitatem spectare, sed ad vitium voluptatis. Bibere et comedere, non deliciarum ardorem, sed sitim famemque restringere. Qui carnibus vescuntur, indigere etiam his, quae non sunt carnium. Qui autem simplici victu utuntur, eos carnes non requirere. Sapientiae quoque operam dare non possumus, si mensae abundantiam cogitemus, quae labore nimio et cura indiget. Cito expletur naturae necessitas: frigus et fames simplici vestitu, et cibo ex
Abbreviated transcription (Latin):
denõuui e et de amonlandũ ⁊ dornue¬
dũ et digerendũ et pꝯea inflatio benis
ĩcentiua libidinis sustinenda luxurio¬
sa les p̃ uinũ et cõtueliosa ebnetas
omis ante qui cũ hus mistetun non
difficulter digerere aut comestos
maguo partos ⁊ ꝑditos labore doseama
Olerũ ac pomorum et leguminũ et
facilior apparatus ẽ et arte impendusq
cocormm non idiget et sine curu suste¬
tat humanũ genus moderate sũptus
quia nec auidẽ deneratur quod mitamẽ¬
ca gule nõ habet leuion digestione de co¬
quitur ⁊ remo enĩ uno et duobꝰ cibis
hus q uilibus usq ad ĩfłamacionẽ uentrs
oueratur que diuerfitate caruiũ et sapo
ris delectacõe concipitur cũ uanis indoni¬
bus suuiũt patine et ad esũ sui expleta
esurie quasi captinos tralunt unde et
morbi ex sacuritate minia concitant̾
multiq ĩpacienciã gule uoruitu reme¬
diantur et quod tmpiten ingessenunt
cillimũ sit parere/ Esto liceat contẽpin

Expanded text:
dendum est, et deambulandum, et dormiedendum est, et deambulandum, et dormiendum, et digerendum, et postea inflatis venis incentiva libidinis sustinenda. Luxuriosa res est vinum, et contumeliosa ebrietas. Omnis autem qui cum his miscetur, non bos, quos aut difficulter digerere, aut comesos magno partos et perditos labore doleamus. Olerum, et pomorum, ac leguminum, et facilior apparatus est, et arte impendiisque coquorum non indiget, et sine cura sustentant humanum genus, moderateque sumptus: quia nec avide devoratur. Quod irritamentum gulae non habet, leviori digestione decoquitur. Nemo enim uno et duobus cibis, hisque vilibus usque ad inflationem ventris oneratur, quae diverris delectatione percipitur. Quum variis nidoribus fumant patinae, ad esum sui expleta esurie quasi captivos trahunt. Unde et morbi ex saturitate nimia concitantur, multique impatientiam gulae vomitu remediantur, et quod turpiter ingesserunt cillimum sit parere. Esto, liceat contemni
Abbreviated transcription (Latin):
inquisicione ꝑlatonẽ nõ teuocãt me¬
moriam rerũ gestarũ nõ excuant
cricie chimeus nõ prohibetur causas
õmm rerum aꝑire nec aliquis a
quocuuq nirtutis officio fetardatur
Sric nec tristicia nec uultũ nubilũ
contingit in bonis ducere ⁊ rec Crassum¬
issum quẽ cicero auctore lucilio semel ĩ
uica Risisse scribit magno pere admira¬
r ssut itaq uoluptates sc̃d que
sa scuua careant/ Adest grauitas sed q̃
leticia non exclicdat Nabent aute et
hec cõuiuia suas sum̃ptuanas uł ciba¬
nas leges non tame ut rebus sed ut ꝑ¬
sonis parcant les eui quatena ntilitas
aut honestas expostit effudere no ueret᷑
Siquidem in eis uich il sapienti ẽ carũ
preter usum uidetur aute bñs Iheroꝰ
iocuudissima et ncisissima uoluptas ẽ
egregiã statiusse cibanã legẽ Ait ergo
adesse debet Racio ut tales et tantas su¬
mania escas quibus nõ oneretun corpa
nec libertas aĩe pregniuetur quia come¬

Expanded text:
inquisitione Platonem non revocant, meinquisitione Platonem non revocant, memoriam rerum gestarum non excutiunt Critiae. Timaeus non prohibetur causas rerum omnium aperire, nec aliquis a quocunque virtutis officio retardatur. Hic nec tristitiam, nec vultum nubilum contingit in bonis ducere, nec Crassumillum, quem Cicero auctore Lucilio, semel in vita risisse scribit, magnopere admirari. Adsunt utique voluptates, sed quae lascivia careant. Adest gravitas, sed quae laetitiam non excludat. Habent autem et haec convivia suas sumptuarias vel cibarias leges: non tamen ut rebus, sed ut personis parcant. Res enim quatenus utilitas, aut honestas exposcit, effundere non verentur. Siquidem in eis nil sapienti charum est, praeter usum. Videtur autem beatus Hierjucundissima et utilissima voluptas est, egregiam statuisse cibariam legem. Ait ergo: « Adesse debet ratio, ut tales et tantas sumamus escas, quibus non oneretur corpus, nec libertas animae praegravetur: quia et come
Abbreviated transcription (Latin):
deat insipidum ẽ et insulsum si non
hylanis uultus iudicio sapore ĩgerat ca¬
nitatis ⁊ lam et inpiter ut in fabulis e
panperis hospicu acceptauit cõuiuiu et
maguas Repntauit delicias quod deuota
puemonis angustia mistrauit. Etqde
de illo dciũ ẽ sed optinet apud omes
quia suꝑ omĩa Dultus accessere boui
uec ĩheis panꝑ q uolũtas. Est gͦ ciuilit
cõuiuari hylani uultu laiga manu di¬
sigenti officio auienare cõmuin et quod
in usum suppetit habita Racione ꝑsonaro
soci et temporis singulis dispensure nõ
quidem ex trsticia uł ex necessitate cũ
hylare datore et deus diligat ĩusus
istorum licet et cacio ponere signa nouio¬
et suis regulis limicata sunt at qui
ueisantur in hus possint milla cibi aut
potus npediente molestia suis officus
inserure sob̃na eiu sunt et ei luxuria
castigata alon impediunt sotrrite ne po¬
si tiuam insticiã exequatur. a nalis

Expanded text:
deat, insipidum est, et insulsum, si non deat, insipidum est, et insulsum, si non hilaris vultus indicio saporem ingerat charitatis. Nam et Jupiter, ut in fabulis est, pauperis hospitii acceptavit convivium, et magnas reputavit delicias quod devota Philemonis angustia ministravit. Et quidem de illo dictum est, sed obtinet apud omnes, quia super omnia vultus Accessere boni, nec iners pauperque voluntas. Est ergo civiliter convivari, hilari vultu, larga manu, diligenti officio amoenare convivium, et quod in usum suppetit, habita ratione personarum, loci et temporis, singulis dispensare, non quidem ex tristitia vel ex necessitate, cum hilarem datorem et Deus diligat. In usus istorum licet et Catio Ponere signa noviet suis regulis limitata sunt, ut qui versantur in his, possint nulla cibi et potus impediente molestia, suis officiis inservire. Sobria enim sunt, et omni luxuria castigata, non impediunt Socratem ne positivam justitiam exsequatur: a naturali
Abbreviated transcription (Latin):
sus m martem hoc eiũ in fabulis
rbi bachi nõ cessant munera douec
cliciant sanguine ¶hec quidẽ st̃
unlgarud cõnuiuiorum comercia
et que pliye non temperautu aibitrio qͣd
si uiderio citra modestiam conenire no
fabulosos centauios crede sed ueros semfe¬
n eun sunt et aura spus sui aut spũs
bachi iauiter intiuuestunt Na que a
plelens idest tenuoribꝰ celebrant᷑ int̾dũ
ciuilia interdum phyta sunt nisi forte so¬
cuitis alcipiatis epitecti aliorq pħoꝵ¬
cõuiuia ĩciuilia opinens. Cusia tamẽ
suit ut more sequaniur nostrũ qui pĩ¬
giuon minerua utũtur/ uon quidẽ disso¬
luta sd liberioris licencie ⁊ opulenta
magis et que ad coem seticiã sasua ta¬
rem accedunt/ Ab hũs ergo nasidienite
aroentur et quieimq supercilu granitate
et in ameno uultu admissor hylarita¬
tem offendit quicquie eui in olla ferue¬
at aut in culina paretur aut coge stu
sit in ꝓmptuario aut in mẽ sa respleu¬

Expanded text:
sus ad Martem. Hoc enim in fabulis sus ad Martem. Hoc enim in fabulis ubi Bacchi non cessant munera, donec eliciant sanguinem. Haec quidem sunt vulgarium conviviorum commercia, et quae philosophiae non temperantur arbitrio. Quos si videris citra modestiam convenire, non fabulosos Centauros crede, sed veros. Semiferi enim sunt, et aura spiritus sui, aut spiritus Bacchi, inaniter intumescunt. Nam quae a plebeis, id est tenuioribus, celebrantur, interdum civilia, interdum philosophica sunt, nisi forte Socratis, Alcibiadis, Epicteti, aliors. Civilia tamen sunt, ut morem sequamur nostrum, qui pinguiori Minerva utimur, non quidem dissoluta, sed liberioris licentiae, et opulenta magis et quae ad communem laetitiam, salva tarem accedunt. Ab his ergo Nasidianitae arcentur, et quicunque supercilii gravitate, et inamoeno vultu admissorum hilaritatem offendit. Quidquid enim in olla ferveat, aut in culina paretur, aut congestum sit in promptuario, aut in mensa resplen
Abbreviated transcription (Latin):
muus no ꝑt ab ee ciuliba cu nichil
omo officiosum sit aut ciuile ꝙ no
illa pertirctet ipã est que uniuersis
prescribit modũ ⁊ du disponit officia
eniam plebens et uulgaribus interesse
dignatur Alioquin nichil alicubi recte
procedit insi et ip̃a rebus asserat quod
uerbis doceat quid em̃ ꝓdest uerbisi¬
anbus uentilare in scolis irtutis ofi¬
cia si no actiba et uta solidentur
dicinitur tauie ee plebeia q̃ ad modestia
unꝰ accedunt et quasi ph̾ye soluta
legibus ab iu disciplinacoe aut esurie
ĩuehiuit a parcitate aut git a luryn
apparritus domꝰ incõposita susurnis
ĩcrustatur auancia illiꝰ qui cucliuus
preest couiuarũ imisonam prouocat
gulam ut cu aliphanis uiuana tota
oraicu Nos nisi dampnose bibima
moriemꝰ ĩulti ħ enĩ modis omibꝰ
agitur ut pacufamilias cui ĩpensa
perit et operi dampnificetur Si
autem apitõ cepficũ discuuibat̃ oppu¬
leucia et defcus racõns ad insania
uergit et facillime fit a hacho excui¬

Expanded text:
st abesse civilibus, cum nihil omnino officiosum sit, aut civile, quod non illa pertractet. Ipsa est quae universis praescribit modum, et dum disponit officia, etiam plebeis et vulgaribus interesse dignatur. Alioquin nihil aliud recte procedit, nisi et ipsa rebus asserat, quod verbis docet. Quid enim prodest verbis inanibus ventilare in scholis virtutis officia, si non actibus et vita solidentur? Dicuntur tamen esse plebeia, quae ad modestiam minus accedunt, et quasi philosophiae soluta legibus ab indisciplinatione, aut esuriem invehunt a parcitate, aut a luxu apparatus, domus incomposita susurriis incrustatur, et avaritia illius, qui tricliniis praeest, convivarum irrisoriam provocat gulam, ut cum Aliphanis vinaria tota Horatii Nos, nisi damnose bibimus, moriemur inulti. . Hoc enim modis omnibus agitur, ut paterfamilias, cui impensa perit et opera, damnificetur. Si autem apud Cepheum discumbatur, opulentia et defectus rationis ad insaniam vergit, et facillime fit a Baccho concur
Abbreviated transcription (Latin):
habentes uictũ ⁊ uestitum hus contenti
suiuꝰ Ceterum ut cu meisilibꝰ piu¬
guiori minerua utens micio agam
omia que usus necessitatis aut uere ho¬
nestatie alicuius in se aut in suis adhi¬
bita Racione ⁊ deducta abntenti licẽcia
exigit in alimentorum et ĩduiuentoꝵ
racionem cadunt ⁊ iain et hec pħya
clientibus suis iudulget ⁊ soliꝰ ĩmiode

Expanded text:
um et vestitum, his contenti simus . Caeterum ut cum mei similibus, pinguiori Minerva utens, mitius agam, omnia quae usus necessitatis, aut verae honestatis alicujus in se, aut in suis, adhibita ratione, et deducta abutendi licentia exigit, in alimentorum et indumentorum rationem cadant. Nam et hoc philosophia clientibus suis indulget, et solius immode
Abbreviated transcription (Latin):
¶A et plima sui tempous elegãt
tengit guła aun em scnberet de ꝑisde
nullo in honore nũc est quod equidem
iiror c sit farus ĩuentu Sos
ño diu stetit hec porsimoma nam
temponbus seuen principio samonica
serenꝰ uiir seculo suo doctus subici¬
eno ueiba plimi noni ẽ dubia ait
piscem lmic nullo in honore trorano
temporbus exticisse uerũ ab eo dio
apns autiquos fuisse in precio ego
autem testĩoms palam facio uel
tant ens indto ad opulas quasi pa
natis ministus cum cibicine ĩtio fen
¶louguin ent si onuã q̃ leges
cibanas induxenuit uł abanio
legibus naca sunit uolurio enarit

Expanded text:
Sed et Plinius sui temporis eleganter Sed et Plinius sui temporis eleganter tetigit gulam. Cum enim scriberet de pisce a subjecit: « Nullo in honore nunc est, quod equidem miror, cum sit rarus inventu. » Sed non diu stetit haec parcimonia. Nam temporibus Severi principis, Sammonicus Serenus vir saeculo suo doctus, subjiciens verba Plinii: « Non est dubium, ait, piscem hunc nullo in honore Trajani temporibus exstitisse; verum ab eo dici apud antiquos fuisse in pretio. Ego autem testimoniis palam facio, vel jus video ad epulas quasi posnatis ministris cum tibicine introferri. Longum erit si omnia quae leges cibarias induxerunt, vel a cibariis legibus nata
Abbreviated transcription (Latin):
eni honũes prodigos in forũ ar iudi¬
candum ebros cõmeantes queqi sole¬
aut inter se sermo ciuari sit ait lu¬
duit alea studiose delibuti uuguẽtis
scoitis scipati ubi hore dec̃e sunt iubẽt
puerum uocan ut comiciũ eat per¬
ciuictatũ quid in foro gestũ sit qui
suastrint qui dissnaserit quot tubꝰ
isserut quot uetuerĩt ĩde ad co¬
nidũ uad̃unt ne litem suaui faciat
dum eaut nuilla ẽ mangui portu
amphora quam nõ impleant quippe
qui uesicam pleuain habent uiui ue¬
nunt in comiciũ tustes iubet dicere
quorũ negociũ est narũt iudex testes
postit Ipse it mictu ub̃i redit ait st
omĩa andiuisse tabulas postit lius
ĩspicit uix pre uino sustinet palpe¬
bius emti in consilui lbi ħ oracio
quid michi negocu est cũ istis uuga¬
toribus pociꝰ ꝙͣ potemꝰ uiulsum nux
tum uino greco edima tuidũ pĩgnẽ
bonũq pistem lupum geriualiũ
qui it̾ pontes captus fuit hec ticia

Expanded text:
enim homines prodigos, in forum ad judienim homines prodigos, in forum ad judicandum ebrios commeantes, quaeque soleant inter se sermocinari, sic ait: « Ludunt alea studiose, delibuti unguentis, scortis stipati. Ubi horae decem sunt, jubent puerum vocari, ut comitium eat percunctatum, quid in foro gestum sit, qui suaserint, qui dissuaserint, quot tribus jusserint, quot venerint. Inde ad comitium vadunt, ne litem suam faciunt: dum eunt, nulla est in angiportu amphora, quam non impleant, quippe qui vesicam plenam vini habent. Veniunt in comitium tristes, jubent dicere quorum negotium est. Narrant: Judex testes poscit, ipsus it mictum. Ubi redit, ait se omnia audivisse. Tabulas poscit, litteras inspicit, vix prae vino sustinet palpebras. Eunti in concilium, ibi haec oratio: Quid mihi negotii est, cum istis nugatoribus? Potius quam potemus mulsum mistum cum vino Graeco. Edimus turdum pinguem, bonumque piscem, lupum germanum, qui inter pontes captus fuit. » Haec Titius.
Abbreviated transcription (Latin):
uunt ĩportumatissimꝰ ĩtempeuitissimꝰ
et flagicio sissuuꝰ nõ ppłi tomaui sed
mitatum pulblicꝰ hostio ne edictũ quod
cnũuiratus tempore de sup̃tibꝰ posuit
ligis nouie habeat aut iugorẽ locum
autem pmo et necessitatẽ legiba fuisse
abario uł ex eo constit ꝙ cibariorum
diligendorum Regula luxuria adĩue¬
uit Festatur h marcus uairo qui enu¬
meratis que in quibꝰ ytalie parcibus
optinia ad uictũ gignantur pisti tibermo
hus uerbis tribuit paluiã in libro .xiͦ. rero
hunmauar ad uictum optuua fet grer
ampanus frmuencũ Saleruo uinũ
Cassinas olenu Castulauꝰ fitũ mel
intͥ eos precipuũ locũ tenuit lupꝰ Et qͥde
is qui iitͥ duos pontes captus õet id
ostendũt tũ multi ali Cum eciã qruiꝰ¬
nciꝰ nii etatis luciuiane in oracõne qua
legoui fauinã suasit cuꝰ nerbu ũ po¬
uenda sunt ideo quia uõ solũ de lupo
inter duos pontes capto ehnt cestis luo
sed eciam mores quiba tuo pleriq
uinebaut facile publi cubunt descilto

Expanded text:
temperantissimus et flagitiosissimus, non populi Romani, sed virtutum publicus hostis, ne edictum quod triumviratus tempore de sumptibus posuit, legis nomen habeat, aut vigorem. Locum autem, imo et necessitatem legibus fuisse cibariis, vel ex eo constat, quod cibariorum delegendorum regulam luxuria adinvenit. Testatur hoc M. Varro, qui enumeratis, quae in quibus Italiae partibus optima ad victum gignantur, pisci Tiberino his verbis tribuit palmam, in libro undecimo Rerum humanarum. « Ad victum optimum fert ager Campanus frumentum, Falernus vinum, Cassinainter eos praecipuum locum lupus tenuit, et quidem is qui inter duos pontes captus esset. Id ostendunt cum multi alii, tum etiam C. Titius, vir aetatis Lucinianae, in oratione, qua legem Fanniam suasit: cujus verba ideo ponenda sunt, quia non solum de lupo inter duos pontes capto erunt testimonio, sed etiam mores, quibus tunc plerique vivebant, facile publicabunt. Describens
Abbreviated transcription (Latin):
cere bessa murenar n lactes ex certis maris
partibus petitar nm conistuit ¶ Mĩꝙͥ
Iulio uł angusto maior ẽ metello pontisex
luxuriosus cuiꝰ cena faciliꝰ est teferre
ꝙͣ uicelligere ⁊ r̃am et ip̃e famosa ymo
l fame fecit cenam ⁊ anticemũ uł ut ait¬

Expanded text:
erum, murenarum lactes ex certis maris partibus petitarum commiscuit. Nunquid Julio vel Augusto major est Metellus pontifex luxuriosus, cujus coenam facilius est referre quam intelligere? Nam et ipse famosam, imo infamem fecit coenam, et antic
Abbreviated transcription (Latin):
quos unerim tͥum lignarũ grã p̃stat
Is quidem ẽ iohanues thesaurana ebo¬
raci nam et ipe int̾fuit S quod sine
Rulore fideliũ dici uł audni non potest
infidelibus teste matrobio plura tupia
et luxuriosa indebantur que scło mrõ
placent et optinente luxu magnifica
appllantur Nam ciciꝰ in suasione
legis faume obicit seculo suo ꝙ poicũ
troianũ mẽsis inferant quẽ illi ideo sic
uocabant quasi alus ĩclusis to aialibꝰ
iudus armatis fuit ¶Cenã trimalchio¬
nis apud petionium si potes ingredere
et portum sic grauidari posse miraberis
nisi forte adiuiraconem mulciplex igno¬
ta et ĩandita suxuriã tossat Et quidem
multa que nos usu uł abusu edocti no
miraniur uisa sunt adinraluda ymo et
stupenda maioriba uam ⁊ portu Iaui no
ee troiana ¶ unde marca uaro in liy
tum e sagiari et lepores cu exceptos
clauso faciam puignes sed et codeas
luxns efficit saginatas ħ uarro nich

Expanded text:
quos viderim, trium linguarum gratia praestat. quos viderim, trium linguarum gratia praestat. Is quidem est Joannes thesaurarius Eboraci. Nam et ipse interfuit. Sed, quod sine rubore fidelium dici vel audiri non potest, infidelibus, teste Macrobio, plura turpia et luxuriosa videbantur, quae saeculo nostro placent, et obtinente luxu, magnifica appellantur. Nam Titius in suasione legis Fanniae objicit saeculo suo, quod porcum Trojanum mensis inferant; quem illi ideo sic vocabant, quasi aliis inclusis animalibus idus armatis fuit. Coenam Trimalchionis apud Petronium, si potes, ingredere, et porcum sic gravidari posse miraberis, nisi forte admirationem multiplex, ignota et inaudita luxuria tollat. Et multa quidem, quae nos usu vel abusu edocti non miramur, visa sunt admiranda, imo et stupenda majoribus. Nam et porcum jam non esse Trojana. Unde M. Varro in libro tum est, saginari et lepores, cum exceptos clauso faciant pingues. Sed et cochleas luxus effecit saginatas. » Haec Varro. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Quis tunc luxuriam accusaret alioꝵ
quando tot tobus farta fuit cena ponti¬
ficum ⁊ iam et ip̃a eduliorum geuera ul
dictu turpia sunt et inatibus licet inmis
in luxus splenore glorientur ꝓ parte
andita Siquis ea nosse de sideuit itoenseat
satuzualia percuruit portunaui cunlia
instituta ¶⁊ de camẽ uicior soge petu¬
tui exempła maiorũ enrorba suos ma
etas adiecit a Ieninu me ipm in apulia
diuitis cuiꝯdam int̾fuisse cene que
ab horu diei nona fere usꝙ ad duo deci¬
mã noctis ⁊ ħ quidem tempore equidiali
ꝓtracta In hanc itaq canusina hospes
coustantulo politauas babilonicas alexa¬
dimas Palestinas tupolitanas barba¬
roru syras Phenicias q congessit delici¬
as ac si sicilia apulia calabua crpa¬
uiaq no sufficiant cõuiuiu instruere
delicatum copiã rerũ iniister disci¬
plinam Sedulitatem obsequii urbam¬
tatem hospitis pleniꝰ et meliꝰ refert
nir singulans eloquui et qui omiba

Expanded text:
Quis tunc luxuriam accusaret aliorum, quando tot rebus facta fuit coena pontificum? Nam et ipsa eduliorum genera vel dictu turpia sunt, et nostratibus, licet nimis in luxus splendore glorientur, pro parte inaudita. Si quis ea nosse desiderat, recenseat Saturnalia, percurrat Portuniani civilia instituta. Ne tamen vitiorum longe petantur exempla, majorum erroribus suos nostra aetas adjecit. Memini me ipsum in Apulia divitis cujusdam interfuisse coenae, quae ab hora diei nona fere, usque ad duodecimam noctis, et hoc quidem tempore aequidiali, protracta est. In hanc itaque Canusinus hospes, Constantinopolitanas, Babylonicas, Alexandrinas, Palaestinas, Tripolitanis, Barbarorum, Syras, Phoeniciasque congessit delicias, ac si Sicilia, Calabria, Apulia, Campaniaque non sufficiant convivium instruere delicatum. Copiam rerum, ministerii disciplinam, sedulitatem obsequii, urbanitatem hospitis plenius et melius referet vir singularis eloquii, et qui omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
iutex seuenssimꝰ supenitũ autonium
mature ꝓmuĩciasset ip̃e autẽ unis aua
fuerit maguitudiuis. ĩ de colligi pot̾at
capta egipto Romã delatuo dissectꝰ q
ẽ et fcũ ex una margarita due ĩpositeq
simulacio ueneris ut mõstinose mag¬
uiticdmis in templo quod pautheon¬

Expanded text:
iudex severissimus superatum Antonium iudex severissimus superatum Antonium mature pronuntiasset. Ipse autem unio cuius fuerit magnitudinis inde colligi poteratcapta Aegypto Romam delatus dissectusque est, et factae ex una margarita duae, inpositaeque simulachro Veneris, ut monstruosae magnitudinis, in templo quod Panthe
Abbreviated transcription (Latin):
ad faciandam ingluuiem suã natũ existi¬
mus fruicibus ac dentiba suis subderet
At ea Re cuptus de Romano imꝑio facere
uellet egiptiũ regnũ Cleopatiri uxon q̃
iicta Romanis nec luxima dedignaretur
pousione prouocunt i sumere se posre ⁊
unam çena sextertin cencies Id mirũ anto¬
mo uisum nec monitꝰ sponsione contendit
dignus culma numaciꝰ plautus qui tã
bionesti certaminis arbiter electus ẽ Altera
die cleopatra ꝑtentans antoniũ polluti¬
bilem sane parauit cenã Si quã no mi¬
iaretur auconia quippe qui omia q̃ appone¬
bantur ex cotidianis opibus agnosteret
tunc Regina auidens phnalam popostit cui
nõ inicluis aceti acris infudit dimisitqi festi¬
nabunda illuc unionẽ eo alc̾a aue deptũ
et emndem matine dissolutũ ut natina
e eius lapidis absorbuit et qͣnio eo fco
sponsione incisser quippe cũ ip̃a marguri¬
ta cencies sexterciũ sie contencione eua¬
linspet manũ tanie ad alt̾ius aurio uio

Expanded text:
igneretur, ad satiandam ingluviem suam natum existiigneretur, ad satiandam ingluviem suam natum existimans, faucibus ac dentibus suis subderet, eaque re captus de Romano imperio facere vellet Aegyptium regnum: Cleopatra uxor, quae vinci a Romanis nec luxuria dignaretur, sponsione provocavit insumere se posse in unam coenam sestertium centies. Id est mirum Antonio visum. Nec moratus sponsione contendit. Dignus culina Numacius Plancus, qui tam honesti certaminis arbiter electus est. Altera die Cleopatra pertentans Antonium, pollucibilem sane paravit coenam, sed quam non miraretur Antonius: quippe qui omnia, quae apponebantur, ex quotidianis opibus agnosceret. Tunc regina arridens phialam poposcit, cui nonnihil aceti acris infudit, dimisitque festinabunda illuc unionem ex altera aure demptum, et eumdem mature dissolutum, uti natura est ejus lapidis, absorbuit. Et quamvis eo facto sponsione vicisset, quippe cum ipsa margarita centies sertertium, sine contentione eval
Abbreviated transcription (Latin):
successit ex decieto Gan lesaris de quo tn¬
imphatore orbis iulis adulator ⁊ ho nicus
sordidus tͥmmphauit/ Captus e tamen
Cesar mi tutio ymagine eꝙ profusione
pecume et comessacionibꝰ i lationũ et
histrionũ scipatu magnifficꝰ uulgaritor
indebatur igo bu agitur cũ pͥncipibꝰ
ppłaribus qui ex necessitate cogiuitur ad
custodiam fume in lissimis nebulomiba
adusan  iam in Republica nemo turi¬
norum cesare magis accessit ad pͥnope
licet em dem publita oppressisẜ ppłus
tume Romanꝰ omĩa que ipe de creuerit
approbauit forte ueritꝰ seditionem ⁊ cuulis
belli recidinam passionem opimo tame
preualuit ut quia suma uirtute a cle
idest clementia preditus fu̾at statuta eiꝰ
quasi ex marima parte benigniori pplũs
a probaret Unde in laude eis cicers ait¬
milla de mi tutiba tius nec adminbilior
nes gracion misenconia e Puide eigo
auiuiu egregie nrtutis ymagie fucile

Expanded text:
successit ex decreto Caii Caesaris: de quo trsuccessit ex decreto Caii Caesaris: de quo triumphatore orbis, vilis adulator, et homo vitiis sordidus triumphavit. Captus est tamen Caesar virtutis imagine, eo quod profusione pecuniae, et conviscerationibus, et latronum, et histrionum stipatu, magnificus vulgariter videbatur. Ergo bene agitur cum principibus popularibus, qui ex necessitate coguntur, ad custodiam famae, vilissimis nebulonibus adulari. Nam in republica nemo tyrannorum, Caesare magis accessit ad principem. Licet enim rempublicam oppressisset, populus tamen Romanus omnia quae ipse decreverat, approbavit, forte veritus seditionem, et civilis belli recidivam passionem. Opinio tamen praevaluit, ut quia summa virtute, id est clementia, praeditus fuerat, statuta ejus quasi ex magna parte benigniora populus approbaret. Unde in laudem evirtutibus tuis nec admirabilior, nec gravior misericordia est. » Pium ergo animum egregiae virtutis imagine facile
Abbreviated transcription (Latin):
efeit ꝙ cũ multe leges de cenis ⁊ supti¬
bus strentur ad ppłm castigantissume
illis iugor diu optinit qũe mł obstenũ
liabet quia uil probat ocaltum pre¬
cepit enim ut patentiba damus pransitaret᷑
⁊ deuitaretur ut sit omilis ciuiũ testib ꝯ factis
lurume modus fieret l aute ideo tnto pro¬
bat portumauꝰ quia apit ppłm castigatũ
et postenons tespeu amen landi erit fn¬
galitas ⁊ ponpettas no poteuit ce cotep¬
tui uł fubori Nec uerendum euit t ab
cenam alienam quispiam iatutus ipnde¬
ter mueret Suꝑnenire en fabulis non
euocatos si aud equidem tipe eristimat᷑
Derum pponte inuere in comuuo alus pre¬
panitu nec homero sine nota uł
time fuerunt obstinacoe cume luxnne et
nicioro illicta concordia nullo abiogant e
mite ste sunt ¶ Intonia ⁊ si nuilli suꝑ¬
tuarie legi paruerit legem tame de colu¬
bendis sumptiba tulit homo quide teme¬
ranꝰ sed manu ĩnalida ⁊ luxurie dedita
nsq quaq suptim q merito magno popero

Expanded text:
sumptibus ferrentur ad populum, castigatissime illius vigor diu obtinuit, quae nil obscenum habet, quia nil probat occultum. Praecepit enim ut patentibus januis pransitaretur, et coenitaretur, ut sic oculis civium testibus factis, luxuriae modus fieret. Hoc autem ideo tuto probat Portunianus, quia apud populum castigatum, et posterioris respectum aurium, laudi erat frugalitas, et paupertas non poterat esse contemptui vel rubori. Nec verecundum erat ut ad coenam alienam quisquam invitatus impudenter irrueret. Supervenire enim fabulis non evocatos, haud equidem turpe existimatur. Verum sponte irruere in convivium aliis praeparatum, nec Homero sine nota, vetimae fuerint, obstinatione tamen luxuriae, et vitiorum invicta concordia, nullo abrogante irritae factae sunt. Antonius etsi nulli sumptuariae legi patuerit, legem tamen de cohibendis sumptibus tulit. Homo quidem temerarius, sed manu invalidus, et luxuriae deditus usquequaque, sumptuumque merito, Magno Pompeio
Abbreviated transcription (Latin):
plures ꝙͣ nuise idest noue aut ĩ suma
graciarum et nusaru explerẽt nu¬
meru ad duodenarui ascendentes
optinuit tame apud eos qui rectiꝰ
ituentur ut in hus osficur patrsfa¬
milias la tissime pareat/ de molestis¬

Expanded text:
st novem, aut in summa, Gratiarum et Musarum explerent numerum, ad duodenarium ascendentes. Obtinuit tamen apud eos qui rectius intuentur, ut in his officium patrisfamilias latissime pateat. CAP. XI
Abbreviated transcription (Latin):
precia illis minora ꝯstituit ausu dicere
ut uilitis edulium aios hominũ ad
pariudas obsemiorum copias icitaret
⁊ gule seruire eciam qui paris oent
facultatibus possent gͦ ad pͥme luxn¬
nosus ⁊ prodigus inden pt̃ cui hoc
tanta in opulis ul grituita ponant᷑¬
¶ Preteria lucia silla sepĩus cosul
auius testio leges tiudinit᷑ tulisse a¬
barias sic en suptuarias leges cato
appłłat disferunt tamẽ ꝙ abane gu¬
lam ingulant sSuptuarie alt̾modam
nt ait portumanꝰ luxurã cohibẽt¬

Expanded text:
pretia illis minora constituit. Ausim dicere, pretia illis minora constituit. Ausim dicere, ut vilitas edulium animos hominum ad parandas obsoniorum copias incitaret, et gulae servire, etiam qui parvis essent facultatibus, possent. Ergo apprime luxuriosus et prodigus videri potest, cui haec tanta in epulis vel gratuita ponantur. Praeterea Lucius Sylla, Lepidus consul, Anius Restio, leges traduntur tulisse cibarias. Sic enim sumptuarias leges Cato appellat. Differunt tamen, quod cibariae gulam jugulant, sumptuariae alcrimodam, ut ait Portunianus, luxuriam cohibe
Abbreviated transcription (Latin):
colubuit quin unicmnq liceret parbitno
bona sua uter pancos consimiere Seci¬
ta e eigo lex faunia que ecia suptiba
mod̾um fecit striptaq ẽ in omes ut no
solum aues inbaui sed omes ubior ytalie
sege suptuaria tencrentur nã in eo didie
sogis ius consistit At istis adiecta ẽ et
siaima que nimero comuarum et ꝙͣti¬
tati suptiui ⁊ caucioni locoꝵ dierum
et temporn prestripsit segula ne coti¬
diains liceret exultare conuns dies
certos pfiniens quiba pmissum est
coniuan eigo etiã sobuetate seculi p̃s¬
crptio legum cohercetur eopesa cenars
Si quidem ab micio cepit tabix luxime
ne ex malis morbus pceantur ¶ Ler
quoqi coruelia sumptuaria e adiecta
pnoribus in qua no comnioꝵ magnifi¬
cencia phibita e uec gule moda fcus
sed minora precia Rebus imposita sis
nibꝰ rebus ꝙͣ exquisitis ⁊ pene ico gni¬
tis generibus deliciarum quos ilłic pistes
quas qi offulas nomnat et tamen

Expanded text:
icuique liceret pro arbitrio bona sua inter paucos consumere. Secuta est ergo lex Fannia, quae in sumptibus modum fecit, scriptaque est in omnes, ut non solum cives urbani, sed omnes ubique Italiae lege sumptuaria tenerentur. Nam in eo Didiae legis vis consistit. At istis adjecta est et Licinia, quae numero convivarum, et quantitati sumptuum, et cautioni locorum, dierum et temporum, praescripsit regulam: ne quotidianis liceret exsultare conviviis, dies certos praefiniens, quibus permissum est convivari. Ergo etiam sobrietate saeculi, praescriptione legum coercetur impensa coenarum. Siquidem ab initio coepit radix luxuriae Leges bonae ex malis moribus procreantur. » Lex quoque Cornelia sumptuaria, est adjecta prioribus, in qua non convivorum magnificentia prohibita est, nec gulae modus factus, sed minora pretia rebus imposita. Sed quibus rebus? Quam exquisitis et pene incognitis generibus deliciarum? Quos illic pisces, quasque illic offulas nominat, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
rcy teotricũchiũ de quo mrauerat
ꝙ ei passurꝰ eẽt occidit ppr scoma
ab codem de se dcur cũ eui quasi
piuuendus ad antigonu eaperetur sola¬
tibus eum auias ac spem pollicentibꝰ
ꝓ oi modo clemencia regis expeiturus
esset cum ad ocłos cius ueuisset respõdt
eigo ini possibile michi dicitis sp̃e salu/¬
tis Grit aute antigonus uno orbatꝰ
oculo et importimã irbauitas male¬
dicace suce prinauit ⁊ rec negaueri

Expanded text:
itum Chium, de quo juraverat quod ei parsurus esset occidit propter scomma ab eodem de se dictum. Cum enim quasi puniendus ad Antigonum raperetur, solantibus eum amicis ac spem pollicentibus, quod omnimodo clementiam regis experturus esset, cum ad oculos ejus venisset, respondit: « Ergo impossibilem mihi dicitis spem salutis. » Erat autem Antigonus uno orbatus oculo, et importuna urbanitas maledicacem luce privavit. Nec negaveri
Abbreviated transcription (Latin):
uos quidem affectus in homine
lib nuao excitisse sacie scuiptine
designat auctoritas Appeticum
silicet aisti et comodi appetitu quoro
alter in uoluiutate alter in necessitate
consistit. Et quanto appetita iusti qui
in uolunitate est amplia crestit taute
melior ẽ et digius bitudine amplion¬

Expanded text:
Quos quidem affectus in homine Quos quidem affectus in homine ab initio exstitisse sacrae Scripturae designat auctoritas, appetitum scilicet justi, et commodi appetitum. Quorum alter in voluntate, alter in necessitate consistit, et quanto appetitus justi qui in voluntate est, amplius crescit, tanto melior est, et dignus amplio
Abbreviated transcription (Latin):
Illit guita ꝓublicio oculis spectatula ed¬
banour Illie epularu magnifici appar¬
tus labenti qr anone sub sidia oriebant᷑
et cum l uniuersis prinatĩ alimenta ĩo-¬
pia laborntiba dotes migiba pauptate
pressis subsidia de ciientor incursu
quassatis solercia erogabantur hospites
quoq cum ibanio penatibꝰ ⁊ tamen
ecia Rustias tectio beinguissume excepti
uanis numeribꝰ honoriti duni ttebant᷑
Quodam uero tempore. qoo. sil gelesui
equites qui tempestatis in possessiones
suas compulsos aluit ac uestiuit qued
mlta nõ mortale aliquem sed ppicie
fortime benignu ee diceres sinu ꝓtiuꝰ
archas habentia inexoraibilibꝰ clausts
obseratas ⁊ Lonue pstauciorem aliquato
coistimes illam ĩpensam ꝙ hac custodia
deuiq qui cꝙyͥ sapiencia diponit approbatur
quod tementas presunt uere landumi
fuctum nequaꝙͣ assequitur
de alexaudro a discotile augusto ⁊ plato¬
ne/ et hus qui uia deuia ad glon ain
ꝓeigunt

Expanded text:
illinc grata populi oculis spectacula edillinc grata populi oculis spectacula edebantur, illinc epularum magnifici apparatus labentique annonae subsidia oriebantur. et cum haec uniuersis, priuatim alimenta inopia laborantibus, dotes uirginibus paupertate pressis, subsidia detrimentorum incursu quassatis erogabantur. hospites quoque cum urbanis penatibus tum etiam rusticis tectis benignissime excepti, uariis muneribus ornati dimittebantur. quodam uero tempore d simul Gelensium equites ui tempestatis in possessiones suas conpulsos aluit ac uestiuit. quid multa? non mortalem aliquem, sed propitiae Fortunae benignum esse diceres sinum. ergoarcas inexorabilibus claustobseratas, nonne praestantiorem aliquando existimes illam impensam, quam hanc custodiam? Denique quidquid sapientia disponit, approbatur; quod temeritas praesumit, verae laudis fructum nequaquam assequiturde Alexandro, Aristotele, Augusto et Platone: et de his qui via devia ad gloriam pergunt.
Abbreviated transcription (Latin):
theline fiuore ita consternata Re pͥ
Ut ne a locupletibo quidem debite pecu¬
diminti solui arditonba possẽt cu
cençies atqi qͥnquagies sey teren sũma
in fenoit haleret neqi de sorte que quã
maritudine publice confusionis pri¬
nata traquilsitate mitiganit opor¬
tuue mirificeq cestatus se numorũ
suorum nõ cilis sanguinus ẽẽ fe¬
nenitorem ⁊ am qui nũc precipue
stueracioni delectautur cũ pecumam
doniũ ouentã Retulerunt qua ip̃ba¬
do erultant gandio cognostent Si di¬
ligenter senato consultum quo considio
gricie acce sunt legere nõ fastadierut¬
¶ Subnectit luic agrigentum gillia
que ipe modum ipius libertatis pcor¬
dia constut habuisse ert opiba excelleoͬ
sed mmusto ecia animo ꝙͣ diuici ͤa locu¬
plocior semꝑq in eroguudo pocia ꝙͣ in
compiendo pecuma ociipata adco ut
domꝰ eius quasi quedam munificencie
oficina ordeirtur Illic eium publicis
nsibus apta monũmẽta extrueb intur

Expanded text:
tilinae furore ita consternata republica, tilinae furore ita consternata republica, ut ne a locupletibus quidem debitae pecudiminutis, solvi creditoribus possent: cum centies atque quinquagies sestertii summam in faenore haberet, neque de sorte quemquam maritudinem publicae confusionis priuata tranquillitate mitigauit, opportune mirificeque testatus se nummorum suorum, non ciuilis sanguinis esse faeneratorem: nam qui nunc praecipue negotiatione delectantur, cdomum cruentam retulerunt, quam improbando exsultent gaudio, cognoscent, si diligenter senatusconsultum, quo Considio gratiae actae sunt, legere non fastidierint. Subnectit huic Agrigentinum Gilliam, quem propemodum ipsius liberalitatis praecordia constat habuisse. Erat opibus excellens, sed multo etiam animo, quam divitiis, locupletior semperque in eroganda potius quam in corripienda pecunia occupatus, adeo ut domus eius quasi quaedam munificentiae officina crederetur: illinc enim publicis usibus apta monumenta extruebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
piencĩ necessitate ardatur esse
uł mentis Illio ei qui p̃merue¬
runt douare instũ est et eis qui ĩ¬
digent subuenire piuim ita tamẽ
ut id respitiatur in sungulis quod qĩ
facie supientis sine rubore ⁊ nota ba¬
leat denuaai Siquidem ymitan de¬
le mꝰ eum qui solem suũ facit orn
super bonos et malos ⁊ pluit suꝑ
nistos et iistos Si euũ pauperem
histrionẽ indeama a miniũ nõ de¬
be ma ntiq fonere maliciã sc̃d cõrep¬
tam et si fieri potest emeudatain
frrter ne caritatis uure opportet sustẽ¬
turi naturã. Eopedit quidem ouii
petenti tubuere uł a fectũ mentio
uł solaciũ caritatis Interdum ta¬
uien ĩcrepare pigrui meretrtẽ
ul histrionem confundere salubuo
est ꝙͣ quod exigunt claigni quid
moror quidquid caritas erogait Re¬
muneratur a dño quod dispẽsat
uauitas/ euanestit ¶In quinto
considio salubeminu exempli nec sine
paruo ip̃ius frnctu liberalitas Re¬
ferente ualerio adnotata ẽ qui ca¬

Expanded text:
pientium necessitate credatur esse, pientium necessitate credatur esse, vel meritis. Illis enim qui promeruerunt, donare justum est; et eis qui indigent, subvenire pium: ita tamen ut id respiciatur in singulis, quod in facie sapientis sine rubore et nota valeat denudari. Siquidem imitari debemus eum, qui solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Si enim pauper histrionem videamus, aut mimum, non debemus utique fovere malitiam, sed correptam, et si fieri potest emendatam, fraternae charitatis jure oportet sustentari naturam. Expedit enim omni petenti tribuere, vel affectum mentis vel solatium charitatis. Interdum tamen increpare pigrum, meretricem, vel histrionem confundere salubrius est, quam quod exigunt elargiri. Quid moror? Quidquid charitas erogat remuneratur a Domino. Quod dispensat vanitas, evanescit. In Quinto Considio saluberrimi exempli, nec sine parvo ipsius fructu, liberalitas, referente Valerio, adnotata est: qui, Ca
Abbreviated transcription (Latin):
est aut silet omno si desperat et ad
alios trausit quia ei confiliũ ẽ semꝑ
suspectꝰ ẽ auancie ⁊ de duplici fonte
deatur in culpa locum arbitior
auaricie reliquendum nullũ
em̃ uĩciũ deteriꝰ ẽ nullũ de testabiliꝰ
presertim in hus qui priuapatũ aut
magistrritum aliquem in re publica
gerut Non eñi Res ip̃a sed eciã opino
eno uitauda ẽ et õino inipossibile ẽ¬
ut fidelis iudeatir llicui aut amore
dignus qui ex merito apud granes
et circuspectos uiros auaricie suspicio¬
uẽ nicuit Cum nero laus ⁊ fauoz
didior et dignior uno forti et claro
Nam qui untutis opera et industna
res ad bene de multis promerẽdu
si tauiẽ suppeteret nichil glono sin
est ea lileuilitate q consistit in
donis maxit cum et socrates ut di¬
citur interrogatus que nã esfet
substancia beatitudinis dignis do¬
uare respondit Ego quidem Sociri¬
ticam disfinicionem sic int̾pre tau¬
dum aibitior ut dignitas in acci¬

Expanded text:
est, aut silet omnino si desperat, et ad est, aut silet omnino si desperat, et ad alios transit, quia ei consilium est, semper suspectus est avaritiae: et de duplici fonte deatur in culpa, locum arbitror avaritiae relinquendum. Nullum enim vitium deterius est, nullum detestabilius, praesertim in his qui principatum, aut magistratum alipsa, sed etiam opinio ejus vitanda est; et omnino impossibile eut fidelis videatur alicui, aut amore dignus, qui ex merito apud graves et circumspectos viros avaritiae suspicionem incurrit. Cum vero laus et favor didior et dignior viro forti et claro. Nam qui virtutis opera et industria res ad bene de multis promerendum. Si tamen arca suppeteret, nihil gloriosius est ea liberalitate, quae consistit in donis: maxime cum et Socrates, ut dicitur, interrogatus quaenam esset substantia beatitudinis, dignis donare respondit. Ego quidem Socraticam definitionem sic interpretandam arbitror, ut dignitas in acci
Abbreviated transcription (Latin):
de ficiente uia tico emarcescit ¶ Tñ for¬
tuua manet unltũ seruatis amici
¶Cum cecidit tristi nertitis ora fuga
Dis eii Res que in cõmerciũ uenit de
ab uno trausit in aliu et diciorẽ et
auidiorem comitatur emptorẽ, at
foro isto nichil iniquiꝰ est quo rem
semel emisse nõ prodent in si semper
ematur et ubi quisq rem ab alio ue¬
ditã uendicat insi et ip̃i de p̃cio sacifiat
Quis enĩ populare fauõ r̃ẽ uendidit
si publice habendus ẽ ematur ab
uniuersis sugulis emi nõ licet puͣ
boua distrahere In proneibu quoq
consuetudine uenit quia incauta
laigicio nõ halet fundum Preterea
quem popularis fauor ad munera
extulit si forte trasonis more emptã
celebritatem exigit concumelus a¬
fectum honore spoliatũ thais altera
fama et quauis thaide minꝯ fida a
preempto honoris grrdu arcet de pri¬
ut et repellit Insultat nualis so¬
br ia de ceptor correptor exultat guato
iux subinur murrc dum tamẽ spes

Expanded text:
deficiente viatico emarcescit. Cum fordeficiente viatico emarcescit. Cum fortuna manet vultum servatis amici, Cum cecidit, turpi vertitis ora fuga. Omnis enim res quae in commercium venit, ab uno transit ad alium, et ditiorem et avidiorem comitatur emptorem. At foro isto nihil iniquius est, quo rem semel emisse non proderit, nisi semper ematur, et ubi quisque rem ab alio venditam vindicat, nisi et ipsi de pretio satisfiat. Quis enim popularem favorem vendiderit? Si publice habendus est, ematur ab universis. Singulis enim non licet publica bona distrahere. In proverbii quoque consuetudinem venit: quia incauta largitio non habet fundum. Praeterea quem popularis favor ad munera extulit, si forte Thrasonis more emptam celebritatem exigit, contumeliis affectum, honore spoliatum, Thais altera fama, et quavis Thaide minus fida, a praeempto honoris gradu arcet, deprimit, et repellit. Insultat rivalis, sobrius correptor exsultat, Gnatho vix submurmurat, dum tamen spes