comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uelit et siuelit assumere ad ministeriũ
uel ad sacerdocium. Non enim qui se in¬
gesserit. s quem dñs assumpserit ille ꝓ¬
bentes in conscĩa rep̃hensibile̾. sic̃ dñs
dixit in euͣngłio. Cum steterits ad o
betis contra eos ex cordib ur̃is. Si enim¬
non remiseritis ftĩb ur̃is: nec uob̾ remit¬
tet pat̾ũr qui in celis est. Sigͦmundo cor¬
ab om̃ib hiis uitiis et passionib que supͣ
memorauimus: pot̾imꝰ in qnͣtum possibi¬
le est deum uidere: et orantes ocł̾m cordis
nũ in ip̃m dirigere. et uidere inuisibi¬
lem mente non corpore ⁊ intellectu scĩe
non carnis aspestu Nlemo enimputet
ri ⁊ ita ut sp̃em sibi aliqmͣ aut ymagi¬
nem fingat in corde corpoream alicui y
magini similem. Nulla forma in deo: nul
tiri quidem possit : et ꝑstͥngi mentis affectir.
non tam̃ comp̃hendi aut scͥbi aut narra
ti. Et id̾o oportet cum om̃i reuerentia
et metu a ccedere ad deum: et ita in eum
librare mentis intuitum: ut om̃e quich̾so

Expanded text:
 ad ministerium vel sacerdotium. Non enim qui seipsum ingesserit, sed quem Dominus assumserit, ille probens in conscientia reprehensibile, sicut et Dominus dicit in Evangelio: Cum steteritis ad obetis contra eos, ex cordibus vestris: nisi enim remiseritis fratribus vestris, nec vobis remittet Pater vester, qui in coelis est . Si ergo munab omnibus his vitiis et passionibus quae supra memoravimus; poterimus, inquantum possibile est, etiam Deum videre, et orantes, oculum cordis nostri in ipsum dirigere, et videre invisibilem mente, non corpore: intellectu scientiae, non carnis aspectu. Nemo enim se puri, ita ut speciem sibi aliquam aut imaginem fingat in corde corporeae alicujus imaginis similem. Nulla forma in Deo cogittiri quidem possit, et perstringere mentis affectum, non tamen comprehendi, aut describi, aut enarrari valet. Et ideo oportet cum omni reverentia et metu accedere ad Dominum, et ita in eum librare mentis intuitum, ut omne quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
monachus sequitur. Cumq ꝑ biduũ
eẽt oratuni. maurus monachus tudit.
pompeiantis aut̃ eiusdem monast̾ii pa¬
t̾ uidere non potuit. Die gͥ alia expleca
or̃one iur dei oratoriũ egressus. stantẽ
foris monachum repperit: quem pro
cecitate cordis urga ꝑcussit. Qui ex
illo die nichil ꝑsuasionis ult̾is a nigͦ
iam puerulo ꝑtulit: s ad or̃onis studm̃
ĩmobilis ꝑmansit. Sicq antiquiis ho¬
stis dñari non anstisest. in eiꝰ cogitatio¬

Expanded text:
monachus sequitur. Cumque per biduum monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus hostis d
Abbreviated transcription (Latin):
mente naga. terrena aliqͣ et cͣnsitoria
agebat. Cumq ab alb̾e suo sepiꝰ fuisset
ammonit: ad uirĩi dei deduetus esti&
ip̃e quoq eius stulticiam uehementer
increpauit: et ad monast̾ium reu̾sus.
uix duob dieb uiri dei ammonitionem
tenuit. Nam die t̾cio ad usum ꝓprium
Qd̾ cum seruo dei ab eodem monast̾ii pa¬
tre quem constituerat. nuntiatum fuiss.
dixit. Ego uenio: cumq ꝑ memetip̃m
emendo. Cumq uir dei ueniss in eodem
monast̾ĩo. et constituta hora. expleta psal¬
modia. sese fr̃s uiorõnem dedissenti aspexẽ
qd̃ eundem monachum qui ꝑmanere¬
in orone non pot̾at quidam nug̾ puetu¬
lus ꝑ uestimenti fimbriam foras trahe¬
bit. Tunc idem pr̃i monast̾ii pompeia¬
no noĩe. et mauro dei famulo secreto di¬
xit. Nunꝙͥ non aspicitis quis est qui i¬
stum monachum foras trahit: Qui re¬
spondentes dixerũt. Non. Quib ait. O¬
remus etiam ut uo uideatis: quem iste

Expanded text:
mente vaga terrena aliqua et transitoria mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem constituerat, nuntiatum fuisset, dixit: Ego venio, eumque per memetipsum emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste
Abbreviated transcription (Latin):
Smi sõs uir diu in cadem solitudine uͥ¬
tutib signisq succresceret. multi ab eo
in loco eodem ad omĩpotentis dei seruiti¬
um sunt congregati. ita ut illit duodet̃
monastĩa cum om̃ipotentis iħu xp̃i dñi
opitulatione construeret: in quib statu¬
tis pr̃ib duodenos monachos deputauit᷑.
pancos u̾o secumi retinuit: quo ad huc
in sua p̃sentia aptins erudiri indicauit
nobiles. et religiosi concurierẽ: suos q
ei filios omĩpotendi deo nutͥendos dare
Time quoq bone sper suas soboles euitiꝰ
maurum. dertullius. uͦ patriciꝰ placidũ
tradidit. Equib manr᷑ unemortm̃ boĩs
polleret morib magr̃i adiutor cepit
existere. Placidus uero. pueritis ad huc
indolis annos gerebat.¬
Nimo autem exeis monast̾q̃s que cirẽ¬
quaq construxerati quidam monachus
erat qui ad or̃onem state non poterat.
S mox ut se fr̃s adstudium or̃onis
ineliassent. ip̃e egrediebatur foras: et

Expanded text:
Cum sanctus vir diu in eadem solitudine viCum sanctus vir diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit.bis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebatno autem ex eis monasteriis quae circumquaque construxerat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et
Abbreviated transcription (Latin):
cum xp̃o esse ÷ cui uiuere xp̃c est et mori lu¬
crum: qui certamina passionũ ñ solum
appetit. s ad toleranda hec et alios accendit.
damasci ꝑsecutionem passus ut portusset
enadere. murum funem sportamq que¬
siuit ⁊ seq latent̾ deponi uoluit. Nunqͥd¬
nam paulum mortem dicimus timuisse.
qmͣ se ip̃e ꝓ iħu amore testatur appetere: S
cum in eodem loco ĩminorẽ sibi fructum ad¬
esse conspiceret. et grauem laborem: ad
laborem se alibi eum fructu seruauit. for¬
tis etenim p̃liator dei. teneri intͣ claustͣ
uoluit: certaminis campum quesiuit.
Unde isdem uenerabilis quoq benedictus
si libent̾ audis citiꝰ agnoscis: quia ibi nõ
tantos indocibiles uiros deseruit qnͣtos
in locis aliis ab anime morte suscitait.
Detrus Ata esse ut doce. et manifesta
ratio et ꝓlatum congruum testimoniũ
declarat. S queso ut de uita tanti pr̃is
ad uarrationis ordinem tedeas Gregoriꝰ.

Expanded text:
cum Christo esse: cui vivere Christus est, et mori lucum Christo esse: cui vivere Christus est, et mori lucrum , qui certamina passionum non solum ipse appetiit, sed ad toleranda haec et alios adhortatur, Damasci persecutionem passus, ut potuisset evadere, murum, funem, sportamque quaesivit, seque latenrer deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam seipso pro Jesu amore testatur appetere? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conslaborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, quantos in locis aliis a morte animae suscitavit. Petr. Ita esse ut doces, et manifesta ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narrationis ordinem redeas. Gregor.
Abbreviated transcription (Latin):
muni. et priꝰ fuit. Uenerabił gͥ benedict᷑
m illa solitudĩe habitauit secum: in qnͣ¬
tum se intͣ cogitationis claustra custodi¬
uit. Nam quocienscumq hunc contem¬
plationis ardor in altum rapuit: se ꝓcul
dubio subse reliquit. Petrus.  lacet qd̾
ditis s queso respondeas si descrere fr̃s de¬
buit quo semel suscepit. Gregorius.t
ego petre estimo ibi adimati eq̃nanurt̃
portandi sunt mali ubi inueniuntur a¬
liqui qui adiuuentur bomi. Nam ubi oĩ¬
modo fructus de bomis deest. fit aliqͣndo
de malis labor suꝑuacuns: maxime si e
uicino cause suppetant. que frustum deo
quem custodiendum staret: qui om̃s una¬
nimit̾ se ꝑsequente cerneret: Et sepe agi¬
tur in animo ꝑfc̃oꝵ. qd̾ silentio pretereũ¬
dum nonest. qr cum laborem suum sine
fructu esse considerant. in loco alio ad labo¬
rem cum fructu migrant. unde quoq ille
egregius predicator qui dissolmi cupiti et

Expanded text:
ommuni et prius fuit. Venerabilis igitur Benedictus ommuni et prius fuit. Venerabilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepit. Gregor. Ut ego, Petre, existimo, ibi adunati aequanimiter portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adjuventur boni. Nam ubi omnimodo de bonis fructus deest, fit aliquando de malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde ille quoque egregius praedica
Abbreviated transcription (Latin):
panib: Si gͥ secum fuit: undead se re¬
diit. hiinc gͦ uentrabilem uirum sec̃
habitasse dixerim: quia in sua semper
custodia cutũ spectus. ante dcłos condito¬
ris se semꝑ aspiciens se semꝑexami nans
dum de carcere ab angło eductus fuisset. qͥ
ad se reu̾sus dixit: nuno scio uere quia mi¬
sit dñs angłm suũ. et eripuit me de manu
herodis. et de om̃i expectatione plebis iudeoꝵ
Oregorius. Quob modis petre extͣ nos
ducimur: quia aut ꝑcogitationis lapsum.
sub nos metip̃os recidimus ⁊ aut ꝑ contẽ¬
plationis grãm suꝑ nos metip̃os leuannur.
Ille itaq qui porcos pauit. uagationemẽ¬
tis. et ĩmundicie. subsemetip̃o eccidit. Iste uͦ
quem angłs soluit. eiusq mentem in exta¬
si rapuiti extͣ se quidem. s suꝑ semetip̃m fu¬
it. Utq gͦ ad se rediit. qͣnͣdo et ille. ab etrore
oꝑis se collegit. ad cor:. et iste a contemplati¬
onis culmine. ad hoc rediit qd̾ intellectu ⁊¬

Expanded text:
panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se repanibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, riptum est, dum de carcere ab angelo eductus fuisset? Qui ad se reversus dixit: Nunc scio vere quia misit Dominus angelum suum, et eripuit me de manu Herodis, et de omni exspectatione plebis Judaeorum . Gregor. Duobus modis, Petre, extra nos ducimur: quia aut per cogitationis lapsum sub nosmetipsos recidimus, aut per contemplationis gratiam super nosmetipsos levamur. Ille itaque qui porcos pavit, vagatione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in exstasim rapuit, extra se quidem, sed super semetipsum fuit. Uterque ergo ad se rediit, quando et ille ab errore operis se collegit ad cor, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit, quod in intellectu c
Abbreviated transcription (Latin):
bitauit secum. Oregorius. Si sc̃s uir
contya se unanimit conspirantes. sueq
conu̾sationi longe dissimiles. coattos di¬
u subse tenere uoluiss: fortasse et sui ui¬
goris usum ⁊ modum tranquillitatis
excederet: atq a contemplationis lu¬
mine mentis sue ocłm declinasset. Sum¬
q cotidie illoꝵ incorreptione fatigatus.
mimis curaret sua: et se forsitan telinq̃¬
ret. et illos non inueniret. Nam quo¬
ciens ꝑ cogitationis motum nimie extͣ
nos ducimut᷑. et nos sumus. et nob̾tũ
non sumus: quia nozmet ip̃os minime
uidentes ꝑ alia uagamur. An illum sec̃
fuisse dicimus qui in longinqmͣ regio¬
nem abiit. et portionem qmͣ acceꝑat cõ¬
sumpsit: uri in ea ciuium adbesit᷑: por¬
oos pauit. quoz et manducare siliquas
uideret et esuriret: Qui tam̃ cum postio¬
dum cepiss cogitare bona que ꝑdidit. scͥp¬
tum de illo est. In se reu̾sus dixit. Qnͣti m̃¬
cennarii in domo patris mei habundãt

Expanded text:
bitavit secum. Gregor. Si sanctus vir bitavit secum. Gregor. Si sanctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant
Abbreviated transcription (Latin):
dolerent assueta relinquere: durũq c̃t
qd̾ in mente ueteri cogebantur noua
meditari: sic̃ prauis morib semꝑ granis
conatisunt. Qui mito consilio. uenenũ
uino miscuerunt. Et cum uas iuutreum
in quo ille pestifer. pot᷑ habebatur. recum¬
signum crucis edidit: et uasqd longiuste¬
nebatur eodem signo rupit. Sicq con¬
fractum est ac si in illo uase mortis pro
cruce lapidem dediss. Intellexit ꝓtimis ur
dei. quia potum mortis habuerat. quod por¬
tare non potuit signum uite. Atq illico
surrexit: et uultu placido. mente tranqͥl¬
la conuocatos fr̃s allocut᷑ est dicens. Mise¬
reatur ut̃i fr̃s. onuĩpotens deus. Quare ĩ
me ista facere uoluistis: Nunquid nõ
ueniret: Ite et iuixca mores nr̃os uobrs
patrem querite: quia me post hec mini¬
me habere potestis. Tunc ad locum dilec¬
te sollitudinis rediit: et solus insupru¬
inspectoris ocłis. habitauit secum. Detiꝰ
inus pat̾ intelligo: quid nam sit ha¬

Expanded text:
dolerent assueta relinquere, durumque esset dolerent assueta relinquere, durumque esset quod in mente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis conati sunt, qui inito consilio venenum vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumus signum crucis edidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla convocatos fratres allocutus est, dicens: Misereatur vestri, fratres, omnipotens Deus; quare in me facere ista voluistis? Nunquid non veniret? Ite, et juxta vestros mores Patrem vobis quaerite, quia posthac me habere minime potestis. Tuncque ad locum dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Ha
Abbreviated transcription (Latin):
de uita iusti debeas ea que sunt inchoata ꝑ¬
ecedente gͥ temptatione: uir dei qͣi
spinis erutis ex culta terra. de uirtu¬
tum segete feratius fructum dedit. Pre¬
conio itaq eximie conuersationis: cele¬
bre nomen eiꝰ habebatur. Non longe aut̃
monast̾ium fuit: cuiꝰ congregationis̃
pat̾ defunctus est. Omnisq ex illa congͤ¬
gatio. ad cundem uenerabilem bñdc̃m
uenit: et magnis p̃cib. ut ei p̃esse debe¬
ret. petiit. Qui diu negando distulit. su¬
se predixit. S uictus qñq p̃cib assensũ
dedit. Cumq in eodem monasterio regła¬
ris uite custodiam teneret : nulliq ut
prius ꝑactus illicitos in dextram leuam
q deflectere a comu̾sationis itinere lic̾et.
suscepti fh̃s insane seuientes semetip̃os
accusare cepert. quia hunc sibi p̃esse popos¬
cerant : quoꝵ scilicet cortitudo in normã
eiꝰ rectitudinis offendebat. Cumq sub eo
sibi conspicerent illicita non licere. et se

Expanded text:
de vita justi debeas ea quae sunt inchoata, pde vita justi debeas ea quae sunt inchoata, pRecedente igitur tentatione, vir Dei quasi spinis erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se
Abbreviated transcription (Latin):
post discrpulis ip̃e ꝑhibeat. tam in illoẽ.
temptato uoluptatis edomita: ut tale
in se aliquid minime sentiret. Ceper̃t
postiodum multi iam mundum relin¬
quere: atq ad eiꝰ magisterum festinare.
Lib̾ quippe a temptationis uitio: iuremã
fõs est uircutum magist̾. Unde ꝑ moysen
precipitur. ut leuite a uigintiquinq an¬
nis et supͣ. ministrare debeant: ab an no u̾o:
qͥnquagesimo eustodes uasoꝵ fiant.e¬
trus. Iam quidem ꝓlati testimonii mͥ
aliqͣnͣtulum inteslectus int̾lucet. s tamẽ
calor corporis frigescat. Uasa aut̃ sacra st̃
fidelium mentes. Electi gͦ cum adhuc in
temptatione sunt. subesse eos. ac seruire
necesse est: et obsequiis. laborib fatigari.
ubi uero iam mentis etate tranquilla. ca¬
lor recessit temptationis. custodes uasoꝵ
sunt: quia doctores aĩaꝵ fuĩt. Detrus.
Iateor placet qd̃ dicis. S quia ꝓlati te¬
stimonii clausulam reserasti: queso ut

Expanded text:
post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale aliquid in se minime sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus magisterium festinare. Liber quippe a tentationis vitio, jure jam factus est virtutum magister. Unde et per Moysen praecipitur , ut levitae a viginti quinque annis et supra ministrare debeant: ab anno vero quinquagesimo custodes vasorum fiant. Petrus. Jam quidem prolati testimonii mihi aliquantum intecalor corporis frigescat: vasa autem sacra sunt fidelium mentes. Electi ergo cum adhuc in tentatione sunt, subesse eos ac servire necesse est, et obsequiis laboribusque fatigari: cum vero jam mentis aetate tranquilla calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. Petr. Fateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut
Abbreviated transcription (Latin):
deferrent corporis: ab eiꝰ ore in suo pecto¬
re alimenta referebant uite.
faciem uolitare cepit. eiꝰq uultui impor¬
tune insistere: ita ut capi manu posset.
si hanc uir sc̃s tenere uoluiss. S signo
crutis edito: recessit auis. Tanta autem
carius temptatio aui eadem recedente se¬
mentis reluxit. tantoq igne seru dei a¬
nimum inspeciem illius accendit. ut
se in eiꝰ pectore amoris flãma uix caꝑet᷑:
et iam pene deserere heremum uolupta¬
te uictus deliberaret. Cum subito super¬
na gr̃a respectus ad semetip̃m reu̾sus esti
atq urticaꝵ et ueprium iuxta demp¬
sa sucrescere frutesta conspitiens ⁊ exutꝰ
indumento. nudum se in illis spinarũ
aculeis et urcicaꝵ incendiis ꝓiecit. ibiq
diu uolutat᷑ toto ex eis corpore uulnera¬
tus exiit:. et ꝑ cutis uulnera eduxita cor¬
pore uulnus mentis. quia uolutatem tͣx¬
tus. Uicit itaq pc̃cm: quia mutauit in¬
cendium. Ex quo uidelicet. tempore sic̃

Expanded text:
afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectoafferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta referebant vitae. faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset; sed signo crucis edito recessit avis, tanta autem carnis tentatio avi eadem recedente seulos reduxit: tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, et jam etiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis; quia voluptatem traxt. Vicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qui aduenerat pb̃r dixit. Surge et su¬
mamius cibum: quia hodte pascha est. Cmi
uir dei respondit dicens. Scio qd̾ pascha ẽ
quia uidere te merui. Longe quippe ab
hominib posicus: quia die eodem paschał¬
ẽẽt sollempnitas ignorabat. uenerabilis
aut̃ pb̃r rursus asseruit dicens. Ueracit̾
hodte resturectioms dũce paschar dies est
abstinere tͥ minime conuenit: quia et e¬
go ad hoc missus sum. ut dona omĩpotentis
dñi parit̾ sumanius. Benedicente gͥ de
um: sumpserunt cibum. Etpleta ita¬
q refectione et colloquio ad eccłiam pb̃r
recessit. Eodem quoq tempore hunc
in specu latitantem: etiam pastores in¬
uenerunt. Quem dum nestitum pellib
int̾ frucecta cernerent: aliqmͣ esse besti
am crediderunt. S cognoscentes dei fa¬
mulum : coꝵ multi ad pietatis gr̃ãm
a bestiali mente tmutati sunt. Nomen
it. fc̃mq est ut ex illo iam temporea mł¬
tis frequentari cepisset. Qui cum ei cibos

Expanded text:
qui advenerat presbyter dixit: Surge, suqui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. Eodem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen is: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum
Abbreviated transcription (Latin):
ens acciperet. S antiquus hosti unius
cantati inuidenꝰ. alt̾ins refectiomi: cum
quadam die subnutti panem conspicet
iactauit lapidem. et tintinabulum fre¬
git. Romanus tamen modis congruenti¬
b ministrare non desiit. Cum tiero iam
om̃ipotens deus. et romanum uellet a la¬
bore quiescere et benedc̃i uiram in exem¬
pla hominibz demonstrare: ut posita su¬
per candalabꝵ lucerna claresceret ⁊ quatinꝰ
om̃ib qui in domo dei sunt luceret caudam
pbro longius manenti. qui refectionem sͥ
in paschali festiuitate parauerat ꝑ nisum
dñs apparere dignatus est ditens. Tu tibi
delitias p̃paras ⁊ et sernius m̃s illo in loco fa¬
mecruciatur: Qui ꝓtinus surrecit : atq
in ip̃a sollempnitate paschali cum alinrẽ¬
tis que sibi ꝑauerat. ad locum tetendit:
et uirum dei ꝑ abruta montium ꝑ con¬
caua uallium ꝑ defossa terraꝵ quesunt᷑.
consedissent post dulcia tute colloquia is

Expanded text:
ens acciperet. Sed antiquus hostis unius ens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiit. Cum vero jam Deus omnipotens et Romanum vellet a labore quiescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, consedissent, post dulcia vitae colloquia, is
Abbreviated transcription (Latin):
dum fugiens ꝑgeret monachits quidã
romanus noĩe huno euntẽ reppent. quo
tenderet requisiuit. Cuiꝰ cum desidetiũ
cognotuss et secretum tenuit. et adiuto¬
tium impendit: eiq sc̃ẽ comĩsationis ha¬
bitum tradidit: et inqͣnͣtuam licuit ini¬
instrauit. Uirautem dei ademindem iccũ.
ꝑueniens. in artissimo specu se tradiditz
tribq annis excepto romano monac¬
ho hominib incognitꝰ mansit. Qui ui¬
delicet romanus. non longe in monastio
subadeodati pr̃is regnla degebat. Sed pie
emsdem prĩs siu oculis surabatur horas
et q̃ni sibi ad manducandum subripe po¬
terat dieb certis benedc̃o panem ferebat.
Ad eundem uero specum a tomani ceua
it̾ non erat ⁊ quia excelsa desuꝑ rupisemi¬
nebati s exeadem rupe in longissimo fu¬
nt religatum romanus deponere ꝑanem
consueuerat. In qua enam resti. paruũ
timinnabulum inseruit. ut ad sonicũ¬
tui tintinnabuli uir dei cognos cereti qñ
romanus sibi panem p̃beret. quem exi¬

Expanded text:
dam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vir autem Dei ad eumdem locum perveniens, in arctissimum specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exi
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad huc aloco eodem uix decem milib
aberat. estimauit esse nuntiandum dicens.
buit. nel quia de inmici morte discipłs exul¬
tauit. Qua de re fc̃m est. ut eidem quoq disci¬
pulo penitentiam indiceret. qd̾ mandatis ta¬
lia gaudere de inimici interitu p̃sumpsisset.
etrus Mra sunt ualde: et multum stu¬
penda que ditis. Nam inaqua ex petra produc¬
ta. moysen. in ferro u̾o qd̾ de ꝓfundo aque redi¬
it helyseum: inaque itinere petrimi: in cor¬
ui obedientia. helyam. inlustu autẽ mortis
inimici dauid. aideo: ut et ꝓpendo uir
iste sp̃u iustoꝵ omniũ plenus fuit.
Gregorius. ¶ir dñi benedõs petre slłi

Expanded text:
qui adhuc a loco eodem vix decem millibus qui adhuc a loco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens:buit, vel quia de inimici morte discipulus exsultavit. Qua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod mandans talia, gaudere de inimici interitu praesumpsisset. Petr. Mira sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra producta, Moysen ; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum ; in aquae itinere, Petrum ; in corvi obedientia, Eliam ; in luctu autem mortis inimici, David video . Ut perpendo, vir iste spiritu justorum omnium plenus fuit. Gregor. Vir Dei Benedictus, Petre, uni
Abbreviated transcription (Latin):
horto celle cui benedictus merat ante eoꝵ
ocłos. nudas septem puellas mit̾et: que
coram eis sibi inuicem manus tenentes
et diutius ludentes. illoꝵ mentes ad ꝑu̾si¬
tatem libidins inflammarent. Quod sõs¬
uir de cella conspiciens. lapsuniqz adhuc
teneriorib discipulis ꝑtimescens. soq pro
sui soliuis fieri ꝑsccutione ꝑtractanꝯ ⁊ in¬
uidie locum dedit: atq oratoria cunicta q̃
construxerat. sub statutis p̃positis. ad iunctis
fr̃ib ordinauit: et paucis secum monachis
aiblatis habitationem mutauit loci. Mox¬
q ut uir dei . ciꝰ odia humilit̾ declinauit.
hunc om̃ipotens deus t̾ribilit̾ ꝑcussit. Nã
cum p̃dõ pb̃r stanꝰ in solario. benedc̃m dis¬
cessisse cognosceret et exultaret: ꝑdurante
ĩobilit̾ tota domus fabrica. hoc ip̃m in quo
stabat solarium occidit ⁊ et benedc̃i hostem ⁊¬
terens extuyxit. Quod uiri dei discipłs mau¬
rus noĩe. statim uenerabili pr̃i benedicto

Expanded text:
horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc omnipotens Deus terribiliter percussit. Nam cum pcessisse cognosceret et exsultaret, perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum in quo stabat solarium cecidit, et Benedicti hostem conterens exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, statim venerabili Patri Benedicto
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾et. Quem uir dei cum gr̃aꝵ actione
suscepit: s eum que pestis in pane lat̾et
non lacuit. Ad horam uero refectionis
illiꝰ ex uicina silua cornus uenire consue¬
uerat: et panem de manu eiꝰ accipere. Qͥ
cum more solito ueniss panem quem pb̃r
transmiserat. uir dei ante coruũ ꝓiecit. ei
hunc panem: et tali eum in loco ꝓice. ubi
a nullo homine possit inuerari. Tunc cor¬
uus aꝑto ore. expansis alis. circa eumdem
panem cepit discurrere. atq crocitare: ac si
aꝑte diceret. et obedire se uelle. et tamen ins¬
sa implere non posse. Cui uir dei iterum at
diu demoratus. qndoq cornus momordit.
leuauit et recessit. Post tͥum uero horarũ
spatium. abiecto panie rediit. et de manu ho¬
minis dei. annonan qmͣ consueuerat acepit.
Uen̾abilis aut̃ pat̾ contͣ uitam suam in ar¬
descere sacerdotis animum uidens. isli magis
qm sibi doluit. S predc̃s florentius. quia
magr̃i corpus necare non potuit se ad extĩ

Expanded text:
mitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione mitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus accipere. Qui cum more solito venisset, panem quem presbyter transmiserat, vir Dei ante corvum projecit, ehunc panem, et tali eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurrere, crocitare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et tamen jussa implere non posse. Cui vir Domini praecipssit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exsti
Abbreviated transcription (Latin):
u illa uirtute non ẽẽ qmͣ nescuis fecisset
S in hac humilitatis mutue amica ⁊¬
tentione accessit arbit̾ puer qui ereptꝰ
est. Nam dicebat. Ego cum exaqua tra¬
uidẽbam: atq ip̃m me ex aqua eduoere
considerabam. Petrus  agna sunt
ualde que narras: et multoꝵ edificatio¬
ni ꝓfutura. Ego autenz bomi uiri mira¬
cula quo plus bibo plus sitio. Gregoriꝰ¬
rent. et sub leui redemptoris iugo cerui¬
cem cordisedomarent: sicut mos prauoꝵ
est inuidere aliis uirtutis bonum qd̾ ip̃i
q conuersationem derogare: quousq e¬
tiam posset ab eiꝰ uisitatione compesc̾e.
Cumq iam se conspiceret eius prouec¬
tib obiuare non posse ÷ et conu̾satioĩs
illiuis opinionem crescere ⁊ atq multos
ad statum uite melioris ip̃o quoq opini¬
onis eiꝰ p̃conio. indesinent̾ uocari: inuidie
facib magis magisq succensus. det̾ior
catus. ad hoc usq ꝑductus est: ut seruo
omĩpotentis dominiinfectum ueneno pa¬
nem quasi pro benedictione panem tras¬

Expanded text:
virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua travidebam, atque ipsum me ex aquis educere considerabam. Petr. Magna sunt valde quae narras, et ad multorum aedificationem profutura: ego autem boni viri miracula quo plus bibo, eo plus sitio. CAPrent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi sque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deteriorcatus, ad hoc usque perductus est, ut servo omnipotentis Dei infectum veneno panem quasi pro benedictione trans
Abbreviated transcription (Latin):
lio gͥ tempore in eadem campanie regi¬
dne famez incubuerat. magnaq õs
alimentoꝵ idigentia coangustabat. Iã¬
q in benedc̃i monassto tͥticum deerat: pa¬
nes uero pene om̃s consumptierant ut ñ
plusqmͣ quinq ad refectionis horam fr̃ib
inuenire potuissent. Cumq eos uenera¬
bilis pat̾ contͥstatos oemeret: eoꝵ pusil¬
lanimitatem studuit modesta increpatio¬
ne corrigere. et rursum ꝓmissione stible¬
uare dicens. Quare de panis inopia uest̾
animꝰ coniristatur: hodie quidem minꝰ
est. s die crastina abundant᷑ habebitis.
Sequentiaut̃ dre ducenti farine modii
ante fores cellule. in saccis inuenti sũt.
quos omipotens deus quib deferentibus
transmisiss nunc usq manet incogni¬
tum. Qd̃ cum fr̃ cernerent dño gr̃as re¬
ferentes didicert. iam de habundantia nͨ
in necessitate dubitare. Pctrus Hit que¬
so te numquid nam credendum est huic
an ꝑ int̾ualla tempoꝵ eius mentem ꝓph̾ie¬

Expanded text:
oque tempore in eadem Campaniae regione fames incubuerat, magnaque omnes alimentorum indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio triticum deerat: panes vero pene omnes consumpti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Dic, quaeso te: nunquid non credendum est huic an per intervalla temporum ejus mentem p
Abbreviated transcription (Latin):
Sicubi forte uel audiendo uel legendo
paululum aliquid scientie adquisierĩt᷑.¬
que egerint. s que audierint et iuuderĩt
despicientes ceteros affectant. ip̃i ad sac̃¬
docium. atq ĩmergere. se conantur ad
clerum: nescientes. quia minoris condẽp¬
natioruis est. siquis ip̃e uirtutib polleat¬
et alios tamen docere non audeat᷑ : qmͣ
siquis ip̃e uitiis et passionib prematur
et alios de urtutib dereat. sic gͦ filiou ne
q fugiendum oĩo dicimus clerum nel
sacerdocium neq rursum om̃imodis̃
expetendum s danda oꝑa ẽ ut uitia qͥdẽ¬

Expanded text:
sicubi forte vel audiendo vel discendo sicubi forte vel audiendo vel discendo parum aliquid scientiaquae egerint, sed ea quae audierint et viderint, et despiciunt ceteros. Affectant ipsi ad sacerdotium, atque immergere se conantur ad clerum, nescientes quia minoris condemnationis est, si quis ipse virtutibus polleat, alios tamen docere non audeat, quam si quis ipse passionibus et vitiis prematur, et alios de virtutibus doceat. Sic ergo, filioli mei, neque fugiendum omnimodis dicimus clericatum vel sacerdotium, neque rursus omnimodis expetendum, sed danda opera est, ut vitia quide
Abbreviated transcription (Latin):
diam. et non solum non detrahere. s ne
male quidem sentire. aut suspicari secũ
de proximo suo patitur ł que frĩs gaudr᷑a
suum dicit. et tristiciam eiꝰ suam tͥsticiã
deputat que hec et hoꝵ similia obseruat
mens. sp̃ui scõ aꝑit in se locum. Quicum
ingressus fu̾it. et illuminau̾it eam: scmn¬
ꝑ ibi iam gaudia. semꝑ letitia. semper ca¬
ritas. pacientia. longanumitas. bonitas
et om̃s qui sũt fructus sp̃e oriuntur. Et
ħ erat qd̾ dicebat dñs in euͣngłio. Non po¬
test arbor bona fruc̾tus malos facere. net
arbor mala fructus bonos face̾. Ex ftucti¬
b enm arbor cognoscitur. Sunt namq
non nulli qui uidentur seculo renuntias¬
se. et curam non adhibent ad mundiciam
cordis neq ut uitia. et passiones resecent
ex aĩa sua. moresqz componant: s hoc tan¬
tum student ut uideant aliquo scõꝵ patrũ.
et audiant ab eis aliqua u̾ba que narran¬
tez aliis glorient᷑ se ab illis audisse didic. Ee

Expanded text:
diam, et non solum 127 non detrahere, sed nec diam, et non solum 127 non detrahere, sed nec male quidem sentire aut suspicari se de proximo suo patitur, quae fratris gaudia sua ducit, et tristitiam ejus, suam tristitiam deputat. Quae ergo haec et horum similia observat mens, Spiritui Sancto aperit in se locum, qui cum ingressus fuerit, et illuminaverit eam, semper ibi jam gaudia, semper laetitia, semper caritas, patientia, longanimitas, bonitas , et omnes qui sunt fructus Spiritus, oriuntur. Et hoc erat quod dicebat Dominus in Evangelio: Non potest arbor bona malos fructus facere, neque arbor mala fructus bonos facere . Ex fructibus enim arbor cognoscitur. Sunt autem nonnulli, qui videntur saeculo renuntiasse, et curam non habent ad munditiam cordis, neque ut vitia et passiones resecent ex anima sua, moresque componant: sed hoc tantum student ut videant aliquem sanctorum Patrum, et audiant ab eis aliqua verba, quae narrantes aliis glorientur se ab illo vel illo didicisse, et
Abbreviated transcription (Latin):
deria uana. et nociua que mergunt ho¬
minem in int̾itum. Hoc est gͦ ueto re¬
nuntiasse dyabolo: et oꝑib eius. Diabor
enum ꝑ alicuiꝰ uitii occasionem et praue
uoluntatis additum irrepit cor nr̃m: qr
uitia ex parte ip̃ius sunt. sicut uirtutes ex
deo sunt. Si gͦ sunt uitia in corde nr̃o: cum
uen̾it princeps coꝵ dẏabolus qͣi ꝓpͥo aucto¬
ri dant locum: et introducunt eum uelud
ad possessionem suam. Et ude est qd̾ num¬
qͣm iam huiꝰmodi corda pacem hr̃e possũt᷑.
numqmͣ quietem. s semꝑ conturbantur.
semper terrentur ÷ et nunc uana leticia
nunc inutili tͥsticia depͥmuntur. hñt e¬
nim intra se habitatorem pessimum: cui
introeundi ad se locum. ꝑ passiones suas
et uitia fecert̃. Econtͣ uero mens que u̾e
renuntiauit mundo. Hoc est que abscidit.
et amputauit om̃e uitium ⁊ et nullum
introeundi ad se dyabolo aditum reuqͥt.
que iracundiam cohibet: furorem repri¬
mit: mendatium fugit ⁊ execratur inui¬

Expanded text:
deria vana et nociva, quae mergunt hoderia vana et nociva, quae mergunt hominem in interitum . Hoc est ergo renuntiasse diabolo et operibus ejus. Diabolus enim per alicujus vitii occasionem, et pravae voluntatis aditum irrepit in cor nostrum, quia vitia ex parte ipsius sunt, sicut virtutes ex Deo sunt. Si ergo sunt vitia in corde nostro, cum venerit princeps eorum diabolus, quasi proprio auctori dant locum, et introducunt eum velut ad possessionem suam. Et inde est quod numquam hujusmodi corda pacem habere possunt, numquam quietem; sed semper conturbantur, semper tenentur, et nunc vana laetitia, nunc inutili tristitia deprimuntur: habent enim intra se habitatorem pessimum, cui introeundi ad se locum per passiones suas et vitia fecerunt. Econtra vero mens, quae vere renuntiavit mundo, hoc est, quae abscidit et amputavit a se omne vitium, et nullum introeundi ad se diabolo aditum dereliquit: quae iracundiam cohibet, furorem reprimit, mendacium fugat, exsecratur invi
Abbreviated transcription (Latin):
putat: et dum ab hominib gł̾iam que¬
rit ⁊ perdit eam que a deo est. Propt̾ quiod
filioli om̃i genere fugiamus iactantie ui¬
tium. ne forte incutrantis eum lapsum
quem diabolus incurit. Tum preterea
cordi nr̃o. et cogitationib p̃cipua adhibẽ¬
da est diligentia. Obseruandũ namqz est
ne qua subintret cupiditas ⁊ ne qua uo¬
luptas praua: ne quod desiderium nanũ
et quod non est scd̃m deum radices in
corde nr̃o edificet Ex huiꝰmodi enim radi¬
ut nec in or̃onib nob̾ cessent. neq incõ¬
re stare uideantur in or̃one. sensu et cogi¬
tatione euagamur. et alducunur pet di¬
uersa. Siquis ergo est qui se putat renũ¬
tiasse mundo. et oꝑib diaboli: non suf¬
ficit in eo renuntiasse ut possessiones. et
predia ceteraq seculi negotia reliquent᷑
et nͥ etiam ꝓpriis uitiis renuntiaueriti et
in utiles ac uanos abiecerit uoluptates.
Hoc enim sunt de quib apłs dicit. Desi¬

Expanded text:
putat: et dum ab hominibus gloriam quaeputat: et dum ab hominibus gloriam quaerit, perdit eam quae a Deo est. Propter quod, filioli, omni genere fugiamus jactantiae vitium, ne forte incurramus lapsum, quem diabolus incurrit. Tunc praeterea cordi nostro et cogitationibus praecipua adhibenda est diligentia. Observandum namque est, ne qua cupiditas, ne qua voluntas prava, ne quod desiderium vanum, et quod non est secundum Deum, radices in corde nostro defigat. Ex hujusmodi enim radiut nec orantibus nobis cessent, nec in conre stare videamur in oratione, sensu et cogitatione evagamur et abducimur per diversa. Si quis ergo est, qui se putat renuntiasse mundo et operibus diaboli, non sufficit in ore renuntiasse, ut possessiones et praedia, ceteraque saeculi negotia dereliquerit, nisi etiam propriis vitiis renuntiaverit, et inutiles ac vanas abjecerit voluptates. Haec enim sunt de quibus Apostolus dicit: Desi
Abbreviated transcription (Latin):
sum qd̃ uenistis ad nos. et tantum labo¬
rem uidendi nos suscepistis. ne iactancie
aliciuꝰ habeat ꝓfectum ⁊ ut non tam profi¬
cere ad animi urtutem. qmͣ p̃ferie et iacta¬
re se unusquisq ur̃m nelit pro eo quod
uiderit eos qui apud alios ex auditu solo
cogniti uidentur. Graue est iactancie
uitium et ꝑiculosum nimis: quod de
ip̃o etiam ꝑfectionis fastigio deicit aĩas.
Et ideo hoc uos pͥmo om̃iũ cauere uolo.
Est aut̃ species mali huiꝰ du plex. Non
nullis enim accidit imp̃is statim initiis
conu̾sationis sue cum parum aliquid uel
abstinentie impenderint uel pecunie in
pauꝑes p̃rogauerint ⁊ et cum de eo ita sen¬
turi debeat. quia qͣi quod impenderint abie¬
cerint ita agunt. et ita sentiunt: quasi e¬
minentiores sint illis quib aliquid lar¬
giti sunt. Alia uero est iactantie species. cã
quis ad summam uirtutum ꝑueniens
non totum deo sz suis laboribz acstudiis de¬

Expanded text:
sum quod venistis ad nos, et tantum labosum quod venistis ad nos, et tantum laborem videndi nos, suscepistis, ne jactantiae alicujus habeat prospectum, ut non tam proficere ad animi virtutem, quam praeferre se et jactare unusquisque vestrum velit, pro eo quod viderit eos, qui apud alios ex auditu solo cogniti videantur. Grave est jactantiae vitium, et periculosum nimis, et quod de ipso etiam perfectionis fastigio dejiciat animas; et ideo hoc vos primo omnium cavere volo. Est autem species mali hujus duplex quaedam. Nonnullis enim accidit in ipsis statim initiis conversionis suae, cum parum aliquid vel abstinentiae impenderint, vel pecuniae in pauperes pie erogaverint; et cum de ea ita sentire debeant, quasi quod impediret abjecerint, ita agunt et ita sentiunt, quasi eminentiores sint illis, quibus aliquid largiti sunt. Alia vero 126 est jactantiae species, cum quis ad summam virtutem perveniens, non totum Deo, sed suis laboribus ac studiis de
Abbreviated transcription (Latin):
quasi subridente ex habundancia leticie
hoc modo respondit ad nos. Mtror inquit
ad modum. dulcissium pueri laborem uos
tanti itineris suscepisse. cum nichil adħ
dignum in nob̃ usdere possitis. Homie
enim sumus humiles exigui nichil habẽ¬
tos in nob̃. quod uel expeti debeat uel mi¬
rari. Et tamen etiam si ẽẽt aliquid in
nob̾ scd̃m opinionem ur̃am : numqͥd
tale quale legistis in ꝓphis dei et apłis qͥ
utiq ob hoc in omĩb dei eccłiis recitant᷑
ut exempla uite hominib nõ delongin¬
quis et ꝑegͥnis locis querantur ⁊ s domi
unusquisq et apud se habeat qd̾ debeat
imitari: Unde plurimum miror inten¬
tionem ur̃i laboris ac studium quod ꝓ¬
fectus aĩe ur̃e causa tantas ꝑagrare regi¬
ones tantosq labores a dire uoluistis ẽ
nos eo usq pigricia desidia q constrin¬
gat: ut nec cellulas nras progredi auide¬
esse aliquid ex quo ꝓficere debeatis. hoc
primum indicandum uob̾ est. ut hoc ip¬

Expanded text:
quasi subridens, ex abundantia laetitiae quasi subridens, ex abundantia laetitiae hoc modo respondit ad nos: Miror, inquit, admodum, dulcissimi filii, laborem vos tanti itineris suscepisse, cum nihil ad haec dignum in nobis videre possitis: homines enim sumus humiles et exigui, nihil habentes in nobis quod vel expeti debeat vel mirari. Et tamen etiamsi esset aliquid in nobis secundum opinionem vestram, numquid tale, quale legitis in prophetis Dei et Apostolis? Qui utique ob hoc in omnibus Dei Ecclesiis recitantur, ut exempla vitae hominibus, non de longinquis et peregrinis locis quaerantur, sed domi unusquisque et apud se habeat quod debeat imitari. Unde plurimum miror intentionem vestri laboris ac studii, quod profectus animae vestrae caussa tantas superare regiones, tantosque labores adire voluistis, cum nos eousque pigritia desidiaque constringat, ut nec cellulas nostras progredi audenobis aliquid, ex quo proficere debeatis, hoc primum vobis indicandum est, ut hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
licitus erat. Iam enim ex continentie tisu
et iugi consuetudine ⁊ nec ꝑcipe cibum nͥ
ad uesperum poterat: et hunc exignum
Erat autem attenuati et aridi corporis
p̃abstinentia: capilli eiꝰ et barba quasi ex
longore nimio rau et tenues : ut pote qͥͦs¬
millus sufficiens cybus nutͥret nec letior
aliquis humor infunderet. Obseruabat e¬
nini etiam tunc cum iam nonagesimum
ut supradiximus ageret etatis animum:
ut nullum ꝑ ignem paratum sumeret ꝙy¬
bum. Igxtur post hospitalitatis officia. re¬
gressos ad se sedere nos uidet. Et tunc demũ
unde uel cur adueniremus inquint cũ
iam nos letus et om̃i cum gaudio tanꝙͣ
natos ꝓprios suscepiss ad eum humilita
tis et ꝓfectus aĩe nr̃e causa ueniremus ⁊
ut ea que olun ad auditum nr̃m fama
ꝓtulerat ⁊ ip̃i nunc oculis cerneremus qm
quidem tenatius solent inherere memorie
ca que oculus uiderit. qmͣ que auris aude¬
erit : tunc b̃s̃ ioh̾es uultu placidissimo et

Expanded text:
licitus erat. Jam enim continuo usu licitus erat. Jam enim continuo usu et jugi consuetudine recipere cibum nisi in vespera poterat, et hunc exiguum: erat enim attenuatus, et aridi corporis, prae abstinentia: capilli ejus et barba quasi ex languore nimio rara et tenuis, utpote qnullus sufficiens cibus enutriret, nec laetior aliquis humor infunderet. Observabat enim etiam tunc, cum jam nonagenariam, ut supra diximus, ageret aetatem, ut nullum per ignem paratum sumeret cibum. Igitur post hospitalitatis officia, regressus adsedere nos jubet, et tunc demum unde vel cur advenerimus, inquirit, cum jam nos laetos, et omni cum gaudio 125 tamquam natos proprios sustis et profectus animae nostrae caussa venerimus, ut ea quae olim ad auditum nostrum fama pertulerat, ipsi nunc oculis cerneremus quoniam quidem tenacius solent inhaerere memoriae ea quae oculus viderit, quam quae auris audierit, tunc beatus Joannes vultu placidissimo, et