comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cura oratiots series obscurissimis adiecta sentiis.
att idõ non hacmagnis expedissẽ uoluminub
nisi⁊ nicħ labori concedens quã possẽ planissue ꝙ in pͥma
editione altitudinis. ⁊ subtilitatis omiserã scdã cõm̃tatioẽ
com plerẽ. S danda ẽ ꝓlixitati uenia ⁊ oꝑis longitudo
libri obsuritate pensanda est: st̃tñ gradus ap̃nos satis facientes
lectoris ⁊ diligentie. ⁊ stidio cupientis facillime magna co¬
gnoscere. hiuenilibri p̾has geminas com̃tationes ꝙ dã buia¬
nũ faciemus. itaut inꝗb dam ⁊ fere moĩb aristõtelis ipsius
u̾b lutamur. tñ ꝙ ille breuitate dixit obsiure: nos aliꝗb
aaditis dulciorẽ seriẽ nrã ad iectione feriamus. Et quasi
inter textus breuitatẽ: cõm̃tationis diffusionẽ. medius
ingrediat᷑ strmalus. diffuse cdicta colligens. ⁊ angustissime

Expanded text:
cura oratione series, obscuris adjecta sententiis, atque ideo non hanc magnis expedissem voluminibus, nisi etiam nihil labori concedens, quam possem planissime quod in prima editione altitudinis et subtilitatis omiseram, secunda commentatione complerem. Sed danda et prolixitati venia, et operis longitudo libri obscuritate pensanda est. Sunt tamen gradus apud nos satisfacientes lectoris et diligentiae et studio, cupientis facillime magna cognoscere. Hujus enim libri post has geminas commentationes quoddam breviarium faciemus, ita ut in quibusdam et fere in omnibus Aristotelis ipsius verbis utamur, tantum quod ille brevitate dixit obscure, nos aliquibus additis dulciorem seriem adjectione faciamus, ut quasi inter textus brevitatem, commentationisque diffusionem, medius ingrediatur stylus, diffuse dicta colligens, et angustissime
Abbreviated transcription (Latin):
hec aut̃ affoĩs̃ negationiq consimilia. Qualitategͥ potu̾
clicit. ꝗdã hõ ambulat. Ita sese ht̃. hõ ambulat ad eã quedic̃
ñ hõ ambulat cł positionãꝙ que .x. ꝗdã hõ ambulat si plures
ambulant neceẽ.x utuãsit. Si aut̃ plures ambulẽt ut socate
ambulet non ẽ necesse. Posst̃ eñi plures ambulare. ⁊ socͣtes
non ambulare. S⁊ cũ plures ambulat. ꝗdã hõ ambulat.

Expanded text:
mationi sunt negationique consimilia. Qualitate igitur potius dicit, quidam homo ambulat. Ita sese habet homo ambulat, ad eam quae dicit, non homo ambulat. Propositio namque quae est quidam homo ambulat, si plures ambulant, necesse est ut vera sit. Si autem plures ambulent, ut Socrates ambulet non est necesse. Possunt enim plures ambulare, et Socrates non ambulare. Sed cum plures ambulant, quidam homo a
Abbreviated transcription (Latin):
s⁊ aliquotiens ꝑfectionis ordoretinit᷑. Qđ si oiã uł casu. Tne¬
cessitate flerent. nec laus digna bene facientib nec ultio do¬
linquentib nec leges ulle. eent iuste. que aut honis p̃mia
aut mał restituert̃ penas. Uenionẽ ad illud ꝙ multis quero¬

Expanded text:
sed aliquoties perfectionis ordo retinetur. Quod si omnia vel casu vel nesed aliquoties perfectionis ordo retinetur. Quod si omnia vel casu vel necessitate fierent, nec laus digna bene facientibus, nec ultio delinquentibus, nec leges ullae essent justae, quae aut bonis praemia, aut malis restituerent poenas. Venio nunc ad illud quod multis quaer
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nrõꝵ acluũ. ⁊ totius uiterationis. s⁊ ñ eodẽmõ. euentus q̾q in nrã
ẽ potestate. ꝓ alia nãꝙ reali ꝗd exlibo arbitrio facientib ex hisdẽ
ueniens causis. casus int̃ strepit. utcũ scrobẽ defodiens qui sut
fodiat uitẽ : sithesaui uiueniat : scrobẽ ꝗdẽ deponẽ ex libo
uenit arbitriornut tunc inueniret thesauꝵ solus actulit casus
eã tantũ causã hñs casu᷑. quã uoluntas actulit. Nisi enĩ fodẽ
scrob thesaui ñ eẽt inuentus. Qdã aut̃ euentus nr̃is uoluntati
suppetit. quosdã nͦ inpedit quedã iuiolentia necessitas.
euentũ durior necessitas retinet: ad ꝑfectionẽ neꝗ t ad duci
Ita quoq oĩ ũreꝵ casus ⁊ uoluntas ⁊ necessitas dñatͦ. Necuna
haꝵ res in oĩb ponendaẽ. sitriũ nuxta potentia uñfit ut
peccantiũ mag̃ animus consideret᷑ potius quã euentus. ⁊ pu¬
niat᷑ animus ñ ꝑfectio. id circo ꝙ ualuntas quidẽ nob liba ẽ

Expanded text:
us vitae rationis, sed non eodem modo eventus quoque in nostra est potestate. Pro alia namque re aliquid ex libero arbitrio facientibus ex eisdem veniens causis casus interstrepit, ut cum scrobem demittens quis, ut infodiat vitem, si thesaurum inveniat, scrobem quidem demittere ex libero venit arbitrio, invenire autem thesaurum solus attulit casus, eam tamen causam habens casus, quam voluntas attulit. Nisi enim foderet scrobem, thesaurus non esset inventus. Quidam autem eventus nostris voluntatibus suppetit. Quosdam impedit quaedam violenta necessitas. eventum durior necessitas retinet, et ad perfectionem vetat adduci. Itaque omnium rerum et casus, et voluntas, et necessitas dominantur. Nec una harum res in omnibus ponenda est, sed trium mista potentia, unde fit ut peccantium animus magis consideretur potius quam eventus, et puniatur animus non perfectio, idcirco quod voluntas quidem nobis libera est,
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate siet cras. aut exne cessitate nonfiet cras. St possit
aliꝗs diuidere. ⁊p̃dicare dicens crasfier. ut hocuẽ dicat.
⁊ ita ex difinito comingat. Trursus cras nonfiet. ⁊ hoc eodẽmodo ꝓue¬
niet. hoc fieri ñpot̃. St tantũ indefinite quecũq una pars conara dic¬
tionis uã ẽ. altãfalsa. s⁊ quȩ euenĩt. Cuentus aut̃ ipsoꝵ indiscẽtũ .x.
necessitatis catenasit. st porius hec exnrõ arbitrio. ⁊ libauoluntate
sunt : inꝗbꝰ ẽnulla necessitas. Q inquit s similit̃ orationes
uẽ st̃: quẽ ad modũ ⁊ reshoc sũpsit aplatone : ꝗdixit similit̃
sehabe orationes reb ⁊ cognata quodã modoẽe in ipsa sigficatioẽ.
si sint ref imꝑmutabiłẽ ⁊ ratione. stabili ꝑ manentes oratio ꝙͦ¬

Expanded text:
Ut possit aliquis dividere et praedicare dicens, eras fiet, ut hoc vere dicat, et ita ex definito contingat, vel rursus cras non fiet, et hoc eodem modo proveniat, hoc fieri non potest, sed tantum indefinite quaecunque una pars contradictionis vera est, altera falsa, sed quae evenerit. Eventus autem ipsorum indiscretus est, necessitatis catena sit, sed potius haec ex nostro arbitrio et libera voluntate sunt, in quibus est nulla necessitas. Quod si, inquit, similiter orationes verae sunt quemadmodum et res, hoc sumpsit a Platone, qui dixit similiter se habere orationes rebus, et cognatas quodammodo esse in ipsa significatione, ut si sint res impermutabiles et ratione stabili permanentes, oratio
Abbreviated transcription (Latin):
passibilitate ⁊ illalibĩ arbitrii ratio uenit. Si enĩ nẽẽt fieri
aliqd possibile. s⁊ oiã aut necessitate eeñt aut exnecessitate
non eent libeꝵ arburium ñ maner&r. Rectegͥ nec orã casu ut
epicurus. nec oiã necessitate utstorcus necrursus oiã libo
arbitrio fieri ꝓposuit. S⁊ cuncta ꝑnuscens in ꝑmixto mundo
ꝑmixtas quoꝙ reꝵ causas eẽ ꝓposuit. ut alie ꝗdẽ exnecessi¬
tate alieuͦ casu. ł ex lib̾o arbutriofieri ꝓposuit uł postremo possi¬
bilitate contingent. Quoꝵ om̃iũ unum nom̃ ẽ utrũ lib⁊. ł
incasu ł inuolu̾ntate. Empossibilitate. S⁊ hoꝵ diuisionẽ

Expanded text:
possibilitate etiam illa liberi arbitrii ratio venit. Si enim non esset fieri possibilitate etiam illa liberi arbitrii ratio venit. Si enim non esset fieri aliquid possibile, sed omnia aut ex necessitate essent, aut ex necessitate non essent, liberum arbitrium non maneret. Recte igitur nec omnia casu, ut Epicurus, nec necessitate omnia, ut Stoicus, nec rursus omnia libero arbitrio fieri proposuit. Sed cuncta permiscens, in permisto mundo permistas quoque rerum causas esse proposuit, ut aliae quidem ex necessitate, aliae vero casu, vel libero arbitrio, vel postremo possibilitate contingerent. Quorum omnium unum nomen est, utrumlibet, vel in casu, vel in voluntate, vel in possibilitate.
Abbreviated transcription (Latin):
usoli nũquã ẽ lum̃potestate s⁊ actu. necꝗdẽ ulla obscuritas.
łtoto celonulla ꝗes. Itagͦ seselint̃ exmatiã ut oã ipsa eẽnt po¬
testate nichil aut̃ actu introducta. s⁊ natura que inipsa ma¬
tiã .x. singłos ꝓratiane distribuit motus. ⁊ singulas qualita¬
tũ ꝓ pͥetates singulis matĩe partib ponit. ut alias ꝗdẽnata
ipsa necessarias resordinarit. ita utquã diures illa eẽt. ex ipsa
calidũ eẽ neceẽ a. aliisuꝰ reb tales qualitates apposuit ꝗb
carere posst̃. Etilla ꝗdẽ necessaria qualitas informat unius
matiã ista in reb nonne cessaria possibilitas uenit. Quaĩre
casus quoq aliqñ subrepit que .x. indet̃minata causa ⁊ sine
ullaratione cadens. neq eñi casus natura ẽ: quefrustra
nichil efficit. Necliberũ x casus arbitriũ ꝙ in iudicio ⁊ ra¬
tione consistit. S⁊ extra ẽ casus ꝗ ꝓpt̃ aliã rẽ ꝗb dã factis
ipse subitus ⁊ in ꝓuisus exorit᷑. Et ex ac aut̃ quea utrũlib&

Expanded text:
obscuritas, vel toto coelo nulla quies. Ita ergo sese habent ex materia, ut omnia ipsa essent potestate, nihil autem actu introducta, sed natura quae in ipsa materia est, singulos pro ratione distribuit motus, et singulas qualitatum proprietates singulis materiae partibus ponit, ut alias quidem natura ipsa necessarias ordinaverit, ita ut quandiu res illa esset ejus, icalidum esse necesse est, aliis vero rebus tales qualitates apposuit, quibus carere possint. Et illa quidem necessaria qualitas informat uniusmateria ista in rebus possibilitas venit, qua in re casus quoque aliquando subrepit, quae est indeterminata causa et sine ulla ratione cadens, neque enim casus natura est, quae frustra nihil efficit. Nec liberum est casus arbitrium quod in judicio et ratione consistit. Sed extra est casus, qui propter aliam rem quibusdam factis ipse subitus et improvisus exoritur. Et ex hac autem quae est utrumlibet
Abbreviated transcription (Latin):
tionis una quelib pars uãsit. altãfalsa. s incognite ⁊ inde¬
finite.⁊ nonnobis solum. uennatura ipsaꝵ reꝵ queꝓ ponuntur
crates hodie lecturus non ẽ. totius quidẽ contradictionis
una uã est altã falsa. aut eñi lec turus est. aut nonlecturus. ⁊ hoc
lecturus. hoc aut̃ nõꝙ audientes desuto nesciamus s ꝙ eadẽ
res ⁊ ẽẽ possit. ⁊ non eẽ. Alio ꝗn si ex nr̃a scientia hac eueniret¬
⁊ non exipsaꝵ uariabili ⁊ infinito ꝓuentu illarursus inpossi¬
bilitas contingerer. ut oiã necessitas aministraret. Non eñ
ꝓpt̃scientiã nr̃am ꝙ ex necessitate ẽ. euentuꝵẽ. si et̃ sinos
nesciamus erittñ ali cuuis rei euentus constitutus. ⁊ indubi¬
tanter illãrẽ futurã ẽẽ necẽẽ ẽ. Ergo qm̃ hocfieri nonpot̃. ꝙ¬

Expanded text:
ibet pars vera sit, altera falsa, sed incognitae et indefinitae, et non nobis. Verum quia natura ipsarum rerum quae proponuntur crates hodie lecturus non est, totius quidem contradictionis una vere est, altera falsa, aut enim lecturus est, aut non lecturus, et hoc lecturum. Hoc autem non quod audientes de futuro nesciamus, sed quod eadem res et esse possit et non esse. Alioqui si ex nostra scientia hoc eveniret, et non ex ipsarum rerum variabili et indefinito proventu, illa rursus impossibilitas contingeret, ut omnia necessitas administraret. Non enim propter scientiam nostram quod ex necessitate est, eventurum est. Sed etiamsi nos nesciamus, erit tamen ejus rei eventus constitutus, et indubitanter illam rem futuram esse necesse est. Ergo quoniam hoc fieri nequit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ueꝵ aut̃. hanc necessitatẽ in aliquo quodã panẽ. fnon simplicit̃
p̃dicari. urdicamus tẽ cũ sed&. Quẽ ad modũ eñi insole dicim
necesse est falsũ .a. Sinuͦ marmoreũ socͣtẽ dicamus. qm̃mar¬
moreũ socratẽ sedẽ necesse ẽ sisocͣtes sedens formatus sit ueꝵ est
simplicit᷑ detaliso crare necessitas potĩt p̃dicari. De ipso aut̃ so¬
crate sim plicit̃. tał necessitas nõ dr̃. Neꝙ enĩfieri pot̾ insocͥtes
exnecessitate sedeat. nisifortass cũ sed⁊ tc̃ enĩcũ sed &. qm̃sed¬

Expanded text:
tatem in aliquo quodam ponere, et non simpliciter praedicari, ut dicamus tunc cum sedet. Quemadmodum enim in sole dicimnecesse est, falsum est. Sin vero marmoreum Socratem dicamus, quoniam marmoreum Socratem sedere necesse est, si fortasse sedens formatus sit, verum est, et simpliciter de tali Socrate necessitas poterit praedicari. De ipso autem Socrate simpliciter talis necessitas non dicitur. Neque enim fieri potest ut Socrates ex necessitate sedeat nisi fortasse cum sedet, tunc enim cum sedet, q
Abbreviated transcription (Latin):
ñlegẽ. Aliau st̃ que ñse equalit̾ hñt. st quãquã inunare fre¬
quentẽ eueniat nontñ ꝓhibitũ ẽ. in altã ꝓuenire. Ut in eoꝙ
me.x .i. utcanescat. Ita ergo expossibilitate. ⁊ casu. ⁊ libo
arbitrio contra dictionẽ inuna parte defuturo desinite
nõ eẽuã. ł falsam. ꝑfirmissimã ⁊ ualidissimã argum̃tationẽ
constituit. Hisaut̃ adiecitssᷤ oclgit᷑ eẽ. ꝙ estꝰ. qñ ẽ. etñeẽ.¬

Expanded text:
ero sunt quae non se aequaliter habent, sed quanquam in una re frequentius eveniat, non tamen prohibitum est in altera provenire, ut in eo quod inime, id est ut canescat. Ita ergo et possibilitate, et casu, et libero arbitrio, contradictionem in una parte de futuro definite non esse veram vel falsam, per firmissimam et validissimam argumentationem constituit. His autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
tota ꝓpoẽ ur̃tas ꝑit. Non enĩ possumus dicẽ qm̃ ex necessitate
socrates sedet. pot̾ eñi ⁊ non sedẽ. ht̃ eñi quandã conuenientiã
⁊ cognationẽ potestas socratis. sic̃ ad sedẽdũ sic et̃ ad nons eden¬
dũ. oͦ id ꝙ dicimus exnecessitate socratẽ sedẽ. tẽ cũ sedet ad
accidens respicientes ꝓponimus. Nãꝙ accidit soerati sedere.
accidens eiꝰ inspicientes dm̃s necesse a. socͣtẽ sedere. S⁊ ñsimpli¬
cit̃. s⁊ tẽ cũ sed&. Etsic̃ simplicit̃ ethiopẽ dicẽ eẽ candidũ falsũ

Expanded text:
one veritas perit. Non enim possumus dicere quoniam ex necessitate Socrates sedet. Potest enim et non sedere. Habet enim quamdam convenientiam et cognationem potestas Socratis sicut ad sedendum, sic etiam ad non sedendum. Ergo id quod dicimus ex necessitate Socratem sedere, tunc cum sedet, ad accidens respicientes proponimus. Nam quando accidit Socrati sedere, accidens ejus inspicientes dicimus, necesse est Socratem sedere, sed non simpliciter, sed tunc cum sedet. Et sicut simplici
Abbreviated transcription (Latin):
sinon uadã posse metm̃ iremanifestũ est. etcũ iero potuisse. ñ
ire. idquoꝙ ap̃ eos ꝗeuentus reꝵ natura rectaroe diudicatur
indubitatũ ẽ: Nongͦ idẽ ẽ possibile ut sit necessariũ. S quã¬
quã ꝙ necessariũ ẽ possibile sit eẽ. Est tm̃ alia quędã extriusecũ
possibilitatis natura. que ⁊ ab inpossibi ⁊ anecessitate se uincta

Expanded text:
etiamsi non vadam, posse me tamen ire manifestum est, et cum iero potuisse non etiamsi non vadam, posse me tamen ire manifestum est, et cum iero potuisse non ire. Id quoque apud eos qui eventus ex rerum natura recta ratione dijudicant indubitatum est. Non ergo id est possibile ut sit necessarium. Sed quanquam quod necessarium est, possibile sit, est tamen alia quaedam extrinsecus possib
Abbreviated transcription (Latin):
quad aut iã ẽ aut erit falsũ. Stoyciuͦ possibile ꝗdẽ posuerͦ qd
susceptibile eẽt uẽ p̃dicationis nichilꝓhibentib aliis que cũ
extrasint. cũ ipsotñ fieri contuigt̃. In possibile aut̃ ꝙ nullã ũqui
suscipiat uĩtatẽ aliis extra euentũ ipsis ꝓhibentib. Neressarium¬
aut̃ quod cũ ueꝵ sint. falsã p̃dicationẽ nullaratione suscipiat.
S si oiã ex necessitate fuĩt indiodori sententiã nonrec tã si ne ulla
dubitatione uena endũ ẽ. Ille enĩ arbitranis ẽ. siꝗs in marimo¬
dictionis euẽ tũ necessitatis metiunt᷑. idẽ cũdiodosentire co¬
gunt᷑. Nãsiqs inmari mortuus ẽ. illũ necesse fuit inmari necari.
possibilia subire cogunt᷑. Q cũq cͥi definite. altã contra dictio¬
nis partẽ infictõ uam̃ eẽ contendunt. solã necessitatẽ inreb⁊
uidicant. Neꝙ enĩ siꝗs naufragio ꝑiit inpelago. idcircosinũ
nes iudi candes̃. Si eñi michi oiã suppetut nc̃ ut athenas eã.⁊

Expanded text:
o possibile quidem posuerunt, quod susceptibile esset verae praedicationis, nihil his prohibentibus quae cum extra sint, cum ipso tamen fieri contingunt. Impossibile autem quod nullam unquam suscipiat veritatem, aliis extra eventum ipsius prohibentibus. Necessarium quod cum verum sit, falsam praedicationem nulla ratione susca dubitatione veniendum est. Ille enim arbitratus est si quis in mari modictionis eventu necessitatis metiuntur, idem cum Diodoro sentire coguntur. Nam si quis in mari mortuus est, illum necesse fuit in mari necari, Atque haec omnia impossibilia subire coguntur. Quicunque enim definite alteram contradictionis partem in futuro veram esse contendunt, solam necessitatem in rebus inducunt. Neque enim si quis naufragio periit in pelago, idcirco si nunes judicandae sunt. Si enim mihi omnia suppetunt nunc ut Athenas eam,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ẽ frigida nũquã calori coniunctasit. Ignis qͦq nũquãfrigori
cognatussit. ideireo qm̃ semꝑ infrigoris contrarietate u̾satͦ .i.
litatẽ quã ipsa retinet ht̃ cognitionẽ. Qbsiquã cognationẽ
habẽt ignis adfrigusfrusta eẽt illa cognatio nũquã ignis infrigoris
qualitate uͦsaret ꝰ si nouinus nichilꝓpͥum natũ frustra naturam
solere ꝑficere: oͦillast̃ posita necessaria. S⁊ qm̃ ad utrãꝙ partẽ
utrãq partẽ eoꝵ euentus possibił ẽ. Utlignũ hac ł at̃ enĩ secari
uinctã. Etuniu̾salet̃ dicẽ ẽ. quecũq neq semꝑ dictast̾: neꝙ semꝑ

Expanded text:
semper est frigida, nunquam calori conjuncta est. Ignis quoque nunquam frigori cognatus est. Idcirco quoniam semper in frigoris contrarietate versatur, ilitatem, quam ipsa retinet, habent cognationem. Quod si quam cognationem haberet ignis ad frigus, frustra esset illa cognatio, nunquam igni se in frigoris qualitatem vertente, sed novimus nihil proprium natum frustra naturam solere perficere. Ergo illa sunt posita necessaria quaecunque ad ad utramque partem eorum eventus possibilis est, ut lignum hoc potest quidem secari,junctam. Et universaliter dice
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo qm̃ asfirmationẽ oport⁊ aliꝗͥ de aliquo si g̃ficare.
s⁊ ab aliquo tollimus. Q enĩ dicit hõ ñ ambulat. ambulatio¬
nẽ ab hoiẽ tollit. nonde homine p̃dicat. Qr̃negõ poti quã
aliquo p̃cticaret. Nẽ aut̃ aliꝗd ab aliquo rollit. Nonẽ gͥ u̾bũ
⁊. infinxras ꝗ dẽ prius postu contra iacentes ꝙ siis ad illa
reuꝰtit᷑. ł intendar animũ. in quo ł nr̃a. ł aristo telica dispu¬
tatio discrep diligent̃ quoꝙ agnoscit. Nos eñi ⁊ contra¬
rias ꝓposuimus ⁊ sũb contrarias. Aristotelesuͦ solũ contra die¬
toriȩ sibi met contra ia centes opposirasꝙ ꝓposuit. s. arteł
ñ solũ inp̃senti tp̃e eis dt̃ ꝓpositionũ dicit et̃ ꝓposiionũ¬

Expanded text:
firmationem oportet aliquid de aliquo significare, sed ab aliquo tollimus. Qui enim dicit homo non ambulat, ambulationem ab homine tollit, non de homine praedicat. Quare negatio potius quam quo praedicaret. Nunc autem aliquid ab aliquo tollit. Non est igitur verbum et infinitas quidem prius, post vero contrajacentes; quod si quis ad illa revertitur vel hic intendit animum, in quo vel nostra vel Aristotelis dispositio discrepet, diligenter agnoscit. Nos enim et contrarias proposuimus et subcontrarias. Aristoteles vero solum contradictorie sibimet contrajacentes oppositasque proposuit; sed Aristoteles non solum in praesenti tempore easdem propositionum dicit es
Abbreviated transcription (Latin):
tamen uoluntatẽ illius ꝓuidentie necessitate᷑ constringi hta
fieri ꝗdẽ oiã exnecessitait ꝙ uolũptas ipsa natãł necessitatẽ
consequequat᷑. fueri etiã ꝙ facimus ex nob̾ ꝙ ipsa uoluntas ex
none collig̃. Alio ꝗn multa qͦꝙ animalia habebt̃ libeꝵ uo¬
luntatis arbitriũ. Illa enĩ uidemus sponte quedã refugẽ. ꝗ¬
bdã sponte concurrere. Qd siuelle aliꝗd. ł nollerecte lib̃i¬

Expanded text:
tamen voluntatem illius providentiae necessitas constringit, ita fieri quidem omnia ex necessitate, quod voluntas ipsa naturalis necessitatem sequatur, fieri etiam quae facimus ex nobis, quod ipsa voluntas ex tione collegerit. Alioquin multa quoque animalia habebunt liberum uoluntatis arbitrium. Illa enim uidemus sponte quaedam refugere, quibusdam sponte concurrere. Quod si uelle aliquid aut nolle
Abbreviated transcription (Latin):
casũ ⁊ libeꝵ arbitriũ deꝑire. Qđ fieri nequit. Si oĩum futu¬
raꝵ enũtiationũ. una sẽꝑuã ẽ definite. falsa seꝑ altã definite.
haꝵ eñi uĩtatẽ ⁊ falsitatẽ necessitas conseꝗtur: que ⁊ casũ dereb
⁊ libeꝵ subducat arbitriũ. Uñ nc̃ qͦq idẽ repetit dicens. Nichil
inꝑedire utrũ altꝗs. ł ante mille annos ali ꝗd futurũ eẽdicat.
matas. ł negatas subseꝗ etiã cũ illi ñdicant. que ilł dicentib
euenire necesseerat. ⁊ ñ dicentib euenire necessex: diẽ aut̃

Expanded text:
casum, et liberum arbitrium deperire, quod fieri nequit, si omnium futucasum, et liberum arbitrium deperire, quod fieri nequit, si omnium futurarum enuntiationum una semper vera est definite, falsa semper altera definite. Harum enim veritatem et falsitatem necessitas consequitur, quae et casum de rebus et liberum subducat arbitrium. Unde nunc quoque idem repetit dicens: Nihil impedire utrum aliquis ante mille annos aliquid futurum esse dicat, e illis dicentibus evenire necesse erat, etiam non dicentibus evenire necesse est, dicit autem
Abbreviated transcription (Latin):
dentia filsus ẽ: Nouit enĩ futurads̃. nouit ex necessitate eue¬
nientia. s ut con tingent̃. itaut ⁊ aliud possit fieri ñ ignorat.
ꝙ tñ fiat. ex ipsoꝵ hominũ. ⁊ ac tuũratione ꝑsciscat. Qr̃ siꝗs
iã exne cessitate fieridicat. dõqͦq beniuolentiã subripiat᷑
necet̃ .a. nichil eñi illius benignitas parit quãdo ꝗd cuncta
necessitas aministrat. Ut ipsũ dĩ benefacẽ exne cessitate
quodãmodosit: nõ ex ipsius uolũtate: Nãsi exipsiu̾ uoluntate
quedã fuĩt. ut ipse nulla necessitate claudat᷑: non oiã exnecessi¬
tate contingũt. Osigit᷑ tã impie sapiens dm̃ quoq necessitate
canstringat: quisq oiã ex necessitate fieridicat istaqͦq uis in¬
possibilit᷑atis eueni et. Quare ponendũ inreb est casu quedã
posse ⁊ uoluntate effici. ⁊ necessitate constringi. Etrõ que
utrũ uishoꝵ subruit inpossibił iudicandaẽ. Nangͥ in merito¬
a adimpossibilẽ rationẽ ꝑ duxit dicens. ⁊ possibilitatẽ ⁊

Expanded text:
s, non ut ex necessitate evenientia, sed ut contingenter, ita ut etiam aliud posse fieri non ignoret, quod tamen fiat ex ipsorum hominum et actuum ratione persciscat. Quare si quis omnia ex necessitate fieri dicat, Deo quoque benevolentiam subripiat necesse est, nihil enim illius benignitas parit, quandoquidem cuncta necessitas administrat, ut ipsum Dei benefacere ex necessitate quodammodo sit, et non ex ipsius voluntate, nam si ex ipsius voluntate quaedam fiunt, ut ipse nulla necessitate claudatur, non omnia ex necessitate contingunt. Quis igitur tam impie sapiens Deum quoque necessitate constringat? qui si omnia ex necessitate fieri dicat, ista quoque vis impossibilitas eveniet. Quare ponendum in rebus est casu quaedam posse, et voluntate effici, et necessitate constringi. Et oratio quae utrumvis ho ad impossibilem rationem perducit dicens, et possibilitatem, et
Abbreviated transcription (Latin):
Possibile eẽdr̃. ꝙ inutͣꝙ partẽ. facile natẽ sue ratione uertat᷑. Ut
cũ nonsit : possibile set eẽ: nec cũ sit utnonsit resulla ꝓhibeat. Itagͦ
⁊ ꝙ possibileelm̃s. anecessitate se iungimus. Alit̃ enĩ dr̃ possiꝰ¬
bile in eẽ ambulare cũ secdeam. Alit̃ solẽ noneẽ insagirario.
⁊ post paucos cuies in aquariũ trans gredi. Itaeñ possibile illud¬

Expanded text:
ramque partem facile naturae suae ratione vertatur, ut cum non sit, possibile sit esse, nec cum sit, ut non sit res ulla prohibeat, ita ergo et quod possibile dicimus a necessitate sejungimus. Aliter enim dicitur possibile me esse ambulare cum sedeam, aliter solem nunc esse in Sagittario et post paucos
Abbreviated transcription (Latin):
curdubitamus m̃dacẽ subt̃ fugẽ rationis uiã. ⁊ tenere ea
quecũ iũst̃. tunc mani festast̃ tepudiatis hisque necũtore
ulla furmast̾. nec ꝑspicue clareseunt. Et qm̃ iã supra dixerãt.

Expanded text:
cur dubitamus mendacem subterfugere rationis viam, et tenere ea cur dubitamus mendacem subterfugere rationis viam, et tenere ea quae cum vera, tum manifesta sunt, repudiatis his quae nec veritate ulla firma sunt, nec perspicue clarescunt? Et quoniam jam supra dixerat, q
Abbreviated transcription (Latin):
cipia. ⁊ animus nr̃ ratione format᷑. actionescꝑ nre eiratione
directe quaꝵ dãreꝵ pͥncipiũ tenẽt. Si eñ in idꝙ in nob ẽ. se
habe dicunt᷑. nullo extra impediente. ł cogente ad ꝙ nob
Multa eñi natura dominante. ł facimus. ł patimur. Ut mortẽ
ł hii mõi habitu dinẽ corporis. Multa etiã secũreꝑ. ipsaꝵ ne¬
cessitas tralit. Utei quecũ facẽ uolumus nõtũ facẽ ualeamus:
Lulti aut᷑ dat uoluntati liberũ arbitriũ que nob uolentib
fuit: quenonfierent nisi uellemus. Uñ sit ut natura queniatus
ẽ pͥncipiũ. ⁊ libi arbitrii facultatẽ. ⁊ aĩ qͦꝙ ratioe participet.
ex ipsa cui illigataẽ naturã participat. Cunctiaut̃ diune
ꝑuidentit subti exilla qͦꝙ diumnoꝵ uoluntate. pen demus.
Itaq nec celestiũ necessitas tata subriut᷑ neccasuũ disputatio
Ndereb eliminat. ⁊ libeꝵfirmat arbitriũ. Et hec maroraste
siea que ⁊ ꝑhacrationẽ afferunt᷑ ꝑspicua sunt. ꝙ uͦ panitur

Expanded text:
e ea ratione directae quarumdam rerum principium tenent. Sic enim id quod in nobis est se habere dicitur, nulloque extra impediente vel cogente ad quod nobis Multa enim natura dominante vel facimus, vel patimur, ut mortem vel hujusmodi habitudinem corporis. Multa etiam secum rerum ipsarum necessitas trahit, ut ea quae cum facere volumus, non tamen facere valeamus. Multa autem dat voluntatis liberum arbitrium, quae nobis volentibus fiunt, quae non fierent nisi vellemus, unde fit ut natura quae motus est principium et liberi arbitrii falcultate, et animi quoque ratione participet. ex ipsa cui illigata est natura participat. Cuncti autem divinae providentiae subjecti, ex illa quoque divinorum voluntate pendemus, itaque nec coelestium necessitas tota subruitur, nec casum disputatio haec de rebus eliminat, et liberum firmat arbitrium, sed haec majora sunt si ea quae per hanc rationem afferuntur, perspicua sunt, quod vero ponitur
Abbreviated transcription (Latin):
ł nan eueni endi ñ ẽ cauła is qui p̃dic̃ remfuturã eẽ. łnegat.
non eñi ꝓpt̃ affirmationẽ łnegationẽ eẽ neceẽ.u: s⁊ idcirco
factas. Ueꝵ dehis fuissedicẽ qm̃ erunt. siue ille dixissi. siue
dicentẽ ł negantẽ in reb necessitas est ł nonfuit. s⁊ ꝑꝑreꝵ
necessitatẽ uĩtas inꝑnuntiatione ł falsitas inuenitur. Qr̃

Expanded text:
vel non eveniendi non est causa is qui praedicit rem futuram esse vel negat. Non enim propter affirmationem vel negationem esse necesse est, sed idcirco facta sunt, verum de his fuisset dicere quoniam erunt, sive ille dixisset, sivedicentem vel negantem in rebus necessitas est, sed propter rerum necessitatem veritas in
Abbreviated transcription (Latin):
necessitans non absumr excludere. ⁊ delectũ humane uite
uit̃ ꝑ ꝯsitione nec essitatis non absumere. Que eñi erit ulla
discesio int̃ homines silibi arbitrii uidiciũ ꝑit. Cur postre¬
mũ leges condite : Currei publice iuira : Curres ponsa ft̃:
cur instituta : curmoresq publici ⁊ pͥuati actus consti¬
timtioneb pͥncipũ ⁊ uidicioꝵ nexib continẽt᷑ sicertũ ẽ
nichibhumanis licere ꝓpositis: frustra eñi cunctast̃ sibeꝵ
arbitriũ nonest. leges ⁊ enĩ cetã ad centi nendo aĩo c̃ditast̃¬
sfasa animoꝰregunt. ⁊ eoꝰ aliqua quedã iuo lentia necessitatis im¬
pellit dubiũ ñ ẽ ꝗnuacue iste legesint quenichil sponte
facientib ꝓponunt᷑. S hec quã suit inpossibilia ipse apꝓbat.¬

Expanded text:
necessitatis excludere? et delectum humanae vitae interpositione necessitatis non absumere? quae enim erit ulla discretio inter homines, si liberi arbitrii judicium perit? Cur postremum leges conditae? Cur reipublicae jura? Cur responsa sunt? Cur instituta? Cur mores publici et privati actus constitutionibus principum et judiciorum nexibus continentur, si certum est nihil humanis licere propositis, frustra enim cuncta sunt, si liberum arbitrium non est, leges enim et caetera ad continendos animossi animi non regunt, et eos aliqua quaedam violentia necessitatis impellit, dubium non est quin vacuae istae leges sunt, quae nihil sponte facientibus proponuntur. Sed haec quam sint impossibilia ipse Arist
Abbreviated transcription (Latin):
isꝓfecto conu̾surus ẽ. si oiã exnecessitate ñ cantingunt.
Oi ã dm̃ scire ñ posse. Nã scientiã dĩ seꝗt᷑ euentuũ necessitas
sinecessitas euentuũ nonsit diuina scientia ꝑimit᷑. Etquis
tã impiaratione animũ torqueat. utħ deeo dicẽ audeat
⁊ fortasse ꝗs dicat qm̃ euenire non põterat. Utds̃ orã futura
non nouĩt. hinc euenire. ut oiã ex necessitate sint: qm̃ dõ
noticiã reꝵ futuraꝵ tollere nefas ẽ. S⁊ siꝗs hoc dicat illiui
Binañ eñ numeꝵ eẽ in parẽ siꝗs sescire ꝓponat: non illenquit
s⁊ potius nescit. Itaq ñ ẽpotentiȩ nosse. fud arbitrari nossepo¬
tis inpotentiȩ ẽ: Ꝙs qs gͦ dic̃ dm̃ cuncta nosse. ⁊ obhac cunet
exnecessitate eẽ futura. isdm̃ dicit exnecessitate cuncta uentura
credere quecũꝙ exnecessitate ñ eueniunt. Nãsi oiã ex necessi¬
tatt uentura nauit ds̃. in notitiasua fallit᷑. Nonenĩ oĩa ex

Expanded text:
si omnia ex necessitate non contingunt, omnia Deum scire non posse. Nam scientiam Dei sequitur eventuum necessitas, si necessitas eventuum non sit, divina scientia perimitur. Et quis tam impia ratione animo torqueatur, ut hoc de Deo dicere audeat? Sed fortasse quis dicat, quoniam evenire non potest ut Deus omnia futura non noverit, hinc evenire ut omnia ex necessitate sint, quoniam Deo notitiam rerum futurarum tollere nefas est. Sed si quis hoc dicat, illi vBinarium enim numerum esse imparem si quis se scire proponat, non ille noverit, sed potius nescit. Ita quoque non est potentiae nosse, sed id arbitrari nosse potius impotentiae est. Qui ergo dicit Deum cuncta nosse et ob hoc cuncta ex necessitate esse futura, is Deum dicit ex necessitate cuncta ventura credere, quaecunque ex necessitate non eveniunt. Nam si omnia ex necessitate ventu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorib sub ꝗb sr̃ utdictũ est cant᷑rias ꝓpͥetates hnt̃. In hagͥ
recta oppositionẽ contrario᷑ꝵ. ⁊ sub ẽtrariaꝵ. insuꝑiorib utrisqꝙ
uera ñ illã continuo falsitas subsequat᷑. Rursus sinegõ uni uꝰ¬
sał uã est falsa parti cularis affõ. si particularis affõparticularis
metit: ⁊ in aliis qͦq t̃minis quoscũꝙ sibi mens considerantis affin

Expanded text:
ioribus sub quibus sunt ut dictum est contrarias proprietates habent. In hac igitur recta oppositione contrariarum et subcontrariarum in superioribus utrisque vera non illam continuo falsitas subsequatur. Rursus si negatio universalis vera est, falsa particularis affirmatio; si particularis affirmatio vera et
Abbreviated transcription (Latin):
falsam. nontiñ hoc aut illud. siutrũlib.⁊ magis ꝗdẽ uãm
altãm. nantam̃ i amuã ł falsam. Quare manifestũ est qm̃ ñ x
necesse om̃s affirmationes. ł negationes opposita hane ꝗ dẽ
suntreb contradictionis unãpartẽ naneẽ definite uam̃.
falsam uͦ noneẽ altãm definite. nc̃ a se quentiori. ⁊ arario¬
ri argum̃tũ trahit. Supͣnãq monstrauit eẽ quas dã res
que frequentius ꝗ dẽ contingunt. nõtñ int̾clusũsit. ut
ei opposita. aliquando non contingunt. Canting̃ enĩ ut¬
ei rarius. infrequentiusꝙ contingant. Gsimhis quecũꝙ
in plurib eueniunt nonnecesse est. unã uãm eẽ altam falsã
ex necessitate eẽ ꝓtulit̾ m̃tiet᷑. Pot̃ enĩ ⁊ nõ canescere. Siinhis
gͦ nonẽ definite unauã altã falsa. in ꝗb unares freqũtius
oĩo qm̃ contingit idcirco ꝙ licet rarius tn᷑ contingit oppositũ.

Expanded text:
falsam, non tamen hoc aut illud, sed utrumlibet, et magis quidem veram alteram, non tamen iam veram vel falsam. Quare manifestum est quoniam non est necesse omnes adfirmationes vel negationes oppositarum hanc quidem sunt rebus contradictionis unam partem non esse definite veram, falsam vero alteram definite, nunc a frequentiori et a rariori argumentum trahit. Supra namque monstravit esse quasdam res quae frequeet opposita aliquando contingant. Contingit enim ut rarius infrequentiusque contingant. Ergo si in his quaecunque in pluribus eveniunt, non necesse est unam veram esse, alteram falsam. erit, mentietur. Potest enim et canescere. Si in his ergo non est definite una vera, altera falsa, in quibus una res frequentius amen omnino, quoniam ita contingit, idcirco, licet rarius, non contingit oppositum.
Abbreviated transcription (Latin):
potit̃ affirmari quis dubitauit᷑ nec affoẽm posse constitui. cui ñ
negõ ẽtradicat. necnegationẽ cui nulla affirmatio ualeat
contͣ dictio asfõ. ⁊ negõ opposite. Ꝙdaut̃ sit oppositio postũis
dicen dũ ẽ. Aut ꝗdsit c̃t᷑radictio post diligentissima ratione
monstrabo. Qd aut̃ att. ⁊ cͥca ea ques extra p̾sens tẽpus. tale est
tam quã sidiceret. Sic̃ affõ.⁊ negatio inp̃senti tpr̃ sieripet̃ ttaã

Expanded text:
s negat affirmari, quis dubitaverit nec affirmationem posse constitui cui negatio non contradicat, nec negationem cujus nulla affirmatio valeat o affirmatio et negatio oppositae. Quid autem sit oppositio posterius dicendum est, aut quid sit contradictio post diligentissima ratione monstawbo. Quod autem ait, et circa ea quae sunt extra praesens tempora, tale est tanquam s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ipsa qͦq uocabula ꝓdunt. libeꝵ nob̃ deuoluntate iudiciũ
Quotiens cũq eñi imaginationẽs quedã concurrꝰ animo ⁊
uoluntates irritant. eafratio. ꝑpendit. ⁊ dehiꝰ iudicat. ⁊ ꝙ ei
melius uidet᷑ cũ arbatrio ꝑpendĩt. ⁊ iudicatione collegĩt
nimus: qued ã amaralicet nolentes fortit̾ sustinemus. adõ ñ
in uoluntate. s inuidicationis uoluntatis. libeꝵ cõstat ar¬
bitriũ. ⁊ ñ inmaginatione. s in ipsius umaginationis ꝑ pensiont¬

Expanded text:
 nobis de uoluntate iudicium. Quotienscumque enim imaginationes concurrunt animo et uoluntatem irritant, eas ratio perpendit et de his iudicat et quod ei melius uidetur, cum arbitrio perpenderit et iudicatione collegerit, nimus, quaedam amara, licet nolentes, tamen fortiter sustinemus. Adeo non in uoluntate sed in indicatione uoluntatis liberum constat arbitritun, et non in imaginatione sed in ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
Sequo aut̃ dicã ħ̃ particularitas michi ñ subdidit. Qdã eñi
homo potẽẽ ⁊ socͣtes.⁊ plato. ⁊ cicõ. ⁊ unus ꝗsq singuloꝵ quoꝵ
ꝓpͥetates ase insingłaritatiͥs ratione. ⁊ natura diuersest̃. uñ
comodissime theophrastus hui moĩ particulares in definitas¬
t̃minat nec definit. Uñ uniu̾sale uocauit ꝙ deplurib natã¬
lit̃ pr̃. ut hõ ñ ꝙ positione quẽ admodũ nom̃ alexan dri de
troiano ⁊ demacedone. ⁊ philippi filio de plurib dicit᷑. ħ enĩ
reiq ꝓpͥetatẽ: que particularis ẽ Singularẽ uocauit dicens.
i quȩst̃ singularia. huimoie tanquã sidiceret. Oĩs ꝗd ẽ affirma¬
platoni phylosophyam ineẽ constituit. Autde eo ꝙ ẽ ñ intẽ.¬

Expanded text:
mihi non subdidit, quidam enim homo potest esse et Socrates et Plato et Cicero et unusquisque singulorum quorum proprietates a se in singularitatis ratione et natura diversae sunt. Unde commodissime Theophrastus hujusmodi particulares propositterminat nec definit. Unde universale vocavit quod de pluribus natt homo, non quod positione, quemadmodum nomen Alexandri de Trojano et de Macedone Philippi filio de pluribus dicitur. Hoc enim reique proprietatem quae particularis est singularem vocavit dicens: e sunt singularia, hujusmodi est tanquam si diceret: Omnis quidem affirmaPlatoni philosophiam inesse constituit, aut de eo quod e
Abbreviated transcription (Latin):
dicat ignis caliduꝰ : quãdiu ÷ ignis tãdiũ : ignis tamdiu ex ne
insenec tute canescere. Haem̃ insente tute non canescẽ fit ꝗ dẽ
frequentius utcanescat. nontũ int̃ clusũ ẽ utã canescat.
ñtm̃ int̾clusũ ÷ ut ñ canescͥat. Pdicatiuaꝵ aut̃ ꝓpositionũ nata
exre uitãte. ⁊ falsitate colligit᷑. Quẽ ad moduĩ eñĩ sese res bñt
itasese ꝓpostuoẽs haibebt̃ quesignificant. Nã sunt᷑ se illares retirꝰ

Expanded text:
dicat, ignis calidus est, quandiu est ignis, tandiu ex necdicat hominem in senectute canescere, hominem in senectute non canescere, fit quidem frequentius ut canescat, non tamen interclusum est, ut non canescat. Praedicativarum autem propositionum natura ex rerum veritate et falsitate colligitur. Quemadmodum res sese habent, ita sese propositiones habebunt, quae res significant. Nam si in se
Abbreviated transcription (Latin):
instabił. ⁊ ad utrãq partẽ. sine ulliũ rei obluctatione suergentis.
ñ aut̃ oportet arbitrałut alla eẽ utrũ lib⁊ ⁊ contingenti m natur
q̃cũq nob̾ ignotas. necpenĩ sinob̃ ignotũ ẽ aꝑsis ad grecoꝰ missos
legatoᷤ : id circomisso̾ eẽ incerti euentus ẽ. Necsile tale signũ in
egrotantis facie medicina dep̃ hendit ut aliud eẽ ñ possit nisi

Expanded text:
instabilis, et ad utramque partem sine ullius rei obluctatione vergentis. Non autem oportet arbitrari illa esse utrumlibet et contingentium naturae, quaecunque nobis ignota sunt. Neque enim si nobis ignotum est a Persis ad Graecos missos legatos, idcirco missos esse incerti eventus est. Nec si lethale signum in aegrotantis facie medicina deprehendit, ut aliud esse non possit nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dũ e utꝗdẽ casus ñsine aliqua at̾ioẽ fiat. Quotiens aut̃
aliqͦd ꝗdclã euenit ꝑactionẽ quegerit᷑ quã sꝑat᷑ illud eue¬
nissecasu ꝑ ypotheticaꝓbat auctoritas. Siꝗs enĩtrã fodieus. ł
scrobore denittens. agricultu causa thesaurũ reꝑiat casu
alethes auriis inuentus ẽ. ñ sine aliqua ꝗdẽ actione. t̾raeũ
fosa ẽ eũthes aurus inuentus est. S ñilla erat agentis intentio
ui thes auras inueniret᷑. Sͦ aliꝙ agenti hoĩ ꝓpt̃ aliud tñ agenti.
resdliũ sa successit. Haut̃ excasu eueniredr̃ ꝙ ꝑꝑ quãlib¬
mullã necessitatis constantia: uit ꝓuidentie modũtene.
Storci qdẽ oũ eẽ ex necessitate ⁊ ꝓuidentia fieri purtante sad

Expanded text:
sine aliqua actione fit. Quoties autem aliud quiddam evenit per actionem quae geritur quam speratur, illud evenisse casu peripatetica probat auctoritas. Si quis enim terram fodiens vel scrobem demittens agri cultus causa thesaurum reperiat, casu ille thesaurus inventus est, non sine aliqua quidem actione, terra enim fossa est, cum thesaurus est inventus. Sed non illa erat agentis intentio ut thesaurus inveniretur. Ergo aliquid agenti homini propter aliud tamen agenti res diversa successit. Hoc igitur ex casu evenire dicitur, qunullam necessitatis constantiam, aut providentiae modum tenerent. Stoici dum omnia quidem ex necessitate e
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ꝑsecogitet᷑. nichileoꝵ ht̃ quȩ inse suscipit.⁊ ipsa ꝗdẽ nicħ
actũ ẽ omiã tr̃ potestate. Suscipiens aut̃ contraria quãquã

Expanded text:
ipsa per se cogitetur, nihil eorum habet quae in se suscipit, et ipsa quidem nihil ipsa per se cogitetur, nihil eorum habet quae in se suscipit, et ipsa quidem nihil actu est, omnia tamen potestate. Suscipiens autem contraria, quanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspicuast̃ ita sese hũtia. ut inutraq parte euentus sine ullo alicuĩ
res inpeclim̃to uͤtatur. Utuestẽ possibile est: ꝗdẽ secari. Sr for¬
tasse itacontingit ut nan ante ferro diuidatꝰ quã eã extĩt ue¬
tustis. ⁊ hoefieri pot̃. utquelib uestis ñferro potistaunutatĩpeat.¬
quã usu ipso extãt᷑. Similit̃ aut̃ nonsolũ eã secari possibile .x.: s eã pͥus
extĩ quã secari: ñ enĩ eẽt possibile ñsecari nisipͥus possibilȩ eẽt ectĩ.
Cũ eñi extĩt᷑ nonsecat᷑. hoc aut̃ in ꝗb eueniat unuiꝰ salit̾ monstrat.
factura dixit. In his ergofacturis alia potestate ꝗdẽs̃: alia
actu. Utaqua ꝗdẽ .i. calida possibilitare. Potest enĩfieri
calida frigida aut̃ actua. Est enĩ frigida. hoc aut̃ actu ⁊ po¬
testaie fieri exmatia uenit. Nãcũsitꝰ matiã coutrarietatis su¬
sceptrix :⁊ ipsa inse. utriusq contrarietatis ht̃ cognitionẽ si

Expanded text:
perspicua sunt, ita sese habentia, ut in utramque partem eventus sine ullo alicujus rei impedimento vertatur, ut vestem quam possibile est quidem secari, sed fortasse ita contingit, ut non ante ferro dividatur, quam eam exterat vetustas, et hoc fieri potest, ut quaelibet vestis non ferro potius minuatim perquam usu ipso exteratur. Similiter autem non solum eam secari possibile est, sed eam prius exteri quam secari, non enim esset eam possibile non secari, nisi prius possibile esset exteri. Cum enim exteritur, non secatur, hoc autem in quibus eveniat universaliter monstrafacturam dixit. In his ergo facturis alia quidem potestate sunt, alia actu, ut aqua calida quidem est possibilitate. Potest enim fieri calida, frigida vero actu est. Est enim frigida actu, hoc autem actu et potestate fieri ex materia venit. Nam cum sit materia contrarietatis susceptrix, et ipsa in se utriusque contrarietatis habeat cognationem, si
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ it̃na sig̃ficant. sẽꝑ it̃ne necessitatis fiunt. Nã et̃ ⁊si inhisñst
manifesta uĩtatis naturami chiltm̃ ꝓhib ⁊ fixã et̃ necessitatis
innatura constantiã. utsi nobis ignotũ ẽ utrũ sint astra an
inpa ria. Nontñ idcrco pont eueuire. ut nec paria nec paria
iudeant᷑: S⁊ sine ulla dubitatione aut astra pairias̃ aut in¬
paria. Dĩs eñi multitudo hoꝵ alteꝵ retinet innatura. Quo cͥ ca
unus lioꝵ ⁊ ueꝵ ernecessitate ꝓponit. ⁊ quã quã idꝙ ꝗlib:¬

Expanded text:
ssitatis sunt. Nam etiam si in his non sit manifesta veritatis natura, nihil tamen prohibet fixam esse necessitatis in natura constantiam, ut si nobis ignotum est utrum paria sint astra, an imparia, non tamen idcirco poterit evenire ut nec paria, nec imparia videantur, sed sine ulla dubitatione aut paria sunt, aut imparia. Omnis enim multitudo, horum alterum retinet in natura. Quocirca unus horum verum ex necessitate proponit, et quanquam id
Abbreviated transcription (Latin):
tunica alba. Un de hefluxerunt multa significat. autsi ꝗs dicat
ñ eãmulta sigficare concedit ꝓfectoniciil oĩno ł ꝓpõis ipsuis
ꝓrsus ipsa sigficatione monstrari. Tunc enĩ multa unũ nom̃ sig̃fican
inuna sigficatione potãt conuenire. Quotiens ex hisque sig̃ficant.
una poss conungi constitiuꝙ suba. Ut in eo ꝙ supͣ posui. Cũ hõ
nãl rationale. mortale. sigfic⁊ quo inunũ posst̃ cuncta conguere
Nunc aut̃ situnic a hoem equũq sigfio multa designat. Szea
ipsa in unũ corpus ñueniunt. Net eñifieri pot̃. utaliqs hõ equus
sit. Quare aut multa sig̃ficat ꝙueꝵ ẽ. autsi contendat. n eã¬

Expanded text:
s dicat non eam multa significare, concedit profecto nihil omnino propositionis ipsius significatione monstrari. Tunc enim nomen unum multa significans in unam significationem poterat convenire, quoties ex his quae significabantur una posset conjungi constituique substantia, ut in eo quod supra posui, cum homo animal rationale et mortale significet, quae in unum possunt conjuncta congruere. Nunc autem si tunica hominem equumque significet, multa designat, sed ea ipsa in unum corpus non veniunt. Neque enim fieri potest ut aliquis homo equus sit. Quare aut multa significat, quod verum est, a
Abbreviated transcription (Latin):
muiius opuest. quã ħibuit̃ dici posse uiderunus ⁊ nõ sedi uolin¬
minis opuest onguis ert cinus ħ loco fastidiosã longitudinẽ
rxpõnẽ altĩoris pene tractus est quã ut uuiloua
disciplina conueniat disputari. S qm̃i ut sepe
dictũ ẽ oratioib sensa ꝓferunt᷑ ꝗb subiectas

Expanded text:
majus opus est quam hic breviter dici posse viderimus, et nos secundi voluminis seriem longius extraximus, hoc loco fastidiosam longitudinem exponere altioris pene tractatus est quam ut in logica disciplina conveniat disputari; sed quoniam ut saepe dictum est orationibus sensa
Abbreviated transcription (Latin):
loci quesit expositio cũ ad iduenerimus demonstrabimus. Cogno¬
utrasꝙ eẽ contrarias. sinich̃ equocatioĩs. aut̃ tẽpoĩs. autaliquoꝵ
que supͣ det̃ minatas̃ ad faciendã oppositionẽ contrarietatis inpediat.
enuntiationẽ. aut una affirmatiua ẽ. altã negatiua ut in eo ꝙ ẽ.
socrates sanus ẽ. so cãtes eger .x. hic eñi netp inuni u̾sali uniu̾salitas
cũꝙ inuni uersalib reb uniu̾ salit̃ enũtiarent. si una eaꝵ eĩt
affirmatiua. altã negatiua. statĩ nat̾alit᷑ eeñt contrarie. Que autẽ
contrarie eeñt. non ne ceẽ : eaᷤ uł uniuersale uniuꝰ salit̾ enũtiare.¬

Expanded text:
loci quae sit expositio, cum ad id venerimus, demonstrabimus. Cognotionis, aut temporis, aut aliquorum quae supra determinata sunt, ad faciendam oppositionem contrarietatis impediat. enuntiationem, aut una affirmativa est, altera negativa, ut in eo quod est, Socrates sanus est, Socrates aeger est. Hic enim neque in universali universalitas cunque in universalibus universaliter enuntiarent, si una earum esset affirmativa, altera negativa, statim naturaliter essent contrariae. Quae autem contrariae essent
Abbreviated transcription (Latin):
areent si mulfalsȩ sepe iliq ratione ꝯcedebat᷑ Particulare᷑ u
ut inreq uẽ sint euenire potest ut utreꝙ false sint fieri ñ pot̃.¬
Aiac ꝙ st̃ dissimiles contrarus. Similes aut̃ eb̾uident᷑ ꝙ siẽ contra¬
rie ali quotiens. ueꝵ falsũq diuidunt. ut unauã sit. altã falsa.
Ita qqͣ ⁊ particularis unauã potest eẽ. altamfalsani. ut ꝗdã hõ¬

Expanded text:
ent simul falsae, saepe aliqua ratione concedebatur. Particulares vero ut utraeque verae sint evenire potest, ut utraeque falsae sint fieri non pot sunt dissimiles contrariis. Similes autem eis videntur quod sicut contrariae aliquoties verum falsumque dividunt, ut una vera sit, altera falsa, ita quoque et particularis una vera potest esse, altera falsa, ut quidam ho
Abbreviated transcription (Latin):
ali quotiens ꝓ uniu̾sali negõt ꝓ expectatione audioris in¬
telset eiuocͥca nec ipsałec̃ oppositionẽ. Si eñi huius moi
iuditasit cũita accipit̃ ut contraria simul easfalsas inueniri
contingit. Restargͦ ut aut easit q̃ ẽ nonoĩs hõ iustus edt
ant enqͣut ẽ. ꝗ dã ho iustus ñ ẽ. S hesibi consentiunti blẽ

Expanded text:
atione pro exspectatione auditoris intelligi. Quocirca nec ipsa facit oppositionem, si enim hoc modo audita sit, cum ita accipitur ut contraria, simul eas falsas inveniri contingit. Restat ergo ut aut ea sit quae est non omnis homo justus est, aut ea quae est quidam homo justus non est. Sed hae sibi consentiunt. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
comtrariis inp̃senti ulle t õmititre. hascẽ indefinitas dip̃
que urnũsale det minatũ uniuers alit̾ non habent. ut sel has
ñ eẽ contrarias intellegeremus. Idcͥco u ñ adiecit particularitatt̃
eã non habere. qm̃ a soł contrariis separares indefinitas uolebat.
ñ etiã a sub contrariis. Ergo si indefinitas acantrariis ł sub con
seꝑare uoluiss ÷. itadiceretꝰ. Quando aut̃ uniu̾salib nonuni¬
uersalĩt nec particularĩt non sunt contrarie neq sub contͣrie:
S qm̃ noneas uolebat nunc noneẽ sub contrarias demonstrare
disẜ ad sub contrarias tenderet deꝗb nichil est additum.
ficare contraria. hec ꝗdsit multi plicit᷑ expositoꝵ sententus
expedit᷑. hernunius nãꝙ dicit idcirco indefinitas posse ali¬
quando sig̃ficare contraria. cũ ipse careant cantrarietatẽ.
folis hisꝗb ea que affirmant᷑ aut negantur subiecto nat᷑alit᷑¬

Expanded text:
in praesenti vellet omittere, has esse indefinitas dixit, quae universale determinatum universaliter non habent, ut scilicet has non esse contrarias intelligeremus. Idcirco vero non adjecit particularitatem eas non habere, quoniam a solis contrariis separare indefinitas volebat, non etiam a subcontrariis. Ergo si indefinitas a contrariis et subconuniversalibus non universaliter nec particulariter, non sunt contrariae neque subcontrariae. Sed quoniam non eas volebat nunc non esse subcontrarias demonstrare, disset, ad subcontrarias tenderet, de quibus nihil est additum; ificare contraria. Hoc quid sit multipliciter expositorum sententiis expeditur. Herminus namque dicit idcirco indefinitas posse aliquando significare contraria, cum ipsae careant contrarietate, solis his quibus ea quae affirmantur aut negantur subjecto naturalit
Abbreviated transcription (Latin):
sitioenqualis eẽt ostendere ñ mõ aufernda fuit abuni uersali
t̃mino uni ũsaliã det̾minatio ueꝵ etiã particularis. ⁊ opor¬
tuit dici hocmͦ. Qñ aut̃ in uniũ salib ñ imiũsalit̃. net
particiilarit᷑. nons̃ contͣriȩ. Nc̃ aut̃ qm̃ non addidit. neqpar¬
ncularit᷑ uidet᷑ ñ de indefinitis inꝗb neꝙ uni uersalitas neꝙ
uni uersale non et̃ particulare subtͣxit. S ꝗd uelit ostendece
ipse conueni entib exemplis edocuit. Nonem̃ ꝓposuit ȩxẽpla

Expanded text:
sitionem qualis esset ostendere, non modo auferenda fuit ab universali termino universalis determinatio, verum etiam particularis, et oportuit dici hoc modo. Quando autem in universalibus non universaliter neque particulariter, non sunt contrariae. Nunc autem quoniam non addidit neque particulariter, videtur non de indefinitis, in quibus neque universalitas, neque ibus solum universale non etiam particulare subtraxit, sed quid velit ostendere ipse convenientibus exemplis edocuit. Non enim posuit exempla