comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si suscipere mereor uiri t̾ti
reliquias. qd̃cumq p̾dica¬
u̾int sacerdotes. credã. Ri sic ite¬
rum suos dirigit maiori cũ
mun̾e.Qui uenientes ad be¬
atum locũ reliquias postu-¬
labant. Cumq eis offerrẽt᷑.
ex ꝯsuetudine clixerunt. Nõ
tia tribuat᷑ ponendi. q̃ exin-¬
de itex assumamꝰ. Tunc partẽ
pallii serici pensatã. suꝑ bea¬
tum sepulchrũ posuer̃t dicẽ¬
tes.Si inuenimꝰ gr̃am corã
plus insequenti pensabũt
posuerãt pensitabãt. In quibꝰ
tanta beati iuri ĩfusa est gr̾a.
tit tandiu eleuarent ĩsubli¬
mi eream librã. quantum
habere pot̾at. quo ascendet
momentana. Cumq eleua¬
te fuissent reliquie. cũ mag¬
no tͥumpho. audierunt uo¬
tes psallentiũ qui erantĩ ci-¬
uitate detrusi incarc̃e. Et ad.¬
mirantes suauitatẽ sonoꝵ
interrogant custodes. qͥd hoc
eẽt. Qui dixer̃t. Reliqͥe dom¬
ni martini ĩ galliciã trans¬
mitturit᷑. ⁊ ideo sic psallit᷑
Tunc illi fientes. ĩuocalñt.

Expanded text:
'Si suscipere mereor viri iusti reliquias, quodcumque praedicaverint sacerdotes, credam'. Et sic iterum suos dirigit maiori cum munere. Qui venientes ad beatum locum, reliquias postulabant. Cumque eis offerrentur ex consuetudine, dixerunt: 'Non tia tribuatur ponendi, quae exinde iterum assumamus. Tunc partem pallii serici pensatam super beatum sepulcrum posuerunt, dicentes: Si invenimus gratiam coram mus 1014 plus insequenti pensabunt, posuerant pensitabant. In quibus tanta beati viri infusa est gratia, ut tandiu elevarent in sublime aeream libram, quantum habere poterat quo ascenderet momentana. Cumque elevatae fuissent reliquiae cum magno triumpho, audierunt voces psallentium qui erant in civitate detrusi in carcerem, et admirantes suavitatem sonorum, interrogant custodes quid hoc esset? Qui dixerunt: Reliquiae domni Martini in Galliciam transmittuntur, et ideo sic psallitur. Tunc illi flentes invocabant
Abbreviated transcription (Latin):
sionib suis non prebere fa¬
mulatũ. uissit eum a licco¬
lucis. ⁊ de illo uestibulo fera¬
nexus liuentiũ lacertorũ.
macie cutis attenuata la¬
xauerat. Et dum animũ
suũ ad suꝑna gaudia ip̃e¬
claritatis filius attolleret
interbeata supplicia non
minus fuit ꝯsumpsisse
sanguinẽ.quam fudisse¬
Cui iudex ait. Quantũ rec¬
ut ĩ mortalib seruientem.
remuneratũ te ex erario
publico nobilis milicie splẽ¬
dor attolleret:Qua ꝓpter
iubemus altaria ⁊ thure
tib diis sacrificia digna sol¬
uere. Sanctus symphoria¬
nus sendit. Non debet uidex
cui commissa res publicaẽ.
friuolis uerboꝵ sermocina
non cotidie ad profectũ aĩe
aliqiid addere. quanto peri¬
culosũ est asalute disceden¬

Expanded text:
sionibus suis non prebere famulatum| Iussit eum \a lectoluces| de illo\\ uestibulo feraNexus libentium lacerdorum| aciae cotis adtenuata laxauerat et dum animo suo| ad superna gaudio alacritatis adtolleret. Inter beata| supplicia non minus fuit consumpsisse sanguinem quam| fudisse. Iudex ait quantum recut inmortalebus diis seruiens muneratum te ex erario| publico nubelis miliciae splendor adtolleret. Qui nisi| iubemus altaria ture sacrificia| digna di soluere. Sanctus symforianus dixit non dibet iudex| cui comissa res publica est fribulis uerborum sermocina| non cotidie ad profectum anime aliquid addere, quanto periculosius est a salute discede
Abbreviated transcription (Latin):
luturi sumus ex debito sol¬
uamus ex uoto.Sera peni-¬
tudo est. sub iudicis timuiᷤ¬
se conspectu. Munera en̾i
ur̃a fucati mellis ꝑmixta
dulcecline. male credulis m̃
tib uenena ꝑturiũt. diuiti¬

Expanded text:
solui| turi sumus ex debito soluamus ex uoto sera penitudo est| sub iudices tenuisse conspectum . munera autem uestra| fugati mellis pmixta dulcidine male credulis men| tibus uenena parturiunt. Diuici
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ et sapiam.egyp¬
ti monachos p̃dicabo lauda¬
bo anachoretas. mirabor he¬
mitas. martinũ semꝑ exci¬
piã. Non illi ego quemquã¬
audebo monachoꝵcerte nõ
egyptus fatetur. hoc syria
hoc echiops comꝑit. hoc in¬
dus autliuit. hoc ꝑtus. ⁊ per

Expanded text:
semper et sapiam, Aegypti monachos praedicabo, laudabo anachoretas, mirabor eremitas: Martinum semper excipiam: non illi ego audeo monachorum, certe non Aegyptus fatetur, hoc Syria, hoc Aethiops conperit, hoc Indus audiuit, hoc Parthus et Per
Abbreviated transcription (Latin):
Iuico autem cui lebͦ¬
sum nomẽ est. cum idem
templum opulentissimum
suꝑstitione religionis uo¬
liusset euertere.restitit ei
multitudo gentilium:
adeo. ut non absq iniiria
sit repulsus. Itaq secessit
ad proxima locm ibiq per
triduum cilicio tectus et
cinere. ieiunans semper
atq orans precabatur domi¬
nũ ut.. qr templum illud
euertere humana manu ñ

Expanded text:
uico autem, cui Leprosum nomen est, cum itidem templum opulentissimum superstitione religionis uoluisset euertere, restitit ei multitudo gentilium, adeo ut non absque iniuria sit repulsus. itaque secessit ad proxima loca, ibique per triduum cilicio tectus et cinere, ieiunans semper adque orans, precabatur ad Dominum, ut, quia templum illud euertere humana manus n
Abbreviated transcription (Latin):
rius ex prefecto. uidis¬
se se martini manũ sacri¬
ficium offerentis. uestitã
quodãm nobilissimis gem¬
mis. lucẽ micare purpure¬
am ⁊ admotum dext̃e colli¬
saꝵ inter se fragorẽ audis¬
eniam ad illud. qd̃ ꝓ¬

Expanded text:
rius ex praefecto, vidisse se Martini manum sacrificium offerentis, vestitam quodammodo nobilissimis gemmis, luce micare purpurea, et ad motum dextrae collisarum inter se fragorem audisXI. Veniam ad illud quo
Abbreviated transcription (Latin):
ait. rex Postula qd̃ uis:et e¬
go concedã. At illa postulai
dicens.Primũ peto. ut d̾m
celi prẽm omĩpotentẽ credas.
qui te creautt.secundo.con¬

Expanded text:
ait: 'Postola quod vis, et ego concedam'. Et illa postolavit, dicens: 'Primum peto, ut Deum A. caeli, Patrem omnipotentem credas, qui te creavit. Secundo con
Abbreviated transcription (Latin):
dũ dirigit. propter thesaurx
cl otilclis regine suc. Gun¬
debaudus. Itaq ĩ ira ꝯmotꝰ
ait.Numquid ĩ manus clo¬
douei tradetur regnũ mesi.
aut thesauri mei: Non lco
testatus sũ tͥ aureliane. uit
meo explorare substanciã
meã : ꝑsalutẽ principũ iu¬
u̾taris a me. Sin autẽ inter¬
ficiã te.Cui aurelianus res¬
pondit dicens. Uiuuit dñs me¬
us clodoueus rex. ⁊ franci qͥ

Expanded text:
dum dirigit propter thesaurum Chrotchilde reginae suae. Gundobadus itaque in ira commotus, ait: 'Numquid in manus Chlodoveo tradetur regnum meum aut thesauri mei? Nonne testatus fui tibi, Auriliane, ut meo explorare substantiam meam? Per salutem princiA. purecede a me; sin autem, ego interficiam te'. Cui Aurilianus respondit, dicens: 'Vivit dominus meus Chlodoveus rex et Franci q
Abbreviated transcription (Latin):
clodoueus rex: omĩa ur̃a
cõmunia erunt. EEt dixe¬
runt sapientes burgundi¬
onũ. uiuat rex qui tales ha¬
bet leudos. Reuersusq est
aurelianus cum thesau¬
ris siuis multis. ad dñm su¬
um infrantia. Clodoueus
itaq rex habebat filium de
contubina. nomine theodo¬
o tempore dilatauit

Expanded text:
lodoveus rex; omnia vestra communia erunt'. Et dixerunt sapientes Burgundionum: 'Vivat rex, qui tales habet leudos'. Reversusque est Aurilianus cum thesauris multis ad dominum suum in Francia. Chlodoveus itaA. que rex habebat filium de concubina nomine Theudeo tempore dilatavit
Abbreviated transcription (Latin):
tistes ambrosiꝰ sr̃ sc̃m al¬
tare obdormiret. Quod ui¬
dentes multi.cum nutiꝰ
eum penitus excitare p̃¬
sumeret. trans actis fere
letionem. Expectat enĩ¬
populus ualde iam lassus
Respondins autem beatus
ambrosiꝰ nolite inquit tͣ¬
bari. Multum enim mͥ
sit obdormisse ꝓfuit. cui ta

Expanded text:
tistes Ambrosius super sanctum altare obdormiret. Quod videntes multi, cum nullus eum penitus excitare praesumeret, transactis fere legere; exspectat enipopulus valde jam lassus. Respondens autem beatus Ambrosius: Nolite, inquit, turbari. Multum enim mihi valet sic obdormisse, cui ta
Abbreviated transcription (Latin):
homine similis requies:
Incuius erit caritate solati¬
um: Me miserum. me ĩ¬
felicem. Potero ne umquã
sidiutius iuxero nõ dole.
quod martino suꝑstes sũ:
Erit post hec uita iocunda.
ent clies aut hora sine la¬
trimis:aut tetum frater
dilectissime potero illius
mentione habere sine
fletu. aut unquam lo¬
quens apud te. aliud qͣm
de illo loqui potero:D qͥd
de inlacrimas fietusq cõ¬
moueo: Itte nunc conso¬
latum ẽẽ te cupio. qui me

Expanded text:
homine similis requies, homine similis requies, in cuius erit caritate solacium? me miserum, me infelicem! poterone umquam, si diutius uixero, non dolere, quod Martino superstes sum? erit post haec uita iucunda, erit dies aut hora sine lacrimis? aut tecum, frater dilectissime, potero illius mentionem habere sine fletu? aut umquam loquens apud te aliud quam de illo loqui potero? sed quid te in lacrimas fletusque comoueo P ecce nunc consolatum esse te cupio, qui me
Abbreviated transcription (Latin):
non tulerit.impleuit ta¬
men etiam sine cruore
martyriumi. Naniquas
ille prospe eternitatis. hu¬
manoꝵ doloꝵ non ꝑtulit
passiones. fame. uigiliis.
nuditate. ieiuniis. opprobͥ¬
is inuidorũ. insectationibꝰ
improboꝵ. ysura pro infir¬
mantib. sollicitudine pro
periclitantib. Quo enĩ
ille dolente non doluit:Q
scandalizante non ustus ẽ:
Quo ꝑeunte non gemuit:
Preter illa cotidiana illiꝰ
aduersum humane spi¬
ritalisqz nequicie diuer¬
sa certamina.dum in eo
uariis temptationibus
appetito. semper exsuꝑat
fortitudo iuncencli. paciẽ¬
cia expectandi. equani¬
mitas sustinencdi. O ue
in effablem uirum. pietate.
misericordia. caritate. Que
cotidie eciam in sanctis uiriᷤ
seculo frigente frigescit. in
illo tamenusqz ad finem
aucta indies ꝑseu̾auit. Qͦ
ego illius bono uł specia¬
liter fruitus sum. cum me
inclignum ⁊ non meren¬
teminice cliligebat. En rur¬
sus lacrime fiuuntz imq
de pectore gemitus erum¬
pit. In quo michi post hec

Expanded text:
non pertulerit, inpleuit tamen sine cruore martyrium. nam quas ille pro spe aeternitatis humanorum dolorum non pertulit passiones, fame, uigiliis, nuditate, ieiuniis, opprobriis inuidorum, insectationibus inproborum, cura pro infirmantibus, sollicitudine pro periclitantibus? quo enim ille dolente non doluit? quo scandalizante non ustus est? quo pereunte non gemuit? praeter illa cotidiana illius aduersum uim humanae spiritalisque nequitiae diuersa certamina, dum in eo uariis temptationibus adpetito semper exsuperat fortitudo uincendi, patientia expectandi, aequanimitas sustinendi. o uere ineffabilem uirum, pietate, misericordia, caritate, quae cum cotidie etiam in sanctis uiris saeculo frigente frigescat, in illo tamen usque ad finem aucta in dies perseuerauit! quo ego illius bono uel specialiter fruitus sum, cum me indignum et non merentem unice diligebat. en rursus lacrimae fluunt imoque de pectore gemitus erumpit. in quo mihi post haec
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ tab̾nacłm illius
ambiebat. in illo suo qd̃ no¬
stis om̃s sedilii igneo rese¬
disset.uidet duos demones
⁊̃ celsa illa que monastero
suꝑeminet rupe ꝯsistere.
indealacres ac letos uocem
istius modi ad hortationis
emitte. Eya te britioz eya
te brictio. Credo cernebant
misertum eminꝰ ꝓpinqͣn¬
tem conscii quantã illi
rabiem sp̃c suscitassent. Ni
mora briccio furibundus
irrupit. Ibi plenus ĩsa¬
nie.euomit ĩmartinum
mille conuicia. Obuirga¬
tus enĩ pridie ab eo fuerat.
cur qui nichil unquam
ante clericatũ. quippe qͥ ĩ
monasterio ab ip̃o marti¬
no mitritus habuisset.e¬
quos aleret. mancipia cõ¬
pararet. Nam illo tempore
arguebatur amultis. qd̃¬
non solum pueros. s etiã
puellas.scitis uultib coe¬
misset. Quib reb ĩfelitis

Expanded text:
admodum tabernaculum illius ambiebat, in illo suo quod nostis omnes, sedili ligneo resedisset, vidit duos daemones in excelsa illa quae monasterio supereminet rupe consistere, inde alacres ac laetos vocem istiusmodi adhortationis emittere: Heia te, Brictio; heia te, Brictio. Credo cernebant miserum eminus propinquantem, conscii quantam illi rabiem spiritus suscitassent. Nec mora, Brictio furibundus irrupit, ibi plenus insaniae euomit in Martinum mille conuicia. obiurga.tus enim pridie ab eo fuerat, cur, qui nihil umquam ante clericatum quippe qui in monasterio ab ipso Martino nutritus habuisset, equos aleret, mancipia conpararet. nam illo tempore arguebatur a multis non solum pueros barbaros, sed etiam puellas scitis uultibus coemisse. quibus rebus infelicis
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ qui te redemit. regẽ oĩm
regum.a patre de celis mis¬
um iustoꝵ. totã in effabilẽ
maiestatẽ. om̃ipotenciãq
coet̾nam agnosce. ⁊ agnitã
crede. ⁊ ydola uana derelinq̃.
quia nõ sunt dii. sed sculp¬
tilia uana.et incende ea: eccle-¬
siasq scas qͣs succenlisti re.¬
staura. Et mem̃to queso. uͭ
requiras portionẽ genitoris
mei et genitricis mee.quos
auunculus meus gunde¬
baudus malo ordine inter¬

Expanded text:
 qui te redemit, Regem omnium regum, a Patre de coelis misiustorum. Totam ineffabilem maiestatem omnipotentiamque coeternam agnosce et agnitam crede et idola vana derelinque, qui non sunt du, sed sculptilia vana, incendeque ea et ecclesias sanctas, quas succendisti, restaura. Et memento, queso, ut requirere debeas porcionem genitoris mei et genetricis meae, quos avuncolus meus Gundobadus malo ordine inter
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt: sed dulcis ⁊ grata co¬
gnitio est eciã nota relegẽti
Si quid̃ natura ita eparatũ
sit. ut meliore quis consciẽcia
se nosse congaudeat. q̃ multoꝵ
testimoniis nõ ẽẽ. ĩcerta ceg¬
noscat. Nam ⁊ hic apͥma ado¬
lescencia martinũ secutus.
nouit quidẽ omnia sed libẽ.¬
ter cegnita recgnoscit. Fate¬
bor enim tibi galle. martini
mͥ sepius auditas ẽẽ uirtu¬
tes. quippe qui de eo eciam
litceris multa mandaue¬
rim. S ꝑgestoꝵ admiratõ

Expanded text:
da sunt, sed dulcis et grata cognitio est etiam nota relegenti, siquidem natura ita conparatum sit, ut meliore quis conscientia se nosse congaudeat, quae multorum testimoniis non esse incerta cognoscat. nam et hic a prima adulescentia Martinum secutus nouit quidem omnia, sed libenter cognita recognoscit. fatebor enim tibi, Galle, Martini mihi saepius auditas esse uirtutes, quippe qui de eo etiam litteris multa mandauerim: sed per gestorum admirat
Abbreviated transcription (Latin):
transfretabis.refer audita
kartagine. Licet iam pridẽ.¬
ut ip̃e dixisti uuꝵ nou̾it.
tamen nunc precipue deeo
plura cegnoscatz. ne solum
quamuis scõ illius sangͥ¬
ne consecrata miretur Iã
si ad leuã achaie sinum¬
T. paululũ deuexus intru¬
ueris. sciat chorintus. sci¬
ant athene. ñ sapient̾orẽ
ĩ achademia platonẽ. nec

Expanded text:
transfretabis, referes audita Carthagini: licet iam, prout ipse dixisti, uirum nouerit, tamen nunc praecipue de eo plura cognoscat, ne solum quamuis sancto illius sanguine consecrata, miretur. iam si ad laeuam Achaiae sinum paululum deuexus intraueris. sciat Corinthus. sciant Athenae, non sapientiorem in academia Platonem nec
Abbreviated transcription (Latin):
annis soluat. impone. ut ⁊
regio salua sit. et tu t̾buta
dissoluenti ꝑpetuo dñeris.
Quod si noluerit tunc qsd̾
libuerit facies. Quo ꝯsilio
rex accepto. hostem redire
iubet ad propria. Tunc miᷤ¬
sa legatione ad gun debau¬
dum. ut ei ꝑsingulos ãnoᷤ
tributa imposita. reddere
debeat uibet. At ille ⁊ dep̃¬
senti soluitz et deinceps so¬
luturũ seẽe promisit. Clo¬
doueus uero ablatis thesan¬
uersus est uictor. hiis tem¬
porib fuit inuienna urle
terremotus maximus. m¬
ubi multe ecclesie. ⁊ domᷤ
multoꝵ ecusse fuerunt⁊
subuerse. Illit bestie mlł̾te

Expanded text:
dissolvat, impone; ut et regio salva sit, et tu tributa dissolventi perpetuo domineris: quod si noluerit, tunc quod libuerit facies. Quo consilio rex accepto, hostem redire jubet ad propria. Tunc missa legatione ad Gundobadum, ut ei per singulos annos tributa imposita reddere debeat, iubet. At ille et de presente solvit et deinceps solviturum se esse promittit. Chlodoveus vero, ablatis thesauversus est victor. His temporibus fuit in Vienna urbe terre motus maximus, ubi multae ecclesiae et domus multorum concussae fuerunt et subversae. Illic bestiae mult
Abbreviated transcription (Latin):
terea inlicatur michi di¬
xisse quendam malo spiri¬
tu suscitatum. cur martinꝰ
qui mortuos suscitasset. fiã¬
mas domibz depulisset. ip̃e
nuꝑ adustus incendio. pe¬
ritulose fuisset obnoxius
passioni. O istum quisquis

Expanded text:
terea indicatur mihi dixisse quendam malo spiritu suscitatum, cur Martinus, qui mortuos suscitasset, flammas domibus depulisset, ipse nuper adustus incendio periculosae fuisset obnoxius passioni. o istum, quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
terna. Sit queris qͥd ibi sit.
ubi tanta et talis beatitudo
consiscit. aliter clici ñ potest.
nisi quicquid boni ẽ. ibi est.
et quicquid mali ẽ. nusquã

Expanded text:
t. Sed quaeres quid ibi sit, ubi tanta et talis beatitudo persistit. Aliter dicere nemo potest, nisi quia quidquid boni est, ibi est: et quidquid mali est, nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
memorie chrotildis regina.
bonis operib predita. apud
urbẽ turonicã migrauit ad
dñm plena diex. Quc cum
magno psallentio parisiuᷤ

Expanded text:
memoriae Chrodchildis regina bonis operibus predita, apud urbem Toronicam migravit ad Dominum plena dierum. Quae cum magno psallentio Parisiu
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. diligencia ñ ꝓmo¬
uit: Quid ante promotsi.
dilatari amplius ñ opta¬
uit. quid forte collapsum ñ
totis proloco ⁊tempore u

Expanded text:
aritas, diligentia non promovit? Quid ante promotum dilatari amplius non optavit? quid forte collapsum non totis pro loco et tempore
Abbreviated transcription (Latin):
N dieb illis de
chrotilclis regina cum ue¬
nisset parisius. ait ad filios
suos. Non me penitet uos
filii dulciter enutrisse Pe¬
cor indignamini proĩuiri¬
a mea. et patris mei ⁊ mrĩs

Expanded text:
 In illis diebus Chrodchildis regina cum venisset Parisius, ait ad filios suos: Non me penitet, filii, vos dulciter enutrisse; precor, indignate iniuriam meam et patris mei et matris
Abbreviated transcription (Latin):
uobis exemplum relinquo.¬
ip̃e peccaui. Oculis ac mani¬
b incelum semꝑ intentis. ĩ¬
uictum ab or̃one spiritum
non relaxabat. Et cum apreᷤᷤ¬
biteris qurtum ad eum con¬
fluxerant rrgaretur. ut corpꝰ¬
culum lateris mutatione re¬
leuaret.sinite inquit sincte
me fres celum potius respit̾e
quam terrã. ut suo iam irin̾e
iturus ad dñm sp̃c dirigat᷑.
hec locutus. dyabolum iudet
ꝓpe⁊ assistere. Quid inquit.¬
hic astas cruenta bestia. Ni¬
chil ime funeste reperies:
abrahe me sinus recipit.Cũ
didit. Testatiq nobis sunt qͥ¬
affuerunt iam in exanimi
corpore glorificati hominis¬
se uidisse głiã. Uultus luce
clarior renitebat. cum mem¬

Expanded text:
uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum didit: testatique nobis sunt qaffuerunt, iam exanimi corpore, glorificati hominis vidisse se gloriam. Vultus eius luce clarior renitebat: &
Abbreviated transcription (Latin):
ante hoc quinquennium
quendã illius libellũ legi.
in quo tota nr̃oꝵ natõ mo¬
nachoꝵ ab eo uehementis¬
sime uexatur et carpitur
Unde interdum belgicus
noster ualde irasci solet:
quod dixerit nos usq ad
uomitum saciari. Ego autẽ¬
smatq ita sentio deorienta¬
lib illuis potius monachis.
quam de occidentalib depu¬
dasse. Nam edacitas ingretis
gula est: ingallis natura.
Tum ego. scolastice ĩ quã gal¬
le defendis gentẽ tuã: sed que

Expanded text:
ante hoc quinquennium quendam illius libellum legi, in quo tota nostrorum natio monachorum ab eo uehementissime uexatur et carpitur. unde interdum Belgicus noster ualde irasci solet, quod dixerit, nos usque ad uomitum solere satiari. ego autesco, adque ita sentio, de orientalibus illum potius monachis quam de occidentalibus disputasse. nam edacitas in Graecis gula est, in Gallis natura. Tum ego, scolastice, inquam, Galle, defendis gentem tuam: sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
Bitur martinus inde pro¬
gressus. cum metliolanũ
preterisset. diabolus in iti-¬
nere humana specie assũ¬
pta. se ei obuiũ tultt quo
tenderet querens. Cumq so
aMartino responsi accepis.¬
set.se quo dominus uoca¬
ret tend̾e.Ait ad eum. Qͦ¬
cumq ieris. uel quetumq
temptaueris. dyabolus ti¬
bi aduersabitur. Tunc ei
prophetica uoce respondit.
tu euis. inimicus euanuit
Itaq ut animo ac mente
conceperat. matrẽ gentilita-¬
tis absoluit errore. patre
ĩmalis ꝑseu̾ante. Plures
tamen suo saluauit exem¬
plo. Deinde cum heresis ar¬
riana ꝑ totum orbem. ⁊
maxime intra ylliricum
pullulasset cum aduersus
ꝑfidiam sacerdotum. solus

Expanded text:
itur Martinus inde progressus cum Mediolanum praeterisset, diabolus in itinere, humana specie adsumpta, se ei obuiam tulit, quo tenderet quaerens. cumque id a Martino responsi accepisset, se quo Dominus uocaret intendere, ait ad eum: quocumque ieris uel quaecumque temptaueris, diabolus tibi aduersabitur. tunc ei prophetica uoce respondens,tu eius inimicus euanuit. itaque ut animo ac mente conceperat, matrem a gentilitatis absoluit errore, patre in malis perseuerante: plures tamen suo saluauit exemplo. Dehinc cum haeresis Arriana per totum orbem et maxime intra Illyricum pullulasset, cum aduersus perfidiam sacerdotum solus
Abbreviated transcription (Latin):
uiderint amabilẽ ⁊ decorã.
Iam uir diuino munere
ꝯfirmatꝰ. pium mentis de¬
sid̾ium complere ñ distulit
sed facultate se temporis of¬
ferente.lecus exurgens.cõ¬
fident̃ se crucis signo mu¬
niuit. assumptisq secum
pannis uenalib p̃ciosis ad
uicinam que fulgineum
dicitur cuutatẽ perrexit.
Quib ibidem cum eqͦ cui
insederat uenditis. onustꝰ
pectunia repedauit tum
statim in opere dei feruens
piis illam paupeꝵ usib.
piis aliaꝵ neccessitatum
obsequiis mancipare dispo¬
suit. Iam tam grauit̾ ip̃a
pecunia cor acuris libeꝵ
eẽ ꝓcurans offendit. quod
et eus quã uelut arenam
rex atabat grauamẽ nõ
sustinens qͣntocuis illã de¬
pone festinauit. Inuenit

Expanded text:
viderint, amabilem et decoram. viderint, amabilem et decoram. 6 Iam vir divino munere confirmatus pium mentis desiderium complere non distulit; sed facultate se temporis offerente, laetus exsurgens confidenter se crucis signo munivit, assumptisque secum pannis venalibus pretiosis, ad vicinam, quae Fulgineum dicitur, civitatem perrexit. Quibus ibidem cum equo cui insederat, venditis, onustus pecunia repedavit; cum statim in opere Dei fervens, piis illam pauperum usibus, piis aliarum necessitatum obsequiis mancipare disposuit. Iam tam graviter ipsa pecunia cor, a curis liberum esse procurans, offendit, quod et eius, quam velut arenam reputabat, gravamen non sustinens, quantocius illam deponere festinavit. Invenit
Abbreviated transcription (Latin):
suam plenius ostendet uolũ¬
tatẽ. Sic iugiter ĩ or̃one ꝑ si¬
stens. semet ip̃m grauiter
affligebat. clonec diuinttus
qualiter inchoandũ eẽt cog¬
nosces sed affectonũ sͥ uicis¬
sim succedentiũ ĩportunitas
ip̃m quiescere non sinebat.
Att̃nabantur namq ĩ illo gau¬
dium progustati dulcedine sp̃us
dolor grauissimus pro pectĩs
pretĩti temporis.timor non
modicus de futuris. feruens¬
q desidiũ super hiis q̃ ꝯcepe¬
rat ꝯsũmandis. Tandẽ mi¬
seratione diuina plenius ĩ¬
uocata. pro optato meruit
exaudiri celicoq ĩfallibilit
indicio quid ageret edocere
Tantoq deinceps ꝑfusus ẽ
gaudio. ut iam se ꝯtiñe nõ
ualens.quedam eciã nolẽs
ĩ publitum u̾botenꝰ depͥm̃et
ire quidẽ in appuliam recu¬
saret: sed grandia se factur
lꝓprie nationis t̾ra ꝓnitit̃t
citantib anduc̾e uellet u¬
xorẽ. sponsã se duct᷑um respõ¬
dit plus sapientẽ. plus nobi¬
lẽ. plus omĩb quã unqͣm

Expanded text:
suam ei plenius ostenderet voluntatem. Sic iugiter in oratione persistens, semetipsum graviter affligebat, et donec divinitus qualiter inchoandum cognosceret, affectionum sibi vicissim succedentium importunitas ipsum quiescere non sinebat. Alternabantur namque in illo gaudium pro gustati dulcedine spiritus, dolor gravissimus pro peccatis praeteriti temporis, timor non modicus de futuris, fervensque desiderium super iis quae conceperat consummandis. 5 Tandem, miseratione divina plenius invocata, pro optato meruit exaudiri, caelicoque infallibiliter indicio quid ageret edoceri. Tantoque deinceps perfusus est gaudio, ut, iam se continere non valens, quaedam etiam nolens in publicum verbotenus depromeret: ire quidem in Apuliam recusaret, sed grandia se facturum in propriae nationis terra promittcitantibus an ducere vellet uxorem, sponsam se ducturum respondit plus sapientem, plus nobilem, plus omnibus, quam umquam
Abbreviated transcription (Latin):
int̾eent ducatui ad euehẽ¬
dũ corpus sepe nominãdi
antistitis: ut quẽ simpli¬
ces monachi ⁊exules.a lo¬
co ꝓprio inexiliũ aduexe¬
rant. iam ep̃i et abł̃es con¬
stituti.ip̃m solum exulem.
tuerant. Qd̃ ⁊ factum est.
Selebrata gͥ ꝓpͥa de sc̃õ marcino
missa sollempnit.ingel¬
gerius andegauensis. et
abanarius autisio dorensiᷤ.
assumptũ honus illud no¬
bile suis imponentes hu¬
meris.repatriandi aggre¬
diuntur tter. Deducunt
pontifices cum hymnis ⁊
laudib scĩ antistitis reliqͥã
nec non ⁊clerus deuotus ⁊
uulgi undequaq ꝯcurrẽs
frequentia. Reuersus ño
decluttorib illis. martini ex̃.¬
citus aggressum carpit it̃.
optato potitus t̾umpho de¬
bitum seruitii pensũ ab ab¬
abbate et monachis necño
⁊ clericis deo ĩ dies deuotissĩe

Expanded text:
interessent ducatui, & ad euehendum corpus sæpenominandi Antistitis: vt quem simplices Monachi & exules a loco proprio in exilium adduxerant, iam Episcopi & Abbates constituti ipsum solum exulem tuerent. Quod & factum est. Celebrata igitur propria de S. Martino Missa solemniter, Ingelgerius Andegauensis & Abnarius Antissiodorensis assumptum onus illud nobile suis imponentes humeris, repatriandi aggrediuntur iter. Deducunt Pontifices cum hymnis & laudibus sancti Antistitis reliquias, necnon & Clerus deuotus, & vulgi vndequaque decurrens frequentia. Reuersis vero deductoribus illis Martini, exercitus aggressum capit iter, & optato potitur triumpho. Debitum seruitij pensum ab Abbate, & Monachis, necnon & Clericis Deo indies deuotissime
Abbreviated transcription (Latin):
ero usq ad senem interim̃¬
tes reuersi sunt. Clotariꝰ
ħ audiens. uxorẽ fr̃is sui
accepit ĩ ziugiũ gundeu

Expanded text:
ero usque ad senem interementes, reversi sunt. Chlotharius haec audiens, uxorem fratris sui accepit in coniugium Gundeu
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentia sua seruitutẽ dei
amplectens. uiginti ⁊ septe
annis apud monasteriũ sc̃i
sabe. quod ab ierosolimis in
partem australem octo mili¬
bus disparatur. sub regula¬

Expanded text:
adolescentia sua servitutem Dei amplectens, viginti et septem annis apud monasterium Sancti Sabae, quod ab Hierosolymis in partem australem octo millibus disparatur, sub regula
Abbreviated transcription (Latin):
ed nec hoc preteribo.
qd̃ uenerabilẽ con¬
seruũ meũ fortunatũ p̃¬
biteꝵ retulisse ꝯmemoro.
Quidam in ytalia. dũ ue¬
neno pustule ꝑuasus. in
discrimine si ageretur.
ut uiuere desperaret. alig̾
interregat. ad templũ bea¬
ti martini. quis fuerit.
Tunc quidã de adstantibꝰ.
asserit se fuisse. Requirit
egrotus.quid inde ꝓ bñdi¬
tõne detulerit. Qui negat
se aliquid p̃sumpsisse. Eui
iterum. interrogat. qua
ueste indutus sit. cumad
templũ scm̃ occurrerit. Raeᷤ¬
pondit ea que suꝑ se ip̃o tẽ

Expanded text:
ed nec hoc praeteribo, quod venerabilem conservum meum Fortunatum presbiterum retulisse commemoro. Quidam in Italia, dum veneno pusulae pervasus in discrimine sic ageretur, ut vivere disperaret, aliquibus interrogat, ad templum beati Martini quis fuerit. Tunc quidam ex adstantibus adserit, se fuisse. Requiret aegrotus, quid inde pro benedictione detulerit. Qui negat, se aliquid praesumpsisse. Cui iterum interrogat, qua tunc veste indutus sit, cum ad templum sanctum occurrerit. Respondit: ea quae super se ipso te
Abbreviated transcription (Latin):
ros nichil minus quam
irruptionem cogitare. Ita
cum hec inmundus sp̃c
meclia in ecilesia fateret᷑
metu et turbatione presẽ¬
ti. tiuitas liberata est.¬
pud parisuis uero¬
dum portam ciuita¬
tis illius magnis secum
turbis euntib introiret.
leprosum miserabili facie.
horrentib cunctis osculatuˢ
est: ato beneclixit statim¬
q omni malo emundatus.
postero die ad ectlesiam ue¬
niens nitenti cunte gr̃as
pro sanitate quam rẽceꝑat
agebat. S nec hoc p̾tereũ¬
dum est. quod fymbrie ue¬
stimento eius cilicioq detra¬
cte. crebras suꝑ infirman¬
tib egere uirtutes. Nam¬
cum aut digitis illigate.
aut collo indite sunt.ꝑ sepe
ab egrotantib morbos effu¬
rborius autem prefec

Expanded text:
ros nihil minus quam irruptionem cogitare. Ita cum haec immundus spiritus media in ecclesia fateretur, metu et turbatione praesenti civitas liberata est.pud Parisios verodum portam civitatis illius magnis secum turbis euntibus introiret, leprosum miserabili facie horrentibus cunctis osculatus est atque benedixit: statimque omni malo emundatus, postero die ad ecclesiam veniens nitenti cute, gratias pro sanitate quam receperat, agebat. Sed nec hoc praetereundum est, quod fimbriae vestimentis ejus cilicioque detractae, crebras super infirmantibus egere virtutes: nam aut digitis illigatae, aut collo inditae persaepe ab aegrotantibus morbos effurborius autem, vir praefec
Abbreviated transcription (Latin):
regi suo clix̃unt. Da nep¬
ti tue aliquid de facultate
thesauri sui. que ei ꝯtin¬
git: quia sic iustũ ẽẽ decer¬
nitur. habeasq fedus ⁊¬
gente francor. ne forte ir
⁊siliũ eoꝵ gundebaudus.
declit ꝑ manus aurelia¬
ni ad ꝑtem clodouei par¬
dẽ maximã thesauri sui.
aurũ ⁊ argentũ. ⁊ oriram̃¬
l multiet ait. Quid re¬
saraliud. nͥ ut omne reg¬
nui meũ cum clodoueo di¬
ludam: Et dixit ad aure
minera multa q̃ ni labo¬
rastis. Et ait aurelianus.
filius tuus est dñs meus

Expanded text:
regi suo dixerunt: Da neptae tuae aliquid de facultate thesauri sui qui ei contingit, quia sic esse justum decernitur. Habeasque foedus gente Francorum; ne forte irrsilio Gundobadus, dedit per manus Auriliano ad partem Chlodoveo partem maximam thesauri sui, aurum, argentum et ornamenta multa, et ait: 'Quid restat aliud, nisi ut omnem regnum meum cum Chlodoveo dividam?'. Et dixit ad Aurilmunera multa, quod non laborastis. Et ait Aurilianus: 'Filius tuus est dominus meus
Abbreviated transcription (Latin):
clotharius rex. cum frãcoꝵ
exertitu hirenum transe¬
untes in toringam dirig̃t.
contra ermenfriclũ regẽ

Expanded text:
lotarius rex, cum Francorum exercitu Rhenum transeuntes, in Toringiam dirigunt contra Ermenfridum rege
Abbreviated transcription (Latin):
elemosinis. ꝑuenit ad sc̃i
locũ. Ingressaq basilicã ti¬
mens et tremens. neqͣquã
audebat aclire sepulchrum.
indignam se ẽẽ ꝓclamans.

Expanded text:
eemosynis, pervenit ad locum sanctum, ingressaque basilicam, timens et tremens, nequaquam audebat beatum adire sepulcrum, indignam se esse proclamans
Abbreviated transcription (Latin):
uia erat ab occasu in orientẽ.
Porro alia uia ducebatur a
meridie in septentrione. Dũ¬
q suꝑ ip̃m locũ. ubi uie ĩsimi¬
litudinẽ crucis iungebantur.
uehiculũ scĩ uiri ꝑuenisset.
ilico tãquã terrore diuino
animalia sustiterunt. nec
a loco moiũ potuerũt. Tũc
uir dñi. Ñ absq mistĩo rem
tantam fieri sentiens famili¬
are cũ dño secretũ iniit. Et
ecce respiciens in celũ. uicdit
signũ sce crucis miro fulgo¬
re radians. Statĩq aĩaduer¬
tit uir dõ plenus. resplendẽ¬
te celo ad terrã. ⁊ terr̃a ad
celum. qd̃ locus ille futuris
ueros cultores habiturus
esset. qui crucis mortificati¬
oñe.⁊in corde ⁊ incorꝑe suo

Expanded text:
ia erat ab occasu in orientem; porro alia via ducebatur a meridie in septemtrionem. Dumque super ipsum locum, ubi viae in similitudinem crucis iungebantur, vehiculum sancti viri pervenisset, ilico tamquam terrore divino animalia substiterunt nec a loco moveri potuerunt. Tunc vir Domini, non absque mysterio rem tantam fieri sentiens, familiare cum Domino secretum iniit. Et ecce! respiciens in caelum, vidit signum sanctae crucis, miro fulgore radians; statimque animadvertit vir Deo plenus, resplendente caelo ad terram et terra ad caelum, quod locus ille futuris su Christi veros cultores habiturus esset, qui crucis mortificationem et in corde et in corpore suo
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatis dñice. ⁊ ad sol¬
lempnes uiglias om̃s ut
moris est parabant᷑. Cũq
celebrandi nocturni offi

Expanded text:
Nativitatis Dominicae; et ad solemnes vigilias omnes, ut moris est, parabantur. Cumque celebrandi nocturni offi
Abbreviated transcription (Latin):
mus. usq ad finẽ uite in
hẏmnis ⁊ precib ꝑmane¬
rent. S uir dnĩ bertrannus.
relictis omnib que habuit.
peregre ꝓfectus est. Deuotꝰ
uero miles dñi leutfredus
inceptis ꝑsistens.ibidẽ se
uelut in specũ retrusit. Ibi
die noctuq orationib et
uigiliis intentus. fonte la¬
crimax ora suffusus pieta

Expanded text:
mus usque ad finem vitae in hymnis et precibus permanerent. Sed vir Domini Bertramnus, relictis Omnibus quae habuit, peregre profectus est; devotus vero miles Domini Leutfredus, in ceptis persistens, ibidem se velut in specum retrusit. Ibi die noctuque orationibus et vigiliis intentus, fonte lacrimarum ora suffusus, pieta
Abbreviated transcription (Latin):
pie conferentib ilł:accidit
ut inquendã locum desertũ
iam hora diei ꝓgrecliente
uenirent ubi humano de¬
stituti udebantur auxilio:
cum refectione corporis pre
labore itineris indigent. S
pauꝑib siis ꝓuidentia di¬
uina nõ defuitz que mira¬
biltter illis panẽ ꝑ quendã
inopinate uenientẽ. ⁊ subi¬
to disparentẽ porrexit. Come¬
dentes itaq pariter ⁊ mirã¬
tes gr̃as dño retulerunt ⁊
non modicũ confortati. ĩcep¬
to itinere ꝓcesserunt. uene¬
runt gͥ ad locũ quendam
solitariũ prope ciuitatẽ ortẽ¬
sẽ. ubi quibdã eoꝵ ĩ eadem
ciuitate mendicantib in
magna neccessarioꝵ penu¬
ria fere ꝑdies quadraginta
manserunt: ubiq cum in¬
genti gaudio sc̃e pauꝑta¬
tis mnicia renouantes: pac

Expanded text:
pie conferentibus illis, accidit ut in quemdam locum desertum, iam hora diei progrediente, venirent, ubi humano destituti videbantur auxilio, cum refectione corporis prae labore itineris indigerent. Sed pauperibus suis providentia divina non defuit, quae mirabiliter illis panem per quemdam inopinate venientem et subito disparentem porrexit. Comedentes itaque pariter et mirantes, gratias Domino retulerunt; et non modicum confortati in coepto itinere processerunt. Venerunt ergo ad locum quemdam solitarium prope civitatem Ortensem, ubi quibusdam eorum in eadem civitate mendicantibus, in magna necessariorum penuria fere per dies quadraginta manserunt, ibique cum ingenti gaudio sanctae paupertatis initia renovantes, pac
Abbreviated transcription (Latin):
mori paratis ꝓst̾nitur se¬
nior ĩ or̃one cũ lacrimis.
⁊geminas tende̾s palmas
ad astra. beati martini au¬
xilium p̾cabat᷑: et ut sibi di¬
gnaretur ad eẽ uelociter. ꝓ

Expanded text:
mori paratis, prosternitur senior in oratione cum lacrymis, et geminas tendens palmas ad astra, beati Martini auxilium precabatur, et ut sibi dignaretur adesse velociter
Abbreviated transcription (Latin):
nimo affectu tractauit ⁊q
mente sincerus.et corpore
pulcher esset fraterna dilec¬
tione ei ministrare curanit
Ut au̾t magistrũ repperit
qui sibi operam in litteraũ
eruditione impenderet.cũ
documento lĩgue.morum

Expanded text:
nimo affectu tractavit, et quia mente sincerus et corpore pulcher esset, fraterna dilectione ei ministrare curavit. Ut autem magistrum repperit, qui sibi operam in litterarum eruditione impenderet, cum documento linguae morum
Abbreviated transcription (Latin):
mem. Ita a populo sentencie
sanioris. hec illoꝵ irrisa de¬
mentia est:qui illustrem ui¬
rum dumuituperare cupl¬
unt. p̾clicabant. Nec uero a¬
liid his facere licuit.quam
quod populus dño uolente
cogebat. Inter ep̃os tam̃ qui
affuerant.precipue defensor
quidam nomine. dicitur re¬
stitisse. Unde animadũsũ
cum fortuitu lector. tui legẽ¬
di eo deofficium erat. inter¬
clusus apopulo refuisset.
turbatis ministris. dum
expectatur qui non aderat.
unus etirtunstantib sũp¬
to psalterio.quem pͥmum
u̾sum inuenit arripuit.
Psalmus autẽ hic erat.Ex
ore infantium ⁊ lactenci¬
um ꝑfecisti laudem. ꝓpter̾
inimicos tuos: ut destru¬
as inimicum: et defẽsorẽ.

Expanded text:
mem. Ita a populo sententiae sanioris haec illorum irrisa dementia est, qui illustrem virum dum vituperare cupiunt, praedicabant. Nec vero aliud his facere licuit, quam quod populus Domino volente cogebat. Inter episcopos tamen qui affuerant, praecipue defensor quidam nomine dicitur restitisse: unde animadversum Nam cum fortuito lector, cui legendi eo die officium erat, interclusus a populo defuisset, turbatis ministris, dum exspectatur qui non aderat, unus e circumstantibus sumpto psalterio, quem primum versum invenit, arripuit. Psalmus autem hic erat: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem propter inimicos tuos, ut destruas i
Abbreviated transcription (Latin):
uientiũ xp̃o cõmittite. Uotiuo
ueneranda dei scũaria discur-¬
su incolite, et omnium religi¬
osorum inquirite obseruatõ¬
nes. Quia quãlib prescripta
uobis qñq fut᷑a sintpremia.¬
ꝑhec tñ ueluti quibdam gra¬
se contingere.Nostrum q
sermonẽ huiuscemodi certũ
esse indicio ꝯtestamur. qd̃ in¬
stanti die certaminis uestri.¬
entis abducta, uehementius

Expanded text:
ientium Christo committite; votivo veneranda Dei sanctuaria discursu incolite, et omnium religiosorum inquirite obsecrationes. Quia quamlibet praescripta vobis quandoque futura sint praemia veluti quibusdam grase contingere, nostrumque sermonem hujuscemodi certum esse; indicio contestantes, instanti vobis certamineentis abductam, vehementius
Abbreviated transcription (Latin):
situt solebat iuctor extrtit.
affictoq exercitu burgun¬
dionũ. gundeliidus et
godegisilus infugam ũ si.
iux euaserunt. Gundelnu¬
dus ĩ auennione ciuitate.
suꝑ rod anũ ingressus.
ibi se reclusit. Clodoueus
illic eum ꝑsecutus obsecdit:
ut eum de cuitate extractũ
int̾imeret.Quod ille audi¬
ens.pauore ꝑt̾ritus metuebat.

Expanded text:
sicut solebat, victor extitit. Adflictoque exercitu Burgundionum, Gundobadus et Godeghiselus in fugam versi, vix evaserunt. Gundobadus in Avenione civitate super Rodanum ingressus, ibi se reclusit. Chlodoveus illic eum persequutus obsedit, ut eum de civitate extractum interemeret. Quod ille audiens, pavore perterritus, metuebat
Abbreviated transcription (Latin):
referendũ quia hoc plenius
iste sulpicius licet ĩ libro suo
quaͣm ad eusebium tũ pres¬
bitum modo ep̃m. fecit expo¬
suit. Quam tu postumiane
aut tredo legisti. aut si in ocg¬
nita tibi est. cum libuerit. ĩ
promptu ex illo armario ha¬
bes. Nos ab illo omissa refe¬
rimus:

Expanded text:
referendum, quia hoc plenius referendum, quia hoc plenius iste Sulpicius, licet in libro suo quam ad Eusebium, tunc presbyterum, modo episcopum fecit, exposuit: quam tu, Postumiane, aut nita tibi est, cum libuerit, in promptu ex illo armario habes: nos ab illo omissa referimus
Abbreviated transcription (Latin):
ir idem fere tempus
martino atreueris re¬
uertenti. fit obuiã uacca ꝙͣ
demon agitabat. Que relit¬
to grege suo. in homines fe¬
rebatur. ⁊ iam multos no¬
xie petula confoderat. Ue¬
rum ubi nobis cepit esse
congua. hi qui eam eminꝰ
sequebantur. preclicere mag¬
na uoce coꝑunt ut caueremꝰ
S postquam ad nos toruis
furibunda luminib accessit
uiam manu pecudẽ esistere
uibet. Que mox adũbum
illius stare cepit ĩmobilis.
tum interea uidet uidet maz¬
tinus dorso illius demonẽ
suꝑ sedentẽ. Qucm increpãs.
distede inquit funcste de pe¬
tude et inngxiũ animal a¬
gitare desiste. Paruit neqͣm
sp̃c. ⁊ recessit. Nec defuit sensᷤ
inbucula. quin se intellig̾et
liberatã ante pedes sc̃ĩ. recep¬
ta quiete prosternit᷑. Deinde¬
uibente martino. gregem
suum peciit seq agmini
ceteraꝵ oue placidior ĩmiscu¬
it. Hoc illud fuit tempus.
quo inter medias flammas
posttus. non sensit ĩcendiũ.
Quod michi nõ arbitror. ẽẽ.

Expanded text:
r idem fere tempus Martino a Treueris reuertenti fit obuiam uacca, quam daemon agitabat: quae relicto grege suo in homines ferebatur et iam multos noxie petulca confoderat. uerum ubi nobis coepit esse contigua, ii qui eam eminus sequebantur, praedicere magna uoce coeperunt ut caueremus. sed postquam ad nos toruis furibunda luminibus propius uiam manu pecudem consistere iubet: quae mox ad uerbum illius stare coepit inmobilis, cum interea uidit Martinus dorso illius daemonem supersedentem: quem increpans, discede, inquit, funeste, de pecude et innoxium animal agitare desiste. paruit nequam spiritus et recessit. nec defuit sensus in bucula, quin se intellegeret liberatam: ante pedes sancti recepta quiete prosternitur, dein iubente Martino gregem suum petiit seque agmini ceterarum oue placidior inmiscuit. hoc illud fuit tempus, quo inter medias flammas positus non sensit incendium , quod mihi non arbitror esse
Abbreviated transcription (Latin):
tumq sibi ẽẽ clicebat. ne
se martino ostenderet. sũ¬
qz inuitum ire compelle¬
rent. inter trahentium
manus. uestis euanuit.
unde quis dubitet hãc
riam martini fuisse uir¬
tutem. ut fantasiam suã
dyabolus cum erat marti¬
ni otulis ingerenda. dissi¬
mulare duitius aut tẽ¬
gere non posset: Animad¬
uersum est tamen eodẽ
fere tempore fuisse inhyf¬
paniis iuuenem, qui cũ
sibi multis signis aucto.¬
ritatem parauisset. eo usz
elatus est̾. ut se helyam pro¬
fiteretur. Quod cum pleri¬
q temere credidissent ad¬
didit ut se xp̃m ẽe diceret

Expanded text:
tumque sibi esse dicebat, ne se Martino ostenderet. cumque inuitum ire conpellerent, inter trahentium manus uestis euanuit. unde quis dubitet hanc etiam Martini fuisse uirtutem, ut fantasiam suam diabolus, cum erat Martini oculis ingerenda, dissimulare diutius aut tegere non posset. Animaduersum est tamen, eodem fere tempore fuisse in Hispania iuuenem, qui cum sibi multis signis auctoritatem parauisset, eo usque elatus est, ut se Heliam profiteretur. quod cum plerique temere credidissent, addidit ut se Christum esse diceret
Abbreviated transcription (Latin):
post filiũ effrenato cucurrti.
Nitebatur enimait eum
saltem ab illius terre cõ¬
finio penitus elongaret.
si illum a suo ꝓposito flecte
non ualeret.Quius aduẽ¬
tui. se filuis liber ĩtrepid
efferens.iam prĩs furieñ
cedebat. uit antea fecerat.
s ad huc maiora pati ꝓx
gratanter se uelle clama¬
bat. uidens gͥ pater ĩfiexi¬
bilem eius ꝯstantiã. Demĩ
ad pecuniã conũtitur ex¬
torquendã. Qua uibi iir
sanctus illam pro iecerlt.
inuenta pariter et subla¬
ta. iam erga filiũ mitius
agere cepitz qr auaricie si

Expanded text:
post filium effrenato cucurrit. Nitebatur enim ut eum saltem ab illius terrae confinio penitus elongaret, si illum a suo proposito flectere non valeret. Cuius adventui se filius liber et intrepidus offerens, iam patris furiae non cedebat, ut antea fecerat; sed adhuc maiora pati pro Christo gratanter se velle clamabat. Videns igitur pater inflexibilem eius constantiam, demum ad pecuniam convertitur extorquendam; 1qua ubi vir sanctus illam proiecerat inventa pariter et sublata, iam erga filium mitius agere coepit, quia avaritiae si
Abbreviated transcription (Latin):
est qui summa preclictus
potestate.tam religiosam
ac reuerendam beati uiri
ostenderit uoluntatẽ. Me¬
mini uincentium p̾fectũ.
uirum egregium.⁊quod
nullus sit intra gallias õi
iurtutũ genere prestanti¬
or.dum turonis preteriret.
a martino sepuis poposci¬
seut ei conuiuiũ in suo
monasterio daret.In quo
quidem exemplũ beati ã¬
brosii ep̃i preferebat. qui
eo tempore ꝯsules. ⁊ p̃fectoᷤᷤ.
sub inde pascere ferebatur
sed uirum altiorisigenii.
nequa ex hoc uanitas al¬
q inflatio obriperet no¬
luisse. Ergo fatearis nect̾e
est.in martino omnium
illorum quos enum̃asti
fuisse iurtutes. martini
autem millis omnibus
ñ fuisse.Quid tu inquit
postumia nꝰ ita mecsi. qua¬
si ñ eadem tecum sentenci¬
ã semꝑq senserim:

Expanded text:
est, qui summa praeditus potestate tam religiosam ad reuerentiam beati uiri ostenderit uoluntatem. memini Vincentium praefectum, uirum egregium et quo nullus sit intra Gallias omni uirtutum genere praestantior, dum Turonos praeteriret, a Martino saepius poposcisse, ut ei conuiuium in suo monasterio daretin quo quidem exemplum beati Ambrosi episcopi praeferebat, qui eo tempore consules et praefectos subinde pascere ferebatur —: sed uirum altioris ingenii, ne qua ex hoc uanitas adque inflatio obreperet, noluisse. ergo fatearis necesse est m Martino omnium illorum, quos enumerasti, fuisse uirtutes, Martini autem in illis omnibus non fuisse. Quid tu, inquit Postumianus, ita mecum? quasi non eadem tecum sentiam semperque senserim
Abbreviated transcription (Latin):
suo plenũ mellis. dedit mͥ
dicens. Accipe hanc benedic¬
tõnẽ. Et effudit uas ipsum
mellis suꝑ manus meas
Et int̾rogaui eum clicens. Do¬
mine sce ioh̾es.unde ad nos
uenisti: Qui respondit. De
sebaste ueni. Preibam gͥ eũ.

Expanded text:
suo plenum mellis, dedit mihi dicens: Accipe benedictionem hanc, et effudit vas ipsum mellis super manus meas, et interrogavi eum dicens: « Domine sancte Joannes, unde ad nos venisti? » Qui respondit: « De Sebaste veni. » Praeibam igitu
Abbreviated transcription (Latin):
b plurimos antecellens. Hic
m infantia matre xp̃iana. et
patre gentili orbatus. tutela
amite sue fidelissime. usq in
annos adolescentie fouebat᷑
Bocebaturq xp̃m ueracit̾ cre¬
dere dñm. nec preter in eccł̃ia.
salutis uiam ⁊ iter regni cele¬
tamen prefixam celitus ani-¬
mo fidei sc̃e noticiam. nulla
uanitatis figmenta. immu¬
tare quiuerunt. Sed corde
ietentans. cũ ad solã derisionẽ¬
meditatiomi perituraꝵ insisteret
litteraꝵ. eo amplius in amorẽ
xp̃iane fidei exardescebat:quo
liquidius deliramenta peruer

Expanded text:
us plurimis antecellens. Hic in nfantia matre Christiana, et patre gentili orbatus, tutela amitae suae fidelissime usque in annos adolescentiae fovebatur, docebaturque Christum veraciter credere Deum: nec praeter Ecclesiam salutis viam, et iter regni coeletamen praefixam coelitus animis fidei sanctae notitiam nulla vanitatis figmenta immutare quiverunt sed corde retentans, cum ad solam derisionemeditationi periturarum insisteret litterarum, eo amplius in amorem Christianae fidei exardescebat, quo liquidius deliramenta perver
Abbreviated transcription (Latin):
sum Qui leti ⁊exultantes
de reditu meo. gratias deo
retulerunt dicentes. Scimꝰ
frater carissime. quia dñs¬
cõmune dehinc cogitare ce

Expanded text:
ti. Qui laeti et exsultantes de reditu nostro, gratias Deo referunt, dicentes: Scimus, frater charissime, quia Docommuni coepi
Abbreviated transcription (Latin):
dignitate nature. hec eadem
dm post ea uno uersu. crucẽ¬
q signauit: quam uos erro¬
neis clisputationib refuta¬
tis. predictum poema tta
ponens. felix ille d̾s. ligno qͥ
pendet ab. ilto. Uide clispu¬
tantib quidem uerbis. qͥdẽ¬

Expanded text:
dignitate naturae: haec eadem Deum postea uno versu crucemque signavit, quam vos multis disputationibus refutatis, praedictum poema ita ponens: Felix ille Deus, ligno qui pendet ab alto. Vide distantibus quidem verbis,