comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pudoremq siue ꝙ uitaret urbem non nihil pestilentem
quam Rexqͦ deuitauerat primum habitans inprȩdio suo
Qui nomen pulcher aspectul dequo supra dixi deinde h abi¬
taculis Monasteriis in ualle donzelle non procul a mirais
siue ne interesset pompę leguimationis federici. Nam et ab
nis cum papa barzeloriȩ erant susurrebatur & siculore legati
prȩseferebant qui ommibris prȩcibrs obsecrantes regem ut
eis regem preficeret: federitum exsiculo rege & desiculis
optimẽ merito & exmatre sicula & ininsula ip̃a genitum
confessionem ab eo expresserant uolinitatis quaerat Auus
ĩneptem siue ut uitaret suspicione sceleris q̃đ ab eo ꝑ
uxbrem et matrem creditum admissum ¶Rrefera nõ
onmibris rem notam nec passim diuulgatam: obcomitis
ut creditur tanq̃ futirr regis lel metum uel gratia s rñ
Inter domescic̃o aquibris ego accepi uiris bonis et grauis

Expanded text:
pudoremque, sive quia vitaret urbem nonnihil pestilentem, pudoremque, sive quia vitaret urbem nonnihil pestilentem, quam rexquoque devitaverat – primum habitans in predio suo, cui nomen Pulcher Aspectus, de quo supra dixi, deinde in habitaculis monasterii in Valle Donzelle, non procul a muris –, sive ne interesset pompe legitimationis Federici nam et ab iis qui cum papa Barcelone erant, susurrabatur, et Siculorum legati pre se ferebant, qui omnibus precibus obsecrantes regem, ut eis regem preficeret Federicum ex siculo rege, et de Siculis optime merito, et ex matre Sicula, et in insula ipsa genitum, confessionem ab eo expresserant voluntatis qua erat avus in nepotem, sive ut vitaret suspitionem sceleris, quod ab eo per uxorem et matrem creditur admissum. V 1 Referam non omnibus rem notam nec passim divulgatam ob comitis, ut creditur, tanquam futuri regis vel metum vel gratiam, sed tamen inter domesticos, a quibus ego accepi, viris bonis et gravibus,
Abbreviated transcription (Latin):
qud nois mieio alperret a uero secletiam istote angertio
mitissun ac iustissum & qui sepe dixerit nolle se regni ius auferre
ei cuius foret nec si centum alia sibi regna adeptim iri existi¬
maret Meminisse se christianum eẽ cuius eternum regienz
foret si recte egiss& rursusq ȩternum supplicium si praue
Si cito relicturus esset hoc regnum petiturusq illud eur in¬
solito scelere commacularet manus pro alio quem uellet
heredem. cum ne prosequidem commatulaturꝯ esset regnum
Sibi eripi non posse pbst sua fata/ eius fore cui deus destrnasset. pro¬
phetare tñ audere qui non uia iuris s factionibris dolisq rꝑꝗ
affectaret eum adregnum non esse peruenturum comnitemsi¬
gnificans. hec respondit is qui suadebant Non enim derant
qui suaderent ut comitem tolleret ¶lle excȩsaraugrista fugatꝰ
Aragoniaq incataloniam ballegerium donium suam serecẽꝑat
non reuersas barcelonam siue ob euentus indignatione

Expanded text:
quod non modo abhorret a vero, sed etiam a regis ingenio mitissimi ac iustissimi, et qui sepe dixerit nolle se regni ius auferre ei cuius foret nec si centum alia sibi regna adeptum iri existimaret, meminisse se christianum esse, cuius eternum regnum foret si recte egisset, rursusque eternum supplicium si prave, si cito relicturus esset hoc regnum petiturusque illud; et cur insolito scelere commacularet manus pro alio quem vellet heredem, cum ne pro se quidem commaculaturus esset? 14 Regnum sibi eripi non posse, post sua fata eius fore cui Deus destinasset; prophetare tamen audere qui non via iuris, sed factionibus dolisque regnum affectaret, eum ad regnum non esse perventurum, comitem significans. Hec respondit iis qui suadebant; non enim deerant qui suaderent, ut comitem tolleret. 15 Ille ex Cesaraugusta fugatus Aragoniaque, in Cataloniam Ballegerium domum suam se receperat, non reversus Barcelonam, sive ob eventus indignationem
Abbreviated transcription (Latin):
cessione &lquod in rege primum duco uirtute tuu ẽ
ab iniustis heredibus ac reghare indignis eripias. & tib⁊
quantim humana ratio ualet asseras/ Ad quod uires meas
quantulecunq sunt meam operam. sedulitate studiu
Iudustriam officim polliccot ac defero. Deniq nimꝙ̃
te ab isto proposito dum deiure iudicatum sit: reuocare
tentabo Ciuus orationem alus maiorẽ immodum lau¬
dantibus & se adsimilia prestanda sigulis pollicẽtibo
magis confirmatus ferdinandus discessum indies
tertium ledicit. quodie cum iam milites presidio
urbis imposuuset hona cuni armorum eibarlorũq
eopaan plenua gandi ob inctortiam aespei ob futurum ngmit̃
huspalra donumq per uent cum quubur euito ersan

Expanded text:
cessione et, quod in rege primum duco, virtute tuum est, cessione et, quod in rege primum duco, virtute tuum est, ab iniustis heredibus ac regnare indignis, eripias et tibi, quantum humana ratio valet, asseras. Ad quod vires meas quantulecunque sunt, meam operam, sedulitatem, studium, industriam, officium polliceor ac defero. Denique nunquam te ab isto proposito, dum de iure iudicatum sit, revocare temptabo.» 16 Huius orationem aliis maiorem in modum laudantibus et se ad similia prestanda singulis pollicentibus, magis confirmatus Ferdinandus discessum in diem tertium edicit. Quo die, cum iam milites presidio urbis imposuisset, una cum armorum cibariorumque copia, plenus gaudii ob victoriam ac spei ob futurum regnum, Hispalim domumque pervenit, cum quibu
Abbreviated transcription (Latin):
quum quod ut ego quidem sentio tuum eẽ capesse. Castellañ
multis ad te deferentibus quia tuum non putasti: capessere
ueritus es. Nam ut nulla quantauis occafione ad pręripi¬
endum alterius regnum debemus alliai : ita nullo laborꝑ
nulloq periculo abstmeri a nr̃o asserendo blec quicꝗ̃ abrectiq
ẽ homime qui paruo accedit ammo aduendicandu hẽ¬
reditarium regnum. quod siquid ob id laboris difficultatis
sumptus periculi subeundum sit/ non obtinenti certe con¬
bendisse turpe non erit᷑. optinenti autes eoglorcosuis : q̃đ penę
sua industria comparasse regnum iuditabitur. gi sune
pręstabillus est regem se facere ꝗ̃ ab alio fieri: nec alter ⁊
fortimani suam sid sibi debere: et cum paternum no¬
minas regnum nominare etiam regnum tuu quod
non per manuis traditum sit sed manupartu ac re¬
ceptum. quare si tui uis ẽẽ similis caue committas ut
ullum tempus interponas quin regnum quod et suc¬

Expanded text:
gnum quod, ut ego quidem sentio, tuum est, capesse, qui Castellanum gnum quod, ut ego quidem sentio, tuum est, capesse, qui Castellanum multis ad te deferentibus, quia tuum non putasti, capessere veritus es. Nam ut nulla quanta vis occasione ad preripiendum alterius regnum debemus allici, ita nullo labore nulloque periculo abstineri a nostro asserendo. 14 Nec quicquam abiectius est homine, qui parvo accedit animo ad vindicandum hereditarium regnum. Quod siquid ob id laboris, difficultatis, sumptus, periculi subeundum sit, non optinenti certe contendisse turpe non erit, optinenti autem eo gloriosius, quia pene sua industria comparasse regnum iudicabitur. Et sane prestabilius est regem se facere quam ab alio fieri, nec alteri fortunam suam sed sibi debere, et, cum paternum nominas regnum, nominare etiam regnum tuum, quod non per manus traditum sit, sed manu partum ac receptum. 15 Quare si tui vis esse similis, cave committas ut ullum tempus interponas, quin regnum, quod et suc
Abbreviated transcription (Latin):
subsint quod minq̃ fando est orgitum nec dereligiuis qlioeto
duobus sid de perontum. Ita quod imprimis opto et qulo ihil
pnbi uidere est longius onmuis hisparna chr estianit omipi¬
bus optemparabit quare uesttum est probare senttenp
mene ae ieause scruere. quiclinqo pliblice quidem ampli¬
tũconem landermos & religionis et patris om̃atis pͥuitã
uero digintarem nieam potentiam głotia iustitia & inbussta
pesitai non sine aliqua ratiorie uestroro commõdora qui
de me estis benemerisi quos minbo ptrolixius roindenedit
ac magnificentius potepo rexq̃ priatus. Nullininent
q̃ diniis quibus debeo gratiam et quide cinulatis¬
simam teferam. hȩc ferdinandus. Ceteri prose
quisq approbare consilium et laudare Cum episcopus
Ego sinperator adeo non aduersor sententię tuę. utt rrisa
tu occupasses istud ip̃e pro mea inte fide et beniuolentia t
consilium daturus fuerim. Ageigitur deo bene iuuante.Re¬

Expanded text:
subsint, quod nunquam fando est cognitum; nec de reliquis quoque subsint, quod nunquam fando est cognitum; nec de reliquis quoque duobus sit desperandum. 12 Ita, quod in primis opto et quo nihil mihi videre est longius, omnis Hispania Christianis principibus optemperabit. Quare vestrum est probare sententiam meam ac cause favere, quicunque publice quidem amplitudinem laudemque et religionis et patrie amatis, privatim vero dignitatem meam, potentiam, gloriam, iusticia et industria quesitam, non sine aliqua ratione vestrorum commodorum, qui de me estis bene meriti, quos multo prolixius remunerare ac magnificentius potero rex quam privatus. Nullum enim  iis, quibus debeo gratiam et quidem cumulatissimam referam». Hec Ferdinandus; ceteri pro se quisque approbare consilium ac laudare. 13 Tum episcopus: «Ego, imperator, adeo non adversor sententie tue ut, nisi tu occupasses, istud ipse pro mea in te fide et benivolentia tibi consilium daturus fuerim. Age igitur Deo bene iuvante, re
Abbreviated transcription (Latin):
spes Aragonie regi ali quo portu oppidorie regin ganaterisso pro
mercede potiendi sperdte/ fore ut non inuemat cãs curab hoste
contea nos stet inbello: quid se hȩc omnia aut certe plura substt
odium mulidia metus spes quo tandem tempore exisimdtis re¬
ꝓnum hoc in nr̃am potesfatem. ec̃ centirimꝰ. qũ od nñi ȩtate boc
eneorimodi usa nenuenit. propinquitas regum laragomȩ cano¬
nr̃a domo incausa fint. faiam hetincta inpristium dispi¬
dium primo quo tempore. rẽdibitur. Ne dutem tedeatir
uma tacione effici põt ut hȩc duo regna sangume coheream
hoc est ut ego rex illius regni dedaxet quod commodug m¬
miim tanto plus erit ꝙ fiut rege aartmno Ioanne ac petͤ
quanto ego coniunctio sum hunit genti q̃ illi fuerinit Anide
con socratis uiribu utruisq egi muillo regotĩa barbarice
perdoma brima ut bteui tempore duo regna cilia nos reo geti

Expanded text:
spes Aragonie regi aliquo portu oppido ve regni Granatensis pro spes Aragonie regi aliquo portu oppido ve regni Granatensis pro mercede potiendi, speratis fore ut non inveniat causas cur ab hoste contra nos stet in bello? Quid si hec omnia aut certe plura subsint, odium, invidia, metus, spes, quo tandem tempore existimatis regnum hoc in nostram potestatem esse venturum? Quod nostra etate hoc incommodi usu non venit, propinquitas regum Aragonie cum nostra domo in causa fuit. 11 Ea iam extincta, in pristinum discidium primo quoque tempore redibitur; ne autem redeatur, una ratione effici potest, ut hec duo regna sanguine cohereant, hoc est ut ego rex illius regni declarer. Quod commodum nimirum tanto plus erit, quam fuit rege Martino, Ioanne ac Petro, quanto ego coniunctior sum huic genti, quam illi fuerunt. Unde, consociatis viribus utriusque regni, nullo negocio barbarum perdomabimus, ut brevi tempore duo regna alia nostre genti
Abbreviated transcription (Latin):
habeat ad male cogitandum. Castellȩ regnum inorm:
hispana maximum est. hoc cȩtera / ne dicami oderunt
iniudentq certe metuunt et ab eo sicut infirmiores qua¬
drupedes uolucresue a leont aut ab aquila cauent. Inã
Rex aragonum et si prȩpotens est ac maris ut ait dominꝯ.
tamen eius uires multo mitiores fama sunt. quid. n.
Sardiniȩ regnum male pacatum at prope nominis catalaĩ
inimicim aduuuiaret aragoniȩ Regem bellar petentem
emmrege castelle Quid eicilia quȩ uix didicit iugum ferre aliens¬
genorĩn queq ut alidio iam nine non satis quieta et. onune
iontur un s atp ormȩ robur regis illiuis reidet ÷ hispania nue
mana mmbecillitate nietuat potentiorem Ideoq inter cos rees
fere conueniet ueluti conspitatos & interse amant Regera
Cassellę ciel destrudtum uel deminutum uellent. quid siagedat
auaratia eminium uitiorum magistra et pareus : Ansi offulserit

Expanded text:
habeat ad male cogitandum? 8 Castelle regnum in omni habeat ad male cogitandum? 8 Castelle regnum in omni Hispania maximum est. Hoc, cetera ne dicam, oderunt invidentque, certe metuunt, et ab eo, sicut infirmiores quadrupedes volucres ve a leone aut ab aquila, cavent. Nam rex Aragonum et si prepotens est ac maris, ut ait, dominus, tamen eius vires multo minores fama sunt. Quid enim Sardinie regnum, male pacatum ac prope nominis Catalani inimicum, adiuvaret Aragonie regem bella gerentem um rege Castelle? Quid Sicilia, que vix didicit iugum ferre alienigenarum, queque, ut audio, iam nunc non satis quieta est? 9 Omnis igitur vis atque omne robur regis illius residet in Hispania; que humana imbecillitate metuat potentiorem. Ideoque inter eos reges fere convenit, veluti conspiratos et inter se ament, regem Castelle vel destructum vel deminutum vellent. Quid, si accedat avaricia, omnium vitiorum magistra et parens? 10 An si offulserit
Abbreviated transcription (Latin):
uires hums belli aliqua exparte illuc transferre liceat ut
populos ad recte iudicandum nr̃a auctoritate inducamue
cum prȩsertim bȩcxes non modo ad beniuolentiam mei ad honorẽq
Iusticiȩ spectet / sed etiam ad amplitudinem regni ad glorian hi¬
spaniȩ ad incrementimi religionis. Et enm slalus q̃ ego R ex
aragonun creetur: inter quem ac regem castellȩ ut nemor ia
patrum stimus accidisse: discordia ex quabella oriunt᷑ incidat
ansperamus occupatos nos duplici marte exutrisq hostibris
uictoriam reportaturos/ aut granatam exprignaturos. hoc ego
ne si occulta quidem fuerint odia ne dimi si aperta sperauerim
fututum. quid si non simultas. sed inuidia suberit ł quȩ non¬
nunq̃ magis ad nocendum ualet: q̃ ullus affectus & odia
concilrationem recpiunt: Inuidia nullo pacto cõciliari põt¬
& hoc peius nocere solit. quo magis exocculto grassatur. quid
Si metus: an aliquid est quod maiores aut rebriores scãs

Expanded text:
vires huius belli aliqua ex parte illuc transferre liceat, ut vires huius belli aliqua ex parte illuc transferre liceat, ut populos ad recte iudicandum nostra auctoritate inducamus: cum presertim hec res non modo ad benivolentiam mei, ad honoremque iustitie spectet, sed etiam ad amplitudinem regni, ad gloriam Hispanie, ad incrementum religionis. 7 Etenim si alius quam ego rex Aragonum creetur, inter quem ac regem Castelle, ut memoria patrum scimus accidisse, discordia ex qua bella oriuntur, incidat. An speramus occupatos nos duplici Marte ex utrisque hostibus victoriam reportaturos aut Granatam expugnaturos? Hoc ego, ne si occulta quidem fuerint odia, nedum si aperta, speraverim futurum. Quid, si non simultas sed invidia suberit, que nonnunquam magis ad nocendum valet quam ullus affectus? Et odia conciliationem recipiunt, invidia nullo pacto conciliari potest et hoc peius nocere solet, quo magis ex occulto grassatur. Quid, si metus? An aliquid est, quod maiores aut crebriores causas
Abbreviated transcription (Latin):
exasini sane enoutenti ore censenduum sit. at max hinꝰ monienti ẽ
ham primum plerosq iiesrum auddisse teor duuintualum meus
cirerqs prempera speraboni. Sxquo primum presidio de fide
cerserxino cum auunclo priuato sum duobi regib malliprin¬
cariun nosta memoria secmidis. horum morte tgonuial poie
alme tinq̃ ꝯxetuis progtimotenꝰ pertimnet ue sempe ã ceasust gͣ
Uiris accepi: Sed id mea abntia ne ui occupetur summoper̃ uerẽdũ
est. & ut ad me perferturr non uia iuditiorum & iuris. sed factiõib
potentia armis agiturr quod si pro iusticia sua anntentes ꝗ litigãt
tamen ȩgre obtinent quod posculant. quid futurum denõn an¬
nitente putandum est inter tot competitores: Et inaliis litib
plerunq satis est habere bonam causam bonumq udicem. hac
an lite de regno contra improbitatem aduersariorum male nob¬
cum agitur si insola & eduse fe iudicis bonitate spem ponimus
armis ac potentia contra hostem armatum potentemq opus e

Expanded text:
magni sane momenti esse censendum sit. At maximi momenti est cuomine. 4 Iam primum plerosque vestrum audisse reor, avunculum meum uterque promiserat, sperabam. Ex quo primum presidio, deinde consobrino, tum avunculo privatus sum duobus regibus nulli principum nostra memoria secundis. Horum morte regnum Aragonie ad me tanquam ceteris proximiorem pertinet, ut semper a consultis viris accepi. Sed id mea absentia ne vi occupetur summopere verendum est, et, ut ad me perfertur, non via iudiciorum et viris, sed factionibus, potentia, armis agitur. Quod si pro iustitia sua annitentes qui litigant, tamen egre obtinent quod postulant, quid futurum de non annitente putandum plerunque satis est habere bonam causam bonumque iudicem; at in lite de regno contra improbitatem adversariorum, male nobiscum agitur, si in sola et cause et iudicis bonitate spem ponimus. Armis ac potentia contra hostem armatum potentemque opus e
Abbreviated transcription (Latin):
rerontp iubr eolege ꝓtesdem licere esses ne teres intelũt
eusco ta teseqemꝰ quam nom possit Sed impudentie cemitio nõ
legem ad mittere net populos. ne nuilta altotentioimos cedi¬
ro pelebiares admonum uocatur quo tidiȩq leua pt ȩ la
prope eiuilia cer serunitir S quo sit qui li tone aquo bore
erntiuum excitatlum est inis tegibinibus bellitm t nafsumbon

Expanded text:
negantque illi ex lege presidem licere esse, nec regem velle revocare legem, quam non possit, sed impudentie comitis non legem admittere nec populos. 10 Hinc multa altercatio, mox seditio, dehinc res ad manum vocatur quotidieque levia prelia prope civilia conseruntur. Ex quo sunt qui dicant, a quo homine primum excitatum e
Abbreviated transcription (Latin):
coltior sit derebus ditigotis: nam ancea demorte macim Rois
munlum a cceperat icamo rem sedulo supꝑdsserat n egitas
pos hostbus sper aut sus curȩ iniiceret Alsonsum qs faliur¬

Expanded text:
certior fit de rebus Aragonie. Nam antea de morte Martini regis certior fit de rebus Aragonie. Nam antea de morte Martini regis nuntium acceperat, eamque rem sedulo suppresserat, nequid aut hostibus spei aut suis cure iniiceret. XIX 1 Alfonsu
Abbreviated transcription (Latin):
Rex atixilia mmsiret dedituros arcem spondentibs in coliuim
tamen sibi libertate & fortimis nom plus q̃ bis septe dieru
induciȩ impeteare sunt. Adquani dierti cum iibil auxilioꝵ
ab rege suminissum esset arcemi dediderunt fortima q pri¬
uatas capere permissi sunt. facta et eis potestas elititri
quo uellent quii granatam abiꝑe is ducentotum equitu
pressibumi aed certum locum deducendis prefeat. Si qui ni castellam
tradlent ao noꝵ defuturam commodamꝰ condittenence priant
Ato ita paro ad sudistam ꝑ medium equitunt que dedutistt
erant dgcanatam uersus abiit. pars in Iuetcitu. Reraansit hri¬
marie ab euemabus ac bemons trnctata.  Antichera incepta os¬
sas mona sesta sunt abimpentore martis cdielꝙ ennila ⁊ errra
euestir paert cantuboc estbello dedicatum non epadissima quađ
uicolis qua modo agirenam imiguam nescicent clm aoroedis¬
iisuns datimnqs negotium ut muri resercitentur qdimulao

Expanded text:
rex auxilia misisset, dedituros arcem spondentibus, incolumi rex auxilia misisset, dedituros arcem spondentibus, incolumi tamen sibi libertate ac fortunis, non plus quam bis septem dierum indutie impetrate sunt. 8 Ad quam diem, cum nihil auxiliorum ab rege summissum esset, arcem dediderunt fortunasque privatas capere permissi sunt, facta etiam eis potestas eundi quo vellent: qui Granatam abire, iis ducentorum equitum presidium ad certum locum deducendis prefecit; siqui in Castellam mallent, iis non defuturam commodam conditionem promisit. Atque ita pars ad sinistram per medium equitum, qui deducturi erant, Granatam versus abiit, pars in exercitu remansit, humane ab omnibus ac benigne tractata. 9 Antichera incepta obfacinora gesta sunt ab imperatore Martis die, quia eum diem existimaret Marti, hoc est bello dedicatum, non exactissima quidem incolis, qui modo agarenam linguam nescirent, cum agro divisum datumque negocium ut muri resarcirentur, qui multo
Abbreviated transcription (Latin):
imperii tuis memor turrim occupani hostem deica uexillus
statlii. Sed prefecto mira res ac cĩdit Insessami hostibus tutra
conscendimtis ea potiti descendere nequiriimus Quod difficilliu
facri pucabamꝯ facile ficimus: quod aitez facile ac pronum adidhe¬
siuis. & interrupto uelut infliuuo ponte cutsuis uictorit
Substitit. Uerum ut hinc exinopmato fortima tibi aduersata ẽ
ita alia exparte prȩter opmionem propitia fuit : uolens onmes
hant uictorie llaũdem penes te unum esse: Cui repondens
mperator equidem uictoriam hant ut decet nos sentite
Aeo refero . acceptam de secundum deum tibi qui quaniũ abste
eepectaui abunde prestitisti. Ideoq tuum pręntiũ suo inloco est
Drrepta irde caduciatorem ad eos qui in arce sunt ietit: hr̃e
illos inoculis exemplum qualia nise dedant passurri srrit
eisdem peteritibus irignta dierum inducias & iniss intrd eos

Expanded text:
imperator, imperii tui memor, turrim occupavi, hostem deieci, vexillum imperator, imperii tui memor, turrim occupavi, hostem deieci, vexillum statui. Sed profecto mira res accidit. Insessam hostibus turrim conscendimus, ea potiti descendere nequivimus. Quod difficillimum factu putabamus, facile fecimus; quod autem facile ac pronum, ad id hesimus et interrupto velut in fluvio ponte, cursus victorie substitit. Verum ut hinc ex inopinato fortuna tibi adversata est, ita alia ex parte preter opinionem propitia fuit, volens omnem hanc victorie laudem penes te unum esse.» 6 Cui respondens imperator: «Equidem victoriam hanc, ut decet nos sentire, Deo refero acceptam et secundum Deum, tibi, qui, quantum abs te expectavi, abunde prestitisti. Ideoque tuum premium suo in loco est.» 7 Direpta urbe, caduceatorem ad eos qui in arce sunt mittit: habere illos in oculis exemplum, qualia, ni se dedant, passuri sint. Eisdem petentibus triginta dierum inducias et, nisi intra eos
Abbreviated transcription (Latin):
nero esitaroristabunt : ne expertes predȩ essentautt esto
funt sest de mserunt Imperadtor quag siniul aicp patesattim
Adhuc durante prelio cuus conspectus siquad ad huc oppidanis erã
animi adpugnandum aecidit: non nulliq dum inuictorer
fugiunt ad pedes eius procumbentes uita donati sunt. Mulieres
etiam complures cum pariulis liberis accurrentes ꝙ uite
sas trmerent certis hontinibus commendatȩ sunt impatũq
prȩceniut cum tumultus dixeptionis resedisset edicerẽt mulli
nuuilieri uin afferri que christranam se fore pollicereturl.
quecumq autem talis fuerit datuxum se operam ne impudicã
esse nõde esset ¶ie stanti in media platea ferdmnandor bbidie
uenit didachus ferdinandi stuto ita confasso sagidtis ꝙ hinsuuto
ait ita lacerato ut uix noue plage lotus foret Longepo ꝓramiar i
pondere ꝗͥ abinitio fuiset. hic ultio por tigenti gratulatimdã dextrã

Expanded text:
utique ruina pontis concussus et multitudine gravis eorum utique ruina pontis concussus et multitudine gravis eorum qui ascenderant, nescii nullum esse in muros a turri descensum. adhuc durante prelio. Cuius conspectus siquid adhuc in oppidanis erat animi ad pugnandum cecidit, nonnullique dum victorem fugiunt, ad pedes eius procumbentes, vita donati sunt. Mulieres etiam complures cum parvulis liberis accurrentes, quia vite sue timerent, certis hominibus commendate sunt, imperatumque preconi ut, cum tumultus direptionis resedisset, ediceret nulli mulieri vim afferri que christianam se fore polliceretur. Quecunque autem talis fuerit, daturum se operam, ne impudicam esse necesse esset. 4 Sic stanti in media platea Ferdinando, obviam venit Didacus Ferdinandi, scuto ita confosso sagittisque hirsuto atque ita lacerato, ut vix nove plage locus foret longeque graviori pondere quam ab initio fuisset. Hic ultro porrigenti gratulabundam dextram
Abbreviated transcription (Latin):
Res sruntu. st abis o nosto occupantut  ordeoq reuu¬
saportarumseritus neosco christiom int fundintiat i cbq imdis
batbaros agobei romedio intrsunt is adontuar. at pimdag¬
clominor nun angumne apegunnt mulli expubatib iti re suats
tald nla nogerplum mule i narcemi confugtior lita refuarta
tnulto mauo peesos antis ꝗ deus preseo tempi implonintit opt̃¬
toulit ł lano en aiuldius ñt caprna gratia ad tori pomite epe
porsm &l locum ullum magis consentancum cculitur pietretao
episeniaueronit . Natabat onmne huimano t ruore panimetũ
et gemuitsi morientium templum mugieoat & amotienit to
merenis  uestituis detrabebantur Alulti nec opmantes dor
sunt opputessi heritm imus etiam texeris qui cumaudiset iedẽ
expuiuã tion non osetauuit fore non fugit uor audissert nooe
ste ltamq̃ sieri non poset texere porsenerauit epita suten
telami stlom antcã detexta cãssangitncisto te tpextta sedens

Expanded text:
multos in angustum locum recipere dabatur, et si assidue sucmultos in angustum locum recipere dabatur, et si assidue succedebant. 13 Ceteri qui sequebantur, non cum viris sed cum flamis pugnabant: quas preparato ad hunc casum aceto cohibere nitebantur, subinde coria, cilicia, ligna perfundentes. Videres alios cum vasis plenis ascendere, alios cum inanibus descendere, alios implere, alios porrigere, ubique festinari, urgeri, hortari vocibus clamoribusque, ut fit in domorum incendio cunta misceri, ceteris prope ad tale spectaculum eventumque intentis. 14 Nec hos ii qui in muris erant magnopere infestabant, a nostris sagittariis prohibiti, adeo totus labor ad machinam erat, nec de urbe, sed de machina expugnanda res esse videbatur, et qui obsidebant obsessi, et qui obsidebantur obsidere, et qui expugnabantur, expugnatores suos expugnare. Et iam nonnihil timebatur, ne durante incendio scala labefieret. Iam etiam qui in turrim evaserant, sibi metuebant ne, calore solutus fornix decideret,
Abbreviated transcription (Latin):
ut non tantopere sotii ab accessa porte arcerentur: ne
tamen clandestino aditli alimenta ignibus ferrentur
impedire non poterant ¶imperader os lal anxcus c̃icure
suooreoeso re por aus cortiis bit qua ciuq preximum esset ad mema
fuccederent quo cereamen a machina turroiq al quantuim etuo¬
teret mnse ł euua obequitat ammaduertet sonagnontanoi auo
uountm pere homins capacm aode plinnȩ exniebe reeuer
solerent per contams ea quedam gri ⁊hunbe deu firde dmue sces¬
fit men centior Eco impisoio uuies neota aa fuat qt diuẽseuo
falleret omueinttanssert modem bella et se de locan das boste¬
tagerem nnlitum ostenait Illi incerim patoftaeo natuss en uiro
suabenti alios ꝑ futtm ato alios ad mitunt: donet contlato
tongdati olobo pet uirbem ad uortam turus pro curtint matos
Sea ineliq deno rereutibus eppldahis Aceerimi poi inea muires
pesliim oritur. de dumi de possessionc itbis cent intra mnrs

Expanded text:
ut non tantopere socii ab accessu porte arcerentur; ne ut non tantopere socii ab accessu porte arcerentur; ne tamen clandestino aditu alimenta ignibus ferrentur impedire non poterant. 16 Imperator ob id anxius circuire muros et hortari omnes, ut qua cuique proximum esset ad menia succederent, quo certamen a machina turrique aliquantum averteretur. Sed cum obequitat, animadvertit foramen quoddam udinem pene hominis capacem, aque pluvie ex urbe profluere solerent. Percontatuspreferens dextraque vexillum sustinens, crepitantibus toto corpore missilibus, in turrim primus desilit, vel fortior quam octavo falleret, omnem transfert molem belli et se de industria adhortatorem militum ostendit. 17 Illi interim patefacto latius muro subeunt aliosque furtim atque alios admittunt, donec conflato ingenti globo, per urbem ad portam turris procurrunt, multos pendit, ne victores in muros atque inde in urbem possent descendere. Sic interclusis, nec hostem ledere, nec sociorum
Abbreviated transcription (Latin):
alios implere: alios porrigere ubiq festmari urgeri hortari uo¬
cibus clamoribasq ut fic indomorumĩcendio cucta misceri:
Cęgeris prope ad tale spectatulum euentumq intentis. Nec hos
qui in muris erant magnopere infestabant a nr̃o sagutariis
prohibiti: adeo totus labor ad machiam aderat: necde urbe
 de machina exprignanda res eẽ uidebatur: et qui obsidebant
obsessi & qui obsidebantur obsidere. & qui expugnabantur
ex pugnatores suos expugnare. Et iam non nihil timebatur
ns durante incendiõ scala labefieret. Iametram qui ĩtuͣriz
euaserant sibi metuebant ne calore solutus fornix dader&
utiq ruina pontis concussus & multitudine grauis eorum
qui ascenderant nestii nullum ẽẽ ininuros aturri dscesa
tet reuerti perscalam flagitiosum sane epistimabant &
in eos undiq ab oppidanis sagictabtitur. hoc umi ĩteri
prȩstabant ne prope turrim an muris hostis consister et

Expanded text:
alios implere, alios porrigere, ubique festinari, urgeri, hortari voalios implere, alios porrigere, ubique festinari, urgeri, hortari vocibus clamoribusque, ut fit in domorum incendio cunta misceri, ceteris prope ad tale spectaculum eventumque intentis. 14 Nec hos ii qui in muris erant magnopere infestabant, a nostris sagittariis prohibiti, adeo totus labor ad machinam erat, nec de urbe, sed de machina expugnanda res esse videbatur, et qui obsidebant obsessi, et qui obsidebantur obsidere, et qui expugnabantur, expugnatores suos expugnare. Et iam nonnihil timebatur, ne durante incendio scala labefieret. Iam etiam qui in turrim evaserant, sibi metuebant ne, calore solutus fornix decideret, utique ruina pontis concussus et multitudine gravis eorum qui ascenderant, nescii nullum esse in muros a turri descensum. 15 Et reverti per scalam flagitiosum sane existimabant, et in eos undique ab oppidanis sagittabatur. Hoc unum interim prestabant, ne prope turrim in muris hostis consisteret,
Abbreviated transcription (Latin):
prȩferens dextraq uexillum substmens ccebitantibus toto cor¬
pore missilibus inturrimprimus desilit uel fortior q̃ octauo
die alii fuerant uel felitior. hunc alii atergo insequunturr
strictis q telis inreliqilos inuadunt. Illitum easu suerum: tum
mostroꝵ audatia territi breui certamine edito ꝑ ligneũ põtem
qua turrim niuro iungebat Nam lapideum diruerãt ꝓpere
delabuntur: eumq ubi transiere fumibus suspensu soluunt
qui partim decidit: partim ad parietem turcris hexens pa¬
pendit: ne uictores in muros atq inde inurbem posserit
descendere: Sic interclusis nec hostem lȩdere: nec sociorum
multos mangustum lo cum reapere dabatur & si assidue suc¬
cedebant. Cȩteri qui sequebantur nõ cum uiris s eũ flamis
pugnabant. quas prȩparato adhunc casum aceto cobibere ni¬
tebantur: subinde coria cilicia ligna perfundentes. Uidere
alios cum uiasis plenis ascendere: alios eum mnambus descender

Expanded text:
preferens dextraque vexillum sustinens, crepitantibus toto corpore missilibus, in turrim primus desilit, vel fortior quam octavo die alii fuerant, vel felicior. Hunc alii a tergo insequuntur strictisque telis in reliquos invadunt. 12 Illi tum casu suorum, tum nostrorum audacia territi, brevi certamine edito, per ligneum pontem, qui turrim muro iungebat – nam lapideum diruerant –, propere delabuntur; eumque ubi transiere, funibus suspensum, solvunt, qui partim decidit, partim ad parietem turris herens pependit, ne victores in muros atque inde in urbem possent descendere. Sic interclusis, nec hostem ledere, nec sociorum multos in angustum locum recipere dabatur, et si assidue succedebant. 13 Ceteri qui sequebantur, non cum viris sed cum flamis pugnabant: quas preparato ad hunc casum aceto cohibere nitebantur, subinde coria, cilicia, ligna perfundentes. Videres alios cum vasis plenis ascendere, alios cum inanibus descendere,
Abbreviated transcription (Latin):
pronosticis habent libros diligentissime scriptos: borumurio
dixi magistri quę opiio usq abhonero intiq iam superioribus
Nata temporib apud plerosq poetas historicos phi losophos sib
fidem uendicauit multiq de ea sccipserunt partim qui assererẽt
partim quort denumero ego sum. qui improbarent atꝑ refelle¬
pent. Est alia horum peritia quani compecti ssimam probat ex¬
perientia inuestigare transith non equoꝵ modo iumeritorq
sed hominum quoq peruestitam: per nudam: perduram hil¬
mum per lapilles persaxa per cotes ut nec numerum eoꝵ
ques ronssernare nee q̃ dudum teansierint imnq̃ fere sos fallat

Expanded text:
pronosticis habent libros diligentissime scriptos. Horum, ut pronosticis habent libros diligentissime scriptos. Horum, ut dixi, magistri, que opinio usque ab Homero, utique iam superioribus nata temporibus, apud plerosque poetas, historicos, philosophos sibi fidem vendicavit multique de ea scripserunt, partim qui assererent, partim – quorum de numero ego sum – qui improbarent atque refellerent. 3 Est alia horum peritia, quam compertissimam probat experientia, investigare transitus, non equorum modo iumentorumque, sed hominumquoque, per vestitam, per nudam, per duram humum, per lapides, per saxa, per cotes, ut nec numerus eorum que transierunt nec quandudum transierint, unquam fere eos fallat.
Abbreviated transcription (Latin):
quot animalia manus nr̃as effugerunt non perdidimus: per¬
didimus quot non effugerunt. hȩc sola nec effugerut. nec
perdidimus ¶ Et bȩ quidem nostrorumi i noppida hostium incur¬
siones. Totidem sunt illorum circa castra munitionesq mõꝵ
aliquanto posteriores quasi et ip̃i audendum sibi eodem gñẽ
existimarent. Sed mirum profecto fit mihi cogitanti dez
quę per iad tempus tentata est inciresionem fusse nõ miruis
infaustam ꝗ temerariam. Sed temeritatem christianorim
¶Prior autem ad eos pertinet dequibus me promisi die uitim
adelictos al mogauerosq cita hos appellat ea bispanis paro
ubi hec stientia Aita appellanda est iuget quorum alteri
sunt duces ac uelut magistri alteri donnites ac discipuli
horum ars ac peritia est ex uolatu auiun exuocer ex
ferarum occursu aliarumq rerum plurimarum ariolari
quid beni maliq sit euenturum Deꝗ auguriis omnbiao

Expanded text:
quot animalia manus nostras effugerunt, non perdidimus, perquot animalia manus nostras effugerunt, non perdidimus, perdidimus quot non effugerunt; hec sola nec effugerunt, nec perdidimus.» 11 Et he quidem nostrorum in oppida hostium incursiones; totidem sunt illorum circa castra munitionesque nostrorum aliquanto posteriores, quasi et ipsi audendum sibi eodem genere existimarent. Sed mirum profecto sit mihi cogitanti, omnem, que per id tempus temptata est, incursionem fuisse non minus infaustam quam temerariam. Sed temeritatem Christianorum t. XIV 1 Prior autem ad eos pertinet, de quibus me promisi dicturum, Adelittos Almogavenosque. Ita hos appellat ea Hispanie pars ubi hec scientia, si ita appellanda est, viget: quorum alteri sunt duces ac velut magistri, alteri comites ac discipuli. 2 Horum ars ac peritia est ex volatu avium, ex voce, ex ferarum occursu aliarumque rerum plurimarum ariolari quid boni malique sit eventurum. Deque auguriis, ominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
fugere uolentibus. Sie data facriltas est oanni socisicotro
erdendi sternendi capiendli quanq̃ nulli fere citę
erat capere nisi perlis bene multos exmatore turba
ꝗ̃ ip̃i essent interenissent. Nec destiterunt in sequi do¬
nec et proptius uebem erant & plus dumdiu horhinum
concidenant paucisq captiuis. Sed plerisq equis eaptis arł
castra reuertuanturs etilis qui aut saliui cant afplidti subserui
nequibant ne hosti profuturi essent subneruatis.
Ad horum ingressum ad mirabantur ommum oculi unde tot siue
uectoribus equos: tot eorum strata. Nam multi terna quaternaq
strata atq ephippia gestabant. Quęrebant non nulli uel iocb
uelserio an socios cum equis amisissent. Respondit quidam
immo interrogate equos ipsos & ornamenta ac uestes quos na
socios amiserunt/ Ioannes etiam facetius : Ut sunas in uit¬
toria faceti ac dicaces: Nos uero in nemore sumus uenati &

Expanded text:
fugere volentibus. 9 Sic data facultas est Ioanni sociisque fugere volentibus. 9 Sic data facultas est Ioanni sociisque cedendi, sternendi, capiendi, quanquam nulli fere cure erat capere, nisi, prius bene multos ex maiore turba quam ipsi essent, interemissent. Nec destiterunt insequi, donec et propius urbem erant et plus dimidium hominum conciderant. Paucisque captivis sed plerisque equis captis, ad castra revertuntur, equis qui aut saucii aut afflicti subsequi nequibant, ne hosti profuturi essent, subnervatis. 10 Ad horum ingressum admirabantur omnium oculi, unde tot sine vectoribus equos, tot eorum strata, nam multi terna quaternaque strata atque ephippia gestabant. Querebant nonnulli, vel ioco vel serio, an socios cum equis amisissent. Respondit quidam: «Immo interrogate equos ipsos et ornamenta ac vestes quosnam socios amiserunt.» Ioannes etiam facetius, ut sumus in victoria faceti ac dicaces: «Nos vero in nemore sumus venati, et
Abbreviated transcription (Latin):
auteꝙͣ certum explorent & tanꝙ̃ fidutia sociorunm q lattãt
ferodes simus flrociter irruamus. Uictoria im̃peratoti
mẽ omina facit eis formidolosa / nobis audenda s oncde
aut uictores cn preda et gleria redibimus aut certe
honestissimami meetem oppetemus. quam nefas ẽ appelais¬
mortem stuuturos apud uite parentez unta ettrna xperag
infess chasto quime depristma mortalitate ad spem perp¬
Aeq cins inuocaito nomime feror insubo hostes CSoc dices
adacto equo incluos antecur seres et ham proximi eranit
enfesta basta dixigit aresumi Illi propere eeroa dant. Cetg
ebeestianis inseqriuntur Ae barbat qui adrestonsus epplomion
fuspeusi erant ursa eormn subitol fuga hostiums nn
et alio terpa dantib dli pererrentut atqr ita ias ehimib
infergam uersis christianĩ irruunt. Sea posttcnn nonta
cito uiertentes triga quppe qui rem non tudebanto. u
iulocis non ad mõdum latis impconnento erant priorib

Expanded text:
antequam certum explorent: et tanquam fiducia sociorum qui lateant, antequam certum explorent: et tanquam fiducia sociorum qui lateant, feroces simus, ferociter irruamus. Victoria imperatoris nostri omnia facit eis formidolosa, nobis audenda: unde aut victores cum preda et gloria redibimus, aut certe honestissimam mmortem, fruituros apud vite parentem vita eterna. Speroque in Iesu Christo, qui me de pristina mortalitate ad spem eternAtque, eius invocato nomine, feror in suos hostes.» 8 Hoc dicens, adacto equo, in duos antecursores, et iam proximi erant, infesta hasta dirigit cursum. Illi propere terga dant, ceteri Christiani insecuntur. At barbari, qui ad responsum exploratorum suspensi erant, visa eorum subita fuga hostiumque iet aliis terga dantibus, alii perterrentur; atque ita, iam omnibus in fugam versis, Christiani irruunt. Sed postremi non tam cito vertentes terga, quippe qui rem non videbant, ut in locis non admodum latis impedimento erant prioribus
Abbreviated transcription (Latin):
fortimam belli tentemus. Sępe enim pauciores uel
ponsilio uel uirtute uel quol maxnnum est necessitare
ac desperacione uicerut. Magna res est prbponere
aĩõ aut unicendum aut mortes dedecꝰ atq oĩa extrema
paçienda. Sępe infirmiores fere quę inaperto sin¬
pulas robustiorenm ferarum fugissent / eum se inclu¬
sas cuiderunt contracta rabre aduersus plures
insurgunt et non numnꝗ̃ eiulare et fugere compellinit
Sio doidi uulpem unam uuulnera tie pletis ꝑ camg e uasse¬
nos engo eet culpes mn rem nostra inangusto uideamus posstã
panlo plupes canes extimestemus inuiadtrl s incolun leoti
coni laude uohiis euadere : quid qđ nrm adiunal soitima
consilurtn Si inuadimus speciem prebebimi noo psecema
pnsidia corum ese non cotam manum : Neq enimi comptu
habut niecum uositrimi. uidetis uelento cemat utpto
ueniunt: ut duos longuis premiserunt explerandi causa
ut ipsos besitantes ac arcunispicientess dudendum iitust

Expanded text:
fortunam belli temptemus. Sepe enim pauciores vel fortunam belli temptemus. Sepe enim pauciores vel consilio, vel virtute, vel – quod maximum est – necessitate ac desperatione, vicerunt. 5 Magna res est proponere animo aut vincendum, aut mortem, dedecus atque omnia extrema patienda. Sepe infirmiores fere que in aperto singulas robustiorum ferarum fugissent, cum se inclusas viderunt, contracta rabie, adversus plures insurgunt et nonnunquam eiulare et fugere compellunt. 6 Ego vidi vulpem unam, vulneratis plerisque canibusNon ergo tot vulpes, cum rem nostram in angusto videamus positam, paulo plures canes extimescemus invadere, si incolumes et cum laude volumus evadere. Quid quod nostrum adiuvat fortuna consilium? Si invadimus, speciem prebebimus nos partem insidiatorum esse, non totam manum: neque enim compertum habent numerum nostrum. Videtis ut lente cunctanterque veniunt, ut duos longius premiserunt explorandi causa et ipsos hesitantes ac circumspicientes. Audendum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tam ponimus inuna celeritate equorum. de fessis plus qumq
et ugniti milibus passuum remetiendum et: quos isti ⁊hi¬
compositos ac dissipatos insecuti ut quenq pͥmu assequẽt
trucidabiut et ut certum habeo usq ad unum . Non enim
firmiores nr̃i equi aut ut dixi recenciores ł ad ꝑferendũ
eursum modo tres que tuor ue illoꝵ qui plures n ob st̃s
pernicibus equis insideant instabunt fugientib terga ebdẽt¬
& aut morari compellent aut ritu ouius caprarinnq mac¬
eabunt : singuli plurnnos: Ut renouenias in nobis Rꝙ
de orlando ac raynaldo in hac regione gesta miemoranis:
qualia fiusse hectoris. Eneę. acchillis. alioruque
priscorum frequenter audiui. Ex quo non mortem
de fugernnts: s honestam mortes lrefugernnus. est
autem honesta mioro inprigna non infuga. ad qui mortẽ
fortiter uos hortari aulsim: si nilal aliud sit reliqru
Nunc etiam spes salutis ac uictoriȩ ostenditur o

Expanded text:
tam ponimus in una celeritate equorum? At fessis, plus quinque tam ponimus in una celeritate equorum? At fessis, plus quinque et viginti milibus passuum remetiendum est; quos isti incompositos ac dissipatos insecuti, ut quenque primum assequentur, trucidabunt, et, ut certum habeo, usque ad unum. 4 Non enim firmiores nostri equi aut, ut dixi, recentiores sunt ad perferendum cursum. Modo tres quatuor ve illorum qui plures nobis sunt, si pernicibus equis insideant, instabunt fugientibus, terga cedent, et aut morari compellent, aut ritu ovium caprarumque mattabunt singuli plurimos. Ut renovemus in nobis ea que de Orlando ac Rainaldo in hac regione gesta memorantur, qualia fuisse Hectoris, Enee, Achillis aliorumque priscorum frequenter audivi. Ex quo non mortem defugerimus, sed honestam mortem refugerimus. Est autem honesta mors in pugna, non in fuga: ad quam mortem fortiter vos hortari ausim, si nihil aliud sit reliqui. Nunc etiam spes salutis ac victorie ostenditur, si
Abbreviated transcription (Latin):
ne hortatus seuales suos ut inagrum malacanum intitrentes
agerent prȩdos ad centimi honimes quos piui pectus audace fa¬
tiebat cbegit: profecti cum iam oeto mrllibus pasuu ab uirbe
abessent sub lucem trecentos: Ut colliqi poterlt equites x
aduerso se ferentes conspiciunt: moxq conspiauntur rn¬
uicem: parua iam utto dirimente ⁊ nterca pedie: Cȩteros
ꝓ se deprehensos arbitrarentur fugere udentes ioamies or̃one
¶ Socii ut ip̃e uestri aduentus & ut sors tulit urĩ piculi auctor
sum. sic meuni est ur̃i reditꝰ ac urę̃ salutis cnrtam haber
non solum meȩ si locus hic ubr simius satis apertus ad fu¬
gani eẽt sisatis etram distantiȩ ab hostib nimiꝵ nõ ta
ferox temerariusq sumi ut pugnam moramue suaderẽ
Niunc cum & locum cepermiꝯ angustum quorientremus
decultius & ob hostis non absit longius quadrmgẽtis passib
ut opmor recentiorib ꝙ̃ nos equis quam spem salutis tan¬

Expanded text:
Hic hortatus soldaes suos, ut in agrum Malacanum incurrentes Hic hortatus soldaes suos, ut in agrum Malacanum incurrentes agerent predas, ad centum homines, quos paupertas audaces faciebat, coegit. Profecti, cum iam octo milibus passum ab urbe abessent, sub lucem trecentos, ut colligi poterat, equites, ex adverso se ferentes, conspiciunt, moxque conspiciuntur invicem, parva iam utrosque dirimente intercapedine. Ceteros, quia se deprehensos arbitrarentur fugere volentes, Ioannes oratione «Socii, ut ipse vestri adventus et, ut sors tulit, vestri periculi auctor sum, sic meum est vestri reditus ac vestre salutis curam habere, non solum mee. Si locus hic ubi sumus satis apertus ad fugam esset, si satis etiam distantie ab hostibus, nimirum non tam ferox temerariusque sum, ut pugnam moram ve suaderem. 3 Nunc cum et locum ceperimus angustum, quo veniremus occultius et hostis non absit longius quadringentis passibus, ut opinor, recentioribus quam nos equis, quam spem salutis tan
Abbreviated transcription (Latin):
lnques urrilibus partibuis intese diuidendas censut. quon iam
pat periculum llabor. audatia extitis et.: Atq inbinit modim
enaue acta opera plem prȩdarum ae lȩti preterꝙ̃ quod aliquot
e dis amiserant. teuertuntur. Sed tantus fut propas alino meto
ubeti recuperãta minor de aliena morte dolor sentirltunt ngo
centum numero desiderati sunt: exteri aut adiuatriani siorit
e ladebris prodierunt aut quȩ minima par fuit per̃ decuos
calles elassi toistem nuntium donuri reportauerant ita ct
rani pro deploratis ommes ꝗsent quoragis & letie & ad mirãda
corutu redditus cum preda fuit ununt mendotiam incoeluia
tolentium quasi singulatem aucem quem domi pridae pronon uo¬
non aboppidams sed a castrensibus nris incepta esta rcat in
castris cques quidam nomine leamies alars sceretensi quendat i¬
Agurent superstitionis impiger iuuienis inribas dĩõ hrespõdentit

Expanded text:
liquas virilibus partibus inter se dividendas censuit, quoniam liquas virilibus partibus inter se dividendas censuit, quoniam par periculum, labor, audacia, extitisset. 14 Atque in hunc modum gnave acta opera, pleni predarum ac leti, preterquam quia aliquot e suis amiserant, revertuntur. Sed tantus fuit proprie salutis metus ut ea recuperata, minor de aliena morte dolor sentiretur. Ad centum numero desiderati sunt, ceteri aut ad victoriam suorum e latebris prodierunt, aut, que minima pars fuit, per devios calles elapsi, tristem nuntium domum reportaverant, ita ut iam pro deploratis omnes essent. Quo magis et letus et admirandus eorum reditus cum preda fuit, unum Mendotiam in celum tollentium quasi singularem ducem, quem domi pridie pro non idoltera pugna non ab oppidanis, sed a castrensibus viris incepta est. Erat in castris eques quidam nomine Ioannes Mars, Sceretentis, quondam agarene superstitionis impiger iuvenis, viribus animo respondentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
gore circiuenti prius quo fugiant ꝗͣ quȩ tela sinant cir¬
dumspitiunt: fugientuum teria christiani &edunt. dim̃ł¬
ꝗ mendotia ex uoiferatione fugientium insequentiumq
quo instatu res sit comiectanis/ inapertum ptodire festrricit
magio ac magis tubis conresaintibeas Ibr ꝯspieatus fugientes
erm comitatu pariter insequitur tandemq multis mortalibus
tercidatis multis captis maiorem calamtates redduat q accs¬
per unti & prędam non modo desperatani sed multo etiam fpeat
rcto maierem xeportant. Ita bominis queni ut nectum prat
insecietatem adiitere noluerant uirtute liberati sunt & uiti
bictoriam consecuti. Nec uero maligni inagnostendo benesitio
fuermit facta illi potestate quȩ cimq uellet eligendi aut si mall&
loniia sumendi Qua tamen uel noluit itoi predam adacbi¬
terum sium partiendi. Sopia tertiam partem sabi tubicinibꝗ
as socis quos reuocauerat distribuendam ad iuaitubi rꝓ¬

Expanded text:
gore circumventi, prius quo fugiant quam que tela sumant, cirgore circumventi, prius quo fugiant quam que tela sumant, circumspiciunt, fugientium terga Christiani cedunt, simulque Mendotia ex vociferatione fugentium insequentiumque, quo in statu res sit coniectans, in apertum prodire festinat, magis ac magis tubis concrepantibus. Ibi conspicatus fugientes, cum comitatu pariter insequitur. Tandemque multis mortalibus trucidatis, multis captis, maiorem calamitatem reddunt quam acceperunt et predam, non modo desperatam, sed multo etiam spe ac voto maiorem, reportant. 13 Ita hominis, quem ut necdum virum in societatem admittere noluerant, virtute liberati sunt et victi victoriam consecuti. Nec vero maligni in agnoscendo beneficio fuerunt, facta illi potestate quecunque vellet eligendi, aut si mallet omnia sumendi; qua tamen uti noluit, nisi predam ad arbitrium suum partiendi. Ex qua tertiam partem sibi tubicinibusque ac sociis quos revocaverat distribuendam adiudicavit, re