comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deminutũ patrũ nuͣm. Primonib eq̾stus grdus esetis ad. ccͦc᷑ sũmã expleuit.
tos uidelicet nouũ senatũ appessabat sectos idmitũ ꝙͣcũ ꝓfuit ad cõcordiã ciui¬
tatis iungendosq pacrib pseb̾is cũos reꝵ demñ diuinaꝵ hĩca cuna et quia quedã
publica sacra ꝑ ip̃os reges factita erãt nec ubi regũ desidenũ eẽt regẽ sacrisidoli
cieant id sacerdotiũ põcifici subiecere ne addit noĩ honos aliꝗd libenici cuiꝰ cunc
pͥma erat cum officeret ac nescio an nmis iuidiq eã mĩnueq reb mimiendo t¬
modũ excesseñt. Consulis eĩ alt̾i̾us cum nich aliud offendent nom̃ inuisũ auica¬
ti fuit nimiũ carquinios regno assuesse mniciũ a pͥsco factũ regnasse de inẜiuum
tullium ne int̾uasso quide facro oblitũ tanꝙͣ alieni regni suꝑbum tãquinium

Expanded text:
deminutum patrum numerum primoribus equestris gradus lectis ad trecentorum summam explevit; deminutum patrum numerum primoribus equestris gradus lectis ad trecentorum summam explevit; tos uidelicet nouum senatum appellabant lectos. id mirum quantum profuit ad concordiam ciuitatis iungendosque patribus plebis animos. rerum deinde diuinarum habita cura; et quia quaedam publica sacra per ipsos reges factitata erant, necubi regum desiderium esset, regem sacrificolum creant. id sacerdotium pontifici subiecere, ne additus nomini honos aliquid libertati, cuius tunc prima erat cura, officeret. ac nescio an nimium undique eam minimisque rebus muniendo modum excesserint. consulis enim alterius, cum nihil aliud offenderet, nomen inuisum ciuitati fuit: nimium Tarquinios regno adsuesse; initium a Prisco factum; regnasse dein Ser. Tullium ; ne interuallo quidem facto oblitum, tamquam alieni, regni, Superbum Tarquinium
Abbreviated transcription (Latin):
pignoni cõuigũ ac liboꝵ cantasq ip̃ius soli cui songo tp̃r assuescit᷑ aĩõs eoꝵ cõ¬
sociasset dissipate ius nõ dũ adulte discordia forẽt quas fouit trãquilla moderatĩ
imꝑii. Eoq nutuendo ꝑduxit ut bonã frugẽ lib̃catis maturis iã uirib fe̾re poss
libtatis aist̃ onginẽ inde magis qr ãnuũ imꝑium cõsulare factũ est quã qd demi¬
nutum quicꝙͣ sic̃ ex regia potãte numeres. Onĩa uim omĩa insigua pͥmi cõ¬
sules tenue id modo cautũ est ne si ambo fasces haberẽt/ duplicatus teror uide¬
retur. Bnitus pͥor cõcendente colsega fasces hũit qui nõ a cor uindex lib̾catis
fuenit ꝙͣ dem̃ custos fuit. Qũim pͥmd auidũ noue lib̃datis ppłu ne postmodũ
fleca p̃cib auc donis regiis posset iure uirando adegit neminẽ rome passuros
regnare deinde quo plus uinum in senatu frrꝙͣtia etiã ordĩs fucerer cedib regis¬

Expanded text:
pignera coniugum ac liberorum caritasque ipsius soli, cui longo tempore adsuescitur, animos eorum consociasset? dissipatae res nondum adultae discordia forent, quas fouit tranquilla moderatio imperii eoque nutriendo perduxit ut bonam frugem libertatis maturis iam uiribus ferre possent. libertatis autem originem inde magis quia annuum imperium consulare factum est quam quod demtum quicquam sit ex regia potestate numeres. omnia iura, omnia insignia primi consules tenuere; id modo cautum est ne, si ambo fasces haberent, duplicatus terror uideretur. Brutus prior, concedente collega, fasces habuit; qui non acrior uindex libertatis fuerat quam deinde custos fuit. omnium primum auidum nouae libertatis populum, ne postmodum flecti precibus aut donis regiis posset, iure iurando adegit neminem Romae passuros regnare. deinde quo plus ui
Abbreviated transcription (Latin):
ausus iuberem macte uiͬtuce cẽ si ꝑ mea patria ista uitus staret. Nñc uire belli
libenĩ te intactũ ĩ uiolatũq hic̃ dimicto. Cũ mutius qĩ remuenãs mlam. Quãd
quidẽ inquit est apud ce ui̾tutis honos ut bñficio tusens ame ꝙ minis nequisti
cu. cõuirauimꝰ pͥncipes uiuẽtutis romane ut inte hac uia grassarem meã pͥma
sors fuit. Ceten ut cũq cecidit̾ pͥmũ quo ad ce oportunũ fortuna dedit suo dso ip̃¬

Expanded text:
ausus. iuberem macte uirtute esse, si pro mea patria ista uiausus. iuberem macte uirtute esse, si pro mea patria ista uiliberum te intactum inviolatumque hinc dimitto. tunc Mucius quasi remunerans meritum quando quidem, inquit, est apud te virtuti honos, ut beneficio tuleris a me quod minis nequisti: trecenti coniuravimus principes iuventutis Romanae, ut in te hac via grassaremur. mea prima sors fuit; ceteri, ut cuiusque ceciderit primi, quoad te opportunum fortuna dederit, suo qui
Abbreviated transcription (Latin):
cedem et facere et pati fortia romanũ est nec un in te ogo roman hos aiõs gessi
songus post me ordo est/ iddem pocẽtiũ decis. ꝑm̃ in hoc discrm̃ siuiuat acãgẽ
ut in singlas horis capite diices tuo fr̾rum hostẽq in uestibulo habeas irgie
hec tibi uiuent̾ romana indicimꝰ bellum nulła atiem nulłum p̃łium timuens um
tibi et cum singulis res erit. Cum rex simulirri infensus ꝑiculoq cõccus arũda
ni ignes minicabundus iuberet nisi exꝑmet ꝓpere quas insidiarũ sibi minas por
ambages iaceret. En cibi inquit ut sentias quã uile corpus sit hio qui magnã
gliam uident. Dextiũq accenso ad sacrificiũ focuso micit. Quã cũ uelut alienato
absensu correret animo ꝓpo actonit̾ numculo rex cum ab sede sua psiliusset/ amo¬
ueriq ab altanb uiuenem ussisser. Tñ uõ abi inquit in te mag ꝙͣ in me hostilt̃

Expanded text:
caedem; et facere et pati fortia Romanum est. nec unus in te ego hos animos gessi; caedem; et facere et pati fortia Romanum est. nec unus in te ego hos animos gessi; longus post me ordo est idem petentium decus. proinde in hoc discrimen, si iuuat, accingere, ut in singulas horas capite dimices tuo, ferrum hostemque in uestibulo habeas regiae. hoc tibi iuuentus Romana indicimus bellum. nullam aciem, nullum proelium timueris; uni tibi et cum singulis res erit.' cum rex simul ira infensus periculoque conterritus circumdari ignes minitabundus iuberet nisi expromeret propere quas insidiarum sibi minas per ambages iaceret, 'en tibi' inquit, 'ut sentias quam uile corpus sit iis qui magnam gloriam uident'; dextramque accenso ad sacrificium foculo inicit. quam cum uelut alienato ab sensu torreret animo, prope attonitus miraculo rex cum ab sede sua prosiluisset amouerique ab altaribus iuuenem iussisset, 'tu uero abi' inquit, 'in te magis quam in me hostilia
Abbreviated transcription (Latin):
um uoso ñp̃do nec popusationũ inuicẽ ultor mauis sidii uiuant in aĩo est fucrñ
approbant patres abdico intra uestẽ ferro ꝓficisat᷑ ubi eo uenit ĩ cõfertissima tui¬
ba ꝓpe regium tnbunas consticit. Ibi cũ scipendium milicib forte daret᷑ et soiba
cum rege sedens pari fere ornatu multa ageret eũ nusites uulgo adirent timẽs
sciscitan ut̾ porsenna ẽẽt. Ne ignoindo regem semerip̃e apirer quis tẽt/ qͥ teme
craxic fortuna facii. Scubam ꝓ rege obtiũcat. uadente̾ inde qua ꝓ trepidã urbem
cruento mucrone sibi ipẽ fecerac uam aun cõcũsu ad clamorem facto cõphensum
regii sacellites retraxissent ance tribunał regis destitutꝰ cũ q̃q̃ int̾ tantas fortũ¬
ne minas metuendus magis ꝙͣ metuens. Romanꝰ sum inquit auis .E. mutiũ
uorant hostis hostem occidere uoltu. Nec ad̾ mortem mins animi ẽ quã fuit ad

Expanded text:
um uolo, non praedo nec populationum in uicem ultor; maius si di iuuant in animo est facinus.' um uolo, non praedo nec populationum in uicem ultor; maius si di iuuant in animo est facinus.' adprobant patres; abdito intra uestem ferro proficiscitur. ubi eo uenit, in confertissima turba prope regium tribunal constitit. ibi cum stipendium militibus forte daretur et scriba cum rege sedens pari fere ornatu multa ageret eum<que> milites uolgo adirent, timens sciscitari uter Porsinna esset, ne ignorando regem semet ipse aperiret quis esset, quo temere traxit fortuna facinus, scribam pro rege obtruncat. uadentem inde qua per trepidam turbam cruento mucrone sibi ipse fecerat uiam, cum concursu ad clamorem facto comprehensum regii satellites retraxissent, ante tribunal regis destitutus, tum quoque inter tantas fortunae minas metuendus magis quam metuens, 'Romanus sum' inquit, 'ciuis; C. Mucium uocant. hostis hostem occidere uolui, nec ad mortem minus animi est, quam fuit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ditur clamor. Ita cesi m medio p̃dacores nem ad pugnã uirib pares et ad fugã
septis om̃ib uiis fuusq ilse cã effuse euagandi ecruscis sut. Obsidio erat ni
chon et fium̃ticum suma cantate inopia sedendoq expugnaturũ se urbem sp̃e põ¬
senna habebat. Cum .c. nuituis adosescens nobisis cui indignũ uidebat᷑. ꝑ r
seruientem cum sub regib eẽt nusso besso nec ab hostib ulsis obsessum eẽ sibenim
eundẽ ppłm abhisdem ecuisas obsiden qͦꝵ sepe exeratus fudent.: Itaq magno au¬
daciq aliqͦ facmnore eã indig̾tatem ũdicandam ratus pͥmo sua sponde penotiure
in hostiũ castra cõstituit. Dem̃ meniens nisi cõsulũ in uissu et ignans oĩb uec fs̾¬
te adp̃hensus a custodib romanis retruheret᷑ ut trainsfuga fortuna cũ uerbis crm
affirmante senatũ adit tnĩsire tibeñ inquit patres et intrare si possu castra hosti¬

Expanded text:
ditus clamor; ita caesi in medio praedatores, neque ad pugnam uiribus pares et ad fugam ditus clamor; ita caesi in medio praedatores, neque ad pugnam uiribus pares et ad fugam aeptis omnibus uiis. finisque ille tam effuse euagandi Etruscis fuit. obsidio erat nihilo minus et frumenti cum summa caritate inopia, sedendoque expugnaturum se urbem spem Porsinna habebat, cum C. Mucius , adulescens nobilis, cui indignum uidebatur populum Romanum seruientem cum sub regibus esset nullo bello nec ab hostibus ullis obsessum esse, liberum eundem populum ab iisdem Etruscis obsideri quorum saepe exercitus fuderit,—itaque magno audacique aliquo facinore eam indignitatem uindicandam ratus, primo sua sponte penetrare in hostium castra constituit; dein metuens ne si consulum iniussu et ignaris omnibus iret, forte deprehensus a custodibus Romanis retraheretur ut transfuga, fortuna tum urbis crimen adfirmante, senatum adit. 'transire Tiberim' inquit, 'patres, et intrare, si possim, castra hosti
Abbreviated transcription (Latin):
iom uĩdicẽ ẜuabat. Itaq ut eliceret p̃datores edicit fuis postero die freꝙ̃ tes
porta esqͥina que aduersissima ab hoste enat expesserẽr pocus scituros id hostes
mitus qd i obsidione et fame ẜuicia infida trãsfugerẽt exiere ꝑfuge indicio
mlt̃ao psures ut in spem inu̾ise prede fłum̃ tiniciũt. ualerus metiũ he̾meni¬
um cum modias copiis ad secũdũ sapidem gabinia uia occultũ cõsidere iuber
Op̃ sarguim cũ expedica uiuẽtute ad portã cossimã stare donec hostis p̃cereat
dem̃ se ob̾icere nesic ad flum redit᷑ cõsułi altꝰ. s. lucretius porta neuia cũ aliquot
maurpusis militũ egressus irẽ uasenus celio mõte cohorces desctas educit. hiq
pͥ̃mi appatuiete hosti. herminus ibi tumultũ sensit cõcu̾rit ex insidiis ue̾sisq
in sugrnũ etruscis cerga cedic dextra senaq. hiẽ a porta colsina isłic ab̾neuia red¬

Expanded text:
iora uindicem seruabat. itaque ut eliceret praedatores, edicit suis postero die frequentes iora uindicem seruabat. itaque ut eliceret praedatores, edicit suis postero die frequentes porta Esquilina, quae auersissima ab hoste erat, expellerent pecus, scituros id hostes ratus, quod in obsidione et fame seruitia infida transfugerent. et sciere perfugae indicio; multoque plures, ut in spem uniuersae praedae, flumen traiciunt. P. Ualerius inde T. Herminium cum modicis copiis ad secundum lapidem Gabina uia occultum considere iubet, Sp. Larcium cum expedita iuuentute ad portam Collinam stare donec hostis praetereat; inde se obicere ne sit ad flumen reditus. consulum alter T. Lucretius porta Naeuia cum aliquot manipulis militum egressus; ipse Ualerius Caelio monte cohortes delectas educit, hique primi apparuere hosti. Herminius ubi tumultum sensit, concurrit ex insidiis, uersisque in Lucretium Etruscis terga caedit; dextra laeuaque, hinc a porta Collina, illinc ab Naeuia, red
Abbreviated transcription (Latin):
uis unusquisd ei aliꝗͥd fraudans se uictu suo ip̃i contusit. ¶õsenna pͥmo co¬
natu repulsus cõsisis ab oppugnãda urb̾e ad ossidendã uersis p̃sidio in ianiau¬
so socato ip̃e in psa̾no npieq tib̾ens castm posuiti nauib undiq accitis et ad
caistodiam nequid romã sium̃ti subuchi sineret et ut pdacũ milites crasflum̃
ꝑ oecasiones aliis acq asiis socis timcerẽt. Breuq adeo infestum omẽm roma¬
nũ agnuim tedd̾idit ut nõ cetem solum ex agris sed ꝑet̾ qͦ om̃e in urb̾em cõpes¬
senir. Roq quuisꝙͣ exͣ po̾tas ꝓpessere auderet hoc catũ sĩcentie etruscis nõ metu
magis ꝙ̃ cõsiło cõcessum. ¶ Nãq ualerius cõs intẽtus in occasionẽ multos
simnus et effusos ĩꝑiuso adonundi in pnius reb negligens ułtor grauẽ se ad ma¬

Expanded text:
piis unusquisque ei aliquid, fraudans se ipse uictu suo, contulit. Porsinna primo copiis unusquisque ei aliquid, fraudans se ipse uictu suo, contulit. Porsinna primo conatu repulsus, consiliis ab oppugnanda urbe ad obsidendam uersis, praesidio in Ianiculo locato, ipse in plano ripisque Tiberis castra posuit, nauibus undique accitis et ad custodiam ne quid Romam frumenti subuehi sineret, et ut praedatum milites trans flumen per occasiones aliis atque aliis locis traiceret; breuique adeo infestum omnem Romanum agrum reddidit ut non cetera solum ex agris sed pecus quoque omne in urbem compelleretur, neque quisquam extra portas propellere auderet. hoc tantum licentiae Etruscis non metu magis quam consilio concessum. namque Ualerius consul intentus in occasionem multos simul et effusos improuiso adoriundi, in paruis rebus neglegens ultor, grauem se ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
aliena obpngnatũ uenure. Cuc̃rati aliquã du sũt dum ałius aliũ ut p̃liũ ut p̃¬
sium incipiant ciccuspectant: Pudor d̾einde cõmouit aciem et csamore subsato
undiq in unũ hostem tesa conicuint. Que cum in obiecto cũcta scuto hesissent
neq isse minꝰ ob̾stinat᷑ ingẽti põtem ob̾cineret gradu iã impeni conabant᷑ detude
uitum cã sinł fiagor rupti põtis simł csamor romanoꝵ a sacitate ꝑfecti operis
subłat᷑ pauore subico ĩ petũ sustiuit. Tũ clocles ciberine pat inꝗt te sce̾ p̃cor
it. muftisq suꝑ inaidencib telis in cosomis ad suos tr̃ãsnatauit. Rem ausus
płus fame habiturã ad posteros quã fidei. Graca erga cantã ui̾tutẽ ciuitas fu¬
ic status in comitio posica agn ꝙtũ imo die cinũamuit clatũ. Pnnata qͦ
int publicos honores suidia eminebãt. Nã in magna inopia ꝓ domesticiis co¬

Expanded text:
alienam oppugnatum venire. cunctati aliquamdiu sunt, dum alius alium, ut proealienam oppugnatum venire. cunctati aliquamdiu sunt, dum alius alium, ut proelium incipiant, circumspectant. pudor deinde comundique in unum hostem tela coniciunt. quae cum in obiecto cuncta scuto haesissent, neque ille minus obstinatus ingenti pontem obtineret gradu, iam impetu conabantur detrudere uirum, cum simul fragor rupti pontis, simul clamor Romanorum, alacritate perfecti operis sublatus, pauore subito impetum sustinuit. tum Cocles 'Tiberine pater' inquit, 'te sancit multisque superincidentibus telis incolumis ad suos tranauit, rem ausus plus famae habituram ad posteros quam fidei. grata erga tantam uirtutem ciuitas fuit; statua in comitio posita; agri quantum uno die circumarauit, datum. priuata quoque inter publicos honores studia eminebant; nam in magna inopia pro domesticis co
Abbreviated transcription (Latin):
tio capicosioq quã in ianiculo fore: ta monere p̃dicare ut põcẽ ferro igni qͣtũo
ui possent int̾iũpant se imperũ hostiũ quãtũ corpore uno posset obsisti exceocunĩ
U̾adic in de uo pͥmum adicum poncis insignisq uic̾ cõfpecra cedentiũ pugne cerga
eẜuersis cõmmn ad uieundũ p̃liuim arnis ip̃o minacalo audatie obstupefecit hostem.
Duos tam̃ cum eo pudor cenuit. Sp̃ sartiũ ac t̾miniũ ambos claros gene factieꝙ
Cum sius pͥmã picusi ꝓcellam et qd tumultuosissimũ pugne erat pamĩꝑ substinu¬
it de ir. de eos qͦ ip̃os exigna ꝑte põtis resicta reuocancib qui resindebant cedere
in cuñ corgit. Cucũfeieno inde tuices minaat᷑ acusco ad proceres tiuscoꝵ nũc
singłos ꝓuocore nĩc increpare om̃s ẜnicia regum suꝑboꝵ sue lib̃tatis ĩmemores

Expanded text:
tio Capitolioque quam in Ianiculo fore. itaque monere, praedicere ut pontem ferro, igni, quacumque tio Capitolioque quam in Ianiculo fore. itaque monere, praedicere ut pontem ferro, igni, quacumque ui possint, interrumpant: se impetum hostium, quantum corpore uno posset obsisti, excepturum. uadit inde in primum aditum pontis, insignisque inter conspecta cedentium pugna terga obuersis comminus ad ineundum proelium armis, ipso miraculo audaciae obstupefecit hostes. duos tamen cum eo pudor tenuit, Sp. Larcium ac T. Herminium , ambos claros genere factisque. cum his primam periculi procellam et quod tumultuosissimum pugnae erat parumper sustinuit; deinde eos quoque ipsos exigua parte pontis relicta reuocantibus qui rescindebant cedere in tutum coegit. circumferens inde truces minaciter oculos ad proceres Etruscorum nunc singulos provocare, nunc increpare omnes: servitia regum superborum, suae libertatis immemores
Abbreviated transcription (Latin):
satis stipendii pend̾e̾ si liberos ed̾ucarẽt. Itaq indulgẽtia patiũ asꝑis po̾modũ
reb in obsidione ac fame a deo cõcordem cuutatem cenuit ut regiũ nom̃ nõ
sũmi mag̃ ꝙͣ infimi orrerẽt. Nec quisꝙͣ unus malis artib postea tã ppłaris
exagris demigrãt. urbem ip̃ãm sepiũt p̃sidiis alia muns alia tiben obiecto ui¬
debant᷑ tuta. pos sublicius it pene hostib dedit niiꝰ uir fuisset horatius
cloeles id̾ mumm̃ illo die fortuna urbis romane habuit. Qui positus force
instatione põtis cũ captũ repentino impetu ianiculum atq inde citatos decũ¬
rere hostes uidisset crepidãq urbem suoꝵ arma ordinesq reliquere rep̃hen¬
sans singulos obsistens obcestansq deũ et hominũ fidẽ cestabat᷑ ne qcꝙͣ des¬
to p̃sidio eos fugere si transitũ põtẽ a tergo reliquissent. Amplius hostẽ in pasa¬

Expanded text:
satis stipendii pendere, si liberos educent. itaque haec indulgentia patrum asperis postmodum satis stipendii pendere, si liberos educent. itaque haec indulgentia patrum asperis postmodum rebus in obsidione ac fame adeo concordem ciuitatem tenuit, ut regium nomen non summi magis quam infimi horrerent, nec quisquam unus malis artibus postea tam popularis  urbem ex agris demigrant; urbem ipsam saepiunt praesidiis. alia muris, alia Tiberi obiecto uidebantur tuta: pons sublicius iter paene hostibus dedit, ni unus uir fuisset, Horatius Cocles; id munimentum illo die fortuna urbis Romanae habuit. qui positus forte in statione pontis cum captum repentino impetu Ianiculum atque inde citatos decurrere hostes uidisset trepidamque turbam suorum arma ordinesque relinquere, reprehensans singulos, obsistens obtestansque deum et hominum fidem testabatur nequiquam deserto praesidio eos fugere; si transitum pontem a tergo reliquissent, iam plus hostium in Pala
Abbreviated transcription (Latin):
adeẽ finẽ regimĩs rei intͥ deos hoiẽeq pulche̾nmi. Porsenna cũ regẽ cẽ rome fa¬
tereiii. cũ etiusce gentis regem amiplum cuscis int̾ romã in fesco excitu uonit.
Nõ uꝙͣ alias ante tant᷑ cerror senatũ inuasit. adeo ualida res tũ clusuia enł
magnũq porsenne nom̃ nec hostes modo tunebãt sed suos mec ip̃is aues. ut
romana psebs meru ꝑculsa receptis in urb̾em regib uł cũ ẜuitute pacem aai¬
peret. mułta igͥ bsandim̃ta plep̃i ꝑ id̾ cp̃s ab senatu data ann̾one ĩ pͥmis hĩtta
cura et ad fiumĩtũ cõparandum missi alii in iuulscos alii cumas. Sałis ꝙͦ uẽden¬
di arbitnum qi ĩpenso p̃cio ueniebat in publicũ oĩ sup̃tu ademptũ pͥuatis. poͣtoni¬
qͦ et tͥbuto plebe liberata ut diuites cõferrẽt qui onen ferendo eent. pauperes

Expanded text:
adesse finem regnis, rei inter deos hominesque pulcherrimae. Porsenna cum regem esse Romae <adesse finem regnis, rei inter deos hominesque pulcherrimae. Porsenna cum regem esse Romae <tutum>, tum Etruscae gentis regem, amplum Tuscis ratus, Romam infesto exercitu uenit. non unquam alias ante tantus terror senatum inuasit; adeo ualida res tum Clusina erat magnumque Porsennae nomen. nec hostes modo timebant sed suosmet ipsi ciues, ne Romana plebs, metu perculsa, receptis in urbem regibus uel cum seruitute pacem acciperet. multa igitur blandimenta plebi per id tempus ab senatu data. annonae in primis habita cura, et ad frumentum comparandum missi alii in Uolscos, alii Cumas. salis quoque uendendi arbitrium, quia impenso pretio uenibat, in publicum omne sumptum, ademptum priuatis; portoriisque et tributo plebes liberata, ut diuites conferrent qui oneri ferendo essent: pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
fedum int̾pretatiõe deum nũtum incutũt mortuũ eĩ filiũ eẽ funestaq familit
dedicare cũ tempsum nõ posse. N on credidit factũ an tãtũ aĩo robons fuent nͣ
traditur ce̾tum nec int̾p̃catio est facisis. Nihis aliud ad̾ eũ nũcium a ꝓposito adu̾¬
sus quã uc cadauer effem iuberet. Tenẽs postẽ p̃cationẽ ꝑagit et dedicat cem¬
psum. ¶Hec post exactos reges domi militioq gesta pͥmo anno. Inde publi¬
us uasenus icenĩ. t̾. sũcietuis cõs facti. Iam tanuinii ad sartem porsomiã clũ¬
sinũ regem ꝑfugerĩt. Ibi miscendo cõsilium p̃cesq nuc̃ orabũt ne se oriundos
ex etiuscis eiusdem sangiuis noĩeq egentes exulare patetur. Nuc̃ monebant
cciã ne onentem morr̃ pessendi reges inultum sineret: sacis sib̾tacẽ ip̃am ħabe̾
dulcedis nisi ꝙͣ ta ui ciuitates eam experãt cãca regna reges defendant. Eqͣn
sum̃a infimis nicħ excelsum nihis qd̾ sup supͣ cerera emineat in eiuitatib fore

Expanded text:
nestaque familia dedicare eum templum non posse. non crediderit factum an tantum animo roboris fuerit, nec traditur certum nec interpretatio est facilis. nihil aliud ad eum nuntium a proposito auersus quam ut cadauer efferri iuberet, tenens postem precationem peragit et dedicat templum. haec post exactos reges domi militiaeque gesta primo anno. inde P. Ualerius iterum T. Lucretius consules facti. iam Tarquinii ad Lartem Porsennam, Clusinum regem, perfugerant. ibi miscendo consilium precesque nunc orabant, ne se, oriundos ex Etruscis, eiusdem sanguinis nominisque, egentes exsulare pateretur, nunc monebant etiam ne orientem morem pellendi reges inultum sineret. satis libertatem ipsam habere dulcedinis. nisi quanta ui ciuitates eam expetant tanta regna reges defendant, aequari summa infimis; nihil excelsum, nihil quod supra cetera emineat, in ciuitatibus fore;
Abbreviated transcription (Latin):
cu̾ntur. Quosimul uentũ est p̃co ad tribunũ cesetũ in quo cu magiãtu foite brucus
euit ipsm ad̾uocauit. Ibi oratio ħita nẽquaꝙͣ eius pectons ingenũq qd̾ simulatum
ad dam diem fuenit deui ac libidine sexti carquinii de scupro infando lucretie ac mi¬
sembili cede de orbitate tuapitini cuimorte filie causa mortis indignior ac misera¬
bisior eẽt ad d̾ita supbia ip̃ius regis nuiẜiaq et labores psebis in fossas clõacasq
exhaunendas de merse romanos hoies uictores oĩu cura ppłoꝵ opifices ac

Expanded text:
quo tum magistratu forte Brutus erat, populum aduocauit. ibi oratio habita nequaquam eius pectoris ingeniique quod simulatum ad eam diem fuerat, de ui ac libidine Sex. Tarquini , de stupro infando Lucretiae et miserabili caede, de orbitate Tricipitini cui morte filiae causa mortis indignior ac miserabilior esset. addita superbia ipsius regis miseriaeque et labores plebis in fossas cloacasque exhauriendas demersae; Romanos ho
Abbreviated transcription (Latin):
egentiũ patres ad̾mone pat̾m br̃ficii ac ꝓ eo grãm repetere. Allicere donis iune¬
nes cũ dese ingẽcia possicendo tũ regis onminibi oĩb soais crescere. Postremo ut

Expanded text:
gentium patres; admonere paterni beneficii ac pro eo gratiam repetere; allicere donis iuuegentium patres; admonere paterni beneficii ac pro eo gratiam repetere; allicere donis iuuenes; cum de se ingentia pollicendo tum regis criminibus omnibus locis crescere. postremo ut
Abbreviated transcription (Latin):
appello sin minꝰ eo nue peius mutata res est qd istic cũ ignauia est scelus qn accĩ¬
geris nõ cibi ab cornicho nec ab tarquiniis ut pacri cuo peregnna regna moliri
necesse ẽ diice penates patriiq er patris nago er domͦ regia et in domo regale so¬
siũ et nom̃ tarquiniũ creat uocatq regẽ Aut siadhec parũ ẽ aĩ quid frustraris cur¬
tatem quid̾ ce ut regiũ iuuenẽ cõspia sis facesse hĩe tarquinios aut corinthum
Deuolue retro ad scirpem frĩ simisior ꝙͣ patri higasiisq increpando iuuenẽ instigat
nec cõquiescere ip̃a põt si cũ canaquil peregnna mulier tãcũ molir potuissec aĩo
ut duo cõtinua regna uiro ac deiceps genero dedisset ip̃a regio semine orta nlłm
mom̃tũ in dãdo adimendoq regno faceret.
lis musiebrib instic̾tus furiis caiqumius cͥcũrre etͥ prensare minoꝵ maxime

Expanded text:
appello; sin minus, eo nunc peius mutata res est quod istic cum ignauia est scelus. quin accinappello; sin minus, eo nunc peius mutata res est quod istic cum ignauia est scelus. quin accingeris? non tibi ab Corintho nec ab Tarquiniis, ut patri tuo, peregrina regna moliri necesse est: di te penates patriique et patris imago et domus regia et in domo regale solium et nomen Tarquinium creat uocatque regem. aut si ad haec parum est animi, quid frustraris ciuitatem? quid te ut regium iuuenem conspici sinis? facesse hinc Tarquinios aut Corinthum; deuoluere retro ad stirpem, fratri similior quam patri.' his aliisque increpando iuuenem instigat, nec conquiescere ipsa potest si, cum Tanaquil, peregrina mulier, tantum moliri potuisset animo ut duo continua regna uiro ac deinceps genero dedisset, ipsa regio semine orta nullum momentum in dando adimendoque regno faceret. his muliebribus instinctus furiis Tarquinius circumire et prensare minorum maxime
Abbreviated transcription (Latin):
uia eẽ si sibi eũ quo digna eẽt dii dedissẽt uirũ domi se ꝓpe diẽ iusurã regnũ fuisse
qd̾ apud̾ patrẽ uiderat. Cesenter adosescentẽ sue temĩtatis implec
Enins cauiuinius et culłia minor ꝓpe cõtinuatis funerib cũ domos nacuas
nouo matrimonio fecissẽt iuĩgũt᷑ nuptiis mag̃ nõ phibẽte ẜuio ꝙͣ approbante
Cũ nõ indies infescior cullii senectus ĩfestius cepit᷑ regnũ eẽ. Iã eĩ abscelere ad almͦ
spectare musier scesus nec nocre nec int̾dui uirũ cõquiescere paci ne gratuita p̃ti¬
ta paͬncidia eẽnt nõ sibi defuisse cui nupta dice̾tur nec cũ quo tacita ẜuiret defuisse
qui se regno dignũ putarec qui memmisset se eẽ prisci tarquinii filiũ qui hubere
quã spenire regnũ mallet. Si tu is es cui nuptã cẽ me axbitror et uirũ et regem

Expanded text:
uupatrem uideat. celeriter adulescentem suae temeritatis implet; Arruns Tarquinius et Tullia minor prope continuatis funeribus cum domos uacuas nouo matrimonio fecissent, iunguntur nuptiis, magis non prohibente Seruio quam adprobante. tum uero in dies infestior Tulli senectus, infestius coepit regnum esse; iam enim ab scelere ad aliud spectare mulier scelus. nec nocte nec interdiu uirum conquiescere pati, ne gratuita praeterita parricidia essent: non sibi defuisse cui nupta diceretur, nec cum quo tacita seruiret; defuisse qui se regno dignum putaret, qui meminisset se esse Prisci Tarquini filium, qui habere quam sperare regnum mallet. 'si tu is es cui nuptam esse me arbitror, et uirum et regem
Abbreviated transcription (Latin):
duob ut ance dcm̃ ẽ due tulli regis filie nupserãt et ir̃e songe dispares morib. Forte
ica ucideint ne duo uoseta ugenia matino uĩgeret᷑ fortuna credo ipłi. R. quo di¬
uturmi ẜuii iegnũ eẽt cõstituiq quitatis mores possẽt. Angeb̾at᷑ ferox tussia nicħ
matse in uiro neq ad cupiditatẽ neq ad audatiã ẽẽ coca in alt̾m adu̾sa c̾arquiniu
cũ miuiri eũ uirũ dice̾ ac regio sanguine ortũ. Sꝑnere sororẽ qd̾ iuiũ nacra musiebri
cessaret audatia. Cõtrahic celent similitudo cos ut fere fic malũ malo aptissimum.
Sed̾ initiũ turbandi omã afemina ortũ est ea secretis iuin alieni ad suefacta ẜ monib
nlłis uerbor cõtumeliis parre̾ de uiro ad frẽm de sorore ad uirũ et se recti uduam
ec issum cesibẽ futur fuisse cõcende quã cũ ĩpar uĩgi auc esãguescendũ asiena igna¬

Expanded text:
duobus, ut ante dictum est, duae Tulliae regis filiae nupserant, et ipsae longe dispares moribus. forte duobus, ut ante dictum est, duae Tulliae regis filiae nupserant, et ipsae longe dispares moribus. forte ita inciderat ne duo uiolenta ingenia matrimonio iungerentur fortuna, credo, populi Romani, quo diuturnius Serui regnum esset constituique ciuitatis mores possent. angebatur ferox Tullia nihil materiae in uiro neque ad cupiditatem neque ad audaciam esse; tota in alterum auersa Tarquinium eum mirari, eum uirum dicere ac regio sanguine ortum: spernere sororem, quod uirum nacta muliebri cessaret audacia. contrahit celeriter similitudo eos, ut fere fit: malum malo aptissimum; sed initium turbandi omnia a femina ortum est. ea secretis uiri alieni adsuefacta sermonibus nullis uerborum contumeliis parcere de uiro ad fratrem, de sorore ad uirum; et se rectius uiduam et illum caelibem futurum fuisse contendere, quam cum impari iungi ut elanguescendum aliena igna
Abbreviated transcription (Latin):
oleb̾ agro capto exhostib iuntim diuiso ausus ẽ ferre ad ppłm uellent iuberent¬
ne se reognare. Tantoq cõsensu ꝙͣto haud quisꝙͣ alius añ rex est declart᷑. Neq ea
res tarqumio syẽ affectãdi regui minuit ĩmo ẽo umpensus quia de agro plebis adu̾sã
pattũ uolũtatẽ senserat agi cuminãdi ẜuii apud patres crescendiq in curia sibi occasi¬
onẽ dacã nitus ẽ et ip̃ẽ uiuenis ardentis aĩ et domi uxore tussia ĩ quietũ aũim stimula¬
te. Tusic eĩ et romana regia scesens ciugici exẽpłu ut cedio regũ maturior ueniret sib̾taᷤᷤ
ustimũq regnũ eẽt ꝙ scelere paͬtũ foret.
Ic tanquim᷑ priscitamuini regis filius nepos ne fuent paiũ siquet. płurib tam̃ auc¬
corib filiũ credid̾eñ frẽm hueuit amĩtẽ. Tarquiniũ mitis ingenii unienẽ. hiis

Expanded text:
plebis agro capto ex hostibus uiritim diuiso, ausus est ferre ad populum uellent iuberentplebis agro capto ex hostibus uiritim diuiso, ausus est ferre ad populum uellent iuberentne se regnare; tantoque consensu quanto haud quisquam alius ante rex est declaratus. neque ea res Tarquinio spem adfectandi regni minuit; immo eo impensius quia de agro plebis aduersa patrum uoluntate senserat agi, criminandi Serui apud patres crescendique in curia sibi occasionem datam ratus est, et ipse iuuenis ardentis animi et domi uxore Tullia inquietum animum stimulante. tulit enim et Romana regia sceleris tragici exemplum, ut taedio regum maturior ueniret libertas ultimumque regnum esset quod scelere partum foret. hic L. Tarquinius —Prisci Tarquini regis filius neposne fuerit parum liquet; pluribus tamen auctoribus filium ediderim—fratrem habuerat Arruntem Tarquinium mitis ingenii iuuenem. his
Abbreviated transcription (Latin):
numtũ ei fuere miraculo habita ut erat res ꝓdigii soco est et ceane̾ uaces cui ciu¬
tatis eã ciues diane ĩmolassent ibi fore impium. Idq carm̃ ꝑuenerat ad anti¬
stitem fani diane. Sabin ut pͥmũ apta dies sacrificio uisa est. Bouẽ romã aptam
deducit ad fanũ diane er añ arĩ statuit. Ibi ancistes roman cũ eũ magnitudine
uicrime cesebrata fama mouisset memor respõsi sabinũ ita alloquit᷑. Qed̾ nã cu
hospes paras inquit ĩcestum sacificiũ diane facere quin tu añ uiuo ꝑfundens ⁊¬
flumine infima ualse p̃fluit tiberis: Religione cact᷑ hospes qui om̃ia ut ꝓdigio res¬
ꝑ pond̾e̾t euẽt᷑ cuperet rte facte ex tẽpło descendit ad ciberĩ. Int̾ ea roman immolat
diane bouẽ: Id mire gratũ regi atq auitati fuit.
a uiuene tarquinio audiebat se in ussu ppłi regnare cõciliata pͥus uosutate

Expanded text:
numentum ei fuere miraculo. habita, ut erat, res prodigii loco est, et cecinere uates cuius ciunumentum ei fuere miraculo. habita, ut erat, res prodigii loco est, et cecinere uates cuius ciuitatis eam ciuis Dianae immolasset, ibi fore imperium; idque carmen peruenerat ad antistitem fani Dianae Sabinusque ut prima apta dies sacrificio uisa est, bouem Romam actam deducit ad fanum Dianae et ante aram statuit. ibi antistes Romanus, cum eum magnitudo uictimae celebrata fama mouisset, memor responsi Sabinum ita adloquitur: 'quidnam tu, hospes, paras?' inquit, 'inceste sacrificium Dianae facere? quin tu ante uiuo perfunderis flumine? infima ualle praefluit Tiberis.' religione tactus hospes, qui omnia, ut prodigio responderet euentus, cuperet rite facta, extemplo descendit ad Tiberim; interea Romanus immolat Dianae bouem. id mire gratum regi atque ciuitati fuit. ri uoces a iuuene Tarquinio audiebat se iniussu populi regnare, conciliata prius uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
opes adquirerẽt᷑. Cõsilio augẽ imꝑium conat᷑ estꝰ simul er aliqd̾ ad de̾ urbi decus
iã tũ erat iuclitũ diane ephesie fanũ id coĩt a ciuitatib asie frum fama ferebat.
Cũ cõsensum dõsq cõsotiatos saudaret mire. Sẽiũ int̾ ꝓceres latinoꝵ cũ qͥb publi¬
ce pͥuatĩq hospitia amicitiasq de industria iũxerat sẽꝑ iterando eadẽ ꝑpulit tã¬
dẽ ue rome fanũ diane ppłi latini cũ ppło.R. facerẽt. Ea erat cõfessio caput reꝵ romã
ẽẽ de quo cotiens armis ce̾tatũ fuerat: Id quãꝙͣ omissum iã ex oiim cura satinoꝵ obrẽ
totiens infelicit᷑ tẽptatã armis uidebat᷑ uni se ex sabinis fors dare uisa est pͥuato
cõsilio impii recu perandi. Bos in sab̾inis nata cuidam patrifamilie dicit᷑ mirũda i¬
magnitudine ac sp̃e fixa ꝑ multas erates cornua in uestibulo templi diane mo¬

Expanded text:
opes adquirerentur, consilio augere imperium conatus est, simul et aliquod addere urbi decus. opes adquirerentur, consilio augere imperium conatus est, simul et aliquod addere urbi decus. iam tum erat inclitum Dianae Ephesiae fanum; id communiter a ciuitatibus Asiae factum fama ferebat. eum consensum deosque consociatos laudare mire Seruius inter proceres Latinorum, cum quibus publice priuatimque hospitia amicitiasque de industria iunxerat. saepe iterando eadem perpulit tandem, ut Romae fanum Dianae populi Latini cum populo Romano facerent. ea erat confessio caput rerum Romam esse, de quo totiens armis certatum fuerat. id quamquam omissum iam ex omnium cura Latinorum ob rem totiens infeliciter temptatam armis uidebatur, uni se ex Sabinis fors dare uisa est priuato consilio imperii reciperandi. bos in Sabinis nata cuidam patri familiae dicitur miranda magnitudine ac specie; fixa per multas aetates cornua in uestibulo templi Dianae mo
Abbreviated transcription (Latin):
ibiq ip̃e ut soco dignitas fieret hĩcat/ agere et fossis et muro aicũdat urbem It̃
pomenũ ꝓfert pomenum uerbi uun solam incuentes/ post moeriũ int̾ p̃tãt᷑ eẽ. Est
aũt mag̃ cura murũ socus quẽ in cõdend̾is urb̃ib quond̾am etrusci qua murũ duc¬
turi erãt certis cura te̾minis in augurato cõsecrabãt ut neq intĩore ꝑte edificia
menb cõtinuarẽt᷑ que nũc uulgo etiã cõuĩgũt et excrinsecus puri aliquid abhu¬
mano custu pateret soli hoc spatium ꝙ neq hĩtari neq aru fas enat nõ mag̃ qd̾
post murũ eẽt quã qd̾ murus post id̾ pomenũ. R ͫ apessañt et inurbis increm̃to
sẽp̃ quãtũ menia ꝓcessum erãt tãcũ c̾mmi hii cõseariti ꝓferebant᷑. Aucta ciuitate
magnitudine urbis formatis oĩb domi et ad belli et ad pacis usus ne sẽꝑ ãmis

Expanded text:
ibique ipse, ut loco dignitas fieret, habitat; aggere et fossis et muro circumdat urbem; ita ibique ipse, ut loco dignitas fieret, habitat; aggere et fossis et muro circumdat urbem; ita pomerium profert. pomerium uerbi uim solam intuentes postmoerium interpretantur esse; est autem magis circamoerium, locus quem in condendis urbibus quondam Etrusci qua murum ducturi erant certis circa terminis inaugurato consecrabant, ut neque interiore parte aedificia moenibus continuarentur, quae nunc uolgo etiam coniungunt, et extrinsecus puri aliquid ab humano cultu pateret soli. hoc spatium quod neque habitari neque arari fas erat, non magis quod post murum esset quam quod murus post id, pomerium Romani appellarunt; et in urbis incremento semper quantum moenia processura erant tantum termini hi consecrati proferebantur. aucta ciuitate magnitudine urbis, formatis omnibus domi et ad belli et ad pacis usus, ne semper armis
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuauerãt reges uintĩ suffingiũ eadẽ ui eodẽq iure ꝓmiscue oĩb datũ est sed gͣ¬
b̾ant᷑. Ibi si uanaret qd̾ raro incidebat ut scde classes uocarẽt᷑ nec fere ũꝙͣ infra
ita descenderĩc ut ad infimos ꝑuenirẽt nec mirar oportet hũc ordinẽ qui nũc est
institutã ab sẽuio cullio sũmã nõ cõuenire. Quad̾rifanã eĩ urbe diuisa regioib
inceps sate cũ iũcusor minis mortisq edixit ut om̃s aues q̃r equites peditesq in
suis quisq centurus in campo martio pͥma luce adõẽnt. Ibi instructũ exercicũ om̃em
sue oue caunlib sustrauit. Idq conditũ lustrũ appellatũ quia incẽsendo fis sr̃s
ost. Milia. lxxx. eo lustro ciuium censa dicũt᷑. Adicit scͥptoꝵ anciquissim fabuis pic¬
tor eoꝵ qui arma ferre possẽt eũ nuͣm fuisse ad eã mustitudinẽ urbs qͦ amplificãda

Expanded text:
seruauerant reges, uiritim suffragium eadem ui eodemque iure promisce omnibus datum est; sed grseruauerant reges, uiritim suffragium eadem ui eodemque iure promisce omnibus datum est; sed gribi si uariaret —quod raro incidebat—secundae classis; nec fere unquam infra ita descenderunt ut ad infimos peruenirent. nec mirari oportet hunc ordinem qui nunc est institutam ab Ser. Tullio summam non conuenire. quadrifariam enim urbe diuisa regionibincensis latae cum uinculorum minis mortisque, edixit ut omnes ciues Romani, equites peditesque, in suis quisque centuriis, in campo Martio prima luce adessent. ibi instructum exercitum omnem suouetaurilibus lustrauit, idque conditum lustrum appellatum, quia is censendo finis factus est. milia octoginta eo lustro ciuium censa dicuntur; adicit scriptorum antiquissimus Fabius Pictor, eorum qui arma ferre possent eum numerum fuisse. ad eam multitudinem urbs quoque amplificanda
Abbreviated transcription (Latin):
mutatũ ocree tãtũ adempte. In qua̾ta cłasse cẽsus ꝗnq et .xx. milium cotidem᷑ cẽ¬
une facte arma mutata nicħ p̃t̾ hastã et uenitã datũ. Quĩta classis aucta cẽ
ture.xxx. stẽ fundas lapidesq missiłes hi secũ gerebãt. In his accẽsi cornicines
tibianeaq in tres cẽtunas distributi. undeã milib hec classis eẽ cẽsebat᷑. hic mino
census resiquã młcitudinẽ habuic Ind̾e una cẽtuna fcã est ĩ munis misitia. Ita re¬
destn ex̾citu ornato distributoq eqͥtum ex pͥmorib ciuitatis.xii. scnpsit centurias
Sex itẽalias cẽtunas tribus ab romulo institutis. Sub hisdẽ quib ĩaugurate erĩt
noĩb fecit ad equos em̃dos dena milia ens expublico data et quib equos aserẽt
uidue attribute que bina milia eris in ãnos singłos pend̾erẽt. hec oĩa ĩ d̾ites a pa¬
uꝑib inclinata onera dride est synos add̾it. Nõ eĩ uc ab romulo tradicũ ceter

Expanded text:
mutatum, ocreae tantum ademptae. in quarta classe census quinque et uiginti milium, totidem centuriae factae, arma mutata: nihil praeter hastam et uerutum datum. quinta classis aucta; centuriae triginta factae; fundas lapidesque missiles hi secum gerebant; in his accensi cornicines tubicinesque in duas centurias distributi; undecim milibus haec classis censebatur. census reliquam multitudinem habuit; inde una centuria facta est, immunis militia. ita pedestri exercitu ornato distributoque, equitum ex primoribus ciuitatis duodecim scripsit centurias; sex item alias centurias, tribus ab Romulo institutis, sub iisdem quibus inauguratae erant nominibus fecit. ad equos emendos dena milia aeris ex publico data, et, quibus equos alerent, uiduae attributae quae bina milia aeris in annos singulos penderent. haec omnia in dites a pauperibus inclinata onera. deinde est honos additus. non enim, ut ab Romulo traditum ceteri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se ioẽ cum quib uoluit in ussu ppli ac seuat᷑ fecit diremitq
Ati:oꝵ sibi maxie gẽtẽ cõaliabat. Ut peregrinis qͦ opib tutior int̾ ciuies
eẽt neq hospitia modo cum yͥmorb eoꝵ sed adfinitates q̃q̃ iũgebat. Qttauio
ut ad sũcũ feronie cõueniãt uidicit eẽ que agẽ de reb coĩb uelit. Cõuenuĩt fre¬
ꝙ̃ ces pͥma suce. Ip̃ẽ tarquiniꝰ diẽ quidẽ ẜuauit. Sed̾ pauloante ꝙͣ sol oocidet᷑ ueĩt
Mult̾a ibi coto die in cõcilio uariis iactata ẜmonib erant. Turnus herdonius
ab aricia ferocit᷑ in ab̃sentẽ tarquiniũ eint ĩuect᷑ haud minĩ ẽẽ suꝑbo ĩditũ iome
cogniom̃: Iã eĩ ita cdã quidẽ mussitãtes uulgo cum̃ eũ appessabũt. An quiꝙͣ suꝑbi

Expanded text:
per se ipse, cum quibus uoluit, iniussu populi ac senatus, fecit diremitque. per se ipse, cum quibus uoluit, iniussu populi ac senatus, fecit diremitque. Latinorum sibi maxime gentem conciliabat ut peregrinis quoque opibus tutior inter ciues esset, neque hospitia modo cum primoribus eorum sed adfinitates quoque iungebat. Octauio ut ad lucum Ferentinae conueniant indicit: esse, quae agere de rebus communibus uelit. conueniunt frequentes prima luce: ipse Tarquinius diem quidem seruauit, sed paulo ante quam sol occideret uenit. multa ibi toto die in concilio uariis iactata sermonibus erant. Turnus Herdonius ab Aricia ferociter in absentem Tarquinium erat inuectus: haud mirum esse Superbo inditum Romae cognomen.—iam e
Abbreviated transcription (Latin):
ttum quos ẜuii reb fauisse credebat incerfeait. Conscius dem̃ male querendi rrg̃
ab̾se ip̃o aduersus se exemplum capi posse armatis corpus cucũsepsit. Neq enim
ad ius regni quicꝙͣ p̃c̾ ium habebat ut qui neq ppłi iussu neq auctorib patrib
regnoret. Eo accedebat ut u caritate cuuũ nicħ spei reponẽti metu regnũ tutand̃
ẽẽt. Quẽ ut płib incuteret anitiones capitaliũ reꝵ sm̃ cõsiłiis ꝑse solus excelire
oq eã cãm cccidere in exilium agere ẜonis młtare potertt nõ suspectos modo aut
inuisos sed unde nihis alid ꝙͣ p̃dam spenre posset. Ita paciũ p̃cipue nũo imminu¬
to statuit ulsos in patres sẽgẽ ꝯͦ cõcep̃tior pauatatẽ ip̃a ordo eẽc nimꝰq ꝑ se nihil¬
agi in dignarẽt᷑. hic eñ regũ pͥmꝰ ut tindit᷑ a pͥmonb morẽ de oĩb senatũ cõstise¬
di soluit domesticis cõsiliis rem .p̃. administrauit bellum pacẽ federa societates

Expanded text:
de male quaerendi regni ab se ipso aduersus se exemplum capi posse, armatis corpus circumsaepsit; neque enim ad ius regni quicquam praeter uim habebat ut qui neque populi iussu neque auctoribus patribus regnaret. eo accedebat ut in caritate ciuium nihil spei reponenti metu regnum tutandum esset. quem ut pluribus incuteret cognitiones capitalium rerum sine consiliis per se solus exercebat, perque eam causam occidere, in exsilium agere, bonis multare poterat non suspectos modo aut inuisos sed unde nihil aliud quam praedam sperare posset. praecipue ita patrum numero imminuto statuit nullos in patres mus traditum a prioribus morem de omnibus senatum consulendi soluit; domesticis consiliis rem publicam administrauit; bellum, pacem, foedera, societates
Abbreviated transcription (Latin):
ecuria regẽq pͥma appellauit. aquo facessere iuissa excanto tumultu cũ se do¬
mũ rperet ꝑuenissetq ad sũmũ cipriũ uicũ ubi dianũ nuꝑ fuit: flectenti cã¬
pencũ dexcia in urbiũ cliuũ ut in cossem ex quilianiũ eueheret᷑. Resticit pauid̾ꝰ
atq inhibuit frmos is qui ium̃ta agebat iacencẽq dñe ẜuiũ truadatũ ostẽ¬
de fedũ ĩhuãnũq uide tradit᷑ scelus monim̃toq loc᷑ ẽ quẽ sceleratũ uicum
uocant. Quo amens agitantib furus sorons ac uiri cullia ꝑ patris corpus cã¬
pencũ egisse fe̾tur paͣtemq sanguinis ac cedis pat̾ne cruẽco uehiculo cõtami¬
naca ip̃a resꝑsaq culisse ad penaces suos uiriq sui. quib nrtis maso regni pͥnci¬
pio similes ꝓpo diem exitͤ sequerent᷑.
cedenti regi difficiłis emulatio eẽc. Ceterũ id qͦ ad głam accessit qd cum illo
suul uista ac legituma regna ceciderũt. Id̾ ip̃m tã mite ac tã moderatũ ĩꝑium

Expanded text:
sere iussa ex tanto tumultu cum se domum reciperet peruenissetque ad summum Cyprium uicum, ubi Dianium nuper fuit, flectenti carpentum dextra in Urbium cliuum ut in collem Esquiliarum eueheretur, restitit pauidus atque inhibuit frenos is qui iumenta agebat iacentemque dominae Seruium trucidatum ostendit. foedum inhumanumque inde traditur scelus monumentoque locus ess ac uiri, Tullia per patris corpus carpentum egisse fertur, partemque sanguinis ac caedis paternae cruento uehiculo, contaminata ipsa respersaque, tulisse ad penates suos uirique sui, quibus iratis malo regni principio similes propediem exitus sequerentur. cedenti regi difficilis aemulatio esset; ceterum id quoque ad gloriam accessit quod cum illo simul iusta
Abbreviated transcription (Latin):
tione incegnibut sacumas uocesq etiã miẜabiles exaudiebũt᷑ mulieꝵ p̃aipue cũ
obsessa ab armatis cẽpla augusta p̃cenret ac uesut captos resinquerent deos
Egressis urbem albans romanᷤ. passim publica pͥuataq oia cecta adequat so¬
so unaq hora quadringẽtor annoꝵ opus quib alba steterat/ excidio ac riu¬
nis dedit tẽplis tam̃ deũ ita eĩ edictũ ab rege fuerat cẽpenitũ ẽ.
Oma uicim cressat albẽ ruinis duplicatur cuuium nũs celius addit᷑ urbi¬
U mons ec quo freꝙ̃ tus habitaret᷑. Eã sedem tullus regie capit ibiq hicauͭ
os geganios cunatios cloelios/ cẽpłuq ordĩ abse aucto curiã fecit que hostilia
usq ad patiũ nr̃m eracẽ appellaca ẽ. Et ut oĩm ordinũ uinb aliꝗd ex nouo
porulo ad̾iceret᷑ eqͥtũ decẽ tumas ex all̃imis segit segiones et̃ ueceres eodẽ sup

Expanded text:
tione integrabat lacrimas, uocesque etiam miserabiles exaudiebantur, mulierum praecipue, cum tione integrabat lacrimas, uocesque etiam miserabiles exaudiebantur, mulierum praecipue, cum obsessa ab armatis templa augusta praeterirent ac uelut captos relinquerent deos. egressis urbe Albanis Romanus passim publica priuataque omnia tecta adaequat solo, unaque hora quadringentorum annorum opus quibus Alba steterat excidio ac ruinis dedit. templis tamen deum—ita enim edictum ab rege fuerat—temperatum est. Roma interim crescit Albae ruinis. duplicatur ciuium numerus; Caelius additur urbi mons, et quo frequentius habitaretur eam sedem Tullus regiae capit ibique habitauit. os, Geganios, Curiatios, Cloelios; templumque ordini ab se aucto curiam fecit quae Hostilia usque ad patrum nostrorum aetatem appellata est. et ut omnium ordinum uiribus aliquid ex nouo populo adiceretur equitum decem turmas ex Albanis legit, legiones et ueteres eodem sup
Abbreviated transcription (Latin):
stracis ue anere muris aut arre in captã clamor hostilis et cu̾sus ꝑ urbem arma¬
coꝵ omã fe̾ro flãmaq miscer. Sed silentiũ criste ac tacita mesticia ita defixit oĩ¬
um aĩos ut p̃metu obfici quid resinq̃rẽt quid secũ fe̾rẽr deficiente cõsilio rogitã¬
ceq asii ałios nũc insiminib starẽt nũc errbundi domos suas ultimũ illud
uisur ꝑuagarẽt᷑. Ut uero iã equitũ clamor exire iubentiũ ĩ stab̾at iã fragor cec¬
toꝵ que diruekant᷑ u ustimis urbis paͬtib audiebat᷑ puliusq ex distantibus
socis ortus uesud̾ nub̾e inducta omã ĩpseuerat rapt̃ĩ ouib quisq potat᷑ esatis
cũ sarẽ ac penates cectaq in quib nat᷑ quisq educat᷑q eẽt resinꝙ̃ces exiet
Iam cõcinẽs agm̃ nugm̃tiũ impleuerat uias et cõspectus alioꝵ mutua misera¬

Expanded text:
stratisue ariete muris aut arce ui capta clamor hostilis et cursus per urbem armastratisue ariete muris aut arce ui capta clamor hostilis et cursus per urbem armatorum omnia ferro flammaque miscet; sed silentium triste ac tacita maestitia ita defixit omnium animos, ut prae metu obliti quid relinquerent, quid secum ferrent deficiente consilio rogitantesque alii alios, nunc in liminibus starent, nunc errabundi domos suas ultimum illud uisuri peruagarentur. ut uero iam equitum clamor exire iubentium instabat, iam fragor tectorum quae diruebantur ultimis urbis partibus audiebatur puluisque ex distantibus locis ortus uelut nube inducta omnia impleuerat, raptim quibus quisque poterat elatis, cum larem ac penates tectaque in quibus natus quisque educatusque esset relinquentes exirent, iam continens agmen migrantium impleuerat uias, et conspectus aliorum mutua misera