comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ uox significatiua est : s sunt quȩdã uoces quȩ significent ꝗdẽ s nõa ñ sunt : ut ea
quȩ a nobis in aliꝗb affectib ꝓferunt᷑ : ut cũ quis gemitũ edit ł dolore concitꝰ emittit
clamorẽ : Illud enĩ doloris animi: illud corporis signũ ẽ : Et cũ sint uoces & significent
quandã ł animi ł corporis passionẽ: nullus tam̃ gemitũ clamoremq: dixerit nom̃:
mutoꝵ quoq animaliũ sunt quȩ dã uoces quȩ signi ficent. ut canũ latratꝰ iras significat
canũ. Alia uõ mollior quȩdã blandim̃ta designat: Quare ad iecta differentia. sepa¬
randũ erat nom̃ ab his om̃ib quȩ uoces ꝗdẽ essent & significarent : s nominis uocabulo
ñ tenerent᷑. Quid igit᷑ adiecit : nom̃ uocẽ esse significatiuã ñ simplicit̃.
ponentis aptatur: Nullũ enĩ nom̃ naturalit̃ constitutũ est. neq: um quã
sicut subiecta res natura est. Ita q̃q anatura uenienti uocabulo nuncupat᷑.

Expanded text:
nomen vox significativa est, sed sunt quaedam voces quae significant quidem, sed nomina non sunt, ut ea quae a nobis in a i quibusaffectibus proferuntur, ut cum quis gemitum edit, vel cum dolore concitus emittit clamorem. Illud enim doloris animi, illud corporis signum est, et cum sint voces et significent quamdam vel animi vel corporis passionem, nullus tamen gemitum clamoremque dixerit nomen. Mutorum quoque animalium sunt quaedam voces quae significent: ut canum latratus iras significat canum, alia vox autem mollior quaedam blandimenta designat, quare adjecta differentia separandum erat nomen ab his omnibus quae voces quidem essent et significarent, sed nominis vocabulo non tenerenponentis aptatur; nullum enim nomen naturaliter constitutum est, neque unquam sicut subjecta res a natura est, ita quoque a natura veniente vocabulo nuncupatur.
Abbreviated transcription (Latin):
& nomine: Uerbũ enĩ in eo. nullũ est: Quare id ꝙ dicimꝰ ñ homo oratio ñ est
iã uõ nec uerbũ ẽẽ. monstrare suꝑ fluum est : cũ in uerbis tẽpora semper
repperiunt᷑: In hoc uõ : nullũ om̃ino quis quã tẽpꝰinueniat: Sed nec
negatio est omis enĩ negatio: oratio ẽ : Non homo uõ cũ oratio ñ sit nec ne¬
gatio eẽ. potest. Illud quoq ꝙ omĩs negatio aut uera est: aut falsa: Non hõ
uõ. neq uerũ est neq falsum Sensus enĩ plenus non ẽ Quare negauo eẽ
ꝓpt̃ hoc quoq: ñ dicitur : Nom̃ uero eẽ ꝗs dicat cũ ome nom̃ siue ꝓpͥũ siuesit
apellatiuũ definite significet : Cũ enĩ dico cicero unã ꝑsonã : unamq substan¬
s hoc infinitũ est. potestenĩ & nis significari & equus. & lapis. & qui cũq homo
ñ fuerit & equalit᷑ dicit᷑. ł in eo ꝙ est. ł in eo ꝙ ñ est: Siꝗs enĩ de scylla ꝙ ñ ÷¬

Expanded text:
 nomine. Verbum enim in eo nullum est, quare id quod dicimus non homo, oratio non est. Jam vero nec verbum esse monstrare superfluum est, cum in verbis tempora semper reperiantur, in hoc vero nullum omnino quisquam tempus inveniat. Sed nec negatio est. Omnis enim negatio oratio est, non homo vero cum oratio non sit, nec negatio esse potest. Illud quoque, quod omnis negatio aut vera aut falsa est, non homo vero neque verum neque falsum est, sensus enim plenus non est, quare negatio esse propter hoc quoque non dicitur. Nomen vero esse quis dicat, cum omne nomen sive proprium, sive appellativum sit, definite significet. Cum enim dico Cicero, unam personam, unamque substansed hoc infinitum est. Potest enim et canis significari; et equus, et lapis, et quodcunque homo non fuerit, et aequaliter dicit
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ quȩ de altero p̃dicant᷑ notas. Uerbi ꝗdẽ. integra definitio huiꝰ modi est :¬
Uerbũ ÷ uox significatiua scđm placitũ que consignificat tẽpus cuiꝰ nullapars
extra de significatiua est S qm̃ cõmune est. Illi cũ nõe eẽ uoci & significatiuȩ
Om̃e onĩ uerbũ c̃significationẽ. tẽporis retinet ñsignificationẽ : Nõa enim
significant tẽpus Verbũ aut̃ cũ principalit̃ aetus passionesq si gnificet cũ ipsis
actib & passionib tẽporis quoq uim trahit. ut in eo qđ dico lego. actionẽ
quidẽ quandã principalit̃ monstrat hoc uerbũ sed cũ ea ipsa agendi signisi¬
catione p̃sens quoq: tẽpus ad ducit. atq: idõ non ait uerbũ significare
tẽpꝰ s consigni ficare Neq enĩ pͥncipalit̾ uerbũ tẽpus de signat: Hoc eñĩ¬

Expanded text:
a diffinitio est hujusmodi. Verbum est vox significativa secundum placitum, quae consignificat tempus, cujus nulla pars extra designativa est. Sed quoniam commune est illi cum nomine esse vocem et significativam, Omne enim verbum consignificationem temporis retinet, non significationem. Nomen enim significat tempus. Verbum autem cum principaliter actus passionesque significet, cum ipsis actibus et passionibus temporis quoque vim trahit, ut in eo quod dico lego, actionem quidem quamdam principaliter monstrat. Hoc verbum, sed cum ea ipsa agendi significatione praesens quoque tempus adducit, atque ideo non ait verbum significare tempus, sed consignificare. Neque enim principaliter verbum
Abbreviated transcription (Latin):
subiecto ut qđ eẽt. de quo supͣ dixerat subiecto exponeret cũ addidit. ł insubiecto
Tamquã enĩ suta dixisset. uerbũ ꝗdẽ semꝑ eoꝵ nota est. quȩ de altero p̃dicantur
uersale: ut id ꝙ ait de subiecto. ad uniuersalitatẽ referamꝰ : ꝙ insubiecto ad solã particu¬
laritatẽ: Cũ enĩ dico mouetur. uerbũ ꝗdẽ est : & accidens s uniuersale: Motꝰ enĩ plures
species sunt ut cursus sub motu ponit᷑ : Ergo cursus si definiendus est. motũ decursu
Iuo circa motus. genus. ꝙdã est cursus. atq: ideo motus decuri
p̃dicabitur: Cursus uõ ipse qm̃species alias non habet insubiecto tantũ est. idest
sint : aut particularia. ut cũ dico moueor uni uersale ꝗdẽ est. & de subiecto dicitur
ut de cursu. cũ uõdico curro particulare est: Et qm̃ de subiecto ñ dr̃. insubiecto solu ÷

Expanded text:
subjecto, ut quid esset de quo supra dixerat de subjecto, exponeret cum addidit vel in subjecto, subjecto, ut quid esset de quo supra dixerat de subjecto, exponeret cum addidit vel in subjecto, tanquam enim si ita dixisset: Verbum quidem semper eorum nota est, quae de altero praedicantur versale, ut id quod ait de subjecto, ad universalitatem referamus, quod in subjecto, ad solam particularitatem. Cum enim dico movetur, verbum quidem est et accidens, sed universale. Motus enim plures species habet, ut cursus sub motu ponitur. Ergo cursus si diffiniendus est, motum de cursu praedicamus. Quocirca motus genus quoddam est cursus, atque ideo motus de cursu ut de subjecto praedicabitur, cursus vero ipse, quoniam species alias non habet, in subjecto tantum est, id est e aut universalia sint, aut particularia, ut cum dico moveor, universale quiddam est, et de subjecto dicitur, ut de cursu. Cum vero dico curro, particulare est, et quoniam de subjecto non dicitur, in subjecto solum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dicit᷑ ostendit: Ait enĩ : Et semꝑ eoꝵ quȩ de altero dicunt᷑ nota est ut eoꝵ
quȩ de subiecto ł in subiecto .¶Hoc scilicet dicens. ita uerbũ significat aliꝗd
ut id ꝙ significat de altero p̃dicot᷑. s ita ut accidens: Omne nãq: accidens
& in subiecto ÷ & de subiecta sibi substantia p̃dicatur : Nãcũ dico currit.
de altero p̃dicent᷑ : hoc monstrat uerbũ accidentia semꝑ significare. qm̃
ait eas res uerbi significatione monstrari. quȩ ł in sub iecto essent. ł desub¬
iecto dicerent᷑: Uel certe ut sit alius intellectꝰ qm solet in differenter
uti de subiecto aliꝗd predicari. tãquã sidicat in subiecto ẽẽ. & sepe cũ dicit
de subiecto aliquid p̃licari in sub iecto ẽẽ. significat. ꝗuĩ uellet ostendere
accidentiũ significationẽ contineri uerb ait ea sẽꝑ designari uerb quȩ de
sub iecto eẽnt ansubiectis. sed qm̃ hoc uidebat᷑ obscuriuꝰ pate fecit. Addito ł in

Expanded text:
 enim: Et semper est eorum quae de altero dicuntur nota, ut eorum quae de subjecto vel in subjecto. Hoc scilicet dicens, ita verbum significat aliquid, ut id quod significat de altero praedicetur, sed ita ut accidens, omne namque accidens et in subjecto est, et de subjecta substantia sibi praedicatur. Nam cum dico currit, de altero praedicentur, hoc monstrat: Verbum accidentia semper significare, quoniam ait, eas res verbi significatione monstrari quae vel in subjecto essent, vel de subjecto dicerentur, vel certe ut sit alius intellectus, quoniam solet indifferenter uti de subjecto aliquid praedicari, tanquam si dicat in subjecto esse, et saepe cum dicit de subjecto aliquid praedicari, in subjecto esse significat, cum vellet ostendere accidentium significationem contineri verbis, ait ea semper designari verbis quae de subjecto essent. Sed quoniam hoc videbatur obscurius, patefecit addito vel in
Abbreviated transcription (Latin):
ł patientis modũ de monstrat sine tẽpore ipsa passio ł actio ñ ꝓfertur:
Vnde ñ dicimꝰ ꝙ nom̃ ñ significet tẽpꝰ sed ꝙ nom̃ significatio temporis ñ se¬
quat᷑. Restat aut̃ sola una differentia quȩ si superiorib aduingatur
plenissima fere nom̃ definitione formabit᷑. Hȩc aũt est : qua nomen
aboratione separetur. Inueniuntur enĩ quȩdã sine dub

Expanded text:
tempore ipsa passio vel actio non profertur, unde non dicimus quod nomen non significet tempus, sed quod nomen significatio temporis non sequatur. Restat autem una sola differentia, quae si superioribus adjungatur, plenissima fere nomen diffinitione formabitur, haec autem est qua nomen ab oratione separatur. Inveniuntur enim quaedam sine dub
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ ipsũ accidens in alicuiꝰ accione ꝓponens. alicui in ẽẽ. significo Et qm̃ ꝙ
dicimꝰ currit . p̃t̃ aliꝙ subiectũ eẽ.ñ potest Neq enĩ dici potest p̃ter eũ

Expanded text:
tunc ipsum accidens in alicujus actione proponens, alicui inesse significo, et quoniam quod tunc ipsum accidens in alicujus actione proponens, alicui inesse significo, et quoniam quod dicimus currit, praeter aliquod subjectum esse non potest neque enim dici potest praeter eum
Abbreviated transcription (Latin):
additũ uerbo ꝙ consigni ficat tẽpus: a nõe segregat᷑ Ut enĩ sepe dictũ est
nom̃ significare tẽpus poterit. uerbũ uõ c̃significare: Et sicut in de finitione
nominis additdit. nichil nominis partes separatas atota cõposinone nõĩs
designare: ꝓpt̾ orationesque nominib eẽnt cõpositȩ ut est & plato
& socrates : ita q̃q: in uerbo addit nichil extrauerbi partes significare
tas orationes quas uerba cõponunt ut est & ambular
& p̃ter eã ꝑ seipsa significant In uerbo uõnullo modo : Et sicut in nõe
pars nõis nichil significat separata : ita in uerbo pars uerbi nichil separata
mat Dicit aut̃ eẽ uerbũ semꝑ eoꝵ que de altero p̃di¬
Qđ huiꝰ modi est acsidiceret: Nichil aliud nisi accidentia ũba signi ficare
Om̃ẽ enĩ uerbũ : aliꝙ accidens designat: Cũ enĩ dico cursus. ipsum quidẽ :
accidens . s ñ ita dr̃ ut id alicui in eẽ. ł ñ in eẽ. dicat᷑: Siaut̃ dixero currit:

Expanded text:
dditum verbo quod consignificat tempus, a nomine segregatur, ut enim saepe dictum est, nomen significare tempus poterit, verbum vero consignificare, et sicut in diffinitione nominis addidit, nihil omnino partes separatas a tota compositione nominis designare, propter orationes quae nominibus essent compositae, ut est Plato et Socrates, ita quoque in verbo addidit, nihil extra verbi partes significare, propter eas orationes quas verba componunt, ut est ambulare eet praeter eam per se ipsa significant. In verbo vero nullo modo, et sicut in nomine pars nominis nihil designat separata, ita in verbo pars verbi nihil separata designat. Dicit autem esse verbum semper eorum quae de altero p hujusmodi est ac si diceret nihil aliud nisi accidentia, verba significare. Omne enim verbum aliquod accidens designat; cum enim dico cursus, ipsum quidem est accidens, sed non ita dicitur ut id alicui inesse vel non inesse dicatur. Si autem dixero currit,
Abbreviated transcription (Latin):
ponantur. ut dicat᷑ ł homo scindapsus. ł lapis erecepdin : tc̃ hoc ꝙ ꝑse nichil
significat positionẽ & scđm ponentis ꝙ dã placitũ designauit. Ergo tũ nomen
significatiuum est : quando ut ipse ait sit nota : Tunc aut̃ fit nota : cũ scđm ponentis
placitũ uocabulũ. ꝙ naturalit̃ nichil designabat ad subiectȩ rei significationẽ dat
diceret. sit nota: Tunc enĩ ñ fieret nota: s ẽet Ergo qm̃ noa scđm placitũ signi¬

Expanded text:
hil significabant, positione et secundum ponentis quoddam placitum designant. Ergo cum nomen significativum est, quando ut ipse ait fit nota, tunc autem fit nota cum secundum ponentis placitum vocabulum quod naturaliter nihil designabat ad subjectae rei significationem datudiceret, fit nota, tunc enim non fieret nota, sed esset; ergo quoniam nomina s
Abbreviated transcription (Latin):
aperuit : Ait enĩ Idico aut̃ qm̃ consignificat tẽpus ut cursus ꝗdẽ nomen est.
currit uõ uerbũ : Consigni ficat enĩ nc̃ et̃ :: Expeditissime quid uerbũ distaret
a nomine uerbi & nominis int̃positione monstrauit: Et enĩ qm̃ cursus
accidens est & nominatũ est ita ut sit nom̃ ñ consignificat tẽpus. currit
uõ idẽ accidens in uerbo positũ p̃sens tẽpus designatꝰ: Et hoc uerbũ distare
uidet᷑ a nomine ꝙ illud consignificat tẽpus illud p̃t᷑ omẽm c̃significationẽ

Expanded text:
nsignificat tempus, ut cursus quidem est nomen, currit vero verbum, consignificat enim nunc esse. Expeditissime quod verbum distaret a nomine, verbi et nominis interpositione monstravit; etenim quoniam cursus accidens est, et nominatum est, ita ut sit nomen, non consignificat tempus. Currit vero, id est accidens in verbo positum praesens tempus designat, et hoc verbum distare videtur a nomine quod illud consignificat tempus, illud
Abbreviated transcription (Latin):
ab oratione se uingeret: Illud quoq disserit cursit ad ditũ ꝙ dictũ est
scđm placitũ : Nã qm̃ nulla nominũ significatio natura lit̃ est. s omẽ
nom̃ positione de signat. idcirco dictũ est scđm placitũ: Iđ enĩ placuit
ei ꝗ pͥmus nomina indidit reb: hoc in illis uocabulis designat᷑. Age
enĩ ꝗs naturalit̃ nõa eẽ. confirmet. quoꝵ apud om̃s gentes est
tã diuersa uarietas: nec uõ dicit᷑ ꝙ nullauox naturalit̾ aliꝗd de signet.¬

Expanded text:
ab oratione sejungeret; illud quoque disserit cur sit additum quod dictum est ab oratione sejungeret; illud quoque disserit cur sit additum quod dictum est secundum placitum. Nam quoniam nulla nominum significatio naturaliter est, sed omne nomen positione designat, idcirco dictum est, secundum placitum. Quod enim placuit ei qui primus nomina indidit rebus, hoc illis vocabulis designatur. Age enim quis naturaliter nomina esse confirmet, quorum apud omnes gentes est tam diversa varietas. Nec vero dicitur quod nulla vox naturaliter aliquid designet
Abbreviated transcription (Latin):
ferus significat. & enĩ equus ferus oratio. duos retinet intellectus In nõe
S fortasse ferus cũ ea parte quauinctũ est simul ꝗdem consignificet sepa¬
ratũ uõ nichil: hoc est ꝰ ꝙ ait. At uõ non quẽ ad modũ insimplicib sic hab&¬
se etiam in conpositis. in illis enĩ nullomodo pars significatiua est In his
aut̃ uult ꝗdẽ. s nullius separati ut eꝗ ferus. ferus simplex enĩ nomen¬
nec imaginationẽ aliquã partiũ significationis habet Cõpositũ uõ
tales ht̃ partes ut quasi conent᷑ partes quidẽ aliquid significare. sed con¬
significent potius quã ꝗc quã extrasignificent: Ad dito igit᷑ nomini
ꝙ eiꝰ partes nichil separatȩ significant. Nom̃ ab oratione disunctũ ÷:
Post quã adiectionẽ. quȩ est cuiꝰ nulla pars significatiua est separata :¬
ꝗd in nominis definitione ualeret explicuit. hoc sclicet quo nomen

Expanded text:
ferus significat. Etenim equus ferus oratio duos retinet intellectus, in nominferus significat. Etenim equus ferus oratio duos retinet intellectus, in nominsignativum est. Sed fortasse ferus cum ea parte qua junctum est, simul quidem consignificat, separatum vero nihil, hoc est ergo quod ait: At vero non quemadmodum in simplicibus  et in compositis; in illis enim nullo modo pars significativa est, in his autem vult quidem, sed nullius separati, ut in 'equiferus' 'ferus'. "Secunnec imaginationem aliquam partium significationis habet. Compositum vero tales habet partes, ut quasi conentur quidem aliquid significare, sed consignificent potius quam quidquam extra significent. Addito igitur nomini quod ejus partes nihil separatae significent, nomPostquam adjectionem quae est, cujus nulla pars est significativa separata, quid in nominis definitione valeret, explicuit, hoc scilicet quo nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ sent sine tẽpore: ut cũ dico socrates & plato cũ discipulis: Hec namq:
oratio cũ ex nominib iunctasit. nom̃ ꝗdẽ ñ est Uox uõ est significatiua
scđm placitũ & tẽpore uacat. Ut igitur nom̃ ab huus modi oration
diui deret. ad didit hanc differentiã quȩ est cuiꝰ nulla pars est significa-¬
Nominis uõ pars. qm̃ simplex est : nichil omnino significat: S cũ om̃is
sumat : Est aliquociens ut unũ nom̃ multos significet intellectus. quo circa
de signet. nã cũ dico sub urbanũ unã maginationẽ ł agnitionẽ signifi¬
candi tenet s ita ut a toto nomine separatũ cũ ad ipsum referetur.
nom̃ significet nichib ut in eo ꝙ dium eꝗ ferus: Ferus uult ꝗdẽ aliquid
signi ficare s si a tota cõpositione separat᷑ : nichil omno designat. in eo
scilicet nõe in quo cũ equi particula uinctũ eꝗ ferũ consignificabat: omis
namq hec cõpositio unius intellectus signatiua est Quare in oratione quidẽ

Expanded text:
 sunt sine tempore, ut cum dico Socrates et Plato, haec namque oratio, cum ex nominibus juncta sit, nomen quidem non est, vox vero est significativa secundum placitum et tempore vacat, ut igitur nomen ab hujusmodi oratione divideret, addidit hanc differentiam, quae est cujus nulla pars est significaNominis vero pars quoniam simplex est, nihil omnino significat; sed cum omnis bus vim significandi sumat, est aliquoties ut unum nomen multos significet intellectus. Quocirca ntellectumque designet. Nam cum dico suburbanum, urbanum imaginationem significandi tenet, sed ita ut a toto nomine separatum, cum ad ipsum refertur nomen, significet nihil, et ut in eo quod dicimus equiferus, ferus vult quidificare, sed si a tota compositione separatur, nihil omnino designat in eo nomine scilicet in quo cum equi particula junctum equiferum consignificabat. Omnis namque haec compositio unius intellectus designativa est, quare in oratione quidem
Abbreviated transcription (Latin):
s alicuius. & datiuus alicui & cetericasus eodẽ modo: Rectꝰ¬
ꝗ est pͥmꝰ rem monstrat. Ut si qui dicat socrates atq: idõ hi
reb: in posuit ita dixisse. uocetur hic homo & rursus uocet᷑ hic lapis : Posteriore
uõ usufactũ ÷ ut in alios casus pͥmitꝰ positũ nom̃ deriuaret᷑ : Illud quoq: mauis ÷ :
ꝙ omĩs casus nõĩs alicuiꝰ casus ÷. Ergo nisi sit nom̃ cuiꝰ casus sit casus. nõis dicirecte
nominatiui inflexiones sunt: Quare nominatiui casus erunt: S omĩs casus
ꝗ scđm nom̃ ÷ : nominis casus ÷. nom̃ gͥ nominatiuuꝰ ÷ aliuduo ÷ casus alicuiꝰ:¬

Expanded text:
alicui, et caeteri eodem modo. Rectus rem monstrat, ut si quis dicat Socrates, atque ideo hrebus imposuit ita dixisse, vocetur hic homo, et rursus vocetur hic lapis. Posteriore vero usu factum est, ut in alios casus primitus positum nomen derivaretur. Illud quoque majus est quod omnis casus nominis alicujus casus est. Ergo nisi sit nomen, cujus casus sit, casus nominis dici recte non ativus, et caeteri nominativi inflexiones sunt, quare nominativi casus erunt, sed omnis casus qui secundum nomen est, nominis casus est. Nomen igitur nominativus est. Aliud
Abbreviated transcription (Latin):
constituit enĩ qui dicit intellectũ. & qui audit ꝗescit. Nã neq qui dicit
constituit intellectũ: neq qui audit qui escit: de ẽ enĩ ꝗd dam sermoni ł no¬
u ut siquis dicat socrates. mox audi entis animus reꝗri
facitne aliquid anpatitur : & nondũ audientis intellectus quietus est cũ ho
aliꝗd requirit: Et in uerbo idẽ est cũ dico legitꝰ animus audientis inꝗrit.
Nondũ ergo quidicit constituit intellectũ. nec ꝗ audit ꝗ escit: S ad hoo
aristotelẽ retulisse putandũ est. qm̃ ꝗlibet audiens cũ significatiuã uocẽ
hoc ipsũ quod accipit mente conp̃hendit. constituitq: animo audisse se¬
animal rationale : mortale: Si quis uõ huius modi uocẽ cõeperit quȩ nichi
omino de signet : animus eiꝰ nulla signisi catione. neq intellegentia roboratꝰ
erat acuertitur nec ullis designationis finib: conquescit : Quare aristo
ecta sententia ẽ: & uerba scđm sedicta ẽẽ. nõa. & di

Expanded text:
quod dicit intellectum, et quod audit quiescit. Nam neque qui dicit constituit intellectum, neque quod audit quiescit; deest enim quiddam sermoni vel nomini, ut si quis dicat Socrates, mox audientis animus requirit quid Socrates, facitne aliquid an patitur? et nondum audientis intellectus est quietus, cum horum aliquid requirit, et in verbo idem est, cum diNondum ergo qui dicit constituit intellectum, nec qui audit quiescit. Sed ad hoc Aristotelem retulisse putandum est, quoniam quilibet audiens cum significativam vocem , homo, quid sit hoc ipsum quod accipit mente comprehendit, constituitque animo audisse animal rationale mortale. Si quis vero hujuscemodi vocem coeperit, quae nihil omnino designet, animus ejus nulla significatione neque intelligentia roboratus errat, ac vertitur, nec ullis designationis finibus conquiescit, quare Aristotelis recta sententia est, et verba secundum se dicta esse nomina, et di
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ eẽ. uocẽ quidẽ & significatiuã sed ñ naturalit̃ significatiuã. s secũ dũpla-¬
citũ uolũ tatemq ponentis. hoc scilicet diuidens ab his uocib quȩ naturalit̃
designarent ut sunt hȩ ł quas nos in passionib: affectib:q: proloquimur
ꝙ uox de signatiua & scđm placitũ ÷ s ad dita differentia quȩ ÷ sine tẽpore
nom̃ a uerbo distincxit: neq enĩ nom̃ ullũ consignificat tempus: Uerbi
nãq est cũ aut passio significatur. aut actio aliquã quoq: secũ trahere iũ¬

Expanded text:
ocem quidem et significativam, sed non naturaliter significativam, sed secundum placitum voluntatemque ponentis, hoc scilicet dividens ab his vocibus quae naturaliter designarent, ut sunt hae vel quas nos in passionibus affectibusque proloquimur,quod vox designativa et secundum placitum est, sed addita differentia quae est, sine tempore, nomen a verbo distinxit, neque enim nomen ullum consignificat tempus; verbi namque est, cum aut passio significatur, aut actio, aliquam quoque secum trahere
Abbreviated transcription (Latin):
& in ea quoq: ueritas & falsitas inuenit᷑ : Ergo om̃e rectũ nom̃ iunctũ cũ est ł nonesi
enuntiationẽ conficit: hiuõ obliꝗ casus iuncti cũ est ł ñ est enuntiationẽ nulla
ratione ꝑficiunt: Enuntiatio nãq est ꝑfectus orationis intellectus in quẽ ueritas
uut falsitas cadit Siꝗs̃ ergo dicat catonis ÷ ñ dũ plena sententia ÷ Qud enim sit
iuncta. enuntiationẽ ñ ꝑficiunt. Est quȩdã a nõe discrepantia : quã ꝗ sint
ni om̃i definitione c̃ uincta. Magna ÷ enĩ discrepantio¬
nom̃ cũ ÷ iunctũ ꝑfectã orationẽ facit obliꝗcasus in ꝑfectã: Qđ aut̃ dictũ :
obliquos casus cũ ÷ uerbo c̃uinctos orationẽ ꝑfectã non facere : nondimus
qm̃ cũ nullo uerbo obliꝗ casus iungunt᷑. ita ut nichil indigentẽ ꝑficiant
orationẽ: Cũ enĩ dico socratẽ penitet enuntiatio ÷ S ñ cũ om̃i uerbo. sed

Expanded text:
ea quoque veritas vel falsitas invenitur. Ergo omne nomen rectum junctum cum est vel non est, enuntiationem conficit. Hi vero obliqui casus juncti cum est, vel cum non est, enuntiationem nulla ratione perficiunt. Enuntiatio namque est perfectus orationis intellectus in quem veritas aut falsitas cadit. Si quis ergo dicat, Catonis est, nondum est plena sententia; quid enim sit est vel non est injuncta, enuntiationem non perficiunt, est quaedam a nomine discrepantia, quanquam sint nomini omni diffinitione conjuncti. Magna est enim discrepantinomen cum est junctum, perfectam orationem facit, obliqui casus imperfectam. Quod autem dictum est obliquos casus cum est verbo junctos orationem perfectam non facere, non dicimus quoniam cum nullo verbo obliqui casus junguntur ita, ut nihil indigentem perficiant orationem. Cum enim dico, Socratem poenitet, enuntiatio est, sed non cum omni verbo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
appellari dicens. id qđ dicimꝰ ñ homo: quo uocabulo debeat appellari ñ uocauit antiꝗtas.
Etusq: ad aristotelẽ nullus nouerat ꝗd eẽt id ꝙ ñ homo diceret : S hic huic sermoni
uocabulũ posuit dicens: Ssit nom̃ : in finitũ : ñ simplicit̃ nom̃ qm̃ nullã circũ scriptionẽ
de signat s infinitũ nom̃ qm̃ plura & ea infinita significat: S hoc non solis hulmodi¬

Expanded text:
appellare, dicens id quod dicimus non homo quo vocabulo debeat appellari non novit antiquitas, appellare, dicens id quod dicimus non homo quo vocabulo debeat appellari non novit antiquitas, et usque ad Aristotelem nullus noverat quid esset id quod non homo diceretur, sed hic huic sermoni vocabulum posuit dicens, sed sit nomen infinitum non simpliciter nomen, quoniam nulla circumscriptione significat, sed infinitum nomen, quoniam plura et in ea infinite significat. Sed hoc non solum hu
Abbreviated transcription (Latin):
ficat ñ homo. ꝗ a nomine plurimũ differt Omne enĩ nom̃ ut dictũ ÷ definite
nom̃ hoc dicerent. an hoc aliqua abiectione nominis de finitioni subi cerent: & ꝗ
hoc a nomine separabant ita nom̃ de finitione claudebant dicentes: Nomen esse
uocẽ de signatiuã scđm placitũ sine tẽpore : circũ scriptȩ significationis cuiꝰ partes
extranichil de signarent: Ut qͣm̃ ñ homo rem circũ scriptã ñ significaret a nomine
separet᷑. Aluiuõ ñ eodẽ modo : S dicebant quidẽ eẽ nom̃ sed ñ simplicit̃. quadã nãq
ad iectione sub nomine poni posse putabant. hoc modo : Vt sicut homo mortuus
ñ dr̃ simplicit̃ hõ sed homo mortuus : ita quoq & nom̃ hoc ꝙ nichil definitũ designaret
ñ diceretur simplicit̃ nom̃ s nom̃ infinitũ cuiꝰ sententiȩ aristoteles auctor est quise
hoc ei uocabulũ autumat inuenisse Ait enĩ: At uõ nec positũ est nom̃ quo illud oportet

Expanded text:
ficat non homo, quod a nomine plurimum differt; omne enim nomen ut dictum est definite nomen hoc non dicerent, an hoc aliqua adjectione nominis diffinitioni subjicerent. Et qui hoc a nomine separabant, ita nomen diffinitione claudebant dicentes nomen esse vocem designativam secundum placitum sine tempore circumscriptae significationis, cujus partes nihil extra designarent, ut quoniam non homo rem circumscriptam non designaret, a nomine separetur. Alii vero non eodem modo, sed dicebant quidem id esse nomen, sed non simpliciter. Quadam namque adjectione sub nomine poni posse illud putabant hoc modo, ut sicut homo mortuus non dicitur simpliciter homo, sed homo mortuus. Ita quoque et nomen hoc quod nihil definite significaret, non diceretur nomen simpliciter, sed nomen infinitum, cujus sententiae Aristoteles auctor est, qui se hoc rei vocabulum autumat invenisse. Ait enim, at vero nec nomen est positum, quo illud oporteat
Abbreviated transcription (Latin):
Nom̃ ergo : scđm placitũ est Positione enĩ factũ est subiectȩ rei nota Nichil enĩ nomi¬
nũ est: ꝙnaturalit̃ signi ficet: Non eñĩ nom̃ in format significatio: s scđm placitũ
qm̃ sunt quȩdã muta animalia quȩ uocẽ omĩno ñ habent: s tantũ sonitu quodã
pant: Quidã enĩ pisces: non uoce s: branciis sonant. & ut po
nom̃ sit harũ uocũ. quas animalia ꝓferunt : s ꝙ his non uelut nominib: utantur:
Nã quã uis uox in litterata sit & natura significant latratꝰ canũ. dicit᷑ tam̃ latratꝰ Et leo¬
nis fremitꝰ : Et tauri mugitus: Hȩc sunt nõa ipsarũ uocũ quȩ amutis animalibus

Expanded text:
Nomen ergo secundum placitum est, positione enim factum est subjectae rei nota. Nihil enim nominum est quod naturaliter significet, non enim nomen informat significatio secundum naturam, quoniam sunt muta quaedam animalia quae vocem omnino non habent, sed tantum sonitu quodam concrepant. Quidam enim pisces non voce, sed branciis sonant et ut Ponomen sit harum vocum quas animalia proferunt, sed quod his non velut nominibus utantur. Nam quamvis illitterata sit vox et natura significet, ut latratus canum, dicitur tamen latratus, et leonis fremitus, et tauri mugitus, haec sunt nomina ipsarum vocum quae a mutis animalibus
Abbreviated transcription (Latin):
& si ñ contrarioꝵ. s de una eademq reꝑ contrarietatẽ ductȩ. Rectȩ gͥ dic tum
÷ ñ posse diffiniri contrarias opiniones. & in eo ꝙ c̃trarioꝵt s̃. s potius in eo ꝙ de
eadẽ re contrariȩ suspicent᷑. Ordo uõ sermonũ tał ÷: Nam arbitrari. inꝗt c̃trarias
opiniones diffiniri. in eo ꝙ ẽtrarioꝵ sint .i. in eo ꝙ quȩdã de c̃trarus opinet᷑ falsũ ÷¬
ipse subiuinxit dicens &uera. Idcirco enĩ idẽ sunt qr uerȩ st̃. Contrarietas aũt inueritate
ut dictũ ÷ & falsitate ÷ posita Qua in re sic̃ sentiunt. idẽ inueritate & falsitate esse
uidebunt᷑. nec h numerositas impediet: Siue enĩ plures. siue una sit in eo ꝙ uerȩ s̃
ꝙ contrariȩ . hic eni contrariȩ. ad uerbi loco positũ ÷ tanꝗ sidiceret. s magis eai
contrariȩ sunt ꝙ contrariȩ opinant᷑ & sub intelligimꝰ. de una scilicet re. Sieñ de una
ñ contrariȩ opinant᷑. s: de plurib: poter̃ non eẽ. c̃trariȩ. ꝙ facile cauteq ꝑspiciens.

Expanded text:
 de una eademque re per contrarietatem dictae. Recte igitur dictum est non oportere definire contrarias opiniones in eo quod contrariorum sint, sed potius in eo quod de eadem re contrarie suspicentur; ordo vero sermonum talis est. Nam arbitrari, inquit, contrarias opiniones definiri in eo quod contrarioipse subjungit dicens et vera. Idcirco enim idem sunt, quia verae sunt. Contrarietas autem in veritate, ut dictum est, et falsitate est posita. Quare si consentiunt idem in veritate et in falsitate esse videbuntur. Nec hic numerositas impediet. Sive enim plures sive una sit, in eo quod verae sunt magis in eo quod contrarie. Hic autem contrarie adverbii loco positum est tanquam si diceret: sed magis ea re contrariae sunt quod contrarie opinantur, et subintelligimus de una scilicet re. Si enim non de una re contrarie opinentur, sed de pluribus poterunt non esse contrariae. Quod facile cauteque perspiciens
Abbreviated transcription (Latin):
res non ẽt̃. arburat᷑. Nã si ꝙ bonũ est malũ eẽ putat : fallit . s fier alt ñ potest
uet simalũ nisi nonsit bonũ & ceteris eodẽ modo: Fallatia gͥ⁊ &e principiũ ⁊ falla¬

Expanded text:
res non esse arbitratur. Nam qui quod bonum est malum esse putat fallitur, sed fieri aliter non potest res non esse arbitratur. Nam qui quod bonum est malum esse putat fallitur, sed fieri aliter non potest ut sit malum nisi non sit bonum, et de caeteris eodem modo. Fallacia igitur
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ita nc̃ usurpat. tanquã sidicat bonitas. Siquis aut̃ ipsã bonitatẽ ñ esse
bonũ arbitret᷑. is & falsũ ÷ & diffinito modo falsũ ÷. s in falsis que diffinita
sunt. & una numero ea magis & ꝓxime ueris uident᷑ eẽ. contraria. Una enĩ
Hoc aut̃ ut ostenderet ñ recto sermone usus . s ad quandã aliud orationem
de torsit quȩ rens confusionẽ ñ minimã fecit. Nã cũ dixisset ñ deberenos illas
potius ponere contrarias opinioni uerȩ quȩ infinitȩ st̃. subiunxit illud ꝙ ait .s
in quib ÷ fallatia: hȩc aut̃ ÷ ex his ex quib sunt & generationes. Hȩc aũt talẽ
sententiã claudit. inquid opiniones ueris opinionib opponendũ eẽ contrarias
inꝗb principiũ fallaciȩ est. Fallaciȩ aut̃ ex his nascunt᷑ ex quib etam & gnatione.
Generationes aut̃ oppositis inueniunt᷑. hoc aut̃ tale ÷ : Om̃is generatio exper¬
mutatione eiꝰ ꝙ suit surgit Nisi eni id ꝙ fuit. pͥus eẽ desierit. non potest eẽ

Expanded text:
tem non esse bonum arbitretur, is et falsus est et definito modo falsus est. Sed in falsis quae definita sunt et una numero, et magis et proxime veris videntur esse contraria, una enim Hoc autem ut clauderet non recto sermone usus est, sed ad quiddam aliud orationem detorsit, quae res confusionem non minimam fecit. Nam cum dixisset non debere nos illas potius ponere contrarias verae opinioni quae infinitae sunt, subjunxit, illud quod ait, sed in quibus est fallacia, hae autem sunt ex his ex quibus sunt et generationes. Hoc autem talem seascuntur ex quibus etiam generationes, generationes autem in oppositis inveniuntur, hoc autem tale est. Omnis generatio ex permutatione ejus quod fuit surgit, nisi enim id quod fuit prius esse desierit, non potest esse
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. ea simul eidẽ in eẽ. posst̃. contranauõ simuleidẽ in ẽẽ ñ possunt.
uȩ gͦsimul uerȩ st̃. ñ possunt. ẽẽ. contraria. Noster quoq: labor iam
tranquillo constat portu. nichilenĩ ut arbitror relictũ ÷ ꝙ ad plenã
huiꝰ libri nonciã ꝑtineret. Quare sirẽ ꝓpositã studio diligentiaq ꝑfecimꝰ.
erit ꝑ utile. hisꝗ harũ rerũ scientia cõplectendarũ cupiditate tenebunt᷑.
enodaremus. labori nr̃o nichil aliis nocituro & si non oportebit
obloquitur: Ex PLI CIT.¬

Expanded text:
e possunt, contraria vero simul eidem inesse non possunt; e possunt, contraria vero simul eidem inesse non possunt; quae ergo simul verae sunt, non possunt esse contraria. Noster quoque labor jam tranquillo constat portu. Nihil enim ut arbitror relictum est quod ad plenam hujus libri notitiam pertineret. Quare si rem propositam studio diligentiaque perfecimus, erit perutile his qui harum rerum scientia complectendarum cupiditate tenebuntur.enodaremus, labori nostro nihil ut alii nocituro, et si non oportebit, obloquitur. Ne quid i
Abbreviated transcription (Latin):
idipsum. de monstrare conat᷑. Est aũt huius argim̃ tationis ingressus huiꝰ¬
modi Eaquȩ sunt contraria opposita st̃.: opposita uõ ñ possunt eidem
dici potest : illa simul eidem in eẽ. possunt. quȩ uõ simul eidẽ in eẽ. ñ possunt.
de hissimul uere ꝓpositiones affirmatio & negatio eẽ . ñ posst̃. S contraria
in st̃ : quo circa quȩ simul uerȩ sunt. contrariȩ õ st̃ : Sensus ꝗdẽ hic ÷. uerba
opinionẽ nec contradictionẽ. si o pinio ñ ÷ uera uerȩ contraria. multo magis
nec contradictio que ex opinionib uenit: Contradictionẽ aut̃. hic
ꝓpt̃ contrarietatẽ posuit. de ea enĩ non agebatur: Contrana enĩ sunt
quȩ circa opposita sunt iđ ome contrariũ est oppositũ. Circa eadem aut̃
c̃tingit uerũ dicere id circo ꝙ de his sol negatio & affirmatio uerȩ simul eẽ
posst̃ quȩ eidem simul eẽ. contingit. Simul aut̃. eidẽ ñ contingit. in eẽ

Expanded text:
id ipsum monstrare conatur. Est autem hujus argumentationis ingressus hujusmodi: ea quae sunt contraria; opposita sunt. Opposita vero non possunt eidem aliquid verum dici potest, illa simul eidem inesse possunt. Quae vero simul eidem inesse non possunt, de his simul verae propositiones, affirmatio et negatio esse non possunt. Sed contraria insunt. Quocirca quae simul verae sunt contrariae non sunt. Sensus quidem hic est, verba opinionem, nec contradictionem. Si opinio non est vera verae contraria, multo magis nec contradictio quae ex opinionibus venit. Contradictionem autem hic pro contrarietate posuit. De ea enim non agebatur. Contrariae enim sunt quae circa opposita sunt, id est omne contrarium est oppositum. Circa autem eadem contingit verum eumdem dicere, idcirco quod de his solis et negatio et affirmatio verae simul esse possunt, quae eidem simul esse contingit, simul autem eidem non contingit inesse
Abbreviated transcription (Latin):
illud ex orit᷑ inquirendũ. qđ magnã inse utilitatẽ ꝓferunt ut quantũ in eo¬
uis utilitatis sit prima. quaq fronte legentiũ mentib ingerat᷑. Nã cũ sit
mani festũ. qm̃ affirmationẽ cõposita negatio semꝑ oppugnat. maxi¬
meq: ꝑimat. uniuersalẽ affirmationẽ uniuersalis negatio. qm̃q: non
ignorat᷑. qđ affirmatio pͥuatoria quȩ contrariũ affirmat. ipsa quoque
contrarii ꝑimat ꝓpositionẽ. querit᷑ quȩ magis ꝑimat. magisq: oppugnet
affirmatiuã. utrumne ea quȩ uniuersalis negatio ÷. an ea que contrarii
ł puationis affirmatio. Sit enĩ positũ. hanc eẽ. affirmationẽ que ꝓponit¬
om̃is hõ iustus est. hanc gͦ duȩ ꝑimunt ꝓpositiones. & uniũsalis scilicet

Expanded text:
illud exoritur inquirendum, quod magnam utilitatem ita praefert, ut quantum in eo utilitatis sit, prima quoque fronte legentium mentibus ingeratur. Nam cum sit manifestum quoniam affirmationem opposita negatio semper oppugnet, maximeque perimat universalem affirmationem universalis negatio, quoniamque non ignoratur quod affirmatio privatoria quae contrarium affirmat ipsius quoque contrarii perimat propositionem, quaeritur quae magis perimat magisque oppugnet affirmativam, utrumne ea quae universalis negatio est, an ea quae contrarii, vel privationis affirmatio. Sit enim positum hanc esse affirmationem, quae proponitomnis homo justus est. Hanc ergo duae perimunt proposi
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ñ bonũ ÷ c̃trariã. Qđ siꝗs ea que superius dictas̃ diligentius intuet᷑. nec
in totiuꝰ sententiȩ statu nec ꝗe ꝗd in ordine fallit᷑: Manifestũ gͦ ÷ qm̃ nichilĩt̃ ÷¬
bonũ ÷. In superiori arguntatione omia de inde finitis explicuit: S qm̃
fortasse aliꝗs poterat suspicari ñ eandẽ rationẽ eẽ. posse in his ꝓpositionib
q̃ s̃ diffinitȩ atq: in his aliꝗd int̃ eẽ utrũ eadẽ de monstratio eis q̃ diffinitȩ st
eueniret l addit . nichilint̃ eẽ. utrũ eadẽ inde monstrationẽ quã ipse suꝑiuꝰ¬

Expanded text:
quoniam bonum est. Quod si quis ea quae superius dicta sunt, diligentius intuetur, nec in totius sententiae statu nec quidquam in ordine fallitur. Manifestum est bonum est. In superiori argumentatione omnia de infinitis explicuit. Sed quoniam fortasse aliquis poterat suspicari non eamdem rationem esse posse in his propositionibus quae sunt definitae, atque in his aliquid interesse utrum eadem demonstratio eis quae definitae sunt, eveniret, hoc addit, nihil interesse utrum eamdem demonstrationem quam ipse su
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ s̃ in uoce affirmationes & negationes notȩ eoꝵ que s̃ in anima. Nã si eut
in uoce affirmatio & negatio ÷. ita quoq: etã in opinione cũ ipse animus
in cognitione sua aliꝗd affirmat. aut aliꝗd negat ꝙ nos alio loco diligentiũ
ediuimꝰ: Ergo qm̃ affirmationes & negationes quȩ s̃ i¬
earũ st̃ affirmationũ ł negationũ que st̃ in anima : manifestũ ÷ qm̃ etiam
affirmationi c̃traria ꝗdẽ negatio circaidẽ uniũ sał. Circa idẽ aut̃ ad didit
nedis iuncti. affirmationes & negationes ẽtrarias diceremꝰ. s ut affirm atio
& negatio eẽt. de una eademq: ie. & illã quidem uniuers alit̃ affirmare.

Expanded text:
negationes notae earum quae sunt in anima. Nam sicut in voce affirmatio et negatio est, ita quoque etiam in opinione, cum ipse animus in cogitatione sua aliquid affirmat, aut aliquid negat, quod nos alio loco diligentius expediemus, ergo quoniam affirmationes et negationes quae sma, manifestum est quoniam est affirmationi contraria quidem negatio circa idem universalis, circa idem autem addidit ne disjunctim affirmationes et negationes contrarias diceremus, sed ait affirmationem et negationem esse de una eademque re, et illam quidem universaliter affirmare,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modũ tercia ad quartã. necesse ÷ ita sese habere primã ad t̃tiam.
quẽ ad modũ fuerat scđa ad quartã hoc enĩ ipsũ breuit̃ faullimeq numeris.
a gnoscamꝰ. Sit enĩ pͥmꝰ numerus scđs .vI . Rursus inchoantib: t̃cius .iIII. quartus
.VI. ita quartuor ad xii. nã sicut. duo senarii t̃cia pars ÷ ita quat̃ naruꝰ
duo denarii t̃ciapars ÷. Quo circa sicuti: quãt̃ narius p̃cedens ad sequentẽ ita
aluiꝰ p̃cedens. ad aliũ sequentẽ ert̃. & ut p̃cedens ad p̃cedentẽ ita sequens. ad se

Expanded text:
quemadmodum tertia ad quartam, necesse est ita se habere primam ad tertiam quemadmodum fuerit secunda ad quartam. Hoc enim ipsum breviter facillimeque numeris agnoscimus. Sit enim primus numerus 2, secundus 6 rursus inchoantibus, tertius 4, quartus ita quatuor ad duodecim. Nam sicut duo senarii tertia pars est, ita quaternarius duodenarii tertia pars est. Quocirca sicut quaternarius praecedens ad sequentem, ita alius praecedens ad alium sequentem erit, et ut praecedens ad praecedentem, ita sequens ad sequ
Abbreviated transcription (Latin):
Crescere enĩ potest in in finita num erus. Quicũq uõ numerus dictus sit. ł centũ
Qm̃ uõ potest in infinita concrescere. id circo. solũ potestate ÷ insinitus. Eodẽ
quoq: modo & tempus. Quantũ cũq enĩ tempus di
qm̃ tempus potest in infinita concrescere. id circo dicimꝰ. tempus eẽ. in finitũ.
ꝙ poteftate sit infinitũ non actu. Nichil enĩ actu eẽ. poterit infinitum.
Qđ aut̃ supra dixit quȩ semꝑ actu eẽnt. primas eẽ. substantias. non ita putan¬
dũ est primas eũ substantias dicere. quẽ ad modũ in cathegoriis. ubi primas
substantias in diuiduas dicit. Hic aũt primas substantias quȩ semꝑ actu
sunt id circo nominat qa ut dictũ ÷ que semꝑactus principalia cetera

Expanded text:
Crescere enim numerus potest in infinita. Quicunque vero numerus dictus sit vel centumCrescere enim numerus potest in infinita. Quicunque vero numerus dictus sit vel centumQuoniam vero potest in infinita concrescere, idcirco solum potestate est infinitus. Eodem quoque modo et tempus. Quantumcunque enim tempus dixeris finitum est, sed quoniam tempus potest in infinita concrescere, idcirco dicimus tempus esse infinitum, quod potestate sit infinitum, non actu. Nihil enim actu poterit esse infinitum. Quod autem supra diximus quae semper actu essent primas esse substantias, non ita putandum est, primas eum substantias dicere quemadmodum in Categoriis ubi primas substantias individuas dicit: hic autem primas substantias quae semper actu sunt, idcirco nominat quia, ut dictum est, quae semper actu sunt principia
Abbreviated transcription (Latin):
testate migrauerint quoꝵ quidẽ substantia & actus scđm tẽpus. poste¬
rior est potestate : natura uõ prior In om̃ib: enĩ illud ꝙ ÷ actu. prius ÷
& nobilius ꝙ id ꝙ potestate est Illud enĩ ꝙ potestate ÷. ad huc ad actũ
festinat. atq ideo ꝓfectio quidẽ ÷ actus. porestasuõ. ad huc quidam est
in ꝑfectũ. ꝙ tunc ꝑficit᷑. cũ ad actũ aliquando ꝑuenerunt. Qđ aut̃ ꝑfectũ est
eo qđ est imperfectum generosius. & priusẽẽ.manifestũ est. Namsires quȩ ad
actũ suũ ex potestate uenerunt prius suerunt potestate. Post uõ actũ: Ergo
actus earum rerũ posterior est potestate. si ad tempus referamus. prior uõ eadẽ
potestate si adnaturã. & hoc ÷ qđ ait. alias reseẽ. quȩ cũ possibilitate . sunt. & a
sunt. s actũ potestate. tempore quidẽ posteriorẽ habeant. natura uõ priorẽ:
Quas dam aũt. reseẽ. in quib sola potestas sit. nunꝙ ac tus ut numerus infinitꝰ.

Expanded text:
tum remigrarunt, quarum quidem substantia et actus secundum tempus posterior est potestate, natura vero prior. In omnibus enim illud quod est actu prius est et nobilius quam id quod potestate est. Illud enim quod potestate est adhuc ad actum festinat, et ideo perfectio quaedam actus est; potestas vero adhuc quiddam est imperfectum, quod tunc perficitur cum ad actum aliquando pervenitur. Quod autem perfectum est eo quod est imperfectum generosius et prius esse manifestum est. Nam si res quae ad actum suum ex potestate venerunt, prius fuerunt potestate, post vero actu, ergo actus earum rerum posterior est potestate si ad tempus referamus, prior vero eadem potestate si ad naturam, et hoc est quod ait: Alias res esse quae cum possibilitate sunt et actu sunt, sed actum potestate tempore quidem posteriorem habent, natura vero priorem; quasdam autem res esse in quibus sola potestas sit, nunquam actus, ut numerus infinitus
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝙ hec magis eẽt falsa. quiea que contrariũ affirmare & distinctione
falsitatis contrariã eẽ: ꝓpositionẽ opinioneq quę rem ꝓpositã negaret
edocuit. nc̃ ex simplicib implicitisq ꝓpositionib opinionibusq idẽ nitit᷑
approbare: Dicit enĩ ꝙ enĩ affirmatio que contrariũ ponit imflicita
& ñ sit simplex. Id circo aut̃ implicitate st qđ que arbitrat᷑ id ꝙbonũ est
arbitrat᷑ &t rem bonã malũ putat & eandem ipsam non eẽ. ñ gͥ simplex est
hȩ̃c opinio debono qm̃ malũ est continet enĩ intrase illã. qm̃ ñ est. bonũ. Quiu̾
opinatur ñ eẽ. bonũ ꝙ bonũ ÷ ñ illi quoq necesse ÷. opinari. qm̃ malũ est.¬

Expanded text:
uod haec magis esset falsa quam ea quae contrarium affirmaret, et distinctione falsitatis contrariam esse propositionem opinionemque, quae rem propositam, negaret edocuit, nunc ex simplicibus implicitisque propositionibus opinionibusque idem nititur approbare. Dicit enim quod ea affirmatio quae contrarium ponit implicita et non sit simplex. Idcirco autem implicita est quod quae arbitratur id quod bonum est arbitratur, et rem bonam malum putat, et eamdem ipsam non esse bonum. Non igitur simplex est haec opinio de bono, quoniam malum est, continet enim intra se illam quoniam non est bonum. Qui vero opinatur non esse bonum quod bonum est, non illi quoque necesse est opinari q
Abbreviated transcription (Latin):
nebatur bonũ ũ eẽ . malũ. Quare magis erit falsa debono eaque ÷ negationiꝰ
opinio ꝙ ea que est contrarii id magis contraria est negatio quã affirmatio cont᷑¬
bono accidere: ut malũ non sit. non ita intelligendũ ÷. quẽ
solemus dicere sub stantiȩ ali qđ accidere neq: enĩ fieri potest. s accidere hic
intelligendũ scđo loco dici principalit̃ enĩ ꝙ ÷ bonũ dr̃ bonũ scđo uõ loco dr̃¬

Expanded text:
nabatur bonum non esse malum. Quare magis erit falsa de bono ea quae est negationis opinio quam ea quae est contrarii, id est, magis contraria est negatio quam affirmatio contr Sed quod dixit bono accidere, ut malum non sit, non ita intelligendum est quemadmodum solemus dicere, subjecto aliquid accidere. Neque enim fieri potest, sed accidere hic intelligendum est secundo loco dici, principaliter enim quod est bonum dicitur bo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑimunt. falsȩ . Illa int̃ eas uerȩ ꝓpositioni magis erit contraria. que cumq:
magis ÷ falsa: Querendũ gͥ ÷. que int̃plures falsas ꝓpositiones. magis falsa
sit. ut ea uere ꝓpositioni magis uideat᷑ eẽ. contraria. hoc aut̃ ꝑueritatem
tam̃ maxime ueritas natura tenet . ꝙ scđm remipsam dicitur potius quã
ꝙ scđm accidens uenit. ut siꝗs de bono opinet᷑ quoniã bonũ ÷ hic scđm ipsam¬
rem. uerã opinionẽ habet. Sinuõ aliꝗs arbitretur. qmbonũ utile ÷ uerum
quidẽ opinabit᷑. Syista ueritas de bond ꝑ accidens sit boni. accidit enĩbono

Expanded text:
perimunt falsae, illa inter eas verae propositioni magis erit contraria, quaecunque perimunt falsae, illa inter eas verae propositioni magis erit contraria, quaecunque magis est falsa. Quaerendum igitur est quae inter plures falsas propositiones magis falsa sit, ut ea verae propositioni magis videatur esse contraria, hoc autem per veritatem tamen maxime veritatis naturam tenet, quod secundum rem ipsam dicitur potius quam quod secundum accidens venit, ut si quis de bono opinetur, quoniam bonum est, hic srem ueram opinionem habet; si uero arbitretur quoniam bonum est utile ‹...› ipsa ueritas de bono per accidens fit boni; accidit enim ut
Abbreviated transcription (Latin):
que idꝙ habet res posita in opinionib negat. Cur aut̃ ista ñ opinant contrariȩ
docet hoc modo. Insinitȩ eñĩ inquit utręq sunt & que eẽ. opinat᷑ qđ non est
& que ñ eẽ .ꝙ. ÷. Sque magis ponenda ÷ in ꝗb est in ꝗt fallatia .i. in quibus¬
est principiũ & fallaciȩ. Principiũ aut̃ fallatiae unde dr̃ exhis ducit᷑ ex quibus
sitis. Om̃is enĩ ut dictũ ÷ generatio ex eo qm̃ non ÷ id ꝙ fuit. ꝙ scilicet ad nega¬
tionẽ uergit. Quare in ꝗt etiã fallatia & principiũ fallaciȩ in oppositis in¬
uenitur ubi etiã generationes ex ꝗb Fipsa fallatia sigͦ eẽ. bonũ & bonum
opinio quã ea que ÷ contrarii licet hec omiã in primȩ editionis scđo cõm̃tario
diligentissime explicuerimus. ne tã curta expositio huius libri eẽ. uideat᷑.
id quoq eadẽ repetentes explicabimus. Est namq ingressus huius argum̃¬
tationis huius modi. Siinquid posita uera ꝓpositione. plures sint quȩ eam

Expanded text:
quod habet res proposita in opinionibus negat. Cur autem ista non opinantur contrariae docet hoc modo: Infinitae enim, inquit, utraeque sunt, et quae esse opinantur quod non estibus est, inquit, fallacia, id est in quibus principium fallaciae est. Principium autem fallaciae unde ducitur? ex his ducitur, ex quibus sitis. Omnis enim, ut dictum est, generatio ex eo quod non est id quod fuit, quod scilicet ad negationem vergit. Quare, inquit, etiam fallacia et principium fallaciae in oppositis invenitur, ubi etiam generationes, ex quibus est ipsa fallacia. Si ergo quod bonumopinio quam ea quae diligentissime explicuerimus, ne tamen curta expositio hujus libri esse videatur, hic quoque eadem repetens explicabimus. Est namque ingressus hujus argumentationis hujusmodi. Si, inquit, vera posita propositione plures sunt quae eam