comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
negieleges c̃quiri q̃ compararent iusserunt. Alia ex ei s edita etiaminuulgus quae aut̃ ad sacra
ꝑtinebant a pontificibus maxime utreligione obstrictos haberent multitudinis animos subp̃ssa
Tundieb religiosis agitariceptũ diemq adx. Nł sextiles dupliciclade in signẽ quodie ad cremerã
fabucaes quod einde ad alliã cũ exitiourbis  ⁊pugnatũ aposterioredade alliense appellar̃
in signẽ qrrei nullipublicae priuatimq agendȩ fecer̃ quidam qđ pꝰpridie iđ quintiles ñlittas sa
Nec diulicuit quietis consilia erigendae extamgraui casu re ip̃secum agitare hinc uol sciueteros
hostes ad extinguendum nom̃ romanũ arma coeperant hinc etruriae principũ exom̃b: populis c̃um¬
tion ẽ debello ad fanũ ualtũne fiatãmercatores ad ferebant. Nouus quoq t̃ror accessera de¬

Expanded text:
regiae leges—conquiri, quae comparerent, iusserunt; alia ex eis edita etiam in uolgus: quae autem ad sacra regiae leges—conquiri, quae comparerent, iusserunt; alia ex eis edita etiam in uolgus: quae autem ad sacra pertinebant a pontificibus maxime ut religione obstrictos haberent multitudinis animos suppressa. tum de diebus religiosis agitari coeptum, diemque a. d. XV Kal. Sextiles, duplici clade insignem, quo die ad Cremeram Fabii caesi, quo deinde ad Alliam cum exitio urbis foede pugnatum, a posteriore clade Alliensem appellarunt, †insignemque rei nullius publice priuatimque agendae† fecerunt. quidam, quod postridie Idus Quintiles non litassetio esset, traditum putant. nec diu licuit quietis consilia erigendae ex tam graui casu rei publicae secum agitare. hinc Uolsci, ueteres hostes, ad exstinguendum nomen Romanum arma ceperant: hinc Etruriae principum ex omnibus populis coniurationem de bello ad fanum Uoltumnae factam mercatores adferebant. nouus quoque terror accesserat de
Abbreviated transcription (Latin):
dictatura nisi annocircum acto passi sunt. Comitia in in sequentẽ annũ tribunos habere quorum
in magistrati capta urbs eẽt ñ placuit resad int̃regnum redut cũ ciuitas in opere ac labore adsi¬
duo reficiende urbis teneretur Interim quinco fabiosimul primũ magis cratuabiit ab enmar¬
tio tribuno p̃lidicta dies ẽ qđ legatus ingallos ad quos missuserat orator . contraius gentium
pugnasset cui iudicio eummors adeo oportuna ut uolunturiã magna pars creder& subtrax̃
int̃regnũ inut .tũ p̃cornelius scipio in ẽrex et pꝰeũ m̃. furius camillus iterũ istribunos militum con¬
sulari potestate oreat .a. ualeriũ publicolã iterũ .l. uerginium .p. corneliũ amanliũ .I. emiliũ
l postumiũ hiex int̃ regnocum ex templo magis tratum inissent. nulla dereprius quã dereligio¬
nib: senatũ consuluere in primis foedera acleges erant autem eae duodecimtabule eq̃dam

Expanded text:
dictatura nisi anno circumacto passi sunt. comitia in insequentem annum tribunos habere quorum in magistratu capta urbs esset, non placuit; res ad interregnum rediit. cum ciuitas in opere ac labore assiduo reficiendae urbis teneretur, interim Q. Fabio , simul primum magistratu abiit, ab Cn. Marcio tribuno plebis dicta dies est, quod legatus in Gallos—ad quos missus erat orator—contra ius gentium pugnasset; cui iudicio eum mors, adeo opportuna ut uoluntariam magna pars crederet, subtraxit. interregnum initum: P. Cornelius Scipio interrex et post eum M. Furius Camillus iterum. is tribunos militum consulari potestate creat L. Ualerium Publicolam iterum L. Uerginium P. Cornelium A. Manlium L. Aemilium L. Postumium . hi ex interregno cum extemplo magistratum inissent, nulla de re prius quam de religionibus senatum consuluere. in primis foedera ac leges—erant autem eae duodecim tabulae et quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
et ublice quo drem temeritate ei : ꝓla psam restituit & priuatim qđ exernore graciã potus
en sibiquã gloriã sucẽ petcit. Exacceiam aetatis camillus erat comitusq urare parato in uerba
excusandȩ ucditudini solitȩ consensus populi restiterat. seduegetũ ingeniũ inuiuido peccore iuge¬
gris sensib: eccuulesicẽres haud magnopere oboeuntẽ bella excitabãt uulegionib:
quaenũmiliũ scriptis. exercitundicto adportã esquilinã in posterã diẽ cadsatricũ ꝓfectus ibi eũ ex¬
pugnatores coloniȩ haud quaquã ꝑculsi fidentes inilitũ numero quoc liquantũ p̃stabant operie¬
bant᷑ Post quam ad ꝓpinquane rom amossenser̃ extemplo aciẽ ꝓcedunt nihadilatur: quiim peri

Expanded text:
et publice, quod rem temeritate eius prolapsam restituit et priuatim, quod ex errore gratiam potius et publice, quod rem temeritate eius prolapsam restituit et priuatim, quod ex errore gratiam potius eius sibi quam suam gloriam petiit. exactae iam aetatis Camillus erat, comitiisque iurare parato in uerba excusandae ualetudini solita consensus populi restiterat; sed uegetum ingenium in uiuido pectore uigebat uirebatque integris sensibus, et ciuiles iam res haud magnopere obeuntem bella excitabant. quattuor legionibus quaternum milium scriptis, exercitu indicto ad portam Esquilinam in posteram diem ad Satricum profectus. ibi eum expugnatores coloniae haudquaquam perculsi, fidentes militum numero quo aliquantum praestabant, opperiebantur. postquam appropinquare Romanos senserunt, extem
Abbreviated transcription (Latin):
inde suspecticerunt relictis ad uelitras a duers maiora pȩne auxilia p̃nestinorũ quã aips̃ colonorũ multitu¬
dinẽ scđo plio pugnatũ ẽ. lituit ꝓpinquitas urbis hosti & causa maturioris fugȩ & unũ exfuga receptacu¬
lueẽt oppidioppugnatione tribuni abstinuere. qui & ancepserat. nec in ꝑnitiem coloniae pugnan¬
dũ censebant. littereromã absenatũ cũ uictoriaenuntus acriores in p̃nestinũ quã inueli ternũ hostẽ
ꝑtinacit̃ ad colonis defensã ui expugnar̃ fed eq incaptis exercuere uictoriã Camrẽ aegrepasi
romani m̃ furiũ camillũ .vi.tr mił oreauere ad diticollege auli & lpostumi regiliens es
ael furus cumlucio lucretio & ĩ. stibio ambusto. uulscũ bellũ m̃. furio extracordinẽ decretũ adutor

Expanded text:
inde suspecta erant—relictis. ad Uelitras aduersus maiora paene auxilia Praenestinorum quam ipsam colonorum multituinde suspecta erant—relictis. ad Uelitras aduersus maiora paene auxilia Praenestinorum quam ipsam colonorum multitudinem secundo proelio pugnatum est ita ut propinquitas urbis hosti et causa maturioris fugae et unum ex fuga receptaculum esset. oppidi oppugnatione tribuni abstinuere, quia et anceps erat nec in perniciem coloniae pugnandum censebant. litterae Romam ad senatum cum uictoriae nuntiis acriores in Praenestinum quam in Ueliternum hostem uli Romani, pertinaciter a colonis defensam, ui expugnarunt foedeque in captis exercuere uictoriam. eam rem aegre passi Romani M. Furium Camillum sextum tribunum militum creauere. additi collegae A. et L. Postumii Regillenses ac L. Furius cum L. Lucretio et M. Fabio Ambusto . Uolscum bellum M. Furio extra ordinem decretum; adiutor
Abbreviated transcription (Latin):
Apparatũ eo annobellum ẽ exercit᷑ꝰ ꝓpt̃ pestilentiã ñ eductꝰ. Caquae cunctatio colonis spatiũ dederat
dep̃candis enatũ & magna hominũ pars eo ut legatio supplex romã mitteret inclinabat . nisiut priua¬
tout fit pericul opublicũ inplicatũ eẽt. auctoresq defectionis abromanis metunes olicrimini sub¬
iectipiacula iraeromanorum dederentur a uertissent colonias a consiliis pacis neq: in se¬
natum solum ꝑ eos legatio in peditaẽ . sed mnagna pars plebis incitata ut p̃datũ in agrũ romanũ
exierent. Haec noua in iuria exturbauit omnẽ spẽpacis de p̃nestinorũ qͦq: defectione eo annopͥmũ ficm a
exorta arguentibiq eostus culanis et gabinis et labicanis quorũinfines incursatũ erat. Ita placide cib
senatures ponsũẽ. ut minꝰ credide criminib: qui anollentea uersa ẽẽ appar&. in sequentianno sp̃& i
iiii q̃ seng̃ sulpicio laemilio iuitribunis ad p̃sidiũ urbis et siqͥ execruria nouimotꝰ renuntiarentꝰ om̃a enĩ

Expanded text:
apparatum eo anno bellum est, exercitus propter pestilentiam non eductus, eaque cunctatio colonis spatium dederat deprecandi senatum; et magna hominum pars eo ut legatio supplex Romam mitteretur inclinabat, ni priuato, ut fit, periculo publicum implicitum esset auctoresque defectionis ab Romanis metu, ne soli crimini subiecti piacula irae Romanorum dederentur, auertissent colonias a consiliis pacis. neque in senatu solum per eos legatio impedita est sed magna pars plebis incitata ut praedatum in agrum Romanum exirent. haec noua iniuria exturbauit omnem spem pacis. de Praenestinorum quoque defectione eo anno primum fama exorta; arguentibusque eos Tusculanis et Gabinis et Labicanis, quorum in fines incursatum erat, ita placide ab senatu responsum est ut minus credi de criminibus, quia nollent ea uera esse, appareret. insequenti anno Sp. ettertium Q. Seruilio C. Sulpicio L. Aemilio quartum tribunis ad praesidium urbis et si qui ex Etruria noui motus nuntiarentur—omnia enim
Abbreviated transcription (Latin):
mulum iubent : Pacẽp̃cib exposcunt utiuolens ꝓpitius suã sẽꝑ sospit& ꝓgeniẽ Fius sec redotũ quoq
Alios quidiscerptum regempatr ũ manib: taciti arguerent: manauitenim haec quoq: subobs¬
cura fama illam alterã admiratio uirietpeto  p̃sens nobiliitaut. et consilio etiam unius homi

Expanded text:
mulum iubent; pacem precibus exposcunt, uti uolens propitius suam semper sospitet progeniem. fuisse credo tum quoque mulum iubent; pacem precibus exposcunt, uti uolens propitius suam semper sospitet progeniem. fuisse credo tum quoque aliquos qui discerptum regem patrum manibus taciti arguerent; manauit enim haec quoque sed perobscura fama; illam alteram admiratio uiri et pauor praesens nobilitauit. et consilio etiam unius homi
Abbreviated transcription (Latin):
lini gratior fuit quam patrib: Longe ante alios acceptissimus militũ animis:
Trecentosq: armatos adcus todiam corporis quo ᷤ celeres appellauit : ñ in bellosolũ
sed etiã in pacehabuit : Hi sinmoritdibus editis operibus. cũ ad exercitũ recensendũ
contionem in cãpo adcaprepaludem haber& subito orta tẽpestas cũmagno fra¬
gone tonitrib: q̃ tam denso re gemoperuit nimba Vt conspectum ei: contioniabs¬
tulerit. nedemnde int̃ris romulus fuit : Rom anapleb s sedatotandẽ pauore. Postquã extã turbido
die serena et tranquilla lux redut ubiuacuãs edẽ regiam uidit & sisatis eredebat patrib qui pximiste¬
terant sublimemraptũ ꝓcella tam̃ uelut orbitatis meuicti mestum aliquã diusilentiũ obtinuit :
deinde a paucis initio ftacto deũ deonatum regem parentẽq urbis romane saluere uniuersi ro¬

Expanded text:
itudini tamen gratior fuit quam patribus, longe ante alios acceptissimus militum animis; itudini tamen gratior fuit quam patribus, longe ante alios acceptissimus militum animis; trecentosque armatos ad custodiam corporis quos Celeres appellauit non in bello solum sed etiam in pace habuit. his immortalibus editis operibus cum ad exercitum recensendum contionem in campo ad Caprae paludem haberet, subito coorta tempestas cum magno fragore tonitribusque tam denso regem operuit nimbo ut conspectum eius contioni abstulerit; nec deinde in terris Romulus fuit. Romana pubes sedato tandem pauore postquam ex tam turbido die serena et tranquilla lux rediit, ubi uacuam sedem regiam uidit, etsi satis credebat patribus qui proximi steterant sublimem raptum procella, tamen uelut orbitatis metu icta maestum aliquamdiu silentium obtinuit. deinde a paucis initio facto, deum deo natum, regem parentemque urbis Romanae saluere uniuersi Ro
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ accessurũ ueientes audiuerȩ : obuiam egressi ut potius aciedecernerent quaminclusi
decectis noenib:q dimica renT Ibiuirib: nulla alte adiuti tantũ ueteran i robore exercitus
rex romanus uicit: ꝑ secutꝰq fusos ad moenia hoste s urbe ualida muris ac situi psomunita abs¬
tinuit a gros nediensuastat ulciscendim agisquã p̃dȩstudio : eaq lade haudmiꝰ quã ad uers
pugna sub actiueientespacẽ pecicum oratores romammittunti: Agripartemultatis
incentum annos induciedatȩ: Haec fermeromulo regnante domimilitiȩ qꝑu gesta
quorum nihil absonum fideidiuin e origis diuinitatisq postmortẽ creditȩ fuit : N animꝰ
in regno a uito recuperando ñ condendȩ urbis consiliũ ñbello acpacȩ firmandȩ : Ab illo etũ
ꝓfecco uirib: ducis tientũ ualuit ut inquad raginta deinde annos tutã pacẽ haber& Imult

Expanded text:
urbem accessurum Ueientes audiuere, obuiam egressi ut potius acie decernerent quam inclusi urbem accessurum Ueientes audiuere, obuiam egressi ut potius acie decernerent quam inclusi de tectis moenibusque dimicarent. ibi uiribus nulla arte adiutis, tantum ueterani robore exercitus rex Romanus uicit; persecutusque fusos ad moenia hostes, urbe ualida muris ac situ ipso munita abstinuit, agros rediens uastat, ulciscendi magis quam praedae studio; eaque clade haud minus quam aduersa pugna subacti Ueientes pacem petitum oratores Romam mittunt. agri parte multatis in centum annos indutiae datae. haec ferme Romulo regnante domi militiaeque gesta, quorum nihil absonum fidei diuinae originis diuinitatisque post mortem creditae fuit, non animus in regno auito reciperando, non condendae urbis consilium, non bello ac pace firmandae. ab illo enim profecto uiribus datis tantum ualuit ut in quadraginta deinde annos tutam pacem haberet. mult
Abbreviated transcription (Latin):
tandi sequendiq traunt᷑ ad locũinsidiarũ : Inde subito exorti roma transuers aminuadunt hostiũ
Aciem addunt pauorẽ mota ec astris signaeorũ qui in p̃si diore licti fuerant : Ita mulciplia trore
terga uertunt multoq effusius quippeuera fuga qui simulantes paulo ante secutierant. oppidũ
repegebant ñ itm̃ enipuere sehosti: herens intergoromanus prius quam fores portarũ
obicerent᷑ uelut agmine uno in rumpit : bellifidenatis contagione inritati ueientiũ animi
et consanguinitte Namfidenates quoq: etrus cifuer̃ et quodipsaꝓpinquitus locisi romana
arma omb: infesia finitimis eent stimulabant: in fines romanos excucurrerunt . populabund
magis quã iust morebelli ueios rediere : Romanus contrapostquã hostẽ in agris ñinuenit¬
dimicationiultimȩ in structus intentusq tiberim transit : quẽ pꝰquam castraponere et ad

Expanded text:
tandi sequendique trahuntur ad locum insidiarum. inde subito exorti Romani transuersam inuadunt hostium tandi sequendique trahuntur ad locum insidiarum. inde subito exorti Romani transuersam inuadunt hostium aciem; addunt pauorem mota e castris signa eorum qui in praesidio relicti fuerant. ita multiplici terrore terga uertunt; multoque effusius, quippe uera fuga, qui simulantes paulo ante secuti erant oppidum repetebant. non tamen eripuere se hosti: haerens in tergo Romanus, priusquam fores portarum obicerentur, uelut agmine uno inrumpit. belli Fidenatis contagione inritati Ueientium animi et consanguinitate—nam Fidenates quoque Etrusci fuerunt—et quod ipsa propinquitas loci, si Romana arma omnibus infesta finitimis essent, stimulabat. in fines Romanos excucurrerunt populabundi magis quam iusti more bellidimicationi ultimae instructus intentusque Tiberim transit. quem postquam castra ponere et ad
Abbreviated transcription (Latin):
uas tantur agri quod in t̃urbẽ ac fidena sẽ inde ad leuam uersi quadextra
tiberis arcebat cum magnatrepidatione a grestium populantur Tumultusq
repensex agris inurbem in latus ꝓnuntio fuit: Ex itus romulus neqenĩ dilationẽ
patitantũ uicinũ bellum poterat exercitũ educ̃ castraa fidenis millepassuulocat ibimodico
p̃sidio relicto egressus om̃b: copis partẽmilitũ locis circadensa obsita uirgulta obscuris subsidere
in in sidiis iussit : Cũ partemaiore. atq: omni equitatu ꝓfectus id qđ querebat tumultuoso etminaci
genere pugne a dequittndo ipsis propeportis hostẽ exciuit: fuge quoq: q̃ simuland cerat eadẽ
equestrispugnacausaminꝰ mirabilẽ dedit : Etcũ uelut in t̃pugnã fugeq c̃silũ trepid ante eqͥtatu
pedes quoq: referr& gradum plenis repente portis effusi hostes Inpulsaromana aciestudio ins¬

Expanded text:
uastatur agri quod inter urbem ac Fidenas est; inde ad laeuam uersi quia dextra uastatur agri quod inter urbem ac Fidenas est; inde ad laeuam uersi quia dextra Tiberis arcebat, cum magna trepidatione agrestium populantur, tumultusque repens ex agris in urbem inlatus pro nuntio fuit. excitus Romulus—neque enim dilationem pati tam uicinum bellum poterat—exercitum educit, castra a Fidenis mille passuum locat. ibi modico praesidio relicto, egressus omnibus copiis partem militum locis circa densa obsita uirgulta obscuris subsidere in insidiis iussit: cum parte maiore atque omni equitatu profectus, id quod quaerebat, tumultuoso et minaci genere pugnae adequitando ipsis prope portis hostem exciuit. fugae quoque, quae simulanda erat, eadem equestris pugna causam minus mirabilem dedit. et cum, uelut inter pugnae fugaeque consilium trepidante equitatu, pedes quoque referret gradum, plenis repente portis effusi hostes impulsa Romana acie studio ins
Abbreviated transcription (Latin):
nominis & originis causa incerta ẽ : Inde non modo commune. sed conconsetiam
regnum duob: regibus fuit : postaliquot annos ꝓpinquiregis tatulegatos laurentiũ
pulsant Cumq laurentes iuregentium a gerent apud tatium gratiasuorum et
p̃ces plus poterant Igitur illorũ poenam in seuertit nam lauinicum sollemne sucri¬
ficium eo uenis sec concursu facto in t̃ficitur : Eam remminus egre quam dignũ erat
tulis se romulum ferunt seu ob infidam societatẽ regni seuquia haud iniuria caesũ
credebat : Itaq bello quidem abstinuit ut tam̃ expicrentur legatorũ iniuriae regisq:
cȩdes fedus int̃romam lcuiniũq urbes renouatũ ẽ : & cumhis quidem inspłrata pax
erat Aliud multoꝓpius atq in ipsis ꝓpeportis bellumortum fĩdenates minus
uicincsppe seconuclescere opesnaq prius quã tantum roboris eẽt quantum
futurum apparebatoccupantbellum facere : Iuuentute armata immissa

Expanded text:
nominis et originis causa incerta est. inde non modo commune sed concors etiam nominis et originis causa incerta est. inde non modo commune sed concors etiam regnum duobus regibus fuit. post aliquot annos propinqui regis Tati legatos Laurentium pulsant; cumque Laurentes iure gentium agerent, apud Tatium gratia suorum et preces plus poterant. igitur illorum poenam in se uertit; nam Lauinii cum ad sollemne sacrificium eo uenisset concursu facto interficitur. eam rem minus aegre quam dignum erat tulisse Romulum ferunt, seu ob infidam societatem regni seu quia haud iniuria caesum credebat. itaque bello quidem abstinuit; ut tamen expiarentur legatorum iniuriae regisque caedes, foedus inter Romam Lauiniumque urbes renouatum est. et cum his quidem insperata pax erat: aliud multo propius atque in ipsis prope portis bellum ortum. Fidenates nimis uicinas prope se conualescere opes rati, priusquam tantum roboris esset quantum futurum apparebat, occupant bellum facere. iuuentute armata immissa
Abbreviated transcription (Latin):
uidue aut orbeuiuemus mouit restum multitudinem tumduces silentium et
repentina fit quies inde ad foedus faciendũ duces ꝓdeunt Nec pacẽ modo sed ciuita¬
tẽ unã exducib: faciunt regno consentiant imperiũ omne confer̃romam :
ltageminati urbeut sabinis tam̃ aliquidd ar&ur quirites a curib: appellaq: mo¬
num̃ tumei : pugnȩ ubi primum exꝓfunda mersus paludee quoscurtius inuadosta¬
tuit . curcium lacũ apellar̃ : Exbellotam tristlaeta repente pax cariores sabi¬
nasuiris ac parentib: & ante om̃s romulo ipsi fecit : Itaq: cum populũ incurias xex
diuider& nom inaeorũ curus imposuit id nontraditur : Cũ haut dubiȩ aliquanto
numerus maior hoc mulierũ fuerit a etacte an dignitatib: sius uirorũ ue an soste
lecte sint qua e nomina curiis darent . Eiodem tempore etcenturiae tres
uitũ conscripte sunt rannenses abromulo abtatiotitienses appellat: iucelũ

Expanded text:
uiduae aut orbae uiuemus.' mouet res cum multitudinem tum duces; silentium et uiduae aut orbae uiuemus.' mouet res cum multitudinem tum duces; silentium et repentina fit quies; inde ad foedus faciendum duces prodeunt. nec pacem modo sed ciuitatem unam ex duabus faciunt. regnum consociant: imperium omne conferunt Romam. ita geminata urbe ut Sabinis tamen aliquid daretur Quirites a Curibus appellati. monumentum eius pugnae, ubi primum ex profunda emersus palude equus Curtium in uado statuit, Curtium lacum appellarunt. ex bello tam tristi laeta repente pax cariores Sabinas uiris ac parentibus et ante omnes Romulo ipsi fecit. itaque cum populum in curias triginta diuideret, nomina earum curiis imposuit. id non traditur, cum haud dubie aliquanto numerus maior hoc mulierum fuerit, aetate an dignitatibus suis uirorumue an sorte lectae sint, quae nomina curiis darent. eodem tempore et centuriae tres equitum conscriptae sunt. Ramnenses ab Romulo, ab T. Tatio Titienses appellati: Lucerum
Abbreviated transcription (Latin):
romana acies audacia regis accensa. fundits abinos. mectius in paludem ses estrepit
sequentium trepidante equoconiecit : Auerteratq: eares etiam sabinos tanti peri¬
culo uiri: etille quidem annuentib: acuocantib: suis fauore multorum addito animo
eucdit Romanis abiniq in media cumualleduorũ montiumred inte grantp̃lium
sed resromana erat superior. Tum sabine mulieres quarũ ex iniuriabellum
ortumerat crinibi passis scissaq ueste uic tomalis muliebri pauore ausaese int̃tela
uolantia inferre extrans uersoimpecu facto dirimere infestas acies dirimere
iras hinc patres. hincuiros orantes nese sanguine ne fandosocerigeneriq:
resꝑgerent ne parricidiom acularent parcus suos. ne potum illi hiliberũ ꝓgeniȩ
si a ffinitatis int̃uos si conubiipig& in nos uertiteras noscaus abelli nos uulnerũ
ac cedium uiris ac parentibus sumus . melius peribimus quamsinealteris ur̃m

Expanded text:
Romana acies, audacia regis accensa, fundit Sabinos. Mettius in paludem sese strepitu sequentium trepidante equo coniecit; auerteratque ea res etiam Sabinos tanti periculo uiri. et ille quidem adnuentibus ac uocantibus suis fauore multorum addito animo euadit: Romani Sabinique in media conualle duorum montium redintegrant proelium; sed res Romana erat superior. tum Sabinae mulieres, quarum ex iniuria bellum ortum erat, crinibus passis scissaque ueste, uicto malis muliebri pauore, ausae se inter tela uolantia inferre, ex transuerso impetu facto dirimere infestas acies, dirimere iras, hinc patres, hinc uiros orantes, ne sanguine se nefando soceri generique respergerent, ne parricidio macularent partus suos, nepotum illi, hi liberum progeniem. 'si adfinitatis inter uos, si conubii piget, in nos uertite iras; nos causa belli, nos uolnerum ac caedium uiris ac parentibus sumus; melius peribimus quam sine alteris uestrum
Abbreviated transcription (Latin):
idem partem annia grũ suum colere quaerereunde domimilitia eq se acsuos tueriposse a li
a brestimiliari cuigrauis inpensa nonẽ paulo diucꝰ ab eẽ . Ansi ad cclculosrẽ p̃uoc& ñ nero¬
pendium accipere inuitus in hac parte orationis quirites moror Sicenim ageredebent quine¬
cennariomilite utuntur nostãꝙͣ c̃ ciuib: agere uolumus. agiq tamquam cum patriando

Expanded text:
ere; gaudebat idem partem anni se agrum suum colere, quaerere unde domi militiaeque se ac suos tueri posset: gaudet ere; gaudebat idem partem anni se agrum suum colere, quaerere unde domi militiaeque se ac suos tueri posset: gaudet ab re familiari, cui grauis impensa non est, paulo diutius abesse. an si ad calculos eum res pubtipendium accipere?' inuitus in hac parte orationis, Quirites, moror; sic enim agere debent qui mercennario milite utuntur; nos tamquam cum ciuibus agere uolumus, agique tamquam cum patria no
Abbreviated transcription (Latin):
uelier̃ nonutile solum sed etiã necesscrium fuerit postet disseram Nunc deipsa conditione¬
diceremlicantium libet quam orationẽ non a puduos solum sedetiamin caseris si habeaturipso
disceptante aequam arbitror uidemiposse inqua simͥ ipse nihl quod d icerem in mẽ cẽuenpno
aduersariorum certe orationibus contentus eẽm Negabant nuꝑdanda eẽ aeramilitibis u
numquam data eẽnt quonam modoigitur nuncindignaripossunt. quib: ediquid nou adu
commodisit eis laborem etiam nouum ꝓpositum in¬
commodisiteis laborem etiam nouum ꝓpositum iniunginus qͣm nec opera sine aemalumgu
emolumentum ferme sine inpensa opera ẽ: Iabor uolupttesq dissimillima natura soeueti can
interse naturali s̃ iuncta. goleste antea ferebat milesse suo sumptu operam reip̃ p̃bere guda

Expanded text:
m noluerunt, non utile solum sed etiam necessarium fuerit, postea disseram: nunc de ipsa condicionem noluerunt, non utile solum sed etiam necessarium fuerit, postea disseram: nunc de ipsa condicionedicere militantium libet; quam orationem non apud uos solum sed etiam in castris si habeatur, ipso exercitu disceptante, aequam arbitror uideri posse. in qua si mihi ipsi nihil quod dicerem in mentem uenire posset, aduersariorum certe orationibus contentus essem. negabant nuper danda esse aera militibus, quia nunquam data essent. quonam modo igitur nunc indignari possunt, quibus aliquid noui adiectum commodi sit, eis laborem etiam nouum pro commodi sit, eis laborem etiam nouum pro portione iniungi? nusquam nec opera sine emolumento nec emolumentum ferme sine impensa opera est. labor uoluptasque, dissimillima natura, societate quadam inter se naturali sunt iuncta. moleste antea ferebat miles se suo sumptu operam rei publicae praeb
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit ad cuiuscurationẽ a uobis adhibeantur. Vt rum enim defenditis aninpugnatis plebem : utrũ
militantium aduersarii estis ancausamagiti smisi forte hocbctis quid quid pacres faciunt displic&
si ueillud ꝓplebe siue contraplebem ẽ etquẽ ad modum cũ seruissuis uet ant domini quicquam reicũ
alienis hominib: eẽ parit̃q in his bene ficio anmaleficio abstineri aequũ censent sicuos in terdicitis
patrib: cõmercio plebis nenos comitate acmunificentia nr̃a ꝓuocemus plebemqec plebs nobis dicto
audiens atq: oboediens sit quan totandem siquicquam inuobis nondicociuilis sed humanieẽt fauere
uos magis etquantum in uobis eẽt indulgerepotius comitactipatrũ atq obseqͥo plebis oportuit q̃ si
ꝑpetua concordia sit quis non spondere du. sit maximũ hocimperium interfinitimos breui futurũ
eẽꝰ Atq ego qͣntũ hoc consiliũ collegarum meorũ quo abducere ifectare exercitũ noluer̃

Expanded text:
ut sit ad cuius curationem a uobis adhibeantur. utrum enim defenditis an impugnatis plebem? utrum militantium aduersarii estis an causam agitis? nisi forte hoc dicitis: 'quidquid patres faciunt displicet, siue illud pro plebe siue contra plebem est,' et quemadmodum seruis suis uetant domini quicquam rei cum alienis hominibus esse pariterque in iis beneficio ac maleficio abstineri aequum censent, sic uos interdicitis patribus commercio plebis, ne nos comitate ac munificentia nostra prouocemus plebem, nec plebs nobis dicto audiens atque oboediens sit. quanto tandem, si quicquam in uobis, non dico ciuilis, sed humani esset, fauere uos magis et quantum in uobis esset indulgere potius comitati patrum atque obsequio plebis oportuit? quae si perpetua concordia sit, quis non spondere ausit maximum hoc imperium inter finitimos breui futurum esse? atqui ego, quam hoc consilium collegarum meorum, quo abducere infecta re a Ueiis exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
dia forent quas fouit tranquilla moderatio im perireoq nut mendo ꝑdixit
ut bonam frugem maturis iamuirib: ferre possẽ libertatis : haud libertatis u¬
originemindem agis quia annuum imperium sulare factumẽ q̃uam qđ demin

Expanded text:
dia forent, quas fouit tranquilla moderatio imperii eoque nutriendo perduxit dia forent, quas fouit tranquilla moderatio imperii eoque nutriendo perduxit ut bonam frugem libertatis maturis iam uiribus ferre possent. libertatis autem originem inde magis quia annuum imperium consulare factum est quam quod demin
Abbreviated transcription (Latin):
iberuam hinc populiromanires pacebelloq gestas aatiuos magistratus
imperiaq legum potentiora quam hominum ꝑagam quae libertas ut letiores sec prexima
suꝑbia fecerat: Nam prioresita regnar̃ ut haudinmerito om̃s deincepsconditores pan¬
ciumcerte urbis quas nouas ipsi sedes ab se aucte multitudin ad dider̃ numerentun
neq ambigitur quinbrutus idem qui tantũ gloriȩ suꝑbo ex actore gemeruit pessin
publico id faccturus fuerit si libertatis in maturȩ cupidine pniorũ regũ alicuirq¬
num extorsiss& quid enim fucurũ fuit sulla pastorũ comuerarũq plebs trans fuge
exsuis populis subtutela inuio latitempli auc libertatẽ autcercempunitatem adeptas
luta regiometu agitaricepta eẽt tribunicus ꝓcellis etin aliena urbe cumpatrib: serem
certamina prius quam pignera coniugum acliberorũ caritatisqr ipsius solicui longi
tempore a dsuescitur animos eorũ consocuasset : bissi pate resnondum adulte discon¬

Expanded text:
iberi iam hinc populi Romani res pace belloque gestas, annuos magistratus, imperiaque legum potentiora quam hominum peragam. quae libertas ut laetior esset proximi regis superbia fecerat. nam priores ita regnarunt ut haud immerito omnes deinceps conditores partium certe urbis, quas nouas ipsi sedes ab se auctae multitudinis addiderunt, numerentur; neque ambigitur quin Brutus idem qui tantum gloriae superbo exacto rege meruit pessimo publico id facturus fuerit, si libertatis immaturae cupidine priorum regum alicui regnum extorsisset. quid enim futurum fuit, si illa pastorum conuenarumque plebs, transfuga ex suis populis, sub tutela inuiolati templi aut libertatem aut certe impunitatem adepta, soluta regio metu agitari coepta esset tribuniciis procellis, et in aliena urbe cum patribus serere certamina, priusquam pignera coniugum ac liberorum caritasque ipsius soli, cui longo tempore adsuescitur, animos eorum consociasset? dissipatae res nondum adultae discor
Abbreviated transcription (Latin):
uehentẽ seiam samnitẽ et tempore in seuisa exmontib: signaclamorq: sublatus ñ uero tantũ m&u¬
t̃ruere samnitiũ animos. Nam & fabius decium collegam ad ꝓpinquare exclamcaut & ꝓsequisq
miles ad eẽ lterũ consulẽ ad eẽlegiones gaudio a lacres fremunt t̃rorq: utilis romanis oblatus
puce forimdinisq: scmnite simpleuit . maximeq territos neabalteroȩxercitu integrointuc¬
toq fessio pprimerentur & q̃ passiminfugã dissipatis min orcedes qua c ꝓtantiuictoria fuit . iũ &

Expanded text:
uehentem se iam Samnitem; et tempore †inprouisa† ex montibuehentem se iam Samnitem; et tempore †inprouisa† ex montibterruere Samnitium animos; nam et Fabius Decium collegam adpropinquare exclamavit, et pro se quisque miles adesse alterum consulem, adesse legiones gaudio alacres fremunt; errorque utilis Romanis oblatus fugae formidinisque Samnites implevit, maxime territos ne ab altero exercitu integro intactoque fessi opprimerentur. et quia passim in fugam dissipati sunt, minor caedes quam pro tanta victoria fuit: tria
Abbreviated transcription (Latin):
mine immobilem hostem restare omne mreliquã spẽ inimpetuẽ ẽ ȩquitum & ipsos nominatĩ uiue¬
consilio grassandum sinihiliures iuuarentratus cipionem legatũ hastatos primae legionis subtrahere
exacie et ad montis pximos quã posse occultissime circum ducere iubet : indet scensuadbdito a conspeo¬
tuerigere in monte sagm̃ auersoq: hosti abtergo repente seostendere equites ducibus tribunis aut
multoplus hostib: quam suis exinꝓuisoante signe uect p̃buertamultus aduersus incitatas tͥmas stetit
iminota scmnitiũ acies nec pasteulla pelli aut ꝑrũpi potuit & post quam inritũ inceptũerat recepti
pꝰsigna p̃lio excesser̃. Creuit ex eo hostiũ animꝰ nec sustinere frons primatã longũ certam̃ increscente¬
qui fiducia siuiuim potaiss& ni secandaacies iussucos in primũ successisset. Ibuntegre iuires sistunt in¬

Expanded text:
mine immobilem hostem restare; omnem reliquam spem in impetu esse equitum. et ipsos nominatim iuuemine immobilem hostem restare; omnem reliquam spem in impetu esse equitum. et ipsos nominatim iuueproficeret,† consilio grassandum, si nihil uires iuuarent, ratus, Scipionem legatum hastatos primae legionis subtrahere ex acie et ad montes proximos quam posset occultissime circumducere iubet; inde ascensu abdito a conspectu erigere in montes agmen auersoque hosti ab tergo repente se ostendere. equites ducibus tribunis haud multo plus hostibus quam suis, ex improuiso ante signa euecti, praebuerunt tumultus. aduersus incitatas turmas stetit immota Samnitium acies nec parte ulla pelli aut perrumpi potuit; et postquam inritum inceptum erat, recepti post signa proelio excesserunt. creuit ex eo hostium animus nec sustinere frons prima tam longum certamen increscentemque fiducia sui uim potuisset, ni secunda acies iussu consulis in primum successisset. ibi integrae uires sistunt in
Abbreviated transcription (Latin):
purgatus uinculumq ingens in modicetupiditatis inieccũ ẽ coss nouiq fabius maxim .iiii. &p̃ decius
mus .ii . cumint̃ seagitrent utialt̃ samnites hostes alt̃etrus cos diligeret quã teqiinhanc autinillã
ꝓiuntiam copiȩ sacis. &ut̃ adutrũbellum duxidoneus magis eẽt a sucrio et nepete et fiderus legatiaucto¬
res conciluetruriȩ populorum depetenda paceh aberitotũ belli molem in samniũ a uerterunt : ꝓfecaicõs
quo expeditiores cõmeatus eent & incertior hostis quauenturũ bellũ for&. fabuis ꝑsorã decius ꝑsidi¬
cinum agrũ in samniũ legiones ducunt ubunhostium finesuentũ ẽ ut̃q populabundus effuso ag¬
mine incedit explorant tñ latius quã populantꝰ. Igitur ñ fefellere adtifernum hostes in occulta
ualle instructiquam ingressos romanos superiore exlocouidit maximũ filiũ &m̃ uaderiũ cr̃mil
adiutã rem̃pmeminerint illodieadnitantur ut ordinis eu gloriam inuictam p̃stent peditũ certa¬

Expanded text:
purgatus uinculumque ingens immodicae cupiditatis iniectum est. consules noui, Q. Fabius Maximus quartum et P. Decius Mus tertium, cum inter se agitarent uti alter Samnites hostes, alter Etruscos deligeret, quantaeque in hanc aut in illam prouinciam copiae satis et uter ad utrum bellum dux idoneus magis esset, ab Sutrio et Nepete et Faleriis legati, auctores concilii Etruriae populorum de petenda pace †haberi†, totam belli molem in Samnium auerterunt. profecti consules, quo expeditiores commeatus essent et incertior hostis qua uenturum bellum foret, Fabius per Soranum, Decius per Sidicinum agrum in Samnium legiones ducunt. ubi in hostium fines uentum est, uterque populabundus effuso agmine incedit. explorant tamen latius quam populantur; igitur non fefellere ad Tifernum hostes in occulta ualle instructi, quam ingressos Romanos superiore ex locoadiutam rem publicam meminerint, illo die adnitantur ut ordinis eius gloriam inuictam praestent: peditum certa
Abbreviated transcription (Latin):
magis tratus populi libertati adicer& cum promtum hocius uelutexoraculo
in corruptum pariter abiis summi infimiq ferrent Fum legib: condendisopera
dabatur in gentq: hominum expectationȩ ꝓpositis .X. tabulis populum ad contionem ad

Expanded text:
magistratus populi libertati adiceret. cum promptum hoc ius uelut ex oraculo magistratus populi libertati adiceret. cum promptum hoc ius uelut ex oraculo incorruptum pariter ab iis summi infimique ferrent, tum legibus condendis opera dabatur; ingentique hominum exspectatione propositis decem tabulis, populum ad contionem adu
Abbreviated transcription (Latin):
quominus ferociter aliorumscitis aduersarentur. Regim̃ totius magis tratus penes
apiumerat. fauore plebis idẽq: nouum sibuingenuminduerat. ut plebicola repen¬
te om̃isq aurȩ popularis captator esset ꝓtrucis euoq insectatore plebidecimo diȩ¬
iuspopuli singuli reddebant . Eodiepenes p̃feccum iuris fasces .Xi. erant conlegis noueni sin¬
guliaccensi appellabant ec inunica concordia interipsos qui consensus priucatis inter¬
dum inutilis eẽt summa aduersus alios aequitas erat moderationis eorum argum̃¬
tum exemplo unius reinotasse satis erat cumsine ꝓuocatione crectieent de fosso
cadauere domiapud p̃sextium patriciaegentis uirum inuento ꝓlacoq: incontione
in reiustamanifesta atq a troci .c. iulius decẽur diem sestio dixit et adcusa corpo¬
pulum extitit cuius reiiud ex legitimuserat decessitq: ex iure suo utdemptũ deui

Expanded text:
quo minus ferociter aliorum scitis aduersarentur. regimen totius magistratus penes quo minus ferociter aliorum scitis aduersarentur. regimen totius magistratus penes Appium erat fauore plebis, adeoque nouum sibi ingenium induerat ut plebicola repente omnisque aurae popularis captator euaderet pro truci saeuoque insectatore plebis. decimo dipopulo singuli reddebant. eo die penes praefectum iuris fasces duodecim erant: collegis nouem singuli accensi apparebant. et in unica concordia inter ipsos, qui consensus priuatis interdum inutilis est, summa aduersus alios aequitas erat. moderationis eorum argumentum exemplo unius rei notasse satis erit. cum sine prouocatione creati essent, defosso cadauere domi apud P. Sestium , patriciae gentis uirum, inuento prolatoque in contionem, in re iuxta manifesta atque atroci C. Iulius decemuir diem Sestio dixit et accusator ad populum exstitit, cuius rei iudex legitimus erat, decessitque iure suo, ut demptum de ui
Abbreviated transcription (Latin):
aliquã diufuit. postremoconces sum patrib: modonelex aciliciadeteduentino alitue
sac rate leges abrogtrentur. Ann oerecentesimo altero quã conditaromaera
rum mutatur formocciuitactis ab consulib ad decemiuros que madmodum a bregbis
duobiutimandaretur consulum nomenim periumq: decẽ uiricreat. appius claudus ÷b
nutius p̃ sextius .l. uetulius .c. iulius a manlius p̃ sulpicius p̃ curiatius titus romur
s p̃ postumius . Claudio et genutio quia designati consules in eum annum fuerant : ꝓhoies
honos redditus et sestio alteri consulũ prioris anni quod eamrem collega inuito ad patres¬
retulerat his ꝓximihabitilegatitres quia thenasierant simulait prolegatione tam longin¬
qua p̃mio eẽt honos simulperitos legum peregrinarum adc̃denda nouaiura usu foreere¬
debant suppleuere ceterinumerum. Graues quoq aecate electos nouissimis suffragiis fer

Expanded text:
aliquamdiu fuit; postremo concessum patribus, modo ne lex Icilia de Aventino aliaeque aliquamdiu fuit; postremo concessum patribus, modo ne lex Icilia de Aventino aliaeque sacratae leges abrogarentur. anno trecentensimo altero quam condita Roma erat iterum mutatur forma civitatis, ab consulibus ad decemviros, quem ad modum ab regibus duobus uti mandaretur consulum nomen imperiumque. decemviri creati Ap. Claudius T. Genucius P. Sestius L. Veturius C. Iulius A. Manlius P. Sulpicius P. Curiatius T. Romilius Sp. Postumius. Claudio et Genucio, quia designati consules in eum annum fuerant, pro honore honos redditus, et Sestio, alteri consulum prioris anni, quod eam rem collega invito ad patresrettulerat. his proximi habiti legati tres qui Athenas ierant, simul ut pro legatione tam longinqua praemio esset honos, simul peritos legum peregrinarum addebant. suppleuere ceteri numerum. graues quoque aetate electos nouissimis suffragiis ferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
daturum leges neminẽ nisi ex patrib: aiebant cum de legib: conuenir& delatore tuatũ
uiraq noscere ab externis bellis quietus annus fuit quietior insequens .p. curatot
legumq peregrinarũ exspectatio p̃buit deinduo simul malaingentia exortiqus
relugubres domus flamem seruius cornelius mortuus augur .c. horatius pululus
incuius locum .c. ueterum eo cupidius quia damnatus aplebeerat augures legere
mortuus consul quintilius iiii tribuni plebi multipliciclade fedatus annus ab host¬
otium fuit . Inde cõssc. menenius p̃sextius capitolinus. Neq: eo anno quic quam bellie im
fuit. Domimotus ortiicm rediertnt legaticum acticis legibus. Eo intentius instalit
tribuni ut tandem scribendarum legum intium fier&. plac& creari. decẽ uiros sine pro¬
uocatione. Et nequis eo anno alius inagis teatus eẽt ad miscerent᷑ ne plebi controuersa

Expanded text:
daturum leges neminem nisi ex patribus aiebant. cum de legibus conueniret, de latore tandaturum leges neminem nisi ex patribus aiebant. cum de legibus conueniret, de latore taniuraque noscere. ab externis bellis quietus annus fuit, quietior insequens P. Curiatio legumque peregrinarum exspectatio praebuit, dein duo simul mala ingentia exorta, faclarae lugubres domus. flamen Quirinalis Ser. Cornelius mortuus, augur C. Horatius Puluillus , in cuius locum C. Ueturium , eo cupidius quia damnatus a plebe erat, augures legere. mortuus consul Quinctilius, otium fuit. inde consules C. Menenius P. Sestius Capitolinus. neque eo anno quicquam belli externi fuit: domi motus orti. iam redierant legati cum Atticis legibus. eo intentius instabant tribuni ut tandem scribendarum legum initium fieret. placet creari decemviros sine provocatione, et ne quis eo anno alius magistratus esset. admiscerenturne plebeii, controversia
Abbreviated transcription (Latin):
derani consules uendider̃ in uidiae tam̃res ad exercitũ fuit eadeniq tribunis materiũ
eriminandi ad plebemconsules pbuit. ltq ergo ut magis tratu ab eirespurio .p. tarpio
a. aeternio cos dies dicta ẽ romilio ab .c. claudio cicerone .t .r .p.l. ueturio ab lalieno
aedileplebis uterq magna patrum in dignatione dampnatus romilius decẽmilib: aeris uetam
xũ nec haec priorum calamitts consulum segniores nouos fecerat consules et sed amnariposse
aiebant et plebem et tribunos legem ferrem̃ posse. Tum a biectalege q̃ promulgati cons¬
nuerat tribunilenius agerecum patrib: finem tandem certaminum facerent si plebeiui
leges displicerent. atilli communit̃ legum latores explebe et ex pacribus qui utrisq utilu
ferrent q̃q: aequande libertatis eent sinerent creariremnon abs ꝑnabantur patrio

Expanded text:
aerarii consules uendiderunt. inuidiae tamen res ad exercitum fuit, eademque tribunis materiam aerarii consules uendiderunt. inuidiae tamen res ad exercitum fuit, eademque tribunis materiam criminandi ad plebem consules praebuit. itaque ergo, ut magistratu abiere, Sp. Tarpeio A. Aternio consulibus dies dicta est Romilio ab C. Caluio Cicerone tribuno plebis, Ueturio ab L. Alieno aedile plebis. uterque magna patrum indignatione damnatus, Romilius decem milibus aeris, Ueturius quindecim. nec haec priorum calamitas consulum segniores nouos fecerat consules. et se damnari posse aiebant, et plebem et tribunos legem ferre non posse. tum abiecta lege quae promulgata consenuerat, tribuni lenius agere cum patribus: finem tandem certaminum facerent. si plebeiae leges displicerent, at illi communiter legum latores et ex plebe et ex patribus, qui utrisque utilia ferrent quaeque aequandae libertatis essent, sinerent creari. rem non aspernabantur patres;
Abbreviated transcription (Latin):
occidit fugat hostem no ex algidomodo sed a corbione hortonaq corbionẽ etiam diruit ꝓpt̃
proditum p̃sidium Deinde m̃ uaderius .s. p̃. uerginius consules facqdomiforisq: otium
fuit an nona ꝓpt̃ a quarum intem perium laboratum ẽ deauentio publicando lata lexẽ
t̃r pl idem refecti hi sequente anno t̃romilio .c. ueturio consulib: legem omnib: con¬
tionibus sius cele brant puderese numeri sui nequiquam aucqsi eares eq: suobiennio
uer& actoto superiore iustroiacuiss& cum maxime haec agerent trepidinuntu abtus¬
culoueniunt ae quosina grotusculano eẽ fecit pudorem recens eius populi meritum
morandi auxilii amboconsules cum exercitu missi hostem insua sede in algido inueniun
ibipugnatum sũ prae uiim̃il hostium caesa alu fugati p̃da parta ingens eam ꝓpt̃ in opiã

Expanded text:
occidit; fugat hostem non ex Algido modo sed a Corbione Ortonaque. Corbionem etiam diruit propter occidit; fugat hostem non ex Algido modo sed a Corbione Ortonaque. Corbionem etiam diruit propter proditum praesidium. deinde M. Ualerius Sp. Uerginius consules facti. domi forisque otium fuit; annona propter aquarum intemperiem laboratum est. de Auentino publicando lata lex est. tribuni plebis iidem refecti. hi sequente anno, T. Romilio C. Ueturio consulibus, legem omnibus contionibus suis celebrant: pudere se numeri sui nequiquam aucti, si ea res aeque suo biennio iaceret ac toto superiore lustro iacuisset. cum maxime haec agerent, trepidi nuntii ab Tusculo ueniunt Aequos in agro Tusculano esse. fecit pudorem recens eius populi meritum morandi auxilii. ambo consules cum exercitu missi hostem in sua sede, in Algido inueniunt. ibi pugnatum. supra septem milia hostium caesa, alii fugati; praeda parta ingens. eam propter inopiam
Abbreviated transcription (Latin):
uocant iubent᷑ subitarium scribere exercitum atq: in algidum ducere indeposito legis
certam in enoua de dilectu contentio orta uncebat᷑q consulareimperium tribunitio auxilio
cumalius ad ditꝰ terrorisabinum exercitum p̃datum descendisseinagros romano sinde a durbẽ
uenire ismetus ꝑculit ut scribimilitem tribuni sinerent nonsine paccione tim̃ ut qm̃ ipsiquinques¬
necessitas patribus id modo excepere nepostea eosdem tribunos uiderent tribunitia comi¬
tia neid quoq: pͥbellum ut ceterauanum eẽt exemplo habita tricesimosexto anno a primis
tribun i plebis decem creatis bini ex singulis clasibus. litq cautum ẽ ut postec crecrentur
dilectudeinde habitaminitius contrasabinos ꝓfectus non inuenit hostem boratius cumiam
Aequicorbione interfecto p̃sidio hortanã etiã cepissent in algidopugnant multos mortilis

Expanded text:
uocant; iubentur subitarium scribere exercitum atque in Algidum ducere. inde posito legis uocant; iubentur subitarium scribere exercitum atque in Algidum ducere. inde posito legis certamine noua de dilectu contentio orta; uincebaturque consulare imperium tribunicio auxilio cum alius additur terror, Sabinum exercitum praedatum descendisse in agros Romanos, inde ad urbem uenire. is metus perculit ut scribi militem tribuni sinerent, non sine pactione tamen ut quoniam ipsi quinquennecessitas patribus: id modo excepere ne postea eosdem tribunos uiderent. tribunicia comitia, ne id quoque post bellum ut cetera uanum esset, extemplo habita. tricensimo sexto anno a primis tribuni plebis decem creati sunt, bini ex singulis classibus; itaque cautum est ut postea crearentur. dilectu deinde habito Minucius contra Sabinos profectus non inuenit hostem. Horatius, cum iam Aequi Corbione interfecto praesidio Ortonam etiam cepissent, in Algido pugnat; multos mortales
Abbreviated transcription (Latin):
lanuuium exilium abiit quintius sexto decimodie dictatura in sex menses accepta se abdicauit
peosdiesconsu ln autius aderetum cums abinis egregiae pugnatꝰ aduastitos agros ea quoq:
clades accessit sabinis munutio fabius quintius successor in algidũmissus extremo anno agita¬
tum delege ab tribunis ẽ sed quia duo exercitus aberant nequid ferretur ad populum patres
tenuere plebesuicit ut quintium eosdem trubunos crecrent . lupos uisos incapitolioferunt aca¬
nibus fugatos obid prodigiumlus tratum capitolium eẽ. Haec eo annogesta sequitꝰ coñs quintꝰ
minutius m̃. horatius puluillus cuiuis initio anno cumforisotium eẽt domiseditiones idemtri¬
buni eadem lex facciebat ulteriusq uentum foretadeo ex arserant animis niuelut dedita
opera nocturno impetu equorum corbione amissum p̃sidium nuntiatum eẽt. senatum cos

Expanded text:
Lanuuium in exsilium abiit. Quinctius sexto decimo die dictatura in sex menses accepta se abdicauit. Lanuuium in exsilium abiit. Quinctius sexto decimo die dictatura in sex menses accepta se abdicauit. per eos dies consul Nautius ad Eretum cum Sabinis egregie pugnat; ad uastatos agros ea quoque clades accessit Sabinis. Minucio Fabius successor in Algidum missus. extremo anno agitatum de lege ab tribunis est; sed quia duo exercitus aberant, ne quid ferretur ad populum patres tenuere; plebes uicit ut quintum eosdem tribunos crearent. lupos uisos in Capitolio ferunt a canibus fugatos; ob id prodigium lustratum Capitolium esse. haec eo anno gesta. sequuntur consules Q. Minucius M. Horatius Puluillus . cuius initio anni cum foris otium esset, domi seditiones iidem tribuni, eadem lex faciebat; ulteriusque uentum foret —adeo exarserant animis—ni, uelut dedita opera, nocturno impetu Aequorum Corbione amissum praesidium nuntiatum esset. senatum consules