comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fortunatiis ep̃e statim dedit dicens. Ula¬
de cicuis: et eam suꝑ lacentis corpus ꝓi¬
xe. ꝑrerit itaq diaconis: atq ad gotũ
introgressus: benedictam aqͣm suꝑ mñ¬
bra illius asꝑsit. Res mira: ⁊ uehem̃t
stupenda. Mor ut a qua benedicta co¬
xam eius tetigit: ita oĩs fractura so¬
lidata est: et saluci pͥstine cora restitu¬
ta uit hora eadem delecto surget: ⁊¬
ascenso equo ita ceptum iter ageret:
ac si nullam lesionem unqͣm corꝑis
ꝑtulisset. Factumq est ut qui sc̃o ui¬
ro fortunato pueros cum p̃cio redde̾
obedientie subiectus noluit: eos sine
p̃c io pena subactus daret.
is igitur explecis. studebat adhuic
seuex eo et alia nartare. S quia ñ¬
uulli ad erant ad quos exortandos occu¬
pabar: ianq diei hora tardior incu¬
audire ũ licuit: que audire si liceat
semꝑ uolo. Set die alio isdem se nexrẽ
de illo magis adhuc mirabilem narra¬
uit dicens. In eadem tudertina urbe
marcellus qͥdani bone actõis uir: cum

Expanded text:
it, dicens: Vade citius, et eam super jacentis corpus projice. Perrexit itaque diaconus, atque ad Gothum introgressus, benedictam aquam super membra illius aspersit. Res mira et vehementer stupenda! mox ut aqua benedicta Gothi coxam contigit, ita omnis fractura solidata est, et saluti pristinae coxa restituta, ut hora eadem de lecto surgeret, et ascenso equo ita coeptum iter ageret, ac si nullam unquam laesionem corporis pertulisset. Factumque est ut qui sancto viro Fortunato pueros cum pretio reddere obedientiae subjectus noluit, eos sine pretio poena subactus daret. His igitur expletis studebat adhuc senex de eo et alia narrare. Sed quia nonnulli aderant ad quos exhortandos occupabar, jamque diei tardior hora incuaudire non licuit, quae audire, si liceat, semper volo. Sed die alia idem senex rem de illo magis adhuc mirabilem narravit, dicens: In eadem Tudertina urbe Marcellus quidam, bonae actionis vir, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nisceris petrus in mari pedib ambu¬
lauit: ⁊ paulus in mari naufragium
ꝑulit. En in uno eodemq elemento ubi
pedib iter fecit. Aꝑte igit᷑ constat̃ quia
cum utͥusq uirtus fuerit disꝑ inmira¬
cło: utͥusq tñ meritum disꝑ ñ est in celo.
PeTRIIs. Mlacet fateor õino qd̵ dicis. Fece¬
monium fert̃: queso adhue si qͣ sunt re¬
feras. ut esurientem me ꝑ exempla bo¬
nor pascas. GRegorius. Uellem tibi in
laudib tedempcoris de uiri uen̾abilis
bñdieti miracłis aliq̃ narrare: set adsi
erlenda hodterñ tempus uideo ñ posse suf

Expanded text:
nisceris, Petrus super mare pedibus ambulavit , Paulus in mari naufragium pertulit : et in uno eodemque elemento ibi pedibus iter fecit. Aperte igitur constat, quia cum utriusque virtus fuerit dispar in miraculo, utriusque tamen meritum dispar non est in coelo. PETR. Placet, fateor, omnino quod dicis: ecmonium ferunt, quaeso te adhuc si qua sunt referas, ut esurientem me per exempla bonorum pascas. GREGOR. Vellem tibi in laudibus redemptoris de viri venerabilis Benedicti miraculis aliqua narrare, sed ad haec explenda hodiernum temp
Abbreviated transcription (Latin):
tius mansit. Nec tũ credendum est.
qͥ a locum q̃m acceꝑat ꝑdid̾it : qͥa dubi¬
umñ ÷ͥ qd int̾cessoris sui p̃eib potuit
post mortem meluis uiue: qui et añ
mortem studuit oĩpotenti deo plac̾e.
S: eur multa de eius uita dicimus:
cum nunc usq ad corpus illius toc
uͥtutum documenta teneamus. Demo¬
macos qͥppe absolu̾e. egrotos eurari:
quociens ex fide petitur ut uiuens
consueu̾at: hoc indesiuent̾ fac̾e et
apud mortua sua ossa ꝑseuerat. Si
libet pette adhuc ad ualerie ꝓuintie
ꝑtes uarratõnis mee uerba reduõe.
de qͥb me oĩa exinria ualde. miracłi

Expanded text:
ec tamen credendum est quia locum quem acceperat perdidit, quia dubium non est quod intercessoris sui precibus potuit post mortem melius vivere, qui et ante mortem studuit omnipotenti Deo placere. Sed cur multa de ejus vita dicimus, cum nunc usque ad corpus illius tot virtutum documenta teneamus? Daemoniacos quippe absolvere, aegros curare quoties ex fide petitur, ut vivus consueverat hoc indesinenter facere, et apud mortua sua ossa perseverat. Sed libet, Petre, adhuc ad Valeriae provinciae partes narrationis meae verba reducere, de quibus me
Abbreviated transcription (Latin):
coueidit: eiusq pes ꝑ caleiamentũ in
palo sepis in hesit ÷ sicq usq dumi hor¬
tolanus rediret: deorsum capite pepeͣ¬
dit. Consueta hora uenit hortolanus ⁊
repꝑie: serpenti autem dixit. Gr̃as
ait. Quid ÷̃ fr : Tradioit ce mͥ deus.
Quare in labore monachoꝵ totiens
cens ÷ pedem illius absoluit: eumq
qͣre me. Quem seq̃ntem duxtt ad
orci a ditum ⁊ ⁊ hoła que furto appe¬
rebat auferre: et cum magna dul¬
ceoine p᷑buit dicens. Nade ⁊ post ħ
furtum nͨ facias ⁊ s cum necesse habes
buc ad me ingͤde : et q̃ tu cum pecõs
labiorabas colłe: ego tibi derotus dabo
DeTIUS. Hunc usq ut inuenio incas¬
sum ego ñ fuisse pat᷑s iuitalia qͥ signa

Expanded text:
concidit, ejusque pes per calceamentum in concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, deorsum capite pependit. Consueta hora venit hortulanus, reperit, serpenti autem dixit: Gratias ait: Quid est, frater? Tradidit te mihi Deus. Quare in labore monachorum furtumcens, pedem illius a sepe in qua inquere me. Quem sequentem duxit ad horti aditum, et olera quae furto appetebat auferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non facias; sed cum necesse habes, huc ad me ingredere, et quae tu cum peccato laboras tollere, ego tibi devotus dabo. PETR. Nuncusque, ut invenio, incassum ego non fuisse Patres in Italia qui signa
Abbreviated transcription (Latin):
nastĩi aomiranda nar rabat. Exqͥb
aliq̃ q̃ ad memoriam uenĩt sub pͥno
qͥa ad alia festino. S unum dicam.
mo nullo mͦ. In eodem monast̾io qͥdã
magne uite monachus erat horto¬
lauus. fur uͦ uenire consueu̾at: ⁊ ꝑ
sepem ascendẽ: ⁊ occulte hoła auferre.
Sumq mͤulta plantaret q̃ minꝰ in¬
ueniret ⁊ et alia pedibus conculeata
alia direpta conspiõet: cotum hortũ
eireumiens. inuenit iter unde fur
uenire cõsueuerat. Qui ĩ eũ dẽ hortũ
deambulans teppit eciam seip eceni
cui p̃cipiens dixit. Seq̃re me. Atq ad adi¬
tum furis ꝑueniens: imꝑauit serpẽ¬
ti dicens. In nomuine ih̾n p̃cipio tͥ ut ad¬
rtum istum enstodias: ac furem huc in¬
gredi ñ ꝑmittas. ꝓtiuus serpens totuͣ
se mitin̾e in cͣnsuersum tecendit:⁊
ad cellami monachus redut. Cumq
merioiauo temꝑe cuncti fr̃s qͥesoent.
more solico fur adueuit. Ascendit se¬
uidit subito qͥa tensus serpẽs clausis¬
sec uiam. Et cͤme fẽs post semet ip̃m

Expanded text:
nasterii admiranda narrabat: ex quibus aliqua quae ad memoriam veniunt supprimo, quia ad alia festino. Sed unum dicam, modo aestimo. In eodem monasterio quidam magnae vitae monachus erat hortulanus. Fur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat. Qui in eodem horto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum furis perveniens, imperavit serpenti, dicens: In nomine Jesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rediit. Cumque meridiano tempore cuncti fratres quiescerent, more solito fur advenit, ascendit sevidit subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
illo de ingͦssa regis totile ⁊ romane urbis
ꝑditõne colloqͥum hab̾et: dirit. ꝑhunc
regem eiuitas ista destruetur: ut iam
ampluis ñ inhabitet᷑. Cui uir dñi respõ¬
dit. Roma a gentib ñ ext̾minabit᷑: set
tempestatib choruseis ⁊ tͥbinib ac t̾re
motu facigata marcescet in semet ip̃a
Cuius apħre mist̾ia nobis iam fẽa sunt
luce clariora ÷ qͥ iu hae urbe dissoluta
menia: eu̾sas domos: destructas eccliaᷤ
tbrne c̃uimus: eiusq edificia longo
senio lassata. qͥa ruinis crebrescentib¬
ꝓst̾uaut᷑ uidemus. Qmuis hoc hono¬
ratus enis discipłs euius mͥ relatõne
comꝑtum est: neqͣqͣm ex ore illius au¬
disse se ꝑhibet: s qͥa hoc dix̾it: dictũ

Expanded text:
illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquio haberet, dixit: 'Per hunc reamplius non inhabitetur. Cui vir Dei respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis, turbinibus ac terrae motu fatigata marcescet in semetipsa. Cujus prophetiae mysteria nobis jam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domos, destructas ecclesias turbine cernimus; ejusque aedificia longo senio lassata, qprosternantur, vidimus. Quamvis hoc Honoratus eius discipulus, cuius mihi relatione conpertum est, nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dixerit, dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ad dei hoĩem accessit. Eiuiem enm lon¬
ge sedentem cerneret: ñ ausus acced̾e
sese in t̾ram dedit. Cui cum uir dei bis
cer q dicẽt surge. si ip̃e ante eum de¬
rp̃i famulus ꝑ semet ip̃m dignatus:
acced̾e ad regem ꝓstratum. Quem de t̾¬
ra eleuauit. de suis actib increpauit:
atq in paucis sermouib. euncta que
illi etaũ uentura p̾nuntiauit dicens.
Multa mala facis: multa fecisti: lam
aliqͣndo ab iniqͥtate compesce. Et quidẽ
romam: ingressurus es. mare tͣnsi¬
turus: nouem annis regnabis: decimo
morieris. Qb anditis rex uehe¬
ment̾ iratus. oratõne petita recessit:
atq ex illo iam temꝑe minꝰ crudelis
fuit. Cum ñ multo post romam adut:
ad sẏciliam ꝑrecit. Anno autem regni
sui decimo: om̃ĩpotentis dei iuditõ regñ
cum uita ꝑdidit.
Ret̾ea antistes canusine eccłie ad
eundem dñi famulum uenire
consueu̾at: q̃m uir dei ꝙ uite sue me¬
rito ualde diligebat. Is itaq dum cũ

Expanded text:
ad Dei hominem accessit; quem cum lonad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus accedere, sese in terram dedit. Cui dum vir Dei bis ter diceret: 'Surge', sed ipse ante cum i famulus per semet ipsum dignatus accedere est ad regem prostratum. Quem de terra levavit, de suis actibus increpavit atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant Ventura praenuntiavit, dicens: 'Multa mala facis, multa fecisti; iam aliquando ab iniquitate conpescere. Et quidem Romam ingressurus es, mare transiturus; novem annis regnas, decimo morieris'. Quibus auditis, rex vehementer territus, orationem petita, recessit, atque ex illo iam tempore minus crudelis fuit. Cum non multum post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo omnipotentis Dei iudicio regnum cum vita perdedit. Praeterea antestis Canusinae ecclesiae ad eundem Domini famulum venire consueverat. Quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum
Abbreviated transcription (Latin):
habere audisset : ad erus monast̾ium ꝑgẽs
paulo longius sustitit: eiq se uentur um
esse ñtiauit. Cui dum ꝓtinus mandatum
de monast̾io fuisset ut ueniret: ip̃e sic̃ ꝑ¬
amenta sua p̃buit. eumc indui regalib¬
uestib fecit: quem quasi in ꝑsona sua
ꝑg̾e ad dei hominem p̃cepit: in cunis obse¬
⁊ blidin. qͥañ dei serui occłos ip̃m esse regẽ
totilam simulantes. eis lat̾i obambula¬
rent. Cui alia quoq obsequia. atq spata¬
rios p̃buit: ut tam ex eisdem obseqͥis qmͣ
ex purpureis uestib rer esse putaret᷑. Cũ¬
ꝙ isoem riggo decoratus uestib. obseqñtũ
freq̃ntia comitatus monast̾ium ingͦssus
srusset. uir dei eminus sedebat. Quem ue¬
nientem conspitiens. cum iam audiri po¬
tuisset: clamauit dicens. Pone fili: pone
hoc qd̃ portas ñ ÷ tuum. Qui riggo ꝓcrnꝰ
un t̾ram cecidit: et quia tanto uiro illu¬
ñtiauert̃ tpidi. in qͣnta ueloettate fue¬
rant dep̃hensi. Enne per se isdem totila

Expanded text:
iritum audisset, ad ejus monasterium pergens, paulo longius substitit, eique se venturum esse nuntiavit. Cui dum protinus mandatum de monasterio fuisset ut veniret, ipse, sicut pamenta sua praebuit, eumque indui vestibregalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cuius obseet Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum esse regem Totilam simulantes, eius lateri obambularent. Cui alia quoque obsequia atque spathari praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque isdem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus, monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum iam ab eo audire potuisset, clamavit, dicens: 'Pone, fili, pone; hoc quod portas non est tuum'. Qui Riggo protinus in terram cecidit et, quia tanto viro inlununtiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃utes: in offenso pede oꝑis. p̃seutis
uite carpamus uiam. Miracłm nã¬
q faciens et taceri iussit. ⁊ cñ tade¬
ri ñ potuit: ut uidelicet et electi eiꝰ
ex empla doctne illius seq̃ntes. in
magnis q̃ faciunt lat̾e qͥdem in uo¬
luntate hũt: s ut ꝓsiut alus ꝓaui

Expanded text:
sequentes, inoffenso pede operis praesentis sequentes, inoffenso pede operis praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlicet et electi ejus exempla doctrinae illius sequentes, in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint ali
Abbreviated transcription (Latin):
exerescentia uina iinad̾ent: si ad¬
corꝑe iuueret. ħ miracłm cuilibet in¬
te feĩ humano fanore pulsatus: inde
intus maueseẽt. unde foris hõibus
magnus appareret. Etemplum etiã
magr̃i seq̃ns. qui ut uos ad uiam
humilitatis iustrueret. de semet¬
ip̃o discipultis p̃cepit dioens. ut ea
que uioissent uenuni diẽent: qͦusq
filius liomins a mortuis resurreris
set. petrus. Quia occasio apta se
p̃buit: licet inqͥrere qͥd nam sit. qdͥ
redempto uost̃ cum duob oecis ha¬
men redoidit iussit ut nemini di¬
cerent: et illi abeuntes diffamare¬
⁊t̃ enui indotau t̃ram illam. Nũ¬
qͥduam unigenitꝰ silius pr̃i ⁊ scõ¬
spũ coet̃nus hac uuire uelle hũit qd
ñ potuit impłe: ut miracłm qd̾ta¬
ceri uoluit. minime potuiss abscõ¬
Adi÷ Gregorius. Redemptor uost̾ ꝑ
mortale corpus om̃e ad̾ egit. ħ nobis
in eremplo actõnis p̃buit: ut ꝓ nr̃a¬
rum uirium modulo eius uestigia

Expanded text:
excrescentia vina invaderent, si adexcrescentia vina invaderent, si adcorpore viveret, hoc miracte facti favore humano pulsatus, inde intus inanesceret, unde foris hominibus magnus appareret: exemplum etiam Magistri sequens, qui ut nos ad viam humilitatis instrueret, de semetipso discipulis praecepit, dicens ut ea quae vidissent, nemini dicerent, quousque Filius hominis a mortuis resurgeret . PETR. Quia occasio apta se praebuit, libet inquirere quidnam sit quod Redemptor noster cum duobus caecis lumen reddidit, jussit ut nemini dicerent, et illi abeuntes diffamaverunt eum in totam terram illam . Nunquidnam unigenitus Filius, Patri et sui coaeternus, hac in re velle habuit, quod non potuit implere, ut miraculum quod taceri voluit, minime potuisset abscondi? GREGOR. Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemplum actionis praebuit, ut pro nostrarum virium modulo ejus vestigia
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc uir dei uineam ingessus race¬
mos collegit: ad calcatorium detulit:
oñisq exinde egredi p̃cepit: solus¬
q ibi cum uno ꝑuo puerulo remã¬
sit. Quem in eodem caleatorio depo¬
suit: ⁊ caleare ip̃os paueissimos
raccinos fecit. Cumq eyͤisdem race¬
mis ꝑum aliquid uini deflueret :
cepit ħ uir dei sins manib in ꝑuu¬
lo uase susciꝑe: ⁊ ꝑcrncta dolia oĩa¬
cu nasa que p̃parata fũant ꝓ bñdi¬
ctõne diuide̾ : ut ex eodem uiuo.
omia uascła uix ifusa uidentur.¬
ita ut omma q̃ allata fũant pauꝑ¬
um uascła impleret. Quib eum
se ianee sa tiffecisse conspiõet: ex
Apoteram elarisit: atq imp̃sso si gil¬
lo ꝓpͥo munitam reliqͥd: moxq ad
eccłiam rediit. Tercio uero die p̃di¬
dictum constantium ꝑb̃rm uoca¬
uit: et oratõne fc̃a apotecam aꝑu¬
it: ⁊ uasa in qͥb tenuissimum liqͦ¬
rem fudãt ubertun uiñ fundentia
inuenit: ita ut pauimentũ onĩe

Expanded text:
Tunc vir Dei vineam ingressus raceTunc vir Dei vineam ingressus racemos collegit, ad calcatorium detulit, omnesque exinde egredi praecepit, solusque ibi cum uno parvulo puerulo remansit, quem in eodem calcatorio deposuit, et calcare ipsos paucissimos racemos fecit. Cumque ex iisdem racemis parum aliquid vini deflueret, coepit hoc vir Dei suis manibus in parvo vase suscipere, et per cuncta dolia omniaque vasa quae parata fuerant, pro benedictione dividere, ut ex eodem vino omnia 185 vascula vix infusa ita ut omnia quae allata fuerant pauperum vascula impleret. Quibus cum se idonee satisfecisse conspiceret, ex apothecam clausit, atque impresso sigillo proprio munitam reliquit, moxque ad Ecclesiam rediit. Die vero tertia praedictum Constantium presbyterum vocavit, et oratione facta apothecam aperuit, et vasa in quibus tenuissimum liquorem infuderat, ubertim vinum fundentia invenit, ita ut pavimentum omne
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdam die ita gnͣdine irruente uastata.
ut ni ea pͣaricis diebus uitib uix pau¬
ei rariq racemi remanerent. Quam
cum p̃dictus uir reuerentissimus bo¬
nefacius ep̃c fuisset in gressus: mag¬
nas omp̃ocenti deo gr̃as retulit: qͥa
in ip̃a sua sua mnopia adhuc sese an¬
gustari cognorit. S cum iam tempꝰ
exigẽt ut ip̃i quoq racemi qui remã¬
serant maturesc̃e potuissent ⁊ custo¬
dem uinee ex more posuit. eamq sol¬
lerti uigilantia seruari p̃cepit. Qua¬
dam uͦ die iussit constanitio prbr̃o ne¬
poti suo ut cuncta uini uascła in epis¬
copio. omĩaq dolia ita ut antea consu¬
euerat suꝑfusa pice p̃pararet. Quod
cum uepos illius p̃sbit̾ audisset: admi¬
ratus ualde ÷̃ qd̃ quasi insana p̃ciꝑet:
ut uini uascła ꝑ̃ꝑari fac̾et: qui urñ
minime haberet. nec tñ p̃sũpsit ĩ¬
quirere curtalia p̃ciperet: s iussis
obtemꝑans omuia e more p̃ꝑauit.

Expanded text:
quodam die ita grandine irruente vastata est, quodam die ita grandine irruente vastata est, ut in ea paucis in vitibus vix parvi rarique racemi remanerent. Quam cum Dei praedictus vir reverentissimus Bonifacius episcopus fuisset ingressus, magnas omnipotenti Deo gratias retulit, quia in ipsa sua adhuc inopia sese angustiari cognovit. Sed cum jam tempus exigeret ut ipsi quoque racemi qui remanserant, maturescere potuissent custodem vineae ex more posuit, eamque solerti vigilantia servari praecepit. Quadam vero die mandavit Constantio presbytero nepoti suo, ut cuncta vini vascula in episcopio, omniaque dolia, ita ut ante consueverat, pice superfusa praepararet. Quod cum nepos illius presbyter audisset, valde admiratus est quod quasi insana praeciperet, ut vini vascula praeparari faceret, qui vinum minime haberet; nec tamen praesumpsit inquirere cur talia juberet, sed jussis obtemperans, omnia ex more praeparavit.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut stellas celi. ⁊ sic̃ arena q̃ est inlito
Dep̃catus est ẏsaae dũm ꝓ uxore sua: eo
qd esset sterilis. Qui exandiuit eum: et
droit conceptum rebecce. Si ergo multi¬
plicatõ gũis abrahe ꝑ ysaac p̃destinata
fuit: cur conuigen sterilem accepit:
s uimirum constat qͥa p̃destinesiatõ
ỹcib impletur: qñ is in quo deus mul¬
ticare semen abrahe p̃destinau̾at oratõne
obtiuuit ut filium habere poruisset.
betrus. Quia secretum ratõ aperuit:
nichil michi dubietatis remansit. Gre¬
uOrIIIS. Uis tibi aliqͥd de tuscie ꝑtibus
narrem ⁊ ut cognoscas qͣles in ea uiri
fũĩnt. ⁊ omipotentis dei notitie q̃ntum
propinqui: petrus. uolo ⁊ atq hoc
noĩe qui in ea eiuitate que feren¬
tis dicitur episcopatum officio cenuit:
morib impleuit. Huius multa rairacła
is qui adhuc suꝑ est gaudentins prbr
cilq aliud ad omne stipendium. inisi
uuam tm̃mͦ uineam habebat. Que

Expanded text:
sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est isicut stellas coeli, et sicut arenam quae est ideprecatus est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis, qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae . Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuisset. PETR. Quia secretum ratio aperuit nihil mihi dubietatis remansit. GREGOR. Vis tibi aliquid de Tusciae partibus narrem, ut cognoscas quales in ea viri fuerint, et omnipotentis Dei notitiae quantum propinqui? PETR. Volo, atque hoc nomine, qui in ea civitate quae Ferentis dicitur episcopatum officio tenuit, et moribus implevit . Hujus multa miracula is qui adhuc superest Gaudentius presbyter hilque aliud ad omne stipendium, nisi unam tantummodo vineam habebat: quae
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ in monast̾i̾o. qui suꝑ enm uiuere
nolebat. Suolutus uero eius pedib:
cepit ab eo cum lacͥmis postulare dicẽs.
Der illum ad q̃m uadis te rogor ue
septem dies suꝑ de in ħ mundo faciã.
Añ cuius septunum diem: etiam ip̃e
defutictus est. Qui tũ in illa nocte ĩt
cet̾os ñ fuerat uocatus ÷ ut aꝑte cla¬
rescẽt: qͥa eius obitum sola ueñ abilis
an astasii int̾cessio obtinere pocuissẽt.
datur intelligr̃ uͥ qd̾ hi qui apud dñm
magni sunt meriti: optinere ea pos¬
suit aliqͣndo etiam que ñ sunt p̃desti
potente deo disposita ut ad hoc electi ex
labore perueniant. q̃anis posuiland
mereantur acciꝑe qd̃ eis om̃ps deus ante
seła disposuit donare. Petrus. ꝓbari
mͥ aꝑtius uellem: si potest p̃destinatõ p̃¬
cibus adiuuari. Gregor. hoc quod
ego petre inculi: concite ualet ꝓbari.
Certe & enim nosti qͥa ad abraliam dñs
constitui te. Cui rursum ꝓmisit dicens.
Bñdicam tibi ⁊ multiplicabo semen tuñ

Expanded text:
r in monasterio qui super cum vivere nolebat: provolutus vero ejus pedibus coepit cum lacrymis ab eo postulare, dicens: Per illum ad quem vadis, te adjuro, ne septem dies super te in hoc mundo faciam; ante cujus septimum diem etiam ipse defunctus est, qui tamen in illa nocte inter caeteros non fuerat vocatus, ut aperte claresceret, quia ejus obitum sola venerabilis Anastasii intercessio obtinere potuisset. Pdatur intelligi, nisi quod hi qui apud Dominum magni sunt meriti, obtinere aliquando possunt ea etiam quae non sunt praedestinpotenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare. PETR. Probari mihi apertius velim, si potest praedestinatio precibus juvari. GREGOR. Hoc quod ego, Petre, intuli, concite valet probari. Certe etenim nosti, quia ad Abraham Dominus constitui te . Cui rursum promisit, dicens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum
Abbreviated transcription (Latin):
acsi in ea ius ꝓpͥum diabolus ũqͣm
habuiss. Alio quoq temꝑe isdem uir
oĩpotentis dei famulus fortuuatus ex
obsesso qͦdam homine inmund um
sp̃m excussit. Qui malignus sp̃e cũ
auesꝑascente iam die secretam ab ho¬
minib horam cerneret. ꝑegnum
q̃mpiam esse se simulaus: cireum¬
re.Ouirum sc̃m forcunatum ÷ eoce
qͥd fecit: ꝑegͥnum hominem. de hos¬
pitio suo expulit. Quero ubi requi¬
esc̃e debeam: ⁊ in ciuitate eius ñ ĩ¬
uenio. Tunc quidam in hospitõ cũ
urore sua ⁊ ꝑuulo filio ad prunas
sedebat: qui uocem eius audiens et
quid ep̃c fecerit requirens: hunc
inuitauit ĩ hospito suo ÷ ⁊ sedere se
cum iuxta prunas fecit. Cumq ui¬
cissim aliqͣ confabularent᷑⁊ ꝑuulũ¬

Expanded text:
in ea jus proprium diabolus nunquam habuisset. 196 Alio quoque tempore idem vir omnipotentis Dei famulus ex obsesso quodam homine immundum spiritum excussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente jam die secretam ab hominibus horam cerneret, peregrinum quempiam esse se simulans, circure: O virum sanctum Fquid fecit? peregrinum hominem de hospitio suo expulit. Quaero ubi requiescere debeam, et in civitate ejus non invenio. Tunc quidam in hospitio cum uxore sua et parvulo filio ad prunas sedebat, qui vocem ejus quid ei episcopus fecerit requirens, hunc invitavit hospitio, et sedere eum secum juxta prunas fecit. Cumque vicissim aliqua confabularentu
Abbreviated transcription (Latin):
ut uir dei confancius audrnt: lampa¬
des qͣs reficiebat ꝓcinus letus relinq̃ns:
concitus descendit: atq in eisdem ru¬
stiei amplexum ruit: eumq ex amore
Tu solus in me occłos aꝑtos hũisti. Ex qͣ
re pensandum ÷ cuius apd̾ se humili¬
tatis fuit: qui despicientem se rusticũ
amplius amauit. Quał enim qͥsq apd̾
se laceat contumelia ilaca pbat. Ham
sient superbi honoribus. sic płmq hn¬
miles sia despectõne głant᷑. Cumq se
et in alienis occłis uiles aspituint. icc¬
co gardent: qͥa ħ iuditium confirma¬
ri intelligt̃: qd̾ de se ⁊ ip̃i apud semet¬
ip̃os habuert̃. petrus. ut agnosco rur
iste magnus foris fuit in miracłis:
s maior intus i humilitate. Grego

Expanded text:
ut vir Dei Constantius audivit, lampaut vir Dei Constantius audivit, lampades quas reficiebat protinus laetus relinquens, concitus descendit, atque in ejusdem rustici amplexum ruit, eumque ex amore Tu solus in me apertos oculos habuisti. Qua ex re pensandum est cujus apud se humilitatis fuerit, qui despicientem se rusticum amplius amavit. Qualis enim quisque apud se lateat, contumelia illata probat. Nam sicut superbi honoribus, sic plerumque humiles sua despectione gratulantur. Cumque se et in alienis oculis viles aspiciunt, idcirco gaudent, quia hoc judicium confirmari intelligunt, quod de se et ipsi apud semetipsos habuerunt. PETR. Ut agnosco, vir iste magnus foris fuit in miraculis, sed major intus in humilitate co
Abbreviated transcription (Latin):
fuint. S si huius constantu ueñabilis
unum qͦd fecit audis: cuius humilita¬
cis fuĩt citius agnoscis. Petrus. Dostꝙͣ
scĩ illius tale miracłm dixisti: suꝑ᷑: eti
eius exereu̾at: multi hunc ex diũsis ꝓuĩ
gniqͦ loco ad uidendum eum qͥdam ru¬
sticus aduenit. Ea uͦ hora casu contin¬
gãt. ut sẽs uir stans in ligneis gͣdib
enim pusillus ualde: exili forma atq
despecta. Cumq is qͥ ad uidendum eũ
uenat quis uani esset inqͥreret: atq
obuixe petẽt ut sibi debuiss ostendi:
esset. Si sient stulte mẽ .s. tes hõmũ
merita ex qͣlitate corporis metiuntur:
eum ꝑuulum atq despectum uidens.
ip̃m hunc esse cepit om̃ino ũ cred̃e. In
mente et enim rustica. int̾ ħ qd̾ audie¬
rat ⁊ uid̾at quasi fc̃a fũat q̃dam rixa:
et estimabat cam breuem ꝑ uisionem
esse ñ posse: quem tam ingentem habu¬
erat ꝑ opinonem. Cui ip̃m esse dum
didi: iste autem de hoĩe nichil ht̃. Quod

Expanded text:
fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fuerit, citius agnosces. PETR. Postquam facti illius tale miraculum dixisti, superest eejus excreverat, multi hunc ex diversis provginquo loco ad videndum eum quidam rusticus venit. Eadem vero hora casu contigerat, ut sanctus vir stans in ligneis gradibus, autem pusillus valde, exili forma atque despecta. Cumque is qui ad videndum eum venerat quisnam esset inquireret, atque obnixe peteret ut sibi debuisset ostendi, esset. Sed sicut stultae mentis homines merita ex qualitate corporis metiuntur, eum parvulum atque despectum videns, ipsum hunc esse coepit omnino non credere. In mente etenim rustica inter hoc quod audierat et videbat, quasi facta fuerat quaedam rixa; et aestimabat tam brevem per visionem esse non posse, quem tam ingentem habuerat per opinionem. Cui ipsum esse dum didi, iste autem de homine nihil habet. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuectoris etatis qui ex eisdem ꝑtib sunt.
agestantur. Iuxta eam namq ciuitatem
eceła beati martẏris stepham sita ÷: in qͣ
uir uite ueñabilis constantinꝰ nõie. man¬
sionarii functus offõ desermebat. Curus
scĩtatis opinio sese ad noticiam hõĩnum
longe lateqi tetendat: qͥa isdem uir foudi¬
tus terrena despitiens: coto annisu mẽ¬
ais ad sola cel estra flagrabat. Quadam
uͦ die dum in eadem edcła oleum deefset:
⁊ p̃dictus dei famulus unde lampades ae
uicdio posuit: quas allato igne suocenditz
sicꝙaqua ar sit in lampadib: ac si olenm
fuisset. Perpende gͥ pet᷑ cuius meriti iste
uir fuit: qui necessitate cõpulsus: elem̃¬
ti nat᷑am mutauit. petrus. flirum
militatis apud se intus potuit esse iste:
qui tante excellentie foris fuit. Gllegoriꝰ.
Int̃ uͥtutes animum congrue requiris
quia multum ualde÷ qͦd temptatõne su¬
a mencem intus lacessunt mira q̃ foris

Expanded text:
provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, attestantur. Juxta eam namque civitatem ecclesia beati martyris Stephani sita est, in qua vir vitae venerabilis, Constantius nomine, mansionarii functus officio deserviebat : cujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lateque tetenderat, quia idem vir funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad sola coelestia flagrabat. Quadam vero die dum in eadem Ecclesia oleum deesset, et praedictus Dei famulus unde lampades accn medio papyrum posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampadibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, cujus meriti vir iste fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam mutavit. PETR. Mirum militatis apud se esse intus potuit iste, qui tantae excellentiae foris fuit. 176 GREGOR. Inter virtutes animum congrue requiris, quia multum valde est quod tentatione sua intus mentem lacessunt mira quae foris
Abbreviated transcription (Latin):
bilis uiri fortunati. qͥ ualde mͥ etate
⁊ oꝑe ⁊ simplicitate placet.÷ relatõne
cognoui. Aindem ualer ie ꝓuin¬
ciam longobardis intͣntib: ex mona¬
st̾io reuentissimi uiri eqͥtii in p̃dietũ
oratorium ad sepulerum eiꝰ monachi
fugert̃. Cumq langobardi seuientes
oratorium int̾ssent: ceꝑunt eosdem mo¬
nacos foras there: ut eos aut ꝑtormen¬
ta diseutẽnt: aut gladus necarent. Quox
unꝰ ingemuit: atq acri dolore cõmotus
nus seuientes langobardos in mundus
sp̃c inuasit: qui corruentes in terram
taidiu uexati sunt. qͦusq hoc enueti
etian qui foris erant langobardi cognes¬
cẽnt: qͣtinꝰ locum saerum. tem̾are ult̃i¬
us ñ audẽnt. Sicꝰuir sc̃s dum discipłos
defendit: etiam inultis post illu: fugiẽtibi
uiusdm coep̃i mei didie relatõe
qd narro: qͥ in ar chonicana urbe
per annos multos in monachico habicl
deguit: ibiq uͥtam ñ medioct̾ religio¬
sam duxit. Cui etiam q̃dam nr̃i iam

Expanded text:
bilis viri Fortunati, qui valde mihi aetate, opere et simplicitate placet, relatione cognovi. Eamdem Valeriae provinciam Langobardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi viri Equiti in praedicto oratorio ad sepulcrum ejus monachi fugerunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, coeperunt eosdem monachos foras trahere, ut eos aut per tormenta discuterent, aut gladiis necarent. Quorum unus ingemuit, atque acri dolore commotus nus saevientes Langobardos inmundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram, tandiu vexati sunt, quousque hoc cuncti, etiam qui foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum sacrum temerare ulterius non auderent. Sicque vir sanctus dum discipulos defendit, etiam multis post remedium illuc fugientibus iscopi mei didici relatione quod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religiosam duxit; cui etiam quidam nostri jam
Abbreviated transcription (Latin):
in qua ei p̃ceptum est ne seruum
dei contingẽ uł moue de monaft̾io
tentia ess mutata: cognouit qͥa nocte
tus: cur ad exibendum dei hoĩem
intitẽ p̃sũpsiss. Qui ꝓtinus sur¬
fatigari debeatis. Cumq ħ dei fauru¬
lus audiss contͥstatus ait. Nonqͥd ñ
die hest̃no dixi qͥa si statim ñ ꝑgẽmꝰ:¬
iam ꝑgẽ minime licẽt. Tunc ꝓ ea¬
ritatis exibitõne aliqͣntulum exe¬
cutorem suum in cella recinuit:
eiq laboris sui cõmodum coacto re¬
nicenti q dedit. Cognosce igit᷑ petͤ
in qͣnta dei eustod ia fc̃ qui in hac
uita se ip̃os despic̃e nouert̃: eum
qͥb iutus ciuib in honore uu man¬
tur : qui despecti foris hõinib ẽẽ ñ
erubescunt. Quo contͣ in dei occlis
iacent. qui apuo suos ⁊ xximor ee
culos. per ianis gle appeticuni tu¬
ment. Unde ⁊ qͥbusdum ueritas diẽ.
Nos estis qui iustificatis uos coram
hominib: deus autem nouit corda

Expanded text:
in qua praeceptum est ei ne servum in qua praeceptum est ei ne servum Dei contingere vel movere de monasterio tentia esset mutata, cognovit, quia notus, cur ad exhibendum Dei hominem mittere praesumpsisset. Qui protinus surfatigari debeatis. Cumque hoc Dei famulus audisset, contristatus ait: Nunquid non die hesterno dixi tibi, quia si statim non peam pergere minime liceret? Tunc pro charitatis exhibitione aliquantulum exsecutorem suum in cella detinuit, eique laboris sui commodum coacto renitentique dedit. Cognosce igitur, Petre, in quanta Dei custodia sunt qui in hac vita seipsos despicere noverunt; cum quibus intus civibus in honore numerantur, qui despecti foris hominibus esse non erubescunt; quia econtra in Dei oculis jacent, qui apud suos et proximorum oculos per inanis gloriae appetitum tument. Unde et quibusdam Veritas dicit: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda
Abbreviated transcription (Latin):
it: eumq quałt deb̾et alloqͥ ꝓt̃ua
mente p̃ꝑabat. Mox uͦ ut seruus
dei cominus asfuit. etus dem ulia¬
ni animũ irtołabilis pauor inua¬
sit. ita ut tremeret: atq ad ĩsinuã¬
dum ħ ip̃m quo uenãt uix sufficẽ
lingua pͦniss. Qui humiliato mox
sp̃m: ad eus genua eneurrit ÷ oratõ¬
uem ꝓ se fieri petiit: et quia pat̾ eiꝰ
apłicus pontifex eum ud̾e uellet in¬
dicauit. Hir añ uen̾andus equitius
cepit inmensas gͥclas oĩpotenti
deo age̾: asserens qͣd se ꝑ sũmum põ¬
tificem diuina gr̃a uisitass. Ilico
uocauit fr̃s: p̃cepit hora eadem iu
itiñe hodie ñ ualeo exire. Tune ille
responoit. Contstas me fili: quia si
hodierna die ñ egredimur: lamera¬
stina ñ exibimus. Dei itaq famulꝰ
executoris suu lassitudine coactus: iu
monastĩo suo eadem nocte demorat᷑
÷. Cum eore seq̃nti die sub ip̃o lucis
crepuscło uehet̃t̾ eqͣ cursu fatigato.
ad uilianum cum epła puer uerit:

Expanded text:
it, eumque qualiter deberet alloqui proterva it, eumque qualiter deberet alloqui proterva mente praeparabat. Mox vero ut servus Dei cominus adfuit, ejusdem Juliani animum intolerabilis pavor invasit, ita ut tremeret, atque ad insinuandum hoc ipsum quod venerat, vix sufficere lingua potuisset. Qui humiliato mox spiritu ad ejus genua cucurrit, orationem pro se fieri petiit, et quia pater ejus apostolicus pontifex eum videre vellet indicavit. Vir autem venerandus Equitius coepit immensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens quod se per summum pontificem gratia superna visitasset. Illico vocavit fratres, praecepit hora eadem jumitinere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus, in monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatigato ad Julianum puer cum epistola pervenit,
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. Cepit tuuere: lassesõe. seq ip̃m
nutanti gressu uix posse portare. Aui
tremens ad dei hominem ꝑueuit :ͥ atq
uliis humiłt eius genua de oscłans
struixit: suumq dũm ei oceurrise
ñtiauit. Cui resalutato: dei famuluᷤ
p̃cepit dicens. leua fenum uiride: porsa
pabulum iumentis in quib ueuisti.
su ibseqͣa. Is autem qui missus fuãt ui¬
lianus defensor: mirabatur qͥd nam
esset. qͦd redire moraretur puer. Iũ
ecce reuertentem puerum conspief
acas in collo fonum ex p̾to deferencẽ
Qui uehement̃ iratus: cepit clamare
dicens. Quid ÷ͣ hoc: Ego te misi hõiẽ
deducẽ: ñ fenum portare. Cui respõ¬
dit puer. Quem queris eooe subse¬
quitur. Tum ecce uir dei clauatis
calciatus caligis. falcem fenariam
in collo defẽns ueniebat. Quem
adhuc longe positum: puer suo dño
quia ip̃e ess quem q̃reret indicauit.
sdem uͦ uilianus repente ut uidit
dei famulum. ex ip̃o habitu despex¬

Expanded text:
tus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum tus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem pervenit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus venistissubsequor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur valde quidnam esset quod redire moraretur puer: cum ecce revertentem puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem; qui vehementer iratus coepit clamare, dicens: Quid est hoc? Ego te misi hominem deducere, non fenum portare. Cui puer respondit: Quem quaeris, ecce subsequitur. Tum ecce vir Dei, clavatis calceatus caligis, falcem fenariam in collo deferens, veniebat: quem adhuc longe positum puer suo domino quia ipse esset quem quaereret indicavit. Idem vero Julianus repente ut vidit Dei famulum, ex ipso habitu despex
Abbreviated transcription (Latin):
oet qui huc eum exibeat: ut quis
sit eccłiasticus uigor agnoscat. Sic̃
autem moris est ut occupato in
multis animo adulat̃o ualde sur
fũit eitius repulsa ⁊ suadentib se
ut ad romanam urbem deduei de¬
buisset: et que uam esset sua mensu¬
ta cognoscẽt. Iulianum tũc cũ desẽ¬
sorem mitcẽs qui sabiniensi eccłie in
episcopatu post modum fuit: hoc
uo liouore eum dedueẽt: uͨ quicqͣm
dei famulus ex conuentõne eadem
mͥurie seutiret. Qui pere de eo esicox
uotis concttus uolens. festine ad eius
inonaft̾ium encurrit : ibiq absen¬
te illo antiqͣrios sebentes repperit:
ubi albas esset inquisiuit. Qui dire¬
it̃. In ualle hac q̃ mouasterio subia¬
cet: feuum secat. Isdem uͦ uillanus
suꝑbum ualde atq contumacem pu¬
erum habuit: cui uix potãt uł ip̃e
dñari. hunc gͦ misit: ut eum ad se
sub cełitate per ducẽt. Moxq ut au
durit quis ess: eum longe adline posi¬
tus asperit: et iumenso cunore correp¬

Expanded text:
et, qui huc eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subr 169 fuerit citius repulsa, suadentibus se ut ad Romanam urbem deduci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognosceret. Julianum tamen tunc defensorem mittens, qui Sabinensi Eccleepiscopatu praefuit, hoc honore eum deduceret, nec quidquam Dei famulus ex conventione eadem injuriae sentiret. Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus superbum valde atque contumacem puerum habuit, cui vix poterat vel ipse dominari. Hunc ergo misit, ut ipsum ad se sub celeritate perduceret. Perrexit pudivit quis esset, eum adhuc longe positus aspexit, et immenso timore correp
Abbreviated transcription (Latin):
nit: s negat᷑ tͣnsitꝰ. Causa ni fallor
fuit. orta simultas q̃dam int̾ sũmũ
pontifficem ⁊ regẽ anglie qd̾ rex ne¬
scio quid mali suspicaret᷑ de bouo
illo homins si tͣnsiret. Nam ueq ali¬
os ep̃os tͣnsire sinebat. Quod qͥdem ĩ¬
pedimentũ ⁊ si fuit cont᷑riũ malachy¬
e uoluntati: s. ñ uoto. dolebat disfer¬
ri a desiderio suo: nesciens magis ꝑ h̾
implecũiri. Nam si incõtinẽti tnͣsiss
oportebat etiam tͣnsire claram uallẽ:
ut sũmũ pontificem se q̃ret᷑. Iam enĩ
abierat: ⁊ erat rome aut ꝓpe romã.
tardius tͣnfretans. ad locũ ⁊ horam
sc̃issum sui ebitꝰ. oportune occurre.
tanqͣm uerꝰ ab occidente uent¬
ens uisitans nos oriens ex alto. Oqͣtũ
ritatis ad auxit. qͣm iocundus ad enus
int̾itum dies festꝰ aluxit nobis: ħ :

Expanded text:
nit; sed negatur transitus. Causa, ni fallor, nit; sed negatur transitus. Causa, ni fallor, fuit orta simultas quaedam inter summum pontificem et regem Angliae, quod rex nescio quid mali suspicaretur de bono illo homine, si transiret: nam neque alios episcopos transire sinebat. Quod quidem impedimentum, etsi fuit contrarium Malachiae voluntati, sed non voto. Dolebat differri a desiderio suo, nesciens magis per hoc impletum iri. Nam si incontinenti transisset, oportebat transire etiam Claram-Vallem, ut summum Pontificem sequeretur. Jam enim abierat, et erat Romae, aut prope Romam. tardius transfretans, ad locum et horam sanctissimi sui obitus opportune occurreretanquam verus, ab Occidente veniens, visitans nos Oriens ex alto. O quantritatis adauxit! quam jucundus ad ejus introitum dies festus illuxit nobis! Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissione. Mane uero iitͣus nauem
ip̃o die ꝓsꝑo eursu tͣnsfretauit: ⁊ uenit
in seociam. Nle t̾cia ꝑuenit ad locũ qͥ
uiride stagnũ dicitur: qͤm fec̾at p̃ꝑ¬
ari. ut ibi statueret abb̾iam. Et re¬
licto illic de filiis suis fr̃ib nr̃is mo¬
uachor conuentu ⁊ alb̃e. nam secũ¬
fectus ÷. Et cũ tͣussiret. occurrit ei rex
dauid: a quo susceptꝰ cũ gaudio. ⁊ re¬
tentus per aliqͦt dies. multaq oꝑa¬
tus placita deo inchoatum repetit
it̃. Et ꝑtͣnssiens scociam in ip̃o intͦitu
anglie diuertit ad ecclĩam Gisibur¬
uensem. ubi habitant uiri religiosi
canonicã ducentes uitam: ab antiqͦ¬
ei familiares ꝓ sua religiositate ⁊ ho¬
uestate. Ibi. adducta÷ mulier ad eũ
patiens morbũ quẽ cancrũ uulgus
apellat ip̃o horendũ uisu: ⁊ sana¬
uit eam. Nam ubi aqͣ cui bñdixit
asꝑsa st̃ ulcerũ loca: dolorem ñ sen¬
sic. die uͦ sequenti: uix ulẽa appa¬
rebant. Abiens inde ad mare ue¬

Expanded text:
ro intrans navem, ipsa die prospero cursu transfretavit, et venit in Scotiam. Die tertia pervenit ad locum qui Viride-Stagnum dicitur: quem fecerat praeparari, ut ibi statueret abbatiam. Et relicto illic de filiis suis, fratribus nostris, monachorum conventu et abbate nam secuest. 69. Et cum transiret, occurrit ei rex David, a quo susceptus est cum gaudio, et retentus per aliquot dies: multaque operatus placita Deo, inchoatum repetit iter. Et pertransiens Scotiam, in ipso introitu Angliae divertit ad ecclesiam Gisiburnensem, ubi habitant viri religiosi, canonicam ducentes vitam, ab antiquo familiares ei pro sua religione et honestate. Ibi adducta est ad eum mulier patiens morbum, quem cancrum vulgo appellant, ipso horrendum visu; et sanavit eam. Nam ubi aqua, cui benedixit, aspersa sunt ulcerum loca, dolorem non sensit. Die vero sequenti vix ulcera apparebant. Abiens inde, ad mare ve
Abbreviated transcription (Latin):
ret diccus. nastasi uent. Quo uoca¬
uocati. Paruo autem momiento ea q̃
fũa: emissa uox siluit: ⁊ octauum
fr̃ẽm uocauit. Quas dum aꝑte uoces
congregatõ audiss: dubium ũ fuit
quia eoꝵ qui uocati fu̾ant obitus
ꝓpiiqͣss Intͣ paucos igit᷑ dis pͥmus
ueñandus uir anasta/ uis ⁊ ceteri aũ
in eo ordine ex carne educti sũt: qͦde
rupis uertice fũant uocati. fr̃ autem
ille ad q̃m uocandum uox ꝑum siluit.
atq eum ita nominauit: morienci¬
b aliis pauois dieb uixit ÷ ⁊ tũc uitã
finiuit. Ut aꝑte monstraret᷑. quia in¬
tiectum uocis silentium: ꝑuum spa

Expanded text:
ret, dicens: Anastasi, veni. Quo vocaret, dicens: Anastasi, veni. Quo vocanomine. Parvo autem momento ea quae fuerat emissa vox siluit, et octavum fratrem vocavit. Quas dum aperte voces congregatio audisset, dubium non fuit quin eorum qui vocati fuerant obitus appropinquasset. Intra paucos igitur dies primus venerandus vir Anastasius, caeteri autem in eo ordine ex carne educti sunt, quo de rupis vertice fuerant vocati. Frater vero ille ad quem vocandum vox parum siluit, atque eum ita nominavit, morientibus aliis, paucis diebus vixit, et tunc vitam finivit; ut aperte monstraretur quia inte
Abbreviated transcription (Latin):
accersitis postinodum fr̃ib p̃ce¬
pit ut ħ qd̵ decułãt oleun leuarẽt:
et ꝑ euucta uasa monastĩi exigue
diffundendo diuid̾ent : qͣtinus bñ¬
dictõue eiusoem olei ourĩa infusa
uid̾e̾nt᷑. Que protinus ut erant ua¬
cua claudi fecit. Die uͦ alio: aperta
om̃ia plena reꝑta sunt. petrus. ꝓ¬
bamꝰ cotidie impleri uerba uerita¬
tis: que ait. Pat̾ meus usq mͦ oꝑa¬
tur: & ego operor. Greborius.¬
eodem qͦq temꝑe uenandus uir
anastasius cuius suꝑuis memo¬
riam feci. sc̃e romnaue eccł̾ie cui deo
auctoꝵe deseruio: nocarius fuit. Qui
soli deo uacare desid̾ans. scrinium de¬
faseruit: monast̾ium elegit : atq ĩ
eo loco quem p̃facus sum qui subpen¬
toma uocatur per annos multos in sẽi
actibus uitam duxit ÷ eiq monaff̾io
sollerti custodia p̃fuit. Quo udelieet
inloco ingens desuꝑ rupes imminet:
⁊ ꝓfundum subt̃ p̃cipitium patet.
remuñare decreuiss ⁊ ab alta rupe
uor fca ÷: que ꝓducto sonitu elama¬

Expanded text:
s postmodum fratribus praecepit, ut hoc quod detulerant oleum levarent, et per cuncta vasa monasterii exigue fundendo dividerent, quatenus benedictione ejusdem olei omnia infusa viderentur: quae protinus ut erant vacua claudi fecit. Die vero altera aperta omnia plena reperta sunt. PETR. Probamus quotidie impleri verba Veritatis, quae ait: Pater meus usque modo operatur, et ego operor Eodem quoque tempore venerandus vir Anastasius, cujus superius memoriam feci , sanctae Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, notarius fuit . Qui soli 181 Deo vacare desiderans, scrinium deseruit, monasterium elegit, atque in eo loco quem praefatus sum, qui Suppentonia vocatur, per annos multos in sanctis actibus vitam duxit, eique monasterio solerti custodia praefuit. Quo videlicet in loco ingens desuper rupes eminet, et profundum subter praecipitium patet. remunerare decrevisset, ab alta rupe vox facta est, quae producto sonitu clama
Abbreviated transcription (Latin):
dum qͣdam die in monastio uetus
oleum deess: iamq colligendis oliuis
tempus incumb̾et. s fructus in oli¬
uis uullus appareret: uisum pr̃i
colligendis oliuis ad exibenda extͣne
aliqͣntulum monasti̾o oleum depor¬
tarent. Qd uir dñi ñnosus fieri eñ
magna humilitate ꝓbibuit: ne exe¬
untes fr̃s de monast̾io dũluera olei
q̃rerent a iarum dãpna pat̾entur.
S qͥa in monastĩi arborib oliue
pauce inesse uidebantur ⁊ eaᷤᷤ colligi
precepit. & in prelo mitti: & quali¬
bet paruum oleũ exire potuiss.
sibimet deferri. fcmq est. Et sus¬
ceptum in ꝑuo uascnlo oleum fr̃s
nonuoso dei famulo deculert̃. Qd
ip̃e protinus añ altare posurt:

Expanded text:
Dum quadam die in monasterio vetus Dum quadam die in monasterio vetus oleum deesset, jamque colligendae olivae tempus incumberet, sed fructus in oleis nullus appareret, visum Patri colligendis olivis ad exhibendaliquantulum monasterio oleum deportarent. Quod vir Domini Nonnosus fieri cum magna humilitate prohibuit, ne exeuntes fratres ex monasterio dum lucra olei quaererent, animarum damna paterentur. Sed quia in monasterii arboribus olivae paucae inesse videbantur, eas colligi praecepit, et in praelo mitti, et quamlibet parum olei exire potuisset, sibimet deferri. Factumque est, et susceptum in parvo vasculo oleum fratres Nonnoso Dei famulo detulerunt: quod ipse protinus
Abbreviated transcription (Latin):
recessisse : suoq recessu largum fr̃ib
spattum dedisse. ellio qͦq tempore cum
isdem ueñabił uir lampades iutreas
in oratorio leuaret: una ex euis ma¬
nib cecidit. que ꝑ ĩnum̃as ꝑces fracta
dissiliuit. Qui uebem entissimũ patͥc
monast̾ii furorem timens ⁊ lampadis
ꝓtinus oĩa fraunienta collegit. atq
aũ altare posuit: seq eum gͣui gemi¬
t un oratõem dedit. Cum q ab oratõe
capud leuass: sanam lampadem rep¬
ꝑit : qͣm timens ꝑ frauuienta colle¬
gͣat. Sicq in duob miracłis. duoꝵ
patrum uirtuces est iminitatus ⁊ in
mole seilieet saxi fem̃ uregorii qui
montẽ mouit: in repꝑatõne uͦ lam¬
padis. uircutem douati: qui fractũ
calieem pͥstine ineolutuitati restituit.
pecrus. habenius ut uideo de erempł
ueterib noua miracła. Gregorius
lisne aliqͥd in oꝑatõne nõnosi de un¬
mitatõne helisei cognosaẽ: petrus.
llolo: atq inhiant̾ cupio. Gregoruis.

Expanded text:
recessisse, suoque secessu largum fratribus recessisse, suoque secessu largum fratribus spatium dedisse. Alio quoque tempore cum idem vir venerabilis lampades vitreas in oratorio lavaret, una ex ejus manibus cecidit, quae per innumeras partes fracta dissiluit: qui vehementissimum Patris monasterii furorem timens, lampadis protinus omnia fragmenta collegit, atque ante altare posuit, seque cum gravi gemitu in orationem dedit. Cumque ab oratione caput levasset, sanam lampadem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatus est: in mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati restituit. PETR. Habemus, ut video, de exemplis veteribus nova mirane Nonnosi de imitatione quoque Elisaei cognoscere? PETR. Volo, atque inhianter cupio. GREGOR.