comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsins ⁊ matoris scͥptuta apareat.
up̃ortet. enĩ oĩmgdo. uł ex litiͣs
testatoris. ł ex uoce quitẽ testa¬
toris ÷̃ littĩs aũt testiui qui ad elo¬
urgi ꝯ ficiendu fuerĩt ꝯuocati.
noĩa manifestari hereclu ᷤ qͣue¬
admot̾ eͥ in elogio ꝙsine scͥptuã
ꝯ ficitur. uł necesse testatorẽ uo¬
ce expͥmere nom̃tł ¶peretũ.

Expanded text:
statoris scriptura appareat. Oportet enim omnimodo vel ex litteris testatoris vel ex voce quidem testatoris, litteris autem testium, qui ad elogium conficiendum fuerint convocati, nomina manifestari heredum. quemadmodum enim in elogio, quod sine scriptura conficitur, necesse est testatorem voce exprimere nom
Abbreviated transcription (Latin):
ficͥauit. ¶ S nealiqua forsitã ob¬
liuio testiu aĩs rgturrat plu¬
rib int̾clu noĩb herectu exp̃ssis
ip̃i testes in suis subscͥptiõib. cu
testator. ñ ħs b̾scripserit. s nũcu¬
pauerit. eoꝵ noĩa subscribepoñ
differant. ad et̾nã rernemoria
Smn uero ipẽ testator qͥn qualisiꝑ
parte testam̃n noĩ hereo᷑u sic̃ dc̃m
est scͥpserit. sr̃autumẽ testes fu

Expanded text:
 ne aliqua forsitan oblivio testium animis incumbat pluribus interdum nominibus heredum expressis, ipsi testes in suis subscriptionibus, cum testator non haec scripserit, sed nuncupaverit, eorum nomina scribere non differant ad aeternam rei memoriam. Sin vero ipse testator in qualicumque parte testamenti nomina heredum  sicut dictum est s
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃clẽ substituꝰuitaler. pꝰ mor¬
tẽ aut̃ testatorn iulianu seruu
ꝯmunẽ fuisse defuncti militis
⁊ cauli frĩs eiꝰ apparuit. an tu ex
sustitutioẽ admitereris uoluntatis
ẽ questio nã sil crecdẽs eũ ꝓpͥu
suu libertũ herecdẽ instituit. nac

Expanded text:
heredem substituo vitalem", post mortem autem testatoris Iulianum servum communem fuisse defuncti militis et Zoili fratris eius apparuerit, an tu ex substitutione admittereris, voluntatis est quaestio. Nam si credens eum proprium et suum libertum heredem
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ uenientib ⁊̃ instrum̃tis ratus ha
tp̃r quo ꝯductricẽ ipã ꝓpoĩs fuisse: a¬
ad eẽ fitẽ p̃cib tuis ꝓbans: pensioes
integras ab ea pete
ł alia quãcũq rẽ accepit. possessioẽm
debet pͥus restitiere. ⁊ tc̃ de ꝓprietate
litigare.

Expanded text:
intervenientibus etiam instrumentis ratus habintervenientibus etiam instrumentis ratus habtempore, quo conductricem ipsam proponis fuisse, adesse fidem precibus tuis probans pensiones integras ab ea pete.vel aliam quamcumque rem accepit ; possessionem debet prius restituere et tunc de proprietate litigare.
Abbreviated transcription (Latin):
uta locatoẽs atq ꝯductiões. ma¬
xime fides ꝯtractus seruanda ẽ. si mes
spetiałr expͥmatur ꝯ trã ꝯsuetudinem
regiõis. Ꝙ si alii remiserũt ꝯtraleͬgẽ
ꝯtractus. atq regiõis ꝯsuetudinẽ pensi¬
onẽ hoc aliis p̃iudicium nõ possit affẽre
d̾ Qui rem pͥam ꝯduxit. ex istimans
alienã dñĩum nõ trãs fert. s in efficacẽ
ꝯductioĩs ꝯ tractum facit.
locasti: de ꝯtractu bona fitd̾e̾ habito ꝓpt̃
hoc solum ꝙ alt̃ maiorẽ obtułit ponde¬
ratioe. recedi nõ oportet.
tiõẽ tp̃ĩs certi suas tibi locauerũt oꝑae
quatenꝰ bona fides patitur: cã cognita
s. Ad ꝓbatioe rei ꝓͥe siue defensiõem
nõ sufficit locatio ei fc̃ã qui post de dũio
rant᷑is. nullum habeat ꝯsensu s exe¬
nentu si uictus fuit. ꝯnactus locatioĩe
nõ ꝯstitisse magn dicsaratur. Nemo eĩ
sibi iure possessiõe maitare põt. sͦ cẽ¬
d̾ Con tractus locatoĩs ꝯductioĩs nõ

Expanded text:
a locationes atque conductiones maxime fides contractus servanda est, si nihil specialiter exprimatur contra consuetudinem regionis. quod si alii remiserunt contra legem contractus atque regionis consuetudinem pensiones, hoc aliis praeiudicium non possit adferre Qui rem propriam conduxit existimans alienam, dominium non transfert, sed inefficacem conductionis contractum facit. locasti, de contractu bonae fidei habito propter hoc solum, quod alter maiorem obtulit ponderationem, recedi non oportet. tione temporis certi suas tibi locaverint operas, quatenus bona fides patitur, causa cognita o. Ad probationem rei propriae sive defensionem non sufficit locatio ei facta, qui post de dominirantis nullum habeat consensum : sed ex eventu, si victus fuerit, contractus locationis non constitisse magis declaratur. nemo enim sibi iure possessionem mutare pote Contractus locationis conductionisque non
Abbreviated transcription (Latin):
manũmitteretur ⁊ si manumissa nõ
eẽt centũ aurei praretur nõ seruata
fide nicħominꝰ eã raptã euestigio ser¬
uitutis ad libertatẽ que p̃stari potu¬
it ꝯͥstitit. Nec pecunia quasi rupta fi

Expanded text:
numitteretur et, si manumissa non esset, centum aurei praestarentur, non servata fide nihilo minus eam raptam e vestigio servitutis ad libertatem, quae praestari potuit, constitit, nec pecunia quasi rupta fi
Abbreviated transcription (Latin):
rum cũ seriũi quẽ ꝯꝑaueras ad eũ qui
distraxerat reclisse ꝯtendis. iudex ꝯ pe¬
tens ꝓspectis oĩb ꝓ re perte rei qͣlita¬
te ꝓferre curabit snĩam.
ut si tͥisplicui̾t in ẽptũ erit: id ut po¬
te sub ꝯͣditiõe unditã resolui ⁊ reli¬
bitoriam adu̾sus unditorẽ ꝯpete̾ palã
est ¶ dẽ obseruatur. ⁊ si pestibił fun¬
dus. idẽ pestibulas ł erbã letifera ha¬
bens ignorante ẽp̃tore distractus sit.
relibendũ tẽ.¬
oỹo Habito semel bona fide ꝯtracta.
mãcipioq suscepto ⁊ p̃tio soluto. ita
demũs bepetendi p̃tii potestas est ei cri
enim nonsolum inbarbaris. set et
ĩ ꝓuincialib seruis iure pre script¬
um est.

Expanded text:
rum cum servum quem comparaveras ad eum qui distraxerat redisse contendis, iudex competens perspectis omnibus pro repertae rei qualitate proferre curabit sententiut, si displicuerit, inemptum erit, id utpote sub condicione venditum resolvi et redhibitoriam adversus venditorem competere palam est. Idem observatur et si pestibilis fundus, id est pestibulas vel herbas letiferas habens, ignorante emptore distractus sit : redhibendum e Habito semel bonae fidei contractu mancipioque suscepto et pretio dissoluto ita demum repetendi pretii potenim non solum in barbaris, sed etiam in provincialibus servis iure praescriptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
mp Si apd̾ priorẽ d̾ nm fugisse mã¬
cipium nõ doceatur. fuga post undi¬
Nodm int̾ueniens ad dãpnũ ẽptoris
ꝑtͣlnet. ¶sin aũt unditor riõ uitiosu
ẽ ĩposteꝵ fieri seruũ temere ꝓ misei̾t.¬

Expanded text:
 Si apud priorem dominum fugisse mancipium non doceatur, fuga post venditionem interveniens ad damnum emptoris pertinet. Sin autem venditor non vitiosum etiam in posterum fieri servum temere promiserit
Abbreviated transcription (Latin):
d̾uest asa lege crestes seruũ s naturalẽ
filium uenũdedit. ut emptor eũ manu¬
mittẽt. quãuis nõ est manumissus ex cõ¬
stitutiõe diuoꝵ. marti ⁊ ꝯmodi ad aufi
firiã agetitẽ tc̃ anno septẽ hac lege
undidĩt. ut cũ habente annos .xxu.¬
dur libertatis pacto nõ sit ĩ sertu. set
ut libera ẽẽt exp̃ssum. tm̃ ꝯ stitutioni
te loͥcus est. Ideoq ĩ pleto uicesimo ꝗnto
anno firma libera fcã est nec obest ei
uicesimo septimo anno manumissaẽ
que iã ex ꝯstitutiõe libera erat. Et is
quẽ post uicesimũ quintũ annũ ex te
ꝯ ceptu enixa ẽ ingenuus.¬
mỹp Si is qui prium ꝓte acceꝑat ĩ sta¬
tuto tibi libertatẽ donaret morã reꝓ¬
misse libertati p̃stitit ex eo libãm eẽ ef
fectam mͥanifestũ est. Ex quo cũ pos¬
sit dari libertas nõ est p̃stita. Et itẽ
exte natos ingenuos uiteri ꝓcreatos
nõ est in certe opiruoĩs.
d̾ Ea quidẽ mancipia quoꝵ m̃iditio

Expanded text:
Si ea lege chreste servum, sed naturalem filium venumdedit, ut emptor eum manumitteret, quamvis non est manumissus, ex constitutione divorum Marci et Commodi ad Aufidfirmam agentem tunc annos septem hac lege vendiderit, ut, cum haberet annos sertum, sed ut libera esset expressum, tamen constitutioni  locus est. Ideoque impleto vicensimo quinto anno firma libera facta est nec obest ei, quod vicensimo septimo anno manumissa est, quae iam ex constitutione libera erat : et is, quem post vicensimum quintum annum ex te conceptum enixa est, ingenuus Si is, qui pretium pro te acceperat, ut statuto tempore te libertate donaret, moram repromissae libertati praestitit, ex eo te liberam esse factam manifestum est, ex quo, cum posset dari libertas, non est praestita. et ideo ex te natos ingenuos videri procreatos non est incertae opinionis. Ea quidem mancipia, quorum venditio
Abbreviated transcription (Latin):
ic intelictis etatẽ nemnẽ
excusari consfet. matritũ que filii
tugo⁊̃ etatis lubrico lapsa ñ petñt.
eoꝵ mimine dnegn successieẽm ꝯ¬
minoꝵ tenẽt. siusucapiõe dñiũ ac¬

Expanded text:
in delictis aetate neminem excusari constet, matri tamen, quae filiis tutorem aetatis lubrico lapsa non petiit, eorum minime denegari successionem cminorum tenent, si usucapione dominium a
Abbreviated transcription (Latin):
orib ab inino ̃ cͥurrere. ne cũ
ĩnit̾ resticitionẽ expectamꝰ aliqd
emergat oͣbstaculum. ꝑ quodhꝰ¬
modi beneficis minoruti ñ potast
ne substãtia eius subu̾tatur. s h¬
uinanius ẽ lanus eãtẽ legis int̃p̃¬
tatioe extendere. mõib casib ĩꝙ
p̃scupticẽs adu̾sus minores cc̃ce¬
ser̃t. ꝑ uiregiũ au̾t restitutionẽ¬

Expanded text:
oribus non currere, ne, dum in integrum restitutionem expectamus, aliquod emergat obstaculum, per quod huiusmodi beneficio minor uti non potest, ne substantia eius subvertatur. Sed humanius et latius eandem legis interpretationem extendere, in omnibus casibus, praescriptiones adversus minores concesserunt, per in integrum autem restitutione
Abbreviated transcription (Latin):
state qiͣ aparentib ex maricipatõe man¬
umisse liberentur. si tm nichominꝰ sub¬
uoluntatem ꝯ sonare. uł añ p̃ces oblatas
⁊ sacros apices ꝓmulgatos. uł postea de¬
posuerint. nͥ in fantes sint. qui ⁊ sine cõ¬
sensu hoc. S motͥo sui uris efficiuntur.

Expanded text:
state quasi a parentibus ex emancipatione manstate quasi a parentibus ex emancipatione manumissae liberentur: si tamen voluntatem consonare vel ante preces oblatas et sacros apices promulgatos vel postea deposuerint, nisi infantes sint, qui et sine consensu etiam hoc modo sui iuris efficiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
rare cogitur. nec in ciuꝰquam ĩ iutiam
beneficia tribuere moris est nr̃i.¬
auo pãt̃no seu ꝓ auo. ceterisq ulterius
ꝑ misculini sexus ꝑsõas ꝯtinua genĩs
serie ꝯ iuncris. si liberos quos hãnt ĩ po¬
testate ꝓͥ.i. idẽ filiũ filiã. nepotẽ seu nep¬
tem ex filio ꝓnepotẽ seu ꝓneptẽ cetõs ꝙ
ititẽ ꝑmasculini sexus ꝑscã ꝯtinua ge¬
reris linea sibi ꝯ iunctos ꝑemancipatio¬
nẽ. ułꝰ. absentes: ⁊ pegre de gentes. uł ĩ
his dẽ locis seu regiõib ⁊ cuutatib ꝯmor¬
antes. in uidicio uõ nõ p̾sentes. iuris sui
ꝯ stituere maluerint. supplicatõib porre¬
ciis. mereri suꝑ hoc diuinum oratulu.
hoc q. apd̃ ꝯpetentẽ uidicẽ. ad uuꝰ iuris¬
dictiõem actus emancipatiõis ꝑtinet. ĩ
deponere. ut hoc subsecuto. auctorita¬
te p̃ceclente pͥncipali. plenissimũ robur
emancipatio sortiatur.⁊ ꝑsone inquas
tał liberalitas collata sit: de aliena pote¬

Expanded text:
state cogitur nec in cuiusquam iniuriam beneficia tribuere moris est navo paterno seu proavo ceterisque ulterius per masculini sexus personas continua generis serie coniunctis, si liberos, quos habent in potestate propria, id est filium filiam, nepotem seu neptem ex filio, pronepotem seu proneptem ceterosque itidem per masculini sexus personas continua generis linea sibi coniunctos, per emancipationem vel absentes et peregre degentes vel in isdem locis seu regionibus et civitatibus commorantes, in iudicio vero non praesentes, iuris sui constituere maluerint, supplicationibus porrectis mereri super hoc divinum oraculum hocque apud competentem iudicem, ad cuius iurisdictionem actus emancipationis pertinet, ideponere, ut hoc subsecuto et auctoritate praecedente p rincipali plenissimum robur emancipatio sortiatur, et personae, in quas talis liberalitas collata sit, de aliena pote
Abbreviated transcription (Latin):
turiaces. qui parentes uł acerbitate cõ¬
nicii uł cui̾tũꝙ atidcis in rarie dolore
pulsassent. leges emancipatiõe rescissa dã¬
pno liberalitans in merͣite mulctare no¬
luerñt. De post liminio ⁊ de redẽp
sarmatia nata patris originẽ ita secuta
uidebatur. si ambo parentes incruitatẽ
mãm redissent. Quãquã enĩ uire post¬
ꝓprio post liminium hr̃e nõpossit quẽ
capta nõ est. tñ parentum restitutio re¬
dcet patri filiam: qui cũ abhestib ĩ ter¬
fertus sit. matris. dum taxat ꝯditioẽm
que secum filiam duxit utetur. neces¬
sario setuta. Tami fictło legis cornelie
q̃ legitimos apt̾ hostes defuricto ꝯstituit
herecles. ad eam que illic ĩuscepta ẽ nõ
ꝑtinet cu eo tp̃r quo captus ẽ. diẽ suũ

Expanded text:
tumaces, qui parentes vel acerbitate convicii vel cuiuscumque atrocis iniuriae dolore pulsassent, leges emancipatione rescissa damno libertatis immeritae multare voluerunt. sarmatia nata patris originem ita secuta videtur, si ambo parentes in civitatem nostram redissent. Quamquam enim iure proprio postliminium habere non possit quae capta non est, tamen parentum restitutio reddet patri filiam Qui cum ab hostibus interemptus sit, matris dumtaxat condicionem, quae secum filiam duxit, videtur necessario secuta. Nam fictio legis Corneliae, quae legitimos apud hostes defuncto constituit heredes, ad eam quae illic suscepta est non pertinet, cum eo tempore quo cap
Abbreviated transcription (Latin):
xp. Si is qui puellaz suis nuptiis pac¬
tus est intra biennin exequi nuptias ĩ
eatẽ pͥuincia degens suꝑ seclerit q  spatõ
fine decurso. in alterĩ postea ꝯiũctiõem⁊
puella ꝓ uerãt. nict frautis ei fit. que
nuptias maturanto uota sua diutiꝰ luti
non ꝑassa est.

Expanded text:
pp. Si is, qui puellam suis nuptiis pactus est, intra biennium exsequi nuptias in eadem provincia degens supersederit, eiusque spatii fine decurso in alterius postea coniunctionem puella pervenerit, nihil fraudis ei sit, quae nuptias maturando vota sua diutius ludi non passa est.
Abbreviated transcription (Latin):
op Non est nob rocessaria in̾ m̾ restitu¬
tio si tutores sen curatores ur̃i possessioõ
licet pignori nexam uon rer̃t. ꝙ si crecli¬
tor ee io feci̾t. ita demũ iua foermã eclic¬
ti brͣneficiuitibi ĩ ꝑtietur. si fraudulerita
uentitiõe participarite ꝯsiliu ẽptore dã¬
pnum tibi ĩ flictũ eẽ doceatu᷑:

Expanded text:
o. Non est vobis necessaria in integrum restitutio, si tutores vel curatores vestri possessionem, licet pignori nexam, vendiderunt. Quod si creditores id fecerint, ita demum iuxta formam edicti beneficium tibi impertietur, si fraudulenta venditione, participante consilium emptore, damnum tibi inflictum esse doceatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pigñora sane que ob euictioĩs ꝑicłm id̾
curator ex reb ꝓͥis tibi obligauit. non
ꝓhiberis ꝑsequi.

Expanded text:
Pignora sane, quae ob evictionis periculum idem curator ex rebus propriis tibi obligavit, non prohiberis persequi.
Abbreviated transcription (Latin):
ł sub̾e. ẜ digurtatis est. p̾fatũ satram̃tũ
ꝓ utiłr reb gerentis prãnte. ⁊ ĩ uẽtari¬
uir publice ꝯscribente: quatenꝰ possit un¬
diq res furiosi unłr gubernari. In ꝓ¬
urrciis uoͣ his om̃ib obieruatidis ut ap̃
inorati creatio ꝓceclat. eatẽq obseruati¬
one ⁊ ꝓ iure urando. ⁊ ꝓ inuentario.
⁊ satis tutoe. ĩ ypotheca rerũ cuxatoris
modis omĩb ad bibenda ¶Tali itaꝙ or¬
tinatiõe ĩ curatore furiosi disposita si
quid postea ad furiosu ꝑueruͣt sine
ex hereclitate. ł suitessiõe. ł legato. ꝑ¬

Expanded text:
el dignitatis est, praefatum sacramentum pro utiliter rebus gerendis praestante et inventarium publice conscribente, quatenus possint undique res furiosi utiliter gubernari. In provinciis vero his omnibus observandis, ut apud tione et pro iureiurando et pro inventario et satisdatione et hypotheca rerum curatoris modis omnibus adhibenda. Tali itaque ordinatione in curatore furiosi disposita, si quid postea ad furiosum pervenerit sive ex hereditate vel successione vel legato
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ legitimũ tramitẽ ambulantib sub̾anti
furiosi: n p̃grauantib .n adiuuantibꝰ.
¶Sin aũt curator furiosi sccłm nr̃a legẽ
noĩatus decesserit. subeotẽ modo eatẽq
obseruatõe aliꝰ creabr̃: quẽ ad motũ ⁊ si
si suspectus repperiatur alt̃ subrogatur.
uam diffinitoẽm ĩ troducta sũt. futuriꝰ
casib ĩ ponant᷑. ⁊ n antea fc̃ĩ curatores
tũ ad creatõem ꝑtineãt fminos: cautõe
uidełic. ł satis tatõe q̃ antiꝗtus fuãt in¬
trotucta: suꝑ postea euenientib ad

Expanded text:
 legitimum tramitem ambulantibus, substantiam furiosi neque praegravantibus neque adiuvantibus. Sin autem curator furiosi secundum nostram legem nominatus decesserit, sub eodem modo eademque observatione alius creabitur: quemadmodum et, si suspectus reperiatur, alter subrogatur. vam definitionem introducta sunt, futuris casibus imponantur et neque antea facti curatores tum ad creationem permaneant terminos: cautione videlicet vel satisdatione, quae antiquitus fuerat introducta, s
Abbreviated transcription (Latin):
s ip̃m suriosun dũ sapit ⁊ herclitatẽ at¬
ire. ⁊ oũ alia fice̾ q̃ sanis homirub con¬
petũt. Sin aũ furor stimuł suis itͣm
eum ascendei̾t. curatorẽ ĩ ꝯtutus uoca¬
ri.ut nom̃̃ qp̾ curatoris in qr ep̃ bãt᷑¬

Expanded text:
 furiosum, dum sapit, et hereditatem adire et omnia alia facere, quae sanis hominibus competunt: sin autem furor stimulis suis iterum eum accenderit, curatorem in contractus vocari, ut nomen quidem curatoris in omne t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iure pignoris. ł in causa reb minoꝵ¬
iudicati captũ ⁊ distractum nõ oblig¬
est. ad senatus ꝯ sultu ꝙ de nõ andis e
alienandis p̃diis pupilloꝵ ł ad alie¬
p̃side ꝓuincie fcm̃ est nõ ꝑtinet. dis.
S si etiam nẽ in ea etate es. cui sub¬
ueniri sole̾t᷑. aditus ꝯpetens iudex an

Expanded text:
d iure pignoris vel in causa iudicati captum et distractum est, ad senatus consultum, quod de alienandis praediis pupillorum vel adaeside provinciae factum est, non pertineted si etiam nunc in ea aetate es, cui subveniri solet, aditus competens iudex, an
Abbreviated transcription (Latin):
bro singulari quẽ de castrensi peculio ꝯdi¬
dit tali tractatu ꝓposito uideat᷑ obscure
me ĩ troduximꝰ. ¶ Sin aũt parences ab
hac luce dececlere ꝯ tingerit. nr̃a ꝯstitut᷑io
quã ꝓmulscimꝰ de his que ĩ testam̃to fu¬
tioso relinq̃nda sñt. ł substitutõe eoꝵ in
suo robore maneat. ¶S in aũt ꝓpetuo
futiosus sui uitis sit. tc in pat̾na quitẽ
bereclitate q̃ quasĩ tebiͤta ad posteritatẽ
suã deuoluit᷑. nullia est uiris uetͣm du¬
ditatio. Curci ilito apparet. ⁊ suus ht᷑s
suis existat parentib ss̃ in aũ alia qua

Expanded text:
bro singulari, quem de castrensi peculio condidit, tali tractatu proposito videatur obscure me introduximus. Sin autem parentes ab hac luce decedere contigerit, nostra constitutio, quam promulgavimus de his quae in testamento furioso relinquenda sunt vel substitutione eorum, in suo robore maneat. Sin autem perpetuus furiosus sui iuris sit, tunc in paterna quidem hereditate, quae quasi debita ad posteritatem suam devolvitur, nulla est iuris veterum dubitatio, cum ilico apparet et suus heres suis ex
Abbreviated transcription (Latin):
nib curatoris tratatur. Inuentatio ⁊̃
suphis reb sciłic faciento ⁊ subeiꝰ cura cõ¬
stituatur quatenꝰ siquidẽ resipuiͣt furiosꝰ
⁊ ad ꝗsitoẽm ad miserit. ip̃i restituatur.
Siri aũt infurore diẽ suũ obierit. ł si in
suã sanitatẽ ꝑueniẽs: eã reputiauerit
si ꝗdẽ successio ad eos referat᷑ uolen¬
tes tm̃ .i. substitutos: uł ab ĩ testatohe¬
recłes ł ad nr̃m erariu. eo sciłis obser¬
uando uthi ueniant ad successiõem ꝗ
mortis tp̃r furiosi. ꝓpinquiores existãt
ei ad cuĩ bõã nocabunt᷑. si nõ inmeclio ei̾t
furiosus. Onũ satistatõe: uł cautõe quã
ꝑ in extricabilem cirtuitũ uetĩs uiris au¬
ctores ĩ duxͣiͣnt. radicitus excisa legatis

Expanded text:
nibus curatoris tradatur, inventario etiam super his rebus scilicet faciendo: et sub eius cura constituatur, quatenus, si quidem resipuerit furiosus et adquisitionem admiserit, ipsi restituatur. Sin autem in furore diem suum obierit vel in suam sanitatem perveniens eam repudiaverit, si quidem successio est, ad eos referatest vel substitutum vel ab intestato heredes vel ad nostrum aerarium: eo scilicet observando, ut hi veniant ad successionem, qui mortis tempore furiosi propinquiores existant ei ad cuius bona vocabantur, si non in medio erat furiosus, omni satisdatione vel cautione, quam per inextricabilem circuitum veteris iuris auctores induxerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sariu nob̾ nisu est. ut bumano grũ cõ¬
sulentes oẽm ꝗtẽ obscuritatẽ. : in exra¬
cabilem circiutũ tollans. Compẽthoso
aũt ⁊ dilucito remeclio totũ ꝯplectam᷑.
prã tecreatõe curatoris qui furiosis uit¬
iusq sexus datur sancientes. tẽ ⁊ aliis
certu finẽ inponimꝰ ⁊ siꝗdẽ parẽs cur¬
atorẽ furioso ł fur̾iose. ĩ ultimo elogio:
⁊ fideiꝰsiõem cessare nocesse est. pat̾̃no te
datus est. ad curatõem ꝑuenia̾t. Ita tm̃¬

Expanded text:
sarium nobis visum est, ut humano generi consarium nobis visum est, ut humano generi consulentes omnem quidem obscuritatebilem circuitum tollamus, compendioso autem et dilucido remedio totum complectamur. et prius de creatione curatoris, qui furiosis utriusque sexus datur, sancientes tunc et aliis certum finem imponimus. Et si quidem parens curatorem furioso vel furiosae in ultet fidejussionem cessare necesse est, paterno tesdatus est ad curationem perveniat: ita t
Abbreviated transcription (Latin):
at. Tũc magna ⁊ in extricabił uensti¬
ssimo uiri dubitatõ exorta ẽ. siue adite
hereclitatẽ uł bõꝵ possessioẽm pete̾ fario¬
sus possit sũi nõ. Et sicurator eiꝰ ad bõꝵ pos¬
ses passiõem petendam ad mitti debeat᷑. et
iuris auctores ex utreq latere magnũ ha¬
buerũt certam̃. Tos itaq utr̃aq aciem
actoꝵ certo fecłe copescentes. sancimꝰ fu¬
riosum quitẽ nullo mͦ posse ł hr̃clitatemi
adire. ł bõꝵ possessiõem agnosce. Curaco¬
ri aũt damꝰ licentiã ei. ĩ mo mag̃ necessitatẽ
ĩponimꝰ ii utilem ẽẽ successiõem existima¬
uerit. eã bõꝵ possescioem agnoseere que ã¬
tea extetreto dabatur. ⁊ adsir beirdi.¬
nem bõꝵ possessioĩs ytẽ. Cũ pͥetitio boͣꝵ
possessiõis ꝯ stantimatia lege sublata est.
abea ĩ troducta obseruatio ꝓ antiqͣua
sufficit petitõem. ¶ S cũ antiquitus in
curatores furiosi multis ambages ꝯ sti¬
tuit. quẽ ad motũ ab eo cautio. ł satis da

Expanded text:
ricabilis vetustissimo iuri dubitatio exorta est, sive adire hereditatem vel bonorum possessionem petere furiosus possit, sive non, et si curator eius ad bonorum possessionem petendam admitti debeat. et iuris auctores ex utroque latere magnum habuere certamen. Nos itaque utramque aciem auctorum certo foedere compescentes sancimus furiosum quidem nullo modo posse vel hereditatem adire vel bonorum possessionem agnoscere: curatori autem eius licentiimponimus, si utilem esse successionem existimaverit, eam bonorum possessionem agnoscere, quae antea ex decreto dabatur, et ad similitudinem bonorum possessionis habere, cum petitio bonorum possessionis Constantiniana lege sublata est et ab ea introducta observatio pro antiqua sufficit petitione. Sed cum antiquitas in curatore furiosi multas ambages constituit, quemadmodum ab eo vel cautio vel satisdat
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Et si preses de treui̾t alietiaridũ uł
obligandu pupilli silburbaniu ł ⁊usticu
p̃diu. tñ ac̾toͣem pupillo. si falsis allegati¬
onib cutũ uentã religiõem eĩ ꝓbari possit.
senatꝰ deserua̾uit. quã exercere tu q̃q nõ ueta
ꝑ ꝓcuratorẽ delato ad p̃torẽ uł p̃sitẽ ꝓuin¬
cie libello. fieri nõ potuit. cũ ea res ꝯ ficirec¬
te ałr nõ põt. nisi apd̾ acta causis ꝓbatis.
que ũnditioni necessitatẽ inferãt. decrenĩ

Expanded text:
tsi praeses decreverit alienandum vel obligandum pupilli suburbanum vel rusticum praedium, tamen actionem pupillo, si falsis adlegationibus circumventam religionem eius probare possit, senatus reservavit: quam exercere tu quoque non vetaprocuratorem delato ad praetorem vel praesidem provinciae libello, fieri non potuit, cum ea res confici recte aliter non potest, nisi apud acta causis probatis, quae venditioni necessitatem inferant, decretum
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ florentissima ciuitate apd̾ głosusiã
urbicariã p̾fecturã creatio ꝓceclat ss̃
siꝗdẽ nobiłꝰ sit furiosi ꝑsõa. etiã florẽ¬
tissimo seratu ꝯnocanto: ut ex ĩꝗsitoẽ
curator optune atq ĩ tegre opinionis
noĩetur.¶ Si uo̾ nõ tał ꝑsõa sit ⁊̃ solo¬

Expanded text:
dem florentissima civitate apud gloriosissimam urbicariam praefecturam creatio procedat: sed si quidem nobilis sit furiosi persona, etiam florentissimo senatu convocando, ut ex inquisitione curator optimae atque integrae opinionis nominetur. sin vero non talis persona sit,
Abbreviated transcription (Latin):
dam ip̃rib q̃ tam eis int̃missio ꝑueñ.
⁊ inħ̾ ip̃o multa ẽ differertia ut qb̾dã
breues moutie aliis maiores ab hꝰ mõi
itio inducant᷑ amiꝗias disputabat
utrum ne in mecliis furoris ĩ teruab¬
lis. ꝑ manet eius curatoris int̾cessio. an
cum furore qui esenie finiat᷑. itmͣ mõ¬
bo uen̾iente a in tegcatur ¶Nos itaq
ambig uitatem decidẽtes sancsimꝰ cu
ĩ certum ẽ linbui moi furiosis hõib qn
resipuerint siue ex longo siue ĩ ꝓrĩquo
spanio. ĩ possidiłe̾ est. ⁊ ĩ ꝯfinio finoris ⁊
sanitatis eũ sepĩ ꝯstitui ⁊ ꝑlongũ tp̃e iõ¬

Expanded text:
mporibus quaedam eis intermissio pervenit, et in hoc ipso multa est differentia, ut quibusdam breves indutiae, aliis maiores ab huiusmodi vitio inducantur, antiquitas disputabat, utrumne in mediis furoris intervallis permanet eis curatoris intercessio, an cum furore quiescente finita iterum morbo adveniente redintegratur. Nos itaque eius ambiguitatem decidentes sancimus, cum incertum est in huiusmodi furiosis hominibus, quando resipuerint, sive ex longo sive in propinquo spatio, et impossibile est et in confinio furoris et sanitatis eum saepius constitui
Abbreviated transcription (Latin):
stitueretur. aut si ꝓstituta fui̾t libera ẽẽ
ꝑ officiũ militare exiberi apd tribunal
oportet. ut si ꝯtron̾sia referatur pacto
ꝙͣ ten si ueꝵ est ubertas mulieri existen¬
te ꝯditiõe. ꝯpetit agatur cͣa apt eũ ciĩ
de ea re notio est hec aũt lex ⁊ nsi tabu¬
lis ũnditioĩs in serta sit quãuis epła uł
sine scͥptis facta ostenditur ualet.
d̾ E am que ita uenit ne corpore q̃stũ
facẽt nec ĩ caupona sub spetie ministrã¬
di ꝓstitui ne fraus legi dicte fiaͣt opor

Expanded text:
ur aut, si prostituta fuerit, libera esset, per officium militare exhiberi apud tribunale oportet, ut, si controversia referatur pacto quod tamen si verum est, libertas mulieri existente condicione competit, agatur causa apud eum cuius de ea re notio est. haec autem lex et nisi in tabulas venditionis inserta sit, quamvis epistula vel sine scriptis facta ostenditur, valet.. Eam, quae ita venit, ne corpore quaestum faceret, nec in caupona sub specie ministrandi prostitui, ne fraus legi dictae fiat, opor
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ placuit nõ solũ ad uenditos ẜ ⁊
ad donatos eã legẽ ut manumittere nat᷑
ptir ere. nec te potuit semel trãs lato do¬
minio inhermiã. postea alii patrochus
u̾ndere. Et iõ nõ de p̃stanta tibi liberta

Expanded text:
m placuit non solum ad venditos, sed etiam ad donatos eam legem, ut manumitterentur, pertinere, nec te potuit semel translato dominio in Hermiam postea alii Patroclius vendere : et ideo non de praestanda tibi liberta
Abbreviated transcription (Latin):
sui nec id cuto ꝙ pupilł illi hr̃s
extitit caq ab ipã institura sir̾ re¬
miccari discep̾rartẽ oportet. s si pu
pupilł hrer te ei saluũ fcu̾rum
ꝙͣ adimi pupillo neccͣe erit ẜm
iuiris formã. ⁊d̾ calũpina rua
p̾sidẽ delib̾aturũ ꝙͣuis pupilli
noĩe agẽ uidearis cum rectras
ea q̃ finita sir̃ ꝑ cohrẽdem

Expanded text:
 quod pupillus illi heres extitit, ea quae ab ipsa finita sunt revocari in disceptationem oportet. Sed si puppupillus habet, te ei salvam facturum, quam adimi pupillo necesse erit secundum iuris formam, et de calumnia tua praesidem deliberaturum, quamvis pupilli nomine agere videaris, cum retractas ea quae finita sunt per coheredem
Abbreviated transcription (Latin):
successioẽ parentũ. si ex testam̃to
ab ĩ testato simie ius utͥcr sexiie
seruauerĩt ¶⁊ aluis u̾bis ex heretl¬
ari debere filiũ sancserũt. aliis fi¬
liam ¶ ĩ ter nepotes ex hereclãdos
alia uira ciuilia alia p̃toris ĩ trod¬
ipo uire testam̃tũ subũtebat. uł
ꝯ era tabulas bonoꝵ possessioe ĩ to¬
tũ accipiebat. filia aut̃ p̃tiͣta ius
a ͤ crescendi ex uire ueteri accipł¬
ebat. ut eodẽ mom̃to ⁊ testam̃tũ
patͥs quodã mͦ ex parte uire a cre¬

Expanded text:
successione parentum, si ex testamento successione parentum, si ex testamento ab intestato simile ius utrique sexui servaverunt, et aliis verbis exheredari debere filium sanxerunt, aliis filiam, et inter nepotes exheredandos alia iura civilia, alia praetoris introdipso iure testamentum evertebat vel contra tabulas bonorum possessionem in totum accipiebat, filia autem praeterita ius adcrescendi ex iure vetere accipiebat, ut eodem momento et testamentum patris quodammodo ex parte iure adcre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ scilio scͥpsisse. ut aboĩb ex here¬
tnti. in uicẽ su̾bͤstitut᷑is filiam
ex heretlauerit. ĩ telligendꝰ ẽ ex he¬
redatioe ab utroq gradu fecisse.
Nã cũ idẽ herecles institur sut.
nulla t᷑atio recloi pot qr uiteat᷑
tuu ⁊ nou̾ca equis portionibus
hr̃des ĩstituit cũ te quoq hrẽt
ĩ potestate testam̃to noĩãti ñ exm¬
eclauit. mortuo patre tuo tiiuo
auo sine ĩ pedimto legis uiseie su¬
cceclendo in patris tui locũ rũpisti
aui testam̃tu ⁊ adte herectitas eiꝰ
tota ꝑtinuit.
m̃p Siquis filiu pͥu ita ex he¬
reclauerit. ille filius meus alienꝰ
mee sub̾e fiat. talis filiꝰ ab hitiꝰmo¬
odi u̾boꝵ ꝯ ceptiõe nõ p̃t̃itus. set
ex hereclatus ĩ t̾elligatur. En enĩ
manifestissimꝰ ẽ sensus testatoris.
leat ut melior sensu existat.
d̾ Maxiniui uiti antiq subti.¬
litatis p̃senti lege corrigimꝰ q̃ pͥu¬
tauit alia ẽẽ iuira obseruanda in

Expanded text:
silio scripsisse, ut ab omnibus exhereitutis et invicem substitutis filiam exheredaverit, intellegendus est exheredationem ab utroque gradu fecisse. nam cum idem heredes instituti sunt, nulla ratio reddi potest, quare videatur tuum et novercam aequis portionibus heredes instituit, cum te quoque haberet in potestate, testamento nominatim non exheredavit, mortuo patre tuo vivo avo sine impedimento legis vellaeae succedendo in patris tui locum rupisti avi testamentum et ad te hereditas eius tota pertinuit. Si quis filium proprium ita exheredaverit:" ille filius meus alienus meae substantiae fiat", talis filius ab huiusmodi verborum conceptione non praeteritus, sed exheredatus intellegatur. Cum enim manileat, ut melior sensu existat. Maximum vitium antiquae subtilitatis praesenti lege corrigimus, quae putavit alia esse iura observanda in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hanc legem sp̃alit̃ ac noĩatim
fuissent emumerate cum suo ro¬
bore durare. ⁊ suũ cunctis quibuᷤᷤ
ꝯpetũt uł ĩposterum conpetere
uolu̾mt. pro suo uidelicet tenore
p̃sidium ĩꝑpetuũ deferre. decẽni¬
utionũ. uł uerbis uł sensib minꝰ
ꝯtinetur. implentes. ꝑ hanc imꝑ
petiu ualituram legẽ scĩmꝰ. ut
siquis contractus si qua actio. que
cum nõ eẽt exp̃ssim sep̾e dc̃is tp̃ali¬
b p̃scriptionib ꝯcepta quarũdã

Expanded text:
per hanc legem specialiter ac nominatim per hanc legem specialiter ac nominatim fuissent enumeratae, cum suo robore durare et suum cunctis, quibus competunt vel in posterum competere valuerint, pro suo videlicet tenore praesidium in perpetuum deferre decerniptionum vel verbis vel sensibus minus continetur, implentes per hanc in perpetuum valituram legem sancimus, ut, si quis contractus, si qua actio, quae, cum non esset expressim saepe dictis temporalibus praescriptionibus concepta, quorundam
Abbreviated transcription (Latin):
e ergo ante nõ moie
sunt actioẽs. triginta annoꝵ
iugi silentio ex quo ꝯpetere ñre
ceperunt. iuuesti ulteriꝰ non
habeat facultate. nec fufficiat
pͣrecib oblatis. spetiale quod da
licet ꝑ aoͥnotanonẽ ꝓ meiusse
gasse. nisi allegato sacro rescrip¬
to aut innidicio postula tiõe
de pos̾ta: suerit sub secuta ꝑ exe¬
cutorem conuentio. non scx̃iis sr¬
agilitate. nõ ab sentia. nõ militia ꝯͣ
hanc legem defendenda. set pupil¬
lari etate dumtaxat. quamius sub
tutoris defcrisione ꝯstitit. huic exi¬
ñda scioni na cum adeos ãnos pͦ¬
uenĩtit. qui ad sollicituoinẽ ꝑtin¬
ꝯtinus extinguantur. q̃ perpetr¬
e uidebantur. ño ills que antias¬
poris diffiitionem nulli mouen¬
di ultͣius faccultatem patere cen¬
somus. etiam si se legis ignoran¬
m̃pr.o Omnnes nocendi quib¬
lib modis artes. om̃ib ampuran¬
tes cunctas quidem tp̃ales excepti¬
ones que exuet̃i ut uł principa¬
lib decretus. descendũt. tanquã si

Expanded text:
ergo ante non motae sunt actiones, triginta annorum iugi silentio, ex quo competere iure coeperunt, vivendi ulterius non habeant facultatem. Nec sufficiat precibus oblatis speciale quoddam, licet per adnotationem, promeruisse gasse, nisi adlegato sacro rescripto aut in iudicio postulatione deposita fuerit subsecuta per exsecutorem conventio 1a . Non sexus fragilitate, non absentia, non militiergo ante non motae hanc legem defendenda, sed pupillari aetate dumtaxat, quamdiu sub tutoris defensione consistit, huic eximenda sanctioni. Nam cum ad eos annos pervenerit, qui ad sollicitudinem pertincontinuis extinguantur, quae perpetuae videbantur, non illae, quae antihanc definitionem nulli movendi ulterius facultatem patere censuimus, etiamsi se legis ignoran. Omnes nocendi quibuslibet modis artes omnibus amputantes cunctas quidem temporales exceptiones, quae ex vetere iure vel principalibus decretis descendunt, tamquam si
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio sub monebit auetoritas iua
adq ita omĩa suo corꝑori q̃ sĩe anul¬
sa restituet. n enĩ incubatso diũt¬
na aut nõuella ꝓfessio ꝓpͥetanis no¬
stre pͥuilegiu abolere potẽrit. d̾ p̃seͥ¬

Expanded text:
iudicio submovebit auctoritas tua, atque ita omnia suo corpori quae sunt avulsa restituet. Neque enim incubatio diuturna aut novella professio proprietatis nostrae privilegium abolere poterit
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ͣntiõem quede arnoꝵ quadragĩta
loquitur p̃scriptiõe go p̃iudiciu
etia pubucaꝵ fũcrio ⁊ solutioĩs
trahere conari. ⁊ siquro ꝑ tanti am
plioris tp̃is lapsum mmnime. uł:
min̾ qua oportuerat tributoꝵ no¬
mine solutu ẽ: nõ posse requiri.
cõnam̃ manitesfissime sensui. ꝓ¬
positoq nr̃e legis obuiare noscat᷑.
Idõq iubem eos qui tẽ aliquã ꝑ
ꝯtitu annoꝵ quatraginta cur¬
riculu: sine quada legitima in¬
terpesiatiõe posseclerũt. tep̾osinaẽ
quite rei seu domirio nequaquã
remneti.fũctiones aũt̃ seu cuulẽ
tmm. ne. ł alia quãta publicã col

Expanded text:
 quae de annorum quadraginta loquitur praescriptione, ad praeiudicium etiam publicarum functionum solutionis trahere conari et, si quid per tanti vel amplioris temporis lapsum minime vel minus quam oportuerat tributorum nomine solutum est, non posse requiri conamen manifestissime sensui propositoque nostrae legis obviare noscatur. Ideoque iubemus eos, qui rem aliquam per continuum annorum quadraginta curriculum sine quadam legitima interpellatione possederunt, de possessione quidem rei seu dominio nequaquam removeri, functiones autem seu civilem canonem vel aliam quandam publicam col
Abbreviated transcription (Latin):
pus incõcussum ẽ. sine ulla re ip¬
sa illata iudiciaria ꝯ uentiõe pos¬
seclit. suꝑq sua ꝯditione qua per
item tempiis absq ulla iuticiali
sententia intili munitione poti¬
tus est. sit liber ⁊ p̃sentis saluber¬
rime legis plenissima munitioẽ
securus.
rescriptioẽm quatraginta
armioꝵ abhis qui ad surialem ꝯdi¬
tioẽm uocantur. opponi nõ patim.
s genitalem statum seraꝑ eos:
agnostere ꝯ pelli sancsimꝰ. sacia
eni nr̃e pietatis lex de aliis loqui¬
tur ꝯduionib. nec anterioribus
ꝯstitutionib per eandẽ noue llã
legem derogatur. qu̾e manifesfissi¬
me curiales ⁊ liberos eo ex plost̃
t̃palib p̃scriptionib paaris suic
reddi precipunt

Expanded text:
pus inconcussum et sine ulla re ipsa illata iudiciaria conventione possedit, superque sua condicione, qua per idem tempus absque ulla iudiciali sententia simili munitione potitus est, sit liber et praesentis saluberrimae legis plenissima munitione securus.Praescriptionem quadraginta annorum ab his, qui ad curialem condicionem vocantur, opponi non patimur, sed genitalem statum semper eos agnoscere compelli sancimus. Sacra etenim nostrae pietatis lex de aliis loquitur condicionibus nec anterioribus constitutionibus per eandem novellam legem derogatur, quae manifestissime curiales et liberos eorum explosis temporalibus praescriptionibus patriis suis reddi praecipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
nito neq ad uersus nostras domoᷤ ei
reseruetur regressus cu enĩ mul¬
ta pͥuilegia agusta fortiua meru¬
it ⁊ indonatioib sine ĩ sinuatione
gestaꝵ omẽ firmiͥtatẽ habentib ⁊
diuine auguste ꝯstãte matrimoĩo
doniᷤuͣt. ł ipẽ aserenissima augusta
ꝑtonatioĩs tituliꝵ ꝯ sequantur. ut
maneat illẽ donatio plena nullo alio
affirmatioĩs ⁊ p̃r expectando ita hoc
is ꝯsciliis siusq laborib ꝓtoto orbe
t̃raꝵ die noctuq laborãt. q̃r nõ hñt
dignã sua p̃rogatiua fortuna que
igitur ꝓ augusto honore ⁊ cantela rẽ
accipientũi nra statuit eternitas. ħ
tam sublimitas tua quã ceteri om̃s
iudices nr̃i obseruare festinẽt. ex eo
tp̃e ualitura ex quo nuto diuino ĩpe¬

Expanded text:
nito neque adversus nostras domos aliquis eis reservetur regressus. Cum enim multa privilegia Augusta fortuna meruit et in donationibus sine insinuatione gestorum omnem firmitatem habentibus et ivinae Augustae Constante matrimonio donaverit vel ipse a serenissima Augusta per donationis titulum consequatur, ut maneat ilico donatio plena, nullo alio adfirmationis tempore expectando, ita et hoc  toto orbe terrarum die noctuque laborant, quare non habeant dignam sua praerogativam fortuna Quae igitur pro Augusto honore et cautela res accipientium nostra statuit aeternitas, haec tam sublimitas tua quam ceteri omnes iudices nostri observare festinent, ex eo tempore valitura, ex quo nutu divino impe
Abbreviated transcription (Latin):
cie p̾cepit. iutex ab eotẽ tatus pro¬
nuntiam̃t s ductis dieb alieniõ¬
re tp̃r. sentẽtiam dedisse ꝓ ponat᷑.
ne ambages frustra in t̾posite pro¬
uocationis ulteriꝰ in negotiu ꝓtra¬
hant. p̃ses ꝓiuntie sr̃stitiosa ap¬
pellatioẽ subꝑiota. ex in tegro in¬
t̃ uos cognosc̾e

Expanded text:
ciae praecepit, iudex ab eodem datus pronuntiaverit, sed ductis diebus alieniore tempore sententiam dedisse proponatur, ne ambages frustra interpositae provocationis ulterius negotium protrahant, praeses provinciae superstitiosa appellatione submota ex integro inter vos cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ P ulla tibi ad uersus crecditorem
alienum actõ supest. eo ꝙ debitam ei
quantitatom offerens. iuis obligatoĩs
inte trãi ficti deuderas. cum ab eo nom̃
te ꝯprrasse nõ suggeris. licet solutõe
ab. suo fcã noĩe debitoris euanesce̾ soleat
obligatio
i int̃ patrẽ tuu eosq quos debi¬
toxs eẽ dicebas. nõ de dubia lite trãs¬
actio facra est. s parte tm̃ modo re¬
cuꝑita uniũsum se recepisse cauit.
net de suꝑ fluo eos quos uerb̾ obligauit
ꝑ acceptilatiõem liberauit. nec donati¬
onis cauia id fcm̃ est. exuberantis debi¬
ti. ĩ tegra petitio ꝯᷤ petit.
G̃ꝑ Euis quantitatis cuius petiti¬
onci ratio ꝯpensanioĩs excludit.u
usuram nõ posse reposci manfestum ẽ.¬
de suras que ꝯuot anis murbe n¬
numerinde sũt. pmittere alio loco de¬
pendunsi ex iusta cã exempli ratio mi
op̃ Obsigͣnatiõe totiꝰdebite pecunie
sollẽpniter fcã liberatiõem ꝯt̾ingere
manitestum est. set iademũ oblatio

Expanded text:
 Nulla tibi adversus creditorem alienum actio superest eo, quod debitam ei quantitatem offerens ius obligationis in te transferri desideras, cum ab eo te nomen comparasse non suggeras, licet solutione ab alio facta nomine debitoris evanescere soleat obligatioi inter patrem tuum eosque, quos debitores esse dicebas, non de dubia lite transactio facta est, sed parte tantummodo recuperata universum se recepisse cavit nec de superfluo eos qui verbis obligati erant per acceptilationem liberavit nec donationis causa id factum est, exuberantis debiti integra ei repetitio competit. Eius quantitatis, cuius petitionem ratio compensationis excludit, usuram non posse reposci manifestum esuras, quae quotannis in urbe numerandae sunt, promittere alio loco dependi nisi ex iusta causa exempli ratio mio. Obsignatione totius debitae pecuniae sollemniter facta liberationem contingere manifestum est. sed ita demum oblatio
Abbreviated transcription (Latin):
debitore soluente quam reb ꝓnum¬
erata pecunia ꝯ sentiente creclitore
datis. tolli ꝯ patam obligatioẽm

Expanded text:
debitore solvente quam rebus pro numerata pecunia consentiente creditore datis tolli comparatam obligationem
Abbreviated transcription (Latin):
reciditum ꝯtra u̾oluntatẽ tuan asse¬
ueres. nicħ de iure tuo demituitum
est. quib cũq itaq argum̃tis iure
ꝓtin hãt̃ obligatioẽm tibi ꝓbanti
eum. ꝓ buĩmoĩ fcõ liberatõem mini¬
me ꝯsecutum. iudex ad solutioẽm in
cuniam. in soluturi nolentem susci¬
pere nom̃ debitoris tui ꝯpelli uiris
ratio nõ ꝑmruttit.

Expanded text:
redditum contra voluntatem tuam adseveres, nihil de iure tuo deminutum est. quibuscumque itaque argumentis iure proditis hanc obligationem tibi probanti eum per huiusmodi factum liberationem minime consecutum iudex ad solutionem iurcuniam, in solutum nolentem suscipere nomen debitoris tui compelli iuris ratio non permittit.
Abbreviated transcription (Latin):
titates. nec tñ te ꝯ sensũ accõmodasse
significes. nullum tibi potuit p̃ udi¬
cium fieri nisi ftãiti ⁊ solutiõem p̃ ma¬
iorem etatem ratam feceris
soluĩt alii nõ se liberat oͥbligatioe. ꝙ
s doc uł mantunte uł ratum haberitẽ
eo. feceiͣt. nõ minꝰ liberatõem ꝯseꝗtur. qͣ
si eidẽ creclitori scluisset.

Expanded text:
titates nec tamen te consensum commodasse significes, nullum tibi potuit praeiudicium fieri, nisi factam solutionem post maiorem aetatem ratam feceris.solvit alii, non se liberat obligatione. quod si hoc vel mandante vel ratum habente eo fecerit, non minus liberationem consequitur, quam si eid
Abbreviated transcription (Latin):
um solitum est ĩ senͣtentiis
uam sententiam ad appellationiꝰ
uł recusatiõĩs uenur auꝑxilũi. qui¬
dã putabant nõ licere ante litẽ ꝯ¬
testatam. nec uidicem recusare.
quẽ ad modu nec abeo apellare.
cum enĩ simul utrũq uocabulu
ponitur tam appellationis quam
recusatioĩs. ꝓuotatio aũt aute litẽ
ꝯ testatam nec põt porrigi putabãt
ꝙ net recusare quidẽ iudicẽ cuitã
ꝯcolitur ante litez ꝯtestatã ꝙ mi¬
rime uetitum est. Caueant itaq
urorces huĩmoĩ sermonẽ simul:
sine certa distinctiõe ꝓfere.F. d̾ sẽ¬

Expanded text:
um solitum est in sententiis iivam sententiam ad appellationis vel recusationis venire auxilium, quidam putabant non licere ante litem contestatam nec iudicem recusare, quemadmodum nec ab eo appellare. cum enim simul utrumque vocabulum ponitur tam appellationis quam recusationis, provocatio autem ante litem contestatam non potest porrigi, putabant, quod nec recusare quidem iudicem cuidam conceditur ante litem contestatam. quod minime vetitum est. caveant itaque iudices huiusmodi sermonem simul et sine certa distinctione proferre. D.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb c̾asib qui certã hñt qͣuanti¬
tatem. uł naturam ueluti inuenͣ¬
ditionib. locationib ⁊ om̃ib cõ¬
tͥractib hoc ꝙ int̃ ẽ dũpli quanti¬
tatẽ minime excalere In aliis añ
ces qui causas dirmĩtus suscipunt᷑.
pͣuiam sũbtilitatem requitere. ut
loc ꝙ reuera inducitur. tãpnũ redp¬
datur:s nõ exqͣuib tã machinit¬
ionib ⁊ ĩ modicis ꝑu̾sionibas. ĩ cit¬
cuitus in extricabiles redigatur.
netum in infinitũ ꝯputatio res¬
ducetr. ꝓsua inpossibilitate ca¬
dat. Cum scimꝰ ẽẽ nture ꝯgriũi
eas tantu nĩo penas exigi. que̾ cu
ꝯpetenti moteramine ꝓferuntur ꝓ¬
uł alegib certo fine ꝯcluse statuĩt¬
tur. ⁊ hoc nõ solu indãpno. s ⁊̃¬

Expanded text:
quantitatem vel naturam, veluti in venditionibus et locationibus et omnibus contractibus, hoc quod interest dupli quantitatem minime excedere: in aliis autem ces, qui causas dirimendas suscipiunt, per suam subtilitatem requirere, ut, quod re vera inducitur damnum, hoc reddatur et non ex quibusdam machinationibus et immodicis perversionibus in circuitus inextricabiles redigatur, ne, dum in infinitum computatio reducitur, pro sua impossibilitate cadat, cum scimus esse naturae congruum eas tantummodo poenas exigi, quae cum competenti moderatione proferuntur vel a legibus certo fine conclusae statuuntur. Et hoc non solu
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃ Hec sententia omẽm debni qͣn¬
titatem cum usuris ꝯpetentib solue.
iudicati actio̾e̾m parere nõ potest.
Cum apd̾ urdices ita demũ sine cẽ¬
ta quãtitate facta ꝯtẽpnatio auet¬
oritate rei urditate censetur. si pã¬
te aliqua acͤtoꝵ certa sit quãtitas
Hec sententia q̃ bona fide accepi¬
sti solue cum in certum eẽt quid
accepisset quantumcũꝙ abeo pe¬
teretur. p̃sertim cum ip̃e qui exͤ¬
tra ordinẽ iudicabat. interloentus
sit. dotẽ datĩ que repeteretur. nõ li¬
quitũ eẽ. iuticati auctoritate ñ ni¬
titur. cum ig̾itur is qui postea ni¬
dicabat ꝯtra te certam sententiam
facto ꝯͥ firmasti iudicatum. R. d̾ sẽ¬

Expanded text:
Haec sententia: "omnem debiti quantitatem cum usuris competentibus solve" iudicati actionem parere non potest, cum apud iudices ita demum sine certa quantitate facta condemnatio auctoritate rei iudicatae censeatur, si parte aliqua actorum certa sit quantitas Haec sententia: "quae bona fide accepisti, solve", cum incertum esset quid accepisset quantumque ab eo peteretur, praesertim cum ipse qui extra ordinem iudicabat interlocutus sit dotem datam quae repeteretur non liquidam esse, iudicati auctoritate non nititur. cum igitur is qui postea iudicabat contra te certam sententiam facto confirmasti iudicatum. DE SE
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Cum uidex᷑ difinitiua sentẽtia
ius iurandu solum mͦ prãri p̃cipi¬
at. nõ tam̃ addat quid ex recusati¬
one uł p̃statiõe sacram̃ti fieri opõ.¬
tet. huuꝰ mͦ senteritia nulla iuĩ opti¬
nere palam ẽ.
lingua sententias ꝓferre pass uat
mp̃ Peno urdex uł arbiter exi¬
aunet .i sultatiões quas nẽ rite
uiditatas ẽẽ putauit sequendrn.
⁊ multo magis sententias eminẽ¬

Expanded text:
 Cum iudex in definitiva sententia iusiurandum solummodo praestari praecipiat, non tamen addat, quid ex recusatione vel praestatione sacramenti fieri oportet, huiusmodi sententiam nullam vim obtinere palam est.lingua sententias proferre possuntp. Nemo iudex vel arbiter existimet neque consultationes, quas non rite iudicatas esse putaverit, sequendum, et multo magis sententias emine
Abbreviated transcription (Latin):
d Cum papmianꝰ sũmi ĩ genii
uir inquestionib suis rite dispo¬
suit nõ solum iudicem de ab solum᷑¬
ome rei utoicare. s ⁊ ip̃m auctorẽ
si entrario ob noxius fuerit in uen¬
tus ꝯͦ dẽpmnare huiꝰ moĩ sententia
nõ solum roborantã s etiã ałigẽ¬
dam ẽẽ sancsimꝰ. ut liceat urdici
ł ꝯtra auctore ferre sententiam.
nuuntiare. nulla ei orponenda ex¬
ceptioẽ ꝙ nõ ꝯperens iutex agen¬
tis ẽẽ cͥognoscitur. Cuĩ enĩ ĩ agẽ¬
do obseruauit arbitriu eũ habeͣ
⁊ ꝯtra se uroicem ineooẽ negotio

Expanded text:
 Cum Papinianus summi ingenii vir in quaestionibus suis rite disposuit non solum iudicem de absolutione rei iudicare, sed ipsum actorem, si e contrario obnoxius fuerit inventus, condemnare, huiusmodi sententiam non solum roborandam, sed etiam augendam esse sancimus, ut liceat iudici vel contra actorem ferre sententiam nuntiare, nulla ei opponenda exceptione, quod non competens iudex agentis esse cognoscitur. cuius enim in agendo observavit arbitrium, eum habere et contra se iudicem in eodem n