comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
triginta annorum curricula
trans acta fuerint quae compo¬
tariopor e& exeo tempore
quo liberi suae potestatis effec¬
ti sunt excepta uidelic& pu¬
pillari a &ate qui a in puberi¬
bus nulla temporis compota¬
tio currit.
IDeM
ulla posthaechabeat elec¬
tionem pater uelmater
ad sccundasperueniens nup¬
tias res praedictas cui uoluerit
liberorum suorum adicere.
sed adomnes liberos huius mo¬
di resueniant incapita distri¬
huenda. & nisi forte nepotes
exfilio uel filia proponantur
huenim instrrpe uocantur
& patris sui uel matris portio¬
nem accipiunt. illud autem
quod superius diximus ut intali¬
bus rebus alienatio a parente
facta inrita sit. Non sine distinc¬
tione teneat sed interdumpro
parte ualeat id est proeaquã
casus ille facit quiextat nullis
liberis superstitibus prorata
scilic& totius pactionis. hoc au¬
tem quod dico taleest. quae¬
dam mulier nupsit & pepegit
cum marito suo & soluto matri¬
erint tertiam partem habe¬

Expanded text:
triginta annorum curricula triginta annorum curricula transacta fuerint, quae computari oportet ex eo tempore, quo liberi suae potestatis effecti sunt, excepta videlicet pupillari aetate, quia impuberibus nulla temporis computatio currit. Idem Nullam post haec habeat electionem pater vel mater ad secundas perveniens nuptias res praedictas cui voluerit liberorum suorum addicere, sed ad omnes liberos huiusmodi res veniant in capita distribuendae, nisi forte nepotes ex filio vel filia proponantur; hi enim in stirpes vocantur, et patris sui vel matris portionem accipiunt. Illud autem, quod superius diximus, ut in talibus rebus alienatio a parente facta irrita sit, non sine distinctione teneat, sed interdum pro parte valeat, id est, pro ea, quam casus ille facit, qui exstat nullis liberis superstitibus, pro rata scilicet totius pactionis. Hoc autem, quod dico, tale est. Quaedam mulier nupsit, et pepigit cum marito suo, ut soluto matrierint, tertiam partem habe
Abbreviated transcription (Latin):
usus fructus eis ad crescat. &
haec omnia iuira communiter
locum habeant tam inuxoris
persona quam in mariti si forte
& ipse secundas contraxeritnup¬
tias nulla discretione habita
utrum dotem uel propter nup¬
tias donationem ipsi prosedede¬
runt analius magis proeis.
deo autem rerum praedicta¬
rum post secundasnuptias
patris uel matris liberis exprio¬
re matrimonio natis dominium
conpeti. ut non possit pater uel
matercorum res easdem firmi¬
teralienare nchy pothecae ti¬
tulo obligare. quoniam ius uten¬
di fruendi tantum modo paren¬
ti concessum est. sed clementius
restemperabitur ut statim qui¬
dem liberi non possint suum pa¬
rentem uitare. siea sdemres alie¬
nare uoluerit sed post obitum cius
eas uindicabunt sine ullo obsta¬
culo. & non solum ipsi sed &iam
heredes corum res distractas
uel pigneratas uindicabunt
& non solum aduersus temptores.
uelcreditores sed &aan¬
actio nulla temporali per¬
scriptione exclusi. nisi for te

Expanded text:
ususfructus eis adcrescat. Et ususfructus eis adcrescat. Et haec omnia iura communiter locum habeant tam in uxoris persona, quam in mariti, si forte et ipse secundas contraxerit nuptias, nulla discretione habita, utrum dotem vel propter nuptias donationem ipsi pro se dederint, an alius magis pro eis. deo autem rerum praedictarum post secundas nuptias patris vel matris liberis ex priore matrimonio natis dominium competit, ut non possit pater vel mater eorum res easdem firmiter alienare, nec hypothecae titulo obligare, quoniam ius utendi fruendi tantummodo parenti concessum est. Sed clementius res temperabitur, ut statim quidem liberi non possint suum parentem vetare, si easdem res alienare voluerit, sed post obitum eius eas vindicabunt sine ullo obstaculo, et non solum ipsi, sed etiam heredes eorum res distractas vel pigneratas vindicabunt, et non solum adversus emptores vel creditores, sed actio, nulla temporali praescriptione exclusi, nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
Cimulier post priores nupti¬
Das repudio uel morte ma¬
riti solutas ad secundum mi¬
grauerit matromonium
anno scilic& legitimo com¬
pleto siquidem nullos habe¬
at liberos sine quaestioneres
sibidere lictas aprioremari¬
to. pleno iure possidebit non
solum iure usus fructus sed
&iam rerum dominio poti¬
tura quod siliberosexprio¬
re matrimonio habeatad
secundas perueneritnupti¬
as inprimis quidem care¬
bit propter nuptias dona¬
tione deinde autem omnili
beralitate quae ad cademper¬
tinerit. siue interuiuos siue
ultim a uoluntate maritus ei
quippiam dederit uel dereli¬
querit siue insttutionis no¬
mine siue legati uel fidei com¬
missicausa. hoc autem quod
diximus carere eam omnibus
quae ex substantiam mariti
ad cam peruenerunt. Intelle¬
gendum est quantum adre¬
rum dominium usus fructus
enim earum ipsius mulieris
perman&. proprietate scili¬
c& eotempore liberis conpe¬
tente quo secundasnuptias
mater corum contraxerit.
sin autem illa decesserit &iam

Expanded text:
mulier post priores nuptias repudio vel morte mariti solutas, ad secundum migraverit matrimonium, anno scilicet legitimo completo, si quidem nullos habeat liberos, sine quaestione res sibi derelictas a priore marito pleno iure possidebit, non solum iure ususfructus, sed rerum etiam dominio potitura. Quod si liberos ex priore matrimonio habeat ad secundas perveniens nuptias, inprimis quidem carebit propter nuptias donatione, deinde autem omni alia liberalitate, quae ad eam pervenerit, sive inter vivos, sive ultima voluntate maritus ei quidpiam dederit, vel dereliquerit, sive institutionis nomine, sive legati vel fideicommissi causa. Hoc autem, quod diximus, carere eam omnibus, quae ex substantia mariti ad eam pervenerint, intelligendum est, quantum ad rerum dominium; ususfructus enim earum rerum ipsi mulieri permanet, proprietate scilicet eo tempore liberis competente, quo secundas nuptias mater eorum contraxerit. Sin autem illa decesserit, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
beri intestati decesserint he¬
reditascorum ad matrem per¬
ueniat procul dubio dimidi¬
ampartem bonorum suorũ
quam semel dedit iterum re¬
ceptura. quod sitestamento
facto decesserint. necesscest
res quas reliquerint adscrip¬
toscorum successores perue¬
nire¬

Expanded text:
beri intestati decesserint, heberi intestati decesserint, hereditas eorum ad matrem pereniat, procul dubio dimidiam partem bonorum suorum, quam semel dedit, iterum recepturam. Quod si testamento facto decesserint, necesse est res, quas reliquerint, ad scriptos eorum successores pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus succedere poterit
sed usq ad tertium gradum
tantum ab intestato heredita¬
tisaccipiat. ulterioris autem
gradus cognatis omnino non
succedat. sin autem liberos ha¬
beat & non spect& anni spatiũ
sed ad sccundas properauerit
nuptias. & hic quidem in fa¬
miserit sed tamen nec prinei¬
pis indulgentiam priori re¬
stituetur famae. nisi liberis
expriore matrimonio natis
dimidiam partem substanti¬
aesuae donauerit purae &si¬
neulla condicione. Itaut nec
usum eius reteneat sibi sed tem¬
pore secundimatrimonu sim¬
pliciter dimidiam partem sua¬
rum facultatum eisdonet hoc
enim facto & principali re¬
scripto secuto pristinam fa¬
mam sibi renouauit. Inter
autem liberos quibus dimidi¬
am partem bonorum suorum
don auitresdonatae aequapor¬
tione distribuantur & siqui¬
dem filii sint incapita diuidan¬
turres eis donatae. sin autem
ne potes sint patrissui portio¬
nem accipiant utuide antur
quodam modo instirpe sue¬
cedere & siqui demomnesli¬

Expanded text:
omnibus succedere poterit, omnibus succedere poterit, sed usque ad tertium gradum tantum ab intestato hereditatem accipiat, ulterioris autem gradus cognatis omnino non succedat. Sin autem liberos habeat, et non exspectet anni spatium, sed ad secundas properaverit nuptias, et haec quidem infamis erit, sed tamen nec principis indulgentia priori restituetur famae, nisi liberis ex priore matrimonio natis dimidiam partem substantiae suae donaverit pure et sine ulla condicione, ita ut nec usum eius retineat sibi, sed tempore secundi matrimonii simpliciter dimidiam partem suarum facultatum eis donet; hoc enim facto, et principali rescripto secuto, pristinam famam sibi renovabit. Inter eos autem liberos, quibus dimidiam partem bonorum suorum donavit, res donatae aequa portione distribuantur, et si quidem filii sint, in capita dividantur res eis donatae, sin autem nepotes sint, patris sui portionem accipiant, ut videantur quodammodo in stirpes succedere. Et si quidem omnes li
Abbreviated transcription (Latin):
& mater auus. & auia filius. fi¬
lia nepos neptis. frater &soror
his autem personis non adpa¬
rentibus eaquae aprioremari¬
to taliuxori relicta sunt fisci uiri¬
bus uindicentur sed nec propter
nuptias donatione potiri conce¬
ditur quamuis pactionum tenor
reclamauerit sed nec copulato
sibi secundo marito ante annale
tempus poterit dotem dare
ultra tertiam partem substan¬
tiae suae sed neq ab aliquo ex¬
traneo capere aliquid perulti¬
mam uoluntatem permittitur
omnino enim cum alio non hab&
testamenti factionem. Ideoq
nec hereditatem sibi relictam
neque legatum neque fidei¬
commissum neque mor tiscau¬
sam donationem capere pote¬
rit. sed ea quaere licta sunt si¬
uelegata siue fidei commissa
siue hereditatis particularis
datio ad coheredescius re¬
manent. sin autem ipsasola
hero scripta est ad cosbonade¬
quae extestamento talimuli¬
eri relinquuntur nam si ab in¬
testato ad cognatorum suorũ
hereditatem uocetur. non

Expanded text:
et mater, avus et avia, filius et fiet mater, avus et avia, filius et filia, nepos et neptis, frater et soror. His autem personis non apparentibus, ea, quae a priori marito tali uxori relicta sunt, fisci viribus vindicentur. Sed nec propter nuptias donatione potiri conceditur, quamvis pactionum tenor reclamaverit, sed nec copulato sibi secundo marito ante annale tempus poterit dotem dare ultra tertiam partem substantiae suae, sed neque ab aliquo extraneo capere aliquid per ultimam voluntatem permittitur; omnino enim cum alio non habet testamenti factionem, ideoque nec hereditatem sibi relictam, neque legatum, neque fideicommissum, neque mortis causa donationem capere poterit, sed ea, quae ei relicta sunt, sive legata, sive fideicommissa, sive hereditatis particularis datio, apud coheredes eius remaneant. Sin autem ipsa sola heres scripta est, ad eos bona dequae ex testamento tali mulieri relinquuntur. Nam si ab intestato ad cognatorum suorum hereditatem vocetur, non
Abbreviated transcription (Latin):
te defunctis filiis ne potes pariter
cum suis patruissiue auunculis in
eundem honorem perueniant.
sitamen suipatris hereditatem
amplectuntur. hoc autem non
solum indote &donatione prop¬
ternuptia steneat sed &dam in illis
matrimoniis quae sine dotibus
consistunt. inquibus quartam
partem substantiae suae maritus
ueluxor lesae personae conpelli¬
tur dare secundum ante fatam
diuisio¬
Demeligro qure pos
NDN EXSpeEReR
imulier postmortem mariti
nondum annalispatio conple¬
to ad secundas propera uerit
nuptias omni quidem modo in¬
ter in fameserit sed siquidem li¬
beros expriori matrimonio non
habeat infamiam quidem soluere
priori opinioni restituta fue¬
rit res autema priore marito¬
suo sibi relictas nullo modo lu¬
crabitur sed decem per sonis res
cundum gradum insuperiorib
& inferioribus & ex latere ue¬
nientibus denumeratione facta
eodemq modo decem personis
collectis sunt autem hae. pater

Expanded text:
ante defunctis filiis nepotes, pariter ante defunctis filiis nepotes, pariter cum suis patruis sive avunculis in eundem honorem perveniant, si tamen sui patris hereditatem amplectuntur. Hoc autem non solum in dote et donatione propter nuptias teneat, sed etiam in illis matrimoniis, quae sine dotibus consistunt, in quibus quartam partem substantiae suae maritus vel uxor laesae personae compellitur dare, secundum antefatam divisioDe muliere, quae post non exspectaverit Si mulier post mortem mariti nondum annali spatio completo ad secundas properaverit nuptias, omni quidem modo inter infames erit. Sed si quidem liberos ex priori matrimonio non habeat, infamiam quidem solvere utu priori opinioni restituta fuerit; res autem a priore marito sibi relictas nullo modo lucrabitur, sed decem personis res eue ad secundum gradum in superioribus et inferioribus, et ex latere venientibus denumeratione facta, eodemque modo decem personis collectis. Sunt autem hae: pater
Abbreviated transcription (Latin):
iub& ut maior pars diminuto
super fluo adminoris partis
quantitatem concurrat. si
quid tamen lucratus fuerit:
exdotemaritus muliere mor¬
tua uel simulier lucre tur
exdonatione propternuptias
mortuo marito hochabeat
pleno iure & habeat potesta¬
tem quo uoluerit modo ea¬
dem consumere siue perlega¬
torum titulo siue alia quauis
alienatione. sin autem dece¬
dens easres non aliena uerit
uelomnes uelquasdam ex his
maneant apud liberos prae¬
cipui honoris uice. siuescripti
fuerint heredes abea persona
quaetale lucrum senserit siue
non nisi forte in grati circa
eam extiterint.
DEINGRATIS LIBERIS UEL
CONIRNIDESTNONINGRATIS¬
ienim ingrati circa eam per¬
sonam extiterint liberi quȩ
lucri aliquid coeperit quamuis
talesres non alienauerit specia¬
liter siue interuiuossiue intesta¬
mento suo ad tamen heredeseius
easdem rescapiant exclusis uide¬
lic& modis omnibus liberis illud.
certum est. quod si filii sint &an

Expanded text:
iubet, ut maior pars deminuto iubet, ut maior pars deminuto superfluo ad minoris partis quantitatem concurrat. Si quid tamen lucratus fuerit ex dote maritus muliere mortua, vel si mulier lucretur ex donatione propter nuptias mortuo marito, hoc habeat pleno iure, et habeat potestatem, quo voluerit modo, eam consumere, sive per legatorum titulum, sive alia quavis alienatione. Sin autem decedens eas res non alienaverit, vel omnes, vel quasdam ex his, maneant apud liberos praecipui honoris vice, sive scripti fuerint heredes ab ea persona, quae tale lucrum senserit, sive non, nisi forte ingrati circa eam exstiterint. ingratis liberis, vel contra, id est non ingratis Si enim ingrati circa eam personam exstiterint liberi, quae lucri aliquid ceperit, quamvis tales res non alienaverit specialiter, sive inter vivos, sive in testamento suo, attamen heredes eius easdem res capiant, exclusis videlicet modis omnibus liberis. Illud certum est, quod si filii sint et ex
Abbreviated transcription (Latin):
i filius familias uxorem duxe¬
Prit non habeat licentiam uxo¬
risuae repudium mittere
sine paterno consensu idem
dicimus & infilia filias uxore
nam necea repudium mittere
sine paterno consensomarito
suo permittitur. alio quindo¬
tem quam pater suscepit uel
propter nurtias donationem
on cogitur reddere
Sicnorresoluiusi
Matiumnoniumcidelu.¬
CRODOTIS UELANTENUP¬
TIAS DONATIONIS¬
imorte mariti uel uxoris
matrimonium solutum fu¬
erit suprestis persona dotem
uel propter nuptias donatio¬
nem secundum pactiones
factas iucr&ur. Ita tamen ut
inpares non sint pactiones
non enim admittimu stalem
conuentionem quae marito
quidem dimidiam partem
dotis moriente muliere pres¬
tat. uxori autem tertiam par¬
tem propter nuptias donati¬
onis moriente marito exae¬
quari enimpactiones ab utra¬
que persona dec& ideoq su¬
perfluum unius portionis
tollimus ut &iam in persona
mariti tertia pars dotis expec¬
t&ur exaequationem enim
partium. ita fieri constitutio

Expanded text:
Si filiusfamilias uxorem duxeSi filiusfamilias uxorem duxerit, non habeat licentiam uxori suae repudium mittere sine paterno consensu. Idem dicimus et in filiafamilias uxore, nam nec ea repudium mittere sine paterno consensu marito suo permittitur; alioquin dotem, quam pater suscepit, vel propter nuptias donationem non cogitur reddere. Si morte solutum sit matrimonium, et de lucro dotis vel ante nuptias donationis Si morte mariti vel uxoris matrimonium solutum fuerit, superstes persona dotem vel propter nuptias donationem secundum pactiones factas lucretur, ita tamen, ut impares non sint pactiones. Non enim admittimus talem conventionem, quae marito quidem dimidiam partem dotis moriente muliere praestat uxori autem tertiam partem propter nuptias donationis marito moriente. Exaequari enim pactiones ab utraque persona decet. Ideoque superfluum unius portionis tollimus, ut etiam in persona mariti tertia pars dotis exspectetur; exaequationem enim partium ita fieri constitutio
Abbreviated transcription (Latin):
tio propternuptias intellegitur¬
CXXXUII DENUPIIISSI NEDOTALIE
INSIRUENENTIS CONTIALIO
iquis sine dotalibus instrumen¬
tis affectionemaritali uxo¬
rem duxerit. non audeat sine
causa legibus cognita repu¬
dium ei mittere alioquinquar¬
tam partem substantia esuae
deceptae mulieri praest&. et
haec autem quarta pars talem
distinctionem rccipiat. namsi
omnimodo substamtiae suae
mulieri praestet. id est uelcen¬
siminores habeat facultates
quod sitantas habeat opes uteti¬
am quadrigentarum librarum
quantatem excedant. tunccentũ
tantum modo libras maritus ei¬
praebeat. sed siquidem perma¬
ritum steterit quominus matri¬
monium consistat & sine causa
repudium miserit in hoccasu so¬
lutum matrimonium annum
exspect& mulier. posteaq sine
in pedimentum ad secundas nup¬
remstetit quo magis matrimo¬
nium dissoluatur quinq: annos
exspect& et histrans actis ad se¬
cundas nuptias migret siuelit¬
cXXXUIII Derepudus quaeapilus
ramilixrummnitiitur

Expanded text:
tio propter nuptias intelligiturtio propter nuptias intelligitur. De nuptiis sine dotalibus instrumentis contractis Si quis sine dotalibus instrumentis adfectione maritali uxorem duxerit, non audeat sine causa legibus cognita repudium ei mittere; alioquin quartam partem substantiae suae deceptae mulieri praestet. Haec autem quarta pars talem distinctionem recipiat: nam siomnimodo substantiae suae mulieri praestet, id est, vel censi minores habeat facultates. Quod si tantas habeat opes, ut etiam quadringentarum librarum auri quantitatem excedant, tunc centum tantummodo libras ei maritus praebeat. Sed si quidem per maritum steterit, quominus matrimonium consistat, et sine causa repudium miserit, in hoc casu soluto matrimonio annum exspectet mulier, posteaque sine impedimento ad secundas trarem steterit, quo magis matrimonium dissoluatur, quinque annos exspectet, et his transactis ad secundas nuptias migret, si velit. De repudiis, quae a filiis familiarum mittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
iquisseruum suum ae grotũ
uel ancillam morbo sam con¬
tem serit & nullam curam eis
fecerit necesseest cos liberoses¬
demiure &am in ancilla obti¬
legitimae contrahi possunt.¬
& istaequidem causae sunt per
quas bona gratia matrimonia
dissoluuntur: his autem ad nu¬
merari deb& etiam in expediti¬
onem degentis maritimilitis
dissolutio dequa dicendum est
in competenti
UT INANNOABSTINEAT NUP¬
TIIS MULAER
llud certum est quod in hiscau¬
sis inquibus matrimonium ab¬
soluitur siuelit mulier postea
nubere annum prius exspec¬
tare deb& propter sangui¬
nis confusionem¬
CXXXUI. SIALIENUSASCRIPTCICIS
LARERAMUXOREM DUXERII
lienus ascripticius liberam
mulierem nõducat uxo¬
rem neque sciente neque con¬
sentiente domino. quod sita¬
le aliquid ausus fuerit facere
liceat domino & retrahere
cum modica castigatione siue
perse siue permagis tratum
&copulata sibimulioredis iun¬
gere tales enim nuptia e nupti¬
aesunt nec dos ulla est necdona¬

Expanded text:
quis servum suum aegrotum quis servum suum aegrotum vel ancillam morbosam contempserit, et nullam curam eis fecerit, necesse est eos liberos esdem iure etiam in ancilla obtilegitimae contrahi possunt. Et istae quidem causae sunt, per quas bona gratia matrimonia dissolvuntur. His autem adnumerari debet etiam in expeditione degentis mariti militis dissolutio, de qua dicendum est in competenti uti anno abstineat nuptiis mulier Illud certum est, quod in his causis, ex quibus matrimonium soluitur, si velit mulier postea nubere, annum prius exspectare debet, propter sanguinis confusionem. Si alienus adscripticius liberam uxorem duxerit Alienus adscripticius liberam mulierem non ducat uxorem, neque sciente, neque consentiente domino. Quod si tale aliquid ausus fuerit facere, liceat domino et retrahere eum cum modica castigatione sive per se, sive per magistratum, et copulatam sibi mulierem disiungere; tales enim nuptiae nec nuptiae sunt, nec dos ulla est, nec dona
Abbreviated transcription (Latin):
iunxit & dotem proea prȩstitit
ut propternuptias donationem
lucretur totam uel propar tem
siqui digitur talo camigerit ip¬
sadonatione dotis & ancilla li¬
berafiat & nuptiae consistant.
Nulla lege quantum pertenit
ad seruitutem huius modi ma¬
trimonium concutente. sin
autem dominus specialiter
quidem nuptus ancillae suae
uel serui non con senserit sci¬
ens autem quod agatur conhi¬
buerit. forteenim ideo hoc facit
ut postea negotia moueat homi¬
nilibero quod ancillam eius duxit
uxorem uel ingenue mulieri
quod seruo eius nupta est. si
quidigitur tale euenerit lic&
specialiter dominus non con¬
senserit ad tamen sisciens non
prohibuerit & nuptiae inte¬
gro iure consistant & seruilis
condicionis personaeripiatur
ad ingenuitatem illo sine dubi¬
tatione a perto quod liberi qui
ex huiusmodi nuptuis procrea¬
tifuerint tamingenui quam
legitimi sint.
CXXXIIII SIQUISINSERUOSUO
AUT ANCILLA EGROIANTE
NULIA MAHIBUERIICURÃ

Expanded text:
iunxit et dotem pro ea praestitit, iunxit et dotem pro ea praestitit, ut propter nuptias donationem lucretur totam vel pro parte: si quid igitur tale contigerit, ipsa donatione dotis et ancilla libera fiat, et nuptiae consistant, nulla lege, quantum pertinet ad servitutem, huiusmodi matrimonium concutiente. Sin autem dominus specialiter quidem nuptiis ancillae suae vel servi non consenserit, sciens autem, quid agatur, non prohibuerit, - forte enim ideo hoc facit, ut postea negotium moveat homini libero, quod ancillam eius duxerit uxorem, vel ingenuae mulieri, quod servo eius nupta est - : si quid igitur tale evenerit, licet specialiter dominus non consenserit, attamen sciens non prohibuerit, et nuptiae integro iure consistant, et servilis condicionis persona eripiatur ad ingenuitatem, illo sine dubitatione aperto, quod liberi, qui ex huiusmodi nuptiis procreati fuerint, tam ingenui quam legitimi sint. Si quis in servo suo aut ancilla aegrotante nullam adhibuerit curam
Abbreviated transcription (Latin):
cXXXII DEDIUIORTUS BONA
CRATIA PACIENDIS¬
Cunt quaedam iustae causae
quaebona gratia sinere¬
imatr ionia disrum
gratia matrimonia dissoluun¬
tur ueluti siuir uel mulier ex
sententia iudiciali inseruitutẽ
deducantur forteenim liberti¬
ni constituti in gratierga suum
patronum extiterunt sed & in
hoc casutantum iucrario port&
campersonam quae in suostatu
perdurauit quantum lucri ce¬
piss& sica persona quae inserui¬
tutem redacta est decessis set¬
cxxxiii SIQUISTIHERANCILLA
i quis per errorem ancillam
mulierem uxorem duxerit
liberam eam esse putans uel ex
contrario silibera mulier seruo
pererrorem coniunctasit. post¬
eaq ueritas reperta fuerit di¬
cendum estomnino nuptias non
constitisse. interliberum enim
& ancillam uel seruum & libe¬
rammulieremnuptiae contra¬
hi non possunt quod sicallidita¬
te uel cohibentia domini ser¬
uus uel ancilla matrimonium
contraxerit cum libera persona
forte enim dominus ancillam su¬
am ut liberam uiro ingenuo con¬

Expanded text:
 De divortiis bona gratia faciendiunt quaedam iustae causae, quae bona gratia sine repudio matrimonia disrumgratia matrimonia dissolvuntur, veluti si vir vel mulier ex sententia iudiciali in servitutem deducantur, forte enim libertini constituti ingrati erga suum patronum exstiterunt. Sed et in hoc casu tantum lucrari oportet eam personam, quae in suo statu perduravit, quantum lucri cepisset, si ea persona, quae in servitutem redacta est, decessisset. Si quis liber ancillam Si quis per errorem ancillam mulierem duxerit uxorem, liberam eam esse putans, vel ex contrario, si libera mulier servo per errorem coniuncta sit, posteaque veritas reperta fuerit, dicendum est, omnino nuptias non constitisse. Inter liberum enim et ancillam vel servum et liberam mulierem nuptiae contrahi non possunt. Quod si calliditate vel conniventia domini servus vel ancilla matrimonium contraxerit cum libera persona  forte enim dominus ancillam suam ut liberam viro ingenuo con
Abbreviated transcription (Latin):
quae frustrareus passus est
actor ei resarciat.
DEPORI PRESCIUPTIONE
ullum priuilegium exime¬
rereum prouinciali iudi¬
cium uolumus nisi specia liter
nostram pragmaticam sanctio¬
nem produxerit quae propter
publicas causas in hacregiacum
ciuitate reuocauerit uel si exle¬
ge hoc fiat ueluti si prouocationẽ
praesidi prouinciae porrexerit
& propter hoc inista imperiali
ciuitate litem audire oporta
quamuis deminoribus causis ad
maiores iudices prouinciarum
prouo cationes exercri consti¬
tuimus nisi forte in hacciuitate
causa principalis quam uis mi¬
nima uentiletur. Tuncenim
in hacciuitate non in prouinci¬
isprouocatio exercetur.

Expanded text:
quae frustra reus passus est, quae frustra reus passus est, actor ei resarciat. De fori praescriptione Nullum privilegium eximere reum provinciali iudicio volumus, nisi specialiter nostram pragmaticam sanctionem produxerit, quae propter publicas causas in hanc regiam eum civitatem revocaverit, vel si ex lege hoc fiat, veluti si provocationem praesidi provinciae porrexerit, et propter hoc in ista imperiali civitate litem audire oportet, quamvis de minoribus causis apud maiores iudices provinciarum provocationes exerceri constituimus, nisi forte in hac civitate causa principalis, quamvis minima, ventiletur; tunc enim in hac civitate, non in provinciis provocatio exercetur.
Abbreviated transcription (Latin):
disomnibus impleat quodiudex
iudicauerit nisi pro uocatio sit
subsecuta. quod sidomino qui¬
dem rerum manifestetur cau¬
sa ipse autem neq uenire neq
alii manda recurauerit. Tunc
praedictotempore transacto
his qui accusatus est lniget &rcus
apparuerit condemnetur scili¬
c& & dominorerum eandem
condemnationem subituro sup¬
se quoq: obnoxiussit. &siqui¬
dem in soluendo fuerit hisqui
accusatus & condemnatus estip¬
seiudicato satisfaciat enimue¬
ro si soluendo non sit exrebus
domini serbsentis qui necueni¬
re nec demandare alicui uoluit
solui actori aequum est. quod si
reus praesens post accusationẽ
eua serit & neque dominus re¬
rum uenerit neq: procurator ẽ
transmiserit. Tunc &exuna par¬
te iud ex audiat causam ut sol¬
etineremodiciis fieri scilic& ip¬
soreo perpraeconem uocato ut
si in eadem absentia perseuera¬
uctit condomnetum quod siac¬
corinabsentia sit dominorerũ
uel praesente uel procuratore
misso tuncomnia de trimenta

Expanded text:
dis omnibus impleat, quod iudex dis omnibus impleat, quod iudex iudicaverit, nisi provocatio sit subsecuta. Quod si domino quidem rerum manifestetur causa, ipse autem neque venire neque alii mandare curaverit, tunc praedicto tempore transacto, is qui accusatus est, litiget, et si reus apparuerit, condemnetur, scilicet et domino rerum eandem condemnationem subituro, si ipse quoque obnoxius sit. Et si quidem solvendo fuerit is, qui accusatus et condemnatus est, ipse iudicato satisfaciat. Enimvero si solvendo non sit, ex rebus domini absentis, qui nec venire nec mandare alicui voluit, solui actori aequum est. Quod si reus praesens post accusationem evaserit, et neque dominus rerum venerit, neque procuratorem transmiserit, tunc ex una parte iudex audiat causam, ut solet in eremodiciis fieri, scilicet ipso reo per praeconem vocato, ut si in eadem absentia perseveraverit, condemnetur. Quod si actor in absentia sit, domino rerum vel praesente vel procuratore misso, tunc omnia detrimenta,
Abbreviated transcription (Latin):
lis dirimatur in quo aliquid ad¬
missum est. quod siactor quidem
praesto sit reus autem absit sed
actores ipsius uelcuratores uel
conductores aliquid egerint
aut deliquerint illequidem qui
fecit exomnimodo accusetur
ipsum autem litigium maneat
insuspenso donarerum domi¬
nocausa fuerit declarata. Tem¬
pus autem dilationis ex locorum
spatium darideb&. Namsiqui¬
demunam uel duabus prouin¬
ciis interpositis dominusrerũ
in proximis locisdegeat quat¬
tuor menses addilationem suffi¬
ciunt. sin autem in longin quam
ab sit ueluti inpalestini uel in ae¬
grpto octomenses addilationẽ
darioport& sin autem uelinita¬
la uel in a fricamor &ur nouem
menseꝓsiatui debemlem
dicimus &siinarotuis locis pliu¬
cipalis persona degeat
nus illi commiserit causã
qui apud eum retulerit necesse
estut ipse pulsetur absentis do¬
mini nomine. sinautem alium
litigaremaluerit & hocei liceat
facere dumtamen procuratur
ipsius & defendatcausam & mo¬

Expanded text:
lis dirimatur, in quo aliquid adlis dirimatur, in quo aliquid admissum est. Quod si actor quidem praesto sit, reus autem absit, sed actores ipsius vel procuratores vel conductores aliquid egerint, aut deliquerint, ille quidem, qui fecerit, omnimodo accusetur, ipsum autem litigium maneat in suspenso, donec rerum domino causa fuerit declarata. Tempus autem dilationis ex locorum spatio dari debet. Nam si quidem una vel duabus provinciis interpositis dominus rerum in proximis locis degat, quatuor menses ad dilationem sufficiunt; sin autem in longinquo absit, veluti in Palaestina vel in Aegypto, octo menses ad dilationem dari oportet; sin autem vel in Italia vel in Africa moretur, novem menses statui debent. Eadem dicimus, et si in arctois locis principalis persona degat. nus illi commiserit causam, qui apud eum retulerit, necesse est, ut ipse pulsetur absentis domini nomine. Sin autem alium litigare maluerit, et hoc ei liceat facere, dum tamen procurator ipsius et defendat causam, et mo
Abbreviated transcription (Latin):
cuius rei siuede agrorum fini¬
bus siuederpothecis siuedenu¬
da possessionem siuedealiqua¬
uis pecuniaria uelcriminali cau¬
sa alitigium inter partes emer¬
serit non liceat reo priuilegi¬
um suum opponere praesidali
iudicio siue eximperi alibus lit¬
teris siue ex maioris iudicis ius¬
sione siomnibus modis in co
loco pulsctur ubi aliquidege¬
rit uel admiserit siuede maxi¬
mare siuedeminim a quaeratꝰ
uelutugallina quamuis enim
minima uideatur huius modi
resesse attãmen. attamen ius¬
titiae ratio non ex quantitate
sed ex suis regulis debeat existi¬
mare. Nam & quod alii uilissi¬
mum esse uidetur. hoc alii prȩ¬
tio sissimum est. &omnino siue
bouem siue aliamqualem cumq
rem alicui subripuerit in eadem
pro uincia pulsetur ubitale pec¬
catum admisit nam & prouoca¬
tionum cupia in externis locis
nonsimilis a gentibus est.
DEPRNESENTIRUE REIS
thaecquidem dicimus siutra¬
que pars inprae sentia sit ut
in eodem loco modisomnibus

Expanded text:
cuius rei, sive de agrorum finicuius rei, sive de agrorum finibus, sive de hypothecis, sive de nuda possessione, sive de alia quavis pecuniaria vel criminali causa litigium inter partes emerserit, non liceat reo privilegium suum opponere praesidali iudicio, sive ex imperialibus litteris, sive ex maioris iudicis iussione, sed omnibus modis in eo loco pulsetur, ubi aliquid egerit, vel admiserit, sive de maxima re, sive de minima quaeratur, veluti de gallina; quamvis enim minima videatur huiusmodi res esse, attamen iustitiae ratio non ex quantitate, sed ex suis regulis debet aestimari. Nam et quod alii vilissimum esse videtur, hoc alii pretiosissimum est, et omnino sive bovem sive aliam qualemcumque rem alicui subripuerit, in eadem provincia pulsetur, ubi tale peccatum admisit, nam et probationum copia in externis locis non similis agentibus est. praesentibus reis Et haec quidem dicimus, si utraque pars in praesentia sit, ut in eodem loco modis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
secundiui leonis constitutionem
sciant. & si ante nouellam con¬
stitutionem imperatoris nostri
contigerunt ueluti mater uidua
liberos habens ad sccundasnup¬
tia suenit & antenuptias dona¬
tio ad filios pertinuit postea filii
decesserunt & ad suos heredes
candem antenupuasdonauone
trans miserunt secundumcnsu
quae mortuis liberis emolumen¬
tum matri praestat non retrahun¬
turres abheredibus filiorum qui¬
a semel ante consututionem eis¬
dem heredibus conp&erunt
si quid autem post constitutionem
nostri imperatoris talem conte¬
gerit in hocleonianae legi
locus nonerit.
CCUIIII. DEIIRIS DICTIONEPRE¬
ISIDUM PEEIINCIARU
aec constitutio iub& ut
omnes romanitam inciui¬
libus quam incriminalibus cau¬
sis iuris dictione praesidum
prouinciarum subiciantur &
nemo in aliqua causa obnoxius
priuilegium praesidi prouin¬
cia eopponat quasi non ei subiec¬
tus nec specialiter pragmatica
sanctio prolata ducieum iusse¬
rit. Ideoq: siuede dominio ali¬

Expanded text:
secundum divi Leonis constitutionem, secundum divi Leonis constitutionem, scilicet si ante novellam constitutionem imperatoris nostri contigerunt, veluti si mater vidua liberos habens ad secundas nuptias venit, et ante nuptias donatio ad filios pertinuit, postea filii decesserunt, et ad suos heredes eandem ante nuptias donationem transmiserunt secundum consquae mortuis liberis emolumentum matri praestat, non retrahuntur res ab heredibus filiorum, quia semel ante constitutionem eisdem heredibus competierunt. Si quid autem post constitutionem nostri imperatoris tale contigerit, in hoc Leonianae legi locus non erit.LXIII De iurisdictione praesidum provinciarum Haec constitutio iubet, ut omnes Romani tam in civilibus, quam in criminalibus causis iurisdictioni praesidum provinciarum subiiciantur, et nemo in aliqua causa obnoxius privilegium praesidi provinciae opponat, quasi non ei subiectus sit, nisi specialiter pragmatica sanctio prolata duci eum iusserit. Ideoque sive de dominio ali
Abbreviated transcription (Latin):
iepiscopusmultum tempus
ab eclesia suade fuerit& in
eecle siaceius in pensas cinon ad¬
ministr& namtales in anes
sumptos melius est ineclesia &
aliasres ad pie tatem pertinen¬
tes praestari. Teneant autem
inta libus episcopis &iam eaquae
prioribus sanctionib cauta sunt.
DEALIENATIO NOReRUM
IN MOBILIUM ADCCELESI¬
AM PERTINENAIUEN
ialienatio inmobilisecclesi¬
asticae reicelebrandasit de¬
cretum quidem omnibus modis
procedat secundum suprarelatã
constitutionem adesse autem de¬
cr&odeb& nonsolum episcopus
&cleros ecclesi aceius cuius prae¬
dium alienare desiderat sed &iam
metropolitanus episcopus cum prȩ¬
dictaiam obseruatione & duoepis¬
copi exconcilio eius ad sint
IXIII CONSTITUTIO
NECONSTITUIIONe iC¬
PERATORIS QUACLATAEST
ET DELUCROEX MORTELIRO¬
RORUM CONTINCENIU
PERPACIA DOTALIA
aec constitutio loquitur
deliberorum morte ut pac¬
tadotalia quae exca sumortis li¬
berorum lucrum aliquidmatri
conferunt teneant & diriment

Expanded text:
episcopus multum tempus episcopus multum tempus ab ecclesia sua defuerit Si ecclesiae eius impensas ei non administret. Nam tales inanes sumptus melius est in ecclesiam et in alias res ad pietatem pertinentes praestari. Teneant autem in talibus episcopis etiam ea, quae prioribus sanctionibus cauta sunt. De alienatione rerum immobilium ad ecclesiam pertinentium Si alienatio immobilis ecclesiasticae rei celebranda sit, decretum quidem omnibus modis procedat secundum supra relatam constitutionem. Adesse autem decreto debet non solum episcopus et clerus ecclesiae eius, cuius praedium alienare desiderat, sed etiam metropolitanus episcopus cum praedicta observatione, et duo episcopi ex consilio eius adsint538 CONSTITVTIO LXII De constitutione imperatoris, quae lata est de lucro ex morte liberorum contingente per pacta dotalia Haec constitutio loquitur de liberorum morte, ut pacta dotalia, quae ex casu mortis liberorum lucri aliquid matri conferunt, teneant, et dirimantur
Abbreviated transcription (Latin):
ut incontinentia pauperum
reditus adminis tretur. huius¬
modi legatum uelhereditas
ueldonatio nullo modo aliene¬
ses secundum ue teres leges con¬
tra constitutionem imperatoris
nostri aliquidiestati fuerint
testamenta corum roburplonis¬
NEHIS QUIECCLESIAMUEL
ORATORIUM AEDIPARE
UOLUNE
ullus audeat aedificare ec¬
clesiam ueloratorium an
tequam ciuitatis episcopus &uo¬
ta faciens sanctissimam crucem
infixerit publiae in eodem locũ
procedens & remomnibus ma¬
nifestam faciens. unusquisq
autem ante aedificationem lo¬
quatur episcopo & praefiniat
modum quod adluminari & sa¬
crum minis terium &custodiam
oratorii &alimonias eorum qui
ibi obseruant sufficiat. & si hȩc
sufficientia uisa fuerint fiat
prius donationem corum post¬
eaq domum aedificent. sin au¬
temea quae abeo praefinita est
non sufficiat ad constituendum
oratorium. aequum est u&era
oratoria quae forte &ruinam
minantur reparare cum arbi¬
triore ligiosissimi ciuitatis ep̃i¬

Expanded text:
ut in continentiam pauperum ut in continentiam pauperum reditus administretur, huiusmodi legatum vel hereditas vel donatio nullo modo alieneses secundum veteres leges contra constitutionem imperatoris nostri aliqui testati fuerint, testamenta eorum robur plenisnoratorium aedificare volunt Nullus audeat aedificare ecclesiam vel oratorium, antequam civitatis episcopus veniat, et vota faciens sanctissimam crucem infixerit publice in eodem loco procedens, et rem omnibus manifestam faciens. Vnusquisque autem ante aedificationem loquatur episcopo, et praefiniat modum, qui ad luminaria et sacrum ministerium, et custodiam oratorii, et alimonias eorum, qui ibi observant, sufficiat, et si haec sufficientia visa fuerint, faciat prius donationem eorum, posteaque domum aedificet. Sin autem ea, quae ab eo praefinita sunt, non sufficiant ad constituendum oratorium, aequum est vetera oratoria, quae forte ruinam minantur, reparare cum arbitrio religiosissimi civitatis epi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit camuenundari & exprȩ¬
tio corum redemptiones uelali¬
monias fieri. tunc secundum
tenorem uerborum testatoris
& in his uenditio celebretur
talis enimrei actus firmus est
IXI CONSIIEUTIO
deordinandis testamentis
anostro imperatore scriptas
post duo menses ab intimatione
earum numerandis tenere
commemorabit autem &iam
dero formationem falcidiae
idest deca constitutione quae
pro quadrantem trientem uel
semissem paternae substantiae
siue materna e filis data. Duo
autem menses itad enumerat
ut in constantinopolitana ciui¬
tate & suo tempore cedant ex
quo proposita estconstitutio.
In prouinciis autem postquam
intimata est ut post intimatio¬
nem eius duo mensuum spatium
exspecte tur posteaque secundũ
eaquae eadem consututionea
continctur testamenta ordipan
a ecconstitutio localis est
nam promulgata est de
ecclesia misiae & iub& utsiquis
rem immobilem eidem ecdesiȩ
dederit uel reliquerit certum
reditum habentem & adiecerit

Expanded text:
voluerit venundari ea et ex prevoluerit venundari ea et ex pretio eorum redemptiones vel alimonias fieri, tunc secundum tenorem verborum testatoris et in his venditio celebretur, talis enim rei actus firmus est CONSTITVTIO de ordinandis testamentis a nostro imperatore scriptas post duos menses ab intimatione earum numerandos tenere. Commemoravit autem etiam de reformatione Falcidiae, id est, de ea constitutione, quae pro quadrante trientem vel semissem paternae substantiae sive maternae filiis dat. Duos autem menses ita dinumerat, ut in Constantinopolitana civitate ex eo tempore procedant, ex quo proposita est constitutio, in provinciis autem, postquam intimata est, ut post intimationem eius duorum mensium spatium exspectetur, posteaque secundum ea, quae in eadem constitutione continentur, testamenta ordinHaec constitutio localis est, nam promulgata est de ecclesia Mysiae, et iubet, ut si quis rem immobilem eidem ecclesiae dederit, vel reliquerit certum reditum habentem, et adiecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
acceperine si quidem olorba
bent extimationem holerum sio¬
ri & eotempore quo horti domi¬
nis rescituuntur similiter holeris
quod laborauerunt tantum exti¬
matio fiat Non autem propter
enponemata & sterco linum ali¬
quaratio moueatur. sin autem
sine holeribus hortus sit simi¬
liter sine holeribus restituatur
& nullaiterum exumatio fiat
destercolino extimationem
autem definire constitutio iub&
nonsolum ab ipsis horto lanis
sed &uiam abhis quos sum marios
consuetudo appellat. quod si
quis locum forsitan spino sum
hortolano locauerit uelem phr¬
teuseos nomine dederit. &ille
eundem locum excoluerit. Tam
culturae mercedem capiat quam
oleris aestimationem quinque
librarum auri poena multando
eo qui prae sentem constitutionẽ
uiolare conentur
ualuineae proculaciuitate fue¬
rint inqua ecclesias ita est cuile¬
gatum ueldonatio data fuit
tuncliceat tales possessiones uen¬
dere. sin autem domus uelagri
aut intra ciuitatem uel circamu¬
roseius fuerint. testator autem

Expanded text:
acceperint, si quidem olera habent, aestimationem olerum fieri, et eo tempore, quo horti dominis restituuntur, similiter oleris, quod laboraverunt, tantum aestimatio fiat, non autem propter emponemata et stercolinum aliqua ratio moveatur; sin autem sine oleribus hortus sit, similiter sine oleribus restituatur, et nulla iterum aestimatio fiat de stercolino. Aestimationem autem definiri constitutio iubet non solum ab ipsis hortulanis, sed etiam ab his, quos summarios consuetudo appellat. Quod si quis locum forsitan spinosum hortulano locaverit, vel emphyteuseos nomine dederit, et ille eundem locum excoluerit, tam culturae mercedem capiat, quam oleris aestimationem, quinque librarum auri poena mulctando eo, qui praesentem constitutionem violare coneturvel vineae procul a civitate fuerint, in qua ecclesia sita est, cui legatum vel donatio data fuit, tunc liceat tales possessiones vendere. Sin autem domus vel agri aut intra civitatem vel circa muros eius fuerint, testator autem
Abbreviated transcription (Latin):
dem ciuitatis curiaribus coniun¬
gantur. quod sitalem coniuncti¬
onem contem serint. Nouem qui¬
dem unciae curiae ciuitatis ab¬
dicantur. tres autem residuae
inter filias neptesuede functi
distribuantur
uod siquiscurialis & filios &
ne potes & filias & neptes de¬
reliquerit: masculi quident cu¬
riales dimidiam portionem sub¬
stantiae capiant filiae autem si
quidem curialibus maritis con¬
iunctae sunt reliquam dimidiam
portionem accipiant. sin autẽ
curialibus nuptiae non sunt
Tres quidem uncias ipsaefiliae
habeant. aliae autem tresunciȩ
fratribus earum adcrescant.
RILA QUIAUEL EOMITIEAA
TROCURIATIS FILIUS NASEXIU
Tiquiscurialis conditionis con

Expanded text:
dem civitatis curialibus coniundem civitatis curialibus coniungantur. Quod si talem coniunctionem contempserint, novem quidem unciae curiae civitatis addicantur, tres autem residuae inter filias neptesue defuncti distribuantur.Quod si quis curialis et filios vel nepotes, et filias vel neptes dereliquerit, masculi quidem curiales dimidiam portionem substantiae capiant, filiae autem, si quidem curialibus maritis coniunctae sunt, reliquam dimidiam portionem accipiant. Sin autem curialibus nuptae non sunt, tres quidem uncias ipsae filiae habeant, aliae autem tres unciae fratribus earum adcrescant. murilegula vel comitica matre curialis filius nascatur Si quis curialis condicionis c
Abbreviated transcription (Latin):
curiae conpetant ciuitatis.
aec sidenatura libus liberis
sin autem legitimos filios¬
siue ne potes exfilio curialis ho¬
moreliquerit tunc nouem unciȩ
interomnes distribuantur quem¬
ad modum parens disposuerit.
ltatamen utiura in officioso tes¬
tamento querellae unicuique
liberorum integra custodiantir
nisi forte in gratitudinis adle¬
gatio reclamauerit gratis enĩ
tantum modo liberis nouem
uncias dari constitutio iubet
utunus quisque eorum curia¬
lia munera subeat secundum
magnitudinem partis quam
lucratus est coterae autem tres
unciae ad eos perueniant qui¬
bus eas praestaride functus
uoluerit
ant. quaedam non nouem qui¬
demunciae distribuantur inter
eas quae curialibus coniunctae
sunt tres autem unciae praes¬
tentur hisquae non sunt curiali¬
bus maritis coniunctae dumta¬
men singulae legitimum habe¬
ant modum. sin autem nondum
nuptae sunt. liccat parenti sub
conditione eas innouem uncias
heredes scribere. Idem sicius¬

Expanded text:
curiae competant civitatis. curiae competant civitatis. aec de naturalibus liberis. Sin autem legitimos filios, vel nepotes ex filio curialis homo reliquerit, tunc novem unciae inter omnes distribuantur, quemadmodum parens disposuerit, ita tamen, ut iura de inofficioso testamento querelae unicuique liberorum integra custodiantur, nisi forte ingratitudinis allegatio reclamaverit; gratis enim tantummodo liberis novem uncias dari constitutio iubet, ut unusquisque eorum curialia munera subeat secundum magnitudinem partis, quam lucratus est. Ceterae autem tres unciae ad eos perveniant, quibus eas praestari defunctus volueritant, quaedam non, novem quidem unciae distribuantur inter eas, quae curialibus coniunctae sunt, tres autem unciae praestentur his, quae non sunt curialibus maritis coniunctae, dum tamen singulae legitimum habeant modum. Sin autem nondum nuptae sunt, liceat parenti sub condicione eas in novem unciis heredes scribere, id est, si eius
Abbreviated transcription (Latin):
est nouem quidem unciae sub¬
stantiae eius curiae ciuitatis
deferantur. tres autem resi¬
duae unciae cognationieius
competent. quod sinaturales
similiter filios dere liquerit.
hiique uoluerint curi a eciui¬
tatisse ad numerari. consequers
est nouem uncias legemadeos
reuoluere eadem teneantiura
& si quis ex ancilla sua filios ha¬
buerit eosq uel uiuos incuriam
dederit uel intestamento suo he¬
redes instituerit cum curialigra¬
uamine. Nam & hieadem obser¬
uaridec& quaediximus filus
naturalibus qui ex libera concu¬
binanati sunt quod sieospater
naturales manumisit rntum
& non incuriam dedit illiautẽ
uclomnes uel quidamex his cu¬
riae minoribus subici uolunt
necesseesteos sicuri ali fieripara¬
ti sunt nouem uncias capere
sed si unus ex his solus curialem
conditionem amittit ipsosolus
in nouem uncias habeat potes¬
tatem quod sinemo eorum cu¬
rialis uela paire factus est uel
fieri paratus est noue munciae

Expanded text:
est, novem quidem unciae subest, novem quidem unciae substantiae eius curiae civitatis deferantur, tres autem residuae unciae cognationi eius competent. Quod si naturales similiter filios dereliquerit, hique voluerint curiae civitatis se adnumerari, consequens est novem uncias lege ad eos revolvere. Eadem teneant iura, et si quis ex ancilla sua filios habuerit, eosque vel vivus in curiam dederit, vel in testamento suo heredes instituerit cum curiali gravamine, nam et hic eadem observari decet, quae diximus de filiis naturalibus, qui ex libera concubina nati sunt. Quod si eos pater naturalis manumisit tantum, et non in curiam dedit, illi autem vel omnes, vel quidam ex his curiae muneribus subiici volunt, necesse est eos, si curiales fieri parati sunt, novem uncias capere. Sed et si unus ex his solus curialem condicionem admittit, ipse solus in novem uncias habeat potestatem. Quod si nemo eorum curialis vel a patre factus est, vel fieri paratus est, novem unciae
Abbreviated transcription (Latin):
XXXUI CONSTITURIO
DEDECURIONIBUS
ET DEFILIIS CORUM
iquiscurialis condicionis
constitutus sine liberis de¬
cesserit nouemquidem unci¬
ae substantia eeius ad curiam
ciuitatis perueniant. tres
autem uncias cui uoluerit re¬
linquat. sin autem liberos qui¬
dem habuerit eos autem ex con¬
cubinatu procre auerit liccat
ei scribere eos heredes cum cu¬
riali grauamine. &uidean¬
tur exlegitimo matrimonio
suscepti fuisse. quemadmo¬
dum siuiuus natura lis pater
huius modi liberossuos incuri¬
amciuitatis de disr& Nulla
discretione habita utrum in
solidum heredeseosscripserit
anproparte. dumtamen non
minus nouem uncis habeanT
quodsiquidam exnatura lib
ditatem ad mittantur sed par¬
tes eorum ad crescant his qui
curialis esse nonde dignantur.
sin autem omnes liberieius
natura les curia les esse nolue¬
rint nouem unciaedere lictae
eismodis omnibus curiae ciui¬
tatis uindicentur.
IDEM
aec sitestamento facto cu¬
rialis testator decesserit.
sin autem intestatus de functus

Expanded text:
 CONSTITVTIO XXXV De decurionibus, et de filiis eorum Si quis curialis condicionis constitutus sine liberis decesserit, novem quidem unciae substantiae eius ad curiam civitatis perveniant, tres autem uncias cui voluerit, relinquat. Sin autem liberos quidem habuerit, eos autem ex concubinatu procreaverit, liceat ei scribere eos heredes cum curiali gravamine, et videantur ex legitimo matrimonio suscepti fuisse, quemadmodum si vivus naturalis pater huiusmodi liberos suos in curiam civitatis dedisset, nulla discretione habita, utrum in solidum heredes eos scripserit, an pro parte, dum tamen non minus novem unciis habeant. Quod si quidam ex naturalibusditatem admittantur, sed partes eorum adcrescant his, qui curiales esse non dedignantur. Sin autem omnes liberi eius naturales curiales esse noluerint, novem unciae derelictae eis modis omnibus curiae civitatis vindicentur. Idem Haec, si testamento facto curialis testator decesserit. Sin autem intestatus defunctus