comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
serant. ut turci si
propius admoueret᷑
reducto nisu brachi¬
oꝵ arietando effrin¬
gerent. franci funib
defectis ad se traxere.

Expanded text:
serant, ut turrim, si popius admoveretur, reducto nisu brachiorum arietando effringerent, Franci funibus desectis ad se traxere
Abbreviated transcription (Latin):
Et quem alium ha¬
bebimus. si eum a¬
miserimus: Ita rex
deridens mansueti
homiuis ingentũ.
resoluit prelium.
infectaq requam
uitenderat quod e¬
um scottoꝵ ⁊ Wa

Expanded text:
et quem alium habebimus si eum amiserimus? » Ita rex, deridens mansueti hominis ingenium, resolvit praelium; infectaque re quam intenderat, quod eum Scottorum
Abbreviated transcription (Latin):
berisq suis honores
integros restitueret:
normannos omnes
ignominie notatos
ab anglia effugaret.
Prolãta sententia
in rodbertum archi

Expanded text:
berisque suis honores integros restitueret; Normannos omnes, ignominiae notatos, ab Anglia effugaret; prolata sententia in Robertum archi
Abbreviated transcription (Latin):
auoꝵ filius ludouici
regis norincoꝵ mo
narchiam totius im¬
perii francoꝵ ⁊roma¬
noꝵ assumit. anno
uerbi incarnati octin¬

Expanded text:
um, filius Lodowici regis Noricorum, monarchiam totius imperii Francorum et Romanorum assumit anno Verbi incarnati octin
Abbreviated transcription (Latin):
reburnie condito. to¬
tum regnum ad al¬
terum deuolutum.
Huius tempore ma¬
nus pyratarum ap-¬
pulsa hamptunam
Wintoniam urbem
populosam direptio¬
ni dedit.Sz mox a
ducib regiis impig̃
fugata. multis sũoꝵ
amissis ultra mare
ueliuolauit ⁊ pela

Expanded text:
reburniae condito, totum regnum ad alterum derivatum. Hujus tempore manus piratarum, appulsa Hamtunam, Wintoniam urbem populosam direptioni dedit; sed mox a ducibus regiis impigre fugata, 175 multis suorum amissis, ultra mare velivolavit, et, pela
Abbreviated transcription (Latin):
terra mariq aggres¬
sus est.duiturnaq
obsidione fractam.
in potestatẽ rede¬
git.ł Successit ei põ
tius ex longobarda¬

Expanded text:
terra marique aggressus est, diuturnaque obsidione fractam in potestatem redegit . Successit ei filius Pontius ex Longobarda
Abbreviated transcription (Latin):
coegerunt. Quin eti¬
am regem eoꝵ ana¬
lafum datis obsidib
ad se uenire fecit. Bap¬
tizatum de fonte su-¬
scepit.⁊ regali muni¬
ficentia donatum
sacramento constrin¬
xit: neunquam reu̾¬
teretur in angliam.
S non sic malum
quieuit. Nam sẽ¬
per ut ydre capitib
hostib ex danemar

Expanded text:
coegerunt; quin etiam regem eorum Analafum, datis obsidibus, ad se venire fecit, baptizatum de fonte suscepit, et, regali munificentia donatum, sacramento constrinxit ne unquam reverteretur in Angliam. Sed non sic malum quievit; nam semper, ut Hydrae capitibus, hostibus ex Danemar
Abbreviated transcription (Latin):
fluctus marinus ꝙͣ
greci euripum. nos
ledonem uocamus.
mirum in modum
excreuit:quantum
nulla hominum me¬
moria potest attin¬
gere. itã ut uillas ⁊
multa miliaria sub¬
mergeret.⁊ habitato¬
res interceptos neca¬
ret.Sequenti mag¬
num concilium con¬
gregatum est apud
oxenefordum:dano¬
rum ⁊ anglorum.
Ubi rex nobilissimos
danoꝵ sigeferdum
⁊ morcardum inter¬
fici iussit: delatione
proditoris edrici ꝑfi¬
die apud se insimu¬
latos. Is illos fauo¬
rabilib assentatio¬
nib deceptos in tri¬
clinium pellexit:
largiterq potatos

Expanded text:
fluctus marinus, quem Graeci Euripum, nos Ledonem vocamus, mirum in modum excrevit, quantum nulla hominum memoria potest attingere; ita ut villas ultra multa milliaria submergeret, et habitatores interceptos necaret. Sequenti magnum concilium congregatum est apud Oxenefordum Danorum et Anglorum; ubi rex nobilissimus Danorum, Sigeferdum et Morcardum, interfici jussit, delatione proditoris Edrici perfidiae apud se insimulatos. Is illos, favorabilibus assentationibus deceptos, in triclinium pellexit, largiterque potatos
Abbreviated transcription (Latin):
Rex ip̃e ꝑ se opus pi¬
etatis adimplens. di¬
gitis aqua intinctis
collum ꝑtractat mu¬
lieris. Medicam dex

Expanded text:
Rex ipse per se opus pietatis adimplens, digitis aqua intinctis collum pertractat mulieris; medicam dex
Abbreviated transcription (Latin):
des uerboꝵ uacilla¬
bat.Nam cum
olun willelmus se¬
nior apud lanfran¬
cum quereretur se
a fratre deseri. tu in¬
quit pende eum ⁊
iunci. Et quid respõ¬
dit ille. quia cleritꝰ
est Tum archiep̃c

Expanded text:
des verborum vacillabat: nam cum olim Willelmus senior apud Lanfrancum quereretur se a fratre deseri, « Tu » inquit « prende eum et vinci. » « Et quid » respondit ille, « quia clericus est? » Tunc archiep
Abbreviated transcription (Latin):
mortuo patre regẽ
scottoꝵ statuit. Sed
eo patrui duuenaldi
fraude interempto.
edgarum in regnĩ
tincto. Edgaro fata¬
li sorte occumbente.

Expanded text:
mortuo patre, constituit ; sed eo patrui Duvenaldi fraude interemto , Edgarum in regnum tincto . Edgaro fatali sorte occumbente
Abbreviated transcription (Latin):
fridus ep̃c cum nepo¬
te bathoniam ⁊ her¬
cheleiam. partemo
pagi wiltensis de¬
populans. manu¬
bias apud bristou

Expanded text:
fridus episcopus, cum nepote, Bathoniam et Bercheleiam partemque pagi Wiltensis depopulans, manubias apud Bristou
Abbreviated transcription (Latin):
stigandus cicestrẽ¬
sis ep̃c consensi. ego
siuardus rofensis
osbertus exoniensis
odo baiocensis ep̃e
⁊ comes cantie sub¬
scripsi. ego gosfridꝰ
constantiensis ep̃c ⁊
unus de primatib
go scotlandus abbas
cenobii scĩ augusti¬
ni consensi. ego elu¬
uinus abbas ceno¬
bii quod ramesege
dicitur consensi.ego
elnodus glestonien¬
sis abbas consensi
ego turstannus ab¬
bas cenobii quod ĩ
insula que dicit
helisitum est ⁊¬
sensi. ego ulno¬
dus abbas cenobi
quod certesei dicitur
consensi. ego celuui¬
nus abbas cenobii
euesandi consensi.
ego fredericus ab¬
bas sancti albani
consensi. ego gosfri¬
dus abbas cenobii
sancti petri quod
non longe a londo¬
nia situm est con¬

Expanded text:
Stigandus Cicestrensis episcopus consensi. « Ego Siwardus Rofensis Osbernus Exoniensis Odo Baiocensis episcopus, et comes Cantiae, consensi. « Ego Godefridus Constantiensis episcopus, et unus de primatibusgo Scotlandus abbas coenobii sancti Augustini consensi. « Ego Elfwinus, abbas coenobii quod Ramesege dicitur, consensi. « Ego Elnothus Glastoniensis abbas consensi. « Ego Turstanus, abbas coenobii quod in insula quae dicitur Heli situm est, consensi. « Ego Wlnothus, abbas coenobii quod Certesei dicitur, consensi. « Ego Elfwinus abbas coenobii Evesandi consensi. « Ego Fridericus abbas sancti Albani consensi. « Ego Gosfridus abbas coenobii sancti Petri, quod non longe a Londonia situm est, con
Abbreviated transcription (Latin):
consensi. ego turol¬
dus albas debur¬
go consensi. ego
adelkelmus abbas
abendonie consensi.
ego rualoldus ab¬
bas noui monaste¬
rii wentonie con¬
sensi .
Professio thome

Expanded text:
consensi. « Ego Turoldus abbas de Burgo consensi « Ego Adelelmus abbas Abbendoniae consensi. « Ego Rualdus abbas Novi Monasterii Wintoniae consensi. » Professio Thom
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. Illa rem exanui¬
nans: puellam int̾
lares suos receptam
filie loco habuit:cul
stib facetiorib iur̃¬
gunculam informans.
Ion multo post
filius regis elfredi
eaduuardus itineris
casu ꝑ uillam transi¬
ens:ad domum diu̾¬
tit. infantilium olĩ¬

Expanded text:
nuit. Illa, rem examinans, puellam intra lares suos receptam filiae loco habuit; culstibus facetioribus, virgunculam informans. Non multo post, filius regis Elfredi Edwardus, itineris casu per villam transiens, ad domum divertit infantilium
Abbreviated transcription (Latin):
unde iam arundellũ
transierat robertus.
alimentoꝵ copia ⁊
militum ferocia sa¬
tis habundeq mu¬
nitum locum presu¬
mens.S ꝑaucos pt᷑
dies oppidani ⁊for¬
midine conscientie

Expanded text:
unde jam in Arundellum transierat Robertus, alimentorum copia et militum ferocia satis abundeque munitum locum praesumens; sed paucos post dies oppidani, et formidine conscienti
Abbreviated transcription (Latin):
amplecteretur. Nã
⁊mons syon intra
urbem receptus. pro
arce suꝑeminet. sons
intra nullus. s cister

Expanded text:
amplecteretur; nam et mons Sion intra urbem receptus, pro arce supereminet. Fons intra nullus, sed cister
Abbreviated transcription (Latin):
uuo ubi se plerum¬
q fatuoꝵ dicacitas
liberius ostentat:fa¬
ma est kinnadium
regem scottoꝵ ludi¬
biindum dixisse. Mi¬
rum uideri. tam uli
humuntioni tot pro¬
uincias subici. Idq
a quodam numo si¬
nistra aure ꝑceptum.
⁊ edgaro postmodum
sollempni conuitio

Expanded text:
 ubi se plerumque fatuorum dicacitas liberius ostentat, fama est Kinnadium regem Scottorum ludibundum dixisse mirum videri tam vili homuncioni tot provincias subjici; idque a quodam mimo sinistra aure acceptum, et Edgaro postmodum solemni convitio
Abbreviated transcription (Latin):
ceptus. rẽprobato no¬
tho successit: ethelori¬
de uxoris scĩssime:
meritis quam suis
commendatior. Deni¬
q duab omnino re¬
b. quas quidem in
serenus indulserit. uł
quod beatum cuth¬
bertum. lacrimis as¬
profusis in episcopa

Expanded text:
ceptus, reprobato notho, successit, Etheldrithae uxoris sanctissimae meritis quam suis commendatior; denique duabus omnino rebus, quas quidem in serenus indulserit, vel quod beatum Cuthbertum lacrymis profusus in episcopa
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ corpora cuilem
libabant sanguinem.
dum non possent sa¬
ciare pecuniarum li¬
bidinem.Urbani er¬
go benedictione freti.
comites transita tu¬
scia ⁊ campania per
apuliam calabriam
uenere.Statimq
mare transissent.nͥ
consulti naute prop¬
ter austroꝵ uiolenti¬
am uetuissent. Qua¬
propter normannus
⁊blesensis comites.

Expanded text:
 corpora civilem libabant sanguinem, dum non possent satiare pecuniarum libidinem. Urbani igitur benedictione freti, comites, transita Tuscia et Campania, per Apuliam Calabriam venere; statimque mare transissent, nisi consulti nautae propter austrorum violentiam vetuissent. Quapropter Normannus et Blesensis comites
Abbreviated transcription (Latin):
ctib. fortune uela com¬
mittunt: placidoq uẽ¬
toꝵ fauore trib longis
nauib quas illi ceo¬
las uocant. brittanni

Expanded text:
ctibus, fortunae vela committunt, placidoque ventorum favore, tribus longis navibus quas illi ceolas dicunt, Britanni
Abbreviated transcription (Latin):
Que deniqz lex per ml¬
toꝵ tempora regum in¬
conuulsa mansit:quo¬
adusq lothbrocus rex
de quo supra prelibaui¬
mus. patri in regno suc

Expanded text:
Quae denique lex per multorum tempora regum inconvulsa mansit, quoad usque Lothrocus rex, de quo supra praelibavimus, patri in regno suc
Abbreviated transcription (Latin):
Lesb̃ tuyndiaut ⁊ la tabundas rex iorot quam parũ
aestiabat Ce anno Cotuuio rogali soile : anuo udrõ quarto
oitali luce prinandum. Unde Cempdr inta prospera
sollinti simut ⁊quari sez q̃s prope sin aducosao. La
temyes tate Effa Rix ntirtar pratexir amxntari
capur sancti Ladelbucti. his onam diebus fambrir

Expanded text:
ians et laetabundus rex fieret, quam parum aestimabat se, anno II regali sede, anno vero IV vitali luce privandum, unde semper inter prospera solliciti simus, ignari scilicet quam prope sint adversa. Ea tempestate Offa rex Merce praecepit amputari capu
Abbreviated transcription (Latin):
rribus sibi nupari ⁊ adeo per Ratibula ⁊d̾iuortia
de litoscõntam comyrehend̾is ⁊ uictum uictoriosũs sotum
reduxir
ricthrici Tegis anno .xiii. Romani
ampntaudount liungerã Leouis apar. or
etulos sibi aucount enmqs a sua sobr fugandeunt

Expanded text:
viribus sibi imparem, et ideo per latibula et divortia delitescentem comprehendit, et victum victoriosus secum reduxit. Brictrici regis anno XIV Romani amputaverunt linguam Leonis papae, et oculos sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Aconfiteantury memoriar sanctitaus cius. Hucus ps
anthoritate/ uentrabis Bedar presoy teri in lat histoua
nr̃a contoxenda secuti sumus: Et maxime in his
omnibus quat i rebus Ecclesias ticis dicta suut
in aluio eliam Iemper quantiutũs ꝙ potiumus. Hinc
iciturr quat̃ in scup tis ueterum diligenti scr tinio
collatis inucures potiumus ad ins trctions / postactas
liters mandare stusumus. Ilamps sit in ꝓ logo

Expanded text:
emoriae sanctitatis ejus . Huc usque auctoritatem venerabilis Bedae presbyteri in hac nostra historia contexenda secuti sumus, et maxime in iis omnibus, quae de rebus ecclesiasticis dicta sunt; in aliis etiam semper quantumcunque potuimus. Hinc igitur, quae in scriptis veterum diligenti scrutinio collectis invenire potuimus, ad instructionem posteritatis litteris mandare studuimus. Namque sicut in prologo
Abbreviated transcription (Latin):
Hat̃ erl rox ille tui Bedã uresanctuo ⁊ uendabes
ori ingeni florouit ⁊ Esristi philosipgins
⁊ creesiasfiam his toriam Anglorum scaps ir
⁊uas Rregi nussã quantum profota fuus boatus
Regis ostendir.¬
edelhardo regnante .u. annis Buttoesꝰ
Aechrepis copus peue. xxx uii. annrs obiir. Taddonus
qui uorar preshỹtor apus Bror̾unm / in i lano fitude¬

Expanded text:
x ille, cui Beda vir sanctus et venerabilis, vir ingenii florentis et Christi philosophus ecclesiasticam historiam Anglorum scripsit: qua regi missa, quantum profecerit finis beatus regis ostendit.Adelardo regnante quinque annis, Britwoldus archiepiscopus pene XXXVIII annis obiit, et Tadwinus, qui fuerat presbyter apu
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ scriptum esł hoc epitaphium
⁊nogs patuũ uretus ⁊ quar congess ẽnat iose
Cedhald armipõter liquil amore dei
Cuius fonte indras sumbrst almus ague
Splendi ficimgs iubar ⁊ adianti carpdiet ha¬
⁊ x quo uinificus fulgor ubigs fluir
sẽ eicpius q̃ alarer rediuince prconia uita
Barbaritã ⁊ abĩs nomẽ ⁊ inde suum
Comide fus conueotit ouaus: Ie trumose uot
Soigius Intistos inssu ut ipse pas¬
Loui reuasrentis quẽ Ehusli gr̃a purgaus

Expanded text:
quem scriptum est hoc epitaphium:Quaeque patrum virtus, et quae congesserat ipse Cedwal omnipotens liquit amore Dei: Cujus fonte meras sumeret almus aquas: Splendificumque jubar radianti carperet haustu. Ex quo vivificus fulgor ubique fluit. Percipiensque alacer redivivae praemia vitae, Barbaricam rabiem nomen et inde suum Conversus convertit ovans, Petrumque vocari Sergius antistes jussit, ut ipse paFonte renascentis
Abbreviated transcription (Latin):
apparor in opcum suorum mĩeto. Sccipsir sego
a ꝓrintipio S enesis usq̃s ad ratiutatẽ ⁊ saat.
libros tros. De tabernatulo ⁊ uasis eius ⁊ ueslis /
libros tres. In prinã x tom Samuclis iosq̃r ad
morte Iaulis qualuor. Se ce difications templi
allgorce suos. De libris Rezum ⁊ ibriixex
quae shonum. Iy I rondobia Salomonis: tros.
In cantita cantitorũ sex ĩn Esoram ⁊ rlcennã tios.

Expanded text:
go, a principio Genesis usque ad nativitatem Isaac, libros tres; de tabernaculo et vasis ejus et vestibus, libros tres; in primam partem Samuelis usque ad mortem Saulis, lib. quatuor; de aedificatione templi allegorice, duos; de libris Regum librum 30 Quaestionum; in Proverbia Salomonis, tres; in Cantica canticorum, sex; in Esdram
Abbreviated transcription (Latin):
est Ianrẽ quodi hi qui merilo impistalis s
malesicebantur otius Domnõ uindici podus
sui ibalus les lubiẽt. Sigauce anno porł Sunm
ẜxinco idem Rex cum trmdrẽ ex dontum ad uastat
ntorum prouĩtiõ duxissaet multum prohiboi

Expanded text:
is suae maledicebantur, ocius, Domino vindice, poenas sui reatus luerent. Siquidem anno post hunc proximo idem rex, cum temere exercitum ad vastandam Pictorum provinciam duxisset, multum prohibentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Post quos C salcus reguauuil isuẽẽ xi. annis.
Li namqs p̃dnti Reges regnauerunt in Nordsmibre
tempore Iue Regio
nt .xxͦ ui. anno regni sui puguauit cõtra
Eseolred Regam manfilium Edelredi regis apud
Wouebers: N dẽo aute/ sortibilitor pugnatum e t̃
otrumqs ut nescĩatur tui clabes cotes tabilior
contigerir. ¶Lnuo bero sc̃ꝗuente nem Rex ilorta Cheorea
nuno exiit ⁊ẽpultus osi cipud̃ Ricforfred. Acaod

Expanded text:
Post quos Osricus regnavit ibidem undecim annis. Hi namque quatuor reges regnaverunt in Nordhumbre tempore Ine regis. Ine XXVI anno regni sui pugnavit contra Ceolred regem Merce, filium Edelredi regis, apud Monebirih; adeo autem horribiliter pugnatum est utrinque, ut nesciatur, cui clades detestabilior contigerit. Anno vero sequente, idem rex Merce Ceolred mundo exiit, et sepultus est apud Lichfeld. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
edehaldi Regis anno tectio appa tuotuur suae tometãs¬
crrca solom terribilos Una guippe sõlem p̃redebat
Uotientem: alia segnebalur occuduto quas ĩ otienti suu
⁊ ortidenti drras cladis prae sagat uel terte una
diei altera nortis praemrrobat ex ortum ut utroꝙ s
temporo mortalibus inriuuors signarõr.¶Porrabãr
autẽ facem ignis contra a ꝙuuiloni quafi ad arcemludũ
acclinõ apparobant ⁊ mensẽ Fannano ⁊ onabus
fers septimanis ꝓmanobant. Quo tempore
grauislima Sararenotum luos Galliar ⁊
His panias lati misera tarde uastabat. Er
isi post nõ multo in carti promintia dignas suas
ꝓ fidiar poenas auelaur. Sordom quo qz anno
sũtis Rex tlordhinubee uita discẽbens ⁊ egnũ
quod̃ ux annis gnbeluanerar / Cederolo roliꝗ ui

Expanded text:
elhardi regis anno tertio, apparuerunt duae cometacirca solem terribiles; una quippe solem praecedebat orientem, alia sequebatur occidentem, quasi orienti simul et occidenti dirae cladis praesagae; vel certe una diei, altera noctis praecurrebat exortum, ut utroque tempore mala mortalibus imminere signarent. Portabant autem faciem ignis contra aquilonem quasi ad accendendum acelivem: apparebantque mense Januario, et duabus fermo septimanis permanebant. Quo tempore gravissima Saracenorum lues Gallias et Hispanias late misera caede vastabat. Et ipsi post non multo in eadem provincia dignas suae perfidiae poenas luebant. Eodem quoque anno Osricus rex Dordhumbre vita discedens, regnum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
anno ⁊ gbetus uir uenerabilis conuertiz monaghõs
qui deaut in It Ias tatholitum pasc̃ia ⁊ cauourta
tonsũtam. Cumps cum eiidem tonuersĩs moratus
fuissã xiii anuil ia secuerus de torrectiens Icnm̃
ip sõ diȩ pasc̃ali cum missarum solemma celebrassoꝵ
ex ultaui ut uiaeres diem Di uidil ⁊ gauis
ese. Lo tempore ⁊ laiton Rex putorum conuor sũs
fudeat ad roctum pascha literis instantorus ascrefaido
abbate dicectis. Qui posł benedictum il ꝙ uo
pcixinus rex it monasterium quod sb ad ostrum
uorri amuus ⁊ iuxta anus T mãi in loto ꝙui
uocaturr in grruũ. Scapsir cigo tfegi literas da¬

Expanded text:
nvertit monachos, qui erant in Dii ad catholicum pascha et canonicam tonsuram. Cumque cum iisdem conversis moratus fuisset XIII annis, jam securus de correctione fratrum ipso die paschali cum missarum solemnia celebrasset, exsultavit ut videret diem Domini, vidit, et gavisus est . Eo tempore Naiton rex Pictorum conversus fuerat ad rectum pascha litteris instructoriis a Ceolfrido abbate directis, qui post Benedictum, de quo praediximus, rexit monasterium, quod est ad ostium Viri amnis, et juxta amnem Tina in loco, qui vocatur Ingirvum: scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
Fastmianus Iumoriqui ⁊ognauit dõrs anis. S¬
L lo qui reguauit tribus auns.
Liberurs iqui regnauit uii. anuis.
Ius tinianus seruublẽqui rsguauit ui aunis.
A Silippus qui rognauit anno ⁊ diundio.
A uastasins: qui rsg nanit iii amis

Expanded text:
or, qui regnavit decem annis; Leo, qui regnavit tribus annis; Tiberius, qui regnavit VII annis; Justinianus secundus, qui regnavit sex annis; Philippus, qui regnavit anno et dimidio; Anastasius, qui regnavit tribus
Abbreviated transcription (Latin):
radiii ot ip̃sa manu tua teouitibꝰ corũ sinuius
põtifox impouss in dio exultauonis ⁊ laotiliar : quãio
cunctis milibus logionũ coslos timm ⁊̃ neores triũ
lerum Rogies pra dictos susupilulibus cum trũpho
ot faciem eorum uidere dos idee aulibus afforont
fructum nõ centonũ tantũ sed potus nullenũ
frctum odoriforũ frigtum ex portabilo ^ gr lbi
ipsi uisũ poloctabile. E deut bour: quis nuit
ouã igue saucti spratus accousũs ex ompla Regũ

Expanded text:
 et ipse manu tua cervicibus eorum summus pontifex impones in die exsultationis et laetitiae, quando cunctis millibus legionum coelestium et terrestrium tecum reges praedictos suscipientibus cum triumpho, et faciem eorum videre desiderantibus, afferent fructum non centenum tantum, sed potius millenum, fructum odoriferum, fructum exspectabilem, et tibi ipsi visu delectabilem! O Deus bone, quis nunc etiam igne sancti
Abbreviated transcription (Latin):
Ił ex E gfiud Supdeato uolzore ob tiuuer atiordinar
Sp̃ns et hunc primũ sade ꝑro icia ꝓ roprium
accey er at prcesulem. Secundum Ailubinũ.¬
Tortium t dgarum. Quartim Rmober tũm
quẽm in prasonti habot᷑ inquit Seda
H absbat dm̃i aute Eadhedum autistitom
Soxulfum: qui ⁊ Mlamorũ e mud le leuglas
siuul ⁊pũs tuit. Uinde ⁊ expulsis de

Expanded text:
rex Egfrid, superato Vulfere, obtinuerat, ordinatur episcopus. Et hunc primum eadem provincia proprium accepit praesidem, secundum Ailwinutertium Eadgarum, quartum Kinebertum, quem in praesenti habet, inquit Beda. Habebat enim ante Eadhedum antistitem Sexulfum, qui etiam Merciorum et Widelengle simul episcopus fuit: unde et expulsus de
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ sũm pratonti an anni luccum gloriosum et fauiae
protium nõ ex ofũm.  dignia ir̃ in Cont nõ inuduis
qui ei resisteret ⁊ nuram pradando in solitudiuõ
reedigons ⁊ ⁊ hrifli Seonos iumeritor affligẽs maledicta
iorum mencto sensit Ilam cum hostes estociuinatos

Expanded text:
m eum praeteriti anni lucrum gloriosum, et famae pretium non exosum. Pergens igitur in Kent, non invenit qui ei resisteret, et terram praedando in solitudinem redigens, et Christi servos immeritos affligens, maledicta eorum merita sensit. Nam, cum hoste
Abbreviated transcription (Latin):
Withrod conortatus in roguo reg roligiont sunml
⁊ uud ustria ꝯentom suam ab extranea muasiõueo
Conit aũt regnu. Genteusẽ. xxxii. annis nobile
⁊̃ pantirs. A nno co dẽ Ims Rex Eastrorã anos
ordinatas ⁊ terribilos in Cantiõ deduxit oil

Expanded text:
i, confortatus in regno, religione simul et industria gentem suam ab extranea invasione Tenuit autem regnum Kentense XXXII annis nobiliter et pacifice. Anno eodem Ine rex castrorum acies ordinatas et terribiles in Kantiam dedu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pĩs Britanniee insuloe uirise uende abilibꝰ
praopositis sacrosanctis ⁊ uangelus in loro qui
saxounro uorabulo hatfeld̃ nominatur / pariter
trartantes fidem rdctam ⁊ orthodixã expos iimꝰ
sicut Dũo ñr Iosus Christus incaruatus tradidu
Discipulis suis : qui prcosen traliter uidarunt
⁊ audieeunt sormonem dius atqs sanctorũ patiũ.
tradidii Symbolum ot gendealiter omnes santre
⁊ unindesalos synodi ⁊ omnis probabilium
ratholicat occla doctorum chorus. Nlos aũt logũtios
dos pir̃ atꝗs orhhodoxoͥ iuxta diuini tus iispiratã
doctunã porum profossi credimus constanter ⁊
cõsitomurr secndum sanctos Patros proprie ⁊ ueicatita
Satrẽ ⁊ flũ ⁊ sp̃iritum sanctum trinitatõ in uintatẽ
consubstantialẽ ⁊ unitatẽ in trimitate: hoc est unũ
Doum in tribus subsis teutib ꝰ porsõ ius Entudstãna¬
consubs tantialibꝰ¬

Expanded text:
iae insulae viris venerabilibus, praepositis sacrosanctis Evangeliis, in loco qui Saxonico vocabulo Watfeld nominatur. Pariter tractantes fidem rectam et orthodoxam exposuimus, sicut Dominus noster Jesus Christus incarnatus tradidit discipulis suis, qui praesentialiter viderunt et audierunt sermones ejus, atque sanctorum Patrum tradidit Symbolum, et generaliter omnes sanctae et universales synodi, et omnis probabilium catholicae Ecclesiae doctorum chorus. Nos itaque sequentes eos pie atque orthodoxe juxta divinitus inspiratam doctrinam eorum professi credimus constanter et confitemur secundum sanctos Patres proprie et veraciter, Patrem et Filium et Spiritum sanctum, Trinitatem in unitate consubstantialem, et unitatem in Trinitate, hoc est, unum Deum in tribus subsistentibus personis etconsubstantiali
Abbreviated transcription (Latin):
iuats
marces s orum mõtium ⁊ cuu maxima copiatũ
quat sicum adduxerar ex tiurtus. Daluinꝗͥs illĩ in
audiret amicos ⁊ euocantes sie ꝗma noluer ar
autris̃ pr̃õm ⁊ gbdetum ne scotiã nihie sa lale¬
ladintem npugnaret. ⁊xinde sỹ es coepir ot
Pius Iuglorũ flueis ⁊ ret̾io sublapłas referri.
Ilam ⁊ picti terrã snã mind ꝓ lẽ tenobaut angli
recup eraner unt Bruo nos ꝙ nog nõ nullã libde talẽ
Trmubbint abbas ⁊ bercurui posite quid̃ in regiont
Auglorum od iuxtar frctum quad Anglorũ torras
⁊ ntorumq distoominat: fugit indẽ ⁊ in monas t̾dr̃io
Strsues hald scepae dictoobiit Cuccossu aũt¬
⁊ ꝯfrido in regnum Alfrid uir in scriptioris doctissimꝰ :
Distinitumꝗs rogui statum quaniuis intde fuies

Expanded text:
as inaccessorum montium, et cum maxima parte copiarum, quam secum adduxerat, exstinctus; datumque est illi, ne audiret amicos revocantes se, quia noluerat audire patrem Egbertum ne Scotiam nil se laedentem impugnaret. Exinde spes coepit et virtus Anglorum fluere, et retro sublapsa referri: nam et Picti terram suam cujus partem tenebant Angli recuperaverunt; Britones quoque nonnullam libertatem temAnglorum, sed juxta fretum, quod Anglorum terras Pictorumque disterminat, fugit inde et in monasterio Streneshal saepe dicto obiit. Successit autem Egfrido in regnum Alfrid vir in Scripturis doctissimus, destructum regni statum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uoriri: Qni ttomã profictus ad rnfrrieindũ
prini legiu tiempli diut, roncoss ioui Rogis Eeudi
rodiẽi fiauũ p̃enctum sctum ad dũxit Huunt Bouediti
succossor fuit E cogtudꝰ abbas sub quo Beda dguit.
Is. eigo Ioannos rantaro corui rom̃auo mora. Et
aciota Synoi mlartiui sr apal ubi ipse iutde fuoror¬

Expanded text:
ctus ad confirmandum privilegium templi illius ex concessione regis Egberti, rediens Joannem praedictum secum adduxit. Hujus Benedicti successor fuit Ceolfridus abbas sub quo Beda deguit. Ibi ergo Joannes cantare docuit Romano more, et decreta synodi Martini papae, ubi ipse int
Abbreviated transcription (Latin):
Inno rodem̃ ueneoabilis Beda scinycr Rpⁿ .
nnsabita te toeli toustendie palatia. Eeui rogiad
sũa ̃ aliotum uitia timyestous cum regibus ipsis nisi
nõ sit diguis sunẽ Rr egum in crdine quasi Itox poue
Seda igitur Presbiter monas tom̃ ye¬

Expanded text:
Anno eodem venerabilis Beda semper mente inhabitata coeli conscendit palatia. Qui regia virtute sua et aliorum vitia compescens, cum regibus ipsis inferior non sit, dignissime regum in ordine quasi rex ponatur. Beda igitur presbyter monast
Abbreviated transcription (Latin):
Dibõ Romuleã uibit temꝑlumq udrendũ :¬
Caudidus inta ouod Chris li sonabilis iuit
C orpore nam tiulũ ñte suporua teuot
Nomiuntass & magis sceptiorum insigna credas
ubm ⁊ og num Chrisli / promatisse uides
ne regnauit post hunc supez best sexe
xxxuii. anuis ⁊ nõ fuit filius ⁊ eurod̃ filũ ⁊ coldtold
Ccoleuold̃ fuir fatde Chiowuold. fuio nutq ambo¬

Expanded text:
idit, templumque verendum Candidus inter oves Christi sociabilis ibit, Corpore nam tumulum, mente superna tenet. Commutasse magis sceptrorum insignia credas, Quem regnum Christi promeruisse vides. Ine regnavit post hunc super Westsere XXXVII annis. Ine fuit filius Cenred, filii Ceolwold. Ceolwold fuit frater Ci
Abbreviated transcription (Latin):
tuudato complo .u. aunus fuit/i os q ad mortẽ
⁊ gfud Rogis Nobi soruos suos ⁊ auillas cel
E huistiauos fort ⁊ liblos
Enterea Cedwalla funeurs de rogio gbuao
Somssõrum ex ulas Intafiti Rogẽ  de lwuald.
S ad̃ mox expulsus esta Duibus Ron nin
Brictimo ⁊ Andimno: qui prius roguauor uut
Sad cum E adwalla ossor nox soms orum
priorẽ occidit ⁊ prouintiã grauitor uex auir
tam ipsie q̃st succoslor dns. Uuide toto illo
temyore . rsuorato domũ Wiefrido proprio caruit
A mistite er Ep̃o Woentre subiocti sunt.
edwalla Rey dbellauir Iusulaĩ uatam cibur
I dolatrã ⁊̃ sõnudẽ uotum quarto partõ deda Wiltius¬
⁊ po qui tunt fortu ae gonte suã superuemãc
aiboat  E st aũt isũla. nulłe ducontarum
familiarum. Duos aũt filios  Abbald̃

Expanded text:
nis fuit, id est usque ad mortem Egfridi regis, ubi servos suos et ancillas CCL Christianos fecit et liberos. Interea Cedwalla, juvenis de regio genere Gevissorum exsulans, interfecit regem Adelwald. Sed mox expulsus est a ducibus regis Berctuno et Anduno, qui prius regnaverunt. Sed cum Cedwalla esset rex Gevissorum, priorem occidit et provinciam graviter vexavit tam ipse quam successor ejus. Unde toto illo tempore revocato, domum Wilfrido proprio caruit antistite, et episcopo Wentae subjecti sunt. Cedwalla rex debellavit insulam Vectam adhuc idololatram, et secundum votum quartam partem dedit Wilfrcopo, qui tunc forte de gente sua superveniens aderat. Est autem insula mille ducentarum arum familiarum. Duos autem filios Arwaldi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊p̃ur ortis entaliũ Saxy o nũ qui ad  fridr̃
Rogem¬
I auliui. Quorum digno pars pr̃aeualuit
Cod ig̃ poslra roctum pasgla soruabart. ca
uoio cum parte ossuũ patris Aidaui nolẽs nuto
sectam in prĩam ⁊ouxsus ost. ⁊ ni sacces / ĩr
Tueda ini ⁊pamu Nordhumbrat. Lata uodio priu
cuslos postea ⁊pus factus est Ruu diffarnens

Expanded text:
 occidentalium Saxonum, qui ad Alfridum regems Paulini: quorum digne pars praevaluit. Ced igitur postea rectum Pascha servabat. Colmannus vero cum parte ossium patris Aidani nolens mutare sectam, in patriam reversus est. Cui successit Tudda in episcopatu Nordhumbrae. Eata vero prius custos postea episcopus factus est Lindesfarnens
Abbreviated transcription (Latin):
Bacordoios graut illuit femporio ab auarita
Iuimuneh ut nee teroitoriah ins ĩ toacti ampasus
Nac longo post faita ost Eglipslo Salil
Cie teotio maii hora decima diei. Quam
grauis peslilontia sdinta Eꝭ t Britanuã
ꝓbdemã magna strage deuastant. ua
plaga Tudda Ep̃us mortuus os ł or sepulius
iii demalet¬
lfried uero filus O boy iã ioguanus ie¬

Expanded text:
a immunes, ut nec territoria nisi coacti acciperent. Nec longe post facta est eclipsis solis die tertio Maii hora decima diei: quam gravis pestilentia secuta est, Britanniam et Hiberniam magna strage devastans. Qua plaga Tuda episcopus mortuus est, et sepultus in WemaletAlfridus vero filius Oswi, jam regnans i
Abbreviated transcription (Latin):
siubiocta. ⁊ ad hobum de Lindisse nondesun
e ꝙ uod RRex lidelrod prouiuriã redcoyis sõi
Deptima pars sequitaz de coña siour
dixi Roma potita ritant̃ ⁊odut ⁊
aus tralor sax onos qui sunt tamiliarĩ uii¬

Expanded text:
hedum de Lindessei reversum, eo quod rex Aedelred provinciam recepisset, Septima pars sequitur de conversione it, Roma petita Britanniam rediit, et australes Saxones, qui sunt familiaru
Abbreviated transcription (Latin):
Sodir tentum his quorum et̃at retr̃a centũ
in sũos usus roseruauit ⁊ nod uulss populꝰ
abontius Rbis dius rooleslia bona sp̃erare rop¬
poop dr unti cuius ministorio trmporalia bona
iusulam lxxxuii. fami liaiũ noĩs Soles S du

Expanded text:
s quorum erant retia, centum in suos usus reservavit. Quod videns populus libentius ejus verbis coelestia bona sperare coeperunt, cujus ministerio temporalia bona insulam LXXXVII familiarum, nomine Selesei, id
Abbreviated transcription (Latin):
oburantid Ep̃i cocidit ad pedor. Qus̃ racentẽ
rralus
iraius Rogã tangẽs praediit gum in ipsã dõmo
moriturũ. Contigitaz ur Consũl paat pradictꝰ
or Ĩ puus ounm in ipsa domo intaficard̃t. Dixaut̃ꝙ
srio fousse ꝓuia ninis mitis diat ⁊ parrẽ
Soslibus. Sumosit aũt Bigeberto Serihelm¬

Expanded text:
obviantis episcopi cecidit ad pedes; quem jacentem iratus virga tangens praedixit eum in ipsa domo moriturum, contigitque ut consul praedictus et frater ejus eum in ipsa domo interficerent; dixeruntque se id fecisse, quia nimis erat et parcens hostibus. Successit autem Sigberto S
Abbreviated transcription (Latin):
constanto cum illut ab ⁊ st soxe ips di rodirer
temy oro mertalitaus ⁊bait / obur. Cui successu
an tpãtu frater diuo Cobda.
nterea finan Epũs in insula Luaffanẽs
occlam Ionir totam ib sato maruere robors. luã
cum poslra⁊ẜ eodorus Aechiopũs dedicassor¬
⁊ Sbert Epñs ibudẽ plimibꝰ parrietos ⁊ tortum
opplruit. Imaus dafucto succoss i Coliã.
qui malie / denabet paroha sint Andanne ⁊̃ finã.

Expanded text:
constructo, cum illuc ab Estsere saepe rediret, tempore mortalitatis ibidem obiit: cui successit in episcopatu frater ejus Ceadda. Interea Finan episcopus in insula Lindisfarnensi ecclesiam fecit totam de secto robore. Quam cum postea Theodorus archiepiscopus dedicasset, Edbert episcopus ibidem plumbo parietes et tectum operuit. Finano defuncto successit Coleman, qui m
Abbreviated transcription (Latin):
edyy alla n aniqz cum rogium suũ Inuad
in pugna ausfraliũ Sax onũ quos iõ fra sum
⁊ aibrit filius ⁊ gborti agg ren auerat ⁊u uluden
g̃mmanitatẽ intoe modondum de functus qł
⁊ post sum ilẽ Cladrit anño ono ⁊ dimidio sanẽ amo ĩꝰ
Uuglorum sompee amrã uastanis. At hrs
⁊xro posse suo ropugnantos ⁊ dũi nas anxilũ po
inuocantes ẜ noblius sa uiubicari contunis sũ
imprs auouibus posiulabant. Et quauns mos

Expanded text:
suum invader Lotharius in pugna australium Saxonum, quos contra eum Eadric filius Egberti aggregaverat, et vulnerum immanitate inter medendum defunctus est. Ac post eum idem Eadric anno uno et dimidio sine amore et Anglorum semper amicam vastavit. At Hiberni et pro posse suo repugnantes, et divinae auxilium pietatis invocantes, coelitus se vindicari continuis Deum imprecationibus po
Abbreviated transcription (Latin):
abbausla ibidam obit. Qbi sẽpultus o ł
nr̃ris pius Eduuins.Tribus iguur annis posl
cae leras australii pronutias g euteig sontorã
ex paotẽ magnas. Sadir guã podae filio
o eudcat rognato suo regnum australiũ Rlerniorũ:
qui sunt famliatũ. u. niliũ deistusti fluuio
Treute ab liquelonaribus Nleoris qui suut familiarã
uii. nuiliũ.eda aũt proditioni coingis suae
omsũs esf. Osdoio ig̃r fegi geus inconorã
tubus annis subnectos fuorunt : quee de socto capite
⁊ sido ad fidei E huis tranat gram x sum rõnor sãs
sunt
Iunt. ⁊ guire Siuina factus est Ep̃us

Expanded text:
obiit, ubi sepultus est matris ejus Edwine. Tribus igitur annis post caeteras australes provincias gentemque Pictorum ex parte magna: dedit etiam Pedae filio Pendae cognato suo regnum australium Merciorum, qui sunt familiarum V millium, discreti fluvio Trente ab aquilonaribus Mercis, qui sVII millium. Peda autem proditione conjugis suae occisus est. Oswio igitur regi gentes Merciorum tribus annis subjectae fuerunt, quae, desecto capite perfido, ad fidei Christianae gratiam per eum conversae sunt. Igitur Diuma factus est epis
Abbreviated transcription (Latin):
noui deo. ouit gigo so filiẽ sciam deo
saciatueũ et xii. pradia monastõrus danda or
sit cum pancis multos aggrestũs esł. Deu ꝯs
Iortur quia tatios maior̃e / Pagaui Sabudeuut
ix docitum ⁊ Siquidẽ ipsi xxx. logiones dutibꝰ
nobilissimis instructas in bello habudie.uibus
occurrit ⁊ Lam alius filius sius Eg frud̃ ito faug
obs es tenebais filius aũt  woaldi Rigis ⁊¬
D̾ ilimald̃ qui ois auxilio cõ debudecit in

Expanded text:
novit Deo. » Vovit ergo se filiam suam Deo sacraturum, et duodecim praedia monasteriis danda, et sic cum paucis multos aggressus est. Denique fertur quia, tricies majorem pagani habuerunt exercitum; siquidem ipsi triginta legiones ducibus nobilissimis instructas in bello habuere. Quibuoccurrit. Nam alius filius ejus Egfrid eo tempore obses tenebatur. Filius autem Oswaldi regis Edilwald, qui iis auxilio esse debuerat, in
Abbreviated transcription (Latin):
qnẽ Bomfarius hos amuos cum ordiuasdl Sondrius
Argiopiscopus mertius eł. Cui Seus la
Sextus Argũpũs Lentensis succossẽt ordnia ũ
ab Itamor Roueus ẽ ⁊p̃o ⁊ Itamarẽ udrõ successi
exta pars seguituz & ronueo sor
migdelenglae ⁊ me ditdorauerrum aug loun
sus sormare Podar quo tater illi gẽti g̃hac

Expanded text:
Bonifacius. Hos omnes cum ordinasset Honorius archiepiscopus, mortuus est: cui Deusdedit sextus archiepiscopus Centensis successit, ordinatus ab Ithamar Rovensi episcopo. Ithamaro vero successit exta pars sequitur de conversione Midelengle, id est Mediterraneorum Anglorum sub principe Peda, quem pater illi gent
Abbreviated transcription (Latin):
cetaud xxx.uiii. dĩe quinto augus li Nomd dicians
Camynio Mlasafals sauctotum cand̾uit ossãbus
Ecculio aũt obi Iudicio Inui si doo pagani dilet̃
dius mactandeunt ei ostat uolalilibus coeli
dodoonut. In loco aũt credis iõẜius miratuli¬

Expanded text:
suae XXXVIII, die quinto Augusti. Unde dicitur: Campus Mesafeld sanctorum canduit ossibus. Occulto autem Dei judicio invisi Deo pagani dilectos ejus mactaverunt, et escas volatilibus coeli dederunt. In loco autem caedis illius miracul
Abbreviated transcription (Latin):
Poda ałio Peudce ltiis filiam suã . eo parto ut
Christianus effurbretur hoc etiã maxiiuo factum
est x suasionẽ Alfadi filii Qsooi Rregis: qui
Sororem eiis cuxerat R meburgã filiã ⁊ pend̾te
Daptigatus est eigo P eda cum sũis a fiano

Expanded text:
Pedae filio Pendae regis filiam eo pacto ut Christianus efficeretur. Hoc etiam maxime factum est persuasione Alfredi filii Oswi regis, qui sororem ejus duxerat Chineburgam filiam Pendae. Baptizatus est igitur Peda cum suis a Finano
Abbreviated transcription (Latin):
dilatari, pulthioq spoctatulo saspee routigir
Ul uuangelisante Aidano / qui anglitum x fela¬
nõ nondeat ipse rox ẜus suis dncibus ⁊ rniuisi
intoipres ioxistoudt. Longo p̃m sxilii suitẽq
Socobature. Nouachus ũm ipsa xpũs deat d
insula quee uocaint fi. cuius mouastoriũ saptõtu¬

Expanded text:
dilatari, pulchroque spectaculo saepe contigit ut, evangelizante Aidano, qui Anglorum lipse rex suis ducibus ac ministris interpres existeret. Longo enim exsilii sui docebatur: monachus enim ipse episcopus erat de insula, quae vocatur Hii, cujus monasterium septent
Abbreviated transcription (Latin):
Sah postea Ror Auglicum scious tautum
ꝓ toesus barbars lingnã subiutro suxit in ꝓiũnia
suce liugnce ⁊pum ub̃iru et ipsum in Sallia
ordinatum. Siuidor in duas porrochias prouitiã
huĩt in uoenta sodem tribuis Diul offeusñs
N ilbartus q̃uid Ioc iplo inrontulio agerẽt ⁊ldiir¬

Expanded text:
 Postea vero rex Anglicum sciens tantum pertaesus barbarae loquelae subintroduxit in provinciam suae linguae episcopum Wine, et ipsum in Gallia ordinatum, dividensque in duas parochias provinciam, huic in Wenta sedem tribuit; unde offensus Ailbertus, quod hoc ipso inconsulto ageret
Abbreviated transcription (Latin):
tractatururs. Et tractatum y nod alibus tũ
coternat memorice cõmendanit. Quas litas
in exordio sequins librisꝙ nõ degoplis rogo
Anglorum fidelium usq ad aduentũ or bel
Sacorum ꝓductirri samius Idignũ duxi
braponerẽ: Huins namq libri partões omnnd

Expanded text:
tractaturus; et tractatum synodalibus litteris aeternae memoriae commendavit. Quas litteras in exordio sequentis libri, quem de gestis regum Anglorum fidelium usque ad adventum et bella Dacorum perducturi sumus, dignum duxi proponere. Hujus namque libri partes o
Abbreviated transcription (Latin):
Ndiligis fĩ / Anna Rogis orientaliũ Añglaũ qui
post eum Rsgnauieat authorapse bedlli ꝑdius
mililibus suĩe auxiliis intdosmuptus ost.
quia propo fluuũ Woinbod pugnatum esł
qui tuut ꝑ Iuundantia plumarũ late alueũ
suũ ymmo omnsl ripas suar transideat: mtigir
os multo plures aqua fugientos ꝙ̃ ÷ pugnantis

Expanded text:
Aedilheri frater Annae regis Orientalium Anglorum qui post eum regnavit, auctor ipse belli, perditis militibus sive auxiliis interemptus: et quia prope fluvium Uinuaed pugnatum est, qui tunc prae inundantia pluviarium late alveum suum immo omnes ripas suas transierat, contigit ut mul
Abbreviated transcription (Latin):
protinus fugerunt. Sad homines Granteburgescyto. unill
obstitorunt. Unde duui lingli regnaudeunt. Caua
geante lurgiensis prouincie splendidẽ florut. funas uoo
ost a Odelstan sorotius Rgis. et osita dux et eani
cum memoria fugȩ nulla adesset/ Ttitbo mrenchead

Expanded text:
protinus fugerunt. Sed homines Grantebridgescire viriliter obstiterunt; unde dum Angli regnaverunt, laus Grantebrigiensis provinciae splendide floruit. Cuneis veroccisus est Athelstan sororius regis, et Oswi dux, et Edwi cum e
Abbreviated transcription (Latin):
A mio uni Rex ⁊ Senatus Augloro dubiiqud ageranr quid¬
⁊ omistereut. commini delibiatione granem coimentionem cum
scd maximus
et ex uii hidis loricam ⁊ galcam. hida autem augliar uotatur
terra. unus aratei isli sufficicns ꝑ amun
A nno ixs. Ricaedo nor mamoģo duct misit Rex muntios suos
causa consilu ⁊ augilu postulandi. Bappes auton p̃dicqe ygegat
sunt apũd Sandwis ⁊ uiri optimo armati. Moc fuit tantus
numibus nauiam / tempor alicuius in Sertamia. Illusit
auttuy cos deues. Siruidom Rix pulauias Wlnod pucrum
nobilem sud sega. Ille udeo cum igmele uig̃niti mauibus cepis
padari iurta listora maris. Igitue Beithui fatee ducis
erdrici lauder sibi uolens ad quiror.iiiᵈͤx puppibus
p̃dictis secum duxit/ ethostem uinum uee defunctun sa
regi allatum promisit. Sed intaecuudum uentus ultra mõdum
horribilis. naues ciũs onnos ad tioram xnitiose iactauan
Uulnod uito suyuenidus  statim eaa cõbussit. Suistris angariate

Expanded text:
senatus Anglorum dubii quid agerent, quid omitterent, communi deliberatione gravem conventionem cum sed maximus.navem unam, et ex octo hidis loricam et galeam. Hida autem Anglice vocatur terra unius aratri culturae sufficiens per annum. Anno IX Richardo Normannorum duci misit rex nuntios suos causa consilii et auxilii postulandi. Puppes autem praedictae congregatae sunt apud Sandwic, et viri optime armati. Nec fuit tantus numerus navium tempore alicujus in Britannia. Illusit autem eos Deus; siquidem rex exsulaverat Wlnod puerum nobilem Sudsexe. Ille vero cum XX navibus coepit praedari juxta littora maris. Igitur Brictric, frater ducis Edrici, laudem sibi volens acquirere, LXXX ex puppibus praedictis secum duxit, et hostem vivum vel defunctum se regi allaturum promisit. Sed inter eundum, ventus ultra modum horribilis naves ejus, omnes ad terram perniciose jactavit. Wlnod vero superveniens statim eas combussit. Sinistris
Abbreviated transcription (Latin):
latebat. et in actibus patebat multimõda⁊ ueriationt uistiũ
adameutors de signare tue. hac igiturr prouidentia cam legatue
ad Ducem normamnees missis Rox angloꝵs sur petitur
concossionem oẜtimuisser/ statuto tempora tanto digni m
tosio. ad dñam suam recipiendam ⁊ ad ducemdam. proctres
Qnglies mttuntue in normanmian. Lur longo ⁊ digno le
apparatu din dirigitur in Angliam.
Millesino sctundo auno. Enmma Nor mnors gonma uont y
Angliarn. et diadema nomenq Regiue suscepit. Luo ꝓns
Dacos qui oet cu paar crant in llnglia I cland estina yat
fetit mactari⁊ una cadempi die sciliccte in festiuitute
Bricii. De quo scrlibo in pucricia nostea quo dam l¬
sunos logui audiuimus: quod in unam quiamq ueben a
p̃fatus occultas miscrit ep̃łas. situndũ quas lingadi
omnel cadem die. et cadtui hora uos gladus tcuntaub
uicid comitem occiderat.
locestarum. quidam ⁊pacesteram uenceunt. et uelan funditus doster¬
xeruit. et omia spolia setum cintuibus tantũ telictis deportiuerum

Expanded text:
latebat, et in actibus parebat, multimoda variatione vestium et indumentorum designaretur. Hac igitur providentia, cum, legatariis ad ducem Normannorum missis, rex Anglorum suae petitionis concessionem obtinuisset, statuto tempore tanto digno m adducendam proceres Anglorum mittuntur in Normanniam, quae longo et digno regibus apparatu dirigitur in Angliam. Millesimo II anno Emma, Normannorum gemma, venit in Angliam, et diadema nomenque reginae suscepit. Quo proventu Dacos qui cum pace erant in Anglia, clandestina proditione fecit mactari una eademque die, scilicet in festivitate S. Bricii, de quo scelere in pueritia nostra quosdam vetustissimos loqui audivimus: quod in unamquamque urbem rex praefatus occultas miserit epistolas, secundum quas Angli Dacos omnes eadem die et eadem hora vel gladiis truncaverunt vicecomitem occiderat. locustarum quidam Exaceastriam venerunt, et urbem totam funditus destruxerunt, et omnia spolia secum, cineribus tantum relictis, deportaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
grouintis uidens. fetit paton cum xeecitu ipicuisun cus
dduentun sustinere non susfitiens. Anfra pacõ ao eaatis
tost tas esdomadas furtuy xrxiat ad taposte. et tam p̾ditas
coubus sit . Qudo camꝑint dixo ulslete/ mant ꝑ mgriouiso
cum parua manu teurtenti ad purpes occurrit axercitũt Rubus
grautes et dii resisfito sad non sasfent ꝑsistaro.
A mnio guinto Daci redubant in permiam suam. Mo tamey n
plaga carcecur angli. tanta de solatio famis Bectamiam iu
quantam nulus homnũ meninisse potuit.

Expanded text:
provinciae videns, fecit pacem cum exercitu, improvisum ejus adventum sustinere non sufficiens. Infra pacem vero exercitus post tres hebdomadas furtim perrexit ad Tedford, et eam praedatam combussit. Quod comperiens dux Ulfketel, mane ex improviso cum p sed non suffecit persistere. Anno V Daci redierunt in patriam suam. Ne tamen interea plaga carerent Angli, tanta desolatio famis Britanniam invasit, quantam nullus hominum meminisse potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ygesant/ que parata erant hilariter comedeutes/ cun disadas
in ⁊ teibutione procurationis reddebant hospiti cedcmn hospiq
flammnã. Rcuerentisurt.dacis ad mare. obuiauit gaocite
Auestsxa ⁊ pugnauit cum cis. Aũid autem alud ꝓ freo
inli quod spolue Dacos uictus ditauit : Uidit igitur gos

Expanded text:
gebant, quae parata erant hilariter comedentes cum discederent, in retributionem procurationis reddebant hospiti caedem, hospitio flammam. Revertentibus autem Dacis, ad mare obviavit exercitus Westser et pugnavit cum eis. Quid autem aliud profecit nisi, quod spoliis suis Dacos victu
Abbreviated transcription (Latin):
amabilis. Nam soronpm cius q̃ dicitine os irich Roy dedetrod sp
uxorem. Guing materia belli acrioria et ⁊imicitis longioris
tegos ꝓgpmlosqs firoros uideretur corta Theodorno deo dilen
antistoe Diuno Fauictns aupilis he lutifera ehooratune ccepsi
tantri porreuli frundetus exligmiste bood Ct pacatis altog bleme

Expanded text:
amabilis. Nam et sororem ejus, quae dicitur Ostrith, rex Edelred habebat uxorem. Cumque materies belli acrioris et inimicitiae longioris inter reges populosque feroces videretur exorta, Theodorus, Deo dilectus antistes, divino functus auxilio, salutifera exhortatione coeptum tanti periculi funditu
Abbreviated transcription (Latin):
ad hue enfidelũ In libro hoc quem uocanus de aduentu Anglorũ
faita est/ usqz dũ smngula regna suo regib illustrata et Rages
ginguli fulgore fider gunt deradrati. Nnnc dgitᵗᵒ libeꝵ hic licet
uerbis brenis sit Gesta tamon nulta euentus ⁊ bolla contineat
toemino donandus est. Seribendum namꝙ attentius est in libro
Segnente. Qui predicatores quorum eshortatu quibus nnraculis
qua porodicatoo. quod Reges. quo ordine ad fidem domĩm nri
conuertorint hac aut bella gesta sunt tempore xoimi Impe.¬
ratorum amus dircit oc. ⁊ xuii. Tempore Martiam: q ⁊egnauit
Uii ami. Tempore Reomis ÷ qui regnauii xbii am̃i. Tpo  Tenonis.

Expanded text:
adventu Anglorum, facta est, usque dum singula regna suis regibus illustrata, et reges singuli fulgore fidei sunt irradiati. Nunc igitur cum liber hic, licet verbis brevis sit, gesta tamen multa, eventus et bella contineat, termino donandus est. Scribendum namque attentius est in libro sequente, qui praedicatores, quorum hortatu, quibus miraculis, qua praedicatione, quos reges, quo ordine ad fidem Domini nostri converterint. Haec autem bella gesta sunt tempore XIV imperatorum, annis circiter 218; tempore Marciani, qui regnavit VII annis; tempore Leonis, q
Abbreviated transcription (Latin):
Uel crasfina nnturs alius qui dicdior: Er nõ
tonditisprererds: San Borealisꝰ plagis appulsi:
iã pueros ursum iactatos lanceatũ a cumus fũftẽptar
suscẽperunt Iam Comugel ur̃as quasdam ui oppres¬
serunt, quas ẽam setum abeuxdrunt Sicto t

Expanded text:
vel crastina nuntius alius, qui diceret: Quo tenditis, proceres? Daci borealibus plagis appulsi, jam pueros sursum jactatos lancearum acumine susceperunt, jam conjuges vestras quasdam vi oppresserunt, quasdam secum ab
Abbreviated transcription (Latin):
sebi param esse xermn ttdiõr. Quod maxinr apparo
in bo istoria regum Noedsundue. Sinnt aũt in
rogalibus ꝯlis nugietas dorum descũx ta ett.
ita uniuscuu q̃ ordins ⁊ uftita hoĩos dolo ⁊
prioditione infistabaur s orat dedecori nisĩ pietar
⁊̃ causã digniss mer cae dis̃ iuocẽtia. Innii sc̃t aigo
Dũs onmpõtõi uelur examina ⁊ api gentis
trudolissimat: ꝙuat int aetati mt soxui paridiõi¬

Expanded text:
ime apparet in historia regum Nordhumbre. Sicut autem in regalibus gestis impietas eorum descripta est, ita uniuscujusque ordinis et officii homines dolo et proditione insistebant. Nec erat dedecori nisi pietas, et causa dignissima caedis innocentia. Immisit ergo Dominus omnipotens velut examina apium gentes crudelissima