comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝓxima signa marti p̾mit aut
ĩ lune uiciniam transit aut in soł
incrdit radios natuã uentosa ⁊ fri¬
gida ꝯtrahit plurib locis aera ꝯglo¬
batq. Deinde si radios solie assũp¬
mina. aliam fulguratões. aquaꝵ
enĩ omĩs humida euaporatio splẽ¬
dores tĩ celi cit᷑ ictum miaces mo¬
uet. Illa aũt calidior sicciorq traꝵ
exalatio: flumina exrundit. Trabes
nõ et faces q̃ nullo alioint̾se quaz
magnitudine distant. hoc mõ fuit
Cum humida t̾rernaq inse globꝰ
aliquis acĩs clausit quemturbinez
dicimus qua ꝯq fertur p̃bet sp̃em i¬
gnis ext̾iti q̃ tamdiu durat quam
du mansic aeris illa ꝯplexio hũidi
int̾se t̾reniq multum uehens. ut
cumapximis mendaciis incipiar.
falsum ẽ faces et trabes erpͥmi t̃bĩe
Turbo eni cuta terras cõcipit̾ acfertur
Idecq arbusta radicitus uellit etqͣcq̃
u cubuit solum nutat siluas inte¬
rim et tecta corripiens ĩ ferior fere i¬

Expanded text:
cum proxima signa Marti premit aut cum proxima signa Marti premit aut in lunae uiciniam transit aut in solis incidit radios, natura uentosa et frigida contrahit pluribus locis aera conglobatque; deinde si radios solis assumpmina, aliam fulgurationes: aquarum enim et omnis umidi euaporatio splendores tantum caeli citra ictum minaces mouet, illa autem calidior sicciorque terrarum exhalatio fulmina extundit. Trabes uero et faces, quae nullo alio inter se quam magnitudine distant, hoc modo fiunt: cum umida terrenaque in se globus aliquis aeris clausit, quem turbinem dicimus, quacumque fertur, praebet speciem ignis extenti, quae tam diu durat quam diu mansit aeris illa complexio umidi intra se terrenique multum uehens. Ut a proximis mendaciis incipiam, falsum est faces et trabes exprimi turbine: turbo enim circa terras concipitur ac fertur ideoque arbusta radicitus uellit et, quacumque incubuit, solum nudat, siluas interim et tecta corripiens, inferior fere
Abbreviated transcription (Latin):
cometarum hr̃e colłetos. dep̾hen¬
di enim ꝓpt̾ raritatem eoꝵ cursus
adhec non põt nec explorari an
syderum cuisib. Fudoxiꝰ primus
abegypto hos mocus ingreciam
tñstulit. h̾ tam̃ decametis nichil
dicit exquo apparet nec apud e¬
gyptios quidem quib maior celi
cura fuit. hãc ꝑtem elaboratã
nõ postea diligens et ip̃e inquisitor
defectões quitem solis ẜuatas ab
siquid explorari apud illos oꝑiss
duo certe qui apud caldeos studu¬
isse se dicunt epygenes ⁊ apposlim̃
mundu ꝑitissimus inspiciedoru
naͣlium interse dissidẽt. Hic enim
ais cometas in nũo stellarum errã¬
tium poni ⁊caldeis teneriq cursu
eorum epygenes ꝯtra ait caldeos
nicħ decometis habere ꝯp̃hensi. s
uideri illos accendi turbine quoda
acuis ocitati⁊ intorti. Primum gͦ
sitͥ uid̾tur oppimones illas ibi po¬
namus ac refellamus huic iũ płi¬
mum uirium hr̃e adom̃es subli¬
mium motus stella saturni. hect

Expanded text:
cometarum habere collectos. Deprehencometarum habere collectos. Deprehendi enim propter raritatem eorum cursus adhuc non potest, nec explorari an siderum cursibus. Eudoxus primus ab Aegypto hos motus in Graeciam transtulit; hic tamen de cometis nihil dicit: ex quo apparet ne apud Aegyptios quidem, quibus maior caeli cura fuit, hanc partem elaboratam. Conon postea, diligens et ipse inquisitor, defectiones quidem solis seruatas ab si quid explorati apud illos comperisset. Duo certe, qui apud Chaldaeos studuisse se dicunt, Epigenes et Apollonius Myndius, peritissimus inspiciendorum natalium, inter se dissident. Hic enim ait cometas in numero stellarum errantium poni a Chaldaeis tenerique cursus eorum. Epigenes contra ait Chaldaeos nihil de cometis habere comprensi, sed uideri illos accendi turbine quodam aeris concitati et intorti. Primum ergo, si tibi uidetur, opiniones huius ponamus ac refellamus. Huic uidetur plurimum uirium habere ad omnes sublimium motus stella Saturni. Haec,
Abbreviated transcription (Latin):
liinclita corpori profecto iam mũduᷤᷤ
turbine suo dissipass. Adħ ĩuestigã
cõmunia ortus et eccasus ip̃am qͦq
quãuis sꝑgantur et longius exeãt fa¬
ciem. Equ ecnim ignei splendiq sũt
Itaq si omĩa t̾rena sydera sunt. hiisqͦ
eadem sors erit. Si uõ nchil aliud
sunt qͣm purus igni manet̃q mẽ¬
sib senis riec illos ꝯu̾sio mũdi sol¬
uit et uelccitas illa quoq possunt
⁊ tenui ꝯstare mat̾ia. nͨ̃ ob hoc discu¬
ti si duo celitrium acͥtu circũ actu.
Illo quoq ꝑtinebit hoc excussisse ũ
sciamus utrum mundus t̾ra state
circum eat anmundo stante t̾ra uẽ¬
tatur. fuerũt en qui dice̾nt nos
cẽ quos rerum ⁊iã nescientes ferat
nec tm̃ celi inotu fieri ortus ⁊ occa
sus ipõs oriri et occitẽ dignares cõ¬
templatõne ut sciamus inquo
rerum statu simus pig̾imam sor¬
titi an uelocissimam sedem circa
nos deus omnia annos agat. c
Accessarium aut̃ ẽ ueteres ortus

Expanded text:
li inditam corpori profecto iam mundus li inditam corpori profecto iam mundus turbine suo dissipasset. CAPUT coquam uis spargatur et longius exeat, faciem aeque enim ignei splendidique sunt. Itaque si omnia terrena sidera sunt, his quoque eadem sors erit; si uero nihil aliud sunt quam purus ignis manensque mensibus senis nec illos conuersio mundi soluit et uelocitas, illa quoque possunt et tenui constare materia nec ob hoc discuti assiduo caeli circumactu. Illo quoque pertinebit haec excussisse ut sciamus utrum mundus terra stante circumeat an mundo stante terra uertatur. Fuerunt enim qui dicerent nos esse quos rerum natura nescientes ferat, nec caeli motu fieri ortus et occasus, nos ipsos oriri et occidere: digna res contemplatione, ut sciamus in quo rerum statu simus, pigerrimam sortiti an uelocissimam sedem, circa nos deus omnia an nos agat. CAPUT 3 Necessarium est autem ueteres ortus
Abbreviated transcription (Latin):
rat.hec tam̃ nõ annotamus q̃m¬
diu orto ẜuatur. Siꝗd turbatum ẽ
tamus int̾ogamus. ostendimus.
at nãle ẽ magis noua quã cotidia¬
na mirari.⁊dem incometis fit sira
turos et insolite frigore ignis ap¬
paruit. nemo nõ scire quid sic cu¬
pit. et oblitus alioꝵ deaduẽticio
querit ignarus utrum debeat mi¬
rari antimere. Nõ enim desunt
qui t̾reant qui significatões eius
predicẽt. scisit̾atur itaq et cogro¬
scere nolũt ꝓdigium sit an asidũ
At me h̾ecules. nõ aluis quis aut
magnificencius quesierit aut didi¬
cerit quam d̾ stellaꝵ siderumq nã
utrũ flama cc̃ta quod ⁊ uisus nr̃ af
firmat.⁊ ip̃m abillis fluẽs lum̃ ⁊ ca¬
lor inde descendens.an no sit̃ flam¬
mei orbes.s solita quedam trenaq
corꝑa que pigneos tractus labentia
indesplendorem t̾hant caloremꝙ ñ
desuo clara. Inquã oppĩonem ma
pascentia. Nam ꝑsc inquiũt flam
⁊ aquo tenẽt᷑. ꝯglobataq nec stabi¬

Expanded text:
aec tamen non adnotamus, quamdiu ordo seruatur; si quid turbatum est tamus interrogamus ostendimus: adeo naturale est magis noua quam magna mirari. Idem in cometis fit: si rarus et insolitae figurae ignis apparuit, nemo non scire quid sit cupit et, oblitus aliorum, de aduenticio quaerit, ignarus utrum debeat mirari an timere. Non enim desunt qui terreant, qui significationes eius graues praedicent. Sciscitantur itaque et cognoscere uolunt prodigium sit an sidus. At mehercules non aliud quis aut magnificentius quaesierit aut didicerit utilius quam de stellarum siderumque natura, utrum flamma contracta, quod et uisus noster aflirmat et ipsum ab illis fluens lumen et calor inde descendens, an non sint flammei orbes, sed solida quaedam terrenaque corpora, quae per igneos tractus labentia inde splendorem trahant caloremque, non de suo clara. In qua opinione magnpascentia. Nam per se, inquiunt, flamma quo teneretur, conglobatamque nec stabi
Abbreviated transcription (Latin):
licet ip̃a stella sole ꝑfunditur ⁊ideo
ris pigri. Quare gͦ nõ stat cometes
S ꝓcedit dicam. Ignium uõ alim̃¬
tum suum sequitur. Quãuis eni
illo ad suꝑiora uisus sit tñ deficien¬
te mat̾ia retro redens ipẽ descendit. I
aere quoꝙ ñ dextram leuaꝙ ꝑtez
illum uena pabuli sin duxit illa ce¬
pit nec ut illa ꝓcedit. S ut ignis pa¬
scitur. Quare ergo ꝑ lõgum tpẽ ap¬
paret. S nõ cito extinguitur. Sex
enim m̃sib hic quem uos ueronis
principatu lecissimo uidimus p̃
claudiano circumacto. Ille enim
aseptentrione mu̾ticem surgens
orientem petiit semꝑ obscurior.H
abeadem ꝑte cepit s in occidentẽ
tendẽs admeridiem seflexit. ⁊ ibi
se subduxit occulis indelicet illo
humidiora hiũt ⁊ altiora ignib
qr ꝑsecutus ẽ huic rusus uberiõ
fuit .⁊ plenior regio. huc itaq de¬
scendit mutãte mat̾ia. Nõ itinẽ
ꝙ apparet duob quos expecram¬

Expanded text:
licet ipsa stella sole perfunditur et ideo licet ipsa stella sole perfunditur et ideo  est aeris pigri. Quare ergo non stat cometes sed procedit? Dicam: ignium modo alimentum suum sequitur; quamuis enim illi ad superiora nisus sit, tamen deficiente materia retro iens ipse descendit. In aeillum uena pabuli sui duxit, illa repit nec ut stella procedit sed ut ignis pascitur. Quare ergo per longum tempus apparet et non cito extinguitur? Sex enim mensibus hic quem nos Neronis principatu laetissimo uidimus speClaudiano circumactus: ille enim a septentrione in uerticem surgens orientem petiit semper obscurior, hic ab eadem parte coepit sed in occidentem tendens ad meridiem flexit et ibi se subduxit oculis. Videlicet ille fumidiora habuit et aptiora ignibus, quae persecutus est; huic rursus uberior fuit et plenior regio, huc itaque descendit inuitante materia, non itinere. Quod apparet duobus quos spectau
Abbreviated transcription (Latin):
fulmina etsiuelocitate mira ⁊ ꝑstñ¬
gant faciem⁊ remittant ignes sic̃
acris. E et impetu inter maio¬
recollisi. Ideo nõ resistunt quidem
s exp̾ssi fluũt et ꝓtinus ꝑeunt. alii
uo̾ ignes diu manet nec añ disce¬
dunt quam ꝯsũptum ẽ omẽ ꝙ̾ pi¬
scebatur aliintum. Hoc loco sunt
illa apossidoio septa miracula col¬
lũpne clipeiq flagrantes alieq ĩ¬
signi nouitate flame que no ao¬
u̾terent aĩos.si ꝯsuetudĩe et lege
decurrẽnt. Hec stupent omes re
pentinumq exalto ignem effert
sinc igneum aliquod effugit siũ
ꝯp̾sso acre ⁊ ĩ aͣdorem ꝯcreto loco mi¬
Quid hoc est: medium u̾o disce¬
dere celum plãtesꝙ polo stellas
que aliq̃n non expectata nocte ful¬
serunt et ꝑ medium eruperũt diẽ
multos cõetas nõ uidemus qr sepe
obscuratur radiis solic quo defic¬
ente quedam cometem apparuis¬
se quẽ sol uicinus
siꝙ ignes nõ ꝓcul hẽo iuud̾etur iuide¬

Expanded text:
fulmina, etiamsi uelocitate mira sfulmina, etiamsi uelocitate mira sgunt aciem et relinquunt, ignes sunt aeris triti et impetu inter se maiore collisi: ideo ne resistunt quidem sed expressi fluunt et protinus pereunt. Alii uero ignes diu manent nec ante discedunt quam consumptum est omne quo pascebantur alimentum. Hoc loco sunt illa a Posidonio scripta miracula, columnae clipeique flagrantes aliaeque insigni nouitate flammae, quae non aduerterent animos, si ex consuetudine et lege decurrerent: ad haec stupent omnes, quae repentinum ex alto ignem efferunt, siue emicuit aliquid et fugit siue compresso aere et in ardorem coacto loco mi"quid hoc est? Medium uideo discedere caelum palantesque polo stellas", quae aliquando non expectata nocte fulserunt et per medium eruperunt diem. Multos cometas non uidemus, quia obscurantur radiis solis: quo deficiente quondam cometen apparuisse, quem sol uicinus si ignes non procul ab eo uidentur: uide
Abbreviated transcription (Latin):
facies donec inciprat extingui. De¬
in de quod adusus priores et aduͥ¬
sus hunc dr̃. Si erraret cometes ess¬
q sydus int̾ signiferi t̾minos mo¬
ueretur intͣquem om̃e sydus curs
suos colligit. Numꝙͣ apparet stella
sr̃stellam et acies nra non põt per
medium sydꝰ exire. ut ꝑid editioã
quam pnubem ult̾iora cernũtur
Exquo apparet illud nõ eẽ sydus
s leuem ignem et cumultuarium
cat stellas ⁊ radios inter se ꝯmittẽ
ac societare luminis existẽ ymagi¬
nalestelle longioris. Ergo qurda
nullos esse coetas eristimat set spem̾
illorum t̾re prepcussionem uicinorũ
syterum et ꝑ ꝯuĩctõem coheretium
talium exire. Quidã ẽẽ quide. set
no quib syterum noĩa imponas
qr dillabu̾tu nec du durant ꝯeri¬
gui opis moã dissipantur. In hac
putant ueritati repugnare.uidimꝰ
erum in sublimi uaria ocipugniu
gas atgo flãmas albescẽ tractas mo
faces cum igne uasto rapi.Iam ip̃a

Expanded text:
facies, donec incipiant extingui. Defacies, donec incipiant extingui. Deinde quod aduersus priores, etiam aduersus hunc dicitur: si erraret cometes essetque sidus, intra signiferi terminos moueretur, intra quos omne sidus cursus suos colligit. Numquam apparet stella per stellam; acies nostra non potest per medium sidus exire, ut per illud quam per nubem ulteriora cernuntur: ex quo apparet illum non esse sidus sed leuem ignem ac tumultuarium.cat stellas et radios inter se committere; hac societate luminis existere imaginem stellae longioris. Ergo quidam nullos esse cometas existimant sed speciem illorum per repercussionem uicinorum siderum aut per coniunctionem cohaerentium  esse quidem sed non quibus siderum nomen imponas, quia dilabuntur nec diu durant et exigui temporis mora dissipantur. In hac putant ueritati repugnare. Videmus enim in sublimi uaria ignium concngos a tergo flammarum albescere tractus," modo faces cum igne uasto rapi. Iam ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
lune. Talis ẽ illi forma nõmro
tundum distracta. s ꝓcerior⁊ ĩ lo¬
gum ꝓducta. Cetmͣ non illi pala
cusus altiora mundi seccat ⁊tũc
demum aꝑpet. cum inunum sui¬
cursuc uenit. Nec c̃ quo petemus
cundem uisum c̃ẽ subclaudio que
subaugusto nidimus. Nehunc qui
subnerone cesare apparuit ⁊ cometi
dec̾rit un famiam illi similem fuis
genitricis circa undecimam horam
em̃sit multiq uarii sunt dispares
magnitudie dissimiles colore aliis
rubor est sinc ulla luoc aliis cãdor ⁊pu¬
rum et liquidum lum̃ aliis flamai
et hec no sine cã nec tenuis ⁊ multũ
circa seuolans fumidi ardoris. Cni¬
enti quidam et minaces quicrimẽ
post se futuri sanguinis ferũt hii
minime augẽtq lumensuum.⁊
queadmodum alia sydera quecla¬
riora ꝯscendere solen maioraꝙ qr¬
erꝓpͥore loco nascutur minora cum
Cometeen quocum primum ap
paruerit maximi sunt ut qui debe¬
rent crescere quo ꝓpus accetẽnt.i
Num quam aũt manet illis pͥma

Expanded text:
. Talis illi forma est, non in rotundum restricta sed procerior et in longum producta. Ceterum non est illi palam cursus: altiora mundi secat et tunc demum apparet cum in imum cursus sui uenit. Nec est quod putemus eundem uisum esse sub Claudio quem sub Augusto uidimus, nec hunc qui sub Nerone Caesare apparuit et cometis detraxit infamiam illi similem fuissGenetricis circa undecimam horam diei emersit. Multi uariique sunt, dispares magnitudine, dissimiles colore: aliis rubor est sine ulla luce, aliis candor et purum liquidumque lumen, aliis flamma et haec non sincera nec tenuis sed multum circa se uoluens fumidi ardoris; cruenti quidam minaces, qui omen post se futuri sanguinis ferunt. Hi minuunt augentque lumen suum quemadmodum alia sidera, quae clariora cum descendere sunt maioraqueCometae enim quo primum die apparuerunt, maximi sunt; atqui deberent crescere, quo propius accederent: nunc autem manet illis prima
Abbreviated transcription (Latin):
subitaneum ignem s int̾ et̾na
opanature p̾mum q̃cumq acr
creat ht brcuia ac nascũtur eniz
in refugati acre mutabili. Qũo
utrumꝙ uarius. Nubesq illi fa¬
miliarissime sũt inquas coit ⁊ ex
quib soluitur. mõ ꝯgregantur
mo dirigũtur numquã in mon¬
te iacent fieri nõ põt ut ignis cer¬
tus que in corpore uago sedeat et
to suo herẽt. semp descentẽt. Eo eĩ
cͣssior est aer quo terris ꝓprior. Nũ¬
quã cometes ĩunumꝰ uisꝙ dimit¬
titur. Neq enim appinquat so
lum nã sua ducit .i. sursum aut
co quitrahit matia sua cuiadhe¬
sit et quam depascitur. Nullus igͥ¬
b ordinariis etcelestib it̾ flexu
ẽ syderis ꝓprium est ducere ordiẽ
at qui hoc añ ac comete alii fecert.
cito int̾cioit. Sic facies ardent dũ
transeũt sic fulmina inunum i¬
ualent ictum. Sicq tñsuse dicut
stelle et catentes prer̾ uolant ⁊ sec¬
cant aera. Nisunsuo¬

Expanded text:
gnem sed inter aeterna opera naturae. Primum, quaecumque aer creat, breuia sunt: nascuntur enim in re fugaci et mutabili. Quomoutrumque uarius. Nubes, quae illi familiarissimae sunt, in quas coit et ex quibus soluitur, modo congregantur, modo digeruntur, numquam immotae iacent. Fieri non potest ut ignis certus in corpore uago sedeat et nto suc, haereret, semper descenderet eo enim crassior est aer quo terris propior: numquam cometes in imum usque demittitur neque appropinquat sollum natura sua ducit, id est sursum, aut eo quo trahit materia cui adhaesit et quam depascitur: nullis ignibus ordinariis et caelestibus iter flexum est; sideris proprium est ducere orbem: atqui hoc an cometae alii fecerintcito intercidit: sic faces ardent, dum transeunt, sic fulmina in unum ualent ictum, sic quae transuersae dicuntur stellae et cadentes praeteruolant et secant aera: nu
Abbreviated transcription (Latin):
dcm est ꝯtra testes dicẽdum ẽ nec
magna molitõe detrahenda ẽ anc¬
toritas effore. hystoricus est.qui¬
dam incredibilium relata om̃da¬
tõni sꝑant et lectorem adaluid a¬
lectum si ꝑcotidiana ducetur mi¬
raculo ercitant. Quidam creduli
quidam negligentes sunt quibꝰ¬
dam m̃datium obrepit. quibꝰtã
placet illi nõ enarrant. Alii appe¬
tunt hoc ĩ comune detota natõne
que aꝓpbare opus suum et fĩ po¬
pulare nõ putat posse nisi romẽ
datium aspersit. Efforus uõ nõ ẽ
religiose fidei. sepe decipitur. Si cut¬
hũc cometem qui omniũ morta¬
lium occłis custoditusẽ. qr ĩgẽtis
rei Tͣxit euẽtum cum helycem et
burim ortu suo merẜ̾it aitillum
discessisse ĩduas stellas ꝙ pret̾ illũ
nemo tradioit. Quis cnuim posset
fuare illud monitum quo coẽtes
solutus ⁊ ĩduas ꝑtes redactus est
Quõ aũt si est qui uiderit cometẽ
induas ꝑtes dirimi nemouidit
fieri exduabr: Quare autem ñ ad¬
iecit inquas stellas diuisus sit cũ

Expanded text:
m est, contra testes dicendum est. Nec magna molitione detrahenda est auctoritas Ephoro: historicus est. Quidam incredibilium relatu commendationem parant et lectorem, aliud acturum, si per cotidiana duceretur, miraculo excitant; quidam creduli, quidam neglegentes sunt; quibusdam mendacium obrepit, quibusdam placet; illi non euitant, hi appetunt. Haec in commune de tota natione, quae approbari opus suum et fieri populare non putat posse, nisi illud mendacio aspersit. Ephorus uero non est religiosissimae fidei: saepe decipitur, smeten, qui omnium mortalium oculis custoditus est, quia ingentis rei traxit euentum, cum Helicen et Burin ortu suo merserit, ait illum discessisse in duas stellas, quod praeter illum nemo tradidit. Quis enim posset obseruare illud momentum quo cometes solutus et in duas partes redactus est? Quomodo autem, si est qui uiderit cometen in duas dirimi, nemo uidit fieri ex duabus? Quare autem non adiecit in quas stellas diuisus sit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Emo usꝙ ad eotã¬
dius et hebes ⁊ ou¬
missus int̾ram est
ut ad diuina ñ exi¬
gatur actotamente
consurgat utiq ubine uum ece¬
lo qaliquod miraculum effulsit
Nam quã du solita decurrũt: ma¬
gnitudiẽm reꝵ ꝯsuctudo subducit
Ita enĩ ꝯpõĩti sumus. ut nos cotroi¬
ana ⁊̃ si amiratõe digna ꝓdicrint:¬
spectaculum dulce fiat. Hic itaq
cecus astroꝵ quib imsa corporis
pulcritudo distinguit ppłm ñoꝰ
uocat. at cum aliꝙ̃ exmore muta¬
tum ẽ oĩum uultus incelo est. Sol
spectatorem nisi cũ deficit ñ h̃t. ne¬
mo obẜuat lunã nisi laboratem.
sticõne uana trepidat. Qũato illa
maiora sũt ꝙ sol totitem ut ita di¬
camg̃dus quot dies h̃t ⁊ annuz
tim inclinat et dat noctibo spaciũ
quod sitã abscondit. ꝙ t̾rac cũ tar¬
to maior sit illisñ urit. s calorẽ su¬
um int̾etõib acremissioibꝰ tem¬

Expanded text:
emo usque eo tardus et hebes et dmissus in terram est ut ad diuina non erigatur ac tota mente consurgat, utique ubi nouum aliquod e caelo miraculum fulsit. Nam quamdiu solita decurrunt, magnitudinem rerum consuetudo subducit: ita enim compositi sumus ut nos cotidiana, etiamsi admiratione digna suntspectaculum dulce fiat. Hic itaque coetus astrorum, quibus immensi corporis pulchritudo distinguitur, populum non conuocat: at cum aliquid ex more mutatum est, omnium uultus in caelo est. Sol spectatorem, nisi deficit, non habet; nemo obseruat lunam nisi laborantem: erstitione uana strepit. At quanto illa maiora sunt, quod sol totidem, ut ita dicam, gradus quot dies habet et annum tim inclinat et dat noctibus spatium, quod sidera abscondit, quod terras, cum tanto maior sit illis, non urit sed calorem suum inte
Abbreviated transcription (Latin):
rantem. Epitaphium senete.
Ura labor mentum sumpti pro
mune inte alias post hanc soli¬
citate animas. N e pcul auob̾
ceus euocat illicet astris
Neb terrenis hospita t̾ra uale
Corpus auara tamen solẽpnib
accipe saxis.
Namꝙ. nam celo redlimus
ossa tibi.

Expanded text:
. Epitaphium Senecae. Cura, labor, meritum, sumpti pro munere honores, Ite alias post haec sollicitare animas. Me procul a vobis Deus advocat, ilicet actis; Rebus terrenis hospita terra vale. Corpus avara tamen solemnibus accipe cunis; Namque animam coelo reddimus, ossa tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
dam. ⁊ appitio sumã ⁊ impet̾uit.
Cesarait. Mea cã dabo oꝑam ne
um quã cibi irascar. Honeste fecit

Expanded text:
am a propitio summam et impetravit. Caesar ait : " Mea causa dabo operam, ne umquam tibi irascar ! " Honeste fecit
Abbreviated transcription (Latin):
distĩguent de inde appuit quãtã
piculum imimineret si serui no¬
stri numerare nos cepissent. Ior
cito metuẽdum cẽ simili ignos¬
scitur. Cito appebit pars cuita¬
tis det̾ior quanto p̾grauet. Nõ
minus principi turpia sunt ⁊¬
multa supplicia quam medico
multa funera. Remissuis impe¬
ranti incliue paretur natura cõ¬
tumar ẽ bumanus animus et
inꝯtrarium arduum intẽs et

Expanded text:
distingueret ; deinde apparuit, quantum periculum immineret, si servi nostri numerare nos coepissent. Idem scito metuendum esse, si nulli ignoscitur; cito apparebit, pars civitatis deterior quanto praegravem Non minus principi turpia sunt multa supplicia quam medico multa funera ; remissius imperanti melius paretur. Natura contumax est humanus animus et in contrarium atque arduum nitens
Abbreviated transcription (Latin):
tum possumus nos alubrico rex¬
damus. Insicco quoꝙ parum for¬
tit᷑ stamus. Occurres hoc loco m̃ illa
publica otra stoicos uoce nimis⁊
magna ꝓmittis. nimis dura pcipi¬
tis. noc homunciones sumꝰ. Oĩa a
nob̾ negare no possumus dolebimꝰ
set parũ. Cc̃cupiscemꝰ. set tẽꝑate irasce¬
murset placabimi. scis qͣr ñ possumꝰ
ista. qr nes posse. nõ cͥdimus. Ĩmo
me herde. aliudẽ ĩre. uicianra quia
amamꝰ defendimꝰ. ⁊ malimꝰ excusa¬
re illa quam excutẽ. satisnatura ho

Expanded text:
tum possumus, nos a lubrico recedamus; in sicco quoque parum fortiter stamus. Occurres hoc loco mihi illa publica contra Stoicos voce: " Nimis magna promittitis, nimis dura praecipitis. Nos homunciones sumus, omnia nobis negare non possumus. Dolebimus, sed parum; concupiscemus, sed temperate; irascemur, sed placabimur." Scis, quare non possumus ista ? Quia nos posse non credimus. Immo mehercules aliud est in re: vitia nostra quia amamus, defendimus et malumus excusare illa quam excutere. Satis natura ho
Abbreviated transcription (Latin):
uolui. Dinde blanditus est ip̃e
procedẽm longius. Quicqͣm
diẜtus fuerit. Ex hoc intelligas
licet leuis michi uisus est cuz

Expanded text:
olui. Deinde blanditus est ipse, ut procederem longius. Qui quam disertus fuerit, ex hoc intellegas licet; levis mihi visus est, cu
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Sidistĩguere uolumus cãs
netus nrĩ inuc̃ĩemus alias ẽẽ. ali¬
asuideri. Non mortez timemus
S cogitatõem mortis. Abip̃a eĩ
debeo ne tam longas epłas peius
quam mortem oderis. Itaque
finem faciam tutum mortem

Expanded text:
vit. Si distinguere voluerimus causas vit. Si distinguere voluerimus causas metus nostri, inveniemus alias esse, alias videri. Non mortem timemus, sed cogitationem mortis. Ab ipsa enimed vereri debeo, ne tam longas epistulas peius quam mortem oderis. Itaque finem faciam. Tu tamen mortem
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ millo extremo anhelitu sitamẽ
tate solacii et nullum enim dolorẽ
longum ẽe qui magnus est. ceteꝵ
succursurum sibi etiam inp̃a di¬
stractõe aĩe corporisq sicũ cruciatu
tofieret post illum dolorem sedolẽ
nõ posse. nõ dubitare autem se qm̃
senilis anima in p̾mic labris eẽt.
nec magna uis distrahẽtur acorꝑe
ignis qui ualentem mat̾ia occũ¬
pauit: aqua et intdum ruina ex¬
tinguẽdus est. ille qui alimentis
teficitur. sua sponte subsidit. libẽ¬
pentes uitam: Ego uõ uidi. Set¬
 plus monum̃ti apud meb̃nt qui
admortem ueniũt sinc odio ui¬
te. et admittunt illum nõ atira¬
hunt. Illud quitem alebat tõmẽ¬
tum nr̃a uos sentire oꝑa quod tẽ
trepidamus. cum ꝓpe anob̾ esse
credidimus mortem. Aquo eĩz
Set considemus in quid tunc cu
aliqua causa moriendi udetur ac¬
cedere quantꝰ a lie ꝓpͥores sint que
nõtimẽtur. Hostic alicui mortez
minatur. Hanc cruditas occupa¬

Expanded text:
esse in illo extremo anhelitu; si tamen esse in illo extremo anhelitu; si tamen itate solacii. Nullum enim dolorem longum esse, qui magnus est. Ceterum succursurum sibi etiam in ipsa distractione animi corporisque, si cum cruciatu id fieret, post illum dolorem se dolere non posse. Non dubitare autem se, quin senilis anima in primis labris esset nec magna vi distraheretur a corpore. " Ignis, qui alentem materiam occupavit, aqua et interdum ruina extinguendus est; ille, qui alimentis deficitur, sua sponte subsidit." Libenpentes vitam ? Ergo vero vidi, sed plus momenti apud me habent, qui ad mortem veniunt sine odio vitae et admittunt illam, non adtrahunt. Illud quidem aiebat tormentum nostra nos sentire opera, quod tunc trepidamus, cum prope a nobis esse credimus mortem. A quo enim Sed consideremus," inquit, " tunc, cum aliqua causa moriendi videtur accedere, quanto aliae propiores sint, quae non timentur." Hostis alicui mortem minabatur, hanc cruditas occupa
Abbreviated transcription (Latin):
ut illum senectus g̃nit leuiter
cmittẽt nõ repente auulsum ui¬
te. s minutatim subductum .o.
neille agere grãs diis omĩbus
debet quodsaciatus adrequie
homini necessariam lasso gratã
ꝑductus est. uides quosdam op¬
tantes mortem. et quidem ma¬
gis quam rogari solet uita. Ne¬
scio utrum existimem maiorem
nobis animum dare qui depos¬
cunt mortem an qui hylares
eam quietiq oꝑuuntur quoĩ¬
amillud exrabie intclum at
temptiua indignatõne fit. hec ex
iudicio certo tranquilitas est. ue¬
nit aliquis ad mortem iratus
ut qui se adillam dui compo¬
suerat. fateor ergo ad homine
michi carum explurib me ca¬
usis frequẽtius uenisse. ut scire
an illu tociens cundem inueni¬
rem: numquid cum corporis
uirib minuẽtur animi uigor
qui sic crescebat illi quomoto
manifestior notari solet agitato¬
rum leticia cum septimo spacio
appinquant. Dicebat quidem
ille. epicur p̃ceptis obsequens pri¬
mum se sꝑgere nullum dolorem

Expanded text:
ut illum senectus leniter ut illum senectus leniter emitteret non repente avolsum vitae, sed minutatim subductum; o ne illum agere gratias dis omnibus decet, quod satiatus ad requiem homini necessariam, lasso gratam perductus est. Vides quosdam optantes mortem, et quidem magis quam rogari solet vita. Nescio utros existimem maiorem nobis animum dare, qui deposcunt mortem an qui hilares eam quietique opperiuntur, quoniam illud ex rabie interdum ac repentina indignatione fit, haec ex iudicio certo tranquillitas est. Venit aliquis ad mortem iratus;nisi qui se ad illam diu composuerat. Fateor ergo ad hominem mihi carum ex pluribus me causis frequentius venisse, ut scirem, an illum totiens eundem invenirem, numquid cum corporis viribus minueretur animi vigor. Qui sic crescebat illi, quomodo manifestior notari solet agitatorum laetitia, cum septimo spatio palmae adpropinquant. Dicebat quidem ille Epicuri praeceptis obsequens, primum sperare se nullum dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃et apud te plus ponteris siꝙ
reuixiss.⁊ in morte nicħ mali
ec̃ narraret cxꝑtus. Accessus mõ¬
tis quam ꝑturbatõe afferat op¬
time tibi hii dicent. qui scłm i
illa stererunt qui uenientem
et uiderunt et receꝑunt. In¬
t hos bassum licet numeres ꝗ
noc decipiuoluit. Is aittam
stultum. qui mortem timeat
quam qui senectutem. nam quẽ¬
ad medum senectus adolescen¬
tiam sequitur. ita mors senectu.
uniere uoluit qui mori ñõ uult.
uita enim cum exceptõne mor¬
tis data est. Ad hancitur quam
ideo timere dementis est. quia cer¬
ta expectãtur. dubia metuuntur.
Mors necc̃itatem hab. equam
et inuictam Quis queri põt. inea
condictõne se ẽẽ inqua nemo nõ
est. Prima autem ꝑs est equitatiᷤᷤ
equalitas. Set nunc suꝑuacuũ
est nature cãmagere que nõabã
uoluit legem nr̃am ẽẽ qm̃ suam
quicquid composuit resoluit
et quicquid resoluit. compõit
iterum iam uero sicui contĩgit

Expanded text:
haberet apud te, plus ponderis, si quis haberet apud te, plus ponderis, si quis revixisset et in morte nihil mali esse narraret expertus; accessus mortis quam perturbationem adferat, optime tibi hi dicent, qui secundum illam steterunt, qui venientem et viderunt et receperunt. Inter hos Bassum licet numeres, qui nos decipi noluit. Is ait tam stultum esse, qui mortem timeat, quam qui senectutem. Nam quemadmodum senectus adulescentiam sequitur, ita mors senectutem. Vivere noluit, qui mori non vult. Vita enim cum exceptione mortis data est; ad hanc itur. Quam ideo timere dementis est, quia certa expectantur, dubia metuuntur ! Mors necessitatem habet aequam et invictam. Quis queri potest in ea condicione se esse, in qua nemo non est ? Prima autem pars est aequitatis aequalitas. Sed nunc supervacuum est naturae causam agere, quae non aliam voluit legem nostram esse quam suam; quicquid conposuit, resolvit, et quicquid resolvit, conponit iterum. Iam vero si cui contigit,
Abbreviated transcription (Latin):
dit ut ꝑ quam nichil sentiat᷑.
omẽm malum ẽẽ ut extra oẽ
malorum metum sit. Hoc ege
scio et sepettã. et sepelicendã
set neq cum legerem eque mͥ
ꝓfuerunt. neq cum audirem
dũs dicentib qui negabant ti¬
menda aquorum metu aberã
hic uõ plurimum apud me
auctoritatis hũit cum loquẽt᷑
de morte uicina. Dicam etiar
quid faciam sentiam. Puto en¬
am fortiorem eẽ qui in p̃a mor¬
te est quam qui circa mortem¬
est. Mõs enim aomota etia
imꝑitis animum declit. nõ ui¬
tandi in cuitabilia. Sic gladia¬
tor tota pugna timidissimus
iugulum adu̾sario prestat. et
errantem sibi gladium attem¬
ꝑat. ut illa que in ꝓpiquo uti¬
que uent᷑a desidãt lentam ani¬
mi firmitatem que est rauior
nec põt nisi a sapiente p̃stari
libentissime itaq illum audi¬
endam quasi ferentẽ demorte
sententia. et qualis eẽt eius na¬
tura uelut ꝓprius. inspecte iu¬
dicantem. Plus ut puto fidci

Expanded text:
edit, ut per quam nihil sentiatur,edit, ut per quam nihil sentiatur,omne malum est, ut sit extra omnem malorum metum." Haec ego scio et saepe dicta et saepe dicenda, sed neque cum legerem, aeque mihi profuerunt, neque cum audirem iis dicentibus, qui negabant timenda, a quorum metu aberant; hic vero plurimum apud me auctoritatis habuit, cum loqueretur de morte vicina. Dicam enim quid sentiam: puto fortiorem esse eum, qui in ipsa morte est quam qui circa mortem. Mors enim admota etiam inperitis animum dedit non vitandi inevitabilia. Sic gladiator tota pugna timidissimus iugulum adversario praestat et errantem gladium sibi adtemperat. At illa, quae in propinquo est utique ventura, desiderat lentam animi firmitatem, quae est rarior nec potest nisi a sapiente praestari. Libentissime itaque illum audiebam quasi ferentem de morte sententiam et qualis esset eius natura velut propius inspectae indicantem. Plus, ut puto, fidei
Abbreviated transcription (Latin):
spectat. quo alienum spectare
nimis sccuri putares. Magnͣ᷑
res est lucili hec et diu discen¬
da. cum aduẽtat hoã illa me¬
uitabilis equo animo abire.
Alia gna mortis speimixta sũt
Desinit morbus incendium ⁊¬
extĩgnitur ruina quos uidebat̃
oppressura deposuit marc quos
auserat eatem in quasorbebat
eiecit incolumes gladium mi¬
les abip̃a ꝑcuti ceruice reuorauͭ.
Nicħ habet quod sper quẽ senect
ducitad mortem. Hicum in¬
t̾cedi nõ põt. Nullogenere hoĩ¬
nes mollius moriũtur. S nec
diutius. Bassus nost̾ uidebat
michi ꝓsequi se et oponere ⁊ uri¬
uere tam quam suꝑstes sibi sa
pient̃ ferre desiderium sui. Naz
demorte multa loquitur.⁊oa¬
git sedulo ut uobis ꝑsuadeat
Siquid incomodi an metus in
hoc negotio est. in itium morien
tis cẽ nõ mortis nõ magis in ipã
quicquã molestie cẽ. quam post
ip̃am. Tam demẽs aut est qui
timet quod nõ est passuius qͣ
qui timet quod non est sensur
ant quisquam hoc futurum ẽ¬

Expanded text:
spectat, quo alienum spectare nimis securi putares. Magna res est, Lucili, haec et diu discenda, cum adventat hora illa inevitabilis, aequo animo abire. Alia genera mortis spei mixta sunt: desinit morbus, incendium extinguitur, ruina quos videbatur oppressura deposuit; mare quos hauserat, eadem vi, qua sorbebat, eiecit incolumes; gladium miles ab ipsa perituri cervice revocavit. Nil habet quod speret, quem senectus ducit ad mortem. Huic uni intercedi non potest. Nullo genere homines mollius moriuntur sed nec diutius. Bassus noster videbatur mihi prosequi se et conponere et vivere tamquam superstes sibi et sapienter ferre desiderium sui. Nam de morte multa loquitur et id agit sedulo, ut nobis persuadeat, si quid incommodi aut metus in hoc negotio est, morientis vitium esse, non mortis; non magis in ipsa quicquam esse molestiae quam post ipsam. Tam demens autem est, qui timet, quod non est passurus, quam qui timet, quod non est sensurus. An quisquam hoc futurum cr
Abbreviated transcription (Latin):
gas. Quemadmodum cenes.
quemadmodum dormias. qre¬
ritur. scitur. Eo tibidie diligen¬
tius uiuẽdum est. Tẽ aũt te fe¬
lcem tecẽ iudica. cum pot̾is inpu¬
bico uiuẽ. cũ teparietes tui teget
nõ abscondent. Qͦ plerũq circun¬
datos nob̾ iudicamus. nõ ut tuciꝰ
uiuamus set ut putemꝰ occultiꝰ
Remdicam exqua mores extĩes
nr̃os. uixquemq̃m inuenies qͣ
possit aꝑto hostio uiuere. Ianito
Sic iuuims ut dep̾hendi sic subi¬
to aspiciquid aũt ꝓdest recondere
seet occłos hominum auresq ui¬
tare. Bona ꝯscĩa turbam aduocat.
mala ⁊ insolitudĩe anxiaatq so¬
licita ẽs. Si honesta sunt que fa¬
cis omẽs sciant.Siturpia quid
refert nem inem scire cum tu sci¬
as. O te miẜum si contẽpnis ⁊¬
hunc testem. Uale.

Expanded text:
gas, quemadmodum cenes, quemadmodum dormias, quaeritur, scitur; eo tibi diligentius vivendum est. Tunc autem felicem esse te iudica, cum poteris in publico vivere, cum te parietes tui tegent, non abscondent, quos plerumque circumdatos nobis iudicamus non ut tutius vivamus, sed ut peccemus occultius. Rem dicam, ex qua mores aestimes nostros: vix quemquam invenies, qui possit aperto ostio vivere. Ianitorsic vivimus, ut deprendi sit subito adspici. Quid autem prodest recondere se et oculos hominum auresque vitare ? Bona conscientia turbam advocat, mala etiam in solitudine anxia atque sollicita est. Si honesta sunt quae facis, omnes sciant, si turpia, quid refert neminem scire, cum tu scias ? O te miserum, si contemnis hunc testem ! VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
tasse etiam sicri posse desꝑaret.
ut male existimat de malis. B
ctiam mali faciunt. nec ulla ma¬
ior pena nequicie est q̃r ꝙ si¬
bi ac suis displicẽt. ut odit eos q
subita et magnapotentia impo¬
tenter utũtur. Idem faciet cum i¬
dem potuerit. Multorum qui¬
a inbecilla suntilatent uicia. nõ
minus usura cum illis uires
sue placuerit qz a illa queiam
felicitas apuit. instrum̃ta illis
explicande nequicie desunt. sic
tuto serpens etiam pestifera tͣcta¬
tur. Dum riget ⁊ rigore nõ desu¬
nt illi tũc uenena. S torpent.⁊
Multoꝵ crudelitas et ambitios
at fortune fauore deficitur eadẽ
uelle si subaudis cognosces. da po¬
sequãtum uolunt. Meministi
cumquendam affirmares esse
intua potestate.dixisse me uola¬
ticum ẽẽ. ac leuem ⁊ te nõ per e¬
dem cius tenere. s pennam. ⁊¬
Mentitus sum pluma tenebat᷑
quam remisit ac fugit. Scis ꝙs
postea tibi exibuerit ludo: quam
incaput suum cassura tempta¬
uerit. non uitebat se ꝑaliorum

Expanded text:
tasse etiam fieri posse desperaret. " At male existimat de malis." Hoc etiam mali faciunt, nec ulla maior poena nequitiae est quam quod sibi ac suis displicet. " At odit eos, qui subita et magna potentia inpotenter utuntur." Idem faciet, cum idem potuerit. Multorum, quia inbecilla sunt, latent vitia, non minus ausura, cum illis vires suae placuerint, quam illa, quae iam felicitas aperuit. Instrumenta illis explicandae nequitiae desunt. Sic tuto serpens etiam pestifera tractatur, dum riget frigore; non desunt tunc illi venena, sed torpent. Multorum crudelitas et ambitio et at, fortunae favore deficitur. Eadem velle sic subinde cognosces : da posse, quantum volunt. Meministi, cum quendam adfirmares esse in tua potestate, dixisse me volaticum esse ac levem et te non pedem eius tenere, sed pennam. Mentitus sum ? Pluma tenebatur, quam remisit et fugit. Scis, quos postea tibi exhibuerit ludos, quam multa in caput suum casura temptaverit. Non videbat se per aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
spicere dehemus. aut nichil cõ
modi.quedam suꝑuacua sunt.
quedam tantinosunt.sed hecs
hoc puidimus. que gratuita no¬
bis uidẽtur que carissime ostãt
Ex eo licet stupor noster appareat.
quod ea sola putamus emi pro
nobis nr̃a pro illis eẽt danda
siamenum aliquod fructuo sỹ
uepsidium ad eaꝑatissima su¬
mus ꝑuenire cum solicitudine
cum ꝑiculo. cum iactura pudo¬
ris et lib̾tatis et tp̃ris. Ad eouel
ẽ cuiq seniliꝰ. ⁊dem itaq ĩ om¬
nib osiliis rebusꝙ faciamus
quod solemus facere quotiẽs
adinstitorem alicuius meĩtis
accessimus. uideamus hoc qd
concupiscimus quãti deferatũ.
sepemaximum pcium est pro
quonullum datur. oulta pos¬
sum tibi ostendere que acquisi¬
ta accepta q lib̾tate nobis extõ¬
serunt. Nost̾ eẽmus si ista
nostra nõeẽnt. Hec ergo tecu
ip̃a u̾sa uõ solum ñͥ de incremẽ¬
toagetur. S q̃ ibi deiactura. ħ

Expanded text:
aut nihil in aedam supervacua sunt, quaedam tanti non sunt. Sed hoc non pervidemus, et gratuita nobis videntur, quae carissime constant. Ex eo licet stupor noster appareat, quod ea sola putamus emi, pro nobis nostra pro illis esset danda, si amve praedium, ad ea paratissimi sumus pervenire cum sollicitudine, cum periculo, cum iactura pudoris et libertatis et temporis; adeo nihil est cuique se vilius. Idem itaque in omnibus consiliis rebusque faciamus, quod solemus facere, quotiens ad institorem alicuius mercis accessimus; videamus, hoc quod concupiscimus, quanti deferatur. Saepe maximum pretium est, pro quo nullum datur. Multa possum tibi ostendere, quae adquisita acceptaque libertatem nobis extorserint; nostri essemus, si ista nostra non essent. Haec ergo tecum ipse versa, non solum ubi de incremento agetur, sed etiam ubi de iactura.
Abbreviated transcription (Latin):
re inhibetur ant subaccessione febe
cursu suo dicitur. Nam ꝙ̃ du sine ĩ¬
iuiria ꝑflint et exmore ꝓcedit nullus
ẽ tremor cor cum aliqu̾em oecurrit q
inhibeat eius offm̃ fe parum potens
inproferendis his que suorigore tẽ¬

Expanded text:
re inhibetur aut sub accessionem re inhibetur aut sub accessionem cursu suo deicitur. Nam quamdiu sine iniuria perfluit et ex more procedit, nullus est tremor corpori: cum aliquid occurrit quod inhibeat eius officium, tunc parum potens in perferendis his quae integer tu
Abbreviated transcription (Latin):
uit om̃e quotencbatur. nec potuit e¬
uadere in te quo maxime impactus
est resilit et aut ꝑ occulta diuiditur
ip̃o t̾remotu raritate fcã ant ꝑnouũ
uulnus emicuit. Ita eius ño põt uis
tanta cohiberi. nec uetu tenet ulla cõ¬
pages. soluit enim qd̃cumq uĩculỹ
et honus om̃e fecit secum infusus
q ꝑminima laxam̃tum suꝑat et
indomita nature potentia liberat. est
utiq cum concitatur sibiius suum
uendicat. ¶ Spiritus uõ inuictares
est. Nichilerit erit quod luctantes
uentos tem pestatesq sonoras impi¬
o p̾mat ac uinculis et carcere frenz
carterem in quo subt̾ra clausi lat t
s roe nõ inelleyut nec io qd̾ clausũ est
claudi. nec qd̾ inclauso ẽ quiescit. ⁊ aeĩs
statio est infuga uentus est et iam ei¬
cit. Et illud accioit hiis argumentis
⁊ quod appareat motum efficit spẽ qͦ
sup̃m aliqua causa ꝑturbat cũ timo¬
rec̃c̃tus ẽ cum senectute languescit
et uenis torpentib marcet cum frigo¬

Expanded text:
uit omne quo tenebatur, nec potuit euit omne quo tenebatur, nec potuit euadere, inde, quo maxime impactus est, resilit et aut per occulta diuiditur ipso terrae motu raritate facta, aut per nouum uulnus emicuit: ita eius non potest uis tanta cohiberi nec uentum tenet ulla compages. Soluit enim quodcumque uinculum et onus omne fert secum infususque per minima laxamentum sibi parat et indomita naturae potentia liberat se, utique cum concitatus sibi ius suum uindicat. Spiritus ueto inuicta res est: nihil erit quod "luctantes uentos tempestatesque sonoras imperio premat ac uinclis et carcere frenet." carcerem in quo sub terra clausi laterent, sed hoc non intellexerunt, nec id quod clausum est claudi. Nam quod in clauso est quiescit et aeris statio est; omnis in fuga uentus est. Etiamnunc et illud accedit his argumentis per quod appareat motum effici spiritu, si spiritum aliqua causa perturbat, cum timore contractus est, cum senectute languescit et uenis torpentibus marcet, cum frigo
Abbreviated transcription (Latin):
Idem sp̃u fit cui quo ualẽtior agilior
ꝙ ẽ cuius eripitur. ⁊ uehem̃tius cep¬
tum om̃ẽ disturbat. Ex quo motꝰ fit
simodo pars eiis aliqua disrupta est
in deuentus ꝑmultos dies fluxit
auditorem possidonii in hiis ip̃is q̃¬
stionum nãlium causis uenies ap
alios auctores hiasse uno loco traz
et iñ nõ exiguo tp̃r spirasseuentum
qui .s. illud iter ipe sibi fecãt ꝑ quod
ferebatur. oaxima ergo cã est ꝓpter
quam terra moucatur spẽ natura i¬
cctus ⁊ locum eiecto mutans hicq̃m
innoxius nec circumiectis melestuiᷤ
ẽ ubi illum extrinsecus supuemiẽs
cã sollicitat opellitq martum agit
scilicet adħ edit tãtum et uagatur
ubi erepta discedendi facultas ẽ ⁊ un¬
diq obsistitur. tunc magno cũ mur¬
mure montis circum claustra fremit
que du pulsata cõ uellit aciactat
co acrior quo cum mora ualẽtiore
luctatus est. D̾iñ cum circa plustra¬

Expanded text:
Idem spiritu fit, qui quo ualentior agiliorque Idem spiritu fit, qui quo ualentior agiliorque est, citius eripitur et uehementius saeptum omne disturbat: ex quo motus fitsi modo pars eius aliqua disrupta est, inde uentus per multos dies fluxit, ut auditorem Posidonii, in his ipsis quaestionum naturalium causis. Inuenies et apud alios auctores hiasse uno loto terram et inde non exiguo tempore spirasse uentum, qui scilicet illud iter ipse sibi fecerat per quod ferebatur. CAPUT 18 Maxima ergo causa est propter quam terra moueatur spiritus natura citus et locum e loto mutans. Hic quinnoxius nec circum iectis molestus est; ubi illum extrinsecus superueniens causa sollicite compellitque et in artum agit, si licet adhuc, cedit tantum et uagatur: ubi erepta discedendi facultas est et undique obsistitur, tunc "magno cum murmure montis circum claustra" fremit, quae diu pulsata conuellit ac iactat, eo acrior quo cum mora ualentiore luctatus est. Deinde cum circa perlustra
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ergo dubium quin multũ sp̃c ĩt̃
lateat et ceta subt̾ra spacia acr latꝰ
obtincat. Qd si um est necc̃e est id
sepe moueatur ꝙ remobilissima ⁊¬
plenũ est. Humꝗd eĩ dubium ⁊¬
eẽ cuiquam põt. quin nichilsit
tã inqͥetum qͣuam aer tam u̾sabi¬
le et agitatõne gaudenis. Sequit᷑
ergo ut naturã suam exͥceat ex̾ceat
et quod semꝑ moiĩ nult ⁊ aliqñ a¬
lia moueat. Ioqñ fit: Qñ illi ciuisus
int̾dictus ẽ. Nam quã du nõ impe¬
ditur iam placide fuit cum offendi¬
tur ⁊ retinetur insanit et moras su¬
as abrumpit. Nõ alit̾ quam ille
pondere indignatus araxes qua¬
aquas explicat uͥ saxa manu uł cau
unlatere pressere ueniente. tẽ im¬
petum in ora querit. ⁊ quo plura ap¬
posita sunt plus inuenit uirium
omĩs enim illa unda que at̾go suꝑ¬
uenit ⁊ inse crescit. cum honus sub
stinere nõ potuit inde nuna parat᷑
et ꝓnatum ip̃is que obiacebat fug̃.

Expanded text:
est ergo dubium quin multum spiritus intus est ergo dubium quin multum spiritus intus lateat et caeca sub terra spatia aer latus obtineat. Quod si uerum est, necesse est id saepe moueatur quod re mobilissima plenum est: numquid enim dubium esse cuiquam potest quin nihil sit tam inquietum quam aer, tam uersabile et agitatione gaudens? CAPUT 17 Sequitur ergo ut naturam suam exerceat et quod semper moueri uult, aliquando et alia moueat. Id quando fit? Quando illi cursus interdictus est. Nam quamdiu non impeditur, it placide; cum offenditur et retinetur, insanit et moras suas abripit, non aliter quam ille "pontem indignatus Araxes": quamas quasque aquas explicat; ubi saxa manu uel casu illata repressere uenientem, tunc impetum mora quaerit et, quo plura opposita sunt, plus inuenit uirium: omnis enim illa unda, quae a tergo superuenit et in se crescit, cum onus suum sustinere non potuit, uim ruina parat et prona cum ipsis quae obiacebant fugit.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi multum hr̃et aĩe. tam multa
tam uaria generantis et austa atq
alimento sui educãtis leuibo adhuc
argum̃tis ago. Totum hoc celum ꝙ
igneus ether mundi sũma ꝑs claudit
omẽs hec stelle quarum inueniri ñ
põt numerꝰ. omĩs hic celestium cet᷑
ut alia p̾teream: hic causa ꝓpe ano¬
bis agens cursum sol om̃ĩ terrarum
ambitu no semel maior alim̃ta ex
t̾ra trahit ⁊inter se partiũt̾ necullo. ali
mentum hic pastus est. ¶ Nõ pos¬
set aũt tam multa tantaq se ip̃a
maiora t̾ra nutrire. nisi plena eẽt
anime qua ꝑdiem ac noctem ab
omĩb partib sui fundit. fieri eĩ
nõ põt ut nõ mentisis m illi super¬
sit exqua tantum petitur ac sumit̃
et adtempus quidem ꝙ exeat na¬
scitur. nec enim ẽẽc ꝑhempnis illi
copia suffecti in tot celestia spc̃ nisi
inuicem ista excurrẽt ⁊ ĩ aliud alia
soluc̃tur s tam̃ necẽe est ut h̃undet
ac plena sit et excondito ꝓferat. Ñ

Expanded text:
nisi multum haberet animae tam multa nisi multum haberet animae tam multa tam uaria generantis et haustu atque alimento sui educantis? Leuibus adhuc argumentis ago: totum hoc caelum, quod igneus aether, mundi summa pars, claudit, omnes hae stellae, quarum iniri non potest numerus, omnis hic caelestium coetus et, ut alia praeteream, hic tam prope a nobis agens cursum sol, omni terrarum ambitu non semel maior, alimentum ex terreno trahunt et inter se partiuntur nec ullo alio mentum, hic pastus est. Non posset autem tam multa tantoque se ipsa maiora nutrire, nisi plena esset animae, quam per diem ac noctem ab omnibus partibus sui fundit; fieri enim non potest ut non multum illi supersit, ex qua tantum petitur ac sumitur. Et ad tempus quidem quod exeat nascitur nec enim esset perennis illi copia suffecturi in tot caelestia spiritus, nisi inuicem elementa recurrerent et in aliud alia soluerentur, sed tamen necesse est abundet ac plena sit et ex condito proferat: non
Abbreviated transcription (Latin):
los aditus h̃t quos uelut spiramẽ¬
ta abinitio sui recipit. s multos illi
casus imposuit nat᷑a. Alicubi qui
cquam deduxit suꝑne terrem erat
aqua alias torrentes cecidẽ. alia ue¬
stib magnis disrupta patuerũt. ꝑ
hec int̾ualla intrat spẽ ꝙͣ si inclusit
mare et altius adegit: nec fluctus re¬
tro abire ꝑmisit. tue illeeritu simul
recdituq p̃cluso uolutatur.⁊ qrin rec¬
tum non põt tendere qd̃ illi nãle est ĩ
sublime seintendit et t̃ram trem̃tez
quod fortasse fiet dissensio. Nõ ẽẽ
t̾ram sine sp̃u palam est. Nocm̃ illo
dico quo semet ac partes sui iungit
qui inest et saxis mortuisq corpori¬
b set uo dico intali et negetato et
alente omĩa. Hoc nisihret quom᷑
tot arbustis sp̃m infantẽt nõ aliũ¬
deuiuẽtib et tot satis. Quẽadm od̾
tam diu̾sas radices. alit. atꝙ alitẽ
inse mensas fouẽt. quafdan sũma
receptas ꝑte qua sdam altius tc̃taᷤ

Expanded text:
los aditus habet quos uelut spiramenlos aditus habet quos uelut spiramenta ab initio sui recepit, sed multos illi casus imposuit. Aliubi deduxit quicquid superne terreni erat aqua, alia torrentes cecidere, alia aestibus magnis disrupta patuerunt. Per haec interualla intrat spiritus: quem si inclusit mare et altius adegit nec fluctus retro abire permisit, tunc ille exitu simul redituque praecluso uolutatur et, quia in rectum non potest tendere, quod illi naturale est, in sublime se intendit et terram prementequod fortasse fiet discessio. Non esse terram sine spiritu palam est, non tantum illo dico quo se tenet ac partes sui iungit, qui inest etiam saxis mortuisque corporibus, sed illo dico uitali et uegeto et alente omnia. Hunc nisi haberet, quomodo tot arbustis spiritum infunderet non aliunde uiuentibus et tot satis? Quemadmodum tam diuersas radices aliter atque aliter in se mersas foueret, quasdam summa receptas parte, quasdam altius tractas,