comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsul alt̾ .l corneli merula p̃t̾ extre¬
mas ligur fines ex̾citũ ĩ agri boior in¬
demicrabãt p̃datũq ubi nc̃o obiuam
exiret discurebat rõni boi diupisuia ĩ pune ꝙͣtu
endo ea ꝯserere cͥtam̃ malebãt. postꝙ̃ oĩa ferro i¬
gniq satis uastata erãt ꝯsul agro hostiũ excessit
z ad mutina agnuẽ ĩcuuto ut int̾ pacatis duce¬
bat . boi uͥ eg̾ssu finib suis hostem sensere stque¬
bant̃ sile̾ti agmiẽ laũ insidiis q̃ͥrentes. nocte p̃t̾¬
gressi castra roña saltũ qua transeũdũ erat ro¬
manis ĩ sederũt. Id cũ paꝵ crulte fecissẽt ꝯsul qui
młta nocte solitꝰ erat moue̾ castra ne noxtͥnorẽ

Expanded text:
sul alter, L. Cornelius Merula , per extremos Ligurum finis exercitum in agrum Boiorum indetractabant; praedatumque, ubi nemo obviam exiret, discurrebant Romani, Boi diripi sua impune quam tuendo ea conserere certamen malebant. postquam omnia ferro ignique satis evastata erant, consul agro hostium excessit, et ad Mutinam agmine incauto, ut inter pacatos, ducebat. Boi ut egressum suis finibus hostem sensere, sequebantur silenti agmine, locum insidiis quaerentes. nocte praetergressi castra Romana saltum, qua transeundum erat Romanis, insederunt. id cum parum occulte fecissent, consul, qui multa no
Abbreviated transcription (Latin):
hoc me ĩ pace pama mea expullit. hor prĩa
extorrẽ t luã regia addux̃. hoc ducc situ spez
in cã destinieris ubicũq uires ubi arma cẽ
stia ĩ ueniã toro orlr t̾mꝵ q̃rens aliquos rõnis
hostes . Itaq si cui iuori meis orinĩb ap̃ it
crestrͣ lib alia mã crestendi exinc querat

Expanded text:
hoc me in pace patria mea expulit; hoc patria extorrem in tuam regiam adduxit; hoc duce, si tu spem meam destitueris, ubicumque vires, ubi arma esse sciam, inveniam toto orbe terrarum quaerens aliquos Romanis hostis. itaque si quibus tuorum meis criminibus apud te crescere libet, aliam materiam crescendi ex me quaer
Abbreviated transcription (Latin):
ti ab itisib romã reu̾teuũt ꝗ cũ nichil surs
qd̾ matura cã belli hrẽt nͥ adũsus lacedem¬
onẽ tiranu attullissent quẽ ⁊ achei legati
nũciabant ꝯ̃fedus maritimã orã laconum
opugnare attili p̃tor ꝯclasse missus ĩ gcia¬

Expanded text:
omam reverterunt, qui cum nihil, quod satis maturam causam belli haberet nisi adversus Lacedaemonium tyrannum, attulissent, quem et Achaei legati nuntiabant contra foedus maritimam oram Laconum oppugnare, Atilius praetor cum classe missus in Gra
Abbreviated transcription (Latin):
uenit.⁊ sopitis igilib ut ĩ nłło ꝓpmqne
metuignẽ casis aboĩ ꝑte cusiroꝵ inieat
nĩ sentiret ⁊ qsenserãt nlła oꝑẽ ferir potuie¬
rt ferro flãmaq oĩa absupta ꝑ pauci
tñ ancipiti peste ad githeũ ĩ maiora castta
ꝑsugert.i tapculsis hostib philopemenes¬
ꝑtinꝰ ad depopulandã tripoli lacoia agri

Expanded text:
enit et sopitis vigilibus ut in nullo propinquo metu ignem casis ab omni parte castrorum iniecit. ntum sentirent et, qui senserant, nullam opem ferre potuerunt. ferro flammaque omnia absumpta; perpauci ex tam ancipiti peste ad Gytheum in maiora castra perfugerunt. ita perculsis hostibus Philopoemen protinus ad depopulandam Tripolim Laconici agri,
Abbreviated transcription (Latin):
opĩ is erat ꝗ classem xx nauiu ĩ Naliam
duxãt. inteci dũ noui magrat sortirent̃
transire depir ẽ iussus ⁊ arca apolloniam
copias ꝯtine̾ marce fuluie p̃bori urbano ne¬
qm̃ datum ẽ ut qnq remes nouas leis fucẽt¬

Expanded text:
navium in Siciliam duxerat. interim, dum novi magistratus sortirentur transire in Epirum est iussus et circa Apolloniam copias continere, et M. Fulvio praetori urbano negotium datum est, ut quinqueremes novas quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
cula secũ porta cꝗ sm̃ formis deformes i p̃e
ausus rigida cͥuice ⁊extẽto capite auurẽtiũ hẽ
ꝯtẽptũ de instrutia arguẽtes labiexeqs ⁊ plu
dibriũ spectaculo cẽ. itãq ꝗ p̾o ĩ tẽti panatiq
si lacescerent᷑ ĩ statoĩb fuerãt iã ĩ ermes sedebes

Expanded text:
cula secum portat, equi sine frenis, deformis ipse cursus rigida cervice et extento capite currentium. hunc contemptum de industria augentes labi ex equis et per ludibrium spectaculo esse. itaque qui primo intenti paratique, si lacesserentur, in stationibus fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
Typłs ꝗdem ron ita se adoe̾s coã¬
ł antiochi p̃ꝑabat. Nlabis iam
nõ diferebat bellũ ẜ sũma ui citheũ opu¬
gnabat ⁊ ĩ fest acheis ꝙ miẜant obsessis
p̃sidiũ agros coꝵ uastubat achei nõ antra
ausi capestrͣ bellũ ꝙ̃ ab roma reũtippẽt le¬
gati ut qd senatiũ placẽt scirẽt pͥ irditu
lcgatoꝵ ⁊ sicionẽ ꝯciliũ edixer̃t. ⁊ legntis ad

Expanded text:
dem Romanus ita se ad omnis conats Antiochi praeparabat; Nabis iam non differebat bellum, sed summa vi Gytheum oppugnabat et infestus Achaeis, quod miserant obsessis praesidium, agros eorum vastabat. Achaei non antea ausi capessere bellum, quam ab Roma revertissent legati, ut, quid senatui placeret, scirent, post reditum legatorum et Sicyonem concilium edixerunt et legatos ad
Abbreviated transcription (Latin):
dũ pauco morat᷑ dies dedit opam u ꝯanibale¬
ꝙ ibi tũ forte erat sepe ꝯgredetet ut ãĩu eiꝰ ꝯten¬
abrõnis eẽ his coloꝗis aliud ꝗd actũ nichil ẽ
ad oĩa siẽt. ¶Claudĩ secut g̾os attiliang
libres publiũ affricanũ ĩ ea fiusse legationc
se maxiinũ inꝑrez anibal credet᷑ R̾ndisst
alexand macrionũ regẽ ꝙ parua manu ĩ¬
nũabiles ex̾cit fudisẜ. ꝙ q ultiãs oras sup̃¬

Expanded text:
dum paucos ibi moratur dies, dedit operam, ut cum Hannibale, qui tum ibi forte erat, saepe congrederetur, ut animum eius temab Romanis esse. iis colloquiis aliud quidem actum nihil est, ad omnia fieret. Claudius, secutus Graecos Acilianos libros, P. Africanum in ea fuisse legatione se maximum imperatorem Hannibal crederet, respondit Alexandrum, Macedonum regem, quod parua manu innumerabiles exercitus fudisset quodque ultimas oras, qu
Abbreviated transcription (Latin):
pugnauit. nouẽ milia hostiũ̃ cradit. cet̾qr fures
fugntoq ĩ castra ꝯpullit. Ea usipt noct̾e ma¬
gno cramie opugnata defensuq st̾. Nocte clã pto¬
capta domos mittebat. minutiꝰ nicħ de ma
laxam̃ti hostib dedit. ex agto pisimo ĩ ligures
ꝓfictꝰ castella uicosq coꝵ igni ferroq ꝑua¬

Expanded text:
ovem milia hostium occidit, ceteros fusos fugatosque in castra compulit. ea usque in noctem magno certamine oppugnata defensaque sunt. nocte clam procapta domos mittebant. Minucius nihil deinde laxamenti hostibus dedit; ex agro Pisano in Ligures profectus castella vicosq
Abbreviated transcription (Latin):
nã ⁊ ĩ unũ laũ pendebãt patriai ãbo yrei mi¬
licaris gła recẽs utrũq ꝯm̃dabat. ceter inde
oĩa cͥtam̃ accendebãt frẽs candidatoꝵ duo
clarissĩ etatis sue inꝑres maior gła stipioĩs
⁊ quo maior eo ꝓpior ĩ iuidiã ꝗnti rrecẽtior ut qui
co ãno triũphasẜ accedebat ꝙ altͥ decimũ iamp¬
pe ãnu asiduus ĩ auł hoĩu fuãt q̃res mĩnus¬

Expanded text:
nam et in unum locum petebant ambo patricii, et rei militaris gloria recens utrumque commendabat. ceterum ante omnia certamen accendebant fratres candidatorum, duo clarissimi aetatis suae imperatores. maior gloria Scipionis, et quo maior, eo propior invidiam; Quincti recentior, ut qui eo anno triumphasset, accedebat, quod alter decimum jam prope annu
Abbreviated transcription (Latin):
ri ꝑiculi timẽs tͥrestres additꝰ claude᷑ op¬
poruiẽ poĩtis p̃sidiis uoluit. tͥcia ꝑte copi¬
ar abobsidione githei abducta ad ple¬
ias posuit. ĩ minet is loq̾ ꝯ leucis ⁊ acris qua
udebant hostes excitũ admotiũ cumibi
statua e eñt pancitab̾nacula hrent mł¬
titude alia casas ex arũdib testas frõde
hosti ueniret philo pemenes noc opinatẽ

Expanded text:
terrestres aditus claudere opportune positis praesidiis voluit. tertia parte copiarum ab obsidione Gythei abducta ad Pleias posuit castra: imminet is locus et Leucis et Acriis, qua videbantur hostes exercitum admoturi. cum ibi stativa essent, pauci tabernacula haberent, multitudo alia casas ex harundinibus textas fronde, hostis veniret, Philop
Abbreviated transcription (Latin):
rũ eẽt nec pacis eo penitẽt nec belli. plus ea rõ
momĩti admcitanas ad bellũ hust ꝙ̃ sia parte
suadendo cupiditatẽ res gerendi ostendisset
bat classem rõnam exspoctabat q̃ mari giteñ
tueĩ poss. ẜ meniens ne dilatre res nõ pa¬
teret᷑ ⁊ nõ ghiteũ solũ ẜ p̃sidiũ quoq missũ
ad tuendã urbe admiteret᷑ naues acheoꝵ
bendam qua obsessis mar sb̾mitterẽt prosi¬
dia tres tectas naues ⁊lemibes tris. isq tradi¬
tidie remigẽ militẽq simł acheis nauib
pugna ex̾eebãt ĩ eo rat uͥti spem obsidioĩs
s p̃sidia maritima intͥclusi p̾tor acheor
sicut tͥrestriũ c̾taminũ arte quẽuis claroꝵ¬

Expanded text:
tum esset, nec pacis eos paeniteret nec belli. plus ea oratio momenti ad incitandos ad bellum habuit, quam si aperte suadendo cupiditatem res gerendi ostendisset.bat classem Romanam expectandam, quae a mari Gytheum tueri posset; sed metuens, ne dilationem res non pateretur, et non Gytheum solum sed praesidium quoque missum ad tuendam urbem amitteretur, navesbenda, si qua obsessis mari summitterentur, praesidia, tres tectas naves et lembos pristisque, traditidie remigem militemque simulacris navalis pugnae exercebat, in eo ratus verti spem obsidionis, si praesidia maritima interclusisset praetor Achaeorum sicut terrestrium certaminum arte quemvis claro
Abbreviated transcription (Latin):
liam legerent̃ ¶Ualetꝰ antias ⁊ĩslciliam
nauigasse dilectꝰ cã gneũ flaminium
stribit ⁊ exsicilia ĩ yspaniã petente ten¬
pestate ĩ africã delatũ uagis milites
de excitu publii africcũ sacc̃o rogasseh
alleguit ¶Nec ĩ ytalia segniꝰ ligu bellũ
belli spemqr p̃de circũ sedebant ¶Mmunꝰ
ꝯsul atetiũ die quẽ dixãt ad ꝯueniendũ
milicib ueĩt inde quadrato agmĩc aim

Expanded text:
legerentur. Valerius Antias et in Siciliam navigasse dilectus causa C. Flaminium scribit, et, ex Sicilia Hispaniam petentem, tempestate in Africam delatum vagos milites de exercitu P. Africani sacramento rogasse; adiecisse. nec in Italia segnius Ligurum bellum belli spemque praedae, circumsedebant. Minucius consul Arretium die quam edixerat ad conveniendum militibus venit. inde quadra
Abbreviated transcription (Latin):
erat p̃sidiis firmauit ¶addidit alinĩta rumori¬
b aduent athali fumenis fuĩs ꝗ nũciauit an¬
ticrũ regẽ elespontũ ꝯexͥatu transisse ⁊ etolꝙ
ita se parare ut ss̾ aduẽtu eiꝰ ĩ armis ceñt. Et
eumeni absenti ⁊pñti athalo gr̃e acte ⁊edes¬

Expanded text:
addidit alimenta rumoribus adventus Attali, Eumenis fratris, qui nuntiavit Antiochum regem Hellespontum cum exercitu transisse, et Aetolos ita se parare, ut sub adventum eius in armis essent. et Eumeni absenti et praesenti Attalo gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
a pamee ꝯg̾isis disteptatie eadẽ ferme fuit
q̃ rome intͥ ꝗntiũ ⁊ lagatos regis fuãt Morc
nũciata antiochi filii regis que̾ missũ paulo
añ dixerã ĩstria dirimit collaia magnꝰ luct᷑
ĩ regia fuit. Magnũq eiꝰ uiueĩs desideriũ dñ ni¬
imiã spe suis dederat utisi uita logior ꝯtigisset
magni iustiq regis ĩ eo indolẽ fuisse aperet qͦ
carior acceplior qi oĩb erat eo mors eiꝰ sussit¬
tior fuit. granẽ sucrisorẽ eũ ĩstare senccluti
sue prẽm credentes ꝑ spadones quosdã talum
mĩsterio faciuoꝵ acceptis regib ueneno sub¬
stulisse. cã qͦi cãr clã destino facinori adiciebãt
ꝙ seleuco filio li si machiã dedisẜ anuccho ꝙ̃
silłem daret sedẽ ut pail abst honorẽ euqͣr
ablegaret nõ hiuss magni m̃ luctꝰ spẽs ꝑ aliqt
dies tegina tenuit legathi ronꝰ ne alienoqr¬

Expanded text:
Apameae congressis disceptatio eadem ferme fuit, quae Romae inter Quinctium et legatos regis fuerat, mors nuntiata Antiochi filii regis, quem missum paulo ante dixeram in Syriam, diremit conloquia. magnus luctus in regia fuit magnumque eius iuvenis desiderium: id enim iam specimen sui dederat, ut, si vita longior contigisset, magni iustique regis in eo indolem fuisse appareret. quo carior acceptiorque omnibus erat, eo mors eius suspectior fuit, gravem successorem eum instare senectuti suae patrem credentem per spadones quosdam, talium ministeriis facinorum acceptos regibus, veneno sustulisse. eam quoque causam clandestino facinori adiciebant, quod Seleuco filio Lysimachiam dedisset, Antiocho quam similem daret sedem, ut procul ab se honore eum quoque ablegaret, non habuisset. magni tamen luctus species per aliquot dies regiam tenuit; legatusque Romanus ne alieno
Abbreviated transcription (Latin):
fenice ptolomeo regi egipti filia
ĩ matrimo uiu data cũ antochia se recepi¬
sẜ ꝑsiciliã tauto monte suꝑato extͥmo ĩa ye¬
mis ephesũ ꝑueĩt. iñ ip̃n cipio ueris anticro
filio misso ĩstriã ad custodiã ultimaꝵ ꝑtiu
rrgui neqd absente st abt̾go inouetet᷑ ip̃t ꝯ
oĩb t̾restribi copiis ad pisidas ꝗ arca¬

Expanded text:
pti filia in matrimonium data, cum Antiochiam se recepisset, per Ciliciam Tauro monte superato extremo iam hiemis Ephesum pervenit; inde principio veris, Antiocho filio misso in Syriam ad custodiam ultimarum partium regni, ne quid absente se ab tergo moveretur, ipse cum omnibus terrestrib
Abbreviated transcription (Latin):
Annochũ ẜ nich dũ aut bellũ p̃ter
aiq̃ ꝑabãt. ꝯsulib ambob ytalia
ꝓuinaa decieta ẽ itant int̾ se ꝯpararẽt sbrai¬
rent̃ ue uter comitiis eiꝰ cmm̃i p̃cet. ad utrũq
ea ne pinẽt cura ut patꝰ eẽt̃ siquo eũ ex̃ y

Expanded text:
lum praeter animos parabant. consulibus ambobus Italia provincia decreta est, ita ut inter se compararent sortirenturve, uter comitiis eius anni praeesset; ad utrum ea non pertineret cura, ut paratus esset, si quo eum extra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcella cq̃stris p̃o ꝯfudit ⁊ turbauit. dem̃ disti¬
pauit q̃ aciẽ gullor nõ tyut tͥga darẽt obsta¬
bat duces hastilib crdentes tͥga trepidantium
⁊ reddire ĩ ordines cogentes ẜ intͥ eqtãtes a la
lũ nicterẽt uctoriã ĩ maĩb ẽẽ ⁊ dũ t̾bato et
trepidantes iudorẽt ĩ statẽt. si testitui or dines
stiuissẽt integro rursus eis p̃lio ⁊ dubio dimi¬
caturos ĩferre uexiliari iussit signa oẽs ꝯniri
tandẽ au̾ter̃t hostẽ postꝙ tͥga dabat ut ĩfuga
passi effundebant̾ tũ ad ꝑstqndo eg legion.¬

Expanded text:
cella equestris primo confudit et turbavit, deinde dissipavit aciem Gallorum, non tamen ut terga darent. obstabant duces, hastilibus caedentes terga trepidantium et redire in ordines cogentes; sed interequitantes alarilum adniterentur; victoriam in manibus esse; dum turbatos et trepidantis viderent, instarent; si restitui ordines sivissent, integro rursus eos proelio et dubio dimicaturos. inferre vexillarios iussit signa. omnes conisi tandem averterunt hostem. postquam terga dabant et in fugam passim effundebantur, tum ad persequendos e
Abbreviated transcription (Latin):
bellatũ erat tã inimice ĩ festietãt
roͣnis ꝙ̃ etolor gens. hii p̃ deportatos ex gͥ
circa reges mittendo ꝗ nõ solũ tẽptarẽt
aĩs eoꝵ ẜ suis quẽq stimulis mouerũt
ad rõnu bellũ ¶ damocris ad nabi naui¬
ad antiochũ ẽ missus. ti rãno lacede moĩo
da mocritꝰ a dẽptis maritimis ciiutatib en¬
eruatã tirãndẽ dicẽ. iñ militũ iñ naues
naualesqr socios hũisse ĩclusũ suis ꝓpe muris¬

Expanded text:
bellatum erat, tam inimice infesti erant Romanis quam Aetolorum gens. ii post deportatos ex Gracirca reges mittendos, qui non solum temptarent animos eorum, sed suis quemque stimulis moverent ad Romanum bellum. Damocritus ad Nabim, Nicaad Antiochum est missus. tyranno Lacedaemonio Damocritus ademptis maritimis civitatibus enervatam tyrannidem dicere; inde militem, inde naves navalesque socios habuisse; inclusum suis
Abbreviated transcription (Latin):
as ꝓfiascerent᷑ suplicatio fuit ꝓdigior caͣ. Ca¬
prã sex edo uno fetu edidiiit ex piacno nũ¬
ciatũ ẽ. Et arren pueꝵ natũ unimanum
Amit̾ni t̾rã pluisst. Formis porta murãqi
de celo tactam. ⁊ ꝙ maxĩe t̾rrbat ꝯsulẽ queũ
dominũ bouẽ lautã Roma caue tͥ. cetetor¬

Expanded text:
as proficiscerentur, supplicatio fuit prodigiorum causa. capram sex haedos uno fetu edidisse ex Piceno nuntiatum est et Arreti puerum natum unimanum, Amiterni terram pluvisse, Formiis portam murumque de caelo tacta et, quod maxime terrebat, consulis Cn. Domiti bo
Abbreviated transcription (Latin):
colaz tanto potenciorẽ irgt̃ cpedens eumdem
si motũ bellũ eẽt. nõ iag̾ patẽ rõnis fore
ꝙ̃ filipp̾ fiuisẜ ⁊ aut fundit sublatũ iri aut
si pax ucto datet mlta illi detracta sibi ac¬
satius ẽẽ rom̃it sbais quancũq fortuna sr̾¬
ire ꝙͣ solũ aut inꝑiũ pati antiochi aut ab¬
nuentẽ i atq armis cogi obhar quantum

Expanded text:
ens, eundem, si motum bellum esset, non magis parem Romanis fore, quam Philippus fuisset, et aut funditus sublatum iri, aut, si pax victo daretur, multa illi detracta sibi acsatius esse Romanis sociis quamcumque fortunam subire, quam solum aut imperium pati Antiochi aut abnuentem vi atque armis cogi: ob haec, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ sillem temptacoẽm rõnis deduab ciuita¬
tis agi ꝯalias ciuitates simł iugũ exiuse
nouandi res suas blandiorẽ eẽ. Alexander
Achamas ĩ ꝯsilio erat filippo ꝯdã amiqꝰ nu¬
ꝑ relicto co secut opulẽtiorẽ irgiã atioch

Expanded text:
similem temptationem Romanis de duabus civitatibus agi; et alias civitates, simul duas iugum exuisse pem cuique novandi res suas blandiorem esse. Alexander Acarnan in consilio erat; Philippo quondam amicus, nuper relicto eo secutus opulentiorem regia
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cunpũ iter eẽt ꝓduxer̃t ¶ diu nicħ ĩ liqu¬
rib dignũ inẽoria gestũerat. ext̾ino erat
ci̾ ani bis ĩmagnũ ꝑiculũ res adducta c̃. Nã
⁊castra ꝯsul opugnata egir st̃ defensa et
nõ ita młto p̾ ꝑ saltũ angustũ ꝯduceret᷑
agm̃ roñu ipãs fauces ex̾ct ligurĩ sedit
qua cũ exit̾ nõ pate̾t ꝯu̾so agm̃e redire
ĩstitit ꝯsul ⁊ abtͥgo fauces salt acupate apte
hostiũ erãt caudineq cladis memoria nõ
tingẽtes ferme eꝗres int̾ auxilia hẽbãt. eoꝵ¬

Expanded text:
in Campum iter esset, perduxerunt. diu nihil in Liguin Campum iter esset, perduxerunt. diu nihil in Liguribus dignum memoria gestum erat; extremo eius anni bis in magnum periculum res adducta est: nam et castra consulis oppugnata aegre sunt defensa, et non ita multo post per saltum angustum cum duceretur agmen Romanum, ipsas fauces exercitus Ligurum insedit. qua cum exitus non pateret, converso agmine redire institit consul. et ab tergo fauces saltus occupatae a parte hostium erant, Caudinaeque cladis memoria non tingentos ferme equites inter auxilia habebat. eo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ triũphũ nec adeptꝰ erat ꝓfit gmano nõ patr¬
ueli st petc̃ agebat ꝓcollcia ⁊ puicipe admĩsim¬
ti belli se t̾ͥra frem mar rẽ gessisst is obtinuit
ut p̃feretet candidato quẽ african fr̃q duce¬
bãt que cornelia gens cornelio ꝯsule coñtia
hñte quẽ tm̃ p̃iudiciũ senatꝰ iuiꝵ eciuitate op¬
timũ uidicatũ. ꝗ mr̃ ydeã pessimõte uenient̃
ler ftĩ adeone ĩplebro ꝗdẽ ꝯsule cũ ꝓ queo lelio
nnteret᷑ affricañ ualuit ¶ post̾o die p̃toẽt¬
fcĩ. cͥati luai̾ striboniꝰ liuio marcꝰ fuluius
centumalus attili̾ senan marc̾ beli tam¬
phił lucĩ ualeri̾ taphił ꝗnti̾ sa lonius sar.
¶ Edilitas insignis eo ãno fuit mara emi¬
lii lepidi ⁊ publii emiliipauli młtis pecua¬
ris dãpnauiãt. exca peciũa culpa ĩ aurata
ĩ fustigio Iouis edis posuer̃t. porncũunã ex̃
portã trigeminã emporio ad tibcã adiecto al¬
terã ad portã fortinalaz admartis arã qua

Expanded text:
 patrueli se petere aiebat, pro legato et participe administrandi belli; se terra, fratrem mari rem gessisse. his obtinuit, ut praeferretur candidato, quem Africanus frater ducebat, quem Cornelia gens Cornelio consule comitia habente, quem tantum praeiudicium senatus, virum e civitate optimum iudicatum, qui matrem Idaeam Pessinunte venientem lio niteretur, Africanus valuit. postero die praetores creati L. Scribonius Libo M. Fulvius Centumalus A. Atilius Serranus M. Baebius Tamphilus L. Valerius Tappo Q. Salonius Sarra . aedilitas insignis eo anno fuit M. Aemilii Lepidi et L. Aemilii Pauli ; multos pecuarios damnarunt; ex ea pecunia clipea inaurata in fastigio Iovis aedis posuerunt, porticum unam extra portam Trigeminam, emporio ad Tiberim adiecto, alteram ab porta Fontinali ad Martis aram, qua
Abbreviated transcription (Latin):
abopido trãsfluuiũ mouissent castra ꝯsul
urbẽ haut dubie ẜuatã aduc̾tu suo ẽ in¬
g̾ssus. posto̾ die c⁊ ip̃e tasfluuiũ ferne mi
lle passus abhosit posuit castra iñ leuib
p̃liis apopulatõib agr socioꝵ tutabar in
aciẽ exire nõ audebat nouo milite ⁊ ex
młtis ꝯuib hoĩu collocto nec dũ noto sa¬
tis int̾st uix fidẽ alii aliis posset̃ ligures
mltitudine freti ⁊ ĩ aciẽ exibãt parati
desuma reꝵ decͥnẽ ⁊ abũdantes miluũ
nuõ passi mltas man̾ ꝑ extͥma finiu
ad p̃dandũ mittebat̃ ⁊ cũ coacta us ma¬

Expanded text:
tra, consul urbem haud dubie servatam adventu suo est ingressus. postero die et ipse trans fluvium quingentos ferme passus ab hoste posuit castra. inde levibus proeliis a populationibus agrum sociorum tutabatur; in aciem exire non audebat novo milite et ex multis generibus hominum collecto necdum noto satis inter se, ut fidere alii aliis possent. Ligures multitudine freti et in aciem exibant, parati de summa rerum decernere, et abundantes militum numero passim multas manus per extrema finium ad praedandum mittebant,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ĩ ytalia domi milioeq acta. in
auxerãt fama. crassus flami ĩnterioie
yspaĩa opidũ. ⁊ liciã moretanis cepit. d iñ
nulla incõria digna adu̾sus latronũ mag
milicũ i actura st̃ frã. maiores geste tos
a marco suluio. is aptolleciũ opidũ ꝯuacris
uectonib qr ⁊ celtib̾is signis collatis dimicauit
ex̾citũ car gentiũ fudit fugauicqi. rrgẽ plernũ
uiuũ cepit. ¶ Cum hec ĩ yspaĩa gereñt coĩno¬
⁊ iã apebat dies. itaq lutiꝰ corneli ꝯsul relic¬
to ad ex̾atũ cladiolegato romã uei̾t.Is in
una ẜa pugna iã felicit̾ ꝑ fro̾ nõ eẽt habitꝰ
allatas eẽ int̾ se pugnates. eoq dilatã eẽ cõ¬
sultatoe ut pñtib auetorib caꝵ lr̃aꝵ dister¬

Expanded text:
ec in Italia domi militiaeque acta. in auxerat fama. C. Flaminius in citeriore Hispania oppidum Inluciam in Oretanis cepit, deinde nulla memoria digna adversus latronum magis militum iactura sunt facta. maiores gestae res a M. Fulvio . is apud Toletum oppidum cum Vaccaeis Vettonibusque et Celtiberis signis collatis dimicavit, exercitum earum gentium fudit fugavitque, regem Hilernum vivum cepit. cum haec in Hispania gere iam appetebat dies. itaque L. Cornelius consul relicto ad exercitum M. Claudio legato Romam venit. is in una secunda pugna tam feliciter perfecto non esset habitus adlatas esse inter se pugnantis, eoque dilatam esse consultationem, ut praesentibus auctorib
Abbreviated transcription (Latin):
çia exaiisẜ ⁊ exiguas reliqas excit ab
serdigitio atqr eas ipãs plenas panoris
ac fuga acceptur enit eẽt ut ilbi unã
gione nã ĩ sex digiti ex̾citu haut mltũ
spei eẽ rẽ gestur. ¶ Seniores negare ad

Expanded text:
cia exarsisset, et exiguas reliquias exercitus ab Sex. Digitio atque eas ipsas plenas pavoris ac fugae accepturus esset, ut sibi unam gione — nam in Sex. Digiti exercitu haud multum spei esse—rem gesturum. seniores negare ad
Abbreviated transcription (Latin):
tonis rebellauerãt crebã
mag̾ ꝙͣ digna dictu pre¬
lia feçit ⁊ adeo płaq adu̾¬
sa ut uix dimidiũ militũ ꝙ̃q qd̾ accepat
suce sstori tradideĩt nec dubiũ ẽ qn oc̃s yspa¬
nia sublatura aĩs fuĩt nialt̾ p̃tur .p. cor¬
neli gne̾ furiꝰ scipio transyber młta ẜaplia

Expanded text:
tae rebellaverant, crebra magis quam digna dictu proelia fecit, et adeo pleraque adversa, ut vix dimidium militum, quam quod acceperat, successori tradiderit. nec dubium est, quin omnis Hispania sublatura animos fuerit, ni alter praetor P. Cornelius Cn. F. Scipio trans Iberum multa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃da domũ redeũtes ĩ ip̃o itine̾ agressus ab
orat̾çia die ad octauã ĩ cͥto euẽtu pugna¬
uit nuõ militũ inpar suꝑior aliis. nã ⁊
acie frcq̃nti armatis adu̾sus longũ ⁊ĩpedi¬
tũ turba pecoꝵ agm̃ ⁊ recenti milite adu̾s̾
fesso longo itinẽ ꝯcurerat. tͦnia nãq ingi¬
lia exierãt hostes huic noctu̾o itmĩ tresdiu¬
turne ore accesẜant ne ulla ꝗett data la¬
borẽ uie p̃liũ exceꝑat ataq principi o
pugne igoris aliꝗd ĩ corꝑib aĩsq fuit et
pugna ẽ. in hoc distri ime luds Iousisu¬
dissẽt cecidissentq hostẽt p̃ti uouit tadt᷑
gradũ accius ⁊̃ nullc̾ toni. cristquusitan

Expanded text:
in ipso itinere adgressus ab hora tertia diei ad octavam incerto eventu pugnavit, numero militum impar, superior aliis: nam et acie frequenti armatis adversus longum et impeditum turba pecorum agmen et recenti milite adversus fessos longo itinere concurrerat. tertia namque vigilia exierant hostes; huic nocturno itineri tres diurnae horae accesserant, nec ulla quiete data laborem viae proelium exceperat. itaque principio pugnae vigoris aliquid in corporibus animisque fuit, etpugna est. in hoc discrimine ludos Iovi, si fudisset cecidissetque hostis, propraetor vovit. tandem gradum acrius intulere Romani, cessitque Lusitan
Abbreviated transcription (Latin):
tu hẽbat ie ip̃a conatꝰ abagendis ĩ ndiis
eo mag̾ ꝙͣ ĩ nuda ualle nlła tał fraus tim¬
eri pot̾at. ⁊ erãt ĩ anfractib cane ruperut
qͥda eaꝵ ducendo armates possẽr cape r̃has
latebras ꝙ quequẽ laũ aptr⁊ sid̃ pet̾ant

Expanded text:
tum habebat, re ipsa natus tegendis insidiis, eo magis quod in nuda ualle nulla talis fraus timeri poterat; et erant in anfractibus cauae rupes, ut quaedam earum ducenos armatos possent capere. in has latebras, quot quemque locum apte insidere poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
dita statoẽ erat simł castris p̃sidio ⁊ arcuãspet¬
tans ne iñ inpet infrum̃taris fict᷑. ¶ Rõn tũc
castra q̃ ĩ monte alto ac tuto lore poĩta fuerãt
iã ĩ planũ deferunt᷑ agi cabant᷑q ꝓ ingrĩo duas̃
ꝯsilia calidiora ut ĩ pet autĩ frum̃tario pala¬
to aut ĩ castra telicta ꝯ leui manu p̃sidioq s¬
eret noc anibalẽ fefellit ꝯduoc mutatã oẽ belli
militũ frum̃tatũ duab ĩ casttis retẽtis dimisit
de inde casira ip̃a ꝓpi̾ hostẽ mouit duo fir mc
agerione milia ĩ tunultũ hostiũ cũ spm̃ ut iñ
do pio inde ei atq ipĩs ĩ mi nẽs tõnoꝵ custris ai¬
multꝰ apuit adquẽ capiendũ si luct palã iretur

Expanded text:
simul castris praesidio et circumspectans necunde impetus in frumentatores fieret. Romanus tunc castra, quae in monte alto ac tuto loco posita fuerant, iam in planum deferuntur; agitabanturque pro ingenio ducis consilia calidiora, ut impetus aut in frumentatores palatos aut in castra relicta cum leui praesidio fieret. nec Hannibalem fefmilitum frumentatum duabus in castris retentis dimisit; dein castra ipsa propius hostem mouit, duo ferme a Gereonio milia, in tumulum hosti conspectum, ut intedos. propior inde ei atque ipsis imminens Romanorum castris tumulus apparuit; ad quem capiendum s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcepta panatas ac sibi ꝗsp depostẽ pessear
in hostes ad laũ capiendum duxipẽ pntde
rocissimo stolidissimosq adarma uccat⁊ uaĩs
aĩs ĩ crepat hostẽ pͥncipio leuẽ armatura pnt¬
nuttit. de inde ꝯꝓto agmĩe mutit cqtes po¬
aisp legionib ꝓccdit. ¶Et anbal laborãtis
sus alia atq alia crestente ctaiẽ mittens
auxilia peditũ ꝗtuĩq ia iustã expleuãt adẽ
ac totis utrĩq iurib cͥtat᷑. pͥma leuis armat᷑a¬

Expanded text:
pta paucitas ac sibi quisque deposcere pellendos inde hostes ac locum capiendum; dux ipse inter stolidissimos ferocissimosque ad arma uocat et uanis minis increpat hostem. principio leuem armaturam emittit, deinde conferto agmine mitti equites; potis legionibus procedit. et Hannibal laborantibus suis alia atque alia accrescente certamine mittens auxilia peditum equitumque iam iustam expleuerat aciem, ac totis utrimque uiribus certatur. prima leuis armat
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ yppaĩe tradito ab anbale fama erat modico
ĩ arde custodĩ p̃sidio. idunũ pignꝰ ĩ clinat ab ro¬
ne sanguĩe libor suor clya destĩonis lueret ¶ Eo
ũcło yspaniã uurun solertia mag̾ ꝙͣfideli ꝯslio
penis tũ qualia pler̾q st̃ barbaroꝵ ĩ genia ꝯfortu¬
na mutauat fide̾. Ceteꝵ mnͣsfugã siñ magne rei
ꝓ dictõe ueniente ad hostes nicħ aliud ꝙ̃ unũ ule
atq ĩfume corp̾ eẽ tat id agebat ut ꝙͣ maxĩu
emolum̃tu nouis sociis eẽt. circũspactis gͥ oĩb q̃¬

Expanded text:
tius Hispaniae traditos ab Hannibale fama erat modico in arce custodiri praesidio. id unum pignus inclinatos ad Rone sanguine liberum suorum ir unus sollerti magis quam fideli consilio Poenis; tum, qualia plerumque sunt barbarorum ingenia, cum fortuna mutauerat fidem. ceterum transfugam sine magnae rei proditione uenientem ad hostes nihil aliud quam unum uile atque infame corpus esse ratus, id agebat ut quam maximum emolumentum nouis sociis esset. circumspectis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
possir additiã ¶hoĩu ad cet̾a puĩca ĩgenia ca¬
lido ut ꝑsua sit nocte cla ꝓg̾ssus adhostiũ statões
ae loo c⁊ tpr ꝯstituto adobsi des tradenas sagñtu
teddit. diẽ ĩstqñte assũpsit cũ obstare madatis
adiẽ agendã aiccipiendis dimissiis. cũ st nocte
sta rõna ꝑdueti ceta oĩa de reddendis obsidibus
Nc̃ tũ obstant ꝯstitutũ erat acta ꝑeundẽ ordinẽ
qi cartagiñsiu noie sic ageret᷑ maior aliꝙ̃to to

Expanded text:
possim adiciam.' homini non ad cetera Punica ingenia callido ut persuasit, nocte clam progressus ad hostium stationes, ac loco et tempore constituto ad obsides tradendos Saguntum redit. diem insequentem absumpsit cum Bostare mandatis ad rem agendam accipiendis. dimissus, cum se nocte stra Romana perducti; cetera omnia de reddendis obsidibus, sicut cum Bostare constitutum erat, acta per eundem ordinem quo si Carthaginiensium nomine sic ageretur. maio
Abbreviated transcription (Latin):
nautica mĩstia ĩ pediunt᷑. trepidatione
nautar caꝑe ⁊ aꝑtare arma miles pror¬
hibebat ¶ Et iã roñ nõ aꝓpinquabat mõ
ẜ di reẜat cĩ ĩ pugnã nanes.itaq ño ab ho¬
ste c⁊ p̃lio mag̃ peni ꝙ̃ suoꝵ ip̃i tumultu
turbabant᷑: ⁊ tep̃tata uenꝰ pugna ꝙͣ inita
ĩ fugã adu̾tert clasrez ⁊ cũ adn̾si adnisiy la¬
to agnũ ⁊ tã młtis simł uenientib haut
sañ intrabiles erãt ceñt. ĩ lit passẜ naues
egerũt atq alii uadis aliis siccolitore ex¬
cepti: partĩ armati ꝑti ĩ ermes ad ĩstruc¬
ꝯcursu capte erãt punice naues quatuo su
liem tote p̃tenta in lictore haut ꝯtant᷑ ĩ se¬

Expanded text:
nautica ministeria impediuntur, trepidatione nautarum capere et aptare arma miles prohibetur. et iam Romanus non appropinquabat modo sed direxerat etiam in pugnam naues. itaque non ab hoste et proelio magis Poeni quam suomet ipsi tumultu turbati, temptata uerius pugna quam inita in fugam auerterunt classem; et, cum aduersi amnis os lato agmini et tam multis simul uenientibus haud sane intrabile esset, in litus passim naues egerunt, atque alii uadis, alii sicco litore excepti, partim armati, partim inermes ad instrucconcursu captae erant Punicae naues, quattuor aciem toto praetentam in litore cernebant,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃s adũslmẽ ad ppłatõe agn u̾si direptisali¬
quot incensisq uicis maiore ꝙͣ ex ꝯtinti p̃da
parta cũ ĩ naues se recepissẽt exbaln caribus
⁊̃ sulis logati pacẽ petentes ad stipionẽ ueneĩt
¶Inflexa retro classis rrdditũqr ⁊̃ anteriora

Expanded text:
imaduersum est, ad populationem agri uersi, direptis aliquot incensisque uicis maiore quam ex continenti praeda parta cum in naues se recepissent, ex Baliaribus insulis legati pacem petentes ad Scipionem uenerunt. inde flexa retro classis reditumque in citeriora
Abbreviated transcription (Latin):
manor socior adpplandũ uenerũt aduerslis
cis trib milib ꝯexpdius auxiliis astipione
missis leui cͥtaĩe ut tumultuaria manum
asorubalẽ cig yber ad sio nitandos renrẽ
CCastra punica ĩ agro lergauoñsiũ cpra
rona ad nouã clase erant õ fima repens
alio uat bellũ. celabei pͥncipes ꝗ iriioĩs sus

Expanded text:
manorum ad populandum uenerunt. aduersus eos tribuni militum cum expeditis auxiliis a Scipione missi, leui certamine ut tumultuariam manum Hasdrubalem cis Hiberum ad socios tutandos retraxit. castra Punica in agro Ilergauonensium, castra Romana ad Nouam Classem erant cum fama repens alio auertit bellum. Celtiberi, qui principes regionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
scĩam ducui acceptas refert magr̃ cꝗtu
ppe diem effectuꝵ ut stiãt hoiẽs bonum
inpatorẽ haud magni fortunã inomẽti
pridie ꝙ̃ togoĩs ferende dies ad eẽt nocte
ad exaitu abiit luoc orta cuĩ pleb ꝯsliuz
eet mag̾̃tacita ĩuidia dcatoris fauorq magã
eqtũ aĩo uͥsabat quẽ satis audicbãt hoĩes
ad suadendũ ꝙ uulgo placebat ꝓdire ⁊ fu¬

Expanded text:
scientiam ducum acceptas referret, magistro propediem effecturum ut sciant homines bono imperatore haud magni fortunam momenti pridie quam rogationis ferendae dies adesset, nocte ad exercitum abiit. luce orta cum plebis concilium esset, magis tacita inuidia dictatoris fauorque magistri equitum animos uersabat quam satis audebant homines ad suadendum quod uolgo placebat prodire, et fa
Abbreviated transcription (Latin):
sno fliũs castraq ĩ riꝑa poĩta. Itaq ut ĩ¬
puidos ĩ cautosq uniũst simł efuso t̾roc̃
opͥmẽt sub latis anthẽnis ad hostẽ uadit.
stẽ aut p̃liũ eo die exspoctantes ꝯstend᷑
naues ꝓ ꝑe atq arma capt̾ uib. classẽ
rõna ia haut ꝓ cul portũ eẽ. hec aquites
dimissi passi inꝑabãt: mox asdrubal tp̃r
ꝯoĩ ex̾citu adcrat. uarioq oĩa tumultu
strepũt ruentib ĩ n auib simł ꝯremigib
milicib: fugientiũ mag̾ ꝗ etͥra ꝙ̃ ĩ pu¬
gnã euntiũ mõ iuix dum dc̃s ꝯstenderãt¬

Expanded text:
o fluminis castraque in ripa posita. itaque ut improuidos incautosque uniuerso simul offuso terrore opprimeret, sublatis ancoris ad hostem uadit. xspectantes, conscendere naues propere atque arma capere iubet: classem Romanam iam haud procul portu esse. haec equites dimissi passim imperabant; mox Hasdrubal ipse cum omni exercitu aderat, uarioque omnia tumultu strepunt ruentibus in naues simul remigibus militibusque, fugientium magis e terra quam in pugnam euntium mo
Abbreviated transcription (Latin):
debat᷑ uni se exsabĩs foris dare iusa ẽ pͥuate ꝯsilio
inꝑii recuꝑandi. lis ĩ sabĩs nata ciudã pr̃ifaũliax
dr̃ miranda magnitudine ac sp̃e fixa ꝑ młtaseta¬
tes cornua ĩ uestibulo tr̃pli diane monimtũ eiꝰ
fuẽ miracalo hĩta ut erat res ꝓdigiilao ẽ ⁊ occine̾
inꝑiũ idq carmẽ puenat ad antistitẽ fan diane sa¬
binꝰ ut pͥmũ dios actasacrificio uisa ẽ bouẽ roma
actã deducit ad fanũ dianc ⁊ añ ar̃statuit ibian¬
tistes rõn cũ eũ magnitudinis uictiẽ celebrata fam

Expanded text:
ex Sabinis fors dare visa est privato consilio imperii reciperandi. bos in Sabinis nata cuidam patri familiae dicitur miranda magnitudine ac specie; fixa per multas aetates cornua in vestibulo templi Dianae monumentum ei fuere miraculo. habita , ut erat, res prodigii loco est; et cecinere imperium; idque carmeima apta dies sacrificio uisa est, bouem Romam actam deducit ad fanum Dianae et ante aram statuit. ibi antistes Romanus, cum eum magnitudo uictimae celebrata fama
Abbreviated transcription (Latin):
magr̃atu forte brus erat ꝓpłm aducauit uͥ or̃o
hĩta nequaꝙ̃ eiꝰ pectoris ingeniiq ꝙ simulatum
adeandem diẽ fuãt deui ac libidĩe sesti trirquiide
acupo infana lucretie ⁊ miẜabili orde de oibita¬
te tnapitimi cui morte filie cã mortis indi gnior
ac iniẜabilier eẽt addita su ꝓbia ip̃i irigis miẜiaq
a labore pleb ĩ fossas eloacasq exauriendas demise
r̃no hoĩes uictores oĩ arca ppłoꝵ opifices ac la¬
piadas ꝓ bellatoril fcꝯ̃ indigna ẜaui tulli irgis me¬
morata cedes ꝯĩuecta corpi prĩs nefando uehiailo
filia ĩ uocatiq ultores parentũ dii hiis atrocioribus¬

Expanded text:
ratu forte Brutus erat, populum aduocauit. ibi oratio habita nequaquam eius pectoris ingeniique quod simulatum ad eam diem fuerat, de ui ac libidine Sex. Tarquini , de stupro infando Lucretiae et miserabili caede, de orbitate Tricipitini cui morte filiae causa mortis indignior ac miserabilior esset. addita superbia ipsius regis miseriaeque et labores plebis in fossas cloacasque exhauriendas demersae; Romanos homines, uictores omnium circa populorum, opifices ac lapicidas pro bellatoribus factos. indigna Ser. Tulli regis memorata caedes et inuecta corpori patris nefando uehiculo filia, inuocatique ultores parentum di. his atrocioribus
Abbreviated transcription (Latin):
uo t̾r ore cũ iucsstt obstinatã pudiaciam¬
lucirtiꝰ ꝯ.p. ualcĩo uoles filio. Collatinꝰ ꝯ.ł. iunio
bruto ueĩt. ꝯ quo forte roniã rediẽs abmicio uyo¬
ric erat ꝯuẽt̾ luc̾tiã stdentẽ mestã ĩdubiailo
ĩueniunt: aduẽtu suoꝵ lac̾me aborte qrẽtiq
uiro statim salue minime mat. Quid is sal¬
ui ẽ mnłri amissa pudiacia. uestigia iri ali¬
latũ añs in sons mors testis erit. S date de¬
xtras fidẽq haut ĩ pune adult̾i̾o fore sestꝰ ẽ tar¬
quiꝰ ꝗ hostis ꝓ hospire priore nacte ui armatus
mͥ sibuq si uos uiriestis pesti fer hĩc abstullit ga¬
udiũ. dant ordine oẽs fidẽ. Consolant̃ egr̃a aĩ
a utendo noxã abcoactã ĩ actore delicti mente
peccart nõ corp ⁊ ꝯsiliũ ꝯsiliũ abfuoĩt culpã¬
ab ẽc nꝙ inqt in dertis ꝗd illi deltat᷑ Ego mc si pet¬
bat.eũ ĩ corde defigit ꝓ lapsaq ĩ uulmꝰ morbunda
sanquiẽz Iuro bosqi dii testes faco me .l. tarquiu

Expanded text:
uo terrore cum vicisset obstinatam pudicitLucretius cum P. Ualerio Uolesi filio , Collatinus cum L. Iunio Bruto uenit, cum quo forte Romam rediens ab nuntio uxoris erat conuentus. Lucretiam sedentem maestam in cubiculo inueniunt. aduentu suorum lacrimae obortae, quaerentique uiro 'satin salue?' 'minime' inquit; 'quid enim salui est mulieri amissa pudicitia? uestigia uiri alium uiolatum, animus insons; mors testis erit. sed date dexteras fidemque haud impune adultero fore. Sex. est Tarquinius qui hostis pro hospite priore nocte ui armatus mihi sibique, si uos uiri estis, pestiferum hinc abstulit gaudium.' dant ordine omnes fidem; consolantur aegram animi auertendo noxam ab coacta in auctorem delicti: mentem peccare, non corpus, et unde consilium afuerit culpa inquit 'uideritis quid illi debeatur: ego me etsi pecbat, eum in corde defigit, prolapsaque in uolnus moribunda sanguinem iuro, vosque dii testes facio, me Tarquinium
Abbreviated transcription (Latin):
nuit cognomĩ ut sb̾ eiꝰ obtẽtu cognoĩs lib̾ator ille
niis duct̾ delphos ludibrũ bũis ꝙͣ comes au¬
reũ baculũ ĩ clusũ corneo cauato adidbaculo
pido ĩ cessit aĩq iuuenũ sistirandi ad quẽ corũ
rrgnũ rõnu eẽt uentuꝵ ex infimo spccu uocẽ

Expanded text:
s obtentu cognominis liberator ille uiniis ductus Delphos, ludibrium uerius quam comes, aureum baculum inclusum corneo cauato ad id baculopido incessit animos iuuenum sciscitandi ad quem eorum regnum Romanum esset uenturum. ex infimo specu uocem
Abbreviated transcription (Latin):
enaos cloacãq maximã receptaculũ oĩu pũ¬
noua hoc mag̾ficẽtia ꝗdꝙ̃ adequare potuit hiis
laborib excitã plebe qr ⁊ urbi multitudinem
ubi usq nõ eẽt homen rebat᷑ ẽe ⁊ colonis mi¬
ctendis occupari latiꝰ inpii fines uolebat signã
Circerosq colõnq misit p̃sidia urbi futã t ra
mariq hec agẽti ꝑ centũ ternbile uisura. An¬
guis ex colõna lignea ela psus cũt̾rorẽ fugãq
ĩ regia feciss ipiũs regis nõ ta sb̾ito pauoẽ
ꝑ tullit pectꝰ ꝙ̃ anxis in pleuit auis. Itaq cum
adpu. ꝓdigia etruisti tm̃ uates ad hibere̾t᷑. hoc
uelud domestico ex̾atꝰ iusu delphos ad mayinc
tẽpestate terras ignociora maria ĩ gaiã misit
tinus ⁊ armis ꝓficti comes eis additus.¬

Expanded text:
eptaculum omnium purnoua haec magnificentia quicquam adaequare potuit. his laboribus exercita plebe, quia et urbi multitudinem, ubi usus non esset, oneri rebatur esse et colonis mittendis occupari latius imperii fines uolebat, Signiam Circeiosque colonos misit, praesidia urbi futura terra marique. haec agenti portentum terribile uisum: anguis ex columna lignea elapsus cum terrorem fugamque in regia fecisset, ipsius regis non tam subito pauore perculit pectus, quam anxiis implevit curis. itaque cum ad publica prodigia Etrusci tantum vates adhiberentur, hoc velut domestico exterritus visu Delphos ad maxime per ignotas ea tempestate terras, ignotiora maria in Graeciam misit. Titus et Arruns profecti. comes iis additus
Abbreviated transcription (Latin):
audiebat se ĩ uissu ppłi regnare ꝯsiliata prius
uolũtate plebis agro capto ⁊ hostib uiritĩ di iuso a¬
usus ẽ feur adppłm uellẽt iuberẽt nese irgnare
n ea res tarquo spem affcctãdi regni minuit. ymo
eo in pensł qr de agro plebis adu̾sa patrũ uolũtatẽ
senẜat agi criminandi ẜuitii ap̃ pr̃es crestendi i
airia sibi ocasionẽ dacã rat̾ ẽ. ⁊ip̃e i ueĩs ardẽts
llit ⁊ romanã regia steleris tragia exͫͣ ut tedio
regũ maturior uei̾ret lib̾tas ult̾imq regnũ ẽe quod
stelc̃ partũ foret. hic lua̾ tarqui pristi tarqnii regis siliꝰ

Expanded text:
audiebat se iniussu populi regnare, conciliata prius voluntate plebis agro capto ex hostibus viritim diviso ausus est ferre ad populum, vellent iuberentne se regnareneque ea res Tarquinio spem adfectandi regni minuit; immo eo impensius, quia de agro plebis adversa patrum voluntate senserat agi, criminandi Servi apud patres crescendique in curia sibi occasionem datam ratus est, et ipse iuvenis ardentis enim et Romana regia sceleris tragici exemplum, ut taedio regum maturior ueniret libertas ultimumque regnum esset quod scelere partum foret. hic L. Tarquinius —Prisci Tarquini regis fi
Abbreviated transcription (Latin):
Or tuo tullo res ut ĩstitutũ iã iñ abinitio erat¬
ad prẽs iedicrat hiiq int̾ irgẽ noĩauerant
quo comitis hñte ancuĩ martiũ irgẽ ppłs cauit
prẽs fuere auctoees nũme põpiliũ irgis nepis al¬
ia ortꝰ ana marti etat ꝗut regnaire cepit ⁊ auice
glie memor ⁊qr ꝓtimu irgnũ oet̾u egregiũ abu¬
aut plarc cultis longeq antiꝗsllinũ rat̾ sacta pͣ.
ut a nuama ĩstituta erãt faceͣ oĩa ea excom̃tariis

Expanded text:
ortuo Tullo res, ut institutum iam inde ab initio eratad patres redierat, hique interregem nominaverant. quo comitia habente Ancum Marcium regem populus creavit; patres fuere auctores. Numae Pompili regis nepos, filia ortus, Ancus Marcius erat. qui ut regnare coepit, et avitae gloriae memor aut praue cultis, longe antiquissimum ratus sacra publica ut ab Numa instituta erant facere, omnia ea ex commentariis
Abbreviated transcription (Latin):
nec orba ꝯsilio auxilioq gabina res irgi rõno si¬
ne ulla dimicatõc ĩ manũ tradr̃. gabiis recepus
tarquiꝰ pace̾ ꝯequor gente fecit fed̾ ꝯtustis reno¬
uatũ inde adnegã urbana aĩu ꝯu̾tit quoru
crat pͥmũ ut Iouis te̾plũ ĩ monte tarpeio mno

Expanded text:
nec orba consilio auxilioque Gabina res regi Romano sine ulla dimicatione in manum traditur. Gabiis receptis Tarquinius pacem cum Aequorum gente fecit, foedus cum Tuscis renovavit. inde ad negotia urbana animum convertit; quorum erat primum ut Iovis templum in mont
Abbreviated transcription (Latin):
apẽt affectare eũ inꝑiũ ĩ lacino ꝙ si siubñ ait¬
dideũt aĩues aut sic̾dicũ illud ⁊ nõ mptũ parici¬
dio sit ardẽ alatinos ꝙ unꝙͣ nec sic ꝗdẽ alienge¬
ne dederẽt si ĩ suq eiꝰ peĩteat. Q mpe ꝗ alii supr
aliq crcident᷑ exulatũ eant bona amittãt ꝗd
spei melioris latinis portendi sist audiãt domũ

Expanded text:
e, adfectare eum imperium in Latinos? quod si sui bene crediderint ciues, aut si creditum illud et non raptum parricidio sit, credere et Latinos quamquam ne sic quidem alienigenae, debere ; sin suos eius paeniteat, quippe qui alii super alios trucidentur, exsulatum eant, bona amittant, quid spei melioris Latinis portendi? si se audiant, domum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe diẽ ius irandũ regnũ fuisst ꝙ ap̃ pr̃e uideb¬
at celerit̾ adolostentẽ sue temĩtatis ĩpleuit arũs
tarquiꝰ ⁊ tullia minor ꝓpe ꝯtinuatis fumib cũ do¬
tulli tullii senectꝰ ĩ festĩ cep̃ regnũ ẽẽ ĩa abstelere
ꝯꝗestẽ pati ne gratuita p̃t̾ita pariadia ceñt nõ sibi de¬
fuisse cui nupta diceret nec ꝯquo tucita ẜ uitet defiusst
se regno dignũ putaret ꝗ meĩ sset st pristi tarquii filium
qui hr̃e ꝙ̃ sꝑare regnũ malet sicu es aui nuptã me ec̃
res ẽ ꝙ istic ꝯignauia ẽ stelus. qn ꝯtingeris nõtͣ abco¬
unthio noc abtarqniis ut pr̃i tuo pegna regna moliri
necõe ẽ dii te pẽnates patuiq cipatris ymago ⁊ domus
regia ⁊⁊ ĩ domo tegale soliũ ⁊ nom̃ tarquiũ creant

Expanded text:
 regnum fuisse quod apud patrem uideat. celeriter adulescentem suae temeritatis implet; Arruns Tarquinius et Tullia minor prope continuatis funeribus cum do Tulli senectus, infestius coepit regnum esse; iam enim ab scelere rum conquiescere pati, ne gratuita praeterita parricidia essent: non sibi defuisse cui nupta diceretur, nec cum quo tacita seruiret; defuisse qui se regno dignum putaret, qui meminisset se esse Prisci Tarquini filium, qui habere quam sperare regnum mallet. 'si tu is es cui nuptam esse me res est quod istic cum ignauia est scelus. quin accingeris? non tibi ab Corintho nec ab Tarquiniis, ut patri tuo, peregrina regna moliri necesse est: di te penates patriique et patris imago et domus regia et in domo regale solium et nomen Tarquinium creat
Abbreviated transcription (Latin):
necem machinat᷑ ut eunde̾ t̾rorẽ quo auiũ aĩꝙ
int̾fici nõ pot̾at oblato fło cͥmĩe ĩsontẽ op̃ssit
ꝑ adu̾se factoĩs quosdã arrians ẜuum turni¬
auro corup̃ ⁊̃ diu̾soriũ ei iĩ magnã gladioruz
ĩferni elaz sinẽt/ ea cũ una nocte pstã essent
tarꝗt̃ paulo oñ lucẽ accitis ad se pͥncipib lati¬
noꝵ quas res noua ꝑliubat̾ morã suã ext̾na
uelud droꝵ quadã ꝓiudẽtia illatã ait salucis

Expanded text:
necem machinatur, ut eundem terrorem quo civium animos interfici non poterat, oblato falso crimine insontem oppressit. per adversae factionis quosdam Aricinos auro corrupit, ut in deuersorium eius uim magnam gladiorum inferri clam sineret. ea cum una nocte perfecta essent, Tarquinius paulo ante lucem accitis ad se principibus Latinorum quasi re noua perturbatus, moram suam hesternam uelut deorum quadam prouidentia inlatam a
Abbreviated transcription (Latin):
nich uł p̃t̾ astã ⁊ uerutũ datum. Quĩta clailis
hii secũ gerebãt ĩ hiis accensi cornianes tibia¬
uesq intres centurias distabun undiã milibus
hec claisis censtbat᷑. hic census minor teliquam
młtitudinẽ hũit siñ ulla cr̃tuua fr̃a ẽ ĩmunis¬

Expanded text:
nihil praeter hastam et uerutum datum. quinta classis hi secum gerebant; in his accensi cornicines tubicinesque in duas centurias distributi; undecim milibus haec classis censebatur. hoc minor census reliquam multitudinem habuit; inde una c
Abbreviated transcription (Latin):
umꝙ̃ ĩsta ita descenderẽt ut ad ĩfimꝙ ꝑueĩtẽt
nec mitari opordet hũc ordinẽ ꝗ nec ẽ p̾ exple¬
nioꝵ senioꝵq ad ĩstitutã ab ẜuilio tulliosum¬
ma nõ ꝯueĩte quadrifaria urbe̾ diuisa irgioĩ¬
ego arbitror ab tributo nã eiꝰ qua equałr ex
Censu ꝑ fr̃o quẽ matuniuãt metu legis deĩ ceps

Expanded text:
unquam infra ita descenderunt, ut ad infimos pervenirent. nec mirari oportet hunc ordinem, qui nunc est post expleniorum seniorumque, ad institutam ab Ser. Tullio summam non conuenire. quadrifariam enim urbe diuisa regioniego arbitror, ab tributo; nam eius quoque aequaliter ex censu perfecto, quem maturaverat metu legis de incensis
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ filiũ regis regnihr̃a satis illũ diu ꝑlicentiã
eludentẽ ĩ sultasse diuinis.clamor ab utriꝰq
gente ultã audẽ młto ⁊ etate ⁊ uirib ualidior
mediũ ar̃i puit ẜuũ ellatũq acuria ĩ inferiore
ꝑtẽ ꝑ grad̾ deiecit inde ad argendũ senatũ ĩ auã
rediit. fit fuga regis aꝑitoꝵ atq coĩtoꝵ ip̃e ꝓ¬
pe exsangus cũ ꝯsemianis rregio coĩtatu domu
fc̃m̃ carpeto c̾te id qd̾ satis ꝯstat ĩ foꝵ ĩ uecta nec
reuĩta cetũ uiroꝵ euccauit uiꝵ ecuria regemq̃
pͥmũ appluit a quo fatĩoe̾ uissa ex tãto tumultu
um cliuũ ut ĩ collem es ꝗliariũ euehent᷑ restitit pa¬
uid̾ atq ĩhibuit frenꝙ hi ꝗ ium̃ta agebat lace̾tẽ¬
q dñc ẜuiũ truadatũ oñdit fedũ ĩhũanũq inde
trahit᷑ strlus monim̃to lo̾ ẽ quẽ steleratũ uicini
uocãt quo ames agitãtib furiis sororis ac uiri tũl¬
lia ꝑ prĩs corp̾ carpentã egisst fert᷑ ꝑtẽq sangiũ̾s

Expanded text:
orem filium regis regni heredem, satis illumilium diu per licentiam eludentem insultasse dominis, clamor ab utriusqugente ultima audere, multo et aetate et viribus validior, medium arripit Servium elatumque e curia in inferiorem partem per gradus deiecit; inde ad cogendum senatum in curiam rediit. fit fuga regis apparitorum atque comitum: ipse prope exsanguis cum sine regio comitatu domum factum. carpento certe, id quod satis constat, in forum inuecta nec reuerita coetum uirorum euocauit uirum e curia regemque prima appellauit. a quo facessere iussa ex tanto tumultu um cliuum ut in collem Esquiliarum eueheretur, restitit pauidus atque inhibuit frenos is qui iumenta agebat iacentemque dominae Seruium trucidatum ostendit. foedum inhumanumque inde traditur scelus monumentoque locus est—Sceleratum uicum uocant—quo amens, agitantibus furiis sororis ac uiri, Tullia per patris corpus carpentum egisse fertur, partemque sanguinis