comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quisitione cis dare curatões. S ⁊ m̃te cap¬
tis. ⁊ surclis. ⁊ mutis. ⁊ qui morbo ꝑpetuo
laborãt. q reb suis suꝑ eẽ ñ possunt. Cura¬
tores clandi sunt. ¶ Int̾ clum aũt ⁊pupi¬
lli curatores accipiunt. upere si legitmꝰ
tutor nsit ydoncusq habenti tutõem tu¬
tor darinpot. It si intestam̃to datus tutor
uel ap̃tore. ł ap̃side ydoncus ñsit adam¬
ministrationes. ne tnfraudulẽter nego¬
cia ad ministret solet ei curator adiungi.
dari. ¶ Quod situtor adu̾sa ualitudine.
łalia necessitate inpeclitur quominus
negotia pupilli amministtre possit. et pu¬
pillus uel absit uel infans sit. quem uelit
actoem ꝑicło ipsius tutoris p̃tor. ł qui ꝓ¬
uintie p̃erit decreto constituet. d̾sitis diti¬
quique incuratione sunt. negotia atutorite¬
rib curatorib ue ꝯsumtur. aut deminuã si¬
tur. curet p̃tor u ⁊ tutões ⁊ curatoẽs eono i¬
mine satis dent s ħ non ẽ ꝑpctuũ. Nam

Expanded text:
tores. Sed et mente captis et surdis et mutis et qui morbo perpetuo laborant, quia rebus suis superesse non possunt, curatores dandi sunt. Interdum autem et pupilli curatores accipiunt, ut puta si legitimus tutor non sit idoneus, quia habenti tutorem tutor dari non potest. item si testamento datus tutor vel a praetore vel a praeside idoneus non sit ad administrationem nec tamen frandulenter negotia administrat, solet ei curator adiungi. dari. Quodsi tutor adversa valetudine vel alia necessitate impeditur, quo minus negotia pupilli administrare possit, et pupillus vel absit vel infans sit, quem velit actorem periculo ipsius praetor, vel qui provinciae praeerit, decreto constituet. TIT. qui in curatione sunt, negotia a tutoribus curatoribusque consumantur aut deminuantur, curat praetor, ut et tutores et curatores eo nomine satisdent. Sed hoc non est perpetuum; nam
Abbreviated transcription (Latin):
et uolucres. ⁊ pisces .i. omnia anima¬
lia q̃ int̾ra et mman. celoq nascũtur.
simul atq ab aliquocaptafiũt. iure
gennũstatim illius ẽe incipiunt. Qd̾
senim añ nullius c̃. id naturaliratione
occupãti ꝯceditur¶ Tec int̃ est feras
bestias. ⁊ uolucres utrũ insuofundo
quisq capiat. an inalicno ¶planc ꝗ
malienũ fundũ ingreditur. uenadi.

Expanded text:
et volucres, et pisces, id est omnia animalia quae in terra, mari coeloque nascuntur, simul atque ab aliquo capta fuerint, jure gentium statim illius esse incipiunt. Quod enim ante nullius est, id naturali ratione occupanti conceditur, nec interest feras bestias et volucres utrum in suo fundo quisque capiat, in alieno. Plane qui alienum fundum ingreditur venandi
Abbreviated transcription (Latin):
ta pubtatẽ in mascłis post quartũ d̾cimũ
annũ ꝯpletum: ilicointium accipere ⁊¬
clisposumꝰ antiꝗtatis normã infemini¬
ns ꝑsoĩs bene positã. suo ordine relin
tela si adrotatisunt ad huc inpubes. ł
adctam ꝯditionẽ datussit tutor inte¬
stam̃to. eque euenit u desinat ẽe tutor
existẽte ꝯditione. ¶ Similimodo finit̃

Expanded text:
t quartum decimum annum completum illico initium accipere disposuimus, antiquitatis normam in femininis personis bene positam suo ordine relinqtela, si adrogati sint adhuc impuberes vel ad certam condicionem datus sit testamento, aeque evenit, ut desinat esse tutor existente condicione. Simili modo finitur
Abbreviated transcription (Latin):
ad patronos libosuc coꝵ ꝑtinẽ. credi¬
las ad cos ꝑtinẽ. cum et agnatos qͦs
ad bereditatẽ uocat. cosdem ⁊ tuto¬
res ẽe iussit. ¶ Quia pleꝵq ubi sucꝰ¬
cessionis ẽ emolumtum et ibi ⁊ tute¬
le honus eẽ debet. Ideo aũt diximus
pleꝵq qr si a femina inpubes manu¬
mutitu. ipsa adhereclitatẽ uocatur
cum alius ẽ tutor. De legittima paretũ ti
xemplo patronoꝵ recept᷑a ẽ. ⁊ alia t¬
tutela que et ipsa legitima uocat᷑:
Namsiquis filiũ aũfiliã nepotẽ ail
neptem exfilio et deinceps inpubes
mancipauĩt. legitim̃os corum tutoe¬

Expanded text:
ad patronos liberosve eorum pertinere, credilas ad eos pertinere, quia et agnatos, quos ad hereditatem uocauit, eosdem et tutores esse iussit et quia plerumque, ubi successionis est emolumentum, ibi et tutelae onus esse debet. ideo autem diximus plerumque, quia, si a femina impubes manumittatur. ipsa ad hereditatem vocatur, cum alius est tutor. TIT. 18 DE LEGITIMA PARENTUM TUTELA Exemplo patronorum recepta est et alia tutela, quae et ipsa legitima vocatur. nam si quis filium aut filiam, nepotem aut neptem ex filio, et deinceps, impuberes emancipaverit, legitimus eorum tuto
Abbreviated transcription (Latin):
iore parte tribunoꝵ pleb̾tutor ex legt
stam̃to tutor subꝯditione. aũ dit c̾¬
to datus futrat quã diu ꝯ ditio aũdi¬
es pendebat: Exhudẽ legib tutor
dan poterat. ¶Item sipure datus fue¬
rat quã diu nemo extestam̃toheres
existat. tãdiu exhidem legib tutor
conditiõ existeret. aũ dies ueriret:
aut heres existent. ¶ Ab hostib quo¬
fuerat. Nam reuersus recipielat
stutelã iure pͦt liminuꝰ S exbis legi¬
quã primoꝰ sules pupillis utnusq
sexus tutores ex inꝗsitione dire ceꝑ¬
unt. de inde p̃tores ex ꝯstitutionib.
Naisupra scptis legib neq de ciu¬
tione aturonb exigenda u̾res salua
pupat foret. neq de ꝯpellendis tuto¬
rib ad tutele administrationem ꝗc¬
quã cauetur. ¶S hoc iure utimur.
ut rome quid̃ p̃fectus urb̾ uł p̃tor.¬

Expanded text:
iore parte tribunorum plebis tutor ex lege stamento tutor sub condicione aut die certo datus fuerat, quamdiu condicio aut dies pendebat, ex iisdem legibus tutor dari poterat. item si pure datus fuerat, quamdiu nemo ex testamento heres existebat, tamdiu ex iisdem legibus tutor condicio existeret aut dies veniret aut heres existeret. Ab hostibus quofuerat: nam reversus recipiebat tutelam iure postliminii. Sed ex his legiaquam primo consules pupillis utriusque sexus tutores ex inquisitione dare coeperunt, deinde praetores ex constitutionibus. nam supra scriptis legibus neque de cautione a tutoribus exigenda rem salvam pupillis fore, neque de compellendis tutoribus ad tutelae administrationem quidquam cavetur. Sed hoc iure utimur, ut Romae quidem praefectus urbis vel pr
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝯstitutionib imꝑialib et inhere¬
des coꝵ extendit. quib ꝯstituniõib:
illd expͥmitur. ut nͥ caueãt tutoes. ł cu
ens ꝓuinne neq quis alius cuitutões
cdandi ĩ ẽ hac accione tenebitur.sihi
xcusanturᷤᷤ aut tutores ⁊ curatores
inꝓuntus quinq atutela. uel cura pos¬
sunt excusar. exemplo cet̃oꝵ muneꝵ
nam et tutelam. ł curam placuit pu¬
blicũ munus ẽẽ. ¶ S ad optiui libiñ
ꝓsunt: in ad optionem aũt dati natu¬
rali patri:ꝓsunt. ¶ It nepotes exfilio
ꝓsunt ut in loco paris succedant. ex
sationem prosunt. s defuncti non ꝓ¬

Expanded text:
ex constitutionibus imperialibus et in hereex constitutionibus imperialibus et in heredes eorum extenditur. Quibus constitutionibus et illud exrovinciae neque quis alius cui tutores dandi ius est, hac actione tenebitur, sed L CURATORUM Excusantur autem tutores vel curatores in provinciis quinque, a tutela vel cura possunt excusari exemplo ceterorum munerum: nam et tutelam et curam placuit publicum munus esse. sed adoptivi liberi non prosunt, in adoptionem autem dati naturali patri prosunt. item nepotes ex filio prosunt, ut in locum patris succedant: ex sationem prosunt: defuncti non p
Abbreviated transcription (Latin):
siho .s. offent didit ut ⁊ esectiont det co¬
tutor suoutruidit lits accipt ansa.¬
tis dare. Qd̾ sinemo eoꝵ satis offerat:
si quidẽ ascptum fuerit atestatore. ꝗ
gͥit. Ile gͥcre debit. ꝙ. siñ fuerit ad scp.¬
tum quẽ maioe pars elegͥit. ipse gere
debet. ut edicto p̃toris cauctur. Suaũt
ipsi tutores clissenserit. cͥca eligendum
cum. ł eos qui gere debent. p̃tor pares
suas int̃poncre debet. Idc̃ ⁊ in plib ex
inquisitione clatis ꝓbandũ est. Idẽm
ũ maior pars elig̾t possit ꝑquẽ admim¬
stratiofieret. ¶ Sciendum aũt t̃ nsolũ
tutoes. ł curatores pupilł ⁊ adultis ccłis¬
q ꝑsonis. ex aministratione teneri. set
ctiam in cos quisatis dationẽ accipiũt
subsidianiam accõnem ẽẽ. queultimũ
ci p̃sidium possit afferre¶ Subsidiaria
aũt accõ datur incos. quiuel omnino
atutorib. ł curatorib satis dare ñ cura¬
uĩt. aũ ñ ydonee passi eent caueriꝰ q̃
quid̃ tam exprudentium resp̃osis qu̾a

Expanded text:
e debet, ut electionem det contutori suo, utrum velit satis accipere an satis dare. quodsi nemo eorum satis offerat si quidem adscriptum fuerit a testatore, quis gerat, ille gerere debet: quodsi non fuerit adscriptum, quem maior pars elegerit, ipse gerere debet, ut edicto praetoris cavetur. sin autem ipsi tutores dissenserint circa eligendum eum vel eos qui gerere debent, praetor partes suas interponere debet. idem et in pluribus ex inquisitione datis probandum est, id est ut maior pars eligere possit, per quem administratio fieret. Sciendum autem est non solum tutores vel curatores pupillis et adultis ceterisque personis ex administratione teneri, sed etiam in eos qui satisdationem accipiunt subsidiariam actionem esse, quae ultimum eis praesidium possit afferre. subsidiaria autem actio datur in eos qui vel omnino a tutoribus vel curatoribus satisdari non curaverint aut non idonee passi essent caveri. quae quidem tam ex prudentium responsis quam
Abbreviated transcription (Latin):
patione quoq desinunt libi in potesta¬
te parentum ẽt̃. set emantipitio ante¬
a quidemł ꝑ antiquã legis obsuano¬
nem ꝓcedebat. que ꝑimaginarias
melius ꝑconstautionẽ reformauit.
stantur que tribuuntur patrono inbo
tem inpotestate habehit dimittere

Expanded text:
patione quoque desinunt liberi in potestapatione quoque desinunt liberi in potestate parentum esse. sed ea emancipatio antea quidem vel per antiquam legis observationem procedebat, quae per imaginarias melius per constitutionem reformavit, quae tribuuntur patrono in botem in potestate habebit, filium
Abbreviated transcription (Latin):
et qui inmetallũ duꝑnantur. et quibe¬
stus subicutntur. ¶ Filius familias si
milituĩt. uel si senator. ł ꝯsul fuĩt factus
riam aũt celsitudinẽ ñ ualere eumꝗ
sibi patrem alegĩt. alaliena exim̃e
fucrint omnia p̾stina iura recipurnt:
Id circoreuersus et libos habebit inpo¬
testate quia post liminiũ fingit cum
qui captus c̃. scmꝑ inciuitate fuisse.
Siuero ibi decessent ex inde ex quocip¬
tus ẽ pat filius siuuins fuisse uidetur.
¶Ipse quoq filius neposue si ab hosti
b captus fuit. similit clicimus ꝓpt̃ uis
uminio reuersum recte dicimꝰ. Nam
umnia sicut ui domib fine quendam
faciunt: sic et imꝑufinem limen ẽt ue¬
teres uoluerũt. hinc ⁊ limes dictus est
quasi finis quidã et t̃mimis ab cop̾t li¬
minium dictum ẽ. qr ab eodẽ limite re¬
uertebutin quo imissus erat. s et capt
quiuicus hostib recupatur post limini¬
oredisse existimatur. Pretea em anci¬

Expanded text:
, qui in metallum damnantur et qui be, qui in metallum damnantur et qui bestiis subiciuntur. Filius familias si militaverit, vel si senator vel consul fuerit factus,riam autem celsitudinem non valere eum quem sibi patrem elegit ab aliena eximerefuerint, omnia pristina iura recipiunt. idcirco reversus et liberos habebit in potestate, quia postliminium fingit eum qui captus est semper in civitate fuisse: si vero ibi decesserit, exinde, ex quo captus est pater, filius sui iuris fuisse videtur. ipse quoque filibus captus fuerit, similiter dicemus propter ius ersum recte dicimus. nam limina sicut in domibus finem quendam faciunt, sic et imperii finem limen esse veteres voluerunt. hinc et limes dictus est quasi finis quidam et terminus. ab eo postliminium dictum quia eodem limine revertebatur quo amissus erat. sed et qui victis hostibus recuperatur, postliminio rediisse existimatur. Praeterea emanci
Abbreviated transcription (Latin):
ti ñ sufficit. Quib moi ius potestate soluit᷑.
idcamus nũc quib moĩs hui qui alieno
iuri subiccti sunt couire liberantur.¬
¶ Et quid sui quem ad modum potesta¬
te libantur. ex his intellige̾ possumus
quẽ desuis manumittendis suꝑꝰ expo¬
suius. ¶Huuero qui inpotestate pa¬
ficiuntur. mortuo uero auo ñ simodo ne¬
suifiunt. Siuero is tempore quo auus
moritur auiam mortuus ẽ. Aut exut
depotestatt patris: tunc hii qui in pote¬
state cius cide ñ possunt. sui uirs sunt.
¶Cum aũt is qui obaliq. malefitium
minsulam deportatus cuutatẽ am̾ittit.
sequitur ũ qui eo modo exnũo ciuium ro¬
manoꝵ tollitur. ꝑ inde ac simortuo egd¬
sinant libimpotestate eiꝰ cẽ. ¶ Parira.¬
tione. et sus qui inpotestate paretissit
ti aũt patres in insulã inpotestate su¬
os libos retinent. ⁊ ex ꝯtrario lebirele¬
gati inpotestate parẽtum remanẽt.
pene suus effectus filios in potestate hi¬
be desinit. Serui aũt pene efficiũtur¬

Expanded text:
 QUIBUS MODIS IUS POTESTATIS SOLVITUR Videamus nunc, quibus modis ii qui alieno iuri subiecti sunt eo iure liberantur. et quidem servi quemadmodum potestate liberantur, ex his intellegere possumus quae de servis manumittendis superius exposuimus. Hi vero qui in potestate paficiuntur. mortuo vero avo non omnimodo nesui fiunt: si vero is quo tempore avus moritur aut iam mortuus est aut exiit de potestate patris, tunc hi, quia in potestatem eius cadere non possunt, sui iuris fiunt. Cum autem is, qui ob aliquod maleficium in insulam deportatur, civitatem amittit, sequitur ut, quia eo modo ex numero civium Romanorum tollitur, perinde acsi mortuo eo desinant liberi in potestate eius esse. pari ratione et si is qui in potestate parentis sit utem patres in insulam in potestate sua liberos retinent: et e contario liberi relegate in postestate parentum remanent. Poenae servus effectus filios in potestate habere desinit. servi autem poenae efficiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
te. nec ñ co qui ad optat: soluitur quid
ius potestitis patris naturał. Ttansit
incuius ꝑsonã. et ad optionẽ plenis¬
sim̃a ec̃ antta diximus. ¶ Illud aũt
scire oportet ꝙ. simirus tua exfilio tug
oꝯceꝑit. et filium postea emancipaũs.
r in ad optionem decłis p̃gnante nu¬
ru tua: nichominusq. exea niscitur in
potestate tu inascirin. Quod si post em̃a¬
cipationẽ. ł ad optionẽ fuent ꝯceptus.
parris sui emancipati .x aui ad optiui
potestari subicitur. Et ꝗͣ nͣcq natura¬
les liberi neq ad optiui ullo pene mo¬
dopossunt cogẽ parentes depotestate
sua eos climittere. de tutelis.
kanseamus nũc adaliã diuisione ꝑso

Expanded text:
te nec non eo qui adoptat, solvitur quidem ius potestatis patris naturalis, transitin cuius persona adoptionem plenissimam esse antea diximus. Illud autem scire oportet, quod, si nurus tua ex filio tuo conceperit et filium postea emancipaveris vel in adoptionem dederis praegnante nuru tua, nihilo minus quod ex ea nascitur, in potestate tua nascitur: quod si post emancipationem vel adoptionem fuerit conceptum, patris sui emancipati vel avi adoptivi potestati subicitur: et quod neque naturales liberi neque adoptivi ullo paene modo possunt cogere parentum de potestate sua eos dimittere. TIT. 13 DE TUTELIS Transeamus nunc ad aliam divisionem.
Abbreviated transcription (Latin):
in conplurib alus causis posthumĩ ꝓĩa
natis habẽtur: et in hac cã placuit ut nõ
minus posthumis quãim natis testa¬
m̃totutores posse darisimodo in ea causi

Expanded text:
in compluribus aliis causis postumi pro iam natis habeantur, et in hac causa placuit non minus postumis quam iam natis testamento tutores dari posse, si modo in ea causa
Abbreviated transcription (Latin):
ad opnone facta. incipiat germanicus
iugusti nepos cẽ ¶ apud catõnẽ bene
scͥtum refert antiquitas. Scruisi adnõ
ad optatsunt. ex hoc ipsoposse libari.
unde et nos cruditi innr̃a ꝯstintione c¬

Expanded text:
t protinus adoptione facta incipiat Germanicus Augusti nepos esse. Apud Catonem bene scriptum refert antiquitas, servi si a domino adoptati sint, ex hoc ipso posse liberari. unde et nos eruditi in nostra constitutione e
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ dire. ¶ S et illd̾ utriusq ad opu¬
onis cominune ẽ. qd̾ ⁊ hui qui generi¬
re ñ possunt. quales s spadones ad op¬
tare possunt. Castrati aũt ñ possunt.
femine quoq ad optare ñpossunt:
quia nec naturales libos inpotestate
sua habẽt. Sed exindulgentia pͥn ci¬
adoptionis ꝗ̃ pͥsacrũ oraculum fit.
qdis qui libos inpotestate ht̃. fist ad¬
rogandũ declit. non ip̃t solum inpo
testate adrogatoris subicitur. set eti¬
am lib̾i erus in eiusdem fuit põtesta¬
te tanquam nepotes. sic n et diuus

Expanded text:
dare. Sed et illud utriusque adoptionis commune est, quod et hi, qui generare non possunt, quales sunt spadones, adoptare possunt, castrati autem non possunt. Feminae quoque adoptare non possunt, quia nec naturales liberos in potestate sua habent: sed ex indulgentia princiadoptionis, quae per sacrum oraculum fit, is, qui liberos in potestate habet, si se adrogandum dederit, non solum ipse potestati adrogatoris subicitur, sed etiam liberi eius in eiusdem fiunt potestate tanquam nepotes. Nunc de his
Abbreviated transcription (Latin):
a aũt recligantur inpotestate paren¬
tum. qualis ẽ his quidum naturalis
tris subicitur. ¶Ncc ñ is qui demuli¬
cre liba ꝓcreatus cuiꝰ matrimonium
minime̾ legib int̃dictum fuerat. s
ad quam pat̃ ꝯsułtudinẽ habuerat.
postea exnr̃a ꝯstitutione dotalib
instrum̃tis ꝯpositis. inpotestate pari
efficirur. ꝙ et alus qui ex codẽ matni¬
onsolum aũt naturales libi secũdum
ciꝑali rescpͥto. aũ imꝑio magistratus.

Expanded text:
ea autem redigantur in potestatem. qualis est is qui dum naturalis tris subicitur. nec non is qui a muliere libera procreatus, cuius matrimonium minime legibus interdictum fuerat sed ad quam pater consuetudinem habuerat. postea ex nostra constitutione, dotalibus instrumentis compositis, in potestate patris efficitur: quod et alii si ex eodem matriNon solum tamen naturales liberi, secundum cipali rescripto aut imperio magistratus.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ut suntollerabił uideatur dñooꝵ  seui¬
ci a. cocgantur ẜuos bonis conditionihuỹ
uend̾e. ut p̃tium dñis direnti. Et rec¬
te expeclit nrei publice nequis re sua
male utaturr. Cuius resscpti adeliũ mar¬
cianũ emiss ⁊uerba ħsunt. ¶ Dominoꝵ
ꝗ dem potestatẽ uisuos ẜuos inlibata et᷑¬
oportet. Nec cuiquã hominũ ussuumd̾¬
tiam. ł famẽ. ł intolabilem iniuriã dene¬
getur his qui uiste dep̃cantur. idcoq co¬
gnosce de querelis eooz. qui ex familia
uilii sabini. adstatuã ꝯfugerint. et suł
cdunus habitos quãequum ẽ. ł infami
inumia. affectos cognoiĩs: uenudari ui¬
be. ita ut inporestate dñi ñ reuertãtur.Q
sabinus si mee ꝯstitutioni fraudẽ fecent.¬

Expanded text:
ut si intolerabilis videatur dominorum saevitia, cogantur servos bonis condicionibus vendere, ut pretium dominis daretur: et recte; expedit enim rei publicae, ne quis re sua male utatur. cuius rescripti ad Aelium Marcianum emissi verba haec sunt : ‘ Dominorum quidem potestate nec cuiquam hominum ius suum detiam vel famen vel intolerabilem iniuriam denegetur his qui iuste deprecantur. ideoque cognosce de querellis eorum qui ex familia Iulii Sabini ad statuam confugerunt, et si vel durius habitos quam aequum est, vel infami iniuria affectos cognoveris, veniri iube, ita ut in potestatem domini non revertantur. qui Sabinus, si meae constitutioni fraudem fece
Abbreviated transcription (Latin):
tur erg̃out̾ dissoluto tali cõitu. nec
dotis exaccom̃ locuosit. ¶ Quiaũt ꝓ
hibitas nuptias cobeunt et alias
penas patiũtur quę sacris ꝯstitun¬
onib cominentur. ¶ Aliqñ aũt cut¬
nit. ut libi quistatim ut natisunt. in

Expanded text:
tur ergo, ut et dissoluto tali coitu nec tur ergo, ut et dissoluto tali coitu nec dotis exactioni locus sit. qui autem prohibitas nuptias coeunt et alias poenas patiuntur, quae sacris constitutionibus continentur. Aliquando autem evenit, ut liberi quidem statim u
Abbreviated transcription (Latin):
uxores codẽ tempore habe nlicet.
affiuiͣtate ꝓceclit. ¶ Alioquin si ad
non pot. Item si ad huc̃ filia cius tibi
nupta c̃. idco impediuntur tibi nup¬
cie quia duas uores hade ñ possis.
matrimoni rectt ꝯtrabunt licet
lubeant frm sororeinne exmatri¬
momopostea ꝯtractonatos. ¶Siu
uor tua post diuortium ex alio filiã
uilianus huius moi̾ niptus absti¬
nẽ debe ait. ¶ Namr nec sponsam
filunurum ge nec patus sponsam no¬
utreĩ ct̃. rẽcnus tͥn et iure fac̾turos¬
ct̃ hos qui hꝰ mõĩ nuptus se abstinuc¬
gnationes impeclim̃to eẽ nuptus.
contra here ꝓhibentur. quas inlibris
digestoꝵ. scupandectaꝵ exuct̃i iurẽ
gitur ¶ Itqq hii qui ex co comina¬
scũti. inpotestate patris ñ sunt. s
tales sunt quãtum ad patriã pote¬
state ꝑtinet quales sunt hu quos
mat̾ uulgo ꝯcepit. Nam nec hupatrẽ
habe intelliguntur cum his etiam
ine̾tus ẽ. unde solent filu spuru appel.¬
concepti qi sine pant fiu. ¶ Sequi¬

Expanded text:
uxores eodem tempore habere non licet. adfinitate procedit: alioquin si adid est si adhuc filia eius tibi nupta est, ideo impediuntur nuptiae, quia duas uxores habere non possis. matrimonium recte contrahunt, licet habeant fratrem sororemve ex matrimonio postea contracto natos. Si uxor tua post divortium ex alio filiam Iulianus huiusmodi nuptiis abstinere debere ait: nam nec sponsam filii nurum esse nec patris sponsam novercam esse, rectius tamen et iure facturos eos, qui huiusmodi nuptiis se abstinugnationes impedimento esse nuptiis, contrahere prohibentur, quas in libris digestorum seu pandectarum ex veteri iure gitur. itaque ii qui ex eo coitu nascuntur in potestate patris non sunt, sed tales sunt, quantum ad patriam potestatem pertinet, quales sunt ii quos mater vulgo concepit. nam nec hi patrem habere intelleguntur, cum his etiam incertus est: unde solent filii spurii appelconcepti vel quasi sine patre filii. sequi
Abbreviated transcription (Latin):
mus ꝓpͥum ẽ ciuium romanooꝵ nulli u
alusunt homines quitalẽ in libos habe¬
ant potestatẽ qualẽ nos habemus. ¶ Q
ignur exte et uxore tua n̾ascitur. intu¬
a pͥofestate ẽ. ¶Item qui exfilio tũo ⁊
uxore cius nascitur.i. nepos tuus ⁊ nep¬
tis eque intua sunt potestate. et ꝓne¬
pos̾ ꝓneptis ⁊ deinceps ceti. Qui tñ ex
filia tuanascitur intua potestate non
masculi quid̃ pubes. femine aũt uiri¬
potẽtes. siue patres familias suit. siue
filu familias. Dum tam̃ familias filusit̾
et ꝯsensum hałunt parẽtum quoꝵ in
potestate sunt. Nam ħ fieri deb̾e. et cĩui¬
ł ⁊ naturał rͣatio suadet. intatum ut us¬
sus parẽtis p̃cecde debat. ¶ Uñ que suũ
t̃ anfuriosi filia nułx. anfunosi filius
uxorẽ ducẽ possit. Cumq suꝑfilio ua¬
riabatur nr̃a ꝓcessit decisio qua ꝑmissũ
c̃ ad exemplum filie furi osi filiũ quo¬
q posse. et sine patris int̃uentu i atni¬
monium sibi copulare. s. datum ex nr̃a¬

Expanded text:
mus, proprium est civium Romanorum: nulli enim alii sunt homines qui talem in liberos habeant potestatem qualem nos habemus. Qui igitur ex te et uxore tua nascitur, in tua potestate est: item qui ex filio tuo et uxore eius nascitur, id est nepos tuus et neptis, aeque in tua sunt potestate, et pronepos et proneptis et deinceps ceteri. qui tamen ex filia tua nascitur, in tua potestate non masculi quidem puberes, feminae autem viripotentes, sive patresfamilias sint sive filiifamilias, dum tamen filiifamilias consensum habeant parentum, quorum in potestate sunt. Nam hoc fieri debere et civilis et naturalis ratio suadet in tantum ut iussum parentis praecedere debeat. unde quaesitum est, an furiosi filia nubere aut furiosi filius uxorem ducere possit? cumque super filio variabatur, nostra processit decisio, qua permissum est ad exemplum filiae furiosi filium quoque posse et sine patris interventu matrimonium sibi copulare secundum datum ex
Abbreviated transcription (Latin):
tis uel ꝓneptis. uel demceps ad opta¬
re quamius fuium quis ñ habat. et
tam filiũ alieñ quis in locum nepotis
pot̃ ad oꝑtare. quam nepotẽ in locum a¬
filu. ¶ S siꝗs nepotis loco ad oprit. ł
quasi ex eo filio quẽ habet iam ad op¬
tatum. ł quasi abillo quẽ ñaturalem
qui ad optatus. ł adrogatus c̃. ci qui
exlegitimo matrimonionatus ẽ. Ide¬
oq siquis ꝑ imꝑatorẽ. siue ap̃p̃torẽ.

Expanded text:
tis vel proneptis vel deinceps adoptare, quamvis filium quis non habeat. Et tam filium alienum quis in locum nepotis potest adoptare, quam nepotem in locum filii. Sed si quis nepotis loco adoptet vel quasi ex eo filio, quem habet iam adoptatum, vel quasi ex illo quem naturalem qui adoptatus vel adrogatus est, ei qui ex legitimo matrimonio natus est. et ideo si quis per imperatorem sive ap
Abbreviated transcription (Latin):
nec quicquã ad patrẽ ad optiuum
transit nec inpotestate eius ẽ. lic⁊
ab intestato uira successionis ei a no¬
b̾tributasunt. ¶ Siuero pat natu¬
ral ñ extranto. set auofilusuui mat̾¬
no. uł su pse pat̃naturał fuerit emã¬
no łͥ mat̾̃no silium suum dedentĩad op¬
tionẽ. in ħ casu quia inunã ꝑsonã
concurrunt naturalia et ad optioĩs
iuira.manet stabile ius patris ad op¬
tiui. et naturali uinculocopulatũ.
et legiimo ad optionis modo ꝯstric¬
tum ut et̾ infamilia ⁊ potestate. hu¬
iusmoĩ patris ad optiuisit. ¶ Cum̃
aũt impubes ꝑpͥncipale rescͥptum
adrogatur. causa cognita ad rogati
o ꝑmittitur. et exquiritur causa ad¬
rogationis. An bonesta sit expediat¬
ꝙ pupillo. et cũ quibdam ꝯdinio¬
nib adrogitiofiat .i. ut caucat ad¬
rogitor ꝑsone publice. hoc est tabu

Expanded text:
nec quidquam ad patrem adoptivum transit nec in potestate eius est, licet ab intestato iura successionis ei a nobis tributa sunt. si vero pater naturalis non extraneo, sed avo filii sui materno, vel, si ipse pater naturalis fuerit emanrno vel materno, filium suum dederit in adoptionem: in hoc casu quia in unam personam concurrunt et naturalia et adoptionis iura, manet stabile ius patris adoptivi, et naturali vinculo copulatum et legitimo adoptionis modo constrictum, ut et in familia et in potestate huiusmodi patris adoptivi sit. Cum autem impubes per principale rescriptum adrogatur, causa cognita adrogatio permittitur et exquiritur causa adrogationis, an honesta sit expediatque pupillo, et cum quibusdam condicionibus adrogatio fit, id est ut caveat adrogator personae publicae, hoc est tabu
Abbreviated transcription (Latin):
et siquis exmatre lita nascatur. patre
uerosuo. ingenuus nichominus nasci¬
tur. quẽ ad modũ qui exmatre lib̾a.
et inc̾to patre natus ẽ. qm̃ uulgo ꝯ¬
ceptus ẽ sufficit aũt litum fuisse
matr̃e eo tp̃e quo nascitur. licet an¬
cilla ꝯcepit. ¶ Et ex ꝯtrario. silibri
concepit deinde ancilla facta patri¬
atsplacuit cũ qͣuinascitur ubm na¬
sci quia ñ debet calamitas matris
ci nocẽ qui mut̾erot̃. ¶ Exhis et il¬
lud quesitum ẽ. sancilla p̃gnãs ma¬
numissa sit. deinde ancilia p̾tea fac¬
ta peꝑit. lib̃m an fuũ pariat. ⁊ mar¬
cellus ꝓbat libm nasci. Sufficĩt nͦ ci
qui inuentre ẽ libam matr̃t uł me¬
dio tp̃e habuisse. quod ⁊ uerum est.
¶sum aũt ingenius aliquis natus¬

Expanded text:
et si quis ex matre libera nascatur, patre servo, ingenuus nihilo minus nascitur: quemadmodum qui ex matre libera et incerto patre natus est, quoniam vulgo conceptus est. sufficit autem liberam fuisse matrem eo tempore quo nascitur, licet ancilla conceperit. et ex contrario si libera conceperit, deinde ancilla facta pariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci, quia non debet calamitas matris ei nocere qui in utero est. ex his et illud quaesitum est, si ancilla praegnans manumissa sit, deinde ancilla postea facta peperit, liberum an servum pariat? et Marcellus probat, liberum nasci: sufficit enim ei qui in ventre est liberam matrem vel medio tempore habuisse: quod et verum est. Cum autem ingen
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ habuit. ¶ S latinoꝵ uero nom̃.
ñfrequẽtabatur. ¶ Ideoq m̃a pictas om¬
nia augere. et in meliorem statum redu¬
cere desidans duab ꝯstitutionib bem̃da¬
uit. et inpͥstinũ statũ redux̃. qr et apͥmis
ub rome cunabuł una atq simplexli¬
b̾tas ꝯpetebat .i. cad quã habebat manu
mittitur. licet manumissor ingenuuis
sit. ¶ Et decliticios quid ꝑ ꝯstitutiõe¬
nrã expulimus. quã ꝓmulgauimus
ro excelso q̃store. antiquins alt̾tationes

Expanded text:
tudinem abiit, Latinorum vero nomen non frequentabatur: ideoque nostra pietas, omnia augere et in meliorem statum reducere desiderans, in duabus constitutionibus hoc emendavit et in pristinum statum reduxit, quia et a primis urbis Romae cunabulis una atque simplex libertas competebat, id est eadem quam habebat manummittitur, licet manumissor ingenuus sit. et dediticios quidem per constitutionem expulimus, quam promulgavimus ro excelso, quaestore, antiqui iuris altercationes
Abbreviated transcription (Latin):
ruolibratem dare sĩ ꝑmitebatur. Qr̃
ñ similiter ei quem ad modum alias
resita et ẜ uos suos multima uolũta¬
it disponẽ quem admodũ uoluĩt ꝑ
mittimus. ut et libtatẽ possit ei pr̃a¬
resset cũ libtas inextimabił ẽ.⁊ ꝑꝑ¬

Expanded text:
rvo libertatem dare non permittebatur. quare nos similiter ei quemadmodum alias res ita et servos suos in ultima voluntate disponere, quemadmodum voluerit, permittimus, ut et libertatem eis possit praestare. sed cum libertas inaestimabilis
Abbreviated transcription (Latin):
tioẽ ¶ Responsa prudentium sũt
sententie. et opiniones eo quib
ꝑirissum erat uira conde. Nam an¬
tiquitur institutum erat ut et̃m ꝗ
uira publice int̃p̃tarẽtur. Quib acc¬
sare ĩ respondẽdi datum ẽ. ꝗuins cõ¬
sulti appellabantur. Quoꝵ omniũ
sententit ⁊ opiniones eam auctori¬
tatẽ tenchãt. u uidici reced̾e arespõ¬
scͥptouis uenit. ꝙ usus com pbauit.
Nam duiturm mores consensu uten¬
num ꝯpluti legem unitantin.
Et ñ inclegant iñ cllias spes us ciu¬
le distributũ uidetur. Nam origo
ciꝰ abinstitutis duaꝵ cuutatũ athe¬
narũ scilicet et laceclemonioꝵ fluxis¬
se uidetur. In hisi cuntitib. ita agi
soutum erat. ula ceclemonu qui dẽ
mag̃ eaq̃ plegib obsuaret. memorit

Expanded text:
em. Responsa prudentum sunt sententie et opiniones eorum quibus permissum erat iura condere. Nam antiquitus institutum erat ut essent qui iura publice interpretarentur, quibus a Caesare ius respondendi datum est, qui iurisconsulti appellabantur. quorum omnium sententiae et opiniones eam auctoritatem tenebant ut iudici recedere a responscripto ius venit, quod usus comprobavit. nam diuturni mores consensu utentium comprobati legem imitantur. Et non ineleganter in duas species ius civile distributum videtur. nam origo eius ab institutis duarum civitatium, Athenarum scilicet et Lacedaemonis, fluxisse videtur: in his enim civitatibus ita agi solitum erat, ut Lacedaemonii quidem magis ea
Abbreviated transcription (Latin):
pecli lib̾tatem. cũ utroq modofraudã¬
tur creclitores. idẽm exꝯfilio manumit
manu mitit ꝑmittitur. qua si uindic¬
ta apd̾ ꝯcilium iusta causa manumis¬
sionis approluta fuit manumassi u¬
ste aũt manumissionis cause s̃ he e¬
uluti siquis patre. atimatrẽ. aufiliũ
filiamue. aut fr̃eᷤ. sororesue. natura¬
les. aũ peda gogũ. aut nutricẽ ecluca¬
torem aũ alumpr̃i. alumpnaimuie.
aut collactaneum manumittat. aus.¬
uum ꝓcurators habendi gr̃a. aũ. ancil¬
lam matrimonu habẽdi ca. dum tñ ĩ¬
tra sex m̃ses uxo r  clucatur. n uista cau¬
sa ummpecliat᷑. Et qui manumitutur
uII. annis manumittatu.¶ Semel aũt
causa approbata. siue uera. siue falsi
sit ñ retractatur. ¶ Cum ergocertus
modus manimittendi minorib .xx.
sit. eueniebat ũ qui.xiiii. annos et atis
expleuerat. licer testam̃tum facere
possit. et in eobrdem sibi instituere.
legataq relinquere possit: tñsi ad¬
dum. ¶Sus cui totorum bonorum

Expanded text:
pediri libertatem, cum utroque modo fraudantur creditores, id est et consilio manumittmanumittere permittitur, quam si vindicta apud consilium iusta causa manumissionis adprobata fuerit manumissi. Iustae autem manumissionis causae sunt, veluti si quis patrem aut matrem aut filium filiamve aut fratrem sororemve naturales aut paedagogum, nutricem, educatorem aut alumnum alumnamve aut collactaneum manumittat, aut servum procuratoris habendi gratia, aut ancillam matrimonii causa, dum tamen intra sex menses uxor ductatur, nisi iusta causa impediat, et qui manumittiturptem et decem annis manumittatur. Semel autem causa adprobata, sive vera sive falsa sit, non retractatur. modus manumittendi minoribus XX sit, evenit, ut qui XIIII annos aetatis expleverit, licet testamentum facere possit et in eo heredem sibi inslegataque relinquere possit, tamen, si addum, si is, cui totorum bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
quidem cuuile exuna quaq ciuitate ap¬
pellatur uluti atheniesium. Namsiqs
ritum. quo quirites utũtur. R omani
enuim aquirino quirites appellabãtur:
ctam dicimus. Nec addimus nom̃. sub
om̃i humano generi commune ẽ.¬

Expanded text:
quidem civile ex unaquaque civitate apquidem civile ex unaquaque civitate appellatur, veluti Atheniensium: nam si tium, quo Quirites utuntur; Romani enim a Quirino Quirites appellantur. seetam dicimus nec addimus nomen, subomni humano generi commune e
Abbreviated transcription (Latin):
efficiemus: aut cum magnolabort cius.
sepe criam cum diffidentia: que ploꝵq
iuutnes au̾tit sc̾ius ad id ꝑducemus. ad
quodlemore uia ductus sine magnola¬
bore. et sine ulla diffidẽtia maturius
ꝑduci potussei¶uris pceptasunt h. ho¬
neste uiue. alt̾eꝵ ñ lede̾. suum cͥuiq t̾¬
buerei huius studi que s̃ positiõe pu¬
plicum ⁊ pͥuatum Publicum uist̃.
quod adstatũ rei romant spoctat spñ¬
uata quod ad singuloꝵ utilitatemp
um. aut ciuilib. dcuie naturali eui¬
nimalia docuit Iam uis istudñsolũ
humam generis ꝓpͥum ẽ. set omniũ
ammalium q̃ inceloq̃ int̾ra. que inmi¬
a censerssus aut cuule. uel gentium
ita diuiditur. ¶ Om̃s ppli quilegib.⁊
morib. reguntur. partim suo ꝓp̃o. par
ipsius pͥũm euitatis ẽ. ocaturq iusci¬
uile quasi uis pͥum ipsius cuntans¶ Qd̾
uero natlirał ratio. int̃ õs homines ꝯsti¬
tuit. id apudomnes ppłos ꝑeq̾custodi¬
tur. uocaturq uis gẽtium. qi qͥuouirt

Expanded text:
efficiemus aut cum magno labore eius, saepe etiam cum diffidentia, quae plerumque iuvenes avertit, serius ad id perducemus ad quod leniore via ductus sine magno labore et sine ulla diffidentia maturius perduci potuisset. Iuris praecepta sunt haec: honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique tres. Huius studii duae sunt positiones, publicum et priuatum. publicum ius est quod ad statum rei Romanae spectat, priuatum quod ad singulorum utilitatem: um aut ciuilibus. Ius naturale enimalia docuit: nam ius istud non humani generis proprium, sed omnium animalium, quae in terra, quae in maa censeri. Ius autem civile vel gentium ita dividitur: omnes populi qui legibus et moribus ipsius proprium est uocaturque 'ius ciuile', quasi ius proprium ciuitatis; quod uero naturalis ratio inter omnes homines constituit, id apud omnes populos peraeque custoditur uocaturque 'ius gentium', quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ⁊ ꝑtooius ẽ lex plebiscita sẽ
quod plebs plebcio magistratu itro¬
gantt. ułm tribunoꝯstituetut.
plebs aut appło eo differt quospecics
agenere. Nam appellationt ppli. u¬
niuersi ciues significãtur. ꝯniunera¬
ende cã: equũ insum ẽ sẽnatũ uict

Expanded text:
 ius est lex, plebiscita, senquod plebs plebeio magistratu interrogante, veluti tribuno, constituebat. plebs autem a populo eo differt quo species a genere: nam appellatione populi universi cives significantur, connumeraen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidẽtia ꝯ stituta sẽꝑfirma atq in¬
mutabilia ꝑmanẽt. Ea uero q̃ ipsa
sibi queq cuutas ꝯstiͣtuit. sept mu¬
tan solent. u tacito ꝯsensuppli. la¬
lia postea lege lata. ¶ Om̃nt aũt

Expanded text:
providentia constituta, semper firma atque immutabilia permanent: ea vero quae ipsa sibi quaeque civitas constituit, saepe mutari solent vel tacito consensu populi vel alia postea lege lata. Omne aut
Abbreviated transcription (Latin):
Utuctat uob prima legum cumabulin
abantiquis fabulis discere. s ab imꝑili
splendore appet̃e.⁊ tu aures quam a¬
nimixari. nichil inutile nichil pͣptram
positum. s qd̾ impsis roꝵ opuinet argu¬
m̃tis accipiant. ⁊ qd̾ inpriore tp̃e. uix p̃t
quadrieium prionb ꝯtingebat. ũ tẽ
corstitutiones imꝑatoras legẽnt. Hoe
uos apͥmordto in grecliamini. digni
et initium uob. et finis legum eruditi
inͣ quos omne uis antiquũ collatum ẽ.
quos ꝑcund uirum excelsum tribunia.¬

Expanded text:
ceat vobis prima legum cunabula non ab antiquis fabulis discere, sed ab imperiali splendore appetere, et tam aures quam animae vestrae nihil inutile nihilque perperam positum, sed quod in ipsis rerum optinet argumentis, accipiant, et quod in priore tempore vix post quadriennium prioribus contingebat, ut tunc constitutiones imperatorias legerent, hoc vos a primordio ingrediamini, digni et initium vobis et finis legum eruditiodectarum, in quos omne ius antiquum collatum est quos per eundem virum excelsum Tribonia
Abbreviated transcription (Latin):
on tñ cuicũq uolenti manumitĩt licet᷑.
Namis qui in fraudẽ crelitoꝵ manumi¬
tut nichilagit. Quia lex eliassentia im¬
pecdit᷑ ubtate. ¶ Licet aũt dño quisol¬
uendoñ est testam̃to suũ suum cũ ubtate
hereclem instituere. uͥ fiat lebe   q¬
sit ei solus necessarius. simꝰ ci nemo alius
ex eo testam̃to beres extit̃it. auqr nemo
heres scͥpͥtus sit. au qr isquiscͥptus ẽ. qua¬
libet ex causa ei heres ñ extitit. idq ead
lege eliassentia. ꝓuisum ẽ et recte.
Ualde et enim ꝓspiciendum ẽ ut egen¬
tes homines quib aliłs heres extiturus ñ
c̃et uelsuum suum necessarium heredẽ¬
ribiau hoc coñfatiente: creditores res
hereditinas sui nomine uendant ne in¬
uiia defunctus afficiatur. ¶Idemq
urris ẽ. et si sine lib̾tate suus heres in¬
stitutus ẽ. Qd nr̃a ꝯstitutio p̃solum m¬

Expanded text:
on tamen cuicunque volenti manumittere licet. nam is qui in fraudem creditorum manumittit nihil agit, quia lex Aelia Sentia impedit libertatem. Licet autem domino, qui solvendo non est, testamento servum suum cum libertate heredem instituere, ut fiat liber heresque ei solus et necessarius, si modo nemo alius ex eo testamento heres extiterit, aut quia nemo heres scriptus sit, aut quia is qui scriptus est qualibet ex causa heres non extiterit. idque eadem lege Aelia Sentia provisum est, et recte: valde enim prospiciendum erat, ut egentes homines, quibus alius heres extaturus non esset, vel servum suum necessarium herede eo non faciente, creditores res hereditarias servi nomine vendant, nec iniuria defunctus afficiatur. Idemque iuris est et si sine libertate servus heres institutus est. quod nostra constitutio non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ua. do. offed̾it ut pat̾ ado. req¬
sit deducat filiũ adsatis fa¬
ciendũ .do.ł ase filiũ separet
pat̾ uult eũ deducere ut gat¬
faciat. ⁊ filiꝰ co̾tepint parre
mortuo infe. nõ succedit insi¬

Expanded text:
um offenderit, pater a domino requisitus deducat filium ad satisfaciendum domino vel se filium separet, pater vult eum deducere, ut satisfaciat, et filius contempnit, patre mortuo in
Abbreviated transcription (Latin):
głosissios ꝯsules sanctimus
ex solo cuo foro eremplar de¬
criptois accipe huic subdite
descͥpt̾oe nãq ĩo.asede tua dari
uolumꝰ ut nec ip̃is liceat p̾¬
uaricariaec id qr uocantur
b̾matores adult̾ari aliquid
horu que anob̾ dispõitasũt¬

Expanded text:
osissimos consules sancimus ex solo tuo foro exemplar descriptionis accipere huic subditae Descriptionem namque ideo a sede tua dari volumus, ut nec ipsis liceat praevaricari nec his qui vocantur breviatores adulterari aliquid horum quae a
Abbreviated transcription (Latin):
bimꝯ abeis quid faciendasex¬
pensas adbremantes. a nobiᷤ
autẽ largitates nõ minorãte
õibꝰ eĩ auob dc̃is imꝑatorisex¬
cipiatur fortuna ⁊ ci⁊ ip̃as
ds leges subicc̾ leg̾e aiatam¬
⁊ cũ mittẽs hoĩbreo qm impa¬
tori qd̾ iugis nidesine̾s ꝯsula

Expanded text:
bimus, ab eis quidem faciendas expensas adbreviantes, a nobis autem largitatem non minorantes. Omnibus enim a nobis dictis imperatoris excipiatur fortuna, cui et ipsas deus leges subiecit, legem animatam eum mittens hominibus: eo quod imperatori quidem iugis indesinens est
Abbreviated transcription (Latin):
siderantes õibnꝰ ꝓposunmꝯ sic̾
suꝑ datõibꝰ equalitate. nulh
penitꝰ lic̾etiam dantes exne
mensuram q̃ hac ꝯtiue̾t lege
insi nisolo argentomꝑcessio¬

Expanded text:
nsiderantes omnibus proposuimus super dationibus aequalitatem, nulli penitus licentiam dantes exire mensuram quae hac continetur lege, nisi in solo argento i
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuaricatꝰ ẽ lege dignus est
pena sic emꝰ nober̾t iugit̾ con¬
sules cãe in m̾esitate̾ nõ formi¬
dantes. nec tanꝙͣ c̾tissimum
piculum ꝯsulatum iefugien¬
tes ⁊ adu̾santes ⁊ ꝓpt̾ra sa̾cti¬
mꝯ leg̾e̾ subfirmitate ẜuar
hãc. mullꝰ gͥ camegredi p̃su¬
mas. nec siuehemet᷑ idoncus

Expanded text:
evaricatus legem dignus est poena. Sic enim nobis erunt iugiter consules, causae inmensitatem non formidantes nec tamquam certissimum periculum consulatum refugientes et aversantes. Et propterea sancimus legem sub firmitate servari hanc. Nullus igitur eam egredi praesumat, nec si vehementer idoneus
Abbreviated transcription (Latin):
cãt radus maritor ħlege dan
uxor filii ⁊ multo mag̾ smnec
ptinẽs. ad grus sit hciͦ. ⁊ pure
illicicũ existebatssparg̾e aũt
insept̾e hiis ꝓcessionim ipło
ꝯsule meliꝰ nos designauimꝰ
sic̾ marciam diue memorie ꝯ¬

Expanded text:
cant radiis maritorum hoc lege dantuxor filii, et multo magis si nec pertinens ad genus sit: hoc enim et pure illicitum existebat. Spargere autem in septem his processionibus populo consulem melius nos designavimus, sicut Marcia
Abbreviated transcription (Latin):
fis ⁊ inquadriãgulis ⁊ talibꝰ
quãtoei minora st̃ qͥ spargũt¬
cãto płes suscipiẽtes er̾ sitq¬
rei mẽsura dantis uirtꝯa uo¬
luntassiue nichil ai iuedio¬
cre aut trascendes pploerrogãd¬
ħ ei inꝯsulatu deffimmꝰ n ĩ into
sparg̾e cog̾etes n uole̾tes ꝓhi¬
bentes s de argeto qui de spar
tiã nisius ꝓcessionibꝯ sic̃ ip̃e¬

Expanded text:
 talibus. Quanto enim minora sunt quae spargunttanto plures suscipientes erunt. Sitqrei mensura dantis virtus eluntas sive nihil aut mediocre aut transcendens populo erogand consulatu definimus, neque invitos spargere cogentes neque volentes prohibentes. Sed de argento quidem spargtiam in suis processionibus, sicut ip
Abbreviated transcription (Latin):
miiliarensis et melis ⁊ ca¬
ucis ⁊ quadriangulis med¬
iocril a huꝯ moiꝰ facere dõã¬
cionẽ sanctio ad humauita¬
delam p̾bens si eĩ hegerint
qui ꝯsulare edet inumficẽtiã
⁊ hiis solis ꝯciliẽt populares
nec aquã de maximus lucri
de certantes seditões ex̾cet
as plagas. quas ꝑfustes⁊ gla¬
dios ⁊ lapides egert frequet
rẽ oĩo nobis odibiler id̾ba¬
ĩnĩrs implentes alt̾utros
occasione sparsor. ⁊ ab eis ab¬
reptorũ. domi u̾o defferc̾tes
omo inichil s cadie mebrieta¬
tib et potat᷑oib oĩa expe̾de tes

Expanded text:
miliarensiis et melis et caucis et quadriangulis mediocribus et huiusmodi facere dationem, sanctio ad humanitadelam praebens. Si enim hoc egerint qui consularem edent munificentiam et in his solis concilient populares, nequaquam de maximis lucris decertantes seditiones exercent as plagas, quas per fustes et gladios et lapides egerunt frequenter, rem omnino nobis odibilem. Videbainnumeris implentes alterutros occasione sparsorum et ab eis abreptorum, domi vero deferentes omnino nihil, sed ea die in ebrietatibus et potationibus omnia expendentes;
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi uelociter reuccemus.
curam defensoriui ꝑer conpeᷤ¬
tens officium. nec ip̃am ult̾iꝰ
rum nom̾e pure demostrat
antiquitate̾ aliquibꝰ ꝓposusse
rebꝯ. quatenꝯ exoĩeas iniusti
quid̾m iri obscuri de c̾ta uo.
supcis mnisericordia magis
quam clectoe ꝯficiunt᷑ quib

Expanded text:
Nisi velociter revocemus curam defensorum per competens officium, nec ipsam ulteriurum nomen pure demonstrat antiquitatem aliquos praeposuisse rebus, quatenus ex omni eas iniustitquidem viri obscuri, decreta vero super eis misericordia magis quam electione conficiuntur. Quib
Abbreviated transcription (Latin):
plene sc̾nnt s de iam pt̾itis qͣ
scribi iosolũ m̾o pinisimꝰ ut cõ
quib illa forte ꝯsticutio ꝓtest.
qd descendat eor ex indeꝑles n
hac utilitate pͥuaremꝰssĩc̃ q̃ a
nastasii pie meniorie q̃ natural¬
es ad optare cotribuit nõ ẽe ipor¬
tima deceto nĩis sb̾iectis ꝑmitti¬
mus ut siqua utilitas aliquib̾
inde repo̾ita ẽ. hanc nõ udamur
ꝑ nr̃as amputare leges. opt
q̃ aquibꝯdam p̾existant destruc¬

Expanded text:
 sed de iam praeteritis: quam scribi ideo solummodo permisimus, ut eos quibus illa forte constitutio prodest, quod descendat eorum exinde proles, non hac utilitate privaremus. Sicut etiam Anastasii piae memoriae, quae naturales adoptare contribuit, non esse inportunam de cetero nostris subiectis permittimus, ut si qua utilitas aliquibus inde reposita est, hanc non videamur per nostras amputare leges: oportet quae a quibusdam praeexistant destru
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰca filiici. aut ⁊̃ natimoriant᷑.
inchomino prior soboles legi¬
ttima cosistit affecto eĩ carca fili
nati sunt legictim iuris q̃pꝑt
absurdum qͦat benigna occasi¬
oner ꝙͣ post̾i filii iuenert expͥ¬
bnlegictimũ uus simul ⁊ sine
calu̾pma crra patrum dare suc¬
cessiones¶ palam cui qr iniore
filii ex lege fc̾isunt sumh intiũ
docalib p̾bentibꝰ quappt̃ unu̾
ambor. fecimꝯ ordine⁊ decet̾o
calupinas plimis abstulimus¬

Expanded text:
a filii ei, aut etiam nati moriantur, nihilominus prior soboles legitima consistit. Affectus enim circa filionati sunt, legitimi iuris. Quapropter absurdum erat benignam occasionem, quam posteri filii invenerunt ex prbus legitimum ius simul et sine calumnia circa patrum dare successiones: palam enim est quia iuniores filii ex lege facti sunt sui, hoc initium dotalibus praebentibus. Quapropter unum amborum fecimus ordinem et de cetero calumnias pl
Abbreviated transcription (Latin):
u̾t igiant᷑ ⁊̃ totum eis relinqͥre
minꝯ alege mõis oĩb supplem̾¬
siuolumt curiales fiat siu̾o
aliqui qd eliga̾t aliquiu̾orefu¬
untie om̃s Siu̾o ille qd tacu̾it
filioꝵ nõ legitior. ei nõ sit ꝓle
tũc legitia qͥd ps adhrdes ab in¬

Expanded text:
tiam totum eis relinquere minus, a lege modis omnibus supplemesi voluerint, curiales fiant; si vero aliqui quidem eligant aliqui vero refuunciae omnes. Si vero ille quidem tacuerit, filiorum vero legitimorum ei non sit proles, tunc legiti
Abbreviated transcription (Latin):
non huit uxore talĩfiliorum
matrez.aut filios qd ualde dili¬
gittimo hoi̾s ⁊ ppt̾ea aut mori¬
cͦnce mulie ant legutimo in¬
te nõ digͣna in m̾u̾no putanda
aut ca filiis maligne tractata.
aut ex studio muliere celata a¬
ut a filiis. aut alit̾ forte erdem¬
aurus accedentib ne iure legi¬
stioꝵ. usũ pat̾ ⁊ fructu defunctͣ
matre tanꝙͣ sb̾ pot̾ate filiuis co¬
stitutis hat¶siquis gͦ filioslegi

Expanded text:
non habuerit uxorem talium filiorum matrem, aut filios quidem valde diligitimo nomine, et propterea aut moriente muliere aut legitimo iure non digna in matrimonio putanda, aut causa a filiis maligne tractata aut ex studio muliere celata aut a filiis aut aliter forte ei divitiis accedentibus, ne iure legitimorum usum pater et fructum defuncta matre tamquam sub potestate filiis constitutis habeat: si quis ergo fil
Abbreviated transcription (Latin):
adascendetes aut descẽde̾tes
aut exlate agnatos. uł cognato
pris aut illos aliquidh̾re par¬
cicipiiad illoꝵ successione¬
nec illi fit iste successor. nec illi
adcio nocent successionensi
forte scͥpserit aut ip̾e illosaut
quifãttis italegitis efficiãt᷑
successores siquid hu̾it filios
quitał ẽ aut nepotes deleguti
curiales ꝯstitutos moĩs õiba
cis succed̾at quid ẽ legalius ẽ
ꝓpriofilio ad pr̾am successicẽ
Siuofilios huerit nõ curiales
m̃esura neniat adfiscuma cu¬
adillos filios quicuriales non

Expanded text:
ad ascendentes aut descendentes aut ex latere agnatos vel cognatos patris, aut illos aliquid habere participium ad illorum successionenec illis fit iste successor, nec illi ad eius vocentur successionem, nisi forte scripserit aut ipse illos aut qui factis ita legitimis efficiantur successores. Si quidem habuerit filios qui talis est aut nepotes de legitimis curiales constitutos, modis omnibus ei succedant: quid enim legalius est proprio filio ad paternam successionem? Si vero filios habuerit non curialesmensura veniat ad fiscum et cuad illos filios qui curiales non
Abbreviated transcription (Latin):
e mreliquis at̾ cribꝰ untiis q
exlege uocant᷑ oĩt mõis ue¬
iẽt. aut sitestatꝰ fuit adscp¬
tos descendet hrde ssemelaut
fcm̃ curialẽ let suscipiẽ̾s ⁊ ins¬
cribens curie ⁊ suc cessicẽs ⁊ ali¬
amõc ordinata dedit inte suc¬

Expanded text:
n reliquis autem tribus unciis qui ex lege vocantur omnibus modis venient, aut si testatus fuerit ad scriptos descendent heredes. Semel autem factum curialem lex suscipiens et inscribens curiae et successiones et aliam omnem ordinatam dedit vit