comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita demũ si non exuolũtãt᷑e oñi per¬
ceptisumt. nã si exuolũtate dñi ꝓcul
dubio cessat ꝯditio. ¶Eaq ĩnflumi¬
nũ importata sũt ꝯdicĩpossũt
si pꝰa ꝑierit quã ꝑte fcm̃ eiͣt quominꝰ
id mͥ tares. tuum fore id detm̃tũ
aĩãdu̾ti debebit. nõ solũ si impote¬
state tua fũt idnecne. aut dolõ m
s q̃ si aliqua iusta cã sit. ꝓp̃t̃ quam
intellig̾e deberes tedare oportẽ.

Expanded text:
ita demum, si non ex uoluntate domini percepti sunt: nam si ex uoluntate, procul dubio cessat condictio.Ea, quae ui fluminum importata sunt, condici possunt perierit, quam per te factum erit quominus ‹i›d mihi dares, tuum fore id detrimentum animaduerti debebit, non solum in potestate tua fuerit id nec ne aut dolo malo sed etiam si aliqua iusta causa sit, propter quam intellegere d
Abbreviated transcription (Latin):
u. Pretor ait quoguaue illic m̃o¬
tuũ inferre inuto teei insẽ quo
inmꝰ illi eiue mortuũ inferreii
ci sepeslire licent. iuimfieriueto.
Qui inferendi mortuũ ius ht̃. nĩ
ꝓhbetur inferre ꝓhib̾i aũt ĩfe̾re
indetur. siue inlocũ inferte ꝓhi¬
beatur. siue iinere arceãt. ¶ hoc
petit. Item sinͥi infintõ uia debeat᷑
inque funoũ inferre uolo cuna ꝓ
hibentur. hoc int̃dicto posse meex¬
ꝑiri placuit. quia inferre ꝓhibeor.
qr iua uti prohibeor. Ioq eit ꝙꝓbãtꝰ.
ci si aliaẜuitus debeatur. ¶ Noc iñ¬

Expanded text:
.Praetor ait: 'Quo quaue ill‹i› mortuum inferre inuito ‹t›e ius est, quo minus illi eo eaue mortuum inferre ‹et ibi› sepelire liceat, uim fieri ueto.' Qui inferendi mortuum ius habet, non prohibetur inferre: prohiberi autem inferre uidetur, siue in locum inferre prohibeatur siue itinere arceatur. Hoc petit. Item si mihi in fundum uia debeatur, in quem fundum irohibear, hoc interdicto posse me experiri placuit, quia inferre prohibeor qui uia uti prohibeor: idque erit probandum et si alia seruitus debeatur.Hoc int
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ibi sepelliret mortuum ⁊ qͣi et̃
na sede dare destinnñt manebit
locus ꝓphanus.
ioci ubi mortuus infertur. omẽs
ꝯsẽntire debent. cũ ex̃nei ĩferant᷑.
nã exip̃is dñ quẽlibet recte ibise¬
mãx̾ime cũ alias nõ sit locus inqͥ
sepelliretux¬

Expanded text:
od ibi sepeliret mortuum et quasi na sede dare destinauerit, manebit locus profanus. loci, ubi mortuus infertur, omnes consentire debent, cum extranei inferantur: nam ex ipsis dominis quemlibet recte ibi semaxime cum alius non sit locus in quo sepeliretu
Abbreviated transcription (Latin):
disticet sepulcrũ ous noulitia
mitiare pot̾is. s facto oꝑe millã
habeb̾ actõñe nͥ qd̾ ui au̾t clam.
Sipiis hedisfitiũ ilienũ it legi¬
timu modũ mortuus illat sit p̃a¬

Expanded text:
dific‹et› sepulchrum, opus nouum tu nuntiare poteris, sed facto opere nullam habebis actionem nisi quod ui aut clam.Si propius aedificium alienum intra legitimum modum mortuus illatus sit, p
Abbreviated transcription (Latin):
emancipate qd̾ sineq hĩdes hãt ne¬
que pãt̃ soluendo sit. maritũ in
quant̃ face̾ põt ꝓ hoc ꝯuẽnri ne in¬
iuria eiꝰ uideretur ꝯdam uxorẽ eius
inscpultã relinqui.
aiꝰ. S imilier post diuortiũ
ilii muĩpta decesserit. nõ putat ful¬
ciniꝰ apͥore mariro licet lucni dotem
fatiat fimit impensam pr̃ari. ¶Is
qui filiam familias funerauit. añ¬
quãdos pat̾ redrat cũ marito recre
agi redoita tote. pattẽ obligat̃ ht̃.
utiq aũt sicũ marito actũ fu̾it is

Expanded text:
emancipatae. quod si neque heredes habeat neque pater soluendo sit, maritum in quantum facere potest pro hoc conueniri, ne iniuria eius uideretur quondam uxorem eius insepultam relinqui.ale.Si mulier post diuortium alii nupta decesserit, non putat Fulcinius priorem maritum, licet lucri dotem faciat, funeris impensam praestare.Is qui filiam familias funerauit antequam dos patri reddatur, cum marito recte agit: reddita dote patrem obligatum habet. utique autem, si cum mar
Abbreviated transcription (Latin):
I ceũ. Siplura p̃dia quit habui
erit. ⁊ om̃iũ usũfictũ seꝑatĩlta¬
uerit. potͣit inũnũ inferri. qelectõ
erit hr̃dis ⁊ g̃tificationi lociis ftuc¬
tuario utilem accõnẽ inhĩtẽ dan¬
dam. ad idrecipiendũ. qd̾ ꝓpt̃ enni
electõẽ mimitꝰ est usus fructus.¬
Si hr̃s mułis inferat mortuam ĩ
hr̃oitariũ fund̾ amarito qui debet
quatur. ¶ Ei cui uestim̃ta legint᷑.
siinfimꝰ errotita sunt utilẽ actõñe
gium fimarium. De mortuo

Expanded text:
buit et omnium usum fructum separatim legauerit, poterit in unum inferri et electio erit heredis et gratificationi locus: sed fructuario utilem actionem in heredem dandam ad id recipiendum, quod propter eam electionem minutus est usu‹s› fructus.Si heres mulieris inferat mortuam in hereditarium fundum, a marito qui debet quatur.Ei, cui uestimenta legantur, si in funus erogata sint, utilem actionem gi
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Siquis nec cãm noc ꝓpõitũ
fencrandi habuĩt. ti tu empturus
p̃dia desideraũs mutuã pocuni¬
amn uolueĩs c̾dĩti nõie ant quã e¬
misses sustiꝑe. atq itac̾ditor qr ne¬
cessitatem forte p̃roficiscendi habe¬
bat deposuĩt aput te hanc eandẽ
pecuniam. ut si emisses c̾ditĩno¬
mine obligatus eẽs. hoc depõitu
ꝑiculo eiꝰ est. qui suscepii Inã qui rẽ
nẽdendã accepit. ut p̃tio uteretũr

Expanded text:
.Si quis nec causam nec propositum faenerandi habuerit et tu empturus praedia desideraueris mutuam pecuniam nec uolueris creditae nomine antequam emisses suscipere atque ita creditor, quia necessitatem forte proficiscendi habebat, deposuerit apud te hanc eandem pecuniam, ut, si emisses, crediti nomine obligatus esses, hoc depositum periculo est eius qui suscepit. nam et qui rem uendendam acc
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃. Cuꝑ loca capta sũt abiio¬
stib omĩa desinũt religiosa ł sacra
eẽ sicut hoĩes lib̾i ꝗ ĩ ẜuitutẽ ꝑueni¬
unt qd̾ si abhac calamitate fuerint
lib̾ata quasi quodã pꝰ liminio reu̾sa
pͥstino statui restituunt.¬

Expanded text:
a sunt ab hostibus, omnia desinunt religiosa uel sacra esse, sicut homines liberi in seruitutem perueniunt: quod si ab hac calamitate fuerint liberata, quasi quodam postliminio reuersa pristino statui restituunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisit ꝓmuliere. pignus
siue ypothecam de restituenda
dote sibi accepit. subsecuta de¬
inde ꝓparte mĩatio est. maritus
eandem rem pig̾ri alu dedit. i¬
ox residue quãtitatis nãtio io¬
pleta est. Querebatur de pigre¬
se quãtitatis exsolutõñe. qui
dotẽ ꝓmisit ꝯpellitur. ñ utĩqͣue
ut iminꝰ dotata mulier oẽ ui¬
deat᷑ur. ¶alia cã eiꝰ est qui pignꝰ
quam nimeraret. alii pigri
data est.
d̾ .ł.. Qui generalit̃ bõa debi¬
toris pignoti accepit. eo potior
est. cui postea p̃dium exhis bo¬
nis pignori datur. quauis exce¬
teris pecuniam suã redigere pͥ¬
sit ¶Q si ea ꝯuentõ pͥoris fuit
ut ita demũ cẽtã bona pignoĩ
haberentur. si pecunia de his
que gnͣalit accepit. ẜuari non
possi de fitiente scd̃a ꝯuentione.
scõs ẽditor inpignore pꝰa dato
nõ tam potior quã solus inue¬
metur.

Expanded text:
it, pignus siue hypothecam de restituenda sibi dote accepit: subsecuta deinde pro parte numeratione maritus eandem rem pignori alii dedit: mox residuae quantitatis numeratio impleta est: quaerebatur de pignorsae quantitatis exsolutionem qui dotem promisit compellitur, non utique ut minus dotata mulier esse uideatur. Alia causa est eius, qui pignus quam numeraret, alii res pignori data est.onsorum Qui generaliter bona debitoris pignori accepit eo potior est, cui postea praedium ex his bonis pingori datur, quamvis ex ceteris pecuniam suam redigere possit. quod si ea conventio prioris fuit, ut ita demum cetera bona pignori haberentur, si pecunia de his, quae generaliter accepit, servari non potuisset, deficiente secunda conventione secundus creditor in pignore postea dato non tam potior quam solus invenietur.
Abbreviated transcription (Latin):
ua iuris ꝯsuttus qui ꝑ fenestrã
mõstrauit ẜuos detentos ob
exea maiorẽ partẽ soluiss inre¬
siduam quantitatẽ pignꝰ obli¬
gauit. Quesitum est an inue¬
terem cc̃tum uire res obligate
dare ñ possũt. ¶ Si filius fami¬
lias ꝓ alio rem peculiarẽ obliga¬
uerit. uł ẜuus. dicendum est
eã nõ teneri. licet lib̾am peculu
sui ad ministratõñe hant. Sic̃
tionẽ. facti m̃ q̃stio est. Si usque

Expanded text:
ua iuris consultus, qui per fenestram monstrauerat seruos detentos ob ex ea maiorem partem soluisset, in residuam quantitatem pignus obligauit: quaesitum est, an in ueterem contractum iure res obligata dare non potest. Si filius familias pro alio rem peculiarem obligauerit uel seruus, dicendum est eam non teneri, licet liberam peculii sui administrationem habeant: sicut tion
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. sit. ĩstitutu. sisiuꝰ nasceretur Ei.
ciꝰꝗfiliũ hab̾bat. ⁊ nepotẽ. exco ĩstituat
Nurꝰ p̃gn̾a abostib capta sit ibiꝙ inuo pr̃¬
opañt mox ille.pꝰmortẽ. patri. atquin
reddeat. utrũ. hic casũ ad legẽ. uł leã
respiciat. an.ad iꝰ. antiquũ. aptantuᷤ¬

Expanded text:
fuerit' sit institutus, si suus nasceretur. Si eius, qui filium habeat et nepotem ex eo instituat, nurus praegnas ab hostibus capta sit ibique uiuo pariat, mox ille post mortem patris atque aui redeat, utrum hic casus ad legem Uelleam respiciat an ad ius antiquum aptandu
Abbreviated transcription (Latin):
sua ordinauĩt. ĩ quitate.⁊habẽt nepotẽ
.ex filia. p̃gnãtẽrure. agẽtẽ. scripsit. io
die. quatitiꝰ ordinar testim̃tũ incun¬
̃etate. ora dici. sexta. eodẽ dic. calesatia
io. rure.fit. erxa meuia masculum.
ananstitutio hidi ualeat cũ qͦ tp̃r scb¬

Expanded text:
t neptem ex filia praegnatem rure agentem, scripsit id die, qua Titius ordinaret testamentum in civitate hora diei sexta, eodem die albescente caelo rure sit enixa Maevia masculum, an institutio heredis valeat, cum, quo tempore sc
Abbreviated transcription (Latin):
uo fact̃o. s cũ ordine qnotam natuãbina¬
criꝰs potestatẽ. ẜ Siqmꝰ. excerta uxo ẽ na¬
tũ scbit hr̃dẽ siꝑiculũ rũ pendi testam̃¬
tũ t̾̃ouc̃. &x. alia. suscepti lib̃i. ¶ Siꝗco¬
tp̃r qͦñdum .d. uxor. eẽ pꝰs. testator na¬
tum d̾ea. scͥpsit hr̃dẽꝰ anpꝰea cctc̃to licito
mm̾o natus hr̃. ex testam̃to. cẽ pꝰsit hit:¬

Expanded text:
vo facto, sed ordine quodam naturali nactus est potestatem. Si quis ex certa uxore natum scribit heredem, in periculum rumpendi testamentum deducit ex alia susceptis liberis. Si nondum eius uxor esse posset, testator natum ex ea scripsit heredem, an postea contracto licito matrimonio natus heres ex testamento esse possit
Abbreviated transcription (Latin):
ra irritum factũ reficimnoũ.e. etspri
utaĩ uiẽ ei testantum sit dubitaĩ ñ opo¬
tet. Quit si uoluit id ualẽ fecise it
credat. Eiiꝰ. qui õportat. ñ. statp̃rritũ
fit testam̃cum. Sycũ pͥnaeᷤ. factũ⁊pba

Expanded text:
a irritum factum reficiendum est? et itari iure ei testandum sit, dubitari non oportet, quin, si uoluit id ualere, fecisse id credatur. Eius qui deportatur non statim irritum fiet testamentum, sed cum princeps factum
Abbreviated transcription (Latin):
onis eꝰ. corpus e ip̃m p̃stari nõ põt.
Si excausa fuua res ꝯdicãt. cuiꝰ tẽ¬
pons exstimatõ frat. q̃ritut. placet tõ
id tp̃s spectandum. quores ũꝗͣ plu¬
rimĩ fuit. maxime cũ det̃iorem rem
factam fur dando nõ lib̾atur. semꝑ
eͥ moram̃ fur face̾ iudẽt. ¶ nouissi¬
inẽ dicendum est. q̃ fructꝰ inhãc actõẽ
uenire.

Expanded text:
potest. Si ex causa furtiua res condicatur, cuius temporis aestimatio fiat, quaeritur. placet tamen id tempus spectandum, quo res umquam plurimi fuit, maxime cum deteriorem rem factam fur dando non liberatur: semper enim moram fur facere uidetur. Nouissime dicendum est etiam fructus in hac actione uenire.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. s op̃tõi maioris partis accessit.
res u̾tram eloget eptor uenditor hec
int̾dictum sit. ułcu tp̃t at telit̾ano
de ñrontate na datũ sit ut ei deminu¬
endi potestas nõ sit. dñs nõ ero dissi¬
mit̾r atq si adebitore scient eͥoitoren

Expanded text:
uenit, sed emptioni maioris partis accessit. res', utram eliget uenditor, haec interdictum sit uel cui tempus ad deliberandum de hereditate ita datum sit, ut ei deminuendi potestas non sit, dominus non ero: dissimiliter atque si a debitore sciens creditorem
Abbreviated transcription (Latin):
tam hereclitatem tebitꝯris. ⁊ cap¬
to eo abhostib ꝯstituat quis se so
ta est.¶ Sĩquis centũ aureos debẽs
ducentos ꝯstituat. ĩ centũ rantũo
debit᷑a ẽ. gͦ et i qui sortẽ ⁊usuras

Expanded text:
tam hereditatem debitoris uel capto eo ab hostibus constituat quis se solta est. Si quis centum aureos debens ducentos constituat, in centum tantummodo debita est: ergo et is, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
p̃.. Siquis nomiñe debilitatũ
exmdeat uł eluscatũ ad exhibendũ
quid̃ absolui debet. Exmbuit eͥ ꝯmcͥ
tio. potĩt tñ agere actor exlege a qui¬
facto ⁊ pignonb lib̾atis ncͥominꝰ¬

Expanded text:
. Si quis hominem debilitatum exhibeat uel eluscatum, ad exhibendum quidem absolui debet: exhi‹b›uit enim to: poterit tamen agere actor ex lege Aquifacto et pignoribus liberatis ni
Abbreviated transcription (Latin):
neri eum qui ꝯstituit. nͥ aliud actũ
est qd̾ si añ decessit simora irĩtue.¬
niente eqũ est teneri eum ꝗ ꝯstitu¬
it uł mid qd̾ int̃ est ułut aliã ꝑso¬
nã nõ minꝰ ydoneam fideuiben¬
tẽ p̃stet. sinulla moͬra int̾uenien¬
te.aag̾ puto nõ teneri. ¶ costi¬
tuere at̃ cip̃sentes ⁊ absentes possu¬

Expanded text:
neri eum qui constituit, nisi aliud actum est. quid si ante decessit? si mora interueniente, aequum est teneri eum qui constituit uel in id quod interest uel ut aliam personam non minus idoneam fideiubentem praestet: si nulla mora interueniente, magis puto non teneri. constituere autem et praesentes et absentes possu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.r ¶ħesaurus m̃s intuo fũdo ẽ
nec eũm pateris eũ effodere me cũe
loco nõ moueris. furtiquidẽ c⁊ adex¬
i bñd̃ eo noĩe agẽ recte nõ posse
me lab̾o ait. qi neq poslides eum.
neq dolo fecis qͦminꝰ possid̾es ut pu¬
ta cũ fieri possit ut nescias eũ thesa¬
urum intuo fũdo eẽ. nõ eẽãt ini¬
qñ uiãnti mͥ ñ calupie cã id po¬
stulare. uł int̃dĩctũ. uł ex ibitio i¬
ta dari ut siꝑme nõ stetit qͦminus
dap̃ni infecti t oꝑis noĩe caueatur.
nec iũfatias mͥ quominꝰ eũ thesauꝵ
effodiam tollã exportẽ. Ꝙ siqnste te¬

Expanded text:
. Thensaurus meus in tuo fundo est nec eum pateris me effodere: cum eum loco non moueris, furti quidem aut ad exhibendum eo nomine agere recte non posse me Labeo ait, quia neque possideres eum neque dolo feceris quo minus possideres, utpote cum fieri possit, ut nescias eum thensaurum in tuo fundo esse. non esse autem iniquum iuranti mihi non calumniae causa id postulare uel interdictum uel iudicium ita dari, ut, si per me non stetit, quo minus damni infecti tibi operis nomine caueatur, ne uim facias mihi, quo minus eum thensaurum effodiam tollam exportem. quod si e
Abbreviated transcription (Latin):
debet suis sũptib si forte poãs data
oꝑa eũ inlocũ abditum res ꝯtullis¬
se ut actiõi incomodior eẽt ex hi¬
bitõ. Nam inhũc casũ suis sup̃tib
⁊ ꝑiculo debebit ẽxmib̾e. in eum
locum iͥ agi̾t. ne ei callititas sua
ꝓsit. ¶ Si deplurib reb quis ꝯue¬
niantut cilitis ꝯtestate ⁊p̃re onĩs
posseoit licet p̾a quaidam desie̾nit.
quãus sine dolo malo possidere dĩp¬
accõi locus ẽẽ põt. ¶ Et filiꝰ fami¬
lias Ca actõe tenetur. sifacultatem
rei exhibñdeht̃. ¶ Sepiꝰ adexhi¬
bñdum agñti ⁊ si exeadem causa
egiss uꝰ acceptũ iuditiũ eam ab ali¬
quo accepit ⁊⁊ iõ exceptõnẽ ei non
officẽ. Itẽ si ei qui furti acturus ad
exhibendũ egiss. ⁊t̾um furtũ factũ
sit. ¶ denique siquis optandi
grã adexhibñdum egiss ⁊pꝰlitem
ꝯtestatã alt̾ius testam̃to optõdata
sit. adexhibñdum age põt. ¶Si
quis exuius meis mustum fecĩt.
uł exoli ius oleum uł ex lana

Expanded text:
debet suis sumptibus, si forte proponas data opera eum in locum abditum res contulisse, ut actori incommodior esset exhibitio: nam in hunc casum suis sumptibus et periculo debebit exhibere in eum locum ubi agatur, ne ei calliditas sua prosit. Si de pluribus rebus quis conveniatur et litis contestatae tempore omnes possedit, licet postea quasdam desierit quamuis sine dolo malo possidere, damactioni locus esse potest. Et filius familias ea actione tenetur, si facultatem rei exhibendae habet. Saepius ad exhibendum agenti, si ex eadem causa , post acceptum iudicium eam ab aliquo accepit, et ideo exceptionem ei non officere. item si ei, qui furti acturus ad exhibendum egisset, iterum furtum factum sit. denique si quis optandi gratia ad exhibendum egisset et post litem contestatam alterius testamento optio data sit, ad exhibendum agere potest. Si quis ex uuis meis mustum fecerit uel ex oliuis oleum uel ex lana
Abbreviated transcription (Latin):
d .ł. el.Si aput filiũ familias
res depõita sit ⁊ emancipatus rem te¬
neat. pat̾ noc mntͣ annũ depeculiode¬
bet ꝯueniri. s ip̃e filius plus ire¬
batiꝰ existimat. q̃ si aput ẜuũ depoi¬
tm sit. ⁊ manumissus rẽ reneat. ĩ
ipm̃ dantã actõñe nõ indñm licet
excet̃is caĩs ĩ manumissũ actõ ñdat.¬
auł .ẜ .xuii. Si sine dolo maloreo
depõitam tibi amiseris. nec depõiti te¬
netis nec cauere debes si dep̃hñdis
eam redorsi tñ adte itum ꝑuenerit
depõiti teneris.
defunctũ depoĩtam dolo int̾u̾teñt.
quodam utiq caũ in partes tenebu¬
tur. Nam si diuiserĩt decem mͣilia que
aput defunctũ depoĩta fuerãt. ⁊ qnͥ¬
q milia abstulerint qut̃q solũedo
est. inpartes obstricti erũt. nec ãplus
actoris int̾ est qd̾ silancẽ ꝯfimerint
aut ꝯflari abulio passi fueñt aliaue

Expanded text:
. Si apud filium familias res deposita sit et emancipatus rem teneat, pater nec intra annum de peculio debet conueniri, sed ipse filius. Plus Trebatius existimat, etiamsi apud seruum depositum sit et manumissus rem teneat, in ipsum dandam actionem, non in dominum, licet ex ceteris causis in manumissum actio non datad edictum. Si sine dolo malo rem depositam tibi amiseris, nec depositi teneris nec cauere debes, si deprehenderis eam reddi: si tamen ad te iterum peruenerit, depositi teneris.defunctum depositam dolo interuerterint, quodam utique casu in partes tenebuntur: nam si diuiserint decem milia, quae apud defunctum deposita fuerant, et quina milia abstulerint et uterque soluendo est, in partes obstricti erunt: nec enim amplius actoris interest. quod si lancem conflauerint aut conflari ab aliquo passi fuerint aliaue
Abbreviated transcription (Latin):
speties. tolo coꝵ int̾u̾sa fuĩt. inso¬
lidũ ꝯueniri poterũt. ac si p̃i ẜuãdã
põt restitui. nec tñ ab surte sentiet

Expanded text:
species dolo eorum interuersa fuerit, in solidum conueniri poterunt, ac si ipsi seruandam potest restitui. nec tamen absurde sentiet
Abbreviated transcription (Latin):
incendii ruine naufragu cã depõi¬
tum est in hr̃oem dedolo mortui ac¬
tio est ꝓ hr̃ditaria portoẽ ⁊ insimplũ
⁊ intra annũ qͦ in ip̃m ⁊ insolidũ
⁊ induplũ ⁊mperpetuũ dãt.

Expanded text:
incendii ruinae naufragii causa depositum est, in heredem de dolo mortui actio est pro hereditaria portione et in simplum et intra annum quoque: in ipsum et in solidum et in duplum et in perpetuum da
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł.. Cum uenderem fundũ
ꝯuenit ut tonet pecunia om̃is
ꝑsolueretur c̃ta mercede emptor
fundum ꝯductum hab̾et. an so¬
luta pecunia merces accepto
ut qd̾ ꝯuenit fiat. s nõ amplius

Expanded text:
um. Cum uenderem fundum, conuenit, ut, donec pecunia omnis persolueretur, certa mercede emptor fundum conductum haberet: an soluta pecunia merces accepta ut quod conuenit fiat: sed non amplius
Abbreviated transcription (Latin):
Licet mp̃dus urbanis
tacite solet ꝯuentum accipi ut
ꝑm̃ teneantur inuecta. ⁊ illa¬
ta ac si sp̃alit ꝯueniss. tñ ẽte
lib̾tati huiꝰmodi pign̾us nõ
manumissioni nõ officere.
qui ibi nascuntur. tacite in¬
tellignntur pignori ẽẽ dño
fundi locati. q̃ si noĩat̃ id nõ
ꝯuemͣt. ¶Uidendum est
nenõ oĩa illata uł inducta.
S ea sola que utꝰ ibi sunt. illa¬
ta fuerint. pignori sint. qͣuod
tuita pecunia utatur. põt
e̾ditor defructib sibi rei pig̾¬
rate. ad modũ legiptimum
usuras retinere.
S̾.l.Est tufferentia obliga¬

Expanded text:
Licet in praediis urbanis tacite solet conventum accipi, ut perinde teneantur invecta et inlata, ac si specialiter convenisset, certe libertati huiusmodi pignus non manumissioni non officere oqui ibi nascuntur tacite intelleguntur pignori esse domino fundi locati, etiamsi nominatim id non conuenerit. Uidendum est, ne non omnia illata uel inducta, sed ea sola, quae, ut ibi sint, illata fuerint, pignori sint: quod mtuita pecunia utatur, potest creditor de fructibus rei sibi pigneratae ad modum legitimum usuras retinere. uigilum. Est differentia obliga
Abbreviated transcription (Latin):
mi. Qui repudiantis aiõ ñe u̾leñt. a
acusationẽ inoffitiosi testam̃ti. partẽ
nõ facit. his qui eantẽ q̃relim mouere
uolũt. Uñ si demoffitioso testam̃to pa¬
tris alt̃ ex lib̾is exhr̃datis agẽt. qr rescĩso
restam̃to alt̃ quoq ad successionẽ ibin¬
testato uocatur. nõ uniu̾sã hr̃ditatẽ
ñ recte uẽdicass: hic sioptiniũt utetur
rei iudscate auctoritate qiͣcentũ uiri
hẽ solũ filiũ uireb humanis õẽ nc̃ cũ
facẽt ĩtestatũ c̾dideiat. ¶ Cum contͣ¬

Expanded text:
m. Qui repudiantis animo non uenit ad accusationem inofficiosi testamenti, partem non facit his qui eandem querellam mouere uolunt. unde si de inofficioso testamento patris alter ex liberis exheredatis ageret, quia rescisso testamento alter quoque ad successionem ab intestato uocatur, et ideo uniuersam hereditatem non recte uindicasset: hic si optinuerit, uteretur rei iudicatae auctoritate, quasi centumuiri hunc solum filium in rebus humanis esse nunc, cum facerent intestatum, c
Abbreviated transcription (Latin):
noq põrdici eo mom̃toquo ꝗs mnuttit
isũfructũ ⁊ resum. q̃ ip̃i quicquã exu¬
suftuctu ade̾sce̾ splicet ẽ nobis eiqui
ãmittit usũf ructũ exeo ꝓͥ ãmutrit
nic adẽscẽ. ¶ Morte qͦ ãmitti usũ
fnuictũ ñrecipit. dubitatõe. ẽius fiu¬
endi morte extiguãt. sicuti siquit ali¬

Expanded text:
dici eo momento, quo quis amittit usum fructum et resumit, etiam ipsi quicquam ex usu fructu adcrescere: placet enim nobis ei qui amittit usum fructum ex eo quod amittit nihil adcrescere. Morte quoque amitti usum fructum non recipit dubitationem, cum ius fruendi morte extinguatur, sicuti si quid ali
Abbreviated transcription (Latin):
negõꝵ gestoꝵ age̾t᷑. potͣt eimputaĩ
sicũ pbis ñ appellasset.¬
apinianꝰ .ł Qui aliena negotia
gerit usuras prare cogetur euis si¬
licet pecunie que purttatis nẽcessa¬
rus sũptibsuꝑest. ¶lib̾tos c̾ram
peciniã acciꝑe testator adsũptum¬
nis fecit. ¶tutoris heres inpubes
filius obea q̃tutor eiꝰ inreb pupille¬

Expanded text:
mputari, si cum posset non appellasset.Qui aliena negotia gerit, usuras praestare cogitur eius scilicet pecuniae, quae purgatis necessariis sumptibus superest.Libertos certam pecuniam accipere testator ad sumptumnis fecerit.Tutoris heres impubes filius ob ea, quae tutor eius in rebus pupill
Abbreviated transcription (Latin):
nõe uiditõ negõꝵ gestoꝵ ꝯuenietur¬
¶ Auãqͥua mat̾ filii negotia scõm pa¬
iris noluntatẽ pietatis fidutia gerat.
t̃ uis actoris ꝑiculo suo litium cã
ꝯstituendi nõ habebit. quiaᷤ nec ip̃a
filui nõe recte agit. aut res bonoꝵ eius
alienat. uł debitorẽ inpuberis accipi¬
endopecuniã sib̾at. ¶Uñõ defendẽte
cam̃ coĩs aque sententia ꝓp̃t̃io datur.
s qui sũptus necessarios ac ꝓbabiles

Expanded text:
etur.Quamquam mater filii negotia secundum patris uoluntatem pietatis fiducia gerat, tamen ius actoris periculo suo litium causa constituendi non habebit, quia nec ipsa filii nomine recte agit aut res bonorum eius alienat uel debitorem impuberis accipiendo pecuniam liberat.Uno defendente causam communis aquae sententia praedio datur: sed qui sumptus ne
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ froeuissor. int̃uenit. q̃ sipecunia
nõ sit inrẽ eiꝰ u̾sa mñ dabitur ĩ eũ
sori. scilicet id exemplũ instit᷑orie
actionis. ¶Int negotia simpno¬
nu que gere bat ignorans titii ne¬
gotium gessit. obeã quoq spem sĩ¬
pronio tenebitur.Sͦ ei cautionẽ
indẽp̃nitatis offitio iudicis p̃beri
neccesse ẽ adu̾sus titiũ cui daturac

Expanded text:
enit: etiamsi pecunia non sit in rem eius uersa, tamen dabitur in eum sori, scilicet ad exemplum institoriae actionis.Inter negotia Sempronii, quae gerebat, ignorans Titii negotium gessit: ob eam quoque speciem Sempronio tenebitur, sed ei cautionem indemnitatis officio iudicis praeberi ne‹ce›sse
Abbreviated transcription (Latin):
tã ꝯstabit. Eł utor quipeccinã solutum
sccatĩ q̃ ꝑat̃ pupilli cond̾̃natũ fuĩt ac¬
tioe p̾tucela finitã recte recusat: non
idẽ mcoplacuit. ꝗ suo noĩe. mutuã poc¬
cuiã. accepit. ⁊ iuoicatũppupillo fecit.

Expanded text:
. Tutor, qui pecuniam se soluturum cauit, quam pater pupilli condemnatus fuerat, actionem post tutelam finitam recte recusat. non idem in eo placuit, qui suo nomine mutuam pecuniam accepit et iudicatum pro pupillo fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
ria necess aria eĩt dimimitõ. S fres tẽ¬
pore ꝑiuras ꝑmittẽ deb p̃tor dntraete¬
¶dũius adrianꝰ trebio sergrano rescꝓsit.
ut elius asia̾ticus turet satis de hr̃oitate.
q̃ abeo pe̾titur. ⁊ sifalsũ dicat. ħ ĩo quia
sustłnctur hr̃oitatic petitoĩs iuditium.

Expanded text:
ria necessaria erit deminutio. sed et res tempore perituras permittere debet praetor distrahere.Diuus Hadrianus Trebio Sergiano rescripsit, ut Aelius Asiaticus daret satis de hereditate quae ab eo petitur, et sic falsum dicat: hoc ideo, quia sustinetur hereditatis petitionis iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
siãm dicere ne p̃iũditiũ terestam̃to.
traimꝰ rescͥput. difterendũ delib̾tate ui¬
ditiũ donec deinoffitioso iuditiũ aut ĩ¬
tu̾catut iut finẽ iccͣipiat. ¶ Itadem̃u
at sustinẽtut lib̾ilia uoitu. suã deinos¬
fitioso iuoitiũ ꝯtestatũ est. Cet̾um si nõ

Expanded text:
to Traianus rescripsit differendum de libertate iudicium, donec de inofficioso iudicium aut inducatur aut finem accipiat.Ita demum autem sustinentur liberalia iudicia, si iam de inofficioso iudicium contestatum est: ceterum si non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinẽt tã ꝯfessoria ꝗ̃ negotatoria.
Confessoria ei qui ẜututẽ sibi ꝯpetere
ꝯrenoit. negatoria dnõ qui negat:
hec at inre᷑ accõ ꝯfessoria nulli alii
qͣm dnõ fũdi ꝯpetit. ẜuitutẽ enĩ nemo
alius uẽdicare põt. ꝗ is qui tñũ in.
fũdo uicinont̃. cui ẜuitutẽ diciͭ deb̾i.¬
¶ recte neratiꝰ scribit. Simedii loci usꝰ
finctus leget᷑ it̃ qͦ sequideb ꝑ ea scilicet
loca fũdi ꝑ que qui usũfructũ ꝯcessit
ꝯstituere quatenꝰ est ad fiuendũ neces¬
sariũ ã q̃ sciendũ ẽ it̃ qd̃ fiuẽdi gr̃a¬

Expanded text:
tinent, tam confessoria quam negatoria, confessoria ei qui servitutes sibi competere contendit, negatoria domino qui negat. Haec autem in rem actio confessoria nulli alii quam domino fundi competit: servitutem enim nemo vindicare potest quam is qui dominium in fundo vicino habet, cui servitutem dicit deberi. Recte Neratius scribit, si medii loci usus fructus legetur, iter quoque sequi per ea scilicet loca fundi, per quae qui usum fructum cessit constitueret quatenus est ad fruendum necessarium: namque sciendum e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nãcũ inc̾ sit innouatũ ille possi¬
li actõe ci mi̾dicto qd̾ iant clã itẽ
⁊ filapilli iactu inpetiei̾t. s csipati¬
ente eo edificauõ ego possesor eno
effectus. ¶ etiam teẜ utint que
honeris ferendi cã impõna estactõ
nobis ꝯpetit ut ⁊ honera serat cieoi¬
fitia refitiat adeũ modũ qui ĩẜui¬
tute inpõita ꝯp̃m̃sus est. agallus

Expanded text:
atum, ille possili actione et interdicto quod vi aut clam: idem et si lapilli iactu impedierit. sed et si patiente eo aedificavero, ego possessor ero effectus. Etiam de servitute, quae oneris ferendi causa imposita erit, actio nobis competit, ut et onera ferat et aedificia reficiat ad eum modum, qui servitute
Abbreviated transcription (Latin):
ualiut suã inpropõita ĩpẽ ut possit
quis cefentere nis sibi eẽcogẽ adu̾¬
sariũ reficere parietẽ ad honerasua
sustinẽda lab̾o at̃ hãc ẜuitutẽ ñ hoĩ¬
nẽ tebere. s tem deniq licere oñõ rẽ
terelinqͥuere scribit. ¶ hoc at̃ accõm
rem mag̾ est quã inꝑsonã cmnõ alu

Expanded text:
a, in proposita specie ut possit quis defendere ius sibi esse cogere adversarium reficere parietem ad onera sua sustinenda. Labeo autem hanc servitutem non hominem debere, sed rem, denique licere domino rem derelinquere scribit. Haec autem actio in rem magis est quam in personam et non alii
Abbreviated transcription (Latin):
soli fructitario ẜuitꝰ deb̾i. S sifundo
si hoc ãnousus est. alibie teuire .i. in
dig̃ scribit ꝓ sent̾entia uiliani facit ad̾
lab̾o scribit q̃ sitestator usus sit ꝗl etiũ
insũfructũ. debere utile mm̃dictũ finc¬
tuario dariq̃ admodũ hĩdi ł eptõi cõ¬
petũt hec interdicta.

Expanded text:
soli fructuario servitus deberi: sed si fundo si hoc anno usus est: alibi enim de iure, i scribit. pro sententia Iuliani facit, quod Labeo scribit, etiam si testator usus sit qui legavit usum fructum, debere utile interdictum fructuario dari, quemadmodum heredi vel emptori competunt haec interdicta.
Abbreviated transcription (Latin):
duxi̾t inĩticto qd̾ p̃cario ht̃ agi non
p̃otiͣt. nec maceria põita donatõ ẜui¬
tutis ꝑfecta intẽlłigitur. nec utilit̃
intendetur. ius sibi ẽẽ mu̾ito te edi¬
ficatum hr̃e cum edifitiũ soli ꝯditi¬
one sec̃ĩntũ i mitilem fatrat intẽtĩo¬

Expanded text:
duxerit, interdicto "quod precario habet" agi non poterit, nec maceria posita donatio servitutis perfecta intellegitur, nec utiliter intendetur ius sibi esse invito te aedificatum habere, cum aedificium soli condicionem secutum inutilem faciat intenti
Abbreviated transcription (Latin):
uxes. hec acio̾ locũ nabebit. puta si
plaustto bos obtrłũ aliqũa uł ula
ilia re cerecta. ¶Ibestus ãt ꝓpt̃
occioit. quint᷑ mutiꝰ distinxit. ut si
quidẽ is qui ꝑ nsl qui agg̾ssus eiat. cessa

Expanded text:
upes, haec actio locum habebit: ut puta si plaustro bos obtriuit aliquem uel alia re deiecta. In bestiis autem propter occidit, Quintus Mucius distinxit, ut si quidem is perisset qui adgressus erat, cessa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊si instigan alfius fera dapnũ deo̾
cessabit hec aͣctõ. ¶ Et gñalit᷑ n aci
totiens locum ht̃. quotiens ꝯtra na¬
ram feramota pauꝑẽ deoit Iõꝙ si
catiłiu quuis dolore ꝯcitat
ce petierit.
cessare istã acrõnẽ. s eum qlui equĩ
ꝑ cussĩt aut uuluernũt infactũ n¬
gis quãiege aquinia tenen utiqu

Expanded text:
ius fera damnum dederit, cessabit haec actio. Et generaliter haec actio locum habet, quotiens contra Naturam fera mota pauperiem dedit: ideoque si equus dolore concitatus calce petierit, cessare istam actionem, sed eum, qui equum percusserit aut uulnerauerit, in factum magis quam lege Aquilia teneri, utiqu
Abbreviated transcription (Latin):
Si quadrupes pauꝑe fecise dĩcetur. Atͥi
exlege .xii. tabulaꝵ descenoit que lex
ad om̃s quadrupetes ꝑtinet. ¶An
p̃tor pruꝑẽ fecisse pauꝑes est dãpm̃i
sine in uiria fatientis datũ nec eͥ põi
aĩal inniriã fecisse dici qõ sensu can̾¬
Itaꝙ ut ẜuius scribit tẽ hec accõ lo¬
cũ h̃t. cũ ꝯmota fer̾itate nocuit qua¬
drupeoes. puta siequus calcitosus
calce ꝑcusserit. aut uos cormi petei
solitus penerit. aut mule ꝓp̃t nimiã
fe̾rotiam. Ꝙ si ꝓpt̃ loci iniquitatẽ
aut ꝓpt culpam mulioĩs. aut sipl
iusto honerata quadrupedes mali
in iurie agetur. ¶ S ⁊ licãnis cum
ducerẽt. abaliq̃u̾o ab asꝑitate sua
uaseĩt. ⁊⁊ alicurdãpmñi deo̾it. sicont¬
neri firmiꝰ ab alio potĩt. uł siꝑeum

Expanded text:
Si quadrupes pauperiem fecisse dicetur, actio ex lege duodecim tabularum descendit: quae lex ad omnes quadrupedes pertinet. Ait praetor "pauperiem fecisse". pauperies est dasine iniuria facientis datum: nec enim potest animal iniuriam fecisse dici, quod sensu caItaque, ut Seruius scribit, tunc haec actio locum habet, cum commota feritate nocuit quadrupes, puta si equus calcitrosus calce percusserit, aut bos cornu petere solitus petierit, aut mulae propter nimiam ferociam: quod si propter loci iniquitatem aut propter culpam mulionis, aut si plus iusto onerata quadrupes in aliqiniuriae agetur. Sed et si canis, cum duceretur ab aliquo, asperitate sua euaserit et alicui damnum dederit: si contineri firmius ab alio pot
Abbreviated transcription (Latin):
recte plures a texhibẽdũ agẽ posse.
foite sihõ pͥmisit. scõi in eousus
fructus sit. tertiꝰ possessionẽ suam
ꝯtñdat quartus pignoratũ eum
sibi affirmet. oĩb gͥ ad exhibendũ
accõ ꝯpetit. qr oĩum int̃ est exhib̾i
hoĩnẽ. ¶ Iidem subiũgit. iudicẽ
ꝑarbitriũ sibi exhac actõe ꝯmissũ
⁊̃ exceptões cxtimare quas possessor
obic̃. ⁊ siqͣ̃tam euidens sit ut facille
repellat agñtẽ. tebere possessorem
ab solui. Si obscurior ł q̃ ht̃ alt̃orẽ¬
q̃õnẽ differendã. indirectũ iuditiũ
re exhib̾i uuissa dequibtam tm̃ ex¬
ceptõib oĩ moto ipm̃ debere discep¬
tare qui adex hibñdũ actõe iudicat.
ueluti pacti ꝯuenti toli mali iuris¬
iurandi reiq iudicare. ¶ Int̃ouo
equilitas ex hibitoĩs efficit. ut qͣuis
adexhibendum agi nõ poisit ĩ fac¬
tum tñ accõdetur. ut uilianꝰ tractat
ẜ uus inquit uxoris mee ioẽs meas
ꝯscͥpͥsit hee rationes ate possidentur¬

Expanded text:
recte plures ad exhibendum agere posse: forte si homo primi sit, secundi in eo usus fructus sit, tertius possessionem suam contendat, quartus pigneratum sibi eum adfirmet: omnirecte plures ad exhibendum agere posse: actio competit, quia omnium interest exhiberi hominem. Ibidem subiungit iudicem per arbitrium sibi ex hac actione commissum etiam exceptiones aestimare, quas possessor obicit, et si qua tam euidens sit, ut facile repellat agentem, debere possessorem absolui, si obscurior uel quae habeat altioreonem, differendam in directum iudicium re exhiberi iussa: de quibusdam tamen exceptionibus omnimodo ipsum debere disceptare, qui ad exhibendum, action‹e› iudicat, ueluti pacti conuenti, doli mali, iurisiurandi reique iudicata‹e›. Interdum aequitas exhibitionis efficit, ut, quamuis ad exhibendum agi non possit, in factum tamen actio detur, ut Iulianus tractat. seruus, inquit, uxoris meae rationes meas conscripsit: hae rationes a te possidentur
Abbreviated transcription (Latin):
crm itiq dnm se dicit. nec debet io¬
stendere cũ multe sũttanse adexin¬
bendum agñdi. ¶ p̃tea inhac
actõe notandũ est qd̾ reus ꝯtumax
ꝑmlitẽ ius iurandũ petitõi dãpna¬
ripoisit. ei iudice ꝗͣtitatem tax̃mite.
ria qua creditorib ꝯpeninti S qusũ
fructũ perituro ꝯpetere adħexhi¬
turus. rem ex hib̾i desideret audiẽt.
¶Itẽ si optare uelim ẜuũ uł aliquam
aliamrẽ cuiꝰ optõ mͥ relicta est. ad
exhibendum me age̾ posse cõstat.
ut exhibitis possim uendicae̾. ¶ Si
quis noxali iuditõ exꝑiri uelit. adex¬
hibendum acrõ est ei necessaria. qd
enĩ si dñs quid̃ ꝑatus sit defendẽ.
actoruõ d̾istm̃are nõ possit nͥ exp̃
sentib quia aut ẜuũ nõ recõgno¬
scit aut nom̃ nõ tenet. nõ ne eqũ÷
ei familiã exmberi. ut noxiũ ẜuũ
agnoscat qd̃ ex causa debet fi̾ ad
tesignãtũ eũ cuiꝰ noĩe noxali quis
ex hr̃dem. tabulas restam̃ti uł codi¬
cillos. uł quid aliud adtestam̃tuo

Expanded text:
non utique dominum se dicit nec debet ostendere, cum multae sint causae ad exhibendum agendi. Praeterea in hac actione notandum est, quod reus contumax per in litem iusiurandum petitoris damnari possit ei iudice quantitatem taxante. Eria, quae creditoribus competunt. Sed et usum fructum petituro competere ad exhiturus rem exhiberi desideret, audietur. Item si optare uelim seruum uel quam aliam rem, cuius optio mihi relicta est, ad exhibendum me agere posse constat, ut exhibitis possim uindicare. Si quis noxali iudicio experiri uelit, ad exhibendum ei actio est necessaria: quid enim si dominus quidem paratus sit defendere, actor uero destinare non sentibus, quia aut servum non recognoscit aut nomen non tenet? nonne aequum est ei familiam exhiberi, ut noxium servum adgnoscat? quod ex causa debet fieri ad designandum eum, cuius nomine noxali quis extra heredem tabulas testamenti vel codicillos vel quid aliud ad testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
ut c̾oitori soluat. iud̃i adonatore
ꝓfectã ꝓtinꝰ adc̾ditorem. ⁊ fieri nũ¬
mos accipientis ¶Siu̾o simpłr ei do¬
ꝯsultum ⁊ adfilias quoq familias
ꝑtinet. Nec adrem ꝑtinet ⁊⁊ si affir¬
matur ornem̃ta exea peciũa ꝯꝑasse. nã ⁊ ei.
qͦ qui filio familias gordit. decreto
amplissimi ortu Lactõ denegãt
nec int̃ eit ꝯsũpti sit numi an ex¬
tẽt᷑ inpeculio. multo gͥ mag̾ seueri¬
tate senatus ꝯsulti. eiꝰ ꝯtͣctus inpro¬
babitur. Ꝙ filie familias mutuũ
dedit. ¶ nõsolũ filio famił ⁊ pat

Expanded text:
itori soluat, uideri a donatore profectam protinus ad creditorem et fieri nummos accipientis: si uero simpliciter ei doconsultum et ad filias quoque familiarum pertinet nec ad rem pertinet, si adfirmetur ornamenta ex ea pecunia comparasse: nam et ei quoque qui filio familias credidit decreto amplissimi ordinis actio denegatur nec interest, consumpti sint nummi an exstent in peculio. multo igitur magis seueritate senatus consulti eius contractus improbabitur, qui filiae familias mutuum dedit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
xat̃ eum p̃posuiss m̾cisue. uł reor
peculiarem ex̾cere passus eẽt ceilare
senatus ꝯsultum q̃m patris uolim¬
tate cc̾mm uioetur. nam siscit eno
necotiari. q̃ hoc ꝑmisisse uidenur.
siño noĩat̃i ꝓhibuit m̾ces acciꝑe.
ꝓm̃ si acceꝑit pecuniã cimre pamis

Expanded text:
pater eum praeposuisset merci suae uel peculiarem exercere passus esset, cessaret senatus consultum, quoniam patris uoluntate contractum uideretur: nam si scit eum negotiari, etiam hoc permississe uidetur, si non nominatim prohibuit merces accipere. Proinde si acceperit pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
dedissess sifraus sit senatꝰ ꝯsurto. ad¬
hibita. puta ftum̃to. uł uino ł oleo
mutuo dato. ut his distractis fructi¬
b uterẽt pecunia. subueniendũ ẽ.
filio familias. ¶Sifilus inalti
erat potestate. cũ munia daretur ñc

Expanded text:
dedisset'. sed si fraus sit senatus consulto adhibita, puta frumento uel uino uel oleo mutuo dato, ut his distractis fructibus uteretur pecunia, subueniendum est filio familias. Si filius in alterius erat potestate, cum mutua da
Abbreviated transcription (Latin):
uliamꝰ ait. Intelligñdum e nq̃ue
abmitõ sic accepisse ut iirrem uer¬
teret᷑ Ino tñ uͥtisse uidebitur. sim
acceꝑat. cessare senatus ꝯsultũ. ita
locum ht̃. s iprobabilem modu in
eam qͣtitatẽ q̃ pat̃ solebat᷑ subii¬
strare. ¶ Sifilius accepit mutuã
pecumã ĩi eũ lib̾aret. qui sipẽteret
Rx ceptõe nõ sibmouebitur. senat̾
ꝯsuti cessabit exceptõ hoc amplius
cessabit senatus ꝯsultum. Si pater
fumserit. qua si ratum habuerit.
¶ drpater familas factus soluerit pĩ¬
tem debiti. cessabit senatus nec so¬

Expanded text:
ulianus ait intellegendumque ab initio sic accepisse, ut in rem uerteret. non tamen uertisse uidebitur, si macceperat, cessare senatus consultum, ita locum habet, si probabilem modum in eam quantitatem, quam pater solebat subministrare. Si filius accepit mutuam pecuniam, ut eum liberaret, qui, si peteret, exceptione non summoueretur, senatus consulti cessabit exceptio. Hoc amplius cessabit senatus consultum, si pater sumpserit, qSi pater familias factus solverit partem debiti, cessabit senatus consu
Abbreviated transcription (Latin):
sit inciuitate. dicendũ senatꝰ ꝯul¬
mutuam dedit alius stipulat᷑ est.
inpatris ẽẽ potestate. ueriꝰ dicẽtũ ÷¬
p̈nlanro. Itẽ siouos filios fa¬
milias acceꝑo reos s alteꝵ putani
pattẽ familias. int̃erit. adqͣnẽ pe¬
cunia ꝑuenit. ut sieum sciui filiũ
familias. adqne ꝑuenit pecuana.
exceptõe submonear si adeũ quẽ
ignoraui. nõ submouear. ¶ Siñe
it subusuris mutua data sit. siue
sine usuris. adsenatũ ꝯsultum spec¬
tat. ¶Quamqua ãt nõ declaret se¬
tñ scientũ est ⁊⁊ hĩdem filu sipater
familias dẽcesserit. ⁊ patrẽ eiꝰ si fili

Expanded text:
sit in ciuitate, dicendum senatus consulmutuam dedit, alius stipulatus est,in patris esse potestate, seuerius dicendum pulandi. Item si duos filios familias accepero reos, sed alterum putaui patrem familias, intererit, ad quem pecunia peruenit, ut, si eum sciui filium familias ad quem peruenit pecunia, exceptione summouear, si ad eum quem ignorem, non summouear. Siue autem sub usuris mutua data sunt siue sine usuris, ad senatus consultum spectat. Quamquam autem non declaret setamen sciendum est et heredem filii, si pater familias decesserit, et patr
Abbreviated transcription (Latin):
ioqũ rẽ. pupilli uersũ añ tũt̾lam
ł post tutelãmꝰ si negotus tutele tẽ¬
pore gestis ncxũ ꝓbatur : q antem¬
pensumẽ siuc ꝓtutoẽ negotia gessit
⁊p̾ca tutor ꝯstitutũ ẽ .ł. uentri erat cu¬
rator. S: si ñ ꝑ tutore negotiagerebat
deb uenie ꝙͣ antt inpensumest
deducunt᷑ n in tuttie uditiũ sũp¬
tꝰ qͥs cũq fecit init pup̾illi. Sic tñ
dari cctõq successore ⁊ ad quõ ea rẽꝑti¬

Expanded text:
in rem pupilli uersum ante tutelam uel post tutelam, si negotiis tutelae tempore gestis nexum probatur, et quod ante impensum est, siue pro tutore negotia gessit et postea tutor constitutus est, uel uentri erat curator: sed et si non pro tutore negotia gerebat, debet uenire quod ante impensum est: deducuntur enim in tutelae iudicium sumptus, quoscumque fecerit in rem pupilli, sic tamen, dari ceterosque successor
Abbreviated transcription (Latin):
rit eẽ peccina. Si tm̃ fuit in sub̾anti¬
apupilli uncõsequatur dicẽdũ ẽ nõ
opõtẽ cũ ufurã apupillo exigẽ. Qco
g̾. s ideit. pupillari non potuit᷑ .s. sol¬
ue que erat d̾poita ad p̃dior conpa¬
tioẽm si quid̾e non postulauit. ap̃to¬
rauit nec inpet̾uit dicendundẽ. eiñ.

Expanded text:
is esse pecunia.Si tamen fuit in substantia pupilli unde consequetur, dicendum est non oportere eum usuras a pupillo exigere.Quid ergo, si de re pupillari non potuit sibi soluere, quia erat deposita ad praediorum comparationem? si quidem non postulauit a praetorauit nec impetrauit, di
Abbreviated transcription (Latin):
eiͣ qͣiuib mutuatꝰ ẽ sinecesse habuit
ruit tutõ. Situfor nimim ꝓfuit
pupillo paocuiã eẽ solut m Pime
sac. Auꝗd ip̃e ꝓpupillo soluit nec ipe
usuãs consequitar nec pupillo pra

Expanded text:
is quibus mutuatus est, si necesse habuit ruit tutor, si nimium profuit pupillo pecuniam esse exsolutam. Plane aliquid ipse pro pupillo soluit, nec ipse usuras consequitur nec pupillo pra
Abbreviated transcription (Latin):
tñ accipiendum ẽ. si expedit pupillo
ita tutciã aministri. Cetm̃ siñex pe¬
dit dicend ũ ab solui pupulũ oportẽ
tutelae ut mergãt pupilli. Indexagu.
.qui ceͬrio uiditio cognoscit utilitatem
pupilli spectabat̃. ⁊ an tutor. ex of¬
ficio sũpͣtũ ficrĩt. ¶Cõt̾rium uioiti¬
um. anad hocqͦ ꝯpctat. ut qui apu¬
pillo exigat lib̾atioẽm uidñdũẽ.⁊¬

Expanded text:
tamen accipiendum est, si expedit pupillo ita tutelam administrari: ceterum si non expedit, dicendum est absolvi pupillum oportere: tutelae, ut mergantur pupilli. iudex igitur, qui contrario iudicio cognoscit, utilitatem pupilli spectabit et an tutor ex officio sumptus fecerit. Contrarium iudicium an ad hoc quoque competat, ut quis a pupillo exigat liberationem, videndu
Abbreviated transcription (Latin):
naulũ potentsꝰ est tm̃tẽ dice̾tur
⁊ si merces horteoꝵ uł aree uł
uec̾ture ium̃toꝵ debetur. nã ⁊ hic
potentior erit. licet postĩor eiͣt.

Expanded text:
naulum potentius est.Tantundem dicetur, et si merces horreorum uel areae uel uecturae iumentorum debetur: nam et hic potentior erit. 7 Idem libro t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenit ꝯmodati actõe saitue ꝯpelli¬
tͦur. Nam ⁊ si ꝯdu̾sus ĩpm̃ habuit a¬
quilie actõnẽ ꝯmodator. equissimũ ẽ
ut ꝯmodati agñdo remittat actõñe
nͥ forte quis dixĩt agñdo eũ exlege
aquilia hoc minꝰ ꝯsecutuꝵ ꝗͣ excau

Expanded text:
ur commodati actione sarcire compellitur: nam et si adversus ipsum habuit Aquiliae actionem commodator, aequissimum est, ut commodati agendo remittat actionem: nisi forte quis dixerit agendo eum e lege Aquilia hoc minus consecuturum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Iẽt .ł. R. Is cũ quo depeculio agebã
Cait ui exͣxptus eat. qd tunc cũ ui exi
lio deouci debet. ⁊ adebitore nicͥomi¬
nꝰ debenir. s uideamꝰ ne e̾dendũ sit
peculiare fieri nom̃ eiꝰ ꝓquo exprom¬
issũ est. pauł utiq sidepeculio agñte
aliquo deducere uelit. ilłud no¬
ñ peculiare facͣit.

Expanded text:
sponsorum.Is cum quo de peculio agebam a te ui exemptus est: quod tunc cum ui eximlio deduci debet et a debitore nihilo minus debetur. sed uideamus, ne credendum sit peculiare fieri nomen eius, pro quo expromissum est.Paulus: utique si de peculio agente aliquo deducere uelit, illud nomen peculiare facit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possumt publitiana ꝯpetit. si forte¬
fitianã insuiã anõ oño bona fid̃ e¬
mero. ¶ Sires tali sit nt emildẽ am
ꝯftitutõ alienari ꝓhibeat. eo caũ pu¬
blitiana ñ ꝯpetit qr. hii casib nemi¬
nẽ p̃tor tuetur ne cͣclege̾ fatiat.¬
¶publitima actõe ĩ demfante ẜuo
nũdũ ãnicͥtuo utpossumꝰ. ¶Sipro
parte quis rempetere uelit publi¬

Expanded text:
ana competit, si forteerficiariam insulam a non domino bona fide emero.Si res talis sit, ut eam lex aut constitutio alienari prohibeat, eo casu Publiciana non competit, quia his casibus neminem praetor tuetur, ne contra leges faciat.Publiciana actione etiam de infante seruo nondum anniculo uti possumus.Si pro parte quis rem petere uult, Publi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si duob qus seꝑati uẽdid̾it bona
fice em̃tib uideamꝰ quis mag̃ yubli¬
trana uti possit. intrũis cui pͥorires tͣ¬
ditaes anis qui tantũ emit. Et iuli
ñ dno emeñt potior st cuires p̾ort̃¬

Expanded text:
diderit bona fide ementibus, videamus, quis magis Publiciana uti possit, utrum is cui priori res tradita est an is qui tantum emit. et Iulianon domino emerint, potior sit cui pr
Abbreviated transcription (Latin):
eum. ictõnẽ. ⁊ placuit mͥ qd̾ lab̾o. scrĩ¬
bit. si dñs quadrupedis nõ sit soluen¬
do. dari debere ded̾olo. qũaius si sit noxe
deditõ secuta. nõ puto dandã nͨ inid
qd̃ excẽoit. ¶ Icem labeo queit sicõ¬

Expanded text:
eum actionem. et placuit mihi, quod Labeo scribit, si dominus quadrupedis non sit soluendo, dari debere de dolo, quamuis si noxae deditio sit secuta, non puto dandam nec in id quod excedit.Idem Labeo quaerit, si co
Abbreviated transcription (Latin):
tari debere. ¶ Serius pactõnis pro
h̾tatẽ tñs feratur ĩ neu obligatõ. ma¬
nimissus nõ patitur inse obligatõe
ictiones si ꝑpatronũ stabit qͦminus
obligitõ tñs feratur. dicentũ ast. patre¬
nũ exceptõe areo sb̾mouẽdĩ ego moue¬
or que. romodũ dedolo acc̃õ tabitłir.
cũ sit alia ãc̾rõ. msi forte qñis dcat qm̃
exceptõe patronꝰ submouen põt. si agat
cũ eo. debere diciqͣ milla accõsit. que
ce ceptõe repellitur. dedolo dec̾n etram.
it qũ ꝑitronꝰ tc̃ submouet. si nolit ex¬
ꝓmissorẽ ip̃m manumissũ accipere.
cepromissori. pbane adu̾sus manum¬
usũ dari debebit. tedolo aut siñ sit sol¬
uento expromissor. oño tubit. ¶ Si
tolo .m. procurator passus sit. iũcẽ adu̾¬
sariũ meu̾ita ut ab solueretut. ante
dolo actõ mͥ adu̾sus eũ qui uĩcit ꝯpe¬
tit. põt querit puto nõ ꝯpetere siꝑatuc

Expanded text:
dari debere.Seruus pactionis pro libertatem transferatur in eum obligatio: manumissus non patitur in se obligationem actionem. sed si per patronum stabit, quo minus obligatio transferatur, dicendum ait patronum exceptione a reo summouendum. ego moueor: quemadmodum de dolo actio dabitur, cum sit alia actio? nisi forte quis dicat, quoniam exceptione patronus summoueri potest, si agat cum reo, debere dici, quasi nulla actio sit quae exceptione repellitur, de dolo decernendam: atquin patronus tunc summouetur, si nolit expromissorem ipsum manumissum accipere. expromissori plane aduersus manumissum dari debebit de dolo: aut si non sit soluendo expromissor, domino dabitur.Si dolo malo procurator passus sit uincere aduersarium meum, ut absolueretur, an de dolo mihi actio aduersus eum qui uicit compet
Abbreviated transcription (Latin):
qi nõ est soluẽto. ¶Idem pop̃. refert
cecidianũ p̃torẽ nõceonse dedolo actõẽ
rou̾lus eũ qui affrrmauerat itoneum
eũ eẽ. cui mutua pecimĩa dabatur. qd̾
ueꝵẽ. nã nisi exmigna ⁊ eudẽnti calli¬
ditate. nõ dehet detolo actõtari.

Expanded text:
 refert Caecidianum praetorem non dedisse de dolo actionem aduersus eum, qui adfirmauerat idoneum esse eum, cui mutua pecunia dabatur, quod uerum est: nam nisi ex magna et euidenti calliditate non debet de dolo actio dari.
Abbreviated transcription (Latin):
enincatur. Si quid̾ ꝓindiuiso e¬
ũcatur regressũ ht̃ ꝓquãtitate
eiucte p̃artis. Ꝙ sic̾tus locus sit.
euictꝰ nõ ꝓidiuiso portio fimti.
hoc eiuctũ est aut qd̾ fuit magro
uilissimũ. estim ibitur lociqͣlitas
⁊ sic ent regressus.

Expanded text:
euincatur, si quidem pro indiuiso eeuincatur, si quidem pro indiuiso euincatur, regressum habet pro quantitate euictae partis: quod si certus locus sit euictus, non pro indiuiso portio fundi, hoc e‹u›ictum est, aut quod fuit in agro uilissimum? aestimabitur loci qualitas, et sic erit regressus.