comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
institutus.ab.albo lucinoinst¬
nictus autem maximeagallo
acquilio qui fuit ccine itaq li¬
bricum ples eius extantant c̾¬
cine completi hic cum inlega
ꝓ rostris posuit et hodie extat
pro rostris augusti / huuis aut
uolumina. cum pła extant. re¬
linquit. aũt ꝓpe centum et occu¬
agnita libros. ib ħ płimi ꝓfecti¬
sunt: fere tñ hũi libros ꝯscripse¬
runt.Alphenus n.arus. gauis
aulus offilius. ticius. celsus
aufidius tuta aufidius nam¬
usa flauius priscus gaius.it¬
cerus. proculus labo. nitistius.¬
prcimia. publius celius. et ex
hiis .x. et octo libros conscripse¬
runt quorum om̃s qui fuert̃
libri digesti sunt.abaufidioi
aulus offilius ex quib uarus
et consul fuit. offilius equestri
ordine ꝑseuauit.is fuit cesari
familiarissimus et libros de i¬
re ciuili płimos et qui pominẽ
ꝑtem oꝑis fundarent. relĩquit.
siam delegib iucẽsimus primꝰ
conscripsit. et de uirisdcõne. Id̾
edictum pretoris. primus duci¬
genter composuit. nam añ cu

Expanded text:
institutus a Balbo Lucilio, instructus autem maxime a Gallo Aquilio, qui fuit Cercinae: itaque libri complures eius extant Cercinae confecti. hic cum in legapro rostris posuit, et hodieque exstat pro rostris Augusti. huius uolumina complura exstant: reliquit autem prope centum et octaginta libros.Ab hoc plurimi profecerunt, fere tamen hi libros conscripserunt: Alfenus Uarus Gaius, Aulus Ofilius, Titus Caesius, Aufidius Tucca, Aufidius Namusa, Flauius Priscus, Gaius Ateius, Pacuuius Labeo Antistiuster, Cinna, Publicius Gellius. ex his decem libros octo conscripserunt, quorum omnes qui fuerunt libri digesti sunt ab Aufidio Aulus Ofilius, ex quibus Uarus et consul fuit, Ofilius in equestri ordine perseuerauit. is fuit Caesari familiarissimus et libros de iure ciuili plurimos et qui omnem partem operis fundarent reliquit. nam de legibus uicensimae primus conscribit: de iurisdictione idem edictum praetoris primus diligenter composuit, nam ante eum
Abbreviated transcription (Latin):
intputa fund̾ indebitũ dedi. gr̃
fructus cõdico ur hominẽ ĩ de¬
uitum et hiͣmesine fraude mo¬
dico distraxisti. nempe ħ solu
sic et inꝓpõito . tͫ posse ꝯdiciꝙͣ¬

Expanded text:
puta fundum indebitum dedi et fructus condico: uel hominem indebitum, et hunc sine fraude modico distraxisti, nempe hoc solusic et in proposito, ait, posse condici
Abbreviated transcription (Latin):
ntroq nniui soluto michire¬
tmendiq nellem arbitrium
daretur Idẽ. nt . eͣ li duohr̃des
sint stipulacoris ñ sic posseal
soli¶d̾. at et si duosint pro
na aut utriq pͥtes ffichifu̾it
solute.

Expanded text:
troque simul soluto mihi retinendi quod vellem arbitrium daretur. Idem ait et si duo heredes sint stipulatoris, non posse alteri solvi: idem et si duo sint promquina aut utrique partes Stichi fuerunt solutae.
Abbreviated transcription (Latin):
ns rem cradrõit. posse eũ fũd̾
conͣdice̾. id̃ et si debitorẽ sun.¬
ur̃dem damp̃nauit lib̾are. et
iue ignorãs som̾nt. ¶Qui fil¬
iofamir solu̾it cum ẽẽt eius
peculiaris debitor si quid̃ ign¬
orauit. ademptum cipeculiũ.
ub̃atur. si scit et sołu̾it dcõm¬

Expanded text:
sse eum fundum condicere: idemque et si debitorem suum damnauerit liberare et ille ignorans soluerit. Qui filio familias soluerit, cum esset eius peculiaris debitor, si quidem ignorauit ademptum ei peculium, liberatur: si scit et soluit, co
Abbreviated transcription (Latin):
dig̃. qͣuẽritur. et dicit mrcellus
nten enmnisi forte in arͣtifi¬
tio sint hec enmiubente pr̃o¬
noct. ani edente suntͥ s si solu¬
erit offitiales delegatus ñ pot̾

Expanded text:
 quaeritur. et dicit Marcellus non teneri eum, nisi forte in artificio sint hae enim iubente patrono et alii edendae sunt: sed si soluerit officiales delegatus, non potest
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit si uicinus in suo edificã¬
do effecit: ne stillicidiũ meum
recipet posse me ag̾e̾ de iure me
ctum siue uiam h̃t. ius sibi eẽ
ire age̾. uł frui pot̾ intende ꝙ¬

Expanded text:
. item Iulianus scripsit, si uicinus in suo aedificando effecerit, ‹ne› stillicidium meum reciperet, posse me agere de iure meoctum siue uiam habet, ius sibi esse ire agere uel frui intende
Abbreviated transcription (Latin):
ieccõnum an siꝗs possit ita age
ñ posse agͣisituͣt agi ñ pot̾ iusee
in suo ignem fac̾e ant sed̾e aut
iauãre. Id̾ in diu̾sum probat slã
et in bameis inquit uaporib cũ
quintiua cimicłin  ꝑgentem ĩ
ortis uilii instruxiss. placuit po¬
tuisse tales ẜuitutes imponi.

Expanded text:
ionum, an quis possit ita agere non posse agi, sicut agi non potest ius esse in suo ignem facere aut sedere aut lauare.Idem in diuersum probat: nam et in balineis, inquit, uaporibus cum Quintilla cuniculum pergentem in Ursi Iuli instruxisset, placuit potuisse tales seruitutes imponi.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. ł ocum ãt religiosum fa¬
cerẽ pot̾ ꝯsentiente usufructua¬
rio. et ħũm est fauore religioĩs
ss int̾clum et solus ꝓprietatis
dominus locum religiosum fa¬
c̾e pot̾ fingeenim cum testato¬
rem inferre cum ñ locus eẽttã
oportime ubi sepͥeliretur. ¶ Ex
eo ne det̾iorem conditõm fruct¬
uarii faciat ꝓprietarius sol q̃ri
an ẜuum dominus coħc̾e̾ poss¬
it et aristo ap̃ cassium notat pl¬
ẽñissimam eum coħ̾tonem hr̃e
si mo sine dõlo malo faciat qmͣ¬
uis usufructuanus nec ꝯͣrius
quid̾ minist̾iis. aut iniisit᷑atis
artifitium eius corrumꝑe poss¬
it. nec ẜuum cicatricib defora¬
rpprietarius aut̃ et ẜuum no¬
xe ded̾e pot̾it s s sine dolo ma¬
io faciat qm̃ noxe dedito. iure ñ
ꝑimit usumfructum ñ magis
qm usucapio ꝓprietatis q̃ post
ꝯstitutum usumfructũ ꝯtigit
debebit plane denegari ususfr¬
uctus ꝑsecuto. si ei qui noxe ac¬
cepit litis extimat̾o ñ offeratin
a fructuario. ¶Si quis ẜuum

Expanded text:
.Locum autem religiosum facere potest consentiente usufructuario: et hoc uerum est fauore religionis. sed interdum et solus proprietatis dominus locum religiosum facere potest: finge enim eum testatorem inferre, cum non esset tam oportune, ubi sepeliretur.Ex eo, ne deteriorem condicionem fructuarii faciat proprietarius, solet quaeri, an seruum dominus coercere possit. et Aristo apud Cassium notat plenissimam eum coercitionem habere, si modo sine dolo malo faciat: quamuis usufructuarius nec contrariis quidem ministeriis aut inusitatis artificium eius corrumpere possit nec seruum cicatricibus deformare.Proprietarius autem et seruum noxae dedere poterit, si hoc sine dolo malo faciat, quoniam noxae deditio iure non peremit usum fructum, non magis quam usucapio proprietatis, quae post constitutum usum fructum contingit. debebit plane denegari usus fructus persecutio, si ei qui noxae accepit litis aestimatio non offeratur a fructuario.Si quis seruum
Abbreviated transcription (Latin):
ne debeatur s m̾o. si ilie h̾rdi n¬
meo promisit ꝑ se ñ fore quoi
altins ea edifitia tollantur. tuc
do lego. ¶Si arbores uento deiec¬
tas dominus ncollat ꝑ quod

Expanded text:
e debeatur, hoc modo: 'Si ille heredi meo promiserit per se non fore, quo altius e‹a› aedificia tollantur, tum do lego.' Si arbores uento deiectas dominus non tollat, per quod
Abbreviated transcription (Latin):
accipiend̃ ẽ siue testõ quis siue
sserit siuegeñalit̾ et ĩo sic si con¬
testatus sit ꝙ uolens cũ sticho
suo meo negotium g̾ere ꝑicło
meo uitxtur.ad om̃ia iussisse.
nisi c̾taiex alud phibea¶s ego
quero an reuocare ẜ iussũ mꝙ̃
crcdatur. possit et puto posso ꝙ¬
ad mod̾ simandass et postea
añ ꝯtctum cont̃ria uounntate
mandatũ reuocass et mec̾tior¬

Expanded text:
accipiendum est, siue testato quis siue usserit siue generaliter: et ideo et si sic contestatus sit: 'Quod uoles cum Sticho seruo meo negotium ge‹re› periculo meo', uidetur ad omnia iussisse, nisi certa lex aliquid prohibet.Sed ego quaero, an reuocare hoc iussum antequam credatur possit: et puto posse, quemadmodum si mandasset et postea ante contractum contraria uoluntate mandatum reuocasset et me
Abbreviated transcription (Latin):
lolum aut. menam in segetem
alienam miect̾is quo et eam tu
inquinares n solumꝙ uianti
clam dñmposse age̾. ur silocat᷑
fudus sit. coloͬnum s in fc̃m a¬
gendumiset si colonus eam ex̾
dampni ẽ. ip̃m̃ quid corrumpe
et mutare ut lex aquilia locui
hãt. alia nulia ipius mutatoe
applicare anud: quius molesta
sepatio sit. Tum eo planc
qui umium ipũitauit reffudit.¬

Expanded text:
lolium aut auenam in segetem lolium aut auenam in segetem alienam inieceris, quo eam tu inquinares, non solum quod ui aut clam dominum posse agere uel, si locatus fundus sit, colonum, sed et in factum agendum, et si colonus eam exerdamni est ipsum quid corrumpere et mutare, ut lex Aquilia locum habeat, alia nulla ipsius mutatione applicare aliud, cuius molesta separatio sit.Cum eo plane, qui uinum spurcauit uel effudit
Abbreviated transcription (Latin):
obdormuut qmͣ m eum quine¬
gligent cuistodit. neͣc quicqmͣ
dixit in eo qui obdormiu̾it sr̃e
eum humanam et naturalez
passum cum deb̾et uł ĩgnem
extinguere urita munire ne e¬
uagetur. ¶ Sifuriium ẜ parie¬
ñ posse. qr nec cum eo qui focu
onem dandam .s. si panes exustꝰ¬
sit. I. Sin aut nũdum mich̾
dampnum dedis. s ica ignem
has. ut metuam ne micħ dam¬
pnum des. dampni infecti pu¬
to suffice c̃au̾tom. ¶Proculus
ait. cum coloni ẜui uiuam exu¬
sissent colonumur ex locatoui
lege aquilia ten̾iita ut colon
possit ruum nore dedeset si u̾no
iudito res ẽet iudicata.atero
amplius ñ agendiss ħ ita siculꝰ¬
pa colonus caret.¶Tet̾umsi
norͣios suos hĩusti Gampnie¬
um iniuria tem̃ cum taies ha¬
buit Id fuandum et circa
inquilinoꝵ insue ꝑsonas scri
cu eas exussens legis aquilie
accom compet̾e celsus ait. Inͣ¬
quit lex reͥpiit Rupisse u̾bum
fere om̃s uetes sit intellex̾unt
corrupit set ĩo celsus quent. Si

Expanded text:
obdormiuit quam in eum qui neglegenter custodit, nec qui‹s›quam dixerit in eo qui obdormiuit rem eum humanam et naturalem passum, cum deberet uel ignem extinguere uel ita munire, ne euagetur.Si furnum secundum pariea lege, quia nec cum eo qui focum onem dandam. Sed non proponit exustsit: sin autem nondum mihi damnum dederis, sed ita ignem habeas, ut metuam, ne mihi damnum des, damni infecti puto sufficere cautionem.Proculus ait, cum coloni serui uillam exussissent, colonum uel ex locato uel lege Aquilia teneri, ita ut colonus possit seruos noxae dedere, et si uno iudicio res esset iudicata, altero amplius non agendum. sed haec ita, si culpa colonus careret: ceterum si noxios seruos habuit, damni eum iniuria teneri, cur tales ‹habuit›. idem seruandum et circa inquilinorum insulae personas scribtu eas exusseris, legis Aquiliae actionem competere Celsus ait.Inquit lex 'ruperit'. rupisse uerbum fere omnes ueteres sic intellexerunt 'corruperit'.Et ideo Celsus quaerit, si
Abbreviated transcription (Latin):
noxe dedi eum in sond̃ oport̾e.
qr ħ res cluusionem ñ recipit.¬
Serui aũt occidentis nomine.
dominus tenetinsis no cui bo¬
na fide fuit ñ cenͣetur. s anisꝗ
mem abiit. ¶Tercio. aũt cap¬
ite ait. eadem lex aqͣuilia cet̾aꝵ
rerum pret̾ hoiem et pecudem
occisum Siqs alt̾i dampu¬
um fecit. ꝙ usserit. freg̾it iupit
iniuria qnͣti eares erit in dieb¬
.xxx. ꝓxiiuis cm̃ eis dno dare i¬
daṁpnas esto. ¶Si ꝗe igitur
n occid̾it hoĩem uł peͣcͣudrͣm. s
ussit. freg̾it. ruꝑit. sine dubio
ex hua u̾his agendum erit.
Drom̃sifade suo meo obiec̾is.
et eum. aduͣssis. trnebis micħ¬
Item si arbustum meum ułui¬
meam uolu̾it exurere et ignis
⁊. inquilimis obres eoꝵ exust¬
as ¶Si fornicaniis siuis colo¬
mͣ ad fornacem obdormissi. et
uinla fu̾it exustaner̃. dixit. Ex
iocato ꝯuentum pͣrarc debe si ne¬
gligens meligendis ministus
ter custodient ãn tenebiturq
subiecit/ nam qui custodiebat
nicħ fecit᷑ qͣ itrtt igͣne subietͣit

Expanded text:
noxae dedi ei in solidum oportere, quia haec res diuisionem non recipit.Serui autem occidentis nomine dominus tenetur, is uero cui bona fide seruit non tenetur. sed an is, qui em abiit. Tertio autem capite ait eadem lex Aquilia: "Ceterarum rerum praeter hominem et pecudem occisos si quis alteri damnum faxit, quod usserit fregerit ruperit iniuria, quanti ea res erit in diebno dare damnas esto'.Si quis igitur non occiderit hominem uel pecudem, sed usserit fregerit ruperit, sine dubio ex his uerbis legis agendum erit. proinde si facem seruo meo obieceris et eum adusseris, teneberis mihi.Item si arbustum meum uel uiam voluerit exurere et ignis  inquilinis ob res eoas. Si fornicarius servus coloni ad fornacem obdormisset et villa fuerit exusta, Neratius scribit ex locato conventum praestare debere, si neglegens in eligendis ministeriter custodierit, an tenebitur qui subiecerit? nam qui custodit, nihil fecit, qui recte ignem subiecit,
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ erit dicendum et in ea cã
ex qua hr̃s nteneturut mar¬
celł scribit. ¶ Item si fundũ
tinim ur ciuitatis ꝑ obreptio¬
nem petiero negotiũ tuũ uł ci¬
uitatis gerẽs et ampliores ꝙͣ
oportint fructus fuoꝯ secutus.
nes.uus ẽ qiͣ re iuditata am¬
plius.igi cͣcrio iudito ñ posse

Expanded text:
in ea causa, ex qua heres non teneretur, ut Marcellus scribit. Item si fundum tuum vel civitatis per obreptionem petiero negotium tuum vel civitatis gerens et ampliores quam oportuit fructus fuero consecutus, verius est quasi re iudicata amplius agi contrario iudicio non poss
Abbreviated transcription (Latin):
culi ut̾erentur. statim deductõ
dominũ iuquid demolin opo¬
commodi iuscindet ñ ita tñ ut
cam ꝑtem cenaculi dñs apper¬
uiss inqm̃ magnam ꝑtem u

Expanded text:
culi uterentur, statim deductiondominum aliquid demoliri opocommodi sustineret: non ita tamen, ut eam partem caenaculi dominus aperuiss
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾antib hancaccom ei potissi¬
msi dari debe cuius mͣt̾estur af
finitatem cognatom ue defũc¬
tũ conting̾it ¶ S silib̾o hõi no¬
citum sit ip̃i ꝓpctua erit accõ. s
si alius uelit exꝑiri. annuaerit
ditario compecit. Qippe qui in
corpore lib̾o dampnũdat iurei
hrditario tñsire ad successores
iui. enam exbono et equo orit᷑.¬
Pretor ait ne ꝗd in subgrũda¬
Rił procecto. ur sub eumlocum

Expanded text:
ssimum dari debere cuius interest uel qui adfinitate cognationeue defunctum contingat. sed si libero nocitum sit, ipsi perpetua erit actio: sed si alius uelit experiri, annua erit ditario competit, quippe quod in corpore libero damni datur, iure hereditario transire ad successores uniarium, nam ex bono et ‹ae›quo oritur.Praetor ait: 'Ne quis in suggr‹u›nda protectoue supra eum locum,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fectus urb̾cet̾iq rome mag¬
istratus ¶ Non aut om̃s iu¬
dices dari possunt.ib hiis qui¬
dicis dandiius hñt. Quida¬
.n. lege impedĩtur nẽ iudices
et impubes qr iud ic̃o carent.¬

Expanded text:
praefectus urbi ceterique Romae magistratus. Non autem omnes iudices dari possunt ab his quidicis dandi ius habent: quidam lege impediuntur ne iudices et impubes, quia non habent
Abbreviated transcription (Latin):
scriptis u̾b̾dan accõm que act̃o
simił erit mandati accbi quem¬
adm insuꝑiorib ca̾ib locatoĩ
et empconi. ¶Si ergo p̃ sunt
ubi de faciẽdo ab utroq suenit
et in ꝓpoĩta q̃one id dici potest.
etͣ necc̃o ꝯ sequitur ut eiusfiat

Expanded text:
 quae actio similis erit mandati actioni, quemadmodum in superioribus casibus locationi et emptioni. Si ergo haec sunt, ubi de faciendo ab utroque conuenit, et in proposita quaestione idem dici potest et necessario sequitur, ut eius fiat
Abbreviated transcription (Latin):
qr occupantis melior solet ẽe
accoBlane siexrepupilli
noia fecit uł peciu̾am march¬
poͣtuit. ꝙ eͣt inquo uis tutore
dicend̃ e nec tͣ n int̾ẽe putoqnͣ¬

Expanded text:
quia occupantis melior solet esse actio. plane si ex re pupilli nomina fecit uel pecuniam in arcpotuit: quod et in quouis tutore dicendum est. nec tamen interesse puto
Abbreviated transcription (Latin):
Insuo enim auihacten. face̾lic
qͣtenus li i.auenũ ĩmittat fu¬
ni aũt sicut. aq̃. ee ĩmissionem.
sposse igitur suꝑiorẽ cũ infiore
agẽ ius illi ñ eẽ idita facifufen¬
um demq scribe ait. posseita a¬
gi ius illi ñ eẽ in suo lapidẽ cedẽ

Expanded text:
o enim alii hactenus facere licet, quatenus nihil in alienum immittat, fumi autem sicut aquae esse immissionem: posse igitur superiorem cum inferiore agere ius illi non esse id ita facere. Alfenum denique scribere ait posse ita agi ius illi non esse in suo lapidem caeder
Abbreviated transcription (Latin):
solumut tigna suscipiat ꝙ ñ ẽ
sciend̾ e possorĩs ꝑtes sustincie.
Si qd̾ tigna ĩmissa sint eum q
fuitutẽ sibi deb̾i ait siu̾oñ sũt
ĩmissa eum ꝗ negatset si quid

Expanded text:
solum, ut tigna suscipiat, quod nosciendum est possessoris partes sustinere, si quidem tigna immissa sint, eum, qui servitutem sibi deberi ait, si vero non sunt immissa, eum qui negat. Et si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝯsticutus et fideuissorem
lus fidenissor lib̾abitur. ¶Q¬
druplatur aũt id qnͣti erres ẽ.
.i. cum fructib et om̃i cauͣsa.
Si qͥs ꝑuim sisti ꝓmitendo
postea fidenissorẽ. ad hibeat. is
puiiiscipulatus. cũ acceptũ
ñ fac̾et fu̾it in qͣdruplum cõ¬
dempnatus ex stipulatu eũ
agẽtem. adũsus excepͣtõm re¬
płicatone adiuuari. ił put¬
at cum in q̃druplo et sĩplum
sit reus ꝯsecut: Labo aũt ⁊̃
post q̃drupli actom nichominꝰ
excepcõne submonend eũ qui
uim intulit dicebat ꝙ cũdur̃
ut tam cripli ꝯdempnatõe ple¬
ctatur qm acceptuapom õi m̃o
face comꝑeuatur. ¶Quãten
aut dixii qͣdruplo simplu
in ecsic s disponẽdum ẽ. ut in
ꝯdeꝑnatone q̃drupli res ꝗdẽ
ominio contincatur et eius
restituto fiat penaaũt us.ad
triplu p̃stetur. ¶Quiosi hõ si¬
ne dolo malo et culpa eius q
conis moriatur qr tripli pe¬
ne põfacinus satisfac̾e cogitur.
ꝓ eo aũt qui in fuga ec̃ ditit᷑.

Expanded text:
sit constitutus et fideiussorem lus fideiussor liberabitur. Quadruplatur autem id quanti ea res erit, id est cum fructibus et omni causa. Si quis per uim sisti promittendo postea fideiussorem adhibeat, is per uim stipulatus, cum acceptum non faceret, fuerit in quadruplum condemnatus, ex stipulatu eum agentem aduersus exceptionem replicatione adiuuari Iulianus putat, cum in quadruplo et simplum sit reus consecutus. Labeo autem etiam post quadrupli actionem nihilo minus exceptione summouendum eum, qui uim intulit, dicebut tam tripli condemnatione plectatur, quam acceptilationem omnimodo facere compellatur. Quatenus autem diximus quadruplo simplum inesse, sic hoc disponendum est, ut in condemnatione quadrupli res quidem omnimodo contineatur et eius restitutio fiat, poenae autem usque ad triplum stetur. Quid si homo sine dolo malo et culpa eius, qactionis moriatur, qui‹a› tripli poena propter facinus satisfacere cogitur. pro eo autem, qui in fuga esse dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
d aꝑtissimas ꝓbatones uiolẽ¬
tie oppone Si iusto metu pre¬
t̾ritus cognitone ad qm ut uĩ¬
ctus iret. potens ad u̾sanusmi¬
nabatur. id quiͦd hr̃c lcebat
ꝯpulsus uendidit rei sue equi¬
tati ꝑ p̾sidem ꝓuintie restitu¬
tur. ¶ Si fen̾ator inciuiliter
custodiẽdo athictam. et ace̾rta¬
snc cquitati restitui decriar.¬
Siquis ꝙ̃. adũsario ñ debebat
iudicis coactus ẽ dare. index ĩ¬

Expanded text:
tissimas probationes uiolentiae opponere.Si iusto metu perterritus cognitionem, ad quam ut uinctus iret, potens aduersarius minabatur, id quod habere licebat compulsus uendidit, res suae aequitati per praesidem prouinciae restituitur.Si faenerator inciuiliter custodiendo athletam et a certasuae aequitati restitui decernat.Si quis, quod aduersario non debebat,iudicis, coactus est dare, iudex i
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtate intib̾im se deietitm an¬
ere fugitiuiiseadem probat. et de
eo ꝯ deponte sep̾cipitanit homia
u̾a sunt que cecilius scribit. Iõ
ut. sisuus cuus fugies uicar
suum secũ abduxit siucanus.
uitus. aut. aut imprudes secut.
c̃ moccasionem. ad te redeundin
ꝗd acti eet. et reone ad te cuposset
cecilius. ait si snus cũ infundo
ec̃t exiss de iulla eam̃te ut ꝓfuge¬
ret et quis eũ priusqm̃ ex fudo

Expanded text:
uoluntate in Tiberim se deiecit, manere fugitiuum. eadem probat et de eo, qui de ponte se praecipitauit. haec omnia uera sunt, quae Caelius scribit.Idem si servus tuus fugiens vicarium suum secum abduxit: si vicarius invitus aut imprudens secutus est neque occasionem ad te redeundi nquid acti esset et redire ad te cum posset elius ait, si seruus, cum in fundo esset, exisset de uilla ea mente, ut profugeret et quis eum, priusquam ex fundo
Abbreviated transcription (Latin):
nm dqemptore quimdiscip¬
una traditus erat. iufugiss fu¬
giium ec et siforte io fugit q i
immod̾att eo utebatur Id ꝓbat
et si ab eofugit ciuerat ꝯmoda¬
tus si pp̃ eadem eam fugit. Idem
ꝓbat iuiianus et si scuius cum
eo agebat. Hita si eos fugiss et
ad dñm ueniss. cet̾um si ad diim
nueniss sine uula dubitatone fu¬
gitiuũ udi.ait ro̾. ait int̾rogatus
scilic ut fugrnatus occasione
sc subtͣhct at tam et si fugr̾ nõ

Expanded text:
eptore cui in disciplinam traditus erat aufugit, esse fugitiuum, si forte ideo fugit, quia immoderate eo utebatur. idemque probat et si ab eo fugerit cui erat commodatus, si propter eandem causam fugerit. idem probat Uiuianus et si saeuius cum eo agebat. haec ita, si eos fugisset et ad dominum uenisset: ceterum si ad dominum non uenisset, sine ulla dubitatione fugitiuum uideri ait.Idem ait interrogatus scilicet, ut fugae nactus occasionem s
Abbreviated transcription (Latin):
Ut s si postea qm̃ius suũ ex̾tuit
creclitor ei se subtͣxit pot̾ fugiti¬
us uidi.¶. Ip̃ iabonem et celiũ
queritur.siquis inasilsi ꝯfugit.
aut eo se ꝯferat quo solent uenr
ꝗse uenales postũlant aut fug¬
itinus sit: ego puton ec̃ eum tu¬
giiu qr id facit ꝙ et publitei
Fact lice̾. irbitratiu: nec eum ꝗ

Expanded text:
 sed si, posteaquam ius suum exercuit creditor, ei se subtraxit, potest fugitiuus uideri.Apud Labeonem et Caelium quaeritur, si quis in asylum confugerit aut eo se conferat, quo solent uenire qui se uenales postulant, an fugitiuus sit: ego puto non esse eum fugitiuum, qui id facit quod publice facere licere arbitratu
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃em puenit cum quereret᷑s
no fugitiunus eẽt si celandi cã
em faciliore depͥcatom hr̃et de¬
licti alituius ñ ec fugitiuum¬
Celsus quo scribit. si fuu emis¬

Expanded text:
rem peruenit, cum quaereretur, num fugitiuus esset: si celandi causem faciliorem deprecationem haberet delicti alicuius, non esse fugitiuum.Caelius quoque scribit, si seruum em
Abbreviated transcription (Latin):
offilius fugitiuus c̃. qui exͣ dni
domum. fuge causa quo se
Aut fugitiuũ eẽ ait eum quiea
mẽnte discedat. ne. ad dñm re¬
deat tam et simutato concilio
ad eu ren̾tatur nemo enutali
peccato inquid penitentia sua
noces eẽ desinit cassius quoq
serbit fugitimĩ ce qui cto ꝓpoito
dn̾m relinquat. Ite ap̾ nimami
relatum e fugituum fereab af¬
fectui. animimtelligent eeno¬

Expanded text:
Ofilius: fugitivus est, qui extra domini domum fugae causa, quo se autem fugitiuum esse ait eum, qui ea mente discedat, ne ad dominum redeat, tametsi mutato consilio ad eum reuertatur: nemo enim tali peccato, inquit, paenitentia sua nocens esse desinit.Cassius quoque scribit fugitiuum esse qui certo proposito dominum relinquat.Item apud Uiuianum relatum est fugitiuum fere ab affectu animi intellegen
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo dente caret. n ĩo morbo¬
si sunt p̾stim cum sine dẽtib
nascamur nec ĩo minus sam
sumus. donec dentes hãmus
alioquin nullus senex ec̃t.

Expanded text:
aliquo dente caret neque ideo morbosi sunt: praesertim cum sine dentibus nascimur nec ideo minus sani sumus donec dentes habeamus: alioquin nullus senex
Abbreviated transcription (Latin):
nem etm ee ꝗda putant ubiso
lumine. adibito nicħ̾ iudetur.
Quesitu canbalbus et blesus
et intipus hisq ꝗtardius loꝗt᷑
et uãnuis et uaticus samus sit
et opinor eos sanos ẽc.
osus mãgna enim paro toinu

Expanded text:
nem eam esse quidam putant, ubi homo lumine adhibito nihil videt. Quaesitum est, an balbus et blaesus et atypus isque qui tardius loquitur et varus et vatius sanus sit: et opinor eos sanos esse.osus: magna enim pars hominum
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ypotħ̾cam qmius cum
alio añ ꝯuen̾at: ut si abͦ eo pe¬
cĩam acceꝑit sitres obligata
lic ab ħ postea. accep. potat᷑ .i. h¬
niansuideamus anid̾ dicẽdꝰ
lit: si sub ꝯdcõne stipłone fc̃a
ypotħca data sit qua pentẽte¬
ꝯdcõne alius credidit pure

Expanded text:
cepit hypothecam, quamvis cum cepit hypothecam, quamvis cum alio ante convenerat, ut, si ab eo pecuniam acceperit, sit res obligata, licet ab hoc postea accepit: poterat niam. Videamus, an idem dicendum sit, si sub condicione stipulatione facta hypotheca data sit, qua pendente alius credidit pure
Abbreviated transcription (Latin):
impłi ñ possit. ¶ S et si hr̃s ob
ea legata que sub ꝯditone da¬
ta erant depignore reisue con¬
ue̾niss. et postea eadem ip̃apig¬
nerata ob ꝑecuĩam creditam i¬
pignori ded̾it. ac post condc̃o
iegatorum extitit. hic quo tuẽ¬
dum eum ciupignus prisdatũ
ẽẽt existimauit. Titia p̾diu
alienum tito pignori dedit post
meiuo dem̃ dna eius pignoris
fr̃a marito suo in dotem extim¬
atum dedit. si titõ soluta petu¬
nia sit.ñio magis meui pignꝰ
ualesce placebat. tunc.n. prore
dimisso seqñtis ꝯfirmatur pig¬
nus cum res in boĩs debitoris
inueniatur In ꝓpoĩto aũt mar
in cum tito solu̾etur: in bonis
mulieris fu̾it: nulum tẽpus
inueniri quo pignus menio
ꝯualesce̾ possit ħ tñ ita siboa fĩ¬
de in dotem extimatum p̾tiũ
maritus acceꝑit. id ẽsi ignora¬
u̾it menio obligatum ee.¬
ꝓ. Siet nire iudicatũ et pig¬
nus incãm iudicati ex aucto¬
ritate eius ꝗ uib̾e potuit cap¬
prius credidit peciu̾amet ac¬

Expanded text:
impleri non possit. Sed et si heres ob ea legata, quae sub condicione data erant, de pignore rei suae convenisset et postea eadem ipsa pignora ob pecuniam creditam pignlegatorum exstitit, hic quoque tuendum eum, cui prius pignus datum esset, existimauit.Titia praedium alienum Titio pignori dedit, post Maeuio: deinde domina eius pignoris facta marito suo in dotem aestimatum dedit. si Titio soluta sit pecunia, non ideo magis Maeuii pignus conualescere placebat. tunc enim priore dimisso sequentis confirmatur pignus, cum res in bonis debitoris inueniatur: in proposito autem marineque cum Titio solueretur in bonis mulieris fuerit, nullum tempus inueniri, quo pignus Maeuii conualescere possit. haec tamen ita, si bona fide in dotem aestimatum praedium maritus accepit, id est si ignorauit Maeuio obligatum e Si et iure iudicatum et pignus in causa iudicati ex auctoritate eius qui iubere potuit capprius credidit pecuniam et ac
Abbreviated transcription (Latin):
ño fiant fructuariiuasa: uen¬
dican apprietario possunt cau¬
cõnendata uidendum ẽ dẽ c̾o¬
dcone an possit locum hr̃e. et
proditum ẽ neminem rẽ suã¬

Expanded text:
non fiant fructuarii uasa, uinproprietario possunt caunon data. uidendum est de coione, an possit locum habere: proditum est neminem rem sua
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. iu quo domus relicto¬
iuri boni arbitratu cautonemĩ¬
t̾poni oport. nec mutat sipat̾
.h̾rdes filios simui hĩtare cum
uxore legatana uoluit.ꝓ¬
Ap. Ciuaiorum iporum̾ usust᷑.
relictus sit. ñ erit cauto senatus¬
consulti necͣca. s illa solia boni¬
uir arbitratu se usurum fiuit¬
urui. Si igitur tradita sunt fr¬
uendi causanemo dubitat nõ¬
fĩ eius qui accepit. ñ enim ido¬
traduntur ut dñum recedat᷑¬
ab eo qui tradidit s utatur fr¬
uatur legatarius. Ergo cum

Expanded text:
u quoque domus relictoiri boni arbitratu cautionem interponi oportet: nec mutat, si pater heredes filios simul habitare cum uxore legataria voluit.. Si uasorum ipsorum usus relictus sit, non erit cautio senatusconsulti necessaria, sed illa sola 'boniri arbitratu usurum fruiturum'. si igitur tradita sunt fuendi causa, nemo dubitat nori eius qui accepit: non enim idtraduntur, ut dominium recedb eo qui tradit, sed ut utatur fruatur legatarius. ergo cum
Abbreviated transcription (Latin):
uum uendidiss et ut manu¬
mitt̾ctur intͣ c̾cum tẽpus p̾¬
cepiss acposteamutass uolũ¬
tatẽ. et emptor nichominus
manumisiss. an anqmͣ eo no¬
mine actõm hr̃et dixi ex uen¬
dito accõm manumisto euo
uł mictata uenditoris uolũ

Expanded text:
ruum uendidisset et ut manumitteretur intra certum tempus, praecepisset ac postea mutasset uoluntatem et emptor nihilo minus manumississet, an aliquam eo nomine actionem haberet. dixi ex uendito actionem manumisso seruo uel mutata uenditoris uolunt
Abbreviated transcription (Latin):
sit uenditor acturus itiliter
sine fuata lege in penam qmͣ
alii ꝓmisit incrõit. huic con¬
sequẽs erit ut hactenus ag̾e
possit. q̃tenus alii pr̃are coget̃
quicꝗd enim excedit penan
taretur ꝯuenitã affectõnis
rõne recte agetur nec uide̾t᷑¬

Expanded text:
sit, acturus utiliter, si non seruata lege in poenam quam alii promisit inciderit. huic consequens erit, ut hactenus agere possit, quatenus alii praestare cogitur: quidquid enim excedit, poena, non taretur, conuenit, etiam affectionis ratione recte agetur. nec uident
Abbreviated transcription (Latin):
enmi nẽgotiũ inuice et ido
inuicẽ ĩpoĩte sũt accõnes ut
appareat ꝙ in principio bene¬
ficui ac mide uolu̾tatis fu̾at
Sĩt inmutuas p̾statõnes ac¬
conesq ciniles ut accidit ĩeo
qui absentis negotia g̾ere m¬
chouuit Neq enĩ impie
ꝑiͣtũra desereret suscepiss eĩ
fortassis aliussi ĩs ñ cepisset.
oluntatis ẽ enĩ susciꝑe mã¬
si pugillareᷤ michi ꝯmodasti
ut debitor michi cau̾e ñ recte
facies importune repetendo.
MNam si negasses uł emissez
iĩ testes adhibuissẽ. ¶ Id̃q ẽ
si ad fiicienda insulam tigna¬
modasti demii ꝓtraxistiaut
inuari quippe nos ñ decipibe¬
nefito oport ex quib causis

Expanded text:
enim negotium invicem et ideo invicem propositae sunt actiones, ut appareat, quod principio beneficii ac nudae voluntatis fuerat, converti in mutuas praestationes actionesque civiles. ut accidit in eo, qui absentis negotia gerere inchoavit: neque enim impune peritura deseret: suscepisset enim fortassis alius, si is non coepisset: voluntatis est enim suscipere mansi pugillares mihi commodasti, ut debitor mihi caveret, non recte facies importune repetendo: nam si negasses, vel emissem vel testes adhibuissem. idemque est, si ad fulciendacommodasti, deinde protraxisti aut iuuari quippe nos, non decipi beneficio oportet. ex quibus causis
Abbreviated transcription (Latin):
emqmͣdam uenalẽpos¬
sessor hebat litem ꝓprietatis
adũsarius mou̾e cepit. et post¬
ea qmͣ oportunitatem eptoris
cui uenũdari potu ꝑemit.desti¬
cit placuit possõri ħ nomine.
accõm infc̃m cuͣm suamdem¬
spnitate competere.
BE Qicum michi pͥerͣ¬
misisses saxum ex fũdo tuo er¬
cẽ aut cretam autarenam fodẽ.
et sumptũ in hancrem fec̾im
et ñ patiaris me coułe mulia ai¬

Expanded text:
quam uenalem possessor habebat, litem proprietatis aduersarius mouere coepit et posteaquam oportunitatem emptoris, cui uenundari potuit, peremit, destitit: placuit possessori hoc nomine actionem in factum cum sua indemnitate competer cum mihi permississes saxum ex fundo tuo eicere uel cretam uel harenam fodere, et sumptum in hanc rem fecerim, et non patiaris me tollere: nulla al
Abbreviated transcription (Latin):
uidam debitor epłam
qͣiͣatitio mittiꝰ crecditori suo ef¬
fecit. ut ip̃e lib̾aretur hac epła
postea epsa fła uł mani reꝑta
creditor maior quid̃.xxu. ãnis

Expanded text:
uidam debitor epistulam quasi a Titio mitti creditori suo effecit, ut ipse liberetur: hac epistula postea epistula falsa uel inani reperta creditor maior quidem annis
Abbreviated transcription (Latin):
et si distracta ẽẽt societas ni¬
chomir diuisio rerũ suꝑest.
Si cõis peciña penes auquẽ
sociorum sit placͥui sociorũ
quid absit. cum eo solo agẽd̃
pe nes que ea peciũa sit. qua
deduicta. de relinquo ꝙ cuiq
debraturom̃s agere possunt.¬
est et manẽte societateagi ꝓ
locio. ułnti cum societatis
uectigaliñ causa choita est.
pp̃q uarios contractus neu¬
tri expediat recedẽ a socictate.
nec referatur in mediũ ꝙ ad
alt̾um ꝑu̾enit. ¶ Si unus ex
sociis maritus sit. et distra¬
hatur societas manente ma¬
trimo dotẽ maritus ꝑcipere

Expanded text:
ocietas, nihilo minus divisio rerum superest. Si communis pecunia penes aliquem sociorum sit et alicuius sociorum quid absit, cum eo solo agendum, penes quem ea pecunia sit: qua deducta de reliquo, quod cuique debeatur, omnes agere possunt.est et manente societate agi pro socio, veluti cum societas vectigalium causa coita est propterque varios contractus neutri expediat recedere a societate nec refertur in medium quod ad alterum pervenerit. Si unus ex sociis maritus sit et distrahatur societas manente matrimonio, dotem maritus praecipere
Abbreviated transcription (Latin):
ctas. si nota naleat. ¶ Soci¬
etas qmad̃m ad hr̃des socii
ñ transit ita nec ad rogatorẽ.
nee. ilioquin iuitus quis
socius efficiatusr. cui ñuuit.
ipẽ aũt adrogatus socius ꝑ¬
man. Nam et si filius fam̃.
emancipatus fu̾it ꝑmaneb¬
it socius. ¶Publicatõe quor
distrahi societatem dixim
ꝙ uidetur spectare ad iiiu̾so¬
rum bõrum publicatõne
si socii bona publicentur. nã
cum in eius locum alius su¬
credat ꝓ mortuo hetur¶Si
post distractam societatem
anquid in remꝯmunem ĩ¬
pend̾it socius. ictõne ꝓ socio
id ñ sequetur. qr ñ est u̾m
ꝓ socio cominunit ue ro ge

Expanded text:
tas, si nota, non ualeat. Societas quemadmodum ad heredes socii non transit, ita nec ad adrogatorem, ne alioquin inuitus quis soci‹u›s efficiatur cui non uult. ipse autem adrogatus socius permanet: nam et si filius familias emancipatus fuerit, permanebit socius. Publicatione quoque distrahi societatem diximus. quod uidetur spectare ad uniuersorum bonorum publicationem, si socii bona publicentur: nam cum in eius locum alius succedat, pro mortuo habetur. Si post distractam societatem aliqui‹d› in rem communem impenderit socius, actione pro socio id non consequitur, quia non est uerum pro socio
Abbreviated transcription (Latin):
sona int̾ueniat.ꝙ. int̾ sine tuto¬
ris auctoritate. dem̃ cutore aue¬
ũ tore emit qm̃ius uenditor iã¬
efficitut inuicẽ obligati sint.

Expanded text:
i ante sine tutoris auctoritate, deinde tutore auctore emit, quamuis uenditor iaefficit, ut inuicem obligati sint
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ. Qum emptor uenditori
uł emptori uendicoracceptũ
faciat. aiolũtas utriusq osten¬
ditur. idagentis ut.anegotio
discedatur. et ꝓm̃ bãtut. ac si
conueniss int̾eos ut neuter
ab altõ quicqmͣ pec̾et. s ut eiudẽ¬
tius appareat. acceptilatom hc̃
ca ñ sua natura s pot̾ate ꝯuẽto¬
nis ual. ¶Empto nda ꝯuẽ¬
tõne dissoluitur sires secuta ñ
ss utputa cauenditor libetur.
et emptori hõ peat qͥre nili iu¬
sta conuento int̾uen̾ itaccõneᷤᷤ
exempto. et uendito maneb̃t.

Expanded text:
. Cum emptor uenditori uel emptori uenditor acceptum faciat, uoluntas utriusque ostenditur id agentis, ut a negotio discedatur et perinde habeatur, ac si conuenisset inter eos, ut neuter ab altero quicquam peteret, sed ut euidentius appareat, acceptilatio in hac causa non sua natura, sed potestate conuentionis ualet. Emptio nuda conuentione dissoluitur, si res secuta nonsset, utpote cum uenditor liberetur et emptori homo pereat: quare nisi iusta conuentio interuenerit, actiones ex empto et uendito manebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Sinͣegotia absentis ⁊̃
ignorantis geras. et culpam ⁊
dolum̃ pr̃are debes s ꝓculusin¬
t̾dum ⁊ casum pr̃are deb̾e uelu¬
ti si nouum negotiu q. ñ sit
solitus ab sens fac̾e̾. tunom̃e
eius geras ueluti uenales nͣo¬
uitios coem̃do/ nł aliqm nego¬
tiatõm ine̾umdobanisiquid̃
dampnum ex eae secutũ fu̾it.¬
te sequetur lnͣcrũ u̾o. ab sente.
ꝙ si in quibdam dampnum
ẽ. ib sens ꝯpensare lucrum cu

Expanded text:
entis et ignorantis geras, et culpam et dolum praestare debes. sed Proculus interdum etiam casum praestare debere, ueluti si nouum negotium, quod non sit solitus absens facere, tu nomine eius geras: ueluti uenales nouicios coemendo uel aliquam negotiationem ineundo. nam si quid damnum ex ea re secutum fute sequetur, lucrum vero absentem: quod si in quibusdam lucrum m, absens pensare lucrum cum
Abbreviated transcription (Latin):
gessit utilem ẜuianam dari sͥ
no recte desid̾auit sit̃ possid̾at.
ei ꝑtone doli defenditur. ¶Cũ
uenditor nũata sibi ꝑte p̾cu pͥ¬
dium q uenierat pignori. Accep¬
iss ac postea residimi p̾ciũ ẽptori
litt̃is ad eũ missis donass eoq
defuncto donatom qboda mod
mũtilẽ ẽẽ ꝯstabat. iure pignoris
fiscũ frustͣ pete̾ p̾diũ ꝗ succestat
in locũ uenditoris apparuit. cũiꝰ
pignoris solutũ ẽc pactũ prima

Expanded text:
gessit, utilem Servianam dari sibi non recte desiderabit: si tamen possideat, exceptione doli defenditur. Cum venditor numerata sibi parte pretii praedium quod venierat pignori accepisset ac postea residuum pretium emptori litteris ad eum missis donasset, eoque defuncto donationem quibusdam modis inutilem esse constabat. iure pignoris fiscum frustra petere praedium, qui successerat in locum venditoris, apparuit, cuius pignoris solutum esse pactum prima
Abbreviated transcription (Latin):
ord̾marius uicarios ht id ꝙ
uicarĩ michi debẽt an dedu¬
dam ex peculio smuordinarii.
et prima illa questio est an
ħ pecilia in peculio eui ordi¬
narii cõputẽtur. et ꝓculus
et atcilicinus existimant. sic
ip̃i uitarũ sunt in peculiditaͦ
etiam peculia coꝵ et io quid

Expanded text:
ordinarius uicarios habeat, id quod uicarii mihi debent an deducam ex peculio serui ordinarii? et prima illa quaestio est, an haec peculia in peculio serui ordinarii computentur. et Proculus et Atilicinus existimant, sicut ipsi uicarii sunt in peculio, ita etiam peculia eorum: et id quid
Abbreviated transcription (Latin):
nexactacantõne decẽ fructuano
solu̾it.ad exibend̾ eractõne ten̾i¬
quonim possidẽt dolus aut̃ in
uctuario. effectumq ut legatũ
ñ possis ata deinũ aut locum he¬

Expanded text:
em fructuario solverit, ad exhibendum eum actione teneriquo minus possideret: dolus autem inuctuario effectumque, ut legatum non possis. ita de
Abbreviated transcription (Latin):
t̾it iegam ꝑotuisti tñ tibi ꝓspic̾e
stipusone legatoꝵ ẜuandoru
et si ꝑspexistin erit cibi nẽcc̃ia
ad exibend̾ acc̃osi tñ igͥnarus
legati tui afructuano tuo satis
ñ exigit. dicit marcelł cessare

Expanded text:
 tibi prospicere stipulatione legatorum et, si prospexisti, non erit tibi necessaria ad exhibendum actio. si tamen ignarus legati tui a fructuario satis non exegit, dicit Marcellus cessare
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ meadẽ c̃a pr̃are in qͣfint cũ iu¬
ditiũ acc̃ipetur. ut qs copiam
rei hns possit ꝙꝰ sequi accone
ꝙ destinauit in nullo eau q̃ in
ibeat: ñuidetur exibuisse cũpe¬
citor intentõm suam ꝑdid̾it s⁊
ĩo ab solui eum ñ oport̾e. nisipa¬
ratus sit repetita die intentom
uit partũ quo reffituend̃ sine
p̾gnas fuit mułr siue posteas¬

Expanded text:
 eadem causa praestare, in qua fuit, cum iudicium acciperetur, ut quis copiam rei habens possit exsequi actione quam destinauit in nullo casu quam hibeat, non uidetur exhibuisse, cum petitor intentionem suam perdiderit, et ideo absolui eum non oportere, nisi paratus sit repetita die intentionem uit partum quoque restituendum, siue praegnas fuerit mulier siue postea
Abbreviated transcription (Latin):
nomine. ut et michi rem. et tibi
stipłom euictõnis ꝯm̃ittat nec
uidis dolum malum fac̾e inhc̃

Expanded text:
nomine, ut et mihi rem et tibi stipulationem euictionis committ‹a›t: nec uideris dolum malum facere in
Abbreviated transcription (Latin):
qr ex conducto ñ hẽbit. s solã
ꝯdcõm. Nam int̾ eum qui per
errorem soluit. et eum qui pẽ¬
sionem integram progauit.
multum intest. Siquis mu¬
uerem uehẽdam nauĩ ꝯduxis¬
s. dem̃ in naue infans natus
fuiss. ꝓbandũ est ꝓinfantei
nicħ deb̾i. cum n uectura eius
magna sit n̃ ħus omĩbrutat᷑
que.ad nauigmͣtiũ usũ parãt᷑.
Ex conducto accõmã. ad hr̃dẽ
transi paiamẽ. ¶Cũ quidã¬

Expanded text:
 ex conducto non habebit, sed solam condictionem. nam inter eum, qui per errorem soluit, et eum, qui pensionem integram prorogauit, multum interest, Si quis mulierem uehendam naui conduxisset, deinde in naue infans natus fuisset, probandum est pro infante nihil deberi, cum neque uectura eius magna sit neque his omnibus utatur, quae ad nauigantium usum parantur. Ex conducto actionem etiam ad heredem transire palam
Abbreviated transcription (Latin):
Ip. Sim̾sor ñ faisum modum
renunciauit. s trͣaxĩt renunti¬
acõm. et obħ̾ euen̾it ueuẽdicor
libetur. qr assignaturum se m̃o¬
dum int̾ c̾cum diem ꝓmisit ħ
accõ locum ñ ẜͣt s nec dari uti¬
leni deb̾e pomp̃. nt erit ergo. id
accõm de dolo recurrendum.¬
Si cufas modus renũtiatus
eẽt emptor cumuenditore ex
empto eͣgiss ag̾e pot̾it etiam
cuminsore S et sinicħ euis
mͣt̾est. ꝯdempnari m̃sorẽ ñ opo¬
rcet ꝙ siñ cletoco modo ꝗ deerat
cum uenditore egĩt: s de mino¬
re. conseqñter scribit poñ cum
nam et sicutꝰius. alt̾ius rei m̃e¬
suram faisam renuintiasse dic¬

Expanded text:
r non falsum modum renuntiauerit, sed traxerit renuntiationem et ob hoc euenerit ut uenditor liberetur, qui adsignaturum se modum intra certum diem promisit, haec actio locum non habet: sed nec dari utilem debere Pomponius ait. erit ergo ad actionem de dolo decurrendum.Si cum falsus modus renuntiatus esset, emptor cum uenditore ex empto egisset, agere poterit etiam cum mensore: sed si nihil eius interest, condemnari mensorem non oportet. quod si non de toto modo qui deerat cum uenditore egerit, sed de minore, consequenter scribit Pomponiusnam et si cuius alterius rei mensuram falsam renuntiauisse dic
Abbreviated transcription (Latin):
hic emptor soluendo ñ sit ¶Idem
sor fraudau̾it me inrenũciato¬
ne.ceñ eum si obħ̾ deiudicõmi¬
nus tili. Plane si aurdice ad¬
hibitus contra me renuncia¬
u̾it. dolo malo. dubitat.anteñ
micħ debeat ꝙ magis anuitit.
¶Hancaccom hrdi similibq pso¬
nis dandam pomp̃ scribit. s ĩ
b̾rdem similesq ꝑsoas. deneg¬
andamait. ¶Seruaut nõie
magis noxalem qm̃ depẽculio
de pecuuo compẽtat.

Expanded text:
hic emptor solvendo non sit. Idem nsor fraudaverit me in renuntiatione, teneri eum, si ob hoc de iudicio minus tuli: plane si a iudice adhibitus contra me renuntiaverit dolo malo, dubitat, an teneri mihi debeat? quod magis admittit. Hanc actionem heredi similibusque personis dandam Pomponius scribit: sed in heredem similesque personas denegandam ait. Servi autem nomine magis noxale quam de peculio de peculio competat.
Abbreviated transcription (Latin):
to fructuariũs hactenus uti
posse. ne ex eo uendat nisi for¬
te soluti eius. uł silue palaris
urarundineti usufructus sit
legatus tunc enm et uend̾e
pot᷑.INam et trebatius strib¬
it. siluam ceduam et arundĩe¬
tum possefructuarium cedẽ

Expanded text:
to fructuarium hactenus uti posse, ne ex eo uendat, nisi forte salicti ei uel siluae palaris uel harundineti usus fructus sit legatus: tunc enim et uendere potest. nam et Trebatius scribit siluam caeduam et harundinetum posse fructuarium caedere,
Abbreviated transcription (Latin):
gatus. quicquid in fudo nascit᷑.
quicquid inde ꝑcipi pot̾ ip̃ius
fructus ẽ sic tn ut bomuiri arb¬
itratu utatur fruatur. Nam et
enm posse recce colere. I. Et si
lapides in eo fundo sint̾. eoru
quorumq usufructus ad cũꝑ
tinet ssi iapͥibicinas hãt et la¬
pitem cede uelit uł crecifodĩas

Expanded text:
uid in fundo nascitur, quidquid inde percipi potest, ipsius fructus est, sic tamen ut boni uiri arbitratu fruatur. nam et eum posse recte colere. Et si apes in eo fundo sint, earum quoque usus fructus ad eum pertinet. Sed si lapidicinas habeat et lapidem caedere uelit uel cretifodi
Abbreviated transcription (Latin):
auẽnisꝰ reb uͣtendi fruendisa¬
lua rerum substantia
in corpore. quo sublato. et ip̃m
legati potest ꝯstitui ũsufructus.
ut̾ hr̃s iubeatur dare alicuiusũ
fruccum Dare aũt intelligit᷑.
si indux̾it infund̃ legatarium.
eum ue pãtiatur utifru. ¶Et
sine test̃o aũt si quis uelit usũ
fructum ꝯstitue pcc̃onib et
stipulatonib id effice̾ potestͤ¬
Tonsistit aũt usufructus nõx

Expanded text:
alienis rebus utendi fruendi salua rerum substantia.in corpore, quo sublato et ipsum legati potest constitui usus fructus, ut heres iubeatur dare alicui usum fructum. dare autem intellegitur, si induxerit in fundum legatarium eumue patiatur uti frui. et sine testamento autem si quis uelit usum fructum constituere, pactionibus et stipulationibus id efficere potest.Constitit autem usus fructus non
Abbreviated transcription (Latin):
amittẽ finito usufructu. Hc
rõne labo scribit. nec edifitiũ
lic̾e domino te inuito altiusto¬
u̾e sicut nec aree nsufructu le¬
gato pot̾ in area edifitiupã po¬

Expanded text:
amittere finito usu fructu. hac ratione Labeo scribit nec aedificium licere domino te inuito altius tollere, sicut nec areae usu fructu legato potest in area aedificium po
Abbreviated transcription (Latin):
¶temsi quis dolo fec̾it quoni¬
muspossideat hrditatis peti¬
cõne tenẽbitur sS si alius na¬
ccus possõm qm̃ ego dolo. m.
amisam. ꝑatus sitm uditiũ
u̾sus eum qui desut lit̾is esti¬
matõ et magis euanesc̾eait
nisi ꝑetentis int̾est.Certe ĩ¬
quit si rem ꝑatus sit restitũe.
indubitatum erit euanesce.
S si is qui dolo desiit añ cõue¬
niatur eum qui possidet. ñ li¬
b̾abit. ¶Itẽ ⁊ debit᷑ore hr̃dita¬
rio qͣi ains possore. Nameta
uins possõrib posse hrditatẽ
ex contractu debĩtor sitncħ
referi debitor aut̃ brditarius
intelligitur. is quo qui ẜuo
hrditano ꝓmisit. uł qui ante
aditam hrditatẽ dedit dãpnũ¬

Expanded text:
i quis dolo fecerit, quo minus possideat, hereditatis petitione tenebitur. sed si alius nanctus possessionem, quam ego dolo malo amiseram, paratus sit iudicium uersus eum qui desiit litis aestimatio: et magis euanescere ait, nisi petentis interest: certe, inquit, si rem paratus sit restituere, indubitatum erit euanescere. sed si is qui dolo desiit ante conueniatur, eum qui possidet non liberabit.Item a debitore hereditario quasi a iuris possessore: nam et a iuris possessoribus posse hereditatem ex contractu debitor sit, nihil refert. debitor autem hereditarius intellegitur is quoque qui servo hereditario promisit, vel qui ante aditam hereditatem damnu
Abbreviated transcription (Latin):
datis nchual ꝙ duo ex ꝯsẽsu
absente t̾cio iudicau̾int. ncħ
ual qr ita demumq maior ꝑs
om̃ium iudicauit ratum est cũ
et om̃s iudicasse palamest.
arbit̾ ad precorem ñ ꝑtin̾e labõ
ait dummodicat. ꝙ ipĩuidet᷑.
et ĩo sisic fuit ĩ arbitrum comp¬
missũ ut c̾tam snũam dicat.nu¬
llum ẽẽ.arbitriũ. nec cogendũ
Dic̾e aũt snĩam existimamus
cum qui eam̃te id ꝓnuntiat.
ut sm id disçedc̃ eos atõta con¬
crou̾sia uelit᷑ s et si de pluribus
reb sic arbitrium receptũ. isi
om̃s ꝯtrou̾sias finierit. nuidet᷑¬
agitatum. si arbit̾ iussit dari.i
mox uetuit. utrum in eo ꝙ ius¬
sit. in eoꝙ uetuit stan debeat. et
sabinus quid̃ putauit posseci
ssuis snimi magistri sii bn ex¬
cusat etait. de easnĩa sabinum

Expanded text:
datis quod duo ex consensu absente tertio iudicauerunt, nihil ualet, quia id demum, quod maior pars omnium iudicauit, ratum est, cum et omnes iudicasse palam est.arbiter, ad praetorem non pertinere Labeo ait, dummodo dicat quod ipsi uidetur. et ideo si sic fuit in arbitrum compromissum, ut certam sententiam dicat, nullum esse arbitrium, nec cogendum Dicere autem sententiam existimamus eum, qui ea mente quid pronuntiat, ut secundum id discedere eos a tota controuersia uelit. sed si de pluribus rebus sit arbiterium receptum, nisi omnes controuagitatum, si arbiter iussit dari, mox uetuit, utrum eo quod iussit an eo quod uetuit stari debeat. et Sabinus quidem putauit posse. Cassius sententiam magistri sui bene excusat et ait Sabinum
Abbreviated transcription (Latin):
prius uendẽdi pignoris potãs
blata prioripeciũa in locũ eius
successit uenditõm ob pecuiam
soluitam et creditmm recte facit.
Si ẜs creditor uł fidcuissor solu¬
tapetiũa pignora suscepint. rec¬
te eis offertur ꝙͣ uis empt̃onis
quirendi diũi qm̃ fuandi pign¬
oris sui caintelligitur pecumia
dedisse et iõ offr̾i ei a debitore pot̾.

Expanded text:
prius vendendi pignoris potestablata priori pecunia in locum eius successerit, venditionem ob pecuniam solutam et creditam recte facit. Si secundus creditor vel fideiussor soluta pecunia pignora susceperint, recte eis offertur, quamvis emptionis quirendi dominii quam servandi pignoris sui causa intellegitur pecuniam dedisse et ideo offerri ei a debitore potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cogaturhr̃s solu̾e: cũ. auas
ñ sit lib̾aturus re creditornisi
in solid̾ ei satisfiat. ¶Si filius
et acreclitorib peculiaribue¬
niretur cũꝑatus eis sitsodue id
om̃e ꝙ debetur ꝑ douexceptio¬
nemꝯ seq̃tur acredicorib mã

Expanded text:
ut cogatur coheres soluere, cum alias non sit liberaturus rem creditor, nisi in solidum ei satisfiat. Si filius fet a creditoribus peculiaribus conueniretur, cum paratus sit soluere id omne quod debetur, per doli exceptionem consequ