comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñtiet᷑ : regniq ei amissionẽ portendi
responder᷑. hoc responso ext̾ritꝰ: ne
claro uiro. neq cui filiã suã ne patra
mat᷑naq nobilitas uepoti animoᷤ exti¬
gͣuidã adse filiã accersit. ut solis aui p¬
tissimũ oculis partꝰ nec caret᷑. Natꝰ i¬
fans: dat᷑ occidendus arpago regis a¬
chanoꝵ participi. sueritꝰ si ad filiam
mortuo rage uenisset imꝑiũ. qr nuli
adstiages uirił sexus genuerat: ne il
necati in fantis ultionẽ qm̃ apatre
potuisset: aministro cxiger&: pastoriii
peccoris puerũ exponendũ tͣdidit. For
eod̾ tꝑre. & ipsi pastori natꝰ filiꝰ erat. E
g uxor audita regñ infantis ex positione
sũmis ꝓ̃cibꝰ rogat sibi ꝑferri. ostendiq p¬
erũ. huiꝰ p̃cibꝰ fatigatꝰ pastor reu̾sus in fil¬
uã: inuenit iuxta infantẽ canẽ femin
eade cane anxie ꝑseq̃nte: Quẽ ubi in
manũ mailier accep̃: ueluti ad nota alli¬
ut pastore ultro rogar& ꝓmatteriue sibi¬

Expanded text:
praenuntietur, regnique ei amissionem portendi praenuntietur, regnique ei amissionem portendi responderunt. Hoc responso exterritus neque claro viro neque civi filiam suam, ne paterna maternaque nobilitas nepoti animos extogravidam ad se filiam arcessit, ut sub avi potissimum oculis partus necaretur. Natus infans datur occidendus Harpago, regis arcanorum participi. Is veritus, si ad filiam mortuo rege venisset imperium, quia nullum Astyages virilis sexus genuerat, ne illa necati infantis ultionem, quoniam a patre non potuisset, a ministro exigeret, pastori regii pecoris puerum exponendum tradit. Forte eodem tempore et ipsi pastori natus filius erat. Eius igitur uxor audita regii infantis expositione summis precibus rogat sibi perferri ostendique puerum. Cuius precibus fatigatus pastor reversus in silvam invenit iuxta infantem canem feminaeadem cane anxie prosequente. Quem ubi in manum mulier accepit, veluti ad notam adlut pastorem ultro rogaret, ut
Abbreviated transcription (Latin):
feminas ante ire. Pensa int̾ uirgines par¬
cientẽ. Qb uisis: indignatꝰ tali femine
tantũ uiroꝵ subiectũ tͣctantesq ferrũ
& arma habentes parere. ꝓgresiꝰ ad sotioᷤ
qͥd uidit refert Hegat se ei parere posse.
qͥ se feminã malit cẽ ꝗͣ uirũ. fit gͥ con¬
uiratio. Bellũ sardapallo in fert̃ Q ille
audito: nĩ ut uir regñ defensurꝰ. sed i
metu mortis mulieres solẽt pͥmo latebi
cirespic̃. mox de inde c̃ paucis & incõ¬
sitis in bellũ ꝓgredit᷑. Uictꝰ: mregiã se
recip̃. Ubi extructa incensaq pyta q
se & diuitias suas in incendiũ mittit.
Hoc solo. imitatꝰ uirũ. Post hũc rex
tͣnsfert᷑. Post multos deinde reges ꝑo
dinẽ successionis regñ adstiagẽ᷑ desce¬
dit. hic ꝑsonñ uidit exnat᷑alib filiȩ
qͣm unicã habebat. cuiꝰ palmite oms̃
asia obũbraret᷑. Consultiarioli: exeadi
filia fut᷑u ei nepotẽ. cuiꝰ magnitudo

Expanded text:
feminas anteiret, pensa inter virgines parfeminas anteiret, pensa inter virgines partientem. Quibus visis indignatus tali feminae tantum virorum subiectum tractantique lanam ferrum et arma habentes parere, progressus ad socios quid viderit refert; negat se ei parere posse, qui se feminam malit esse quam virum. Fit igitur coniuratio; bellum Sardanapallo infertur. Quo ille audito non ut vir regnum defensurus, sed, ut metu mortis mulieres solent, primo latebras circumspicit, mox deinde cum paucis et inconpositis in bellum progreditur. Victus in regiam se recepit, ubi exstructa incensaque pyra et se et divitias suas in incendium mittit, hoc solo imitatus virum. Post hunc rex transfert. Post multos deinde reges per ordinem successionis regnum ad Astyagen descendit. Hic per somnum vidit ex naturalibus filiae, quam unicam hAsia obumbraretur. Consulti arioli ex eadem filia nepotem ei futurum, cuius magnitudo
Abbreviated transcription (Latin):
tueri: ethiopũ qͦq imꝑio adiec̃. Sed &
indis bellũ intulit: qͦ p̾t̾ illam alex¬
ancdrũ magñ nemo int̾uit. Ad postre¬
mũ cũ concubitũ filuĩ petiss&. ab eodẽ
intfecta ẽ duo & .xxx. annos pꝰ ninũ
regnũ potita. filiꝰ ciꝰ ninia ẽtentꝰ elabo¬
rato aparentibꝰ imꝑio: belli studia depo-¬
suit. Q ueluti sexũ c̃ matre mutasset:
raro autris uisꝰ. in feminaꝵ t᷑ba cũ se¬
nuit. Postĩ qͦq eiꝰ id ex ẽplũ secuti: respon¬
sa agentibꝰ ꝑ int̾nuntios dabãt. Imꝑũ asy¬
rũ qͥ pꝰea siri dicti st̃: mille trecentis an¬
nis tenuere. Postremꝰ apud cos regnaũ
sardana paliꝰ uir: muliere corruptior. Ad
hunc uidendũ qđ nemini ante eũ ꝑmis.¬
sũ fuerat. p̾fectꝰ ipsiꝰ medis p̃positꝰ noĩe
arbactꝰ. cũ admitti magna abitione egre
obtinuisset: inuenit eũ int̾ scortoꝵ
greges. purpuras colonentẽ: & muliebri

Expanded text:
tueri, Aethiopiam quoque imperio adiecit. Sed et tueri, Aethiopiam quoque imperio adiecit. Sed et Indis bellum intulit, quos praeter illam et Alexandrum Magnum nemo intravit. Ad postremum cum concubitum filii petisset, ab eodem interfecta est, duos et XXX annos post Ninum regno potita. Filius eius Ninias contentus elaborato a parentibus imperio belli studia deposuit et, veluti sexum cum matre mutasset, raro a viris visus in feminarum turba consenuit. Posteri quoque eius id exemplum secuti responsa gentibus per internuntios dabant. Imperium Assyrii, qui postea Syri dicti sunt, mille trecentis annis tenuere. Postremus apud eos regnavit Sardanapallus, vir muliere corruptior. Ad hunc videndum quod nemini ante eum permissum fuerat praefectus ipsius Medis praepositus, nomine Arbactus, cum admitti magna ambitione aegre obtinuisset, invenit eum inter scortorum greges purpuras colo nentem et muliebri
Abbreviated transcription (Latin):
diligentissime spectasse. Hoc occiso & ipsẽ
diseessit: relicto adhuc in pubere filio
ninia. & uxore semiramide. Hȩc neq
tctare. tot ac tantis gentib uye pacient̃
uni uiro nedũ femine parit̾is simulat
se ꝓuxore nini filiũ ꝓfemina puerũ.
simit. Ig̃ brachia & crura uirił uestis.
caput thiara tegit. & ne nouo habitu
aliqͥd occultare uidet᷑: eod̾ ornatu &e
popłin uestiti uib&: Quẽ morẽ uestis
exinde gens uniũsa tenet. Sic pͥmiᷤ
initiis sexũ m̃tita. puer ẽẽ credita ẽ.
Maguas de inde res gessit. Quaze am.¬
litudine ubi in uidiã suꝑatã putat.
quȩ sit fatet᷑. quẽ ue simulasset. Nec
hoc illi dignitatẽ regni ademit. sed
admirationẽ aux̃. qd̾ mulier ñ femi¬
nas mͦ uirtute : sed etiã uiroᷤᷤ ante me.
hȩc babyloniã condidit. ĩurũq urbi
cocto lat̾e circdedit. harena pice. bitu¬
mine. int̾strataq matia. in iłł locis
contenta adqͥsitos uiro regni tͤminoᷤᷤ

Expanded text:
diligentissime spectasse. Hoc occiso et ipse diligentissime spectasse. Hoc occiso et ipse decessit, relicto adhuc impubere filio Ninia et uxore Semiramide. Haec nequetractare, tot ac tantis gentibus vix patienter Nino viro, nedum feminae parituris, simulat se pro uxore Nini filium, pro femina puerum. similis. Igitur bracchia et crura calciamentis, caput tiara tegit; et ne novo habitu aliquid occultare videretur, eodem ornatu et populum vestiri iubet, quem morem vestis exinde gens universa tenet. Sic primis initiis sexum mentita puer esse credita est. Magnas deinde res gessit; quarum amplitudine ubi invidiam superatam putat, quae sit fatetur quemve simulasset. Nec hoc illi dignitatem regni ademit, sed admirationem auxit, quod mulier non feminas modo virtute, sed etiam viros anteiret. Haec Babyloniam condidit murumque urbi cocto latere circumdedit, arenae vice bitumine interstrato, quae materia in illis locis contenta adquisitos viro regni terminos
Abbreviated transcription (Latin):
INcipio rerũ genti ũ natoñꝙ
amꝑiũ penes reges erat. qͦs ad fasti¬
gũ hiiꝰ maiestatiᷤ. ̃ ambitio popłas.
s spectata int̾ bonos moderatio ꝓue¬
hebat. sopłs nullis legibꝰ tenebat᷑ . I¬
eri magꝰ q̃ ꝓ ferre mos erat mt̃ sui
hic pm̃ inculit bella finitimis & rudes
Uacihuc adresistendũ popłos. t̾minos usco
libiȩ ꝑdomuit. fuere qͥdẽ tẽpib anticqͥo¬
res: uitores egyptꝰ: & siciȩ rex tanaus. Quoꝵ
alt̾ in pontũꝰ alt̃ usq egr̃ptũ excessit. S
longinq̃ ñ finitima bella gerebat᷑: nec
imꝑiũ sibi sed popłis suis głam q̃rebant.
contẽptiq uietorix imꝑio abstinebãt. Nimnꝰ
magnitudinẽ quesite dñatiõis. continua
possessione firmaũ. Domitis gͥ ꝓximis
eũ accessione uiriũ fortior adalios tͣnsiret
& ꝓxima queq uictoua instrum̃tũ sedas¬
tis eẽt tociꝰ oriencis popłoᷤ sub egit. Post¬
tremũ illi bellũ fuit cũ roroastre rege
nisse. & mundi pͥncipia siderũq motꝰ

Expanded text:
incipio rerum gentium nationumque imperium penes reges erat, quos ad fastigium huius maiestatis non ambitio popularis, sed spectata inter bonos moderatio provehebat. Populus nullis legibus tenebatur, aeri magis quam proferre mos erat; iHic primus intulit bella finitimis et rudes adhuc ad resistendum populos terminos usque Libyae perdomuit. Fuere quidem temporibus antiquiores Vezosis Aegyptius et Scythiae rex Tanaus, quorum alter in Pontum, alter usque Aegyptum excessit. Sed longinqua, non finitima bella gerebant nec imperium sibi, sed populis suis gloriam quaerebant contentique victoria imperio abstinebant. Ninus magnitudine quaesitae dominationis continua possessione firmavit. Domitis igitur proximis, cum accessione virium fortior ad alios transiret et proxima quaeque victoria instrumentum sequentis esset, totius Orientis populos subegit. Postremum bellum illi fuit cum Zoroastre, regenisse et mundi principia siderumque motus
Abbreviated transcription (Latin):
Dmisoq ferro: uirgaᷤᷤ & flagella cȩ t̃acꝙ
seruił metꝰ: paranda instrum̃ta. ꝓbato
om̃s consilio: in structi sic̃ p̃ceptũ erat
pꝰ quã adhostẽ accessere: inopinantib
uba intenta st̃. Adeoq illoᷤ ꝑculer᷑. ut
qͥs ferro ñ pot̾ant metu u̾bũ uinceret.
Fugãq ñ ut hostes uicti sed ut fugtuui
serui capesseret. Ocũq capi potuer᷑.
supplicia crucib luerͣ. Mulieres qͦq male
consciȩ partĩ ferro. partim sus¬
pendio uitã finer᷑. Post ħ apud schitaᷤᷤ¬

Expanded text:
omissoque ferro virgas et flagella ceteraque servilis metus paranda instrumenta. Probato omnes consilio instructi, sicut praeceptum erat, postquam ad hostem accessere, inopinantibus verbera intenta; adeoque illos perculerunt, ut quos ferro non poterant, metu verberum vincerent, fugamque non ut hostes victi, sed ut fugitivi servi capesserent. Quicumque capi potuerunt, supplicia crucibus luerunt. Mulieres quoque male sibi consciae partim ferro, partim suspendio vitam finierunt. Post haec pa
Abbreviated transcription (Latin):
tes agmine diuiso inclite iã opib u
cib gerebãt bella: sole t̾minos alt̾ni
defendentes. & ne successibꝰ de cẽt
auctoritaᷤᷤ: genitas se marce pͣdicabit
Itaq maiore parte europȩ subacto
asie qͦq. ñ nullasᷤ ciuitateᷤᷤ occupauere
Ibi epheso. multisq alii urbib condi¬
tis: partẽ exercitꝰ. cũ ingenti pͣda
domũ dimittũt. Reliqe quȩ ad tuei¬
dũ asiȩ imꝑiũ remanser: concur su
barbaroꝵ. cũ martesia regina nrtͣfo¬
unt᷑. In huiꝰ locũ filia eius orithia
regno suecedit. Cui p̾ter singłare
belli scienciã. ex imia seruate in oci
ȩuũ uirginitatis admiratio fuit. hii
uirtute tantũ additũ głȩ. & fame
amatoñ est: ut herculi rex. cui.xii.
stipendia debebat. qͦsi in posibile im¬
ꝑaũit: ut arma regine amaroñ sibi as¬
comitante pͥncipiũ greciȩ iuuentit
inopinantes aggredit᷑. Duȩ tũ soros
amaroñ regna tctabãt. antiopẽ & or¬
thia Ded orithia forss bellũ gerelis

Expanded text:
opibus, vicibus gerebant bella, soli terminos alternis defendentes,et ne successibus deesset auctoritas, genitas se Marte praedicabant. Itaque maiore parte Europae subacta Asiae quoque nonnullas civitates occupavere. Ibi Epheso multisque aliis urbibus conditis partem exercitus cum ingenti praeda domum dimittunt. Reliquae, quae ad tuendum Asiae imperium remanserant, concursu barbarorum cum Martesia regina interficiuntur. In huius locum filia eius Orithyia regno succedit, cui praeter singularem belli scientiam eximia servatae in omne aevum virginitatis admiratio fuit. Huius virtute tantum additum gloriae et famae Amazonum est, ut Herculi rex, cui duodecim stipendia debebat, quasi inpossibile imperaverit, ut arma reginae Amazonum sibi adcomitante principum Graeciae iuventute inopiAmazonum regna tractabant, Antiope et Orithyia; sed Orithyia foris bellum gerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
tias eiꝰ. ñ optinuisset: bellũ intulit. &ar¬
matis septingentisᷤ milib homiñ schitiã
ingressus. ñ facientib hostib potestatẽ¬
pugne. metuens ne int̾ rupto ponte
histri reditꝰ s ut cduderet᷑ amissis
lxxx. milib homiñ. trepidꝰ refugit.¬
Quȩ iact᷑a : abundante multitudine.
ꝑat. De incognito qd̾ athenienses ions̃
cont᷑se auxiliũ tulissẽt. omẽ impetũ
belli meo ᷤ conũtit. Nẽ qm̃ adbella
atheniensiũ uentũ ẽ: que ñ mͦ ultira
spẽ gerendi. uerũ etiã ultra gesti fidẽ
pacta st̃ opitq atheniensiũ quȩ affectu
maiora quã uoto fuere paucis u̾bis
origo repetenda ẽ. & quia non ut

Expanded text:
tias non obtinuisset, bellum intulitet armatis septingentis milibus hominum Scythiam ingressus, non facientibus hostibus pugnae potestatem metuens, ne interrupto ponte Histri reditus sibi intercluderetur, amissis LXXX milibus hominum trepidus refugit;quae iactura abundante multitudine roelio superat. Dein cognito quod Athenienses Ionis contra se auxilium tulissent, omnem impetum belli in eos convertit. Nunc quoniam ad bella Atheniensium ventum est, quae non modo ultra spem gerendi, verum etiam ultra gesti fidem peracta sunt, operaque Atheniensium effectu maiora quam voto fuere, paucis urbis origo repetenda est,et quia non, ut
Abbreviated transcription (Latin):
facta mp̃ssione. qͦs fugebãt fugere cõ¬
peslt̃. In eo p̾lio astiages capit᷑. Cui cirꝰ ni¬
chil aliud quã regñ abstulit. nepotẽq
in illo magis quã uictorẽ egit. eũq decimũ
genti hrcanoꝵe pꝰ posuit. Nã in medos:
reũti ipse uoluit: hic finis medoꝵ im¬
ꝑii fuit. Regnauer annis. ccc .l. ĩitio
regni: cirꝰ sibarẽ ceptoꝵ sociũ. quẽ
iuxta noct᷑nũ uisũ de ergastulo lib̾au̾at.
comxeq inomibꝰ rebꝰ habuerat: ꝑsis pͣ¬
posuit. sororeq suã ei ĩ matͥmoniũ de¬
dit. Sed ciuitates quȩ medoꝵs tribute
fuerat. mutato imꝑio etiam c̃ditio¬
nẽ suã mutatã arbitͣntes: acyro de¬
fecer᷑. Quereᷤᷤ multoꝵ belloꝵ eyro
causa & origo fuit. Domitis de inde
plerisq c̃ adũsꝰ babilonioᷤ bellũ gerere
babylonuᷤᷤ rex lidoꝵ cresus cuiꝰ opes
diuitieq insignes ea tẽpestate erãt.
in auxiliũ uenit. uictꝰq iã ac desolatꝰ

Expanded text:
facta inpressione quos fugiebant fugere confacta inpressione quos fugiebant fugere conpellunt. In eo proelio Astyages capitur, cui Cyrus nihil aliud quam regnum abstulit nepotemque in illo magis quam victorem egit, eumque maximae genti Hyrcanorum praeposuit. Nam in Medos reverti ipse noluit. Hic finis imperii Medorum fuit. regnaverunt annis CCCL. Initio regni Cyrus Sybaren, coeptorum socium, quem iuxta nocturnum visum ergastulo liberaverat comitemque in omnibus rebus habuerat, Persis praeposuit sororemque suam ei in matrimonium dedit. Sed civitates, quae Medorum tributariae fuerant, mutato imperio etiam condicionem suam mutatam arbitrantes a Cyro defecerunt, quae res multorum bellorum Cyro causa et origo fuit. Domitis deinde plerisque cum adversus Babylonios bellum gereret, Babyloniis rex Lydorum Croesus, cuius opes divitiaeque insignes ea tempestate erant, in auxilium venit; victusque iam de se sollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ut ad clamauere om̃s ait. hest̾no
labori similẽ oem̃ uiã actõs quo at
medis pareant. se secutos: hodiernis
eput. Letis om̃ib bellũ medis infert.
Astiages meriti sui marpago oblitꝰ: sũmã
belli eidẽ cõmittit. Qexercitũ acceptũ:
statĩ ciro ꝑdedicionẽ tͣdidit: regisq cru¬
delitatẽ ꝑfidia defectionis ulciscit᷑.
Qđ ubi aditiages audiũ. contͣctis undiꝙ
alacriꝰ certamine: pugnantibꝰ sur par¬
quã afrontib uiroᷤ. Pto inde uideãt fug¬
entib hȩc. an illa pugnantib acies rũ¬
penda sit. Ingens pꝰ necessitatẽ pugnanidi
animꝰ. exercitui aiꝰ accessit. sulsataq cũ
ꝑsax acies paulatĩ cedẽt: matixᷤ & iziores
eos obuiã currunt. Orant ut in p̾liũ
reũtant᷑. Cunctantib sublata ueste ob¬
scena cocporis ostendunt. rogantes ñ in
utos matrũ uł uxoꝵ̃ uellet̃ refucgere.
hac p̃ssi castigatione: in p̃liũ redeut̃. &

Expanded text:
tium" ut adclamatium" ut adclamalabori omnem vitam acturos, quoad Medis pareant; se secutos hodiernis epulis. Laetis omnibus bellum Medis infert. Astyages meriti sui in Harpago oblitus summam belli eidem committit,qui exercitum acceptum statim Cyro per deditionem tradidit regisque crudelitatem perfidia defectionis ulciscitur. Quod ubi Astyages audivit, contractis undique alacrius certamine pugnantibus suis parquam a frontibus viros; proinde videant, fugientibus haec an illa pugnantibus acies rumpenda sit. Ingens post necessitatem pugnandi animus exercitui eius accessit. Pulsataque cum Persarum acies paulatim cederet, matres et uxores eorum obviam occurrunt; orant in proelium revertantur;cunctantibus sublata veste obscena corporis ostendunt regantes, num in uteros matrum vel uxorum vellent refugere. Hac repressi castigatione in proelium redeunt et
Abbreviated transcription (Latin):
tũ par&. & ꝓnã adregñ uiã ingrediat᷑
medoꝵ tͣnsitionẽ pollicitꝰ. Epistola qr
palã serri neqͥbat: regis custodib om̃s
aditꝰ obsidentib. exent̾ato lepori inserit᷑.
epꝰq insꝑsas ciro ferend fido seruo tͣdit᷑:
ddito reti ut sub spẽ uenatoris doiꝰ lat̾ẽt
ectis ille epistoł ead sõmo aggredi uisꝰ. s
p̃monitꝰ ut quẽ pͥmũ posta die obuiũ
Icano tꝑ̃re ruri it̃ ingresiꝰ obuiũ habut
seruũ de ergastulo cuiꝰdam medi. noĩe
sibarẽ. huiꝰ reqͥsita origine: ut in ꝑsis
genitũ audiũ. dẽptis copedib assuptoq
comite: ꝑsipolim regredit᷑. Ibi conuo¬
cato popło. iubet ons p̾sto ẽsecurib
cẽ. & siluã iuȩ circũdatã excide. Qd̃
estremie fecissẽt: eosdẽ postã die ad¬
paratas epulas inuitat. De in c̃ alaco.¬
res ipso c̃uiuo factos uidẽt: rogat si
conclitio ponat᷑: utrꝰ uitȩ sortẽ legat.
hest̾m laboriᷤᷤ an p̃senciũ epulaꝵ. Isen¬

Expanded text:
tum paret et pronam ad regnum viam ingrediatur, Medorum transitionem pollicitus. Epistula quia palam ferri nequibat regis custodibus omnes aditus obsidentibus, exenterato lepori inseritur lepusque in Persas Cyro ferendus fido servo traditur; addita retia, ut sub specie venatoris dolus lateret. Lectis ille epistulis eadem somnio adgredi iussus, sed praemonitus, ut quem primum postera die obvium lucano tempore ruri iter ingressus obvium habuit servum de ergastulo cuiusdam Medi, nomine Sybaren. Huius requisita origine ut in Persis genitum audivit, demptis conpedibus adsumptoque comite Persepolim regreditur. Ibi convocato populo iubet omnes praesto cum securibus esse et silvam viae circumdatam excidere. Quod cum strenue fecissent, eosdem postera die adparatis epulis invitat;dein cum alacriores ipso convivio factos videret, rogat: si condicio ponatur, utrius vitae sortem legant, hesterni laboris an praesentium epularum? "Praesen
Abbreviated transcription (Latin):
pͥceptisq philosophoꝵ c̃seqͥ nequeitt.
cultoq mores inculte barbarie colla¬
tione suꝑari. Tanto plus inilł ꝓ ficit
uitioꝵ ignoratio ꝗͣ inhis cognitio uir¬
tutis. Impiũ assrȩ ter quesiuere: ipsi
ꝑ petuo ab alieno imꝑio. aut intacꝰti.
aut inuicti mansere. Dariũ regẽ ꝑsanx
turpi abschitua sũmouer̃ suga. E rũ
cũ om̃i exercitu trucidauer᷑. Alexan¬
dri magni ducẽ sopiriona pari ratione
cũ copiis uniũsis deleuer. Romanoꝵ
auddiuere. ñ arma sensere. Partic̃. &
baẽtrianũ imꝑiũ ipsi condide. Gens

Expanded text:
praeceptisque philosophorum consequi nequeunt, praeceptisque philosophorum consequi nequeunt, cultosque mores incultae barbariae conlatione superari. Tanto plus in illis proficit vitiorum ignoratio quam in his cognitio virtutis. Imperium Asiae ter quaesivere; ipsi perpetuo ab alieno imperio aut intacti aut invicti mansere. Darium, regem Persarum, turpi ab Scythia submoverunt fuga,Cyrum cum omni exercitu trucidaverunt,Alexandri Magni ducem Zopyriona pari ratione cum copiis universis deleverunt. Romanorum audivere, non sensere arma. Parthicum et Bactrianum imperium
Abbreviated transcription (Latin):
domib utunt᷑. Iusticia gentiᷤ. ingeniꝰ
culta non legib. Nullũ sceł apud eos.
furto gͣius. Quippe: sine tecti mu¬
nim̃to: peccora & arm̃ta alim̃ta haben¬
tib. Qd int̾ siluas suꝑ ẽẽt: si furari
licer& : aurũ & argentũ ñ ꝓinde ac
reliqͥ mortales appetunt. Lactȩ &
melle uescunt᷑. Lane hiᷤ schiticis usus.
ac uestiũ ignotꝰ. & quãꝗͣ continurs
frigorib utant᷑: pellibꝰ tm̃ feriniꝰ ac
murinis utunt᷑ ħ continencia illis
moꝵ qͦꝙ iusticiã edidit: nichil alienũ
coneupiscentibꝰ. Quippe ibidẽ diuitiax
cupido ẽ: ubi & usus. Atq utinã reliqͥs
mortalib simił mod̾atio abstinẽtiãq
alieni foret. ꝓfecto non tantũ belloꝵ¬
pomia scła tris omib continuaret᷑ neq
plus homiñ ferrũ & arma nat᷑alis
fatoꝵ conditio raꝑet. ꝓrsus ut admi¬
rabile uideat᷑: ħ illis nat᷑am dare.¬
qd̾ greci longa sapientiũ doctrina

Expanded text:
domibus utuntur. Iustitia gentis ingeniis domibus utuntur. Iustitia gentis ingeniis culta, non legibus. Nullum scelus apud eos furto gravius: quippe sine tecti munimento pecora et armenta habentibus quid inter silvas superesset, si furari liceret?Aurum et argentum non perinde ac reliqui mortales adpetunt. Lacte et melle vescuntur. Lanae his usus ac vestium ignotus et quamquam continuis frigoribus urantur, pellibus tamen ferinis ac murinis utuntur. Haec continentia illis morum quoque iustitiam edidit, nihil alienum concupiscentibus; quippe ibidem divitiarum cupido est, ubi et usus. Atque utinam reliquis mortalibus similis moderatio abstinentiaque alieni foret;profecto non tantum belloia saecula terris omnibus continuaretur,neque plus hominum ferrum et arma quam naturalis fatorum condicio raperet, prorsus ut admirabile videatur, hoc illis naturam dare,quod Graeci longa sapientium doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ mare decurrat᷑. Egrptũ autẽ que
tat recũ seculois cura. in ƿensaque
munita sit: & adũsũ ũ incurenciũ
aquaꝵ. tantis structa molib: tot
fossis conscissa ut cũ his arceant᷑: illis
recipiant᷑ aquȩ: nicholominꝰ nisi ex¬
cluso nilo ñ potuerit. nec possit uidi
homiñ uetustate ultima: que agene:¬
rationib regũ. siue nili tͣhens limũ.
t̾rarũ recentissima uideat᷑. his igͥ
argum̃tis suꝑatis egrptiis: antiqͥoris
semꝑ schite uisi. Schitia autẽ morien¬
tẽ porrecta. includit᷑ ab uno lat̾e pon¬
to. ab alt̾o montib ripheis. atgo asya
&  tasi flumine. Multũ in longitudinẽ
& latitudinẽ patet hominib int̾se
malli fines. Neq enĩ agrũ exercent. nec
domꝰ ilł ulla. aut teccũ aut sedes est.
AIrm̃ta & peccora semꝑ pascentib & ꝑm
cultaᷤ sollitudines errare solitis. Exores
libosq sec̃ in palustriᷤ uehunt: cur
rib imbriũ hiemisq causa. tectis ꝓ

Expanded text:
tium mare decurrant;Aegyptum autem, quae tium mare decurrant;Aegyptum autem, quae tot regum, tot saeculorum cura inpensaque munita sit et adversum vim incurrentium aquarum tantis structa molibus, tot fossis concisa, ut, cum his arceantur, illis recipiantur aquae, nihilo minus coli nisi excluso Nilo non potuerit, nec possit videri hominum vetustate ultima, quae aggerationibus regum sive Nili trahentis limum terrarum recentissima videatur. His igitur argumentis superatis Aegyptiis antiquiores semper Scythae visi. Scythia autem in orientem porrecta includitur ab uno latere Ponto, ab altero montibus Riphaeis, a tergo Asia et Phasi flumine. Multum in longitudinem et latitudinem patet. Hominibus inter se nulli fines. Neque enim agrum exercent, nec domus illis ulla aut tectum aut sedes est, armenta et pecora semper pascentibus et per incultas solitudines errare solitis. Vxores liberosque secum in plaustris vehunt, quibus coriis imbrium hiemisque causa tectis pro
Abbreviated transcription (Latin):
ac frugũ ꝓrerũ conditione apte gen¬
ra uariata. & qͣnto scithiᷤᷤ sit celũ aspiꝰ
quã egrptuis: tanto corpora & inge¬
Diue iluiues aqua x pͥncipio rerũ t̃rᷤ
obrutas . tenuit: siue ignis qui &
mundũ genuit. cuncta possedit. utrꝰ:¬
q pͥmordi serches̃ origine p̾stare. llã si
igus pͥma possessio rerũ fuit. qui paulla¬
tuni extinetꝰ sedẽ t̃ris dedit: nulã pus
quã septẽ trionalẽ partẽ. hiemis ri¬
ꝗore abigre secreta adeo q̃q ut ne
nula magis rigeat: frigorib E gyptũ
uͦ a totũ orientẽ: tardissime tẽpatũ
Apre qui ȩdiam nc̃ torrenti calore
simã. quaq partȩ decurrentib aqͥs
pͥmũ decectam. humillimo autẽ: solo
candẽ aquã chiutissime inmorata. &
qͥnto por queq pars t̾raꝵ siccata sit
tanto pus animalia generare coepisse
sorro sehitiã adeo editiorẽ om̃ibꝰ t̾ris
ee ut cuncͥca flumina ibi nata inmare¬
ochim. tũ de inde inponticũ. & egye¬

Expanded text:
ac frugum pro regionum condicione apte genac frugum pro regionum condicione apte genera variata. Et quanto Scythis sit caelum asperius quam Aegyptiis, tanto et corpora et ingesive inluvies aquarum principio rerum terras obrutas tenuit, sive ignis, qui et mundum genuit, cuncta possedit, utriusque primordii Scythas origine praestare. Nam si ignis prima possessio rerum fuit, qui paulatim extinctus sedem terris dedit, nullam prius quam septemtrionalem partem hiemis rigore ab igne secretam, adeo ut nunc quoque nulla magis rigeat frigoribus;Aegyptum vero et totum Orientem tardissime temperatum, quippe qui etiam nunc torrenti calore simam quamque partem decurrentibus aquis primum detectam, humillimo autem solo eandem aquam diutissime inmoratam;et quanto prior quaeque pars terrarum siccata sit, tanto prius animalia generare coepisse. Porro Scythiam adeo editiorem omnibus terris esse, ut cuncta flumina ibi natam in Maeotim, tum deinde in Ponticum et Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
contencio de generiᷤᷤ uetustate fueri
egꝰ ꝓtĩi p̃dicantib initio rerũ cũ
aliȩ t̾rȩ nimio feruore solis ardesei
aliȩ rigerẽt frigoris in manitate: ⁊
ut ñ mͦ pͥme generare homines. se
ne aduenas qͥdẽ reciꝑe ac tueri possa
pͥusquã aduiꝰ calorẽ ł frigꝰ uelam̃ta
corꝑis in uenirent᷑: uł locoꝵe uitia qͣs¬
tis arte remediis mollirerit᷑. egy ptũ ta
tẽꝑatũ semꝑ fuisse. ut neq hibna fri.¬
gora. nec estu soł andores incolaᷤᷤ eiꝰ p̃¬
merent. Solũ ita fecundũ: ut alim̃toꝵ
in usũ homiñ nulla t̾ra feracior fue¬
rit. Iure gͥ ibi pͥmũ hoĩẽs natoᷤᷤ uidi
debe. ubi educari facillimt possent. E¬
tra schitȩ celi tẽꝑam̃tũ. nullũ esse ue¬
tustatiᷤ argum̃tũ putabãt. Suppe nat᷑a
c̃ pͥmũ increm̃ta caloriᷤᷤ ac frigori regio¬
nibꝰ distinx̃: statim adlocoꝵ patienci
animalia qͦq generasse: sed & arboꝵs

Expanded text:
contentio de generis vetustate fuerit contentio de generis vetustate fuerit Aegyptiis praedicantibus,initio rerum, cum aliae terrae nimio fervore solis arderent, aliae rigerent frigoris inmanitate, ita ut non modo primae generare homines, sed ne advenas quidem recipere ac tueri possent, priusquam adversus calorem vel frigus velamenta corporis invenirentur vel locorum vitia quaesitis arte remediis mollirentur,Aegyptum ita temperatam semper fuisse, ut neque hiberna frigora nec aestivi solis ardores incolas eius premerent,solum ita fecundum, ut alimentorum in usum hominum nulla terra feracior fuerit. Iure igitur ibi primum homines natos videri debere, ubi educari facillime possent. Contra Scythae caeli temperamentum nullum esse vetustatis argumentum putabant. Quippe naturam, cum primum incrementa caloris ac frigoris regionibus distinxit, statim ad locorum patientiam animalia quoque generasse;sed et arborum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. sub& eos examicis exep̃lũ caꝑe. qͥd ho¬
stib cauendũ sit. hortat᷑ non menibꝰ
magis ꝗͣ armis confidãt. patiant᷑q se cõ¬
mune bellũ recenti ore ira gerere: No¬
ta Nobilitaᷤᷤ uiri. parit̾ & uirtꝰ omĩb erat:
nec defide timebãt. cuiꝰ ueluti pignora
uulnera corꝑis & in iuriȩ notaᷤ habebãt.
Construit᷑ gͦ dux oĩum suffragio: & ac¬
cepta parua mani semel atq it̾ũ celen.¬
tibꝰ exconsulto ꝑsis. sccła p̃lia fac̃. Ac
postremo uniu̾sũ sͥ creditũ exercitũ
dario ꝓdit : urbẽq ipsam in potestate
redigit. Iost hec darius bellũ schitis in¬
fert. qđ seq̃nti uolumine. refertux.
quȩ satis ample magnificeq fuer : pͥn¬
cipiũ aborigine repetendũ est. Non
anosq femine autẽ eors amaronũ
regna condiderint. ꝓrsus ut res gest
uiroꝵ̾ mulierũq consid̾antibꝰ in cer¬
tũ sit: ut᷑ apud eos sexus illustris fu

Expanded text:
sit;iubet illos ex amicis exemplum capere, quid hosit;iubet illos ex amicis exemplum capere, quid hostibus cavendum sit;hortatur, non moenibus magis quam armis confidant, patianturque se commune bellum recentiore ira gerere. Nota nobilitas viri pariter et virtus omnibus erat, nec de fide timebant, cuius veluti pignora vulnera corporis et iniuriae notas habebant. Constituitur ergo dux omnium suffragio, et accepta parva manu semel atque iterum cedentibus ex consulto Persis secunda proelia facit. Ac postremo universum sibi creditum exercitum Dario prodit urbemque ipsam in potestatem eius redigit. Post haec Darius bellum Scythis infert, quod sequenti volumine referetur. quae satis amplae magnificaeque fuerunt, principium ab origine repetendum est. Non rianosque, feminae autem eorum Amazonum regna condiderint,prorsus ut res gestas virorum mulierumque considerantibus incertum sit, uter apud eos sexus inlustrior fu
Abbreviated transcription (Latin):
eos. qđ ut eriperẽt magis mori qͣm ñ
recusauerit᷑. Quãꝗ p̃t᷑ formã uirtutẽꝯ
hoc imꝑio dignã etiã cognitio dario
iuncta c̃ pͥstinis regibꝰ fuit. Principio
gͥ regni ciri filiã inmat̾moniũ recep̃:
regalibꝰ nuptiis regnũ firmaturꝰ: ut ñ
tã mextͣneũ tͣnslatũ: qm̃ in familia ciri
reu̾sũ ẽẽ uidet᷑. Int̾iecto de inde tꝑre
cũ assyri dessciuissent. & babiloniã oc¬
cupassent. difficilisq urbis expugnatio
ẽẽt: estuante rege unꝰ de int̾fectoribꝰ.
iubet toto corpore: nasũ aures. labia
s p̾cidi: atq ita regi in opinati se of¬
fert. At conitũ & q̃rentẽ dariũ cau¬
sas auctoreq tã fede lac̾ationis: tacitꝰ
quo ꝓ posito fec̾it edoc&. Formatoq in
fut᷑a consilio: t̃nffugeotitulo babiloniã ꝓ¬
fiseic̾it᷑. Ibi ostendit popło laniatũ corpꝰ
querit᷑ crudelitatẽ regis: aquo in regni
peticione ñ uirtute sed auspicio. ñ
iudicio homiñ. sed hinnitu equi suꝑatꝰ

Expanded text:
t eriperent magis, mori non recusaverint. Quamquam praeter formam virtutemque hoc imperio dignam etiam cognatio Dario iuncta cum pristinis regibus fuit. Principio igitur regni Cyri filiam in matrimonium recepit, regalibus nuptiis regnum firmaturus, ut non tam in extraneum translatum, quam in familiam Cyri reversum videretur. Interiecto deinde tempore cum Assyrii descivissent et Babyloniam occupassent difficilisque urbis expugnatio esset, aestuante rege unus de interfectoribus i toto corpore iubet, nasum, aures et labia sibi praecidi, atque ita regi inopinanti se offert. Attonitum et quaerentem Darium causas auctoremque tam foedae lacerationis tacitus quo proposito fecerit edocet, formatoque in futura consilio transfugae titulo Babyloniam proficiscitur. Ibi ostendit populo laniatum corpus, queritur crudelitatem regis, a quo in regni petitione non virtute, sed auspicio, non iudicio hominum, sed hinnitu equi superatus
Abbreviated transcription (Latin):
nissent. darii equiis cognito loco exdesidio
femine himnitũ statim edidit: & segnibꝰ
aliis felix. auspiciũ dño pͥmꝰ emisit.
lanta mod̾atio cȩt̾is fuit. audito auspi-¬
cio: ut confestim eqͥs desilierit̾ & dariũ
regẽ salutauerit᷑. Popłs qͦꝙ uniũsus
secutꝰ iudiciũ pͥncipiũ: eumd̾ regẽ con

Expanded text:
am horam omnes convenissent, Darii equus cognito loco ex desiderio am horam omnes convenissent, Darii equus cognito loco ex desiderio feminae hinnitum statim edidit et segnibus aliis felix auspicium domino primus emisit. Tanta moderatio ceteris fuit, ut audito auspicio confestim equis desilierint et Darium regem salutaverint. Populus quoque universus secutus iudicium principum eundem re
Abbreviated transcription (Latin):
obseura loco gerebat᷑: ł ꝑsuũ corpꝰ adic
mago ferrũ iussit. Fortuna tm̃ ita regente
illo in columi: magꝰ int̾ficit᷑. Occisis mags:
magna qͥdẽ gła recuꝑati regni pͥncipiũ
fuit. Sed multo maior ineo qd̾ c̃ de regno
abigeret: concordare potuer᷑. Etant enĩ
uirtute & nobilitate. pares ita ut diffi¬
cilẽ ex his popło electionẽ eqͣlitas facer&.
Ipsi gͥ inã inuencr: qͣ de se iudiciũ re¬
ligiom & foctime cõmit̾tent. Pactiq enter
se st̃. udie statuta om̃s eqͦs ante regia pͥmo
mane ꝑlucerẽt. &cuiꝰ equus int̾ solis
ortũ. hinnitũ pͥmꝰ edidisset: is rex eẽt.
deo sacratoᷤᷤ fer̃. Erat int̾ c̃iuratoᷤᷤ dariꝰ ip¬
tasi filiꝰ. Eui de regno sollicito: equi custoᷤᷤ
ait. Si ea res uictoriã moraret᷑: nichil nego¬
eũ suꝑẽet. ꝑ noctẽ de inde equũ pͥdie
c̃stitutã diẽ. ad eund̾ locũ duc̃. ibiq eque
admittit. saptꝰ exuoluptate ueneris. futũ

Expanded text:
obscuro loco gerebatur, vel per suum corpus adigi obscuro loco gerebatur, vel per suum corpus adigi mago ferrum iussit. Fortuna tamen ita regente illo incolumi magus interficitur. Occisis magis magna quidem gloria recuperati regni principum fuit, sed multo maior in eo, quod, cum de regno ambigerent, concordare potuerunt. Erant enim virtute et nobilitate ita pares, ut difficnt, qua de se iudicium religioni et fortunae committerent,pactique inter se sunt, ut die statuta omnes equos ante regiam primo mane perducerent, et cuius equus inter solis ortum hinnitum primus edidisset, is rex esset. deo sacratos ferunt. Et erat inter coniuratos Darius, Hystaspis filius, cui de regno sollicito equi custos ait, si ea res victoriam moraretur, nihil negotii superesse. Per noctem deinde equum pridie constitutam diem ad eundem locum ducit ibique equae admittit, ratus ex voluptate Veneris futurum
Abbreviated transcription (Latin):
quesierãt. indulgentiȩ largitionib con¬
firmarẽt. Queres suspecta p̾mo ostam u̾o
pelices erat: ancyri filiꝰ eẽt rex. Illa nec
se ipsam scire ait. nec exalia posse cogno¬
scere: qr singłȩ seꝑatim redudebant᷑.
lũ ꝑtctare caput dormienti uib&. Nlam
mago cãbises aures utͣsq p̾cid̾at. Factus
de in ꝑfiliã c̃cior sine aurib regẽ eẽ op¬
timatibꝰ ꝑsaꝵ rẽ indicat. & in cedẽ falsi
reggis cõpulsoᷤs sacram̃ti. religione obstrin¬
eit. Septẽ tantũ consciĩ fuere huiꝰ c̃iu¬
rationis qui excontinenti ne dato in pe¬
nitentiã spatiores ꝑ quẽc̃q narraret᷑: occul¬
tato sub ueste. ferro adregã ꝑgtꝰ. Ibi ouiss
int̾fectis: admagos ꝑueniut. Qbꝰ ne ipsiꝰ
qͥdẽ: animꝰ in auxiliũ sibi defuit. Si qͥo
stricto ferro duoᷤᷤ de coniuratiᷤᷤ int̾ fici¬
ut̃. Ipsi tm̃ corripiunt᷑ aplurib. Quoꝵ
alt̾ũ cobriaᷤ mediũ amplexuis: cunctantibꝰ
sotiis. ne ipsũ ꝓmago t̾nsfodent: qͥa res

Expanded text:
indulgentiae largitionibus confirmarent. Quae res suspecta primo Hostani, viro paelices erat, an Cyri filius rex esset. Illa nec se ipsam scire ait nec ex alia posse cognoscere, quia singulae separatim recludantur. Tum pertractare caput dormienti iubet: nam mago Cambyses aures utrasque praeciderat. Factus dein per filiam certior sine auribus regem esse, optimatibus Persarum rem indicat et in caedem falsi regis inpulsos sacramenti religione obstringit. Septem tantum conscii fuere huius coniurationis, qui ex continenti, ne dato in paenitentiam spatio res per quemquam narraretur, occultato sub veste ferro ad regiam pergunt. Ibi obviis interfectis ad magos perveniunt, quibus ne ipsis quidem animus in auxilium sui defuit,siquidem stricto ferro duos de coniuratis interficiunt. Ipsi tamen corripiuntur a pluribus, quorum alterum Gobryas medium amplexus, cunctantibus sociis, ne ipsum pro mago transfoderent, quia res
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil uctores. ꝓpt̃ głam concupisct᷑.
Primꝰ schitis bellũ in dux uexorisrex
etgy ptiis missis pͥmo lenonibꝰ qͥ hostibꝰ
parendi legẽ dicerẽt. Sed schitȩ iam
ante de aduentu regis afinitimis
cerciores facti. legatis respondent.¬
tã opulentis popłi ducẽ colendi ad¬
usus inops occupasse bellũ. qd̃ magis
fuerit illi domi tim̃dũ. qd̾ bella cer¬
tam᷑ aiceps. p̃mia uictorie nulla.dã¬
na manifesta st̃. Igͥ ñ expectat᷑o ᷤ seytaᷤᷤ
dũ ad se ueniat᷑: c̃ tanto sibi plura
in hoste c̃cupiscenda sint. Altroq p̃¬
de it᷑os obuiã. nec dicta res morata¬
est. Quo cũ tanta celeritate uenire
rex addiꝰcisset in fugã ũtit᷑. Exercituq
cũ omĩ apparatu belli relicto. in regñ
hibuere. Inde reu̾si: asiã ꝑdomitam
uestigalẽ fecere modico tributo. ma.¬
gis intitulũ imꝑũ ꝗ inuictoriȩ
p̾miũ imposito.xu. annis paccande
asye morati. uxoꝵ flagitione reuo-¬

Expanded text:
am concupiscunt. Primus Scythis bellum indixit Vezosis, rex Aegyptius, missis prius legationibus, qui hostibus parendi legem dicerent. Sed Scythae iam ante de adventu regis a finitimis certiores facti legatis respondent:tam opulenti populi ducem stolide adversus inopes occupasse bellum,quod magis domi fuerit illi timendum, quod belli certamen anceps, praemia victoriae nulla, damna manifesta sint. Igitur non exspectaturos Scythas, dum ad se veniatur, cum tanto sibi plura in hoste concupiscenda sint, ultroque praedae ituros obviam. Nec dicta res morata. Quos cum tanta celeritate advenire rex didicisset, in fugam vertitur exercituque cum omni apparatu belli relicto in regnum hibuere. Inde reversi Asiam perdomitam vectigalem fecere, modico tributo magis in titulum imperii quam in victoriae praemium inposito. XV annis pacandae Asiae inmorati uxorum flagitatione revo
Abbreviated transcription (Latin):
fem̃ grauit̃ uulneratꝰ occubuit poenas¬
ꝙ luit. seu imꝑati parricidii. seu ꝑ petci
sacrilegii. Quo nuntio accepto: magus
ante famã amissi regis occupat facinꝰ.
Istratoꝙ mergide cui reg̃ debebat᷑ ftẽm
suũ subiec oraposten. Erat enĩ decorꝰ.
& corꝑis liniam̃tis ꝑsimił. Ac nemine
sub ẽẽ dolo arbitͣnte. ꝓmengide rex oro.¬
pasta constituit᷑. Quȩ res eo ocultior fuit
qd apd̾ ꝑsaᷤ ꝑsona regis sub spẽ maiestatiᷤ
occulit᷑. Iꝰ magi ad fauorẽ popłi concili.¬
andũ: tributa & miliȩ uocationẽ intri

Expanded text:
femur graviter vulneratus occubuit poenasfemur graviter vulneratus occubuit poenasque luit seu imperati parricidii seu perpetrati sacrilegii. Quo nuntio accepto magus ante famam amissi regis occupat facinus prostratoque Mergide, cui regnum debebatur, fratrem suum subiecit Oropasten. Erat enim et oris et corporis liniamentis persimilis, ac nemine subesse dolum arbitrante pro Mergide rex Oropasta constituitur. Quae res eo occultior fuit, quod apud Persas persona regis sub specie maiestatis occulitur. Igitur magi ad favorem populi conciliandum tributa et militiae vacationem in tri
Abbreviated transcription (Latin):
e ri ãputatũ. in utrem humano sangui¬
ne repletũ coqui regina ub&:cũ hac
ex ꝓbracione crudelitatis. Sitiade in¬
Non initio tantũ regni: s continuo
totꝰ tp̃ris successu admirabilit̾ insig¬
nis. huic successit filiꝰ cabises: qui impio
patris egrptũ adiec̃. Sed offenꝰ suꝑ stici¬
onib egrptioꝵs: apis. cet̃oꝵq deoꝵ
etles. dirui uibet: Ad bammonis quocy
nobilissimũ tẽplũ expugnandũ exercu¬
tũ mittit. Qui tẽpestatibꝰ & harenax
mobilibꝰ opp̃ssis: int̾iit. Iost hȩc ꝑqui¬
etẽ: uidit frẽm suũ mergĩ. regnat᷑uor
Quo sõnio ext̾ritꝰ ñ dubitauit pꝰ saerile.¬
gia etiã parricidiũ fac̃e. Erat enĩ diffi¬
cile. ut parcer& suis. Qͥc̃ contẽptu re¬
ltzonis: grassatꝰ adũsus etiã deos fuerat.
Idhũc tã crudele mistiũ: magũ quẽ¬
da examicis delegit noĩe cometẽ. Int̾im
ipse gladio sua sponte euaginato: i

Expanded text:
Cyri amputatum in utrem humano sanguiCyri amputatum in utrem humano sanguine repletum coici regina iubet cum hac exprobratione crudelitatis: "Satia te" inis XXX, non initio tantum regni, sed continuo totius temporis successu admirabiliter insignis. Huic successit filius Cambyses, qui imperio patris Aegyptum adiecit;sed offensus superstitionibus Aegyptiorum Apis ceterorumque deorum aedes dirui iubet. Ad Hammonis quoque nobilissimum templum expugnandum exercitum mittit, qui tempestatibus et harenarum molibus oppressus interiit. Post haec per quietem vidit fratrem suum Mergim regnaturum. Quo somnio exterritus non dubitavit post sacrilegia etiam parricidium facere. Erat enim difficile, ut parceret suis, qui cum contemptu religionis grassatus etiam adversus deos fuerat. Ad hoc tam crudele ministerium magum quendam ex amicis delegit, nomine Cometen. Interim ipse gladio sua sponte evaginato in
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ filiũ ad in seq̃ndũ eũ c̃t̾cia parte
copiax mittit. Cũ uentũ ad castra cyri
ẽẽt. ignarꝰ & militariᷤᷤ adolescens ueluti
adepulas ñ ad p̃liũ uenisset. omissis h¬
stib insuetoᷤ barbaros uino. seq honord¬
re patit᷑. Priꝰq scithiȩ ebrietate. ꝗͣ bello
uincunt᷑. Nã cognitis his cyrꝰ. reu̾s ꝑ no¬
tẽ. saucioᷤᷤ opͥmit. om̃s sciduᷤᷤ c̃ reginȩ
filio in t̾fec̃. Ammisso tanto exercitu.
& qđ gͣuiꝰ dolendũ unico filio tamiris
orbitatis dolorẽ ñ in lacͥmas effudit. s
in ultionis solatia intendit. hostesq i¬
centi uictoria. exultantes: pari insidiaꝵ
fraude circ̃uenit. Quippe simulata dif¬
fidentia ꝓpt̾ uulnꝰ acceptũ refugiens ꝯ¬
rũ: ad angustias usq ꝑdux̃. Ibi coposit
in montib in sidis: ducenta milia ꝑsi
c̃ ipso rege trucidauit. Inqͣ uictor rai
ẽdes allð memorabile fuit. qđ ne nun
Q qdẽ tante cladis suꝑfuit. apanu

Expanded text:
ntulum filium ad insequendum eum cum tertia parte ntulum filium ad insequendum eum cum tertia parte copiarum mittit. Cum ventum ad castra Cyri esset, ignarus rei militaris adulescens, veluti ad epulas, non ad proelium venisset, omissis hostibus insuetos barbaros vino se onerare patitur,priusque Scythae ebrietate quam bello vincuntur. Nam cognitis his Cyrus reversus per noctem saucios opprimit omnesque Scythas cum reginae filio interfecit. Amisso tanto exercitu et, quod gravius dolendum, unico filio Tamyris orbitatis dolorem non in lacrimas effudit, sed in ultionis solacia intendit hostesque recenti victoria exsultantes pari insidiarum fraude circumvenit;quippe simulata diffidentia propter vulnus acceptum refugiens Cyrum ad angustias usque perduxit. Ibi conpositis in montibus insidiis ducenta milia Persarum cum ipso rege trucidavit. In qua victoria etiam illud memorabile fuit, quod ne nuntius quidem tantae cladis superfuit. Caput
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsꝰ qͣsi silenciũ dãpnũ pulchritudinis
ẽet. Ad postremũ ut affirmatione sua sic̃
facer&. nudã sodali suo grgi ostendit.
Quo facto & amicũ in adultiũ uxoris sol¬
citatũ hostẽ sibi fec̃. & uxorẽ uelutitꝰ¬
to alii amore ase alienauit. Nãq bre
pꝰ tꝑre. cedes candauli nuptiaꝵ p̃miu
uiri & se parit̾ adult̾io tͣdidit. Erꝰ sub¬
acta asia: & uniũso oriente in potestat
redacto: scithis bellũ infert. Erat eo tp̃re
regna scithaꝵ tamiris. q̃ ñ muliebriter
aduentu hostiũ t̾rita. cũ ꝓhib̾e eos tͣn¬
situ araris fluminis posset: tͣnsire ꝑmi¬
sit & s̃ faciliorẽ pugnã intͣ regni sui t̾mi¬
nos rata: & hostib obiectu fluminis fug
difficiliorẽ. Itaq cyrꝰ tͣrectis copiis cũ
aliq̃ntis. ꝑscithiã ꝓcetisset: castra metatꝰ
ẽ. De in postẽa die simulato metu qͣs
refugiẽs: castra deseruit. s ita uinꝰ affa¬
tim & ea que epulis erant necessaria
reliqͥt. Sd̾ cũ ñciatũ regiȩ eẽt adolesce¬

Expanded text:
s quasi silentium damnum pulchritudinis esset. Ad postremum, ut adfirmationi suae fidem faceret, nudam sodali suo Gygi ostendit. Quo facto et amicum in adulterium uxoris sollicitatum hostem sibi fecit et uxorem, veluti tradito alii amore, a se alienavit. Namque brevi tempore caedes Candauli nuptiarum praemium viri et se pariter adultero tradidit. Cyrus subacta Asia et universo Oriente in potestatem redacto Scythis bellum infert. Erat eo tempore regina Scytharum Tamyris, quae non muliebriter adventu hostium territa, cum prohibere eos transitu Araxis fluminis posset, transire permisit, et sibi faciliorem pugnam intra regni sui terminos rata et hostibus obiectu fluminis fugam difficiliorem. Itaque Cyrus traiectis copiis, cum aliquantisper in Scythiam processisset, castra metatus est. Dein postera die simulato metu, quasi refugiens castra deseruisset, ita vini adfatim et ea, quae epulis erant necessaria, reliquit. Quod cum nuntiatum reginae esset, adulesce
Abbreviated transcription (Latin):
i regt̃. breui tꝑre cũ oĩ amaconũ noĩe
int̾cidit. Ochite autẽ t̾cia expedici¬
one asiana: cũ anis octo aconiugib
ac lib̾is ab fuissent: seruili bello domi
excipiunt᷑. Qppe coniuges eoꝵ longa
ex pectatione uiroꝵ fesse: nec iã tene¬
ri bello. sed delecos rate: seruis ad custo¬
diã peccoꝵs relictis nubt̾. Qui reusos
cũ uictoria dnõs: uelut aduenaᷤᷤ armati

Expanded text:
in regnum brevi tempore cum omni Amazonum nomine in regnum brevi tempore cum omni Amazonum nomine intercidit. Scythae autem tertia expeditione Asiana cum annis octo a coniugibus ac liberis afuissent, servili bello domi excipiuntur. Quippe coniuges eorum longa exspectatione virorum fessae nec iam teneri bello, sed deletos ratae servis ad custodiam pecorum relictis nubunt,qui reversos cum victoria dominos velut advenas armati
Abbreviated transcription (Latin):
schitiȩ petit. Genꝰ scitaꝵ: eẽ cladẽ ui¬
rors. necessitatẽ armoꝵ̃. belli causas
ꝯstendit. assec̾taq uirtute: ne segnio¬
res uiris feminas hab̾e sy thȩ uid̾ent᷑.
Motꝰ ille domestica gła. mittit cũ ingend
eqͥtatu filiũ panasoꝵ̃ mnauxiliũ. Estante
pͣliũ dissensione orta: abauxilis deserto
bello ab atheniensib uincunt᷑. Necepta¬
culũ tm̃ babuere castra sotioꝵ. Quoꝵ
auxilio intacte. ab aliis gentib in regñ
reũtunt᷑. Post orithiã pentesilea regno
potita est. Cuiꝰ throiano bello. int̾for¬
tissimoᷤ uiroᷤ. cũ auxiliũ adũsus grecoᷤᷤ
ferr&: magne uirtuts docum̃ta extit᷑e.
Intsecta de inde pete silea exercituq eiꝰ
assũpto: pauce quȩ in regno remanse¬
rant. egre se adu̾sũ finitimoᷤ defen¬
dentes. usq teꝑra alexandri magni du¬
rauer᷑: haꝵ̃ siue minicia siue talestris
regina concubitu alexandri ꝑdies tredecĩ
adsobolẽ exeo generandã obtẽpto. reu̾sa

Expanded text:
e, petit: genus Scytharum esse, cladem virorum, necessitatem armorum, belli causas ostendit, adsecutasque virtute, ne segniores viris feminas habere Scythae viderentur. Motus ille domestica gloria mittit cum ingenti equitatu filium Panasagorum in auxilium. Et ante proelium dissensione orta ab auxiliis desertae bello ab Atheniensibus vincuntur. Receptaculum tamen habuere castra sociorum, quorum auxilio intactae ab aliis gentibus in regnum revertuntur. Post Orithyiam Penthesilea regno potita est, cuius Troiano bello inter fortissimos viros, cum auxilium adversus Graecos ferret, magna virtutis documenta exstitere. Interfecta deinde Penthesilea exercitumque eius absumpto paucae, quae in regno remanserant, aegre se adversus finitimos defendentes usque tempora Alexandri Magni duraverunt. Harum Minithyia sive Thalestris regina, concubitu Alexandri per dies tredecim ad subolem ex eo generandum obtento, reversa
Abbreviated transcription (Latin):
tuent᷑. & ne feliciores aliȩ aliisi¬
dent᷑: uiroᷤᷤ qui domi remanserãt in¬
excidio finitimoꝵ c̃sequunt᷑. Tũ n
armis q̃sita ne genꝰ in t̾iret: concu¬
bitꝰ finitimo ᷤ in eunt. Si qui mares
nascerent᷑: in t̾ficiebãt. Uirgines in
eundẽ ipsis morẽ. ñ otio. neq lan¬
fico: sed armis eqͥs uenationib ex erc¬
bãt: in iusti ᷤᷤ in fantũ dext̾ioribꝰ man
ne sagittaꝵ iactꝰ inpediat᷑. Unde

Expanded text:
t ne feliciores aliae aliis viderentur, viros, qui domi remanserant, inexcidio finitimorum consequuntur. Tum pace armis quaesita, ne genus interiret, concubitus finitimorum ineunt. Si qui mares nascerentur, interficiebant. Virgines in eundem ipsis morem, non otio neque lanificio,sed armis, equis, venationibus exercebant, inustis infantum dexterioribus mammis, ne sagittarum iactus impediantur; und
Abbreviated transcription (Latin):
grecia cognito. qd̃ illatũ ereso bellũ eẽt
auxilia uelud ad cõmune extinguendũ
om̃s urbes erat. Passur̃q errꝰ: graue bellũ
greciȩ fuit: siqͥd in cres guiꝰ consuluiss et.
Int̾iecto de inde tꝑre: occupato inaliis
belis cyro. lidii rebellaũe. Quib itͣũ uictiᷤ.
arma & qui adempti st̃: iussitq cauponaᷤᷤ
& ludicras artes & lenocinia exercere Nc
sigẽs industria condã potens. & manu
strenua. effeminata mollitiȩ. luxuriaq
uirtutẽ pstinã ꝑdidit. & qͥs ante ꝙ rũ
in uic̾toᷤ bella p̃stiter̃: inluxiriã lapsoᷤ
ociũ ac desidia suꝑauit. ẜ fuere lidũs
multi ante cresũ reges uariis casib. me¬
morabileᷤᷤ. null tm̃ fortune candauli coꝑ¬
and̾. Hic uxorẽ que ꝓpt̾ forme pulcri.¬
tudinẽ depibat. p̃dicare omĩb solebat

Expanded text:
o bellum esset, auxilia velut ad commune extinguendum omnes urbes erat passurusque Cyrus grave bellum Graeciae fuit, si quid in Croeso crudelius consuluisset. Interiecto deinde tempore occupato in aliis bellis Cyro Lydi rebellavere,quibus iterum victis arma et equi adempti iussique cauponas et ludicras artes et lenocinia exercere. Ac sic gens industria quondam potens et manu strenua effeminata mollitie luxuriaque virtutem pristinam perdidit et quos ante Cyrum invictos bella praestiterunt, in luxuriam lapsos otium ac desidia superavit. Fuere Lydis multi ante Croesum reges variis casibus memorabiles, nullus tamen fortunae Candauli conparandus. Hic uxorem, quam propter formae pulchritudinem deperibat, praedicare omnibus solebat,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ de p̾da non conueni¬
rent: it̾um in duas factio¬
nes dedurunt᷑. Sceleucus
de metrio. ptolo meus lisi¬
macho iunguntur. Eassan¬
dro defuncto: filiꝰ philippꝰ
succedit. Sic quasi ex inte¬

Expanded text:
us de praeda non conueniret, iterum in duas factiones diducuntur: Seleucus Demetrio, Ptolemaeus Lysimacho iungitur; Cassandro defuncto filius Philippus succedit. sic quasi ex inte