comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cã uectigał subripuit porc̃ones
cet̾is non auferuntur.
quecalorelicitantes ultra mo¬
dum solite conductõis imfla¬
ut. itademum admittẽda ẽ.
si fidenissores ydoneos et cau¬
tionem is quilicita tõc incerit
offerreꝑatosit. ¶Adconducẽ¬
dumuectigalimuto nemo cõ¬
pellituret io impleco tp̃r con¬
tores uectigalium aditandã
conductõm anq̃m fuꝑiori cõ¬
ductõni sat̾fatiant admitten¬
dinonsunt. ¶Debitores fis¬
ciitemq rerpublice uectiga¬
lia ꝯduce ꝓhibentur. ne exalĩ
c̃i eoꝵ debita honentur. ñ forte
tales fidenuissores obtulenmt.
qui debitis eoꝵ s. atisfac̾e ꝑati
sunt. ¶ Sccii uectigalium si
scpatimꝑtes ad ministrãt alt̾
tionem transferre uiie desid̾at.
¶Qd illicite publice pͥuatim
exactum ẽcum alt̾o tãto ꝑasso
imuriam exsoluitur. ¶Per
uim u̾o extortum cumpena
triplirestituitur amplis ext̃
ordinem plectuntur. alt̾m enĩ
utilitas priuatorum. alterũ
rigor publice discipline posty¬
lat᷑. ¶ Earum rerum uectiga

Expanded text:
a uectigalis subripiat, portiones ceteris non auferuntur. quae calor licitantis ultra modum solitae conductionis inflauit, ita demum admittenda est, si fideiussores idoneos et cautionem is qui licitatione uicerit offerre paratus sit. Ad conducendum uectigal inuitus nemo compellitur et ideo impleto tempore contores conductionem, antequam superiori conductioni satisfaciant, admittendi non sunt. Debitores fisci itemque rei publicae uectigalia conducere prohibentur, ne ex alia causa eorum debita onerentur: nisi forte tales fideiussores obtulerint, qui debitis eorum satisfacere parati sint. Socii uectigalium si separatim partes administrent, alter tionem transferri iure desiderat. Quod illicite publice priuatimque exactum est cum altero tanto passis iniuriam exsoluitur: per uim uero extortum cum poena tripli restituitur: amplius extra ordinem plectuntur: alterum enim utilitas priuatorum, alterum uigor publicae disciplinae postulat. Earum rerum uectigal,
Abbreviated transcription (Latin):
tib mintiare opo nouũ poto
Nam̃etsuitutes quedam int̾¬
uementib mediis lccis uel
publicis. uł pͥuatis c̃e possũt.
¶ Cuuopo nouum nuntiat.
quid prea fc̃msit. ¶ Sicum
cdificandu hebis qͣmsisatiꝰ¬
dcd̃is. ꝙ si nunciauo tib op
publico fatias reꝓm̃itte debe
tanq̃maliem nir petitor rep¬
dinissione content ẽe debebo.
¶Saendumẽ fẽa opis noui
mintiatone cumtibi nuntia¬
tum ẽ abstinc̃ oportẽ donce ca¬

Expanded text:
ti nuntiare opus nouum potero: nam et seruitutes quaedam interuenientibus mediis locis uel publicis uel priuatis esse possunt. Qui opus nouum nuntiat, quid postea factum sit. Si, cuaedificandi ius habebis, quam si satisdederis. Quod si nuntiauero tibi, publico ftamquam alieni iuris petitor repromissione contentus esse debeo. Sciendum est facta operis noui nuntiatione cui nuntiatum est abstin
Abbreviated transcription (Latin):
ficatum sit. et moduilos sumẽ
debet is quimutiat. qui ũ su¬
mantur .ftranturq ĩ p̃tor de¬
tiauit. extinguitur nuntiatõ.
sicut alienacõne.qr hus modis
finituri. ꝓhibendi. ¶&sus¬

Expanded text:
ulos sumere debet is qui nuntiat, qui ut sumantur conferanturque, praetor detiauit extinguitur nuntiatio, sicut alienatione, quia his modis finitur ius prohibendi. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
intm oditio in cum collata sic
anabsente quoq tutorepup¬
uierit que pot̾ mĩpleri ctia ĩt̾¬
uentum quo tutoris. et qͥdĩ
quid siciratoremħ et furioso
dare iussꝰ sitanciratoridã¬
do libetur. et finge alĩcui funo
legrtum si dediss pupillo fu¬

Expanded text:
tantum condicio in eum collata sit, an absente quoque tutore pupuierit', quae potest impleri citra interuentum quoque tutoris. et quid, inquis, si curatorem habeat et si furioso dare iussus sit, an curatori dando liberetur? et finge alicui fundum legatum, si dedisset pupillo fu
Abbreviated transcription (Latin):
si .c. debitorem.cacceptisn
accepit ead eiretro retdati
morabeo recipat acnoius¬
sime retineat ec si mndrbitau¬
onc ⁊ quibdamhꝰ male de¬
ducaturꝙ non possiriuderi
is qui ita accepitutei aquo
accepit retro reddat soluisse

Expanded text:
em acceptis acceperit, eadem ei retro reddat, mox ab eo accipiat ac nouissime retineat: etsi in dubitationem a quibusdam hoc male deducatur, quod non possit uideri is qui ita accepit, ut ei a quo accepit retro reddat, soluisse
Abbreviated transcription (Latin):
Omuuissu meo id ꝙ micͥ
debes soluis editori mo et ta
curatori uoluntatera fili
ul  filia ꝯsentiente agnatoso
Si ãt debitor pupilu sifuat.
nec pupillo ⁊dice pot̾ qui si¬
netutoris ancte ñ obligtur
te debito ubat utili accc̃ete¬

Expanded text:
ussu meo id, quod mihi debes, soluis creditori meo, et tu curator‹i› uoluntate filiae uel filia‹e› consentiente adgnato sosi autem debitor pupilli non fuerat, nec pupillo condicere potest, qui sine tutoris auctoritate non obligatur, te debito liberatus, utili act
Abbreviated transcription (Latin):
ascribu urassec decessẽrit idhr¬
diquoqr exto: quendumest.
¶Idemdiuo quoq: pid marc
cumquibdam apitre ħrs m¬
stituto codic llos int̾cidisset.

Expanded text:
adscribi curasset, decesserit, id heredi quoque extorquendum est. inde diuus quoque Marcus, cum quidam a patre heres institutus codicillos in
Abbreviated transcription (Latin):
mouerint. peri dccrhi ⁊ cai
atq sierant falsa. pimiũtur
Sicet diuo senoro lege uilia
de falsis dam. naut euctu
proditaeẽ aduerariis sisdi¬
cit accusare eum falsi poter.
Adtestamilitum senatus
nchiatenentur quisidiegitũ
fideicõmissumue adscrpsert.
Interfiliumet seruum et ex̃¬
ncumꝰ cestinscribentes. :oc int̃¬
c̃. quod in extranco sispetialit̾
subscripcio faccac̃ quos illidi¬
ctaui ct iecognoni pena cessat
ralis subscrpcio sufficit. ccad pe¬
nam cuitandametad capien¬

Expanded text:
mouerint, perinde ex his causis, atque si erant falsarii, puniuntur. sic et diuus Seuerus lege Cornelia de falsis damnauit praefectum prodita esse aduersariis suis dicit, accusare eum falsi potest. Ad testamenta militum senatus nelia tenentur, qui sibi legatum fideicommissumue adscripserint. Inter filiumntum scribentes hoc interest, quod in extraneo, si specialiter subscriptio facta est "quod illi dictavi et recognovi", poena cessat ralis subscriptio sufficit et ad poenam evitandam et ad capien
Abbreviated transcription (Latin):
Aiꝯ. ¶paulo anqͣmstatuta
librtas obtigit amou̾it. ad ser¬
uo aut corrupit. ignorãtia oĩi
non introducit hane accc̃em..
idõq l maxime sugnorauit
h̾rs astatu libo. autquilib aliꝰ
dñs aseruosno amotũ ad cor¬
ruptumucc̃e non impetrat pr

Expanded text:
i paulo ante, quam statuta libertas optigerit, amoverit aliquid servus aut corruperit, ignorantia domini non introducit hanc actionem: ideoque licet maxime ignoraverit heres a statulibero aut quilibet alius dominus a servo suo amotum aliquid corruptumve esse, non impetrat pos
Abbreviated transcription (Latin):
tat ẜt̃ hrdicet̾isq successor¬
b ꝯpete istam accõem dicẽd̃
acceperunt.et dolo malo qͥ d
insolidum lac ẽ induplum
et cum ex delicto ⁊ucmãtur
exemplofurti nlłs coꝵ lib̾et¬

Expanded text:
at. Item heredi ceterisque successoribus competere istam actionem dicendum acceperunt et dolo malo quid in solidum, hoc est in duplum. et cum ex delicto conveniantur, exemplo furti nullus eorum libe
Abbreviated transcription (Latin):
quo cũi inẜuodmnum ul mu¬
taturuł amittitur.uł libtaᷤᷤ
ꝯpccit p int̾uallũm modicũ
aditelorditatis eo cãu hanc
tccemi.⁊dulgendam. s ersi

Expanded text:
quo casu in seruo dominium uel mutatur uel amittitur uel libertas competit post interuallum modicum aditae hereditatis, eo casu hanc actionem indulgendam.Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
c̃e p̾torputam̃t calliditatem
et ꝓterintatem hoꝵ qui b̾rdit¬
tes de pplłantur dupliactione
cołxe. ¶Nonãt alias tenebr
preseñtat pind̃ fiomiddãpni
dedit sũ dolo cessabit ista acco
q̃muis al.as aquilia turob¬

Expanded text:
praetor putavit calliditatem et protervitatem horum, qui hereditates depopulantur, dupli actione coercere. Non alias tenebitpraesentat. proinde si quid damni dedit sine dolo, cessabit ista actio, quamvis alias Aquilia t
Abbreviated transcription (Latin):
quidam auint tegirlãqueq
lapitem et testa cẽcaq siqua
edifiris suntntilia tigna eĩ
ategento. dẽa sunt ħamplio
eccalcem. etarenamtignoꝵ

Expanded text:
quidam aiunt tegulam quoque et lapidem et testam ceteraque, si qua aedificiis sunt utilia tigna enim a tegendo dicta sunt, hoc amplius et calcem et harenam tignorum
Abbreviated transcription (Latin):
furti agipot̾at substitinsse.I
suma ꝓbatur hanc accce.⁊
in reb pignoratis. er in rebͦ
alicnis bonafid̾ possessis. lcc̃
hrc Id. et drreomodata testa¬
tori csifructo p mortẽ resta¬
toris pceptos. hic seru quir
icor erit hitic acc̃oni. s et si par¬
touł fecs pꝰ mortem agato

Expanded text:
furti agi potuit, substituisse. et in summa probatur hanc actionem et in rebus pigneratis et in rebus alienis bona fide possessis locum habere: idem et de re commodata testatori.Item si fructus post mortem testatoris perceptos hic seruus, qui locus erit huic actioni: sed et si partus uel fetus post mortem adgnat
Abbreviated transcription (Latin):
sub cc̃ ca ẽpcõis. Si tnexistĩa¬
in me dͤebetib ignorantiet
tradamusucap̃ies quare g̃
ec siputes meuindidisse. et
tradam non capies u̾sus.q
nis tp̃c. ¶ S ic demq sisciẽs
stipler rem alicnam usu cap¬
iam sicutraditum ẽ mexisti¬
memilliꝰ ẽe¶ At inempcõe et
illud tp̃e inspicitur quoꝰ hit¬
ea possomis ctusucapionis .
siertitisse ignoretꝰ pot̾ dicise¬
cundum sabinum qui poti.
subam in tuccurq̃m opiom¬
sitas quam ubicumq rem
putat alienam quesit undi¬
toris a ffectõisnem cptorisi
rateccum nondum putati

Expanded text:
subesse causa emptionis. si tamen existimans me debere tibi ignoranti tradam, usucapies. quare ergo et si putem me vendidisse et tradam, non capies usu? scilnis tempus, sic denique si sciens stipuler rem alienam, usucapiam, si, cum traditur mihi, existimem illius esse: at in emptione et illud tempus inspicitur, quo contsa possessionis et usucapionis: si exstitit et ignoret, potest dici secundum Sabinum, qui potius substantiam intuetur quam opirsitas, quod ibi, cum rem putat alienam, quae sit venditoris, affectionem emptoris habeat, at cum nondum putat
Abbreviated transcription (Latin):
uenti. uł dolimali excepoc̾e sub¬
mouiposse. ¶Quihominem
nore nõieulalias obligatum
mortis eã accepit tmnce̾pisse ĩ¬
tlłnd ẽ quant is homo ueire
potiuss idẽ infundo quiobliga

Expanded text:
uenti uel doli mali exceptione summoueri posse. Qui hominem noxae nomine uel alias obligatum mortis causa acceperit, tantum cepisse intellegendus est, quanti is homo uenire potuisset. idem in fundo qui obliga
Abbreviated transcription (Latin):
or.¶ Ena patricidii morei
mnaĩorum hoc instituto ẽ ut
patricida unrgis sangumeis
uerberatꝰ. deinde suleo insua¬
turcumcane. et gallo galli¬
in mare profimoum cullco
ractetur. hoc itasi maresit ꝓ
rimum alioquin bestiis subi¬
tictur. secundum diui adria¬
in constitutionemiqrqͥs alia
et auum et auiam. quos ma

Expanded text:
oena parricidii more maiorum haec instituta est, ut parricida uirgis sanguineis uerberatus deinde culleo insuatur cum cane, gallo galliin mare profundum culleus iactatur. hoc ita, si mare proximum sit: alioquin bestiis obicitur secundum diui Hadriani constitutionem. Qui alias et
Abbreviated transcription (Latin):
mid debitum ꝙ non ẽ incõ¬
trou̾sia/ aut in illud. ꝙ ꝓ alio
quis fidenisserat. aurcuiꝯ di¬
es. nondum uenat cquissim¬
umẽiuisum c̃c̃ditorem ita
age̾ rem debitoris ut suam
aget ꝓmittitur ergo ẽditori cõ¬
ꝯstitucess ꝯstitue inrep̾sẽti.¬

Expanded text:
id debitum, quod non est in controuersia, aut in illud, quod pro alio quis fideiusserat, aut cuius dies nondum uenerat: aequissimum enim uisum est creditorem ita agere rem debitoris, ut suam ageret. permittitur ergo creditor connstitu
Abbreviated transcription (Latin):
sint. S iux desuo uictum sustin̾e
possunt et mino utile et nequaqͣ
honestumẽtalib mandarima¬
gistratum p̃stimͣcum sint quic̃¬
uement rei etsue fortunc ec splẽ¬
dori publico possint creazi. Sciãt
gͥlocupletiores ñ debe se ħ pͥtextu
anthonoris dignitatẽ. ¶Debi¬

Expanded text:
sint, sed et uix de suo uictum sustinere possint: et minus utile et nequaquam honestum est talibus mandari magistratum, praesertim cum sint qui conuenienter ei et suae fortunae et splendori publico possint creari. sciant igitur locupletiores non debere se ho‹c› praetextu ant honoris dignitatem'.Debi
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ qui exãmĩstratõe rei .p.
relinquntur. Cet̾insi nõ exadmm̃i¬
tratoe sint debitores s mutuam
pcc̃iam arcpublica accepint nõ
sunt meacant honorib arccan¬
licitatõe debeatur que tñ pollicit᷑¬
tio recusari non pot̃.ineasunt cõ¬
ditc̃e ut honorib arceantu.¬
¶ Siquis accͬatorem nõ ħtabho¬

Expanded text:
debemus, qui ex administratione rei publicae rel‹i›quantur: ceterum si non ex administratione sint debitores, sed mutuam pecuniam a re publica acceperint, non sunt in ea causa, ut honoribus arceanlicitatione debeant, quae tamen pollicitatio recusari non potest, in ea sunt condicione, ut honoribus arceantur.Si quis accusatorem non hab
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. ¶Emo ṗ̾doẽ qui
p̾cium mumauit. locu¬
plecior non ẽ fõ quili¬
certum acquisunt.¬
¶Cumdelucro duorũ
queritur melior ẽ cau¬
sapossidentis. Lp̃.¬

Expanded text:
.Nemo praedo est, qui pretium numerauit.Locup‹l›etior non est factus, qui libertum adquisierit.Cum de lucro duorum quaeratur, melior est causa possidentis.
Abbreviated transcription (Latin):
Anductumc̃. namsireꝯacc̃atori
publi o iuditio ĩo p̾scribat qt̃
dicat ĩe od̾ crim ab alio acc̃atũ
et absolutumcaietur lege uil¬
prio accusctur. qm de prioris ac
tiatio pũbuci iuditii in tlłi. qd̃
si aduccnto p̾uancatõis crim̃
rntr̃datur publicum uiditiũ
por. ẽ. neccint̾ẽ publico anpri¬
uato iiditio pͥuaricato dicat᷑
¶Siĩo quis accussetur qd̾ dicͣ¬
turcrim̃ uiditii publicidestit
ge aliqua dehac recautumest

Expanded text:
t. Nam si reus accusatori publico iudicio ideo praescribat, quod dicat se eodem crimine ab alio accusatum et absolutum, cauetur lege Iulprius accusetur, quam de prioris acctiatio publici iudicii intellegitur. Quod si aduocato praeuaricationis crimen intendatur, publicum iudicium non est: nec interest, publico, an priuato iudicio praeuaricatus dicatur. Si ideo quis accusetur, quod dicatur crimen iudicii publici destituge aliqua de hac re cautum es
Abbreviated transcription (Latin):
temptꝰ quis futurꝯ eẽt itada¬
bantur ut u̾bis obligarentu.
sat accipi dẽmẽ. ¶Sisortez ꝓ¬
miscris. et si ea soluta nõ eẽt
portõemsuam exꝑtesoluit.i¬

Expanded text:
tentus quis futurus esset, ita dabantur, ut verbis obligarentur, satis accipi dictum est. Si sortem promiseris et, si ea soluta non esset, portionem suam ex sort
Abbreviated transcription (Latin):
D.Edio hesitutursi aliq̃ pars
insulc fc̃a sit. dem̃ incẽdio cõ¬
sũpta sit. an integrum tp̃cꝯpu¬
tandum sit rurso adedifican¬
daminsulam. anũoreliqum
duntaxat expectand ꝙ d̾erit.
et iũꝯẽut integnimei detur.s¬

Expanded text:
deo haesitatur, si aliqua pars insulae facta sit, deinde incendio consumpta sit, an integrum tempus computandum sit rursus ad aedificandam insulam an uero reliquum dumtaxat exspectandum quod deerat. et uerius est, ut integrum ei detur.
Abbreviated transcription (Latin):
indotemħt. dotis nõiecẽtũ
dari stipularetu sib̾ uł que
centum dumtaxat ħat du¬
centa dotis nõie daristipłct
pculꝰ ait. si ducenca stipletu
dubio centum quidem qui ĩ
obligõm uenne. alia atoen

Expanded text:
eat, dotis nomine centum dari stipuletur, vel quae centum dumtaxat habeat, ducenta dotis nomine dari stipuletur: Proculus ait, si ducenta stipuletur dubio centum quidem in obligationem venire, alia aute
Abbreviated transcription (Latin):
tat ¶ Alit̾ atq et sitał ꝯdic̃o inse
chum non ded̾is .x. dare spon¬
des mortuo hoiequerituran
statim añ kłas. agipossit. sab̃.
et ꝓcuł expecrandum diem ac¬
dies tnsuꝑ ẽ. S cumeo qͥ ita
ꝓmisit. si intra. Hlas. digito
celum non tetigiragiꝓtimꝰ¬

Expanded text:
tat: aliter atque si talis condicio inserchum non dederis, decem dare spondes?" mortuo homine quaeritur, an statim ante kalendas agi possit. Sabinus Proculus exspectandum diem adies tamen superest. sed cum eo, qui ita promisit: 'si intra kalendas digito caelum non tetigerit
Abbreviated transcription (Latin):
Opͥ. ¶ Ititio etsen seꝑati ita
stipulatice̾nt. fundum illũ sulli
non dedis mͥdare spondes finẽ
dandi alti fore quo adiuditui
accipetu. er ĩo cccupantis fore acit̃i
possit. qͣm exploratum sican
cam diem inytalia uenite ti¬
tium non posse. n uenisse sũ¬

Expanded text:
 Titius et Seius separatim ita stipulati essent: "fundum illum, si illi non dederis, mihi dare spondes?", finem dandi alteri fore, quoad iudicium acciperetur, et ideo occupantis fore actionepossit, quam exploratum sit ante eam diem in Italiam venire Titium non posse neque venisse, siv
Abbreviated transcription (Latin):
stipłces ucluti remsaluã forc
pupilli. namet p̾tor uib re
saluam fore pupillo caui. et
res non pot̾. It̃ duple stipło uc
nit ab uidiçe ut abedilicio ed
ulatio queita obligat ꝓmisso¬
rem.utexꝓmissores quoz abeo

Expanded text:
stipulationes veluti rem salvam fore pupilli: nam et praetor iubet rem salvam fore pupillo caveri et res non potest: item duplae stipulatio venit ab iudice aut ab aedilis ediulatio, quae ita obligat promissorem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊cum lucratiuam sit ca
Actil aliud ẽi ẽ em̃e. aliud
exhis cãis succede. Id mac¬
tat pop̃. ee in eumquĩ pigͦr
accepit si seriuana uł ypotł¬
caniam accone expiatu. N.a
et hunc putat. põp. sb̾monẽ¬
dum qr res adcum quido¬
lo fecit reusurac̃/ Auctoris.
obitietur.s ħinc̾ptor esolo
pit Ĩ in siłib quinicem ẽp¬
tor ꝯtinent Cct̾msi nore de¬
dic quis sit. põppurat pas¬
surumexcepcõem qͣmille pa¬

Expanded text:
 cum lucratiuam causam sint nancti: aliud est enim emere, aliud ex his causis succedere.Idem tractat Pomponius et in eum, qui pigneri accepit, si Seruiana uel hypothecaria actione experiatur: nam et hunc putat Pomponius summouendum, quia res ad eum qui dolo fecit reuersura est.Auctoris obicitur. sed hoc in emptore solo pit: item in similibus, qui vicem emptorum continent. ceterum si noxae deditus quis sit, Pomponius putat passurum exceptionem, quam ille pa
Abbreviated transcription (Latin):
nequis absens puni¬
atur. et haox iuirentumir ne
Ab sentes dapnẽtim. n ẽi in¬
tatis ratio uatitur. smñ aut
graio quis puniatur.puc̃
inopꝰ metalli. uł silẽ pena
siuĩ capitalem hoc cau non ẽ
uroguida mabsentem peñ.
s absens requirends ad notã¬
D ẽ. ut copiam sui prẽt p̃sid̾e
adnotandos. et haor debẽt face̾
ut cos quos aducrauint edi¬
nnotesçe eos requirendos
tie p̾sidem intra ãnum adier¬
it. et sat obtulit non ẽe lecu
mandatis ut bo. a fisco uendi

Expanded text:
ne quis absens puniatur: et hoc iure utimur, ne absentes damnentur: neque enim intatis ratio patitur. Si autem gravius quis puniatur, puta in opus metalli vel similem poenam sive capitalem: hoc casu non est irroganda in absentem poena, sed absens requirendus adnotatus est, ut copiam sui praesteadnotatos hoc debent facere, ut eos quos adnotaverint ediinnotescere requirendos ovinciae praesidem intra annum adierit et satis obtulerit, non esse locum mandatis, ut bona fisco vindi
Abbreviated transcription (Latin):
q̾m mans ĩiecc̃o płmq auxi¬
lii ferendi ẽa int̾uc̃it. Itaq n
pcc̾ia pecetur ẽ emolum̃tu le¬
gis uolũtatẽ ueditoris secutr
sic. ¶ Tp̃r alienacois ꝯuenit

Expanded text:
m manus iniectio plerumque auxilii ferendi causa interuenit: itaque nec pecunia petetur, cum emolumentum legis uoluntatem uenditoris secutum sit. Tempore alienationis conuenit
Abbreviated transcription (Latin):
Quipucros primaslras docẽt.
immunitatem acuulib mun¬
cribꝰ non bnt. S ne cuicorũ
id quod supra uires siciudicat᷑.
id presidis religionem perti¬
fabricauerunt. ctadannonã
populiromamprefucrint. nõ
minores quinquaginta mili¬
um modiorum. aut̃ pliures sin
gulas non imnores decem mil¬
ium modiorum donec hecnaue
nauigant. aut alic incanm lo¬
cumĩminers publiciuaccato¬
naues. Senacores autemhanc
uaccationemhre non possuntqͣ
nec hreillis nauem exlcgrulĩ
excodemdic numgrandumest

Expanded text:
Qui pueros primas litteras docent, inmunitatem a ciuilibus muneribus non habent: sed ne cui eorum id quod supra uires sit indicatur, ad praesidis religionem pertifabricauerunt et ad annonam populi Romani praefuerint non minores quinquaginta milium modiorum aut plures sin gulas non minores decem milium modiorum, donec hae naues nauigant aut aliae in earum locum, muneris publici uacatnauem. senatores autem hanc uacationem habere non possunt, quod nec habere illis nauem ex lege Iulex eo die numerandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
id ncgium ul ab eoitũtitur.
Siquis ta men pl iusto tp̃r aũ
mitine. aut ialio lcco commor̃¬
tus consumpserit itacainterp̃¬
tandacrunt. utexco tp̃r uaccati¬
oms dies incipiat ci ocdẽ. quoit
Artia. ¶ Eccirrionatuquamui
hic quoqz laonor est.ad aliumi
honoremnullamuaccationeir
tribuendam .ulpianꝯ ip̃ndit.

Expanded text:
id negotium vel ab eo revertitur. si quis tamen plus iusto temporis aut itinere aut in alio loco commoratus consumpserit, ita ea interpretanda erit, ut ex eo tempore vacationis dies incipiat ei cedere, quo iter sidis. A decurionatu, quamuis hic quoque honor est, ad alium honorem nullam uacationem tribuendam Ulpianus respondit.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ Iet̃ postior dol⁊ dño noceb¬
¶Siseruus uenit ab eocui
hocdñs ꝑmisit et redibite
sit adnosagenti uendidori
de p̾çio excepcolopponitur
submnonetur. et qui pctia
uendidit agaradũs dom¬
supra legitimum moduir
delegau̾o c̃ditorimco nõ
potit aduso petentem uti
agit. ¶Nunquidergo ne
de dolo mulicris excĩpiend
sir adus mantu qui dote
petit non ductur uxorem
nsi dotem accepiss ausu a
mulie ut libec debitorẽ.u
si solĩit ut pec̃iam ci reddat
¶Nonsic de dolo acto c̾to tp̃r¬

Expanded text:
iam posterior dolus domino nocet.Si seruus ueniit ab eo, cui hoc dominus permisit, et redhibitus sit domino: agenti uenditori de pretio exceptio opponitur summouetur et qui pecuniam uendidit agit aduersus domsupra legitimum modum, delegauero creditori meo, non poterit aduersus petentem uti agit. numquid ergo nec de dolo mulieris excipiendum sit adversus maritum, qui dotem petit, non ducturus uxorem, nisi dotem accepisset ^accepmulier, ut vel liberet debitorem vel, si solvit, ut pecunia ei reddatur. Non sicut de dolo actio certo t
Abbreviated transcription (Latin):
ta.ũm eꝗ quoq quenunꝙͣ tes¬
tatoris fu̾it.¶Indotẽ quo si
data res fiu̾itsurexdote accept
accessio dabruł marito ł uco¬
rl. ¶Sus qͣui p̾cario xessitꝰ ac¬
misso exca pecculiar hat re
nõ xesso sibpecculio dem̃ dns
uelit᷑ retracta possõne̾ accessio¬
ncuti anpossit. et placuit nõ
clam ħita ẽ p̾done possidente.
Si iussu iudicis res mͥres¬
tituta sit accesñonẽ ee mͥdãdã
placuit. s et legatiriodãdã ac¬
cessionem eio tp̃ris quo fuit.
ap̃testaͤtoreisciend̾ẽ S an
et puto siũ pure sine subdicti¬
eonc fu̾it relictum dicend ẽe id
tp̃ris quo ħrs possedit añ existõ¬
tem ⁊ dicoem uel restitutdem
tum eifuit uł fideromissum.
Setet is cui res donaca ẽ ac¬
cessione utetur ex p̃eio qui do

Expanded text:
um ea quoque, quae umquam testatoris fuerit. In dote quoque si data res fuerit uel ex dote recepta, accessio dabitur uel marito uel uxori. Si is, qui precario concessit, acmissus ex causa peculiari habeat rem non concesso sibi peculio, deinde dominus uelit retracta possessione accessione uti, an possit. et placuit non clam habita est. Praedone possidente si iussu iudicis res mihi restituta sit, accessionem esse mihi dandam placuit. Sed et legatario dandam accessionem eius temporis, quo fuit apud testatorem, sciendum est. an et puto, siue pure siue sub condicione fuerit relictum, dicendum esse id temporis, quo heres possedit ante existentem condicionem uel restitutionetum uere fuit uel fideicommissum. Sed et is, cui res donata est, accessione u
Abbreviated transcription (Latin):
tibim dem̃si ee̾t naufragioset
um merecin̾e puto possõm ñ
putosnec ẽ siłe fugitiuo. nãq
fugitius. idcuto ã nb possid̾e
sione de ui. eeclam.et pamouẽ
neͣnͣti possit ex ꝑ̃ eiꝰ. et sũcqui
putant non posseqr uẽditoris
ẽ resolutio uł redibitio aliic̃ꝓ

Expanded text:
Tiberim demersi essent naufragio et um me retinere puto, possessionem non puto, nec est simile fugitiuo: namque fugitiuus idcirco a nobis possideri sione de ui et clam et precarione ut possit ex persona eius. et sunt qui putent non posse, quia uenditionis est resolutio redhibitio: alii
Abbreviated transcription (Latin):
ut quisq ꝯstituit nolleseposside.
possideo possũ aliẽo nõie posside
nẽc ẽi muto mic̾cam possõnis
s de sino pofsid̾e. et alium possõ¬
rem minist̾io mo facio nec id̃
ẽ possid̾e. et alienonõie posside
namis possidcun nõie possid̾¬
tur. ¶ꝓcirrator aliene possõis¬

Expanded text:
ut quisque constituit nolle possidere.possideo, possum alieno nomine possidere: nec enim muto mihi causam possessionis, sed desino possidere et alium possessorem ministerio meo facio. nec idem est possidere et alieno nomine possidere: nam possidet, cuius nomine possidetur, procurator alienae poss
Abbreviated transcription (Latin):
Im fres annitio siboni rpͥserũt
nintiauerunt ip̃os rescnd̾e
nectine quoq. Italiecensi pͥse¬
runt suam mutare sñam ne¬
minem posse idq insolitu ẽt
fĩ. si t̾ni dese quisqr m̃titꝯ fuit.
ułcum non hret ꝓbõnum ĩst̾ra¬

Expanded text:
res Arruntio Siloni rescripserunt pronuntiauerunt ipsos rescindere. Uetinae quoque Italicensi rescripserunt suam mutare sententiam neminem posse idque insolitum esse fieri. si tamen de se quis mentitus fuerit uel, cum non haberet pro
Abbreviated transcription (Latin):
tu decidit integnstat. decedit
extinguitur emmcumen hoc¬
mortalitate nisi fortequis i¬
maiestatis ic̃o fu̾it. nam ħ cri¬
mernisia succenorib punia¬
turhrditas fisco uendicatuz
splancnonquisquis legis iu¬
ue maiestatis reꝯ ẽ meadem
conditione ẽsz qui ꝑducllio

Expanded text:
tu decedit, integri status decedit: extinguitur enim crimen mortalitate. nisi forte quis maiestatis reus fuit: nam hoc crimine nisi a successoribus purgetur, hereditas fisco uindicatur. plane non quisque legis Iuliae maiestatis reus est, in eadem con
Abbreviated transcription (Latin):
abostiplonib respondisso sa¬
cramrem uł religiosam. ułrisi¬
b publicis in pp̾ctuum relict¬
am̾.utforumaut basilicam
aut hoĩemlib̾m mutiłr scip¬
ulor qͣmius res sacraꝓphana
priuatos us reu̾ti. erex libo
ẜuꝰ fipocsnam etcum quis⁊ẽ
ꝓpharam. aut stichundare
ies sacra ẽccepit. aut stichꝰ ad
tur mobligom.si rursꝯ lege ⁊¬
aliqua et yessacra ꝓfana cẽ
cepit. etstich exlibo ẜuo effe¬
cã. et liłundi et obligridiẽẽt.
ꝙ uit dauiñ possit. ãutdari
possitinametsi nauem qua
spo pondis. dñs dissoluit. et
huidem tabłis compeg̾it.q
cad̾ nauis c̃e incipet ꝯbligirr
ꝑquo et illud dici posse. pẽdor
neo e sñculm ꝓmissoris ꝯsũptũ sit.¬

Expanded text:
abus stipulationibus respondisse. Sacram uel religiosam rem uel usibus publicis in perpetuum relictam ut forum aut basilicam aut hominem liberum inutiliter stipulor, quamuis sacra profana priuatos usus re nam et cum quis rem profanam aut Stichum dari res sacra esse coeperit aut Stichus ad tur in obligationem, si rursus lege aliqua et res sacra profana esse coeperit et Stichus ex libero seruus effecausa et liberandi et obligandi esset, quod aut dari non possit aut dari possit: nam et si nauem, quam spopondit, dominus dissoluit et isdem tabulis compegerit, quia eadem nauis esset, inciperet obligari. pro quo et illud dici posse Pedius ssine culpa promissoris consumptum sit
Abbreviated transcription (Latin):
nam qui alium sistiꝓmittit
ħꝑmittit. id se actuꝵ ut stet.
¶Siꝓcurator sisti aliquem
sincpenastipłato sit. pot̾ de¬
fendi ñ suam.s eis cuio ne¬
gocium gessitutilitate in
cam iem deduxiso ido for

Expanded text:
nam qui alium sisti promittit, hoc promittit id se acturum, ut stet. Si procurator sisti aliquem sine poena stipulatus sit, potest defendi non suam, sed eius, cuius negotium gessit, utilitatem in ea re dedux
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit pcc̃iamuił ex quo alio
contractu lccupletior fc̃ꝰ sir i
dandam ẽẽ excepod̃em. de¬
q et incet̾is erit dicend̾ quib
non recte solutur. Iam si fcĩ
sunt locupletiores excepcõ lo¬
cum hebit/tlabeo scribit. si
quis fugitiuum ẽẽ sciẽsem̾it
seriuumi. et stipulat fu̾ir fugi¬
tiuum non ẽe deinde agat er
stipulatu. nonꝰcẽ eum excep¬
tione reppellend. qmh̾ ꝯuẽit.¬
q̃mius exempto accõem nẽ
ne repelłetur. ¶Qd sus cui
pc̃tia debebatur cum debito¬
re decidici et nom̃ cio uendi¬
dit seio cui debitor mãdau̾at de
uc nom̃ em̾eo deq ea reẽpto
stipłato ẽ deind̾ c̾ditor eam

Expanded text:
ceperit pecuniam uel ex quo alio contractu locupletior factus sit, dandam esse exceptionem. idemque et in ceteris erit dicendum, quibus non recte soluitur: nam si facti sint locupletiores, exceptio locum habebit.Item Labeo scribit, si quis fugitiuum esse sciens emerit seruum et si stipulatus fuerit fugitiuum non esse, deinde agat ex stipulatu, non esse eum exceptione repellendum, quoniis ex empto actionem non ne repelletur.Quod si is, cui pecunia debeatur, cum debitore decidit et nomen eius uendidit Seio, cui debitor mandauerat, ut nomen emeret, deque ea re emptor stipulatus est, deinde creditor eam
Abbreviated transcription (Latin):
tu possit expiri et offilis puta
siuenditor nõis ꝑatꝰ nõ sit
reddẽ quantum abeptore ac¬
cepitnõ nocituram excepcc̃e.
doli mali et pͥutosiuam offi¬
liiu̾am.¶Labeo ait. Si dhoie
hoĩem intrac̾tum diem tradi
etsi traditꝰ non fuisset pena¬
quoq stipład sit petitorem q
et hoiem uendicar ecpenã pe

Expanded text:
tu possit experiri? et Ofilius putat, si uenditor nominis paratus non sit reddere, quantum ab emptore acceperit, non nocituram exceptionem doli mali: et puto sententiam Ofilii ueram.Labeo ait, si de homhominem intra certum diem tradi, et, si traditus non fuisset, poena‹m› stipulatus sit, petitorem, qui et hominem u
Abbreviated transcription (Latin):
bac amittit suã cã. nec eares ĩ¬
gemũfac̃eũqui nõ fuit. necẽi
penuna adusarii ingeninta¬
tesol retribue. recte atq ordie
iudices ꝑuto fc̃uros. si hãc forͣr
fu̾int ꝯsecuti. ut ubiẽis qui ĩ
fuitutẽ pctit eleccõm adusan
deferãt. utrũ malit ⁊ doc̃em cͥcũ¬
et si cognoiunt ꝓnũtiare debe¬
bunt Enũ illis nõ uidi. n ħres¬

Expanded text:
bat amittit suam causam. nec ea res ingenuum facit eum qui non fuit: nec enim penuria aduersarii ingenuitatem solet tribuere. recte atque ordine iudices puto facturos, si hanc formam fuerint consecuti, ut, ubi deest is qui in seruitutem petit, electionem aduersario deferant, utrum malit cognitionem circumet si cognouerint, pronuntiare debebunt seruum illius non uideri: ne
Abbreviated transcription (Latin):
fideemit longotp̃r capi possit
nec ne. ułutisipupilli siciaut
ui possessa aut p̾sidiolegez re¬
petundaꝵ donata ab eoq ali¬
enata sit bõe fid̾i eptori. ¶n

Expanded text:
fide emi, longo tempore capi possit nec ne, ueluti si pupilli sit aut ui possessa aut praesidi contra legem repetundarum donata ab eoque abalienata sit bonae fidei emptori. In
Abbreviated transcription (Latin):
ius exp̃ssumẽ. Sec etsi in locato¬
ne fundorum prostilitate tp̃ris
bom urri arbitratu insoluenda
pensione ciuusq annipacto cõ¬
prehensumẽ explorata lege con¬
ductionis fides bonascãnda ẽ.¬
Aṗ. ¶ Uratores cõis offitii di¬
omnib insolidum publice dari
placuit. piculo ince mutua non
plo tutorumconuemendꝰ est.
cum in .u. annis. Ydonea cauti¬
one nonexacta curator.x.p.lo
mercedes quoq seruari non po¬
tuerunt successor qui locauit. te¬
nebituridem inuectigalibꝰ ñ
ica pridem constitutume.s. ut sui
temporis singulipiculum pͥsta¬
rent. ¶In eum qui administra¬
tiomis tempore creditoris rei.p.¬

Expanded text:
ionis expressum est.Sed si in locatione fundorum pro sterilitate temporis boni uiri arbitratu in soluenda pensione cuiusque anni pacto comprehensum est, explorata lege conductionis fides bona sequenda e Curatores communis officii diomnibus in solidum publice dari placuit, periculo vice mutua non plo tutorum conveniendus est icum in quinque annos idonea cautione non exacta curator rei pubmercedesque servari non potuerint, successor qui locavit tenebitur. idem in vectigalibus non ita pridem constitutum est, scilicet ut sui temporis singuli periculum praestarent. In eum, qui administrationis tempore creditoribus rei p
Abbreviated transcription (Latin):
peris puito fideiussor qui proco
int̾uenerat. idemop extnuendũ
alii locau̾at. Iec asecundo redẽp¬
tore opere ꝑfc̃o usurarum pr̃ati¬
onem h̾rs fideussoris recusare
non debet. cumet prior causam
inbone fidei contractuuniuersũ
fidenissoremobligauat .i. et por¬
tenor locatio quiasuum picłin
agnouerit solide prestationi .x.
.p. cumsubsticuerit. ¶Quifide¬
usserunt proconductore nectig

Expanded text:
peris punito fideiussor, qui pro eo interuenerat, idem opus exstruendum alii locauerat: nec a secundo redemptore opere perfecto usurarum praestationem heres fideiussor‹i›s recusare non debet, cum et prior causa in bonae fidei contractu in uniuersum fideiussorem obligauerit, et posterior locatio, quia suum periculum agnouit, solidae praestationi rei publicae eum substituerit.Qui fideiusserint pro conductore uectig
Abbreviated transcription (Latin):
Op. SCio quosdam effic̾e uo¬
ientes. nesuiẜui ũꝙͣ adlib̾tatẽ
pueniant.actenꝯscribe solitos
stich cũ morietur lib̾ esto. s et
uił. ait. lib̾tatẽ que multimu

Expanded text:
.Scio quosdam efficere ‹u›olentes, ne serui sui umquam ad libertatem perueniant, hactenus scribere solitos: 'Stichus cum moreretur, liber esto'. sed et Iulianus ait libertatem, quae in ultimum
Abbreviated transcription (Latin):
uiri potens continetur. ¶Resi
ab c̃e undentur. ut sabinꝯ ait. ũ¬
et pediꝯ probat ut etiam hec q̃¬
num corpy manet forma muta¬
taest. et ĩo si cormpte reddite
sint uł transfigurate iideri ab¬
ẽẽ. quoniam plerumq. plus ẽ
inmano precio quamiure desi
nere. autem ab ec res tuncuide¬
ẽetea res que mrebohumanis

Expanded text:
iripotens continetur. Res "abesse" videntur ut Sabinus ait et Pedius probat etiam hae, quarum corpus manet, forma mutata est: et ideo si corruptae redditae sint vel transfiguratae, videri abesse, quoniam plerumque plus est in mannere' autem 'abesse' res tunc uideest et ea res, quae in rebus humanis
Abbreviated transcription (Latin):
duxisti. quomino itaducas
pħitorium ẽ. ec int̾dumres¬
titutorium ẽ. et ꝑtiner adaq̃
cocidianam. ¶Cotidiana ãt
aqua non illa ẽquecotidie
ducitim:serca quaquis coti
ducẽ non expediat. ecsi possit

Expanded text:
ita ducas, prohibitorium et interdum restitutorium est et pertinet ad aquam cottidianam.Cottidiana autem aqua non illa est, quae cottidie ducitur, sed ea, qua quis cottidducere non expediat, etsi possit
Abbreviated transcription (Latin):
solauti expedit. Sicut diximꝰ
uestim̃ita estiuas altꝰ estiuos
teutamur. ¶Ego puto pro¬
bandum exꝓpoĩto utentis.

Expanded text:
sola uti expedit, sicuti dicimus uestimenta aestiua, saltus aestiuos, te utamur. ego puto probandum ex proposito utentis
Abbreviated transcription (Latin):
suo nõie ꝓmi̾tti alicnonesati¬
dan iubebo ei quiuiraũ it nõ
calumpnicc̃a id se postulare.i
cumuccui nomine aget pos¬
tulatinum aonfiiisse ineã diẽ
qͣm cã cognita statũo/et siꝯtro¬
ũsiaerit.dñs sit nec ne quinca¬
uebit sub excepẽꝙ ⁊e sat̃dari iu¬
bebo. ¶Sceo ore ꝙ inflimmĩe
publico ripparic en fiet ĩ anoe

Expanded text:
suo nomine promitti, alieno satisdari iubebo ei, qui iurauerit non calumniae causa id se postulare eumue cuius nomine aget postulaturum fuisse, in eam diem, quam causa cognita statuero, si controuersia erit, dominus sit nec ne qui cauebit, sub exceptione satisdari iubebo. de eo opere, quod in flumine publico ripaue eius fiet, in annos
Abbreviated transcription (Latin):
soluttem ratam non kurccõ¬
ditio ei quisolum ⁊ xecit. ¶ Si
quidam tutores quihonora¬
ii appllantua. sunt qui rei
notitie gr̃adantur Sunt qͥ
ad hox danturut gerant et
cerint dicõ igitu cuicumq
extutorib fu̾it solutum. ec¬
si honoranis.namethos ad
dc̃a eis fu̾it ap̾tore adminis¬
ens suspectis zostulatis soluat.

Expanded text:
solutionem ratam non habuerit, condictio ei qui soluit competit. Sunt quidam tutores, qui honorarii appellantur: sunt qui rei notitiae gratia dantur: sunt qui ad hoc dantur, ut gerant, etcernit. dico igitur, cuicumque ex tutoribus fuerat solutum etsi honorariis nam et adrdicta eis fuerit a praetore adminis quis sciens suspectis postulatis soluat:
Abbreviated transcription (Latin):
demẽdicox fiebat quaresiquid
infraudem c̃ditor fc̃msic. sit̾r
is quicepitignor aurcessare
udẽtur uba edc̃i. ¶Ytea illud
sciend̾ c̃ eum qui ꝯsentienͣtib.
c̃ditorib aliquid afraudatore

Expanded text:
dem creditorum fiebat: quare si quid in fraudem creditorum factum sit, si tamen is qui cepit ignorauit, cessare uidentur uerba edicti. Praeterea illud sciendum est eum, qui consentientibus creditoribus aliquid a fraud
Abbreviated transcription (Latin):
retinu it. ¶Id labeo aissi
uicinꝯ Elum̾ torrẽs aũt̾it/ nc
sit efft̾m ut uicino nocẽtur.
puto. ꝙ offili ꝯ scribit si fũd
tuꝯ uicino suiat. et ꝓpt̾ea aqͣ
recipiat cessare.aq̃.plu. arcen¬

Expanded text:
Labeo ait, si uicinus flumen torrentem auerterit, ne sit effectum, ut uicino noceatur, puto, quod Ofilius scribit, si fundus tuus uicino seruiat et propterea aquam recipiat, cessare aquae pluuiae arcen
Abbreviated transcription (Latin):
Nc̃. ¶ Ec int̾ẽ lib̾os anseruoc
suos a auenos quis adiuiz fa¬
tiendam comccar̾t nec min
hiiqui conuocatisunt cadem
icgetenentur. set etsi mullicõ¬
uocati nulliq pulsatisunt. cc
piniunam tamen exbonis a¬
lienis quid ablatum sit haele¬
getenĩcum. quud fec̾it.
auł.¶ Egis iulie demprina¬
tacrimencõmittitur. cum octu
aliquis et concursum fecissc d̃

Expanded text:
. nec interest, liberos an seruos et suos an alienos quis ad uim faciendam conuocauerit. Nec minus hi, qui conuocati sunt, eadem lege tenentur. Sed si nulli conuocati nullique pulsati sint, per iniuriam tamen ex bonis alienis quid ablatum sit, hac lege teneri eum qui id fecerit.um Legis Iuliae de vi privata crimen committitur, cum coetum aliquis et concursum fecisse dic
Abbreviated transcription (Latin):
statim quid̃s prea effice solent
cotp̃r aiadũtetur quo hreeffe¬
ctum sucuerunt. ut si sit filiꝰ fa.
cui auferatur nicͥagatir .Siañ
decesseritacto pris non ĩpedia
agat quicqͣm agetur ułuti si cũ
eo agatur. cui bonis int̾dẽmẽ.¬
¶Seruos ex eopecculio usufru¬
ctu. It̃pͥdiatam usufructu qi
cet̾is seruitutib pat̾ lib̾are po¬
tuit. S et seruitutes hisdem
acquirẽ. id enim et ei cui bõis

Expanded text:
statim quidem, sed postea efficere solent, eo tempore animaduertentur, quo habere effectum consuerunt, ut, si sit filius, cui auferatur, nihil agatur, si ante decesserit, actus patris non impediatagat, quicquam agetur, ueluti si cum eo ageret, cui bonis interdictum est.Seruos ex eo peculio usu fructu, item praedia tam usu fructu quam ceteris seruitutibus pater liberare poterit: sed et seruitutes his adquirere. id enim et eum, cui bonis
Abbreviated transcription (Latin):
nam bonafide tenebit. an p̃r
en inrem uładexhibend̾ acti¬
onempati debeat. ut cetoꝵ fi¬
loꝵ nõie queritur. S uio est
cumh̃ pecculium apr̃is bonis
separetur de fensionis nccitatẽ
p̾ri non iponendã. s nec cogẽ¬
pecculii nõie ꝙ meastris acqͥsi¬

Expanded text:
nam bona fide tenebit, an pater eius in rem uel ad exhibendum actionem pati debeat, ut ceterorum nomine, quaeritur. sed uerius est, cum hoc peculium a patris bonis separetur, defensionis necessitatem patri non inponendam.Sed nec cogenpeculii nomi
Abbreviated transcription (Latin):
roris ẽptorhat namsiforte
suo uł ꝓcurator cui em̃dam
remmandass ꝓsuaẜit eisc e¬
misse atq ita tradidit magr
c̃eut iisucapio sequatur.

Expanded text:
roris emptor habeat: nam si forte servus vel procurator, cui emendam rem mandasset, persuaserit ei se emisse atque ita tradiderit, magis esse, ut usucapio sequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ccuoł. ¶ Lienam arcam bo¬
na fideemit ct anun̾pletam
diutinam possõm edificare
cepitec denimtiantedñõ soli
intratp̃ra diutine possõnis

Expanded text:
um Alienam aream bona fide emit et ante impletam diutinam possessionem aedificare coepit: ei denuntiante domino soli intra tempora diutinae posses
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. S .I. mĩor ãnis .xx. mãu¬
mittithuiꝰ. solent eac manu¬
missionis recipi.si fili filia

Expanded text:
lis. Si minor annis uiginti manumittit, huiusmodi solent causae manumissionis recipi: si filius filia
Abbreviated transcription (Latin):
nantur. itatim et cuutatem et li¬
b̾rtatempdunt. Itaq pcctupat
hiccã⁊ mortem. et non nunqͣm
longum tp̃c cccupat quod dccidit
mp̃sonis eorumqui ad bestias
dampnantursepe tiam ideoser

Expanded text:
nantur, statim et ciuitatem et libertatem perdunt. itaque praeoccupat hic casus mortem et nonnumquam longum tempus occupat: quod accidit in personis eorum, qui ad bestias damnantur. saepe etiam ideo ser
Abbreviated transcription (Latin):
Admiserunt cetĩ minctallum
dampnantur. uł minsulas
relegantu. ¶Ignicremãtur
plm̃q serui quisaluti dñorũ
suoruminsidianerint nõ nũ¬
quam etiam libi plebei. er hu¬
mles ꝑsoneincendiani capi¬
te pumuntur qui obinimici¬
cias. uł pdecĩ. incendint intrã
opidum et płmq uiuii exurĩn¬
tur. quiułcasam. autuillam
aliquo leui nam fortuita i¬
cendia sicum eiutari possent p
ca sunt dampno iucinis fuer
raaffectꝰ ẽ. dampni disceptet
uł modice uindicarentur. ¶
exulib gradib penaꝵ ꝯstitti̾it
edc̃m dĩi adriam.ut qui adtẽ¬
pꝰ relegatꝰ ẽminsulam. si redeat

Expanded text:
admiserunt: ceteri in metallum dantur uel in insulas relegantur.Igni cremantur plerumque serui, qui saluti dominorum suorum insidiauerint, nonnumquam etiam liberi plebeii et humiles personae.Incendiarii capite puniuntur, qui ob inimicitias uel praedae causa incenderint intra oppidum: et plerumque uiui exuruntur. qui uero casam aut uillam, aliquo lenius. nam fortuita incendia, si, cum uitari possent, per ta sunt, damno uicinis fuerura adfectus est, damni disceptet uel modice uindicaretur.In exulibus gradus poenarum constituti edicto diui Hadriani, ut qui ad tempus rel
Abbreviated transcription (Latin):
tenerisquał ẽ ille quim bellces¬
scrit aut a̾cemtenũt auccis¬
tra concesserit cadem lege tene¬
tur. et qui inuissu principis bel¬
lum gesserit delectumue hab¬
uerit᷑. exercitum compnũt qui¬
uecumci in prouintia successu
ẽct erercitum successori nõ tra¬
didit qui ue impium exercitũ¬
ue.ppli.R. deseruit quiue pͥua¬
tus pro pot̾ate magratu ue qͥd
scient᷑ dolo malogessit qui ue
quid eoꝵ quesupra funt facere¬

Expanded text:
lle, qui in bellis cesserit aut arcem tenuerit aut castra concesserit. eadem lege tenetur et qui iniussu principis bellum gesserit dilectumue habuerit exercitum comparauerit: quiue, cum ei in prouincia successum esset, exercitum successori non tradidit: quiue imperium exercitumue populi Romani deseruerit: quiue priuatus pro potestate magistratuue quid sciens dolo malo gesserit: quiue quid eorum, quae supra scr
Abbreviated transcription (Latin):
signumue dederit. feceritue do¬
lomalo. quo hostes ppliroma¬
inconsilio inuc̃tur aduersus
rem. ꝑsqui uemilites sollicita¬
uerit concitanitne quo sedito
tumultus ucadu̾so rem .p. fiat.
ci succeilum ẽe nondiscessit aũ
qui exerctum deseriutuel pri¬
uabo ad hostes ꝓfugit. qui ue
sciens falsum conscupserit uel
recitauert intabulis publicis
nam et haoccapite primolegis
magestatis cnum̾atu. ¶Arẽ.¬

Expanded text:
signumue dederit feceritue dolo malo, quo hostes populi Romani consilio iuuentur aduersus rem publicam: quiue milites sollicitauerit concitaueritue, quo seditio tumultusue aduersus rem publicam ei successum esset, non discessit: aut qui exercitum deseruit vel privatus ad hostes perfugit: quive sciens falsum conscripsit vel recitaverit in tabulis publicis: nam et hoc capite primo lege maiestatis enumeratur. Mar
Abbreviated transcription (Latin):
tis saxã kĩneprimitiuu ser¬
uumqui homiçidium inse cõ¬
fige̾ metu.ad dñmreuertẽdi
si ĩspect ẽet ꝓseuante falsa d¬
de consciis quos eque hore se
cum metit fũat. ut adcertio
nec frustra fuit tam prudens
consilium tuum. cumintor¬
mentis constit̾it. n illos eiꝰ
ꝯscios ei fuisse. et ip̃m de se te¬
mere comuctum potes.itaq
dec̾ti gr̃am face. etͥcum poffi¬
tumĩ detrahi uibe conditione
addita ne mĩqͣm inpot̾atem
diureutatur quem p̾cio recep¬
to certum hremꝰ libent tali
seruo cariturum hacepła sig̾¬

Expanded text:
tis, Saxa carissime, Primitivum servum, qui homicidium in se confingere metu ad dominum reuertendi suspectus esset, perseuerantem falsa dde consciis, quos aeque habere se commentitus fuerat, ut ad certiornec frustra fuit tam prudens consilium tuum, cum in tormentis constiterit neque illos ei conscios fuisse et ipsum de se temere commentum. potes itaque decreti gratiam facere et eum per officium distrahi iubere, condicione addita, ne umquam in potestatem domini reuertatur, quem pretio recepto certum habemus libenter tali seruo cariturum'. h‹a›c epi
Abbreviated transcription (Latin):
continentiudebitur cccidissẽ.
set non quemlibetut patrinã
hac legeeaue ut liocat iuro de¬
cccidere Eum quileno fu̾it q̾¬
ueartem ludricam fecerit. auc
iascenamsaltandi cansacutã
diueprodierit inditio. ne pu¬
blico dampnato. n mintegiũ

Expanded text:
continenti videbitur occidisse.continenti videbitur occidisse.sed non quemlibet, ut patri: nam hac lege cavetur, ut liceat viro deis occidere eum, qui leno fuerit quive artem ludicram ante fecerit in scaenam saltandi cantandive causa prodierit iudiciove public
Abbreviated transcription (Latin):
ita probat. et põp. scrib̾ im p̃isł
reb ueneris deprchensum ccci¬
di Et hoc ẽquod sollo io et draco
dicunt. ¶Sufficit pr̃isi eo tem¬
poreħ̾at inpot̾ate quocccrdit.
Non quommatrimonium collo¬
cauit. finge enim prea redacẽ
inpot̾atem. ¶Quare nonubi¬
cumq pater deprehendit per
Mittitur ei cccids set dominsuc
genine sui tantum illa ratiore¬
dditu: qr maiorem muniam
putunt legislator quodindo¬
mo patris mantiue ausa fin̾̃t
filia adulterum induceroser
si pater alibi hitanis hat añt
etaliam  domuminqua non
habitet deprchensam illo fili¬
antibi non hitat cccidere nõ
spotorit. ¶Quod ait lexncon¬
tinenti filiam cccidat. sic erit
accipiendum. nec ccciso hodic
adult̾o reseniet. et post dies fili¬
am cccidat ulcontra debereni
ꝓpeunoictu etimo impetunt¬
rumq cccidc̃ equali ira. adũso
utrumq sumpta. quod si non
crum cccidit profugit filia. Et
interpositis horis apprehensa
c̃ apatrequi perscquebatur in

Expanded text:
ita probat, et Pomponius scripsit in ipsis rebus Ueneris deprehensum occidi: et hoc est quod Solo et Draco dicunt ἐν ἔργῳ.Sufficit patri, si eo tempore habeat in potestate, quo occidit, non quo in matrimonio collocauit: finge enim postea redactam in potestate‹m›.Quare non, ubicumque deprehenderit pater, permittitur ei occidere, sed domi suae generive sui tantum, illa ratio redditur, quod maiorem iniuriam putavit legislator, quod in domum patris aut mariti ausa fuerit filia adulterum inducere. Sed si pater alibi habitet, habeat autem et aliam domum, in qua non habitet, deprehensam illo filiam, ubi non habitat, occidere non poterit. Quod ait lex "in continenti filiam occidat", sic erit accipiendum, ne occiso hodie adultero reservet et post dies filiam occidat, vel contra: debet enim prope uno ictu et uno impetu utrumque occidere, aequali ira adversus utrumque sumpta. quod si non erum occidit, profugit filia et interpositis horis adprehensa est a patre qui persequebatur, in
Abbreviated transcription (Latin):
manto mulieremctominemi
ꝯdultenin permissum ẽ cocide.
consilium proliberis capit. de¬
terum mariticalor. et mipco
facile decernentis fuit resienãd.
ternm deprchendit noricio sũ
uidetur noliut enurita demũ
banc potadem patricompetero¬

Expanded text:
marito mulierem et omnem marito mulierem et omnem adulterum remissum est occidere, consilium pro liberis capit: ceterum mariti calor et impetus facile decernentis fuit refrenandusterum deprehenderit", non otiosum videtur: voluit enim ita demum hanc potestatem patri competer