comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur sb̃acto priꝰ solo ex̾cendi sunt ut nonus la¬
bor tena ad huc colla ñ qͣsset. Expeditior ã do¬
mandi ratio ẽ ut asper̃ bonẽ mansueto ⁊ uali¬
do boui ziungas quo ostendende facile ad oĩa
cegent᷑ officia. S i post domiturã decumbit in
sulco. ñ afficiant᷑ igne nec u̾bere s potiꝰ cum
decumbit. Pedes eius ita ligent᷑ iunculis ut
sitiac fame lassatus carebit hoc uicio. pliꝰ. uͥ sͣ.¬
Domit᷑a boum ẽ trimatu. Postea sera añ p̾gna¬
tura. optime cum domito sumus: socium eĩ la¬

Expanded text:
antur, subacto prius solo exercendi sunt, ut novus laantur, subacto prius solo exercendi sunt, ut novus labor, tenera adhuc colla non quasset. Expeditior autem domandi ratio est, ut asperum bovem, mansueto et valido bovi coniungas, quo ostendente facile ad omnia cogetur officia. Si post domituram decumbit in sulco, non afficiatur igne, nec ubere, sed potius cum decumbit, pedes eius ita ligentur vinculis, ut siti ac fame lassatus, carebit hoc vitio. DE TAURISdomitura boum in trimatu, postea sera, ante praematura. optime cum domito iuvencus i
Abbreviated transcription (Latin):
ductu nõ aliqͣ uicient᷑ offensa In ip̃o uͦ sta¬
bło asseres tnͣsu̾si a t̾ra septẽ pedib alti ꝯfigãt᷑
ad qͦs boues ligent᷑ indomiti. Tunc eleigis
absolutam tẽpestatib ⁊ ĩpedim̃tis om̃ib diẽ
qͣ capti ꝓducant᷑ ad stabłm. Qͦrum si nimia
fu̾it asꝑitaᷤᷤ unodie ac nocte ĩter uincła miti¬
gent᷑ atq ieiunia. Tc̃ appellatõib ⁊ blandis
sz a fronte accedens bubulcus ammulceat.
naresq ⁊ t̾ga ꝑtractet mero subinde ꝯꝑgens.
Hac tam̃ cantione ne aliqͣ calce ⁊tingat aut
cornu ꝙ nicium si in primordiis effectui s̃ cẽ¬
sisse censerit obtinebit. Tunc mitigans os
⁊ palatum salib frica et in gulam ⁊ in gu-¬
lam dimitte p̃sul si adipis librales offas ⁊ ni¬
ni sextario singłos cornu infundente ꝑ fauces
Q̾ res intͣ triduum totius seuicie iram resol¬
uet. Aliqui eos int̾ se iungũt ⁊ docẽt onera
temptare leuiora. Et qd̃ utile ẽ si aratõni ꝑã¬

Expanded text:
offensa. In ipso vero stabulo, asseres transversi a terra, septem pedibus alti configantur, ad quos boves ligentur indomiti, tunc eliges absolutam tempestatibus et impedimentis omnibus diem, qua capti producantur ad stabulum; quorum si nimia fuerit asperitas, uno die ac nocte inter vincula mitigentur, atque ieiunio; tunc appellationibus blandis que a tergo, sed a fronte accedens bubulcus admulceat, naresque et terga pertractet, mero subinde conspergens; hac tamen cautione, ne aliquem calce contingat, aut cornu; quod vitium si in primordiis effectui sibi cessisse senserit, obtinebit. Tunc mitigatis, os et palatum falibus frica et in gulam dimitte presulsi adipis librales offas et sextarios singulos cum cornu infundente per fauces; que res in triduum totius sevitie iram resoluet. Aliqui eos inter se iungunt ac docent onera tentare leviora; et quod utile est, si a rationi par
Abbreviated transcription (Latin):
ad gustum ⁊ ẽ natus reciꝑe spẽm ⁊ ñ dare eã
s neruus descendẽs a post̾iori ꝑte capitis: ẽ il¬
le qui ẽ principalit̾ actiuꝰ ⁊ motiuus. Et duo
ex illis ꝑtingunt in lingmͣ ⁊ faciunt eam
mou̾i ⁊ quidam alii ad pulmonẽ ⁊ quidam
alii ad prilmonẽ mandibulã infi̾orem ⁊ ad
labia uñqͥtdã st̃ cragłri male ꝓferunt litt̾am
r ex eo ꝙ ñui illi nõ sufficient̾ ꝑtingunt ad
principium lingue ĩ ꝗno format᷑ .r. litt̾a q prĩ¬
cipiũ lĩg᷑ eoꝵ ñ est sufficient̾ mobile. Et isti
ñui sunt qui deseruunt potentie int̾preta.¬
tiue. Si enim ponamus ꝙ sit uia ꝑ qͣm fit

Expanded text:
 dare eam. Sed nervus descendens a posteriori capitis est ille qui est principaliter motivus et activus, et duo ex illis pertingunt in linguam et faciunt eam moveri, et quidam alii ad pulmonem , et quidam alii ad mandibulam inferiorem et ad labia. Unde quidam sunt traguli et male proferunt litteram r , ex eo quod nervi illi non sufficienter pertingunt ad principium linguae, in quo formatur r littera, quia principium linguae eorum non sufficienter est mobile; et isti nervi sunt, qui deserviunt potentiae interpretativae. Similiter ponamus quod sit via, per quam sit
Abbreviated transcription (Latin):
maxillax. Est exemplum dentes hõi ⁊ ĩ pa¬
lato gigni. Cani amissi casu aliqͦ nunꝙͣ re¬
nascunt᷑ Cet̾is senecta rubescunt eqͦ tm̃ fũt
se primores utrimqz binos. S eq̃nti anno to-
natos ⁊ ĩmutabiles. Eqͦ castrato prius nõ de¬
amittit deinde senis mensib. Qd̃ si nõ prins
litas certa. Boues bis nuitantur hoĩm dẽtib¬

Expanded text:
it. est exemplum dentis homini et in palato geniti. a caninis amissi casu aliquo numquam renascuntur. ceteris senecta rufescunt, equo tantum icensimo mense primores utrimque binos, sequenti anno totirenatos et inmutabiles . equo castrato prius non desimiliter amittit, dein senis mensibus. quod si non prius litas certa. boves bimi mutant. subus
Abbreviated transcription (Latin):
firmitates diu̾sa accidunt sõꝑma. Et ẜ
lerici. alia flegmatici. aua melancoliti.
Isti uident rubra et uaria illi ingra et
alba. ꝑ hantasma ẽ qn iux aͥs cepit dor
detur irruentes in sepassim uagantes
formas discrepantes uarias letas ⁊ t̾¬
bulentas. In hoc gn̾e est effialtes qͣm pu¬
blica ꝑsuasio quiescentes opmnatur inua-¬
de ⁊ pond̾e suo pressos ac sentientes graua¬
re. Ꝙ ñ est aluid nisi q̃dam fumositas a
stoina cho uł a corde ad cẽbrum conscendẽs
⁊ ibi uim aĩalẽ comprim̃s. Nota gͦ nume¬

Expanded text:
rsitates diversa accidunt somnia. Etiamlerici, alia phlegmatici, alia melancholici. Illi vident rubea et varia; isti, nigra et alba. Phantasma est, quando qui vix dordetur irruentes in se, vel passim vagantes formas discrepantes et varias, laetas vel turbulentas. In hoc genere est ephialtes, quem publica persuasio quiescentes opinatur invadere, et pondere suo pressos ac sentientes gravare. Quod non est aliud nisi quaedam fumositas a stomacho vel a corde ad cerebrum ascendens, et ibi vim animalem comprimens. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
mortifeꝵ ẽ. S remediũ ⁊ͣ uld̃ fit ex tritis car¬
nib scorpionis. fel eiꝰ in aqͣ tritũ inustelas oc¬
culto qͦdam instinctu ⁊ gregare dr̃. hic scorpi¬
oni maxime ⁊ͣriatur seq ĩuicẽ odio nali ĩ sert̃¬
sed qr stellio maior ẽ atq ualidior. hunc mi
romͦ scorpio tim ita ut eo uiso sudore frigi¬
do ꝑfundat.¬

Expanded text:
mortiferum est, sed remedium contra illud fit ex tritis carnibus scorpionis. Fel eius in aqua tritum, mustelas occulto quodam instinctu congregare dicitur. Hic scorpioni maxime contrariatur, seque invicem odio naturali insesed quia stellio maior est atque validior, hunc miro modo scorpio timet, ita ut eo viso sudore frigido perfundat
Abbreviated transcription (Latin):
Cuicłs ẽ bestia lepore minor colore et for¬
ma colore ꝓpe ꝯ⁊simił. hec in antrosa hĩtacu¬
la t̾ram fodiens nocte iuincta frugesq depasc̃.
Mane uero antr̃ ingrediẽs os eius eqͣt terre
pulu̾e ꝑ intͥnsecus ne suꝑueniẽtes hoĩes ꝑ
diẽ eius hĩtacłm dep̾hendant. uU̾bicunq hĩ¬
tant cuniculi młtiplicant᷑ nimis qr sepiꝰ
manno ꝑiunt. Cumq aliqui ex eis aliqͥd¬
e illic aduersi sensint alias fugiunt. Nec mo¬
ra ceti socioꝵ iniuria dedignati locum cum
uł dimittunt. Hiis adu̾sis postiorib q̃m ilł¬

Expanded text:
culus est bestia lepore minor, colore et forma prope consimilis. Hic in antrosa habitacula terram fodiens, nocte vineta frugesque depascit; mane autem antrum ingrediens, os eius equat terre pulvere per intrinsecus, ne supervenientes homines per diem, eius habitaculum deprehendant. Ubicumque habitant cuniculi multiplicantur nimis, quia sepius in anno pariunt. Cumque aliqui ex eis aliquid illic adversi senserint, nec mora ceteri sociorum iniuria dedignati, locum cum illis dimittunt. Hi aversis posterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
la corrũpunt. mel recẽs paucis dieb aꝑtis uaᷤ¬
culis hñdum ẽ atq ĩ sũmitate purgand̃ do¬
nͨ refriganio musti calore deferueat. Nobiliꝰ
mel erĩt ꝙ ante exp̃ssionẽ scd̃am uelut spõ¬
te ceram ꝓflux̾it. hoc etiã mense cerã ꝯficimꝰ
q̃ in uase eneo feruẽti aqͣ pleno minute ꝯci¬
sis fauoꝵ reliquiis molliet᷑ ⁊ deinde in aliiᷤ
uasculis sine aqͣresoluta dig̾etur ĩ formas.

Expanded text:
la corrumpunt. Mel recens, paucis diebus apertis vasla corrumpunt. Mel recens, paucis diebus apertis vasculis habendum est, atque in summitate purgandum, donec refrigerato musti calore deferucat, nobilius mel erit, quod ante expressionem secundam, velut spote profluxerit. Hoc etiam mense ceram conficimus, que in vase eneb, ferventi aqua pleno, minute concisis favorum reliquiis mollietur et deinde in aliis vasculis aqua resoluta, digeretur in formas.
Abbreviated transcription (Latin):
murm᷑ audimus. Nam uacue sedes fauoꝵ
uelut ꝯcaua edificia uoces q̃s ceꝑint in maiꝰ
extollunt. Qua re cũ murmuͣs sonus mag¬
nus ⁊ raucus ẽ agnoscimꝰ nõ eẽ ydoneas ad
metend̃ crates fauoꝵ. Itẽ cum fucos a sedib
sius qui sũt apes maiores grandi intentõe
ꝑturbant mat᷑a mella testant᷑ Castrabunt᷑
aũ aluearia matutinis horis cum torpent
apes nec calorib asꝑant᷑: fumus admouet᷑
ex galbano ⁊ arido fimo bubulo ꝙ̃ in pulta¬
rio fcĩs carbonib ꝯuenit excitare. Qđ uas
ita figatum sit ut uelut inu̾si ĩ fidubliagͦto
ore fumum possit emitt̾e atq ita cedentib
apib mella recident᷑ ab examinis pabulũ
hoc tẽꝑe ꝑs fauor debet quinta dimitti. Sane
putres ac uiciosi faui de aluearib auferan-¬
tur. Tunc mella ꝯficimꝰ ꝯgestis ĩmundissi¬
mũ sabanum fauis ac diligent̾ exp̃ssis. S
anceqͣm p̃maius ꝑtes fauoꝵ corruptas uł
pullos hñtes recidemꝰ. Nam malo sapore ma-¬

Expanded text:
murmur audimus: nam vacue sedes favorum, velut concava edificia, voces quas ceperint in maius extollunt: quare cum murmuris sonus magnus et raucus est, agnoscimus non esse idoneas ad metendum crates favorum. Item cum fucos a sedibus suis, que sunt apes maiores, grandi intentione deturbant, matura mella testantur. Castrabuntur autem alvearia matutinis horis, cum torpent aves, nec caloribus asperantur, fumus admovetur ex galbano et arido simo bubulo, quem in pultario factis cerbonibus convenit excitare: quod vas ita figuratum sit, ut velut inversi infundibuli angusto ore fimum possit emittere: atque ita cedentibus apibus mella recidentur ad examinis pabulum, hoc tempore pars favorum debet quinta dimitti. Sane putres ac vitiosi favi de alvearibus auferantur. Nunc mella conficimus, congestis in mundissimum sabanum favis ac diligenter expressis. Sed antequam premamus, partes favorum corruptas, vel pullos habentes, recidamus: nam malo sapore mel
Abbreviated transcription (Latin):
liter ad app̃hensiones formaꝵ mouet᷑ ⁊ in ip-
sis delectatur. Unde mouendo ad locum secũ
trahit sp̃m̃ uisiuum. Cum igͣ formas ñ inue-¬
nit in loco unius oculi mouet᷑ ad reliquũ ⁊
trahit secum ex alio uisibilẽ sp̃m. Scd̾a est

Expanded text:
tur ad apprehensiones formarum et delectatur in illis, unde movendo ad locum secum trahit spiritum visivum. Cum igitur formas non invenit in loco unius oculi, movetur ad reliquum , et trahit secum spiritum visibilem ex alio. Secunda est
Abbreviated transcription (Latin):
detractõem occulte eo ꝙ taluim dispões iã
mouerũt sopniantẽ ex ꝑte corꝑis uelex
ꝑte anime sicut in ͥra futura forte fuit
memoria inuirie uł alicuiꝰ debilis ascens
sangiis ad cor ⁊ ĩpositõnẽ falsi crimĩs for¬
pectum cuiꝰ motus signum futiꝰ fuit. Acc¬
dẽs aũt siue incursꝰ est de hiis q̃ ꝓculs̃ ip̃i¬

Expanded text:
ctionem occultam, eo quod talium dispositiones iam moverint somniantem ex parte corporis vel ex parte animae, sicut in ira futura forte fuit memoria iniuriae, vel aliquis debilis ascensus sanguinis ad cor, et in impositione falsi criminis forpectum, cuius motus signum facit futuri. Accidens autem sive incursus est ‘de his quae p
Abbreviated transcription (Latin):
tas alias inueniunt. Terciũ genꝰ est ꝙ oĩb cõ¬
munit̾ in custodiã datũ ẽ. Et hii licet cet̾is ru¬
⁊ minutissimi canicłi qͦs matͦne nobiles in
nisib suis portãt. Om̃s hii domos latratu de¬
fendũt ⁊ alienis ĩportuni s̃. Cũ ante m̃sas ia¬

Expanded text:
tas alias inveniunt. Tertium genus est quod hominibus communiter in custodiam datum est et hi licet ceteris ru. Sunt et minutissimi caniculi, quos matrone nobiles in sinibus suis portant, omnes hi domos latratu defendunt et alienis importuni sunt. I
Abbreviated transcription (Latin):
tinẽt quicꝙͣ obiectũ ẽ. Ex quib causis meru-¬
erunt annalib tͣli. Legimus petenti indiã
alexandro a rege albanie duos missos. Qͦx al¬
t̾ sues sͥ et uisos oblatos eo usq sp̃uit: ut offẽ¬
sus degeni preda ignauo similis diu accubarz
elefanto notabłr exultãs beluã pͥmo actri fa-¬
tigauit. Deniq cũ sũmo spectãtiũ horrore t̾reaf
fix̃. hꝰ gn̾is canes crescunt ad formã amplissi¬
mã t̾rificis latratib ut rugitꝰ insonantes.

Expanded text:
tinent quicquid obiectum est; ex quibus causis meruerunt etiam annalibus tradi. Legimus petenti Indiam Alexandro a rege Albaniae duos missos, quorum alter sues sibi et ursos oblatos usque eo spreuit, ut offensus degeneri praeda ignauo similis diu accubaret; elephanto notabiliter exultans beluam primum astu fatigauit, deinde cum summo spectantium horrore terrae adflixit. Hoc genus canes crescunt ad formam amplissimam, terrificis latratibus ultra rugitus insonantes.
Abbreviated transcription (Latin):
litudĩes iordanis infestus auib. ⁊ aĩali¬
b maxͦq oui auiũ que cũ ip̃is auib comedit
huiꝰ carnes ꝯfette cum quibz dam admixtis
om̃e toxicum uenenum expellunt. qͣm ꝯfectõ¬
passionẽ xp̃i nullũ hũisse remediũ. maxĩe¬
q fuisse hoĩb infestum. Ip̃a uͦ die passionis
unũ ex hiis infestissimũ cura ꝑtes iherłm
casu fuisse ꝯp̃hensum ⁊ ad xͥ latus in cruce
suspensũ. atq ex illa die totum illud serpentis
ꝙ ẽ irremediabile malũ accipit draco de ip̃o ty¬
ro. Tyrus senectute ⁊pell ⁊ fectus hoc mͦ pellem
suam deponit. Excoriat prius coriũ ꝙ int̾ ocu¬
los ẽ ita ut si nescias bestiam cecam putes. de¬
inde corium capitis aufert. Quo fco: reliqͣ ꝑs
corꝑis facilius spoliat᷑. Et cum spoliatꝰ fu̾it ht̃
modum ⁊ formam embrionis. Tyrus ouat in

Expanded text:
festus avibus et animalibus, maximeque ovis avium, que cum ipsis avibus comedit. Huius carnes confecte cum quibusdam admixtis, omne toxicum venenum expellunt, quam confectiopassionem Christi nullum habuisse remedium, maximeque fuisse hominibus infestum. Ipsa vero die passionis, unum ex eis infestissimum circa partes Hierusalem casu fuisse comprehensum et ad Christi latus in cruce suspensum, atque ex illa die totum illud serpentis on, quod est irremediabile malum, accipit draco de ipso tyro. Tyrus senectute confectus, hoc modo pellem suam deponit. Excoriat prius corium quod inter oculos est, ita ut si nescias, bestiam cecam pures, deinde corium capitis aufert, quo facto reliqua pars facilius spoliatur et cum spoliatus fuerit, habet modum et formam embrionis. Tyrus
Abbreviated transcription (Latin):
caliditas in angustũ multa ab eo ꝙ c̾cum¬
stabat discreti qͣ fu̾int corpulentior san
impacta in n̾uos sensibiles a circum stã¬
te frigido c̾ebri. Scd̃m ẽ discretio sangni¬
nis puti et grossi sine corpulenti ita ut
gͦssus cedat in nutrim̃tum infi̾oꝵ tenuis
ori tanto inuincibilius ẽ. At ĩ pͥncipio
sompni ante xplem̃tum digestiõis cali-¬
dum euapo eleuatũ ad caput ẽ inspissio

Expanded text:
caliditas in angustum multa ab eo quod circumstabat, et discreti quoque fuerint corpulentior | saimpacta in nervos sensibiles a circumstante frigido cerebri. Secundum est discretio sanguinis puri et grossi sive corpulenti, ita quod grossus cedat in nutrimentum inferiorum, tenuis ori, tanto est invincibilius; sed in principio somni ante complementum digestionis calidum elevatum ad ca
Abbreviated transcription (Latin):
enim sem̃ cuiꝰlib arboris h̃t qmͣdam inm it
cum obruptũ fu̾it in t̾ra oriat᷑ ⁊ uirgultũ
ꝓducat: deinde ramis nichilominus ⁊st¬
pata dilatet᷑. ⁊ frondib ab eisdẽ aflorib de¬
corata fructificet: ita ẽ ⁊ in corꝑe ut ita dicã
ꝙdã seminariũ unde suo tp̃e curante ꝓnide¬
tia dei aliqͣ gn̾a oriant᷑¬

Expanded text:
enim semen cujuslibet arboris habet quamdam vim, ut cum obrutum fuerit in terra oriatur, et virgultum producatur, deinde ramis nihilominus constipata dilatetur, et frondibus; deinde floribus decorata fructificet: ita est et in corpore, ut ita dicam, quoddam seminarium, unde suo tempore, curante providentia Dei, aliqua genera an
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ⁊ anime sensualitas caris q̃ ma¬
ait igneus est illis uigor ⁊ celestis origo
organum corꝑis nr̃i ut armonie m̃tis
possit aptari. Nec sic roboret᷑ ut suꝑbiat
nec sic languescat ut deficiat. Childeb̾t

Expanded text:
ari possent, sensualitas carnis, quae maait: Igneus est illis vigor, et coelestis origoorganum corporis nostri, ut harmoniae mentis possit aptari; nec sic roboretur, ut superbiat; nec sic languescat, ut deficiat. Tu nost
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ⁊ ideo libera ẽẽ nõ potest. Dolorib eius
uehem̃ter afficit᷑ ⁊ formidat int̾itum que
sonoris delectat᷑ auditib cibis suauissĩs
iocundat᷑ odorib larga epulatõe reficit᷑ ⁊
licet hiis reb nullatenus ip̃a utat᷑ gra¬
ui tam̃ merore affligit᷑ si subtrahant᷑.

Expanded text:
suum, et ideo libera esse non potest. Doloribus ejus vehementer afficitur. Formidat interitum, quae sonoris delectatur auditibus, suavissimis jucundatur odoribus, larga epulatione reficitur. Et licet his rebus nullatenus ipsa utatur, gravi tamen moerore affligitur, si subtrahantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cortex impissatus cura radicẽ plante. pp̃
hoc ꝙ oppilatur ĩ poris ĩpedit attractũ nutri¬
m̃ti. Ideoq minus fructificat planta ⁊ tan-¬
plantis antiquis ⁊ scrasure imponatur la
roꝵ in medio radicis. S̾icq planta incipiet
g̾minare ac uire nisi forte suꝑiores ꝑtes ita
desiccate sint ut nõ possint attrahere nutri-¬

Expanded text:
quod cortex inspissatus circa radicem plantae propter hoc quod oppilatur in poris, impedit attractum nutrimenti et per hoc minus fructificat planta et tanplantis antiquis et scissurae imponatur lapertionem pororum in medio radicis, et planta incipiet germinare et virere nisi forte superiores partes ita desiccatae sint quod non possunt attrahere nutrim
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei seruiret. Positꝰ est gͦ in medio hõ ra
ciꝑet utrimq ⁊ reflueret totũ ad bonũ ho¬
minis ⁊ ꝙ accipit obseqͥum ⁊ ꝙ impendit
ita enum uoluit deꝰ sͥ ab honnĩe seruiri ut
uoluit ut mundꝰ seriuiret hõi ⁊ exinde si¬
milit̾ iunaret᷑ hõ. Tot̃ igͣ bonũ hoĩs erat

Expanded text:
ut ei serviret. Positus est ergo homo in ciperet utrumque, et reflueret totum ad bonum hominis, et quod accepit obsequium, et quod impendit. Ita enim voluit Deus sibi ab homine serviri, ut voluit ut mundus serviret homini, ut exinde similiter juvaretur homo. Totum igitur bonum hominis erat
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ꝑimit int̾emptꝰ. Nã si uł modicũ ales ex e¬
o ed̾it ilico morit᷑ s corax ht̃ p̃sidiũ ad medelã
na manũ porrigente. Nã cũ afflictũ se sẽtit.
sũpta fronde laurea recuperat sanitatẽ. In t̾ra¬

Expanded text:
suum perimit interemptus; nam si uel modicum ales ex esuum perimit interemptus; nam si uel modicum ales ex eo ederit, ilico moritur; sed corax habet praesidium ad medellam natura manum porrigente; nam cum adflictum se intellegit, sumpta fronde laurea recuperat sanitatem. Pyt
Abbreviated transcription (Latin):
meleõ plurimus ẽ anmal scilz qͣdrupes facie
qͣ lacerte nisi crura recta ⁊ lõgiora uẽtri iunge¬
rent᷑. Plixa cauda eadẽq ĩ u̾tiginẽ torta. hama¬
ti ungnes sb̃tiliq adiicitate. Incessus uͦ pig̾
cute qͣlẽ in ꝙocodrilł de p̃hẽdimus. Subductio¬
cłi ⁊ recessu ⁊ cauo int̾rsum recepti qͦs nũꝙͣ ui¬
ctatõe obnubit. Uisum ñ re cͥculatis pupillis
s obtutu rigidi orbis intẽtat. hyatus eius etͤ¬
ns ac sine usus ullius minist̾io. Qppe cũ nez
cibum capiat nez potu alat᷑ neq alim̃to alio
qͣm haustu aeris uuat. coloruaria ⁊ ĩ mom̃to
mutabił ita ut qͦuicumq rei se ꝯiũxerit: ꝯco¬
lor ei fiat. Colores duo s̃ qͦs fing̾e ñ ualzrubeᷤ
⁊ candidꝰ. Cet̾os facile m̃tit᷑. Corpus pene si¬
ne carne uitalia sine lyene nͨ nisi incorculo
paxillũ sangͥnis dep̾hendr. latet hyeme ꝓducit᷑
uere. Impetibilis ẽ coraci a qͦ cũ int̾fc̃s ẽ nctorẽ

Expanded text:
maeleon plurimus, animal quadrupes, facie qua lacertae, nisi crura recta et longiora uentri iungerentur; prolixa cauda eademque in uertiginem torta; hamati ungues subtili aduncitate; incessus piger cute, qualem in crocodilis deprehendimus; subducti oculi et recessu concauo introrsum recepti, quos numquam nictatione obnubit, uisum non circumlatis pupulis, sed obtutu rigidi orbis intentat. Hiatus eius aeternus ac sine ullius usus ministerio, quippe cum neque cibum capiat neque potu alatur nec alimento alio quam haustu aeris uiuat. Color uarius et in momenta mutabilis, ita ut cuicumque rei se coniunxerit, concolor ei fiat. Colores duo sunt quos fingere non ualet, rubrus et candidus; ceteros facile mentitur. Corpus paene sine carne, uitalia sine liene nec nisi in corculo pauxillum sanguinis deprehenditur. Latet hieme, producitur uere. Impetibilis est coraci, a quo cum interfectus est, uictorem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑ calorem extendentẽ radicalia m̃bra in
omnẽ dim̃sionẽ ⁊ plus in longum. Ideo
um extensio fortior qmͣ multitudo ꝑtium
tur ꝑtes mat̾iales ꝑ cibum. tc̃ necesse ẽ cu-¬
ꝑa fieri spissa ⁊ grossa pp̃ humidi ⁊sũpti¬

Expanded text:
alem extendentem membra radicalia in omnem dimensionem et plus in longum. Et ideo cum extensio fortior est quam multitudo partium ntur partes materiales per cibum, tunc necesse est corpora fieri spissa et grossa et solida propt
Abbreviated transcription (Latin):
pinguescit qr cibos uorat qͦs sine masticatõe
deglutit ⁊ ideo ñ transeunt ĩ corꝑis nutrim̃¬
tum. Ob hoc etiam freq̃nter accidit ei infir-¬
mari manq sine cibo ꝑ biduũ pp̃ digestionẽ
cibi. Uiuit ã aqͣ modica qr ñ iuuat potus cibũ
indigestum. Sterrus eius oĩo siccum ⁊ difficł¬
ter egredit᷑. Urina eius olofacit. leuat ã pedes
ut canis q̃n ming̃. Cumq infirmat᷑ t̾ram
⁊ h̾bas ꝓ medicĩa comedit. statunq uomit ⁊¬
sanatur. Hoc idẽ facit canis cũ infirmat᷑. Nul¬
lum eĩ animal ꝙ carne uescat᷑ herbas ĩpine co¬
medit p̃ter hoĩem ⁊ ursũ. Pret̾ea lupus in fa¬

Expanded text:
pinguescit, quia cibos vorat, quos sine masticatione transglutit et ideo non transeunt in corporis nutrimentum. Ob hoc etiam frequenter accidit eis infirmari, manetque sine cibo per biduum, propter digestionem cibi. Vivit autem aqua modica, quia non iuvat potus cibum indigestum. Stercus eius omnino siccum est et difficulter egreditur: urina eius olfacit, levat autem pedes ut canis, quando mingit. Cumque infirmatur, terram et herbas pro medicina comedit, statimque vomit et sanatur. Hoc idem facit canis cum infirmatur. Nullum enim animal quod carne vescitur, herbas impune comedit, preter hominem et ursum. Pret
Abbreviated transcription (Latin):
car̾e. Sextus in aspectũ solis lucisq suꝑne
pene parẽ suꝑisis animã capit ĩmacla-¬
tam. Septimus abstͥngit stabiliq sub¬
arctat amore. Collat̾atq deo qͣm dotẽ iã
q̃ festa serenẽt. qͥs dicat speciosa ueni di¬
xere beate: maioresq aĩe. Nec eis tamẽ
aut ea uirtus aut ea lingua fuit. qͥb ħ
aꝑire lic̾et. exceditq sensus m̾itũq recõ¬

Expanded text:
carere. Sextus in aspectum solis, lucisque supernae, carere. Sextus in aspectum solis, lucisque supernae, Pene parem superis animam rapit immaculatam. Septimus astringit, stabilique subharrat amore, Collateratque Deo, quam dotem jam quae festa serenent, Quis dicat: Speciosa veni. Dixere beatae, Majoresque animae; nec eis tamen antea virtus, Aut ea lingua fuit, quibus haec aperire liceret. Excedit sensus, meritumque recon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥos sͥ uendicat actus uiuificat. sentit.
uarias amplectit᷑ artes. corrig̃ extessus
uirtutib instat in ip̃am: dirig̃ intuit
deitatẽ gaudet ĩ illa. Seminib qͦ primꝰ
mest ammalia bruta. ꝑticipant aliũ duo
nr̃e ꝓprietatis. Tres s̃ et suꝑũ suꝑi tam̾
añ ferunt᷑. Ex actu primo uegetant᷑ corꝑa
crescunt. ꝓuenit inde uigor nexus cõple¬
xio motus. Et status ⁊ sp̃es ⁊ cõueniẽtia q̃ dã.
Ex alio tangit uidet gustat odorat. odit
amat petit apta sͥ ⁊traria uitat. Soluit᷑
in sompnos in sõpnia m̃te uagatur. Pre¬
teriti meminit uentĩs instat agitq. płi
nuas aliasq ꝑambulat artes. Qłq uł
ingenium uł disciplina ministrat. Collig̾
⁊ nario ꝓfectu m̃tib heret. Quartus ab
illicitis reuocat residẽsq reatus. abiura¬
re docet extunc agnost̾e sese incipit ĩq
nouum niti ac transire decorẽ. Dicimus
equinto ne lege ten̾i res ĩconcessas nirtu¬
tis amore cau̾e. concessis aliqͣt ⁊̃ sine teste

Expanded text:
sibi vindicat actus: Vivificat, sentit, varias amplectitur artes, Corrigit excessus, virtutibus instat, in ipsam Dirigit intuitum deitatem, gaudet in illa. Seminibus quoque primus inest, animalia bruta Participant alium, duo nostrae proprietatis, Tres sunt et superum: superi tamen anteferuntur. Ex actu primo vegetantur corpora, crescunt; Provehit inde vigor, nexus, coxio, motus, Et status, et species, et convenientia quaedam. Ex alio tangit, videt, audit, gustat, odorat Odit, amat, peti apta sibi, contraria vitat, Solvitur in somnos, in somnia mente vagatur; Praeteriti meminit, venturis instat, agitque Plunuas, aliasque perambulat artes, Quaeque vel ingenium, vel disciplina ministrat, Colligit, et vario provectu mentibus haeret. Quartus ab illicitis revocat, residesque reatus Abjurare docet; extunc cognoscere sese Incipit, inque novum niti ac transire docetur Discimus ex quinto naturae lege teneri, Res inconcessas virtutis amore cavere, Concessis aliquot etiam sine teste
Abbreviated transcription (Latin):
aĩo reuoluo. res q̃dã m̃ti nuntiata ꝑ ocu-
c̾nimꝰ. Ista ã p̾sentia sensu corꝑis tangi¬
niꝰ aut ymagĩes eoꝵ fixas ĩ memoria re¬
cordamur aut ex eoꝵ similitudĩe talia
fingimus. qͣlia nos ip̃i si uellemus atz
possemus etiã oꝑe molirem᷑. Alit̾ figan¬

Expanded text:
animo revolvo, res quaedam menti nuntiata per oculo. Ista vero aut praesentia sensu corporis tangimus, aut imagines absentium fixas in memoria recordamur, aut ex earum similitudine talia fingimus, qualia nos ipsi, si vellemus atque possemus, etiam opere moliremur: aliter figuran
Abbreviated transcription (Latin):
quib etiam ea q̃ non s̃ uisa ficto phan¬
tasmate cogitant᷑ siue alit̾ qͣm sunt. siue
fortuitu sicutis̃. aliis oĩo regulis supra
m̃tem nr̃ã incõmutabilit̾ manentib
uł approbare apud nos ip̃os uł impbare
ruincimur cũ recte aͥd approbamus uł ĩ¬
probamꝰ. Nam et cum recolo cartaginem
uidi easdẽ ymaginarias formas qͣsdã
claret de suꝑ uidicium uitatis ac sui in¬
ris ĩcorruptissĩs regulis firmum ẽ. Et
si corꝑalium ymaginum qͣi quodã mi¬
illa caligĩe tanqͣm a celo ꝑspicuo seclu¬
dar an sicut in altissimis montibz acci-¬
dere solet int̾ utrumq aere libero fcuẽs
⁊ serenissimam lucẽ supͣ ⁊ densissimas
tenebras subt̾ aspiciẽs. Nam unde ĩ me
frat̾ni amoris ardor ĩflammat᷑ cum au¬

Expanded text:
quibus etiam ea quae non visa sunt, ficto phantasmate cogitantur, sive aliter quam sunt, sive fortuitu sicuti sunt, aliis omnino regulis supra mentem nostram incommutabiliter manentibus, vel approbare apud nosmetipsos, vel improbare convincimur, cum recte aliquid approbamus aut improbamus. Nam et cum recolo Carthaginisvidi, easdemque imaginarias formas quasdamclaret desuper judicium veritatis, ac sui juris incorruptissimis regulis firmum est: et si corporalium imaginum quasi quodam nuilla caligine, tanquam a coelo perspicuo secludar; an sicut in altissimis montibus accidere solet, inter utrumque aere libero fruens, et serenissimam lucem supra, et densissimas nebulas subter aspiciam. Nam unde in me fraterni amoris inflammatu
Abbreviated transcription (Latin):
statim amor ille quo ĩ eũ febar offensꝰ
no ablatus in ea forma ꝑmanz ex q̃ eu
talem credẽs amau̾am. Risi forte ad hoc
ut talis sit eum amo cum talẽ ñ ẽẽ ꝯꝑero
tari tam̃ potest ut fiat. ꝙ eam iã ẽẽ cre¬
did̾am. In mente aũt inea mutata ẽ uti¬
q ip̃a existimatõ q̃ de illo alit̾ sehẽbat ⁊
aliter ht̃. idẽq amor ab intentõe ꝑfruẽ¬
di ad intentõem ⁊sulendi ĩcommutabłi
desr̃ iusticia iubente deflexus ẽ. Ip̃a u̾o
forma ĩconcusse stabił u̾itatis ⁊ ĩ qua
fruerer homine bonũ eũ credẽs ⁊ ĩ qua ⁊¬
suło ut bonus sit eadẽ luce ĩcorruptibił¬

Expanded text:
statim amor ille, quo in eum ferebar, offensus, ne ablatus, in ea forma permanet, ex qua eum talem credens amaveram. Nisi forte ad hoc amo jam, ut talis sit, cum talem non esse comperero. tari tamen potest, ut fiat quod cum jam esse credideram. In mente autem mea mutata est utique ipsa existimatio, quae de illo aliter se habebat, et aliter habet: idemque amor ab intentione perfruendi ad intentionem consulendi, incommutabili desuper justitia jubente deflexus est. Ipsa vero forma inconcussae ac stabilis veritatis, et in qua fruerer homine bonum eum credens, et in qua consulo ut bonus sit, eadem luce incorruptibil
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃o agatur attendẽs. alit̾ aũt huma¬
nam mentẽ speciali uł gn̾ali cognitõe
desinit. Itaq cũ mͥ desut sua ꝓpria lo¬
ld̃ credo. Cum uͦ de humana spetialit̾ auͭ
gn̾alit̾ uerum dicit agnosco ⁊ approbo.
Unde manifestum ẽ aliud unumquẽ
q uidere in se ꝙ alius sͥ dicenti credat
non tñ uideat. ⁊ aliud in ip̃a u̾itate qd̃
alius qͣ possit intu̾i quoꝵ alt̾m nuita¬

Expanded text:
attendens; aliter autem humanam mentem speciali aut generali cognitione definit. Itaque cum mihi de sua propria lollud, credo: cum vero de humana specialiter aut generaliter verum dicit, agnosco et approbo. Unde manifestum est, aliud unumquemque videre in se, quod sibi alius dicenti credat, non tamen videat; aliud autem in ipsa veritate, quod alius quoque possit intueri: quorum alterum muta
Abbreviated transcription (Latin):
id ꝙ loco nuce ẽ subtus ꝑ mod̾ cuiꝰdamẽ
fit in hus q̃ bñt pedes paucos uł nul-¬
los. Alia ẽ qr est qr talia anmalia fere
omĩa sunt testea ⁊ cũ testa semꝑ conti-¬
nua debeat ẽẽ a dorso descendẽs impediet
motum curnũ si collectato ẽẽt ad dorsũ
Notandum est etiam ꝙ omne aiãl orga¬

Expanded text:
 loco nuchae est subtus per modum cuiusdam fit in his quae habent pedes paucos vel nullos. Alia est, quia talia animalia fere omnia sunt testea, et cum testa semper continua debeat esse a dorso descendens, impediret motum crurium, si colligatio esset ad dorsum. Notandum etiam est quod omne animal orga
Abbreviated transcription (Latin):
iuꝑe ualent contͣ om̃ium serpentiũ ictus ut
dicit plinius. Tunica eius quẽ ꝓicit cum ĩ¬
nouat᷑ inuino cocta dentib ⁊ oculis medet᷑
A deps eius eius caliginẽ oculoꝵ tollit. De y¬
capitũ qͣlis fuit in lerna palude ꝓuin-¬
tie archadie. Hec lat̃i excedra dr̃. eo ꝙ uno ceso
tͥa capita excrescebant. s hoc fabulosum est.
Nam constat ydram fuisse locũ euomentẽ
aqͣs uastantes uicinam ciuitatẽ in qͦ uno
meatu clauso multi erumpebant. o. d̾ ħules
uidẽs loca ip̃a excussit ⁊ sic aq̃ meatꝰ clausit.
Nam ydra ab aq̃ dc̃a est. ydros aũt est aqͣtilis¬
serpens a qͦ icti obturgescunt. Cuiꝰ quidẽ mor¬
bum boam dñt. eo ꝙ fimo bouis remediet᷑.¬

Expanded text:
eius valent contra omnium serpentium ictus, ut dicit Plinius. Tunica eius quam proiicit cum innovatur, in vino cocta, dentibus et oculis medetur: adeps eius caliginem oculorum tollit. Hycapitum, qualis fuit in Lerna palude provinciae Arcadiae. Haec Latine excetra dicitur, quod uno caeso tria capita excrescebant. Sed hoc fabulosum est; nam aquas vastantes vicinas civitates, in quo uno meatu clauso multi erumpebant. Quod Hercules videns loca ipsa exussit et sic aque clausit meatus. Nam Ydra ab aqua dicta est. Potuisse aserpens, a quo icti obturgescunt; cuius quidam morbum boam dicunt, eo quod fimo bovis remediet
Abbreviated transcription (Latin):
ã amurca ⁊ felle bubulo lectis aut locis ea¬
r̃ punctis uł foliis ed̾e tritis ex oleo uł incẽ¬
sis sang̾sugis. ysidorꝰ Costros greci appellãt¬
eos qui ĩ extremis fauoꝵ ꝑtib maiores cre-¬
ant᷑. Qͦs aliqui reges putant dictos ea ꝙ
castra ducant

Expanded text:
 amurca et felle bubulo, lectis aut locis perunctis, vel foliis hedere tritis ex oleo, vel incensinis. Costros Graeci appellant, qui in extremis favorum partibus maiores creantur: quos aliqui reges putant. Dicti quod castra ducant
Abbreviated transcription (Latin):
Quid amplius uis. Times ne forte nõ orẽt
q̃ et q̃ntu ñ oras oraretñ cessant. S ñ aud¬
diunt inquis ⁊ ego ĩuentum u̾ba effũdo.¬
dum. In quo siqͥd forte foris agitur ꝙ mo¬
do int̾im nõ audiunt aut uidẽt. inist̾ium
ẽ dispensatõis ñ detrim̃tũ felicitatis. Glosa¬

Expanded text:
Quid amplius vis? Times ne forte non orent, quando tu non oras, orare tamen non cessant? Sed non audiunt, inquis; et ego in ventum verba infundod cognoscendum. In quo si quid forte foris agitur quod modo interim non audiunt, aut non vident mysterium est dispensationis non detrimentum felicitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
chneomon g̾ce nocatiur eo ꝙ odore cxxiiii
suo salubria ciboꝵ et uenenosa ꝓdant᷑:
am serpentes in seqͥt᷑ Qͥ cum adu̾sus aspidem
pugnat. caudam erigit. Qmͣ aspis maxĩe in-¬
cipit obsu̾are qͣiminantẽ. Ad qͣm cũ nim suã
tranfert decepta coripit᷑. arist̃. Ychneomõ¬

Expanded text:
chneumon Graece vocatus, eo quod odore suo et salubria ciborum et venenosa produntur. am serpentes insequitur; qui, cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare quasi minantem; ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. Musio
Abbreviated transcription (Latin):
niciũ bellũ cũ ychneumeone. Notũ ẽ aũt hoc a¬
git se limo sepius siccatq sole. mox ubi płi̾b
ecdẽ mͦ se coriis loricauit contͣ aspidẽ in dimica-¬
tõem ꝑgit. caudaq se attollens ictus irritos
a dñsus excipit donec obliqͦ capite specłatus
inuadat infauces. nͨ hoc etentꝰ aliud haut mitiꝰ

Expanded text:
necivum bellum cum ichneumone. notum est agit se limo saepius siccatque sole, mox ubi pluribus eodem modo se coriis loricavit , in dimicationem pergit. in ea caudam attollens ictus inritos aversus excipit, donec obliquo capite speculatus invadat in fauces. nec hoc contentus aliud baud mitius
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣles ne ualentioris robur alt̾i ꝓcuret exici¬
um. In morib hec ꝯsideranda s̃. S̾int arguti
mansueti tim̃tes hortam̃ clamoris ⁊ u̾beris
cibi appetentes. S si regionis ratõ patit᷑ nullꝰ
melior cib ẽ qͣm uiride pabulum. Ubi ñ deest
ex ordĩe ministret᷑ quo pabuli copia ⁊ laboꝵ
Plurimum lactis alpinis quib quib mini¬
mum corpꝰ plus laboris capite ñ ceruice iũctẽ.
S yriatis non sunt palearia s giłb in dorso.
Carti qͦ in ꝑte asie fedi sunt uisu tubere
suꝑ armosa a ceruicib eminẽte laxatis cor¬
nib. Excellentes ĩ ope narrant᷑ cet̾i nigri
coloris candidiue ad laborẽ dãpnant᷑. De bo¬

Expanded text:
equales, ne valentioris robur alteri procuret exitiequales, ne valentioris robur alteri procuret exitium. In moribus hec consideranda sunt; sint arguti, mansueti, timentes hortamen clamoris et verbera, cibi appetentes. Sed si regionis ratio patitur, nullus melior cibus est quam viride pabulum; ubi vero deest, eo ordine ministretur, quo pabuli copia et laborum plurimum lactis Alpinis, quibus minimum corporis, plurimum laboris capite, non cervice, iunctis. Syriacis non sunt palearia, sed gibber in dorso. Carici quoque in parte Asiae, foedi visu tubere super armos a cervicibus eminente, luxatis cornibus, excellentes in opere narrantur, cetero nigri coloris candidive ad laborem damnantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ni aut celare possunt fallaciam uenditoris ⁊
uicia sua ad repugnand̃ domit᷑e ꝯtumacẽ ple-¬
ni roboris ex̾cere fiduciã hec ã in bob spectan¬
m̃bris ac solidi corꝑis musculis ubiq surgẽ¬
tib magnis aurib latefrõtis ⁊ crispe lab̾s ocłisq ni¬
q nigrantib cornib rob̾tis ac sine cͦͤuature
prauitatis limatis patulis narib ⁊ resinis cͤ¬
uice thorosa atq compacta. palearib largis
⁊ cura genua fluentib pectore grãdi armis uasti
uentre ñ ꝑuo porrectis. lat̾ib latis lumbis dor¬
so recto et plano crurib solidis n̾uosis ⁊ breui¬
bũgłismͣgnis caudii longis ac setosis. ꝑilo totĩ
corꝑis dempso ac breui rubei maxime coloris¬
maxime aut fusci. melius ã boues de uicinis
locis ꝑabimus qui nulla soli aut aeris uarie¬
tate temptent᷑ aut si hoc deest de locis simili¬
b ad similia tranferamus. Illud ante uni¬
u̾sa curand̾ est ut uirib ad trahend̾ ⁊ꝑañt᷑

Expanded text:
ni, aut celare possunt fallaciam venditoris et vitia sua; aut ad repugnandum domiture, contumacem pleni roboris exercere fiduciam hec tamen signa spectanmembris et solidi corporis, musculis ubique turgentibus, magnis auribus, late frontis et crispe, labris oculisque nigrantibus, cornibus robustis ac sine curuature pravitate lunatis; patulis naribus et resimis, cervice torosa et compacta, palearibus largis et circa genua fluentibus, pectore grandi, armis vastis, ventre non parvo, porrectis lateribus, latis lumbis, dorso recto et plano, cruribus solidis nervosis et brevibus, ungulis magnis, caudis longis ac fetosis, pilo totius corporis denso ac brevi, rubei maxime coloris aut fusci. Melius autem boves de vicinis locis parabimus, qui nulla soli aut aeris varietate tententur. Aut si hoc deest, de locis similibus ad similia transferamus. Illud ante universa curandum est, ut viribus ad trahendum comparentur
Abbreviated transcription (Latin):
in illo. Locus autẽ cum sit spẽs magnitudi¬
nis sb̃ magnitudine comp̃hendr̃. licet enĩ
mensurate intͣ ⁊ extra diu̾sas faciant cõ-
qͣntitatis ẽẽ locum qͣm lineam uł suꝑficiẽ¬
dicit arx non tam̃ facuit diu̾sas sp̃es sen¬
sibiles. Oratõ aũt scd̃m mat̾iam est corpꝰ

Expanded text:
utem cum sit species magnitudinis, sub magnitudine comprehenditur; licet enim intra mensurare et extra diversas faciant speciquantitatis dicit esse locum quam lineam vel superficiem, non tamen facient diversas species sensibil
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝓut accip̃r sensatum ꝯmune nich aliud
ẽ qmͣ diuisio continui. Diuisio aũt hec po¬
test ẽẽ uno uł diu̾sis. Unde discreto num̾i
scd̾m ꝙ ẽ sensatum ꝯmune communis ẽ
ad omnẽ diuisionẽ ꝑtium ꝯtinui ꝑ qͣm di¬
uisionem diu̾sa cognoscunt᷑ ẽẽ sensata q̃
sunt in ip̃is. Ad aluid dicend̾ qd̃ quies ñ
accip̃r hic tantum ut pͥuatõ motus s ⁊̃ ꝑ
ut est instrum̃tum ꝑ qd̃ ponit᷑ diu̾sitas
int̾ duo sensibilia quoꝵ unum ẽ in ẽẽ ⁊
tas non est nisi circa qnͣtitatẽ. ⁊ sic redu-¬
tur ad p̾̃dicam̃tum qͣntitatis. De actu ele¬

Expanded text:
rus prout accipitur sensatum commune, nihil aliud est quam divisio continui. Divisio autem haec potest esse uno vel diversis, unde discretio numeri secundum quod est sensatum commune, communis est ad omnem divisionem partium continui, per quam divisionem diversa cognoscuntur esse sensata, quae sunt in ipsis. 3 Ad aliud dicendum quod quies non acciptur hic tantum ut privatio motus, sed etiam prout est instrumentum per quod ponitur diversitas inter duo sensibilia, quorum unum est in esse et tas non est nisi circa quantitatem, et sic reducitur ad praedicamentum quanitatis. 5 Ad
Abbreviated transcription (Latin):
descendit humid̃ frigid̃. et pp̃ hoc s̃ multi mo¬
tus dormiẽtes . s. qr e naporatio ẽ ascendẽs ⁊
humid̃ descendẽs. Et cum deficit euaporatõ:
ita ꝙ uincit᷑ calid̃ eius a frigiditate c̾ebri tc̃
infrigidat᷑. Et pp̃ infrigidatõem de primit pͦ

Expanded text:
descendens humidum frigidum; et propter hoc sunt multi motus dormientis, quia est evaporatio ascendens et humidum descendens; et cum deficit evaporatio ita quod vincitur calidum eius a frigiditate cerebri, tunc infrigidatur, et propter infrigidationem d
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ⁊̃ impedit qñz ascensum euaporatõis
ad suꝑiora. Et tc̃ calor emultiplicat᷑ in int̾i¬
orib et expellitur ad infi̾ora sicut ad pedes
Et idcirco ad int̾iora et inferiora remanẽt
calida suꝑiora uͦ et ext̾iora frigida

Expanded text:
impedit quandoque ascensum evaporationis ad superiora , et tunc calor multiplicatur in interioribus et expellitur ad inferiora sicut ad pedes, et idcirco inferiora et interiora remanent calida, superiora vero et exteriora frigida
Abbreviated transcription (Latin):
ra uinum loliũ. Scd̾̃a rõ ẽ qd̃ qnͣdo deorsũ fe¬
runt᷑ animalia ⁊ dormiũt hoc uident᷑ pati ꝙ
nõ possunt leuare caput ⁊ palpebras. Tertia
het est ꝙ post cibaria granantia caput fit
sõpnus. Multa eĩ ab hiꝰ cibariis euaporatõ ẽ.¬

Expanded text:
quando deorsum feruntur animalia et dormiunt , hoc videntur pati quod non possunt levare caput et palpebras’. Tertia haec est, quia ‘post cibaria gravantia caput maxime fit somnus, multa enim ab huiusmodi cibariis evaporatio e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓportionẽ agentis ⁊ mat̾i̾e uarieͤ suei
Calidum enim ⁊ humidum mouentia ĩ
gn̾atõe diu̾sas accipiũt ꝓportões ad formas
sbales inducendas. ex diuersitate liũs des¬
cendentis a sb̃lui de stellis ⁊ ex diu̾sitate ma¬
sed inqua dominat᷑ sb̃a t̾restris ac dura ⁊ tẽ
gnantur plante. Qñz aũt complexionẽ ac-¬
cedentẽ ad equale ⁊ tc generantur aĩalia
supponit ꝓportõem agentis ⁊ matĩe ad for¬
clymatis primi ꝙ ẽ ꝓpinquuis linee eqͣlita¬
tis ħ est equinoctiali pp̃ assiduam fixionẽ
motus solis accidit siccitas ⁊ caliditas ⁊ mi-¬
noratur in eis frigiditas ⁊ humiditas. Qͣpp̃
nigredo corꝑm ⁊ crispitudo capilloꝵ. Aqͣ eteĩ

Expanded text:
portionem agentis et materiae, quia calidum et humidum moventia in generatione diversas accipiunt proportiones ad formas substantiales inducendas ex diversitate luminis descendentis a sublimi de stellis et ex diversitate ma, sed in qua dominatur substantia terrestris dura, et tunc generantur plantae; quandoque autem complexionem accedentem ad aequale, et supponit proportionem agentis et materiae ad forclimatis primi, quod est propinquius lineae aequalitatis’, hoc est aequinoctiali, ‘propter assiduam fixionem motus solis accidit siccitas et caliditas, noratur in eis frigiditas et humiditas, quare nigredo corporum et crispitudo capillorum ; quod est,
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtolib agmine ppłi noticia qͣdam infestat
Nõ ẽ aũt fat̾i utr̃ ree nͣaͣ largius mala an
remedia genu̾it. Ideo pͥmum hebetatos ocło
huic malo dedit eosq ñ in fronte adu̾sa c̾n̾e
s in temꝑib fecit. Excitat᷑ itaq sepiꝰ auditu¬
m̃sam cuiꝰdam in egypto aleretur assidue: ca
tulos enixam qͦꝵ ab uno filium hospitis ĩte

Expanded text:
li agmine notitia quadam infestat,Non est fateri rerum natura largius mala an remedia genuerit. iam primum hebetes oculos huic malo dedit, eosque non in fronte adversos cernere, sed in temam veniens in Aegypto aleretur adsidue enixa catulos, quorum ab uno filium hospitis inter
Abbreviated transcription (Latin):
xuͦii. Multi talpas amͣca necant q̃ arbori¬
quunt᷑. Nucẽ ꝑforari iubent uł aliꝙ pomi ge¬
nus soliditatis eiusdẽ ibiq paleas ⁊ cedria cũ
sulphe sufficient̾ includi. Tunc om̃s ꝑuulos
aditus ac reliqͣ talparx spiramina diligent᷑ o¬
brui unumq foram̃ ꝙ amplius est reseruari
In cuius aditu nucẽ intus incẽssim sic poni ut
ab una ꝑte flatus possit acciꝑe ꝙ ab illa diffũ
dat ꝑte ⁊ sic impletis fumo cunicłis talpas

Expanded text:
est, si quis praetentam detrahat membranam. persequuntur: Nucem perforari iubent, vel aliquod pomi genus soliditatis eiusdem; ibi paleas et cedria cum sulphure sufficienter includi; tunc omnes parvos aditus et reliqua spiramina talparum diligenter obrui, unum foramen quod amplius est reservari, in cuius aditu nucem intus incensam sic pone, ut ab una parte flatus possit accipere et ab alia parte fumum diffundere. Sic impletis fumo cuniculis, talpas
Abbreviated transcription (Latin):
ca ꝑticulare ꝙ est in sensu. Hec enim ⁊pletõ
non ẽ in sensibili s in omnib sens̾ib qͥ in¬
sunt ĩ ꝑticłari posito in sensu sicut patet in
cognitõe auri ꝙ cum sufficient̾ non cognoscit᷑
ex colore examinat᷑ ad tinnitum ⁊ sonũ. Et
si non sufficient̾ cognoscit᷑ ex hiis duob ex¬
aminat᷑ ad odorẽ. Est eĩ minoris odoris ꝙͣ cupr̃
⁊ si nõ ex trib hiis: examinat᷑ ad pondꝰ ꝑcipr̃¬

Expanded text:
uod est in sensu. Haec enim completa non est in uno sensibili, sed in omnibus sensibilibus, quae insunt particulari posito in sensu, sicut patet in cognitione auri, quod cum sufficienter non cognoscitur ex colore, examinatur ad tinnitum et sonum, et si non sufficienter cognoscitur ex his duobus, examinatur ad odorem, est enim minoris odoris quam cuprum, et si non ex his tribus, examinatur ad pond
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eos inueniunt domesticis p̃cipiũt illos ꝑ¬
sequi ac ꝑcut̾e qͦadusq obediunt ⁊ defatiga¬
ti stando qͥ escant. Cunc uenatores ilos ascẽ¬
dunt ⁊ ꝑcutiunt ac pũgunt ⁊ mouẽt eos ad
hoc ut homnĩes timeãt ligantq pedes eoꝵ ant̾i¬
ores qͦusq mansnescant. Mansuescunt ã ⁊
domesticant᷑ citius. cunctis ag̾stib aĩalib.
Est et alius elefãtẽ domesticãdi modꝰ. In pͥmis captꝰ
a uenatore ꝑcutit᷑ młtisq u̾bibꝰ tribulat᷑ Int̾im
alius qui uult eñ hr̃e sͥ obedientẽ accedit eũq
de manu u̾berantis eruit. Qd̃ au̾tẽs elephas
in manib eius mansuescit. eumq liberato¬
rem sui recognoscẽs semꝑ ac diligens ei obed.

Expanded text:
quos cum inveniunt, domesticis precipiunt illos persequi ac percutere quoadusque obediant et defatigati stando quiescant. Tunc venatores illos ascendunt et percutiunt ac pungunt et movent eos ad hoc ut homines timeant; ligantque pedes eorum anteriores quousque mansuescant. Mansuescunt autem et domesticantur citius cunctis agrestibus animalibus. Est et alius elephantum domesticandi modus. In primis captus a venatore percutitur, multisque verberibus tribulatur, interim alius qui vult habere sibi obedientem accedit, eumque de manu verberantis eruit. Quod advertens elephas, in manibus eius mansuescit, eumque liberatorem sui recognoscens, semper ac diligens ei obedit.
Abbreviated transcription (Latin):
de naͣ rrIn oriente mures ut dic̃ iacob ad iod
uulpium magni s̃. qͥ animalia ꝑimũt ⁊ hoĩes
licet ñ occidant morsib tam̃ molestant. In a¬
rabia mus magnꝰ inuenit᷑ cuiꝰ pedes ant̾iores
st̃ magni .s. uniꝰ palme post̾ĩores ã unius digi

Expanded text:
ducatur. In oriente mures, ut dicit Iacobus, ad modum vulpium magni sunt, que animalia perimunt; et homines licet non occidant, morsibus tamen molestant. In Arabia mus invenitur, cuius pedes anteriores sunt magni, scilicet unius palme, posteriores autem unius digi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat ut in se ip̃e ip̃a uideat significã¬
tes similitudines q̃ ibi iam erãt. nez
uidebant᷑ sicut multa hẽmus ĩ memoria
non fũant uł in aliquo sp̃u s̃ quo illa¬
iam em̾gẽs ibi eas indeat. Sz illa si iã
An sicut sp̃c eius adiutus ẽ ut eas in se
remouentur uł qͣi relaxant᷑ impedim¬
ta ut suo impetu aĩa in ea q̃ uidenda
sunt exerat᷑ s ip̃a prorsus ĩ hoc assumi¬
tur siue tm̃ spũaliter cernenda sine a
intellectualit̾ cognoscenda: An aliq̃l
in serpa indet illa alcqn ꝑ aliuo sp

Expanded text:
ueniat, ubi in se ipsa uideat significantes similitudines, quae ibi iam erant nec uidebantur, sicut multa habemus et in memoria, non fuerant, uel in aliquo spiritu mergens ibi eas videat? Sed si jam in illa An sicut spiritus ejus adjutus est, ut eas in se removentur, vel quasi relaxantur impedimenta, ut suo impetu anima in ea quae videnda sunt, exseratur; sed ipsa prorsus in haec assumitur, sive tantum spiritualiter cernenda, sive etiam intellectualiter cognoscenda? An aliquando in seipsa videt ista, aliquando p
Abbreviated transcription (Latin):
magis utilius hñt᷑ ubi pluuial aqͣ tepentes
format lacunas. Tolerat tñ frigꝰ. hoc arm̃ti ge¬
nus ⁊ potest facile hyb̃nare sb̃ diuo. Qͥb tñ
septa fieri pp̃ iniuria gͣuidaꝵ ⁊uenit laxiora
Stabula uͦ utilia s̃ strata saxo aut glareis
aut arenis deuexa aliqͣtenus ut humor pos¬
sit elabi. ꝑti m̾idiane obu̾sa pp̃ flatus glacia¬
les qͥb aliqͥd resist̾e debet obiectus. Idẽ. ł uiii.¬
ce qr decẽ m̃siũ ꝑtꝰ sic pot̾it mato᷑ u̾e ⁊cludi ⁊
ctum ẽ eas pꝰt u̾nam pingnedinẽ gestiẽtes ue¬
m̃s amare lasciuiam. Uni tauro .xu. uaccas
columella assent posse suffic̾e. Curand̾ qͦ ne
ꝯciꝑe neq̃ant nimetate pinguedĩs. Si ab un¬
dantia pabuli ẽ ĩ regione qͣ pascimꝰ: pot̾ oĩb
annis in fectinẽ uacta submitti. Si uͦ indiget᷑
hoc gn̾e alt̾nis temꝑib on̾ande sũt maxĩeq si
cedẽ alicui oꝑi seruire ꝯsuerunt. De diusis ex

Expanded text:
magis utilius habentur, ubi pluvialis aqua tepentes magis utilius habentur, ubi pluvialis aqua tepentes format lascivias. Tolerat tamen frigus hoc armenti genus et potest facile hybernare sub divo; quibus tamen septa fieri propter iniuriam gravidarum convenit laxiora. Stabula vero utilia sunt strata saxo, ut glareis, aut arenis, devexa aliquatenus, ut humor possit elabi; parti meridiane obversa, propter flatus glaciales, quibus aliquis resistere debet obiectus. DE EQUI decem mensium partus sic poterit maturo vere concludi. Et certum est eas post vernam pinguedinem gestientes, veneris amare lasciviam, uni tauro XV vaccas Columella asserit posse sufficere; curandumque ne concipere nequeant nimietate pinguedinis. Si ab abundantia pabuli est in regione qua pascimus, potest annis omnibus in feturam vacca submitti. Si vero indigetur hoc genere, alternis temporibus onerande sunt, maximeque si cedem alicui operi servire consueverunt.