comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum diocletianꝰ & maximianꝰ herculius pri¬
uatã elegissent uitã: ⁊ maximinꝰ galeriꝰ qui
eũ eis imꝑauerat tenens italiam duos cesa¬
res fecisset. maximinũ in oriente. ⁊ initalia
litũ ꝓditione ꝑemptus ẽ. Maximinꝰ aut̃
galerius instituens licinũ augustum: mo¬
ritur. Proinde maxentiꝰ rome uelut tiran¬
nus habebatur. ad ulteria impudent᷑ exis¬
cens: & earũ uiros oceidens. Quẽ cons

Expanded text:
Cum Diocletianus et Maximianus Herculius privatam elegissent vitam, et Maximinus Galerius, qui cum eis imperaverat, tenens Italiam, duos Caesares fecisset, Maximinum in Oriente, et Severum militum proditione peremptus est. Maximinus autem Galerius instituens Licinium Augustum, moritur. Proinde Maxentius Romae velut tyrannus habebatur, adulteria impudenter exercens et earum viros occidens. Quem volens
Abbreviated transcription (Latin):
solet. nascitur de exiguitate contentio:
dum de ẽ quod capiant. Solius benedie¬
tionis heres: capsulam cum seĩs regina
suscepit. Cucullam cũ in t̾iore cilicio: pe¬
trus ep̃s usurpauit. Sex uero antistites.
ut aliquid monim̃ti exsuccessione scĩtatis
acciꝑent: difrumꝑe qͦd suꝑ fuerat maluer̃.
Unus palliũ : cingulum alter accepit.
Duo tumeã : duo sagulũ diuiser̃
studia conferentiũ: accusantiũ cur
parua expensa mortuo deberet᷑. A coluis
corpus a romatũ constrictione solidauit : re¬
guna uestiuit. Quib oĩb rite ꝑfectis. expen¬
sis ⁊ euectionib iter instruit impator : mi¬
nistrosq eiꝰ copiosa largitione ꝓsequitꝰ᷑. Sacer¬
dotes religionis obsequiũ ⁊ inp̃senti instru¬
unt.⁊ ordinatione p̃mittunt : unumq ag

Expanded text:
solet, nascitur de exiguitate contentio, dum deest, quod capiant, – solius benedictionis heredes! Capsulam cum sanctis. regina suscepit; cucullam cum interiore cilicio Petrus episcopus usurpavit. Sex vero antestites, ut aliquid monumenti ex successione sanctitatis acciperent, disrumpere quod superfuerat maluerunt: unus pallium, cingulum alter accepit; duo tunicam, duo sagulum diviserunstudia conferentum, accusantium, cur parva expensa mortuo deberetur. Acolius corpus aromatum constrictione solidavit, regina vestivit. Quibus omnibus rite perfectis, expensis et evectionibus iter instruit imperator ministrosque eius copiosa largitione prosequitur. Sacerdotes religionis obsequium et in praesenti instruunt et ordinatione praemittunt, unumque ag
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑii suꝑ cilio. occurrit pauꝑi. re
qͦd illa inuita concessit: ut gleba corporis
sui. patrie redderetur. Wisitantiũ uero
tanta fuit dieb ac noctibus multitudo:
quantã aut ad misit aditus. aut domus
recepit. Tempus oẽ coris psallentib tene¬
batur. Septimo incõmodi die: ad celos
amima felie ⁊ beata transfertur.
ereditas de inceps relicta diuiditur.

Expanded text:
ii supercilio, occurrit pauperi, rquod illa invita concessit, ut gleba corporis sui patriae redderetur. Visitantum vero tanta fuit diebus ac noctibus multitudo, quantum aut admisit aditus aut domus recepit. Tempus omne choris psallentibus tenebatur. Septimo incommodi die ad caelos anima fidelis et beata transfertur. 43. Hereditas deinceps relicta dividitur;
Abbreviated transcription (Latin):
putet me qͥsꝗͣ studio amoris aliqͥd qđ fide ea¬
reat posuise. quando qͥdẽ melius sit penituᷤ
nichil dicere. quã aliqͥo falsi ꝓferre: eũ seia¬
mus nos oiũ sermonũ nr̃õꝵ reddituros esse
rationẽ. nec dubitẽ. ⁊ si ñ ab oĩb om̃a tam̃

Expanded text:
putet me quisquam studio amoris aliquid quod fide careat, posuisse; quando quidem melius sit penitus nihil dicere, quam aliquid falsi proferre, cum sciamus nos omnium sermonum nostrorum reddituros esse rationem . Nec dubitem et si non ab omnibus omnia, tam
Abbreviated transcription (Latin):
natũ popłm ad rebellionem pristinã reuo¬
casset. Quo facto ⁊ int̾cessio sacerdotis
euanuit. &e imꝑialis crudelitas circum¬
seriptione frustrata ẽ. Qui tam̃ ꝓcalli¬
aitate multiplici: breui penas ꝑfide
temeritati ex soluit.
tutinali sollemnntate ꝑfecta. dum
cum episcopis sermonẽ dereligione cor¬
ferret: tristissimã ꝓtulit m̃tionem. in¬
uidebar michi ꝑnocturnũ soporẽ adño
nr̃o iuaticũ ꝑegrmaturus acciꝑe. Et cũ
causam ꝑegrinationis inquirerem: ne me¬
tuas inquit. Ad patriã ñ ad ꝑegrinatio¬
nem te dirigo : ubi habebis quietẽ.⁊ reqͥem
sempitĩiã. Diruiabant intellectu alio som¬
num sacerdotes: s ille studiosius cõmen¬
dabat extrema dicens. Bene noui : quã pa¬
triam ds̃ sius famulis reꝓmittit. Factum
ẽ. autẽ : ut post dies aliquot sequeretur
in cõmodũ. Quo in grauescente: euntas
tota turbatur. Accelerabat transitũ qͥ uo¬

Expanded text:
natum populum ad rebellionem pristinam revonatum populum ad rebellionem pristinam revocasset. Quo facto et intercessio sacerdotis evanuit, et imperialis credulitas circumscriptione frustrata est. Qui tamen pro calliditate multiplici brevi poenas perfidae temeritatis exsolvit. tutinale sollemnitate perfecta, dum cum episcopis sermo de religione confertur, tristissimam protulit mentionem, indebar mihi per nocturnum soporem a Domino nostro viaticum peregrinaturus accipere, et cum causam profectionis inquirerem: „Ne metuas", inquit, „ad patriam, non ad peregrinationem te dirigo, ubi habebis quietem et requiem sempiternam"'. Dirivabant intellectu alio somnium sacerdotes; sed ille studiosius commendabat extrema, dicens: 'Bene novi, quam patriam Deus suis famulis repromittit'. 42. Factum est, ut post dies aliquot sequeretur incommodum; quo ingravescente, civitas tota turbatur. Accelerabat transitum, qui vo
Abbreviated transcription (Latin):
I colii eunuchi tum p̃positi regalis eu
menstruũ tempus redeuntib in crem̃ti:t
lunaribus. captiuos suos caduca allisione
ꝓsternit. Int̾uentu regine uł ꝓcerũ sco
uiro p̃sentatur. ⁊ traditur. Quem du ex¬
animatũ purgare dic eadem distulit: cũ
soleret furiosissimos demonas prima
manus impositione depellere. Ita enim
miserandi iuuenis medullas ⁊ interiora
penitrauerat : ut quasi uas ꝓpriũ cer¬
tis temporib possideret. Recludi itaq¬
eum secum nocte constituit. Tum uͦ exin¬
terioribus latebris manifestus erupit:
⁊ quasi inter torm̃ta cõpositus. tempus
indicat qͦd abmeunte etate ceꝑat inno¬
centẽ. Itaq uissus egreditur: purgatꝰq
at olescens. post diem alterũ palatio re¬
formatur. Causam sane armoricane regi¬
oms. que necessitatẽ ꝑegrinationis i¬
dixerat. obtenta uenia ⁊ securitate ꝑpe¬
tua. ad ꝓpriũ obtinuisset arbitriũ : msi
titubationis ꝑfidia mobilem ⁊ indiscipli¬

Expanded text:
coli eunuchi, tum praepositi regalis cubmenstruum tempus, redeuntibus incrementis lunaribus, captivos suos caduca allisione prosternit. Interventu reginae vel procerum sancto viro praesentatur et traditur. Quem diu examinatum purgare die eadem distulit, cum soleret furiosissimos daemones prima manus inpositione depellere. Ita enim miserandi iuvenis medullas et interiora penetraverat, ut quasi vas proprium certis temporibus possideret. Recludi eum secum nocte constituit. Tum vero ex interioribus latebris manifestus erupit et, quasi inter tormenta conpositus, tempus indicat, quod ab ineunte aetate ceperat innocentem. Itaque iussus egreditur, purgatusque adulescens post diem palatio reformatur.. 40. Causam sane Armoricanae regionis, quae necessitatem peregrinationis indixerat, obtenta venia et securitate perpetua, ad proprium obtinuisset arbitrium, nisi Tibattonis perfidia mobilem et indiscipli
Abbreviated transcription (Latin):
anq̃ esuetudo prisca baptizari instituit aqͣ
defert᷑  ñ tam̃ cumulatꝰ ut dde illis fontib
multis noctib sine ullo ad ditam̃to ꝑdurat.
plerũq ẽtingit. ut extinctꝰ auento. diui¬
nit iterũ accendat᷑. Ex qͥ oleo plerũq infir¬
mi medieam̃ta suscipiunt. Exẜł uita sẽi

Expanded text:
nsuetudo prisca baptizari instituit, aqua defertur; non tamen cumulatur, ut de illis fontibusmultis noctibus sine ullo additamento perdurat. Et plerumque contingit, ut extinctus a vento, divinitus iterum accendatur. Ex quo oleo plerumque infirmi medicamenta suscipiunt. 69. Fui
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃oꝵ. aqͥbdã ferebant᷑. S cũ portitores ad
locũ quendã lemocini t̾mim aduenissent.
ubi iã pauei cleriei. c̾sertũ ligneis tabuł
oratoriũ. dñm assidue p̾cabant᷑: mansio¬
nẽ postulant. Susceptiq benigne: noctẽ
cũ ceteris frĩb psallendo deducunt. Ma¬
ne aũ facto: app̾hensã capsulã. leuare pe¬
animi insedisset: intelligunt inspirante
d̾o aliqͥs sibi exhis in loco oportere relin¬
quere. Tẽ inqͥsitis ligaturis. diuisisq par¬
ticul. seniori qͥ cellule p̃erat largiunt᷑ : re¬
linquentes partẽ patrocinii. sum̃tes faculta¬
tẽ qͦ uoluerant ab eundi. Habent᷑ etiã eiꝰ re¬
liquie munco qͦdã cinomannensi: ubi mul¬
ta plerũq miracła ostendunt᷑. Nã ceci. cla¬
udi. frigoritici. ł reliqͥ infirmi : sepiꝰ ibi sa¬
nitatũ grã munerantur. Ex ELICRI.¬

Expanded text:
ctorum a quibusdam ferebantur; sed cum portitores ad locum quendam Lemovicini termini advenissent, ubi iam pauci clerici, consertum ligneis tabulis oratorium, Dominum assidue precabantur, mansionem postulant. Susceptique benigne, noctem cum ceteris fratribus psallendo deducunt. Mane autem facto, adprehensam capsulam levare peanimi insedisset, intellegunt, inspirante Deo, sibi aliquid ex his in loco oportere relinquere. Tunc inquisitis ligaturis divisisque particulis, seniori qui cellulae pracerat largiuntur, relinquentes partem patrocinii, sumentes facultatem quo voluerant abeundi. Habentur etiam eius reliquiae in vico quodam Cinomannensi, ubi multa plerumque miracula ostenduntur. Nam caeci, claudi, frigoritici vel reliqui infirmi saepius ibi sanitatum gratia munerantur. 101. Isi
Abbreviated transcription (Latin):
culpa. ante flendum ẽ: & sic p̃candum.
S eimus iam hoc exemplo. quẽ at modum
nr̃a peccata curemus. Ecce nichil nobi
apostolus nocuit qͦs negauit: ⁊ plurimum
ꝓfuit quod em̃dauit. demiq imitemur eum
dicentẽ alibi. Cum enim t̾cio int̾rogaretur
a dño. simon ioħis amas me: Respondit
tercio. Dñe tu seis quia diligo te. Ait
ei añs. Pasce oues meas. Et hoc tercio.
Qd quidem dictũ: ad compensionẽ priors
ꝓfecit erroris. Qui enim dñm tercio nega¬
uerat: tercio confitetur. Et quotiens eul¬
pam delinquendo contraxerat: totieras
gratiam diligendo conquirit. Uidete sͦ:
quantum fletus ꝓfuerit petro. Ante quã
fleret lapsus est postea quã fleuit electus
est. & qui ante lacrias p̃uarieator exti¬
tit. post lacrimas pastor assumptus ẽ:
⁊ alios regendos accepit. qui prius se ip¬

Expanded text:
culpa ante flendum est, sic precandum. culpa ante flendum est, sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, quemadmodum nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et plurimum profuit quod emendavit. Denique imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio interrogaretur a Domino: Simon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est: et alios regendos accepit, qui prius se ip
Abbreviated transcription (Latin):
consulunt pariter ⁊ saluti: nec erubescunt
inpetendo. ⁊ impetrant in rogando. Lacrime
inquã. tacite quodam modo p̃ces sunt. Ue¬
nam ñ postulant: & merentur. Causam ñ
dicunt: ⁊ miscc̾iam consecunt᷑. Nisi quod ut¬
uerũ ẽ. quod utiliores lacrimarũ p̃ees sunt¬
quã sermonũ: quia sermo inp̃eando forte
fallit. laerima õm̃o ñ fallit. Sermo enim
int̾dum ñ totũ ꝓfert negotiũ: lacrima
semꝑ totum ꝓdit affectum. Et ideo petrus
iam ñ utitur sermone quo fefellerat. qͦ pec¬
cauerat. quo fidẽ omiserat: ne ꝑid disere¬
datur ad confitendũ. quo usus fuerat adne¬
gandũ. Ac ꝑhoc mauult causam suã flere
quam dicere: & quod uoce negauerat lacri¬
mis confiteri. Inuenio autẽ ⁊ alius cur ta¬
euerit petrus: ne tã cita uenie postulatio
ꝑimpudentiã plus offenderet quã impetra¬
ret. Solet enim citius mereri indulgentiam.
qui uerecundus depcatus. In omni igitur

Expanded text:
consulunt pariter, et saluti, nec erubescunt consulunt pariter, et saluti, nec erubescunt in petendo, et impetrant in rogando: lacrymae, inquam, tacitae quodammodo preces sunt, veniam non postulant, et merentur; causam non dicunt, et misericordiam consequuntur; nisi quod utiliores lacrymarum preces suntquam sermonum; quia sermo in precando forte fallit, lacryma omnino non fallit; sermo enim interdum non totum profert negotium; lacryma semper totum prodit affectum. Et ideo Petrus jam non utitur sermone quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat; ne per id ei non credatur ad confitendum, quo usus fuerat ad negandum; ac per hoc mavult et causam suam flere, quam dicere, et quod voce negaverat, lacrymis confiteri. Invenio autem et aliud cur tacuerit Petrus; ne tam cito veniae postulatio per impudentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim citius mereri indulgentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur
Abbreviated transcription (Latin):
dus erubuit: petrus conscius dieti correc¬
tus ingemuit. Ile tanquã dephensus fes¬
tiuat ad latebras: hic tanquã em̃datus ꝓ¬
rumpit ad lacrimas. Uelut enim latenti et
celanti se a cdunitate: ade dicitur. Ada ubi
es  Non quod adam in conspectu dm̃ latere
potuerit: s quod peccatrici conseientie nul¬
lus locus tutus ł certus sit. dum metuit
dephendi. Respexit dñs petrũ: ⁊ aꝑtis
oculis enus em̃dauit errorẽ. Recte aꝑtisocu¬
u em̃ daint : quia scriptũ ẽ. Ocl̃i dñi suꝑ ius¬
tos: ⁊ aures euis in p̃ces eoꝵ. Ergo petrus
prupit ad lacrimas : nichil uoce p̃eatus. In¬
ueno eram quod fleuerit: ñ inuenio quid
arxerit. Nacrimas eius lego: satis factionẽ
ñ lego. Recte plane petrus fleuit. ⁊ tacuit:
quia qͥd defleri solet. ñ solet exeusari⁊⁊
quod defendi non potest: ablui potest. La¬
uatur enim lacrimis delictũ: quod uoce pu¬
dor ẽ confiteri. Lacrime ergo uerecundie

Expanded text:
dus erubuit, Petrus conscius dicti, correpdus erubuit, Petrus conscius dicti, correptus ingemuit; ille tanquam deprehensus festinat ad latebras, hic tanquam emendatus prorumpit ad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae dicitur: Adam ubi es ? Non quod Adam conspectum Domini latere potuerit, sed quod peccatrici conscientiae nullus locus tutus vel certus sit, dum metuit deprehendi. Respexit Dominus Petrum, et apertis oculis ejus emendavit errorem . Recte oculis emendat, quia scriptum est: Oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum . Ergo Petrus prorupit ad lacrymas, nihil voce precatus. Invenio enim quod fleverit: non invenio quid dixerit; lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Recte plane Petrus flevit et tacuit, quia quod defleri solet, non solet excusari, et quod defendi non potest, ablui potest; lavat enim lacryma delictum, 167 quod voce pudor est confiteri. Lacrymae ergo verecundiae
Abbreviated transcription (Latin):
sexus. ad decipiendũ usitatus. Fraudis sue
uasculum. in ostiaria diabolus recognouit.
Fĩdeles uiros non nsi ꝑmulieres oppugnare
consueuit. Ibi adam ꝑeuam suꝑat: hic pe¬
trum uincit ꝑostiariam. Euit eni sic̃ leginꝰ
in paradiso deliciarũ diabolus: nec de funit
sieut intelligimus inp̃torio iudeorũ. Ibi im¬
minebat satanas serpens: hic uidas colu¬
ber ꝑurgebat. Est ergo eadem similitudo
deceptionis in petro que madam fuit⁊ qmi
eadem ẽ ⁊ similitudo mandati. Accepit enuim
iano uterq mancdatũ: adam ne tangereter
apostolus ne negaret. Ille ne lignum scien¬
tie p̃sumeret: hic ne erucẽ sapientia pet̾et.
S trans grediens ut̾q p̃ceptum: pari mo¬
do aeiquit. Gustat ille quod ñ licet: loquit᷑
iste quos ñ decet. Et tam̃ facilior negatio pe¬
tri ⁊ quã ade p̃uaricatio. Citius enim aposto¬
lo. quã ꝓto plasto subuenitur. hune.⁊ emm
Qs ad uespum requirit exrantẽ: illũ dñs pul¬
loꝵ cantu denegantẽ. Adam reus faeti nu¬

Expanded text:
enim ad decipiendum sexus est: fraudis suae vasculum in ostiaria diabolus recognoscit, quia fideles viros nonnisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum diabolus; nec defuit, sicut intelligimus in praetorio Judaeorum. Ibi immine bat Satanas serpens: hic Judas coluber perurgebat. Est ergo eadem similitudo deceptionis in Petro quae in Adam fuit, quoniam eadem est et similitudo mandati. Accepit enim a Domino uterque mandatum, Adam ne tangeret, et apostolus ne negaret; ille ne lignum scientiae praesumeret, hic ne 166 crucem sapientiae praeteriret; sed transgrediens uterque praeceptum, pari modo delinquunt; gustat ille quod non licet, loquitur iste quod non decet; et tamen facilior negatio Petri, quam Adae praevaricatio; citius enim apostolo, quam protoplasto subvenitur. Hunc enim Deus ad vesperam requirit errantem, illum Dominus pullorum cantu denegantem. Adam reus facti nu
Abbreviated transcription (Latin):
os ex agitare. oĩ cupiebat elidere. Et tam̃ spe¬
cialis adño petri cura suscipitur. ⁊ ꝓfide pe¬
tri ꝓprie supplicat᷑ : tanquam alioꝵ status cer¬
tior sit futurus. si mens principis uicta ñ
fuerit. In petro ergo oĩum fortitudo munitur.
⁊ diume gratie ita ordinatur auxiliũ: ut
firmitas que ꝑ xp̃m petro tribuitur. ꝑ petrũ
apostolis conferatur. Nam ⁊ post resurrec¬

Expanded text:
omnes exagitare, omnes cupiebat elidere; et tamen speomnes exagitare, omnes cupiebat elidere; et tamen specialis a Domino Petri cura suscipitur, ut pro fide Petri proprie supplicetur, tanquam aliorum status certior sit futurus, si mens principis victa non fuerit. In Petro ergo omnium fortitudo munitur, et divina gratia ita ordinatur auxilium, ut firmitas quae per Christum Petro tribuitur, per Petrum apostolis conferatur. » Cum itaque
Abbreviated transcription (Latin):
suos ad celestia ꝓuehit. ita negatores ad
inferna demergit. P ropter quod dicitur
beatissimo petro : tibi dabo claues regrn
celoꝵ. Et quecũq ligaueris suꝑ t̾ram. er̃t̃
ligata ⁊ incelis: ⁊ quec̃q solueris suꝑ t̾rã. er̃
intimat᷑. Petro enĩ idõ hoc singularit̾ credit᷑: qr
cunctis eccłe rectoribus petri forma ꝓponit᷑.
Manet ergo petri priuilegiũ : ubicumq
exipsius fertur equalitate iudiciũ. Nec
nimia ẽ. ł seueritas ł remissio. ubi nichil¬
erit ligatũ nichil solutũ: nisi quod beatus
petrus aut ligauerit aut soluerit. Instan¬
batura constantiã : simon inquit ecce sata¬
nas expostulauit. ut uos cribraret sicut
triticũ. Ego autẽ rogaui ꝓte: nedeficiat
fides tua. Et tu aliquando conuersus con
firma fratres tuos: ne intretis intẽptatio¬
nẽ. Cominune erat omnibus apostolis ꝑieu¬
lum de tẽptatione formidinis.:⁊ diuine ꝓtecti¬
onis auxilio parit̾ in digebant: q̃m diabolus

Expanded text:
suos in coelestia provehit, ita negatores ad suos in coelestia provehit, ita negatores ad inferna demergit. Propter quod dicitur beatissimo Petro: Tibi dabo claves regni coelorum, et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis, et quodcunque solintimetur. Petro enim ideo hoc singulariter creditur, quia cunctis Ecclesiae rectoribus Petri forma proponitur. Manet ergo Petri privilegium, ubicunque ex ipsius fertur aequitate judicium. Nec nimia est vel severitas, vel remissio, ubi nihil ligatum, nihil est solutum, nisi quod beatus Petrus, aut ligarit, aut solverit. » Etbatura constantiam, ait: Simon, ecce Satanas expostulavit, ut vos cerneret veluti triticum; ego autem rogavi pro te ne deficiat fides tua; et tu aliquan orate, ne intretis in tentationem . Commune erat omnibus apostolis periculum de tentatione formidinis, et divinae protectionis auxilio pariter indigebant, quoniam diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
lius dei uii: respondit ei iħe. Beatus es
simon bariona. quia caro ⁊ sanguis ñ re¬
uelauit tibi : s pater meus qui ẽ in celis.
ld est ideo beatus es. quia te pat̾ m̃s docu¬
it: nec t̾rena opinio fefellit. s inspiratio
celestis instruxit. Et ñ caro nec sanguis:
s ille me tibi cuiꝰ sum unigenitus indica
uit. Et ego in quit dico tibi. Hoc ẽ sicut
tibi pat̾ m̃s manifestauit diuinitatẽ meã :
ita ego notã tibi facio excellentiã tuã. qr
tues petrus. Id ẽ cũ ego sim miuolabilis
urtute solidaris. ut que michi potestate
sunt ꝓpria : sint tibi mecũ participatiorie
cõmunia. Suꝑ hanc petrã edificabo eccłam
meã : & porte inferi ñ p̃ualebunt aduersus
eã. Suꝑ hanc inquit fortitudinẽ. et̾num
extruam templũ : & eccłe mee celo inferen¬
da sublimitas ihuiꝰ fidei firmitate consur¬
get. hanc confessionẽ porte inferi ñ time¬
bunt : mortis uincula ñ ligabunt. Uox
enim ista uox uite ẽ: ⁊ sicut confessores

Expanded text:
. Beatus es Simon Bariona, quia caro & sanguis non reuelauit tibi, sed Pater meus qui in cœlis est. Id est, ideo beatus es, quia te Pater meus docuit, nec te terrena opinio fefellit, sed inspiratio cœlestis instruxit. Et non caro & sanguis, sed ille me tibi, cuius sum vnigenitus, indicauit. Et ego dico tibi, id est, sicut Pater meus tibi manifestauit diuinitatem meam, ita & ego notam tibi facio excellentiam tuam, quia tu es Petrus, id est cum ego sim inuiolabilis virtute solidaris, vt quæ mihi potestate sunt propria, sint tibi mecum participatione communia. Super hanc petram ædificabo Ecclesiam meam, & portæ inferi non præualebunt aeam . Super hanc, inquit, fortitudinem, aeternum instruam templum, et Ecclesiae meae coelo inserenda sublimitas, ex hujus fidei firmitate consurget. Hanc confessionem portae inferi non tenebunt, mortis vincula non ligabunt: vox enim ista vox vitae est, et sicut confessores
Abbreviated transcription (Latin):
manus tuas ⁊ alius te cinget ⁊ ducet qͦ
tu ñ uis. Euangłista nob̾ exposuit: quid drx¬
erit xp̃c. Hoc autẽ dicebat inquit : signi
re me. Non sic quomodo prius. quando
uocauit discipłos: nam ⁊ tunc drxit seque¬
re me. S tunc ad doctrinã: modo ad coro¬
nã. Numqͥd ñ quando negauit xp̃m. oc¬
cidi timuit . hoc timuit pati : qͦd passus
bat carne uiuentẽ. quẽ uiderat in ligno pen¬
dentẽ. Resurgendo xp̃c : abstulit mortes
timorẽ. Et qm̃ abstulerat mortis tunorẽ:
merito int̾rogabat petri amorẽ. Ter nega¬
uerat timor : ter confessus ẽ amor. Rim¬
tas negationis : assercio ueritatis. Trim¬
tas confessionis: testimoniũ dilectionis.

Expanded text:
 alter te cinget, et feret quo tu non vis. Evangelista nobis exposuit quid dixerit Christus. Hoc autem dicebat, inquit, signifre me . Non sic quomodo prius, quando vocavit discipulos. Nam et tunc dixit, Sequere me: sed tunc ad doctrinam, modo ad coronam, Numquid non quando negavit Christum, occidi timuit? Hoc timuit pati, quod passus in carne viventem, quem viderat in ligno pendentem. Resurgendo Christus abstulit mortis timorem: et quoniam abstulerat mortis timorem, merito interrogabat Petri amorem. Ter negaverat timor, ter confessus est amor. Trinitas negationis, desertio veritatis: trinitas confessionis, testimonium dilectionis.
Abbreviated transcription (Latin):
CoS TOLUqs retrum Primũ oiũ
passione dñ fuisse turbatũ. a se turbatun.
s a xp̃o innouatũ. Fuit enim prius audaer
p̾sumptor: ⁊ postea factus ẽ timidus ne¬
gator. ꝓ miserat se ꝓ dño moriturũ. cand
prius ꝓilo eẽt dño morturus. Quandõ
ergo dixit tecũ sum usq ad mortẽ:⁊ am
mam meã ꝓte ponã: respondit ei iħc. Ani¬
mam tuam ꝓme pones:Amen dico tibi:
prius quã gallus cantet. ter me negabis.
Uentum est ad horã. Et quia ds̃ erat xp̃ẽ.
homo autẽ petrus : impleta ẽ scriptura.
Ego dixi in pauore meo: omnis homo men¬

Expanded text:
ostolum Petrum primum omnium Domini passione fuisse turbatum. A se turbatum, sed a Christo innovatum. Fuit enim prius audax praesumptor, et postea factus est timidus negator. Promiserat se pro Domino moriturum, cum prius pro illo esset Dominus moriturus. Quando ergo dicebat, Tecum ero usque ad mortem; et, Animam meam pro te ponam: respondit ei Dominus, Animam tuam pro me pones? Amen dico tibi, priusquam gallus cantet, ter me negabis . Ventum est ad horam: et quia Deus erat Christus, homo autem Petrus, impleta est Scriptura, Ego dixi in pavore meo, Omnis homo men
Abbreviated transcription (Latin):
Dxuitems Idtio DiLec¬
tissimi ⁊ spiritali iocunditate le¬
temur: quia unigenitus filius
dispensationis ⁊ diuinitatis sue misteria.
hoc enim beati petri obtinut dilectissim
illa confessio. que a deo patre apostolico ms¬
pirata cordi omnia humanarũ opinionum

Expanded text:
Exsultemus in Domino, dilectissimi, et spiritali jucunditate laetemur: quia unigenitus Dei Patdispensationis et Divinitatis mysteria, Hoc enim obtinuit, dilectissimi, illa confessio, quae a Deo Patre inspir
Abbreviated transcription (Latin):
ca in sinuatione ter dixit. Pasce oues meas.¬
pietatis sue curã omni popło dei sicut creden¬
suis opem suam dignatur impendere. quos in
seruire: Cum itaq dilectissimi tantũ nobis uide¬
amus p̾sidiũ diuinitus institutũ : racionabilit̾
⁊ iuste inducis nr̃i meritis ⁊ dignitate lete¬
mur. gratias agentes sempit̾uo regi redemp¬

Expanded text:
sionem ter dixit, Pasce oues meas.pietatis suæ curam, omni populo Dei vbique pretensuis opem suam dignabitur impendere. Illi ur. Cum itaq. dilectissimi, tantū nobis præsidium videamus diuinitus institutum, rationabiliter & iuste in Ducis nostri meritis ac dignitate lætamur, gratias agentes sempiterno regi redemp
Abbreviated transcription (Latin):
surũ. Proxima igitur nocte salutatis fra¬
tribus. celebrata oratione : ꝓficisci cepit
solus. Ubi uentũ ẽ ad portam : uidit sibi
eifigi. Intellexit autẽ petrus de sua passio¬
uideretur. quẽ pati constat isingulis.¬

Expanded text:
surum. Proxima nocte salutatis fratribus et celebrata oratione, proficisci solus coepit. Ubi ventum est ad portam, videt sibi o crucifigi. Intellexit de sua dictum passiovideretur, qui pati
Abbreviated transcription (Latin):
gurabatur unitas oĩum apłorũ: s ⁊ eorum
qui sciunt oues xp̃i pascere. xp̃o uiuere
ñ sibi. Numqͥd ⁊ modo petrus m̃dax erat.
hoc enim respondebat: quod incorde suo ui¬
debat. Quando autẽ dixerat animã meã ꝓte
ponã : de futuris uoluit p̃sumere. uiribus¬
suis. Omnis autẽ homo: qualis sit. tunc
cũ loquitur forte scit. Qualis crastino futu¬
rus sit. quis scit. Reuocabat ergo ocłos
ad cor suũ petrus. quando int̾rogabatur a
dño: ⁊ fides respondebat quod ibi uidebat.
Ftiam dñe: tu scis quia amo te. Qͦd dico
tibi tu scis: qͦd uideo incorde meo. uides ⁊
gis quã isti. de aliis discipulis dicebat. Ille
non potuit dicere. nisi amote. Hon ausus
ẽ dicere plus his. Noluit iterũ eẽ m̃dax.
Suffecit ei testimoniũ ꝑhib̾e cordi suo: ñ
debuit eẽ uidex cordis alien. Uerax ergo¬
uentus ẽ. homo m̃dax petrus. Quando aũ
ra petra fecerat. Petra enim erat xp̃c. Et
quid ei denunciauit. quando t̾cio respondit

Expanded text:
gurabatur unitas omnium pastorum, sed bonorum, qui sciant oves Christi pascere Christo, non sibi. Numquid modo Petrus mendax erat, hoc enim respondebat, quod in corde suo videbat. Quando autem dixerat, Animam meam pro te ponam, de futuris voluit praesumere viribus. Omnis autem homo qualis sit tunc cum loquitur, forte scit; qualis crastino futurus sit, quis scit? Revocabat ergo oculos suos ad cor suum Petrus, quando interrogabatur a Domino, et fidens respondebat quod ibi videbat: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Quod tibi dico, tu scis: quod hic video in corde meo, vides et gis quam isti? De aliis discipulis dicebat: ille non potuit dicere nisi, Amo te: non ausus est dicere, Plus his. Noluit iterum esse mendax. Suffecerat ei testimonium perhibere cordi suo: non debuit esse judex cordis alieni. ventus est homo Petrus: quando auteetrum petra fecerat: Petra enim erat Christus . Et quid ei nuntiavit, quando tertio respondit
Abbreviated transcription (Latin):
eos. Si uiuit defunctus: loquatur. Si sus¬
citatus ẽ: surgat. ambulet. fabuletur. Sin
ad plenũ figmenta diaboli denudantur. Ab¬
uite manet defunctus immobilis. Astitit pe
tus cũ magna uoce ait. Ad olescens. tibi dico¬
surge: sanet te dñs nr̃ iħc xp̃c. Et statun
surrexit ad olescens:⁊ locutus ẽ ⁊ ambulauit:
ter defilio. ⁊ ne uerearis: habet enim custo
Uiuat : ⁊ regnũ xp̃i crescere uideat uł in¬
uitus. Tor quebatur magus. ⁊ apostolica ꝑ¬
carminũ suoꝵ potentiã. Congregat popłm.
offensum se dicit agalileis: relicturũ urbẽ
quã tueri soleret. Diem statuit : quo ꝑuola¬
sisteret. Statuto die monte capitolinum¬
ascendit: ac se de rupe deiciens uolare ce¬
pit. Mirari popłs: ac uenerari. Pleriq
dicentes dei ẽẽ potentiã ñ hominis. qͥ cum
corpore uolaret ad celũ: nichil tale xp̃in
fecisse dicunt. Tunc petrus imedio stans

Expanded text:
‘Si uiuit defunctus, loquatur; si resuscitatus est, surgat, ambulet, fabuletur’.  plane figmenta dyaboli denudentur». Set mansit puer immobilis. tus, cum magna voce ait: Adolescens, surge: sanet te Dominus Jesus. Et statim surrexit adolescens, et locutus est, et ambulavit, ter, de filio, non uerearis, habet custodisti regnum crescere uideat uel inuitus’. Torquebatur magus apostoli carminum suorum potentiam, congregat populum, offensum se dicit a Galilaeis relicturum urbem quam tueri soleret. Diem statuit, pollicetur uolastatuto die montem Capitolinum ac se de rupe deiciens uolare coepit. Mirari populus et uenerari plerique dicentes dei esse potentiam, non hominem, qui cum corpore uolitaret, nihil tale Christum fecisse. Tunc Petrus in medio stans
Abbreviated transcription (Latin):
gabat. Tunc simon magus ueri luminis
fulgore ꝑcussus : cecitate continuo male sa¬
bat scelerib confutatus. trans marinã
t̾rarum partibus petri erat exꝑtus poten¬
tiam : tam̃ ꝑueniens romã ausus ẽ se iac¬
tare quod posset mortuos suscitare. Ipso¬

Expanded text:
adictus magus, veri luminis fulgore percussus, caecitatem continuo malesabat sceleribus confutatus, transmarinam terrarum partibus Petri esset expertus potentiam, tamen praeueniens Romam ausus est iactare, quod mortuos resuscitare
Abbreviated transcription (Latin):
bantur se iincẽ si eẽt aliquis qui posset
mortuũ suscitare. Celeberrimus tunc sci¬
fides. Dolor tam̃ exegit inquiri remedi¬
um: ꝑrectum ẽ ad petrum. Fuere qͥdã:¬
qui etiam simonẽ accersiendũ putarent.
ut simon qui de sua se iactabat potentia.
prius si posset mortuũ suscitaret. Si ille

Expanded text:
um posset resuscitari. Celeberrimus in fides. Dolor exegit remedium, perrectum est ad Petrum. Fuere qui etiam Simonem arcessendum putarent. us Simoni, qui de sua se iactaret potentia, priores se partes dare ut si posset mortuum resuscitaret. Si ille
Abbreviated transcription (Latin):
asterio p̃sidi cepit ⁊ dicere. Heu incidor mi¬
ser a scĩs uiris. ac torqueor. Qui ut uideo
iã ⁊ nos excludimur aluce quã scĩs abs¬
tulimꝰ : & torquet nos pena quã dedimꝰ. Maiꝰ
ẽ. qͦd recipimus: quã qd intulisse ꝓbamur.
Qui usq ad quartũ diem tortus. die qͥnto
a semet ipso laqueatꝰ & iã oĩ putredinis squa¬
lore decoctus. uermib ebulliens digna mor

Expanded text:
coepit ac dicere: « Heu incidor miser a sanctis viris ac torqueor: qui ut video jam et nos excludimus a luce, quam tulimus, torquet et poena quam dedimus; majus est, quod recepimus, quam quod intulisse probamur; » qui usque ad quartum diem tortus, die quinto a semetipso laqueatus et jam omni putredinis squalore decoctus, vermibus buliens, in tir
Abbreviated transcription (Latin):
forte remittatur tibi hec cogitatio cordis
tui. Infelle enĩ amaritudinis ⁊ obligatio¬
ne miquitatis uideo te ẽẽ. Respondens
aute simon dixit. P recamini uos ꝓme
ad dnm̃ : ut nichil ueniat suꝑ me hoꝵ
que dixnstis. Et illi quidẽ testificati et
locuti uerbũ dñi redi bant ierosolimã: et

Expanded text:
tio cordis tui. In felle enim amaritudinis, et obligatione iniquitatis video te esse. Respondens autem Simon, dixit: Precamini vos pro me ad Dominum, ut nihil veniat super me horum quae dixistis. Et illi quidem testificati et locuti verbum Domini, redibant Jerosolymam, et
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ possis euadere tormenta horrida:
que te fortiter lamabunt si sacrificare no¬
lueris. Missus itaq in carcerẽ. fecit ibi diẽ
sex: & iussit neq panẽ neq aquã ei dare.
eum. Quid ẽ uictor : Tractasti circa salutẽ
tuam: Sc̃s uictor respondit. Salus mea

Expanded text:
qualiter possis euadere tormenta arida, quae te fortiter laniabunt, si sacrificare nolueris». Missus itaque in carcerem fecit ibi dies duodecim, et iussit neque panem neque aquam ei dare. mes: Quid tractasti circa salutem tuam? Sanctus vir respondit: Salus mea
Abbreviated transcription (Latin):
nitas demonstrauit. Ses uictor respondit. Ego
dus paganoꝵ ñ mimolo. Turpe ẽ mͥ ut quod
in baptismatis scificatione ꝑcepi: ate homine
corruptibili. et in oĩ necessitate constricto coac
tus deseram. Non faciam. Fac qͦd facturus
es: quia ego scio quod fortior te ẽ qui pugnat
erifica diis: quos imꝑator & os ad orant. Tc̃¬

Expanded text:
nitas demonstrauit». Beatus Medicus dixit: «Ego diis Pagano- rum non immolo: turpe est enim, quod in baptismate sancti- ficationis percepi, a te homine corruptibili et in omni necessi- tate constituto tus desiderio dixit: «Fac, quod facturus es, quia ego scio, quod fortior te est, qui pro mcrifica diis, quos imperator adorat
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑitur. Hec apollinaris uerba. quasi auspi¬
cium ex dei nutu missum accipiens. iterum
atq iterũ ꝓuolutus ad tumulũ mr̃is: orat
ut uirtute eius aduitus. absq impeduñto
possit abscede. Moxq uocato puero. equũ
sterni p̃cepit dicens. Hodie absoluendi sumꝰ:
auinculo isto custodie. E ascendentes. ita
alpium iuga. nualium congerierũ obpleta
multitudinc ꝑtransier̃: atq aruernũ ꝑlati st̃
uirtute beati martiris p̃eunte. ut anullo it a¬
trogarentur qͥ tenderent: uł unde uenirent.
M anfestumq est eos p̾sidio beati martiris
abhas erumpna fuisse saluatos. Fxeslacrz.

Expanded text:
reperitur. Haec Apollinaris verba, quasi auspireperitur. Haec Apollinaris verba, quasi auspicium ex Dei nutu missum accipiens, iterum atque iterum provolutus ad tumulum Martyris, orat ut, virtute ejus adjutus, absque impedimento possit abscedere. Moxque vocato puero, equum sterni praecepit dicens: Hodie absolvendi sumus a vinculo isto custodiae. Et ascendentes ita Alpium juga congeriorum oppleta multitudine pertransierunt, atque Arvernum perlati 775 sunt, virtute beati Martyris praeeunte, ut a nullo interrogarentur quo tenderent, vel unde venirent: manifestumque est eos praesidio beati Martyris ab hac aerumna fuisse salvatos. C
Abbreviated transcription (Latin):
inquit apud mediolanensium urbẽ uic¬
tor uĩelitus martir : quod sepius uinctos ab
ergastulis dissoluat. captiuosq liberos abire
ꝑmittat. Igitur quodam tempore apollinaris
cũ uictorio duce italiã petiit : quẽ aiunt apd̾
romam interfectũ. Apollinarem incole loci qͣsi
captiuũ retinebant : dicentes. Non udebis
patriã tuam: s dignas ut satelles tuus pe¬
nas exsolues. Hec aute cõminanti: miserunt
eum in exilio apud urbẽ mediolanensem. Fac¬
tum ẽ autẽ ut ad ueniente festiuitate seĩ uicto¬
ris. conuenientib pͦpłis ⁊ hic uigilus inter¬
esset. Sublibera enim custodia. absolutus
eum uirtus mr̃is abhoc exilio lib̾aret. Circa
mediũ uͦ noctis egressus ab ede: audunt
unũ de egenis loquentẽ ad aliũ atq dicentẽ.
Qͥs putas o compauꝑ que uirtꝰ sit huiꝰ marti¬
ris U erum dico nec fallor. quia inhac noc¬
te quisquis captiuus dño ꝑfugam dilabitur.
absolutus in patriã accedit: nec ꝓrsus ultra

Expanded text:
iam apud Mediolanensium urbem Victor inclytus martyr, quod saepius vinctos ab ergastulis dissolvat, captivosque liberos abire permittat . Igitur quodam tempore Apollinaris cum Victorio duce Italiam petiit, quem aiunt apud urbem Romam interfectum, Apollinarem incolae loci quasi captivum retinebant, dicentes: Non videbis patriam tuam, sed dignas ut satelles tuus poenas exsolves. Haec autem comminati, miserunt eum in exsilium apud urbem Mediolanensem. Factum est autem ut adveniente festivitate sancti Victoris, convenientibus populis, et hic vigiliis interesset, sub libera enim custodia absolutus eum virtus Martyris ab hoc exsilio liberaret. Circa medium vero noctis, egressus ab aede, audivit unum de egenis loquentem ad alium, atque dicentem: Quid putas, o compauper quae virtus sit hujus Martyris? Verum dico, nec fallor, quia in hac nocte quisquis captivus domino per fugam dilabitur, absolutus in patriam accedit, nec prorsus ultra
Abbreviated transcription (Latin):
silus ad dext̾am ipsius raureci in candidis
uestib ⁊ decoro uultu assistere uideretu.
Quẽ cum ille miraretur: subito hec uisio
ab ocłis ipsius ablata ẽ. Nulli dubiũ quin
angelus dei custos ipsius austregisili qui cũ
illo usq ad sepulerum semꝑ fuit: ipse me
oratione ⁊ actu de diuersis infirmitatib sa¬
nati sunt. quanti mortaliũ sententia damp¬
nati ⁊ incarcerib retrusi. sua oratione laxa¬
ti auinculis nullius custodis obseraculo ad
eccłam confuger̃. quanti pauꝑes. iuidue
orphani. sua elemosina sustentati sunt: tes¬
tis ẽ dẽ ⁊ scĩ angeli. ⁊ illi qͥ uider̃. S iam
ꝓpt̾ iumiã ꝓlixitatẽ. terminus fit huiꝰ oꝑis
scedule. Plenus dierũ in bona confessione o¬
t̾ra reddita ẽ. suius int̾cessione ⁊ si meritis¬
eius equari ñ possumꝰ. saltim uł unitatores
esse mereamur: p̃stante illo qui intrinitate
ꝑfecta uinit ⁊ regnat deus unꝰ: ꝑoĩa scła¬

Expanded text:
silus ad dexteram ipsius Raureci in candidis silus ad dexteram ipsius Raureci in candidis vestibus et decore vultu adsistere videretur. Quem cum ille miraretur, subito haec visio ab oculis suis ablata est. Nulli dubium, quin angelus Dei custos ipsius Austrigisili, qui cum illo usque ad sepulchrum semper fuit, ipse memoratione et actu de universis infirmitatibus sanati sunt, quanti mortalium sentencia dampnati, in carceribus retrusi, sua oratione laxati a vinculis, nullius custodis obseraculo ad ecclesiam confugerunt. Quanti pauperes, vidue, orphani sua elemosina sustentati sunt, testis est Deus et sancti angeli et illi qui viderunt. Sed iam propter nimiam prolixitatem terminus sit huius operis scedule. Plenus dierum in bona confessione oterra reddita est. Cuius intercessione meritis equari non possumus, saltim vel imitatores esse mereamur, prestante illo qui in Trinitate perfecta vivit et regnat Deus per omnia s
Abbreviated transcription (Latin):
contractꝰ : ita ut plante eius ad poplites ad¬
hererent. Et de portabatur humeris alteriꝰ
ꝑsinguloꝵ ostia: & uetitando elemosinam
querebat. Cum uir beatissimꝰ austregisilus ob¬
dormunt in dño gestatoriũ ubi scm̃ corpꝰ eus
ferebatur pauꝑ ille sequebatur. Qui ⁊ ad basi¬
licã ubi sepultus ẽ ꝑuenit: iacens ante sepul¬
erũ eius eadem nocte. Tum relaxatis mẽ¬
bris que erant arida officiũ pedum conse¬
cutus : postea uisus est ꝑsemet ipsum ita
eadem cuntate rectus ambulare.
ec illus p̃terire debemꝰ : quod uenera¬
bilis ianuariꝰ prb̃r refert. Quando se¬
pultus ẽ abeato raureco ep̃o memoratꝰ uir
ddei : ipse in ibi erat. Et cum corpꝰ ipsius sci
appositum in sepulero illo fuisset. ⁊ eũ p̃fatꝰ
pontifex sepelisset. cum exmore tumulus
ille cõponeretur ⁊ staret p̃fatus ep̃s raure¬
cus ad pedes eius : memoratꝰ prbr ianua¬
rus aspexit quasi sepefa tꝰ ses austregi¬

Expanded text:
contractus, ita ut plante eius ad poplites adcontractus, ita ut plante eius ad poplites adererent, et deportabatur humeris alterius per singulorum hostia et victitandi helemosinam querebat. Cum vir beatissimus Austrigisilus dormivit in Domino, gestatorium, ubi sanctum corpus illius ferebatur, pauper ille sequebatur et ad baselicam ubi sepultus est pervenit, iacens ante sepulchrum eius eadem nocte: relaxatis membris, que erant arida, officium pedum consecutus, postea visus est per semet ipsum in eadem civitate rectus ambulare. 16. Nec illud preterire debemus, quod venerabilis Genuarius presbiter refert. Quando sepultus est a beato Raureco episcopo memoratus vir Dei, inibi erat. Et cum corpus ipsius sancti adpositum in sepulchro illo fuisset, et eum prefatus pontifex sepelisset, cum ex more tumulus ille componitur, stans prefatus episcopus Raurecus ad pedes eius, et memoratus presbiter Ianuarius aspexit, quasi sepefactus sanctus Austrigi
Abbreviated transcription (Latin):
nera etate tante crudelitatis contricionẽ in fe¬
licẽ posse sustinere. Ad ducitur ad sepefa tũ
uirum dei. Ille intuens eã cognouit ob callidi
hostis contricionẽ afflictã: & p̃cepit eã ꝓpiꝰ alta¬
ri ad moueri. Et accepto pane ⁊ calice: more
solito spũales ostias dño offerens. mixtum
p̃ce conficit corpꝰ dm̃. Ipse priꝰ ꝑcepit: de¬
ditq puelle. At ubi illa accepit : ꝓtinꝰ auoci¬
feratione conticuit. Benedreit uestim̃ta eius.
⁊ uelari eam parentib religiosa ueste p̾cepit:
⁊ auino ⁊ carnib abstineri debere dix̃. Quod
& factũ ẽ. Ex illa hora fugato demonio puel¬
la illa pristine sanitati restituta. hodieq in mo¬
nasterio beate bertoare reclusa : inter reliquas
dei famulas laudabili conu̾satione degere in
Rat tunc in ipsa cuuitate Idetͦ¬
biturica quidã pauperimꝰ iuuenis nomi¬
ne leonastis.⁊ longo iam tempore debilitate

Expanded text:
nera etate tante crudelitatis contricionem infenera etate tante crudelitatis contricionem infelicem posse sustinere. Adducitur ad sepefactum virum Dei. Ille intuens in eam cognovit ob callidi hostis contricionem afflictam; precoepit eam propius altare ammoveri. Et accepto pane et calice more solito spiritales hostias Domino offerens, misticum preces conficit corpus Domini. Ipse prius percepit deditque puelle. At ubi illa accepit, protinus a vociferatione conticuit. Benedixit vestimenta eius et velari eam parentibus religiosa veste precoepit et a carnibus et vino abstinere debere dixit; quod et factum est. Ex illa hora, fugato demonio, puella illa pristine sanitati restituta est, hodieque in monasterio beatae Bertoare reclusa, inter reliquas Dei famulas laudabili conversatione degere videtur. 15. Erat tunc in ipsa civitate Byturicas quidam pauperrimus iuvenis nomine Leonastis, et longo iam tempore debilitate
Abbreviated transcription (Latin):
manui eius manubriũ ferri illius: qd nullꝰ
pot̾at de manu eius auferre. Et tanta dis¬
trietione artatus ẽ: ut int̾ digitos illiꝰ iam
cepisset sanguis ꝓrumꝑe. & aspicientib ob
fecorem fastidiũ facere. Uenitq ad p̃fatũ
dei hominẽ. Ille postulans dei auxiliũ. ac¬
cepit manũ ubi adheserat malleus: digitos
primũ extendens. Et tulit illud ferrum.
⁊ manũ illius attrectauit. ⁊ oẽm doloꝵ atro¬
citatẽ expulit: & sanꝰ factꝰ homo ille recessit.
Rat tunc ꝓcul aburbe bituriea iuxta
ueũ brioderũ puella ad olescentula parẽ¬
tibus amantissima nomine friouala. quã ne
bat: ita ut ac si freneticus morb die noc¬
tuq nulla ei esset requies uociferandi: it
tantũ ut in amentiã de lapsa. nec se nec pa¬
rentes agnosceret.⁊ diuersarũ ferarũ uoces.
mugitusq ⁊ auium querulas uoces ingenti
uociferatione geminaret. Lugebant paren¬
tes. uicini condolebant ⁊ mirabant᷑ intã te¬

Expanded text:
manus eius manubrio ferri illius, quod nullus manus eius manubrio ferri illius, quod nullus poterat de manu eius auferre. Et tanta districtione artatus, ut inter digitos illius iam coeperat sanguis prorumpere et aspicientibus ob fetorem fastidium facere, venit ad prefatum Dei hominem. Ille postulans Dei auxilium, coepit manum, ubi adeserat malleus; digitos primum extendens, tulit illum ferrum et manum illius adtrectavit et omnem dolorum atrocitatem expulit, et sanus factus homo ille recessit. 14. Erat tunc procul ab urbe Bituricas iuxta vicum Briodero puella adulescentula, parentibus amantissima, nomine Friovala, quam neqbat, ita ut hacsi freneticum morbum die noctuque nulla ei esset requies vociferandi, in tantum ut in amentia delapsa, ut nec se nec parentes agnosceret, et diversarum ferarum vocibus mugitusque et avium querulas voces in ingenti vociferatione geminabat. Lugebant parentes, vicini condolebant et mirabantur in tam te
Abbreviated transcription (Latin):
ceca que dudum fuerat protinus aꝑtis ocłis
copiam uidendi recepit.
Uost idem tempꝰ illustris matrona ⁊ deo
dicata austroberta. relicta ab illustrissimo
uiro crannoaldo: refert quid ipsa presente
actum fuit. Unꝰ de pistorib suis nomine leo¬
demarus morbo atrocissimo uexabat᷑ : & illa
habebat repositũ panẽ quẽ memoratꝰ austre¬
gisilus benedixerat. ⁊ ei eulogias transmise¬
rat. Quẽ illa adhoc reseruabat: ut siquis u¬
deretur aliquo tedio affici. cum integra fide
sumendi dare deb̾et. Rogauit memoratũ pis¬
torẽ app̃hendi et de illo pane in os eiꝰ mitti
p̃cepit : quẽ ille penitꝰ acciꝑe recusabat.
de ipso pane in eiꝰ faucib. Post hec nec mora.
euomuit oẽm amaritudinẽ qua uexabatur.
ne monulfus. die diũco temerario sp̃ũ
uolens u̾ixeta si industriã molam emendare:
accepto ancipiti ferro quod uulgo scotã uocãt.
cepit terere molã. Ex quo peccato adhesit

Expanded text:
ceca que dudum fuerat, protinus, apertis oculis, ceca que dudum fuerat, protinus, apertis oculis, copiam videndi recoepit. 12. Post idem tempus illustris matrona et Deo dicata Austroberta, relicta ab illustrissimo viro Chramnoaldo, refert, quod ipsa presente actum fuit. Unus de pistoribus suis nomine Leudomarus morbo atrocissimo vexabatur, et illa habebat repositum panem, quem memoratus Austrigisilus benedixerat et ei eulogias transmiserat. Quem illa ad hoc reservabat, ut, si quis videretur aliquo tedio affici, cum integra fide sumendi dare deberet. Eogavit memoratum pistorem adprehendi et de illo pane in os eius mitti precepit; quod ille poenitus accipere recusabat. de ipso pane in eius faucibus. Post haec nec mora evomuit omnem amaritudinem qua vexabatur, ne Monulfus, die dominico temerario spiritu volens iuxta sui industriam molam emendare, accepto ancipite ferro, quod vulgo Scotam vocant, coepit terere molam. Ex quo peccato adhesit
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑi inflexissẽ. P recepit eum remotiori¬
in loco deferri. Et ille morationẽ ꝓstratꝰ
aliquandiu. postea ad pauꝑem illũ accessit :¬
⁊ nisi fallor in balneum eũ iussit mitti. Et¬
contrectans manib oĩa membra ⁊ ex tera¬
dens : de p̃catus dñi auxiliũ impetrauit qd
peti it. affuit suꝑna grã: &e pauꝑ ille pͥstine
sanitati restitutus. postea ab oĩb uisus. ⁊ nul¬
o tempore erat quedam matrona nobili
genere orta ⁊ religiosa nomine pat̾na :
habens ad minist̾iũ familiarẽ puellã suis cre¬
ditã. nomine augustã. Accidit autẽ ut ab int̾¬
polatore tocius inmunditie ꝑcussa : lumine
claritatis amisso. torporẽ cecitatis incurrisset.
Proptꝰ qd memorata dña ipsius puelle serip¬
ut suis orationib ab ipsa cecitate curaretur.
quam ille intuens. suspex̃ ad celos dñi auxi¬
lium postulans : & accipiens oleũ benedrxit
⁊ liniuit cece ocłos. Oratione autẽ facta:

Expanded text:
pauperi inflixisse; precoepit eum remociorpauperi inflixisse; precoepit eum remociori loco deferri. Et ille in oratione prostratus aliquandiu, postea ad pauperem illum accessit. Et, nisi fallor, in balneum eum iussit mitti; contrectans manibus, omnia membra sua extendens, deprecatus Domini auxilium, impetravit quod petiit. Adfuit superna gratis, et pauper ille pristine sanitati restitutus, postea ab omnibus visus, et nulnnis. 11. Eo tempore erat quedam matrona nobili genere horta religiosa nomine Paterna, habens ad ministerium familiarem puellam suis creditam nomine Augustam. Accidit ei, ab interpolatore tocius inmundiciae percussa, lumine claritatis amissa, torporem cecitatis incurrisset. Que memorata domin a ipsius puelle scriput suis orationibns ab ipsa cecitate curaretur. Quam ille intuens, suspexit ad caelos, Domini auxilium postulans; accipiens holeum benedixit et linivit cece oculos. Oratione facta,