comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se dicetur in uidicio adͤiciam au̾
uoram ded̾e̾. Summa c̃ uti¬
litate id p̃torem edixisse nemo
est qiuii neget publice enimntile
est sine metu ⁊ ꝑiculo ꝑit̾ina
cõmeari. ꝑui aut̃ inter ẽẽ debet
utrum publicus. locus sit an
u̾o priuat᷑ dum modo ꝑeun uul¬
go iterfiat q it̾ facientib ꝓspicĩt

Expanded text:
se dicetur, in iudicio adiciam: aut se dicetur, in iudicio adiciam: aut noxam dedere.' Summa cum utilitate id praetorem edixisse nemo est qui neget: publice enim utile est sine metu et periculo per itinera commeari. Parui autem interesse debet, utrum publicus locus sit an uero priuatus, dummodo per eum uolgo iter fiat, quia iter facientibus prospicit
Abbreviated transcription (Latin):
by qͣnti mea inter est ⁊ quid dicem᷑
si ⁊ pãphiluᷤᷤ decesserit sine mo¬
ra iãm p̾cium stichi minuet᷑ qm̃
pluris cum occideretur ł snͣtͣ ã¬
nui. hac quidem rõe ⁊̃ si post
mortẽ pamphili intra aunũ
ded̾it ꝓtenore legis aquilie cõ
cum tu equitares ⁊ una cum pł¬
res equitarẽt unus ex his irruit
IIIcͦim teq deiecit ⁊ hoc casu¬
⁊ crura eqͥ. fc̃a sunt labeo negat
tecum ullam accõem ẽe. s si e¬
quitis culpa fc̃m ẽẽt cum equite
sane ñ c̃ eqiui domino aͣgi posse
uulgo it̾ fuiiss. ł inquo consiste¬
tur deiectum d̃ effusum quid
erit qͣntum ex ca redampnum
datum fa̾tum ue erit incum qͥ
ibi hĩtau̾it induplum iudici¬
um dabo.: Si eo ictun homo
lib̾ ꝑisse diceiiur quinqͣginta
aureorum iudicium dabo.
Si uiuet nocitũ q ei ẽẽ dic̾et᷑ qͣn¬
tum ob eam rem equum iudicii
uidebitur cũ cum quo agetur ꝯ¬
dempuari tanti uuliciũ dabo.
Si seruus iusciente domino fecis¬

Expanded text:
 quanti mea interest? et quid dicemus, si et Pamphilus decesserit sine mora? iam pretium Stichi minuetur, qupluris cum occideretur uel intra annum. hac quidem ratione etiam si post mortem Pamphili intra annum dederit, pro tenore legis Aquiliae contu cum equitares et una complures equitarent, unus ex his irruit in equum teque deiecit et eo casu crura equi fracta sunt. Labeo negat tecum ullam actionem esse, sed si equitis culpa factum esset, cum equite: sane non cum equi domino agi posse. uolgo iter fiet uel in quo consistetur, deiectum uel effusum quid erit, quantum ex ea re damnum datum factumue erit, in eum, qui ibi habitauerit, in duplum iudicium dabo. si eo ictu homo liber perisse dicetur, quinquaginta aureorum iudicium dabo. si uiuet nocitumque ei esse dicetur, quantum ob eam rem aequum iudici uidebitur eum cum quo agetur condemnari, tanti iudicium dabo. si seruus insciente domino fecis
Abbreviated transcription (Latin):
dempnatõ fit. ¶ Hec autẽ
uerba si iuuit et nocitum ei
rem hom̃is lib̾ fc̃a sunt siforte
ad mitirutur.: Si filusm fami¬
lias cenaculum ꝯductum hũĩt
⁊ iũ deiectum ł effusum quid sit
ħ actio comipetet.: Cũ seriuis
habitatorem utrum noxał accio
uanda sit ꝙa ñ ẽ ex negotio gesto¬
an de peculio quia ñ ex delicto ser¬
ui uenit. neq enim recte seriu
dicitur noxa cum seruum nicħ
nocuit. s ego puto inpunitũ ser¬
uum ẽẽ ñ oꝑtere s exͣ ordiuem
officio iudicis corrigendum.
Habitare aũ dicimus ł in suo ł ĩ
conducto ł ingratuito hospes

Expanded text:
Haec autem uerba 'si uiuet nocitumque ei rem hominis liberi facta sunt, si forte admittuntur. Si filius familias cenaculum conductum habuit et inde deiectum uel effusum quid sit, haec actio competit. Cum seruus habitator est, utrum noxalis actio danda sit, quia non ean de peculio, quia non ex delicto servi venit? neque enim recte servi dicitur noxa, cum servus nihil nocuerit. sed ego puto impunitum servum esse non oportere, sed extra ordinem officio iudicis corrigendum. Habitare autem dicimus vel in suo vel in conducto vel gratuito. hospes
Abbreviated transcription (Latin):
ructus hõis ĩoꝑis cõsistit ⁊ retͦ ĩ
fructu hominis opere sunt ⁊ ut ĩ
cet̾is reb fructus decluctis necͣcͣiis ĩ¬
ꝑ modo restituende sunt . s media¬
stini sccłm munist̾uum ⁊ ita me¬
la scͥb̾.  si minor annis .u. ł
debii seruus sit ł quis alius cuiꝰ
iulla oꝑa eẽ apud dũm potuit.

Expanded text:
ructus hominis in operis constitit et retro in fructu hominis operae sunt. et ut in ceteris rebus fructus deductis necessariis impro modo restituendae sunt, sed mediastini secundum ministerium: et ita Mela scribit.Si minor annis quinque uel debilis seruus sit uel quis alius, cuius nulla
Abbreviated transcription (Latin):
nulla estimatio fiet. It uoluptati
ł affectõis estim atioͥ ñ ħebitur. ue¬
luti sidilex̾it eum dñs ant udelici¬
is hũerit. Cet̾m decluctis necͣciis ĩpẽ

Expanded text:
nulla aestimatio fiet. Item voluptatis vel affectionis aestimatio non habebitur, veluti si dilexerit eum dominus aut in deliciis habuerit. Ceterum deductis necessariis impe
Abbreviated transcription (Latin):
bit rescit̾uess si forte tempore u¬
susf᷑. amissus ẽ alio quidẽ possi¬
debit. isq ab eo qui pigñi accep̃¬
D piure uti ꝓhibetur debebit itaꝙ hi
cautum. Sic̃ fructuario ĩ
rem confessoria agenti fructꝰ
prãndi sunt ⁊ ĩ ꝓprietatis dũo. si
neg atoria accõe u̾tat᷑. S in
omnib ĩ demũ si ñ sit possor qui
agat nã ⁊ possõri cõpetunt ꝙ si p¬
sident nicħ fructium noĩe conͣie¬

Expanded text:
bit restituere.Sed et si forte tempore usus fructus amissus est alio quidem possidedit isque ab eo qui pignori accepit iure uti prohibetur? debebit itaque habere cautum. Sicut fructuario in rem confessoriam agenti fructus praestandi sunt, ita et proprietatis domino, si negatoria actione utatur: sed in omnibus ita demum, si non sit possessor qui agat nam et possessori competunt: quod si possident, nihil fructuum nomine conse
Abbreviated transcription (Latin):
ecd ⁊ si susceperit accõnẽ fic̾i omis¬
si ⁊ aliis defẽsionĩb usus hanco¬
misit postea qͣmius añ sñ amꝰ re¬
u̾ti ad hauc defensionẽ ñ potest.
Si lib̾tis suis tessaras frum̃tari¬
as emi uolu̾nt qͣmuis maior ꝑs
ħ̾editatis in ꝓuincia sit tñ rome
deb̾e fidei omissum solui dicẽd̾ ẽ.
c̃ apparet id testatorẽ scnsisse ex
ł auri relicta. ⁊ sit sufficiens ad siꝰ¬
mͦi fidei omissa rome pr̃imõi¬
um licet maior pars tocius pr̃i¬
monii in ꝓuincia sit dici oꝑtet ro¬
me ẽẽ p̃rtindũ. Nec enĩ ueri siłe
ẽ testatorẽ quihonorẽ habitũ uo¬
luit. his quib beliquid tam mo¬
dica fidei omissa in ꝓuincia pr̃a¬
ri uoluisse. ¶: Si cͥa res quȩ ꝑer
fidei ꝯmissum relict̃a ẽ eo locosit
dicendum ẽ ñ deb̾c ei ꝑsc̾bi qui
petit quasi maior pars heredita¬
tis alibi sit s si ñ fidei ꝯ missũ pe

Expanded text:
ed et si suscepit actionem fideicommissi et aliis defensionibus usus hanc omisit, postea, quamuis ante sententiam, reuerti ad hanc defensionem non potest. Si libertis suis tesseras frumentarias emi uoluerit, quamuis maior pars hereditatis in prouincia sit, tamen Romae debere fideicommissum solui dicendum est, cum apparet id testatorem sensisse ex uel auri pondo relicta et sit sufficiens ad huiusmodi fideicommissa Romae patrimonium: licet maior pars totius patrimonii in prouincia sit, dici oportet Romae esse praestandum: nec enim uerisimile est testatorem, qui honorem habitum uoluit his quibus reliquit tam modica fideicommissa, in prouincia praestari uoluisse. Si ea res quae per fideicommissum relicta est eo loci sit, dicendum est non debere praescribi ei qui petit, quasi maior pars hereditatis alibi sit. Sed si non fideicommissum pe
Abbreviated transcription (Latin):
tes qͥd tñ fi forte tertis hoñib
destinatũ sit p̃rimoniũ. ut pu
hoñib an possit p̃scͥptio locum
hr̃e. hic pͥutẽ ustius dici locũ hr̃e.
s ⁊ rescͥptũ ẽ ut illic fidei omissũ
petatur ubi domiciliũ ħs ht̃: Qti¬
ens aut̃ ceꝑit quis fidei omissũ sal i¬

Expanded text:
tes. quid tamen si forte certis oneribus destinatum si‹t› id patrimonium, ut putoneribus, an possit praescriptio locum habere? hic putem iustius dici locum habere. Sed et rescriptum est, ut illic fideicommissum petatur, ubi domicilium heres habet. quotiens autem coepit quis fideicommissum solue
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ de omissum si ab aliquo petat᷑
isq dicat alibi ẽẽ maiorẽ ꝑtem ħ¬
editatis. ñ erit ad pr̃ationem cõ¬
pellendꝰ. ⁊ ita multis ostitutõib
cauetur ut ibi petatur fidei omis¬
sum ubi maior pars hereclitatis
õnuisi ꝓbetur eoloco uoluisse te¬
statorẽ fideiomissum p̃tari. ubi
petitur. ¶ Tract̃atum ẽ de ere a¬
licno.simea ꝓuintia ubi fidei o¬
missum petitur plus ẽet eris alie¬
ni: anq̃i maior ꝑs alibi ẽẽt p̾scͥp

Expanded text:
ideicommissum ab aliquo petatur isque dicat alibi esse maiorem partem hereditatis, non erit ad praestationem compellendus: et ita multis constitutionibus cauetur, ut ibi petatur fideicommissum, ubi maior pars hereditatis est: nisi si probetur eo loco uoluisse testatorem fideicommissum praestari, ubi petitur. Tractatum est de aere alieno: si in ea prouincia, ubi fideicommissum petitur, plus esset aeris alieni, an quasi maior pars alibi esset, p
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. nec in hoc dilacõnẽ nisi
ex uistacã dari ut exꝓuicia co¬
dices ast̃ant᷑. Id̾ in actoͣe tutele pla¬
cuit.. Nomine pupille tutori¬
b in ꝑuincia ꝯdempnatis. curato¬
res pͥuelle iudicant̃ rome fac̾e co¬
gunt᷑. ubi nuntuã pecumã mat̾
accep̃: cui filia heres extitit.
offõ ꝑmanet licet fur̾e ceꝑit. qr
recte abniuitio uidex aditus ẽ. s ui¬
dicandi nocessitatẽ morb sonti¬
c̃ remitit. gͦ mutari deb. H auł.¬
Obseruandũ c̃ ne isuidex det᷑: .ł.¬
ꝙ̃ alt̾a pars nõiatim petelt. Ide¬
nim iniqui exempli ẽe duuis ad¬
anus rescͥpsit. nisi hoc splrspãlit̃
a prĩcipe ad uecundiã peti iudi¬
cis respiciẽte permittet᷑. Hausꝰ .ł.¬

Expanded text:
oportet nec in hoc dilationem nisi ex iusta causa dari, ut ex prouincia codices adferantur. idem in actione tutelae placuit. Nomine puellae tutoribus in prouincia condemnatis curatores puellae iudicatum Romae facere coguntur, ubi mutuam pecuniam mater accepit, cui filia heres extitit. o permanet, licet furere coeperit, quia recte ab initio iudex addictus est: sed iudicandi necessitatem morbus sonticus remittit. Obseruandum est, ne is iudex detur quem altera pars nominatim petat: id enim iniqui exempli esse diuus Hadrianus rescripsit: nisi hoc specialiter a principe ad uerecundiam petiti iudicis respiciente permittetur. 48 Pa
Abbreviated transcription (Latin):
płiq faciunt maligne circa sangͥ¬
nẽ suũ nife̾ntes iudiciui. nou̾calib ao
Ldeli nimentis instigatiõib ue cor¬
Ham iͣ is qui ñ ex mascuł descendñt
facultas ẽ agendi cũ ⁊ de mr̃is testõ
agant ⁊ obtintre assidue soleant.
Huus aũ u̾bi de mofficõso uis il¬
la ut diꝑi ẽ. decere inm̾entẽ se ⁊

Expanded text:
 faciunt, maligne circa sanguinem suum inferentes iudicium, nouercalibus delenimentis instigationibusue corNam et his, qui non ex masculis descendunt, facultas est agendi, cum et de matris testamento agant et optinere adsidue soleant. huius autem uerbi 'de inofficioso' uis illa ut dixi est docere immerentem se
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ inofficiosi q̃relas omnib enĩ
tam pͣarentib qͣm lib̾is de mof¬
ficioso licet disputare. Cognati
eiũ proprii qui sunt ultͣ frẽm
nieluus fac̾ent si se inanib sũp

Expanded text:
esse inofficiosi querellas: omnibus enim tam parentibus quam liberis de inofficioso licet disputare. cognati enim proprii qui sunt ultra fratrem melius facerent, si se sump
Abbreviated transcription (Latin):
mors alt̾us ualeat societas. si ne¬
ta ñualeat. ¶ Societas ꝙ̃ adm̃
ad heredes socii ũ mancat tͣnsit:
ita net᷑ ad rogatior ẽ. nealioquĩ
inuitus quis socius efficiatur cu¬
i ñ nult. Ip̃e aut̃ ad rogatus soci
ꝑmanet. nam ⁊ si filius famił
Mancipatus fũit ꝑmanebit socuiꝰ.
Puplicatõe quoq clistrahi societa¬
tem cdixinuis ꝙ uidet᷑ spectare ad
unin̾sor bonoꝵ publicatõem: si
socii bonapublicentur. nãc̃ in euiꝰ
lecum alus succedat ꝑ mortuo ha¬
betur. Si post distractam socie¬
tatẽ aliquid inrem ꝯmimẽ impen¬
dit socuit actõe ꝓ socio id ñ oseq̃t᷑.¬

Expanded text:
mors alterius, ualeat societas, si nomors alterius, ualeat societas, si nota, non ualeat.Societas quemadmodum ad heredes socii non transit, ita nec ad adrogatorem, ne alioquin inuitus quis soci‹u›s efficiatur cui non uult. ipse autem adrogatus socius permanet: nam et si filius familias emancipatus fuerit, permanebit socius. Publicatione quoque distrahi societatem diximus. quod uidetur spectare ad uniuersorum bonorum publicationem, si socii bona publicentur: nam cum in eius locum alius succedat, pro mortuo habetur. Si post distractam societatem aliqui‹d› in rem communem impenderit socius, actione pro socio id non conseq
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓcuratori quoq meo sociũ
meũ renuntiare ꝙ sernius a pd̾
alphenũ ita notat. cẽ inpote¬
state domini cũ ꝓcuratori eius
renũtiatũ ẽ. an uelit hr̃e ratã re¬
nunti atõe. g ĩs cuius ꝓcuratori
renũniatũ ẽ lib̾atus ee᷑ uidebit᷑. an
aũr ip̃e quoq qui renũtiauit
ꝓcuratori lib̾etur liħ̾etur ĩmpo¬
testate eius erit: q̃madmod̾ dix¬
iniis in eo qui sccio renũtiat.
Morte uinus socũ socictas dissol¬
uitur.⁊ si ꝯsensuoĩum coita sit
plures suꝑ sint. nisi incoeũda soci¬
etate aliter ouenit. nec heres so¬
cii suctedit. s ꝙ ex re omuni p᷑ea
q̃sitũ ẽ. It dolus ⁊ cipa meo qd̃
ex antegesto pendet tam ab ħe¬
de qͣm herecli pr̃andum ẽ. It̃e
si alicuius rei societas sit ⁊ fiuis ne¬
gotio imposit᷑ sit finitur societa.
Q si integris omuib manẽtib
alt̃ decesserit: deinde tunt seqͣtur
res de qua societatẽ coierunt: it̃
eadem distrĩttione utemur qͣm¬
mandato. ut siquid̃ ignota fu̾it

Expanded text:
uoque meo socium meum renuntiare. quod Seruius apud Alfenum ita notat: esse in potestate domini, cum procuratori eius renuntiatum est, an uelit ratam habere renuntiationem. igitur is cuius procuratori renuntiatum est liberatus esse uidebitur: an autem ipse quoque qui renuntiavit procuratori liberetur, in potestate eius erit, quemadmodum diximus in eo, qui socio renuntiat. Morte unius societas dissolvitur, etsi consensu omnium coita sit, plures vero supersint, nisi in coeunda societate aliter convenerit. nec heres socii succedit: sed quod ex re communi postea quaesitum est, item dolus et culpa in eo quod ex ante gesto pendet tam ab herede quam heredi praestandum est. Item si alicuius rei societas sit et finis negotio impositus, finitur societas: quod si integris omnibus manentibus alter decesserit, deinde tunc sequatur res, de qua societatem coierunt, tunc eadem distimandato, ut si quidem ignota fueri‹t›
Abbreviated transcription (Latin):
lienltus subripuss ame uendi¬
tore emptor uendid̾it eaq inre¬
marescum eẽt meçiumn gessissef
¶sicut ex cͣcͣrio inme tͥ daret᷑. si cũ
hr̃clitatem que o̾dme ꝑtinẽt tu

Expanded text:
itus subripuisset a me venditore, emptor vendiderit eaque in remares, cum esset meum, gessisses: sicut ex contrario in me tibi daretur, si, cum hereditatem quae ad me pertinet tu
Abbreviated transcription (Latin):
ait posse. Nãz qui ius alius pot̃.
eligere utrũ c̃ emptore aũ c̃ ueñ¬
ditore ag̾et hunc gͥ eligere ꝓ acc̃¬
g de ductõem. Neo uideo quidhãnt ẽ¬
ditores qͥ. qrant᷑ c̃ possint uendito¬
rẽ ꝯuenire siquid forte putãt cẽ
ducendũ. U̾m ⁊̃ siqͥd socio ei debt᷑

Expanded text:
s potest eligere, utrum cum emptore an cum uenditore ageret: hunc igitur eligere pro actione deductionem. nec uideo quid habeant creditores quod querantur, cum possint ipsi uenditorem conuenire, si quid forte putant esse ducendum
Abbreviated transcription (Latin):
ed si duo sint bone fidei possõres ad h e
dicẽdũerit. ne utr̃ plus deductuꝵ
ꝗͣ ꝙ sibi debet᷑. Idẽq ⁊ siduo sint ẜ¬
fruct̃uarii qr ulłam ĩt̾ se hñt soc¬
etatẽ. Idẽ dice᷑ int̾dũ ⁊ ĩ sociis si forte¬

Expanded text:
ed si duo sint bonae fidei possessores, adhuc dicendum erit neutrum plus deducturum quam quod sibi debetur. idemque et si duo sunt fructuarii, quia nullam inter se habent societatem. idem dice
Abbreviated transcription (Latin):
R die adiecto ĩ mandato intra
ꝙ̃ p̾statuꝵ selutins ticius scͥpsit
ũ ẽẽ impedim̃to qͦ munus etiã p̃
eumdiem oueñ maudati iuidi¬
cis pꝰsit. Pal. resp̾. unũ ex
mandatorib insolidum eligip᷑
gulos ꝑ ꝑte dimidia oucñi posse
o⁊ debere. ¶Creditor pignus uẽ¬
didit. q̃ro an si enictasit possessõ
emptor regressũ creditor ad man¬
datoeẽ hr̃e psit. zan int̾sit. creclito¬
ris uire uend̾it an omuni iure ꝓ¬

Expanded text:
die adiecto in mandato, intra die adiecto in mandato, intra quem praestaturum se Lucius Titius scripsit, non esse impedimento, quo minus etiam post eum diem conueniri mandati iudicio possit. Paulus respondit unum ex mandatoribus in solidum eligi pogulos pro parte dimidia conueniri posse et debere. Creditor pignus uendidit: quaero, an, si euicta sit possessio emptori, regressum creditor ad mandatorem habere possit et an intersit, creditoris iure uendideri‹t› an communi iure p
Abbreviated transcription (Latin):
ex cã eͥa q except̃o ⁊ fideuissori
danda eẽt⁊ mandatori. s c̃ ꝓpona̾
eum ab fusse iniquũ c̃ auferri
ei electionẽ sicut pignuis autͣs¬
ulegium qui potuit p̃sens idip¬
sum ꝓclamare nec desiderare de¬
c̃tur p̾toris nec enĩ siquis dix̾it
sub mouendũ c̃litorẽ hr̃di ꝯsu¬
lit s mandatori ł fidei uissori¬
xi quib mandati indicio candẽ ꝑ¬
tem p̃staturꝰ ẽ. plane si ab here¬
d̾ ꝑtẽ accepiss an iureliquũ ꝑ¬
mittend̃ ẽẽt creditori fidenissorẽ
ꝯuenire dubitatũ ẽ. s iudebitur
ꝯsentrre decreto ueniendo here¬
i mandato ticii calphurnius ꝑec¬
cunuã qͣm ticius creclebat stipñ¬
latus eẽt ñ conandi aĩo. manda¬
ti uidicio eum ab ħede ticii pos¬
se ꝯueniri ut accõnes suas p̃st¬
co÷ Idẽ ⁊ si exacta ẽ a calphurnio pe¬
qui rem pignoris nire obligatã
dati iudicio ꝯuentũ abhr̃de debi¬
toris oblato oĩ debito restituere
cum fructib cogend̾. neq hñdũ

Expanded text:
ex causa eaque exceptio et fideiussori danda esset et mandatori. sed cum proponas eum afuisse, iniquum est auferri ei electionem sicut pignus aut priuilegium, qui potuit praesens id ipsum proclamare nec desiderare decretum praetoris. nec enim si quis dixerit summouendum creditorem, heredi consulitur, sed mandatori uel fideiussori, quibus mandati iudicio eandem partem praestaturus est. plane si ab hered‹e› partem accepisset, an in reliquum permittendum esset creditori fideiussorem conuenire, dubitatum est: sed uidebitur consentire decreto conueniendo hereatu Titii Calpurnius pecuniam quam Titius credebat stipulatus esset non donandi animo, mandati iudicio eum ab herede Titii posse conueniri, ut actiones suas praestet: idem est et si exacta est a Calpurnio pequi rem pignoris iure obligatam dati iudicio conuentum ab herede debitoris ‹o›blato omni debito restituere cum fructibus coge‹ndum› neque habendum
Abbreviated transcription (Latin):
crum ł delolo ł utiłis actio erit.
mid quod minoris int̾fuit ñ ma¬
numitti. ꝓ iñ quicquid hic hr̃et.
siñ manumisisset id einunc pre¬
stabitur ¶ ⁊ nomine ede rerum̃
quas dñicas seriuiᷤ maiuirmissꝰ¬
st supprimelat. operunt adu̾sus e¬
um actiones ad exhibendum
pn surti ⁊ condictõ uidelicet. qm̃
⁊ manuinissus eas contracta¬
bat. Eet̾m ex telicto insernitutẽ
iͣu tẽ actio ñ competit. ⁊ hoc rescͥpto

Expanded text:
rum uel de dolo uel utilis actio erit in id quod minoris interfuit non manumitti: proinde quidquid hic haberet, si non manumisisset, id ei nunc praestabitur. sed et nomine earum rerum, quas dominicas seruus manumissus supprimebat, competunt aduersus eum actiones ad exhibendum et furti et condictio, uidelicet quoniam et manumissus eas contrectabat. ceterum ex delicto in seruitutem ertatem actio non competit: et hoc rescripto
Abbreviated transcription (Latin):
i ex cã iudicatipignorammoris
capta sunt. ⁊ distracta mox resti¬
cuniam ex causa iudicati solutã
corpora potius hr̃e ⁊ puto int̾dũ
ꝑmittend̾ .i. siͤgrande dampnĩ
ut minoris. ¶ Indons quoq nͦi
mulieri subuenitur. si ultra
puta si dolo aliquid minor fec̾it᷑.
in re deposita ł comodata łalias
incontractu an eĩ subueniat᷑
si nichil ad eum ꝑuen̾it. ⁊ placz
indelictis minorib ñsubueniri.
nec hic itaq subͣuemetur. Nã ⁊
si furtum focit ł dampnum iuui¬
ria dedit ñ subuenitur ei. S sic̃
ex dampnodato ꝯ fit̾i possit nedu¬
plitencatur maluit negare. in
hoc solum restituendus sit. ut
ꝓconfesso habeatur. gͦ ⁊ si potuit
ꝓ fure dampnum decid̾e magis ꝙͣ
actionem. dupli aut quadrupli
pati eisubuenietur. Simus¬
lier cum culpa du̾itiss uelit sibi
sub ueniri. ł simaritus. puto resti¬
tutõem ñ hñdam. Est enim delic¬
tum ñ modicum. Nam siadult̾i¬
um minor ꝯmisit ei ñ subuenit᷑.

Expanded text:
i ex causa iudicati pignora minoris capta sint et distracta, mox resticuniam ex causa iudicati solutam corpora potius habere: et puto interdum permittendum, id est si grande damnum sit minoris. In dotis quoque modo mulieri subuenitur, si ultra untibus: ut puta dolo aliquid minor fecit in re deposita uel commodata uel alias in contractu, an ei subueniatur, si nihil ad eum peruenit? et placet in delictis minoribus non subueniri. nec hic itaque subuenietur. nam et si furtum fecit uel damnum iniuria dedit, non ei subuenietur. sed si, cum ex damno dato confiteri possit ne dupli teneatur, maluit negare: in hoc solum restituendus sit, ut pro confesso habeatur. ergo et si potuit pro fure damnum decidere magis quam actionem dupli uel quadrupli pati, ei subuenietur. Si mulier, cum culpa diuertisset, uelit sibi subueniri, uel si maritus, puto restitutionem non habendam: est enim delictum non modicum. nam et si adulterium minor commisit, ei non subuenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. si p̾cium ꝑticipat᷑ẽ ñ solet resti¬
tui. S hoc m̃ito. qm̃ res ñ capit.
restitutõe c̃ statum mũtat. sĩ
incommissum incidisse uectiga¬
bit restitutio ad u̾sus lib̾rãtẽ qͦꝙ̃
miori ap̃tore subueniri ipos¬

Expanded text:
est si pretium participatus est, non solere restitui: sed hoc merito, quoniam res nec capit restitutionem cum statum mutat. Si in commissum incidisse uectigabit restitutio. Aduersus libertatem quoque minori a praetore subueniri impos
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰse ei subueniri. Si u̾o pꝰeaqͣm die̾
nenit. uoluntas maioris uendito¬
ris lib̾tatem imponit. Ex fr̃o
q̃situm ẽ ad olescentes quidam acce¬
ꝑant curatorem saluianũ q̃ndã¬

Expanded text:
posse ei subueniri: sin uero posteaquam dies uenit, uoluntas maioris uenditoris libertatem imponit. Ex facto quaesitum est: adulescentes quidam acceperant curatorem Saluianum quenda
Abbreviated transcription (Latin):
igitire respecto suasit si facilehũt
quondam muiorem nuñt̃ resti¬
tuis siei ꝓbaretur calliditate
acon̾sarii soactum ut maiore
co fc̃o libaret᷑. Neq enim extremo
inquid iudicii die uidetur solũ
deceptus hic inmnor s totum ħ¬
obstructum ut maiore eo fc̃o
lib̾aretur. Id̾ tñ ꝯfitet᷑ ⁊ si łemor
at spicio adũsarii q̃i dolose uer
¶ Scio⁊̃ illd̃ aliqñ ⁊̃ rucidisse minor
xxu. ã. misc̾uit se paterne hr̃¬
Ditati maior q factus exegerat
aliquid a debitorib p̃riusinox
residerabat restitui ũm̃t quo
magis abstm̃et par̾na hr̃litate
cͣc dicebatur ei quasi maior fc̃sꝯ
inspecto. Id̃ prito. ⁊ si alienam ad
natas sui adhuc dicimus anho
yinmom̃tũ tempus spectetur proł¬
iũ ⁊ si biͣsextonatꝰ ẽ sie priore su
pt̾iore die celsus scͥb̃. nͥl referre. Nã
idbiduũ ꝓ imo die hẽt᷑. ⁊ pt̾ior dieᷤ¬

Expanded text:
igitur Respecto suasit non facile hunc quondam minorem in integrum restitui, sed si ei probaretur calliditate aduersarii id actum, ut maiore eo facto liberaretur: neque enim extremo, inquit, iudicii die uidetur solum deceptus hic minor, sed totum hoc structum, ut maiore eo facto liberaretur. idem tamen confitetur, si leuior sit suspicio aduersarii quasi dolose uersScio etiam illud aliquando incidisse. minorue annis miscuerat se paternae hereditati maiorque factus exegerat aliquid a debitoribus paternis, mox desiderabat restitui in integrum, quo magis abstineret paterna hereditate: contradicebatur ei, quasi maior factusinspecto. idem puto, et si alienam adinatalis sui adhuc dicimus ante in momentum tempus spectetur. proinde et si bissexto natus est, siue priore siue posteriore die Celsus scripsit nihil referre: nam id biduum pro uno die habetur et posterior die
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ euincimichi eapossessõ pꝰsit¬
pꝰ sessor aut̃ quis si ne fu̾it tem¬
pꝰ cautõis expectand̃ ẽ. Nã sicu¬
ti ei qui pꝰ cautõem p̾sessõnẽ uẽ¬
didit. nicħ obẽ ita nec ꝓdest ei
qui p᷑ cautionẽ p᷑ sid̾e cep. Pauł.

Expanded text:
 euinci mihi ea possessio possit.Possessor autem quis nec ne fuerit, tempus cautionis spectandum est: nam sicuti ei, qui post cautionem possessionem uendidit, nihil obest, ita nec prodest ei, qui post cautionem possidere
Abbreviated transcription (Latin):
guli homines ⁊ singule oues. ĩo¬
qr posse me gregen uendicare
te arietẽ uendicare posse. ꝙ ñ id̾
incoh̾entib corꝑib ueniet. Nã
si statue incẽ brachiũ aliene sta¬
tue addid̾ĩs ñ p̃se dici brachium
tuũ ẽẽ: qui a tota statua uno sp̃u
ꝯtinetur. ¶ Tignũ alienis edi¬
b inuinctum nemo uendicare¬

Expanded text:
guli homines, singulae oues: ideoque posse me gregem uindicare, te arietem uindicare posse. quod non idem in cohaerentibus corporibus eueniret: nam si statuae meae bracchium alienae statuae addideris, non posse dici bracchium tuum esse, quia tota statua uno spiritu continetur.Tignum alienum aedibus iunctum nec uindicar
Abbreviated transcription (Latin):
inuinx̾it edib. s ẽ actio antiqͣ
detigno inu̾icto induplum. ex le¬
quis ex auenis cem̃tis in solo suo
edificau̾it. domiũ quid̃ uendicare
pot̾it. Ceñita aũ resoluta prior do¬
minus uendicabit. ⁊̃ si p᷑tempusu¬
sucapionis clissolutũ sit edificiũ p̃¬
qͣm abone fidei emptore possessũ

Expanded text:
actio antiqua de tigno iuncto, quae in duplum ex lequis ex alienis cementis in solo suo aedificauerit, domum quidem uindicare poterit, cementa autem resoluta prior dominus uindicabit, etiam si post tempus usucapionis dissolutum sit aedificium postquam a bonae fidei emptore posses
Abbreviated transcription (Latin):
alienam trahit meamq eftic̃.
dicare ꝑ exceptõẽ dolimali co¬
gar p̾tiũ cius ꝙ accest̾it ¶ Itẽ
q̃ c̃q aliĩ adiuncta sũ adiecta ac¬
ceffĩois loco cedunt: ca qͣm roaui
coherent dñs ueuditare ñꝑotest.
S ad ex hiendũ ag̾e potest uͭt᷑ se¬
cepto eo ꝙ cassuis de fruminatõe
scrib̾. Dic̃ enĩ si statue sue ferru¬
inmatõe inunctum brachium
sitiuntate maioris ꝑtis osumi
⁊ ꝙ semel alienũ stm sit: eciã siĩ¬

Expanded text:
alienam rem trahit meamque efficit, r exceptionem doli mali cogar pretium eius quod accesserit dare.Item quaecumque aliis iuncta siue adiecta accessionis loco cedunt, ea quamdiu cohaerent dominus uindicare non potest, sed ad exhibendum agere potest, ut seexcepto eo, quod Cassius de ferruminatione scribit. dicit enim, si statuae suae ferrumination‹e› iunctum bracchium sit, unitate maioris partis consumi et quod semel alienum factum sit, etiamsi in
Abbreviated transcription (Latin):
nͣsulam unt p̾tio emisti totã lo¬
casti ⁊ cam uendidisti. ita ut ẽp¬
tori m̃ĩcedes inquilmo ⁊ acced̾ent
qͣmuis eã oductor maiore p̃tio
locaret tm̃ idemptori acceł ꝙ tͥ
tione erat dictũ ante qͣmdiem ef
locatoris int̾duss tantã peccinnã
ꝯductor ꝓmiserat catemis cã obli¬
gatõe cͣchi puto qͣtenꝰ uir bonus
de spatio temporis extimass qr
id actum apparet oẽ ut cospatio
absolu̾etur sinc quo fieri ũ pꝰ set.¬
Quidã in municipio bal neũ prã¬
Ad refeccõem fornacis ⁊ fistulaꝵ si
tebat itaei debi dico si ĩ eaꝵ rey re¬
fectõem se eam pecuniã impẽd̾e
arcius domũ faciendã affiacdo
ouxerat. de mĩoꝑis ꝑte effesta ter¬
re motu ꝯcussum erat edificium¬
massuriꝰ sabi. si uinaturali ucluri
terre motu ħ accidit ⁊ flatieẽ ꝑicu

Expanded text:
nsulam uno pretio totam locasti et eam uendidisti ita, ut emptori merce‹de›s inquilinorum accederent. quamuis eam conductor maiore pretio locaret, tamen id emptori accedit, tione ‹n›on erat dictum, ante quam diem efflocatoris interfuisset, tantam pecuniam conductor promiserat. eatenus eam obligationem contrahi puto, quatenus uir bonus de spatio temporis aestimasset, quia id actum apparet esse, ut eo spatio absolueretur, sine quo fieri non possit.Quidam in municipio balineum praad refectionem fornacis fistularum simtebat. ita ei deberi dico, si in ear‹u›m rerum ‹ref›ectionem ‹e›am pecuniam impendi arcius domum faciendam a Flacco conduxerat: deinde operis parte effecta terrae motu concussum erat aedificium.Massurius Sabinus, si ui naturali, ueluti terrae m‹o›tu hoc acciderit, Flac
Abbreviated transcription (Latin):
inc titisrum p̃tor ꝓposuit hñde
rõnis cã sueq dignitatis tuende.
⁊ decoris sui cã. ne sine delsctu pas¬
summ ap̃ se p̾tuletur. Ca ꝓpt̾ tres fec̃
ordines. Nan quosdam intotũ ꝓ¬
hibuit p᷑tulare. quib dam ꝓse

Expanded text:
nc titulum praetor proposuit habendae rationis causa suaeque dignitatis tuendae et decoris sui causa, ne sine delectu passim apud se postuletur.Eapropter tres fecit ordines: nam quosdam in totum prohibuit postulare, quibusdam ue
Abbreviated transcription (Latin):
id acquisitum iudetur ut uicinus lu¬
mina nr̃a extipiat. c̃aut̃ suitus.
impouit᷑ ne luminib officiat᷑. ħ
maxime ad epti uidem᷑ ne ius sit
uicino inuitis nob̃ altiꝰ eclificare
atq ita minuere lumina nr̃oꝵ edi¬

Expanded text:
id acquisitum videtur, ut vicinus lumina nostra excipiat; cum autem servitus imponitur, ne luminibus officiatur, hoc maxime adepti videmur, ne jus sit vicino invitis nobis altius aedificare atque ita minuere lumina no
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fundi em̃et᷑. cauendũ putat cẽ la¬
beo ꝑte ñ fĩ quo minus ip̃o nire uti
tes impedit. s imitendi ꝓtegendiq¬
ꝓiciencti it fiuminũ. ⁊ stillicidiorũ
suttutẽ impedit. qr celũ ꝙ supͣ idso

Expanded text:
 putat esse Labeo per te non fieri, quo minus eo iure uti tes impedit: sed immittendi protegendi prohibendi, item fluminum et stillicidiorum seruitutem impedit, q
Abbreviated transcription (Latin):
si uitmꝰ simui lib̾tatẽ usucapiat
ucluti si edes tue edes elib meis sui¬
ant ne altius tollant᷑ ne lum̃ib
tutum tp̃s fenestras meas p̃firas hu i¬
cro s obstruxero Ita demũ us meũ
amitto si tu ꝑ hoc tp̃s edes tuasalti
sublatas hũeris aliocnũ si nichil no⁊¬
ui fet̾is retiuco s̾uitutẽ. It̃ si tigni
ĩnuissi edes tue s̾uitutẽ debñt. ⁊ ego

Expanded text:
si vicinus simul libertatem usucapiat. veluti si aedes tuae aedibus meis serviant, ne altius tollantur, ne luminibus tutum tempus fenestras meas praefixas habuero vel obstruxero, ita demum ius meum amitto, si tu per hoc tempus aedes tuas altius sublatas habueris: alioquin si nihil novi feceris, retineo servitutem. item si tigni immissi aedes t
Abbreviated transcription (Latin):
Uni qui tollendo obscrrat uicim edes
as ⁊ de illo q̃roan ꝑalienas edes acces¬
sum ħes ad eam remq̃ legatur pr̃a¬
rẽ deb sic̃ sol q̃ri cũ usu̾frꝰ. locilega¬
tus ẽ ad quẽ locum accedi nisi ꝑ ali¬

Expanded text:
 qui tollendo obscurat uicini aedes, as? et de illo quaero, an per alienas aedes accessum heres ad eam rem quae legatur praestare debet, sicut solet quaeri, cum usus fructus loci legatus est, ad quem locum accedi nisi per ali
Abbreviated transcription (Latin):
iniquũ utilẽ peticõem siuitutis dari¬
pc̃o u. sicuti ip̃nis functi utͣsi petic̃o dabit᷑
id̾ seruari cõpetit cõucuit ⁊ ĩ co ad
ñ pot̃. qi ustis eoꝵ indiuisꝰ ẽ. ⁊ ideo si
stipulator decessit płib heredib re¬
lictis singuli insolidum uiam petũt

Expanded text:
uitutis dari, sicuti ipsius fundi utilis petitio dabitur. idem seruari conuenit et in eo, ad non potest, quia usus eorum indiuisus est: et ideo si stipulator decesserit pluribus heredibus reli
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchri hec s̾u̾itus pot̃ ꝓublito
loco int̾ueniente uel uia pulilica.
haustꝰ seruitus imponi pot̾ a que
ductꝰ ñ pot̃. a p̃rincipe aut̃ peti so¬
let ut ꝑ uiam publicam aqͣm duce
sine incomodo publico liceat.
¶Sacri ⁊ religiosi loci int̾uent᷑ ⁊̃ iti¬
ũis suitutẽ impectit c̃ seruitus ꝑ ea
uitutes sunt qr nich uicinoꝵ int̾ ẽ
ñ ualet uł̾ti ne ꝑfundum tuñ cas au̾¬
iustibi ũẽc finclo tuo uti frui nich
natura ẽ ut aliquid faciat quis ue lu¬
ti iuridraria tollat autameniorẽ
ꝑspectum p̃ste̾t aut in hoc ut insu¬
ꝯ pingat. s ut aliquid patiatur aũ

Expanded text:
sepulchri haec seruitus potest. Publico loco interueniente uel uia publica haustus seruitus imponi potest, aquae ductus non potest: a principe autem peti solet, ut per uiam publicam aquam ducere sine incommodo publico liceat. sacri et religiosi loci interuentus etiam itineris seruitutem impedit, cum seruitus per ea uitutes sunt, quia nihil uicinorum interest, non ualet, ueluti ne per fundum tuum eas auius tibi non esse fundo tuo uti frui, nihil natura est, ut aliquid faciat quis, veluti viridia tollat aut amoeniorem prospectum praestet, aut in hoc ut in suo pingat, sed ut aliquid patiatur aut
Abbreviated transcription (Latin):
Siuenditor dolofẽcit ut rem pł¬
ris uenderet. puta de artificio m̃¬
titus ẽ aut de peculio empti eum᷑
iudicio teñi ut p̃stet emptori qͣn¬
ti pluris seruũ emisset suta petu¬
liatus eẽt ł eo artificio instructus
terentius uictor decessiss relicto
herede fratre suo. ⁊ resquasdã ĩ
hereditate ⁊ instrum̃ta ⁊ man¬
cipia uillicus quidam subtraxifs.
quib subtrattis facile qͣi minĩo
uaset hereditas ut sibiea uende¬
retur persuasit anuenditi iudi¬
tio teneri possit: ⁊ ait uilianꝰ. Cõ¬
pet̾e accõem ex uencdito ĩ tm̃ qͣn¬
ti pluris hereditis uałet. si heͤres
sub tract̾e ñ fuissent. ¶ Idẽ ius:
dolum sose auenditore pr̃ari ⁊̃
ĩ huius mͦi specie ostendit. Si c̃ uẽ s

Expanded text:
Si uenditor dolo fecerit, ut rem plris uenderet, puta de artificio mtitus est aut de peculio, empti eum iudicio teneri, ut praestaret emptori, quanto pluris seruum emisset, si ita peculiatus esset uel eo artificio instructus.cribit, cum Terentius Uictor decessisset relicto herede fratre suo et res quasdam ex hereditate et instrumenta et mancipia Bellicus quidam subtraxisset, quibus subtractis facile, quasi minimo ualeret hereditas, ut sibi ea uenderetur persuasit: an uenditi iudicio teneri possit? et ait Iulianus competere actionem ex uendito in tantum, quanto pluris hereditas ualeret, si hae res subtractae non fuissent. Idem Iulianus dolum solere a uenditore praestari etiam in huius
Abbreviated transcription (Latin):
ad ilsus eum qͣmuis decẽ iugera
adcreu̾int. qr dolum fec̃ nec dolus
purgatur. si uero ignorans uẽdil̃
erempto accõnem nͣ ꝯpete.  Si
fũdũ michi alienũ uendicłis. ⁊

Expanded text:
aduersus eum, quamuis decem iugera ad‹c›reuerint, quia dolo fecit nec dolus purgatur: si uero ignorans uendidit, ex empto actionem non competere. Si fundum mihi alienum uendideris
Abbreviated transcription (Latin):
pillus p̾̃stare debi at. ⁊ siquidẽ ip̃i
tutores uendid̾unt cos exempto te
ñi neqͣqͣm dubum ẽ. s pͥupillus aũ¬
ctorib ei uendidit. in tm̃ tenet᷑ ĩ
qͣntum iocupletior ex eo factus es
tutorib in residuo ꝑpetuo ꝯdemp¬
nandis. quia nec transfertur in pu¬
pillum post pub̾tatem hoc quod¬
h ẜ dolo tutoꝵ factum ẽ.Irofferri p̃¬
cium ab emptore deb cum exempto
tio. uenditor eiũ q̃i pignus retiñe
pot̃ cam tẽ qͣm uendidit. unde q̃ri¬
tur si pars sit p̃cii soluta ⁊ res tͣ¬
dita p̾ea euct̃a sit. utrũ eĩ reiose¬
qͣtur p̃tium integrum exempto
agens anuero ꝙ numerauit. ⁊ pu¬
Rꝑ exceptõem. ¶Si fructib iam ma¬
turis ager distractus sit⁊ eciã fructꝰ
ciuptori cedere uisi aliud ouenit
exploratum ẽssi locatus ag̃ fuit pẽ¬
sionẽ utiq eiced et qni locauerat.¬

Expanded text:
pillus praestare debeat. et si quidem ipsi tutores uendiderunt, ex empto eos teneri nequaquam dubium est: sed si pupillus auctoribus eis uendidit, in tantum tenetur, in quantum locupletior ex eo factus est, tutoribus in residuum perpetuo condemnandis, quia nec transfertur in pupillum post pubertatem hoc, quod dolo tutorum factum est. Offerri pretium ab emptore debet, cum ex empto tio: venditor enim quasi pignus retinere potest eam rem quam vendidit. Vnde quaeritur, si pars sit pretii soluta et res tradita postea evicta sit, utrum eius rei consequetur pretium integrum ex empto agens an vero quod numeravit? et puli exceptionem. Si fructibus iam maturis ager distractus sit, etiam fructus emptori cedere, nisi aliud convenit, exploratum est. Si in locatis ager fuit, pensiones utiq
Abbreviated transcription (Latin):
culio eoꝵ accessit ñ tñ siquid ex re
uenditoris.  Si ticius fundũm qͦ
ͣꝯ nonag̃t᷑ iugera erant uendicł̾it ⁊
in loge emptionis dictum ẽ in fũdo. c.
ẽẽ iugera. ⁊ ante qͣm modus ma¬
nifestetur decẽ iugera alluuione ad¬
creuerunt. placet michi neratii
sña existimantis. ut siquideni sci¬
ens̃ uendidit exempto accio opetat

Expanded text:
culio eorum accessit, non tamen si quid ex re uenditoris. Si Titius fundum, in quo nonaginta iugera erant, uendiderit et in lege emptionis dictum est in fundo centum esse iugera et antequam modus manifestetur, decem iugera alluuione adcreuerint, placet mihi Neratii sententia existimantis, ut, si quidem sciens uendidit, ex empto actio competat
Abbreviated transcription (Latin):
dum teñi inqͣntum inlitem iu¬
rau̾o s ibi aditit si emptorpos
tis delata fuit in fuminis in a¬
grum alt̾us posse eum ꝯueniri
ad ex hibend̾ nerãt. scb. unde q̃¬
rat nerat̃. utrum de futuro dũ
in tuas edes decicłit. teneb̾is ad ex¬
hibendum licet ñ possideas.¬
¶Item siquis facultatẽ restituẽdi
ñ hãt licet ñ possideat tm̃ adexhi¬
bendum ñ tenebitur ũ puta si ĩ
fugasit seruus ad hoc plane so¬
lum tenebitur ut caueat se exhi¬
bituꝵ si ipotestate enis ꝑuen̾it
S ⁊ si ñ sit infuga ꝑmiseris aut̃
ei ubi uelit morari id̾ erit dicẽ¬
dum aut ꝑ egre ate missus ẽ ł ĩ
p̃diis tius agat adhoc solum te¬
sigillum candelabro uendicari
ũ pot̃. S ut excludatur ad exhibẽ¬
dum agi potest aliter atq tig¬
no inuincto eclib de quonoc ad
exhibend̾ agi pot̃. quia lex .xii.
tabulaꝵ solui uetaret s accõe
de tigno in rncto ex cad̾ lege ĩ
duplum agitur. lp̃. ł.u.¬

Expanded text:
dum teneri in quantum in litem iudum teneri in quantum in litem iurauero: sed ibi adicit, si emptor postis delata sit ui fluminis in agrum alterius, posse eum conueniri ad exhibendum, Neratius scribit. unde quaerit Neratius, utrum de futuro dumtin tuas aedes deciderit, teneberis ad exhibendum, licet non possideas.Item si quis facultatem restituendi non habeat, licet possideat, tamen ad exhibendum non tenebitur, ut puta si in fuga seruus sit: ad hoc plane solum tenebitur, ut caueat se exhibiturum, si in potestatem eius peruenerit. sed et si non sit in fuga, permiseris autem ei ubi uelit morari, idem erit dicendum, aut peregre a te missus sit, uel in praediis tuis agat, ad hoc solum tesigillum candelabro uindicari non potest, sed ut excludatur, ad exhibendum agi potest: aliter atque in tigno iuncto aedibus, de quo nec ad exhibendum agi potest, quia lex duodecim tabularum solui uetaret: sed actione de tigno iuncto ex eadem lege in duplum agitur. 7 U
Abbreviated transcription (Latin):
Celsus scripsit. Siquis merces
quas uehendas conluxit inor¬
reo posuit cum cõdutt̃ore ad ex¬
hibend̾ agi pot̃. It̃ si mortuo cõ¬
ductore hr̃s existat c̃ herede a¬
gendum ẽ. s si nemoheres sit
cum orreario agendum. Nam
si auullo inquit possideant᷑.
ueꝵ ẽ aut orrearium possid̾e aũ
certe ule ẽ qui possit ex hib̾e. Id̾
ait quomͦ aut̃ possidet qui ue¬
hendas conduxit an qr pignꝰ
tenet que sp̃es ostendit cẽt cos
qui facultatem exhibentli hũr
ad ex hibendum teñi Nuliauꝰ aũ
ita scribit ad exhibend̾ accõete¬
dorun causa mnpossõne sit. S
⁊ cum qui ususfr̃. nomine rem
tenet q̃muis uec hic utiq pos¬
oporteat ex hib̾e. ⁊ ait priorẽm
quid̃ sic utactor possõnem ha¬
beat. Is aut̃ cum quo agitur rei
scruande causa sit inpossõne eñ
uero qui usũfructum ht̃ sic uͭ
actor rem possideat is uero cũ
quo agetur utatur fructuat᷑.¬
Id̾ iuł. scribit emꝑtorem qui
ruta cesa ñrestituit ad exhiben¬

Expanded text:
Celsus scribit: si quis merces, quas exvehendas conduxit, in horreo posuit, cum conductore ad exhibendum agi potest: item si mortuo conductore heres existat, cum herede agendum: sed si nemo heres sit, cum horreario agendum: nam si a nullo, inquit, possidentur, verum est aut horrearium possidere aut certe ille est, qui possit exhibere. idem ait: quomodo autem possidet qui vehendas conduxit? an quia pignus tenet? - quae species ostendit etiam eos, qui facultatem exhibendi habent, ad exhibendum teneri. Iulianus autem ita scribit ad exhibendum actione tedorum causa in possessione sit, sed et eum, qui usus fructus nomine rem teneat, quamuis nec hic utique posenus hos oporteat exhibere: et ait priorem quidem sic, ut actor possessionem habeat, is autem cum quo agetur rei seruandae causa sit in possessione: eum uero qui usum fructum habeat sic, ut actor rem possideat, is cum quo agetur utatur fruatur.Idem Iulianus scribit emptorem, qui ruta caesa non restituit, ad exhiben
Abbreviated transcription (Latin):
tunc cuuliter ñ possideam ⁊ Id̾
⁊ si marmarmario ł naui tabu¬
lani meam łansam sipho iũxĩs
ł emblemata phiale ł purpu¬
ram uestim̃to intexuerif aũ
brachium statuie coadunluis.¬
It municipes ad exhibendum
ꝯueniri possunt qr facultas ẽ re¬
stituendi. nam ⁊ possid̾e ⁊ usu ca¬
pere cos posse constat. Idem ⁊ incol¬
legiis cet̾isq corꝑib dicend̃ erit.¬
¶Siquis ñ possideat litis coutesta¬
te tempore p̾ca aut̃ sententiã
possidere cepit oꝑtere diciputam᷑
deb̾e condempnari nisi restituat.¬
Siquis cum iudicii accepti temꝑe
possideret. p̃ea sine dolo malo pot¬
sidere desierit absolui crim oꝑtet
ꝙͣpuiis sit inquit põp̃. ꝙ ei ĩputet᷑¬

Expanded text:
tunc ciuiliter non possideas.Idem et si armario uel naui tabulam meam uel ansam scypho iunxeris uel emblemata phialae, uel purpuram uestimento intexeris, aut bracchium statuae coadunaueris.Item municipes ad exhibendum conueniri possunt, quia facultas est restituendi: nam et possidere et usucapere eos posse constat. idem et in collegiis ceterisque corporibus dicendum erit.Si quis non possideat litis contestatae tempore, sed postea ante sententiam possidere coeperit, oportere dici putamus debere condemnari, nisi restituat.Si quis, cum iudicii accepti tempore possideret, postea sine dolo malo possidere desierit, absolui eum oportet: quamuis sit, inquit Pomponius, quod ei imputet
Abbreviated transcription (Latin):
si tibi equos uenales exꝑiendos de¬
dero ut Entriduo displicuissent
redd̾es. tuq desultor ĩ his cõcur¬
reris ⁊ uiceris de inde em̃e nolu̾is
an sit ad u̾sus tenenditi actio⁊
puto nerius ẽe p̾scͥptis u̾b̾ agco
nam int̾uos hoc astum ut exꝑ¬
m̃itũ acciperes ñut ⁊̃ certares.¬
¶ Itẽ ap̃ melam qͣritur si nulas
tibi detło ut exꝑiaris. ⁊ si placu¬
issent emeres si displicuissent
erat. anfutiraut si facta p̾ciũ
petatur si tut᷑a m̃ces petaͣ siñ ex¬
¶Si t̃ em̃ie argentũ uelles uascula¬
ruis ad te detusit ⁊ reliq̃xit ⁊ c̃ dis¬
plicuiss tibi s̾uo tuo refe̾nd̾ declisti
⁊ sine dolo malo ⁊ culpa tua ꝑierit
diend̾ ꝑfẽnd̾ ue dedis pr̃are te opor¬
t̾e lab̾o alt.⁊ puto p̃sripns uerb

Expanded text:
si tibi equos uenales experiendos dedero, ut, si in triduo displicuissent, redderes, tuque desultor in his cucurreris et uiceris, deinde emere nolueris, an sit aduersus te ex uendito actio. et puto uerius esse praescriptis uerbis agendum: nam inter nos hoc actum, ut exitum acciperes, non ut etiam certares. Item apud Melam quaeritur, si mulas tibi dedero ut experiaris et, si placuissent, emeres, si displicuissent,contracta an futura, ut, si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: sed non exSi, cum emere argentum uelles, uascularius ad te detulerit et reliquerit et, cum displicuisset tibi, seruo tuo referendum dedisti et sine dolo malo diendum perferendumue dederis, praestare te oportere Labeo ait, et puto praescriptis uerb
Abbreviated transcription (Latin):
ucliciũ soluitur uetante eo qui iu¬
dicare iusserat. ł co qui maius
cuiuis ẽ qui iudicare iussit. N ĩp̃a
Si locꝰ iubendo uidicare ñ ẽ ꝯp̾hẽ¬
sus: uid̾r eo loco uidicare uissis¬
se quo solet iudicari sine ĩdmodo
tu̾at. idcͣ eũ quii suoditiu ẽ sequi
cium de quo actũ ẽ int̾ litigãtes.
S celsus ait ꝑ iculosum ẽẽ ex ꝑ so¬
na rei hoc metirr qui semꝑ nec̃¬
dẽpuenur hoc licit ñ ouenisse.
Quid ergõmelius ẽ dr̃e id uemiͤ¬
re ĩ uidiciũ ñ quo actũ ut ue
niret. s id ñ uenire de quo nonu¬
uatun actumi ẽ ne ueniret.: la¬
ri pot̃ ꝙͣ. si alt̾ petitor alt̃ possor
sit. eẽ enĩ deb qui honera petito¬
ris sustiucat. ⁊ qui cõraodo possois
fungatur.d̾ .ł.¬

Expanded text:
udicium soluitur uetante eo qui iudicare iusserat, uel etiam eo qui maius cuius erat qui iudicare iussit. 59 Ulpias in iubendo iudicare non est comprehensus, uidetur eo loco iudicare iussisse quo solet iudicari, sine incommodo tuerat idem eum qui subditus est sequi cium, de quo actum est inter litigantes: sed Celsus ait periculose esse ex persona rei hoc metiri, qui semper ne condemnetur hoc dicet non conuenisse. quid ergo? melius est dicere id uenire in iudicium non de quo actum est ut ueniret, sed id non uenire, de quo nominatim actum est ne ueniret. Lari potest, quam si alter petitor, alter possessor sit: esse enim debet qui onera petitoris sustineat et qui commodo possessoris fungatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Iactͥo ꝯũento aquilia qͥuid̃ stipu¬
na exstipulatu peti pot̃. Her gͦ
perit ñ exreptõe tm̃ summouebi¬
tur s ⁊̃ penam qͣm si ct̃ placitũ
fec̾it rato manẽte ꝑactostipula ꝙ¬
datis actõnib c̃ debitore ħedita¬
rio qui ignorabat uenditam
ẽẽ ħ̾editatem transegit. si emp¬
tor h̾editatis hoc debitum aͣb
eo exigere uelit except̃o tnͣs ac¬
ti negotii debitori ꝑꝑ ignoranti
qui fidei omisiã recep̃ ħedita¬
tem. si hr̃s t̃ ignorante debĩtore

Expanded text:
acto conuento Aquiliana stipuna ex stipulpit, non exceptione tantum summouebitur, sed et poenam, quam, si contra placitum fecerit rato manente pacto, stipulandatis actionibus cum debitore hereditario, qui ignorabat uenditam esse hereditatem, transegit: si emptor hereditatis hoc debitum ab eo exigere uelit, exceptio transacti negotii debitori propter ignorqui fideicommissam recepit hereditatem, si heres cum ignorante debitore
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ mulaꝵ agi ñ posse qm̃ ñ sua
sunte sco ꝑcusse retro reclissent
Qui dam bouem uendidit ea le¬
ge utidaret exꝑrundos postea de¬
dit exꝑiundos emptori seruus. ĩ
ex ꝑiundo ꝑcussus ab altero bo¬
eẽt ut ab oue feruetur ñ deb̾e
plures lud̾ent quidã ex his ser¬
uulum c̃ pilam ꝑciꝑe conaret᷑
impulsit scruus cecidit ⁊ crus
fregit q̃ rebatur an dommus s̾ui¬
li legis aquilia c̃ eo cuius rupul¬
si cecicłit agere. pot̾ respondi ñ
posse cum casu magis q culpa
egisti co q effectum est ũ eiterẽt᷑
datur inte ad exemplum leg̃ aqͥ¬
lie infc̃m accio. ap̃.ł.

Expanded text:
orum mularum agi non posse, quoniam non sua sponte, sed percussae retro redissent. Quidam boves vendidit ea lege, uti daret experiundos: postea dedit experiundos: emptoris servus in experiundo percussus ab altero boesset, ut a bove feriretur, non debere plures luderent, quidam ex his servulum, cum pilam percipere conaretur, impulit, servus cecidit et crus fregit: quaerebatur, an dominus servuli lege Aquilia cum eo, cuius impulsu ceciderat, agere potest. respondi posse, cum casu magis quam culpcoegisti eoque effectum est, ut de‹i›cerentur: datur in te ad exemplum legis Aquiliae in factum actio. 54
Abbreviated transcription (Latin):
neminẽ ueꝵ sit eam sustulisse.
negligentia accidisset recte de ĩ¬
iuria eo occiso agitur.: Tab̾¬
naruis iuscmita noctii supͣ lapi¬
dem lut̾nã posrierat quidã pre¬
t̾iens eã sustus it. T au̾narius
enuncõ secutus luc̃nã reposcebat
⁊ fugientẽ retinebat uie flagel¬
lo ꝙ ĩ manu hẽbat inquo dolor
pnmerat : u̾b̾are taħ̾narium teꝑ¬
at ut se dimint̾et ex eo malore
rixa fc̃a tab̾nariꝰ ei qui luc̾nam

Expanded text:
neminem uerum sit eam sustulisse. neminem uerum sit eam sustulisse. neglegentia accidisset, recte de iniuria occiso eo agitur.Tabernarius in semita noctu supra lapidem lucernam posuerat: quidam praeteriens eam sustulerat: tabernarius eum consecutus lucernam reposcebat et fugientem retinebat: ille flagello, quod in manu habebat, in quo dolor inerat, uerberare tabernarium coeperat, ut se mitteret: ex eo maiore rixa facta tabernarius ei, qui lucerna