comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que nuc et alio tprẽ
uẽsultu fideliũ nrõꝵ
a nõbis cõstanta sut̾ a cã¬
cellario nro archiepĩ et
comites eoꝵ de ꝓpriis ciui¬
tatib modo aut ꝑse aut
ꝑ suos missos accipiant
et unusquisq ꝓsua dyo¬
ẜ cesimi cetĩe epĩs abbatib
comitib et aliis fidelibus
nr̃is ea trãscbi faciãt et
In sius comtib corã oĩb
Relegãt uot cuctꝭ mã ordi¬
natio et uolũtas nota fi¬
eri possit. Cancellarius
mina epõꝵ et comitũ qui
ea acceperit urauerint
notet. et ea ad nrani nõ¬
ticiã ꝓferat ut nullus¬
de hoc pmicte presumat
nr̃i. nobis famulantes
uolumꝰ. Ut cõdignũ apᵈ
õmes habeant honorem
sicut a genitore nrõ et
a nobis sepe admonitũ¬

Expanded text:
e nunc et alio tempore consultu fidelium nostrorum a nobis constituta sunt, a cancellario nostro archiepiscopi et comites eorum de propriis civitatibus modo, aut per se aut per suos missos, accipiant, et unusquisque per suam diocesim ceteris episcopis, abbatibus, comitibus et aliis fidelibus nostris ea transcribi faciant, et in suis comitatibus coram omnibus relegant, ut cunctis nostra ordinatio et voluntas nota fieri possit. Cancellarius piscoporum et comitum qui ea accipere curaverint, notet, et ea ad nostram notitiam perferat, ut nullus hoc praetermittere praesumat. ri nobis famulantes volumus ut condignum apud omnes habeant honorem, sicut a genitore nostro et a nobis saepe admonitu
Abbreviated transcription (Latin):
liuer homo uel in ep̃tioue
uel In debiti solucoẽ dicũt᷑
merlt et bene pẽsanten
noscri aut alior uel ad¬
nocati eos missis nostris
uel conutib iussi p̃senta¬
re noluerĩt p̃dictũ bãm̃

Expanded text:
liber homo vel in emptione vel in debiti solutione denarium merum et bene pensantem nostri aut aliorum vel advocati eos missis nostris vel comitibus iussi praesentare noluerint, praedictum bannum,
Abbreviated transcription (Latin):
serũt hoc ad nrãm noti¬
ciã ꝑferat᷑ actor uero fact
si fuent p̃posita uel ad¬
nocatꝰ siue centenarius
uel qualibet alia dignidͤ
p̃dicta libera ꝑsona post
legalẽ emẽdationẽ d
Coco factani sub fideiusso¬
rib ad nr̃am presentiã
ueniat multitudo uero
siue de ẜuis siue de libe¬
ris sit lidina emẽdacõẽ
Ut põtes publi¬
ci qui destructi fuerĩt Itm̃

Expanded text:
ram notitiam perferatur. Auctor vero facti si fuerit praepositus vel advocatus sive centenarius vel qualibet alia dignitate praedita libera persona, post legalem emendationem in loco factam sub fideiussoribus ad nostram praesentiam veniat. Multitudo vero, sive de servis sive de liberis sit, legitima emendatione Ut pontes publici, qui destructi fuerint, it
Abbreviated transcription (Latin):
euĩt de eõ ꝙ srient̃
testes in piuriũ Induxis¬
se sub fideiussione ad pa¬
laciũ nr̃m ueiuxe com¬
pellar̃ ui ubitũq fide¬
libus nrĩs cõsideremus
quid de tali hõie faciendi¬
E his qui discordiss
et cõtẽ cionib scu¬
dere solẽt et in pace uiu̾e
uolũt et iude cuuicti

Expanded text:
erit de eo, quod scienter testes in periurium induxisset, sub fideiussione ad placitum nostrum venire compellatur, ut ibi cum fidelibus nostris consideremus, quid de tali homine faciende his qui discordiis et contentionibus studere solent et in pace vivere nolunt, et inde convicti
Abbreviated transcription (Latin):
puirãt diligenter
uudecũq autiquita ad
parten Regis exire so¬
lebat. si mulã et freda
et nobis Renãtiẽt ut
nos ordiuemꝰ quid de his
Infuturũ fieri debeat
de Rebus quib census ad
parteni Regi exire solebat

Expanded text:
perquirant diligenter, undecumque antiquitus ad partem regis exire solebant; similiter et freda; et nobis renuntient, ut nos ordinemus, quid de his in futurum fieri debeat. 86. De rebus, quibus census ad partem regis exire solebat
Abbreviated transcription (Latin):
licencia ꝑmissione pu¬
cipis de hoste Reuersus
fuerit. qd factũ franci
herisclis dicũt uolumꝰ
ut antiqua cõstitutro
id est capitalis sentẽcia
erga Illũ puuienda cu¬

Expanded text:
licentia vel permissione principis de hoste reversus fuerit, quod factum Franci heriscliz dicunt, volumus ut antiqua constitutio, id est capitalis sententia, erga illum puniendum cu
Abbreviated transcription (Latin):
liber homo Iuuẽtꝰ fũt
ãno pũte tũ senore suo
In hostem nõ fuusse plem̃i
heribãnũ ꝓsolu̾e cogat
dt si semor uel comes
eñ domi dimisit Ip̃e pr̃o
et rot heribãni ab eo ex¬
igant᷑ quol hoies domi¬
dimisit Et q̃r nob dd̃no
pũte unicuiq senior du¬
os hoiẽs quos domi di¬
ncte cõcessimꝰ Illos uo¬
lumꝰ et mssis nrĩs ostẽ¬
dãt quia lis inĩ modo he¬
ut diligent inqͥrãt mi¬
ssi qui hostẽ facere potuet
pouat si habet unde cõpo¬
uere possit et si nõ ha¬
buerit unde cõpone ua¬
leat Reuuaditũ fiat et
Iubreuiatũ et ncfilex
hoc exactũ fiat usq dũ
ad noticiã dõni imxato¬
qui uñficiũ pncipis hñt
prẽm suũ ꝯtra hostes cõ¬
nues In exc̃citu ꝑgẽtẽ
dimiserit et cũ eo uel sta¬
re noluerit honorẽ suũ

Expanded text:
liber homo inventus fuerit anno praesente cum seniore suo in hoste non fuisse, plenum heiribannum persolvere cogatur. Et si senior vel comes eum domi dimisit, ipse pro eo et tot heribanni ab eo exigantur, quot hodimisit. Et quia nos anno praesente unicuique seniorum duos homines quos domi dimitteret concessimus, illos volumus ut missis nostris ostendant, quia hisque tantummodo heut diligenter inquirant missi, qui hostem facere potuit ponat, si habet unde componere possit. Et si non habuerit unde conponere valeat, rewadiatum fiat et inbreviatum; et nihil ex hoc exactum fiat, usque dum ad notitiam domni imperatoqui beneficium principis habent, parem suum contra hostes communes in exercitu pergentem dimiserit, et cum eo ire vel stare noluerit, honorem suum
Abbreviated transcription (Latin):
karolus Rouiã pre¬
Dit et dõnis ludonicꝰ
frater eiꝯ ad attimaca
uenit ꝑ quosd̾ ex nrĩs
apud domnã Richildem
Reginã et apud domnũ
lũdonicũ filiũ dõni ka¬
⁊ oli Regie obtinuerũt
donati et landrade filii ut
uillani nomiliacus cum
suis aproendiciis eis cõ¬
signaret᷑ nõ actẽdẽtes
quia sieut in capipulis
Tales de Regi ꝓpetate
ut infideles iudicãdi st
et scdñi leges eccłiãsti¬
cas de Rebus eccliãsticꝭ
sacrilegi iudicãtur sicrt¬

Expanded text:
Carolus Romam perrexit, et domnus Ludovicus frater ejus ad Attiniacum venit, per quosdam ex nostris apud domnam Richildem reginam, et apud domnum Ludovicum filium domni Caroli regis, obtinuerunt Donati et Landradae filii, ut villa Noviliacum cum suis appendiciis eis consignaretur, non attendentes quia, sicut in capitulis tales de regis proprietate ut infideles judicandi sunt, et secundum leges ecclesiasticas de rebus ecclesiasticis sacrilegi judicantur. R
Abbreviated transcription (Latin):
Remẽsem tradidit Et pꝰ
cõfirmationẽ fratres ciꝰ
karoli in ꝓp̾etatẽ obtuu¬
it si cõmutanẽ ostẽde nõ
posset qualit Res et mã¬
cipia de ipsa causa dei Iu¬
ste et Rationabilit cõ¬
mutata fuissent qr nõ
de fisto Regi sed de enła¬
scigꝭ Rebus et mãcixat
ꝑ donationẽ obtinuit In
seres et mãcipia q̃ de¬

Expanded text:
em tradidit, et post confirmationem fratris ejus Caroli in proprietatem obtinuit, si commutationem ostendere non posset, qualiter res, et mancipia de ipsa casa Dei juste et rationabiliter commutata fuissent, quia non de fisco regis, sed de ecclesiasticis rebus, et mancipiis per donationem obtinuit, ut ipsae res et ma
Abbreviated transcription (Latin):
li et deffũcto ip̃o au¬
chero dõmis ludonicꝰ Ini¬
perator douauit ipãmñ uil¬
lam nouiliacũ donato In
bñficio qui donatꝰ Int̾¬
⁊ eptionẽ quasi de fisto
Regro quasd colonicas
de ipã uilla obtiuint In
ludoniti Imꝑatoris Et

Expanded text:
defuncto ipso Anschero, domnus Ludovicus imperator donavit ipsam villam Novilliacum Donato in beneficio. Qui Donatus, intesubreptionem, quasi de fisco regis quasdam colonias de ipsa villa obtinuit in Ludovici imperatoris. Et
Abbreviated transcription (Latin):
iuuadentes ne abillosi
se cõmoueat uastẽt et
nem nũciũ dorsa ferre
nõ possũt Nos uero Ista
nec agere uolumꝰ nec fa¬
tere uolẽtib cõsentire ne

Expanded text:
ab illo, si se commoveat, vastentur nem montium dorsa ferre non possunt. Nos vero ista nec agere volumus nec facere volentibus consentire; ne
Abbreviated transcription (Latin):
eccliãsticaꝵ In oĩb
Iuxta sanctoꝵ canonũ
sanctiones plenã semꝑ
habeãt ptãteni fullus
eas dare uel accixe absq
nullus eas iuuad̾e uel
uastare aut qͥͦquomodo
deteriorare p̃sinat Nã
de uastãtib eccliãs ear¬
queres nichil aliud Iu¬
et nĩ peru deũ euis ꝙ¬

Expanded text:
ecclesiasticarum in omnibus iuxta sanctorum canonum sanctiones plenam semper habeant potestatem. Nullus eas dare vel accipere absqnullus eas invadere vel vastare aut quoquo modo deteriorare praesumat. Nam devastantibus ecclesias earumque res nihil aliud inaeterni
Abbreviated transcription (Latin):
Pandrada stilicet utor
quod̃ douati gouharia¬
et hugo et uualtrudis
et Robertus et hoso Et
misit sucos missos ad
hoc inquirend̾ Et Inqui¬
sitioue facta et ueritate
sicut ei dictũ fuerat In¬
uenta quĩ pdicti ad Ratio¬
nen nõ ueuerũt sieut
uãniti fuerãt iussit ut
x̃cepta barlomãni et
karoli sed et suũ p̃ceptũ
corã suis fidelib in ge¬
uerali placito suo apud
dut ziacũ in causis pala¬
tiuis Relegerẽtur Unde
fideles eis tani comites
ꝙͣ et uassi dominici Rre¬

Expanded text:
da scilicet uxor quondam Donati, Guntharius, Hugo, et Waltrudis, s, Rotbertus, et Boso; et misit suos missos ad hoc inquirendum: et inquisitione facta, et veritate, sicut ei dictum fuerat, inventa, quoniam praedicti ad rationem non venerunt sicut banniti fuerunt, jussit ut praecepta Carlomanni et Caroli, sed et suum praeceptum, coram suis fidelibus in generali placito suo apud Duziacum in causis palatinis legerentur. Unde fideles ejus, tam comites quam et Vassi dominici
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nos ad guãle placi¬
tum nr̃m cũ fidelib mĩs
iuuenerunꝰ et cõstineri¬
mus qualã Infuturũ de
his fieri debeat Iteu uo¬
liuuꝰ / ut om̃is Inquisitio
que de Rebus ad Ius fisci
nostri ꝑtiuẽtib facienda
est nõ ꝑ testes qui ꝑducti
fuerĩt sed ⁊ illos q̃ni in
eo comtatu melcores et

Expanded text:
dum nos ad generale placitum nostrum cum fidelibus nostris invenerimus, et constituerimus qualiter in futurum de his fieri debeat. 2. Item volumus, ut omnis inquisitio quae de rebus ad ius fisci nostri pcrtinentibus facienda est, non per testes qui producti fuerint, sed per illos qui in eo comitatu meliores
Abbreviated transcription (Latin):
iliũ Regni p̃moꝵ diui¬
serũt int̃ se regnũ ꝑa¬
teruũ et eleuati sũt in
Reges uii. yd octobs bar¬
lomannus in suessionis
et barolus In noniomro
sicut mannali Regũ stp¬
Nno quarto Regni
sui Infirmata est
Karlomianuus Infirutͤ
qua et mortuq est in sal¬
munciato et aute obitũ
suũ ꝑ p̃ceptũ Regie sue¬
auctat qd habemꝰ tpĩe
mhil piui archiepi tradiõ
Uilla nouiliacũ cũ oĩb
sue Remedio et lito sepl¬
ture ad eccłiãm Remẽsẽ
sancte marie et basilicã
sancti Remigni in qua et
sepoultꝰ est Post cuiis
obitũ barolus frãt eius
p̃cepto qd habemꝰ sue
auctatꝭ ipãm traditioe
Effucto thilpino ar¬
chiepiscopo ãno.23.
postꝙͣ barlomãnus egle¬
acũ tradidit. tenuit dõ¬
nus Rex barolus Remẽ¬
se epistopiu In suo dũca¬
to et dedit uillã nomi¬
liacũ in bñficio auschero
saxoin qui nouas et de¬
cimas ad partẽ Remẽẜ
eccliẽ de ipsa uilla usq
ad mortẽ suã ꝑsoluit et
deffiãcto dõno karolo sed

Expanded text:
ilium regni primorum, diviserunt inter se regnum paternum, et elevati sunt in reges VII Idus Octob. Carlomannus in Suessionis, et Carolus in Noviomo, sicut in Annali regum scripnno quarto regni sui infirmatus est Carlomannus infirmitate qua et mortuus est in Salmuntiaco, et ante obitum suum per praeceptum regid habemus, tempore Tilpini archiepiscopi, tradidit villam Novilliacum cum omnibus suae remedio, et loco sepulturae, ad ecclesiam Remensem S. Mariae, et basilicam sancti Remigii, in qua et sepultus est. Post cujus obitum Carolus frater ejus praecepto, quod habemus, suae auctoritatis ipsam traditionem efuncto Tilpino archiepiscopo anno XXIII postquam Carlomannus Remeacum tradidit, tenuit D. rex Carolus Remense episcopium in suo dominatu, et dedit villam Novilliacum in beneficio Anschero Saxoni, qui nonas et decimas ad partem Remensis Ecclesiae de ipsa villa usque ad mortem suam persolvit: et defuncto domino Carolo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cartã falsare liceat et
hoc Iudicauert̃ ut omẽs
qui alteri aliquid querit
licenciã habeat pursua
testioma ꝑducere cotra
eñ Et si ille cui querit᷑
dixerit ꝙ legibz teneat
ea que teuet et tliã sũt
cestiõnia que lyoc uera¬
citer affirmare possitin

Expanded text:
cartam falsare liceat. 12. Et hoc iudicaverunt, ut omnis qui alteri aliquid quaerit, licentiam habeat prius sua testimonia producere contra eum. Et si ille cui quaeritur dixerit, quod legibus teneat ea quae tenet, et talia sunt testimonia qui hoc veraciter adfirmare
Abbreviated transcription (Latin):
a nra qualit hec obẜuẽ¬
tur ordiãuimꝰ Uolumꝰ
atq Iubemꝰ ut de om̃i cõ¬
laborato et de uino et de¬
feno fidelit et plemt ab
onũb nona et decima ꝑ¬
soluãt᷑ De nut̾mine uer̃o
ꝑ decima sicut hactenꝰ cõ¬
accipere uelit In sua ma¬
neat ptãte iuxta qd ei
et Illi qui hoc ꝑsoluere

Expanded text:
ra qualiter haec observarentur ordinavimus, volumus atque iubemus, ut de omni conlaboratu et de vino et foeno fideliter et pleniter ab omnibus nona et decima persolvatur. De nutrimine vero pro decima, sicut hactenus conaccipere velit, in sua maneat potestate, iuxta quod ei et illi qui hoc persolvere
Abbreviated transcription (Latin):
suũ get selmũ barolo Re¬
gi cui Inbũficiũ dedit. ka¬
⁊ olus uillã nomliacum
apendiciis suis de inde lau¬
diada uroor douati sed et
filii eor ꝓgente karolo Re¬
ge ad obsidãdos normanos
qui iusula qua eocellus dr̃
Residebat̃ Cũ aliis defece
tes a fracis auferri et
Infiscũ Redigi Indicate
sũt Laudrada et filii
eius eatenus auctoriͭ ͤ̃
baroli Regꝭ nõ obtini¬
erũt. de quib Rebãno
uicesuno Regni stu karo¬
lus uillã fistalem p̃cep¬
to suo qd habenuis orba
karolus Rex/ gloriosq
in uasilicã sancti Remign
ubi ostendi ei locũ sexł¬
chri karloniãn Regis
et p̃cepta ipsis barlo¬
mãni et karoli auisui
de uilla nouiliaco et aus¬
toritatẽ sacioꝵ cauonũ
qualit Sampnãt spũs
saucti iudiçio eos q̃ elemo¬
siuas deffũctoꝵ Retinẽt
et ecclesiis tradere demo¬
raut qui ut infideles ab
eccliã abiciẽdi et quasi
egenciũ necatores nec
credentes iudiciũ dei ha¬
bendi Iudicãt᷑ et Reddidͭ

Expanded text:
suum Gozelum Carolo resuum Gozelum Carolo regi, cui in beneficium dedit Carolus villam Novilliacum cum appendiciis suis. Deinde Landrada uxor Donati, sed et filii eorum, pergente Carolo rege ad obsidendos Normannos, qui in insula quae Oscelsus dicitur, residebant, cum aliis defecertes a Francis auferri, et fiscum redigi judicatae sunt. Unde Landrada, et filii ejus eatenus auctoritatem Caroli regis non obtinuerunt. De quibus rebus anno vigesimo regni sui Carolus villam fiscalem praecepto suo, quod habemus, Orbacs Carolus rex gloriosus in Basilicam sancti Remigii, ubi ostendi ei locum sepulcri Carlomanni regis, et praecepta ipsius Carlomanni et Caroli avi de villa Noviliaco, et auctores sacrorum canonum, qualiter damnent Spiritus sancti judicio eos, qui eleemosynas defunctorum retinent, et Ecclesiis tradere demorantur, qui ut infideles ab Ecclesia abjiciendi, et quasi egentum necatores, nec credentes judicium Dei habendi judicantur. Et reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
ludonici imxãtoris ca¬
uillonẽ ueniens eã expu¬
gnauit donatꝰ ad uillã
supͣ matrouã que po¬
marius uocat᷑ abmx¬
atore defeçit et illi mẽ¬
nus ad lothariũ cõfu¬
git et uemẽte hostiliter
imxatore Iudouico ad
uillã q̃ calciatꝰ dicit᷑
locharius ad eũ cũ suis
cõstrictꝰ uenit et sacra¬
mẽtũ Ipẽ et sui ab imix¬
atore quesitũ Illi Iurane¬
rut Int̾ quos et donatꝰ
de Infidelitate eiꝯ cõpba¬
tus ip̃i Imxatõri q̃sitũ
sacramẽtũ iurauit et
comitatũ nupidũnensẽ
et uillã nouiliacũ cum
siuis appendiciis Imxa¬
tor ab eo abstulit et ha¬
sciarins imꝑatoris In
uñficiũ dedit donatꝰ aũt
in uita Imixatoris ludo¬
uici nec comitatũ rece¬
pit nec de ꝓp̾etate sua
Illã firmitatẽ ꝓmeruit
Post obitũ dñ ludonici
nuxatoris diuiso Regno
ut̃ tres frẽs et pace fac¬
ca Int eos et mortuo ha¬
toue dedit karolus doua
to In bñficio nomiliacũ
Processu deniqz temporis
comẽdauit donãtꝰ filium

Expanded text:
toris Cavillonem veniens, eam expugnavit, Donatus a villa supra Matronam, quae Pomarius vocatur, ab imperatore defecit, et illi mentitus ad Lotharium confugit, et veniente hostiliter imperatore Ludovico ad villam quae Caleiacus dicitur, Lotharius ad eum cum suis constrictus venit, et sacramentum ipse, et sui ab imperatore quaesitum illi juraverunt. Inter quos et Donatus de infidelitate ejus comprobatus, ipsi imperatori quaesitum sacramentum juravit, et comitatum Miridunensem, et villam Novilliacum cum suis appendiciis imperator ab eo abstulit, et AtCaroli imperatoris in beneficium dedit. Donatus autem in vita imperatoris Ludovici nec comitatum recepit, nec de proprietate sua ullam firmitatem promeruit. Post obitum domni Ludovici imperatoris, diviso regno inter fratres, et pace facta inter eos, et mortuo Atthone, dedit Carolus Calvus nato in beneficium Novilliacum. Processu denique temporis commendavit. Donatus filium
Abbreviated transcription (Latin):
Emini liceat seruũ
lo cuus Illatũ dimictere
sed iuxta qualitatẽ dãni
dũs ꝓ Illo Respõdeat uel
eũ in cõpositronẽ aut ad
penã petitoris ofherat Si
aut̃ seruus ꝓpetrato scelere
Fugerit Ita ꝙ a dño penitꝰ
Inueniri nõ possit sacra ᷝ ͦ
sed dñs eius excusare stu¬
deat ꝙ hoc sue uolũtatis
nec constiencie fuisset ꝙ¬

Expanded text:
emini liceat servum emini liceat servum lo cuilibet inlatum dimittere, sed iuxta qualitatem damni dominus pro illo respondeat, vel eum in compositionem aut ad poenam autem servus perpetrato scelere fugerit, ita ut a domino paenitus inveniri non possit, sacramento se dominus eius excusare studeat, quod nec suae voluntatis nec conscientia fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
rus fuerit primũ Ingeniũ¬
auctorẽ sue libertatꝭ ꝓferat
et in sua libertate ꝑseueret
Si uero ltĩmꝰ auctor defu¬
erit testimonir bonorumi
hõmiũ qui tũt aderãt qñ
liber dimissus fuerat se
de ffende ꝑmictar᷑ si u̾o
testes defuerĩt cũ duab
aliis cartis que eiusq̃ cã¬
cellarii manu firmate sĩt
suã cartã que tercia est
uerani et lir̾mã esse cõ¬
firmet Cancellariꝰ lñ¬
esse talis debet qui pagẽ¬
sib loci Illiꝰ notꝰ fuisset
et acceptus Si aũt qui
Int̃pellatꝰ fuĩt et ad ser¬
niciũ. nec auctorẽ nec
cescimonia habiũtineq
alias duas cartas ad sũa
cartã cõfirmãdam Inne¬
mipe potuerit tñc Is qui
eũ Interpellauit scdm̃ le¬
gem Ipam̃ cartã falsam
efficiat et seruũ cõqrat
Si uero inter pellator aut¬
torẽ aut testimoniis aut
cartar collatione uictꝰ
fuerit ex hoc ꝙ uoluit
efficẽ et nõ potiũt. ml̃ta
q in Ip̃a Inge nuitat car¬
ta ꝯtiuetur cogãt eto¬
e de seruo q̃ dãnũ

Expanded text:
tus fuerit, primum legitimuauctorem suae libertatis proferat, et in sua libertate perseveret. Si vero legitimus actor defuerit, testimonio bonorum hominum qui tunc aderant, quando liber dimissus fuerat, se defendere permittatur. Si vero testes defuerint, cum duabus aliis chartis, quae ejusdem cancellarii manu firmatae sint suam chartam, quae tertia est, veram et legitimam esse confirmet. Cancellarius autem talis esse debet, qui pagensibus loci illius notus fuisset et acceptus. Si autem qui interpellatus fuerit ad servitium, nec auctorem, nec testimonia habuerit, neque alias duas cam confirmandam invenire potuerit, tunc is qui eum interpellavit, secundum legem ipsam chartam falsam efficiat, et servum conquiratSi vero interpellator auctore, aut testimoniis, aut cartarum conlatione victus fuerit, ex hoc quod voluit efficere et non potuerit, multam quae in ipsa ingenuitatis carta continetur, cogat De servo qui damnum
Abbreviated transcription (Latin):
mis maueat insua ecle¬
sia cauonice¬
E altercatione ui
leouis. et symmachi que
diffiuierũt eo ꝙ uiẽnẽsis
eccliã quatuon suffraga¬
neas habere sedes deberer
quibz Illa quĩta p̃emine¬
ret Et arelatẽsis eccliã
suffraganeas habe debẽt
quib Ipã pemineret
⁊ tarẽtasia u̾o et ebre¬
dimosine aquis legatio
facta est ad sedem apłitã
et quitquid ꝑ põtificem
Romane eccłiẽ diffiitũ
fuerit hoc teneat᷑¬

Expanded text:
nus maneat in suas ecclesias canonice altercatione UrsLeonis et Simmachi, quae difinierunt eo quod Viennensis ecclesia quattuor suffraganeas habere sedes deberet, quibus illa quinta praemineret; ad Arlatensis ecclesia novem suffraganeas habere deberet, quibus ipsa praemineret. De Tarentasia vero et Eberduno sive Aquis, legatio facta est ad sedem apostolicam; et quicquid per pontificem Romanae ecclesiae definitum fuerit, hoc teneatu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i cuntate et in omni
emxtorio sulit uadãt¬
et isti nom deuarn ac
cipiãtur ab om̃ib Si aũt̃
nois nrĩ nõmisma hũt
et mero sutargẽto pen¬
ꝯtra dicit eos in ullo loco
ꝓp̾ũ ꝑdat illud negotiũ
approbatũ fuerit Ca s.
Tatutũ est a dõuo Re¬
ge et sancta sy uodo
.ut epĩ Iusticias faciant
In suis parrochiis Si nõ
obedierit aliqua ꝑsoua
ep̃o suo de abbatib p̃sbi¬
teris dyaconibus subdy¬
aconib monachis et
ceteris clerus uel etiã
aliis in eus prochiis. ue¬
mant ad metropolitam̃
suũ et Ille diiudicet cau¬
sam cũ suffragaueis suis
Comites quoq nri ueni¬
aut ad iudicium epõꝵ
Et si aliquid sit qd ep̃s
metropolitanꝰ nõ pessit
corrig̃e uel pacificare

Expanded text:
i civitate, et in omni ompturio similiter vadant isti novi denarii, et accipiantur ab omnibus. Si autem nominis nostri nomisma habent, et mero sunt argento, plencontradicit eos in ullo loco,proprium, perdat illud negotium,adprobatum fuerit. 6. Statutum est a domno rege et sancta synodo, ut episcopi iustitias faciant in suas parrochias. Si non oboedierit aliqua persona episcopo suo de abbatibus, presbiteris, diaconibus, subdiaconibus, monachis, et caeteris clericis, vel etiam aliis in eius parrochia, venient ad metropolitanum suum, et ille diiudicet causam cum suffraganeis suis. Comites quoque nostri veniant ad iudicium episcoporum. Et si aliquid est quod episcopus metropolitanus non possit corri
Abbreviated transcription (Latin):
Is pact de casilone
qui dudũ baioarie
dux fuerat sobriuꝯ uide¬
licet domni karoi Reg
In medio sanctissum asti¬
tit cõsilii ueniã Rogans
ꝑ cõmissis culpis quas
sub tpre dõui nr̃i piissimi
karoli Regis in q̃bi frau¬
dator fidei sue extiterat
iudulgençiã ut ab eo me¬
reretur accip̃e humili pe¬
ticione uisub est postulas¬
se dimictẽs uidelicet pu¬
ro aniuo Irã atqr omẽ
scãdalũ de parte sua q̃ qi
In eo ꝑpetrata fuissent
Et sciebat necnõ omer
iusticiã et Res ꝓp̾etatis
quãtũ illi aut filiis aut
filiabus suis In ducatu
debuerãt gurpiũ atqr¬

Expanded text:
is. 3. De Tasiloni qui dudum Baioariae dux fuerat, sobrinus videlicet domni Karoli regis. In medio sanctissimi adstetit concilio, veniam rogans pro commissis culpis, tam sub domni nostri piissimi Karoli regis, in quibus fraudator fidei suae extiterat, indulgentiam ut ab eo mereretur accipere humili petitione visus est postulasse, demittens videlicet puro animo iram atque omnem scandalum de parte sua, quaeque in eo perpetrata fuisset, et sciebat, necnon omnem iustitiam et res proprietatis, quantum illi aut filiis vel filiabus suis in ducato debuerant, gurpivit atqu
Abbreviated transcription (Latin):
misericordia cõmẽdauit
Et Idcirco dñs noster mi¬
sericordia motꝰ p̃fato tac¬
soui gratuito auiiuo
et culpas ppetratas iudul¬
sit et grãm suã pleiter
cõcessit et in sua elemosi¬
na eũ in amore dilectioĩs
uisus est sustepisse ut secu¬
rus de dei m̃a existeret
In autea Onde tres breues
ex hoc capło uno tenore
cõscriptos fieri pcepit unũ
In palatio Retinẽd̃ Aliũ
p̃fato tacsiloni ut secũ
haberet in mõsterio dãd
Terciũ uero In sacri pala¬
cii capella Recõdend̾ fieri
Iussit¬
Tatuit pussunꝰ dñs
nr̃ Rex cosenciente
sancta synodo ut nullus

Expanded text:
misericordia commendavit. Et idcirco domnus noster misericordia motus, praefato Tasiloni gratuitu animo et culpas perpetratas indulsit, et gratia pleniter concessit, et in sua aelemosina eum in amore dilectionis visus est suscepisse, ut securus Dei misericordia existeret inantea. Unde tres breves ex hoc capitulo uno tenore conscriptos fieri praecepit, unum in palatio retinendum, alium praefato Tasiloni, ut secum haberet in monasterio, dandum; tertium vero in sacri palacii capella recondendum fieri iussitatuit piissimus domnus ter rex, consentienti sancta synodo, ut null
Abbreviated transcription (Latin):
facienda daudis¬
Oliuꝰ ut loca ad clan¬
stra cauonicoꝵ faciẽ¬
da aut qui nõ habẽt nra
auccoritate tradant᷑ Id. ẽ
si de eiusd̃ eccliẽ Reb cõ¬
gruerit Reddat ibi per
mssos nostros iuxtaop¬
portiuutatẽ loci et quãti¬
tateni Rer si uero de al¬
terius eccliẽ uel liberoꝵ
hõinũ fuerit cõmutet᷑
Si aũt de fisto nostro fu¬
erit nr̃a liberalitate cõ¬
cedat᷑ ut nulli occasioẽ
habeant nec p̃positi nẽc
subiecti quini Iuxta suã
ꝑfessionem cõmum̃t de¬
gere atq cõẜuare possit̃
de plaçie qualiter liberi ho.¬
miues obẜuare debent

Expanded text:
facienda dandisVolumus ut loca ad claustra canonicorum facienda, aut qui non habent, nostra auctoritate tradantur. Id est si de eiusdem aecclesiae rebus congruerit, reddatur ibi per missos nostros iuxta oportunitatem loci, et quantitatem rerum. Si vero de alterius aecclesiae vel liberorum hominum fuerit, commutetur. Si autem de fisco nostro fuerit, nostra liberalitate concedatur; ut nulli occasionem habeant, nec praepositi nec subiecti, quin iuxta suam professionem communiter degere atque conversare possint. 15. De placitis, qualiter liberi homines observari debent
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sacerdotib uero
D
nẽtib magnũ ad¬
hibete studiñ ut qualit
uiuere debeãt et qmodo
ppłis ad sue portionis
cuiã ꝑtiuẽtib exẽplo
et uerbo ꝓsuit a uobis cũ
magna cuya edoceant
et admoneãt᷑ et id ut fa¬
cere studeant urã põtifi¬
cali auc̃tate cõstringant᷑
Quitquid aud In Idlis a
ppłis Iuste Rephendit᷑
in exẽplo ꝓp̾e cõuersatio¬
nõ negligat ie u̾o ecclłe
Illis cõmisse in Restaura
noue ant in lundrib Iux¬
ca possibilitatẽ Reꝵ ab
illis negligant᷑ uestra
nichilominꝰ u uigilare
de het solercia Et sicut
aliosphibetis ne de mã¬
sis ad eccliẽ lĩaria dat
aliquid accipiãt Sat et
uos et uestre archidiacõi
de eisd̾ mansis nichil ac¬
cipiendo. aliis exemplũ
prebeatꝭ Sed potius ad Id
qd̃ data sut ẜuire cõcedãt᷑
ut totũ sicut dictũ est in
dio cedere possit Scole sa¬
ue ad filios et nũstros et¬
clesie instruendos uel edo¬
cendos sicut nobis p̃tercto
cprẽ adactiuia cũ ꝓmisistꝭ

Expanded text:
 sacerdotibus vero ad nentibus magnum adhibete studium, ut qualiter vivere debeant et quomodo populis ad suam portionis curam pertinentibus exemplo et verbo prosint, a vobis cum magna cura edoceantur, et admoneantur, et id ut facere studeant vestra pontificali auctoritate constringantur. Quicquid autem in illis a populis iuste reprehenditur, in exemplo propriae conversationon neglegat. Ne vero ecclesiae illis ctione aut in luminaribus juxta possibilitatem rerum ab illis negligantur vestra nihilominus invigilare debet solertia. Et sicut alios prohibetis ne de mansis ad ecclesiae luminaria datis aliquid accipiant, sic et vos et vestri archidiaconi de eisdem mansis nihil accipiendo aliis exemplum praebeatis; sed potius ad id quod data sunt, servire concedantur, ut totum, sicut dictum est, indio cedere possit. Scolae sane ad filios et ministros ecclesiae instruendos vel edocendos, sicut nobis praeterito tempore ad Attiniacum promisistis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ potib publicis
descruci placuit nobis ut
hi qui iussionẽ nostrã in Re¬
parandis põtib cõtẽpser̃t
tux mram Iussionẽ ausi st
cotep̃uere Conutes autẽ
Reddẽt Rationes de eoꝵ pa¬
gensibz cur eos aut non
õstriuxert ut hoc facerẽt
aut nobis mõciare neg¬
lexer̃t Silr et de Iniustꝭ
Neloueis ubicũq accipi¬
ũtur sciãt se exhude nob̃
Rationẽ Reddituros de exa¬
muine aque frigide Ca .xii.¬
Texamen aque frigi¬
de quod hactenꝯ facie¬
et pagẽsiũ de hostili expe¬
Osrꝙ comes et pagẽ¬
ses de qualibet. aut
noctes sit bãdnis Recisus
qd liugna teodista sti¬
at legi id est armoꝵ de¬

Expanded text:
 pontibus publicis destructis, placuit nobis, ut hi qui iussionem nostram in reparandis pontibus contempserunt, cur nostram iussionem ausi sunt contempnere. Comites autem reddent rationem de eorum pagensibus, cur eos aut non constrinxerunt, ut hoc facerent, aut nobis nuntiare neglexerunt. Similiter et de iniustis teloneis, ubicumque accipiuntur, sciant se exinde nobis rationem reddituros. 113. De examine aquae frigidae. Ut examen aquae frigiae, quod hactenus facieet pagensium de hostili expePostquam comes et pageses de qualibet expedginta noctes sit bannus resisus, quod lingua Theodisca scatslegi, id est armorum de
Abbreviated transcription (Latin):
titerit leudeni intfecti
et iusux uadnũ nostrũ
nõ Ille qui alrm̃ Iut̾fet
sed Is qui inifectꝰ est¬
eãd Rixã cõmouit absq
cõpositione Iaceat et Is
qui eũ Int̾fecit sidm̃̃ Indi¬
ciũ cauonicũ publicã ha¬
miserit iudicio aque fer¬
uẽtis examinet᷑ utrum
lor sponte an se defẽdẽdo
fecisset et si manꝯeiuns
exiosta fuerit Int̃ficiat᷑
Si aut̃ nõ fuent publi

Expanded text:
titerit, leudem interfecti titerit, leudem interfecti et insuper bannum nostrum non ille qui alterum interfecit, sed is qui interfectus esteandem rixam commovit, absque compositione iaceat; et is qui eum interfecit secundum iudicium canonicum publicam amiserit, iudicio aque ferventis examinetur utrum hoc sponte an se defendendo fecisset, et si manu eius exusta fuerit, interficiatur. Si autem non fueri
Abbreviated transcription (Latin):
ciã paupes grucient᷑ et nob
tediũ ꝓp̃t eoꝵ clamores ꝑa¬
ciam᷑ si nrãm gram habẽ
ueliut ppło aut dicat᷑ ut
caueat de aliis causis se
ad nos clamare iisi de
quibz a missi nostri aut
comictes eis Iusticias face
noluerit¬
noluerip de inferenda a
uicariis uel a misẜ comutũ
uicũq uicarii ut alii
miuistri couutũ tribu¬
tũ qd inferenda uocatur
os sylidos pro una uacca¬
ta hoc qd Iniuste suxpo¬
suit atq abstulit sibi q
Retinuit his q̃b hoc tu¬
lit cũ sua lege Rescituat
Et insux fredũ nr̃m cõ¬
ponat et nũsterm̃ amis¬
tat. Cap̃. de homucidiis¬
In ecclesiis uel in atris
eaꝵ cõmissis hoc obẜ¬
pitulari pori cõstitutũ
causa ant sine cã
lyoĩnẽ In eccłiã Int̾fecĩt
de uita cõponat si uero
foris Rixati fuerĩt et uia
alcm̃ In eccliã fugerit et
Ibi se defendendo eũ Inp̃¬
fecĩt et si huiꝯ facti testes
affirmet se defendẽdo eñ
Int̾fecisse Et si ip̃e auctor
cõmoce iut eos Rixe ex¬

Expanded text:
rucientur et nos taedium propter eorum clamores patiamur, si nostram gratiam hahere velint. Populo autem dicatur, ut caveat de aliis causis se ad nos reclamare, nisi de quibus aut missi nostri aut comites eis iustitias facere noluerint. 116. De inferenda a vicariis vel aliis missis comitum uicumque vicarii vel alii ministri comitum tributum quod inferenda vocatur,os solidos pro una vacca: hoc quod iniuste superposuit atque abstulit sibique retinuit, his quibus hoc tulit, cum sua lege restituat, et insuper fredum nostrum conponat et ministerium amittat. 117. De eoin ecclesiis vel in atriis earum commissis hoc obspitulare priore constitutum causa, aut sine causa, hominem in ecclesia interfecerit, de vita componat. Si vero foris rixati fuerint, et unus alterum in ecclesia fugerit, et ibi se defendendo eum interfecerit, et si hujus facti testes amentum affirmet se defendendo eum interfecisse. Et si ipse auctor commotae inter eos rixae exs
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta qd uuidregildus
ill.Ꝯ est ad eccliam psol¬
uat aut eñ si uoluerit
eid eccliẽ tradat De egle¬
siastito et fiscalino et
ut ꝓ una uice uuidre¬
gildus eius ꝑ eo cõpo¬
nat᷑ Altã uice Ip̃ẽ ser¬
uus ad suppliciũ tradat᷑
hereditas tamẽ liberi
hois̃ qui ꝓp̃t tale fatiuꝰ
ad mortẽ fuerit indicatꝰ
ad lrdmos heredes Illiꝰ
pueniat si in atrio et¬
clesie ciiꝯ porta Reliq̃¬
is sanctoꝵ cõseciata est
himustemodi soĩcidium
xpetratũ fuerit siuuli
modo emẽdẽt᷑ et cõpo

Expanded text:
iuxta quod wirgildus illius est, ad ecclesiam persolvat; aut eum, si voluerit, eidem ecclesiae tradat. De ecclesiastico et fiscalino et ut pro una vice wirgildus eius pro eo conponatur, altera vice ipse servus ad supplicium tradatur. Hereditas tamen liberi hominis qui propter tale facinus ad mortem fuerit iudicatus, ad legitimos heredes illius perveniat. Si in atrio ecclesiae, cuius porta reliquiis sanctorum consecrata est, huiuscemodi homicidium perpetratum fuerit, simili modo emendetur vel conpo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ placitꝭ quid̃ qͦs
liberi homines obẜ¬
uãre debent cõstitutio ge¬
nitoris nr̃i penitꝰ obser¬
uanda et tenenda est ui¬
delicet ut nõ In ãuo nisi
ad tria placita comitũ
ueniant et nisi aut accu¬
satus fuerit aut aliquẽ
accusauerit uel ad testi¬
moniũ xhibend̃ uocatꝰ
fuerit Ad cetera uero
placita que cẽtenariũ
tenẽt nõ alius uenire
cõpellat᷑ nisi aut qui li¬
tigat aut Iudicat aut

Expanded text:
e placitis siquidem quos liberi homines observare debent, constitutio genitoris nostri penitus observanda et tenenda est: videlicet ut non in anno nisi ad tria placita comitum veniant, et nisi aut accusatus fuerit aut aliquem accusaverit, vel ad testimonium perhibendum vocatus fuerit. Ad caetera vero placita quae centenarium tenent, non alius venire compellatur, nisi aut qui litigat aut iudicat aut
Abbreviated transcription (Latin):
insi in trib linguis deus
orãdus sit qr in oĩ lĩgna
deus adorat̃ et homo ex¬
audit᷑ si iusta petierit oco¬
he Ut nulli epõꝵ et sa¬
cerdotũ liceat sacros ca¬
noues Ignoraie
y de ecclesiis que ab iu¬
ticeat eas tradere uel
uendere tũimodo ut ecc̃l̃a
nõ destruat᷑ sed ẜuẽt᷑ cot¬
tidie honorere
ds dixit etiã dũs Rex
in ead se nodo a sede apo¬
stolica Id est ab adriauo
põtifice licenciã habuisse
suo palatio assidue habẽt
dep̃catꝰ est eãd syuodũ
ut ee modo sicut angel¬
rãnũ habuerat Ita etiã
q̃r et de eod̃ sicut et de
ciã habebat Om̃is synodꝰ
cõsensit et placuit eis
eũ in palatio esse debe̾ ꝓpt̃
utilitates eccliãsticas
La Cõmonuit etiã ut
in suo cõsorcio siue In or̃o¬
nibus Recipere dignaret̾
eo ꝙ esset uir in eccliãstitꝭ

Expanded text:
nonnisi in tribus linguis Deus orandus sit; quia in omni lingua Deus adoratur, et homo exauditur, si iusta petieritsacerdotum liceat sacris canonis ignorare. 54. De ecclesiis quae ab inlicet eas tradere, vendere, tantum modo ut ecclesia non destruatur, sed serviuntur cotidie honores. 55. Dixit etiam domnus rex in eadem sinodo, ut a sede apostolica, id est ab Adriano pontifici, licentiam habuisse,suo palatio assidue haberet Deprecatus est eamdem synodum, ut eo modo sicut Angilramnum habuerat, ita etiam quia et de eodem, sicut et de tiam habebat. Omnis synodus consensit, et placuit eis eum in palatium esse debere propter utilitates ecclesiasticas. 56. Commonuit etiam ut in suo consortio sive in orationibus recipere dignaretur, eo quod esset
Abbreviated transcription (Latin):
si necessitas cõpellit ea
querãtur q̃ In cauoue
scripta sint
es de abbatissis q̃ canie
cõferũtur canonica obser¬
uenr norma et nõ ab aliis
dispẽsent᷑ nisi cui epũs or¬
diuauerit
ħ O de pbrĩs aute trigesiũ
etatꝭ ãnũ nõ ordiuãdis

Expanded text:
si necessitas compellit, ea quaerantur quae in canone scripta sunt. 47. De abbatissis quae canonice conferuntur, canonica observetur norma; et non ab aliis dispensentur nisi cui episcopus ordinaverit. 49. De presbyteris ante tricesimo aetatis anno non ordinandis
Abbreviated transcription (Latin):
natus nequaꝙͣ pꝰ eius
obitũ hereditare debeãt
nisi traditionẽ exͣ eis ad
memoria eoꝵ ꝑ uias er¬
gratur sed hni soli in egclia
ueuerãdi fuit qui ex aus¬
toritate passionũ aut ui¬
te merito electi suit co¬

Expanded text:
natus, nequaquam post eius obitum hereditare debeant,nisi traditionem ad memoria eorum per vias erigantur; sed hii soli in ecclesia venerandi sint qui ex auctoritate passionum aut vitae merito electi si
Abbreviated transcription (Latin):
eõ Si pbr in c̾mĩali oꝑe
fuerit dephẽsus ad epm̃
suũ ducat᷑ et sedĩ ca¬
nouicã Iuscitutionẽ cõ¬
stringatur Et si foite
negare uoliĩ et accusa¬
tor cõpbationẽ dare nõ
potuerit et corã epõ dif
fiuitũ esse nequiuerit
Illoro Ratio deferat co¬

Expanded text:
r in criminale opere fuerit deprehensus, ad episcopum suum dueatur, et secundum canonicam institutionem constringatur. Et si forte negare voluerit, et accusator comprobationem dare non potuerit, et coram episcopo definitum esse nequiverit, illorum ratio deferat
Abbreviated transcription (Latin):
cõpellendus est iux¬
ta legis cestitutionen
mauuaꝵ᷑ De ceteris uo
causis uude quis Ratio¬
nem est Redditurus muo
uãmat᷑ et si post unã
et alteri conutr adiuo¬
intionẽ aliquis ad clal¬
lĩ ueniye noluerix Reb
eius In bãnũ missis ue¬

Expanded text:
conpellendus est, iuxta legis constitutionem manniatur. De ceteris vero causis, unde quis rationem est redditurus, non banniatur. Et si post unam et alteram comitis admonitionem aliquis ad mallum venire noluerit, rebus eius in bannum missis
Abbreviated transcription (Latin):
qui heribannũ sol¬
icete debent cõiectũ
faciant ad heribãnatorẽ
de coloĩs et fistalmis
T uec colonꝰ nec
fiscalinꝰ possuit alicubi
traditionẽ facere d

Expanded text:
qui hairibannum solvere debent, coniectum faciant ad hairibannatorem. 36. De colonis et fiscalinis. Ut nec colonus nec fiscalinus possint alicubi traditiones facere.
Abbreviated transcription (Latin):
q ipsi missi ad ep̃m¬
aut aubatẽ aut ali¬
im quẽlibet quocũq ho¬
nore p̾dictũ Inuenerint
qui iusticiã facere uel no¬
lint uel ꝑ hibuit de ip̃i¬
us Rebus Inuãt ꝙ̃ diu in
eo loco iusticias fat̾e debẽt¬
oministerio qui bñ
iusticias factas habent
uid̃ missi diuciꝰ nõ morẽ¬
tup nequ Illuc młtitudi¬
nen cõuenire faciãt sed
Ibi moras facias. Ibi In¬
sticia uel minꝰ uel neg¬
ligent̃ facta est de nusẜ
quod missaticũ directo
T InIllius conust mi¬
uisterro id est missi
nri placitũ nõ teneant
qui In aliquod missaticũ
directũ est douec ipẽ fu¬
erit Reuersus ut causa
que adhuc corã comite
nõ fuit et Is qui se Recla
comiti cõmẽdet᷑¬

Expanded text:
 ipsi missi aut episcopumaut abbatem, aut alium quemlibet quocumque honore praeditum invenerint, qui iustitiam facere vel noluit, vel prohibuit, de ipsius rebus vivant, quandiu in eo loco iustitias facere debentministerio qui bene iustitias factas habet, idem missi diutius non morentur, neque illuc multitudinem convenire faciant; sed ibi moras faciant, ubi iustitia vel minus, vel neglegenter facta est. 25. quod missaticum directo. Ut in illius comitis ministerio idem missi nostri placitum non teneant qui in aliquod missaticum directus est, donec ipse fuerit reversus; ut causa quae adhuc coram comite non fuit, et is qui se reclamcomiti commendet
Abbreviated transcription (Latin):
mobilẽ siue doniũ sie agⁿͬ.
siue ortũ siue fusticũ mã¬
neqr creditorib specialis
ypoteçe titulo oligare
Alienatiouis aũt uerbũ
cõtiueat᷑ uendicoẽm doã¬
nouẽ ꝑmutationẽ et em¬
uactũ sed omes onuno
sacerdotes hũiõi alieua᷑.¬

Expanded text:
mobilem, sive domum, sive agrum, sive hortum, sive rusticum mane creditoribus specialis ypotice titulo obligare. Alienationis autem verbum contineat venditionem, donationem, permutationem et emractum. Sed omnes omnino sacerdotes huiusmodi aliena
Abbreviated transcription (Latin):
T de sepeliendis in
basilicꝭ mortuis Il¬
la cõstitutio seruẽt
que ab ãtiquis patrebus
cõstituta est
Inciꝑit cerciii p̃faciũcula li

Expanded text:
t de sepeliendis in basilicis mortuis illa constitutio servetur, quae ab antiquis patribus constituta est. INCIPIT TERTII PRAELOCUTIUNCULA LI
Abbreviated transcription (Latin):
Ot uolumꝰ ut missi¬
nostri obsnẽt ut
quit quid de his cau¬
sis uel sil uel sigillatĩ
emẽdare potuerit̃ emẽ¬
dent et ea que emẽdane¬
rint diligent septꝭ no¬
tent et hoc sic pagere
cupent qtids iuste Rep̃¬
hendi a quop nullatenꝰ
possint et que face de¬
bent aut possũt nulla¬
tenus prẽtmictãt ymo
caueant ne qd absitant
gratia alicinꝰ aut houo¬
us aut tuuoris sine aut
causa illud qd ag̃e debẽt
omictant et sũmopere
studeant ut ioc qd ꝓse
efficere nõ possũt nobis
notũ faciant et oĩmodis
p̃mdeãt / ut ꝑ singula
capitula tani ꝟbis q̃̃¬

Expanded text:
t missinostri observent, ut quicquid de his causis vel simul vel singillatim emendare potuerint, emendent, et ea quae emendaverint, diligenter scriptis notent. Et hoc sic peragere curent, quatenus iuste reprehendi a quoquam nullatenus possint. Et quae facere debent aut possunt, nullatenus praetermittant; immo caveant, ne, quod absit, aut gratia alicuius, aut honoris aut timoris sive odii causa, illud quod agere debent omittant. Et summopere studeant, ut hoc quod per se efficere non possunt, nobis notum faciant. Et omnimodis praevideant, ut per singula capitula, tam verbis q
Abbreviated transcription (Latin):
Iber q̃ se loco tadit¬
teni cõmiserit Ibe¬
qr cõstitutꝰ danũ aliqͦd
cuilibet fecit qui eũ in
Loco uadii suscepit aut
dãnũ soluat aut hoiẽr
In mallo ꝑductũ dimictat
eũ ꝑ uadio suscepit et
quid̃ nõ fecit dimissus
iuxta qualitatẽ Rei co¬
gatur emẽdare Si uõ
liberã feminã habuerit¬
et usq dũ in pignore
exiterit filios habuerq̃¬

Expanded text:
iber qui se loco tate commiserit, ibique constitutus damnum aliquod cuilibet fecerit, qui eum in loco wadii suscepit aut damnum solvat, aut hominem in mallo productum dimittat, eum pro wadio suscepit. Et qui dampnum fecit, dimissus iuxta qualitatem rei cogatur emendare. Si vero liberam feminam habuerit, usque dum in pignere extiterit, et filios habuer
Abbreviated transcription (Latin):
perim pro q̃ͥb curã
habere de benius placuit no¬
bis ut. nec exĩ. nec abba¬
res. nec comiter nec uica¬
.rii. net indices. nullusqu
omĩno sub mala occasio¬
ue uel malo ingenio Res
pauperũ uel nnꝰ poten¬
tũ nec emere nec ui polle¬
re audeat sed si quis ex
eis aliquid comparare uo¬
luerit in publico placity
corã ydoneis testib es cũ
Ratione hoc faciat ubicũ¬
factũ hoc omino emen¬
detux ꝑ iussionẽ nostram
de fesciuitatibus anii
Estos dies in ãno¬
celebrare sauximꝯ
hoc est diem dñicũ
pasche cum oñ̃ honore
et sobuetate uenerari Si¬
milimo tautã ebdomadã
Illã/ obẜuare decreuimus.
diem ascensionis dñi plei¬
ter celebrare. In pethecostẽ
unũ Natinitatẽ st̃i Iohĩs bax¬
tisce Assup̃tionis st̃e marie
dedicationis stĩ michaelis
martiii. sancti audree. In na¬
ficatio stẽ marie Et Illas
festiuitates m̃tirũ uel cõ¬
fessor obẜuare de crenimꝰ
quoꝵ in una quaq parrochia
saucta corpora Requiestũt¬

Expanded text:
perum, pro quibus curam habere debemus, placuit nobis, ut nec episcopi nec abbates, nec comites, nec vicarii, nec iudices, nullusque omnino sub mala occasione vel malo ingenio res pauperum vel minus potentum nec emere nec vi tollere audeat; sed quisquis ex eis aliquid comparare voluerit, in publico placito coram idoneis testibus et cum ratione hoc faciat. Ubicumfactum hoc omnino emendetur per iussionem nostram . 33. De festivitatibus anni. Festos dies in annocelebrare sanximus, hoc est diem dominicum paschae cum omni honore et sobrietate venerari, simili modo totam ebdomadam illam observare decrevimus; diem ascensionis Domini pleniter celebrare; in pentecosten unum; nativitatem sancti Iohannis baptistae, adsumptionem sanctae Mariae, dedicationem sancti Michaelis, artini, sancti Andreae; in naficationem sanctae Mariae. Et illas festivitates martyrum vel confessorum observare decrevimus, quorum in unaquaque parrochia sancta corpora requiescu
Abbreviated transcription (French):
N uesontro que est
dyocesis bernoni
mogrontio que est dyocesis
heistulfi archiepi. I em
heistulfus epũs et hruot¬

Expanded text:
n Vesuntio, quae est diocesis BernoiniMogontia, quae est diocesis Heistulfi archiepiscopi, idem Heistulfus episcopus et Ruo
Abbreviated transcription (Latin):
Ten in eod ꝯsilio ut
Iut̾se negociũ aliquod
haunerut a suo epõ di¬
Iudicer᷑ et nõ a scladri¬
bus¬
ui nec clerici nec

Expanded text:
tem in eodem concilio, ut se negotium aliquod habuerint, a suo episcopo diiudicentur, non a secularibustione clericorum vel
Abbreviated transcription (Latin):
Teni in eod̃ cõsilio
Ut eps uel quilibet
ex clero siue consilio
uel licteris epõꝵ uel me¬
eropolitaui nõ audeãt Re¬
galem dignitatem ꝓ suis
de ordiãtiomibus

Expanded text:
tem in eodem concilio, ut episcopus vel quilibet ex clero sine consilio vel litteris episcoporum vel metropolitani non audeant regalem dignitatem pro suis De ordinationibus
Abbreviated transcription (Latin):
N cõsilio laudicẽsi¬
necuõ In affricauo
p̃cipit᷑ ut monachi et
clerici tab̾uas nõ Iug.¬
diãtur edẽdi uel bibendi
causa

Expanded text:
n concilio Laodicensiet in Affricano, praecipitur, ut monachi et clerici tabernas non ingrediantur edendi vel bibendi causa
Abbreviated transcription (Latin):
epm̃i aut quẽlibet ex clero¬
ꝑ pecuuias ordiãri quia
utriq deponẽdi sũt̃ et
qui ordinat et qui ordiã¬
tur Neciõ et qui media¬
tor est int eos ¶t en de
ead̃ re In cauõib apłoꝵ¬

Expanded text:
m aut quemlibet ex cleror pecunias ordinari. Quia utrique deponendi sunt, et qui ordinat et qui ordinatur, necnon et qui mediator est inter eos. Item de eadem re in canonibus apost
Abbreviated transcription (Latin):
Necuõ et in sar dicẽsi
utnec epũs nec clĩti
nrãsunigrent de ciuitate
ordiuet᷑ nec sine p̃¬
nũciatione stabilitat
loci ad quẽ ordiãt᷑¬

Expanded text:
necnon et in Sardicensi, ut nec episcopus nec clerici transmigrent de civitate ordinetur et sine pronuntiatione stabilitatis loci ad quem ordinat
Abbreviated transcription (Latin):
i quis ꝓprie nostrĩ
quod In uestiuipa
genitoris nr̃i fuit alicuu
qͣ ulud scient̃ ꝑ malũ¬
Ingemũ acquire teptaue¬
rit ꝑ infideli teneatͣ qr
saccamẽtũ fidelitar quod
nobis ꝑmisit irritũ fecit
et potestatem diiudicandꝰ¬
de pueris Inuit pa

Expanded text:
i quis proprium nostrum, quod in vestitura genitoris nostri fuit, alicuique illud scienter per maluingenium adquirere temptaverit, pro infideli teneatur, quia sacramentum fidelitatis, quod nobis promisit, irritum feet potestatem diiudicandDe pueris, invitis pa
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis aliqua necessi¬
tate cogẽte lonucidiũ
comisit comes In cuins
nĩsterio Res ꝑpetrata est
et tõpositionẽ soluere
et faugda per sacrar̃
pacificare faciat qd si
una pars ei ad hot cõ¬
sentibe uoluerit Id est
aut Ille qui honicidut
cõmisit Aut I qui cõpo¬
sitionẽ Recip̾e debet fa¬
ciat Illũ qui ei cõtuax
fuerit ad puciã nostrã
uenipe ut eũ ad tempꝰ
qd nõs placuerit In exi¬
eio mictamꝰ douec Ibi
castiget᷑ ut comiti suo
inobedies̃ esse ultiꝰ nõ
audeat et mains dãnũ

Expanded text:
Si quis aliqua necessitate cogente homicidium commisit, comes in cuius ministerio res perpetrata est, et conpositionem solvere, et faidam per sacramentum pacificari faciat. Quod si una pars ei ad hoc consentire noluerit, id est aut ille qui homicidium conmisit, aut is qui conpositionem suscipere debet, faciat illum qui ei contumax fuerit ad praesentiam nostram venire, ut eum ad tempus quod nobis placuerit in exilium mittamus, donec ibi castigetur, ut comiti suo inoboediens esse ulterius non audeat, et maius damnum
Abbreviated transcription (Latin):
et qua intẽtione a nobis
quomodo hi qui ppłm Re¬
gere debẽt̃ unusquisq ii
suo m̃sterio se cuscodita
habeat dt que bñfaciẽdo
grãro actione dignisut
cognoscamꝰ Enuero
correctioneni el increpa¬
nonẽ ꝓ eor/ negligẽtis
meiẽtur omimodis nõb
mar festati fiant. Inq̃sinio
aut hoc modo fiat Eli¬
ganti ꝑ siigulos eo¬
iuitatꝰ qui meliores el
ueratiores sud̃ et si ali¬
quis Iuuẽtus fuerit de Ip¬
sis qͣui fidelitatẽ ꝓmissã
adhuc nobis nõ sabeat
endisut̃ qualt Ip̃am fidẽ
erga nos soluere deleãt̃
id est ue quitiõq ex his
tleñ causani sit In Illis
Rectorib et dĩsis nũstis
qui pplũ Regere et ẜua¬
re debent de quib Int̃¬
⁊ ogan fuerit̃ que ad po¬
puli dãpnũ et tormentũ
gnet et ꝓpt̃ hoc nobis
picliñ amme euenire pos¬
sit et in oratione omno
si saluã uoluerit suã fi

Expanded text:
is quomodo hi qui populum regere debent, unusquisque in suo ministerio se custoditum habeat, ut qui bene faciendo gratiarum actione digni sunt cognoscamus, qui vero correctionem et increpationem pro eorum negligentiis merentur, omnimodis nobis manifesti fiant. Inquisitio autem hoc modo fiat. Eligantur per singulos comitatus qui meliores et veraciores sunt. Et si aliquis inventus fuerit de ipsis qui fidelitatem promissam adhuc nobis non habeat, endi sunt, qualiter ipsam fidem erga nos salvare debeant; id est, ut quicumque ex his talem causam scit in illis rectoribus et diversis ministris qui populum regere et servare debent, de quibus interrogati fuerint, quae ad populi dampnum et detrimentum pertinet, et propter hoc nobis periculum animae evenire possit et inhonoratio, omnino, si sal