comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gressus aut. om̃s sorores de siderauit aspicere: int̃ qͣs solã illam ꝓpt᷑ quan
uenerat ñ uidebut. Ait aũt ad extremũ. Omnes mͥ inqͥt adducite : deesse¬
eñeas quȩ a demonio uexant᷑ appellant. At ille. Exhibete inqͥt ad ie ipsã
quoq ut uideã. Quo audito: supra memoratã uocare ceꝑunt. Quȩ cũ uol¬
ir uenire: sentiens credo aliqͥt aut fortassis hoc ipsũ iã diuma reuelatione
cognoscens: dieunt ei. Sẽs pyteriꝰ te uidere desiderat. Erat aũt uir. fama
nominiis grandis. Cũq ad eũ fuisset exhibita: uidissetꝙ panno frontẽ ipsiꝰ
iuolutã. pecit se ad pedes eiꝰ dicens. Benedic me inqͥt. Qd̾ rursus ad illiꝰ pedes
et ipsa tunc fecit: ac dix̃. Cu me inqͥt benedie dñe: Tunc om̃s sorores obstu
ut dignꝰ ipsa ii que iudieii merear imieniri. Quo audito om̃s ad pedes ipsius

Expanded text:
gressus autem, omnes sorores desideravit inspicere: inter quas solam illam, propter quam gressus autem, omnes sorores desideravit inspicere: inter quas solam illam, propter quam venerat, non videbat. Ait autem ad postremum: Omnesenim eas quae a daemone vexantur appellant. At ille: Exhibete, inquit, ad me ipsam quoque, ut eam videam. Quo audito, supra memoratam vocare coeperunt. Quae cum nollet audire, sentiens, ut credo, aliquid, aut fortassis hoc ipsum divina revelatione cognoscens, dicunt ei: Sanctus Pyoterius te videre desiderat. Erat enim vir famae ac nominis grandis. Cumque ad eum fuisset exhibita, vidissetque panno frontem ipsius involutam, projecit se ad pedes ipsius, dicens: Benedic me, inquit. Quod rursus ad illius pedes tunc et ipsa fecit, ac dixit: Tu me benedic, domine. Omnes sorores obstuput dignum ipsa in die judicii merear inveniri. Quo audito, omnes simul ad pedes ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
mo uiro semꝑq in deserto uiuenti astitit angłs dñi quadã die sedenti in
loco qͥ dicit᷑ porphir ite ⁊ affatꝰq ẽ eũ his u̾bis. Cur inqͥt grande aliqͥd te
eͥe credis ut sc̃s ꝙ husmodi degens loco. Uis uidere mulerẽ te sc̃iorem:
Quide ad tabenensiotarũ monasteriũ feminarũ ⁊ ⁊ unã ex ipsis inuenies
in capite habentẽ coronã. ipsamq cognosce te e̾e̾ meliorẽ: quȩ dũ contra
tantã multitudinẽ sola diebꝰ ac noctibꝰ pugnat ⁊ cor ipsius a dõ nunqͣ. recessi
tu aũt uno loco residens. nec quoquã aliqñ ꝓgrediens ⁊ ꝑ om̃s urbes. annno
et cogitatione uagaris. Statiq ad supͣdictũ monasteriũ uenit: ⁊ magistros
fr̃m rogauit ut iitroducerent eũ ad habitacłm feminarũ. Qũe max illis¬
uiia głosũ uirũ & iã ꝓuectioris ȩtatis. cũ om̃i fiducia introduci fecer̃t. In¬

Expanded text:
mo viro, semperque in diserto viventi astitit angelus Domini quadam die sedenti in mo viro, semperque in diserto viventi astitit angelus Domini quadam die sedenti in loco Porphyrite, affatusque est his verbis: Cur, inquit, grande aliquid esse te credis, ut sanctus, et in hujusmodi degens loco? Vis videre mulierem te sanctiorem? Vade ad Tabennesiotarum monasterium feminarum, et unam ex ipsis ronam, ipsamque cognosce te esse meliorem. Quae dum contra tantum populum sola diebus ac noctibus pugnat, cor ipsius a Deo nunquam recessit, tu autem uno in loco residens, neque quoquam aliquando progrediens, per omnes urbes animo et cogitatione vagaris. Statimque ad supradictum monasterium venit, et magistros fratrum rogavit, ut introducerent eum ad habitaculum feminarum. Quem mox illium, verum etiam et provectioris aetatis, cum fiducia grandi introduci fecerunt. In
Abbreviated transcription (Latin):
quedã uirgo que stultã eͥẽ ac demonẽ se habere sinulabat: que
usq adeo ab om̃ibꝰ aliis ꝓhorrore habebat᷑. ut nec cibũ qͥdẽ cũ ea caꝑent
Calem si quidẽ elegerat uitã: ut a coqͥna nunquã recedens totiꝰ illic mi¬
sterii impleret officiũ. Eerat scđm uulgare ꝓuerbiũ uniu̾se doms
spongiua: impleria se rebꝰ. ꝓbans qd̾ in scĩs libris scͥptũ legimꝰ. Si qus
Hec gͥ inuolutũ panns habebat caput. Itaq om̃ibꝰ seruiebat. Cetere ĩ
uirgines tonse. cucullis oꝑiebant᷑. Nulla aliqñ hanc potuit de quadri¬
gentis uirginibꝰ uidere manducantẽ: nunquã ꝑ om̃e euũ suũ sedit ad ñ¬
sam. Anulla uel modicã partẽ panis accepit: s micas tantũ tergens ila¬
sas m̃sarũ. ⁊ abluens ollas: his solis alimoniis contenta uiuebat. Nullius¬
quã inuriã fecit: nulla ipsiꝰ murm᷑ audiuit ⁊ nulli aut parũ aut satie
inaledicta omniũ sustineret : sc̃o pẏterio cui hoc uocabulũ erat ꝓbatissi¬

Expanded text:
quaedam, quae stultam esse ac daemonem se habere simulabat : Quae usque adeo ab omnibus aliis pro errore habebatur, ita ut nec cibum quidem cum ea caperent. Talem siquidem elegerat vitam, ut a coquina nunquam recedens, totius illic ministerii impleret officium: et erat secundum vulgare proverbium, universae domus spongia, impletum a se rebus probans, quod sanctis librHaec igitur involutum pannis habebat caput, et ita omnibus serviebat; caeterae autem virgines tonsae cucullis cooperiuntur. Nulla hanc potuit de quadringentis virginibus videre manducantem, nunquam per omne aevum suum sedit ad mensam. A nulla vel modicam partem panis accepit, sed micas tantum detergens ipsarum mensarum, et abluens ollas, his solis alimoniis contenta vivebat. Nulli unquam fecit injuriam, nulla ipsius murmur audivit, nulli aut parum aut satis maledicta omnium sustineret, sancto Pyoterio, cui hoc vocabulum erat, probatissi
Abbreviated transcription (Latin):
e gaudentẽ suꝑ eũ ualde. Paulus aũt exiliens cũ gaudio clamabat: be¬
uicens dm̃ ⁊ dicens. O ine ffabilis misericordia dĩ ⁊ bonitas: o diuine
nferationes ⁊ innume rabilis pietas. Currens aũt &. ascendens suꝑ. altũ
qraidũ: magna uoce dicebat. Uenite ꝙ. iudete oꝑa dñi: quã tͣribilia st̃ ꝙ
idagnitionẽ ueritatis uenire. Henite adoremꝰ ꝙ. ꝓcidamꝰ ante eũ: ⁊ di¬
camꝰ qr tu solus potens es peccata dimittere. Ad hanc uocẽ eiꝰ. om̃es¬
ollicite cucurrer̃t: cupientes audire quȩ dicebat. Et tunc uenien¬
tibꝰ om̃ibꝰ referebat paulus quȩ uidisset ante quã ecclam intrarent:¬
et quȩ postea it̾m. O int̾rogauit illũ uirũ. ut diceret ei causam pro

Expanded text:
et gaudentem supra eum valde. Paulus vero exsiliens cum gaudio clamabat, beet gaudentem supra eum valde. Paulus vero exsiliens cum gaudio clamabat, benedicens Deum et dicens: O ineffabilis misericordia Dei et bonitas! o divinae miserationes ejus et innumerabilis bonitas! Currens autem et ascendens super altum gradum magna vocad agnitionem veritatis venire . Venite, adoremus et procidamus ante eum, et dicamus: Quia tu solus potens es peccata dimittere. Ad hanc vocem ejus omnes cucurrerunt, cupientes audire quae dicebat. Et convenientibus omnibus referebat Paulus quae vidisset antequam in ecclesiam intrarent, quae postea iterum. Et interrogavit illum virum, ut dice
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ uͦ angł̃m eiꝰ delonge ligubre tristẽq sequentẽ. Paulus uͦ lacͥ mar
et manu frequent̾ pectꝰ tundens sedebat ante eccłam : plorans ualde
eũ qͥ ei talis apparuerat. Qui aũt uidebant qd̾ faciebat. ⁊ tã celerẽ eiꝰ mi¬
tacionẽ ad lacͥmas &. luctũ: int̃rogabãt eũ. rogantes ut diceret qͥd e̾ẽt qͥ
uideret: tim̃tes ne qͥd in rep̃hensionẽ omniũ uidisset ꝓ qͦ hec faceret. Posti¬
labant etiã: ut ad missas intͣret cũ eis. Paulus aut repellens eos. ⁊ negas
Post paululũ aũt dimisso eccłe conuentu: it̾m paulus attendebat singulos
exeuntes: ut quoꝵ introitũ agnouerat: sciret qͣles exirent. & uidit
illũ uirũ obscurũ ⁊ nigrũ toto corpore pͥus exeuntẽ ab eccła clarũ qͥdĩ
uultu. candidũ ũ toto corpore: demones aũt qͥ eũ antea tenebant. poste
asonge sequentes: scm uͦ angłm dĩ iuxxta ipsũ ambulantẽ. letũ ⁊ ꝓmptum

Expanded text:
 angelum ejus de longe lugubrem tristemque sequentem. Paulus 640 vero lacrymans et manu frequenter pectus tundens sedebat ante ecclesiam, plorans valde eum qui ei talis apparuerat. Qui autem videbant quod faciebat, et tam celerem ejus mutationem, et lacrymas et luctum, interrogabant rogantes eum ut diceret quid esset quod videret, timentes ne quid in reprehensione omnium vidisset, pro quo haec faceret. Postulabant etiam ut ad missas intraret cum eis. Paulus autem eos repellens, et negPost paululum autem dimisso ecclesiae conventu, iterum Paulus attendebat singulos exeuntes, ut quorum introitum agnoverat, sciret quales exirent, et vidit illum virum nigrum et obscurum toto corpore prius, exeuntem ab ecclesia claro quidem vultu candidoque corpore, daemones autem qui ante tenebant eum, postea de longe sequentes; sanctum vero angelum juxta ipsum ambulantem laetum et promptum
Abbreviated transcription (Latin):
Stentũ a qͥbdam tanꝗͣ. homieida. decedens aũt senex atꝙ int̾rogans
frẽm illũ q cõꝑto qͥd calũpmabant᷑ ei: dicit ad eos qͥ eñ tenebant. U̾bi ẽ ille
qͥ oceisus est: o ostendunt illi. Eunc appraximans ipsi defuncto: aliẽ ominibꝰ.
Grate. Ipso uͦ expandlente manꝰ ao dm̃: sut rexit is qui defunetꝰ erat. Et¬
dixxit ei corã om̃ibꝰ. Dic nob̃ quis ẽ. qͥ te int̾fecit: t ille dioxit. Ingressus sũ¬
in ȩccłiam: ⁊ cõmendaui pecunias pͣsbit̾o ⁊ ipse uͦ consurgens occidit me :
et portans me ꝓiecit in monasteriũ abbatis huiꝰ. S rogo uos: ut tollant᷑
ipsȩ pecumȩ ab eo÷ ⁊ dent᷑ filiis meis. Tunc ait ad eum senex. Uade dor¬
mi: donec ueniat dominus ꝙ resuscitet te. Et confestim obdormiuit:¬

Expanded text:
Accedens autem senex, atque interrogans fratrem illum, et comperto quia calumniabantur ei, dixit ad eos qui eum tenebant: Ubi est ille qui occisus est? et ostenderunt ei. Tunc approximans ipsi defuncto, dicit omnibus: Orate. Ipso vero expandente manus ad Deum, surrexit is qui defunctus erat. Etdixit ei coram omnibus: Dic nobis, quis est qui te interfecit? At ille dixit: Ingressus in ecclesiam commendavi pecunias presbytero, ipse surgens interfecit me, et portans projecit me in monasterium abbatis hujus; sed rogo vos ut tollantur ipsae pecuniae ab eo, et dentur filiis meis. Tunc ait ad eum senex: Vade, dormi, donec veniat Dominus et resuscitet te. Et confestim obdormivit
Abbreviated transcription (Latin):
Erat aũt ꝑegrinus ille modicũ negligentior: ille uͦ indigena stucdosis
ualde. Contigit aũt: ut dormiret ille ꝑegͥnꝰ in pace. At ille senex uicinis
eoꝵ cũ e̾ẽt p̃iudus: iudit multitudinẽ angłoꝵ deducentiũ animã eiꝰ. Et cũ
ꝑuenisset ad celũ ut intͣret facta ẽ questio de illo. Et uenit uox desuꝑ dicens
Manifestũ ẽ qr modicũ negligentior fuit: s ꝓpt̃ ꝑegrinationẽ eiꝰ aꝑite ei. Ẽt
post hec dormiit ille indigena: s uenit om̃is cognatio eiꝰ ad eũ. Cernens¬
faciem in conspectu dĩ dicx̃. Quomͦ ꝑegͥnꝰ ille cũ negligentior fuerit. talẽ
głam habuit ÷ ⁊ hic cũ studiosus e̾ẽt. nichil huiꝰmodi meruit: E uenites
uox dicens. Isic studiosus cũ uenit ut dormiret aꝑuit ocłos⁊ ꝙ uidit paren¬
tes suos flentes: ꝙ consolata ẽ anima eiꝰ. Peregͥnus uͦ cũ negligentior fuert

Expanded text:
erat autem peregrinus ille modicum negligentior; ille vero inchoris studiosus valde. Contigit autem ut dormiret ille peregrinus in pace. At ille senex vicinus eorum cum esset praevidens, vidit multitudinem angelorum deducentem animam ejus; et cum perveniret ad coelum ut intraret, facta est quaestio de illo. Et venit vox de super dicens: Manifestum est quia modicum negligentior fuit, sed propter peregrinationem ejus aperite ei. Et post haec dormivit et ille inchoris, et venit omnis cognatio ejus ad eum. Cernensfaciem suam in conspectu Dei, dixit: Quomodo peregrinus ille cum negligentior fuerit talem gloriam habuit, et hic cum studiosus esset nihil hujusmodi meruit? Et venit ei vox dicens: Hic studiosus cum venit ut dormiret. aperuit oculos suos, et vidit parentes suos flentes, et consolata est anima ejus. Peregrinus vero 646 ille, licet
Abbreviated transcription (Latin):
sfuerint peccata ur̃a tanquã feniciũ: uelut nix dealbabunt᷑. Et si uolue
ne cõpunctꝰ sũ nimis: ⁊ ingemiscens intro in consciencia mea dixi ad dm̃:
Tu ds̃ qͥ uenisti in mundũ peccatores saluos facere: ꝙ qͥ hec quȩ mͦ lecta stͣ
pmisisti ꝑ ꝓpħam: cõple effectu &. oꝑe etiã in me indigno ꝙ. peccatore. Ecce.
eñ amodo ꝓmitto tͥ &. spondeo sermone ⁊ corde confiteor. qi ĩa ñ ag̃a ułi
illud malũ: s abrenuntio om̃i inqͥtati. & seruio tͥ amodo in consciencia
munda. Lsodhie gͦ dñe ⁊ in hora hac suscipe me penitentẽ .u. int̃pellantẽ: q
remunei antẽ om̃i peccato. In his gͦ ꝓmissionibꝰ ait egressus sũ de eccła. statuens
inanina mea nichil ultra agere malũ corã ocłis dm̃. Qd̃ eũ audissent: omnes
et auins reuelaitionꝰ quantã as habat bontat̃ eirea eos qui ad eũ deuote
confugiunt q ꝑ penitenciã em̃dant ꝓpͥa delicta ⁊ ñ solũ ñ cogunt᷑ penas sol¬

Expanded text:
fuerint peccata vestra tanquam phoenicium, velut nix dealbabuntur. Et si volueone compunctus sum nimis, et ingemiscens intra conscientiam meam, dixi ad Deum: Tu Deus, qui venisti in mundum peccatores salvos facere, et qui haec quae modo lecta sunt promisisti per prophetam, comple effectu et opere etiam in me indigno et peccatore. Ecce enim amodo promitto tibi et spondeo sermone, et corde confiteor, quia jam non agam ultra illud malum, sed abrenuntio omni iniquitati, et servio tibi amodo in conscientia munda Hodie ergo, Domine, et in hac hora suscipe me poenitentem et interpellantem te, et renuntiantem omne peccatum. In his igitur promissionibus, ait, egressus sum de ecclesia, statuens in anima mea, nihil ultra agere mali coram oculis Domini. Quod cum audissent, omnes ac divinis revelationibus, quantam Deus habeat bonitatem circa eos qui ad eum devote confugiunt, et per poenitentiam emundant priora delicta, non solum non coguntur poenas sol
Abbreviated transcription (Latin):
lam suã: dep̃cabat᷑ dm̃ de hoc u̾bo. E ueniens post tres dies: dix̃ sc̃e mem¬
rie cẏrillo. Homo ẽ melchisedech. Archiep̃c aũt respondit ei. Quomͦ en¬
stat apud te alba: E ille dix̃ ei. Ds̃ mͥ ostendit om̃s pa triarchas : ita ut
guli eoꝵs corã me transirent ab adam usq ad melchi¬
homo esset melchisedech. Et gauisus ẽ magnifice sc̃e
eate memoriȩ paulus simplex. discipłs beati
antonii nari¬
uit fr̃ibꝰ talem rem: qr aliqͣn ueniens in monaste¬
rio uisitand
gr̃a ⁊ post fr̃m instructione⁊ post consuet̃a ad inuicem
intrauer̃t in eccłam dĩ. missas celebrare more solito. Beatus gͦ paulie¬
intraret. Habebat aũt ⁊ hanc gr̃am datã sibi a dño: ut sic uideret unm¬
quẽq cuiꝰ animiee̾t ⁊ sicut nos facies nr̃as uidemꝰ adinuicẽ Ingredientũ¬

Expanded text:
lam suam, deprecabatur Deum de verbo hoc; et veniens post tres dies dixit sanctae memoriae Cyrillo: Homo est Melchisedech. Archiepiscopus autem respondit ei: Quomodo constat apud te, abba? Et ille dixit ei: Deus ostendit mihi omnes patriarchas, ita ut singuli eorum coram me transirent ab Adam usque ad Melchite est Melchisedecheatae memoriae Paulus Simplex, discipulus abbatis Antonii, narravit patribus talem rem: Quia aliquando veniens in monasterio visitandi gratia, et pro fratrum instructione, post consuetam ad invicem intraverunt in ecclesiam Dei, missas more solito ceintraret; habebat enim hanc gratiam sibi datam a Deo, ut sic videret unumquemque cujus animi esset, sicut nos facies nostras videmus ad invicem; sed et
Abbreviated transcription (Latin):
icebãt senes: qr tres st̃ uirtutes sathane quȩ p̃cedunt unuersa
peccata. Prima obliuio ÷ sed̾a negligencia: tercia concupiscencia
Et enĩ si obliuio uenerit. generat negligenciã ÷ de negligencia uͦ concups¬
cencia nascit᷑: de concupiscencia uͦ corruit homo. Si ita enĩ sobria ẽ mens u
obluionẽ respuat: ad negligenciã ñ uenit. Et si ñ negle. xerit: concupiscen¬
ciã ñ recipit. Si uͦ concupiscenciã ñ receꝑit: nunquã cadet opitulante grͣa. xp̃¬

Expanded text:
icebat senex: Quia tres virtutes Satanae, quae praecedunt universa peccata: prima oblivionis, secunda negligentiae, tertia concupiscentiae. Etenim si oblivio venerit, generat negligentiam; de negligentia vero concupiscentia nascitur; de concupiscentia vero corruit homo. Si enim ita est sobria mens, ut oblivionem respuat, ad negligentiam non venit; et si non neglexerit concupiscentiam non recipit; si vero concupiscentiam non recipit, nunquam cadet opitulante
Abbreviated transcription (Latin):
pͣbebant senibꝰ in uita hac: ⁊ narrauer̾t dicentes. qi erat qͥdã ebriosus
enex .. oꝑabat᷑ unã matta in die: ⁊ uendebat eã in iuemo uico: ⁊ bibebat
qd̾ accipiebat de p̃cio eiꝰ. Postea uͦ uenit ad eũ qͥdã fr̃ ꝙ. manebat cũ ipso. qui
simnilit̾ oꝑabat᷑ ꝙ ipse mattã unã. Tollebat aũt eã senex. &. uendebat: ⁊ am¬
larĩ mattarũ p̾eiũ expencebat in umil: ili aũt fr̃i aferesut tantums̃i¬

Expanded text:
at quidam ebriosus senex, et operabatur unam mattam in die, et vendebat eam in vicino vico, et bibebat quod accipiebat de pretio ejus. Postea vero venit ad eum quidam frater, et manebat cum ipso, qui similiter operabatur et ipse mattam unam: tollebat autem eam senex et vendebat, et ambarum mattarum pre
Abbreviated transcription (Latin):
te aut ep̃c fueras. aut multoꝵ caput. Iunc aũt: hic uelut ꝑegrinus sedes. Ille uͦ
cõpunctꝰ. ñ quidem turbulent᷑ aliqͥd respondit: s mouens caput ꝙ respiciens ad t̾rã.

Expanded text:
te aut episcopus fueras, aut multorum caput; nunc autem hic velut peregrinus es. Ille vero te aut episcopus fueras, aut multorum caput; nunc autem hic velut peregrinus es. Ille vero compunctus, non quidem turbulenter aliquid resp
Abbreviated transcription (Latin):
runt nos nimis. Dixxit fr̃. Ieuinia .&. uigiliȩ quas facit homo: qͥd efficiunt. Dicit ei
senex. Qm̃ ipsa st̃ que faciunt humiliari animã. Scͥptũ ẽ enĩ. Uide hunulitatẽ meam
et laborẽ meũ: ⁊ dunitte uinu̾sa delicta mea. Si eñfecerit aĩa labores istos: miser ebit᷑ suꝑ
ueniente suꝑ se. aut in om̃i cogitatione ininuci: lit ei senex. flere debet in conspectu
bonitatis di ut adiuuet eũ: ⁊ reqͥescet uelociter si rogat in sciencia. Scriptum
est enim. Nominus michi adiutor: non timebo quid faciat michi homo:¬
Ntrogatus ẽ senior a quodã militante: si d̾s recipit penitentẽ. Qui cũ eũ pluribus
edificasset sermonibꝰ: postremo ait ad eum. Dic mͥ dilectissime. Si clamidis tua con¬
scissa fuerit ÷ ꝓicis eã:Qui respondens ait. Non: s resarciens utor ea. Nicit ad eũ
senior. Si igitur tu parcis proprio uestimento: ds suȩ magnu non indulget:
Et dixit ei p̃sbiter monaster ioꝵ. Scimꝰ abba euagri: qr si esses in patͥa tua. for¬

Expanded text:
rogavit dicens: Jejunia et vigiliae quas facit homo, quid proficiunt? Dixit ei senex: Quoniam ipsa sunt quae faciunt humiliari animam. Unde dicebat David: Humiliabamet laborem meum, et dimitte omnia peccata mea . Si ergo fecerit anima labores istos, miserebitur supeniente super se, aut in omni cogitatione inimici? Ait illi senex: Flere debet in conspectu bonitatis Dei, ut adjuvet eum; et requiescet velociter, si rogat in scientia. Scriptum est enim: 658 Dominus mihi adjutor, et non timebo quid faciat mihi homorogatus est senior a quodam militante: Si Deus recipit poenitentem. Qui cum eum pluribus aedificasset sermonibus, postremo ait ad eum: Dic mihi, dilectissime, si chlamys tua conscissa sit, projicis eam? Qui respondens ait: Non, sed resarciens utor ea. Dicit ad eum senior: Si ergo tu parcis proprio vestimento. Deus sui imagini non indulget? et dixit ei presbyter monasteriorum: Scimus, abba Evagri, quia si esses in patria tua, for
Abbreviated transcription (Latin):
mundis: Respondit ei senex. Si quis ad hunc sermonẽ poterit ꝑuenire ut eũ intel¬
ligat: uidebit se minõrẽ esse tociꝰ creature. Qui frͣ. E. quomͦ possum inquit imorẽ meꝰ
met ipso. Iste quidẽ hoc solũ peecatũ fecit: ego aut̃ onĩi hora homicidiũ cõmito. me ipsum
mtherens. Et eũ fr̃ ragreret quom̃ poset fere raspondirt ͥ Iec solaẽ honmuis uiticeuec̃it
semetipsũ reprehendat. Tunc enm iustus est: cum sua peccata condempnat:
edebat aliqñ abbas sẏsoys solus in monte abbatis antonii. Morã aut̃ faciente mi

Expanded text:
ille dixit ei: « Si quis ad hunc sermonem pervenire potuerit, ut eum intelligat, videbit se minorem esse totius creaturae. » Cui frater: « Et quomodo possum minorem me metipso: Iste quidem hoc solum peccatum fecit, ego autem omni hora homicidium committo, meipsumns. » Et cum frater requireret quomodo posset fieri, respondit: « Haec sola est hominis justitia, ut semetipsum reprehendat. » Tunc enim justus est, cum sua peccata condemnat. edebat aliquando abbas Sisois solus in monte abbatis Antonii: moram autem faciente mi
Abbreviated transcription (Latin):
studiosi. diligentes se facti st̃ monachi: ꝙ. unꝰ qͥdẽ ex eis. elegit litigantes
ñ pacẽ reducere iuxta iluo qd̾ dietũ ẽ. beati pacifiei ⁊ scd̃s uͦ uisitare infir¬
nos : tercius uͦ abiit qͥescere in solitudine. Primꝰ uͦ laborabat ꝓptͣ lites homi¬
num. q ñ pot̾at om̃s sanare: ⁊ tedio uictꝰ uenit ad eũ qͥ seruierat infirmis:
t inuenit etiã ipsũ animo deficientẽ & ñ p̃ualentẽ mandatũ ꝑficere. Eit
concordantes hi duo abier̃t uidere illũ qͥ in solitudine discesserat: ⁊ narra¬
uert ei tribulationes suas ⁊ rogauer̾t ut diceret eis qͥd ipse ꝓficeret. Et
uetcens paululũ: mitnit aquã in ciphũ &s cdicit eis. Attendite aqũã. Inten¬
fert̃ aut in aqũa: ⁊ erat turbulenta. ⁊c post modũ: rursus dicit eis. At¬
tendite modo: quom̃ lmmpida facta ẽ aqua. Eeũ intenderent in aquã. ui¬
fientitanquã in speculo uultꝰ suos. Et tunc dieit eis. Sic ẽ in medio hominĩ

Expanded text:
studiosi diligentes se, facti sunt monachi. Et unus ex eis elegit litigantes in pace reducere, juxta illud quod scriptum est: Beati pacifici . Secundus vero visitare infirmos. Tertius vero abiit quiescere in solitudine. Primus ergo laborans propter lites hominum, non poterat omnes sanare. Et taedio victus, venit ad eum, qui serviebat infirmis, et invenit etiam ipsuconcordantes hi duo abierunt videre illum qui in eremo discesserat, et narraverunt ei tribulationes suas, et rogaverunt ut diceret eis quid ipse proficeret. Et reticens paululum, mittit aquam in scyphum, et dicit eis: Attendite in aquam. Et erat turbulenta. Et post modicum rursus dicit: Attendite modo, quomodo limpida facta est aqua. Et cum intenderent in aquam, vident quasi in speculo vultus suos. Et tunc dixit eis: Sic est qui in medio hominum
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ita in pace dormiuit. Ille aũt sermo semꝑ. in ore senis fuit. Arseni:
ꝓptͣ qd̾ existi : Loqui me semꝑ. penituit: tacere nunquam:
de questione aliqͣ scͥpturarũ⁊ cũ posset magnifice loqͥ si uellet: se
ueniebat ÷ post coluninã sedebat ne qͥs uideret faciem eiꝰ : &. ne ipse attes¬
deret ad aliũ. Erat aũt uisio eiꝰ anglica sic̃ iacob: canis ornatus ⁊ eleganse
pore. siccus tam̃. Habebat tam̃ barbã. plixã ⁊ om̃ino attingentẽ ad uene
ginquo curuatꝰ. Morit᷑ aũt: annoꝑs nonaginta quiq. Hic fuit in pala¬
os duos annos reu̾tens in trohen fecit ⁊ ⁊ ita dormiuit consũmans in paci
et timore dĩ cursũ suũ: qr erat uir bonꝰ ⁊ plenꝰ spu sc̃o ꝙ fide. Audiense¬
tẽ abbas pastor qr de hac uita migrau̾it arseniꝰ lacrimat᷑ ẽ. & dix̃. Beati

Expanded text:
atque ita in pace dormivit. Ille autem sermo semper erat in ore Arsenii, Propter quid existi? loqui me semper poenituit, tacere nunquam. de quaestione aliqua Scripturarum, cum posset magnifice si vellet, sed m temporis veniebat, post columnam sedebat, ne quis videret faciem ejus, et ne ipse attenderet alium. Erat enim visio ejus angelica, sicut Jacob, canis ornatus, elegans corpore, siccus tamen. Habebat autem barbam prolixam, omnino attingentem usque adngaevo curvatus, moritur autem annorum nonaginta quinque. Hic fecit in palalios duos annos revertens iterum in Trohen fecit, consummans in pace et timore Dei cursum suum, quia erat vir bonus et plenus Stem abbas Pastor, quia ex hac vita discesserit Arsenius, lacrymatus est, et dixit: Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
abbati pastori. Non tunes dm̃: qr sic locutꝰ es fr̃i tuo: Eẜ tacuit senex s
duos aũt dies misit abbas pastor ad frẽm illũ : ⁊ uocauit eũ ad se. ⁊ dit
ei audiente abbate anub. Quid me int̃ rogasti illa die: Quia mens
colligo facio agape. Et dix̃ ei abbas pastor. Putaui qr de fr̃e tuo illo q̃
laicꝰ est diceres. Si aũt tu facis: hoc nͣ ẽ opꝰ monachi. Ille añt contrit
Cũ gͦ discessisset: cepit abbas a nub penitenciã ag̾e apud alb̃em pastorẽ dicis
sͥgnosce mͥ. Dicit ei albas pastor. Et ego ab iitio seirebã q ñ ẽ ꝯpꝰ monach¬

Expanded text:
abbati Pastori: Non times Deum, quia sic locutus es fratri illi? Et tacuit senex. Post duos autem dies misit abbas Pastor ad fratrem illum, et vocavit eum ad se, et dixit ei, audiente abbate Anub: Quid me interrogasti illa die? quia mens  hoc quod colligo, ex ipso facio agapem. Et dixit ei abbas Pastor: Putavi quia de fratre tuo illo, qui laicus est, diceres; si autem tu facis haec, non est opus monachi. Ille autem contrisCum autem discessisset, coepit abbas Anub poenitentiam agere apud abbatem Pastorem, dicens: Ignosce mihi. Dixit ei abbas Pastor: Ecce ab initio s
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. &. scd̾m pͣcepta dĩ comi̾samini tã in orationbꝰ quã in psalmodi
sic̃ dic̃ apłs ⁊ instantes orationi &. uigilantes in ea: id̾oq eũ conpunes
ĩmundissimi demones. Ipse aut̃ beatꝰ pat᷑ nrͣ pachoniiis docebat fr̃s
ut sẽꝑ. memores e̾ent u̾bi dĩ in salutẽ animaru suarũ. Postmodũ ue¬
ro discedebat unꝰqͥsq fr̃m in cellulas suas: oꝑantes manibꝰ suisq me¬
ditantes quȩ de scripturis sc̃is didicerant erant int̾ se conferen
tes: ꝙ. exponentes de capitulis sc̃arum seripturarũ: quȩ ad timors¬
et amorẽ dñi confirmarent & illuminarent animas eorum:
uit quidam uir magnꝰ de scĩs senioribꝰ: cui talem gr̃am done¬
uerat dñs reuelante ei spũ sco⁊ ut uid̾e possẽt qd̾ alii ñ uide¬
bant. Referebat gͦ sc̃ĩs patribꝰ dicens: qr aliquando quã pluruni
sedentes fr̃s simul. loq̃bant᷑ int̾ se ꝙ conferebant de scĩs seriptu

Expanded text:
epta Dei conversamini tam in orationibus quam psalmodia, sicut dicit Apostolus: Instantes orationi, et vigilantes in ea. Ideoque cum compunctet immundissimi daemones. Ipse autem beatus Pater Pachomius docebat fratres, ut semper memores essent verbi Dei, in salutem animarum suarum. Postmodum vero discedebat unusquisque fratrum in cellulas suas, operantes manibus suis, et meditantes quae de sacris Scripturis dites, et exponentes de capitulis Scripturarum, quae ad timorem Domini confirmarent et illuminarent animas eorum. 36. Fuit quidam vir magnus de sanctis senioribus, cui talem gratiam donaverat Christus, revelante ei Spiritu sancto, ut videret quod alii non videbant . Referebant ergo sancti seniores quia aliquando quamplurimi sedebant fratres, et simul loquebantur inter se, et co
Abbreviated transcription (Latin):
mnex : dixit ei. Sanꝰ ne es:& respondit ei. Ubi mͥ ẽ salus: & dieit ei senex
Et diõc ei senex. Nemniẽ amicũ habes illic: E. ille respondit. Unũ tau¬

Expanded text:
senex, dicit ei: Sanus sis. Et respondit ei: Ubi est mihi salus? Et dicit ei senex: senex, dicit ei: Sanus sis. Et respondit ei: Ubi est mihi salus? Et dicit ei senex: cit. Et dixit ei senex: Neminem ergo amicum habes illic? Et respondit: unum ta
Abbreviated transcription (Latin):
rxit qͥdã senex. Sicut uenenata animalia fortiores herbȩ uel pigñ¬
ta expellunt: Ita & cogitationes sordidas. oratio cũ ieiuinio reppel
bbas machariꝰ dũ maneret in illa solitudine in qua solus E lit:¬
habitabat ⁊ erat enĩ alia solitudo in qua habitabant plurimi frͣs:
pseruabat aũt senex uiã ⁊ &. uidit sathanã uenientẽ in habitu homiis.
t transiret ꝑ cellã eiꝰ. Uidebat aũt qͣsi tunica eũ ut linea omnino ue¬
usta & tota eribrata: q ꝑ om̃ia foramina eiꝰ pendebant ampullȩ. S di¬
it eisenex. Maior uͥ uadis: E. ille respondit. Uado cõmonere fr̃s. Se¬
Et dix̃ eisenex. Et totas istas cũ gustu portas: E respondit. Etiã ut si
nũ ũ placet offerã alrud. Si au̾t nec illud⁊ dabo t̾ciũ: s ita ꝑ ordinẽ ut
iodis omibꝰ uł unũ ex eis placeat ei. Et eũ hec dixisset: transiit. Et ob¬
eruauit senex custodiens uias: donec ille it̾m remearet. Eeñ uidisset eũ

Expanded text:
xit quidam senex: Sicut venenata animalia fortiores herbae vel pigmenta expellunt, ita cogitationes sordidas oratio cum jejunio repellit. 61. Abbas Macarius, dum in illa solitudine in qua solus eratparte erat alia solitudo, in qua habitabant plurimi fratres. Observabat autem senex ad iter, et vidit Satanam venientem in habitu hominis, ut transiret per cellam ejus. Videbatur autem tunica uti linea omnino vetusta et tota cribrata, et per omnia foramina ejus pendebant ampullae. Et dixit ei senex: Ohe, major: ubi vadis? Et ille respondit: Vado commemorare fratres. Se. Dixit ei senex: Totas istas cum num alicui non placet, offeram aliud; si autem nec illud, dabo tertium, et ita per ordinem, ut modis omnibus vel unum ex eis placeat ei. Et cum hoc dixisset, transiit; et observabat senex custodiens vias, donec ille iterum remearet: et cum vidisset eum
Abbreviated transcription (Latin):
lter qͥdã scłaris uite habens tres filios renuciauit scło: ⁊ uenit ad mor¬
riũ. relinquens fihios suos in ciuitate. Et cũ fecisset tres annos in mons¬
rio: cepert ei cogitationes sue filios ad memoriã frequent᷑ adducere ⁊ ⁊ eos¬
tristabat᷑ ꝓ eis ualde. Neq dixerat abbati. filios se habere. Uidens aut albas e¬
tristẽ: dicit ei. Quid habes qd̾ tristis es:& narrauit ei qr tres filios haberet n
uitate: ⁊ qr uellet eos ad monasteriũ adduc̾e. Precepit aũt albas: ut adducer
eos. Qui cũ ꝑrexisset ad ciuitatẽ: inuenit duos ex his iã fuisse defunctos: unũs
solũmͦ remansisse
Quẽ aslumens uenit ad monastĩ

Expanded text:
lter quidam saecularis vitae, habens tres filios, renuntiavit saeculo, et venit ad monasterium, relinquens filios suos in civitate. Et cum fecisset tres annos in monasterio, coeperunt ei cogitationes suae filios ad memoriam frequenter adducere, et contristabatur pro eis valde, neque enim dixerat abbati filios se habere. Videns autem eum abbas tristem, diccivitate, et quia vellet eos ad monasterium adducere. Praecepit autem ei abbas ut adduceret eos. Qui cum perrexisset in civitatem, invenit duos ex his jam fuisse defunctos, unum vero solummodo remansisse. Quem assumens venit ad monast
Abbreviated transcription (Latin):
it demonstraret mͥ oꝑationẽ ipsoꝵ. Surgens aũt post illã septimanam:
bii ad eos uidere quomͦ sederent. Et cũ pulsassem: aꝑuer̃t mͥ ac saluta¬
uer̃t me tacentes. faciensq orationẽ: sedi. Innuit aũt maior ininori: ut
egͥderet᷑. ꝯͥpse uͦ sedit facere plectã: nichil loquens. Et circa horã nonam
signũ ꝑcuciens: uenit ille minor ⁊ fecit modicã coctur̾ã pulm̃ti. Apposuit

Expanded text:
ut demonstraret mihi operationem istorum. Surgens autem post illam septimanam abii ad eos videre quomodo sederent. Et cum pulsassem, aperuerunt mihi, et salutaverunt me tacentes; faciensque orationem, sedi. Innuens autem ille major minori, ut egrederetur, ipse sedit facere plectam, nihil loquens. Et circa horam nonam significavit percutiens, et venit ille minor, et fecit modicam cocturam pulmenti. Apposuit
Abbreviated transcription (Latin):
longiꝰ. indignantes contra eos. Ueniebant aũt porei sordidissim es
morbo pleni:a uolutabãt se int̃ eos. Demones eñ in specie porcos
delectabant᷑ suꝑflua ꝙ: uana lo q̃la eoꝵ.Beatꝰ aũt semior hec uides
bit ad cellulã suã: & ꝑ. totã noctẽ eũ grandi fletu &. ululatu gem̃do. de¬
poat insserias nr̃as. Exhortabat᷑ gͦ scos patres ꝑ monast̾ia: & cõmone
n fr̃s dicens. Cauete fr̃s. a multiloqͥo & ab ociosis sermonibꝰ lingũa:¬
r magiꝰ int̾itꝰ aniinȩ genat᷑: ꝙ. ñ intelligimꝰ qm̃ ꝑ. hec .&. dõ .ꝙ. scĩs angl̃is
aibiles sumꝰ. Hic̃ eñi scͥpta diuina. ꝑ multiloqͥũ ñ effugies peceatũ.
sec eñ infirma & uacuam efficiunt mentem atq anim̃a nostram:
uit quida uir in palatio sublimis sub theodosio imꝑatore noĩe
arsenꝰ: cuiꝰ filios idẽ archachũ &. honoriũ augustos de baptisino
uscepit. Hic itaq ar senꝰ desiderio diumi amoris accensus ⁊ reliquens omñe

Expanded text:
longius, indignantes contra eos; veniebant autem porci sordidissimi et morbo pleni, et volutabant se inter eos; daemones enim in specie porcorum delectabantur per superflua et vaniloquia eorum. Beatus autem senior haec videns, abiit in cellulam suam, et per totam noctem cum grandi fletu et ululatu gemendo deflebat miserias nostras. Exhortabatur ergo sanctos Patres per monasteria, et commonebat fratres, dicens: Cavete, fratres, a multiloquio, et ab otiosis sermonibus lingualis odibiles sumus. Dicit enim Scriptura: Per multiloquium non effugies peccatum . Haec enim infirmam et vacuam efficiunt mentem atque animam nostram. 37. Fuit quidam vir in palatio sublimis, sub Theodosio imperatore, nomine Arsenius, cujus filios, id est Arcadium et Honorium Augustus de baptismo suscepit . H
Abbreviated transcription (Latin):
ille in eã quȩ in ꝓximo erat ciuitatẽ : uoluit distrahere codiei
illũ. Petebat aut in pͣcio eiꝰ. solidos sedeci. Dicit ei ille qui enͣ ens¬
re uolebat. Da mͥ codicẽ: ut possim ꝓbare si tanto p̃eio ualet:
Dedit gͦ codicẽ: ut ꝓbaret eũ.Statim aut fr̃ ille cũ ipso codios
ꝑrexit ad scm̃ anastasiũ: & rogabat eũ dicens. Iube considerar
pater codic̃ẽ istũ: ꝙ. estimare eũ si ualet solidos sedeẽs. q tantus
p̃ciũ petit qͥ distrahit eũ. Dixit aũt abbas anastasius. qr bonꝰ est

Expanded text:
ille in eam quae in proximo erat civitatem, voluit distrahere Codicem ille in eam quae in proximo erat civitatem, voluit distrahere Codicem illum, petebat autem in pretio ejus solidos sedecim. Dicit ei ille qui eum emere volebat: Da mihi Codicem, ut possim probare si tanti pretii valet; dedit ergo ei Codicem ut probaret eum. Statim autem frater ille cum ipso Codice perrexit ad sanctum Anastasium, et rogabat eum dicens: Jube considerare, Pater, Codicem istum, et aestimare eum si valeat solidos sedecim, quoaniam tantum pretii petit qui distrahit illum. Dixit autem abbas Anastasius: Q
Abbreviated transcription (Latin):
et ibi in speleo habitauit. Noluit enĩ tẽ porales hominũ laudes: s ee¬
lestẽ et̃namq głam a saluatore nr̃o xp̃o in futuro ꝑcipere scło:
tutẽ oportet ut cognoscatis: quatinus animirabile̾ magna¬
nimitatẽ & tranqͥllitatẽ animi eiꝰ considerantes imitem᷑ exemplo
Hic itaq abbas anastasius habebat codicem in mbranis ualde ob¬
timis scriptũ: qui decẽ & octo ualebat solidos. Totũ eñ uetus
et nouũ testam̃tũ scriptũ habebat. Cũ auͣt quidã fr̃ uenisset al
eũ uisitandi gr̃a: uidit in cellula codicẽ ipsũ q. concupiuit ⁊ fu¬
ratꝰq ẽ. eũ &. abiit. Supͣ memoratꝰ aũt abbas anastasius cũ requi¬
sisset eadẽ die ad legendũ codicẽ suũ & nͣ inuenisset: in telle eit
n fr̃ ille furatꝰ e̾e̾t eũ ÷ꝙ. noluit inittere post ipsũ nec reqͥrer
eũ : ne post frutũ etiã & ꝑuiria adderentur. Descendens anͣt fr̃

Expanded text:
et ibi in spelunca habitavit. Noluit enim temporales hominum laudes, sed coeet ibi in spelunca habitavit. Noluit enim temporales hominum laudes, sed coelestem aeternamque gloriam a Salvatore nostro Christo in futuro saeculo tutem oportet ut cognoscamus, quatenus admirabilem magnanimitatem et tranquillitatem animae ejus considerantes, imitemur exemplum . Hic itaque Anastasius habebat Codicem in pergamenis valde optimis scriptum, qui decem et octo valebat solidis, totum enim vetus et novum Testamentum scriptum habebat. Cum autem quidam frater venisset ad eum visitandi gratia, vidit in cellula ejus Codicem ipsum, et concupivit, furatusque est eum, et abiit. Supramemoratus autem abbas Anastasius, cum requisisset cadem die ad legendum Codicem suum, et non invenisset, intellexit quia frater ille furatus esset eum, et noluit mittere post ipsum, nec requirere eum, ne post furtum etiam et perjuria adderentur. Descendens autem frater
Abbreviated transcription (Latin):
rͥs abbas: dixitq eis. Credite mͥ fr̃s: quia magis opto mattulam
rͣis eulalii cũ humilitate ac pacientia eiꝰ⁊ quã om̃ia oꝑa eoꝵ dũ¬
faxat qͥ murmurantes in cordibꝰ suis cꝑant᷑ in monasterio. Ut aũt
lobis ut deferant᷑ mͥ mattule om̃sum fratrũ. Quas cũ detulissent:
iussit ut accenderent igne ⁊ & misit in eũ om̃ium fr̃m mattulas.
Quȩ stat̃i om̃s cõbuste sunt: pret matta fr̃is eulalii: quȩ integra
reꝑta ẽ. ꝙ ñ ẽ ẽõbusta. Cũq hoc uidissent fr̃s om̃s timuerunt
ualde :&. ꝓsternentes se in terrã. ueniã & indulgentiã a xp̃o
dño postulabant ⁊ & collaudantes ammirabant᷑ nimis patientiã
et humilitatẽ fr̃is eulalii. Deniq ex eo honorabant ꝙ magnif¬
cabant eũ: tanquã unũ de magnis patribꝰ. Istos auͣt honores et
laudes ñ poterat sustinere frͣ eulaliꝰ: dicens. Ue mͥ infelici quia

Expanded text:
fratres abbas, dixitque eis: Credite mihi, fratres, quia magis opto mattulam fratres abbas, dixitque eis: Credite mihi, fratres, quia magis opto mattulam fratris Eulalii cum humilitate et patientia ejus, quam omnia opera eorum duntaxat qui, murmurantes in cordibus suis, operantur in monasterio. Ut autem  praecipio vobis ut deferantur mihi mattulae omnium fratrum: quas cum detulissent, jussit ut accenderent ignem, et misit in eum omnium fratrum mattulas, quae statim combustae sunt, praeter mattulam fratris Eulalii, quae integra reperta est, et non est combusta. Cumque hoc vidissent fratres omnes, timuerunt valde, et prostraverunt se in terram, veniam et indulgentiam a Christo Domino postulantes, et collaudantes admirabantur nimis patientiam et humilitatem fratris Eulalii. Denique ex eo honorabant et magnificabant eum, tanquam unum de magnis Patribus; istos autem honores et laudes non poterat sustinere frater Eulalius, dicens: Vae mihi infelici, quia
Abbreviated transcription (Latin):
na ac triduana ieiunia ei indicerent᷑: ille om̃ia patient᷑ tolerabat:
gnorantes aũt fr̃s qi hec om̃ia ꝓ humilitatis uirtute patient᷑ susti¬
ueret: conuenientes parit maxime seniores fr̃s ad patr̃e monaste¬
rii. dioxerunt ei. Considera pat: qͥd faciendũ sit. Quã diu eñi po¬
sumꝰ sustinere negligentias ꝙ dãpna quȩ fr̃ eulalius facit in mo¬
naster io. Iã pene om̃ia uasa & utensilia monasterii confracta sunt
et ext̾minata ꝑ negligentiã eiꝰ. Quomͦ gͦ iste talis tolerandus est:
Respondensq pat̾ monasterii ait. Interꝰi paucos dies sustinean
frͣs: ꝙ postea ordinet᷑ de eo qd̾ cõpetit fieri. Hec dicens: dimisit frͣs:
Ingressus uero cellulã ꝓstrauit se in orationibꝰ: obsecrans miscd̾iam
bñi ut ei manifestare dignaret᷑ qͥd ordinare aut definire posset
pͥe p̃dicto fr̃e. Tunc reuelatũ ẽ ei qͥd ageret. Conuocauit gͦ om̃e

Expanded text:
na ac triduana jejunia ei indicerentur, ille omnia patienter tolerabat. na ac triduana jejunia ei indicerentur, ille omnia patienter tolerabat. Ignorantes autem fratres quia haec omnia pro humilitatis virtute patienter sustineret, convenientes pariter, et maxime seniores fratres ad Patrem monasterii, dixerunt: Considera, Pater, quid faciendum sit, quandiu enim possumus sustinere negligentias et damna quae frater ille. Eulalius facit in monasterio? Jam pene omnia vasa et utensilia monasterii confracta sunt, et exterminata per negligentiam ejus. Quomodo ergo iste talis tolerandus est? Respondens Pater monasterii ait: Interim paucos dies sustineamus fratrem, et postea ordinabimus de eo quod competit fieri. Haec dicens dimisit fratres. Ingressus vero cellulam prostravit se in orationibus, obsecrans misericordiam Domini, ut ei manifestare dignaretur quid ordinare aut definire posset de saepe dicto fratre: tunc revelatum est ei quid ageret. Convocavit ergo omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Uidã de scĩs semoribꝰ misit discipłm suũ: ad hauriendã aquã
contristatꝰ ẽ ualde qi longe erat a cella eors: q. qͥd ageret quo se
uã misccłiam tuã qͥ fecisti celũ & terrã. & mare. & om̃ia quȩ in eis st̃. qͥ
facis mirabilia magna solus: msserere mei ꝓpt̃ seruũ tuũ qͥ misit me. Et
cũ surrexisset de oratione: exclamauit dicens. O putee putee: inssit¬
sursũ: usq ad os putei. Et cũ implesset lagenã suã fr̃: abscessit głifi¬
cͥans potentiã salliatoris. dqua aũt putei: reuersa est ad locũ siuior:
tores frs: excusantes culpas suas supͣdictũ frẽm asserebant esse culpa¬
uilem. Cũq argueret᷑ a senoribꝰ fr̃ibꝰ. ñ negabat: s ꝓsternebat se intͣ¬
ram adorans eos ⁊ dicebatq se peccasse ꝙ negligent̃ fecisse. Cũ aut
tm ac frequent accusarent eũ . &. scdm regulam monasterii bidu¬

Expanded text:
Quidam de sanctis senioribus misit discipulum suum ad hauriendam aquam . Quidam de sanctis senioribus misit discipulum suum ad hauriendam aquam . contristatus est valde, quia longe erat cellula eorum; quid ageret, quo se nam misericordiam tuam ; qui fecisti coelum et terram, mare, et omnia quae in eis sunt, qui fecisti mirabilia magna solus, miserere mei propter servum tuum qui misit me, et cum exsurrexisset ab oratione, exclamavit dicens: O putee, putee, servsursum usque ad os putei, et cum implesset lagenam suam frater, abscessit glorificans potentiam Domini Salvatoris; aqua autem putei reversa est in locum suum. 29. tiores, excusantes culpas suas, supradictum fratrem asserebant esse culpabilem. Cumque argueretur a senioribus fratribus, non negabat, sed prosternebat se in terram, et adorans eos, se dicebat peccasse, et negligenter fecisse. Cum autem iterum ac frequenter accusarent eum, et secundum regulam monasticam bidua
Abbreviated transcription (Latin):
liga eã: & adduces eã tecũ. Cũ aũt ꝑuenisset ad locũ ĩa uesꝑe. stas
egressa ẽ leena: &. irruit suꝑ eũ. Ille aũt cõprehendens tenere eã
uoluit: s illa excuciens se de manii eiꝰ aufugit. Sequebat᷑ aũt ean
dicens: qr albas meus p̃cepit ut alligat᷑a ꝑducã te ad eũ. Contini
aũt stetit bestia: &. tenens eã reu̾tebat᷑ ad monasteriũ. Dũ aũt re¬
tardaret in itmere: albas eiꝰ nimis sollicitꝰ ꝓ eo tristabat᷑ grauit᷑. Et
ecce subito suꝑuenit discipłs eiꝰ: tenens ligatã leenã. Quod cũ uids¬
set senior ãmiratꝰ ẽ ualde: & grãs agebat saluatori nr̃o dño. Dix̃ a
senior humiliare sensũ eiꝰ ne extolleret se in cogitationibꝰ suis dis¬
płs eiꝰ: dix̃ ei. Sicut tu insensatꝰ es: ita etiã &. istã insensatã bestiã
adduxisti. Solue gͦ &. dininte eam: ut pergat ad locum suum:

Expanded text:
lliga eam, et adduces eam tecum. Cum autem venisset ad locum jam vespere, statim lliga eam, et adduces eam tecum. Cum autem venisset ad locum jam vespere, statim egressa leaena irruit super eum, et ille comprehendens tenere eam voluit, illa vero excutiens se, de manibus ejus aufugit. Sequebatur autem ille dicens; Quia abbas meus praecepit ut alligatam te perducam ad eum. Continuo autem stetit bestia, et tenens eam, revertebatur ad monasterium. Dum autem retardaret in itinere, abbas nimis sollicitus pro eo, tristabatur graviter; et ecce subito supervenit discipulus ejus tenens ligatam leaenam. Quod cum vidisset senior, admiratus valde, gratias agebat Salvatori nostro Domino. Dictem humiliare sensum ejus senior, ne extolleret se in cogitationibus suis discipulus suus, ait ei; Sicut tu insensibilis es, ita etiam et istam insensibilem bestiam adduxisti; solve ergo, et dimitte eam, ut pergat ad locum suum. 28.
Abbreviated transcription (Latin):
e p̃ inuidiȩ & iracondiȩ uiciũ aliquid tale ageret pat̃ eiꝰ spũalis:
et ꝑderet om̃s scõs labores quos ab meunte etate in xp̃i seruitio ꝓ uite
ȩtͣ̃ne p̃miis laborauerat: ideoq dñs donauit gr̃am suã. ut in pace
xpisti pariter let
niam magnã haberet humilitatẽ &. uirtutẽ obedientiȩ ⁊ ut ei
diffciles causas imꝑante ei abbate in nullo penitꝰ contradicẽret: s
nec leuit̃ in aliquo murmurabat. Cũ aut necessar iꝰ eͥẽt in monaste¬
rii utensilibꝰ fimiꝰ boum: misit eũ albas suus in ꝓximũ uicu ut re¬
qͥreret ibi fimũ boum ⁊ & cũ celeritate afferret ad monaster num
Erat aũt in loco illo mala bestia leea. Stat̃i gͦ egressus supͣdictus dise¬
płs eiꝰ ioħs: ibat scđm p̃ceptũ albatis. Cũq ꝑgeret: diõe abbati suo. Dñ
pat̾ audiur: quã plurimos dicentes: qr in loco illo mala bestia lees

Expanded text:
ne per invidiae et iracundiae vitium, aliquid tale ageret pater suus spiritualis, ne per invidiae et iracundiae vitium, aliquid tale ageret pater suus spiritualis, ut perderet omnes labores sanctos, quos ab ineunte aetate in Christi servitio, pro vitae aeternae praemiis laboraverat. Ideoque Dominus donavit gratiam suam, ut in pace isti pariter laetniam magnam haberet humilitatem, et virtutem obedientiae, ut etiam difficiles causas imperante ei abbate, in nullo penitus contradiceret , sed nec leviter in aliquo murmuraret. Cum autem necessarius esset in monasterii utensilibus fimus boum, misit eum abbas in proximum vicum, ut requireret ibi fimum boum, et cum celeritate afferret ad monasterium. Erat autem in loco illo mala. bestia leaena. Statim ergo egressus discicaedendo expelleret eum de cella sua. Accedens autem discipulus ejus dixit ei: Si jubes, Pater, praecedo te, et video, ne forsitan aliqui fratres ad salutandum
Abbreviated transcription (Latin):
paret mansionẽ. Hec aut audiens senior. cõpunctꝰ ẽ corde:&. ꝓiciens
or supra memoratũ discipłm suũ : & int̾rogauit eũ dicens. Dic mͥ fili:
si dixisti isti frͣi u̾ba quȩ ꝓpt̾ cellulã illã mandaui ut diceres ei. Tun
discipłs eiꝰ confessus ẽ ei dicens. Uere dñe dico: qm ꝓpt̾ humilitatẽ
quã tͥ exhibere debeo. tanquã patri & dño⁊ ideo ñ audebã respon¬
dere tͥ aliqͥd quado mittebas me ad eu̾: ueru̾tam̃ nichil hoꝵ dici ei
quȩ mandabas ad eũ. Hec aũt audiens senior: statͣi ꝓstrauit se in ter¬
ram ad pedes discipłĩ sui: dicens. Ex hodierna die tu patͣ meus esto.
et ego discipłs tuus: qmͣ te festinante & moderante cũ timore & cari¬
tate dĩ agente ⁊ ꝙ meã & illius fr̃is anim̾a de peccati laqueo xpͣc
dñs liberauit. Pro uoto enĩ &. sc̃a sollic itudine & intentione discipł
qui ꝑfecte in caritate.xp̃i diligebat abbatẽ suũ. & anxius timebat

Expanded text:
paret mansionem. Haec autem audiens senior, compunctus est corde, et projiciens or supramemoratum discipulum suum, et interrogavit eum, dicens: Dic mihi, fili, si dixisti verba isti fratri, quae propter cellulam mandavi ut diceres ei. Tunc discipulus ejus confessus est ei, dicens: Vere, domine, dico quia propter humilitatem quam tibi exhibere debeodere tibi aliquid quando me mittebas ad eum; verumtamen nihil eorum dixi ei quae mandabas ad eum. Haec audiens senior, statim prostravit se mihi est. Cum autem perrexisset discipulus ejus ad illum fratrem, dixit ei: Mandavit abbas et ego discipulus tuus; quoniam te festinante et moderante, ac cum timore et charitate Dei agente, et meam et illius fratris animam de peccati laquestomachum doleo. Reversus autem discipulus dixit abbati suo: Nimis rogat sanctitatem tuam, ut vel duos dies jubeas ei inducias dare, ut possit sibi aliam
Abbreviated transcription (Latin):
ilatꝰ: ꝙ surrexer̃t atq einxer̃t se:ꝙ. exx pandentes manus in celũ. stete¬
unt cũ silentio. Ego qͥdem uidebã eos: ipsi uͦ me ñ uidebant. Uidebã gͦ
t sederent suꝑ. os eiꝰz alii uͦ suꝑ. oculos. Et uidi angłm dm̃ habentẽ gla
poterant appropinqͣre Cir ca mane uͦ reclinauer̃t se:& ego fecime ip¬
sĩ quasi euigilantẽ. & ipsi fecerunt similit̃. Dixit aũt ille maior hunc ser¬
honẽ tantũ. Uis dicimꝰ hos duode cĩ psalmos: Bixi. Etiam. R psallebat
le mninor qͥnq psalmos. senos u̾sus: &. unũ alleliua. Et ꝑ unũ quẽq u̾sum
riebat lampas ignis de ore ipsiꝰ ⁊ & ascendebat in celũ. Similit̾ aũt q ille
laior cũ aꝑiret os suũ psallens: tanquã fuuiculus ignis egͥdiebat᷑ de ore
si & ꝑtingebat ad celũ. Et ego dixi modicũ ex ammo meo sicut & illi opꝰ dĩ:
Eriens aũt: dixxi. Orate ꝓ me. Ipsi uͦ: satisfẽcer̃t mͥ tacentes. Tunc ei

Expanded text:
anus in coelum steterunt cum silentio. Et ego quidem videbam eos, ipsi vero me non videbant. Videbam ergo veniebant ut sederent super os ejus, alii vero super oculos. Et vidi angelum Dei habentem glapoterant appropinquare. Circa mane vero reclinaverunt se. Et ego feci meipsum quasi evigilantem, et ipsi fecerunt similiter. Dixit autem ille major hunc sermonem tantum: Vis dicimus duodecim psalmos? Dixi: Etiam. Et psallebat ille minor quinque psalmos, senos versus et unum alleluia; et per unumquodque verbum exibat lampas ignis de ore ipsius, et ascendebat in coelum. Similiter autem et ille major cum aperiebat os suum psillens, tanquam fumus ignis egrediebatur de ore ejus, et pertingebat in coelum. Et ego dixi modicum ex animo, sicut et illi, opus Dei. Exiens autem dixi: Orate pro me. Ipsi autem satisfecerunt mihi tac