comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Incontractib qui
bone fideisunt ecram maio¬
rib officõ iudicis causa cog¬
nita publica iura subuem¬
dem. Si abhostib cum
patre ⁊ matre captus post
his ibi de functis legis cor¬
nelie bñsicõ reu̾sus suoces¬
siones eorum q̃sisti exemplo
utił acdõnis q̃ in integrum
restitutis datur. cum excep¬
cõnis aunue q̃ huic obici so¬
let obiectu res uandicare ñ¬

Expanded text:
. In contractibus, qui bonae fidei sunt, etiam maioribus officio iudicis causa cognita publica iura sub. Si ab hostibus eum patre ac matre captus, post his ibi defunctis legis Corneliae beneficio reversus successiones eorum quaesisti, exemplo utilis actionis, quae in integrum restitutis datur, cum exceptionis annuae quae huic obici solet obiectu res vindicare n
Abbreviated transcription (Latin):
cium legacõnis ad tegrum¬
me bonafide facte rescitu
absens ⁊ in desensus ꝯ unt¬
dem᷑pnatus es instau ur¬
racõemiudicu uure dende.¬
ras. ut ex iudegro defensioĩ¬
b cuis utaris. Nam cosquo¬
cumq quilegucõnis officõ
funguntur meo pͥulegio
eẽ quosunt qui rei .p. caia
absunt receptum ẽ.
Dem. Gudcuro ap̾ arbiti
pͥsenciam tuam fac̾e nõ po¬
cuisti qd̃ sub custodia milita¬
ri iussu p̾sidis detinebaris id¬

Expanded text:
cium legationis ad me bona fide factae absens et indefensus condemnatus es, instaurationem iudicii iure desideras, ut ex integro defensionibus tuis utaris. nam eos quoque, qui legationis officio funguntur, in eo privilegio esse, quo sunt qui rei publicae causa absunt, re idcirco apud arbitrum praesentiam tui facere non potuisti, quod sub custodia militari iussu praesidis detinebaris, id
Abbreviated transcription (Latin):
bitabat usufructu hĩtacõnis
iegato ⁊ ꝙrimo quidemein
usus fructui. aunentri coꝵ.
s ius ꝓpͣrum ⁊ sp̃alem natu¬
ram sort᷑ita ẽ hĩtacõ. postea a̾
si possit iscuihĩtacõ legata ẽ
candẽ locare. uł dominium
sͥ uendicare. auctorum iur¬
gium decidentes compendio¬
so responso omnem huiusiͥ
dubitacõuem resecanns. et
si quidem hĩtacõem relique¬
rit ad humaniorẽ declinare
legatario etiani locacõnis li¬
cencͤiam. Quid enim distat
siue ip̃e legatarius maneat
siue alii cedat ut mercedem
accipiat. ⁊ multomagis si hĩ¬
cacõnis usuͥnfructum reli

Expanded text:
s legato, et primo quidem cui usui fructui an neutri eorum, sed ius proprium et specialem naturam sortita est habitatio, postea autem si possit is cui habitatio legata est eandem locare vel dominium sibi vindicare, auctorum iurgium decidentes compendioso responso omnem huiusmodi dubitationem resecamus. Et si quidem habitationem reliquerit, ad humaniorem declinare legatario etiam locationis licentiam. Quid enim distat, sive ipse legatarius maneat sive alii cedat, ut mercedem accipiat Et multo magis, si habitationis usum fructum reli
Abbreviated transcription (Latin):
litati satisfactumuideatur ⁊̃
nõ ireusus frnctus adito. ¶ In
cantum ⁊ enim ualere hĩtatõ¬
nem uolumus. ut nõ añcellat
usumfructum. nec dͥominiũ
tendere ⁊ dominium ei donnis
õẽ relctum. Tunc enimuo¬
liuncati cestatoris ꝑ onũa obe¬
diendum ẽ qͣm decisionẽ locũ
Deu. Antiquitas dubitabat
si quis fundum uł aliam rem
cuidam cestam̃to reliq̃rt. qͣte¬
nus ususfructꝰ ap̾heredemma¬
neat. si hiumodi constat lega¬
eiiui. ⁊ cum quidam in utile
legatum ẽẽ existimabant. quia
ususfructꝰ numqͣm ad suami
redit ꝓprictatẽ s semꝑ ap̃ he¬
dem remanet. ⁊ forsitan hoc ex¬
istimabant. quia ⁊ secundꝰ he¬
res ⁊ deinceps successores uniuꝰ
c̃e iund̾entur. ⁊ nõ pot̾ huiusmͥ
ususfructꝰ secundum uet̾em
disticdõem solit᷑is modis ex¬
tingui. alii autẽ huiusmodi
legatum nõ ẽẽ respuendum es¬
eidentes censemus ⁊ huiismodi
legatum firimum cẽ. ⁊ calem
usimnfructum una cum hr̃ede

Expanded text:
tum videatur etiam nomine usus fructus addito. In tantum etenim valere habitationem volumus, ut non antecellat usum fructum nec dominium tendere et dominium ei domus esse relictum: tunc enim voluntati testatoris per omnia oboediendum est. Quam decisionem locum . Antiquitas dubitabat, si quis fundum vel aliam rem cuidam testamento reliquerit, quatenus usus fructus apud heredem maneat, si huiusmodi constat legatum. Et cum quidam inutile legatum esse existimabant, quia usus fructus numquam ad suam redit proprietatem, sed semper apud heredem remanet, et forsitan hoc existimabant, quia et secundus heres et deinceps successores unus esse videntur et non potest huiusmodi usus fructus secundum veterem distinctionem solitis modis extingui, alii autem huiusmodi legatum non esse respuendum exiscidentes censemus et huiusmodi legatum firmum esse et talem usum fructum una cum herede
Abbreviated transcription (Latin):
pͥcoriane pͥfecture iudicõ. si
contranisse iesos affirment
nõ ꝓuocandis supplicandi
licenciam ministramus.l.
tur ꝓlata sinanec enimpuꝰ¬
unco ꝓdest singułiegum ã¬
minicula denegari ita uide¬
ħ ut intra biemum tantũ¬
modo nrõ nomini contracos¬
nicionalos sedis p̾toriane pͥ¬
fecture sm̃as. post successio¬
nem iudicis mim̾iandum
supplicandi eis concedatur
facultas.
semper compei
etiam contra absentes
sm̃am darisolere. id euĩ
coptinet ut ⁊̃ abscutem da¬
ipnare possis ño ict. om¬
Immo neccitatem habeas.¬

Expanded text:
orianae praefecturae iudicio, si contra ius se laesos adfirment, non provocandi, sed supplicandi licentiam ministramus, litur prolata sententia  nec enim publice prodest singulis legum adminicula denegari : ita videlicet, ut intra biennium tantum nostro numini contra cognitionales sedis praetorianae praefecturae sententias, post successionem iudicis numerandum, supplicandi eis tribuatur facultas.semper compelletiam contra absentes sententiam dari solere. Id enim eo pertinet, ut absentem damnare possis, non ut omnimodo necesse habeas
Abbreviated transcription (Latin):
si meadem contumacia ꝑ seue¬
rat psentis auegacõnes audi¬
re. qd̾ uł successorems fac̾e
curabit a quo cercitatussi cẽ¬
cumaciter pͥsenciamsin negͥ¬

Expanded text:
si in eadem contumacia perseveravit, praesentis adlegationes audire. Quod vel successor eius facere curabit. A quo ter citatus si contumaciter praesentiam sui fac
Abbreviated transcription (Latin):
cie cum ceremlo cimicanse
cognoscẽde dediss alibi per ob¬
repcõtm aditus siñamaduer¬
susce absentem ꝓtulit qd̾ ita
gestum . ad effectum uiris ex¬
spectare mimime oportet.

Expanded text:
ciae, cum certum locum causae cognoscendae dedisset, alibi per obem aditus sententiam adversus te absentem protulit, quod ita gestum est, ad effectum iuris spectare minime oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Si asponso reb spon¬
se conatis osculo interueniẽ
ce ante npcias hunc uł illã
mori contig̾it dimidiam par¬
tem rerum conatarum ad
dimidiam ad defucti uł de
culou̾o ñ ĩteruenitente sue
sponsus siue sponsa obierit:
cotam infirmari conatõem.
⁊ donacori sponso uł heredi¬
b eius restitui. ¶oꝵ si spon¬
sa interueniente uł nõ inter¬
ueniente osculo donacõnis ti¬
tulo ꝙ raro accidit su̾it spõ¬
tias hunc mori ur illam cõ
cig̾it omni donacõne infir¬
mata ad donatͥcem sponsam
siue enis successores donataꝵ
rerum dominium tnsferat᷑.¬
mp̃r. Minorib etade femi¬
nis ⁊ actorum cestificatõne
in aũnuptias donatõem ad
eas factam omissa si patris
auxilio destitute sint. iuste
consuntur ut firma sit dona

Expanded text:
sponso rebus sponsae donatis interveniente osculo ante nuptias hunc vel illam mori contigerit, dimidiam partem rerum donatarum ad dimidiam ad defuncti vel dculo vero non interveniente, sive sponsus sive sponsa obierit, totam infirmari donationem et donatori sponso vel heredibus eius restitui. Quod si sponsa interveniente vel non interveniente osculo donationis titulo quod raro accidit fuerit aliqtias hunc vel illam mori contigerit, omni donatione infirmata ad donatricem sponsam sive eius successores donatarum rerum dominium transferatp. Minoribus aetate feminis etiam actorum testificatione in ante nuptias donatione ad eas facta omissa, si patris auxilio destitutae sint, iuste consulitur, ut firma dona
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. P iquis sine ꝑsona
mancipium id ẽ salinariũ
conductoru sales em̃it uen¬
cerẽ ue demptau̾it siue ꝓpͥa
audacia siue nr̃o munitus ora¬
culo sales ip̃i cum ima eoꝵ
pͥcio mancipib addicantur.
mp̃r. ꝯincquid contra
uectigales largicionaliun
titulorin uł pragmaticis
sacris uł annotacõnib fu̾it
elicitum: effectu ⁊ uirib ca¬
uere censennis.
lib q̃ ad sacrum patͥmomũ
nr̃m quocumq cempore ꝑ¬
uenerunt cet̾arim rei pub¬
lice ciuitatum acq ordimim
estimatis dispenduis q̃ ꝓpub¬
licis necc̃itatib postulare nõ
diffimunt reseruentur. cum
duas portõnes erario nro con¬
ferri prisca institucõ disposu¬
erat. acq hanc c̾ciam iubem̃
a deo indilectõne ur bumimu¬
nicipum q consistere ut ꝓpͥi
compendii curam nõ in alie¬
nopocius qminsuo arbitͥo no¬
u̾int coustitutã. Designate gͥ
consortium porcõiis ea cenus¬
se iuri ordinum ciuitatumq
obuorium mancat. ut etiam
locandi qͣnͣti suiit̾ est liũam

Expanded text:
quis sine persona mancipum, id est salinarum conductorum, sales emerit vendereve temptaverit, sive propria audacia sive nostro munitus oraculo, sales ipsi una cum eorum pretio mancipibus addicantur.. Quidquid contra vectigales largitionalium titulorum vel pragmaticis sacris vel adnotationibus fuerit elicitum, effectu et viribus carere censemus. libus, quae ad sacrum patrimonium nostrum quocumque tempore pervenerunt, cetera rei publicae civitatum atque ordinum aestimatis dispendiis, quae pro publicis necessitatibus tolerare non desinunt, reserventur, cum duas portione aerario nostro conferri prisca institutio disposuerat : atque hanc tertiam iubemus adeo in dicione urbium municipumque consistere, ut proprii compendii curam non in alieno potius quam in suo arbitrio noverint constitutam. Designatae igitur consortium portionis eatenus iuri ordinum civitatumque obnoxium maneat, ut etiam locandi quanti sua interest licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃r. Habito semel bone fid̾i
contractu mancipioq suscep¬
co ⁊ p̾cio soluto ita deiunire¬
pedendi pͥci potestas ẽ ei qui
mancipium comparauit lar¬
gienda. sullud ꝙ dix̾at fugiti¬
uum pot̾at exibere. hoc enim
nõ solum inbarbus s cciam ĩ
puicialib serins nire p̾scͥptũ¬

Expanded text:
ius . Habito semel bonae fidei contractu mancipioque suscepto et pretio soluto ita demum repetendi pretii potestas est ei qui mancipium comparaverit largienda, si illud quod dixerit fugitivum, poterit exhibere. Hoc enim non solum in barbaris, sed etiam in provincialibus servis iure praescriptu
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r.. Cum ꝓponas sium
q̃m pridem comparasti post
aui tempꝰ fugisse qua rõne
eo nomine cumuenditore eiꝰ¬
dem congredi q̃ras nõ possimi
riam acdõnem sex mensimi
temporib ul qnͣto minoris an¬
no concludi manifesti iuris ẽ.
num fugisse mancipium nõ
doceatur fuga post uendicõem
interueniens ad campnum
emptoris ꝑtiuet. ¶ Sin aũ
uenditor ñ uiciosum etiani
inpost̾um si seruummi cemere
ꝓmiserit qmͣuis hoc impossi¬
bile ẽẽ uidetur. secundum si¬
demitam̃ añcedencisur in cõ¬
tinenti secuti pacti exꝑiri poᷤ¬
se nõ ambigitur. posterioret ͤ¬
enimcasus nõ uenditoris set
emptoris ꝑiculum expectant.
.¶Nerum cum siim q̃mcõ¬
paraueras ad cum qui distrax̾at

Expanded text:
. Cum proponas servum, quem pridem comparasti, post anni tempus fugisse, qua ratione eo nomine cum venditore eiusdem congredi quaeras, non possum riam actionem sex mensum temporibus vel quanto minoris anno concludi manifesti iuris est. num fugisse mancipium non doceatur, fuga post venditionem interveniens ad damnum emptoris pertinet. Sin autem venditor non vitiosum etiam in posterum fieri servum temere promiserit, quamvis hoc impossibile esse videtur, secundum fidem tamen antecedentis vel in continenti secuti pacti experiri posse non ambigitur : posteriores enim casus non venditoris, sed emptoris periculum spectant. Verum cum servum quem comparave
Abbreviated transcription (Latin):
denunciandi sine ulla formidi¬
ne ⁊ siue iudicianis sumptib.¬
.¶ Si quis autẽ monopolium
ausus fu̾it excere. bonis ꝓpriis
expoliatꝰ ꝑpecuitate campuet᷑
excilii. ¶ Eec̾arum p̾t̾ea pro¬
fessionum primates si inpost̾¬
um aut suꝑ caxandis rerum
pͥciis aut suꝑ quib libet silici¬
tis placitis ausi fu̾int conueni¬
entes hunismodi se pactis cõ¬
string̾e quinqua ginta librax
auri solucõem ꝑcelli decerm¬
mus offo cuc sedis quadragin¬
ta li braruni auri condempna¬
cõne multando. siin ꝓhibitis
monopoliis ⁊ inderdcĩs corpoꝵ
pacdõuib cominissas forte si ħ
euen̾it salub̾ime nr̃e disposi¬
tiouis condempnacõnes uena¬
litate int̾dum aut dissimula¬
cõne uł quolib uicõ minus
mp̃r. qui excercendorum
mercatuum aut nundinax
liñam uł uet̾um indulto uł
nr̃a auctoritate meruerunt.
ita beneficia rescͥpti pociant᷑:
ut nullum in mercatib ates
nundinis ex negociatoruu
m̾cib comueniant. uł in ue¬

Expanded text:
denuntiandi sine ulla formidine et sine iudiciariis sumptibus. Si quis autem monopolium ausus fuerit exercere, bonis propriis spoliatus perpetuitate damnetur exilii. Ceterarum praeterea professionum primates si in posterum aut super taxandis rerum pretiis aut super quibuslibet illicitis placitis ausi fuerint convenientes huiusmodi sese pactis constringere, quinquaginta librarum auri solutione percelli decernimus : officio tuae sedis quadraginta librarum auri condemnatione multando, si in prohibitis monopoliis et interdictis corporum pactionibus commissas forte, si hoc evenerit, saluberrimae nostrae dispositionis condemnationes venalitate interdum aut dissimulatione vel quolibet vitio minus . Qui exercendorum mercatuum aut nundinarum licentiam vel veterum indulto vel nostra auctoritate meruerunt, ita beneficio rescripti potiantur, ut nullum in mercatibus atque nundinis ex negotiatorum mercibus conveniant, vel in ve
Abbreviated transcription (Latin):
cassa cadem sit. uoctigillium enĩ
nõ parua fuuctõ est. q̃ cebet ab
omnib qui negociacõnis seu
cnͣsferendarum m̾cium hũt eu¬
raui equa rõne dependi. excep¬
tis nacuiculariis cumsͥ rem
gererc ꝓlubuntur.¬
lium millius omnino nomine
cricqͣm minnatur. quinocta¬
uas more solite constitutas om¬
ne hominum genus ꝙ comm̾¬
ciis uolu̾it int̾eẽ cependat. ul¬
la suꝑ hoc milicariũm excẽp¬
dõne facienda.
mp̃r. A legatis gentium de¬
uocarum ex his cantuni speci¬
br qͥis de locis ꝓpriis unde comie¬
munt hunc deportant octaua¬
rii uectigal accipiant cis u̾oer
romano solo q̃ sunt cameule¬
ge concesse ad ꝓpria deferunt᷑. a¬

Expanded text:
cassa eadem sit. Vectigalium enim non parva functio est, quae debet ab omnibus, qui negotiationis seu transferendarum mercium habent curam, aequa ratione dependi: exceptis naviculariis, cum sibi rem gerere probabunturlium nullius omnino nomine quicquam minuatur, quin octavas solite constitutas omne hominum genus, quod commerciis voluerit interesse, dependat, nulla super hoc militarium exceptione facienda. . A legatis gentium devotarum ex his tantum speciebus, quas de locis propriis, unde conveniunt, huc deportant, octavarii vectigal accipiant : quas vero ex Romano solo, quae sunt tamen lege concessae, ad propria deferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si isqui a demptis boĩs
inexilium datus applłau̾it ac¬
pendente ꝓuoca cõne defime¬
tus⁊ qniuis cͥmeninpersona
eius euanueritis cũ cam bono¬
rum agioportet. nammultũ
interest. utrum capitał pẽa
irrogata bona qͦ reo adimat
quo caumorte enis extinctoer¬
na auferanturtunc enmsb̾¬
ducto reosola capitis ca ꝑu
imitur bonorum remanẽte
q̃stione.
tum denocatus appsscemint̾¬
posuit eaq pendente conces¬
sit infatum honoris eius q̃o
morde finita ÷.¬
Dem. ꝯuamuis ancilla de
cuius domino disceptabatur
cam̃cum applłacoẽm suꝑ ea
int̾põitam fuisse ⁊ innum̾o
cognicõnumpend̾e ꝓponas
ea ꝓuocacõsuo odrdine pp̃ pe¬

Expanded text:
. Si is, qui ademptis bonis in exilium datus appellaverit acndente provocatione defunctus est, quamvis crimen in persona eius evanuerit, tamen causam bonorum agi oportet. Nam multum interest, utrum capitalis poena inrogata bona quoque rei adimat, quo casu morte eius extincto crina auferantur: tunc enim subducto reo sola capitis causa perimitur bonorum remanente quaestione tum devocatus appellationem interposuit eaque pendente concessit in fatum, honoris eius quaestio morte finita . Quamvis ancilla, de cuius dominio disceptabatur tamen cum appellationem super ea interpositam fuisse et in numero cognitionum pendere proponas, ea
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃r. Et publicarumneces¬
sitatum ⁊ pͥuatiercarii deposcit
utilitas ne cominoda q̃ domni
ur̃e debentur callidis debitorum
artib differantur qͣmobrem eoꝵ
appiłacõnereiecta qui aꝑtema¬
infeste ꝙ comuictisunt hoc ob¬
seruari pͥceptihimus auctorita¬
te censemusut ei qmi constiterit
dẽ publieum debitorem appel¬
laconis bũsc̃m denegetur.
nocatas appiłau̾it ⁊ aute actam
cãmmortinis bona ÷ ad successo¬
ros ꝑtinere parentib meispia

Expanded text:
. Et publicarum necessitatum et privati aerarii deposcit utilitas, ne commoda, quae domui nostrae debentur, callidis debitorum artibus differantur. Quamobrem eorum appellatione reiecta, qui aperte manifesteque convicti sunt, hoc observari praecepti huius auctoritate censemus, ut ei, quem constiterit esse publicum debitorem, appellationis beneficium denegetur notatus appellaverat et ante actam causam mortuus est, bona ad successorem pertinere parentibus meis pla
Abbreviated transcription (Latin):
menses sui autem ad delibera¬
ccẽm h̃ditatis certum temp᷑
indulgetur post clapsieiꝰ
tatẽ dubitandes priusqͣm ali¬
qd̾ cominoduui senciant dãp¬
uis affici compellãtur.¬

Expanded text:
menses. Sin autem ad deliberationem hereditatis certum tempus indulgetur, post elapsum eius tate dubitantes, priusquam aliquod commodum sentiant, damnis adfici compellantur
Abbreviated transcription (Latin):
cutorsiñemodumindicacõis
excedata quosifu̾it appsłatum
exccncõne suspensa decemend̾
putamuis ut sires mobił ⁊ ad
qͣm restituendam executoris
operafuit indultam applła¬
cõne suscepta possorireseadẽ
decrahatur. ⁊ ỹdoneecollocet᷑
reddenda eiꝑti ꝓ qua sat̾ cog¬
nntorindicau̾it. qd̾ side possõ¬

Expanded text:
cutor sententiae modum iudicationis excedat. A quo si fuerit appellatum, executione suspensa decernendum putamus, ut, si res mobilis est, ad quam restituendam exsecutoris opera fuerit indulta, appellatione suscepta possessori res eadem detrahatur et idoneo collocetur, reddenda ei parti, pro qua sacer cognitor iudicaverit. Quod si de poss
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. abstinendumꝓrsus¬
ab appeslacõne sanctimus qͦ¬
ciens fiscał calcini fat̾faccõ pos¬
tulatur aut cributarie fune¬
cioms solempnemumis ex¬
poscitur. aut publiciul etiã
priuatidum modo euidentis
atq conuicti redibicõ. debiti
Elatigatur ut nocessario incõ¬
tiacemuigor iudicarius
excitetur

Expanded text:
. Abstinendum prorsus appellatione sancimus, quotiens fiscalis calculi satisfactio postulatur aut tributariae functionis sollemne munus exposcitur aut publici vel etiam privati, dummodo evidentis atque convicti, redhibitio debiti flagitatur, ut necessario in contumacem vigor iudiciarius excitetur
Abbreviated transcription (Latin):
driennium cantum sccund̾̃
initacõem fisci qͣs existima¬
nt posse dͥ compet̾e accõnes
in remuł ẏpothecariam ut
ex nr̃a nissione cã moueat᷑ i
competentem m̾eatur effec¬
tum. o si quadriennium fu̾¬
erit emiersum. nec adu̾sus
nr̃am domunihat. quisqͣm

Expanded text:
driennium tamen, secundum imitationem fisci, quas existimant posse sibi competere actiones in rem vel hypothecariam, ut ex nostra iussione causa moveatur et competentem mereatur effectum. Quod si quadriennium fuerit emensum, nec adversus nostram domum habeat quis
Abbreviated transcription (Latin):
accõ. s scimus hec quidemin
obscruari. s non sunilimodorẽ
tinsse obscruatamcͥca eas res
que a sacratissimis imꝑatorib
nõ afiscalib reb s ex prinata
croducitur. cum omina pri¬
cipiseẽ inteiligantur sine a su
asuasuba sine ex fiscalifint an¬
quid auenatum. codemq m̃o
⁊ si aserenissina augusta auie
natur quare nõ cademutatur
progatiua. s curatores imm̃per
uate utilitatis pacta empcõn¬
alibr nistrimentis a doere ue q̾s¬
danicalos obugationes mali¬
enacõnm instrumentis ag
est eorum qui nec maiestatem
imꝑiaiem cognoscunt. ⁊ qͣnt¬
uni int̾ pͥuatam fortuami
inniriis uł aampnis afficere
conantur. Ꝙ omma resecan
umiualituram legem se̾nmis

Expanded text:
actio. Sed scimus hoc quidem in observari, sed non simili modo rem fuisse observatam circa eas res, quae a sacratissimis imperatoribus non a fiscalibus rebus, sed ex privata intoducitur, cum omnia principis esse intellegantur, sive a sua substantia sive ex fiscali fuerit aliquid alienatum? eodemque modo et si a serenissima Augusta aliquid alienetur, quare non eadem utatur praerogativa? sed curatores nostri, per vatae utilitatis pacta emptionalibus instrumentis addere vel quasdam tales obligationes in alienationum instrumentis agnest eorum, qui nec maiestatem imperialem agnoscunt et quantum inter privatam fortunam et iniuriis vel damnis adficere conantur. Quae omnia resecantes um valituram
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as domos suas accõnos suꝑ¬
hiisdem reb mou̾e. scituris qd̾
p̾fato quadriennio finito ii
adu̾sus nr̃as domos aliquis eis
reseruetur regressus.¶Cum
enimmulta priuilegia angꝰ¬
ca fortuma meruit. ⁊ indona¬
corum omnenfirmitatem
hũtib ⁊ subrebus quaspro
cempore serenissins princ¬
eps diuine memorie aug̾te
constante m̾im̾o. donau̾it .ł
ip̃e a serenissima augustaper
conacõnistytulum conseqͣt᷑.
ut maneat illico donacõple¬
na millo alio affirmacõmscy
tulo expectando ita ĩhoc uidea¬
tur imperiale ẽe pͥuilegium.
ormenim suis consiliis suis¬
hãnt dignanisuam pͥrogati¬
uam fortuam. que ig̃rꝓ au¬
guto honore. ⁊ cantela res ac¬
cipiencium nr̃a statuit eter¬
nitas. hec tam sublimitas cua
qiicet̾iomnes iudices nr̃iob¬
saruarefestinent. ex eotem¬
pore ualitura. ex quo nutu
comino imperiales suscepi¬
mus insulas.
mp̃r. Sepenu¬
mero pͥceptum
ut serui atq liber¬
ti. & loniqi. pͥterearei
nr̃e .p. nec nouetiame¬

Expanded text:
nas domos suas actiones super isdem rebus movere, scituris, quod praefato quadriennio finito neque adversus nostras domos aliquis eis reservetur regressus. Cum enim multa privilegia Augusta fortuna meruit et in donatorum omnem firmitatem habentibus et super rebus, quas pro tempore serenissimus princeps divinae Augustae Constante matrimonio donaverit vel ipse a serenissima Augusta per donationis titulum consequatur, ut maneat ilico donatio plena, nullo alio adfirmationis tempore expectando, ita et hoc videatur imperiale esse privilegium. enim suis consiliis suishabeant dignam sua praerogativam fortuna Quae igitur pro Augusto honore et cautela res accipientium nostra statuit aeternitas, haec tam sublimitas tua quam ceteri omnes iudices nostri observare festinent, ex eo tempore valitura, ex quo nutu divino imperiales suscepimus infulas.. Saepenumero praeceptum est, ut servi atque liberti, colonique praeterea rei nostrae nec non etiam e
Abbreviated transcription (Latin):
errariumsi quas s competͥe
accõnes existimant excere.
ita tamen ut postelapsum
quadriemmumnec satratisi¬
noscant. ¶ad hoc fiscalumm
rerum emptorib cumirõne
nsticie consulentes iubemus
cociens competens scriuium
gestis intͥuemientib distracta¬
rimarerump̾cia se se deposuit
suscepisse. mimme post hmiꝰ¬
modisolute pecunie dispõicõ¬
nem emptorescͣ nõ mun̾atis
pecins moiestari. uł nocc̾ita¬
temhiusdememptorib impo¬
iii. lz nonsolempnem conse¬
cuti fu̾int securitateras oluta
fuisse p̾cia ꝓbare. ¶S cum
sit marbitrio pͥ̾cia suscipientiᷤ
nimiine depone sese qd̾ nõ ac¬
ceꝑit suscepisse. ita nec emp

Expanded text:
erarium, si quas sibi competere actiones existimant, exercere, ita tamen, ut post elapsum quadriennium nec sacratissiare cognoscant. Ad haec fiscalium rerum emptoribus cum ratione iustitiae consulentes iubemus, quotiens competens scrinium gestis intervenientibus distractarum rerum pretia sese deposuerit suscepisse, minime post huiusmodi solutae pecuniae depositionem emptores quasi non numeratis pecuniis molestari vel necessitatem isdem emptoribus imponi, licet non sollemnem consecuti fuerint securitatem, soluta fuisse pretia probare. Sed cum sit in arbitrio pretia suscipientis minime deponere sese quod non accepit suscepi
Abbreviated transcription (Latin):
siũ postea fu̾it sine ominiinqͥ¬
etudine ꝑman̾e siueres eis
ꝓ nosmecip̃os sine ꝑ ꝓcurato¬
res expistolinate nr̃o tamen
nr̃o fu̾int ad signate. ⁊ nemo
audeat cos quires accipiunt.
ꝑ q̃nicum tytulum alien a¬
cõnis. siue mobilos. siueĩmo¬
bules. seu semouentes. uł ii¬
ra incorporan᷑. uł panesciui¬
les iudiciis afficere. uł sperare

Expanded text:
ni inquietudine permanere, sive res eis per nosmet ipsos sive procuratores, ex epistalmate tamen nostro, fuerint adsignatae. 1d . Et nemo audeat eos, qui res accipiunt per quemcumque titulum alienationis sive mobiles sive immobiles seu se moventes vel iura incorporalia vel panes civiles, iudiciis adficere vel sperare
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. e Et side tua pecu¬
nia mancipia uxoricue
comparata sunt. tam̃ si ei
sunt cradita eorum domini¬
um nõ ad te s ad eaui ꝑtiu
pecunie autẽ cantiuumodo
repeticõem habes siue ne¬
gocium eius gerens num̾¬
acõen fccisti. siue in eani
douacõem confereus p̾cii¬
qnͣtitateni largitus es. et .ii.
uł in solidum ur quatemis
locupletior facca ẽ acdõne
cum ea competenti poteris
dem. Simaritꝰ qͦudam ux¬
oris cue cum sui iuris eẽt ĩ
nis titulo contulit. ⁊ eauo¬
luntate usq ad mortem su
ain durauit ex oratõne di¬
mata ẽ conacõ at si cas res
pr̃ defincti miuriose abstu¬
lit ꝑ p̾sidem ꝓuincie casies
tituere coectur. Nec enim qͣĩ¬
malesicus eius sic maritus er¬
tinctus cͥmen incendẽs sub p̃¬
sunt auferre debuit cum cã¬
liberalitatis a cͥminatõne se¬
parata sit.¬

Expanded text:
. Etsi de tua pecunia mancipia uxori tuae comparata sunt, tamen, si ei sunt tradita, eorum dominium non ad te, sed ad eam pertinet, pecuniae autem tantummodo repetitionem habes, sive negotium eius gerens numerationem fecisti sive in eam donationem conferens quantitatem pretii largitus es: etenim vel in solidum vel quatenus locupletior facta est actione cum ea competenti poteris . Si maritus quondam uxoris tuae, cum sui iuris esset, in nis titulo contulit et in ea voluntate usque ad mortem suam perseveravit, ex oratione dimata est donatio: ac si eas res pater defuncti iniuriose abstulit, per praesidem provinciae tituere cogetur. Nec enim,maleficiis eius sit maritus einctus, crimen intendens sub prsunt auferre debuit, cum liberalitatis a criminatione sparata sit
Abbreviated transcription (Latin):
Demi. Sieut cessat peticõ
uror inmenses singulosuł¬
annos singulos ꝓprii usus eiꝰ¬
gr̃a ꝓmuttit. ita ex ea causa¬
ĩinu soluti. erogatiq nõ da¬
re repeticõem inanifestum
est.
dem. Simaritꝰ cuus cre¬
ditores sortinis pꝰ factami ĩ
te donatoem fundum q̃ui
exrdonatõne iuri tuo uendi¬
cas ci deni ipecialiter obli¬
gauit eandem obligacõem
&efensionis cue firmitatem
irrumpere incelligere debes
cum sit̃ manifestum nõ so¬
lum ex huiusmodi obliga¬
cõne. s etiam ex donaco uel
uendicõne. nł alio quolib
modo reb alienatis reuoca¬
cam eẽ a uiro in mulierem
fcãm donacõem.
dicis a marito collatam. p̾di¬
uni ab codem creditori obla¬
cum fuit alienacõem enis su¬
o iure debiti si cam̃ iuris rato
actoem euis excludit fc̃ãm cẽ
dubrim nõ est. or si conacõe
iire celebrata eo ex uł ante¬

Expanded text:
. Sicut cessat petitio ri in menses singulosannos singulos proprii usus eipromittit, ita ex ea causammi soluti erogatique non drepetitionem manifestum est.. Si maritus tuus creditores sortitus post factam in te donationem fundum, quem ex donatione iuri tuo vindicas, isdem specialiter obligavit, eandem obligationem defensionis tuae firmitatem inrumpere intellegere debes, cum sit manifestum non solum ex huiusmodi obligatione, sed etiam ex donatione vel venditione vel alio quolibet modo rebus alienatis revocatam esse a viro in mulierem factam donationem. dicis, a marito collatam praedium ab eodem creditori obligatum fuit, alienationem eius salvo iure debiti  si tamen iuris ratio actionem eius non excludit factam esse dubium non est. Quod si donatione iure celebrata eo
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Sanctirus bis solis
militib quim᷑ pediconibus
occupatisunt. eacancuimͦ
cempora que inea demexpe¬
ceptionib declinandis opi¬
culari allis cemporib ꝑ que
citra expedicõmini necc̃ita¬
cemin aliislocis uł insuis e¬
dib degunt minime eos ad

Expanded text:
p. Sancimus his solis militibus, qui expeditionibus occupati sunt, ea tantummodo tempora, quae in eadem expeceptionibus declinandis opitulari: illis temporibus, per quae citra expeditionum necessitatem in aliis locis vel in suis aedibus degunt
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶ bhostuor captus ac¬
post iimimoreu̾sus accõne ĩ¬
rem directa. uł quauret alia
dominum uendicando tempo¬
ris adu̾saruposso̾em fruatra ci¬
mes. cum adisus cos qui resti¬
ticonis auxilio quacumq rõ¬
ne iuantur fc̃m huinsmodi
nõ oppituletur.

Expanded text:
. Ab hostibus captus acpostliminio reversus actione irem directa vel qualibet alia dominium vindicando temporis adversarii possessionem frustra times, cum adversus eos, qui restitutionis auxilio quacumque ratione iuvantur, huiusmodi factum non opituletur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dei. N mis in diuiduum
comimine ꝓsolido possides.
iteruallotemporis quomi¬
iis socius porocemuendica
teuł eum commnunidim¬
dendo iudicõꝓuocare pos¬
sit nõ defenditur. cumi ne¬
ꝙ familie herciscunte in

Expanded text:
. Vnus individuum commune pro solido possidens intervallo temporis, quominus socius portionem vindicare vel eum communi dividundo iudicio provocare possit, non defenditur, cum neque familiae e
Abbreviated transcription (French):
mp̃r. Tempus
expediconis adu̾sus
peticiones si que com¬
petisse iuste ꝓrari posst
prescͥpcionem non parit.

Expanded text:
. Tempus expeditionis adversus petitiones, si quae competisse iuste probari possunt, praescriptionem non parit.
Abbreviated transcription (Latin):
demi. Non÷̃ incognitumidꝰ
temporis qd̾ inmiuore etate
cͣnsmissu ÷ iongitemporis
pͥscͥpcõne nõ computari. ea
eninitunc currere incipit:
qnto ad maioremetatem do¬
minus reipuen̾it.
mitatenisuam teneat obice¬
ta pͥscͥpcõ qͣm contra absentes

Expanded text:
e. Non est incognitum temporis, quod in minore aetate transmissum est, in longi temporis praescriptione non computari. ea enim tunc currere incipit, quando ad maiorem aetatem dominus rei pervenerit. rmitatem suam teneat obiecta praescriptio: quam contra absentes
Abbreviated transcription (Latin):
catunr̃o discedere non posse
aeoersitis his quoscansacon¬
tigit int᷑ uoscognoseet. nõ¬
necessano autempetisexlon¬
gitemporis dinturnitate pre¬
sitatispuplice obsequimirab

Expanded text:
discedere non posse accitis his quos causa conngit inter vos cognoscet. Nnecessario autem petis ex longi temporis diuturnitate praes
Abbreviated transcription (Latin):
phum redditum ꝯͣuoli
iure tͣuo diminutum ⁊ͣ qui¬
brcui. itaq argumentis
iure ꝓditis hanc obligacõ¬
nem cibi ꝓbantur enm̃n ꝑ
huismodifc̃m liberacõem
minime consecutum. index
ad solucõemiure debiticom¬
pellet.
simisisti pecumam in solut̃
nolentem suscipere nomẽ
debitoris ti compeili iuris

Expanded text:
phum redditum contra iure tuo deminutum est. quibuscumque itaque argumentis iure proditis hanc obligationem tibi probanti eum per huiusmodi factum liberationem minime consecutum iudex ad solutionem iure debiti compellet. sumpsisti pecuniam, in solutum nolentem suscipere nomen debitoris tui compelli iuris
Abbreviated transcription (Latin):
de bite pecinie sollempniter
facta liberacõem contingere
manifestum ⁊̃ s ita cennuum
obligacõ debitiliberacõempa¬
rit. si coloco quo debetur solucẽ
fu̾it celebrata.⁊ auis¬

Expanded text:
debitae pecuniae sollemniter facta liberationem contingere manifestum est. sed ita demum oblatio debiti liberationem parit, si eo loco, quo debetur solutio, fuerit celebrata.
Abbreviated transcription (Latin):
tiquinq aunis constituteue
luder hac causa tibi debiti ali¬
cͣs accepisse qntitates. uec ta¬
mẽteconsensumaccomino¬
dasse significes. nuinuntͥ po¬
tuit pͥindicium fu̾nsi factã
solucõnem post maioremeca¬
demiratam fecisti.¬
Dem. Iiico uł ignorante
creditore qui soluit aui. non
se liberat obligacõne. o siħ
uelmandante. uł ratuinha¬
bente cofec̾it. nõ mimis libera¬
cõem conseqitur qͣmsieidem
creditori soluiss.
datinõ ꝑstipulacõem facta
nonacõne postacceptilacõ¬
neni liberastis tantumre¬
ceptam ex eadem causa debi¬
tam qͣntitatem fisco scͥpsisti
sigmento u̾itatisextingui
nõ potint obligacõ.
Dempecunie solute ꝓfessio
collata instrum̃tomaiorem
geste reiꝓbõnem continet.
qͣmꝙyrographum accepte

Expanded text:
s constitutae velut ex causa tibi debiti aliquas accepisse quantitates nec tamen te consensum commodasse significes, nullum tibi potuit praeiudicium fieri, nisi factam solutionem post maiorem aetatem ratam feceri. Invito vel ignorante creditore qui solvit alii, non se liberat obligatione. quod si hoc vel mandante vel ratum habente eo fecerit, non minus liberationem consequitur, quam si eidem creditori solvisset.dati non per stipulationem facta novatione, post acceptilatione liberasti, sed tantum receptam ex eadem causa debitam quantitatem falso scripsisti, figmento veritatis extingui non potuit obligatio.Pecuniae solutae professio collata instrumento maiorem gestae rei probationem continet, quam si chirographum acceptae
Abbreviated transcription (Latin):
tis recipiendis pͥpoĩto: in hoc
qd̾ susceperas eiusdem domine
ꝓ ip̃m fecistisat̾ instrĩtu
mane solucẽne celebrata nicħ
tͥnocere potest. alit̾ enim solu¬
cõnes seruo de accõne domine

Expanded text:
tis recipiendis praeposito, in hoc quod susceperas eius dominae per ipsum fecisti satis, instrumentum inane solutione celebrata nihil tibi nocere potest. aliter enim solventes servo de actione do
Abbreviated transcription (Latin):
riscum ⁊ enodora minoredi
uiginti quinq auuis contͣr¬
isse. uec doc̾i potuisse p̾coriui¬
ro clarissimo ex eo contractu
locũplecõrem ẽẽ factam intel¬
ligis eam m̾ito iu integrum res¬
titutam.
nis uiginiti pecumam fenori
accepisti nec ea in rencuam
usa est adu̾sus caucõem ꝑ qmi¬

Expanded text:
cum Zenodora minore viginti quinque annis contraxisse nec docere potuisse praetori viro clarissimo ex eo contractu locupletiorem factam, intellegis eam merito in integrum restitutam. nnis pecuniam fenori accepisti nec ea in rem tuam versa est, adversus cautionem,
Abbreviated transcription (Latin):
nocio ẽ. isq causa coguita es¬
timabit. auxilium qd̾ implo¬
ratis conferti inuos debeat ꝙ
si adu̾sus fiscum d postula¬
tis intelligitis ꝓ curatorem
meumim̾a cum p̾side p̾sen¬
ce fisci patrono adire uos de¬
dem diui marci parentis nr̃i
res minorum excepte. mcħ
tim adiuuant desiderium.
sĩqͥuitem debiti cansa pat̾ris
minoris uł etiam ip̃ius pͥdia
scͥpcõnis nullam admittunt
q̃stionem. s qm̃ ꝑ collusionẽ
siñ fraudem cunc temporis ꝓ¬
curatoris nr̃ noniiis exiguo

Expanded text:
causa cognita aestimabit, an auxilium quod imploratis conferri in vos debeat. quod si adversus fiscum id postulatis, intellegitis procuratorem meum una cum praeside, praesente fisci patrono, adire vos dedem divi Marci parentis nostri res minorum exceptae nihil tuum adiuvant desiderium, si quidem debiti causa patris minoris vel etiam ipsius praedia aescriptionis nullam admittunt quaestionem. Sed quoniam per collusionem sive fraudem tunc temporis procuratoris nostri nimis exiguo
Abbreviated transcription (Latin):
demneqs dan neq. adimi co¬
dicuł posse maifestum ẽ.
ĩ nouissum iudicii ordina¬
cõem iira nõ faciuntirritas
noluntates. iinde ineffica¬
cit̾ ce codicilł rogatam ẽẽ
ut quibdam reb contenta
portõnem qͣm testam̃to fue¬
ras consecuta aliis restitu̾es
falso cͥ ꝑsuasumẽ.
usis temporib ac dissonis
noluntatib duos codiciloᷤᷤ
ordinasse. indubium non
uenit id ꝙ priori codillo in¬
scͥpserat. ꝑ eum in q̃m post¬
ea secreta uoiuntatis sue ꝯ¬
tusat si apͥoris cenore discre¬
pat ⁊ contrariã uoluntatẽ
dontin reuocͤatum ẽẽ.

Expanded text:
codicillis posse manifestum est: etiam novissimi iudicii ordinationem iura non faciunt irritas voluntates. Vnde inefficaciter te codicillis rogatam esse, ut quibusdam rebus contenta portionem quam testamento fueras consecuta aliis restitueres, falso tibi persuasum est. rsis temporibus ac dissonis voluntatibus duos codicillos ordinasse, in dubium non venit id, quod priori codicillo inscripserat, per eum, in quem postea secreta voluntatis suae contulerat, si a prioris tenore discrepat et contrariam voluntatem continet, revocatum e
Abbreviated transcription (Latin):
cͥtissinimẽ. unde porcõem tu¬
am cum reditib arbitͥo fami¬
lie herciscunde ꝑcipere potes
exfacta inter coheredes diuisi¬
Dem. ꝑilie cuiuspat nõe
res comparauit. si nõ pꝰ contͣ¬
rium eius iudicium ꝓbetur:
ꝑ arbitͥum diuigende heredi¬
tatis p̾cipuas ad iuidicari sepe
si patri successisti q̃m nomine
cuo quedamcomparasse dicis
adn̾sus sororem tuami ap̃ p̾si¬
demꝓuincie sires m̾tegra ẽ
ntipotes. ¶In cominuni aͥ
hereditate qͥndo sumptꝰ ab u¬
no feĩ bona fide familie her¬
ciscunde iudicõuł negõrum
gestorum actõne seruari pos¬
sint nõ ẽ ambiguum.

Expanded text:
certissimum est. unde portionem tuam cum reditibus arbitrio familiae erciscundae percipere potes, ex facta inter coheredes divisie. Filiae, cuius pater nomine res comparavit, si non post contrarium eius iudicium probetur, per arbitrium dividendae hereditatis praecipuas adiudicari saepe si patri successisti, quem nomine tuo quaedam comparasse dicis, adversus sororem tuam apud praesidem provinciae, si res integra est, uti potes. In communi autem hereditate quin sumptus ab uno facti bona fide familiae erciscundae iudicio vel negotiorum gestorum actione servari possint, non est ambiguum.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Int̾ omnes duuitax¬
at heredes suos qui ex quoli¬
bet ueniente gradu cam̃ pares
uideantur ẽẽ uł emancipa¬
cos quos p̾tͦor ad successionẽ
uocat. siue cẽptiinͭ neq im¬
plecum cestam̃tum uł codi¬
cillus siue epła parentis ẽẽ
memoratur. siue quocuni

Expanded text:
m. Inter omnes dumtaxat heredes suos, qui ex quolibet venientes gradu tamen pares videantur esse, vel emancipatos, quos praetor ad successionem vocat, sive coeptum neque impletum testamentum vel codicillus seu epistula parentis esse memo
Abbreviated transcription (Latin):
uice mutua perrepit. Et sicͥ
deest in supplem̃tum dediie
go ꝙ aceteris ¶ cofundo sol¬
uetur. supͣ qͣitam hin redd̾e
compelletur.

Expanded text:
vice mutua percepit et, si quid deest, in supplementum deducto, quod a ceteris in eo fundo solvitur supra quartam habens, reddere compelletur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.I icet ꝑacto diuisiois
adu̾sus singulos acco ꝓ here¬
ditariis porcõnib creditoripa¬
rata mutari nõ possit. tamen
ad exibendam fidem de hisque
conuenerant stipulacõnis. ⁊¬
iuris adhibito remedio qui pla¬
citum excedit urgeri pot. cum
⁊ hoc omisso si nouꝯtrarium q̃ da¬

Expanded text:
. Licet pacto divisionis adversus singulos actio pro hereditariis portionibus creditori parata mutari non possit, tamen ad exhibendam fidem his quae convenerant, stipulationis uris adhibito remedio, qui placitum excedit, urgueri potest, cum et hoc omisso, si non contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
de iudicõ ab iͦiio ꝓ solido reie¬
futi comimunis uenundate pͥ.¬
cunu nõ uenit. s maudati si p̾¬
reslit coheres uenditoris agere
potest. uł negõrum gestorum
siratam fecerit uendicõem suã
siuelut ꝓpͥam unus distraxit
ac p̾cium possideat hereditas
lib co petenda ẽ.¬
dem. Si cogncone fucure suc¬
cessionis officium atbitti di¬
indende hereditatis pͥuenien¬
do pat̾cominimis. iudicõ suo
qͣlicumq mͣdicõ suam declara¬
uit uoliuitatem int̾ cos quisuc¬
cesserunt exemplo falcidie re¬
cencõnis hĩta rõne familie di¬
uidende causa datꝰ arbit uirili
p̾t̾ea porcõne corum qnuill a

Expanded text:
o solido rei veluti communis venumdatae pretium non venit, sed mandati, si praecessit, coheres venditoris agere potest, vel negotiorum gestorum, si ratam fecerit venditionem. nam si velut propriam unus distraxit ac pretium possideat, hereditas ab eo petenda e. Si cogitatione futurae successionis officium arbitri dividendae hereditatis praeveniendo pater communis iudicio suo qualicumque indicio suam declaravit voluntatem, inter eos qui successerunt, exemplo Falcidiae retentionis habita ratione, familiae dividendae causa datus arbiter  virili praeterea portione eorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
lempma acc̾aconumpe
perpendiincognitumnõẽ.
herimi si falsis nec notoriis ĩ¬
iudicõ despici debet.
ab aliquo passum putau̾t. ⁊
q̃relam deferre uolu̾it nõ ad
stacion̾arios decunrat. s pͥsida¬
le̾m adeat potestatem aut n¬
beꝰuos offerent aut q̃relas
suas ap̃ acta deponens.
coinaccacõem deductus ⁊ ab
alio suꝑ codem cͥmime defer¬
rinõ põt̃. sitam̃ ex eoden fc̃o
plmima cͥinanascunt᷑.
⁊ de uno cͥmine macc᷑acõem
fu̾t deductꝰ de alt̾o nõ ꝓhibe¬
cur ab au̾o deferri. Iucex aͥ
suꝑn̾troq cͥmine audienci¬
am acommodabit. nec enĩ
licebit eiseperatim deuno
qͣm plenissima examinacõ
Dem q ui explicãndinego¬
cuispẽmcuins finis mindiciis
potestate ac motusit᷑ ⁊ polli¬
cecur. nõ mĩnus obillicitam
sponsionemcͥmen contrahit.
Qm qui adhunismodispon¬
cc discipliam publicam as¬
pirat.
mẽcxistimat ꝑseq̃ndimm se¬
cmidummus publiciform
debebit eũmquim pͥmiordio
homicidi postulauerat re

Expanded text:
lemnia accusationum posse perpendi incognitum non est. verum falsis nec ne notoriis iniudicio dispici debet. ab aliquo passum putaverit et querellam deferre voluerit, non ad stationarios decurrat, sed praesidalem, adeat potestatem aut libellos offerens aut querellas suas apud acta deponens. co in accusationem deductus est, ab alio super eodem crimine deferri non potest. Si tamen ex eodem facto plurima crimina nascuntur et de uno crimine in accusationem fuerit deductus, de altero non prohibetur ab alio deferri. Iudex autem super utroque crimine audientiam accommodabit: nec enim licebit ei separatim de uno quam plenissima examinatio e. Qui explicandi negotii spem, cuius finis in iudicis potestate ac motu situs est, pollicetur, non minus ob illicitam sponsionem crimen contrahit, quam qui ad huiusmodi pcontra disciplinam publicam adspirat. men existimat persequendum, secundum iuris publici formam debebit eum, qui in primordio homicidii postulaverat reum
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Nomdeo minus cͥmine
seu atrocium inintiarunim
dicõ cenetur:. is qui miustam
accͣacõem inc̾idit. qd̾ dicat ali¬
uinse huius factimandatorẽ
hũisse. nai hoc cãupͥt̾ prin¬
cipalem reum mandatorem
qͦ ex sua ꝑsona conuenirͥe p᷑¬
se ignotumnon ⁊.¬
dem. Absent᷑emr capitali eͥ¬
mine accusari nõ posse. s re¬
quirendimicantum modo ad¬
nocaͣm solere sidesit. netus ĩ
est. ⁊ id̾o cum absentem te ⁊ g¬
norantem cui nimqͣmullum
cͥmen deminciatum ⁊̃. perin¬
inimetallum dicas. quo magiᷤᷤ
inpͥsentite agente ut asseue¬
ras iamminc fides u̾i possit
ulimimari. pͥfectos pͥtorio ad¬
ire cura qui quicquid denouo
more ⁊ ccͣ formam constitucõ¬
nis gestum depͥhendernt pro
sua iusticia reformabunt.

Expanded text:
 ideo minus crimine seu atrocium iniuriarum in iuditio tenetur is, qui in iustam accusationem incidit, quod dicat alium se huiusfacti mandatorem habuisse; nanque hoc casu praeter principalem reum mandatorem quoque ex sua persona conveniri posse ignotum non . Absentem capitali crimine accusari non posse, sed requirendum tantummodo adnotari solere, si desit, vetus ius est. Et ideo cum absentem te et ignorantem, cui numquam ullum crimen denuntiatum esset, per inin metallum datum dicas, quo magis in praesenti te agente, ut adseveras, iam nunc fides veri possit illuminari, praefectos praetorio adire cura, qui, quidquid novo more et contra formam constitutionum gestum deprehenderint, pro sua iustitia reformabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gͥe caxacõem occõne consue¬
tudiuis in regione obtinen¬
cis. ¶ Si quisautẽ aliquid
contra modum huius fecerit
constituconis. nullam peni¬
cꝰ de suꝑfiuo h̃at acctõnem.
s ⁊ si acceꝑit: insordemi hoc
imputare compelletur. in¬
t̾dicta liña creditorib ex pe¬
cutiis fenori dandis aliquit
decrabere uł retiuere siliqͣ¬
rum uł sportularum uel
alterius eniuscuniq cause
gr̃a. Nam siquid hunsiodi
fc̃m fu̾it. principale debitũ
ab iuicõea qnͣtitate iuinuit᷑.
ut camip̃a miuuenda pars
qmͣusure eiꝰ exigi ꝓhibeant᷑.
¶Machinacõnes etiam
creditoruni qui ex hac lege
ꝓhibiti sunt maiores usura ᷤ
stipulari. ⁊ alios medios su¬
biciunt quib hoc nõ ita in¬
tͥdem̃i ẽ resecantes. iubemus
siquid tale fu̾it adtempta¬
cum ita computau usuras.
alium int̾posuit fuiss stipu¬
lacus. in quo cãu sacͣmenti
etiam illacõem locium hr̃e
saucimus.
Dem. L de usuris quarum
modum iam statuimus pra¬
uam quoriundam interpre¬

Expanded text:
e taxationem occasione consuetudinis in regione obtinentis. Si quis autem aliquid contra modum huius fecerit constitutionis, nullam penitus de superfluo habeat actionem, sed et si acceperit, in sortem hoc imputare compelletur, interdicta licentia creditoribus ex pecuniis fenori dandis aliquid detrahere vel retinere siliquarum vel sportularum vel alterius cuiuscumque causae gratia. Nam si quid huiusmodi factum fuerit, principale debitum ab initio ea quantitate minuetur, ut tam ipsa minuenda pars quam usurae eius exigi prohibeantur Machinationes etiam creditorum, qui ex hac lege prohibiti maiores usuras stipulari alios medios subiciunt, quibus hoc non ita interdictum est, resecantes iubemus, si quid tale fuerit attemptatum, ita computari usuras, alium interposuit fuisset stipulatus: in quo casu sacramenti etiam illationem locum habere sancimus.um modum iam statuimus, pravam quorundam interpre
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑsolui q̃ nõ ad trigintaur
quadraginta p̾teritos annos
referuntur. ⁊ asserendo singulis¬
las annis carum accõnes nas¬
ci. principalienm actõne ab
sistente satis suꝑuacuum ẽ
suꝑ usuris ur fructib adhuc
iudicem cognosc̾e. ¶Super
usurarum u̾o qnͣtitate etiã
gn̾alem sanctõem facere ne¬
cessarium ẽẽ duximꝰ. uet̾em

Expanded text:
solvi, quae non ad triginta vel quadraginta praeteritos annos referuntur, et adserendo singulis annis earum actiones nasci: principali enim actione non subsistente satis supervacuum est super usuris vel fructibus adhuc iudicem cognoscere. Super usurarum vero quantitate etiam generalem sanctionem facere necessarium esse duximu
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. S i mat̾ tua maior ã¬
nis constituta negocia q̃ ad te
ꝑtinent gesserit cumouniẽ
diligenciam prare cebeat. usu¬
ras pecuietue qm aminiins¬
crasse fu̾nt compbata pr̃are cõ¬
pelli pocest.
Dem. Si usuras pr̃ari pigno¬
re dato conuenerat. ⁊ inconti¬
nenti uum̾acõne facta. postea
uem feceras nõ designasti ha¬
buit creditor inusuras cͥ accep¬
cofferende solute qͣntitatis fa¬
cultatem.

Expanded text:
. Si mater tua maior annis constituta negotia quae ad te pertinent gesserit, cum omnem diligentiam praestare debeat, usuras pecuniae tuae, quam administrasse fuerit comprobata, praestare compelli potest. . Si usuras praestari pignore dato convenerat et in continenti numeratione facta, postea  solutionem feceras, non designasti, habuit creditor in usuras tibi accepto ferendae solutae quantitatis facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. S iealege possõnẽ
mater tua ap̃ creditorem
cuum obligatlim ut fruc¬
cus inuicem usurarum cõ¬
sequeretin: obtentu maio¬
ris ꝑcepti emolũti ꝓpt̾
inc̾cum fructuum euent̃¬
rescindi placita nõ poͣs
eciam si ante sortem solute
nõ potuerunt. licet post
sortem redditam creditori
citis creditori post testacõ¬
nem offerre. at si non sus¬
cipiat credicor. consignatã
inpublico depone. ut cur¬
sus legitimarum usuraꝵ¬
iuhibeatur. In hoc autem
cãu publicum incelligi
oportet ur sacratissimas
edes aił ubi competens iu¬
dex suꝑea re adit᷑ deponi
disposu̾it. ¶Quosubse¬
cuto etͥam ꝑiculo debitor
liberabr̃. ⁊ ius pignorum tol¬
litur cum seruiana etiam
actõ manifeste declarat.
pignoris iuhiberi ꝑsecu¬
cõem ur solutis pecuiis
uł si ꝑcreditorem stecerit.
quo minus soluantur.
.¶ oꝵ eciam incr̃aiecticiis¬
peciniis seruari oportet. cre¬
dicori scil acdõne utili ad
exactõnem earum nõ adu̾s
debitorem uisi forte eas rece¬

Expanded text:
. Si ea lege possessionem mater tua apud creditorem tuum obligavit, ut fructus in vicem usurarum consequeretur, obtentu maioris percepti emolumenti propter incertum fructuum eventrescindi placita non possuetiam si ante sortem solutae non potuerint, licet post sortem redditam creditori citis creditori post testationem offer ac, si non suscipiat, consignatam in publico depone, ut curum legitimarum inhibeatur. In hoc autem casu publicum intellegi oportet vel sacratissimas aedes vel ubi competens iudex super ea re aditus deponi eas disposuerit. Quo subsecuto etiam periculo debitor liberabitur et ius pignorum tollitur, cum serviana etiam actio manifeste declarat pignoris inhiberi persecutionem vel solutis pecuniis vel si per creditorem steterit, quominus solvatur. Quod etiam in traiecticiis servari oportet. Creditori scilicet actione utili ad exactionem earum non adversus debitorem, nisi forte eas rece