comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ualentimano augusto arbogastes eu¬
geniũ tirannũ mox creare ausus ẽ. Legitq
hominẽ cui titulũ imꝑii imponeret ipse
aucturꝰ imꝑiũ uir barbarꝰ animo consilio
manu audacia potentiaq mmiꝰ c̃traxitq
undiq innumeras manctasq copias uł
romanoꝵ p̾sidiis uł auxiliis barbaroꝵ ali¬
bi potestate. alibi cognatione subnixus.
historiã notã etiã ocuł pharimoꝵ quã me¬
liꝰ qui expectauere nouert̃. dilatari uerb̾
ñ opus ẽ. potentia dĩ non fiducia homi¬
nis unctorẽ semꝑ extitisse theodosium.
Arbogastes iste precipuũ in utroq docu¬
m̃to ẽ. qui ⁊ tunc cũ theodosio paruit
tantis instructũ presidiis maximũ ipse
minimꝰ cepit. & nunc cũ aduersus eun¬
dem theodosiũ collectis galloꝵ francoꝵ
q uirib exundauit. mxus etiã p̃cipuo
tas acies campis expedierant. arta alpiũ
latera atq ineutabiles transitꝰ pͣmissis
calside insidiis occupauerant. etiã si nu¬

Expanded text:
tuo Valentiniano Augusto Arbogastes Eutuo Valentiniano Augusto Arbogastes Eugenium tyrannum mox creare ausus est legitque hominem, cui titulum imperatoris inponeret; ipse acturus imperium uir barbarus. animo consilio mann audacia potentiaque nimius, contraxit undique innumeras inuictasque copias, uel Romanorum praesidiis uel auxiliis barbarorum alibi potestate alibi cognatione subnixus. historiam notam etiam oculis plurimorum, quam melius qui spectauere nouerunt, dilatari uerbis non opus est potentia Dei non fiducia hominis uictorem semper extitisse Theodosium, Arbogastes iste praecipuum in utroque documentum est. qui et tunc, cum Theodosio paruit, tantis instructum praesidiis Maximum ipse minimus cepit et nunc, cum aduersus eundem Theodosium cumque viribus, exundavit, nixus etiam praecipuo tas acies campis expedierant, arta Alpium latera atque inevitabiles transitus praemissis callide insidiis occupaverant, ut etiam si nu
Abbreviated transcription (Latin):
stra deseruit. Itaq theodosius nemine
sentiente ut ñ dicã repugnante uacuas
transmisit alpes. atq ad aquileiã in ꝓunisus
adueniens hostẽ illũ maximũ magnũ tru¬
cẽ & immanissimis quoq germanoꝵ genti¬
bus tributa ac stipendia solo t̾rore nominiᷤᷤ
excigentẽ sine dolo ⁊ sine c̃trouersia clausit.
cepit occidit. Ualentinianꝰ receptu italiȩ
potitꝰ imꝑio ẽ. Andraganciꝰ comes cognita
maximi nece precipitẽ sese enaui mnun¬
das dedit: ac suffocatꝰ ẽ. Theodosius in cru¬
entã uictoriã dõ ꝓcurante suscepit. Igit᷑¬
ualentinanꝰ umior regno restitutꝰ ex¬
tincto maximo eiꝰq filio uictore quem
imꝑatorẽ gallis maximꝰ reliquerat. ip̃se
in galliam transiit ubi cũ tranquilla re¬
publica in pace ageret. apud uennã dolo
arbogastis comitis sui ut ferunt strans¬
gulatꝰ. atq ut uoluntariã sibi consciuisse
mortẽ putaret᷑ laqueo suspensus ẽ. Mor¬

Expanded text:
stra deseruit. ita Theodosius nemine stra deseruit. ita Theodosius nemine sentiente, ut non dicam repugnante, uacuas transmisit Alpes atque Aquileiam inprouisus adueniens hostem illum magnum, Maximum, trucem et ab inmanissimis quoque Germanorum gentibus tributa ac stipendia solo terrore nominis exigentem, sine dolo et sine controuersia clausit cepit occidit. Valentinianus recepto Italiae potitus imperio est. Andragathius comes cognita Maximi nece praecipitem sese e naui in undas dedit ac suffocatus est. Theodosius incruentam uictoriam Deo procurante suscepit. Yalentinianus iunior regno restitutus extincto Maximo eiusque filio Victore, quem imperatorem Gallis Maximus reliquerat, ipse in Galliam transiit: ubi cum tranquilla republica in pace ageret, apud Viennam dolo Arbogastis comitis sui, ut ferunt, strangulatus atque, ut uoluntariam sibi consciuisse mortem putaretur, laqueo suspensus est mor
Abbreviated transcription (Latin):
UI. theodosiꝰ qͣdragesimꝰ primꝰ int̾fecto ꝑ
maxcimũ gratiano: imꝑiũ romani orb
obtinuit. mansitq in eo annis undecim:
Cũ iã in orientis partib sex annos gratiano
uiuente regnasset. Itaq iustis necessarus¬
q causis ad bellũ ciuile ꝑmotꝰ. cũ e duob
augustis fr̃ib & ultionẽ uniꝰ interfecti
sanguis exigeret. & restitutionẽ miseria
alteriꝰ exulantis oraret. posuit in dõ spẽ
suã sese aduersus maximũ tirannũ sola
fide maior. Tlam longe minor uniuersa
apparatꝰ bellici cõparatione ꝓripuit aqui¬
leiȩ. Tunc maximꝰ inctoriȩ suȩ expecta¬
tor insederat. Andragiꝰ comes eiꝰ summã
belli administrabat. Qui cũ largissimis
militũ copiis ipsamq magnarũ copiarũ
fortitudinẽ p̾cellente consilio om̃s incre¬
dibilit alpiũ ac fluminũ aditꝰ cõmunisset
meffabili iudicio dei dũ nauali expedi¬
tione incautũ hostẽ p̾uenire. & obruere
parat: sponte eadẽ quȩ obstruxerat clau-¬

Expanded text:
 Theodosius quadragesimus primus interfecto per Maximum Gratiano imperium Romani orbis obtinuit mansitque in eo annis undecim, cam iam in Orientis partibus sex annis Gratiano uiuente regnasset. itaque iustis necessariisque causis ad bellum ciuile permotus, cum e duobus Augustis fratribus et ultionem unius interfecti sanguis exigeret et restitutionem miseria alterius exulantis oraret, posuit in Deo spem suam seseque aduersus Maximum tyrannum sola fide maior — nam longe minor uniuersa apparatus bellici conparatione — proripuit. Aquileiae tunc Maximns uictoriae suae spectator insederat. Andragathius comes eius summam belli administrabat: qui cum largissimis militum copiis ipsamque magnarum copiarum fortitudinem praecellente consilio omnes incredibiliter Alpium ac fluminum aditus communisset, ineffabili indicio Dei, dum nauali expeditione incautum hostem praeuenire et obruere parat, sponte eadem quae obstruxerat clau
Abbreviated transcription (Latin):
cõmittere Igit᷑ ea tẽpestate cũ quadra¬
gesimo & sexto anno sacerdotii sui atha¬
bulationũ fuarũ participẽ ⁊ sociũ elegit.
S luiciꝰ arrianȩ partis ep̾s c̃tinuo tan quã¬
protinꝰ nauẽ conscendens ad urbẽ romã
ꝓfugit. Luciꝰ uero tanquã matheria sibi
crudelitate allata: seinor erga ceteros
escentibꝰ indicet. Tria milia simulaut eo
ampliꝰ inros ꝑ totũ heremũ ad gredit᷑.
quitatis merito machariꝰ ⁊ ysidorꝰ aliꝰq
machariꝰ atq eraclidis pambus antonu
discipuli ꝑ ȩgiptũ ⁊ maxime mn nitriȩ
deserti partib habebant᷑. & uirtutes mag¬

Expanded text:
ci. Igitur ea tempestate, cum quadragesimo et sexto anno sacerdotii sui Athabulationum suarum participem et socium delegit. Sed Lucius Arianae partis Episcopus, continuo tanquaprotinus conscendens, ad urbem Romam profugit. Lucius vero tanquam materia sibi crudelitatis oblata, saevior erga caeteros escentibus indicit. Tria millia simul, aut eo amplius, viros per totam eremum secreta quitatis merito, Macarius et Isidorus, aliusque Macarius, atque Heraclides, et Pambus Antonii discipuli per Aegyptum, et maxime in Nitriae deserti partibus habebantur viri,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmitti hostes qui insuadibilẽ in plurimis
erent. ñ tantũ eos qui indiscrete cunctoᷤᷤ
intẽꝑata cede delerent. Duo tunc gotho¬
rũ popłi cũ duob potentissimis regib suiᷤ
ꝑ romanas ꝓuintias bachabant᷑. Quoꝵ¬
docuit timore dei mittis incedens alius
paganꝰ barbarꝰ ⁊ uere scitha qui ñ tantũ
głam aut predam quantũ in ex saturabi¬
li crudelitate ipsam cedẽ a maret in ce¬
de: & hic iã sinu receptus italię romã
proximo tremente trore quassabat. Itaq
si huic ultionisspotestas ꝑmitteret᷑: quẽ
romani ob hoc precipue timendũ arbitra¬
bantꝰ. Quã fauorẽ deoꝵ sacrificioꝵ obsequi

Expanded text:
permitti hostes, qui insuadibilem in plurimis permitti hostes, qui insuadibilem in plurimis erent, non tamen eos, qui indiscrete cunctos intemperata caede delerent — duo tunc Gothorum populi cum duobus potentissimis regibus suis per Romanas prouincias bacchabantur: quordocuit timore Dei mitis in caede, alius paganus, barbarus, et vere Scytha, qui non tantum gloriam aut praedam quantum inexsaturabili crudelitate ipsam caedem amaret in caede: et hic jam sinu receptus Italiae, Romam e proximo trementem terrore quassabat. Itaque si huic ultionis potestas permitteretur, quem Romani ob hoc praecipue timendum arbitrabantur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
deinde alanatq chuni uariis cedib
populabant᷑. Redagasius ommũ anti¬
quoꝵ presentiũq hostiũ longe ĩmanis¬
simꝰ repentino impetu totã mandauit
italia. Nam fuisse in populo eiꝰ plusquã
ducenta milia gothoꝵ ferunt. Hic¬
supra hanc incredibilẽ multitudinem
indomitãq uirtutẽ paganꝰ & scitha e¬
rat qui ut mosẽ. barbaris eiꝰdem gentis
omnẽ romani generis sanguinẽ diis suiᷤ
ꝓpinare deuouerat. Hoc igit᷑ romanis ar¬
cib imminente fit omniũ paganoꝵ in
urbe c̃cursus. hostem ẽẽ cũ utiq copia ui¬
riũ tũ maxime presidio deoꝵ potentẽ.
Urbe autẽ ideo destitutã ⁊ mature ꝑitu¬
ram quȩ deos ⁊ sacra ꝑdiderit magnis
quereł ubiq agit᷑. & c̃tinuode repeten¬
dis sacris cȩlebrandisq tractat᷑. Feruent
tota urbe blasphenne. Wlgonom̃ xp̃i
tanquã lues aliqua presentiũ tempoꝵ ob
probrus ingrauat᷑. Itaq ineffabili iudicio

Expanded text:
deinde Alani atque Huni uariis caedibus deinde Alani atque Huni uariis caedibus populabantur. Radagaisus, omnium antiquorum praesentiumque hostium longe immanissimus, repentino impetu totam inundauit Italiam. nam fuisse in populo eius plus quam ducenta milia Gothosupra hanc incredibilem multitudinem, indoctamque virtutem paganus et Scytha erat: qui, ut mos est Barbaris hujusmodi gentibus, omnem Romani generis sanguinem diis suis propinare deuouerat. hoc igitur Romanis arcibus imminente fit omnium paganorum in Vrbe concursus, hostem esse cum utique copia uirium tum maxime praesidio deorum potentem, Vrbem autem ideo destitutam et mature perituram, quia deos et sacra perdiderit. magnis querellis ubique agitur, et continuo de repetendis sacris celebrandisque tractatur, feruent tota Vrbe blasphemiae, uulgo nomen Christi tamquam lues aliqua praesentium temporum probris ingrauatur. itaque ineffabili iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ cũ sꝑait aduitus & cũ contepsit
occisus ẽ. Interea cu a theodosio imꝑa¬
tore seniore singłis potissimis infantũ
cura ⁊ disciplina utriꝰq palacii cõmĩ¬
sa esset. hoc ẽ rufino orientał aule &
stilicom occidentał imꝑii quid ut̃q
egerit. quidue agere conatꝰ sit : exitꝰ
utriꝰq docuit. Cum alius sibi aliꝰ filio
suo affectans regale fastigiũ ut reb
repente turbatis necessitas rei publicȩ
scelus ambitꝰ tegeret barbaras genteᷤᷤ
ille minisit. hic fuit. Iaceo de alarico
rege cũ gothis suis sepeincto sepe con¬
chuso semꝑ dimisso. Taceo de infelicib
illis apd pollentiã gestis cũ barbaro ⁊
pagano ducib hoc ẽ. sauli belli sũma
cõmissa ẽ. Cuiꝰ improbitate reueren
dei iudicio ⁊ quid fauor eiꝰ possit &¬
quid ultio excigeret pugnantes incti¬
sumꝰ inctores uictissimos. Taceo de
ipsoꝵ int̾ se barbaroꝵ crebris dilacera¬
tionib cum se mincẽ gothoꝵ cunei duo

Expanded text:
et, cum sperauit, adiutus et, cum contempsit, et, cum sperauit, adiutus et, cum contempsit, occisus est. Interea cum a Theodosio imperatore seniore singulis potissimis infantum cura et disciplina utriusque palatii commissa esset, hoc est Rufino orientalis aulae, Stiliconi occidentalis imperii, quid uterque egerit, quidue agere conatus sit, exitus utriusque docuit, cum alius sibi, alius filio suo affectans regale fastigium, ut rebus repente turbatis necessitas reipublicae scelus ambitus tegeret, barbaras gentes ille inmisit, hic fouit. taceo de Alarico rege cum Gothis suis saepe uicto, saepe concluso semperque dimisso. taceo de infelicibus illis apud Pollentiam gestis, cum barbaro et pagano duci, hoc est Sauli, belli summa commissa est, cuius inprobitate reuerentindicio Dei et quid fauor eius possit et quid-ultio exigeret, pugnantes uicimus, uictores uicti sumus. taceo de ipsorum inter se barbarorum crebris dilacerationibus, cum se inuicem Gothorum cunei duo,
Abbreviated transcription (Latin):
arrepta naui ire in altũ ꝓuectꝰ. ac de¬
inde reuocatꝰ in affricã ẽ. Post aliquot
dies stransgulatꝰ interiit. Periclitarem
sub tantoꝵ miraculoꝵ relatu quasi pre¬
sũpta mentiendi inprudentia nisi ad¬
huc uoce nr̃am c̃scientia eoꝵ qui int̾fuere
p̃curreret nulle agunt᷑ insidie nulla
corruptio septuaginta milia bostiũ um¬
cunt᷑ pene sine pugna fugit. Uictus
ad tẽpus ne plus adeat uictor iratus tns¬
portat᷑ in diuersũ locũ ut nesciat frat̃
occidi quo iundicat᷑ occiso. Sane idem
habito sc̃oꝵ c̃sortio cũ quibꝰ antea deo
militans uicerat: etiã ȩccłiam temerase
ausus ẽ. Atq ea ea quosdam ñ dubi¬
taiit exxtrahere. Sequuta ẽ. pena sacri¬
legũ. Nlam isdem suꝑstitibꝰ atq inful¬
tantib quos ab ȩccłia ad penã ꝓtraxe¬
rat post aliquantũ tẽpus solus ipse pu¬
nitus ẽ. ꝓbauitq in se unũ ad utrũq
semꝑ diumũ uigilare iudiciũ quando

Expanded text:
arrepta naui ut in altum prouectus ac dearrepta naui ut in altum prouectus ac deinde reuocatus in Africam est, post aliquot dies strangulatus interiit. periclitaremnr sub tantorum miraculoram relatu quasi praesumpta mentiendi inpudentia, nisi adhuc uocem nostram conscientia eorum, qui interfuere, praecurreret. nullae aguntur insidiae, nulla corruptio; septuaginta milia hostium uincuntur paene sine pugna; fugit uictus ad tempus, ne plus audeat uictor iratus; transportatur in diuersum locum, ut nesciat frater occidi, quo uindicatur occiso. sane idem habito sanctorum consortio, cum quibus antea Deo militans uicerat, etiam ecclesiam temerare ausus est atque ex ea quosdam non dubitauit extrahere. secuta est poena sacrilegum. nam isdem superstitibus atque insultantibus, quos ab ecclesia ad poenam protraxerat, post aliquantum tempus solus ipse punitus est probauitque in se uno, ad utrumque semper diuinum uigilare iudicium, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iacentis ualł angustias trans grediuel¬
let
diolani paulo ante defectũ ꝑ somniũ
sibi uidere uisus ẽ. significantẽ manu
& in pacto ad humũt baculo dicentẽ
hic hic hic qđ ille prudenti ciectura
intelleocit merito ad nunciantis fidẽ
uictoriȩ uerbo locũ numero die signi¬
ficari substitit. Ac t̾cio demũ die post
noctẽ orationib hymnisq ꝑuigilem
in hostẽ circum fusũ ꝓcessit & cũ ad eos
qui primi occurrerant pia pacis uerba
iactaret signiferũ quendã insolenter
obsistentẽ & iam iãq pugnã excitantẽ
gladio ꝑcussit in brachio. Cumq manu
debilem ipso uulnere coegit pronũ in¬
clinare uexillũ quo uiso reliquȩ cohor¬
tes deditionẽ iam fieri prioꝵ existiman¬
tes certatĩ sese ad mascezile signis tra¬
didere. Conuersis barbaris quoꝵ mag¬
nã multitudinẽ gildo ad bellũ deduxe¬
rat defectu militũ destituti in diuersa
fugerunt. Gildo ⁊ ipse fuga molitus

Expanded text:
praejacentis vallis angustias transgredi velpraejacentis vallis angustias transgredi vellet, diolani paulo ante defunctum, per omnium sibi videre visus est, significantem manu, et impacto ad humum ter baculo dicentem: Hic, hic, hic. Quod ille prudenti conjectura intellexit merito annuntiantis fidem victoriae, verbo locum, numero diem, significari substitit, ac tertio demum die post noctem orationibus hymnisque pervigilem in hostem circumfusum processit. Et cum ad eos qui primi occurrerant, pia pacis verba jactaret, signiferum quemdam insolenter obsistentem, et jam jamque pugnam excitantem gladio percussit in brachium, eumque manu debilem ipso vulnere coegit pronum inclinare vexillum. Quo viso reliquae cohortes deditionem jam fieri priorum existimantes, certatim sese ad Mascezelem signis tradidere conversis. Barbari, quorum magnam multitudinem Gildo ad bellum eduxerat, defectu militum desfugerunt. Gildo et ipse fugam molitus
Abbreviated transcription (Latin):
molitiones in fr̃e ꝑhorrescens. relictis
apd affricanã militiã duob filiis adoles¬
centuł in italiã rediit. Gildo & absentiã
fr̃is ⁊ presentiã filioꝵ eiꝰ suspectã habenᷤᷤ
adolescentes dolo circũuentos int̾ficit.
Ad hunc iã ut hostẽ bello insequendũ
mascelzil frat̃ missus ẽ. Quẽ idoneũ
ꝓcurande reĩpublicȩ fore ꝓprie orbi¬
tatis recens dolor pollicebat᷑. Igit᷑ mas¬
celzil iam inde a theodosiosciens inquan¬
tũ in reb desꝑatissimis oratio hominis ꝑ
riã insulã adiit unde secũ scõs seruos dĩ
aliquot ꝑmotos precib suis supsit. Cũ
his orationib ieumus psalmas dies nocte¬
q c̃tinuans sine bello ictoriã meruit:
ac sine cede uindictã ardalio fluminis
nom̃ ẽ. qđ fuit int̾ tebestẽ & admederã
cuntates ubi cũ parua manu hoc ẽ. cum
quinq milib ut aunt militũ contra
octoginta milia hostiũ castra metatꝰ cũ

Expanded text:
molitiones in fratre perhorrescens, relictis molitiones in fratre perhorrescens, relictis apud Africanam. militiam duobus filiis adulescentibus in Italiam rediit. Gildo, et absentiam fratris et praesentiam filiorum eius suspectam habena, adulescentes dolo circumuentos interfecit. ad hunc iam ut hostem bello insequendum Mascezel frater missus est, quem idoneum procurandae reipublicae fore propriae orbitatis recens dolor pollicebatur. igitur Mascezel, iam inde a Theodosio sciens, quantum in rebus desperatissimis oratio hominis periam insulam adiit, unde secum sanctos seruos Dei aliquot permotos precibus suis sumpsit: cum his orationibus ieiuniis psalmis dies noctesque continuans sine bello uictoriam meruit ac sine caede uindictam. Ardalio fluminis nomen est, quod fluit inter Theuesten et Ammederam ciuitates; ubi cum parua manu, hoc est cum quinque milibus ut aiunt militum, contra septuaginta milia hostium castra metatus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
augustus cuiꝰ nunc filiꝰ teodius orientẽ re¬
git. & honoriꝰ augustus frat eiꝰ cui nc̃ res¬
publica mntit᷑: quadragesimo scđo loco
cõmune imꝑiũ diuisis tantũ sedib tenere
ceꝑunt. Uixitq archadius post patris ex¬
cessũ annis duodeci. Imꝑiiq sumimã theo¬
filio paruo ad modũ moriens tradidit: In¬
terea gildo comes qui in initio regni eoꝵ
affricȩ p̾erat. simulut de functũ theodo¬
siũ comꝑit siue ut quidã ferunt. quadã
ꝑmotꝰ inuidia affricã orientał imꝑii par-¬
tib uing̾e molitus ẽ. sue ut alia tradidit
opimo minimã in paruuł spe fore arbi¬
tratꝰ presertĩ cũ absq his ñ facile ante
quisquã pusillus in imꝑio relictus ad ma¬
turitatẽ uirił ȩtatis euaserit. Istiq prope¬
modũ soli muemant᷑. Quos ob gregiam
patris ac suã fidẽ & dunsos ⁊ destitutos
ap̃i tutela ꝓuexerit affricã excertã a
societate rei publicȩ sibi usurpare ausus
e. Huic mascelzil frat fuit qui nouas rerũ

Expanded text:
Augustus, cnins nunc filius Theodosius Orientem regit, et Honorius Augustus frater eius, cui nunc respublica innititur, quadragensimo secundo loco commune imperium duuisis tantum sedibus tenere coeperunt; uixitque Arcadius post patris excessum annis duodecim imperiique summam Theofilio paruo admodum moriens tradidit. interea Gildo comes, qui in initio regni eorum Africae praeerat, simul ut defunctum Theodosium comperit, siue ut quidam ferunt quadam permotus inuidia Africam orientalis imperii partibus iungere molitus est, sine ut alia tradit opinio minimam in paruulis spem fore arbitratus — praesertim cum absque his non facile antea quisquam pusillus in imperio relictus ad maturitatem uirilis aetatis euaserit istique propemodum soli inueniantur, quos ob egregiam patris ac suam fidem et diuisos et destitutos Christi tutela prouexerit — Africam excerptam a societate reipublieae sibi usurpare ausus. huic Mascezel frater fuit, qui nouarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ uniuersus oriens  usq ad nunc tran¬
quillissime fruit᷑.
tterea cũ theodosius inoriente subac¬
tis barbaroꝵ gentibꝰ. tracias ab hoste
tandẽ liberas reddidisset : & archa diũ
filiũ suũ consortẽ fecisset imꝑii. maxi¬
mus quidẽ uir strenuus & prob atq
Laugmento dignꝰ. nisi contra sacram̃ti
fidẽ ꝑtirannidẽ emersisset: in bric
gratianũ augustũ subita in cursione
ꝑterritũ atq in italiã transire medi¬
tantẽ dolis circũuentũ int̾fecit. frẽm¬
q eiꝰ ualentimanũ augustũ italia ex¬
pulit. Ualentimanꝰ in orientẽ refugi¬
ens a theodosio pat̾na pietate susceptꝰ
mox etiã in imꝑio restitutꝰ ẽ. Clauso ui¬
delicet intra muros aquileiȩ apto atq

Expanded text:
quo universus Oriens usque ad nunc tranquo universus Oriens usque ad nunc tranquillissime fruitur. Interea cum Theodosius, in Oriente subactis barbarorum gentibus, Thracias tandem ab hoste liberas reddidisset, et Arcadium, filium suum, consortem fecisset imperii, Maximus, vir quidem strenuus et probus, atqAugusto dignus nisi contra sacramenti fidem per tyrannidem emersisset, in BrittGratianum Augustum subita incursione perterritum atque in Italiam transire meditantem, dolis circumventum interfecit, fratremque ejus Valentinianum Augustum Italia expulit. Valentinianus in Orientem refugiens, a Theodosio paterna pietate susceptus, mox etiam imperio restitutus est: clauso videlicet intra muros Aquileiae,  Al. add
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ fiduciã su ad opem xp̃i conferens.
Maximas illas sciticas gentes formidatas¬
q: cunctis maiorib alexandro quoq
illi magno sicut pompeiꝰ corneliusq
testati sunt euitatas. Nunc autẽ exxtin¬
cto romano exercitu romanis ȩquis. ar¬
alanos hunos ⁊ gothos mcunc tanter
ad gressus: magnis multisq prelus ui¬
cit. Urbemq constantinopolim uictor
intrauit: & ne paruã ipsam romani
exercitꝰ manũ assidue bellando detrẽ¬
cussit. Athanaricꝰ aute c̃tinuo ut cons¬
tantinopolĩ uenit: diẽ obiit. Uniuerse
gothoꝵ gentes rege defuncto aspicien¬
tes uirtũtẽ benignitatẽq teodosiĩ:
romano sese imꝑio dedidert̃. Hisdẽ
to aliisq imꝑatorib sepe uictis nimc
etiã ualente in fugã acto recentissime
uictoriȩ sacietatẽ cruda insultatione
ructuabant. Ultro c̃stantin opolĩ ad
theodosiũ misere legatos: pacẽq sup¬
plices poposcert̃.Initũq tunc fedꝰ est

Expanded text:
nem fiduciam sui ad opem Christi conferens, nem fiduciam sui ad opem Christi conferens, maximas illas Scythicas gentes, formidatasque cunctis majoribus, Alexandro quoque illi Magno sicut Pompeius Corneliusque testati sunt evitatas, nunc autem exstincto Romano exercitu Romanis equis arAlanos, Hunnos et Gothos, incunctanter aggressus, magnis multisque 556 praeliis vicit. Urbem Constantinopolim victor intravit: et ne parvam ipsam Romani exercitus manum assidue bellando detere, percussit. Athanaricus autem continuo ut Constantinopolim venit, diem obiit. Universae Gothorum gentes, rege defuncto, aspicientes virtutem benignitatemque Theodosii, Romano sese imperio dediderunt. In iisdem to, aliisque imperatoribus saepe victis, nunc etiam Valente in fugam acto, recentissimae victoriae satietatem cruda insultatione ructabant, ultro Constantinopolim ad Theodosium misere legatos, pacemque supplices poposcerunt: ictumque tum foedus est,
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesimꝰ ab augusto post mortẽ
ualentis sex annos imꝑiũ tenuit. quãuiᷤ
iam dudũ antea cũ patruo ualente ⁊ cũ
ualentimano fr̃e regnaret. Qui cũ af-¬
flictũ ac pene collapsũ rei publicȩ statũ
inderet. ea ꝓuisione qua quondã lege¬
rat nerua hispanũ uirũ traranũ ꝑ quẽ
respublica reparata ẽ: elegit & ipse teo¬
dosiũ ȩque hispanũ uirũ ⁊̃ restituende
rei publicȩ necessitate apd sirmiũ pur¬
pura induit. orientisq ⁊ traciȩ simul
prefecit imꝑio. In hoc ꝑfectiore iudicio
quia cũ omnib humanȩ inte uirtuti¬
bus iste parfuerit in fidei sacram̃to
religionisq cultu sine ulla cõparatio¬
ne p̾cessit. Si quidẽ ille ꝑsequutor:
iste ꝓpagator ȩccłȩ. Ita illi ne unꝰ ꝓpriꝰ
indultꝰ ẽ. Huiꝰ autẽ orientis simul at¬
q occidentis ꝑfucciduas usq ad nunc
generationes głosa ꝓpago dominat᷑.
taq teodosius afflctam rẽ publicã ira
dei reparandã credidit miscd̾ia dei om¬

Expanded text:
quadragesimus ab Augusto post mortem Valentis sex annis imperium tenuit, quainuis iamdudum antea cum patruo Valente et cum Valentiniano fratre regnaret. qui cum acum ac paene conlapsum reipublicae statum uideret, eadem prouisione, qua quondam legerat Nerua Hispanum uirum Traianum, per quem respublica reparata est, legit et ipse Theodosium aeque Hispanum uirum et restituendae reipublicae necessitate apud Sirmium purpura induit Orientisque et Thraciae simul praefecit imperio, in hoc perfectiore iudicio, quia, cum in omnibus humanae uitae uirtutibus iste par fuerit, in fidei sacramento religionisque cultu sine ulla comparatione praecessit; siquidem ille persecutor, hic propagator Ecclesiae. ita illi ne unus quideindultus est; huius autem Orienti simul atque Occidenti per succiduas usque ad nunc generationes gloriosa propago dominatur. itaque TDei reparandam credidit misericordia: om
Abbreviated transcription (Latin):
cłis declamabant. ex quib nos denas fer-¬
me singłoꝵ oratiunculas transfundimꝰ
in latinũ. Basilii pͣterea instituta mona¬
choꝵ optantes si potuerimꝰ & dei fauor ad¬
iuauerit: eoꝵ plura transferre. Fuerunt
pret̾ea fr̃s duo basilio: gregoriꝰ ⁊ petrus.

Expanded text:
clesiis declamabant. Ex quibus nos denas ferclesiis declamabant. Ex quibus nos denas ferme singulorum Oratiunculas transfudimus in Latinum. Basilii praeterea Instituta monachorum, optantes, si poterimus, et Dei favor adjuverit, eorum plura transferre. Fuerunt praeterea fratres duo Basilio, Gregorius et Petrus.
Abbreviated transcription (Latin):
lorebat egiptꝰ ea tẽpestate ñ solũ eruditiᷤᷤ
in xp̃iana philosophia uiris. uerũ etiam
his qui ꝑ uastã heremũ cõmanentes sig
na & ꝓdigia faciebant. Ex quib interiꝰ
qͦs ipsi uidimꝰ & quoꝵ benedici manib
merumꝰ. hi sunt machariꝰ de superiore
heremo aliusq macharius de interiore
ysidorus in scithis pabnus in celluł: mo¬
yses ⁊ beniamin in nitria. scirion et ȩlias
& paulus inpeliote: alius paulus in focis
pemen ⁊ ioseph in pispiri qui appellabat᷑
studus pollentes. S neutra harũ infe¬
cundior cappadocia fuit: immo aliquid
letiꝰ gregoriũ nob̃ cũ basilio germinauit.
Ambo nobiles ambo athenis eruditi: am¬
de doctoris cathedra deponeret. ac secũ
ad monasteriũ manu imecta ꝑduceret.
Ibiq ꝑ annos ut aunt tredeci omnibꝰ
grecoꝵ seculariũ libris remotis soł diui¬
nȩ scripturȩ uoluminib oꝑam dabant.
Extant quoq utriꝰq ingenũ moni m̃ta
magnifica tractatli quos ex tẽpore in ec¬

Expanded text:
r Aegyptus ea tempestate non solum eruditis in Christiana philosophia viris, verum etiam his qui per vastam eremum commanentes sigate faciebant. Ex quibus interim quos ipsi vidimus et quorum benedici manibus meruimus, hi sunt, Macarius de superiori eremo, alius Macarius de inferiori, Isidorus in Scyti, Pambus in Cellulis, Moyses et Beniamin in Nitria, Scyrion et Helias et Paulus in Apeliote, alius Paulus in Focis, Poemen et Joseph 279 in Pispiri, qui appellabatur teris locis; sed neutra harum infecundior Cappadocia fuit, imo aliquid laetius, quae Gregorium et Basilium germinavit. Ambo nobiles, ambo Athenis eruditi, amde doctoris cathedra deponeret, ac secum ad monasterium manu injecta perduceret, ibique per annos tredecim omnium Graecorum saecularium, libris remotis, solis divinae Scripturae voluminibus operam dabant.Exstant quoque utriusque ingenii monimenta magnifica Tractatuum, quos ex tempore in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
principia mors inmatura corrupit.
Post octo & enĩ menses ortus sin apud
nus imꝑiũ suscepit qui ꝓ fide nr̃a a ui¬
bano militia fuerat expulsus. S com¬
pleuit in illo dñs quod ꝓmisit plus etiã
quã centuplũ in p̾senti seculo restitu¬
ensei. Nam quia militiã xp̃i ꝓ fide reli¬
dem occiduas partes elegit. illi autẽ
orientales relinquit. S ualens fauen¬
do hereticis: abiit in inã patrũ suoꝵ
dia cones ⁊ monachostatiano alexan¬

Expanded text:
principia mors immatura corrupit. principia mors immatura corrupit. Post octo etenim menses ortus sui apud nus imperium suscepit, qui pro fide nostra a Juliano militia fuerat expulsus. Sed complevit in illo Dominus quod promisit, plus etiam quam centupla in praesenti seculo restituens ei. Nam quia militiam pro Christo relidem Occiduas partes delegit, illi autem Orientales reliquit. Sed Valens favendo haereticis, abiit in viam patrum suoruDiaconos, et Monachos Tatiano Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
exercitꝰ surgeret barbarus. & ductores
nr̃i de fũmis reb consiliũ trahentes ioui¬
mano calculũ darent. Cumq app̃hensus
ad suscipienda imꝑii traheret᷑ insignia.
ad exercitũ uliani sacrileguis ꝓfanatũ
dicit᷑ ꝓclamasse. ñ posse se imꝑare eis
qr eẽtꝰ xp̃iamis. Tunc om̃s ꝑari eadẽq
uoce: respondisse ꝑhibent᷑. & nos xepi¬
sumꝰ nec priusquã hanc uocẽ audiret
euadendi facultas ulla suppeteret. su¬
bito emissus a barbaris oratores ad eẽ
uident. pacẽq deposcere: exercitin quo¬
q media consumpto. cibos ceteraq ne¬
cessaria in mertimoniis polliceri. om̃ĩq
humanitate nr̃oꝵ temeritatẽ emenda¬
rent. S ubi in uigiti ⁊ nouẽ annis cõ
posita ł aðd romanũ regressus ẽ. solũ: cla¬
riorq se lix nr̃o e arbi ex orientis par
ñ in scđis habere nec tam̃ incaute ut
mis litteris athanasium ab ipso formã¬
requirit fidei & ȩccłarũ disponendarũ
suscepit admodũ s hec tam pia tã leta

Expanded text:
exercitus, et urgeret Barbarus, ductores nostri de summis rebus consilium trahentes, Joviniano calculum dederunt. Cumque apprehensus ad suscipienda Imperii traheretur insignia, ad exercitum Juliani sacrilegiis prophanatum, dicitur proclamasse: Non se posse imperare eiss. Tum omnes pari eademque voce respondisse perhibentur: Et nos Chrisumus: nec priusquam hanc vocem audiret, evadendi facultas ulla suppeteret, subito emissos a Barbaris oratores adesse vident, pacemque deposcere: exercitui quoque inedia consumto, cibos caeteraque necessaria in mercimoniis polliceri, omnique humanitate nostrorum temeritatem emendare. Sed ubi in viginti et novem annos pace composita, ad Romanum regressus est solum, 268 clariorque lux nostro se orbi ex Orientis partnon in secundis habere. Nec tamen incaute, utsissimis litteris Athanasium requirit, et ab ipso formam fidei et Ecclesiarum disponendarum suscipit modum. Sed haec tam pia et tam laeta
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc beatꝰ antoniꝰ cũ fidei athanasii testi¬
moniũ laturꝰ aduersũ arrianos de teba¬
ide alexandriã descendisset: magnificatꝰ
me qđ carnalib ocuł uideris orbatꝰ. De¬
sunt enĩ tibi illi oculi qͦs mures ⁊ musce
& lacerti habent. s letare quia habes ocu¬
los qͦs angłi ha bent ⁊ quibꝰ ds̃ udet᷑.¬

Expanded text:
iam beatus Antonius cum fidei Athanasii testimonium laturus, adversum Arianos de Thebaide Alexandriam descendisset, magnificis cme, quod carnalibus oculis videris orbatus. Desunt enim tibi oculi illi, quos mures, et muscae, et lacertae habent. Sed laetare, quia habes oculos quos Angeli habent, et quibus De
Abbreviated transcription (Latin):
ni gͥ tã robuste inuaserut illos ꝑ murũ cuui¬
tatis ⁊ intus ꝑ t̾ram sagit tando ⁊ cõminꝰ spicu¬
lando cũ suis lanceis. ttͣa qͦd multi ex nris timo¬
re ꝑt̾riti dimiserut̃ se deorsũ ꝑ murũ. Illi pru¬
dentissimi uiri qͥ remãserut in murũ suffere

Expanded text:
itur tam robuste invaserunt illos per murum civitatis, et intus per terram sagittando, et cominus spiculando cum suis lanceis, ita quod multi ex nostris timore perterriti demiserunt se deorsum per murum. Illi prudentissimi viri, q
Abbreviated transcription (Latin):
cõmotũ nouit: dũ ñ uenalia exercitui
&̾ ea que priꝰ dario conferre solebat mit¬
teret alexandro. dũ obsideret tyrum.
Sanaballat namq iã desꝑato dario eligets
de sius octo milia: ꝓfectꝰ ẽ. ad alexandrũ.
Cuiꝰ adeptus ẽ. grãm: & ab eo impetrauit¬
ut tẽplũ ȩdificaret iã pͣdictũ. Hoc autẽ
⁊ regi ꝓfuturũ uisũ ẽ: ut in duas par¬
tes potentia uideoꝵ eẽt diuisa: ne gens
c̃iuncta rebellaret. ꝑmansit autẽ tẽplũ
illud: & si quis culpã habuisset apud iero¬
solimitas. aut de cibo illicito seu de trans¬
gressione legis ad sichimitas recedebat.
In his constituti ierosolimite degebant.

Expanded text:
commotum novit, dum non venalia exercitui, commotum novit, dum non venalia exercitui, et ea quae prius Dario conferre solebat, mitteret Alexandro dum obsideret Tyrum. Sanabalath namque jam desperato Dario, eligens de suis octo millia, profectus est ad Alexandrum. Cujus adeptus eut templum aedificaret jam praedictum. Hoc autem et rei profuturum visum est, ut in duas partes potentia Judaeorum esset divisa, ne gens conjuncta rebellaret. Permansit autem templum illud, et si quis culpam habuisset apud Hierosolymitas, aut de cibo illicito seu de transgressione legis, ad Sychemitas recedebat: in his constituti Hierosolymitae degebant.
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotũ erat udeoꝵ. Erat autẽ huius
frat̃ manasses: cui suã filiã delegauit uro¬
rẽ sanaballat missus a dario ad samariã
satrapa genere cutheus. ex quib & samarite
descendunt. Principes quoq sacerdotũ cũ
popło hoc indigne ferebant. Tlam extitisse
etiã priorẽ captiuitatẽ ꝑ hec c̃iugia ma¬
la putabant: qđ multi in his peccassent. dũ
ñ uxores puinciales ducerent. Iubebant
gͦ manassen disiungiab ũtxore: aut ñ in¬
troire sacrariũ. Manasses autẽ ꝓhibitꝰ
a fr̃e accedere ad altare. ad socerũ sana¬
ballat ꝑuenit. Itaq sanaballat ñ ei solũ
sacerdotiũ s etiã pͥncipatũ sacerdotii &
potentiã ac honorẽ omniũ locoꝵ sibi sub¬
iectoꝵ dare ꝓmisit. Qua de re: tẽplum
ei accepta occasione oportuni tẽporis.
edificauit ad instar ierosolimoꝵ suꝑ mon¬
tẽ garizim. qui latior om̃ib samariȩ
montib apparebat. qm̃ alexandrũ ad¬
uersus pͥncipẽ sacerdotũ sanaballat ira

Expanded text:
sacerdotum erat Judaeorum. Erat autem hujus frater Manasses, cui suam filiam delegavit uxorem Sanabalath, missus a Dario ad Samariam, satrapa genere. Cutheus, ex quibus et Samaritae descendunt: principes quoque sacerdotum cum populo hoc indigne ferebant. Nam exstitisse etiam priorem captivitatem per haec conjugia mala putabant, quod multi in his peccassent, dum non uxores provinciales ducerent. Jubebant ergo Manasse disjungi ab uxore, aut non introire sacrarium. Manasses autem, prohibitus a fratre accedere ad altare, ad socerum Sanabalath pervenit. Itaque Sanabalath non ei solum sacerdotium, sed etiam principatum sacerdotii, et potentiam ac honorem omnium locorum sibi subjectorum dare promisit. Qua de re templum ei, accepta occasione opportuni temporis, aedificavit ad instar Hierosolymorum super montem Garzirim, qui latior omnibus Samariae montibus apparebat, quoniam Alexandrum adversus principem sacerdotum Sanabalath ira
Abbreviated transcription (Latin):
lacerũ cruci sufficcũ: filii cognatiq om̃s
supplicio traditi: ne quis eũ eiusdẽ familiȩ
umquã aut imitari aut ulcisci meditaret᷑.
Hec tẽporib philippi gesta sunt. Quo in tẽ¬
pore xenogratis philosophus illuster ha

Expanded text:
lacerum cruci suffixum est: filii cognatique omnes lacerum cruci suffixum est: filii cognatique omnes supplicio traditi, ne quis eum ejusdem familiae unquam aut imitari aut ulcisci meditaretur. Haec temporibus Philippi gesta sunt. Quo in tempore Xenocrates philosophus illustris ha
Abbreviated transcription (Latin):
opib rei publicȩ uires suꝑans. inuadende
dñationis auxit cupiditatẽ. Cui rei consili¬
ũ utile ratꝰ ẽ. ut simulatis unicȩ filiȩ nuptiiᷤ
om̃s senatores quoꝵ dignitatẽ obstaturã
inceptis sus arbitrabat᷑: int̾ pocula ueneno
necaret. Que res ꝑ ministros ꝓdita sine ul¬
tione uitata ẽ. Ne in uero potenti plus ne¬
goti faceret res cognita quã cogitata: hoc
c̃silio elusus. hanno alio machinam̃to facinꝰ
ad gredi parat. Seruicia c̃citat: quib repen
te incautã urbẽ opprimeret. S cũ statutã
cedib diẽ ꝓditũ se pͣuentũq intellexisset:
castellũ quoddã cũ uiginti milib seruoꝵ
armatis occupauit. Ibi dũ afros regẽq
mauroꝵ c̃citat captꝰ ẽ. ac pͥmo uirgis cesus.
deinde effossis ocuł ⁊ manib cruribꝰq fra¬
ctis uelut a singłis mẽbris pena exigeret᷑
in c̃spectu popłi necatꝰ ẽ. Corpꝰ uerberib

Expanded text:
opibus reipublicae uires superans, inuadendae opibus reipublicae uires superans, inuadendae dominationis hausit cupiditatem. cui rei consilium utile ratus est, ut simulatis unicae filiae nuptiis omnes senatores, quorum dignitatem obstaturam inceptis suis arbitrabatur, inter pocula ueneno necaret quae res per ministros prodita sine ultione uitata est, ne in uiro potenti plus negotii faceret res cognita quam cogitata. hoc consilio elusus Hanno alio machinamento facinus adgredi parat: seruitia concitat, quibus rte incautam urbem opprimeret. Sed cum ante statutam caedibus diem proditum se praeventumque intellexisset, castellum quoddam cum viginti millibus servorum armatis occupavit. Ibi dum Afros, regemque Maurorum concitat, captus est: ac primo virgis caesus, deinde effossis oculis et manibus cruribusque fractis, velut a singulis membris poena exigeretur, in conspectu populi necatus est. Corpus verberibus
Abbreviated transcription (Latin):
obsidatũ receptis: oneratos ignominia.
ceteris reb uacuos c̃sules remisert̃. Poste¬
riore anno infringunt romani firmatã
cũ samnitis pactionẽ: eosq bellũ cogunt.
Q uod papirio consule insistente comissũ.
magnasq strages utriꝰq popłi dedit. Cũ
hinc ira recentissime in famiȩ inde gła
ꝓximȩ uictoriȩ pugnantes instimula¬
ret: tandẽ romani ꝑtinacit̃ moriendo
łuicert̃. Nec cedi parit̾ uł cedere destiterĩ
nisi postꝗ uictis samnitib & captoduce
eoꝵ: uigũ reposuert̃ seruitutis. Idẽ dem¬
de papiriꝰ satricũ expulso. inde sãnatico
pͣsidio expugnauit & cepit. Hic aute
papiriꝰ adeo tunc apđ romanos bellicofis¬
simꝰ. ac streniussimꝰ habebat᷑: ut cũ ale¬
xander magnꝰ disponere diceret᷑: ab
oriente discedens obtinere uirib affri¬
cã atq inde in italiã transuchi: romant
int̃ ceteros duces tunc in re publica sua
optimos hunc p̃cipuũ fore: qui alexandriim¬

Expanded text:
obsidatum receptis oneratos ignominia, obsidatum receptis oneratos ignominia, ceteris rebus vacuos consules remiserriore anno infringunt Romani firmatam cum Samnitibus pactionem, eosque in bellum cogunt, quod Papyrio consule insistente commissum, magnas strages utriusque populi dedit, cum hinc ira recentis infamiae, inde gloria proximae victoriae pugnantes instimularet. Tandem Romani pertinaciter moriendo vicerunt: nec caedi pariter vel caedere destiterunt, nisi postquam victis Samnitibus et capto duce eorum, jugum reposuerunt servitutis. Idem deinde Papyrius Sutricum, expulso inde Samnitico praesidio, expugnavit et cepit. Hic autem Papyrius adeo tunc apud Romanos bellicosissimus ac strenuissimus habebatur, ut cum Alexander Magnus, disponere diceretur ab Oriente discedens obtinere viribus Africam, atque inde Italiam transvehi. Romani inter caeteros duces tunc in republica sua optimos, hunc praecipuum fore qui Alexandri im
Abbreviated transcription (Latin):
uiginti milia samnitũ fabio magis¬
tro equitũ pugna c̃serente cecidissent¬
circũspectiore cura. samnites ac magis ins¬
tructo apparatu: apđ candinas furculasq
c̃sedert̃. Ubi cũ ueturiũ & postumiũ c̃sules
om̃sq copias romanoꝵ angustiis locoꝵ. armiᷤ¬
q dausissent: ponciꝰ dux eorũ intantũ abu¬
sus ẽ. uictoriȩ securitate : ut herenniũ pa¬
trẽ consulendũ putaret. utrũ occideret
clausos. an parceret subiugatis: aut uiuos
tam̃ de decori reseruaret elegit. Roma noᷤ
enĩ antea sepissime uinci & occidi : nunquã
autẽ capi aut deditionẽ cogi potuisse con¬
stabat. Itaq samnites uictoria potiti: uni¬
uersũ exercitũ romanũ turpit̃ eaptũ: ar¬
mis etiã uestim̃tisq nudatũ : tantũ singu¬
lis uiliorib oꝑim̃tis obuerecunda corpoꝵ
tegenda c̃cessis: sub iugũ missũ seruicioq¬
subiectũ. longũ agere pompe ordinẽ pͥce¬
ꝑunt. Sexcentis autẽ equitib romanis in

Expanded text:
iginti millia Samnitum, Fabio, magistro equitum, pugnam conserente, cecidissentcircumspectiore cura Samnites, ac magis instructo apparatu, apud Caudinas furculas consederunt. Ubi cum Q. Veturium et Posthumium consules, omnesque copias Romanorum angustiis locorum armisque clausissent, Pontius dux eorum in tantum abusus est victoriae securitate, ut Herennium patrem consulendum putaret utrum occideret clausos an parceret subjugatis. Ut vivos tamen dedecori reservaret, elegit. Romanos etiam antea saepissime vinci et occidi, nunquam autem capi aut ad deditionem cogi potuisse constabat. itaque Samnites nictoria potiti uniuersum exercitum Romanum turpiter captum armis etiam uestimentisque nudatum, tantum singulis uilioribus operimentis ob uerecunda corporum tegenda csubiectum longum agere pompae ordinem praeceperunt. sexcentis autem equitibus Romanis in
Abbreviated transcription (Latin):
to herodes iudeã obtimint: septe ⁊ septu¬
agita due ebdomade. id ẽ. quadringenti
adis primo anno hoc ẽ. darui seata cõpleta
tẽpli
e. edificatio. & cente sime oc togesimȩ seatȩ
olmpiadis anno t̾cio id ẽ. augusti decimo. he¬
rodes in uideis suscepit imꝑiũ: qui faciunt

Expanded text:
eptem et sexaginta duae hebdomadae, id est, quadringenti adis primo anno, hoc est, Darii sexto, completa templi aedificatio, et centesimae octogesimae sextae Olympiadis anno tertio, id est, Augusti decimo, Herodes in Judaeos cepit imperium: qui faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
crati regnauert̃ ab instauratione tẽpli
sub dario usq ad hircanũ: in qͦ nouissimo
crisma & sacerdotiũ defecit nideoꝵ. Ergo
regnante herode apud iudea ⁊ augusto
apud romanos ap̃c dei filius natus ẽ. qui
confirmauit ueri dei cultũ in multis apłis
& credentib. Qincquid eni post dm̃ passi¬
onẽ in tẽplo factũ ẽ. ñ fuit sacrificiũ dei
s cultꝰ diaboli cunctis in cõmune claman¬
tib. Sanguis eiꝰ suꝑ nos&e suꝑ filios nros.
& ñ habemꝰ regẽ nisi cesarẽ. Quod autẽ a
ꝑfectione tẽpli usq ad decimũ augusti

Expanded text:
crati regnaverunt, ab instauratione templi crati regnaverunt, ab instauratione templi sub Dario usque ad Hircanum, in quo novissimum chrisma et sacerdotium defecit Judaeorum. Ergo regnante Herode apud Judaeam, et Augusto apud Romanos, Christus Filius Dei natus est, qui confirmavit veri Dei cultum in multis apostolis et credentibus. Quidquid etiam post Domini passionem in templo factum est, non fuit sacrificium Dei, sed cultus diaboli, cunctis in commune clamantibus: Sanguis ejus super nos et super filios nostros. Et: Non habemus regem, nisi Caesarem. Quod autem a perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
quide & alio tẽpore alii ⁊ ĩmnulli ꝑ umiꝰ
anni spaciũ siue modico ampliꝰ a romanis
imꝑatorib sacerdotiũ emebant. Itaq he¬
rodes analeũ quendã de babiloma accitũ
pontificẽ iudeoꝵ constituit. Post exiguũ
uero tẽporis aristobolũ fr̃em uxris suȩ
mariamẽ nepotẽ hircani successorẽ dedit
Quo post annũ interfecto : rursu analeo¬
nõ bn reddidit sacerdotiũ. Quȩ om̃a ita se haben¬
tia longe priꝰ ꝓpħando designauit damel
ꝓpħa ita dicens. & post ebdomadas septẽ
& septuaginta duas interibit apisma &
ñ erit iudiciũ: & tẽplũ ⁊ sc̃m corrũpet
popłs duce ueniente. & in c̃sequentib.
Templũ inquit erit abhominatio desolati¬
onũ. & usq ad c̃sumationẽ tẽporis c̃sum¬
u matiodabit᷑ suꝑ desolationẽ. Igit᷑ septẽ
& septuaginta due ebdomade quȩ faciunt
simul septuaginta nouẽ ⁊ faciunt annoᷤᷤ
quadringentos octoginta quatuor in
quib ap̃i id ẽ. sacerdotes ꝑunctionẽ c̃se¬

Expanded text:
lio tempore alii, et nonnulli per unius anni spatium sive modico amplius, a Romanis imperatoribus sacerdotium emebant. Itaque Herodes Analium quemdam, de Babylonia accitum, pontificem Judaeorum constituit. Post exiguum vero temporis Aristobolum, fratrem uxoris suae Mariamnem, nepotem Hircani, successorem dedit. Quo post annum interfecto, rursum Analio reddidit sacerdotium. Quae omnia ita se habentia, longe prius prophetando designavit Daniel propheta dicens: Et post hebdomadas septem et sexaginta duas interibit chrisma, et non erit judicium, et templum sanctum corrumpet populus, duce veniente. Et in consequentibus: Templum, inquit, erit abominatio desolationum, et usque ad consummationem temporis, consummatio dabitur super desolationem. Igitur septem et sexaginta duae hebdomadae, quae fiunt simul sexaginta novem, et faciunt annos quadringentos octoginta quatuor, in quibus Christi, id est, sacerdotes per unctionem conse
Abbreviated transcription (Latin):
trȩ amore correptꝰ: in om̃i recupidini cesse¬
rat. Si quis pleniꝰ uoluerit: in iosephi t̾cio¬
decimo libro requirat.
rcanꝰ autẽ ut supra diximꝰ a parthis
aptꝰ. ac deinde antigono eiꝰ successore
quẽ parthi sacerdotẽ fecerant a romanis
cõprehenso atq interẽpto: uideoꝵ defecit
regnũ & sacerdotiũ. Si quidẽ herodes ale¬
igena & inchil om̃ino ꝑtinens ad uideã.:

Expanded text:
trae amore corruptus, omni se cupidini concesserat. Si quis plenius scire voluerit, in Josephi tertiodecimo libro requirat.rcanus vero, ut supra diximus, a Parthis captus, ac deinde Antigono ejus successore, quem Parthi sacerdotem fecerant, a Romanis comprehenso atque interempto, Judaeorum defecit regnum et sacerdotium. Siquidem Herodes alien
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatis miseratio. Deniq licet rea ubiq
dimittens rogaret ut parceret᷑. nemo tamen
dexterã c̃tinuit: s ueluti furentes omnẽ
ꝑsequebant᷑ ȩtatẽ. Ibi cũ etiã antigonꝰ neq
priorẽ neq presentẽ fortunã cogitans domo
descendit. & ad pedes sosu ꝓsternit᷑. Ille autẽ
nichil eũ tante mutationis causa miseratꝰ :
Itaq ille quidẽ uinctꝰ ad seruabat᷑: herodes
autẽ q̃m hostes uicit ut externa quoq auxi¬
lia sub iugũ mitteret ꝓuidebat. De suis
facultatib mercedẽ singłis distributurũ
se ẽẽ firmaiit. Nam & militũ quẽq libera¬
hit̃ & ꝓmerito ducẽ. ipsũ quoq sosiũ regia
largitate donauit. ut nemo egens peccumis
abiret. Post hȩc sosius aurea corona deo de¬
dicata ierosolimis remeauit: antonio uinc¬
tũ antigonũ ducens. & illũ quidẽ uana spe
intȩ cupidũ. usq ad ultimũ diẽ ignaina
digna securi earepit. Rex autẽ herodes dis¬

Expanded text:
firmitatis miseratio. Denique licet rex ubique firmitatis miseratio. Denique licet rex ubique dimittens rogaret ut parcerent, nemo tamen dexteram continuit, sed veluti furentes omnem persequebantur aetatem. Ibi tum etiam Antigonus, neque priorem neque praesentem fortunam cogitans, domo descendit, et ad pedes Sossii prosternitur. Ille autem nihil eum tantae mutationis causa miseratus, Itaque ille quidem vinctus asservabatur. Herodes autem, quoniam hostes vicit, ut externa quoque auxilia sub jugum mitteret providebat, de suis facultatibus mercedem singulis distributurum se esse firmavit. Nam et militum quemque liberaliter et pro merito, ducem ipsum quoque Sossium regia largitate donavit, ut nemo egens pecuniis abiret. Post haec Sossius, aurea corona Deo dicata, ex Hierosolymis remeavit, Antonio vinctum Antigonum ducens: et illum quidem una spe vitae cupidum, usque ad ultimum diem ignavia digna securis excepit. Rex autem Herodes, dis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ qui infra murũ erant constantiores fac¬
ti: oppositos emuris aggeris ꝓhibebant. & c̃tra
instrum̃ta oppugnantiũ semꝑ nouũ aliquod
obstaculũ moliebant᷑. In nulla quidẽ re ficut
in cunicuł suꝑabant. Prorsus neq manibꝰ neq
machinis deficiebant qm usq ad ultimũ re¬
pugnare decreuerant. Deniq tanto exercitu
circũ sedente ꝑquinq menses obsidrũ toleraue¬
runt. donec quidã eax ilł quos lectos habebat
herodes ausi murũ trans gredi cuntatẽ irru¬
ꝑunt: & post eos socii centuriones. Igit᷑ ante
om̃ia fano proxima capiebant᷑: & in fuso exer¬
citu pharima ubiq morserat. Romanis qui¬
dẽ ꝓpt̃ obsidionis moras iratis: herodis uero
manꝰ sũmo intenta studio. ne quispenitꝰ ea
aduersariis resideret. Mactabant᷑ autẽ qõ¬
plurim & ꝑangutiores uicos ac oppida & in
domos cõpulsi. uł si ad tẽplũ etiã confugissent
nec ulla erat aut senectutis aut mulieris in¬

Expanded text:
autem qui infra murum erant, constantiores facautem qui infra murum erant, constantiores facti, oppositos e muris aggeres prohibebant, et contra instrumenta oppugnantium semper novum aliquod obstaculum moliebantur, in nulla re quidem sicut in cuniculis superabant. Prorsus neque manibus neque machinis deficiebant, quoniam usque ad ultimum repugnare decreverant. Denique tanto exercitu circumsedente, per quinque menses obsidium toleraverunt: donec quidam ex his quos lectos habebat Herodes, ausi murum transgredi, civitatem irruperunt et post eos Sossii centuriones. Igitur ante omnia fano proxima capiebantur, et infuso exercitu plurima ubique mors erat, Romanis quidem propter obsidionis moras iratis, Herodis vero manu summo intenta studio ne quis penitus ex adversariis resideret. Mactabantur autem quamplurimi, et per angustiores vicos ac oppida et in domos compulsi, vel si ad templum etiam confugissent, nec ulla erat aut senectutis, aut muliebris in