comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
temiudicem resarciri compellatur.
uotiens expeditionis causa transitꝰ
militum sit. oportet cum delegato¬
rib suis eos succedere. qui sũptus eoꝵ
apparatum faciant spetieꝵ. ad dispen
suscipientes militib erꝯgare possine.
quintadecima uidelicet parte prosolatio
sui retinentes et facientes sollẽpnit᷑ apocha
siuere cauta de isdem impense ꝑiculo ma¬
gistroꝵ militum siue ducum et tribu¬
norum et comitum et cliashostarum
et delegatoꝵ et p̃positoꝵ uniuscuiusq
numeri gratis aut̃ nullatenus uolumꝰ
sũptus acciꝑe milites acollatorib lic
minime eis apparate suint annone neq
aut introita acollatorib exigenda eẽ
ꝑmittimus quos illesos et indempnes
bdebent. quas per singula loca inueni
cia non inueniunt᷑. neq prohoc uexa¬
i collatores sumptus militib erogaue¬
Lrint. ⁊ hoc re cautus deministratur
p̃fecto pretorioꝵ sine ullo detrim̃to.
uł aliqua dilatione compensationẽ

Expanded text:
tem iudicem resarcire compellitur.tem iudicem resarcire compellitur.Quotiens expeditionis causa transitus militum fiet, oportet cum delegatoribus suis eos succedere, qui sumptus eoruapparatum faciant specierum ad expenssuscipientes militibus erogare possint, quintam decimam videlicet partem pro solatio sibi retinentes, et facientes sollemniter apochas sive recauta de iisdem impensis, periculo magistrorum militum, sive ducum, et tribunorum, et comitum, et diasostarum et delegatorum et praepositorum uniuscuiusque numeri. Gratis autem nullatenus volumus sumptus accipere milites a collatoribus, licet minime eis apparatae fuerint annonae; neque autem introita a collatoribus exigenda esse permittimus, quos illaesos et indemnes udebent, quas per singula loca invenircia non inveniuntur, neque propter hoc vexai collatores sumptus militibus erogaverint, et hoc ex recautis demonstratur, praefecti praetoriorum sine ullo detrimento vel aliqua dilatione compensationem
Abbreviated transcription (Latin):
exactor Siquis inlite sportulas exeg̃it.
ui supra legitimum modũ spor¬
tulas exegerit iuire litis executori
ex que posita est inprimo libroco¬
dicis quacauetur ne nidices exsuis
sententiis pronuntient quod ex di¬
uinanissione sine scriptis habita p̃¬
cipimus aliquem exhiberi siue deduci.
insuorobore custodiat᷑
tenter diuinas iussiones iudicib
debent insinuare. cum aut̃ addiui¬
nas aures causam referunt. nullus
eoꝵ pot̾it neꝙ ꝑse neq per aliũ quẽ¬
libet. tenere aliquis aut fideiussores
desiderare. uel aliquid exigere. uel¬
aliquẽ compellere. quod transactiõe
uel pactione aliq̃ cum adu̾sario faci¬
at. ⁊ nullatenus ei inqualibet causa
causa prolatus. competentib iudicib
insinuare debẽt. Qd̾ siquis contra fece¬
rit. his qͥ detrim̃tum passus ẽ. uel cir¬
cumscriptus. nullum p̃iuditiũ cͥca
iura priora sustinebit. Qui aut̃ ei de¬
trimentum intulit: hoc per competen¬

Expanded text:
sit exactor. Si quis inlicite sportulas exigatur sit exactor. Si quis inlicite sportulas exigatur Qui supra legitimum modum sportulas exigitur, iure litis exsecutori Lex, quae posita est in primo libro Codicis, qua cavetur, ne iudices ex suis sententiis pronuntient, quod ex divina iussione sine scriptis habita praecipimus aliquem exhiberi sive deduci, in suo robore custodiaturtentes divinas iussiones iudicibus debent insinuare. Cum autem ad divinas aures causam referunt, nullus eorum poterit, neque per se, neque per alium quemlibet tenere aliquem, vel fideiussores desiderare, vel aliquid exigere, vel compellere, quod transactionem vel pactionem aliquam cum adversario suo faciat, et nullatenus ei in qualibet causa causa prolatas competentibus iudicibus insinuare debebit. Quod si quis contra haec fecerit, is qui detrimentum passus est, vel circumscriptus, nullum praeiudicium circa iura propria sustinebit. Qui autem ei detrimentum intulit, hoc per competen
Abbreviated transcription (Latin):
tus sit ꝑiurasse. ueniã nullã merebr̃
s eisdem penis tamipse qd̃ dedit quã
ille qui accipit subitiat᷑. Q d̾ siper tu¬
torem uel curatorem lis exerceatur:
iusiurandũ quidẽ ipsi pr̃are necẽe
habebunt. alioquin eisddẽ penis subi¬
cientur. minorib ueronullũ pre-¬
uldicium ex hoc generabitur.
quacumq prouintia ꝑmittere¬
. debe executorib litis ultra do¬
num legitimum sportulax aqua¬
cumq persona acciꝑe aliquid uel ex¬
sigere. siue magistrarii siue ꝑfectio¬
ni uł etiam exdiuina ussione da¬
tisunt executores. Qd̾ siinuenerit
aliquem amplius ex egisse. debet
eum constringere uel inducere. ⁊ qđ
amplius exegerit: inquadruplũ ab
eo repetere. ⁊ simplũ quidẽ ei aquo
exactum ẽ restituere. triplum uero ĩ¬
fiscomferre. Qd̃ si de hoc int̃pellatus
uidex eũ aquosuꝑ exactũ ẽ audire no¬
luerit. quadruplum de suo: fiseo ĩfer¬
re cogatur. Idẽ aũt ẽ. ⁊ si de officio eius

Expanded text:
tus sit periurasse, veniam nullam merebitur, tus sit periurasse, veniam nullam merebitur, sed eisdem poenis tam ipse, qui dedit, quam ille, qui accepit, subiiciatur. Quod si per tutores vel per curatores lis exerceatur, iusiurandum quidem ipsi praestare necesse habebunt; alioquin eisdem poenis subiicientur, minoribus vero nullum praeiudicium ex hoc generabitur. quacumque provincia permittere debet exsecutoribus litis ultra modum legitimum sportularum a quacumque persona accipere aliquid vel exigere, sive magistriani sive praefectiani vel etiam ex divina iussione dati sint exsecutores. Quod si invenerint aliquem amplius exegisse, debent eundem constringere vel includere, et quod amplius exegerit, in quadruplum ab eo repetere, et simplum quidem ei, qui exactus est, restituere, triplum vero fisco inferre. Quod si de hoc interpellatus iudex eum, qui superexactus est, audire noluerit, quadruplum de suo fisco praestare cogatur. Idem est autem, et si de officio eius
Abbreviated transcription (Latin):
et eius quidem inpecuniaria causa
spoliabitur magistratus sui potesta¬
te. ⁊ eiusquidem quod accepit. trip¬
lum fisco restituet. eiꝰ uero qd̃ ei pro¬
missum ẽ. dciplũ fisco pr̃abit. Sin
aut̃ criminalis sit catisa. puplicat᷑
et inexiliũ mittit᷑. Qd̾ silitigator ñ
potuerit ostñdere idquoddatum tił
neꝙ ꝑse. neꝙ peraliam quamlibet
ꝑsonam. datum sibi aliquid uel ꝓ¬
euitabit. Litigator uero qui nõ po¬
tuit eum conuincere siquidem pecu¬
niaria causa sit. extimationẽ litis fis¬
co pr̃abit. Lis autem certa legitimo
modo det̾minet᷑. Qd̾ sicriminalis fue¬
rit causa. bona eius puplicent᷑ omĩa.
Causauero similit̾ legitimum finem
accipiat apud competentes iudices.
Qd̾ si recuset dare iusuirandũ is cui
datum aliquid uł promissũ fuisse¬
dicitur: eiscdem penis subicit᷑ . enĩuõ
silitigator sacramentum dedit quod
neꝙ promiserit neq dederit aliqud
post sententiã infra .iiͦii. m̃sesconuie¬

Expanded text:
 si quidem in pecuniaria causa, spoliabitur magistratus sui potestate, et eius quidem, quod accepit, triplum fisco restituet, eius vero, quod ei promissum est, duplum fisco praestabit. Sin autem criminalis sit causa, publicabitur et in exilium mittitur. Quod si litigator non potuerit ostendere id, quod datum vel per se, neque per quamlibet aliam personam datum sibi aliquid vel pevitabit, litigator vero, qui non potuit eum convincere, si quidem pecuniaria causa sit, aestimationem litis fisco praestabit, lis autem certa legitimo modo determinetur. Quod si criminalis fuerit causa, bona eius publicentur omnia, causa vero similiter legitimum finem accipiat apud competentes iudices. Quod si recuset dare iusiurandum quis, cui datum aliquid vel promissum fuisset, eisdem poenis subiicitur. Enimvero si litigator sacramentum dederit, quod neque promiserit, neque dederit aliquid, post sententiam vero intra quatuor menses convic
Abbreviated transcription (Latin):
dẽpnat᷑ in ea quantitate in qua cõ¬
uentus ẽ plane si confessus sit liti¬
gatoꝵ aliquis dedisse uł promisis¬
se. ⁊ personã dixi̾t euu dedit aut ꝓ¬
misit. ⁊ hoc ipsũ ꝓbauit. p̃dicta peã

Expanded text:
demnatur in ea quantitate, in qua condemnatur in ea quantitate, in qua conventus est. Plane si confessus sit litigatorum aliquis dedisse vel promisisse, et personam dixerit, cui dedit aut promisit, et hoc ipsum probaverit, praedicta poena
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si insacro auditorio consultatio
celebret᷑. debent subp̃sentia senato¬
rum hoc idẽ partes iurare. qd̾ si
forsitan aliqui exlitigatoribus
non possunt adiudices ꝑuenire
Dresentes qui dẽ litigatores similit̃
iurare debent. adabsentes uero
exofficio destinaĩ oportet compe¬
tentes ꝑsõas una cum aduersariis
ut p̃sentib eis similimodo iusui¬
randũ detur nisiforsitan proad¬
uersaria parte mulier sit hones¬
tissima que se non soleat extrane¬
is uiris ostendere. et enĩ sub presen
tum. Qd̾ uterq litigatoꝵ uel al¬
terut absens fuerit. oportet eum
qui absens ẽ mea prouitia in qͣ
degit int̾ acta ap̃ iudicem eiusdẽ
prouincie. uł defensorẽ idẽ saera¬
mentũ p̃stare. Qd̾ si p̃sens uł absẽs
litigator uoluit tale iusuirandũ
subire. ⁊ hoc iudici manifestũ fũt
Si quidẽ actor ẽ. condempnabitur.
quatenus abactione suacadat. Siͦ
uero reus ẽ qui iurare non uult cõ¬

Expanded text:
t si in sacro auditorio consultatio t si in sacro auditorio consultatio celebretur, debent sub praesentia senatorum hoc idem partes iurare. Quod si forsitan aliqui ex litigatoribus non possunt ad iudices pervenire, praesentes quidem litigatores similiter iurare debent, ad absentes vero ex officio destinari oportet competentes personas una cum adversariis, ut praesentibus eis simili modo iusiurandum detur, nisi forsitan pro adversaria parte mulier sit honestissima, quae se non soleat extraneis viris ostendere; etenim sub praesentntum. Quod si uterque litigatorum vel alteruter absens fuerit, oportet eum, qui absens est, in ea provincia, in qua degit, inter acta apud iudicem eiusdem provinciae vel defensorem idem sacramentum praestare. Quod si praesens vel absens litigator noluerit tale iusiurandum subire, et hoc iudici manifestum fuerit, si quidem actor est, condemnabitur, quatenus ab actione sua cadat; sin vero reus est, qui iurare non vult, con
Abbreviated transcription (Latin):
pra eossũt om̃imodo necessitas
impoat᷑ lites pecuniarias per pro¬
curatores inferre. uł exciꝑe. eodem
uire tenere obtinente. ⁊ suniuria¬
rum iudicium criminalit̾ fuerit
motũ sedm priuilegia huiusmͦi
uiris axenonia p̾stita cõstitutioe.
quos elegerit suis allegationib uti.¬
litis initio litigatores iurent quod
nichil iudicib dederũt uł ꝓmiser̃.
Nuotienscumq apudquos lib&e iudi¬
ces. lis aliqua inchoat᷑. uł appellati¬
onis exam̃ agit᷑. oportet et ipsas pͥn¬
cipales ꝑsonas litigantiũ uł eos
adquos pendens adhuc iniudiciũ
catisa translata ẽ. inipso discepta¬
tionis exordio tactis sacroscĩs scͥpt̾is
sacram̃tum p̃bere. quia nichil pe¬
nitus iudicib aut patrociniis cã
ꝑsone prohac causa quolibet mͦ
dedert̃. aut promisert̃. aut postea
sonam. exceptis is que pͥis auocatiᷤ
propatrocinio pr̃ent uł aliis quib
exlegib aliquiddaĩ ꝑmittitur. s¬

Expanded text:
pra eos sunt, omnimodo necessitas pra eos sunt, omnimodo necessitas imponatur lites pecuniarias per procuratores inferre vel excipere, eodem iuris tenore obtinente, et si iniuriarum iudicium criminaliter fuerit motum, secundum privilegia huiusmodi viris a Zenoniana praestita constitutione. quos elegerint, suis allegationibus uti.litis initio litigatores iurent, quod nihil iudicibus dederunt, aut promiserunt Quotiescumque apud quoslibet iudices lis aliqua inchoatur, vel appellationis examen agitur, oportet ipsas principales personas litigantium, vel eos, ad quos pendens adhuc in iudicio causa translata est, in ipso disceptationis exordio tactis sacrosanctis scripturis sacramentum praebere, quia nihil penitus iudicibus aut patrocinii causae pro hac causa quolibet modo dederunt, aut promiserunt, aut postea sonam, exceptis his, quae propriis advocatis pro patrocinio praestant, vel aliis, quibus ex legibus aliquid dari permittitur. E
Abbreviated transcription (Latin):
diuitus militant sinõ idẽ dicimꝰ. et
si porrecta fuĩt appellatio moderatoĩ
prouocatio porrecta ⁊ introducta in
adiutorium p̃fecti sĩt. considentẽ
quidẽ questorẽ examinet᷑ p̃fectiaũt
officiales tantũ exeitendi prouocati¬
om ministĩũ p̃beant nullã cõionẽ
habentib qui ĩ diuinis nr̃is seͥniis
torum pertineant. Et hec omĩa per¬
tinere oportet siue ex nr̃a ussione
spetialiter iuditium. delegatum fue¬
rit. ⁊ numerãtib iudicib siue circa
ulla iussiõe nr̃a exauctoi̾tate iuris
siue indicauerit. ⁊ aduersus eorũ
sententias porrecta fuĩt ꝓuocatio
⁊ hoc dicimus de his magistratib
qui a nobis aliquã innouationẽ
receperit ⁊ quodam modo in aliam
figuram translati sunt nr̃a uis qͥ
nullã receperunt innouationem
ea demobẜuantiã inexhibendis
mmisteriis eustodiri precipimus
quam uetustas abantiquis tpĩb
introcluxiͣt. ⁊ consuettido inconcus
de procuratoribus.
llustrib quidẽ ꝑsonis ⁊ his qui su¬

Expanded text:
divinis militant scriniis. Idem dicimus, et si porrecta fuerit appellatio moderatori provocatio porrecta et introducta in auditorium praefecti praetorio considente quidem quaestore examinetur, praefecti autem officiales tantum exercendae provocationi ministerium praebeant, nullam communionem habentibus his, qui in divinis nostris scriniis torum pertineat. Et haec omnia pertinere oportet, sive ex nostra iussione specialiter iudicium delegatum fuerit enumeratis iudicibus, sive citra ullam iussionem nostram ex auctoritate iurissuae iudicaverint, et adversus eorum sententias porrecta fuerit provocatio. Et haec dicimus de his magistratibus, qui a nobis aliquam innovationem receperunt et quodammodo in aliam figuram translati sunt; nam in his, qui nullam receperunt innovationem, eandem observantiam in exhibendis ministeriis custodiri praecipimus, quam vetustas ab antiquis temporibus introduxit et consuetudo inconcussde procuratoribus Inlustribus quidem personis, et his, qui su
Abbreviated transcription (Latin):
Duces aũt ⁊ delegatores ⁊ dias hoste
qui acceꝑint. dupla qͣntitate resti¬
exiliummitti conuenit.
Ciquis iudex cum diashosta con¬
Piunxitut militib nullus appa¬
suo. Collatores aũt indẽpnes cõserua¬
bunt᷑. ut exre cautis ut ex fideges
pitium sibi uindicasse audeat inq̃
ipse pat̃ familias habitare solet. de¬
bent enĩ aliis partib ediũ sibi hos¬
pitia querere. Dar̃. łcl̃ martii. p̃s

Expanded text:
elegatores et diasostae, qui acceperint, duplam quantitatem restiexsilium mitti convenit. Idem Si quis iudex cum diasosta colluserit, ut militibus nullus appasuo; collatores autem indemnes conservabuntur vel ex recautis, vel ex fide gespitium sibi vindicare audeat, in qua ipse paterfamilias habitare solet; debent enim in aliis partibus aedium sibi hospitia quaerere. Dat. Kal. Mart. post
Abbreviated transcription (Latin):
Iportet ꝑsingulos annos m̃se iulio.
uel augusto particulariis delega
manifestari significantes tam
dasunt abunaquaꝙ prouintia
siue ciuitate prosingulis iugerib
siue centuriis quam extimatiõis
q̃ in arca inquirende st̃. itaut ta¬
les delegatores dirigant᷑ iudici¬
b singulaꝵ prouintiaꝵ mnitio u¬

Expanded text:
portet per singulos annos mense Iulio vel Augusto particulares delegatimanifestari, significantes tam da sunt ab unaquaque provincia sive civitate pro singulis iugeribus sive centuriis, quam aestimationem  in arcam inferendae sunt: ita ut tales delegationes dirigantur iudicibus singularum provinciarum initio u
Abbreviated transcription (Latin):
me proposuit .x. libraꝵ auri dãp¬
nificabit᷑. amissi õeq cinguli pati
cuiusq inductꝰ fui̾t. oportet aũt¬
bus faciant. ꝑquas significent nõ
solum quantitatẽ pecuniarum
ãt᷑. ⁊ puniẽtur. Iudex uõ si prohoc
dubitet aũt de modo possessionis
cuius nom̃ tenet᷑. uł de ipsa quan¬
titate tͥbutoꝵ compellere debet udex
ad denominandis susceptores eoꝵ q̃
ad quos puplice exactiõis ꝑiculũ res¬
picit. ipsi suo ꝑiculo suscipiant tͥbu

Expanded text:
me proposuerit, decem libras auri damnificabitur, amissionem quoque cinguli patiecuiusque indictionis fieri oportet; ea autbus faciant, per quas significent non solum quantitatem pecuniarum atur, et punietur. Iudex vero, si pro hocdubitet autem de modo possessionis, cuius nomine tenetur, vel de ipsa quantitate tributorum, compellere debet iudex ad denominandos susceptores eorum, ad quos publicae exactionis periculum respicit, ipsi suo periculo suscipiant tribu
Abbreviated transcription (Latin):
septemm̃ses seu exemplaria eoꝵ
uolentib edant᷑ a p̃fectis p̃torio.
quod ante quam intimet᷑ sicut
diximus in aliostitulos ⁊ ñ in eos
quos contin⁊ exannis particulaĩs
delegatio. tributoꝵ qͣntitas eroga¬
tasit. id quod expensũ ẽ seputari
debebit intributis eiusdẽ ĩd̾. qd¬

Expanded text:
sem; sed et exemplaria eorum volentibus edantur a praefectis praetorii. Quod si antequam intimentur, sicut diximus, in alios titulos, et non in eos, quos continet eius anni particularis delegatio, tributorum quantitas erogata sit, id quod expensum est, reputari debebit in tributis eiusdem ind
Abbreviated transcription (Latin):
aliis hominib ueluti paganis. uel iu¬
deis uel hereticis possessicẽs habere ẽ¬
phiteoseos. uel conditiois titulo inqͥb
orthodoxe religiõis eccłe ministia ce¬
lebrant᷑.¬

Expanded text:
alienis hominibus, veluti paganis vel Iudaeis vel haereticis possessiones habere emphyteuseos vel conductionis titulo, in quibus orthodoxae religionis ecclesiae ministeria celebrant
Abbreviated transcription (Latin):
non sit. apud ep̃m uł suudex p̃sens
non sit. apud epm uł defensore. et ĩt̃
acta deponere. ⁊ duces et exercitus¬
et de quantitate impensarum. et
quodre cauta aboptionib emissa
non sunt. itaut p̃fectis p̃toriorum
omĩa referant᷑. qui p̃dictas impen¬
sas sicuti dictũ ẽ reputare debeat.¬

Expanded text:
 iudex praesens non sit, apud episcopum vel defensorem, et inter acta deponere et duces et exercitum de quantitate impensarum, et quod recauta ab optionibus emissa non sunt, ita ut praefectis praetoriorum haec omnia referantur, qui praedictas impensas, sicuti dictum est, reputent et
Abbreviated transcription (Latin):
clicoꝵ qui est conseruat. postea autẽ
iubet clericos constantinopolitane ci¬
uitatis hoc numero definiri. ut sexagin¬
ta quidem prb̃as .c. aut̃ diaconos. qua
lectores. et .xxu. cantores. et centũ
hostiarios eccła habeat. Nonliceat
clericis de minore eccła inmaiore
per patrocinium transire.
tus honorẽ suscipientib postea ĩma¬
iore eccła ꝑpatrociniũ quorundã tͣn

Expanded text:
corum, qui est, conservat. Postea autem iubet clericos Constantinopolitanae civitatis hoc numero definiri, ut LX quidem presbyteros, C autem diaconos, XL lectores, et XXV cantores, et C ostiarios ecclesia habeat. Vt non liceat clerico de minori ecclesia in maiorem per patrocinium transire, tus honorem suscipientibus postea in maiorem ecclesiam per patrocinium quorumdam t
Abbreviated transcription (Latin):
recesserit uł militauerit:⁊ simplici¬
ter laicus factus fuerit. expoliet᷑ cin¬
gulo militaĩ. et uita libera nõ poti¬
atur. s officio p̃sidis prouincie ser¬
uire cogat᷑ substantia aut̃ eiꝰ inmo.¬
nastĩo maneat.

Expanded text:
recesserit et militaverit, vel simpliciter laicus factus fuerit, spolietur cingulo militari, et vita libera non potiatur, sed officio praesulis provinciae servire cogatur, substantia autem ejus in monasterio maneat
Abbreviated transcription (Latin):
ullus hereticus militet. uł curas
puplicas gerat. hereticos aũt di¬
cimus. ⁊ nestorianos. ⁊ miticia¬
nistas. ⁊ acefalos qui dioscori ⁊ seui
suꝑstitionẽ secuti sunt. aquib ma¬
nichei. ⁊ apollinarii sacrilegia reno¬
uata st̃. ⁊ omĩno eos qͥ nõ comunicãt
xp̃ĩanoꝵ usurpant. ut tñ orthodo¬

Expanded text:
ullus haereticus militet, vel curas publicas gerat. Haereticos autem dicimus et Nestorianos, et Eutychianistas, et Acephalos, qui Dioscori et Severi superstitionem secuti sunt, a quibus Manichaei et Apollinarii sacrilegia renovata sunt, et omnino eos, qui non communicant Christianorum usurpant.
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ mulierib hrticis p̾culegia¬
indotib uł ꝓpt̃ nuptias dõãtioĩb ypoche¬
carumq tacita dedimus denegaĩ. et om̃s
huiuiscemodi prerogatiuas. Sin aũt pe¬
tutentiam non egerĩt.⁊ in ea ꝑseuera¬
uerĩt. non careant beneficiis nr̃is. eaq
obseruare ꝓcurent. et non solũ religiosis¬

Expanded text:
um est, mulieribus haereticis privilegiadotibus vel propter nuptias donationibus, hypothecarum, quae tacita dedimus, denegari et omnes huiuscemodi praerogativas. Sin autem poenitentiam egerint, et in ea perseveraverint, non careant beneficiis nostris. Eaque observare procurent non solum religiosis
Abbreviated transcription (Latin):
oppr̃. loth. Similit̃ concedere uo¬
lumuscunctis lib̃is ꝑsonis ut nullus
index publicus seuministripublici.
eoscc̃legemaudeant pignorare inbu¬
exceptoscabims ⁊ causa toĩb ꝯ⁊testibuᷤ

Expanded text:
r . 13. Similiter concedere volumus cunctis liberis personis, ut nullus iudex publicus seu ministri publici eos contra legem audeant pignerare in boexcepto scabinis, et causatoribus, et testibus
Abbreviated transcription (Latin):
apparitores. ⁊ iudicet inpecuniariis
ꝗͣ ap̃ defñsores causa cognoscat᷑. et ꝑ
diffinitiuã sent̾ntiã repperiat᷑ qͣntitas
litis intͣ.ccc. solidos constituta. ꝑdat
et ipsam quantitatẽ que reuera ei de¬
betur. ⁊ actionis sue dispñdio puniat᷑
iquis defñsor ciuitatis sentũtiã diffi¬
nitiuam protulerit. ⁊ aduersts eã ꝓ¬
uocatio porrecta sit apud p̃sidem pro¬
uincie exerceri eã oportet. Sin aũt
abapparitorib defensor iniuriam
fuerit passus ⁊ p̃ses ꝓuincie negle¬
xerit competentẽ eis uindictã irro¬
gare.: tc̃ relationẽ ap̃ p̃fectũ p̃torii
uͥ monum̃ta puplica deponẽ possit.
⁊ hãt hominẽ unum qui eadẽ acta debe¬
at conseruare.

Expanded text:
apparitores, et iudicet in pecuniariis quam apud defensorem causa cognoscatur, et per definitivam sententiam reperiatur quantitas litis intra trecentos solidos constituta, perdat et ipsam quantitatem, quae revera ei debetur, et actionis suae dispendio puniatur. Idem Si defensor civitatis sententiam definitivam protulerit, et adversus eam provocatio porrecta sit, apud praesidem provinciae exerceri eam oportet. Sin autem ab apparitoribus defensor iniuriam fuerit passus, et praeses provinciae neglexerit competentem eis vindictam irrogare, tunc relationem ad praefectum praetorio ubi monumenta publica deponere possit, et habeat unum hominem, qui eadem acta debeat conservare.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc religiosus patriarcha. legiti¬
mis eum preconiis reuocet.i. custo¬
diens sacroꝵ canonũ obseruantiã
Si autem obtemperare noluit
is quiuocatus ẽ. s meadem absen¬
tia perseuerauerit: tunc repellet eũ
abep̃ox numero. et altum ꝓeosub¬
stituat. Si aut̃ isquiinabsentia ẽ
metropolitanus nonfuerit. s cuiꝰdã
municipii eps̃: tunc ea que diximꝰ
apatriarcha fieri oportere. metro¬
politanus faciat. ¶ Quod siliti¬
gioꝵ causa ꝑegrinari uoluerit ep̃s.
non concedatur. ¶Litigare enĩ ep̃s
plicare principidebae. ⁊impetrabit
ea que desiderat fieri.

Expanded text:
tunc regionis patriarcha legitimis eum praeconiis revocet, id est, custodiens sacrorum canonum observantiam. Sin autem non obtemperaverit is, qui evocatus est, sed in eadem absentia perseveraverit, tunc repellat eum ab episcoporum numero, et alterum pro eo substituat. Sin autem is, qui in absentia est, metropolitanus non fuerit, sed cuiusdam municipii episcopus, tunc ea, quae diximus a patriarcha fieri oportere, metropolitanus faciat. Quod si litigiorum causa peregrinari volverit episcopus, non concedatur. Litigare enim episcplicare principi debent, et impetrabunt ea, quae desiderant fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
aquã aut subponte ꝑgit. ⁊ adripãnonad¬
ꝓpinquauit neq ibidem aliquid ẽp̃tum
ueluenditum fuĩt ultius toloneũ non
detur. Et nemocogatur adpontẽ ire uͥ
extra pontem a qua tusmeare põt ꝯqui
ultĩus intalib locis uel dehis quradpala¬
tium seum hostemꝑgunt toloncum. ex¬
actaĩt cum sua lcge ip̃m̃ toloncum it¬

Expanded text:
ponte ierit et ad ripam non appropinquaverit, nec ibi aliquid emptum vel venundatum fuerit, ulterius teloneum non detur. Et nemo cogat alium ad pontem ire, ubi iuxta pontem aquam transmeare potest. Et qui ulterius in talibus locis, vel de his, qui ad palatium seu in hostem pergunt, teloneum exactaverit, cum sua lege ipsum teloneum re
Abbreviated transcription (Latin):
spalit᷑ niam p̃gmaticã sanetiõe
produxĩt que ꝓpt̃ puplicas causas ĩ
hac regia eum ciuitate reuocauĩt. uł
si ex lege hoc fiat. ueluti si prouocõnẽ
p̃sidi ꝓuincie porrexit ⁊ ꝓpt̃ hoc inis¬
ta imperi aliciuitate litẽ audire opor¬
tet. quãuis de minoib causis ap̃ ma¬
iores iudices prouintiaꝵ prouocatiões
exercer i constituimus. nisi forte inhac
citutate causa pͥncipał ꝗͣuis minima
uentiler᷑. Tunc enĩ in hac ciutate
non inprouinciis prouocatio exerceat᷑
Quib fori p̃sc̾ptio denegat᷑.
ulla aũt ꝑsona priuilegio aliqͦ uta¬
tur adfugiendos p̃sentis legis laqͦos
oratoriũ uł quiuis alius locus qui
pietatis causa colit᷑. Idẽ itiris ẽ. siue
fiscus siue patͥmoniũ siue alius qͥuis
diuinus titulus pulset᷑. Et multomag̃
si potentis hoĩs ꝑsoã iniudiciũ fuũt e¬
uocata. ꝗͣuis priuilegiũ ex sacro ora¬
culo p̃tendat. nͥ qđ diximꝰ pͣ̃gmatica
sanctio in hac ciuitate eũ reipuplice

Expanded text:
stram pragmaticam sanctionem produxerit, quae propter publicas causas in hanc regiam eum civitatem revocaverit, vel si ex lege hoc fiat, veluti si provocationem praesidi provinciae porrexerit, et propter hoc in ista imperiali civitate litem audire oportet, quamvis de minoribus causis apud maiores iudices provinciarum provocationes exerceri constituimus, nisi forte in hac civitate causa principalis, quamvis minima, ventiletur; tunc enim in hac civitate, non in provinciis provocatio exercetur. Quibus fori praescriptio denegatur Nulla autem persona privilegio aliquo utatur ad fugiendos praesentis legis laqueos, oratorium, vel quivis alius locus, qui pietatis causa colitur. Idem iuris est, sive fiscus, sive patrimonium, sive alius quivis divinus titulus pulsetur, et multo magis, si potentis hominis persona in iudicium fuerit evocata, quamvis privilegium ex sacro oraculo praetendat, nisi, quod diximus, pragmatica sanctio in hanc civitatem eum reipublicae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positꝰ ẽ. Quitutores uł euratores pu¬
pillo uel adolescenti uł aliis ꝑsonis daĩ¬
ulli tutoiͣ nullicuratoi̾ liceat posst̃
nomina cc̃pupillũ uł eũ qui eura¬
tioe eiꝰ gub̾nat᷑ iura cessioĩs insetͣns¬
ferre abalio. siue p̃tiũ proactione dedit.
semo qui dic̃ se obnoxium pupillũ
hr̃e. uł eum qui curatiõe eget tu¬
tor aut curator ipẽ creet᷑. S et is qui
manifeste obnoxius impuberi uł ei qͥ
curatiõe indiget fuerit tutor uł cura¬
tor ei non fiat.
tia gerit. neq obnoxius sio. Postea
aut̃ hr̃ditas adeũ deuoluta fuĩt q̃ debi¬
torẽ uł creditorẽ memorate ꝑsõe eũ fa¬

Expanded text:
O LXV Qui tutores vel curatores pupillo vel adolescenti dari possunt Nulli tutori, nulli curatori liceat nomina contra pupillum, vel eum, qui curatione eius gubernatur, iure cessionis in se transferre ab alio, sive pretium pro actione dedit, Nemo, qui dicit, se obnoxium pupillum habere, vel eum, qui curatore eget, tutor aut curator ipse creetur. Sed et is, qui manifeste obnoxius impuberi, vel ei, qui cura indigeat, fuerit, tutor vel curator non fiat. tia gerit, neque obnoxius ei sit; postea autem hereditas ad eum devoluta fuerit, quae debitorem vel creditorem memoratae
Abbreviated transcription (Latin):
constitutus huiusmodi legẽ custodi¬
re neglexĩt. non solũ amagistratu
suo eiciat᷑. s etiã .x. libraꝵ auriscibe¬
at penam.
refectoria dignitas dicit᷑ ñ solũ
ea ꝗͣ cum codicillis aliquis accipiat
ab imp̃re qͥdẽ qͥb dignitas ei prẽt᷑
quasi p̃tori p̃fectus fuiss. siue ma¬
gist̃ militũ. Inipõ aũt gestu positus
militum factus ẽ. Igͥ sicuriał homo
p̃fectoria dignitate potiat᷑. Siqͥdẽ¬

Expanded text:
constitutus huiusmodi legem custodire neglexerit, non solum magistratu suo eiiciatur, sed etiam decem librarum auri subeat poenam.efectoria dignitas dicitur non solueam, cum codicillos aliquis accipit ab imperatore, quibus dignitas ei praestatur, quasi praefectus fuisset, sive magister militum. In ipso autem gestu positus militum factus est. Igitur si curialis homo praefectoria dignitate potitus fue
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hiis aut̃ que dehr̃ditatib
abintestato deferendis diximus:
facile possumꝰ intelligere quid detu¬
telis iuris sit. Nam quec̃q ꝑsoã siue
agnatiõis siue cogͣtiois tituł decorata
adhereditatẽ impubĩs simoriat᷑ uo¬
cabitur. neceẽ ẽ ut ⁊̃ tutele onus
suscipiat. Nam ibi tutele grauam̃
imponendũ ẽ. ubi hereditas defer¬
risꝑat᷑. Nam simulti eund̾ gradũ
pximiorẽ cognatioĩs obtineãt. om̃s
parit̃ ad cutelam uocent᷑. exceptis fe
ueluti milites. ⁊ hiis qui excusatiõe
uallati sunt. Mat̃ aut̃ uel auia.
siuelit tutel amregẽ filioꝵ suoꝵ uł
nepotum: non prohibñtur. sic tam̃¬
ut actis int̃uenientib nuptiis aliis
⁊ uelleiano senatus cõsulto renun¬

Expanded text:
Ex his autem, quae de hereditatibus ab intestato deferendis diximus, facile possumus intelligere, quid de tutelis iuris sit. Nam quaecumque persona sive agnationis sive cognationis titulis decorata ad hereditatem impuberis, si moriatur, vocabitur, necesse est, ut etiam tutelae onus suscipiat. Nam ibi tutelae gravamen imponendum est, ubi hereditas deferri speratur. Nam si multi eundem gradum proximiorem cognationis obtineant, omnes pariter ad tutelam vocantur, exceptis femveluti milites, et his, qui excusatione vallati sunt. Mater autem vel avia si velint tutelam gerere filiorum suorum vel nepotum, non prohibentur, si tamen actis intervenientibus nuptiis aliis et Velleiano senatusconsulto renun
Abbreviated transcription (Latin):
iuire addimus.¬
oeor At quicumꝙ seu in legiti¬
maetate siue infralegitimã etatẽ
uxoremduxit uel disponsauĩt sim
tammulier quã uir ex hac lege ex¬
dfiscumde ueniat. quicumꝙ ex huiꝰ¬
modiconiugionatus fuĩt ip̃e quo¬
ꝙ sicut parentessui ex hac lege exh

Expanded text:
ure addidimus, ut quicumque seu in legitima aetate sive infra legitimam aetatem uxorem duxerit vel desponsaverit, si mtam mulier quam vir ex hac lege exdeveniat. Et quicumque ex huiusmodi coniugio natus fuerit, ipse quoque sicut et parentes sui ex hac lege exh
Abbreviated transcription (Latin):
tre ascendt̃: alt̾am dimidiã capiãt
tant. exutiꝙ parente. eidẽ montuo
frĩ suo copulati. uł sorores eodẽ iure
conuncte. łanc enĩ cum proximis
parentib ad hereditatẽ uocabunt᷑.
hr̃ditate scł ꝓuirili porticẽ. id est in
capita int̾ om̃s diuidñda. quãuis pa¬
t̃ ⁊ mat̃ fui̾tit. ut tñ pat̃ usũfrc̃tum
partis adfiliũ uł ad filiã ꝑuenientis
nullum hãt. s pleno iure apd̃ filium
uł filiã maneat. nulla ohẜuanda dif¬
ferentia ĩt istas ꝑsõãs. utrũ mascłim¬
UIIII
sexus anfeminini sint. ⁊ utrũ ꝑ mas¬
eulinum sexum an ꝑfemminũ defũe¬
tieognatioi ungant᷑. S neq defũc¬
toint̃ ẽ eui succedt̃. utrũ sui an aliẽi

Expanded text:
matrem ascendunt, alteram dimidiam capiant, tant ex utroque parente eidem mortuo fratri suo copulati, vel sorores eodem iure coniunctae; tunc enim cum proximis parentibus ad hereditatem vocabuntur, hereditate scilicet pro virili portione, id est, in capita inter omnes dividenda, quamvis pater et mater fuerint: ut tamen pater usumfructum partis ad filium vel filiam pervenientis nullum habeat, sed pleno iure apud filium vel filiam maneat, nulla observanda differentia inter istas personas, utrum masulini sexus an feminini sint, et utrum per masculinum sexum an per femininum defuncti cognationi iungantur. Sed neque in defuncto interest, cui succedant, utrum sui an alieni
Abbreviated transcription (Latin):
eliquum ẽ ut dispiciamꝰ de t̾tio or¬
dine ex lat̾e uenientiũ ꝑsoãꝵ q̃ĩter
agnatos ⁊ cognatos diuidunt. hac
enim paꝵ disposita. plenissima cõ¬
stit̃o erit. Siquis igit᷑ decesseĩt.⁊ neq
descendntes. neq ascend̾ntes reliq̃rit.
pͥmum adhẽditatẽ uocamꝰ fr̃s ⁊ soro

Expanded text:
eliquum est, ut dispiciamus de tertio ordine, ex latere venientium personarum, qui in agnatos et cognatos dividitur; hac enim parte disposita plenissima constitutio erit. Si quis igitur decesserit, et neque descendentes neque ascendentes reliquerit, primum
Abbreviated transcription (Latin):
culis suis uł patruis. frĩs uł sororis
fili filieue. uocant᷑. cũ nullus ex as¬
scend̾ntib ꝑsoĩs defũcto suꝑsit. T c̃
enĩ excludendos eos ẽẽ censemtis
tinentes. sic adhr̃ditate denincte ꝑ¬
uł patruis defuncti p̃ponunt᷑. quia
illi tertiũ gradũ cognatioĩs obtin:̃.
Qd̾ sineq fr̃s uł sorores. neq filios uł
filias. uł fr̃m uł soroꝵ defunctus re¬
liquerit. alia deinceps cognatio ad
successione eiꝰ uocabitur scđm sui
gradus p̃rogatiuã. ut qui ꝓximior
eundẽ gradum cognatioĩs obtineãt¬
⁊ aliis proximiores sint: incapita
diuidant᷑ int̃ eos hr̃ditas. nulla
successicẽ defuncti mascłi sint anfeie.
⁊utrũ ꝑsoã defuncta mascłini an
feminini sexus fui̾t. Nulla aũt dif¬
ferentia sit agnatioĩs ⁊ cognatioĩs
s solus gradus sanguinis nat᷑alis
spectet᷑. Nã cognatus ꝓximior. ul

Expanded text:
 sororis filii filiaeve vocantur, cum nullus ex ascendentibus personis defuncto supersit, tunc enim excludendos eos esse censemus. tinentes, sic ad hereditatem defunctae pvel patruis defuncti praeponantur, quia illi tertium gradum cognationis obtinent. Quod si neque fratres, vel sorores, neque filios vel filias fratrum vel sororum defunctus reliquerit, alia deinceps cognatio ad successionem eius vocabitur secundum sui gradus praerogativam, ut qui proximior eundem gradum cognationis obtineant, et aliis proximiores sint, in capita dividatur inter eos hereditas, nulla successionem defuncti, masculi sint an feminae, et utrum persona defuncta masculini an feminini sexus fuerit. Nulla autem differentia sit agnationis et cognationis, sed solus gradus sanguinis naturalis spectetur; nam cognatus proximior ul
Abbreviated transcription (Latin):
tes una cũ filio uł filia successionẽ aui
fui capere debẽt. Nam inpersonis descen¬
dentib. gradus diffrã nulla ẽ. nec ulla
discretio inducit᷑. utrũ mascłi sint an
femine. ⁊utrũ ex mascłino sexu an ex fe¬
minmo ꝓgeniti st̃. ⁊utrũ sui iuris an
aliem fuerĩt. Hec de ꝑsoĩs descendentiũ.
tio teneat. Sieñ decesseĩt aliquis intes¬
rente defuncto copulant᷑ scd̾m qd̾ infe¬
rius declarabit᷑ Sin aũt multi ascend̾n¬
tes suꝑsint eos anteponi uolumus.
ꝗ prorimioris gradus fui̾nt. siue mas¬
culi sint. siue femine. siue ex mascu¬
lino sexu. siue ex feminino. cognatiõi
defuncti cunciuntur. Sin aũt parẽ gra¬
dum cognatiõis obtineãt. parit uo¬
cabuntur ut qui ꝑ patrẽ ascendunt:

Expanded text:
tes una cum filio vel filia successionem avi tes una cum filio vel filia successionem avi sui capere debent; nam in personis descendentibus gradus differentia nulla est, nec ulla discretio inducitur, utrum masculi sint, an feminae, et utrum ex masculino sexu, an ex feminino progeniti sunt, et utrum sui iuris, an alieni fuerint. Haec de personis descendentium. tio tenet. Si enim decesserit aliquis intesrente defuncto copulantur, secundum quod inferius declarabitur. Sin autem multi ascendentes supersint, eos anteponi volumus, qui proximiores gradu fuerint, sive masculi sint, sive feminae, sive ex masculino sexu, sive ex feminino cognationi defuncti iungantur. Sin autem parem gradum cognationis obtineant, pariter vocabuntur, ut qui p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsoãꝵ alius descendentiũ alius exla¬
t̃e uenientiũ. qͦ alii agͣti st̃. alii cogͣti
S descendentiũ quid̾ ordinẽ aliis oĩb
anteponimus ut insuccessioẽ ab intes¬
tato cap̃ienda potiora iura hãnt alus
omĩb Sascẽndentib ⁊ ex lat̃e ueĩentib
ꝑsonis cuiuscũq fuerĩt sexus qui adsuc¬
cessioẽ uocant᷑ cuiuscũq gradꝰ. Nulla
discreticẽ habita. utrũ ex masculina
ꝑgenie an ex feminina editist̃.⁊utrũ
filii familias sint: anpatres familias.
inpropͥetate capienda defuncto succe¬
dant usufic̃tu scl ad patrẽ ꝑtinente.
Sie tam̃ ut si contig̾i̾t unũ ex descendẽtib
ꝑsonis decedẽ libĩ abeo relicti locũ ip̃ius
obtineant. ⁊ tñ capiãt quant pat̃ ip̃orũ
siiuus ẽẽt accepturꝰ fiuss. quã successio¬
nem uetes leges instirpes uocãt. unde siali¬
quemmori contigͣit filio uł filia derelic¬
ta. ⁊ ex filia uł filio iam defuncto. tił de¬
functa nepotib relictis. nepotes uł nep¬

Expanded text:
us ex latere venientium, quorum alii agnati sunt, alii cognati. Sed descendentium quidem ordinem aliis omnibus anteponimus, ut in successione ab intestato capienda potiora iura habeant aliis omnibus et ascendentibus et ex latere venientibus personis, cuiuscumque fuerint sexus, qui ad successionem vocantur, cuiuscumque gradus: nulla discretione habita, utrum ex masculina progenie, an ex feminina editi sint, et utrum filiifamilias sint, an patresfamilias. in proprietate capienda defuncto succedant, usufructu scilicet ad patrem pertinente; sic tamen, ut si contigerit unum ex descendentibus personis decedere, liberi ab eo relicti locum ipsius obtineant, et tantum capiant, quantum pater ipsorum, si vivus esset, accepturus fuisset, quam successionem veteres leges in stirpes vocant. Vnde si aliquem mori contigerit filio vel filia derelicta, et ex filio vel filia iam defuncto vel defuncta nepotibus vel neptibus relictis, nepotes vel nep
Abbreviated transcription (Latin):
I post tres contestatioes
inuenĩt maritus uxorẽ suã ĩ scõ loco
cũ suspecto hoĩe colloqͥũ hñtẽ. tradat
ambos eccłe defensoĩ. uł aliis clicis
ut separatĩ custodiant᷑ ꝑicło defñsoĩs
uł clicoꝵ ut aditꝰ iudex mittat ad reli¬
giosũ ciutatis ep̃m. ⁊ auctoi̾tate ip̃iꝰ
accipiat eos. penis eẽ adult̃os. positis
utrosq afficiat. nullo alio requisito
nisi quodpost tres cõtestoẽs muentus ẽ
cũ muliere locutꝰ. Et generalit̃ diffi¬
nimus. Siquis inuenĩt uxorẽ suam
cum aliquo colloqͥũ hñtẽ. ⁊ suspica¬
tus fui̾t turpitudinis cã eos cõuenis¬
se. liceat ei ãbos tradẽ uł defñsoĩ ecclẽ

Expanded text:
t tres contestationes invenerit maritus uxorem suam in sancto loco cum suspecto homine colloquium habentem, tradat ambos ecclesiae defensori vel aliis clericis, ut separati custodiantur periculo defensoris vel clericorum, ut aditus iudex mittat ad religiosum civitatis episcopum, et auctoritate ipsius accipiat eos, et poenis contra adulteros positis utrosque afficiat, nullo alio requisito, nisi quod post tres contestationes inventus est cum muliere locutus. Est autem inimus, si quis invenerit uxorem suam, cum aliquo colloquium habentem, et suspicatus fuerit turpitudinis causa eos convenisse, liceat ei ambos tradere vel defensori ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
De hr̃ditatib q̃ ab intestato deferunt᷑.
De hrditateb que ab intestato
nobis deferunt᷑ multe leges auetĩb
conscripte st̃. quas ab hoc tpr̃e plac
cessarei p̃sentẽ legẽ in huiusmodli suc¬
cessioĩb: ualere. Nam ⁊ simplicit᷑ et
sine ulla obscuritate diisionẽ huiuis

Expanded text:
De hereditatibus, quae ab intestato deferuntur De hereditatibus, quae ab intestato nobis deferuntur, multae leges a veteribus conscriptae sunt, quas ab hoc tempore placet cessare, et praesentem legem in huiusmodi successionibus valere. Nam et simpliciter et sine
Abbreviated transcription (Latin):
geniti uł genite st̃. qͥb ⁊ mortuus
edituse. Talib aut̃ fr̃ĩb ⁊ sororib
ñ suꝑstitib. illos fr̃s ⁊ sorores uocam̃
qͥ ex uno parente defuncto copłant̃.
cesserit aliꝗs frẽ uł sorore relicta
⁊ exalio fre uł exalia sorore iã defũc¬
to ul defuncta. libĩs relictis. cũ auũ¬
culis suis uł patruis libi frĩs uel so¬
rorisdiement. ⁊ tantã capiãt portiõe
qͣntã pat̾ eoꝵ uł mat̾ accepisẜ. siui
ex matre defuncto copłant᷑. p̃ferãt᷑
eis filius ⁊ filia eius. qui utroꝙ iuẽ
subnixist̃. Ex contrario si filius uel
filia existat fris uł sororis defuncti
uł defuncte. uno tam̃ iure coniũcti.
decorati p̃põant᷑ fĩs filiis uł filiab
ante defuncti. uł ante defuncte so¬
roris. Nulla eñi diffrã ẽ. utrum de
hereditate masculi anfemine q̃rat᷑
⁊utrum mascłini sunt. qͥ int̃ se con¬
certãt. anfeminini sexus. alia aũ¬

Expanded text:
 mortuus editus est; talibus autem fratribus vel sororibus non superstitibus, illos fratres vel sorores vocamus, qui ex uno parente defuncto copulanturcesserit aliquis fratre vel sorore relicta, et ex alio fratre vel ex alia sorore iam defuncto vel defuncta liberis relictis, cum avunculis suis vel patruis liberi fratris vel sororis venient, et tantam capiant portionem, quantam pater eorum vel mater accepisset, ex patre defuncto copulantur, praeferantur eis filius et filia eius, qui utroque iure subnixi sunt. Et e contrario, si filius vel filia exsistat fratris vel sororis defuncti vel defunctae uno tantum iure coniuncti, decorati, praeponantur fratres filiis vel filiabus ante defuncti fratris vel ante defunctae sororis. Nulla enim differentia est, utrum de hereditate masculi, an feminae quaeratur, et utrum masculini sint, qui inter se certant, an feminini sexus. Alia au
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾e. Nam nec suos mutẽ possunt.
p̃sidis iussiones impłe. Testam̃ta atq¬
ordinatioẽs apuid defñsores intim̃t᷑. et
alia monumenta puplica ap̃eos recte
ꝓcedant. hoc enĩp̃ses prohibere ñ pot̃it. qͣuiᷤᷤ
adu̾sus ip̃m p̃sidẽ cõponant᷑. uł adu̾sus
hoĩes eus. acta aũt cõficere defñsor po¬
test. adsimilitudinẽ p̃sidis. tã adu̾stis
tributarias illationes differentes quã
aduersus seditiosos hoĩes. Hãt aũt ex p̃si¬
diali apparitione unũ exceptorẽ ⁊ duõ

Expanded text:
mittere, nam nec suos mittere possunt. praesidis iussiones implere. Idem Testamenta atque donationes apud defensores intimentur, aliaque monumenta publica apud eos recte procedant, hoc enim praeses prohibere non poterit, quamvis adversus ipsum praesidem componantur, vel adversus homines eius. Acta autem conficere defensor potest ad similitudinem praesidis tam adversus tributarias illationes differentes, quam adversus seditiosos homines. Habeat autem ex praesidali apparitione unum exceptorem, et duo
Abbreviated transcription (Latin):
licta uel sine culpa int̃ fecta aliam
duxĩt. armis depõitis publicã agat
penitentiam. ⁊ si contumax fuĩt cõ¬
p̃hendatur acomite ⁊ferro uintiat̃
yncustodiamittatur. donec res ad
orp̃r ioth. Pulliliceat excepta
causafornicationis adhibita sibi u¬
xoremrelinquere. dem̃aliam copu¬
lare. alioquin tñs gressori pͥori con.¬
uenit sotiariconiigio. Sinautem
uir ꝯuxor diũtere ꝓsolareligiosaĩ¬
t̃se consenserint uita: nullatenũ
sine conscientia epĩ fiat. aut ab eo
singulaĩt ꝓuiso constituantur lo¬
ço: slamuxore nolente. aut altoeo
duas hr̃e uxores. uxoremiso ⁊concu¬
binam quiacũ domui ñ sit lucrũ
aĩe sue fit detrim̃tũ. Namsicut
xp̃s castam obseruat eccłam: ita uͥ
castum deb custodire comugiũ¬

Expanded text:
licta, vel sine culpa interfecta, aliam duxerit uxorem, armis depositis publicam agat poenitentiam: et si contumax fuerit, comprehendatur a comite, et ferro vinciatur, et in custodiam mittatur, donec res ad ortiunt. Nulli liceat excepta causa fornicationis adhibitam uxorem relinquere et deinde aliam copulare; alioquin transgressorem priori convenit sociari coniugio. Sin autem vir et uxor divertere pro sola religione inter se consenserit vita, nullatenus sine conscientia episcopi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituatur loco. Nam uxore nolente, aut altero duas habere uxores, uxoremve et concubinam, quia cum domui non fit lucrum, animae fit detrimentum. Nam sicut Christus castam observat eclesiam, ita vir castum debet custodire coniugiu
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ministici faciũt qd̾ nulla ꝓditiõe
mullagia. nulla cͥc̃sẽptic̃e alieatio fiat
hyconomis aũt uł amministratõib
nes cartulariis crutisẽq religiosi loci
⁊ parentib ⁊ libis eoꝵ ⁊ aliis quiuel
cognanicẽ uł iure nuptiax eis copulãt᷑.
locatioes uł emphiteosin uł eptioes.
uł ꝓ pothecas reꝵ immobiliũ aptid ead̾
religiosa loca ꝑtinentiũ subire. uł ꝑse
uł ꝑ int̾positã ꝑsoãm sub isdẽ penis int̾¬
dicimus quas suꝑius diximꝰ.
rius remq ad religiosũ ꝑtinꝰ. det̾iore
eam fecit. uł ꝑbienniũ emphiteoticũ
canonẽ siũ mercedẽ ñ soluũt. liceat re

Expanded text:
nulla proditione, nulla gratia, nulla circumscriptione alienatio fiat. Ceconomis autem vel administratoribus vel cartulariis cuiuscumque religiosi loci et parentibus et liberis eorum et aliis qui vel cognationem vel iure nuptiarum eis copulantur locationes vel emphiteusis vel emtiones vel ypotecas rerum inmobilium apud eosdem religiosos locos pertinentium subire vel per se vel interpositam personam sub hisdem penis interdicimus quas superius diximus. rius rem quam ad locum religiosum pertinet deteriorem eam fecerit vel per biennium emphiteuticum canonem sive mercedem non sol
Abbreviated transcription (Latin):
teosin. ⁊ locatioes uł y pothecas rertum
ad religiosa ꝑtinentiũ loca siue ꝑse siũ
ꝑ int̃positam ꝑsonã acciꝑe. scituris qđ
sitale aliquid ꝑpetratum fũt. ⁊ hoc ip¬
sum inualidũ erit. ⁊ om̃ẽ subam eorũ
qui acceꝑint ⁊ yconomoꝵ ⁊ cartula
roꝵ ⁊ministroꝵ quib scdm p̃dictũ
modt̃i copulant᷑ inreligiosã domã exq̃
rẽ accepert post mortẽ eox conuenire
iubem̾. Echec quidẽ desacroscã maiore
eccła ⁊ dictis religiosis locis q̃ int̾ imꝑi¬
alẽ ciuitatẽ st̃. uł int̾ t̾ritoriũ eiꝰ dis¬
tractibus immobilium rẽꝵ uł annona

Expanded text:
locationes, vel hypothecas rerum ad religiosa pertinentium loca, sive per se, sive per interpositam personam accipere: scituris, quod si tale aliquid perpetratum fuerit, et hoc ipsum inualidum erit, et omnem substantiam eorum, qui acceperint, et oeconomorum, et chartula quibus secundum praedictum modum copulantur, in religiosam domum, ex qua rem acceperunt, post mortem eorum pervenire iubemus. Et haec quidem de sacrosancta maiore ecclesia et praedictis religiosis locis, quae intra imperialem civitatem sunt vel intra territorium eius, dist
Abbreviated transcription (Latin):
ulliliceat in cãstiũ aliẽare ut ĩpfa¬
nun statu tnseat. ẜ liceat epis huiusm¬
ramaiore eccła imꝑialis urbis possessio¬
neraio thutis plurimis p̃grauatã exq̃
nuillus reditꝰ scõ loco prat. facultatẽ li¬
beram damus amministratõib religio¬
Seian talem possessionẽ alienãre. quec̃ꝙ
modo putauĩt cõmodũ eidẽ loco religi
oo fore monum̃tiseł intali alienatieẽ
saciendis aptdillos aquib ãministra¬
tores taliũ locoꝵ ỹponunt᷑ uł creant᷑.¬

Expanded text:
ulli liceat monasterium alienare, ut in profanum statum transeat, sed liceat episcopis huiusmta maiore ecclesia imperialis urbis possessiotributis plurimis pregravatam, ex qua nullus reditus sancto loco prestatur, facultatem liberam damus administratoribus religiosi loci talem possessionem alienare, quocumque modo putaverint commodum eidloco fore, monumentis scilicet in tali alienatione faciendis apud illos, a quibus administratores talium locorum praeponuntur, vel creant
Abbreviated transcription (Latin):
reliq̃rit. ⁊ reilegate alienatiẽe ꝓhibuit.
Siquis testam̃tum fecit. ⁊ rem immobi¬
lem familie sue legaui̾t uł alie ꝑsoẽ
legati nomine reliq̃rit. ⁊ spãlit dixiͣt
nullo tp̃r eandẽ rẽ alieãri. saput hr̃d̃s
uel successores eiꝯ cuires relicta ẽ semꝑ
mane̾. in hoc legato iubemꝰ falcidiam
legẽ locũ omino ñ hr̃e. qr alienatiõe
eius ipẽ ꝓhibuit. quitestatꝰ ẽ. hec aũ
obtinere iubemus in hiis casib quos
nec iudiciał calculus. nec amicalis
compositio. nec alius legitimꝰ modus
t̃minauit.
maioris huius imꝑiał ciuitatis. uel
orphanotrophiz. uł xenodochii uel
ptochotrophii. uł nosochomii uel
alt̾ius religiosi loci. intͣ imꝑialẽ ciui¬
tatẽ. uł intͣ t̾ritoiũ eius positi. excep¬
tis monastĩis uendẽ uł dõare. uł per¬
mutare. uł in paiͬ dõatiõe uł alio qͦẽq
modo aliẽare rẽ immobilẽ uł anno

Expanded text:
reliquerit, et rei legatae alienationem prohibuerit Si quis testamentum fecerit, et rem immobilem familiae suae legaverit, vel aliae personae legati nomine reliquerit, et specialiter dixerit, nullo tempore eandem rem alienari, sed apud heredes, vel successores eius, cui res relicta est, semper manere, in hoc legato iubemus Falcidiam legem locum omnino non habere, quia alienationem eius ipse prohibuit, qui testatus est. Haec autem obtinere iubemus in his casibus, quos nec iudicialis calculus, nec amicalis compositio, nec alius modus legitimus terminavit. maioris huius imperialis civitatis, vel orphanotrophii vel xenodochii, vel ptochotrophii, vel nosocomii, vel alterius religiosi loci intra imperialem civitatem vel intra territorium eius positi, exceptis monasteriis, vendere, vel donare, vel permutare, vel in pari donatione, vel alio quocumque modo alienare rem immob