comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
masculus an friã cẽt nat̾ erat ¶d uero
auruspices exetruria acciti frdũ ac tũpe
tũq ĩ mare pupiecerũt. dec̾ue̾ ide̾ pontifices ut
iugines tͥ nouẽ ꝑ urbẽ cũtes carmẽ cunerẽt
id cũ ĩ Iouis statoris ede discederẽt ꝯditũ aliu¬
io porta carm̃ tuctu de celo edis ĩ aduenti¬
no iunonis regine ꝓdiguiqi id admatronas
ꝑtinẽ aruspices cũ ryndissent donoqi diuã
placanda ẽẽ ediliũ curulũ edt̃ ĩ cupitoliũ
ꝯuorate qb ĩ urbẽ rõna ĩ truq decimũ lapi¬
donũ peluis auira fcũ lataq ĩ aduentinũ¬
ad aliud sucrificiũ eidẽ diue a.x. iuris edita
dies. cuiꝰ ordo tał fuit abede apolis boues fe¬
mĩe due albe porta carm̃tale ĩ urbẽ ducte
uestẽ carm̃ ĩ Iononẽ reginã cañtes ibant
illa tẽpestate forsaz laudabile rudib ĩgen¬
iis nũc abhorens ⁊ ĩ ꝯditũ siferat᷑ uirginu
ordinẽ stq̃bant᷑.x. iuiii coronati lautra p̃te¬

Expanded text:
mas an femina esset natus erat. id uero haruspices ex Etruria acciti foedum ac turpetumque in mare proiecerunt. decreuere item pontifices ut uirgines ter nouenae per urbem euntes carmen canerent. id cum in Iouis Statoris aede discerent conditum ab Liuio poeta carmen, tacta de caelo aedis in Auentino Iunonis reginae; prodigiumque id ad matronas pertinere haruspices cum respondissent donoque diuam placandam esse, aedilium curulium edicto in Capitolium conuocatae quibus in urbe Romana intraque decimum lapidonum peluis aurea facta lataque in Auentinuad aliud sacrificium eidem diuae ab decemuiris edicta dies, cuius ordo talis fuit. ab aede Apollinis boues feminae albae duae porta Carmentali in urbem ductae; uestem, carmen in Iunonem reginam canentes ibant, illa tempestate forsitan laudabile rudibus ingeniis, nunc abhorrens et inconditum si referatur; uirginum ordinem sequebantur decemuiri coronati laurea praete
Abbreviated transcription (Latin):
restitueret᷑. ar ĩtãtas cerdiledo cipleurado ar¬
chride. eĩ uõ ĩ dignũ ratꝰ filipp̾ uictis uictoi̾
sibi ultro ꝯdoẽs ferre ne antea ꝗdẽ se aut de pa¬
ce audisse aut ĩducias pepigisst dix spem ulla
hñte ꝯeturos attalo. ẜ ut oẽs sinꝙ testes hr̃et se
pacis illos belli cũ q̃sisse. ita ĩfecta pace ꝯcliu
di misit q̃nor milib armatoꝵ relictis adp̃sidiũ
misenũ passe classi cartagiñsiũ exbitina are
ge prustia uenientib nauib statuerat nauali
p̃lio laceste̾ rõnq. ia diu ĩ regione ca pote̾tis ma¬
ris ip̃e hĩto ꝯsilio argos ĩgssus iã eĩ cor apetebat

Expanded text:
estitueretur Atintania, Scerdilaedo et Pleurato Ardiaei. enimuero indignum ratus Philippus uictos uictori sibi ultro condiciones ferre, ne antea quidem se aut de pace audisse aut indutias pepigisse dixit spem ullam habentem quieturos Aetolos, sed uti omnes socios testes haberet se pacis, illos belli causam quaesisse. ita infecta pace concilium dimisit quattuor milibus armatorum relictis ad praesidium er ad se classi Carthaginiensium et ex Bithynia ab rege Prusia uenientibus nauibus, statuerat nauali proelio lacessere Romanos iam diu in regione ea potentes maris. ipse ab eo concilio Argos regressus; iam enim
Abbreviated transcription (Latin):
signatos om̃s u̾si qua pͥmũ eos sortiri ꝓuiti
miciciẽ at̃ nobiles int̾ es erãt ⁊ accrbioeͣs
eas ĩdignioresq liuio sua calaitas fecraͬt
ꝙ sprctũ se ĩ ea fortuna cicdebat.itaq his ma¬
gis ĩ placabił erat ⁊ nicħ op̾ẽe irꝯciliatõe aic¬

Expanded text:
signatos omnes uersi quam primum eos sortiri prouinnimicitiae autem nobiles inter eos erant et acerbiores eas indignioresque Liuio sua calamitas fecerat quod spretum se in ea fortuna credebat. itaque is magis implacabilis erat et nihil opus
Abbreviated transcription (Latin):
stripsit ꝙͣtoq ip̃e ĩ distrimiẽ eet se cominoꝵ
cã nõ posst romã ueĩte qr nec uie labore
passunꝰ iuderet᷑ ⁊ detarẽto solicitꝰ eẽt ne
exbrutiis anibal eo ꝯu̾tet agm̃ legatis opͥ
eẽt adse mitti uiros prudẽtes ꝯ ꝗln que¬

Expanded text:
et: se comitiorum causa non posse Romam uenire quia nec uiae laborem passurus uideretur et de Tarento sollicitus esset ne ex Bruttiis Hannibal eo conuerteret agmen; legatos opus esse ad se mitti uiros prudentes cum qu
Abbreviated transcription (Latin):
uia uictor reg̾ssus tẽptas. ¶Consules diusis
itinĩb ꝓfc̃ĩ abiube uelut ĩ duo parit distende¬
tant airas hõiu simł recordantiũ quas primꝰ
aduentꝰ anibał ĩ tulliss italie clades simł ꝯilla
agẽt cura quos tã ꝓpitios urbi atq ĩꝑio fore d̾r¬

Expanded text:
et. consules diuersis itineribus profecti ab urbe uelut in duo pariter bella distenderant curas hominum, simul recordantium quas primus aduentus Hannibalis intulisset Italiae clades, simul cum illa angeret cura, quos tam propitios urbi atque imperio fore d
Abbreviated transcription (Latin):
Inde ꝑtesaliã boctiã caladẽ/. euboe uenit
ut attalũ quẽ classi euboeã petitur au¬
dierat portb q uilicor apulsu aicetet.
inde presidio relicto ad u̾sus attalã si forteĩtii braie¬
te oriundos referunt heĩs cohactis abip̃o ludicꝰ
extĩplo regiũ ꝓfaĩs ẽ adindictũ młto añstrior
ꝯciliuz ¶Ibi de etolico fimendo bello acsu ne
postiꝙ aatalũ eginã uenust ⁊ rona classem
stare ad naupatũ nudiꝰ reuouti eĩ ĩꝯcilio a¬
cheor ĩ quo cihec legiones erãt q̃ ad phaleara
egerãt depace pͥmi q̃sti st q̃dã pua q̃ fidez cõ

Expanded text:
per Thessaliam Boeotiamque Chalcidem Euboeae uenit ut Attalum, quem classe Euboeam petiturum audierat, portibus et litorum adpulsu arceret. inde praesidio relicto aduersus Attalum si forte interim traiete oriundos referunt, Heraeis peractis ab ipso ludicro extemplo Aegium profectus est ad indictum multo ante sociorum concilium. ibi de Aetolico finiendo bello actum ne postquam et Attalum Aeginam uenisse et Romanam classem stare ad Naupactum audiuere. uocati enim in concilium Achaeorum, in quo et eae legationes erant quae ad Phalara egerant de pace, p
Abbreviated transcription (Latin):
adem estate ualetĩ ꝯ classe centũ
nauiu exsicilia ĩ africã transmisit
ad clupeã urbẽ assenone fra agꝵ ulło lato
ferme obuio uastauit.iñ adnaues raptim
p̃datores recepti qr repẽte fama accidit classe
naualiqr p̃da lilibeũ reddit.¶Eadẽ estate
⁊philip̾ ĩ plorãtib acheis auxiliũ tullit qͦs
llo urebat ⁊ etoli nauib ꝑ frctũ qd̾ naupa¬
trũ ⁊ patras int̾fluit nõ ĩcolle uocantes
ex̾atu traiecto deppłti erãt.atalũ quai re¬
gẽ asie qr etoli sũmũ gẽtis sue magratũ
adeũ ꝓxiõ año ꝯ cilio detulle̾ famaerat ĩ
eu ropa triuectuꝵ. ob ħ filippo ĩ gͥciã desten¬
denti ad lamiã iã urbẽ etoli duce phiria
ꝗ p̃tor ĩ eũ ãnu ꝯ absentt atallo erratꝰ
erat occurerũt. hẽbant ⁊ altato auxilia se¬
cũ  ferme cxrͣ classt a p sulpitio missis ad

Expanded text:
adem aestate M. Ualerius cum classe centum nauium ex Sicilia in Africam tramisit, et ad Clupeam urbem escensione facta agrum late nullo ferme obuio armato uastauit. inde ad naues raptim praedatores recepti, quia repente fama accidit classem naualique praeda Lilybaeum rediit. eadem aestate et Philippus implorantibus Achaeis auxilium tulit, quos llo urebat et Aetoli, nauibus per fretum quod Naupactum et Patras interfluit—Rhion incolae uocant— exercitu traiecto, depopulati erant. Attalum quoque regem Asiae, quia Aetoli summum gentis suae magistratum ad eum proximo †anno† concilio detulerant, fama erat in Europam traiecturum. ob haec Philippo in Graeciam descendenti ad Lamiam urbem Aetoli duce Pyrrhia, qui praetor in eum annum cum absente Attalo creatus erat, occurrerunt. habebant et ab Attalo auxilia secu
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt anceps certam̃ erat. de iñ ut suꝑ uenere
numide tant t̾ror rõnis ẽ ĩ iect̾ iit passi ad
mare ac naues fugetẽt relictis oꝑib mach¬
nis q ꝗb mutes quaciebãt ita aduẽtu am¬
bal soluta loccor obsidio ¶ Crispiñ postꝙ̃¬

Expanded text:
et, anceps certamen erat; deinde ut superuenere Numidae, tantus pauor Romanis est iniectus ut passim ad mare ac naues fugerent relictis operibus machinisque quibus muros quatiebant. ita aduentu Hannibalis soluta Locrorum obsidio
Abbreviated transcription (Latin):
fece̾ cũ ĩ ca ualle ꝯsules eeñt ut n euadẽ
possent uigũ aupatũ ab hoste noc receptu
abt̾ͥgo circũuẽt hr̃ent extrahi tñdiutiꝰ cer¬
tam̃ poti̾ ẜ ĩ cepta ab etrustis fuga pauorc̃
cet̾is ĩ iecisẜ. nõ tỹ omiseͬ pugnã deẜti ab
crrustis fregelani. doncr integn ꝯsuł ortãdi
lancea ꝓlabentẽ exequo moribundũ uiac̃

Expanded text:
ea ualle consules essent ut neque euadere possent in iugum occupatum ab hoste nec receptum ab tergo circumuenti haberent, extrahi tamen diutius certamen potuisset ni coepta ab Etruscis fuga pauorem ceteris iniecisset. non tamen omisere pugnam deserti ab Etruscis Fregellani, donec integri consules hortando lancea prolabentem ex equo moribundum videre
Abbreviated transcription (Latin):
arca stutoẽs ⁊ aliã oportunitatẽ maritimã
t̾restrẽq ¶ Solcgan aregr egipti p̃ tu lom¬
ei hõdiisq ⁊ atheniensib ordiis ⁊ chiis
uenert̃ addimidiũ int̾ filippũ atq etho¬
lo bellũ adhĩtꝰ adethoł ⁊ ex finitimis pa¬
cificator aminander tex atamanum
oĩu ãt nõ tãta ꝓetoł cura erat ferocioris
ꝙͣ ꝓ ingeniis grecoꝵ gẽ̾tis ꝙ̃ ne philipp̾

Expanded text:
nitatem maritimam terrestremque. eo legati ab rege Aegypti Ptolomaeo Rhodiisque et Atheniensibus et Chiis uenerunt ad dirimendum inter Philippum atque Aetolos bellum. adhibitus ab Aetolis et ex finitimis pacificator Amynander, rex Athamanum. omnium autem non tanta pro Aetolis cura erat, ferociori quam pro ingeniis Graecorum gente, quam ne Philippus
Abbreviated transcription (Latin):
laudatõe filii ꝗ reigestr int̾fuit. t ͥciã quam
ipĩ ꝑ ĩq̃ĩta ac sibi ꝯꝑta affer̃t. ceter ita fa¬
ma uariat ut cũ plerisq loi speculãdi cã ca¬
stais eg̾ssũ oẽs insidiis circũuentũ tradunt.
¶Anibal magnũ t̾torẽ hostib morte om̃s
uniꝰ uulne̾ alteriꝰ ĩ iectũ ẽẽ tat ne cui de¬
eẽt ocasioĩ castra ĩtumulũ ĩ quo pugnatũ
etat extĩplo transfert iͥ ĩuẽnĩ cõp̾ marcelli
sepellit. ¶Crispin a mortt collegt ꝯ suoulnc̾
territ̾ silẽtio instqñtis noctis ꝓ fcũs quosqi¬
ꝓximo nactẽ montes ĩ his loro alto ꝯtuto

Expanded text:
laudatione filii, qui rei gestae interfuerit, tertiam quam ipse pro inquisita ac sibi comperta affert. ceterum ita fama uariat ut tamen plerique loci speculandi causa castris egressum, omnes insidiis circumuentum tradant. Hannibal magnum terrorem hostibus morte consulis unius, uolnere alterius iniectum esse ratus, ne cui deesset occasioni castra in tumulum in quo pugnatum erat extemplo transfert; ibi inuentum Marcelli corpus sepelit. Crispinus et morte collegae et suo uolnere territus, silentio insequentis noctis profectus, quos proximos nanctus est montes
Abbreviated transcription (Latin):
arma rõna hẽbant. hii cã adportã ẽuẽtuz
latine oẽs lagñtes excitãt uigiles apiriq põ¬
tã iuibẽt ꝯsules ad eẽ ugiles uelud ad uo¬
ces eoꝵ excitati tumłniati trepidare mo
erat. cataraeta magno senitu ceadit. sala¬
piam alii ꝑ fugas negligentͥ exitine̾ suspẽsa
humĩs ut int̾ pacato gerẽtes arma ĩuadũt

Expanded text:
arma Romana habebant. ii ubi ad portam est uentum Latine omnes loquentes excitant uigiles aperirique portam iubent: consulem adesse. uigiles uelut ad uocem eorum excitati tumultuari trepidare molerat cataracta magno sonitu cecidit. Salapitani alii perfugas neglegenter ex itinere suspensa humeris, ut inter pacato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯferta tuiba ẜ ut nõ oc̃s uuln̾atist ita mi
quor tͥgis fixa stete̾ pila ut ẽ gñs anceps
ĩ fugã u̾si ⁊ integros adu̾tẽ.tũ iã nõ unus
q maiorẽ stragẽ edider̃t ꝙ̃ intͥ hostes edide¬
tis magr̃i mpio regr̃. iñ ꝑturbatã transar̃¬
su belluaꝵ aciẽ signa ĩfert ro pedites ⁊ hau̾

Expanded text:
 ita in quorum tergis infixa stetere pila, ut est genus anceps, in fugam uersi etiam integros auertere. tum iam non unus que maiorem stragem edere quam inter hostes edidetis magistri imperio regitur. in perturbatam transcursu belu
Abbreviated transcription (Latin):
massem ꝓfeũs ad p̃sidiũ et holor qd̾ abeleis acci¬
tũ accepcũq ĩ urbẽ erat eiciendũ. Cieleadas¬
penes eũ sũma inpii etat acheiqi adclimas regi
cccũre̾ ⁊ clioꝵ accensi odio ꝙ acet̾is acheis disẽ¬
tirẽt ꝯifensi ethoł quos rõni quaꝵ adu̾sus se
mouisse bellũ credebãt ꝓfcĩ adimis ꝯuĩto exͥ¬
assũp ẜunt. posto die acie instructa adurbẽ ac
excursiones genꝰ lacesserẽt eroloꝵ. ingnorabãt
sse ⁊ expoĩtis ĩ t̾ra q̃ tuor milib armatoꝵ silẽ¬
rrcipẽ suꝯ uoluãt rex deinde ꝯͣctos iã ĩ itinẽ
etolo ⁊ trallis illirioꝵ idem gnis ctaĩe tũ urbe geri

Expanded text:
ymas est profectus ad praesidium Aetolorum quod ab Eleis accitum acceptumque in urbem erat eiciendum. Cycliadasenes eum summa imperii erat— Achaeique ad Dymas regi occurrere, et Eleorum accensi odio quod a ceteris Achaeis dissentirent, et infensi Aetolis quos Romanum quoque aduersus se mouisse bellum credebant. profecti ab Dymis coniuncto exerabsumpserunt; postero die acie instructa ad urbem acexcursiones genus lacesserent Aetolorum. ignorabant sse et expositis in terram quattuor milibus armatorum silenrecipere suos voluerat rex; deinde contracto iam inter Aetolos et Tralles—Illyriorum id est genus —certamine cum urgeri
Abbreviated transcription (Latin):
aud dubiũ eo fco spem lib̾tatis n oĩa ĩtollerãda
libidine feda ac de formi fecisẜ uagabat eĩz ꝯ
uno aut alto coĩte ꝑ macitas domos dies nortes¬
qr ⁊ sb̾mitendo se ĩ pͥuatũ fastigiũ quo miñ su¬
spertꝰ cosolutior erat ⁊lib̾tatẽ ꝯaliis uanã ostẽ¬
disẜ totã ⁊̃ suã licẽtia u̾terat.n cĩ om̃a emebat

Expanded text:
aud dubiam eo facto spem libertatis nisi omnia intoleranda libidine foeda ac deformia effecisset. uagabatur autem cum uno aut altero comite per maritas domos dies noctesque, et summittendo se in priuatum fastigium quo minus conspectus eo solutior erat, et libertatem, cum aliis uanam ostendisset, totam in suam licentiam uerterat. neque enim omnia emebat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ extpĩs spanio ⁊ exsilẽtio ip̃e ꝙ ubi paulo
stodias sensisẜ ferri stalas eamdẽ pte mu¬
ri quã brunor cohortẽ p̃sidiũ agitar pro¬
dictoĩs ꝯciliator nũciauerat uib. Ea pͥ¬
mũ captꝰ ẽ murꝰ adiuuãtib ircipicũbus¬
q brutiss̃ ⁊ transccnsũ i urbẽ ẽ. iñ ꝓxima

Expanded text:
is spatio et ex silentio ipso, quod, ubi paulo tas custodias sensisset, ferri scalas ad eam earn partem muri qua Bruttiorum cohortem praesidium agitare proditionis conciliator nuntiaverat iubet. ea primum captus est murus adiuvantibus recipientibusque Bruttiis, et transcensum in urbem
Abbreviated transcription (Latin):
fabio defendente ipg̃ quos ceꝑat armis aliis
infensis ⁊ plerisq cquantib eꝙ cãpanorũ
dũ p̃sidio aistodiret᷑ tarẽtiruq oẽs intra
menia ꝯtinerent᷑. tes integra pͥa refere̾t᷑
cũ tranqlior statꝰ italic eẽt.⁊ Et m liuio p̃sco
rentũ ꝓditũ hosti cẽt aliis p̃mia decͥnẽti

Expanded text:
Fabio, defendente ipso quos ceperat armis, aliis infensis et plerisque aequantibus eos Campanorum dum praesidio custodiretur Tarentinique omnes intra moenia continerentur, res integra postea referretur cum tranquillior status Italiae esset. et de M. Liuio praefecto rentum proditum hosti esset, aliis praemia decernenti
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝗ pridie statoẽs hostiũ ꝑpulerãt ad leuem
armaturã ĩfimo stantẽ suꝑ clio ducit per
solũ ẜ c̃turba colonũ in mista armatis¬
¶ Ceter ꝙ ꝙ̃ adstensus difiał erat ⁊ prope
obruebant trlis saxisq asuetudinc m̃ suadẽ¬
cepe̾ aliꝗd eq loci ut firmo ꝯsisterẽt gradu
leuẽ ⁊⁊ ꝯausarorẽ hostẽ atq int̾uallo tutũ ẽ
ꝓcul missilib pugna eludit᷑ ĩ stabilẽ eund
ad comin ꝯsereudas manꝰ ex puller̃t loco ⁊ tũ
cede magna ĩ aciẽ alciorẽ su ꝑstãte tu mulo¬
ipegt᷑. iñ scipio missis ad ũ sus mediã ouadrt
a cic̾ uic̃torib cetus copias ꝯlolio diiuidit. at¬
q eũ ꝑte destra tumuli ciraute donat meliois
adstensus uiaĩ uenirẽt uib. ip̃e aleua crau¬
tu haud magno iirrinsuar hostes ⁊aurit. iñ
po turbata acies ẽ. dũ ad arcũsonãte undiq
clamorẽ floctẽ cornua ⁊ obu̾te᷑ ordinor uolut᷑

Expanded text:
tos qui pridie stationes hostium pepulerant ad leuem tos qui pridie stationes hostium pepulerant ad leuem armaturam infimo stantem supercilio ducit. persolum, sed etiam turba calonum immixta armatis. ceterum quamquam adscensus difficilis erat et prope obruebantur telis saxisque, adsuetudine tamen succedencepere aliquid aequi loci ubi firmo consisterent gradu, leuem et concursatorem hostem atque interuallo tutum cum procul missilibus pugna eluditur, instabilem eundem ad comminus conserendas manus, expulerunt loco et cum caede magna in aciem altiore supio iussis aduersus mediam euadere aciem uictoribus ceteras copias cum Laelio diuidit, atque eum parte dextra tumuli circumire donec mollioris adscensus uiam inueniret iubet: ipse ab laeua, circuitu haud magno, in transuersos hostes incurrit. inde primo turbata acies est dum ad circumsonantem undique clamorem flectere cornua et obuertere ordines uolunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bal ĩtumulũ copias recepit plano cũpo ĩ sũmo
patẽt ⁊ fluius abtergo añ arcaqi uelud ripa p̃¬
ceps orã eĩ oẽm cingebat. sb̾erat ⁊ alta ĩ t̾ior
sonixa fastigio planiçies cã quar altar crepido
aut facilior ĩ abstensũ ambibat ĩ hũc ĩ feriorẽ cã¬
pum posto die asdrubal ꝓꝙͣ stantẽ ꝓ castrisho
stiũ aciẽ uidit eꝗtes nunudas leuiũqi armatoꝵ
baleares ⁊ affrir dimisit ¶Scipio arcũuentus
ordines signaqi oñdebat hostẽ p̃dãpnata spe
dimicandi equo cũpo captantẽ tumulo lai si¬
duçia nõ uirtute armor stare ĩ ꝯspũ ẜ alacã¬
menia huisse cartaginẽ q̃ transstendisẜ mi¬
les rõn nec tumulꝙ nec arcẽ nec marcqdẽ
arms obstitisse suis. ad id fore altitudĩs quas
fugerent eamquo se illis fugã clausur cohõ¬
tesq duas alt̾am tenẽ fauoes ualł ꝑ quam
deferret᷑ ãnis iubet alta uia ĩ sidẽ q̃ aburbe
ꝑ tumuli obliqua ĩ a gra ferret. ip̃e ex pedi¬

Expanded text:
bal in tumulum copias recipit plano campo in summo patentem; fluuius ab tergo, ante circaque uelut ripa praeceps oram eius omnem cingebat. suberat et altera inferior summissa fastigio planities; eam quoque altera crepido haud facilior in adscensum ambibat. in hunc inferiorem campum postero distium aciem uidit, equites Numidas leuiumque armorum Baliares et Afros demisit. Scipio circumuectus ordines signaque ostendebat hostem praedamnata spe aequo dimicandi campo captantem tumulos, loci fiducia non uirtutis armorumque stare in enia habuisse Carthaginem, quae transcendisset miles Romanus; nec tumulos nec arcem, ne mare quidem armis obstitisse suis. ad id fore altitudines quas fugerent; eam quoque se illis fugam clausurum. cohortesque duas alteram tenere fauces uallis per quam deferretur amnis iubet, alteram uiam insidere quae ab orbe per tumuli obliqua in agros ferret. ipse expedi
Abbreviated transcription (Latin):
ualib ĩ plet.ita .l. nauiũ classe orã mag̃
uianã urb̾ ron̾e tueri posẜ .c. calphur¬
nꝰ uetiti abaritio moue̾ ex̾citũ nͥ aĩ suc¬
cessor uenisẜ. ⁊ dẽ ⁊tulo ĩ ꝑatũ ut in p̃ci¬
pue capet ne qua noua ꝯsilia caperent̃
bat ꝙ ꝓ digiis aliquot nũciatis nõ facile
litabant. ⁊ excãpania nũciata erant
capue duas edes fortune ⁊ martis ⁊ sep¬
ulcra aliquot de celo tacta. cũ adeo
mĩms q̃ reb ꝑua religio inẜit deos¬
Mures ĩ cie Iouis aure tosisst. Casini e
mur portãq de celo tactã cẽ. uultnum
uolasst ĩ edem Iouis. uulsitiis sangiunc
lacũ manasse. Chor ꝓdigier cã diem
unũ suplicatio fuit ꝑdies aliquot hostie
maiores siñ litatõt cest denuo ĩ petra¬
ta pax d̾ñi ĩcapita ꝯsulũ .x.p. ĩ columi
ebant. dicq ĩ c̾te faciebãt. ¶ Eo año pesti¬
lentia granis ĩ cidit ĩ urbẽ agcosq q̃ tu

Expanded text:
lasse oram maris uicinam urbi Romanae tueri posset. C. Calpurnius uetitus ab Arretio mouere exercitum nisi cum successor uenisset; idem et Tubulo imperatum ut inde praecipue caueret ne qua noua consilia orerentur. bat quod prodigiis aliquot nuntiatis non facile litabant. et ex Campania nuntiata erant Capuae duas aedes, Fortunae et Martis, et sepulcra aliquot de caelo tacta, Cumis—adeo minimis etiam rebus praua religio inserit deos—mures in aede Iouis aurum rosisse, Casini emurum portamque de caelo tactam, Caere uolturium uolasse in aedem Iouis, Uolsiniis sanguine lacum manasse. horum prodigiorum causa diem unum supplicatio fuit. per dies aliquot hostiae maiores sine litatione caesae diuque non impetrata pax deum. in capita consulum re publica incolumi ebant dieque incerta faciebant. eo anno pestilentia grauis incidit in urbem agrosque, quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
inde solẽpuis ẜuat̾. ¶ de arctinis ⁊ fam᷑
hostio striptũ ẽ ut diferret obsides ab arc¬
tinis accipt̾ ⁊ cui tradet᷑ romã deduc̾ẽdos
C. t̾rentiꝰ uaro ꝯ ĩ ꝑio missus. aĩq ut ue¬
uit extĩplo hostiliꝰ legionẽ unã q̃ añ ur¬
lẽ castra hẽbat signa ĩ urbẽ ĩ ferit iussit.
p̃diaq loas ydoneis disposuit.tũ ĩforo ci
uitatis senatorib obsides ĩꝑauit. cũ sena¬
extĩplo darc aut st posto die senatorũ
om̃s lib̾es sup̃tuꝵ edixit. iñ portas custo¬
dire iussit tribunis militũ. p̃fcisq sotiũ
⁊centurionib ncqs noctt exiret. id se
prĩ ꝙ̃ custodie .̃ portis locatent añ nocte
ꝯlibis euasẽ. postr dic luct pͥa cũ senat̾

Expanded text:
seruatus. de Arretinis et fama Hostilio scriptum est ne differret obsides ab Arretinis accipere, et cui traderet Romam deducendos C. Terentius Uarro cum imperio missus. qui ut uenit, extemplo Hostilius legionem unam quae ante urbem castra habebat signa in urbem ferre iussit praesidiaque locis idoneis disposuit; tum in forum citatis senatoribus obsides imperauit. cum senaextemplo dare aut se postero die senatorum omnes liberos sumpturum edixit. inde portas custodire iussi tribuni militum praefectique socium et centuriones ne quis nocte urbe exiret. id segpriusquam custodiae in portis locarentur ante noctem cum liberis euaserunt. postero die luce prima cum senatus
Abbreviated transcription (Latin):
lem̃to ĩ lucanꝯ ẽ ꝓfãs ¶ marcellũ alic
atii alie abicrit aĩo religiones tenebat
aliꝗd ĩ ca fcum cẽt dificił patratio foẽt
qd̾ utri dcoꝵ res diuina fiet̾ reete nõ stiẽ
possent. n eĩ duob nͥ c̾tis diis rite unaho¬
stia fe̾. Ita adita iurtut cocr ad ꝓpato oꝑt¬

Expanded text:
lemento in Lucanos est profectus. Marcellum aliae atque aliae obiectae animo religiones tenebant, aliquid in ea factum esset difficilis procuratio foret, quod utri deo res diuina fieret sciri non posset; neque enim duobus nisi certis deis rite una hostia fieri. ita addita Uirtutis aedes adpro
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ꝙͣ cartagine ussit hĩrͣ fructũ inpii ptagi
ti marcellũ ppłm ro. b. cesũ exstiua ex atu
ciꝰ uenusia sẜ̾trrtis agt̃. hãc tribiũ orã ita
obruit marcell ꝯmemoratõe tez suaꝵ ut
nõ rrgõ solũ demꝑio ei abrogzando ãnquaret̃
ẜ post̾o dit ꝯsulẽ eũ ingẽti ꝯsensu centurie
om̃s c̾arẽt̃. addit collega .t. qntiꝰ crispinus
q tũ p̃tor erat. ¶ post̾o dic p̃tores ercan p
licimꝰ ecassus essus diu̾so pontifex maxim
p. licimi̾ uar̾ sestꝰ mili̾ cesar claudi ¶ Comi¬

Expanded text:
iam a prima pugna quae aduersa fuerat adsiduis contionibus infamem inuisumque plebei Claudium fecerat, et iam de imperio abrogando eius agebat cum tamen necessarii Claudii obtinuerunt ut relicto Uenusiae legato Marcellus Romam non rogatio solum de imperio eius abrogando antiquaretur, sed postero die consulem eum ingenti consensu centuriae omnes crearent. additur collega T. Quinctius Crispinus , qui tum praetor erat. postero die praetores creati P. Licinius Crassus Diues pontifex maximus, P. Licini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ p̃conẽ stõ sibi maximũ nom̃ in pris ẽe dix̃
quo se milites sui appellassẽt regiũ nõm alib̾
s id ĩ hoĩs ĩgeĩo amplissimũ ducerẽt taate u
magnitudinẽ ãĩ au̾ miracalo noĩs alii mõta¬
les scuperẽt ad ex tã magno fastigio aspnas
dona in reguł pͥnçipibq yspanor diuuisa yma

Expanded text:
per praeconem facto sibi maximum nomen imperatoris esse dixit quo se milites sui appellassent: regium nomen alibi si id in hominis ingenio amagnitudinem animi, cuius miraculo nominis alii mortales stuperent id ex tam alto fastigio aspernantis. dona inde regulis principibusque Hispanorum diuisa, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
di ccdñt ali stgnit᷑ subeũt tubata tota aaey ẽ
de inde prorsus fuxa ⁊uincett pudore tga dabãt
obmissa. ¶ Marcelł postꝙ̃ ĩ casira redditũ ẽ ꝯtr̃e
adco seuã atq acerbã aẜ milites huĩt ut p̃lio
ꝑ diẽ totũ ĩfełr tollerato tristior rrati ducis orõ
eẽt. ¶ diis ĩ mortalib ut ⁊̃ talire laudes gratesq¬
niꝗr ago ꝙ uictor hostis ꝯtãto pauore ĩcrdẽtib
uob̾ ĩ uallũ portasqr nõ ĩ ipã castra ẽ ag̾ssus dese
obliuio aĩs cepit miẽpe idẽ st̃ hii hostes quos uĩ¬
cendo ꝯuictos stqñdo pͥore estate absũpsistis. qb
dies noctes q fugiẽtib ꝑho dies q̃litistis quo
lenib p̃lus fugastis quos ext̾no die nec iter
face̾ noc castra ponẽ passi estis. omitte ca qb̾
głari potestis cuiꝰ ⁊ ip̃ius pudere ac penitc ug¬

Expanded text:
di cedunt, alii segniter subeunt, turbata tota acies est, dein prorsus fusa, et vincente pudorem metamissa. Marcellus postquam in castra reditum est, contionem adeo saeuam atque acerbam apud milites habuit ut proelio per diem totum infeliciter tolerato tristior iis irati ducis oratio esset. 'dis immortalibus, ut in tali re, laudes gratesq quod uictor hostis cum tanto pauore incidentibus uobis in uallum portasque non ipsa castra est adgressus; deseobliuio animos cepit? nempe iidem sunt hi hostes quod uincendo et uictos sequendo priorem aestatem absumpsistis, quibus dies noctesque fugientibus per hos dies institistis, quos leuibus proeliis fatigastis, quos hesterno die nec iter facere nec castra ponere passi estis. omitto ea quibus gloriari potestis: cuius et ipsius pudere ac paenit
Abbreviated transcription (Latin):
yp scipioni ⁊ m silano sue yspaĩe sui exer¬
atus ĩ añu dec̾ti. ¶Sapie ex cetrgĩta na¬
uib quas aut stc̃ ex icalia abductas aut
italiã sicilic sardinicq ĩpleturr ¶ Et insi¬
cilia ita diuisa res ẽ ststo cestũ exat canen¬

Expanded text:
no suae Hispaniae suique exercitus in annum decreti. Scipio ex octoginta nauibus quas aut secum ex Italia adductas aut Italiae Siciliae Sardiniaeque impleturos. et in Sicilia ita diuisa res est: Sex. Cae
Abbreviated transcription (Latin):
rediens iam taraconẽ saliũ castulonẽ sexce¬
siqs asdrubal gisgonis fale ⁊ mago ⁊̃patous
exult̾iore yspaĩa ad asdrubalẽ uenc̾ serũ post
malẽ gestamrẽ auxiliũ ꝯsilio incer̾a excqnda
belli ãno par oportuni ibi ꝯferẽtib ꝗd au̾qi ꝓ¬

Expanded text:
rediens iam Tarraconem saltu Castulonensi excessisset, Hasdrubal Gisgonis filius et Mago imperatores ex ulteriore Hispania ad Hasdrubalem uenere, serum post male gestam rem auxilium, consilio in cetera exsequenda belli haud parum opportuni. ibi conferentibus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut nccĩa ꝙ̃ glorianti cauelud pͥmã occasi¬
onẽ ratã scur ẽẽ st tranfuge nom̃ cxecͥbile
uet̾ib sociis nouis suspectũ ẽẽ n eĩse rep̃¬
hendẽ nom̃ hoũi sitã anceps odiũ cã non
nom̃ faciat mĩta inde sua ĩ duces caitagi¬
nenses ꝯmemorati auaritiã ꝯ̃ eoꝵ suꝑbiã¬

Expanded text:
 quam glorianti eam uelut primam occasionem raptam; scire enim se transfugae nomen exsecrabile ueteribus sociis, nouis suspectum esse; neque eum se reprehendere morem hominum si tam anceps odium causa, non nomen faciat. merita inde sua in duces Carthaginienses commemorauit, auaritiam contra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuictorib c̾tam̃. signa in cancͣ iussit copias edu¬
cit pugnatũ utrĩq aliꝙ̃to ꝙͣ pridit acci̾ ẽ. penis
cohortes signa ⁊ pͥma acie pugnabãt ⁊ legio ui¬
gesima a dextro cornu ĩ strueta .l. cornelĩ
lentulus ⁊ .c. claudiꝰ nero legati cornib p̃e¬
erãt marcelł mediã aciẽ ortator testisq
pñs firmabat abanibale yspai pͥmã obti¬
nebat frontẽ ⁊ id roboris ĩ oĩ excitu erat.
Cũ anceps pugna diu eẽt anibal elephã¬
tes ĩ pͥmã acie edici iussit.si quẽ inice̾

Expanded text:
uictoribus certamen.' signa inde canere iussit et copias educit. pugnatum utrimque aliquanto quam pridie acrius est Poenis rant signa in prima acie pugnabant et legio duodeuicesima ab dextro cornu instructa. L. Cornelius Lentulus et C. Claudius Nero legati cornibus praeerant: Marcellus mediam aciem hortator testisque praesens firmabat. ab Hannibale Hispani primam obtinebant frontem—et id roboris in omni exercitu erat. cum anceps diu pugna esset, Hannibal elephantos in primam aciem induci iussit, si quem inicere
Abbreviated transcription (Latin):
signata tabuleq ꝓpe uł siracusaꝵ ornam̃ta
cquaue̾ ẜ ⁊ maiore aĩo gnĩs eiꝰ p̃da abstinu¬
signis ingentis magnitudis diist̃ suo quisq
hĩcu ĩ domũ pugnantiũ formati deg iratis ta¬
ir̃tinis relinꝗ uissit. murꝰ ꝗ iñ urbẽ ab aroc di¬
rimebat dirupt ẽ adisiect. ¶ dũ ħ aguntur
anibali his ꝗ caulonia obsidebãt ĩ sedietrem
acceptis audita opugnatr̃ẽ tarẽti dies noctes¬
q cursu agmũe fr̃o cũ festinas adope feren¬
dar capta iubẽ audisẜ. Et ro mꝗt suũ amba
lẽ hñt. eadẽ qua ceperamꝰ arte tarentum
be posuit castra ibi paucos moiatꝰ dies me
fraudis sinõ fabĩ qde̾ dolo ĩuectꝰ fuisẜ. hand
pcul metaponto insidias poĩt ¶fabio au¬
spicanti priꝙ̃ egrediret᷑ atarẽto aues
ꝯstitutũ nõ uenãt dic remisi ut ꝯtante̾ orta¬
rene̾ ac repẽte ꝯp̃hes metu gͣmois qõis deteq̃t sidia¬

Expanded text:
signa tabulae prope ut Syracusarum ornamenta aequauerint. sed maiore animo generis eius praeda abstinuet ingentis magnitudinis —di sunt, suo quisque habitu in modum pugnantium formati—deos iratos Tarentinis relinqui iussit. murus inde qui urbem ab arce dirimebat dirutus est ac disiectus. dum haec aguntur, Hannibal, iis qui Cauloniam obsidebant in deditionem acceptis, audita oppugnatione Tarenti dies noctesque cursim agmine acto, cum festinans ad opem ferendam captam urbem audisset, et Romani suum Haent; eadem qua ceperamus arte Tarentum ilia ferme ab urbe posuit castra. ibi paucos moratus dies Metfraudis, si ne Fabius quidem dolo invictus fuisset, haud procul Metaponto insidias ponit. Fabio auspicanti, priusquam egrederetur ab Tarento, aves constitutam non venerat diem, remissi, ut cunctantem hortarentur, ac repente conprehensi, metu gravioris
Abbreviated transcription (Latin):
ciliandis barbaroꝵ ais ꝑti donis ꝑtĩ remis¬
sione obsidũ captiuoꝵq absũpsisẜ Edestto
ad eũ clar̾ int̾duces yspanqueĩt. erãt con¬
ad rõnũ aponi e. inꝑio traxit ꝯeadẽ cã in¬
debili macedonioq fuit. haud dubie oĩs yspa
bale secedendi i inminẽtis castris eiꝰ tumulos
uñ ꝑ ꝯtintia uiga tus recept ad roñg esset
asorubal cũ hostiũ res tãtis augrst̃ ĩ ciem̃tis
c̾nẽt suas ĩminui ac fore ut nisi audendo
aliꝗd moue̾t ꝙ̃ cepissẽt fluetẽt dimicare ꝙ̃pͥ
cituq ꝙ̃simul ꝯuniu̾sis malebat. ceteru
is addidit ⁊ armatoꝵ affatĩ etat q̃ p̾captam¬
pͥncipio ataracone eg̾ssus ia eĩ ⁊leli rodietat
a rͣ siñ quo nich maioris rei motũ uole¬
bat ducẽ adhostt̃ ꝑgit ꝑ oĩa pacata eunti
ut cuiꝰ aĩq ppłi fines trunsiret ꝓstqũtib ex¬

Expanded text:
ciliandis barbarorum animis partim donis, partim remissione obsidum captiuorumque absumpsisset, Edesco ad eum clarus inter duces Hispanos uenit. erant conad Romanum a Punico imperio traxit eum. eadem causa Indibili Mandonioque fuit, haud dubie omnis Hispbale secedendi in imminentes castris eius tumulos unde per continentia iuga tutus receptus ad Romanos esset. Hasdrubal cum hostium res tantis augescere incrementis cerneret, suas imminui ac fore ut, nisi audendo aliquid moueret, qua coepissent ruerent, dimicare quam ercituque quam simul cum uniuersis malebat. ceterum is addidit; et armorum affatim erat <et> captprincipio ab Tarracone egressus—iam enim et Laelius redierat ab Roma, sine quo nihil maioris rei motum uolebat—ducere ad hostem pergit. per omnia pacata eunti, ut cuiusque populi fines transiret prosequentibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
nee accidetarant q̃ uergentẽ admare ꝑtẽ
uib̾ opugnarẽt. Ea obmissa opugnatio est
qr lacunium anibal admouãt copias ꝯcolle¬
gã adduxisse iã aduenusiã excitũ fama
erat ei ꝯuĩgi uolebat. itaq ĩ apuliã exbr¬
utiis redditũ ẽ ⁊ int̾ uenusiã bantiãq mi¬
ñ triũ miliũ passuũ int̾uallo ꝯsul dinis

Expanded text:
em accitae erant quae uergentem ad mare partem urbis oppugnarent. ea omissa oppugnatio est quia Lacinium Hannibal admouerat copias, et collegam eduxisse iam a Uenusia exercitum fama erat, cui coniungi uolebat. itaque in Apuliam ex Bruttiis reditum, et inter Uenusiam Bantiamque minus trium milium passuum interua
Abbreviated transcription (Latin):
quodã tiuino ꝯꝑta anibali cũ eẽt mutit ad
insidendũ atarẽto uia ibi sb̾ tumulo petellie
fuga ꝑ agro saltꝰq tarentũ rediere ¶Tumu¬
lus erat silurĩs intͥ puĩca ⁊ r᷑ custra aneutas
cẽt ingnorabãt anibal insidiis ꝙ̃ castas ap¬
tiorẽ crrdiderat.itaq nocte admissas aliquor
numidoꝵ tmas medio ĩ saltu ꝯdiderat quorũ
int̾diu nẽo astatõe iouebat᷑ ne aut armaᷤ
ne si ccupat ab anbale foret uelut ĩcͥuiabus
hrẽnt hostr̃ mouit ea tes maroest ⁊cullegam

Expanded text:
quosdam Thurinos comperta Hannibali cum essent, mittit ad insidendam ab Tarento uiam. ibi sub tumulo Peteliae fuga per agros saltusque Tarentum rediere. tumulus erat siluestris inter Punica et Romana castra ab neutris et ignorabant, Hannibal insidiis quam castris aptiorem eum crediderat. itaque nocte ad id missas aliquot Numidarum turmas medio in saltu condiderat, quorum interdiu nemo ab statione mouebatur ne aut arma ane, si occupatus ab Hannibale foret, uelut in ceruicibus haberet hostem. mouit ea res Marcellum
Abbreviated transcription (Latin):
quoq meniu opugnãdoꝵ ꝑtĩ torm̃tis ⁊ saxis
oĩq missiliũ teloꝵ gnc̾ ĩ struit. onerarias
calasq ad mutis fertẽt alii ꝓculex naui¬
b ulnerarẽt menĩt ꝓpugnatotes. hec
n aues abapto mari ut urbr̃ agrodetent

Expanded text:
que moenium oppugnandorum, partim tormentis et saxis omnique missilium telorum genere instruit, onerarias calasque ad muros ferrent, alii procul ex nauibus uolnerarent moenium propugnatores. hae naues ab aperto mari ut urbem adgrederentur
Abbreviated transcription (Latin):
rat ut ꝯ eodẽ sidimicandũ foret nec spenat
metã exuano hr̃et. itu duob ꝯsulib haut¬
artes u̾sus madiis locũ q̃ rebat. leuiatñ p̃lia
intͥ bi na castra uaro euẽtu fiebãt. ꝗb cu
extrahi estatẽ posse ꝯsules crederẽt nichon
opugnari locros posse rati .l. ticio. ut ei sicilia
locais ꝯ classe traicẽt stribũt ꝯut atta qͦqr

Expanded text:
erat, ut cum eodem si dimicandum foret nec spem nec metum ex uano haberet, ita duobus consulibus haudartes uersus insidiis locum quaerebat. leuia tamen proelia inter bina castra uario euentu fiebant. quibus cum extrahi aestatem posse consules crederent, nihilo minus oppugnari Locros posse rati L. Cincio ut ex Sicilia Locros cum classe traiceret scribunt; et ut ab ter
Abbreviated transcription (Latin):
parẽ anibali ꝙͣ se ẽẽ ut pͥmũ ĩ agris pabuli copͥi
fuit exibͥnis ꝓfeũs ad canusiu anibali occurrit
solicitabat ad defectionẽ canusii nos penꝰ. ceterũ
ut aꝓpinquart marcellũ audiuit castra iñ mo¬
uit aꝑta erat irgio siñ ullis ad ĩsidias latebris
ituq ĩ loca saltuosa crdt̃ inde tendit¶  Marcellus
turmatĩ cꝗtes peditũq iaculatores leuia cͥtiuĩa
serens cau unũst pugne nõ nociu ducebat tra¬
ita signa collata pugnatũq totis copiis ⁊iam
cũ nox ĩstaret marte equo discepsũẽ castra e¬
xigno distãtia spatio tapt̃ añ noctẽ ꝑmunita.
¶post̾o̾ die luce pͥa marcelł ĩ acĩe copias edu¬
xit ncc anibal detractauit c̾tam̃ młts uerbis
a dortat milites ut meniores tũsmeni cãsiaꝵ¬
qr ꝯtenderẽt ferociã hostis urgt̃ atq ĩstare eũ¬

Expanded text:
parem Hannibali quam se esse, ubi primum in agris pabuli copia fuit ex hibernis profectus ad Canusium Hannibali occurrit. sollicitabat ad defectionem Canusinos Poenus; ceterum ut appropinquare Marcellum audiuit, castra inde mouit. aperta erat regio, sine ullis ad insidias latebris; itaque in loca saltuosa cedere inde coepit. Marcellus turmatim per equites peditumque iaculatores leuia certamina serens casum uniuersae pugnae non necessarium ducebat. traeribus prohibet. ita signa conlata pugnatumque totis copiis, et cum iam nox instaret Marte aequo discessum est. castra exiguo distantia spatio raptim ante noctem permunita. postero die luce prima Marcellus in aciem copias eduxit; nec Hannibal detractauit certamen, multis uerbis adhortatus milites ut memores Trasumenni Cannarumque contunderent ferociam hostis: urgere atque instare eu
Abbreviated transcription (Latin):
erant fouẽt faceretq ¶ ꝑ cgs dies ⁊ censorib crcã¬
dis q fuliũ ꝯsul coĩtia huit. crran cr̃ sores ambo qui
nõ ꝯsules fuerãt m cornelĩ terhegꝰ.publi̾ sẽꝓniꝰ
tuditañ censores ut aqꝵ cãpanũ fruendũ loca¬
rent ex auet̾t pr̃ latũ ĩ plebe ẽ pleb ꝙ souit se¬
natꝰ lectionẽ ꝯtẽtio int̾ censbres depͥncipe leg̃e

Expanded text:
erant uoueret faceretque. per eos dies et censoribus creandis Q. Fuluius consul comitia habuit. creati censores ambo qui nondum consules fuerant, M. Cornelius Cethegus P. Sempronius Tuditanus . ii censores ut agrum Campanum fruendum locarent ex auctoritate patrum latum ad plebem est plebesque sciuit. senatus lectionem contentio inter censores de principe lege
Abbreviated transcription (Latin):
ta castror ducis pͥnçipũq fuga clauserat
addita trepidatĩe elephãtor quos fͤritos eque
hostes timebãt. cesagͥ ad octomilia hoĩnum¬
¶az asdrubal añꝙ̃ dimicaret peciuã tapta
elephantisq p̃missis ꝙͣ płimo q pot̾at defuga
ex ci pies p̃tͥ ingũ flum̃ ad pireneũ tendit᷑.
X milia peditũ duo milia eqtũ ĩ ueĩt ꝯyspanq¬

Expanded text:
ta castrorum ducis principumque fuga clausa erat, addita trepidatione elephantorum quos territos aeque atque hostes timebant. caesa igitur ad octo milia hominum. Hasdrubal iam ante quam dimicaret pecunia rapta elephantisque praemissis, quam plurimos poterat de fuga excipiens praeter Tagum flumen ad Pyrenaeum tendit. decem milia peditum, duo milia equitum in
Abbreviated transcription (Latin):
magnar momĩta rey pendẽt.fremitus
eĩ int̾ lating sinosq ĩ ꝯcibiis ortꝰ decimu
ãnu delectib stipendiis ex austos ẽẽ quot¬
añis ferme clade magna pugnare alig
ĩ acie occidi alig alig morlo absum̃i ma
prĩa a rõnis ex̾ italiã ĩ exiliũ uerĩꝙ in
militi ã ablegari ectauã iãibi ãnu sene¬
lia hostis excedat si uet̾es milites nõir¬
tura sit pri ꝙͣ ad ultimã solitudinem
atq egestatẽ ꝑucĩat ncgandũ.p.ro.¬

Expanded text:
tus enim inter Latinos sociosque in conciliis ortus, decimum annum dilectibus stipendiis se exhaustos esse; quotannis ferme clade magna pugnare; alios in acie occidi, alios morbo absumi; magpatriam, ab Romanis extra Italiam in exsilium uerius quam in militiam ablegari. octauum iam ibi annum seneibus, excedat. si ueteres milites non rtura sit, priusquam ad ultimam solitudinem atque egestatem perueniant, negandum po
Abbreviated transcription (Latin):
cu st. p̃toriũ recepiss uocatũ eũ int̾rogauuit
uell ad Masnissam teu̾ti cũ e fuxis guudio
la ccimis cupen ue̾ dicẽt tũ puero anulum
aureũ tunica lato clauo ꝯyspano sagulo
donat ⁊ aurea fibula cqũq ornaiuz donat
iussisq ꝓstꝗ quo ad nell cquitib dimisit.

Expanded text:
ocatum eum interrogat uelletne ad Masinissam reuerti. cum effusis gaudio lacrimis cupere uero diceret, tum puero anulum aureum tunicam lato clauo cum Hispano sagulo et aurea fibula equumque ornatum donat, iussisque prosequi quoad uellet equitibus dimisit.
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ priꝙ ꝯsules ꝓficisterent̃ ꝓcuraĩ pla¬
cuit ĩ albano monte tacta de celo erat signũ
gnũ qd̾ ĩ corona erat ĩ manu sponte sua plapsũ
Et priuerni satis ꝯstabat bouẽ eẽ lautũ uultur¬
nũq frcqñtato foro ĩ tab̾ilã deuolaar. Et sirtu¬
ec̃ natũ ambiguo intͥ marẽ ⁊ fesa sexu ĩ fante
quo andregeno uulgꝰ ut pleraq faciliore addu¬
plicanda u̾ba g̾co ẜmone appellat. Et laete plu¬
isst. Et ꝯclephãti capite puer natũ. Ea ꝓdigia hosti¬
is maiorib ꝓcurata.⁊ suplicatio cuca oĩa puluna

Expanded text:
onsules proficiscerentur procurari placuit. in Albano monte tacta de caelo erant signum gnum quod in corona erat in manum sponte sua prolapsum. et Priuerni satis constabat bouem locutum uolturiumque frequenti foro in tabernam deuolasse, et Sinuessae natum ambiguo inter marem ac feminam sexu infantem, quos androgynos uolgus, ut pleraque, faciliore ad duplicanda uerba Graeco sermone appellat, et lacte pluuisse et cum elephanti capite puerum natum. ea prodigia hostiis maioribus procurata, et supplicatio c
Abbreviated transcription (Latin):
cati asenatu foret ꝓrogatum in periu ẽ
int̾ maior reꝵ curas cũ coĩtia maxĩ curio¬
nis cũ ĩ locũ m emili sucͥdos crearet uetus
excitaueĩt cͥtrm̃ pr̃itiis nogãtib c. maĩli
maximꝰ curio. C. mamili̾ attellus ⁊ flamẽ
dialẽ ĩ uitũ augunũ cocgit .p. liciniꝰ põt.frx
maximꝰ.C. ualeuũ flaccũ.x. uiroꝵ sacris fa¬
ciendis creat ĩ laũq mutii steuole moͬtui
C. lectori. ¶ Cãm ĩ augurait coacti flamĩs
liberis reticussem ni exmala fama ĩ bona
utiss obadolostentiã negligentẽ luxuriosa¬
q c flacc flam̃ capt̾ a ꝑ licinio pontifice
maxĩo erat .l. flacco frĩ germauo cognatis¬
q aliis ob ead̾ uicia ĩ iusus. Is ut aĩu eiꝰ cuaͣ
sacroꝵ ⁊ cerimoniar cepit ita repẽte exu¬
it antiquos mores ut nẽo tota uiuẽtute
hretur prior nec ꝓbatior pͥmorib pꝵ suis

Expanded text:
atum imperium est. inter maiorum rerum curas comitia maximi curionis, cum in locum M. Aemili sacerdos crearetur, uetus excitauerunt certamen, patriciis negantibus C. Mamili maximus curio C. Mamilius Atellus . et flaminem Dialem inuitum inaugurari coegit P. Licinius pontifex maximus C. Ualerium Flaccum ; decemuirum sacris faciundis creatus in locum Q. Muci Scaeuolae demortui C. Laetorius . causam inaugurari coacti flaminis libens reticuissem, ni ex mala fama in bonam uertisset. ob adulescentiam neglegentem luxuriosamque C. Flaccus flamen captus a P. Licinio pontifice maximo erat, L. Flacco fratri germano cognatisque aliis ob eadem uitia inuisus. is ut animum eius cura sacrorum et caerimoniarum cepit, ita repente exuit antiquos mores ut nemo tota iuuentute haberetur prior nec probatior primoribus patrum, suis
Abbreviated transcription (Latin):
stetit. pͥe legioni .iii destit ale sinistra subiit a
ap̃ hostes integri afrssis pugnã accepe̾ nouũ
atq atrox p̃liũ ex tã segni repete exarsit recẽ
ĩ aciẽ. ubi nẽo hostiũ adu̾sus ꝓdidit spolia ꝑ¬
crciu legẽ ⁊ ꝯgestos ĩ unũ lau cͥmauerc suq.
¶Nocte instqnͣti anibalsilẽcio mouit castra
furio purpurione trib̾ nulitũ uestigiis insti¬

Expanded text:
sent, primae legioni tertia, dextrae alae sinistra subit, et apud hostes integri a fessis pugnam accepere. nouum atque atrox proelium ex iam segni repente exarsit, recenin acie; ubi nemo hostium aduersus prodit, spolia per otium legere et congestos in unum locum cremauere suos. nocte insequenti Hannibal silentio mouit castra Furio Purpurione , tribuno militum, uestigiis insti
Abbreviated transcription (Latin):
fubi ad tarentũ fului ⁊ hicanis ac brutiis
rẽ geret᷑.M.claudio ꝓrogatũ ĩ añui inpiũ.
¶ p̃toies sortiti ꝓuĩcias . c hostiliꝰ urlt
crispinꝰ capuã c/ aur culeus sardi mam
excitus ita ꝑ ꝓuicias diuiss. fuluio due le¬
q fabio qb etruria .c. calfurmꝰ exeratus¬
p̃ec̃t ꝓuiaic ex̾citũ quẽ ꝗna fuliuꝰ hũisset
ꝓuĩcia ex̾citũq ꝗtũ iã marimini erat
accipẽt M marcelł ꝗb ꝯsul rẽ gesserat
legiones decͥte m ualeiõ ꝯ .l. lianio his
quoꝵ ẽ ꝓrogatũ ĩ slcilia iꝑiũ canensis

Expanded text:
us ad Tarentum, Fuluius in Lucanis ac Bruttiis rem gereret. M. Claudio prorogatum in annum imperium. praetores sortiti prouincias, C. Hostilius TCrispinus Capuam, C. Aurunculeius Sardiniam. exercitus ita per provincias divisi: Fulvio duae leQ. Fabio, quibus in Etruria C. Calpurnius praef Fuluius habuisset prouinciam exercitumque qui tum Arimini erat acciperet. M. Marcello quibus consul rem gesserat legiones decretae; M. Ualerio cum L. Cincio —iis quoque enim prorogatum in Sicilia imperium—Cannensis
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ꝯsules dumastassent nich mon legati noq
noui ꝗd ꝯsulẽt ubi nec miles ꝗ legetet noc
peciũa q̃ darer̃ ĩstipendiũ cẽt ¶Cũ obstina¬
tos eo iudetẽt ꝯsules tẽ ad senatũ detullerũt
ꝑs actũ demꝑio dicet᷑ idem alias colomias
facturas idem siaꝯ ꝯsensisst oẽs ad ꝑdendaz
anibali urbr̃ rõnaz. ¶ꝯsules ortari ⁊ ꝯsola¬
ri senatũ ⁊ dicc̾ ⁊ alias colõnias infide atq
offo p̃fino foit eas quas ip̃as q̃ offo decesiss¬
ent silcigati circa cas colonias mittantur ꝗ
nis ẽẽ. ꝑmissi a senatu his cũ cẽt agetent
aĩs citauer̃t legatꝰ q̃siuerutq abhis s mi¬
ad id sibi n opes decẽnt aiũ etiã superesst.

Expanded text:
iactassent, nihil moti legati neque noui consuleret, ubi nec miles qui legeretur nec pecunia quae daretur in stipendium esset. cum obstinatos eos uiderent consules, rem ad senatum detulerunt, pars actum de imperio diceret: idem alias colonias facturas, idem socios; consensisse omnes ad prodendam Hannibali urbem Romanam. consules hortari et consolari senatum et dicere alias colonias in fide atque officio pristino fore: eas quoque ipsas quae officio decesserint si legati circa eas colonias mittantur qui uras esse. permissum ab senatu iis cum esset, agerentanimis citauerunt legatos quaesiueruntque ab iis ecquid miad id sibi neque opes deesse, animum etiam superesse.
Abbreviated transcription (Latin):
asq ꝯ agnũe captiuoꝵ ĩ gssus urbẽ maguũ
ꝯcursu hõiu feat. postodie ĩ senas ĩtroduet̾
captã cartaginẽ cap̃ yspaĩc uno die recep¬
tasq aliquot urbes q̃ defecissẽt nouasq ĩse¬
messale maxĩe mouit prẽs asdrubał trã¬
sicus ĩ ytaliã uix anibali atq eiꝰ armis

Expanded text:
ssus urbem magnum concursum hominum fecit. postero die in senatum introductus captam Carthaginem, caput Hispaniae, uno die, receptasque aliquot urbes quae defecissent novasque in soMessallae. maxime movit patres Hasdrubalis transitus in Italiam, vix Hannibali atque eius armis
Abbreviated transcription (Latin):
gem misit l grenutiũ peteliũ p̃ popiliũ dona
nillerunt togam a cunicã purpurcã sellã eburne¬
am patera exquq pondo auri fcam̃ ꝓtin̾ ⁊i ali¬
ꝙ africe regulis uissi adire. Is quoq q̃ darentur
portate toge p̃testate ⁊ terne pondo patẽ auree
dãq aĩcicia missi dona tulle regi togã ⁊ lunicã
pur pureã ꝯsella eburnea irgine palã pictã Ꝯ Aĩ¬
culo purpureo ¶Multa ca estate qua hec fra sr̃
ex ꝓpinꝗs urbib agrisq nũciata st̃ ꝓdigia. Tu¬
stuli agnꝰ ꝯ ubere lactãti nat. Iouis edis culm̃
fulmiẽ ictũ ac ꝓpe oĩ tecto nudatã. hiisdẽ for¬
me dieb anague tͥmã añ portã ietã die ac
nocte siñ ullo ignis alim̃to arsiist.⁊ auesadꝯ
petũ anagauũ ĩ baco diane nidos ĩ arborib re¬
liꝗsse. Teracine ĩ mare haud pail portu angues
magnitudis mire lastiuientiũ pistiũ morc ex¬
ultasse. Tarquiis porcũ ꝯ hore hũno genitum
⁊ĩ agro capanete ad lucũ feronie qͣnior signa

Expanded text:
gem misit, L. Genucium , P. Poetelium , P. Popillium . dona tulere togam et tunicam purpuream, sellam eburneam, pateram ex quinque pondo auri factam. protinus et alios Africae regulos iussi adire; iis quoque quae darentur portata, togae praetextae et ternandamque amicitiam missi, dona tulere, regi togam et tunicam purpuream cum sella eburnea, reginae pallam pictam cum amiculo purpureo. multa ea aestate qua haec facta sunt ex propinquis urbibus agrisque nuntiata sunt prodigia: Tusculi agnum cum ubere lactenti natum, Iouis aedis culmen fulmine ictum ac prope omni tecto nudatum; iisdem ferme diebus Anagniae terram ante portam ictam diem ac noctem sine ullo ignis alimento arsisse, et aues ad compitum Anagninum in luco Dianae nidos in arboribus reliquisse; Tarracinae in mari haud procul portu angues magnitudinis mirae lasciuientium piscium modo exsultasse; Tarquiniis porcum cum ore humano genitum, et in agro Capenate ad lucum Feroniae quattuor signa
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ꝯiectis prĩ pene ꝙͣ ꝯsererẽt man̾ t̾ga
dederũt. de lapsiq ꝑ nota u̾bis itiuera
ĩ suas aĩcor qr domig duo exducib Nicho
⁊ dimocrites fortiter pugnantes cecidere.
pꝰ eq̾ errans ꝑ urbẽ cognis corp̾ nũꝙͣ ĩ uentũ
ẽ. creditũ exuulgo ẽ ĩputeũ aꝑtũ eycquo p
memoratõe pr̃ni hospitii poĩtis aiis leiẽte
ad ꝯsulẽ miles obuiꝰ obtrũcat. alii alig pas¬
sim suñ distriẽ armatos ĩernes cedunt
cartaginẽses tarẽtnosq parit̾ brutii quoq

Expanded text:
prius paene quam consererent manus terga dederunt, dilapsique per nota urbis itinera in suas amicorumque domos. duo ex ducibus Nico et Democrates fortiter pugnantes cecidere. post equus errans per urbem cognitus, corpus nusquam inuentum est; creditum uolgo est in puteum apertum ex equo pmmemoratione paterni hospitii positis armis uenientem ad consulem miles obuius obtruncat. alii alios passim sine discrimine armatos inermes caedunt, Carthaginienses Tarentinosque pariter. Bruttii quoque