comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non dum est ut adeat compelli¬
cur. es se .ꝯ. t̾c̃ locus est cum ab
õĩbus directa. uł fid̾io missai̾
libertas ab eo datur a quo hrdi¬
tas quoq relnquitur. set si for¬
ce is a quo nbertas data est por¬
tionem suam repudiauit uł ꝯ¬
dictione exclusus est cũ porto
euis ad altmͣ ꝑuenit defendi po¬
terit a dire cogendum. Quid ci
inter est. quo iire debitor lib̾¬
tatis et pr̾ditatis idem ẽẽ cepe¬
rit.¬
dem. Lõ est cogendu brs suspͤ¬
tã adire hr̾ditatẽ. ab eo cui lib̾¬
tas alegatario: hrditas ab hr̃de
relicta ẽ cũ status hoĩs exlegato
pendeat. et nemo se cogatur astn¬
gere hrditariis actionibus: ꝑꝑ
legatum. quid emĩ si iiter. mo¬
ras nõ manumittẽte legatario
ẜuus decesserit. sin autem in¬
uo testatore legatarius decessit

Expanded text:
 est, ut adeat, compellitur: et senatus consulto locus est, cum ab omnibus directa, uel fideicommissa libertas ab eo datur a quo hereditas quoque relinquitur. sed si forte is, a quo libertas data est, portionem suam repudiauit uel condicione exclusus est, cum portio eius ad alterum peruenerit, defendi poterit adire cogendum: quid enim interest, quo iure debitor libertatis et hereditatis idem esse coeperitm.Non est cogendus heres suspectam adire hereditatem ab eo, cui libertas a legatario, hereditas a‹b› herede relicta est, cum status hominis ex legato pendeat et nemo se cogatur adstringere hereditariis actionibus propter legatum. quid enim, si inter moras non manumittente legatario seruus decesserit? si autem uiuo testatore legatarius decess
Abbreviated transcription (Latin):
functe ex illis fuerũt quibo ꝓ¬
miẜat testatrix uenundar
nec cõdicio exstitit dari fider¬
culam fidei comisit en cuidu¬
o milia solis legauit in h̾ũ
ba.Ate patroni peto uti du
o milia solidoꝵ reddas colle¬
gio cuizdam templi. Quesi¬
tum cum idcollegium postea
cbissoluitu fit utru legatum
adpatromum ꝑtineat anis
a pd̾ h̃rdem reman̾e debeat. R
patromũ iure pet̾e utiq si ꝑ
cum nõ stecit parere defuncti
uoluntati. ¶Mat̾ filios hr̃¬
des scripẜat et adiecit p̃dia q̃
ad eos exbonis meis ꝑuen¬
tura sunt milla excã alien¬
ent. S cõẜuent successioni
sue. deq eare inuicem sibi
caueant. ex his us q̃situmẽ¬

Expanded text:
functae ex illis fuerunt, quibus permiserat testatrix uenundari, nec condicio exstitit dati fidei. Fidei commissit eo milia legavit, in haec verba: "a te, Petroni, peto, uti ea duo milia solidorum reddas collegio cuiusdam templi". quaesitum est, cum id collegium postea dissolutum sit, utrum legatum ad Petronium pertineat an vero apud heredem remanere debeat. rPetronium iure petere, utique si per eum non stetit parere defuncti uoluntati. Mater filios heredes scripserat et adiecit: 'praedia, quae ad eos ex bonis meis peruentura sunt, nulla ex causa abalienent, sed conseruent successioni suae deque ea re inuicem sibi cauerent': ex his uerbis quae
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Ꝙ sibisset eum. deb̾i
quinonimatus ẽẽt.tam et
simartificio erratum ẽet. Sin
autem ignorita nomina s uor
ẽẽnt. pistorem legatũ inden¬

Expanded text:
quod si habuisset, eum deberi, qui nominatus esset, tametsi in artificio erratum esset. sin autem ignota nomina seruorum essent, pistorem legatum uide
Abbreviated transcription (Latin):
uase sequẽte ĩstituit̾e qr sacas
piena prior fuiss . S si ples ĩst¬
dicõibꝯ fũit fce̾ utra prior por¬
cõdicio exscit̾ir. id faciet ꝙ sup
dixim si pure. et sb̃ꝯdicd̃e idem
iscituatur. ¶p̃.¬

Expanded text:
valere sequentem institutionem, quia satis plena prior fuisset. Sed si plures instdicionibus fuerint factae, utra prior condicio exstiterit, id faciet quod supra diximus, si pure et sub condicione idem instituatur. Vl
Abbreviated transcription (Latin):
corpe patrimonn ietinctur.¬
Iiqd er pamphila nascet̾ ¶ dẽ¬
legatu michi fu̾it. et es ꝯ pã¬
philam emã caque apd̾ me
sit enixa racione sũma rensũ
est nõ exca̾ lucratua ꝑtumin¬
telligi meu fcm. Idecq petẽ¬
dumꝰ ex testo totum tanquã¬

Expanded text:
corpore patrimonii retinetur.Si quod ex Pamphila nascetur legatum mihi fuerit et ego Pamphilam emam eaque apud me sit enixa, ratione summa responsum est non ex causa lucratiua partum intellegi meum factum ideoque petendum ex testament
Abbreviated transcription (Latin):
ex cã lucratina hre qr matre
c m̾catꝯ sum argumẽtu iri
est ꝗd cuicto co accio exempto
conpetit. Qui gauini et iuci¬
um cuisdem poccume iros ha¬
lebat si ita legau̾it ꝙ michi
gaius debet ish̃rs mm meui¬
oet sempmio dampnas cstor
cionos suas altilitis extima¬
tor gaio acceptum fecit necrͣt
est ut sempniet meun legatũ
inutile sit. Cum michi sticus
aut pãphilus legati fuissent
duorum testam̃tis et stichur
ex asto testõ cõsequtus fuissẽ
exalt̾o pãphilum pet̾e possũ
qr et si uno testõ stichus aut
pamphilo legati fuissent. et
stich excã lucratina m̃s fc̃s
fuisset. nicho pamphilum
pete possum. Marcellus.¬
iuus modi legatum si ticius
turum et urs m̃s ticio .c. dato
utile legatum est. Quemadm¬
oclum qd alicui legatum ex cã

Expanded text:
lucratiua habere, quia matrem eius mercatus sum: argumentum rei est, quod euicto eo actio ex empto competit. Qui Gaium et Lucium eiusdem pecuniae reos habebat si ita legauerit: 'Quod mihi Gaius debet, id heres meus Sempronio damnas esto tiones suas, alteri litis aestimator Gaio acceptum fecit, necesse est, ut Sempronii et Maeuii legatum inutile sit. Cum mihi Stichus aut Pamphilus legati fuissent duorum testamentis et Stichum ex altero testamento consecutus fuissem, ex altero Pamphilum petere possum, quia et si uno testamento Stichus aut Pamphilus legati fuissent et Stichus ex causa lucratiua meus factus fuisset, nihilo minus Pamphilum petere possem. 83 Marcelliusmodi legatum: 'Si Titius turum, et heres meus Titio centum dato', utile legatum est, quemadmodum quod alicui legatum ex ca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem suam acquirat ut re¬
pudiet. Sͥ legatum nob̾ re¬
lictum cõstituerm nolle a¬
ad nos ꝑtin̾e pinde erit qͣi
nec legatum quidẽ sit. ⁊ idco
diximꝰ nec confusas ẜuitu¬
tes si forte p̾cuium michile¬
gatum p̾dio meo debuit.
suitutes. s integra furti ac¬
tur oꝑam p̾̃stair hrs debes
ut camrem requirat et pres¬
ret et ita niliam scribit. nam
et sũptum an in ꝯanc rem
face hr̃s deberet. fric̃.i.¬

Expanded text:
am adquirat, alter repudiet.Si legatum nobis relictum constituerimus nolle ad nos pertinere, pro eo erit, quasi nec legatum quidem sit: et ideo dicimus nec confusas seruitutes, si forte praedium mihi legatum praedio meo debuerit seruitutes, et integra furti actur, operam praestare heres debet, ut eam rem requirat et praestet, et ita Iulianus scribit. nam et sumptum an in hanc rem facere heres deberet, Afric
Abbreviated transcription (Latin):
uł pessim accipiant que sẽ¬
tentia rescripto imperatoris
rescripẜunt hominis legato
actorc nõ posse clgi. ¶Side
certo fundo sensit testator noc
apparcat de quo cogitauit el¬
ectio b̃rdis ent. quam uclit
dare. aut si appairt ip̃e fund
uendicabit s⁊si lancer lega¬
u̾it nec apparcat quacũq el¬
cctio ẽ h̾rdis quid uenit dair.

Expanded text:
essimus acci piatur: quae sententia rescripto imperatoris rescripserunt homine legato actorem non posse eligi.Si de certo fundo sensit testator nec appareat de quo cogitauit, electio heredis erit, quem uelit dare: aut si appareat, ipse fundus uindicabitur.Sed et si lancem legauerit nec appareat quam, aeque electio est heredis, quam ue
Abbreviated transcription (Latin):
um quidam ita fidei comissũ
frcliquiss. rogo ut restituas li¬
ignum p̾ferre. ¶at si ĩs quos
dignos putau̾s pet̾e posse alt
le osequi nõ offendit. idem aut
sineminẽ elegerit. ões ad peti¬
cionẽ fidei comissi ad mitti u¬
den quasiiam p̾senti die datũ
cum sic relinquit quibo uoles
nec ulli offerat.¶ plane si cet̾i
de functi sunt suꝑ stitidandur¬
ułhrs ei si prius ꝙͣ pet̾et deces¬
sit. Scenoł. aut̃ notat si om̃s
nulli offerunt curnõ et quid
utiq si uno petente iam elige
no pot cui d. ¶Uidetur eñ m
arcelb cũ fideicõ. ita relinquit
exlib̃tis cui uolius arbitran¬
nisi offerat cuih̾rs uelit et sta¬
tim offerat sme aliquo .s. int̾¬
uallo testi cõpet̾e omib petici¬
onem. ¶Cum igitur onñbcõ¬
petat merito notand ẽ. cum¬
soli putet dandu. mn forte añ¬

Expanded text:
um quidam ita fideicommissum reliquisset: "rogo restituas liignum praeferre. at si ita:: his quos dignoseos qui non offenderint. idem ait, si neminem eligat, omnes ad petitionem fideicommissi admitti videri quasi iam praesenti die datum, cum sic relinquitur "quibus voles" nec ulli offerat. plane si ceteri defuncti sunt, superstiti danduus, si prius quam peteret decessit. Scaevola autem notat: si omnes nulli offertur, cur non et qui utique si uno petente iam eligere non potest, cui det? videtur enim Marcellus, cum fideicommissum ita relinquitur "ex libertis cui volueris", arbitranisi offerat cui heres uelit et statim offerat sine aliquo scilicet interuallo, statim competere omnibus petitionem: cum igitur omnibus competat, merito notatus esoli putet dandum, nisi forte an
Abbreviated transcription (Latin):
non magis quam mole
inqununt concinentur
id est etthus et ceras con¬
tinen neganerunt.¶S ni¬
uendendi cansa ꝑata sunt
continen ait¶Sextus at̃

Expanded text:
non magis quam molae, inquiunt, continentur. idem et tus et ceras contineri negauerunt. sed Ruuendendi causa parata sunt, contineri ait. Sextus a
Abbreviated transcription (Latin):
.f.hr̃s nõ erit sempniꝯhr̃s esto
filio adeunte uissu prĩs sb̾stit¬
utꝰ ercludit᷑. ¶sifiliꝰ priqͣm
sciret se neccͣium extitisse patri
Myrdem decessit relicto filio necͣci
o ꝑmittend est repoti abstine
seam þrditate qr et patri ch id̾
tribuet᷑. In oĩ successione quu
ei hr̃s exstit̾it qui ticio hr̃s fint
titio quoq hr̃s indetur ẽẽ nec pͥ
ticu omitt̾e hr̃ditatẽrp̃.

Expanded text:
s heres non erit, Sempronius heres esto" filio adeunte iussu patris substitutus excluditur. Si filius prius quam sciret se necessarium exstitisse patri heredem decesserit relicto filio necessario, permittendum est nepoti abstinere se avi hereditate, quia et patri eius idem tribueretur. In omni successione qui ei heres exstitit, qui Titio heres fuit, Titio quoque heres videtur esse nec potest Titii omittere hereditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
re fe ciuitatis n pupillꝰ
Inz pupilla sine tutoris auc¬
toritate obligan possũt. ¶Hr¬
ditas at̾ qiũ obliget nos eria
alieno etia si nõ sit soluendo
plꝯ ꝙͣ manifestumẽ. de ca aũt
hrditate loquimur ĩqua ñ

Expanded text:
rae civitatis neque pupillus neque pupilla sine tutoris auctoritate obligari possunt: hereditas autem quin obliget nos aeri alieno, etiam si non sit solvendo, plus quam manifestum est. de ea autem hereditate loquimur, in qua non
Abbreviated transcription (Latin):
lium .f. patris iussu adient. eu
neq sibi neq ei qui uissit q̃ sis¬
se br̾ditatẽ cõstat. ¶Quam ꝙͣ
is quẽ pat̾ iussit adire et de ces¬
sit siadierit iam mortuo pa¬
adie prdicatẽ mag̾ admittit
¶Int̾clum filiis.f. et sine aditce
⁊acquirent pr̃dita his ĩ quorũ
sũt potestate ut puta si nepos
ex filio ex hrdato hr̃s sit insti¬
tutꝰ patrẽ eĩ sũ sine adicione
facit hr̃dem et quidẽ necessari¬
.um. S et siquis pr̃s ĩstitut
ad optetur a filio ex hr̃dato ne¬
cessarium cum nõ facit. S iubi

Expanded text:
su adierit, eum neque sibi neque ei qui iussit quaesisse hereditatem constat: quamquam is, quem pater iussit adire et decessit, si adierit iam mortuo paadire hereditatem magis admittit. Interdum filii familias et sine aditione adquirent hereditatem his in quorum sunt potestate, ut puta si nepos ex filio exheredato heres sit institutus: patrem enim suum sine aditione faciet heredem et quidem necessarium. Sed si quis heres institutus adoptetur a filio exheredato, necessarium eum non facit, sed iuberi
Abbreviated transcription (Latin):
bonis en qui rei publice cã ã
uerat irm usu acquisicrĩ. et
caante quam cuĩcctur michi
logata sit. deinde postca ciun¬
redemi detracto usufructu post¬
cauenditor capite minuitusc.

Expanded text:
bonis eius, qui rei publicae causa aberat, rem usu adquis‹i›erim et ea antequam euinceretur mihi legata sit, deinde postea euinredemi detracto usu fructu: postea uenditor capite minutus
Abbreviated transcription (Latin):
ii nõ possit. ¶ponamꝯ irm q̃
michi pure legata sit acciꝑe
me ꝑtradioe die legati ceden¬
dicione alii legata finit nẽpe
agam ex testo qui is status
cit ẽn ut existente cõclicione
de cessimũs sit ame dm̃iuz. Ra
et si erstipulacione michi stic

Expanded text:
li non possit. ponamus rem, quae mihi pure legata sit, accipere me per traditionem die legati cedenndicione alii legata fuerit: nempe agam ex testamento, quia is status est eius, ut existente condicione discessurum sit a me dominium. nam et si ex stipulati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfeco uł codicilłꝰ firmatis
obẜuarxtur. ¶Si suo testõ ꝑ
fecto alia riuis hora pat̾ fiuio
testĩ fecit. ad hibitis legitti¬
mis testibo nichominꝰ id na¬
lebit. et tñ prĩs testm̃ ratum
mancb̃. ⁊am si sibi et filio pat̾¬

Expanded text:
mento et codicillis confirmatis observaretur. Si suo testamento perfecto alia rursus hora pater filio testamentum fecerit adhibitis legitimis testibus, nihilo minus id valebit et tamen patris testamentum ratum manebit. nam et si sibi et filio pat
Abbreviated transcription (Latin):
odsi ples satisdar paratisũ.
tunc idoncior p̃ferendus erit.
ut et tutoru ꝑsonem̃t̾se et
fideuissoꝵ ꝯpararenturp̃¬
⁊nemo tutoꝵ ꝓuocet ad satis¬
dacionẽ. s existatanuda quiui¬
tor nõ est. desiderentq ut aut
satisdarent tucores aut sino
dent parato sibi satisdare cõn¬
itant tucelam. nõ est audiẽ¬
diis. n eñi aut extero cõmit¬
tenda est tutela. aut testam̃co
dari tutores ꝯͣuis satisdacior
subiciendi sunt.¶ Hoc edictũ
dasatisdacione ad tutores tsi
tamentarios ꝑtinent. S et si
ex quisicione datisunt tuto¬
ies. marcelbait et adhos ꝑt¬
nere hoc edictum et id orafcedi
idecq et illi clansuse sũt sub¬
iectiut si cui maior ꝑs tutoꝵ
dec̾nat. is gerat quezmaior
ps eligat. quamius u̾ba ed¬
cciad testametarios ꝑtineant.
¶Destam̃to datus postumo tu¬
tornodum ẽ trtor nisi postu¬
i edatur. datur tñ adu̾sus eũ
substituto pupilli negoꝵ gei¬
torum accione. S si ꝑto edito
Siquid plane gessit post edis¬

Expanded text:
od si plures satisdare parati sint, tunc idonior praeferendus erit, ut et tutorum personae inter se et fideiussorum comparenturnemo tutorum provocet ad satisdationem, sed exsistat quidam qui tutor non est desideraretque, ut aut satisdent tutores, aut, si non dent, parato sibi satisdare committant tutelam, non est audiendus: neque enim aut extero committenda tutela est, aut testamento dati tutores contra ius satisdationi subiciendi sunt. Hoc edictum dtamentarios pertinet: sed et si ex inquisitione dati sint tutores, Marcellus ait et ad hos pertinere hoc edictum et id oratione ideoque et illi clausulae sunt subiecti, ut, si cui maior pars tutorum decernat, is gerat quem maior pars eligat, quamvis verba edicti ad testamentarios pertineant. Testamento datus postumo tutor nondum est tutor, nisi postumus edatur: datur tamen adversus eum substituto pupilli negotiorum gestorum actio. sed si partus editus si quid plane gessit post edi
Abbreviated transcription (Latin):
adiciendum est post liminio
rensi iuros suas recipe uire pꝰ¬
limimi aut si ibi decedat le¬
ge cornelia ꝯfirman ergo et
siquis dapnatus capite ĩ in¬
tegnum ĩ diugencia prĩcipis
sit᷑ restituto tectm̃ e ꝯuales¬

Expanded text:
adiciendum est postliminio reversi vires suas recipere iure postliminii aut, si ibi decedat, lege Cornelia confirmari. ergo et si quis damnatus capite in integrum indulgentia principis sit restitutus, testamentum e
Abbreviated transcription (Latin):
piqm̃ sin hr̃disad agnatõem
solz rumpi. ¶Filia cumemã¬
cipatur uł nepos qr una emã¬
cipacione ex eunt de potestate
manc̃te cuitate. ixũso co non
nimpitur testamentum.¶Dẽ.

Expanded text:
iam sui heredis adgnatione solet rumpi. Filia cum emancipatur vel nepos, quia una mancipatione exeunt de potestate,manente in civitate, reverso eo non rumpitur testamentum:
Abbreviated transcription (Latin):
tinenda ẽ. quo ad princeps irs¬
cripẜit ad uict̾as p̾sidis ⁊ libellũ
rci cum littis missurisi forte
latro is manfesto uł sedicio pͥ¬
mipta. faccioq cruenta.uł ali¬
cusau̾it. moram nõ recipiat. ñ
penefestaçione. s p̾ueniendi ꝑ¬
iculicã tuc enĩ piinix ꝑmitti¬
tur. deinde scribẽ. ¶Qđ siquisi
fũit dãpnato uucite. pena non
sũpta. an testiũ eh itritu fiat
uideamꝰ. ut putadecuno adbe¬
tias. an capite muuiatur. testa¬
mͣtum q eh irritu fiat. et nõ

Expanded text:
stinenda est, quoad princeps rescripserit ad litteras praesidis et libellum rei cum litteris missum, nisi forte latro manifestus vel seditio praerupta factioque cruenta vel alixcusabit, moram non recipiant, non poenae festinatione, sed praeueniendi periculi causa: tunc enim punire permittitur, deinde scribere. Quid si quis fuerit damnatus illicite poena non sumpta, an testamentum eius irritum fiat, uideamus: ut puta decurio ad bestias an capite minuatur testamentumque eius irritum fiat? et non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si tedio uite aut dolore nale
testm aut si ĩtestato decesẜit en
cognato aut sinosint legioni
testan pot̾unt. ħerũ sepissimeꝰ
tu ito suo dubitantos no hrẽ

Expanded text:
 si taedio vel dolore, valere testamentum aut, si intestato decessit, cognatis aut, si non sint, legioni testari poterunt: hoc enim saepissime tu suo dubitantes no
Abbreviated transcription (Latin):
quas scuprim nõ cõmittitire
¶Qu aut dampnatam adiut̾u
in ꝯcubinatu hũit nõ putole¬
ge inua deadult̾us tem̃ quam¬
u̾is si uxore eam duxiss tenet.
¶Si qua in patroni fuit ꝯcubĩa¬
nepotis uł ꝯtra nõ puto cazrec

Expanded text:
m non committitur. Qui autem damnatam adulterii in concubinatu habuit, non puto lege Iulia de adulteriis teneri, quamuis, si uxorem eam duxisset, teneretur. Si qua in patroni fuit concubinanepotis, uel contra, non puto eam rec
Abbreviated transcription (Latin):
eredem dampnatu
afideuissore non petere
a reo petereposse. s areo pete
uetitum. si afidenissore pe¬
tat reo extestamento teni
celsus putat. idem celsus
ait. millam dubitationem
hr̃e quin hr̃de petere adebico¬
reueticio nec hr̃s ħrdis pe

Expanded text:
eredem, damnatum a fideiussore non petere, a reo petere posse, sed a reo petere vetitum, si a fideiussore petat, reo ex testamento teneri Celsus putat. Idem Celsus ait nullam dubitationem habere, quin herede petere a debitore vetito nec heres heredis pe
Abbreviated transcription (Latin):
minibus debitoribꝰ
ea quedebent recte
legantur licet dñi
res pignoridata legetin. debi¬
tori acreditore nalere lega¬
tum habereq eumactione
ut pignus recipiat priusꝙ
pecumam soluat. Sicante
ioquiturns. quasi debitur
non debeat lucrari.s ẜmana
testantis uoluntas fint et
ad hoc ꝑuenire exemplo lin

Expanded text:
oribus ea quae debent recte legantur, licet domini res pignori data legetur debitori a creditore, ualere legatum habereque eum actionem, ut pignus recipiat, priusquam pecuniam soluat. sic autem loquitur Iulianus, quasi debitum non debeat lucrari: sed si alia testantis uoluntas fuit, et ad hoc per
Abbreviated transcription (Latin):
dubitet an existente cõdicio¬
gatum fiat ꝙ semel adme ꝑ¬
deatur. Idem est et siduom ẜ¬
ius meis cadem res legetur.
it subhac condicione ut tici¬
odaretur et ticius pendente
cõdicione decesẜit fidei comis¬
sum deficiens apud seiũ rem̾¬
net nõ adfiuu hr̃dem ꝑtin
qr infideicomisso pociorem
cãm hr̃e eum cuiꝰ fides clecta
sit senatus uoluit.¶Dei.

Expanded text:
iciogatum meum fiat, quod semel ad me pdetur. idem est et si duobus servis meis eadem res legetur. rit sub condicione ut Titio daret, et Titius pendente condicione decesserit, fideicommissum deficiens apud Seium manet, non ad filium heredem pertinet, quia in fideicommissis potiorem causam habere eum, cuius fides electa sit
Abbreviated transcription (Latin):
Ilio ꝙ pat̾ post emãcipa Pap̃.¬
cione asc fcãm. it̾m arrogau¬
it. exhr̃datoe antea scriptam
nocẽ dix̃. Nam in omĩ feren
re. sic obyuan ꝯuenit.ut ueri
pr̃is adoptiu filiꝰ nũꝙͣ ĩ telli¬
gatur neĩ magne nature neri¬
tas adumbret. iidelicet ꝙ nõ
nec multur puto reffert qrd
ppositum attinet. ꝙ loco nepo¬
ns fiũ ex hr̃datu pat̾ arog̾¬
uit. ¶ꝯi ticiꝰ hr̃s ĩstitutꝰ looo
nepotis ad oꝑtetur. deffuncto
postea filio qui pat̾ iudebat
nepotis successione nõ rũpit̾

Expanded text:
filio, quem pater post emancipationem a se factam iterum adrogauit, exheredationem antea scriptam nocere dixi: nam in omni fere iure sic obseruari conuenit, ut ueri patris adoptiuus filius numquam intellegatur, ne imagine naturae ueritas adumbretur, uidelicet quod non nec multum puto referre, quod ad propositum attinet, tis filium exheredatum pater adrogavit. Si Titius heres institutus loco nepotis adoptetur, defuncto postea filio qui pater videbatur, nepotis successione non rumpit
Abbreviated transcription (Latin):
hrs m erit. et queritur. an recte
ĩo nõ uale. qm̃ nec fundi ex he¬
res eẽ iuss. recte. ex h̃raurtur
aliamq cãm ẽẽ institucionis.
que benigne acciꝑet erhrdat

Expanded text:
hi erit", et quaereretur, an recte ideo non valere, quoniam nec fundi exheres esse iussus recte exheredaretur, aliamque causam esse institutionis, quae benigne acciperetur:
Abbreviated transcription (Latin):
ẜo. delata est dies quibus certiͦ¬
rare patrem non pot̾. ut uł iure¬
uon pot̾ agnosci bonorum posto¬
nem uł ratam b̃at agnictionẽ
bonoꝵ posẜoms non cedunt fin¬
gamus statim primo die quo
aunt delata agnouisse eum
bonorum possonem certiorare

Expanded text:
sessio delata est, dies, quibus certiorare patrem non potest, ut uel iubeat adgnosci bonorum possessionem uel ratam habeat agnitionem bonorum possessionis, non cedunt. fingamus statim primo die, quo fuerit delata, adgnouisse eum bonorum possessionem, certiorare
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiꝰ qui patri ac prea frĩ ex¬
scd̃is tabuł hr̃s ex stit̾it. hr̃di¬
tatem prĩs recuset fr̃na aũt
trine malit audirid. Ins¬
tiꝯ enĩ p̾tore factur̃ exutĩo si

Expanded text:
 filius, qui patri ac postea frcundis tabulis heres exstitit, herediatris recuset, fraternam autem re malit, audiri debet: iustius enim praetorem facturum existimo, si
Abbreviated transcription (Latin):
cipatum situtelam ammuĩstret
etiam directo tem. mł. putat.
¶Siad huc ĩpubes tutele agat
nicħ cõsumitur. ¶Cum furio¬
si auratore. nõtutele. s negõꝵ
gestoꝵ accione que cõpetit et
dum negocia gerit qr nõ de in¬

Expanded text:
cipatum, si tutelam administret, etiam directo teneri Iulianus putat. Si adhuc impubes tutelae agat, nihil consumitur. Cum furiosi curatore non tutelae, sed negotiorum gestorum actio est: quae competit etiam dum negotia gerit, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
omnes res per speciem enu¬
merare ueliete ẽẽnt. tñ et si
ante legis fal.rationem que
conditionis implende cã hr¬
di sunt data. inquarta nõ
computabuntur tũ id quod
non figura conditionis acci¬
pere uissus. ab eo cui br̃dita¬
tem restituere rogatus est cel¬
so. et uiliano m̃o placuit.ꝯ¬
putari quem adinodum si ea
summa hr̃s uendere eas res
uissus esset quia non conditi¬
oms implende causa. s quo¬
dam modo ꝓ p̃cio inferre sut
uissi. Quod loco amplius
quesitum est an fideicomis¬
sarius quoq inuitus coga¬
tur dare eam suminam. et re¬
cipere hr̃ditatem qͣi et in ip̃i¬
ris fidei comissum esset. sed id
uerissimile non est cum tal
oratio magis ip̃ius causa ꝙͣ
contra ip̃m poĩtam uideatur¬
¶Cum lex falcidie intueit

Expanded text:
peciem enumeratae relictae essent.Tametsi autem legis Falcidiae ratione, quae condicionis implendae causa heredi sunt data, in quartam non computantur, tamen id, quod non figura condicionis accipere iussus est ab eo, cui hereditatem restituere rogatus est, Celso et Iuliano nostro placuit computari, quemadmodum si ea summa heres uendere eas res iussus esset, quia non condicionis implendae causa, sed quodammodo pro pretio inferre sunt iussi. quo loco amplius quaesitum est, an fideicommissarius quoque inuitus cogatur dare eam summam et recipere hereditatem, quasi et ipsius fidei commissum esset: sed id uerisimile non est, cum talis oratio magis ipsius causa, quam contra ipsum posita uideatur.Cum lex Falcidia interuen
Abbreviated transcription (Latin):
tibi eque quadrantem subꝯ
dictione resticuere rogatus sit
et cum suspectam brditatem
dic̾et cogente me a dut quando¬
cumqz condictio exciterit: se¬
missem cibi ẽe resticuendum s
nec lege falcidia inꝓpoita sp̃e
usurum me puco quamiuis

Expanded text:
tibi aeque quadrantem sub condicione restituere rogatus sit et, cum suspectam hereditatem diceret, cogente me adit, quandoque condicio exstiterit, semissem tibi esse restituendum.Sed nec lege Falcidia in proposita specie usurum me puto, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
uia racio suadet eĩqui cũ lib̃¬
tate dare pot̾ ip̃m deb̃e uit
psenui die aut ĩdiem. aut iõ
cõdicionedare ubtatemnec
hrẽ facultate ĩcasu : quol
OSuenientis liptatis yr̃dem
ter ex fr̃i ꝯ meis ꝯsobrinar
nrãm dux̾it uxorẽ exdodrã¬
te qui nõ duxĩt exquadrãte
hrsesto. aut nubit alti an
nõ nut nub̾e. ꝯ sobrina ꝗ
exhus dux̾it uxorẽ hẽbit i¬
todrantem erit altiꝰ quad¬
ans si nent cam dux urorẽ
nõ qr ip̃i ducẽ nolu̾mit. set
qr illa nul̾e nolũit anbo in

Expanded text:
uia ratio suadet eum qui libertatem dare potest, ipsum debere aut praesenti die aut in diem aut sub condicione dare libertatem nec habere facultatem in casum a quolibet obvenientis libertatis heredem ter ex fratribus meis consobrinam nostram duxerit uxorem, ex dodrante, qui non duxit, ex quadrante heres esto". aut nubit alteri aut non vult nubere. consobrinam qui ex his duxit uxorem, habebit dodrantem, erit alterius quadrans. si neuter eam duxerit uxorem, non quia ipsi ducere noluerunt, sed quia illa nubere noluerit, ambo in
Abbreviated transcription (Latin):
acdeptu fac̾et.idꝙ exdote si¬
bi debetur statim en hr̃dem
futurũ. ꝙ si solꝰ hr̃s insticutꝰ
cipienda est. ¶Siꝗs hrditan¬
si nch̾agat. tñ br̃s erit. uerũ
est enĩ eum manumisisse. set
post adicionẽ lib̾tas ẜuo da¬
ta scd̃m uoluntate testator¬
is ꝯualescit. Si quis te hrdẽ
ses nch̾irit est quo gradu
isate hrs ĩstitutꝰ sit. uł quid
ei legatũ sit.dum modo ali¬
quo gradu idte fecisse ꝓbes.

Expanded text:
ote sibi deberetur, statim eum heredem futurum. quod si solus heres institutus cipienda est. Si quis hereditarerum est enim eum manumississe: sed post aditionem libertas servo data secundum voluntatem testatoris convalescit. Si quis te heredesses, nihil interest, quo gradu is a te heres institutus vel quid ei legatum sit, dummodo aliquo gradu id te fecisse probes.
Abbreviated transcription (Latin):
utilitas consistit in condi¬
tionibus que in non faciẽ¬
do sunt concepte. Ut puta
si in capitolium non ascẽ¬
d̾it. si sticum manumisit
et in similibus. et ita ari¬
stomi et neratio ⁊ uiliano

Expanded text:
utilitas consistit in condicionibus, quae in non faciendo sunt conceptae, ut puta "si in Capitolium non ascenderit" "si Stichum non manumiserit" et in similibus: et ita Aristo
Abbreviated transcription (Latin):
propria restitueret. ¶Non
enim ex ħ hrditatem. debito
conpensatam uidericumł
ideo maxime declaretur nõ

Expanded text:
ona restitueret: non enim ex hoc hereditatem debito compensatam uideri, cum uel ideo maxime declaretur no
Abbreviated transcription (Latin):
dum et euindem fundicinsu
unititio legasset. sint̾q fund̾
uendicisset sine uulegator
fundum cessimumonru ir
uendicaret altero delibante
posse dubitmn. insi posteitio
omisisset melegatiam colu¬
umeẽt. Et lec migis indebat
eramquam ñ iubconditõne
quis fimdumiegass. num p̃e
aut pro parte fundum pure
ss. qui fundum cõmiier
labebant. mam subconditi¬
one alten pure legasset. Et
pentente condicione decessiss
quia alterius legatamrsoa
impediiento eet quorne
solidus fundus cum mauẽ¬

Expanded text:
dum et eundem fundum sine uia Titio legasset, si uterque fundum uindicasset, sine uia legato fundum cessurum, quia nuindicaret altero deliberante, posse dubitari, an, si postea Titius omisisset, uiae legatum saluum esset, et hoc magis videbatur: quamquam si sub condicione quis fundum legasset, viam pure, aut pro parte fundum pure,nis, qui fundum communem habebant, viam sub condicione, alteri pure legasset et pendente condicione decessisset, quia alterius legatarii persona impedimento esset, quo minus solidus fundus cum
Abbreviated transcription (Latin):
pisli noĩe noluit dampinu¬
canꝯ sõstitiutur ut isqui non
idoneu tutele tp̃re suspectu
face fr̃ sedent. ¶Sutele indiciũ
tineat. qd de pectuilio ẜur acto¬
am ammũstrare cepit manu¬
misit et retinuit. aut retine
potuit in rc̃e iddenda curato¬
n prudicem accepto fert̾.Ld
dedit decicto p̾toris no secuto
Sinich̾ curator dato amĩsret
piciuo ꝯtumacie uł neclgẽ¬
cie nõ abitrngetur.nam pri¬
uilegium mmisitu adalienã
inuiria porrigi nõ pot̾ necĩ
alus cura supprema uohun¬
tate inꝑicie uenia dat᷑ ꝙͣ in

Expanded text:
pilli nomine noluit, damni uicarius substituitur, ut is, qui non idoneum tutelae tempore suspectum facere supersedit.Tutelae iudicium tineat.Quod de peculio serui actoas administrare coepit manumisit, ‹ret›inuit aut retinere potuit, in ratione reddenda curatori per iudicem accepto feretur. dedit. decreto praetoris non secuto si nihil curator datus administret, periculo contumaciae uel neglegentiae non adstringetur: nam priuilegium militum ad alienam iniuriam porrigi non oportet nec in aliis circa supremam uoluntatem imperitiae ue
Abbreviated transcription (Latin):
uis similia non tamen que¬
suppellectius sunt. s cuiin¬
sa sint legata. nõ solum er
continentur que aliquidi
sereciprant edendi bibendiq
cinsa ꝑatum. s ⁊ que aliquid
sustineant ⁊ id eo scutellas ł
missidana continerire po¬
sicoria quoq continebunt
Inam nasorumappellatio ẽ¬
generalis dicinius nasa m¬
naria et inuilia in fecti aut̃
argenti appellacio runde ma¬
teriam continet .i. nõ star
gentum fabricanñdum
ꝑ fectum utrum facti an in¬
fecti appellatione contineit᷑
dubitan potest. S puto ma¬
gis facti. certeniam erat fac¬
cum s cele̾bratur facti a ppel¬
lacione concinenan et cel¬
lacum concinebitur ꝙ cel¬
lan cepit. et puto concinen
sicui forte celtum argentũ¬
sit legatum ¶Si cui escan¬
uinlegatum sit argentu
habuit. idem ad esum et po¬
tum. Unde deaqui minatio
dubititum est. ⁊ puto con¬
tineri.nam et boc pp̃ escam
pacur. Certesi cacobos arge¬
teos hẽbit urmmiliamim sar¬
aliud us ad ccquendum.
dubitari poterat anescario

Expanded text:
his similia, non tamen quasupellectilis sunt. Sed cui uasa sint legata, non solum ea continentur, quae aliquid in se recipiant edendi bibendique causa paratum, sed et quae aliquid sustinea‹n›t: et ideo scutellas uel promulsidaria contineri. repositoria quoque continebuntur: nam uasorum appellatio generalis est, dicimus uasa uinaria et naualia. Infecti autem argenti appellatio rudem materiam continet, id est non fgentum fabricari? nondum perfectum utrum facti an infecti appellatione contineatur, dubitari potest: sed puto magis facti. certe si iam erat factum, sed caelabatur, facti appellatione continebitur. an et caelati continebitur, quod caelari coepit? et puto contineri, si cui forte caelatum sit argentum legatum. Si cui escaelatum sit argentum habuit, id est ad esum et potum. unde de aquiminario dubitatum est: et puto contineri, nam et hoc propter escam paratur. certe si caccabos argenteos habebat uel miliarium araliud uas ad coquendum, dubitari poterit, an escario
Abbreviated transcription (Latin):
Ssi non sunt clamus¬
nestimentis consuti.
camen neste legata contim
to ea que mauraca sunt no
deben necaurea emblemata
que massidibus argencer
ẽent an autem aurei appello¬
ne annuliaurei contineant
cenm uł si qua alia su ppellex
argencea fint argenti a ppel¬
lacione non continetursm
uero mimero argenti ha¬
bita non ẽ.ut mnninctua
argentea.scio medixisse ꝙͣ
non margentano pater.f.
reponebat  /S neccande labr̃
nec lucerne argentec nel.
sigilla que indomo reposita
sunt .l.mgines argentie
ułargentiaspelacione con¬
tinebuntur nec speculur
paneti afflxumuił a etiam
quemuuermmundi cansa
hint si modo nõ margenti
numero habita sunt Car¬
gento facto legato quint
mucius ait n̾ sa argenter
concinen neluti papsides
et cabulas tralles pelues et

Expanded text:
si non sunt clauuestimentis consuti, tamen ueste legata contineto ea, quae inaurata sunt, non deberi, nec aurea emblemata, quae in absidibus argenteis sint.An autem auri appellatione anuli aurei contineantuteum uel si qua alia supellex argentea fuit, argenti appellatione non continetur, si numero argenti habita non est, ut in iunctura argentea scio me dixisse, quod non in argentario pater familias reponebat. sed nec candelabra nec lucernae argenteae uel sigilla, quae in domo reposita sunt, uel imagines argenteae argenti appellatione continebuntur, nec speculum uel parieti adfixum uel etiam quod mulier mundi causa habuit, si modo non in argenti numero habita sunt. Argento facto legato Quintus Mucius ait uasa argentea contineri, ueluti parapsidas acetabula trullas pelues et
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ enim cumqueniꝰ
quid ancedat allud specta¬
mus quid cus rciornian¬
de cansa ad hitetur it acces¬
siocedat principali. cedemt
igitur gemine narł lanci¬
bus incuiseauro argento ue
Set incoronis mensaru
gemmnecoroms cedent et
remensis innirgantis qͦ¬
namsi margante aunornã¬
digracia ad bibite sunt au¬
ro cedunt. Si ccͣ mrũ mar¬
garitis cedet idem et inge¬
mis annulis inclusis . Gẽ¬
mine autemsunt pluci¬
dematene quas ut refcit:
sab.libris adintelliu ser¬
nius alapillis codistingue¬
bat. qd̃ gemine eẽnt lu̾ci¬
de miterieuelut fnurragdi
grisoldi mmiethisti. lapiłi at̃
dontrane supioribus nacu

Expanded text:
er enim cum quaerimus, quid cui cedat, illud spectamus, quid cuius rei ornandae causa adhibetur, ut accessio cedat principali. cedent igitur gemmae, fialis vel lancibus inclusae, auro argentove. Sed et in coronis mensarum gemmae coronis cedent et hae mensis. In margaritis qnam si margaritae auri ornandi gratia adhibitae sunt, auro cedunt, si contra, aurum margaritis cedet. Idem et in gemmis anulis inclusis. Gemmae autem sunt perlucidae materiae, quas, ut refert Sabinus libris ad Vitellium, Servius a lapillis eo distinguebat, quod gemmae essent perlucidae materiae, velut smaragdi chrysolithi amethysti, lapilli autem contrariae superiorib
Abbreviated transcription (Latin):
giitas antem nec ge̾nus
nec lapillis contin̾eri sacr
consticisse ibidem sab̾. ait
quia concha ap̃. nbrum
mare et crescit et coalescit¬
mimina aute nasa ingem¬
nus non eẽ cassius scribit¬
auro legato nasa aurea con¬
tinentur et genus legatis

Expanded text:
itas autem nec gemmis nec lapillis contineri satis constitisse ibidem Sabinus ait, quia concha apud rubrum mare et crescit et coalescit.Murrina autem uasa in gemmis non esse Cassius scribit.Auro legato uasa aurea continentur et gemmis
Abbreviated transcription (Latin):
ea que ꝓponentur pupillum
ea uendicare nõ posse.Dez.
so exustis cum ex inuentano
ꝯtutores ꝯuenire eos possint
ad soluendam poctuĩam. aut

Expanded text:
ea quae proponerentur pupillum ea uindicare non posse. 57 Io exustis cum ex inuentario tutores conuenire eos possent ad soluendam pecuniam aut
Abbreviated transcription (Latin):
cuit aͥd pr̃ eoꝵ post testm̃ fac¬
tum accidens ignorasse aut
cum dectinatumꝰ apparet hret
mutare testm̃ id nofeciss.
pupilli uendicc̃e focit. s q̃dã
aĩalia emptoribꝰ p̾cium no
soluentibꝰ retimuit. et apd̃ se
illi accepto tulit. lexhus ali¬
qua nata sunt defuncto tuto¬
re hrsen candem tutelam.
ãmnĩstrauit. et animalia ani
płimis possedit. quesi tumẽ
an cum iscuiz tutela anm¬

Expanded text:
uid pater eorum post testamentum factum accidens ignorasse aut, cum destinatum haberet mutare testamentum, id non fecisse.pupilli uenditionem fecit, sed quaedam animalia emptoribus pretium non soluentibus retinuit et apud se illi accepto tulit: ex his aliquot nata sunt: defuncto tutore heres eius eandem tutelam administrauit et animalia annis plurimis possedit: quaesitum est, an, cum is cuius tutela adm
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃are debẽ uidenmn qualẽ in¬
telectum h̃t. idẽ utrũ sufficit
nch̾ deminutum ẽe defacul¬
tatibꝰsius et ꝯtutoris ex quo
tp̃r datꝯẽ. s eandẽ faciẽ prĩ¬
monii ꝑmasisse. anet si ni¬
ch̾ postea accidit. ꝙ palam fa

Expanded text:
ere, uideamus, qualem intellectum habet, id est utrum sufficit nihil deminutum esse de facultatibus contutoris, ex quo tempore datus est, sed eandem faciem patrimonii permansisse, an, etsi nihil post accidit, quod palam fac
Abbreviated transcription (Latin):
urꝰ. Ei ipubes neget᷑
uire adoptatus ⁊ ideo pͥne
hr̃ditatis ei controu̾sia fi¬
at. non erit nqum sim¬
le carboniauo dec̾tum int̾¬
poni. ¶Item impubes
in adoptione datus esse
dicatur.⁊ ideo negetur na¬
turalis patris hditas ad
eum ꝑtinere. quia. ⁊ hoc ca¬
su queritur au filii ire¬
locus erit carboniano e do

Expanded text:
um.Si impubes negetur iure adoptatus et ideo paternae hereditatis ei controuersia fiat, non erit iniquum simile Carboniano decretum interponi.Item si impubes in adoptionem datus esse dicatur et ideo negetur naturalis patris hereditas ad eum pertinere, quia et hoc casu quaeritur, an iure filii herelocus eri
Abbreviated transcription (Latin):
ti ⁊ ꝓnepti patromi. quehbͦ¬
te nuptus consensit. o paꝵ
erattio non denegatur qr
hus necab eaque nupta
sas oꝑas uno tp̃r insolidũ
edere uluti si librarius sit et
alius patronus libroꝵ scri¬
bendorum operas edat. ali

Expanded text:
t pronepti patroni, quae libertae nuptiis consensit, operarum exactio non denegatur, quia his nec ab ea quae nupta rsas operas uno tempore in solidum edere, veluti si librarius sit et alii patrono librorum scribendorum operas edat, al
Abbreviated transcription (Latin):
Dilibis in pubib sõstituit
aut pure aut sẜcõdicione
sol sõstitue pure sic si filius
mens intͣ pub̃tate decesẜit
seiq hrs esto siue seiꝯ iste hr̃s¬

Expanded text:
liberis impuberibus substituit, aut pure aut sub condicione solet substituere. pure sic: 'si filius meus intra pubertatem decesserit, Seius heres esto': siue Seius iste h
Abbreviated transcription (Latin):
liber ẽẽ uissus sit. si ratio¬
nes reddiderit eiq funduz
hr̃s dare dampnatus sit. iui¬
deamus utrum conditio li¬
bertati p̾posita sit. anuero
et legatõ. et quid si libertati
soli accipiamus ꝓpoĩtã. uł¬
lus tractatus amplius suꝑ¬
est. Nam legatum puiru

Expanded text:
liber esse iussus sit "si rationes reddiderit" eique fundum heres dare damnas sit, videamus, utrum condicio libertati praeposita sit an vero et legato. et quidem si lisoli accipiamus praepositam, nullus tractatus amplius superest: nam legatum puru
Abbreviated transcription (Latin):
pnegligenciã et culpam suar
mulier aquaħrs insfitutus e¬
quasi ꝑfim scriptum ac¬
tusant legatum ei nonaufem
acoberedeꝰ relictum quẽ nõ

Expanded text:
neglegentiam et culpam suam mulier, a qua heres institutus equasi per falsum adscriptum accusavit, legatum ei non auferri a coherede relictum, quem no
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Cum hrditas exfidio¬
missi .ca. restituta est. si ante ꝯ
rium cauere debere hr̃di. sicut
cum hr̃s mult.. ante quam res¬
titueret: ad munstrauit. nam
quod dicitur. retinere eum opor¬
tere non est ꝑꝑetuum quid enĩ
fi inchi est quod retineat ue

Expanded text:
um.Cum hereditas ex fideicommissi causa restituta est, si ante curium cauere debere heredi, sicut cum heres multa antequam restitueret administrauit. nam quod dicitur retinere eum oportere, non est perpetuum. quid enim si nihil est, quod retineat? ue
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad c̾tum tp̃s noet et sup
odicione. et usq ad ꝯdicionẽ.
¶Incutoris dacione utum
iciussimia ꝯdicio annonissi¬
ma ut inlegͣto spectanda co
ut prita cumꝰ cum pot̾it tuco
esto tiaus sinauis exasia ue¬
scripturam spectandarenom̃¬

Expanded text:
um tempus licet et sub condicione et usque ad condicionem. In tutoris dationem utrum leuissima condicio an nouissima, ut in legato, spectanda est? ut puta 'Titius cum poterit tutor esto': 'Titius si nauis ex Asia uescripturam esse spectandam
Abbreviated transcription (Latin):
orum. et ip̃is tutoros datist
quoqrdati indcantursim̾o lib̃¬
os dirit.cetum si filios nõ con¬
tincbunt᷑. alit enĩ filui. alit ne¬
potes appeuantur plane si pos¬
cumis ded̾it. tam fuii postumi
quam cet̾i libi ꝯtinebunt᷑.¬

Expanded text:
orum et ipsis tutores dati sunt? quoque dati videantur, si modo ‘ liberos ’ dixit. ceterum si ‘ filios, ’ non continebuntur: aliter enim filii, aliter nepotes appellantur. plane si ‘ postumis ’ dederit, tam filii postumi quam ceteri liberi continebunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicium postume fiat. pau
ius .R. Si ei pupille de q̃
queritur bonorum patͥ¬
norum questio non mo¬
ueatur. sine causa tutor¬
es desiderare aduiterii qͦ
questionem in tp̃r puber¬
tatis pupille differri.

Expanded text:
dicium postumae fiat. Paulus respondit, si ei pupillae, de qua quaeritur, bonorum paternorum quaestio non moueatur, sine causa tutores desiderare adulterii quoque quaestionem in tempus pubertatis pupillae differri.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Municipibus si uita¬
ssent legatum est. hec conditi¬
o non est impossibilis. paulꝰ.
quem admodum ergo pareri
potest per eos. Itaq uribut

Expanded text:
m Municipibus, si iurassent, legatum est. haec condicio non est impossibilis. paulus. quemadmodum ergo pareri potest per eos? itaque iurabu
Abbreviated transcription (Latin):
dan si cõdicio stipulacionis
ĩpleatur. et postea fili a sinel¬
beris decesẜit nõ ent ĩpedien¬
d pat quomimexstipula¬
tu agat. uina aut filia sia gi
uult exceptione submouen

Expanded text:
 si condicio stipulationis impleatur et postea filia sine liberis decesserit, non erit impediendus pater, quo minus ex stipulatu agat: uiua autem filia si agere uult, exceptione summouen
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidei.com. ad mitteretur
aliteruero non GBasilice li¬
berte .x. declit. q̃ apud pitec¬
tum et calixtum libertos
c̃ẽ uolint. ut cum fuerit
tituerentur ita ut exuẜis
alatur pro ut etatem amp¬
liauenit. Quesitum ẽ. an ex
alio capite quo generaliter
lib̾tis libertabus q cibaria ⁊

Expanded text:
etur, aliter uero non.Basilice libertae decem dedit, quam apud Epictetum et Callistum libertos esse uoluit, ut, cum fuerit tituerentur ita, ut ex usuris aleretur, prout aetatem ampliauerit: quaesitum est, an ex alio capite, quo generaliter libertis libertabusque cibaria et
Abbreviated transcription (Latin):
corpore constet certo.in¬
certo ue. siue pondere.⁊
numero. mensura uale¬
at. aut etiam si ius leg̾¬
tum sit. ut ususfruc. aut̃
quod in omnibus ẽ. ¶It̃
Si ita legatum sit hr̃s
meus seio penum dato
si non dederit .x. dato qui¬
dam putant omnimo

Expanded text:
corpore constet certo incertoue siue pondere numero mensura ualeat aut etiam si ius legatum sit ut usus fructus aut quod in nominibus est.Item si ita legatum sit: 'heres meus Seio penum dato: si non dederit, decem dato', quidam putant omnimo
Abbreviated transcription (Latin):
UMI¬
nannos si¬
Gulos
quid legatũ
SIu. NE¬
q ascriptũ
QU O lo¬
co decur quo¬
cumq loco
petẽt᷑ dari debet. sicuti exstipula¬
tu autem nomine scõ pececur
Aannos singulodez¬
brs dampnatus sinereme
frui fundo. si in micio an in quo
colere deberem. moram fecerit
slicet postei paciatur.qr cultura
smerclusus tamen tocius an¬
ni nõe nuchitenebitur quẽad¬
modum si diurnas o peras stichi
dare dampnatus.non amane
S a serta diei hora tocius debẽt¬

Expanded text:
um in annos singulos quid legatum sit neque adscriptum, quo loco detur: quocumque loco petetur dari debet, sicuti ex stipulatu aut nomine facto petaturannos singulos heres damnatus sinere me frui fundo si initio anni, quo colere deberem, moram fecerit, licet postea patiatur, quia cultura sim exclusus, tamen totius anni nomine mihi tenebitur: quemadmodum si diurnas operas Stichi dare damnatus non a mane sed a sexta diei hora det, t
Abbreviated transcription (Latin):
Uem. Si patromis ex
sextãte et seruus euis ex
reliqua parte sit hr̃s ĩsti¬
tutus nec ex seruis portiõe
fidei comissum debetur. at
si ẜuus dum caxat br̃s insti

Expanded text:
um Si patronus ex sexta et servus eius ex reliqua parte sit heres institutus, nec ex servi portione fideicommissum debetur: at si servus dumtaxat heres insti
Abbreviated transcription (Latin):
o testator data libertate le¬
gauerit. quia differtur ĩ
id tempus quo liber fut᷑¬
us est. Item ei qui apud
hostes est. aut ei qui non¬
dum uatus est. datum sit
aliquid. hec lex locum ha¬
bebiti ad uummicipium qͦ
legita uł etiam eaque dõg
relun quntur. lex falcidia ꝑ¬
tinet. ¶ Non solum aute
ad res ꝓprias testatoris
legatas sed et alienas ꝑti

Expanded text:
o testator data libertate legauerit, quia differtur in id tempus, quo liber futurus est, item ei qui apud hostes est aut ei qui nondum natus est datum sit aliquid, haec lex locum habebit. Ad municipum quoque legata uel etiam ea, quae deo relinquuntur, lex Falcidia pertinet. Non solum autem ad res proprias testatoris legatas, sed et alienas
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm uoluntatem testatoris.
recepisse ea honera que ascͥp¬
ta eẽnt ei sũnme q̃ menin
coclicillis transferebatur..
¶Impator. anmis prius lib̾¬
tis sextue basilice quamius
u̾ba testamenti ita se habent
ut quo ad clandio iusto mo¬
rati his alimenta et nestia¬
ria legata sint tamen hanc
fuisse defuncte cogitatione
int̾ pretor ut et post mortem
iusti eadem nobis prestare
tis pressandis ppetuo mane¬
at item consultus decali scͥp¬
tura et tecum sint semper.¬
sint nolo. Quero cum ma¬
muissi ab br̃de cum meo
morati du sint .s obgramo¬
rem ẜintutem abeo disces¬
serint analimenta bis debeã¬
tur que negauit se pr̃are nͥ
inte serintutis bis uteretur

Expanded text:
m uoluntatem testatoris recepisse ea onera, quae adscripta erant ei summae, quae in eum codicillis transferebatur. Imperator Antoninus Pius libertis Sextiae Basiliae. 'Quamuis uerba testamenti ita se habeant, ut, quoad cum Claudio Iusto morati essetis, alimenta et uestiarium legata sint, tamen hanc fuisse defunctae cogitationem interpretor, ut et post mortem Iusti eadem uobis praestarintis praestandis perpetuo maneat. Item consultus de tali scriptura 'et tecum sint semper uolo': quaero, cum manumissi ab herede cum eo morati diu sint, sed ob grauiorem seruitutem ab eo discesserint, an alimenta his debeantur, quae negat se praestare, nisi uice seruitutis is uteretur
Abbreviated transcription (Latin):
scrpta sunt uolo. quesitur
ẽ adita exsequentitestamẽto
hrdicitean debitores quibus
prioritestamento libatio relic¬
ti erat consequi possunt ut
menis quincitatis nonĩe
quam post prius testamẽto
andolimali exceptione sb¬
¶Ticius seiodebitori suo ita
legnnt. dolego seio derar¬
os. decem. ito item do illi
quicquid sortis et nsarum
nomine michi debebit p̃¬
tea generaliter damynanit
hrdes fideiq eorua cõmisit
ut darent resticuerent uni¬
cinq quicquid eilegasset
postea seius aliam p̃tta pec¬
cumam aticiomutatus ẽ.
que post testamentum fac
nerentur non ẽẽ post̾nis ẽ¬
dendum iegatũcicio test̾o
facto et filiis hr̃dibus isti¬
tutis depardetutore suo quo¬
dam facto italecutus est.ie¬
ium pitrem meum libatũ
eẽ. uolo abactionetuteie
Quero hec uba quatemis.
acci pere debernt .i. an peccui¬
as quas uł eruendicioib
rerum factis aut exnoibus

Expanded text:
scripta sunt uolo'. quaesitum est, adita ex sequenti testamento hereditate an debitores, quibus priori testamento liberatio relicta erat, consequi possint, ut etiam eius quantitatis nomine, quam post prius testamentuman doli mali exceptione suTitius Seio debitori suo ita legavit: "do lego Seio denarios decem: item dono illi, quidquid sortis et usurarum nomine mihi debebat". praeterea generaliter damnavit heredes fideique eorum commisit, uti darent restituerent unicuique, quidquid ei legasset. postea Seius aliam praeterea pecuniam a Titio mutuatus est. quae post testamentunerentur, non esse posterius credendum legatum.Titius testamento facto et filiis heredibus institutis de patre tutore suo quondam facto ita locutus est: 'Seium patrem meum liberatum esse uolo ab actione tutelae'. quaero, haec uerba quatenus accipi debent, id est an pecunias, quas uel ex uenditionibus rerum factis a