comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod scẽ cluñ eccẽ a̾nuente philiuo filio nr̃o iam in rege̾
coronato. ⁊ adelayde Regina ꝓremedie aĩe nre ⁊ antecessoꝵ
nr̃oꝵ ĩ perpetuũ dedimus ⁊ concessimus. ut nullus clumatẽ¬
siũ frm̃ tribuat amplius pediale apd̾ mõsteriolũ neq. ali¬
qm̃ ꝯsuetudinẽ que ad regale ꝑtineat ministeriũ. p̾cepimꝰ
etiam neqͥs regaliũ ministroꝵ a quoqm p̾dictoꝵ fratum niil
lomͦ de inceps hoc requirat. Qd̾ siqͥs presupiserit. nõ solum
sereum diuine maiestatis uerũ etiam decrett nr̃i transgres¬
soremt cognouerit. hoc aũt ut ratũ sit: scripto comẽdaiumus.
⁊ sigilli m auctoritate noĩs ꝙ karactere firmauimꝰ. astantibꝰ
ĩpalatõ nrõ quoꝵ noia subscripta sunt ⁊ signa. S̾ philippi ui¬
nioris regis.S. ludonic buticularii.s. hugoñ ostabularii
S manasse camerari dapifero nullo. auct̾ anno ĩcarnat o¬
u̾bi.mͦ. cͦ. xxx. Regni m̃s xxuͦ data ꝑmanũ symoñ. ꝑ¬

Expanded text:
 Ecclesiæ, & annuente Philippo filio nostro iam in Regem coronato, & Adelaide Regina, pro remedio animæ nostræ, & antecessorum nostrorum, in perpetuum dedimus & concessimus, vt nullus Cluniacensium fratrum tribuat amplius pediale apud Monasteriolum, neque aliquam cōsuetudinem, quæ ad regale pertineat ministerium. Præcepimus etiam ne quis regalium ministrorum a quoquam prædictorum fratrum vllo modo deinceps hoc requirat. Quod si quis præsumpserit, non solum se reum diuinæ maiestatis, verumetiam decreti nostri transgressorem cognouerit. Hoc autem vt ratum sit, scripto commendauimus, & sigilli nostri auctoritate nominisque charactere firmauimus. Astantibus in Palatio nostro, quorum nomina subscripta sunt & signa. S. Philippi iunioris Regis. S. Ludouici Buticularij. S. Hugonis Constabularij. S. Manassæ Camerarij. Dapifero nullo. Actum anno incarnati Verbi M. C. XXX. regni nostri XXII. Data per manum Simonis
Abbreviated transcription (Latin):
ustachius infringe conatus est. et eccłiam ex ꝑte uexauit
s postꝰ modũ ad se rediens in ustictam siram recognouit.
cepturus. Hec p̾sentib sitteris mandata ut in cõuulsa ꝑma¬
neant. Sigilli nr̃ imip̾ssione corroborari fecimus. ⁊ idoneoꝵ
testium nomina subscribi p̾cipimꝰ. Hugo albas sc̃i reimi¬
gii. Ioh̃es albas scĩ nichasi. Qddo albas scĩ dẏonisii. boso ai¬
chidiaconus. Doco p̾positus. leo decanꝰ. Gregoriꝰ cantor. cõs¬
tãcius. ⁊ henricus p̾soiteri. Rogerꝰ ⁊ ouido. ⁊ boso. subdyacõi.
Stephanꝰ decamis. pagams de fimimis. Dudo p̾positus

Expanded text:
ustachius infringere conatus est, et ecclesiam ex parte vexavit; ustachius infringere conatus est, et ecclesiam ex parte vexavit; sed postmodum ad se rediens, injusticiam suam recognovit, cepturus. Hæc præsentibus litteris mandata ut inconvulsa permaneant, sigilli nostri impressione corroborari fecimus et idoneorum testium nomina subscribi præcepimus. Hugo, abbas Sancti Remigii; Johannes, abbas Sancti Nicolai; Odo, abbas Sancti Dyonisii; Boso, archidiaconus; Drogo, præpositus; Leo, decanus; Gregorius, cantor; Constantinus et Henricus, presbyteri; Rogerus et Guido et Boso, subdiaconi; Steph
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃t uniu̾sis sce̾ matris eccłie filiis tam p̾sentibus qmͣ fu¬
turis inppetu ne obliuione pereat qd expedit reminisc luteraꝵ
apicib mãdari iussimiꝰ. Q uod manasses filius ioħ̃is ⁊ helu¬
idis uxor eius. ⁊ adelardis quondam uxor⁊ Eustachii cũ
filus suis hugone scilicet ⁊ eustachio ⁊ filia agne. partem
qmͣ in molendinis apud turrim suꝑ mat̾nã habebant: et¬
clesie scĩ Gẽnese ⁊ monachis climiacensib ibidẽ deo serui¬
entib sub annuo censu decem modioꝵ annone. ⁊ semis. ⁊
centũ quinq̃ginta anguillaꝵ sibi ⁊ suoef successorib suis
ꝑpetuo tenendam. concesserũt: Ita ꝙ manasses tres modios
frumenti ⁊ quatuor modios auene. nec nõ ⁊ abelardis. ⁊ fili
Suis auos modios auene ⁊ modiũ frumenti ⁊ drmidiũ ãmi¬
atim ꝑsoluerent. Statutũ etiam ⁊ cocessimiẽ uł bannis ⁊
nsticra ⁊ quicqͥd ad p̾dictos molendinos ꝑtinet inmam
monachoꝵ sine aliqua contradictõne sit. hoc Aliquando s¬

Expanded text:
copus, universis sanctæ matris ecclesiæ filiis, tam præsentibus quam futuris in perpetuum. Ne oblivione pereat quod expedit reminisci, litterarum apicibus mandari jussimus, quod Manasses, filius Johannis et Helvidis, uxor ejus, et Adelaidis, quondam uxor Eustachii, cum filiis suis, Hugone scilicet et Eustachio et filia Agne, partem quam in molendinis apud Turrim super Maternam habebant ecclesiæ Sancti Genesii et monachis Cluniacensibus ibidem Deo servientibus, sub annuo censu decem modiorum annonæ et semis, et centum quinquaginta anguillarum sibi et successoribus suis perpetuo tenendam concesserunt, ita quod Manasse tres modios frumenti et quatuor modios avenæ, necnon et Adelaidi et filiis suis duos modios avenæ et modium frumenti et dimidium annuatim persolverent. Statutum etiam et concessum est, ut bannus et justitia et quicquid ad prædictos molendinos pertinet, in manu monachorum sine aliqua contradictione sit. Hoc aliquando E
Abbreviated transcription (Latin):
nensiũ ãnus redditus contulerũt. ita ꝙ post mortẽ uniꝰ alter qͥ
suꝑsteo fu̾it dcas .xxx. łb. quo adiuuet dumntarat ꝓciptet et ha¬
bebit. In cuiꝰ res testimoñ pͥsentib lut̾is Sigilłm meũ apponere
dignum duxi. Datũ anno dñi.mͦ.ccͦ. lx̃. qͣrto mẽse augusti
gd erardus de ualer miles. nobilisniri sarta dm̃i erardi¬
sentes lutas inspecturis. quod cum ratõe donatõms eoꝵ que
dc̃s ꝑat̾ meus h̾ebat in aruernia. uiris religiosis. albr̃ ⁊ cõuent
clim̃. adc̃õ patre meo de assensu meo facte. udem abbas ⁊ ꝯuentꝰ
quadruplum ip̃iꝰ donatõnis in domo sita de uandoꝑa oneribui
supportandis trigita łb. turoñ dcõ patͥ meo ⁊ michi annuatĩ
solitere uł ꝯpetent᷑ asside̾ quo ad ego ⁊ dc̃s pater meus uixerim
tenerentur. sgo assignatõnem ꝓpdictis quadruplo. ⁊ sũmape¬
cunte predco patri meo tam ꝓ se qmͣ ꝓme eandẽ recipiẽ¬
ti factã sicut in dcq̃ patris mei suꝑ hoc ꝯfectis licit̾is pleniꝰ¬

Expanded text:
unt: ita quod post mortem vnius, alter, qui superstes fuerit dictas XXX. lib. quoad viuet dumtaxat, percipiet & habebit. In cuius rei testimonium præsentibus litteris sigillum meum apponere dignum duxi. Datum anno Domini M. CC. LXIV. mense Augustigo Erardus de Valeri, miles, nobilis viri Johannis, dsentes litteras inspecturis, quod cum ratione donationis eorum que dictus pater meus habet in Arvernia viris religiosis abbati et conventi a dicto patre meo de assensu meo facte, iidem abbas et conventus quadruplum ipsius donationis in domo sua de Vandopera dimeo et michi annuatim solvere vel competenter assidere, quoad dictus pater meus et ego vixerimus tenerentur: ego assignationem pro predictis quadruplo et sumcunie predicto patri meo tam pro se quam pro me eandem recipienti factam, sicut in dicti patris mei super hoc confectis litteris pleni
Abbreviated transcription (Latin):
uod presentib itimamꝰ posteroꝵ memorie p̾senti pa¬
gma suggestũ eẽ uolumus. Manassem uidelicet fi¬
lium hugonis de plagaiotri decimam de turrim super
maternã quã apgenitorib suis iiire h̾edis consequebat
scõ petro clumaceñ monasterii ꝯtulisse ⁊ laudaante. Gũides¬
modi matre sita obrecordatõne pectatoꝵ suoꝵ eam ꝑpetua¬
liter tenendam illi ꝯcessisse. Quib de medio factis cum sup
deciinam calũpmari possent. adelaidis uxor dudonis ⁊ fili eiꝰ
Iohẽs. ⁊ eustachius. ut pote quibus uire hereditario pue¬
niebat prompto tamẽ aĩo eam donatam approbauerunt
⁊ ꝓprits manib illã scõ clumensi monasterio cõtra diderunt
ego igitur rodulphus nõ meis moritis s ppitia diuinitate
rẽmensis eccłie licet nõ ydoneus minister. ne donatõ ita alĩ¬
temis obliuionis crimen octurieret testib ydoneas eam a ppo¬
bar: uolu. ⁊ ymaginis nr̃e impressione ioboraus.
Signum hugonis comitis campamie. S andree comitis

Expanded text:
od præsentibus intimamus, posterorū memoriæ præsenti pagina suggestum esse volumus, Manassem videlicet filium Hugonis de Plagaiotri decimam de Turrim super Maternam, quam a progenitoritus suis iure hæredis consequebatur, sancto Petro Cluniacensis Monasterij contulisse, & laudante Guidesmodi matre sua, ob recordationem peccatorum suorum, eam perpetualiter tenendam illi concessisse. Quibus de medio factis cum super decimam calumniari possent Adelaidis, vxor Dudonis, & filij eius Ioannes & Eustachius, vtpote quibus iure hæreditario proueniebat; prompto tamen animo eam donatam approbauerunt, & propriis manibus illam sancto Cluniensi Monasterio contradiderunt. Ego igitur Rodulphus non meis meritis, sed propitia diuinitate, Remensis Ecclesiæ licet non idoneus minister, ne donatio ista aliquatenus obliuionis crimen occurreret, testibus idoneis eam approbari volui, & imaginis nostræ impressione roborari. S. Hugonis Comitis Campa
Abbreviated transcription (Latin):
turoñ que de predcĩs sexcentis.lb. suꝑsunt. tam albas climiacẽ¬
sis quam prior ⁊ conuentus cari loci p̾dc̃i prefatas ĩ uirtas et
fore facta quelibet adcĩs burgenses usq: ad tẽpꝰ huiꝰ ꝯpositõis
Sibi illata eisdem burgeñ penitꝰ remiserũt. Nonũ siquidẽ sigll
Dampnatũ nob̾ ab ip̃ĩs burgeñ ex hibitũ ⁊ traditũ fecimus in
p̾sentta nr̃a frangi. In cuius res testimoñ nos p̾fec̃s balliuus
matiscoñ. ⁊ nos sup̃dictus albas sc̃i rigaudi qui de uoluntate
dc̃ĩ balliui ut p̾missimt ẽ ⁊ etram de bñplacito parciũ ĩ tposui¬
mus cͥca hoc ꝑtes nrãs p̾sentib lut̾is sigilla: nra duxius

Expanded text:
Turon. quæ de prædictis sexcentis libris supersunt, tam Abbas ClTuron. quæ de prædictis sexcentis libris supersunt, tam Abbas Clun. quam Prior, & Conuentus Cariloci prædicti, præfatas iniurias, & forefacta quælibet a dictis burgensibus vsque ad tempus huius compositionis sibi illata, eisdem burgensibus penitus remiserunt. Nouum siquidem sigillum damnatum nobis ab ipsis burgensibus exhibitum & traditum fecimus in præsentia nostra frangi. In cuius rei testimonium nos præfatus Bailliuus Matisconensis, & nos supradictus Abbas S. Rigaudi, qui de voluntate dicti Bailliui, vt præmissum est, & etiam de beneplacito partium interposuimus circa hoc partes
Abbreviated transcription (Latin):
bem deigrã clim̃. priorẽ ꝗuentũ cariloci ex parte uitas ⁊ bur¬
genses suos euidem uille car loct ex alt̾a itertebatur: pro eo ꝙ dã
dam nouũ s igillm̾ munitiones ⁊ iesscosas ac alia forefacta fecisse
i ipõꝵ albis prioris ⁊ ꝯuentus pͥidicium ⁊ grauagẽ que ꝯm̃ĩa
albas. por et comuentus p̾fati nstantea petebat sibi adcĩs bur¬
gensibus emendari. bandẽ pꝰmłtos tractatus de bonoꝵ. uiro
gaudi quem specialit̾ ꝓt̾ hoc uocauimꝰ consilio mediante inter
partes predictas cõpositũ ⁊ pacificatũ extitit inhunc modum uu¬
delicet ꝙ dc̃i burgenses iniurias occasione noui Sigilli mumtõ¬
nũ ⁊ rescossaꝵ. ac alia fore fct̾a. ensdem alb̾i pͥori ⁊ ꝯueñ eniadart̃.
⁊ dibi sexcentas . Ib. turoñ. Iidem burgenses ꝓmiserunt soluere
pemenda. De quib sexcentis. łb. turoñ dc̃s albas clim̃ centũ
libras liberałr remisit burgeñ antedc̃is. pro quingentis u̾olb.

Expanded text:
Abbatem Clun. Priorem & Conuentum Cariloci ex parte vna, & Burgenses suos eiusdem villæ Cariloci ex altera vertebatur. Pro eo quod dddā nouum sigillum, munitiones & rescossas, ac alia forefacta fecisse, in ipsorum Abbatis, Prioris, & Conuentus præiudicium, & grauamen: quæ omnia Abbas, Prior, & Conuentus præfati instanter petebant sibi a dictis Burgensibus emendari. Tandem post multos tractatus, de bonorum virAbbatis S. Rigaudi, quem specialiter propter hoc vocauimus, consilio mediante inter partes prædictas compositum & pacificatum extitit in hunc modum. Videlicet, quod dicti Burgēses iniurias occasione noui sigilli, munitionum, & rescossarum, ac alia forefacta, eisdem Abbati, Priori & Conuentui emendarunt, & sibi sexcentas libr. Turon. iidem burgenses promiserunt soluere pro emenda. De quibus sexcentis libris Tur. dictus Abbas Clun. centum libras liberaliter remisit burgēsibus antedictis. Pro quingentis vero libris
Abbreviated transcription (Latin):
tenent ũ sidelit̾ assumantur. Iei cuiꝰ ie testimonium. Ego ẽ¬
rardus predictus ꝯigl̃m meũ q̃ utor p̾sentib feci apponi act᷑
⁊datũ cabiloñ in festo bĩ se̾orgii. anno dm̃.m. cc᷑. septu agesi

Expanded text:
tenentium fideliter assumantur. In cuius rei testimonium, ego Etenentium fideliter assumantur. In cuius rei testimonium, ego Erardus prædictus sigillum meum, quo vtor, præsentibus feci apponi. Actum & datum Cabilon. in festo beati Georgij, anno Domini MCCLXX, mense Apri
Abbreviated transcription (Latin):
dci h̾edes seu successores. aut exequutores met uł alii locomez te¬
nentes. fructus. redditus. ꝓuentus ⁊ exitus ipõr pͥoratuũ ut dic¬
tum ẽ ꝑcipientes ⁊ hñtes dcõꝵ prioratuũ ip̃a facta el suera
faciant ⁊ supportant ad que ego ex mĩt ip̃os speciałi obligoꝰ
astringo. uolo etiã ⁊ ꝯcedo quod post decessum meũ. albasclum̃
uł eiꝰ mandatũ possit infra dcm̃ t̾minuĩ si uoluerit p̾dcõs ꝑri¬
oratus de uendoꝑa ⁊ de columbero cum suis ꝑtinentiis appẽ¬
dictis. ⁊ iurib quibus libet saisire ⁊ in manit sua retin̾e.tta
tantẽ qd̾ de fructib redditib ꝓuentib ⁊ exitib eorũdẽ pͥoratuũ
ꝑipm̃t albem cluñ. uel alios de ip̃tꝰ albĩs mandato. dcõs priorat
tenentes meis hedib seu successorib aut exequutorib uł alus
locũ meim tenentib satiffatõ fiet debita siue iusta. ad legnimĩa
ꝑte hecdũ seu successoꝵ aut exequntoꝵ meoꝵ. uł alioꝵ locum meũ

Expanded text:
dicti hæredes, seu successores, aut exequutores mei, vel alij loco mei tenētes fructus, redditus, prouentus, & exitus ipsorū Prioratuum, vt dictum est, percipientes, & habentes, dictorum Prioratuum ipsa facta & onera faciant & supportent: ad quæ ego nunc ipsos specialiter obligo & astringo. Volo etiam & concedo, quod post decessum meum Abbas Clun. vel eius mandatum, possit infra dictum terminum, si voluerit, prædictos Prioratus de Vandopera & de Columbeio, cum suis pertinentiis, appendiciis, & iuribus quibuslibet, saisire, & in manu sua retinere; ita tamen, quod de fructibus, redditibus, prouentibus, & exitibus, eorūdem Prioratuum, per ipsum Abbatem Clun. vel alios de ipsius Abbatis mandato, dictos Prioratus tenētes meis hæredibus, seu successoribus, aut exequutoribus, vel aliis locum meum tenentibus, satisfactio fiet debita siue iusta, ad legitimam parte hæredum, seu successorum, aut exequutorum meorum, vel aliorum locum meum
Abbreviated transcription (Latin):
meo ratõne assignatõnis huiꝰ modi tenebantur uł tenerꝰ poteieit
ipo prome ⁊ dc̃o filio meo quitto penitus ⁊ absoluo. Ira tamen
qd dictã domũ de uandoꝑa mͥ ⁊ dcõ filio garentire teirentur ꝑ¬
ut in sius litteris ꝯtinetur. ac p̾dictas .xxu. libͣs. redde̾ ⁊ solut᷑
ut suꝑius est exp̾ssum quod si in solutõne dc̃e pecunie dc̃is lcco
⁊ termino facienda defice̾nt qd̃ absit ꝓ singulis dieb qͥb insolu¬
tõne huiꝰ modi cessaretur: quinq solidos turoñ noĩe pene n̾i¬
chi aut filio meo p̾dco uł mandato nr̃o solut̾ ꝓmisin̾it. In
cuius rei testimonũ p̾sentib lict̾is siglłm meum apposui

Expanded text:
meo ratione assignationis hujusmodi tenebantur vel teneri poterant meo ratione assignationis hujusmodi tenebantur vel teneri poterant ipso pro me et dicto filio meo, quitto penitus et absolvo, ita tamen quod dictam domum de Vandopera mihi et dicto filio garentire tenentur prout in suis litteris continetur ac predictas XXV libras reddere et solvere, ut superius est expressum; quod si, in solutione dicte pecunie dictis loco et termino facienda deficerent quod absit!, pro singulis diebus quibus in solutione hujusmodi cessaretur, quinque solidos Turonensium nomine pene michi aut filio meo predicto vel mandato nostro soluturos promiserunt. In cujus rei testimonium, presentibus litteris sigillum meum appo
Abbreviated transcription (Latin):
ti quinꝙ lb. Guroñ. apd̾ uandoꝑam ni octab̾ festt purifitatõ¬
nis beatissime uirgi̾s soluere annuatim. qͣs . xxu. lł. de mea ⁊
dicti mei fili uoluntate ꝓmiserunt soluere p̾dcictis loco et
termino. Iohĩ de marolio phr̃o annis singulis quo ad uiuet
uł quousq erdem p̾br̃o me aut dcõ filio meo ꝑcurante in eciãa
bñficio sine cura fuit cõpetẽter ꝓuisum: cu cũ ꝓrisum fint¬
ut dictũ est. aut si ante meũ uel dcĩ filii mei decessum eum
de cederet contingeret. dc̃e iuginti quinq. lb̃. ad me uel ad dom̃
filiũ meum sicut domꝰ deuandoꝑa ex tunc ꝑtinẽt a dcĩs albẽ
⁊ cõuentu michi seu dcõ filio meo dcĩs loco ⁊ termino ꝑsoluẽ¬
de. Ego p̾fatus iohẽs assigñtõnẽ huiꝰmodi mͥ ⁊ dẽo filio meout
dem̃ est factam. ratam ⁊ gratam ꝓme et dc̃o filio meo hẽo. it
de omib ⁊ singulis in qͥb dc̃i albas ⁊ ꝯrentus unchier dc̃oifiliõ

Expanded text:
ndoperam in octabis festi Purificationis beatissime Virginis solvere annuatim; quas XXV libras de mea et dicti mei filii voluntate promiserunt solvere predictis loco et termino Johanni de Marolio, presbitero, annis singulis, quoad vivet vel quousque eidem presbitero, me aut dicto filio meo procurante, in ecclesia beneficio sine cura fuerit competenter provisum, cui cum provisum fueritut dictum est, aut si ante meum vel dicti filii mei decessum eum decedere contingeret, dicte viginti quinque libre ad me vel ad dictum filium meum sicut domus de Vandopera extunc pertinent, a dictis abbate et conventu michi seu dicto filio meo dictis loco et termino persolvende. Ego prefatus Johannes assignationem hujusmodi mihi et dicto filio meo, ut dictum est, factam, ratam et gratam pro me et dicto filio meo habeo, et de omnibus et singulis in quibus dicti abbas et conventus michi et dicto filio
Abbreviated transcription (Latin):
utteras. ii specturis. qd̾ cum ratõe donatõnis eoꝵ quo ha¬
bebam maruerma uiris religiosis albi ⁊ cõuentu cluñ ame¬
de erardi filii mei militis uoluntate ⁊ assensit facte udem albaᷤ
⁊ conuentus quadrubrũ p̾dicte donatõis in domo sua de uã¬
dopera ni ⁊ dc̃o filio meo assinare ⁊ assidere ⁊ pro ipiꝰ domꝰ de
⁊ conuentũ predictos. triginta. łb̃. Guroñ micht aut dicto
filio meo amuatim soluere uł cõpetenter assidere quo ad ego
⁊ dc̃s filius meus uxi̾mꝰ tenerentur. ac pro assinatõne ⁊ solu¬
tõne tam ip̃ius quadrupli qm̃ dcãꝵ trignita. lb. dcĩ albas ⁊ ꝯuẽ¬

Expanded text:
cum ratione donationis eorum que habebam in Arvernia, viris religiosis abbati et conventui Cluniacede Erardi, filii mei, militis, voluntate et assensu facte, iidem abbas et conventus quadrubrum predicte donationis in domo sua de Vandopera mihi et dicto filio meo assignare et assidere, et pro ipsius doet conventum predictos, triginta libras Turonensium michi aut dicto filio meo annuatim solvere vel competenter assidere quoad ego et dictus filius meus vixerimus tenerentur, ac pro assinatione et solutione tam ipsius quadrupli quam dictarum triginta librarum dicti abbas e
Abbreviated transcription (Latin):
alus ꝯcessit ut fructus redditꝰ ꝓuentus. ⁊ exitꝰ quoscumq ad dcõs
prioratus de uandoꝑa. ⁊ de columbeio ꝑtinentes seu spectantes
ex mĩc. ⁊ afesto beati remigi ꝓxiõ uenturo usꝙ ad duos annol
continue successuros hedes seu successores. aut executores mei
uł ali locũ meũ tenentes si me qd̾ absit infra ipm tͥminũ cõtiᷤ¬
gat decedere ꝑcipiant hãbeant ⁊ possideant pacifice et qͥete. dĩ
tamẽ omĩa ⁊ singula facta atq: onera. ad q̃ ego ratõne priora¬
tuũ ip̃oꝵ teneor ꝑhedes seu successores aut exequutores meos
aut uł ꝑ alios locũ meũ tenentes ftant usq ad dcm̃ tͥminũ
⁊ eciã sipportantur. Ego p̾nominatꝰ erardꝰ uolo ⁊ cõcedo. ut huiꝰ

Expanded text:
 vt fructus, redditus, prouentus, & exitus quoscumque ad dictos Prioratus de Vandopera, & de Columbeio pertinētes, seu spectantes ex nunc, & a festo beati Remigij proximo venturo, vsque ad duos annos cōtinue successuros, hæredes, seu successores, aut executores mei, vel alij, locum meum tenentes, si me, quod absit, infra ipsum terminum contingat decedere, percipiant, habeant, & possideant pacifice & quiete, dum tamen omnia & singula facta atq. onera, ad quæ ego ratione Prioratus ipsorum teneor, per hęredes seu successores, aut exequutores meos, aut vel per alios locum meum tenentes, fiant vsque ad dictum terminum, & etiam supportentur. Ego prænominatus Erardus volo & concedo
Abbreviated transcription (Latin):
mu̾sis p̾sentes litteras inspecturis. Ego iohes dñs deua¬
leri miles notum facio ꝙ ege laude ⁊ assensir erardi filis¬
mei militis dono ⁊ concedo donatõne inter uiuos inper¬
petuũ uiris religiosis. alb̾i ⁊ cõuentu cluñ ⁊ eor successo¬
rib quicqͥd habea ⁊ habere possum quacũq ratõne uelcã¬
sa in iulla de escuroles ⁊ appendiciis ꝑtinẽtiis ⁊ territoriis

Expanded text:
as inspecturis, Ego IOANNES Dominus de Valery, miles. Notū facio, quod ego laude & assensu Erardi filimei Militis, dono, & concedo donatione inter viuos in perpetuum, viris religiosis Abbati & Conuentui Clun. & eorum successoribus, quicquid habeo, vel habere possum quacumque ratione vel causa in villa de Escuroles, & appendiciis, & pertinentiis, & territoriis
Abbreviated transcription (Latin):
pater yuo albas clum̃ considerans. ⁊ attẽdẽs utilitatẽ que ex deuo¬
tõne me Erardi pͥoratus ip̃ius alb̾i seu eccłie cluñ de uandopa.
⁊ de columbeio. ad duas eccłia cum ip̃oꝵ appendiciis ⁊ ꝑtinentiis
⁊ iurib uniu̾sis ad uitã meam dunitaxat ex ipoꝵ albĩs ⁊ cõuẽtꝰ
clium̃ concessione sub ꝯuentõmib que in aliis suꝑ dca cõcessione

Expanded text:
litatē, quæ ex deuotione mei Erardi, Prioratus ipsius Abbatis seu Ecclesię Clun. de Vādopera, & de Columbrio ad duas Ecclesias, cum ipsorum appendiciis & pertinentiis, & iuribus vniuersis, ad vitam meam dumtaxat, & ipsorum Abbatis & Conuentus Clun. cōcessione, sub conuentionibu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ aliqd̾ ecc̾e non susciptemus manu tenere. s ratõne
saluamẽti qd̾ habemꝰ. Monachis om̃ia sia in nr̃a potesta¬
te falua face curabimus. Et hoc saluamẽtum tali lege
suscepimiꝰ qd̾ extͣ manũ nr̃am mitt̾e neq̃& pot̾imus
S ad coronam regis imꝑpetuũ remanere statiumus.
Qd ut firmum et ratum imꝑpetuũ maneat siglło
nrõ mimir p̾cepimꝰ ac regii nõis karractere iussians
tõfirmar. actum parisius. Anno ab incarnatõne dñi
Mͦ.cͦ. lxxx. nono. Regni nr̃i anno decimo astantibus
in palatto mõ quoꝵ not̾a supposita sunt insigne. sigꝰ
theobaudi dapiferi nr̃i. S̾ Giudonis buttcularii: S̾ ma¬
thei Camerarii. Signũ radulphi constabularii.¬

Expanded text:
nū aliquod Ecclesiæ nō suscipiemus manu tenere, sed ratione nū aliquod Ecclesiæ nō suscipiemus manu tenere, sed ratione saluamenti quod habemus. Monachis omnia in nostra potestate salua facere curabimus. Et hoc saluamētum tali lege suscepimus, quod extra manum nostrā mittere nequaquā poterimus: sed ad Coronā regis in perpetuum remanere statuimus. Quod vt firmum & ratū in perpetuum maneat, sigillo nostro muniri pręcepimus, ac Regij nominis charactere iussimus confirmari. Actum Parisiis, anno ab Incar. Domini MCLXXXIX. regni nostri anno decimo. Astantibus in Palatio nostro, quorum nomina supposita sunt, & signa. S. Theobaudi Dapiferi nostri. S. Guidonis Buticularij. S. Matthæi Camerarij. S. Radulphi Constabularij.
Abbreviated transcription (Latin):
dabũt. habebit .ui.d. De hominib uͥo potestanis euuimo
qua sũt extra uillã qͣr tallũ annone mediũ fia enesiti⁊
mediũ auene. Intra uillam dederũt nob̾ monachi toct̾
iuisticie medietatẽ s claustrũ suũ monachis absolute rem̃a¬
sit liberum. Noste uero p̾positus ⁊ monacha te ueme¬
tus eint̾ se ꝑfidem confederati iusticiam ip̃arꝑ medium col¬
ltgent. ⁊ alter sine altero nichal omnino leuare licebn. In
om̃ib potestatis eiusdẽ qui extra uilla manserint mil¬
lam iusticiam habebit p̾positus nr̃ isi de saluamẽto. Su
censum redditum nõ fuerit ad terminũ et hoc ꝑlegẽ
⁊ cõsuetudinẽ patrte prepositus accipiet sine parte ꝑͥ¬
oris. Quod si de exsdem hom̃ib aliquis forte pͥor rebelli
fu̾it dequo prior clamorem ad p̾positũ referat eam ras¬
ticiam tunc nr̃ p̾positus cum priore parcietur. Cede¬
rum definitũ fuit ⁊ anob concessum quod hot̾es ad dãp¬

Expanded text:
potestatis eiusdem, qui sunt extra villam, quartallum annonæ, medium frumenti, & mediū auenæ. Intra villam dederunt nobis Monachi totius Iustitiæ medietatē, sed claustrum suum Monachis absolute remansit liberum. Noster vero Præpositus, & Monachorum Præpositus inter se per fidem cōfederati, iustitiam ipsam per medium colligent, & alteri sine altero nihil omnino leuare licebit. In omnibus potestatis eiusdē, qui extra villam manserint, nullā iustitiam habebit Prępositus noster, nisi de saluamento. Si censum redditū non fuerit ad terminū, & hoc per legem & cōsuetudinem patriæ, Prępositus accipiet sine parte Prioris. Quod si de eisdē hominib. aliquis forte Priori rebellis fuerit, de quo Prior clamorē ad Prępositum referat, eam iustitiam tunc noster Prępositus cum Priore partietur. Cæterū, definitum fuit, & a nobis concessum, quod homines ad dam
Abbreviated transcription (Latin):
cda francoꝵ rex. Notum facimꝰ umiu̾sis p̃sentib ⁊ futuris.
qd̾ ad p̾ces ⁊ instantiam dilecti nr̃t alb̾is cluii. ullam ĩ ar¬
uernta que uocatur escuroles cũ uni̾sis eius appendicuis
ex ꝑsecuide hostili uastatam. ⁊ destructõni proxunã in ma¬
nu nrã suscepimꝰ ad pretectionẽ ⁊ defensionẽ incursus ma¬
lignãtiũ ad eas consuetudines ibi abendas qs inuilla demo¬
nasterus habeis. salo tamẽ uue gaufridi monachi si
qd̃ in ea ht. ⁊ alieno iure saluo. Hee aut sut ꝯsuetudines
Re hõinib u̾o ad potestatem sc̃i petr pertmentib ĩ uulla
uentut hor̃es etit suꝑ priorẽ ⁊ suꝑ p̾positum nrm̃. ⁊ de h̃mi¬

Expanded text:
ratia Francorum Rex. Notū facimus vniuersis pręsentibus & futuris, quod ad preces & instātiam dilecti nostri Abbatis Clun. villā in Aruernia, quæ vocatur Escuroles, cum vniuersis eius appendiciis ex persecutione hostili vastatam, & destructioni proximam in manu nostra suscepimus, ad protectionem & defensionem incursus malignantium, ad eas cōsuetudines ibi habendas, quas in villa de Monasteriis habemus: saluo tamē iure Gaufridi Monachi, si quod in ea habet, & alieno iure saluo. Hæ autē sunt consuetudines. In hominibus vero ad potestatem S. Petri pertinentibus in villa uentur homines, erit super Priorem, & super Præpositum nostrum. De homi
Abbreviated transcription (Latin):
missa omĩa dcĩs albĩ ⁊ conuentui clim̃ ⁊ eoꝵ successoribꝰ
ꝓ posse meo ꝑpetuo Garentire ⁊ deffend̾e ꝯtͣ. omẽs. ad hoc ⁊̃
ip̃os hedes seu successores meos ⁊ bona mea omĩa mobilia
⁊ immobilia hĩta ⁊ nõ habenda ubicumq fuerĩt spectalit᷑
obligando. renunttaui etiam in hoc fcc̃o sub religione p¬
stiti iuramenti. exceptõni doli metus ⁊ infccm̃. ꝑque pos¬
sent ꝯtra p̾dictam uenire. uolens quud om̃ta aupeilia õs
exceptiones. omĩs desfenssiones ⁊ omĩa uira scripta et nõ
scripta que possent me iuuare ad p̾dcam donatõnem
resçindendam seu reuocandant habeantur ꝓ exp̾ssis et
noĩatis. scd̃m qd̃ aliqͥs sapiens ea poiset melius dic̾e̾ expͥ¬
mere uł noĩare. ⁊ sic eis habitis ꝓnõiatis renũtio speciałr

Expanded text:
ccessoribus pro posse meo perpetuo garantire & defendere contra omnes. Ad hoc etiam ipsos hæredes seu successores meos, & bona mea omnia mobilia, & immobilia, habita & habenda, vbicumque fuerint, specialiter obligando. Renuntiaui etiam in hoc facto sub religione præstiti iuramenti, exceptioni doli, metus, & in factum, per quæ possem contra prædictam venire, volens quod omnia auxilia, omnes exceptiones, omnes defensiones, & omnia iura, scripta & non scripta, quæ possent me iuuare ad prædictam donationem rescindendam, seu reuocandam, habeantur pro expressis & nominatis, secundum quod aliquis sapiens ea posset melius dicere, exprimere
Abbreviated transcription (Latin):
exceptõnes om̃es deffesiones om̃aa uira scͥpta ⁊ nõ scͥpta q
pessent me uiuare ad p̾dcam̃ donatonẽ rescindendam.
re. ⁊ sic eis habitis pronominatis. Renũcio spectaliter
⁊ expresse. N quoꝵ testimoniũ sigillũ meũ p̾sentibus lit¬
teris apponere dignũ duxi Datũ anno dñt. Mͦ. ctͦ. lxͦ qͣrto.

Expanded text:
siones, & omnia iura, scripta & non scripta, quæ possent me iuuare ad prædictam donationem rescindendam, vel nominare, & sic eis habitis pro nominatis renuntio specialiter & expresse. In quorum testimonium sigillum meum præsentibus litteris apponere dignum duxi. Datum anno Domini M. CC. LXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃es. ac ꝑ posse meo ꝯseruare illesa. edificta ip̃iꝰ prioratus in sta¬
tu suo retinere. quicqͣm de possessionib ⁊ uirib dct̃ poratus ⁊ ꝑ¬
tientiaꝵ suaꝵ nõ donare. nõ ꝑmutare. non ãphiteosim dare de
nouo. nõ infeudare. nõ uendere. nõ obligare non altenare non
extra meam aut dẽi erardi fili mei manũ pon̾e quoqͦ mͦ ibidẽ
nouas cõsuetudines non impone uł leuare onna ⁊ singula pͥora¬
tus eiusclem ftã ꝓpͥis sumptib face ⁊ onera spportares excepto ꝙ
albas cluñ quicunq ꝓtempore fu̾it monachis suis ibidem deo
milłantib ot̃a uite necessaria ministrare tenetur. ⁊ ratõne seu
cuius qm̃ ꝓturatõnis sibi uel mĩciis sus apͥoratu p̾dicto debite qͣ
mͥ ⁊ filio meo p̾dc̃õ remiserũt albas ⁊ conuentus clum̃ pdct̃ qcqm

Expanded text:
omnes, ac pro posse meo conseruare illæsa, ædificia ipsius Prioratus in staomnes, ac pro posse meo conseruare illæsa, ædificia ipsius Prioratus in statu suo retinere, quicquam de possessionibus & iuribus dicti Prioratus, & pertinentiarum suarum, non donare, non permutare, nō amphiteosin dare de nouo, non infeudare, non vendere, non obligare, non alienare, non extra meam, aut dicti Erardi filij mei manum ponere, quoquomodo ibidem nouas consuetudines non imponere, vel leuare, omnia & singula Prioratus eiusdem facta propriis sumptibus facere, & onera supportare. Excepto quod Abbas Clun. quicumq. pro tempore fuerit, Monachis suis ibidem Deo militantibus omnia vitæ necessaria ministrare tenetur, & ratione seu cuiusquā procurationis sibi vel nunciis suis a Prioratu prædicto debitæ, quas mihi, & filio meo prædicto remiserūt
Abbreviated transcription (Latin):
tionis qmͣ de hus om̃ib que habebam ⁊ hab̾e poteram ĩ uil¬
la de escuroles ⁊ in ꝑtinenciis ac appendiciis enisdem uille
ꝑpetuo feci laude assensu Erardi filii me militis u̾ris religio¬
sis alb̃i ⁊ cõuentui clũ ⁊ eoꝵ successorib udem albas ⁊ ꝯueñ
cluñ p̾fate donatõnis ame fcc̾e quadruplũ mͥ ⁊ dcõ Erar¬
do filio meo ad uitã nr̃ãm dum taxat dederint. Ita quod
post meum ⁊ dc̃t erardi filii me decessim q̃drupli memo¬
rati donatõ ad p̾dictos albatem ⁊ comeñ cluñ ⁊ successores eoꝵ
lib̾e̾ ⁊ pacifice reuertatur. Ego Iohẽs p̾dictus ꝑme et dc̃o erardo
filio meo ꝓmitto iuramento sup hoc anie prestito corporali ad hoc
etiam bona mea mobilia ⁊ ĩmobilia habita ⁊ hñda ⁊ dcm̃ meũ
filiũ specialiter obligando. iura pͥoratus de uandoꝑa cum omib̾
sius ꝑtinentiis. michi. ⁊ pͥfato erardo filio meo ratõne donatõ¬
nis huimodi quadrupli assignati manittenere deffendere ꝯt̃

Expanded text:
tionis, quam de his omnibus, quæ habebam & habere poteram in villa de Escuroles, & pertinentiis, ac appenditiis eiusdem villæ, perpetuo feci, laude & assensu Erardi filij mei, militis, viris religiosis Abbati & Conuentui Clun. & eorum successoribus: iidem Abbas & Conuentus Clun. præfatæ donationis a me factæ quadruplum mihi, & dicto Erardo filio meo ad vitam nostram dumtaxat dederunt. Ita quod post meum, & dicti Erardi filij mei decessum quadrupli memorati donatio ad prædictos Abbatem, & Conuentum Clun. & successores eorū libere & pacifice reuertatur. Ego Ioannes prædictus pro me, & dicto Erardo filio meo, promitto iuramento super hoc a me præstito corporali, ad hoc etiam bona mea mobilia & immobilia, habita & habenda, & dictum meum filium specialiter obligādo, iura Prioratus de Vandopera, cū omnibus suis pertinentiis, mihi, & præfato Erardo filio meo, ratione donationis huiusmodi quadrupli assignati, manutenere, defendere cōtra
Abbreviated transcription (Latin):
ler miles salutẽ ⁊ ꝑatam ad bñplacita uoluntatẽ. Trigin¬
talb. inquib michi tenemini ꝓ om̃tbꝰ domꝰ de uendopera
tenebar contra uoluntatẽ Ioht̾s cl̾ici nr̃z retinu ꝑ necessi¬
tate mea de urã suꝑ hoc ꝯfisus beniuolentia ⁊ amore. que
retentio pecunie si dnãtoĩ mee usqueqͣq fuit onerosa m̾ada
ur̃o michi presentes lict̾as restitirenti infra diem martis pꝰ
redd̾e parisius pecumã añdcam innumerata pecunia ⁊ lega¬
li. Si aũt retentio p̾dc̃e pecunie uob̾ placuerit. de dc̃is . xxx. lb
ĩ quib mͥ tenenu̾ ãnis siugłis me teneo ꝓ anno pͥsenti ple¬
ne ⁊ integre propagato. ab renuncians in hoc fcc̃o. except̃ot
doli. pecunie non muerate nõ tradite uł nõ solute. In curꝰ
rei testimonium p̾sentib litt̾is sigillũ meũ apposu. Dat̃¬

Expanded text:
les, salutem, & paratam ad beneplacita voluntatem. Triginta libras, in quibus mihi tenemini pro oneribus domus de Vendopera o vobis tenebar, contra voluntatem Ioannis Clerici nostri retinui pro necessitate mea, de vestra super hoc confisus beneuolentia & amore. Quæ retentio pecuniæ, si dominationi meæ vsquequaque fuerit onerosa, mādato vestro, mihi præsentes litteras restituēti infra diem Martis possolemnem, reddere Parisius pecuniam antedictam in numerata pecunia & legali. Si autem retentio pecuniæ vobis placuerit, de dictis XXX. libris, in quibus mihi tenemini annis singulis, me teneo pro anno præsenti plene & integre pro pagato. Abrenuncians in hoc facto exceptioni doli, pecuniæ non numeratæ, non traditæ, vel non solutæ. In cuius rei testimonium, p
Abbreviated transcription (Latin):
pago amberta quã bernardus alugdouico impr̃e ꝑprecep¬
tum ad quisiuit. Predia nichillominus seu possessiones
pagia uł uicariis cõsisterint cum om̃ib sius appendiciis
iure sus ꝑpetualit̾ uindicent. De siluis ubi patem habẽt
etͣ oe nullus insi ꝑ ip̃oꝵ uoluntatẽ t̾raticum accipiat.
quolibet pacto subitiatur sed uxta traditõnem qiã
nr̃io dieb tenere uidentur eis uiuere liceat. O dͥ si exor¬
bitauerint iuditio dei siue regule correpnomi defuent᷑
⁊ dmatõ deo et scĩs et facta millatenus rescindatef ceno
ueruio credatur diligeciusq ab om̃ib bseruetur qpao¬
Serardus notarius ad uicem Artaldi epĩ. recognouit.
Sattũ in querceco uixta dociatũ uillam sup̃ fiuuiũ
carũ xii.kl. uł indictõne xii. ano .iiii. regnante
ludouico rege in de noĩe felicit̾ amer. pceptum

Expanded text:
pago Amberta, quam Bernardus a Ludouico Imperatore, per Præceppago Amberta, quam Bernardus a Ludouico Imperatore, per Præceptum adquisiuit. Prædia nihilominus seu possessiones, pagis vel Vicariis constiterint, cum omnibus suis appendiciis iure suo perpetualiter vindicent. De siluis, vbi partem habent, & terris, nullus, nisi per ipsorum voluntatem terraticum accipiat. quolibet pacto subiiciatur, sed iuxta traditionem, quam nostris diebus tenere videntur, eis viuere liceat. Quod si exorbitauerint, iudicio Dei, siue Regulæ correptioni reseruentur, & donatio Deo & Sanctis eius facta nullatenus rescindatur. Quod verius vt credatur, diligentiusque ab omnibus obseruetur, masimi Regis. Monogramme Gerardus Notarius ad vicem Artaldi Episcopi recognouit. Actum in Querceco iuxta Dociacum villam super fluuium Carum, XII. Kal. Iul. Indict. XII. anno IV. regnante LVDOVICO R
Abbreviated transcription (Latin):
et maga aduiratione ꝯstituit ⁊ apłice sedi ꝑtestamẽ¬
unt asfuendum pen ad dominandum subiugauit.
iticho ꝑustat ⁊ scd̾m tenorem ⁊ iestamenti qd̾ inde
aminitet. habitatores aũt in cadine regulart de¬
es albatuni sibi scdm̃nes lm scĩ bñdicti de semet
Idiis mislum teloneum soluant. homines eoꝵ
acinas suas indĩt actas ad hospitale habeant᷑. Eccłi
łosuas cum o̾ib suis deciimis sicut ꝑpriuilegium
rnanũ ⁊ ꝑscriptiones episcopoꝵ ad quisterum te
eneamt ⁊ possdeant Cortes uero quas ꝑ preceptas ante¬
ceisoꝵ nr̃oꝵ siue alioꝵ regũ ad quisierunt inconuusas
teneant ac possideant Dominantur aũt ip̃e cordes ĩmian¬
coriensis pago salustr iacus ⁊ chauinias ⁊ t̾cia pas prai¬
ne cte itocabusum ẽ osa cũ masis ⁊ piscatorib ad ppsa
partem ꝑtinentib ⁊ ilugdim̃esi pago cambetiatuipet
sauigniacus ⁊ parte hugonis alotari regum. Itẽ meodẽ

Expanded text:
& magna adiuratione constituit, & Apostolicæ sedi pe& magna adiuratione constituit, & Apostolicæ sedi petum ad tuendum non ad dominandum subjugavit, astico persistat et secundum tenorem testamenti, quod inde aministret: habitatores autem in ordine regulari degentes, Abbatem sibi secundum Regulam S. BENEDICTI de semetiin nundinis nullum teloneum solvant; homines eorudecimas suas indominicatas ad hospitale habeant; ecclesias vero suas, cum omnibus suis decimis, sicut per privilegium Romanum, et per scriptiones episcoporum adquisierunt, teneant, & possideant. Cortes vero quas per præcepta antecessorum nostrorum, siue aliorum Regum adquisierunt, inconuulsas teneant, ac possideant. Nominantur autem ipsæ cortes in Matisconensi pago Salustriacus, & Chauinias, & tertia pars piscinæ, cui vocabulum est Osa, cum mansis & piscatoribus ad ipsam partem pertinentibus. Et in Lugdunensi pago Camberiacus & Sauigniacus ex parte Hugonis ac Lotharij Regum. Idem in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
Nnoĩe sc̃e ⁊ indiuidue trinitatis ludouicus pacificus
ingustus ⁊ inuictus grã dei rex: Sicut certũ est quia¬
dei potentes nõ abicit quippe quo potestas non est
ita quoq liquet quod potentũ opera int̾rogabit ⁊ ob h
nobis sunopere curandum ẽ. ut cũ uł ꝑdesse uł obeẽ
np̃o disponente possumus nr̃m posse sub eius mitu penit̾
subigientes qd honori sce̾ eius ecc̾e ꝓfictat certatim for¬
tiamus. Nua ppot̾ cunctis tam regeb quam reliqͦ
dignitatũ ꝑsonis p̾sentib uł futuris notum sit qͥd̾
Breut a nobis quidam fidelis nr̃ hugo filius richar¬
di ur illustrissimus ⁊ marduo quatenus quoddam
monasteriũ nomen non clumacum qd̃ a willermo
per manus bernonis cutusdam reuerendi albatis ꝯstr¬
cõstructum est ꝑ hoc nr̃e auctoritatis preceptum sit̃
ab antecessorib auctum est ⁊ ꝑ priuilegia apłica ab
om̃t in quretudine uł dñatu omniũ hominũ absolua¬
mus s d ip̃r locus mxta qd ip̃e uillermꝰ sub t̾ribil

Expanded text:
nomine sanctæ et individuæ Trinitatis. Hludovicus pacificus, augustus et invictus, gratia Dei rex. Sicut certum est quia potentes Deus non abicit, quippe sine quo potestas non est; ita quoque lnobis summopere curandum est, vt cum vel prodesse, vel obesse, ipso disponente, possumus, nostrum posse sub eius nutu penitus subigentes, quod honori sanctæ eius Ecclesiæ proficiat certatim faciamus. Quapropter cunctis tam Regibus, quam reliquarum dignitatum personis præsentibus vel futuris notum sit, quod petiit a nobis quidam fidelis noster Hugo filius Richardi vir illustrissimus, & Marchio, quatenus quoddam Monasterium nomine CLVNIACVM, quod a WILLERMO elicet & PAVLI, per manus BERNONIS cuiusdam reuerendi Abbatis constructum est, per hoc nostræ authoritatis præceptum, sicut ab Antecessoribus auctum est, & per Priuilegia Apostolica, ab omni inquietudine, vel dominatu omnium hominum absoluamus: sit vero ipse locus, iuxta quod ipse Vvillermus sub terribili
Abbreviated transcription (Latin):
uiã libeari ⁊ ĩunia ab oñ ex actione cõsistant. ⁊ fraires cel¬
larũ seu loquoꝵ ur̃õꝵ ubilibet positoꝵ pro ĩterclicto ex cõica¬
catõne quibuslib suspensionẽ diuinoꝵ officioꝵ miine pa¬
ciantur.⁊ tam monachi p̾dictoꝵ locoꝵ quã eoꝵ famul. ⁊ qͥ¬
se monastice ꝓfessioni deuouerint diuine seruitutis officia
celebrent. ⁊ debita ꝑagant. sepulture iidem p̾lat uos ut libe
statutis hiuiusmod nõ ꝑmittunt. ñ diocesamt. ep̃ aut offic¬
ales eoꝵ p̾sentatos sͥ auob̾ ad parrochiales eccli̾as quas ha

Expanded text:
vestra libera et immunia ab omni exactione consistant, et fratres celvestra libera et immunia ab omni exactione consistant, et fratres cellarum seu locorum vestrorum ubilibet positorum, pro interdicto ac excommunicatione quibuslibet suspensionem divinorum officiorum minime patiantur, et tam monachi predictorum locorum quam eorum famuli, se monastice professione devoverint, divine servitutis officia celebrent et debita peragant, sepulture iidem prelati vos uti libere statutis huiusmodi non permittunt nec diocesani episcopi aut officales eorum presentatos sibi a vobis ad parrochi
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Afrĩb etiam clumacen ordinis obeclientiam ⁊ reuerenti¬
am exigere uelextorquere ac in ipõ ubilibet cõmorantes
iurisdictionẽ exercere interdicti ⁊ excõicationis sententi¬
as ꝑ ferre. In pͥoratib ⁊ cellis eiuscde ordiins que nunc sine
albe̾ cluñ monasterio sunt subcliecti. Albates ordinare. infͣ
dicere de ur̃is monachis ⁊ monasteriis iuchcare ad iudicia
sua eos inuitos ꝓtrahere ac ꝓcontrouersiis uris in parro¬
chianos homme ᷤ et seruientes urõs ammaduertere p¬
consistut si contra eadem monasteria uel monachos ip̃os aliqd
questionis habuerint. te fili albas tuosꝙ sũccessores ex indiã¬
to sedis apłice deleant appellare ac si lis per uos clisfinmri neque¬
rit ad eandem sedem referr eiꝰ solus udicio t̾minantla. Quĩ
aũ sit ap̾dicta sede statutũ ut onĩs eccłie. capelle ac cnitia

Expanded text:
ti, a fratribus etiam Cluniacensis ordinis obedientiam et reverentiti, a fratribus etiam Cluniacensis ordinis obedientiam et reverentiam exigere vel extorquere ac in ipsos ubilibet commorantes iurisdictionem exercere, interdicti et excommunicationis sententias proferre in prioratibus et cellis eiusdem ordines que nunc sine abbate Cluniacensi monasterio sunt subiecti, abbates ordinare infra dicere de vestris monachis et monasteriis iudicare ad iudicia sua eos invitos protrahere ac pro controversiis vestris in parrochianos homines et servientes vestros animadvertere pconsistunt, si contra eadem monasteria vel monachos ipsos aliquid questionis habuerint, te, fili abbas, tuosque successores ex indulto sedis apostolice debeant appellare; ac si lis per nos diffiniri nequiverit, ad eandem sedem referri ejus solius judicio terminanda. Cum autem sit a predicta sede statutum, ut omnes ecclesie, capelle ac cimiteria
Abbreviated transcription (Latin):
indiem laudabilit̾ dño cooperante proficitis merretur hones
p̾cipue que sic pulsant cũ ĩ omoderamine animũ pͥminentis
quod intra exauditionis ianuam merentur admitti. Uestra
sane petitio nobis ex hibita continebat. quod cum monaste¬
rium urm̃ quod eiꝰdem sedis specialit̾ iuris existit. apͥmo
sue funclatõns ex ordio usꝙ ad moderna temꝑa multis
⁊ diuersis romanoꝵ pontificũ p̾uilegiis ⁊ indulgentiis sit
quod nob̃ pͥncipalit̾ iniuriari ꝓbantur qui pͥuilegia sedis a¬
pli̾ce uł irreuerenter impugnant. uł suꝑficialiter eoꝵ uerba
tenentes cõtra ip̃oꝵ gestiunt intellectũ ⁊ pͥuiligiatos pͥuilegi¬
orum cõmoclis priuare conãtur cõtra eadem pͥuilegia ⁊ indul¬
gentias ad synodos ⁊ cõuentus forenses uos ire cõpellunt. Ad
domos uras causa ordines celebrandi causas tractancd. aliqͦs
conuentus publicos cõuocandi ⁊ missas celebandt interdum
accetlunt ab alb̾e̾ uł priore ur̃i monasterii nullatenus ĩuita¬

Expanded text:
in diem laudabiliter domino cooperante proficitis meretur honestauatur et illis precipue que sic pulsant cum moderamine animum preminentis quod intra exauditionis ianuam merenter admitti. Vestra sane petitio nobis exhibita continebat, quod cum monasterium vestrum quod eiusdem sedis specialiter iuris existit, a primo sue fundationis exordie usque ad moderna tempora multis et diversis Romanorum pontificum privilegiis et indulgentiis sit quod nobis principaliter iniuriari probantur, qui privilegia sedis apostolice vel irreverenter impugnant vel superficialiter eorum verba tenentes contra ipsorum gestiunt intellectum et privilegiatos privilegiorum comodis privare conantur, contra eadem privilegia et indulgentias ad synodos et conventus forenses vos ire compellunt, ad domos vestras causa ordines celebrandi, causas tractandi, aliquos conventus publicos convocandi et missas celebrandi interdum accedant, ab abbate vel priore vestri monasterii nullatenus invita
Abbreviated transcription (Latin):
lemẽs ep̃s seruiis seruor dĩ. Dilecis filus asbi et
religionis ĩducini᷑ ut nos de gratia ⁊̃ grãmt puehetes
uos doms gratuitis ⁊ pociorib gratus honoreni. Cuer igi¬
tur felicis recordationis: nocer̃ ppos. p̾decessor noster uo¬
bis duxerit indulgenclũ ut ad milliꝰ receptionẽ ił presio¬
nem compelli possitis ꝑlitreras apłicas imptratas ues e¬
tiam impetrandas quantũcumq generales uł speciales
fuerint msi noĩatim de ordine cluñ ⁊ ipã indulgentia ole¬
uani: ⁊ expressam fecerint inentionẽ. Nos uolentes uobis
faticẽ gratiane plemorem tuis fili abbas preder incliopas

Expanded text:
ectis filiis Abbati et Religionis inducimur, ut vos de gratia in gratiam provehentes, vos donis gratuitis, et potioribus gratiis honoremus. Cum igitur felicis Recordationis Innocentius Papa prædecessor noster vobis duxerit indulgendum, ut ad nullius receptionem vel provisionem compelli possitis per litteras Apostolicas impetratas vel etiam impetrandas, quantumcumque generales vel speciales fuerint; nisi nominatim de Ordine Cluniacensi et ipsa indulgentia plenam et expressam fecerint mentionem. Nos volentes vobis facere gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
sustinere. huiꝰ mod excõicationis et int̾dc̃ ꝓferr sentẽci¬
as.⁊ alia supͣdicta ꝯͣt eiusd̃ sedis indulta ĩ urm̃ p̾iudiciũ
fier auctoritate pͥresentiũ diftrictiꝰ inhibemus. decer¬
nentes irritum ⁊ ĩ ane siqͥd ꝯͣtͣ inhibitõnẽ huiꝰmod suꝑ
pͥmissis fuit attemptatum. Null gͦ õmo hõmũ ⁊c̃¬

Expanded text:
sustinere huiusmodi excommunicationis et interdicti sententisustinere huiusmodi excommunicationis et interdicti sententias et alia supradicta contra eiusdem sedis indulta in vestrum preiudicium fieri auctoritate presentium districtius inhibemus, decernentes irritum et inane si quid contra inhibitionem huiusmodi super premissis fuerit attemptatum. Nulli ergo om
Abbreviated transcription (Latin):
trahentes uobiscũ qͥbuscumq cotractib ĩseruientes ⁊ faini¬
lias ur̃as inlocantes eis oꝑas suas. in illos eciam qui mi̾sas
aliis xp̃i fidelib liberalitate pia ⁊ ꝓuida ordim uĩo factas.
reuocare uoluntate ꝓpͥa ne clicaniꝰ pociꝰ temertate p̾sumũt
bona que in eoꝵ ꝯtinent᷑ dyocesib arrestari uł detine¬
r tam diu ꝑuiolentias facientes donec suꝑ huis eoꝵ uo¬
luntat fu̾it satisfactum. alias nob̾ grauamina ⁊ iniu¬
rias multiplicit̾ inferendo. sicꝙ fit ut ex emptio ꝯcessa
uob̾ causa solatii ⁊ qͥetis. pariat uob̾ dispendiũ ⁊ laborẽ
Quare nobis humiliter supplicastis ut tantis ur̃is gra¬
uaminib ⁊ iacturis ꝓuidere misericordit̾ curaremus
nr̃oꝵ nolentes de cet̾o tam abusiuas enormitates. seu tã
enormes ab usus nõ absq apłice sedis excogitatos ĩ iuria

Expanded text:
trahentes vobiscum quibuscumque contractibus, inservientes et famitrahentes vobiscum quibuscumque contractibus, inservientes et familias vestras, in locantes eis operas suas, in illos etiam, qui Missasaliis Christi fidelibus liberalitate pia et provida Ordini vestro factas revocare voluntate propria ne dicamus potius temeritate presumunt, bona que in eorum continentur diocesibus arrestari vel detineri tamdiu per violentiam facientes, donec super hiis eorum voluntati fuerit satisfactum, alias vobis gravamina et injurias multipliciter inferendo. Sicque fit ut exemptio concessa vobis causa solatii et quietis pariat vobis dispendium et laborem. Quare nobis humiliter supplicastis ut tantis vestris gravaminibus et jacturis providere misericorditer curaremusvolentes decetero tam abusivas enormitates seu tam enormes abusus non absque apostolice sedis excogitatos iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
tõnis sirĩa in nodati ⁊idem suꝑhuis nob̾ tem̾e se oppom̃t: aluũ
quã c̃ luniaceñ ordinẽ in parrochiis ad iũs urm sptantib
de nouo creare. nichilominꝰ p̾sumentes. licet ab eadẽ sedẽ fie¬
ri. cuilibet inibitum sit exp̾sse. Ad hec cũ uos ⁊ frares ur̃i u¬
brlibet cõmorantes. cõuenir uel ultra duas dietas a mo¬
te ip̃aꝵ ĩ frẽs ip̃os iur sdictõnem aliqu̾a exertere ñ eedẽ
hittere plenã de ordine ur̃o et indulgentia uob̾ suꝑ hus
ab eadẽ sede concessa fecerĩt mencionẽ ip̃i pͥlati ⁊ alii asede a¬
plica delegati indulgentiam huiꝰmocd uoluntate ꝓpͥa nõ serirã¬
tes. suꝑ hus uos sepius aggrauant ⁊ ꝑturbãt. Fudiuimꝰ
preterea ꝙ nõ mediocͥter mouet uͥos. nec modicũ ur̃e dero¬
gat libertati. quod aliqͥ p̾lat eccl̃iaꝵ ⁊ officiales eoꝵ licet ĩuoᷤ
⁊ alios ordines clumacẽses monachos uł ꝯu̾sos ubilibet cõmo
in molentes tamẽ in molendinis ⁊ coquentes infurnis. in con¬

Expanded text:
tentia innodati, iidem super hiis vobis temere se opponunt alium quam Cluniacensem ordinem in parrochiis ad ius vestrum spectantibus de novo creare nichilominus presumentes, licet ab eadem sede id fieri cuilibet inhibitum sit expresse. Ad hec cum vos et fratres vestri ubilibet commorantes convenire vel ultra duas dietas a mote ipsorum in fratres ipsos iurisdictionem aliquam exercere, nisi eedem littere plenam de ordine vestro et indulgentia vobis super hiis ab eadem sede concessa fecerint mentionem, ipsi prelati et alii a sede apostolica delegati indulgentiam huiusmodi voluntate propria non servantes super hiis vos sepius aggravant et perturbant. Audivimus preterea quod non mediocriter movet nos nec modicum vestre derogat libertati, quod aliqui prelati ecclesiarum et officiales eorum licet in vos et alios ordinis Cluniacensis monachos vel conversos ubilin molentes tamen in molendinis, et coquentes in furnis vestris, in con