comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s Etiium ẽ. quod concessa ẽ militaĩ¬
b hominib iudicandi facultas quidem̃
obstacuu ⁊ pomines qui cuiuidam reiꝑiti¬
am ħ̾r̃ d̾ca re iut̾icare. cum scimus ⁊ mi¬
utaies magitratus ⁊ om̃s tales homines
ꝑ usum co tidianumiam eẽ appro¬
lutos. ut ⁊ audiant utes ⁊ casdirimant.⁊
ꝓsui ⁊ legii scientia euiusmoĩ alĩtatioĩb
fines inponeant.

Expanded text:
s est, quod concessa est militaribus hominibus iudicandi facultas. quid enim obstaculi est homines, qui cuiusdam rei peritiam habent, de ea iudicare? cum scimus et militares magistratus et omnes tales homines per usum cottidianum iam esse approbatos, ut et audiant lites et eas dirimant et pro sui et legis scientia huiusmodi altercationibus fines imponant.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃oꝰ iis. ac distractis. enorme tãpnũ cxbuiꝰ.¬
moĩ uenditione passos uos kostenttritis p̃¬
sertim cum iodicq minores uoseẽ affiri¬
nctis auxilium restitutionis uob ĩꝑuet̾.

Expanded text:
praediis ac distractis enorme damnum ex huiusmodi venditione passos vos ostenderitis, praesertim cum hodieque vos minores esse adfirmetis, auxilium restitutionis vobi
Abbreviated transcription (Latin):
uice᷑ principis iudicauit. inim. restituniõi
auxilium ap̃ p̃torẽ seu p̃sidem ꝓuintie
clarissimim urum flagitare nequa quã
potes. nam aduẽsus eius sententiam qui
uct principis cogno nerit solus prĩce̾ps¬

Expanded text:
principis iudicavit, in integrum restitutionis auxilium apud praetorem seu praesidem provinciae clarissimum virum flagitare nequaquam potes: nam adversus eius sententiam, qui vice principis cognovit, solus princeps
Abbreviated transcription (Latin):
ut tbomasius accusandi eiꝰ hãt facuitatt̃
incuiꝰdomo eum lict t ingeninm apͥa
tñ etate suisse constabit. Qr̃ ex noẽ tre¬
omasii m̃tio suꝑ conflictu criminali si¬
macho conquiescat si quara sanc ciui¬
iem petitionẽ. idẽ thomasiꝰ sibi compe¬
t̃ẽ conidit iuditio p̃sitali pot̾it exꝑiri.¬

Expanded text:
ut thaumastus accusandi eius haberet facultatem, in cuius domo eum, licet ingenuum, a prima tamen aetate fuisse constabit. Quare ex nomine thaumasti mentio super conflictu criminali symmacho conquiescat. Si quam sane civilem petitionem idem thaumastus sibi competere confidit, iudicio praesidiali poterit experi
Abbreviated transcription (Latin):
noceit obscuntatis obductas noua eui¬
minatione in uice retegere: Ut undi¬
q nõ solum institutionũ ⁊ digestoꝵ ui¬
milla penitas. nec similis nec diu̾sa
net uniuersitate reucta. cum nemi¬
ni uenit indubium quod repetita
quas repetitas lectiones uetes noĩa¬
rant subsetuta eẽ inuenimus. qd
exubris. uip̃ uiri prudentissimi ad
sabmum scriptis ꝓnitum erar q̃ it̃¬
tib reꝑire. his igitur ominy ex nr̃aꝯ
fectis sententia. comiemoramus.
iustimams codex. ap̃dictis gioris sisi¬
mis ⁊ facumdissimis uiris purgatus
⁊cutum duttis. ⁊ adlitis. ⁊ repletis nec
ñ tranfformatis. uolꝰ oyiatus ẽ.⁊ uis¬
simus inẜ eum exintegro cor s̃cribi.
ñ expriori compsiticẽ s ex repetita
inplcctione. ⁊ eun nr̃i nominis ancto¬
ritat intendum. in omnib iudiciis q̃

Expanded text:
nocte obscuritatis obductas nova elimationis luce retegere, ut undique non solum institutionum et digestorum vinulla penitus nec simili nec diversa nec inusitata relicta, cum nemini venit in dubium, quod repetita quas repetitae praelectionis veteres nominabant, subsecutas esse invenimus, quod ex libris Ulpiani viri prudentissimi ad Sabinum scriptis promptum erat quaerentibus reperire. His igitur omnibus ex nostra confectis sententia, cum memoratus Iustinianus codex a praedictis gloriosissimis et facundissimis viris purgatus circumductis et additis et repletis nec non transformatis nobis oblatus est, iussimus in secundo eum ex integro conscribi non ex priore compositione, sed ex repetita praelectione, et eum nostri numinis auctoritat
Abbreviated transcription (Latin):
mina sue aũt diꝑse. ⁊ que psima simi¬
utudme: net nõ o ui̾sitate uacillabãt
inunũ corpus coiligẽ omniq utio ⁊¬
pugnait ꝓposumus. Et hoc iã ꝑ uiros
exxcisos ⁊ facũdissimos ꝑ fectum ẽ.⁊ ano¬
bispostea. ꝯfirmatum. quod gemine
ꝯstitutiones nr̃e quia nõ posite sunt
ostenbunt postea uõ cum uetus uis

Expanded text:
ima similitudine nec non diversitate vacillabant, in unum corpus colligere omnique vitio purgare proposuimus. et hoc iam per viros excelsos et facundissimos perfectum est et a nobis postea confirmatum: quod geminae constitutiones nostrae quae ante positae sunt ostendunt. . Postea vero, cum vetus ius
Abbreviated transcription (Latin):
punita n forte nouerit iicentiãmẽ¬
cienti. cum calumpniantes at uindi¬
itam poscat simuitũto supucii. nemo
cm̃ sibi biandiatur obiectn ciiꝰlb crmi¬
nis. dese in questionẽ confessus. neniãẜe¬
rans. pp̃flagitia ad iuncti ꝑ tominumo¬
nẽ criminis. consortum ꝑsone supi¬
ons optans. aut inimici supputio in
ip̃a sup̃moꝵ suoy sorie sociãndus. aut
eripe sese posse contidens. aut studio
aut pruulegio nominati. cum uet̾ts iu¬
ris auctoritas dese confessos nec int̾ro¬
garquitẽ deauoꝵ conscientia sinat.
nemo igit tepnio crimine conĩtẽtẽ
st̃ conscientia scrutetur auena. dee¬

Expanded text:
rit licentiam mentiendi, cum calumniantes ad vindictam poscat similitudo supplicii. Nemo tamen sibi blandiatur obiectu cuiuslibet criminis de se in quaestione confessus, veniam sperans propter flagitia adiuncti, vel communione criminis consortium personae superioris optans, aut inimici supplicio in ipsa supremorum suorum sorte sociandus, aut eripi se posse confidens aut studio aut privilegio nominati, cum veteris iuris auctoritas de se confessos ne interrogari quidem de aliorum conscientia sinat. nemo igitur de proprio crimine confitentem super conscientia scrutetur aliena. D
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑ̃. Mullus incartert̾ priusquam
coniuntatr om̾nino uintiatur ex
ungniquo si quis ẽ exibniduis. nõ pͥ
tur asensus. quam solempni lege se iuĩ¬
xerit. ei õ quirequirentus eriti adi
or ponentam rẽ suam compo nento¬
q mestõs penates spatuuncoram lo¬
cimdict. aut ⁊ magrãtib suficienti
aturnulla remanẽtẽ ap̃eumqui reꝗ¬
rendus.a ex ibñdum mifuse: copi¬
a numdr a̾andi qui posteaquam adi
uidicẽ i enerit ad mbita aduocatiot̾
inscrbii explorare questum. ⁊ tam¬
diu ꝑri cũ accusatore fortima reti

Expanded text:
o pp. Nullus in carcerem prius quam convincatur omnino vinciatur. Ex longinquo si quis est acciendus, non prius etur adsensus, quam sollemni lege se vinxerit. Eique qui deducendus erit ad disponendas res suas componendosque maestos penates spatium coram loci iudice aut etiam magistratibus sufficientiuatur, nulla remanente apud eum qui ad exhibendum missus est copia nundinandi. Qui posteaquam ad iudicem venerit, adhibita advocatione ius debebit explorare quaesitum ac tamdiu pari cum accusatore fortuna reti
Abbreviated transcription (Latin):
cum mnedia. aut quocumq mõ aliquis
stratoꝵ exausĩt. ⁊ nõ statim eum penes q̃
offitium cuntodie ẽ. at eius ministrõ
capitali pene sumieterit.
dephnsus. quod dignus claustris carce¬
ris ⁊ custodie squalore uid̾atur. auditꝰ.
ap̃actacum t̾amisso constit̾it penani
carteris sustincatiat ita postmod̾ ductꝰ
ap̃acta audiati: Ita enim quasi suby
nbuco testimonio cominemoratio ad¬
nussi crimias fii. ut uidicib in mobi¬
ce seuuoentib frem quidem tp̃ieᷤ. ad ibi¬
d̾.ꝗ uoniam unum carteris c̾claue
mixtos setum criminosos includit. ħ

Expanded text:
empus inedia aut quocumque modo aliquis empus inedia aut quocumque modo aliquis stratorum exhauserit, et non statim eum penes quem officium custodiae est atque eius ministros capitali poena subiecerit. deprehensus, quod dignum claustris carceris et custodiae squalore videtur, auditus apud acta, cum de admisso constiterit poenam carceris sustineat, atque ita postmodum eductus apud acta audiatur. Ita enim quasi sub publico testimonio commemoratio admissi criminis fiet, ut judicibus immodice saevientibus freni quo. Quoniam unum carceris conclave permixtos secum criminosos includit,
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑr. i n quacumq causa reo exribito
siue act̾usato exitat. suie eum p̾ublice
soucitud inis curã ꝓduxerit statmd̾b
questĩo fieri. ut noxius puniatur ⁊ ĩo¬
cens absoiuatur. quod si accusatoi abenit
abtp̃s. aut sõtioꝵ p̃sentia necessaria ui¬
detur. id quid̾ deb quam celemine ꝓcu¬
sz ꝓlixiores catenas. sicriminis qualitã
⁊̃ catenarum acuitatẽ postulauerit. ut ⁊
crutiãtiodesit. ⁊ ꝑ maneat subfitu cus¬
todia. Nec uõ seois itime tenebias pa¬
titerebit indusu̾s s isurpata luce ue¬
uerit custodiam. inuestibulis carceꝵx
⁊ salubrib locis recipiatur at reu̾tente
it̃um die. ad pͥmum solis ortum ulico
ad publicum ium̃ rechita ne penis car¬
ceris ꝑimatur. quod innocentib mixũ
noxiis non satis seuerum et̃ t ignoscitur
guntur offitio. n ministris eox liceat cru¬
ceutatẽ suam accunͣtonl uendere. ⁊ ĩno¬
centes intra carterum septa letodare: aũ
subtractos audientie longa tab ͤ consum

Expanded text:
. In quacumque causa reo exhibito, sive accusator existat sive eum publicae sollicitudinis cura produxerit, statim debet quaestio fieri, ut noxius puniatur, innocens absolvatur. Quod si accusator aberit ad tempus aut sociorum praesentia necessaria videatur, id quidem debet quam celerrime procuoportet, sed prolixiores catenas, si criminis qualitas etiam catenarum acerbitatem postulaverit, ut et cruciatio desit et permaneat fida custodia. Nec vero sedis intimae tenebras pati debebit inclusus, sed usurpata luce veverit custodiam, vestibulis carcerum et salubribus locis recipi, ac revertente iterum die, ad primum solis ortum, illico ad publicum lumen educi, ne poenis carceris perimatur; quod innocentibus miserum noxiis non satis severum esse cognosciturguntur officio neque ministris eorum liceat crudelitatem suam accusatoribus vendere et innocentes intra carcerum saepta leto dare aut subtractos audientiae longa tabe consume
Abbreviated transcription (Latin):
instrum̃tis subtractu inlib̾tatẽ ꝓcla¬
mat entichia. cum pentori ꝓbatiois ho¬
nus ĩ ꝯb̾at. intentione suadefectahi
iuuari minime pt. nã si ĩẜ uitutẽ
petatur aceptionis ꝓbatione ñ ẽ indi¬
ciis aliis opꝰ s instrum̃toꝵ furtũ mõ¬
strait sufficit.

Expanded text:
instrumentis subtractis in libertatem proclamat Eutychia, cum petitori probationis onus incumbat, intentione sua defecta his iuvari minime potest. nam si in servitutem petatur, ad emptionis probationem non est indiciis aliis opus, sed instrumentorum furtum monstrare sufficit.
Abbreviated transcription (Latin):
c Cũres nõ ĩstrum̃tis gerantur. s ĩ iꝰ
c̃.Põ epłis uecessitudo ꝯsanguinita¬
tis. s natalib ł adoptioĩs solẽpnitate ꝯ¬
lare ꝯ fidis. epłam emsntisiũ familie
d̾ nõnudis aseuerationib nec ẽm̃tita
ꝓfẽssice: uct utriq consentiant. s matͥ¬
monio legntimo ꝯcepti.ł ad optione
sollempni. filii cinu iurt patri cõstitu¬
ad inponendũ honus ꝓbationis Puo
minime ꝓdẽ. Cum igitur aufugisse
te d̾domo seiũ ꝓfitearis uerũ net ab
illo iusto initio. s ꝑuiolentiam asse¬
u̾es et̃ detentum. inquisito prius an ĩpꝰ¬

Expanded text:
 Cum res non instrumentis gerantur, sed in haNon epistulis necessitudo consanguinitatis, sed natalibus vel adoptionis sollemnitate crobare confidis, epistulam emisisti, sive familiae dis adseverationibus nec ementita professione, licet utrique consentiant, sed matrimonio legitimo concepti vel adoptione sollemni filii civili iure patri constituad imponendum onus probationis servo minime prodest. cum igitur aufugisse te de domo Severi profitearis, verum nec ab illo iusto initio, sed per violentiam adseveres esse detentum, inquisito prius, an in po
Abbreviated transcription (Latin):
opr.s iue possitens p̃dia que apai¬
tre cõmuni sibi fĩ emancipati doã¬
ca contendentes uindicam ip̃u ĩcũb̾
sc̃i ꝓbationis necessitas. siũ ip̃is ea p̃¬
dia quasi apatre nõro siẜ donata te¬
nentib uos hr̃ces ꝯstituti patrpt
citis urintention̾e̾ ur̃a ñ ꝯstitisse d̾¬
tegant. o ñ dm̃ fc̾i sunt. em̃gẽte q̃¬
stiõe toc̃ẽ ꝯpelluntur.¬
s.¶Natiẽ tuã ꝗsecutã lib̾tatem.
acir post eclitam ut ingenna ꝓbari
s̾.c ũp̃tib tuis significes ignorãte
te p̃oiũ eũ cuiꝰ meministi sib̾ uelud a
ie dõatũ instrum̃tis inseri fecisse: siuꝰ
sũt q̃ indidisti. nec ad nom̃ fc̃e donati¬
oñ fundus iste ꝑuenit. uñ ad ito iudi¬
tatem. hunc fundũ instrum̃to. ad ũsa¬
rium tuũ sibi astribi laborasse ut ẜtẽ
norẽ rescripn nr̃i possis ꝯsequi sentẽtiã.
c̾.Exceptionẽ dilatoriam opponi ꝗͥ

Expanded text:
ae. Sive possidetis praedia, quae a patre communi sibi fratres emancipati donata contendentes vindicant, ipsis incumbit facti probationis necessitas, sive ipsis ea praedia, quasi a patre vestro sibi donata, tenentibus vos heredes constituti patris petitis, ut intentionem vestram non constitisse detegant, unde domini facti sunt, emergente quaestione doceMatrem tuam consecutam libertatem ac te post editam, ut ingenua probari Cum precibus tuis significes ignorante te praedium eum cuius meministi sibi velut a te donatum instrumentis inseri fecisse, si vera sunt quae indidisti, nec ad nomen factae donationis fundus iste pervenit. Vnde adito iuditatem hunc fundum instrumento adversarium tuum sibi adscribi laborasse, ut secundum tenorem rescripti nostri possis consequi sententiam.Exceptionem dilatoriam opponi qui
Abbreviated transcription (Latin):
pure ẜ in diem. sꝯditionali mõe ⁊stituiz
ut nõ ab simalem penitus stipulationi bãt
dignitat̾e. suis tm̃ naturaub priuilegiis
geat res publica in huiꝰmoĩ casib ami¬
inculos. s sit pecunie ostitutt actõe per
nrãm ostitutionẽ sib̾ inomnia suffitiẽs.
ita t̃m ut ħ ei inhr̾at ut ꝓdebito siat ꝯsti¬
tutum cum ẜ antiquam receptitiam accõ¬
nẽ exigetatur: ⁊siquid nõ fuerat debit.
cum satis ab surdum.⁊ tam nr̃n tꝑib q̃¬
nr̃is legib coatrarium ẽ ꝑmittẽ: ꝑac
cõme̾ receptitiã res indebitas ꝯsequi.⁊ it̃¬
um multas ꝓponere conditiones que ⁊ pe¬
cumas indebitas. ⁊ ꝓmissiors conumpirir
stiturdesiniũt. ¶ Ot nõ erubestat igitur

Expanded text:
puro vel in diem vel condicionali constitui: et non absimilem penitus stipulationi habeat dignitatem, suis tamen naturalibus privilegiis geat res publica in huiusmodi casibus adminiculo, sed sit pecuniae constitutae actio per nostram constitutionem sibi in omnia sufficiens, ita tamen, ut hoc ei inhaereat, ut pro debito fiat constitutum cum secundum antiquam recepticiam actionem exigebatur et si quid non fuerat debitum, cum satis absurdum et tam nostris is legibus contrarium est permittere per actionem recepticiam res indebitas consequi et iterum multas proponere condictiones, quae et pecunias indebitas et promissiones corrumpi et restitui definiunt. Vt non erubescat igitur
Abbreviated transcription (Latin):
iocuro cum ⁊̃ usticapio cess intentio cõ¬
minii non ab sumitur. Uñ hoc casu p̃¬
uiminio acrep. reuerso: citrabñsitium
accõnis ressusorie directa ꝑman urte

Expanded text:
idcirco cum etiam usucapio cesset, intentio dominii non absumitur: unde hoc casu postliminio reverso citra beneficium actionis rescissoriae directa permane
Abbreviated transcription (Latin):
ẜpiantas quam ꝑbuunmõi factum suũ
solum facit aane eum qui bona sioep¬
sidem b̃ fecent. ꝑ doli mali ex ceptionẽ con¬
tra uendicantẽ cominium ẜuare sũptꝰ
uiris auctortate signintatumest.
deor. Incuuit ato inusitatum ẽ. quod¬
postusai. ut mancipium quod tradidisti ĩ¬

Expanded text:
vel plantas quam per huiusmodi factum solum vel plantas quam per huiusmodi factum solum suum facit. Sane eum, qui bona fide possidens haec fecerit, per doli mali exceptionem contra vindicantem dominium servare sumptus iuris adro. Incivile atque inusitatum est quodpostulas, ut mancipium, quod tradidisti
Abbreviated transcription (Latin):
o. Eiex ea petunia quam deposueras is ap̃¬
que couata suerat sib̾ possessiones compauit
ip̃iq tradite sunt. tibił õs tradi. ł quascũ¬
exuis conpensationis cã abiunto eointe tr̃aᷤ
c̃. Partum ancille matiis sequi condi¬
tionẽ ne statum inbac spetic patris con¬
sit̾ari. explorati uiris:.¬
tibi eo nomine iuꝑtiri desit̾anti partes
equitatis non negabit.
nem inferenti tbi uirisdictionẽ p̃b̾bit.
taẽm suise innotione psidis quo pa¬
ri abuxore tua nequisse.
orꝑr. Cum suꝑ u̾nus mancipiis ualla
instrum̃ta cepr̃e ad seueres. in udirio ĩ
quo negotium ceptum ẽẽ ꝓonitur.id
quod in p̃cẽ contrusti postu lart debu¬
isti. Iutexenim non ignorabit ẜuoꝵ¬
cominia ⁊̃ citra instrum̃tor eꝓ ubitioneo.
auis ꝓbationib ł p̃oꝵ int̾rogͣatione pseho
s. Siquis sciens agrumaucnũ Etẽdi.
sȩruit. ⁊ plantas in posuit. postquam radi¬
cib t̃̾ram suerint amplexe solo cecere ra¬
cionis ẽ domino enir magis segetem

Expanded text:
. Si ea pecunia quam deposueras is apcollocata fuerat sibi possessiones comparavit ipsique traditae sunt, tibi vel omnes tradi vel quasdam compensationis causa ab invito eo in te . Partum ancillae matris sequi condicionem nec statum in hac specie patris considerari explorati iuristibi eo nomine impertiri desideranti partes aequitatis non negabit. nem inferenti tibi iurisdictionem praebebit. talem fuisse in notione praesidis: quo pari ab uxore tua nequivisse.o. Cum super vernis mancipiis nulla instrumenta te habere adseveres, in iudicio, in quo negotium coeptum esse proponitur, id quod in precem contulisti postulare debuisti. iudex enim non ignorat am citra instrumentorum exhibitionem aliis probationibus vel ipsorum interrogatione po. Si quis sciens agrum alienum sevit vel plantas imposuit, postquam eae radicibus terram fuerint amplexae, solo cedere rationis est. domini enim magis segetem
Abbreviated transcription (Latin):
s.i noitia ceteã que uire non respuũ¬
tur. non minoit̃ ꝓbationis quam ĩstra¬
m̃ta contiñ sidem quo iuit si deyprie¬
tate domus amrigis negot̾iumꝙ inte¬
grum c̃. uti non ꝓhiberis.
s̾.iNoneuum quem res tuãt detiuere
asseucras. ẜ ciuidominum dereb repeten¬
dis conueniendum eẽ ꝑspicis.

Expanded text:
Indicia cetera, quae iure non respuuntur, non minorem probationis quam instrumenta continent fidem: quo iure, si de proprietate domus ambigis negotiumque integrum est, uti non prohiberis.. Non servum, quem res tuas detinere assueveras, sed ejus dominum de rebus repetendis conveniendum esse perspicis.
Abbreviated transcription (Latin):
datoꝵ mitrum̃toꝵ ex peili te aposscssicẽ
non patietur. Erit sane in arbitriotu¬
o p̃tium quod dedisti cum usuris ie¬
cipẽit. ita tũ ut ꝑceptarum fructinm
⁊ sũptuũ rano bab̾atur. cum ⁊ si excansa
conationis utriq dominium reiuen

Expanded text:
datorum instrumentorum expelli te possessione non patietur./ Erit sane in arbitrio tuo pretium quod dedisti cum usuris recipere, ita tamen, ut perceptorum fructuum et sumptuum ratio habeatur: cum et si ex causa dona
Abbreviated transcription (Latin):
stam̃tum ꝓlatum ꝯtendis. ⁊ ab intestato
nõ petita bonoꝵ possessicẽ uita sunctus ẽ
accuũt quiuto gradu contitutus exsuc¬
cessono capiter petistibonoꝵ possessionẽ.
ł nec dũ exclusus petas eoꝵ successionen
dr constitutum eẽ no̾ ambigitur. exedic¬
to petut. nec hocte latuit: frustra nobi
u̾. Si tib̾ ac siuo tuo status abhis ꝯtͣ
quos suppucas mouetur q̃stio: ꝑ spicis
p̃mature reꝵ quas uenit depatris sut¬
cesioẽ filius tuus uñdĩtat restitutionẽ
postiuanscum si inpupillari ꝓmaneat
etate: scõm fonnam etlicti carto nianica¬
t̾abo noꝵ possessiõe sat̾is catiõe ĩpleta tc̃
demum inpossessionẽ eum contituiꝯ
ueniat. ł kac ñ oblata. portionẽ ãboĩ¬
intp̃s deferri pub̾tatis.

Expanded text:
latum contendis, et ab intestato non petita bonorum possessione vita functus est, ac tu licet quinto gradu constitutus ex successorio capite petisti bonorum possessionem vel necdum exclusus petas, eorum successionem du constitutum non ambigitur, ex edicto petiit nec hoc te latuit, frustra nobis . Si tibi ac filio tuo status ab his contra quos supplicas movetur quaestio, perspicis praemature rerum, quas velut de patris successione filius tuus vindicat, restitutionem postulari, cum, si in pupillari permaneat aetate, secundum formam edicti Carboniani data bonorum possessione satisdatione impleta tunc demum in possessionem eum constitui conveniat vel hac non oblata portionem ab omnin tempus differri pubertatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ad bona pat̾na regressum hĩt. iuris auc¬
contate inpb̾atum ẽ. Nec intestato patͥ
succetere suia ea raticẽ ꝓkib̾tur. toteor
sane quam accepit frĩb qui inpotes¬
tate manserunt conferre debr.¬
orꝑr.f u ilie dotẽ ĩmedio ita demũꝯ
ferre coguntur. si ł ab intestato̾ fucte¬
dant̾ ł ꝯ̃tabubas petant nec tubiũ ẽꝓ
fectiniam seu adnẽtitiam totẽ apatreda¬
tam ł comlitutã st̃ib qui iapostestate fu¬
erunt conferendã et̃. his ⁊̃ enĩ qui ĩfai¬
milia desim̾cti nõ sunt ꝓfc̃ctitiũ tñmõ
dotem. post uarias prudentium opini¬
ones ꝯferri platuit.¬

Expanded text:
ad bona paterna regressum haberet, iuris auctoritate improbatur nec intestato patri succedere filia ea ratione prohibetur. Dotem sane quam accepit fratribus qui in potestate manserunt conferre deb. Filiae dotem in medium ita demum conferre coguntur, si vel ab intestato succedant vel contra tabulas petant: nec dubium est profecticiam seu adventiciam dotem a patre datam vel constitutam fratribus qui in potestate fuerunt conferendam esse. His etenim, qui in familia defuncti non sunt, profecticiam tantummodo dotem post varias prudentium opiniones conferri placuit
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.d e̾tunctoquitẽ ub̃to patronis imnte¬
stato succedens. ꝑ accõnẽ calunianam
ineuns fraudẽ auienata reuocare pt̃. ue¬
rum cum patronum post ub̾ti suim¬
ortẽ: abed fundi coilatam donationẽ
habuisse ratam asseueras. maninniso¬
ris fc̃or infirmare successores eiꝰ minime

Expanded text:
to patronus intestato succedens per actionem calvisianam in eius fraudem alienata revocare potest. Verum cum patronum post liberti sui mortem ab eo fundi collatam donationem habuisse ratam adseveras, manumissoris factum infirmare successores eius minime
Abbreviated transcription (Latin):
t̾.quam diu ꝑ st̾iq̃stionẽ incertũ est
utrum ne scd̾m tabulas an ab int̾estatoꝵ
exqͣu̾o capitẽ possesio sit delata ne tib̾ tp̃s
agnosdente bonoꝵ possessionis p̃finitũ
cecut it̃ stitiosam geris so llicitudineo.

Expanded text:
. Quamdiu per facti quaestionem incertum est, utrumne secundum tabulas an ab intestato, et ex quo capite possessio sit delata, ne tibi tempus agnoscendae bonorum possessionis praefinitum cedat, superstitiosam ge
Abbreviated transcription (Latin):
s̾. Sepe quidam suo: obtenepios a¬
ni ditim nocantes nuim itratiis cẽta¬
esuam inleciuitate ł alios quoscumq
casus cum sortis humane multa sunt
que nrt dicinec enumierar po sint
quod post cognitionẽ nouissimam. ⁊¬
di exceptioe opposita suas fortianas ad
alioi translatas uidentes. merito qd̾
sĩ remeo io aũt iugelant quod nos
comgentes eamdem exceptiõe. que ex
xxx. annis oritur. inhinun moĩcatu
acco abinitio fuĩt instituta. tm̃ eamt
inquatragenimim annum extendi¬
mus cum non simuis nt qui penit᷑:
abinitio tacuit eiqui postuiationẽ
deposuit. ⁊ iniditio uenit. ⁊ subiit t¬
tamina utẽ aut implere ꝑ quosdam
casus p̃peditis ẽ. s utt ip̃e actor &fete¬
nimiis ex quo nouissima ꝓcessit cos¬

Expanded text:
s . Saepe quidam suos obnoxios in iudicium vocantes et iudiciariis certavel suam imbecillitatem vel alios quoscumque casus  cum sortis humanae multa sunt, quae nec dici nec enumerari possint, quod post cognitionem novissimam trdi exceptione opposita suas fortunas ad alios translatas videntes merito quidem, sine remedio autem lugebant. Quod nos corrigentes eandem exceptionem, quae ex triginta annis oritur, in huiusmodi casu sonalis actio ab initio fuerit instituta, tamen eam in quadragesimum annum extendimus, cum non sit similis, qui penitus ab initio tacuit, ei, qui et postulationem deposuit et in iudicium venit et subiit certamina, litem autem implere per quosdam casus praepeditus est. Sed licet ipse actor defecenimus, ex quo novissima processit cog
Abbreviated transcription (Latin):
composta ẽ cum multa cur cccopo¬
rere deb. ut ca nascatur. cerñii R.
lud spatium atinaie alii quidẽ ita
essuse int̾p̃tabanti. ut possit usq ad
detennum ex tendi. aii iudicantes
us adqunquennium standura cẽ

Expanded text:
composita est, cum multa concurrere debent, ut ea nascatur. 1a . Deinde illud spatium annale alii quidem ita effuse interpretabantur, ut possit usque ad decennium extendi, alii iudicantes usque ad quinquennium standum esse
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ cetioit. exceptioe maimitus sit.s ⁊
noc suꝑ illis cetentatorit censcmus ꝗ
siñ uioleritia eamtem rẽ nactisunt. nã
siquis uiolenter eam abstuut orni¬
mõ licebit prsor po sessori siñ ullad is¬
tnctioe cam uimd icare s ⁊ siquis nõ
ꝓmi sr̃ sententiam iudicis eam d̾tinu¬
n. eatĩn occasice quod absem p̃rior p̾¬

Expanded text:
tus sit. Sed haec super illis detentoribus censemus, qui sine violentia eandem rem nancti sunt. Nam si quis violenter eam abstulit, omnimodo licebit priori possessori sine ulla distinctione eam vindicare Sed et si quis non per vim, sed sententia iudicis eam detinuit, ea tamen occasione, quod absens prior po
Abbreviated transcription (Latin):
p̃oitum auxilium nõ indiscrete.s c̃
mod̾ãta diunione ei pr̃i censemus. ñ¬
initio eam it̃ tenuerit simili possit
uti p̃sdio. si uõ malasite eamateptꝰ
c̃ inbignus eo uiteatur: ita tm̃ut no¬
uiis possessor. siquidem ip̃e rridominꝰ
ab mitio fuit. ł suppositã eam hãt. ⁊ me¬
moratt exceptionis necessitate expuul¬
sus ẽ. cominodim detentionis sibi an¬
qͣuirat. s inuo nullum uis in eadem
pothett rem obligatam habuit⁊ hr̃i
dicait no ob imer ꝑxceptõe eum remoue¬

Expanded text:
lium non indiscrete, sed cum moderata divisione ei praestare censemus, initio eam rem tenuit, simili possit uti praesidio, sin vero mala fide eam adeptus est, indignus eo videatur, ita tamen, ut novus possessor, si quidem ipse rei dominus ab initio fuit vel suppositam eam habebat et memoratae exceptionis necessitate expulsus est, commodum detentionis sibi adquirat. 1a . Sin vero nullum ius in eadem pothecae rem obligatam habuit, et dicare, non obsi
Abbreviated transcription (Latin):
to alio nõ uiccat aduertent tm̃ ripã aliũ¬
suam aduersus rapidi aranis ĩpetũsta
mimire ꝓhibitum nõ ẽ. ⁊ cum fuinit
priore alueo cereuito alium sibi fac̃
ager quẽ cuturant prions cominin
manz. ꝙ si pauiatim ita auferat. ut¬
aliciu ꝑti apucz. id alluuonis iure ei
adquiritur cuiꝰ fundus crescit trans¬

Expanded text:
to alio non liceat avertere, tamen ripam suam adversus rapidi amnis impetum munire prohibitum non est. Et cum fluvius priore alveo derelicto alium sibi facit, ager quem circumivit prioris domini manet. Quod si paulatim ita auferat aliique parti applicet, id adluvionis iure ei quaeritur, cuius fundus cresci
Abbreviated transcription (Latin):
nec soꝑatim censeri. ł functioẽs exigi
auinione ignõrare iutia. łtẽ noxiã
ꝓc ñessorib uit̾amur indicere: simi¬
ut̃ nec ea quidem q̃ paludib añ ł pas¬
cuis uit̾ bantut ascripta: si sumpti
tẽ translata sunt. ł uendi ł peti. lgͣ
si feitilia seꝑatim censeri.ł suctioẽs
exigiconcedimus. ne doleant: diligẽ
nti cuiꝰ legis temeratores. ł libiarim¬

Expanded text:
s exigi adluvionum ignorare vitia vel rem noxiam possessoribus videamur indicere. Similiter nec ea quidem, quae paludibus antea vel pascuis videbantur adscripta, si sumptibtem translata sunt, vel vendi vel peti vel quasi fertilia separatim censeri vel functiones exigi concedimus, ne doleant diligentent. Huius legis temeratores quinquagi
Abbreviated transcription (Latin):
quam dubitationẽ accepr̃. ciariorib ⁊
conpendiosis sanctionib reuocari uib̾¬
mus om̃s ꝑsonales accõnes quas u̾bosa
quoꝵ cum intytatio iactare extra me
meratus ẽ. int̾ruptionẽ tp̃is introi

Expanded text:
quam dubitationem acceperunt, clarioribus et compendiosis sanctionibus renovare, imus omnes personales actiones , quas verbosa rundam interpretatio iactare extra metmeratus e
Abbreviated transcription (Latin):
tas nullam tꝑraiem exceptionẽ oppo¬
ni nisi ex quo accõnẽ mouere pot̃¬
cerĩt quõd ⁊ si maluerint minime
adimplere lege obiuante has uale
iuntz
tꝑ̃ fectiꝰ omnib consuiamͦ
⁊ nemini absentia. łpotentia. ł infantia s̃ i potestas.¬
penitus aduersarii sui noceat. s sit ali q̃
int̃ desides ⁊ iugilãntes differentia. sacamꝰ¬
riobnoxaias d̾tinz. ⁊ desic̾at cominus
rei. łcreo itoi suam intentio nẽ ꝓponere.⁊
nõ ei licentia sit absente suo aduersan
o qui rem detinr. ł infantia ł surore labo¬
rante. anemimẽ tutorẽ ł curatorem:¬

Expanded text:
tas, nullam temporalem exceptionem opponi, nisi ex quo actionem movere potucerint, quod et si maluerint, minime adimplere lege obviante valebant IUST. perfectius omnibus consulamus et nemini absentia vel potentia vel infantia penitus adversarii sui noceat, sed sit aliqua inter desides et vigilantes differentia, sancimuri obnoxias detinet, et desideret dominus rei vel creditor suam intentionem proponere, et non ei licentia sit, absente adversario suo qui rem detinet, vel infantia, vel furore laborante, et neminem tutorem vel curatorem
Abbreviated transcription (Latin):
erit posta fortuito casu possesionem
ad nendicantum eamo ei rem ħ ĩt sãc¬
amus. hoc n⁊ net̾es leges siquis cas rerte
inspexent sancciebant. ¶ osiquiseam
renidesicrit possidert cuun dominus
yis qui suppositam eam hãt exceptioe¬

Expanded text:
onem ad vindicandam eandem rem habere sancimus. hoc enim et veteres leges, si quis eas recte inspexerit, sanciebant. Quod si quis eam rem desierit possidere, cuius dominus vel is qui suppositam eam habebat exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
biennium nr̃o nõi tñ contra cognin¬
onaies scons p̃toriane p̃fectuit sẽtẽti¬
as pꝰsuctessionẽ uid icis numerandũ
suplicandi eis trbuatur fa cuitas.
absentes sententiam dur solẽ sẽtib ꝓtib¬
id enimeo ꝑtint ut⁊̾ ab sentẽ dãpluna¬
nare põsts. nõ ut omnimõ necesse hãs.¬
orp. Ceaantt quoq causa ꝑemptorũ¬
conti aduersus eosquiad monit ui¬
ditio adet̃ nouicͣrint. sententiã aui¬
uobis absentib ⁊ ignorantib ãt ĩd̾ sẽ¬
sis dicitiseẽ ꝓlatum si ubi primum
cognorustis non illico destatuns q̃¬
resam detuutis. Ita enim firmitatem
sententa que ita ꝓbata ẽ nõ hab̾bit
siei nõ sit comotatuis assenius.¬
ato absenit rignoranĩt it ab iudit
cato. sententiam ꝓpartus suis quasi
contũmacit cees inpetrauit nõ ĩme¬
rito p̃ses tenuo negotium ast̾uii ui¬
dicis notioni t̾minãden᷑n ꝯ misit

Expanded text:
ntum nostro numini contra cognitionales sedis praetorianae praefecturae sententias, post successionem iudicis numerandum, supplicandi eis tribuatur facultas.absentes sententiam dari solere. Id enim eo pertinet, ut absentem damnare possis, non ut omnimo. Cessante quoque causa peremptorcti adversus eos, qui admoniti iudicio adesse noluerunt, sententiam ab ivobis absentibus et ignorantibus atque indefensis dicitis esse prolatum, si ubi primum cognovistis, non ilico de statutis querellam detulistis. Ita enim firmitatem sententia, quae ita prolata est, non habebit, si ei non sit commodatus adsensusiato absente et ignorante te ab iudice dato sententiam pro partibus suis, quasi contumaciter deesses, impetravit, non immerito praeses denuo negotium alterius iudicis notioni terminandum commisit
Abbreviated transcription (Latin):
ns iroit ditiores. ꝓꝑ res quas possidr̃.tͥ¬
butoꝵ pr̃ationem agnoscant.⁊ qui suũd̾¬
plorant patrimonium ĩminntum
alieno saitim. sinctionis honore
ub̾ntur ⁊ uĩt serenitatis iargitate õst̃¬
sis si locoꝵ ⁊̃ possesionẽ contenti ꝓ agitã

Expanded text:
idit ditiores, pro terris quas possident tributorum praestationem agnoscant. Et qui suum deplorant patrimonium imminutum, alieno saltem functionis onere liberentur et nostrae serenitatis largitate defensi, locorum etiam possessione con
Abbreviated transcription (Latin):
domiciu̾um Et̃ possessor sencum ta¬
bularroꝵ p̃scriptione. ł s uitas tabusa¬
rios nõ hr̃ cumtrium testium subscͥp¬
tiont ⁊ noc sufficeit ad omnẽ tꝑaiẽ ĩ¬
truptionẽ siũ triẽnni siũ longitꝑis¬

Expanded text:
domicilium habet possessor, seu cum tabulariorum subscriptione, vel, si civitas tabularios non habeat, cum trium testium subscriptione; et hoc sufficiat ad omnem temporalem interruptionem sive triennii, sive longi
Abbreviated transcription (Latin):
c̾. Siexmultis causis quidam obno¬
titatu inunuis quidẽ cãusc sũma
lileilum conuentionis composuĩt cã
tm̃ non exp̃ ẜit. ap̃uetes agitabatur. ã
iud̾atur om̃s cãs iniudittum deo uxise
aut uetustissimam eaꝵ. aut nichit
fectãer cum enis consensis incert᷑
eẽ apparerat. s ⁊ in uiditiis imuitis
caĩs tales alt̃tatioẽs uentilatas mue
ruptioe: sienim ꝑsonalis forte fuit
mota accõ. ypottaetarie aũt. ucõnis
nulla m̃tio ꝓcetebat. quitum puta¬
tunt ꝑ sonalemquidem eẽ tꝑis int̃¬
ruptionẽ ꝑpetuatam ypottecariam
añt euanescere taciturntate sopi¬
tam ⁊ si quis gnalt̾ cixerat ob noxiũ
sib i aliquẽ corestitutum. alie dubita¬
tioẽs em̃gerant si oẽs ¶ ꝓetentes accõis

Expanded text:
. Si ex multis causis quendam obnotitatibus, in unius quidem causae summam libellum conventionis composuerit, causam tamen non expresserit, apud veteres agitabatur, an videatur omnes causas in iudicium deduxisse aut vetustissimam earum aut nihil fecisse, cum eius sensus incertus esse apparebat. Sed et in iudiciis in multis casibus talrruptionem. Si enim personalis forte fuerat mota actio, hypothecariae autem actionis nulla mentio procedebat, quidam putabant personalem quidem esse temporis interruptione perpetuatam, hypothecariam autem evanescere taciturnitate sopitam Et si quis generaliter dixerat obnoxium sibi aliquem constitutum, aliae dubitationes emergebant, si omnes ei competentes actiones
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sem̃ei nata ẽ: ⁊ non itatis fabrlis
sepe retͣirata. quemac modum ĩ
furti d icebatin: post memoratũ
ducte. sunti ⁊ cognitionalia acceꝑr̃ c̃¬
tamina. ⁊ postca scilentio traditt st̃
tacuerunt nr̃alex aña ꝓ mulgauit.
¶ne añt inꝑfecta sãctio iud̾atur cũ ĩ
mat̾nis quid̾ reb fuiis familias tꝑ̃ra
exceptionum curtere. dispositum e¬
rat ex quo sacris pat̾nis ab soluti st̃

Expanded text:
et semel nata est, et non iteratis fabulis saepe recreata, quemadmodum in furti dicebatur, post memoratum ductae sunt et cognitionalia acceperunt certamina et postea silentio traditae suntacuerunt, nostra lex antea promulgavit. Ne autem imperfecta sanctio videatur, cum in maternis quidem rebus filiis familias tempore exceptionum currere dispositum erat, ex quo sacris paternis absoluti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Qreditor qui fantos ⁊ domos pignor̃.
rypotixce acceptã pnum in decidendis
arborib indomib ꝙ destiuendis ab
et datum mratione det̾᷑uc̃e cogitur ⁊
bitur.⁊ ut talem restinat quat fuerat
tỹ. obligationis. Ereditor auit necesa¬

Expanded text:
reditor, qui fundos et domos pignori vel hypothecae accepit, damnum in decidendis arboribus domibusque destruendis ab eo datum in rationem deducere cogitur et , bitur, ut talem restituat, qualis fuerat tempore obligationis. Creditor autem necessa
Abbreviated transcription (Latin):
ca emersas fuisse ex quib testes repł¬
u leges p̃cipiunt. no ad unda sciucei
bationiu datione. ł ꝓmissicẽ petuni¬
arum eos corruptos hostenterit. eã ⁊̃
allegationẽ in tegra ei s uari pretipi¬
nuita ueritati cõtraria ipetrantur. ꝓ¬
pimus qui inscriptis. a se d̾bita retu¬
ierint. ꝙ nõ facille audientur sidic¬
cant õs debiti. ł partis so luitione si¬
ñ scriptis fetisse. uelintq uiles fõsu¬
tamꝰ radẽptos testes suꝑ huiꝰmoĩ solu¬
nõe ꝓduce. nisi quinq testes idouei
⁊ summe atq integre opimonit pr̃o.
fuerint so uitioni ceicbratt. hiiq cũ
sacram̃ti religĩoẽ deposucrint. sub p̃¬
senͣtia sua bbitũ eẽ solutum. ut sciẽ¬
ces oẽs itaca statutactẽ nõ a it debitũ¬

Expanded text:
stea emersas fuisse, ex quibus testes repestea emersas fuisse, ex quibus testes repelli leges praecipiunt: non adimenda scilicet robationibus datione vel promissione pecuniarum eos corruptos esse ostenderit, etiam eam allegationem integram ei servari opmulta veritati contraria perpetrantur, pcimus, qui in scriptis a se debita rettulerunt, quod non facile audientur, si dicant omnis debiti vel partis solutionem sine scriptis fecisse velintque viles et forsitan redemptos testes super huiusmodi solutione producere, nisi quinque testes idonei et summae atque integrae opinionis praesto fuerint solutioni celebratae hique cum sacramenti religione deposuerint sub praesentia sua debitum esse solutum, ut scientes omnes ita ea statuta esse non aliter debitu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑr. nullum penitus cumsemel ad
iudicẽ quemub uct nõ suu̾dicendi i¬
gr̃a testimonium suĩt ingressus. arma¬
tam forte militiam.ł quamlib aliam
son p̃scriptione̾ ad euadentum uidicis
motum. quẽ. ł cestimonii uerboꝵ ĩ ꝓ¬
bitas. ł rei qua litas fiagitauert p̾se p̃¬
tendere precipimus. s õs qui inciui¬
u si licz causa suum p̃br̃ testimoniũ
scꝑato. ⁊ tamquam añ iud itium ĩti¬
d̾posito pscription̾is fori priuilegio. b¬
mõi p̃sitio d̾nudatos itaiudicantis in¬
tͣcrit secretum. ut quod cũq aures eiꝰos
fenderint nõ dubit̃ sibi nz formitũ¬
dũ. ¶ data cunctis iudicib absq ul¬
io p̃scriptionis obstaculo. sic̃ ip̃ sepei
dictum ẽ. cestes quoꝵ uoces fai sitate ł
fraud̃ nõ carere ꝑspexerit ꝓ qualitate.
orꝑr. Siquis testibusus fuerit id̾q
testes ad ususeum in aua lite ꝓducãt᷑
nõ ucebit ei ꝑsonas coꝵ excipeit. nisi ẜ¬
ostenderit ini mĩticias int̾se ⁊ illospꝰ¬

Expanded text:
o . Nullum penitus, cum semel ad iudicem quemlibet, licet non suum, dicendi gratia testimonii fuerit ingressus, armatam forte militiam vel quamlibet aliam fori praescriptionem ad evadendum iudicis motum, quem vel testimonii verborum improbitas vel rei qualitas flagitaverit, posse praetendere praecipimus, sed omnes, qui in civili scilicet causa suum praebeant testimonium, separato et tamquam ante iudicium ideposito exceptionis fori privilegio huiusmodi praesidio denudatos, ita iudicantis intrare secretum, ut, quodcumque aures eius offenderit, non dubitent sibimet formidandum: data cunctis iudicibus absque ullo praescriptionis obstaculo  sicut saepe dictum est testes, quorum voces falsitate vel fraude non carere perspexerint, pro qualitate s fuerit idemque testes adversus eum in alia lite producantur, non licebit ei personas eorum excipere, nisi ostenderit inimicitias inter se et illos po
Abbreviated transcription (Latin):
dem infinationes ꝑueniunt. quod rest¬
cantes ub̾mus. ut p̃ fatis casib t auis pͥ¬
uat᷑ns simiib siuolucrit is qui a pocbã
conscripsit. ł exemplarcum᷑ striptione
diuitate dutͣ necessitate. imponenda a poche su¬
scẽptonꝰ. intͣpoctam nrdeie. ua trã ut si
his qui apoctinnꝯ scripsit. facere negle¬
xerit.ł nõ currauerit: nullum ei pre

Expanded text:
dem infitiationes perveniunt. Quod resecantes iubemus, ut in praefatis casibus vel aliis privatis similibus , si voluerit is qui apocham conscripsit vel exemplar cum subscriptione datur: necessitate imponenda apochae susceptori antapocham reddere, ita tamen, ut si hoc is qui apocham conscribit facere neglexerit
Abbreviated transcription (Latin):
uepeculio conuenias ł sit̾a ẜurs reb
pumanis exemptus ẽ. Ed nĩractus siũ
manuiissus. nec annui ex cessit de
xculis quontam ad uersus cũ expi
possis alicquin sicum lib̾o rem agẽte

Expanded text:
de peculio convenias vel, si iam servus rebus humanis exemptus est vel distractus seu manumissus nec annus excessit, de peculio quondam adversus eum experiri possis. Alioquin si cum libero rem agente
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus eos conpetenti teneri. s sidũ:¬
cixat depetulio tecum agatui. defensio ĩ¬
u sique tibi ꝯpetunt ut̃is.¬
cepta petunia. mutuo inusuiarum uict
habitandi facultatẽ concessit nullo iue̾
cat. cumte ẜui st̃m non obliganitluꝰ qͣ¬
toritatt ꝯpetentis iut icis ꝓtegens.

Expanded text:
adversus eos competenti teneri. Sed si dumtaxat de peculio tecum agatur, defensionibus, si quae tibi competunt, uteriscepta pecunia mutua in usurarum vicem habitandi facultatem concessit, nullo iurecat, cum te servi factum non obligaverit: toritate competent
Abbreviated transcription (Latin):
muias contracta ẽ siue sua uo luntait siũ
ciuis in ciuius potestate sint suie inpetuu¬
um ip̃nuis suic mit̾ putris ea pęcumia recat¬
taẽ. ⁊ si p̃at̾na hr̃ditate abstinent accõẽm
nisi inid quor facere possit nondan. ꝓpetui e¬
dicti int̃pretatione exclaratum ẽ¬

Expanded text:
acta est sive sua voluntate sive eius in cuius potestate fuit, sive in peculium ipsius sive in rem patris ea pecunia redacta est, et si paterna hereditate abstinuit, actionem nisi in id quod facere possit non dari perpetui edicti interpretatione declaratum e
Abbreviated transcription (Latin):
ue accõnis natura declarat quo iure si titulo
pignoris obligasti mancipia ꝑeandem accõ¬
uem un potes. nec creo itor cura conuentio¬
nẽ ł psitalem iussione̾. debiti causa. resoe¬
bitons arbitno suo austire ptꝰ¬

Expanded text:
e actionis natura declarat. Quo iure, si titulo pignoris obligasti mancipia, per eandem actionem uti potes, nec creditor citra conventionem vel praesidalem iussionem debiti causa res debitoris arbitrio suo auferre p
Abbreviated transcription (Latin):
cxreb ob uigans accꝙpit abita ratioe. acit¬
sid uo oebiti soluto: ł si ꝑ cred itores sc̃mi
fuerit quominus solueretur. pignora q̃ ĩ
cad̾ causa durant restituat trbitori. nullo
spatio iongitp̃ns defenditur de ex̃ citonia

Expanded text:
s accepit, habita ratione ac residuo debito soluto, vel si per creditorem factum fuerit. Quominus solveretur, pignora quae in eadem causa durant restituat debitori, nullo spatio longi temporis defenditur DIOCL. ET MA
Abbreviated transcription (Latin):
um̃to recipi conuenit. non ałruiris res
ꝓĩe censemus. nisi instrumta ĩ mũd̃
recepta subscriptionibq partiumꝰ
firmata. ⁊ si ꝑtabellione̾ conscribant¬
⁊ ab ip̃o completa ⁊ postiemo pͥtu al

Expanded text:
umento recipi convenit, non aliter vires habere sancimus, nisi instrumenta in mundum recepta subscriptionibusque partium confirmata et, si per tabellionem conscribantm ab ipso completa et post
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ino ꝓ nussis aliꝗd ꝓhuiꝰmoĩ cau¬
sa statutum ẽ ħ obẜuari. sin aũt nicͥꝯ
tiones ⁊oꝵ ꝓfecruntur sicas recusauerit
conceoeit cestes itum ad duci. ⁊ ñ opponi
eis quod iam testimonium sui dcoerũt
ntiones eoꝵ quasi fc̃as acciꝑe. oĩ iure ie¬
gutimo ꝙ ei ꝯpetit aduersus eas ẜuato.¬
ꝯmaut oĩ abbat luce subtracti sunt
tunc necessitatẽ inponi ei sid̾script̃e
approluta. in qua depositioẽs eoꝵ refe¬
runtur. eas quasi factasacciꝑe. sinã
res ꝑmixte sucrint. ⁊ quitam exhis
ĩ suꝑstitum qͥ testimonium candẽ elec

Expanded text:
quidem in compromissis aliquid pro huiusmodi cauquidem in compromissis aliquid pro huiusmodi causa statutum est, hoc observari: sin autem nihil tiones eorum proferuntur , si eas recusaverit, concedere testes iterum adduci et non opponi eis, quod iam testimonium suum dederuntsitiones eorum quasi factas accipere, omni iure legitimo quod ei competit adversus eas servatomnes ab hac luce subtracti sunt, tunc necessitatem ei imponi fide scripturae approbata, in qua depositiones eorum referuntur, eas quasi factas accipere. Sin vero res permixtae fuerint et quidam ex his in su
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽẽ testium putauerint. hii qui eos
ꝓduxerint. iuitomagis p̃sentiam suã
testib⁊ sacram̃to eoꝵ cretere deb̃. s cũ o¬
porti minime testes inhuiꝰmoi casib
ꝓtelari. ⁊ palienis cõmodis. suas ĩuciuc̃
difficultates. disponimus nõ amplius te¬
stes obẜ uare indices conpelli. pꝰquã sue¬
suscipiant. in qua testes necessarii uisi
sunt. ut omnimõ licentia eis ꝯcecatur
⁊ alt̾utta ꝑte cessante: ⁊ minime eos obs¬
uare uolente. si ꝑ exctutores aminoniti
uenut noluerint testes accipe. ⁊ait̾ut᷑ ꝑ
cat quidẽ testib discet̾er iudice nullao
bñte ucentiam eos pꝰs quan affuerint
ic̃i retralxre: ip̃m aũt iudicẽ si ꝑeum
stẽnt quo minus testimonium p̃stetur
purti iese omnẽ. iacturam ꝓ huiꝰmoĩ cã
illatim ex suis facultatib resaitir cispo
G̾. Cum ap̃ comynussatios iudices tent̾
fuiss ꝓducti. uaratum erat utrũ o̾breo
ꝵ depositionib iniud itio utigator uti.
an nõ eẽt audiendum.s anccimus si

Expanded text:
i qui eos produxerunt, multo magis praesentiam suam testibus sacramento eorum credere debent. Sed cum oportet minime testes in huiusmodi casibus protelari et pro alienis commodis suas invenire difficultates, disponimus non amplius testes observare iudicies compelli, postquam fuent, in qua testes necessarii visi fuerint, ut omnimodo licentia eis concedatur et alterutra parte cessante et minime eos observare volente, si per exsecutores admoniti venire noluerint, testes accipere et alterutceat quidem testibus decedere a iudice nullam habente licentiam eos, postquam afuerint, iterum retrahere: ipsum autem iudicem, si per eum steterit, quominus testimonium praestetur, parti laesae omnem iacturam pro huiusmodi causa illatam ex suis facultatibus resarc. Cum apud compromissarios iudices testes fuissent producti, variatum erat, utrum deberet eorum depositionibus in iudicio litigator uti, an non esset audiendus. sancimus, si
Abbreviated transcription (Latin):
uderi no potant in quib ⁊ aggressura
iationum ẽ nullobone adi iutitio p̃i¬
stantur. ⁊ io creoitor pignora que bu¬
uis moĩ casu int̾ierint p̃re no̾ conpclli¬
tur. net apetitione debiti submonetur

Expanded text:
deri non potuerant, in quibus etiam adgressura latronum est, nullo bonae fidei iudicio praestantur: et ideo creditor pignora, quae huiusmodi causa interierunt, praestare non compellitur nec a petitione debiti submovetur
Abbreviated transcription (Latin):
de q q̃ritur itm ei
ferre. quatenus possit ap cum crimen.
tuitos casus huiꝰmo ĩ copia ei ab reptaẽ
cartulam. n eam alii dedit n ap̃a lisi
uoluntate eius constituta ẽ. n dolo .m.
fecit quo minus ea a parcat s reuera ip̃a car¬
tuia sine omni dolo ceꝑtlita ẽ. ⁊ ꝓ ductõ¬
eius m pomibilis ẽ: ⁊ si tale subeat sacram̃¬
cum ab huiꝰmoĩ necessitate reum itlaxa¬
ri. quod si p̃dictum iusuitand̃ nuni¬
me subire malucrit. tunc quasi exfal¬
sacartuia nullas bãt uires aduersus eũ
enu ult̾iꝰ penam ꝓduci cẽ eos qui non
iurauerunti uolumus. cum forsitã ꝗdũ
tur. si enĩ iaro plenissimum finẽ ac¬
cepit. ⁊ n ꝑ appellatione̾ suspensa est.
n ꝑ solitam retractationẽ ad huc lis
uiuere speratur: tuc satisourũ ẽ huiꝰ¬
moĩ quereie indulgen. ne minsinitũ
ca̾c retractentur. ⁊ sopita iam negotia ꝑ
huiꝰmoĩ uiam it̃im aꝑiantur ⁊ ctͣriũ euenigt¬

Expanded text:
de qua quaeritur, iterum eam ferre, quatenus possit apud eum crimen f per fortuitos casus huiusmodi copia ei abrepta est, chartulam neque alii eam dedit nec apud alium voluntate eius constituta est nec dolo malo fecit, quominus ea appareat, sed re vera ipsa chartula sine omni dolo deperdita est et prosibi impossibilis est: et si tale subeat sacramentum, ab huiusmodi necessitate eum relaxari. Quod si praedictum iusiurandum subire minime maluerit, tunc quasi falsa chartula nullas habeat vires adverenim ulterius poenam produci contra eos qui non iuraverunt volumus, cum forsitan quidam tur. Si enim iam plenissimum finem accepit et neque per appellationem suspensa est neque per solitam retractationem adhuc lis vivere speratur, tunc satis durum est huiusmodi querellae indulgeri, ne in infinitum causae retractentur et sopita iam negotia per huiusmodi viam iterum aperiantur et contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
orpi. Iut ices siue inbac indita urbe.
suic inꝑiuntius cãque disposuimus.
ut possint siẜ ꝑspexennt occasioẽ ternũ
inaliis locis degentium utigantes ẜ ꝓ
curatores eoꝵ ibi destinare: ut d̾ positi¬
onib sub utriꝰq ꝑtis p̃sentia stĩs. resad
eos reserat᷑. ẜ ⁊̃ in illis ẜ uarc uolumũ.
qui platis instrum̃tis fict̾ ad bibe exi¬
guntur. ut si poͣsceĩ in aliii iocis i eis
postquam in locis oportinus fidet ĩstrii¬
into data. ł minus data sucrit. referãt
negotium ad p̾riorẽ iudicẽ.

Expanded text:
. Iudices sive in hac inclita urbe sive in provinciis ea quae disposuimus  ut possint, si hoc perspexerint, occasione testium in aliis locis degentium litigantes vel procuratores eorum ibi destinare, ut depositionibus, sub utriusque partis praesentia factis res ad eos referatur etiam in illis servare volumus, qui prolatis instrumentis fidem adhibere exiguntur, ut, si poposcerint in aliis locis id eis postquam in locis opportunis fides instrumento data vel minus data fuerit, referatur negotium ad priorem iudicem.
Abbreviated transcription (Latin):
s̾.Si sollempuib stipendiis honertesa
rscramto solitus es lict sr huius moĩ re in¬
strum̃ta ũ dicis fc̃a ꝑdita suntitũ si ali¬
is eiuidentib ꝓbationib ueritas hostẽdi
p̃t ueteranoꝵ edifitia priuilegia ⁊ te usur¬
Si constitit ꝓprietatem possessionis
dequa agitur ap̃ uos eẽ. ꝓuidebit uidex
exꝑsona fructuarii. nullum preiuditi¬
um dominio uio ꝯparari ꝑꝑ amissiõnẽ
inttrum̃toꝵ.¬

Expanded text:
s . Si sollemnibus stipendiis honeste sacramento solutus es, licet super huiusmodi re instrumenta, ut dicis, facta perdita sunt, tamen, si aliis evidentibus probationibus veritas ostendi potest, veteranoSi constiterit proprietatem possessionis de qua agitur apud vos esse, providebit iudex ex persona fructuarii nullum praeiudicium dominio comparari propter amissionem instrumento