comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
timebat. Nigrum uero misso primipilario occidi p̃ceꝑat.
timens precipue syriacos exercitus. Ergo pensceniuis
niger in illirico septimus seuerus in syria cum exercitib
quibus presidebant a iuiliano desciuere. Sed cum ei ⁊¬
nunciatum esset seuerum desciuisse quem suspectũ non
habuerat perturbatus est ad senatum uenit. imꝑauitq
ut hostis seuerus renuntiaretur. Militibus etiam qui
seuerum secuti fuerant dies prestiturus. ultra quam si cũ
seuero fuissent hostium numero haberentur. Missi sunt
preterea legati a senatu consulares ad milites qui suadẽnt
ut seuerus repudiaret᷑. & si esset imperator quem senatue
elegerat Inter ceteros legatus est uespronius candidus ue¬
tus consularis olim militibus inuisus obdurun & sordidũ
imperium. missus est successor seuero ualeruis catulinus
quasi posset ei succedi qui militem iani sibi tenebat
Missus preterea aquiluis centurio notus cedibus senatoriis

Expanded text:
timebat, Nigrum vero misso primipilario occidi praeceperat, timebat, Nigrum vero misso primipilario occidi praeceperat, timens praecipue Syriacos exercitus, ergo Pescennius Niger in Syria, Septimius Severus in Illyrico cum exercitibus quibus praesidebant a Iuliano descivere. sed cum ei nuntiatum esset Severum descivisse, quem suspectum non habuerat, perturbatus est et ad senatum venit impetravitque ut hostis Severus renuntiaretur; militibus etiam qui Severum secuti fuerant dies praestitutus, ultra quam, si cum Severo fuissent, hostium numero haberentur. missi sunt praeterea legati a senatu consulares ad milites, qui suaderent ut Severus repudiaretur, et is esset imperator quem senatus elegerat, inter ceteros legatus est Vespronius Candidus, vetus consularis, olim militibus invisus ob durum et sordidum imperium. missus est successor Severo Valerius Catullinus, quasi posset ei succedi, qui militem iam sibi tenebat, missus praeterea Aquilius centurio, notus caedibus senatoriis,
Abbreviated transcription (Latin):
Argenteam statuam respuit. E. senatu in capitolium ꝑgenti
populus obstitit. sed ferro & uulneribus & pollicitatioib
aureorum quos digitis ostendebat ipse uilianus ut fidem
faceret sumotus atq depulsus est. deinde ad circense
spec taculum itum est. Sed occupatis omni in differẽter
subseliis populus geminauit conuitia in uilianum. penscen¬
nium nigrum qui iam imperare dicebatur ad urbis pre¬
sidium uocauit. Hec omnia uilianus placide tulit. toto¬
q imperii sui tpͣre mitissinius fuit: populus autẽ in milites
uehenentissime inuehebatur. qui ob pecuniam pertinacem
occidissent. Aulta igitur que cõmodus statuerat per¬
tinax tulerat ad conciliandum fauorem populi restituit.
de ipso pertinace neq male neq bene quicꝙͣ egit: quod
grauissimum plurimis uisum est. Constitit autem ꝓp
metum militum: de honore pertinacis tacitum est. Et
iulianus quidem neq britannicos exercitus neq illiricos

Expanded text:
argenteam statuam respuit. e senatu in Capitolium pergenti argenteam statuam respuit. e senatu in Capitolium pergenti populus obstitit, sed ferro et vulneribus et pollicitationibus aureorum, quos digitis ostendebat ipse Iulianus ut fidem faceret, summotus atque depulsus est. inde ad circense spectaculum itum est. sed occupatis indifferenter omnium subselliis populus geminavit convicia in Iulianum; Pescennium Nigrum, qui iam imperare dicebatur, ad urbis praesidium vocavit. haec omnia Iulianus placide tulit totoque imperii sui tempore mitissimus fuit. populus autem in milites vehementissime invehebatur, qui ob pecuniam Pertinacem occidissent. multa igitur quae Commodus statuerat, Pertinax tulerat, ad conciliandum favorem populi restituit, de ipso Pertinace neque male neque bene quicquam egit, quod gravissimum plurimis visum est. constitit autem propter metum militum de honore Pertinacis tacitum esse. Et Iulianus quidem neque Britannicos exercitus neque Illyricos
Abbreviated transcription (Latin):
q contentus sine carne cenauerit. Deinde neq cenauit
priuisꝙͣ sepultus esset pertinax. & tristissimus cibuni
obeuis necem sumpsit. Et prinam noctem iugilie
continuauit. de tanta necessitate sollicitus : ubi uero
priuuni illuxit. senatum & equesttem ordinen in pa¬
atium ueniẽntem admisit. atq ununquenq ut erat
etas uel patreni uel filium uel parentem affatus blan¬
dissune est. sed populus ui rostris atq ante criam in¬
gentibus euni conuitiis lacessebat. sperans deponi ab eo
posse imperium quod milites dederant. Lapidatione
quoqu facere. descendenti cum militibus & senatu omne
curiam. diras ipreciti sunt. rem cdiunani facienti
ne litaret optarunt. lapides &iam in euni iecerunt. Cum
iulianus manu cͦius semper placare cuperet. Ingressus ãt
curiam placide & prudenter uerba fecit. Egitꝰ gratias ꝙ
esset adscitus.ꝙ & ipse & uxor & filia cius augustorum
nomen acceperint. patris patrie quoq nomen recepit.

Expanded text:
usque contentus sine carne cenaverit. deinde neque cenavit usque contentus sine carne cenaverit. deinde neque cenavit priusquam sepultus esset Pertinax, et tristissimus cibum ob eius necem sumpsit et primam noctem vigiliis continuavit, de tanta necessitate sollicitus. Ubi vero primum inluxit, senatum et equestrem ordinem in Palatium venientem admisit atque unumquemque, ut erat aetas, vel fratrem vel filium vel parentem adfatus blandissime est. sed populus in Rostris atque ante curiam ingentibus eum conviciis lacessebat, sperans deponi ab eo posse imperium quod milites dederant, lapidationem quoque fecere, descendens cum militibus et senatu in curiam diras imprecati sunt, rem divinam facienti ne litaret optarunt. lapides etiam in eum iecerunt, cum Iulianus manu eos semper placare cuperet, ingressus autem curiam, placide et prudenter verba fecit, egit gratias, quod esset adscitus, quod et ipse et uxor et filia eius Augustorum nomen acceperunt. patris patriae quoque nomen recepit,
Abbreviated transcription (Latin):
teo tumor se fenatui ꝑunsit: factoq seuatusconsulto inipeucitor¬
est appellatus. & tribunitiam potestateni uis praconsulore
i patricias familias relatus emieruit . uxor &n malla
cantilla & filia eius didia clara auguste sunt appellatẽ
nde se ad palatum recepit uxore ac̃ filia illuc uocatiato
trepidis nuitis eo transeuntibus quasi iam inineus exitũ
presagirent Prefectum urbi cornelum repentiumitu
generum suum fecit in locum sulpiciani. Erit interea
uigdio populi didius uilianus: ob hoc q redditum fuerat
emeudationẽ tp̃oꝵ cõmodi ꝓtinacis auctoritate reparan¬
ditnre inllabebatur ita quasi iuliani consilio &iani ptarar
interemptus Etiam hi primuni qui uilianuma cpste
ceperaut. disseminarunt: prima statim die pertinacie
cena despecta luxuriosum parasse conuiuiuis ostieic
S altilibus & piscibus adornatum.: quod falsum fuisse
epe eni nulla existente religione oleribus leguninib¬

Expanded text:
totumque se senatui permisit factoque senatus consulto itotumque se senatui permisit factoque senatus consulto iest appellatus, et tribuniciam potestatem ius proconsulare in patricias familias relatus emeruit. uxor etiam Manlia Scantilla et filia eius Didia Clara Augustae sunt appellatae. inde se ad Palatium recepit, uxore ac filia illuc vocatis trepidis invitisque transeuntibus, quasi iam imminens exitium praesagirent. praefectum urbi Cornelium Repentinum, generum suum, fecit in locum Sulpiciani. Erat interea in odio populi Didius Iulianus ob hoc, quod creditum fuerat emendationem temporum Commodi Pertinacis auctoritate reparandam, habebaturque ita, quasi Iuliani consilio esset interemptus. et iam hi primum qui Iulianum odisse coeperant disseminarunt prima statim die Pertinacis cena despecta luxuriosum parasse convivium ostreis et altilibus et piscibus adornatum. quod falsum fuisse saepe autem nulla exsistente religione holeribus leguminib
Abbreviated transcription (Latin):
uibus cum diceret iam alium imperatorem appellatum
retiuentes cum ad pretoria castra duxerunt. Sed postea¬
qͣ in castra uentuni est. cum sulpiciano prefecto urbi
socero pertinacis concionante sibiq imperiũ uindicãte
ulianum e muro ingentia pollicentem nullus admitte̾t.
primum iulianus monuit pretorianos ne eum facerent
imperatorem qui pertinacem uindicaret. Deuide scrip¬
sit in tabulis se cõmodi menioriam restituturũ. Atq
ita & admissus est & imperator appellatus. rogantibus
pretorianis ne sulpiciano aliquid noceret ꝙ imperator
esse uoluisset. Tunc uilianus flauium genialem &
tullium crispinum suffragio pretorianorum pref pre¬
torii fecit. Stipatusq elt caterua iniperatoria per
maurentium qui & ante sulpiciano coniunxerat. Sane
cum uicena quina milia militibus promisisset. tricena
dediti q lnde habita concione militari uespera in senatũ uenit.

Expanded text:
quibus cum diceret iam alium imperatorem appellatum, quibus cum diceret iam alium imperatorem appellatum, retinentes eum ad praetoria castra duxerunt, sed posteaquam in castra ventum est, cum Sulpiciano praefecto urbi, socero Pertinacis, contionante sibique imperium vindicante Iulianum e muro ingentia pollicentem nullus admitteret, primum Iulianus monuit praetorianos, ne eum facerent imperatorem, qui Pertinacem vindicaret; deinde scripsit in tabulis se Commodi memoriam restituturum. atque ita est admissus et imperator appellatus, rogantibus praetorianis ne Sulpiciano aliquid noceret, quod imperator esse voluisset. Tunc Iulianus Flavium Genialem et Tullium Crispinum suffragio praetorianorum praefectos praetorii fecit stipatusque est caterva imperatoria per Maurentium, qui et ante Sulpiciano coniunxerat. sane cum vicena quina milia militibus promisisset, tricena dedit.Inde habita contionem militari vespera in senatum venit
Abbreviated transcription (Latin):
feriorem rexit Post hoc curam alimentorum ĩ italiam
meruit.Tunc factus est reus per quendam militem a¬
seuerui clarissinum conuirationis cum saluuo contra¬
cõmodum. sed a comodo quia multos iam senatores occidẽat.¬
& quidem nobiles ac potentes in causis maiestatis ne tristiꝰ
grauaretur didius libertus est accus atore dannato. Ab¬
solutus iterum ad regendam prouinciam mssus est.
Bichimiam deide rexit: sed non ea fama qua ceterae.
Fuit consul cum pertinace & in proconsulatu africe eidem
successit. & semper ab eo collega est & successor appel¬
latus: maxine eo die cum filiam suam iulianus despon¬
dens affini suo ad pertinacen uenisset idq intinasset.
dixitq debita reuerentia quia collega & successon
meus est: statun enim mors pertinacis secuta est
uo interfecto cum sulpitianus imperator in castris appel¬
lari uellet: & uilianus cum genero cornelio repentino¬
ad senatum uenisset. queni indictum acceperat. Cũq

Expanded text:
feriorem rexit, post hoc curam alimentorum in Italiam feriorem rexit, post hoc curam alimentorum in Italiam meruit, tunc factus est reus per quendam Severum Clarissimum militem coniurationis cum Salvio contrmodum, sed a Commodo, quia multos iam senatores occiderat et quidem nobiles ac potentes in causis maiestatis, ne tristius gravaretur, Didius liberatus est accusatore damnato, absolutus iterum ad regendam provinciam missus est. Bithyniam deinde rexit, sed non ea fama qua ceteras. Fuit consul cum Pertinace et in proconsulatu Africae eidem successit et semper ab eo collega est et successor appellatus, maxime eo die cum filiam suam Iulianus despondens adfini suo ad Pertinacem venisset idque intimasset, dixit: que debita reverentia, quia collega et successor meus est. statim enim mors Pertinacis secuta est. quo inter- fecto eum Sulpicianus imperator in castris appellari vellet, et Iulianus cum genero ad senatum venisset, quem indictum acceperat, cumque
Abbreviated transcription (Latin):
tinaceni imperium adeptus est.
Froauus fuit albius uilianus bie
consul prefectus urbi & iuriscon¬
sultus. quod magis eum nobilem
fecit. Mater clara emilia. pater
petronius didus seuerus frater
didius proculus & nũmius albinus
auunculus. saluius uilianus: Auus paternus insubrie
mediolanensis.. Aaternus ex hadrumetina colonia
educatus est apud donutiam lucillam matrem marci ⁊¬
imperatoris. Inter. xx. uiros lectus est suffragio miatris
marci. questor ante amium qͣ legitima etas sm̃nebat de
signatus est. Edilitatem suffragio marci consecitus est.
retor eiusdem suffragio fuit. Post preturam legioni
prefuit . In germania iucesime secunde primigeme inde
bellicam sancte ac dui rexit. Ibi cauchis germanie ⁊
populus qui album fluuium accolebant crumpentibus.
restitit tumultuariis auxiliis prouincialium: ob que con¬
sulatum meruit testimonio imperatoris. Cattos etiã
debellauit Inde dalmatiam regendam accepit: eamq
a confinibus hostib uindicauit. Post gerianiam in¬

Expanded text:
tinacem imperium adeptus est, proavus fuit Salvius Iulianus, bis consul, praefectus urbi et iuris consultus, quod magis eum nobilem fecit,mater Clara Aemilia, pater Petronius Didius Severus, fratres Didius Proculus et Nummius Albinus, avunculus Salvius Iulianus, avus paternus Insubris Mediolanensis, maternus ex Adrumetina colonia. Educatus est apud Domitiam Lucillam, matrem Marci imperatoris.Inter viginti viros lectus est suffragio matris Marci. Qusignatus est. aedilitatem suffragio Marci consecutus est. praetor eiusdem suffragio fuit. post praeturam legioni praefuit in Germania vicensimae secundae Primigeniae. inde Belgicam sancte ac diu rexit, ibi Chaucis, Germaniae populis qui Albim fluvium adcolebant, erumpentibus restitit tumultuariis auxiliis provincialium, ob quae consulatum meruit testimonio imperatoris. Chattos etiam debellavit, inde Dalmatiam regendam accepit eamque a confinibus hostibus vindicavit, post Germaniam in
Abbreviated transcription (Latin):
cc sunt que de uero cesare mandata litteris fuerunt. de
quo idcirco non tacui. quia mihi propositum fuit. Oñes
qui uel post cesarem dictatorem hoc est diuum iulium
uel cesares uel augusti uel principes appellati sunt. quiq ĩ
adoptionem uenerunt uel imperatorum filii aut parentes
cesarum nomine conseerati sunt singulis libris ex ponere.
mee satisfaciens conscientie &iam si multis nulla sit necel¬
sitas talia requirendi:¬

Expanded text:
Haec sunt quae de Vero Caesare mandanda litteris fuerunt, de Haec sunt quae de Vero Caesare mandanda litteris fuerunt, de quo idcirco non tacui, quia mihi propositum fuit omnes, qui post Caesarem dictatorem, hoc est divum Iulium, vel Caesares vel Augusti vel principes appellati sunt, quique in adoptationem venerunt, vel imperatorum filii aut parentes Caesarum nomine consecrati sunt, singulis libris exponere, meae satisfaciens conscientiae, etiamsi multis nulla sit necessitas talia requirendi
Abbreviated transcription (Latin):
dit ut iudicium suum aut scientiam futuroruni. post
hunc deniq hadrianus dui anceps quid faceret. auto¬
nium adoptauit pium cognonune appellatum: cui con¬
ditionem addidit. ut ipse sibi marcum & uerũ autouiꝰ
adoptar&. filiamq suam uero non marco daret. nec
diutius uixit grauatus langore ac diuerso genere mor¬
borum. sepe diceus sanui principem mori debere
non debilem: Statuas saue helio uero per totũ orben
collossas pomi iussit: templa & iam in nõuullis urbib
fieri. deniq illus merito filium eius uerum ne potem
ut pote suum qui pereunte helio in fanulia ipsue
hadriaui renianserat adoptandum antonio pio cũ marco
ut iam diximus dedit. sepe dicens. habeat res.p. quodcũq
de uero. quod quidem contrarium est his que de adoptio¬
nis penitentia per auctores plurimos intimata sunt
Cum uerus posterior nihil dignum preter clementiam ui
moribus habuerit: quod imperatorie fanulie lumẽ affe̾ret.

Expanded text:
dit aut iudicium suum aut scientiam futurorum. post dit aut iudicium suum aut scientiam futurorum. post hunc denique Hadrianus diu anceps quid faceret, Antoninum adoptavit Pium cognomine appellatum, cui condicionem addidit, ut ipse sibi Marcum et Verum Antoninus adoptaret filiamque suam Vero, non Marco daret, nec diutius vixit gravatus languore ac diverso genere morborum, saepe dicens sanum principem mori debere non debilem. Statuas sane Helio Vero per totum orbem colossas poni iussit, templa etiam in nonnullis urbibus fieri, denique illius merito filium eius Verum, nepotem utpote suum, qui pereunte Helio in familia ipsius Hadriani remanserat, adoptandum Antonino Pio cum Marco, ut iam diximus, dedit, saepe dicens: Habeat res publica quodcumque de Vero, quod quidem contrarium iis quae de adoptionis paenitentia per auctores plurimos intimata sunt, cum Verus posterior nihil dignum praeter clementiam in moribus habuerit, quod imperatoriae familiae lumen adferret.
Abbreviated transcription (Latin):
hadrianus dedit: Sed cum eum uideret homo paulo ar¬
gutior miserrime ualetudinis. ita ut scutum solidius
iactare non posset. dixisse fertur: Ter nulies sexter¬
tium ꝑdiduuus quod exercitui populoq dependinius
siquidem satis in caducum parietem incumbinius. &
qui non ipsam rem.p. sed nos ipsos sustentare uix
possit. & hec quidem hadrianus cum prefecto suo lo¬
cutus est: que cuui prodidisset prefectus ac per hoc
helius cesar in dies magis magis q sollicitudine utpote
desperati hominis aggrauaretur: prefecto suo hadrianꝰ
qui reui prodiderat successorem dedit. uolens uideri
ꝙ uerba tristia teniꝑass& sed nihil profuit: Hani
est imperatorio funere. neq quicꝗͣ de regia in miorte ha¬
buit diguitate. doluit ergo illuis iuortemꝰ ut bouus p̃r
non ut bonus princeps: Nam cuni amici solliciti que¬
rerent qui adoptari posset. hadriauus dixisse fertur
id &iam uuente adhuc uero decreueram: ex quo osten¬

Expanded text:
Hadrianus dedit, sed cum eum videret homo paulo arHadrianus dedit, sed cum eum videret homo paulo argutior miserrimae valetudinis, ita ut scutum solidius iactare non posset, dixisse fertur: Ter milies perdidimus, quod exercitui populoque dependimus; si quidem satis in caducum parietem incubuimus et qui non ipsam rem publicam, sed nos ipsos sustentare vix possit . et haec quidem Hadrianus cum praefecto suo locutus est. quae cum prodidisset praefectus, ac per hoc Helius Caesar in dies magis magisque sollicitudine, utpote desperati hominis, adgravaretur, praefecto suo Hadrianus, qui rem prodiderat, successorem dedit, volens videri quod verba tristia temperasset. sed nihil profuit; nam, est imperatorio funere, neque quicquam de regia ni mortis habuit dignitatem, doluit ergo illius mortem ut bonus pater, non ut bonus princeps, nam cum amici solliciti quaererent, qui adoptari posset, Hadrianus dixisse fertur iis: Etiam vivente adhuc Vero decreveram . ex quo osten
Abbreviated transcription (Latin):
marcialem epigrãmaticum poetam uirgilium suum
dixisse: lam illa leuiora ꝙ cursoribus suis exemplo
cupidinum alias frequenter ad posuit. eorum uentoꝵ
nomunibus sepe uocitauit. boream alium aliun notum
& item aquiloueni aut circium. ceterisq nominibus
appellans. & iudefesse atq ihumaniter facieus cursita¬
re: Idem uxori conquerenti de extrancis uoluptatib
dixisse fertur. patere me per alias exercere cupiditates
meas: Uxor enum dignitatis nomen est nõ uoluptatis.
eius est filius antonius uerus qui adoptatus est amarco.
erus certe cum marco & cum codem equale gessit impium
Nam ipsi sunt qui primi duo augusti appellati sunt &
quorumi fastis consularibus sic nomuina perscribuntun
ut dicantur non duo tantum antonii sed duo augusti.
antuniq huius rei & nouitas & dignitas ualuit ut fasti
consulares nõnulli ab his sumerent᷑ ordinem consulum
pro eius adoptione infinitam pecuniam populo & militib

Expanded text:
Martialem, epigrammaticum poetam, Vergilium suum Martialem, epigrammaticum poetam, Vergilium suum dixisse, iam illa leviora quod cursoribus suis exemplo Cupidinum alas frequenter adposuit eosque ventorum nominibus saepe vocitavit, Boream alium, alium Notum et item Aquilonem aut Circium ceterisque nominibus appellans et indefesse atque inhumaniter faciens cursitare. idem uxori conquerenti de extraneis voluptatibus dixisse fertur: Patere me per alias exercere cupiditates meas; uxor enim dignitatis nomen est, non volup- tatis . Eius est filius Antoninus Verus, qui adoptatus est a Marco, vel certe cum Marco, et cum eodem aequale gessit imperium, nam ipsi sunt qui primi duo Augusti appellati sunt, et quorum fastis consularibus sic nomina praescribuntur ut dicantur non duo Antonini sed duo Augusti. tantumque huius rei et novitas et dignitas valuit ut fasti consulares nonnulli ab his sumerent ordinem consulum. Pro eius adoptione infinitam pecuniam populo et militibus
Abbreviated transcription (Latin):
sed aliquatenus diffluentes: Nam tetrafarmacum seu
potius penthe farmacum quo postea semper hadrianue
est usus ipse dicitur reperisse. hoc est suinen fasianum
pauonem pernam. crustulatami & aprumam. de quo
genere ubi aliter refert marius maximus non penthafar¬
macum sed tetrafarniacum appellans. ut & uos ipsi in
euis uita persecuti sumus: Fertur &iam aliud genue
uoluptatis quod uerus uiuenerat. Nam lectum enunen¬
tibus quattuor anacliteriis fecerat ninuto reticulo un¬
diq inclusun. eumq foliis rose quib deptum esset
album replebat. iaceusq cuni concubinis uelamine de
liliis facto se tegebat. unctus odoribus persicis: iaui
illa frequentantur a non nullis:ꝙ & accubitationec
ac mensas de rosis ac liliis fecerit. & quidem purgatis
que si uou decora non tamen ad pernitiem publicam x¬
prompta sunt. atq idem ouidii ab aliis relata ideni
apicii libros aniorum inlectos semper habuisse: Idem

Expanded text:
sed aliquatenus diffluentes. nam tetrapharmacum, seu sed aliquatenus diffluentes. nam tetrapharmacum, seu potius pentapharmacum, quo postea semper Hadrianus est usus, ipse dicitur repperisse, hoc est sumen phasianum pavonem pernam crustulatam et aprunam. de quo genere cibi aliter refert Marius Maximus, non pentapharmacum sed tetrapharmacum appellans, ut et nos ipsi in eius vita persecuti sumus, fertur etiam aliud genus voluptatis, quod Verus invenerat. nam lectum eminentibus quattuor anacliteriis fecerat minuto reticulo undique inclusum eumque foliis rosae, quibus demptum esset album, replebat iacensque cum concubinis velamine de liliis facto se tegebat unctus odoribus Persicis. iam illa frequentantur a nonnullis quod et accubitationes ac mensas de rosis ac liliis fecerit et quidem purgatis, quae etsi non decora, non tamen ad perniciem publicam prompta sunt. atque idem Apicii Caelii relata, idem Ovidii libros Amorum in lecto semper habuisse, idem
Abbreviated transcription (Latin):
monii tui non rei. p. queris heredem: Unde apparet
cum habuisse in animo alium deligere. atq hunc in ultino
uite sue tempore a re.p. subnouere. sed eius consiliis
iuuit euentus: Nam cum de prouincia helius rediiss&
atq oronem pulcherrimam que hodieq legitur. siue ꝓ
se siue scrimorum aut dicendi magistros parasset qua
Kallendis ianuariis hadriano patri gratias ageret. accep¬
ta potione qua estimaret se iuiuari. Kallendis ipsis ian¬
uariis periit: iussusq ab hadriano quia uota interueni¬
ebant non lugeri : Fuit hic uite letissime eruditue in
ꝗͣ moribus. in aula diu non fuit. in uta priuata. & si
minus probabilis minus tamen reprchendendus ac
memor fanulie sue comptus decorus pulchritudinis regie.
ris uenerandi eloquentie celsioris uersu facilis in re .p.
&iam non inutilis: Huius uoluptates ab his qui uitam
cius scripserunt multe feruntur. equidem non infamee

Expanded text:
monii tui non rei publicae quaeris heredem . unde apparet monii tui non rei publicae quaeris heredem . unde apparet eum habuisse in animo alium deligere atque hunc ultimo vitae suae tempore a re publica summovere. sed eius consiliis iuvit eventus, nam cum de provincia Helius redisset atque orationem pulcherrimam, quae hodieque legitur, sive per se seu per scriniorum aut dicendi magistros parasset, qua kalendis Ianuariis Hadriano patri gratias ageret, accepta potione, qua se aestimaret iuvari, kalendis ipsis Ianuariis periit. iussusque ab Hadriano, quia vota interveniebant, non lugeri. Fuit hic vitae laetissimae, eruditus in quam moribus, in aula diu non fuit, in vita privata etsi minus probabilis, minus tamen reprehendendus ac memor familiae suae, comptus, decorus, pulchritudinis regiae, oris venerandi, eloquentiae celsioris, versu facilis, in re publica etiam non inutilis, huius voluptates ab iis qui vitam eius scripserunt multae feruntur, et quidem non infames
Abbreviated transcription (Latin):
sicut omniũ dicrum usq ad horam mortis futuros actus
ante perscripserit: satis preterea constat cum de Uero
sepe dixisse: Ostendent terris hunc tantum fata neq
ultra esse sient. quos uersus cum aliquando in ortulo
spatians cantitaret. atq adesset unus ex litteratis quor uiii
hadrianus spetiosa societate gaudebat. uelletq addeRe:
Uimiuim uobis romana propago uisa potens superi propria
hec si dona fuissent. hadriauus dixisse fertur. hos uersus
Uita non capit ueri. illud addens manibus date lilia plenis.
purpurcos spargani flores animaniq nepotis his saltem
accuniulem donis & fungar inani munere: cum quidem
&iam illud dicitur cum risione dixisse : Ego mhi diuum
adoptaui non filium: Nunc tamen cum cum consolarẽt
uus de litteratis qui aderat ac diceret. Quid si nõ recte
constellatio eius collecta est quem credimus esse uictuꝵ
hadrianus dixisse fertur. facile ista dicis tu qui patri¬

Expanded text:
sic ut omnium dierum usque ad horam mortis futuros actus sic ut omnium dierum usque ad horam mortis futuros actus ante perscripserit. satis praeterea constat eum de Vero saepe dixisse: Ostendent terris hunc tantum fata neque ultra esse sinent. quos versus cum aliquando in hortulo spatians cantitaret atque adesset unus ex litteratis, quorum Hadrianus speciosa societate gaudebat, velletque addere nimium vobis Romana propago visa potens, superi, propria haec si dona fuissent, Hadrianus dixisse fertur hos versus vita non capit Veri, illud addens: Manibus date lilia plenis; purpureos spargam flores animamque nepotis his saltem accumulem donis et fungar inani munere, cum quidem etiam illud dicitur cum risione dixisse: Ego mihi divum adoptavi non filium . hunc tamen cum consolaretur unus de litteratis qui aderat ac diceret: Quid 3? si non recte constellatio eius collecta est quem credimus esse victurum? Hadrianus dixisse fertur: Facile ista dicis tu, qui patri
Abbreviated transcription (Latin):
tumq apud hadrianum principem ualuit. ut preter adop¬
tionis affectum quo ei udebatur adiunctus solus omnia
que cuperet &iam per litteras impetraret: Nec prouincie
quidem cui prepositus erat defuit: Nam bene gestis reb
uel potuis feliciter &iam si non summi medii tame obtinuit
ducis famam: Hic tamen ualetudinis adeo misere fuit
ut hadrianum statim adoptionis penituerit. potueritq eũ
amouere a fanulia imperatoria. cum sepe de his cogitaret
si forte uidisset: Fertur deniq ab his qui hadriani uitam
diligentius in litteris retulerunt. hadrianum ueri scisse ge¬
nituram. & cum quem non multo ad ren.P. regendam
probarat. ob hoc tantum adoptasse ut sue satisfaceret uo¬
luptati. &ut quidam dicunt iurciurando quod interces¬
sisse inter ipsum ac uerum secretis conditionib ferebatur:
uisse enuim hadrianum peritum mathescos marus maximus
usq adeo de monstrat. ut cum dicat concta de se scisse

Expanded text:
tumque apud Hadrianum principem valuit ut praeter adoptumque apud Hadrianum principem valuit ut praeter adoptionis adfectum, quo ei videbatur adiunctus, solus omnia, quae cuperet, etiam per litteras impetraret. nec provinciae quidem, cui praepositus erat, defuit; nam bene gestis rebus vel potius feliciter etiamsi non summi, medii tamen obtinuit ducis famam. Hic tamen valetudinis adeo miserae fuit ut Hadrianum statim adoptionis paenituerit potueritque eum amovere a familia imperatoria, cum saepe de aliis cogitaret, si forte vixisset. fertur denique ab iis qui Hadriani vitam diligentius in litteras rettulerunt Hadrianum Veri scisse genituram et eum, quem non multum ad rem publicam regendam probarat, ob hoc tantum adoptasse ut suae satisfaceret voluptati et, ut quidam dicunt, iuri iurando, quod intercessisse inter ipsum ac Verum secretis condicionibus ferebatur. fuisse enim Hadrianum peritum matheseos Marius Maximus usque adeo demonstrat ut eum dicat cuncta de se scisse,
Abbreviated transcription (Latin):
ceionius cõmodus fuit. quen alii uerum alu lucium
aurelium multi aminum prodiderunt. maiores omues
nobilissimi quorum origo pleraq ex etruria fuit uel¬
ex fauentia. & de huius quidem familia plenius in uita
lucii aurelii ceiomi cõmodi ueri autonis fili huiusce quem
sibi adoptare antonius ussus est disseremus: Is cium liber
debet omnia que ad stemna generis pertinent continere. qui
habet principem de quo plura dicenda sunt: Adoptatus
autem heluis uerus ab hadriano co tempore quo iam ut suꝑiꝰ
diximus parum iugebat. & de successore necessario cogita¬
bat. statimq pretor factus & pannoniis dux ac rector im¬
positus moꝵ consul creatus. & quia erat iam deputatus
imperio. iterum consul designatus est: Datum etiã popło
congiarium causa cius adopͤtionis collatumq militibue
sextertium ter milies cercenses editi. neq quicꝗͣ preter¬
missum quod posset leticiam. publicam frequentare. tã¬

Expanded text:
Ceionius Commodus fuit, quem alii Verum, alii Lucium Ceionius Commodus fuit, quem alii Verum, alii Lucium Aurelium, multi Annium prodiderunt.Maiores omnes nobilissimi, quorum origo pleraqex Faventia. et de huius quidem familia plenius in vita Lucii Aurelii Ceionii Commodi Veri Antonini, filii huiusce, quem sibi adoptare Antoninus iussus est, disseremus. is enim liber debet omnia quae ad stemma generis pertinent continere, qui habet principem de quo plura dicenda sunt. Adoptatus autem Helius Verus ab Hadriano eo tempore quo iam, ut superius diximus, parum vigebat et de successore necessario cogitabat, statimque praetor factus et Pannoniis dux ac rector impositus, mox consul creatus et, quia erat deputatus imperio, iterum consul designatus est. datum etiam populo congiarium causa eius adoptionis conlatumque militibus sestertium ter milies, circenses editi, neque quicquam praetermissum quod posset laetitiam publicam frequentare. tan
Abbreviated transcription (Latin):
sed eo prope genere quo nostris temporibus a uestra
clementia maximianus atq constantinus cesares dicti
sunt. quasi quidam principum filii uiri & designati ⁊¬
auguste maiestatis heredes: & quoniam de cesar uin
nomine in huius precipue uita est aliquid disputandũ.
qui hoc solum nomen adeptus est. cesarem uel ab ele¬
phanto qui lingua maurorum cesa dicitur in prelio ceso
eum qui primus sic appellatus est. doctissun uiri & eru¬
dicissimi putant dictum. uel quia mortua matre sed
uentre ceso sit natus uel ꝙ cum magnis crinibus sit
utero parentis effusus. uel quod oculis cesus & ultra
hunianum morem uiguerit: Certe quecunq illa felix
necessitas fuit. uudeꝰ clarum & duraturum cum eterni¬
tate niundi nomen effloruit. HIC EREO. de qUO
sermo est primum lucius aurelius uerus est dictus. sed
ab hadriano adscitus in heliorum familiam. hoc est in
hadriani trauscriptus & appellatus est cesar: Huic pater

Expanded text:
sed eo prope genere quo nostris temporibus a vestra sed eo prope genere quo nostris temporibus a vestra clementia Maximianus atque Constantius Caesares dicti sunt quasi quidam principum filii veri et designati augustae maiestatis heredes. Et quoniam de Caesarum nomine in huius praecipue vita est aliquid disputandum, qui hoc solum nomen indeptus est, Caesarem vel ab elephanto, qui lingua Maurorum caesai dicitur, in proelio caeso, eum qui primus sic appellatus est doctissimi viri et eruditissimi putant dictum, vel quia mortua matre et ventre caeso sit natus, vel quod cum magnis crinibus sit utero parentis effusus, vel quod oculis caesus et ultra humanum morem viguerit. certe quaecumque illa, felix necessitas fuit, unde tam clarum et duraturum cum aeternitate mundi nomen effloruit. Hic ergo, de quo sermo est, primum Lucius Aurelius Verus est dictus, sed ab Hadriano adscitus in HHadriani, transscriptus et appellatus est Caesar.Huic pater
Abbreviated transcription (Latin):
IOCIETI ANO. AGUSTO.SPAR¬
tianus suus sał.
muhi est diocletiane auguste tot
principum maxime non solum
eos qui principum locum in hac
statione quam temperas retentaue¬
runt. ut usq ad diuum hadrianũ
feci. sed illos &iam qui uel cesaꝵ
nomine appellati sunt: nec principes aut augusti fuerũt
quolibet alio genere aut in famam aut in spem pͥncipa¬
tus ueneruntꝰ cognitioni numinis tui sternere: Quorum
precipue de helio uero dicendum est. qui prinus cesaris
nomen tantum accepit adoptione hadriani fanulie prin¬
cipum adscitus. & quoniam mmis pauca dicenda sunt
uec debet prologus morosior esse ꝗͣ fabula de ipso iã
loquar.
ETONTS. COMODS QUI
& helius uerus appellatus est. que
sibi hadrianus euo iigrauescente
morbis tristioribus pressus. Pera¬
grato iam orbe terrarum adopta¬
uit. nihil habet in sua uita menio¬
rabile. nisi ꝙ primus tantũ cesar
est appellatus. non testamento ut
antea solebat. neq eo modo quo traianus est adoptatus.

Expanded text:
iocletiano Augusto Aelius Spartianus suus sal. In animo mihi est, Diocletiane Auguste, tot principum maxime, non solum eos, qui principum locum in hac statione, quam temperas, retentarunt, ut usque ad divum Hadrianum feci, sed illos etiam, qui vel Caesarum nomine appellati sunt nec privel quolibet alio genere aut in famam aut in spem principatus venerunt, cognitioni numinis tui sternere, quorum praecipue de Helio Vero dicendum est, qui primus tantum Caesaris nomen accepit, adoptione Hadriani familiae principum adscitus, et quoniam nimis pauca dicenda sunt, nec debet prologus inormior esse quam fabula, de ipso iam loquar. Ceionius Commodus, qui et Helius Verus appel- latus est, quem sibi Hadrianus aevo ingravescente morbis tristioribus pressus peragrato iam orbe terrarum adoptavit, nihil habet in sua vita memorabile, nisi quod primus tantum Caesar est appellatus, non testamento, ut antea solebat, neque eo modo quo Traianus est adoptatus,
Abbreviated transcription (Latin):
natus educatus optime. & miscrabiliter interemptus. &
quoniã scio errare plerosq qui ualeriani impatoris titulum
i sepulcro legentes: illius ualeriam redditum putant cor¬
pus. qui a persis est captus ne ullus error obrepat mit¬
tendum in litteras censui. hunc ualerianũ circa mediolanũ
sepultum addito titulo claudii uissu ualerianus imperator.
Non puto plus aliquid uel de maiore uel de minore require

Expanded text:
natus, educatus optime et miserabiliter interemptus. Et natus, educatus optime et miserabiliter interemptus. Et quoniam scio errare plerosque, qui Valeriani imperatoris titulum in sepulchro legentes illius Valeriani redditum putant corpus, qui a Persis est captus, ne ullus error obrepat, mittendum in litteras censui hunc Valerianum circa Mediolanum sepultum addito titulo Claudii iussu : Valerianus imperator. Non puto plus aliquid vel de maiore Valeriano vel de iunio
Abbreviated transcription (Latin):
ego iudicem de populo de militibus de senatu. de oi penitus
orbe. iudicibus & tribunis ac ducibus. hec sunt ob que augu¬
stum nomen tenetis apud uos censura desedit. non põt hoc
implere priuatus. Ueniam igitur huius honoris peto cui
uita impar est confidentia. cui tempora sic repugnant ut
censurã hominũ natura non querat. Poteram multa alia
& senatus consulta & iudicia principuni de ualeriano pro¬
ferre. nisi & uobis pleraq uota essent & puderet altius
uirum extollere. qui fatali quadam necessitate suꝑatus c̃.
nunc ad ualerianum minorẽ reuertar. Ualerianus iumior
alia qͣ gallienus matre genitus forma conspiciuis. uerecũ¬
dia probabilis. cruditione pro etate clarus. moribus per¬
iocundus. atq a fratris dissolutione seuinctus. a patre ab¬
sente cesar est appellatus: a fratre ut celestinus dicit augu¬
stinuis nihil habet predicabile in uita nisi ꝙ est nobiliter

Expanded text:
ego iudicem de populo, de militibus, de senatu, de omni penitus ego iudicem de populo, de militibus, de senatu, de omni penitus orbe iudicibus et tribunis ac ducibus, haec sunt propter quae Augustum nomen tenetis ; apud vos censura desedit, non potest hoc implere privatus. veniam igitur eius honoris peto, cui vita impar est, impar est confidentia, cui tempora sic repugnant, ut censuram hominum natura non quaerat. Poteram multa alia et senatus consulta et iudicia principum de Valeriano proferre, nisi et vobis pleraque nota essent, et puderet altius virum extollere, qui fatali quadam necessitate superatus est. nunc ad Valerianum minorem revertar. Valerianus iunior, alia quam Gallienus matre genitus, forma conspicuus, verecundia probabilis, eruditione pro aetate clarus, moribus periucundus atque a fratris dissolutione seiunctus, a patre absente Caesar est appellatus, a fratre, ut Caelestinus dicit, Augustus, nihil habet praedicabile in vita, nisi quod est nobiliter
Abbreviated transcription (Latin):
quit ualerianum totius senatus sententia imo animic
atq pectoribus totius orbis huniani suscipe censurã quam
tibi detulit Romana res. p. quam solus mereris iudica¬
turus de moribus omniũ. iudicaturus de morib nostris.
tu extimabis qui in curia manere debeant. tu equestrem or¬
dinem in antiquũ modum rediges. tu censibus modũ pones.
tibi legum scribendaꝵ auctoritas dabitur. tibi de ordini¬
bus militum iudicandum est. tu arma respicies. tude nr̃o
palatio. tu de iudicibus. tu de prefectis emiuentissimis iudi¬
cabis. excepto demiq prefecto urbis Rome. exceptis consu¬
libus ordinariis. & sacrorum rege ac maxima uirgine uesta¬
lium. si tanien incorrupta ꝑmanebit. de om̃ib sutias feres.
Laborabunt autem &iam illi ut tibi placeant. de quibus non
potes uidicare. Hec decuis. sed ualeriano sutia huiusmoi fuit.
Ne queso sanctissime impator ad hane necessitatem me alliges ut

Expanded text:
quit, Valerianum, totius senatus sententia, immo animis quit, Valerianum, totius senatus sententia, immo animis atque pectoribus totius orbis humani, suscipe censuram, quam tibi detulit Romana res publica, quam solus mereris, iudicaturus de moribus omnium, iudicaturus de moribus nostris, tu aestimabis qui manere in Curia debeant, tu equestrem ordinem in antiquum statum rediges, tu censibus modum pones, tibi legum scribendarum auctoritas dabitur, tibi de ordinibus militum iudicandum est; tu arma respicies ; tu de nostro Palatio, tu de iudicibus, tu de praefectis eminentissimis iudicabis ; excepto denique praefecto urbis Romae, exceptis consulibus ordinariis et sacrorum rege ac maxima virgine Vestalium si tamen incorrupta permanebit de omnibus sententias feres, laborabunt autem etiam illi, ut tibi placeant, de quibus non potes iudicare. haec Decius, sed Valeriano sententia huiusmodi fuit: Ne, quaeso, sanctissime imperator, ad hanc me necessitatem alliges, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in senatus amplissimmi potestate ubi primum pretor
edixit. Quid uobis uidetur. p.c. de censore delegẽ¬
do atq eum qui erat princeps tunc senatus sententiam
rogasset absente ualeriano. iam ille ui procinctu cũ decio
tunc agebat. omuies una uoce dixerunt inteͬrupto more
dicende sententie. ualeriani uita censura est. ille de
ominibus iudicet qui est omnbus melior. Ille de senatu
iudicet qui nullum habet crimen. Ille de uita nr̃a sũtiam
ferat cui nihil põt obiici. Ualerianus a prima pueritia
censor fuit. Ualerianus in tota uita sua fuit censor. pru¬
dens senator. modestus senator. grauis senator. anncus
bonoꝵ. inimicus tyrannoꝵ. hostis criminũ. hostis uitioꝵ
Hunc censoreni omnes accipimus. hunc imitati oes uolumꝰ
essent sepus dictaꝰ addiderunt om̃es. atq ita discessũ est.
Loc senatusconsultũ ubi decius accepit. om̃es aulicos conuo¬
cauit ipsũ &i̾am ualerianum precepit rogari atq in con

Expanded text:
in senatus amplissimi potestate, ubi primum praetor in senatus amplissimi potestate, ubi primum praetor edixit: Quid vobis videtur, patres conscripti, de censore deligendo? atque eum, qui erat princeps tunc senatus, sententiam rogasset absente Valeriano nam ille in procinctu cum Decio tunc agebat, omnes una voce dixerunt interrupto more dicendae sententiae : Valeriani vita censura est. ille de omnibus iudicet, qui est omnibus melior, ille de senatu iudicet, qui nullum habet crimen, ille de vita nostra sententiam ferat, cui nihil potest obici. Valerianus a prima pueritia fuit censor. Valerianus in tota vita sua fuit censor, prudens senator, modestus senator, gravis senator, amicus bonorum, inimicus tyrannorum, hostis criminum, hostis vitiorum, hunc censorem omnes accipimus, hunc imitari omnes volumessent saepius dicta, addiderunt, omnes, atque ita discessum est. Hoc senatus consultum ubi Decius accepit, omnes aulicos convocavit, ipsum etiam Valerianum praecepit rogari, atque in co
Abbreviated transcription (Latin):
timore baliste atq odenaci in regnum suuni ocius se recepit
atq hic interim finis belli fuit persici. Hec sunt digna
cognitione de ualeriano ciuus per amios septuaginta uita
lau̾dabilis in eam conscenderat gloriam ut post omnes
honores & magistratus insigniter gestos imꝑator fieret
non ut solet tumultuario populi concursu nõ militum
strepitu sed iure meritorum. & ex totius orbis una
sententia. Deniq si data esset omnibus potestas pre¬
mendi arbitrii quem imꝑatorem uellent. alter non
esset electus: & ut scias quanta uis in ualeriano meri¬
torum fuit publicoꝵꝵ. ponam senatus consulta quibus
anmaduertant omnes quid de illo semper amplissi¬
mus ordo iudicauerit. deciis cons̃s. sexto kał nouẽ¬
brium dic. cum ob imperatorias litteras in ede castroꝵ
senatus haberetur. iretur per sententias singulorum
cui deberet censura defferri. nam id decii posuerant

Expanded text:
timore Ballistae atque Odaenathi in regnum suum ocius se recepit, timore Ballistae atque Odaenathi in regnum suum ocius se recepit, atque hic interim finis belli fuit Persici. Haec sunt digna cognitu de Valeriano, cuius per annos sexaginta vita laudabilis in eam conscenderat gloriam ut post omnes honores et magistratus insigniter gestos imperator fieret, non, ut solet, tumultuario populi concursu, non militum strepitu, sed iure meritorum et quasi ex totius orbis una sententia. denique si data esset omnibus potestas promendi arbitrii quem imperatorem vellent, alter non esset electus. Et ut scias quanta vis in Valeriano meritorum fuerit publicorum, ponam senatus consulta, quibus animadvertant omnes quid de illo semper amplissimus ordo indicaverit. Duobus Deciis consulibus sexto kal. Novembrium die, cum ob imperatorias litteras in Aede Castorum senatus haberetur, ireturque per sententias singulorum, cui deberet censura deferri nam id Decii posuerant
Abbreviated transcription (Latin):
glorie uenio sed uereor ne non tam uiceris qͣ bella scuerie.
alerinum & filius repetit & nepos sed duces. Ro. & oĩs
gallia & omis a frica & omnnis hyspania & omnis italia
Conmes gentes que sunt in ullirico atq in oriente & in
pontho que cum romanis consentiunt aut romanoꝵ sunt.
num ergo senem cepisti. & onnes gentes orbis terrarũ infestis¬
simas tibi fecisti: fortassis & nobis qui auxilia misimus
qui uicini sunus. qui semper uobis inter uos pugnantibus
laboramus. Bac̾triani & hyberi & albini & tauros & scy¬
the saporis litteras non receperunt. sed ad Romanos duces
scripserunt auxilia pollicentes ad ualerianum de captiuita¬
te liberandum. Sed ualeriano apud persas consenescente
denatus palmerenus collecto exercitu rem Romanam prope
in pristinum statum reddidit. Cepit regis thesauros.
cepit &iam qu thesauris cariores hñt ͦ regis parthici
concubinas. quare magis reformidans romanos duces sapor

Expanded text:
gloriae venio, sed vereor ne non tam viceris quam bella severis. gloriae venio, sed vereor ne non tam viceris quam bella severis. Valerianum et filius repetit et nepos et duces Romani et omnis Gallia et omnis Africa et omnis Hispania et omnis Italia et omnes gentes quae sunt in Illyrico atque in oriente et in Ponto, quae cum Romanis consentiunt aut Romanorum sunt, unum ergo senem cepisti sed omnes gentes orbis terrarum infestissimas tibi fecisti, fortassis et nobis, qui auxilia misimus, qui vicini sumus, qui semper vobis inter vos pugnantibus laboramus. Bactriani et Hiberi et Albani et Tauroscythae Saporis litteras non receperunt sed ad Romanos duces scripserunt auxilia pollicentes ad Valerianum de captivitate liberandum. Sed Valeriano apud Persas consenescente Odaenathus Palmyrenus collecto exercitu rem Romanam prope in pristinum statum reddidit. cepit regis thesauros, cepit etiam, quas thesauris cariores habent reges Parthici, concubinas, quare magis reformidans Romanos duces Sapor
Abbreviated transcription (Latin):
bus exemplis & fortasse interioribus nihil dico. Mitridates
ponticus totam asiam tenuit. certe uictus est. certe asia
Romanoꝵ est. si in eum consilium requiris: utere oca¬
sione pacis. & ualerianum suis redde: ego gratulor felicitati
tue si tamen illa uti tu scias. Uelenus Rex cadusioꝵ sic
scripsit. Remissa mihi auxilia integra & incolumia gra¬
tanter accepi. & captum ualerianum principem non satie
gratulor magis gratularer si redderetur. Romani enĩ tunc¬
grauiores sunt quando uincuntur: age igitur ut prudentem
decet nec fortuna te inflamet. que multos decepit. Ualeria¬
nus & filium impatorem habet & nepotem csarem & qđ
ad omnem orbeni illuni romanum qui contra te totus insur¬
get. redele igitur ualerianum & fac cum romanis pacen.
uobis &iam obgentes ponthicas profuturam. Artabas des
rex armenior e talem ad saporem eplam nusit. In ꝑtem

Expanded text:
bus exemplis et fortasse inferioribus nihil dico. Mithradates bus exemplis et fortasse inferioribus nihil dico. Mithradates Ponticus totam Asiam tenuit; certe victus est, certe Asia Romanorum est. si meum consilium requiris, utere occasione pacis et Valerianum suis redde, ego gratulor felicitati tuae, ; si tamen illa uti tu scias. Velenus rex Cadusiorum sic scripsit: Remissa mihi auxilia integra et incolumia gratanter accepi. at captum Valerianum principem principum non satis gratulor, magis gratuler, si redderetur. Romani enim graviores tunc sunt, quando vincuntur. age igitur ut prudentem decet, nec fortuna te inflammet, quae multos decepit. Valerianus et filium imperatorem habet et nepotem Caesarem, et quid ad omnem orbem illum Romanum, qui contra te totus insurget? redde igitur Valerianum et fac cum Romanis pacem, nobis etiam ob gentes Ponti eas profuturam. Artavasdes rex Armeniorum talem ad Saporem epistulam misit : In partem
Abbreviated transcription (Latin):
esset. quo nullus melior inueniretur. ita ego precor ut in
eo statu uobis rem.p. seruent. in quo eam uos adhuc
natantem collocaritis. Hac epla probat puppienun
cundem esse qui a plerisq maximus dicitur. Si quidẽ p
hec tempora apud grecos non facile puppienus apud
latinos non facile maximus inuemiatur. & ea que gesta
sunt contra maximinum. modo a puppieno modo a ma¬
ximio acta dic antur:¬
si possem aliquando Romanos penitꝰ
uinci gauderem tibi de uictoria quam
preferres. Sed quia uel fato uel uir¬
tute gens illa plurimu pot uide ne
quos senem imperatore m cepisti &
id quidem fraude. male tibi cedat.
aut posteris tuis. Cogita quantas
gentes Romami ex hostibus suas fecerint a qu̾ibus nempe
uicti sint: Audiuimus certe ꝙ galli cos uiceruit. & in¬
gentem illam ciuitatem incenderint. certe romanis ẜuuint.
Quid afri cos uicerunt: Certe romanis seruiunt: de longiori¬

Expanded text:
esset, quod nullus melior inveniretur.Ita ego precor, ut in esset, quod nullus melior inveniretur.Ita ego precor, ut in eo statu vobis rem p. servent, in quo eam vos adhuc nutantem collocaritis.’ Haec epistola probat Puppienum eundem esse, qui a plerisque Maximus dicitur.Si quidem per haec tempora apud Graecos non facile Puppienus, apud Latinos non facile Maximus inveniatur, et ea, quae gesta sunt contra Maximinum, modo a Puppieno modo a Maximo acta dicanturscirem posse aliquando Romanos penitus vinci, gauderem tibi de victoria, quam praefers. sed quia vel fato vel virtute gens illa plurimum potest, vide ne, quod senem imperatorem cepisti et id quidem fraude, male tibi cedat et posteris tuis. cogita quantas gentes Romani ex hostibus suas fecerint, a quibus saepe victi sunt. audivimus certe quod Galli eos vicerint et ingentem illam civitatem incenderint ; certe Romanis serviunt, quid Afri? eos non vicerunt? certe serviunt Romanis, de longiori