comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde collecta omi multitudĩe confilio eoꝵ qͥ locoꝵ
habebant ꝑitiam. ex imꝓuiso ꝑ omnem ꝓuintiam
irruptiones facturi. Quo comꝑto dñs rex ꝯuocatis
ex omni principatu militarib copiis. cum suis
quos secum habebat familiarib egressus antiochia
circa castrum harenc castra metatꝰ. sustinuit
prudentis more. quia male cuncta munstrat
impetus ꝑ dies aliquot. ut hostes qui maiores
dicebantur habere copias. suos pugna lacesferẽt.
aut alio quouis mͦ ꝯceptum aꝑirent ꝓpositum.
Uidens autem qd̾ nichil tale molireritur. s
securi in castͥs moram quietam agerent. ad¬
huc fortasse maiora prestolantes suffragia
irruit suꝑ eos repente. & incautos reꝑiens
anteqͣm arma possent corriꝑe. gladiis instat.
ꝑforat lanceis: uix paucis conceditur equoꝵ
benefitio ceteris interemptis. fuga mortem
euadere. Relictis gͥ castͥs om̃i ꝯmoditate ⁊ ua¬

Expanded text:
inde collecta omni multitudine, consilio eorum qui locorum inde collecta omni multitudine, consilio eorum qui locorum habebant peritiam, ex improviso per omnem provinciam irruptiones facturi; quo comperto, dominus rex, convocatis ex omni principatu militaribus copiis, cum suis quos secum habebat familiaribus, egressus Antiochia circa castrum Harenc castrametatus, substitit prudentis more, quia . . . . . male cuncta ministra Impetus, STAT. per dies aliquot, ut hostes, qui majores dicebantur habere copias, suos pugna lacesserent, aut alio quovis modo conceptum aperirent propositum. Videns autem quod nihil tale molirentur, sed securi in castris moram quietam agerent, adhuc fortasse majora praestolantes suffragia, irruit super eos repente; et incautos reperiens, antequam arma possent corripere, gladiis instat, perforat lanceis; vix paucis conceditur equorum beneficio, caeteris interemptis, fuga mortem evadere. Relictis igitur castris omni commoditate et va
Abbreviated transcription (Latin):
mnc itaq dño comite interim expedito.
rex ista sollicitudine liber. ad ceptum re-¬
Sit opus. & antiochiam sicut priꝰ ꝓposuerat.
maturatis festinat itinerib. audito eiꝰ aduen¬
tu. antiocheni ei obinam exeuntes. cum omni
gaudio taritum hospitem suscipiunt. spem
habentes qd̾ ꝑ eiꝰ industͥam. hostium qui. adue¬
nire dicebantur. iuolentiam tolerare possent
sine ꝑicło. Non multum enim ꝓficere ꝯsue¬
uit. licet ingens fuerit sine duce młtitudo.
⁊ cohortes numerose sine rectore. qͣsi arena sine
calce. uix solent sibi coherere. Iunciat᷑ interea
consonantib rumorib ce fama celeb̾rima.
qd̾ hii qui eufraten transisse in manu robus¬
ta ce apparatu copioso nimis dicebant᷑. aduĩe¬
tis sibi quos citra fluurum locoꝵ ꝑitis inue¬
nerant. in finib halcipie castra locauerant.S
regionem totam impuisis incursi onib depo¬
pulaturi. Conuenerant porro ex omĩb ꝯt̾minis
finib in locum unum. tui nomen ẽ canestriuũ.

Expanded text:
nc itaque, domino comite interim expedito, rex ista sollicitudine liber, ad coeptum redit opus, et Antiochiam, sicut prius proposuerat, maturatis festinat itineribus. Audito ejus adventu, Antiocheni ei obviam exeuntes, cum omni gaudio tantum hospitem suscipiunt, spem habentes quod per ejus industriam, nostium, qui advenire dicebantur, violentiam tolerare possent sine periculo. Non multum enim proficere consuevit, licet ingens fuerit sine duce multitudo; et cohortes numerosae sine rectore, quasi arena sine calce, vix solent sibi cohaerere. Nuntiatur interea consonantibus rumoribus et fama celeberrima, quod hi qui Euphratem transtisse in manu robusta, et apparatu copioso nimis dicebantur, adjunctis sibi quos circa fluvium, locorum peritis, invenerant, in finibus Halapiae castra locaverant, regionem totam improvisis incursionibus depopulaturi. Convenerant porro ex omnibus conterminis finibus, in locum unum, cui nomen est Canestrivum;
Abbreviated transcription (Latin):
amator discipline. hic abbas apud suos extite¬
rat. canonicoꝵ regłarium. in monast̾io cui
ceua nomen. s postmod̾ temꝑe predicti scis¬
matis qd̾ inter dñm innocentiũ papã ⁊ petrũ
petri leonis filium exortumẽ: fauens p̃dicto
legatus. alii parti p̃stantes assensum. moles¬
tiis qͣmpłib fatigabat. Quod uir uite uenera¬
bilis. non ferens. sũpta licentia a fr̃ib. or̃onis
eccłie dominici sepulcri regłarem uitam. ⁊
assiduitatem ꝓfessus. ad eccłiam tyrensem
uocatꝰ ẽ. Rexit autẽ eandem eccłiam stre¬
nue ce feliciter annis duodecim. quartꝰ ante
nos qui nunc eidem eccłie ñ electione m̾iti
s sola dñi dignatione ce patientia presi¬

Expanded text:
amator disciplinae. Hic apud suos abbas exstiteamator disciplinae. Hic apud suos abbas exstiterat canonicorum regularium in monasterio cui Cella nomen; sed postmodum tempore praedicti schismatis, quod inter dominum Innocentium papam et Petrum Petri Leonis filium exortum est, favens praedicto legatus, alii parti praestantes assensum molestiis quampluribus fatigabat. Quod vir vitae venerabilis non ferens, sumpta licentia a fratribus, oratiecclesiae Dominici Sepulcri regularem vitam et assiduitatem professus, ad ecclesiam Tyrensem vocatus est. Rexit autem eamdem ecclesiam strenue et feliciter annis duodecim, quartus ante nos, qui nunc eidem ecclesiae, non electione meriti, sed sola Domini dignatione et patientia praesi
Abbreviated transcription (Latin):
anacletum uocauer̃t. Ortum ẽ gͦ scisma ꝑicło¬
sum nimis. ita ut non solum que infra urbẽ
erant ꝑiclitarent᷑ eccłie. &e. ppłs mutua cede
ꝑiret: uerum etiam pene orbis ꝯcuteretur
uniuersus. regnaq diuersis accensa studiis
inter se colliderentur. Obtinuit tandẽ post
multos labores ce immensa ꝑicła dñs in¬
nocentiꝰ. p̃dicto pet᷑ papatꝰ emulo. priꝰ uita
defungente. ꝑ coscdem dies migranit ad dñm.
carnis onere deposito. p̃dictus nr̃ p̃decessor ctñs¬
Ulłs. pͥmus latinoꝵ tyrensium archiepe post
urbis uiberatõem. Nam dum adhuc ab hostib
detineretur. ordinat᷑ fuerat ad titulum eiusdẽ
eccłie quidam odo. qui ante eiꝰdem urbis lib̾ati¬
onem uita decesserat: ut p̃missum ẽ. Cui substi¬
tutꝰ ẽ dñs fulcherꝰ bone memorie aquitanicus
natione. patͥa engolimensis. uir religiosus.
ac timens dm̃. modice litteratꝰ. s constans. ⁊

Expanded text:
Anacletum vocaverunt. Ortum est igitur schisma periculoAnacletum vocaverunt. Ortum est igitur schisma periculosum nimis, ita ut non solum quae infra Urbem erant periclitarentur ecclesiae, et populus mutua caede periret; verum etiam pene orbis concuteretur universus, regnaque diversis accensa studiis inter se colliderentur. Obtinuit tandem, post multos labores et immensa pericula, dominus Innocentius, praedicto Petro, papatus aemulo, prius vita defungente. Per eosdem dies migravit ad Dominum carnis onere deposito, praedictus noster praedecessor Willelmus, primus Latinorum, Tyrensium archiepiscopus, post urbis liberationem. Nam dum adhuc ab hostibus detineretur, ordinatus fuerat ad titulum ejusdem ecclesiae quidam Odo, qui ante ejusdem urbis liberationem vita decesserat, ut praemissum est; cui substitutus est dominus Fulcherus bonae memoriae, Aquitanicus natione, patria Engolismensis, vir religiosus ac timens Deum, modice litteratus, sed constans et
Abbreviated transcription (Latin):
sit in carcerem. ce ꝑ multos afflixit dies. dicẽs
eos in morte sua ꝯspirasse. hec ce his simalia in
subditos effera mente ꝑtractans. uniuersoꝵ in se
ꝓ uocabat odium. uixq int̾ familiares ⁊ domesti¬
cos praue stimuł ꝯscientie agitat. tutꝰ ei uideba¬
tur locus. S de his hactenꝰ. Nam in seq̃ntibus
temꝑe oportuno de eiꝰ exitu suo loco dicemꝰ. xi¬
Com hec in oriente geruntur. dñs honorius
papa extremum diem claudens. fatale de¬
bitũm soluit. Dumq de substituendo ei successo¬
re inter cardinales tractaretur. diusa sunt eoꝵ
desideria. ita qd̃ ñ ualerites in idem ꝯsonare.
sub contentione duos elegerunt. gregorium
uidelicet diaconum cardinalẽ sc̃i angłi queni
consecrantes uocauer̃t. Innocentiũ .&e. petrum
qui cognominat᷑ ẽ leonis. pbr̃m cardinalẽ tituli
sce̾ marie tͣns tyberim. qd̾ dicitur fundens oleũ.
quem etiam consecrantes. qui eum elegerant

Expanded text:
sit in carcerem, et per multos afflixit dies, dicens sit in carcerem, et per multos afflixit dies, dicens eos in mortem suam conspirasse. Haec et iis similia, in subditos effera mente pertractans, universorum in se provocabat odium. Vixque inter familiares et domesticos, pravae stimulis conscientiae agitatus, tutus ei videbatur locus. Sed de his hactenus, nam in sequentibus, tempore opportuno, de ejus exitu suo loco dicemus. Dum haec in Oriente geruntur, dominus Honorius papa extremum diem claudens, fatale debitum solvit; dumque de substituendo ei successore inter cardinales tractaretur, divisa sunt eorum desideria: ita quod, non valentes in idem consonare, sub contentione duos elegerunt, Gregorium videlicet, diaconum cardinalem Sancti Angeli, quem consecrantes vocaverunt Innocentium; et Petrum, qui cognominatus est Leonis, presbyterum cardinalem, tituli Sanctae Mariae Transtiberim, quae dicitur Fundens oleum, quem etiam consecrantes, qui eum elegerant,
Abbreviated transcription (Latin):
um occupans. statim sine mora pallium de
altari beati petri. nulla ad eccłiam romanam
habitura reuerentia sibi assumpsit. ꝓcessu
qͦ temꝑis ñ nullos de suffraganeis eccłie in
tu uitam ibi transegisse. S qi uerum ẽ qd̾ ꝓuer¬
bialiter dici solet. difficile ẽ ut bono claudant᷑
fine. que malo sunt inchoata pͥncipio: pecca¬
tis suis exigentib p̾ multitudĩe diuitiarum
ita factus ẽ insolens: &e neminem p̾se ducens
hominẽ. ut potiꝰ antiochi qͣm petͥ uł ignatii
successorẽ se exhiberet. Maiores enim eccłie alios
uiolenter eiecit. alios uinculis &e carceri qͣsica¬
pitalium reos mancipauit. Inter quos quen¬
dam arnulfum nõie. calabrum natione. ui¬
rum utiq nobilem & litteratum. Iterũ lam¬
b̾tum mire simplicitatis hominẽ. ⁊ honeste¬
conuersationis. litt̾atum etiam eiꝰdem eccłie
atchidiaconuman quodã p̾sidio tanqͣm uitos
sanguinũ indiu̾sorium calce plenum detru¬

Expanded text:
um occupans, statim sine mora pallium de um occupans, statim sine mora pallium de altari beati Petri, nulla ad Ecclesiam Romanam habita reverentia, sibi assumpsit. Processu quoque temporis nonnullos de suffraganeis ecclesiae in tu vitam ibi transegisse. Sed quia verum est, quod proverbialiter dici solet: Difficile est ut bono claudantur fine, quae malo sunt inchoata principio; peccatis suis exigentibus, prae multitudine divitiarum ita factus est insolens, et neminem prae se ducens hominem, ut potius Antiochi quam Petri vel Ignatii successorem se exhiberet. Majores enim ecclesiae, alios violenter ejecit, alios vinculis et carceri, quasi capitalium reos, mancipavit. Inter quos quemdam Arnulfum nomine, Calabrum natione, virum utique nobilem et litteratum, item Lambertum mirae simplicitatis hominem et honestsationis, litteratum etiam, ejusdem ecclesiae archidiaconum, in quodam praesidio tanquam viros sanguinum, in diversorium calce plenum detru
Abbreviated transcription (Latin):
uus bone memorie. płimum simplex ac ti¬
mens cleum. primꝰ latinoꝵ apud antiochiam
patͥarcha. tͥcesimo sexto sui pontificatus armo:
uiam uniuerse carnis ingressus ẽ. Post cuiꝰ obi
eccłie pastoris destitute solatio utiliter ꝓuiderent.
ce suꝑ eoip̃o tam salubri negotio in palatio
patͥarchali. diligentiores mutuo sicut in talib
fieri solet haberent tractat᷑. Radulfus quidã
mamistanis archiep̃c. de castro danfrunt ori¬
undꝰ qd̾ in confinio normannie ce cenoman¬
nensis dioceseos situm ẽ. uir militaris magni¬
ficus. ce lib̾alis płimum. plebi ce equestri ad mo¬
solo ppłi ut dicitur suffragio electus ẽ. & in ca¬
thedram pͥncipis apłoꝵ intronizatꝰ. Qd̾ audien¬
tes qui ad hoc ut sibi patͥarcham auctore dño
p̾ficerent. ꝯuenerant. timentes furentis ⁊ uoci¬
ferantis ppłi in discretos inpetꝰ. diuisi sunt ab in¬
uicem. ei quem non elegerant obedientiã exbib̾e
recusantes. Ille tñ nichilominꝰ eccł̃iam & palati¬

Expanded text:
um bonae memoriae, simplex ac timens Deum, primus Latinorum apud Antiochiam patriarcha, tricesimo sexto sui pontificatus anno, viam universae carnis ingressus est. Post cujus obitecclesiae pastoris destitutae solatio utiliter providerent; et super eo ipso tam salubri negotio in palatio patriarchali, diligentiores mutuo sicut in talibus fieri solet haberentur tractatus, Radulphus quidam Mamistanus archiepiscopus, de castro Danfrunt oriundus, quod in confinio Normanniae et Cenomanensis dioeceseos situm est, vir militaris, magnificus et liberalis plurimum, plebi et equestri admosolo populi, ut dicitur, suffragio electus est, et in cathedram Principis apostolorum inthronizatus. Quod audientes qui ad hoc, ut sibi patriarcham, auctore Domino, praeficerent, convenerant, timentes furentis et vociferantis populi indiscretos impetus, divisi sunt ab invicem, ei quem non elegerant obedientiam exhibere recusantes. Ille tamen nihilominus ecclesiam et palati
Abbreviated transcription (Latin):
cecilia comitissa. pontii tͥpolitani comitis uxor
flebilia nuntiat dicens. sanguinum halapie
principem turcoꝵ potentissimũ satrapã. in
multitudine uirtutis sue in presidio quodam
suo cui moris ferrandꝰ nomen. maritũ suum
obsedisse: orat gͦ & urgentissima femineo more
rogat instantia. qͣtinus ceteris ad tempus¬
aen dilatis. que non tantam exigertint
III.diligentiam negotiis. marito in angusti¬
is posito mature subueniat. Cuiꝰ nimia ree ͭ
instantia dilato ad modicum priore cepto. il¬
luc dirigit acies. assumptis de comitatu non¬
nullis qui relicti fuerant de comitis expedi¬
tione militib. Audiens gͥ sanguinus dñm
regem ad soluendam obsidionem ꝓperare: ha¬
bito cum suis ꝯsilio. quid utiliꝰ uideretur. ob¬
sidionem gratis soluit. tum suis legionib ad
ꝓpria reuersus.

Expanded text:
Cecilia, comitissa, Pontii Tripolitani comitis uxor, Cecilia, comitissa, Pontii Tripolitani comitis uxor, flebilia nuntiat, dicens: Sanguinum Halapiae principem, Turcorum potentissimum satrapam, in multitudine virtutis suae in praesidio quodam suo, cui Mons Ferrandus nomen, maritum suum obsedisse. Orat ergo et urgentissima, femineo more, rogat instantia, quatenus caeteris ad tempus dilatis, quae non tantam exigerent diligentiam, negotiis, marito in angustiis posito mature subveniat. Cujus nimia rex motus instantia, dilato ad modicum priore coepto, illic dirigit acies, assumptis de comitatu nonnullis, qui relicti fuerant de comitis expeditione, militibus. Audiens igitur Sanguinus, dominum regem ad solvendam obsidionem properare, habito cum suis consilio, quid utilius videretur, obsidionem gratis solvit, cum suis legionibus, ad propria reversus.
Abbreviated transcription (Latin):
more circa freq̃ns minist̾ium eiꝰ negotia se¬
dula ꝓuisione ꝓcuraret: adest. nuntiꝰ ex par¬
te antiochenoꝵ referens infinitam turcoꝵ ma¬
num e sinu ꝑsico &e uniuerso orientali tͣctu.
flumine magno eufrate tͣnsito. circa partes
antiochenas in multitudine graui consedisse.
Quo audito de statu sibi ꝯmissi pͥncipatus :
salute in eo degentium płimum anxiꝰ. eoq maxi¬
me qr omnẽ spem suam in eum ꝓiecerant: Ni¬
chilominꝰ etiam &e inde sollicitꝰ᷑ qd̾ ꝓ ũbialiter
dici solet. tua res agitur. paries dum ꝓximꝰ
ardet. intelligens finitimoꝵ defectum in suum
redundare ꝑicłm. decernens fratrib auxilio indi¬
gentib subsidia ministrare opuis ẽẽ honestum:
accitis sibi de regno uniuerso equitum peditũq
auxiliis. ad iter accingitur. illuc tum omĩ celerita¬
te contendens. Dumq in ꝓficiscendo cum suis ag¬
minib sydonem usq ꝑuenisset: ecce soror eiꝰ dña

Expanded text:
more, circa frequens ministerium ejus negotia semore, circa frequens ministerium ejus negotia sedula provisione procuraret, adest nuntius ex parte Antiochenorum, referens infinitam Turcorum manum e sinu Persico, et universo Orientali tractu, flumine magno Euphrate transito, circa partes Antiochenas in multitudine gravi consedisse. Quo audito, de statu sibi commissi principatus, et salute in eo degentium, plurimum anxius; eoque maxime, quia omnem spem suam in eum projecerant: nihilominus etiam et inde sollicitus, quod proverbialiter dici solet: Tua res agitur paries dum proximus ardet; intelligens finitimorum defectum in suum redundare periculum: decernens, fratribus auxilio indigentibus subsidia ministrare, opus esse honestum; accitis sibi de regno universo equitum peditumque auxiliis, ad iter accingitur, illuc cum omni celeritate contendens. Dumque in proficiscendo cum suis agminibus Sidonem usque pervenisset, ecce soror ejus, domina
Abbreviated transcription (Latin):
apud eos faciat longiorem. Rex autẽ ꝯsid̾ans ꝑ
dñi miscd̾iam regnum suum in tuto colloca¬
tum. plena tͣnquilltate gaudere.⁊
eam in qua erat rectoris płimum in ra¬
digere patrocimo regionem. benigne annu¬
I & tam urbem qͣm ad iacentia ꝯmuni
ꝓcerum ꝯsilio. congruo mod̾amine dispoñs
qͣntam reb ꝓpͥis. & exactam magis. ut ad op¬
timum statum cuncta ꝓueheret. impendebat
sollicitudinẽ. Unde omĩum gr̃am ciuium. ⁊
etiam pͥncipum qui in fidelitatis ꝑseuerabãt
debito. sibi ꝯparauerat cumulatiorẽ Colloca¬
tis itaq eoꝵ in tuto reb ce negotiis ordine con¬
gruo dispositis. cum iam ꝑtempꝰ aliqd̃ ꝓut¬
eoꝵ necessitas uidebat᷑ exigere. moram fecisset
necessariam: reuocante eum domesticoꝵ cura.
reuersus ẽ in regnum. cura pͥncipatꝰ nobili
&e industͥo uiro Rainaldo cognomento mansuer
dum idem rex in regni adeo sibi ꝯmissi
uiriliter desudaret necessitatib: ⁊ marthe

Expanded text:
apud eos faciat longiorem. Rex autem consideransapud eos faciat longiorem. Rex autem considerans per Domini misericordiam regnum suum in tuto collocatum, plena tranquillitate gaudere; et eam in qua erat, rectoris plurimum indigere patrocinio regionem, benigne annuit; et tam urbem quam adjacentia communi procerum consilio congruo moderamine disponens, quantam rebus propriis et exactam magis, ut ad optimum statum cuncta proveheret, impendebat sollicitudinem. Unde omnium gratiam civium, et etiam principum, qui in fidelitatis perseverabant debito, sibi comparaverat cumulatiorem. Collocatis itaque eorum in tuto rebus, et negotiis ordine congruo dispositis, cum jam per tempus aliquod, prout necessitas eorum videbatur exigere, moram fecisset necessariam, revocante eum domesticorum cura, reversus est in regnum; cura principatus nobili et industrio viro Rainaldo, cognomento Mansuerdum idem rex in regni a Deo sibi commissi viriliter desudaret necessitatibus, et Marthae
Abbreviated transcription (Latin):
memor inuriarum qͣs ueniens eo tͣnsitum ꝓhi¬
bente ꝑtrilerat. illuc cum omĩb qͣs habere po¬
tint copiis contendit. factum ẽ autẽ qd̾ curca
p̃noĩatam rugiam ꝯuenientes. instructis ut̾mq
acieb hostiliter. ꝯmitterent. & diu ancipiti euen¬
tu congrederent᷑ adinuicem. Tandem rex factus
suꝑior. comitem cum suis in fugam uertit. ⁊ con¬
fectis agminib. multos de eiꝰ cepit milicia quos
in uncula coniectos antiochiã ꝑduxit. Tandem
ꝑ uiros industͥos ce fideles pacis interpretes reconcili¬
atis ad inuicem rege &e comite. resignatis comiti qͦs
rex ceꝑat de suis militib. regionis status in meli¬
orem uidetur deuenisse conditionẽ. Timentes tñ
illius ꝓuintie prudentiores. ne dño rege ad ꝓpͥa
reuerso urtestinis regio concuteret᷑ seditionib.
ce sic hostib amplior ad nocendum pateret oo¬
casio. regem ꝓfusis exorant precib. qͣtinꝰ morã

Expanded text:
memor injuriarum quas veniens, eo transitum prohimemor injuriarum quas veniens, eo transitum prohibente, pertulerat, illuc cum omnibus quas habere potuit copiis, contendit. Factum est autem, quod circa praenominatam Rugiam convenientes, instructis utrinque aciebus, hostiliter committerent, et diu ancipiti eventu congrederentur adinvicem. Tandem rex factus superior, comitem cum suis in fugam vertit; et confectis agminibus multos de ejus cepit militia quos in vincula conjectos, Antiochiam perduxit tandem per viros industrios, et fideles pacis interpretes, reconciliatis adinvicem rege et comite, resignatis comiti quos rex ceperat de suis militibus, regionis status in meliorem videtur devenisse conditionem. Timentes tamen illius provinciae prudentiores, ne domino rege ad propria reverso, intestinis regio concuteretur seditionibus et sic hostibus amplior ad nocendum pateret occasio, regem profusis exorant precibus, quatenus moram
Abbreviated transcription (Latin):
bili uiro. ce fideli suo. usq ad portum scĩ sy¬
meonis nauigio ꝑuenit. Ubi occurrentes ei¬
nobiles ce potentes antiochenoꝵ ꝓceres. in
urbem eum introduxerũt. eiꝰ imꝑio subiti¬
entes uniuersam regionẽ. Comes aũt tͥpolita¬
nus licet dñi regis sororem haberet uxorem. ut
sepedietum ẽ. tñ festinꝰ pꝰ iegem ad partes se
ꝯtulit antiochenas. ut gr̃a pͥncipisse cuiꝰ mu¬
nerib corruptꝰ dicebat᷑. eiꝰ actib se opponeret.
habebat autem idem comes in partib illis
castra duo. arcicanum uidelicet ⁊ rugiam
que ꝓ uxore possidebat. Dederat enim ea
dñs tancredus pie in xp̃o recordationis mo¬
riens uxori causa donationis ꝓpter nuptias
ħ comes armis ꝯmuniens ⁊ milicia. dñm re¬
gem. ⁊ suos cepit inde molestare. Ad̾ antioche¬
ni egre nimis ferentes. regem ꝑsuasionib im¬
pellunt. ut illi occurrens. eiꝰ p̃sumptuosos re¬
frenaret impetus. Qui coꝵ uerbis acquiescens

Expanded text:
bili viro et fideli suo, usque ad portum Sancti Sibili viro et fideli suo, usque ad portum Sancti Simeonis navigio pervenit: ubi ei occurrentes nobiles et potentes Antiochenorum proceres, in urbem eum introduxerunt, ejus imperio subjicientes universam regionem. Comes autem Tripolitanus, licet domini regis sororem haberet uxorem, ut saepe dictum est, tamen festinus post regem, ad partes se contulit Antiochenas, ut gratia principissae, cujus muneribus corruptus dicebatur, ejus actibus se opponeret. Habebat autem idem comes in partibus illis duo castra, Arcicanum videlicet, et Rugiam, quae pro uxore possidebat. Dederat enim ea dominus Tancredus, piae in Christo recordationis, moriens uxori, causa donationis propter nuptias. Haec comes armis communiens et militia, dominum regem et suos inde coepit molestare. Quod Antiocheni aegre nimis ferentes, regem persuasionibus impellunt, ut illi occurrens, ejus praesumptuosos refrenaret impetus. Qui eorum verbis acquiescens,
Abbreviated transcription (Latin):
bulo &r laodicia. Iua porro patre defuncto pu¬
tans congruam inuenisse oportunitatẽ. ad pͥ
ꝯceptum it̾m aspirabat ꝓpositum. Hoꝵ autem
studioꝵ ꝯplices. munerum largitione. & ꝓmis¬
sis suꝑampliorib quosdam potentiores effece¬
rat. Włłm uidelicet de sehũna. guarentonis fra¬
trem. & pontium comitẽ tripolitanum. nͨ non
ce ioscelinum iuniorem edessanum comitem.
Qd̾ timentes regionis mͥagnates. qͣnto pot̾ant
studio eius impiis moliminib obuiam se dare
nitebantur. Unde & dñm regem ut p̃misimꝰ
eo citauerant intitu: ut in his eum hr̃ent
adutorem. ⁊ regioni rectoris solatiũ ñ deesset.
udita gͦ antiochenoꝵ legatione. & suꝑ u
regionis illus turba quam ꝑicłosam minis
metuebat. motus dñs rex uehementer. ad illoꝵ
uocationem ꝓperans. usq beritum ꝑuenit.
S comite tͥ politano ꝑ terras suas illi tͣnsitũ
ꝓhibente: assumpto sibi anselino de bria no¬

Expanded text:
bulo et Laodicia. Illa porro, patre defuncto, pubulo et Laodicia. Illa porro, patre defuncto, putans congruam invenisse opportunitatem, ad prius conceptum iterum aspirabat propositum. Horum autem studiorum complices munerum largitione et promissis superamplioribus, quosdam potentiores effecerat, Willelmum videlicet de Sehunna, Guarentonis fratrem et Pontium comitem Tripolitanum, necnon et Joscelinum juniorem Edessanum comitem. Quod timentes regionis illius magnates, quanto poterant studio, ejus impiis moliminibus obviam se dare nitebantur. Unde et dominum regem, ut praemisimus, eo citaverant intuitu, ut in his eum haberent adjutorem et regioni solatium non deesset.udita igitur Antiochenorum legatione; et super regionis illius turba quam periculosam nimis metuebat, motus dominus rex vehementer, ad illorum vocationem properans, usque Berythum pervenit. Sed comite Tripolitano per terras suas illi transitum prohibente, assumpto sibi Anselmo de Bria, no
Abbreviated transcription (Latin):
nno gͥ primo regni dñi fulconis cũ eẽt
tam eiuitas qͣm tota regio antiochena. pͥn¬
cipis destituta solatio. mortuus enim fuerat
ante dñm regem dñs boamundꝰ iunior. unica
filia herede relicta: timentes magnates regionis
illiꝰ. ne ꝓtectoris defectu ꝓuincia illa hostium
pateret insidiis. dñm regem ad se uocant. ut
partium illarum curam gereret. & omnia
ad suam reuocaret sollicitudinem. uxor enĩ
&e malitiosa nimis. quosciam habebat suoꝵ
ꝯmentoꝵ fauctores: quib cooꝑantib circa pͥn¬
cipatum malignari studebat. uolens sibi uni¬
uersam regionem filia quam ex marito susce¬
ꝑat ex herede facta uendicare. &e sic demum
odtento pͥncipatu. ꝓ arbitrio suo ad scd̾a uo¬
ta migrare. Pater autem eiꝰ dum uiueret.
statim defuncto marito ħ eadem machinan¬
tem industrie satis p̃uenerat. & ui eiectam
ab antiochia iusserat ẽẽ ꝯtemptam. eo qd̾ ma¬
ritus noĩe donationis ꝓpter nuptias in eam
ꝯtulerat. duab uidelicet urbib maritimis. ga¬

Expanded text:
nno igitur primo regni domini Fulconis, cum esset tam civitas, quam tota regio Antiochena principis destituta solatio; mortuus enim fuerat ante dominum regem dominus Boamundus junior, unica filia haerede relicta, timentes magnates illius regionis, ne protectoris defectu provincia illa hostium pateret insidiis, dominum regem ad se vocant, ut partium illarum curam gereret, et omnia ad suam revocaret sollicitudinem. Uxor enim et malitiosa nimis, quosdam habebat suorum commentorum fautores, quibus cooperantibus, circa principatum malignari studebat; volens sibi universam regionem, filia quam ex marito susceperat, exhaerede facta, vindicare; et sic demum obtento principatu, pro arbitrio suo ad secunda vota migrare. Pater autem ejus, dum viveret, statim defuncto marito, haec eadem machinantem industrie satis praevenerat; et eam vi ejectam ab Antiochia, jusserat esse contentam eo quod maritus nomine donationis propter nuptias in eam contulerat, duabus videlicet urbibus maritimis, Ga
Abbreviated transcription (Latin):
lentiam. ita ut uix ce cum młta difficultate
maniis eoꝵ posset effugere. & ad eccł̾iam ro¬
manam ꝓ causa predicta ꝑuenire. sicut ex te¬
nore litterarũ dñi pape innocentii. manifeste
dep̾henditur. Ait enim. In nocentiꝰ ep̃c seruus

Expanded text:
ix et cum multa difficultate manus eorum posset effugere et ad Ecclesiam Romanam pro causa praedicta pervenire, sicut ex tenore litterarum domini papae Innocentii manifeste deprehenditur. Ait enim: INNOCENTIUS episcopus, servus
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. ꝯsiderare conuenit. quanta suos
p̾latos si quos habeat. reuerentia &e honori¬
fuentia debeat honorare. Que si iniuste ⁊ͥ me¬
rito subthantur. unitatis status ꝓfecto nu¬
tabit. ãd quem eccłiastica doctͥna ob maio¬
rem firmitatem diligenti consideratione
omnia in se ordinando reduxit. Ne gͥ eccłi
nem seu rebellionẽ indebitam minuatur.
mꝰ atq precipimus. qͣtinꝰ uenerabili fr̃i
nr̃o. f. tyrensi archiep̃o tanqͣm metropo¬
litano ur̃o debitam obedientiam &e reue¬
uentiam deferatis. Nos enim uos ⁊ eccłias
ur̃as tyrensi ecclie que ur̃a metropoł est.
cheno estis astricti. eodem modo absoliumꝰ.
Si uero nr̃is mandatis obedire. ce infra tͤs
menses pꝰ harum acceptionẽ litterarum
ad obedientiam predicti fr̾is nr̃i redire neg¬
glexeritis: sententiã quam ip̃e in uos cano¬
nice ꝓmulgabit. nos auctore d̾o ratã habe
ur erat potentior. p̃pedirent᷑ dñi pape ius¬

Expanded text:
ti sunt, considerare convenit, quanta suos ti sunt, considerare convenit, quanta suos praelatos si quos habeat, reverentia et honorificentia debeat honorare; quae si injuste et immerito subtrahantur, unitatis status profecto nutabit, ad quem ecclesiastica doctrina, ob majorem firmitatem, diligenti consideratione omnia in se ordinando reduxit. Ne igitur ecnem seu rebellionem indebitam minuatur mus atque praecipimus, quatenus venerabrio Tyrensi archiepiscopo, tanquam metropolitano vestro, debitam obedientiam et reverentiam deferatis. Nos enim vos et Ecclesias vestras Tyrensi Ecclesiae, quae vestra metropolis cheno estis astricti, eodem modo absolvimus. Si vero nostris mandatis obedire, et intra tres menses post harum acceptionem litterarum, ad obedientiam praedicti fratris nostri redire neglexeritis, sententiam quam ipse in vos canonice promulgabit, nos auctore Deo, ratam habebvir erat potentior, praepedirentur domini papae jus
Abbreviated transcription (Latin):
molestia restituti sunt ei de suffraga
neu eius. qui in manu ierłimitani patͥarche
usq ad illam diem fuerant accon ensis. sy¬
doniensis &e berytensis. Reliquos aũt id est
biblitanum. tͥpolitanum. antedarensem. qͥ
alios ep̃atus eiusclem eccł̃ie in manu sua.
uelut ꝓpͥos possidebant. antiochenꝰ patͥar¬
ca iuolenter detinebat. eam solam preten¬
ueus occasionẽ. qd ei non obediret. non qd̾
ad eiꝰ iurislitionẽ eos respicere denegaret.
Qd̾ ne fieret. s ad matrem suam tyrensem
eccł̃iam redirent. Ip̃e dñs In nocentiꝰ papa
p̃ceꝑat. scribens tam predictis ep̃is qͣm an¬
tiocheno patarche in hunc modum. In no¬
centiꝰ ep̃c seriuis seruoꝵ di. uen̾abilib fr̃ib
.G. tͥpolitano. R. tortosano. &.b. biblitano
cum gradus in ea constituti illesi seruant᷑
que debetur p̾latis singłis. absq ꝯtentione
seu contradictione reuerentia exhibetur.
Unum quẽq & enim ex his qui sibi subiee¬

Expanded text:
MMneis ejus, qui in manu Hierosolymita ni patriarchae usque ad illam diem fuerant, Acconensis, Sidoniensis et Berythensis; reliquos autem, id est Biblitanum, Tripolitanum, Antaradensem, qui alios episcopatus ejusdem Ecclesiae, in manu sua velut proprios possidebant, Antiochenus patriarcha violenter detinebat, eam solam praetendens occasionem, quod ei non obediret, non quod ad ejus jurisdictionem eos respicere denegaret; quod ne fieret, sed ad matrem suam Tyrensem Ecclesiam redirent, idem dominus Innocentius papa praeceperat, scribens tam praedictis episcopis, quam Antiocheno patriarchae, in hunc modum: INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabi Tripolitano, R. Tortosano et H. Biblitano cum gradus in ea constituti illaesi servantur; et quae debetur praelatis singulis, absque contentione seu contradictione, reverentia exhibetur. Unumquemque etenim ex his qui sibi subjec
Abbreviated transcription (Latin):
sergiopoł. sub qͣ sunt ep̃atꝰ .iiii. Sedes duodecima:
theodosiopoł. sub qͣ sũt ep̃atꝰ.uii. Sedes t̾ciade¬
eccłia tyrensis ex rescͥpto litterarũ dñi in no¬
rectarum manifeste colligit᷑. qd̾ sic habet. In no
nificentie suꝑne benignitas ierłimitanã eccłi¬
am tuis temꝑib altiꝰ sublimauit. tantomagis
expedit. ꝑsonam tuam erga fres suos huma¬
niorem existere. &e eos qui tͥ obedientiã exhibẽt.
caritate mutua honorare. ꝓinde fraternitati
tue mandamꝰ. qͣtinꝰ uenerabilem frẽm nr̃m. f.¬
tyrensem archiep̃m. qui ex mandato sc̾e ro¬
mane eccłie tͥ obedit. fr̾m amoris intuitu di¬
ligas. & honores. sollicite ꝓuidens. ne sibi gra¬
ditur. tyrensis eccłia nobilis ce famosa. sue
iusticie aut dignitatis patiat᷑ aliqd̃ detͥmen¬
tum. Indignum ẽ enim ut honor qui sibi si ei
obediret ab antiochia exhiberetur: a te uł tuis
successorib subtra hat᷑. Data albani . xui. kł̃

Expanded text:
Sergiopolis, sub qua sunt episcopatus IV. Sedes duodecima, Sergiopolis, sub qua sunt episcopatus IV. Sedes duodecima, Theodosiopolis, sub qua sunt episcopatus VII. Sedes tertia deEcclesia Tyrensis, ex rescripto litterarum domini Innorectarum, manifeste colligitur; quod sic habet: INNOCEnificentiae supernae benignitas Hierosolymitanam Ecclesiam tuis temporibus altius sublimavit, tanto magis expedit personam tuam erga fratres suos humaniorem existere, et eos qui tibi obedientiam exhibent, charitate mutua honorare. Proinde fraternitati tuae mandamus, quatenus venerabilem fratrem Tyrensem archiepiscopum, qui ex mandato sanctae Romanae Ecclesiae tibi obedit, fraterni amoris intuitu diligas et honores: sollicite providens, ne sibi graditur, Tyrensis Ecclesia, nobilis et famosa, suae justitiae aut dignitatis patiatur aliquod detrimentum. Indignum est enim ut honor qui sibi, si ei obediret, ab Antiochia exhiberetur, a te vel tuis successoribus subtrahatur. Data Albani, XVI Kal.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ip̃is oneri erant. & ad ꝓpͥa redire. uictoriam
reputabant imm̃sam. Igitur octauo id decembͥs
anno ab incarnatione dñi.mͦ. cͦ. tricesimo. regni
dñi balduini duodecimo. accidit hoc. in eodem
fere loco: ubi qͣdriennio priꝰ insignem. ⁊ cũctis
memorabilem. de eisolem hostib idem rex obti¬
nuerat palmam. Mirabile ẽ. & uere mirabile.⁊
supra hominum oꝑiniones. qd̾ de sua uirtute pre¬
sumentes. humilias eterne saluator.⁊ qui in ho¬
mine confidunt. & carnem ponunt brachium
suum. iacło tue maledictionis meritis exigentib
confodis. ad iutorẽ non querms. nec glẽꝯ participẽ.¬

Expanded text:
sibi ipsis oneri erant; et ad propria redire victoriam sibi ipsis oneri erant; et ad propria redire victoriam reputabant immensam. Igitur VIII Idus Decembris, anno ab Incarnatione Domini 1130, regni domini Balduini duodecimo, accidit hoc, in eodem fere loco, ubi quadriennio prius insignem et cunctis memorabilem de eisdem hostibus idem rex obtinuerat palmam. Mirabile est, et vere mirabile, et supra opiniones hominum, quod de sua virtute praesumentes humilias, aeterne Salvator; et qui in homine confidunt, et carnem ponunt brachium suum, jaculo tuae maledictionis, meritis exigentibus, confodis; adjutorem non quaerens, nec glor
Abbreviated transcription (Latin):
hostib obuiam uiriliter obstinatis animis. ⁊ in¬
dignatione nimia accensis. ire parant: cũ subito
uirtus diuina qͣ in uita hominum non satis ꝓ¬
mouient᷑ negotia. tantam imbum immisit intem¬
ꝑiem. tantam aeris caliginem. tantam uiarũ
ꝓpter aqͣrum habundantiã difficultatẽ. ut uixde
uita. nemine nͥ sola aeris inclementia ꝑurgente
sꝑare liceret. Caliginosus enim aer &e nubium
densitas. uentoꝵ etiam irregularis concursus.
tonitrua. ⁊ choruscationes sepissime id ip̃m mł¬
to ante significauerãt. S ignara futuri mens
hominum ceca: reuocantem ñ exaudiuit duri¬
nam longanimitatẽ. s ea inuita. qd impꝰsibile
ẽ. ꝓcedere nititur. uidentesq ꝓ peccatis eoꝵ im¬
missam aeris intemꝑiem. reuocant de necessitate
ꝓpositum. & mutatis conditionib. qui hostib
primum terribiles. nimiumq suspecti aduene¬
rant. nunc hoste quieto. et etiam suꝑiore facto.

Expanded text:
hostibus obviam, viriliter obstinatis animis et inhostibus obviam, viriliter obstinatis animis et indignatione nimia accensis, ire parant: cum subito virtus divina, qua invita, hominum non satis promoventur negotia, tantam imbrium immisit intemperiem, tantam aeris caliginem, tantam viarum, propter aquarum abundantiam difficultatem, ut vix de vita nemine, nisi sola aeris inclementia perurgente, sperare liceret. Caliginosus enim aer, et nubium densitas, ventorum etiam irregularis concursus, tonitrua et coruscationes saepissimae, id ipsum multo ante significaverant. Sed ignara futuri mens hominum caeca, revocantem non exaudivit divinam longanimitatem; sed ea invita, quod impossibile est, procedere nititur. Videntesque pro peccatis eorum immissam aeris intemperiem, revocant de necessitate propositum; et mutatis conditionibus qui hostibus primum terribiles, nimiumque suspecti advenerant, nunc hoste quieto et etiam superiore facto,
Abbreviated transcription (Latin):
regionem. temere ꝑlustrare. studiose seorsum. ⁊
sine consortib incedentes. ut qd̾ quisq reꝑiret. ce¬
teris non ꝯmunicans. sibi ꝓpͥum uendicaret.
Dumq circa hoc detin̾entur occupati ⁊ suburba¬
na effringentes. spolia ad suos ꝯportare nitunt᷑.
imprudenter nimis ceperunt se habere ⁊ mili¬
tarem tͣnsgredi disciplinam. Ad audiens damas¬
cenoꝵ pͥnceps doldequinꝰ. sꝑans sicut accidit eos
in cautos. & locoꝵ ignaros. si subito cum suis irru¬
erat posse conficere. assumptis sibi ex om̃i numero
suoꝵ expeditissimis ce rei militari prudentiorib.
subita cong̃ssione nr̃os qui pabulatum ut p̾diximꝰ
incaute ꝓcesserant. a doritur. & imꝑatos aliisq stu¬
diis dantes oꝑam: facile uertit in fugam. disꝑsos
passim ꝑ agros obtruncat. nec insequi desistit. do
exercitu erant ad tantã ꝓpulsandam iniuriam
ce. ad ultionem ꝓseq̃ndam ꝑati: arma corripũt.

Expanded text:
regionem temere perlustrare, studiose seorsum et regionem temere perlustrare, studiose seorsum et sine consortibus incedentes, ut quod quisque reperiret caeteris non communicans, sibi proprium vindicaret; dumque circa haec detinerentur occupati, et suburbana effringentes, spolia ad suos comportare nituntur, imprudenter nimis coeperunt se habere, et militarem transgredi disciplinam. Quod audiens Damascenorum princeps Doldequinus, sperans sicuti accidit, incautos eos et locorum ignaros, si subito cum suis irrueret, posse conficere, assumptis sibi ex omni numero suorum expeditissimis et re militari prudentioribus, subita congressione nostros qui pabulatum, ut praediximus, incaute processerant, adoritur; et imparatos, aliisque studiis dantes operam, facile vertit in fugam; dispersos passim per agros, obtruncat; nec insequi desistit, donexercitu erant, ad tantam propulsandam injuriam, et ad ultionem prosequendam parati, arma corripiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ iunior. pͥnceꝑs antiochenꝰ. dñs ioscelinus se¬
nior comes edessanus. hii om̃s cõmunicato ꝯsilio
collectis undiq copiis militarib. & subsidiis con¬
uocatis: instructis agminib certatim ꝓperant.
ut egregiam ce nobilem clamascenoꝵ ciuitatẽ
obsideant. obsessamq aut uolent̃ ad deditionẽ
ꝯpellant: aut armis cominus expugnent. S
tantis conatib ex occulto iusto tñ iuditio diui¬
na occurrit ꝓuidentia. Nam cum fines clamas¬
cenoꝵ ꝓsꝑis deo duce adhuc successib attigissẽt.
ꝑuenientes ad locum qui dicitur mergesapbar.
separauer̃t se ab exercitu. inferioris manꝰ homines.
quib in castris id solet eẽ offitii. ut ꝓ uictualib
necessariisq tam ad usus hominum qͣm ium̃toꝵ
alimentis. ꝑsuburbana longe lateq uagantes se
porrigerent. quib ad custodiam datus ẽ dñs ults
deburis. cum equitib mille. Porro illi sicut talib
solet ẽẽ consuetudo. seꝑati abinuicem. omnẽ ceꝑũt

Expanded text:
celinus senior, comes Edessanus: hi omnes communicato consilio, collectis undique copiis militaribus et subsidiis convocatis, instructis agminibus certatim properant, ut egregiam et nobilem Damascenorum civitatem obsideant, obsessamque aut violenter ad deditionem compellant, aut armis cominus expugnent. Sed tantis conatibus, ex occulto, justo tamen, judicio divina occurrit providentia; nam cum fines Damascenorum prosperis, Deo duce, adhuc successibus attigissent, pervenientes ad locum, qui dicitur Mergesaphar, separaverunt se ab exercitu inferioris manus homines, quibus in castris id solet esse officii, ut pro victualibus necessariis que tam ad usum hominum quam jumentorum alimentis per suburbana longe lateque vagantes se porrigerent. Quibus ad custodiam datus est dominus Willelmus de Buris, cum equitibus mille. Porro illi, sicut talibus solet esse consuetudo, separati ab invicem, omnem coeperunt
Abbreviated transcription (Latin):
dñm guidonem brisebatre. ad predictum diri¬
git comitem anuitans eum ad finie nuptias. ⁊ reg¬
ni successionem. Qui compositis reb &e ordinato
comitatu. data benedictione lib̾is suis. assum̃s
sibi de honestis ꝓcerib suis. iter ueniendi ad
dñi regis uocationem. arripuit. Cui pꝰ qͣm in
regnum ingressus ẽ. statim infra paucos dies
sicut ex pacto tenebatur. pͥmogenitã suam ei
matͥmonio copulauit. conferens eidem dotis
nomine duas ciuitates maritimas tyrum ⁊
phtolomaidam.qͣs qͣsi triennio possidens ꝯtinuo.
comes sicut antea uocabat᷑. Defuncto gͥ dño re-¬
ge undecimo hł septembͥs anno ab incarna¬
die exaltationis sc̃e crucis in eccłia dñici se¬

Expanded text:
dominum Guidonem Brisebarre, ad praedictum diridominum Guidonem Brisebarre, ad praedictum dirigit comitem, invitans eum ad filiae nuptias et regni successionem; qui compositis rebus et ordinato comitatu, data benedictione liberis suis, assumens sibi de honestis proceribus suis, iter veniendi ad domini regis vocationem arripuit; cui postquam in regnum ingressus est, statim infra paucos dies, sicut ex pacto tenebatur, primogenitam suam, ei matrimonio copulavit, conferens eidem dotis nomine, duas civitates maritimas, Tyrum et Ptolemaidam; quam quasi triennio possidens, continuo comes sicut ante quasi vocabatur. Defuncto igitur domino rege XI Kal. Septemb. anno ab Incarnadie exaltationis Sanctae Crucis, in ecclesia Dominici Se
Abbreviated transcription (Latin):
passus. pelago submersus ẽ. Eius uero sponsa
ꝑpetuum uouens celibatum. in claustro puel¬
larum religioso ad modum apud fontẽ ebraudi
sc̃imonialem ꝓpetuo uitam duxit. .Ii.¬
redictus gͦ fulco uxore defuncta: ierłimã
orationis gr̃a priꝰqͣm a dño rege uocaretur
petierat. ubi magnifice płimum in d̾i seruitio
soꝵ pͥncipum familiaritatẽ płimam meritis
exigentib acquisiuit: quippe qui ceritum eqͥtes
ꝑ annum integrum in regno suis habuit im¬
pensis. T̃andemq sospes ad ꝓpͥa regressus. filias
nuptui. filios autem matͥmonio collocans. co¬
mitatum suum optimo statu ꝯposuit. Dũq
strenue ce prudenter ꝑ annos aliquot pꝰ suũ
reditum suis incumbit negotiis. ecce dñs rex
ierłimoꝵ de successione sollicit᷑. uidelicet apd̃
quem pͥmogenitam suam nuptui colocaret. pꝰ¬
cipum consilio. s & de ppłi fauore. quosclam
de pͥncipib suis. dñm udelicet Wlłm de buris.

Expanded text:
passus, pelago submersus est; ejus vero sponsa, passus, pelago submersus est; ejus vero sponsa, perpetuum vovens caelibatum, in claustro puellarum religioso admodum, apud Fontem Ebraudi, sanctimonialem perpetuo vitam duxit. edictus igitur Fulco uxore defuncta, Hierosolymam orationis gratia, priusquam a domino rege vocaretur, petierat: ubi magnifice plurimum in Dei servitio rsorum principum familiaritatem plurimam, meritis exigentibus acquisivit; quippe qui centum equites per annum integrum in regno suis habuit impensis; tandemque sospes ad propria regressus, filias nuptui, filios autem matrimonio collocans, comitatum suum optimo statu composuit; dumque strenue et prudenter annos aliquot post suum reditum suis incumbit negotiis, ecce dominus rex Hierosolymorum de successione sollicitus, videlicet apud quem primogenitam suam nuptui collocaretcipum consilio, sed et de populi favore, quosdam de principibus suis, dominum videlicet Villelmum de Buris,
Abbreviated transcription (Latin):
henricum uidelicet. qui nunc anglie regnum
strenue ce prudenter administrat. ⁊ gaufridũ
qui cognominat᷑ ẽ plantagenest.⁊ Wst̃m qui
dictus ẽ cognom̃to longa spata. Nomen uͦ scd̾.
enisdem dñi fulconis filii. materni aui nom̃
referentis helyas. ciui rotoldꝰ comes ꝑchensis
filiam suam unicam uxorẽ dedit. spondens qd̾
decet̾o uxorẽ non duceret. s omnẽ hereditatẽ
suam cum om̃i in tegritate in eum moriens
transferret. Pactoꝵ tamen immemor.⁊ ꝓmis¬
soꝵ ꝓdigus: uixorem duxit sororem comitis
patricii nobił de anglia uiri. ex qua plures
suscepit lib̾os. unde predictus hehas ab eius
hereditate ꝯtra spem factꝰ ẽ alienꝰ. Nom ina
autem filarum alteriꝰ sibila. que inelito
⁊ nobili uiro dño theodorico flandrensium comi¬
ti nupsit. ex quib ortꝰ ẽ philippꝰ. qui hod ie flan¬
drensium ꝓcurat comitatum. Nomen sed̾e ma
sus in angliam naiugans. casu naufragium

Expanded text:
Henricum videlicet, qui nunc Angliae regnum Henricum videlicet, qui nunc Angliae regnum strenue et prudenter administrat; et Gaufridum, qui cognominatus est Plantagenest; et Willelmum, qui dictus est cognomento Longaspata. Nomen vero secundi, ejusdem domini Fulconis filii, materni avi nomen referentis, Helias; cui Rotoldus comes Perchensis filiam suam unicam uxorem dedit, spondens, quod de caetero uxorem non duceret, sed omnem haereditatem suam cum omni integritate in eum moriens transferret. Pactorum tamen immemor et promissorum prodigus, uxorem duxit, sororem comitis Patritii, nobilis de Anglia viri; ex qua plures suscepit liberos: unde praedictus Helias ab ejus haereditate contra spem factus est alienus. Nomina autem filiarum, alterius Sibylla, quae inclyto et nobili viro domino Theoderico Flandrensium comiti nupsit, ex quibus ortus est Philippus, qui hodie Flandrensium procurat comitatum; nomen secundae Mahsus in Angliam navigans, naufragium
Abbreviated transcription (Latin):
dam castelloꝵ que ab eo condendebat uiolenter
eriꝑe. que frater eiꝰ & pater in finib predicti comi¬
tis iure hereditario. s de feodo p̾dicti comitis diu
possederant. Qd̾ audiẽs mater que iam ab eiꝰ pa¬
tre multo ante diuerterat. &e ad dñm regem
francoꝵ se ꝯtulerant: maternis mota uiscerib.
apud dñm regem supplex implorauit. & obtinuit.
qd̃ filius eius a uinculis absolutus. pat̾ne restitue¬
retur hereditati. Insuꝑ etiam effecit. ut suprno¬
minati comitis helye. unicam filiam cum eius
om̃i hereditate. dñs rex eius filio uxorẽ conced̾et.
ex qua ut p̾diximꝰ duos filios genuit. ⁊ filias
in eodem numero. Primogerati nomen fuit
gaufridus. qui patri successit. in eodẽ comita¬
tu. cui semor henricus rex angloꝵ potentis¬
simus filiam unicam mahaldem noĩe. dñi hen¬
rici romanoꝵ imꝑatoris uiduam axorem de¬
dit. ex qua idem gaufridus tres suscepit filios.

Expanded text:
dam castellorum, quae ab eo contendebat violenter dam castellorum, quae ab eo contendebat violenter eripere, quae pater ejus et frater in finibus praedicti comitis jure haereditario, sed de feodo praedicti comitis diu possederant. Quod audiens mater, quae jam ab ejus patre multo ante diverterat et ad dominum regem Francorum se contulerat, maternis mota visceribus, apud dominum regem supplex imploravit et obtinuit, quod filius ejus a vinculis absolutus, paternae restitueretur haereditati; insuper etiam effecit, ut supra nominati comitis Heliae unicam filiam, cum eis omni haereditate, dominus rex ejus filio uxorem concederet; ex qua, ut praediximus, duos filios genuit et filias in eodem numero. Primogeniti nomen fuit Gaufridus, qui patri successit in eodem comitatu, cui senior Henricus, rex Anglorum potentissimus, filiam unicam Mahaldam nomine, domini Henrici Romanorum imperatoris viduam, uxorem dedit; ex qua idem Gaufridus tres suscepit filios:
Abbreviated transcription (Latin):
seniorem eclitis. mater spieto marito ad regem
francoꝵ philippum se ꝯtulit. qui etiam abiecta
uxore sua legitima eam suscepit. qui thori par¬
ticipem curarum sociam. & affectione postea
tractans maritali. contra leges eccłiasticas in ui¬
tis ce multum renitentib regni eiꝰ ep̃is. simul
ce principib apud se detinuit. ex eaq suscepit
filios. filorum. philippum. & ceciliam. de qua
suꝑnis fecimus mentionẽ. que priꝰ tancredi anti¬
ochenoꝵ principis uxor fuit. postmodum eo de¬
functo dño pontio tripolitano comiti. uotis
usa sed̾is. adhesit. Prefatus uero fulco senioris ful¬
conis filius patre iam defuneto: uxorem duxit.
filiam conuitis cenomãnensiũ helye. guiburgem
nomine. ex qua duos suscepit filios. ce filias toti
pictauiensiũ dñi sui. pincerne fungeret᷑ offitio.
audita frĩs primogeniti morte ab eodem comite
captꝰ ẽ. ⁊ uinculis mancipatꝰ. occasione quorun¬

Expanded text:
seniorem editis, mater spreto marito, ad regem seniorem editis, mater spreto marito, ad regem Francorum Philippum se contulit; qui etiam, abjecta uxore sua legitima, eam suscepit tori participem, curarum sociam, et affectione postea tractans maritali, contra leges ecclesiasticas, invitis et multum renitentibus regni ejus episcopis simul et principibus, apud se detinuit: ex eaque suscepit filios, Florum, Philippum et Ceciliam, de qua superius fecimus mentionem, quae prius Tancredi Antiochenorum principis uxor fuit, postmodum eo defuncto, domino Pontio, Tripolitano comiti, votis usa secundis, adhaesit. Praefatus vero Fuleo, senioris Fulconis filius, patre jam defuncto, uxorem duxit filiam comitis Cenomanensium Heliae, Guiburgem nomine, ex qua duos suscepit filios et filias totidPictaviensium domini sui, pincernae fungeretur officio, audita fratris primogeniti morte, ab eodem comite captus est et vinculis mancipatus, occasione quorum