comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scno positis consedit. pemis acerras primum ad uo¬
luntariam delitionẽ conatus perlicert postqͣ uidit
seterum aceitanis plus ommi quam uirium
itat. Itaꝗ desperata tutela urbis. ut circum ual¬
lor mana uiderunt prius quꝙ continuarẽtur
hostiui opem ꝑ int̾missa muni menta neglectasꝙ
astodias. Slentio noctis dilapsi ꝑ uias inuiaiq
qua quemꝙ aut consilium. aut̃ terror tulit ⁊
urlts tampanie qua satis certum erat nõ mu¬
tasse fidem ꝑfugerunt. hannibal acciris direptis
atq incensis cum ascanio dictatorem romanu
legioneoꝙ nimis accipi mintiassent. Nequis
tum in propinquis hostium castris capue quo
q uuimunt. dxcrtitum ad casilinum duciti
nsm audacia cannensis clades contulerat an nõ
conferte preueste ad diem dilectui seuus prosto¬
cidnno cum casilinum ante aduerst pugne ⁊¬
famam uenissent. et alio aggregarentur se¬
e oianis socus ꝓ profecti ccassmno cum su¬

Expanded text:
stris positis consedit. Poenus Acerras primum ad uostris positis consedit. Poenus Acerras primum ad uoluntariam deditionem conatus perlicere, inde postquamceterum Acerranis plus animi quam uirium erat; itaque desperata tutela urbis, ut circumuallari moenia uiderunt, priusquam continuarentur hostium opera, per intermissa munimenta neglectasque custodias silentio noctis dilapsi, per uias inuiaque qua quemque aut consilium aut error tulit, in urbes Campaniae, quas satis certum erat non mutasse fidem, perfugerunt. Hannibal Acerris direptis atque incensis, cum a Casilino dictatorem Romanum legionesque acciri nuntiassent, ne quid noui tam propinquis hostium castris Capuae quoque occurreret, exercitum ad Casilinum ducit. eodem audita Cannensis clades contulerat. hi, non confecto Praeneste ad diem dilectu, serius profecti domo cum Casilinum ante famam aduersae pugnae uenissent et aliis adgregantibus sese Romanis sociisque, profecti a Casilino cum s
Abbreviated transcription (Latin):
tensatia ficens sicunctantibus instaret. Morq ani¬
suas arie ssdnosfecio dhscur i fre pidat ae primne
porta. Marcellus signa canere. clamoremq tolli ac pe¬
dites primũ deinde equites quanto maximo pos¬
sent impetu in hostem erumpere iubet. Sacis cerro¬
ris tumultusq in aciem mediam intulerũt. cum
duabus cura portis. Pͥ. ualerius flactus. et gͥ au¬
relius legati in cornua hostium erumpere addidere
me spernentibus penis ingentis repente cxerci¬
tus syetiem fecerit. uix equidem ausim affirmo
ta siue minor uictoria fuit ingens eo die res
ac nestio an maxima illa bellõ gestu sit. non
uinci enim ab hannibale uincentib difficilius ⁊¬
fuit qm̃ uincert postea. hannibal spe pociunde
nole adempta. cum actiras recessisset. marcellus
citimplo clausis portis. custodibusq dispositis nc̃
quis egrederetur. questionẽ inforo dehis qui
dam in colloqunis hostium fuerant habuit. sup

Expanded text:
rre, satis fidens, si cunctantibus instaret, rre, satis fidens, si cunctantibus instaret, pidat ad prima porta Marcellus signa canere clamoremque tolli ac pedites primum, deinde equites, quanto maximo possent impetu in hostem erumpere iubet. satis terroris tumultusque in aciem mediam intulerant, cum duabus circa portis P. Ualerius Flaccus et C. Aurelius legati in cornua hostium erupere. addidereme spernentibus Poenis ingentis repente exercitus speciem fecerit. uix equidem ausim adfirmared, siue tanta siue minor uictoria fuit, ingens eo die res ac nescio an maxima illo bello gesta sit; non uinci enim ab Hannibale uincentibus difficilius fuit quam postea uincere. Hannibal spe potiundae Nolae adempta cum Acerras recessisset, Marcellus extemplo clausis portis custodibusque dispositis ne quis egrederetur quaestionem in foro de iis qui clam in conloquiis hostium fuerant habuit. supr
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. marcello collaudatis senatoribus nolanis. pri¬
us q̃ aliquis motus iniuris orirctur fortunam pu¬
gne exꝑiri statuit adextris portas in hostes uersas
trꝑtito exercitũ instruxit. Imredimenta subse¬
qui uissit. calones lixasq. et in uallidos milites ⁊¬
uallu ferte. Media porta robora legionu et romano
equites duabus ciita portis. nouos milites. leue¬
qr armaturam ac suorum equites statuit. Niolani
muros portasq adire uetici subsidiaq destinata
impedimẽtis data. ne occupatis prelio legionibus
in ea impetus fieret. Ita instructi intra portas sta¬
bant. hannibale sub signis id ꝙ ꝑaliquot dico
fecerat ad multum diei in acie stanti primo mul¬
culo esse ꝙ nec exercitus romanus porta egredeietut
nec armatus quisquã in muris esset. ratus deinie
prodita colloquia esset ictuq resides factos part̃
militum in castia temittit. insos propert apiaste¬
tum cẽm oppugnare urbis in primam aciem q e¬

Expanded text:
 Marcello sunt, conlaudatis senatoribus Nolanis, pri Marcello sunt, conlaudatis senatoribus Nolanis, priusquam aliqui motus in urbe oreretur, fortunam pugnae experiri statuit. ad tres portas in hostes uersas tripertito exercitum instruxit; impedimenta subsequi iussit, calones lixasque et inualidos milites uallum ferre. media porta robora legionum et Romanos equites, duabus circa portis nouos milites leuemque armaturam ac sociorum equites statuit. Nolani muros portasque adire uetiti subsidiaque destinata impedimentis data, ne occupatis proelio legionibus in ea impetus fieret. ita instructi intra portas stabant. Hannibali sub signis, id quod per aliquot dies fecerat, ad multum diei in acie stanti primo miraculo esse quod nec exercitus Romanus porta egrederetur nec armatus quisquam in muris esset. ratus deinde prodita conloquia esse metuque resides factos, partem militum in castra remittit iussos propere apparatum omnem oppugnandae urbis in primam aciem adfe
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ se adire qͦtiẽs uelit patiat᷑. ac comitate martel¬
li fcrocis iuuenis aĩis addo est mollitus ut nemo inde
socioꝵ rem .R. fortius ac fidelius uiuerit. Cu hanni¬
bal ad portas esset. nolanũ rursus amiceria mouita¬
stra pletesq nolana de integro ad defectionẽ spectant.
Marcellus sub aduentu hostiu intra muros serete¬
pit. nõ castris metuens. Sed ne. protende urbis oc
rum ante castra sua p̾lia hinc parua inter urbem cist̾¬
q et uario euentu fiebãt quia duces. nec ꝓhibeit pu¬
uolebant. In hac comitia iam duoꝵ exercituũ statiõe.
prinçipes nolanoꝵ nuntiant marcello noctura
cõloquia inter plebem ad penos fieri statumq esse.
ut cum romana acies egressa portis iret imredimenta
coru ac sarcinas dinperent/. deinde clauderent portas
mirosq occuparent. ut potientes roꝵ suaꝵ acq urbis.
penu inde proromano aicciꝑent. hec ubi nunciatat¬

Expanded text:
ut eum se adire quotiens uelit patiantur. hac comitate Marcelut eum se adire quotiens uelit patiantur. hac comitate Marcelli ferocis iuuenis animus adeo est mollitus ut nemo inde sociorum rem Romanam fortius ac fidelius iuuerit. cum Hannibal ad portas esset—Nolam enim rursus a Nuceria mouit castra—plebesque Nolana de integro ad defectionem spectaret, Marcellus sub aduentum hostium intra muros se recepit, non castris metuens sed ne prodendae urbis occrum ante castra sua. proelia hinc parua inter urbem castraque et uario euentu fiebant, quia duces nec prohibere pauuolebant. in hac cotidiana duorum exercituum statione principes Nolanorum nuntiant Marcello nocturna conloquia inter plebem ac Poenos fieri statutumque esse ut, cum Romana acies egressa portis foret, impedimenta eorum ac sarcinas diriperent, clauderent deinde portas murosque occuparent, ut potentes rerum suarum atque urbis Poenum inde pro Romano acciperent. haec ubi nuntiata
Abbreviated transcription (Latin):
o cõtiliãdus sibi absũpsisse. qm̃ hosti adenisse forte
ac strenuu maluit socum. accitũq ad st benigne at̃¬
pellat multos cũ inindos inter populores halree In¬
de extimatũ facile esset q nẽo ciuis nolomis sbr
iudicauerit qͣm multa eius egrgia facinora militai
cent. Sed quin romaĩs militau̾at cast̾s nõ posse obsana
eius uirtutẽ esse multos sibi qui cum eo stipendiafrao¬
rant referre qui uiresset ille queq et quotiẽs periai¬
la prosalute ac dignitate.R. p̾ adisset. utiq canñqi
pugna. nõ pͥus prelio astitorit qm̃ prope ex sãguisui¬
mia suꝑ incidenciũ uiroꝵ equoꝵ armoꝵq sit opp̃ssus.
Itaq macte uirtute esto inꝗt. me tibi oĩs hostis atq
cẽ p̾miu eiͣt. et quo freq̃ntius inccũ fueris. sentiens
ea rem uͥ dignitati atq emolum̃to esse. lectoq ui¬
ueni peomissis equũ eximiu ce donodat. bigatosqq̃
gentos questore munerare iubet. lictoribus impat.

Expanded text:
dus, sibi adsumpsisse quam hosti ademisse fortem ac strenuum maluit socium, accitumque ad se benigne appellat: multos eum inuidos inter populares habere inde existimatu facile esse quod nemo ciuis Nolanus sibi indicauerit quam multa eius egregia facinora militaria essent; sed qui in Romanis militauerit castris, non posse obscuram eius uirtutem esse. multos sibi qui cum eo stipendia fecerint, referre qui uir esset ille quaeque et quotiens pericula pro salute ac dignitate populi Romani adisset, utique Cannensi proelio non prius pugna abstiterit quam prope exsanguis ruina superincidentium uirorum equorum armorumque sit oppressus. 'itaque macte uirtute esto' inquit. 'apud me tibi omnis honos atque omne praemium erit et, quo frequentior mecum fueris, senties eam rem tibi dignitati atque emolumento esse.' laetoque iuueni promissis equum eximium dono dat bigatosque quingentos quaestorem numerare iubet; lictoribus imperat
Abbreviated transcription (Latin):
dilatõem ĩminẽtis romanis belli. Et cͥca capuã
tñgresso uolturnũ fabio post cxpiata tandem
ꝑdigia ambo. cõs. rem gerebat. Combulteriã
et trebulam. et hausticula urbes. que penum
defecerãt. fabius ui. cepit. p̃sidiaq inbis hanni¬
balis. campaniꝙ ꝑmulti capti. Et nole si cũt
priore anno senatus romanoꝵ plebs hannibalis
erat. cõsiliaꝙ occulta de cede principũ et ꝓditõe
urbis inhibant᷑ Quib ne incepta ꝑficerẽt. int̾¬
capuam castraꝙ hannibalis que intifactis cm̃t
tinducto exercitu fabius. suꝑ uesinuum. ĩ castͥs
insadinia. res t̃. mallium. ꝑr̃. ãministrari cepta
que omisse erãt. postgͣ ꝙ̃ minutius. p̃ł graui mor¬
u s̃ implicitus. Manilius nauib longie adcaralis
uoductis. Naualibꝙ sociis armane. ut t̾ra rem ge¬
peditũq copiis ꝓfectus in agrum hostium. aut ꝓcul
ab hinisicore castrie castra posuit. hanisicorũ forte

Expanded text:
dilationem imminentis Romanis belli. et circa Capuam dilationem imminentis Romanis belli. et circa Capuam transgresso Uolturnum Fabio post expiata tandem prodigia ambo consules rem gerebant. Combulteriam et Trebulam et Austiculam urbes, quae ad Poenum defecerant Fabius ui cepit, praesidiaque in his Hannibalis Campanique permulti capti. et Nolae, sicut priore anno, senatus Romanorum, plebs Hannibalis erat, consiliaque occulta de caede principum et proditione urbis inibantur. quibus ne incepta procedeCapuam castraque Hannibalis, quae in Tifatis erant, traducto exercitu Fabius super Suessulam in castris in Sardinia res per T. Manlium praetorem administrari coeptae, quae omissae erant postquam Q. Mucius praetor graui morbo est implicitus. Manlius nauibus longis ad Carales subductis naualibusque sociis armatis ut terra rem gepeditumque copiis profectus in agrum hostium haud procul ab Hampsicorae castris castra posuit. Hampsicora tum forte
Abbreviated transcription (Latin):
se sua naues misit. Cum ꝑcũctando ĩ uiam co¬
gnitum cẽt. cõs. cũ ẽẽ. Naues cumas appulse es¬
tiuiq ad cõs. deducti. et lictere date. Consul lic¬
teris philippi. atꝙ hannibalis ꝑlettis cõsignata
ornis cim patito incesit. cernẽtes quãta os
tollcrntib punicũ bellũ. macedonic belli moles
instaret. cͥui tam̃ adeo nõ succubuenĩt. ut e¬
timplo agitant̃. quem ad modum ultro inserendo
bello auerterẽt ab italia hostem. captiuis muni¬
cula cõditis. comitibusq coꝵ sub hasta uendituᷤᷤ.
fectus p̃crat .xx. paratis aliis decernũt. his
compatis. deductisꝙ. et additis ꝗnq nauibus
que aduexerãt. captiuos legatos .I. naues ab
hostia tarentium ꝓfecte. uissusꝙ ualcrius
militib uar romanis quibus .l. alpius. lega¬
tus tarenti preerat. in naues. impositis.
explorare de macedonico bello. si cõgruontia lic¬
teris legatoꝵ. que indiciis philippi cõsilia eeñt.

Expanded text:
se sua naues misit. cum percontando in uicem cose sua naues misit. cum percontando in uicem cognitum esset consulem Cumis esse, naues Cumas adpulsae captiuique ad consulem deducti et litterae datae. consul litteris Philippi atque Hannibalis perlectis consignata grauis cura patres incessit, cernentes quanta uix tolerantibus Punicum bellum Macedonici belli moles instaret; cui tamen adeo non succubuerunt ut extemplo agitaretur quemadmodum ultro inferendo bello auerterent ab Italia hostem. captiuis in uincula condi iussis comitibusque eorum sub hasta uenditis, t paratis alias decernunt. his comparatis deductisque et additis quinque nauibus, quae aduexerant captiuos legatos, triginta naues ab Ostia Tarentum profectae, iussusque P. Ualerius militibus Uarronianis, quibus L. Apustius legatus Tarenti praeerat, in naues impositis quexplorare de Macedonico bello; si congruentia litteris legatorumque indiciis Philippi consilia essent,
Abbreviated transcription (Latin):
ab repenti pauore colligerẽt receptui signũ dedit
ac suoe intra muros recepit. postero die hanni¬
bal cũ secunda re. coñs. iusto p̃lio ratus cẽtatuꝵ
aciem intra castra atq urbem instruxit. Ecterũ
postꝙ̃ neminẽ moneri absolita custodia urbis ui¬
dit. nec cõmicti quicꝙͣ temeraĩe spei adtifacta
redit. infacta re. Quib dieb cume liberate sũt
obsidione. Isdem dieb et inlucanis argumẽtum
ti. semꝓnius. cui longo cognom̃ erat cũ hannone
xli. cepit. pulsus finib lucanis hanno retro ĩ
brutios sesc recepit. et exupinis oppida tria
que apopulo romano defecer̃t .m. recepta.
hasta uenerãt: alia militi p̃da cõcessa. exeicitul
ꝙ cumam reductus.dum ħ in lucanis atꝙ in
hupinis gerunt̃. qũiꝙ naues que macedonũ
mari ad infernũ cinũ uecte. ꝓpe oc̃m italic om
cum p̃ter cumae uelis ferunt᷑. Ncꝙ hostium am
socioꝵ eeñt. satis sarctur. Gracus obuiam exda¬

Expanded text:
ab repentino pauore colligerent, receptui signum dedit ab repentino pauore colligerent, receptui signum dedit ac suos intra muros recepit. postero die Hannibal, laetum secunda re consulem iusto proelio ratus certaturum, aciem inter castra atque urbem instruxit; ceterum postquam neminem moueri ab solita custodia urbis uidit nec committi quicquam temerariae spei, ad Tifata redit infecta re. quibus diebus Cumae liberatae sunt obsidione, iisdem diebus et in Lucanis ad Grumentum Ti. Sempronius , cui Longo cognomen erat, cum Hannone uadraginta unum cepit. pulsus finibus Lucanis Hanno retro in Bruttios sese recepit. et ex Hirpinis oppida tria, quae a populo Romano defecerant ui recepta t; praeda alia militi concessa, exercitusque Luceriam reductus. dum haec in Lucanis atque in Hirpinis geruntur, quinque naves, quae Macedonum macum praeter Cumas uelis ferrentur neque hostium an sociorum essent satis sciretur, Gracchus obuiam ex clas
Abbreviated transcription (Latin):
misus: In hanc dimicatõe duoꝵ opulentissi moꝵ uil
tertis populoꝵ. cc̃s it ges gencesq animos intende ũ
Inter quos pbilipus rex macedonũ. eo magis ꝙ ꝓpior
italie. ac maritantũ ionio discretus erat.Is ubi pͥ¬
mũ fama accepit hannibalem alpis tr̃asgressum. ut
bello inter romanos penũꝙ orto letus erat. ita ut¬
utriꝰ ppłi mallet uictoriã ẽẽ Ince̾tis adhuc uirib fluc¬
tuatus am̃o fuerat. postꝙ̃ t̾tia iam pugna. t̾tia uicto¬
ria cũ hannibale et penis erat. ad fortunã incliãuit.
legatosq ad hannibalẽ misit. Qui uitantes portus
brudalinũ tarẽtinũꝙ ꝗa custodiis nauiu romanaꝵ
tenebainẽ ad lacine uinonis tẽplũ int̾ram egressi sũt.
inde ꝑ apuliã petẽtes capuã. media in p̃sidia romana¬

Expanded text:
missus. in hanc dimicationem duorum opulentissimorum in missus. in hanc dimicationem duorum opulentissimorum in terris populorum omnes reges gentesque animos intenderant, inter quos Philippus Macedonum rex eo magis quod propior Italiae ac mari tantum Ionio discretus erat. is ubi primum fama accepit Hannibalem Alpes transgressum, ut bello inter Romanum Poenumque orto laetatus erat, ita utrius populi mallet uictoriam esse incertis adhuc uiribus fluctuatus animo fuerat. postquam tertia iam pugna, tertia uictoria cum Poenis erat, ad fortunam inclinauit legatosque ad Hannibalem misit; qui uitantes portus Brundisinum Tarentinumque, quia custodiis nauium Romanarum tenebantur, ad Laciniae Iunonis templum in terram egressi sunt. inde per Apuliam petentes Capua
Abbreviated transcription (Latin):
ad diẽ cõueniendũ edixit. Et que fabius cõsulto prius
senatu ut frum̃ta cẽs ex agris ante llas iunias p̾mas
in urbeᷤ munitas cõucherent. qñ inuoxissent. eoꝵ se a¬
grum populatiuũ. ẜuos sub hasta uendituiũ. uillas in¬
cen surũ. Ne pretorib ꝗdem ꝗdaius dicendũ creati erãt.
uacatio abelli ãministantõe data ẽ. Ualeriũ. p̃ẜ. ã apu¬
liam ire placuit ad exercitũ attrcẽtio acapiendũ. Qũ
en ficilia legiones uenissẽt. iis potissimũ uti ad regio
int᷑ brũdusium ac tarentũ tutaĩ posset. par nauiui
numetus q̃ fulino. p̃ẜ̾. ur̃b. decretus ad subuibana
lictora tutanda. c̃. tercentio. ꝓcõs. negotiũ datũ ut
inpictno agro. cõquisitõe militũ haberet. locisq bus
p̃sidio eẽt. et.tĩ. acilius crissus postꝙͣ edẽ mẽtis iu
capitolio dedicauit. ⁊̃ sicilia cũ impio qui classi pesset

Expanded text:
am diem ad conueniendum edixit, et Q. Fabius consulto prius am diem ad conueniendum edixit, et Q. Fabius consulto prius senatu ut frumenta omnes ex agris ante kalendas Iunias primas in urbes munitas conueherent; qui non inuexisset eius se agrum populaturum, seruos sub hasta uenditurum, uillas incensurum. ne praetoribus quidem qui ad ius dicendum creati erant uacatio a belli administratione data est. Ualerium praetorem in Apuliam ire placuit ad exercitum a Terentio accipiendum; cum ex Sicilia legiones uenissent, iis potissimum uti ad regionitimam inter Brundisium ac Tarentum tutari posset. par nauium numerus Q. Fuluio praetori urbano decretus ad suburbana litora tutanda. C. Terentio proconsuli negotium datum ut in Piceno agro conquisitionem militum haberet locisque iis praesidio esset. et T. Otacilius Crassus , postquam aedem Mentis in Capitolio dedicauit, in Siciliam cum imperio qui classi praeesset
Abbreviated transcription (Latin):
Erãt qui magonẽ cũ cdasse ea copiisꝙ omissa italia
hispania auerterãt. cũ sardinie recipiende repentina
spes adfulsit. paruũ ibi ex̾atũ romanũ ẽẽ. ueterẽ.
p̃t. inde corneliũ ꝓuintic peritũ decedẽ. Nouũ expectai
ad hoc fessos iam aĩos sar doꝵ et̃. diuturnitate imperii.
et proximo iis anno acerbe atꝙ auare imꝑatũ graui
tributo et c̃latõe iniqua frum̃ti p̃ssos. Nichil de eẽ aliũ
q̃m auctorẽ ad quẽ deficerẽt. ħ clandestina legatio per
pͥncipes missa erat. maxĩe cã rem molientes. anspicõ
equitũ auctõitate. atꝙ opib longe pͥmus erat. his nũ¬
tiis ꝓpe uno tp̃e turbati erectiꝙ magoñe cũ classe sua
copissq ĩ hispaniã mictũt. In saidiniã hasdrubalẽ deligũt
ducc̃ et tantũ ferme copiaꝵquãtũ magoni decernũt. mo¬
ucbant sese iam ad bellũ. t̾i. semꝓnius militib sinnesst¬

Expanded text:
erant qui Magonem cum classe ea copiisque omissa Italia in erant qui Magonem cum classe ea copiisque omissa Italia in Hispaniam auerterent, cum Sardiniae recipiendae repentina spes adfulsit: paruum ibi exercitum Romanum esse; ueterem praetorem inde A. Cornelium prouinciae peritum decedere, nouum exspectari; ad hoc fessos iam animos Sardorum esse diuturnitate imperii Romani, et proximo iis anno acerbe atque auare imperatum; graui tributo et conlatione iniqua frumenti pressos; nihil deesse aliud quam auctorem ad quem deficerent. haec clandestina legatio per principes missa erat, maxime eam rem moliente Hampsicora, qui tum auctoritate atque opibus longe primus erat. his nuntiis prope uno tempore turbati erectique Magonem cum classe sua copiisque in Hispaniam mittunt, in Sardiniam Hasdrubalem deligunt ducem et tantum ferme copiarum quantum Magoni decernunt. sese ad bellum. Ti. Sempronius militibus Sinuess
Abbreviated transcription (Latin):
senu cc̃m basseculeũ ꝑperit signa. laniniu ad iu¬
nonis sospite cruore manauere lapidibiqi arta id
templũ pluit. Ob qu̾e inbĩe nouẽdiale ut assolet la¬
ccum fuit. ceteraꝙ prodigia cũ cura expiata. cõs
exercitus int̾eẽ iusserũt. fabio exercitꝰ tradi. cui
m̃. iunius dictator. pretor fuerat. euenit sempnior
ꝓcõs. ad cũ exercitũ qui supͣ sessulã noleysideret.
missus p̾tores ĩ siciliam ac sardiniã ꝓfecti. cõs. edi¬
xerũt. quocĩẽs in senatũ uocassent. uti senatoree
quib ĩ senatu dicẽ sentẽtia liceret. ad portã cape¬
nam cõuenirẽt. p̾ẜ. quoꝵ iurisdictio erat tribuna¬
lia ad disciplinã publicã posuerũt. Eo uadi monia
ficĩ usserũt. ibiq eo anno uis dictũ ẽ. Interĩ carcha¬
uium longaꝵ. Nũtiꝰ ad fert᷑. in hispania rẽ male gestã
oẽsq ferme eiꝰ ꝓuintis. popłs ad romanos defecisse.

Expanded text:
Sinuessam bos eculeum peperit; signa Lanuui ad IuSinuessam bos eculeum peperit; signa Lanuui ad Iunonis Sospitae cruore manauere lapidibusque circa id templum pluit, ob quem imbrem nouendiale, ut adsolet, sacrum fuit; ceteraque prodigia cum cura expiata. consules exercitus inter sese diuiserunt. Fabio exercitus Teani, cui M. Iunius dictator praefuerat, euenit; Sempronipro consule ad eum exercitum qui supra Suessulam Nolae praesideret missus; praetores in Siciliam ac Sardiniam profecti. consules edixerunt, quotiens in senatum uocassent, uti senatores quibusque in senatu dicere sententiam liceret ad portam Capenam conuenirent. praetores quorum iuris dictio erat tribunalia ad Piscinam publicam posuerunt; eo uadimonia fieri iusserunt ibique eo anno ius dictum est. interim Carthanauium longarum, nuntius adfertur in Hispania rem male gestam omnesque ferme eius prouinciae populos ad Romanos defecisse.
Abbreviated transcription (Latin):
fabius uencri cuicine. utraq ĩ capitolio ẽ. canali
uno decrete. et de. coc. eꝗtibus cãpanis qui ĩ sialia
cũ fide stipendiis emoritis romã uenerãt. delatũ
ad populũ. ut ciues.r̃. eẽnt. Ite uti munici pes cu¬
mani eẽnt. pridie qm̃ populus cam panus. ap̃t.
mĩnũ ceñt. scire se ip̃i negabant. uetere pat̾a relic.¬
ta. in eam quã redierãt nõdum adsciti. postꝙͣ
marcellus ad exercitũ redit. comitia uni ꝯsuli
rogando in locũ .l. postumii edicunt᷑. Creatiti in¬
genti osensu marcellus ꝗ ex timplo magistratũ
acciperet. cui inenti ꝯsulatũ cũ tenuisset uocati
augnits uitio creatũ uiderũt. ꝓnũtiauerũt uol¬
quoq. patito ita famã ferelũt ꝙ tũ pͥmũ duo ple¬
bei coñs facti eeñt. id deiscordi nõ c̃ẽ. In locum
marcelli. uͥ il se magistintu abdicauit. suffectus
fabius maximus t̃tius. Mare arsit eo anno ad

Expanded text:
Fabius Ueneri Erycinae; utraque in Capitolio est, canali Fabius Ueneri Erycinae; utraque in Capitolio est, canali uno discretae. et de trecentis equitibus Campanis qui in Sicilia cum fide stipendiis emeritis Romam uenerant latum ad populum ut ciues Romani essent; item uti municipes Cumani essent pridie quam populus Campanus a populominum essent scire se ipsi negabant uetere patria relicta, in eam in quam redierant nondum adsciti. postquam Marcellus ab exercitu rediit, comitia consuli uni rogando in locum L. Postumi edicuntur. creatur ingenti consensu Marcellus qui extemplo magistratum occiperet. cui ineunti consulatum cum tonuisset, uocati augures uitio creatum uideri pronuntiauerunt; uolgoque patres ita fama ferebant, quod tum primum duo plebeii consules facti essent, id deis cordi non esse. in locum Marcelli, ubi is se magistratu abdicauit, suffectus Q. Fabius Maximus tertium. mare arsit eo anno; ad
Abbreviated transcription (Latin):
pulcher. p̃r. insiciliam traice̾.queꝙ ĩ sicilia eeñt
romã deportaret᷑. ad exercitũ cui ad cõueniendum
cales edita diee erat.m̾. marcellus clandius missuᷤ.
isq iussus castra claudiana deducẽ. urbanas le¬
gionce ad ueterẽ exercitũ accipiendũ deducendũq
in siciliam .ti. meciliue croto legatue. ab. pp̃.d. c̃
missus.Taciti pͥmo expectauerãt. hoĩes uti. cõs. co¬
mitia collegere crrando haberet. deinde ubi ab lega¬
tum uelut deindustria.m̾.marcellũ uiderũt. quẽ
maxĩe. cõs. ĩ cũ annũ ob egregie ĩ p̾tum res gestaᷤᷤ
crcari uolebant. fremitue incuria ortus. Quod uͥ
udiũ ad ꝑmutandos ex̾citus ĩ campan iã ꝓficisci. ꝙ¬
mãdatũ et comitia nõ pͥus edia. qͣm isdem cõfecto. ꝙ
mandatũ ẽ. negotio reuertisset. ut uos. cõs. que tp̃s
comitiis donec rediit marcellus silentium fuit. In¬
terca duũ uiri creati sũt. qui fabius maximus ⁊
accilius crassus. aedilib dedicandis. m̃ti acclius

Expanded text:
Pulcher praetor in Siciliam traiceret quaeque in Sicilia essent Romam deportarentur. ad exercitum cui ad conueniendum Cales edicta dies erat M. Claudius Marcellus missus, isque iussus in castra Claudiana deducere urbanas legiones. ad ueterem exercitum accipiendum deducendumque inde in Siciliam Ti. Maecilius Croto legatus ab Ap. Claudio est missus. taciti primo exspectauerant homines uti consul comitia collegae creando haberet; deinde ubi ablegatum uelut de industria M. Marcellum uiderunt, quem maxime consulem in eum annum ob egregie in praetura res gestas creari uolebant, fremitus in curia ortus. quod ubi udium ad permutandos exercitus in Campaniam proficisci et comitia non prius edici quam is inde confecto quod mandatum est negotio reuertisset, ut uos consulem, quem tcomitiis donec rediit Marcellus silentium fuit. interea duumuiri creati sunt Q. Fabius Maximus et T. Otacilius Crassus aedibus dedicandis, Menti Otacilius,
Abbreviated transcription (Latin):
tum om̃ib curca populis. lucus ibi frequẽti silua
et proceris abiectis ãborib septus leta ĩ medio pa¬
scua habuit. ubi omĩs geneno sacrum dee pasce
gencris. Nocte remcabant ad stabula. Nunꝙͣ ĩsidii ᷤᷤ
femrum. Non fraude uolati hoĩi. Mugni igit᷑ fruc¬
tus exco pectore capti. coluniuaqi inde aurca solida
facta ⁊ sacrata est. inditumꝙ templã diuitiis ctiam
nõ tantũ sanctitate fuit ad miracula aliqua adsi¬
guntur. plenĩq tam insignibus locis. fama ẽ am
cẽ ĩ uestibulo templi. cuius cinerẽ nullus unꝙ̃
mouet uentus. et agros crotonis unia parte ĩ mi¬
nens mari. alter uergenit̃ in agrum situ tantũ
natunili quodam munita postta et muro ciacta
qua ꝑ au̾sae rupes addionsio sicbe tyranno ꝑ do¬
lum fuenit. capta. corum arce satis ut uidebatur

Expanded text:
tum omnibus circa populis; lucus ibi frequenti silua tum omnibus circa populis; lucus ibi frequenti silua et proceris abietis arboribus saeptus laeta in medio pascua habuit, ubi omnis generis sacrum deae pecus generis nocte remeabant ad stabula, nunquam insidiis ferarum, non fraude uiolati hominum. magni igitur fructus ex eo pecore capti columnaque inde aurea solida facta et sacrata est; inclitumque templum diuitiis etiam, non tantum sanctitate fuit. ac miracula aliqua adfinguntur ut plerumque tam insignibus locis: fama est aram esse in uestibulo templi cuius cinerem nullo unquam moueri uento. sed arx Crotonis, una parte imminens mari, altera uergente in agrum, situ tantum naturali quondam munita, postea et muro cincta est qua per auersas rupes ab Dionysio Siciliae tyranno per dolum fuerat capta. ea tum arce s
Abbreviated transcription (Latin):
et plebs ad penos retrnheret. eam dissensionẽ in
plebis tindende que auctore urbis et ĩuasta ur¬
be lateꝙ om̃ib disicctis menib parasset. Statione ᷤᷤ
custodias ꝙ senatoꝵ eẽ. quacũꝙ custodiant hoĩes
plebis. eas patere aditum. Auctore aut duce. per¬
fuga bructi corona cinxerũt urbem. acceptiꝙ a
plebe primo impetu. oẽs pret̾ arcem capere. Ar¬
cem optimates tenchant p̃parato iam ante ad
talem casum ꝑfugio. Eodem aristomacus ꝑfugit tã¬
ꝙͣ penis nõ brutiis auctor urbis tradende fuisset.
urbs croto murum in crautu patencẽ. duodeam
milia passuum habuit. antt puri in italiã aduẽtũ.
post uastitate co bello factã. uix. pars dimidia ha¬
bitabat᷑. flumen ꝙ medio oppido fluxerat. extra
frrquc̃tia tectis loca preter fluebat. et agros procul
cis qua habi tabant᷑ seꝑmilia haberat. In urbe nobile
templũ ip̃a urbe erat nobilius laciuie uinonis sanc¬

Expanded text:
et, plebs ad Poenos rem traheret. eam dissensionem in et, plebs ad Poenos rem traheret. eam dissensionem in plebis tradendaeque auctorem urbis, et in uasta urbe lateque moenibus disiectis raras stationes custodiasque senatorum esse; quacumque custodiant plebis homines, ea patere aditum. auctore ac duce perfuga Bruttii corona cinxerunt urbem acceptique ab plebe primo impetu omnem praeter arcem cepere. arcem optimates tenebant praeparato iam ante ad talem casum perfugio. eodem Aristomachus perfugit, tamquam Poenis, non Bruttiis auctor urbis tradendae fuisset. urbs Croto murum in circuitu patentem duodecim milia passuum habuit ante Pyrrhi in Italiam aduentum; post uastitatem eo bello factam uix pars dimidia habitabatur; flumen, quod medio oppido fluxerat, extra frequentia tectis loca praeterfluebat, <erat> et arx procul eis quae habitabantur. sex milia aberat in<de> urbe nobili templum, ipsa urbe erat nobilius, Laciniae Iunonis, sanc
Abbreviated transcription (Latin):
fiustra pugnaret᷑ Itaꝙ optimũ uisum est ad han¬
nibalem micti legatos. cauenqi abco ut receptus
croto brutiorui cẽt. hannibal cũ p̾sentiũ ea cosultã¬
tionẽ cẽ respondisset ad hannonem cõo deiecisset.
ab lannone nichil certi allatũ nẽc co diripi uolebãt
nobilem atqi opulentẽ urbem. et spembant cum
⁊ ex campania in britos reditũ ẽ. hanuo
adiutorib et ducib brutiis greois urbes
temptaui. eo faalius in societate manẽteᷤᷤ
romana. quot brutios quos et oderant et
metuebant carchaginiensium partis factos cerncdĩt.
regium prnũ atitatum est . dies aliquot ibi nc ꝗacq̃
ad supti Itaꝙ loctensee frumẽtũ lignaꝙ et cetera ned¬
Ititudõ stundi postremo hoc mado relicti inuobe
ertut. qmindi cere nuros portas. telaꝙ inpiopages¬
b̾rutius oppugnaret. penos nec probare. Nec ui¬
uare eã oppugnatoẽ appareret. co matunus ad
bus inuasent. cẽs italie cuitates. ut plebs ab

Expanded text:
frustra pugnaretur. itaque optimum uisum est ad Hanfrustra pugnaretur. itaque optimum uisum est ad Hannibalem mitti legatos cauerique ab eo ut receptus Croto Bruttiorum esset. Hannibal cum praesentium eam consultationem esse respondisset et ad Hannonem eos reiecisset, ab Hannone nihil certi ablatum; nec enim diripi uolebat nobilem atque opulentam urbem et sperabat, cum ex Campania in Bruttios reditum est, Hanno adiutoribus et ducibus Bruttiis Graecas urbes temptauit, eo facilius in societate manentes Romana quod Bruttios, quos et oderant et metuebant, Carthaginiensium partis factos cernebant. Regium primum temptatum est diesque aliquot ibi nequiquam absumpti. interim Locrenses frumentum lignaque et cetera neltitudo effundi; postremo sescenti modo relicti in urbe erant qui reficere muros portas telaque in propugBruttius oppugnaret, Poenos nec probare nec iuuare eam oppugnationem appareret, eo maturius ad bus inuaserat omnes Italiae ciuitates ut plebes ab
Abbreviated transcription (Latin):
lies crant romani. adaudio. p̃ł. missi ad optinẽd
urdom presidio. Itaq regio ex timplo abscessum ẽ. locrẽ¬
sib uissi hannibalis data pax: ne legibus sius libert
uiuctent. Urbo pariter et poenis portus ĩ potestate
lorensium eẽt. societas eo uire staret. ut penus lo¬
citnsem. locrenses ꝙ penũ poc ac bello iuiuaret. Sic
antto peni reducti frumẽtibus hiutris. ꝙ regiu
acloctos quas urbes direpturos se destinauerat in¬
tictas reli quissent Itaꝙ ꝑsc ip̃i cõscͥptis armatis iu
pegunt ire. gretam et ipãm urbem et marrtima
płimum accessurũ opibus. si mora maris urbi ac¬
portũ menib ualidam tenuissent gedentes. Eu cura
argebat. ꝙ neq nõ accersere. ad auxilium penos satᷤ
audebant. ne quid nõ pro sociis oi sse uiderentu. ꝯ
A penus ruisuo magis arbitor pacis ꝙ̃ adiutor belli
suiset. ut in libertatem grotonis sicut ante locroꝵ

Expanded text:
lites erant Romani a Claudio praetore missi ad obtinendam lites erant Romani a Claudio praetore missi ad obtinendam urbem praesidio. itaque Regio extemplo abscessum est. Locrensibus iussu Hannibalis data pax ut liberi suis legibus uiuerent, urbs pateret Poenis, portus in potestate Locrensium esset, societas eo iure staret ut Poenus Locrensem Locrensisque Poenum pace ac bello iuuaret. sic a freto Poeni reducti frementibus Bruttiis quod Regium ac Locros, quas urbes direpturos se destinauerant, intactas reliquissent. itaque per se ipsi conscriptis armatisque pergunt ire, Graecam et ipsam urbem et maritimam, plurimum accessurum opibus, si in ora maris urbem portu ac moenibus ualidam tenuissent, credentes. ea cura angebat quod neque non accersere ad auxilium Poenos satis audebant, ne quid non pro sociis egisse uiderentur et, si Poenus rursus magis arbiter pacis quam adiutor belli fuisset, ne in libertatem Crotonis, sicut ante Locrorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nouas res nouamꝙ societatẽ mallent. et quoꝵ ꝓpin¬
qu̾ cxtra urbem interdusi abhostib erant. uelut ob¬
sdibus datio. pigneratos haberent animos. paua
mnagis taciti probarent cõstantẽ fidem. quã probatam
ne auderent. aut dubio inspetiem cõsensu sit ad pe¬
ns deditio .l. atilio p̃fecto presidi quiq milites cum¬
co romani crant. clam in portum deductis. atꝙ impo¬
sins ĩnauib ut regium deucherent᷑. hanulcarem pe¬
ios ꝙ ea condictõe. ut fedus cxtimplo equis legib fie¬
nt in urbem acceperũt. Cuius rei prope ño ẜuata
fides deditis c̃. Cum penus dolo dimissũ. romanum
nursaret. locrenses profugisse ip̃m causarent᷑ In¬
basti cniam equites sunt. si quo casu infracto estus
monari. aut deferre naues in term̃ posset. Et eoe
quidem quos sogucbant᷑. nõ sunt a depti alias ãmes:¬
sana traiaentis ferto regum. naues cõspexerũt. Mi¬

Expanded text:
nouas res nouamque societatem mallent et, quorum propinnouas res nouamque societatem mallent et, quorum propinqui extra urbem interclusi ab hostibus erant, uelut obsidibus datis pigneratos haberent animos, pauci magis taciti probarent constantem fidem quam propalam tueri auderent, haud dubio in speciem consensu fit ad Poenos deditio. L. Atilio , praefecto praesidii, quique cum eo milites Romani erant clam in portum deductis atque impositis in naues ut Regium deueherentur Hamilcarem Poenosque ea condicione ut foedus extemplo aequis legibus fieret in urbem acceperunt; cuius rei prope non seruata fides deditis est, cum Poenus dolo dimissum Romanum incusaret, Locrenses profugisse ipsum causarentur. insecuti etiam equites sunt, si quo casu in freto aestus morari aut deferre naues in terram posset. et eos quidem quos sequebantur non sunt adepti: alias a Messana traicientes freto Regium naues conspexerunt. mi
Abbreviated transcription (Latin):
tum inuenta abundante i terũ signis collatis. ca¬
dem fortuna ut̾usq partis pugnatũ. Supͣ .xii. m̃
romanos defecerũt. modoꝙ maiores ca estate in
hispania quã ĩ italia res geste¬
tium ordinũꝙ multitudinẽ ꝯuagantẽ in agris
magna ex parte inermem. hamilcar penus oquites
emnisit. Qui molari quẽꝙͣ uetiti Tantũ ut educerẽt¬
ab ube fuga dissipatos tuimas obicere. dux ip̃e lao
supiore castra. Unde agros urbem possit conspicẽ.
bunioꝵ cobortẽ adire muros. atq uocare pͥncipes
lcitnsium ad colloquium iussit. Et pollicentes ami¬
qtiam hannibalis adhortaĩ ad urbem tradendam
Sritius ĩ colloquio nulli rei pͥmo fides ẽ deinde ut
denus apparuit in collib et refugientes puci. aliã
q̃m multitudinẽ in pocestate hostiũ eẽ. ad ferebant.
tum metu uicti. cõsulturos se pp̾m responderũt. ad¬
uocatiq cy timplo cõcione. cum et leuissimus quisq

Expanded text:
tum iuventute abundante. iterum signis conlatis eatum iuventute abundante. iterum signis conlatis eadem fortuna utriusque partis pugnatum. supra tredecimRomanos defecerunt, multoque maiores ea aestate in Hispania quam in Italia res gesttium ordinumque multitudinem et uagantem in agris magna ex parte inermem Hamilcar Poenos equites emisit, qui uiolare quemquam uetiti, tantum ut ab urbe excluderent fuga dissipatos, turmas obiecere. dux ipse loco superiore capto unde agros urbemque posset conspicere, Bruttiorum cohortem adire muros atque euocare principes Locrensium ad conloquium iussit et pollicentes amicitiam Hannibalis adhortari ad urbem tradendam. Bruttiis in conloquio nullius rei primo fides est; deinde ut Poenus apparuit in collibus et refugientes pauci aliam omnem multitudinem in potestate hostium esse adferebant, tum metu uicti consulturos se populum responderunt; aduocataque extemplo contione, cum et leuissimus quisque
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ ad romanos oppugnabat᷑. Inter hec trina ca¬
stra hostiũm. Scipiones cum ĩ urbem socioꝵ magno
cercamine ac strage oblistentiu ꝑuenissent. frum̃¬
tum curas in opia erat aduexerũt cobortatiq opp¬
danos ut eodem aĩo menia tutarent᷑. quo prose
pugnãtem romanũ excitũ uidissent. ad castra ma¬
xima oppugnãda quib hasdrabal p̃erat ducunt.
fodem et ducces et duo exotus carthagiẽsiu ibi
rem sũmam agi cernentes cõuenerũt.Itaꝙ cruptae
ecastris pugnatũ est .lx. hostium. milia co die in
aut dubia uictoria fuit. ut plures numero ꝙ̃ ip̃i
erant romani hostium occiderint. ceꝑint ampliꝰ
tria milia hominũ paulo minus equoꝵ. Unde h¬
trinõq castis co die potiti sut. Illi turto obsidiõe
liberato abĩtibili oppugnãdum puniciex̾citu tm¬
ducti. suppletis copiis ex prouintia ut que maxͤ
oiũm belli auida. modo p̃da aut merces eẽt. et

Expanded text:
tionem ad Romanos oppugnabatur. inter haec trina cationem ad Romanos oppugnabatur. inter haec trina castra hostium Scipiones cum in urbem sociorum magno certamine ac strage obsistentium peruenissent, frumentum, cuius inopia erat, aduexerunt, cohortatique oppidanos, ut eodem animo moenia tutarentur quo pro se pugnantem Romanum exercitum uidissent, ad castra maxima oppugnanda, quibus Hasdrubal praeerat, ducunt. eodem et duo duces et duo exercitus Carthaginiensium, ibi rem summam agi cernentes, conuenerunt. itaque eruptione e castris pugnatum est. sexaginta hostium milia eo die in haud dubia uictoria fuit, ut plures numero quam ipsi erant Romani hostium occiderint, ceperint amplius tria milia hominum, paulo minus mille trinisque eo die castris potiti sint. Iliturgi obsidione liberato ad Intibili oppugnandum Punici exercitus traducti suppletis copiis ex provincia, ut quae maxime omnium belli avida, modo praeda aut merces esset, et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩminutũ. Qui suꝑ cent panai. s multiplici graua¬
rent᷑. stipendio. alia ꝑituros peste Itaꝙ nisi fide
nem fuluio. p̃t. eẽ uidicadas. populo publicas ne¬
cessitates cohortandos ꝙ qui redepturis auxissent
pat̾monia. ut. rei . p̃. ex qua cicuissent tẽpus cõmo¬
darent cõducerẽtꝙ ex lege prebenda. que ad cyatũ
his panĩensem opus eeñt. ut cũ pecimia inemraiõ
quo uestimẽta trumẽtum. hispaniensi cxerotui
prebenda. queq alia opus ceñt. naualib sociĩs
cẽt locaturus. Ubi ca dies uenit ad cõducẽdum
tite socictates aderant hoiũm. Unde .xx. quoru
duo postulata fuere unum michi tarentum ĩ co¬
impetrabo cõduxerũt priuataꝙ pecunia. rec.p̃
administratos timores ea que caritas patrie ꝑ cc̃s
ordines uelut tenore uno ꝑtinebat. Quẽ admodu
cõducta oĩa mogno aĩo sunt. sic sũma fide p̃bita.
rentur. Cum hi cõmeatus uenerũt. iliturci oppidũ.

Expanded text:
imminutum; qui superessent pauci, si multiplici grauaimminutum; qui superessent pauci, si multiplici grauarentur stipendio, alia perituros peste. itaque nisi fide nem Fuluio praetori esse, indicandas populo publicas necessitates cohortandosque qui redempturis auxissent patrimonia, ut rei publicae, ex qua creuissent, tempus commodarent, conducerentque ea lege praebenda quae ad exercitum Hispaniensem opus essent, ut, cum pecunia in aerario quo uestimenta frumentum Hispaniensi exercitui praebenda quaeque alia opus essent naualibus sociis esset locaturus. ubi ea dies uenit, ad conducendum tres societates aderant hominum undeuiginti, quorum duo postulata fuere, unum ut militia impetrato conduxerunt priuataque pecunia res publica administrata est. ii mores eaque caritas patriae per omnes ordines uelut tenore uno pertinebat. quemadmodum conducta omnia magno animo sunt, sic summa fide praebita, rentur. cum hi commeatus uenerunt, Iliturgi oppidum
Abbreviated transcription (Latin):
uenerũt quãtas quamq ꝓsperas ĩ hispania its ge¬
sissent. s pecuniã ĩ his. stipendium uestimẽtaꝙ.
et frum̃tũ ex̾citu et sociis naualib oĩa de eẽ. Quod
ad stipendium attineat. si enarium in ops cẽt. se aliqua
ratõs inituros quomodo ab hispanis sumãt. ceter utiꝙ
ab roma mictenda ẽẽ. Nec aliter aut exatũ aut pro¬
uintiam atteneri posse. licteris recitatis nemo oĩu
erat. qui nec uena scribi. et postulan equa fateretũ
S occurrebat animiẽ. quãtos exercitu terrestris. Na¬
ualisꝙ tuerent᷑. quãtaꝙ. Noua classis mox paranda
cẽt. Si bellũ macedonicũ moueret᷑. Sialiam ac sar¬
diniam. que antt bellũ uectigales fuissẽt. uix p̃si¬
des ꝓuintiaꝵ exͤatus alere tributo sũptus subpe¬
ditari. Eum ip̃m tributũ cõferentiũ numerũ tãtiꝰ
ep̾citium frgib et ad trasimenu lacum ad cannas

Expanded text:
uenerunt quantas quamque prosperas in Hispania res geuenerunt quantas quamque prosperas in Hispania res gessissent; sed pecuniam in stipendium uestimentaque et frumentum exercitui et sociis naualibus omnia deesse. quod ad stipendium attineat, si aerarium inops sit, se aliquam rationem inituros quomodo ab Hispanis sumatur; cetera utique ab Roma mittenda esse, nec aliter aut exercitum aut prouinciam teneri posse. litteris recitatis nemo omnium erat quin et uera scribi et postulari aequa fateretur; sed occurrebat animis quantos exercitus terrestres naualesque tuerentur quantaque noua classis mox paranda esset si bellum Macedonicum moueretur: Siciliam ac Sardiniam, quae ante bellum uectigales fuissent, uix praesides prouinciarum exercitus alere; tributo sumptus suppeditari; eum ipsum tributum conferentium numerum tantis exercituum stragibus et ad Trasumennum lacum et ad Cannas
Abbreviated transcription (Latin):
annales. cũ itfugientẽ ad urbem tauream .d. seq̃¬
retur. patenti hostium porte inuectũ. ꝑ altãm stipen¬
tibus miniculo hostib intactũ. euasisse. Quicta in¬
de statuia fuere. Ac retro ctiã cõs. mouit castin.
ut semẽt campani facerẽt Nec ante molauit a¬
grum cãpaniu. quã iam alte insegentib herbe pa¬
bula p̃bere poterant. Id cõuexit ĩ claudiana ca¬
udio. pro. cõs. imperauit. ut retento nole nectio
ad tuendam urbem p̃sidio. ceteros milites admic¬
teret rom̃ã. Nc honeris sociis. et suptui rei p̃eẽnt.
Et .t gractus a cumis luceiam in apulia legioneᷤᷤ
cũ duxisset.m̃. ualerium. inde. ꝑt brindusium
cum eo que lucerie habucint exercitu misit. tueriꝙ
oram agn salentini. Et ꝓuidere ꝙ ad philippũ bellũ¬
qi macedonicũ attineret mssit. exeratu estatis eiuᷤ
quã hec gesta ꝑscͥpsimus. lict̾c. ap̃. et cñ. scipionib

Expanded text:
annales: cum refugientem ad urbem Tauream Claudius sequeannales: cum refugientem ad urbem Tauream Claudius sequeretur, patenti hostium portae inuectum per alteram, stupentibus miraculo hostibus, intactum euasisse. quieta inde statiua fuere ac retro etiam consul mouit castra ut sementem Campani facerent, nec ante uiolauit agrum Campanum quam iam altae in segetibus herbae pabulum praebere poterant. id conuexit in Claudiana caaudio proconsuli imperauit, ut retento Nolae necessario ad tuendam urbem praesidio ceteros milites dimitteret Romam ne oneri sociis et sumptui rei publicae essent. et Ti. Gracchus a Cumis Luceriam in Apuliam legiones cum duxisset, M. Ualerium inde praetorem Brundisium cum eo quem Luceriae habuerat exercitu misit tuerique oram agri Sallentini et prouidere quod ad Philippum bellumque Macedonicum attineret iussit. exitu aestatis eius qua haec gesta perscripsimus litterae a P. et Cn. Scipionibus
Abbreviated transcription (Latin):
taculum pugne eiꝰ frequẽtes exierant. et campani
no uallum modo castroꝵ s menia etiam urbis ꝓspet.¬
tantes repleuerũt. Cum ⁊am ante ferocibus dictis
rem nobilitasset: i festis hostis cõcitarũt. equos. dein
libero inter se ludificãtos sine uulnere pugña ex̃ he.¬
bant. Tum cmpanus romano. Equoꝵ inquit hoc nõ
cquitũ enit certamine. Nisi ecampo in cauam hac
uiam dimictimus. Ibi nullo ad cuagandum spatio.
cõminus cõserentu: manus. dicto prope citius.
oquum ĩ ua dam delegit. caurea u̾bis ferocior ꝙ̃
te minime lis inquit cantherium infossum. Quc
uoꝵ ĩ rusticum inde ꝓu̾bium prodita cł. cum ex
uia longe pequitasset ꝗa nullo obuio hoste. ⁊ cãpũ
rursus euectus. increpans ignaniam hostis. cum
magno gaudio ⁊ gnatulatõe uictor ĩ castra redit.
huic pugne oquestri rem quã etatis cõmunis cẽ¬
te existimatio ẽ. mirbile certe adiciũt. quidam

Expanded text:
taculum pugnae eius frequentes exierant, et Campani taculum pugnae eius frequentes exierant, et Campani non uallum modo castrorum sed moenia etiam urbis prospectantes repleuerunt. cum iam ante ferocibus dictis rem nobilitassent, infestis hastis concitarunt equos; dein libero spatio inter se ludificantes sine uolnere pugnam extrahere. tum Campanus Romano 'equorum' inquit 'hoc non equitum erit certamen, nisi e campo in cauam hanc uiam demittimus equos. ibi nullo ad euagandum spatio comminus conserentur manus'. dicto prope citius equum in uiam Claudius egit. Taurea, uerbis ferocior quam re, 'minime, sis,' inquit 'cantherium in fossam'; quae uox in rusticum inde prouerbium prodita est. Claudius cum ea uia longe perequitasset quia nullo obuio hoste in campum rursus euectus, increpans ignauiam hostis, cum magno gaudio et gratulatione uictor in castra redit. huic pugnae equestri rem—quam uera sit communis existimatio est—mirabilem certe adiciunt quidam
Abbreviated transcription (Latin):
portis. et castra ante urbem in aꝑto cõmunit .ui. mil
armatoꝵ habebint. peditem in bellem. Equitatu plus
poterant. Itaq cquestrib p̃liis lacessiebant hostem.
Inter multos nobiles cꝗtes campanus cerrinus inbel¬
lius crat. cognomine tauroa. cinis indidem erat lon¬
gt oiũm cãpanoꝵ fortissimus oques. adco ut cũ apud
romanos militaret. unus eĩ romanus claudius ascł¬
lus gła. oquestri oquaret. hic taurca cũ du plustranꝰ
oculis obequitasset hostium turmis. tandem fc̃o silen
uirtute ambigere solitus eẽt. cur nõ ferro decerneret
daretꝙ opima spolia uictus. aut uictor caperet. hoc
uͥ asello sũt nũtiata in castra. id modo moratus. ut
cõs. ꝑcũctaret᷑ liceret ne extra ordinẽ in prouocãte
bostem pugnare. per missu cius arma ex timplo cepit.
prouectoꝵ ante statoẽs cquo. tauream noĩe cõpella.¬
uit. cõgrediꝙ ubi uellet iussit. Iam romani ad spec¬

Expanded text:
portis et castra ante urbem in aperto communire. sex milia portis et castra ante urbem in aperto communire. sex milia armatorum habebant, peditem imbellem, equitatu plus poterant; itaque equestribus proeliis lacessebant hostem. inter multos nobiles equites Campanos Cerrinus Uibellius erat, cognomine Taurea. ciuis indidem erat, longe omnium Campanorum fortissimus eques adeo ut, cum apud Romanos militaret, unus eum Romanus Claudius Asellus gloria equestri aequaret. tunc Taurea cum diu perlustrans oculis obequitasset hostium turmis, tandem silentio fa secum de uirtute ambigere solitus esset, cur non ferro decerneret daretque opima spolia uictus aut uictor caperet. haec ubi Asello sunt nuntiata in castra, id modo moratus ut consulem percontaretur liceretne extra ordinem in prouocantem hostem pugnare, permissu eius arma extemplo cepit, prouectusque ante stationes equo Tauream nomine compellauit congredique ubi uellet iussit. hinc Romani ad spec