comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius exceptione pacti conuẽti submo¬
uendusẽ. Nã stipulatorẽ id egissene
hrs eiꝰ petet palam ẽ. Quem admo¬
dumis quiusq ad kalñdas uini sti¬
pulatur dari. pot̃ quidẽ ⁊̃ post ħ̾als
petere sed exceptione pacti submo¬
diiita concessa ẽ. ut quo adiirͤet. ius
eundihaẽt.⁊ pact conuertr excep¬
tione submouebr. ¶Quiitasti pulat᷑
ante hał das ꝓximas dare spõdes.¬
inchil didffert abeo qui haldis dari
ht̃. recte usum daĩ sibi stipulatur. Id
fundũ sẽpnanũ. de iñ eundẽ fundũ
detͣcto usu fructui abalio stipuler.
pͥor stipulatio nõnouabitur:. quia nec

Expanded text:
eius exceptione pacti conventi summovendus est: nam stipulatorem id egisse, ne heres eius peteret, palam est, quemadmodum is, qui usque in kalendas dari stipulatur, potest quidem etiam post kalendas petere, sed exceptione pacti summodii ita concessa est, ut, quoad viveret, ius eundi haberet, pacti conventi exceptione submovebitur. Qui ita stipulatur: "ante kalendas proximas dari spondesnihil differt ab eo, qui 'kalendis dari' ructu habet, recte usum fructum dari sibi stipulatur: id fundum Sempronianum, deinde eundem fundum detracto usu fructu ab alio stipulor, prior stipulatio non nouabitur
Abbreviated transcription (Latin):
familias ui dextur actum eẽ deposselioẽ
ntinẽdã. ant no unerẽda uires ht̃ hȩc
Apiatio hec quoq stiplatio possidẽ m
licẽ spondes. utilis e quã suplationẽ ẜ uiᷤᷤ
ampossit. utilit infuã ꝑsonam concipe
uid eamus: Sr quãuis uireciili ẜuusñ¬

Expanded text:
de possessione retinenda aut non auferenda et uires habeat stipulatio.Haec quoque stipulatio: 'possidere mihi licere spondes?' utilis est: quam stipulationem seruus an possit utiliter in suam personam concipere, uideamus. sed quamuis ciuili iu
Abbreviated transcription (Latin):
ne siuelim hoc facere.penã supulari
conuẽmet. ut suta factũ ñ sit. utucõ¬
prehen sũ ẽ. cõmittetur stipulatio.
etiã ei cuiꝰnichil int̃ ẽ. p̃ enã enĩ eñsti¬
pulatur quis. nõ illud inspicitur ꝙini
sit eiꝰ. ⁊ sed ques su quatitas queq

Expanded text:
lit hoc facere, poenam stipulari conveniet, ut, nisi ita factum sit, ut comprehensum esset, committetur poenae stipulatio etiam ei cuius nihil interest: poenam enim cum stipulatur quis, non illud inspicitur, quid intersit eius, sed quae sit quantitas in
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ dat᷑m. aut susnoͣdediss penã
sedatũm stipłatꝰ ameuio fuĩt. fũdũ
tino drtũ iri st̃ siquis id̾ locauĩt fa¬
itlem ex locato actionẽ Siqnis ꝯͦ
stipulatiis fuĩt. cũ suamt̃ eẽt eͣidai.
mea erit causa ut ualeat stipualatio.¬
stipulatio uires habebit ⁊ si credito¬
rimeo. quiquit ẽ mea. uespͤena cõmit¬
tatur.ł ꝑdia distrahantur. que pignoi
data eriat. ¶Si quis ita stĩpulatus fuũt

Expanded text:
uium daturum aut, si is non dedisset, poenam se daturum, stipulatus a Maeuio fuerit fundum Titio datu iri: item si quis id locauerit fautilem ex locato actionem.Si quis ergo stipulatus fuerit, cum sua interesset ei dari, in ea erit causa, ut ualeat stipulatio.stipulatio uires habebit: et si creditori meo, quia interest mea, ne uel poena committatur uel praedia distrahantur, quae pignori data erant.Si quis ita stip
Abbreviated transcription (Latin):
quominus facere possis: sed curatu¬
rum ut id facere ñ possis ¶Itẽ instipu¬
lãtione ẽp̃te ħrditatis quanta pecu.¬
nia adte ꝑuenĩt. doloucnalo tuo fac¬
tum ẽ. eritue. quominus ꝓueniat. ne¬
mo dubitabit quinteneatim. ꝗͥ id egit.
negiid ad se ꝑueniret.

Expanded text:
quo minus facere possis, sed curaturum, ut facere possis. Item stipulatione emptae hereditatis: "quanta pecunia ad te pervenerit dolove malo tuo factum est eritve, quo minus perveniat" nemo dubitabit quin teneatur, qui id egit, ne quid ad se perveniret.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ addĩt. sibi. nõ pnto stiplationẽ deu¬
se fructũ. adħrdem tranare: eoꝙ iureꝰ
utimurs s⁊ ⁊siquis uti frui licẽ sibihr̃di¬
ꝙ suo stiplatꝰ sit. uideamꝰ anbrs ex stipu¬
lati age̾ possit. ⁊ putẽ p̾se. licet diuer¬
sisint fractus. llã ⁊ sure agẽ stipuletur
Siquis clolum malũ ꝓmissoris. hñ disq¬

Expanded text:
non addiderit 'sibi', non puto stipulationem de usu fructu ad heredem transire, eoque iure utimur.Sed si quis uti frui licere sibi heredique suo stipulatus sit, uideamus, an heres ex stipulatu agere possit. et putem posse, licet diuersi sint fructus: nam et si ire agere stipuletur Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
fuero stipulatus ad monitionẽ quandã¬
mag̃ quã dequo celerius reddantur..
quaĩ sine mora. ꝗ̃ conditionẽ ht̃ stipula¬
no. Etiõ licet decessero pͥus quã petiero
nõuidet᷑ defecisse condino. nͥe ed¬

Expanded text:
fuero stipulatus, admonitionem magis quandam, quo celerius reddantur et quasi sine mora, quam condicionem habet stipulatio: et ideo licet decessero priusquam petiero, no
Abbreviated transcription (Latin):
tisis. s ipã resinsedolũ ht̃: cũ eniꝗs petit̃
excastipłatione. hoc ipõ dolo facit
puta qui marca sint. stiplat̾ sim. et hii
sine culpa ꝓmissoris perierĩt᷑ nicħ
sꝑonds̃. hoc continꝰ . ut liceat hae̾. nec
ꝑ quemquã omĩno fieri. quominus no¬
bis hr̃ liceat Queres fatit ut uideat᷑

Expanded text:
antis, sed ipsa res in se dolum habet: cum enim quis petat ex ea stipulatione, hoc ipso dolo facit,puta qui in arca sint, stipulatus sim et hi sine culpa promissoris perierint, nihilspondes?" hoc continet, ut liceat habere, nec per quemquam omnino fieri, quo minus nobis habere liceat. quae res facit, ut videatur
Abbreviated transcription (Latin):
nulliꝰ mom̃ti eẽ stipłatus fuero. nullius
mom̃ti eẽ suplauonẽ q d̾ sipostea sine
mora decessisse ꝓponatur ẜuus. ñ tenĩ
furẽ cõdic̃t᷑ marcesẜait. quã diu enĩui¬
uit cõdici potĩt. atsidecessisse ꝓpoãt᷑. in¬
eacõdiuone ẽ ut euanescar cõditio. pp¬

Expanded text:
hominem dari stipulatus fuero, nullius momenti esse stipulationem. quod si postea sine mora decessisse proponatur seruus, non teneri furem condictione Marcellus ait: quamdiu enim uiuit, condici poterit, at si decessisse propocondicione est, ut euanescat condictio p
Abbreviated transcription (Latin):
facto ꝗͣ damfactu sũt. excontẽtu ac¬
tio ẽ quotiens quis sui luc causa
cũ aliquo cẽhit. uelut em̃do. uẽdñdo
locando. cõducẽdo.⁊ cer̃s similib ¶ ex
facto a tnonest quotiens ex eoteni quis
intipit. ꝙ ipe anisit. ułuti sifurrã ł
iiuriam cõmi sit᷑. ł dãpitũ dedit ¶In
factũ actio dr̃. qlise exepligraiactioq̃

Expanded text:
am in factum sunt. ex contractu actio est, quotiens quis sui lucri causa cum aliquo contrahit, ueluti emendo uendendo locando conducendo et ceteris similibus. ex facto actio est, quotiens ex eo teneri quis incipit, quod ipse admisit, ueluti furtum uel iniuriam commisit uel damnum dedit. in factum act
Abbreviated transcription (Latin):
to anteh̾as ag possit. Sab.⁊ ꝓcuł ex¬
spectandum dĩem auctõis putant. ꝙ ẽ ue¬
rius. tota enim obligatio sub conditioẽ.
etindiem collata est.et licet. ad condi¬
tione cõmittiuideatur: diestñ suꝑ ẽ.

Expanded text:
te kalendas agi possit. Sabinus Proculus exspectandum diem actori putant, quod est verius: tota enim obligatio sub condicione et in diem collata est et licet ad condicionem committi videatur, dies tamen superest.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ oarierratũ fuiss cũ decorpore cõsti¬
missus. ante diem moriatur. notenet̃
nõ possum. anquis pmittat distipuler
rem cuiꝰ cõm̃tiũ nõ habõ. mutilẽ eẽ stipła¬
tionem placet:. Siquis ꝓmittat rẽcuiꝰ
cõmertium ñht̃ ip̃i notẽ non mͥ¬

Expanded text:
mur dari, erratum fuisset, cum de corpore constiromissus ante diem moriatur, non tenetnon possum, an quis promittat: si stipuler rem, cuius commercium non habeo, inutilem esse stipulationem placet: si quis promittat, cuius non commercium habet, ipsi nocere, non m
Abbreviated transcription (Latin):
deberi: p̃iane pt̾ tẽpꝰ stipłator. ł pacti
conuerrti. ł clolimali ex ceptione sub¬
moueripõtits Sic et intradendo. siq̃
dixĩt sesolum sine suꝑsine tradere.
gatioe inserit᷑. ñ que᷑ pͥ ꝑfecta eã poĩ¬
tur. ueluti. c̃. dare spondes. nͥnauis
exaslauenĩt. S hoc casue uistente co¬
ditione socꝰ erit exceptiom pacti cõ¬
solutio. totam obligationẽ nõ interi¬
mit nec altiꝵ petpot utiq quadus
aut̃ ꝑsone. aut rei fit. ꝑ̃sone. cumi
aut ticio hõsm stipulor. ubi queriẽ¬
soluto ticioͣ. ¶Si itastipulat sim. si fũ¬
dum nõdedĩs .c. dare spondes. sola
.c. instipulatione sũt. mex solutione

Expanded text:
deber‹i›. plane post tempus stipulator uel pacti conuenti uel doli mali exceptione summoueri poterit. sic et in tradendo si quis dixerit se solum sine superficie tradere, gatione inseritur, non quae post perfectam eam ponitur, ueluti 'centum dare spondes, nisi nauis Asia uenerit?' sed hoc casu existente condicione locus erit exceptioni pacti connam alterius solutio totam obligationem interemit nec alter peti potest, utique quamdiu aut personae aut rei fit. personae, cum aut Titio hominem stipulor: ubi quaerisoluto Titio.Si ita stipulatus sim: 'si fundum non dederis, centum dare spondes?' sola centum in stipulatione sunt, in exsolutione
Abbreviated transcription (Latin):
ort. ¶Satis acceptio ẽ stipulano. querta
ohligat ꝓmissore. ut ex piussores quoq
ab eo accipiantur idẽqͥ ide ꝓͥmyttut ¶Sa¬
tis aut accip᷑e. dictũe. eodẽ modo. quosatiꝰ
facere. Namquia id. quo quis c̾otẽtus eierat
pr̃abectur. sansfieridictum ẽ. et similit̾. qi.
itales quib comẽptus. quissuturꝰ eẽt ita
dabantur. uuerbis obligirent̃. satisaccipi
cdictum ẽ. ¶ Si sort̾e ꝓmisis ⁊ siea soluta
tionẽ suã expẽrt̾e soluit. nicħ ominus pe¬
nã cõmutitet. donec poruo coh̃dis soluat᷑:¬
Ioemꝙ e : depena excoꝓmisso. Siunus

Expanded text:
t.Satis acceptio est stipulatio, quae ita obligat promissorem, ut adpromissores quoque ab eo accipiantur, id est qui idem promittunt.Satis autem accipere dictum est eodem modo, quo satis facere: nam quia id, quo quis contentus erat, ei praestabatur, satis fieri dictum est: et similiter quia tales, quibus contentus quis futurus esset, ita dabantur, ut uerbis obligarentur, satis accipi dictum est.Si sortem promiseris et, si ea soluta tionem suam ex sorte soluerit, nihilo minus poenam committet, donec portio coheredis soluatur.Idemque est de poena ex compromisso, si unus
Abbreviated transcription (Latin):
obligatim. nõ enĩ sic respondit. ut int̃¬
rogatus ẽ. Et uersauice. sumnt̃rogatꝰ
fuerit sub conditione: Rdĩt pure. dicẽ¬
clum erit eum nõ obligai. ¶ Cumadiẽ
aliquid. uł detrahit obligatiom. sẽꝑ ꝓ

Expanded text:
 non enim sic respondit, ut interrogatus est. et uersa uice si interrogatus fuerit sub condicione, responderit pure, dicendum erit eum non obligari. cum adicit aliquid uel detrahit obligationi, semper
Abbreviated transcription (Latin):
quia neꝙ excetũ obligatꝰ ẽ.⁊ utiq pec¬
casse aliquid intelligͥ. licet ꝑmprudñ¬
tiam.idõ uidetur quasi ex malefitio
teneri. ¶Isquoq ex cuius cenaculo ꝓͥo
deiectũ effusũ ue aliquĩd ẽ. itaut alicui
⁊ Peo aut̃ nͥ ꝗtͥe ex malficõ obligat᷑ ĩt elligit᷑¬
ligit᷑: quia pleꝵ q obal t̃uis culpam te¬
netur. aut ẜmaut libi. Cui simulis ẽĩs
qui ea parte. qua uulgo prer fieri solet.
id poĩtum aut suspensũ hat ꝙ pot̃ si ce̾
naculo eiꝰdẽ eiectũ effusũue sit. siue
quid poitũ. suspensũue habuerit. cuiꝰ¬
casus pitulosus ẽ. uiliano placuit inpa¬
trẽ neq o epeculio neq noxalẽ dãdã
eẽ acnonẽ. s cũ ipõ filio agendũ. ¶tẽ
exercitor na᷑uis.aut caupone. aut
nullũ ẽ malefitiũ. Salicuiꝰ eoꝵ quoꝵ¬
oꝑanauẽ. aut cauponã aut stabulũ ex
eum constituta ẽ actio. ⁊ ali quatenꝰ cul¬
idõ quaĩ exmalentio teñ idet̃.di

Expanded text:
 obligatus est utique peccasse aliquid intellegitur, licet per imprudentiam, ideo uidetur quasi ex maleficio teneri.Is quoque, ex cuius cenaculo ueldeiectum effusumue aliquid est ita, ut alicui eo autem non proprie ex maleficio obligatus intellegitur, quia plerumque ob alterius culpam tenetur aut serui aut liberi. cui similis est is, qui ea parte, qua uolgo iter fieri solet, id positum aut suspensum habet, quod naculo eius deiectum effusumue sit siue quid positum suspensumue habuerit, cuiriculosus est, Iuliano placuit ‹in› patrem neque de peculio neque noxalem dandam esse actionem, sed cum ipso filio agendum. Item exercitor nauis aut cauponae aut nullum est maleficium, sed alicuius eorunavem aut cauponam aut stabulum exeeum constituta haec actio et aliquatenus culideo quasi ex maleficio te
Abbreviated transcription (Latin):
t ipe uerbaꝵ obligationes fiunt. ⁊ pen¬
dent ex negono cẽto. ¶ Comunes stiplmn¬
onessũt nelit.rẽ salua fore pupilli. Nã
⁊ p̃tor ibłt rem saluã fore pupillo cabi
et intctuo index. uiliter expediri ħre̾ n

Expanded text:
 verborum obligationem fiunt et pendent ex negotio contracto. communes sunt stipulationes veluti rem salvam fore pupilli: nam et praetor iubet rem salvam fore pupillo caveri et interdum iudex, si aliter expediri haec res
Abbreviated transcription (Latin):
sis ignorantib nobis actiones ad ꝗrũt̃.
exhisdẽ ⁊ furiosi noiẽ incipit agipos¬
se. Ueluti cũ ẜuous euis stipulat᷑. cum
furtum eir̾it. dũynũ aut eidando. in le¬
gem aquiliã comittit̃.aut siforte cũ eͤ¬
ditor sunt̃. fraudindi eius causa debitor
alicurem tͥradidert. Id̾q eit̃ silege

Expanded text:
sis ignorantibus nobis actiones adquiruntur, ex isdem etiam furiosi nomine incipit agi posse: ueluti cum seruus eius stipulatur, cum furtum ei fit, aut damnum ei dando in legem Aquiliam committitur, aut si forte, cum creditor fuerat, fraudandi eius causa debitor alicui rem tradide
Abbreviated transcription (Latin):
tarius intelligͥ. Malefiiũq nullũ in eare
eẽ plus qͥuaͣ pmaniꝰ festũe ¶quoꝙ qui nõ
oebitũ accipit. ꝑerrore soluentib ob¬
ligat᷑. qui quasi exmutui datione. et
eadẽ action̾e tenetur: qua debitores cre¬
ditorib s nõpot̃ intelligiis qui ex ea
causa tenetur. ex cc̃ctu eẽ obligatus.

Expanded text:
re esse plus quam manifestum est.Is quoque, qui non debitum accipit per errorem soluentis, obligatur quidem quasi ex mutui datione et eadem actione tenetur, qua debitores creditoribus: sed non potest intellegi is, qui ex ea causa tenetur, ex contractu obligatus
Abbreviated transcription (Latin):
nũmos.⁊ feri accipientis ut obligatio
nascat᷑. s hoc ⁊̃ animo oaĩ et accipi. ut
obligatio constituat̃. Itaq siquis pec¬
cumã suã donãdi causa deoi̾t mͥ. quã¬
tes ioagatur. Necenĩ piocũ puta. ł.¬

Expanded text:
nummos et fieri accipientis, ut obligatio nascatur, sed etiam hoc animo dari et accipi, ut obligatio constituatur. itaque si quis pecuniam suam donandi causa dederit mihi, quamtes id agatur: nec enim si per iocum puta
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam placuit indoli cͥm̃ cadẽ. ¶cre¬
ditor quoꝙ qui pignus accepit. re tene¬
tur. qui ⁊ ipẽ deea ipãre quã accep̃re¬
stituenda tenet̃. ¶Lerbis obligano c̃ehi¬
tur ex introgatione re sposione cũꝗd
aut̃ alienonoiẽ obligatur. side ussor
uocatur.⁊ pleꝵq ab eoquẽ ꝓͥ onoiẽ ob¬
ligam. alios accepimꝰ. quieadẽ obliggã¬
mortuo ułedib deustis. factasit su¬
płatio int̃ eos. qui ignoãuĩt eũ hõe lib̾rũ¬
me eẽ. uł mortuum eẽ. ⁊ dedes densta
eẽ ¶Idẽ iuris ẽ. si quissacrũ locũ. aut

Expanded text:
gentiam placuit in doli crimine cadere.Creditor quoque, qui pignus accepit, re tenetur: qui et ipse de ea ipsa re quam accepstituenda tenetur.Uerbis obligatio contrahitur ex interrogatione et responsu, cum quid em alieno nomine obligatur, fideiussor uocatur. et plerumque ab eo, quem probligamortuo uel aedibus deustis facta sit stipulatio inter eos, qui ignorauerint eum hominem liberum esse uel mortuum esse uel aedes deustas e
Abbreviated transcription (Latin):
addiem solpta nẽ eet. penami assolet ol
õ ꝑas eius quipeconiam petet̃ anstipula¬
tioe erat deducta. isqui pecuniã pete¬
bat parte ex acta petẽ desierat. dem̃
It̃ poĩto tepre int̃pellare instituerat.
unter pꝰellat no eet ¶Nex alit̾ nõ cõmit¬
due su qimtpellare depils⁊. ualtudi¬
nempediais int̃pellaẽ desiss penã nõ
cõmittit ¶eillo sane potest dubitari. si
inter peslatus ipẽ morã fecĩt. anꝰ quã ius
peccumam postea offerat. niehi ꝯminsꝰ
dari usserit. neq ꝑ eĩ qui dare uissus

Expanded text:
ad diem soluta non esset, poena uti adsolet ob operas eius qui eam pecuniam peteret in stipulationem erat deducta: is qui eam pecuniam petebat parte exacta petere desierat, deinde interposito tempore interpellare instituerat. nterpellatqui interpellare coepisset, ualetudine impeditus interpellare desisset, poenam non committi. de illo sane potest dubitari, si interpellatus ipse moram fecerit, an, quamuis pecuniam postea offerat, nihilo minus dare iusserit neque per eum, qui dare iussus
Abbreviated transcription (Latin):
sus eet̃. nullus noẽ ẜ in suas opas dandoli
taẽ ab hrdib meis peto fidĩꝙ eoꝵ cõmit¬
to ut rationib redoitis stichũ manuit¬
tant quesitum ẽ cũ ampla pecunia ex¬
acta p̃mbrtẽ testatois ĩ cõmissa reuq̃rtt̃
÷ͥ quã dam sũmas acolonis ex actisranoĩb
ñ intu lit̾ hrditatõq spoliauĩt aptisclã
moreis sublatasq suppellectile ⁊ utsie⁊ a
pothecis exaustis. nõ anĩ pͥ ⁊ fidĩ cõmis¬
salib̾tas oebeatur. quã ea q̃mala ranioẽ¬

Expanded text:
sus esset, nullus nomine servi suas operas dando lita est: "ab heredibus meis peto fideique eorum committo, ut rationibus redditis Stichum manumittant". quaesitum est, cum ampla pecunia exacta post mortem testatoris sibi commissa reliquetur et quasdam summas a colonis exactis rationibus non intulerit hereditatemque spoliaverit apertis clam horreis sublatisque supellectili et veste et apothecis exhaustis: an non prius ei fideicommissa libertas debeatur, quam ea, quae mala ratio
Abbreviated transcription (Latin):
uus habuit ꝓecuniam conditionisof¬
terre nõ pͣ ħt adalienũ enĩ petuliũ uolũ¬
tas defũcti porri nõ potuit. idẽ erit ⁊¬
sicum peculio ẜ uusuemeĩt ⁊ uenditor
fide rupta peculium retinust̃ quã quã
enierẽpito sit actio tm̃ ap̃ empto ẽm
peculium ẜuusnõ habuit:¬
s uo data lib̾tate substitutũ iure statu¬
libi pͥdñtes munierut ꝙ utilitates re¬
cipit scilicet ut cũ sua causa alienartur
pne patͥs testam̃tũ puer filiꝰ resmoat. q̃¬

Expanded text:
condicionis offerre non possit: ad alienum enim peculium uoluntas defuncti porrigi non potuit. idem erit et si cum peculio seruus uenierit et uenditor fide rupta peculium retinuerit: quamquam enim ex empto sit actio, tamen apud emptorem peculium seruus non habuitservum data libertate substitutum iure statuliberi prudentes munierunt: quod utilitas recipit, scilicet ut cum sua causa alienaretur, ne patris testamentum puer filius rescindat. q
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ⁊ lib̾ eẽ si hrscausabitur accipe ratioẽ
nicħ omius lib̾um fore ꝙ rescͥptũ ita
tum daret. quid enĩ simanumissũ da¬
maͣsi minspaniã ꝓ fectꝰ anno ꝓximo
fructꝰ coegeĩt lib̾ esto rome retineat¬

Expanded text:
e, si heres causabitur accipere rationes, nihilo minus liberum fore. quod rescriptum ita tum daret. quid enim si ita manumissum 'Dama si in Hispaniam profectus anno proximo fructus coege
Abbreviated transcription (Latin):
op̃.t. uiii. ads̃. S tatulibꝰ rationc̃. red¬
dereuissus reliquũq. apparet soluit de
eo ꝙ obscurius ẽ. satis dare ꝑat̾ ẽ. neratiꝰ
aristo recte putauit lib̾um forenemł¬
ti adlib̾tatẽ puenire nõ p̾sit̃ inc̾ta cau¬
sam roẽm ⁊ gne̾ negotiihuiꝰ moĩ staru¬
lib̾ quinõ rationes reodẽ s pecciũam
ĩ sus ẽ dare nuãre deb nõ ficłi ĩ sioẽm dae

Expanded text:
ationem reddere iussus reliquum quod apparet solvit, de eo, quod obscurius est, satisdare paratus est. Neratius et Aristo recte putant liberum fore, ne multi ad libertatem pervenire non possint incerta causa rationis et genere negotii huiusmodi. Statuliber, qui non rationes reddere, sed pecuniam iussus est dare, numerare debet, non fideiussorem
Abbreviated transcription (Latin):
de sit tm̃ supp̃seĩt cõditiõm. statu lib̾i.
⁊ exento quidẽ tenet̃ gralnores aut̃ ⁊
stellionat᷑ cͥm̃ inpͦt᷑ante ei qui siẽn̾s qui¬
dissimulata conditiom̃ statute lib̾tatis
smplicit̃ eũ uen oidĩt ullud tractãtũ ẽ.
alibamo contingat ei quinox ededĩt sta¬
tulibe̾ꝵ.⁊ octauenus putabat lib̾m.⁊ ei
dẽ dicedat. ⁊ sic exstiplꝯtu stichũ deb̃.
eumq statũ lib̾um solu̾iss anz̃at ⁊ si
ant soluniom adlib̾tatẽ pueniss extm¬
guet obligatio tota enĩ ea. mobligmoe
ditio ita demum miutabilis ẽ.siadoita

Expanded text:
liberi? et ex empto quidem tenetur: graviores autem etiam stellionatus crimen inportant ei, qui sciens dissimulata condicione statutae libertatis simpliciter eum vendiderit. Illud tractatum est, an liberatio contingat ei qui noxae dederit statuliberum. et Octavenus putabat liberari: et idem dicebat et si ex stipulatu Stichum deberet eumque statuliberum solvisset: nam et si ante solutionem ad libertatem pervenisset, extingueretur obligatio tota: ea enim in obligatione dicio ita demu
Abbreviated transcription (Latin):
nus de eo lõquinnr qui insubstantia
solum̃ oo ẽ: uno manͣumisso soluẽbo ᷤ nec
aouẽtitii casus conp̾ntandi sũt̃ alioqͥn
facultatib codiellos cõfirifaũ dem̃ cũ
cosiliũ c̃oitoꝵ fraud a doꝵ cepiss lib̾¬
tates codicillis dedit᷑ optineri nõ poͣtit¬

Expanded text:
nus de eo loquitur, qui in substantiasolvendo est, et uno manumisso solvendo est, nec adventicii casus computandi sint: alioquin facultatibus codicillos confirmavit, deinde, cum consilium creditorum fraudandorum cepisset, libertates codicillis dederit, optineri non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗntꝰ mutius galł ⁊ ip̃ lab̾o putat seiusof.¬
filius ñ ẽẽ suꝑiorẽ sentẽtiam ꝓͣbãt. Ita
tͣm ut isẜuus ħrois nõ legatarii. situt¬
pote cũlegatũ statu lib̾tatẽ tollatur.
stichiͣis. lib̾ esto. qñ es alienũ solutũ ẽ¬
ditoĩb ue meissatis factũ eit. quãuistir̾

Expanded text:
ipse Labeo putant: Servius, Ofilius non esse. superiorem sententiam probo, ita tamen, ut is servus heredis, non legatarii sit, utpote cum legatum statulibertate tollatur. "Stichus liber esto, quando aes alienum meum solutum creditoribusve meis satisfactum erit". quamvis heres
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ iuire conueniunt᷑ npͥe ꝗd in ꝑsõa eoꝵ ũ¬
bis obligõnis exp̃ssum ẽ s⁊ siin locatione
fundoꝵ ꝓstilitate tp̃is bonium arbitrato
insoluenda pensiõe cuiusq anm pacto co¬
p̃rensum ẽ. explorata lege conductionis
fides boni sequenda ẽ:¬

Expanded text:
sona eorum uerbis obligationis expressum est.Sed si in locatione fundorum pro sterilitate temporis boni uiri arbitratu in soluenda pensione cuiusque anni pacto comprehensum est, explorata lege conductionis fides bona sequenda e
Abbreviated transcription (Latin):
ce̾t inqua sña uidẽt publius mutius fuis-¬
se. Idaũt maxẽ q̃situm ẽ in hostilio manti¬
no quẽ manumariti sibi deditũ ñ acceꝑũt
dequo tm̃ lex postea ẽ lata ut eeñt ciiusro.¬
manus. ⁊ p̃turã qͦ gefsisse dicit᷑ Dadmi

Expanded text:
et. in qua sententia uidetur Publius Mucius fuisse. id autem maxime quaesitum est in Hostilio Mancino, quem Numantini sibi deditum non acceperunt: de quo tamen lex postea lata est, ut esset ciuis R‹o›manus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scͥptiõe motus ab excusatione¬
ꝑfenda sicuti cessationis nõe inqͥ
quo aduiit moratus ẽ hr̃des suõob¬
ligatos reliꝰcd. Ita tp̃is ꝙ post mortẽ
eius cessit nullo honere eos obstrĩ.¬
curã oꝑis. aq̃ductus. in alio iã mune̾¬
constitutus pꝰea suscepat p̃postẽ uisi
ẽ petere ex honerai priore mun̾e utiq

Expanded text:
criptione motus ab excusationeerenda sicuti cessationis nomine, in qua quoad uiuit moratus est, heredes suos obligatos reliquit, ita temporis, quod post eius cessit, nullo onere eos obstrinxit.Curam operis aquae ductus in alio iam munerpostea susceperat. praepostere uisus est petere exonerari priore
Abbreviated transcription (Latin):
ras iti p. pendãt siuo dies datus e peccãn᷑
tẽpõnãt intra diẽ. n aũt ñ inuenne se
statuas orx̃int aut loca ꝯtrou̾siã fccłnt se¬
misser ꝓtinu pendãt ¶m̃es publicos de
pͥuatic tetine ñ oporti. Curabit g p̃see pro¬
uintie si qui publici sĩt apͥuatis scꝑate a
ut pubucos potius reciditus angͣe. Si qua
loc⁊ pubuca ł edifitia musuc p̾uatoꝵ in¬
uenst estimare utr̃ ne uendicandi n po¬
blicsi sĩt anuectigal ibi satis sit ĩpom ⁊d¬

Expanded text:
ras rei publicae pendant. si uero dies datus est, pecuniam deponant intra diem, si aut non inuenire se statuas dixerint aut loco controuersiam fecerint: semisses protinus pendant.' Fines publicos a priuatis detineri non oportet. curabit igitur praeses prouinciae, si qui publici sunt, a priuatis separare et publicos potius reditus augere: si qua loca publica uel aedificia in usus priuatorum inuenerit, aestimare, utrumne uindicanda in publicum sint an uectigal eis satius sit impo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ siscit ticĩ pecliũ manumisso cõcessũ ñ
cẽ d̃ue potĩ quã intuitũ sundũ soluẽ in¬
tesugendii e. ¶ Si rutor re pupilli subri¬
pui̾t. ⁊ uendidĩt. usuc ipio nõ cõtigit. pͥus ꝗͣ
resĩpotestatẽ pupilli redeu. Nãtutor ĩre
pupilli tc̃ dñĩ loco habet̾. cũtutelã admͣi¬
mͣsrit nõ cũ pͥupillũ spoliat. ¶ Quiboã
fit̾e alienũ fundũ enũt.⁊ possessiotiẽ eius
ami sit. d̾inde eo tp̃r app̃hendiss aͦsłt rẽ a

Expanded text:
 manumisso concessum non esse, donare potius quam indebitum fundum solvere intellegendus est. Si tutor rem pupilli subripuerit et vendiderit, usucapio non contingit, priusquam res in potestatem pupilli redeat: nam tutor in re pupilli tunc domini loco habetur, cum tutelam administrat, non cum pupillum spoliat. Qui bona fide alienum fundum emit et possessionem eius amisit, deinde eo tempore adprehendisse
Abbreviated transcription (Latin):
munia singłe inlotẽ dederũt. ⁊ pt̃ ali¬
qt̃ annos amorte patͥs. famił hrc̃scũde
iuditium int̃ eas dictatũ ẽ. quositũ g̃an
cũmarit boãfide mancipia indotẽ accep¬
ta uidotalia multis annis p̾sider̃. aneace¬
pisse uideant᷑. si hi quiaccipiebãt dantis

Expanded text:
munia singulae in dotem dederunt et post aliquot annos morte patris familiae herciscundae iudicium inter eas dictatum est. quaesitum est, cum mariti bona fide mancipia in dotem accepta ut dotalia multis annis possederunt, an usucepisse videantur, si qui accipiebant, dantis
Abbreviated transcription (Latin):
tore usu capet.⁊̃ p̃cario rognt. iisucaꝑe
nõ pot̃. quid porromt̃ easres mĩ ẽ: cũ
ubiq desinat expͥma cansa p̾sidere. qͥ
p̃cario uult haẽ. ¶Si ex.x. ẜuis quose¬
merĩ. aliqͦs putẽ aliẽos.⁊ qui sũt sciã. reli¬
quos isucapiã. quod sugnorẽ. qͥ scĩt ili¬

Expanded text:
tore usucaperet, precario rogauit, usucapere non potest: quid porro inter eas res interest, cum utrubique desinat ex prima causa possidere, qui precario uult habere? Si ex decem seruis, quos emerim, aliquos putem alienos et qui sint sciam, reliquos usucapiam: quod si ignorem, qui sint ali
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnẽ exstiplatione̾ tem̾ deb̾e. falso existi¬
cansa quã uerã ẽẽ existano. sufficit ad
effitiendũ. ut idq m̾ t̾rãditũ ẽ. ꝓmõ¬
Si ancilla furtiuã e misti puto¬
fide bona ꝙ exeanatũ ⁊ ap̃te concep¬
tũ ẽ. ita possedisti. ut infara constitutũ
usu capionis tẽ pꝰ cognosceres matrẽ
euis furtiuam eẽ. trebatus omĩmõ
ꝙita pꝰsessũ est. ⁊ usu captũ eẽ. ego
sic puto clistinguendũ. ut scinescieris
tiorẽ dnm̃ fac̾e. aut sipotueris quoq¬
⁊ si feceris certiorem: usu capes. Siuo
cũ scires ⁊ posses: nõfecers cernorem.¬
c̃e ee. tilenĩ pͣossedisse uideberis. ne¬
ꝙ idẽ ⁊ ꝓsu̾o ⁊ clam possiciere pot̃. ¶
¶Si pat̃ cũ filus bona que hobebat par¬
titussit. ⁊ ex ea causa post mortẽ
patris eateneatur. ꝙ int̃ eos conue¬
niret ut ea diuisio rata eet. usuca¬
pio his ꝓcedat. ꝓ sũo inhisreb q̃
aliene mbonis pat̾s inueniuntur

Expanded text:
quem ex stipulatione te mihi debere falso existicausa, quam veram esse existimo, sufficit ad efficiendum, ut id quod mihi traditum est proSi ancillam furtiuam emisti fide bona ex ea natum et apud te conceptum est ita possedisti, ut intra constitutum usucapioni tempus cognosceres matrem eius furtiuam esse, Trebatius omni modo, quod ita possessum esset, usucaptum esse. ego sic puto distinguendum, ut, si nescieristiorem dominum facere, aut si potueris quoque et feceris certiorem, usucaperes: sin uero, cum scires et posses, non feceris certioremenim clam possedisse videberis, neque idem et pro suo et clam possidere potest. Si pater cum filiis bona quae habebat partitus sit ex ea causa post mortem patris ea teneant, quod inter eos conueniret, ut ea diuisio rata esset: usucapio his procedet pro suo in his rebus, quae aliena‹e› in bonis patris inueniuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tandum ẽ. ut ꝓbabilis error pꝰsidũtis
usucapiomi nõ obstẽt᷑ uoluti. si obid ali¬
quid possideam .ꝙ. ẜuum meũ aut eũ
cuiꝰ in lotũ łrditario iure successi emis¬
se io falso ex istimẽ quia maliem facar¬

Expanded text:
etandum est, ut probabilis error possidentis usucapioni non obstet, veluti si ob id aliquid possideam, quod servum meum aut eius, cuius in locum hereditario iure successi, emisse id falso existimem, quia in alieni fac
Abbreviated transcription (Latin):
ode seꝓnio. luntitiꝰ sene ꝓcule solutis
alim̃tis. puellã uindictam manumisit.
quero anpꝰsit rescindi lib̾tas thetidis.
ta ẽ. tetide ꝓderelicto habuisse uidet̃.
potuisse eã alimo.t. ad lib̾tatẽ ꝑduci:¬

Expanded text:
o, Lucius Titius Seiae Proculae solutis alimentis puellam vindicta manumisit: quaero, an possit rescindi libertas Thetidis. ta est, Thetidem pro derelicto habuisse videtur, potuisse eam a Lucio Titio ad libertatem perduci
Abbreviated transcription (Latin):
nã ⁊ sĩtͥrẽ abuxore doatã sciens emĩo.
quia quãiuolente ⁊ cõcedñte clnã id
faceres id̾ uirisẽ. ¶ Id ꝙ qͣuisq ꝓderelicto
habuit: cõtinuo  meũ fit. sicum cũ quis
ens parsit. aut aues amiẜit. quã uis inc̃¬

Expanded text:
si tibi rem ab uxore donatam sciens emero, quia quasi uolente et concedente domino id faceres, idem iuris est.Id, quod quis pro derelicto habuerit, continuo meum fit: sicuti cum quis aes sparserit aut aues amiserit, quamuis inc
Abbreviated transcription (Latin):
successor̾e oecessit᷑. ł longo tpraffuꝰ
Quãrẽ ĩpͣe quidẽ nõpot usucape.
quia itellig̃alienũ sep̾sioẽ ⁊ obioma¬
la fide p̾sidet Seo sialii bonafide ac¬
cipienti tradidi̾t. potĩt isusu cape. Quia
neq ui possessũ. neq frurtiuũ pꝰsidr.¬
ĩ abolita ẽ enĩ quoꝵ ueteꝵ sententia
existimantiũ. ⁊̃ fimor lociue furtũ

Expanded text:
um Quam rem ipse quidem non potest usucapere, quia intellegit alienum se possidere et ob id mala fide possidet. sed si alii bona fide accipienti tradiderit, poterit is usucapere, quia neque vi possessum neque furtivum possidet: abolita est enim quorundam ueterum sententia existimantium etiam fundi lociue furtum
Abbreviated transcription (Latin):
alienã que sit uenditois assectionẽ ẽpto¬
ris hĩ. at cũ nõ dũ purat io dinonẽ extiᷤ¬
se: quaĩ ñ ciũ putat sibiemisse. ꝙ aptiꝰ q̃¬
ri pot̃. si cũdefũctus emiss: ħrdi eust̃¬
datur. quinesciat defuc̃tũ enusse. seo ex¬
alia cansa ÷̃ sibi tradi. anlsu capio cẽssat.
¶Sab. sisic ep̃tasit ut nisi pecunia nñdiẽ.
c̃tũ soluta eẽt. inep̃tares serł. ̃pisucap¬

Expanded text:
alienam, quae sit uenditoris, affectionem emptoris habeat, at cum nondum putat condicionem exstitisse, quasi nondum putat sibi emisse. quod apertius quaeri potest, si, cum defunctus emisset, heredi eius tradatur, qui nesciat defunctum emisse, sed exalia causa sibi tradi, an usucapio cesset. Sabinus, si sic empta sit, ut, nisi pecunia intra diem certum soluta esset, inempta res
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝓ dote usu capio int̃ eos locã ht̃ in¬
ter quos ẽ metͥmoniũ. Cetum si ce̾ss
matͥmoniũ. cassius ait cessare usu capiõẽ.
qua clos nulla sit ¶d̾ scb ⁊ siputauit ma̾i
tus sibi eẽmat̾moiũ cũ nõ e̾et. usucape
eum nõ p̾se. quia nulla clossit. que sñtẽtia

Expanded text:
pro dote usucapio inter eos locum habet, inter quos est matrimonium: ceterum si cesset matrimonium, Cassius ait cessare usucapionem, quia e‹t› dos nulla sit. Idem scribit et si putauit maritus esse sibi matrimonium, cum non esset, usucapere eum non posse, quia nulla dos sit: quae sententia
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃tore usucapeꝰ actenus ueꝵ eẽ ait.
sinullam iustam causam eiꝰ erroris
ep̃tor habeat. Nã si forte ẜ uuisł ꝓcu:¬
rator cui em̃dãrẽ mandass ꝑsua se¬
rit ei se emisse. atq ita tradidit. ma¬
giseẽ ut usu capio sequatur.

Expanded text:
ptore usucapere, hactenus verum esse ait, si nullam iustam causam eius erroris emptor habeat: nam si forte servus vel procurator, cui emendam rem mandasset, persuaserit ei se emisse atque ita tradiderit, magis esse, ut usucapio sequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit. R̾. sicredi̾ss mandato frgtris
ueniscꝑ longum tẽpus cepisse. ꝓhr
sumcdor causam in pꝰsessionẽ nnttt.
nõ interpellat possẽsionẽ eius qui
ꝓłirde usucapit. custodie enĩ causa
rẽtenet. quid gͦ ẽ: ⁊̃ impleta ust capi¬
ut nõ pͥus discedat quã si solutũ ei. le

Expanded text:
it, si credidisset mandatu fratris uenisse, per longum tempus cepisse. PRO servandorum causa in possessionem mittitur, non interpellat possessionem eius, qui pro herede usucapit: custodiae enim causa rem tenet. quid ergo est? etiam impleta usucapiut non
Abbreviated transcription (Latin):
erit eares furtina facta. s simul atq
reuera emĩt. nec sufsicit mea opionione
eẽ eum. ut pntet se ꝓep̃tore pꝰsidere.
S debet ⁊ subeẽ cansa eptionis. Sitm̃
existimauime debere.tibiignoranti. tra¬
dam usu capiẽs. Quare g: si putesme uen¬
didisse. ẽtraoam: nõ cͦtpies usu. scł. quiam¬

Expanded text:
erit ea res furtiva facta: sed simul atque emit, nec sufficit tantum in ea opinione esse eum, ut putet se pro emptore possidere, sed debet etiam subesse causa emptionis. si tamen existimans me debere tibi ignoranti tradam, usucapies. quare ergo et si putem me vendidisse et tradam, non capies usu? sci
Abbreviated transcription (Latin):
tes usucapiemus.
s. pleĩq respõderũt eũ nicħ hominus
enĩ mala fide emisse uidetur. quiadnõ
accepit. pͣpartũ eius q̃si ep̃tor usuca
ancillam quã subripuerat ꝓ capite
suo dedit. ea concepit. que sitũ ẽ an
pot. nãq resei abẽ ꝓhac muliere.⁊ in
gͣnẽ quodãmͦ uenditio int̾ ẜuũ ⁊ dnm̃¬

Expanded text:
tes usucapiemus.  plerique responderunt eum nihilo minus enim mala fide emisse uidetur, qui a domaccepit, potest partum eius quasi emptor usucaancillam, quam subripuerat, pro capite suo dedit: ea concepit: quaesitum est, apotest, namque res ei abest pro hac muliere et genere quodammodo venditio inter
Abbreviated transcription (Latin):
um qui subreptꝰ t̾ erat. ignõatituũ
ẽẽ pignori dedõ.⁊ soluta pͥecuma eũ
ticiouẽdidõ. titiususu᷑ pere nõpot ¶li
ber hõ quiboã fide nobissuit. is dẽmoĩs
exrenrã adquirit nobis. quib ps. uũ¬

Expanded text:
ui tibi subreptus erat, ignoranti tibi tuum esse pignori dedero et soluta pecunia eum Titio vendidero, Titius usucapere non poterit. Liber homo, qui bona fide nobis servit, isdem modis ex re nostra adquirit nobis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ab̾. ł. .ii. explaut̃. Ep̃tor fundi. par¬
erat. R̾ sũ ẽ. nicħ eũ ex eo fundo lõgi p̾se̾¬
sione captuꝵ: quod ita ueꝵ eẽ existi¬
mo. siquã partẽ alienã eõ. siqua parsali
ena eẽt ineofundo. ep̃tor ignorauit ꝙ
si certũ locũ eẽ sciret reliquas parteslõ¬
ga pꝰsessione capip̾se ñ clubito Idẽ uũsẽ
Siisquitotũ funtdũ emãbat. ꝓincliuiso
partẽ aliquã alienã eẽ scit. eã enĩ dũta¬
xat nõcapiet. ceteraꝵ partium ñ impe¬
su capione dubitatũ ẽ ⁊ ueĩus ẽ iilit̃
cedẽ tẽꝑa usu capionis¬

Expanded text:
bro secundo ex Plautio. Emptor fundi parerat: responsum est nihil eum ex eo fundo longa possessione capturum. quod ita uerum esse existimo, si, quae pars aliena esset ena esset in eo fundo, emptor ignoraverat: quod si certum locum esse sciret, reliquas partes longa possessione capi posse non dubito. Idem iuris est, si is, qui totum fundum emebat, pro indiviso partem aliquam alienam esse scit: eam enim dumtaxat non capiet, ceterarum partium non impesucapione dubitatum est: et verius est utiliter cedere tempora usucapionis
Abbreviated transcription (Latin):
sio pꝰsessionis. ¶Si eãre quã ꝓ ẽptoe nsu¬
capiebas. scienti mͥ alienã eẽ uedidĩs. ñ¬
capiam usu. ¶ e t̃ birdi ulteriori defuc̃ti
pꝰsessio ꝓdit᷑. quãuis medius tirs possẽ¬
sionẽ eiꝰ nactis nõ sit. ¶ Side funet boã
fide em. usu capietur res. quãuis brssit
alienã eẽ. hoc ⁊ mnbonoꝵ p̾sesser̾ẽ.⁊ in
fidĩ comissalis quib ex trebelliano resti¬
tuitur srditas. cetisq p̃toriis successõib
obẜuatumẽ. ¶e p̃toritẽpus uẽditoi̾s ad
ñ int̃pellari usucapionẽ meã litis cõte¬
statione. sed silius ex sumationẽ suferre
maluermm. ait uił causã p̾sessionis muta

Expanded text:
sessionis. Si eam rem, quam pro emptore usucapiebas, scienti mihi alienam esscapiam usu. Etiam heredi ulteriori defuncti possessio proderit, quamvis medius heres possessionem eius nanctus non sit. Si defunctus bona fide emerit, usucapietur res, quamvis heres scit alienam esse. hoc et in bonorum possessore et in fideicommissariis, quibus ex Trebelliano restituitur hereditas, ceterisque praetoriis successoribus observatum est. Emptori tempus venditoris ad non interpellari usucapionem meam litis contestatione. sed si litis aestimationem sufferre maluerim, ait Iulianus causam possession
Abbreviated transcription (Latin):
res depoĩta ẽ. aut cuicdoata ẽ. lucͥ faci¬
endi causa. ꝓħrde usu caꝑe no posse
¶filium quoꝙ dcctam re apatre ꝓhrͣ¬
istimabat naturalẽ pꝰsessionẽ. peneseũ
fuisse. uiuo patre. cuiconseques ẽ. ut
filius apatre hrsistitutꝰ. reshrdita¬
rias apatre sibi doãtas ꝓparte cohrlũ
u su cape nõpossqt.

Expanded text:
aut cui commodata est, lucri faciendi causa pro herede usucapere posse. Filium quoque donatam rem a patre pro herequi existimabat naturalem possessionem penes eum fuisse uiuo patre. cui consequens est, ut filius a patre heres institutus res hereditarias a patre sibi donatas pro parte coheredum usucapere non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
ermog̃.ł.ui. epit̃. Pro soluto usu¬
capit. quire debiti causa recipit. ⁊ñtm̃
uis possideã. eam nõ ufucaxr̃ Qa it
ignorante susu cepimus. mnoeuuiliarib
tͣnreti receptũ est.

Expanded text:
ris epitomarum Pro soluto usucapit, qui rem debiti causa recipit: et non amvis possideam, eam non usucapiam, quia ut ignorantes usuceperimus, in peculiaribus tantum rebus receptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ eẽusucapio nõ contingit. q̃¬
uis añt quãuendet mea causauẽdẽt¬
fuĩt. ut usu capet:  Id̾iuirisẽ meo qui
sciens eniͣ ab eo quẽ p̃tor ut suspectũ
ħrdẽ oeminuere uet̾uit. usu nõ capiet.
¶ ꝓ cuãtor tuus si fundũ quẽ .c. aure is
uendẽ porerat. addixeit .xxx. aureis. in
ħ solum ut te dãno afficeret. ignaante
ũdualienũ uenditlit igͥranti. nõint᷑ pellat᷑¬

Expanded text:
alienum esse, usucapio non contingit, quamuis antequam uenderet, in ea causa fuerit, ut usucaperet. idem iuris est in eo, qui sciens emit ab eo, quem praetor ut suspectum heredem deminuere uetuit, usu non capiet. Procurator tuus si fundum, quem centum aureis uendere poterat, addixerit triginta aureis in hoc solum, ut te damno adficeret, ignorantequis alienum fundum uendidit ignoranti, non interpellat
Abbreviated transcription (Latin):
na fide suus eiñt. inpatione lib̾tatiᷤ
mͥ dedĩt nõ iõ me macas usucaptuꝵ
Purare enĩ pͥmã causa possessiꝯras. idẽ
celsusart. ¶Siapupillo emo sine tutois
auctoitate. quẽ pubemi ẽe pͥnteͤ. dice¬
m̾ usu capionẽ sequi. ut hic plussĩt inre
quã mextimatione. Qd̾si scias pupillũ
eẽ. putes ⁊ m̃ pupilt licere res suassine¬
tudĩs ancroitie administrare. nõcapies
usuanuris error nulli ꝑdeẽ. ¶ di afuri

Expanded text:
tatis mihi dederit, non ideo me magis usucapturum: durare enim primam causam possessionis idem Celsus ait. Si a pupillo emero sine tutoris auctoritate, quem puberem esse putem, dicimus usucapionem sequi, ut hic plus sit in re quam in existimatione: quod si scias pupillum esse, putes tamen pupiltutoris auctoritate administrare, non capies usu, quia iuris error nulli prodest. Si a furi
Abbreviated transcription (Latin):
peculiãi quesitã necp̃side possit. Id̾ di¬
cẽndũerit.⁊ si ex pat̾s ħrditate adseꝑ:¬
uenisse rẽ ep̃tã nõ lẽiũ p̃sũtione credat.
salua sit. Ut̃ e̾nĩ u sus. f. usucapi nõ põt.
ita ꝑsecutio pignoĩs. que nulla sotieta¬

Expanded text:
sidere possit? idem dicendum erit et si ex patris hereditate ad se peruenisse rem emptam non leui praesumptione credat. salua sit: ut enim usus fructus usucapi non potest, ita persecutio pignoris, quae nulla societa
Abbreviated transcription (Latin):
usucap̃. quãdiu res ap̃creditorẽ ẽ. Sicre¬
ditor es pꝰsẽsionẽ alii tradidit. interpes¬
labr̃ usu capio ⁊ qñt adusu capionẽ
attinet. similis ẽ ei quiqͥ deposuit. ł
cõmodauit. quospalã ẽ desiẽ usuca

Expanded text:
torem est: si creditor eius possessionem alii tradiderit, interpellabitur usucapio: et quantum ad usucapionem attinet, similis est ei qui quid deposuit uel commodauit, quos palam est desinere usuca
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s ad prehendit: quãuis p̾curatorẽ p̃se̾¬
sionẽ adipiscinosiam ferecõnenat:
nicħlo magiseam inpotestate meãre¬
disse usuq capi pꝰse. existimandũ ẽ. qr
cc̃statin. captiosũ erit.

Expanded text:
s adprehendit, quamvis per procuratorem possionem apisci nos iam fere conveniat, nihilo magis eam in potestatem meam redisse usuque capi posse existimandum est, statui captiosum erit.
Abbreviated transcription (Latin):
tinet: inspici placet. ñ nũquam tm̃ ꝙ
euenit. ut nõ initiũ p̃sentis p̾ sessioñ. q̃
s causam antiquiorẽ traditionis q̃bo
nam fioẽ habuit inspiamꝰ ułti cͥcapar.¬
tũ enismulieris quã boã fide cepi pꝰsidẽ.

Expanded text:
ertinet, inspici placet, nonnumquam tamen evenit, ut non initium praesentis possessionis, sed causam antiquiorem traditionis, quae bonam fidem habuit, inspiciamus, veluti circa partum eius mulieris, quam bona fide coepit possidere:
Abbreviated transcription (Latin):
cedinõsolet. ꝙ ita ꝓcedit. siquis ecliffitio
aut derelinquerat. edifito alterus po¬
stea eodẽ loco exstructo occupani datã
exceptionẽ opponat. ⁊ siquis qd̾ influ¬
minis publici ou̾ticulo solus płib arnis

Expanded text:
cedi non solet. quod ita procedit, si quis, aedificio aut dereliquerat aedificium, alterius postea eodem loco extructo, occupantis datam exceptionem opponat, vel si quis, quod in fluminis publici deverticulo
Abbreviated transcription (Latin):
emisse debet. ⁊ possesionẽ boã fide adeptꝰ
&̃. ¶ Se ꝑata ẽ tausa possessionis. ⁊usucipi¬
oms. Nauere dr̃ quisemisse s mala fide.
quẽ admodũ quisciens alienã eẽ ẽmit rẽ.
pep̃tore pꝰsidet. licet nõusu capiat. ¶¬
Si sub cõditione ep̃tio facta sit. pñdñte
conchuone ep̃tor usu nõ capit. ¶d̾ ẽ. ⁊ si
putet concditionẽ extitisse. que ñdũ ex¬
titit. similis ẽ enĩ ei quiputat seemissescẽ si

Expanded text:
se debet et possessionem bona fide adeptus esse. Separata est causa possessionis et usucapionis: nam vere dicitur quis emisse, sed mala fide: quemadmodum qui sciens alienam rem emit, pro emptore possidet, licet usu non capiat. Si sub condicione emptio facta sit, pendente condicione emptor usu non capiat. idemque est et si putet condicionem extitisse, quae nondum exstitit: similis est enim ei, qui putat se emisse. contra si
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nõ puto aliud quã ip̃asedes pꝰsidere
Nans singbsres psidere intelli getur.
ipõs edes nõpꝰsidebit: Sepłms enĩ corpo¬
rib ex quib Mesconstont. uniu̾sitas e¬
cliũ intelligi nõporit. accedit eo Q d̾si
tuis singlais respossidẽ dixi̾t. necesse erit
dicat ͥ pꝰ sesionẽ suꝑsinei tẽpi de mobilib
statiao locum᷑. solũ. se capturũ eẽ. ampli¬
ori.q. ab surdũ: minime urecuule
conueniens ẽ ut unares. diu̾sis tep̃ib
capiatur. Ut puta cũ edes exduab reb
constẽt. ex solo ⁊ exsupsitie. ⁊ uniu̾si¬
tas ex. pꝰ sessione tepoĩs ĩmobiliũreꝵ¬
cimũ mutet. ¶siaut̃ columna euicta fu¬
erit puto te. ex ep̃to cũ uẽtlitore rec¬
te actuꝵ. ⁊ eogne̾ rẽ saluã habituꝵ Si
aut̃ oemolita domus ẽ.⁊ ex integro res
mobiles possidenesũt. u̾tẽpore quod
ꝓusu capione reꝵ mobllũ constirũ ẽ.¬
usu capiantur. ⁊ nõ pot̃ rectenti eo tẽ

Expanded text:
est, non puto aliud quam ipsas aedes possidere: nam si singulas res possidere intellegetur, ipsas non possidebit: separatis enim corporibus, ex quibus aedes constant, universitas aedium intellegi non poterit. accedit eo, quod, si quis singulas res possidere dixerit, necesse erit dicat possessione superficiei tempori de mobilibus statuto locum esse, solum se capturum esse ampliod absurdum et minime iuri civili conveniens est, ut una res diversis temporibus capiatur, ut puta cum aedes ex duabus rebus constant, ex solo et superficie, et universitas earum possessionem temporis immobiliunium mutet. Si autem columna euicta fuerit, puto te ex empto cum uenditore recte acturum et eo genere rem saluam habiturum. Si autem demolita domus est, ex integro res mobiles possidendae sunt, ut tempore, quod in usucapione rerum mobilium constitutu
Abbreviated transcription (Latin):
clẽ ꝓħrede. ħampliussuustã causã habu¬
erit. existimandi se ħrdẽ. błbõr. pꝰses¬
sorẽ cinõ extinsse. fundũ ꝓħrle ꝓꝰside.¬
bit. neccusom pꝰsessionis sibi muitare uiꝰ
cipienda sut̃: qui nec uiuo nec moruio
cdno ullã p̾sessionẽ ht̃ ⁊c̾te sicoloms
mortuo dnõennt fundũ ab eo qui

Expanded text:
e. hoc amplius si iustam causam habuerit existimandi se heredem uel bonorum possessorem domino extitisse, fundum pro herede possidebit nec causam possessionis sibi mutare uidebcipienda sunt, qui nec uiuo nec mortuo domino ullam possessionem habet? et certe si colonus mortuo domino emerit fundum ab eo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quibona fide rẽ emit. usu ñ capiet sciẽs
aliemam. simo ip̃i pꝰsessio traditasit. cõ¬
tmuano uͦ ñimpediet̃ ħrdis scientia¬
u. ł.xxx.iii.Q̃. Iusto errore ductus.
titiũ filiũ meũ. ⁊mea potestate existi.¬
mauicũ adrogatio ñiure in t̾ueniss. eũ
exre mã querere mͥ nõ existimo. Nõ enĩ
constituitũ ẽ ihoc. ꝙ ihoẽ lib̾o quibõa¬
⁊ coticbanã cõpationẽ ẜuoꝵ ita cõstitui
publice int̃ fuit. nã frequent̃ ignorãnia
lib̾os emimꝰ. ñ aut̃ tã facił tã frequens ad¬
optio. ł arrogatio filioꝵꝵ ẽ. ¶Constat si
rẽ alienã scientim̾ uẽdas. tradas aut eo¬

Expanded text:
qui bona fide rem emit, usu non capiet sciens alienum, si modo ipsi possessio tradita sit: continuatio vero non impedietur heredis scientiauaestionum. Iusto errore ductus Titium filium meum et in mea potestate esse existimaui, cum adrogatio non iure interuenisset: eum ex re mea quaerere mihi non existimo. non enim constitutum est iet cottidianam comparationem servorum ita constitui publice interfuit, nam frequenter ignorantia liberos emimus, non autem tam facilis frequens adoptio vel adrogatio filiorum est. Constat, si rem alienam scienti mihi vendas, tradas aute
Abbreviated transcription (Latin):
quã ap̃te posuerã luc̾ faciẽdi causauẽdis¬
dĩs. dem̃ expenitũtia redemeris⁊
eo dẽstinatu habeas. siueignoranteme
siue sciente ea gesta sut̃ uidĩ in potesta¬
tẽ meã redisse. secdu ꝓculisẽtñtiã. q̃ ⁊
ueã ẽ. ¶ Si puħillires subreptasit. suffi¬
cẽ dicẽdimnẽ ⁊ situtor eiꝰ sciat redissecã
indomũ puplli. ⁊ si furioso sufficẽ cuãtões
scrre. ¶ tuc̃ in potestate onĩ redissedi¬
cendũ ẽ. cĩ possesionẽ eiꝰ nactꝰ sit utus

Expanded text:
quam apud te deposueram, lucri faciendi causa uendideris, de‹in›de ex paenitentia redemeris et eodem statu habeas: siue ignorante me siue sciente ea gesta sint, uideri in potestatem meam redisse secundum Proculi sententiam, quae et uera est. Si pupilli res subrepta sit, sufficere dicendum est, si tutor eius sciat redisse eam in domum pupilli: et si furioso, sufficere curatores scire. Tunc in potestate‹m› domini redisse dicendum est, cum possessionem eius nactus sit ius
Abbreviated transcription (Latin):
si dñdi fui̾t alius ingrssus. tãdiu pͥorẽ
pꝰsidẽ̾ oictũ ẽ. quãdui pꝰsẽsionẽ abalio
occupatã ignoret Ut xnĩ eodẽ mõ uin¬
calũ obligioni soluat᷑. quoqueri ad so¬
let. ita nõdeb ignoranͣti tolli pꝰsessio.¬

Expanded text:
ssidendi fuerit alius ingressus, tamdiu priorem possidere dictum est, quamdiu possessionem ab alio occupatam ignoraret. ut enim eodem modo vinculum obligationum solvitur, quo quaeri adsolet, ita non debet ignoranti tolli possessio
Abbreviated transcription (Latin):
modis accqͥdẽ. ut quisrẽ alienã aliquo
errore decept̃. tam quã suãuẽdat for¬
te aut donet. ⁊ ohid aboẽ fidĩ pꝰsẽsore
resusucapi p̾sit. ¶uł uti. siħrsrẽ de fuẽ¬¬
to cõmodatam. aut locatã. ł ap̃eũ de¬
poĩtã existimans ħrditariã eẽ alienauit
Itẽ siquis aliqua existimatione deceptꝰ.

Expanded text:
modis accidere, ut quis rem alienam aliquo errore deceptus tamquam suam vendat forte aut donet et ob id a bonae fidei possessore res usucapi possit: veluti si heres rem defuncto commodatam aut locatam vel apud eum depositam existimans hereditariam esse alienaverit. Item si quis aliqua existimatione decep