comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ie incontentione positã: ñ liceat donare nec uendere :
facultates: habeat domineius potestatẽ qui cũuen¬
didit requirendi rescius ubicũq Inuenire poterit :
dominus eius fortenescierit dedomini potes tate ñex¬
eat. quia ñ p̃ciũ sedresserui sui dũ ignorat accepit:
reddat aut similẽ: Siueroforas aliqua traxerit etabs¬
c̃derit atq negauerit int̾rogatus: furtiuã c̃ponat
iquis alicuius mortuũ reppererit. et eũhumanita¬
tis causa humauerit: ut neque a porcis in quine t᷑
neq: abestis seucanib lacerct: seu libsit scuscruus
nulla ex hoc calũniã sustineat: sed magis a parentib
eius remunerationẽ c̃dignã accipiat &sia parentib
mercedẽ noluerit recipere : recipiat ad ño quip̃ce¬
res mancipia uł qđ libet genꝰ animaliũ uenundet᷑
nemoꝓpt̃ ea uendicionis firmitatẽ in rũpat qđ dicit
seuili p̃cio uendidisse: Sed postquã factũ ẽ nego¬
ciũ ñ sit mutatũ nisi forte uiciũ sibi auenditoreccla¬

Expanded text:
in contentione positam non liceat donare nec vendere. 3facultates, habeat dominus eius potestatem, qui eum vendidit, requirendi res eius, ubicumque invenire potuerit. dominus eius forte nescierit, de domini potestate non exeat, quia non pretium, sed res servi sui, dum ignorat, accepit.reddat aut similem. Si vero foras aliqua traxerit et absconderit atque negaverit interrogatus, quasi furtivam conponatquis alicuius mortuum repererit, et eum humanitatis causa humaverit, ut neque a porcis inquinetur nec a bestiis seu canibus laceretur, seu liber sit seu servus, nullam ex hoc calumniam sustineat, sed magis a parentibus eius remunerationem condignam accipiat. Et si a parentibus mercedem noluerit recipere, recipiet a Domino, qui praeceres seu mancipia vel quodlibet genus animalium venundetur, nemo propter hoc venditionis firmitatem inrumpat, quod dicit se vili praetio vendidisse; sed postquam factum est negotium, non sit mutatum, nisi forte vitium sibi a venditore cela
Abbreviated transcription (Latin):
Ilacuit sciri omnib: qđ quat tuors̃ maculan
uitia quaenrãm fidẽ int̃cetera mala cõmaculant:
Quae quantos occultiora: tanto ꝑnitiosiora: lđ suꝑbia¬
dia: ꝑ quã idem diabolus hominẽde paradyso eiecit:
Odiũ et dis cordia quaccaritatẽ intꝑximos extinguit
et dileccionẽ euacuant: et omnia bona ꝑuertunt
& ñsinunt ꝓximos inmutua dileccione c̃sis tere nec¬
quietã tranquillãq ut decuerat xp̃ianos uitã

Expanded text:
lacuit sciri omnibus, quatuor sunt vitia, quae nostram fidem inter caetera mala commaculant; quae quanto sunt occultiora, tanto dia, per quam idem diabolus hominem de paradyso eiecit; odium et discordia, quae caritatem inter proximos extingunt, et dilectionem evacuant, et omnia bona pervertunt, et non sinunt proximos in mutua dilectione consistere, neque etiam tranquillam ut docuera
Abbreviated transcription (Latin):
dant : Quod penit abolendũ decreuimꝰ : neforteaua¬
ritiae locdet᷑: Et constituimꝰ ut incestuosi iuxta
canonicã sententiã : paenitentia multent᷑: Quiue¬
rodecimas postcrebras ad monitiones etp̃dications
sacerdo tũ dare neglexerint : ex cõmunicent᷑ : Iura¬
m̃to uero eos constringi nolumꝰ: ꝓpt̃ periculũ ꝑiuri
eecđis destructis
ut ep̃ie tmis siin quisitionẽ faciant: utrũ ꝑ negle¬
gentiã aut in possibilitatẽ destructesint: e tubine¬
glegentia inuenta fuerit: episcopaliaue toriat
em̃dare cogant᷑ Ab hisquieas restaurare debuer
Siuero ꝑ impossibilitatẽ ctigit ut aut plur ressin
quã necessesit: Aut maioris magnitudinis quãutex
reb ad eas ꝑtinentib restauraripossint: ep̃s modu
inueniat qualit̃ c̃grue em̃ darietẽsistere possint
ehis quinonas et decimas iã ꝑmultosannos auttipi¬
te aut ex toto dre neglexer: uolumꝰ ut ꝑmis sosnrõ

Expanded text:
dant: quod penitus abolendum decrevimus, ne forte avadant: quod penitus abolendum decrevimus, ne forte avaritiae locus detur. Et constituimus, ut incestuosi iuxta canonicam sententiam poenitentia multentur. Qui vero decimas post crebras admonitiones et praedicationes sacerdotum dare neglexerint, excommunicentur. Iuramento vero eos constringi nolumus propter periculum periesiis destructis, ut episcopi et missi inquisitionem faciant, utrum per neglegentiam aut inpossibilitatem destructae sint. Et ubi neglegentia inventa fuerit, episcopali auctoritate emendare cogantur, qui eam restaurare debuerant. Si vero per inpossibilitatem contigit, ut aut plures sint quam necesse sit, aut maioris magnitudinis quam ut ex rebus ad eas pertinentibus restaurari possint, episcopus modum inveniat, qualiter congrue emendari et consistere possinthis qui nonas et decimas jam per multos annos aut ex parte aut ex toto dare neglexerunt, volumus ut per missos
Abbreviated transcription (Latin):
piuł comites ad inuicẽ et cũceteris fidelib c̃cordĩ
uiuant: etad suaminis teria ꝑagenda incissimsibi
adiutoriũ ferant.
eoperib inrestaurationẽ ecdesiarũ siue infaciendo
siue inredim̃do episcopalis potius sequat᷑ uoluntas.
Nullatenꝰ tam̃ remaneat. quinsicut a nob sae peius sũẽ
haec aut illud partib ecclesiarũ ꝑsoluat᷑. Et hocom¬
nib: notũsit : Quia quicũq neglegent̃ ex inde egerit
et corã nobis exinde neglegens reꝑtꝰ fuerit: illud
uolumꝰ omnino ut subeat qđ m nr̃o capitulari de hac
et desuis hominib: obtinere possint: adiutores i nomn¬
b: fiant : Et quicũq: prima et secunda uice dehis a comi¬
te ammonit᷑ ñ secorrexerit: uolumꝰ ut ꝑeundẽ comi¬
tẽ eius neglegentia ad nr̃am notitiã ꝑferat᷑ ut nr̃a
auctoritate qđ in nr̃o capitulari c̃tin& : subi re cogai¬
ictũ ẽ nobis qđ m quib: dã locis ep̃i et comites ab inces¬
tuosis et abhis qui decimas ñdant uuadios accipun

Expanded text:
 comites ad invicem et cum ceteris fidelibus concorditer vivant, et ad sua ministeria peragenda vicissim sibi adiutorium ferant.operibus in restauratione ecclesiarum, sive in faciendo, sive in redimendo, episcopalis potius sequatur voluntas. Nullatenus tamen remaneat, quin, sicut a nobis saepe iussum est, hoc aut illud partibus ecclesiarum persolvatur. Et hoc omnibus notum sit, quia quicumque neglegenter exinde egerit, et coram nobis exinde neglegens repertus fuerit, illud volumus omnino ut subeat, quod in nostro capitulari de hac et de suis hominibus obtinere possint, adjutores in omnibus fiant. Et quicunque prima et secunda vice de his a comite admonitus non se correxerit, volumus ut per eundem comitem ejus neglegentia ad nostram notitiam perferatur, ut nostra auctoritate quod in nostro capitulari continetur, subire cogaictum est nobis, quod in quibusdam locis episcopi et comites ab incestuosis et ab his, qui decimas non dant, wadios accipian
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ faciant: ut unꝰ quisq: eorũ tantũ inde accipiat
adoperandũ etrestaurandũ quantũ ipsedereb:
ecclesiarũ habere cognoscit᷑: Similit̃ etuassi nr̃i
aut in cõmune tantũ operis accipiant. Quantũ re
rũ ecclessasticarũ habent : uł unꝰ quisq ꝑseiuxtaquan¬
titatẽ quã ipseten&: Autsi int̃eos c̃uenerit ut pope¬
re faciendo argentũdonent: iux taestimationẽ
operis hargento ꝑsoluant. Cũ quop̃tiorector ecđ e
surũ sesciat. Ita enĩ ctinet᷑ in capitulare bone memoriae
genitoris nr̃ i in libro primo cap̃ Luii : Quicũq decimã¬
ad ꝑdictã restaurationẽ operarios c̃ducere etma¬
teriã e mere possit. & qui nonas et decimas darenec¬
ne sepius iterandobene ficiũ amittat. aliehii uuo¬
terras ad excolendũ ꝓpt̃hoc accipiunt : uolum̾ut
detrib: annis ipsã nonam cũ sualege ꝑsoluant.
Et si quis contẽptor autcomitũ aut uas sallor ũ nr̃oꝵ

Expanded text:
 considerationem faciant, ut unusquisque eorum tantum inde accipiat ad operandum et restaurandum quantum ipse de rebus ecclesiarum habere dignoscitur. Similiter et vassi nostri aut in carum habent, vel unusquisque per se juxta quantitatem quam ipse tenet. Aut si inter eos convenerit ut pro opere faciendo argentum donent, juxta aestimationem operis in argento persolvant; cum quo pretio rector ecclesurum se sciat. Ita enim continetur in capitulare bonae memoriae genitoris nostri in libro primo, cap. 157. « Ut qui ecaedictam restaurationem operarios conducere et materiam emere possit. Et qui nonas et decimas dare nene saepius iterando beneficium amittat. De terras ad excolendum propter hoc accipiunt, volumus ut de tribus annis ipsam annonam cum sua lege 50 persolvant. Et si quis cont
Abbreviated transcription (Latin):
ta ei qͥ cõm̃data ꝑdiderat spaciũ tribuat᷑: Donec
furẽ sua inuestigatione ꝑquirat : & sie ũ inuene¬
rit cõmendatori resꝓprias tantũ modo refor¬
mare ꝓcuret: Cpositio uero furi : ad eũ quiha¬
buit cõmendata ꝑtineat: Qđ sifur ñ fuerit in¬
tra statutũ tẽpus inuent᷑: medieta srerũ cõ¬
m̃data domino suscipiente reddat᷑ dãpnũ uero
mediũ : utriq sustineant: & si post modũ dominꝰ apedeũ
cui cõmendauerit quaccũq: fuerit suppressa reppere

Expanded text:
ta, ei, qui commendata perdiderat, spatium tribuatur donec ta, ei, qui commendata perdiderat, spatium tribuatur donec furem sua investigatione perquirat. Et si eum invenerit, commendatori res proprias tantummodo reformare procuret; compositio vero furti ad eum, qui habuit commendata, pertineat. Quod si fur non fuerit intra statutum tempus inventus, medietas rerum commendatarum domino suscipiente reddatur, damnum vero medium utrique sustineant. Et si postmodum dominus apud eum, cui commendaver
Abbreviated transcription (Latin):
alicui clauserit ẽtralegẽ: cũ sualege ẽponat :¬
& clausurã quã ibi fecit tollat: qđ sinegare uoluerit
mancipiũ ꝓhoc facto reddat: Siuerꝗinnocens intor¬
mento mortuus fuerit: duos seruos eius dẽ merio
sinedilatione domino restituat quiꝓpubli
lege c̃ponat etipsã uiã aperiat: similit̃ etdesemi
maculauerit: emund& eũ primo ut nulla sit
coinquinationis ineo suspicio. et cũ lege sua uicinis
hoc emend&: Siautẽ plurimorũ inuicinia puteus
fuerat: c̃positionẽ int̃semultent᷑:¬
icui aurũ uł argentũ autorna¬
m̃ta uł quaecũq species fuerint cõmendate
siuecus todiende traditae sint siue uendende
etindomo ipsius cũ rebus suis forsitanfuerint
incendio cremate: unacũ testib qui cõmenda¬
tassusceperat p̃beat sacram̃ta nihilexinde sus
ꝓfuis se conpendiis: et nihilcogat᷑ ex soluere ex¬
cepto aurũ et argentũ qđ ardere ñ potuit.
Si uero quae cõm̃data fuerant furto ꝓbant᷑ ab la¬

Expanded text:
alicui clauserit contra legem, cum sua lege conponat, et clausuram quam ibi fecit tollat. Quod si negare volueritmancipium pro hoc facto reddat. Si vero innocens in tormento mortuus fuerit, duos servos eiusdem meriti sine dilatione domino restituat. 353. De vlege conponat et ipsam viam aperiat. Similiter et de semitmaculaverit, emendet eum primo, ut nulla sit coinquinationis in eo suspicio, et cum lege sua vicinis hoc emendet. Si autem plurimorum in vicinio puteus fuerat, conpositione inter se multentcui aurum vel argentum aut ornamenta vel quaecumque species fuerint commendatae sive ad custodiendum traditae sint sive vendendae, et in domo ipsius cum rebus suis forsitan fuerint incendio crematae, una cum testibus qui commendata susceperat praebeat sacramenta, nihil exinde suis profuisse conpendiis, et nihil cogatur exsolvere; excepto aurum et argentum, quod ardere non poterat. Si vero quae commendata fuerant furto probantur abla
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis a seruo alieno aliquid conparauerit nescientes
dominos uo. sid ominꝰ firmã noluerit. eẽ.emptionẽ
reddat p̃ciũ emptori ut emptio nihilhabeat firm¬
tatis: Si ipsũ ñ hab&. simile reddat.
cutiens ñ antesententiã ꝓferat capitalẽ: quã
autreus ipse confiteat᷑: aut ꝑ innocentes etueraces¬
testes manifestius c̃uincat᷑ et demaioribi nr̃a
quia haec potius incestiua quã c̃iugia s̃ iudicanda¬
super aliũ ñ credat ur
DEESTIMONIOUNIUS HOMINIS NAECIPIENDO
ttestimoniũ unius hominis ñ accipiat᷑ : Nãsiex
utraq parte plures sint ueraciores atq religi¬
osiores ethonestiores eligant᷑ qui sa cramento suũ
confirment testimoniũ. nihilq sefalsi eẽ dicturos:¬
raecepimꝰ atq: iubemus: neforte qđabsit aliquis cir¬
caepõs leuit̃ aut grauit̃ agat: qđ ad periculũ totius
imperii nr̃i ꝑtinet. etut om̃s cognoscant nom̃ po¬
testatẽ uigorẽ et dignitatẽ sacerdo talẽ: Quod

Expanded text:
Si quis a servo alieno aliquid conparaverit nesciente domino suo, si dominus firmam noluerit esse emptionem, reddat pretium emptori, ut emptio nihil habeat firmitatis. Si ipsum non habet, simile reddat. cutiens, non ante sententiam proferat capitalem, quam aut reus ipse confiteatur, aut per innocentes ttestes manifestius convincatur. Et de maioribus nostra quia haec potius incestiva quam coniugia sunt iudicandasuper alium non credatur. De testimonio unius hominis non accipiendo. Ut testimonium unius hominis non accipiatur. Nam si ex utraque parte plures sint, veraciores atque religiosiores et honestiores elegantur, qui sacramento suo confirment testimonium nihilque se falsi esse dicturosraecipimus atque iubemus, ne forte, quod absit, aliquis circa episcopos leviter aut graviter agat: quod ad periculum totius imperii nostri pertinet. Et ut omnes cognoscant nomen, potestatem, vigorem et dignitatem sacerdotalem: quod
Abbreviated transcription (Latin):
eliberis hominib: qui ꝓpriũ ñ habent sed intradomin¬
ca resident: ut ꝓpt̃ res alterius ad tesumoniũ ñ reci¬
dia conũ. ñ a colitus aduersus subdia conũ: ñ exorcisa
aduersus a colitũ ñ lector aduersus ex orcistã. ñ hostu¬
rius aduersus lectorẽ: detaccusationẽ aliquã: et
a quoquã iudicabit̃ : qm̃scriptũ ẽ : Nẽ discipulus sup
dia conꝰ autẽ cardine constitut᷑ inurberoma: nisi inau
ñ condẽ pnabit᷑ : Subdiaconꝰ a colit᷑ ex orcista. lectos
nisi sicut scriptũ ẽ : In uii. testimoniis filios habenteset
uxores et omnino xp̃m p̃dicantes sicdat᷑ misticaueru¬

Expanded text:
liberis hominibus qui proprium non habent, sed in terra dominica resident, ut propter res alterius ad testimonium non recidiaconum, non acolitus adversus subdiaconum, non exorcista adversus acolitum, non lector adversus exorcistam, non ostiarius adversus lectorem det accusationem aliquam. Et a quemquam iudiDiaconus autem cardine constitutus in urbe Roma, nisi 37 non condemnabitur. Subdiaconus, acolitus, exorcista, lector nisi, sicut scriptum est in septem testimoniis filios habentes et uxores et omnino Christum praedicantes. Sic datur mystica ver
Abbreviated transcription (Latin):
adnuntient quis inde certam̃ bonũ hocadimplere
habuis sex. ut adõ eta nobis gratiã habeat quia utẽ negle¬
gens inde fuerit ut talẽ dsciplinã ꝑcipiat: Qualẽ talis
sitc̃tẽptor recipere dignꝰ it aut ceteri mecũ habeant
ãplius.
uis ub dia conũ occiderit: tricentos soł componat:
iautẽ homo furtũ aut homicidiũ fecerit uł quodlib&
crimen foris cõmittens infraimmunitatẽ fugerit.:
tireuoluerit. quic quidreus dãpnifecerit totũ ille
quieũ inframmunitatẽ retinet nec reddere uult
soluere cogat᷑: et ipsecomes ueniens licentiã habeat
ipsũ hominẽ in fra inmunitatẽ quaerendi: ubicũq eũ

Expanded text:
annuntient, quis inde certamen bonum hoc adimplere annuntient, quis inde certamen bonum hoc adimplere habuisset, ut a Deo et a nobis gratum habeat. Qui autem neglegens inde fuerit, talem disciplinam percipiat, qualem talis sit contemptor percipere dignus, ita ut ceteri metum habeant amplius.ui subdiaconum occiderit, CCC solidos componat: Si autem homo furtum aut homicidium vel quodlibet crimen foris committens infra immunitatem fugerit, mtire voluerit, quicquid reus damni fecerat, totum ille qui eum infra immunitatem retinet nec reddere vult, solvere cogatur. Et ipse comes veniens licentiam habeat ipsum hominem infra immunitatem quaerendi, ubicumque eum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de altero testes eligant᷑: nisi forte longius extra
comitatũ causasit inquirenda: etsiquis c̃uictꝰ fue¬
rit ꝑ iurii: ꝑdatmanũ autredimat: Qualesp
eaduocatis uicedominis. uica¬
rus. centenaruis prauis ut tollant᷑: et tales elig
quiet sciant etuelint iuste causã discernere et t̃mina
re: & quis quis prauus inuentus fuerit: nobis ꝓcer
eteloneis plac& nobis ita. ut antiqua etiusta telonea
anegotiatorib exigant᷑ : tã depontib quã denauigiis
scumercatis: Noua uero siue iniusta ubiuł funes ten¬
duntur ułcũ naub sub pontib transit᷑. seuhis simi¬
lia inquib nullũ adiutoriũ iterantib prestat᷑.¬
ñ exigant᷑: Similit̃ etiã nec dehis quisine negotian¬
dicausa subs tantiã suã deunadomosua ad aliã.
aut ad palatiũ aut inex certitũducunt: Siquidue¬
rofuerit unde dubitet᷑ : ad placitũ nr̃m qđ cũmis¬

Expanded text:
n de altero testes eligantur, nisi forte longius extra n de altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis convictus fuerit perjurii, perdat manum, aut redimat. TITULUS advocatis, vicedominis, vicariis et centenariis pravis, ut tollantur, et tales eligantur quales et sciant et velint iuste causas discernere et terminare. Et si comes pravus inventus fuerit, nobis nuntiteloneis. De teloneis placet nobis, ut antiqua et iusta telonea negotiatoribus exigantur, tam de pontibus quam de navigiis seu mercatis. Nova ergo seu injusta ubi vel funes tenduntur, vel cum navibus sub pontibus transitur, seu his similia in quibus nullum adjutorium itinerantibus praestatur, similiter etiam nec de his qui sine negotiandi causa substantiam suam aut ad palatium, aut in exercitum. Si quid vero fuerit unde dubitetur, ad proximum placi
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃to quã cũq conspirationẽ firmauerint :
tripliciratione iudicent᷑: Primoutubicũq ali¬
qđ malũ ꝓpt̃hoc ꝑpetratũ fuerit: auctores facti
int̃ficiant᷑ : Adiutores uero eorũ singuli alt̃ ab al¬
tero flagellent᷑ : Et nares sibi inuicẽ p̃cidant:
Vbi ueronihil mali ꝑpetratũ est: similit̃ quidẽ int̃
se flagellent᷑ et capillossibi inuicẽ detondant:
Si uero ꝑdex teras aliqua conspiratio firmata fue¬
rit siliberis autiurent cũidoneis iuratorib qđ¬
rint scđm legẽ suã conponant: Siueroseruis
flagellent᷑ : ut decetero in regnonr̃o nulla hu¬
iram̃tũ antequã discutiant᷑: Et sialit̃ discuti ñ pos¬
s̃ separent᷑ ab inuicẽ et singularit̃ inquirant᷑ : et ñ
soli accusatori liceat tes tes eligere absente suo cau¬
satore: et omnino: nullus nisi iciunꝰ adiuram̃tũ
niũ adducit᷑ sirefutat᷑: dicatillequieũ refutat
etꝓbet quare illũ reciperenolit: et de ipsopago¬

Expanded text:
cramento quamcunque conspirationem firmaverint, triplici ratione judicentur. Primo, ut ubicunque aliquod malum per hoc perpetratum fuit, auctores facti interficiantur. Adjutores vero illorum singuli alter ab altero flagellentur, et nares sibi invicem praecidant. Ubi vero nihil mali perpetratum est, similiter 375 quidem inter se flagellentur, et capillos sibi vicissim detondeant. Si vero per dextras conspiratio facta fuerit, si liberi sunt, aut jurent cum idoneis juratoribrint, suam legem conponant; si vero servi sunt, flagellentur. Et ut de caetero in regno nostro nulla huutiantur. Et si aliter discuti non possunt, separentur ab invicem, et singulariter inquirantur; et non solum accusatori liceat testes eligere absente suo causatore. Et omnino nullus, nisi jejunus, ad sacramentum  aliquis refutatur, dicat ille qui eum refutat, et probet quare illum recipere nolit. Et de ipso pago no
Abbreviated transcription (Latin):
nas et decimas cũ sualege et in suꝑbannũ nr̃m. Et hoceis
denunciet᷑ qđ quicũq: hancnec glegentiã iterauerit:
beneficiũ unde haec nona et decima ꝑsoluidebuit amis
lib& occasionẽ ad alterã ecđam dederit a comite
uł amis sonr̃o distringat᷑ ut eiusdẽ decime quantita¬

Expanded text:
nam et decimam cum sua lege, et insuper bannum nostrum. Et hoc eis denuntietur, quod quicunque hanc negligentiam iteraverit, beneficium unde haec nona et decima persolvi debuit amisslibet occasionem ad alteram ecclesiam dederit, a comite vel a misso nostro distringat
Abbreviated transcription (Latin):
eruenitadnos quod quaedã eccłae.
acmonasteria nr̃as etp̃decessorũ nr̃orũ in muni¬
tates habentia: multa p̃iudicia et infestationes
aquib: dãpatiant᷑. et nec ꝑ easdẽ inmunitates
ullã defensionis tuitionẽ habere ualeant: ꝓpt̃
hoc qđ ab eisdẽ emunitatis temeratorib dicatur

Expanded text:
ervenit ad nos, quod quaedam ecclesiae aut monasteria nostras et praedecessorum nostrorum inmunitates habentia multa praeiudicia et infestationes a quibusdam patiantur, et nec per easdem inmunitates ullam defensionis tuitionem habere valeant, propter hoc
Abbreviated transcription (Latin):
obis comitib dicimꝰ: uosq: cõmonemꝰ quia aduestrũ
minis teriũ maxime ꝑtin& ut reuerentiã ethono¬
tis: et eis adiutoriũ ad suũminis teriũ ꝑ agendũ p̃bea¬
tis: etutuos ipsi in minis teriis ur̃is pacẽ etiustitiã
faciatis et quaenr̃a auctoritas publice fieridecer¬
nit : ut inur̃ is minis terus studiose ꝑficiat᷑.¬

Expanded text:
vosque commonemus, quia ad vestrum ministerium maxime pertinet, ut reverentiam et honotis, et eis adiutorium ad suum ministerium peragendum praebeatis, et ut vos ipsi in ministeriis vestris pacem et iustitiam faciatis, et quae nostra auctoritas publice fieri decernit, ut in vestris ministeriis studiose perficia
Abbreviated transcription (Latin):
uł loricis et sifaido sus quissit discutiat᷑ tunc quise
duob: c̃trarius sit : & ut paccatisint constringant᷑
ad pacẽ etiã sinoluerint: &si alit̃ pacificarenolunt:
adducantur innrãmp̃sentiã: et sialiquis post pacifica¬
cionẽ alterũ occiderit c̃ponat illũ et manũ quã ꝑiu¬

Expanded text:
et loricis. Si faidosus quis sit, discutiatur tunc, quis e duobus contrarius sit ut pacati fiant, et distringantur ad pacem, etiam si noluerint. Et si aliter se pacificare nolunt, adducantur in nostram praesentiam. Et si aliquis post pacificationem alterum occiderit, conponat illum, et manum quam periu
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃dicta he reditate habeat: quãcũ alio coherede
suo habere debet: Et hoc obseruet᷑ erga patrẽ
et filiũ etnȩ potẽ usq ad a nñ legitimos: postea
ipseres adẽmunitatẽ ipsius ecłae redeant
uicũq hominẽ autexleui causa autsine causa
int̃fecerit : uuirgildũeius isad quos ille ꝑtinetẽponat:
Ipseuero ꝓpt̃ talẽ p̃suptionẽ in ȩxiliũ mittat᷑ adquan¬
tũ tẽpus nobis placuerit : Restam̃suas ñ amittat:¬
nconpositionẽ uuirgildi uolumꝰ uteadent᷑ quae in
lege c̃tinent᷑ excepto accipitre et spata: qui a ꝓpt̃
Illa duo aliquotiens ꝑ iuriũ cõmittit᷑ quando
auei quilegib eius defensorẽẽ deb& cũ sualege eã
reddat : et quic quid cũ eatulerit se motĩ unãquãq
rẽ secđm legẽ reddat: et si hoc defensor eius ꝑpe¬
trari consensit: etideoraptori nihil quae rereuo¬
luerit: com̃ singła deuna quaq: re freda nr̃a abeo

Expanded text:
de praedicta hereditate habeat, quam cum alio coherede de praedicta hereditate habeat, quam cum alio coherede suo habere debebat. Et hoc observetur erga patrem et filium et nepotem usque ad annos legitimos. Postea ipsae res ad inmunitatem ipsius ecclesiae redeantuicunque hominem aut ex levi causa, aut sine causa interfecerit, wirgildum ejus iis ad quos ille pertinet, componat: ipse vero propter talem praesumptionem in exsilium mittatur ad quantum tempus nobis placuerit, res tamen suas non amittatconpositione wirgildi volumus ut ea dentur quae in lege continentur, excepto accipitre et spata, quia propter illa duo aliquoties periurium conmittitur, quando aut ei qui legibus eius defensor esse debet, cum sua lege eam reddat; et quicquid cum ea tulerit, semotim unamquamque rem secundum legem reddat. Et si hoc defensor eius perpetrari consenserit, et ideo raptori nihil quaerere voluerit, comes singulariter de unaquaque re freda nostra ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt qua ipseuiuit testes idoneos. ł su llos habe¬
re ñ potuerit: tuncdealiis quales sibi meliores in¬
ueniriposs̃ et corã ipsis rerũ suarũ traditionẽ faci¬
at et fide iussores uestiture don&ei quiillãtradi¬
tionẽ accipit quiues titurã faciant: & postquãhaec
traditio ita facta fuerit: heres illius nullã dep̃dic¬
tis reb ualeat facere repetitionẽ: Insuꝑ ecipse
ꝑsefide iussorẽ faciat eius dẽ uestiturae. nehere¬
di ulla occasio remaneat hanctraditionẽ inmu¬
tandi: sed potius necessitas in cũbat illã ꝑficiendi
Et siñdũ ressuas cũcohere dib suis diuisas habuit
ñ ei hocsit inpedimentũ. sed coheres eius sisponte
noluerit: Aut ꝑcomitẽ aut ꝑmis sũcius distringat᷑
utdiuisionẽ cũ illo faciat adquẽ defunctus here¬
ditatẽ suã uoluit ꝑuenire : Et sicuilib& eccłae eã
tradere rogauit : Coheres eius eã legẽ cũ illa eđa

Expanded text:
vivunt qua ipse vivit, testes idoneos; vel si illos habevivunt qua ipse vivit, testes idoneos; vel si illos habere non potuerit, tunc de aliis quales ibi meliores inveniri possunt; et coram ipsis rerum suarum traditionem faciat et fideiussores vestiturae donet ei, qui illam traditionem accipit, qui vestituram faciant. Et postquam haec traditio ita facta fuerit, heres illius numquam de praedictis rebuper se fidemiussionem faciat eiusdem vestiturae, ne heredi ulla occasio remaneat hanc traditionem inmutandi, sed potius necessitas incumbat illam perficiendi. Et si nondum res suas cum coheredibus suis divisas habuit, non ei hoc sit inpedimento; sed coheres eius, si sponte noluerit, aut per comitem aut per missum eius distringatur, ut divisionem cum illo faciat, ad quem defunctus hereditatem suam voluit pervenire. Et si cuilibet ecclesiae eam tradere rogavit, coheres eius eam legem cum illa ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
audiat̃ et definiat᷑ & sites tes ꝑse ad causas suas
quaerendas habere ñ poterint uł legẽ nescierint :
comes illos uł illas adiuu& dando talem hominẽ qui
rationẽ eorũ teneat: uł peis loquat᷑¬
nũ nr̃m iđ la soł intriplocponat: et siinuitã eã
dux̃ : legẽ suã cicomponat: illauero ulterius ñat¬
uihomine publicã paenitentiã
et uuirgil dũ pximis eius ꝑsoluat iitpena uior
RESSUAS DAREIOROSALUITEIMQUUNO
Siquis ressuas ꝓsalute anime suae uł adaliquẽ uene¬
rabilẽ locũ uł ꝓpinquosuo uł cuilib& alteritradere
uoluerit: et eotẽ pr̃ intraipsũ comitatũ fuerit in quo
resille positaes: legitimã traditionẽ facerestudeat:
Quodsi codẽ tepr̃ quoillas tradere uule
extraeundẽ comitatũ fuerit idẽ siue in ex¬
ercitu siueiipalatio siue malio quolib& loco: adhi¬
beat sibi uł desuis pagensib ułdealiis qui eadẽ lege

Expanded text:
audiatur et definiatur. Et si testes per se ad causas suas audiatur et definiatur. Et si testes per se ad causas suas quaerendas habere non potuerint vel legem nescierint, comes illos vel illas adiuvet dando eis talem hominem, qui rationem eorum teneat vel pro eis loquatnta solidos, in triplo conponat. Et si invitam eam duxit, legem suam ei conponat, illam vero ulterius non adhomine publicam paenitentiam et wirgildum eius proximis eius persolvat. 6. Ut res suas dare pro salute animae suae. Si quis res suas pro salute animae suae vel ad aliquem venerabilem locum vel propinquo suo vel cuilibet alteri tradere voluerit et eo tempore intra ipsum comitatum fuerit, in quo res illae positae sunt, legitimam traditionem facere studeat. Quod si eodem tempore, quo illas tradere vult, extra eundem comitatum fuerit, id est sive in exercitu, sive in palatio, sive in alio quolibet loco; adhibeat sibi vel de suis pagensibus vel de aliis, qui eadem lege
Abbreviated transcription (Latin):
us seruus hoc ad miserit: iuditio aquae feruentis
examinetur. utrũ hoc sponte ansedefendendo
feciss& : &sima n̾eius ex usta fuerit: Int̃ficiat᷑:
Siautẽ ñ fuerit: dominꝰ eius iuxta qđ uuirgilđ illi¬
us ẽ. ad eccłam ꝑsoluat. Aut eũ siuoluerit. eidẽ
eccłae tradat: De ecclesiastico et fiscalino et be¬
neficiario seruo: uolumꝰ ut ꝓunauice uuirgildđ
eius ꝓeo c̃ponat᷑. Alterauice: ipse seruus ad suppli¬
ciũ tradat᷑: hereditas tam̃ liberi hominis quiꝓpt̃
tale facinꝰ ad mortẽ fuerit iudicatꝰ: ad legitimos
porta reliquiis scõrũ c̃secrataẽ. huiusce modi homici
diacono iuxta c̃positionẽ triploꝑsoluat᷑ : et insuꝑ
bannꝰ nr̃ : similit̃ et deictu sine sanguinis: effusione
deunius cuiusq: ordine clericorũ secđm suã conpo¬
łam ꝑsoluat: tradatse inseruitiũ eidẽ eccłae usq dũ
totũ debitũ ꝑsoluat.
inmallũ ante comitẽ uenerint: primo eorũ ciusa

Expanded text:
us servus hoc commiserit, iudicio aquae ferventis us servus hoc commiserit, iudicio aquae ferventis examinetur, utrum hoc sponte, an se defendendo fecisset. Et si manus eius exusta fuerit, interficiatur. Si autem non fuerit, dominus eius iuxta quod wirgildus illius est, ad ecclesiam persolvat; aut eum, si voluerit, eidem ecclesiae tradat. De ecclesiastico et fiscalino et beneficiario servo volumus, ut pro una vice wirgildus eius pro eo conponatur, altera vice ipse servus ad supplicium tradatur. Hereditas tamen liberi hominis qui propter tale facinus ad mortem fuerit iudicatus, ad legitimosporta reliquiis sanctorum consecrata est, huiusmodi homiciddiacono iuxta suam compositionem triplo persolvatur et insuper bannus noster. Similiter et de ictu sine sanguinis effusione, de unoquoque ordine clericorum secundum suam conpoclesiam persolvat, tradat se in servitium eidem ecclesiae, usque dum totum debitum persolvat. in mallum ante comitem venerint, primo eorum causa
Abbreviated transcription (Latin):
rectos habeant. et qualit̃ eccłas destructas sibiꝑti¬
nentes iuxta uires emendent : Qualit̃ etiã uiduas
diligent̃ instruant. Quomodo etiã. secundũ apostoli¬
cã auctoritatẽ c̃uersaridebeant edoceant . Etut sp¬
stitiones quas quib dã in locis in exequiis mortuorũ
ñ nulli faciunt eradicent. etut exemplo sue in no¬
centiae alios adbeneuiuendũ ꝓuocent. et cunc¬
tis ecclesiasticis negotiis quantũ dñs iuuerit totis
uirib: c̃sulere satagant diligent̃ ad monuimꝰ: &ut
liberius ex sequiualeant. Nos inquantũ dñs possede¬
derit : opẽ ferre modis omnib: optamus:¬
int̃fecerit : deuita conponat: Si ueroforis rixati
fuerint etunus alterũ iecđa fugerit. et ibi sede¬
fendendo eũ int̃fecerit: sihuius facti testes ñ habu
is uero qui int̃fectꝰ. ẽ: absq c̃positione iaceat: acde¬
inde int̃fector secundũ iudiciũ canonicũ: congriũ
facinori᷑ qđ ad misit paenitentiã accipiat: Si ꝓpri¬

Expanded text:
rectos habeant, et qualiter ecclesias destructas ad se pertinentes iuxta vires emendent, qualiter etiam viduas diligenter instruant, quomodo etiam secundum apostolicam auctoritatem conversari debeant, edoceant. Et ut superstitiones quas quibusdam in locis in exequiis mortuorum nonnulli faciunt, eradicent, et ut exemplo suae innocentiae alios ad bene vivendum provocent, et cunctis ecclesiasticis negotiis, quantum Dominus iuvaverit, totis viribus consulere satagant, diligenter admonuimus. Et ut id liberius exequi valeant, nos, in quantum Dominus posse dederit, opem ferre modis omnibus optamusinterfecerit, de vita conponat. Si vero foris rixati fuerint, et unus alterum in ecclesiam fugerit, et ibi se defendendo eum interfecerit, si huius facti testes non habuis vero qui interfectus est, absque conpositione iaceat: ac deinde interfector secundum iudicium canonicum congruam facinori quod admisit paenitentiam accipiat. Si propri
Abbreviated transcription (Latin):
e desponsatis puellis et abaliis raptis: itam
et pos tea abaliis raptas placuit erui et eis reddiqui
ante fuerant desponsate : etiã sieis a raptorib uis
in lata constiterit: Pinde statutũ. ẽ: a sacro c̃uentu
utraptor publica paenitentia multet᷑: Rapte uero
sisponsus eã recipere noluerit: et ipsa eius dẽ crimini
c̃sentiens ñ fuit : licentia nubendi aliiñ neget
Quodsi etilla c̃sensit: simili sententia subiaceat:
ita in decretis papae gelasii . cap̃xx. c̃tine tur
Virginib sacris temere sequosdã sociare cogno¬
uimus: et postdicatũ dõ ꝓpositũ incesta feden
sacrilegaq s miscere. Quos ꝓtinꝰ aequumẽ a sa¬
cra cõmunione detrudi: et nisipublicã ꝓbatã¬
q egerint paenitentiã omnino ñ recipi. aut
his certe uiaticũ descło trans euntib sitam̃ paem¬
tuerint ñ neget᷑: Siuero decopulatione sacrarĩ
uirginũ tãseuere feriuntur: quanto seuerius

Expanded text:
De desponsatis puellis et ab aliis raptis ita inDe desponsatis puellis et ab aliis raptis ita inet postea ab aliis raptas, placuit erui et eis reddi quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis inlata constiterit. Proinde statutum est a sacro conventu, ut raptor publica poenitentia multetur, raptae vero, si sponsus recipere noluerit, et ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nubendi alii non negetur. Quod si et ipsa consensit, simili sententiae subiaceat. ita in decretis papae Gelasii capitulo vigesimo continetur: Virginibus sacris temere se quosdam sociare cognovimus, et post dicatum Deo propositum incesta foedera sacrilegaque miscere; quos protinus aequum est a sacra communione detrudi, et nisi publicam probatamque egerint poenitentiam, omnino non recipi; aut his certe viaticum de sedulo transeuntibus, si tamen poenituerint, non negetur. Si vero de copulatione sacrarum virginum tam severe feriuntur, quanto severius
Abbreviated transcription (Latin):
ros amittunt nostraauetoritate donec deliberent:
quidagant tueant᷑: specia lit̃ ꝓhis capitula fieri
edegismundane capitulis inserenda decreumꝰ
uissemꝰ quid patidebeant qui hocnefas deinceps
facere tẽptauer̃ quid tam̃ dehis sacricanones pei¬
piant hic inserendũ necessariũ duximꝰ. quatenꝰ
omnib pateat quantũ malũ sit et ñ solũ humana
sedetdiuina auctoritate constricti. ab hinchoc
epuells raptis necdũ des ponsatis inc̃cilio calcidonen
ita habet᷑ eos quirapiunt puellas sub nomine simul
babitandi: cooperantes et c̃hibentes raptorib decre¬
uit sca sy nođ si quidẽ clericis decidant gradupprio:
Siuero laici: anathema tizent᷑: Quib uerbis a ꝑte
dat᷑ intellegi : qualit̃ huiusmali auctores dã pnands
Quando participes et conhibentes tanto anathemate
feriunt᷑. Et quod iuxta canonicã auctoritatẽ adẽ¬
iugia legitima raptas sibi iure uindicare nullatenꝰ

Expanded text:
iros amittebant, nostra auctoritate, donec deliberent iros amittebant, nostra auctoritate, donec deliberent quid agant, tuerentur, specialiter pro his capitula fieri et legis mundanae capitulis inserenda decrevimuvissemus quid pati debeant qui hoc nefas deinceps facere temptaverint, quid tamen super his sacri canones praecipiant, hic inserendum necessarium duximus; quatenus omnibus pateat quantum malum sit, et non solum humana, sed etiam divina auctoritate constricti, ut abhinc hoc De puellis raptis necdum desponsatis ita in concilio Calcita habetur: « Eos qui rapiunt puellas sub nomine simul habitandi, cooperantes, et cvit sancta synodus, si quidem clerici sunt, decidant gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis aperte datur intellegi, qualiter huius mali auctores damnandi sunt, quando participes et conhibentes tanto anathemate feriuntur, et quod iuxta canonicam auctoritatem ad coniugia legitima raptas sibi iure vindicare nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
eligat᷑. quiacceptũ chrisma sibi et sociis diligent᷑
ꝑferat: hi uero quiñ longius aciuitate quã quat¬
tuor autquinq: milib: habitant: more solito ad
accipiendũ chrisma ꝑueniant: Discendiuero gra¬
firmandi oneriessent populis: a nobis ad moni¬
tipollicitis se de inceps hoc cauere uelle eteo
tẽpore suũ minis teriũ inquantũ facultas dat᷑ exequi.
quo eorũ ꝓfectio quantũ illis inẽ his quib: ꝓdesse poss
etdebent ñ sit inportuna uł onerosa:
puelle uelent : modi somnib in hibitũ est: Et qui
hoc facere tẽptauerit: multã que incapitulis legis¬
mundane a nobis constituta ẽtinet᷑. ꝑsoluere cogat᷑
efeminis quae uiros amittunt: plac& nese sicut
hactenꝰ indis creteuelent sed ut xxx hes postdisces¬
sacerdotũ suorũ q parentũ atq: amicorũ id quod
eligeredebent eligant: et quia asacro c̃uentu rogati
uthiqui publicã gerpoenitentiã et femine quaeiu¬

Expanded text:
eligatur, qui acceptum chrisma sibi et sociis diligenter eligatur, qui acceptum chrisma sibi et sociis diligenter perferat. Hi vero qui non longius a civitate quam quatuor aut quinque milibus habitant, more solito ad accipiendum chrisma per se veniant. Discendi vero grafirmandi oneri essent populis, a nobis admoniti polliciti sunt, se deinceps hoc cavere velle, et eo tempore suum ministerium, in quantum facultas dabitur, exequi, quo eorum profectio, quantum in illis erat, his quibus prodesse possunt et debent, non sit importuna vel onerosa. puellae velentur, modis omnibus inhibitum est. Et qui hoc facere tentaverit, multam, quae inmundanae a nobis constitutis continetur, persolvere cogatur. 21. De feminis quae viros amittunt, placet, ne se sicut hactenus indiscrete velent, sed ut triginta dies post decessacerdotum, suorumque parentum atque amicorum, id quod eligere debent eligant. Et quia a sacro conventu rogati sumus, ut hi qui publicam gerebant poenitentiam, et feminae quae v
Abbreviated transcription (Latin):
absq aliquoseruitio atcribuat  tut pibilneis
constituti ñ de decimis neq deoblationib fide¬
lũ ñde domib neque deatriis uł ortis iuxta
ãplius habuerint : Inde seniorib: suis debitũ seruitiũ
tatutũ ẽ. post quã hoc impletũ fuerit . ut unaqqu
in quib dã locis daricõperimꝰ : In hibitũ: ẽ. nedem¬
cepsa quoquã fieri p̃sumat᷑ nisi solũ modo necessi¬
tate redim̃dorũ captiuorũ conpellant. cCł
e eccłis sane destructis denonis et decimis siue
declaus tris canonicorũ qualit̃ confttui etordi¬
nari nobis placuerit: aliis capitulis ad notauimꝰ:¬
crete habitare ꝑmittunt. et ꝓpt̃ hoc male oppino¬
nis suspicione denotant᷑ : ut side inceps ad moniti
ñ secorrexerint uelue contẽptores sacrorũ cano¬
nũ canonica lnuectione feriant᷑. DERBIC
tates in caena dñi uenire solitierant : sancitũ ẽ
ut de his qui longe positis̃ de octo uł decẽ unꝰ abep̃i

Expanded text:
absque alio servitabsque alio servitconstituti non de decimis, neque de oblationibus fidelium, non de domibus, neque de atriis vel hortis iuxta liquid amplius habuerint, inde senioribus suis debitum servitium tatutum est, postquam hoc impletum fuerit, ut unaquaeqin quibusdam locis dari comperimus, inhibitum est ne deinceps a quoquam fieri praesumatur, nisi solummodo necessitate redimendorum captivorum compellente. 14. De ecclesiis sane destructis, vel de nonis et decimis, sive de claustris canonicorum, qualiter constitui et ordinari nobis placuerit, aliis capitulis sucrete habitare permittunt, et propter hoc malae opinionis suspicione denotantur, ut si deinceps admoniti non se correxerint, velut contemptores sacrorum canonum canonica invectione feriantur. 18. De tates in coena Domini venire soliti erant, sancitum est, ut de his qui longe positi sunt, de octo vel decem unus ab episcopo
Abbreviated transcription (Latin):
agendũ est: quos laici defamilia eccłarũ ad sacros
ordines ꝓmouere uoluerint. Sed etdehis quos pͥ¬
positi canonicorũ aut monachorũ ordinandos
expetiuerint : eadẽ forma seruanda est
tatutũ est utnullus quilib& ecclesi asticus abhis
psonis resdeinceps accipere p̃sumat: quorũ
uberi aut ꝓpinqui hac inconsulta oblatione
pos sint rerũ ꝓpriarũ exaere dari: Quoduiali¬
quis de inceps hocfacere tẽptauerit: si nod ali
sententia districte feriat᷑ etres ad exhaere¬
datos redeant
ꝓfessione constitut᷑: aliquẽ tonsurare ꝓptres
adipiscendas de inceps ꝑsuadeat. Et qui hoc face¬
retẽptauerit: s nodali uł in periali sententia
modis omnib feriat᷑:
nec expellant᷑. Et si laici clericos ꝓbabilisuitae
et doctrine ep̃is c̃secrandos suisq: in ecdis constitu¬
endos obtulerint: nulla qualib& occasionae
eos reiiciant:
ancitũ ẽ ut unicuiq: ecłae: unꝰ mansu hibrger

Expanded text:
agendum est, quos laici de familia ecclesiarum ad sacros agendum est, quos laici de familia ecclesiarum ad sacros ordines promovere voluerint. Sed et de his quos praepositi canonicorum aut monachorum ordinandos expetiverint, eadem forma servanda est. 7. Statutum est, ut nullus quilibet ecclesiasticus ab his sonis res deinceps accipere praesumat, quorum liberi aut propinqui hac inconsulta oblatione possint rerum propriarum exheredari. Quod si aliquis deinceps hoc facere tentaverit, synodali sententia districte feriatur et res ad exheredatos redeant.professione constitutus aliquem tonsurare, propter res adipiscendas deinceps re temptaverit, sinodali vel imperiali sententia modis omnibus feriatur. 9. nec expellantur. Et si laici clericos probabilis vitae et doctrinae episcopis consecrandos suisque in ecclesiis constituendos, obtulerint, nulla qualibet occasione eos reiciant. 10. Sanccitum est, ut unicuique ecclesiae unus mansus integer
Abbreviated transcription (Latin):
iberihomines quiuxores defiscis regalib habent&
femine que liberes̃ ethomines similit̃ fiscalino sregos¬
habent aut accipiunt uł dehereditate parentũ uł decu¬
sa sua quaerenda nec detestimonio ꝓhacre abiciant᷑
sed talis etiã nobis in haccausa honor seruet᷑. Qualiscan
tecessorib nr̃is regib: uł imperatorib seruat eẽ cos

Expanded text:
iberis hominibus qui uxores fiscalinas regias, et de feminis liberis quae homines similiter fiscalinos regios accipiunt, ut non de hereditate parentum, vel de causa sua quaerenda, nec de testimonio pro hac re abiciantur; sed talis etiam nobis in hac causa honor servetur, qualis et antecessoribus nostris regibus vel imperatoribus servatus es
Abbreviated transcription (Latin):
pectet᷑ edictũ dominicũ sed statĩde p̃cet᷑ dĩmisericor¬
dia ut inp̃sentianno de famis inopia ut suosquisq
adiuu& ꝓut potest: et nemosuã annonã nimiscare
uendatꝰ. et neforas imperiũ nr̃m uendat᷑ aliqđ alimo¬
niũ. MTINFRAPATRIÃ AR MANPORTCNT ET
QUALIT DISCORDINTES AD PACẼCOGANT REDIRE¬

Expanded text:
pectetur edictum dominicum, sed statim deprecetur Dei misericordia; ut in praesenti anno de famis inopia, ut suos quisque adiuvet prout potest, et nemo suam annonam nimis care vendat, et ne foras imperium nostrum vendatur aliquod alimonium. 247. Ut infra patriam arma non portentur. Et qualiter discordantes ad pacem cogan
Abbreviated transcription (Latin):
ereb ꝓpriis ut ante missos et comites etiudices nr̃os
ueniant etibi accipiant finitiuã senten tiã: et antea
nullus p̃sumat alterius res ꝓpendere: sed magis suã
causã quaerat ante iudices nros ut diximꝰ etibire¬
cipiant qđ iustũ est.

Expanded text:
ropriis, ut ante missos et comites et iudices nostros veniant, et ibi accipiant finitivam sententiam; et antea nullus praesumat alterius res proprindere, sed magis suam causam quaerat ante iudices nostros, ut diximus, et ibi recipiant quod iustum est.
Abbreviated transcription (Latin):
eoppressione pauperũ liberorũ
hominũ ut ñ fiant a potentiorib ꝑaliqđ malũ inge¬
niũ c̃tra iustitiã oppressi: it aut coacti rescorũuen¬
dant aut tradant: Ideohaec ut supra et hicde libe¬
ris hominib diximꝰ: ne forte parentes c̃traiusti
ciã fiant exheredati et regale obsequiũ minuat᷑:
Etipsiheredes ꝓpt̃ in digentiã m̃diciulla trones seu
male factores efficiant᷑: etut sepius ñ fiant manniti
adplacitũ : nisi sicut inalio capitulari p̃cepimus.¬

Expanded text:
oppressione pauperum liberorum hominum, ut non fiant a potentioribus per aliquod malum ingenium contra iustitiam oppressi, ita ut coacti res eorum vendant aut tradant. Ideo haec et supra et hic de liberis hominibus diximus, ntiam fiant exhaereditati, et regale obsequium minuatur, et ipsi propter indigentiam mendici vel latrones seu malefactores efficiantur, et ut saepius non fiant manniti ad placita, nisi sicut in dominico capitulari olim
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ gregorius irã c̃trase occulti iudicis excitas
sacerdossisine p̃dicationis sonitu incedit: Etut
derũ sibi cõmissũ insobrietate etcas titate nu¬
tri& Diuinisq: officiis imbu&: quirite ad sacros¬
scõs ecclesia sticos ordines ꝓmoueripossint. &ut
operãdent quateñ prbi missalẽ et lectionariũ
si ue ceteros libellos sibineces sarios bene cor

Expanded text:
beatus Gregorius, iram contra se occulti iudicis excitat beatus Gregorius, iram contra se occulti iudicis excitat sacerdos, si sine praedicationis sonitus incedit. Et ut clerum sibi commissum in sobrietate et castitate nutrirent, divinisque officiis imbuerent, qui rite ad sacrosanctos ecclesiasticos ordines promoveri possent. Et ut operam dent quatenus presbyteri missalem et lectionarium sive caeteros libellos sibi necessarios bene cor
Abbreviated transcription (Latin):
euero puelle indiscrete uelent: placuit nobis
etiã desacris canonib: qualit̃ obseruandũ sit hic in¬
serere: detẽporeuelandarũ puellarũ inafricano
nib: uelandis: itac̃tinetur: Itẽplacuit ut qui¬
cũq episcoporũ neces sitate uirginalicũ et uelpe¬
titor potens ułraptoraliquis formidat᷑ ułsietiã
aliquo mortis periculosos crupulo c̃puncta
fuerit ne non uelata moriat᷑ auexigentib pa¬
rentib: authis adquorũ curã ꝑtin& ue lauerit.
obsit c̃ciliũ quod de isto annorũnumero consti¬
tutũ ẽ unde colligit᷑ quia iuxta priorẽ. sanctionẽ
uirgines. Mͦ u an noaetatis suae ritae c̃secran¬
des̃ : Quod si p̃missae necessitates ante id fieric̃pu¬
lerint: nullũ possitep̃o afferre p̃iudiciũ c̃secranti :
ancitũ est ut nullus deinceps quã lib& examina¬
tionẽ scaẽ crucis facere p̃sumat: nexp̃i passio
que glorificatio cuius lib& temeritate contẽp¬
bi diuini sedule populis adnuntient: qui autait

Expanded text:
ero puellae indiscrete velentur, placuit nobis etiam de sacris canonibus qualiter observandum sit hic inserere. De tempore velandarum puellarum in Africano nibus velandis ita continetur: Item placuit, ut quicunque episcoporum necessitate virginali cum et vel petitor potens vel raptor aliquis formidatur, vel si etiam aliquo mortis pefuerit ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus, aut his ad quorum curam pertinet, velaverit vobsit concilium quod de isto annorum numero constitutum est. Unde colligitur, quia iuxta priorem sanctionem, virgines vigesimo quinto aetatis suae anno rite consecrandae sint. Quod si praemissae necessitates ante id fieri conpulerint, nullum possit episcopo adferre praeiudicium consecranti. 27. ancitum est, ut nullus deinceps quamlibet examinationem crucis facere praesumat; ne Christi passio, quae est glorificatio, cuiuslibet temeritate contempbi divini sedulo populis adnuntient: quia, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
eeo quipiuriũ fecerit¬
ut nullam redẽptionẽ soluat: sed manũ ꝑdat
Quod siaccusator c̃tendere uoluerit deipso ꝑiurio.
stent ad crucẽ : Et siiurator uicerit: legẽ suã accu¬
sator emendet: hoc uero deminorib causis obser¬
uandũ. De ma iorib uero reb aut destatu inge¬
nuitatis: scđnlegẽ custodiant: De¬
eundicta etiuditio iusto in latrones fac¬
to: tes timonio ep̃orũ absq peccato comitis
titia ad ꝑficiendũ: Illeuero quiꝑodiũuł malũ
ingeniũ et nis: ꝓpt̃ iustitiã faciendã hominẽ pu
merit honorem suũ ꝑdat et legib ẽtraquẽ inius¬
tefecit scđm paenã quã intulerit emend& :
unt: decima etnona cũ ipsocensu soluantur : etunde
ante ca ñ exierunt similit̃ et nonae et decimaedent᷑:¬

Expanded text:
eo qui periurium fecerit, nullam redemptionem, nisi manum perdat. Quod si accusator contendere voluerit de ipso periurio, stent ad crucem. Et si iurator vicerit, legem suam accusator emendet. Haec vero de minoribus causis observandum. De maioribus vero rebus, aut de statu ingenuitatis, secundum legem custodiant. ndicta et iudicio in latrones. Factum testimonium episcoporum, absque peccato comitis titia ad perficiendum. Et si per odium aut malo ingenio, nisi per iustitimerit, honorem suum perdat et legibus contra quem injuste fecit, secundum poenam quam iunt, decima et nona cum antea non exierunt, similiter nona et decima det
Abbreviated transcription (Latin):
res eccłae uota: eẽ. fideliũ p̃cia peccatorũ et patri¬
monia pauperũ. cui ñ solũ habita c̃seruare: uerũ
etiã multa dõ opitulante c̃ferreoptamꝰ: Tamen
ut ab ecclesiasticis deñ diuidendis rebus ullius eccłae¬
suspitionẽ dudũ conceptã paenit᷑ amoueremꝰ. sta¬
tuimꝰ ut neq: nris neq: filiorũ et đo dispensante suc¬

Expanded text:
ccatorum, et patrimonia pauperum, cuique non solum habita conservare, verum etiam multa Deo opitulante conferre optamus. Tamen ut ab ecclesiasticis de non dividendis rebus illius suspicionem dudum conceptam penitus amoveremus, statuimus ut neque nostris neque filioru