comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cam bũdecẽm. Uirtute conspi¬
cuos sacri ur̃i ordiuis professo¬
res qui contemplationi celest¬
um feruent̾ inuigilant. ⁊ pie
uite studio sine int̾missione d¬
sudant. decet per ap circumspet¬
tionis auxiliũ sic prouidẽ diri¬
gi ⁊ sollicite confoui. ut alicutꝰ
pretextu calipnie. nlłm int̾¬
ne patis extidiũ nlłm religio¬
si status proferat detrinent᷑.S
in hiis robur ⁊uigorẽ hẽant
ꝑ que circa cultum diuini no¬
minis deuotis ⁊ quietis men¬
tib inualescant. Sane in pͥui¬
legio sedis apłice ordini ur̃o
concesso ꝑspeximꝰ contuũ. qd̃
cum aliqua exliaꝵ ur̃arum
albẽ ꝓprio fuñit distituta. uł cũ
ibi abbĩs electio regłariter:
fu̾it celebrata. s ub prĩs albĩs
potestate ac dispositõne con¬
sistat ⁊ cum emułdem consilio
qui eligendus fi̾it a canoĩ¬
as eligatur. Electo aut̃ frẽs
edie statim obedĩam ꝓmit¬
tant qui ñ quasi absolutus a
professioem occõne ĩla ñ tnͣs¬

Expanded text:
cam benedictionem. Virtute perspicuos sacri vestri ordinis professores, qui contemplationi celestium ferventer invigilant et pie vite studio sine intermissione desudant, decet per Apostolice circumspectionis auxilium sic provide dirigi ac sollicite confoveri, ut alicujus pretextu calumpnie nullum interne pacis excidium, nullum religiosi status perferant detrimentum, sed in hiis robur et vigorem habeant, per que circa cultum Domini nostri devotis et quietis mentibus invalescant. Sane in privilegio Sedis Apostolice ordini vestro concesso perspeximus contineri, quod, cum aliqua ecclesiarumabbate proprio fuerit destituta vel cum ibi abbatis electio regulariter non fuerit celebrata sub patris abbatis potestate ac dispositione consistat et cum eiusdem consilio qui eligendus fuerit a canonicis eligatur Electo autem fratres ecclesie statim obedientiam promittant qui non quasi absolutus a professionem occasione illa non trans
Abbreviated transcription (Latin):
mosinam concesserunt. ⁊ pͣtum
unum malgnialle. sub ãnuo
censu quatuordecim denarioꝵ
Suessionen. Monete. sibi ⁊ par¬
ticipib sius. in festo scĩ iohĩs
baptiste soluendoꝵ. Cõmunes
etiani aisentias pasturarũ
quas Robertus de baisi ⁊ uxor
eius Ida ⁊ filii ⁊ ip̃orum hug
⁊ adam in tota t̾ra sua apud
cheuenũ ubitũq circsimanẽ¬
tes eas hr̃e consuerunt ad opꝰ
auimaliũ ur̃oꝵ uobis conces¬
serunt. Et redditus qui supet¬
census uocantur. qui uobis
ab eccl̃iis ⁊ aliis fidelib collati
sunt. Quindecim etiam libri
apud crespi in ualois. tbidem
currentis monete. quas philis¬
pus comes flaudrie ⁊ uiro¬
mandie ⁊ uxor eius Elirabech
assensu comitis de belmunt ⁊
uxorisue sororis predce elirabeth
pro salute animax suaꝵ ecclie
nr̃e contulũnt. Adicientes ad
exemplar p̃decessoꝵ nr̃oꝵ. feli¬
cis recordationis Innocenti
Adriani. ⁊ Alexandri. Roma
quietem. sicut hactenus un¬

Expanded text:
mosinam concesserunt, et pratum mosinam concesserunt, et pratum unum in Algiualle sub annuo censu quatuordecim denariorum Suessionensis monete sibi et participibus suis in festo sancti Iohannis Baptiste soluendorum, communes etiam aisentias pasturarum, quas Robertus de Baisi et uxor eius Ida et filii ipsorum Hugo et Adam in tota terra sua apud Cheuenum, ubicumque circummanentes eas habere consuerunt, ad opus animalium uestrorum uobis concesserunt, et redditus, qui supercensus uocantur, qui uobis ab ecclesiis et aliis fidelibus collati sunt, quindecim etiam libras apud Crespi in Valois ibidem currentis monete, quas Philippus comes Flandrie et Viromandie et uxor eius Elizabeth assensu comitis de Belmunt et uxoris sue sororis predicte Elizabeth pro salute animarum suarum ecclesie uestre contulerunt. Adicientes ad exemplar predecessorum nostrorum felicis recordationis Innocentii, Adriani et Alexandri Romanoquietem sicut hactenus im
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut infra predcos t̾minos
molendinũ ultra ñ facient.
sed uos qd̃ uobis placu̾it. et
suꝑ predcm̃ riuũ uoliu̾tis
sine uastatione t̾raꝵ suarũ
construetis ⁊ quod om̃s ho¬
mines suos uidelicet de Cas¬
sel de Moutaũ de anieurt ꝑ
districtum ⁊ bannũ ad p̃dĩc¬
tum molendinũ molere fa¬
ciant pro quib predictis ca¬
nonicis landunẽn. quatuor
modios frumenti ⁊ dimidiũ
ad mensuram lauduueñ. an¬
nuatim infra octabas pasce
ꝑsoluere debetis ur̃a  ꝓpria
sita est in loc̾o qui Rum̃gidi¬
citur. qmͣ habetis ab abbatis¬
sa iuliaũ ⁊ Capło bẽ marie
suessioneñ liberam ⁊ a decima
⁊ a consuetudine omĩmode ex¬
actionis sub censu quinq mo¬
dioꝵ uinaticii singłis anius
soluendoꝵ. Cõmunes aisenti¬
as pasturaꝵ de bohahin. de ual¬
desori. De alemans ubicũq
circũmauẽtes eas hr̃e con¬
sueunt. quas drogo de ale¬
mans ⁊ Petrus costin quiei
uire hereditario successit in ele¬

Expanded text:
ita ut infra predictos terminos ita ut infra predictos terminos molendinum ultra non facient, sed uos, quod uobis placuerit et super predictum riuum uolueritis, sine uastatione terrarum suarum constituetis et quod omnes homines suos, uidelicet de Cassel, de Montanis, de Anicurt per districtum et bannum ad predictum molendinum molere faciant, pro quibus predictis canonicis Laudunensibus quatuor modios frumenti et dimidium ad mensuram Laudunensem annuatim infra octabas pasce persoluere debetis uestraque propria sita est in loco, qui Rumengi dicitur, quam habetis ab abbatissa Iuliana et capitulo beate Marie Suessionensis, liberam et a decima et a consuetudine omnimode exactionis sub censu quinque modiorum uinaticii singulis annis soluendorum, communes aisentias pasturarum de Bohahin, de Valdeson, de Alemans, ubicumque circummanentes eas habere consueuerint, quas Drogo de Alemans et Petrus Costin, qui ei iure hereditario successit, in ele
Abbreviated transcription (Latin):
de auaus assentiente fr̃e suo
Gerardo a quo descendebat pro
trecensu duoꝵ modioꝵ frum̃¬
ti ⁊ duoꝵ sestarioꝵ pise ad m̃¬
suram de Turri uobis conces¬
sit domũ cum Gardinio ⁊ tor¬
culari uineas ⁊ medietatem
molendini que in geltauuiꝰ
conũsus ur de birriassensu
Galcheri de castellione apud
eandem uillam uobis con¬
cessit Totam decinia apud
Criptas ⁊ montes ⁊ quicqͥd
alibi tam in uineis qm in
t̾ra arabili pratis ortis deci¬
matione est. qmͣ petrus de
supis filius morlar ꝑ ma¬
num Gerardi De cuisiac̾ de
cuius fendo descendebat ec¬
desie ur̃e in elemosinã con¬
cessit. Molendinum de anicuit
omnesq situs molendinorim
qui sunt inter Caursiam. et
Pontinicurt. Nec non ⁊ t̾ram
qnͣtum ad exclusam firman¬
daui ⁊ ad domũ molendina¬
rii. ⁊ ortur faciendũ necesse
fuit que Galterus sc̃ẽ marie
laudimeñ. ecclie decantis as¬
sensu tocius caplĩ sui uobis
⁊ eccłie ur̃e ꝓpetuo concessit.

Expanded text:
de Auaus assentiente fratre suo de Auaus assentiente fratre suo Gerardo, a quo descendebat, pro trecensu duorum modiorum frumenti et duorum sestariorum pise ad mensuram de Turri uobis concessit, domum cum gardinio et torculari, uineas et medietatem molendini, que Ingelrannus conuersus uester de Birri assensu Galcheri de Castellione apud eandem uillam uobis concessit, totam decimam apud Criptas et apud Montes et quicquid alibi tam in uineis quam in terra arabili, pratis, ortis, decimatione est, quam Petrus de Supis filius Morlai per manum Gerardi de Cuisiaco, de cuius feudo descendebat, ecclesie uestre in elemosinam concessit, molendinum de Anicurt omnesque situs molendinorum, qui sunt inter Caursiam et Pontinicurt, necnon et terram, quantum ad exclusam firmandam et ad domum molendinarii et ortum faciendum necesse fuerit, que Galterus sancte Marie Laudunensis ecclesie decanus assensu tocius capituli sui uobis et ecclesie uestre perpetuo concessit,
Abbreviated transcription (Latin):
ant. In quib hec ꝓpriis duxi¬
muis exprimenda uocabulis
Locum ipm̃ in quo p̃scripta
ecclia sita est cum omnibus
ꝑtinentiis suis. Grangiam
de semcurtis qmͣ habetis ab
abbate. Guidoñ ⁊ capłõ scĩ Ni¬
chasii. Remeñ Cum omnib
appenditiis sius planis ⁊ ne¬
morib altari decimatiore.
sicut ea possidebant ⁊ sex sesta¬
rios frumenti.quos habebãt
in decuna Earisuille ⁊ septẽ
sestarios frumenti ⁊ totidem
auene quos habebant apud
Caumontiñ. Afrĩbus templi
⁊ t̾ram quam habebant in ter¬
ritorio de scĩ Germañ monte
sicut uia que ducit ad castel¬
lum. Portieñ. ante domiũ le¬
prosorum ex parte de barris
diuidit pro quib omĩb ec¬
desie sci Nichasii Remeñ cõ¬
cessistis quicquid habebatis
in lismel in omnib cõmodis
cum septem modiis frum̃ti
ad mansuram castri Porti¬
eñ. tuuc tprĩs currentẽ qͦs
singulis aunis iam dc̃e et¬
clesie apud humdelicurtem
cũ uesturis uris ꝑ soluẽ debe¬
tis Terram qmͣ Giuard̃ dĩcus

Expanded text:
priis duximus exprimenda uocabulis: locum ipsum, in quo prescripta ecclesia sita est, cum omnibus pertinentiis suis, grangiam de Semcurcis, quam habetis ab abbate Guidone et capitulo sancti Nichasii Remensis, cum omnibus appenditiis suis, planis et nemoribus, altari, decimatione, sicut ea possidebant, et sex sestarios frumenti, quos habebant in decima Rarisuille, et septem sestarios frumenti et totidem auene, quos habebant apud Caumontinum a fratribus templi, et terram, quam habebant in territorio de sancti Germani Monte, sicut uia, que ducit ad castellum Portiense, ante domum leprosorum ex parte de Barris diuidit, pro quibus omnibus ecclesie sancti Nichasii Remensis concessistis quicquid habebatis in Lismel in omnibus commodis cum septem modiis frumenti ad mansuram castri Portiensis tunc temporis currentem, quos singulis annis iamdicte ecclesie apud Humdelicurtem cum uecturis uestris persoluere debetis, terram, quam Guiardus clericus
Abbreviated transcription (Latin):
carum ordinationib cłico¬
run qui ad sacros ordines
fui̾nt promouendi. siue abfe
deducendo ad sedem. uel quib¬
libet aliis eccłiastitis sacram̃¬
tis. nullus a uobis aut sub
obtentu consuetudinis. aut
quolibet alto modo quicqͣma
audeat postulare. Si quis aũt
contra hoc uenire p̃sumpsĩt.
portionem cũ gieri se nouit
hĩturum. cuł fem̃ ex actione
turpis munĩs imitatur. In¬
parrochialib aũt eccłiis qͤs
habetis. liceat uobis quatuor
aut tres de cauonins urĩs ad¬
minus ponere quoꝵ unus
dyocesano ep̃o presentetur. ut
ei curam a s̃arum cõmittat i¬
ta quidem quod ei de sprĩalib
uobis aut de tpr̃alib debeant
respondere. Sepulturam quo¬
ꝙ ip̃ius loci liberam ẽẽ decer¬
nimus. ut eoꝵ deuotioni et
extreme uoluntati qiui se illic

Expanded text:
tionibus clericorum qui ad sacros ordines fuerint promovendi, sive abbate deducendo ad sedem, vel quibuslibet aliis ecclesiasticis sacramentis, nullus a vobis aut sub optentu consuetudinis, aut quolibet alio modo quicquam audeat postulare. Si quis autem contra hoc venire presumpserit, portionem cum Giezi se noverit habiturum cujus factum exactione turpis muneris imitatur. parrochialibus autem ecclesiis quas habetis liceat uobis quatuor aut tres de canonicis uestris ponere quorum unus diocesano episcopo presentetur ut ei curam animarum committat, ita quvobis autem de temporalibus debeant respondere. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum devotioni et extreme voluntati, qui se i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apli̾cam benedcõnem. Cre¬
dens dudum felicis recordatio
sores congruũ remediũ adhi
cessit ut auctoritate sua ꝓ cede¬
rent contra tales. Sed sicut fre¬
quenti damore audiuimꝰ ip̃i
diocesani magis ac magis hĩ¬
modi littĩs abutunt᷑ cũ nemo
possit nisi prius coram eis suã
causam examinet lictĩs nr̃is
uti ex quo id euenit quod res¬
batione uel reprobanone pen¬
dentib impetratores eoꝵ duo
subire iudicia compellũtur.
sic q multiplicantur litigia
⁊ interdum ꝑ hec iusticia ip̃a
perit. Quia u̾o sicut dilecti
filii abbas ⁊ Conuentus Mõa¬
sterii scĩ Martini laudunẽn

Expanded text:
et apostolicam benedictionem. Dudum felicis recordationsores congruum remedium adhibcessit ut ejus auctoritate procederent contra tales, sed, sicut frequenti clamore audivimus, ipsi dyocesani magis ac magis hujusmodi litteris abutuntur, cum nemo possit, nisi prius coram eis suam causam examinet, litteris nostris uti, ex quo id evenit inconvebatione vel reprobatione pendentibus, impetratores eorum duo subire judicia compelluntur, sicque multiplicantur litigia et interdum per hec justicia ipsa perit. Quia vero, sicut dilecti filii... abbas et conventus monaster
Abbreviated transcription (Latin):
bemius insuper. ne epĩ in quoꝵ
epãtibus possessiones monaste
thutĩ consistunt. ea que p̃de¬
cessores eoꝵ monastio ur̃o ra¬
tionabilit contuliu̾it. ⁊ scrip¬
tis sus confirmaunt nobis
audeant sine iuditio ⁊ iusta
causa auferre. Ad ħ elemosĩas
cessisse noscuntur. ⁊ idem ep̃i
sigillis suis post modũ con¬
fitmauũt monastio ur̃o in¬
tegras ⁊ illibatas sicut nũc
eas habetis manere sautimꝰ
Statiuiriꝰ insuꝑ ut sicut pre¬
decessor ur̃. In nocentius pp̃ sta¬
tuit ⁊ hactenus est obseruã¬
duri uidelicet quod canoĩci
scẽ marie laudunẽn ad mo¬
nastuuu ur̃m in dominica
palmarum cõuenirent ⁊ ra¬
mos suscipẽnt ira de cet̾o ꝯne¬
niant ⁊ ramos suscipiant De¬

Expanded text:
bemus insuper, ne episcopi, in bemus insuper, ne episcopi, in quorum episcopatibus possessiones monasterii uestri consistunt, ea, que predecessores eorum monasterio uestro rationabiliter contulerunt et scriptis suis confirmauerunt, uobis audeant sine iuditio et iusta causa auferre. Ad hec elemosinas, cessisse noscuntur et idem episcopi sigillis suis postmodum confirmauerunt, monasterio uestro integras et illibatas, sicut nunc usque eas habetis, manere sancimus. Statuimus insuper, ut, sicut predecessor noster Innocentius papa statuit et hactenus est obseruatum, uidelicet quod canonici sancte Marie Laudunensis ad monasterium uestrum in dominica palmarum conuenirent et ramos susciperent, ita de cetero conueniant et ramos suscipiant. De
Abbreviated transcription (Latin):
da. Inde est quod p̃decessorũ
nr̃orum felicis memorie. In¬
nocentii. Hocii. Eugeui ⁊a
driani Romanoꝵ pontificũ
seqũtes uestigia. ut tam in p¬
latis qmͣ in subditi ur̃i ordĩs
integrieas obseruetur decerm¬
mus ut si quis abbm̃ quide
uma ecclia exierunt ab ordine
et consuetudine monasterii
scĩ martini deiuauĩt. abbas
monastĩi urĩ eum suꝑ correc¬
tione sua bis tercione cõmo¬
neat. Quod si incorrigibilis
apparuĩt. dyocesanus ep̃c sub
p̃sentia ⁊ testificatione abbĩs
monastii urĩ ⁊ duoꝵ eiusdẽ
ordinis abbm̃ sine omni di¬
latione ordiuis transgressorẽ
deponet ⁊ depoĩtum ad mona¬
stĩum urm̃ remictet. ⁊ alium
ydoneum canonica frm̃ elcõ¬
ne ⁊ uestigio subrogabit Ni¬
chilomuiꝰ etiam tritoria in
quib olim uille fuerunt et
ecclĩe .s. ⁊ deficientib colonis
in uram sunt eulturam redac¬
ta. sicut ea rõnabiliter possi¬
detis monastĩo ur̃o auctorita¬
te aplica confirmam᷑. Prohi¬

Expanded text:
. Inde est, quod predecessorum nostrorum felicis memorie Innocentii, Lucii, Eugenii et Adriani Romanorum pontificum sequentes uestigia, ut tam in prelatis quam in subditis uestri ordinis integritas obseruetur, decernimus, ut, si quis abbatum, qui de uestra ecclesia exierunt, ab ordine et consuetudine monasterii sancti Martini deuiauerit, abbas monasterii uestri eum super correctione sua bis tercioue commoneat. Quod si incorrigibilis apparuerit, dyocesanus episcopus sub presentia et testificatione abbatis monasterii uestri et duorum eiusdem ordinis abbatum sine omni dilatione ordinis transgressorem deponet et depositum ad monasterium uestrum remittet et alium ydoneum canonica fratrum electione et uestigio subrogabit. Nichilominus etiam territoria, in quibus olim uille fuerunt et ecclesie seu etiam deficientibus colonis in uestram sunt culturam redacta, sicut ea rationabiliter possidetis, monasterio uestro auctoritate apostolica confirmamus. Prohi
Abbreviated transcription (Latin):
ciales ipõs ⁊ eoꝵ homines res¬
criptis nrĩs uti ñ sinunt nisi
prius coram eis suam doceant
actionem. nos eisdem nris da¬
alios de ceto libere lit̾is aplĩ
coram delegatis nr̃is suamiꝰ¬
ticiam proseqͣntur. Ceterum
nolentes tm̃ abusioẽm am¬
conuenit appellatione remo¬
ta compescas. Datum anag

Expanded text:
ciales ipsos et eorum homines rescriptis nostris uti non permittunt, nisi prius coram eis suam doceant actionem; eisdem nostris daalios uti decoram delegatis nostris suam justiciam prosequantur. Ceterum nolentes tantam abusionem amconvenit, appellatione remota, compellas.
Abbreviated transcription (Latin):
minuere. seu quib libet uexa¬
tionib fatigare. S ed omina ĩ¬
ꝑ quorum gubetnatione aut
sustentatione concessa sunt usi¬
bus om̃imodis ꝑfutura. Sal¬
ua sedis aplice auctoritate et
dyocesani ep̃i cauonica reue¬
rentia. Si qua igitur infutu¬

Expanded text:
eu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia inpro quorum gubernatione aut sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolice auctoritate et dyocesani episcopi canonica iusticia. Si qua igitur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in urã ecclĩa absq contradcõ¬
ne aliqua retinere. Prohibem
fcãm in loco ur̃o professionem
fas sit de eodem loco absq licẽ
tem ũo absꝙ cõmuniũ lictã¬
tum urãꝵ cautione nisi ab
artiorem religionen uoluit
transmigrare. nullus audeat

Expanded text:
contradictione alicuius retinere. Prohibemus factam in loco uestro professionem fas sit de eodem loco absque licentem uero absque communi litterarum uestrarum cautione nisi ad arctiorem religionem uoluit transmigrare nullus audeat
Abbreviated transcription (Latin):
sonaꝵ lr̃e. sen q̃cunq alie pro¬
batõnes suꝑ debitis ip̃is exhi¬
beant᷑ ⁊ appareant arcare ꝑ̃¬
sumãt cũ nlłam ĩ illas qnͣtũ
ra simili cõpescant᷑. Nlłi gͦ ⁊ c̾¬

Expanded text:
sonarum littere seu quecumque alie probationes, super debitis ipsis exhibentur et appareant artare presumant cum nullam in illis quam nt si compescantur. Nulli
Abbreviated transcription (Latin):
poris nirĩmonio contͣ uenite
nitũtur declaratũ est. iure ca¬
nonico qd̃ licet mulieris con¬
sensus in talib ñ uideat᷑ ob¬
ligatorius scd̃m legittimas
sanctõnes ne tñ tali p̃textu
uiam contingat. ꝑ uiriis a¬
ꝑiei mulieres ipe seruare di¬
cunt hiꝰ uram̃ta sine ui ⁊ do¬
losponte p̃stita. cũ in altius
p̃uidiciũ ñ redundent nec ob¬
seruata u̾gant in dispendrũ
salutis et̾ne. pp̃ qd dec̾numꝰ p̃¬
fatos iudices. scl̃ares ad obser¬
uand hoc ius cauoĩtũ. ꝑ cen¬

Expanded text:
porum matrimonio contra venire porum matrimonio contra venire nituntur, declaratum est jure canonico quod, licet mulieris consensus in talibus non videatur obligatori secundum legittimas sanctiones, ne tamen tali pretextu viam contingat perjuriis aperiri, mulieres ipse servare debent hujus juramenta sine vi et dolo sponte prestita, cum in alterius prejudicium omnino redundantur nec observata vergant in dispendium salutis eterne, propter quod decernimus prefatos judices seculares ad observandum hoc jus canonicum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumptõne huiꝰ censura ecc̃a¬
stica cõpescantur. Statiumꝰ ⁊̃
qd̃ iudices sclares censura silĩ
ꝑ eccasticos iudices t̾na moui¬
tõne p̃missa excoĩcatos ab a¬
do uisius curiis ⁊ iudiciis rep¬
pellere cõpellantur. qd̃ ꝙ ip̃i se¬
culares iudices exceptoem rei
iudicate ꝑ eccliasticsi iudicem
de qua quid̃ re ad ipm̃ eccl̃ia¬
sticũ cognitõ ꝑtinet de consu¬
ctudine uel de iure corã ip̃is
ppoĩtam recipẽ. ubi scdm uira
debet admitti. nec ñ ⁊ eccłiasti¬
niudices cũ de re iudicata ꝑ
scd̾arem iudicẽ excipit᷑ coram
eis exceptoẽm hiꝰ teneantur
admictẽ in hiis q̃ uiri cano¬
nico ñ repugnẽt ⁊ ad hoc dcĩ
scdares niłi monitia tali guͣa¬
mine ul iniquitate desistant
cũ in derogatoem ⁊ contemptũ
iur̾dc̃onis eccłiastice id p̃simĩe
suos ceusura eccãstica coartẽ¬
tur. Quia uo̾ contingit inter¬
dũ qd̾ constante mrĩmonio
ultĩus ueĩarit ꝓprio iuram̃to
firmando ⁊ solito processutẽ¬

Expanded text:
presumptione hujusmodi censura ecclesiastica compescantur. Statuimus etiam per judices seculares censura simili per ecclesiasticos judices, trina monitione premissa, excommunicatos ab ado in suis curiis judiciis repellere compellantur, quodque ipsi judices seculares exceptionem rei judicate per ecclesiasticum judicem, de qua quidem re ad ipsum ecclesiasticum cognitio pertinet de consuetudine vel de jure et coram ipsis proposita recipere, ubi secundum jura debet admitti, necnon et ecclesiastici judices cum de re judicata per secularem judicem excipitur coram eis, exceptionem hujus teneantur admittere in hiis que juri canonico non repugnant, et ad hec dicti seculares nisi moniti a tali gravamine vel iniquitate desistant cum indignationem et contemptum juridictionis ecclesiastice ac presumere suos censura ecclesiastica coartantur. Quia vero contingit interdum quod, constante matrimonio,ulterius veniant proprio juramento firmando, et soluto processu tem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃sentis scripti prõciuio ꝯmu¬
nimꝰ uidelicet ut ordo canoĩcꝰ
noscitur. ꝑ om̃s eiꝰdem ordinis
lit̾ obseruet᷑ ⁊ eedem penitꝰ ob¬
seruantie idem qͦ libri qui ad
diuinũ osfmñ ꝑtinent. ab om̃i¬
b eiꝰdem ordinis eceliis unifor¬
mit̾ teneant᷑ nec aliqͣ eccli̾a. ł
ꝑsona ordinis uri adu̾sus cõ¬
munia ip̃ius ordinis institu¬
ta pͥuilegiũ aliqd̃ postulare ⁊
obtentil audeat qͦ modolib re¬
genuit qmlib t̾reui cõmodi
exactoẽm imponat. S tm̃ pr̃
abbas curam de ꝓfectu tam fi¬
lii alb̃is qm frm̃ dom᷑ illus
habeat ⁊ potestatem habrat sed̃.
ordĩem corrigendi q̃ in ea uou̾it
cortigenda. ⁊ illi ei tanqmͣ prĩ
reu̾entiam filialem hiiliter
arũ. ĩ solũ in illis eccliis qͣs
instituit. Sed etiani ĩ omĩbus
aliis eiꝰdem ordinis ⁊ dignita¬
at. ⁊ ei ab omũb tam abb̃ib
qmͣ frĩb debita obedia impen¬
datur. Pret̾ea om̃s abbẽs ordi¬
nis ur̃i singlis annis ad gñ̾ale

Expanded text:
et praesentis scripti privilegio communimus, videlicet ut ordo canonicusgnoscitur, per omnes ejusdem ordinis liter obseruetur, et eodem penitus obseruancie idem quoque libri, qui ad diuinum officium pertinent, ab omnibus eiusdem ordinis vniformiter teneantur, nec aliqua ecclesia uel persona ordinis uestri aduersus communia ipsius ordinis instituta, priuilegium aliquod postulare uel obtentum audeat quomodolibet regenuit quamlibet terreni commodi exactionem imponat; sed tantum pater abbas curam de profectu tam filii abbatis quam fratrum domus illius habeat et potestatem habeat secundum ordinem corrigendi, quae in ea noverit correverentiam filialem humiliterarum non solum in hiis ecclesiis quas instituit sed etiam in omnibus aliis eiusdem ordinis et dignitaat, et ei ab omnibus tam abbatibus quam fratribus debita observantia impendatur. Praeterea omnes abbates ordinis vestri, singulis annis ad generale
Abbreviated transcription (Latin):
probent᷑ qui pͥulegia sed̾ apłi¬
ce uel irreue̾nt̾ impugnãt uł
suꝑficialit̾ eoꝵ u̾ba tenentes
contra ip̃oꝵ gustũt uolunta¬
tem ⁊ priuilegiatos p̾uilegi¬
oꝵ cõmodo priuare conant᷑
Nolentes tam abusiuas cnor¬
mitates seu causa enormes
ab usir ñ absq inuria sed̾
apłice excogitatos eq̃mmit᷑
tollare. Discretõni nr̃e per
apłica scripta mãdamꝰ. qͣti
sic proferri. sine disficultate
qm libet penitꝰ relaxautes il¬
los quos eas tulisse. constitĩt
ad satiffaciendũ cisdem abbĩ¬
bus ⁊ hiis in quo late fui̾nt
de dampnis ⁊ expensis q̃ occõe¬

Expanded text:
probentur, qui privilegia Sedis apostoliprobentur, qui privilegia Sedis apostolice vel irreverenter impugnant, vel superficialiter eorum verba tenentes contra ipsorum gestiunt voluntatem et privilegiatos privilegiorum comodis privare conantur; nolentes tam abusivas enormitates seu tam enormes abusus, non absque iniuria Sedis apostolice excogitatas, equanimiter tolerare: discretioni vestre per apostolica scripta mandamus, quatinsic proferri sine difficultate qualibet penitus relaxantes, illos quos eas tulisse constiterit, ad satisfaciendum eisdem abbatibus et hiis in quos late fuerint de dampnis et expensis que occas
Abbreviated transcription (Latin):
aplĩca sic constatutũ ⁊ exp̃sse
nich̾omiiꝰ int̾dcm̃ ut nllĩ omĩ¬
no liceat in eofdem abbẽs ⁊ coꝵ
monastt̾a seu fres ibi constitu¬
tos contͣ id qd̾ ab origine ordĩs
suos pro eo qd̾̃ aliqua ipĩs bũ¬
ficia uel obsequia obsequio¬
se studio caritatis impendũt
aut aliquẽ de ip̃oꝵ familia qmͣ¬
diu in eoꝵ fu̾it famulatu ꝑ eo
qd̃ decimas iixͣ qd̾ eoꝵ ordimi ĩ¬
gare. Quidam archiepĩ ep̃i ⁊
ipĩs uel emendo uł uendendo
aut molendo ĩ molend̾ aut ĩ
furnis eoꝵ coqñdo. Alr̾ que
catõnus ferre sm̃as contͣ iu
ne dicamꝰ post tenũtate p̃su¬
mũt ut sic sermentes in ip̃os
illos sine culpa culpabilit̾ pu¬
mant ĩnocentes. esficientes ꝑ
hoc detĩoris conditõnis eos ꝙ
ꝑfidi suit iudĩ quos culpa ꝓpͥa
ꝓprie seruituti subiectos ex so¬
la niscõia pietatis xpĩana re¬
ceptat dum eis subtrahunt
cõĩonem fideliũ qui ab ip̃oꝵ
iudeoꝵ ꝑticipio ñ arcent᷑. Cum
gͥ uobis principalr̃ iniriã

Expanded text:
lica sit statutum et expresse nichilominus interdictum: ut nulli omnino liceat in eosdem abbates et eorum monasteria seu fratres inibi constitutos contra id quod ab origine Ordinissuos pro eo quod aliqua ipsis beneficia vel obsequia obsequiose studio caritatis impendunt, aut in aliquem de ipsorum familia quamdiu in eorum fuerit famulatu pro eo quod decimas iuxgare: quidam archiepiscopi et ipsis vel emendo seu vendendo aut molendo in molendinis vel in furnis eorum coquendo aliterque cationis ferre ne dicamus potius temeritate, presumunt: ut sic sevientes in istos, illos sine culpa culpabiliter puniant innocentes; efficientes per hoc deterioris conditionis eos, quam perfidi sint Iudei quos culpa propria perpetue servituti subiectos ex sola misericordia pietas Christiana receptat, dum eis subtrahunt communionem fidelium qua ab ipsorum Iudeorum participio non arcentur. Cum igitur nobis principaliter iniuriari
Abbreviated transcription (Latin):
gandi ⁊ eofdem soluendi puĩa
⁊ satisfcõne p̃cedente plenã con¬
cedimꝰ facultatem. maiorib et
naliũ que manifesta fuĩnt me¬
tropolitano uł Romamponti¬
fici reseruatis. De cet̾o qm̃ a
strepitu ⁊ tumultu scłarium
remoti pacem ⁊ quietẽ diligi¬
tis gnͣgias urãs sicut ⁊ atria
ecclĩaꝵ a prauoꝵ in cursu ⁊ ui¬
olentia libera fore sancim᷑ ꝑhi¬
bentes ut ibi nullus hoĩem ca¬
pere. spoliare ꝟberare sen intfi¬
cere. aut furtum uł rapinam
cõmutẽ audeat. Ob euitandaᷤ
u̾o scl̃arium fregñtias liberũ
sit nobis salus iure dyocesanoꝵ
epõrumoratoria in grͣigiis ur̃ĩs
consticiere. ⁊ in ipĩs uobis ⁊ fa¬
milieur̃e diuina osficia cum
necc̃e fuit cclebrare. Prohibe¬
mus insuꝑ ne aliqua ꝑsona
frẽs uri ordinis audeat a secu¬
laria iudicia ꝑ nocare. S siqͥs
adũsus eos aliquid sibi cre¬
didĩt de iure competẽ sub et¬
cliastici examine iudicii ex¬

Expanded text:
gandi et eosdem solvendi, poenitentia gandi et eosdem solvendi, poenitentia et satisfactione praecedente, plenam concedimus facultatem, majoribus et nibus quae manifesta fuerint, metropolitano vel Romano pontifici reservatis. De caetero quoniam a strepitu et tumultu saecularium remoti, pacem et quietem diligitis, grangias vestras, sicut et atria ecclesiarum a pravorum incursu et violentia libera fore sancimus; prohibentes ut ibi nullus hominum, capere, spoliare, verberare seu interficere, aut furtum vel rapinam commitvero saecularium frequentias, liberum sit vobis salvo jure dioecesanorum episcoporum oratoria in grangiis vestris construere, et in ipsis vobis, et familiae vestrae divina officia, cum necesse fuerit, celebrare. Prohibemus insuper ne aliqua persona fratres ordinis uestri audeat ad saecularia iudicia prouocare, sed si quis aduersus eos aliquid sibi crediderit de iure competere, sub ecclesiastici examine iudicii ex
Abbreviated transcription (Latin):
am cauoĩcos uł conu̾sos urõs
sine licentia abbm̃ recipẽ aut
susceptos liceat retinẽ. Si qua
uo inter aliquas ordinis urĩ
eccłias de temꝑalib questio
em̃serit ñ extra ordiem eccã
stica uel sclaris audientia reqͥ¬
ratur. Sed mediante p̃ moust̃
caritatiue int̾ eas componat᷑
aut auditis. utriusq rõnib e¬
adem controu̾sia iusto iuditio
saluteni ordinastis p̃senti ab¬
breuiastõni nequiuerũt ad¬
necti. nos cum hiis que scrip¬
ta sunt. consuetudĩes ur̃as qͣs
int̾ uos religionis intuiture¬
gulariter statustis ⁊ deinceps
aucdore dño statuetis. auctori¬
tate aplica roboramꝰ. ⁊ uob̃ ues¬
trisq successorib. ⁊ omĩb qui
ordinem urm̃n professi fui̾nt
ꝓpetius tpr̃ib inuiolabiliter
obseruandas decernimꝰ. Adma¬
iorem qͦ ordinis urĩ reuẽnti¬
am ⁊ regularis disciplne obser¬
uantiam uobis filii abẽs subiͦ¬
tos ur̃os p̃iua iusticia ⁊ rõne li¬

Expanded text:
am canonicos vel conversos vestros am canonicos vel conversos vestros sine licentia abbatum suscipere, aut susceptos liceat retinere. Si quae vero inter aliquas vestri ordinis ecclesias de temporalibus quaestio emerserit, non extra ordinem eccstica uel secularis audiencia requiratur, sed mediante Premonstrarit aut caritatiue inter eas componatur aut auditis vtriusque racionibus eadem contrauersia iusto iudicio salutem ordinastis, presenti abbreuiacioni nequiuerunt adnecti. Nos cum hijs, que scripta sunt, conswetudines vestras, quas inter uos religionis intuitu regulariter statuistis, et deinceps auctore Domino statuetis, auctoritate apostolica roboramus, et uobis vestrisque successoribus et omnibus, qui ordinem professi fuerint, perpetuis temporibus inviolabiliter observandas decernimus. Ad majorem quoque ordinis vestri reverentiam et regularis disciplinae observantiam, vobis filii abbates subjectos, praevia justitia et ratione li
Abbreviated transcription (Latin):
ad cautelam ⁊ custodiam ordĩs
ꝑ tres pͥmos abbes. scilz de laud̾.
de floresfia. ⁊ de Cuissiaco statu¬
tum est. ut annua ibidem ui¬
sitatio fiat. ⁊ ad suggestioẽm
eoꝵ in ip̃a domo corrigatur si
quid fu̾it corrigendũ. Qd̾ si
abb̃s in corrigendo teꝑidꝰ. ⁊ frẽs
sepius moĩti incorrigibiles ꝑ¬
feratur. ⁊ sicut melius uisũ
fu̾it consilio gnalis capłĩ em̃¬
sine retractione aliqua obser¬
uetur. Quotiens no eccł̃ia p̃¬
monstiꝵ sine abbẽ fuĩt ad pre¬
fatos tres abbẽs eius cura res¬
piciat ⁊ a canonicis ip̃ius ee¬
clesie csi eoꝵ consilio ꝑsona ĩ¬
siliũ suũ qͣtuor aliis abb̾ibus
ad eandem eccliam ꝑtinentib
ꝑiter aduocatis quos ip̃i cauo¬
nici prouidĩnt aduocandos. Li¬
ceat qͦ unicuiq mrĩ eccłie or¬
dinis ut̃i cum consilio abbĩs
libi quecimq uolũint. Si tñ
ydoneus extitĩt in abbẽm assu¬
mere. ꝑsonam aũt de alio or¬
ligat inpastorem. nec urĩ or¬
dimis aliqua in abbem mõa

Expanded text:
ad cautelam et custodiam ordinis per tres primos abbates, scilicet de Lauduno, de Floreffia et de Cussiacensi statutum est annua ibidem visitatio fiat, et ad suggestionem eorum in ipsa domo corrigatur, si quid corrigendum fuerit. Quod si abbas in corrigendo tepidus, et fratres saepius moniti incorrigibiles pferatur, et sicut melius visum fuerit, consilio generalis capisine retractacione aliqua obseruetur. Quociens vero ecclesia Premonstratensis sine abbate fuerit, ad prefatos tres abbates eius cura respiciat, et a canonicis ipsius ecclesie cum eorum consilio persona ydsilium suum. Quatuor alijs abbatibus ad eandem ecclesiam pertinentibus, pariter aduocatis, quos ipsi canonicj prouiderint aduocandos. Liceat quoque vnicuique matri ecclesie ordinis vestri cum consilio abbatis sibi quemcumque uoluerit, si tamen ydoneus extiterit in abbatem assumere, personam autem de alio orligat in pastorem, nec vestri ordinis aliqua in abbatem mon
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊̃ in suo sangnĩe cruentẽ¬
bis sclarib in quadã mentis
solitudine conu̾santes ut ebul¬
lientos ad infima cura cordis ꝑ
re cessante strepitu qͣi quodam
familiari collo quio ꝑ int̾ua de¬
sidĩa delectent᷑ extendũt neqͥ¬
ter mauͦ suas quoꝵ ꝑu̾sitas
uix eos hr̃e patitur unde ue¬
niant quin ꝑegrinatoĩs sue.
uiaticũ uel concutiant ꝑ calũp¬
niam uł excuciant ꝑ ruinam
De quo si magnis dõloꝵ urge¬
secutoꝵ ip̃oꝵ flãmas extingue
ñ solũ defensionis manũ ꝑ secu¬
tõm ignib ũ opponũt. uerum¬

Expanded text:
ut etiam in suo sanguine cruentenut etiam in suo sanguine cruentenbis secularibus in quadam mentis solitudine conversantes, ut ebullientes ad infima curas cordis pre cessante strepitu, quasi quodam familiari colloquio per interna desideria delectentur: extendunt nequiter manus suas, quorum perversitas vix eos habere patitur unde vivant, quin peregrinationis sue viaticum vel concutiant per calumpniam, vel excutiant per rapinam. De quo etsi magnis dolorum urgeaersecutorum ipsorum flammas extinguere, non solum defensionis manum persecutionum ignibus non apponunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dei conditoris ⁊ qͣi qd̾dam diuine
potentie signacłm homo fõs ac
mentis rõne recepta tam extel¬
lentis pulchritudĩem ymagis
decoratus añqm sua ꝑlebe in
crem̃ta uidẽt elatione ordinis
intimuit ⁊ qd̃ de limo deforma¬
tus fu̾it est oblitus unde mira
conditoris est actum iusticia ut
diret ad lini sui mati̾am uel
ta. postĩtas legis nalis auctori¬
tatem qmͣ dñs humanis mẽ¬
tib qͣi ab ip̃o inũdi exordio ĩ¬
didit ⁊ diguto sue inspiratõis
ĩpressit. Ne faciamꝰ aliis qd̃
fi̾ nobis odimꝰ. s sic alios ĩ sua
fouemꝰ iusticia sicut defendi
filii hi̾mũdi quos prudentio¬
res filiis lucis in gn̾atiõe sua
u̾tas protestatur. reiecta ins¬
fidei regulata sibi ĩuicem mo¬
liũtur insidias dãpna infe¬
runt ĩuirias irrogant monẽt
littes ad arma prosiliũt ꝯmit¬
tunt prelia sceleri ius ĩdulgẽt
p̾uilegiũ dant errore uenan¬
tur suicem se ad mortẽ ⁊ se ip¬
sos a deo ꝑsequẽdo dilaniant

Expanded text:
Dei conditus et quasi quoddam divine potentie signaculum homo factus, ac mentis ratione recepta tam excellentis pulcritudine ymaginis decoratus, ante quam plene sua incrementa videret, elatione cordis intumuit, et quod de infimis formatus fuerat, est oblitus. Unde mira Conditoris est actum iustitia, utdiret ad limi sui materiam vel ta posteritas, legis naturalis auctoritatem, quam Dominus humanis mentibus quasi ab ipso mundi primordio indidit et digito sue inspirationis impressit: ne faciamus aliis quod fieri nobis odimus, sed sic alios in sua foveamus iustitia sicut defendi filii mundi huius quos prudentiores filiis lucis in generatione sua veritas protestatur, reiecta disfidei relegata, sibi invicem moliuntur insidias, dampna inferunt, iniurias irrogant, movent lites, ad arma prosiliunt, commitunt prelia, sceleri ius indulgent, privilegium dant errori, venantur ininvicem se ad mortem et se ipsos adeo persequendo dilaniant,
Abbreviated transcription (Latin):
compellim. ⁊ ea sincẽ tenemͣ.
amplecti. q̃ ad increm̃tũ reli¬
gionis ꝑtiuent ⁊ ad iuirtutũ
spectant ornatũ qͣtiuus religi¬
osoꝵ quies ab omĩ sit ꝑturba¬
tõne secura ⁊ a iugo mũdane
opp̃ssionis seruetur illesa cum
aplica fu̾it tuitõe munitait
tendentes itaq quom religior
ordo nr multa refulgens gloria
mĩtoꝵ ⁊ grã redolens scĩtatis pal¬
mites suos a mari usq ad ma¬
re extendĩt ipm̃ ordĩem ⁊ uu¬
u̾sas domos eĩdem ordinis a¬
plĩce protectioĩs p̃fidio dixxi¬
mꝰ conforiedas ⁊ p̃senti priui¬
legio muniendas E a ꝓpt̾ di¬
lcĩ in dũo filiis urĩs iustis pos¬
tulatõnib benignꝰ annuẽtes

Expanded text:
compellimur, et ea sincere tenemur amplecti, que ad incrementum religionis pertinent et ad uirtutum spectant ornatum, quatenus religiosorum quies ab omni sit perturbacione secura et a iugo mundane oppressionis seruetur illesa, cum apostolica fuerit tuicione munita, adtendentes itaque, quomodo religio et ordo uester multa refulgens gloria meritorum et gratia redolens sanctitatis palmites suos a mari usque ad mare extenderit ipsum ordinem et vniuersas domos eiusdem ordinis apostolice proteccionis subsidio duximus confouendas et presenti priuilegio muniendas. Ea propter dilecti in Domino filij, uestris iustis postulacionibus benignius annuentes
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Ad ppetuam rei memo¬
riam quia ñnulli tprale hñ¬
tes dnũum. uł potestatis ge¬
rentes o osfm̃ sclãris liberta¬
tem. ⁊ ĩmuuitatem eccͣasticã
ledẽ ac nuimeẽ tamqmͣ hono¬
ris ⁊ priuilegii ecłiaꝵ ĩuidi
moliunt᷑ expedit qd̾ ꝑ diligẽ
ht eccliaꝵ oĩum ⁊ tutelam
contra taliũ ausus ⁊ conaiu¬
ua oportunũ remediũ appona¬
tur. ut ecclie ip̃e inplenitudi¬
nem sui uir̾ ⁊ libertatis inte¬
gri letentur. ac de testabił ma¬
lignoꝵ audatia ⁊ in solentiũ
nefaria tenũtas ꝓpulset᷑. Sa¬
ne intelleximꝰ. quod ĩ regno
francie. Cõmunie scabini ⁊
hii qui uirdcõnem in ip̃is cõ¬
muniis temꝑlem ex̾cent uel
quib in illis cõmissa est exe¬
cutio iusticie scłaris molesti
sunt nimiũ ecdiis suꝑ płib¬

Expanded text:
ic. Ad perpetuam rei memoriam. Quia non nulli, temporale habentes dominium vel potestatis gerentes officium secularis, libertatem et immunitatem ecclesiasticam ledere ac minuere, tanquam honoris et privilegii ecclesiarum invidi, moliuhabet ecclesiarum omnium et tutelam, contra talium ausus et conamina oportunum remedium apponatur, ut ecclesie ipse in plenitudine sui juris et libertatis integritate letentur et detestabilis malignorum audacia et insolentium nepharia temeritas propulsetur. Sane intelleximus quod in regno Francie communie, scabini et hii qui jurisdicionem in ipsis communiis temporalem exercent, vel quibus in illis commissa est executio justicie secularis molesti sunt nimium ecclesiis sup
Abbreviated transcription (Latin):
ti ur̃e consulẽ ac urĩs gͣuamĩ¬
b in hac ꝑte pr̃ne sollicitudĩe
ꝓuidẽ. ne talia p̃sumatur de
cet̃o ⁊ ue ab instituendis uł in¬
stitutis abb̾ib bñdcõnis pre¬
textu aliquid exigat᷑. auct̾e̾.¬

Expanded text:
onsulere, ac uestris grauaminibus in hac parte paterna sollicitudine prouidere ne talia presumantur de cetero et ne ab instituendi, uel institutis abbatibus benedictionis pretextu aliquid penitus e
Abbreviated transcription (Latin):
alia ꝑsona regłatem elcoem
abb̃is ord̾ sui impediat. aut
de instruendo uł remouendo
introiuittat. ac eis a sede apo .
sit indult᷑. ut si archiepĩ uel
te ac deuotõne debita requisi¬
ti substitutos. Abbẽs forte bñ¬
dicere retinu̾int. liceat eistem

Expanded text:
alia persona regularem electionem abbatis ordinis uestri impediat, aut de instituendo uel remouendo intermittat, ac uobis a sede apostolica sit indultum, ut si archiepiscopi,te ac deuotione debita requisiti substitutos abbates benedicere forte renuerint liceat eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
bates aliqui eligent᷑ de domo
elcõnis inquirẽ ac examinare
ꝑsonas de uita littatura ⁊ mo¬
rib ⁊ elcõnem uł confirinare¬
elaborant. Capła quoq ip̃oꝵ e¬
osdem sibi p̃sentari querunt
elcõs ⁊ approbandi eos usurpa¬
re sibi nitũtur tene̾ potestatẽ.
Archidiachoni ꝙͦ installandi eoᷤᷤ
elc̃õs uendicare sibi ius ĩ iuri¬
ose contendũt contra indulta
ue ñ modica ueĩendo Quare

Expanded text:
bates aliqui eliguntur de modo electionis inquirere ac exanimare personas de uita, litteratura et moribus et electionem confirmareelaborant. Capitula quoque ipsorum eosdem sibi presentari querunt electos et approbandi eos usurpare, si nituntur temere potestatem. Archidiaconi etiam installandi electos ipsos uendicare sibi ius iniuriose contendunt contra indulta ne non modica ueniendo. Uole
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ꝯmissis monastiis ĩ¬
minet detrim̃tũ. Qͣre nobis
his̃lit̾ supplicastis ut super
hiis pr̃na nob̃ pronidẽ sollici¬
tudĩem dignarem᷑. Nos gͥ ⁊¬
ur̃e prouidẽ quieti ⁊ molestã¬
tiũ maliciis obuiare nolen¬
tes auct presentiũ districtiꝰ
inhibem᷑ ne quis a uob̾ p̃¬
missa exigẽ uel extorquere.

Expanded text:
is vobis monasteriis imminet detrimentum: quare nobis humiliter supplicastis, ut super hiis paterna providere sollicitudine dignaremur. Nos re providere quieti et molestantium maliciis obviare volentes auctoritate presentium districtius inhibemus, ne quis a vobis premissa exigere vel extorquere,
Abbreviated transcription (Latin):
impoĩtoĩus ⁊ post testatoris
obitum uel ⁊̃ ante dũ egritu¬
dinuis lecto decumbit ĩ fraudẽ
sibi fcẽ ab uniu̾sitate seu cõ¬
munia uel eiꝰ noĩe pro debitiꝰ
seu quibcunq negotiis el¬
dem uniu̾sitatis uł cõmu¬
me aut alia iuxͣ sue libitũ
uolũtatis. Si qui nõ contia p̃

Expanded text:
impositionis, post testatoris impositionis, post testatoris obitum vel etiam ante, dum in egritudinis lecto decumbit, in fraudem sibi facte ab universitate sive communia vel ejus nomine pro debitis seu quibuscumque negociis ejusdem universitatis vel communie aut alias juxta sue libitum voluntatis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tõne decernimꝰ ñ licere pre¬
fatis cõmuniis scabius ⁊
lem obtinẽt uł iusticiam se¬
cularem extent ipõs q non
posse taillias uel collcãs seu
exactioues qͣscumq eccłiis
aut ꝑsoius eccl̃iastĩcis impo¬
nere uel exige̾ ab eifdem pro
acguisitis nel impostm acqͥ
districtũ uel t̾ritoriũ consti¬
tute nec ⁊̃ licẽ illis ipãs ec¬
desias uł ꝑsonas ad distra¬
hendũ uel alienandũ. aut
extra manũ suam pouend̾
acquisita iam uel que dein¬
ceps acguirent aliquaten᷑
coartare. Dec̾nimꝰ insuper
doãs ecclias ⁊ ꝑ sonas ecclĩa-¬
sticas ad pedagia ⁊ guionag¬
nia pontꝰ ñ tem̃ nec ad ex¬
hibendũ uel soluend̾ talia pro
rebus sius ꝓpriis. qͣs ñ causa
negotiandi deferũt seu deferri
faciunt uel tnsmittũt. Statu¬
im̃ qͦ nichil omĩuo ex hiis q̃
testator legat uel relinquit
seuetiam resticui p̃cepit de il¬
legictime acquisttis fore di¬
minuendũ uł subtrahend̾
aut deducendũ p̃textu alicuiꝰ

Expanded text:
atione, decernimus non licere prefatis communiis, scabinis et lem obtinent vel justiciam secularem exercent ipsos non posse taillias vel collectas seu exactiones quascumque ecclesiis aut personis ecclesiasticis imponere vel exigere ab eisdem pro acquisitis vel imposterum acdistrictum vel territorium constitute, nec et littere illorum ipsas ecclesias vel personas ad distrahendum vel alienandum aut extra manum suam ponendum acquisita jam vel que deinceps acquirent aliquatenus coartare. Decernimus insuper dictas ecclesias et personas ecclesiasticas ad pedagia et vionagia penitus non teneri, nec ad exhibendum vel solvendum talia pro rebus suis propriis quas non causa negociandi deferunt seu deferri faciunt vel transmittunt. Statuimus quoque nichil omnino ex hiis que testator legat vel relinquit seu eciam restitui precipit de illicite acquisitis fore diminuendum vel subtrahendum aut deducendum pretextu alicujus
Abbreviated transcription (Latin):
lata ꝑ eccliasticũ iudicem cũ
cãm aliqnͣi sic decisam ad ip̃õꝵ
auditoriũ uel examen deduci.
cõtingit exceptoẽm hiꝰ nõ ad¬
mutũt. Mulierem qͦ que suã
alienauit dotem ⁊ ñ uenire
contra iuiauit audiuit dotem
ipam coram ets post modũ re¬
petentem qmͣius legitume cõ¬
stet de hĩ iuram̃to Priores au¬
tem ⁊ abbes alias q ꝑsonas
ecclĩasticas ad solutõnem de¬
bitoꝵ suꝑ quib forte ostendũ¬

Expanded text:
lata per ecclesiasticum judicem, cum lata per ecclesiasticum judicem, cum causam aliquam sic decisam ad ipsorum auditorium vel examen deduci contingerit, exceptionem hujus non admittunt; mulierem quoque que suam alienavit dotem et non venire contra juravit, audiunt dotem ipsam coram eis post modum repetentem, quamvis legittime constet de hujus juramento. Priores autem et abbates aliasque personas ecclesiasticas ad solutionem debitorum super quibus forte ostendun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alia hiꝰ eedem ecc̃e p̃textu bo¬
uoꝵ q̃ acquisiuerũt tribuant
pouant hi᷑ acquisita. Dñi in¬
suꝑ scl̃ares exigũt ⁊ extorqũt
ab eaꝵ p̃latis ⁊ aliis ꝑsonis et¬
dĩasticis religiosis ⁊ scl̃arib
pedagia ⁊ Guionagia cũ ꝑ illa¬
rum districtũ eos tnͣsire uel
res ipoꝵ deferri contingit. Et
tis legaut de bonis ꝓpriis aliq̃
uł reluiqñt seu restitiu pcipi¬
unt. acquisita minꝰ licite uł ob¬
tenta ũ ꝑmitũt dc̃e cõmunie
uł unuĩsitates legata hiꝰ libere
exhiberi. nec talit habita reddi
nisi peius dehtis. certa iuxͣ eaꝵ
libertatũ ꝑ folutõne debitorũ
ip̃aꝵ quib suas ciuitates uel
municipia tenĩ asserunt. porti¬
o deducatur. Iudices ⁊ scl̃ares
excoĩcatos admittũt in iudiciiᷤᷤ
ad agendũ patrociuand̾ ⁊ testi¬
ficand̾. ñ recipientes in hoc ex¬
cõĩcatõnis exceptoẽm si forsitã
opponatur. Et si excipiat᷑ corã
ip̃is de re iudicata uel de suĩa

Expanded text:
u bonorum que acquisiverunt tribuant ponant hujus acquisita; domini insuper seculares exigunt et extorquent ab eorum prelatis et aliis personis ecclesiasticis, religiosis et secularibus pedagia et vionagia, et per illorum districtum eos transire vel res ipsorum deferri contigerit, etntis legant de bonis propriis aliqua vel relinquunt seu restitui precipiunt et acquisita minus licite vel obtentu, non permittunt dicte communie vel universitates legata hujus libere exhiberi, nec taliter habita reddi, nisi prius de hiis certa juxta earum libitum pro solucione debitorum ipsarum quibus suas civitates vel municipia teneri asserunt porcio deducatur. Judices etiam seculares excommunicatos admittunt in judiciis ad agendum, patrocinandum et testificandum, non recipientes in hanc excommunicationis exct si excipiatur coram eis de re judicata vel de sentencia
Abbreviated transcription (Latin):
disiugant le ab opere suo linguli
et suit parati dum lecundũ lignũ
pullauerit. Poit retectionẽ autẽ
uacent lectionibr luis aut plalmuis
In quadragelue uero dieb amane
et usq ad decimã pleuam operentur
quod eis ininngetur Sn quib diebus
quadragelime accipiant om̃s lingu¬
los codites de bibliotheca. quos per
ordinem exe integro legant Qui
codices in caput qͣdragelime dandi lũt
Ante oĩa sane de putentur unus aribi
duo semores qui circueant monastin¬
um horir quib uatant frẽs lectioni
et uideant ne torte mematur tratit
actidioius qui bacet ocio ant sabulis
et non eit intentꝰ lectioui et non solũ
sibi inutilis eit ledetiam alios ex iollit
Hu talis si quod absit repertus tui¬
rnt orripiatur semel et secundo. Si
non emendauerit correptioni regnla¬
ri lubiaceat. et taliter ut ceteri meti¬
horis mrõpitentib. Dñco dit luate¬

Expanded text:
disjungant se ab opere suo singuli, disjungant se ab opere suo singuli, et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem vacent lectionibus suis aut psalmis. In quadraget usque ad undecimam plenam operentur, quod eis injungitur. In quibus diebus quadragesimae accipiant omnes singulos codices de biblotheca, quos per ordinem et integros legant. Qui codices in capite quadragesimae dandi sunt. Ante omnia sane deputentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacet otio aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non solum sibi inutilis est, sed etiam alios extollit. Hic talis si quod absit repertus fuerit, corripiatur semel et secundo; si non emendaverit, correptioni regulari subjaceat taliter, ut caeteri tihoris incompetentib
Abbreviated transcription (Latin):
i tr̃. ordinari id est ut a palcha
usqr aslalendas octobris mane e¬
eunter aprima usq ad horampe¬
ne quartam laborent quod nere¬
sariũ fuerit. Ab hora autem quar¬
ta bsq ad horã quasi seyctam lem¬
oui uacent. Polt sextam autem
lurgentes amenla paulent in lec¬
tis sius cum omni lilentio. aut toi¬
te qui uoluerit legere libi. lit le¬
gat ut alium nou inquietet Et
agatur nona temperih medianti
ortaua hora Et iterũ quod facien¬
dum est operentur usq ad uelpi¬
ram bi autem necellitas lori aut
paupertas exegerit ut ad truges
colligendas per se occupentur. nõ
contriltentur quia tunc uere mo
nachi lunt. si labore manũ sua¬
rum biuunt sicut et prẽs nr̃is
apostoli. Dnna tũ menlurate fiant
propter pulillammes Akalendis aũt
octobris usq ad caput quadragesiẽ
usq ad horam serundam plena lectiõi
uacent Hora lecunda agatur terria
et usq ad horam nonã omines in opꝰ
simm laborent quod eis iniungitur
Sacto autem prima ligno hore none

Expanded text:
ra ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inquietet: Agatur nona temperius mediante octava hora, et iterum quod faciendum est, operentur, usque ad vesperam, si autem necessitas loci, aut pacolligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere sunt nachi sunt, si labore manuum suarum vivunt, sicut et patres nostri et apostoli. Omnia tamen mensurate fiant propter pusillanimes. A Kalendis autem Octobris usque ad caput quadragesimae usque ad horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia, et usque ad nonam omnes in opus suum laborent, quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae