comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit eousq c̾uisse quo manu fõ¬
tuna ñ porrigit. ergo ⁊ sup̃hu¬
mana est parsibi ĩ omĩ statu re¬
rum siue ẜo cursu uita ꝓceclit
siue fluctuatur et ꝑaduersa ac
difficilia hãt ꝯstãtiam cauilla¬
tões iste dequib paulo añ loq̃¬
bar p̃stare nõ possunt. ludit
stigio declic̾it in planum. nec te
phibuer̃ aliqn ista agere. s tẽ
cum uoles nichil agere. s tũc¬
ci hoc tam̃ h̃nt ĩse pessimum
dulcedĩem quedã sui facuit
⁊ aĩum spẽ subtilitatis ĩductu
tenẽt hacmorãtur cum tanta
rerum moles uocet. Cuz uix¬
totauix tota uita sufficiat ut
hocunum discas uitam ꝯtep̃¬
nere. ¶Quio regere inquis
ẜam opus ẽ. nam nemo illa
marint desideras.⁊ institir
s ualde
la ac diutma captus uolo tibi
exmeo artificio exẽplum refer¬
re nõ quelib insitõem uitis
culum̾ aut no alet nec applica

Expanded text:
sit eo usque crevisse, quo manus forsit eo usque crevisse, quo manus fortuna non porrigit ? Ergo et supra humana est et par sibi in omni statu rerum, sive secundo cursu vita procedit, sive fluctuatur et it per adversa ac difficilia; hanc constantiam cavillationes istae, de quibus paulo ante loquebar, praestare non possunt. Ludit stigio suo deducit in planum. Nec te prohibuerim aliquando ista agere, sed tunc, cum voles nihil agere. Hoc tamen habent in se pessimum: dulcedinem quandam sui faciunt et animum specie subtilitatis inductum tenent ac morantur, cum tanta rerum moles vocet, cum vix tota vita sufficiat, ut hoc unum discas, vitam contemnere. "Quid? Regere," inquis. Secundum opus est; nam nemo illam mari, ut desideras, et institui; sed valde la ac diutina fractus. volo tibi ex nostro artificio exeRE. NON QUELIBET INSICIONEM VITISCULUM AUT NON ALET NEC APPLICA
Abbreviated transcription (Latin):
sophismata quesisti ame
multi teptauert̾ uł nomẽ ĩponẽ
nullum besit. uidelicet quia res
ip̃a recipiebatur a nob̾ nec in u¬
su erat nomini quoq repugna¬
tum est. aptissimum tamen ur
michi quo circo usus est camil¬
lones nocat. quib quisq setra¬
didit questuncłas quidem ua¬
fras. Ceterum ad uitam nichil
pficit. neq fortior fit. neq tempe¬
ratior. neq elatior at ille qui ⁊¬
ph̃iam mnremedium suum er¬
cuit. Ingens fit aĩo plenus fidu¬
cie mexupabilis ⁊ maior adenti
quod in magnus euenit mõtibu
quorum ꝓceritasminuc apparẽt
lon geintuentib cũ accesseris
tẽ maĩfestum sit ꝙ ĩ arduo sũ¬
ma sint.talis est mi lucili ueruc
⁊ reb nõ artificiis philosophu
medito stat ammirabilis cel¬
sus magnitudĩs ue ñ exurgit
ĩplantas nec sũmis ambulat
digitis eorũ more qui medato
staturam adiuuãt lõgioresq ꝙͣ
sunt iideri uolunt. ꝯtentus est
magnitudĩe sua. quidem ꝯtẽt̾

Expanded text:
sophismata, quaesisti a me. Multi temptaverunt illis nomen inponere, nullum haesit, videlicet, quia res ipsa non recipiebatur a nobis nec in usu erat, nomini quoque repugnatum est. Aptissimum tamen videtur mihi, quo Cicero usus est: cavillationes vocat. Quibus quisquis se tradidit, quaestiunculas quidem vafras nectit, ceterum ad vitam nihil proficit, neque fortior fit neque temperantior neque elatior. At ille, qui philosophiam in remedium suum exercuit, ingens fit animo, plenus fiduciae, inexsuperabilis et maior adeunti. Quod in magnis evenit montibus, quorum proceritas minus apparet longe intuentibus; cum accesseris, tunc manifestum fit, quo in arduo summa sint; talis est, mi Lucili, verus et rebus, non artificiis philosophus. In edito stat admirabilis, celsus, magnitudinis verae. Non exsurgit in plantas nec summis ambulat digitis eorum more, qui mendacio staturam adiuvant longioresque quam sunt, videri volunt; contentus est magnitudine sua. Quidni contentus
Abbreviated transcription (Latin):
uicia tam lõga licentia tumida
subigantur et uigum accipi¬
ant. ne dum sitam breue tp̃s
exint̾uallo discidimus.una
quamlibet rem iux ad ꝑfectũ
ꝑducit assidua uigilia et inte¬
tio. Sime quidem uelis auoiẽ
hoc meditare et excrce te ut mõ¬
tem recipias. ⁊ suta ressuade

Expanded text:
itia tam longa licentia tumida subigantur et iugum accipiant, nedum, si tam breve tempus intervallis caedimus. Unam quamlibet rem vix ad perfectum perducit adsidua vigilia et intentio. Si me quidem velis audire, hoc meditare et exerce, ut mortem et excipias et, si ita res suade
Abbreviated transcription (Latin):
ał frugalitas ꝓclute̾ senectutẽ
quam ut nõ p̾nto ocupiscen¬
oara itanencusantam quit.
iccundum est secum ẽẽ quã
hiunssime. cum quis se dignt
quo fruerctu effecit ¶Itaq

Expanded text:
 frugalitas producere senectutem, quam ut non puto concupiscendam, ita ne recusandam quidem. Iucundum est secum esse quam diutissime, cum quis se dignum, quo frueretur, effecit. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ria sũt ⁊ ad trrapꝰ aliquã faci¬
em ferunt nichiͥ borum fu¬
hile ac solidum est. et nos eni
cupimus.tam quã aut iemp
futura.aut semꝑ habitira m̃¬
becili fluidiq int̾ualla ꝯsti¬
tuimus adilla mittam us ⁊¬
ãium que et̃na sunt mire¬
mur in sublimi uoluntatẽ
uerum omĩum formas te¬
ꝓuitentem quen ad modũ
que immortalia facere nõ
potuit quia materia phibe¬
bat defenort amorte. ¶Hac
ratione uicium corporis
uincat.manẽteni cuncta
dutin cura regentis ĩmõta¬
lia tutore nõ egerent hec cõ¬
seruat artifex fragilitatem
materie ui sua uinces. ¶Cõ¬
tep̾namus omr̃a que adros
ciosa nõ sũt ut ansint oĩo
dubium sit. Illud simul co¬
gitemus.simundum ip̃m
nõ minus mortalem quar
lo moram siuoluptates ꝗbo
moꝵ maior pars ꝑiit potuei¬
mus regere ⁊ cohercere. ¶ꝑl.¬
to ip̃esese adsenectutẽ. Sicdi¬
bgentia ꝓtulit. Erat quidem
corpus uaucum acfortes ti¬

Expanded text:
ria sunt et ad tempus aliquam faciria sunt et ad tempus aliquam faciem ferunt, nihil horum stabile nec solidum est; et nos tamen cupimus, tamquam aut semper futura aut semper habituri. Inbecilli fluvidique inter vana constitimus ; ad illa mittamus animum, quae aeterna sunt. Miremur in sublimi volitantes rerum omnium formas deprovidentem, quemadmodum quae inmortalia facere non potuit, quia materia prohibebat, defendat a morte ac ratione vitium corporis vincat. Manent enim cuncta, duntur cura regentis; inmortalia tutore non egerent. Haec conservat artifex fragilitatem materiae vi sua vincens. Contemnamus omnia, quae adeo pretiosa non sunt, ut an sint omnino, dubium sit. Illud simul cogitemus, si mundum ipsum, non minus mortalem quam lo moram, si voluptates, quibus pars maior perit, potuerimus regere et coercere. Plato ipse ad senectutem se diligentia protulit Erat quidem corpus validum ac forte sorti
Abbreviated transcription (Latin):
mom̃tum mors prioris b̃it̾
sit. uis nõ timere. nesimul fiat
quod cotidie fit. dehomine di¬
xi fluida mã et caduca et õ bꝰ
obnoxia causis. mundus qͦq¬
et̾na ał ext̾na res et inuicta
mutatur. nec idem manet quã¬
S quem admodum iliecella¬
tor occłos diuintentos ac fati¬
gatos remittit atq euocat
et ut dici solet pascit. sic nosã¬
mum aliqn debemus relaxae̾
et quibdam oblectam̃tis refi¬
cere. s⁊ ip̃a oblectam̃ta oꝑa sũt
erhiis quoꝙ si obseruaueris ⁊
uenies quod possit fieri salu¬
tare. ¶Hor ego lucili facere
soleo exomĩ natione etia si
longissime apħya au̾sa estie¬
ruere aliquit conor. ⁊ntile ef¬
sicere. quid deistis capiam q̃¬
mõ tcͣtauimus remotis are¬
formatione morum. Quorͦ
meliorem me facere ydee pla¬
tonice possunt: Quid existis
traham quod cupiditates nir¬
omia ista que sensibo ẜuiũt.
queno o cecnount ⁊ uritãt
negat plinio exhiis ẽẽ que
utrestint. ergo ista ymagĩa¬

Expanded text:
momentum mors prioris habitus sit. Vis tu non timere, ne semel fiat, quod cotidie fit! De homine dixi, fluvida materia et caduca et omnibus obnoxia causis; mundus quoque, aeterna res et invicta, mutatur nec idem manet. QuamSed quemadmodum ille caelator oculos diu intentos ac fatigatos remittit atque avocat et, ut dici solet, pascit; sic nos animum aliquando debemus relaxare et quibusdam oblectamentis reficere. Sed ipsa oblectamenta opera sint. Ex his quoque, si observaveris, sumes, quod possit fieri salutare. Hoc ego, Lucili, facere soleo: ex omni notione, etiam siongissime aversa est, eruere aliquid conor et utile efficere. Quid istis, quae modo tractavimus, remotius a reformatione morum ? Quomodo meliorem me facere ideae Platonicae possunt? Quid ex istis traham, quod cupiditates meomnia ista, quae sensibus serviunt, quae nos accendunt et inritant, negat Plato ex his esse, quae vere sint. Ergo ista imagina
Abbreviated transcription (Latin):
u ꝓhibentibo causi nabe
sos puto platoni diligentieiu
etisioo contigisse quod nata¬
isuo decessit ⁊ annũ unum.
atq ectogessimum implerit
sine ulla decluctione ⁊dro ma¬
gi qui forte a thenis eraaric:¬
molauerunt desuncto aplio¬
ris suisse sortis quam dutne
reti. qr osumasset ꝑfectissrmũ
nurierum quem̃ noue no¬
uies multiplicata componiit
nõ dubuo quin ꝑatus eẽt bau¬
ct dies ex uta sut̃tia et sacriti

Expanded text:
hibentibus causis. Nam hoc scis, puto, Platoni diligentiae suae beneficio contigisse, quod natali suo decessit et annum unum atque octogensimum inplevit sine ulla deductione. Ideo magi, qui forte Athenis erant, inmolaverunt defuncto, amplioris fuisse sortis quam humanae rati, quia consummasset perfectissimum numerum, quem novem novies multiplicata conponunt. Non dubito, quin paratus sit et paucos dies ex ista summa et sacri
Abbreviated transcription (Latin):
st et integriiensus animu
uiuant nec defectum ac pre¬
morcuum corpris est. pliu¬
aliquis extendat anmorter
ait enmisimutile ministiis
estcorpus. quid in oporteat
iassepaulo an te quam deber
fuciercoui est ne cum fieri de¬
behit facere nõ possis. et cum
mauis ꝑiculum sit male uiue¬
di quam cito moriendi.
¶Stultus est qui nõ exigua
tpr̃is mercede magrie rerahe¬
na redimit. paucos logissi ma
senectus ao mortẽ sine in iu¬
ria ꝑtulit. multis meris uita
sine usu sui iacuit. quanto d̾¬
inoe crudelius iudicas aliquio

Expanded text:
ne iniuria est et integri sensus animum iuvant nec defectum et praemortuum corpus est. Plualiquis extendat an mortem. At si inutile ministeriis corpus est, quidni oporteat tasse paulo ante quam debet, faciendum est, ne cum fieri debebit, facere non possis. Et cum maius periculum sit male vivendi quam cito moriendi, stultus est, qui non exigua temporis mercede magnae rei aleam redimit. Paucos longissima senectus ad mortem sine iniuria pertulit, multis iners vita sine usu sui iacuit; quanto deinde crudelius iudicas aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
tis ac rudib nullus p̃cipitatõ¬
nis finis est. In epycureum il¬
lud chaos decidunt manesiñ
t̃mino est ad hunc genus t̃ciũ

Expanded text:
tis ac rudibus nullus praecipitationis finis est; in Epicureum illud chaos decidunt, inane, sine termino. Est adhuc genus tertiu
Abbreviated transcription (Latin):
foris resonent dum intꝰ nicħ
tu multꝰ̾ sit dum int̾se nõ rixẽ¬
tur cupiditas et timor duma¬
uaricia luxuriaq nõ disside¬
rant. nec alt̾a alt̾am uexet. nã
quid ꝓdest totius regionis silẽ

Expanded text:
foris resonent, dum intus nihil tumultus sit, dum inter se non rixentur cupiditas et timor, dum avaritia luxuriaque non dissideant nec altera alteram vexet. Nam quid prodest totius regionis sile
Abbreviated transcription (Latin):
mina honori data sunt. Magͦs
et felices augustos diximus et
ambitiose maiestati.quicquid
potiumus titulorum ꝯgessimꝰ
illis hoc tribuentes patrem qui¬
dem patrie appellauimus ut sci¬
ret datam sͥ põtatem patriam ⁊
queq est intempatissima libĩs
ꝯsulens suaq post illas reponẽs¬
declĩt tradi sibi pat̾ m̃bra sua ab¬
scidat. etiam cum abscideret repo¬
nere cuꝑiat.⁊ ĩ abscidendo gemat
cunctatus multum diuq. ꝓpe
est enim ut libent̾ dap̃net qui

Expanded text:
mina honori data sunt ; Magnos et Felices et Angustos diximus et ambitiosae maiestati quidquid potuimus titulorum congessimus illis hoc tribuentes ; Patrem quidem Patriae appellavimus, ut sciret datam sibi potestatem patriam, quae est temperantissima liberis consulens suaque post illos reponens. Tarde sibi pater membra sua abscidat, etiam, cum absci- derit, repellere cupiat, et in abscidendo gemat cunctatus multum diuque ; prope est enim, ut libenter damnet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
et tociẽs defũctam metu magna
strage uastauit. ¶Nam et hercy¬
lensis opidi ꝑs ruit dubieꝙ stãt

Expanded text:
et totiens defunctam metu, magna strage uastauit: nam et Herculanensis oppidi pars ruit dubieque stant
Abbreviated transcription (Latin):
rium admittit. Caluisius sabi¬
nus memorianra fuit duies et
patrimoĩum habebat libertim.
ingenuum. Num quã urdi he¬
minem beatum indecentius. ⁊¬
Huic memoria tam mala erat
ut illi nomen i odo ulixis excid¬
ret modo achillis modo priami.
quostam bñ nouãt quam peda¬
gogos nostros nouimus.Nemo
uetulus nom̃ culator qui noĩa
nõ reddit. Sct imponit tã ꝓpam
trib quam illetͦianos et achiuos
ꝑsalutabat. Nichilominus ery¬
ditus uolebat iuideri. Hanc itaq
compendiariam excogita uit i

Expanded text:
rium admittit. Calvisius Sabinus memoria nostra fuit dives. Et patrimonium habebat libertini et ingenium; numquam vidi hominem beatum indecentius. Huic memoria tam mala erat, ut illi nomen modo Vlixis excideret, modo Achillis, modo Priami, quos tam bene quam paedagogos nostros novimus. Nemo vetulus nomenclator, qui nomina non reddit, sed inponit, tam perperam tribus quam ille Troianos et Achivos persalutabat. Nihilominus eruditus volebat videri. Hanc itaque conpendiariam excogitavit
Abbreviated transcription (Latin):
bet enim aer nectam spissus cẽ
ut exeludat ac sũmmoueat ase
lumen immissum. nec tam tenu¬
is ac solutus ut nullam uemc̃tibꝰ
radiis moram prebeat. Hecno¬
ctibtempatura ꝯtigit cum sydã
soratum aerea luce leui nõ ĩpu¬
giaciter nec aspere feruint spissi¬
oremꝙ quam solet int̾dum ĩ¬
ficiunt. At ꝯ̃ arcus in nocte ñ sit
aut ad modum raro quia luna
nõ h̃t̃ tantu uirium ut nubes
tnͣseat et illis colorem suffondit
qualem accipiant sole

Expanded text:
bet enim aer nec tam spissus esse, bet enim aer nec tam spissus esse, ut excludat ac summoueat a se lumen immissum, nec tam tenuis aut solutus, ut nullam uenientibus radiis moram praebeat. Haec noctibus temperatura contingit, cum sidera circumiectum aera luce leni non pugnaciter nec aspere feriunt spissioremque, quam solet esse interdiu, inficiunt. At contra arcus nocte non fit aut admodum raro, quia luna non habet tantum uirium, ut nubes transeat et illis colorem suffundat, qualem accipiunt sole
Abbreviated transcription (Latin):
catur quidem aeris quies ⁊ oĩuz
tnͣquilitas. Cumad obunam
partem cesẜũt illic uẽtus est um
fundũtur. s rupte plurib locis
sunt tempestas fit. Quare id acci¬
dat exhiis que iam ꝓposui intel¬
ligi põt. Nam si facis uniu̾sar
bere et ideo illa regio uẽtum dabͭ
At cum undiq lacerata ⁊ ꝯcerp¬
ta ẽ manifestum ẽ apłib ꝑtibus
ĩ illam impetum fieri et inquie¬
tum aera hĩc atꝙ illinc assilire
Itaq exhac inostantia celi tam
multa tem̃ptãtis⁊ undiq labo¬
rantis future tempestatis appa¬
ret płimum hee corone noctib
fere circa lunã ⁊alias stellas no¬
tabũtur. Int̾ diuraro adeo ut
ipẽ agitatus abillo calefeṡq so¬
lutior est lune aũt mertior uis
est ideoꝙ facilius acircum poĩto
aere sustinetur. eq cerã sydera in¬
firma nec prumpere aera uim
sua possunt. Excipituar itaq illo¬
rum ymago et in mat̾ia solidi¬
ore acminus cedente u̾satur. De¬

Expanded text:
catur quies aeris et otium et catur quies aeris et otium et tranquillitas; cum ad unam partem cesserunt, illinc uentus est, unde finduntur; si ruptae pluribus locis surît, tempestas fit. Quare id accidat, ex his, quae iam exposui, intellegi potest. Nam si facies uniuersa bere: et ideo illa regio uentum dabit. At cum undique lacerata et concerpta est, manifestum est a pluribus partibus in illam impetum fieri et inquietum aera hinc atque illinc assilire: itaque ex hac inconstantia caeli tam multa temptantis et undique laborantis apparet futura tempestas uentorum plurium. Hae coronae noctibus fere circa lunam et alias stellas notantur, interdiu raro, adeo ut ipse agitatus ab illo calefactusque solutior: lunae inertior uis est ideoque facilius a circumposito aere sustinetur; aeque cetera sidera infirma sunt nec perrumpere aera ui sua possunt: excipitur itaque illorum imago et in materia solidiore ac minus cedente seruatur. De
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ solent. Suplora aũt ñ hñt
coronas quia nec uentos quidẽ
hiis argum̃tis et illud adice
numquam coronam colligin
stabilili acre et pigro uento. alit̃
nõ solet aspici. Nam qui stat
aer impellit ⁊ dduci ⁊ maliqua
faciem fingi põt. is aut qui fluit
nec fertur quidem lumine. Nõ
enim resistit nec formatur quia
ergo illud sydus talem sͥ effigi¬
em circũdabit. nisicum aꝑit de¬
p̾ssus atq ĩ motus et obhoc cu¬
stodiens incidẽtem in se rotũdi
lineam luminis. Nec siñ cã
repete ciũ exemplum qd̾ paulo
ante ꝓposui lapillus inpiscinã
aut lacum ca ligatum aquam
missus cͥculos facit ĩ numãbiles.
At hecquidem nõ facit in flu¬
mine. Qre: qr om̃ez figuram flu¬
ens aqua disturbat. Idem ergo in
aere euenit. ut ille quimanet p̾sit
figurare. At ille qui rapitur ac
currit nõ dat sui põtatem et oẽ
ictum uenientemq formam
exeo turbet hede. quib dixi co¬
rone cum lapse sunt equalit̾ et
insemetipe euanuerunt signifi¬

Expanded text:
e solent: superiora non habent coronas, quia ne uentos quidem. His argumentis et illud adice, numquam coronam colligi nisi stabili aere et pigro uento; aliter non solet aspici. Nam qui stat aer, impelli et diduci et in aliquam faciem fingi potest; is autem qui fluit ne feritur quidem lumine non enim resistit nec formatur, quiaergo ullum sidus talem sibi efligiem circumdabit, nisi cum aer erit densus atque immotus et ob hoc custodiens incidentem in se rotundi lineam luminis. Nec sine causa; repete enim exemplum, quod paulo ante' proposui: lapillus in piscinam aut lacum et alligatam aquam missus circulos facit innumerabiles; at hoc idem non faciet in flumine quare? Quia omnem figuram fugiens aqua disturbat: idem ergo in aere euenit, ut ille, qui manet, possit figurari, at ille, qui rapitur et currit, non det sui potestatem et omnem ictum uenientemque formam ex eo turbet. Hae, de quibus dixi, coronae cum dilapsae sunt aequaliter et in semet ipsae euanuerunt, signifi
Abbreviated transcription (Latin):
anadsubactam attendas. Cre¬
scit indies et inuẽturis muen¬
ta nõ obstant.preterea ꝯdictõ
optima est ultuni ꝑata uerba
inuenit que alit̾ instructa no¬
uam faciem hñt. nec illis ma¬
nus micit tam quã alienis st̃
sucapi. aut ego tenõ noui aũ
ethna tibi saluiam mouet.⁊
Iam cupis grande aliꝗd.⁊ par
priorib scribere. plus enĩspare
modestia tibi tua nõ ꝑmittit
que tanta est inte ut uidearis
michi retͣcturus ingenii uires¬
tui.si uincendi ꝑiculum sit tã¬
tam tibi prioꝵ reuerentia est.
¶Int̾ cetera hec aph̃t boni sapĩa¬
ci.nisi dum ascenditur.dumad
summũ ꝑuenĩs paria sunt nõ
est increm̃to locus statur. ¶Nũ¬
quid sol sue magnitudini adi¬
cit. Numqd ultra quam sol⁊
luna ꝓcedit. maria nõ crescunt
mudus eudem hitum ac mod̾

Expanded text:
an ad subactam accedas; crean ad subactam accedas; crescit in dies et inventuris inventa non obstant. Praeterea condicio optima est ultimi; parata verba invenit, quae aliter instructa novam faciem habent. Nec illis manus inicit tamquam alienis. Sunt ca. Aut ego te non novi aut Aetna tibi salivam movet. Iam cupis grande aliquid et par prioribus scribere. Plus enim sperare modestia tibi tua non permittit, quae tanta in te est, ut videaris mihi retracturus ingenii tui vires, si vincendi periculum sit; tanta tibi priorum reverentia est. Inter cetera hoc habet boni sapieci, nisi dum ascenditur. Cum ad summum perveneris, paria sunt, non est incremento locus, statur. Numquid sol magnitudini suae adicit ? Numquid ultra quam solet, luna procedit ? Maria non crescunt. Mundus
Abbreviated transcription (Latin):
tum habet. s uiam Inlitia regi¬
o est notissima.ephestion in co¬
le uocant ꝑfocatum plurib lo¬
cis solum quod si nõ ullo nascẽ¬
tium dãpno ignis innoxius ⁊¬
circuit. leta itaq regio est hor¬
bida ⁊ nil flamis adurentib
set tantum mremissa ac lãgui¬
da refulgentib. Si reẜuemus
ista tunc quesituri cum tu mi¬
chi scpͥseris quãtum abipo ore
montis niues absint quas ne
estas quidem soluit ad eo tute
sunt abigne uicino. nõ est ãt
quod istam curam imputes
michi morbo eͥ tuodaturus e¬
ras. etiam sinemo dabit quid¬
describat intuo carmine ne hė
solẽpnem omĩb portis locum
attigas quam quominus o¬
uidius tc̃taret nichil obstitit¬
nisi quod iam uirgilius ĩple¬
uerat ne seuerum quidem cõ¬
nelium uterq detruit. om̃ibꝰ
p̃tea feliciter hic locus sedeclit
et qui p̃cesẜunt nõ p̾cipuisse mͥ
uidetur quedici poterant. set
aꝑuisse. S multum interest
utrum ad ꝯsũptam materia

Expanded text:
ntum habet, sed viam. In Lycia regintum habet, sed viam. In Lycia regio notissima est, Hephaestion incolae vocant, foratum pluribus locis solum, quod sine ullo nascentium damno ignis innoxius circumit. Laeta itaque regio est et herbida nihil flammis adurentibus, sed tantum vi remissa ac languida refulgentibus. Sed reservemus ista tunc quaesituri, cum tu mihi scripseris, quantum ab ipso ore montis nives absint, quas ne aestas quidem solvit; adeo tutae sunt ab igne vicino. Non est autem quod istam curam imputes mihi. Morbo enim tuo daturus eras, etiam si nemo mandaret. Quidescribas in tuo carmine, ne hunc sollemnem omnibus poetis locum adtingas ? Quem quo minus Ovidius tractaret, nihil obstitit, quod iam Vergilius impleverat. Ne Severum quidem Cornelium uterque deterruit. Omnibus praeterea feliciter hic locus se dedit et qui praecesserant, non praeripuisse mihi videntur, quae dici poterant, sed aperuisse. M ultum interest, utrum ad consumptam materiam
Abbreviated transcription (Latin):
igantibo optimescio. ¶Ca¬
ripdis an respond̾at fabulis ꝑ¬
scribi michi desidero. ⁊i forteob¬
ẜuauĩs. dignum est aũt quod
obyues. fac nos cerciores. utrũ
unotm̃ uento agatur in u̾tices
anoĩs tempestas atq mare il¬
lud ꝯtorqueat. ⁊ an uerum sit
quicqd illo ferro curbine arep¬
tum est ꝑ multa milia trabi cõ¬
ditum. et otra thauro militatu
litus emergere. si hic michi ꝑscp¬
seris tũc audebo tibi mãdare. ut
inhonorem meu ethũa quoq
ascendas quam cõsumi ⁊ sensi
subsidere exħ colligunt. colligr̃
quidam ꝙ aliqn longius naui¬
gantib solebat ostendi. põt ħ
accidere ñ qr montis altitudo
descendit. S qr ignis euanuit
et minis uehemes ac largus
offertur ob eadem cam sunie
quoq ꝑdiem segnior neutrũ
aut incredibile est. nec motez
qui deuoretur cotidie minui.
nec mane eundem quia nõ ip̃¬
ex se est. set inaliqua inferna
ualle ceptus exstuat. ⁊ alias pa¬
scitur. ¶In ĩpo mote nõ alim̃¬

Expanded text:
vigantibus optime scio; Charybdis an respondeat fabulis, perscribi mihi desidero et, si forte observaveris, dignum est autem quod observes, fac nos certiores, utrum uno tantum vento agatur in vertices an omnis tempestas aeque mare illud contorqueat, et an verum sit, quicquid illo freti turbine abreptum est, per multa milia trahi conditum et circa Tauromenitanum litus emergere. Si haec mihi perscripseris, tunc tibi audebo mandare, ut in honorem meum Aetnam quoque ascendas, quam consumi et sensim subsidere ex hoc colligunt quidam, quod aliquando longius navigantibus solebat ostendi. Potest hoc accidere, non quia montis altitudo descendit, sed quia ignis evanuit et minus vehemens ac largus effertur, ob eandem causam fumo quoque per diem segniore. Neutrum autem incredibile est, nec montem, qui devoretur cotidie, minui, nec manere eundem, quia non ipsum exest, sed in aliqua inferna valle conceptus exaestuat et aliis pscitur. In ipso monte non alime
Abbreviated transcription (Latin):
põt tot res uarias magnas di¬
uinas ꝑcensentem. ¶Inodiuz
illã sui adducere solz mers ociuz
rerum natura ꝑaganti.nũꝙ̃
infastidium ueritas ueniet
falsa saciabunt. Ruisus simõs
accecdit et uocat. lic in mata
sit. licet medicina p̃cidat etatẽ
poeptus longissime fructꝰẽ. cog̾¬
ta est illi ex magna parte natuaͬ
scit tpr honestatis ñõ crescere. hi¬
is necẽe est uideri omẽ uitam
breuem qui illam uoluptati¬
b uanis ⁊ ideo infinitis men¬
tiuntur hiis tecogitatõibꝰ re
rum uingat acmisceat.¶Qnͣ¬
tumlib sit illud logum faciet
scia utendi. nam ut possidoni
ait. unus dies hoĩum eruoi¬
torum pluspatet quã in pati
lõgissima etas. ¶Intim hocte¬
ne h morte adu̾sis nõ succubẽ
letis nõ credere om̃e fortune li¬
centiam ĩ occłis hr̃e tanquam
quicqd pot factura sit. ¶Quie¬
quid expectatum est diu len ius
ces circuitus sitilie tocius ꝗdem

Expanded text:
t tot res varias, magnas, divinas percensentem; in odium illam sui adducere solet iners otium. Rerum naturam peragranti numquam in fastidium veritas veniet; falsa satiabunt. Rursus si mors accedit et vocat, licet inmatura sit, licet mediam praecidat aetatem, perceptus longissimae fructus est. Cognita est illi ex magna parte natura. Scit tempore honesta non crescere; iis necesse est videri omnem vitam brevem, qui illam voluptatibus vanis et ideo infinitis metiuntur. His te cogitationibus recrum iungat ac misceat; quantulumlibet sit illud, longum faciet scientia utendi. Nam, ut Posidonius ius Unus dies hominum eruditorum plus potest, quam imperiti longissima etas. ne, hoc morde, adversis non succumbere, letis non credere, omnem fortune licentiam in oculis habere, tamquam quicquid potquid expectatum est diu, lenius aces, circuitus Siciliae totius quid
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem impleuere nõ possr̃
¶Quodcũq fuerĩt sapientesn
pares erunt et equales. hẽbit
unusquisq exhiis ꝓprias do¬
tes alius erit affabilior alius
expecditior alius ꝓep̃tior mnelo¬
quendo alius facundior. ¶Il¬
lud dequo agitur ꝙ beatus fac̃
equale est mom̃ib. An ethna

Expanded text:
tudinem implevere, non possunt. Quicumque fuerint sapientes, pares erunt et aequales. Habebit unusquisque ex iis proprias dotes: alius erit adfabilior, alius expeditior, alius promptior in eloquendo, alius facundior; illud, de quo agitur, quod beatum facit, aequalest in omnibus. An Aetna
Abbreviated transcription (Latin):
de est redcłẽtur ꝙ cuiq suꝑ est emit
tẽtur iamaut sicca ceñt omĩa aut
mundata intogare diogenẽ libet
uicem comeãt nõ om̃ib locis esta¬
te maiora sunt flum ma egyptu
sol magis ꝑcoquit.Itaq nilus ⁊¬
magis crescit. s in cetĩs quoq t̾ris
aliqua fluminib fiat abiectio. ⁊
deũ q̃re ulla ꝑe t̃re sinc humore ẽ
cum omĩs adseexaliis regionibꝰ
that co quo magis calidior ẽ. De¬
inde quare nilus dulcise siħ illi e
mari unda ẽ. nec enim ulli flumĩ

Expanded text:
deest redderetur, quod cuique superest emit, deest redderetur, quod cuique superest emit, teretur, iam aut sicca essent omnia aut inundata". Interrogare Diogenem libet uicem commeant, non omnibus locis aestate maiora sint flumina. "Aegyptum sol magis percoquit: itaque Nilus magis crescit. Sed in ceteris quoque terris aliqua fluminibus fiat adiectio." Deinde quare ulla pars terrae sine umore est, cum omnis ad se ex aliis regionibus trahat, eo quidem magis quo calidior est? Deinde quare Nilus dulcis est, si haec illi e mari unda est? Nec enim ulli flumini mini
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ redelit rigor fontib ꝙ si uerumi
eẽt estate flumina cresce̾nt. Omẽs
quare specus et putei tepent. quia
aera rigentem extrisecus nõ recipi¬
unt. Ita nõ calorẽ h̃nt. s turgus
excludunt. Exead̾ cã ẽ at refrigidãt
quia ab illo remotos seductosq ca¬
lefcũc nõ ꝑuenit. Diogenes appol¬
loniaces nt. sol humore: adsera¬
pit. huc. afficcata tellus exmari duc̃
cum cetĩs aquis. fieri aũt nõ põt
ut a ma sicca sic tellus alia habun¬
det. Sunt enim ꝑforata omnia
et inuicẽ ꝑuia ꝯsicca abhumidis
summũt aliqu̾ado.nisi aliquid
tra acciꝑet exaruiss. Ergo undiq
soltrabit. set erhiis que p̾mũt
maxie ħ m̾diana sunt t̾ra cũ exa¬
ruit plus adsehumoris adducit
ut inluc̾nis oleum illofluit ubi
exuritur sicaqua illo incũbit qͦ
obhoc pontus ĩ infernum mare as¬
sioue fluit rapidus nõ ut cet̾a ma¬
ria alfnatis ultro citro ue estatibus
inunam ꝑtem semꝑ ꝓnus ⁊torrẽs

Expanded text:
et redit rigor fontibus. Quod si uerum et redit rigor fontibus. Quod si uerum esset, aestate flumina crescerent omnia,quare specus et putei tepent? Quia aera frigentem extrinsecus non recipiunt: ita non calorem habent, sed frigus excludunt. Ex eadem causa aestate refrigescunt, quia ad illos remotos seductosque calefactus non peruertit. Diogenes Apolloniates ait: "Sol umorem ad se rapit: hunc adsiccata tellus ex mari ducit, tum ex ceteris aquis. Fieri autem non potest, ut alia sicca sit tellus, alia abundet; sunt enim perforata omnia et inuicem peruia, et sicca ab umidis sumunt. Alioquin, nisi aliquid terra acciperet, exaruisset. Ergo undique sol trahit, sed ex his quae premit maxime; haec meridiana sunt. Terra cum exaruit, plus ad se umoris adducit: ut in lucernis oleum illo fluit ubi exuritur, sic aqua illo incumbit quo Ob hoc Pontus in infernum mare assidue fluit rapidus non ut cetera maria alternatis ultro citro aestibus in unam partem semper promus et torrens.
Abbreviated transcription (Latin):
us efflueret. nõ ut nũc turbidus
uenit ago quod testimoĩu eiꝰ testi¬
um turba coarguitur. Tũc erat m̃¬
datio locus. cum ignota eẽnt exter¬
na libebat illis fabulas mitte. nẽ
uõ tota ex̾ceri maris hoã m̾catoꝵ
manib stͥngitur. Anoꝵ nemo ⁊¬
narrrat iniuriam nili aut maẽ
saporis alt̾ius que nat᷑a credi ue¬
tat que dulcissimum quoq ⁊ leui¬
ssimum sol tͣhit. pret̾ea quare hy¬
eme nõ crescunt. ⁊cunc põt uentus
ꝯcitari mare aliq̃n quidem maio¬
rib. nam ethesie temꝑatisunt ꝙ
si emari fertur athlantico semelo
opplẽt egyptum. at nũc ꝓgradus.
crescit. Onopides chius ait hyere
calorem subt̾ris contineri. Ideo et
specus cauoses eẽ et tepidiorem py¬
teis aquam traꝙ uenas. int̾no i¬
calore siccari. S maliis terris au¬
gent rmbrib flumina nilum
quia nullo embre adiuuẽtur re¬
nouari. Deinde cresçere pestatem
quo tp̃re frigent int̾ioratrarum.

Expanded text:
us efllueret, non ut nunc turbidus us efllueret, non ut nunc turbidus ueniret. Adice quod testimonium eius testium turba coarguitur. Tunc erat mendacio locus; cum ignota essent externa, licebat illis fabulas mittere; nunc uero tota exteri maris ora mercatorum nauibus stringitur, quorum nemo narrat initium Nili aut mare saporis alterius: quod natura credi uetat, quia dulcissimum quodque et leuissimum sol trahit. Praeterea quare hieme non crescit? Et tunc potest uentis concitari mare aliquanto quidem maioribus: nam etesiae temperati sunt. Quod si e mari ferretur Atlantico, semel oppleret Aegyptum: at nunc per gradus crescit. Oenopides Chius ait hieme calorem sub terris contineri: ideo et specus calidos esse et tepidiorem puteis aquam, itaque uenas interno calore siccari. Sed in aliis terris augeri imbribus flumina; Nilum, quia nullo imbre adiuuetur, tenuari; deinde crescere per aestatem, quo tempore fripent interiora terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
sciediscedant nlo resistent ⁊ cũsu
eius acto otra hostia maris susti¬
nent. Ita reuberatus inse recurrit
nec crescit. s exitu phĩtus resistit
quacumꝙ moxpotuit mocestus
crumpit: Euchimines masiliẽsie
testimonium dic̃. Nauigium
inquit athlãticum mare inte nił
fluit maior quam din thesie tp̃e
obẜuant. Tunc enimcicitur ma¬
re instantib uentis cum resederit
et pellagus ꝯquiescit iumorq de¬
scendentis indem nilo ẽ. cet̾um dul¬
cis mari sapor ẽ. ⁊ similes nilotis bel¬
ue. Quare ergo si nilum ethesie ꝓ¬
uocante tante illos incipit increm̃¬
tum cius ⁊ post eos durat. Preterea
nõ fit maior quo illi flauere uehe¬
m̃tius nec remittitur mataturq
put illis impetus fuit quod fieret
sullorum uirib cresceret. Quid
aut ethesielitus egyptium u̾berãt
et otra illos nilus descendit inde
uenturus. unde illis si origo ab ilł
eẽt: Pret̾ea exmari purus et cerule¬

Expanded text:
siae descendenti Nilo resistunt et cursum siae descendenti Nilo resistunt et cursum eius acto contra ostia mari sustinent: ita reuerberatus in se recurrit nec crescit, sed exitu prohibitus resistit et quacumque mox potuit ui congestus erumpit. Euthymenes Massiliensis testimonium dicit: "Nauigaui, inquit, Atlanticum mare: inde Nilus fluit, maior, quamdiu etesiae tempus obseruant; tunc enim eicitur mare instantibus uentis. Cum resederunt, et pelagus conquiescit minorque descendenti inde uis Nilo est. Ceterum dulcis mari sapor est et similes Niloticis beluae". Quare ergo, si Nilum etesiae prouocant, et ante illos incipit incrementum eius et post eos durat? Praeterea non fit maior quo illi flauere uehementius, nec remittitur incitaturque prout illis impetus fuit: quod fieret, si illorum uiribus cresceret. Quid, quod etesiae litus Aegyptium uerberant et contra illos Nilus descendit, inde uenturus unde illi, si origo ab illis esset? Praeterea ex mari purus et caerule
Abbreviated transcription (Latin):
adornate manet oꝑim̃itum. An¬
ster quoq qui exillo tͣctu ueniti
uentorum calroissimus. Nullũ
caloribo ponta est niues non ca¬
dunt suꝑiora pluua carẽt. Quẽ¬
ad modum ergo regio tantis sb̾¬
iecta feruorib duraturas ꝑtora¬
estatem niues recipit quas sane
aliqui montes illic quoq excipi¬
ant. Nõ qd̃ magisquar alpes. qͣm
tracie inga aut cancasus. Atqui
horum motium flumina et pri¬
ma uõ estate intumescunt demnt
bybernis minoi̾ sunt. Quippe u̾¬
nic tprib rmbres muem diluũt
reliquas cius primus calordissi¬
pat. Nec thenus nec rodaus. necystẽ
nͦus faistuc subiacent molo estate
pueniunt et illis altissime ut in
septentrionib iugit̾ sunt mues
flum ma possent otra estatem ma¬
gna ꝓducere. Pretͥea si hec cã atto¬
leret nilum campos. estate prima
plenissimus flueret. tuc̃ enĩ ma¬
xime et integre adhuc niues ex
molissimoq tabescunt. Nilus ãt
accessio est. Sithalati ereclis et e¬

Expanded text:
eradornatae manet operimentum. Aueradornatae manet operimentum. Auster quoque, qui ex illo tractu uenit, uentorum calidissimus est. Nulcaloribus posita est, niues non cadunt; superiora pluuia carent. Quemadmodum ergo regio tantis subiecta feruoribus duraturas per totam aestatem niues recipit? Quas sane aliqui montes illic quoque excipiant: numquid magis quam Alpes, quam Thraciae iuga aut Caucasus? Atqui horum montium flumina uere et prima aestate intumescunt, deinde hibernis minora sunt: quippe uernis temporibus imbres niuem diluunt, reliquias eius primus calor dissipat. Nec Rhenus nec Rhodanus nec Hister nec Caystrus subiacens Tmolo aestate proueniunt: et illis altissimae, ut in septemtrionibus, iugiter sunt niuesflumina possent contra aestatem magna producere. Praeterea si haec causa attolleret Nilum, aestate prima plenissimus flueret; tunc enim maxime integrae adhuc niues ex mollissimoque tabes est: Nilus autem accessio est. Si Thaleti credis, ete
Abbreviated transcription (Latin):
laqueo plerique ꝑeunt quibus
minus p̃sens animus adꝑseq̃¬
dum fuit. Nilum aliq̃n mari¬
nam aquam detulisse cheophra¬
stus est auctor. Bi ẽnio otinuo
regnãte cleo patra nõ ascendisse
decimo regni ãno et undecimos
stat. Sigficasse aunt duob re¬
rum potientib defect̃oem. Anto¬
ni enim et eleopatre defecitim¬
ꝑium ꝑ nouem annos nõ ascen¬
disse nilum suꝑiorib scłic calli¬
macus ẽ auctor. s nunc a dĩspi
te crescat accecum. ⁊ abantiquis¬
simis incipiam anaxagoras ait
erethiopie iuigic solutas miues
adnilum usꝙ decurrẽ. In eadem
oppinione omĩs uetustas fuit.
hoc escilus. sophocles curipedes tra¬
mentis patet. Primum ethyopi¬
am fruentis simam eẽ indicat ho¬
minum adhustus calor et trego¬
dite quib subtrance domus sũt
sara uelut illi feruescũt. nõ tm̃ ne¬
dio s inclito die. ardens puluis
necbumani uestigii patiẽs argẽ¬
tum replũbatur signorum coagm̃¬
ta soluuntur nullum mat̾ie suꝑ¬

Expanded text:
laqueo: plerique pereunt, quibus minus praesens animus ad persequendum fuit. Nilum aliquando marinam aquam detulisse Theophrastus est’ auctor. Biennio continuo regnante Cleopatra non ascendisse, decimo regni anno et undecimo, constat. Significatam aiunt duobus rerum potientibus defectionem: Antonii enim Cleopatraeque defecit imperium. Per nouem annos non ascendisse Nilum superioribus saeculis Callimachus est auctor. Sed nunc ad inspice Nilus crescat, accedam et ab antiquissimis incipiam. Anaxagoras ait ex Aethiopiae iugis solutas niues ad Nilum usque decurrere. In eadem opinione omnis uetustas fuit: hoc Aeschylus, Sophocles, Euripides trapluribus patet. Primo Aethiopiam feruentissimam esse indicat hominum adustus color et Trogodytae, quibus subterraneae domus sunt. Saxa uelut igni feruescunt non to quoque die; ardens puluis nec humani uestigii patiens; argentum replumbatur; signorum coagmenta soluuntur; nullum materiae sup
Abbreviated transcription (Latin):
Esiteras queq hic eplis sicut
priorib adscribi aliquas uo
totus contertus illorum iuri¬
lisest. in equalitatem scias ẽẽ.
ubi que emmẽt notabilia st̃
nõ est admiratõm¬

Expanded text:
esideras his quoque epistulis sicut prioribus adscribi aliquas voctotus contextus illorum virilis est. Inaequalitatem scias esse, ubi quae eminent, notabilia sunt. Non est admirat
Abbreviated transcription (Latin):
tumultuãtur. Quero quid dicit̃
mulsum ⁊ alichã poposcisse. Ab¬
alneo exisse excedebat ĩquit cu¬
ius diem cena minime. Ialde
e̾ fiugalit̾ uiuebat. nich cõ sume¬
bat. nisi noctẽ. Itaq credo dicẽti

Expanded text:
tumultuantur. Quaero, quid sit; dicitur mulsum et habeam poposcisse, a balneo exisse. Excedebat," inquit, " huius diem cena minime, valde enim frugaliter vivebat; nihil consumebat nisi noctem. Itaque credendo dicenti
Abbreviated transcription (Latin):
n. Nunc naturalem querimus
et assiduam nerranam fortuitã¬
qu. Puta meꝯfiteri uerum eẽ qd̃
dicis aliqn post tontrua emicaẽ
ignes stellis tñsu̾sis et cadentibꝰ
similes nõ obhoc tonitrua frã st̃

Expanded text:
 nunc naturalem causam quaerimus et assiduam, non raram fortuitamque. Puta enim me confiteri uerum esse quod dicis, aliquando post tonitrua emicare ignes stellis transuersis et cadentibus similes, non ob hoc tonitrua fact
Abbreviated transcription (Latin):
est si ꝓdest iam est futurus suĩ sapi¬
ens hoe bonumerit cum fiũo int̾iz
nõ est prius aliqd ẽẽ debet. de inde
quale cẽ quomodo orote quod
adhuc nichil est iam bonum est.
quomo aut tibi magis ius ꝓbari
nõ cẽ aliquid quã si dixero futurũ
est. nõcdum enim uenisse apparet
ꝙ uenit. uer sequuturum est. scio
nunc yemẽ eẽ. Estas sequutura ẽ
sciocstatem nõ ec̃. maximum argu¬
m̃tum heo. nõdum p̾sentis futuꝵ
c̃ẽ sapĩa. spero. s intĩm nõ sapio

Expanded text:
est; si prodest, iam est. Futurus sum sapiest; si prodest, iam est. Futurus sum sapiens; hoc bonum erit, cum fuero, interim non est. Prius aliquid esse debet, deinde quale esse. Quomodo, oro te, quod adhuc nihil est, iam bonum est ? Quomodo autem tibi magis vis probari non esse aliquid, quam si dixero: futurum est ? Nondum enim venisse apparet quod venit, ver secuturum est: scio nunc hiemem esse. Aestas secutura est: scio aestatem non esse. Maximum argumentum habeo nondum praesentis futurum esse. Sapiam, spero, sed interim non sapio
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ fructus optare desniere hec mi
lucili tͣctemus hiis formemus aĩuz
hoc est sapĩa. hoc est saꝑe no dispu¬
tat iunculis manib subtilitate
uanissimani agitare tot qõnes
fortuna tibi posuit. nodum illa sol¬
iusti iam cauillaris quam stul¬
tum est cum signum pugne acce¬
peris uentilare. remoueista luxn¬
ric arrina decretoriis opus est dic
qua ratione a nulla aĩum tristici¬
a. nulla fortitudo ꝑturbet qua rc̃e
hoc secietarum cupiditatum pon¬
duc effundam agatur aliquid.sa
pientia bonum est. sapere no ẽ bo
futuram iamsentiant orrea. nec fu¬
turam adolescentiã pueriia mñb
aut ullo robore intelligat. ergo in¬
t̾im nichil uentura sanitas ꝓdest
nõ magis quam currentem lucta¬
temq post multos sequuturum
sensus otium reficit. quis nescit
hoc ip̃o nõ ẽẽ bonum idꝙfuturu
est. qr futurum est.nam quod bo¬
num est utiꝙ ꝓdest nisi p̾sentia
ꝓdeẽ nõ possunt si nõ ꝓdest bonu

Expanded text:
tis est fructus, optare desinere. Haec, mi tis est fructus, optare desinere. Haec, mi Lucili, tractemus, his formemus animum. Hoc est sapientia, hoc est sapere, non disputatiunculis inanibus subtilitatem vanissimam agitare. Tot quaestiones fortuna tibi posuit, nondum illas solvisti; iam cavillaris ? Quam stultum est, cum signum pugnae acceperis, ventilare. Remove ista lusoria arma; decretoriis opus est. Dic, qua ratione nulla animum tristitia, nulla formido perturbet, qua ratione hoc secretarum cupiditatium pondus effundam. Agatur aliquid. " Sapientia bonum est, sapere non est bonfuturam iam sentiant horrea nec futuram adulescentiam pueritia viribus aut ullo robore intellegat ? Aegro interim nil ventura sanitas prodest, non magis quam currentem luctantemque post multos secuturum menses otium reficit. Quis nescit hoc ipso non esse bonum id, quod futurum est, quia futurum est ? Nam quod bonum est, utique prodest. Nisi praesentia prodesse non possunt; si non prodest, bonum non
Abbreviated transcription (Latin):
br aiuim labantem studiis firmem
quẽ romodum que me extr̃asũso
feruit. aguntq ꝓcul ame repella
quomõ par cẽ tot malis possim ⁊
quomo istaccalamitates remoue¬
am que ad me irruperut quomo
illas adquasego irupi doce quomͦ
feram crupnamsine gemitu meo
felicitatem siñ alieno quomĩo. ulti¬
mum ac nec̃c̃ium nõ expectem set
ip̃e mecum quo uisum erit ꝓfugi¬
am nichilmichi ur turpirs qua
optare mortem. na si uis uiuere
quid optas mor̾tem sine nõ uis
licet turpissimum hiis dieb pr̃ici¬
tasse int̾ bas uoces senex fẽs es alio¬
quin quod ĩ moa̾ est. nemotertenz
exitum iubaris hec ñepe sunt hele¬
menta quib hic mũous amĩstra¬
tur. aquat̾ra spirituc o miã istata
cause uiuendi sunt quam uiemõ¬
tis. Ita quam primum moriar ꝙͣ
illi diem ponis cicius fieri quã op¬
tas põt i becille m̃tis ista sunt u̾ba
uultmori qui optat deos uitã ro
ga.⁊ salutẽ si mori placuit hic mor¬

Expanded text:
uibus animum labantem studiis firmem, uibus animum labantem studiis firmem, quemadmodum quae me ex transverso feriunt aguntque, procul a me repellam, quomodo par esse tot malis possim, quomodo istas calamitates removeam, quae ad me inruperunt, quomodo illas, ad quas ego inrupi. Doce, quomodo feram aerumnam sine gemitu meo, felicitatem sine alieno, quomodo ultimum ac necessarium non expectem, sed ipsemet, cum visum erit, profugiam. Nihil mihi videtur turpius quam optare mortem. Nam si vis vivere, quid optas mori ? Sive non vis, licet. Turpissimum his diebus princitasse inter has voces senex factus es. Alioqui quid in mora est ? Nemo te tenet; exitum iubeas. Haec nempe sunt elementa, quibus hic mundus administratur, aqua, terra, spiritus. Omnia ista tam causae vivendi sunt quam viae mortis. " Ita quamprimum moriar ": " illi diem ponis ? Citius fieri quam optas, potest. Inbecillae mentis ista sunt verba antis; non vult mori qui optat. Deos vitam et salutem roga; si mori placuit, hic mor
Abbreviated transcription (Latin):
comorãdum. etiam siquid euagai
libet amplos hab illa speciososꝙ se¬
cessueḋcorumnatura queramus
desiderium clem̃tis. dehiis tã uarri
stellarum discurrẽtib. anadillaꝵ
motus nrã moucatur ancorporib̾
oĩum animisq illinc impetus ue¬
niat. an ⁊hec que fortuita dicuntur
certa lege ꝯstricta sunt. nicħq inħ
mundo repetimim ant expars or¬
dinis uolutetur. ista iam aformatõe
morum recesserũt. set leuant aĩum
et adiparum quas tcͣtant rerum
magnituoĩem attollunt. hoc uõ de
quib paulo ante dicebam mim¬
unt et deprimunt. nec ut putatie
brap debitam inre nescio an falsa
cte mutilit̾ unus. Quid michi ꝓ¬
futurum ẽ scire analiud sit sap̃ia
aliud sapere quid michi ꝓfuturum
ndbonum ẽẽ temere me geram
subito huuis uoti aleã tibi sapic̾ua¬
michi michi sapere contigat. pares
erimus potius ioage ut mam mͥ
mõstres. qua  adista ꝑuenam. dic
quiduitare debeãt quid appetere ꝗ¬

Expanded text:
commorandum est. Etiam si quid e vagari commorandum est. Etiam si quid e vagari libet, amplos habet illa spatiososque secessus: de deorum natura quaeramus, de siderum alimento, de his tam variis stellarum discursibus, an ad illarum motus nostra moveantur, an corporibus omnium animisque illinc impetus veniat, an et haec, quae fortuita dicuntur, certa lege constricta sint nihilque in hoc mundo repentinum aut expers ordinis volutetur. Ista iam a formatione morum recesserunt, sed levant animum et ad ipsarum, quas tractat, rerum magnitudinem attollunt; haec vero, de quibus paulo ante dicebam, minuunt et deprimunt nec, ut putatisbusque debitam in re nescio an falsa, certe inutili terimus ? Quid mihi profuturum est scire, an aliud sit sapientia, aliud sapere ? Quid mihi profuturum non esse ? Temere me geram, subibo huius voti aleam: tibi sapientia, mihi sapere contingat; pares erimus. Potius id age, ut mihi viam monstres, qua ad ista perveniam. Dic, quid vitare debeam, quid adpetere, q
Abbreviated transcription (Latin):
nichil obscat quomins ⁊ sapiã bo¬
obstat quomimuc sapiam bonũ
sit. ⁊ habere sapĩam .i. sapere. ¶Ege
in hec uolo sapiẽs cẽ ut sapiãm.
Quid ergoñ est bonum .i. siñ quo
nec illud bonum est. uoc certe dici¬
tis sapiam sisine usu detur accipi¬
endam nõẽẽ. Quid est usus sapi¬
entie sape hoc est illa p̃ciosissimũ
quo detͣcto suꝑnacua fit sitorm̃ta
mala sut torqueri malum ẽ. adeo
quitem ut illano sint mala siqd̃
usu bonumest. ¶Intego te ansa¬
pientia expetẽda sit int̾ogo anusus
sapietie expetendus sic. fateris negaᷤᷤ
usus añt sapiẽtie expetendꝰ est. sape
ergo expetendum est. si expetẽdu
ẽ bonum est olumpe medãpno q
illoc ĩmmitor dum accuso ⁊ u̾ba
aperte reumpendo cui enim dubiũ
cẽ põt quin si estus malum ẽ ⁊estu¬
are malum sit si algor malum est
malũ sit algere. sinita bonum est
quiuere bonum sit omĩa ista cͥca
sãpiam nõ imꝑa sunt. at nob̾ ĩ ip̃a

Expanded text:
ihil obstat, quominus et sapientia boobstat, quominus et sapientia bonum sit et habere sapientiam, id est sapere. Ego in hoc volo sapiens esse, ut sapiam. Quid ergo ? Non est id bonum, sine quo nec illud bonum est ? Vos certe dicitis sapientiam, si sine usu detur, accipiendam non esse. Quid est usus sapientiae ? Sapere; hoc est in illa pretiosissimum, quo detracto supervacua fit. Si tormenta mala sunt, torqueri malum est, adeo quidem, ut illa non sint mala, si quusu bonum non est ? Interrogo te, an sapientia expetenda sit; fateris. Interrogo, an usus sapientiae expetendus sit; fateris; negas usus autem sapientiae expetendus est; sapere ergo expetendum est. Si expetendum est, bonum est. Olim ipse me damno, qui illos imitor, dum accuso, et verba apertae rei impendo. Cui enim dubium potest esse, quin si aestus malum est, et aestuare malum sit ? Si algor malum est, malum sit algere ? Si vita bonum est, et vivere bonum sit ? Omnia ista circa sapientiam, non in ipsa sunt. At nobis in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
animum dico de inde cato ambłat
nõ corpꝰ inquit est quod ñc loquor
set eminciatum quidam d̾corpore
ꝙ alii effatum uocant alii enuncia¬
tum alii eclictum. sic cum dicimus
sapĩam corporalc quidam intelli¬
gimus cum dicimus sapit de corꝑe
loquimur. ¶ płimum aũt int̾est
utrum illiro dicas an deilloputemꝰ
inp̾sentia ista duo ẽẽ. nocbam enĩ ꝗd
quominus aliud quidem. s nichilo¬
minus bonum dicebas parilo añ
aliuid ec̃ agrum. aliud hr̃e agrum
Quro ni malia enĩ nã ẽ qui habet ĩ
alia ꝙ hẽtur illa t̾ra est. hic hõ ẽ. At
ni hoc dequo agtur ciustem nat᷑e
sunt. utq.⁊ qui habet sapiam⁊ ipa¬
que habetur. preterea illic aliud est
quod habet᷑. ilius qui habet. hic ĩeo¬
dem est. ⁊ quod hetur et ꝗ habet. uire
possidet ag̾ sapiam natura.¶Il¬
le abalienar potest et alti tradi. hec
ño disceclit adño.¶Nõ est itaq
quod compatres interse dissimilia

Expanded text:
animum. Dico deinde: Cato ambulat. animum. Dico deinde: Cato ambulat. Non corpus," inquit, " est, quod nunc loquor, sed enuntiativum quiddam de corpore, quod alii effatum vocant, alii enuntiatum, alii dictum. Sic cum dicimus sapientiam, corporale quiddam intellegimus; cum dicimus " sapit," de corpore loquimur. Plurimum autem interest, utrum illum dicas an de illo." Putemus in praesentia ista duo esse,—nondum enim, quid quominus aliud quidem sit, sed nihilominus bonum ? Dicebam paulo ante aliud esse agrum, aliud habere agrum. Quidni ? In alia enim natura est qui habet, in alia quod habetur. Illa terra est, hic homo est. At in hoc, de quo agitur, eiusdem naturae sunt utraque, et qui habet sapientiam, et ipsa. Praeterea illic aliud est, quod habetur, alius, qui habet; hic in eodem est et quod habetur et qui habet. Ager iure possidetur, sapientia natura. Ille abalienari potest et alteri tradi, haec non discedit a domino. Non est itaque quod compares inter se dissimilia.