comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citur. ficut omnia pristina iun¬
ra. ita et bona ⁊dimittit.
religiosam abstułit. Uelint᷑¬
cepĩt. s et si donatum dõ in¬
mortali abstułit pecenlato
penatenetur. ¶Mandatis
at cauetur de sacrilegiis ut
psides sacnlegos latrones.
plagianos. conquirant. et
ꝓut quisq deliquerie ineu
animaduertãt. et sic constit¬
utionib cauetur. ut sacrile¬
gi extra ordinem digna pena
rexlcortione empcione. alim̃¬
tana ratione. expeccunia qͣm
accepit. aliaue quaẽa peccu¬
nia .p. resedit. ¶ Sec et qui .p.
pectuniam musu aliquo acce¬
ptam retinuert. nec erogiuit.
nac lege tenetur: qua lege dãp¬
natꝰ ampliꝯteri⁊ parte qua
deb ꝑunitur. ¶ Non fit lecꝯre¬
ligioso ubi chesaurꝰ iuenq¬
tił. nan et si ĩmonum̃to in¬
uendofi̾it. non qĩ religioso
tol tur ꝙ eĩ sepelire quis pro¬
Hi etuizid religiosum fro̾r
no i pot̾. at peccunia sepelin¬
quis non pot̾ ut et manda
drum trruam et ⁊drian ea

Expanded text:
citur, sicut omnia pristina iura, ita et bona amittit. 4 religiosam abstulerit interceperit. Sed et si donatum deo immortali abstulerit, peculatus poena tenetur. Mandatis autem cauetur de sacrilegiis, ut praesides sacrilegos latrones plagiarios conquirant et ut, prout quisque deliquerit, in eum animaduertautionibus cavetur, ut sacrilegi extra ordinem digna poenaex locatione, emptione, alimentaria ratione, ex pecunia quam accepit aliaue qua causa pecunia publica resedit. Sed et qui publicam pecuniam in usu aliquo acceptam retinuerit nec erogauerit, hac lege tenetur. Qua lege damnatus amplius tertia parte quam debet punitur. Non fit locus religiosus, ubi thensaurus inuenitur: nam et si in monumento inuentus fuerit, non quasi religiosus tollitur. quod enim sepelire quis prohibetur, id religiosum facere non potest: at pecunia sepeliri non potest, ut et mandatorum Traiani et Hadriani ca
Abbreviated transcription (Latin):
deeodampno. ꝙ ꝯting̾it po¬
ꝙ quidem mag̾ ꝓbatur. repe¬
tita gͥ dic ꝓmitrendumert
rccampłi dempensis quo¬
q si quaͣs fecit. erit eiemen¬
dum. ¶Allud quenturex
quo tp̃r dampni ro ħaturi
quo dec̾tum ẽsabinꝯ exquo
uentum ẽ in possõm ego pu¬
to c̃a cognita. modo hanc. m̃o
illam sñiam ꝓbandam. płm

Expanded text:
de eo damno, quod contigit, poquod quidem magis probatur: repetita igitur die promittendum erit. hoc amplius de impensis quoque, si quas fecerit, erit ei cauendum. Illud quaeritur, ex quo tempore damni ratio habeatur, quo decretum est: Sabinus, ex quo uentum est in possessionem: ego puto causa cognita modo hanc modo illam sententiam probandam. p
Abbreviated transcription (Latin):
conuin lcco hatur erlegata
q̃muis abhordeceperunt.
conem introducirnisi nõia¬
cicaũit utsola ea accone
ut.anurctiam uct̾es conõie
acc̃es competẽ. ¶Siexcodir
iuudicis poch ꝑtes eẽut quo

Expanded text:
tionum loco habentur et legata, quamuis ab herede coeperint.tionem introducit, nisi si nominatim cauerit, ut sola ea actione utamur, etiam ueteres eo nomine actiones competere.Si ex eodem iudici
Abbreviated transcription (Latin):
penadanda sit qrlex cumnoia¬
ius ab eõ enniequidns nonest
recte dicem. eum cẽ adque ea
res ꝑtinetscum quo qm pig¬
nori accepit. magis admittim
qonem non ħris et si usꝯ fruc
com seruo alieno sit inter do¬
inmum et fructuarium diuidi
debet extimatio set sicomunis
płium seruꝯerit utiq intereos
quoq erit extimatio diuidẽda
uerso cum qui ꝑcalũpniaz ap¬
pctit ne impuntasit calimp¬
ma cio ob hcc quod lib̾m hois
eqĩ seruum de dux̾it in q̃onem.¬

Expanded text:
lex eum nominmuis ab eo emerit qui dominus non est, recte dicemus eum esse, ad quem ea res pertinet.Eum quoque, qui pignori, accepit, magis admittimonem non haberi.Sed et si usus fructus in seruo alienus sit, inter dominum et fructuarium diuidi debet aestimatio.Et si communis plurium seruus erit, utique inter eos quoque erit aestimatio diuidenda.uersus eum, qui per calumniam appetit, ne impunita sit calumnia eius ob hoc, quod liberum hominem quasi seruum deduxit in quae
Abbreviated transcription (Latin):
de qua quereretur pentis ut uts¬
qz corum. sica mancipia adisũ
ci aparentibdata sunt du
aut̃ adrianꝰ cornelio latunar¬
eorum et qui crimen detulit
int̾rogandiq facultas datur
pr̃onis Neo quoq serus¬
uꝰ eiꝰ non fu̾it inẜuitute tñ
fide seriuuiat reo seruo alienoad
mitut quis int̾rogrm eum per
cui fidei comissa debetur lib̾tas
publicos ec̃ ꝓcõinde incoi ꝑter
publicamo in pͥo cuius fruct¬

Expanded text:
qua quaereretur, parentisue utriusque eorum, si ea mancipia ad usum ei a parentibus data sint. diuus autem Hadrianus Cornelio Latiniaeorum et qui crimen detulerit, interrogandique facultas datur patronis.De eo quoque seruuus eius non fuerit, in seruitute tamen fide seruiat reo seruus alienus, admitt‹e›t quis interrogari eum per cui fideicommissa libertas debetur publicos esse: proinde in communi partem publicamus: in proprio, c
Abbreviated transcription (Latin):
cepcio usꝯ fr̃. adpublicum inci¬
piat ꝑtincalicnum seruũuti¬
q nonpublicamꝰ. ¶Ratio
autempublicandorum seruo¬
rum ea est. ut sincullo metu
nontamen prius publican¬
tur quamqͥo de illis Bita fu̾it¬
s et si negiuerint nichominꝰ
di iñmendatio perscuerentss
et sermaccatoris. si de his sit
serui nementiantur m̃ito ado¬
mino ei receduntextram̾ uo
non habenti cii gratificentur.¬
Si reus uł reã ab so luti fuc¬
riñt extimariper indices lex
dampnum uoluit siuc mortu
tandum ẽ quod hec capite qd̃
non cauetur. quod si seruus
adulterii accusctim. et accusator
qonem in eohri uelit. duplu

Expanded text:
ceptio usus fructus ad publicum incipiat pertinere: alienum seruum utique non publicabimus. ratio autem publicandorum seruorum ea est, ut sine ullo metu .Non tamen prius publicantur, quam quaestio de illis habita fuerit.Sed et si negauerint, nihilo minus di in mendacio perseuerent.Sed et serui accusatoris, si de his quaeserui ne mentiantur, merito a dominio eius recedunt. extranei uero non habent cui gratificentur.Si reus uel rea absoluti fuerint, aestimari per iudices lex damnum uoluit, siue mortui tandum est, quod capite quidem nono cauetur, si seruus adulterii accusetur et accusator quaestionem in eo haberi uelit, duplum
Abbreviated transcription (Latin):
remca legetenctur.an. et. ad stu¬
priureferatur indeamo quod
mag̾ẽ certesiobaliam causa
ca lege sit condempnata impun
uxordicetur. ¶plectituret qͥ
pretium pro compertostrupro
acceperit necinterest utrumi
maritosit qui acceperit.anali
quilib quicumq enimobcor¬
stientiam stupriacceperit aliqͥ¬

Expanded text:
rem, ea lege teneri, an et ad stuprum referatur, uideamus: quod magis est. certe si ob aliam causam ea lege sit condemnata, impune uxor ducetur.Plectitur et qui pretium pro comperto stupro acceperit: nec interest, utrum maritus sit qui acceperit an alius quilibet: quicumque enim ob conscientiam stupri accepit aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
phoras diurnas noccurnasq cõ¬
tinuas non plqͣm .xx. testante
ei reic̃a. ut utisinefraude suoi
ireliceat ego arbitror. et ĩ pr̃e
obseruandum id quoꝯ inman¬
to exp̾ssum c̃sseret ẜ nonindo¬
mosua deprchendit manto. po¬
rerit retiñe / s si semel remifs ad¬
ulter irduçi non pot̾/ quid ergo
si euasent anreducto custodin.
.xx. horis possit et putẽ hic mag̾
dre ieduct retim̃ posse ꝓtestar¬

Expanded text:
horas diurnas nocturnasque continuas non plus quam uiginti testandae eius rei causa sine fraude sua iure liceat.Ego arbitror etiam in patre id seruandum, quod in marito expressum est.Sed et si non in domo sua deprehenderit maritus, poterit retinere.Sed semel remissus adulter reduci non potest.Quid ergo si euaserit, an reductus custodiri uiginti horis possit? et putem hic magis dicendum reductum retineri posse, testa
Abbreviated transcription (Latin):
delinquid quodlenocamum ⁊̃
uxorem execcuit ¶ questumãt
exadulterio uxoris sue facere
uidetur qui quid accepitut a¬
dulteretur uxor. siuccimnsep¬
ius siuesemel accepit non esti
cxtimandum. questu emin
deadulterio uxoris facere pro¬
prieille existimando ẽ. qui o¬
aliquidaccepit ut uxorem pa¬
teretur adultera meretrtio. qu¬
odam genere . quod sipatiatur
uxorem delinquere nonobqu¬
estum. set nec obnegłiam uel
culpam. uelquantamcumq
pauentiam uelnimiam credu¬
utatem extra legem põĩto est.
Sex mensium hec fit sepatõ
ut in mptaquidemexdie di¬
uortii sex menses computent᷑
in iuduau̾on exdiecomissimm
criminis quod sisignificari ni¬
detur rescripto ad terculuumi
et maximum consules. pre¬
nec mulier posse accusaxri lut q

Expanded text:
del‹i›quit, qui lenocinium in uxore exercuit.Quaestum autem ex adulterio uxoris facere uidetur, qui quid accepit, ut adulteretur uxor: siue enim saepius siue semel accepit, non est eximendus: quaestum enim de adulterio uxoris facere proprie ille existimandus est, qui aliquid accepit, ut uxorem pateretur adulterari meretricio quodam genere. quod si patiatur uxorem delinquere non ob quaestum, sed neglegentiam vel culpam vel quandam patientiam vel nimiam credulitatem, extra legem positus videtur. Sex mensuum haec fit separatio, ut in nupta quidem ex die divortii sex menses computentur, in vidua vero ex die commissi criminis: quod significari videtur rescripto ad Tertullum et Maximum consules. praenec mulierem posse accusari, ut, q
Abbreviated transcription (Latin):
pellatumc̃ adcum quide appł¬
lationccognitu c̾sinc princi¬
licta dimissorias suicapłos.ap¬
asententia illi, queinter illoe
dc̃a ẽ ¶Sufficit ãt pctisse intra
tp̃c dimmisiorias instanterlet
contesteturnamet instantiã
pctentis dimissorias constit¬
utiones  desid̾ant ẽquumest
gͥ siꝑcumsterit qui debeat da¬
relitr̾as. quomino det.nec
laoc. accipienti noceat. Nichi
nouari appellatẽe pendẽde ułint᷑

Expanded text:
um, qui de appellatione cogniturus est sive princiliteras dimissorias sive apostolos apa sententia illius, quae inter illos dicta est. Sufficit autem petiisse intra tempus dimissorias instanter et contestetur. Nam instantiam repetentis dimissorias constitutiones desiderant. Aequum esteterit, qui debebat dare litteras, quo minus det, ne hoc accipienti noceat. NIHIL INNOUARI APPELLATIONE INT
Abbreviated transcription (Latin):
qui aduersus nullumeio perse
mani conductum hab̾et publi¬
canum appelłamo. nam public̃
applło incomplunb cãis adi
populum romanum respicitã
iutates enim primatorum lo

Expanded text:
qui aduersus nullum eius persmani conductum habet, 'publicanum' appellamus. nam 'publica' appellatio in compluribus causis ad populum Romanum respicit: ciuitates enim priuatorum l
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibetur. ¶Res exciti para¬
tas prationi uectigaliumsu¬
bici non placuit. ¶Eisorab
õium uectigalium pracõib
ĩmunis ẽ. ¶ Mereatores at
qui de fundis fiscalib mcari

Expanded text:
hibetur.Res exercitui paratas praestationi uectigalium subici non placuit.Fiscus ab omnium uectigalium praestationibus immunis est. mercatores autem, qui de fundis fiscalibus mercari
Abbreviated transcription (Latin):
cundem fideuissorem acccpi
Siquidem meamobligom
fideuibeat que adus te int
annum sicobligaricũait.
Siũo in naturalem suam
pociꝰ eut ncħ agatu nõ eĩ
intlłi posse ut quis ꝓse fide¬
uibendo obligetur qd si bic
seruo manumisso. fideussori
suosrs existat duzare c̃am
fidenussionis put uit. et nic¬
peae solutum repet̾e nõ poͣssit.
soris obligo tollatir qr tunc
duplex obligo cuul. cum co¬
dem c̃e non pot retro quoq
si fiderussor seruo maumisso
obligo man qmius et na¬
turalrteneatur. Nec ꝓse qͥsti¬

Expanded text:
rem accepi. si quidem in eam obligationem fideiubeat, quae adversus te intra annum sit, obligari eum ait: sin vero in naturalem suam, potius ut nihil agatur: non enim intellegi posse, ut quis pro se fideiubendo obligetur. quod si hic servus manumissus fideiussori suo heres existat, durare causam fideiussionis putavit et treat, solutum repetere non possit. nsoria obligatio tollatur, quia tunc duplex obligatio ciuilis cum eodem esse non potest. retro quoque si fideiussor seruo manumisso obligatio manet, quamuis et naturaliter teneatur nec pro s
Abbreviated transcription (Latin):
si agnportio chasinate pierit de¬
bebit ꝑ censitorem relcuarisi i
intes mortuesint . uł. arbores a¬
rucrint. iniquum c̃eum in seri.

Expanded text:
si agri portio chasmate perierit, debebit per censitorem releuari. si uites mortuae sint uel arbores aruerint, iniquum eum numer
Abbreviated transcription (Latin):
posse qd̾ debetur. labeodicir
et si forte pena peratur doli
maliexcepcoem ꝓfuturam.¬
¶Siquis pupillo soluit sñ

Expanded text:
posse quod debetur Labeo dicit, et si forte poena petatur, doli mali exceptionem profuturam.Si quis pupillo soluerit s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pr̃e redepto et añluitione de¬
functo. fili pꝰ mortẽci redẽp¬
tiomis qͣntitatem offerat. dice¬
dum c̃ suum ei posse euiste. nisi
fortequis sũptib dicat hunc
dum moritur qiiure pignori
finito nactum ee pꝰlimmꝰium
et sinc obligone debitiobisso. ũ¬

Expanded text:
re redempto et a‹n›te luitionem defuncto filius post mortem eius redemptionis quantitatem offerat, dicendum est suum ei posse existere. nisi forte quis suptilius dicat hunc dum moritur, quasi iure pignoris finito, nactum postliminium et sine obligatione debiti obisse, u
Abbreviated transcription (Latin):
litarec̃ delictum ꝙ quis uti mi¬
les admittit dare se militẽ cui
geturut incet̾is delictis digni
siuim ducc̃ cumelogio pͥses i
mittet p̾t qͣm siquid graui il¬
plecti pena debe ubi facimo ad¬
modie. Castigatio pecciniañ
młta muneꝵ int̾dictio militic
mutatio grad deiectio ignoi¬
mosa missio. nam inmecallu
aut in opꝰ mecalli ñ dabũtur
nectorquentur. ¶E mansor ẽ
qui du cuagat. adcastra reg̃¬
ditur. ¶Desertor ẽ quiꝑ pro¬
lrcum tp̃c enagat reducitur.¬
as qui exploratõe remanz ho¬
tib insistentib aut qui afos¬
sato recedit capite pumend ẽ¬
quistationis munꝰ itlĩquid
delicti.aut castigatur aut gͣdu
pcc̃m desertionis subiit. ¶Si
ad diem cõmeat quis no ue¬
niat pinde incunstatuend ẽ
ac si emansiss uł deẜuiss pro
nuo tp̾ris fẽaꝓris copia ducc̃¬
di nũ fortebs quibodã de¬
ndeaitur.Qui militie tp̃e ĩ
¶Sipłes simł po deseruerint.
de inde intra c̾tum tp̃c reu̾sisĩt

Expanded text:
litare est delictum, quod quis uti miles admittit. Dare se militem, cuigetur, ut in ceteris delictis, dignisuum ducem cum elogio praeses mittet, praeterquam si quid grauius ilplecti poena debere, ubi facinus admodi sunt: castigatio, pecuniaria multa, munerum indictio, militiae mutatio, gradus deiectio, ignominiosa missio. nam in metallum aut in opus metalli non dabuntur nec torquentur.Emansor est, qui diu uagatus ad castra regreditur.Desertor est, qui per prolixum tempus uagatus reducitur.Is, qui exploratione emanet hostibus insistentibus aut qui a fossato recedit, capite puniendus est.Qui stationis munus relinquit, delicti aut castigatur aut gradu peccatum desertionis subibit.Si ad diem commeatus quis non ueniat, perinde in eum statuendum est, ac si emansisset uel deseruisset, pro o temporis, facta prius copia docendi, num forte casibus quibusdam devideatur. Qui militiae tempus in Si plures simul primo deseruerint, deinde intra certum tempus reversi sint,
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃. LUt priuatim auctore
postulante t̾tiogne fic exlegei
abolitio acratorẽ mortuo. ułex
iustac̃a impedito quomins ac¬
cusare possit abolitione ãt pu¬
blicc fca non retractab̾r in uidi¬
tr censuit cos dies cede quib
quisq rcum siumi repede pos¬
sit. hoc ãt repetendi rei typ̃c nõ
alit̾ cedit. qm̃ siaccͣator quoq
potuit adire.¶D.a¬
tere dubitaricaluipnia ñ pu¬
nini cos qui pscripcõe tp̃ris ex¬
clusi cãm adultui ꝓferre ñ potu
publica abolitione ex. se. d.nt
tcensuit abolitionem reorũ
fĩ. nec intradies p̾stitutos.⁊
xx.reum repetiorit dicendũẽ
cessare turpillianum. se.z. noc
non defert eximitur at re. i
olitione int̾uemente. Lauł.¬
Estitissecum accipimquito
tum annnum.agendi deposui
ñ quidistulit accationem. s
quiꝓmissu impatoris ab ac¬
cusatione destitit ĩpimit ẽ.¬

Expanded text:
 aut privatim actore postulante. tertio genere fit ex lege abolitio accusatore mortuo vel ex iusta causa impedito, quo minus accusare possit. Abolitione autem publice facta non retractabitur in iuditus censuit eas dies cedere, quibus quisque reum suum repetere possit. hoc autem repetendi rei tempus non aliter cedit, quam si accusator quoque potuit adire. Itere dubitari calumnia non puniri eos, qui praescriptione temporis exclusi causam adulterii perferre non potupublica abolitione ex senatus coqua senatus censuit abolitionem reorum fieri, nec intra dies praestitutos reum repetierit: dicendum est cessare Turpillianum senatus connon defert: eximitur autem reorum abolitione interveniente. Pauestitisse eum accipimus, qui in totum animum agendi deposuit, non qui distulit accusationem, sed qui permissu imperatoris ab accusatione destitit, impunitus e
Abbreviated transcription (Latin):
ħacc̃atione desistit. qui cum
adũsario suo depositõe er
criminis. quod intendebat.
fu̾it locut.. ño. abacc̃atc̃e de¬
stitit. qui affectum et ãnur
acc̃andi deposuit. ¶Destitis
cusationis apreside tp̃x reur
suum non peg̾it. ¶Nuntiato¬
res quiꝑ notoria inditia pro¬
deunt notoriissius abstiñe
iubentur. ¶Calumpnie c̃a
puniunti. qui fraudem ali¬
ciuo liberum ur testimoniũ
aliuduc quid conquisisseł
scripsisse. uł inuiditium p¬
tulisse dicuntur¶Tp.
Iquis repetẽ uelit cumen pu¬
blica abolitione int̾uemẽte
Siure repetit quo accͣabat.
Qcq enim possunt p̾scp¬
tiones obiciquearco ante
reorum abolitionem nõ st̃
obiecte. etita diu adrian
rescripsit.¶ Sistelło nato
quis obiecerit uł expilate
prdititis crimen. et destitit
em insignem aut publica
gratulationem.¶Arc̃.

Expanded text:
accusatione destitit qui cum aduersario suo de compositione eius criminis quod intendebat fuerit locutus. Animo ab accusatione destitit, qui affectum et animum accusandi deposuit. Destitisse cusationis a praeside tempus reum suum non peregit. Nuntiatores, qui per notoriam indicia produnt, notoriis suis adsistere iubentur. Calumniae causa puniuntur, qui in fraudem alicuius librum uel testimonium aliudue quid conquisisse uel scripsisse uel in iudicium protulisse dicuntur.quis repetere velit crimen publica abolitione interveniente, eo iure repetit, quo accusabat: neque enim possunt praescriptiones ei obici, quae reorum abolitionem non sunt obiectae. et ita diuus Hadrianus rescripsit.Si stellionatum quis obiecerit uel expilatae hereditatis crimen et de‹sti›tit, em insignem aut publicam gratulationem Macer l
Abbreviated transcription (Latin):
quam abolitione fc̃adestitis¬
senc. quiq cỹrographum ob
acc̃andum dedissent pactionẽ
Anadeos qui hodie deuidi¬
cus publiçis extraordiner çog¬

Expanded text:
quam abolitione facta destitissent: quique chirographum ob accusandum dedissent pactionemvest. An ad eos, qui hodie de iudiciis publicis extra ordinem cog
Abbreviated transcription (French):
stitutionib cauetur. ¶Sipp
fuit.cinꝰ accio. et adũs Hre¬
mag̃ delictum. acc̃atõis rele¬
uat᷑ur. nameum qui semel
destitit siprea accare patus

Expanded text:
stitutionibus cauetur.Si propter fuit, cuius actio et aduersus heremagis delictum accusatoris releuatur. nam eum qui semel destitit, si postea accusare paratus
Abbreviated transcription (Latin):
asempniosibiautsticho me¬
iiii ẜuo decemdari. et debito
meuio dño pct̾iam soluit.¬
¶Sicreditor debitorisħrdi¬
tatem adse non ptinentem
possedic et tm̃ ad eum puc̾it
qñtumsiquilib alio bonoꝵ
possõr ei soluer libaret ħrdez
non pot̾ dicifidenissorem li¬
bari. n ẽi ip̃m sibi soluisse
pecciam credend̾ ẽ. Aquo ħre¬
ditas enincitur. ¶Uolo feci¬
ti quommno possideres ꝙ ex
b̾rdicate ad alium ptinẽtẽ
appͥhendas.si possor corpra
auclitis extimat̾oem p̾stic̾it
eares tib̾ ꝓderit.q nicͥ petit¬
oris int̾est cecm si tu anouiẽ¬

Expanded text:
sibi aut Sticho Maeuii seruo decem dari debitor Maeuio domino pecuniam soluerit.Si creditor debitoris hereditatem ad se non pertinentem possedit et tantum ad eum per uenit, quantum, si quilibet alius bonorum possessor ei solueret, liberaret heredem, non potest dici fideiussores liberari: neque enim ipsum sibi soluisse pecuniam credendum est, a quo hereditas euincitur.Dolo fecisti, quo minus possideres quod ex hereditate ad alium pertinente adprehenderas: si possessor corpus aut litis aestimationem praestitit, ea res tibi proderit, quia nihil petitoris interest: ceterum si tu ante
Abbreviated transcription (Latin):
nis gr̃a filii p̃m adiectam.¬
¶Usumfructum mͥaut titio
daristipłatꝰ sumstitio capite
dimimito facultas soluẽdi
titio non int̾cidit qr ersicsti¬
pulari possumo. m̾ aut titio
cum capite mimtꝰ erodari.
¶am si fimosiuł pupilli pͣ
adiecta sit ita tutori uł cura¬
quoq ĩplende ea recte pcc̾la
tutoriuł curatoridatur. ꝙ quid
labeo. et pegaso putauerunt
ntilitatis cã recipiend̾ ãdq
ita recipipos. si pctia in re fu

Expanded text:
nis gratia filii personam adiectam.Usum fructum mihi aut Titio dari stipulatus sum: Titio capite deminuto, facultas soluendi Titio non intercidit, quia et sic stipulari possumus: 'mihi aut Titio, cum capite minutus erit, dari?' Nam si furiosi uel pupilli persona adiecta sit, ita tutori uel curaquoque implendae causa recte pecunia tutori uel curatori datur. quod quidem Labeo et Pegasus putauerunt utilitatis causa recipiendum: idque ita recipi potest, si pecunia in rem
Abbreviated transcription (Latin):
to exptito dolo p̾stitis incͥea
mandatore ꝯuenco etdãꝑ¬
nato qmqͣm pc̃cia solu̾ta sit
debitorem uteisat̾fiaqet ad
hoc ꝑtin tutoris ułpupilli
debitoris nos fecisse ꝯꝑatõe
namcum tutor pupillo tñr
obid ꝙ debitorem ciꝰ ñ ꝯue
nitn iuditio cumalt̾o ac¬
cepto lib̾atuz alt̾ nec si dãpñ
ttutor solu̾it. ea res ꝓdit
debitori. quin et̃ dicisol tu¬
tele ꝯria accc̃e agendimiut
cipupilh aduso debitorem
accombcedat. ¶Sicditor

Expanded text:
terito dolo praestiteris, nihil ea mandatore conuento et damnato, quamquam pecunia soluta sit,debitorem, ut ei satisfiat. et hoc pertinet tutoris et pupilli debitoris nos fecisse comparationem: nam cum tutor pupillo tenetur ob id, quod debitorem eius neque iudicio cum altero accepto liberatur alter nec, si damnatus tutor solverit, ea res proderit debitori: quin etiam dici solet tutelae contraria actione agendum, ut ei pupillus adversus debitores actionibus cedat. Si creditor
Abbreviated transcription (Latin):
stichũ nõ amiẜit. lib̾rtas ꝑlegẽ
cliescentiã rescindr. qmins eĩ fu¬
it in pot̾atetitii. ut p.ĩphilũdar
mori possit nõ sñ fraude stipłat
ip̃a stipło. neis qui maumittit᷑
anex obligõm sic. Namet qui
obaureos do. stichum. et paphy¬
lum pignori dedit. cũ utq eoꝵ
quinoꝵ aureoꝵ sit. neut̃ mariũ¬
mittipot̾it. ac sistichum solu¬

Expanded text:
Stichum manumiserit: libertas per legem Aeliam Sentiam rescinditur. quamuis enim fuit in potestate Titii, ut Pamphilum daret, mori possit, non sine fraude stipulatoipsa stipulatione is qui manumittitur an extra obligationem sit. nam et qui ob aureos quinque Stichum et Pamphilum pignori dederit, cum uterque eorum quinum aureorum sit, neuter manumitti potest
Abbreviated transcription (Latin):
lege aut unre honoranolaut
nccitate aut exfc̃o.Re obliga¬
murcumres ip̃a int̾cedit ub
trogatonem int̾cedit.Con¬
sentientes in aliqͣmrem excõ¬
sensuobligari ncc̃ario exnra
uoluntate̾ iidemu. ¶Lege
obligamur cumobrẽpante
legib aliquid secundum p̾¬
ceptum legis.aut ⁊̃ facins.
¶Iure honorano obligamur
exhiis queedc̃o ppetuo ułma¬
gistratu fi p̾crpumtur uł fi ꝓ¬

Expanded text:
lege aut iure honorario aut necessitate aut ex peccato. Re obligamur, cum res ipsa intercedit. Verbis, terrogationi intercedit, consentientes in aliquam rem. Ex consensu obligari necessario ex voluntate nostra videmur. Lege obligamur, cum obtemperantes legibus aliquid secundum praeceptum legis aut contra facimus. Iure honorario obligamur ex his, quae edicto perpetuo vel magistratu fieri praecipiuntur vel fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtigit. tm̃ opo restitũe debebit
dãpnum nonsꝗitiet. ¶Cels
scribit. siquid ip̃e feciꝙ tib̾aq̃.
plu. noceat mncampensa tol¬
le mecogendunsiquis aliz
qui. ⁊ dme non ꝑtinet sufficẽ
ut pitiar tecolle. ¶S siser¬
u mo fecit autis cuihrs sũ ħ¬

Expanded text:
contigit, tantum opus restituere debebit, damnum non sarciet.Celsus scribit, si quid ipse feci, quo tibi aqua pluuia noceat, mea impensa tollere me cogendum, si quid alius qui ad me non pertinet, sufficere, ut patiar te tollere. sed si seruus meus fecerit, aut is cui heres sum
Abbreviated transcription (Latin):
etsi mͥ pamphilum stipłati tu
pamphilum. cestichum spopõ¬
dis stichi adiectõem ꝑ fupuac¬
uoh̾andam putosiam si tot
ducsunt quodam mostipioe¬
rogauuit. indeatin eigxc dum¬

Expanded text:
si mihi Pamphilum stipulanti tu Pamphilum et Stichum spoponderis, Stichi adiectionem pro superuacuo habendam puto: nam si tot duae sunt quodammodo stiprogauerit, respondeatur ei
Abbreviated transcription (Latin):
redemit. qr semelextitit ꝯditio.¬
Is cui lib̾rtas debebatur ue¬
nitsi uult abħrde maumitti
nerit int̾ueniend̾ eicumħrs
p̾sens ent. eptorlatitauit. qm
pot̾at utisenat⁊ ⁊sulto. ut qiͣ
extest̃o adlib̾tatẽ pueniat.
is ciuiexfid̃io misso libtas d¬
iebatur ab eo quisolundo ñerat
pass c̃. Sebona fide ẽptoritradi
existimans in maumissũ ꝯstitu¬
endam accõem exẽplo eiꝰ quilibi
hois eptoresimłata ẜ uitute d̾ce¬
pit.ego quoq addicorut pute
recte. adusꝰ uenditos accõm cõ¬
pet̾e. et mag̾ siłem iudistatu li¬
bo. qui pridie qͣm extestõ.adlib¬
tatem pueiret. id fi̾passo ẽ.¬

Expanded text:
redemerit, quia semel exstitit condicio.Is cui libertas debebatur ueniit: si uult ab herede manumitti, non erit interueniendum ei, cum heres praesens erit, emptor latitabit: quoniam poterat uti senatus consulto, ut quasi ex testamento ad libertatem perveniat. Is cui ex fideicommisso libertas debebatur ab eo qui solvendo non erat passus est se bonae fidei emptori tradi: existimas in manumissum constituendam actionem exemplo eius, qui liberi hominis emptorem simulata servitute dpit? ego quoque adducor, ut putem recte aduersus uenditos actionem competere et magis similem uideri statulibero, qui pridie, quam ex testamento ad libertatem perueniret, idem fi
Abbreviated transcription (Latin):
scpi abegenint. l semp̃ unũ
ułalt̾m pectꝰ subripuint t̃n
abigeisunt. ¶Ecceptores abi¬
groꝵ qua pena plecti debeant
ut ex̃ tramũtaliam .x. ãnis ycł

Expanded text:
s abegerunt, licet semper unum vel alterum pecus subripuerint, tamen abigei sunt. Receptores abigeorum qua poena plecti debeant, ut extra terram Italiam decem annis
Abbreviated transcription (Latin):
litis ꝯt̾. s sustinend̾ iuditiũ do¬
nec de lib̾cate iudicetur. nec iu
tate dñ in lib̾tateeum morari.
nã ordinato lib̾ali iudico. Int̾i
ipõ quo agipot̾. Cet̾m exenen¬
tu aut ĩntile u̾tile iuditiũent¬
tum fu̾it. ¶ Sus qui inlib̾ta¬
temꝓclamat fuitiaut dãpni
mnumia ab aliquo arguatur. me
sisti. ne melioris ꝯ dcõis sit. qui
sustinend̾ iuditũi ne p̾uuditiũ
ubtati fiat. eq̃ sicũ possõre ħois¬

Expanded text:
tionem, sed sustinendum iudicium, donec de libertate iudicetur: nec uideri tate domini in libertate eum morari: nam ordinato liberali iudicio interim ipso quoque agi potest. ceterum ex euentu aut uttum fuerit. Si is, qui in libertatem proclamat, furti aut damni iniuria ab aliquo arguatur, Melsisti, ne melioris condicionis sit qui sustinendum iudicium, ne praeiudicium libertati fiat. aeque si cum posse
Abbreviated transcription (Latin):
almenisdib actoris qꝰ
ncc̃itus nor imponitr. ut
ƿunummlittigent. ¶ Illuo sc¬
endum ẽ ibi reraẽc deffendẽ¬
dam. ut recte deffendatur uͥ
icata dede fendendod dolo mͣ¬

Expanded text:
ibus actoris, quibus necessitas non imponitur, ut per unum litigent.Illud sciendum est ibi rem esse defendendam, ut recte defendatur, ubiicata, de re defendenda, de dolo m
Abbreviated transcription (Latin):
mitulorsibi imputarc debes
qui talem deffensio riemn ad¬
qrt iudicatum solui cau̾ant
cxistat. deffensor placuti
obrem iudictum̃stiplom
nono mtti cct̾aqesEaus¬

Expanded text:
ia sibi imputar‹e› debet, qui talem defensorem adqui iudicatum solui cauerant, existat defensor, placuit ob rem iudicatam stipulationem non committi ceteraque ea
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ est reficitẽĩ. et qui apit. ex
qui purgit crõs oĩo qui in pͥ¬
tinum statum reducut.S
quis in sp̃c refectionis det̾iorẽ
iuam fac̾ ĩpuncium patietur.

Expanded text:
se‹t›. reficit enim et qui aperit et qui purgat et omnes omnino, qui in pristinum statum reducunt.Si quis in specie refectionis deteriorem uiam facit, impune uim patietur.
Abbreviated transcription (Latin):
bitratu u boi morẽagentui
sequi debemꝯ uelutisi is quisi
ctam pc̃ciam dediss lib̾ ẽe iuissꝰ ẽ
ñ adscripto eo crrisi dediss eo m
uł potũit pot̾it lib̾ ẽe quo poss

Expanded text:
bitratum viri boni more agentium sequi debebimus, veluti si is, qui certam pecuniam dedisset, liber esse iussus est, non adscripto eo, cui si dedisset, eo modo poterit liber esse, quo poss
Abbreviated transcription (Latin):
no sit.uideam⁊ andampra in¬
fecti nomine. in possõnemedi¬
um iucinarum mittendꝰ sic.
quenturenm an filiꝰ famił.
non indeatur dampnu pati.
sires pecculiꝰ.ares sint. et anp̃r
possitstipulan. si quidei damp¬
nifiat. et placetugumq eoꝵ
inpossõnem mitti isisic filiꝰ
condux̾at. utei picło edes eẽt.
tunc enim qr sos tenetur. exlo¬
cato recce dicetur ip̃m mittẽ¬

Expanded text:
nus sit, videamus, an damni infecti nomine in possessionem aedium vicinarum mittendus sit quaeritur enim, an filius familias non videtur damnum pati, si res peculiares sint et pater possit stipulari, si quid ei damni fiat. et placet utrumque eorum in possessionem mitti, nisi sic filius conduxerat, ut eius periculo aedes essent: tunc enim, quia solus tenetur ex locato, recte dicetur ipsum mitten
Abbreviated transcription (Latin):
fitiumsolet. ¶ Eiscalib debito¬
rib petentib ad companda
peccuniam dilationem nogm
non placuit.cuiꝯ rei extimato
ita arbitrio iudicantib editur
uc in maiorib sumis. ñ ꝑl qͣm
tresm̃ses.inminoribꝰ no non
plaqͣm duo progentur plixio

Expanded text:
officium solet. Fiscalibus debitoofficium solet. Fiscalibus debitoribus petentibus ad comparandam pecuniam dilationem negari non placuit. Cuius rei aestimatio ita arbitrio iudicantis conceditur, ut in maioribus summis non plus quam tres, menses, in minoribus uero non plus quam duo prorogentur: prolixio
Abbreviated transcription (Latin):
flagitium mortem conscunt ⁊
manꝯ intulit fiscouendicant᷑
quod si hiitedio uite aut pu¬
dore eris aliem uł nalitudini
aliciuo inpatientia aliquid ad¬
miscrit. non inquietabuntur.
Adebitore fisci frauddatas li¬
brtates retrahi placuitsane
ip̃m ita ab.alio em̃e mancipi¬
uinut manmittatnon est ꝓ¬
hitumergo et tunc libtater
prare pocit. ¶Exhiis bonis
que ad fiscum delata sunt in¬
strumenta ul cyrographa ac
tac̃ adio priuatoꝵ pͥtinentia
conditioncedit. ne is cur  descr¬
bendisit pot᷑as adu̾s se ułrem
publicam his accis utatur:d
quo caue compellitu. ut siusꝰ¬
Quociens ap̃fiscum agitur ac¬
torum potas postulanda ẽut mi¬
tohic utilice.at eaq manu com̃¬
tanensis adnocandast̃ qdsi ca
alit ꝓferantur. is qunta ꝓtule¬
nt cͥausacadit. Quoiens iter
ap̾fiscum cadem ca tractatur
postulat. exoffõ recitatio iir
poscetur. qui ꝓ alio a fisco coue¬
to debitum soluit nonmiq po¬
solit in quo et̃ adiuuari pof

Expanded text:
flagitium mortem consciuit et manus intulit, fisco uindicantur. Quod si id taedio uitae aut pudore aeris alieni uel ualetudinis alicuius impatientia admisit, non inquietabuntur, A debitore fisci in fraudem datas libertates retrahi placuit. Sane ipum, ut manumittat, non est prohibitum: ergo tunc et libertatem praestare possit. Ex his bonis, quae ad fiscum delata sunt, instrumenta uel chirographa, acta etiam ad ius priuatorum pertinentia condicione edit, ut is, cui describendi fit potestas, aduersus se uel rem publicam his actis ‹ne› utatur: de quo cauere compellitur, ut, si usQuotiens apud fiscum agitur, actorum potestas postulanda est, ut merito his uti liceat, eaque manu commentariensis adnotanda sunt. Quod si ea aliter proferantur, is qui ita protulerit causa cadit. Quotiens iterum apud fiscum eadem causa tractatur, postulatus, ex officio recitatio iure poscetur. Qui pro alio a fisco conuentus debitum exsoluit, non inique posoluit: in quo etiam adiuuari per
Abbreviated transcription (Latin):
sideat. int̾dõo tencatur quẽad¬
modsolemꝰ dr̃c quoriens inc¬
tumẽ que pocio acciotencat. nã
duas diccamoptestatiexalt̾a
nos uelle ꝯsequiꝙ nos ꝯtingit.¬
¶Siquis er mortis ẽa dõator
ossideat utiq nc̃cc hebitħ int̾¬
dc̃m qr portio legis falcidicap̃
hrdem ip̃o uuc remanet. et si cõ¬
poralrres insolidum tñslatest¬

Expanded text:
interdicto teneatur, quemadmodum solemus facere, quotiens incertum est, quae potius actio teneat: nam duas dictamus protestati ex altera nos uelle consequi quod nos contingit.Si quis ex mortis causa donatione possideat, utique cessabit interdictum, quia portio legis Falcidiae apud heredem ipso iure remanet, etsi corporaliter res in solidum translat
Abbreviated transcription (Latin):
ad eund̾ iudicẽ mittẽdienĩt. et
ita senad censuit. Cet̾insi uꝰ¬
quisq suũi ẽẽ in solidũ. ñ ĩꝑte
dicat cessat senat. ⁊sultũ n eĩ
timor ẽ ne uano iuditio inus¬

Expanded text:
ad eundem iudicem mittendi erunt: et ita senatus censuit. ceterum si unusquisque suum esse in solidum, non in partem dicat, cessat senatus consultum: neque enim timor est, ne varie iudicetu
Abbreviated transcription (Latin):
me mntlłi non pot̾ rursum cõsti¬
tutio non detiorem cãm redi¬
mentium.s si quo melioremi
effecit. pimii iꝯ bone fid̾i c̾ptori
uetustissimum et iniquum ⁊ͣ¬

Expanded text:
me intellegi non potest. rursum cum constitutio non deteriorem causam redimentium, sed si quo meliorem effecerit, peremi ius bonae fidei emptoris uetustissimum et iniquum
Abbreviated transcription (Latin):
Uin queritur an meum quim
legatione sit actiodari debeatñ
tam interẽ. nisiquis aut ciedi¬
derit. aut danstipulato sit q̃m
illud an idactum sit. ut legato¬
nis tempore solueretur.
Ac̃. ¶Ciendum ẽ debitorem.
r .p. legatione funginon posse. et
itadiuo pio clandio saturmino
et faustino ipͥsit Setetcos quibᷤ
ius postulandinone. legatione
funginonposse. et ideo ãreñ mis¬
bitores autem fisci nonꝑrohibẽ¬
tur legatione fungi. ¶Siaccu¬
satio aliciu publice institut᷑ sit.
nonestcompellend accator ad
cumlegatiomsuscipere quiscami
cum uel domesticum diciten q

Expanded text:
um quaeritur, an in eum, qui in legatione sit, actio dari debeat, non tam interest, ubi quis aut crediderit aut dari stipulatus sit, quam illud, an id actum sit, ut legationis tempore solueretur. Sciendum est debitorem rei publicae legatione fungi non posse: et ita divus Pius Claudio Saturnino et Faustino rescripsit. Sed et eos, quibus ius postulandi non est, legatione fungi non posse et ideo harena misrunt. Debitores autem fisci non prohibentur legatione fungi. Si accusatio alicuius publice instituta sit, non est compellendus accusator ad eum legationem suscipere, qui cum vel domest
Abbreviated transcription (Latin):
rufforpͥserunt. ¶Legatiuicano
dare non alios possunt ubi filios
suos. ¶Ordine unsquisq mu¬
nere legationis fungi cogitur

Expanded text:
ripserunt. Legati uicarios dare non ali‹o›s possunt nisi filios suos. Ordine unusquisque munere legationis fungi cogitur
Abbreviated transcription (Latin):
d. ¶Si post littẽ. ꝯt̾. dolo
quid fecit. an excepcõ co no¬
minc iniuditiu obitiẽda
ami quodammo nõic exequi¬
tur. et placet deꝓcuratorisi
dolo excipiendeẽ. ¶Id de tut¬
orcquipupilli noĩc agit di¬
in ea regla scq̃nda ẽur dol
oĩm̃o puniatur. et si nõ ali
cuiss ip̃i quicum admisir
dãpnosd fucurꝰ erit.

Expanded text:
. si post litem contestatam dolo quid fecerit, an exceptio eo nomine in iudicium obicienda iam quodammodo nomine exequitur. et placet de procuratoris dolo excipiendum esse. idem de tutore, qui pupilli nomine aget, diin ea re regula sequenda est, ut dolus omnimodo puniatur, etsi non ali cui, sed ipsi, qui eum admisit, damnosus futurus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
suc axcuratoreadũsario prodi
tur. si honestior adempca ꝑte¬
bonorum dimidia. Inppetuum
relegatur. ¶Instrabonoꝵ pene
se dẽpoita quicumq alt̾ialto
absente reddiderit aut adusa¬
no ꝓdiderit prout ꝑsone ⁊dicõ
ẽ.aut in metallum dampnatũ
aut mninsulam deportatur. Iu¬
dices pedanci sipeccunia cormi¬
ptidicantur płmq ap̾side aue
cuna submouentur.aut mexi¬
lium ĩmittuntim: aut ad tp̃e uele¬
gantur.¶Miles qui ex caroere
dato gladio erumpit pena cap¬
itis punitur eadem pena tenet᷑
et qui cumeo quem tustodieb̃t
deseruit. ¶Miles quisibi manꝰ
intulit. nec fcm pegit nͥ in patiẽ¬
tia doloris. aut mnorib lucto ne
alicinꝰ uł alia cã fecit capite pu¬
mend ẽ. ał. cum ignominia mi

Expanded text:
cognitore aduersario prodittur, si honestiores bonorum dimidia in perpetuum relegatur. Instrumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente reddiderit vel adversario prodiderit: prout personae condicio est, aut in metallum damnatur aut in insulam deportatur. Iudices pedanei si pecunia corrupti dicantur, plerumque a praeside aut curia summoventur aut in exilium mittuntur aut ad tempus relegantur. Miles, qui ex carcere dato gladio erupit, poena capitis punitur. eadem poena tenetur et qui cum eo, quem custodiebat, deseruit. Miles, qui sibi manus intulit nec factum peregit, nisi inpatientia doloris aut morbi luctusve alicuius vel alia causa fecerit, capite puniendus est: alias cum ignominia mi
Abbreviated transcription (Latin):
sidib dantur cauetur nequis ppe¬
nistium metalloꝵ dampnatiser
meffitumtur. set pene.  Auł¬
Idardananos ꝑꝑfalsum nĩsurar
modum obutntatem ppłanis
res. aut niui exhiruntur auci
furce suspenduntur. Anccorẽ
seditionis et tumult. ppło cõ¬
citato. ꝑ qualitate dignitatis.
aut ĩfuream tolluntu. aut be¬
tiis subitiunturaut minsulam
deportantur. ¶Qui nondum
ui potentes ilirgines corrum¬
punt humiliores inmetallum
dampnantur honestiores min
sulam relegatoꝵaut mexilum
mittirntur. Quise siuis nũmis re¬
demptum non ꝓbau̾it lib̾tatẽ

Expanded text:
sidibus dantur, cauetur, ne quis perpenisterium metalli‹c›orum damnati serui efficiuntur, sed poenae. dardanarios propter falsum mensurarum modum ob utilitatem popularis res aut vivi exuruntur aut furcae suspenduntur. Actores seditionis et tumultus populo concitato pro qualitate dignitatis aut in furcam tolluntur aut bestiis obiciuntur aut in insulam deportantur. Qui nondum viripotentes virgines corrumpunt, humiliores in metallum damnantur, honestiores in insulam relegantur aut in exilium mittuntur. Qui se suis nummis redemptum non probaverit, liberta
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃c dñs malit in metallum
dampnatur. ¶Quiabortioni
aut amatorium poculumdãt.
et si dolo non fatiunt. tnq ml
exemplires c̃ humiliores in
metallum. honestiores mninsu¬
lam a missa parteboꝵ relegn¬
tur. quod si co mulier authom
fitiuntur. ¶ uest̾m qd nlło iu¬
re ualz. imputic subprimitur.
raturauc consistere possit &¬
uiiii test̾m aperuerit recitam̃t
resignauit. penalegis cornelie
tenetur. et plmq humiliores
aut in metallum dampnãtur

Expanded text:
se dominus malit, in metallum damnatur. Qui abortionis aut amatorium poculum dant, etsi dolo non faciant, tamen quia mali exempli res est, humiliores in metallum, honestiores in insulam amissa parte bonorum relegantur. quod si eo mulier aut homo ficiuntur. Testamentum, quod nullo iure valet, impune supprimitur: tatur aut consistere possit.Qui uiui testamentum aperuerit recitauerit resignauerit, poena Corneliae tenetur: et plerumque humiliores aut in metallum damnantur
Abbreviated transcription (Latin):
fossestagni muniendi moł
p̾tor ħcauit. S id̾ erit obẜuã¬
dumi. ꝙ inripa fluminis mn¬
unienda. deuietui armaca.⁊

Expanded text:
fossae stagni muniendi nihil praetor hic cauit: sed idem erit obseruandum, quod in ripa fluminis munienda. DE UI ET DE UI ARMATA
Abbreviated transcription (Latin):
lonore polliciti sunt non peccum
demumrtas e: suitilitatis pu¬
bliceinte: est quod sidampnosest̃
obseruarinondebe:e:et idconon
obseruandum c̃ quod defunctis.
certasumma legat.a uetuit uecti¬
galia ererceriẽc enim tolctabilt̃¬

Expanded text:
honore polliciti sunt, non pecunidemum ratas esse, si utilitatis publicae interest: quod si damnosae sint, obseruari non debere. et ideo non obseruandum, quod defunctus certa summa legata uetuit uectigal exerceri. e
Abbreviated transcription (Latin):
misit atq inchoauerit. et prius¬
quam perficiat decesserithrs er
extraneꝰ quidem nc̃ce h̃c. aut ꝑ¬
ficereid. aut partem quintam pa¬
trimoniirelicu sibi abeoquudi
op.facere instituerat sutamall
ciuitati inqua id opus ficri ceptũ
edareis autemqui ex numeioli

Expanded text:
miserit atque inchoauerit et priusquam perficeret, d‹e›cesserit: heres eius extraneus quidem necesse habet aut perficere id aut partem quintam patrimonii relicti sibi ab eo, qui id opus facere instituerat, si ita mallet, ciuitati, in qua id opus fieri coeptum est, dare: is autem, qui ex numero li
Abbreviated transcription (Latin):
Apriuatis opib in uitis hiis qͥ
fecerunt statuas aliis ponere nõ
fungetur opꝰ promissis. set tam
honsores subire cogendum qi
oꝑis instructionem duiꝰ aut̃. ipͥ¬

Expanded text:
priuatis operibus inuitis his qui fecerunt statuas aliis ponere non fungeretur, opus promisisset: honores subire cogendum quam operis instructionem diuus Antoni
Abbreviated transcription (Latin):
filio u̾legis cornelic. ¶Inłgeᷤ
cornelia filio. fa. ag̾e pot. ex o̾ĩ
hitur. nam nec alias ag̾ntez
filium iuriar adcantõm d
rato ꝯpelłndum. iuł. scribit.
¶Dac lege ꝑmittitur actõi i
itirand̃ deferre.ut reꝯ uret ĩ¬
iiriam se non fecisse. sisabins
et p̃tores exemplum legis se¬
cutos ait. etitares sch̾t. ¶Si
quis ubeslumadinfamiã alicͦ
ptinentem scripsit ꝯposuerit
edid̾it doloue malo fecit quo
quid eoꝵ fi̾et. ct̾si alt̾iꝰ nõie edi

Expanded text:
gis Corneliae. In lege Cornelia filius familias agere potest ex omni habiturum: nam nec alias agentem filium iniuriarum ad cautionem de rato compellendum Iulianus scribit. Hac lege permittitur actori ius iurandum deferre, ut reus iuret iniuriam se non fecisse. sed Sabinus etores exemplum legis secuturos ait: et ita res se habet. Si quis librum ad infamiam alicuius pertinentem scripserit composuerit ediderit doloue malo fecerit, quo quid eorum fieret, etiamsi alterius nomine edi
Abbreviated transcription (Latin):
dum. et sidñs frind locainit inquen¬
qr cum impet⁊ fõrsit colon
aget nondñs. ¶Sitũ in fũd
alienum qui dño colebatur
Introitumsit. laƀo negat ẽe
accõm dño fundilegi cornelie
qui non possit ubiq domicili
legem licct ibi quis domiciliũ
nonhat ponamo cĩ studiorũ
cã roeag̾e. rome utiq domici¬
cet̾m ad eos ꝑtinebit. qui ĩ ħi¬
ex lege cornelia in iunaꝵ age
poss. et placuit non posse. eaq¬

Expanded text:
inus fundum locauerit inque eum impetus factus sit, colonus aget, non dominus. Si tamen in fundum alienum, qui domino colebatur, introitum sit, Labeo negat esse actionem domino fundi ex lege Cornelia, quia non possit ubique domicililegem, licet ibi quis domicilium non habeat. ponamus enim studiorum causa Romae agere: Romae utique domiciceterum ad hos pertinebit, qui inhabiex lege Cornelia iniuriarum agere possit: et placuit non posse deq
Abbreviated transcription (Latin):
que mnuolente  fit. ¶Quociẽ at
funcri testatoris uł cadauiĩfit:
iniuna. siquid praditam łor¬
re. queriens at añaditã hrdit᷑¬
tem.mag̾b̾rditati. etsichrdi
phorditatem acquin. ¶ Deĩqr
iuł scrib. si corpꝯtestatoris ant
aditamħrditatem detentu
bium non ẽc. Idq putat. et si
añ aditamh̾rditatem ẜuo
Pyrditinio mniuna fc̃a fuit. nã
płrditatem accõ ħ̾rdi acqui¬
rtur. ¶Laboscrib. siquis ẜuũ¬

Expanded text:
quae in uolentem fiat. Quotiens autem funeri testa‹to›ris uel cadaueri fit iniuria, si quidem post aditam herere: quotiens autem ante aditam hereditatem, magis hereditati, et sic heredi per hereditatem adquiri. denique Iulianus scribit, si corpus testatoris ante aditam hereditatem detentum bium non esse. idemque putat et si ante aditam hereditatem seruo hereditario iniuria facta fuerit: nam per hereditatem actio heredi adquiretur. Lab
Abbreviated transcription (Latin):
Llud relatum ꝑequic ẽ eos qui
entis ꝯsistat conseq̾ns erit dĩc
hos siũ pulsent. sĩi duitium
dicent inumam fecisse non
uidi. Itaq ꝑitiquis inuina
et si nonsentiat pot̾fac̾e. ne¬
mo nisi quiscit se uuiã fac̃e
ct̃ si nesciat cuifatiat qr siqͥs
piccum pcutiat aut dũ certat
iunaꝵ teneatur. auł.¬

Expanded text:
llud relatum peraeque est, eos, qui entis consistat, consequens erit dicere, hos, siue pulsent siue conuicium dic‹a›nt, iniuriam fecisse non uideri. Itaque pati quis iniuriam, etiamsi non sentiat, potest, facere nemo, nisi qui scit se iniuriam facere, etiamsi nesciat cui faciat. Quare si quis per iocum percutiat aut dum certat,iuriarum teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
obeam remꝙ pulsatu ubitũ¬
ne domune. suã ui introita
ẽe dicat. q̃r lege cauetriz ut ṅ
coꝵ ei pentis ne cuio eor pro¬
no erit. ¶lex itaq cornelia
lege cornelia ꝯtini. ¶Int pul

Expanded text:
od se pulsatum uerberatumue domumue suam ui introitam esse dicat. qua lege cauetur, ut non eorum eius parentisue cuius eorum patronus erit. lex itaque Cornelia lege Cornelia contineri. Inter pul
Abbreviated transcription (Latin):
po fiocum quis pulsatirãd digͥ¬
tatemcum comes matrone abᷤᷤ¬
ducitur. ad infamiam cum pu¬
dicitia ei attẽptritur. ¶It autp
semetip̃m alicuifit iniuuina.aut

Expanded text:
 cum quis pulsatur: ad dignitatem, cum comes matronae abducitur: ad infamiam, cum pudicitia adtemptatur. Item aut per semet ipsum alicui fit iniuria aut
Abbreviated transcription (Latin):
puto aque plume arcende lccũ
que pluuia c̾stit non noceat na
curałr. s ope fc̃o nisi agricolen¬
di cã idfcm sigymbre at c̾scere
eamaquam dicimo que colo¬
remmutat uł increscit. ¶ I tẽ
sciendum hanc actionem. N al
lctum h̃re. quansi aqua ꝓliũ
agro noceat. Cet̾m si edifitio ł
opido noceat cessac acco ista.
agi ãt itapot̾it iꝯ non eẽstilli¬
cidia flumina ĩmitt̾e ⁊ idola¬
quidem pluiie arcende actio¬
nem sp̾̃alem ẽede fluminib¬
aũt et stillicidus gn̾alem ẽẽ:¬
et ubiq agiealicẽ itaq aquͣ
que agro nocet. ꝑ aque pluuie
urende accc̃em coħcebr/ necil¬
lud queramꝯ unde oriatur
namet simpublico leco oriens.
cini descendat. isq opefc̃o ĩmẽ¬
um fundum eamaũitat. aque
pliune arcende tem̾i eũ labeo
ait. ¶Cassi quoq scribit. si
aqua que ex edificio urbano
n oceat. uł agro. uł edificio nis¬
tico agendum defluminib
et stissicidiis. ¶A pudlabeonẽ¬

Expanded text:
arcendae locum quae pluuia crescit noceat non naturaliter, sed opere facto, nisi si agri colendi causa id factum sit: Imbre autem crescere eam aquam, quae colorem mutat uel increscit.Item sciendum est hanc actionem non alias locum habere, quam si aqua pluuia agro noceat: ceterum si aedificio uel oppido noceat, cessat actio ista, agi autem ita poterit ius non esse stillicidia flumina immittere. et ideo L‹aquidem pluuiae arcendae actionem specialem esse, de fluminibus et stillicidiis generalem et ubique agi ea licere. itaque aqua, quae agro nocet, per aquae pluuiae arcendae actionem coercebitur.Nec illud quaeramus, unde oriatur: nam et si publico oriens cini descendat isque opere facto in meum fundum eam auertat, aquae pluuiae arcendae teneri eum Labeo ait.Cassius quoque scribit, si aqua ex aedificio urbano noceat uel agro uel aedificio rustico, agendum de fluminibus et stillicidiis.Apud Labeone
Abbreviated transcription (Latin):
uł suꝑiori adus inferiore
competene aquam quena¬
tura fluat oꝑe fc̃o inhibeat
ꝑsuum agrum decurr̃esm̃m fe¬
mittat quam fluenatura sol
Huicet illud ẽ applicandu
nunqͣm ꝯpet̾e hanc accõem cũ
ip̃iꝯ leci natura nocet Inam ut

Expanded text:
uperiori adversus inferiorem competere, ne aquam, quae natura fluat, opere facto inhibeat per suum agrum decurrere, et infemittat, quam fluere natura solet. Huic illud etiam applicandum numquam competere hanc actionem, cum ipsius loci natura nocet: na
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quippe personis quidemdatas
mimunitas cump extinguitur
fundi cuiaq. et in quacuntate ct
inquo pago sit. et quos duos uia¬
nos proximos habet. ctadauuiz
quod in .x. annos proximos sa¬
tum erit. et quot iugerumẽc nide¬
atur umca quot uites h̃at oliue
quot marum. et quot ardores h̃t.
pronmos sectumerit.quot iuge
silue cedue omnia ip̃e qui defert
extimetillam equitatem d ad¬
mitt̾e censitorutoffitio eiꝰ cong¬
niat releuari. eum qui et in pub¬
licis tabulis delato modo fruicer¬
tis excausis non possit. quare et

Expanded text:
 quippe personis quidem data immunitas cum persona extinguitur,fundi cuiusque: et in qua civitate et in quo pago sit: et quos duos vicinos proximos habeat. et arvum, quod in decem annos proximos satum erit, quot iugerum siuinea quot uites habeat: oliuae quot iugerum et quot arbores habea‹n›t: proximos sectum erit, quot iugersiluae caeduae. omnia ipse qui defert aestimet.Illam aequitatem debet admittere censitor, ut officio eius congruat releuari eum, qui in publicis tabulis delato modo frui certis ex causis non poss‹i›t. quare et