comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nnoab incarnatõe domini tar aucepo.¬
deccexx. Henricus ottoĩs ducis filius ĩ
frantia horiẽtali regnauit occioen tallẽ fiã¬
tiam tũc karulo ꝯdam rege parisius regẽ¬
te. Quidã celuiti scͥptores asserunt eum
pͥmo ducẽ saxonũ tam̃ fuisse ⁊ tũc karu¬
lo sũbiecisse. Et postea ꝯscilio gisalb̾ti du¬
cis gnͣs sui qui belgicã tenebat. a regno
post mortẽ conracli primi inregnũ aboĩ¬
b horietalib fuisse electũ. nec inꝙͣ aliꝗd
eum de manu ip̃ius karoli suscepisse.
Post ħ ip̃e henricus rex ungaros in saxoniã
iuollent̾ ingressos incredibili cede ꝓstra¬
uit. Iste henricus rex sacrã lanceã impii
q̃ coram imperatorib ferr̃ arodulfo rege
bingũdie minis exrorfit. Alii dicũt abo

Expanded text:
nno ab Incarnatione Domini 920, Henricus, Othonis dictus filius, in Francia orientali regnavit, occidentalem Franciam tunc Carolo quodam rege Parisiis regente. Quidam Celtici scriptores asserunt eum primo ducem Saxonum tantum fuisse, et tunc Carolo subjecisse. Et postea consilio Giseberti ducis generis sui, qui Belgicam tenebat, a regno post mortem Conradi primi, in regnum ab omnibus orientalibus fuisse electum, nec unquam aliquid eum de manu illius Caroli suscepisse. Post haec ipse Henricus rex Ungaros in Saxoniam violenter ingressos incredibili caede prostravit. Iste Henricus rex sacram lanceam imperii, quae coram imperatoribus fertur, a Rodulpho rege Burgundiae multis extorsit. Alii dicunt a
Abbreviated transcription (Latin):
Suir hiisdem temporib yħs sapiens si ta¬
men eum uirum nominari fas est. Erat
enu mirabiliũ operum effector doctorq
omnium eoꝵ qui libent̾ ea q̃ uera sunt
audiũt et multos quidem uideoꝵ multos¬
etiam de gentib sibi adiunxit. Et cre deba¬
cũ pillatus in cruce agendum ẽẽ decteuiss¬
nõ descrunt. Apparuit eĩ eis t̾tia die iterum
futura eẽ p̃dixãnt. S et in odiũ xp̃ianorũ
qui ab ip̃o sunt nuncupati et nom̃ ꝑseu̾ ac
one nr̃a doctissimi uiri iosephi uidei ni hoc¬
loco testimoniũ posui. uł hostenderẽ uideos
de aduentu xp̃i non igͦrare. S ad dampna¬

Expanded text:
Fuit autem iisdem temporibus Jesus vir sapiens, si tamen eum virum nominare fas est. Erat enim mirabilium operum effector, doctorque hominum eorum qui libenter quae vera sunt audiuetiam ex gentibus sibi adiunxit et credebacum Pillexerant. Apparuit enim eis tercia die iterum futura esse predixerant. Sed et in hodiernum Christianorum, qui ab ipso sunt nuncupati, et nomen perseverat one nostra doctissimi viri, sed Iudei, testimonium ponere volui, ut ostenderem Iudeos de adventu Christi non ig
Abbreviated transcription (Latin):
iam inuidea quatuor principes quos pus
greci tetrarchas uocant archelao mortuo p̃¬
siderent. Iohannes indeserro baptisinum pt¬
nitentie incip̃ p̃dicare. Ad cuiꝰ baptisinum do¬
minus nr̃ yh̾s a quas sanctificaturus adueĩt.
stituit principe̾m pecrum. Post quos uiros

Expanded text:
iam in Iudea IIIIo principes, quos Greci tetrarchas vocant, Archelao mortuo presiderent, Iohannes in deserto baptismum penitenciae predicare cepit. Ad cuius baptismum Dominus quoque aquas sanctificaturus baptizandstituit principem Petrum. Post quos s
Abbreviated transcription (Latin):
Terra cũ supis cui deus ip̃e dedir.
lus pergit peregrinus uerosolumam per con¬
stanti nopolim er reuerritur per siciliam cal¬
labuam et apulliam.

Expanded text:
Terrea cum superis cui Deus ipse dedit. Carolus pergit peregrinus Hierosolymam, per Constantinopolim, sed revertitur per Siciliam, Calabriam et Apuliam.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã impetraturus. ubi eum ꝑ tridiui
ei rex aucdientiã denegass uix tandẽ ꝑ
apird regium in lombardia diẽ illuc
uemendi p̾fixir. Ubi postea p̃sentatus re¬
gnũ ytallie de manu ottonis suscepit.
excepta marchia ueronensiũ ⁊ aquilegi¬
ensiũ reu̾sus ĩ ytalliã beringarius ꝑ suã
tirãnidẽ ĩ se odiũ ytalie cocitauit. tmc¬

Expanded text:
triduum ei rex audientiam denegasset, vix tandem per apud Regium in Lombardia diem illuc veniendi praefixit: ubi postea praesentatus, regnum Italiae de manu Othonis suscepit excepta marchia Veronensium, et Aquileiensium. Reversus in Italiam Berengarius, per suam tyrannidem totius in se odium Itali
Abbreviated transcription (Latin):
ditioẽm redegit. er ex nũc om̃s teuconici re¬
ges sine contindictioẽ belgicã semꝑ tenu¬
erunt. Post hec rex ludoycus uxorem ducis
gisalb̾ti q̃ erar soror regis ottonis ⁊ iudu¬
a in matrimoniũ accepit. Ipse uero nõ pꝰ
multo ⁊ asius aregno suo expulsus ad
ottonem ueniẽs perit auxilium. Q uo hi¬
to deuictis sius hostib ĩ regnũ ꝑ octone
est restitutus. Post hec apud ingelẽ ĩ p̃sẽ
tp̃r beringarius nimia feritate p̃mebat y
talliã ⁊ adiluida iudua lotharii imꝑato¬
ris defuncti abeo captiua. detinebatur
Oito autẽ ytalliã potent̾ ingressus reginã
liberat eamq sibi inuxorẽ consotiat atq
beringario depulso natale domini papie
cellebrauit. Ibiq conradũ ducẽ ꝯtra be¬
ringariũ relinquẽs ip̃e ingalliã tento¬
nncam remeauir. Beringarius ꝯscilio du

Expanded text:
ditionem redegit, et extunc omnes Theutonici reditionem redegit, et extunc omnes Theutonici reges sine contradictione Belgicam semper tenuerunt. Post haec rex Ludovicus, uxorem ducis Gisiberti, quae erat soror regis Othonis, et vidua, in matrimonium accepit. Ipse vero non post multo a suis a regno suo expulsus, ad Othonem veniens, petit auxilium. Quo habito, devictis suis hostibus, in regnum per Othonem est restitutus. Post haec apud Ingelheim, in pratempore Berengarius Italiam nimia feritate premebat, et Adilinda vidua Lotharii imperatoris defuncti, ab eo captiva tenebatur. Otho autem Italiam potenter ingressus, reginam liberat, eamque sibi in uxorem consociat, atque Berengario depulso, Natalem Domini Papiae celebravit, ibique Conradum ducem contra Berengarium relinquens, ipse in Galliam Theutonicam remeavi
Abbreviated transcription (Latin):
Nno ab incarnatiõe domini. docec xxxu¬
Oito primus nobił heres henrici primi ĩ
regnum succedẽs inpallatio aquis gran
amaguntino hildiberto archiepiscopo co¬
ronatur. Istlauos boemos sibi resistentes
ꝯpescuir Belgicos dũ ei transitũ regni
perhiberent uertit infugã. totaq t̾ra belgi¬
ca igne ferroq uastata castrũ sytũ ĩ mõ¬
te capꝰ obsedit. Unde ludonicus filius ka¬
roli regis occidentał gallie t̾ram belgicã
quã pat̾ suus ante ꝑdiderar sub hac oc̃c
recuperare intendens alsatiã ꝓuintiam
ingreditur. C. uo audito ottõ rex soluit
capꝰ montẽ obsidione. ⁊ expulso absati¬
a rege lodoyco bresecã obsedit. Int̾ea dux
gisilb̾rus qui sororẽ oitonis regis hebar¬
in uxorẽ adu̾sus frãcos tãꝙͣ hostis regis
ottomis usq ad dandernacũ ꝓcedir ubi a
francis uicrus fugiẽs in renũ subinergit᷑.
sius om̃ib cesis aut fug ͦ delapsis. Rex
aucẽ oito iteꝵ belgicã ingressus totã in de¬

Expanded text:
nno ab Incarnatione Domini 936, Otho primus, nobilis haeres Henrici primi, in regnum succedens, in palatio Aquisgrani, a Moguntino Hildeberto archiepiscopo coronatur. Iste Sclavos Boemos sibi resistentes compescuit; Belgicos, dum ei transitum Rheni prohiberent, vertit in fugam, totaque terra Belgica igne ferroque vastata, castrum situm in Monte-Capri, obsedit: unde Ludovicus, filius Caroli regis occidentalis Galliae, terram Belgicam, quam pater suus perdiderat, sub hac occasione recuperare intendens, Alsatiam provinciam ingreditur. Quo audito, Otho rex solvit Capri-Montis obsidionem, et expulso ab Alsatia rege Ludovico, Bresecam obsedit. Interea dux Gisibertus, qui sororem Othonis regis habebat uxorem, adversus Francos, tanquam hostis regis Othonis, usque ad Andernacum procedit: ubi a Francis victus, fugiens in Rhenum submergitur, suis omnibus caesis, aut fuga delapsis. Rex autem Otho iterum Belgicam ingressus, totam in de
Abbreviated transcription (Latin):
bahartus estensis ep̃s qui ructor p̃p est
nominatus. Illiqͦ successit stephamis¬
ttem tentonicus natiõe. Imperator rur¬
sus ytalliã ingressus comitissam bea¬
tricẽ matrẽ .s. comitisse inathilde ꝯsan¬
guineã suã uiduã bonifatii marchioĩs
secum decluxit.

Expanded text:
behardus Aestetensis episcopus, qui Victor papa est behardus Aestetensis episcopus, qui Victor papa est nominatus. Illi quoque successit Stephanus, Theutonicus natione. Imperator rursus Italiam ingressus, comitissam Beatricem, matrem scilicet comitissae Mathildae, consanguineam suam, viduam Bonifacii marchionis secum deduxit
Abbreviated transcription (Latin):
q priuau̾at exercitũ mouer ⁊ in pannoĩa
citum illic sustentare ñ ualens panno¬
nia deuastata reu̾sus ẽ. Itẽ seq̃mi anno
pannoniã hostilit̾ aggrediẽs leonẽ ppͣa
secũ adducir. ⁊ andreum fugauit. atq oĩa
fitelir ordinauit. Eodem tp̃r gens norma
nie ꝯsurgens sub rob̾to guscando iuro
stremussimo ⁊ magne recordatõis duce
apulliã ingretitur. ubi incollis t̾re ua¬
riis moctis nũc potentia nũc dollo ⁊ frau¬
de affluxit. Quos leo papa romã cũ milli¬
tia agallia redoiẽs inçip̃ coherçere ab ap
pullia intẽdir expelłe. Inẜto aũt cũ eis p̃¬
lo multisq prostratis ppͣ uictus cogitur
sugere beneuentũ. Tanta aũt ibi ẽxutia¬
q parte cecidit m̾ultitudo ut acͥuus ibi
postea factus et ossib mortuoꝵ usq ho¬
die abindigenis sollebat uiattorib ⁊
obstentari. Anno extũc ꝓximo pp̃ leo mo¬
ritur.⁊ in ecc̃a scĩ petri sepultus miracuł
cõrruscare monstratur. Cui succeclir ge¬

Expanded text:
Pannoniam citum illic sustentare non valens, Pannonia devastata, reversus est. Item sequenti anno Pannoniam hostiliter aggrediens, Leonem papam secum deducit, et Andream fugavit, atque omnia feliciter ordinavitnniae consurgens, sub Roberto Guiscardo, viro strenuissimo, et magnae recordationis duce, Apuliam ingreditur, ubi incolas terrae, variis modis, nunc potentia, nunc dolo et fraude afflixit. Quos dum Leo papa, Romam cum militia a Gallia rediens, incipit coercere, et ab Apulia intendit expellere, conserto cum eis praelio, multisque prostratis, victus cogitur fugere Beneventum. Tanta autem ibi ex utraque parte cecidit multitudo, ut acervus ibi postea factus ex ossibus mortuorum, usque hodie ab indigenis soleat viatoribus ostentari. Anno extunc proximo papa Leo moritur, et in ecclesia Sancti Petri sepultus, miraculis coruscare monstratur. Cui succedit Ge
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ electioẽm pontificis libertatẽ. Inclina¬
tur ille admonitiõẽm aldibrandis pri¬
oris et purpuram deponit ⁊ habitum pe¬
grin assumit ⁊ it arripiẽs eundem aldi¬
brandum secũ ducit. Igitur cum ambo
simul romã uenissent. conscilio aldibrã¬
di brnmo insimũ pontificẽ elligitur. Q
causa romana ecca qualir̾cũq tũc cepit
ad electionẽ sumi pontificis nouit̾ informa¬
ri. Int̾ea imperator ingressus uelgicã gal¬
liam godesimũ ⁊ balduinũ duces ad de¬
ditõem coegit. Post hec synodus magũ¬
tine cellebratur ĩ p̃sentia ipĩus pp̃e leoĩs
⁊ henrici.iiii. imperatoris. Ad hec impera¬
tor adu̾sus andream qui ut supͣ notaium¬

Expanded text:
in electione pontificis, libertatem. » Inclinain electione pontificis, libertatem. » Inclinatur ille ad admonitionem Aldibrandi prioris, et purpuram deponit, et habitum peregrini assumit, et iter arripiens, eumdem Aldibrandum secum deducit. Igitur cum ambo Romam simul venissent, consilio Aldibrandi Bruno in summum pontificem eligitur. Qua causa, Romana Ecclesia qualitercunque tunc coepit ad electionem sui pontificis noviter informari. Interea imperator ingressus Belgicam, Gotfridum et Balduinum duces ad deditionem coegit. Post haec, synodus Moguntiae celebratur, in praesentia ipsius papae Leonis, et Henrici quarti imperatoris. Ad haec imperator adversus Andream, qui, ut supra na
Abbreviated transcription (Latin):
Nno ab incarnatione domini.Mxluii.
Henricus quartus rex ictoriosus rome
indie natał domini aclem̃te papa coro¬
natus. lxxxx ab angusto imperii noẽn¬
⁊ dignitatẽ suscepit. In de ꝑ appulliã duc¬
to exercitu ad papã cum honore reu̾titur.
Eodem anno mortuo squidergeto.i. papa
clem̃te popio aquileiensis patriarcha ĩ
locũ eius rome subrogatur. Nõ multo pꝰ
rex ungaroꝵ penit aquodã suo cliente
nomine andrea occulis regnoq priuat᷑.
undus auctoritate imperiali ad sedẽ be¬
ati petri fuerat destinatus. Qui ⁊ assupta
purpura ꝑ gallias it̾ assũmẽt contingir
eũ clumacum uenire ubi aldibrandus
adiens emullatiõe dei plenus constãt᷑
de incepto redarguir illicitũ ẽẽ asserens
sumum pontificẽ ꝑ manũ laycã ad gu¬
bernationẽ uniuersał eecͣe introire. Ue¬
runtam̃ in quit si meis ꝯsciliis te credẽ
uoliu̾s efficere pot̾is quid neq regis aĩ¬
mum exacerbab̾ neq sc̃e ecc̃ẽ auffereᷤᷤ

Expanded text:
nno ab Incarnatione Domini 1047. Henricus quartus, rex victoriosus, Romae in die Natalis Domini, a Clemente papa coronatus, LXXXIV ab Augusto, imperii nomen dignitatemque suscepit. Inde per Apuliam ducto exercitu, ad patriam cum honore revertitur. Eodem anno, mortuo Suidegero, id est Clemente papa, Popio Aquileiensis patriarcha, in locum ejus Romae subrogatur. Non multo post, rex Ungarorum Petrus, a quodam suo cliente, nomine Andrea, oculis regnoque privaturundus, auctoritate imperiali ad sedem beati Petri fuerat destinatus: qui cum assumpta purpura per Gallias iter ageret, contigit eum Cluniacum venire, ubi Aldibrandus adiens, aemulatione Dei plenus, constanter de incoepto redarguit, illicitum asserens summum pontificem per manum laicam ad gubernationem universalis Ecclesiae introire. « Verumtamen, inquit, si meis consiliis te credere volueris, efficere poteris, quod neque regis animum exacerbabis, neque sanctae Ecclesiae auferes
Abbreviated transcription (Latin):
R at aũt cib salomonis ꝑ singulos dies¬
xxx chori simile. ⁊ lx. chori farine ⁊ de¬
cem bones pingues ⁊ yex boues pascua¬
les. et.C. arietes excepta uenatione cͥuo¬
rum capreaꝵ atq bubaloꝵ ⁊ alioꝵ arti¬

Expanded text:
rat autem cibus Salomonis per dies singulos XXX chori simile et sexaginta chori farine, decem boves pingues et XX boves pascuales et centum arietes, excepta venatione cervorum, caprearum atque bubalorum et avium alti
Abbreviated transcription (Latin):
E saris imperiũ nũc ferr᷑ adesse leonis. ⁊ cͣ¬
H ic modo quindenis ãnis fert lora decoris.
Ultimus est ip̃e quẽ sua roma collit.
Gregorius setlit cũ cesare papa leone.
A nns ritte decẽ romanum gessit honorẽ.
Menses r̾ t̾nos plus sua uita fouer.
I nsuꝑ ad requiem ptullit octo dies.
C arolus martellus dũ frantia regͣ reg̾bat
Pipinus nanus dux tũc cũ matre setebar.
P lurima gothoꝵ bella frequent̾ erant.
¶Erecoꝵ reges hucusq licer memorari.
Q uos loquor ytallie tunc impio dñari
Hunc ⁊ mitalia greca corona cacdit.
U ertimur ad francos quoꝵ uirtute tueri
I tala gens pot̾it securaq roma teneri
Carlomartellus tutor ⁊ auctor erit.
P ipinus nanus fieri rex inde meretur.
Q ui post martellũ papalia uira tuetur.
Sit quoque patriticis fert ⁊ murbe detus.
Carulus imperium poterit post ista meri.
Cuius ⁊ ecͣc poterit uutute tueri.
Eius ab imperio greca corona cadit.
De genealogia Raroli magni atempore

Expanded text:
esaris imperium nunc fertur adesse Leonis, Sedecies ductis annis fert lora decoris, Ultimus est ipse quem sua Roma colit. Gregorius sedit cum Caesare papa Leone, Annis rite decem Romanum gessit honorem, Menses ter ternos addita vita fovet. Insuper ad requiem pertulit octo dies. Carolus Martellus dux Francorum regna regebat, Pipinus Nanus dux tunc cum patre sedebat, Plurima Gothorum bella frequenter erant. Graecorum reges hucusque licet memorari, Quos loquor Italiae tunc imperio dominari, Nunc et in Italia Graeco corona cadit. Vertimur ad Francos, quorum virtute tueri Itala gens poterit, securaque Roma teneri: Carolus Martellus tutor et auctor erit. Pipinus Nanus fieri rex inde meretur, Qui post Martellum papalia jura tuetur, Fit quoque patricius, fert et in Urbe decus. Carolus imperium poterit post ista mereri Cujus et Ecclesia poterit virtute tueri, Ejus ab imperio Graeca corona perit. De genealogia Caroli Magni, a temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
coronatus.lxui. ab augusto sortitur im¬
perium regnante infrantia glotario filio
il peria. Iste anno imꝑii sui. iͦ genuir fili¬
um eracliũ constantinum ex eudoxia. Mor¬
tua uero exendoxia filiã sororis sue Marti¬
nã incestuose sibi copulauit. er ex ea filiã
eraclonã suscep̃. Huc usq ysi dorus ep̃s u
storã suã ꝑduxit. anno imꝑii sui .uiii. Dũ
eraclius arege ꝑsaꝵ cosorõe pacẽ peterer nͥ
impetraret. ip̃e .iii. postea anno qui erat
imperii sui .xii. exͥcitũ mouer ĩ ꝑsidẽ eundo
autẽ inponte danubii cũ filio cosora hũit
singlare conflictũ: quo ibioẽ occiso er par¬
te ex̾citus ip̃ius tunc ad xp̃i antatẽ conũ
sa ꝓcessit atq omnem psidem deuastauie.
cõsoroe ĩ celo aureo tũc una cũ cruce do¬
mini se dentẽ occidit ⁊ lignũ scm m̃ acce¬
pit. In de reuersus constantinopolim cũ
triumpho postea crucẽ yero solimam re¬
portauit. uͥ in introytu ip̃ius porte mira¬
culũ magnũ apparuit. Qd̾ miraculum e¬

Expanded text:
tus ab Augusto, sortitur imperium, regnante in Francia Lothario, filio Hilperici. Iste anno imperii sui secundo, genuit filium Heraclium Constantinum, ex Eudoxia. Mortua vero Eudoxia, filiam sororis suae Martinam, incestuose sibi copulavit, et ex ea filiam Heraclonam suscepit. Hucusque Isidorus episcopus historiam suam perduxit. Anno imperii sui octavo dum Heraclius a rege Persarum Cosdroe pacem peteret, nec impetraret: ipse quarto postea anno, qui erat imperii sui duodecimus, exercitum movet in Persidem. Eundo autem in ponte Danubii cum filio Cosdroe habuit singularem conflictum. Quo ibidem occiso et parte exercitus ipsius, tunc ad Chrirsus processit, atque omnem Persidem devastavit. Cosdroem in solio aureo tunc una cum cruce Domini sedentem occidit, et lignum sanctum inde accepit. Inde reversus Constantinopolim cum triumpho, postea crucem Hierosolymam reportavit. Ubi in introitu ipsius portae miraculum magnum apparuit: quod miraculum e
Abbreviated transcription (Latin):
lat iussu regio baptiiari. qd etiam impet᷑¬
uic. Ipẽ qͦ ebaclius d̾ uideis su imperii si¬
militer fecit. Nõ multo post agarem qui
om̃s sunt cicumcisi imperum eius in¬
eccitum perdunr. Eraclius etontra aperti
portis caspias educit. homines seuissimos
ques alexander magnus ꝑy eorumin¬
manitatem super mare caspium olim cõ¬
clusit: ex cum istis aduersus agarenos ĩ¬
perator bellũ inscantare ꝓponit. Angelus
autẽ domini eutẽ nocre dum mane fueũt
ex dollore fit tumidus ⁊ mydropisun u¬
O iuiditia dei instissima quia eraclius ꝑ
uirtutem er signaculum uctoriosissime
crucis gloriosissime triumphauerar po
stea dei crucis oblitus mag̾ manguriis
ꝙͣ indiuino auxilio confidebat ab agare¬
nis qui nec int̾ uires fuerãt computancti
meriut infẽlicit̾ superari. Cet̾a de eraclio ⁊
de cruce atq d̾ coforoe uersib exponamus.
Item de erac lio er de exaltatione sancte
S et de papa sui temporis.

Expanded text:
lat jussu regio baptizari. Quod etiam impetrlat jussu regio baptizari. Quod etiam impetravit. Ipse quoque Heraclius de Judaeis sui imperii similiter fecit. Non multo post Agareni, qui omnes sunt circumcisi, imperium ejus inercitu perdidit. Nam Heraclius apertis portis Caspios educit, homines saevissimos, quos Alexander Magnus, propter eorum immanitatem, super mare Caspium olim conclusit, et cum istis adversus Agarenos imperator bellum instaurare proponit. Angelus autem Domini, eadem nocte, dum mane fuerant ex dolore fit tumidus; et in hydropisin verO judicia Dei justissima! quia Heraclius per virtutem et signaculum victoriosissimae crucis gloriosissime triumphaverat: postea Dei et ipsius crucis oblitus, magis in auguriis, quam in divino auxilio confidebat; ab Agarenis, qui nec inter viros fuerant computandi, meruit infeliciter superari. Caetera de Heraclio, et de cruce, atque de Cosdroe, versibus exponamus: Item de Heraclio et de Exaltatione sanctae crucis, et de papa sui temporis.
Abbreviated transcription (Latin):
am quidẽ in occidente Bagueriã in oriẽ¬
te. Habebat rex francoꝵ. Dagob̾tus ita¬
q unicꝰ rex francoꝵ leges baguaris de¬
dit. Qui dũ patre suo glotario a dhuc ⁊¬
uiuente cũ saxoĩb bellũ inhiss ab eis
grauit est uilneratus. Uñ postulato er
accepto a patre auxilio iteꝵ cũ saxonib ⁊
pugna ꝯ gredũr. Quib głese iuctis atq
fugatis uniuersã saxoniam sue litioni
subietit. omnesq illius gentis mascu¬
los qui gladio dagubri statuta fuerarre lõ¬
giopocius imperio legim tue fiule perenu¬
pros. Eo tp̃ bencus cũ uertꝰ colomensis erur
epo. Eraclius intea agoorgio patriartha se¬
cuctus heresi enticiana inficit᷑. Insuper fib
machematicus ⁊ astrologus tũc ꝑ constella¬
tiones cognouit. ꝙ homines cucumcisi es¬
sent eus imperusm uastaturi. Extimans
ante homines illius modi ẽẽ iudeos missis
ad augubtũ legatis omnes udros postul¬

Expanded text:
am quidem in Occidente, Bavariam in Orienam quidem in Occidente, Bavariam in Oriente habebat rex Francorum. Dagobertus itaque unicus rex Francorum, leges Bavaris dedit. Qui dum patre suo Lothario adhuc vivente, cum Saxonibus bellum inisset, ab eis graviter est vulneratus. Unde postulato et accepto a patre auxilio, iterum cum Saxonibus pugna congreditur. Quibus gloriose victis atque fugatis, universam Saxoniam suae ditioni subjecit; omnesque illius gentis masculos, qui gladio Dagoberti statura fuerant longiores, ejus imperio legimus tunc fuisse peremptos. Eo tempore beatus Cunibertus Coloniensis erat episcopus. Heraclius interea a Sergio patriarcha seductus, haeresi Eutychiana inficitur: insuper fit mathematicus et astrologus. Tunc per constellationes cognovit, quod homines circumcisi essent ejus imperium vastaturi. Existimans autem homines illiusmodi esse Judaeos, missis ad Dagobertum legatis, omnes Judaeos postu
Abbreviated transcription (Latin):
aliis .lxx. martiriũ sb̾ uidice mar abona
ꝓ fide xp̃i suscepit aꝑsis. Cuiꝰ tunica postea
quidã demoniatꝰ inducrꝰ curatus est. Huiꝰ
corpꝰ eracli de ꝑside asportauit. Eo tempore
machonier quẽ sarracem hodie collunti
natꝰ d̾ stirpe ysmnaeł patre gencił matre
uideus legẽ suã p̃licabat. Eistẽ dieb mor¬
tuo glorhario rege francoꝵ dagubtus fili
eiꝰ satis puer erar. Quẽ arnolfus maiordo¬
mus qui tũc maior domus erar eclucañ.
Idẽ amolsus postea meptẽsis ep̃s fuir. Iste
dagub̾tus infrantia solus regnabat. S frĩ
suo herib̾to circa ligetĩ fluinum pancas
urbes er pagos dimiserat. Aglodoueo ein
ustq ad istũ gagob̾tũ regnum francoꝵ
unt̾ diu̾sos fratres uarie diuisũ int̾ filios
filioꝵ ꝯfuse ⁊ mequabilit̾ regnatum erar.
Terminꝰ aũt regͥ francoꝵ erat. iã ab yspa¬
nia usq pannoniã hñs ĩ uno fine aqui¬
taniã ex alio aũt capite ducatũ baguerie
qui ꝓtendit usq ad imgariã. aquitani¬

Expanded text:
aginta, martyrium sub judice Marzabona pro fide Christi suscepit a Persis. Cujus tunica postea quidam daemoniacus indutus, curatus est. Hujus corpus Heraclius de Perside asportavit. Eo tempore Machomet, quem Saraceni hodie colunt, natus de stirpe Ismaelis, patre gentilis, matre Judaeus, legem suam ps filius ejus satis puer erat; quem Arnolphus qui tunc majordomus erat, educavit. Idem Arnolphus postea Metensis episcopus fuit. Iste Dagobertus in Francia solus regnabat, sed fratri suo Heriberto circa Ligerim fluvium paucas urbes et pagos dimiserat. A Clodovaeo enim usque ad istum Dagobertum regnum Francorum inter diversos fratres varie divisum, et onfuse et inaequabiliter regnatum erat. Terminus autem regni Francorum erat jam ab Hispania usque Pannoniam, habens in uno fine Aquitaniam, ex alio autem capite ducatum Bavariae, qui protenditur usque Ungariam. Aquitani
Abbreviated transcription (Latin):
Iste fuit focas cũ seditiõe leuatꝰ
Milite fautore regnat nollẽte senatu.
Tũc pars nobilliũ ꝑdidit ense capud.
Nũc gens ꝑ saꝵ romanis sb̾dita pridẽ.
Iã transgressa fidẽ ppłs nõ permaner itẽ.
Prelia ꝑmiscer romͥa cacluca siller.
Cum fuĩt domina ꝑdir gens romula ꝑsaᷤ
S it ⁊ ebreoꝵ sunt prelia prisce reu̾sa.
R̾ omanꝰ ppłs ꝑdit utrumq sollum.

Expanded text:
Iste fuit Phocas cum seditione levatus, Milite fautore regnat, nolente senatu; Tunc pars nobilium perdidit ense caput. Nunc gens Persarum Romanis subdita pridem, Jam transgressa fidem, populus non permanet idem, Praelia permiscet, Roma caduca silet, Cum fuerit domina, perdit gens Romula Persas, Sic et Hebraeorum sunt praelia prisca reversa, Romanus populus perdit utrumque solum.
Abbreviated transcription (Latin):
O ca seter cesar restaurat ⁊ undiq lesa.
Agnima lombarda sb̾ eo sũt plurĩa cesa
E r dedit eccłiis pace sedere sius.
Imperio foce lombardus ab urbe fugat᷑.
Tusciaspolletũ u̾tute sua reuocat᷑.
Pax erat ytallicis sed tenctiua sacis.
Ocro sedẽs amnus focas tenet imꝑiacũ.
Anni solius cui modo uita fauer.
Qui perit a foca minꝰ ꝑ scła dignũ.
Ut sedes perͥ pͥma sit ille dedir.
Prima prius sua̾t constantino politana.
E st modo romana meliori doginate clara.
Petrus enĩ princeps dogmata prima parat.
Oero capit m̃ses uite bonifatius iste.
Disq decẽ num̾ando dies ꝓ tp̃r syste.
s ic tp̃ra pape sb̾ breuitate̾ cape.
Q uartꝰ cum foca boĩfatiꝰ ille notat᷑
U dolla constitui pinguia tura dari.
Hec domus minunda sãc benedicit irda.
D emoĩs existens fit sc̃a maria rotunda.
Primaq demonii nũc maner aulla dei

Expanded text:
oca sedet Caesar, restaurat et undique laesa, Agmina Lombarda sub eo sunt plurima caesa, Et dedit Ecclesiis pace sedere suis. Imperio Phocae Lombardus ab Urbe fugatur, Tuscia Spoletum virtute sua revocatur, Pax erat Italicis, sed recidiva satis. Octo sedens annis Phocas tenet imperiatumAnni solius cui modo vita fuit. Qui petit a Phoca munus per saecula dignum. Ut sedes Petri prima sit, ille dedit. Prima prius fuerat Constantinopolitana, Est modo Romana, meliori dogmate clara; Petrus enim princeps dogmata prima parat. Octo capit menses vitae Bonifacius iste, Bisque decem numerando dies pro tempore siste, Sic tempus papae sub brevitate cape. Quartus cum Phoca Bonifacius ille notatur, Idola constitui, pinguia thura dari. Haec domus immunda sacra benedicitur unda, Daemonis existens fit Sancta Maria Rotunda, Primaque daemonii, nunc manet aula Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃e suo lutio aurelio. Lutius iste apople¬
xia moritur. Anto nꝰ u̾o filiũ suũ cõmo¬
dũ uocat ad imperiũ. Isti leges asperas
tẽperauer er scripta fic̾alia om̃ia ĩ foro ⁊¬
publico ĩcẽder.

Expanded text:
re suo Lucio Aurelio. Lucius iste apoplexia moritur. Antoninus vero filium suum Commodum vocat ad imperium. Isti leges asperas temperaverunt, et scripta fiscalia omnia in foro publico incenderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Cognitus eẽ pat̾ recipit ꝑ tp̃r fructus.
Nam gener imperii filius eius erit.
Cesar ubi potuit d̾ nobilitate doceri.
Pace frui gregis ualer ⁊ ip̃e mereri.
I ste michi sotius ⁊ gener inquid erit.
Cũq uidet ꝙ ⁊ ip̃e fidẽ puero uollauir.
Plaudit ei quẽ dext̾a dei seruauit amauit.
Tu gener impii tumichi natus ait.
R ex cadit ĩ factum regis gener ille uocar̃.
Ordine laudatur socero gen̾ assotiatur.
Sic tota fortune rẽ uariasse datur.
Ille locus nemoꝵ quo uir fuir ille creatus
N obił eccłia monachis hyrsauia uocat̃.
Magna creatori nunc ibi pomꝑa datur.
De t̾tio henrico imperatore filio ꝯradi.

Expanded text:
Cognitus esse pater, recipit pro tempore fructus, Cognitus esse pater, recipit pro tempore fructus, Nam gener imperii filius ejus erit. Caesar ubi potuit de nobilitate doceri, Pace frui regis valet et gener ipse mereri, Iste mihi socius et gener, inquit, erit. Cumque videt quod et ipse fidem puero violavit, Plaudit ei quem dextra Dei servavit, amavit, Tu gener imperii, tu mihi natus, ait. Rex cadit in fatum, regis gener ille vocatur, Ordine laudatur, socero gener associatur: Sic rota fortunae rem variasse datur. Ille locus nemorum quo vir fuit ille creatus, Nobilis Ecclesia monachis Hirsaugia vocatur, Magna Creatori nunc ibi pompa datur. De tertio Henrico imperatore, filio Conradi
Abbreviated transcription (Latin):
Plena timore tacet multum uariãte minace.
Mors ⁊ uita simul regis in ore latent.
Ira recẽs inferre necẽ penãq laborat.
Parce pat̾ differe placer natura perorat.
Nature p̃cib uincitur absq mora
Dum grauis ĩrege forer luctatiom̃tis.
Obtinet incansa ratio. firgit ira potẽtis.
R espicit uxorẽ letus urañ soller
Dĩc ei sanccita dei neq̃unt uacuari.
Qd̾ uolui iã nõ potui deus ip̃e negauit.
Q ue deus instituit nos patiem̃ air.
Uox ad hec instat deus inquid ꝯtullit ista.
Prorsus ab humana celi sapĩa distar.
hec sunt acra dei mens tua cadat ei.
Si generũ tom̃ ĩgeniũ̃ natura notarer.
Nec fortuna mͥ neq filia dampna parer
Si secus gen̾e gauclia nulla darer.
Cogitur hinc regi duxĩsinuare qd egit.
Iiroe duos uiuenes ueꝵ recitã coegit.
Compulir ⁊ comitem quem nigra silua tegir.
D um comes additꝰ credit sibi crescere luctꝰ.

Expanded text:
Plena timore tacet, vultu variante minacem, Plena timore tacet, vultu variante minacem, Mors et vita simul regis in ore latent. Ira recens inferre necem poenamque laborat, Parce pater, differre placet, natura perorat, Naturae precibus vincitur absque mora. Dum gravis in rege fieret luctatio mentis, Obtinet in causa ratio, fugit ira potentis, Respicit uxorem laetus ut ante solet. Dicit ei: « Sancita Dei nequeunt vacuari, Quod volui, jam non potui, Deus ipse negavit, Quae Deus instituit, nos patiemur. » Ait. Uxor ad haec instat: « Deus, inquit, contulit ista, Prorsus ab humana coeli sapientia distat, Haec sunt acta Dei, mens tua cedat ei. Si generum tamen ingenuum natura notaret, Nec fortuna mihi, neque filia damna pararet, Si secus est gener, gaudia nulla daret. » Cogitur hinc regi dux insinuare quod egit, Inde duos juvenes verum recitare coegit, Compulit et comitem, quem Nigra Sylva tegit. Dum comes adductus credit sibi crescere luctus,
Abbreviated transcription (Latin):
Alt̾a post pauca regit data lit̾a querit.
Sic uissis regina suis reu̾ent̾ hobedit.
Illa reffeit ꝯcta ꝓficienda dedi.
Aspera scripta quidẽ tep̃cipiẽte relegi.
S qui a pertimui cito contradicẽ regi.
Omĩa ꝯ tribui q̃ tua carta uehit.
Nata maritata sponsalia sunt celebrata
Curia letata sollempnia magͣ peracta.
Eilia nra parẽ gaudet hr̃e marem.
Regit ⁊ obstupuit reputans hec sompnia c
Urger equos festinat it cursũq coequat.
Commotusq satis se de resedit aquis.
Filia cũ matre pceꝵ turba comittãte.
Astitit er geneꝵ ꝓffert quẽ p̃tulit ante.
S ponsa manu sponsa ducir amãda secũ.
Turgidus ille sedens quid agar quid dicat ĩ illã.
Nescr ⁊ intumuit ardensq fauore fauillar.
S tant furor ⁊ ratio pectore nisa suo.
Ini furor cordis contraria stant rutoĩ.
Obiuat er ratio sotia pietate furori.
S tans gener in nedio credit ab inde mori.
Eilia cum matre feruente patris feritate.

Expanded text:
Altera post pauca regis data littera, quaerit Altera post pauca regis data littera, quaerit Si jussis regina suis reverenter obedit: Illa refert: Cuncta perficienda dedi. Aspera scripta quidem, te praecipiente, relegi, Sed quia pertimui cito contradicere regi. Omnia contribui quae tua charta vehit. Nata maritata, sponsalia sunt celebrata, Curia laetata, solemnia magna parata, Filia nostra parem gaudet habere marem. Legit et obstupuit reputans haec omnia Caesar, Urget equos, festinat iter, cursumque coaequat, Commotusque satis sede resedit Aquis. Filia cum matre procerum turba comitante, Astitit, et generum praefert, quem praetulit ante. Sponsa manu sponsum ducit amanda suum. Turgidus ille sedens, quid agat, quid dicat in illam, Nescit, et intumuit, ardensque furore favillat, Stant furor et ratio pectore tusa suo. Ira, furor cordis, contraria stant rationi, Obviat et ratio socia pietate furori; Stans gener in medio credit abinde mori. Filia cum matre fervente patris feritate,
Abbreviated transcription (Latin):
Presbit̾ ut dirã potuit ppendere mortẽ.
Pͥ tinus ĩ melius satagit ꝯu̾tere sortem.
N oxia raxit ab huic hec bona scripsit ibi.
Si dare distulleris hostia mortis eris.
Ille reffert domine famulum me semphẽto
R ex michi cũ fueris rũc memorare perõ.
Rixit ad hec inuenis risũq fuisse putauir.
U ersus aquisgrani festinus it̾ peragrauit.
Nesciuis inscriptis ꝙ sibi carta parit.
Aspitiẽs regnia uidet iuuenẽ ueniẽtem.
Miitur formã fatiẽ uisũq nitentem.
Mox puer ut uenir regia scripta dedit.
I p̃a legit s lecra tegit secreta reponẽs.
N ata uidens tremebunda sillet ꝑhibente rube
Mat̾ eã citius c̾nere scripta moner.
Regia madata numo pplesa rigore.
Lecta docent dominã regis meruisse furorẽ.
E r spẽs iuuenis hec peragenda moner.
Nõ erat ur possenr regis precepta negari.
Curia dat iuueni thalamũ de more panã
Silia p̾cipitur concito sponsa. dari.

Expanded text:
Presbyter ut potuit pueri perpendere mortem, Presbyter ut potuit pueri perpendere mortem, Protinus in melius satagit convertere sortem, Noxia rasit; abhinc haec bona scripsit ibi: Si dare distuleris, hostia mortis eris. » Ille refert: « Domine famulum me semper habeto, Rex mihi cum fueris tunc memorare peto. » Risit ad haec juvenis, risumque fuisse putavit, Versus Aquisgranum festinus iter peragravit, Nescius in scriptis quid sibi charta parit. Aspiciens regina videt juvenem venientem, Miratur formam, faciem, vultumque nitentem, Mox puer ut venit, regia scripta dedit. Ipsa legit, sed lecta tegit, secreta reponens: Nata videns, vagabunda silet, perhibente rubore. Mater eam citius cernere scripta monet Regia mandata nimio perplexa rigore Lecta docent dominam regis metuisse furorem, Et species juvenis haec peragenda monet. Non erat ut possent regis praecepta negari, Curia dat juveni thalamum de more parari, Filia praecipitur quamcito sponsa dari.
Abbreviated transcription (Latin):
Anxia mens regis iuuenẽ sollert̾ adegit.
Quis pat̾ fuit mar̾ sub sit nat᷑a coegit.
S ũ ducis ille reffert me lucis aulla regir.
Rex quia iã stenlẽ cognou̾at ẽẽ clutissam.
Extimar enxa pueꝵ qr nõ foret ip̃a.
Er quia sic dubitar noxia corde parare
Nãputar huc pueꝵ quẽ iux̾at ante neccai.
H unc ⁊ adimperii meruit diadena uocaͣ.
Unde cito puero morte pericla dari.
I p̃ẽ mami ꝓpria ꝓperit ꝯscribere cartam.
Qua pueꝵ portare necẽ sub fiude coartat.
Sir puer uarias arripit ergo uias.
Sertur aquis gram septẽ ꝓperasse dieb.
I p̃e carer setiis nõ habundat ad omia reb.
Prbr hunc recipir cui Iubet ip̃e deus.
Cessus er esuriens scanno capir ille saporẽ.
P resbit̾ aspitiens iuuenem fulgere decore.
Prandia disposuir delitiosa fore.
C arta bom pucri bursa retinere ꝑpendit.
P resbit̾ hanc aꝑit ⁊ eã cognosce̾re tend̾it.
Fortẽ necẽ pueri conciro cernit ibi.

Expanded text:
Anxia mens regis juvenem solerter adegit, Anxia mens regis juvenem solerter adegit, Quis pater aut mater sibi sit, narrare coegit, Sum ducis, ille refert, me ducis aula regit. Rex quia jam sterilem cognoverat esse ducissam, Aestimat enixa puerum quia non foret ipsa, Et quia sic dubitat, noxia corde parat. Nam putat hunc puerum, quem jusserat ante necari, Hunc et ad imperii metuit diadema vocari, Unde cito puero morte pericla parit, Ipse manu propria properat cum scribere chartam, Qua puerum portare necem sub fraude coarctat, Fit puer Urias arripit ergo vias. Fertur Aquisgrani septem properasse diebus, Ipse caret sociis, nec abundat ad omnia rebus, Presbyter hunc recipit, ut jubet ipse Deus. Fessus et esuriens scamno capit ipse soporem, Presbyter aspiciens juvenem fulgere decore, Prandia disposuit deliciosa fore. Charta boni pueri bursa retinente pependit, Presbyter hanc aperit, et eam cognoscere tendit, Forte necem pueri quamcito cernit ibi.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ego de more partu sunullabo laborẽ.
Tu dcĩs moderare meis prãq fauorẽ.
Ut reputẽt pueꝵ me generante fore .
F ama uolat genuisse ducẽ pepisse ducisã.
Aspecuu fatieq puer formaq patrissar.
Crescit ⁊ inducit gaudia magna dnci.
Cũ puer hñricꝰ qudenũ scanderer amĩ.
Militis offitio censetur honore leuandus.
Prsus enĩ speties. corpus ⁊ acta placent.
Int̾ea rex ip̃e uenit puer astitir illi.
Sorma retens fatieq inter flauiq capilli.
Dũ qiͣ flos lucer rex uocat ip̃e ducẽ.
Dic nichi qs puer ẽ meus ẽ dux ĩ tullir illi
Cesar ait totus forma simullatur achilli.
Hũc ait obsequiis ꝯtinuabo meis.
Uux ait oro pat̾ tenero nũc partire nato.
Cũ fortis cũ milles erit uuienẽ reuocato.
Ut uacer obsequio tũc meliore dato.
Dũ par̾ implorat dũ sic retin̾e laborat.
Rex foris euacuat penitus q̃cũq perorar.
Atq sibi pueꝵ detullic absq mora.

Expanded text:
Sic ego de more partus simulabo laborem, Sic ego de more partus simulabo laborem, Tu dictis moderare meis, praestaque favorem, Ut reputent puerum me generante fore. » Fama volat genuisse ducem, peperisse ducissam, Aspectu facieque puer formaque patrissat, Crescit, et inducit gaudia magna duci. Cum puer Henricus quindenum scanderet annum, Militis officio censetur honore levandus, Prorsus enim species corpus et acta placent. Interea rex ipse venit, puer astitit illi, Forma recens faciesque nitet, flavique capilli, Dum quasi flos lucet, rex vocat ipse ducem: « Dic miCaesar ait: « Totus forma simulatur Achilli, Hunc, ait, obsequiis continuabo meis. » Dux ait: « Oro, pater, tenero nunc parcite nato, Cum fortis, cum miles erit, juvenem revocato, Ut vacet obsequio tunc meliore dato. » Dum pater implorat, dum sic retinere laborat, Rex ferus evacuat penitus quaecunque perorat, Atque sibi puerum detulit absque mora.
Abbreviated transcription (Latin):
D ic ⁊ ecce lepus iuuenũ ꝑ cura resurgẽs.
Armiger ĩsequit᷑ clamãdo canesq ꝑurger.
Sic pietate dei uictuna fertur ei.
Arboris ĩ ramo puerũ lacͥmado relinqũt.
Cor leporis demonstrãtes m̃datia fingũr.
Iussit mandatũ iã scelus ẽẽ datũ.
Cesar ht̃ grates ⁊ gaudia magna duob.
Prãt ⁊ ambobus sceleris ꝓ mun̾e robur.
n ã bene complacuit pcditionis opus.
Contig̃ hinc trãsire ducẽ q̃ nũc iacet ĩfãs.
Audit ⁊ obstupint piuͣ uox alt̾ius ĩstat.
Cumq udet pueꝵ dux cito tollit eum.
Suscipic infantẽ nimiũ gauisa ducissa:
Noctis ĩ obscuro dũ cũ duce luderet ip̃a.
s equent᷑ sterillẽ magna clucissa fore.
Dux ait hũc pueꝵ pot̾is tͥ fingere natũ.
S inge p̃cor partũ dete fateare creatũ.
Q uippe manu domini suspicor ẽẽ datũ.
Annuir audito mulier formosa marito.
Hĩc ait exito thalamo pperant̾ abito.
Om̃ib in sinua me peperisse cito.

Expanded text:
» Dixit: et ecce lepus juvenum per crura resurgens, » Dixit: et ecce lepus juvenum per crura resurgens, Armiger insequitur clamando, canesque perurget, Sic pietate Dei victima fertur ei. Arboris in ramo puerum lacrymando relinquunt, Cor leporis demonstrantes mendacia fingunt, Juxta mandatum jam scelus esse datum. Caesar habet grates, et gaudia magna duobus Praestat et ambobus sceleris pro munere robur, Nam bene complacuit perditionis opus. Contigit hinc transire ducem qua nunc jacet infans, Audit et obstupuit, pueri vox altius instat, Cumque videt puerum dux cito tollit eum. Suscipit infantem nimium gavisa ducissa, Noctis in obscuro dum cum duce luderet ipsa, Se queritur sterilem magna ducissa fore. Dux ait: « Hunc puerum poteris ibi fingere natum, Finge, precor, partum, de te fatere creatum. Quippe manu Domini suspicor esse datum. » Annuit audito mulier formosa marito. « Hinc, ait exito, thalamo properanter abito, Omnibus insinua me peperisse cito.
Abbreviated transcription (Latin):
Ite simul pueri corcito ferte michi.
Dũ puerũ querũt curct deus ip̃e tueri.
Nã puero pueri ꝑ ietate uolũt misereiͣ.
Iudtitio celi salutificandus eĩt.
In manib dũ plasma suũ tenuere parẽtes.
Armigeri uenere uiri puerũ rapiẽtes
Ut mectio nemoꝵ iuita relinquat eũ.
Inpueiũ dũ respitiũt animꝰ uariatur.
Nã rider q̃cũq uider risu p̃tiatur.
Ne cadat in fatũ tampuerile capud.
Armigeri cũ iã puero cupiũt misereĩ.
In cipiũt que concipunt ex more fateri.
Respice natus heri quomodo pulcer eĩt.
U nꝰ ait concedo mag̃ te uiuere uita.
Q uã gladio tua parua meo sint m̃bra ꝑita.
Morteq mentita tu remaneb̾ ita.
Alt̾ ait totũ cupio dissoluere uorũ.
Ponamꝰ ꝑuerũ nemoꝵ statiõe remorũ.
Ne lupus hunc comedat rudificabo locũ.
Signa tam̃ mortis qua caliditate feremꝰ.
Ille refferr canib leporẽ campo capiemus.
Cor qͦ tollemꝰ quo simullabo scelus.

Expanded text:
« Ite simul, pueri, cor cito ferte mihi. » « Ite simul, pueri, cor cito ferte mihi. » Dum puerum quaerunt, curat Deus ipse tueri, Nam puero pueri pietate volunt misereri, Judicio coeli salvificandus erit. In manibus dum plasma suum tenuere parentes Armigeri venere viri puerum rapientes, Ut medio nemorum vita relinquat eum. In puerum dum respiciunt animus variatur, Nam ridet quocunque videt, risuque precatur Ne cadat infantum tam puerile caput. Armigeri cum jam puero cupiunt misereri, Incipiunt quae concipiunt ex ore fateri. « Respice, natus heri quomodo pulcher erit? » Unus ait: « Concedo magis vivere vita, Quam gladio tua parva meo sint membra petita, Morteque mentita tu remanebis ita. » Alter ait: « Totum cupio dissolvere votum, Ponamus puerum nemorum statione remotum, Ne lupus hunc comedat nidificabo locum. Signa tamen mortis qua calliditate feremus? » Ille refert: « Canibus leporem campo capiemus, Cor quoque tollemus quo simulabo scelus.
Abbreviated transcription (Latin):
Onradus ꝓpace duces depoĩt honore. uersi¬
Et pacis sanctira fac̃ ꝯstãte fauore. fice e¬
Nã regẽ metuir dũ latitabat ibi.
Uxor ⁊ ip̃e comes dũ sic latuere dolentes.
Regẽ conradũ uider ip̃e comes ueniẽtem.
D isꝑsis sotiis solus ⁊ ip̃e fuit.
Hospitiũ petiit quia uespera tetra coegit.
Que possinr miseu reffer̃t sollatia regi.
Quicqd equs uoluit hospita dedit.
Filuis ẽ coĩti sub eadẽ morte creatus.
Suscipiunt pueꝵ forma spetieq beatũ.
In sompno regi uisio magna fuit.
Uox ait ecce tuus puer hic erit unicus heres.
Omina ꝑcipiet q̃ cũq uideris hr̃e.
Hunc tibi tugenerum posteritate feres.
Mane sub aurora rex pergir ad ulteriora.
Et doler et plorat sic tollere lora.
U t puer hinc pereat cogitat absq mora.
Pronus ex nemore uestigia nocte seq̃ntes.
Ecce canes famuliq manẽt regẽ repetẽtes.
Mirantes dominũ nocte piisse suum.
R ex uocat inde duos uuienes aliisq relictis.
Utitur astrictis sceleroso pectore dictis.

Expanded text:
onradus pro pace duces deponit honore, Et pacis sancita facit constare favore, Nam regem metuit, dum latitabat ibi. Uxor et ipse comes, dum sic latuere dolentes. Regem Conradum videt ipse comes venientem, Dispersis sociis solus et ipse fuit. Hospitium petiit, quia vespera tetra coegit, Quae possunt miseri referunt solatia regi, Quidquid equus voluit hospita larga dedit. Filius est comiti sub eadem nocte creatus, Suscipiunt puerum forma specieque beatum, In somno regi visio magna fuit. Vox ait: « Ecce tuus puer hic erit unicus haeres, Omnia percipiet quaecunque videris habere, Hunc tibi tu generum posteritate feres. Mane sub aurora rex pergit ad ulteriora, Et dolet et plorat generum sic tollere lora, Ut puer hic pereat cogitat absque mora. Protinus ex nemore vestigia nocte sequentes, Ecce canes famulique manent, regem repetentes, Mirantes dominum nocte perisse suum. Rex vocat inde duos juvenes, aliisque relictis. Utitur astrictis sceleroso pectore dictis:
Abbreviated transcription (Latin):
altam coronã aureola. Q natuorq cir¬
culos aureos p̃parabis et pones ĩ quatu¬
or anglis eiꝰdem m̃se ꝑ singłos pedes sũbr̾
corona erũt cirtuli aurei ut mittãt᷑ uetes
ꝑ eos ⁊ possit m̃sa portari. Ip̃osqͦ uetes
faties d lignis septhym ⁊ crcũdabis a¬
uro. Ad sb̾uehendũ m̃sam parab̾. ⁊ acͥta¬

Expanded text:
alteram coronam aureolam. Quatuor quoque circulos aureos praeparabis, et pones eos in quatuor angulis ejusdem mensae per singulos pedes. Subter coronam erunt circuli aurei, ut mittantur vectes per eos, et possit mensa portari. Ipsos quoque vectes facies de lignis setim, et circumdabis auro
Abbreviated transcription (Latin):
rubimus sit oraculi ĩ lat̾e uno. ⁊ alt̾ in
alt̾o utrũq latꝰ ꝓpinatorii tegãt expandẽ¬
tes alas ⁊ operientes. oracula respiaentu
se mutuo uersib nultib ĩ ppinatoriũ
quo operiendũ ẽ archa. Pones ĩ qͣ testi¬
moniũ qd̾ dabo tibi. Inde p̃cipiã ⁊ loq̃r
ad te supͣ ꝓpitiatoriũ .s.d metio duoꝵ
cherubĩ qͥ erãt suꝑ archã testimonii ꝯcta

Expanded text:
us sit in latere uno, et alter in altero. Utrumque latus propitiatorii tegant, expandentes alas et operientes oraculum: respiciantque se mutuo versis vultibus in propitiatorium, quo operienda est arca, in qua pones testimonium, quod dabo tibi. Inde praecipiam, et loquar ad te super propitiatorio ac de medio duorum cherubim, qui erunt supra arcam testi
Abbreviated transcription (Latin):
terfecta sunt. Idem almundar ad castrũ
uit ꝙ gesta fuerar in poluo rana etiam
comperiens ꝙ rex qͦ ñr ĩ sublacito castro
cũ om̃i ex̾citu eum bellaturus expectab¬
at metuens ualde retroante iacente clie
uertitur infugam deinde imperante
habraalit ꝑ tres annos pax inter utros¬
q reges fuit. Postea rex nr̃ sarracenis
pergens iacranico flumine transito
aber̾ante finib ẽ ꝓgressus. et decimo
milliario alemĩta pergens imia fluiu¬
um transenctit. ⁊ adesistium in mon¬
pum adire temptauit. S er hic qͣde
glorioso ex immicis triumphauir euẽ¬
tͥu. Nam in eodem monte .xu. milia¬
capta ⁊ amplius noscuntur ẽẽ int̾fec¬
ta. Sicq inde cũ principe nr̃o atq cũ
hoc principe om̃ia templa domini re¬
parantur. et concta inoueto cũ regi¬
a aula edificantur. exactaq scĩa cla¬
rus uultu et habitu statuq placictus
pͥncipis impenũ de regno terre ad re¬

Expanded text:
terfecti sunt. Idem Almundar ad castrum terfecti sunt. Idem Almundar ad castrum vit quod gestum fuerat in Polboraria, etiam comperiens quod rex noster jam in Sublantio castro cum omni exercitu eum bellaturus: exspectabat, metuens retro ante lucentem diem vertitur in fugam. Deinde, imperante Abuhalit, pro tribus annis pax in utrosque reges fuit. 64. Postea rex noster, Saracenis pergens, jam Tacum fluminem transito ad Emeritae fines est progressus: et decimo milliario ad Emeritam pergens Anam fluvium transcendit, et ad Oxiferium monps adire tentavit. Sed et hoc quidem glorioso ex inimicis triumphavit eventu: nam in eodem monte XV capita amplius noscuntur esse interfecta. Sicque inde princeps noster cum hoc principe omnia templa Domini restaurantur, et civitas in Oveto cum regiis Aulis aedificatur: statque scientia clarus, vultu et habitu staturaque placiduprincipatus imperium de regno terrae ad re
Abbreviated transcription (Latin):
chilũ ẽ int̾empta / multosq inumicoꝵ
t̾minos ẽ sortitus. deçã castrũ ip̃e cepir
añ zan q̃ adquisiuitꝰ. cõmbriã ab ini¬
micis possessa cremauir. ⁊ ex gallitus po¬
stea popullauit. multaq alia castra sibi
mensis .ui. atq lam̃c̾tẽsis axpianis po¬
pullantur istiꝰ uictoria cautrensis ⁊ cetoͣs
pte usq em̾itã urbem atq ad freta ma¬
ris heremauit er destruxit. paruoq ꝓce
ne galiere capitur. regiq nr̃o in oueto ꝓ¬
ducitur qui dum se postea redemit duos
frattes suos filium atq consobrinim ob¬
sides dedit. quousq. C millia auri solidos
machomat atq dux iberiganum cũ ho¬
ste sarracenoꝵ exiit cor dobena ad asturiã
atq legionẽ uenir. S mamis eius ostis
exadu̾so ex̃citum xp̃ĩanoꝵ sequens qui
ellata uł de aliis castris sub año .xiiii. su¬
i regr multa millia in locũ poluoratia
ap̃ fluuium urbicum aprincipe iuro in¬

Expanded text:
hilum est interempta, multosque inimicorum hilum est interempta, multosque inimicorum terminos est sortitus. Dezam castrum iste accepit. Antezam pace acquisivit. Conibriam, ab inimicis possessam, eremavit, et Gallaecis postea populavit, multaque alia castra sibi sensis, atque Lamecensis a Christianis populantur. Istius victoria Cauriensis, Egitanieptae, usque Emeritam, atque freta maris, eremavit et destruxit. Parvoque prones Gallaeciae capitur, regique nostro in Oveto perducitur. Qui dum se postea redemit, duos fratres suos, filium atque subrinum obsides dedit, quousque centum millia auri solidos Mahomat cum duce Ibenganim, atque hoste Saracenorum ex Cordoba ad Sturicam atque Legionem venit. Sed manus idem hostis ex adverso exercitum sequens qui elhara, vel de aliis castris, sub uno XIII millia in locum Polboraria apud flubium Urbicum a principe nostro in