comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mulier a sanguinis fluxu. uestimentorũ
dĩ sacerdos mundo claruit miraculis.
ut i nomniuita et conuersatione perfectus :
in omnipietate culigione praeclarus
in omnibonitate et benignitate iocundus
et epis copatus sui uigesimosexto. Annis
maturus et merit᷑ is. inter caelestia euocatus
regna : Quatenus cum multiplici laboris sui¬
coronam: Seddiem obitus sui multo ante
praenoscens. et quibus dã suis praedicens
fratribus ad propinquanteq: hora febrium
tactus doloris. laetus in laudedĩ interdiuina
praedicationis uerba inter angelicas cae¬
lestium hrmnorum uoces. suis asstantib
discipulis scam̃ dõ xpõ reddidit animam:
populorum turbis cum laudibus et
hrmnis ad turonicã portabatur ciuitatẽ
ibiq: inpolian dro publico sepultus
Vbi postmodum beatus antestis perpetuus
laudabili opere. et uencrabilicuitu construx̃
ecclesia Tantepa trisconuigna meritis:
in quaetiã usq hodie multamira culorũ
signar Plurimae sanitatum uirtutes

Expanded text:
Mulier a sanguinis fluxu vestimentorum Mulier a sanguinis fluxu vestimentorum Dei sacerdos mundo claruit miraculis; et in omni vita et conversatione perfectus, in omni pietate et religione praeclarus, in omni bonitate et benignitate jucundus, et episcopatus sui XXVI, annis maturus et meritis, in coelestia advocatus est regna; quatenus cum multiplici sui laboris coronam. Sed diem obitus sui multo ante pernoscens, et quibusdam suis praedicens fratribus, appropinquanteque hora, febrium dolore tactus, laetus in laude Dei, inter divina praedicationis verba, inter angelicas coelestium hymnorum voces, suis astantibus discipulis, sanctam Deo Christo reddidit animam. populorum turbis, cum laudibus et hymnis ad Turonicam portatur civitatem, ibique in polyandro publico sepultus est, ubi postmodum beatus antistes Perpetuus laudabili opere, et venerabili cultu construxit ecclesiam tanti Patris condignam meritis: in qua etiam usque hodie multa miraculorum signa, plurimae s
Abbreviated transcription (Latin):
recepit. quam sc̃s martinus domũ intraret :
In eadem quoq: domo puerum a serpente
percus sum scõrum tactu digitorum
a periculo mortis eruit : Nam tanta et
doleret obꝓbria ñ sentiret Immo et
quorundã rusticorum flagella placido
sustinuit animo Eorum fixa terris
animalia. solo soluebat sermone : Nemi
adulando blandiebatur principi. Nulli
ueritatis uerba tacuit: ad nota semper
orationum subsidiare currens:: Vnde
siquidei potestas re nuit saecularis.
mox diuina praestitit pietas: Quaedam
persona daemoniaco arrepta spũ. stra¬
mine ubi sc̃smartinus sedebatarnor
eruta ẽ inimica: Non solum homines:
sed etiam animalia adaemonum liberans
potestate : et mansuetos insuum redire
gregem mandauit: Etiam tantae fuit
misericordiae. ut canibus sequentib¬
lepusculum imperaretstare et miserã
Villa quaedã insennonico grandinea
saepius uastata tempestate ad praeces
sci martini multis liberata est annis

Expanded text:
recepit, quam sanctus Martinus domum intraret. recepit, quam sanctus Martinus domum intraret. In eadem quoque domo puerum a serpente percussum, sanctorum tactu digitorum a periculo mortis eruit. IX. Sancti virdoluerit, opprobria non senserit: imo et quorumdam rusticorum flagella placido sustinuit animo, eorumque fixa terris animalia solo solvebat sermone. Nemini adulando blandiebatur; principi nulli veritatis verba tacuit, ad nota semper orationum subsidia recurrens. Unde si quid ei potestas renuit saecularis, mox divina praestitit pietas. Quaedam puella daemoniaco arrepta spiritu, stramine, ubi sanctus Martinus sedebat, a potestate erepta est inimica. Non solum homines, sed etiam animalia a daemonum liberans potestate, et mansueta in suum redire gregem mandavit. Etiam fuit tantae misericordiae, ut canibus sequentiblepusculum imperaverit stare; et miseram Villa quaedam in Senonico grandinea saepius vastata tempestate, ad preces sancti Martini, multis liberata est annis.
Abbreviated transcription (Latin):
suicorporis solo saluauit osculo: sed et
fambria uestimentieius uel fila ciliciae:
multos sanare morbos conpertiim aa
Filia arborii praefecti. per in posctionem
epistolae scĩ martini a grauissimis libera¬
ta ẽ febribus. ⁊ Paulini oculum peniculo
superpꝯsito sanauit adolore atque cali
gine:: Idem quoq: sc̃s martinus cadens
pergradus. grauiter paene totis ad tritus ẽ¬
membris : Nocte ab angelo ad inte gram
recreatus ẽ sanitatem: Saepiusq angelicis
uisitationibus et familiari locutione fru¬
ẽbatur : Quadam uero die beatissimae
uirginum teclae etagnes uisitatione. uirdĩ
honoratus et confortatus ẽ : Namdiemonũ
fantasmata et in diueriis figuris horribiles
aspectus nihil metuens Nec ullis eorum
fallaciis inludi potuit : spũ uero prophetarũ
ita claruit : ut multis multa praedi ceret
adaltare. globus ignis subito deuerticenꝰ
fulsit illius: : Euantius quidã aegrotus pro¬
perante adsebeato uiro . prius sanitatem

Expanded text:
sui corporis solo salvavit osculo; sed et sui corporis solo salvavit osculo; sed et fimbrias vestimenti ejus, et fila cilicii multos sanare morbos compertum est. Filia Arborii praefecti per impositionem epistolae sancti Martini a gravissimis liberata est febribus. Paulini oculum peniculo superposito sanavit a dolore atque caliit. --Idem quoque sanctus Martinus cadens per gradus, graviter pene totus attritus membris, nocte ab angelo ad integram recreatus est sanitatem: saepiusque angelicis visitationibus et familiari locutione fruebatur. Quodam vero die beatissimae virginum Theclae et Agnetis visitatione vir Dei honoratus et confortatus est. Nam daemonum phantasmata, et in diversis figuris horribiles aspectus nihil metuens, nec ullis eorum fallaciis illudi potuit. Spiritu vero prophetarum ita claruit, ut multis multa praedixerit 161 ad altare, globus igneus subito de vertice fulsit illius. Evantius quidam aegrotus, properante ad se beato viro, prius sanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
domus flammis obposuit : Ne in nocua
laederet ignis tecta quifanum incendit
idolatriȩ  Viud quoq: templum anti¬
quo errore daemonibus dedicatum.
dummanu Non potuit humania.
angelico fultus auxilio subuertit
Nec non alio locõ gentilium sacra sub¬
uertens a quodã paganio gladio appe¬
titus: illenudum ferientis ictu collum
opposuit Sedimpius retro cadens.
suam intellegens impietatem. ueniam
posto lauit a scõ. Alteroq: librante ictũ
in scm̃ caput. ferrum fugit demanibus:
Treueris paraliticã ꝑuellã totisq resolutis
membris. sacrabene dictiolei infusione:
ad stante populo. pristinae reddidit
sanitati : Tetra dii proconsularis uiri ser¬
uum : manus inpositione adaemonio
liberauit: VNdeetille tetradius. cumto¬
tadomosua adxp̃ianam conuersus est
rcligionem : Cuiusdã quoq: patris familus
osmittens sp̃mmaugnum perpudenda
pacientis exire conpellit: Le prosum
inporta parisia caeciuitatis: adeformitate

Expanded text:
domus flammis opposuit, ne innocua domus flammis opposuit, ne innocua laederet ignis tecta, qui fanum incendit idololatriae. Aliud quoque templum antiquo errore daemonibus dedicatum, dum manu non potuit humana, angelico fultus auxilio subvertit. Nec non alio loco gentilium sacra subvertens, a quodam pagano gladio appetitus, ille nudum ferientis ictui collum opposuit; sed impius retro cadens, suam intelligens impietatem, veniam postulavit a sancto; alteroque librante ictum in sanctum caput, ferrum effugit de manibus. Treveris paralyticam puellam, totisque resolutam membris, sacra benedicti olei infusione, astante populo, pristinae reddidit sanitati. Tetradii proconsularis viri servum manus impositione a daemonio liberavit. Unde et ille Tetradius cum tota domo sua ad Christianam conversus est professionem. Cujusdam quoque patrisfamilias os mittens, spiritum malignum per pudenda patientis exire compulit. Leprosum in porta Parisiacae civitatis a deformitate
Abbreviated transcription (Latin):
gessit uirtutum et multa caelestis uitae
dogmata sparsit : Tamen priuatȩ uitaȩ
continentia In turbis populorum non ami¬
sit : Humii sin habitu. locundus in sermone:
Deuotus in praedicatione: uenax iniuditio
uenerabilis inmoribus. peruigil inoratio¬
nibus. Assiduus in lectione. constans IN
uultu : pius in affectu: hon orabilis inminis¬
terio sacerdotali Infatigabilis uerbi dĩ semi¬
nator inpiger acceptam dni sui pauĩ us
multiplicare : Cum gaudentibus gaudens
cum lugentib lurens Emnibus omnia fac¬
tus ut omnes lucrificaret xpõ: Virtutibus
insignis bonitate laudabilis : pietate a ma¬
bilis multis inepiscopatu fulgens uirtutibus
Namturbam paganorum ritutumultuan¬
tem in obsequio cuiusdam corporis. uer¬
bo orationis unoligauit in loco. Iterumq
resoluens. suis permisit dominari uestigiis
Ruentempinum sũperse. signocrucis obpo¬
sito auertit. mirantemque turba mxpo
crederefecit: Seipsum intecta cuiusdã

Expanded text:
gessit virtutum, et multa coelestis vitae gessit virtutum, et multa coelestis vitae dogmata sparsit, tamen privatae vitae continentiam in turbis populorum non amisit. Humilis in habitu, jucundus in sermone, devotus in praedicatione, verax in judicio, venerabilis in moribus, pervigil in orationibus, assiduus in lectione, constans in vultu, pius in affectu, honorabilis in ministerio sacerdotali, infatigabilis verbi Dei seminator, impiger acceptam Domini sui pecuniam multiplicare; cum gaudentibus gaudens, cum lugentibus lugens, omnibus omnia factus, ut omnes lucrifaceret Christo; virtutibus insignis, bonitate laudabilis, pietate amabilis, multis in episcopatu fulgens virtutibus. VII. Miracula. --Nam turbam paganorum ritu tumultuantem in obsequio cujusdam corporis, verbo orationis, uno ligavit in loco; iterumque resolvens suis permisit dominari vestigiis. Ruentem pinum super se signo crucis opposito avertit, mirantemque turbam Christo credere fecit. Seipsum in tecto cujusdam
Abbreviated transcription (Latin):
respondit : Dñsmihi adiutor ẽ. nonti¬
mebo minastuas Sed multas arrianorũ
tribulationes sustinens. iterum gallias
repedauit: scõq patri hilario pictauiensi
iunctus propeciuitatem sibi cellulam
construxit : In qualiberius contemplatiuos
carperet fructus : Cui quidam caticuminis
adherens subitaq: scõ absente uiro mortẽ
praereotus. Quemuir dĩ ruccibus pro¬
fusis resuscitauit. Vitae redditum bapti¬
Aterum quoq: incuiusdam lupicini
agro laqua eo suspensum. sacris orationib:
uitae restituit:: Tertius ab eodem scõ
curo incarnoteno oppido cuiusdam
mulieris filius flentis. sola oratione in
conspectupopuu nos iscitatus est
Quomira culo uiso. plurimi expopulo
crediderunt xpo ⁊ Succedente tempore:
in eodem oppido mutã ab infantia puellã
nadr̃ii modio tecta lateret dulcissimis abs¬
tractus ẽ sedibus : multorumq praecibus
alligatus: electus ẽ in epis copatum turoni¬
caeciuitatis: ubi plurima scãrum insignia

Expanded text:
respondit: Dominus mihi adjutor est, non tirespondit: Dominus mihi adjutor est, non timebo minas tuas. Sed multas Arianorum tribulationes sustinens, iterum Gallias repedavit, sanctoque Hilario Pictaviensi junctus, prope civitatem sibi cellulam construxit, in qua liberius contemplativos carperet fructus. Cui quidam catechumenus adhaerens subita, sancto absente viro, morte praereptus est: quem vir Dei precibus profusis resuscitavit, vitae redditum baptiAlterum quoque, in cujusdam Lupicini agro laqueo suspensum, sacris orationibus vitae restituit. Tertium ab eodem sancto viro, in Carnoteno oppido, cujusdam mulieris flentem filium sola oratione in conspectu populi resuscitavit. Quo miraculo viso, plurimi ex populo crediderunt Christo. Succedente itidem tempore, in eodem oppido, mutam ab infantia puellam na Domini modio tecta lateret, dulcissimis abstractus est sedibus, multorumque precibus alligatus, electus est in episcopum Turonicae civitatis, ubi plurima sanctarum insignia
Abbreviated transcription (Latin):
depulsus. gallianas secessit inpartes.
Uenerabiliq pictauiensis urbis antistiti
hilario iunctus : Quitunc temporis quasi
firmissima fidei columna omnibus lauda¬
ecclesia xpĩ omnib: famȩ magnitudi nie
etuitã ꝑscitate et doctrinarum ueritate s cãrum
excellentior effulsit: Huius disciplinis
sesc̃smartinus postrelictũ militiae cingulũ
sociauit : Vt tantiuiri eruditus exemplis
xpĩanam fortiter processisset adpugnã
fide iarmatus galea ut lorica iustitiae
accinctus. et gladio uerbidĩ armatus:
Intrepidus contra omnia tela maligrii
bellator muniretur: Idem quoque¬
parentes suos ad sacrae fidei conuertit
professionẽ : et matrem quae semundo
inere latronum perpessus insidias.
Dumq: unitraditur ad custodiendum.
euangelica praedicatione latrimani
adpoenam factus ẽ ei in aludem
nde regressus obuiã habuit malignũm
spm̃. qui scõuiro quocumque perger&
comitem seeẽ spopondit : Cui in trepidus

Expanded text:
depulsus Gallicanas secessit in partes, depulsus Gallicanas secessit in partes, venerabilique Pictaviensis urbis antistiti Hilario junctus, qui tunc temporis quasi firmissima fidei columna omnibus laudaEcclesia Christi, omnibus famae magnitudine, et sanctitate vitae, et doctrinarum veritate sanctarum excellentior effulsit: cujus disciplinis se sanctus Martinus, post relictum militiae cingulum, sociavit, ut tanti viri eruditus exemplis Christianam fortior processisset ad pugnam, fidei armatus galea, et lorica justitiae accinctus, gladio verbi Dei armatus, intrepidus contra omnia tela maligni bellator muniretur. IV. Pareparentes suos ad sacrae fidei convertit professionem; et matrem, quae se mundo oc quoque itinere latronum perpessus insidias, dum uni traditur ad custodiendum, evangelica praedicatione latronem cad poenam, factus est ei in salutemnde regressus obviam habuit malignum spiritum, qui sancto viro, quocunque pergeret, comitem se esse spopondit; cui intrepidus
Abbreviated transcription (Latin):
ponororegno armis saecula ribus certare
romino sed specialib doctrinis ⁊ pĩanum
dilatarẽ imperium : Nec dura romano¬
rum legepopulos subicereseroces secileiu
xpĩiugo plurimarum colla iniceregentiũ
Iunaost sacri baptismitis misterium anienis
inmundo claruit miraculis : et doo mi¬
rat Clonge lateq resplenduit
orbe  Euitis haec primaleguntur
insuoniaeDum adhuc caticuminus
hiemali frigore mediisui clamidis pauperẽ
parte uestiuit. quaccũ parte clamidisiȩ
inter angelicos exercitus dnm̃ ihm̃ diuinitis
inluminatus. nocte sequente uestitũaspexit.
ut uerum intelligeret quod ipsed ñs ihs
euangelicis intonat paginis : Quamdiu uni¬
fecistis ex his minimis mihi fecistis: Hic
transegit inurbe. Quam tunc temporis
arriana fauente auxentio multum macu¬
lauit perfidia: Cui sc̃s martinus ut fortis
athletax pĩ uiriliter restitit Intrepidusq:
ueram sca ẽ trinitatis fidem docebat : Sed

Expanded text:
non pro regno armis saecularibus certare non pro regno armis saecularibus certare Romano, sed specialibus doctrinis Christianum dilatare imperium; nec dura Romanorum lege populos subjicere feroces, sed leve Christi jugum plurimarum collo injicere gentium. Qui post sacri baptismatis mysterium magnis in mundo claruit miraculis, et doctrinis longe lateque resplenduit in orbe; cujus haec prima leguntur insignia. Cum adhuc catechumenus esset, hiemali frigore, media suae chlamydis pauperem parte vestivit. Qua etiam parte chlamydis suae, inter angelicos exercitus Dominum Jesum, divinitus illuminatus, nocte sequente, vestitum aspexit; ut verum intelligeret quod ipse Dominus Jesus evangelicis intonat paginis: Quandiu fecistis uni ex his minimis meis, mihi fecistis . transegit in urbe, quam tunc temporis Ariana, favente Auxentio, multum maculavit perfidia; cui sanctus Martinus ut fortis athleta Christi viriliter restitit, intrepidusque veram sanctae Trinitatis fidem docebat. Sed i
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit : Et inma iestate paterna ds con¬
sedit. multis saeculis doctorum lumina
concessit : Quatinus ignorantiae tenebris
effugatis. aduerum lumen agnoscendũ
gentes ubiq: conuertererit. Et quasi¬
stelle diuersis incaeli partib clarescunt ni
ita eidoctores scĩ peruarias mundi partes
lucescerent : ut omnibus uia patesceret
salutis et ueritatis luxclaresceret : unde
etbeatissimum martinum galliã e direx
in partes ut populos tetracaligine tor¬
pentes. luceueritatis in radiaret CEt
plurimas deantiqui hostis faas ei¬
traheret gentes etsa cratis simo xp̃ĩ irise¬
nonue sabariae oppido genitus. est.
sed ineraticinis italiae nutritus miliciaeq
suorum nobilitatem̃ ad dictus: sed uirs̃
magis legit dõ caelesti seruire : quam sub
imperatore militari terreno : Quia speci¬
alirer electus ẽ ut uexillum scaẽcrucis
occiduas orbis portaret in partes : et mili¬
tiac sacramenta euangelicis muta rẽcedildis

Expanded text:
ascendit, et in majestate paterna Deus conascendit, et in majestate paterna Deus consedit, multa saeculis doctorum lumina concessit, quatenus ignorantiae tenebris effugatis, ad verum lumen agnoscendum gentes ubique converteret  Astellae diversis in coeli partibus clarescunt, ita et doctores sancti per varias mundi partes lucescerent, ut omnibus via patesceret salutis, et veritatis lux claresceret. Unde et beatissimum Martinum Galliae deduxit  Al., direxit in partes, ut populos, tetra caligine torpentes, luce veritatis irradiaret, et plurimas de antiqui hostis faucibus extraheret gentes, et sacratissimo Christi insenoniae, Sabariae oppido, genitus est; sed intra Ticinum Italiae nutritus, militiaequsuorum nobilitatem, est addictus. Sed vir sanctus magis elegit Deo coelesti servire, quam sub imperatore militare terreno; qui specialiter electus est, ut vexillum sanctae crucis occiduas orbis portaret in partes, et militiae sacramenta evangelicis mutaret edictis:
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc incipit quanta sit autem diuina clementia
Nemoscit nisi quigenuit. Et nemo conperit secr&a
patris. Nisiis qui pernaturã nascendi initium
a misit: Omnis ergo mansuetudo et modestia
peritorum conuertatur ad prophetã dominica
auctoritate praesumat dicendo. Credidi
propter quod locutus sum. Quod autem per
mysterium simplexsit professio. ut fundamentũ
ecclesiae solidat a postolica auctoritate praedis¬
tinatio sequens praesumat dicendo. Decetero
nemomihi molestus sit egocredo in xpõ
et hunc crucifixum quia cum confitetur
filium hominis. Confitetur et scm̃ spm̃
nascitur: Cum confitetur primogenitum.
Neces se est deunigenito quitestimoniũ dicat.
unum et solum sineorigine. eẽ intertiam
personam patr̃em confitetur. existentis
diuinae naturae lucis sp̃s. ut dixi qui secun¬
dum diuinã natura ut supra dixi. Est unus
Nunc etin in mortalia insaccula sclorũ a meri¬
ihs xp̃s triumphator ad alta caelorũ

Expanded text:
tunc incipit. Quanta sit autem divina clementia, tunc incipit. Quanta sit autem divina clementia, nemo scit, nisi qui genuit: et nemo comperit secreta patris, nisi is qui per naturam, nascendi initium amisit. Omnis ergo mansuetudo et modestia peritorum, convertatur ad prophetam: et dominica auctoritate praesumat, dicendo: Credidi, propter quod locutus sum . Quod autem per mysterium simplex sit professio, ut fundamentum Ecclesiae, solidatae Apostolica auctoritate, praedestinatio sequens praesumat, dicendo. De caetero nemo mihi molestus sit, ego credo in Christum, et hunc crucifixum. Quia cum confitetur filium hominis, confitetur et sanctum Spnascitur: cum confitetur primogenitum, necesse est de unigenito, qui testimonium dicat, unum et solum sine origine esse: tertiam personam patrem confitetur, exsistentem divinae naturae, lucis. Spiritus ut dixi, qui secundum divinam naturam, ut supra dixi, est unus Nunc et in immortalia saecula saeculorum. Ameistus triumphator ad alta coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
LEMENS TRINITAS EST.
una diuinitas. ut autem persacramentum
a quoquiest et unigenitus. sic ex istens diuinae
naturae lucissp̃s & sesepernaturam persubs¬
tantiã maiestatis potestatis uirtutis diuinaelucis
sp̃s. Vnus in duob: etuterq: in idipsum Pater
infilio. filius in patre. in scõspũ sic tribus ꝑsonis
confitemur corpus praescientiae quod super
omnia cuncta concludit: In hoc mysterium
ergo credimus eẽ exnullis extantibus cuncta orta
quod mrsterium mens humana concipere ñ potest
Nec oraturia lingua enarrare. Neq diffusi
sermonis bibliothecarum uolumina. si totũ
mundum librirepleant diuina scientia Non
possit inenarrabilis enarrari. quiest indicibi¬
lis Nullomodo possit describi Neq: concludi
Aut uerbum aut substantia propria diuinitatis
suae qui est fons diuinae lucis luminis suae
substantiae natura. Si leat lingua oratoria
quia defecit sermo de indicibili a. Cum consum¬
mauerit mens humana dediuina maiestate dicere :

Expanded text:
lemens Trinitas est una divinitas, ut autem per sacramentum a quo, qui est, et unigenitus sic exsistens divinae naturae, lucis, spiritus, a se, se per naturam, per substantiam majestatis, potestatis, virtutis, divinae lucis. Spiritus unus in duobus, et uterque in id ipsum: pater in filio, filius in patre, in sancto Spiritu. Sic tribus personis, confitemur corpus praescientiae: quod super omnia, cuncta concludit. In hoc mysterium ergo credimus, esse ex nullis exstantibus cuncta orta, quod mysterium mens humana concipere non potest, nec oratoria lingua enarrare, neque diffusi sermonis bibliothecarum volumina, si totum mundum libri repleant, divina scientia non possit inenarrabilis enarrari: qui est indicibilis, nullo modo possit describi, neque concludi aut verbum aut substantia propria divinitatis suae. Qui est fons divinae lucis, luminis, suae substantiae, naturae. Sileat lingua oratoria, quia deficit sermo de indicibili: cum consummaverit mens humana de divina majestate dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
autem noctespũexalauit: Quod protenus
briccio ep̃o peruisum reuelatum . ẽ : quia it
suis: Surgite uelotius ut adtumulandum.
fratremnrm̃ turonicũ pontificem occurramis:
Cumq illiuenientes portam ciuitatis ingre¬
derentur : ecceistum peraliã portã mortuũ
efferebant: Quosepulto sc̃s briccius ep̃s¬
septimum episcopatus annum defuncto:
sc̃s eusthochius successit magnifice scĩtatis :¬

Expanded text:
media nocte spiritum exhalavit. Quod protinus media nocte spiritum exhalavit. Quod protinus Briccio episcopo per visum revelatum est, qui ait suis: Surgite velocius, ut ad tumulandum fratrem nostrum Turonicum pontificem occurramus. Cumque illi venientes portam civitatis ingrederentur, efferebant. Quo sepulto sanctus Britius sseptimum episcopatus annum defuncto sanctus Eustochius successit, magnificae sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
multa aduersa passurũ : Quo eiecto
lustinia nb̃i epis copatũ constituunt: Deniq
briccius roma e urbis papã expecut : flens
et heiulans atq: dicens: merito haecpatior
quia peccaui in scẽ dĩ : Et eũ delerũ etamen
tem uocaui : cuius uidens uirtutes noncre¬
didi: Postcuius abscessũ. aiunt turonici
sacer dotisuo: Vade post eũ etex here hogotũtuũ :
Quisi eum prosecutus non fueris: ad nostrũ
omnium contemptũ humiliaberis: Iusti¬
nianus uero egressus aturonis. uercellis
italiȩ ciuitatẽ adgressus: iudicio dĩ percus¬
sus. obiit peregrinus: Turonicieius obitũ
audientes: et in sua malitia perdurantes.:
Armentiũ in eius loco constituunt: At
briccius ep̃s romã ueniens. cuncta quaȩ per¬
tulerat papaerefert: Quiad sedẽ a posto
annoaroma. cumauctoritate pa pae illius
turonis rediredisponit: Veniens a duicũ¬
sexto aburbe miliario: mansionem accepit :
Armentius uero febrecorripitur. medra

Expanded text:
multa adversa passurum. Hoc enim ejecto, multa adversa passurum. Hoc enim ejecto, Justinianum in episcopatu constituunt. Denique Briccius Romanae urbis papam expetiit. flens et ejulans, atque dicens: Merito haec patior, quia peccavi in sanctum Dei, et eum delirum et amentem saepe vocavi; cujus videns virtutes, non credidi. Post cujus abscessum, aiunt Turonici sacerdoti suo: Vade post eum, et exerce negotium tuum, quia si eum prosecutus non fueris, ad nostrum omnium contemptum humiliaberis. Justinianus vero egressus a Turonis, Vercellas Italiae civitatem aggressus, judicio Dei percussus, obiit peregrinus. Turonici ejus obitum audientes et in sua malitia perdurantes, Armentium in ejus loco constituunt. At Briccius episcopus Romam veniens, cuncta quae pertulerat papae refert. Qui ad sedem apostolanno a Roma, cum auctoritate papae illius, Turonos redire disponit: et veniens ad vicusexto ab urbe milliario, mansionem accepit. Armentius vero febre corripitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
te generaui. coram cunctis edicas: Et ille¬
inquit patermeus.. Populis autẽ rogan
tibus ut quis eet̃pater. interroga ret:
quod ad mepertenuit. sollicitus fui:
Vobis sialiquid suppetit. peruos rescite :
Tunc illi magicis haec artibus factum
ad seuerantes insurgunt contraeum:
inuna conspiratione trahentes scm̃ bricciũ¬
epm̃ dicebant: Nondiutius nobis falso
pastoris nomine dominaberis:: Sc̃s bric¬
cius ep̃s. ad satis faciendũ adhuc populo
prunas ardentes in byrrosuoposuit.
et ad sestringens usq ad scm̃ sepulchrum
beati martini una cum populorũ turbis
uadit : Proiectisq ante scm̃ sepulchrũ
prunis uestimentum inustum apparuit :¬
Illis quoq: sic eũ prosequente : sicut hstud
uestimentum ab: his ignibus uidetis in lae
sum : Ita et corpus meum actactũ mulieris scitote
inpollutũ: Iuis uero non credentib: sed
calumniatur : eicitur : ut sermo sc̃ĩ martini¬
adimpleretur. Noueriste inepiscopatu

Expanded text:
te generate generainquit, Patibus, ut quis esset pater interrogaret, Quod ad me pertinuit, sollicitus fui; vobis si aliquid suppetit, per vos quaerite'. Tunc illi magicis haec artibus factum adseverantes, insurgunt contra eum in una conspiratione, et trahentes eum, dicebant: 'Non diutius nobis falso pastoris nomine dominaberis'. Ille autem ad satisfaciendo adhuc populo prunas ardentes in byrrum suum posuit, et ad se stringens, usque ad sepulchrum beati Martini una cum populorum turbis accedit, proiectasque ante sepulchrum prunas, vestimentum inustum apparIllo quoque sic prosequente: 'Sicut istud vesum, ita et corpus meum a tactu mulieris scitote Illis uero non credentibus calumpniatur, eicitur ut uerbum quod sanpleretur Noveris te in episcopatu
Abbreviated transcription (Latin):
inridebat eum dicens: Non neuerum dixi
istum delera uerba proferre : sed presbi¬
terii honore p̃ditus. saepius beatũ martinũ
conuitiis lacessiuit: Adeptus ergo consen¬
tientib ciuibus pontificatus officium:
Oratione uacabat : Quia quamquã eẽt suꝑbus
etuanus. Castus tamen habebatur incorp&re:
Nammulier adquam cubicularii eius
uestimenta deferebant ad abluendum.
Quae subs pecieregionis erat. uestemutata.¬
Quae concepit et peperit: Quadere
surrexit omnis populus turonorum
in ira et totum crimen super episcopum
re ferunt : uolentes eum unanimiter
lapidare:: Aiebant enim: diupietas scĩ
tuam celauit lux briã : Nec nos diutius ds̃
sinet manustuas indignas osculando pollui:
Illo quoq: econtrario uiriliter haec neganTe:
Afferte inquit infantemadme : Cumq:
oblatus fuis set infans: Triginta dies abortu
habens : Aitad eũ briccius ep̃s: Ad iurote
per ihmñ xpm̃ filiũ dĩ omnipotentis utsiego

Expanded text:
inridebat, dicens: 'Nonne verum dixi, inridebat, dicens: 'Nonne verum dixi, istum delera verba proferre?' Sed et praesbiterii honore praeditus, saepius beatum virum conviciis lacessivit. Adeptum ergo consentientibus civibus pontificatus officium, orationi vacabat. Quia quamquam esset superbus et vanus, castus tamen habebatur in corpore.pro crimine. Nam mulier, ad quam cubicularii eius vestimenta deferebant ad abluendum, quae sub specie religionis erat veste mutata, concepit et peperit. Qua de re surrexit omnis populus Toronorum in ira, et totum crimen super episcopum referunt, volentes eum unanimiter lapidare. Aiebant enim: 'Diu pietas sancti tuam celavit luxoriam, nec nos Deus diutius sinit manus tuas indignas osculando pollui'. Illo quoque e contrario viriliter haec negante: 'Adferte', inquid, 'infantem ad me'. Cumque oblatus fuisset infans, triginta dies ab ortu habens, ait ad eum episcopus: 'Adiuro te per Iesum Christum, filium Dei omnipotentis, ut, si ego
Abbreviated transcription (Latin):
GITURPOST EXCESSuM
beatimartinituronicae ciuitatis epĩ
summi etin conparabilsuiri. Decuius uir¬
tutibus magna apud nos uolumina retinen¬
tur . scs briccius adepis copatum succedit:
Atuero hicbriccius cum eẽt primeu e
aetatis iuuenis. scõmartino adhucuiuente
incorpore. multas ferebat insidias. Proeo
quidam infirmus medicinam expeter&
Cuisimpliciter ait: Ecceego prestalor
beatum uirum. et nescio ubisit: uelquid
operis agat: Cuibriccius : Si inquit
delerum illum quaeris. prospice
eminus : eccecaelum solite sicut amens
respicit: Cumque pauper ille occur¬
foreddito quod petierat in petrasset.
briccionidia cono uirbeatus martinus¬
loquitur: Enego briccio delerus
tibi uideor ÷ Cumq ille confusus hace
audiens dixisse sed enegaret : AIt
sc̃s martinus: Nonne aures meae ados tuũ
erant cum haec eminus loquebaris.
Amendico tibi quia obtinuia pud dm̃
ut postine ad pontificatus honorem ac¬
cesseris. sed noueriste inepiscopatumulta
aduersa passurum: Briccius haec audiens

Expanded text:
gitur post excessum beati Martini Turonicae civitatis episcopi, summi et inconparabilis viri, de cuius virtutibus magna apud nos volumina retinentur, Brictius ad episcopatum succedit. At vero hic Brictius, cum esset primaevae aetatis iuvenis, sancto adhuc viventi in corpore multas tendebat insidias, pro eoquidam infirmus medicinam a beato Mcui simpliciter ait: 'Ecce! ego praestolor beatum virum et nescio, ubi sit vel quid operis agat'. Cui Brictius: 'Si', inquid, 'delerum illum quaeris, prospice eminus; ecce! caelum solite sicut amens respicit'. Cumque pauper ille, occursu reddito, quod petierat inpetrasset, Brictionem diaconem vir beatus adloquitur: 'En ego, Brictio, delerus tibi videor?' Cumque ille confusus haec audiens dixisse se denegaret, ait vir sanctus: 'Nonne aures meae ad os tuum erant, cum haec eminus loquebaris? Amen dico tibi, quia obtinui apud Deum, ut post me ad pontificatus honorem accedas, sed noveris te in episcopatu multa adversa passurum'. Brictius haec audiens
Abbreviated transcription (Latin):
Pontificis sacri meritorũ et mole perennis.:
Hic studiose potes martini discere lector ortũ
militiã natales gesta parentes doctrinã mores
praeconia. bella trium phos supplitia patriã
discrimina dicta. labores praemia uirtutes
a euum praeconia.¬

Expanded text:
Pontificis sacri meritorum mole perennis, Hic studiose potes Martini discere lector Ortum, militium, natales, gesta, parentes, Doctrinam, mores, preconia, bella triumphos, Supplicia, patriam, discrimina, dicta, labores, Premia, virtutes, aevum, praeconia
Abbreviated transcription (Latin):
eciuitate. passos. quingentos fere et quinqua¬
ginta. Habet in longo pedescentum sexaginta¬
Et in lato pedes sexaginta. Habet in alto usque
Columnas centum uiginti. Ostia octo Trea in alta¬
rio quinq: incapso. Itemsolemnitates ipsius basi¬

Expanded text:
e passus quingentos quinquaginta. Habet in longum pedes centum sexaginta, in latum sexaginta: habet in altum usque aginta duas, columnas centum viginti; ostia octo, tria in altario, quinque in capso. Solemnitas enim ipsius basi
Abbreviated transcription (Latin):
lingua resoluta .ẽ.: Ceterum cumsis
scolasticus. hoc ipsum quasiscolasticus
artificiose facis. ut excuses inperitiam
quia exsuberas eloquentia: Sed neque
monachum tamastutum. Neq gallum
decet. eẽ tam callidum:: Verum adgre¬
dere potius. et quodtema net explica::
Nimium enim dudum alias res agentes.
consumimus.Tempus etiam solis occidui.
umbra prolixior monet. Nonmultum
deuicina nocte super. eẽ: Deinde cum pau¬
lulum omnes conticuis semus. gallus ita
coepit .: Eauendum mihi inprimis eẽ
arbitror Neeademartini uirtutibus
repetã : quae in libro suo sulpicius iste memo¬
rauit : VNde prima illius interim mili¬
tando gesta praetereo : Neque ea adtin¬
gam. quaelaicus egit ac monachus
Nec uero audita abaliis potius quam
quaeuidi ipsedicturus sum:

Expanded text:
lingua resoluta est. ceterum cum sis lingua resoluta est. ceterum cum sis scholasticus, hoc ipsum quasi scholasticus artificiose facis, ut excuses inperitiam, quia exuberas eloquentia. sed neque monachum tam astutum neque Gallum decet esse tam callidum. uerum adgredere potius et quod te manet explica: nimium enim dudum alias res agentes consumimus tempus, et iam solis occidui umbra prolixior monet, non multum diei uicina nocte superesse. Deinde cum paululum omnes conticuissemus, Gallus ita coepit: cauendum mihi inprimis esse arbitror, ne ea de Martini uirtutibus repetam, quae in libro suo Sulpicius iste memorauit. unde prima illius inter militandum gesta praetereo, neque ea adtingam, quae laicus egit ac monachus: nec uero audita ab aliis quam quae uidi ipse dicturus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
historiam gallus euoluat.: Quia ut dixi
et nobis debet loquendi uicem. et martino
suocredo praestabit. ut non grauate illius
facta commemoraret:
GOPLANE IN QUID GALLUS
licet in parsim tanto oneri. Tamenrelatis
superius & postumiano oboedientiae
cogor exemplis. utmunus istud quod in¬
ponitis non recusem: Seddum cogitome
hominem gallum inter aquitanos uerba
facturum. Vereor neoffendat uestras
nimium urbanas aures sermorustitior:
Audietis me tamen ut gurdonicum homi¬
nem nihilcum fuco Aut coturno loquen¬
tem: Namsimihi tribuitis martini me
eẽ discipulum: illud etiam concedite
ut mihi liceat exemplo illius in anes sermo¬
num faleras. et uerborum oneramenta
contempnere : Iuuero inquid postumia¬
nus uelceltice aut simauis gallice loq̃re
dum modo iam martinum loquaris :
Ego autem profiteor quia etiam simu¬
tus esses. Nonde futura tibi uerba
quibus martinum facundo oreloquere¬
ris sicut tachariae iN lohannis nomine

Expanded text:
historiam Gallus euoluat, quia, ut dixi, historiam Gallus euoluat, quia, ut dixi, et nobis debet loquendi uicem et Martino suo, credo, praestabit, ut non grauate illius facta commemoret. Ego plane, inquit Gallus, licet inpar sim tanto oneri, tamen relatis superius a Postumiano oboedientiae cogor exemplis, ut munus istud, quod inponitis, non recusem. sed dum cogito me hominem Gallum inter Aquitanos uerba facturum, uereor ne offendat uestras nimium urbanas aures sermo rusticior. audietis me tamen ut Gurdonicum hominem, nihil cum fuco aut cothurno loquentem. nam si mihi tribuistis Martini me esse discipulum, illud etiam concedite, ut mihi liceat exemplo illius inanes sermonum faleras et uerborum ornamenta contemnere. Tu uero, inquiit Postumianus, uel Celtice aut, si mauis, Gallice loquerei dummodo Martinum loquaris. ego autem credo, quia, etiams mutus esses, non defutura tibi uerba, quibus Martinum facundo ore loquereris, sicut Zachariae in Iohannis nomine
Abbreviated transcription (Latin):
quemte in illo librotuo pluramentitum :
Non ẽ hominis uoxista. sed diaboli:
Nec martino in hac parte detrahitur.
sed fidei euangelii derogatur : Namcũ dñs
ipsetestatus sit istius modi opera quaemar¬
tinus impleuit ab omnib: fidelibus eẽ
facienda quimartinum non credit
ista fecisse Non creditxpm̃ ista dixisse :
Sed infelices degeneris somnulenti quae
ipsi facere non possunt. facta ab illo
erubescunt. et madunit illius negare
uirtutes quamsuam inertiã confiteri:¬
UIIII UERUM NOBIS ADALIA
properantibus omnis istorum memoria
relinquatur: Tupotius utiam dudum
desidero residua martini opera contexe :
Atego in quam arbitror rectius istud
agallo eẽposcendum . Quippe quiplura
nouerit Neque enim ignora repotuit
magistri facta discipulus. Et qui non in me¬
rito istam uicem Non solum martino :
sedetiã nobis debeat : ut quiego iamlibrũ
editum actu actenus orientalium gesta
memorasti Istam demum necessarii sermonis¬

Expanded text:
quem, te in illo libro tuo plura mentitum. quem, te in illo libro tuo plura mentitum. non est hominis uox ista, sed diaboli, nec Martino in hac parte detrahitur, sed fides Euangeliis derogatur. nam cum Dominus ipse testatus sit istiusmodi opera, quae Martinus inpleuit, ab omnibus fidelibus esse facienda, qui Martinum non credit ista fecisse, non credit Christum ista dixisse. sed infelices, degeneres, somnulenti, quae ipsi facere non possunt, facta ab illo erubescunt, et malunt illius negare uirtutes quam suam inertiam confiteri. uerum nobis ad alia properantibus omnis istorum memoria relinquatur: tu potius, ut iam dudum desidero, residua Martini opera contexe. At ego, inquam, arbitror rectius istud a Gallo esse poscendum, quippe qui plura nouerit — neque enim ignorare potuit magistri facta discipulus — et qui non; inmerito istam uicem non solum Martino, sed etiam nobis debeat, quia ego iam librum edidi, tu hactenus Orientalium gesta memorasti: istam demum necessarii sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
autem in illis omnibus non fuisse :
Quidtu inquit postumianus : Ita mecum
quasi non eadem tecum sententiam sem¬
perque senserim:
ECOUERO QUO ADUIUAM
semper et sapiam : ae grptimonachos
praedicabo. Laudabo anachoretas.
mirabor heremitas: Martinum semꝑ
excipiam: Non illiego quemquam au¬
debo monachorum. Certenonepiscoporũ
quempiam conparare : Hoc aegyptus
fatetur. hoc syria. hoc aethiopsconpe¬
rit. hoc indus audiuit. hoc parthus
etpersa nouerunt : Nec ignorat ar¬
moenia bosforus exclusa cognouit :
Et postremo siquis autfortunatas in su¬
las. aut glacialem frequentat oceanum:
Quomiserior ẽ regio ista nostrarum
Quae tantum uirum cum in proxima
habuerit nosse non meruit : Nec tam̃
huic crimini miscebo populares. soli
illum clerici. solinesciunt sacerdotes:
Nec inmerito nos seillum inuidi noluer
Quia siuirtutes illius nossent: suauitia
cognouissent: Horreo dicere. Quod nu¬
per audiui. Infelicem dixisse. Nescio

Expanded text:
autem in illis omnibus non fuisse. autem in illis omnibus non fuisse. Quid tu, inquit Postumianus, ita mecum? quasi non eadem tecum sentiam semperque senserim. ego uero quoadusque uiuam semper et sapiam, Aegypti monachos praedicabo, laudabo anachoretas, mirabor eremitas: Martinum semper excipiam: non illi ego audeo monachorum, certe non episcoporum quempiam conparare. hoc Aegyptus fatetur, hoc Syria, hoc Aethiops conperit, hoc Indus audiuit, hoc Parthus et Persa nouerunt, nec ignorat Armenia, Bosporus exclusa cognouit, et postremo si quis aut Fortunatas insulas aut glacialem frequentat oceanum. quo miserior est regio ista nostrorum, quae tantum uirum, cum in proximo habuerit, nosse non meruit. nec tamen huic crimini miscebo populares: soli illum clerici, soli nesciunt sacerdotes, nec inmerito nosse illum inuidi noluerunt, quia si uirtutes illius nossent, sua uitia cognouissent. horreo dicere quae nuper audiui, infelicem dixisse nescio
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq: curauerit: Nec solum comi¬
tibus aut p̃fectis. sed ipsis etiamregibus
imperaret : Minimum idquidem
in illis uirtutibus. sed credas uelim
Non solum uanitati. sed causis etiam
atq: occasionibus uanitatis. Neminem
fortius repugnasse: Parua quidem
sed non praeter eunda dicturus sum.
Quia etille laudandus. ẽ. qui sum ma
praeditus potestate. tamreligiosam
ad reuerentiã beatiuiri ostendere tuo¬
luntatem: Memini uincentium prae¬
fectum uirum egregium. et quonullus
sit intergalleas omniuirtutum genere
prestantior. Dum turonus p̃teriret
amartino saepius poposcisse ut ei conui¬
uium in suomonasterio daret :
Inquoquidem exemplum beati ambro
sii epĩ praeferebat: Qui eo tempore
consules et praefectos. sub inde pascere
ferebatur : Seduirum altioris ingenii.
Nequa ex hocuanitas atq: inflatio ob¬
riperet noluisse: Ergo fatearis neces¬
seest in martino omnium illorum quos
enumerasti fuis seuirtutes martin

Expanded text:
. plerumque curauerit, nec solum comi. plerumque curauerit, nec solum comitibus aut praefectis, sed ipsis etiam regibus imperaret. minimum id quidem in illius uirtutibus, sed credas uelim, non solum uanitati, sed causis etiam adque occasionibus uanitatis neminem fortius repugnasse. parua quidem, sed non praetereunda dicturus sum, quia et ille laudandus est, qui summa praeditus potestate tam religiosam ad reuerentiam beati uiri ostenderit uoluntatem. memini Vincentium praefectum, uirum egregium et quo nullus sit intra Gallias omni uirtutum genere praestantior, dum Turonos praeteriret, a Martino saepius poposcisse, ut ei conuiuium in suo monasterio daretin quo quidem exemplum beati Ambrosi episcopi praeferebat, qui eo tempore consules et praefectos subinde pascere ferebatur —: sed uirum altioris ingenii, ne qua ex hoc uanitas adque inflatio obreperet, noluisse. ergo fatearis necesse est m Martino omnium illorum, quos enumerasti, fuisse uirtutes, Martini
Abbreviated transcription (Latin):
aut etiam desuperiore certauerint:
Quidergo etsiomnium unauictoria est.
Non potesteẽ pargloria :: Iamen cum
praeclara retuleris. a nemine retulisti
mortuum suscitatum.: Quo uno utique
necesseẽ confiteri. martino neminem
conferendum : Namsi admirandum. ẽ
quod illum aegyptium flamma non ad¬
tigit. Hic quoq saepius imperauit iN¬
cendiis: si re uoluas quoda nachoretis
feritas bestiarum uicta succubuit : hic
familiariter etrabiem bestiarum. et
serpentium uenena conpescuit: Quod¬
si illum conferas. qui in mundis spiritib
obsessos uerbiimperio aut etiam fimbri¬
arum uirtute curabat. Ne in hac quidẽ
parte inferiorem fuissemartinum.
multa documenta sunt: sietiam ad illũ
recurras. Qui saetissuis proueste contec¬
tus. putatur ab angelis uisitari. cum isto
angeli cotidieloquebantur: Iamuero
aduersus uanitatem atq: iactantiã Ita
inuictum spm̃ gessit. ut illauitia for¬
tius nemo contempserit: Cum quidẽ
inmundis spiritib: ad flatus. absens

Expanded text:
aut etiam de superiore certauerint. aut etiam de superiore certauerint. quid ergo? etsi omnium una uictoria est, non potest omnium esse par gloria. tamen cum praeclara retuleris, a nemine retulisti mortuum suscitatum: quo uno utique necesse est confiteri Martino neminem conferendum. nam si admirandum est, quod illum Aegyptium flamma non adtigit, hic quoque saepius imperauit incendiis. si reuoluas quod anachoretis feritas bestiarum uicta succubuit, hic familiariter et rabiem bestiarum et serpentium uenena conpescuit. quodsi illum conferas, qui inmundis spiritibus obsessos uerbi imperio aut etiam fimbriarum uirtute curabat, ne in hac quidem parte inferiorem fuisse Martinum multa documenta sunt. si etiam ad illum recurras, qui saetis suis pro ueste contectus putabatur ab angelis uisitari, cum isto angeli cotidie loquebantur. iam uero aduersus uanitatem adque iactantiam ita inuictum spiritum gessit, ut illa uitia fortius nemo contempserit, cum quidem inmundis spiritibus adflatos absens
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil a tepenitus audiui inquomartinis
esset inferior.
SEDSICUT NULLIUS
umquam cum illius uiri meritis profiteor
conferendã eẽ uirtutem. Ita et illud
animaduerti decet inquaillum cumhere¬
mitis uel etiam anachoretis conditione
conferri: Illienim ab omni impedimento
liberi. caelotantum atq: angelistestibus
planeadmirabilia docentur operari
ste inmedio coetu et conuersatione popu¬
lorum interclericos dissidentes: Inter
epis copos saeuientes Cumfere cotidianis
scandalis hincatq inde praemeretur
IN expugnabilitamen aduersus omnia
uirtute fundatus stetit: Et tanta opera¬
tus ẽ quanta ne illiquidem quosante
audiuimus eẽ inheremo uel fuis sefecer̃:
Acsi illiparia fecissent : quis iudex tã eet
iniustus ut nonistum eẽ potiorem merito
iudicaret: Puta enim istum fuisse militẽ
qui pugnauerit in iniquoloco. et tameN
uictor euaserit: Illos autem a eque
componemilitibus. sed qui exae quo loco

Expanded text:
nihil a te penitus audiui, in quo Martinus nihil a te penitus audiui, in quo Martinus esset inferior. sed sicut nullius umquam cum illius uiri meritis profiteor conferendam esse uirtutem, ita illud animaduerti decet, iniqua illum cum eremitis uel etiam anachoretis condicione conferri. illi enim ab omni inpedimento liberi, caelo tantum adque angelis testibus, plane admirabilia docentur operari: iste in medio coetu et conuersatione populorum, inter clericos dissidentes, inter episcopos saeuientes, cum fere cotidianis scandalis hinc adque inde premeretur, inexpugnabili tamen aduersus omnia uirtute fundatus stetit et tanta operatus est, quanta ne illi quidem, quos ante audiuimus esse in eremo uel fuisse, fecerunt. ac si illi paria fecissent, quia iudex tam esset iniustus, ut non istum esse potiorem merito iudicaret? puta enim istum fuisse militem, qui pugnauerit in iniquo loco et tamen uictor euaserit, illos autem aeque conpone militibus, sed qui ex aequo loco
Abbreviated transcription (Latin):
ego dealexan dria loquar : ubi pene omnib:
magis quam tibi notus ẽ : Hic aegyptum
nỹtriã thebaidã ac tota memphrtica
regna transiuit: Hungego inheremo
a quodam sene legiuidi. Cuicum mefami¬
liaremtuum eẽ dixissem. Et abillo et
amultis fratribus haec mihi in iuncta lega¬
tio ẽ. ut sium quam terras istas te in colomi
contigissem: Eate supplere conpellerẽ
quae in illo tuo libro deuir tutib beatiuiri
professus .es p̃terisse: A geergo quia
non illa ate audiredesidero quaescripta
sufficiunt. illa quaetum uel propter le¬
gentium utcredo fastidium praeteristi
multis iduna mecum a teposcentib: explicent᷑
Equidẽ postumia ne inquã : cumteiã dudũ de sco¬
rũ uirtutibus intentus audirẽ.Tacitis
admartinũ meũ cogitationib: recurrebam:
Merito perspiciens omnia illa quae singuli
diuersa fecissent. perunum istum facile
conpleta: Namcum excelsa retuleris.
Quod mihi dixisse liceat pacescõrum.

Expanded text:
ego de Alexandria loquar? ubi paene omnibus ego de Alexandria loquar? ubi paene omnibus magis quam tibi notus est. hic Aegyptum, Nitriam, The baidam ac tota Memphitica regna transiuit. hunc ego in eremo a quodam sene legi uidi: cui cum me familiarem tuum esse dixissem, et ab illo et a multis fratribus haec mihi iniuncta legatio est, ut, si umquam terras istas te incolumi contigissem, ea te supplere conpellerem, quae in illo tuo libro de uirtutibus beati uiri professus es praeterisse. age ergo, quia non illa a te audire desidero, quae scripta sufficiunt, illa quae tum uel propter legentium, ut credo, fastidium praeteristi, multis id una mecum a te poscentibus explicentur. Equidem, Postumiane, inquam, cum te iam dudum de sanctorum uirtutibus intentus audirem, tacitis ad Martinum meum cogitationibus recurrebam, merito perspiciens omnia illa, quae singuli diuersa fecissent, per unum istum facile conpleta. nam cum excelsa retuleris, quod mihi dixisse liceat pace sanctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
deriis meis aestuantibus audiamus:
Quid in quam tibi demartinomeo liber
ille non sufficit. quem ipsetunostime
deillius uita atq uirtutib edidis se¬
AUAGNOSCOIDQUIDEM
Postumianus inquit. Nequeum quã
abextrema mea liber ille discedit:
telatebat: En ipsum: hic mihi inquit
terrae acmaricomes : Hic inperegrina¬
tione tota sotius et consolatorfuit:
sẽd referamtibi plane quo liber iste pene¬
trauerit. et quam nullus fere in orbeter¬
rarum locus sit.ubi non materia tamfeli¬
cis historiae peruul gata teneatur :
Primus eumromanȩ urbi uirstudiosissimis
tui paulinus inuexit: De in decumtota
certatim urbera peretur. ex ultantes
librarios uidi quod nihil abhis quaestu¬
osius haberetur  siquidem nihilillo
promptius. Nihilcarius uenderetur :
hic nauigationis meaecursus: longeante
sprogressus cumada fricam uenissem
lampertotam chartaginem legebatur.
solus eum crrinensis ille prt non habebat:
sed melar giente descripsit : Nam quid

Expanded text:
deriis meis aestuantibus, audiamus. deriis meis aestuantibus, audiamus. Quid ? inquam, tibi de Martino meo liber ille non sufficit, quem ipse tu nosti me de illius uita adque uirtutibus edidisse? Agnosco id quidem, Postumianus inquit, neque umquam a dextera mea liber iste discedit. te latebat - en ipsum. hic mihi, inquit, terra ac mari comes,. hic in peregrinatione tota socius et consolator fuit. sed referam tibi sane, quo liber iste penetrarit, et quam nullus fere in orbe terrarum locus sit, ubi non materia tam felicis historiae peruulgata teneatur. primus eum Romanae urbi uir studiosissimus tui Paulinus inuexit: deinde cum tota certatim urbe raperetur, exultantes librarios uidi, quod nihil ab his quaestuosius haberetur, siquidem nihil illo promptius, nihil carius uenderetur. hic nauigationis meae cursum longe ante praegressus, cum ad Africam ueni, iam per totam Carthaginem legebatur. solus eum Cyrenensis ille presbyter non habebat, sed me largiente descripsit. nam quid