comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to stupro acceꝑunt. p̃tor tñ eciã
ut restituat int̾uenire deb. Nam
⁊ gestum ẽ malo more ⁊ pretor ñ
respicit an adult̾ sit qui dedit. s ħ
solum ꝙ hic accep̃ metu mort s il¬
laco:. Si is accipiat pecuniã qui ĩ¬
strum̃ta status mei int̾ u̾sut᷑ ẽ nisi
dem. ũ dubitat᷑ quin marimo nie¬
tu compellar. utiq sua ĩs̾uitute
petor. ⁊ silis instrum̃tis ꝑdicis lib̾
ꝓ nuntiari ñ possums qͣ. si decłit ue
stuprum patiat᷑. uir seu mulier.
hoc edictum locum ht̃. cũ uiris bo¬
nis iste netus maior ꝙͣ mortis ẽẽ
deb. hec q̃ diximus ad edictum ꝑ¬
tinere uichil int̾ ẽ insequis ueri¬
tus sit aninlib̾is st̃ cum ꝓ affectũ
ꝑentes mͣagis inlb̾is terreant᷑.¬
accipere debemꝰ ñ suspicionem in

Expanded text:
upro acceperunt. praetor tamen etiam ut restituant interuenire debet: nam et gestum est malo more, et praetor non respicit, an adulter sit qui dedit, sed hoc solum, quod hic accepit metu mortis illato. Si is accipiat pecuniam, qui instrumenta status mei interuersurus est nisi dem, non dubitatur quin maximo metu compellat, utique si iam in seruitutem petor et illis instrumentis perditis liber pronuntiari non possum. Quod si dederit ne stuprum patiatur uir seu mulier, hoc edictum locum habet, cum uiris bonis iste metus maior quam mortis esse debet. Haec, quae diximus ad edictum pertinere, nihil interest in se quis ueritus sit an in liberis suis, cum pro affectu parentes magis in liberis terreantaccipere debemus, non suspicionem inf
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽspinde siquis infurto aut ĩ
adultio dep̾hensus uł in alio fla
muit enĩ ł mortẽ ł uincula qͣm¬
qͣm ñ omnẽ adult̾um liceat ocͣci¬
dere ł furem nisi se telo defendat.
s potũit uł sĩ iureoccidi ⁊ ideoiust᷑
fuit metꝰ. s ⁊ sine ꝓdatur ab eo qͥ
dep̾hendit alien̾au̾it succuri ei¬

Expanded text:
t. Proinde si quis in furto uel adulterio deprehensus uel in alio flagmuit enim uel mortem uel uincula. quamquam non omnem adulterum liceat occidere, uel furem, nisi se telo defendat: sed potuerunt uel non iure occidi, et ideo iustus fuerit metus. sed et si, ne prodatur ab eo qui deprehend
Abbreviated transcription (Latin):
dati. quẽadmod̃ qui alic num mã¬
datum intuit spopondit. s siñuti¬
q uniuiᷤ. s utriusq mandatũ intu¬
itus id fcc̾im. hẽbo mandati accõc̃
⁊̃ adu̾sus te. q̃madmod̾ si duo micħ
mandassent. ut tibi crec̾em utrũ¬

Expanded text:
ati, quemadmodum qui alienum mandatum intuitus spopondit. sed si non utique unius, sed utriusque mandatum intuitus id fecerim, habebo mandati actionem etiam aduersus te, quemadmodum, si duo mihi mandassent ut tibi crederem, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
Quiedẽ⁊ sacramspoli audã. hoĩẽ
uulũandum. occidendum manda¬
tuni suscipiat nichil maudati
udicio osequi potest ꝑꝑturpitudi¬
nẽ mandati. si tibi centũ dede¬
ro ut ea ticio dares. tuq ñ cecłis
s osumpseris. ⁊ mandati.⁊ furti
teneri te ꝓcuł ait. at siita decłim
ut cui uelles dareᷤ mandati tm̃¬

Expanded text:
Qui aedem sacram spoliandam, hominem Qui aedem sacram spoliandam, hominem uulnerandum, occidendum mandatum suscipiat, nihil mandati iudicio consequi potest propter turpitudinem mandati. Si tibi centum dedero, ut ea Titio dares, tuque non dederis, sed consumpseris, et mandati et furti teneri te Proculus ait: aut, si ita dederim, ut quae uelles dares, mandati tan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝥi hũ quor res ueneunt qͣraᷤ pig¬
nori ded̾unt supposũunt emptoreᷤᷤ
reui emendas resmandent:
mandatũ intlłig̾. licet qͣntũ ad
meram rationem mandatum ñ
ꝯsistat. nam cum rem tuã emas
nulla emptio ẽ intua ꝑsona reitu¬
e.Iul. scrib̾. Mandati obligati¬
onẽ consistere ⁊̃ in remeius qui
mandatum suscepit. ex eo max̃e
dentib. uni maudauero ut rẽ
hr̃ditariam᷑ em̃et. eciã ꝑea ꝑte qͣ
hr̃s sit obligatur mand̾ati accõne
et obligat. ⁊ sanc sulle ꝓpter hoc
extranco rem ñ ad dixerit qd̾ mã¬
datum susceperat. ex bona fide cẽ ei
necͣce ictirco ñ accesserat. qu̾ he¬
redi p̃cepiss se ei empturũ equis¬
simum eẽ mandati iuditio pr̃ari
qͣnti cius int̾funt. eniptã rẽ hr̃e.
Is cuius bona publicata sunt
mandare alicui pot̃ ut ca eniat.
⁊ si em̃it. utił erit mandati acc̃.
siũ p̃stet fidem quł ideo receptũ
ẽ. quia publicatis bonis cuuctͥid
p̾ca ad quiritur ñ sequũt᷑ fiscũ.

Expanded text:
i hi, quorum res ueneunt quas pignori dederunt, supposuerunt emptores et eis emendas res mandent, mandatum intellegitur, licet quantum ad meram rationem mandatum non constitit: nam cum rem tuam emas, nulla emptio est in tua persona rei tuae. Iulianus scripsit mandati obligationem consistere etiam in rem eius qui mandatum suscipit ex eo maxime dentibus uni mandauero, ut rem hereditariam emeret, etiam pro ea parte, qua heres sit, obligatur mandati actione et obligat: et sane si ille propter hoc extraneo rem non addixerit, quod mandatum susceperat, ex bona fide esse prnecessariae idcirco non accesserat, quod heredi praecepisset se ei empturum, aequissimum esse mandati iudicio praestari, quanti eius interfuit emptam rem habere. Is cuius bona publicata sunt mandare alicui potest, ut ea emat, et, si emerit, utilis erit mandati actio, si non praestet fidem: quod ideo receptum est, quia publicatis bonis quidquid postea adquiritur, non sequitur fiscum.
Abbreviated transcription (Latin):
gõꝵ accõ absentib ñ ẽ. nͥ forte
aduersus cos qui mandauer̃ cura¬
tõi tanqͣm si negotia absentiũ
gesserint. qd̵ si cum soli credi¬
tores se eẽ existimarent id mã¬
dau̾unt. infactum acc̃. absenti¬
b danda ẽ ineos qui mandaue¬
rint.. Sicut añ lib̾m ẽ man¬
datum ñ suscrꝑe. ita susceptum
ꝯsummari oꝑtet. nisi renucia¬
tum sit. R enunciariaut̃ ĩta po¬
t̃ ut integrum ius mandatori
redundet nieum captio qui sus¬
cepit mandatum. ⁊ qͥd si is cui man¬
datum ẽ. ut aliqui merraret᷑ mer¬
catꝰ sisit. noq renũciau̾it cẽ ñ¬

Expanded text:
 actio absentibus non est nisi forte aduersus eos qui mandauerunt curatori, tamquam si negotia absentium gesserint: quod si, cum soli creditores se esse existimarent, id mandauerint, in factum actio absentibus danda est in eos qui mandauerint. Sicut autem liberum est mandatum non suscipere, ita susceptum consummari oportet, nisi renuntiatum sit renuntiari autem ita potest, ut integrum ius mandatori redundet in eum captio qui suscepit mandatum. et quidem si is cui mandatum est ut aliquid mercaretur mercatus non sit neque renuntiauerit se n
Abbreviated transcription (Latin):
nouune daret. uͭtir umq ccͣ eẽ. nec
referre alius quis ldẽ ip̃e ẜ nus
nomine tuo qtł ꝓ me soluebat᷑
suos nummos accipit ẽditor
ñ otingit libatio debitori fu¬
gituus mens c̃ apud furẽ eẽt pe¬
cuniami ad quisiũ. ⁊ex ea seruos
ꝯꝑauit. cosq titius ꝑ traditiõẽ
auenditore accepit mela ait mã¬
dati acccẽm asecuturũ ut resti¬
tuat mͥ ticius. quia seruus meͣ
mandasse ticio uidebatur ut ꝑt̃¬
dicionẽ acciꝑet. si modo rogatu s̾¬
nł hoc fẽcit. qd̵ si sine uolunta¬
te eius uenditor ticio trac̾ud̾it: tẽ
posse me exempto agere. ut mͥe
os nenlitor tradet. uenditorẽq
ꝑ cõdicõe m aticio repetiturum.
si seruos tradicłit ticio quos ñ
debuerit. cum deb̾e se existunar.
Si curator bonoꝵ uendicõem qͥdᷤ
fec̃it pocuniã aũ creditorib ñ
solu̾it. crebatius ofiluis lab̾o. R.¬

Expanded text:
nomine daret, utrumque contra esse: nec referre, alius quis an idem ipse seruus nomine tuo quod pro me soluebatursuos nummos accipit creditor, non contingit liberatio debitori. Fugitiuus meus cum apud furem esset, pecuniam adquisiit et ex ea seruos parauit eosque Titius per traditionem a uenditore accepit. Mela ait mandati actione me consecuturum, ut restituat mihi Titius, quia seruus meus mandasse Titio uidebatur, ut traditionem acciperet, si modo rogatu servi hoc fecerit: quod si sine voluntate eius venditor Titio tradiderit, tunc posse me ex empto agere, ut mihi eos uenditor traderet, uenditoremque per condictionem a Titio repetiturum, si seruos tradiderit Titio quos non debuerit, cum debere se existimaret. Si curator bonorum uenditionem quidem fecerit, pecuniam autem creditoribus non soluerit, Trebatius Ofilius Labeo r
Abbreviated transcription (Latin):
empturum: id ꝙ sua ñ alt̾ius
culpafecerit mandati accõe te¬
ueriꝰ eniiii ouenit. hoc ãplius
tenebinir sicutimelaquoq
scripsit si co temꝑe ꝑ fraudem
renunti au̾it. c̃ iam recte enie

Expanded text:
empturum idque sua, non alterius culpa fecerit, mandati actione teneri eum conuenit: hoc amplius tenebitur, sicuti Mela quoque scripsit, si eo tempore per fraudem renuntiauerit, cum iam recte eme
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ quid̾e ẽẽ mandati attionẽ. s tã¬
timinorẽ qͣntimea int̾sit suꝑne¬
niente dic solutũ fuisse. sed mels
ẽ dici sntim̃ nec huuis sũ me mã¬
datiꝰ agere posse qñ nullum adh¬
uc cõmodũ meum sit. ut nec hoc
ante diẽ soluani. Int̾dum eue¬
nit ut meum negotiũ geram. ⁊
tam̃ utilẽ habeam mandati acc̃oẽ.
ueluti cuin debitor meꝰ ꝑiculo suo
debitorẽ suũ michi delegat. aut
cum rogatu fidenissori cum reo ex¬
ꝑiar. Nam qͣmuis debitum
negotium gero. igitur quł inuins
seruau̾o. ꝯsequar mandatiactõe.

Expanded text:
tem quidem esse mandati actionem, sed tanti minorem, quanti mea intersit superueniente die solutum fuisse. sed melius est dici interim nec huius summae mandati agi posse, quando nonnullum adhuc commodum meum sit, ut nec hoc ante diem soluam. Interdum euenit, ut meum negotium geram et tamen utilem habeam mandati actionem: ueluti cum debitor meus periculo suo debitorem suum mihi delegat aut cum rogatu fideiussoris cum reo experior: nam quamuis debitum negotium gero: igitur quod minus seruauero, consequar mandati actione.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ meiĩ. hoc ẽ. ne sollicites ut fur
corrup᷑ actio locum ħat. ita po¬
test ⁊̃ hpactio locum hr̃e que
ad ñ corrumpendos seruos ꝑti

Expanded text:
um meum', hoc est: n‹e› sollicites ut fur corrupti actio locum habet, ita potest etiam haec pactio locum habere, quae ad non corrumpen
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o ⁊ si desierint ẽẽ ui reb humãis
⁊ siquid̾ obtulit fux sine dubio uł¬
la erit cõdictõ siñ optulit aurat᷑
condictõ estimatõis eius corp̾ enĩ
ip̃m p̃stari pot̃.¶ Si ex cã fur¬
tina rescondicatur cuius temꝑis
estimatio fiat q̃ritur. placet tñ
tempꝰ spcctaudũ quo resumqͣm
⁊ płim fuit maxĩe c̃ det̾iorẽ rẽ fac¬
tam fur dando ñ lib̾atur. Semꝑ.
endũ ẽ. ⁊̃ fructuꝰ in hac accõne
uenire.d̾.ł.xx.

Expanded text:
desierint esse in rebus humanis? et si quidem optulit fur, sine dubio nulla erit condictio: si non optulit, durat condictio aestimationis eius: corpus enim ipsum praestari non potest. Si ex causa furtiua res condicatur, cuius temporis aestimatio fiat, quaeritur. placet tamen id tempus spectandum, quo res umquam plurimi fuit, maxime cum deteriorem rem factam fur dando non liberatur: semper endum est etiam fructus in hac actione uenir
Abbreviated transcription (Latin):
qui ap̃ bonc fidei ẽptorẽ cõcept᷑ ẽ
per hãnc accõem petendus ẽ ⁊̃ si ab co
qui eiit possess᷑ ñ ẽ s heres fu¬
ris hanc accõem ñ hab quiauicioꝵ
defuncti successor ẽ incdum c̃ licet
furtiua mat̾ distracta ñ sit s dona
publiciana it silianus ait si
mͦ co tp̃r quo exꝑiar furtiuã ma¬
si furtiua ñ eẽt ex ea cã partũ mẽ
usu caꝑe si furtuã eẽ mr̃em lĩgꝰ¬

Expanded text:
onae fidei emptorem conceptus est, per hanc actionem petendus est, etiamsi ab eo qui emit possessus non est. sed heres furis hanc actionem non habet, quia uitiorum defuncti successor est.Interdum tamen, licet furtiua mater distracta non sit, sed donatPubliciana, ut Iulianus ait, si modo eo tempore, quo experiar, furtiuam masi furtiua non esset, ex ea causa partum me usucapere, si furtiuam esse matrem ig
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e possidet. mimiti pesquoq qꝵ
is res sit tradita imꝑator seuer̃¬
⁊ ant̃ rescͥpserunt pͥublicianã mi
dandam. ¶Si de usu fructu tͣ¬
dito agatur publiciana datur.

Expanded text:
ipse possedisset. municipes quoque, quorum i res sit tradita, imperator Severus rescripsit Publicianam illi dandam. Si de usu fructu agatur tradito, Publiciana datur:
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾et petuniam accepisse dicit᷑.
intͣ am̃ium inqͣdruplum eiꝰ pe¬
cume ꝙͣ accepissẽ dicit᷑ p̾ annũ
simpli infactum accio cõmpetit
ħ antẽ uidiciũ ñ sobum inpecu¬
iariis cansis s ⁊ ad publica crĩ¬
nuna ꝑtinere pomp̃. scrib̾. max e¬
ime c̃ ex lege repetundarum te¬
neatur qui obnegõtium facien¬
dum auit ñ faciendũ per calũp¬
uiam pecuniã accepit. ¶Qͥ
udicium siuie pͦ uidicium accep¬
tum tenetur. ¶ S et cͣonstitu¬
cio impr̃is nri que scripta ẽ ad
cassium sabinumi ꝓhibuit iudi¬
cr uł adu̾sario impublicis ułĩ
priuatis uł infiscalib causis pe¬
cumi ani dare ⁊ ex hac causa litẽ

Expanded text:
faceret, pecuniam accepisse dicetur, intra annum in quadruplum eius pecuniae, quam accepisse dicetur, post annum simpli in factum actio competit. hoc autem iudicium non solum in pecuniariis causis, sed et ad publica crimina pertinere Pomponius scribit, maxime cum et lege repetundarum teneatur, qui ob negotium faciendum aut non facienduniam pecuniam accepit. Qui iudicium sive post iudicium acceptum, tenetur. Sed et constitutio imperatoris nostri, quae scripta est ad Cassium Sabinum, prohibuit iudici vel adversario in publicis vel privatis vel fiscalibus causis pecuniam dare, et ex hac causa lite
Abbreviated transcription (Latin):
quisierit ꝑmde atq si sũałr hee res ⁊¬
fuissentobligate.: Qͥ res suas o
bligau̾ant ⁊ alii sccł̃o obligant credi¬
tora ut esfugiant ꝑicnlum ꝙ solẽt i ne¬
pati qui sepuis cand̾ rem obligãt
pliceri solent alii nulli remobli¬
gatam eẽ qͣm forte lucio titio ut
in id ꝙ ercelit priorẽ obligatõem
debito lib̾ata res fu̾it de quo iuden ͥ¬
dũ ẽ urrum hoc ita se hebat si ⁊ cõ¬
ueniatanz si simplicit᷑ ꝯueñit
de oo ꝙ eͦx cedit ut sit hypotece ⁊
s illud magis ẽ ꝙ prĩ diximus.
datus sit de inde alluuione ma¬
ior fesẽ totus obligabit᷑.: Sine¬
sciente dño res eius hypothete
data sit deiñ pꝰcadñs ratũ hũit di¬
cendũ ẽ hoc ip̃o quod ratũ ħt
Uoluisse eũ retro curr̾e rati habi
tionẽ ad aliud tp̃s quo ou̾enit uo¬
luntas aut̃ fere eoꝵ demũ serua¬
bitur ꝙ ⁊ pigña dare p̃sunt.
Si res hypotece data p̾ca mutata
fu̾it eq̃ hẏpotharia actio ꝯpe¬
tit ueluti de domo data hypotete

Expanded text:
quisierit, perinde atque si specialiter hae res fuissent obligatae. Qui res suas iam obligaverint et alii secundo obligant creditori, ut effugiant periculum, quod solent pati qui saepius easdem res obligant, praedicere solent alii nulli rem obligatam esse quam forte Lucio Titio, ut in id quod excedit priorem obligationem debito liberata res fuerit? de quo videndum est, utrum hoc ita se habeat, si et conveniat, an et si simpliciter convenerit de eo quod excedit ut sit hypothecae? et sed illud magis est, quod prius diximus.datus sit, deinde alluuione maior factus est, totus obligabitur. Si nesciente domino res eius hypothecae data sit, deinde postea dominus ratum habuerit, dicendum est hoc ipsum, quod ratum habet, uoluisse eum retionem ad illud tempus, quo conuenit. uoluntas autem fere eorum demum seruabitur, qui et pignori dare possunt. Si res hypothecae data postea mutata fuerit, aeque hypothecaria actio competit, ueluti de domo data hypothecae
Abbreviated transcription (Latin):
itis contestate tempore queri so¬
let an pupillus cͦ sine tutoris aut¬
toritate gesta funt locupletior
sit ex ea re fẽs cum is patit᷑ accõẽ.
Si pecume quis negõm gerat u¬
suras quoq pr̃are cogit᷑ ⁊ ꝑiculũ
eoꝵ nõiũ queip̃e contraxit nisi
fortuitis casib debitores it a suaᷤᷤ
fortunas amisint ut tempore
litis exactõe contestate soluendo
ñcẽnt. ¶Pr̃ si em ancipati filii
res a sc donatas amnuimstͣuit fi-
pecumiã debebat creditoris sui
rum usuras. quod si dies soluẽde
pecunie tp̃r quo nogõm gerebat
ñ dũ uenerat usuras ũ debiturũ.
s die pr̃ito sin intulit rõnib

Expanded text:
itis contestatae tempore quaeri solet, an pupillus, cuius sine tutoris auctoritate negotia gesta sunt, locupletior sit ex ea re factus, cuius patitur actionem. Si pecuniae quis negotium gerat, usuras quoque praestare cogitur et periculum eorum nominum, quae ipse contraxit: nisi fortuitis casibus debitores ita suas fortunas amiserunt, ut temlitis ex ea actione contestatae soluendo non essent. Pater si emancipati filii res a se donatas administrauit, filpecuniam debebat, creditoris sui rum usuras: quod si dies soluendae pecuniae tempore quo negotia gerebat nondum uenerat, usuras non debiturum: sed die praeterito si non intulit
Abbreviated transcription (Latin):
rio manum itt̾e extingueͬt usus ẽ.¬
i sub ꝯdicõe michid̾. ł¬
legatus sit usus fructus metlioq
ab herede relictꝰ fimat᷑. ꝙ si ego u
rium cui abhr̃de pure legat᷑ fueratꝰ

Expanded text:
rio manumittere extinguetur usus i sub condicione mihi legatus sit usus fructus medioque ab herede relictus finiatur. quod si ego usrium, cui ab herede pure legatus fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ enĩ meo nõie fruit᷑ colon. s si
ẽptum a me usũ f̃. ꝓpeietarius
uendidiss. an ãmitt̾ẽ usum fru¬
ctum q̃ rendĩ ẽ ⁊ puto amitti qm̃
⁊ hic ñ ut ame empto fruit᷑ fũdi
emptor Id̾ põp̃ q̃rit si legatum mͥ
usũ f̃. rogatus sĩ tͥ restitu̾e an ꝑͣtẽ

Expanded text:
non enim meo nomine fruitur colonus.Sed si emptum a me usum fructum proprietarius uendidisset, amitterem usum fructum, quaerendum est. et puto amitti, quoniam et hic non ut a me empto fruitur fundi emptor.Idem Pomponius quaerit, si legatum mihi usum fructum rogatus sim tibi restituere, an per te
Abbreviated transcription (Latin):
euisd̃ uiris mansiss/ ita idueꝵ  pͣuͫ¬
to si flum̃ inundacõe ortum occupa¬
uit. Nam ⁊ si alueo mutato iũ ma¬
nere ceꝑit amitti usũ f̃. existimo c̃
is locus aluei publicuᷤẽe ceperite
neq ĩpristinũ statũ restitui possit¬
Id̾ uiris initm̃e ⁊ actu custodieu¬
terra sublata ex fundo meo ⁊ alia
re gesta eẽt id circo meũ solũ cẽ cer¬
sinit ñ mag̃ qͣm st̾corato agro.

Expanded text:
eiusdem iuris mansisset. ita id uerum puto, si flumen inundatione hortum occupauit: nam si alueo mutato inde manare coeperit, amitti usum fructum existimo, cum is locus aluei publicus esse coeperit, neque in pristinum statum restitui posse.Idem iuris ‹in› itinere et actu custodienterra sublata ex fundo meo et alia regesta esset, idcirco meum solum esse desinit, non magis quam stercorato agro.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ feminaꝵ ñcalliditas auxi¬
obligatõ senat᷑ ꝯsulto uelleião
alio ccͣctu int̃cessunt. ¶ s si
mulier defensor alic̾ extit̾it ꝓ¬
culdubio int̾cethit suscẽp̃ enim
ĩse aliã obligatõem quippe c̃
ex hac re subcat ꝯdempnatõe
patrẽ ꝑmittit᷑ mulieri deferi
nat᷑ regressum ad eam hãt ue¬
luti c̃ uenditoeͣm hr̃editatis ĩ
uendite s fideiuissorẽ defenda¬

Expanded text:
enim feminarum, non calliditas auxiobligatio senatus consulto Uelleiano alio contractu intercesserint.Sed et si mulier defensor alicuius exstiterit, procul dubio intercedit: suscipit enim in se alienam obligationem, quippe cum ex hac re subeat condemnationem. patrem permittitur mulieri defendenatus regressum ad eam habeat, ueluti cum uenditorem hereditatis sibi uenditae uel fideiussorem suum defenda
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ si optare uelim s̾uum ł qͣm ali¬
am rem cuius optio michi relicta
ẽ. adexhibendum me ag̃e posse
constat ut exhibitis possim uen¬
dicare. Siquis noxali iudicio
noscit aut nom̃ ñ tenet ñ ne equũ
ẽ ei familiam exhib̾i ut nox nĩ
s̃uũ agnoscat. ꝙ ex causa deb fĩ
ad designand̃ cum cuius nomine
nocali aus agit recensione s̾uoꝵ
ft̃a. ¶ Siquis extra heredem ta¬
bulas testam̃ti ł codicillos ł quid
aliud ad testam̃tum ꝑtinens ex¬
hib̾i uelit cdicenclũ ẽ ꝑ hanc acci¬
oncm agendum ẽẽ cum suffici¬
unt sibi int̾dicta inhanc rem cõ¬
petentia. ⁊ ita põp. Sciend̾ ẽ
aut̃ ñ solum eis ques diximus ꝯ¬
petere ad exhibend̾acc̃õẽ ueꝵ ei qͦ¬

Expanded text:
Item si optare uelim seruum uel quam aliam rem, cuius optio mihi relicta est, ad exhibendum me agere posse constat, ut exhibitis possim uindicare.Si quis noxali iudicio  non recognoscit aut nomen non tenet? nonne aequum est ei familiam exhiberi, ut noxium servum adgnoscat? quod ex causa debet fieri ad designandum eum, cuius nomine noxali quis agit, recensitione servorum facta. Si quis extra heredem tabulas testamenti vel codicillos vel quid aliud ad testamentum pertinens exhiberi velit, dicendum est per hanc actionem agendum non esse, cum sufficiunt sibi interdicta in hanc rem competentia: et ita Pomponius. Sciendum est autem non solum eis quos diximus competere ad exhibendum actionem, verum ei q
Abbreviated transcription (Latin):
cius optass agam enĩ adexhibẽ¬
dum qr mea uit̾ ẽ exħri ut titiꝰ
optet ⁊ sic uenclicẽ qͣm ius ex hi¬
bitum ego optare ñ possim ¶ Si
mecum fu̾it actuma dexhibend̾
ego ob hoc ꝙ comientus sum ad
tuenlum. S hoc ñ suffic̃ alioquĩ
⁊ qui dolo fecit quo minus possid̾et
pot̾it ad exhibend̾ agere. c̃ neq ĩ

Expanded text:
tius optasset: agam enim ad exhibendum, quia mea interest exhiberi, ut Titius optet et sic vindicem, quamvis exhibitum ego optare non possim. Si mecum fuerit actum ad exhibendum, ego ob hoc, quod conventus sum ad tuendum. sed hoc non sufficit: alioquin et qui dolo fecit quo minus possideret poterit ad exhibendum ager
Abbreviated transcription (Latin):
ditor teñi debet qͣnti int̾ ẽ ñ ẽẽ de¬
ceptum ⁊ siuenditor quoq nesciat.
Ruti si mensas qͣi citreas emat q̃
ñ sũt. Cũ ꝑ uenditorẽ stet̾it
quo minus res tradatur omnis ut¬
potuit ex uͥno puto negõari ⁊ lu¬
crũ fãce id estimandũ ẽ ñ mag̃
qͣm si tͥtic̃ eĩit ⁊ obeã rẽ quod ñ sit
traditũ familia cius faꝑiȩ labora¬
u̾it. nam p̃ciũ tricici ñ ieruoꝵ fa¬
Ume necatoꝵ dsequetur. uͨ maior fi̾t
obligatioꝙ tardius agitur ꝗͣuis
lam olim dari oportuit.¶Si
tibi fundum uencdid̾o ut eum d¬
ductum c̾ta sũma hr̃em ex uen¬
dito co nomine nuchi accõ ẽ qͣsi
ĩꝑtẽ p̃cii eares sit. ¶. S ⁊ si itat
fiudum uendido ut nulli alii
eum qͣm nichi uenderes acc̃o eo
nomine ex uenclito ẽ si aliis uen¬
dicłis. ¶. Qui dom̃ uendebat
excep̃ sibi hĩtatõem donec uu̾et
aut in singulos annos .x. emptor
primo anno maluit .x. pr̃are: se¬
cͥundo anno hĩtacõem pr̃are. T rebatͦi

Expanded text:
ditor teneri debet, quanti interest non esse deceptum, etsi uenditor quoque nesciet: ueluti si mensas quasi citreas emat, quae non sunt.Cum per uenditorem steterit, quo minus rem tradat, omnis utipotuit ex uino puta negotiari et lucrum facere, id aestimandum est, non magis quam si triticum emerit et ob eam rem, quod ntraditum, familia eius fame laborauerit: nam pretium tritici, non seruorum fame necatorum consequitur. nec maior fit obligatio, quod tardius agitur, quamuis iam olim dari oportuit.Si tibi fundum uendidero, ut eum conductum certa summa haberem, ex uendito eo nomine mihi actio est, quasi in partem pretii ea res sit. Sed et si ita fundum tibi uendidero, ut nulli alii eum quam mihi uenderes, actio eo nomine ex uendito est, si alii uendideris. Qui domum uendebat, excepit sibi habitationem, donec uiueret, aut in singulos annos decem: emptor primo anno maluit decem praestare, secundo anno habitationem praestare. Trebatius
Abbreviated transcription (Latin):
i stilis ancilla sit.
ciũ part᷑ uenit ł maior anius qͦiĩ¬
qͣ guata cum id emptor ignorau̾it
exempto tenet᷑ uenditor.  si p̾¬
oii uenditor ñdicat detͥbuto stiens
tenetur exempto. Qe sugnorans ñ¬

Expanded text:
i sterilis ancilla sit, cuius partus uenit, uel maior annis quinquaginta, cum id emptor ignorauerit, ex empto tenetur uenditor.Si praedii uenditor non dicat de tributo sciens, tenetur ex empto: q
Abbreviated transcription (Latin):
bat. It̃ celius ait. s̾ uũ inꝑmĩtiã
missũ a dño c̃ cũ mortuũ ẽẽ ⁊
testam̃to se lib̾m relictum au
fugitiuũ nͦ enĩ iñ m̃tiendo se
lib̾m inquid fugitiũ ẽẽ cepit
auĩt ectiles nox̾a solut᷑ ũsit.
sic iutelligend̾ ũ ñ hoc debeat
ꝑnuntiari nullã eũ noxã ꝯmi¬
siss s Illd̾ noxa solutũ ẽẽ hocẽ
uoxali udicio subiͨtũ e ñ eẽ
Ergo si uoxã ꝯm̃isit nͦ ꝑmanet

Expanded text:
bat. Idem Caelius ait seruum in prouinciam missum a domino, cum eum mortuum esse et testamento se liberum relictum audfugitiuum: nec enim mentiend‹o› se liberum, inquit, fugitiuus esse coepit, aiunt aediles 'noxa solutus non sit', sic intellegendum est, ut non hoc debeat pronuntiari nullam eum noxam commississe, sed illud noxa solutum esse, hoc est noxali iudicio subiectum non esse: ergo si noxam commisit nec permanet,
Abbreviated transcription (Latin):
nibus ex quib agiturr idiciis
de capitalib fraudib expͥnatis
aut̃ noxiis oritur dampnũ pecu¬
niariũ. d̾ iquis forte nore ded̾e
nolu̾it s litis extimatõẽ suffer¬
re. Sit talius sit siuis qui õĩ¬
no manumitti ñ possit ex ꝯsti¬
tutõib ł si subpena ninculoꝵ
te dampnatus c̃ ł siexportand̾ e

Expanded text:
quibus agitur iudiciis de capitalibus fraudibus. ex priuatis autem noxiis oritur damnum pecuniarium, si quis forte noxae dedere noluerit, sed litis aestimationem sufferre. Si quis talis sit seruus, qui omnino manumitti non possit ex constitutionibus, uel si sub poena uinculorum te damnat
Abbreviated transcription (Latin):
at. pediusputat ĩpt᷑atestipłato¬
ris eẽ mod̾ato spanio dehoc a iu¬
dice statuendo. Qͥ mulierẽ ad¬
hib adsatis dand̾ ñ uidetur cau̾e. ⁊
suã fidem ubeant. ut prosuo ꝓ¬
curatore. quidã ⁊̃ si amarito fu̾n¬
dus dotał petatur in remsuam fi¬
deiuis urã mulierẽ. ¶ Si siͣt
int̾ueniat qui ante qͣm udiciũ
accipiatur fide iussit iudicatum
solui succurrend̾ ÷ actori ut exin¬
tegro caneãt᷑. : Minori qͦ xxu.¬

Expanded text:
at, Pedius putat in potestate stipulatoris esse moderato spatio: de hoc a iudice statuend‹um›. Qui mulierem adhibet ad satisdandum, non uidetur cauere: suam fideiubeant, ut pro suo procuratore. quidam etiam, si a marito fundus dotalis petatur, in rem suam fideiussuram mulierem. Si seruus inueniatur, qui antequam iudicium accipiatur fideiussit iudicatum solui: succurrendum est actori, ut ex integro caueatur. minori qu
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. ĩ mimicipio can̾e. impet᷑¬
te ñ debebit du̾suĩsisme culpa
aut dolo h̾edis missus sit ĩ pͣ¬
sessõueni. Iuberur uirare
de calumpma nequis uerandi
magis adu̾s arii cã forsitan cum
rome pͣsit satis dare ĩ municipi¬
um euocet. s quib dã hoc iurã¬
dum decalumpnia remutit᷑ ue¬
rare deb qui mmumicipiunre¬
mittitur. rome satissese dare nõ
posse ⁊ ibi posse. quo postulat re¬
mitti. idꝙ sine calumpnie cã
face. Nam sic ñ ÷ compellendus
uirare. alibi seqͣm coloto satis¬
dare ñ p̾se. qr si rome ñ pot̃. płib¬

Expanded text:
e: impetrare non debebit. diuersum, si sine culpa aut dolo heredis missus sit in possessionem. Iubetur iurare de calumnia, ne quis uexandi magis aduersarii causa, forsitan cum Romae possit satisdare, in municipium euocet: sed quibusdam hoc iusiurandum de calumnia remittitur, ueurare debet qui in municipium remittitur 'Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postulat remitti, idque se non calumniae causa facere': nam sic non est compellendus iurare 'alibi se quam eo loco satisdare non posse', quia si Romae non p
Abbreviated transcription (Latin):
possit reusibi cam pr̃areubi c̃ ue¬
uitur. pot̃ audiri si ĩ alia cuisd̾e
ꝓuincie ciuitate satis dationem
pr̃are ꝑatuissit. Sin aut̃ satisdatĩ¬
o noluntaria ẽ ñ ĩ alium locum
remittit᷑. neq enĩ m̾etur. qui ip̃e
sibiꝰ necessitatẽ satis dationis mi¬
posuit.  Si satis datũ ꝓ re mo¬
bili ñ sit ⁊ ꝑsoua suspecta sit. ex qͣ
satis desideratr. ap̃ oftm̃ deponi
debeb̾. si ħ iudici sed̾it donec ł satis¬
datio detur łlis finẽ accipiat.

Expanded text:
possit reus ibi eam praestare, ubi conuenitur: potest audiri, si in alia eiusdem prouinciae ciuitate satisdationem praestare paratus sit. si autem satisdatio uoluntaria est, non in alium locum remittitur: neque enim meretur qui ipse sibi necessitatem satisdationis imposuit. Si satisdatum pro re mobili non sit et persona suspecta sit, ex qua satis desideratur: apud officium deponi debebit si hoc iudici sederit, donec uel satisdatio detur uel lis finem accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
doli exceptõe remouenctus ccͣ. ubi
dum taxat dare uissꝰ ẽ: Idem ait.
si iuissit me tibi dare ⁊ nalitudĩe
sis impeditus qͦ minus accipias:
aut alia iustaex cã. proculũ existi¬
mare penã ñ ꝯuutri. nec si p̾t. kł¬
re ꝑato icciꝑe nͣ demͦ ip̃e rect̃e pu¬
licet igitur inpenã ñ ꝯmittas ꝙ
Idem ait nicħ alud ẽẽ sñe stare
posse qͣm id ag̾e qnͣtum imp̃o sit
ut arbitri pareatur sñe. : Id̃ cel¬
sus ait. si arbit̾ meͣ c̾tadie pecu¬
niã dare uisserit: tu accipere
noluisti posse defendi ip̃o iure
ĩpune meͣ dat᷑um ñ enĩ anͣfecerã.

Expanded text:
doli exceptione remouendus. contra, ubi dumtaxat dare iussus est. Idem ait, si iusserit me tibi dare et ualetudine sis impeditus, quo minus accipias, aut alia iusta ex causa, Proculum existimare poenam non committi, nec si post krato accipere non dem. sed ipse recte pulicet igitur in poenam non committas, quod Idem ait nihil aliud esse sententiae stare posse, quam id agere, quantum in ipso sit, ut arbitri pareatur sententiae. Idem Celsus ait, si arbiter me tibi certa die pecuniam dare iusserit, tu accipere noluisti, posse defendi ipso iure impune me non daturum: non enim ante feceram.
Abbreviated transcription (Latin):
iib ⁊ pͥtor hoc m̃uto ut de solo usu
ñ ⁊ defructu cauc̃atur ergo ⁊ si fruc¬
tus simne᷑ usu optig̾it stipulatio loc̃

Expanded text:
iubet praetor: hoc merito, ut de solo usu, non etiam de fructu caue‹a›tur. Ergo et si fructus sine usu optigerit, stipulatio locum
Abbreviated transcription (Latin):
malũ abẽe ab futurum q cẽ
continetur ⁊t in remfit. doli mali
m̃tio concepta. Ouꝑnẽ dolũ cõp̾hẽ¬
dexe ur successoꝵ adͦptiui p̃ris.
s̃ si usus sine fructu legat᷑ erit
adẽpta fructꝰ cã: d satis dare T¬

Expanded text:
›alum abesse afuturumque esse' continetur: et cum in rem sit doli mali mentio concepta, omnium dolum comprehendere uidetur successorum et adoptiui patris. Sed si usus sine fructu legatus erit, adempta fructus causa satisdari
Abbreviated transcription (Latin):
oe emi. Is seruus ex peculio quo ᷤ ad
te ꝑtinebat hominẽ o ꝑant qui
michi traditus ẽ. posse te eũ hõi¬
nẽ mͥ odic̾e. Sabinus dixit. S ⁊
petulio. Cassius u̾ã opinionẽ sabi¬
ni retulit inqͣ ego quoq sum.
Seruo uendente hominẽ fideĩ¬
sor uenditõis omnia p̃rare debet
inq̃ obligaretur si ꝓ lib̾o fideussis¬
s. Nã ⁊ indño accõ sic datur ut ẽp̃¬
d sequi debuiss. S ultra peculii tax¬
atõem dũs ũ cõdempnabitur. d̾.¬

Expanded text:
peculio quod ad te pertinebat hominem paravit, qui mihi traditus est. posse te eum hominem mihi condicere Sabinus dixit, sed surum de peculio. Cassius veram opinionem Sabini rettulit, in qua ego quoque sum. Servo vendente hominem fideiussor venditionis omnia praestare debet, in quae obligaretur, si pro libero fideiussisset: nam et in dominum actio sic datur, ut empconsequi debuisset, sed ultra peculii taxationem dominus non condemnatur.
Abbreviated transcription (Latin):
itułis seruũ ꝙ̃ cum peculio uendi nõ ẽ¬
d̾at manumisit ñ solum peculii
nõie ꝙ. s̾uus hũit tp̃r qͦ manumitte¬
deb ⁊ quictuidex hereditate lib̾ti
adcum ꝑuen̾it restituꝵ iri. Marcel¬
lus notat. illa p̃rare uenditor exẽp¬
to deb q̃ hr̃et emptor si homo manu¬
missus ñ ẽẽt ñ dtinebuntur igitur
q̃s manumissꝰ ñ eẽt ad quisitut᷑ ũ¬

Expanded text:
uis servum, quem cum peculio vendiderat, manumiserit, non solum peculii nomine, quod servus habuit tempore quo manumittedebet, quidquid ex hereditate liberti ad eum pervenerit, restitutu iri. Marcellus notat: illa praestare venditor ex empto debet, quae haberet emptor, si homo manumissus non esset: non continebuntur igitur, quae, si manumissus non fuit, adquisituru
Abbreviated transcription (Latin):
tio hanc quoq ꝯuentõem admit¬
tit. N quicqͣm int̾ ẽ utrum integͥs
ominib inque obligati cẽm᷑ ꝯue¬
nret ut ab eo negotio disced̾et᷑
an ĩtegrum restitutis isq̃ ego tibi¬

Expanded text:
tio hanc quoque conuentionem admittit. nec quicquam interest, utrum integris omnibus, in quae obligati essemus, conueniret, ut ab eo negotio discederetur, an in integrum restitutis his,
Abbreviated transcription (Latin):
pła quaqiuis cohedem sibi aliq̃
ẽẽ cauit. petitõnẽ nullã adu̾sus
possessores rerum ħiditariarũ
dabit. Siint debitorẽ ⁊ eum
qui fundũ pignoratũ ac̾ditore
quasi debitoris negotiũ g̾eret.
em̃it placuit ut abitaͣ ꝯpcusa¬
tõe fructũ solutoq ꝙ reliquĩ
deb̾etur. fundꝰ debitori restitue¬
retur.⁊̃ hr̃s pacto ꝙ defunctusfe:¬
cit fidem praredeb. pactũ
ut siqͣssũm as ꝑꝑ tributões p̾dii
pign̾i nexi ftas cditor soluiss a
debitore reciꝑet.⁊ ut tributa c̾id̃
p̾dii debitor pend̾et . iustũ ideoq
seruandumẽ. Demofficioso
patris testam̃to ace̾ut᷑ utꝰ ei cer¬
ta qͣntitas quoad uiueret. hr̃s

Expanded text:
 qua quis coheredem sibi aliquem esse cauit, petitionem nullam aduersus possessores rerum hereditariarum dabit. Si inter debitorem et eum, qui fundum pigneratum a creditore quasi debitoris negotium gereret emerit, placuit ut habita compensatione fructuum solutoque, quod reliquum deberetur, fundus debitori restitueretur: etiam heres pacto, quod defunctus fecit, fidem praestare debet. Pactum, ut si quas summas propter tributiones praedii pignori nexi factas creditor soluisset, debitore reciperet, et ut tributa eiusdem praedii debitor penderet, iustum ideoque seruandum est. De inofficioso patris testamento acturis, ut eis certa quantitas, quoad uiueret heres,
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ odicõẽ eius fac̃. It̃ si creditor
ẽẽt. fructuarius ⁊ pactu cͤ ne
pet̾et. scrius añ fructuarius
pacisc̾et᷑ ut pet̾et beneficio pac
tiꝙ seruus int̃posuiss utiliter
ad petitõnẽ ad mitt̾etur. d̾.ł¬

Expanded text:
orem condicionem eius facit. item ‹si› creditor esset fructuarius et pactus esset, ne peteret, seruus autem fructuarius pacisceretur, ut peteret: beneficio pacti, quod seruus interposuisset, utiliter ad petitionem admittetur.
Abbreviated transcription (Latin):
portõe soluiss.: Si ãnua bina
trina die triginta stipulat᷑ acce¬
onũ diesuenirent ñ posse me pig¬
irus uend̾e. Quia ħis u̾b̾ om̃s pensi¬
oncs temonstͣtent᷑. Nec ueꝵ ẽ sua
⁊ si una portio soluta ñsit pignus
pot̾ uenire. S si it a scͥptum sit si
ꝗͣ pocunia su̾a dic soluta ũ erit:
statim competit ei paͤti cõuẽtio.
de uẽdendo pigñe in rem pact̾io ꝯ¬
cipienda ẽ ut om̃s contineant᷑. s
⁊ si c̃ditoris dñ taxat ꝑsona fũit
nichil ccͣriũ actum õet. Cum¬
pignus expactõe uenire pot̃. nõs
solũ ob sortẽ ñ solutã uenire po¬
t̾it. s ob cet̾i quoq neluti usuras
⁊ q̃ ĩ id impensa sunt. lp̃.ł.¬

Expanded text:
portionem solvisset. Si annua bima trima die triginta stipulatus acceonum dies veniret, non posse me pignus vendere, quia eis verbis omnes pensiones demonstrarentur: nec uerum est sua eritis, etiamsi una portio soluta potest venire. sed si ita scriptum sit: "si qua pecunia sua die soluta non erit", statim competit ei pacti conventio. De vendendo pignore in rem pactio concipienda est, ut omnes contineantur: sed et si creditoris dumtaxat persona fuerit nihil in contrarium actum esset. Cumpignus ex pactione uenire potest, non solum ob sortem non solutam uenire poterit, sed ob cetera quoque, ueluti usuras et quae in id impensa sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aut maliciose i pign̾e u̾s atus
sit dicendũ ẽ locũ hẽfcͣcͣriũ uidi¬
ciuin.: Non tm̃obã ob pecu¬
niã s ob aliam cãm pignus dari
pot̃. ueluti siquis pignus aucui de¬
tł̾it ut ꝓse fideuibat. ¶ ꝓprie pig¬
nus dicimus ꝙ ad creditorem tran
luta eẽ deb aut co nomuine satis¬
factum eẽ ut nascat᷑ pignoraticia
accõ. s atisfcm̃ aut̃ accipinus ꝙ̃¬
ad mod̾ uoluit creclitor licet ñsit
solutũ.s iue aliis pigñib s cau̾i
uoluit ut ad hoc recedat sue fide¬
iussorib siue datoreo siue p̾tio ali¬
quo ł nuda ꝯuentiõe nascitur pig¬
uoraticia accõ. ⁊ generałr dicend̾e
rit quociens recedere uoluit c̃litor
apigñe uidi eiᷤ satisfc̃m si ut ip̃e uo¬
luit sibi cauit licet ĩ uo̾c deceptuset
is qͦ qui rẽ alienam pigñi delit so¬
luta pecũĩa pigñaticia põt experiri

Expanded text:
gnore uersatus sit, dicendum est locum habere contrarium iudicium. Non tantum autem ob pecuniam, sed et ob aliam causam pignus dari potest, ueluti si quis pignus alicui dederit, ut pro se fideiubeat. Proprie pignus dicimus, quod ad creditorem transluta esse debet aut eo nomine satisfactum esse, ut nascatur pigneraticia actio. satisfactum autem accipimus, quemadmodum uoluit creditor, licet non sit solutum: siue aliis pignoribus sibi caueri uoluit, ut ab hoc recedat, siue fideiussoribus siue reo dato siue pretio aliquo uel nuda conuentione nascitur pigneraticia actio. et generaliter dicendum erit, quotiens recedere uoluit creditor a pignore, uideri ei satisfactum, si ut ipse uoluit sibi cauit, licet in hoc deceptus sit. Is quoque, qui rem alienam pignori dedit, soluta pecunia potest pigneraticia experir
Abbreviated transcription (Latin):
tũ iũ tͥ uẽtẽ licet nͥlo magis
cogendus es uend̾e ⁊ licet soluẽ¬
do ñ st̃is qui pignis decł̾it tm̃
cã id caueat᷑ s accilicinꝰ ex cã
cogencdũ c̾ditorẽ eẽ aduendend̾
dic̃. Ꝙ enĩ simulto inius sit
ꝙ debeat᷑ ⁊ hodie pluris uenire
possit pignus qͣm pꝰea melius
ẽ dici eũ qui dec̾it pignus posse
uend̾e ⁊ accepta peciũa solũe id
tẽ. hãt ostend̾e pem pigñatã si
mobilis sit prĩ idõnea cantel a
a debitore ꝓ indempnitate ei
p̃tanda. Inuit enã cclitorẽ cogi
uiend̾e. satis ĩ hu̾manũ ẽ.¬
¶ Si c̃cditor pluris funt̾iũ pigno¬
ratũ uendicłit. si id feneret
usurã enus pecuĩe pr̃are deb ei
qui ded̾it pignus. s ⁊ si ip̃e us᷑

Expanded text:
ticium tibi uendere liceret, nihilo magis cogendus es uendere, licet soluendo non sit is, qui pignus dederit, sa id caueatur. sed Atilicinus ex causa cogendum creditorem esse ad uendendum dicit: quid enim si multo minus sit quod debeatur et hodie pluris uenire possit pignus quam postea? melius autem est dici eum, qui dederit pignus, posse uendere et accepta pecunia soluere idtem habeat ostendere rem pigneratam, si mobilis sit, prius idonea cautela a debitore pro indemnitate ei praestanda. invitum enim creditorem cogi vendere satis inhumanum est. Si creditor pluris fundum pigneratum vendiderit, si id faeneret, usuram eius pecuniae praestare debet ei, qui dederit pignus: s
Abbreviated transcription (Latin):
lam fulsisse ⁊ pꝰea deustã ẽẽ nec
hr̃em ꝙ. possẽ retin̾e.: Si pig¬
ñi plura mancipia data sint ⁊
q̃dã c̾tip̃tii siitauendicłit c̃di¬
tor ut euictõeni eoꝵ pr̃ãret ⁊
c̃ditum suũ hãt: reliq̃ mancipia
pot̃ retiñe donec ei caueat᷑. ꝙ eiuc¬
cõnis nomine ꝓmisit nndempnẽ
eum futuꝵ i unus ex hĩdib de¬
bitorisportõem suã solu̾it tocam
res atcũ pigñi data uenire po¬
t̾it. Quẽadmod̾ su ip̃e debitor¬

Expanded text:
l refecisse et postea deustam esse, nec habere quod possem retinere. Si pignori plura mancipia data sint, et quaedam certis pretiis ita uendiderit creditor ut euictionem eorum praestaret, et creditum suum habeat, reliqua mancipia potest retinere, donec ei caueatur, quod euictionis nomine promiserit, indemnem eum futurum. Si unus ex heredibus debitoris portionem suam soluerit, tamen tota res pignori data uenire poterit, quemadmodum si ipse debitor
Abbreviated transcription (Latin):
do pign̾e hoc tñ iure utini n liceͣ¬
at distrahere simͦ ñ cõuenit ueli¬
ceat. uͥ uͦ ꝯueñ ne distraheret᷑.
c̃ditor sidistxͣit furtilobligat᷑ nͥ ei
t̃ fuit denuntiatum ut soluat
ne uengat siue ĩsunrma aut lo¬

Expanded text:
do pignore, hoc tamen iure utimur, ut liceat distrahere, si modo non conuenit, ne liceat. ubi uero conuenit, ne distraheretur, creditor, si distraxerit, furti obligatur, nisi ei ter fuerit denuntiatum ut soluat ne ueneat, siue in summa aut
Abbreviated transcription (Latin):
Sirem pigñi datã uendiclit ⁊ tcłi¬
dit tͣuq ei nummos c̃didisti qͦs
ille soluit ei cͣrelitori cui pignꝰ
dederat tͥq cũeo ouenit ut ea
res q̃ni iam uendid̾ar ꝓigñttͥeẽt

Expanded text:
rem pignori datam uendidit et tradidit tuque ei nummos credidisti, quos ille soluit ei creditori, cui pignus dederat tibique cum eo conuenit, ut ea res, quam iam uendiderat, pignori t
Abbreviated transcription (Latin):
nus pocĩnã reodidisti ei pignus
isq ꝑfenestrã dimisit excepto
eo ꝙ̃. de induistria ad id posũit
lab̾o ait furti te agere c̃ debitore
posse. ⁊ adexhihibenũ. ⁊ si agẽ¬
te te cͣcͣria pignoraticia excipi fi¬
at debitor de pignore sibi reddite

Expanded text:
nus pecuniam reddidisti ei pignus isque per fenestram id misit excepturo eo, quem de industria ad id posuerit, Labeo ait furti te agere cum debitore posse et ad exhibendum: et, si agente te contraria pigneraticia excipiat debitor de p
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ intnͣsactõnem uenit estimã¬
dꝰ̾ ẽ. ut puta qͣntitas trãsactõis
Nã ⁊̃ ex mõ fides tlisactõnis e¬
stim ab itur. M odꝰ aut̃ ꝓ etate E¬
euis qui transigit arbitrandꝰ ẽ
⁊ ualitudine. Nam alias cũ
puero alias cũ iiuene alias
cũ sene transigi palam ẽ: cõstat
enĩ alim̃ta c̃ uita finirisp ⁊ ꝑ
hii sunt qui alias suffic̾e s pos¬
suit. an sequi or is qui de ali¬
m̃tis pendeant.¶ In ꝑsona pẽ¬
tunc eim apparebit. numquid
circ̃ uenixe uelit eum c̃ quo tnͣ¬
sigit. ¶ Qui tnͣ sigit de alim̃tis
ñ iudebitur neq de hĩtatõe. n
de u estiario tnsegisse. Cumdi᷑¬
nus marc᷑ ⁊̃ sp̃aliter de istis tnͣs¬
igi nolu̾it. S ⁊ siquis de alimẽ¬
tis trauseg̾it ñ hẽbit necẽe ⁊̃ de
hĩtacione ł cet̾is inuitus trãsig̾e
quoq arbitͥo p̾toris transigẽd̾¬
ẽ si uni płib ue finidus ad ali¬
m̃ta fu̾it relictus. ueluit q eum
distrah̾e netẽe ẽ p̾torem dedistͣt¬

Expanded text:
nsactionem venit, aestimandus est: ut puta quantitas transactionis. nam etiam ex modo fides transactionis aestimabitur. modus autem pro aetate eius, qui transigit, arbitrandus est et valetudine: nam alias cum puero, alias cum iuvene, alias cum sene transigi palam est: constat enim alimenta cum vita finiri. Sed ethi sint, qui alias sufficere sibi possint, an sequioris, qui de alimentis pendeant. in persona tunc enim apparebit, numquid circumuenire uelit eum, cum quo transigit. Qui transigit de alimentis, non uidebitur neque de habitatione neque de uestiario transegisse, cum diuus Marcus specialiter etiam de istis transigi uoluerit. Sed et si quis de alimentis transegerit, non habebit necesse etiam de habitatione uel ceteris inuitus transigerequoque arbitrio pest. Si uni pluribusve fundus ad alimenta fuerit relictus velintque eum distrahere: necesse est praetorem de distract
Abbreviated transcription (Latin):
inu uult goro ap̃ pͥtorẽ deistis
de mͦi. t̾cio de ꝑsonis tnͣsigẽtium.
In cã hoc erit requirend̾ quecã sit
transigendi sine cã enĩ nenumẽ
tͣnsigentẽ audit p̃tor. ¶ Eause
fere huĩmͦi solent allegari si ali¬
bidomicilium ħes alibi do alim̃¬
tarius ħ̾at. aut si destinet doun¬
ciliun transferre astut᷑ eoꝵ aũ¬
si cã aliqͣ urgeat p̾sentis pccu

Expanded text:
praetorem de istis de modo, tertio de persona transigentium. In causa hoc erit requirendum, quae causa sit transigendi: sine causa enim neminem transigentem audiet praetor. causae fere huiusmodi solent allegari: si alibi domicilium heres, alibi alimentarius habeat: aut si destinet domicilium transferre alter eorusa aliqua urgueat praesentis p
Abbreviated transcription (Latin):
licebit ⁊ sine p̃tore auctore tnͣsi¬
gi siue igitur iurises singulos
siue indies sĩim annos fluint
relicta or̃o locum ħ̾t. s si ñ fu̾ĩt
ꝑpetuo relicta s usq ad c̾tos an¬
nos id̾ eẽ. ¶ s integra qͣntitas a¬
litui fu̾at relicta ut exusurisei
se alat ⁊ mortis tempore. pecu¬
niã restituat᷑ ñcessabit or̃o. li¬
cet ñ in annos singłos uideat᷑
idrelictum. ¶ si ⁊si sit certa qͣu¬
tõe ticii minuunt᷑ almita seii.
legatario fuĩt relicta. ¶Cã
transactõnẽ or̃o imꝓbat q̃ id cͥco¬

Expanded text:
licebit et sine praetore auctore transigi. Sive igitur in menses singulos sive in dies sive in annos fuerint relicta, oratio locum habet. sed et si non fuerint perpetuo relicta, sed usque ad annos certos, idem est. Si integra quantitas alicui fuerit legata, ut ex usuris eius se alat et mortis tempore pecunias restituat: non cessabit oratio, licet non in annos singulos videatur id relictum. Sed et si sit certa quantione Titii minuuntur alimenta Seii. legatario fuerint relicta. Eam transact
Abbreviated transcription (Latin):
menio qui se legituũ cͣdito¬
ris h̾ edem ẽe iactabat minimo
tnͣsogit. p̾ea testam̃to ꝓlato sep¬
ticiũ hedem apparuit᷑ quesitũ:
si agat pignorantia debitor c̃
septicio auis uri possit exceptiõe
transactõnis fc̃e c̃ meuio qͥ hr̃s

Expanded text:
Maevio, qui se legitimum creditoris heredem esse iactabat, minimo transegit: postea testamento prolato Septicium heredem esse apparuit. quaesitum est, si agat pigneraticia debitor cum Septicio, an is uti possit exceptione transactionis factae cum Maevio, qui heres
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singulos annos erat ei relictũ
głos m̃ses ei relictumerat scq̃re¬
tur ꝑ singulos dies quid deuide si
mitioanni ꝯseqͣtur. ⁊puto eam
tnͣsactõnem uase. qr meliorẽ.
dicionem suã alim̃tarius tuli

Expanded text:
ulos annos erat ei relictum,s menses ei relictum erat, consequeretur per singulos dies? quid deinde si, initio anni consequatur? et puto eam transactionem valere, quia meliorem condicionem suam alimentarius tal
Abbreviated transcription (Latin):
forte si obaccõem mandati negoꝰ¬
cioꝵ gõꝵ societatis cet̾asq siłes ius¬
nirandũ exactũ sit. de iñ ex isdẽ ca¬
usis c̃tum condicat᷑ quia ꝑ alt̾ã
accõem alt̾a quoq ꝯsumitur.
Siqͣuis uirau̾it se ñ rapuisse ñ
debeb̾ adiuari hoc iureiurando
accione furti aut condicõe qr ali¬
ud ÷ furtũ fetisse ꝙͣ ł olam fĩ pot̾.
res forte agatur agebat᷑ ex lo¬
cato si uirau̾it se nĩ suctidisse. sũ

Expanded text:
forte si ob actionem mandati negotiorum gestorum societatis ceterasque similes iusiurandum exactum sit, deinde ex isdem causis certum condicatur, quia per alteram actionem altera quoque consumitur. Si quis iuraverit se non rapuisse, non debet adiuvari hoc iureiurando in actione furti aut condictione, quia aliud est furtum fecisse, quod vel clam fieri potest. sas forte arbores agebatur ex locato, si iuraverit se non succidisse, sive
Abbreviated transcription (Latin):
oc etlictum p̃tor naturr aiem
equitatem secutus ꝓposuit.¬
ꝗde quo tatelam minoritn suscep̃
Nam cum inter omnes ꝯstetͥ
fragiic eẽ et infirmum huuis¬
On modi ecatis ꝯsslium et multis¬
r captionibrs soppositum mul¬
torum q insidus expositum¬
tNauxilium eis p̃tor hoc eclicto pol¬
licitusẽ et aouersus capͣtiones o¬
pitulationem⁊¶ p̃cor ediat
quod cum minore inginti
quinq anuis natu gestum eẽ
dicerur utiq que reserit aui¬
inaduertã apparet miorib
annis. uiguitiqͥuq eumopẽ
polliceri. Nam pꝰ hoc tempus
compłi uiruem ugorem cõ¬
stat et ideo hodie in hauc us¬
q etatem adolestentes curato¬
rum auxilio reguntur nec an:¬
te rei sue admustratio eis fõm̃¬
mitti debebit uem suam be
maturius aturatorib rem¬
qam recipiant quod enĩm sẽ¬
gib cauecur ut singuli anni
ꝑ singulos lib̾os remittantur¬
oos Ad honorem ꝑtinere uiuiis
señ. ait ñ ad tem suam ꝑcipi¬

Expanded text:
oc edictum praetor naturalem aequitatem secutus proposuit, quo tutelam minorum suscepit. nam cum inter omnes constet fragile esse et infirmum huiusmodi aetatium consilium et multis captionibus suppositum, multorum insidiis expositum: auxilium eis praetor hoc edicto pollicitus est et adversus captiones opitulationem. Praetor edicit: "Quod cum minore quam viginti quinque annis natu gestum esse dicetur, uti quaeque res erit, animadvertam". Apparet minoribus annis viginti quinque eum opem polliceri: nam post hoc tempus compleri virilem vigorem constat. Et ideo hodie in hanc usque aetatem adulescentes curatorum auxilio reguntur, nec ante rei suae administratio eis committi debebit, quamvis benmaturius a curatoribs recipiat. quod enim legibus cavetur, ut singuli anni per singulos liberos remittantur, ad honores pertinere divus Severus ait, non ad rem suam recipi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ publicis uiis studetur. semꝑ
enun ea loca ꝑ que uulgo it̾ solet
fieri eandem sccuritatem debẽt
hr̃e. E et̾m si aliqñ uulg̾ in illa
uia ñ cõmeabat ⁊ tunc deiectũ
quid̃ effusum fit cum adhuc se¬
creta loca ẽẽnt mͦ ĩcepit cõmeari
non deb hoc edicto tem̃i. Q̾
cum suspend̾etur decidit dẽiectũ¬
mag̾ uideri si quoo suspensum de¬
cidit ꝓtleiecto hr̃i magisẽ ꝓ inde
⁊ siquid pendens effusum sit ꝙͣ¬
uis nemo hoc effudit edictum
infc̃m actio in eum datur qui ĩ¬
hĩtat cum quid dec̾etur ł effud̾¬

Expanded text:
n publicis uiis studetur: semper enim ea loca, per quae uolgo iter solet fieri, eandem securitatem debent habere. ceterum si aliquando uulgus in illa uia non commeabat et tunc deiectum quid uel effusum, cum adhuc secreta loca essent, modo coepit commeari, non debet hoc edicto teneri. Quod, cum suspenderetur, decidit, magis deiectum uideri, sed et quod suspensum decidit, pro deiecto haberi magis est. proinde et si quid pendens effusum sit, quamuis nemo hoc effuderit, edictum in factum actio in eum datur, qui inhabitat, cum quid de‹i›ceretur uel effunde