comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t doceit mundi corpꝰ ꝑfeciũ ẽẽ. ꝑfecta poro corpora s̃ soli¬
aa. q̃ ex tͥbꝰ ꝯstant. longitudine. latitudine ẽssitudine: prius
epipedas. ħ ẽ. planas figurã. q̃ longitudinẽ mͦ ⁊ latitudinẽ. nullã
uͦ ꝓfunditatẽ lnñt exponit. Quibꝰ ait unã susficere medietatẽ.
Quippo duo distancia una media int̾iecuoẽ ꝯtinuari. H̃te aliꝗͣ
int̾ duo illa distancia cognationẽ sic dicens. Cũ enĩ ex tribꝰ uel¬
medio: rursũq utimũ medio. sic medictas sũmo. tẽ certe medi¬
etas sũmo.⁊ itẽ imo nihil differt. Rursũq extimis ilł ad medie¬
tatiᷤᷤ ꝯditionẽ atq ad eiꝰdẽ parilitatẽ redactis: medietas quoq ex¬
timet uicẽ suscipit: fit opinor u̾ tota materia una ⁊ eadẽ ratioẽ
societ᷑. Eoq pacto eadẽ sͥ er̃ uniu̾si mẽbra. Quippe quoꝵ sit una
ꝯditio. Unis poro effectis membris: unũ erit atq idẽ totũ. Utitꝰ

Expanded text:
t doceat mundi corpus perfectum esse — perfecta porro corpora sunt solida quae ex tribus constant, longitudine latitudine crassitudine —, prius epipedas, hoc est planas figuras, quae longitudinem modo et latitudinem, nullam uero profunditatem habent, exponit. Quibus ait unam sufficere medietatem, quippe duo distantia una media interiectione continuari habente aliquam inter duo illa distantia cognationem, sic dicens: «Cum enim ex tribmedio, rursumque ut imum medio, sic medietas summo, tunc certe medietas a summo et item imo nihil differt rursumque extimis illis ad medietatis condicionem atque ad eiusdem parilitatem redactis cum medietas quoque extimorum uicem suscipit, fit, opinor, ut tota materia una et eadem ratione societur eoque pacto eadem sibi erunt uniuersa membra, quippecondicio; unis porro effectis membris unum erit atque idem totum». Vtitur
Abbreviated transcription (Latin):
inquid ex secutus: solon am̃inander. ul sermonẽ
quem abegipto reũsus insfuerat: inplenao.
a quo quidem seditionib cetamq eupre
eẽ. Q ille. qui nam iste fut ocͥtia. serinoo¬
urtutis. ⁊ famosistimo citulo. qͣuem gesiit
hȩc ciuutas. cuus extincta memoria est tami
morte eoꝵ qui gessert᷑. ꝙͣ mpendio tenꝑis.
cõꝑtium. solo tuus: recensebat: CRi¶ e st aut̃ inquid.
egipti regio dełta cinin uer̾tice. nli semdiatte
fluenta. Iuxta quami san nomine. cuit̾tus magna qmͣ

Expanded text:
inquit, "executus Solo, mi Amynander, uel sermonem quem ab Aegypto reuersus instituerat implesset, a quo quidem seditionibus caeteraque inisse." Et ille "Quinam iste fuit, o Critia, seruirtutis et famosissimo titulo quem gessit haec ciuitas, cuius extincta memoria est tam eorum qui gesserunt quam impendio temporis.compertum Solo tuus recensebat." "Est", inquit, "Aegypti regio Delta, cuius e uertice Nili scinduntur fluenta, iuxta quam Sais nomine ciuitas magna, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgrediens ultͣ plato: demonstrat ipsã particionẽ. Unã sũpsit ex u¬
niu̾so pͥmitꝰ portionẽ.Postꝗͣ: duplicẽ eiꝰ quã sũpserat. t̾ciã uͦ sescuplã N
quidẽ scdȩ.triplã uͦ primitꝰ sũpsite. At uͦ qͣrtã sũpsit. dupplieẽ scdę.
Quntã trinplã t̾ciȩ.Sexea fuit assũptio. partibꝰ septẽ ꝗͣ pͥma ꝓpensior.
Septima .ui.⁊ .xx. partibꝰ quã prima maior.

Expanded text:
progrediens ultra Plato demonstrat ipsam partitionem: «Vnam sumpsit ex uprogrediens ultra Plato demonstrat ipsam partitionem: «Vnam sumpsit ex uniuerso primitus portionem, post quam duplicem eprimitus sumptae, at uero quartam sumpsit duplicem secundae, quintam triplam tertiae, sexta fuit assumptio partibus septem quam prima propensior, septima sex et uiginti partibus quam prima maior.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse in suꝑioribꝰ diẽ meliorẽ ordinatoꝵ fortunã. in ordinatis rat̾.
Quare cũ sensili mundo ꝯueniens anima instituat᷑: ortũ eiꝰ ex in¬
Ediuidua una. quȩ mens intellectꝰq ẽ: & alia quȩ puniu̾sa cor¬
pora diuidit᷑ ⁊ scindit᷑ ꝓuenire: eãq mediã int̾ indiuiduam
& diuiduam amãs locatã. Scilicet ut inmunis quidẽ ab incor¬
poratioẽ : in mundo eẽt intelligibili semꝑ.stirpea nutis.⁊ item
nchil sentientibꝰ opitularet᷑. ħ uͦ media qi nrcesse erat ĩ mundo fore
genꝰ aĩaliũ. ꝙ rõne uteret᷑. huic eidẽ gen̾i. uitã ⁊ sp̃m ministraret.
ni Int̃ dius posita nat̾as: eandẽ diu̾sĩq: mͦ eiꝰdẽ nat᷑e ꝯtẽplaret᷑ diuinititẽ.
attollens atiẽ ad sublimia: mͦ ad ima scdeq diu̾sę natuie uergens: hec
&̃ iuxta opificis scita dispensaret. t̾renisq inꝑtiret ꝓiudentiã. Dem̃

Expanded text:
ipse in superioribus dixit meliorem ordinatorum fortunam inordinatis ratus. ipse in superioribus dixit meliorem ordinatorum fortunam inordinatis ratus. Quare cum sensili mundo conueniens anima instituatur, ortum eius ex indiuidua una, quae mens intellectusque est, et alia, quae per uniuersa corpora diuiditur et scinditur, prouenire, eamque mediam inter indiuiduam et diuiduam animas locatam, scilicet ut immunis quidem ab incorporatione in mundo esset intellegibili semper, stirpea mutis et item nihil sentientibus opitularetur, haec uero media, quia necesse erat in mundo fore genus animalium quod ratione uteretur, huic eidem generi uitam et spiritum ministraret interque duas posita naturas, eandem diuersamque, modo eiusdem naturae contemplaretur diuinitatem attollens aciem ad sublimia, modo ad ima sedemque diuersae naturae uergens haec etiam iuxta opificis scita dispensaret terrenisque impertiret prouidentiam. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
nitoq eo tractatu ꝑuentũ foret ad animȩ geniturã quȩ ui¬
uificaret sensilẽ mundũ: rursus ad pͥorẽ tractatũ retroisũ
iri. Ut de silua et corporibꝰ mundi formaq eoꝵ tractatꝰ deintegͦ
fieret.⁊agenitura animȩ recedet᷑. Deiñ frustra dici animã
stirpeã ñdũ eẽ posse. ꝓptea qr quȩ uiuificata erat aĩlia ñdũ
eẽnt. fuisse enĩ seꝑ tam am̃ę ꝗͣ corporis uĩ. nec dm̃ exhis quȩ ñ
erant fecisse mundũ. s ea quȩ erant siñ ordine atq mͦ ordinasse.
Itaq pociꝰ ea q̃ existelant ex ornasse. quã gen̾asse ꝗ̃ ñ erant. In¬
ordinatos quippe animi enores. ⁊agitacionẽ fluctibꝰ similẽ intellec¬
tu assignato ex in ordinata iactacione. ad ordinẽ redegisse. Cor¬
poris &e̾ motũ instabilẽ salubri moderataq agitacione frenasse
et eidẽ formã ⁊ figurã ꝯgruã ⁊ ꝯuenientẽ ornatã dedisse. Ut

Expanded text:
nitoque eo tractatu peruentum foret ad animae genituram quae uinitoque eo tractatu peruentum foret ad animae genituram quae uiuificaret sensilem mundum, rursum ad priorem tractatum retrorsum iri, ut de silua et corporibus mundi formaque eorum tractatus de integro fieret et a genitura animae recederetur. Deinde frustra dici animam stirpeam nondum esse posse, propterea quia quae uiuificatura erat animalia nondum essent: fuisse enim semper tam animae quam corporis uim nec deum ex his quae non erant fecisse mundum, sed ea quae erant sine ordine ac modo ordinasse; itaque potius ea quae existebant exornasse quam generasse quae non erant, inordinatos quippe animi errores et agitationem fluctibus similem, intellectu assignato, ex inordinata iactatione ad ordinem redegisse, corporis etiam motum instabilem salubri moderataque agitatione frenasse et eidem formam et figuram congruam et conuenientem ornatum dedisse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ rõnis disciplinęq ⁊ intellectꝰ capax: diuini oꝑis ad mirãdã
ñnẽ dispositionẽq intellegens. ueneraret᷑ mundani oꝑis aue¬
torẽ : Qđ itaq hi qui spẽm intelligibił mundi. q semꝑ eadẽ
sit. nec inmutet᷑ umꝗͣ.putalunt aplatone indiduã sub̾am diei.
diuiduã pono siluã: negabant hab̾e ñnẽ. eũ mundi eẽt insti¬
tuta gen̾atio. amantiq qͣsi mox futoͣ quereret᷑ cõpetens aĩa.
illã amnũ quȩ tã mutis animalibꝰ. quã stirpibꝰ ⁊ arboribꝰ uitã
daret. eẽ uspiã dici aplatone. ñdũ natis añalibꝰ. nec uͦ arboribꝰ ⁊
platonẽ cognominasse dicebant: diuidiiã pomo siluã. At uͦ hi qͥ
li corpoꝵ comite id̃ stirpea. ꝯflatũ tercie animę genꝰ afferebãt.
id rõnabilȩ : sic assistebant sentenciȩ ꝓpͥȩ. Primo om̃iũ. p̃posterũ
eẽ. cũ de ꝯstitucioẽ mundani corꝑis insuꝑioribꝰ tractatũ ẽẽt.fi.¬

Expanded text:
onis disciplinaeque et intellectus capax diuini operis admirandam rationem dispositionemque intellegens ueneraretur mundani operis auctorem. Quod Itaque hi qui speciem intellegibilis mundi, quod semper eadem sit nec immutetur umquam, putabant a Platone indiuiduam substantiam dici, diuiduam porro siluam, negabant habere rationem, cum mundi esset instituta generatio, animantique quasi mox futuro quaereretur competens anima, illam animam, quae tam mutis animalibus quam stirpibus et arboribus uitam daret, esse uspiam dici a Platone, nondum natis animalibus nec uero arboribus et Platonem cognominasse dicebant, diuiduam porro siluam. At uero hi qli corporum comite, id est stirpea, conflatum tertiae animae genus asserebant, id est rationabile, sic assistebant sententiae propriae: primo omnium praeposterum esse, cum de constitutione mundani corporis in superioribus tractatum esset, fi
Abbreviated transcription (Latin):
factũ asseruit: animã quoq eiꝰ factã ẽẽ adõ dicat. Qđ̾ inħ solo libꝰ
facere anĩadu̾tit᷑. ȩt̾narũ rerũ genituras cõminisci. Credõ ꝓpt̾ea
ne si audint hoĩes ẽẽ quedã quȩ fuerint ex origine nata.⁊ nũꝗͣ
pͥncipatui sũmi dĩ derogare̾ putent. si paria atq eadẽ sint.q ds
antiqͥtatis p̾̃stantia. nescientes: longe alit̾ diei : originẽ rerũ ȩt̾̃naꝵ
et itẽ caduciꝵ. Siquide mortaliũ auctoritas ⁊ origo: illa ẽ. quę
p̾cedit ortũ cęt̾oꝵ. Ut origo ẽ pat̾ filii. ⁊ ppłoꝵ atq urbiũ ꝯditores
m̃tis soleiiꝰ ad scribere : uł q pleriq ex mortali natura sua. diui¬
nã naturã estimantes: nasci om̃ia neq eẽ quicꝗͣ qd ñ natũ sit:
existiment. Quoꝵ animis sic institutis: difficile ꝑsuadeat᷑ mun¬
di eẽ auctorẽ dm̃. iii eu tãꝗͣ opisex aliqͥs manibꝰ cȩtarũq artuũ
molitione ꝯstruxit. Certe ꝓpositũ seͥptoris ꝯsiderandũ puto.

Expanded text:
it, animam quoque eius factam esse a deo dicat. Quod in hoc solo libro facere animaduertitur, aeternarum rerum genituras comminisci, credo propterea ne, si audiant homines esse quaedam quae fuerint ex origine nata numquam, principatui summi dei derogari putent, si pari atque eadem sint qua deus antiquitatis praestantia, nescientes longe aliter dici originem rerum aeternarum et item caducarum — siquidem mortalium auctoritas et origo illa est quae praecedit ortum ceterorum, ut origo est pater filii et populorum atque urbium conditores mentis soleamus ascribere uel quod plerique, ex mortali natura sua diuinam naturam aestimantes, nasci omnia neque esse quicquam quod non natum sit existimant; quorum animis sic institutis difficile persuadeatur mundi esse auctorem deum, nisi eum tamquam opifex aliquis manibus ceterorumque artuum molitio
Abbreviated transcription (Latin):
spẽm intelligibił mundi ad cui similitudinẽ formas m̃te ꝯceptas.
ad coꝑa trans ferebat indiuiduã sub̾am nuncupau̾it: diuiduã uͦ
siluã quę uelut ex ordiũ et fons ẽ. corpũ:iti ut t̾ciũ illud mixtũ sub̃eN
genꝰ formã eẽ intellegendũ. sit q̃ informata sint tã mundi ꝗͣ cętera.
quȩ mund̃ cõplectit᷑ conpora : An pocius indiuiduã plato subam cen¬
seat eminentiorẽ aninũ. quȩ nullisit ĩ corporationi ob noxia. cuiꝰq
ueneranda puritas. nulla corꝑis ꝯtagione uiolet᷑: diuiduã uͦ sub̾am.
illã animã dicat.q̃ ñ solũ euntis am̃alibꝰ.s ã stirpibꝰ ⁊ arboribꝰ dat

Expanded text:
speciem intellegibilis mundi, ad cuius similitudinem formas mente conceptas ad corpora transferebat, indiuiduam substantiam nuncupauerit, diuiduam uero siluam, quae uelut exordium et fons est corporum, ita ut tertium illud mixtum substantiae genus formam esse intellegendum sit, qua informata sint tam mundi quam cetera quae mundus complectitur corpora, an potius indiuiduam Plato substantiam censeat eminentiorem animam, quae nulli sit incorporationi obnoxia cuiusque ueneranda puritas nulla corporis contagione uioletur, diuiduam uero substantiam illam animam dicat quae non solum cunctis animalibus sed etiam stirpibus et arboribus da
Abbreviated transcription (Latin):
arũ solidarũ formaꝵ cognatio: numeroꝵ indicat᷑ ꝯsortio. diqͥđ
pͥmi limitis sũma. dimidia pars sit scdi limitis sãmȩ Nã .xx.iiii.¬

Expanded text:
arum solidarum formarum cognatio numerorum indicatur consortio, siquidem arum solidarum formarum cognatio numerorum indicatur consortio, siquidem primi limitis summa dimidia pars sit secundi limitis summae nam uigi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituebamꝰ. Duoq ad tria multiplicantes: in ueniebamꝰ nasci
senariũ num̾dm. At in ls solidis formis ꝓpt̃ geminã medietatẽ
geminabit᷑ multiplicatio. u̾cũ ex duobꝰ ⁊ tribꝰ multiplicatis. natꝰ
erit idẽ senariꝰ. iuxta uniꝰ inter̃ĩ medietatis rõnẽ. iuxta alteriꝰ
quoq medietatis: s rationẽ q̃ forte erit ĩ num̾o.iiiͬI. quat̃. sex
supputemꝰ.atq ita om̃is sũma. siue numeri. siue molis. seu qͣlita
tatẽ. s ñ ꝑ eque : siqͥdẽ in illo igni plus ẽ. claritudinis aliqͣnto nimꝰ
mođati caloris: Exiguũ uͦ soliditatis: int̾rȩ aũ globo plus sit soli¬
ditatiᷤ: aliqͣntũ uͦ humoris: ꝑ exiguũ lucis. aeris. ⁊ aquę duȩ
medietates. quã labeant cognationẽ cũ supra memoratis elem̃¬
tis intelligam. Descriptio solidarũ figuraꝵ cũ num̾is ł. iuxta
arid imeticã disciplinum.

Expanded text:
constituebamus duoque ad tria multiplicantes inueniebamus nasci constituebamus duoque ad tria multiplicantes inueniebamus nasci senarium numerum. At in his solidis formis propter geminam medietatem geminabitur multiplicatio ut, cum ex duobus et tribus multiplicatis natus erit idem senarius iuxta unius interim medietatis rationem, iuxta alterius quoque medietatis, quae forte erit in numero quattuor, quater sex supputemus, atque ita summa omnis siue numeri siue molis seu qualitattatem, sed non peraeque, siquidem in illo igni plus est claritudinis, aliquanto minus moderati caloris, exiguum uero soliditatis, in terrae autem globo plus sit soliditatis, aliquantum uero humoris, perexiguum lucis, aeris et aquae duae medietates quam habeant cognationem cum supra memoratis elementis intellegamus. DESCRIPTIO SOLIDARVM FIGVRARVM CVM NVMERIS SVIS IVXTA ARITHMETICAM DISCIPLINAM
Abbreviated transcription (Latin):
coppꝰ longitudinẽ et latitudinẽ. solas. solitudinẽ uͦ nulla habere
medietas sufficeret ad semeripsa uincendã. ⁊ extimis partes. Nẽ
qm̃ soliditate opꝰ erat mundano corpori. solida pon nũꝗͣ una.
s duabꝰ medietatibꝰ uinciunt᷑. id circo mũdi opifex int̾ ignẽ t̾rã¬
q aera.⁊ aꝗͣ in seruit. libratis elemtis salubͣ modo. Ut quȩ
cognitio ẽ. int̃ ignẽ et aera: eade foret int̾ aera ⁊ aquã. Rur¬
dictatibꝰ uinciunt᷑. Qu̾atenꝰ ut in esfigie pilȩ. et in illo ambitu
est qͥppe ali longitudo. ẽ. &̃ latitudo qͣs dimetimꝰ. inp̃sso punc¬
to ĩmedietate sũmitatis: ad quã medietate̾ undiq ab ambitu
inpfundo. ad quã punctũ illud ꝑuenit. si depͥmatur usq ad altitu¬
dinẽ mediã. Qua dexausa geminis existentibꝰ medietatibꝰ u̾ ñ in
planis figuris: semel ẽ. facienda multiplicatio s bis. Qiuppe il¬
lic duo lat̾a describebamꝰ. quoꝵ alt̾m in duobꝰ mom̃tis. alt̾m ĩ tribꝰ

Expanded text:
 longitudinem et latitudinem solam, crassitudinem uero nullam habere medietas sufficeret ad semet ipsam uinciendam et extimas partes. Nunc quoniam soliditate opus erat mundano corpori, solida porro numquam una sed duabus medietatibus uinciuntur, idcirco mundi opifex inter ignem terramque aera et aquam inseruit libratis isdem elementis salubri modo, ut quae cognatio est inter ignem et aera, eadem foret inter aera et aquam, rurdietatibus uinciuntur, quatenus, ut in effigie pilae, et in illo ambitu; est quippe aliqua longitudo, est etiam latitudo, quas dimetimur impresso puncto in medietate summitatis, ad quam medietatem undique ab ambitu in profundo, ad quam punctum illud peruenit, si deprimatur usque ad altitudinem mediam. Qua de causa geminis existentibus medietatibus non, ut in planis figuris, semel est facienda multiplicatio sed bis; quippe illic duo latera describebamus, quorum alterum in duobus momentis, alterum in tribus
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ.⁊ mundꝰ ꝯstat ex corꝑe.S ⁊ detrim̃tũ. et interitus partiũ
nonꝰ influxu ẽ. s in effluendo. id̾ extͣ fluendo. Amittit᷑ quippe id qd̾ uni¬
u̾sitate defec̾it. Intra mundũ uͦ regestis oñibꝰ nihil certe extͣ muudi
ambitũ est. Ita qd scđm naturã corporis fluit. qͦ esfluat ñ habet. In¬
fluit gͦ ñ effluit. ⁊ ad sũmã uniu̾sitatis. iactura demũ recunens.
fatigataꝵ diuturnitate paruũ : recreatio ẽ. Quid qd institutus
ẽ.ad exemplũ alteriꝰ intelligibił ⁊ inmutabił ꝑhennitatis: Iam
illud nemo dubitat que adsimilitudinẽ instituuntꝰ exempli sem¬
pit̃ni : hab̾e similitudinẽ ꝑpetuitatis.⁊ꝑpetuitas in euo. Quare
exemplũ id intelligibił mundꝰ. ꝑ ęuum. Id uͦ qd ad exemplum

Expanded text:
da est et mundus constat ex corpore». Sed et detrimentum et interitus partium da est et mundus constat ex corpore». Sed et detrimentum et interitus partium non in fluxu est sed in effluendo, id est extra fluendo — amittitur quippe id quod ex uniuersitate defecerit —, intra mundum uero regestis omnibus nihil certe extra mundi ambitum est. Ita quod secundum naturam corporis fluit quo effluat non habet; influit ergo, non effluit, et ad summam uniuersitatis iactura demum recurrens fatigatarum diuturnitate partium recreatio est. Quid quod institutus est ad exemplum alterius intellegibilis et immutabilis perennitatis? Iam illud nemo dubitat quae ad similitudinem instituuntur exempli sempiterni habere similitudinem perpetuitatis. Et perpetuitas in aeuo; quare exemplum, id est intellegibilis mundus, per aeuum, id uero quod ad exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. tp̃rariũ ñ sit. Qđ ip̃rariũ ñsit: nulla tp̃us lege teneat᷑. ⁊ tẽpus: in¬
mutacionẽ: etati̾s. morbos. senectutẽ. occasũ inuehit. His gͥ oĩbꝰ qd̾ a
dõ instituit᷑: in mune ẽ. origoq eiꝰ causatiua ẽ. ñ tẽporia Et mund
sensilis opꝰ dĩ. Origo gͥ eiꝰ causatiua ñ tp̃raria: sic mundus. sensił lica¬
& corporeus: a dõ tñ factꝰ atq institutꝰ ȩt̾nꝰ ẽ. Constat gͦ pono ex ma¬
teriis illibatis. atq integͥs. ex om̃i in qͥd igni.⁊ ex uniu̾so spũ.⁊ ex
cȩt̾is sine ulliꝰ partis inmitiutione. Ita fit: ut nulla ne minima qͥd ẽ
pars cuiꝰ libet corporis: ext. imbitũ mundi relicta sit. Quȩ qr om̃ia
corpora part̃i frigida. partĩ calida s: nulla ĩportuna. frigorisue
calorisue extrinsecus accessione: moueant egͥtudinẽ mundo
Igͥ extͣ necessitatẽ in cõmodi positꝰ. ęt̾nꝰ ẽ. S natura corꝑis fluui¬

Expanded text:
fit temporarium non sit, quod temporarium non sit nulla temporis lege teneatur. Et tempus immutationem aetatis — morbos, senectutem, occasum — inuehit; his ergo omnibus quod a deo instituitur immune est origoque eius causatiua est, non temporaria. Et mundus sensilis opus dei; origo igitur eius causatiua, non temporaria. Sic mundus sensilis, licet corporeus, a deo tamen factus atque institutus, aeternus est. Constat porro ex materiis illibatis atque integris, «ex omni», inquit, «igni et ex uniuerso spiritu et ex ceteris sine ullius partis imminutione». Ita fit ut nulla ne minima quidem pars cuiuslibet corporis extra ambitum mundi relicta sit. Quae quia omnia corpora partim frigida partim calida sunt, nulla importuna frigoris calorisue extrinsecus accessione moueant aegritudinem mundo; igitur extra necessitatem incommodi positus aeternus est. «Sed natura corporis flui
Abbreviated transcription (Latin):
cȩper̃ tepore: finẽ quoq ⁊ occasũ. intra seriẽ ꝯtinuationẽq eiꝰ
sortita s̃. At uͦ dĩ oꝑũ origo. ⁊ iniciũ in cõp̃hensibile ẽ. Nulla ẽ. enĩ
certa nota. nullũ indiciũ tp̃ris. ex quo eẽ ceper̃. Sola si forte causa
et ħ ipsa uix intelligit᷑. cur eoꝵ qͥd. quã ue ob eausa existat. Certũ
ẽ. siqͥd nihil adõ factũ eẽ siñ ciusa. Ut gͥ ilł quȩ lege naturȩ ꝓere¬
ant᷑. fundam̃ta s̃ semina: ita eoꝵ quę ds̃ insticuit fundam̃ta s̃¬

Expanded text:
tinuationemque eius sortita sunt, at uero dei operum origo et initium incomprehensibile; nulla est enim certa nota, nullum indicium temporis ex quo esse coeperunt, sola, si forte, causa — et haec ipsa uix intellegitur — cur eorum quid quamue ob causam existat, certum est siquidem nihil a deo factum esse sine causa. Vt igitur illis quae lege naturae procreantur fundamenta s
Abbreviated transcription (Latin):
acum̃ adu̾sũ obtunsitatẽ: ħ subtilitas iuxta corpulentiã ⁊ ꝙ sub¬
tilitas iuxta corpulentiã: ħ mobilitas adu̾s inmobilitatẽ.⁊ siuerte¬
ris u̾id q mediũ ẽ.extimũ fiat. ꝗ̃ uͦ s̃ extima. singillatĩ in medio
collocent᷑: seruabit᷑ analogię norma. Quatenus gͥ int̃ ħ duo solida
corꝑ. quoꝵ ẽ. tał similitudo. qͣlẽ demonstrauimus. alia duo soli¬
da int̾iecta. facient ꝯtinuationẽ: iuxta rõne ꝯtinui cõpetentiᷤᷤ.
docet arithinetica disciplina. Si enĩ uicinũ igni elem̃tũ qͤsit
et ex quibꝰ ꝯflatũ uoluerimus inquirere: sumemꝰ ignis quidẽ
deꝓximo duas uͥtutes. subtilitatẽ.⁊ mobilitatẽ.unã uͦ t̾nȩ. id¬

Expanded text:
ubtilitas iuxta corpulentiam, et quod subtilitas iuxta corpulentiam, hoc mobilitas aduersus immobilitatem; et si uerteris ut id quod medium est extimum fiat, quae uero sunt extima singillatim in medio locentur, seruabitur analogiae norma. Quatenus igitur inter haec duo solida corpora, quorum est talis similitudo qualem demonstrauimus, alia duo solida interiecta facient continuationem iuxta rationem continui competentis, docet arithmetica disciplina. Si enim uicinum igni elementum quod sit et ex quibus conflatum uoluerimus inquirere, sumemus ignis quidem de proximo duas uirtutes, subtilitatem et mobilitatem, unam uero
Abbreviated transcription (Latin):
firmis ⁊ ĩfiguris. s &̃ in potentiis ⁊ qͣlitatibꝰ q̃ri oportere: cũ ita
dix̃. cũ intribꝰ siue num̾is. seu molibꝰ seu potentꝰ. ꝑiñ erit medie¬
tas imo. quẽad modũ sũmitas medio. Quare sunt̾ ignẽ ⁊ terrã. nul¬
la ẽ inspecie ⁊ uelut ĩ uultu similitudo: querenda erit innatu¬
ris ac qͣlitatibꝰ ipsoꝵ elem̃toꝵ. iuxta qͣs faciunt aliqͥd. aut paciun¬
t᷑. ⁊ in his ꝓpͥetatibꝰ exqͥbꝰ utriꝰq elem̃ti. uis ⁊ g̾manitas ad pͥme

Expanded text:
rmis et figuris sed etiam in potentiis et qualitatibus quaeri oportere, cum ita dixit: «Cum in tribus siue numeris seu molibus seu potentiis perinde erit medietas imo, quem ad modum summitas medio». Quare si inter ignem et terram nulla est in specie et uelut in uultu similitudo, quaerenda erit in naturis ac qualitatibus ipsorum elementorum iuxta quas faciunt aliquid aut patiuntur et in his proprietatibus ex quibus utr
Abbreviated transcription (Latin):
li. ꝓductiores s̃ in acumine. Ubi aũ ñ sunt ȩqͣles anguli.:
ne latera quidẽ er̃ ꝓ cõpetenti.
ꝓpt̾eaq similia sui nõ er̃. Quȩ distan¬
cia corpora. si alia duo solida int̾iec¬
ta ꝯtinuabunt. inpediet᷑ hȩc pacto
ꝯtinuatio. Si quidẽ int̾ duo ñ q̃lib&.
s ꝗ̃ similia sint ĩuicẽ sibi: solida cor¬
pora inseri debent: Cui respondebi.¬
Tactenꝰ memores nos eẽ debere eoꝵ. quȩ plato SoIUTIO
hanc ipsam difficultatẽ multo añ p̃uidens: eos qͥ ita sensuri sunt

Expanded text:
li productiores sunt in acumine; ubi autem non sunt aequales anguli, li productiores sunt in acumine; ubi autem non sunt aequales anguli, ne latera quidem erunt pro competenti proptereaque similia sui non erunt. Quae distantia corpora si alia duo solida interiecta continuabunt, impedietur hoc pacto continuatio, siquidem inter duo non quaelibet sed quae similia sunt inuicem sibi solida corpora inseri debent. Cui respondebihactenus: memores nos esse debere eorum quibus Plato, hanc ipsam difficultatem multo ante praeuidens, eos qui ita sensuri
Abbreviated transcription (Latin):
ta: sic ħ ipsũ solidũ. uixta.En.ta.zy.Go. solidũ.⁊ itẽ ħ ipsũ. iuxta
R.CAII. N⁊ o t. solidũ. Quo pacto. ostensũ est duũ solidoꝵ paralleᷤ¬
lipipedoꝵ similiũ: duo media similia. solida paralleli pipeda. uix¬
ta rõnẽ ꝯtinui cõpetentis inueniri. q oportebat ostendi. Dicet ali¬
qͥs duo qͥdẽ solida corpora in t̾uallo longiore distantia ꝯiungi dua¬
bꝰ int̾iectis medietatibꝰ iuxta rõnẽ ꝯtinui cõpetentis sufficient̃ ꝓba¬
ri sͥ: s int̾ ignẽ ⁊ t̾rã. quȩ s̃ solida corꝑa: nullã apparere similitu¬
sdinẽ.
Quando iuxta ipsũ platonẽ. ignis quidẽ forma ⁊ figura piramoydes
eẽ dicit᷑. id̾ in modũ prramidis excrescat. Tena uͦ cybꝰ sit. hȩ pom
forme. nullã ex se similitudinẽ mutuent᷑. qr nõ sint ȩ̨qualibꝰ
anguł. quippe crbus oĩs rectis ẽ. anguł. Ergo quia tera in eybica
figura ẽ. rectos angulos habeat necesse ẽ. At uͦ pyramidis angu¬

Expanded text:
 sic hoc ipsum solidum iuxta ΘΗΤΛΞΥΦΟ solidum et item hoc ipsum iuxta ΚΘΛΜΝΞΥΟΠ solidum. Quo pacto ostensum est duum solidorum parallelepipedorum similium duo media similia solida parallelepipeda iuxta rationem continui competentis inueniri, quod oportebat ostendi. Dicet aliquis duo quidem solida corpora interuallo longiore distantia coniungi duabus interiectis medietatibus iuxta rationem continui competentis sufficienter probari sibi, sed inter ignem et terram, quae sunt solida corpora, nullam apparere similitudinem, quando iuxta ipsum Platonem ignis quidem forma et figura pyramoides esse dicatur, id est in modum pyramidis excrescat, terra uero cubus sit, hae porro formae nullam ex se similitudinem mutuentur, quia non sint aequalibus angulis quippe cubus omnis rectis est angulis, ergo, quia terra in cubica est figura, rectos angulos habeat necesse est, at uero pyramidis angu
Abbreviated transcription (Latin):
escriptio paralleli pipedȩt. duũ distantiũ quę: paralleli pipeda ẽti¬
nuant᷑ ad unã soliditatẽ. in sertis aliis duobꝰ rationẽ ꝯtinui cõpe
monstrat duo solida corꝑa.ꝗ̃ parallelipipeda geometͥci uocat: in¬
s. tis aliis similibꝰ solidis duobꝰ ꝯtinuari uixta rationẽ ꝯtinui p̾etenti.
tã ex ex coaucm̃tacione: ꝗͣ ex dissolutione fiet palã.
eseribitꝰ parallelo gͣminũ. id̾ qͣ dratura: quã limitat̃ grecȩ litt̾e qͣ tuor
hȩ.a.s.t. a. et hinc qͣdraturȩ: suꝑ ĩponit᷑ aliud quadratũq. ꝯtinetꝰ
facto: cõplet᷑ unũ solidũ. siue parallelipipidũ. Huic simile aliud de

Expanded text:
escriptio parallelepipedorum duum distantium, quae parallelepipeda continuantur ad unam soliditatem insertis aliis duobus iuxta rationem continmonstrat duo solida corpora, quae parallelepipeda geometrici uocant, insertis aliis similibus solidis duobus continuari iuxta rationem continui competentis tam ex coagmentatione quam ex dissolutione fiet palam. Describitur parallelogrammum, id est quadratura, quam limitant Graecae litterae quattuor hae ΑΒΓΔ, et huic quadraturae superimponitur aliud quadratum quod continetur facto complet
Abbreviated transcription (Latin):
tercie dupla. Terciã item. sedẽ dupla & prime seda. Atq sus me¬
diis duatꝰ quȩ int̾ duas extimas formas ĩserunt᷑. genita ẽ. de hisdẽ
extimis. Est enĩ pͥmi limitis medietas ĩ potiore numero. id̾ senario.
qͥ nascit᷑ ex młtiplicatis sũmis minoribꝰ bis tribꝰ. Est itẽ nouissimi
limitis ĩminore numero medietas: id.uiii. Igͥ pͥmi limitis mai¬

Expanded text:
primae secunda. Atque his mediis duabus, quae inter duas extimas formas inseruntur, genitura est de isdem extimis; est enim primi limitis medietas in potiore numero, id est senario, qui nascitur ex multiplicatis summis minoribus, bis tribus, est item nouissimi limitis in minore numero medietas, id est octo. Igitur pri
Abbreviated transcription (Latin):
uas ex adu̾so positas
lineas: parallelagͣm¬
mas geometͥci apellãt.
Conseq̃nt̃ &ẽ planas qͣ¬
draturas. parallelo¬
grãma. dpositũ ẽ ꝓbare
queadinodũ duũ parallelo gr̃amoꝵ similiũ: unũ mediũ ĩueniat᷑. qd ra
cione ñ eireat.Sint gͥ duo similia parallelo grãmi. qͥbꝰ assistunt grece
litt̾ȩ.a.T.s. habentia ęquales angulos. Unũ qͥ ẽ. sub.B. t. D. ei qͥ
ẽ.sub.N.t.z. Pono ubi eqͣles anguli: latera ꝓ cõpetenti er̾. ut enĩ ẽ.
B̾.t. latꝰ iuxta.ł.℥.lat̾. ita.A.t. latꝰ. iuxta.t. N. latꝰ.dico duũ hoꝵ
similiũ parallelo gr̾amoꝵ: in ueniri mediũ aliud rõnabile.Sit
directũ. Et directis lineis .A. A. & e z. agant᷑ extimȩ lineȩ. A.e.¬
& z.e. cõpleat᷑q ħ pacto oĩs fig̾a. Ut gͥ .B.s. latꝰ: iuxta .t.2. latꝰ:

Expanded text:
Duas ex aduerso positas lineas parallelogrammas geometrici appellant, consequenter etiam planas quadraturas parallelogramma. Propositum est probare quem ad modum duum parallelogrammorum similium unum medium inueniatur qn careat. Sint igitur duo similia parallelogramma, quibus assistunt Graecae litterae ΑΓΔ habentia aequales angulos, unum qui est sub ΒΓΔ et qui est sub ΗΓΖ. Porro ubi aequales anguli, latera pro competenti erunt; ut enim est ΒΓ latus iuxta ΓΖ latus, ita ΔΓ latus iuxta ΓΗ latus. Dico duum horum similium parallelogrammorum inueniri medium aliud rationabile. Sit directum, et directis lineis ΑΔ et ΘΖ agantur extimae lineae ΔΕ et ΖΕ compleaturque hoc pacto omnis f
Abbreviated transcription (Latin):
ominꝰ &̃ intriangularibꝰ formis. medietatis insertio ꝯsidat᷑. inhꝰ
modi forma.
Propositũ ẽ. ꝓbare quẽ¬
admodũ duũ tͥanguloꝵ
similiũ: unũ mediũ cõpe¬
tens inueniat᷑. Sint duo
similra tͥangula limitata¬
angulis. uno qui ẽ. sub. A.B. t: altem qui ẽ. sub .a.p. e Nbiat̃
latus sic.t .u. latus. iuxta .p.a. latus. Dico hoꝵ duũ sinuiliũ tri¬
anguloꝵ: unũ mediũ cõpetens in ueniri. Sit. N.ẽcessũ duectũ
& c̃iungat ducta linea indirectũ : latus qd̾ ẽ.A.R. Ergo qr ũt ẽ. ã¬

Expanded text:
in triangularibus formis medietatis insertio consideratur in huius modi forma. Propositum est probare quemodum duum triangulorum similium unum medium competens inueniatur. Sint duo similia triangula limitataangulis, uno qui est sub ΑΒΓ, altero qui est sub ΔΒΕ. Vbi autem latus, sic ΓΒ latus iuxta ΒΔ latus. Dico horum duum similium triangulorum unum medium competens inueniri. Sit enim concessum directum et coniungat ducta linea in directum latus quod est ΑΔ. Ergo ut est
Abbreviated transcription (Latin):
analogia uͦ agrecis explicabo. Geminũ ẽ. cõpetens unũ ꝯtinuũ.
alt̾m distans. Continuũ cõpetẽs ẽ: qd cõmunimedio fine ꝯung̃ extima
Distãs qd̾ duobꝰ mediis finibꝰ separat extima. Ratio uͦ ẽ. duoꝵ finiũ.
iuxta semetipsos habitꝰ. ⁊ qͣsi q̃dã ꝯuentio. Itaq cõpetens ex com¬
pluri rõne̾m cõparatioẽ subsistit.⁊ ꝯtinuũ qͥdẽ cõpetens intribꝰ
intparũ finibꝰ inuenit᷑ sic̃ pͥmꝰ. iuxta scđ̾m. sic scds iuxta t̾ciũ.
mediꝰ in se replicatus: ęq̃ł ẽ ei qͥ demultiplicatioẽ nascitꝰ extmoꝵ
tentis finibꝰ is qͥ ꝯficit᷑ ab extimis. eqͣł ÷ ei qͥ nascit᷑ ex subputacione
petentis. ꝓpt̃ea qd nataͣ eiꝰ ꝯiugabił ẽ. ⁊ adunat̾x distantiũ limi¬

Expanded text:
analogia Gralterum distans. Continuum competens est quod communi medio fine coniungit extima, distans quod duobus mediis finibus separat extima, ratio uero est duorum finium iuxta semet ipsos habitus et quasi quaedam conuentio. Itaque competens ex complurium rationum comparatione subsistit, et continuum quidem competens in tribus, ut parum, finibus inuenitur: sicut primus iuxta secundum, sic secundus iuxta tertium, medius in se replicatus aequalis est ei qui de multiplicatione nascitur extimorum tentis finibus is qui confit ab extimis aequalis est ei qui nascitur ex supputatione petentis propterea quod natura eius coniungabilis est et adunatrix distantium limi
Abbreviated transcription (Latin):
corpulentũ.mobile. Atq ita int̾ igne̾ et t̾rã.aer ⁊ aqua. de exti¬
moꝵ ꝯcretione nascent᷑. ex quibꝰ ꝯstat mundi ꝯtinuatio. Conser¬
uat᷑ aũ ħ pacto analogia quoq geometͥca.iuxta rõnẽ ꝯtinui cõ¬
petentis. Ut enĩ ignis. ad u̾sũ aera. sic aer adu̾sũ aꝗͣ.⁊ demu aqͣ
uxta t̾rã. Retiorsũq ut terra adu̾sũ aquã. sic aqua adu̾sũ aera.
et aeradu̾sus ignẽ. Hactenꝰ: de ꝯstitucione mundani eorꝑis. et
de inateriaꝵ ex quibꝰ ꝯstat germanitate disserit᷑. Quẽ cũ factũ
ẽẽ. qr sit corporeus affirmet: & eundẽ in dissolubilẽ. Cũq quȩ
fiunt queq nascunt᷑ facta dissoluant᷑: nata occidant: ut huie q̃ ÷
p̃t̾ opinionẽ hominũ medeat᷑: Dic̃ a qͦ factꝰ sit. ex quibꝰ ꝯstat. ad qd̾ ex¬
origo ⁊ initiũ : semina s̃. quȩ facta cõp̃hendunt᷑. ł tercłę uisceribꝰ ad

Expanded text:
corpulentum, mobile. Atque ita inter ignem et terram aer et aqua de extimorum concretione nascentur, ex quibus constat mundi continuatio. Conseruatur autem hoc pacto analogia quoque geometrica iuxta rationem continui competentis; ut enim ignis aduersum aera, sic aer aduersum aquam et demum aqua iuxta terram, retrorsumque ut terra aduersum aquam, sic aqua aduersum aera et aer aduersus ignem. Hactenus de constitutione mundani corporis et de materiarum ex quibus constat germanitate disseritur. Quem cum factum esse, quia sit corporeus, affirmet et eundem indissolubilem, cum quae fiunt quaeque nascuntur facta dissoluantur, nata occidant, ut huic quod est praeter opinionem hominum medeatur, dicit a quo factus sit, ex quibus constet, ad quod exorigo et initium semina sunt, quae facta comprehenduntur uel terrae ui
Abbreviated transcription (Latin):
ex cogitaũ ħ pacto. ex indiuidua seꝑq in suo statu ꝑseu̾ante
sub̃a: itẽq alia quȩ ĩseparabił corpoꝵ comes. ꝑ eade corpota
iue ut cicero dic̃ essentram. dupplicem esse. Unã in diuitu¬
ã. alt̾i ꝑ corpa diuiduã. Et indiuã quidẽ ẽẽ eã cuiꝰ generis
sũt om̃ia ęt̾na. ⁊ siñ corpore quȩ intelligibilia dñr. diuiduã
in cunctis corporibꝰ initenit᷑. Quȩ gͥ una in multis simul in¬
uenit᷑: recte seindere se putatur. pecteq ĩ diuidua. Igͥ ex his
duabꝰ ait opificẽ dm̃. Terciũ genꝰ eẽntię miscnisse. idq me¬
diũ locasse int̾ eẽntiã utrãq. Similit̾ docet naturã quoq ñ ẽẽ
simplicẽ. s bi membrẽ. Et ex his duabꝰ fac̾ opificis iulsu. t̾cium
naturȩ genꝰ extitisse. qd̾ ȩque mediũ positũ eẽ int̾ utrãq es¬
sentiã.indiuiduã uidelicetatq diuiduã.Quatenꝰ gͦ uimẽbͥs¬
mal ẽ. At uͦ specie diu̾sa s̃. Alt̾m enĩ eoꝵ ñnabile am̃l ẽ. alt̾m

Expanded text:
diuidua semperque in suo statu perseuerante substantia itemque alia, quae inseparabilis corporum comes per eadem corpora siue, ut Cicero dicit, essentiam duplicem esse, unam indiuiduam, alteram per corpora diuiduam. Et indiuiduam quidem esse eam cuius generis sunt omnia aeterna et sine corpore, quae intellegibilia dicuntur, diuiduam in cunctis corporibus inuenitur; quae igitur una in multis simul inuenitur, recte scindere se putatur recteque diuidua. Igitur ex his duabus ait opificem deum tertium genus essentiae miscuisse idque medium locasse inter essentiam utramque. Similiter docet naturam quoque non esse simplicem sed bimembrem, et ex his duabus facit opificis iussu tertium naturae genus extitisse quod aeque medium positum esset inter utramque essentiam, indiuiduamal est, at uero specie diuersa sunt alterum enim eorum rationabile animal est, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
cadis. Co mig mendataꝙ mox unuise rei ma¬
china. delegit amimas stellarũ num̃o ꝑares.
singulas siguł comꝑait ẽasłq uehiculis
competentib suꝑpositas: uniuse rei uatura̾
s̃pectare uulit: legesꝙ nimnutabilis decreti¬

Expanded text:
atis; coagmentataque mox uniuersae rei machina delegit animas stellarum numero pares singulasque singulis comparauit easdemque uehiculis competentibus superimpositas uniuersae rei naturam spectare iussit legesque immutabilis decret
Abbreviated transcription (Latin):
est disosu uelle. ñ est. dei. Qua ꝓpt᷑ qr facti
gnãtiq estis. inmor tales quidem nequaq
nec omiõ in dissolubiles. nec tam iꝰꝙͣ disso¬
nomini. uec mortis necessitatẽ subłta. qrͣ uoluntas
mea est maior nexꝰ. ueͣgetatior. ad et̃nitutis
custodram : ꝗ illi nexꝰ uicales. ex quibus et̾uitis¬
ur̃a coaugm̃tata. atq composita est. lube̾ndi gͦ
fectione indigebit. Erit porrpo iꝑfecea. si
uniu̾sa mortalta gira. intͣ conseptum suũ.¬
nunime continebit. Oportoe autem. si erit
mundus ꝑfeceus futurus. ꝓͣueniꝙ porroh
eidem uirtute auctoriatis mee ẽẽ plenã
uniuersi gn̾is sub̃am. qͦ aͣminalib singnlis.
res non indigeat ꝑfecdione. sed sit coca . atq
uruuerta. ue ibeo. agg̃dianuni. scđui uaturani¬
gnum mortalium. institutionẽ. Inutͣantes gͦ

Expanded text:
est dissolui uelle non est dei. Quapropter, quia facti generatique estis, immortales quidem nequaquam nec omnino indissolubiles, nec tamen umquam dissouemini nec mortis necessitatem subibitis, quia uoluntas mea maior est nexus et uegetatior ad aeternitatis custodiam quam illi nexus uitales ex quibus aeternitastra coagmentata atque composita est. Iubendi ergo rfectione indigebit. Erit porro imperfecta, si uniuersa mortalia genera intra conseptum suime continebit. Oportet autem, si erit mundus perfectus futurus proueniet porro hoc idem uirtute auctoritatis meae -- esse plenam uniuersi generis substantiam, quo animalibus singulis res non indigeat perfectione sed sit tota atque uniuersa uere, iubeo aggrediamini secundum naturam mortalium generum institutionem. Imita
Abbreviated transcription (Latin):
Qd uobis obseqͥ. uutitianq colere ꝑspexeritis.
uoł deter a exeqͥ : par est ita ut mmortalem
bȩlestẽꝙ naturam. mordali cextu exeͥnsecꝰ
ambuati .s ĩubeatisq nasci. cibunq ꝓuideatis.
emnerementa detis. ac post dissolutione in id
fenꝰ. qd credidatis. facta secessione amnui ⁊ cor¬

Expanded text:
tiamque colere prospexeritis. uos caetera exequi par est, ita ut immortalem caelestemque naturam mortali textu extrinsecus ambiatis iubeatisque nasci cibumque prouideatis et incrementa detis ac post dissolutionem id faenus quod credideratis facta secessione animi et cor
Abbreviated transcription (Latin):
aih usn am. tredutum. armonia uero
i iuodulatio iet pote iteutio modificatai
coqͦuadas. melut ⁊ sanguncas h nł cõmotiones
amtinȩ nostix c aintionib prudenter
utentib musaruu mune̾. cenꝑtieq. diuse
potius ꝗ oblectationis. satis ꝯmoda. quippͥe
qͥliscrepantes. tuconsonantes. anime con¬
modiones. Ad gorceutim erornationenq
gandie nusis oiliantibus reuoca
Rtcid uiꝰ. aũ daties. ut medela. ꝯt illepũdã.¬

Expanded text:
armoniam tributum. Harmonia uero, id est modulatio, utpote intentio modificata, cognatas et uelut consanguineas habens commotiones animae nostrae circuitionibus, prudenter utentibus Musarum munere temperantiaeque causa potius quam oblectationis satis est commoda, quippe quae discrepantes et inconsonantes animae commotiones ad concentum exornationemque concordiae Musis auxiliantibus reuocet; rhythmus autem datus ut medela contra illepida
Abbreviated transcription (Latin):
semotã asensib: insems locata. sine ullo ortu. sine occasi. que
neq inse recipit qͥcꝗđ abunde neq ipsa procedit ꝗd aliud quicꝗͣ
ĩuisibilẽ. insensibilem. s sob meutis intñtioni aiãdussoniꝙ c̃picua.

Expanded text:
semotam a sensibus in semet locatam sine ortu sine occasu, quae neque in se recipit quicquam aliunde neque ipsa procedit ad aliud quicquam, inuisibilem insensilem, soli mentis intentioni animaduersionique perspicua
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ diuiuio capitis gestanine. ꝓ grediẽdi
porro cominodiꝰ officiũ ꝗ recedendi ratã
duliua mens ux ulterius mago ꝗ recessi
uoluit moui. Priores qͦ. corporis parces.
moliores posterioribus uidicinis in bonnue.
pͥnio oiiĩ eregibne cerca capicis. ꝑsonã
subdidit uult̾us. eamq appellauit faciem.
eidq instrumenta quȩ admicularent  ꝓuidis
amme motib assiguauit: e quibius pͥiu lũciferi
ocłoꝵ or̃bes eh oruscant. bac decausa dati. Duę sit̃
opmor uircutes ignis. alca eðax. ꝑ emptõria
altera mulcebris pa̾norio lumine. Hutc ꝯͣ ex
qua ux iniuebens diem pandit᷑ : dom̃ esti cuni
familitare corpus oculoꝵ : dinine p otesta¬
des comdẽ st̃. Intin siquident᷑ uriꝰ corporis
iqnem ut pote germanũ ignis p lucidi. sereni
idefecati liquoris. ꝑ oculos esfluere acde¬
manare uolue̾rt̃. ut ꝑ leues congestosq ⁊

Expanded text:
e diuino capitis gestamine. Progrediendi porro commodius officium quam recedendi rata diuina mens ire ulterius mage quam recessim uoluit moueri; priores quoque corporis partes meliores posterioribus iudicans in homine primo omnium e regione certa capitis personam subdidit uultus eamque appellauit faciem eidemque instrumenta quae adminicularentur prouidis animae motibus assignauit. E quibus primi luciferi oculorum orbes coruscant hac de causa dati. Duae sunt, opinor, uirtutes ignis, altera edax et peremptoria, altera mulcebris innoxio lumine. Huic igitur, ex qua lux diem inuehens panditur, domesticum et familiare corpus oculorum diuinae potestates commentae sunt, intimum siquidem nostri corporis ignem, utpote germanum ignis perlucidi sereni et defaecati liquoris, per oculos fluere ac demanare uoluerunt, ut per leues congestosq
Abbreviated transcription (Latin):
natura patit᷑ s st̾ s oꝑãia uices tẽꝑoris. ⁊mitãtis euum. Ae de
co rquiẽ ut una orta una dissoluant᷑. si mͦ ratio dissolui.¬
futurꝰ sit. Hac gͦ dĩ rõne. consilioq huiꝰ modi genit̾am
temporis uolentis creari: Sol ꝙ luna ꝙ alie .u. stelle.
q̃ uocant᷑ erratice. facte st̃. qͦta pactes cemporis notaret᷑
certa dim̃sione. ꝗͣ redicꝰ an fractꝰ ꝙ tẽparii. sub num̾i
conp̃hensione uenirent. Corpaq sid̾ea fabricatꝰ. assig¬
nauit uitalil diuerse natũre motib u̾umio .uii.

Expanded text:
natura patitur, sed sunt haec omnia uices temporis imitantis aeuum. Ac de lo aequaeuum est, ut una orta una dissoluantur, si modo dissoluifuturus sit. Hac ergo dei ratione consilioque huius modi genituram temporis uolentis creari, sol et luna et aliae quinque stellae quae uocantur erraticae factae sunt, quo tam partes temporis notarentur certa dimensione quam reditus anfractusque temporarii sub numeri comprehensionem uenirent, corporaque siderea fabricatus assignauit uitalibus diuersae naturae motibus numero septem
Abbreviated transcription (Latin):
quippe cuiꝰ pars id̾e. pars diũsum uocatur te̾ium
nature genus com̃tus est. qd̾ medium locauit int᷑
indiuiduã. & itẽ contungatione corporea diuiduã
sp̃am. A riaq hec omiã ĩnunam spem ꝑmuscuit.
duaos ula natura. concretiot atq ad unationi
genus repugnante. Qͣuib  cũ sub̾a mixtis. &
excrib inimũ. redactis. rursimi hoc totum diuiuit
inpartes conpecent̃ qͦ aingule partes constarent
sũpsit. ex uiiũso ds̃ pͥmitis portionem. postꝗͣ: duplics̃
euis quam sumpsita Tertiam uͦ : se scuplã quidem
sode. iriplã uͦ pͥmitui sũptę. At uͦ quartam. Au¬
sũpsit duplieẽ scd̾e. Quintam uͦ triplam t̾ciȩ.
Sexta fu it assũptio. inꝑartib septem quam
pͥma maior Qub ita duisis: consequenter copiebat.
uit̃ ualla duplicis & trplicił quãtitatis exuniuersitate
partes sitaut etiam nc̃. &e exhis int̾uilloꝵ spatia
conpleus. quo surgła intͣ ualla. binis medictatib

Expanded text:
quippe cuius pars idem, pars diuersum uocetur, tertium quippe cuius pars idem, pars diuersum uocetur, tertium naturae genus commentus est, quod medium locauit inter indiuiduam et item coniugatione corporea diuiduam substantiam triaque haec omnia in unam speciem permiscuit diuersa illa natura concretioni atque adunationi generum repugnante. Quibus cum substantia mixtis et ex tribus in unum redactis rursum totum hoc unum diuisit in partes competenter, quo singulae partes constarent sumpsit ex uniuerso primitus portionem, post quam duplicem eius quam sumpserat, tertiam uero sescuplam quidem secundae, triplam uero primitus sumptae, at uero quartam sumpsit duplicem secundae, quintam triplam tertiae, sexta fuit assumptio partibus septem quam prima maior. Quibus ita diuisis consequenter complebat interualla duplicis et triplicis quantitatis ex uiuersitate partes secans etiamnunc et ex his interuallorum spatia complens, quo singula interualla binis medietatibus
Abbreviated transcription (Latin):
corporis : ambitu auime circundarentur:
atq ita orbem teretem. morbe̾ atq insũ¬
um ambitum uoluit eũti & moui. Solũ
p̃cipinim qui uirtutũ prestantia. suffice¬
ret. oortiliationi ꝓpͥȩ. nec est ordinario
cuiuisq idiget. aurilio. amcu semꝑsibi.
idõ ꝙ. Sũmȩ deatum: diuna porentia ꝑdictũ
genuit. Nec cañ eo quo nos adpresens loquimurt ottlie.
ortũ animȩ ds̃ annint . uinioreniq & posti̾orem cor¬
poribus eam fecit. Neq enum decebat: rem antiquiore
aos grnita regi. S̾ed hominib mos est passim ͥ p̃postẽ
&e fne obseruatione ordinis fari. Atͣ uͦ deus cam
ameiquitate. quii uirtistib animam p̃ire nature
corporis uisit. dnam̃q eam. & pͥcipali uire uoluit
cẽ. cara id qd̾ tuetur. I taq t̾cium anunȩ gen
excogirauit hoc pacto. Ex indiuidua semꝑq insuo
statũ ꝑseu̾ente sub̾a. iteniq alia. que inseparabił
comes corporum. ꝑ eadem co̾rꝑa seind̾e se putat᷑.

Expanded text:
corporis ambitu animae circumdarentur. corporis ambitu animae circumdarentur. Atque ita orbem teretem in orbem atque in suum ambitum uoluit conuerti et moueri solum praecipuum, qui uirtutum praestantia sufficeret conciliationi propriae nec extraordinario cuiusquam indigeret auxilio, amicumque semper sibi; ideoque summe beatum, diuina potentia praeditum, genuit. Nec tamen eo quo nos ad praesens loquimur ordine ortum animae deus annuit, iunioremque et posteriorem corporibus eam fecit — neque enim decebat rem antiquiorem a post genita regi — sed hominibus mos est passim praepostereque et sine obseruatione ordinis fari: at uero deus tam antiquitate quam uirtutibus praeire animam naturae corporis iussit dominamque eam et priesse circa id quod tuetur. Itaque tertium animae genus excogitauit hoc pacto: ex istatu perseuerante substantia itemque alia quae inseparabilis comes corporum, per eadem se corpora scindere putatur
Abbreviated transcription (Latin):
nuedietate ad oninem ambitum extuarum
partium. spatuis eqͣtibus distat. quo totis sui
regestis. Nec auditus nullo extͣ pͥostto audiendi
ꝑ qͣ nouo admisso cibo. uetus liquore ponto pelleteiuor
Neq eium quiequam ȩreo recedebat. nec eit¬
aecedendi facultas. cunctis cohercitis. sed cor t a¬
ruptela. partium intͣse senescentium. uieẽ
ã mundi globus. partibus suis int̾se agentib
duxit. cum nichił suꝑ eet᷑. conprehenden diti
qͥsqͣ. sed rationabił conpecebat. qui anmarum¬
ꝓpͥus est circuitus. Rec ullum locum łoco mu¬
tans. idoq morbem fertur. & ułut fixo cir¬
bilis eius. agitatio est. Hec gͥ. eterni dĩ ꝓspit¬
tieria. uista natuuim & unꝗͣ futurum
dm̃: leuen & equirenum. indecliuemq.
ce amedietate undiq ũsum ȩqualem. ex q̃
ꝑfectis unu̾sis. totum ꝑfect̾umq ꝑgenuit
Animam. uͦ inmedietate eius locauit᷑. eandeq
ꝑ omnem globũ equabilit᷑ porrigi iuissit.
quo tectis int̾iorib pͣartib extima ꝙͦ totius

Expanded text:
edietate ad omnem ambitum extimarum partium spatiis aequalibus distat, quo totus sui regestis, nec auditus nullo extra posito audiendo m talibus per quae nouo admisso cibo uetus liquore posito pelleretur. Neque enim quicquam ex eo recedebat nec eaccedendi facultas cunctis coercitis, sed corruptela partium intra se senescentium uicem etur etiam omnia mundi globus partibus suis intra se agentibus duxit, cum nquisquam sed rationabilis competebat, qui animarumprius est circuitus neque ullum locum ex loco mutans ideoque in orbem fertur et uelut fixo cirbilis eius agitatio est. Haec igitur aeterni dei prospicientia iuxta natiuum et umquam futurum deum leuem eum et aequiremum indecliuemque et a medietate undique uersum aequalem exque perfectis uniuersisque totum perfectumque progenuit. Animam uero in medietate eius locauit eandemque per omnem globum aequaliter porrigi iussit, quo tectis interioribus partibus extima quoque totius
Abbreviated transcription (Latin):
sic minictu qͥ sensibilẽ aminal in moitale g̾e̾ constituit.
d animał qͥd id qͣ ẽ generale animal nacura: euo exeqͥtua.
Unde facto natiuo q oꝑi. c̃ euo societas  gruẽ minine uide¬
batun. Qua ꝑꝑ imaginẽ eiꝰ eui. mobilẽ siuis q scipencem.
facte ase machurae deus sctiabat. Eã q cẽpꝰ dicit. euo incacto
& in singularicae ꝑseuerante. Dies enĩ ⁊ noctes. ⁊ m̃ses ⁊ annoᷤᷤ.
qͥ an caelestẽ exornationẽ ñ erant. ec̃ nascente mundo
iussit existe̾. dͥ onũa partes sunt cemporis. Nosq c̾euo assigra

Expanded text:
sic mundum quoque sensibilem animal immortale constituit. Sed animal quidem, id quod est generale animal, natura aeuo exaequatur; unde facto natiuoque operi cum aeuo societas congruere minime uidebatur. Quapropter imaginem eius mobilem numeroque serpentem factae a se machinae deus sociabat eam quae tempus dicitur, aeuo intacto et in singularitate perseuerante. Dies enim et noctes et menses et annos, qui ante caelestem exornationem non erant, tunc nascente mundo iussit existere; quae omnia partes sunt te
Abbreviated transcription (Latin):
ctus est. nulla uel corporis. uel potentie parte
rolicta. contep̃taq ꝓpteas ut perfectum
animal esset. ut pote ex integris corporib
ꝑͦfectisq conflatum. boc anplius ut et̾ne
conpos. in columitatis foret Sidebat enum
eam ẽẽ naturam. corporis. ut eĩ facile inpor¬
tunia caloris accessione. uel contͣ frigoris.
om̃nim y euis moĩ que in magna sunt iuolotita¬
q potentia. noceretur. Quo conulio quamq
reꝑutatione. unum ꝑfectum om̃ibui ꝑteceas
cit᷑ sannan. dissolit̾ionemq conposuit. fo̾rmã q¬
ei dedit congruam : quipꝑe aminali cuncta
int᷑ fuun ambitum auiialia & omi eoꝵ¬
formas regesturo głobosam. & rotundam. e¬

Expanded text:
ctus est nulla uel corporis uel potentiae parte ctus est nulla uel corporis uel potentiae parte derelicta contemptaque, propterea ut perfectum animal esset, utpote ex integris corporibus perfectisque conflatum, hoc amplius ut aeternae compos incolumitatis foret. Videbat enim eam esse naturam corporis, ut ei facile importuna caloris accessione uel contra frigoris omniumque huius modi, quae in magna suntpotentia, noceretur. Quo consilio quaque reputatione unum perfectum ex perfectiscitra senium dissolutionemque composuit formamque dedit ei congruam, quippe animali cuncta intra suum ambitum animalia eformas regesturo: globosam et rotundam,