comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mauit. senatum illi popłinq romanũ ꝯmendans. abire ꝑmisit.
gressus igitur constantinopolim theodericus ad ostro¬
gothos reu̾titur. Hortaturq continuo. ut quam
primum parati sint qͣtinus possessuri it aliam ꝓficisan¬
ꝓficiscantur. At tam̃ pͥusqͣm italiam aduentaret. Trap¬
stilam gepidarum regem insidias sibi molientem bello
suꝑans extinxit. Susan quoq bulgaroꝵ regem. mag¬
na simul cum suis agminib cede ꝓstrauit. Egressus
itaq a mesia cum om̃i ostrogothoꝵ multitudine. uni¬
u̾saq suppellectili ꝑ sirmium pannoniasq iter faciens
ad italiam uenit. Ac pͥmum iuxta sontium fluuiũ
qui non longe ab aquileia labitur castra componens.
dum uberrimis que eo loco habent᷑ pascuis fatigata ali¬
qͣntulum ex itineris longitudine iumenta reficeret.
ibi mox ei cum grandi suo exercitu. totisq odoacer ui¬
nib italie occurrit. Quem theodericus alacriter exci¬

Expanded text:
mavit, senatum illi populumque Romanum commendans abire permisit. mavit, senatum illi populumque Romanum commendans abire permisit. egressus igitur Constantinopolim Theodericus ad Ostrogothas revertitur hortaturque continuo, ut quam primum parati sint, quatenus possessuri Italiam proficiscantur. at tamen prius quam Italiam adventaret, Trapstilam Gepidarum regem insidias sibi molientem bello superans extinxit, Busan quoque Vulgarorum regem magna simul cum suis agminibus caede prostravit. egressus itaque a Misia cum omni Ostrogothorum multitudine universaque supellectili per Sirmium Pannoniasque iter faciens ad Italiam venit. ac primum iuxta Sontium flumen, qui non longe ab Aquileia labitur, castra componens dum uberrimis, quae eo loco habentur, pascuis fatigata aliquantulum ex itineris longitudine iumenta reficeret, ibi mox ei cum grandi suorum exercitu totisque Odovacer Italiae viribus occurrit. quem Theodericus alacriter exci
Abbreviated transcription (Latin):
sus non ut debuit s ut uoluit cedib ac rapinis cũcta
uastauit. Anthemo uero imꝑatore fraude Ricimeri geni
sui int̾empto. ip̃is etram romane urbis summis arcibus
infestus immitari cepit. Qua de causa romani ⁊ maxime
gothi legatos ad leonem constantinopolitanum imꝑa¬
torem dirigunt oratum. ut sibi aliquis mitteret᷑ prin¬
cipum ꝑ cuius auxilium impetum ꝓpulsarent hostium.
is theodericus cognitis ad leonem augustum acce¬
dit. questus penuriamq suoꝵ exponit italiam
sid̾i clari postulat absolutionem efflagitat. adiciens quia
si suꝑare odoacrem posset. ttaliamq retinere. ad eius re¬
dundaret głam a quo directus fuisset. sin bello suꝑatus
foret. eiꝰ nichilominus lucris accresceret qͣndoquidem co
contristatus quidem est. eo qd̃ eum nollet amittere. at tñ
deliberato consilia rei publice utilitatib ꝓspiciens. eius pe¬
titionib annuit. ttaliam ꝑ pragmaticum tribuens sacri

Expanded text:
sus, non ut debuit, sed ut voluit, caedibus et rapinis cuncta sus, non ut debuit, sed ut voluit, caedibus et rapinis cuncta vastavit. Antemio vero imperatore fraude Richimari, generi sui, interempto, ipsis etiam Romane urbis summis arcibus infestus minitare coepit. Qua de causa Romani et maxime Gothi legatos ad Leonem Constantinopolitanum imperatorem dirigunt, oratum, ut sibi aliquis mitteretur principum, per cuius auxilium impetum propulsarent hostium.his Theodericus cognitis ad Augustum Zenonem accedit, questus penuriamque suorum exponit; Italiam sibi dari postulat, absolutionem efflagitat adiciens, quia, si superare Odovacrem possit Italiamque obtinere, ad eius redundaret gloriam, a quo directus fuisset, sin bello superatus foret, eius nihilo minus lucris adcresceret, quandoquidem cotcontristatus quidem est eo quod eum nollet amittere, at tamen deliberato consilio rei publicae utilitati prospiciens eius petitionibus adnuit Italiamque ei per pragmaticum tribuens sacri
Abbreviated transcription (Latin):
macedonia genitus cuiusdam idacii patͥcii dũ
esset famulus qͣndam conseruam suam nomine liliam
amare cepit ardentius. Q uod agnoscens dominus con
iugis eugenie consilio usus. eam illi tradidit coniugem
sciens eadem degente esse ꝓgenitam. Cuius dña que
se fructu uentris dolebat esse pͥuatam. Hec illi man¬
data dedit. ut que pͥma nocte iugalis tħori ĩ somnis
uideret  id sibi nunciare curaret. Ea igit᷑ nocte qua
pͥmum
cũ uiro secreta ꝑpetiit. cubiculi silentia. ui¬
dit mulier  ab umbilico sibi ꝓcedere arborem usq ad
tecta domꝰ extrescentem. Terrore uisio
int̾itum mutari iussit sompnium talẽ¬
q dedit mandatum. Dum inquit ante dñe ueneris
conspectum ⁊ uissa fueris pandere sompnium. dices ui¬
disse te equum ⁊ equam pulcherrimos om̃ium obambu
lantes pone eos sequentem. Parens illa uerbis uiri refert
dñis ficti uerba sompnii. Gratulant᷑ illi ꝓ auspicio na¬
scituri pueri famulos libertate donant. natumq pue¬

Expanded text:
Macedonia genitus, cuiusdam Idacii patricii dum esset famulus, quandam conservam suam nomine Liliam amare cepit ardentius. Quod agnoscens dominus, coniugis suae nomine Eugeniae consilio usus, eam illi tradidit coniugem, sciens eadem de gente esse prognatam. Cuius domina, quae se fructu ventris dolebat esse privatam, haec illi in mandatis dedit, ut quae prima nocte iugalis thori in somnis videret, id sibi nuntiare curaret. Ea igitur nocte, qua primum cum viro suo secreta petiit cubiculi silentia, videt mulier ab umbilico sibi procedere arborem usque ad tecta domus excrescentem. Terrore visionis ens pueri interitum, mutari iussit somnium taleque dedit mandatum: 'Dum'; inquit, 'ante dominae veneris conspectum et iussa fueris pandere somnium, dices, vidisse te equam et equum pulcherrimos omnium obambulantes aliumque parvulum pone eos sequentem'. Parens illa verbis viri, refert dominis ficti verba somnii. Gratulantur illi pro auspicio nascituri pueri, famulos libertate donant natumque pue
Abbreviated transcription (Latin):
lucius apuleuis saturninus excitati tumultus au¬
ctor extiterit. quinto metello numidico uiro sane
pͥmario acerrimus inimicus. qui eum censorem cre¬
atum ꝓtractum domo atq in capitolium confugi¬
entem armata multitudine obsedit. Unde equitũ
romanoꝵ indignatione deiectus est. plurima ante ca¬
pitolium cede facta. Anuniũ deinde competitorem suũ
saturnius ⁊ Glautia fraude Gaii marii consulis. occide¬
runt. Subsequente anno marius sexto consul. ⁊ Glau¬
tia p̃tor. ⁊ saturnius tribunus plebis conspirauerũt
Die dicta a suppositis eiusdem factionis iudicib. ꝑ sce¬
lus innocens metellus dampnatus. in exilium cum
tocius urbis dolore discessit. Idem saturnius mem¬
mium uirum acrem ⁊ integrum fieri consulem
timens. orta subito seditione fugientem ͤ ꝓublium
metium satellitem informi stipite cominutum int̾¬
fecit. Fremente ꝓ tantis malis rei publice senatu po¬

Expanded text:
L. Apuleius Saturninus excitati tumultus auL. Apuleius Saturninus excitati tumultus auctor exstiterit, Q. Metello Numidico uiro sane primario acerrimus inimicus, qui eum censorem creatum protractum domo atque in Capitolium confugientem armata multitudine obsedit, unde equitum Romanorum indignatione deiectus est, plurima ante Capitolium caede facta. A. Nunium deinde, conpetitorem suum, Saturninus et Glaucia fraude C. Marii consulis occiderunt. subsequente anno Marius sexto consul et Glaucia praetor et Saturninus tribunus plebi conspirauerunt die dicta a suppositis eiusdem factionis iudicibus per scelus innocens Metellus damnatus in exilium cum totius Vrbis dolore discessit. idem Saturninus Memmium, uirum acrem et integrum, fieri consulem timens, orta subito seditione fugientem per P. Mettium satellitem informi stipite conminutum interfecit. fremente pro tantis reipublicae malis senatu po
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur talem marii tͥumphum romanamq uictoriam
incredibile facinus ⁊ nunqmͣ antea romanis cognitũ
rome subito ꝑpetratum. uersa in horrorem ac meroren
tota urbe fuscauit. Publius quidam malleolus seruis
annitentib matrem suam int̾fecit. Dampnatus par¬
ricidii insutusq inculleum in mare ꝓiectus est. Imple
ueruntq romani ⁊ facinus ⁊ penam. Unde ⁊ solon
atheniensis decernere non ausus fuerat. dum fierip¬
se non credidit. ⁊ romani qui se a romulo ortos scirent
etiam hoc fieri posse intelligentes. supplicium singula
re sanxerunt
quinto. post cimbricum ⁊ teuthonicũ bellum
uintum marii consulatum. quo status romani im
perii iure conseruatus iudicatur. sexto consulatu
eiusdem Gaii marii ita labefactus est. ut pene usq ad
extremum intestina clade concid̾it. Cuoluere ac per¬
currere mͥ discordiaꝵ ambages ⁊ in extricabiles seditõ¬
num causas incominodum simul ac longum uidet᷑.
Sane breuit̾ me strinxisse sufficiat. quia pͥmus

Expanded text:
gitur talem Marii triumphum Romanamque victoriam incredibile facinus, et numquam antea Romanis cognitum, Romae subito perpetratum, versa in horrorem ac moerorem tota Urbe, fuscavit. Poblicius siquidem Malleolus, servis adnitentibus, matrem suam interfecit. Damnatus parricidii, insutusque in culveruntque Romani et facinus, et poenam: unde et Solon Atheniensis decernere non ausus fuerat, dum fieri posse non credidit: et Romani, qui se ortos a Romulo scirent, etiam hoc fieri posse intelligentes, supre sanxerunt. post Cimbricum et Teutonicum bellum et quintum Marii consulatum, quo status imperii Romani iure conseruatus iudicatur, sexto consulatu eiusdem C. Marii ita labefactatus est, ut paene usque ad extremum intestina clade conciderit. euoluere ac percurrere mihi discordiarum ambages et inextricabiles seditionum causas incommodum simul ac longum uidetur; sane breuiter strinxisse sufficiat, quia primus
Abbreviated transcription (Latin):
es ⁊ nullum undecumq suffragium dira undiq mor.¬
tis facies obiciebatur. Tandem maurius consul forti
desꝑatione spei uiam fecit. cum uniu̾so simul agmi¬
Et cum it̾um circumfusi hostes non solũ agminis
extrema laniarent. uerum etiam media excussis
telis ꝓcul cederent. turbatosq romanos iniuꝑ etiam
tionis defatigarent. subito totum illud romanorum
adu̾sus afros tempestatum ymbriumq suffragium
celo missum insꝑate saluti fuit. Siquidem repen
tina pluuia sitientib romanis ⁊ estuantib refri¬
gerium potumq presttit. Porro autẽ numi dis hasti¬
lia teloꝵq manu intorquere. sine am̃tis non ualent.
lubrica ac ꝑ hoc inutilia reddidit. Scuta etiam que
elefanti oris corio entexto atq durato habilia ⁊ tuta
gestabant. cuius ea natura est. ut acceptum ymbrem
tanqmͣ spongia ebibat. ac ꝑ hoc intractabile repen¬
tino pond̾e fiat. quia circumferri non porerant

Expanded text:
es, et nullum undecumque suffragium, dira undique mores, et nullum undecumque suffragium, dira undique mortis facies objiciebatur; tandem Marius consul forti desperatione spei viam fecit, universo simul agmidit. Et cum iterum circumfusi hostes non solum agminis extrema laniarent, verum etiam media, excussis procul telis, caederent, turbatosque Romanos insuper etiam tionis defatigarent, subito notum illud Romanorum adversus Afros tempestatum imbriumque suffragium coelo missum, insperatae saluti fuit: siqtina pluuia sitientibus Romanis et aestuantibus refrigerium potumque praebuit, porro autem Numidis hastilia telorum, quae manu intorquere sine ammentis solent, lubrica ac per hoc inutilia reddidit; scuta etiam, quae elephanti corio extento atque durato habilia et tuta gestabant — cuius ea natura est, ut acceptum imbrem tamquam spongia ebibat ac per hoc intractabile repentino pondere fiat — quia circumferri non poterant,
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ulla romano militi tumultuosior pugna ⁊ t̾ribilio
fuit adeo ut discursu ⁊ fremitu circumcurfantium ⁊ im¬
petentium equitum suscitatus puiluis celum subtexuerit.
d̾iem ademerit. noctemq obduxerit tantus autẽ tełoꝵ
ninb ingruerit. ut nulla pars corporis sub ictu tuta
esset. quippe quib ⁊ iusus ad ꝓspiciendum impedim̃to
caliginis: ⁊ expeditio ad cauendum comp̃ssione multi¬
tudinis deerat Nec laborabat eques maurus ac numi¬
da. ut bene collocatum hostem oportuno teli impetu
rimaretur. s potius in incertum tela mittebant
certi qd̃ uuluera incerta non essent ita coacti ĩ imiũ
romani pedites densabant᷑. Inter capedinem tanti
ꝑiculi nox interueniens declit. Eadem postera die
⁊ belli ⁊ ꝑiculi facies fuit. Erumꝑe in hostem qmui
stricto miles. gladio non ualebat. eminus enĩ iaculo
repellebat᷑. Fugere non poterat. undiq enim uelo
cior ad ꝑsequendum eques incluserat. Iam tercia di¬

Expanded text:
m ulla Romano militi tumultuosior pugna et terribilior fuit, adeo ut discursu et fremitu circumcursantium, et impetentium equitum suscitatus pulvis coelum obtexerit, diem ademerit, noctemque obduxerit: tantus autem telorum nimbus ingruerit, ut nulla pars corporis ab ictu tuta esset. Quippe quibus, et visus ad prospiciendum impedimento caliginis, et expeditio ad cavendum compressione multitudinis deerat. Nec laborabat eques Maurus, ac Numida, ut bene collocatum hostem opportuno teli impetu rimaretur, sed potius in incertum tela mittebant, certi quod vulnera incerta non essent: ita coacti in unum Romani equites, in unum pedites densabantur. Intercapedinem tanti periculi nox interveniens praelium diremit. Eadem postera die, et belli periculi facie erupere in hostem, quamvis stricto miles gladio ferire non valebat, eminus jaculo repellebatur, fugere non pcior ad persequendum eques incluserat. 324 Jam tertia di
Abbreviated transcription (Latin):
cius cassius consul in gallia tigurinos usq¬
circumnuentus occisus est. Lucuis quoq piso uir cõ¬
sularis legatus cassi consulis int̾fectus est. Gaius¬
publius alter legatus ne residua exercitus portio. que
in castra confugerat. deleretur. obsides et dimidiam
partem rerum om̃ium tigurinis turpissimo federe
dedit. Qui romam reuersus acelio tribuno plebis¬
die dicta eo qd̃ tigurinis obsides dederat. ĩ exilium
ꝓfugit. Cepio ꝓconsule capta galloꝵ urbe cui nom̃
est tholose. centum milia ponderis auri. ⁊ argenti
centum decem milia e templo apollinis sustulit. Qd̃
cum ad massiliam amicam populi romani urbem
cum p̾sidiis misisset. int̾fectis clam sicut quidam
contestant᷑ quib ea custadienda ⁊ ꝑuehenda com¬
miserat. cuncta ꝑ scelus furatus fuisse narratur.
Unde etiam magna questio post rome acta est.
Um bellum in numidia contͣ iugurchã¬
geritur anno ab urbe condita sexcen

Expanded text:
s L. Cassius consul, in Gallia Tigurinos, usqs L. Cassius consul, in Gallia Tigurinos, usqcircumventus, occisus est. Lucius quoque Piso, vir consularis, legatus Cassii consulis, interfectus. C. Popillius, alter legatus, ne residua exercitus portio, quae in castra confugerat, deleretur, obsides et dimidiam partem rerum omnium Tigurinis turpissimo foedere dedit: qui Romam reuersus, adie dicta, eo quod Tygurinis obsides dederat, in exsilium profugit. Cepio procos. e capta urbe Gallorum, cui nomen est Tholosa, centum millia pondo auri, et argenti centum decem millia e templo Apollinis sustulit. Quod cum ad Massiliam amicam populi Romani urbem cum praesidiis misisset, interfectis clam, sicut quidam contestantur, quibus ea custodienda et pervehenda commiserat, cuncta per scelus furatus fuisse narratur: unde etiam magna quaestio post Romae acta est. Dum bellum in Numidia contra Jugurthageritur, an
Abbreviated transcription (Latin):
uisum est. Lucis eluiis eques romanus
cum uxore ⁊ filia de urbe roma in apuliam re¬
diens tempestate correptus cum filiam consterna¬
tam uideret. ut ocius ꝓpiorib tectis succederet.re¬
lictis uehiculis equisq arreptis. filiam uirginem
eqro insidentem in medium agmen accepit. Pu¬
ella continuo ictu fulminis examinata est. S õĩb
sine scissura aliqua uestim̃tis ademptis. ac pectoris
pedumq uinculis dissolutis monilib etiã anulisq
discussis. ip̃o quoq corpore illeso. nisi qd̃ obscenum in
modum nuda ⁊ lingua paululum exerta iacuit. Equĩ
quoq ip̃e quo utebatur straturis. frenis. ⁊ cuigulis dis
manus enuliam uestalem uirginem furtiuo stupro
polluit. Duas p̃terea uirgines uestales eadem. emila
ad parcicipationem incesti sollicitatas contub̾nalib¬
sui corruptoris exposuit ac tradidit. Indicio ꝑ ser¬
uum facto supplicium de om̃ib sumptum estͭ.
isdem pret̾ea iugurtini belli temporib lu

Expanded text:
visum est. L. Cluvius eques Romanus visum est. L. Cluvius eques Romanus cum uxore et filia de Roma in Apuliam rediens, tempestate correptus, cum filiam consternatum videret, ut citius propioribus tectis succederet, relictis vehiculis, arreptisque equis, filiam virginem equo insidentem in medium agmen accepit. Puella continuo ictu fulminis exanimata est: sed omnibus sine scissura aliqua vestimentis ademptis, ac pectoris pedumque vinculis dissolutis, monilibus etiam, annulisque discussis, ipso quoque corpore illaeso, nisi quod obscoenum in modum nuda, et lingua paululum exerta jacuit. Equus quoque ipse quo vehebatur, straturis, frenis, et cingulis dissmanus Aemiliam virginem vestalem furtivo stupro polluit. Duas praeterea virgines vestales eadem Aemilia ad participationem incesti sollicitatas contubernalibus corruptoris exposuit, ac tradidit. Indicio per servum facto supplicium de omnibus sumptum est. Iisdem praeterea Jugurthini belli temporibus L.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad int̾nitionem cesa referuntur. Ex eo bocch
spem belli abiciens pacem petiuit atq in p̃cium
patis iugurtham dolo captum cathenisq obrutum
ꝑ cornelium sillam questorem legatum misit ad ma¬
rium. Interea rome nunciatum est. cimbros e gal¬
lia in ĩtaliam transire meditari. Qui . marcho iu¬
lio sillano consule collega quinti metelli in gallia
trebelli. ⁊ a seruilio cepione in hispania lusitani
uicti sunt. Et duo tͥumphi de iugurta. pͥmus per¬
metellum. secundus ꝑ maurium acti sunt. Ante
currum tam̃ marii in tͥumphum iugurta cum
duob filiis ductus est cathenatus. ⁊ mox iussu se¬
natus in carcere strangulatus est. De iudeis¬
is apud iherosolimam dieb Ioh̾es dux iude
oꝵ ⁊ pontifex extitit. qui ab eo qd̾ hircanos
uicerat. hyrcani nom̃ acceꝑat. ꝑ id etiam tempꝰ
cicero arpini nascitur matre eliũa nomine pr̃e
equestris ordinis ex regio uulscoꝵ genere. ꝑ digu¬
odemq tempore obscenum ꝓdigium ac triste

Expanded text:
us Romanis caesa referuntur. Ex hoc Bocchus spem belli abjiciens, pacem petivit, atque in pretium pacis Jugurtham dolo captum, catenisque obrutum per Cornelium Syllam quaestorem legatum Marii, misit ad Marium. Interea nuntiatum est Romae Cimbros e Gallia in Italiam transire meditari, qui a M. Junio Syllano cos. collega Q. Metelli, in GalliaTriballi, et a Servilio Cepione in Hispania Lusitani victi sunt, et duo tMetellum, secundus per Marium acti sunt. ante currum tamen Marii Iugurtha cum duobus filiis ductus est catenatus et mox iussu consulis in carcere strangulatus est. || his apud Hierosolymam diorum et pontifex exstitit, qui ab eo quod Hircanos bello vicerat, Hircani nomen accepit. Per id etiam tempus Cicero Arpini nascitur ex matre Elvia, patre equestris ordinis ex regio Volscorum genere. Eodemque tempore obscoenum prodigium ac triste
Abbreviated transcription (Latin):
turpes relinquebant᷑. ferrum qd̾ in hostes sumpserant
in se suosq uerterunt. Namq alie concursu mutno
iugulate. alie app̃hensis inuicem faucib strangulate
alie funib ꝑ equoꝵ crura insertis. ip̃isq continuo
equis exstimulatis postqm̃ suas hidem funib quib
equoꝵ crura nexuerant indidere ceruices. ꝓstrate atq
examinate sunt. alie laqueo de subrectis psaustrorũ
temonib pependerunt. Inuenta est etiam quedã que
duos filios traiectis ꝑ colla equoꝵ laqueis ad pedes suos
iunxerit ⁊ cum sẽip̃am suspendio morituram dimi¬
sisset. secum traxerit occidendos. Inter hec multa et
miserabilia mortis genera. reguli quoq duo strictis
in se gladiis concurrisse referuntur. lugius ⁊ boiorix
reges in acie ceciderunt claodicus ⁊ cesorix capti sũt
Ita in his duob p̃liis trecenta quadraginta milia
galloꝵ cesa. ⁊ centum quadraginta milia capta

Expanded text:
turpes relinquebantur, ferrum, quod in hostes sumpserant, turpes relinquebantur, ferrum, quod in hostes sumpserant, in se suosquiugulatae, aliae apprehensis inuicem faucibus strangulatae, aliae funibus per equorum crura consertis ipsisque continuo equis exstimulatis, postquam suas isdem funibus, quibus equorum crura nexuerant, indidere coruices, protractae atque exanimatae sunt, aliae laqueo de subrectis plaustrorum temonibus pependerunt. inuenta est etiam quaedam, quae duos filios traiectis per colla eorum laqueis ad suos pedes uinxerit et, cum se ipsam suspendio morituram dimisisset, secum traxerit occidendos. inter haec multa ac miserabilia mortis genera reguli quoque dus strictis in se gladiis concurrisse referuntur. Lugius. et Boiorix reges in acie ceIta in his duobus praeliis trecenta quadraginta millia Gallorum occisa, et centum quadraginta millia capta
Abbreviated transcription (Latin):
sole pugnarunt. Prima siquidem ꝑturbatio gallo¬
rum fuit. qd̾ romanam aciem pͥus offendere disposi¬
tam qm adesse senserunt. Cumq ilico uulnerati e¬
quites retro in suos cogerentur totamq multitudi¬
nem in disposite ad huc aduentatem conturbarẽt¬
est ut tanta ⁊ tam Eribilis multitudo minima ro¬
manoꝵ clade. sua autẽ ultima int̾nitione deĩeretur
Centum quadraginta milia eoꝵ tunc in bello tesa.¬
sexaginta milia capta referuntur. Romani milttes
ex utroq exercitu trecenti ꝑierunt. Tria ⁊ tͥginta¬
signa cimbris sublata sunt. Ex his exercitus marii du¬
o reportauit. Catuli exercitus triginta ⁊ unum. S¬
ab eoꝵ mulierib grauiorem penam. qm̃ ab ip̃is pug¬
nam romani exꝑti sunt. Hee et enim plaustris ĩ mo¬
dum castroꝵ dispositis ip̃e desuꝑ ꝓugnantes diu obstitere
romanis. S cum ab eis nouo cedis genere tererentur.
abscisis enim cum crine uerticib in honesto fatis uuln̾e

Expanded text:
sole pugnarunt. Prima siquidem perturbatio Gallosole pugnarunt. Prima siquidem perturbatio Gallorum fuit, quod Romanam aciem prius offendere dispositam, quam adesse senserunt. Cumque illico vulnerati equites retro in suos cogerentur, totamque multitudinem indisposite adhuc adventantem conturbarentest, ut tanta ac tam terribilis multitudo, minima Romanorum clade, sua autem ultima internecione caederetur. Centum quadraginta millia eoXI millia capta dicuntur. Romani milites ex utroque exercitu trecenti periere. Tria et triginta Cimbris signa-sublata sunt, ex his exercitus Marii duo reportaab eorum mulieribus graviorem paene quam ab ipsis pugnam Romani experti sunt; hae etenim plaustris in modum castrorum dispositis ipsae desuper propugnantes diu obstitere Romanis, sed cum ab eis novo caedis genere terrerentur, abscisis enim cum crine cervicibus inhonesto satis vulnere
Abbreviated transcription (Latin):
milia capta uix tria milia effugisse referuntur. Dux
cuoq eoꝵ teutobodus occisus est. Mulieres eoꝵ constã¬
tiore animo qͣm si uicissent. consuluere consulem. ut
si inuiolata castitate uirginib sacris destinate ad¬
seruiendum essent. uitam sibi reseruarent. Itac
cum petita non impetrassent. paruilis suis ad saxa
collisis. cuncte sese ferro ac suspendio ꝑemerunt. Hec
de tigurinis ⁊ ambronil gesta sunt. De eodei¬
eutones autẽ ⁊ cimbri integris copiis alpium
niues emensi italie plana ꝑuaserant. Q uor
ea ferit᷑as erat. leti ꝑiere in bello. in morbo cum lam̃¬
tis amisso duce uiuere eis illicitum uidebatur. Igitͦ
cum plana italie ꝑuasissent. ⁊ ibi rigidum genus dui
blandiorib auris poculis cibis ac lauachris emolliret᷑.
marius quinto consul. ⁊ catulus quintus adu̾sus eos
missi. cdie ad pugnam ⁊ campo dato. hannibalis in¬
genium secuti. in nebula disposuere pugnam ⁊ in

Expanded text:
millia capta, vix tria millia fugisse referuntur. Dux millia capta, vix tria millia fugisse referuntur. Dux quoque eorum Theutobodus occisus est. Mulieres eorum constantiore animo, quam si vicissent, consuluere coss., ut si inviolata castitate virginibus, sacrisque diis serviendum esset, vitam sibi reservarent. Itaque cum petita non impetravissent, parvulis suis ad saxa collisis cunctae sese ferro ac suspendio premerunt. Haec de Tygurinis et Ambronibus qesta sunt. Teutones autem, et Cimbri integris copiis Alpium nives emensi, Italiae plana pervaserunt: quorum adeo feritas erat, laeti perire in bello, in morbo cum lamentis, amisso duce vivere illicitum eis videbatur. Igitur cum plana Italiae pervasissent, et ibi blandioribus auris, poculis, cibis ac lavacris emolliretur, Marius quintum consul et Catulus adversum eos missi, die ad pugnam et campo dato, Annibalis secuti ingenium, in nebula disposuere pugnam, in
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ continuo triduo circa romanoꝵ castra pugna¬
runt si quo eos pacto excuterent uallo atq ĩ equo
effuderent. trib agminib italiam petere destinarũt
Marius post cligressionem hostium castra mouit. et
collem occupauit. qui campo ⁊ fluuio ubi hostes sese
diffugerant imminebat. Cumq exercitui eiꝰ aque
ad potandum deessent. querelisq om̃ium coarguere¬
tur. aquam quidem in conspectu esse. respondit. s
cam ferro uenditandam. Primis itaq calonib cum
clamore in pugnam ruentib. subsecutus exercitus
mox iusto certamine compositis ordinib bellũ gestũ
⁊ uicere romani. Quarto die rursus ꝓducte. utͥmq¬
acies in campum. usq ad meridiem pene pari pugna¬
uere discrimine. Post ubi in calescente sose fluxa gal
loꝵ corpora instar niuium tabuerunt usq in noctẽ
cedes potius qmͣ pugna ꝑtracta est. Ducenta milia ar¬
matoꝵ galloꝵ in eo bello interfecta sunt. octoginta

Expanded text:
uam continuo triduo circa Romanorum castra pugnauam continuo triduo circa Romanorum castra pugnarunt, si quo pacto eos excuterent uallo atque in aequor effunderent, tribus agminibus Italiam petere destinarunt. Marius, post digressum hostium castra mouit et collem occupauit, qui campo et fluuio, ubi hostes sese diffuderant, imminebat. cumque exercitui eius aqua ad potandum deesset, querellisque omnium coargueretur, aquam quidem in conspectu esse respondit, sed eam ferro uindicandam. primis itaque calonibus cum clamore in pugnam ruentibus subsecutus exercitus, mox iusto certamine conpositis ordinibus bellum gestum et uicere Romani. quarto die rursus productae utrimque in campum acies usque ad meridiem paene pari pugnauere discrlorum corpora, in modum nivium tabuerunt, usque in noctem caedes potius quam pugna protracta est. Ducenta millia armatorum Gallorum in eo bello interfecta sunt, octoginta
Abbreviated transcription (Latin):
colło indutis ex arborib suspensi sunt. ita ut nicħ
p̃de uictor nichil miscdie uictus agnosceret.Mari¬
mus tunc rome non solum luctus uerum etiam
metus qñtus uix hannibalis temꝑe punicis bellis.
ne confestim cimbri alpes transgrederent᷑ italiamq de-¬
maximus filium suum adolescentem rure rele¬
gatum cum duob seruis parricidii ministris int̾fe¬
cit. ip̃os q continuo seruos in p̃cium sceleris manu¬
misit. Die dicta. Gneo pompeio accusante dãpnatꝰ ẽ
Gitur marius post uictoriam iugurthinam scd̾o
consul est factus. bellumq ei contra cimbros ⁊ tento¬
nas decretum est.Tercio quoq ⁊ quarto delatus est
consulatus. quia bellum cimbricum ꝓtrahebatur
S in quarto consulatu collegam habuit quintũ¬
lucium lutatium catulum. Et cum iuxta ysane
rodaniq flumina ubi in se influunt castra posuis
set teutones. cimbri. tigurini. ⁊ ambrones. post.¬

Expanded text:
collo inditis ex arboribus suspcollo inditis ex arboribus susppraedae victor, nihil misericordiae victus, cognosceret. Maximus tunc Romae non solum luctus, verum etiam metus fuit, quantus vix Annibalis tempore Punicis bellis, ne confestim Cimbri Alpes transgrederentur, Italiamque delMaximus filium suum adolescentem rure relegatum cum duobus servis parricidii ministris interfecit, ipsosque continuo servos in pretium sceleris manumisit. Die dicta, Cn. Pompeio accusante damnatus est. Igitur Marius post victoriam Jugurthinam, secundo cos. est factus, bellumque ei contra Cimbros et Teutones decretum est. Tertio quoque ei et quarto delatus est consulatus, quia bellum Cimbricum protrahebatur. Sed in quarto consulatu collegam habuit Q. Lutacium Catulum, et cum juxta Isare Rhodanique flumina, ubi in sese confluunt, castra pset, Teutones Cimbri et Tigurini et Ambrones postq
Abbreviated transcription (Latin):
marius consul ⁊ quintus cepio ꝓcõsul
adu̾sus cimbros ⁊ teutonas ⁊ tigurinos ambronas
galloꝵ ⁊ germanoꝵ gentes que tunc romanũ im
ꝑium extinguere conspirauerant missi. ꝓuincias
sibi rodano flumine medio diniserunt. Ubi dum
inter se gͣuissima inuidia ⁊ contentione disceptãt
cum magna ignominia ⁊ ꝑiculo romani noĩs¬
usti sunt. Siquidem in ea pugna. Marchus mal¬
lius consularis captus atq interfectus est. Duo
filii consulis cesi. Octoginta milia romanorum
socioꝵ q ea tempestate trucidata. quadraginta
milia calonum atq lixarum interfecta. anchiasscri¬
bit. Ita ex om̃i penitlis exercitu decem tantum modo
homines qui miserum nuncium ad augendas mi¬
serias reportarent suꝑfuisse referant᷑ Hostes binis
castris atq ingenti preda potiti. noua quadã atq
insolita execratione. cuncta que ceꝑant possede
abiectum. lorice uiroꝵ conscise. fallere equorum
daspse. eqrui ip̃i gurgitib immersi homines laqͣn

Expanded text:
Manlius consul et Q. Caepio proconsule aduersus Cimbros et Teutonas et Tigurinos et Ambronas, Gallorum Germanorum gentes, quae tunc ut imperium Romanum extinguerent conspirauerant, missi prouincias sibi Rhodano flumine medio diuiserunt. ubi dum inter se grauissima inuidia et contentione disceptant, cum magna ignominia victi sunt: siquidem in ea pugna M. Aurelius consularis captus atque interfectus est. Duo filii consulis caesi, octoginta millia Romanorum sociorumque ea tempestate trucidata, quadraginta millia calonum atque lixarum interfecta, Antias scribit. Ita ex omni penitus exercitu decem tantummohomines, qui miserum nuntium ad augendas miserias reportarent, superfuisse referuntur. hostes binis castris atque ingenti praeda potiti noua quadam atque insolita exsecratione cuncta quae ceperant pessum dederabiectum, loricae uirorum concisae, phalerae equorum disperditae, equi ipsi gurgitibus inmersi, homines laqueis
Abbreviated transcription (Latin):
inter alterutros xp̃m. respondens quidam dixit. Quid pati
donimi ab imꝑatore ꝑcipientes. thus in igne mitt̾etis: Cũq
hoc milites audissent. ⁊ qd̃ gesserant agnouissent statim
exilientes publice currebant. atq impetu facto clamabãt
deumq suum ⁊ cunctos homines testabantur se xp̃ianos esse
⁊ in eo nomine ꝑmanere atq ꝑ ignorantiam se fecisse. et
si dici posset solam manum paganam esse. conscientiam uͦ
nichil simul egisse. Cumq uenissent ad pͥncipem ꝓiecerũt
aurum qd̃ acceꝑant. ⁊ forti uoce poscebant ut reciperet
qd ded

Expanded text:
in alterutros Christum, respondens quidam dixit: Quid patimin alterutros Christum, respondens quidam dixit: Quid patimdonum ab imperante percipientes, thus in ignem mitteretis? Cumque hoc milites audissent, et quod gesserant agnovissent, statim exsilientes, publice currebant, atque impetu facto clamabant, Deumque suum et cunctos homines testabantur se Christianos esse, et in eo nomine permanere, atque per ignorantiam se fecisse, et, si dici posset, solam manum paganam esse, conscientiam vero nihil simul egisse. Cumque venissent ad principem, projecerunt aurum quod acceperant, et forti voce poscebant ut reciperet quod ded
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiam simpliciter ymagines adorabat. Quod tamẽ
imperatori nil profuit.
Umq multa excogitaret quib paganoꝵ ritus extolle¬
cłare uirtutis coronam dedit. Cum uenisset itaq tẽpus
arum exquisiuit quatinus eos simplicit̾ ⁊ ex pͥsca con¬
suetudine fallere potuisset. Iussitq ut unusquisq ad
manus imꝑatoris accedentium ammonitus ab officiis
pͥmo incensum offerret. Erat enim positum ante eum
Tunc alii quidem licenter suam fortitudinem ostendert
⁊ neq incensum offerre. neq donum acciꝑe ab imꝑatore
sunt passi. Alii uero occasione legis ⁊ antiquitatis neq
mente ꝑceperunt qd̾ commisere pectatum. uerum alii
ꝓpter lucrum capti. aut timore turbati. seu iussione re¬
pentina conclusi. licet intellexerint. tam̃ paganitatem
declinare nequiuerunt. Plurimi siquidem ꝑ ignoranciã
decepti. dum inter csbos ut assolet ⁊ pocula inuocarent.

Expanded text:
ignorantiam simpliciter imagines adorabat. Quod tamen ignorantiam simpliciter imagines adorabat. Quod tamen imperatori nil profuit. Cumque multa excogitaret quibus paganorum ritus extolleanis clarae virtutis coronam dedit. Cum venisset itaque tempus arum, exquisivit quatenus eos simpliciter ex prisca consuetudine fallere potuisset. Jussitque ut unusquisque ad manus imperatoris accedentium, ab officiis admonitus, primo incensum offerret erat enim ante eum Tunc alii quidem et neque incensum offerre, neque donum accipere ab imperatore sunt passi. Alii vero occasione legis et antiquitatis, ne mente quidem perceperunt quod commisere peccatum. Verum alii propter lucrum capti, aut timore turbati, seu jussione repdeclinare non potuerunt. Plurimi siquidem per ignorantiam decepti, dum inter cibos, ut assolet, et pocula invocarent
Abbreviated transcription (Latin):
ec itaq faciens imꝑator ad destructionem xp̃ianorum
xp̃ianis palam erubuit. Inter hec ut ad paganitatem
milites insuesceret. studuit ad pͥscum scema reformare
signum illud labarum sublinius romanoꝵ. qd̃ constantinꝰ
sucuti p̃dictum est in crucis formam mutauerat. Uerum
in publicis ymaginib depingebat iouem. qͣi de celo sibi co¬
ronam ⁊ purpuram deferentem. mercurium ⁊ martem
in se respicientes ꝓ testimonio sapientis ⁊ fortis. Et hoc¬
agebat in ymaginib. ut sub occasione imꝑii latenter
adorarent᷑ dii. ⁊ hoc mͦ subiecti clanculo fallerent᷑. Arbitra¬
batur enim quia si hoc sponte eis imponeret. postea que
uellet impleret. si uero respuentes agnosceret uenia sb̃¬
⁊ in re publica atq in ip̃o imꝑio delinquentes. Paucisiqui¬
dem etiam penis subditi cognouerunt dolum. quia sicut
moris erat adorare noluerunt. turba uero ut assolet ꝑ

Expanded text:
ec itaque faciens imperator ad destructionem Christianorum, ec itaque faciens imperator ad destructionem Christianorum, istianis vim parare erubuit. Inter haec ut ad paganitatem milites insuescerent, studuit ad priscum schema reformare signum illud labarum sublimius Romanorum, quod Constantinus, sicut praedictum est, in crucis formam mutaverat. Verum in publicis imaginibus depingebat Jovem quasi de coelo sibi coronam et purpuram deferentem, Mercurium et Martem in se respicientes, veagebat in imaginibus, ut sub occasione imperii latenter adorarentur dii, et hoc modo subjecti, clanculo fallerentur. Arbitrabatur enim quia si hoc sponte eis imponeret, postea quae vellet impleret. Si vero respuentes agnosceret, venia subet in rempublicam atque ipsum imperium delinquentes. Pauci siquidem etiam poenis subditi cognoverunt dolum: quia, sicut moris erat, adorare noluerant. Turba vero, ut assolet, per
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ reuerentiam respuentes. Si igit᷑ hec te facientem cog¬
nouero leticia plens ero. Presides ꝓuintiarum rariꝰ domi
suscipe frequenter eis scripta transmnitte. Ingredientib eis
ciuitatem sacerdotum nullus occurrat. Cumq ad templa
um officioꝵ. s qui uoluerit subsequat᷑. Cum ad ip̃m limen
templi ꝑuenerit pͥuatus existat. Tu enim sicut nosti ĩ¬
tus es uidex. Hoc etiam sacra sanctio uidet᷑ exigere. Obedi¬
entes igitur ꝓ ueritate pii sunt reluctantes uane glorie
comꝓpbant᷑. Quid enim paciat᷑ aut qd̃ mereat᷑ auxilium qͥ
matrem deoꝵ ꝓpiciam habere noluerit: Qui gͦ eam negle
xerint non solum sine querela non erunt. s etiam nr̃e
indignationis impetum sustinebunt. Neq enim fas ẽ.
ut illi parcat᷑ qui deos habuerit inimicos. Suade siqͥdem
eis. ut si mea uolueruit frui tuitione. om̃s matri deoꝵ
studeant offerre culturam. De eodem¬

Expanded text:
deorum reverentiam respuentes. Si igitur haec te facientem ego cogdeorum reverentiam respuentes. Si igitur haec te facientem ego cognovero, laetitia plenus ero. Praesides provinciarum rarius domi suscipe; frequenter eis scripta transmitte. Ingredientibus eis civitatem sacerdotum nullus occurrat; cumque ad templaum officiorum; sed qui voluerit subsequatur. Cum ad ipsum limen templi pervenerit, privatus existat. Tu enim, sicuti nosti, intus es judex. Hoc enim etiam sacra sanctio videtur exigere. Obedientes igitur pro veritate pii sunt; reluctantes vanae gloriae comprobantur. Quid enim patiatur, aut quod mereatur auxilium, qui matrem deorum propitiam hxerint, non solum sine querela non erunt, sed etiam nostrae indignationis impetum sustinebunt. Neque enim fas est ut illi parcatur, qui deos habuerit inimicos. Suade siquidem eis ut si mea voluerint frui tuitione, omnes matri deorum studeant offerre culturam. » Ha
Abbreviated transcription (Latin):
neq ad spectacula ꝓcedat. neq in tab̾nis bibat. aut cuilibet
arti oꝑib q turpib aut impudentil p̃sit. Qui obediunt
honorent᷑ mobedientes expelle. xenodochia constitue per
singulas ciuitates. ut nr̃a ꝑegrini clementia ꝑfruantur
non tantum nr̃i. s etiam extranei pecuniis incligentes. Ut
habeas unde fiat interim decreui singłis annis triginta mi
ta milia uini sextarios. Hoꝵ quinta pars pauꝑib templa
obseruantib debet expendi reliqua ꝑegrinis indigentib¬
potius nutriant imꝑii galilei ⁊ suos pariter necnõ etiam
etiam collationes facere paganos ad talia ministerra
paganoꝵ q uicos offerre diis pͥmicias frugum eosq huiꝰ¬
modi beneficiis institue. docens eos hoc opus olim fuisse
nr̃oꝵ. Homerus enim hoc ꝓbat. introducens eumerium
talia facientem. Nos ergo neq bona nr̃oꝵ imitamur.
s aliis remittamus negligentia non confusi. magis aũ

Expanded text:
neque ad spectacula procedat, neque in tabernis bibat, aut cuilibet neque ad spectacula procedat, neque in tabernis bibat, aut cuilibet arti, operibusque turpibus, aut impudentibus praesit. Qui obediunt, honorentur, inobedientes expelle. Xenodochia constitue per singulas civitates, ut nostra peregrini clementia fruantur. Non tantum nostri, sed etiam extranei pecunia indigentes. Ut habeas unde fiat, interim decrevi singulis annis triginta mita millia vini sextarios. Horum quinta pars pauperibus, templa observantibus, debet expendi, reliqua potius nutriant 293 impii Galilaei et suos pariter, nec non etiaetiam collationes facere paganos ad talia ministeria, paganorumque vicos offerre diis primitias frugum, eosque hujusmodi in benefactis institue, docens eos hoc opus olim fuisse nostrorum. Homerus enim hoc probat, introducens Eumaeum talia facientem. Nos ergo neque bona nostrorum imitamur; sed aliis permittimus negligentia non confusi, magis autem
Abbreviated transcription (Latin):
maior est. S ꝓpicii sint nr̃is mentib dii ꝓpt̾ negligentiam
quam habenus cum illoꝵ ꝓuidentia in paruo tempore
tanta mutatio facta sit qnͣtam neq orare pͥmitus qͥcũq
p̃sumpserat. Cur ergo credimus hoc posse sufficere. neq
respicimus quemadinodum suꝑstitionem xp̃ranoꝵ auxit
cura ꝑegrinoꝵ ⁊ circa sepulturas ⁊ mortuos multa solaci¬
a honestaq conu̾sationis studia non uera s ficta: Quas
res arbitror apud nos debere sub ueritate geri. Non itaq
sat est te talem esse. s om̃s absolute circa galathiam sa¬
cerdotes. Quos aut dep̾care aut ratione flecte. aut certe
festinanter a sacerdotali ministerio remoue. nisi diis
cum coniugib ⁊ filiis atq seruis colla summittant non
ferentes ult̾us eoꝵ seruos aut filios hoc facere contemp¬
nentes. aut galileos contra deos impie agentes.⁊ impieta¬
tes pietatib p̃ponentes. Dem̃ cunctos ammnone. ut sacerdos

Expanded text:
major est. Sed propitii sint nostris mentibus dii propter negligentiam major est. Sed propitii sint nostris mentibus dii propter negligentiam quam habemus; cum illorum providentia in parvo tempore tanta facta sit, quantam neque orare primitus quicunque praesumpserat. Cur ergo credimus hoc posse sufficere, neque respicimus quemadmodum superstitionem Christianorum auxerit cura peregrinorum, et circa sepulturas a honestaeque conversationis studia non vera, sed ficta. Quas res arbitror apud nos debere sub veritate geri. Non itaque sat est te talem esse, sed omnes absolute circa Galatiam sacerdotes. Quos aut deprecare, aut ratione flecte, aut certe festinanter a sacerdotali ministerio remove, nisi diis cum conjugibus, et filiis, atque servis, colla submiserint, non ferentes ulterius eorum servos, aut filios hoc facere contemnentes, aut Galilaeos impie contra deos agentes, et impietates pietatibus praeponentes. Deinde cunctos admone, ut sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
pla paganoꝵ constructione ⁊ ordine xp̃iane religionis
ornare. Sedib atq p̾cessionib paganoꝵ q dogmatibus
atq monitionib lectores sue suꝑstitionis instituit. ad instar
cłicoꝵ. ut horas certas ⁊ dies ⁊ orationes sollempniter ob¬
⁊ pauꝑum. aliaq ꝓuidentia circa egenos exhibita pa¬
ganoꝵ religionem componere. ⁊ pietatis nomen habere.
Si quis autem sponte uel inuito peccaret. scd̾m traditionẽ
xp̃ianoꝵ instituit post penitentiam mediocrem sustine
litteraꝵ ep̃alium quib solent alt̾utris scribentes cõmen¬
dare ꝑegrinos. ⁊ ubi ꝓficiscantur. ⁊ a quib uenrant modis
om̃ib iudicare.⁊ solatia ꝓmereri tanqͣm noti ⁊ amici sit
testimonio directi signaculi. Hec considerans. festinabat.
ut pagani xp̃ianoꝵ consuescerent officiis. Scribens enim
ritas magnitudo atq sublimitas om̃i oratione om̃iq spe

Expanded text:
pla paganorum constructione et ordine Christianae religionis pla paganorum constructione et ordine Christianae religionis ornare, sedibus, atque processionibus, paganorumque dogmatibus, atque monitionibus. Lectores suae superstitionis instituit ad instar clericorum, ut et horas certas, et dies, et orationes solemniter ceet pauperum, aliaque providentia circa egenos exhibita, paganorum relSi quis autem sponte vel invitus peccaret, secundum traditionem Christianorum instituit, ut post poenitentiam mediocrem constitulitterarum episcopalium, quibus solent alterutris scribentes commendare peregrinos, et ubi proficiscuntur, et a quibus veniunt modis omnibus indicare, et solatia promereri, tanquam noti et amici sint, testimonio directi signaculi. Haec considerans festinabat, ut pagani Christianorum consuescerent officiis. Scribens enim ritas, magnitudo, atque sublimitas, omni ratione, omnique spe
Abbreviated transcription (Latin):
sit libros. Ut gͦ cocos atq tonsores expelleret opus phi¬
losophi. non tam̃ imꝑatoris egit. Ut detraheret atq
laceraret neq philosophi neq pͥncipis fuit. Item di¬
Gitur iulianus dudum studens paganitatem in om̃i
sua licione dilatari. ⁊ xp̃ianitatem ext̾minari. pͥmũ
quidem galileoꝵ filiis. sic enim saluatoris nr̃i cultores
denominabat p̃cepit poetarum ⁊ rethoꝵ atq philosopho¬
rum non legere disciplinas. propriis inquit pennis scd̾m
tionib. contra nos bella suscipiunt. Et templa quidem
aꝑta erant sacrificiaq paganoꝵ ꝑ ciuitates. scd̾m uolũ¬
tatem illius ꝓcedebant. ip̃e autẽ estuabat. ne feruor eus
xp̃ianoꝵ habundanti frustraretur. Et maxime pulsabat᷑
quia multi sacerdotum suoꝵ xp̃ianas habebant uxores ⁊
filios atq seruos. Arbitratus autẽ xp̃ianitatis statum
ex uita bona. ⁊ conu̾satione consistere studuit ubiq tem¬

Expanded text:
sit libros. Ut ergo coquos atque tonsores expelleret, opus phisit libros. Ut ergo coquos atque tonsores expelleret, opus philosophi, non tamen imperatoris egit; ut detraheret, atque laceraret, nec philosophi, nec principis fuit. Igitur Julianus dudum studens Paganitatem in omni sua ditione dilatari, et Christianitatem exterminari, primum quidem Galilaeorum filiis sic enim Salvatoris nostri cultores denominabat praecepit ne poetarum aut philosophorum legerent disciplinas. Propriis, inquit, pennis vulnetionibus, contra nos bella suscipiunt. Et templa quidem erant aperta, sacrificiaque Paganorum per civitates secundum voluntatem illius procedebant; ipse autem aestuabat, ne fervor ejus Christianorum abundantia frustraretur. Et maxime pulsabatur, quia multi sacerdotum suorum Christianas habebant uxores, et filios et servos. Arbitratus autem Christianitatis statum ex vita bona et conversatione consistere, studuit ubique tem
Abbreviated transcription (Latin):
corpus quidem constantii regio honore sepeliuit. Expu¬
lit q epalatio eunuchos. tonsores ⁊ cocos. Eunuchos
quidem. quia eiꝰ uxor obierat. postqm non duxit aliã.
Cocos autẽ eo qd̃ cibis simplicib uteret᷑. Tonsores uero
unus inquit sufficit e multis. Scriptoꝵ autẽ płimos
antique fortune restituens. reliquis eoꝵ mercedem
scripture dari p̃cepit. Abscidit quoq publicum cur-¬
sum mularum ⁊ caballoꝵ. Hec eiꝰ oꝑa laudant pauci.
plurimiq uituꝑant. Is enim etiam noctib uigilãs
conscribebat libros. ⁊ descendens in senatu publice re¬
citabat. Solus enim imꝑatoꝵ a iulio cesare ĩ curiam
senatus recitauit orationes. Honorabat disciplittarũ
cultores maxime philosophantes. Habebat autẽ plu¬
rimum uane głe uicium. ⁊ in oratione quam de ce¬
sarib scripsit. cunctos ante se pͥncipes lacerauit. Hac
ergo arrogantia motus. etiam contra xp̃ianos conscrip¬

Expanded text:
corpus quidem Constantii regio honore sepelivit. Ejecorpus quidem Constantii regio honore sepelivit. Ejecit vero e palatio eunuchos, tonsores, et coquos: eunuchos quidem, quia uxor ejus obierat, post quam non duxit aliam; coquos autem, eo quod cibis simplicibus uteretur; tonsores vero, quia multis, inquit, sufficit unus. Scriptorum autem plurimos antiquae fortunae restituens, reliquis eorum mercedem scripturae dare praecepit. Abscidit quoque etiam publicum cursum mularum et caballorum. Haec ejus opera laudant pauci, vituperant multi. Is enim etiam noctibus vigilans conscribebat libros, et descendens in senatu publice recitabat. Solus enim imperatorum a Julio Caesare in curia senatus recitavit orationes. Honorabat disciplinarum cultores, maxime philosophantes. Habebat autem plurimum vanae gloriae vitium, et in oratione, quam de Caesaribus scripserat, cunctos ante se principes laceravit. Hac ergo arrogantia motus, etiam contra Christianos conscrip
Abbreviated transcription (Latin):
ut haberent idolis immolandi licentiam. Sic gͥ utrumq
popłm merorib uulneratum a defuncto cognoscens. et
communiter om̃s eunuchoꝵ uiolentra. ⁊ p̃cipue eusebii
nichomediensis ep̃ rapinis ingemiscentes qui suam se
Iulianus itaq apud om̃s semetip̃m artificioso uelamĩe
commendabat. Et alios quidem amare se fingebat. aliis
commune qualis esset in religione monstrabat. Et
pͥmum quidem crudelitati constantii circa subiectos
derogans. ⁊ eam coram uniuso popło redarguens. iubet
ep̃os exilio deportatos reuocari ⁊ confiscatas eoꝵ reddi sub¬
stantias. Templa quoq paganoꝵ uelociter suos necessa¬
rios p̃cepit aꝑire. Eos autẽ qui fuerant ab eunuchis
opp̃ssi. reciꝑe que male ab eis fuerant abrepta sancciuit.
Eusebium uero p̃sidentem imꝑiali cubiculo morte dãp¬
nauit. non solum quia multos opp̃sserat. s qͥa gallum
quoq frẽm suum eiꝰ consilio audierat int̾emptum. ⁊

Expanded text:
ut haberent idolis immolandi licentiam. Sic igitur utrumque ut haberent idolis immolandi licentiam. Sic igitur utrumque populum moeroribus vulneratum a defuncto cognoscens, et communiter omnes eunuchorum violentia, et praecipue Eusebii Nicomediensis episcopi rapinis ingemiscentes, qui suam sedJulianus ita apud omnes semetipsum artificioso velamine commendabat. Et aliis Christianis quidem amare se fingebat, aliis n qualis esset in commune religione monstrabat. Et primum quidem crudelitati Constantii circa subjectos derogans, et eam coram universo populo redarguens, jubet episcopos exsilio deportatos evocari, et confiscatas eorum reddi substantias. Templa quoque paganorum velociter suos necessarios praecepit aperire, eos autem qui fuerant ab eunuchis oppressi, recipere, quae male ab eis fuerant abjecta sancivit. Eusebium vero praesidentem imperiali cubiculo morte damnavit, non solum quia multos oppresserat, sed quia Gallum quoque fratrem ejus consilio audierat interemptum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tarent. adeo ut unus ex his diceret᷑. locupletium. qͦnquã
ita conuenire qͣre habes. alter unde habes. tercius pone
qd̾ habes illa coniugem corripuit. atq increpans quod
laudis sue incuriosus esset talem se reddidit. postea exactõ¬
nes imꝓbas detestans fiscum lienem uocabat. quod eo
Gĩtur defuncto constantio. iulianus iam thracias obti¬
nebat. ⁊ non multo post constantinopolim ueniens
appellatus est augustus. Interea cum constantinopolĩ
popłm complacaret. ⁊ eoꝵ fauorem decent̾ acqͥreret.
Quod hac arte fecit. Bene namq sciebat constantiũ
ab om̃ib populis nomen consubstantialitatis amplec¬
tentib ocliri. Ob quam rem ab ecclesiis uidebantur ex¬
clusi. ⁊ ep̃i confiscati. exilioq directi. Simul etiam ⁊ pa-
ganos nouerat fuisse contristatos ꝓhibitione sacrificioꝵ.
⁊ desiderari adipisci tempus quo eoꝵ aꝑirentur templa

Expanded text:
tarent, adeo ut unus ex his diceretur locupletium quemque tarent, adeo ut unus ex his diceretur locupletium quemque ita convenire: 'Quare habes?' Alter: 'Unde habes?' Tertius: 'Pone, quod habes', illa coniugem corripuit atque inlaudis suae esset incuriosus, talem reddidit postea, ut exactiones improbas detestans, fiscum lienem vocaret, quod eo gitur defuncto Constantio, Julianus jam Thracas obtinebat, et deinceps Constantinopolim veniens appellatus est Augustus. Interea dum Constantinopolim populum complacaret, et ejus favorem decenter acquireret. Quod hac arte fecit. Bene namque sciebat Constantium ab omnibus populis nomen consubstantialitatis amplectentibus odiri: ob quam rem ab ecclesiis videbantur exclusi, eet paganos fuisse contristatos prohibitione sacrificiorum, et desiderare adipisci tempus, quo eorum aperirentur templa,