comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lia. ne talia patiamuni. Deficite plorando
ocłi mei et caliginẽ obducite fundentes
flumina lacrimarum: ne uideam cedi
gladio quos dum leuis uirga tangeret
treimii: dum tristantes leuider inderem
erpaui. Igitur dum hec et alia semior
ꝓsequeretur: ecce amborum coninges
cum natis ꝓpruis ueniunt: et aspectib
corum ꝓprios infantulos offerentes has
seruitiuas relinquitis: Quib coningiz
ur̃i traditis caritatẽ: Quid putatis erunt
infantum horum dñi. et domorum ur̃ar̃
auidissimi ꝑsuasores: Qui erunt ur̃e
occupatores familie. uel qui sibi diui¬
suri sunt uernaculos quos mitristis:
heu quam ferro heu quam impio.
crudelitatis genere parentes despicitis.
a micos repuitis. urores abicitis filios ab¬
dicatis: et uos ipsos cariufici ultroneos
et illa referuutur: inter uxorum lacri¬
mas et suspiria filiorum ceperunt mi¬
lites xp̃i mollescere et anumos flectere
ad dolorem. huic spectaculo ut supra

Expanded text:
lia, ne talia patiamini. Deficite plorando, lia, ne talia patiamini. Deficite plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum virga levis tangeret, tremui; dum tristantes leviter viderem, expavi. 8. Igitur dum haec et alia senior prosequeretur, ecce amborum conjuges cum natis propriis veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offerentes, has servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantium domini, et domorum vestrarum avidissimi pervasores? Qui erunt vestrae occupatores familiae? vel qui sibi divisuri sunt vernaculos, quos nutristis? Heu quam ferreo, heu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroneos et ista referuntur, inter uxorum lacrymas, et suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dolorem. Huic spectaculo, ut supra
Abbreviated transcription (Latin):
ueram ego infelix filios sepulturus
expedam. Ofilii mei baculum senec¬
tutis et geminum meorum iuscerũ
lumem. nati feliciter et ꝓspere educa¬
A excellentissiiue memorie et ingenis
singularis omniumq liberalium peri¬
ua literarum imbuti. que ista repen¬
de in sania ur̃a uoluntate ꝓ genita mor¬
as uos fecit eẽ amatores: Nunquam
ista nuientib placuit: nunquam mori¬
turis suum amorem induxit. Ad quos¬
cumq autẽ ꝑ uenire potuit iolenter
admissa ẽ: et non ẽ uoluntarie abullo
iuiuente suscepta. Si hanc nudus debitor
sub auaro feneratore positus nulla podest
ratione diligere nec solum non diligere cog¬
noscitur s timere: qua ratione cam appetit
qui et bonis exuberat om̃ib et penitus ulli ulli¬
nichil debet: Ueiude huc senes. et mecũ
suꝑ filios plangite: qui uo iuscera pa¬
terna habere sentitis. Uenite hunc ui¬
uenes. et flete suꝑ uiuenes sponte pere¬
untes. Huc accedide patres: et ꝓhibete ta¬

Expanded text:
veram, ego infelix filios sepulturus veram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? Venite huc, senes, et mecum super filios plangite, qui vos viscera paterna habere sentitis. Venite huc, juvenes, et flete super juvenes sponte pereuntes. Huc accedite, patres, et prohibete ta
Abbreviated transcription (Latin):
michi semꝑ pltis blanditus es fili. et cil
amplius uerecundatus e. Inillum mus¬
nu meani peperi inte paternos uultꝰ
tfudi. Tu patri utilior: iste similior.¬
heu me heu me miseram. Circumual¬
unt me ex ouim parte in comꝑabiles lue¬
tus. inaudita miseria: et gemuia orbitas
nuillis penitus tribulationib comꝑan¬
da. Omitto filios: ad mordẽ ultro ꝓspe¬
uintes. Quos si mͥ hostes auffrrent. ꝑ me¬
dias sequereł acies bellatorum. Si ui¬
dicia iuolenta concluderent: carcerem si¬
muil irrumperem moritura. Nouum
hoc genus ẽ percundi: in quo carnifex
igatur ut feriat: uita optatur ut pe¬
tat: mor in uitatur ut ueniat. Houus
hic luctus ẽ. noua miseria: in qua na¬
torum uiuentus sponde amittitur. et
parentum miseranda cogitur senectꝰ
it uiuat. Ista et his similia matre ꝓ¬
scquente: infirmus pater et grauis
um semo manib adducitur scruu¬
loñi. Et cigneo capiti terre puluerẽ
spargens: huiusmodi dabat uoces.

Expanded text:
mihi semper plus blanditus es, fili; et tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti terrae pulverem spargens, hujusmodi dabat voces
Abbreviated transcription (Latin):
partus afferre:. Nam illa partus sui dolo¬
res consolationib suꝑabat: dum in uno
dolore duos filios pareret et geminum
patri funderet filiorum affeccum. Nunc
uero insanabilis dolor. in consolabilis pe¬
na. in remediabilis cruciatus. in comꝑa¬
bilis partus ẽ: quo spes et gaudium tol¬
litur uita contempnitur. resputur głia
et contemptis omnib pietatis affectib
mortis attrocitas potuis appetitur quã
timetur. Obsecranus uos o amici Rm̃i
tandem his date claudib finem: et uos
patres ẽẽ dulcͥum filiorum uel ad moni¬
ti mementote. hec et his similia amicis
dicentib miseram se clamans mater adue¬
nit: et soluto capite canos sue seuecartis
ostentans. in conspectu eorũ uestem qua pet¬
tus tegebatur scidit: et cunctis flentib os¬
tendebat eis. laxis pellib quas surerant
mammas. Et blauclimenta que in fãcie
eorum exhibuetat eulando lacrimans.
memorabat. Aiebut ergo ad ambos. Tu

Expanded text:
partus afferre? Nam illa partus sui dolopartus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appetitur potiusquam timetur. Obsecramus vos, o amici charissimi, tandem his date cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu
Abbreviated transcription (Latin):
ra non tumerent. Qui cum beatissimis
consolationib ad quiescerent et uerbera
carnificum auimo ꝑ seueranti transirẽt
capitalem uissi sunt subire sententiam:
ea uidelicet ratione ut sieodem momen¬
to quo decollandi erant sacrificuis consen¬
sissent: et parentib suis et comugib et
filiis et facultatib redderentur. Erant
enm non solum ut diximus genere cla¬
rissum uiri: s et facultatib ditati. Quoꝵs
erat pater tranquillinus nomine: et
marcia mater uocabatur. qui illos seque¬
bantur cum uxorib eoꝵ et filiis. Nimio
enim in suis nepotib ducebantur affeccui
Unde factum ẽ ut abagrestino cromatio
urbis rome prefecto triginta dierum i¬
ducias impetrarent: inquorum spatio
ageretur cumeis. quatinus ad turifican¬
dum ydolis consentirent. Accedentes itaq
amici eorum ad cos: ceꝑunt dicere. Unde
uobis tam dura mens tanq ferrcũ
pectus. quod caniciem patris patimini ab¬
icere et matri iam decrepite nouos dolores

Expanded text:
a constantia. 4. Qui cum beatissimis consolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus suis et conjugibus et filiis et facultatibus redderentur. Erant enim non solum, ut diximus, genere clarissimi viri, sed et facultatibus dilatati; quorum erat pater Tranquillinus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebantur affectu. Unde factum est, ub ab Agrestio Chromatio urbis Romae praefecto triginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consentirent. 5. Accedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores
Abbreviated transcription (Latin):
supponentes sc̃õ uiro ad herere et sacris eꝰ
gaudeluant informari exemplis. Cumq
fulgor tante claritatis quasi lucifer ma¬
tutinus solem iustitie muntians. totam
ꝓuinciam iam ꝑlustrasset: princeps ci¬
uitatis defensor nomine uir głiosus et
scłm caducos huius mundi honores po¬
tentissimus. tot inuaculorũ nouitate ꝑ¬
culsus. deo dignum pontifice ꝑ iuter¬
nuntios euocans ut adse uenire digni

Expanded text:
o adhaesere et sacris ejus gaudebant informari exemplis. Cumque fulgor tantae claritatis, quasi Lucifer matutinus solem justitiae nuntians, totam provinciam jam perlustrasset, princeps civitatis Defensor nomine, vir gloriosus, et secundum caducos hujus mundi honores potentissimus, tot miraculorum novitate perculsus, Deo dignum pontificem per internuntios evocans, ut
Abbreviated transcription (Latin):
turio tam obstinatam iudeorum
contentionẽ positum inmedio ip¬
sum corpus exusfit: et itr uos
simis gemmis cariora et auro omui
ꝓbabiliora pignem facta colleginus.
ac sicut conueiuebat exmore condidi¬
mus. Quo in loco etiam nunc p̃stante

Expanded text:
turio tam obstinatam Judaeorum turio tam obstinatam Judaeorum contentionem, positum in medio ipsum corpus exussit; et ita nos simis gemmis chariora, et omni auro probabiliora per ignem facta, collegimus, ac, sicut conveniebat ex more, condidimus.
Abbreviated transcription (Latin):
iudit qd̾ et ꝓmartytii głia et ꝓuite
egregie iuitutib coronatus ẽ. et ꝑmor¬
tẽ prenua imiuortalitatis in deptus:
satis agere cepit ut reliquias cuis ad
scpulturam nr̃is desidetantib nemo
concenderet. Instigabutur ergo iceta
herodis pater. frãt autẽ dalec adire
iudicẽ: et petere abeo ne humandum
concederet corpus. Ne forte illum ĩ qͥt
telinquentes qui crurifixis ẽ xp̃iani
hunc colere incipiant: iudcis maxime
ista machinantib qui et nr̃os in tentis
oculis obseruarunt ne cum effiãmis
ad huc ardentib raperent̾. Ignorante ᷤ
nuserrimi quia neq xp̃m aliquan¬
do possumus detelinquere qui mortẽ
ꝓ totius mundi salute fustinuit: neq
alium quenquã colcre qui uerum
dm̃ et qui solus colendus sit noueri¬
nus. Martyres uero tanquã discipłos
dñi diligamus et ueneremur: qua¬
si in tegre fide magistro seruantes
et dño. Quorum nos quoq infide
et ꝑseuerantia caritatis: optamus
c̃ẽ participes. Ubi autẽ uidit cen¬

Expanded text:
idit quod et per martyrii gloriam et pro vitae egregiae virtutibus coronatus est, et per mortem praemia immortalitatis indeptus, satis agere coepit ut reliquias ejus ad sepulturam nostris desiderantibus non concederet. Instigabatur ergo Niceta Herodis pater, frater autem Dalcae, adire judicem, ut peteret ab eo ne humandum concederet corpus; ne forte, inquit, relinquentes illum qui crucifixus est, Christiani hunc dolere incipiant; Judaeis maxime ista machinantibus, qui et nostros in tantis oculis observarunt, ne eum flammis adhuc ardentibus raperent, ignorantes miserrimi quia neque Christum aliquando possumus derelinquere, qui mortem pro totius mundi salute sustinuit, neque alium quemquam colere, quippe qui verum Deum, et qui solus colendus sit, noverimus; martyres vero tanquam discipulos Domini diligamus et veneremur, quasi integre fidem magistro servantes et Domino, quorum nos quoque in fide et perseverantia charitatis optamus esse participes. Ubi autem vidit cen
Abbreviated transcription (Latin):
ntaenis. scđm institutionem apłicam
lesudabat: et uiuentib subse cominu¬
nter eccłe filiis ꝓut cuiq opus erat
fideliter diuidebat. Sane presentum
ocasione curarum nequaquam illuis
mentis oculus caligabat acontempla¬
tione eternorum: s quo ampluis ful¬
celutur reb transitorus. co ampluis
inhiabat ad gaudia pat̾rie celestis. Bene

Expanded text:
enis secundum institutionem apostolicam desudabat, et viventibus sub se communiter Ecclesiae filiis, prout cuique opus erat, fideliter dividebat. Sane praesentium occasione curarum, nequaquam illius mentis oculus caligabat a contemplatione aeternorum, sed quo amplius fulciebatur rebus transitoriis, eo amplius inhiabat ad g
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis ostenderet: et meritum be¬
ati uiri liquido ciuictis astantib de¬
monstraret. Tunc qui iam crediderant
infide corroboratis: qui adhiic gartili¬
tatis errore detinebantur ad pedes sc̃i
centononiium uocitari: quia exibitio¬
ins euis gaudio multiplicato fidei fe¬
nore numetus credentium cepit mul

Expanded text:
atis ostenderet, et meritum beati viri liquido cunctis astantibus demonstraret. 13. Tunc qui jam crediderant, in fide sunt corroborati, et qui adhuc gentilitatis errore detinebantur, ad pedes sancti Centonomium vocitari, quia exhibitionis ejus gaudio, multiplicato fidei foenore numerus credentium coepit m
Abbreviated transcription (Latin):
buit nobilitatẽ. Scilicet ut et ipsi fru¬
autur laude meritorum: et ceteri corum
ꝓuocentur exemplis. Si autẽ necessariũ
fuerit et gentib legite ut uel sic agnos
hanc dedit potellatẽ utt domones quos
illi deos ẽẽ arbitrantur conculcent ati
deicȩant deceptores scilicet hominum &
totius corruptionis artifices. Igitur beatus

Expanded text:
buit nobilitatem; scilicet, ut et ipsi frubuit nobilitatem; scilicet, ut et ipsi fruantur laude meritorum, et caeteri eorum provocentur exemplis. Si autem necessarium fuerit, et gentibus legite, ut vel sic agnoschanc dedit potestatem, ut daemones, quos lli deos esse arbitrantur, conculcent atque ejiciant, deceptores scilicet hominum, et totius corruptionis artifices. EPILOGUS
Abbreviated transcription (Latin):
tra iura natute meritorum gr̃a ciustodi¬
uit: ut lautorum corporum que balners
onines ꝓuincias amor cuis famaq uoli¬
tauit. quẽ nec librorum disseminatoꝵ
oratio luculentia nec mundane sapien¬
tie disputatio. nec nobilitas generis nec
opum infinita congestio cominendarit
cui omnium orc ẽ adscribendum nisi
xp̃o cuius hoc douum ẽ. qui deuotos
euis anmos. erga suam p̃uidens maies¬
tatẽ hominẽ alio pene orbe celatum et
inter tantas positum solitudines africe
hispanie gallie. italie. illirico. ipsi etiã
que urbim capud ẽ rome iuexordio
ꝓmiserat demonstrauit: Creatoris ẽ
ista beuignitas que famulos suos licet
noleutes nobilitare consucuit: ut uirtus
passibilis nec extra naturam ẽẽ humanã
scõrum doccatur exemplis. et adbeate ui¬
te unitationẽ ex fructu laboris optimus
głificat: et seruientib sibuet non tantũ
regua celorum. s etiam hic inipsis mon¬
tium secretis latere cupicntib fame tri¬

Expanded text:
tra jura naturae meritorum gratia custoditra jura naturae meritorum gratia custodivit, ut lautorum corporum, quae balneiomnes provincias amor ejus famaque volitavit, quem nec librorum disseminatorum oratio luculenta, nec mundanae sapientiae disputatio, nec nobilitas generis, nec opum infinita congestio commendavit, cui omnium ore est ascribendum, nisi Christo, cujus hoc donum est? qui devotos ejus animos erga suam praevidens majestatem, hominem alio pene orbe celatum, et inter tantas positum solitudines, Africae, Hispaniae, Galliae, Italiae, Illyrico, ipsi etiam, quae urbium caput est, Romae, ut in exordio promiserat, demonstravit. Creatoris est ista benignitas, qui famulos suos, licet nolentes, nobilitare consuevit, ut virtus possibilis nec extra humanam esse naturam sanctorum doceatur exemplis, et ad beatae vitae imitationem, ex fructu laboris optimus glorificat, et servientibus sibimet, non tantum regna coelorum, sed etiam hic in ipsis montium secretis latere cupientibus, famae tri
Abbreviated transcription (Latin):
intuens tanquam amicos uideret ani¬
mam exalauit: et ad ditus ẽ patribris
sct̃m ordinẽ scripturarum. Seruaue¬
runt mandata discipuli. inuolutũ
ncmo in terim usq ad hunc diem p̾ter
cos ubi sit conditus nouit. Legatarius
ant̃ antoniz benedicti qui tritum pal¬
lium cum melote imꝑio eus merue¬
rit acciꝑe andonixim inauconiz mu¬
nerb amplectitur: et tanquam mag¬
na hereditatt ditatus. letanter ꝑues
timentum recordatur imaginẽ sc̃ĩtatis.
cipia meritorum. Que licet parciore
ut p̃dixi sermone narrauerim: tam̃
erhis potestis aduertere. qualiter
homo di apueritia ad seneccutem
usq ꝑuenerit: quod omni semꝑ du¬
tẽ equalitatẽ ꝓpositi teuens. nec uestum̃¬
tum nutauũ nec pecdes lauit: nec
escam sectatus ẽ molliorẽ. O culorũ
quoq aciem et numerum dentium
licet paululum obetatẽ iudcrtur
attriti. nec non et pedum incessum
totius etiam corꝑis firmitatẽ ita con¬

Expanded text:
intuens, tanquam amicos videret, aniintuens, tanquam amicos videret, animam exhalavit, et additus est patribus secundum ordinem Scripturarum. Servaverunt mandata discipuli, involutum es; et nemo interim usque ad hanc diem, praeter eos, ubi sit conditum, novit. Legatarius autem Antonii benedicti, qui tritum pallium cum melote imperio ejus meruerat accipere, Antonium in Antonii muneribus amplectitur; et tanquam magna haereditate ditatus, laetanter per 60 vestimentum recordatur imaginem sanctitatis cipia meritorum: quae licet parciori, ut praedixi, sermone narraverim, tamen ex his potestis advertere qualiter homo Dei a pueritia ad senectam usque pervenerit; et quod omni semper dutem aequalitatem propositi tenens, nec vestimentum mutavit, nec pedes lavit, nec escam sectatus est molliorem; oculorum quoque aciem, et numerum dentium, licet paululum ob aetatem viderentur attriti, necnon et pedum incessum, totius etiam corporis firmitatem, ita con
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ si michi uicarium repensatis afectus
nullus ad egyptum meas ꝑfetat religd̃
ne uano corpus honore scruetur: ne ui¬
tuꝑati ut nostis anie ritus etiam aita
me seruentur obsequia. HNuius emins
gr̃a: maxime huc sum regressus. Uilg
humo regite: uos patris oꝑite copulea
Et illud quoq senis ur̃i custodite ma¬
datum: ut uemo p̃ter ur̃am dilettione
lociun tumuli nouetit. Confilo undñs
quia necessario resutrectionis tempor
hoc corpusculum resiliet indetupams
Uestimentorũ autẽ meorũ. ĩt illa uͥomͣ¬
sio. Melotem et palluim trtaum cui su¬
in ipse detulerat. Serapion auitẽ qpͥsꝰ
Ualium accipiat melotẽ. Nos cilaum
hãbete uestimentum: et ualete uistra
mea. Antoniil enin migrat: et uam
non erit in presenti scło uobiscum.
Nec dum uerba finierat et osculan¬
tib se discipulis extendens paululũ
pedes uiortẽ letus aspexit: ita ut ex
cenderant p̃sentia nosceretur. Hos

Expanded text:
est, si mihi vicarium repraestatis affectum, est, si mihi vicarium repraestatis affectum, nullus ad Aegyptum meas perferat reliquias, ne vano corpus honore servetur, ne vituperati, ut nostis, a me ritus etiam circa me serventur obsequia. Hujus enim rei gratia maxime huc sum regressus. Vos igitur humo tegite, vos patris operite corpusculum, et illud quoque senis vestri custodite mandatum, ut nemo praeter vestram dilectionem locum tumuli mei noverit. Confido in Domino, quia necessario resurrectionis tempore hoc corpusculum resurget incorruptum. Vestimentorum autem meorum sit ista divisio: Melotem et pallium tritum, cui sunovum ipse detulerat. Serapion episcopus aliam accipiat melotem; vos cilicinum habetote vestimentum, et valete, viscera mea; Antonius enim migrat, et jam non erit in praesenti saeculo vobiscum. CAP. LIX.--Verba finierat, et osculantibus se discipulis, extendens paululum pedes, mortem laetus aspexit; ita ut ex cenderant, praesentia nosceretur. Hos
Abbreviated transcription (Latin):
ei iam seni ceꝑant muistrare: ait. Ego
quidem filioli scđm eloquia scripturar̃
patrum gradior uiam. Iam enun me
ti temꝑis laborẽ repente ꝑdatis. hodie
uoi rengiosum itnaium arripuisse
succrescet. Uarias demonum nostis in¬
sidias. Uidistis coruim impetus feroces
et ires effemiuatas. Xpm̃ suspuade cre¬
dulitatẽ nominis cuis ut̃is figite men¬
tib et a certa fide uiunetui demones fu¬
gabuntur. Mementote etiam ad mom¬
tionum mearuin. Incerte condicions
uitam cotidie ancipitem retractaix. et
celeste uobis premium sine cuuctami¬
ne tribuetur. Scismaticorum quoꝙ et
hereticorũ uenena uitate. Meum cura
eos odium sectamini: quia xp̃i sunt
inimici. Scitis ipsi. quod nullus nuchs
nec pacificus quidem sermo aliquandũ
Inboc autẽ magis estote solliciti ut dm̃
p̃cepta seruetis: ut post mortem nt̃m
etetna uos recipiant tabernacula. hig
mei uobis cura. si qua patris memonu

Expanded text:
etiam ei jam seni coeperant ministrare, ait: Ego etiam ei jam seni coeperant ministrare, ait: Ego quidem, filioli, secundum eloquia Scripturarum , patrum gradior viam; jam enim Domti temporis laborem repente perdatis. Hodie vos religiosum studium arripuisse succrescet. Varias daemonum nostis insidias, vidistis eorum et impetus feroces, et vires effeminatas. Jesum suspirate, et credulitatem nominis ejus vestris figite mentibus, et a certa fide universi daemones fugabuntur. Mementote etiam admonitionum mearum et incertae conditionis, vitam quotidie ancipitem retractate, et coeleste vobis praemium sine cunctamine tribuetur. Schismaticorum quoque et haereticorum venena vitate, meumque circa eos odium sectamini, quia Christi sunt inimici. Scitis ipsi quod nullus mihi nec pacificus quidem sermo cum eis aliIn hoc autem magis estote solliciti, ut Domini praecepta servetis, ut post mortem vestraeterna vos recipiant tabernacula Lucamei vobis cura, si qua patris memoria
Abbreviated transcription (Latin):
cos uiros ac mulieres rigiduis ipse conienit.
dicens ne legitimum hoc ẽẽ nec deo placitũ:
quippe qui patrtarcharũ et ꝓpħarum se¬
pulchra que ad nos usq ꝑdurant. hec
facta conuncerent. Dnĩci quoq corꝑis
exemplum oꝑortere intueri iubeaut: qd̾
insepulchro positum lapide usq ad re¬
surrectionis diem tercium clausum fu¬
erit. Atq his modis uitium circa de fuuc¬
tos egypti et iam si scã eeñt corꝑa co argu¬
ebat dicens. Quod maius aut sanctius
corꝑe potest ẽẽ dnĩco quod iuxta consue¬
tudinẽ gentium ceterarum humo con
insitum euellit errorẽm: et repositis
consuetudinẽ supradictam ne codem
etiam cuta se laberentur errore: celerit̃
ualedicens monachis qui conflux erant
ad amicum iurtutis habitaculum repe
mediocre in cominodum senilia membra
turbasset. nocatis adse duob fr̃ĩb quos
ibidem ante quindecim annos modico
interuallo se uinctos instituebat quiq

Expanded text:
cos viros ac mulieres rigidius ipse convenit, cos viros ac mulieres rigidius ipse convenit, dicens, nec licitum hoc esse, nec Deo placitum; quippe cum patriarcharum et prophetarum sepulcra, quae ad nos usque perdurant, haec facta convincerent. Dominici quoque corporis exemplum oportere intueri jubebat, quod in sepulcro positum, lapide usque ad resurrectionis diem tertium clausum fuerit . Atque his modis vitium circa defunctos Aegypti, etiamsi sancta essent corpora, coarguebat, dicens: Quid majus aut sanctius corpore potest esse Dominico, quod juxta consuetudinem gentium caeterarum humo condinsitum evellit errorem, et repositis consuetudinem supradictam, ne eodem etiam circa se laberentur errore, celeriter valedicens monachis, qui confluxerant, ad amicum virtutis habitaculum reped paucos, cum non mediocre incommodum senilia membra turbasset, vocatis ad se duobus fratribus, quos ibidem ante quindecim annos modico intervallo sejunctos instituerat, quique
Abbreviated transcription (Latin):
scł̃i uiderit potestates parrianorũ et
meletianorum pugnare nequitia. axp̃i
territum discedere ueritate. Mortaliũ
illam ẽẽ defensionem: nec dui fallacẽ
ꝑ manere posse fantasiam. Qua ꝓpter
aiebat custodienda ẽ pia fides inxp̃o
et patrum religiosa tradicio: quam et
scripturarum lectione. et crebro mee par
ne. frẽs eum uehementissime recard abatł:
głioso patris cupientes termino decorari
S multas obcausas quas et silentio de¬
monstrabat. precipue tamen obp̃suntam
egypti consuetudinẽ contradixit. Mos et¬
enum egyptiis ẽ nobilium et p̃cipue bea¬
torum martyrum corꝑa linteaminae qui¬
dem obuoluere. et studiũ funeri selitũ
non negare: derra uero non abscondere s
suꝑ lecculos domĩ posita reseruare. hũc
honorẽ quiescentib reddi uiueterate con¬
suetudiuis uanitas traicut. De hoc an¬
tomus sepe et ep̃os deprecatus ẽ ut popłos
eccłiastica contestatione corrigerent. et lai¬

Expanded text:
saeculi viderit potestates pro Arianorum et saeculi viderit potestates pro Arianorum et Meletianorum pugnare nequitia, a Christi territum discedere veritate; mortalium illam esse defensionem, nec diu fallacem permanere posse phantasiam. Quapropter, aiebat, custodienda est pia fides in Christo, et patrum religiosa traditio, quam ex Scripturarum lectione et crebro meae parne, fratres eum vehementissime retardabant, glorioso Patris cupientes termino decorari. Sed multas ob causas, quas et silentio demonstrabat, praecipue tamen ob praesumptam Aegypti consuetudinem contradixit. Mos etenim Aegyptiis est, nobilium et praecipue beatorum martyrum corpora linteamine quidem obvolvere, et studium funeri solitum non negare; terra vero non abscondere, sed super lectulos domi posita reservare. Hunc honorem quiescentibus reddi, inveteratae consuetudinis vanitas tradidit. De hoc Antonius saepe et episcopos deprecatus est, ut populos ecclesiastica contestatione corrigerent; et lai
Abbreviated transcription (Latin):
fins iute eius fimerit dignum est. et
me commemorare et uos cum desidiis
audirr quia et hoc ineo imitabile cunc¬
til fiuit. Iuxta consuetudinẽ ad utisen¬
des fres qui mexteriore monte erant
uenit. ibq adiuina ꝓuidentia de sua
morte condiscens ita exorsus ẽ. Ultimã
fiuioli patis audite sententiam. Non
enim arbitroi quod inhoc scło it̾m tios
uisuri simus. Cogit condicio nature
ut post centenarͥum numerum quẽ
umis quinq suꝑ gredior iam resoluat
ealocutus: audientium pectora con¬
tibuuit. Cemitus lacrimeq: dicta me¬
nntu consecuta sunt. Amplexabantur
cam unuersi quasi iam de scło recessu¬
tum. Atille tanquam aliena descrens
debere subreꝑe s tanquam cotidie mo¬
oerituriutt ante predixerat absordidis
cogitationib animam custodire: et om
ꝑuersitatẽ. Neq cum arrianis uicom¬
mune uingamini: quia impietas eoꝵ
iã om̃ib manifesta ẽ. His etiam illud
ad debat nullum debere xp̃ianum cũ

Expanded text:
finis vitae ejus fuerit, dignum est et finis vitae ejus fuerit, dignum est et me commemorare, et vos cum desiderio audire, quia et hoc in eo imitabile cunctis fuit. Juxta consuetudinem ad visendos fratres qui in exteriori monte erant, venit, ibique a divina providentia de sua morte condiscens, ita exorsus est: Ultimam, filioli, patris audite sententiam, non enim arbitror quod in hoc saeculo iterum vos visuri simus. Cogit conditio naturae, ut post centenarium numerum, quem annis quinque supergredior, jam resolvar. Ita locutus, audientium pectora contristavit: gemitus lacrymaeque dicta moerentia consecutae sunt. Amplexabantur eum universi, quasi jam de saeculo recessurum. At ille, tanquam aliena deserens,debere subrepere, sed tanquam quotidie morituros, ut ante praedixerat, a sordidis cogitationibus animam custodire, et omnperversitatem; neque cum Arianis communione jungamini, quia impietas eorum jam omnibus manifesta est. His etiam illud addebat, nullum debere 59 Christianum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tem: uigiliter respondit. Si ad suilaũ
uenistis: suꝑfluts labor ũr ẽ. Si ait̃
bona conuenit unitari. Sicgo adulos
uenissem: uos imitaret. S quia uol
ad me quasi adfapientẽ uenistis. estecte¬
abscessetunt phuosophi utrumnꝙ mn¬
rantes et acumen ingemii: et demorili
quia litteras ignoraret: tali ãlpitdes
alligaut dicens. Responte michi. Quid
ptuis ẽ sensus an lutere: & quid cuius exor¬
aum est: Sensus ex literis. anlittere orit᷑ . sie
esensu: Illis asserentib quia sensus eẽt
autor atꝙ inuentor litterarum.: ait. Igit᷑
lu sensus incolumis ẽ: hic litteras non re¬
quirt. Quis presentiũ post collectionẽ¬
hunc non exclamauerit cum obstupue¬
tin et ipsi qui uicti sunt tantam in m¬
mqto litteraruni sagacitatẽ animi
umrantes: Neq enim ut insolitudine
aduit inmontib uersatus atq omne
dudem exigens uitam agrestis et rigidus
ita: s icundus atq affabilis sermonẽ¬

Expanded text:
entem, vigilanter respondit: Si ad stultum entem, vigilanter respondit: Si ad stultum venistis, superfluus est labor vester; si autem bona convenit imitari. Si ego ad vos venissem, vos imitarer; sed quia vos ad me quasi ad sapientem venistis, estoteAbscesserunt philosophi, utrumque mirantes, et acumen ingenii, et daemonum quia litteras ignoraret, tali disputatione colligavit, dicens: Respondete mihi, quid prius, sensus an litterae? et quid cujus exordium? Sensus ex litteris, an litterae oriuntur ex sensu? Illis asserentibus quia sensus esset auctor atque inventor litterarum, ait: Igitur si cui sensus incolumis est, hic litteras non requirit. Quis praesentium post hanc colluctationem non exclama verit, cum obstupuerint et ipsi qui victi sunt, tantam in imperito litterarum sagacitatem animi admirantes? Neque enim, ut in solitudine et montibus versatus, atque omnem ibidem exigens vitam, agrestis et rigidus erat, sed jucundus atque affabilis, sermone
Abbreviated transcription (Latin):
titudo. colluctatorum in monte nr̃oꝵ
ut cum eum redeuntẽ circa portam
ꝓsequeremur: atergo quedam muliet
clamitaret dicens. Ex pecta homo dei.
filia mea atrocissimo uexatur demonio.
Expecta obsecro expecta: ne ego cutteus
inteream. hoc audito admiraibilis
senex a nobis ad monitus: uolens tam̃
et ipse paululum substitit. Cumq
appropinquante muliere puella iace¬
ceret explosa: orauit tacitus iħm. et
in laudib di mater ingaudio fuit.
Ipe autẽ letabatur: quia addesiãatã
solitudinem repedebat. Erat autẽ ual¬
de sapiens et hoc inse mirabile habe¬
bat: quia cum litteras non didiciset.
tiles aduenetunt ad eum: putantes an¬
tonium se posse deciꝑe. Erat uero mn
exteriore monte. Quos cum iudisset
paganos intellexit exuultu. Et ꝓronĩs
ad eos: ꝑ interp̃tẽ ita cepit. Quar ton
longe ad stultum hominem sapienti
se uerare uoluerunt: Illis dicentibul
non cẽ illum stultum s nuniumsapi¬

Expanded text:
titudo colluctatorum in monte nostrotitudo colluctatorum in monte nostrout cum eum redeuntem circa portam prosequeremur, a tergo quaedam mulier clamitaret, dicens: Exspecta, homo Dei, filia mea atrocissimo vexatur daemonio; exspecta, obsecro; exspecta ne et ego corruens inteream. Hoc audito, mirabilis senex a nobis admonitus, volens tamen et ipse, paululum substitit. Cumque appropinquante muliere, puella jaceret explosa, oravit tacitus Dominum in laudibus Dei, mater in gaudio fuit. Ipse autem laetabatur, quia ad desideratam solitudinem repedabat. Erat autem valde sapiens, et hoc in se mirabile habebat, quia cum litteras non didicisset,tiles venerunt ad eum, putantes Antonium se posse decipere. Erat vero in superiori monte. Quos cum vidisset, paganos intellexit ex vultu; et procedens ad eos, per interpretem ita coepit loqui: Quare tam longe ad stultum hominem sapientes se vexare voluerunt? Illis dicentibus, non esse illum stultum, sed et nimium sapi
Abbreviated transcription (Latin):
creatori. qui ẽ benedictus inscła. Ipsa
mͥ credite uascuntur elementa et om̃ĩs
contra arrianum furorem scđm apłi
bi dñm suum ꝑ quẽ omnia. et in qͦ
onua facta sunt. uideat aggregari
potest: quantum adfidem populos ro¬
borauerit. Letabantur quippe omnes¬
hostilem et uumicam xp̃o heresim
anatematitari. ab eccł̃ie columpua. Nul¬
la tunc etas: nullus sexus domi reman¬
sit. Laceo dexp̃ianis. Pagani et ipsi ido¬
sos erat nomen antonio. Ambiebant
quoq saltem fimbriam uestis euis at¬
tingere: multum sibi et tactum ꝓdesse
credentes. Quot tunc diabolica obsidio¬
ne et uariis infirmitatib liberat:
quot simulachris erepta sunt spolia:
Quanti aberrore. gentilium retracti:
nr̃o iuncti sunt gregi: Tanti cerde ut
tium uicerent turbam: Preterea cum
irruentẽ multitudinẽ comites repelle¬
rent estimantes. tedio illi conuentũ
populi fore:. ipse tranquillo animo dice¬
bat. Nunquid hic cetus demonum ẽ
turbis: Nunquid obsequentium mul¬

Expanded text:
Creatori, qui est benedictus in saecula . Ipsa, mihi credite, irascuntur elementa, et omnis contra Arianum furorem, secundum bi Dominum suum, per quem omnia, et in quo omnia facta sunt , videat aggregari potest quantum ad fidem populos roboraverit. Laetabantur quippe hostilem et Christo mimicam haeresim anathematizari ab Ecclesiae columna. Nulla tunc aetas, nullus sexus domi remansit. Taceo de Christianis: pagani quoque et ipsi idoos conspicuum erat nomen Antonii. Ambiebant quoque saltem fimbriam vestimenti ejus attingere, multum sibi et tactum prodesse credentes. Quot tunc diabolica obsidione et variis infirmitatibus liberati! quot simulacris erepta sunt spolia! quanti etiam ab errore gentilium retracti, nostro juncti sunt gregi! Tanti certe, ut tium vinceret turbam. Praeterea cum irruentem multitudinem comites repellerent, aestimantes taedio illi conventum populi fore, ille tranquillo animo dicebat: Nunquid hic coetus daemonum major est turbis? nunquid obsequentium mul
Abbreviated transcription (Latin):
ciucis desttuxit mortis imꝑium: et abipsi
auerni sedib suos eripuit: et comitante
illa in effabili triumphati hostis uictrice
pompa addciteram dei patris in ꝑpetuũ
regnatuus ascendit. Eccłiam ergo siuam
quam sibi salutari ad quisiuerat sangune
sp̃s sui illustrauit aduentu: ut nundi ad¬
uersis interim exercenda. in uincibili sp̃s

Expanded text:
rtis imperium, et ab ipsis Averni sedibus suos eripuit, et comitante illa ineffabili triumphati hostis victrice pompa, ad dexteram Dei Patris in perpetuum regnaturus ascendit. Ecclesiam ergo suam quam sibi salutari acquisierat sanguine Spiritus sui illustravit adventu, ut mundi adversis interim exercend
Abbreviated transcription (Latin):
inmerserunt dicentes. ne xp̃iam.
corpus cuis tollant: et facuant ilam
sibi deam. Igitur celebrato mardytio
cius uenit in somnis beato sebastiano:
et narrauit ci qualiter martirium dĩi
suscepifset. Quod cum natraret sc̃s̃

Expanded text:
immerserunt, dicentes: Ne Christiani immerserunt, dicentes: Ne Christiani corpus ejus tollant, et faciant sibi illam deam. 75. Igitur celebrato martyrio ejus, venit in somnis B. Sebastiano, et narravit ei qualiter martyrium Domini suscepisset. Quod cum narrasset S.
Abbreviated transcription (Latin):
quanta ꝑ eoᷤᷤ fecerit. xp̃c: qualiter unꝰ¬
quisq ad palmam martyrii uenctit.
tantum modum ex plicennis. D̾. eatissima
DDe in apłorum natale dum ad confessi¬
oñe petri apłi oraret abiusidiantib pa¬
gauis aitatui: duciturq ad patronum
regionis naumatie et compellitur mar¬
cis staticulo quod illeᷤ stabat thuris gut¬
tam incendere. Tũc ait adillos. Mulie¬
rẽ marti sacrificare compellitis: ut osten¬
datis marcẽ nr̃m mubiebrib delectari
S ille impudicisfeinc ueneri potuit
pudorẽ criꝑe: michi uero tropheum
fidei fronte. portanti non poterit p̃¬
ualere. Non enim ergo meis contra cũ
ridcndo contempno. Tunc patromis
lumen iudere. nec cibum uec pot̾um
acciꝑe: solumq uos cuis qui illic eã¬
in duserat audiebatur dicentis. Ui
sex dies suggesserunt de ea p̃fecto
exterquiltiuo adhibcri. Statim aũt
ut suspensa ẽ: incenfessionẽ adm̃ e
mnsit sp̃m. Iiii arteẽ aufercutes corpꝰ
cius. saxo ligauerunit: et tyberis alueo

Expanded text:
qualiter unusquisque ad palmam martyrii venerit tantummodo explicemus. Beatissima Zoe in Apostolorum natale dum ad Confessionem Petri apostoli oraret, ab insidiantibus paganis arctatur, duciturque ad patronum regionis Naumachiae, et compellitur Martis statunculo, quod illic stabat, thuris guttas incendere. Tum illa respondit: Mulierem Marti sacrificare compellitis, ut ostendatis Martem vestrum mulieribus delectari. Sed ille impudicissimae Veneri potuit pudorem eripere, mihi vero tropaeum fidei in fronte portanti non poterit praevalere. Non enim ego meis contra eum ridendo contemno. Tunc patronus lumen videre, nec cibum nec potum accipere. Solum vox ejus qui eam illic incluserat audiebatur dicentis: Ibi sex dies suggesserunt de ea praefectex sterquilinio adhiberi. Statim autem ut suspensa est, in confessione Domini emisit spiritum. Illi autem auferentes corpus ejus saxo ligaverunt et Tiberis alveo
Abbreviated transcription (Latin):
centonomium uocitari: quia exibitio¬
ins enis gaudio multiplicato fidei fe¬
nore numerus credentium cepit mul¬
tiplicari. Multi enim teo ꝑbaptisma¬
tis sacramentũ ueterẽ hominẽ exue¬
tunt: t nouo qui scc̃m ẽteatus est

Expanded text:
Centonomium vocitari, quia exhibitionis ejus gaudio, multiplicato fidei foenore numerus credentium coepit multiplicari. Multi enim in eo per baptismatis sacramentum veterem hominem exuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ad audiendum uerbum dñi conflue¬
bit: et certatim pre ire alter alterum
in scõ ꝓposito elaborabat. factam igitur
bonorum suorum colladionẽ scõ uiro
tradunt: quo et eccłia diunis cxorna¬
titur honorib. et pauꝑes xp̃i alimen¬
tis consolarentur corporalib. Porro dis

Expanded text:
ad audiendum verbum Domino confluebat, et certatim praeire alter alterum in sancto proposito elaborabat. Factam igitur bonorum suorum collationem sancto viro tradunt, quo et ecclesiis divinis exornarentur honoribus, et pauperes Christi alimentis consolarentur corporalibus. 16. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
urbem supradictam accessit in trepi¬
dus. S dum nouitas sc̃e predicationis
quibdam icrodulis inscandalum.
nun nulli uerteitur uderisum:
miraculorum potentia reddebit atto¬
nitos. quos ad audiendam ueritatis uiã
ueternus et iuinatus error effecerat fas¬
tidiosos. ꝑͥmanus enun reuerendi pon

Expanded text:
ntrepidus. Sed dum novitas sanctae praedicationis quibusdam incredulis in scandalum, nonnullis verteretur in derisum, miraculorum potentia reddebat attonitos, quos ad audiendam veritatis viam veternus et innatus error effecerat fastidiosos. Per manus enim revere
Abbreviated transcription (Latin):
usus ẽ. S quo eus ampluis efferbust
imanitas: eo scõrum in suꝑabilis cons¬
tanti unde atrociori pulsata ẽ inuidia
inde amplioris iuitutis enituit głia. Ne
ionem igitur primum contra pietatem
habcus impietatis ministrum deu per
sucidentes sibimet principes malicie sue
iugns uicrementum: ꝑ trecentos et eo am¬

Expanded text:
quo ejus amplius efferbuit immanitas, eo sanctorum insuperabilis constantiae, unde atrociori pulsata est invidia, inde amplioris virtutis emicuit gloria. 7. Neronem igitur primum contra pietatem habens impietatis ministrum; dehinc per succedentes sibimet principes malitiae suae augens incrementum
Abbreviated transcription (Latin):
bilis conuricit asyliuii. e uiq̃ua instini¬
tia ꝓdiefensione fasitatis non nulos mut¬
tyrum ꝓstrauit gladio: alios afficit pabl¬
Io. alios oblutit pelagos. fame alios ꝑe¬
mit. alios ignib exctuciauit. alios membsa¬
tim disceiplit.: et incicibili mneauumo gnat
debachatus ȩccłiam xp̃i expugnare
nisus ẽ. S quo eius ampluis efferbust
immanitas: eo scõrum in suꝑabilis cons¬
tintu unde atrociori pulsata ẽ in uidia
mde amplioris iuitutis enituit głia. Ne

Expanded text:
is convertit asilum. Et iniqua instantia pro defensione falsitatis nonnullos martyrum prostravit gladio, alios affixit patibulo, alios obduxit pelago, fame alios peremit, alios ignibus excruciavit, alios membratim discerpit, et indicibili morticino genere debacchatus, Ecclesiam Christi expugnare nisus est. Sed quo ejus amplius efferbuit immanitas, eo sanctorum insuperabilis constantiae, unde atrociori pulsata est invidia, inde amplioris virtutis emicuit
Abbreviated transcription (Latin):
es cumi quib erat: et si aliquid necessa
nm abeis audierat se fatebatur ad
tre etiam hoc munus acceꝑat. Si quiᷤ
mmignarus eius inter multitudinẽ
monachorum eum iudere desiderasset
uillo idicante cederis p̃dermissis ad
antonum currebat: et anime puri
do ostndebat se decelestib cogitare:
sicut scriptura ait. Corde letante: uul
dias sibi machiuantem agniouit: dicens
ad filias iuas. Non ẽ facies patris uti.
ficut heri et nuduis tertuis. Sic samu¬
e agnouit dauid. Letificatos enuim
hubebat oculos: et dentes sicut lac can¬
didos. Similiter agnoscebatur antoniis
qua semꝑ candem faciem inter ꝓsꝑa¬

Expanded text:
eos cum quibus erat; et si aliquid ab eis eos cum quibus erat; et si aliquid ab eis necessarium audierat, se fatebatur adjtore etiam hoc munus acceperat. Si quis enim ignarus ejus, inter multitudinem monachorum eum videre desiderasset, nullo indicante, caeteris praetermissis, ad Antonium currebat, et animae purido ostendebat se de coelestibus cogitare, sicut Scriptura ait: Corde laetante vultdias sibi machinantem, dicens ad filias ejus: Non est facies patris vestri sicut heri et nudiustertius . Sic Samuel agnovit David: Laetificatos enim habebat oculos, et dentes sicut lac candidos . Similiter agnoscebatur Antonius, quia semper eamdem faciem inter
Abbreviated transcription (Latin):
dolebat suꝑ se ad celestia transuolari
et maximum gaudium mixtumme¬
rore uicti uictoresq tribuebunt. Sti¬
timq ad eum uox facta ẽ dicens. Ani¬
maduerde quod uides. Et tunc aepto
illuminato corde indellige auimarũ¬
illum ẽc̃ conscensum et diabolum
ꝓhibentem: qui et sibi retineret obrus¬
rios: et in scõrum quos deciꝑe nonpe¬
cilium interrogantib compellelumis
edicere: nec sp̃ales filios pura intp̃o as¬
ma occultare quicquam uolelit. Piest¬
tim cum eiusmodi signorumn celitose
amorem ministraret ꝓpofito. ⁊ sacail
laboris ostenderet. Aunquam ile ait
ira subuia coucitatus pacientiam supit
aut humilitatẽ erexit uigłiam. llam a
clericos usq adultimum gradum an
aicendum se commnitebat. Diaconos uero
qui ideum humuilitatis causa uenie¬
liit. cum ꝓ adiutorio eorum eis pre¬
latib disputaret: ad orandum dñm
sib pponebat non erubescens et ipse dis¬
ce. S ani et in terrogabat frequenter

Expanded text:
dolebat super se ad coelestia transvolare, dolebat super se ad coelestia transvolare, et maximum gaudium mixtum moerore victi victoresque tribuebant. Statimque ad eum vox facta est dicens: Animadverte quod vides. Et tunc coepit illuminato corde intelligere animarum esse conscensum, et diabolum prohibentem; qui et sibi retineret obnoxios, et in sanctorum, quos decipere non poxilium, interrogantibus compellebatur edicere; nec spirituales filios pura in Christo anima occultare quidquam volebat, praesertim cum hujusmodi signorum relatio et amorem ministraret proposito, et fructum laboris ostenderet. Nunquam ille aut ira subita concitatus patientiam rupit, aut humilitatem erexit in gloriam. Nam omnes clericos usque ad ultimum gradum ante edicendum se caput submittebat. Diacones vero, qui ad eum utilitatis causa veniebant, cum pro adjutorio eorum ejus praesentibus disputaret, ad orandum Dominum sibi praeponebat, non erubescens, et ipse discere. Nam et interrogabat frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ temptare luctari contendere. ne
nobis liber transitus eẽt adcelum: horta¬
batur moneus. Assumite arma đi: ut
lihabeus quod denobis dicere possit ini¬
micus confundatur. Nos autẽ apłici re
cio deus scit. R paulus quidem usq
ad tercium celum raptus ẽ ibiq auditis
uerbis in effabiliter desendit. Antouzus
autem usq ad aerem sublatus: post col
monte ignarus fuisset: et huius secũ
in quireret nocionẽ oranti et adũo
reuelabatur. iet erat scłm quod scriptũ
est adeo doccus. Demq cum aft̾̃ibus
haberetur iste tractatus. et abeo se¬
dule sciscitarentur. quẽ ad modum se
post corꝑis sarcinani anima gerere.
quiue ei locus post extsi. dncederecur.
ꝓxima nocte uox desuꝑ nomen euis
inclamitans ait. Antoni exurge: ei
atq terribilem capud ad mibes usq¬
tollentem. Uidet etiam penuatos quos
E quib alios aprehensos elidelut ad
terraui. alios frustra retinere nitens

Expanded text:
semper tentare, luctari et contendere, ne semper tentare, luctari et contendere, ne nobis liber transitus esset ad coelum, hortabatur monens: Assumite arma Dei, utli habens quod de vobis dicere possit inimicus , confundatur. Nos autem apostoliciio, Deus scit . Et Paulus quidem usque ad tertium coelum raptus est, ibique auditis verbis ineffabilibus, descendit; Antonius autem usque ad aereum sublatus, post collmonte ignarus fuisset, et ejus secum inquireret notionem, oranti ei a Domino revelabatur; et erat, secundum quod scriptum est, a Deo doctus . Denique cum a fratribus haberetur iste tractatus, et ab eo sedule sciscitarentur quemadmodum se post corporis sarcinam anima gereret, quive ei locus post exitum concederetur; oxima nocte vox desuper nomen ejus inclamitans, ait: Antoni, exsurge, eatque terribilem, caput usque ad nubes attollentem; vidit etiam pennatos quosde quibus alios apprehensos elidebat ad terram 53 alios frustra retinere contendens,
Abbreviated transcription (Latin):
set: raptum se sensit insp̃ũ et abangłis
in sublime fecri. Pibentib transitum acris
demonib. ceꝑunt angłi contradicentes
requirete que ẽẽt causa retinendi: nullis
natiuitatis replicare peccata nitentibus
calumpniosa ora angeli clauserunt: dicen¬
tes non debere eos angtiuitate eius delic¬
ta narare que iam xp̃i eeñt bonitate sopita.
Siquid autẽ scirent exeo tempore quo factꝰ
eẽt monachiis. et do se consecrasset: liceret
ꝓferri. Accus abant demones: multa ꝓ¬
caciter mentientes. Et cum de eeñt ꝓbu¬
menta fallacib liter autonio corsensus
aꝑitur. Et statumn rediens inse inco loco
in quo stare coꝑat: hoc sc rursum uidit
cẽ quod fuerat. Tunc uero oblitus eẽ
ex illa hora noctẽ gemitu ac lamentatio¬
ne transegit: reputans secum humanoꝵ
hostium multitudinẽ et colluctationẽ
tanti exercitus. et laboriosum ꝑ acrem
iter adcelum. Et hoc apłi c̃ẽ dictum quod

Expanded text:
set, raptum se sensit in spiritu, et ab angelis set, raptum se sensit in spiritu, et ab angelis in sublime deferri: prohibentibus transitum aeris daemonibus, coeperunt angeli contradicentes requirere quae esset causa retinendi, nullis nativitatis replicare peccata nitentibus, calumniosa angeli ora clauserunt, dicentes non debere eos a nativitate ejus delicta narrare, quae jam Christi essent bonitate sopita; si qua autem scirent ex eo tempore quo factus esset monachus, et Deo se consecrasset, licere proferri. Accusabant daemones multa procaciter mentientes; et cum deessent probamenta fallacibus, liber Antonio conscensus aperitur. Et statim rediens in se, in eo loco in quo stare coeperat, hoc se rursum vidit esse quod fuerat. Tunc vero oblitus escae, ex illa hora noctem gemitu ac lamentatione transegit, reputans secum humanorum hostium multitudinem, et colluctationem tanti exercitus, et laboriosum per aerem iter ad coelum, et hoc Apostoli dictum, quo