comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. suspicari potest stellam unã omni terra esse maiorem. cũ uulgo
singule iux facis unius flãmam equare posse iudeantur. Ergo tunc caꝵ
uere magnicudo asserta credetur si maiores singulas ꝙͣ est omĩs terra
constiterit. qd̾ hoc modo licet recognoscas. Punctũ dixerunt ẽc̃ geometre
quod ob incomp̃hensibilem breuitatẽ sui in partes diuidi non possit. nec
ip̃m pars aliqua. sed tantũmodo signũ esse dicatur. Phisici t̾ram ad magni¬
cudinem cuti ꝑ quem sol uoluitur. puncti modum obtinere docuerũt. Sol
autem quanto mmor sit curo proprio dep̃hensum est. Aaifestissimie
enim dimensionũ racionib constat mensuram solis ducẽtesimam sextã
decimam ꝑtem habere maguitudins cuti ꝑ quem sol ip̃e discurrit. Cum
ergo sol ad circum suũ pars certa sit. t̾r̾a uero ad cutum solis punctum
sit. ꝙ pare esse non possit sine cunctatione iudicii solem constat terra

Expanded text:
fecit, suspicari potest stellam unam omni terra esse maiorem, cum uulgo fecit, suspicari potest stellam unam omni terra esse maiorem, cum uulgo singulae uix facis unius fiammam aequare posse uideantur? Ergo tunc earum uere magnitudo adserta credetur, si maiores singulas quam est omnis terra constiterit. Quod hoc modo licet recognoscas. Punctum dixerunt esse geometrae quod ob incomprehensibilem breuitatem sui in partes diuidi non possit, nec ipsum pars aliqua, sed tantummodo signum esse dicatur. Physici terram ad magnitudinem circi per quem sol uoluitur puncti modum obtinere docuerunt. Sol autem quanto minor sit circo proprio deprehensum est. Manifestissimis enim dimensionum rationibus constitit mensuram solis ducentesimam sextam decimam partem habere magnitudinis circi per quem sol ipse discurrit. Cum ergo sol ad circum pars certa sit, terra uero ad circum solis punctum sit, quod pars esse non possit, sine cunctatione iudicii solem constat terra
Abbreviated transcription (Latin):
dubio uidetur non impediente aliqua ꝑte terrȩ. quȩ tota puncti locũ pro
celi magnitudine iux obtinet. Cui ergo australis uerticis stellas nũqͣm
de terris udere contigerat. ubi circũspectu libero sine offensa t̾rem obitis
iusa sunt. uire qiͣ noue admiracionẽ dederunt. Et quia intellexit cãm
propt᷑ quam eas nunqm antea uidisset ait. Erant autẽ he stelle qͣs
nunꝙͣ ex hoc loco udimꝰ. hunc locũ demonstratiue t̾ram dicens in qͣ
erat dum ista napraret. Sequitur illa discussio quid sit qd̃ adiecit.
Et he magnitudines om̃iun quas nũqmͣ suspicati sumꝰ. cur autem
magnitudines quas uidet in stellis nunꝙͣ homines suspicati sũt ip̃e pa¬
tefecit addendo. Stellarum autẽ globi t̾re magnitudinẽ facile uncebãt
Nam qũ homo nisi quem doctrina phĩe supra hominẽ. ĩmo uere hoĩe

Expanded text:
dubio caelum uidetur, non impediente aliqua parte terrae, quae tota puncti locum pro dubio caelum uidetur, non impediente aliqua parte terrae, quae tota puncti locum pro caeli magnitudine uix obtinet. Cui ergo australis uerticis stellas numquam de terris uidere contigerat, ubi circumspectu libero sine offensa terreni obicis uisae sunt, iure quasi nouae admirationem dederunt, et quia intellexit causam propter quam eas numquam ante uidisset, ait: «erant autem eae stellae quas numquam ex hoc loco uidimus», hunc locum demonstratiue terram dicens in qua erat dum ista narraret. Sequitur illa discussio, quid sit quod adiecit: «et eae magnitudines omnium quas esse numquam suspicati sumus». Cur autem magnitudines quas uidit in stellis numquam homines suspicati sint, ipse patefecit addendo: «stellarum autem globi terrae magnitudinem facile uincebant.» Nam quando homo, nisi quem doctrina philosophiae supra hominem, immo uere hominem
Abbreviated transcription (Latin):
Pars enim hec t̾re que incolitur ab uniu̾sis hom̃ĩb quos inuicem scire
non possumꝰ ad septemtrionalẽ uerticem siugit. et speralis conuexitas
australem nobis uerticem in nna deuiergit. Cũ eigo semꝑ cura t̾ram
ab ortu in occasum celi spera uoluatur. hic uertex qui septẽtriones habet.
quocũq uersum mũdana uõlubilitate u̾tatur. qm̃ suꝑ nos est. semper a
nobis uidetur. ac semper ostendit artos occeam metuentes equore tingi.
Australis contra quasi semel nobis pro habitationis nr̃e positione demersꝰ
nec ip̃e a nobis iunꝙͣ iudetur. nec sidera sua quib et ipse sine dubio insig¬
nitur ostendit. E hoc est qd̾ poeta nature ipĩus conscius dixit. Hĩc u̾tex
nobis semꝑ sublimis. at illum. Sub pedib stix atra tenet. manesq pro¬
fundi. Sed cum hanc dui̾sitatem celestis partis uel semꝑ uel nĩꝙͣ appa¬
rendi terre globositas habitantib faciat. ab eo qui i celo est ourne sine

Expanded text:
ur ab uniuersis hominibus — quos quidem scire nos possumus —, ad septentrionalem uerticem surgit, et sphaeralis conuexitas australem nobis uerticem in ima demergit. Cum ergo semper circa terram ab ortu in occasum caeli sphaera uoluatur, uertex hic qui septentriones habet, quoquouersum mundana uolubilitate uertatur, quoniam super nos est, semper a nobis uidetur ac semper ostendit Arctos Oceani metuentes aequore tingui. Australis contra, quasi semel nobis pro habitationis nostrae positione demersus, nec ipse nobis umquam uidetur nec sidera sua, quibus et ipse sine dubio insignitur, ostendit. Et hoc est quod poeta naturae ipsius conscius dixit: hic uertex nobis semper sublimis; at illum sub pedibus Styx atra uidet Manesque profundi. Sed cum hanc diuersitatem caelestibus partibus uel semper uel numquam apparendi terrae globositas habitantibus faciat, ab eo qui in caelo est omne sine
Abbreviated transcription (Latin):
species diudiuitur. hoc quo dicturus sum genere. Gen̾a rerum om̃iũ suas
ex se facit spẽs deorũ. Pemonũ genus ęque hominũ. Similiter uolucrũ et
ouĩum quȩ in se mũdꝰ habet. sui similes mũdi species generat. genus est¬
& aliud aĩał genus sine aĩa quidem nec tamen careus sensib. unde et beuefi¬
cuis gaudet. et aduersis imnintur atq uiciatur. Oim̃um dico quȩ in t̾ra
radicum stirpiũq incolunnta uiuiscunt. quaꝵ spẽs ꝑ totam t̾ram sparsȩ
sunt. Ipĩ çelum plenuĩ est deo. Sup̾dicta autẽ genera inhĩtant᷑ usq ad loca¬

Expanded text:
species diuiduntur hoc quo dicturus sum genere. Genera rerum omnium suae species diuiduntur hoc quo dicturus sum genere. Genera rerum omnium suae ex se deorum faciet species. Daemonum genus, aeque et hominum, similiter uolucrum et omnium, quae in se mundus habet, sui similes species generat. Genus est aliud animalis, genus sine anima quidem et tamen non carens sensibus, unde et beneficiis gaudet et aduersis minuitur atque uitiatur: omnium dico, quae in terra radicum stirpiumque incolumitate uiuescunt, quarum species per totam sparsae sunt terram. Ipsud caelum plenum est deo. Sup
Abbreviated transcription (Latin):
tis similia est fluuo e sũmo in pronũ p̃cipiti rapacitate currentis. qͦ effi¬
atur ut intẽtionem nrãm nõ solum audientiũ uerũ eciã tractantiũ ip̃orum
celeri uelocitate p̃tereat. Celum gͦ sensibilis deus adminstrator eciam om̃iu
corpor quorũ augnenta detrimentaq sol et luua sortiti sunt. Celi uo et ip̃iꝰ
aminȩ et ouñum quę i mũdo sunt ip̃e guberuator est qui est effector deꝰ
A supradcĩs enim om̃ib quoꝵ idem gubernator ẽ om̃ium frequẽtatio fertur.
influens ꝑ mũdum et ꝑ aĩam om̃ium generũ et spẽrum om̃iũ ꝑ quȩ uerũ
natura. Aliuidus autẽ preꝑatus est a deo receptatulũ omĩfornuũ spẽrum.
naturã autem ꝑ spẽs ymaginaus. mũdumq ꝑ quatuor elementa ad celum
usq adduxit. Cuncta dei uisib placitura. Omĩa autem desuꝑ pendencia in

Expanded text:
ti simillima est fluuio e summo in pronum praecipiti rapacitate currenti: quo effiti simillima est fluuio e summo in pronum praecipiti rapacitate currenti: quo efficitur, ut intentionem nostram non solum audientium uerum tractantium ipsorum celeri uelocitate praetereat. Caelum ergo, sensibilis deus, administrator est omnium corporum, quorum augmenta detrimentaque sol et luna sortiti sunt. Caeli uero et ipsius animae et omnium, quae mundo insunt, ipse gubernator est, qui est effector, deus. A supradictis enim omnibus, quorum idem gubernator deus omnium, frequentatio fertur influens per mundum et per animam omnium generum et omnium specierum per rerum naturam. Mundus autem praeparatus est a deo receptaculum omniformium specierum; natura autem per species imaginans mundum per quattuor elementa ad caelum usque perducit cuncta dei uisibus placitura. Omnia autem desuper pendentia in
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa. Huius itaq qui est unus omĩa uel ip̃e creator om̃ium. In tota hac
disputatõne curato menĩsse de celo cuncta in t̾ram & in aquã & in aera.
Igins solum ꝙ sursũ u̾sus fertur iuuificũ. ꝙ deorsum ei deseruiens. At uero
quicquid de alto descendit generans est. Qd̾ sursum u̾sus emanat nutriẽs.
Terra sola in seip̃a consistens om̃ium est receptrix. om̃ĩumiq generũ que
accipit restitutrix. Hoc ergo totũ sicut memusti ꝙ est om̃ũ uel omĩa
aĩa et mũdus a natura comp̃hensa agitãtur. ita om̃ium młtiformi ymaginũ
equalitate uariata ut infunte qualitatũ ex int̾uallo spẽs esse noscant᷑ adu¬
uatȩ tũ ad hoc ut totum unũ et ex uno omia esse uideantur. Totus itaq qͥ
unis. aĩa una. et deus unꝰ. Nunc mihi adesto totus qnͣtũ uales. qnͣtum cal¬
les astucia. Puunitatis etem̃ racõ diuina sensus intentõne nostenda torren¬

Expanded text:
omnia. Huius itaque, qui est unus omnia uel ipse est creator omnium, in tota hac omnia. Huius itaque, qui est unus omnia uel ipse est creator omnium, in tota hac disputatione curato meminisse. De caelo cuncta in terram et in aquam et in aëra: ignis solum, quod sursum uersus fertur, uiuificum; quod deorsum, ei deseruiens. At uero quicquid de alto descendit generans est; quod sursum uersus emanat, nutriens. Terra sola in se ipsa consistens omnium est receptrix omniumque generum, quae accepit, restitutrix. Hoc ergo totum, sicut meministi, quod est omnium uel omnia. Anima et mundus a natura conprehensa agitantur ita omnium multiformi imaginum qualitate uariata, ut infinitae qualitatum ex interuallo species esse noscantur, adunatae tamen ad hoc, ut totum unum et ex uno omnia esse uideantur. Totus itaque quunus, anima una, et deus unus. Nunc mihi adesto totus, quantum mente uales, quantum calles astutia. Diuinitatis etenim ratio diuina sensus intentione noscenda torren
Abbreviated transcription (Latin):
nomim. Preter hãmonã uo̾ nullum uoca alterũ. ne tante rei religiosissimꝰ
sermio multoꝵ int̾uentu p̾sentiaq uoletur. Tractatũ enm tota nm̃is
maiestate plenissimũ irreligiose mentis est multoꝵ consciẽcia publicare
Hãmona eciã additum ingresso scõq cõuentu illo. quatuor uuorum
religione et diuina dei completo p̃sencia competenti uenerabiliter
silentio ex ore hiis auinns singuloꝵ mẽtib ꝑpendẽtib diuinꝰ cupido
Asclepi om̃s humana ĩmortalis est auima. Sed non unfor¬
miter cũctȩ. Sed aliȩ alio more uel tẽpore. ASCLEPIUS.
Non eñ o trunegistre omĩs unius qualitatis anima. ¶R¬
IAEGIST RU S.o asclepi ut celeriter de uera rõis decidisti: Nõ enĩ
hic dixi omĩa unũ esse et unũ omĩa ut pote quȩ in creatore sũt omĩa
anteꝙͣ cixasset omĩa. Nec ĩmerito ip̃e dictus est omĩa. cuius membra sũt

Expanded text:
nomine. Praeter Hammona nullum uocassis alium, ne tantae rei religiosissimus nomine. Praeter Hammona nullum uocassis alium, ne tantae rei religiosissimus sermo multorum interuentu praesentiaque uioletur. Tractatum enim tota numinis maiestate plenissimum inreligiosae mentis est multorum conscientia publicare.» Hammone etiam adytum ingresso sanctoque illo quattuor uirorum religione et diuina dei completo praesentia, conpetenti uenerabiliter silentio ex ore Hermu animis singulorum mentibusque pendantibus, diuinus Cupido Asclepi, omnis humana inmortalis est anima, sed non uniformiter cunctae sed aliae alio more uel tempore. – Non enim, o Trismegiste, omnis unius qualitatis est anima? –O Asclepi, ut celeriter de uera rationis continentia decidisti. Non enim hoc dixi, omnia unum esse et unum omnia, utpote quae in creatore fuerint omnia, antequam creasset omnia? Nec inmerito ipse dictus est omnia, cuius membra sunt
Abbreviated transcription (Latin):
o asclepi ut diuino sermoni interesses adduxit. eiq
tali qui ñto om̃ium antea a nobis fcõrum uel nobis
diuino numĩe spiratoꝵ uideat᷑ esse religiosa pietate di¬
uimor. Quẽ si intelligens uideris eras omĩum bonoꝵ
tota mente plenissimꝰ. Si tñ multa sunt bona & nõ
unũ in quo sunt omĩa. Alterũ enm alt̾ius consentaneũ eẽ dmoscit᷑ om̃a
unius ẽẽ aũt unũ esse omĩa. Ita est em̃ sibi utrũq conuexũ ut separari
alterũ ab utroq nõ possit. Sed de futuro sermone hic diligẽti inquisitõe
cognostes. Tu uo̾ o asclepi procede paululũ. acq nobis q̃ utersit euoca
quo ingresso asclepius eciam hãmonã int̾esse suggessit. T R UIEGIST
ait. nulla ĩudia hãmonã prohibet a nobis. em̃ ad eius nomen multa
mem̃inꝰ a nobis ẽẽ scripta sicut in adamantissimũ et carissimũ filiũ
multa de ꝓhisica. ex ethicaq ꝙͣ plurmia. Tractatũ hunc aute tuo scribã

Expanded text:
o Asclepi, ut diuino sermoni interesses adduxit, eique tali, qui merito omnium antea a nobis factorum uel nobis diuino numine inspiratorum uideatur esse religiosa pietate diuinior. Quem si intellegens uideris, eris omnium bonorum tota mente plenissimus – si tamen multa sunt bona et non unum, in quo sunt omnia. Alterum enim alterius consentaneum esse dinoscitur, omnia unius esse aut unum esse omnia; ita enim sibi est utrumque conexum, ut separari alterum ab utro non possit. Sed de futuro sermone hoc diligenti intentione cognosces. Tu uero, o Asclepi, procede paululum, Tatque, nobis qui intersit, euoca». Quo ingresso Asclepius et Hammona interesse suggessit. Trismegistus ait: «Nulla inuidia Hammona prohibet a nobis; etenim ad eius nomen multa meminimus a nobis esse conscripta, sicuti etiam ad Tat amantissimum et carissimum filium multa physica exoticaque quam plurima. Tractatum hunc autem tuo scribam
Abbreviated transcription (Latin):
tutela et prouidencia guberuatur. Nihil autem esse inuito dño de his q̃¬
possidet ex eo loco in quo suũ constituerat auferendũ. E sicut qui uitã man¬
cipio extorquet alieno crmime non carebit. ita eum qui finem sibi domino

Expanded text:
tutela et prouidentia gubernamur; nihil autem esse inuito domino de his qututela et prouidentia gubernamur; nihil autem esse inuito domino de his qupossidet ex eo loco in quo suum constituerat auferendum; et sicut qui uitam manci
Abbreviated transcription (Latin):
lege uature. Mori eciam dicit᷑ cũ anima adhuc in corpore constituta cor¬
poreas illecebras phia docente conteniit. et cupiditatũ dulces insidias.
reliquasq onmes exuit passiones. Et hoc est quod suꝑuis ex secundo uir¬
tutũ ordine quȩ solis philosophantib apte sunt euenire signauimue.
Hanc morten dicit plato sapientib appetendam. Illam u̾o̾ quam omĩb
natura constituit. cogi uel inferri uel accersiri uetat. docens expectãdam
esse naturam. E has causas huuis apiens sanctionis. quas ex usu rerum
que in cotidiana conu̾satione sunt mutuat᷑. Ait emĩ plato eos qui potes¬
tatis imperio trudũtur in carcerẽ non oportere inde diffugere prius ꝙͣ po¬
testas ip̃a quȩ clausit abire punserit. Non enĩ uitari penam furtua dis¬
cessione. sed crescere. Hoc quoq addit. nos esse in dominio deorũ quorum

Expanded text:
lege naturae. Mori etiam dicitur cum anima, adhuc in corpore constituta, corlege naturae. Mori etiam dicitur cum anima, adhuc in corpore constituta, corporeas illecebras philosophia docente contemnit, et cupiditatum dulces insidias reliquasque omnes exuitur passiones. Et hoc est quod superius ex secundo uirtutum ordine, quae solis philosophantibus aptae sunt, euenire signauimus. Hanc ergo mortem dicit Plato sapientibus esse appetendam, illam uero quam omnibus natura constituit cogi uel inferri uel accersiri uetat, docens expectandam esse naturam, et has causas huius aperiens sanctionis quas ex usu rerum quae in cotidiana conuersatione sunt mutuatur. Ait enim eos qui potestatis imperio truduntur in carcerem non oportere inde diffugere priusquam potestas ipsa quae clausit abire permiserit: non enim uitari poenam furtiua discessione, sed crescere. Hoc quoque addit, nos esse in dominio dei, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
globose et rotunde diuiuis anmate mentib cutos suos orbesq conficuint
celeritate mirabili. Quare et tibi publi et piis om̃b retinendus animꝰ ẽ
in custodia corpis. ne ĩiussu eius a quo ille est uobis datus et hominum
uita migrandũ est. ne munꝰ assignatum a deo diffugisse uideamũ. Hec
sentencia et preceptio platonis est qui in phedrone diffuit homini nõ
esse sua sponte moriendũ. sed in eodem tamen dialogo idem dicit mortẽ
philosophantib esse appetendam. et ip̃am phiam meditationẽ moriendi¬
esse. Hec sibi ergo contraria uidentur. Sed non ita est. Nam plato du¬
as mortes hominũ nouit. Nec hoc nũc repeto quod suꝑius dictum ẽ
duac esse mortes unã animȩ. animalis alteram. Sed ip̃ius quoq aĩma¬
lie hoc est hominis duas asserit mortes. quarũ unam natura uirtutes
alteram p̃stant. Non enim moritur cũ anima corpus relinquit solutũ

Expanded text:
globosae et rotundae, diuinis animatae mentibus, circos suos orbesque conficiunt globosae et rotundae, diuinis animatae mentibus, circos suos orbesque conficiunt celeritate mirabili. Quare et tibi, Publi, et piis omnibus retinendus animus est in custodia corporis nec iniussu eius, a quo ille est uobis datus, ex hominum uita migrandum est, ne munus adsignatum a deo diffugisse uideamini.» Haec secta et praeceptio Platonis est, qui in Phaedone defìnit homini non esse sua sponte moriendum. Sed in eodem tamen dialogo idem dicit mortem philosophantibus appetendam et ipsam philosophiam meditationem esse moriendi. Haec sibi ergo contraria uidentur, sed non ita est. Nam Plato duas mortes hominis nouit. Nec hoc nunc repeto quod superius dictum est, duas esse mortes, unam animae, animalis alteram. Sed ipsius quoque animalis, hoc est hominis, duas adserit mortes, quarum unam natura, uirtutes alteram praestant. Homo enim moritur cum anima corpus relinquit solutum
Abbreviated transcription (Latin):
uiueret. Nec flesse contentus. uiso parente quen crediderat extinctum.
ubi loqui posse cepit. hoc primũ probare uoluit inhil se magis desiderare
ꝙͣ ut cum eo iam moraretur. Nec tamen apud se quȩ desiderabat faciẽ¬
da constituit ꝙͣ ante consuleret. Quoꝵ unũ prudentie. alterum pietatis
assertio est. Nunc ip̃a uel consulentis uel precipientis uerba tractemꝰ.
Queso inꝙͣ pater sanctissime atq optime quomã hec est uita ut af¬
fricanuĩ audio dicere. quid moror in terris quin huc ad uos uenire ꝓpero:¬
Non est ita inquit ille. Nisi enim cum deus hic cuius hoc templũ est
onme quod cõspicis. istic te corporis custodiis liberauerit. huc tibi aditꝰ
patere non potest. Homines em̃ sunt hac lege generati qui tuerent᷑ illũ
globum quem ĩ templo hoc mediũ uides qui terra t̾ra dicitur. hisq ani¬
mus datus est ex illis sempit̾is ignib. quę sidera et stellas uocatis quę

Expanded text:
uiueret, nec flesse contentus uiso parente quem crediderat extinctum, uiueret, nec flesse contentus uiso parente quem crediderat extinctum, ubi loqui posse coepit, hoc primum probare uoluit, nihil se magis desiderare quam ut cum eo iam moraretur. Nec tamen apud se quae desiderabat facienda constituit quam ante consuleret: quorum unum prudentiae, alterum pietatis adsertio est. Nunc ipsa uel consulentis uel praecipientis uerba tractemus. «Quaeso, inquam, pater sanctissime atque optime, quoniam haec est uita, ut Africanum audio dicere, quid moror in terris? Quin huc ad uos uenire Non est ita, inquit ille. Nisi enim deus is, cuius hoc templum est omne, quod conspicis, istis te corporis custodiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest. Homines enim sunt hac lege generati, qui tuerentur illum globum, quem in hoc templo medium vides, quae terra dicitur, iisque animus datus est ex illis sempiternis ignibus, quae sidera et stellas vocatis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uero terrena corpora anima ip̃a deducitur. et nõ mori creditur cum in
caducã regionem et in sedem mortalitatis includitur Nec te moueat
ꝙ te auima quã esse ĩmortalem dicimꝰ mortem totiens nominamꝰ.
Etenim sua morte aĩa non extinguitur. sed ad tempus obruit. Nec
temꝑali demersione beueficiũ ꝑpetuitatis illi eximitur. cum rursus e
corpore ubi meruerit contagione uicioꝵ penitus elimiata purgari.
ad pennis uite lucem restituta in integrum reu̾tatur. Plene ut arbitror
de uita et morte amme definicio liquet. quã de abditis phiȩ doctrina et
sapiencia ciceronis elicuit. Sed scipio ꝑ quietem et cęlo qd̃ in premiũ
cedit beatis. et promissione ĩmortalitatis ammatus tam gloriosã spem.
tamq inclitam magis magisq firmauit uiso pr̃e de quo utrũ uiueret
cu adhuc uideretur dubitare que siuerat. Alortem gͥ malle cepit ut¬

Expanded text:
uero terrena corpora anima ipsa deducitur et ideo mori creditur, cum in uero terrena corpora anima ipsa deducitur et ideo mori creditur, cum in caducam regionem et in sedem mortalitatis includitur. Nec te moueat quod de anima, quam esse immortalem dicimus, mortem totiens nominamus. Et enim sua morte anima non extinguitur, sed ad tempus obruitur, nec temporali demersione beneficium perpetuitatis eximitur, cum rursus e corpore, ubi meruerit contagione uitiorum penitus elimata purgari, ad perennis uitae lucem restituta in integrum reuertatur. Plene, ut arbitror, de uita et morte animae definitio liquet, quam de adytis philosophiae doctrina et sapientia Ciceronis elicuit. Sed Scipio per quietem, et caelo quod in praemium cedit beatis, et promissione immortalitatis animatus, tam gloriosam spem tamque inclitam magis magisque firmauit uiso parente, de quo utrum uiueret, cum adhuc uideretur dubitare, quaesiuerat. Mortem igitur malle coepit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
et intelligẽtiam. qd̾ legisticon et theoreticon uocatur. In iouis uim a¬
gendi qd̃ practicon dicitur. In martis ammositatis ardorem. qd̵ timicon
nũcupatur. In solis sentiendi opinandi naturã. qd̃ stheticon et phãtha¬
sticon appellant. Pesiderii uo̾ motũ quod epimeticon uocatur in uene¬
ris. Prouũciandi et int̾pretandi quȩ senciat. qd̾ hermenenticon dicitur ĩ
orbe merturii. Phiticon u̾o id est naturã plantandi et augendi corꝑa
ni ingressu globi lunaris exercet. Et est hec sicut a diuinis ultima. ita
n urĩs t̾renisq om̃ĩb prima. Corpus emm hoc sicut fex reꝵ diui¬
narum est. ita aumalis est prima substancia. et hec est differentia
inter t̾rena corpora et supera. cęli dico. et siderum aliorũq elemẽtorũ.
ꝙ illa quidem sursum accersita sunt ad aminç sedem et ĩmortalitatẽ
ex ipsa natura regionis et sublimitatis initatione meruerũt. Ad hec

Expanded text:
et intelligentiam, quod logisticon et theoricon vocant ; in Iovis vim aet intelligentiam, quod logisticon et theoricon vocant ; in Iovis vim agendi, quod practicum dicitur; in Martis animositatis ardorem, quod thymicon nuncupatur ; in Solis sentiendi opinandique naturam, quod aestheticon et phantasticon appellant; desiderii vero motum , quod epithymeticon vocatur, in Veneris; pronuntiandi et interpretandi quae sentiat, quod ἑρμηνευτικόν dicitur, in orbe Mercurii; φυτικόν uero, id est naturam plantandi et augendi corpora, in ingressu globi lunaris exercet. Et est haec, sicut a diuinis ultima, ita in nostris terrenisque omnibus prima. Corpus enim hoc, sicut faex rerum diuinarum est, ita animalis est prima substantia. Et haec est differentia inter terrena corpora et supera, caeli dico et siderum aliorumque elementorum, quod illa quidem sursum arcessita sunt ad animae sedem, et immortalitatem ex ipsa natura regionis et sublimitatis imitatione meruerunt. Ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Sed altissima et purisima pars eus qua uel sustentãtur diuiia¬
uel constant. nectar uotatur. et creditur esse potus deorum. Inferior uo
atq turbidior. potus anmaꝵ. et hoc est quod ueteres letheum flunũ
uocauerunt. Ipsum liberum patrem orphaici⁊susp
cantur intelligi. qui ab illo indiuiduo natus. in singulos ip̃e diuiditur.
ideo in illorum sacris traditur furore in membra discerptus. & frustis
sepultis rursus unus et integer emersisse quia noĩs quem diximus
mentẽ uocari ex indiuiduo prebendo se diuidendũ. et rursus ex diuiso
ad indiuiduũ reuertendo. & mũdi implet officia. et naturȩ suȩ archa¬
na non deserit. Hoc ergo primo pondere de zodiaco et lacteo ad subiec¬
tas usq speras anma delapsa dum et ꝑ illas labitur in singulis nõ so
motus quos in exertitio est habitina producit. In saturni raciorinatõe

Expanded text:
uit. Sed altissima et purissima pars eius, qua uel sustentantur diuinauit. Sed altissima et purissima pars eius, qua uel sustentantur diuinauel constant, nectar uocatur et creditur esse potus deorum, inferior uero atque turbidior potus animarum, et hoc est quod ueteres Lethaeum fluuium uocauerunt. Ipsum autem Liberum Patrem Orphaici νοῦν ὑλικόν suspicantur intellegi, qui ab illo indiuiduo natus in singulos ipse diuiditur. Ideo in illorum sacris traditur Titanio furore in membra discerptus et frustis sepultis, rursus unus et integer emersisse, quia νοῦς, quem diximus mentem uocari, ex indiuiduo praebendo se diuidendum, et rursus ex diuiso ad indiuiduum reuertendo et mundi implet officia et naturae suae arcana non deserit. Hoc ergo primo pondere de zodiaco et lacteo ad subiectas usque sphaeras anima delapsa, dum et per illas labitur, in singulis non motus, quos in exercitio est habitura, producit: in Saturni ratiocinationem
Abbreviated transcription (Latin):
auimis euenire silua influente significans. Unde & comes ebrietatis ob¬
luuo illic aminis incipit iam latenter obrepere. Nam si ammȩ memori¬
am rerũ diuiuarũ quarũ in celo erant conscie ad corpora usq deferrent.
nulla inter homines foret de diuuntate dissensio. Sed obliuionẽ quidem
onmes descendendo hauriũt. aliȩ uero magis. minus alie. E ieo in t̾ris
uerum cũ non om̃ib liqueat tamen opmnantur om̃s. quia opiuionis
ortus memorie est defectus. hi tũ hoc magis inueniũt. qui minꝰ hau
serunt. quia facile reminiscũtur quod illic aute cognouerũt. hinc est
q que apud latinos lectio. apud grecos uocatur repetita cognicio. qr
cum uera discimꝰ. ea recognoscimꝰ quȩ naturaliter memoramꝰ pͥus ꝙͣ
materialis influxio i corpus uementes ammas ebriaret. Hec est autẽ
hile. quȩ omne corpꝰ mũdi qd̾ ubicũq cernimꝰ ideis impressa forma¬

Expanded text:
animis euenire silua influente significans, unde et comes ebrietatis, obanimis euenire silua influente significans, unde et comes ebrietatis, obliuio, illic animis incipit iam latenter obrepere. Nam si animae memoriam rerum diuinarum, quarum in caelo erant consciae, ad corpora usque deferrent, nulla inter homines foret de diuinitate dissensio; sed obliuionem quidem omnes descendendo hauriunt, aliae uero magis, minus aliae. Et ideo in terris uerum cum non omnibus liqueat, tamen opinantur omnes, quia opinionis ortus est memoriae defectus. Hi tamen hoc magis inueniunt qui minus obliuionis hauserunt, quia facile reminiscuntur quid illic ante cognouerint. Hinc est quod, quae apud Latinos lectio, apud Graecos uocatur repetita cognitio, quia, cum uera discimus, ea recognoscimus quae naturaliter noueramus, priusquam materialis influxio in corpus uenientes animas ebriaret. Haec est autem hyle, quae omne corpus mundi quod ubicumque cernimus, ideis impressa, forma
Abbreviated transcription (Latin):
indiuiduo procedit. ibiq a puncto suo quod est monas uenit in diaden.
quẽ est prima protractio. Ether est eẽntia quam indiuiduam eandemq
diuiduam plato in thimeo cũ de mũdane ammę fabrica loq̃retur exp̃ssit.
Aimȩ enĩ sicut mũdi ita et hominis uniꝰ. modo diuisionis repientur
ignare.si diuine naturȩ simplicitas cogitetur. modo cãpates cum illa per
nundi uel ꝑ hominis membra ꝑfunditur. Anima gͦ cum trahitur ad
corpus i hac prima productione sui siluestrem tumultũ id est ilen ĩflu¬
entem sibi incipit expiri. E hoc est quod plato notauit in phedrone
animã in corpus trahi noua ebrietate trepidantem. uolens nouũ potũ
matĩalis allionis intelligi. quo delibuta & grauata nferius deducit᷑.
Archam huius indiciũ est. & crater liberi patris ille sidereus. in regione
que inter cancrũ est et leonem locatus ebrietatem illic pͥmũ descẽsuris

Expanded text:
indiuiduo procedit, ibique a puncto suo, quod est monas, uenit in dyadem, indiuiduo procedit, ibique a puncto suo, quod est monas, uenit in dyadem, quae est prima protractio. Et haec est essentia quam indiuiduam eandemque diuiduam Plato inTimaeo, cum de mundanae animae fabrica loqueretur, expressit. Animae enim, sicut mundi, ita et hominis unius, modo diuisionis reperientur ignarae, si diuinae naturae simplicitas cogitetur, modo capaces, cum illa per mundi, haec per hominis membra diffunditur. Anima ergo, cum trahitur ad corpus, in hac prima sui productione siluestrem tumultum, id est ὕλην influentem sibi, incipit experiri, et hoc est quod Plato notauit in Phaedone, animam in corpus trahi noua ebrietate trepidantem, uolens nouum potum materialis alluuionis intellegi, quo delibuta et grauata deducitur. Arcani huius indicium est et Crater Liberi patris ille sidereus, in regione quae inter Cancrum est et Leonem locatus, ebrietatem illic primum descensuris
Abbreviated transcription (Latin):
sisse. Ideo pͥmam nascentib offerri ait lactie alimonam. quia primꝰ eis
motus a lacteo incipit in corpora t̾rena labentib. Unde et scipiom de
animis beatoꝵ ostenso lacteo dictũ est. huic profecti huc reuertuntur.
Ergo descensure cum adhuc in cancro sunt qm̃ illic posite nec dum lacte¬
um reliquerũt adhuc in numero sunt deoꝵ. Cum uo̾ ad leonem labendo
puenerint. illic conditionis future auspicantur exordiũ. Et quia in leo¬
ne sunt rudimenta nascendi. et quedam humane nature tyrocina. aqͣ¬
rius autem adu̾sus leoni est. et illo oriente mox occidit. ideo cum sol aq̃¬
rium tenet mambus parentatur ut pote in signo qd̾ humane uitȩ contra¬
riũ uel adu̾sum feratur. Illinc ergo id est a confimo quo se zodiatus lac¬
teusq contingũt. anima descendens a tereti que sola forma diuina est. i
conum defluendo producitur sicut a puncto nascitur linea. et in longũ ex

Expanded text:
sisse. Ideo primam nascentibus offerri ait lactis alimoniam, quia primus eis sisse. Ideo primam nascentibus offerri ait lactis alimoniam, quia primus eis motus a lacteo incipit in corpora terrena labentibus. Vnde et Scipioni de animis beatorum ostenso lacteo dictum est: «hinc profecti huc reuertuntur.» Ergo descensurae cum adhuc in Cancro sunt, quoniam illic positae necdum lacteum reliquerunt, adhuc in numero sunt deorum. Cum uero ad Leonem labendo peruenerint, illic condicionis futurae auspicantur exordium. Et quia in Leone sunt rudimenta nascendi et quaedam humanae naturae tirocinia, Aquarius autem aduersus Leoni est et illo oriente mox occidit, ideo, cum sol Aquarium tenet, Manibus parentatur, utpote in signo quod humanae uitae contrarium uel aduersum feratur. Illinc ergo, id est a confinio quo se zodiacus lacteusque contingunt, anima descendens a tereti, quae sola forma diuina est, in conum defluendo producitur, sicut a puncto nascitur linea et in longum ex
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ita lacteus cirtulus oblique circũ flexionis occursu ambiendo cõplecti¬
tur. ut eum qua se duo tropita signa capricornus et cancer ferũtur inter¬
secet. Has solis portas phisici uotauerũt quia in utraq obiuante solsticio
ult̾ius solis inhibetur accessio. Et fit ei regressus ad zone uiam. cuiꝰ t̾mi¬
nos nũꝙͣ relinquit. Per has portas aminȩ de celo in t̾ras meare. et de t̾¬
rie in celum remeare credũtur. ideo honimũ una. altã deoꝵ uocatur. ho¬
minũ cancer. quia ꝑ hunc in inferiora descensus est. capricornus deorũ.
quia ꝑ illum auine ĩ propͥe ĩmortalitatis sedem. et in deoꝵ numerũ re¬
u̾tuntur. E hoc est qd̾ homeri diuina prudencia in antri ithacensis de¬
scripsione significat hinc et pitagoras putat a lacteo cirtulo deorsu
incipere ditis imperiũ quia aminę inde lapse uidentur iam a suꝑis reces¬

Expanded text:
cum ita lacteus circulus obliquae circumflexionis occursu ambiendo complecticum ita lacteus circulus obliquae circumflexionis occursu ambiendo complectitur ut eum qua duo tropica signa, Capricornus et Cancer, feruntur, intersecet. Has solis portas physici uocauerunt, quia in utraque obuiante solstitio ulterius solis inhibetur accessio, et fit ei regressus ad zonae uiam cuius terminos numquam relinquit. Per has portas animae de caelo in terras meare et de terris in caelum remeare creduntur. Ideo hominum una, altera deorum uocatur: hominum, Cancer, quia per hunc in inferiora descensus est; Capricornus, deorum, quia per illum animae in propriae immortalitatis sedem et in deorum numerum reuertuntur. Et hoc est quod Homeri diuina prudentia in antri Ithacensis descriptione significat. Hinc et Pythagoras putat a lacteo circulo deorsum incipere Ditis imperium, quia animae inde lapsae uidentur iam a superis reces
Abbreviated transcription (Latin):
cuiuscũq contagione corpis libere celum possident. Quȩ uõ appetẽtiam
corpis. et huiꝰ quã in t̾ris uitam uocamus ab illa specula altissima &
ppetua luce despiciens desiderio latenti cogitauerit pondere ipõ terrene cõ¬
tagiomis paulatim in inferiora delabitur. Nec subito a ꝑfecta incorpa¬
litate luteumn corpus induitur. sed sensim ꝑ tacita detrimenta et longi¬
orem simplicis et absolutissimȩ puritatis recessum ĩ quedam siderei cor¬
poris incrementa turgescit. In singulisnni speris quȩ cutulo subiecte
sunt etherea obuolutione uestitur. ut ꝑ eas gradatim societati huius
indumenti testei concilietur. E ideo totidem mortib quot speras trãsit
ad hanc ꝓuenit que in t̾ris uita uocitatur. Pescensus uõ ip̃ius quo a¬
niina de cȩio in huuie uite inferna delabitur. sic ordo digeritur. Sodia¬

Expanded text:
cuiuscumque contagione corporis liberae, caelum possident. Quae uero appetentiam cuiuscumque contagione corporis liberae, caelum possident. Quae uero appetentiam corporis et huius quam in terris uitam uocamus, ab illa specula altissima et perpetua luce despiciens, desiderio latenti cogitauerit, pondere ipso terrenae cogitationis, paulatim in inferiora delabitur. Nec subito a perfecta incorporalitate luteum corpus induitur, sed sensim, per tacita detrimenta et longiorem simplicis et absolutissimae puritatis recessum, in quaedam siderei corporis incrementa turgescit. In singulis enim sphaeris quae caelo subiectae sunt aetheria obuolutione uestitur, ut per eas gradatim societati huius indumenti testei concilietur, et ideo, totidem mortibus quot sphaeras transit, ad hanc peruenit quae in terris uita uocitatur. Descensus uero ipsius, quo anima de caelo in huius uitae inferna delabitur, sic ordo digeritur. Zodia
Abbreviated transcription (Latin):
uiter has desmat tam iia ꝙͣ sũma postrenntas. Igitur spera martia iguis
habeatur. aer iouis. saturm aqua. fra uero aplanes. in qua elysios esse cam¬
pos puris anmis deputatos antiquitas nobis intelligendũ relinquit. De
hie campis amnna cũ in corpus emittitur ꝑ tres elementoꝵ ordines trina
morte ad corpus usq descendit. Hec inter platonicos est de morte amme
cum in corpus truditur secunda sentẽtia. Alii uõ nam tres esse inter eos
sentenciarũ diu̾sitates antesignaumꝰ in duas quidem et ip̃i partes situt
primi faciunt. sed iisdem terminis diuidunt mũdum. Hic eium celũ qd̾
aplanes spera uocitatur ꝑtem imam. septem uõ speras quȩ uage uocãtur.
et ꝙ inter illas ac t̾ram est. t̾rauiq ip̃am alt̾a̾m ꝑtem esse uoluerunt.
Secũdum hos ergo quoꝵ secte anuticior est racio animȩ beate ab omni

Expanded text:
in terras desinat tam ima quam summa postremitas, igitur sphaera Martia ignis in terras desinat tam ima quam summa postremitas, igitur sphaera Martia ignis habeatur, aer Iouis, Saturni aqua, terra uero ἀπλανής, in qua Elysios esse campos puris animis deputatos antiquitas nobis intellegendum reliquit. De his campis anima, cum in corpus emittitur, per tres elementorum ordines trina morte ad corpus usque descendit. Haec est inter Platonicos de morte animae, cum in corpus truditur, secunda sententia. Alii uero — nam tres esse inter eos sententiarum diuersitates ante signauimus — in duas quidem et ipsi partes, sicut primi faciunt, sed non isdem terminis diuidunt mundum. Hi enim caelum, quod ἀπλανής sphaera uocitatur, partem unam, septem uero sphaeras quae uagae uocantur et quod inter illas ac terram est terramque ipsam, alteram partem esse uoluerunt. Secundum hos ergo, quorum sectae amicior est ratio, animae beatae, ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
siti uocauerunt. & habitatores eius lunares populos nũcuparũt. quod ita
esse plurunis argumẽtis quę nunc longum ẽ enumerare docuerũt. Nec
dubiũ est quin ip̃a sit mortaliũ corpoꝵ et auctor et conditrix. adeo ut nõ¬
nulla corpora sub luminis eius accessu patiant᷑ augmenta. & hac decrescẽ¬
te minuãtur. Sed ne de te manifesta fastidiũ prolixa assertione generet᷑
ad ea quȩ de inferoꝵ alii definiunt transeamꝰ. Ulaluerunt eñ mũdum
in elementa ter quat̾na diuidere. ut in primo numerentur ordine terra
aqua. aer. ignie. qui est pars liquidior aeris uicina lune. Supra hec
rursum totidẽ numero. sed nature purioris elementa. ut sit luna pro
t̾ra. quã etheream t̾ram a phisicis diximꝰ uonñatam. Aqua sit spera
merturii. aer ueneris. iguis in sole. Tertius uõ elementorũ ordo ita ad nos
conuersus habeatur. ut t̾ram ultimã faciat. & cȩteris in medium redactis

Expanded text:
sici uocauerunt, et habitatores eius lunares populos nuncuparunt. Quod ita sici uocauerunt, et habitatores eius lunares populos nuncuparunt. Quod ita esse plurimis argumentis, quae nunc longum est enumerare, docuerunt. Nec dubium est quin ipsa sit mortalium corporum et auctor et conditrix, adeo ut nonnulla corpora sub luminis eius accessu patiantur augmenta et hoc decrescente minuantur. Sed ne de re manifesta fastidium prolixa adsertione generetur, ad ea quae de inferorum loco alii definiunt transeamus. Maluerunt enim mundum alli in elementa ter quaterna diuidere, ut in primo numerentur ordine terra, aqua, aer, ignis, qui est pars liquidior aeris uicina lunae; supra haec rursum totidem numero, sed naturae purioris elementa, ut sit luna pro terra, quam aetheriam terram a physicis diximus nominatam, aqua sit sphaera Mercurii, aer Veneris, ignis in sole, tertius uero elementorum ordo ita ad nos conuersus habeatur ut terram ultimam faciat, et, ceteris in medium redactis,
Abbreviated transcription (Latin):
diuisa sentencia est. Alii enim mũdum in duo diuisere. quoꝵ alterũ fa¬
cit. alterum patitur. E illud facere dixerunt quod cum sit ĩmutabile al¬
teri causas et necessitatẽ ꝑmutationis imponit. hoc pati qd̾ ꝑ mutatio¬
nes uariatur. E ĩmutabilem quidem mũdi partem a spera quȩ aplaues
dicitur usq ad globi liaris exordium. mutabilem uo̾ aluna ad terras
usq dixerunt. Et uiuere dixerũt ammas dũ in ĩmutabili parte consistũt.
mori autem cum ad partem cetiderũt ꝑmutationis capacem. Atq ideo
inter lunam t̾rasq locum mortis et inferoꝵ uocari. ip̃amq lunam uite
esse mortisq confiũ. et aimas uide in t̾ram fluentes mori. & annnas¬
inde ad suꝑa meantes in uitam reuerti. Nec ĩmerito extimatũ est. A
lia eñĩ deorsum natura incipit caducoꝵ. Ab hac animȩ sub mimerũ
dierum cadere. et sub tempus incipuinit. Demq illam etheream t̾ram phi¬

Expanded text:
diuisa sententia est. Alii enim mundum in duo diuiserunt, quorum alterum fadiuisa sententia est. Alii enim mundum in duo diuiserunt, quorum alterum facit, alterum patitur; et illud facere dixerunt quod, cum sit immutabile, alteri causas et necessitatem permutationis imponit, hoc pati quod permutatione uariatur. Et immutabilem quidem mundi partem a sphaera, quae ἀπλανής dicitur, usque ad globi lunaris exordium, mutabilem uero a luna ad terras usque dixerunt; et uiuere animas dum in immutabili parte consistunt, mori autem cum ad partem ceciderint permutationis capacem; atque ideo inter lunam terrasque locum mortis et inferorum uocari; ipsamque lunam uitae esse mortisque confinium; et animas inde in terram fluentes mori, inde ad supera meantes in uitam reuerti nec immerito aestimatum est. A luna enim deorsum natura incipit caducorum: ab hac animae sub numerum dierum cadere et sub tempus incipiunt. Denique illam aetheriam terram phy
Abbreviated transcription (Latin):
ditem modo ñnitem uocemus. cum ꝑ alteram id est animalis mortem ab¬
solui animã. et ad ueras nature diuicias atq ad ꝓpriam libertatem remitti
faustum nomen indicio sit. ꝑ alteraui uero quȩ a uulgo uta existimat᷑ am¬
mam de ĩmortalitatis suȩ luce ad quasdam tenebras mortis impelli uoca¬
buli testemur horrore. ⁊lam ut constet animal. necesse est in corpore amina
iuntiatur. ideo corpus demas hoc est unculũ nũcupatur. et
cicero pariter utrumq signficans corpus esse unculũ. & corpus sepulchrũ
quod caiter est sepultoꝵ ait. qui e corpoꝵ uinculis tant̃ e caitere euolaue¬
riunt. Inferos platonici non in corporib esse. id est non a corporib incipere
dixerunt. Sed certam mũdi istuis partem ditis sedem id est inferos uoca¬
uerunt. De loci uõ ip̃ius finib inter se dissona publicarũt. & in tres sectas

Expanded text:
Ditem, modo immitem uocemus, cum per alteram, id est animalis mortem, abDitem, modo immitem uocemus, cum per alteram, id est animalis mortem, absolui animam et ad ueras naturae diuitias atque ad propriam libertatem remitti faustum nomen indicio sit; per alteram uero, quae uulgo uita existimatur, animam de immortalitatis suae luce ad quasdam tenebras mortis impelli uocabuli testemur horrore. Nam ut constet animal, necesse est in corpore anima uinciatur. Ideo corpus δέμας, hoc est uinculum, nuncupatur, et Cicero, pariter utrumque significans, corpus esse uinculum, corpus sepulcrum, quod carcer est sepultorum, ait: «qui e corporum uinclis tamquam e carcere euolauerunt.» Inferos autem Platonici non in corporibus esse, id est non a corporibus incipere, dixerunt, sed certam mundi istius partem Ditis sedem, id est inferos, uocauerunt; de loci uero ipsius finibus inter se dissona publicauerunt et in tres sectas
Abbreviated transcription (Latin):
iudemus. Extima qñ esse felix poterit qui timere non desunt. Secun¬
dum hec igitur quȩ a theologis asseruntur si uere quisq suos patimur
manes et inferos in his corporib esse credimus. quid aliud intelligẽdũ
est ꝙͣ mori aminã cum ad corporis inferna demergitur. iuuere aiuem
cum ad supera post euadit: Dicendũ est quid his post ea ueri solliciti¬
or inquifitor ph̾iȩ cultus adieterit. Nam et qui primũ pictagorã &
qui postea platonem secuti sunt duas esse mortes. unam amme. aĩalis
alteram prodiderũt. mori animal. cum anima discedit a corpore. Ipãm
u̾o̾ aiãm mori asserentes. cũ a simplici et indiuiduo fonte nature in
membra corporea dissipatur. & quia una ex his manifesta & om̃ibus
nota est. altera non nisi a sapientib deprehensa. ceteris eam uitam esse
credentib. Ideo hoc ignoratur a plurimis cur eundem mortis deum modo

Expanded text:
uidemus. Aestima quando esse felix poterit qui timere non desinit.» Secunuidemus. Aestima quando esse felix poterit qui timere non desinit.» Secundum haec igitur quae a theologis adseruntur, si uere quisque suos patimur manes et inferos in his corporibus esse credimus, quid aliud intellegendum est quam mori animam cum ad corporis inferna demergitur, uiuere autem cum ad supera post corpus euadit? Dicendum est quid his postea ueri sollicitior inquisitor philosophiae cultus adiecerit. Nam et qui primum Pythagoram et qui postea Platonem secuti sunt, duas esse mortes, unam animae, animalis alteram prodiderunt, mori animal cum anima discedit e corpore, ipsam uero animam mori adserentes cum a simplici et indiuiduo fonte naturae in membra corporea dissipatur. Et quia una ex his manifesta et omnibus nota est, altera non nisi a sapientibus deprehensa, ceteris eam uitam esse credentibus, ideo hoc ignoratur a plurimis cur eundem mortis deum modo
Abbreviated transcription (Latin):
uere. in efficatibus laboriosisq conatib uitam terentes. A t̾ra salicẽ lap¬
suram. semꝑ et cadenti similem illoꝵ capitibus ĩmnere qui arduas po
testates. et infaustam ambiunt tiramndem nũꝙͣ sine timore uicturi.
& cogentes subiectũ uulgus odisse dum metuat semꝑ illi udẽtur exici¬
um excipere qd̃ merentur. Nec frustra hoc theologi suspicantur. Nam¬
et dionisius aule siculȩ inclementissimꝰ ucubator familiari qndã suo
solam beatam existimanti uitam tirãm. uolens ꝙͣ ppetuo metu misera
qmq impendẽtiũ semꝑ periculoꝵ plena esset ostendere gladium uagina
raptum. et a capulo de filo tenui pendentem mucrone demisso. iussit fa¬
miliaris illius capiti inter epulas ĩmmere. Cumq ille et inter siculas
et tirãnicas copias presentis mortis piculo grauaretur. tabis ẽ inquit
dionisius uita quam btãm putabas. Sic semꝑ mortem nobis ĩmiuẽtẽ

Expanded text:
uere inefficacibus laboriosisque conatibus uitam terentes; atram silicem lapuere inefficacibus laboriosisque conatibus uitam terentes; atram silicem lapsuram semper et cadenti similem illorum capitibus imtestates et infaustam ambiunt tyrannidem nunquam sine timore victuri et cogentes subiectum vulgus odisse, dum metuant, semper sibi videntur exitium excipere quod merentur. Cet Dionysius, aulae Siculae inclementissimus incubator, familiari quondam suo solam beatam existimanti uitam tyranni uolens quam perpetuo metu misera quamque impendentium semper periculorum plena esset ostendere, gladium uagina raptum et a capulo de filo tenui pendentem mucrone demisso iussit familiaris illius capiti inter epulas imminere; cumque ille et Siculas et tyrannicas copias praesentis mortis periculo grauaretur, «talis est,» inquit Dionysius, «uita quam beatam putabas: sic semper mortem nobis imminentem
Abbreviated transcription (Latin):
dentem nihil aliud intelligi uolentes ꝙͣ tormenta consciencie obnoxia fla¬
gicio iuscera interiora rimantis. et ip̃a uitalia indefessa admissi sceleris
admonicione laniantis. semper curas si requiescere forte temptauerit ex¬
citantis. tanꝙͣ fibris renascentib inherendo. nec ulla sibi miseratione par¬
centis. lege hac qua se iudice nemo nocens absoluitur. nec de se suam po¬
test uitare sentenciam. Illos auint epulis ante ora positis excruciari
faie. et media tabescere. quos magis magisq acquirendi desideriũ co¬
git presentem copiã non uidere. et in affluentia mopes egestatis mala
ĩubertate paciũtur. nescientes parta respicere dum egent habendis. Illos
radiis rotarũ pendere districtos. qui nihil consilio preuidentes. inhil rõne
moderantes. mihil uirtutib explicantes. seq et omnes actus suos fortu¬
nȩ ꝑmittentes casib et fortuitis semper rotantur. Saxum ngẽs uol¬

Expanded text:
dentem nihil aliud intellegi uolentes quam tormenta conscientiae, obnoxia fladentem nihil aliud intellegi uolentes quam tormenta conscientiae, obnoxia flagitio uiscera interiora rimantis, et ipsa uitalia indefessa admissi sceleris admonitione laniantis, semperque curas, si requiescere forte temptauerint, excitantis tamquam fibris renascentibus inhaerendo, nec ulla sibi miseratione parcentis lege hac qua ... se iudice nemo nocens absoluitur, nec de se suam potest uitare sententiam. Illos aiunt, epulis ante ora positis, excruciari fame et inedia tabescere quos magis magisque adquirendi desiderium cogit praesentem copiam non uidere; et, in affluentia inopes, egestatis mala in ubertate patiuntur, nescientes parta respicere dum egent habendis. Illos radiis rotarum pendere districtos qui, nihil consilio praeuidentes, nihil ratione moderantes, nihil uirtutibus explicantes, seque et actus omnes suos fortunae permittentes, casibus et fortuitis semper rotantur. Saxum ingens uol