comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quodsacluator noster omnibus p̃coepit genibus p̃dicari:
uestris quoque sensibus inserertes: salutis uestroce remedia
propinentur ÷ supernae igitur maiestatis demerlia. quae
cuncta solo uerbo p̃ceptionis suae condidit & creauit : a¬
caelum uidelic& & terram. mase. & omnia quacein eis suNt
dispositis ordinibus quibus subsisteren coa&erni uerbi
ginem & similitu dinem suam &limoterite plasmatũ
constituit: Eique tantam p̃mii p̃rogatiuam indulsit :
ut eum cunctis p̃poner&. ut queseruato termino p̃cep¬
tionis a &ernitatis subsistentia p̃mumir&. Huncergo
tas: ab ortusolis usquecdoccasum humanum genus. quip¬
pe ut creatorem omnium atque factortmsuum. salutil¬
fera confessione fideueneratur & colit : Cui&iam sum¬
mitates imperii rerumꝰque potestates submissȩ suN:
quia eius dispositione. omnium p̃lato regnorum con¬
ceditur : Eiusergobonitatis misericordia. totius creatu¬

Expanded text:
quod Salvator noster omnibus praecepit gentibus praedicari, quod Salvator noster omnibus praecepit gentibus praedicari, vestris quoque sensibus inserentes, salutis vestrae remedia propinemus. Supernae igitur majestatis clementia, quae cuncta solo verbo praeceptionis suae condidit et creavit, coelum videlicet et terram, mare et omnia quae in eis sunt dispositis ordinibus quibus subsisterent coaeterni Verbi ginem et similitudinem suam ex limo terrae plasmatum constituit, eique tantum praemii praerogativam indulsit, ut eum cunctis praeponeret atque, servato termino praeceptionis, aeternitatis subsistentia praemuniret. Hinc ergo tas, ab ortu solis usque ad occasum, humanum genus, quippe ut creatorem omnium atque factorem suum, salutifera confessione fide veneratur et colit: cui etiam summitates imperii rerumque potestates submissae sunt, quia ejus dispositione omnium praelatio regnorum conceditur. Ejus ergo bonitatis misericordia totius creatu
Abbreviated transcription (Latin):
demtacito sedin intimis cordis multae secum cohloquens
quidsibieã faciendum: quȩ religio seruanda tracrubit:¬
uotempore & hortatorias ad fidem litteras. a poriifice
sedis apostolicae bonefatia accepittquarum istaẽ forma
exemplar epistolae beatissimi &c postolici pape ur¬
bis romȩ ecclesie bonefatii. directȩ uiro glorioso aedu¬
noregianglorum: Viro glorioso aeduino regianglo¬
rum bonefatius epis seruus seruorum dĩ: Lic& sum mȩ
diuin atis potentia humanȩ locutionis officiis xpla¬
nari non ualeat ⁊ quippe quae sui magnitudine ita
Vt hȩc nulla in genisagacitas quanta sit conp̃hendere
disserere quȩ sufficiat : quia tam̃ eius humanitas ad
insinuationem sui reseritis cordis ianuis. quȩ desem&ip¬
sa profesatur secr&ahumanis mersibus inspiste¬
tione demeNter infundit ⁊ ad ad nuntiandam uobis
plenitudinem fidei xpĩanȩ s acerdotalem curcuius
sollicitudinem prorogare : Vt perinde xp̃i eu angłm

Expanded text:
dem tacito, sed in intimis cordis multa secum conloquens, dem tacito, sed in intimis cordis multa secum conloquens, quid sibi esset faciendum, quae religio servanda tractabatuo tempore exhortatorias ad fidem literas a pontifice sedis apostolicae Bonifacio accepit, quarum ista est forma: Exemplar epistolae beatissimi et apostolici papae urbis Romanaeino regi Anglorum. « Viro glorioso Aeduino regi Anglorum, Bonifacius episcopus servus servorum Dei. « Licet summae divinitatis potentia humanae locutionis officiis explanari non valeat, quippe quae sui magnitudine ita  haec  Al., eam nulla ingenii sagacitas, quanta sit, comprehendere disserereque suffinsinuationem sui, reseratis cordis januis, quae de semetipsa proferantur secreta humanis mentibus inspiratione clementer infundit, ad annuntiandam vobis plenitudinem fidei Christianae, sacerdotalem curavimus sollicitudinem praerogare, ut perinde Christi Evangelium,
Abbreviated transcription (Latin):
rex p̃serte paulino epõ graticsa geret diissens pronata
sibifilico: E contra epũs gractiũs coepit agere dnõxpõ
regique astruere quo dipsep̃cibus sius apud illum ob¬
tinuerit : ut regino sospes & cclis que dolore grauis obolẽ
procreas& : Cuius uerbis delectatus fexpromisit se
abrenuntiatis : idolis xposeruiturum : siuitam sibi &iueto¬
riam donccrepugnanti cduersus regem coquo omitida
crandam paulino epo adsignauit: Quaebaptiza¬
in ito : uni uersos quo s innecem suam conspirasse didice¬
rat .i autoccidit aut in deditionem recepit : sic que uieto¬
in patriam reuersus : Nonstatim & in consulte sacraumen¬
tic fideix pĩanȩ peropere uoluit : Quamuis nec idolis
ultra seruiuit: & quo s expõ seruiturum eẽ prorniserit
primatibus quos sapientiores nouerat curauit conferes¬
edns quiddehis agendum arbitrentur: sed & ipse cum eã uir
natura sicga cissimus : sepediusolus residensore qui¬

Expanded text:
rex, praesente Paulino episcopo, gratias ageret diis suis pro nata rex, praesente Paulino episcopo, gratias ageret diis suis pro nata sibi filia, e contra episcopus gratias coepit agere Domino Christo, regique adstruere, quod ipse precibus suis apud illum obtinuerit, ut regina sospes et absque dolore gravi sobolem procrearet. Cujus verbis delectatus rex, promisit se abrenunciatis idolis Christo serviturum, si vitam sibi et victoriam donaret pugnanti adversus regem, a quo homicida crandam Paulino episcopo adsignavit; quae baptizainito, universos quos in necem suam conspirasse didicerat, aut occidit, aut in deditionem recepit. Sicque victoin patriam reversus, non statim et inconsulte sacramenta fidei Christianae percipere voluit: quamvis nec idolis ultra servivit, ex quo se Christo serviturum esse promiserat. primatibus quos sapientiores noverat, curavit conferre, quid de his agendum arbitrarentur. Sed et ipse cum esset vir natura sagacissimus, saepe diu solus residens, ore qui
Abbreviated transcription (Latin):
missus a rege occidentalium saxonum nom̃me cui¬
chelnio sperans regema eduinum regnosimul &ui-¬
tapriuaturum: quihabebat sic ambiciꝰ pitem toxica¬
tcm : utsi ferri uulnus minus admorto regissuf¬
ficer& pesteiuuar&ur uenem : ꝑuenit aut̃ aadregẽ
tuncerat uillccregalis : In trauitꝰque quasinuntiđ̃ do¬
miniscui referens: &cumsi mulatã legationẽ ostus¬
tuto uoluer: & surexit repene. &tuaginata subueste si ca
impetum fecit in regen: quod cum uider& lillaminifter
regiamicissimus: Non habens scutum admanum. quo regẽ
anece defender& : Mox int̃posuit corpussuum aneic¬
tum pungenis: seduntaui hostis ferrũ infixit: utper
corpus militis occisi & regem uul nerar&: Quicum mox
undique gladis imp&er&ur : in ipsotumultu &iam ali¬
eadem aut nocte: soccrosiã dniae paschȩ : peperat
regina filiamregi. cuinomen canfled: Cum queidẽ

Expanded text:
 Al., Eumerus, missus a rege Occidentalium Saxonum, nomine Cui Al., Eumerus, missus a rege Occidentalium Saxonum, nomine Cuichelmo, sperans se regem Aeduinum regno simul et vita privaturum: qui habebat sicam bicipitem toxicatam; ut si ferri vulnus minus ad mortem regis sufficeret, peste juvaretur veneni. Pervenit autem ad regem tunc erat villa regalis, intravitque quasi nuncium domini sui referens: et cum simulatam legationem ore astuto volveret, exsurrexit repente, et evaginata sub veste sica, impetum fecit in regem. Quod cum videret Lilla minister regi  Al., regis amicissimus, non habens scutum ad manum quo regem a nece defenderet, mox interposuit corpus suum ante ictum pungentis: sed tanta vi hostis ferrum infixit, ut per corpus militis occisi etiam regem vulneraret. Qui cum mox undique gladiis impeteretur, in ipso tumultu etiam aliEadem autem nocte sacrosancta Dominici Paschae pepererat regina filiam regi, cui nomen Eanfled. Cumque idem
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotibus seuministris. mor expĩano seruate&: Neque
ab negauit se &icmeandem subiturũ eẽ selegio¬
nem : sita men& aminata a prudeNT tcepaibus
sanctior acdõ dignior poss& in ueniri : ⁊uatenui Itecque
promittitur uirgo atque aedunoerces mitti¬
tur : & iux quod dispositum fuerat ordinatur epĩs
uirdõ dilectus paulinus: quicumilla uenis& : eam̃ quȩ
& comites eius nepaganorum possen socuc&ate polliuico¬
tidiana xhortatione. & sacramenorumcacelestium
cccelebratione. confirmar& : Ordinatus est aũt̃ pau
copulȩ carnalis aduenit: sedipsepotius toto animo
hitendens : utgenTem qua madibat ccdacgnitionem
ueniss& : labor auit multum ut & eos qui secum uene¬
÷ cando conuester&: sed sicut apostolus ait. quamius
multotempore illo laborane inuerbo ds̃ scceculi huius
&caecauit mertes infidelium neeis fulger& In lumi¬
natio euangelii gloriaexpĩ : anno aut̃ sequene. uenit
in prouintiam quid am̃sic carius uocabulo eumer

Expanded text:
cerdotibus seu ministris more Christiano servaret. Neque cerdotibus seu ministris more Christiano servaret. Neque abnegavit se etiam eandem subiturum esse religionem; si tamen examinata a prudentibus sanctior ac Deo dignior posset inveniri. Itaque promittitur virgo, atque Aeduino mittitur, et juxta quod dispositum fuerat, ordinatur episcopus vir Deo dilectus Paulinus qui cum illa veniret, eamque t comites ejus, ne paganorum possent societate pollui, quotidiana exhortatione et sacramentorum caelestium celebratione confirmaret. Ordinatus est autem Paulcopulae carnalis advenit. Sed ipse potius toto animo intendens, ut gentem quam adibat, ad agnitionem venisset, laboravit multum, ut et eos qui secum venedicando converteret. Sed sicut Apostolus ait, quamvis multo tempore illo laborante in verbo, deus saeculi hujus excaecavit mentes infidelium, ne eis fulgeret illuminatio Evangelii gloriae Christi. Anno autem sequente venit in provinciam quidam sicarius, vocabulo Eumer
Abbreviated transcription (Latin):
insulces sicut & supradocuimus : imperio subiugauit anglo¬
rum: quarum priorquȩ ad custrum est & situamplior
& frugum prouenłu atq eubestate felicior : Nongentarũ
lx familicorum mensuram iuxͣ aestimationem anglonĩ:
secunde trecontarum &ultraspatium ten&: Huic aut̃
genti oc casiofuit ꝑcipiendȩ fidei. quod p̃ftctus rex eius
cognatione iunctus est regibus cantuariorum : ac cepta
inconiugem aedilberga filic aedilbercti regis quȩ
alio nomine tatȩ uocabatur : Huius consortium
cum primo ipsemissis procis. a fratreeius a eod baddo
iugẽ dacri : Nefides & sac cramena caelestis regis con¬
sortio prostcnareidur regis. quiueridĩ cultus e& pror¬
sus ignarus . Qua ecum ccedumo uerbanuntu referenTi
Promisitse nihil omnimodis contrarium xpĩ anefidȩi
quam uirgo colebat eẽfacturum: quin potius ꝑpo¬
missurum: ut fidem cultumque succe religionis cum
omnibus qui secum uenis sent uiris. siue feminis. sec¬

Expanded text:
insulas, sicut et supra docuimus, imperio subjugavit Angloinsulas, sicut et supra docuimus, imperio subjugavit Anglorum: quarum prior quae ad austrum est et situ amplior, et frugum proventu atque ubertate felicior, nongentarum sexaginta familiarum mensuram, juxta aestimationem Anglorum; secunda trecentarum et ultra spatium tenet. Huic autem genti occasio fuit percipiendae fidei, quod praefatus rex ejus, cognatione junctus est regibus Cantuariorum, accepta in conjugem Aedilbergae filia Aedilbercti regis, quae alio nomine Tatae  Al. Tate vocabatur. Hujus consortium cum primo ipse missis procis a fratre ejus Aeodbaldo, njugem dari, ne fides et sacramenta caelestis regis consortio profanarentur regis qui veri Dei cultus esset prorsus ignarus. Quae cum Aeduino verba nuncii referrent, promisit se nil omnimodis contrarium Christianae fidei quam virgo colebat, esse facturum: quin potius permissurum ut fidem cultumque suae religionis cum omnibus qui secum venissent, viris sive feminis, sa
Abbreviated transcription (Latin):
ut xp̃i euangelium plurimorum ad nuntiatione inom¬
nibus genibus quȩ nec dum conuersȩ sunt dilatetur :
studeat ergotua fraternitas hoc quod sedis a postolicȩ huma¬
nitate percepit intemerata menis sinceritate seruare : In¬
tendens cuius rei similitudine tamp̃cipuum indumeNum
humeristius banilandum susceperis ⁊ tademque tedñ s̃ in¬
plorata dementia &hibendum ftude ut indult muneris
p̃mia noncumreatitudine : sedcum commodis animarum.
ante tribunal summi&ueNuri iudicis rep̃sertes: ds̃ teico¬
lumencustodiat : dilectissime frater: UIIII¬
Quotempore &iamgens nordan hymbrorum. hoc est ec
natio anglorum quȩ ada quelonem humbrȩfluminis pla¬
gam habitabat : cumregesuo aedum uerbum fideip̃¬
dicane pauline cuius supra meminimus suscepit. Cui
uidelic& aitsifer regi inauspicium suscipiendȩ fide & regni
ncȩͥpesteiui lestis. potestas&iam terren creuerat
imperii. ⁊ eutaut quod nemo anglorum aneeum om

Expanded text:
ut Christi Evangelium plurimorum adnunciatione, in omut Christi Evangelium plurimorum adnunciatione, in omnibus gentibus quae necdum conversae sunt, dilatetur. Studeat ergo tua fraternitas, hoc quod sedis apostolicae humanitate percepit, intemerata mentis sinceritate servare. Intendens cujus rei similitudine tam praecipuum indumentum humeris tuis bajulandum susceperis. Talemque te Domini implorata clementia exhibendum stude, ut indulti muneris praemia non cum reatitudine, sed cum commodis animarum, ante tribunal summi et venturi Judicis repraesentes. Deus te incolumem custodiat, dilectissime frater. Quo tempore etiam gens Nordanhymbrorum, hoc est, ea natio Anglorum quae ad aquilonalem Humbrae fluminis plagam habitabat, cum rege suo Aeduino, verbum fidei praedicante Paulino, cujus supra meminimus, suscepit DCXXV. Cui videlicet regi in auspicium suscipiendae fidei et regni caelestis, potestas etiam terreni creverat imperii: ita ut, quod nemo Anglorum ante eum
Abbreviated transcription (Latin):
patientiue & toleranice uirtute utinfidelium corda
naturadi ac super stitioso morbo purgata sui conseque¬
rentur misericordiam saduatoris: susceptis nam que
apicibus filii nostri ad ulucd diregis: reperimur
quaNa sucri eliquii eruditione eius ammum ad uere con¬
uersionis & in dubitate fide credulitatem. fraterni¬
tus urã perduxerit: Qua&re delonganimitate cle¬
mericce cuedestis. cestam adsumentes fiduciam a
non solum suppositarum eigentium plenis simcom
salutem. Immo quoque uicinarum uracẽp̃dicationis
ministerio credimus subsequendã : quactenus sicut
scriptumest : consũmati operis uobis merces ar&cribu
terrae uerba ipsorum: uniuersalis genium confessio sus¬
rea perlcctorem p̃serium fraternitatituȩ benignitatis
studiis inuitati direximus: quoc indelic& tantum in sacro¬
scĩs celebrandis mysterus utendi licentiam imperauimis:
Concedentes &iam tibi ordinationes episcoporum. & igenłe
oportunitate dñĩ p̃uemente misericordia celebrare : Ita

Expanded text:
patientiae, et tolerantiae virtute, ut infidelium corda naturali ac superstitioso morbo purgata, sui consequerentur misericordiam Salvatoris. Susceptis namque apicibus filii nostri Adulvaldi regis, reperimus quanta sacri eloquii eruditione, ejus animum ad verae conversionis et indubitatae fidei credulitatem fraternitas vestra perduxerit. Qua ex re de longanimitate clementiae caelestis certam adsumentes fiduciam, non solum suppositarum ei gentium plenissimam salutem, immo quoque vicinarum, vestrae praedicationis ministerio credimus subsequendam: quatenus, sicut scriptum est, consummati operis vobis merces a retributterrae verba ipsorum, universalis gentium confessio susrea per latorem praesentium fraternitati tuae, benignitatis studiis invitati direximus, quod videlicet tantum in sacrosanctis celebrandis mysteriis utendi licentiam imperavimus: concedentes etiam tibi ordinationes episcoporum, exigente opportunitate, Domini praeveniente misericordia celebrare: ita
Abbreviated transcription (Latin):
quies centibus & adtosopore pressis : solus ipse
mȩstus in lapide peruigil seder&: Atille uicis¬
sim sciscitubatur : quidadeum ꝑtiner& : utũ
ipsẽ intus anforas noc temtransiger&: quires¬
pondens ait: ne aostimes tu uenestitiue & in so¬
niorum a forinsecue acsolituriue sessionis

Expanded text:
quiescentibus et alto sopore pressis, solus ipse quiescentibus et alto sopore pressis, solus ipse moestus in lapide pervigil sederet. At ille vicissim sciscitabatur quid ad eum pertineret, utrum ipse intus an foris noctem transigeret. Qui respondens ait: « Ne me aestimes tuae moestitiae et insomniorum, et forinsecae et solitariae sessionis
Abbreviated transcription (Latin):
qui ait : gratics quidemago benfuoletliȩ tuȩ non
tam̃ hoc facere possum quod suggeris: qut
pactum quod cumtantorege mii ipse primus
irritum faciam : cum ille mihi nil mali fecerit
nil adluc mimicitiarum intulerit: quimpotius
simoriturus sum ĩlle me magis qua mignobilior quis¬
qua mostitradat : quo enim nunc fugiam : qui ꝑom
nes brittaniȩ prouincias totannorum temporũ¬
que curriculis uagabundus. hostium uitabam
insidias : Ab eunte igitur amicoremansit aeduit
solus foris residensque mȩstus ante palatiũ :
multis coepit cogitationum aestibus affici : quida-¬
ger&. quoue pedem uester& nescius: Cumque
diutacitis menis angoribus. & caeco carpen&ur
igni : uidit subito intempesta nocto silentio adꝓ¬
pinquantem sibi hominem uultus hubitusque
incogniti: quemuidens ut ignotum &inopinatũ
non parum & pauit : atille accedens. salutauit
eum: & interrogauit quacreillahora c&eris

Expanded text:
Qui ait: « Gratias quidem ago benevolentiae tuae; non Qui ait: « Gratias quidem ago benevolentiae tuae; non tamen hoc facere possum quod suggeris, ut pactum quod cum tanto rege inii, ipse primus irritum faciam, cum ille mihi nil mali fecerit, nil adhuc inimicitiarum intulerit. Quin potius, si moriturus sum, ille me magis quam ignobilior quisquam me morti tradat. Quo enim nunc fugiam, qui per omnes Brittaniae provincias, tot annorum temporumque curriculis vagabundus, hostium vitabam insidias? » Abeunte igitur amico remansit Aeduin solus foris, residensque moestus ante palatium, multis coepit cogitationum aestibus affici, quid ageret, quove pedem verteret nescius. Cumque diu tacitis mentis angoribus et caeco carperetur igni, vidit subito intempestae noctis silentio adpropinquantem sibi hominem vultus habitusque incogniti: quem videns, ut ignotum et inopinatum, non parum expavit. At ille accedens salutavit eum, et interrogavit, quare illa hora, caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
dem uenit ad redualdum. obsecrans ut uitã suam
a tani perse cutoris insidiis tutando feruaer& :
quilibenereum xcipiens : promisit se quȩ p&ebatur
eẽfacturum : at postquam ȩdilfrid inhac eum pro¬
uintia apparuisse. &a pidregem illius famili¬
arit cum sociis habitare cognouit: misit nunti¬
os quireducldo pecuniã multam proneceeus
offerent: neque aliquid profecit ⁊misit secundo
& bellum insuper illi si contemner &ur : indicens :
qui uel minis fractus uel corruptus muneribus :
cessit de p̃canti : & siue occiderese aeduinum. seu
legaticris tradere promisit: quo dubi fidis simus
quidam amicus illius animaduertit : Intrauit
cubiculum quod ormire disponebat : erat enĩ
prima hora noctis : &e uocatum foras quidergaeũ
agere sx ꝓmississ& edocuit : & in suꝑcediecit:
siergouis : hac ipsa horte educamte dehac proumn¬
cia & ea in loca introducam : ubinumquam te
uel reducdo: uel uedilfridinuenre ualeant

Expanded text:
dem venit ad dem venit ad a tanti persecutoris insidiis tutando servaret: qui libenter eum excipiens, promisit se quae petebatur  Al., petebat, esse facturum. At postquam Aedilfrid in hac eum provincia apparuisse, et apud regem illius familiariter cum sociis habitare cognovit, misit nuncios, qui Redualdo pecuniam multam pro nece ejus offerrent: neque aliquid profecit. Misit secundo,et bellum insuper illi si contemneretur, indicens. Qui vel minis fractus, vel corruptus muneribus, cessit deprecanti, ut sive occidere se Aeduinum, seu legatariis tradere promisit. Quod ubi fidissimus quidam amicus illius animadvertit, intravit cubiculum quo dormire disponebat; erat enim prima hora noctis, et evocatum foras; quid erga eum agere rex promisisset, edocuit et insuper adjecit: Si ergo vis, hac ipsa hora educam te de hac provincia, et ea in loca introducam, ubi nunquam te vel Redualdus vel Aedilfridus invenire valeant.
Abbreviated transcription (Latin):
quidem memoratus papabonefatius desalute regis
aedumi acgentis ipsius: litteris agebat: sed & oito¬
culum caelestȩ quodilli quondam gulanti apud
reduaddum regem anglorum pi &as diuina re¬
uelare dignata est : Nonminimum ad sũscipienda
uel intellegenda doctrinȩ monita salutaris sensũ
iuuit illius: Cumergo uider & paulinus difficult̃
inclinari : ac prosalute illius simul & gentis cuip̃¬
eiuet & uerbo ehortationis apud homines & copid
diumam pi atem uerbodep̃cationis
ager& : Tandem ut ueri simileuid&ur didicit in
spũ ut quoduel quale eã orcculum regi quon¬
dam caelitus ostensum : Nec & inde distulit qui con¬
tinuoregem anmonena & plereuotum. quodin
orculo sibi xhibitorefacturum promiserret : Sntẽ¬
poris illius erumnis geritus ad regni fastigia per¬
uenire tEirat aut̃ oraculum huius modi : cum
ꝑsequente illum aedilfrido qui ante eum segna¬
uit cumperdiuersa occultus loca uel regnco¬
multo annorum tempore profugus uagan&ur : Tan¬

Expanded text:
quidem memoratus papa Bonifacius de salute regis Aeduini ac gentis ipsius, literis agebat. Sed et oraculum caeleste quod illi quondam exulanti apud Redualdum regem Anglorum pietas divina revelare dignata est, non minimum ad suscipienda vel intelligenda doctrinae monita salutaris sensum juvit illius. Cum ergo videret Paulinus difficulter inclinari, ac pro salute illius, simul et gentis cui praeerat, et verbo exhortationis apud homines, et apud divinam pietatem verbo deprecationis ageret; tandem, ut verisimile videtur, didicit in spiritu, ut quod vel quale esset oraculum regi quondam caelitus ostensum. Nec exinde distulit quin continuo regem ammoneret explere votum, quod in oraculo sibi exhibito se facturum promiserat, si temporis illius aerumnis exemptus, ad regni fastigia perveniret. Erat autem oraculum hujusmodi: Cum persequente illum Aedilfrido, qui ante eum regnavit, per diversa occultus loca vel regnmulto annorum tempore profugus vagaretur; tan
Abbreviated transcription (Latin):
citationem uiuentium: demorte animae quidam
cdi quandiu mortuus. aduitam resurrexit corpo¬
ris & multa memoratu digna quue uiderat nur¬
rauit: equibus hic aliqua breuite perstringen¬
da esse putaui : eratergo pater familias hregione
nor dan hr̃m quae uocatur incune ningum religio¬
sum cumdo masut gerens uitam : qui in firmitate
corporis tuctus : & hac crescente perdies. adex¬
trema perductus : primo tempore noctis de func¬
tus est : sed deluculo reuiuis cens: a crepente
residens : omnes qui corpori flentes cidsederant
timore in menso perculsos infuga conuertit:
uxor tuntum quue amplius amabat : quamuis
maltum tremens & pauida remansit: quamille
consolatus : noli inquit timere : quia lumuere
surrexi a morte qua tenebar : &a pud homines sum
iterum uiuere permissus: Nonta meneamihi quaan¬
te consugram conuersatione : sed multum dissimi

Expanded text:
citationem viventium de morte animę quidam citationem viventium de morte animę quidam aliquandiu mortuus ad vitam resurrexit corporis et / multa memoratu digna, quę viderat, narravit. E quibus hic aliqua breviter perstringenda esse putavi. Erat ergo pater familias in regione Nordanymbrorum, quę vocatur Incuneningum, religiosam cum domo sua gerens vitam, qui infirmitate corporis tactus et hac crescente per dies ad extrema perductus. Primo tempore noctis defunctus est, sed diluculo reviviscens ac repente residens omnes, qui corpori flentes assederant, timore inmenso perculsos in fugam convertit. Uxor tantum, quę amplius amabat, quamvis multum tremens et pavida remansit. Quam ille consolatus: 'Noli' inquit 'timere, quia iam vere surrexi a morte, qua tenebar, et apud homines sum iterum vivere permissus. Non tamen ea mihi, qua ante consueveram, conversatione, sed multum dissimi
Abbreviated transcription (Latin):
memonato nomine dementis . ac mox remis sus
cid sedem epis copatus sui. Id est postdies .Xiiii. ex quo
inurbem uenerat: donauit autẽ ei pippin locum
cuthedre epis copales in cas tello suo inlustri quod
cntiquo gentium illurum uerbo uil tuburg idest
oppidum ultorum : lingua autem gellica. tradec
tum in quo aedificcta ecclesia reuerentis simus
pontifex. longe lateque uerbum fidei predicuł
mul tosque aberrore seuocuns plures per illus
regiones ecdesicas sed & monasteria non nulla
construx̃ : Ncm non multo postulios quoque illis in
regionibus ipse constituit antis tites : exeorum nume¬
ro fratrum : quiuel secũ uel postse illo adp̃di cundum
uenercint : ex quibus cliquanti lam dor mierunt indño
psecutem uilbrord cognomento demens. ad huc suꝑ
mum & sextum in epis copatu habens annum : & post
Histemporibus mircculum memoraebile. &antiquo¬
rum simile: inbrit tania factum est : Namque cdex¬

Expanded text:
memorato nomine Clementis: ac mox remissus memorato nomine Clementis: ac mox remissus ad sedem episcopatus sui, id est, post dies quatuordecim ex quo in Urbem venerat. Donavit autem ei Pippin locum cathedrae episcopalis in castello suo inlustri, quod antiquo gentium illarum verbo Uiltaburg, id est, Oppidum Uiltorum, lingua autem Gallica Trajectum vocatur; in quo aedificata ecclesia, reverentissimus pontifex longe lateque verbum fidei praedicans, multosque ab errore revocans, plures per illas regiones ecclesias, sed et monasteria nonnulla construxit. Nam non multo post alios quoque illis in regionibus ipse constituit antistites ex eorum numero fratrum qui vel secum, vel post se illo ad praedicandum venerant; ex quibus aliquanti jam dormierunt in Domino. Ipse autem Uilbrord, cognomento Clemens, adhuc supermum et sextum in episcopatu habens annum, et post His temporibus miraculum memorabile et antiquorum simile in Brittania factum est. Namque ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
ierat : ad sedem episcopatus sui reuerso: qui uide¬
lc& suidberct. accepto epis copatu debrit tani¬
are gressus non multo post aadgentem bor tu¬
arorum secessit aac multos eorum predicando.
adu cmueritatis perduxit: s& &pugnanitis
non longo post tempore boructucris. a gente
antiquorum scexonum dispersi sunt quo lib& hiqui uerbũ
recoeperant : ipse antistes cumquibus dum pippinum
deditei locum mansionis : in insula quedam hrepi
quae lingua illorum uocatur inlitore : Inqua Rons¬
tructo monusterio quod hactenus heredes possi¬
deNT eius adiquandiu continentissimam gessit
uitum : ibique diem clausit ultimum: Postquam
su. uirum uener cbilem uilbrordum romam: cuius
cidhuc pontifi cactum sergius habebat. Postu¬
lans ut eidem fresonum genti cerchi ep̃s ordinur&dr
Quodita ut p&ierat impletumest : anub incur dñi¬
Dexcu: ordinatus est cutem inec lesia scaẽ mar¬
trris ceciliae die natelis eius: inposito sibi capcpa

Expanded text:
ierat, ad sedem episcopatus sui reverso. Qui videierat, ad sedem episcopatus sui reverso. Qui videlicet Switbrecht, accepto episcopatu, de Britannia regressus, non multo post ad gentem Boructuariorum secessit, ac multos eorum praedicando ad viam veritatis perduxit. Sed expugnatis non longo post tempore Boructuariis, a gente antiquorum Saxonum dispersi sunt quolibet hi qui verbum receperant. Ipsdedit ei locum mansionis in insula quadam Rheni, quae lingua eorum vocatur In littore: in qua ipse, constructo monasterio quod hactenus haeredes ejus possident, aliquandiu continentissimam gessit vitam, ibique diem clausit ultimum. Postquam su, virum venerabilem Uilbrordum Romam, cujus adhuc pontificatum Sergius habebat, postulans ut eidem Fresonum genti archiepiscopus ordinaretur. Quod ita ut petierat impletum est anno ab incarnexto. Ordinatus est autem in ecclesia sanctae martyris Ceciliae, die natalis ejus, imposito sibi a papa
Abbreviated transcription (Latin):
ne dictione desideratum euangeli ⁊ cnꝰdibus opus
inire simul & reliqui as bectorũm apostolorum
acmar qrum xp̃i abeo se sperans accipere : ut dum
ingente cui predicar& destructis idolis ecde si ces ins¬
tituer& hcber& in promtu reliquias scõrum quas
ibi intro ducer& : quibus quae ibidem depossitis con¬
sequenter in eorum honorem qorum essent ille sin
recquae tanti operis negotium quaerebat uelibi
discere uel indecaccipere cupiebat: in quibus omni¬
bus cum sui uoti compos ess& effectus tepredi¬
candum rediit : quo tempore frctiis quiercet in
fresia uerbi minis terio mancipati: elegerunt
& suonumero uirum modestum moribus. &
mansu&um corde suiberctum : qui eis ordinare¬
tur centistes : quembrit tanitm destinctum.
cd p&itionem eorum ordinauit: reuerentis¬
simus uil frid ep̃is. quitum forte pactria pulsus:
in merciorum regionibus &ulabat: non enim
eotempore habebat episcopum cantia de sunc
to quidem theodoro sed necdum berctucd do
suc cessore eius. quitrans mare ordinandus

Expanded text:
nedictione, desideratum evangelizandi gentibus opus iniret, simul et reliquias beatorum apostolorum ac martyrum Christi ab eo se sperans accipere, ut dum in gente cui praedicaret destructis idolis ecclesias institueret, haberet in promptu reliquias sanctorum quas ibi introduceret; quibusque ibidem depositis, consequenter in eorum honorem quorum essent illae  Ara quae tanti operis negotium quaerebat, vel ibi discere, vel inde accipere cupiebat. In quibus omnibus cum sui voti compos esset effectus, ad praedicandum rediit. Quo tempore fratres qui erant in Fresia verbi ministerio mancipati, elegerunt ex suo numero virum modestum moribus et mansuetum corde Suidberctum qui eis ordinaretur antistes, quem Brittaniam destinatum ad petitionem eorum ordinavit reverentissimus Uilfrid episcopus, qui tunc forte patria pulsus in Merciorum regionibus exulabat. Non enim eo tempore habebat episcopum Cantia, defunto quidem Theodoro, sed necdum Berthwaldo successore ejus, qui trans mare ordinandus
Abbreviated transcription (Latin):
cillam cppellant duxerit in conlugium anathemasi
uII Siquis cum matre sp̃italem duxerit in cõnliggnm¬
Siquis frcctris uxorem duxerit in conlugiũ a nathema sit
Siquis nouercã aut nurum duxerit In coniugiũ anathema sĩ
Siquis consobrinã similiter in conlugium duxerit anathemasit
Siquis deproprio cognatione uel quam cognatus ha¬
buit duxerit inconlugium ana themasit.

Expanded text:
ei ancillam appellant, duxerit in conjugium, anathema siIV. Si quis commatrem spiritalem duxerit in conjugiumV. Si quis fratris uxorem duxerit in conjugium, anathema sit. VI. Si quis novercam aut nurum suam duxerit in conjugium, anathema sit. VIII. Si quis consobrinam duxerit in conjugium, anathema sit. IX. Si quis de propria cognatione, in qua cognatas habuit, duxerit in uxorem, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ecctus hrsidorus de consanguinitate sicl oqui¬
tur cuius series vIi. gradibus dirim&ur hoc modo¬
& proneptis .IIII. abnepus &cbneptis . Uad nepus
tis filius &trinepotis filia haec cum sanguinitas
dum sepculatim propceginum ordinibus dirimens
us que cedultimum gradum sese subtraxit. & pro¬
pinquitas esse desierit eam Rursus lex matrimo¬
nii uinculo rep&it. & quodammodo reuocat fugien¬
tem. Ideo ccutem usque ad sextum generis gra¬
dum consanguinitas constitutaest. Ita propin¬
quitcs generis tot gradibus terminar &ur

Expanded text:
eatus Isidorus de consanguinitate sic loquitur: Cujus series septem gradibus dirimitur, hoc modoptis, abnepos et abneptis, adnepos tis, trinepotis filius et trineptis filia. Haec consanguinitas dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens, usque ad ultimum gradum sese subtraxerit, et propinquitas esse desierit, eam rursus lex matrimonii repetit, et quodammodo revocat fugientem. Ideo autem usque ad sextum gradum generis consanguinitas constituta est, ut propinquitas generis tot gradibus terminaretur
Abbreviated transcription (Latin):
pcuilinus aiusto corchiep̃o ordinactur gentu
nor daen hrmbrorum antistes : Anno. doxans
rex baptizatus cum sua gente inpcscha
Anno uino uino tae duine rege perempto: ꝑcculi

Expanded text:
Paulinus a Justo archiepiscopo ordinatur genti Nordanhymbrorum antistes. Anno 626, rex baptizatus cum sua gente in Pascha. Anno 633, Aeduine rege perempto, Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
coepit : a quoregalis nordan hrmbrorũ prosa¬
monas terium fecit: Anno. dxcui. iregoriuis
pcpto misit brittaniam augustinum tunimon¬
diis : qui uerbumdĩ genti anglorum euangdlita¬
aquifuit annus plus minus annus ci aduentu
gregorius pallium brittaniam augastino libi
facto episcopo & plures uerbi ministros lt quibus

Expanded text:
coepit, a quo regalis Nordanhymbrorum prosacoepit, a quo regalis Nordanhymbrorum prosamonasterium fecit. Anno 596, Gregorius papa misit Brittaniam Augustinum cum monachis, qui verbum Dei genti Anglorum evangelizaqui fuit annus plus minus centesimus quinqu 601, misit papa Gregorius pallium Brittaniam Augustino jam facto episcopo, et plures verbi ministros, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
arum eec quece temporum distinctione lott¬
digestasurt : obme moriã conseruanigitur¬
uiter recapitulcri placuit: Annolgitus
unte incarnationem dñi cam sexagesi mo
radus iulius caesar primus romanorum
brittanias bello pulsauit & uicit nec tanen
brit tanias adiens plurimã Insul aquoque
inde ditionem recepit : &or cados quoque
insulas romano adiecit imperio:
manae p̃sul factus . xii. annos ecdesiam glorio¬
sissime rexit : cuilittercs rexbrit tamae lucius
mit tens. ut xp̃i conus efficeretur p&iit. &inp&rauit :
impercctor factus .xiiii. añ regnauit : quibrit taniã
uallo camariusque cidmcre p̃cinexit: Anno¬
ccc. lxxxi. maximus inbrittania creatus imperator
ingallicm transiit: & gractianum interfecit.
romani inbrittania regnare cess̃crunt: Anno
cecc.xxx: pocllacdius adscottos inxpm̃ credentes.
a caelestino papa primus mittitur epis copus.
mperium suscipiens . .uii. añ. tenuit: Quorumtem
abhora diei tertia: Anno. dxluii. Id aregnare

Expanded text:
rum ea quae temporum distinctione latdigesta sunt, ob memoriam conservandam, breviter recapitulari placuit. Anno igitur ante incarnationem Dominicam sexagesimo, Gaius Julius Caesar, primus Romanorum, Brittanias bello pulsavit, et vicit; nec tamen Brittanias adiens, plurimam insulae partem in deditionem recepit; et Oreadas quoque insulas Romano adjecit imperio. mae praesul factus, quindecim annos Ecclesiam gloriosissime rexit: cui litteras rex Brittaniae Lucius mittens, ut Christianus efficeretur petiit, et impetravit. qui Brittaniam vallo a mari usque ad mare praecinxit. Anno 381, Maximus in Brittania creatus imperator, in Galliam transiit, et Gratianum interfecit. Romani in Brittania regnare cessarunt. Anno 430, Palladius ad Scottos in Christum credentes a Caelestino papa primus mittitur episcopus. imperium suscipiens, septem annis tenuit: quorum tempab hora diei tertia. Anno 567, Ida regnare
Abbreviated transcription (Latin):
studus: qucceres quemsit hebit uit efitierinos¬
terior a&cs uidebit : hic est in p̃sentiar um
uniuer sae status brittaniaea cenno ceduentu
cnuorum inbrittaniã cirertor ducertisii
octo gesimo quinto : dñi caeer eceuo ꝓncatm̃. am¬

Expanded text:
studiis. Quae res quem sit habitura finem, posstudiis. Quae res quem sit habitura finem, posterior aetas videbit. Hic est inpraesentiarum universae status Brittaniae, anno adventus Anglorum in Brittaniam circiter ducentesimo octogesimo quinto, dominicae autem inca
Abbreviated transcription (Latin):
nec quae cundida casauocatur: quaenuꝑ multi¬
olicatis fidelium plebibus. in sedem pontificatus
addita: ipsum primũ hab& antistitem:
ictorum quoque natio tempore hoc & foedus
pccis cũ gente hab& anglorum: & ccetholicae
pacis acueritatis. cumuniuersadi ecdesia par¬
ticeps ȩxistere gaud&: scotti quibrittaniam
incolunt sus contenti finibus nil contragentem
cnglorum in sidicrum moliuntur cuit fraudiũ:
retones quã us & maxima exparte. domestico
sibi odio gentem anglorum & totius catholice
ecdesiae statũ pasdia minus recto moribus que
in probis inpugnent : tamen & diuina sibi & humana
prorsus resistente uirtute: inne utro cupitum
possunt obtinere propositum quippea qunorn¬
uus expcorte suisint iuris mon muldata mecid
ingente nor dan hrmbrorum tem nobilos quã
pruati sesuos que liberos deponitis orirus
sctigunt magis accepta tonsurla mioncerter¬
dibus ud scribere uotis quambellicis uee

Expanded text:
in ea quae Candida casa vocatur, quae nuper multiin ea quae Candida casa vocatur, quae nuper multiplicatis fidelium plebibus, in sedem pontificatus addita, ipsum primum habet antistitem. Pictorum quoque natio tempore hoc et foedus pacis cum gente habet Anglorum, et catholicae pacis ac veritatis cum universali Ecclesia particeps existere gaudet. Scotti qui Brittaniam incolunt suis contenti finibus nil contra gentem Anglorum insidiarum moliuntur aut fraudium. Brittones, quamvis et maxima ex parte domestico sibi odio gentem Anglorum, et totius catholicae Ecclesiae statum Pascha minus recte moribusque improbis impugnent; tamen et divina sibi et humana prorsus resistente virtute, in neutro cupitum possunt obtinere propositum: quippe qui quamvis ex parte sui sint juris, nonnulla tamen ex in gente Nordanhymbrorum, tam nobiles, quam privati, se suosque liberos, depositis armis satagunt magis accepta tonsura, monasterialibus adscribere votis, quam bellicis exercere
Abbreviated transcription (Latin):
Viͦ. Iduum malcrum die: osricrex nordan hrmbrorũ
uitac decessit Cumipse regni quodxi añ gũbnabat
suc cessorem fore ceoluulfum decreiuo gare
fratrem illius quiante se regna uesat coe nreoi
actastis uredunda uere rerum aduersaqutmnue
ciorum : cum fuis s& pebt̃ in monaestero indodu
die decima luni mensis dominica iutue ligio¬
ne a prudentia insignis ÷ secris quoque desus
nobiliter instructus : Itaquȩ in p̃senti ee desis
ciae merciorum alduini ep sr&les popuibis cib¬
ultree amnem scbr inam udoccident enuccior¬
tunt : Aicillehi stod epts: prouinciae huiccioro
nens :ministerium sibi epis copale. ub oc cidenta¬
lium faxonum antistite quuerit: & hae omnes
prouinciae c&eraque austrocles. ad confinium
usque hrmbre fluminis : cumsuis quae que regib:
tuero prouinciae nordan hrmbrorum. cuire
ceoluulf p̃est. quat tuor nunc eĩ praesulatũ
tenent : uil fridi ebaracensi ecdesia ediluald.

Expanded text:
ima Iduum Maiarum die, Osric rex Nordanhymbrorum, ima Iduum Maiarum die, Osric rex Nordanhymbrorum, vita decessit, cum ipse regni quod undecim annis gubernabat, successorem fore Ceoluulfum  Al., Ceoldwlfum decrevisset, fratrem illius qui ante se regnaverat, Coenredi ac tantis redundavere rerum adversantium ciorum, cum fuisset presbyter in monasterio quod die decima Junii mensis, Dominica; vir religione et prudentia insignis, sacris quoque litteris nobiliter instructus. Itaque in praesenti, Ecclesiis inciae Merciorum, Alduini episcopusultra amnem Sabrinam ad occidentem habitant, Ualchstod episcopus; provinciae Huicciorumnens, ministerium sibi episcopale ab Occidentalium Saxonum antistite quaerit. Et hae omnes provinciae caeteraeque australes ad confinium usque Hymbrae fluminis, cum suis quaeque  Al., qt vero provinciae Nordanhymbrorum, cui rex Ceoluulf praeest, quatuor nunc episcopi praesulatum tenent; Uilfrid in Eboracensi Ecclesia, Ediluald i
Abbreviated transcription (Latin):
latina didicit linguam: ut tã notais ac familicres
Sepultus uero est inporticus cĩpauli apostoli: quam
intra ec clesiam scĩ andreae sibi ipse in locum sepul¬
chri fecerat : Post quem: eis copatus offitium alduulf
bercucldo archiepo consecrante suscepit :
cometae duae circasolem : multum intuentibus
derrorem incutientes: Vna quippe solem prareces¬
debat mane orientem: altera uespere sequeba tur
occidentem quccsĩ orienti simul & occidenti. dirae
p̃curebat exortum : ut utroque tempore mala
mor tidibus inminere signus eNT: Portabant
adac cendendum adclinem : Apparebant que mense
anucrio & ducbus ferme septimanis perma¬
nebant: quo tempore grauissima scerra cenorũ
lues gcellicos misera clade uastabet : Ripsi non
multo post in eadem prouincia dignas suae ꝑfidiae
poencs luebant : quo anno. sc̃s uirdni ec gberct :
ut supra comme morauimus ÷ ipsodie paschae¬
nigrccuit ad dnm & mox peracto pecscha. hoc est Isui sucedit coli¬

Expanded text:
Latina didicit linguam, ut tam notas ac familiares sSepultus vero est in porticu sancti Pauli apostoli, quam intro ecclesiam sancti Andreae sibi ipse in locum sepulcri fecerat. Post quem episcopatus officium Alduulf, Berctualdo archiepiscopo consecrante suscepit. Acometae duae  Al., duo circa solem, multum intuentibus terrorem incutientes. Una  Al., unus quippe solem praecedebat, mane orientem; altera  Al., alter vespere sequebatur occidentem, quasi orienti simul et occidenti dirae c alter noctis praecurrebat exortum, ut utroque tempore mala mortalibus imminere signarent. Portabant ad accendendum adclinem: apparebantque mense Januario, et duabus ferme septimanis permanebant. Quo tempore gravissima Sarracenorum lues Gallias misera clade vastabat, et ipsi non multo post in eadem provincia dignas suae perfidiae poenas luebant. Quo anno sanctus vir Domini Ecgberct, ut supra commemoravimus, ipso die Paschaegravit ad Dominum: et mox peracto Pascha, hoc est, sept
Abbreviated transcription (Latin):
pite onum quaeris seut fc cta uelsnositr
Cumreue sus cidscottiam mulhosi canst te¬
ris pahedis obserucontiam sucipdications
cospecit : Tamosieos qui lhii in sulamoruban¬
tur monachos quibs que speciali re ctelio
lure perat nercdum ceduiconi stce tut melieri
rrducere uedebut. tonsur salouoqus hi
tasuuum sibiccue toritaetis uime brionends

Expanded text:
patronum quaeris, sicut facta vel monita cum reversus ad Scotiam multas postoris paschalis observantiam sua praedicatione correxit, tametsi eos qui in Ilii insula morabantur monachos, quibusque speciali rectoris jure praeerat, necdum ad viam statuti melioris reducere valebat. Tonsuram quoque, si tantum s
Abbreviated transcription (Latin):
tiam humilitatem religionem ostender& dixiille
inter alia conloquens obsecro scaẽ frater quiad
dere credis : quid contrario tuce fide hubitu
terminatam incupite coronae imaginẽportas. e¬
& sibeccti p&ri consortium quueris. cur eius quemille
a nathe mazizauit : tonsurae imcginem imita¬
ris & non potius eius cumquo in a&ernum bectus
uiuere cupis: &icm nunc habitum te quantum
potes diligere monstras : Respondit ille: scics
procerto fratermi dilecte : qui uesisimonis ton¬
suram ex consu&udine patriahabecm: si moni¬
ccm tamen ꝑfidia totamente de testor acres¬
puo:. Becctis simi cutem a postolorum princ ipis
quantum mec pecruitas sufficit uestigia sequi
desidero ÷ atego: credo in quamuere quodita sit:
sed tamen indicio fit. quod ea quae copos tołi
p&risunt inabdito cordis complectimi nr̃si quae eius
ticomtuam facillime duudieare teco os
aeptius multosit eus quem cords toto aldomi¬

Expanded text:
tiam, humilitatem, religionem ostenderet, dixi illi tiam, humilitatem, religionem ostenderet, dixi illi inter alia conloquens: « Obsecro, sancte frater, qui addere credis, quid contrario tuae fidei habitu terminatam in capite coronae imaginem portas? et si beati consortium Petri quaeris, cur ejus quem ille anathematizavit, tonsurae imaginem imitaris? et non potius ejus cum quo in aeternum beatus vivere cupis, etiam nunc habitum te, quantum potes, diligere monstras? » Respondit ille: « Scias pro certo, frater mi dilecte, quia etsi Simonis tonsuram ex consuetudine patria habeam, Simoniacam tamen perfidiam tota mente detestor ac respuo: beatissimi autem apostolorum principis, quantum mea parvitas sufficit, vestigia sequi desidero. » At ego: « Credo, inquam, vere quod ita sit; sed tamen indicio fit  Al., sit, quod ea quae apostoli Petri sunt, in abdito cordis amplectimini, si quae ejus tiam tuam facillime dijudicare reor, quod aptius multo sit, ejus quem corde toto abhomi
Abbreviated transcription (Latin):
utspinaes actribulos pec catorũ nrorum parda¬
ceant ut coroncim uitae aeernsoc qua ir er¬
cousst os dilgortbus se sesemꝑ ꝯxspecta epesp
eam quem iagum feruntꝰ hebuis iẽ. sse monẽ
Quisro gofidelium nonstaetim urabscconette
quinio difeontis. quidem super ifice ceoronae usi¬
turs spctiem pseferre : sed ubi ad cer uuiser uo¬
side fando perueneris tdecus tatomȩcen quiat
tel omesimonica cis & nona ptanisuldentum o¬
uenres cognoscass qui inp̃ senti quuid enuipt
tun ustor  on solum omsse coronae pr uart
sad adtaem in supio surte poena damiiecti
Neque uerome haecita prosecutum aestimes. quasi
eos quihanc tonsuram habint condemnatos
ludicem: si fide &operibus unitati catholicae
sicuerint : Immo confidenter profiteor plurimos
exeis scõs acdõ digntis extitisse: ex quibus est
adamnan abbus & sacerdos columbiensium egre¬
gius : quicum legatdis suce gentis. cddfridum re¬
gem missus. nrm̃ quoque monasterium udere
uoluiss& : miramque in moribus acuerbis pruden¬

Expanded text:
t spinas ac tribulos peccatorum nostrorum portaceant: ut coronam vitae aeternae, quam repromisit Deus diligentibus se, se semper exspectare, peam quam magnum ferunt habuisse Simonem, quis rogo fidelium non statim cum ipsa magia pectu in frontis quidem superficie coronae videtur speciem praeferre, sed ubi ad cervicem considerando perveneris, decurtatam eam quam m Simoniacis et non Christianis habitum convenire cognoscas: qui in praesenti quidem vita tur vitam, non solum omni spe coronae privati, sed aeterna insuper sunt poena damnati. Neque vero me haec ita prosecutum aestimes, quasi eos qui hanc tonsuram habent, condemnatos  Al., condemnandos judicem, si fide et operibus unitati catholicae faverint: immo confidenter profiteor, plurimos ex eis sanctos ac Deo dignos extitisse, ex quibus est Adamnan, abbas et sacerdos Columbiensium egregius, qui cum legatus suae gentis ad Aldfridum regem missus, nostrum quoque monasterium videre voluisset, miramque in moribus ac verbis pruden
Abbreviated transcription (Latin):
sinus cepostosotum primceos gadestis quoqs
siguis tuostuls quo Cimederis dectis libens
pandaet introitum : gratiate regis a &erni lon¬
giori tempore regnantẽ: adnram̃ omnium
occcem cus todiat In columen : dilectissime Inxpo
fili : Haecepistula cump̃sento rege nd tonomul¬
tis que uiris doctioribus ess& lecta acdiligenter
ubhis qui bnitellegere potecent in linguim eius
propriã int̃p̃tata : multum de cius exhortatio¬
ne gcausus esse ꝑhib&ur. Ita ut exsurgens deme¬
dio optimatum suorum conses sugenua flecto

Expanded text:
ssimus apostolorum princeps caelestis quoque regni tibi tuisque cum caeteris electis libens pandat introitum. Gratia te Regis aeterni longiori tempore regnantem, ad nostram omnium pacem custodiat incolumem, dilectissime in Christo fili. » Haec epistola cum praesente rege Naitono, multisque viris doctioribus esset lecta, ac diligenter ab his qui intelligere poterant, in linguam ejus propriam interpretata, multum de ejus exhortatione gavisus esse perhibetur; ita ut exsurgens  Al., surgens de medio optimatum suorum consessu genua flect
Abbreviated transcription (Latin):
dictionem : qm̃ donium dĩ existimasti perpecu
sors. in sermone hogneque uero obid toentum
in coronam ad tondimur quia petrus ita
ad tonsus est . sed quia petrus in memoriam do
minicae passionis Ita ad tonsus est : id circo &
nos quiper ean dem pas sionem saluari desi¬
derocmus: ipsius passio nis signum. cum illo
in uertice sum ma uidelic& corporis nostri
parte gestamus: sicut enim omnis ec clesia
ꝑmortẽ sui uriuficatoris eccła¬
factaest. signum scãe crucis eius infronte
portare consueuit .⁊ utcrebro uex illi huius
munimine amalignorum sp̃uum defenda¬
tur incursibus. crebra huius ad monitione
doce atur. sequo que carnem suam cum uiti¬
is & concupis centis crucifigere debere¬
Ita &uiam oport&eos quiudiabonteslu uoionbi¬

Expanded text:
ditionem, quoniam donum Dei existimasti per pecuditionem, quoniam donum Dei existimasti per pecusors in sermone hoc . Neque vero ob id tantum in coronam adtondemur, quia Petrus ita attonsus est; minicae passionis ita attonsus est, idcirco et nos, qui per eamdem passionem salvari desideramus, ipsius passionis signum cum illo in vertice, summa videlicet corporis nostri parte, gestamus. Sicut enim omnis Ecclesia, quae per mortem sui vivificatoris Ecfacta est, signum sanctae crucis ejus in fronte portare consuevit, ut crebro vexilli hujus munimine a malignorum spirituum defendatur incursibus, crebra hujus admonitione doceatur, se quoque carnem suam cum vitiis et concupiscentiis crucifigere deberta etiam oportet eos qui