comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clare uoluerat desti a militib qui ad tutissimũ
ex psentib uidebatur. siracusas redicae ubi no su¬
smeti obẜuarent᷑. tãꝙͣ nouandi res aliquã occasi¬
onem querentes. pretores pͥmũ deuiper cos sena¬
tm adeunt. ab hannibale se missos. ad ieroni
cuius impator suus uoluerit uelle ad hannibalcm
redire. Ecterũ cum ittr tutum nõ sit. uagantib
passim ꝑ totã ficiliam romanis armis. ut p̃sidiĩ¬
petere dẽt aliquid. quo loctos italiam ꝑducant.
gratiam magnã eos parua oꝑa apud hannibale
iituros. facile res ĩmpetinta. habire eĩ ducce
regios. cum peritos militie tũ egentes eoede
atq audaces cupiebãt. s ꝙ nolebãt nũꝙͣ matum¬
to opus erat. Nauicter expediebant. Interĩ iu¬
uenes militares. et ad sucti militib Nunc ap̃
cos ip̃os. Nũc apud transfugas quoꝵ maxima
ex naualib sociis romanoꝵ erat. Nunc ctiam
apud infime pleb̾ hoĩes crimina serebant in sena¬

Expanded text:
celare voluerat, deserti a militibus, quia id tutissimum celare voluerat, deserti a militibus, quia id tutissimum ex praesentibus uidebatur, Syracusas rediere; ubi ne suspecti obuersarentur tamquam nouandi res aliquam occasionem quaerentes, praetores primum, dein per eos senatum adeunt. ab Hannibale se missos praedicant cuius imperator suus uoluerit. uelle ad Hannibalem redire; ceterum, cum iter tutum non sit uagantibus passim per totam Siciliam Romanis, petere ut praesidii dent aliquid quo Locros in Italiam perducantur; gratiam magnam eos parua opera apud Hannibalem inituros. facile res impetrata; abire enim duces regios cum peritos militiae, tum egentes eosdem atque audaces cupiebant; sed quod uolebant non quam maturato opus erat nauiter expediebant. interim iuuenes militares et adsueti militibus nunc apud eos ipsos, nunc apud transfugas, quorum maxima pars ex naualibus sociis Romanorum erat, nunc etiam apud infimae plebis homines crimina serebant in sena
Abbreviated transcription (Latin):
cãoidie cõsulitis ne libera efferatur res. post
lanc orationẽ. claues portaꝵ pecunieꝙ regie añ
redes coꝵ posuit. atq illo quidem die dimisi ex
concione leti circa fama deum supplicanerũt cũ
iniugib ac liberis. posttio die comitia pretoꝵ
atandis habita. Creatus ĩ pͥmis andronodoruᷤᷤ
ceteu magna ex parte intt̾fectores tyranni duoᷤ
euam absentes. sopatrum ac dionemen fecerũt.
Qui auditis iis que siracusis aucta erant. pccu¬
nam regiam que in lcontinis erat siracusis d̾¬
netam. questorib ad ip̃m creatis tradiderũt. Et
ea que insula erat achrandinam tradita ẽ. muri
pea pars que açetera urbe nimis firmo muni¬
nẽto inter sepiebat insulam. Consensu oĩu depłe.¬
ta est. Secute et cetere res. hanc inclinatoe aĩoꝵ
adlibeitatẽ hi ppogrates atꝙ epicides audita mo̾te
temiini. quã hyppocrates ctiã nũcio int̾fecto

Expanded text:
concordiae consulitis, ne libera efferatur res publica. post concordiae consulitis, ne libera efferatur res publica. post hanc orationem claves portarum pecuniaeque regiae ante pedes eorum posuit. atque illo quidem die dimissi ex contione laeti circa fana omnia deum supplicaverunt cum coniugibus ac liberis; postero die comitia praetoribus creandis habita. creatus in primis Adranodorus, ceteri magna ex parte interfectores tyranni; duos etiam absentes, Sopatrum ac Dinomenen, fecerunt. qui auditis quae Syracusis acta erant pecuniam regiam quae in Leontinis erat Syracusas devectam quaestoribus ad id ipsum creatis tradiderunt. et ea quae in Insula erat Achradinam tralata est; murique ea pars quae ab cetera urbe nimis firmo munimento intersaepiebat Insulam consensu omnium deiecta est. secutae et ceterae res hanc inclinationem animorum ad libertatem. Hippocrates atque Epicydes audita morte tyranni, quam Hippocrates etiam nuntio interfecto
Abbreviated transcription (Latin):
insule portis ĩ forum athrandine uenit. Ibi ĩ aram
concordie ex qua pridie plolincus contio natus erat
ascendit. oratõe q cam orsus ẽ. qua pͥmũ cunctatõis
lue ueniam petiuit. Se enĩ clausas habuisse portas.
non separantẽ suas res apublicis. S strictis simul
gladis timẽte qui finis cedib eẽt futurus. Utrumꝙ
satis libertatis foret. cõtenti nece tyranni essent. an
quicĩg aut ꝓpinquitate aut affinitate. aut aliquis
ministeriĩs regia cõtigissent. an qui cũꝙ aut ꝓpin¬
litasse quin et corpus suũ. et cetera oĩa que sue fi¬
dei tuteleq cent̃. quã eũ qui mũdasset. suus furõ
assũpsisset. patrie restitueret. Conue̾sus deinde
ad intẽfectores tyranni ac noĩe appellans theodo¬
tum ac sosim facinus inquit. memorabile fccistis.
sed michi credite. incoata ur̃a gloria. non dum per¬
fecta ẽ.periculũq ingens manet. Nisi facilem

Expanded text:
Insulae portis in forum Achradinae uenit. ibi in aram Insulae portis in forum Achradinae uenit. ibi in aram Concordiae, ex qua pridie Polyaenus contionatus erat, escendit orationemque eam orsus est qua primum cunctationis suae ueniam petiuit: se enim clausas habuisse portas, non separantem suas res a publicis sed strictis semel gladiis timentem qui finis caedibus esset futurus, utrum, quod satis libertati foret, contenti nece tyranni essent an quicumque aut propinquitate aut adfinitate aut aliquis ministeriis regiam contigissent alienae culpae reibitasse quin et corpus suum et cetera omnia quae suae fidei tutelaeque essent, quoniam eum qui mandasset suus furor absumpsisset, patriae restitueret. conversus deinde ad interfectores tyranni ac nomine appellans Theodotum ac Sosin, facinus inquit memorabile fecistis; sed mihi credite, incohata vestra gloria, nondum perfecta est periculumque ingens manet, nisi paci et
Abbreviated transcription (Latin):
partte tum pars insule uelut munitissima ꝓdita
atꝙ alienata eẽ. Euocatũ eũ alegatis. damarata
uxor filia hieronis inflata adhuc regii aĩmi. ac
muliebri spiitu admonet. sepc usipatt dioniss
tyranni uotis. qua pedib tractũ. Nõ insidentem
equo relinquere tyrannidom dixerit debere. Fa¬
tile ẽẽ momẽto. quo quis uelit cedere possessione
magne fortune facere et parart eaz diffiale atꝙ
aduum eẽ. paululum sumeret. ad cõsultandu
ablegatis. eo uerteret᷑. ad arcensendos ex leontiniᷤᷤ
milites. Quib si pecunia regiam pollicitus eẽt
oĩa in potestate cius futura. hec muliebria cõsi¬
lia. andronodorus. Neꝙ tota aspernatus ẽ. Neꝙ
extimplo accepit. tutiorem ad opes affectandas
ratus cẽ uiam. si in p̃sentia tẽpori cessisset. Itaꝙ
legatos renũtiare iussit. futurũ se in senatus ac
populi potestate. postero die luce pͥma patefactis

Expanded text:
partes, tum pars Insulae uel munitissima prodita partes, tum pars Insulae uel munitissima prodita atque alienata; sed euocatum eum ab legatis Damarata uxor, filia Hieronis, inflata adhuc regiis animis ac muliebri spiritu, admonet saepe usurpatae Dionysi tyranni uocis, qua pedibus tractum, non insidentem equo relinquere tyrannidem dixerit debere: facile esse momento quo quis uelit cedere possessione magnae fortunae; facere et parare eam difficile atque arduum esse. spatium sumeret ad consultandum ab legatis; eo uteretur ad arcessendos ex Leontinis milites, quibus si pecuniam regiam pollicitus esset, omnia in potestate eius futura. haec muliebria consilia Adranodorus neque tota aspernatus est neque extemplo accepit, tutiorem ad opes adfectandas ratus esse uiam, si in praesentia tempori cessisset. itaque legatos renuntiare iussit futurum se in senatus ac populi potestate. postero die luce prima patefactis
Abbreviated transcription (Latin):
liberam ⁊ moderatã habuit. Seruitudinis ind¬
gnitatisq hoiẽs expertos adissus notum malum
irritatos eẽ. discordia cuulis quas importet da¬
des. audisse magis apatrib siracusanos ꝙ̃ ipõs
uidisse.arma ꝙ im pigre cepissent laudare. ma¬
gis laudaturum. si nõ utantur nisi ultima ne¬
cccssitate co acti. In p̃sentia legatos ad androno¬
dorum micti placere. qui denũtient ut ĩ pote¬
state senatus ac populi si portas insule pateant
reddeat p̃si dium. Si tutelam alien regni suu
regnũ uelit face̾. eũdem se censert multo accius
ab andronodoro. ꝙ̃ in ab iheronimo repeti liber¬
tate. ab hac contione. legati missi sũt. Genatus
serat publicũ cõsiliu. ita post mortẽ eius ante
cã diem nulla dere neꝙ cõuocati. Neq cõsulati
fuerãt. ut uentũ ad andronodorũ ẽ. ip̃m ꝗdem mo¬
uchat ut ciuiu cõsensus et tũ alie occupate urbiᷤ

Expanded text:
liberam et moderatam habuit: seruitii onus indliberam et moderatam habuit: seruitii onus indignitatesque homines expertos aduersus notum malum inritatos esse: discordia ciuilis quas importet clades, audisse magis a patribus Syracusanos quam ipsos uidisse. arma quod impigre ceperint, laudare: magis laudaturum, si non utantur nisi ultima necessitate coacti. in praesentia legatos ad Adranodorum mitti placere qui denuntient ut in potestate senatus ac populi sit, portas Insulae aperiat, reddat praesidium. si tutelam alieni regni suum regnum uelit facere, eundem se censere multo acrius ab Adranodoro quam ab Hieronymo repeti libertatem. ab hac contione legati missi sunt. senatus serat publicum consilium, ita post mortem eius ante eam diem nulla de re neque conuocati neque consulti fuerant. ut uentum ad Adranodorum est, ipsum quidem mouebat et ciuium consensus et cum aliae occupatae urbis
Abbreviated transcription (Latin):
pertychani simul ad libertatẽ simul ad arma uocã¬
tes. marthi adina cõuenire iubent. Multitudo ꝑs
procurnt uimas. pars ĩuestibulis stat. pars extectiꝰ
fenestris ꝙ prospectãt. et quid rei sit rogitant. Omĩa
luminib cõlucent.strepituq uario complent᷑. Arma¬
ti locis parentib cõgregant᷑. inermes ex olimpuo¬
ut uolens ꝓpitius prebcar sacra arma. pro paca
pro dcum delibris. pro libertate sese amantibus
hoc quoq multitudo stationib ꝑ pͥncipes regionũ
urbis dispositis. adiungitur in ĩsula. inter cetẽã
andronodorus p̾sidiis firmat horrea publica. lo¬
cus saxo q̃diato septus. atꝙ arti ĩ modum emuni¬
tus. capit aiuuentute. que p̃sidio eiꝰ loci adtribu¬
ta erat. mictuntq nũtios machiadinã horita
fru mẽtũꝙ ĩ sonatus potestate eẽ. luce pͥma. ppłus
Ibi pro concordie ara. que ĩ co sita loco erat. pͥn¬
cipibus unus nomine polyneus cõcionem et

Expanded text:
per Tycham simul ad libertatem simul ad arma uocanper Tycham simul ad libertatem simul ad arma uocantes, in Achradinam conuenire iubent. multitudo pars procurrit in uias, pars in uestibulis stat, pars ex tectis fenestrisque prospectant et quid rei sit rogitant. omnia luminibus conlucent strepituque uario complentur. armati locis patentibus congregantur; inermes ex Olympii Iout uolens propitius praebeat sacra arma pro patria, pro deum delubris, pro libertate sese armantibus. haec quoque multitudo stationibus per principes regionum urbis dispositis adiungitur. in Insula inter cetera Adranodorus praesidiis firmarat horrea publica. locus saxo quadrato saeptus atque arcis in modum emunitus capitur ab iuuentute quae praesidio eius loci attributa erat mittuntque nuntios in Achradinam horrea frumentumque in senatus potestate esse. luce prima populus ibi pro Concordiae ara, quae in eo sita loco erat, ex principibus unus nomine Polyaenus contionem et
Abbreviated transcription (Latin):
regis sanguine ꝯiuratoꝵ eẽ. deinde libertatis re¬
stitute dulce auditum nom̃ crebro usurpatum.
syes facta ex pecunia regia largitionis militi. atq
fũgunde pociorib ducib. et relata tiranni freda.
scelera frcdiorisꝙ libidines adeo muttiueie ani¬
mos. ut ĩsepultum iacore corpus paulo anit dc¬
si deratiregis patorent᷑. Cum ceten ex cõuiratis ad
exercitũ obtinendum remãsissent. thcodotus et so¬
sis regie equis quanto maximo cursu poterant.
ut ignaros oiũm regios opprimerẽt siracusas con¬
cendunt. Cctenim preuenerat nõ fama solum qͥ
nichil intalib rebus est celerius. s nuntius etiã
ex regis ẜuis. Itaꝙ andronodorus. et ĩsulam et
arcem. et alia que poterit queꝙ oportuna erant
p̃sidiis sumarat. Ex apilo theodotus ac sossis occa¬
sum iam obscura luce inuecti. cum cruentã regiã
uestem. atq insigne capitis ostentarent. crauecti

Expanded text:
regi sanguine coniuratorum esse. deinde libertatis reregi sanguine coniuratorum esse. deinde libertatis restitutae dulce auditu nomen crebro usurpatum, spe facta ex pecunia regia largitionis militiaeque fungendae potioribus ducibus; et relata tyranni foeda scelera foedioresque libidines adeo mutauere animos ut insepultum iacere corpus paulo ante desiderati regis paterentur. cum ceteri ex coniuratis ad exercitum obtinendum remansissent, Theodotus et Sosis regiis equis quanto maximo cursu poterant, ut ignaros omnium regios opprimerent, Syracusas contendunt. ceterum praeuenerat non fama solum, qua nihil in talibus rebus est celerius, sed nuntius etiam ex regiis seruis. itaque Adranodorus et Insulam et arcem et alia quae poterat quaeque opportuna erant praesidiis firmarat. Hexapylo Theodotus ac Sosis post solis occasum iam obscura luce inuecti, cum cruentam regiam uestem atque insigne capitis ostentarent, trauecti
Abbreviated transcription (Latin):
uc micterẽt. llana ꝓmissa. temert setutum ceͬnc̃s
castra inde mouit. Tum quoq in tacto agro. taren¬
tino quãꝙͣ simulata lenitas nõdum ꝓfuerat. ta m̃
spe labe factã defidei aut absistens. salpiam ut uẽ¬
di frumẽtum exagtis metu pontino. atꝙ era densi.¬
iam media estas exacta erat. et libernis placebat
locus cõportat. predatum inde numide mauriꝙ ꝑ
sallentium agrum ꝓximosq apulic saltus dimissi.
unde cetere prede haut multũ cquoꝵ greges ma¬
xime abacti. Equibus ad quatuor milia domanda
cquitib diuisa. Romani cum bellũ ne quiꝙ̃ cõtemp¬
nendum insiciliam orirent. morsꝙ tiranni duces
magis in pigros dedisset siracusanos. quã causa
aut animos mutasset .m̃. marcello alten cõsulũ
cam ꝓuintia decernũt. Secundum ieronimi ce¬
dem primo tumultuatum ĩlcontinis apud mili¬
tes fucrat᷑. uociferatum ꝙ forociter parentandũ

Expanded text:
ue mitterent, uana promissa se temere secutum cernens ue mitterent, uana promissa se temere secutum cernens castra inde mouit, tum quoque intacto agro Tarentino quamquam simulata lenitas nihildum profuerat, tamen spe labefactandae fidei haud absistens. Salapiam ut uenit, frumentum ex agris Metapontino atque Heracleensi—iam enim aestas exacta erat et hibernis placebat locus—comportat. praedatum inde Numidae Maurique per Sallentinum agrum proximosque Apuliae saltus dimissi; unde ceterae praedae haud multum, equorum greges maxime abacti, e quibus ad quattuor milia domanda equitibus diuisa. Romani, cum bellum nequaquam contemnendum in Sicilia oreretur, morsque tyranni duces magis impigros dedisset Syracusanis quam causam aut animos mutasset, M. Marcello alteri consulum eam prouinciam decernunt. secundum Hieronymi caedem primo tumultuatum in Leontinis apud milites fuerat uociferatumque ferociter parentandum
Abbreviated transcription (Latin):
maxima oiũm quacũq erat clade. In tarentino deũi
agro peccatum incedere agnen cepit. Nichil ubi uio¬
latũ. ncqi usq iam uim excessum ẽ. apparebatꝙ nõ
id molestia. militum aut ducis. nisi ad cõciliando ᷤᷤ
tarentinoꝵ aĩmos fieri. Ceterum cũ prope modo¬
quis accessissi. nullo ad cõspectum pͥmum agminis
ut rebatur. mortifacto. castiti ab urbe ferine passuᷤᷤ
mille locat tarenti. Triduo aũt quã haunibal ad
menia accederet. A.m̃. ualerio. pro. p̃t̃. qui dassi
ad brundusium p̃erat.missus is in pͥore cõscripta iu¬
uentute. dispositis ꝙ ad oẽs portas circaꝙ muros qͣ
res postulabat statões. dic ac nocte pluuia intẽtus
ncꝙ hostib neq dubĩs sociis. loci quicꝙͣ p̾buit ad
temptandum. Oue diebus aliquot frustra ibi assũ¬
ptis hannibal. cum coꝵ nemo quid ad locum auer¬
ne adissent. ut ip̃i uenirẽt aut nuntiũ licteras¬

Expanded text:
maxima omnium quacunque ierat clade; in Tarentino demum maxima omnium quacunque ierat clade; in Tarentino demum agro pacatum incedere agmen coepit. nihil ibi uiolatum neque usquam uia excessum est, apparebatque non id modestia militum aut ducis nisi ad conciliandos animos Tarentinorum fieri. ceterum cum prope moenibus accessisset, nullo ad conspectum primum agminis, ut rebatur, motu facto castra ab urbe ferme passus mille locat. Tarenti triduo ante quam Hannibal ad moenia accederet a M. Ualerio propraetore, qui classi ad Brundisium praeerat, missus M. Liuius impigre conscripta iuuentute dispositisque ad omnes portas circaque muros qua res postulabat stationibus, die ac nocte iuxta intentus neque hostibus neque dubiis sociis loci quicquam praebuit ad temptandumque. diebus aliquot frustra ibi absumptis Hannibal, cum eorum nemo qui ad lacum Auerni adissent aut ipsi uenirent aut nuntium litteras
Abbreviated transcription (Latin):
haud multo minorẽ ꝙͣ abeneuento acceꝑat itddidit
hosti cladem.atq in brutios raptim negracchus ad¬
scquerent᷑ cõcessit. Consules marcellus ietro unde
uenerat nolam redit. fabius ĩsanniu ad popu¬
landos agros recipiendasq armis que defecerant
urbes processit. Caudinus sañis grauius deuasta¬
tus preusti latiqi agri prede pectudũ hominũq
acte. oppida in capta compulteria telesia. compla
inde fui fule. ꝯ orbitanium exlucanis blande apuloꝵ
acce oppugnate. Milia hostium in his urbib .xxu.
romam misisset consul. uirgis ĩ comitio cesi oẽs. ac
de saxo deiecti. hec.a. q̃ fabio intra paucos dies gesta
Marcellum agerendis rebus ualitudo aduersa nole
tenuit. et. ap̃ł. q̃ fabio cui cirta luceriam ꝓuincia¬
erat accuta oppidum ꝑ eos dies ui captũ. statiuaꝙ
ad ardoncas cõmunita. dum het aliis locis ab roma¬
nis gtrunt᷑. iam tarentũ ꝑuenerat. bannibal cum

Expanded text:
haud multo minorem quam ad Beneventum acceperat reddidit haud multo minorem quam ad Beneventum acceperat reddidit hosti cladem atque in Bruttios raptim, ne Gracchus adsequeretur, concessit. consules Marcellus retro unde venerat Nolam rediit, Fabius in Samnites ad populandos agros recipiendasque armis quae defecerant urbes processit. caudinus Samnis gravius devastatus: perusti late agri, praedae pecudum hominumque actae; oppida vi capta Conpulteria, Telesia, Compsa inde, Fugifulae et Orbitanium ex Lucanis, Blanda et Apulorum Aecae oppugnatae. milia hostium in his urbibus vigin septuaginta; quos cum Romam misisset consul, virgis in comitio caesi omnes ac de saxo deiecti. haec a Q. Fabio intra paucos dies gesta. Marcellum ab gerundis rebus valetudo adversa Nolae tenuit. et a praetore Q. Fabio, cui circa Luceriam erat, Acuca oppidum per eos dies ui captum statiuaque ad Ardoneas communita. dum haec in aliis locis ab Romanis geruntur, iam Tarentum peruenerat Hannibal cum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dimictẽda eẽ dicendo.ꝗa magna fame mom̃ta
in utrãq partẽ fierent. tenuit. Ne ĩ momẽto ĩccpto
abirctur. uince inde omĩa aliaꝙ oꝑum machinati¬
onũꝙ genera cum admouerent᷑. campaniq fabiũ
orarent. ut abire capuam tuto liceret. paucis eg̾ssis
marcellus portã qua egitdiebant᷑ occupauit cedes¬
qr promiscue omĩa cͥca portã pͥmo deinde in rupti
egressi campanoꝵ cum ad fabiũ cõfugissent. p̾sidio
cius capuam ꝑuenerũt. Casilinũ inter colloquia
cunctationẽq potentiũ fidem. ꝑ octasionẽ captũ ẽ.
captiuaqi campanoꝵ qui ue hannibalis militũ crãt
romani missi. atq ibi incarcere indusi sunt. Op¬
pidanoꝵ turba. ꝑfinitimos populos ĩcustodiam
diuisa. Quib diebus acasilino re bene gesta reces¬
sum ẽ.cis gracchus inlucanis aliquot cobortes
in ca itgione cõscͥpta cũ p̃fecto socioꝵ iagro hosti¬
um p̾datũ misit. cos effuse palatos. hanno adortu .

Expanded text:
non dimittenda esse dicendo, quia magna famae momenta non dimittenda esse dicendo, quia magna famae momenta in utramque partem fierent, tenuit ne inrito incepto abiretur. uineae inde omniaque alia operum machinationumque genera cum admouerentur Campanique Fabium orarent ut abire Capuam tuto liceret, paucis egressis Marcellus portam qua egrediebantur occupauit caedesque promiscue omnium circa portam primo, deinde inruptionegressi Campanorum, cum ad Fabium confugissent, praesidio eius Capuam peruenerunt: Casilinum inter conloquia cunctationemque petentium fidem per occasionem captum est, captiuique Campanorum quique Hannibalis militum erant Romam missi atque ibi in carcere inclusi sunt: oppidanorum turba per finitimos populos in custodiam diuisa. quibus diebus a Casilino re bene gesta recessum est, eis Gracchus in Lucin ea regione conscriptas cum praefecto socium in agros hostium praedatum misit. eos effuse palatos Hanno adortus
Abbreviated transcription (Latin):
statius.inetius. missus ab cñ. magno at tellano ꝗ
intento consule ad casilinũ oppugnandum. Nichil co¬
rum fabiũ fefellit. Itaq nolani ad collegam mictit.
altero cxercitu dum casilinum oppugnatur opus eẽ
qui campanis opponat᷑. ũl ip̃e relicto nole p̃sidio mo¬
dico ueniret. ũl si cum nola teneret. Et nec dum
securo ree ab hannibale eeñt. t̃ graicchum proche
abencuento acciturũ hoc nuntio marcellus duobus
militum milib nole in p̃sidio relictis. cũ cetco̾ exͥatu
casilinũ uenit aduentuq ciꝰ campani iam mouẽteᷤᷤ
sest quieuerũt.Ita aduob cõsulib casilinũ oppugͦti
cepit. ubi cũ multa succedentes temcre menibus
romani milites acciꝑent uulnera neq satis ĩceptu
succederet fabius omittenda rem paruã ac iuxta
magnis difficile. adscedendum ꝙ inde censcbat. cũ
res maiores instarẽt. marcellus multa magnis
ducib. sicut nõ adgredienda. ita semeł ad gressus

Expanded text:
Statius Metius , missus ab Cn. Magio Atellano , Statius Metius , missus ab Cn. Magio Atellano , intento consule ad Casilinum oppugnandum. nihil eorum Fabium fefellit. itaque Nolam ad collegam mittit: altero exercitu dum Casilinum oppugnatur opus esse qui Campanis opponatur; uel ipse relicto Nolae praesidio modico ueniret uel, si eum Nola teneret necdum securae res ab Hannibale essent, se Ti. Gracchum proconsulem a Beneuento acciturum. hoc nuntio Marcellus duobus militum milibus Nolae in praesidio relictis cum cetero exercitu Casilinum uenit, aduentuque eius Campani iam mouentes sese quieuerunt. ita ab duobus consulibus Casilinum oppugnari coepit. ubi cum multa succedentes temere moenibus Romani milites acciperent uolnera neque satis inceptum succederet, Fabius omittendam rem paruam ac iuxta magnis difficilem abscedendumque inde censebat, cum res maiores instarent; Marcellus multa magnis ducibus sicut non adgredienda, ita semel adgressis
Abbreviated transcription (Latin):
rio cẽt. Neminẽ nisi bello cõfecto pecunia ab erĩo
petiturũ eẽ. Conucere deinde dñi coꝵ. quos.tĩ sẽ¬
pionius ad beneuẽtũ manu emiẜat arcesitos.ꝙr
se abtrium uiris m̃saris ẽẽ. dixorũt. ut p̃tia ẜuoꝵ
accipent. ceterũ nõ aũt quã bello cõfccto accepturoᷤᷤ
ẽẽ. Cum hec indinatio aĩmoꝵ plebis ad sustinẽdã
mopiam crarĩ fieret. peccunie qͦꝙ pupillares pͥo.
deinde iuduaꝵ crepte cõferri. Nusꝙͣ eas cutiꝰ sanc¬
ciusq deponere credentib qui deferebant. quam ĩ
publica fide. Inde siquid emptum paratũq pupillis ac
uidius foret a questore ꝑscribantur. Manaũ ca pͥatoꝵ
benignitas ex urbe ctiã in castira. ut nõ cques non
centurio stipendium acciꝑent mercenariũq increpã¬
tes uocarent qui accepissent. Quc fabius. cõs ad ca¬
silinum castra habebat. ꝙ diuim milium campanoꝵ

Expanded text:
rio esset: neminem nisi bello confecto pecuniam ab aerario rio esset: neminem nisi bello confecto pecuniam ab aerario petiturum esse. conuenere deinde domini eorum quos Ti. Sempronius ad Beneuentum manu emiserat arcessitosque se ab triumuiris mensariis esse dixerunt ut pretia seruorum acciperent; ceterum non antequam bello confecto accepturos esse. cum haec inclinatio animorum plebis ad sustinendam inopiam aerarii fieret, pecuniae quoque pupillares primo, deinde uiduarum coeptae conferri, nusquam eas tutius sanctiusque deponere credentibus qui deferebant quam in publica fide; inde si quid emptum paratumque pupillis ac uiduis foret, a quaestore perscribebatur. manauit ea priuatorum benignitas ex urbe etiam in castra, ut non eques, non centurio stipendium acciperet, mercennariumque increpantes uocarent qui accepisset. Q. Fabius consul ad Casilinum castra habebat, quod duum milium Campanoru
Abbreviated transcription (Latin):
castra hannibalis. solutũ ꝙ uirauerãt. ꝑdituros
rebant᷑. his suꝑiorib ꝙ illis. equi derupti qui pu
eqũ habebant. tribuiq moti crarii. cẽs facti. Neq
senatũ modo aut equestri ordine regendo. cura sc
censoꝵ tenuit. Noĩa oiũm exiunioꝵ tabulis exccꝙ¬
scrũt. qui quadriẽnio nõ militassent. quib neq
uacatio iusta militie. Neq morbus causa fuisset. Et
cisupra duo milia noĩu mauraĩos relata. tribuq
micterent᷑ꝙ in si ciliam ad cãnensis exeratus rtliꝗ¬
as. Cum militũ generi nõ pͥus ꝙ̃ pulsus italia¬
oĩs hostis cẽt. finitũ stipendioꝵ tempus crat. Cũ
censores ob inopiam crarii se iam locatiõib abstinc¬
rent. edum sacrariũ. tuendaꝵ curulũq cquoꝵ prc¬
bendoꝵ. ac similiũ his reꝵ. cõuenere adcos frcãitᷤ
qui has te huiꝰ generis adsucuerãt. hortariꝙ cẽsort ᷤ
ut oĩa ꝑ inde agerent locarent. ac si pecunia in eiti¬

Expanded text:
castra Hannibalis solutum quod iurauerant redituros castra Hannibalis solutum quod iurauerant redituros rebantur. his superioribusque illis equi adempti qui publicum equum habebant, tribuque moti aerarii omnes facti. neque senatu modo aut equestri ordine regendo cura se censorum tenuit. nomina omnium ex iuniorum tabulis excerpserunt qui quadriennio non militassent, quibus neque uacatio iusta militiae neque morbus causa fuisset. et ea supra duo milia nominum in aerarios relata tribuque mitterenturque in Siciliam ad Cannensis exercitus reliquias, cui militum generi non prius quam pulsus Italia hostis esset finitum stipendiorum tempus erat. cum censores ob inopiam aerarii se iam locationibus abstinerent aedium sacrarum tuendarum curuliumque equorum praebendorum ac similium his rerum, conuenere ad eos frequentes qui hastae huius generis adsueuerant hortarique censores ut omnia perinde agerent locarent ac si pecunia in aera
Abbreviated transcription (Latin):
diens adco grauiter ẽ. ab cõsulem ĩ crepatus. ut ꝑ
ũ stetisse diceret᷑. quo minus accepta ad cannas
rederctur. hosti clades. postero dic romanus ĩ aci¬
em descendit penus tacita etiã cõfertõe uictus ca¬
stas st tenuit. Tertio die silentio noctis omissa spe.
nole pociunde rei nũꝙͣ ꝓspere temptate. tarentu
ad ccrtior̃ẽ spem proditõis profiasct᷑. Nec minore
animo res romane domi. quĩ militie gerebantur.
censores uacui ab oꝑum locandoꝵ cura ꝓpter in opi¬
am emrii ad mores hoĩm regendos animũ aduer¬
terunt. castigandaq uitia que uelut dutinis mo¬
bio egra corpora ex sest gignũt. Nata bello erãt.
forte erat. Iussu deinde co ceterisq eiusdem noxe reis
causam dicere. cur pugnari nequissent. ꝓnũtiarunt
iuntio deserendo italic cã fieret. Sccundum cos
citati nimis callidi exoluendi uiris uirandi in tor¬
pretes qui captiuoꝵ exitinere regressi. cdam in

Expanded text:
diens, adeo grauiter est ab consule increpitus ut per diens, adeo grauiter est ab consule increpitus ut per eum stetisse diceretur quo minus accepta ad Cannas redderetur hosti clades. postero die Romanus in aciem descendit, Poenus tacita etiam confessione uictus castris se tenuit. tertio die silentio noctis omissa spe Nolae potiundae, rei nunquam prospere temptatae, Tarentum ad certiorem spem proditionis proficiscitur. nec minore animo res Romana domi quam militiae gerebatur. censores, uacui ab operum locandorum cura propter inopiam aerarii, ad mores hominum regendos animum aduerterunt castigandaque uitia quae, uelut diutinis morbis aegra corpora ex sese gignunt, eo enata bello erant. forte erat. iusso deinde eo ceterisque eiusdem noxae reis causam dicere cum purgari nequissent, pronuntiarunt  quo coniuratio deserendae Italiae causa fieret. secundum eos citati nimis callidi exsoluendi iuris iurandi interpretes, qui captiuorum ex itinere regressi clam in
Abbreviated transcription (Latin):
litia pecunia faciendam curauit. dedicauitꝙ. Cum
ħ ad bencuentũ geruntur. hannibal depopulatus
agrum nca politanũ. ad nolam castra mouet. Qũe ũ
aduentare cõsul sensit. pomponio. pro pt. aum co
eeraitu qui suꝑ sessulam in castris erat acaito
irt obuiam hosti parat. Nec moram dimicandi fac¬
ret. daudium neronem cũ robore cquitum silcus¬
tio noctie pusam maxime ab hoste portam emiti
arcũuentumq occulte subsequi agmen hostium uiet
Et cum ceptum prelium iuderet atergo se obiceret.
Iderrore uiaꝵ anexiguitate temporis nero erequi
ect suꝑior quidem haud dubie romanis erat Sido
quia equntes nõ ad fuere in tẽpore. ratio cõposlte
rei tuibata ẽ. ut ausus in sequi cedentes. ouirelis
uincentib suis lignum receptui dedit. plus tam̃
duo.m hostium co die cesa tradunt᷑. romanis minꝰ
fangatis equis hõibusq. Ne uis equidem hoste re¬

Expanded text:
ticia pecunia faciendam curauit dedicauitque. dum ticia pecunia faciendam curauit dedicauitque. dum haec ad Beneuentum geruntur, Hannibal depopulatus agrum Neapolitanum ad Nolam castra mouet. quem ubi aduentare consul sensit, Pomponio propraetore cum eo exercitu qui super Suessulam in castris erat accito ire obuiam hosti parat nec moram dimicandi facere. C. Claudium Neronem cum robore equitum silentio noctis per auersam maxime ab hoste portam emittit circumuectumque occulte subsequi sensim agmen hostium iubet et, cum coortum proelium uideret, ab tergo se obicere. id errore uiarum an exiguitate temporis Nero exsequimissum esset, superior quidem haud dubie Romanus erat; sed quia equites non adfuere in tempore, ratio compositae rei turbata est. non ausus insequi cedentes Marcellus uincentibus suis signum receptui dedit. plus tamen duo milia hostium eo die caesa traduntur, Romani minusfatigatis equis hominibusque, ne uiso quidem hoste re
Abbreviated transcription (Latin):
tabitis nulla ignauie nota leuiore uos designari po¬
tuisse. signum deinde colligendi uasa dedit. milites¬
ꝙ predam portantes. agentesq ꝑ lasauiam ac ocum
ita ludibundi bencuentũ rediere. ut ab epulis cele¬
brem festũꝙ diem actis nõ exacie reuerti uiderẽt᷑.
beneuc̃tani oẽs turba efusa cum obuiam ad po̾taᷤᷤ
cxissent. conspecti milites gratulari. uocare in ho¬
spitiu. ad parata cõuiuia om̃ib in propatulo edi¬
um fuerant. adcam uitabant gracchum ꝙ orabãt
ut epulari ꝑmicteret militib. Et gracchus ita ꝑmi¬
sĩt. in publico expularent᷑ oẽs. ante suas quisq
fores prolata omĩa palleati aut lana alba uelati
capitib uolones epulati sũt alii accubantes. alii
stantes qui simul ministrabant uescebant᷑. Que
digna res uisu. aut simulacrũ celebrat cius dici
Gracchue postꝙ̃ romã redit. pingi ubet in edeli¬
bertatis. quam pater eius inauentino ex multa¬

Expanded text:
tabitis nulla ignauiae nota leuiore uos designari potabitis nulla ignauiae nota leuiore uos designari potuisse.' signum deinde colligendi uasa dedit; militesque praedam portantes agentesque per lasciuiam ac iocum ita ludibundi Beneuentum rediere ut ab epulis per celebrem festumque diem actis non ex acie reuerti uiderentur. Beneuentani omnes turba effusa cum obuiam ad portas exissent, complecti milites, gratulari, uocare in hospitium. apparata conuiuia omnibus in propatulo aedium fuerant; ad ea inuitabant Gracchumque orabant ut epulari permitteret militibus; et Gracchus ita permisit in publico epularentur omnes ante suas quisque fores. prolata omnia. pilleati aut lana alba uelatis capitibus uolones epulati sunt, alii accubantes, alii stantes qui simul ministrabant uescebanturque. digna res uisa ut simulacrum celebrati eius diei Gracchus, postquam Romam rediit, pingi iuberet in aede Libertatis quam pater eius in Auentino ex multa
Abbreviated transcription (Latin):
cata agmcho suꝑueniunt. ubi cu ꝓtõs. ueteres ni¬
lites primũ ut pro cuiusq uirtus atꝙ oꝑa in ca
pugna fuerat militaribus donis donasset. Tunc
ꝙ ad uolones attmeret. oẽs ait male laudatos a se
dignos indignosq. quã quẽꝙͣ co die castigatũ et
ros eẽ iuberet. ad hanc uocẽ cum clamor ingenti
alacritate sublatus cẽt. Ac nũc complexi inter se
gratulantesꝙ nũc manus ad celũ tollentes. bonã
prius ꝙͣ cõs uire libertatis cquasset. inquit nemi¬
nem nota strenui aut ingnauĩ militis notasse uo¬
lui. Nunc ex oblita iam fide publica ne discrimen õẽ
uirtutis igna meque percat. noͣ coꝵ qui detinctart
pugne memares. successionẽ paulo ante fecerunt.
refcrri ad me iubebo. citatosq singulos iurc ium̃do
adigam. nisi que morib causa erit. Non alicer ꝙ̃
stantes cibum potũq quo ad stipendia facient. captu¬
ros eẽ. hanc multam ita cquo animo feretis. si repu¬

Expanded text:
cata a Graccho superueniunt. ubi cum proconsul ueteres micata a Graccho superueniunt. ubi cum proconsul ueteres milites primum, prout cuiusque uirtus atque opera in ea pugna fuerat, militaribus donis donasset, tunc quod ad uolones attineret omnes ait malle laudatos a se, dignos indignosque, quam quemquam eo die castigatum esse; ros esse iubere. ad quam uocem cum clamor ingenti alacritate sublatus esset ac nunc complexi inter se gratulantesque, nunc manus ad caelum tollentes bona om'priusquam omnes iure libertatis aequassem' inquit, 'neminem nota strenui aut ignaui militis notasse uolui; nunc exsoluta iam fide publica, ne discrimen omne uirtutis ignauiaeque pereat, nomina eorum qui detractatae pugnae memores secessionem paulo ante fecerunt referri ad me iubebo citatosque singulos iure iurando adigam, nisi quis morbus causa erit, non aliter quam stantes cibum potionemque quoad stipendia facient capturos esse. hanc multam ita aequo animo feretis, si repu
Abbreviated transcription (Latin):
uallo quisꝙͣ resisteret. aut ꝓpe continẽti ogmine
romani insecuti. Nouum deintegro plium indusi
hostium uallo cdiderũt. Ibi sicut pugna inexpedi¬
tior in angustiis. ita cedes atrocior fuit. Et ad ui¬
uere captiui qui rapto inter tumultũ ferro cõ¬
globati et a tergo ccaderũt penos. et fugam im¬
redierũt. Itag minuo duo milia hoĩum ex tanto
exercitii. et ca maior pars equitũ cum ip̃o duce effu¬
gerũt. aliis om̃es cesi aut capti. Capta et signa
duo de .xl. ex uictorib duo milia ferme cecidere.
preda om̃is p̾tci q̃ hoiũm captoꝵ.militi cõcessa est.
t pectus exctptũ ẽ. ꝙ intra dies .xxx. d̾m cognou¬
issent. Cum p̃da onusti in castra redissent. quatu.¬
or milia ferme uolonũ militũ qui pugnauerãt
segnius nec incastra r̃aruꝑant. simul metu pe¬
ne collem aut ꝓcul castris ceꝑunt. postero die
qui tribunos militũ inde debucti. cõcione aduo¬

Expanded text:
uallo quisquam restiterit ac prope continenti agmine uallo quisquam restiterit ac prope continenti agmine Romani insecuti nouum de integro proelium inclusi hostium uallo ediderint. ibi sicut pugna impeditior in angustiis, ita caedes atrocior fuit; et adiuuere captiui, qui rapto inter tumultum ferro conglobati et ab tergo ceciderunt Poenos et fugam impedierunt. itaque minus duo milia hominum ex tanto exercitu, et ea maior pars equitum, cum ipso duce effugerunt; alii omnes caesi aut capti; capta et signa duodequadraginta. ex uictoribus duo milia ferme cecidere. praeda omnis, praeterquam hominum captorum, militi concessa est; et pecus exceptum est quod intra dies triginta domini cognouissent. cum praeda onusti in castra redissent, quattuor milia ferme uolonum militum, quae pugnauerant segnius nec in castra inruperant simul, metu poenae collem haud procul castris ceperunt. postero die per tribunos militum inde deducti, contione militum aduo
Abbreviated transcription (Latin):
graccho nũtiauerunt nemini stantẽ iam uulneri
hostem. carnificari iacentes. et in dextris militũ
piogladus humana capita. ec̃. signũ dari prope
nec dubiam liberta te futurã strenius uiris. Tũ
redinteginta pugna ẽ. et eques ctã ĩ hostes e¬
missus. Quib cũ impigre numide cõcurrissent.
adducta res. cum ut̾mq duces romanus brutiũ
lucanũꝙ tocicns amaiorib suis uictos subactos¬
q penus mancipia romana. et exergastulo mili¬
tem uerbis obterreret. postremo ꝓnũtiat grac¬
chus cẽ. nichil ꝙ de libertate sꝑarent. nisi co die
fusi fugatiq hostes eeñt. Ea demu uox ita aĩos
accendit tenouato damore. uel ut alii repente
facti tanta ui se ĩ hostem ĩtulerũt. ut sustineri
ultra nõ possent. primo ante signa penoꝵ deinde
signa ꝑtuibata. postremo tota ĩmpulsa acies inde
haud ubi ettrga data. tum ꝗ fugientes in castra.
adeo pauidi trepidiꝙ. ut ne inportis quide aut

Expanded text:
Graccho nuntiauerunt, neminem stantem iam uolnerari Graccho nuntiauerunt, neminem stantem iam uolnerari hostem, carnificari iacentes et in dextris militum pro gladiis humana capita esse, signum dari propere nec dubiam libertatem futuram strenuis uiris. tum redintegrata pugna est et eques etiam in hostes emissus; quibus cum impigre Numidae concurrissent nadducta res. cum utrimque duces, Romanus Bruttium Lucanumque totiens a maioribus suis uictos subactosque, Poenus mancipia Romana et ex ergastulo militem uerbis obtereret, postremo pronuntiat Gracchus esse nihil quod de libertate sperarent, nisi eo die fusi fugatique hostes essent. ea demum uox ita animos accendit ut renouato clamore uelut alii repente facti tanta ui se in hostem intulerint, ut sustineri ultra non possent. primo antesignani Poenorum, dein signa perturbata, postremo tota impulsa acies; inde haud dubie terga data ruuntque fugientes in castra adeo pauidi trepidique ut ne in portis quidem aut
Abbreviated transcription (Latin):
plo ferociter instabant. gracchus prelio in
posterum diem pronũtiato. contioe dimisit.
Milites leti p̃cipue ꝗbus merces nouate ĩ un¬
um diem oꝑe libertatis futura erat. Armis
expediendis ꝙ reliquũ cõmuni. postero die uͥ
signa ceperunt cancie primi oiũm parati instructiꝗ
ad pretorium cõueniunt. Solo octo gracchus in acie.
copias educt. Nec hostes moram dimicandi fecer̃t̃.
.x. et uii. milia peditum erant. maxima ex parte
modum italia ceteri numide fere oẽs mauriq. pu¬
gnatum ẽ. et acriter et dui .iiii. horis. ncutro indi¬
nata est pugna. nec alia magis romanũ impedie.¬
bat.ite. quã capita hostium p̃tia libertati facta.
nam ut quiꝙ hostem impigit ocaderat. pͥmũ capi¬
ta gre inter turbam tumultũq abscidendo terit¬
bat tẽpus. deinde occupata dextra tenendo caput.
fortissimus quisq pugnator eẽ desierat. Segnibuᷤ
ac tumidis tradita pugna erat. Quod ubi. tr̃. mił.

Expanded text:
plo ferociter instabant. Gracchus proelio in plo ferociter instabant. Gracchus proelio in posterum diem pronuntiato contionem dimisit: milites laeti, praecipue quibus merces nauatae in unum diem operae libertas futura erat, armis expediendis diei reliquum consumunt. postero die ubi signa coeperunt canere, primi omnium parati instructique ad praetorium conueniunt. sole orto Gracchus in aciem copias educit nec hostes moram dimicandi fecerunt. septendecim milia peditum erant, maxima ex parte modum Italici, ceteri Numidae fere omnes Maurique. pugnatum est et acriter et diu; quattuor horis neutro inclinata est pugna nec alia magis Romanum impediebat res quam capita hostium pretia libertatis facta. nam ut quisque hostem impigre occiderat, primum capite aegre inter turbam tumultumque abscidendo terebat tempus; deinde occupata dextra tenendo caput fortissimus quisque pugnator esse desierat, segnibus ac timidis tradita pugna erat. quod ubi tribuni militum
Abbreviated transcription (Latin):
murmur in agmine cẽ.querentium nunꝙͣ li¬
beri militaturi eeñt. Scripseratq senatui. nõ
tam quid desiderarẽt que quid merussẽt. bo¬
na forti oꝑaꝙ coꝵ se ad cam diem usum. Neꝙ
ad exemplum iusti militis quicꝙ̃ eis prete. li¬
bertatem de eẽ. de co ꝑmissum . ꝯp̃. erat. face
ret ꝙ e.r.p̾. duceret eẽ. Itaꝙ pͥus ꝙ̃ cũ hoste
magnũ consereret. pronũtiat tẽrus uenisse
libertatis eis. quam diu sperassent pociunde.
postero die signis collatis dimicaturũ. puro
ac patenti campo. ubi sine ullo metu insidi¬
arum uera uirtute gerites posset. Qui capt̃
bostis retulisset cum se ex timplo liberum u¬
ssurum et̃ Qui loco cessisset ⁊ in eũ seriili sop¬
plitio animau̾suru Suam auiꝙ fortunã in
manu cẽ. libertatis auctorẽ eio nõ se ford
solum. S cõsulem.m̾. marcellũ. et uniuerlos
patits. quos cõsultos ase delibertate eoꝵ sibi
pugnam poscebant signũꝙ ut daret ex trm¬

Expanded text:
murmur in agmine esse quaerentium, en unquam limurmur in agmine esse quaerentium, en unquam liberi militaturi essent, scripseratque senatui non tam quid desiderarent quam quid meruissent: bona fortique opera eorum se ad eam diem usum neque ad exemplum iusti militis quicquam eis praeter libertatem deesse. de eo permissum ipsi erat facere publica duceret esse. itaque priusquam cum hoste manum consereret, pronuntiat tempus venisse eis libertatis quam diu sperassent potiundae; postero die signis conlatis dimicaturum puro ac patenti campo, ubi sine ullo insidiarum metu vera virtute geri res posset. qui caput hostis rettulisset, eum se extemplo liberum iussurum esse; qui loco cessisset, in eum servili supplicio animadversurum; suam cuique fortunam in manu esse. libertatis auctorem eis non se fore solum sed consulem M. Marcellum , sed uniuersos patres, quos consultos ab se de libertate eorum sibi pugnam poscebant signumque ut daret extem
Abbreviated transcription (Latin):
ribus acatus. die uno suessulam a talibus eum
uulturnus annus trarcientem moratue esset.
contenderat inde proxima nocte sex milia pedi
tromisit. Et ubi a cõs. om̃ia impigre facta sũt.
ante ne quiqua temptare segnior. ad credendũ
nolanis factue. Iedem dieb. et.q̃ fabius cõs.
ad cafilinum tẽptandum ꝙ p̃sidio punico tenc¬
batur uenit. et ad beneuentũ uelut ex cõposito
parte altera anno ex brutiis cũ magna peditũ
ꝙ manu altera . tĩ. gracchus ab lucena accessit.
Qui pͥmo oppidum inteauit. deinde ut hanno¬
nem tria milia ferme ab urbe ad calorera flu¬
uium castra posuisse. et inde agrum populã
audiuit. et ip̃e egressus menib mille ferme
passus ab hoste castra locat. Ibi contionem mi¬
litum habuit. legiones magna ex parte uolo¬
num habebat qui iam alterom annũ liberta¬
tem tacite mereri quam postulare palam me¬
ruerant. Sen serat tamen hibeanis egiedienᷤ

Expanded text:
ribus accitus. die uno Suessulam a Calibus, cum ribus accitus. die uno Suessulam a Calibus, cum Uolturnus amnis traicientem moratus esset, contenderat; inde proxima nocte sex milia pedittromisit. et uti a consule omnia impigre facta sunt aante nequiquam temptata re segnior ad credendum Nolanis factus. iisdem diebus et Q. Fabius consul ad Casilinum temptandum, quod praesidio Punico tenebatur, uenit et ad Beneuentum uelut ex composito parte altera Hanno ex Bruttiis cum magna peditum equitumque manu, altera Ti. Gracchus ab Luceria accessit. qui primo oppidum intrauit, deinde, ut Hannonem tria milia ferme ab urbe ad Calorem fluuium castra posuisse et inde agrum populari audiuit, et ipse egressus moenibus mille ferme passus ab hoste castra locat. ibi contionem militum habuit. legiones magna ex parte uolonum habebat, qui iam alterum annum libertatem tacite mereri quam postulare palam maluerant. senserat tamen hibernis egrediens
Abbreviated transcription (Latin):
tarenti pociundi. Urbem ẽc uidebat. cum opulentã
nobilemꝙ tum maritimã ⁊ in macedoniam oportu¬
ne uersam. regemꝙ philippum hunc portum sĩ
transiret ĩ italiam. brundusium romani haberẽt
potiturũ. Sacro inde perpetrato ad ꝙ uenent᷑. et
dum ibi momt̃ ꝑuastaito agro cumano usꝙ ad mi¬
seni prominitorun puteolos repente agmca con¬
uertit ad oprimendum p̃sidium romanum. Scx
milia hoium erant. et locus munimeto quoꝵ nio¬
do non natura tutius.Triduum ibi moratus pe¬
nus ab om̃i parte temptato presidio dcinde ut
nichil procedebat. ad popula ndum agrum ncapoli¬
tanum magis ira ꝙ̃ pociunde urbis spe processit.
aduentu eius in ꝓpinquũ. agrum. Nolana mota
est plebs. iam diu auersa. a romanis et infesta
senatu suo. Itaꝙ legati ad arcessendum hannibalẽ.
cum haud dubio ꝓmisso tradende arbis uenerũt
preucnit in creptũ eoꝵ marcellus cõs. aprimo¬

Expanded text:
Tarenti potiundi. urbem esse uidebat cum opulentam Tarenti potiundi. urbem esse uidebat cum opulentam nobilemque, tum maritimam et in Macedoniam opportune uersam regemque Philippum hunc portum, si transiret in Italiam, Brundisium cum Romani haberent, petiturum. sacro inde perpetrato ad quod uenerat et, dum ibi moratur, peruastato agro Cumano usque ad Miseni promunturium Puteolos repente agmen conuertit ad opprimendum praesidium Romanum. sex milia hominum erant et locus munimento quoque, non natura modo tutus. triduum ibi moratus Poenus ab omni parte temptato praesidio, deinde, ut nihil procedebat, ad populandum agrum Neapoltanum magis ira quam potiundae urbis spe processit. aduentu eius in propinquum agrum mota Nolana est plebs, iam diu auersa ab Romanis et infesta senatui suo. itaque legati ad arcessendum Hannibalem cum haud dubio promisso tradendae urbis uenerunt. praeuenit inceptum eorum Marcellus consul a primo
Abbreviated transcription (Latin):
reiꝙ nauali p̃esset. Et ceteri in suas quisꝙ ꝓuĩtiaᷤ
ꝓfecti. et quib prorogatum imꝑium erat. casdem
quas priori anno rogiones obtinuerũt. ad hanniba
lem ad lacum. cũ auerni eẽt. quĩq nobiles iuiuo¬
nes ab tarento uenerũt. partim ad trasimenum
lacum. partim ad cannas capti. dimissi ꝙ domos
cum eadem comitare. qua usus adusus omẽs ro¬
manoꝵ socios penus fuerit Et memores benefi¬
cioꝵ eius perpulisse magnã partem se uiuentutis
tarentine referũt. ut hannibalis amititia ac soci
rgare hannibale ut excratum propius tartatũ
ãmoueat. Signa eius si castra cõspecta atarento
bs in potestate uinioꝵ plebem. in manu plebis re
tarentinã et. hannibal conlaudatos cos honontos¬
ꝙ ingentib promissis. domũ ab cepta maturanda
redire iubet. se in tẽpore ad futurũ eẽ. hac cũ spe
dimissi. tarentini ip̃m ingens cupido in cesscrat

Expanded text:
reique nauali praeesset; et ceteri in suas quisque prouincias reique nauali praeesset; et ceteri in suas quisque prouincias profecti, et quibus prorogatum imperium erat easdem quas priori anno regiones obtinuerunt. ad Hannibalem, cum ad lacum Auerni esset, quinque nobiles iuuenes ab Tarento uenerunt, partim ad Trasumennum lacum, partim ad Cannas capti dimissique domos cum eadem comitate qua usus aduersus omnes Romanorum socios Poenus fuerat. ei memores beneficiorum eius perpulisse magnam partem se iuuentutis Tarentinae referunt ut Hannibalis amicitiam ac socierogare Hannibalem ut exercitum propius Tarentum admoueat: si signa eius, si castra conspecta a Tarento bs; in potestate iuniorum plebem, in manu plebis rem Tarentinam esse. Hannibal conlaudatos eos oneratosque ingentibus promissis domum ad coepta maturanda redire iubet; se in tempore adfuturum esse. hac cum spe dimissi Tarentini. ipsum ingens cupido incesserat
Abbreviated transcription (Latin):
bellum eius anni romani in ciperent. Itaꝙ legatoᷤᷤ
d hannibalem oratum misgnĩt. ut capuam exer¬
atum ammoueret. ad eam oppugnandam nouos
ereictus stribi rome. Nec ullius urbis defectõiᷤ
magis infensos coꝵ.animos ẽẽ. Id quia tam tre¬
pida nunciabant maturandum. hannibal ratus.
ne preuenirent romani. ꝓfectus arpis ad stifacta
inueterib castris suꝑ capuam consedit. Inde nu¬
midis hispanis ꝙ ad p̃sidium simul castroꝵ. simul
apue relictis. cũ cetero exercitu ad lacum auerni
ꝑspctiem sacrificandi it ip̃a ut temptaret puteo¬
los. quoq ibi presidio erat descendit maxime. po¬
stp̃ hannibalem arpis ꝓfectum. et regredi in cam¬
niniam allatum est. Nec die nec nocte intermisso
itnere ad exercitum redit. et .tĩ. grachũ abluceĩa
beneuentũ copras ãmoueret .S. fabiũ. p̃t̾ is filuis
cõs. erat luceriam graccho succedere iubet. In sici¬
cornelius ad exercitũ. otacilius. qui maritime ore

Expanded text:
bellum eius anni Romani inciperent. itaque legatos bellum eius anni Romani inciperent. itaque legatos ad Hannibalem oratum miserunt ut Capuam exercitum admoueret: ad eam oppugnandam nouos exercitus scribi Romae nec ullius urbis defectioni magis infensos eorum animos esse. id quia tam trepide nuntiabant, maturandum Hannibal ratus ne praeuenirent Romani, profectus Arpis ad Tifata in ueteribus castris super Capuam consedit. inde Numidis Hispanisque ad praesidium simul castrorum simul Capuae relictis cum cetero exercitu ad lacum Auerni per speciem sacrificandi, re ipsa ut temptaret Puteolos quodque ibi praesidii erat, descendit. Maximus, postquam Hannibalem Arpis profectum et regredi in Campaniam allatum est, nec die nec nocte intermisso itinere ad exercitum redit, et Ti. Gracchum ab Luceria Beneuentum copias admouere, Q. Fabium praetorem—is filius consulis erat—<ad> Luceriam Graccho succedere iubet. in Sici Cornelius ad exercitum, T. Otacilius qui maritimae orae