comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suni remugii ubi tunc ip̃e uir sanctus uigiliis fatiga¬
tus. et quasi dormĩẽs e in excessum raptus. uidet an¬
gelum sibi assistentẽ. qui hes ut acta fuerant ita
narrat eid̃ iubens ut ꝙͣ tocius landiniũ petat atq
genebandũ sedi date restituẽs. ei coram se pontifica¬
li fungi minnisterio persuadeat. Illico uir beatꝰ nichil
hesitas. adit magna cum celeritate laudiniũ Quo
perueniens: in hostii limẽ saluo sigillo seraq reẜati.
gene bandum iatẽtẽ repperit. Quẽ protensis brachiis
eñ gaudii lacrimis doim̃ clemẽciã collaudas erexit
eumq sedi et offiçio sacerdotali reddes remos cũ gan¬
dio repẽdauit. Gene bandus aut̾e in sctitate postea
cunclos uite sue dies dei fietus grã peragens: palã
que sibi dominus fecerat predica bat. Obiit igitur
gene baudus in pace. sanctis dei cõmumerat᷑ tãdm
epãtu perfimetus; Ut ei successerit la tro filiue ems ep̃s
et ipse postea sanctus¬

Expanded text:
simi Remigii, ubi tunc ipse vir sanctus, vigiliis fatigasimi Remigii, ubi tunc ipse vir sanctus, vigiliis fatigatus, et quasi dormiens, in excessum raptus, videt angelum sibi assistentem, qui haec ut acta fuerant ita narrat eidem, jubens, ut quantocius Laudunum petat, atque Genebaudum sedi datae restituens, ei coram se pontificali fungi ministerio persuadeat. Illico vir beatus nihil haesitans adit magna cum celeritate Laudunum. Quo perveniens, in ostii limine, salvo sigillo seraque reserati, Genebaudum jacentem reperit: quem protensis brachiis cum gaudii lacrymis Domini clementiam collaudans, erexit, eumque sedi et officio sacerdotali reddens, Remos cum gaudio repedavit. Genebaudus autem in sanctitate postea cunctos vitae suae dies, Dei fretus gratia, peragens, palam quae sibi Dominus fecerat, praedicabat. Obiit igitur Genebaudus in pace sanctis Dei connumeratus, tandiu episcopatu perfunctus, ut ei successerit Latro filius ejus, episcopus et ipse postea sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
percussus: respondere nõ poterat. Tunc angelus do¬
num confortãs eũ: nec timeat hortatur. inmo gau¬
deat de dñi misericordia sibi collata. Roboratus tãdẽ
respondisse fertur: non se posse huic egredi. qz domr¬
nus et pr̃ suus remigius hostii clauẽ secũ habe̾t. qd̾
et sigillõ suo signasset. Et angelus ad eũ. ut nõ du-¬
bites inquit adnõ me missũ. sicut patet tibi celum:
sic et hostiũ istud patebit. Et statun saluo sigillo
ac sera: hostiũ illud aꝑtum est. Tunc genebandus
in modũ crucis se prosternẽs in lumine sic tradit᷑
ad me pecca torẽ uenire nõ huic egrediar. insi uener ͭ
ille: qui me in eius nomme sub hac reclusiõe cõstituit
Ad que responsa moxãgelus abscessitab eo. Beatus
autẽ renugis: in cripta quã subter eccle sacte marie
sedẽ renus habet᷑. in orone pernoctabat. Quã postea
criptã presul hermueue in hõre cõseeranit eiuss beatis¬

Expanded text:
perculsus, respondere non poterat. Tunc angelus Doperculsus, respondere non poterat. Tunc angelus Domini confortans eum, ne timeat hortatur, imo gaudeat de Domini misericordia sibi collata. Roboratus tandem respondisse fertur non se posse hinc egredi, quia domnus et Pater suus Remigius ostii clavem secum haberet, quod et sigillo suo signasset. Et angelus ad eum: Ut non dubites inquit a Domino me missum, sicut patet tibi coelum, sic et ostium istud patebit. Et statim salvo sigillo ac sera ostium illud apertum est. Tunc Genebaudus in modum crucis se prosternens in limine, sic traditur ad me peccatorem venire, non hinc egrediar, nisi venerit ille, qui me in ejus nomine sub hac reclusione constituit. Ad quae responsa mox angelus abscessit ab eo. Beatus autem Remigius in crypta, quae subter ecclesiae sanctae Mariae sedem Remis habetur, in oratione pernoctabat. Quam postea cryptam praesul Heriveus in honore consecravit ejusdem beatis
Abbreviated transcription (Latin):
sub reclusione: quante cõtricionis a cõtmẽcie disletoẽ.
se uir prefatus coartauerit. quã dignos mnbi peĩtẽcie
fructus exegerit diuma postinodũ propalauit clemẽ¬
cia. Anno siquid̃ septimo. cum uigilia cene diñce
penitens pernoctaret ior̃one se ip̃m deflens in hoc
qm̃ qui ad e̾o usq prouectus fuerat: ut dnõ peitẽtes
reconsiliaret hac dis nec inter peitentes ip̃e criuni¬
bus sue exigentibz mecclã merebat᷑ consistere.
Angelus domini cieca mediã nocte magna cũ lute uemi
ad eum ubi prouus iacebat in oratorio. taliq decubãtẽ
compellasse fertur alloquio. Genebande: Exandite sũt
pro te orones prĩs tui remugn. suscepit dñs penitẽciã
tuã: et dimissus est pct̾m tuũ. Surge et hinc egrẽ diẽs
fac ministeriũ episcopalis officni et reconcilia dño pẽi¬
tẽtes de criuinibz suis. Genebandus autẽ mimo trore

Expanded text:
sub reclusione, quantae contritionis ac continentiae districtione sub reclusione, quantae contritionis ac continentiae districtione se vir praefatus coarctaverit, quam dignos inibi poenitentiae fructus exegerit, divina postmodum propalavit clementia. Anno siquidem septimo, cum in vigilia coenae Dominicae poenitens pernoctaret in oratione, seipsum deflens in hoc, quoniam qui ad id usque provectus fuerat, ut Domino poenitentes reconciliaret, hac die nec inter poenitentes ipse criminibus suis exigentibus in ecclesia merebatur consistere; angelus Domini circa mediam noctem magna cum luce venit ad eum, ubi pronus jacebat in oratorio, talique decubantem compellasse fertur alloquio: « Genebaude, exauditae sunt pro te orationes Patris tui Remigii. Suscepit Dominus poenitentiam tuam, et dimissum est peccatum tuum. Surge, et hinc egrediens fac ministerium episcopalis officii, et reconcilia Domino poenitentes de criminibus suis. » Genebaudus autem nimio terrore
Abbreviated transcription (Latin):
in dagante la cruus singultuq prepediente. uix ad¬
mussam traus gressor narrat ex ordine. Que uir dei
contritũ uidens ac pene desperatũ; blande cõsolari sa¬
tagit. dolore se protestans nõ tam de perpetrato facio¬
ie ꝙ̃ q ille de dm̃i uidebat᷑ benguitate diffidere. cui co¬
stat inchil quod uoluerat impossibile: Quo nullũ ad
se reuertentẽ peccatorum despicit: qui propeccatorib
eciã sanguinẽ suũ fudit. Diuersis itaq uir benigns
et prudens. erigẽ lapsum certat exemplis. quod apũd
deum scibicet facile reatus hums ueniã ualeret obtinẽ.
si dignos peiitencie fructus deo studeret offerre. Sic
demum digins exhortaciõib indicit ammato peitẽtiã
structaq mansimiccula fenestellis parius illiuata.
cum oratorio que adhuc secus ecclam̃ sancti iuliam ma¬
nere ferunt᷑ in ea penitentẽ concludit ep̃m; Euisqͦq
minic̃a: laudum celebrare consueuerat alterã. Qua

Expanded text:
indagante, lacrymis singultuque praepediente, vix adindagante, lacrymis singultuque praepediente, vix admissa transgressor narrat ex ordine. Quem vir Dei contritum videns ac pene desperatum, blande consolari satagit, dolere se protestans, non tam de perpetrato facinore, quam quod ille de Domini videbatur benignitate diffidere, cui constat nihil quod voluerit impossibile: qui nullum ad se revertentem peccatorem despicit, qui pro peccatoribus etiam sanguinem suum fudit. Diversis itaque vir benignus et prudens erigere lapsum certat exemplis, quod apud Deum scilicet facile, reatus hujus veniam valeret obtinere, si dignos poenitentiae fructus Deo studeret offerre. Sic demum dignis exhortationibus indicit animato poenitentiam, structaque mansiuncula, fenestellis parvis illuminata, cum oratorio quae adhuc secus ecclesiam sancti Juliani manere feruntur in ea poenitentem concludit episcopum. Ejusminicam, Lauduni celebrare consueverat alteram. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. quẽ uelut in latrocimo procreatũ: latronẽ noĩari
precepit. Et quia culpa plurib iguota ne in suspici¬
ouẽ huit forte procederet. si a solita se presulis uisitatõe
femma submoueret: cepit ut antea domũ frequẽtare
pontificis: Sicq factum ut hominib culpa celata:
tociusq tã uiri ꝙͣ mulieris ardor in corde libidims : cõ¬
punctum prius cõtra pctm. ad culpã tandẽ retraxerͭ
epm̃. Qui uelut oblitus quod plauxperat iterauit
crume quod defleuerat. At ubi exortã deflagicio cõ¬
perit filiã: nomẽ eus mandat imponi uulpeculam.
ut pote fraudib argute matris generata. Domino
Denno qui beatũ petrũ respexerat. hũc qͦq respiciẽte.
cõpunctus mente genebandus: sanctu reĩgiũ petit
ꝙͣ cubilis miere secretum magnũ prorumpes inhem¬
latũ stolam deponere nitit᷑ reus. sancti se patroni
prosternẽs pedib. Quo doloris tanti causã diligẽt᷑

Expanded text:
nuit, quem velut in latrocinio procreatum, Latronem nominari nuit, quem velut in latrocinio procreatum, Latronem nominari praecepit. Et quia culpa pluribus ignota ne in suspicionem hinc forte procederet, si a solita se praesulis visitatione femina submoveret coepit, ut antea, domum frequentare pontificis. Sicque factum est ut hominibus culpa celata, tacitusque tam viri quam mulieris ardor, in corde, libidinis, compunctum prius contra peccatum, ad culpam retraxerit episcopum. Qui velut oblitus quod planxerat, iteravit crimen quod defleverat. At ubi exortam de flagitio comperit filiam, nomen eidem mandat imponi Vulpeculam, utpote fraudibus argutae matris generatam. Domino denuo, qui beatum Petrum respexerat hunc quoque respiciente , compunctus mente Genebaudus, sanctum Remigium petitquam cubilis iniere secretum, magnum prorumpens in ejulatum, stolam deponere nititur reus, sancti se patroni prosternens pedibus. Quo doloris tanti causam diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
nigio possessiones per diersas cõtulere proĩ¬
cias. ex quibus ille tã renẽsẽ. ꝙͣ reliquas nõnuillas
baudum carue nobilem uirũ. tamq sacris ꝙͣ seclarib
licteris eruditum. qui relicta couige sancti renugn cen
tradit᷑ nepte: Religiosam subierat uitã ordinanit epm.
conitatusqz laudunensis eid castro subierat parro¬
chiã. Qui genebandus de ante acta uita niniiũ
gradusq sũblimitate confidẽs: ab uxore quã reliq̃tat
incante quasi pro instruenda ea: se crebruis uisitari
permisit. Sed ut dinna testant᷑ eloquia. lapides ex¬
fertur de loco suo ita quoq hme cõtingit ut frequẽtes
mulieris uisitacões. blandaq colloquia. durũ ualidũ
cõtra libidinẽ pectus emollirent epi. et quasi rupe de
loco sanctitatis: ad cenum trans ferrẽt luxurie. Qui
suasione dyabolica. in libiduns flaminas exagitat᷑
erupit. ueteriqz se miscẽs sodali. filium ex ea d̃ proge¬

Expanded text:
igio possessiones per diversas contulere provinigio possessiones per diversas contulere provincias, ex quibus ille, tam Remensem, quam reliquas nonnullas baudum, carne nobilem virum, tamque sacris quam saecularibus litteris eruditum, qui relicta conjuge, sancti Remigii, ceu traditur, nepte religiosam subierat vitam, ordinavit episcopum, comitatusque Laudunensis eidem castro subjecit parochiam. Qui Genebaudus de ante acta vita nimium, gradusque sublimitate confidens, ab uxore quam reliquerat, incaute, quasi pro instruenda ea, se crebrius visitari permisit. Sed ut divina testantur eloquia: Lapides expes transfertur de loco suo ; ita quoque huic contigit, ut frequentes mulieris visitationes blandaque colloquia, durum validumque contra libidinem pectus emollirent episcopi, et quasi rupem de loco sanctitatis ad coenum transferrent luxuriae. Qui suasione diabolica in libidinis flammas exagitatus erupit, veterique se miscens sodali, filium ex eadem proge
Abbreviated transcription (Latin):
sancti subnoĩe ; suscipit᷑ ab eod sancto pontifice dinoq
cõsecrat᷑. insignitus unguine Baptizãtur sorores regis
albofledis et landechildis. simulqz de frãcoꝵ excercitu
uiroru tria milia preter mulierũ ꝑmiloꝵ q noĩa Quo
Die magnũ in cclis celebratũ sanctis gandium credere
possumus angelis et hominib leticiã nõ modicã in t̾ra
Seuotis. Exceratus aute pars magua francoꝵ nec dũ
ad fidẽ xp̃i conuersa: cum quod̃ raganario principe tr̃ãs
sonna fluuiũ. postaliq̃ dui in infidelitate uersata est.
donee superna dispouẽte grã. prefato rege glõise lõ doico¬
głosis potito uictoriis: idem raganarius flagicioꝵ secta¬
tor ac turpitudinũ. unictus a francis traditus ẽ et in¬
teremptus. Onuisqt francorũ populus: ad xp̃ĩ fidẽ
per beatũ remigiu conuertit᷑ ac baptiz atue¬
Ex igit᷑ francorũq potentes plurmas beato re-¬

Expanded text:
sancti sub nomine, suscipitur ab eodem sancto pontifice, divoque sancti sub nomine, suscipitur ab eodem sancto pontifice, divoque consecratur insignitus unguine. Baptizantur sorores regis Albofledis et Landehildis, simulque de Francorum exercitu virorum tria millia, praeter mulierum parvulorumque nomina. Quo die magnum in coelis celebratum sanctis gaudium credere possumus angelis et hominibus laetitiam non modicam in terra devotis. Exercitus autem pars magna Francorum necdum ad fidem Christi conversa, cum quodam Raganario principe, trans Somnam fluvium post aliquandiu in infidelitate versata est, donec superna disponente gratia, praefato rege Ludovico gloriosis potito victoriis, idem Raganarius flagitiorum sectator ac turpitudinum, vinctus a Francis traditus est, et interemptus, omnisque Francorum populus ad Christi fidem, per beatum Remigium convertitur ac baptizatuex igitur, Francorumque potentes, plurimas B. Rem
Abbreviated transcription (Latin):
impeditus. Ganctificato demq fonte: nuta diuino
crisma defuit. Sanctus autẽ pontifex deulis ad celũ
porrectis: tacite tradit᷑ orasse cũ lac̃mis. Et ecce subito
columba seu nx aduolat candida rostro deferẽs ãpula.
celestis dom crismate repletam. Cums odoris mirabili
respersi nectare: mestimabłi qui aderant. super oiã
quibus antea delectati fuerant: replent̾ suauitate
Accepta itaqz sanctus presul ampulla post ꝙͣ crismate
foutẽ conspersit.species mox columbe disparint. Rex añte
tante gre conspecto nuiraculo: letus ac tutum Dyaboli põ¬
pis et operib abuegatis: a reuerendo se petit pontifice
baptizati Quo uite fontẽ ꝑenins ingresso: beatus pro¬
fatut presul orefacundo. Mitis depone colla sicamber.
adora quod incendisti incende qd adorasti. Sicq post
orthodoxe confessione fidei trina tinctus mersione: di¬
uino sũme indundueq trinitatis pr̃is et filii et spũs

Expanded text:
impeditus. Sanctificato denique fonte, nutu divino impeditus. Sanctificato denique fonte, nutu divino chrisma defuit. Sanctus autem pontifex oculis ad coelum porrectis, tacite traditur orasse cum lacrymis. Et ecce subito columba, ceu nix, advolat candida, rostro deferens ampullam coelestis doni chrismate repletam. Cujus odoris mirabili respersi nectare, inaestimabili qui aderant super omnia quibus antea delectati fuerant replentur, suavitate. Accepta itaque sanctus praesul ampulla, postquam chrismate fontem conspersit, species mox columbae disparuit. Rex autem tantae gratiae conspecto miraculo laetus, actutum diaboli pompis et operibus abnegatis, a reverendo se petit pontifice baptizari. Quo vitae fontem perennis ingressio, beatus profatur praesul ore facundo: Mitis depone colla, Sicamber. Adora quod incendisti, incende quod adorasti. Sicque post orthodoxae confessionem fidei, trina tinctus mersione, divino summae individuaeque Trinitatis, Patris, et Filii, et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
scelera cõsẽctati. pesliferorũ uiciorũ laqueot incirrerẽt.
quibus regna subuerti; atqz de gente in gente solent
uia preparatur. uela cortineq appendintur. huic mñ̾e
platee sterminit᷑ eccl̃a compoiit᷑ baptisterĩ bulsarmo
ceterisq odoramentis aspergit᷑/ Tantãq dñs populo
gram submmistrabat. ut odorib se paradisi refoneri
ganderet. Sicq prece̾dẽtib sacrosanctis enuãgelis et
crucib cũ letaniis hymine et canticis spiritalib
Sanctus pontifex manũ tenens regis. subsequẽte regi¬
na cũ populo ab aula pergit ad baptisteriũ et int̾eñs
rex togitas se fertur epm. an iderat dei qd sibi ꝑromifat
regum̃. Non bor presul inquit illũd est regriũ sed umciũ
Uie qua peruenit᷑. ad ip̃m. ubi uero ad preparatũ
baptisterni peruentũ est locũ clericus crisma ferẽs
appło interceptus ad fontẽ pertingere penitus est

Expanded text:
scelera consectari, pestiferorum vitiorum laqueos incurrerent, scelera consectari, pestiferorum vitiorum laqueos incurrerent, quibus regna subverti, atque de gente solent via praeparatur, vela cortinaeque appenduntur, hinc inde plateae sternuntur; ecclesia componitur, baptisterium balsamo, caeterisque odoramentis aspergitur, tantamque Dominus populo gratiam subministrabat, ut odoribus se paradisi refoveri gauderet. Sicque praecedentibus sacrosanctis Evangeliis, et crucibus cum litaniis, hymnis et canticis spiritalibus, summus pontifex manum tenens regis, subsequente regina cum populo, ab aula pergit ad baptisterium. Et inter eundum rex rogitasse fertur episcopum, an id erat Dei, quod sibi promiserat regnum. Non hoc, praesul inquit, illud est regnum, sed initium viae qua pervenitur ad ipsum. Ubi vero ad praeparatum baptisterii perventum est locum, clericus chrisma ferens a populo interceptus ad fontem pertingere penitus est
Abbreviated transcription (Latin):
Sanctus autẽ pater superne repletus splendore sapiẽcie:
de celestis eoe instrinit insionis cõsuetudĩe. que adnẽ¬
tu quid suo corda mortaliũ terret: sed timorẽ precedẽtẽ
sub sequenti consolacione demuuscet. Ut quil appariuit
patrib p̃niuĩquid̃ pariore nicuss trit ac postea ꝑpietat
gram: leticie blandimenta refuderit. leradiatusq̃ͦq
uir beatis simus renuguis ut extetius. deterisexẽplo
legis latoris uultus illustracione ita multoq magis
int̾ius diuii fulgoris illummnacione. spũ prophetico que
ipsis ues eorum forent euentura prosapie tradit᷑ predixisse
Quomodo uidelicet eorũ posteritas: regniũ nobilit eẽt
propagatura. ecclam̃ quoq xp̃i sublimatura. romanaq
Dignitatẽ ues regno potitura. et uictorias cõtra mipet᷑
aliarum genciu perceptura. si nõ abono degenerãtes: sa¬
lutis uiã forte relinquerent. et quibus deus offenditur

Expanded text:
Sanctus autem Pater supernae repletus splendore sapientiae Sanctus autem Pater supernae repletus splendore sapientiae de coelestis eos instruit visionis consuetudine, quae adventu quidem suo corda mortalium terret, sed timorem praecedentem subsequenti consolatione demulcet, ut quibus apparuit patribus, primum quidem pavorem incusserit, at postea per pietatis gratiam laetitiae blandimenta refuderit. Irradiatus quoque vir beatissimus Remigius, ut exterius, veteris exemplo legislatoris, vultus illustratione, ita, multoque magis, interius, divini fulgoris illuminatione, spiritu prophetico, quae ipsis, vel eorum forent eventura prosapiae, traditur praedixisse. Quomodo videlicet eorum posteritas regnum nobiliter esset propagatura, Ecclesiam quoque Christi sublimatura, Romanaque dignitate vel regno potitura, et victorias contra impetus aliarum gentium perceptura, si non a bono degenerantes, salutis viam forte relinquerent, et quibus Deus offenditur
Abbreviated transcription (Latin):
serui sin doctrmã: doninius eciã uisibiliter dignatꝰ
est ostendere. se se fidelib sus in noĩe sus tõgregatis.
ut promuserat semper adesse. Repente nãqe lux tamn
copiosã totam repleuit eccliam: ut solis uideret᷑ ennitẽ
claritatẽ. Mox cum luce dox facta est inquiẽs. Pax uob̃
ego sum nolite tumere. manete in dilectione mea. Post
quẽ uerba: lux que aduenerat abcessit. Sedineffabilis
odor suauitatis in ead domo remansit. ut eindent ua¬
leret a guosei. lucis. pacis. atqz pie dulcedins: illuc
auctore uenisse. Beatus eciã presul ex eod̃ lumine: nõ
modicum uisus est uultus fulgore traxisse. Rexigit᷑
atq regua pedib aliui sacerdotis astrati: cñ mãgno
pauore ipĩis requieñt cõsolacionẽ audire: oꝑe adimple
parati: que propalarent᷑. ore patroni. Delectabant᷑
etemm uerbis que audierant. interius illmãti quã ui¬
Derantluce: licet exteriore territi lumiuis clapitate.

Expanded text:
servi sui doctrinam, Dominus etiam visibiliter dignatus servi sui doctrinam, Dominus etiam visibiliter dignatus est ostendere, sese fidelibus in nomine suo congregatis, ut promiserat, semper adesse . Repente namque lux tam copiosa totam replevit ecclesiam, ut solis videretur evincere claritatem. Mox cum luce vox facta est, inquiens: Pax vobis, ego sum, nolite timere . Manete in dilectione mea . Post quae verba lux quae advenerat, abcessit, sed ineffabilis odor suavitatis in eadem domo remansit. Ut evidenter valeret agnosci lucis, pacis atque piae dulcedinis illuc auctorem advenisse, beatus etiam praesul ex eodem lumine, non modicum visus est vultus fulgorem traxisse. Rex igitur atque regina pedibus almi sacerdotis adstrati, cum magno pavore ipsius requirunt consolationem audire, opere adimplere parati quae propalarentur ore patroni. Delectabantur etenim verbis quae audierant, interius illuminati, quam viderant, luce, licet exteriore territi luminis claritate.
Abbreviated transcription (Latin):
ciãtur hec sancto renuigio. Qui magno repletus
qandio reẽ populũqr qualit̾ Dyabolo et oꝑib ac p̃¬
pis ip̃iis abrenũciãtes: deum̃ uerũ credẽ de beant
instruere satagit. et quia pasculis solemiitas in¬
minebat indicit eis ieiumũ iuxta morẽ fideliũ
Ie uero passiomis dñice: pridie scilicet anteꝙ̃
baptisimi gram percepturi erant. post lym¬
nos precesq nocturnas. presul regiũ cubile pecnt
ot absoluto curis seclarib rege: liberius ei cõmittẽ
sacri ualeret misteriã uerbi. Quo renerẽt᷑ a cubieu¬
lariis admisso: rex prosiliẽs obius a lacut occ̾rit. Et
oratorũ beatissum aplorum principis petri: cubicło
sedilibus pontifex rex. atq Regnna cõsedissent: intro¬
missis quibus d clericis. sed aliquib regineccessariis
ac domesticis. et uenerabilis pater regem moiitis in¬
bueret salutarib. ad coroborandam salutiferã fidelis

Expanded text:
tiantur haec sancto Remigio, qui magno repletus tiantur haec sancto Remigio, qui magno repletus gaudio, regem populumque, qualiter diabolo et operibus ac pompis ipsius abrenuntiantes, Deum verum credere debeant instruere satagit; et quia paschalis solemnitas imminebat, indicit eis jejunium juxta morem fidelium. Die vero Passionis Dominicae, pridie scilicet antequam baptismi gratiam percepturi erant, post hymnos, precesque nocturnas, praesul regium cubile petiit, ut absoluto curis saecularibus rege, liberius ei committere sacra valeret mysteria verbi. Quo reverenter a cubilariis admisso, rex prosiliens obvius alacriter occurrit, et oratorium beatissimi apostolorum principis Petri, cubiculotur. Cumque dispositis sedilibus, pontifex, rex atque regina consedissent, intromissis quibusdam clericis, sed et aliquibus regi necessariis ac domesticis, et venerabilis Pater regem monitis imbueret salutaribus, ad corroborandam salutiferam fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ ipius in capiendo uictoriã experiri merusset.
post huius uoti pollicitacione mox in fugã u̾tuntur
alemanni. regemqr suũ cõperiẽtes interfectũ: clo done
se subdunt diciomi. Quos illi sub ingo cõstituens
tribulacio reuertitur in sua gandĩu referene magini
regine: qd ad inuocationẽ scilicet xp̃i nouuus uicto¬
ria mernerit obtinere. Tunc regina beatũ remugiũ
uocat. Depretãs ut regi uiã salutis ostendat. Quẽ
sanctus sacerdos doctriã uite salutis informans.
ad baptisini cõmonẽt uenire sacramenta. Illesepo¬
prsum super his exhortatũ ire respondẽs a faristu¬
det excercitum ut dõs qui eis subuenire nõ poterãt
deserentes ipius cultũ susciperẽt. qui tam preclarã
sargitus eis uictoriã fuerat. Conclamat multitu¬
dõ. Siuma se preuemẽte grã mortales se deos relu¬
quere atq in xp̃m qui sibi pcesidio fuerat credẽ. Nũ¬

Expanded text:
virtutem ipsius in capiendo victoriam experiri meruisset: virtutem ipsius in capiendo victoriam experiri meruisset: post hujus voti pollicitationem mox in fugam vertuntur Alemanni, regemque suum comperientes interfectum, Clodovei se subdunt ditioni. Quos ille sub jugo constituens tribureginae, quod ad invocationem, scilicet, Christi nominis, victoriam meruerit obtinere. Tunc regina beatum Remigium vocat, deprecans, ut regi viam salutis ostendat. Quem sanctus sacerdos doctrina vitae salutaris informans, ad baptismi commonet venire sacramenta. Ille se populum super his exhortatum ire respondens, affari studet exercitum, ut deos, qui eis subvenire non poterant, deserentes, ipsius cultum susciperent, qui tam praeclaram largitus eis victoriam fuerat. Conclamat multitudo, divina se praeveniente gratia, mortales se deos relinquere, atque in Christum qui sibi praesidio fuerat, credere. Nun
Abbreviated transcription (Latin):
tunor ingens regis hac super ulcione ceterorũ perstrĩ¬
git corda francorũ. At postꝙͣ clodoneus tormgĩa sibi
prom̃ciã subingauit. et regnũ uel ditionẽ suã dilata¬
uit: eciã rothildim filiam chilperici frĩs gundeband
burgundionũ regis. in matrimoniũ sũpsit. Que cũ
esset xpĩana: et filios ex rege susceptos baptismate
consecrari. marito quoqz nolente fecisset eciã uirũ ad
fidem xp̃i perducere conabat᷑. Sed amui barbari:
mulier ad credendũ flectere nõ ualebat. Interea bellũ
francis aduersus alemãnos accidit. et francis cede ni-¬
mnia corruentib: rex ab aureliano confiliario suo sua¬
detͬ. ut credens in xp̃m. ip̃mqz regẽ regũ et celi ac
terre deum inuocet cõfitens: qui ei uictoriã prõ uelle
possit conferre. Qd̾ cũ fecisset xp̃ĩq suffragiũ iam
Deuotus expetisset: fiendũqz se xpĩanũ uouisset: si

Expanded text:
timor ingens regis hac super ultione, caeterorum perstrintimor ingens regis hac super ultione, caeterorum perstringit corda Francorum. At postquam Clodoveus Thoringiam sibi provinciam subjugavit, et regnum vel ditionem suam dilatavit, etiam Rothildim, filiam Chilperici, fratris Gundebaudi Burgundionum regis, in matrimonium sumpsit. Quae cum esset Christiana et filios ex rege susceptos baptismate consecrari, marito quoque nolente, fecisset, etiam virum ad Christi fidem perducere conabatur. Sed animum barbari mulier ad credendum flectere non valebat. Interea bellum Francis adversus Alemannos accidit, et Francis caede nimia corruentibus, rex ab Aureliano consiliario suo suadetur, ut credens in Christum, ipsumque regem regum, et coeli ac terrae Deum confitens, invocet, qui ei victoriam pro velle possit conferre. Quod cum fecisset, Christique suffragium jam devotus expetisset, fiendumque se Christianum vovisset, si
Abbreviated transcription (Latin):
rogat rex milites suos. ut ip̃m sibi dare ne renuãt ur¬
ceum. Pluribus igit᷑ anniuẽtib. quid francus bipẽm
pereutiens urceum; nichil huie a rege: insi sorte tollẽ¬
dũ proclamat. Obstupefactis hac temeritate ceteris.
rex miuriã pacienter ad tempus tolerans: appħesũ
plurinus fauẽtib uasculum: ecclastico reddidit muisso.
irã sub corde tecta reẜuãs. Peracto demq ãño: cũctũ
su excercitus apparatum solito prodire iubet in cãpũ
ut armoꝵ speculetur demore nitorẽ. Quẽ cõnentũ
a mir̃ẽ martiũ uocare cõsueuerãt. Rex ergo instructas
cireuĩens rite phalanges; ad eum qui dudũ percusserat
urceũ peruenit. spretisq⁊ ipius apmuis: eius tandem¬
franciscam proietcit in terrã. Ad quã recipiendã incli¬
nato militi: rex in caput suã defigit bipenuẽ quã
pridem in uase pertrauerat: cũ increpacionis a cerbi¬
tate rememorans presumptionẽ. Quo sit interepto:

Expanded text:
rogat rex milites suos, ut ipsum sibi dare ne renuant urrogat rex milites suos, ut ipsum sibi dare ne renuant urceum. Pluribus igitur annuentibus, quidam Francus bipenni percutiens urceum, nihil hinc a rege nisi sorte tollendum proclamat. Obstupefactis hac temeritate caeteris, rex injuriam patienter ad tempus tolerans, apprehensum, plurimis faventibus, vasculum ecclesiastico reddidit misso, iram sub corde tectam reservans. Peracto denique anno cunctum sui exercitus apparatum solito prodire jubet in campum, ut armorum speculetur de more nitorem: quem conventum, a Marte, Martium vocare consueverant. Rex ergo instructas circumiens rite phalanges, ad eum qui dudum percusserat urceum pervenit, spretisque ipsius armis, ejus tandemfranciscam projecit in terram, ad quam recipiendam inclinato militi rex in caput suam defigit bipennem, quam pridem in vase perpetraverat, cum increpitationis acerbitate, rememorans praesumptionem. Quo sic interempto,
Abbreviated transcription (Latin):
ut pretulius ab idolis ad deum uerum facta ꝑ ip̃m
probat confessio Qui gallicas eo tempore trãsito reno
Depredabant᷑ prouĩcias: et agripnnã iã coloniã. quasq
quaqz alias occupauerant gastie cruitates dt postg̃
rex ip̃orum clodonens siagan romanuĩ quẽd̃ p̃ncipe
qui galliis tune preerat euicit atqz perennt: oninpene
gallie dominari cepit. Comperta beatissum gestor
fana remign  salicet eniteret uirtute scticatis ac sã¬
piencie miraculorũ preclarus exhibiciõt: reuerebãt᷑
eum et licet paganus: Diligebãt tamẽillũ. Quo quos
secus urbẽ remorũ transitum faciẽte: a quibus d̃ mili¬
tib euis aguimis ablata ques remenẜ eccle uasa re¬
ferunt᷑. Ca iiter urceus eciã maguus argentens. et
Decora pultritudĩe cõp̃tus. Pro quo beatus remuguis
legatos ad eum dixexisse tradit᷑ ut illũ saltẽ recipere
mereretur. Ast ubi ad locum diuisionis prede uetimiie.

Expanded text:
ut praetulimus, ab idolis ad Deum verum facta per ipsum ut praetulimus, ab idolis ad Deum verum facta per ipsum probat conversio, qui Gallicas eo tempore transito Rheno depredabantur provincias, et Agrippinam jam Coloniam, quasdam quoque alias occupaverant Galliae civitates. At postquam rex ipsorum Clodoveus Siagrium, Romanum quemdam principem, qui Galliis tunc praeerat, evicit atque peremit, omni pene Galliae dominari coepit. Comperta beatissimi gestorum fama Remigii, quod scilicet eniteret virtute sanctitatis ac sapientiae, miraculorum praeclarus exhibitione, reverebatur eum, et licet paganus, diligebat tamen illum. Quo quondam secus urbem Remorum transitum faciente, quibusdam militibus ejus agminis ablata quaedam Remensis Ecclesiae vasa referuntur. Ea inter urceus etiam magnus argenteus, et decora pulchritudine comptus, pro quo beatus Remigius legatos ad eum direxisse traditur, ut illum saltem recipere mereretur. Ast ubi ad locum divisionis praedae ventum est,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ castallias crustas aut ouichintinas: nõ in pacto
digitus ungue perlabit. mppe si mchil euin rimosis
me labore transgredi queat ac superuade. unde prope
suspicot domme papa propter elõquiũ exundãs atq
meffabile. uenia sit dicto: te superbire. Sed licet bono
fulgeas. ut consciencie sic dictionis ordiuatissime: nos
tamẽ tibi nimine sumius refugiendi. qui bene scripta
landamus. et si laudanda nõ seribius. Quocirca
desme inposterum nr̃a declinare iudicia. q̃ nichil
mordax nnchil quoꝵ iuiãt᷑ increpatoꝵ. Alioquĩ se
disculeris nr̃am sterilitatẽ facindis fecundare colło¬
quiis: aucupabimur nũ diuas inuolantũ. et ultro
scrua tua cõmentib nobis ac subornantib: effractoꝵ
manus argnta populabit᷑. Inchoabisq tunc frustra
moueri spoliatus furto si nuĩc rogatus nõ moueris
p̃r ac pastor aliuus extiterit. quã fidelis et pru¬
deus in eroganda dm̃ sui pecuma uiguerit: francoꝵ

Expanded text:
cum crystallinas crustas, aut onychintinas non impacto cum crystallinas crustas, aut onychintinas non impacto dignitus ungue perlabitur: quippe si nihil eum rimosis sine labore transgredi queat ac supervadere. Unde prope suspicor, domne papa, propter eloquium exundans atque ineffabile venia sit dicto te superbire. Sed licet bono fulgeas, ut conscientiae, sic dictionis ordinatissimae; nos tamen tibi minime sumus refugiendi, qui bene scripta laudamus, etsi laudanda non scribimus. Quocirca desine in posterum nostra declinare judicia, quae nihil mordax, nihil quoque minantur increpatorium. Alioquin si distuleris nostram sterilitatem facundis fecundare colloquiis, aucupabimur nundinas involantum, et ultro scrinia tua, conniventibus nobis ac subornantibus, effractorum manus arguta populabitur: inchoabisque tunc frustra moveri spoliatus furto, si nunc rogatus non moveris Pater ac pastor almus exstiterit, quam fidelis et prudens in eroganda Domini sui pecunia viguerit, Francorum,
Abbreviated transcription (Latin):
rat quãꝙ mercari paratus: qd curꝰ nec erat minstũ
pro nimẽ ingessit. Cure iͥ e uestigio fuit. hisq qͥ
student cũ merito lecturiremus: plurima tenere. cñc¬
ta transcribere. Cumiũ assensu prom̃ciatũ. pancos
ninc posse similia dictare. Etem̃ rarus aut nulr
est. cui meditaturo par assistat disposicio per causus.
positio ꝑ lrũs. compoĩcio per sillabas. A d hoc opportu¬
nitas in exemplis fides in testimouis proprietas in
epithetis. urbanitas in figuris uirtus ĩ argumẽtis
pondus in sensib flumen in uerbis. flumẽ ĩ clausuł
Structura uero fortis et firma. cõmuctionũq perfet¬
tarũ nexa cesuris in solubilib. Sed nec lunc iuꝰ
lubrica et leiuis ac modis ot̃ib ecotundata. queq
lectoris linguã moffensã decẽt expediat. ne salubro¬
sas passa ĩcturas per camerã palati uolutata balbu¬
ciat. Tota demq liquida prorsus et ductilis ueluti

Expanded text:
rat, quanquam mercari paratis, quod civis, nec erat injustum, rat, quanquam mercari paratis, quod civis, nec erat injustum, pro munere ingessit. Curae mihi e vestigio fuit, hisque qui student, cum merito lecturiremus, plurima tenere, cuncta transcribere. Omnium assensu pronuntiatum paucos nunc posse similia dictare. Etenim rarus aut nullus est, cui meditaturo par assistat dispositio per causas, positio per litteras, compositio per syllabas. Ad hoc opportunitas in exemplis, fides in testimoniis, proprietas in epithetis, urbanitas in figuris, virtus in argumentis, pondus in sensibus, flumen in verbis, fulmen in clausulis. Structura vero fortis et firma, conjunctionumque, perfacetarum nexa caesuris insolubilibus. Sed nec hinc minus lubrica et levis  i. lenis, ac modis omnibus erotundata: quaeque lectoris linguam inoffensam decenter expediat, ne salebrosas passa juncturas, per cameram palati volutata balbutiat. Tota denique liquida prorsus et ductilis, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa testant᷑ ip̃ius. quia uera proculdubio sapiẽtiaesse
dignoscit᷑. que operũ exhibitione. uelut arbor fructib
approbat᷑. Testat᷑ gens francia pereum ad fidẽ xp̃i
conuersa: et baptisim sc̃tificatõe consecrata. Testã¬
tur diuersa prudẽtissume ab ip̃o tam fetã: ꝙͣ predicata
Testant diuerse ip̃ms persone temporis. Ex quib
sẜ donii aruernoꝵ ep̃i. uiri eruditissum. et tã genẽ
ꝙͣ religione ac sermone clarissum eplam huic btissiõ
pontifia diredta: inserere placuit.
Domns dõno paye renugio Ialũte. Quid̃ abar¬
ueriis bel qicam petens. persõã inͥ cognnita ẽ causa
incognita nec refert postꝙͣ remos aduenerat scribam
tuũ sine bibliopolam precio forsfuat. officione demeri¬
tũ: copiosissimo uelis nolis declamacionũ tuarum.
scedio enumxit Qui redux nobis. at opido glabũ¬
dus. quippe perceptis tot uolumĩbz que cumq detule¬

Expanded text:
opera testantur ipsius, quia vera procul dubio sapientia esse opera testantur ipsius, quia vera procul dubio sapientia esse dignoscitur, quae operum exhibitione, velut arbor fructibus, approbatur. Testatur gens Francica per eum ad fidem Christi conversa, et baptismi sanctificatione consecrata. Testantur diversa prudentissime ab ipso tam facta quam praedicata. Testantur diversae ipsius personae temporis, ex quibus Sidonii, Arvernorum episcopi, viri eruditissimi, et tam genere quam religione ac sermone clarissimi, epistolam huic beatissimo pontifici directam inserere placuit : « SIDONIUS, DOMNO PAPAE REMIGIO, SALUTEM. Quidam ab Arvernis Belgicam petens persona mihi cognita est, causa incognita, nec refert, postquam Remos advenerat, scribam tuum sive bibliopolam, pretio fors fuat officiove demeritum, copiosissimo, velis nolis, declamationum tuarum schedio emunxit. Qui redux nobis atque oppido gloriabundus quippe perceptis tot voluminibus quaecunque detule
Abbreviated transcription (Latin):
precepit imperio. Ut imquus predo per qd̾ ingressus
fuerat discedẽs.: xpĩ fanuilã relaxaret. Sicq cũ ni¬
mis uountu et obsceno fetore. per os quo fuerat int̾mis¬
sus abcessit. Ced paulopost recedente põtisice. dum
nimo labore fessa mtaret. uite calore prinata sp̃m
uitalẽ amisit. Iteratis ergo precibus: turba suppli¬
cantũ recurrit ad medicum. Beatus autẽ renugius:
sepocius accusat facums perpetrasse: ꝙͣ santatis
remediũ indulsisse. Honuadiq reũ extitisse: nõ
remediũ contulisse. Igit̃ ad sc̃ti Iohannis basilic̾ã. ubi
corpus iacebat ex amme: populi obtentus depretaciõe
in orone prosterit᷑ et reliquos ut ita facerẽt ad hortat.
mortuã quã prius purgarat obsessam Que protinꝰ
apprehensa manu pontificis: cñ integra ĩcolimitate¬
surrexit. et ad propria feliciter remeauit
uius uero doctrine auuis sanctitatis at sapi¬
encie beatissimus hic pater intore radiauerit.

Expanded text:
praecepit imperio, ut iniquus praedo per quod ingressus praecepit imperio, ut iniquus praedo per quod ingressus fuerat discedens, Christi famulam relaxaret. Sicque cum nimio vomitu et obsceno foetore, per os quo fuerat intromissus, abscessit. Sed paulo post, recedente pontifice, dum nimio labore fessa nutaret, vitae calore privata, spiritum vitalem amisit. Iteratis ergo precibus, turba supplicantum recurrit ad medicum. Beatus autem Remigius se potius accusat facinus perpetrasse, quam sanitatis remedium indulsisse, homicidiique reum exstitisse, non remedium contulisse. Igitur ad sancti Joannis basilicam, ubi corpus iacebat exanimae populi obtentus deprecatione in oratione prosternitur et reliquos ut ita facerent adortatur. mortuam, quam prius sanavit aegrotam. Quae protinus adprehensa manu pontificis cum integra incolsurrexit, et ad propria feliciter remeavit. Cujus vero doctrinae, cujus sanctitatis atque sapientiae beatissimus hic pater nitore radiaverit
Abbreviated transcription (Latin):
tantib scipẽ: duo solidi unde se reficiant inferentur. qͥbs
corcelum uillã: dudum deẜiure precepi. Aliis paupe¬
balatõforim. quod dicit᷑ xenodochio. ad hoc munistiũ
statiu. soł unus dabit᷑. uidius quadragnta: in portu¬
cu eccłe alimoniã prestolantib. quib de decumis uil-¬
larum: colmissiaco. Tessiaco. nonauilla. stipẽdia mi¬
nistrabantur: superaddo de uilla huldriata suꝑiꝰ¬
memorata: eis imperpetuũ scipendia inferre. et tres
solidos et denarios. quatuor dari iubeo. Eccle sac̃ti
uictoris ad portã suessomicã: solidi duo. Eccle sancti
martim ad porta collaticiã solidi duo. Eccle sancti hilari¬

Expanded text:
tantibus stipem, duo solidi unde se reficiant, inferentur: quibus tantibus stipem, duo solidi unde se reficiant, inferentur: quibus Corcellum villam dudum deservire praecepi. Aliis paupeBalatoforon, quod dicitur xenodochion, ad hoc ministerium statui, solidus unus dabitur. Viduis XL in porticu ecclesiae alimoniam prestolantibus, quibus de decimis villarum Colmisciaco, Tassiaco, Nova - villa stipendia ministrabantur, superaddo de memorata, eis in perpetuum stipendia inferri, et tres solidos, et denarios quatuor dari jubeo; ecclesiae S. Victoris ad portam Suessonicam, solidos duos; ecclesiae S. Martini ad portam Collatitiam, solid
Abbreviated transcription (Latin):
ente distribui. Illud quoq̃ bas aureum decẽ librarũ:
quod michi sepenõĩat᷑ domnꝰ illustrisq memorie
lndomicꝰ rex quẽ ut predixit de sacro baptisiatis fõte
suscepi donare dignatus ẽ; us de eofacerẽ qd ĩpẽ uo¬
luissẽ. tibi heredi mee eccle supͣmẽorate: iubeo turri
clausero ultimũ diem; tu fili frĩs mei lupe epe. species
autedictas: tui orduns menior efficias. cũ presbit̾is
meis et diacombz: qui sunt remis: uignitiquinqz solido
equalit̾ diuidendos: in cõmune dimuitto. uitis plantã
super uniẽa meã ad subuem positã: similimodo coĩt᷑
possidebunt cũ melanio uinitore: quẽ do in loco eccla¬
stici hom̃a albonichi. ut al bonichus. libertate plenissiã
perfruat᷑. Subdyaconib: solidos duodeci. lectorib osti¬
ariis. et iumorib: soliros octo. inbeo dari. Pauperib
duodecum in matricula positis. ante fores etcle expec¬

Expanded text:
ente, distribui. Illud quoque vas aureum decem librarum, ente, distribui. Illud quoque vas aureum decem librarum, quod mihi saepe nominatus dominus, illustrisque memoriae Ludovicus rex, quem, ut praedixi, de sacro baptismatis fonte suscepi, donare dignatus est, ut de eo facerem quod ipse voluissem, tibi haeredi meae Ecclesiae supra memoratae jubeo turricclausero ultimum diem, tu fili fratris mei, Lupe episcope, species ante dictas, tui ordinis memor, efficias. Compresbyteris meis et diaconibus qui sunt Remis, quinque et viginti solidos aequaliter dividendos in commune dimitto. Vitis plantam super vineam meam ad suburbanum positam, simili modo communiter possidebunt cum Melanio vinitore, quem do in loco ecclesiastici hominis Albovichi, ut Albovichus libertate plenissima perfruatur. Subdiaconibus solidos duodecim, lectoribus, ostiariis, et junioribus solidos octo jubeo dari. Pauperibus duodecim in matricula positis, ante fores ecclesiae exspec
Abbreviated transcription (Latin):
de bẽbant eccle mee soluendũ. me petere cõpulerunt
Quodid̃ pussimus rex et gratent accipiẽs proptissima
uoluntate largitus est usib q tine sanctissima heres
ceps tibi in septimania et equitama concessit et eas
quas in prouincia benedictus quis curꝰ filiã michi ab
alarico missã: grã saucti spũs. per impositione ma¬
nus mee peccatricis non solum a dyabolice frandis
uniculo sedab inferis reuocaiit᷑ad usum limĩs tun
et loci ubi corpus meũ iacuerit: continuatim deẜiire
precipio. uillasq iaustria sme toringa futuxo epo
successori meo: amphibalu albũ pascałe relinquo
Stragula columbina duo. uelat̾a q̃ sũt ad ostia dieb
festis. tclinii; celle et euliue uas argenteũ trignita
et aliud decẽ et octo librarũ: inter teheres mea et
diocesim tuã eccłam lugdimense: factis patems atq
calicib administeriũ sacro sctm. prout uolui deo ãmui¬

Expanded text:
debebant ecclesiae meae solvendum, me petere compulerunt. debebant ecclesiae meae solvendum, me petere compulerunt. Quod idem piissimus rex et gratanter accipiens, promptissima voluntate largitns est, usibusque tuis, sanctissima heres ceps, tibi in Septimania et Aquitania concessit, et eas quas in Provincia Benedictus quidam cujus filiam mihi ab Alarico missam, gratia sancti Spiritus per impositionem manus meae peccatricis, non solum a diabolicae fraudis vinculo, sed ab inferis revocavit ad usum luminis tui, et loci ubi corpus meum jacuerit. continuatim deservire praecipio, villasque in Austria sive Toringa. Futuro episcopo successori meo amphibalum album paschalem relinquo, stragula columbina duo, vela tria, quae sunt ad ostia diebus festis triclinii, cellae et culinae. Vas argenteum triginta, et aliud de cem et octo librarum, inter te, haeres mea, et dioecesin tuam Ecclesiam Laudunensem, factis patenis atque calicibus ad ministerium sacrosanctum, prout volui, Deo annu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o bona requirere. Quod et admieatus: int̾cedere
me pro quibuscumq neccessitatẽ pacientib et fidelis:
et ante fide beigne liberalit̾qz cõcessit. Et quia ex
omimibus epĩs galliarũ pro fide et conuocatiõe fr̃ãco¬
rũ potissinũ me laborare cognouit: Dedit michi deꝰ
tantã gram̃ in conspectu eius uirtusq diuma: que
per sp̃m sanctũ me pc̃torem plurima signa ad salute
prefate gentis francorũ operari fecit: ut nõ solu ab¬
lata om̃ib eccłiis regni francoꝵ restitueret. sed eciã
de proprio gratuita bonitate: plurimas ditaret eccłas
neqz prins de regno eius ꝙͣtũ passus ẽ pedis eccle remoꝵ
iungere uolui. Donec ut hoc om̃b eccl̃iis adimpleret
obtinui. Sed neq post eius baptismũ. nisi codiciacũ
et uiliacũ super quib iã dictus puer sc̃tissimꝰ et una¬
munus michi ludonualdus: et in cole loci illiuis mil¬
tiplicib exenus grauati. obixe deprecantes. qd̾ regi

Expanded text:
ipso bona requirere; quod et admiratus, intercedere ipso bona requirere; quod et admiratus, intercedere me pro quibuscumque necessitatem patientibus et fidelis et ante fidem benigne liberaliterque concessit. Et quia ex omnibus episcopis Galliarum pro fide et convocatione Francorum potissimum me laborare cognovit, dedit mihi Deus tantam gratiam in conspectu eius virtusque divina, quae per Spiritum sanctum me peccatorem plurima signa ad salutem prefatae gentis Francorum operari fecit, ut non solum ablata omnibus ecclesiis regni Francorum restitueret, sed etiam de proprio gratuita bonitate plurimas ditaret ecclesias. Neque prius de regno eius, quantum passus est pedis, ecclesiae Remorum iungere volui, donec, ut hoc omnibus ecclesiis adimpleret, obtinui; sed neque post eius baptismum nisi Codiciacum et Luliacum, super quibus iam dictus puer sanctissimus et unanimus mihi Hludowaldus et incolae loci illius, multiplicibus exeniis gravati, obnixe deprecantes, quod regi
Abbreviated transcription (Latin):
tua sanctissima heres mea. nõ extraneoꝵ heredũ meoꝵ
esse cernitur. eo qd cñ c̾mus accusatione. regie ma¬
iestatis i teneretur obnoxins: et se numme purga¬
re posset nõ solum ne occideretur. Dato iã dicto precio
de thesanris tius. sed ne peccuma eis publicaret᷑:
unã tecum obtinm. et ideo ut prefata s ꝑnatꝰ perpetu¬
aliter tibiad restituendũ thesaurũ. scipendisq tu
põtificis deseruat liberali sanctione firmain. Duo¬
deciacus uero sieut a ludonual do nobilissune indolis
puero confirmatum ẽ: tibi heres mea perpetualit fa¬
muletur uillas quas michĩ dommnus illustrisqz meo¬
rie ludonicus rex quẽ de sacro baptismatis fonte susce¬
pi : cum ad huc paganus dom̃i ignoraret ad propriũ
tradidit. locis pauperioribz deputaui. ne forte cũ esset
infidelis. cupidum terrenarũ rerũ me arbitrari pos¬
sẽt: et non potius sue salutẽ amme. ꝙͣ exteriora ab

Expanded text:
tua, sanctissima heres mea, non extraneorum heredum meorum tua, sanctissima heres mea, non extraneorum heredum meorum esse cernitur, eo quod, cum criminis accusatione regiae maiestatis idem teneretur obnoxius et se minime purgare posset, non solum ne occideretur, dato iam dicto pretio de thesauris suis, sed ne pecunia eius publicaretur, una tecum obtinui, et ideo, ut prefata Spernacus perpetualiter tibi ad restituendum thesaurum stipendiisque tui pontificis deserviat, liberali sanctione firmavi. Duodeciacus vero, sicut a Ludowaldo nobilissimae indolis puero confirmatum est, tibi, heres mea, perpetualiter famuletur. Villas, quas mihi domnus illustrisque memoriae Hludowicus rex, quem de sacro baptismatis fonte suscepi, cum adhuc paganus Deum ignoraret, ad proprium tradidit, locis pauperioribus deputavi, ne forte, cum esset infidelis, cupidum terrenarum rerum me arbitrari posset et non potius suae salutem animae quam exteriora ab
Abbreviated transcription (Latin):
pascuie. quecumqz per diuersos mistros iuosago
infra circum et extra. tam ultra ꝙͣ atra ren precio aato
comparui. picem ãnuatim ministret cunctiqꝵ locis re¬
gularib. tã a me ꝙͣ abantecessorib meis ordinatis
sme in futuro ab epĩs successorib meis ordinãdis
pro neccessitate locorũ ad uascula umaria cõponẽda
ammatim distribuat. Crucinatũ uero et farã : siue
uillas quas sanctissiã uirgo xp̃i genouefa a rege xpĩa¬
nnssimo lũ donico: pro compendio itineris sui. cũ remẽ¬
sem ecclam sepissime uisitare soleret: ad ipisci prome¬
ruit a limomiis q ibie deo famulanciũ deputauit: sicͭ
abea sicut ordiatũ ẽ. ita confixmo: itã ut crucimacus
futuri ep̃i successoris mei: et sartatectis pr̃ĩcipalis eccl̃e
deputet. far̃a uero eus epo. et saratectis eccłe ubiiacue¬
ro. perpetualit᷑ ẜire ibeo. Spernacus uilla : quã
datis quĩq milia libras argẽti ab eulogio cõparaui.

Expanded text:
pascuis, quaecumque per diversos ministros in Vosago pascuis, quaecumque per diversos ministros in Vosago infra, circum et extra, tam ultra quam citra Renum pretio dato comparavi, picem annuatim ministret cunctisque locis regularibus tam a me quam ab antecessoribus meis ordinatis sive in futuro ab episcopis successoribus meis ordinandis pro necessitate locorum ad vascula vinaria componenda annuatim distribuat. Crusciniacum vero et Faram sive villas, quas sanctissima virgo Christi Genovefa a rege christianissimo Hludowico pro compendio itineris sui, cum Remensem ecclesiam sepissime visitare soleret, adipisci promeruit alimoniisque ibidem Deo famulantium deputavit, sicut ab ea ordinatum est, ita confirmo, ut Crusciniacus futuri episcopi successoris mei obsequiis et sartatectis principalis ecclesiae deputetur; Faram vero eidem episcopo et sartatectis ecclesiae, ubi iacuero, perpetualiter servire iubeo. Spernacus villa, quam datis quinque milia libras argenti ab Eulogio comparavi,