comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Splendidis coniugiis micis manus et hec ut aliquando illustrant. ⁊ ta non
sinis rebus inhiare et te totam celestium arbitrio ꝑmitte quia qui tribũẽ
bona ex facili solent eciani eligẽ aptissime possunt ¶ Idem expedita et
compendiaia uia eos ad gsoĩaom peruenire dicebat qui id agẽnt. ut quales
pideri peslent tales eciam essent. Quaquidem predicacõne aꝑte mouebat
ut honĩes ipam pocius uirtutem haurirent. ꝙͣ umbram eius consectarent᷑
dit utrum eoꝵ fecisset acturum penitenciam. hic te inquit solitudo. hic
orbitas. N̾ic geneĩs intẽitus. hic heres alienus extipiet. illic ꝑpetua solli¬
citudo contextus queresaꝵ. dotis exprobracio. affinium graue suꝑcillum.
garrula Dotrus lingroa. Subsessor aliem matrimonii incertus libeoͣꝵ
euentus. Non passus est uuenem in contertui uerum asperaꝵ. qͣi lete ma-¬

Expanded text:
splendidis coniugiis inicis manus; at haec ut aliquando inlustrant, ita nonnusplendidis coniugiis inicis manus; at haec ut aliquando inlustrant, ita nonnusimis rebus inhiare teque totam caelestium arbitrio permitte, quia qui tribuere bona ex facili solent, etiam eligere aptissime possunt. Idem expedita et conpendiaria uia eos ad gloriam peruenire dicebat, qui id agerent, ut, quales uideri uellent, tales etiam essent. qua quidem praedicatione aperte monebat ut homines ipsam potius uirtutem haurirent quam umbram eius consectarentur. dit, utrum eorum fecisset, acturum paenitentiam. 'hinc te' inquit 'solitudo, hinc orbitas, hinc generis interitus, hinc heres alienus excipiet, illinc perpetua sollicitudo, contextus querellarum, dotis exprobratio, adfinium graue supercilium, garrula socrus lingua, subsessor alieni matrimonii, incertus liberorum euentus'. non passus est iuuenem in contextu rerum asperarum quasi laetae ma
Abbreviated transcription (Latin):
pace qui estentem feitatem a ualus suis reppulit ¶ Tempus defici¬
et domestica narrantem. quoniam Imꝑium nr̃m non tam robore corpor
ꝙͣ auimioꝵ rigore incrementum ac tutelam sui comphendit. Maiore
itaq exparte romana prudencia in admiracõne tacita reponat᷑ aliem¬
gemisq huius genẽis exemplis det᷑ aditus. Seterna. ¶ Socra¬
tes humane sapiencie. quasi qͥddam terrestre oraculum. inchil ultra
petendum a diis ĩmortalib arbitribat᷑. ꝙͣ ut bona tribue̾nt quia hiidemũ
stirent quid pincuiq esset utise. Ños autem płeꝵq id uotis expetẽ quod̾ non
impetrasse melius foret. Etemim densissimis tenebris inuoluta mortaliũ
mens in ꝙͣ sate patentem errorem cecas p̃cacõnes tuas spargis diuitias ap¬
petis que mustis exitio fuerũt honores concupiscis. qui complures pessum
dederũt. Regna tecum ip̃a uolus quoꝵ exitus sepenumẽs mmẜubles cernunt᷑

Expanded text:
pace quiescentem feritatem a ualuis suis reppulit. Tempus deficipace quiescentem feritatem a ualuis suis reppulit. Tempus deficiet domestica narrantem, quoniam imperium nostrum non tam robore corporum quam animorum uigore incrementum ac tutelam sui conprehendit. maiore itaque ex parte Romana prudentia in admiratione tacita reponatur alienigenisque huius generis exemplis detur aditus. Socrates, humanae sapientiae quasi quoddam terrestre oraculum, nihil ultra petendum a dis inmortalibus arbitrabatur quam ut bona tribuerent, quia ii demum scirent quid uni cuique esset utile, nos autem plerumque id uotis expeteremus, quod non inpetrasse melius foret: etenim densissimis tenebris inuoluta mortalium mens, in quam late patentem errorem caecas precationes tuas spargis! diuitias adpetis, quae multis exitio fuerunt: honores concupiscis, qui conplures pessum dederunt: regna tecum ipsa uoluis, quorum exitus saepe numero miserabiles cernuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
triis castris certior hostis proficiscit᷑. Cosdem Senatus. Cum ob ninis
asꝑe actam censuram a Gneo bebio. tri ple. pro Rostris agẽntur rei cãe
diccione decreto suo liberauit. uacuũ om̃is iudicii metu eum honorem
reddendo. qui exig̃e debet racõnem non redde ¶ Par illa sapiencia
Senatus .U. graccum tri ple. agrariam legem promulgare ausum mor¬
te mulctauit ¶ Idem ut secundum legem eius ꝑ triumbiros ager
ppło uiritim diuidẽtur/ egregie censuit. Si quidem gͣuissime sedicõmis
eodem temꝑe et autorem et causam sustulit ¶ ¶ R deinde se pru¬
denter in Rege masinissa gessit. Nam cum promptissima et fidelissima
eius oꝑa aduersus Cartagimenses usus ess. eumq in dilatando regno, aui¬
libertatem tribuẽt. quo facto tum optime mei̾ti bñuolenciam retinuit
tum mauritanie et numidie. cetẽaꝵq tractus illius gentium nũꝙͣ fida

Expanded text:
trariis castris certior hostis proficiscitur. eosdem senatus, cum ob nimis trariis castris certior hostis proficiscitur. eosdem senatus, cum ob nimis aspere actam censuram a Cn. Baebio tribuno pl. pro rostris agerentur rei, causae dictione decreto suo liberauit uacuum omnis iudicii metu eum honorem reddendo, qui exigere deberet rationem, non reddere. Par illa sapientia senatus. Ti. Gracchum tribunum pl. agrariam legem promulgare ausum morte multauit. idem ut secundum legem eius per triumuiros ager populo uiritim diuideretur egregie censuit, si quidem grauissimae seditionis eodem tempore et auctorem et causam sustulit. Quam deinde se prudenter in rege Masinissa gessit! nam cum promptissima et fidelissima eius opera aduersus Karthaginienses usus esset eumque in dilatando regno auilibertatem tribueret. quo facto cum optime meriti beniuolentiam retinuit, tum Mauritaniae et Numidiae ceterarumque illius tractus gentium numquam fida
Abbreviated transcription (Latin):
tus eumq examimem prostrauit. Id ut cognouit consul et inuasit a qui¬
loman et cepit. Tam cito amnimaduertit quo pacto murria Imꝑator
uindicari deberet. ꝙ̃ admodum uiolata religio ex pianda foret qua racõne
uictoĩa apprehendi posset. Egit uirum seuerum consulem religiosum
Imꝑatorem strẽnnum timoris modum. pene genus spei uiam onomentis
impetu inpiendo ¶Nunc ad Senatus acta transgrediar. Cum
aduersus hambalem claudium Reronem. et liuium Salmatorem
consules mittẽt eosq ut uirtutib pares ita inimiciis acerrime, inter
se dissidentes uideret suio studio in grãm reduxit ne proptꝰ p̾uatas dissen¬
ciones rempub ͭ ͫ parum utiliter administrarent. Quia consimli imꝑio
ubi concordia inest. maior aliena oꝑa interpellandi ꝙͣ sua edendi cupidi¬
tus nascit᷑. ubi ueo eciam ꝑtinax intercedit odium. alter alteri ꝙͣ uterq con¬

Expanded text:
tus eumque exanimem prostrauit. id ut cognouit consul, fidente animo et inuasit Aquitus eumque exanimem prostrauit. id ut cognouit consul, fidente animo et inuasit Aquiloniam et cepit. tam cito animaduertit quo pacto iniuria imperatoris uindicari deberet, quemadmodum uiolata religio expianda foret, qua ratione uictoria adprehendi posset. egit uirum seuerum, consulem religiosum, imperatorem strenuum, timoris modum, poenae genus, spei uiam uno mentis impetu rapiendo. Nunc ad senatus acta transgrediar. cum aduersus Hannibalem Claudium Neronem et Liuium Salinatorem consules mitteret eosque ut uirtutibus pares, ita inimicitiis acerrime inter se dissidentes uideret, summo studio in gratiam reduxit, ne propter priuatas dissensiones rem publicam parum utiliter administrarent, quia consulum imperio nisi concordia inest, maior aliena opera interpellandi quam sua edendi cupiditas nascitur. ubi uero etiam pertinax intercedit odium, alter alteri quam uterque con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ sapiens d .m. lutacio pinchio splendido equite iudex additus despon¬
sione. quamis cum aduersaĩo ꝙ uir bonus esset feceãt. Nuꝙͣ id iudiciũ
pronũciacõne sua finire ne aut probatum uirum si contra eum iudicasset.
fama spoliaret. aut iuraret uirum bonum ẽẽ cum ea res innumẽablib
laudib contineat᷑. forensib hec illa militãib scipendiis prudencia ex¬
hibita ¶ Papirius cursor cons. cum aquiloniam oppugnans pliũ
uellet cõmittẽ. pulla̾iusq non proꝑantib auib optimum ei auspicium
renũciass de fallacia illus factus certior sibi quidem. et exercitui bonũ
omen dutum credidit ac pugnam miit. Ceteꝵ mendacem ante ip̃am
aciem constituit ut hẽrent dii cuius capite si quid ire conceꝑant expi¬
arent. Directum est autem siue casu siue celestis numũs prouidencia
quod p̾mum e contria parte missum erat telum in ip̃m pullarii pec¬

Expanded text:
quam sapiens! M. Lutatio Pinthiae splendido equiti Romano iudex addictus de sponquam sapiens! M. Lutatio Pinthiae splendido equiti Romano iudex addictus de sponsione, quam is cum aduersario, quod uir bonus esset, fecerat, numquam id iudicium pronuntiatione sua finire uoluit, ne aut probatum uirum, si contra eum iudicasset, fama spoliaret aut iuraret uirum bonum esse, cum ea res innumerabilibus laudibus contineretur. Forensibus haec, illa militaribus stipendiis prudentia est exhibita. Papirius Cursor consul, cum Aquiloniam oppugnans proelium uellet conmittere pullariusque non prosperantibus auibus optimum ei auspicium renuntiasset, de fallacia illius factus certior sibi quidem et exercitui bonum omen datum credidit ac pugnam iniit, ceterum mendacem ante ipsam aciem constituit, ut haberent di cuius capite, si quid irae conceperant, expiarent. directum est autem siue casu siue etiam caelestis numinis prouidentia quod primum e contraria parte missum erat telum in ipsum pullarii pec
Abbreviated transcription (Latin):
nicitas incidiss. Eque prudenter. Ram et prosꝑam gerende rei faculta¬
tem onuitte̾ maxĩa demencia est et in angustias utiq pugnandi compul¬
sum abstinere se prelio. pestifere ignauie affert exicium. Eoꝵq qui
ista cõmittunt alter beneficio fortune uti, alter miurrie nestit resistẽ¬
¶ Q quoq metelli tum grauis tum etiam alta in senatu sentencia.
Qui deuicta cartagnie. nescire se illa uictoi̾a boni ne plus an mali .x.p.
actulisset asseuẽauit. quoniam ut pacem restituendo profuiss. Ita hani¬
balem submouendo non nichil nocuisset. Eius enim transitu in Ytalia
dormientem iam Romani ppłi uirtutem excitatam metiuq debere ne
graui emulo libẽata in eundem sompnum reuoluet᷑. In equo igit᷑ ma¬
loꝵ posuit uritecta uastari agros. ex hauriri erarium. et prisci roboris
neruos hebetari ¶ Quid illud factum litine fimbrie consularis.

Expanded text:
necessitas incidisset. aeque prudenter: nam et prospere gerendae rei facultanecessitas incidisset. aeque prudenter: nam et prospere gerendae rei facultatem omittere maxima dementia est et in angustias utique pugnandi conpulsum abstinere se proelio pestiferae ignauiae adfert exitum, eorumque, qui ista conmittunt, alter beneficio fortunae uti, alter iniuriae nescit resistere. Q. quoque Metelli cum grauis tum etiam alta in senatu sententia, qui deuicta Karthagine nescire se illa uictoria bonine plus an mali rei publicae adtulisset adseuerauit, quoniam ut pacem restituendo profuisset, ita Hannibalem summouendo nonnihil nocuisset: eius enim transitu in Italiam dormientem iam populi Romani uirtutem excitatam, metuique debere ne acri aemulo liberata in eundem somnum reuolueretur. in aequo igitur malorum posuit uri tecta, uastari, agros, exhauriri aerarium et prisci roboris neruos hebetari. Quid illud factum L. Fimbriae consularis,
Abbreviated transcription (Latin):
mi. nec uotis petit᷑ sed in pectõib sapĩa preditis uatum
dictis factis q prudentib emtestit ¶ Appium claudium
crebro solitum dicẽ accepimꝰ negotium ppłi Romam melius ꝙͣ ocium
cõmitti. non ꝙ ignoraret ꝙͣ iocundus tranquillitat ꝭ status ẽẽt. S ꝙ am̃¬
aduertẽt p̃potencia Imꝑia agitacõne reꝵ. ad uirtutem capescendam ex¬
titari. mima quiete in desidiam resolui. Et sane negotium nomĩe hor¬
ridum. ciuitatis nr̃e mores in suo scatu continuit. blande appellacõnis
quies plimis uiciis respersit.  Scipio uẽo affricanus turpe esse
aiebat: in re nlitari dicẽ. Non putaram uidelis quia explorato et ex¬
cusso consilio que ferro agunt᷑ admtnistrari oꝑtere arbitrabat᷑ sũma racõe.
Inemendablis est enimerror. qui molencie martis ꝯmictit᷑ ¶ Idem
negabat aliter cum hoste conflig̾ẽ debere. ꝙͣ aut si occasio adueniss. aut

Expanded text:
mi nec uotis petitum, sed in pectoribus sapientia praeditis natum mi nec uotis petitum, sed in pectoribus sapientia praeditis natum dictis factisque prudentibus enitescit. App. Claudium crebro solitum dicere accepimus negotium populo Romano melius quam otium conmitti, non quod ignoraret quam iucundus tranquillitatis status esset, sed quod animaduerteret praepotentia imperia agitatione rerum ad uirtutem capessendam excitari, nimia quiete in desidiam resolui. et sane negotium nomine horridum ciuitatis nostrae mores in suo statu continuit, blandae appellationis quies plurimis uitiis respersit. Scipio uero Africanus turpe esse aiebat in re militari dicere 'non putaram', uidelicet quia explorato et excusso consilio quae ferro aguntur administrari oportere arbitrabatur. summa ratione: inemendabilis est enim error, qui uiolentiae Martis committitur. idem negabat aliter cum hoste confligi debere, quam aut si occasio obuenisset aut
Abbreviated transcription (Latin):
adum pauꝑrimꝰ sed etate iam semor. termĩos agelli sui nũꝙͣ extesseãt.
pariuili ruris fructib ac uoluptatib contentus. ueꝵ profecto beate ui-¬
te finem apollo non adumbratum oraculi sugacitate complexus est. Quo¬
circa insolenter fulgore fortune sue gloĩanti respondit. Magis se proba¬
re secũitate ridens tugurium ꝙͣ tristem curis et sollicitudinib aulam.
paucasq glebas pauoris expertes ꝙͣ pinguissima lidie arua metu refer¬
ta/ et unum aut alteꝵ iugum boum facilis tucele ꝙͣ exercitus et arma
et equitatum uoracib impenẜ onerosum et usus necessãm horreolum.
nulli nimis appetendum ꝙͣ theusaros om̃i insidiis et cupiditatib expõĩtos
Itagiges. dum ad scipulatorem uane opimonis deum hr̃e concupiscit. ubi¬
nam solida et sincera ess felicitas didicit. Sapienter dc̃a aut facta
unc id genus felicitatis explicabo. quod totum in habitu ain¬

Expanded text:
adum pauperrimus, sed aetate iam senior terminos agelli sui numquam excesserat, adum pauperrimus, sed aetate iam senior terminos agelli sui numquam excesserat, paruuli ruris fructibus uoluptatibus contentus. uerum profecto beatae uitae finem Apollo non adumbratum oraculi sagacitate conplexus est. quocirca insolenter fulgore fortunae suae glorianti respondit magis se probare securitate ridens tugurium quam tristem curis et sollicitudinibus aulam, paucasque glebas pauoris expertes quam pinguissima Lydiae arua metu referta, et unum aut alterum iugum boum facilis tutelae quam exercitus et arma et equitatum uoracibus inpensis onerosum, et usus necessarii horreolum nulli nimis adpetendum quam thesauros omnium insidiis et cupiditatibus expositos. ita Gyges, dum adstipulatorem uanae opinionis deum habere concupiscit, ubinam solida et sincera esset felicitas didicit. SAPIENTER DICTA AVT FACTA Nunc id genus felicitatis explicabo, quod totum in habitu an
Abbreviated transcription (Latin):
tam multe nuptiales faces honoꝵ Imꝑioꝵ. om̃is deniq gratulatõnis sum¬
ma habundancia. cum interim nullum finus nullus gemitus nulla
causa tristicie. Celum contemplare uix ibi talem statum reꝑies. Quo¬
mamquidem luctus et dolores deoꝵ quoq petorib a maxĩs uatibus
assignari uideamꝰ. Hunc uite actum eius consentaneus finis extepit. Nãq
metellum ultime senertutis spacis defunctum. Leuiq gen̾e mortis inter ostu¬
la complexusq carissimoꝵ pignoꝵ extinctum. filii et genẽi humeris suis
per urbem latum rogo imposuerunt ¶ ¶Lara hec felicitas obscu¬
rior illa. Sed diuino splendore p̃poĩta. Cum enim giges regno lidie
armis et diuiciis habundantissimo inflatus animo apollinem phicium
sciscitatum uenisset. an aliquis mortalium se esset felicior. deus ex abdito
sacrarii spetu uoce emissa. Aglaum Sophidium ei pretulit. Is erat Arch¬

Expanded text:
tam multae nuptiales faces, honorum, imperiorum, omnis denique gratulationis sumtam multae nuptiales faces, honorum, imperiorum, omnis denique gratulationis summa abundantia, cum interim nullum funus, nullus gemitus, nulla causa tristitiae. caelum contemplare, uix tamen ibi talem statum reperies, quoniam quidem luctus et dolores deorum quoque pectoribus a maximis uatibus adsignari uidemus. hunc uitae actum eius consentaneus finis excepit: namque Metellum ultimae senectutis spatio defunctum lenique genere mortis inter oscula conplexusque carissimorum pignorum extinctum filii et generi humeris suis per urbem latum rogo inposuerunt. Clara haec felicitas: obscurior illa, sed † diuino splendori praeposita: cum enim Gyges regno Lydiae armis et diuitiis abundantissimo inflatus animo Apollinem Pythium sciscitatum uenisset an aliquis mortalium se esset felicior, deus ex abdito sacrarii specu uoce missa Aglaum Psophidium ei praetulit. is erat Arc
Abbreviated transcription (Latin):
olubilis fortune complura exempla retulimꝰ. Constantis
admodũ pauca narrari possunt. Quo patet eam aduersas
res cupito anmo infligẽ. Secundas parto tribue. Eadem
ubi malignitatis obliusci sibi imꝑauei̾t non solum plurima et maxĩa d
etiam ꝑpetua bona congeit ¶ Uideamus ergo. quot gradib beneficõꝵ¬
quintum mecellum a primo originis die ad ultimum usq fati tempus
nũꝙͣ cessante indulgencia ad sumum beate uite tumulum ꝑduxẽit. nasci
eum in orbe terraꝵ principem uoluit. parentes ei noblissimos dedit.
adiecit amii rarissimas dotes et corꝑis uires: ut suffice̾ labõibus pos¬
sent. Uxorem pudicicia et fecunditate conspituam conciliauit. Consula¬
tus decus Imꝑatoriam ptãtem. speciosissimũ triumphi p̃textum largita
est. fecit ut eodem temꝑe tres filios consulares. unũ eciam censorium trium¬
phalem et quartum pretõium uideret. ut qui tres filias nuptum daret.
eaꝵq sobolem sinu sus exciꝑet tot partus tot incunabula tot uiriles toge.

Expanded text:
olubilis fortunae conplura exempla retulimus, constanterropitiae admodum pauca narrari possunt. quo patet eam aduersas res cupido animo infligere, secundas parco tribuere. eadem, ubi malignitatis obliuisci sibi imperauit, non solum plurima ac maxima, sed etiam perpetua bona congerit. Videamus ergo quot gradibus beneficiorum Q. Metellum a primo originis die ad ultimum usque fati tempus numquam cessante indulgentia ad summum beatae uitae cumulum perduxerit. nasci eum in urbe terrarum principe uoluit, parentes ei nobilissimos dedit, adiecit animi rarissimas dotes et corporis uires, ut sufficere laboribus posset, uxorem pudicitia et fecunditate conspicuam conciliauit, consulatus decus, imperatoriam potestatem, speciosissimi triumphi praetextum largita est, fecit ut eodem tempore tres filios consulares, unum etiam censorium et triumphalem, quartum praetorium uideret, utque tres filias nuptum daret earumque subolem sinu suo exciperet. tot partus, tot incunabula, tot uiriles togae,
Abbreviated transcription (Latin):
tis urbem mexpugnablibus muris ciuctam egressos uapore et fumo
balneoꝵ strangulando et acerranoꝵ Senatum eadem racõne extra
menia euocatum in profundo puteoꝵ abiciendo. Nonne bellum aduer¬
sus pplm xo. et ytaliam professus aduersus ipam fidem acrius men¬
daciis et fallacia quasi preclaris artibus gaudens. Quo euemit ut
alioquin in signem nomis sui memõiam relicturus in dubio maior ne an
peior uir haberi deberet pouẽt. De ui et Sedicione

Expanded text:
tis urbem inexpugnabilibus muris cinctam egressos uapore et fumo tis urbem inexpugnabilibus muris cinctam egressos uapore et fumo balnearum strangulando, et Acerranorum senatum eadem ratione extra moenia euocatum in profundum puteorum abiciendo nonne bellum aduersus populum Romanum et Italiam professus aduersus ipsam fidem acrius gessit, mendaciis et fallacia quasi praeclaris artibus gaudens? quo euenit ut alioqui insignem nominis sui memoriam relicturus, in dubio maiorne an peior uir haberi deberet poneret. DE VI ET SEDITIONE
Abbreviated transcription (Latin):
curauit. Cuiꝰ factum senatus neꝙ probare potuit neꝙ rescinde̾ uoluit
ne remissus in patriam bituitꝰ bellum renouaret. Igit᷑ eum albam custo¬
die causa relegauit ¶ Uiriati etiam cedes duplicem perfidie accusacõ¬
nem recepit In amicis ꝙ eoꝵ manib interemptus est. Inq Serulio Ce-¬
pione consule. quia is sceleris huiꝰ auctor inpunitate promissa fuit. uicto¬
riamq non meruit sed emit ¶ Berum ut ip̃m fontem persidie conten¬
plemur. Cartaginenses Cantipum Lacedemonium cuiꝰ oꝑa optima
pͥmo punito bello ysi fueant. et quo iuuante attilium regulum ceꝑant
Simulantes domum se reue hẽ in alto merserunt. Quid tanto faci¬
nõe petentes/ an ne uictoĩe eoꝵ socius superess. Extant nichilomꝰ equi¬
dem cum obprobrio quem sine plla gloi̾e iactura inuiolatum reliquis¬
sent ¶ Porro ambali Rucerinos hortatu suo cum binis uestimen¬

Expanded text:
curauit. cuius factum senatus neque probare potuit neque rescindere uoluit, curauit. cuius factum senatus neque probare potuit neque rescindere uoluit, ne remissus in patriam Bituitus bellum renouaret. igitur eum Albam custodiae causa relegauit. Viriathi etiam caedes duplicem perfidiae accusationem recipit, in amicis, quod eorum manibus interemptus est, in Q. Seruilio Caepione consule, quia is sceleris huius auctor inpunitate promissa fuit uictoriamque non meruit, sed emit. Verum ut ipsum fontem perfidiae contemplemur, Karthaginienses Xanthippum Lacedaemonium, cuius optima opera primo Punico bello usi fuerant et quo iuuante Atilium Regulum ceperant, simulantes domum se reuehere, in alto merserunt, quid tanto facinore petentes? an ne uictoriae eorum socius superesset? extat nihilo minus, et quidem cum opprobrio, quem sine ulla gloriae iactura inuiolatum reliquissent. Hannibal porro Nucerinos hortatu suo cum binis uestimen
Abbreviated transcription (Latin):
armille. et anuli magno ex pondẽ auri. Loco potitum agmen dabiioꝵ¬
puellam premium flagitantem armis obrutam necauit. Perinde qͣsi
promissum. ꝙ ea quoq leuis gestaueãnt soluit. Absit reprehensio quia
inpia prodicio celeri pena uindicata est ¶ Seruius quoq galba su¬
me perfidie. Trium enim lusitane ciuitatum ꝯuocato ppło. tamꝙͣ
de comodis eius acturus Nouẽmilia in quib flos iuuentutis ꝯsistebat
electa et armis exuta partim trucidauit partim uendidit. Quo facinõe
maximam cladem barbaroꝵ magnitudine trimĩs antecessit ¶. En.
aut domicium sumi genẽis et magni animi uirum nmie glorie cupi¬
ditas perfidum existẽ coegit. Ratus namq bituito Regi Arbennoꝵ ꝙ
suam et alogobrum gentem se eciam tum in prouincia morante ad.M.
fabii successoris sui dexteãm confug̃ẽ hortatus per colloquii simulacõem
accersitum hospicioq exceptum uiuxit ac Romam Naue deportandum

Expanded text:
armillae et anuli magno ex pondere auri. loco potitum agmen Sabinoarmillae et anuli magno ex pondere auri. loco potitum agmen Sabinopuellam praemium flagitantem armis obrutam necauit, perinde quasi promissum, quod ea quoque laeuis gestauerant, soluisset. absit reprehensio, quia inpia proditio celeri poena uindicata est. Ser. quoque Galba summae perfidiae: trium enim Lusitaniae ciuitatium conuocato populo tamquam de conmodis eius acturus viii, in quibus flos iuuentutis consistebat, electa et armis exuta partim trucidauit, partim uendidit. quo facinore maximam cladem barbarorum magnitudine criminis antecessit. Cn. autem Domitium summi generis et magni animi uirum nimia gloriae cupiditas perfidum existere coegit: iratus namque Bituito regi Aruernorum, quod tum suam et Allobrogum gentem se etiam tum in prouincia morante ad Q. Fabii successoris sui dexteram confugere hortatus esset, per conloquii simulationem arcessitum hospitioque exceptum uinxit ac Romam naue deportandum
Abbreviated transcription (Latin):
quasi emulacio fuit. Ille enim seꝑato a plebe balneo lauabat᷑ hic diuer¬
so foro rtebat᷑. quem morem capue aliꝙͣdu retentum.C. quoq grachi
oracione in plancium scripta patet. De Perfidia. Cap. Sextum¬
ccultum iam et insidiosum malum perfidia latebris suis ex¬
trahat᷑. cuiꝰ efficatissime uires sunt mentiri ac fallẽ. fructus
in aliquo stelẽ admisso consistit. tum certus cum crudelitatẽ
nephariis uniculis circumdedit. tantum incomodi humano genẽi afferẽs.
qnͣtum salutis bona fides prestat. habeat igiꝰ non minꝰ reprehensionis
ꝙͣ illa laudis consequat᷑ ¶ Romulo regnante Spurius tarpeus arti
p̃erat. cuiꝰ filiam uirginem aquam sacris portaturam extra menia egres¬
sam tacius ut armatos Sabmos secum in arcem reciꝑet corrupit merce¬
dis nomĩe pactum que in sinistris manib gerebant. Erant aũt hiis

Expanded text:
quasi aemulatio fuit: ille enim separato a plebe balineo lauabatur, hic diuerquasi aemulatio fuit: ille enim separato a plebe balineo lauabatur, hic diuerso foro utebatur. quem morem Capuae aliquamdiu retentum C. quoque Gracchi oratione in Plautium scripta patet. DE PERFIDIA Occultum iam et insidiosum malum, perfidia, latebris suis extrahatur. cuius efficacissimae uires sunt mentiri ac fallere, fructus in aliquo admisso scelere consistit, tum certus, cum credulitatem nefariis uinculis circumdedit, tantum inconmodi humano generi adferens, quantum salutis bona fides praestat. habeat igitur non minus reprehensionis quam illa laudis consequitur. Romulo regnante Spurius Tarpeius arci praeerat. cuius filiam uirginem aquam sacris petitum extra moenia egressam Tatius ut armatos Sabinos in arcem secum reciperet corrupit, mercedis nomine pactam quae in sinistris manibus gerebant: erant autem in his
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ et cultus macedonici restem et instituta persica assumpsit Epre¬
to mortali habitu diuinum caprit emulatus est. Rec fuit ei pudori
filium ciuem/ hoĩem dissimulare ¶Iam Rerses cuiꝰ n noĩe suꝑbia
et inpotencia habitat suo iure tam insolenter ꝙ Grecie indicturus bel¬
lum adhibitis Asie principib Ne uiderer inquit meo tm̃modo usus
consilio uos contraxi. Cetm mementote uobis parendum magis ẽẽ
tam deformiter uicti nestias utrum insolencius dictum an inpudenciꝰ
CAmbal aũt canenẜ pugne successu elatus. nec admisit quemꝙr
ciuium suoꝵ in castris nec responsum ulli nisi per int̾pretem dedit.
Mabarbalem etiam ante tabernaculum suum clara uoce affirmantem
prospexisse quonam modo paucis dieb rome in capitolio cenaret asper-¬
natus est. Adeo felicitatis et moderacõnis diuiduũ contubernium est
¶Insolencie uero inter cartagimensem et campanum senatum

Expanded text:
morum et cultus Macedonici uestem et instituta Persica adsumpsit, spremorum et cultus Macedonici uestem et instituta Persica adsumpsit, spreto mortali habitu diuinum, aemulatus est, nec fuit ei pudori filium, ciuem, hominem dissimulare. Iam Xerxes, cuius in nomine superbia et inpotentia habitat, suo iure † tam insolenter, quod Graeciae indicturus bellum adhibitis Asiae principibus, 'ne uiderer' inquit 'meo tantum modo usus consilio, uos contraxi. ceterum mementote parendum magis uobistam deformiter uicti nescias utrum insolentius dictum an inprudentius. Hannibal autem Cannensis pugnae successu elatus nec admisit quemquam ciuium suorum in castris nec responsum ulli nisi per interpretem dedit. Maharbalem etiam, ante tabernaculum suum clara uoce adfirmantem prospexisse quonam modo paucis diebus Romae in Capitolio cenaret, aspernatus est. adeo felicitatis et moderationis diuiduum contubernium est. Insolentiae uero inter Karthaginiensem et Campanum senatum
Abbreviated transcription (Latin):
liosa uoce procultatum. Nichil enim eum aliud ag̃e ꝙͣ ut conuiuium suu
moraret᷑ respondit. et huius dicti conscius securo aĩo cenare potuit ¶
Ille rẽo etiam in foro non erubuit. p. Scipionem Socerum suum legib¬
noxium quas ip̃e tuleãt in maxĩa quidem reoꝵ et Illustrium riuina
nunẽi̾s loco a uidicib depostẽ maritalis lecti blandiciis statum .x.p.
temꝑando ¶ Tetrum facto pariter ac dicto. m antomi conuiuium.
Namcum ad eum triumuirum casecii rufi Senatoris caput allatun eẽt
aduersantib id ceteĩs propius admoueri iussit. ac diu diligenterq con¬
sidẽaiuit cunctis deniq expectantib quid nam ess dicturus. Hunc ego
inquit notum non habui. Superba de Senatore inpotens de occiso
confessio. Satis multa de nrĩs aliena nũe adiciant. Reterna¶
exultauit. fastidio enim philippi Iouem Amonem prẽm astiuit. Bedio

Expanded text:
liosa uoce proculcatum: nihil enim eum aliud agere quam ut conuiuium suum liosa uoce proculcatum: nihil enim eum aliud agere quam ut conuiuium suum moraretur respondit, et huius dicti conscius securo animo cenare potuit. ille uero etiam in foro non erubuit P. Scipionem socerum suum legibus obnoxium, quas ipse tulerat, in maxima quidem reorum et inlustrium ruina muneris loco a iudicibus deposcere, maritalis lecti blanditiis statum rei publicae temerando. Taetrum facto pariter ac dicto M. Antonii conuiuium: nam cum ad eum triumuirum Caesetii Rufi senatoris caput allatum esset, auersantibus id ceteris propius admoueri iussit ac diu diligenterque considerauit. cunctis deinde expectantibus quidnam esset dicturus, 'hunc ego' inquit 'notum non habui'. superba de senatore, inpotens de occiso confessio. Satis multa de nostris: aliena nunc adiciantur. exultauit: fastidio enim Philippi Iouem Hammonem patrem asciuit, taedio
Abbreviated transcription (Latin):
uersus unum senatorem hoc modo se gessisset quo flaccus in tocius amplis¬
simi ordinis contempnenda maiestate uersatus est ¶ Que amencia
a.M. quoꝙ druso tri ple. per sumam contumeliam uersata est. Paꝵ
enini habuit.l. philippum consulem quia se interfuri concionantem au¬
sus fuea̾t. obtorta gula. Etquidem non per uictorem sed per clientem suu
adeo uiolenter in carcẽm precipitem egisse. ut multum e narib eius cru¬
or profundet᷑. Ueꝵ eciam cum senatus ad eum misisset ut in curiam
ueniret. quare non pocius inquit ip̃e in hostiliam curiam propinquam
Rostris idest ad me uenit. Piget adicẽ quod sequit᷑. Bribunꝰ Senatus
Imꝑium despexit Senatus tribum uerbis paruit ¶. Gn. autem pom¬
peius ꝙͣ insolenter. Qui babueo egressus ante pedes suos yspeum ambi¬
tus reum et nobilem uirum et sibi amicum iacentem reliquit contume¬

Expanded text:
uersus unum senatorem hoc modo se gessisset, quo Flaccus in totius amplisuersus unum senatorem hoc modo se gessisset, quo Flaccus in totius amplissimi ordinis contemnenda maiestate uersatus est. Quae a M. quoque Druso tribuno pl. per summam contumeliam uexata est: parum enim habuit L. Philippum consulem, quia interfari se contionantem ausus fuerat, obtorta gula, et quidem non per uiatorem, sed per clientem suum adeo uiolenter in carcerem praecipitem egisse, ut multus e naribus eius cruor profunderetur, uerum etiam, cum senatus ad eum misisset, ut in curiam ueniret, 'quare non potius' inquit 'ipse in Hostiliam curiam propinquam rostris, id est ad me, uenit?' piget adicere quod sequitur: tribunus senatus imperium despexit, senatus tribuni uerbis paruit. Cn. autem Pompeius quam insolenter! qui balineo egressus ante pedes suos prostratum Hypsaeum ambitus reum, et nobilem uirum et sibi amicum, iacentem reliquit contume
Abbreviated transcription (Latin):
Ram cum auxiis sordibus magnas opes corripuisset. propterq eas ꝑi¬
turum se uideret et ideo om̃i petunia impoita nauib in altum proces¬
siss ut classe ꝑforata suo arbitrio periret et hostes preda carerent non
sustinuit merge̾ aurum et argentum sed futuꝵ necis sue premium
domum refexit ¶ Proculdubio hie non possedit diuiciãs sed a
diuicis possessus est. titulo rex Insule amimo pecĩe miseñbile man¬
cipium. De Superbia et inpotentia. Cap̃. u.¬
tq ut superbia quoꝙ et inpotencia in conspituo ponat᷑ .m.flac¬
cus fuluius consul .M. plaucii yspei collega. tum ꝑnicõsissi-¬
mas .x.p. leges introducẽt de ciuitate danda et de prouocãco¬
ne ad ppłm eoꝵ qui ciuitatem mutare uoluissent egre compulsus est ut
in curiam ueniret deinde partim monenti partim oranti Benatui ut
incepto desistẽt. Rnsum non dedit. Tiramici sp̃ĩs consul haberet᷑ Si ad¬

Expanded text:
nam cum anxiis sordibus magnas opes corripuisset propterque eas perinam cum anxiis sordibus magnas opes corripuisset propterque eas periturum se uideret et ideo omni pecunia inposita nauibus in altum processisset, ut classe perforata suo arbitrio periret et hostes praeda carerent, non sustinuit mergere aurum et argentum, sed futurum necis suae praemium domum reuexit. procul dubio hic non possedit diuitias, sed a diuitiis possessus est, titulo rex insulae, animo pecuniae miserabile mancipium. DE SVPERBIA ET INPOTENTIA Atque ut superbia quoque et inpotentia in conspicuo ponatur, M. Fuluius Flaccus consul M. Plautii Hypsaei collega, cum perniciosissimas rei publicae leges introduceret de ciuitate Italiae danda et de prouocatione ad populum eorum, qui ciuitatem mutare noluissent, aegre conpulsus est ut in curiam ueniret: deinde partim monenti, partim oranti senatui ut incepto desisteret, responsum non dedit. tyrannici spiritus consul haberetur, si ad
Abbreviated transcription (Latin):
tati auctõitatib suis texerunt ¶ Uerum aliquanto maiores uires i
Q cassis ex hibuit qui in yspania Gillium et calphurnium occidendi sui
gra cum pugionib deprehensos. quinquagies Sextertium ab illo ab
hoc Sexagies pactus dĩmisit. At quis dubitet si alteꝵ tantum daretur
iugulum suũ equo animo illis fuisse prebituꝵ ¶ Ceteꝵ auaricia an¬
te om̃es.l. Septimuli precordia possedit. Qui cum .G. grachi famili¬
aris fuiss capud eius abscindẽ et per urbem pilo fixum ferre sustinuit
quia opimius consul auro ip̃i repensurum edixẽat. Sunt qui tradant¬
eum liquato plombo cauatam partem capitis quo modo ponderosius eẽt
explesse. fuẽit ille sediciosus bono perieĩt exempilo clientis tamen scelesta
fames in has usq iacentis murrias esurire non debuit ¶ Odio mẽito
Deptimuli auaricicia Ptolomei autem Regis Ciproꝵ risu prosequenda.

Expanded text:
tati auctoritatibus suis texerunt. Verum aliquanto maiores uires in tati auctoritatibus suis texerunt. Verum aliquanto maiores uires in Q. Cassio exhibuit, qui in Hispania Silium et Calpurnium, occidendi sui gratia cum pugionibus deprehensos quinquagies sestertium ab illo, ab hoc sexagies pactus dimisit. en quem dubites, si alterum tantum daretur, iugulum quoque suum aequo animo illis fuisse praebiturum. Ceterum auaritia ante omnes L. Septimulei praecordia possedit, qui, cum C. Gracchi familiaris fuisset, caput eius abscidere et per urbem pilo fixum ferre sustinuit, quia Opimius consul auro id se repensurum edixerat. sunt qui tradant liquato plumbo eum cauatam partem capitis, quo ponderosius esset, explesse. fuerit ille seditiosus, bono perierit exemplo, clientis tamen scelesta famis in has usque iacentis iniurias esurire non debuit. Odium merita Septimulei auaritia, Ptolomaei autem regis Cypriorum risu prosequenda:
Abbreviated transcription (Latin):
tise. ã tẽa parte crinum ad huc sosuta protiius ad eam expugnan¬
dam cucurrit. Nec prius decorem capilłoꝵ in ordinem ꝙͣ tantͥlm
urbem in ꝑtãtem suam redegit. Quo cerca statua eius Babilone
poternlo tu quo ad ultõnem exigendam celẽĩnte p̃cipiti tetend
Rotrahit᷑ etiam auaricia latentium indagatrix lucroꝵ mani¬
feste prede auidissima uorago neq habendi fructu felix et
cupiditate habendi iẜrima ¶ Cum admodum locupleti. l. mi¬
nuicis Basilio falsum testamentum quidam in grecia subietisset eius¬
demq confirmandi gra potentissimos ciuitatis nr̃e uiros. mcrassum et
Q. hortensium quib minucius ignotus fuẽat tabulis heredes inseruiss
ꝙ̃ꝙͣ eudens fraus erat tamen uterq pecume cupidus facinoĩs aliem
munus non repudiauit. ꝙͣtam culpam ꝙͣ leuiter retuli. sum̃a turie or¬
namenta fori. quod scelus uindicare debebant inhonesti lucri captura inui¬

Expanded text:
cisse, altera parte crinium adhuc soluta protinus ad eam expugnancisse, altera parte crinium adhuc soluta protinus ad eam expugnandam cucurrit nec prius decorem capillorum in ordinem quam urbem in potestatem suam redegit. quocirca statua eius Babylone posita est illo habitu, quo ad ultionem exigendam celeritate praecipiti tetendrotrahatur etiam auaritia, latentium indagatrix lucrorum, manifestae praedae auidissima uorago, neque habendi fructu felix et cupiditate quaerendi miserrima. Cum admodum locupleti L. Minucio Basilo falsum testamentum quidam in Graecia subiecisset eiusdemque confirmandi gratia potentissimos ciuitatis nostrae uiros, M. Crassum et Q. Hortensium, quibus Minucius ignotus fuerat, tabulis heredes inseruisset, quamquam euidens fraus erat, tamen uterque pecuniae cupidus facinoris alieni munus non repudiauit. quantam culpam quam leniter retuli! lumina curiae, ornamenta fori, quod scelus uindicare debebant, inhonesti lucri captura inui
Abbreviated transcription (Latin):
sui prope modun delo dicipuit: Nam quid ob̃stitit quoninꝰ ilfuc aslur¬
get. nist sismiatus seom obiectus et clitus h asta truiertus. et caliscenes
mori iussus quiu tres maxiãs pictoiuis totidem amitoꝵ iustis cedib uic¬
Reomnos in permciem Imperi ñri alẽ se predicabat Signa nt̾menta que
n emiaum pͥtie sue ut euenit conuerfẽt E quib Amb̾al mate adeo poria
uestigia supsecitus est ut eo exertitum in yspamiam tiueturo et obid
sateificante nouem domoꝵ natu altaria tenens iuraret se cum pͥmũ per
artgo et Roma disiderent infsicto in terris pede. sustitutoq pulue tune
inter ea finem bell̃i dixit. cium altẽa pars in habitum puluẽis essee
redacta. In querisi pectore tuntim pis odii potuit ¶ D in nulieis
quoq eque miltum ualuit. Namq semiramis assirioꝵ Regͥna cii
erdira tustum tapitis sui occupate nũciatum ess Babilomam defe¬

Expanded text:
sua propemodum caelo deripuit: nam quid obstitit quo minus illuc adsursua propemodum caelo deripuit: nam quid obstitit quo minus illuc adsurgeret nisi Lysimachus leoni obiectus et Clitus hasta traiectus et Callisthenes mori iussus, quia tres maximas uictorias totidem amicorum iniustis caedibus uicleoninos in perniciem imperii nostri alere se praedicabat. digna nutrimenta, quae in exitium patriae suae, ut euenit, conuerterentur. E quibus Hannibal mature adeo patria uestigia subsecutus est, ut eo exercitum in Hispaniam traiecturo et ob id sacrificante viiii annorum natu altaria tenens iuraret se, cum primum peKarthago et Roma dissiderent, inflicto in terram pede suscitatoque puluere, tunc inter eas finem fore belli dixit, cum alterutra pars in habitum pulueris esset redacta. In puerili pectore tantum uis odii potuit, sed in muliebri quoque aeque multum ualuit: namque Samiramis Assyriorum regina, cum ei circa cultum capitis sui occupatae nuntiatum esset Babylona defe
Abbreviated transcription (Latin):
plũ hostium ꝙͣ ire forcior uictor amisit ¶ Quid silla dum huic uicis
obtemꝑat nonne multo alieno sangrome profuso, ad ultimum et suum
erogauit. Puteolis eum ardens indĩgnacone ꝙ Gaius princeps eius
Colonie petimiam a decurionib ad refecõnem capitolii promissam cucda¬
cus daret ainim contitutõne nimia: atq inmodeãto uotis impetu conuis¬
so petore spum ceuiore ac minis mixtiu enomuit.: Ret seme iam prolap¬
sus utpote Eeragesimum ingrediens aonumi. sed aliti miseriis ⁊ p. in
patentia furens. sqĩ in dubios est. Silła ne prior an rracundia sille sis
eetincta: feterna. ¶ eq ab ignotis exempła pẽte uiuat et marxĩs
hitns ex prosrime uicia sua u̾etundie est. ¶seteꝵ cum propoĩti fdes exces¬
Sentis simna quea compseti moneat. uofuntas oꝑi cedat dum preclam liben¬
ter probando ncio nartundiconstĩa non desit ¶ Alexandrum iacundia

Expanded text:
phi hostium quam irae fortior uictor amisit. Quid Sulla, dum huic uitio phi hostium quam irae fortior uictor amisit. Quid Sulla, dum huic uitio obtemperat, nonne multo alieno sanguine profuso ad ultimum et suum erogauit? Puteolis enim ardens indignatione, quod Granius princeps eius coloniae pecuniam a decurionibus ad refectionem Capitolii promissam cunctantius daret, animi concitatione nimia atque immoderato uocis impetu conuulso pectore spiritum cruore ac minis mixtum euomuit, nec senio iam prolapsus, utpote sexagesimum ingrediens annum, sed alita miseriis rei publicae inpotentia furens. igitur in dubio est Sullane prior an iracundia sullae sit extincta. Neque ab ignotis exempla petere iuuat et maximis uiris exprobare uitia sua uerecundiae est. ceterum cum propositi fides excellentissima quaeque conplecti moneat, uoluntas operi cedat, dum praeclara libenter probandi necessaria narranti conscientia non desit. Alexandrum iracundia
Abbreviated transcription (Latin):
obstitiss quo mniꝰ ere alieno succretur. Seruilio ꝙ susceptam causam sũa
Panguuido patrocimo protexis. Negas efficatem esse irum cuiꝰ hortatu
miles sũmo Imꝑio prelatus est. Que quidem non proculcauit tantũ imꝑia
sed eciam gessit inpotenter ¶Namq metellus cum rtiamꝙ yfpamã
consul prius. dende pro consule pene totam subegiss. postꝙͣ cognouit.4.
Rompeium consulem inmitum. successorem sibi nntti om̃es qui modo m-¬
liciam suam poluerũt finri dimisit conmeatus petentib. ne causis extusẜ
neq constituto temꝑe dedit. horrea custodib remotis oportuna rapine p̃¬
buit. Arcus sagittasq cretensium frangi atq in amnem abici uissit. Ele¬
phantis cibaria dari uetuit Quib factis ut cupiditati sue indulsit ita
magnifice gestarum rerum gloi̾am corrupit. mẽitumq honorem triieni¬

Expanded text:
obstitisset quo minus aeri alieno suo succurreretur, Seruilio, quod susceptam causam suam obstitisset quo minus aeri alieno suo succurreretur, Seruilio, quod susceptam causam suam languido patrocinio protexisset. negas efficacem esse iram, cuius hortatu miles summo imperio praelatus est? Quae quidem non proculcauit tantum imperia, sed etiam gessit inpotenter: nam Q. Metellus, cum utramque Hispaniam consul prius, deinde pro consule paene totam subegisset, postquam cognouit Q. Pompeium consulem inimicum suum successorem sibi mitti, omnes, qui modo militiam suam uoluerunt finiri, dimisit, commeatus petentibus neque causis excussis neque constituto tempore dedit, horrea custodibus remotis opportuna rapinae praebuit, arcus sagittasque Cretensium frangi atque in amnem abici iussit, elephantis cibaria dari uetuit. quibus factis ut cupiditati suae indulsit, ita magnifice gestarum rerum gloriam corrupit meritumque honorem trium
Abbreviated transcription (Latin):
puniti. Nec factum eoꝵ defendo sed ire xim iudico que unius ciuitatis et
etates et affectus diuidẽ uoluit ¶ Rademq tantũ potuit ut unuersum
equitatum po. Ro. a fabio consule ad hostium copias persequendas missiumn
cum et tuto et fucile eas liceret delere. legis a grarie ab eo impedite memor
in mobilem retineret ¶ Illa uͣo eciam appio duci tueꝰ pater dum pro
senatus amplitudĩe nitit᷑ comoda plebis acerrime impugnauea̾t infestum
exertitum fuciendo roluntar̃a fuga terga hosti ne triumpihumissmꝑatori que¬
rẽt dure coegit. Quociens uictõĩe uictrix congratulacom eius in corquato
speruendum in fabio pulcherrimam partem omittendam in appio totam
fuge postponendam reddidit ¶ Age ꝙͣ uiolenter se in pectore iniuisi ppl̃i
Romani ingessit. Rodem temꝑe quo suffingiis eius dedicacõ edis merturni
Marco ꝑletorio primpili centurioni data est p̃teitis consulib ãppis ꝙ

Expanded text:
puniti: nec factum eorum defendo, sed irae uim indico, quae unius ciuitatis et puniti: nec factum eorum defendo, sed irae uim indico, quae unius ciuitatis et aetates et adfectus diuidere ualuit. Eademque tantum potuit, ut uniuersum populi Romani equitatum a Fabio consule ad hostium copias persequendas missum, cum et tuto et facile eas liceret delere, legis agrariae ab eo impeditae memorem inmobilem retineret. illa uero etiam Appio duci, cuius pater, dum pro senatus amplitudine nititur, commoda plebis acerrime inpugnauerat, infensum exercitum faciendo uoluntaria fuga terga hosti, ne triumphum imperatori quaereret, dare coegit. quotiens uictoriae uictrix! congratulationem eius in Torquato spernendam, in Fabio pulcherrimam partem omittendam, in Appio totam fugae postponendam reddidit. Age, quam uiolenter se in pectore uniuersi populi Romani gessit eodem tempore, quo suffragiis eius dedicatio aedis Mercurii M. Plaetorio primi pili centurioni data est praeteritis consulibus, Appio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Prefatus om̃es consule scitis consulem fac̃e nestitis. dictum grauiter
et mẽito sed tamen aliqͣnto melius non dictum. Nam quis . po .x. irasti
sapienter potest ¶ Itaq ne illi quidem probandi ꝙͣius factum eoꝵ no¬
blicatis splendore protectum sit. Qui ꝙ gn. flauius humilime quondã
sortis preturam adeptus erat, offensi anulos aureos sibimetipis et pha¬
leras equis suis detractas abiecerunt doloris in potencia tantũ luctũ
profecto testati. Galis ire motus aut singloꝵ aut paucoꝵ aduersus
ppłm uniuersum multitudĩs erga principes ac duces eiusmodi ¶
Mamlio torquato amplissimã et gloriosissimam ex latinis et Campa¬
nis uictoriam in prbem refenti cum seniores om̃es leti ouantes occͣrerent iu¬
noꝵ nemo obuiam processit. ꝙ filium adolescentem fortissime aduersus simn¬
ꝑum suum preliatum securi pertussum miserati sunt equalis nimis aspe

Expanded text:
praefatus 'an nos consulere scitis, consulem facere nescitis?' dictum grauiter praefatus 'an nos consulere scitis, consulem facere nescitis?' dictum grauiter et merito, sed tamen aliquanto melius non dictum: nam quis populo Romano irasci sapienter potest? Itaque ne illi quidem probandi, quamuis factum eorum nobilitatis splendore protectum sit, qui, quod Cn. Flauius humillimae quondam sortis praeturam adeptus erat, offensi anulos aureos sibimet ipsis et phaleras equis suis detractas abiecerunt, doloris inpotentiam tantum non luctu professo testati. Talis irae motus aut singulorum aut paucorum aduersus populum uniuersum: multitudinis erga principes ac duces eius modi. Manlio Torquato amplissimam et gloriosissimam ex Latinis et Campanis uictoriam in urbem referenti, cum seniores omnes laetitia ouantes occurrerent, iuniorum nemo obuiam processit, quod filium adulescentem fortissime aduersus imperium suum proeliatum securi percusserat. miserti sunt aequalis nimis aspere
Abbreviated transcription (Latin):
destendet᷑ in aciem ꝙͣ hostium uires am̃iq cognostẽt pͥmam occõnem
pugnandi non omissurum se respondit. Interrogatusq ab eo quid ita
tam festinanter manum conserẽ uellet. ut ꝙͣ celerrime inquit aut
gloĩam ex hostib uictis aut ex ciuib prostratis gaudium capiam.
Ira tunc et uirtus sermonem eius inter se diuiserunt Illa iniuste
dampnacõnis memor hec triumphi gloria intenta. S nescio an eius-¬
dem fuei̾t hoc dicẽ et sic uincẽ. Ardentis spũs uirum et bellicis oꝑib
assuetum hunc iracundie stimuli egerũt ¶.C. aũt figulum man¬
suetissimum pacato iuris ciuilis iudicio celeberrinum prudencie modẽã¬
cõmsq inmemorem reddiderunt. Consulatus enim repulse dolore ac¬
census eo quidem magis ꝙ illum bis patri suo datum meminẽat cum ad
eum postẽo comicioꝵ die multi consulendi causa renissent om̃es dimisit

Expanded text:
descenderet in aciem quam hostium uires animumque cognosset, primam occasionem descenderet in aciem quam hostium uires animumque cognosset, primam occasionem pugnandi non omissurum se respondit interrogatusque ab eodem quid ita tam festinanter manum conserere uellet, 'ut quam celerrime' inquit 'aut gloriam ex hostibus uictis aut ex ciuibus prostratis gaudium capiam'. ira tunc et uirtus sermonem eius inter se diuiserunt, illa iniustae damnationis memor, haec triumphi gloriae intenta. sed nescio an eiusdem fuerit hoc dicere et sic uincere. Ardentis spiritus uirum et bellicis operibus adsuetum huc iracundiae stimuli egerunt: C. autem Figulum mansuetissimum, pacato iuris ciuilis studio celeberrimum, prudentiae moderationisque inmemorem reddiderunt: consulatus enim repulsae dolore accensus, eo quidem magis, quod illum bis patri suo datum meminerat, cum ad eum postero comitiorum die multi consulendi causa uenissent, omnes dimisit,
Abbreviated transcription (Latin):
eosq ut diucius pene sufficiant cibo et pocõne infelicem spũm proro¬
gare donee intus putrefacti. lamatui sint animalib que tabidis in
asꝑis aduerse ualitudĩs incomodis obnoxios esse uoluei̾t. habitũq
celestis roboris humane condicõm denegatum moleste feramꝰ cum
tot cruciatus sibi metip̃a mortalitas impulsu crudelitatis extogi¬
Ra quoq aut odium in pectorib humanis magnos fluctus ex¬
citant procursu celei̾or illa nocendi cupidine hoc ꝑtinacius.
uterq consternacõnis plenus affectus et nũꝙ sine tormento
sui molentus quia dolorem cum inferre rolt patit᷑ amara sollicitudie
ne contingat ulcio anxius. Sz prop̾etatis eoꝵ certissime sunt ymagi¬
nes quas ip̃i in claris personis aut dicto aliquo aut facto uehemencõre
conspici uoluerũt ¶ Cum aduersus Asdrubalem liuius Salma¬
tor bellum gesturus urbe egrede̾tur. monente fabio maxĩo ne ante

Expanded text:
quoque ut diutius poenae sufficiant, cibo et potione infelicem spiritum proroquoque ut diutius poenae sufficiant, cibo et potione infelicem spiritum prorogare, donec intus putrefacti laniatui sint animalibus, quae tabidis in asperis aduersae ualetudinis incommodis obnoxios esse uoluerit, habitumque caelestis roboris humanae condicioni denegatum moleste feramus, cum tot cruciatus sibimet ipsa mortalitas inpulsu crudelitatis excogira quoque et odium in pectoribus humanis magnos fluctus excitant, procursu celerior illa, nocendi cupidine hoc pertinacius, uterque consternationis plenus affectus ac numquam sine tormento sui uiolentus, quia dolorem, cum inferre uult, patitur, amara sollicitudine ne non contingat ultio anxius. sed proprietatis eorum certissimae sunt imagines, quas di ipsi in claris personis aut dicto aliquo aut facto uehementiore conspici uoluerunt. Cum aduersus Hasdrubalem Liuius Salinator bellum gesturus urbe egrederetur, monente Fabio Maximo ne ante