comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatori suggerere: quia tantȩ calamia¬
tes ac tribulationes nob̃ ac ꝑfidia longo¬
bardorum illatȩ sunt contra suum ꝓpͥum
iusiurandum. ut nullus possit ad refcitie
sufficere. Predictum autem frc̃m sebastic̃¬
num quom suscepimꝰ. uł in quali apua
nos te suggerente fuerit caritate: ipsiꝰ po¬
teris rclatione cognoscere. Qui etiam piul
n gͦ & tractate pariter. quomꝰ nrĩs possi¬
tis celerit᷑ subuenire ꝑiculis: quia hit ia
coangustiata est res publica. ut nͥ as pil
illa ciacoposim. uel unum magistrum n¬
litum. & unum dignetur ducem concel¬
re.ut in omni sumus angustia desticis
quia maxime partes romanȩ om̃i pie¬
dio uacuate uiddentur. & exartus set bi
nullum nobis posse remedium faccis. As
qui nes aa illas partes custociendas. l¬
dissimȩ gentis erercitus. loca quȩ adhuc a
re publica detinent᷑. deo sibi contrario. qͦd
absit. prȩualeant occupare. Presbiterum
te festina: quia et in monasterio tuo. & in

Expanded text:
imperatori suggerere. Quia tantae calamitaimperatori suggerere. Quia tantae calamitates ac tribulationes nobis a perfidia Langobardorum illatae sunt, contra suum proprium jusjurandum, ut nullus possit ad referendum sufficere. Praedictum autem fratrem Sebastianum quo modo susceperimus, vel in quali apud nos, te suggerente, fuerit charitate, ipsius poteris relatione cognoscere; qui etiam promiergo, et tractate pariter, quomodo nostris possitis celeriter subvenire periculis: quia ita hic coangustata est respublica, ut nisi Deus illam diacoposin, vel unum magistrum militum, et unum ducem dignetur concedere, in omni sumus angustia destituti, quia maxime partes Romanae omni praesidio vacuatae videntur. Et Exarchus scribit, nullum nobis posse remedium facere, quippe qui nec ad illas partes custodiendas dissimae gentis exercitus loca, quae adhuc a republica detinentur, Deo sibi contrario, quod absit, praevaleant occupare. Presbyterum te, re
Abbreviated transcription (Latin):
uantã autem aucoritate ministeriũ
sin apocrisdriatus impleuerit. quantȩ re¬
uerentiȩ apud augustos extiterit. quantaq
sollicitudine afflictȩ ytalie succurri sepius
fecerit. si quis plenius nosse desiderat: epi¬
stolas antecessoris sui pelagi papȩ. ad eum
suꝑ multimodis ȩccl̃iȩ dei necessitatib de¬
stinatas. quȩ hactenus in scrimo scẽ sedis
apłice studiosissime conseruant᷑ ꝑcurrat.
Ex quarum multitudine hic u̾nã int̾se¬
ro: quatinꝰ & illius ministerii qualitas.
& reliquiarũ quoq consequentia cognos¬
catur. Quȩ ita se habet. xxxui.
tlagius ep̃c dilecto filio gregorio ue¬
ncrabili diacono. Omna quidem quȩ
necessaria fuerunt: ꝑ honoratum nota
& cocp̃o sebastiano ad dilectionem tuam
direximus: ut quia illis in partib ad ra¬
uennam usq nunc cum. uiro głoso
domno detio patͥcio fuit ÷ ipse suã Uit¬
latione te ex omnib studeat informare ul
si qua necessaria iudicaueris. possit domno

Expanded text:
uanta autem auctoritate ministerium sui apocrisiariatus impleverit, quantae reverentiae apud Augustos exstiterit, quantaque sollicitudine afflictae Italiae succurri saepius fecerit, si quis plenius nosse desiderat, epistolas antecessoris sui papae Pelagii ad cum super multimodis Ecclesiae Dei necessitatibus destinatas, quae hactenus in scrinio sanctae sedis apostolicae studiosissime conservantur, percurrat, ex quarum multitudine hic unam intersero, quatenus et illius ministerii qualitas, et reliquarum quoque consequentia cognoscatur. Quae ita se habet: 32. « Pelagius episcopus dilecto filio Gregorio venerabili diacono. Omnia quidem quae necessaria fuerunt, per Honoratum notaratre et coepiscopo Sebastiano ad dilectionem tuam direximus, ut quia illis in partibus ad Ravennam usque nunc cum viro glorioso domno Decio patricio fuit, ipse sua relatione te ex omnibus studeat informare; vel si qua necessaria judicaveritis, possit domno
Abbreviated transcription (Latin):
speriali amore uenerant. mutibiss reser uã¬
uir. Nam dieb octo naii cadem usq Ad
lipiores tabulas aqunis plcuia ditor ppum
ꝑagens enacauit. Nono autẽ die: in co¬
thronensis castri portu deducta ẽ. Er qua
erierunt om̃s incolumes: qui cum prȩdicto
marimiano uiro uenerabili nauigabant.
Cumq post cos ipse quoq fuisset egresꝰ:
mox in ciusdem portus ꝓfundum nauis de¬
mersa est: ac si illis egredientib ꝓ ponde¬
re subleuatione caruisset. & quȩ plena ho¬
minib in pelago aquas portauerat atq
natauerat. maximiano cum frib receden¬
te. aquas sine hominib in portu nec nata¬
ostenderet. quia ꝑ beatissimmi meritum gre¬
gorii quem fr̃s insitauerant. hanc onustã
iua manu tenuerat: quȩ ab hominib ua¬
cua ꝑmanere ñ potuit suꝑ aquas. xteii¬
bitur postquam romã gregorius uenerabi¬
lis leuita reuersus est: aliquanto int̃iecto
tempore. tanta mundatione tỹberis fluuiꝰ
alueum suum egressus est. tantumq ercre¬

Expanded text:
speciali amore venerant, mirabilius reservavit. Nam diebus octo navis eadem usque ad superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens, enatavit. Nono autem die ad Chotronensis castri portum deducta est. Ex qua exierunt omnes incolumes, qui cum praedicto Maximiano viro venerabili navigabant. Cumque post eos ipse quoque fuisset egressus, mox in ejusdem portus profundum navis demersa est, ac si illis 35 egredientibus pro pondere sublevatione caruisset; et quae plena hominibus in pelago aquas portaverat atque natarat, Maximiano cum fratribus recedente, aqua sine hominibus in portuostenderet quia per meritum Gregorii, quem fratres visitaverant, hanc onustam sua manu tenuerat, quae ab hominibus vacua permanere non potuit super aquas. 34. Igitur postquam Romam Gregorius venerabilis levita reversus est, aliquanto interjecto tempore, tanta inundatione Tiberis fluvius alveum suum egressus est, tantumque excre
Abbreviated transcription (Latin):
corporis usu didicerat ꝓ tanti pedagogi
merito declarando: clara uoce post sacrȩ fi¬
nem orationis ꝓnuntiauit. Ht uͦ predicte

Expanded text:
corporis usu didicerat, pro tanti pedagogi merito declarando clara voce post sacrae finem orationis pronuntiavit. Ut vero praedict
Abbreviated transcription (Latin):
tur: & suꝑ hȩc gaudia ȩc̃na prestant᷑. Pcto
autẽ ne inuiriosum ducatis. quod uginti
annuos uestitus. ad pueros ur̃os ꝑ romanũ
defensorem scͥpsimus preberi: quiã de beati
pet̾ apłi reb qmuis parua sint quȩ offeran

Expanded text:
tur, et super haec gaudia aeterna praestantur. Peto autem ne injuriosum ducatis quod viginti a nobis vestitus ad pueros vestros per Romanum defensorem scripsimus praeberi, quia de beati Petri apostoli rebus quamvis parva sint quae offerun
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i abundant̃ exemplã. in om̃i caritatis of¬
ficio: in fidei feruore ÷ in spei longanimi¬
tate. et ꝑseuerantia totius bonitatis illius
quem tanta celebreͬmus laude: & tanto di¬
ligimꝰ amore. Tota mentis intentione. in õi
conũsatione sancta eiꝰ sequamur uestigia:
quatinꝰ uiam uite illius currentes. etcrne
beatitudinis cum illo gl̾am acciꝑe increa¬
mur: auxiliante nos rege et̃no domino nr̃o
iesu xp̃o: qui cum patre & sp̃u sc̃o uiuit

Expanded text:
nostri abundanter exempla in omni charitatis ofnostri abundanter exempla in omni charitatis officio, in fidei fervore, in spei longanimitate, in perseverantia totius bonitatis illius. Quem tanta celebramus laude, et tanto diligimus amore, tota mentis intentione in omni conversatione sancta sequamur vestigia ejus, quatenus viam vitae illius currentes aeternae beatitudinis cum illo gloriam accipere mereamur, auxiliante nos rege aeterno Domino nostro Jesu Christo, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit
Abbreviated transcription (Latin):
atitudinis głam ÷ & omnium ore laudari:
Rogitemus cotidie qua fiducia ueniamus
ante tribunal summni iudicis: quid boni oꝑis
nobiscum deferamus. Equitas illius nullius
accipiet ꝑsonam: s unicuiq reddet scd̃m
oꝑa sua. Et qui plus laborat in oꝑe dei: plus
mercedis accipiet in regno dei. Unusquisq in
qua uocatione uocatus est: in ea uirilit̾ suã
opetur salutẽ. Omnib celestis regni ianua
patescit: sed meritoꝵ qualitas alium intͦ¬
ducit. alium expellit. Quam miserum est
hominem a gła excludi scõrum ÷ & et̾nis
cum diabolo deputari flammis : Pecc̃oꝵ
sarcina animam submergit in tartara: iu¬
sticie abundantia ad celestem uchit głam
frequentemus sepus eccl̃iam xp̃i: audiamꝰ
in ea diligentius uerba dei ÷ & quod aure
ꝑcipimus hoc corde retineamus. ut bom
oꝑis fructum feramus in patientia: & fra¬
terno amore iniꝰquisq alium adiuuare
studeat. Habcinus preclara scĩssimm patͥs

Expanded text:
atitudinis gloriam, et omnium ore laudari? atitudinis gloriam, et omnium ore laudari? Cogitemus quotidie, qua fiducia veniamus ante tribunal summi judicis, quid boni operis nobiscum deferamus. Aequitas illius nullius accipiet personam; sed unicuique reddet secundum opera sua: et qui plus laborat in opere Dei, plus mercedis accipiet in regno Dei. Unusquisque in qua vocatione vocatus est, in ea viriliter suam operetur salutem. Omnibus coelestis regni janua patescit, 174 sed meritorum qualitas alium introducit, alium expellit. Quam miserum est hominem a gloria excludi sanctorum, et aeternis cum diabolo deputari flammis! Peccatorum sarcina animam submergit in tartara: justitiae abundantia ad coelestem evehit gloriam. Frequentemus saepius ecclesiam Christi; audiamus in ea diligentius verba Dei; et quod aure percipimus, hoc corde retineamus, ut fructum boni operis feramus in patientia, et fraterno amore unusquisque alium adjuvare studeat. Habemus praeclara sanctissimi Patris
Abbreviated transcription (Latin):
grantia. Ualde enim uiriliter accepta dñicȩ
pecume talenta multiplicare studuit: ideo
feliciter sͥ audict dñm dicentẽ. Euge serue
bone & fidelis ÷ quia suꝑ pauca finsti fide¬
lis. supra multa te constituam: intra in gau¬
dium dñi tui. Parua sunt presentis uite bo¬
na: in comparatione futuroꝵ bonoꝵ. Sed
qui in his fideliter laborat: in illis fidelit̃ reqͥ¬
escit. Iste sanctus ad cinus concurrere festa no¬
luistis : ꝓ multoꝵ laborauit salute: ideo plu¬
rimorum premia in die iudicii suscepturus erit.
Scip̃m ꝑ abstinentie macerauit rigorem ⁊ aluis¬
ꝑ predicationis ꝓfuit sedulitatem: ideo lauda¬
bilis omnib extat. iuita uocem sapientissimi
salomonis. Memoria iusti cum laudib: & no¬
men impiorum putrescit. Dum uita iustorum
laudatur: iniquitas impioꝵ quasi stertus de¬
testatur ab omnib. Quid est felicius qͣm in
bona conũsatione a deo ꝑpetue ꝓmereri be¬

Expanded text:
grantia. Valde enim viriliter accepta Dominicae grantia. Valde enim viriliter accepta Dominicae pecuniae talenta multiplicare studuit; ideo feliciter sibi Dominum audiet dicentem: Euge serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam, intra in gaudium Domini tui . Parva sunt praesentis vitae bona in comparatione futurorum bonorum. Sed qui in his fideliter laborat, in illis fideliter requiescet. III. Iste sanctus, ad cujus concurrere festa voluistis, pro multorum laboravit salute, ideo plurimorum praemia in die judicii suscepturus erit. Seipsum per abstinentiae maceravit rigorem, aliis praedicationis profuit sedulitate, ideo laudabilis omnibus exstat, juxta vocem sapientissimi Salomonis: Memoria justi cum laudibus, et nomen impiorum putrescet . Dum vita justorum laudatur, iniquitas impiorum quasi stercus detestatur ab omnibus. Quid est felicius quam in bona conversatione a Deo perpetuae promereri be
Abbreviated transcription (Latin):
ritas cuidam diuiti respondit in euangłio.
Sutis uitam ingredi: serua mancata. Que
sunt mandata: nisi caritas dei & dilectio
prpximi : In hii duob preceptis: tota ler
pendet et ꝓph̾e. Dilectio itaq proxim: mn
opib miscdie compbatur. Qui scl̃i habet
substantiam: Auxilictr ñ habenti. Q doc¬
trinȩ habet scientiam. corrigat errantem:
dicente apło iacobo. Qui conuerterit pecc̃orẽ
turus erit mercedes a ddeo. Quantam głam
habcre putatis sanctum uedastum in celesti
regno cum xp̃o ÷ qui tam innumerabilem
popłm sedula predicatione xp̃o in t̾ris adqͥ¬
sunt: Uel quanta sit gła anime illius sꝑa¬
tis inter angelos : dum tantum honorem ha¬
bet corpus illius int̾ homines: Nel quid ñ
potest pietatis precib impetrare in celis : qui
tantis in mundo claruit miraculis: Sed om¬
nib miraculis. maior ẽ cuangłice predicati¬
onis instantia: et sancte caritatis in corde fla¬

Expanded text:
ritas cuidam diviti respondit in Evangelio: ritas cuidam diviti respondit in Evangelio: Si vis vitam ingredi, serva mandata . Quae sunt mandata, nisi charitaduobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. Dilectio itaque proximi in operibus misericordiae comprobatur: qui saeculi habet substantiam, auxilietur non habenti. Qui doctrinae habet scientiam, corrigat errantem, dicente apostolo Jacobo: Qui converterit peccatoremturus erit mercedes a Deo. Quantam gloriam habere putatis sanctum Vedastum in coelesti regno cum Christo, qui tam innumerabilem populum sedula praedicatione Christo in terris acquisivit? Vel quanta sit gloria animae illius speratis inter angelos, dum tantum honorem habet corpus illius inter homines? Vel quid non potest pietatis precibus impetrare in coelis, qui tantis in mundo claruit miraculis? Sed omnibus miraculis major est evangelicae praedicationis instantia, et sanctae charitatis in corde fra
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quantum in omni bonitate habint
leuotionẽ: quomͦ ꝑ abstinentie rigorem
suum castigauit corpꝰ: qualit᷑ ꝑ caritatis
officia omnib ꝓdesse contendit. Inceclamꝰ
tum omni alacritate mentis & tota uiriũ
facultate illius unte uestigia: ut beatitu¬
ddinis in qua regnat cum xp̃o consortes effi¬
ti increamur. Nulla carnalis concupiscen¬
tia ÷ nulla scl̃aris ambitio: impediat iter
nr̃m. Eurramus ꝑ oꝑa pietatis: acd celestis
pat̾e portas. Expectant nos ciies ecerne ciui¬
tatis: & ter ip̃se qui uult omnes homines
saluos ficri. nrãm cum sanctis suris uehement᷑
desiderat salutẽ. Decet enim nos illius ẽẽ coo¬
patores in salute nr̃a: qui nos in tantum di¬
lerit ut ꝓpͥo filio suo non peꝑcit: s ꝓ nob̾
omnib tradidit illum. Diligamus eum:
quia ille pͥor dilerit nos. Faciamus illius uo¬
luntatem: quia uoluntas illuis felicitas est
nĩa. Habeamus semꝑ in mente: qͣd ip̃a ue¬

Expanded text:
tur, quantam in omni bonitate habuit tur, quantam in omni bonitate habuit devotionem, quomodo per abstinentiae rigorem suum castigavit corpus, qualiter per charitatis officia omnibus prodesse contendit. Incedamus cum omni alacritate mentis, et tota virium facultate illius vitae vestigia, ut beatitudinis, in qua regnat cum Christo, consortes effici mereamur. Nulla carnalis concupiscentia, nulla saecularis ambitio, impediat iter nostrum. Curramus per opera pietatis ad coelestis patriae portas. Exspectant nos cives aeternae civitatis, et rex ipse, qui vult omnes homines salvos fieri, nostram cum sanctis suis vehementer desiderat salutem. Decet enim nos illius esse cooperatores in salute nostra, qui nos in tantum dilexit, ut proprio Filio suo non parceret, sed pro nobis omnibus tradidit illum. Diligamus eum, quia ille prior dilexit nos: faciamus illius voluntatem, quia voluntas illius felicitas est nostra. Habeamus semper in mente quod ipsa Ve
Abbreviated transcription (Latin):
pos ante tribunal sumim iudicis in die ull¬
Ho dedlicad: quatinus ex numerositate fili¬
e alius umuletur gła: &e nos cum illo tlo¬
ualer abilu audire mereamur sententiã. Ne¬
uce bũacti patris mei: pipit regium q̃d
uob̾ paratum est ab origine mundi. Ille de ce¬
lesti patria piis orationib nr̃m cotidie ago¬
bm̃os filios quos paterna pictate genuit mn
xp̃o. ad głam ꝑpecue ꝑucnire beatitudinis
dme. Icd̾m uirium facultatem. fortit̃ diabo¬
licis resistat suggestionib: ut et̾uam tum¬
phi coronam cum pio parente nr̃o accipe
diguus efficiat᷑. Non sunt enim condigne ut
art̃ apłs passiones huius temporis : ad suꝑ¬
uenturam głam quȩ reulabitur in nobis.
Igitur bitue laboris tempꝰ diuma nob̃ uolu¬
it̾ ẽẽ pietas: & agonis nr̃i retributionẽ esse
ppetuam. Et ꝓ temporali tribulatione: ꝑma¬
nentis gle mercede gaudere. Audiuimus
itaq cũm deo dilecti sacerlotis uita legere¬

Expanded text:
nos ante tribunal summi judicis in die ultnos ante tribunal summi judicis in die ultimo deducat, 173 quatenus ex numerositate filiorum illius cumulemur gloria, et nos cum illo desiderabilem audire mereamur sententiam: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Ille de coelesti patria piis orationibus nostrum quotidie agocharissimos filios, quos paterna pietate genuit in Christo, ad gloriam perpetuae venire beatitudinis.dine secundum virium facultatem, fortiter diabolicis resistat suggestionibus, ut aeternam triumphi coronam cum pio parente nostro accipere dignus efficiatur. Non sunt enim condignae, ut ait Apostolus, passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Igitur breve laboris tempus divina nobis voluit esse pietas, et agonis nostri retributionem esse perpetuam, et pro temporali tribulatione, permanentis gloriae mercede gaudere. II. Audivimus itaque, cum Deo dilecti sacerdotis Vita legere
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad sanctissimi patris & ꝓtecto¬
ris nr̃i sancti scilicet uedasti sollẽp¬
nia conu̾enistis. & spuali iocunditate leta¬
mini ÷ & et intimo cordis affectu clementiã
late errorib ad agnitionẽ sui sc̃i nominis.
ꝑ huius sancti sacerdotis predicationẽ ꝑclucẽ¬
re liguatus est. Sequamur unanimiter tam
sancti doctoris pia uestigia. Non simus can¬
ti patus degencres filii: s sanctitatem uite
illuis moꝵ nobilitate iitemur. Abitiamus
a nob̾ oꝑa tenbrarum. & induamus nos
aria lũcis: sicut in die honeste ambui lemus.
Quia uor ignorantie recessit. & uerȩ scien¬
de nob lumen illuxit: ut fili lucis in omni
astitato & pietate ambulemus. Non sint
Aicuiꝰ requitie uel malitie occulta in cordi
D nr̃is emina: quia homo uidet in facio
E autẽ corda considerat. slec aliquid illsꝰ
om̃ipotenrtiȩ oculis occultar potest. Prepare¬
mus nosi omni bonitate: ut preclarus pon¬
cec &e pus predicator nr̃ uedastus. gaucieis

Expanded text:
qui ad sanctissimi Patris et protectoris nostri, sancti scilicet Vedasti, solemnia convenistis, et spiritali jucunditate laetamini, et ex intimo cordis affectu clementiam lolatriae erroribus ad agnitionem sui sancti nominis per hujus sancti sacerdotis praedicationem perducere dignatus est. Sequamur unanimiter tam sancti doctoris vestigia: non simus tanti Patris degeneres filii; sed sanctitatem vitae illius morum nobilitate imitemur. Abjiciamus a nobis opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis, sicut in die honeste ambulemus: quia nox ignorantiae recessit, et verae scientiae nobis lumen illuxit, ut filii lucis in omni castitate et pietate ambulemus. Non sint alicujus nequitiae vel malitiae occulta in cordibus nostris semina: quia homo videt in faciem, Deus autem corda considerat, nec aliquid illius omnipotentiae oculis occultari potest. Praeparemus nos in omni bonitate, ut praeclarus pontifex et pius praedicator noster Vedastus gaudens
Abbreviated transcription (Latin):
rent horis. Nam om̃s qui illic tunc int̾fue¬
runt. qui luce acdhuc utuntur data mortã¬
lib : testantur nusquam tante dulcedinis

Expanded text:
rent oris. Nam omnes, qui illic tunc interfuerunt, qui luce adhuc utuntur data mortalibus, testantur nusquam tantae dulcedinis
Abbreviated transcription (Latin):
retuꝑande salutis sc̃m int̾pelladat cõfes sorẽ.
Quimox eius p̃cib annuere ẽ dignatꝰ Nã
fratrib uesꝑtinum decantantib officium:
apparuit cidem tremulo. senȩr stola amietꝰ
candida ÷ canitie uenustus decora : eiq an¬
nuit. ut ad se ueniret. At ille oculis erectis
aspitiens aduocantem se. uelociꝰ ire uoluit:
sed mox int̾ choros cecidit psallentium. Ibiq
orõm diutissime incubuit ⁊ et paulo post
manũ fratrib tȩcendit: sicq apauimento
sanus erigitur. Redditur iam precib beati
confessoris pristine sanitati: et nullum ĩ eo
pͥstine deformitatis remansit uestigium. Tunc
om̃ia que ei acciderant palam p ordinem
omnib enarrans dixit: & laudans dñm.

Expanded text:
recuperandae salutis sanctum interpellabat confessorem; recuperandae salutis sanctum interpellabat confessorem; qui mox eius precibus annuere est dignatus. Nam fratribus vespertinum decantantibus officium, apparuit eidem tremulo senex stola amictus candida, canicie venustus decora, eique annuit, ut ad se veniret. At ille oculis erectis aspiciens advocantem se, velocius ire voluit, sed mox inter choros cecidit psallentium, ibique orationi diutissime incubuit et paulo post manum fratribus tetendit, sicque a pavimento sanus erigitur. Redditur iam precibus beati confessoris pristinae sanitati, et nullum in eo pristinae deformitatis remansit vestigium. Tunc omnia quae ei acciderant palam per ordinem omnibus enarrans dixit; laudans Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uidam rusticus sicbaldus nõie.
scẽ resurrectionis die dñica flagellum
accipiens. in aream annonam crituraturus
temere ingreditur: s diuma ultio dignã
ciꝰ p̃sumptiõi reddidit penã. Nam statim
flagellum cius hesit manui: et dissolutis
artuum compaginib. caput ac brachia
cettraq m̃bra atrociter agitabat. Nullo
enim se conamine ab hac inquietudine
continere poterat: s sine respiramine hor¬
ribilit̾ quatiebat᷑ tremore m̃broꝵ. Qui cũ
turonis uenisset. int̾cessione beati martim
flagellum ex eiꝰ criliuit manu: s trementia
m̃bra pͥstinam luebant agitationis penam
Nocte aũ sequenti ibicdem acdhuc consistens
in sompnis ammonitꝰ a scõ marcino ẽ: ut si
a reatu penesue absolui optaret ⁊ antusem
adiret insulam: quatinus beati erm̃landi
confessoris p̾cib. pristim status constantiam
reciꝑe mereretur. Credulus itaq sponsiõib
beatissimi martini antrum festine adduo:
atq ad sc̃i erm̃landi tumulum ꝓstratꝰ. gr̃a

Expanded text:
uidam rusticus Sicbaldus nomine, sanctae resurrectionis dominico die flagellum accipiens, in aream annonam trituraturus temere ingreditur; sed divina ultio dignam eius praesumptioni reddidit poenam. Nam statim flagellum eius hesit manui et, dissolutis artuum conpaginibus, caput ac brachia ceteraque membra atrociter agitabat. Nullo enim se conamine ab hac inquietudine continere poterat, sed sine respiramine horribiliter quatiebatur tremore membrorum. Qui cum Turonis venisset, intercessione beati Martini flagellum ex eius exilivit manu, sed trementia membra pristinam luebant agitationis poenam. Nocte autem sequenti ibidem adhuc consistens, in somnis ammonitus a sancto Martino est, ut, si a reatu poenae suae absolvi optaret, Antrinsem adiret insulam, quatenus beati Aermenlandi confessoris precibus pristini status constantiam recipere mereretur. Credulus itaque sponsionibus beatissimi Martini Antrum festine adiit, atque ad sancti Aermenlandi tumulum prostratus, gratia
Abbreviated transcription (Latin):
osoꝵ transuectus p̾sidio. sicuti admonitus
fuit memoriam uemens: ꝑ restituendo cor¬
poris usu cepit assidua fre̾quentatione sc̃is
eius se inferre luminib. Non multo post
beato int̾cedente confessore ita sanatus est:
ut nil corporee sanitatis ei inderetur deesse.
Et sic ꝓpriis subito gressib eriliens. reũteba¬
tur a sancti confelloris tumulo: qui sepe

Expanded text:
orum transvectus praesidio, sicuti ammonitus fuit, memoriam veniens, pro restituendo corporis usu coepit assidua frequentatione sanctis eius se inferre liminibus. Non multo post, beato intercedente confessore, ita sanatus est, ut nil corporeae sanitatis ei videretur deesse. Et sic propriis subito gressibus exiliens revertebatur a sancti confessoris tumulo, qui sepe
Abbreviated transcription (Latin):
gerit: nullatenꝰ patiamini eũ p̃iudicium
Sustiñe. Sed siue olim xp̃ianus. siuo nunc
fuerit baptirandus: sine ullo pauꝑum xp̃i¬
anoꝵ dampno. religioso eccł̃iastice pietatis
gorius in lib̾tatem pͥstinam legalit̃ re¬
uocabat: uerum etiam paganoꝵ ad fidem
uenire uolentia uendi nullo mͦ ꝑmittebat.
Unde fortunato neapolitano ep̃o int̾ cetera
scribens ait. Frat̾nitatẽ uram oportet ẽẽ sol¬
licitam : & si de iudeoꝵ seruitio ñ solum u¬
sub discipline uindicta restringere ÷ eccłia¬
sticarum rerum curam gerere: & maturum
adq efficacem se in omnib echibere. Q ui
etiam si ep̃o qui nunc egrotat suꝑstes fue¬
rit: loco eius debeat consecrari.

Expanded text:
gerit, nullatenus eum patiamini praejudicium gerit, nullatenus eum patiamini praejudicium sustinere, sed sive olim Christianus, sive nunc fuerit baptizandus, sine ullo pauperum Christianorum damno, religioso ecclesiasticae pietatis gorius in libertatem pristinam legaliter revocabat, verum etiam pagana ad fidem venire volentia, vendi nullo modo permittebat. Unde Fscopo . Fraternitatem vestram oportet esse sollicitam, si de Judaeorum servitio non solum sub disciplinae vindicta restringere, ecclesiasticarum rerum curam gerere, et maturum atque efficacem se in omnibus exhibere; qui etiam, si episcopo qui nunc aegrotat superstes extiterit, loco ejus debeat consecrari.
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor fr̃s suos de captiuitate a iudeis
redemptos ẽẽ: atq eos nunc narbone in eo¬
rumdem iudeoꝵ seruitio detim̃. Et qͥa om̃i¬
no graue execrandumq ẽ xp̃ianos in serui¬
tio esse uideoꝵ. dilectionem tuã scͥptis pre.¬
sentib adhortamur: ut cũ õĩ subtilitate &
sollicitudine studeat ꝑscrutari÷ & si reuera
terit. quia neq ip̃i unde se redimant. neq
supͣscͥptus portitor habet. eos tui studĩ sit
iideoꝵ mancipia semel confugientia ad ec¬
clesiam: ñ quib libet suasionib reddi ube¬
bat. Unde ianuario carolitano ep̃o int̾ ce¬
tera scribens ait. Peruenit ad nos seruos an¬
cillasq iudeoꝵ fidei causa ad eccł̃iam cõfu¬
gientes. aut infidelib dñis restitui: aut eoꝵ
ne restituant᷑ precium dari. Sortamur gͥ
ut nullatenꝰ tam prauam consuetudinem
man̾e ꝑmittas. Sed cũ quilibet iudeorũ
seruus ad ueñ abilia loca fidei causa confu¬

Expanded text:
quatuor fratres suos de captivitate a Judaeis quatuor fratres suos de captivitate a Judaeis redemptos esse, atque eos tunc Narbonae in eorumdem Judaeorum servitio detineri. Et quia omnino grave execrandumque est Christianos in servitio esse Judaeorum, dilectionem tuam scriptis praesentibus adhortamur, ut cum omni subtilitate et sollicitudine studeat perscrutari. Et si revera terit quia neque ipsi unde se redimant, neque suprascriptus portitor habet, eos stud. » 45. Judaeorum mancipia semel confugientia ad Ecclesiam, nunquam quibuslibet suasionibus reddi jubebat. Unde januario, Caralitano episcopo, inter caetera scribens, ait: « Pervenit ad nos, servos ancillasque Judaeorum, fidei causa ad Ecclesiam confugientes, aut infidelibus dominis restitui, aut eorum, ne restituantur, pretium dari. Hortamur igitur ut nullatenus tam pravam consuetudinem manere permittas, sed cum quilibet Judaeorum servus ad venerabilia loca fidei causa confu
Abbreviated transcription (Latin):
tem uenantio ep̃o lunensi. Multoꝵ ad nos
relatione ꝑuenit: a uideis in lunensi ciuuita¬
te degentib in seruitium xp̃iana detineri
mancipia. Que res tanto nob̾ uisa ẽ asꝑior:
quanto a frat̾nitate tua et patientia oposi¬
or Oportebat quippe te respectu loci tui. atq
xp̃iane religionis intuitu. nullam relinq̃re
oriasionẽ suꝑstitionis uidaice: ut simplices
anime ñ tam suasionib qmͣ potestatis quo
lanimꝰ deseruixent. Quam obrem hortam̃
liafiuitatẽ tua. ut scam pussimarũ legum
tramitẽ. nulli iudeo liceat xp̃ianum man¬
cipium in suo retin̾e dñio: s si quã penes
eos inueniunt᷑. lib̾tas eis tuitionis auxilio.
ex legum sanctione seruetur.
ĩ quos xp̃ianoꝵ ꝓ longitudine itiñis ꝑ
ꝓuintias. ab hebreoꝵ seruitio ꝑ legalem
molentiã gregoriꝰ liberare ñ poterat: suis
precus redimendos ẽẽ censebat. Unde candi¬
do p̾sbitero ꝑ gallias scribens. dñicus inqͥt
p̃sentium portitor lacͥmabilit̃ nob̾ innotuit.

Expanded text:
 Venantio episcopo Lunensi. Multorum ad nos relatione pervenit, a Judaeis in Lunensi civitate degentibus, 700 in servitium Christiana detineri mancipia: quae res nobis tanto visa est asperior, quanto a fraternitate tua patientia operosior. Oportebat quippe te respectu loci tui, atque Christianae religionis intuitu, nullam relinquere occasionem ut superstitioni Judaicae simplices animae non tam suasionibus, quam potestatis jure quodammodo deservirent. Quamobrem hortamur fraternitatem tuam ut secundum piissimarum legum tramitem, nulli Judaeo liceat Christianum mancipium in suo retinere dominio. Sed si qui penes eos inveniuntur, libertas eis tuitionis auxilio ex legum sanctione servetur.o longitudine itineris per provincias ab Hebraeorum servitio per legalem violentiam Gregorius liberare non poterat, suis pretiis redimendos esse censebat. Unde Candido presbytero per Gallias scribens: « Dominicus, inquit, praesentium portitor lacrymabiliter nobis innotuit,
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus hi qui nunc in tumis eius habi¬
tantes. eam ordinatiorem. ac ꝑ hoc ualei¬
tiorem fuisse ñ autumant. contremiscans.

Expanded text:
quatenus ii qui, nunc in ruinis ejus habitantes, eam ordinatiorem ac per hoc valentiorem fuisse non autumant, contremiscant.
Abbreviated transcription (Latin):
grãs ago. peccatis meis deputo. Hoc tam̃
brcuiter suggero: quia aliquantulum er¬
pecto. Et si ad me uenire diu distulerit: erer¬
cere in eo districtionem canonicam nullo
mͦ cossabo. In om̃ipotente autẽ dño confi

Expanded text:
as ago, peccatis meis deputo. Hoc tamen breviter suggero, quia aliquantulum expecto; et si ad me venire diu distulerit, exercere in eo districtionem canonicam nullo modo cessabo. In omnipotente autem Deo confi
Abbreviated transcription (Latin):
effectus. mercedis cumulum adipisci uale¬
at: et sui regni ꝓtestorem mucnire eum. cu¬
ius causa flagitari dmoscitur. Hoc namq
& in eius epistola gthortari eum cognosci¬
mus. Reliquias uero scorum de quib pre¬
sentium lator nob̃ admonuit: dari prece¬
pimus. Nam codices iam erinaniti sunt
A nr̃a bibliotheca: et unde daremus ei nul¬
latenus habuimus. Transcribere autẽ nõ
mancipari frat̃nitatem uestram hortamur.
Deus te incolumem custodiat dilectissime
frateR. Funt epła¬
Titulus de obita beati amandi. Cap̃. n

Expanded text:
effectus, mercedis cumulum adipisci valeat et sui regni protectorem invenire eum, cuius causa flagitari dinoscitur. Hoc namque et in eius epistola exortare eum cognoscimus. Reliquias vero sanctorum, de quibus praesentium lator nobis ammonuit, dare praecipimus; nam codices iam exinaniti sunt a nostra bybliotheca, et unde dare ei nullatenus habuimus. Transscribere autem non mancipari fraternitatem vestram hortamur. Deus te incolomem custodiat, dilectissime frater. FINIT EPTITULUS DE OBITU BEATI AMANDI. An
Abbreviated transcription (Latin):
animũ nr̃m ab eius dilectione disumge¬
re: s hoc illo in tempore cifficillimũ fuit:
mittebantur. cum longe lateq om̃ia cerul¬
rent florere regna terrarum.
ue autem de istius urbis gregorius
incõmoditate descͥpserit indicabo:

Expanded text:
animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. » 66. Quae autem de istius urbis Gregorius incommoditate descripserit indicabo
Abbreviated transcription (Latin):
uiaccarum: ad eam ꝑuentum est. Eo cum cõo¬
patces cins monstrassent sua oꝑa complita:
quesitum est a supradicta uirgine. ut et ipsa
sumliter assignarit suum opiis. At ipsa matͥs
timore paida. cum ñ haberet qͦd monstrarit.
quia totum pauꝑib crogauerat crastinum
non ꝓturans tempus⁊ tanta mertinguibili
Nomima tiac accensa ac firma ad dñm sc cõ¬
uatemꝰ oramt. Nec mora dominus uocem uͥ¬
ginis audiens ac preces. largitate diuini mu¬
ueris sicut est adiutor in oportuntatib affuio:
Q p sua m sc uairgine contidenti. affluenter bu¬
tit᷑um testituit. Sirum in modum et illa ho¬
ra post orationem uirgo scissima nichil de
suo ope atesse ostendens: sed suꝑ omnes cõo¬
pattes abundasse monstrauit complesse su¬
un officium. Et cum plenissime mucntum
i oculis omnium tanti mieris miraculũ
inotuisset: laudantes dm qui hoc fecit.
tantam ficici uͥtutem in nirginali pectore
sconstitisse admirati sunt.

Expanded text:
eam perventum est. Sed cum cooperatrices ejus monstrabant sua opera completa, quaesitum est a beata supradicta virgine, ut et ipsa similiter assignaret suum opus. Et ipsa matris timore pavida, cum non haberet quod monstraret, quia totum pauperibus erogavit, crastinum non procurans tempus, et inexstinguibili flamma fidei accensa, ac firma, ad Dominum se convertens oravit. Nec mora, Dominus vocem virginis audiens ac preces, largitate divini Numinis, sicut est adjutor in opportunitatibus, adfuit, et pro sua in se virginis confidentia affluenter butyrum constituit. Mirum in modum et illa hora post orationem virgo sanctissima, nihil de suo opere deesse ostendens, sed super omnes cooperatrices abundasse monstravit complesse suum officium. Et cum plenissime inventum in oculis, omnium tanti muneris miraculum innotuit, et laudantes Dominum, qui hoc fecit, tantam fidei virtutem virginali pectore constitisse admirati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
suam pie disponens: completo anno defun¬
ctus est. fleuitq eum imꝑator pariter &
augusta: tanquam ex eoꝵ ꝓpͥo genere. et
uirum iustum ac religiosum. Compatieban¬
tur etenim cufrasie. non solum tanquam
ꝓpͥe consanguinee: sed quia erat etate iu¬
uencula. Duob namq annis et tͥb m̃sib
uicit cum uiro suo. & unum annum ex
consensu ab alterutro abstinentes: sicut
tratres mincem conuixerunt.
Situr sepulto antigono: imꝑator & augu¬
sta multum consolabantur cufrasiã. Iua
uͦ assumens ꝓpͥam filiam dedit cam in
manu p̾ncipis et auguste: & ꝓstrata ad
peles eoꝵ cum damore et magͥno gemitu
dit̃. In manus dei & ur̃as commendo or

Expanded text:
suam pie desponens conplere anno defunsuam pie desponens conplere anno defunc| tus . est. Fleuitque eum imperator pariter et augusta| tamquam ex \e/orum proprio genere et uirum iustum| ac relegiosum. Con\pa/tiebatur etenim eufraxie non| solum tamquam propri\ae/ consanguiniae sed quia erat| aetate iuuenula . duobus namque annis et tribus| mensibus uixit cum uiro suo . et unum annum ex consen| sum ab alterutrum abstenentes sicut fratres inuicem| conuixerunt. Igitur sepulto antigono imperator et au| gusta multum consolabantur . eufraxiam. Illa uero| adsumens propriam filiam dedit eam in manus princi| pis et augustae et prostrata ad pedis e\o/rum cum cla| more et magno gemitu dixit . in manus dei et uestras| conmendo or
Abbreviated transcription (Latin):
ds qui dignum te fccit in suo timore: & ad
cognitionem u̾itatis addux̃. Nere dñe m̃s̃
sepius supplicaui d̾m. ut illuminaret cor
tuum ꝑ hac causa: sed hoc tͥ pandere non
p̃sumpͣsi. Quia uͦ ip̃e fecisti pͥncipium: &¬
mͦ iube ut loquar. Tui dixit antigonus.
Domina mi: dic inqͥt ꝓut uelis. Eufrana¬
dixit. Nosti dñc m̃s: quia ante tantas
breue ẽ: cde cetero & qui habent uxores tai
quam ñ habentes sint. et gaudentes it
diuitis tanqͣm non gaudentes ⁊ et ementes
tanquam non possidentes. Decedit enim sce¬
ma huius scł̃i. Ad quam utilitatem nobis
erunt heȩ̃ pecunie: et tanta habundantia
possessionum: Nichil horum cum quolibet
descendere poterit in infernum. Cum bono
ergo consilio festina etiam multa dare pau¬
ꝑib : ut ñ inueniatur illud consilium qͦd
isset optimam conu̾sationẽ. et multa pau¬
ꝑib erogasset: unum solum uiuens annũ
postquam se a sua separauit uxore. et uitã

Expanded text:
deus qui dignum te fecit in suo timore| et ad deus qui dignum te fecit in suo timore| et ad cognicionem ueritatis adduxit. Vere domine meus| sepius supplicaui deum ut inluminaret cor tuum pro| haec causa sed hoc tibi pandere non praesumpsi .| quia uere ipsi fecisti principium iube me ut loquar.| Cui dixit antiquonus domina dic inquit prout uellis| eufraxia. Nosti domine meus quia ante tantas breue est.| De cetero ut et qui habent uxores sint tamquam non| habentes et gaudentes in diuicias tamquam non| gaudentes . et ementes tamquam non possedentes. Decedit enim escema huius saeculi ad quam utilita| tem nobis erunt haec pecunia et tanta habundantia| possessionum. Nihil horum cum quolibet discendere| poterit in infernum. Cum bono ergo consilio festina ergo mul| tum dare pauperibus ut non inueniatur . illud consilium| quod isset opti| mam conuersacionem et multa pauperibus erogasset| unum solum uiuens annum postquam se suae seperauit| uxori et uitam
Abbreviated transcription (Latin):
et honesta ualde & religiosa. Gcnerata ẽ
autẽ ab his filia: quam uocauerunt nõie
matris sue eufrasiam. Cumq haberent hanc
filiam: una die dicit antigonus comugi
suc cufrasie. N osti domina mi cufrasia
quia nichil est uita uł diuitie. nisi uanitas
huius scł̃i temporalis: In octoginta namq
annis: omne tempꝰ implct᷑. Et sunt tim̃tib
dm diuitie in celo reconditȩ in infinita scł̃a:
& pͥuamus nosip̃os ab illis diuitiis munda¬
nis cogitationib obligati: et in fallatia po¬
siti temporalium diuitiarum. dies nostros
frustra consumimꝰ : nich anmarũ utilitatis
adquirentes. Audiciis hȩc eufrasia: dixit
antigono. Et quid iubes domine m̃s ut fa¬
ciamus: Em dixit antigonus. Unam filiã
habemus ꝑ deum : sufficiat nob̃: & nequaqͣ
conueniamus ult̾ius in infelicitatẽ et mise¬
riam scłarem. Audicns hec eufrasia statim
consurgens extendit manus suas in celum:¬
& ingemiscens dix̃ antigono. Benedictus

Expanded text:
et hones| ta ualde et relegiosa. Generata est . et hones| ta ualde et relegiosa. Generata est . autem his filia quem| uocauerunt . nomine matris . eufraxia. Cumque haberent| hanc filiam unam ex diebus dixit antigonus coniugae| suae eufraxiae . nosti domina mi eufraxia Quia nihil| est ista uita uel diuiciae uanitas huius saeculi tem| poribus In octugenta namque annis omnes tempus im| pletur et sunt timentibus deum diuiciae in caelo recondi| tae in infinita saecula et priuamur nos ipsos ab illis| diuiciis mundanis . cogitacionibus oblicati et in falla| cia positi temporalia diuiciarum dies nostros frustra| consumimus nihil animarum . utilitatem adquirentes.| Audiens haec eufraxia dixit antigono et quid iubes .| domine meus ut faciamus. Cui dixit antigonus unam| filiam habemus per deum suffiat nobis et nequaquam| conueneamus ulterius in infilicitatem et miseriam| secularem. Audiens haec eufraxia et consurgens . ex| tendit manus suas . in caelo et ingemiscens dixit anti| gono benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
dosu pussimm imꝑatoris. fuit uir quidam
senator in regia ciuitate. antigonꝰ nomine:
generi imꝑiali societate coniunctus: sapi¬
ens in sermone simul & oꝑe. Et bona semꝑ
pͥncipi suadens: ut pio romane rei publice
negotia gub̃naret. Erat autem et compassi
bilis homo: cunctis egentib necessaria pre¬
bens. Diligebatq eum pͥnceps imꝑator: ñ
solum tanquam parentem & senatorẽ ⁊ sed
consilia ei utilia conferentẽ. Erat autem &
locuples uehement̃: ita ut regia ciuitas si¬
milem alium in bonis oꝑib ditissimũ non
haberet. Hic accepit uxorem ex genere suo
ꝓpͥo: ex eodem imꝑiali sanguine descenden¬
tem. nomine eufrasiã. Eratq mulier reli¬
giosa et timens dm: semꝑ uacans eccl̃iis. &
offerens p̃ces cũ lacͥmis deo. Hec multos mo¬
pes fecit idoncos: multasq oblationes in
eccłiis ac sanctuariis offerebat. Ualde etiam
diligebat imꝑator pariterq augusta be
atam cufrasiam ÷ precipue quod ex eorũ
genere. necnon et morib erat composita:

Expanded text:
dosii piissemi imperatores. Fuit uir . quidam| senator . in regia ciuitatem antegonus nomine genere .| imperiale societate coniunctus sapiens in sermonae . simul| et opere et bona semper principi suadens ut pie romana rei| publice negucia gobernaret. Erat . autem et compas| bilis homo, cunctis necessaria praebens. Diligebatque eum princeps non solum tanquam parentem ac senatorem, sed consilia ei utilia conferentem. Erat autem et| locoplex uehementer ita ut regia ciuitas similem alium .| in bonis operibus ditissimum non haberet. Hic accipit uxorem ex genere suo proprio ex eodem imperiale sanguine| discendentem . cui nomine eufraxia mulier relegiosa et ti| mens deum . semper uacans ecclesiis et offerens praeces cum la| crimis deo. Haec multos in opes fecit . idoneos multasque| oblationes in eclesiis ac sanctuariis . offerebat . ualde eam| diligens imperator pariterquae agusta praecipue| quod ex eorum genere nec non et moribus . erat conposita
Abbreviated transcription (Latin):
dia comi sui adhuc opimo lacerata ñ cõ¬
monet: et in hoc quod ñ credimus tor¬
pens extiterit: exꝑientia tua hec quȩ
ddicimus faciat᷑: & de illius nobis neglei¬
tu renuntiet.
ccirco gregorius ñ ꝓbantem qͦd obieterat
subdiaconum offico iub et priuari: qͥd

Expanded text:
diaconi sui adhuc opinio lacerata non commovet, et in hoc quod non credimus torpens exstiterit, experientia tua haec quae diximus faciat, et de illius nobis neglectu renuntiet. » Idcirco Gregorius non probantem quod objecerat subdiaconum officio jubet privari, q
Abbreviated transcription (Latin):
ut ȩccłiam mn cpiscopali dignitate cum ea gu¬
bernarit: accist nichil de orcne sacerdotali
in suis decsset cecdiis accersunt. Et sic postea unc¬
tum caput pͥncipale om̃ium cpiscopoꝵ. & be¬
atissimarum puellarum pͥncipales femine om¬
cłiam: et amborum meritis sua cathedra epis¬
copalis & puellaris. ac si intis fructifera diftu¬
sa undiq ramis crescentib. in totam hyb̾men¬
sium insulam moleuit. Quam semꝑ archicp̃e
hyb̃niensium cp̃orum. & abbatissa quam om̃s

Expanded text:
ut Ecclesiam in episcopali dignitate cum ea gubernaret, atque ut nihil de ordine sacerdotali in suis deesset Ecclesiis, accersivit. Et postea sic unctum caput et principale omnium episcoporum et beatissima puellarum principalis, felici comclesiam, et amborum meritis sua cathedra episcopalis et puellaris, ac si vitis frugifera diffusa undique ramis crescentibus, in tota Hibernensi insula inolevit. Quam semper Archiepiscopus Hiberniensium episcoporum et abbatissa
Abbreviated transcription (Latin):
hac luce migrauerit. De cuius creptione ga¬
uisus sum: quia ad ca quȩ semꝑ expctut᷑.
gaudia et̃na ꝑuenit. De solidis uero qui

Expanded text:
hac luce migraverit. De cujus ereptione gavisus sum, quia ad ea quae semper expetiit gaudia aeterna pervenit. De solidis vero, qui
Abbreviated transcription (Latin):
liberalit̾ largiendo disꝑgit: Ita solitariꝰ
increpatus deo gr̃as retulit: & qui meritum
suum decreuisse putauerat. si gregorio cõ¬
ferretur: orare uchementiꝰ cepit. ut cum eo
mansionẽ quandoq ꝑciꝑe mereret᷑. Sed
istius iam scd̃i libri finis adueniat. ut que
secutura sunt auxiliante dño t̾ciꝰ ꝓsequat᷑.¬

Expanded text:
liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius increpatus Deo gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse putaverat, si Gregorio conferretur, orare vehementius coepit ut cum eo mansionem quandoque percipere mereretur. Sed istius jam secundi libri finis adveniat, ut quae secutura sunt, auxiliante Domino, tert
Abbreviated transcription (Latin):
mus refouebat. cognoscens: orasse fertur
ad dñm ut sibi offendere dignaretur. quã
future remunerationis mansionẽ sꝑare de¬
buisset: qui ꝓ illius amore scłm deserens.
nil ex tius diuitus possideret. Cumq nocte
quadam dormiret. cognoscit sibi reuelatum
fuisse: ut cum gregorio romano pontifice
mansionẽ sͥ preparatam sꝑare debuisset. At
ille fortit̾ ingemiscens parum sͥ ꝓfuisse uo¬
luntariam rerum inopiam. tantaq sue re
pcret. qͥ tantis mundialib diuitiis redun-¬
daret. Cum uͦ gregorianas diuitias sue pau¬
ptati dic noctuq suspirando conferret: alia
nocte quiescens. audit sͥ dñm in sompnis
ncentem. Quando diuitem ñ possessio di¬
intiarum faciat sed cupido. cur audes pau¬
ptutẽ tuam gregorii diuitus comparare:
qui magis illam cattam quam habes co¬
tidlis palpando. nulliq conferendo dilige¬
n compbaris. qͣm ille qui tantas diuitias
lon am̃ando sed contempnendo. cunetisq

Expanded text:
miis refovebat, cognoscens, orasse fertur miis refovebat, cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansionem sperare debuisset, qui pro illius amore saeculum deserens, nil ex ejus divitiis possideret. Cumque nocte quadam dormiret, cognoscit sibi revelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pontifice mansionem sibi praeparandam sperare debuisset. At ille fortiter ingemiscens parum sibi profuisse voluntariam rerum inopiam, tantaque suae remperet qui tantis mundialibus divitiis redundaret. Cum vero Gregorianas divitias suae paupertati die noctuque suspirando conferret, alia nocte quiescens, audivit sibi Dominum in somnis dicentem: « Quando divitem non possessio divitiarum faciat, sed cupido, cur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nullique conferendo, diligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque
Abbreviated transcription (Latin):
Actenus de gregoriane liberalitatis
innocentia me retulisse sufficiat. Ca¬
Ait enim in alia epła eidem petro subdi¬
acono int̾ cetera. Quinquaginta auri lib̃s
noua frumenta ab extrancis compara. &
in sicilia in locis in quib ñ ꝑeant repone:
ut mense februario illuc naues quantas
possumus dirigamꝰ. ut eadem ad nos frum̃¬
ta deferantur. Sed & si nos transmittere ces¬
samus: ipse naues ꝓuide. & ad nos aucili¬
ante domino februario mense hec eadem
frumenta transmitte: exceptis dumtarat
frum̃tis. quȩ nunc mense septembrio uel
octobrio uixta consuetudinẽ transmitti pre¬
stolemur. Ita gͦ tua exꝑientia faciat. ut sine
alicuius ueratione coloni eccl̃iastici frum̃ta
congregent᷑: quia tantum hic parua na¬
tuntas fuit ÷ ut nͥ auxiliante deo de sicilia
frum̃ta congregentur. fames uchem̃ter im
titudinẽ quidam heremitarum uir
magne uͥtutis. qui nich in mundo possi¬
debat pret̾ unam cactam. quam blandi¬
ens crebro quasi cohabitatͥcem in suis gre¬

Expanded text:
actenus de Gregorianae liberalitatis innocentia me retulisse sufficiat. CaeteAit enim in alia epistola eidem Petro subdiacono inter caetera: « Quinquaginta auri libris nova frumenta ab extraneis compara, et in Sicilia in locis in quibus non pereant repone, ut mense Februario illuc naves quantas possumus dirigamus, et eadem ad nos frumenta deferantur. Sed etsi nos transmittere cessamus, ipse naves provide, et ad nos, auxiliante Domino, Februario mense transmitte haec eadem frumenta, exceptis duntaxat frumentis, quae nunc mense Septembri, vel Octobri, juxta consuetudinem transmitti praestolamur. Ita ergo experientia tua faciat, ut sine alicujus vexatione coloni ecclesiastici frumenta congregentur, quia tantum hic parva nativitas fuit, ut, nisi auxiliante Deo frumenta de Sicilia congregentur, fames vehementer imtitudinem quidam eremitarum, vir magnae virtutis, qui nihil in mundo possidebat praeter unam gattam, quam, blandiens crebro, quasi cohabitatricem in suis gre
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ utroq solent: ut mira queq aliqͣndo
ex precc faciant. aliqñ ex potestate. Cum
enim ioħ̃s dicat. qͦtquot aũ reccꝑunt eũ
dedit cis potestatẽ filios dei ficri : si filii dei
ex potestate sunt. qͥd mirũ si signa facere
ex potestate ualeant: Quia enim utroq
modo miracula crhibeant: testat᷑ petrus
qui orando thabitam mortuam suscita¬
uit ÷ ananiam uͦ et saphiram m̃tientes.
morti increpando tradidit. Neq enim
orasse in coꝵ extinctione legitur: s solũmͦ
culpam quam ꝑpetrauerant increpasse.
Constat gͦ quia aliqñ hec ex potestate. ali¬
quando uero erhibent er postulatiõe: dũ
& istis uitam increpando abstulit. et illi
reddidit orando. Nam duo quoq dei
quib aꝑte clarcat. aliud hunc accepta
diuinitus ex potestate. & aliud ex orati¬
one potuisse.:

Expanded text:
modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidquibus aperte clareat, aliud hunc accepta divinitus ex potestate, aliud ex oratione potuisse.