comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ arrogantiam ꝑtinatia alteriꝰ equabat.
qui neqͣm opem abinimico uideretur petisse.
iunci ab hoste qmͣ uinc̾ẽ ꝑ ciuem maluit. Diui
minedio cesimilites. postremo desertis muni-¬
tionib ꝑpauci in maiora castra pars maxi-¬
maatq ipse sergius romam ꝑtenderunt. U
cumominem culpam incollegam indinaret:
acciri uerginium ex castris int̾ea preẽe legatos
placuit. Acta dem̃ in senatu res ẽ. certatũq
runt ad sunt. Primores patrum siue culpa.
siue infelicitate imꝑatoꝵ tamignominiosa
clades accepta eẽt. censuere ñ expectandum
iustum tempꝰ comitiorum. s extimplo nouoᷤ
tͥbunos militum creandos ẽe. qui a kł̃. octo¬
brib magistratũ acciꝑent. In quam senten-¬
tiam cumpedib iretur: ceteri tribuni mi-¬
litum nichil contͣdicere. At enimuͦ sergius
uerginiusq ꝓpt̃ quospenit̾e magistratũ erꝰ
anmi senatũ aparebat pͥmo deprecar igno¬

Expanded text:
huius adrogantiam pertinacia alterius aequabat, huius adrogantiam pertinacia alterius aequabat, qui, ne quam opem ab inimico uideretur petisse, uinci ab hoste quam uincere per ciuem maluit. diu in medio caesi milites; postremo desertis munitionibus, perpauci in maiora castra, pars maxima atque ipse Sergius Romam pertenderunt. ubi cum omnem culpam in collegam inclinaret, acciri Uerginium ex castris, interea praeesse legatos placuit. acta deinde in senatu res est certatumque rat adsunt. primores patrum siue culpa siue infelicitate imperatorum tam ignominiosa clades accepta esset censuere non exspectandum iustum tempus comitiorum, sed extemplo nouos tribunos militum creandos esse, qui kalendis Octobribus magistratum occiperent. in quam sententiam cum pedibus iretur, ceteri tribuni militum nihil contradicere; at enimuero Sergius Uerginiusque, propter quos paenitere magistratuum anni senatum apparebat, primo deprecari igno
Abbreviated transcription (Latin):
ultro citroq missos. iure uirando inter se obli¬
gaticum exercitib. Nec oppinato ad ueios acces¬
erat. castra adorti sunt. ingentemq terrorẽ
intulere: quia etruriam omnem ȩxcitã sedib
magnamole adẽe romani crediderant. Cadẽ
oppinio ueientes in urbe concitauit. Ita ancipi¬
tiplio castraromana oppugnabantur. Concur-¬
santesq cum huc atq illuc signa transferrẽt.
nec ueientem satis cohib̃e intramunitiones.
nec sius munim̃tis arcere uim ac tueri se ab
ext̾ĩore pot̾ant hoste. Una spes erat. si ex maio¬
rib castris subueniretur: ut diu̾ise legiones
alie adũsus capenatẽ ac faliscum. alie contͣ
eruptionem oppidanorum yugnarent. S
castris preerat uerginiꝰ priuatim sergio inuisꝰ
infestusq. Is cumpleraq castella oppugnata
suꝑatas munitiones utrĩq inuehihostẽ nun¬
tiaretur. in armis milites tenuit. siopus foret
auxilio. collegam dictitans ad semissurum.

Expanded text:
ultro citroque missos iure iurando inter se obliultro citroque missos iure iurando inter se obligati, cum exercitibus necopinato ad Ueios acceserat castra adorti sunt ingentemque terrorem intulere, quia Etruriam omnem excitam sedibus magna mole adesse Romani crediderant. eadem opinio Ueientes in urbe concitauit. ita ancipiti proelio castra Romana oppugnabantur; concursantesque cum huc atque illuc signa transferrent, nec Ueientem satis cohibere intra munitiones nec suis munimentis arcere uim ac tueri se ab exteriore poterant hoste. una spes erat, si ex maioribus castris subueniretur, ut diuersae legiones aliae aduersus Capenatem ac Faliscum, aliae contra eruptionem oppidanorum pugnarent; sed castris praeerat Uerginius, priuatim Sergio inuisus infestusque. is cum pleraque castella oppugnata, superatas munitiones, utrimque inuehi hostem nuntiaretur, in armis milites tenuit, si opus foret auxilio collegam dictitans ad se missurum.
Abbreviated transcription (Latin):
tum consulari potestate habuit .c. seruilium.
ahalam terciom .i. seruilium. publiũ. uergiũ.
.q. sulpitium .a. manlium iterum marcũ ser¬
gium iterum. Histribunis dum cura omnium
inueiens bellum intenta ẽ. nec lectum anxiri p̃¬
sidium uacationib militũ. ⁊ uolscosm̃catores
uulgo receptando ꝓditis repente portaꝵ custodi¬
b opp̃ssum ẽ. Minus militum ꝑit. quia preter
egros lixarum in modumomnes ꝑ agros uici-¬
nasq urbes negotiabantur. nec ueismelius gesta
res. quod tum caput omniũ curarum publicar
erat. Nam ⁊duces romani plus int̾ se irarũ qmͣ
adũsus hostes animi habuert̃. ⁊ auctum ẽ. bel¬
lum aduentu repentino capenatium atq falis-¬
coꝵ. Hii duo etruriȩ ppłi quia ꝓximiregione
erant: dluictis ueis bello qͦq romano se ꝓximos
fore credentes. falisciꝓpria etiam cã infesti qͦd fi-¬
denatibello se iam antea inmiscuerant ꝑ legatoᷤ

Expanded text:
tum consulari potestate habuit C. Seruilium tum consulari potestate habuit C. Seruilium Ahalam tertium Q. Seruilium L. Uerginium Q. Sulpicium A. Manlium iterum M'. Sergium iterum. his tribunis, dum cura omnium in Ueiens bellum intenta est, neglectum Anxuri praesidium uacationibus militum et Uolscos mercatores uolgo receptando, proditis repente portarum custodibus oppressum est. minus militum periit, quia praeter aegros lixarum in modum omnes per agros uicinasque urbes negotiabantur. nec Ueiis melius gesta res, quod tum caput omnium curarum publicarum erat; nam et duces Romani plus inter se irarum quam aduersus hostes animi habuerunt, et auctum est bellum aduentu repentino Capenatium atque Faliscorum. hi duo Etruriae populi, quia proximi regione erant, deuictis Ueiis bello quoque Romano se proximos fore credentes, Falisci propria etiam causa infesti quod Fidenati bello se iam antea immiscuerant, per legatos
Abbreviated transcription (Latin):
ut limine curiȩ continebatur senatus. s ꝓ se
quisq ex suꝑiore loco ad multitudinẽ in comi-¬
tio stantem uoce manibq significare publi-¬
camleticiã beatam urbem romanam ⁊ ĩuic-¬
tam ⁊ et̃nam illa concordia dic̾e: laudare eqͥ-¬
tes. laudare plebem: diem ip̃m laudib fer-¬
re. uictam ẽẽ. fat̃icomitantẽ benignitatẽq
senatꝰ certatim patͥb plebiq manare gau¬
ditib editib q gr̃as ag̃ent. menorem pietatis
eorum erga patͥam dic̾ent senatum fore: placẽ
autẽ omnib is uoluntariam extra ordinẽ ꝓfessiᷤ
militiam aera ꝓcedẽ ⁊ equi certus nũs aeris est
assignatus. Tum pͥmum eqͦs merere equites ce-¬
ꝑunt. Uoluntarius ductus exercitus ueios. non
amissa mͦrestituit oꝑa. s nouaetiam institu¬
it. Ab urbe cõmeatus intentiore quam antea
subuehi cura: ne quid̃ tam bene m̃ito ex̾citui
adusum deeẽt. Insequens annus tribunos mili¬

Expanded text:
aut limine curiae continebatur senatus; sed pro se aut limine curiae continebatur senatus; sed pro se quisque ex superiore loco ad multitudinem in comitio stantem uoce manibusque significare publicam laetitiam, beatam urbem Romanam et inuictam et aeternam illa concordia dicere, laudare equites, laudare plebem, diem ipsum laudibus ferre, uictam esse fateri comitatem benignitatemque senatus. certatim patribus plebique manare gauditibus equitibusque gratias agerent, memorem pietatis eorum erga patriam dicerent senatum fore; placere autem omnibus his uoluntariam extra ordinem professis militiam aera procedere; et equiti certus numerus aeris est adsignatus. tum primum equis suis merere equites coeperunt. uoluntarius ductus exercitus Ueios non amissa modo restituit opera, sed noua etiam instituit. ab urbe commeatus intentiore quam antea subuehi cura, ne quid tam bene merito exercitui ad usum deesset. insequens annus tribunos mili
Abbreviated transcription (Latin):
uͥromamẽ. nuntiatum mesticiam omnib.
senatui curam metumq iecit. Netum uͦ sustiñi
nec in urbe seditio. nec incastris poss. ⁊ tre. pł. ue-¬
lut ab se uicte rei .p. insultarent. cum repente
quib census equest̾ erat equi publici ñ erant
assignati. Concilio pꝰ int̾ se se habito senatum
adeunt. factaq dicendi potestate equis se sius
stipendia facturos ꝓmutunt. Quib cum ãplis-¬
simis uerbis gr̃e ab senatu acte eẽnt: famaq
ea forum atq urbem ꝑuasiss. subito ad curiã
concursus fit plebis. pedestris ordinis se aiunt
nunc eẽ. oꝑamq rei. p. extraordinẽ polliceri.
seuueios. seu quo alio ducere uelint. Si ueios
ductisint: negant se iñ priꝰqm capta urbe hos¬
tium redituros ẽẽ. Tum uͦ iam suꝑfundenti se
leticiȩ uix temꝑatum ẽ. Non enim sicut eqͥtes
dato magistratib negotio laudari uissit. neq
aut incuriam uocati quib responsum daretur

Expanded text:
ubi Romam est nuntiatum, maestitiam omnibus, ubi Romam est nuntiatum, maestitiam omnibus, senatui curam metumque iniecit, ne tum uero sustineri nec in urbe seditio nec in castris posset et tribuni plebis uelut ab se uictae rei publicae insultarent, cum repente quibus census equester erat, equi publici non erant adsignati, concilio prius inter sese habito, senatum adeunt factaque dicendi potestate, equis se suis stipendia facturos promittunt. quibus cum amplissimis uerbis gratiae ab senatu actae essent famaque ea forum atque urbem peruasisset, subito ad curiam concursus fit plebis; pedestris ordinis aiunt nunc esse operam rei publicae extra ordinem polliceri, seu Ueios seu quo alio ducere uelint; si Ueios ducti sint, negant se inde prius quam capta urbe hostium redituros esse. tum uero iam superfundenti se laetitiae uix temperatum est; non enim, sicut equites, dato magistratibus negotio laudari iussi, neque aut in curiam uocati quibus responsum daretur,
Abbreviated transcription (Latin):
eascelera latere sinitis. Reliquũ ẽ. ut que hic
uociferantur. eadem in castris ⁊ apud milites
agant ⁊ ȩccitus corrumpant. ducib parere ñ
patiantur. Qm̃ eademum romȩ lib̾tas est: nõ
senatum. ñ magistratus. nonleges. ñ moreᷤ ma¬
iorum. ñ instituta patrũ. ñ disciplinam m̃eri
militiȩ. Par iam incontionib erat appiꝰ tre.
pł. cum subito un minime quis credet accep¬
tacalamitas apudueios ⁊ suꝑiorem appium
ĩcausa ⁊ concordiam ordinum maiorẽ ardo-¬
remq ad obsidendas ꝑtinatus ueios fecit. Nlã
cumagger ꝓmotus adurbem uineȩq tm ñ iam
iniuncte menib eẽnt. dum oꝑa int̾dui funt
intentiꝰ qm nocte custodiuntur patefacta repen-¬
te porta ingens multitudo facib maxime ar-¬
mata ignesconiecit horȩq mom̃to simul ag-¬
gerem ac uineas tam longi temꝑis opꝰ incendi-¬
umhausit. multiq ibi mortales ne quicquã
opem ferentes ferro igniq absumptisunt. Qd̾

Expanded text:
ea scelera latere sinitis. reliquum est ut quae hic ea scelera latere sinitis. reliquum est ut quae hic uociferantur, eadem in castris et apud milites agant et exercitus corrumpant ducibusque parere non patiantur, quoniam ea demum Romae libertas est, non senatum, non magistratus, non leges, non mores maiorum, non instituta patrum, non disciplinam uereri militiae.' par iam etiam in contionibus erat  cum subito, unde minime quis crederet, accepta calamitas apud Ueios et superiorem Appium in causa et concordiam ordinum maiorem ardoremque ad obsidendos pertinacius Ueios fecit. nam cum agger promotus ad urbem uineaeque tantum non iam iniunctae moenibus essent, dum opera interdiu fiunt intentius quam nocte custodiuntur, patefacta repente porta ingens multitudo facibus maxime armata ignes coniecit, horaeque momento simul aggerem ac uineas, tam longi temporis opus, incendium hausit; multique ibi mortales nequiquam opem ferentes ferro ignique absumpti sunt. quod
Abbreviated transcription (Latin):
nisi auxiliohostib tre. pl̃. fuerint ⁊ rome inue¬
ñinit p̾sidia ueientes que ne quiqͣm inetruria
querunt: An ẽ. quiqmͣ quod ueientib optatũ
eque conting̾e possit. qm ut seditionib pͥmum
urbs romana deiñ uelut excontagione castra ĩ¬
pleantur: At hercule apud hostes tantamodes¬
tia ẽ. ut ñ obsidionis tedio. ñ deniq regni qͥcqͣm
apud eosnouatum sit. ñ negata auxilia ab e¬
truscis irritaũint aĩos. Morietur enim extmplo
quicumq erit seditionis auctor. nec cuiqͣm di¬
cere ea licebit. que apud uosinpune dicuntur.
frustuarium m̾etur: qui signa relinquit. aut
psidio decedit. Auctores signa relinquendi ⁊
deserendi castra. ñ uni aut alti militi. s uniũ¬
sisex̃citib palam in contione audiunt᷑. Adeo
quicquid tꝵ. plebiloquit᷑. ⁊ si ꝓdende patriȩ
dissoluendeq rei .p. ẽ. adsuestis quiaudire.⁊
dulcedine potestatis euis capti: que iubet sub

Expanded text:
nisi auxilio hostibus tribuni plebis fuerint, et Romae inuenisi auxilio hostibus tribuni plebis fuerint, et Romae inuenerint praesidia Ueientes quae nequiquam in Etruria quaerunt. an est quicquam quod Ueientibus optatum aeque contingere possit quam ut seditionibus primum urbs Romana, deinde uelut ex contagione castra impleantur? at hercule apud hostes tanta modestia est ut non obsidionis taedio, non denique regni, quicquam apud eos nouatum sit, non negata auxilia ab Etruscis inritauerint animos; morietur enim extemplo quicumque erit seditionis auctor, nec cuiquam dicere ea licebit quae apud uos impune dicuntur. fustuarium meretur, qui signa relinquit aut praesidio decedit: auctores signa relinquendi et deserendi castra non uni aut alteri militi sed uniuersis exercitibus palam in contione audiuntur; adeo, quidquid tribunus plebi loquitur, etsi prodendae patriae dissoluendae rei publicae est, adsuestis, Quirites, audire et dulcedine potestatis eius capti quaelibet sub
Abbreviated transcription (Latin):
os creasse. hec uirtute militum suoꝵ ur̃oꝵ. hec
romano nomine sunt digna. Non ueios t̾m
nec hoc bellum intueri quod instat: s famã ⁊
alia bella.⁊ adcetõspopłos inposterum quer̃e.
Anmediocre discrimen oppinionis secuturum
ex hacre putatis utr̃ tand̃ finittimi ppͥ. romanũ
metũ eẽ. putent. cuiꝰ siqua urbs pͥmum illud¬
breuissimi temꝑis sustinuerit impetũ deinde
nich tumeat. anhic sit terror nominis nr̃i. ut
ex̃citum .R. ñ cedium longinque oppugnatio-¬
nis ñ uis hyemis ab urbe crrtumsessa semel a¬
amon̾e posit nec finem ullu̾̃ alium belli. qmͣ
iuctoriam nou̾it. nec impetu potuis bella quã
ꝑseũantia gerat que in omni quidem gen̾e mi¬
litiȩ. maxime tam̃ in obsidendis urbib neces¬
saria ẽ. quarum plerasq munitionib ac nat᷑a¬
lisitu inexpugnabiles fame sitiq tempꝰ ipsum
uincit. atq expugnat. sicut ueios expugnabit.

Expanded text:
os creasse. " haec virtute militum vestrorum, haec os creasse. " haec virtute militum vestrorum, haec Romano nomine sunt digna, non Veios tantum nec hoc bellum intueri quod instat, sed famam et ad alia bella et ad ceteros populos in posterum quaerere. An mediocre discrimen opinionis secuturum ex hac re putatis, utrum tandem finitimi populum Romanum eum esse putent cuibreuissimi temporis sustinuerit impetum, nihil deinde timeat, an hic sit terror nominis nostri ut exercitum Romanum non taedium longinquae oppugnationis, non uis hiemis ab urbe circumsessa semel amouere possit, nec finem ullum alium belli quam uictoriam nouerit, nec impetu potius bella quam perseuerantia gerat? quae in omni quidem genere militiae, maxime tamen in obsidendis urbibus necessaria est, quarum plerasque munitionibus ac naturali situ inexpugnabiles fame sitique tempus ipsum uincit atque expugnat,—sicut Ueios expugnabit,
Abbreviated transcription (Latin):
expectare ⁊ siñ sit estate ꝑfectum bellum hiemẽ
oꝑiri. Nec sicut estuias aues statim autũno tec¬
ta acrecessum cutumspicere. Obsecrouos uenan-¬
distudium ac uoluptas homines ꝑniuesac pru¬
masinmontes siluasq rapit. belli necessitatibꝰ
eampatientiam ñ adhibebimꝰ. qmͣuel usus ac
uoluptas elicere solet: Anne effeminata corꝑami-¬
litum nr̃oꝵ ẽẽ. putamus. Adeo molles animoᷤ
ut hiemẽ unam durare incastris. ab eẽ. ab do-¬
mo ñ possint. ut tanqͣmnauale bellum tem¬
pestatib captandis. ⁊ obseruando temꝑe anni¬
gerant. non estus non frigora pati possint: Eru¬
bescant ꝓfecto siquis eis hec obiciat. conten-¬
dantq ⁊ animis ⁊corꝑib sius uirilem patien¬
tiamineẽ :⁊ se uixta hyemẽ atq estate bellage¬
rere posse. nec se patrocinium mollitiȩ mercie¬
q mandasse tribunis ⁊ meminisse. Hanc ipsã
potestatem ñ inumbra nec intectis maiores su¬

Expanded text:
exspectare et si non sit aestate perfectum bellum, hiemem exspectare et si non sit aestate perfectum bellum, hiemem opperiri nec sicut aestiuas aues statim autumno tecta ac recessum circumspicere. obsecro uos, uenandi studium ac uoluptas homines per niues ac pruinas in montes siluasque rapit: belli necessitatibus eam patientiam non adhibebimus quam uel lusus ac uoluptas elicere solet? adeone effeminata corpora militum nostrorum esse putamus, adeo molles animos, ut hiemem unam durare in castris, abesse ab domo non possint? ut, tamquam nauale bellum tempestatibus captandis et obseruando temgerant, non aestus, non frigora pati possint? erubescant profecto si quis eis haec obiciat, contendantque, et animis et corporibus suis virilem patientiam inesse, et se iuxta hieme atque aestate bella gerere posse nec se patrocinium mollitiae inertiaeque mandasse tribunis, et meminisse hanc ipsam potestatem non in umbra nec in tectis maiores su
Abbreviated transcription (Latin):
dedis maior frequentiorq legatio itura sit. cũ
id qͦd nunc offendit etruscos rex creatus ueis mu-¬
tarispatio int̾posito possit. ł consensu cuntatis
ut eo reconcilient etruriȩ animos ut ip̃iꝰ uo-¬
luntate regis qui obstare regnum suum salu¬
ti ciuium nolit: uidete quot res qͣm inutiles
seqnͣtur illam uiam consilii. Iactura oꝑitan¬
tolabore factorum. uastatio ĩmmens finium
nr̃oꝵ etruscum bellum ꝓueiente concitatum.
Hec sunt tribuni consilia ur̃a. ñ hercule dissi¬
milia. ac si quis egͦ quicurari se fortit̾ passus
extimplo conualescere possit. cibi gr̃a p̃sentis
ant potionis longinquum ⁊ forsitanmsana¬
bilemmorbum efficiat. Simedius fidius ad h
bellum nichil ꝑtineret: addisciplinam cercȩ mi-¬
litiȩ plurimum intererat. insuescere militem
nr̃m ñ solum parta uictoria frui. s si enã res
lentior sit fedium p̃ati: iqͣmuis se respei exitũ

Expanded text:
deris, maior frequentiorque legatio itura sit, cum deris, maior frequentiorque legatio itura sit, cum id quod nunc offendit Etruscos, rex creatus Ueiis, mutari spatio interposito possit uel consensu ciuitatis ut eo reconcilient Etruriae animos, uel ipsius uoluntate regis qui obstare regnum suum saluti ciuium nolit? uidete, quot res, quam inutiles sequantur illam uiam consilii, iactura operum tanto labore factorum, uastatio imminens finium nostrorum, Etruscum bellum pro Ueiente concitatum. haec sunt, tribuni, consilia uestra, non hercule dissimilia ac si quis aegro qui curari se fortiter passus extemplo conualescere possit, cibi gratia praesentis aut potionis longinquum et forsitan insanabilem morbum efficiat. si, mediusfidius, ad hoc bellum nihil pertineret, ad disciplinam certe militiae plurimum intererat, insuescere militem nostrum non solum parata uictoria frui, sed si etiam res lentior sit, pati taedium et quamuis serae spei exitum
Abbreviated transcription (Latin):
riam etiam expectantes. si qua in auxilia ueni-¬
ant opposuere. Quid turres. quid uineas testudi-¬
nesq ⁊ talium oppugnandaꝵ urbium appara-¬
tum loqͣr: cum tantum laboris exhaustum sit:⁊
ad finemiamoꝑis tandemꝑuentum. Relinquen-¬
dane hec censetis ut adestatem rursus nono de
integro his instituendis exsudetur labore. Qnͣto ẽ.
minus oꝑa tueri facta uinstare acꝑseuerare de¬
fungiq cura: Breuis enim ꝓfectores ẽ. sinno tẽꝑe
ꝑagitur. nec ip̃i ꝑ int̾missiones hasint̾uallaq
lentiorem spemnr̃am facimꝰ Loquor de oꝑe &
de temꝑis iactura. qͥd ꝑiculi quod differendo bel-¬
lo adimus. nunc obliuisci nos hec tamcrebra
etruriȩ concilia dimittendis ueios auxiliis pa-¬
tiuntur. ut nunc res se habet irati sunt. odert̃.
negant missuros qnͣtum in illis ẽ. caꝑe ueios
licet. Quis ẽ. qui spondeat eund̃ si diffẽretur bel-¬
lum anmium pꝰea fore. cumsi laxamentũ de¬

Expanded text:
riam etiam spectantes si qua auxilia ueniriam etiam spectantes si qua auxilia ueniant, opposuere; quid turres, quid uineas testudinesque et alium oppugnandarum urbium apparatum loquar? cum tantum laboris exhaustum sit et ad finem iam operis tandem peruentum, relinquendane haec censetis, ut ad aestatem rursus nouus de integro his instituendis exsudetur labor? quanto est minus opera tueri facta et instare ac perseuerare defungique cura? breuis enim profecto res est, si uno tenore peragitur nec ipsi per intermissiones has interuallaque lentiorem spem nostram facimus. loquor de operae et de temporis iactura; quid? periculi, quod differendo bello adimus, num obliuisci nos haec tam crebra Etruriae concilia de mittendis Ueios auxiliis patiuntur? ut nunc res se habet, irati sunt, oderunt, negant missuros; quantum in illis est, capere Ueios licet. quis est qui spondeat eundem, si differtur bellum, animum postea fore, cum si laxamentum de
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ fidi fuerunt. agrosnostros milies deppłati
sunt. fidenates defic̃e a nob̃ coegerẽ. colonos nr̃os
luerunt. hodieq id moliuntur. Res repetentis
legatos nr̃os. haud procul fuit quin uiolarẽt.
sumhis molliter ⁊ ꝑdilationes bellum geri o-¬
oportet: Sinos tam iustum odium nich mouet.
ne illa quidam orouos mouent: Oꝑib ingen¬
tib septa urbs ẽ. quib intra muros coħcetur
hostis: Agrum ñ colũt.: ⁊culta euastata sunt.
Bello sireducimus ex̃citum. quisẽ qui dubitet
illos non acuprditate solum ulciscendis etiã
necessitate imposita ex alieno p̃dandi cũ sua
amiserint agrum nr̃m inuasuros: Nondif¬
ferimus gͥ bellum isto consilio. s intra fines
nr̃os accipimꝰ Quidillud quod ꝓprie admili
lunt. Quale ẽ. uallum fossamq ingentis utrãq
remoꝑis ꝑ tantum spatii duxerunt. castella pri-¬
mum pauca. postea exercitu aucto crebrima fe-¬
cerunt. Munitiones non inurbem mͦ. s metru-¬

Expanded text:
uam fida fuerunt; agros nostros miliens depopulati uam fida fuerunt; agros nostros miliens depopulati sunt; Fidenates deficere a nobis coegerunt; colonos nostros are uoluerunt, hodieque id moliuntur; res repetentes legatos nostros haud procul afuit quin uiolarent. cum his molliter et per dilationes bellum geri oportet? si nos tam iustum odium nihil mouet, ne illa quidem, oro uos, mouent? operibus ingentibus saepta urbs est quibus intra muros coercetur hostis; agrum non coluit, et culta euastata sunt bello; si reducimus exercitum, quis est qui dubitet illos non a cupiditate solum ulciscendi sed etiam necessitate imposita ex alieno praedandi cum sua amiserint agrum nostrum inuasuros? non differimus igitur bellum isto consilio, sed intra fines nostros accipimus. quid? illud, quod proprie ad mililunt, quale est? uallum fossamque, ingentis utrumque operis, per tantum spatii duxerunt; castella primo pauca, postea exercitu aucto creberrima fecerunt; munitiones non in urbem modo sed in Etru
Abbreviated transcription (Latin):
pensa ñ est paulo diutius abeẽ. Ansi ad calcu-¬
loseum res .p. uocet. ñ m̃ito dicat᷑ annua aera
habes annuam oꝑam ede. Antu equium cen-¬
sesmilitia semenstri solitum te stipendiũ acciꝑpe.
Inuitus in hac parte orationis quirites moror.
Sic emmag̾e debent. qui mercennariomilite utu-
qm cumpatria nob̃cum equum censemꝰ aut ñ
suscipi bellum oportuit. aut geri ꝓ dignitate
surgemus obsessos. si ñ añ abscedimus qmͣ spei
nr̃e finem captis ueismposuerimꝰ. Si hercules
nulla alia causa ipsa inlignitas ꝑseũantiam
inpoñe debuit. Decem quondam annosurbs
oppugnata ẽ obunammulierem ab uniu̾sa gre-¬
tia: quam ꝓcul ab domo quot terras quot ma¬
ria distant: Nobis intrauicesimum lapidem
in conspectu ũrbis p̃pe nr̃ȩ annuam obpugna¬
tionem ꝑferripiget: scilicet qr leuis causa belli
ẽ. nec satis quicqͣm iusti doloris ẽ. ꝙ ad ꝑseũan¬
dum stimulet. Septies rebellarunt. inpace nũ-¬

Expanded text:
pensa non est, paulo diutius abesse. an si ad calcupensa non est, paulo diutius abesse. an si ad calculos eum res publica uocet, non merito dicat: 'annua aera habes, annuam operam ede: an tu aequum censes militia semestri solidum te stipendium accipere?' inuitus in hac parte orationis, Quirites, moror; sic enim agere debent qui mercennario milite utuntquam cum patria nobiscum aequum censemus. aut non suscipi bellum oportuit, aut geri pro dignitatsi urgemus obsessos, si non ante abscedimus quam spei nostrae finem captis Ueiis imposuerimus. si hercules nulla alia causa, ipsa indignitas perseuerantiam imponere debuit. decem quondam annos urbs oppugnata est ob unam mulierem ab uniuersa Graecia, quam procul ab domo? quot terras, quot maria distans? nos intra uicesimum lapidem, in conspectu prope urbis nostrae, annuam oppugnationem perferre piget. scilicet quia leuis causa belli est nec satis quicquam iusti doloris est quod nos ad perseuerandum stimulet. septiens rebellarunt; in pace nunq
Abbreviated transcription (Latin):
lum. s etiam nec̃carium fu̾it postea disserã: nũc
de ip̃a conditione dicere militantium libet. Qm
orationem ñ apuduos solum. s etiam incastris
sihabeatur. ip̃o exercitu disceptante eqͣm arbit᷑r
inderi posse. inquasi mͥ ipse nichil quod dicerem
inmentem uenire poss: adũsariorum certe orati¬
onib contentus ẽẽm. Negabant nuꝑ dandaẽe
aera militib. quia nunqm dataẽẽnt. Quonã
mͦigitur nunc indignari possunt. quib aliqͥd
nomi adiectum cõmodi sit eis laborem etiam no-¬
uum ꝓpositione mͥungi: Nusqm nec oꝑamsi¬
ne emolum̃to. nec emolum̃tũ ferme sine ĩpensa
oꝑa ẽ. Labor uoluptasq dissimillima natura
societate quadam inter se naturali sunt iuncta.
Moleste antea ferebat miles se suosumptu oꝑã
suum colere. querere unde domi militieq se ac
suos tueriposs. Gaudet nunc fructui sibi rem . p.
tiatur se ab domo abre familiari. cuigrauis in¬

Expanded text:
lum sed etiam necessarium fuerit, postea disseram: nunc lum sed etiam necessarium fuerit, postea disseram: nunc de ipsa condicione dicere militantium libet; quam orationem non apud uos solum sed etiam in castris si habeatur, ipso exercitu disceptante, aequam arbitror uideri posse. in qua si mihi ipsi nihil quod dicerem in mentem uenire posset, aduersariorum certe orationibus contentus essem. negabant nuper danda esse aera militibus, quia nunquam data essent. quonam modo igitur nunc indignari possunt, quibus aliquid noui adiectum commodi sit, eis laborem etiam nouum pro portione iniungi? nusquam nec opera sine emolumento nec emolumentum ferme sine impensa opera est. labor uoluptasque, dissimillima natura, societate quadam inter se naturali sunt iuncta. moleste antea ferebat miles se suo sumptu opersuum colere, quaerere unde domi militiaeque se ac suos tueri posset: gaudet nunc fructui sibi rem publitiatur se ab domo ab re familiari, cui grauis im
Abbreviated transcription (Latin):
enim defenditis. aninpugnatis plebem: Utrũ
militantium adu̾sarii estis. ancãmagitis: Ni-¬
si forte hoc dicitis quicquid patres faciunt displi-¬
cet. siue illud ꝓplebe siue contͣ plebem ẽ. ⁊ quem¬
admodum cum seruis suis uetant dñi quicqͣm
rei cumalienis hominib ẽẽ. parit̃q in his bñfi¬
tio an malefitio abstiñi equum censent. sic uos
int̃dicitis patribcommertio plebis ne nod co¬
mitate ac munificentia nr̃a ꝓuocemꝰ plebem.
nec plebs nob̃ dicto audiens atq obediens sit.
Quanto tandem si quicqͣm inuobis non dicoci¬
uilis s humani ẽet faũe. uosmagis ⁊ qnͣtum̃ uo¬
bis ẽet indulgere potiꝰ comitatipatr̃ atq obseqͥo
plebis oportuit: Que si ꝑpetua concordia sit. qͥs
non spondere ausit maximum hoc imꝑium in¬
ter finitimos breui futurum ẽe: Atq ego qm hoc
consilium collegarum meorum quo abducere
infecta re aueis exercitum noluerunt. ñ utile so-¬

Expanded text:
enim defenditis an impugnatis plebem? utrum enim defenditis an impugnatis plebem? utrum militantium aduersarii estis an causam agitis? nisi forte hoc dicitis: 'quidquid patres faciunt displicet, siue illud pro plebe siue contra plebem est,' et quemadmodum seruis suis uetant domini quicquam rei cum alienis hominibus esse pariterque in iis beneficio ac maleficio abstineri aequum censent, sic uos interdicitis patribus commercio plebis, ne nos comitate ac munificentia nostra prouocemus plebem, nec plebs nobis dicto audiens atque oboediens sit. quanto tandem, si quicquam in uobis, non dico ciuilis, sed humani esset, fauere uos magis et quantum in uobis esset indulgere potius comitati patrum atque obsequio plebis oportuit? quae si perpetua concordia sit, quis non spondere ausit maximum hoc imperium inter finitimos breui futurum esse? atqui ego, quam hoc consilium collegarum meorum, quo abducere infecta re a Ueiis exercitum noluerunt, non utile so
Abbreviated transcription (Latin):
ab uiuenta certaminib plebeis. quem auctorẽ
aliquot annis ante fuisse memoratum ẽ. ꝑ col¬
legaꝵ int̾cessionem tribunitiȩ potestatis dissol¬
uendȩ. Is tumiam non promptus ingenio t̃m.
s usuetiam eĩtitatus. talem orationem habuit.
hoc anno desisse dubitari certum habeo. ⁊ con-
letor tandem longi erroris uobis finem factũ eẽ.
tum quod scd̃is potissimum ur̃is reb hic error ẽ.
sublatus.i uobis ⁊ ꝓpter uos rei .p. gratulor. Anẽ.
quisqm qui dubitet nullis inuiriis ur̃is si que
inplebem cum aera militantib constituta sunt.
tre. pł. offensos acconcitatosẽẽ: quid illos aliud
aut tum timusse creditis. aut hodie turbare
uelle. nisi concordiam ordinum. qͣm dissoluẽde
maxime tribunitiȩ potestati rentur eẽ: Sic her¬
cule tanqm artifices imꝓbi opus querunt. quri
semꝑegri aliquid eẽ. inrem . p. uolunt. ut sit ad
cuuiscurationem a uobis adhibeantur. Utrum

Expanded text:
ab iuuenta certaminibus plebeiis, quem auctorem ab iuuenta certaminibus plebeiis, quem auctorem aliquot annis ante fuisse memoratum est per collegarum intercessionem tribuniciae potestatis dissoluendae. is tum iam non promptus ingenio tantum, sed usu etiam exercitatus, talem orationem habuit: hoc anno desisse dubitari certum habeo; et cum laetor tandem longi erroris uobis finem factum esse, tum, quod secundis potissimum uestris rebus hic error est sublatus, et uobis et propter uos rei publicae gratulor. an est quisquam qui dubitet nullis iniuriis uestris, si quae in plebem, cum aera militantibus constituta sunt, tribunos plebis offensos ac concitatos esse? quid illos aliud aut tum timuisse creditis aut hodie turbare uelle nisi concordiam ordinum, quam dissoluendae maxime tribuniciae potestatis rentur esse? sic hercule, tamquam artifices improbi, opus quaerunt qui et semper aegri aliquid esse in re publica uolunt, ut sit ad cuius curationem a uobis adhibeantur. utrum
Abbreviated transcription (Latin):
iũxisse seruitutis. ut ꝑhennem militiam face-¬
rent. quod tribuni militum in plebe romana
regnum exercent. quidnam illi consules dicta-¬
toresue facturi ẽẽnt. qui ꝓ consularem ymaginẽ
tam seuam ac trucem fecerint:. S id acticde haud
inm̃ito ñ fuisse ne in octo quid̃ tribunis mili¬
tum locũ ulliplebeio antea trina loca cumcon-¬
tentione summa patcios explere solitos nc̃ iam
octo iuges ad imꝑia obtinenda irȩ.:⁊ ne inturba
quidem hr̃e plebeium quemqͣm qui si nichil
aliud admoneat collegas lib̾os i ciueseoꝵ ñ ser¬
uosmilitare. quos hyeme saltemindomos ac
tecta reduci oporteat. ⁊ aliquo tempore annipa¬
rentes lib̃osq ac conuiges inuisere: ⁊usurpare
lib̾tatem. ⁊ creare magistratus. Hec taliaq uo¬
ciferantes adu̾sarium haud inparem nacti st᷑.
app̃. claudium relictum a collegis ad tribuniti¬
as seditiones compͥmendas uirum mnbutum iã

Expanded text:
iunxisse seruitutis, ut perennem militiam faceiunxisse seruitutis, ut perennem militiam facerent quod tribuni militum in plebe Romana regnum exercerent. quidnam illi consules dictatoresue facturi essent, qui proconsularem imaginem tam saeuam ac trucem fecerint? sed id accidere haud immerito. non fuisse ne in octo quidem tribunis militum locum ulli plebeio. antea trina loca cum contentione summa patricios explere solitos: nunc iam octoiuges ad imperia obtinenda ire, et ne in turba quidem haerere plebeium quemquam qui, si nihil aliud, admoneat collegas, liberos et ciues eorum, non seruos militare, quos hieme saltem in domos ac tecta reduci oporteat et aliquo tempore anni parentes liberosque ac coniuges inuisere et usurpare libertatem et creare magistratus. haec taliaque uociferantes aduersarium haud imparem nacti sunt Ap. Claudium , relictum a collegis ad tribunicias seditiones comprimendas, uirum imbutum iam
Abbreviated transcription (Latin):
quodera militib sint constituta. nec se fefellis¬
se id donum inimicorum ueneno illitum fore
uenisse libertatem plebis remotam inꝑpetuũ ⁊
ablegatam aburbe ⁊ abre .p. uiuentutem. iã
ne hyemi quid̃ aut tempori anni cedere. ac do-¬
mos acresinuisere suas. qmputarent continua¬
te militiȩ causam eẽ. nullam ꝓfecto aliam in-¬
uenturos. qm ne quid ꝑfrequentiam iuuenũ
eoꝵ in quib uires omnes plebis eẽnt. agide cõmo¬
diseorumeẽt poss. Uexari preterea ⁊ subigimul¬
to acrius quamueientes. quippe illos hyem̃ sub
tectis suis agere. egregiis muris situq naturali
urbem tutantes. militem romanum moꝑe ac-
labore niuib pruinisq obrutum subpellib
durare ne hyemis quid̃ spatio qͦ omnium belloꝵ
terra mariq sit quies arma deponentem. Hoc
neq reges. neq ante tribunitiam potestatem
creatam. suꝑbosillos consules neq triste dicta-¬
toris imꝑium. neq inportunos decemuiros in¬

Expanded text:
quod aera militibus sint constituta; nec se fefellisquod aera militibus sint constituta; nec se fefellisse id donum inimicorum ueneno inlitum fore. uenisse libertatem plebis; remotam in perpetuum et ablegatam ab urbe et ab re publica iuuentutem iam ne hiemi quidem aut tempori anni cedere ac domos ac res inuisere suas. quam putarent continuatae militiae causam esse? nullam profecto aliam inuenturos quam ne quid per frequentiam iuuenum eorum in quibus uires omnes plebis essent agi de commodis eorum posset. uexari praeterea et subigi multo acrius quam Ueientes; quippe illos hiemem sub tectis suis agere, egregiis muris situque naturali urbem tutantes, militem Romanum in opere ac labore, niuibus pruinisque obrutum, sub pellibus durare, ne hiemis quidem spatio quae omnium bellorum terra marique sit quies arma deponentem. hoc neque reges neque ante tribuniciam potestatem creatam superbos illos consules neque triste dictatoris imperium neque importunos decemuiros in
Abbreviated transcription (Latin):
dedita religionib quod excelleret arte colencli-
eas auxilium ueientib negandum donet sub
regeeẽnt decreuit. Cuius decreti supp̃ssa fama ẽ.
ueis ꝓpter metum regis. qr quod tale quid dictũ
referretur ꝓseditionis eum principe ñ uani sermo-¬
nisauctorẽ habebat: romam si si quiete res ex
etruria nuntiabantur. tam̃ quia omnib con-¬
ciliis eam rem agitare afferebatur. ita munie¬
bant ut ancipitia munim̃ta eẽnt alia inurbẽ
⁊ contra oppidanoꝵ eruptiones uersa. alioꝵ frõs
metruriam spectans. inauxiliis siqua forte in
uenirent obstruebatur. cum spes maior imꝑa-¬
torib romanis in obsidione qm in obpugnatio-¬
ne ẽet. hib̃nacula etiam resnoua militi roma¬
no edificaricepta. consiliumq erat hyemando
continuare bellum. Quod postqmͣ tre. pt. iam
romamẽ allatum. incontionem ꝓsiliunt. sol¬
licitant plebis animos hocillud ẽẽ. dictitantes.

Expanded text:
dedita religionibus quod excelleret arte colendi dedita religionibus quod excelleret arte colendi eas, auxilium Ueientibus negandum donec sub rege essent decreuit; cuius decreti suppressa fama est Ueiis propter metum regis qui a quo tale quid dictum referretur, pro seditionis eum principe, non uani sermonis auctore habebat. Romanis etsi quietae res ex Etruria nuntiabantur, tamen quia omnibus conciliis eam rem agitari adferebatur, ita muniebant ut ancipitia munimenta essent: alia in urbem et contra oppidanorum eruptiones uersa, aliis frons in Etruriam spectans, auxiliis si qua forte inde uenirent obstruebatur. cum spes maior imperatoribus Romanis in obsidione quam in oppugnatione esset, hibernacula etiam, res noua militi Romano, aedificari coepta, consiliumque erat hiemando continuare bellum. quod postquam tribunis pleRomam est allatum, in contionem prosiliunt, sollicitant plebis animos, hoc illud esse dictitantes
Abbreviated transcription (Latin):
AC E alibi parata romaniueiiq
in armis erant: tantaira odioq
ut uictis finem adẽe appareret.
Comitia ut᷑q ppłi longe diu̾sa
ratione facta sunt. Romani auxere tribunoꝵ
militum consulari potestate numerum octo qͦt
nunqͣm antea creati.m. emilius. mamertꝰ. iter̃.
.l. ualerius. potitus. t̾tiora appius. claudiꝰ crass
.m. quintilius. uarꝰ. in. uilius. rullus .in. postu¬
mus .m. furius. camillꝰ.in. postumiꝰ albinus.
ueientes contra tedio annue ambitionis q̃ inter¬
dum discordiaꝵ causa erat: regem creau̾e. Of¬
fendit ea resppłorum etruriȩ animosñ maiore
odioregni. quam ip̃iꝰ regis. Grauis iam is antea
genti fuerat opib suꝑbiaq: qua sollenne. ludo¬
rum quod int̾mitti nefas ẽ. uiolenter diremiss.
cumob iram repulse quod suffragio .xii. ppłoꝵ
alius sacerdos ei prelatus ẽẽt artifices quoꝵ mag¬
na parsipsus seruierant ex medio ludicro repen¬
te abduxit. Gensitaq ante omnes alias eo magi

Expanded text:
ace alibi parta Romani Ueiique in armis erant tanta ira odioque ut uictis finem adesse appareret. comitia utriusque populi longe diuersa ratione facta sunt. Romani auxere tribunorum militum consulari potestate numerum; octo, quot nunquam antea, creati, M'. Aemilius Mamercus iterum L. Ualerius Potitus tertium Ap. Claudius Crassus M. Quinctilius Uarus L. Iulius Iulus M. Postumius M. Furius Camillus M. Postumius Albinus . Ueientes contra taedio annuae ambitionis quae interdum discordiarum causa erat, regem creauere. offendit ea res populorum Etruriae animos, non maiore odio regni quam ipsius regis. grauis iam is antea genti fuerat opibus superbiaque, quia sollemnia ludorum quos intermitti nefas est uiolenter diremisset, cum ob iram repulsae, quod suffragio duodecim populorum alius sacerdos ei praelatus esset, artifices, quorum magna pars ipsius serui erant, ex medio ludicro repente abduxit. gens itaque ante omnes alias eo magis
Abbreviated transcription (Latin):
t̃cipiendo adquiratur. qnͣtum amittatur alie-¬
nandisiniuria sotiorum animis. Nam fame
quidem acfidei dampnamaiora eẽ. qmq esti¬
maripossent. hoc legatos referre domum. hoc
uulgari. hoc socios audire. hochostes. quocũ
dolore hos. quocum gaudio illosscaptioni. ħ
contionali seni ad signaturos putarent finiti¬
mos populos clarum hoc fore imagine scapti-
litis aliene ꝑsonam latur̃. Quem enim hoc pͥ¬
uate rei iudicem fecisse. ut s̃ controu̾siosam ad¬
iudicaret rem. scaptium ipsum id quid̃ ⁊ si p̃¬
mortiuiam sit pudoris ñ facturum. Hec con¬
sules. hec patres uociferantur: s plꝰ cupiditas
⁊ auctorcupiditatis scaptiꝰ uocare ualet. trib
itur ita fuisse. si adiudices alios itum foret.
Nunc haud sane quicqm bono causȩ leuat᷑
dedecus iuditii: idq ñ aricinis ardeatibq ꝗͣ
patͥb romanis fedius atq acerbiꝰ uisum. Reli-¬
quum anni: quietum ab urbanis motib ⁊ ab

Expanded text:
tercipiendo adquiratur, quantum amittatur alietercipiendo adquiratur, quantum amittatur alienandis iniuria sociorum animis. nam famae quidem ac fidei damna maiora esse quam quae aestimari possent: hoc legatos referre domum, hoc uolgari, hoc socios audire, hoc hostes, quo cum dolore hos, quo cum gaudio illos? Scaptione hoc, contionali seni, adsignaturos putarent finitimos populos? clarum hac fore imagine Scaptiumlitis alienae personam laturum. quem enim hoc priuatae rei iudicem fecisse ut sibi controuersiosam adiudicaret rem? Scaptium ipsum id quidem, etsi praemortui iam sit pudoris, non facturum. haec consules, haec patres uociferantur; sed plus cupiditas et auctor cupiditatis Scaptius ualet. uocatae tribus itur ita fuisse, si ad iudices alios itum foret; nunc haud sane quicquam bono causae leuatur dedecus iudicii; idque non Aricinis Ardeatibusque quam patribus Romanis foedius atque acerbius uisum. reliquum anni quietum ab urbanis motibus et ab
Abbreviated transcription (Latin):
tem. cũ ad coriolos sit bellatum. eorũ se uetꝰ¬
tate oblitt̾atam cet̾m suȩ memoriȩ infixam
afferre agrum de quo ambigitur finium co¬
riolanorum fuisse. captisq coriolis iure belli
public̃. p .r. factum mirari se quonã more
ardeates aricimq cuiꝰ agriius nunqͣm usur¬
Sibi exiguum uite tempꝰ suꝑeẽ: ñ potuisse se
tam̃induc̾e ĩ animum qͥn. quẽ agrum mileᷤᷤ
proparte uirili manu cepiss. eum senex qͦq
uoce una qua poss uindicaret. Magnoꝑe se
suadẽ ppꝰ ne mutili pudore suam ip̃e cãm
campnaret. Conliles cumiscaptum n slemto
mͦ s cum adsensu etiam audiri animadũtissẽt:
deos hominesq testantes flagitium ingens fieri.
patrum pͥmores arcessunt cum hiscutĩure tri-¬
bunos orare ne pessimum facinus peiore exẽ-¬
plo admitt̃ent. iudices in suam rem litem uer-¬
tendo. cum p̃sertimetiam sifassit curamemo-¬
lum̃ti siniudicisẽẽ. nequaqm tantum agro ĩ¬

Expanded text:
tem, cum ad Coriolos sit bellatum. eo rem se uetustem, cum ad Coriolos sit bellatum. eo rem se uetustate oblitteratam, ceterum suae memoriae infixam adferre agrum de quo ambigitur finium Coriolanorum fuisse captisque Coriolis iure belli publicum populi Romani factum. mirari se quonam ore Ardeates Aricinique, cuius agri ius nunquam usursibi exiguum uitae tempus superesse; non potuisse se tamen inducere in animum quin, quem agrum miles pro parte uirili manu cepisset, eum senex quoque uoce, qua una posset, uindicaret. magnopere se suadere populo ne inutili pudore suam ipse causam damnaret. consules cum Scaptium non silentio modo, sed cum adsensu etiam audiri animaduertissent, deos hominesque testantes flagitium ingens fieri, patrum primores arcessunt. cum iis circumire tribus, orare ne pessimum facinus peiore exemplo admitterent iudices in suam rem litem uertendo, cum praesertim etiamsi fas sit curam emolumenti sui iudici esse, nequaquam tantum agro in
Abbreviated transcription (Latin):
sumpetrassent magis hominum ratio qm m̃i¬
torum habita uideretur. Uictoriam bonestã
ex hostib partam tpe domi de finib sotioꝵ
iuditium ppł̃i deformauit. Aricini atq arde-¬
ates de ambiguo agro cum sepe bello certassẽt:
multis inuicem cladib fessi iudicem .p. R. ce-
ppłi a magistratib dato magna contentione
actum. lamq editis testib cumtrib uocari ⁊
ppłm mire suffragium oport̾et: consurgit pu-¬
blius scaptiꝰ de plebe magno natur si liceret
inhac causa ñ patiar. Cumut nanum eũ ne¬
garent consules audiendum ẽẽ. uociferantẽ¬
q prodipublicam cãm submou̾i iussissent:
tͥbunosappellat. Tribuniut fere semꝑ regũ¬
tur a multitudine magisqmͣ regunt: dede-¬
re cupide audiendi plebi. ut que uellet scap-¬
tius diceret. Ibunfit se annum se t̾cium ⁊octo-¬
gesimum ag̃e. ⁊ in eo agro de qͦ agitur militas¬
se ñ uiuenem. uicesima iam stipendia meren-¬

Expanded text:
amsi impetrassent magis hominum ratio quam meriamsi impetrassent magis hominum ratio quam meritorum habita uideretur. uictoriam honestam ex hostibus partam turpe domi de finibus sociorum iudicium populi deformauit. Aricini atque Ardeates de ambiguo agro cum saepe bello certassent, multis in uicem cladibus fessi iudicem populum Rompopuli a magistratibus dato magna contentione actum. iamque editis testibus, cum tribus uocari et populum inire suffragium oporteret, consurgit P. Scaptius de plebe, magno natu, et 'si licet' in hac causa non patiar.' cum ut uanum eum negarent consules audiendum esse uociferantemque prodi publicam causam submoueri iussissent, tribunos appellat. tribuni, ut fere semper reguntur a multitudine magis quam regunt, dedere cupidae audiendi plebi ut quae uellet Scaptius diceret. ibi infit annum se tertium et octogensimum agere, et in eo agro de quo agitur militasse, non iuuenem, uicesima iam stipendia meren
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Cuiꝰ ignominiȩ metu concitati milites:
inuasere hostem. Itaequata ex omniparte uic-¬
toriaẽ. Nuntius tum a quintio uenit. uictorẽ
iam se immiñe hostium castris. Nolle irrũꝑe
anqmͣ sciat debellatum ⁊ insinistro cornu eẽ.
Suam fundiss hostes. conferret ad se signa. ũ
simul omnis ex̾citus p̃da potiretur. Uictor
agͥppa cum mutua gratulatione adiuctorẽ
collegam castraq hostium uenit. Ibi paucis
defendentib mom̃toq fusis: sine certamine
ĩmunitiones irrumpunt. p̃daq ingenti com¬
potem ex̃citum suis etiam reb recuꝑatif que
ppłatione agrorum amisse erant reducunt.
Triumphum nec ipsos postulasse. nec delatũ
is absenatu accipio: nec traditur cã spreti aut
ñsꝑati honoris. Ego quantum in tanto int̃ual¬
lo temꝑnconitio: cum ualerio atq horatio
consulib. qͥ pret uolscos ⁊ equos sabini etiãbel-¬
li ꝑfecti głam peꝑant. negatus ab senatutri-

Expanded text:
pit; cuius ignominiae metu concitati milites pit; cuius ignominiae metu concitati milites inuasere hostem. ita aequata ex omni parte uictoria est. nuntius tum a Quinctio uenit uictorem iam se imminere hostium castris; nolle inrumpere antequam sciat debellatum et in sinistro cornu esse: si iam fudisset hostes, conferret ad se signa, ut simul omnis exercitus praeda potiretur. uictor Agrippa cum mutua gratulatione ad uictorem collegam castraque hostium uenit. ibi paucis defendentibus momentoque fusis, sine certamine in munitiones inrumpunt, praedaque ingenti compotem exercitum suis etiam rebus reciperatis quae populatione agrorum amissae erant reducunt. triumphum nec ipsos postulasse nec delatum iis ab senatu accipio, nec traditur causa spreti aut non sperati honoris. ego quantum in tanto interuallo temporum conicio, cum Ualerio atque Horatio consulibus qui praeter Uolscos et Aequos Sabini etiam belli perfecti gloriam pepererant negatus ab senatu triu
Abbreviated transcription (Latin):
rent. nec fugare equitemint̾dum satis ẽe. con-¬
fic̃ent eqͦs uirosq ne quis reueheret᷑ m̃ ad pre¬
liũ. aut integraret pugnã ñ posse illos resifte
quib s̃ conferta peditum acies cessiss hard
sidis antibꝰ aicta. inpsione unatotũequi¬
tatum fudere. magnam ium ex equis p̃cipita-¬
uere.ipsosequosq spiculis confodere. Is finis
pugne equestris fuit. Tunc adortipeditũ aci-¬
em. nuntii ad consules rei geste mittunt᷑. ubi
iaminclinabatur hostium acies. Nuntiꝰ dem̃
⁊ uincentib romanis animos auxit: ⁊referen-¬
tes gradum ꝑculit equos. In media pͥmumacie
iunci cepti: qua ꝑmissus equitatus turbauerat
ordinem. Sinistrum dem̃ cornu ab qͥntio consu¬
le pelli ceptum: in dextro plurimum laboris
fuit. Ibi agͥppa etate uiribq ferox. cumomni
parte pugne meliusrem geri quam apud se
uideret: accepta signa ab signiferis ipse infer-¬
re quedam iacere etiam inconfertos hostesce¬

Expanded text:
rent; nec fugare equitem integrum satis esse: conrent; nec fugare equitem integrum satis esse: conficerent equos uirosque, ne quis reueheretur inde ad proelium aut integraret pugnam; non posse illos resistere sibi, quibus conferta peditum acies cessisset. haud surdis auribus dicta. impressione una totum equitatum fudere, magnam uim ex equis praecipitauere, ipsos equosque spiculis confodere. is finis pugnae equestris fuit. tunc adorti peditum aciem, nuntios ad consules rei gestae mittunt, ubi iam inclinabatur hostium acies. nuntius deinde et uincentibus Romanis animos auxit et referentes gradum perculit Aequos. in media primum acie uinci coepti, qua permissus equitatus turbauerat ordines; sinistrum deinde cornu ab Quinctio consule pelli coeptum; in dextro plurimum laboris fuit. ibi Agrippa, aetate uiribusque ferox, cum omni parte pugnae melius rem geri quam apud se uideret, arrepta signa ab signiferis ipse inferre, quaedam iacere etiam in confertos hostes coe
Abbreviated transcription (Latin):
legam erat.⁊ p̃latus ille facilitate submiten-¬
tis se comitem respondebat ꝯmunicando con¬
silia laudesq ⁊ equando imparemsͥ. In acie
quintiꝰ dextrum cornu: agͥppa sinistr̃ tenuit.
Sp̃. postumio albo legato datur. media acies
tuenda. legatum alterum . p. sulpitiũ eqͥtib
p̃ficiunt. Pedites ab dextro cornu egregie pug.¬
nau̾e. haud segnit̾ resistentib uolscis .p. sul¬
pitius ꝑmediam hostium aciem cum equita-
tuꝑrupit. Uñcum ead̾ reu̾ti poss ad suos priꝙͣ
hostis turbatos ordines⁊ reficeret: t̾gampug¬
nare hostium satus uisum ẽ. mom̃toq tẽꝑiˢ
madũsam incursando aciem ancipiti terrore
dissipass hostes ni suo ꝓprio eum p̃lio equites
uolscoꝵ & equoꝵ exceptum aliqmͣdi tenuis¬
sent. Ibi uͦ sulpitius negare cunctandi tempꝰ
ẽẽ. circumuentos int̾clusosq ab suisuocife-¬
rans. an equestre p̃lium conixi. omni u ꝑfice-¬

Expanded text:
legam erat; et praelatus ille facilitati submittenlegam erat; et praelatus ille facilitati submittentis se comiter respondebat communicando consilia laudesque et aequando imparem sibi. in acie Quinctius dextrum cornu, Agrippa sinistrum tenuit; Sp. Postumio Albo legato datur media acies tuenda; legatum alterum P. Sulpicium equitibus praeficiunt. pedites ab dextro cornu egregie pugnauere, haud segniter resistentibus Uolscis. P. Sulpicius per mediam hostium aciem cum equitatu perrupit. unde cum eadem reuerti posset ad suos, priusquam hostis turbatos ordines reficeret terga impugnare hostium satius uisum est; momentoque temporis in auersam incursando aciem ancipiti terrore dissipasset hostes, ni suo proprio eum proelio equites Uolscorum et Aequorum exceptum aliquamdiu tenuissent. ibi uero Sulpicius negare cunctandi tempus esse, circumuentos interclusosque ab suis uociferans, ni equestre proelium conixi omni ui perfice