comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ip̃e facturus ñ cẽt. quid eigo ẽ. pn¬
ti debet dñs creclitorem ħ auierre sine
tomus su uitelicet ĩiuria.ne cogẽ¬
dus sit dominus uecde dom una
ut quãti pretiosior facta ẽ id prestet.
Item lat̾o ait. si ẜuus mutuatus
nũmos ame alticos crocditent dein
remiiso tomuinum tem̾. ꝙͣ nomen

Expanded text:
e facturus non esset. quid ergo est? pati debet dominus creditorem haec auferre, sine domus videlicet iniuria, ne cogendus sit dominus vendere domum, ut quanti pretiosior facta est, id praestet. Idem Labeo ait, si servus mutuatus nummos a me alii eos crediderit, de in rem verso dominum teneri, quod nomen
Abbreviated transcription (Latin):
ẜu̾s quasi comino necessarias ueluti
suos hactenus iden mitm eius u̾¬
sum pop̃ scrbit. quatenus suorum
ue p̾tium facit. cum sinecessanas
emiss. insolictum quãto uenełsie
tiactum dñs siue ñ. dt in ioini socẽ

Expanded text:
seruus quasi domino necessaria‹s›, ueluti seruos, hactenus uideri in rem eius uersum Pomponius scribit, quatenus seruorum uerum pretium facit, cum, si necessarias emisset, in solidum quanto uenissent contractum dominus siue
Abbreviated transcription (Latin):
sit abaliquo et actum de peculio. te
iniemu̾so actio accesset uitendum̃.
et refer ponponius iulianum existi¬
masse de poculio actionc yunitam
rem u̾so actionem. qr ĩpctulium cõ¬

Expanded text:
sit ab aliquo et actum de peculio, de in rem uerso actio an cesset, uidendum. et refert Pomponius Iulianum existimare de pe culio actione peremi de in rem uerso actionem quia in peculium con
Abbreviated transcription (Latin):
l. Quis sit fugitiuus diffinit
osfilius fugitiuus ẽ q extra to¬
mini dõmũ fuge cã quo s̃t ato¬
mino cclant mansit. ¶ eclius
aũt fugitum̃ esse ait eũ q ca m̃te
disccdit ne ad dominũ redeat. ta¬
m̃ ⁊ si mutato ꝯsilio. ad cũ ituta¬
tur. ncno eͥ tali ptccato inꝗd pt
nitẽtiuã sua nocc̃s esse dosinit.i¬
eassius quo scribit fugitiuũ cẽ
qui ccrto ꝓposito tominũ relin¬
quat. itẽ ap̃ uilianũ ielatũ est fu¬
gitnium fcre ab esfectuͣ animi ĩ¬
telligc̃dum c̾. non utiꝙ a fuga
nam cũ ꝗhostẽ aut lationẽ incẽ¬
dium riunã uc fugcat. quãius
ĩ disciplina traditus erat aufu¬
glł. fiusse sugitũ. si forte ictofu¬
git. qr immoterate co utebatur.
idꝙ plut ⁊ fi ab co fugerat cuicͥat
cominodatus si ꝓpter cĩtem cã
fugugerit. sdꝓbat iuuianus. ⁊¬

Expanded text:
.Quid sit fugitiuus, definit Ofilius: fugitiuus est, qui extra domini domum fugae causa, quo se a domino celaret, mansit.Caelius autem fugitiuum esse ait eum, qui ea mente discedat, ne ad dominum redeat, tametsi mutato consilio ad eum reuertatur: nemo enim tali peccato, inquit, paenitentia sua nocens esse desinit.Cassius quoque scribit fugitiuum esse qui certo proposito dominum relinquat.Item apud Uiuianum relatum est fugitiuum fere ab affectu animi intellegendum esse, non utique a fuga: nam eum, qui hostem aut latronem, incendium ruinamue fugeret, quamuis in disciplinam traditus erat aufugit, esse fugitiuum, si forte ideo fugit, quia immoderate eo utebatur. idemque probat et si ab eo fugerit cui erat commodatus, si propter eandem causam fugerit. idem probat Uiuianus
Abbreviated transcription (Latin):
ncq matutino tẽporum uitet. ne¬
ꝙ uesptiro. ꝙ genus morbi groci
hibito nicͥl uidet ¶ Quesitũ est
an lalb ⁊ blesus. ⁊ atipus. isq qi
tarlius loꝗtur. ⁊ uaru̾s ⁊ uaticus
sanus sit. ⁊ opinor eos sa nos᷑ esse
magn᷑a pars e̾ hominũ aliquo
tete cartt. ncquõ morbo si sũt. p̃¬
scrtuncũ sine dentib nascamur
nec iõ minus sanisumus. donec
dc̃tos haltamus alioquĩ nullus

Expanded text:
neque matutino tempore uidet neque uespertino, quod genus morbi Graecihibito nihil uidet.Quaesitum est, an balbus et blaesus et atypus isque qui tardius loquitur et uarus et uatius sanus sit: et opinor eos sanos esse. 1magna enim pars hominum aliquo dente caret neque ideo morbosi sunt: praesertim cum sine dentibus nascimur nec ideo minus sani sumus donec dentes habeamus: alioquin nullus
Abbreviated transcription (Latin):
a.Siquid ucditor te mãcipio
affirmauĩt. idꝙ non ita eẽ emp¬
tor q̃iatint aut itddibitoria. aut
crtimatoria .i. quãto minorisi
tem aut laboriosum. aut cura cẽ
sua peculiũ acqientem affirmac¬
sidiosus sopniculosus. pigertã¬
dius cõmesor ĩueniatur. i omt̃a
uitẽtur co ꝑtincre ne id ꝙ affurmi¬
ũt uenditor amait ab cocxigatur
f cũ quodam temꝑam̃to. ut si for¬
te ꝯstãtem affirmauit. ñ exacta
griuitas ⁊ ꝯstatia quasi aphi oso¬

Expanded text:
mancipio adfirmauerit idque non ita esse emptor queratur, aut redhibitorio aut aestimatorio id est quanto minoris tem aut laboriosum aut curracem sua peculium adquirentem adfirmausidiosus somniculosus piger tardus comesor inueniatur. haec omnia uidentur eo pertinere, ne id quod adfirmauerit uenditor amare ab eo exigatur, sed cum quodam temperamento, ut si forte constantem esse adfirmauerit, non exacta grauitas
Abbreviated transcription (Latin):
sit scruus. qui omĩno manumit¬
ti ñ posit ex ꝯstit᷑utioĩt. ł si subi
itnia uĩtuloꝵ distractus sit ad nõ
ꝗis affirmauit aliqd ad cẽ ẜuo
nec ad sit .ł ab cs̃e ⁊ ad sit. ũ pu¬
ta si dix fuitm ñ esse ⁊ sur sit. si di¬
xit artifice̾ cñe ⁊ ñ sitan enĩ qru

Expanded text:
sit seruus, qui omnino manumitti non possit ex constitutionibus, uel si sub poena uinculorum distractus sit a dominquis adfirmauerit aliquid adesse seruo nec adsit, uel abesse et adsit, ut puta si dixerit furem non esse et fur sit, si dixerit artificem esse et non sit: hi enim, qu
Abbreviated transcription (Latin):
acciditi ꝙ corpus cius ĩ aliqua
ualitudinem ĩmittott.  destc̃¬
rili celiũ distingu̾e ticbatiodicit
ũ sinatura sterdis sit. sana sit.si
uitõ corporis ꝯtia. ¶Ittm te eo
qui urinam fic̃ quentur. ⁊ ꝑt¬
dius ait ñ ob eam itm sanũ ñ
ct̃ ꝙ in lecto sõpno uino ꝙ p̾ssus
cut. sin aũ uitio uessice collectu
humorem ittin̾e non põt. ñ qr
unnam ĩlecto ficit. s qr uitiosam
mag̃ quam p̾stait itclhibitione
ꝙ morbus minuitur. ego puto
ni locũ. sin aũ uitiũ ꝑscuct. recĩ¬
hibitionẽ locum hr̃e. ¶ Siꝗs con
uic̃tis digitis nascatur. ñ uitt̾i
sanũ osse.s itatemũ. si in cõmota¬
tur ad usũ man̾ius. ¶ muliert̾ it
atã ut mulier ficri nonꝰ iosit. si

Expanded text:
 corpus eius in aliquam ualetudinem immitteret.De sterili Caelius distinguere Trebatium dicit, ut, si natura sterilis sit, sana sit, si uitio corporis, contra.Item de eo qui urinam facit quaeritur. et Pedius ait non ob eam rem sanum non esse, quod in lecto somno uinoque pressus ciat: sin autem uitio uesicae collectum umorem continere non potest, non quia urinam in lecto facit, sed quia uitiosam magis quam praestare redhibitionem, quod morbus minuitur: ego puto, ni locum, sin autem uitium perseueret, redhibitionem, locdigitis coniunctis nascatur, non uidetur sanus esse, sed ita demum, si incommodatur ad usum manus.Mulierem ita artam, ut mulier fieri non possit, san
Abbreviated transcription (Latin):
yno. ia tantũ inter talia utia et
cum morbũ cx quo quis minus
aptus usui sit differt.
ppẽtuos morbos. ueꝵ ad tẽporan¬
tius ait. impetig̾inosũ moridi¬
sum ñ esse si eo mc̃bro ubi un¬
petigo cẽt. cque iocit utatur.et
michi uitetur uera trebatii serã¬
¶ ꝯpanconẽ morbosum ñ csse. ne¬
ꝙ uitiosum. uerius mͥ uidetur
s sanũ esse. sicuti illũ ꝗ unum
testiculũ ht̃. qui ⁊̃ generat põt.¬
ã. Sin aũ ꝗ ita spato ẽ. ut tam
neccssiria pars corporis ptnitus

Expanded text:
 tantum inter talia uitia et eum morbum, ex quo quis minus aptus usui sit, differt.perpetuos morbos, uerum ad temporartius ait impetiginosum morbosum non esse, si eo membro, ubi impetigo esset, aeque recte utatur: et mihi uidetur uera Trebatii sententia.Spadonem morbosum non esse neque uitiosum uerius mihi uidetur, sed sanum esse, sicuti illum, qui unum testiculum habet, qui etiam generare potautem quis ita spado est, ut tam necessaria pars corporis et penitus
Abbreviated transcription (Latin):
xillim maiorẽ halet. si io te utat᷑
sanũ uctri pelius scrbit. ait eͥ
ĩ cqualitatẽ mxillꝵ ocinoꝵ. bra¬
chiorum. si nichil ex mĩst̃o pit¬
stanco subtrabit. ceͣ redhibitione
cẽ. s ⁊ latus ł crus breuius. põt af¬
fcre impedim̃tum. ergo ⁊ ħ erit ia¬
hiltdus. ¶ Siquis natura guttu¬
rosus sit. aut oculos eminenits
hãt. sanus cẽ uicctur. ¶ Itẽ scion¬
dum c̃. sccũa non esse morbosum
uł uitiosum. p̃ter quam si inlecu¬
litate dextre ualidius sinistia u¬
Icui hos olcat. an sanus sit q̃uesi¬
tum ẽ. tiebatius ait ñ esse morlo¬
sum. os alicui ołe. uelua hucosis
strabonẽ. hoc eͥ ex illuiue oris accicłe

Expanded text:
m maiorem habet, si recte iis utatur, sanum uideri Pedius scribit: ait enim inaequalitatem maxillarum oculorum bracchiorum, si nihil ex ministerio praestando subtrahit, extra redhibitionem esse. sed et latus uel crus breuius potest adferre impedimentum; ergo et hic erit redhibendus.Si quis natura gutturosus sit aut oculos eminentes habeat, sanus uidetur.Item sciendum est scaeuam non esse morbosum uel uitiosum, praeterquam si inbecillitate dextrae ualidius sinistra use.Is cui os oleat an sanus sit quaesitum est: Trebatius ait non esse morbosum os alicui olere, ueluti hircosum, strabonem: hoc enim ex i
Abbreviated transcription (Latin):
põt fugitiuus uitcri¶ Apũt u¬
ltonẽ et celium q̃ntur. siꝗs ĩ asiłiũ
ꝯfugit uit co se ꝯferit quo solent
uciure ꝗ sc uenalos postuͣlãt. m
fungitiuus sit. ego puto ñ csse cũ
sugitiuũ ꝗ ioficit᷑. quod publice¬

Expanded text:
t fugitiuus uideri.Apud Labeonem et Caelium quaeritur, si quis in asylum confugerit aut eo se conferat, quo solent uenire qui se uenales postulant, an fugitiuus sit: ego puto non esse eum fugitiuum, qui id facit quod publice
Abbreviated transcription (Latin):
manu aut pode de picisus sit
cũ morbosum ec̃ quod uerum ẽ
ẜ supra scriptã distĩctionem. set
siquis płos digitos hãt. siue in
manib siue ĩpolib sinichil i¬
poliatur numõ coꝵ non est ĩ cã
itdhibitionis. ꝓpt̃ ꝙ non illud
spectãdum est quis numerꝰ sit.
digestoꝵ s an sine ĩpeclim̃to uel
ꝑłib. ł puitiorib uti possit. ut¬

Expanded text:
ut de pede praecisus sit, eum morbosum esse: quod uerum est secundum supra scriptam distinctionem.Sed si quis plures digitos habeat siue in manibus siue in pedibus, si nihil impeditur numero eorum, non est in causa redhibitionis: propter quod non illud spectandum est, quis numerus sit digitorum, sed an sine impedimento uel pluribus uel paucioribus uti possit.
Abbreviated transcription (Latin):
fugiss fugitiuu esse. sĩ ucro ut p
mtrẽ faciliorẽ de pittationẽ h¬
l̾ti. telicti alicuius ñ esse fugatum¬
¶Eelius quoꝙ scribit. si ẜuũ eineris
qui se ĩtiberim d̃iccit. si moriẽclie
dum tarat ꝯsilio suscepto adnoi
discc̾sit. non eẽ sugituũ s si fuge pͥ¬
us ꝯsilium habuit.tcm̃ mutata

Expanded text:
fugisset, fugitiuum esse: sin uero ut per matrem faciliorem deprecationem haberet delicti alicuius, non esse fugitiuum.Caelius quoque scribit, si seruum emeris, qui se in Tiberim deiecit, si moriendi dumtaxat consilio suscepto a domino discessisset, non esse fugitiuum, sed si fugae prius consilium habuit
Abbreviated transcription (Latin):
nec enim eiuctionis nomine
quẽquam teruineo iure ꝙ taci¬
te solcat accecłe. nisiut obtimꝰ
maximusꝙ ess. traditus fuĩt
sundus. tunc erum ub̾um ab
oĩ ẜuitute p̃standum. siuõ emp¬
tor petat uiam eactum. uedito¬
rem tenc᷑ri ñ posse nisi noĩatim
dixĩt accessuũ itere actum. tc̃

Expanded text:
mine quemquam teneri in eo iure, quod tacite soleat accedere: nisi ut optimus maximusque esset traditus fuerit fundus: tunc enim liberum ab omni seruitute praestandum. si uero emptor petat uiam uel actum, uenditorem teneri non posse, nisi nominatim dixerit accessurum iter uel actum: tunc
Abbreviated transcription (Latin):
fitus est. obuigatio cuictionis
õtitur eo ꝙ lier hõ tãquansti¬
tulib tradit᷑i. si .c. inrelĩquis
habet. potest uiter hr̃s ñ eẽ m̃¬
titus. quoniam rationẽ red
teliquus nifsus dare. cui conse¬
quens est ut si minus quam .c.
inteliquis tubuerit. ueluti so¬
ia quin quaginta. ut cum eam
tetuni amtecerit. adubtatem
ꝑ uenerit. deriqułs quĩquao¬
firo n ctixerit. conditionem
autan lib̃tatis celiauit empti
iucticio tenebitur si idnescigit
emptor. hinc crum exprimis
cum qui carxerit statunreium.
nullam cõcditionẽ pronun¬
tiaueuerit.cuictionis quidem

Expanded text:
factus est, obligatio euictionis contrahitur, eo quod liber homo tamquam statuliber traditur. si centum in reliquis habet, potest uideri heres non esse mentitus, quoniam rationes reddlligitur iussus dare: cui consequens est, ut, si minus quam centum in reliquis habuerit, ueluti sola quinquaginta, ut, cum eam pecuniam dederit, ad libertatem peruenerit, de reliquis quinquafusorie dixerit, condicionem autem libertatis celauerit, empti iudicio tenebitur, si id nescierit emptor: hic enim exprimitur eum, qui dixerit statuliberum et nullam condicionem pronuntiauerit
Abbreviated transcription (Latin):
cendum. ¶ Siqs rẽ men mã¬
dato incouerdiłiti uendicanti
mic̾rem uenditã. nocebit ħ cx
ceptio. nisi ꝓbetur memãdasse.
ne tratertur añ quã pietiu solnͣat¬
¶Celsus ait sicis itinieam uen¬
didit mirioris quã ei mindaui
ñ uitetur alicnata.⁊ si petã eam
ñ obstabit mic̾ cxcepͣtio. quod
uerum est. ¶ Siẜuus peculia¬
cisccretur. testõ lib̾um esse iusse

Expanded text:
s rem meam mandatu meo uendiderit, uindicanti mihi rem uenditam nocebit haec exceptio, nisi probetur me mandasse, ne traderetur, antequam pretium soluatur.Celsus ait: si quis rem meam uendidit minoris quam ei mandaui, non uidetur alienata et, si petam eam, non obstabit mihi haec exceptio: quod uerum est.Si seruus merces peculiacisceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
tucostaitiontm ꝓ fauore pu¬
pulori atior iniopͥntatio facti
c̃.ntino enĩ ambigit hodie suic
uttr accipiatur indiem ĩtiesi¬
ue sine iudice tuitla resdituat.
incum dicm quo restituđ. su

Expanded text:
tutionem pro fauore pupillorum latior interpretatio facta est: nemo enim ambigit hodie, siue iudex accipiatur, in diem sententiae, siue sine iudice tutela restituatur, in eum diem quo restituit u
Abbreviated transcription (Latin):
c. Eiplus i minus quã pretii
non une datum ẽ. cuctione
secuti dari ꝯuẽn̾̃it placitum
custodiendum est. ¶ suuo¬
su iudicis reiiudicaie pignꝰ
captum ꝑ officium distratat᷑
post cuincatur. exciẽpt o ꝯtia
cum ꝗ p̃tiolib̾atus cst. non qͣn¬
ti inttrest. s de p̃tio dum ta¬
xãt eusꝙ usuris habita ratio¬
ne fructiũi dabitim scilicet. s
hĩs ci qui cuicit restitutie ñ¬
hũt nccesse ¶ Mota q̃stione
untcum ñ ad p̃tium restit᷑uẽ¬
dum.s ad rem defentẽtlame
uenditor ꝯucnͣ potest. ¶ em̃
nom̃ quale fuit uendidit.du¬
taxat ut sit. ñ ut cciam cxigi
aliꝗd possit ⁊ dolum p̃stare co

Expanded text:
 quam pretii nomine datum est, euictione secuta dari conuenerit, placitum custodiendum est.Si iussu iudicis rei iudicatae pignus captum per officium distrahatur, post euincatur, ex empto contra eum qui pretio liberatus est, non quanti interest, sed de pretio dumtaxat eiusque usuris habita ratione fructuum dabitur, scilicet si hos ei qui euicit restituere nhabebat necesse. Mota quaestione interim non ad pretium restituendum, sed ad rem defendendam venditor conveniri potest. Qui nomen quale fuit vendidit, dumtaxat ut sit, non ut exigi etiam aliquid possit, et dolum praestare co
Abbreviated transcription (Latin):
natim imo ĩstrumento cmp¬
tionis introsito uomerĩt. nõn
utiꝙ alt̾ altĩus fundi pars in¬
detur cẽ. s msti fundi una co
no ĩstrum̃to amptionis int̾¬
rosito uenditer it ciuctionis

Expanded text:
o instrumento emptionis interposito uenierint, non utique alter alterius fundus pars uidetur esse, sed multi fundi una empno instrumento emptionis interposito uendiderit, euictionis
Abbreviated transcription (Latin):
uio ipsonam actũ sit. postu
quoniam qͥle est. cum petitur.
tale dem delt᷑uac ꝓoterca posta
captos fructus. partum ꝙ obc¬
tum restitiu grortet.

Expanded text:
uis in personam actum sit, post quoniam quale est, cum petitur, tale dari debet ac propterea postea capt‹o›s fructus partumque editum restitui oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Qum ea ꝯditione pignꝰ dit̾
discrahitur neqd cuictione sccu¬
ta creditor p̾sict᷑ quimius p̃tiu
uictione secuta nullam cp̃tor cr¬
ceptionem habebit. quominꝰ pit¬
tium soluat. ¶ Ereclitor q ꝓ pe
cumia nom̃ tebitoris ꝑ delggiti
suim luit. cuictis pignorib q̃
por citlitor accep̃ nuslam. attice̾
cũ eo qliłutuoͣ est. rabebit
Quilib̾tatis causam excep̃ in
uendĩtione suuĩ iam turit cũ tra¬
deretur lib̾ hõ fuerit. siue ꝯditõ¬
ne q̃ testem̃to oꝵ posita fũit un¬
pleta ad libertatem ꝑueru̾t. nõ
tenebitur cuictionis nomine¬
qaut intradendo statulibum
dic. intelligitur hanc speci du

Expanded text:
 Cum ea condicione pignus distrahitur, ne quid evictione secuta creditor praestet: quamvis pretium victione secuta nullam emptor exceptionem habebit, quo minus pretium solvat. Creditor, qui pro pecunia nomen debitoris per delegationem sequi maluit, evictis pignoribus quae prior creditor accepit nullam actionem cum eo qui liberatus est habebitQui libertatis causam excepit in uenditione, siue iam tunc cum traderetur liber homo fuerit, siue condicione quae testamento proposita fuerit impleta ad libertatem peruenerit, non tenebitur euictionis nomine.Qui autem in tradendo statuliberum dicit, intellegetur hanc sp
Abbreviated transcription (Latin):
ti iudicio tenetur. ¶ Infunto
uẽdito cum modus ꝓnũtiatus
de est. sumitur por̃tio ex p̃tio. ꝙ
totum colligendum ẽ. ex om̃il
ad pͥretium dum taxit. itcipiẽ¬

Expanded text:
ti iudicio tenetur. In fundo uendito cum modus pronuntiatus deest, sumitur portio ex pretio, quod totum colligendum est ex omnibusad preti‹um› dumtaxat recipien
Abbreviated transcription (Latin):
crum patris filiam dotatã ħit̃
⁊ sptm qñq itcipiente dotis n¬
tiq si ĩpotestitc sit. ꝙ si emanai¬
ẽgo tunc cemũ agere pof̃̃it. cũ
mortua ĩmatrimonio filia.po¬
tuit dotem rerctere si cuictus
fundus ñ esf. an ⁊ hoc caũ̃ in¬
tẽst patris diͣtam filiam het̃

Expanded text:
m patris filiam dotatam habere et spem quandoque recipiendae dotis, utique si in potestate sit. quod si emanciergo tunc demum agere possit, cum mortua in matrimonio filia potuit dotem repetere, si euictus fundus non esset? an et hoc casu interest patris dotatam filiam habere,
Abbreviated transcription (Latin):
Si iõ ꝯtraemptorem iudi¬
titur scipulatio. mag̃ crum ꝓp¬
ter abscritum cuictus ucet
quam ꝙ mlam causam habu¬
iudicatum c̃. a̾iudicium nõ
affu̾it. alius auttm astuit. et
cĩm eg̾ quid dicanus. ut pu¬
ta acceptum qtẽ cum pupillo
tutore auctore fuit iudiciũ. s
absente pupillo tutor cãm eg̃
et iudic̾atum est contra tutore
quare ñdicemur. ꝯmitti scipu¬
lationan.⁊ erũ actam esse cãm
palamẽ ⁊ satis est ab co ciuius
agͣesi fuit. causam cñe actiils¬
preseriti aũt uenditoriterĩtiaᷤᷤ¬
dum ẽ. siue autem abũt. siũ pie

Expanded text:
 contra emptorem iudititur stipulatio: magis enim propter absentiam uictus uidetur quam quod malam causam habuiudicatum est ad iudicium non adfuit, alius autem adfuit et causam egit: quid dicemus? ut puta acceptum quidem cum pupillo tutore auctore fuit iudicium, sed absente pupillo tutor causam egit et iudicatum est contra tutorem: quare non dicemus committi stipulationem? etenim actam esse causam palam est. et satis est ab eo cui ius agendi fuit causam esse actam.Praesenti autem uenditori denuntiandum est: siue autem
Abbreviated transcription (Latin):
piorum spectãtur. ⁊ sicuti si alia¬
rum quoꝙ rerum ꝯpłium uã
emptio facta sit ĩstrumentu
qdem ep̃tionis interpõitumu¬
num est. euctionũ autem tot
cautione emptioĩs ꝯpłes fun¬
ã. Ecia funtos neuianũ ⁊ sen¬
num.⁊ ceteros toti t̾edit. cos fũ¬
dos uir titius uiua scia sineꝯ
trou̾sia possedit. post mortẽ de¬
inde seic semprua mrs scic. q̃sti¬

Expanded text:
ur, et sicut aliarum quoque rerum complurium una emptio facta sit, instrumentum quidem emptionis interpositum unum est, euictionum autem tot d una cautione emptionis complures fun.Seia fundos Maeuianum et Seianum et ceteros doti dedit: eos fundos uir Titius uiua Seia sine controuersia possedit: post mortem deinde Seiae Sempronia heres Seiae quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
tesunto in hoc tancum fuit u¬
tił crempto actio ut ẜuus tra¬
derctur. ¶ Si płes michi ĩsoli¬
dum ꝓcuictione tencatimr. d̾¬
ince post euictionem cum urio
fuero cxꝑtus. si agam cũ cetĩs x¬
ter esse ex qua cͤã ouple scipula¬
tio fu̾it interposita. utrũ ex cã
to p̃tio. tunc ñ ꝓ oni aͣt. set
quãti singula uenicrĩt. que e¬
uicta fucrint p̃standum.⁊ sica

Expanded text:
defuncto in hoc tantum fuit utilis ex empto actio, ut seruus traderetur.Si plures mihi in solidum pro euictione teneantur, deinde post euictionem cum uno fuero expertus, si agam cum ceteris, exteresse, ex qua causa duplae stipulatio fuerit interposita, utrum ex causa to pretio, tunc non pro bonitate, sed quanti singula uenierint quae euicta fuerint, praestandum, etia
Abbreviated transcription (Latin):
ciut ti firanen astuuit. sip¬
te. bro indiuisio clucenta e¬
icantur. cluplę stipulatio
pro unte quint̾a ñ quarta
prestabitur. nam quoł pei̾t.
dapinͣm etori iuenctitoriat¬
tulit. ¶Si tofus firctus q̃
funm̃ dimimerat euictus
fit. uire ñ ctiminuetur euit¬
tiois obligatio nonmag
qua sintima. funcdus nit s¬
uus ceterior factus fitsñam ⁊
cõtrario ñ augctur quanti¬
titãs euimctionis sires meli¬
lior fuerit effecta ꝙsi moto r̃¬
re integro qui fuerat tradit᷑
accefsint. ac postea pro in¬
ddiuiso pars quinta totui
bitur. ac si solacc. teuł mule.¬

Expanded text:
stulit. si postea pro indiuiso ducenta euincantur, duplae stipulatio pro parte quinta, non quarta praestabitur: nam quod perit, damnum emptori, non uenditori attulit. si totus fundus quem flumen deminuerat euictus sit, iure non deminuetur euictionis obligatio, non magis quam si incuria fundus aut sus deterior factus sit: nam et e contrario non augetur quantitas evictionis, si res melior fuerit effecta. Quod si modo terrae integro qui fuerat traditus accesserunt ac postea pro indiviso pars quinta totiusbitur, ac si sola duce
Abbreviated transcription (Latin):
catitad. ¶ eua sci funduma
itio titio einciat.et questione
mota fisti noie auctorem late
ut cuictia. sccuta fundus
ablitus. fisto adiudicatus e
neditore pnseñte. qritur cuĩ¬
trix ñ ꝓuocauãt. auenditore
ntt.siue ꝙ tñc obligatus euictꝰ
estinichil aponicur emptrici
adusus uetutorem actio non
uitio suo ⁊ p̃scriptiõn̾t ꝑdi¬
diti idiuctorem reu̾ti nõ tot

Expanded text:
cessitas.Gaia Seia fundum a Lucio Titio emerat et quaestione mota fisci nomine auctorem laudauerat et euictione secuta fundus ablatus et fisco adiudicatus est uenditore praesente: quaeritur, cum emptrix non prouocauerat, an uenditorem ueniret siue quod tunc obligatus, euictus est, nihil proponi, cur emptrici aduersus uenditorem actio non uitio suo ex praescriptione perdidit, ad auctorem reuerti non pot
Abbreviated transcription (Latin):
platõnecũ moricris totis. no¬
mĩe tot dari. qr ⁊ pacisci solc̃at
ne auiͣm excipiatur. ꝙ nͥ este
simile accepi.aliu̾ ost. cͥ differ¬
re cx acͥtiõe aliu abinitõ ĩ tp̃i
stipsari. quo matrimõiu futu¬
rũ ñ at. idꝙ ⁊ aristoĩ ⁊ neratõ ⁊¬

Expanded text:
lationem: 'cum morieris, dotis nomine tot dari?' quia et pacisci soleant, ne a uiua exhibeatur. quod non esse simile accepi: aliud est enim differre exactionem, aliud ab initio in id tempus stipulari, quo matrimonium futurum non sit. idque et Aristoni et Neratio
Abbreviated transcription (Latin):
dit.⁊ trididit. si ĩmatrimoĩo mu¬
lirr doce ¶ẜit.⁊ dos lucio maritices¬
sit. fundus ẽptori auelliñ põt
mannore as apquerat. diuortõ
facto q̃ritur ma̾mor ꝙ osã est
ncq exportatũ ess. cuius ess:
ĩpensas ĩlapidicinas fictas
mułr. anuit p̃stare d̾br. lalto
negat qcꝗͣ prestandũ eẽ qr noc

Expanded text:
dit et tradidit: si in matrimonio mulier decesserit et dos lucro mariti cessit, fundus emptori auelli non potmarmoreas aperuerat: diuortio facto quaeritur, marmor quod caesum neque exportatum esset cuius esset et impensam in lapidicinas factam mulier an uir praestare deberet. Labeo negat quidquam praestandum esse a
Abbreviated transcription (Latin):
qr locũpletior uicetur facta.¬
¶ Si tdãtio cã uir ł uxor fuitu¬
te ñutatur putd. iitti ẜuic¬
tutt̾. ueꝵ põt diuortiũcondici
posse ¶ Siuxor ł maritus ꝙ̧¬
ccptõe quadu doĩtõis cã fũmo¬
ui uoꝰ uit. facta ab iudice. ab so¬
luticẽ. ualebit qd̾ srũ. s ꝯdicit

Expanded text:
hoc locupletior uidetur facta. Si donationis causa uir uel uxor seruitute non utatur, puto amitti seruitutem, uerum post diuortium condici posse. Si uxor uel maritus exceptione quadam donationis causa summoueri uoluerint, facta a iudice absolutione uale
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquantũ iocupletior facta sit młr
ꝯscq̃nt̾ dicemus litis ꝯtestate ip̃s
estimatõne caꝵ spectandã planc
si magni p̃tii p̾cna sũt. sũma tan¬
tũ numerata erit itstituẽcda. ñ ctũ

Expanded text:
in quantum locupletior facta sit muliconsequenter dicemus, litis contestatae tempore aestimationem eorum spectandam. plane si magni pretii praedia sunt, summa tantum numerata
Abbreviated transcription (Latin):
Nũ pat̾dote ꝓ fili ꝓmittit.⁊ do¬
tẽ iegit. sicõ manto legaũ. uidẽcdũ
est an legatu ualeat. ⁊ ñ putoua¬
łe.nã cu creditoritebitor legat
id ꝙ delet. nullũ leg̾atũ est. ꝙ si fi¬
lie legau̾it. ualz legatũ dos eͥ cx
ꝓminõe maito dełttur ⁊ logatũ

Expanded text:
dotem legat, si quidem marito legauit, uidendum est, an legatum ualeat, et non puto ualere: nam cum creditori debitor legat id quod debet, nullum legatum est. quod si filiae legauit, ualet legatum: dos enim ex promissione marito debetur, legatum
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. quam eͥũ in cuius dooi¬
ciium ⁊ ip̃a mulier ꝑ ꝯditiõe.
matrimonii erat rẽcditura.
uel oratione usus sit. id ꝙ u̾ti¬
lius ei ẽ.accipiendum est.

Expanded text:
tum est, quam eum, in cuius domicilium et ipsa mulier per condicionem matrimonii erat reditura. 66uel oratione usus sit, id quod utilius ei est accipiendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
cipi. ueluti ꝙ pat̾ litigator fuiu̾
uel filiã. E uxor iuꝵeꝙ filii pac¬
rẽtes amisert. ⁊ĩ sim̃ilib caĩs cõ¬
gnitionẽ adaliquem modum
sustuier. ¶Senator si negoth
auienis se dptulerit. ł ĩ ꝓuinc¬
cia ñ debet iudiciũ recusare ne¬
gotioꝵ gestoꝵ. s actionẽ cum ex

Expanded text:
or filium vel filiam vel uxor virum vel filius parentem amiserit, et in similibus causis cognitionem ad aliquem modum sustineri. Senator si negotiis alienis se optulerit in provincia, non debet iudicium recusare negotiorum gestorum, sed actionem eum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ris auud opata sũt. s ad os to¬
nationcs ĩteriuꝵ ⁊ urore fac¬
tas. u̾ cx ip̃o iur ses fuant. eius
cui doãte sũt. ⁊ obligatio fit ciuis
d̾ falcidia uͥ possit locũ hic. trac¬
tandu sit cui locũ ita fore opĩor
ẽ aidratio fas er̃cum q dorũ¬

Expanded text:
ris a uiro comparata sunt, sed ad omnes donationes inter uirum et uxorem factas, ut et ipso iure res fiant eius cui donatae sunt et obligatio sit ciuilis et de Falcidia ubi possit locum habere tractandum sit: cui locum ita fore opinor, est. Ait oratio 'fas esse eum qu
Abbreviated transcription (Latin):
natus qr ꝑminu ẽ eis deis testa¬
ri. si m̃o imp̃etraũ. ut testetur cũ
dãpnaretur doãtio ualebit. rã et
mortis cã dorare potit. cui testan
ꝑmissũ est. ¶ Quõ ait oratio cõ¬
sũpsisse. sic accipe telemus ne
id ꝗ toĩtionem accep̃ iocupletõ
factus sit. ceto fisi factus ẽ lccu

Expanded text:
a permissum est ei de his testari si modo impetrauit ut testetur cum damnaretur, donatio ualebit: nam et mortis causa donare poterit, cui testari permissum est. Quod ait oratio 'consumpsisse', sic accipere debemus, ne is, qui donationem accepit, locupletior factus sit: ceterum si factus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uałat. an uõ u ca sola pac̾tõ
irnta sit. q̃ admodu urrita ect. si
põt ꝯtracta ẽptionẽ nõuo ꝯfiuo
inito id pactu funss factaĩ. ⁊ ueĩ
ẽ. pactudũ taxat irritu cẽ. id̃di¬
cemus si toãtionis cã pacti sĩt ne
fugitiuũ aut crionẽ piest. .i. in
uir uxori ĩ diem deb. sine metu
cõmodu tẽporis retẽpta pecĩa
.ẜuare potuit. ¶ ed legaturus
m aut hĩditatua noẽ relicturus es
potes rogitus amc urori mo reũ

Expanded text:
at, an uero ut ea sola pactio irrita sit, quemadmodum irrita esset, si post contractam emptionem nouo consilio inito id pacti fuisset actum. et uerius est pactum dumtaxat irritum esse. Idem dicemus, si donationis causa pacti sint, ne fugitiuum aut erronem praestent, id sine metu commodum temporis retenta pecunia sentire potuerit. Quod legatur‹u›s mihi aut hereditatis nomine relicturus es, potes rogatus a me uxori meae
Abbreviated transcription (Latin):
tas eius. usꝙ ad uitã sũp̃mu
cxitu. s uͥ scinel doãtorc penituit
⁊ heredi ituocãdi potestatẽ tribiui¬
mus. si apparcat defũctu euidẽ¬
ter ituocasse uolũtatt. ꝙ si ĩcb¬
scuro sit. ꝓcliuior cẽ tebr iutex
adꝯplũdam doĩtioc̃ si maritus

Expanded text:
sque ad uitae supremum exitum. Sed ubi semel donatorem paenituit, etiam heredi reuocandi potestatem tribuimus, si appareat defunctum euidenter reuocasse uoluntatem: quod si in obscuro sit, procliuior esse debet iudex ad comprobandam donationem. Si maritus
Abbreviated transcription (Latin):
diui scui patris sui oratc̃e in se¬
natuhabita. auctor fuit sena¬
tui cẽsendi. fulio cmilianor
nũmio albino ꝯsulily u aliqd
larant ex iuris rigore or̃ aũt

Expanded text:
diui Seueri patris sui oratione in senatu habita auctor fuit senatui censendi Fuluio Aemiliano et Nummio Albino consulibus, ut aliquid laxaret ex iuris rigore. Orat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdiuortio ł mutata ẽ uslutas.ł
cad̃ duraũ restauratio tñ matrimo¬
nii ⁊ uolũtas coãtoris ẽ rcilia¬
ta. andc̃tio dur si ꝯstante mitͥ¬
moĩo daĩtor deccẜit ⁊ põt defendi
s fruiusculũ ꝓfecto ualcb̾ toãtio
si fruuusculũ ꝗcut. ¶ Si mułr¬

Expanded text:
diuortio uel mutata est uoluntas uel eadem durauit, restaurato tamen matrimonio et uoluntate donatoris reconciliata an donatio duret, si constante matrimonio donator decesserit? et potest defendi sed friuusculum, profecto ualebit donatio, si friu‹u›sculum quieuit. Si mu
Abbreviated transcription (Latin):
non iitetur locupletior Fcta
ungͥuẽtis. aũ in cibariis. famili
toãtas sibi petunias ĩpẽcuit ¶ e
uircibaria uroris familie uiõ¬
tis ue p̃stititque ĩ isu ꝯmuũe¬

Expanded text:
Non uidetur locupletior facta unguentis aut in cibariis familiae donatam sibi pecuniam impenderit. Quae uir cibaria uxoris familiae iumentisue praestiterit, quae in usu commu
Abbreviated transcription (Latin):
melius dicctur con caesse. ꝓ por¬
tioẽ pretii.nec tãdem spectandu
cẽ. quanti micipia sit̃. s quãtũ ex
p̃tio toationis cã sit iemissũ siẽ
dubiolic auiroł uxor minoris

Expanded text:
melius dicetur communia ea esse pro portione pretii nec tandem spectandum esse, quanti mancipia sint, sed quantum ex pretio donationis causa sit remissum: sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ q̃ pena petebatur p̾scripsit. q̃¬
si appellari ñ p̃oss. tolimaliex tp¬
tionem impene petitionẽ obsta¬
turã ꝑhanc ergo ex ceptionem
quelã appellandi spocies ẽ cum
uccat retractare de srã arbitri. e¬
de officio arbitr trac̾tãtib scien¬
dũ est õmnẽ tractatũ ex ip̃o co

Expanded text:
apud quem poena petebatur, rescripsit, etapud quem poena petebatur, rescripsit, etiamsi appellari non potest, doli mali exceptionem in poenae petitione obstaturam. per hanc ‹er›go exceptionem quaedam appellandi species est, cum liceat retra‹cta›re de sententia arbitri. De officio arbitri tr‹a›ctantibus sciendum est omne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pͥma rõe poterit uiteri iniquũ
ut ĩ ipĩus potestate sit. s ħ tale eĩt
quale si actionem uelit dictars ꝙ
facere ei licet. s cõpmissum illud
comꝑauimus ordinarie actioni
ut non alias audiatur desiterãs
Sus faciat cõtrouersiam hñdita¬
turũ est p̃ iudicium hr̃̾ditati.si
arbit̾ snãm dicat. ergo intereaũ¬
hibẽdus ẽ arbiter.dies cõpinis¬
si ꝓferrite põt. ñ cum ex ꝯuentio¬
ne. s cum iussu arbitri eã ꝓferri
necesse ẽ. ne pera cõmittat᷑. ¶ Si
arbiter sese celare tẽptau̾it. pre¬
tor. cum suestigare tete̾t. ⁊ sidiu
nĩ paru̾it. mulcta adu̾sus eumdi¬
cenda est. Cum impłes cõꝓnus¬
sum est. ea ꝯditione ut qulet ł.c
unus dixiss snãm. ci staretur. a¬
ẽ cogeti: at si ca ꝯditione ut om̃s
dicant. ł qud̃ de maioris partisc
sententia placuerit. ñ debet sin
chilominus nullo cogenie di¬
cere ꝑseuerasset. libello cuiusca
io querẽtis. impator ãto. subscp¬
sit posse eũ uti doli maiꝰ excepe¬

Expanded text:
 ratione poterit uideri iniquum, ut in ipsius potestate sit. sed hoc tale erit, quale si actionem uelit dictare, quod facere ei licet. sed compromissum istud comparabimus ordinari‹ae› actioni, ut non alias audiatur desiderans Si is faciat controuersiam hereditaturum est praeiudicium hereditati, si arbiter sententiam dicat: ergo interea inhibendus est arbiter. Dies compromissi proferri potest, non cum ex conuentione, sed cum iussu arbitri eam proferri necesse est, ne poena committatur. Si arbiter sese celare temptauer‹i›t, praetor eum inuestigare debet, et si diu non paruerit, multa aduersus eum dicenda est. Cum in plures compromissum est ea condicione, ut quilibet uel unus dixisset sententiam, eo staretur, aest cogetur: at si ea condicione, ut omnes dicant, uel quod de maioris partis sententia placuerit, non debet sing diceret, nihilo minus nullo cogente dicere perseuerasset, libello cuiusdam id querentis imperator Antoninus subscribsit posse eum uti doli mali excep
Abbreviated transcription (Latin):
non postest. plurib autemiocis pos¬
sit. cogitur ꝑ iurare. ħ au̾tem tunc izi¬
petrabitur. cum iustacã esse uicetur.
ꝗd enim si cũ erat ĩ municipionoiuit
ꝑeũ stetĩt quominus ibi uͥ desiterat
satis daret

Expanded text:
non potest, pluribus autem locis possit, cogitur peierare. Hoc autem tunc impetrabitur, cum iusta causa esse videbitur. quid enim si, cum erat in municipio, noluit per eum steterit, quominus ibi, ubi ire desiderat, satisdaret
Abbreviated transcription (Latin):
ucret. hĩs postulet ut de posseffione
decedat: ꝑatuq se dicat ĩnumicipio
caucre. impetrare ñderebit. du̾isum si
sine culpa aut tolo hr̃dis. missus sit
imposseffionẽ. ¶Iubet᷑ iuirare docalũ¬
pnia ne quis uerandi magis adu̾sa¬
riicausa. forsitancũ rome poss satis¬
dare. ĩ municipiũ euocet.s: ꝗl daor¬
tur. ucluti parẽtib. ⁊ patronis. Sic
autem iurare delet ꝗ ĩmunicipiu
nrenuttitur. rome se satisdare nõ
posse ⁊ iͥ posse quo postulat remitti.
idꝙ sine calũpnie cã facere. nã sicñ
est cõpellẽdus irrare. alibi se qua
co ioco fatisdare ñ posse. qr si rome¬

Expanded text:
s postulet uti de possessione decedat paratumque se dicat in municipio cavere: impetrare non debebit. diversum, si sine culpa aut dolo heredis missus sit in possessionem. Iubetur iurare de calumnia, ne quis vexandi magis adversarii causa, forsitan cum Romae possit satisdare, in municipium evocet: seditur, uelut parentibus et patronis. sic autem iurare debet qui in municipium remittitur 'Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postulat remitti, idque se non calumniae causa facere': nam sic non est compellendus iurare 'alibi se quam eo loco satisdare non posse', quia si Rom
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ⁊ is tecosserit. an p̃tium ciusde
deltat. ñ erum dcłct stichi ꝓmis¬
sor. si cum uc̃lidiss. mortuo co si
nulla mora p̾cessisset ẜ ubi hr̃dita¬
didi. põt uiteri ut negotium cu̾s ꝑo¬
tus agam quã hcitditatio s boc.
inre singulan ñ potest cͥredi. nam
si eũtem homino tibi uenditoro ⁊
nec dum tradito eo alii quoꝙ uendi
um cium uoĩs uenditi ñ cx re. set
ꝓpt̾ negotuãtionẽ ꝑcipitur: et sic
sit quas alii ñ uendłdissem. tibi eͥ
itm tciclm ñ actioncm ãt cum he¬
reditas uerut. tacut hoc agi udef
possicc̃te᷑ pctii. ⁊ litis estimations
acccpi. utrum p̾tium illi tcito ã

Expanded text:
is decesserit, an pretium eiusdem debeat? non enim deberet Stichi promissor, si eum uendidisset, mortuo eo, si nulla mora processisset. sed ubi hereditadidi, potest uideri, ut negotium eius agam quam hereditatis. sed hoc in re singulari non potest credi: nam si eundem hominem tibi uendidero et necdum tradito eo alii quoque uendum enim hominis uenditi non ex re, se‹d› propter negotiationem percipitur et sic sit, quasi alii non uendidissem: tibi enim rem debebam, non actionem. at cum hereditas uenit, tacite hoc agi uidetur, possidente petii et litis aestimationem accepi, utrum pretium illi debeo an
Abbreviated transcription (Latin):
arclitatis uendite p̃tiũ
ꝓ parce. iccep̃. itliquũ empto¬
it ñ soluente. q̃situm ẽ. ancõ¬
pora hĩtutaria pignoris noĩc

Expanded text:
reditatis uendita: pretium pro parte accepit reliquum emptor‹e› non soluente: quaesitum est, an corpora hereditaria pignoris no
Abbreviated transcription (Latin):
ancilla facta parit ꝓlacuit cũ ꝙti
sciturlib̾um nascin intẽst iustis
nuptiis ꝯcep̃. in uulgo. qr ñ teb
calamitas matris nocẽ ei ꝗ inuẽ¬
tit ẽ. ex ħ quesitum ẽ. si ancilli
gnãs manumissa sit. tcm̃. incilli
posici facta au̾ce pulsaciuitate pe

Expanded text:
ancilla pariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci. nec interest iustis nuptiis concepit an uolgo, quia non debet calamitas matris nocere ei qui in uentre est.Ex hoc quaesitum est, si ancilla praegnas manumissa sit, deinde ancilla postea facta a
Abbreviated transcription (Latin):
risilius ñ impeditũ debi
quomninus inofficiosum testa¬
m̃tum matris accusaret. si p̃at̃
cius legatũ ex testõ oni̾s accepis
s ł adiss hĩtlitatẽ quãqͣ in eius
eẽt potestaͣte nec ꝓhib̾i patrem
dixi iure filii accusare.nã in die¬
natio filii ẽ. ⁊ q̃rebatur si ñ obti¬
niuss in accusando. an ꝙ patri
datũ est plubicartt᷑.qm̃ alii cos¬
mo̾dũ uictorie ꝑit. ⁊ ĩrac cã ni¬
chi cx officio patris. s totũ te me
ritis filii agiti ⁊ ĩclinãdumẽ
ñ pcłe patrẽ sibi datũ si sccłmte¬
stam̃tum ꝓnũtiatũ fuiss. mul¬
to magis si michi logatũ testac¬
tor dodit cuiꝰ te inofficioso testam̃¬
to filius agens docessit. me nĩde
relicto. eoꝙ intlitariã causam ꝑt¬
regi e uictus sim. id ꝙ m ex te¬
stam̃to relictũ est. ñ ꝑdam utiꝙ
si iã defũctus agere ceꝑat. itẽꝙ.
si arrogaui cum ꝗ ĩstituerat li¬
tem de inofficioso testõ eius qui
mͥ legatũ tedit. litẽꝙ pegero no¬

Expanded text:
ilius non impeditur, quo minus inofficiosum testamentum matris accusaret, si pater eius legatum ex testamento matris accipiet uel adisset hereditatem, quamquam in eius esset potestate: nec prohiberi patrem dixi iure filii accusare: nam indignatio filii est.Et quaerebatur, si non optinuisset in accusando, an quod patri datum est publicaretur? quoniam alii commodum uictoriae parat et in hac causa nihil ex officio pats filii agitur. et inclinandum est non perdere patrem sibi datum, si secundum testamentum pronuntiatum fuisset.Multo magis si mihi legatum testator dedit, cuius de inofficioso testamento filius agens decessit me herede relicto, egoque hereditariam causam peregi et uictus sum: id quod mihi eo testamento relictum est, non perdam: utique si iam defunctus agere coeperat.Item si adrogaui eum, qui instituerat litem de inofficioso testamento eius qui mihi legatum dedit, litemque peregero no
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtlis scͥpti qͣi tertiam pãtẽ hit¬
ditatis tacite rogatus eẽt eim
restituert. reliꝗd eã actionẽ. ̃
łi de seru̾isse querelã. et iõ non
ꝓhiltri eum repetẽ inchoatam
actionẽ item quesitum ẽ. anh̃s
audiendus ẽ ante inofficiosi q̃¬
relam actam. desiterãs restitui si¬
bi caq̃ soluit. izdi ei qui sciẽs in¬
tebitum fidei cõmifsũ solũ. nullã
repetitionẽ ex ea cã competẽ. idem

Expanded text:
i tertiam partem hereditatis tacite rogatus esset ei restituere, reliquit eam actionem, non uideri deseruisse querellam et ideo non prohiberi eum repetere inchoatam actionem.Item quaesitum est, an heres audiendus est, ante de inofficiosi querellam actam desiderans restitui sibi ea quae soluit. respondit ei, qui sciens indebitum fideicommissum soluit, nullam re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsit hr̃s scriptus. cx lib̾is. ã ex extrãcis
uel municipib. Sihis extiterĩ cio
e testam̃to institutus ẽ.ꝙ te inossici¬
so arguere uolo. ñ mic̾ nocebit. maxi¬
inc si eã por̾tionẽ non possittã. uel iu¬
re suo possiteã diuersum dicẽdumꝰ ẽ¬

Expanded text:
sit heres scriptus ex liberis an extraneis uel municipibus. Si heres extiterim ei, qui eo testamento institutus est quod de inofficioso arguere uolo, non mihi nocebit, maxime si eam portionem non possideam uel iure suo possideam. Diuersum dicemus,
Abbreviated transcription (Latin):
scritẽtiam diccit. ⁊d̾ pd̃p scribit.
site meis soł ꝯtroucrsus sit cõpnus¬
sum. ate̾ te ꝓtram sin scipulatus. ͥ¬
idendũ nẽ ñ sit compromissum
scu res moucatur ñ uitto. na si id¬
co q de unius ꝯtrouersiis solum cõ¬
ꝓmissum ẽ. nuua rãtione. ucet ẽ et
de urr ie compromittẽ siud ar io

Expanded text:
 scribit, si de meis solis controversiis sit compromissum et de te poenam sim stipulatus, videndum ne non sit compromissum. sed cui rei moveatur, non video: nam si ideo, quia de unius controversiis solum compromissum est, nulla ratio est: licet enim et de una re compromittere: si vero
Abbreviated transcription (Latin):
nũ.⁊ ulterius trahunt spõ¬
silia. ueluti ualitudo spõsi frõ¬
se ue.ł mortes parẽtum. as
capitalia cͥmina. aũ longitio
ies ꝑgrinationes. q̃ ex necessi¬
tate fiunt.

Expanded text:
nium et ulterius trahunt sponsalia, ueluti ualetudo sponsi sponsaeue uel mortes parentium aut capitalia crimina aut longiores peregrinationes quae ex necessitate fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dio etatis spõsalia esfici possũt
si m̃o id ficri. ib utraq ꝑ sca in¬
telligatur.i. siñ sint minores
quam septem annis.
nec ipẽ uxorem ducere nec filio
suo ĩmatrimonio adiungat ̃s¬
tat scras tantum ꝙ te nuptiis
tractamnuo.⁊ ad sponsalia ꝑtĩe

Expanded text:
dio aetatis sponsalia effici possunt, si modo id fieri ab utraque persona intellegatur, id est, si non sint minores quam septem annis. nec ipse uxorem ducere nec filio suo in matrimonio adiungere potest. scias tamen, quod de nuptiis tractamus, et ad sponsalia pe
Abbreviated transcription (Latin):
scmꝑ esse dĩdam.s płumq ipstim
p̃roramn d̾itit cognostre. ancaptus
sit. ⁊ sic ĩintegrum iestitu̾e. nec eru
utiq qr minor est. statim ꝯcitum¬
scritum se docuit: p̃terei crt pͣtio
ista siuc cognitio. statũ temꝰpus ptꝰ
anitum uicessimũ qntum ñca̾tt

Expanded text:
umque ipsum praetorem debere cognoscere, an captus sit, et sic in integrum restituere: nec enim utique qui minor est statim et circumscriptum se docuit. praeterea exceptio ista siue cognitio statutum tempus post annum uicensimum quintum non
Abbreviated transcription (Latin):
agtut accipe cebemus ipsummrã
nec srnsri adicitu ꝯditionetei¬
tanam si reus iurauit nemine
euisiurandũ teferett ꝓte idius¬
iurãdum non tucbitur. sibie̾ u

Expanded text:
agetur accipere debemus ipsum reum. nec frustra adicitur 'condicione delata': nam si reus iurauit nemine ei iusiurandum deferente, praetor id iusiurandum non tuebitur: sibi enim
Abbreviated transcription (Latin):
ris dictione iogatis tuis dederis. cõ¬
seques est. ut q̃ de suspectis tutorib¬
b possĩt cognoscere. ¶ ut possossio
bonoꝵ detur. ł si cui dampn ĩfec¬
ti ñ caueatur. ut is possitere iute¬
atur: aut uẽtiͣs nomine ĩpossessio¬
ne mulier.Ẽ is cui legatum ẽ le¬
gat᷑ͦoꝵ fuãtoꝵ causa impossesione c
tioncm mandare altĩ non p̃osse. c¬
manifestum est. ¶ Ondatauiris.¬

Expanded text:
risdictionem legatis tuis dederis, consequens est, ut etiam de suspectis tutoribus possint cognoscere.' Ut possessio bonorum detur, uel si cui damni infecti non caueatur ut is possidere iubeatur, aut uentris nomine in possessionem mulier, uel is cui legatum est legatorum seruandorum causa in possessionem tionem mandare alteri non posse manifestum est.Mandata iuris
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ isꝗ quasi cͥcfensor ĩrem actione cõ
uenitur p̾ter solitam fatis dacionem
iudicitum solui q̃ de rãto deut cau̾e
ꝗd aum si in ħ iudicio rem meã ẽẽ pro¬
nũtictur ituersus uic cuiꝰ defensor. ex¬
titãt. uelit fũdum uẽcticare ne ñ raz¬
tuĩ non uidebitur hab̾e ꝙ iudicatum
psens causam ogiss quictus cĩt. si ai
me uĩdicaret exceptione re iudicate
nãiudicatur rẽ meam cẽ. simul iudi¬
catur illiꝰ non ẽeRati abhinitiõis
aũ satzdauo. añ utis ꝯtestationẽ aꝓ
curatore exigitur. ceterũ utt ꝯtestatio

Expanded text:
et is, qui quasi defensor in rem acet is, qui quasi defensor in rem acuenitur, praeter solitam satisdationem iudicatum solui etiam de rato debet cauere. quid enim si in hoc iudicio rem meam esse pronuntietur, reuersus ille, cuius defensor extiterat, uelit fundum uindicare: nonne ratum non uidebitur habere quod iudicatum praesens causam suam egisset et uictus esset: si a me uindicaret, exceptione rei iudicatae iudicatur rem meam esse, simul iudicatur illius non esse.Ratihabitionis autem satisdatio ante litis contestationem a procuratore exigitur: ceterum semel lite con
Abbreviated transcription (Latin):
cognicio de mn uit̾ restitucione. cũ minor
ꝓcuraitor existit. tebet cau̾c hic ꝓcuratõ.
et ratãitm dñum habiturũ ne forte do¬
minus itu̾sus uelit. ꝗd petcret itẽ iudi¬
catum solui ut siꝗd forte ꝓpt̾ hanc rodi¬
dictum scribit Itẽ ait ⁊ si suspectus tu¬
tor postulctur defensorẽ eius oporiore q̃
drato caucͣtur ne reu̾sus uie uelit retric¬
tare ꝙ actum esti s ñ ficile p̃ ꝓcuritor̃
quis suspectus accusabitur. qͥsn famec
natim. aut sictiã absẽte tutore q̃i non
d̾ Lõꝑ scubit. nõ omnes actiones
s ꝓ pͥcuratorem posse quẽ instituere tẽĩ¬
ꝙ ut liberiq ĩpotestate ab sentis dicũt᷑
ducatur. inĩdictũ ñ posse cesiterare ait ͦ ͥ¬
nifi ut uilianus ait cã cognita. idẽ et
si ei nominatim u mandatum sit
et. ualitudine p̾ãt ł aua iusta cã. impe¬
diatur. ¶Si stipuletur ꝓcurator dãpni
ĩ foctie iegatoꝵ debebit de rato caue. ui

Expanded text:
cognitio de in integrum restitutione, cum minor cognitio de in integrum restitutione, cum minor curator existit: debet cauere hic procurator et ratam rem dominum habiturum, ne forte dominus reuersus uelit quid petere, item iudicatum solui, ut si quid forte propter hanc restidictum scribit.Item ait, si suspectus tutor postuletur, defensorem eius oportere etiam de rato cauere, ne reuersus ille uelit retractare quod actum est. sed non facile per procuratorem quis suspectus accusabitur, quoniam famnatim, aut si etiam absente tutore, quasi non  scribit non omnes actiones per procuratorem posse quem instituere. denique ut liberi, qui in potestate absentis dicuntur, ducantur, interdictum non posse desiderare ait nisi, ut Iulianus ait, causa cognita, id est si et nominatim ei mandatum sit et pater valetudine vel alia iusta causa impediatur. Si stipuletur procurator damni infecti vel legatorum, debebit de rato cavere. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
gesimo quarto scribit. ut puta ut¬
ius iurãdum ꝓcuratori retulit. uira¬
uit absẽti dari oport̾e. dit n iudicioe
suo noĩe ꝓpttr suũs ius uirãdume̾¬
neque cͥ ħ ac̃cio dño comꝑetẽ poruit
ri ꝯstitutũ c̾. ⁊ ex ea cã. xit dubitã¬
dum ñ est ꝗn locuis sit de rato cauc¬
uilianũ utrum dnũuĩ solum ratam
dũ nec ulł ub ad quẽ ea res ꝑtĩnet cͤc¬
ditores ꝯtineri. nam nͣe ip̃i dno h ĩ
rant cautio.Si dodote agat pat̾ ca¬
u̾e cebet ratam rem firm habiturã.
s ⁊ desendere eam deret ut ⁊ marctr
scribit. ¶ Si pat̾ fiii noĩe in iuriarũ
agit. cũ due sũt actiones. una patͥs
aitĩ fuii. cefsit de ratocaucio.Sista¬
tus ꝯtrõusiam cuĩ faciat ꝓcuritori
uitutem petat. deret cau̾e ratam it̃ dñu
lubituru. ⁊ ita eicto scriptuᷤ ut ce utro ꝙ
latert quasi actor halcatur¶Estasũs quo
ꝗs ciustẽ. iccionis nõe ⁊ derito caueit et
iudicatum solui ut puta posturata estr

Expanded text:
simo quarto scribit. ut puta iusiurandum procuratori rettulit, iurauit absenti dari oportere: agit hoc iudicio suo nomine propter su‹um› ‹i›usiurandum neque enim haec actio domino competere potuitri constitutum est et ex ea causa agat: dubitandum non est quin locus sit de rato cauIulianum: utrum dominum solum ratam dum nec illis uerbis 'ad quem ea res pertinet' creditores contineri: nam nec ipsi domino haec incumbebat cautio.Si de dote agat pater, cauere debet ratam rem filiam habituram: sed et defendere eam debet, ut et Marcellus scribit.Si pater filii nomine iniuriarum agat, cum duae sint actiones una patris altera filii, cessat de rato cautio.Si status controuersiam cui faciat procurator, vitutem petat, debet cavere ratam rem dominum habiturum. et ita edicto scriptum est, ut ex utroque latere quasi actor habeatur. Est et casus, quo quis eiusdem actionis nomine et de rato caveat et iudicatum solvi. ut puta postulata est