comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ualli fec̃ eq̃s seuisꝙ aͣmatura. Nũc ab tergo nẽ ab sacẽnb̾ octũrendo fatiga¬
bat mombat᷑q. S cũ ad̾ arebros tumltus signa cõsisterẽt et nũc cq̃sttia nuĩc
cĩ uelicib auxiliisq pedicũ p̃lia cõsererẽt suꝑueneiũt legiones: Inde nõ ia
pugna ss tracidatio uelud pecoꝵ fien donee ip̃e dux ac fuge auctor in ꝓrimos
cossos cum sexmilib fe̾me semiermiũ euasit. Ceti cesi captiq castra cumltuana
raptĩ peni tumulo editissimo cõmunierũt. Acq iñ cũ hostis ne qͥꝙͣ subite iniquo
ascensu conat᷑ eẽt haut difficult᷑ sese tutati sũt s obsidio in sero nudo atq ĩopi
uix in paucos dies tolembilis erit. Itaq cũisiciones ad hostẽ fiebat. Postre¬
mo due ipe nanib acreptis uec ꝓcul ĩ abent mart nate relicto ex̃citu gadis

Expanded text:
ualli fecit. eques leuisque armatura nunc ab tergo nunc ab lateribus occurrendo fatigaualli fecit. eques leuisque armatura nunc ab tergo nunc ab lateribus occurrendo fatigabat morabaturque, sed cum ad crebros tumultus signa consisterent et nunc equestria nunc cum uelitibus auxiliisque peditum proelia consererent, superuenerunt legiones. inde non iam pugna sed trucidatio uelut pecorum fieri donec ipse dux fugae auctor in proximos colles cum sex millibus ferme semermium euasit; ceteri caesi captique. castra tumultuaria raptim Poeni tumulo editissimo communiuerunt, atque inde cum hostis nequiquam subire iniquo adscensu conatus esset haud difficulter sese tutati sunt. sed obsidio in loco nudo atque inopi uix in paucos dies tolerabilis erat; itaque transitiones ad hostem fiebant. postremo dux ipse nauibus accitis—nec procul inde aberat mare—nocte relicto exercitu Gades
Abbreviated transcription (Latin):
ris hoscib castra saxis undiq cura ex ꝓpinquis uallib cõgestis augent uallu
munimĩto sese qñ in armis paꝵ p̃sidii foret defensuri. S crãsitio socioꝵ faga
ut tutior moni uide̾tur fecit pͥnapiũ defectionis ab attene regulo c̾decanoꝵ fuc¬
tus est. Is cum magna ppłariũ manu cr̃affugit iñ duo mun̾ita oppida cũ pre¬
sidiis tradica a p̃fectis rͦ. Et ne lãtius inclinatis semel ad defectiõe aĩs ser¬
perer res silentio ꝓxime noctis hasdiibal casti mouet. Scipio ut pͥma luce
qui in stationib erãt retulerũt ꝓfectos hostes p̃misso equitacu sigua feͣn
iuber. Adeoq citato agmine ducti sũt ut si uia recta uestigia sequẽtes issẽt
hant dubie assecitun fuenit s ducib est credicũ brrui aliud eẽ iter ad boetĩ
fluuiũ ut tm̃señtes aggrede̾nt̾. hasdnibal dauso tm̃sicu fluminis ad aceauũ

Expanded text:
ris hostibus castra, saxis undique circa ex propinquis uallibus congestis augent uallum, ris hostibus castra, saxis undique circa ex propinquis uallibus congestis augent uallum, munimento sese quando in armis parum praesidii foret defensuri; sed transitio sociorum fuga ut tutior mora uideretur fecit. principium defectionis ab Attene regulo Turdetanorum factum est; is cum magna popularium manu transfugit; inde duo munita oppida cum praesidiis tradita a praefectis Romano; et ne latius inclinatis semel ad defectionem animis serperet res, silentio proximae noctis Hasdrubal castra mouet. Scipio, ut prima luce qui in stationibus erant rettulerunt profectos hostes, praemisso equitatu signa ferri iubet; adeoque citato agmine ducti sunt ut, si uia recta uestigia sequentes issent, haud dubie adsecuturi fuerint: ducibus est creditum breuius aliud esse iter ad Baetim fluuium ut transeuntes adgrederentur. Hasdrubal clauso transitu fluminis ad Oceanum
Abbreviated transcription (Latin):
ti ecornib in mediam aciem sese intulem̃t. Fessi ig cõporib aĩsq retulere
uedẽ ordines tꝯ̃ seruãtes hauc secus ꝙͣ si imꝑio ducis cederẽt integre aciẽs
S cũ eo ipõ acnus uͥ incliatã sensere uictores se undiq inueherẽt nec facile
impet᷑ substũ posset ꝙͣꝙͣ̃ retinebat obsistebatq cedentib hasdnibal ab tergo
eẽ cosles cutũq receptũ si modice se reciperẽt damitans cam̃ uĩcente metu ue¬
signa uiderũt in tegra fuga in castra pauidi cõpellunt᷑ nec ꝓcul uallo romanꝰ
abenit. Cepissetq canco imperu castra ni se ex uehem̃t sole qͣlis int̾ graues
mibres nubes effalget canca uis aque deieasset ut uix in castiu sua recepe¬
rĩt se uictores quosdam et̃ religio ceꝑit ultius quicꝙͣ eodie conandi. Car¬
chaginẽses ꝙͣꝙͣ fexos sabore ac uulnenb nox imberq ad noc̃iam quietẽ uoca¬
bat cam᷑ quia met̾ et ꝑiculum cessandi nõ dabat tp̃s pͥma luce oppugnatu¬

Expanded text:
m sese intulerant. fessi igitur corporibus animisque rettulere pedem, ordines tamen seruantes haud secus quam si imperio ducis cederet integra acies. sed cum eo ipso acrius ubi inclinatam sensere rem uictores se undique inueherent, nec facile impetus sustineri posset quamquam retinebat obsistebatque cedentibus Hasdrubal ab tergo esse colles tutumque receptum si modice se reciperent clamitans, tamen uincente metu uesigna uiderunt, integrata fuga in castra pauidi compelluntur. nec procul uallo Romanus aberat; cepissetque tanto impetu castra nisi ex uehementi sole, qualis inter graues imbre nubes effulget, tanta uis aquae deiecta esset ut uix in castra sua receperint se uictores, quosdam etiam religio ceperit ulterius quicquam eo die conandi. Carthaginienses, quamquam fessos labore ac uolneribus nox imberque ad necessariam quietem uocabat, tamen quia metus et periculum cessandi non dabat tempus prima luce oppugnatu
Abbreviated transcription (Latin):
ullius cõsiliũ impñs in spẽm audati re ipa rut̾i fuisse ꝙͣ suũ ad ce̾tã eos se uicto¬
riam ducẽ. Quipe ad quod bellum collega nõ añ ꝙͣ ad sacietatom ip̃i peditum
atq cquitũ date absenatu copie fuissẽt̃ maiores instructioresq ꝙͣ si adu̾sus ip̃m
hãnibalem uet ꝓfeit᷑ sit eos ip̃os ꝙͣtũcũq uinũ mom̃tũ ad dident rem ome¬

Expanded text:
ullius consilium imperatoris in speciem audacius, re ipsa tutius fuisse quam suum: ad certam eos se victoullius consilium imperatoris in speciem audacius, re ipsa tutius fuisse quam suum: ad certam eos se victoriam ducere; quippe ad quod bellum collega non ante quam ad satietatem ipsius peditum atque equitum datae ab senatu copiae fuissent, maiores instructioresque quam si adversus ipsum Hannibalem iret, profectus sit, eo ipsi si quantumcumque virium momentum addiderint, rem om
Abbreviated transcription (Latin):
itasia eẽ. Quipe et hasdnibale patre eodẽ amilcare genitũ eque in pigiũ ducem ꝑ
tor in hispania romano ex̾atatũ bello gemina uictona insignem duob ducib cum
clanssimis ex̾atib deleris. Nã itinis quidẽ celentate ex hispania cõcitatis ad ama
gassias gentib młto mag̃ ꝙͣ hãnbale ip̃m głiari posse. Quippe in his locis hũc
cossegisse ex̾citũ quib ille maiorẽ ꝑcem militũ fame ac frigore q̃ miẜima mortis
genem sũt amisisset. Adiciebat et̃ piti roꝵ hispanie aut cũ ignoto duce. c̃. nerone
cõgressuꝵ s quẽ in loco ĩpedito dephensus forte aue secus ꝙͣ pͥueꝵ cõscnbendis
fallacib cõditionib pacis fiuistrnt̾ elusisse oiã maiori et̃ uero p̃sidiali hostiũ in ho¬
hosto fecent ut detegi cõsiliũ saris tutũ ẽẽt paucos milites alloquit᷑. Negat

Expanded text:
Italia esse. quippe et Hasdrubalem patre eodem Hamilcare genitum, aeque inpigrum ducem, Italia esse. quippe et Hasdrubalem patre eodem Hamilcare genitum, aeque inpigrum ducem, per tot annos in Hispania Romano exercitatum bello, gemina victoria insignem, duobus exercitibus cum clarissimis ducibus deletis. nam itineris quidem celeritate ex Hispania et concitatis ad arma Gallicis gentibus multo magis quam Hannibalem ipsum gloriari posse; quippe in iis locis hunc coegisse exercitum quibus ille maiorem partem militum fame ac frigore, quae miserrima mortis genera sint, amisisset. adiciebant etiam periti rerum Hispaniae haud cum ignoto eum duce C. Nerone congressurum, sed quem in saltu impedito deprensus forte haud secus quam puerum conscribendis fallacibus condicionibus pacis frustratus elusisset. omnia maiora etiam vero praesidia hostium, minohoste fecerat, ut detegi consilium satis tutum esset, paucis milites alloquitur. negat
Abbreviated transcription (Latin):
ea p̃sidium uelle ut ad icer pati oẽs ẽẽnt. Profect᷑ nocte flexit in picenũ. Et cõ¬
sul quidẽ ꝙͣtis maximis icinibus potat ad cossegã ducebat resicro. q̃. cacio segato
qui castris p̃essec. Rome nõmi̾ terrons ac tumult erat ꝙͣ fuerat biẽno añ cum
castra punica obiecca rͥs menib portisq fuerãt. Neq satis cõstabat cãs cã aut¬
audact̾ cõs saudarẽt uictupemiẽt ne apparebat quo nicħ iniquius est ex euẽtu
ec gassiam peteret castra resinquẽtẽ. Nulla alia re tutiora ꝙͣ e̾rore hostis qui ducẽ
inde am ex̾cit̾ paͬtem abẽẽ ignoiaret. Quid futuꝵ si id palam fiat et ut auc
in sequi neronem cum sexmilib armatoꝵ ꝓfectũ hãnbał toto excitu uelit aut ca¬
stra iuade̾ p̃de relicta siñ uinb siñ imꝑio smñ auspitio. ueres ei belli dades socos ꝓ¬

Expanded text:
ea praesidium uelle; ut ad iter parati omnes essent. profectus nocte flexit in Picenum. et conea praesidium uelle; ut ad iter parati omnes essent. profectus nocte flexit in Picenum. et consul quidem quantis maximis itineribus poterat ad collegam ducebat, relicto Q. Catio legato qui castris praeesset. Romae haud minus terroris ac tumultus erat quam fuerat quadriennio ante cum castra Punica obiecta Romanis moenibus portisque fuerant. neque satis constabat animis tam audax iter consulis laudarent uituperarentne; apparebat, quo nihil iniquius est, ex euentu et Galliam peteret, castra relinquentem nulla alia re tutiora quam errore hostis qui ducem inde atque exercitus partem abisse ignoraret. quid futurum, si id palam fiat et aut insequi Neronem cum sex milibus armatorum profectum Hannibal toto exercitu uelit aut castra inuadere praedae relicta, sine uiribus, sine imperio, sine auspicio? ueteres eius belli clades, duo
Abbreviated transcription (Latin):
in opinatũq s ceptum nõ minorẽ apd ciues ꝙͣ hostes t̾roie fucet̾ ⁊petuitũ in r¬
magnã setitiã ex magno meru u̾teret licris hasdrubalis rͫ ad senatũ missis simł
er ip̃e patres cõscͥpͥtos quid pannet ed̾ocet ut cũ in umbna se occu̾sur hasdrubal
fratn senbat legionẽ a capua rͣ arcessanc dilccum rͦ habeãt excitũ urbanũ ad naͣ¬
niam hosti opponãt. hec senacui scͥpta. Pmissi icẽ ꝑ agtũ larnatẽ marrucinu
ferentanũ ũcucisianũ qͣ ex̾citu ductur᷑ enit ue os̃ exagns urbibq comeat pacts¬
militi ad uescendũ in uiã defe̾ier equos ium̃taq alia ꝓducerẽt ut uehiculoꝵ fe¬
ssis copia eẽt. Ipe de toto excitu cuuũ socioꝵq ꝙ roboris ent delegit sex milia
pedicũ mille equites ꝓuũtiat oocupare se in lucanis ꝓximã urbem p̾unicũq in

Expanded text:
inopinatum, quod coeptum non minorem apud ciues quam hostes terrorem faceret, perpetratum in inopinatum, quod coeptum non minorem apud ciues quam hostes terrorem faceret, perpetratum in magnam laetitiam ex magno metu verteret— litteris Hasdrubalis Romam ad senatum missis simul et ipse patres conscriptos, quid pararet, edocet: ut, cum in Umbria se occursurum Hasdrubal fratri scribat, legionem a Capua Romam arcessant, dilectum Romae habeant, exercitum urbanum ad Narniam hosti opponant. haec senatu scripta. praemissi item per agrum Larinatem Marrucinum Frentanum Praetutianum, qua exercitumiliti ad uescendum in uiam deferrent, equos iumentaque alia producerent ut uehiculorum fessis copia esset. ipse de toto exercitu ciuium sociorumque quod roboris erat delegit, sex milia peditum, mille equites; pronuntiat occupare se in Lucanis proximam urbem Punicumque in
Abbreviated transcription (Latin):
ne regio ea sin p̃sidio eẽt arressiebat. Int hec ab hasdrubale poscꝙͣ a placẽtie ob¬
sidione abscessit. iiiiͬ. galli equites duo numide cum lictis missi ad hãnibalem
cum ꝑ mediũ hostem cotã ferme songitudinẽ italie em̃si cẽnt dũ meraponcum
crd̾ente hambalem secat᷑ ĩctis itmib taientũ delaci a uagis ꝑ agros pabu laton¬
bus rͥs ad. Q. claudiũ ꝓ p̃core ded̾ ucũt᷑ eñ pͥmo inc̾tis implicantes Rnsis. ut
met̾ torm̃coꝵ ad mot̾ facen uem coegit edocuenĩt lm̃s se ab hasd̾nibale ad hãm¬
balem fr̾ie.Cum his licris sic̃ enãt signatis.s. uenginio.ł R. mił ducendi ad dau¬
dium cõs andunt᷑ due simł turme sãnitũ p̃sidii causa misse. Qui ubi ad cõsu¬
lem ꝑuener̃t licrẽq lecre ꝑ int̾prete sũt ec ex captius ꝑoictacio stã cũ claudius
suos cum hoste destinato a senatu bellum gereret audendum aliquid in ꝓuisum

Expanded text:
ne regio ea sine praesidio esset arcessierat. inter haec ab Hasdrubale postquam a Placentiae obne regio ea sine praesidio esset arcessierat. inter haec ab Hasdrubale postquam a Placentiae obsidione abscessit quattuor Galli equites, duo Numidae cum litteris missi ad Hannibalem cum per medios hostes totam ferme longitudinem Italiae emensi essent, dum Metapontum cedentem Hannibalem sequuntur incertis itineribus Tarentum delati, a uagis per agros pabulatoribus Romanis ad Q. Claudium propraetorem deducuntur. eum primo incertis implicantes responsis ut metus tormentorum admotus fateri uera coegit, edocuerunt litteras se ab Hasdrubale ad Hannibalem ferre. cum iis litteris, sicut erant, signatis L. Uerginio m traduntur; duae simul turmae Samnitium praesidii causa missae. qui ubi ad consulem peruenerunt litteraeque lectae per interpretem sunt et ex captiuis percontatio facta, tum Claudius suos cum hoste destinato ab senatu bellum gereret—audendum ac nouandum aliquid improuisum,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃missis postꝙͣ satis cura oĩa cẽ explonitũ est infe̾n signa uissit. Tantũq ibi mo¬
int̾ dum milites ad p̃dam disc̾rũt. Receptui demn ceciuit młtaq añ natẽ copi¬
as rrduxit.Postero die pͥma luce ꝓfect̾ magnis itinenb famã et uestigia agmi¬
I nis seques aut ꝓcul uenusiam hostem assequit᷑. Ibi qͦ cumłcuana pugna fuit strũ
xx. milia penor cesa. Inde nocturnis mõtansq itinerb q penͦ ne locũ pugnandi
daret merapontũ periit. hanno iñ his eĩ p̃sidio eiꝰ loci p̃fuenit in bnitios cũ pau¬
cis ad excitũ nouũ cõparandum missus. hãmbal copiis ei ad suas addicis uenu¬
siam irtro quib uenerat itinenb repetiit. acq in canusiũ ꝓced̾it. Nñꝙͣ nero
uestigiis hostis abscitat᷑ er q̃. fuluũ cum mecapontũ ipe profiasceret᷑ in lucmo

Expanded text:
praemissis postquam satis tuta omnia esse exploratum est, inferri signa iussit; tantumque ibi mopraemissis postquam satis tuta omnia esse exploratum est, inferri signa iussit; tantumque ibi moratus dum milites ad praedam discurrunt receptui deinde cecinit multoque ante noctem copias reduxit. postero die prima luce profectus magnis itineribus famam et uestigia agminis sequens haud procul Uenusia hostem adsequitur. ibi quoque tumultuaria pugna fuit; supra duo milia Poenorum caesa. inde nocturnis montanisque itineribus Poenus ne locum pugnandi daret Metapontum petiit. Hanno inde—is enim praesidio eius loci praefuerat—in Bruttios cum paucis ad exercitum nouum comparandum missus: Hannibal copiis eius ad suas additis Uenusiam retro quibus uenerat itineribus repetit atque inde Canusium procedit. nunquam Nero uestigiis hostis abstiterat et Q. Fuluium , cum Metapontum ipse proficisceretur, in Lucanos
Abbreviated transcription (Latin):
cisa sup̃ septĩgẽtos capti signa misitania .ix. adepta esephanti ꝯꝵ nullns usus¬
cioꝵq uictores cecidenit. Postero die pen̾ quieuit. Rom̃us in aciẽ copiis ductis
posty neminẽ signa cõtia efferie idit spolia segi cesoꝵ hostiuĩ ec suoꝵ corpom col¬
sata mn unũ sepessin uissit. Inde in seg̃cib cõçinius dieb aliqt᷑ ita ustiait portis
ut ppe infẽr signa undẽcir dones hãmibas cẽtia iigila crebne ignib cabnacuiliari
q̃ pars castroꝵ ad ẜostes ungebat et numidis pauas qui in uallo portisq se ostẽ¬
derent relictis ꝓfect̾ apuliam incendit ubi illuxit successit uallo romana acios et
mtis equis agñ suoꝵ assequũtur. Consul silentiũ in castus ex ne pancos quidem dͥ
pͥma sũce obambulauem̃t parte ulla cernebat duob equicib speculatũ in castra

Expanded text:
cisa, supra septingentos capti; signa militaria novem adempta; elephanti etiam, qucisa, supra septingentos capti; signa militaria novem adempta; elephanti etiam, quos Romanorum sociorumque uictores ceciderunt. postero die Poenus quieuit: Romanus, in aciem copiis eductis postquam neminem signa contra efferre uidit, spolia legi caesorum hostium et suorum corpora conlata in unum sepeliri iussit. inde insequentibus continuis diebus aliquot ita institit portis ut prope inferre signa uideretur, donec Hannibal tertia uigilia crebris ignibus tabernaculisque quae pars castrorum ad hostes uergebat et Numidis paucis qui in uallo portisque se ostenderent relictis profectus Apuliam petere intendit. ubi inluxit, successit uallo Romana acies, et ostes citatis equis agmen suorum adsequuntur. consul ubi silentium in castris et ne paucos quidem qui prima luce obambulauerant parte ulla cernebat, duobus equitibus speculatum in castra
Abbreviated transcription (Latin):
absioste abesses ẜina castra cura ma qͣ uẽt eẽ seua cosdibos nouĩ excicã sũp non
misia soum derõ punica tenẽ castia Ca statiomib igilis or̃ iusta mlisati no¬
todra cuta es firma cẽ ilła altã soluta neglertaq uc burbaroꝵ et cironũ et min
tim̃tũ q in sua te̾ma eent ca pͥus aggiedienda int̾ silan signa ꝙͣ maxie adeia
iberoc fẽii. Ne uñ ab stationib prinicis cõspicẽair. Ip̃e p̃missis stcusatonb
citaso damine ad hostẽ ꝑgit. Triamilia fe̾me abent cum aut dum quisꝙ hosti¬
um senseine oo frigosa socu er obsica uĩgustis tenefut cosses ibii canas uaistest¬

Expanded text:
ste abessent bina castra circa uiam qua irent esse; laeua Celtiberos nouum exercitum, supra nouem milia hominum, dextra Punica tenere castra; ea stationibus uigiliis omni iusta militari custodia tuta et firma esse: illa altera soluta neglectaque, ut barbarorum et tironum et minus timentium quod in sua terra essent. ea prius adgredienda ratus Silanus sigiubebat ferri, necunde ab stationibus Punicis conspiceretur; ipse praemissis speculatoribus citato agmine ad hostem pergit. tria milia ferme aberat, cum hauddum quisquam hostium senserat; confragosa loca, et obsiti uirgultis tegebant colles. ibi in caua ualle at
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ acca eunt exposuit cum ingẽti assensu Postremo etiã clamore uauuse cõtioĩs
est Oiã templa ꝑtotũ enduũ equastm turbam habuere. Cum matrone amplissima
ueste cum libis ꝑmñ ac si debellatũ foret oĩ solute metu deis ĩmortalib grates
agerẽt statũ qͦ ciuitatis ea uictoria inde haud̾ sec̃ ꝙ̃ in pace res int̾ se cõtrahẽ
capur ha sd̾rubalis ꝙ ẜuitã cũ cara actulerat ꝓhici añ hostiũ stationes captiuosq
affros uicros ue erant ostende duos ẽt exhis solucos ire ad hãibale et exꝓinẽ que
acra ẽẽnt iussit hãnibal tanto simł publico fumilianq ict̾ luctu agnosce̾ se fõtunã
carchaginis fertͥ dixisse Castusq in motis ut oĩa auxilia q̃ diffusa lati cuen nõ
potãt in extremũ itasie angulũ biuttios cõtrahẽr et merapõtinos cuitatẽ uniu̾sã
excitos sed̾itionib suis et lucanoꝵ qui sug ditionis erãt in bratu agnĩ trãduxit

Expanded text:
 acta erant exposuit cum ingenti adsensu, postremo etiam clamore uniuersae contionis est. omnia templa per totum triduum aequalem turbam habuere, cum matronae amplissima ueste cum liberis perinde ac si debellatum foret omni solutae metu deis immortalibus grates agerent. statum quoque ciuitatis ea uictoria mouit, ut iam inde haud secus quam in pace res inter se contrahercaput Hasdrubalis quod seruatum cum cura attulerat proici ante hostium stationes, captiuosque Afros vinctos ut erant ostendi, duos etiam ex iis solutos ire ad Hannibalem et expromere quae acta essent iussit. Hannibal , tanto simul publico familiarique ictus luctu, agnoscere se fortunam Carthaginis fertur dixisse; castrisque inde motis, ut omnia auxilia quae diffusa latius tueri non poterat in extremum Italiae angulum Bruttios contraheret, et Metapontinos, civitatem universam, e
Abbreviated transcription (Latin):
moreot: desenꝗs mapriliã. ̾ ꝓ latando sutis̃ hostidet eũ ec illa custin prode. fanba¬
si er axur inguliam icer ut ꝑ ociũ ubi uelit hasdribali cõuĩgat᷑ ex tĩpso sig dindubn
I acieus ꝓcedũt. Sam hostes añ castra instiuci stabãt ciom̃ pugne acusit ꝙ has¬
drubus ꝓuee añ sigia cuum paucis equitib scuta uera ẜostiñ notasut q am̃no mdefs̃t
eo soigt siores equos młticudo ꝙͦ maior solita iusa est. Ecisaicat eĩ id qd eratͤ idepcu
ppere adduti nc misit ad flum̃ ũ aobat᷑ uͥ er exxipi aliqui posset̃ et notan acisis Nuo

Expanded text:
e in Apuliam. qui prolatando spatium hosti det, eum et illa castra prodere Hannibali et aperire in Galliam iter ut per otium ubi uelit Hasdrubali coniungatur. extemplo signum dandum in aciem procedunt. iam hostes ante castra instructi stabant. moram pugnae attulit quod Hasdrubal prouectus ante signa cum paucis equitibus scuta uetera hostium notauit quae ante non uiderat et strigosiores equos; multitudo quoque maior solita uisa est. suspicatus enim id quod erat, receptui propere cecinit ac misit ad flumen unde aquabantur ubi et excipi aliqui possent et notari oculis si
Abbreviated transcription (Latin):
tis scriis in mediam aciem acceptis. hasdrubas damore equitũ excitat᷑ ut ex
cebernacuso ꝑsiluic uimltũꝙ añ uallum ex trepidationẽ suor er ꝑcil signa
legionui falgentia ꝑsenoeꝙ hostiũ cãpos uidit equitatũ ces ex timesoin nna
emstrien Ape cum peditũ agmine castus egadit᷑ nec exoidine solto quicqs alcie
in strienda mucot i soritũ iã dui anceos pugna emit nec ipa pse de comia ⁊ aae

Expanded text:
amore equitum excitatus ut ex tabernaculo prosiluit tumultumque ante uallum et trepidationem suorum et procul signa legionum fulgentia plenosque hostium campos uidit, equitatum omnem extemplo in equites emittit; ipse cum peditum agmine castris egreditur, nec ex ordine solito quicquam acie instruenda mutat. equitum iam diu anceps
Abbreviated transcription (Latin):
besso nec oꝑa nec cõsilio culis uin usa res.p̃. cẽt.c̃. neroni neq.Q. fabium
n.mͥ. ualenũ leuinũ dan collegas posse qr duos pat̾cios aran nõ licet. Eãdẽ
gium par cõsulum fore. si.m. liuiũ cum claudio collegã ad iũxissent nec ppłs
mentionẽ exrei ortam a patrib est asꝑuat᷑. uñ cã rẽ in ciuitate is cui de fferebit᷑
honos ab̾nuebat. leuicace auitatis accusans sordidati rei nõ miẜtos/ candidã to¬
gam inuito offerre eosdem honores penasq cõgeri. Si bonũ ducerẽt quid ica
ꝓͦ noxio cõꝑissent/ quid ita male credico pͥoro cõsulatu altm cred̾ent. hec caliaq
arguentẽ et querentẽ castigabat᷑ pacres.⁊m. furiũ memorãtes reuratũ de exi¬
lio patͥa pulsum sede sua rescituisse ut parẽtum seuitiã sic pat̾e paciendo ac fe
um eiꝰ diei p̃coꝵ comitia ħica. Ptores cirati.l. poͣtius licinius manlius er ho
stibas catones. Comitiis ꝑfectis ludieq factis dictator ec magr̃ equitũ ma

Expanded text:
neque Q. Fabium neque M. Ualerium Laeuinum dari collegam posse quia duos patricios creari non liceret; eandem regium par consulum fore, si M. Liuium C. Claudio collegam adiunxissent. nec populus mentionem eius rei ortam a patribus est aspernatus. unus eam rem in ciuitate is cui deferebatur honos abnuebat, leuitatem ciuitatis accusans: sordidati rei non miseritos candidam togam inuito offerre; eodem honores poenasque congeri. si uirum bonum ducerent, quid itaiaque arguentem et querentem castigabant patres, et M. Furium memorantes reuocatum de exsilio patriam pulsam sede sua restituisse—ut parentium saeuitiam, sic patriae patiendo ac ferum eius diei praetorum comitia habita. praetores creati L. Porcius Licinus C. Mamilius C. et A. Hostilii Caton
Abbreviated transcription (Latin):
acceptũq in urbem erut eiciendum. Cicleadas penes eũ sũma imꝑii erat
acheiq ad climas regi occu̾rere er eleoꝵ accẽsi odio ꝙ a cenĩs acheis dissentur̃t
et infensi etholis quos romanũ qͦ adusus se mouisse bessum credebat᷑ ꝓfecti adi
mis cõiũcto exatu transeñt lansum qui amus eletum agrum ab aduna eo di¬
amit pͥmũ diẽ quo fines hostium ingressi sũt pplando assupẜunt. Postero die
acie instructa ad urbem accesẜunt p̃missis equitib qui ob equitando p̃pntum ad
excursiones gen lace sserẽt etholoꝵ Ignombant sulpitũ cum qndecĩ nauib ana
paucto cillenẽ timecisse et expositis in c̾nã qͣtuor milib amator silentio nocti ne
cum urse gen uidener ssuos ot ip̃e uex cum equitatu m cohortd̃ romana e⁊ br auus
sa est. Et a romanis impetu in regẽ facco et ꝓtegẽtib regiis insignio. et ipnas

Expanded text:
acceptumque in urbem erat eiciendum. Cycliadas—penes eum summa imperii erat— acceptumque in urbem erat eiciendum. Cycliadas—penes eum summa imperii erat— Achaeique ad Dymas regi occurrere, et Eleorum accensi odio quod a ceteris Achaeis dissentirent, et infensi Aetolis quos Romanum quoque aduersus se mouisse bellum credebant. profecti ab Dymis coniuncto exercitu transeunt Larisum amnem, qui Eleum agrum ab Dymaeo dirimit. primum diem quo fines hostium ingressi sunt populando absumpserunt; postero die acie instructa ad urbem accesserunt praemissis equitibus qui obequitando portis promptum ad excursiones genus lacesserent Aetolorum. ignorabant Sulpicium cum quindecim nauibus ab Naupacto Cyllenen traiecisse et expositis in terram quattuor milibus armatorum silentio noctis ne cum urgeri uideret suos, et ipse rex cum equitatu in cohortem Romanam incurrit. nsa est, et ab Romanis impetu in regem facto et protegentibus regiis. insignis et ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
niob̃ gratuis est cuueatib libis p̃buissꝙ haud dubiũ eo fr̃o spẽ lib̾tatis n oĩã
intolernida libidine feda ac deformi effecisset.uagabat᷑ eĩ cum uno aut alto co¬
mite ꝑ mantus domos dies noctesq et submictendo se in pͥuatũ fastigiã qͦmi¬
nus cõspect᷑ eo solutior erat et lib̾ratẽ cum aliis uanã ostendisset cotã in suã licẽ¬
tiam uẽterat. Neq eĩ oĩa emebat aut eblandiebat᷑ s iĩ flagitiis adhibebit
piculosũq et uiris et parẽtib eiit morã ĩ cõmodã seueritate libidim regie fe¬
cisse. Uni etiã pͥncipi acheoꝵ erato adep̃ta uxor noĩe posichartia ac spe regiar
nuptiaꝵ in macedoniã aspo̾tata fuerat. ꝑ hec flagitia sollep̃ni emeaꝵ pacto
paucisꝙ addino dieb climas est ꝓfect᷑ ad p̃sidiũ echoloꝵ ꝙ ab eleis ac citum

Expanded text:
nihil gratius est ciuitatibus liberis; praebuissetque haud dubiam eo facto spem libertatis nisi omnia nihil gratius est ciuitatibus liberis; praebuissetque haud dubiam eo facto spem libertatis nisi omnia intoleranda libidine foeda ac deformia effecisset. uagabatur autem cum uno aut altero comite per maritas domos dies noctesque, et summittendo se in priuatum fastigium quo minus conspectus eo solutior erat, et libertatem, cum aliis uanam ostendisset, totam in suam licentiam uerterat. neque enim omnia emebat aut eblandiebatur, sed uim etiam flagitiis adhibebat, periculosumque et uiris et parentibus erat moram incommoda seueritate libidini regiae fecisse; uni etiam principi Achaeorum Arato adempta uxor nomine Polycratia ac spe regiarum nuptiarum in Macedoniam asportata fuerat. per haec flagitia sollemni Nemeorum peracto paucisque additis diebus, Dymas est profectus ad praesidium Aetolorum quod ab Eleis accitum
Abbreviated transcription (Latin):
misit iiii. milib armnatoꝵ relicns ad p̃sidium acheoꝵ et qnq longis nauibus
acceptis qiͣ accepisser missenũ ꝑ ad se classi carchaginẽsiũ ex bichinia ab rege prusia
uenientib nauib statuerat nauali p̃lio lacessere rͦs iã dui in regioe ea potentis ma¬
ris ip̃e hĩco cõcilio argos regressus iam eĩ eoꝵ apperebat tp̃s que celebiare uolebat
p̃sentia sua/ occupato rege apparatu ludoꝵ er ꝑ dies festos licẽtius ꝙͣ intra belli cp̃m
remictence aiũim sulpicus naupacto ꝓfect᷑ classem absclit in ꝑsicioẽ et conichum
fertilitatio effuse uastauit fama eius rei phylippũ abludis cunt raptĩq cũ eqͥta¬
tu ꝓfect᷑ se subsequi pedicib palaros passim ꝑ agros gniuesq p̃da ut qui nicħ ta¬
capitis insigni purpuraq acq alio regio habitu equauerat cerĩs se in spẽm quo

Expanded text:
misit quattuor milibus armatorum relictis ad praesidium Achaeorum et quinque longis nauibus misit quattuor milibus armatorum relictis ad praesidium Achaeorum et quinque longis nauibus acceptis, quas si adiecisset missae nuper ad se classi Carthaginiensium et ex Bithynia ab rege Prusia uenientibus nauibus, statuerat nauali proelio lacessere Romanos iam diu in regione ea potentes maris. ipse ab eo concilio Argos regressus; iam enim Nemeorum appetebat tempus, quae celebrari uolebat praesentia sua. occupato rege apparatu ludorum et per dies festos licentius quam inter belli tempora remittente animum P. Sulpicius ab Naupacto profectus classemfertilitatis effuse uastauit. fama eius rei Philippum ab ludis exciuit; raptimque cum equitatu profectus iussis subsequi peditibus, palatos passim per agros grauesque praeda ut qui nihil tacapitis insigni purpuraque atque alio regio habitu aequauerat ceteris se in speciem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
necã ant romanis aut achalo intrandi gt̃am eẽt. S ca oĩã uix dum tus sacia¬
tium tp̃r camĩacro echoli turbaue. Postꝙͣ ex achalum egm̃ã uenisse et romanã cła¬
ssem sture ad naupactũ nũdius reuanti eĩ in cõcilium acheoꝵ in quo erhee segices
enint q̃ ad phaleara egem̃t de pace pͥmi q̃sti sũt qdam paͣua cõtm fidẽ cõuent¬
onis op̃i induciaꝵ fcã postremo negauũt durmi bellum posse nͥ messenis achei pho¬
sum iedd̾erẽt mͥ restitueret᷑ ac in cantas cerdi sẽdo ec pleurato arhnde. Otĩ uõ
indignũ rat᷑ phydipp uictos uicton sibi ułao cõditio fene. ⁊ leaña quidẽ se aut᷑
de pace audisse cuit indutias pepigisse dixit spẽ ulla habentẽ quieturos etholos
s ut õs̃ sotios restes hrer se pacis illos belli cam q̃sisse. Ita infecrri pace cõciliũ di¬

Expanded text:
ne causa aut Romanis aut Attalo intrandi Graeciam esset. sed ea omnia uixdum indutiane causa aut Romanis aut Attalo intrandi Graeciam esset. sed ea omnia uixdum indutiarum tempore circumacto Aetoli turbauere postquam et Attalum Aeginam uenisse et Romanam classem stare ad Naupactum audiuere. uocati enim in concilium Achaeorum, in quo et eae legationes erant quae ad Phalara egerant de pace, primum questi sunt quaedam parua contra fidem conuentionis tempore indutiarum facta; postremo negarunt dirimi bellum posse nisi Messeniis Achaei Pylum redderent, Romanis restitueretur Atintania, Scerdilaedo et Pleurato Ardiaei. enimuero indignum ratus Philippus uictos uictori sibi ultro condiciones ferre, ne antea quidem se aut de pace audisse aut indutias pepigisse dixit spem ullam habentem quieturos Aetolos, sed uti omnes socios testes haberet se pacis, illos belli causam quaesisse. ita infecta pace concilium di
Abbreviated transcription (Latin):
quõdam freꝙ̃t̾ ħirat᷑ ꝑꝑ egͥgiũ portũ cutasq cica staticẽs et abã opo̾tuntatẽ ma¬
ntunã cerestrẽꝙ. E o segati ab rege egopti ꝑchosomĩ nod̾iisq et atheniensibus¬
Bordiisꝙ et chiis uenem̃t ad dimidum int̾ physipũ atq echosos belsum. Adsi¬
bitus ab echaĩs er ex finicimis pacificator aminander rex athamanĩ. Oũm aũt
ꝙ enis reb gͥcie gui lib̾cati fucuꝵ ĩmiscent᷑. de pace dilara cõsustatio est in con
eam petiturĩ andierat portib etsicoꝵ appussu arceret. Inde pfid̾io resicto adu̾sũs
gos uenit Ibi cuncione hereoꝵ nemoꝵq suffragiis ppͥ ad eũ delata qr se mace¬
donũ reges exea ciuitate omidos iefenĩt hereis coactis ab ip̃o lũdic᷑ ex cimplo re¬
guim ꝓfect̾ est ad indictuĩ mlto añ sotioꝵ cõcaluĩ. Ibi de echolico fimendo bellos ati

Expanded text:
tem matem maritimam terrestremque. eo legati ab rege Aegypti Ptolomaeo Rhodiisque et Atheniensibus et Chiis uenerunt ad dirimendum inter Philippum atque Aetolos bellum. adhibitus ab Aetolis et ex finitimis pacificator Amynander, rex Athamanum. omnium autem  eius rebus Graeciae, graue libertati futurum, immisceretur. de pace dilata consultatio est in conceam petiturum audierat, portibus et litorum adpulsu arceret. inde praesidio relicto aduersus gos uenit. ibi curatione Heraeorum Nemeorumque suffragiis populi ad eum delata quia se Macedonum reges ex ea ciuitate oriundos referunt, Heraeis peractis ab ipso ludicro extemplo Aegium profectus est ad indictum multo ante sociorum concilium. ibi de Aetolico finiendo bello actum
Abbreviated transcription (Latin):
hee licre̾ recitate magnũ er luctũ morte alt̾ius cõsuł ex metũ de alto fecenits Itaq
et.q. saibiũ filium ad ex̃citũ uenusiam miẜunt ex ad cõsulem tres segati missi sex
tus uiluis cesar . l. licinius pollio .l. ciiti halimet᷑ cam paucis añ dieb ex sicilia
redisset. hi nũtiare cõsuli iuissi ut si ad comitia uenire rͫ nõ posẜ dictatoiẽ mn
agro xͦ diceret coĩtioꝵ cã si cõsul carẽtum ꝓfect᷑ eẽt. Q clandĩ. pr. placere
in eam regionẽ inde ad ducere segiones in qua płimas sotioꝵ urbes tuer posset
Eadem estate ualen cum classe centũ nauiũ ex dicilia in affncã tiãsmisit ex ad
clupeã urbem ascensiõe stã agrũ nullo lace ferme obuio uastauit. Inde ad naues
inptim p̃dacores recepti qr iepẽte suma accidit classem punicã aduẽtare. sxxx.
erant et tres naues. Cum his auc ꝓcul clupea prospere pugnas roman. xuiii
nauib captis fugans aliis cum magna terresm naualiq p̃da lilibeũ redic

Expanded text:
e recitatae magnum et luctum morte alterius consulis et metum de altero fecerunt. itaque et Q. Fabium filium ad exercitum Uenusiam miserunt, et ad consulem tres legati missi Sex. Iulius Caesar L. Licinius Pollio L. Cincius Alimentus cum paucis ante diebus ex Sicilia redisset. hi nuntiare consuli iussi ut si ad comitia ipse uenire Romam non posset dictatorem in agro Romano diceret comitiorum causa; si consul Tarentum profectus esset, Q. Claudium praetorem placere in eam regionem inde abducere legiones in qua plurimas sociorum urbes tueri posset. eadem aestate M. Ualerius cum classe centum nauium ex Sicilia in Africam tramisit, et ad Clupeam urbem escensione facta agrum late nullo ferme obuio armato uastauit. inde ad naues raptim praedatores recepti, quia repente fama accidit classem Punicam aduentare. octoginta erant et tres naues. cum his haud procul Clupea prospere pugnat Romanus. duodeuiginti nauibus captis, fugatis aliis cum magna terrestri naualique praeda Lilybaeum rediit.
Abbreviated transcription (Latin):
resticiut.nde nauib acceptis ab acheis eiãt aut cres quadrremes et birem
ppe enphaliũ sut descẽsicẽ fecit haut feliarate holosnia hom̃m ꝯd̾ ans mn agͥs aut
ir ꝓpinquis castessis potidamias atq apossoniẽ fuit in siluas mõtesq refigir
pecora q̃ unit̃ festinatioe ab igne qui enit sut duepta et in nanes copussa um
biia cetãq p̾da nicia p̃toie acheor egiũ misso cũ coñchũ retisser re destres in cor

Expanded text:
restituit. inde nauibus acceptis ab Achaeis—erant autem tres quadriremes et biremeprope Eupalium sunt, escensionem fecit. haud fefellit Aetolos; nam hominum quod aut in agris aut in propinquis castellis Potidaniae atque Apolloniae fuit in siluas montesque refugit: pecora quae inter festinationem abigi nequierant sunt direpta et in naues compulsa. cum iis ceteraque praeda Nicia praetore Achaeorum Aegium misso cum Corinthum petisset, pedestres
Abbreviated transcription (Latin):
isset nulli tam̃ serti in tõr ocam̾isse ec iupientẽ oiã ex oculis elisisse celentatẽ suã
fortuna. In cõcisio aũt dissimulans egntudinẽ elato aĩo dissenuit restat dos̃ bo
minesq se nulso soco nec ton defuisse qn uͥ hostũ arma cõcrepussẽt eo ꝙ ca max
posset cesentate tenderet s ure rõnem min posse utni a se andari an fugatis ab
hostib geit᷑ bellum sic aboponte atralum sic sulpitiũ ab calade sic eis ip̃is dicb
machanidam e manib suis elapsum s nõ sẽꝑ fclioẽ ee fugã nec ꝓdifficili ĩd belũ
babendũ in quo si nemo cõgressus cum hoscib suis uicent ꝙ uͥmũ eet c̃fessi¬

Expanded text:
isset nulli tamen se rei in tempore occurrisse, et rapientem omnia ex oculis elusisse celeritatem suam fortunam; in concilio autem dissimulans aegritudinem elato animo disseruit, testaminesque se nullo loco nec tempore defuisse quin ubi hostium arma concrepuissent eo quanta maxima posset celeritate tenderet: sed uix rationem iniri posse utrum a se audacius an fugacius ab hostibus geratur bellum. sic ab Opunte Attalum, sic Sulpicium ab Chalcide, sic eis ipsis diebus Machanidam e manibus suis elapsum. sed non semper felicem esse fugam nec pro difficili id bellum habendum in quo, si modo congressus cum hoste sis, uiceris. quod primum ess
Abbreviated transcription (Latin):
.c̃. clandius nero. Et collega q̃rebat᷑. Et uinĩ quidẽ cũ egregiũ educebat sed
ꝓmptiorẽ acnorẽq ꝙͣ tpr̃a belli postularẽt. Aut hostis hanibal tempandũ acͥ in¬
geniũ eĩ moderato et prdenti iuiro adiũcto collega censebat᷑.m.siiũ cint mlt̃is
annis ante ex cõsulati ppli iudicio dap̃nat̃. Quã ignominiã adeo egre culerat
ut ns migraret et ꝑmustos annos ex urbe et oĩ cetu careret hoũm. Octauo fe̾¬
me post dãpnatioe anno.M̾. claudius maireslus et. m̃. uasenus seuin cõs̃ re¬
dueerũt eum in urbem sedat ueste obsoleta capilloq et barba ꝓmissa p̃se refe¬
rens in uultu habituq insignem memonã ignominie accepte.l. ueturi ec .p̃.
liciũ censores eũ condĩ ec squalorẽ deponẽ et in senatũ uenire fungiq aliis

Expanded text:
dius Nero . ei collega quaerebatur; et uirum quidem eum egregium ducebant, sed promptiorem acrioremque quam tempora belli postularent aut hostis Hannibal; temperandum acre ingenium eius moderato et prudenti uiro adiuncto collega censebant. M. Liuius erat, multis ante annis ex consulatu populi iudicio damnatus, quam ignominiam adeo ut rus migrarit et per multos annos et urbe et omni coetu careret hominum. octavo ferme post damnationem anno M. Claudius Marcellus et M. Valerius Laevinus consules redduxerant eum in urbem; sed erat veste obsoleta capilloque et barba promissa, prae se ferens in voltu habituque insignem memoriam ignominiae acceptae. L. Veturius et P. Licinius censores eum tonderi et squalorem deponere et in senatum venire fungique aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ximeq unui eius oꝑa receptũ tarẽtum foret mediis ad censores nõ ad senatũ no
liuii caiẽtũ receptũ ꝙ amici eiꝰ nulgo in senatu iactassẽt. Neq eĩ recipiendũ finsse
nͥ amissum forer. Consulu alt̾ quinti crispinꝰ ad excitũ quẽ .q̃. fuluĩ flaccus ha¬
buenit cum supplem̃to in luanos est ꝓfect. Marrellum alie atq alie obiecte aĩo
religiones cenebat̃ in quib ꝙ cũ bello gallico ad clastidiũ ede̾ honon et ui̾tuci
dedican qr si de celo tacta aut ꝓdigii aliquid in ea fcm̃ esset difficilis ꝑꝓcuratio
foret ꝙ ut deo res diuina fierer scire nõ posset. Neq eĩ duob nͥ ceͣtis deis nce
una hostia fien. Ita adica uitntis edes ad ꝓpato opere neq cam̃ ab ip̃o edes ħce
dedicate suit. Tñ demũ ad ex̾citũ quẽ pͥore ãno uenusie reliquenat cũ supplem̃to

Expanded text:
ximeque unius eius opera receptum Tarentum foret, mediis ad censores non ad senatum notximeque unius eius opera receptum Tarentum foret, mediis ad censores non ad senatum notLiui Tarentum receptum quod amici eius uolgo in senatu iactassent; neque enim recipiundum fuisse nisi amissum foret. consulum alter T. Quinctius Crispinus ad exercitum quem Q. Fuluius Flaccus habuerat cum supplemento in Lucanos est profectus. Marcellum aliae atque aliae obiectae animo religiones tenebant, in quibus quod cum bello Gallico ad Clastidium aedem Honori et Uirtuti dedicari, quia si de caelo tacta aut prodigii aliquid in ea factum esset difficilis procuratio foret, quod utri deo res diuina fieret sciri non posset; neque enim duobus nisi certis deis rite una hostia fieri. ita addita Uirtutis aedes adproperato opere; neque tamen ab ipso aedes eae dedicatae sunt. tum demum ad exercitum quem priore anno Uenusiae reliquerat cum supplemento
Abbreviated transcription (Latin):
tia dextre ale suustra subiit. Et apud hostes integn affessis pugnã accepe. Nonii atq
mo hostium ad u̾sus ꝓdiit spolia ꝑociũ segẽ et cõgestos mnunũ sccũ cremane suos. Nocce
uiseꝙ̃ti aunibal silentio mouit castra. Marcellus ubi sux fugã hostũi apuit sautis cũ
p̃sidio modico ministro relicts p̃positaq his.s. furio purpunonũ tr̃ miłitũ uesti
guis institit sequi. Ad uemifiam adept̾ eũ est. Ibi ꝑdies aliot cum ab stationib pu̾¬
migrare uissit. Tiid̾ncti int młtas magnas ꝙ res q̃ nũc scde mĩc adnise ocruistabant
cogitationes hoiũm ne tarẽtine qͣdẽ arcis exadit memoria ogusniᷤ et ũ aquisius i
etimã legati ad frum̃tum coemdum ꝙ carẽtũ portaret᷑ ꝓfecti et milłe equites do eaitu
comitioꝵq cõsulaniũ instabat tp̃s s lĩe marressi negãtis de re p̃. eẽ uestigium cib¬

Expanded text:
rtia, dextrae alae sinistra subiit, et apud hostis integri a fessis pugnam accepere. novum atque mo hostium adversus prodiit, spolia per otium legere et congestos in unum locum cremavere suos. nocte insequenti Hannibal silentio movit castra et in Apuliam abiit. Marcellus , ubi lux fugam hostium aperuit, sauciis cum praesidio modico Numistrone relictis praepositoque iis L. giis institit sequi. ad Uenusiam adeptus eum est. ibi per dies aliquot cum ab stationibus procurabant cogitationes hominum, ne Tarentinae quidem arcis excidit memoria. M. Ogulnius et P. Aquilius in Etruriam legati ad frumentum coemendum quod Tarentum portaretur profecti, et mille milites de exercitu consularium instabat tempus; sed litterae Marcelli, negantis e re publica esse uestigium ab
Abbreviated transcription (Latin):
more eẽ suꝑ ꝙ̃ ꝙ pͥmo male pugnauerat qr uagante ꝑ italiam hãmbałis me¬
dia estate uenusia intecta milites abduxisset inimit᷑ euit. ⁊.c̃. pubłitd bibulꝰ¬
trͣ pł is iã a pͥma pugna q̃ adusa fuat assidus cõtionib in fam̃ ĩuisumq
nuerũt ut resicto uenusie segato marcessus. xͦ. rediret ad purganda ea que
inimici decernent nec de impio ei abrogando absente ip̃o agerẽt. Force sub
idem cp̃s et marcellus ad depcandã ignominiã eo fułiu̾ cons̃ comitioꝵ cã ro¬
mã uenit. Actum de imꝑio marcelli inc̾t̾o flaminio est ingẽti cãtu̾su pseb̃q ec
oium ordinũ. Accusauitq tr᷑ pł. nõ marcelłũ mͦ s omnẽ nobilitacẽ frande coꝵ
er cũctaciõe fien ut hãnibal decimũ ãnũ italiã ꝓintiã hãt duiti ibi ꝙ̃ carthagiẽ
ei uenusia sub tectis agere. Hac̃ trbuni orõnem ita obiuit marcessus cõmemo¬
ratioẽ rer suaꝵ ut nõ iogatio solũ de imꝑiõ ei abrogando anciquaret᷑ s postero

Expanded text:
m quod primo male pugnauerat, quia uagante per Italiam Hannibale media aestate Uenusiam in tecta milites abduxisset. inimicus erat ei C. Publicius Bibul is iam a prima pugna quae aduersa fuerat adsiduis contionibus infamem inuisumque nuerunt ut relicto Uenusiae legato Marcellus Romam rediret ad purganda ea quae inimici obicerent nec de imperio eius abrogando absente ipso ageretur. forte sub idem tempus et Marcellus ad deprecandam ignominiam et Q. Fuluius consul comitiorum causa Romam uenit. actum de imperio Marcelli in circo Flaminio est ingenti concursu plebisque et omnium ordinum. accusauit tribunus plebis non Marcellum modo, sed omnem nobilitatem: frut Hannibal decimum iam annum Italiam prouinciam habeat, diutius ibi quam Carthagine rcitum eius aestiua Uenusiae sub tectis agere. hanc tribuni orationem ita obruit Marcellus commemoratione rerum suarum ut non rogatio solum de imperio eius abrogando antiquaretur, sed postero
Abbreviated transcription (Latin):
ingẽtis magͥtudis dii sũt suo quisq hitu in domũ pugnãtiũ formati. Deosi
uracos carentinis relinqui uissit. Murus qui inde urbem ab arce dirimebat d¬
nitus est et disiect̾. Dum hec agunc̾ hãnibal his qui cauloniã obsidebant in
deditiõe acceptis audica oppugnatioẽ carẽti dies noctesq cursim agmine stõ
cum festinas̃ ad opẽ ferendam captã urbem audisset et rͥ. inꝗt suum hãmba
lem hũt. Eadem qua ceꝑam arte carẽtũ amisim. Ne cam̃ fugientis mͦ conti¬
sse agm̃ uidetur quo cõsticent loco ꝗnq milia ferme ab urbe posuit castra
Ibi paucos monit dies metapontũ sese recepit. Inde duos metapontinos cum
lris pͥncipu ei ciuitatis ad fabiũ tarẽtũ micrit fidẽ ab cons accepturos ĩpuni¬
ta buo pora fore si metapontũ his cũ p̃sidio punico ꝓdidisset̃. Fabius uera q̃¬

Expanded text:
ingentis magnitudinis —di sunt, suo quisque habitu in modum pugnantium formati—deos iratos Tarentinis relinqui iussit. murus inde qui urbem ab arce dirimebat dirutus est ac disiectus. dum haec aguntur, Hannibal, iis qui Cauloniam obsidebant in deditionem acceptis, audita oppugnatione Tarenti dies noctesque cursim agmine acto, cum festinans ad opem ferendam captam urbem audisset, et Romani suum Hannibalem inquit habent; eadem qua ceperamus arte Tarentum amisimus. ne tamen fugientis modo convertisse agmen videretur, quo constiterat loco quinque milibi paucos moratus dies Metapontum sese recepit. inde duos Metapontinos cum litteris principum eius ciuitatis ad Fabium Tarentum mittit, fidem ab consule accepturos impunita priora fore si Metapontum cum praesidio Punico prodidissent. Fabius uera q
Abbreviated transcription (Latin):
a sotis segatioes demetriadẽ ad famã cõuenetũt. Sustulerãt enĩ aics etolĩ ta
ab iomana secietate tũ p̾ aceasi aduentũ finicimosq depopusabãt᷑. Ne cãnes
solum bocoliꝙ et qui euboeã incosut̾ in magno metu erit s achei ꝙͣ quos supoi
ee sosicũ sellum machonidus eciã sacedemonius cim̃nus saut ꝓcis arguloꝵ finie¬
posicis castrs trebar hi os suis quisq urbib q̃ ꝑicula teria manq portonde¬
bant memonantes auxilia irgẽ orabant ne ex regno quidẽ ip̃ ut trãquifse
nũtiabant᷑ ies es scerdisẽdum p̾leuratũq motos esse et tracũ maxime medbs
siuaid longinquũ bessu regẽ atupasset ꝓxima macedonie in cuirsures s eocia
quidẽ erͣ intiores gñe pp̃li chermopilas saltus ubi anguste fances caurtãt

Expanded text:
erant enim animos Aetoli cum ab Romana societate tum post Attali aduentum finitimosque depopulabantur; nec Acarnanes solum Boeotique et qui Euboeam incolunt in magno metu erant, sed Achaei quoque, quos super Aetolicum bellum Machanidas etiam Lacedaemonius tyrannus haud procul Argcastris terrebat. hi omnes suis quisque urbibus quae pericula terra marique portenderentur memorantes auxilia regem orabant. ne ex regno quidem ipsius tranquillae nuntiabantur res: et Scerdilaedum Pleuratumque motos esse, et Thracum maxime Maedos, si quod longinquum bellum regem occupasset, proxima Macedoniae incursuros. Boeoti quidem et interiores Graeciae populi Thermop
Abbreviated transcription (Latin):
sũt et erat łibum mare classe punica cum physippus oppugnare ethosas paret
corcurã trasmissa: In brutiis intĩm auicone obrugnatores sub aduẽtu hanibalis
r̃tim habebũt. i p̃sidii p̃fect᷑ depiebat amore mulieraile cuũi fr̃ in ex̾citu fabi
int posares cã fynoniti spẽ nact ꝑ sororẽ quolibet ĩpesli uosse amance quid sparec
ad cõsulem denusit. Que cũ hant uana cogicatio uisa eẽt ꝓ trasfuga est uissus

Expanded text:
sunt; et erat liberum mare classe Punica cum Philippus oppugnare Aetolos pararet sunt; et erat liberum mare classe Punica cum Philippus oppugnare Aetolos pararet Corcyram tramissa. in Bruttiis interim Cauloniae oppugnatores sub aduentu Hannibalis rentini habebant. eius praesidii praefectus deperibat amore mulierculae cuius frater in exercitu Fabi inter populares tam honorati, spem nactus per sororem quolibet impelli amantem posse, quid speraret ad consul
Abbreviated transcription (Latin):
balem petere hisdem ferre dieb erad .q̃. fuliuum coñs irpim et lucani et uultiẽ¬
ces ciiditis p̃sidiis hãnbalis q̃ in urbib habebant dedide̾ sese. Csem̃td a cõsule
cum ubor tm̃ castigatiõe ab e̾rore p̃cento accepti sũc. Et brutiis sumlis res ueũ
facta est. Cum abħis er uini er pacti fre̾s songe nobilissime gẽtis ei eandem
q̃ daca lucanis erat cõdicioe dedicionis perẽtes uenissẽt. Q. fab̾ius cõsuł oppĩdi
rentũ ꝓfect᷑ in ip̃is faucib port posuit castra. Naues qͣs̃ luũ tutandis cõme¬
anb huenit paͣtĩ machinationib onerat apparitu qͦ meniũ oppugnãdoꝵ ꝑtim
tur ut asii machinas scalasq ad nuros fe̾rẽt alii ꝓcul ex nauib uuluerarent
meniũ ꝓpugnatores. he nanes ab aꝑto man ut urbem aggredent᷑ instricte pateq

Expanded text:
balem petere. iisdem ferme diebus et ad Q. Fuluium consulem Hirpini et Lucani et Uolceienbalem petere. iisdem ferme diebus et ad Q. Fuluium consulem Hirpini et Lucani et Uolceientes traditis praesidiis Hannibalis quae in urbibus habebant dediderunt sese, clementerque a consule cum uerborum tantum castigatione ob errorem praeteritum accepti sunt, et Bruttiis similis spes ueniae facta est, cum ab iis Uibius et Paccius fratres, longe nobilissimi gentis eius, eandem quae data Lucanis erat condicionem deditionis petentes uenissent. Q. Fabius consul oppidum in rentum profectus in ipsis faucibus portus posuit castra. naues quas Laeuinus tutandis commeatibus habuerat partim machinationibus onerat apparatuque moenium oppugnandorum, partim m quae remis agerentur, ut alii machinas scalasque ad muros ferrent, alii procul ex nauibus uolnerarent moenium propugnatores. hae naues ab aperto mari ut urbem adgrederentur instructae parataeque