comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mdtrt aut subtrahere se. unde & alligatiappellant᷑ Ice testes dicti q
testam̃ to adiber solent si c̃signatores qͥtestamenta signant. Voluntas:¬
generalenomene. omniũ legaliũ instrum̃ toꝵ quȩ qr ñ ui seduo luntate
pcedit. ideqtalenom̃ accepit. testam̃tũ uocatũ q nisi testator mortuus
fuerit nec confirmari potest nec sciriquid in eoscriptũ sit qr clausũ &
obsignatũ ẽ. & in dedictũ testam̃tũ : q ñ ual& nisi post testatoris monu
aia coliestam̃tũ fecer̃ qđ utiq &iã in t̃uiuos ualuit & in psalmis logi
t or aduersus testamentũ tuũ disposuer̃ hoc ẽ pactũ & in numera¬
enuatalia tabuletestam̃ti ideo appellates : ql ante dartarũ & mẽ¬
branaru usũ indo latis tabulis ñ solũ testam̃ta sed &iã epistolarũ
Aloquia scribebant᷑ Vnde a portitores carũ tabulariiuo antur
tdtantũ iuris ciuilisẽ. quinque testiũs. b scriptione firnatum:
łestamentũ iuris p̃torue : septẽ testiũ signis signatũ. Sedillud a put ciues

Expanded text:
mulare, aut subtrahere se; unde et alligati appellantur. 2. Item testes dicti, quod testamento adhiberi solent, sicut signatores, quod testamenta signant. CAPUTnon vi, sed voluntate procedit, ideo tale nomen accepit. Testamentum vocatur quia, nisi testator mortuus fuerit, nec confirmari potest nec sciri quid in eo scriptum sit, quia clausum et obsignatum est; et inde dictum testamentum, quia non valet nisi post testatoris monumet Iacob testamentum fecerunt, quod utique etiam inter vivos valeret, et in Psalmis legi 'Adversum te testamentum disposuerunt,' hoc est, pactum; et innumerabilia talia. Tabulae testamenti ideo appellatae sunt, quia ante chartae et membranarum usum in dolatis tabulis non solum testamenta, sed etiam epistolarum alloquia scribebantur; unde et portitores earum tabellarii vocabantur. Testamentum iuris civilis est quinque testium subscriptione firmatum. Testamentum iuris praetorii est septem testium signis signatum: sed illud apud cives
Abbreviated transcription (Latin):
fortis pocta tp̃miũ aut uetat ut sacrarũ uirginũ nuptias nullip golicea
Aucpunit. ut quicȩdem fecerit capite plectat᷑. Eus em̃ p̃mio aut poena uita mode¬
ratur humana Tacte s̃ aut̃ leges ut earũ mnetu huma nacoerceat᷑ audacia tu¬
taq sit intimprobos in nocentia & in ipͥsisimprobis formidato supplicio refre¬
Mam sesta quoq nea liquid ꝑ obscurituatõ in captione obtideit nullo priua¬
to comodo sed pro cõmuniciuiũ utilitatẽ conscripta. UII¬

Expanded text:
fortis petat premium, aut verat, ut sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat, fortis petat premium, aut verat, ut sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat, aut punit, ut qui cedem fecerit, capite plectatur. Eius enim premio aut pena, vita moderatur humana. Facte sunt autem leges, ut earum metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia et in ipsis improbis, formidato supplicio, refremanifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captione contineat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitate conscripta.
Abbreviated transcription (Latin):
decernunt Constitutia hedictũ qđ rexul imperator constituit uł edicito¬
esponsa sunt quac iuris consulti respondere dicunt᷑ c̃sulentib: unde
& responsa paulidicta. Euer̃ aut̃ quidã prudentes & arbitri equitstis
qui institutionesciuiles iure cõpositas edider̃ quibi dissidentiũ lites copten¬
res tribunitiȩ iuliȩ cornelis Nã & suboctauia nocesare suffecti consulẽ¬
suffius consul pappius & pompeius legẽ tuler̃ quat a nominib: eoꝵ appell.¬
ꝓsuscipiendis liberis. Sub eodẽ quoq: imper̃ falcidius tribunꝰ plobis lego
fec̃ Nequis plus in extraneis testam̃toligar& quã ut quarta pars suꝑlia
heredibus. Excuĩ nomine lex facidia nuncupata ÷ Aquilis quoq legem
si mł reb eloquit᷑ coep̃ta a copiarerũ & quasi a saturitate Vnde &satura
scribere ÷ poemata uaria condere ut oratuiuuenalis. & ꝑsii. Rodileges¬
in de dictũ qr in priuatũ ferat᷑. Om̃is aut̃ lex aut ꝑmittit aliquidut ur

Expanded text:
decernunt. Quid constitutio et edictum . Constitutio vel edictesponsa sunt quae iurisconsulti respondere dicuntur consulentibus; unde et responsa Pauli dicta. Fuerunt enim quidam prudentes et arbitri aequitatis, qui institutiones civilis iuris conpositas ediderunt, quibus dissidentium lites contenres, tribuniciae, Iuliae, Corneliae. Nam et sub Octaviano Caesare suffecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellpro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia nuncupata est. Aquilius quoque legem simul rebus eloquitur, dicta a copia rerum et quasi a saturitate; unde et saturas scribere est poemata dorus Hispalensis Omnis autem lex aut permittit aliquid, ut vir
Abbreviated transcription (Latin):
iamissamatre. patresuꝑstite : un tuna defiliis si ueem ancipat᷑ si uen e mancipat᷑.
snefiliis moriat᷑ pat̃ mortuo filio in tota illius portione iure succedat Odsialiã
uxorẽduxerit hec q̃ demat̃nis bonis mortuus filius dereliqͥd pat̃usu fructuad riotantũ or di¬
nepossidebit . Postcui obitũ ad srs̃ mortui ex eodẽ matrimonionatos qđ illedema t̃nis bonis
abuit reuertat᷑. Aliundeu filio qͥ morit᷑ ad qͥ sita in ꝓprietate patris residebt̃ Qđñ filiusł fĩ
liauiuo patrehabentes filios mori ant᷑. pat res nepotũ sic̃filior aureusu fructuarioretinebit
Suꝰ hiqͥmoriunt᷑ emanci pat᷑ łemancipatamoriant᷑ in portionib toranintegrũ filisi i si ne
ulla aui potestate succedant DEBONIS QUEFILAIS EAMILIAS EXAATRIMONO
tate donaiuerint. patriñ ad qrit᷑ ita quicquid marit ilxori. łuxor marito in patris poteste

Expanded text:
amissa matre, patre superstite unus vel una de filiis sive emancipatus sive non emancipatus amissa matre, patre superstite unus vel una de filiis sive emancipatus sive non emancipatus sine filiis moriatur, pater mortuo filio in totam illius portionem iure succedit. Quod si aliam uxorem duxerit, haec, quae de maternis bonis mortuus filius derelinquit, pater usufructuario tantum ordine possidebit; post cuius obitum ad fratres mortui ex eodem matrimonio natos quod ille de maternis bonis habuit, revertatur. Aliunde vero filio qui moritur adquisita in proprietate patria residebunt. Quod si filius vel filia vivo patre habentes filios moriantur, pater res nepotum sicut filiorum iure usufructuario retinebit. Si vero hi qui moriuntur emancipatus vel emancipata moriatur, in portionibus eorum in integrum filii sui sine ulla avi potestate succedant. DE BONIS, QVAE FILIISFAMILIAS EX MATRIMONIO tate donaverint, patri non adquiritur, ita et quidquid maritus uxori vel uxor marito in patris potestate
Abbreviated transcription (Latin):
ma t̃nis lunde iure q̃ sierit pat̃ si ne dubio c̃sequat iugidominio possidendã. Qđ si nouercã
su ꝑduxerit ẽaqͥ dẽ ꝙ filiusdefunct a̧ trin secus ad qͥsierat sibiab eat pat̃ & ꝓp&uo iure domi¬
nioq possideat: Bonoꝵ uͦ ꝓ matris patrimonio filio qͥ de funct ẽ inqͥsitoꝵ solũ usũ fructũ
r&ineat ad alios filio sexeodẽ matrimonionatosp: eĩ obitũ ꝓpri&atereditura : Etsi ante mortẽ
filidomũ secundis nuptiis occupauit similẽc asũ sequat᷑ ut filio &trinsec ad qͥ sita ꝑ p&uou¬
repossideat maĩnarũ aut̃rerũ ẽĩ solũ usũ fructũ r&ineit. Qd si filius filiauȩ ex tantib: libe¬
ris adhuc positi in potesta tedefecerint portionifeorũ totius solũusũ fructũ morientis
r&ent& nepotib iđ defuncti filus ꝓpri&ates eruata si uerone potes tepr mortis mat̾̃ne
& tra aui sint potestatẽ Ipsiili comnpatris sui matrissuȩ successi oneuocent᷑ & c&̃¬

Expanded text:
 undeunde iure quaesierit, pater sine dubio consequatur iugi dominio possidendam. Quod si novercam superduxerit, ea quidem, quae filius defunctus extrinsecus adquisierat, sibi habeat pater et perpetuo iure dominii possideat, bonorum vero ex matris patrimonio filio qui defunctus est quaesitorum solum usumfructum retentet, ad alios filios ex eodem matrimonio natos post eius obitum proprietate reditura. Et si ante mortem filii domum secundis nubtiis occupavit, similem causam sequatur, ut filio extrinsecus acquisita perpetuo iure possideat, maternarum autem rerum eius solum usumfructum retentet. Quod si filius filiave exstantibus liberis adhuc positi in potestate defecerint, portionis eorum totius solum usumfructum morientis retentet, nepotibus, id est defuncti filiis, proprietate servata. Si vero nepotes tempore mortis maternae extra avi sint potestatem, ipsi illico in patris sui matrisve successionem vocentur.
Abbreviated transcription (Latin):
grauctum dicere uoluerit : In trabiennium suas &incipiut & de finba
acuones: ultra sibi neccd inchocndum tempus nouerit esse concessum

Expanded text:
gravatum, intra biennium suas et incipiat et definiat actiones: ultra sibi nec ad inchoandum, nec ad definiendum tempus noverit esse concessum
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ si adsertor causã deseruerit in aliũ ad sertorẽ omneiudiciũ trans¬
ferriplacuit. in priorẽ uero qđ ꝓbandelibertatis gratia factũ ÷ ex traoruis¬

Expanded text:
dicium si adsertor causam deseruerit, in alium adsertorem omne iudicium transdicium si adsertor causam deseruerit, in alium adsertorem omne iudicium transferri placuit: in priorem uero, quod prodendae libertatis gratia factum est, extra ordi
Abbreviated transcription (Latin):
SCp̃ Quotiens numerus seruoꝵ ꝓpt̃ legẽ fusiã caniniã in eundus : suan¬
ui quoq: quorũ semꝑ possessio animoretnetur c̃putandis̃. SC̃p̃legesusaa¬
ninia cauetur . ut certus seruorũ numerur testam̃tomanũ mittatur. Su¬
tũ ex maiorinu mero seruorũ manumitti non licet.
ui contẽplatione extreme necer sitatis autalim̃toꝵ gratia filios suos
uendiderint. statũ ingenuitatis eoꝵ ñ praeiudicat. Homoeni libi
nullo p̃tio aestimatur. iđ nec pignori ab his aut siduciae daripossa
quo facto sciens creditor deportatur. opera tam̃ eoꝵ locaripossunt. Sc̃p¬
Uericati& origini ingenuitatis manũ missio quocũq: modo facta ñ prȩiuds¬
ex officiofisci int̃fiscalẽ familiã facte in genuitati non p̃iudicat. Sẽꝑ Qura¬
tu aut in pressione alicui: terroris apudasta p̃sidis. seruũ seesse mñ titus est
postea statũ suũ defendenti ñ praeiudicat. SẼ Post susceptũ liberale us¬

Expanded text:
 Quotiens numerus seruorum propter legem Fufiam Caniniam ineundus est, fugitiui quoque, quorum semper possessio animo retinetur, computandi sunt. Lege Fufia Caninia cauetur, ut certus seruorum numerus testamento manumittatur. Suntum ex maiori numero seruorum manumitti non licet. Qui contemplatione extremae necessitatis aut alimentorum gratia filios suos uendiderint, statui ingenuitatis eorum non praeiudicant: homo enim liber nullo pretio aestimatur. Idem nec pignori ab his aut fiduciae dari possunt: ex quo facto sciens creditor deportatur. Operae tamen eorum locari possunt. Veritati et origini ingenuitatis manumissio quocumque modo facta non praeiudiex officio fisci inter fiscalem familiam facta ingenuitati non praeiudicat. Qui metu et impressione alicuius terroris apud acta praesidis seruum se esse mentitus est, postea statum suum defendenti non praeiudicat. Post susceptum liberale iu
Abbreviated transcription (Latin):
Opecies ex tradotẽ a matre in honore nuptiarũ p̃sente filia genero tradite do¬
nationẽ ꝑfecis seuidentur. ꝓbatiotradite ł non tradite possessionis. Ñtã iniu¬
re quã in falto consistit ideoq sufficit ad ꝓbationẽ sirẽ corporalit̃ teneant.
tio noniure aut in scrptura sed in facto c̃stat. &ideo adomnẽ ꝓbationẽ suffici&
don auent & in ea uoluntate ꝑseueranr decesserit morte patris donatiocon¬
ualescit Sq̃ iCũ unius reidonatio induar c̃fertur. potiorestillecui res tra¬
dita est. nec interẽ posterior quis hanc primꝰ acceperit et excepte nec neꝑso
prius & alteri postea p̃ querendũ est in his donationib: qui primꝰqui postio
sit sed quirẽ tradente donatore possederat his eãcui est tradita possidebit. Nec¬
interit utrũ in parentes anin ex traneos talis sit factadonatio. Inuitus do nator
decuetionerei donate ꝓmittere ñ cogetur. neceo nomine si ꝓmi sert onera tur

Expanded text:
Species extra dotem a matre in honorem nuptiarum praesente filia genero traditae donationem perfecisse uidentur. Probatio traditae uel non traditae possessionis non tam in iure quam in facto consistit: ideoque sufficit ad probationem, si rem corporaliter teneant. bationem, si donauerit et in ea uoluntate perseuerans decesserit, morte patris donatio conualescit. Cum unius rei in duos donatio confertur, potior est ille, cui res tradita est: nec interest, posterior is an prior acceperit, et exceptae nec ne prius et alteri postea, non quaerendus est in his donationibus qui primus, qui posterior sit; sed qui rem tradente donatore possederit, is eam, cui est tradita possidebit. Necinterest, utrum in parentes an in extraneos talis sit facta donatio. euictione rei donatae promittere non cogitur, nec eo nomine, si promiserit, oneratur,
Abbreviated transcription (Latin):
ens substitutũ fide ino fficioso dixerit nec obtinuerit. ñ idadfiscũ sed ad
ibstititũ ꝑtinebit. DEUICESICOA. UI¬
ab ulȩtestanta aperiuntur hoc modo ut testes ł maxima parscoꝵ adhi¬
beatur quisimauerint testam̃tũ. lcaut amitis sigillis rupto lino aperi¬
iur. & reciteturatq itadescribendi exẽplifiat potestas. Hac dein de signo
ublico obsignatũ. in arciuũ redigatur. ut si quando exẽpluei. interciderre
iunde pecipossit. Sen Testam canimunicipus colonia oppidis p̃fectiera

Expanded text:
bens substitutum si de inofficioso dixerit nec obtinuerit, non id ad fiscum, sed ad substitutum pertinebit. De uicesima Tabulae testamenti aperiuntur hoc modo, ut testes uel maxima pars eorum adhibeatur, qui signauerint testamentum: ita ut agnitis signis rupto lino aperiatur et recitetur atque ita describendi exempli fiat potestas ac deinde signo publico obsignatum in archiuum redigatur, ut, si quando exemplum eius interciderit, sit, unde peti possit. Testamenta in municipiis coloniis oppidis praefectura
Abbreviated transcription (Latin):
mũ separaria patre diuus pius ꝓhibunit. Itẽq apatrono libertũ a parentib filiũ filiãs
nisi forte quera tur ubi utilius morari debeat Sẽ nomnib: bonis quae habet autquẽ
habiturus est obligatis. nec c̃cubina nec filius naturalis pec alũ nus. necq̃ in usucondi¬
ano habentobligantur. Id eoq de his nec int̃dictũ redditur INt̃s. Si quis debitor ere¬
neras se uideatur intali conditione. Nec concubina nec filius naturalis. necalũ nus. pecti
Ibligationũ si rmanderũ gratiastipulationes in distesunt qua quadã uerborũ sol¬
lẽpnitate concipiuntur. & appellatȩ qđ ꝑ eas firmitas obligationũ constringitur
Stipulũ enĩ ueteres firmũ appella uer̃ SEñ Verborũ obligatio interp̃senter p̃ eoam
int̃ absentes contrahitur. Qds̃ scriptũ suerit in strum̃tũ ꝓmisisse aliqũe ꝑinde habut¬

Expanded text:
um separari a patre diuus Pius prohibuit, itemque a patrono libertum, a parentibus filium filiamque: nisi forte quaeratur, ubi utilius morari debeat. Omnibus bonis, quae habet quaeque habiturus est, obligatis nec concubina nec filius naturalis nec alumnus nec quae in usu cotidiano habet obligantur: ideoque de his nec interdictum redditur. De obligatiohabiturus est, obligatis nec concubina nec filius naturalis nec alumnus nec Obligationum firmandarum gratia stipulationes inductae sunt, quae quadam uerborum sollemnitate concipiuntur, et appellatae, quod per eas firmitas obligationum constringitur: stipulum enim ueteres firmum appellauerunt. Verborum obligatio inter praesentes, non etiam inter absentes contrahitur. Quod si scriptum fuerit instrumento promisisse alique
Abbreviated transcription (Latin):
ducentiaũt uis fieri ꝓ hibeantur. alienã aut̃ aquã usurpanti nũmarũ pena
in rogatur. cui : reicurã ad sollicituadinẽ p̃sidis ex pectat. sed ditur indicti
actio quae ꝓponitur exeo ut quis qđ p̃ cariũ habetrestituat. pã et auilis actio
hui: rei sicut cõm̃dati cõpetit eo ł maxime qđ exbeneficio suo unꝰquisq in iu¬

Expanded text:
ducenti uis fieri prohibetur: alienam autem aquam usurpanti nummaria poena ducenti uis fieri prohibetur: alienam autem aquam usurpanti nummaria poena inrogatur. Cuius rei cura ad sollicitudinem praesidis spectat. Redditur interdicti actio, quae proponitur ex eo, ut quis quod precarium habet restituat. Nam et ciuilis actio huius rei sicut commodati competit: eo uel maxime, quod ex beneficio suo unusquisque iniu
Abbreviated transcription (Latin):
dinis aut fustiũ autteloꝵ aut armoꝵ metuterretur. sed ethis qui uiolentiae opini¬
one cõꝑta possessi onecessit sita m̃eã aduersarius ingressus :. Sep̃ D enaui ui
eiectus hoc in t̃disto expedireñ potest. sedutilisei astio dereb: recuperandis exẽ¬
plũ deui bonoꝵ auctorũ datur. Sq̃ldq in eo indicendũ : quicarruca auta quo
deicitur. quib: ñ ab ductis iniuriarũ actiodatur. Señ Ex reb: ui possessis sialiq:¬
resarserint łserui decesserint. licetid si nedolo eiꝰ qui dei ect factũ sit aestima¬
tionetam̃ condẽpnandus : quiitauoluit adipisci rẽ iurisalieni. Iñt. Siecreb¬
quas uiolent̃ aliquis occu pauit que libet sub quacũq occasione perierint aut
arserint ł serui uiolent̃ occupati mortui fuerint. qua libet fraudeillius qui oc¬
cupauit id qđ perit factũ non uideat᷑ tam̃ abipso quȩcũq: perierint reddendas̃
a quaducatur. in diciprius debet ex hisuicib: quib: a singulis ducic̃ sueuit.

Expanded text:
dinis aut fustium aut telorum aut armorum metu terretur, sed et is qui uiolentiae opinione comperta possessione cessit, si tamen eam aduersarius ingressus sit. De naui ui deiectus hoc interdicto experiri non potest: sed utilis ei actio de rebus recuperandis exemplo ui bonorum raptorum datur. Idemque in eo dicendum est, qui carruca aut equo deicitur: quibus non abductis iniuriarum actio datur. Vi deiectus res arserint uel serui decesserint, licet id sine dolo eius qui deiecit factum sit, aestimatione tamen condemnandus est, qui ita uoluit adipisci rem iuris alieni. Cuiuscquas violenter aliquis occupavit, quaelibet sub quacunque occasione perierint aut arserint, vel servi violenter occupati mortui fuerint, qualibet fraude illius qui occupavit id quod perit factum non videatur, tamen ab ipso quaecunque perierint reddenda sunt, aqua ducatur, induci prius debet, et his uicibus, quibus a singulis duci consueuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ciaũt ñ nisiscriptura auttestib potest. Señ Forũ qui debito c̃fessis pignera capi
& distrahi possunt. lñtp Eaque alterius parte absente decernuntur. uim rerum
ris ł edicto c̃uentus : uenerit quasi in c̃tumace da tasententia anstoritatẽ
rerũ iudicatarũ obtinet quinimmo necappellari ab eopotest. Iñt. Quicã¬

Expanded text:
ci autem non nisi scriptura aut testibus potest. Eorum, qui debito confessi sunt, pignora capi ci autem non nisi scriptura aut testibus potest. Eorum, qui debito confessi sunt, pignora capi et distrahi possunt. Ea, quae altera parte absente decernuntur, uim rerum ris uel edictis conuentus est, uenerit, quasi in contumacem dicta sententia auctoritate rerum iudicatarum obtinet : quin immo nec appellari ab eo potest. Ex c
Abbreviated transcription (Latin):
causa publice hon estatis uindictã extraordinarie ultionis expestat: Sq̃¬
Seruus qui in iuriã aut c̃cumeliã fecerit. siquidẽ atrocẽ in metallũ dãpnatur
siuero leuẽ. flagellis cȩ sus subꝑenaui culorũ tẽporaliũ dominores titurtur¬
DE EEFECTU SEHTENTIA RŨ ET INIBUS LTIUM .U¬
Aesiudicate uindicentur ab hisqui impr̃m potestatẽq habent ł qui exaucto¬
ritate eorũ interpartes: danur. Itẽq magistratus in unicipalis usq ad sũ mã
quiius dicere poss̃ ĩdẽq ab his qui ab imperatore extraordinẽ pecuntur Exc̃ ꝓmisso
aũt iudex sũp̃tus rẽiudicatã non faeit sedsi pȩnainteos ꝓmissa sit penare iniudiciũ
ded ucta exstipulatu poli pot̾est s EN Confessi debitoror ꝓuidicatis habent
ideo exdiȩ confessionis tẽporasolutionis prestituta c̃parantur. Sep̃i Constn
quis iniudicio non tantũ suauoce sed litteris &iã & quocũq. modo potest. conun¬

Expanded text:
causa publicae honestatis uindictam extraordinariae ultionis expectat. causa publicae honestatis uindictam extraordinariae ultionis expectat. Seruus, qui iniuriam aut contumeliam fecerit, si quidem atrocem, in metallum damnatur, si uero leuem, flagellis cDe effectu sententiarum et finibus litium Res iudicatae uidentur ab his, qui imperium potestatemque habent uel qui ex auctoritate eorum inter partes dantur, itemque a magistratibus municipalibus usque ad summam, qua ius dicere possunt, itemque ab his, qui ab imperatore extra ordinem petuntur. Ex compromisso autem iudex sumptus rem iudicatam non facit: sed si poena inter eos promissum sit, poena re in iudicium deducta ex stipulatu peti potest. Confessi debitores pro iudicatis habentur, ideoque ex die confessionis tempora solutioni praestituta computantur. Confiteri quis in iudico non tantum sua uoce, sed et litteris et quocumque modo potest: conuin
Abbreviated transcription (Latin):
&liã hoc modo leditur ꝑsalteriũ qđ uulgo canticũ dr̃ in alterius in famiã cõpo¬
sitã & pub lice cantatũ tã in eos qui hoccantauer̃ quã in eos quic̃posuer extraor¬
dinẽ uindicat᷑ eo acrius siꝑsone dignitas ab haciniuria defendenda est Sep
In eos austorer qui famosos libellos in c̃tumeliã alterius ꝓposuer extiaordinẽ
usq: ad relegationẽ in su leuindicantior Señ Conura ũiudicii ab appellato¬
rib sieriuo noportet. alio qui nin famio notantur. Sep̃ Maledictũi dẽq conui¬
aũ publice factũ ad iniurie uindictã reuocatur. quo facto c̃dẽpnatus in fumis
efficitar. fon tantũ his quim a ledictũ aut conuitiũ ingesserit iniuriarũ conꝰ¬
uictus famosus efficitur: sed et hiscui : ope consiliouae factũ essedicit᷑. Sẽp
Conuraũ contra bonos morer fien uidetur. siobsgeno nomine aut inferiori
parte corporis nudatus aliquis in sectatus sit. Qđ factũ c̃tẽ plationemorũ &

Expanded text:
ia uindicare. Psalterium, quod uulgo canticum dicitur, in alterius infamiam compositum et publice cantatum tam in eos qui hoc cantauerint quam in eos qui composuerint, extra ordinem uindicatur: eo acrius, si personae dignitas ab hac iniuria defendenda sit. In eos auctores, qui famosos libellos in contumeliam alterius proposuerint, extra ordinem usque ad relegationem insulae uindicatur. Conuicium iudici ab appellatoribus fieri non oportet: alioquin infamia notantur. Maledictum itemque conuicium publice factum ad iniuriae uindictam reuocatur. Quo facto condemnatos infamis efficitur. Non tantum is, qui maledictum aut conuicium ingesserit, iniuriarum conuictus famosus efficitur, sed et is, cuius ope consilioue factum esse dicitur. Conuicium contra bonos mores fieri uidetur, si obscaeno nomine aut inferiore parte corporis nudatus aliquis insectatus sit. Quod factum contemplatione morum et
Abbreviated transcription (Latin):
nequis uia publica aliquȩ ꝓ hibeat. cui: reisollicttido aduiarũ curatorer.
ꝑonet aquarũ munitionenemoex ceptus. Siqui tam̃ in ea aliquis operis
sicerint. quo cõmeances in pediantur demolitoopere condẽpnantur.
Napossessione deiciatur utile int̃dictũ : sed etiã si famaliaei: Familieaũt
pomine &iãduoserui continentur. Sẽpuide iectus uidetur & qui in p̃dio ui¬

Expanded text:
ne quis uia publica aliquem prohibeat. Cuius rei sollicitudo ad uiarum curatores pertinet, a quarum munitione nemo exceptus est. Si quis tamen in ea aliquid operis fecerit, quo commeantes impediantur, demolito opere condemnatur. possessione deiciat, utile interdictum est, sed etiam si familia eius. Familiae autem nomine etiam duo serui continentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tadebentur quae in cauponis usui paratar̃. uelut uasa in quib: uinũ diffundit᷑
Scuria quoq: & poculaua sa debentur. saneministri earũ rerũ legato noncedunt¬
Sẽn Instrum̃ tome dici legata colliria etemꝑ lastra & ad paratus om̃s conficien¬
dorũ medicam̃toꝵ itẽq ferram̃ta legatocedunt. Señi Istrum̃ topictoris legito
Sent Supellestili legata capscȩ armarice ñ solũ libroꝵ autuestes ponende gratia
parate sint debebuntur : si c&bissina & cristallina & argente a & aurea &uitrea
uasa tã escaria taã pocula &iuestersstratoria lega tocedt̃ S. Ẽ Villis lagris sepa¬

Expanded text:
ea debentur, quae cauponis usui parata sunt, uelut uasa, in quibus uinum defunditur: ea debentur, quae cauponis usui parata sunt, uelut uasa, in quibus uinum defunditur: escarai quoque et pocularia uasa debentur. Sane ministri earum rerum legato non cedunt. Instrumento medici legato collyria et emplastra et apparatus omnis conficiendorum medicamentorum, itemque ferramenta legato cedunt. Instrumento pictoris legato. Supellectile legata capsae armaria, nisi solum librorum aut uestis ponendae gratia paratae sint, debebuntur, sed et buxina et cristallina et argentea et uitrea uasa tam escaria quam pocularia, et uestis stratoria legato cedunt. Villis uel agris sepa
Abbreviated transcription (Latin):
adlegatariũ ꝑtinent. SCP Quicqui dineadẽ domo quã instructã ligauit pat᷑
familias ꝑp&uose instruendi gratia habuit. lega tariocedit. Sep Instructa
domo legataeo legato c̃tinentur quib: domus muni&ur ł tuta ab incendio p̃stat᷑.
Tegules peouliaria & tela legato continebuntur. Itẽ erum̃ta lesti cultice pul¬
bra lucerne & similia quacũq: materia ex pressa hicdedomoconuersations¬
ũdeuilladicit. SE Domolegata balneũ eius qđ publicẽ preb&ur nisi alias sepa¬
ralur legatocedunt. Señ Domũcu momni iure suesicut instructa est legata urb ana
sanilia : Itẽ artifices & uestiaria & retharii & aquari &idẽ domui seruientes legato cedt̃¬
Sep̃ Omnib: que indo mosunt legatis cautiones debitorũ rationesq: seruorũ
legatocedunt. Señi Mobilib: legatis aurũ ł argentũ non deb&ur nisidehis
q̃q manifeste sensis se testatoꝵ ẽpossitostendi. Señi instrum̃to cõponio legato

Expanded text:
tinent. Quidquid in eadem domo, quam instructam legauit pater familias, perpetuo instruendi gratia habuit, legatario cedit. Instructa domo legata ea legato continentur, quibus domus munitior uel tuta ab incendio praestatur: tegulae specularia et uela legato continebuntur: item aeramenta lecti culcitae pulbra lucernae et similia quacumque materia expressa. Domo legatessa. Domo legata balneum eius, quod publice praebetur, nisi alias separetur, legato cedit. Domo cum omni iure suo sicut instructa est legata urbana familia, item artifices et uestiarii et zetarii et aquarii itidem domui seruientes legato cedunt. Omnibus quae in domo sunt legatis cautiones debitorum rationesque seruorum legato cedunt. Monilibus legatis aurum uel argentum non debetur, nisi de his quoque manifeste sensisse testatorem possit ostendi. Instrumento cauponio legato
Abbreviated transcription (Latin):
TADLEGEM HIFIAM CANIMIAM .XIII¬
Iominatim seruitestamento manũ mitti scđm legẽ fufiam poss. nomi¬
natimaut̃ manũ mittere intellegitur hocmodo. Istius liberto. Cũ aut
obsenatorẽ ł quiex ancilla nascitur liberũ esseuolo exofficiano senatus con¬
sulto ꝑ indelibertas c̃opeat hacsi nominatim datasit. Officiorũ enĩ & arciũ
appellatio nihilde significatione nominũ mutat. pisi forte plures sint qui
eo afficio de signentur. Tuncenĩ nom̃ adiungendũ est ut aeluceat de quo
testator sensis se uid&ur sq̃i Codicellis testam̃to firmatis date libtates
testa mtũ nouis simoloco adhibetur. quia extestam̃to utraq: confirmantur¬

Expanded text:
Ad legem Fufiam Caniniam Nominatim serui testamento manumitti secundum legem Fufiam possunt. Nominatim autem manumittere intellegitur hoc modo STICHVS LIBER ESTO. Cum autem OPSONATOREM, uel QVI EX ANCILLA ILLA NASCETVR, LIBERVM ESSE VOLO, ex Orfitiano senatus consulto perinde libertas competit, ac si nominatim data sit: officiorum enim et artium appellatio nihil de significatione nominum mutat: nisi forte plures sint, qui eo officio designentur: tunc enim nomen adiugendum est, ut eluceat, de quo testator sensisse uideatur. Codicillis testamento confirmatis datae libertates testamentum, nouissimo loco adhibentur, quia ex testamento utraeque confirmantur
Abbreviated transcription (Latin):
ue pudicitiae corrũ pende gratia fecerit. donũ p̃buerit. p̃tiũ uae qđ id ꝑsadeat de¬
derit ꝓfesto flagitio capitepuniatur In ꝑfesto. in insulã deportatur. Corruptico¬
mids sũ mosu policio ad ficiuntur. Sep̃Qui carm̃ famo sũ in iuriarũ aliauus łaba
quelibae cantica quo agnoscipos sit cõposuerit : ex austoritate ã plissumi ordinis
in insulã deportacur. Interestenĩ publicȩ discipline . opinionẽ unius cui q turpi

Expanded text:
ue pudicitiae corrumpendae gratia fecerit, donum praebuerit pretiumue, quo id persuadeat, deue pudicitiae corrumpendae gratia fecerit, donum praebuerit pretiumue, quo id persuadeat, dederit, perfecto flagitio capite punitur, imperfecto in insulam deportatur: corrupti comites summo supplicio adficiuntur. Qui carmen famosum in iniuriam alicuius uel alia quaelibet cantica, quo agnosci possit, composuerit, ex auctoritate amplissimi ordinis in insulam deportatur: interest enim publicae disciplinae opinionem uniuscuiusque a turpi
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatis uiros. Et si plebeius ł humililoconatus. senatorił equiti roman
decurioni ł magistratui ł aedili ł iudio: autcuilibahorũ ł si his omnibus
plebeius quis ꝑcalũniã iniuriae astionẽ instituit. extra ordinẽ puniatur. Oñs
enĩ calũ matores exilii łinsulȩ relegatione autordinis amissione punir pla¬
cut Señ Iniuriarũ non nisip̃sentes accusareposs̃. crimenĩ qđ uindiste auc ea¬
colũpnie iudiciũ expestat. ꝑ alio sintendim̃ potest Sep̃ Fitiniuria contrabonor
mores: uelua siquis fimocorrupto a liquẽ ꝑfuderit. ceno. luto oblinuerit . aquas
purgauerit. fistulã lacur quiduae aliud in iuriã publicã contaminart inquos
gnuiter aprm aduertisolet Señ Qui puero p̃cextato stuprũ aliuduae flagitiũ
Adusto abeo ł corruptoco mite ꝑsuaserit : mulierẽ puellã ue int̃pella uertt quiq¬

Expanded text:
auctoritatis uiro: et si plebeius uel humili loco natus senatori uel equiti Romano, auctoritatis uiro: et si plebeius uel humili loco natus senatori uel equiti Romano, decurioni uel magistratui uel aedili uel iudici, quilibet horum, uel si his omnibus plebeius. Qui per calumniam iniuriae actionem instituit, extra ordinem punitur: omnes enim calumniatores exilii uel insulae relegatione aut ordinis amissione puniri placuit. Iniuriarum non nisi praesentes accusare possunt: crimen enim, quod uindictae aut calumniae iudicium expectat, per alios intendi non potest. Fit iniuria contra bonos mores, ueluti si quis fimo corrupto aliquem perfuderit, caeno, luto oblinierit, aquas spurcauerit, fistulas lacus quidue aliud in iniuriam publicam contaminauerit: in quos grauiter animaduerti solet. Qui puero praetextato stuprum aliudue flagitium abducto ab eo uel corrupto comite persuaserit, mulierem puellamue interpellauerit, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Sep̃i Iniurarũ actio autlege aut mortę autmixto iure intraducta est
lege duo decĩ tabularũ defamosis carminib: m̃bris ruptis & ossib fracas¬
Señ Morib quotiens factũ ꝓqualitate sui arbitrio iudicis estimatur
congruentis pȩne supplicio uindicatur Señ Mixto iure actio imurianĩ
x lege cornili a instituitur. ut quotiensquis pulsatur ł cui : dom̃ in troitͥ
ab his qui uulgodi restarii appellantur. in quo ex traordinẽ anĩ aduertitͥ
ita ut prius in gruentis c̃siliũ ꝓmodo cõmenti fraudis pȩnauindic&ur
exilii aut metalli autoperib: publicis. Sep̃ Pena iniuriarũ ciui lit̃ dãp̃natus
ei q aestimationẽ inferreiussus famosus efficitur. Intõ Quiꝓ in iuriame¬
aut ꝑsona. Loco quotiens in publicũ inrogatur. Tẽpore quotiens nter dum
Persona quotienssenatori ł equiti romano decurioni. ł alias expectate

Expanded text:
. Iniuriarum actio aut lege aut more aut mixto iure introducta est. . Iniuriarum actio aut lege aut more aut mixto iure introducta est. Lege duodecim tabularum de famosis carminibus, membris ruptis et ossibus fractis. Moribus, quotiens factum pro qualitate sui arbitrio iudicis aestimatur, congruentis poenae supplicio uindicatur. Mixto iure actio iniuriarum ex lege Cornelia constituitur, quotiens quis pulsatur, uel cuius domus introitur ab his, qui uulgo directarii apellantur. In quos extra ordinem animaduertitur, ita ut prius ingruentis consilium pro modo commentae fraudis poena uindicetur exilii aut metalli aut operis publici. Iniuriarum ciuiliter damnatus eiusque aestimationem inferre iussus famosus efficitur. Atrox iniuriarsona: loco, quotiens in publico inrogatur: tempore, quotiens interdiu: persona, quotiens senatori uel equiti Romano decurioniue uel alias spectatae
Abbreviated transcription (Latin):
uissimis iubetur int̃fici. Qđ si ꝑ neglegentiã factũ incendiũ conꝓbatur dup¬
nũ qđ an cũq: in latũ fuerit . res qua incendio perierint duplisatis fastione
Iniuriã patimur aut in corpus autextra corpus. In corpus uerberib: aut mnla¬
tio nestuor Extra corpus c̃uitiis & famosis libellis qđ ex affectu unius¬
cui:q patieins & facientis cestimatur. Fiuriosus demq in fans affestudoli
&l captu contumelie car&. Idcircoiniurarũ agi cũ his non potest. Siali¬
beris qui impotestate sunt uxori fiat in iuriã nr̃ainter est uindicare. Ide¬
oq: pernos actio inferri potest. si modo his qui fecerit iniuriã nrãm id fecisse
docdatur. Señ Corporiiniuria infertur cũquis pulsatus cuiq stu prũ in¬
fertur. aut destupro int̃pellatur. Quȩres extraordinẽ uindicatur. ita ut
pulsatio pudoms pȩna captiuis uindic&ur. Sep̃t Sollicitatores alienarum

Expanded text:
vissimis iubetur interfici. Quod si per neglegentiam factum incendium conprobatur, damvissimis iubetur interfici. Quod si per neglegentiam factum incendium conprobatur, damnum quod cuicumque inlatum fuerit, res quae incendio perierit, dupli satisfactioneIniuriam patimur aut in corpus aut extra corpus: in corpus uerberibus et illatione stupri, extra corpus conuiciis et famosis libellis, quod ex adfectu uniuscuiusque patientis et facientis aestimatur. Furiosus itemque infans adfectu doli et captu contumeliae carent: idcirco iniuriarum agi cum his non potest. Si liberis qui in potestate sunt aut uxori fiat iniuria, nostra interest uindicare: ideoque per nos actio inferri potest. Si modo is qui fecit in iniuriam nostram id fecisse doceatur. Corpori iniuria infertur, cum quis pulsatur cuiue stuprum infertur aut de stupro interpellatur. Quae res extra ordinem uindicatur, ita ut pulsatio pudoris poena capitis uindicetur. Sollicitatores alienarum
Abbreviated transcription (Latin):
exincendio ruina nau fragio nauiq: expugnata raptũ susceptũ supprer¬
sũ ueert᷑: eo anno in quad rupłũ eius reiqua quis suppresserit celauerit
rapuent c̃uenitur posteauero in simplũ Sep̃ Hiquiedes aliquas uillas¬
ue expoliauerint esfregerint . expugnauenint si quidẽ id turbacũ
telis coasta fecerit. capite puniatur. Telorũ aut̃ appellatione om̃a ex
quib: saluti hominis noceri possit accipiuntur Sq Receptoris adgrer¬
soꝵ ideq: latronũ eadẽpena ad ficiuntur quaetipsi latroner sublatur
enĩ susceptorib: crassantiũ cupido conquiescit. Señ Fures łrapcores
bal nearũ plerũq: inmecallũ aut in opuspublicũ dãpnantur. ñ nũ quã
ꝓfrequentia ad missorũ iudicantis sententia tẽperat᷑ Sẽn incendiarii
qui consulto incendid infer. sũ mosupplicio adficiuntur. qđ suncuri ã eorũ
ienis aeuaserit duplici conpendio dũ pnũei: modi sarcin placuit. Int e
Si aliquis malitia studio ingendiũmiserit. deboc criminec̃ uistus penisga¬

Expanded text:
ex incendio ruina naufragio nauique expugnata raptum susceptum suppressumue erit, eo anno in quadruplum eius rei, quam quis suppresserit celauerit rapuerit, conuenitur, postea in simplum. Hi qui aedes alienas uillasue expilauerint effregerint expugnauerint, si quidem id turba cum telis coacta fecerint, capite puniuntur. Telorum autem appellatione omnia, ex quibus saluti hominis noceri possit, accipiuntur. Receptores adgressorum itemque latronum eadem poena adficiuntur, qua ipsi latrones: sublatis enim susceptoribus grassantium cupido conquiescit. Fures uel raptores balnearum plerumque in metallum aut in opus publicum damnantur: nam nonnumquam pro frequentia admissorum iudicantis sententia temperatur. Incendiarii, qui consulto incendium inferunt, summo supplicio adficiuntur. Quod si per incuriam ignis euaserit, dupli compendio damnuSi aliquis malitiae studio incendium miserit, de hoc crimine convictus poenis gra
Abbreviated transcription (Latin):
DEUSU CAPIONe.
ossessionẽ ad quirimꝰ & animo & corpore. animo utiq: nr̃o. corporel
nr̃o ł alieno Sednudo animo possum adipisci quide porsessionẽ non
possum recinere tam̃nudo animopossumꝰ sic̃ in salab: hibernis asbuis¬
q: contingit. Int Aliquasunt quȩ animo & corpore possidem̃ quan

Expanded text:
De usucapione Possessionem adquirimus et animo et corpore: animo utique nostro, corpore uel nostro uel alieno. Sed nudo animo adipisci quidem possessionem non possumus, retinere tamen nudo animo possumus, sicut in saltibus hibernis aestiuisque contingit
Abbreviated transcription (Latin):
mnentocedunt. uelut bouer aluei falces messoriae farine. ltẽ mole oliuariȩ
lonseruandoꝵ fructuũ causa conparata instrum̃tocedunt uelut du lea cupe
ueic laristica. uiuaria pistores asinifocariae. ltẽ anallȩ quiuestim̃ta rusti
ufuciunt scutraqq̃ & sultur cominebuntur. Seũ Uxores eoꝵ quioperantur
magis ÷ utinstrunã toaedant. Sen Pecoraqq̃ & pastores eoꝵ stercorandicausa
ura ta instrum̃to continentur. Eaaut quȩ et custo diȩm agis cause qđ adus
stris familȩ eo delatas̃. instrumenti nomine non continentur. Vxores uero
torũ qui mercedes prestare consueuerant. neq instructionib neq: instru¬
ñti appellatione continentur. Sen Pis catores łuenationes instrum̃torta¬

Expanded text:
luei falces messoriae et fenariae, item molae oliuariae. Conseruandorum fructuum causa comparata instrumento cedunt, uelut dolia, cupae, uehicula rustica, cibaria, pistores, asini, focariae: item ancillae quae uestimenta rusticis faciunt, scutra quoque et sutor continebuntur. Vxores eorum qui operantur magis est ut instrumento cedant. Pecora instrumento continentur. Ea autem, quae custodiae magis causa quod ad usus patris familias eo delata sunt, instrumenti nomine non continentur. Vxores uero eorum, qui mercedes praestare consueuerant, neque instructionis neque instrumenti appellatione continentur. Piscatur
Abbreviated transcription (Latin):
fic ipotest. Señ Debi torcceditoruȩ seruũ pigneris uinciendo dediticii
facereñposs alte nĩ sinealtero causã pigneris de teriorẽ facere non por¬
sep̃ Seruus furio sidominai ł pupilli iussuumn ctus dedeticigrũ numnt
p̃efficitur. qui aneq furiosus neq pupillus ex achc̃cilu capaxest.. Sep̃t¬
Nontantũ fupse domiñ uinciat nocet libertati. sed etsiuincir iube

Expanded text:
non possunt. Debitor creditorue seruum pignoris uinciendo dediticium facere non possunt: alter enim sine altero causam pignoris deteriorem facere non potest. Seruus furiosi domini uel pupilli iussu uinctus dediticiorum numero non efficitur, quia neque furiosus neque pupillus exacti consilii capax est. Non tantum si ipse dominus uinciat, nocet libertati, sed et si uinciri iubeat
Abbreviated transcription (Latin):
que in eo dẽfundos̃ legato ctinentur Sep̃ Seruus decundi gratie ex eo dẽfundo
quicumancipiis fuerat legatus. aliotruns latus adlegatariu placuit ꝑtinere. Ip̃t¬

Expanded text:
quae in eodem fundo sunt legato continentur. Seruos studendi gratia ex eodem fundo, quae in eodem fundo sunt legato continentur. Seruos studendi gratia ex eodem fundo, qui cum mancipiis fuerat legatus, alio translatos ad legatarium placuit pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
mancipia quaeusui patris familias esse solent idẽq auer & pecora qua instru¬
indarũ aepularũ grutia in fando cparatas̃. exceptis has quȩ ibi custodiȩ cau
deposita s̃. Sep̃ Fundo legato ita ut obamus maximꝰque : retia a praria.
lonib c̃sistat Sei ꝑructus qui solo coherebant. moru stestatoris tẽpr̃
dlegatariũ ꝑtinent ante ꝑcepti adheredẽ. Señ. Fundo legato cũ manci¬
niis & pecorib & õninstrum̃ torustico & urbanopetulũ actores ante testato¬
ẽdefunsti. si ex eodẽ sundo fuerit magis placet ad legatariũꝑtinere. Sẽp̃
Astorł colonus ex alio fundo in eodẽ constitut᷑. qui cũ omnunstrum̃to legatꝰ
rat. ad legarariũ ñ ꝑtinet.pisi adeũ adius sundi testatoruo luerit ꝑtinere.¬
ep̃ Adiunctiones quas fundo legato testatorex diuers̃ s emptionib
adplicauerat. legatario cedere placuit. Instrumto p̃dio legato fubn
bantur legatocedunt. Sep̃ Instrusto fundo legato libriqq̃ & bibliotece.

Expanded text:
solent, itemque aues et pecora, quae instruendarum epularum gratia in fundo comparata sunt: exceptis his, quae ibi custodiae causa deposita sunt. Fundo legato ITA VT OPTIMVS MAXIMVSQUE EST retia apraria ettionibus consistat. Fructus, qui solo cohaerebant mortis testatoris tempore, ad legatarium pertinent: ante percepti ad heredem. Fundo legato cum mancipiis et pecoribus et omni instrumento rustico et urbano peculium actoris ante testatorem defuncti, si ex eodem fundo fuerit, magis placet ad legatarium pertinere. Actor uel colonus ex alio fundo in eodem constitutus, qui cum omni instrumento legatus erat, ad legatarium no pertinet, nisi eum ad ius eius fundi testator uoluerit pertinere. Adiunctiones, quas fundo legato testator ex diuersis emptionibus applicauerat, legatario cedere placuit. Instructo praedio legato fabribantur, legato cedunt. Instructo fundo legato libri quoque et bibliothecae
Abbreviated transcription (Latin):
eñ Fundo ł seruo legato tã fundi instrum̃to qua serii peculiũ ad leguriura
han&. S ep̃ Querendoꝵ fructuũ causa es seuidentur. qui opus rusticũ faciunt
umonitores & uilici & saltarii. lteboues aracorii aratruet falces patutoriae.

Expanded text:
 Fundo uel seruo legato tam fundi instrumentum quam serui peculium ad legatarium  Fundo uel seruo legato tam fundi instrumentum quam serui peculium ad legatarium pertinet. Quaerendorum fructuum causa esse uidentur, qui opus rusticum faciunt, et monitores et uilici et saltuarii: item boues aratorii, aratra,
Abbreviated transcription (Latin):
silius filia ꝓprius sobrinus sobrina iđ patrui magniamite magne ud¬
culimagnimat teremagne filiusfilia. His adcrescunt ꝓpatruus ꝓamia¬
aliis gradib: quã scriptas̃ pec alus uocabulis declararpossunt. Sẽ p
neptis. Ex obliquo fr̃is & sororis ab nepos. ab neptis fr̃spatrueles sorom
patrueles amitini amitine. c̃sobrini c̃subrine patrui magi. amitng
ne. auunculimagni. inatertere magne nepos neptis ꝓprioris sabrins
lusfilia quic̃ sobrini appellantur. Quib: ex latere ad crescunt ꝓpatriu
non potest: quã ut austor ipsedisseruit. Señt Septmo gradu qui sus
cognati restalinea supra in fraq: ꝓoriis nominib: non appellantur : sab
trans uersa linea centinentur fr̃r & soro
circogradus septõ
oitisunt quia ulitrius ꝑrerunaturã nec nomina mueniri necuita succedentib
progari potest Lñt in his septẽ gradib: om̃a ꝓpinquitatũ nomina continent
lira quos nec adfinitas inueniti nec successio pocestamplus prerogari.¬

Expanded text:
ilius filia, proprior sobrinus sobrina hi sunt patrui magni amitae magnae avunculi magni materterae magnae filias filia. Sexto gradu sunt supra tritaaliis gradibus quam scripta est, nec aliis vocabulis declarari potest. CAPITrineptis: ex obliquo fratris et sororis, abnepopatruelis, amitini amitinae, consobrini consobrinae, patrui magni amitae magnae auunculi magni materterae magnae nepos neptis, propioris sobrino filius filia, qui non potest, quam ut auctor ipse disserit.  § 6. Septimo gradu qui sunt cognati recta linea supra infraque propriis nominibus non appellantur; sed ex transversa linea continentur fratris soronis idcirco gradus septem constituti sunt, quia ulterius per rerum naturam nec nomina inveniri, nec vita succedentibus prorogari potest.  In his septem gradibus omnia propinquitatum nomina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest amplius propagari
Abbreviated transcription (Latin):
esutur dominii aliquid ex hereditariis reb: usurpare. Etideoꝓ heredege¬
pere uid&ur qui fundorũ hereditariorũ culturas rationesq: disponit &
uiseruis hereditariis ui ñtis reb Falus uttuir Señ Explurib heredibur
edẽq letitois. si qui omiserint hereditatẽ ł in ad eunde aliquaratione fu¬
rint in pedia dies quiadier̃ ł eorũ beredib: omittentiũ portiones aderes¬
Vnt. qđ in herede in situto eũ qui acceperat substtutũ euenire ñ poterit

Expanded text:
ne futuri dominii aliquid ex hereditariis rebus usurpare: et ideo pro herede gerere uidetur, qui fundorum hereditariorum culturas rationesque disponit, et qui seruis hereditariis, iumentis rebusue aliis utitur. Ex pluribus heredibus isdemque legitimis si qui omiserint hereditatem uel in adeundo aliqua ratione fuerint impediti, his qui adierunt uel eorum heredibus omittentium portiones adcrescunt. Quod in herede instituto eum qui acceperat substitutum euenire non poterit:
Abbreviated transcription (Latin):
nofficio sũ drtestam̃tũ qđ frustraliberis exhereditatis ñ ex officio pi&atisu¬
d&ur esse c̃scriptũ. SCn Post factũ amatre testam̃tũ filiur ꝓcreatus non
mutata ab eacũ possit uoluntate adexẽplũ preceriti in officiosi querelaro
agerepotest Sq̃ Testam̃tũ in quoimpr̃ heres scriptus : in officiosũ argiuipodi
eũ enĩ qui leges facit parimaiestate legib obtẽperare conueni& S* Q
in officiosũ dicere ñ potest. hereditatẽ petere non ꝓhib&ur. SQ̃ł xasse hert
institutus in officiosũ dicere ñ potest. pec int̃ est ex haustanecne set heredit
cũ apud eũ quarta aut legs falcidiȩ autsenatus c̃sulto pegasi ano beneficios

Expanded text:
um dicitur testamentum, quod frustra liberis exheredatis non ex officio pietatis uidetur esse conscriptum. Post factum a matre testamentum filius procreatus, non mutata ab ea cum posset uoluntate, ad exemplum praeteriti inofficiosi querellam cte instituit. Testamentum, in quo imperator heres scriptus est, inofficiosum argui potest: eum enim qui leges facit pari maiestate legibus obtemperare conuenit. Qui inofficiosum dicere non potest, hereditatem petere non prohibetur. Ex asse heres institutus inofficiosum dicere non potest: nec interest, exhausta nec ne sit hereditas, cum apud eum quarta aut legis Falcidiae aut senatus consulti Pegasiani beneficio sit
Abbreviated transcription (Latin):
Tonsolũ ꝑ nor metipsos nouamꝰ qđ nob̵ detur. sed etiã ꝑeos ꝑ quosstipulari possumus
Quelut ꝑfiliũ familias ł ꝑseruũ iubendo ł ratũ habendo. ꝓcurator ꝗq̃ nr̃ exius su
Oqui sub conditione scriptus est. itt liter sib institutũ acstipulationecauere cõpellit᷑.
uepetita bonorũ possessione res hereditarias diminuat. Hoce nĩ casũ indiȩ̃ int̃posite
stipulationis duplos frustus prestare cõpellitur. Huiusenĩ praeiudiciũ a superiore dif¬
fert quoqueritur an. eares dequaagtur maior sitcentũ sestariis. Ideoq: in longiorẽ

Expanded text:
solum per nosmet ipsos nouamus quod nobis debetur, sed etiam per eos, per quos stipulari possumus, uelut per filiam familias uel per seruum iubendo uel ratum habendo. Procurator quoque noster ex iussu o, qui sub condicione scriptus est, utiliter sibi institutum hac stipulatione cauere compellit, ne petita bonorum possessione res hereditarias deminuat: hoc enim casu ex die interpositae stipulationis duplos fructus praestare compellitur. Huius enim praeiudicium a superiore differt, quo quaeritur, an ea res de qua agitur maior sit centum sestertiis: ideoque in longiorem
Abbreviated transcription (Latin):
ex hibendũ conpellitur qui subp̃mit. Tabularũ qq̃ appellatione gartea
Interagnatos & cognator hoc inter est: qđ in agnatir &iã & cognati contunas¬
Ileiter cogatos uero agnati non conp̃henduntur. & ideo patruus &u
natus est & cognatus. Auunculus aũt cognatus tantũ modo Int̃p
Agnati sunt qui ꝑ uirilẽ sexũ descendunt. Cognatiaũt. qui ꝑfeminta
Etideo patrui ł patruorũ filii & agnati & cognatisunt. auunculiuero &u
legitamas ultraconsangui ne ar successiones non admittuntur. idq ur
ciuili uo cinia narratione uidecureffectũ. C& erũ lex̧ oio decimta bule
nulla discretione sexus cognatos admitat. Int̃e ꝑeminenisi frib con¬

Expanded text:
ad exhibendum compellitur qui supprimit. Tabularum autem appellatione chartaad exhibendum compellitur qui supprimit. Tabularum autem appellatione chartaInter agnatos et cognatos hoc interest, quod in agnatis etiam cognati continentur, inter cognatos uero agnati non comprehenduntur. Et ideo patruus et agnatus est et cognatus, auunculus autem cognatus tantummodo. Agnati sunt, qui per virilem sexum descendunt; cognati autem, qui per femineum. Et ideo patrui vel patruorum legitimas ultra consanguineas successiones non admittuntur: idque iure ciuili Voconiana ratione uidetur effectum. Ceterum lex duodecim tabularum nulla discretione sexus cognatos admittit. In heredi