comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quoniam desimplici enuntiatiua oratione perpendit. ut posterius¬
dixit. ipse in diuisione de clarat dicens. Est autem una prima oratio
etiuntiatiua affirmatio. deinde negatio. Illam nunc compositionẽ designa¬
re uult. quȩ alicuius uel substantiam constituit. uel aliquid scđm eẽ con¬
iungit. Nã eum dico socrates ẽ. hoc ipsum ẽẽ socrati applico. ⁊ substantiã. eiꝰ esse
constituo. Sin uero dixero soerates philosophus ẽ. philosophiam. et socratem
scđm esse composui. uel sidicam socrates ambulat. huiusmodi est tamquam
si dicam socrates ambulans est. Igitur quotiens huius modi fuerit compositio
quȩ sođm esse uerbum uel substantiam constituat uel res coniungat: affir¬
matio dicitur. ⁊ in ea ueri falsiq natura perficitur. Et qm̃ omnis nogatio
ad predicationem constituitur. huius enim affirmationis quȩ ẽ soorates ẽ. ne

Expanded text:
Nam quoniam de simplici enuntiativa oratione perpendit, ut posteriusNam quoniam de simplici enuntiativa oratione perpendit, ut posterius ipse in divisionedeclarat, dicens: Est autem una prima oratio enuntiativa affirmatio, deinde negatio, illam nunc compositionem designare vult, quae alicujus vel substantiam constituit, vel aliquid secundum esse conjungit. Nam cum dico, Socrates est, hoc ipsum esse Socrati applico, et substantiam ejus esse constituo. Sin vero dixero, Socrates philosophus est, philosophiam et Socratem secundum esse composui; vel si dicam, Socrates ambulat, hujusmodi est tanquam si dicam, Socrates ambulans est. Igitur quoties hujusmodi fuerit compositio, quae secundum esse verbum vel substantiam constituat, vel res conjungat, affirmatio dicitur, et in ea veri falsique natura perspicitur: et quoniam omnis negatio ad praedicationem const
Abbreviated transcription (Latin):
datiumq perficere. quod paer falsum est. Audientis namoꝵ responsio ad totũ
ordinem superioris enuntiationis ad iungitur. ut siquis in terroganti. mundus¬
e animal sits ẽ. responderit. uidetur hȩx una particula ueritatem uel men¬
datium continere sed salso. Non enim una est. sed adum ipsius responsionis
ituenti. tale est ac si diceret.mundus animal est Quod uero att. nomina
ipsa ⁊ uerba consimiluesse sine compositione uel diuisione in tellectui:
lud desigrat. quod supra ramdixit. ea quę̧ sunt in uoce. notas esse animȩ
passionum. Quod si notȩ sunt : sicut litterȩ uocum inse similitudinem
erunt. ita uoces intellectuum. Et quoniam dictum ẽ. cur desimilitudine
uerborũ nominumꝙ at anime passionum dixerit. cur etiam circa com¬
ositionẽ ⁊ diuisionem uerum falsumꝙ esse ꝓposuerit. dicendum est quidsn
ipsa compositio. uel diuisio. in qua ueritas ⁊ falsitas in uenitur.

Expanded text:
daciumque perficere, quod perfalsum est. Audientis namque responsio ad totum daciumque perficere, quod perfalsum est. Audientis namque responsio ad totum ordinem superioris enuntiationis adjungitur, ut si quis interroganti mundusne animal sit, est, respondeat, videtur haec una particula veritatem vel mendacium continere, sed falso. Non enim una est, sed ad vim ipsius responsionis intuenti tale est ac si diceretur mundus animal est. Quod vero ait nomina ipsa et verba consimilia esse, sine compositione vel divisione intellectui, illud designat quod supra jam dixit, ea quae sunt in voce notas esse animae passionum. Quod si notae sunt, sicut litterae vocum in se similitudinem gerunt, ita voces intellectuum. Et quoniam dictum est cur de similitudine verborum et nominum atque animae passionum dixerit, cur etiam circa compositionem et divisionem falsum verumque esse proposuerit, dicendum est quid sit ipsa compositio vel divisio, in qua aut veritas aut falsitas invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
in oratione uersatur mendatium ueritatemq subsistere. Sed illud uerissimum
ẽ. quod om̃is quȩ est in oratione ueritas falsitasq in compositione et diuisione
nascitur. Non tamen omnis orationis compositio uel diuisio uerum retine
aut falsum. Ergo si sic dixisset. circa omnem compositionem uel diuisio¬
nem ueritas falsitasq est: mentiretur. Sed quoniam dixit simpli¬
citer ueritas falsitasꝙ circa compositionem diuisionem ꝙ est. uerissime
subtilissimeque dixisse putandus est. Illa enim nomina quȩ ita dicunt᷑.
simplicia ut ueritatem aut falsitatem quodam modo uęlaeant de signare
huius modi sunt. ut in trase atoq intra significationem suam quandã retineant
compositionem. ut si quidicat. lego. hoc ẽ enim dicere lego. tamquã sidicat
ego lego Hoc aũt compositio est Uel quotiens in terrogante alio. respondet
lius uno tantum sermone. uidetur quoq tunc simplex sermo ueritate men¬

Expanded text:
in oratione versatur, mendacium veritatemque subsistere. Sed illud verissimum in oratione versatur, mendacium veritatemque subsistere. Sed illud verissimum est, quod omnis quae est in oratione veritas falsitasque, in compositione et divisione nascitur, non tamen omnis orationis compositio vel divisio verum retinet aut falsum. Ergo si sic dixisset, circa omnem compositionem vel divisionem veritas falsitasque est, mentiretur. Sed quoniam dixit simpliciter, veritas falsitasque circa compositionem divisionemque est, verissime subtilissimeque dixisse putandum est; illa enim nomina quae ita dicuntur simplicia, ut veritatem aut falsitatem quodammodo valeant designare, hujusmodi sunt ut intra se atque intra significationem suam quamdam retineant compositionem, ut si quis dicat, lego. Hoc est enim dicere, lego, tanquam ei dicat, ego lego. Hoc autem compositio est; vel quoties interrogante alio, respondet alius, uno tantum sermone, videtur quoque tunc simplex sermo veritatem men
Abbreviated transcription (Latin):
tur ueritas atꝙ mendatium. de quibus tota nune quęstio est. in nomins
scilicet ⁊ uerbo in negatione ⁊ ad firmatione. et enuntiatione et
oratione. Qua scilieet compositione ueritatis ac falsititis naturam ab intellec¬
tibus accipientes in significationis prolatione conseruant. De diuisione aũt quȩ
id negationem ꝑtinet. de que compositione quȩ ad affirmationem paulopost
enucleatius dicam. nunc illud uidendum est. łterum uerum sit cirea omnẽ
compositionem circaquȩ ominem diuisionẽ. ueritatem ł mendatium ꝓuenire.
quod umnitio falsum est. Quis enim dixerit huius modi nominum conuine¬
tionem. ⁊ socrates et paulo. uel si ase hȩc nomina diuidantur. nec soerates nec
plato. ueri aliquam falsiue tenere significantiam :. Quare confitendum est.
non cirra omnem diusionem. neq circa omnem compositionẽ. eã scilieet quȩ

Expanded text:
tur veritas atque mendacium, de quibus tota nunc quaestio est, in nomine tur veritas atque mendacium, de quibus tota nunc quaestio est, in nomine scilicet et in verbo, in negatione et affirmatione, in enuntiatione et oratione. Quam scilicet compositione veritatis et falsitatis naturam ab intellectibus accipientes in vocis prolatione conservant. De divisione autem quae ad negationem pertinet, deque compositione quae ad affirmationem, paulo post enucleatius dicam. Nunc illud videndum est, utrum verum sit circa omnem compositionem, circaque omnem divisionem, veritatem vel mendacium provenire, quod omnino falsum est. Quis enim dixerit hujusmodi nominum conjunctionem, et Socrates et Plato, vel si a se haec nomina dividantur, nec Socrates nec Plato, veri aliquam falsive tenere significantiam? Quare confitendum est neque circa omnem divisionem, neque circa omnem compositionem, eam scilicet quae
Abbreviated transcription (Latin):
uod si sub stantialiter credimis dm̃. đm uero nullus dixerit falsum nihil ꝙ ano
uce identer poterit euenire sed ipsa ueritas ds̃ dicendus ẽ. Ubi uigrtur compo¬
sitio uł diuisio. in his quȩ simplicia naturaliter sunt. nec ulla cuiuss libetrre
compositione iunguntur : Quare non om̃is ueritas nequȩ salstuasn  irea
compositionem diuisionẽq constat. sed sola tantum quȩ  inmultitadine
imaginatione ⁊ rei nulla comꝑosio ẽ in iunctionie uero in tellectuum
compositio fit Nam cum dico socrates ambulat. hoc ipsum quidem quod
eum ambulare concepi ncilla compositio ẽ Quod uero intellertus pnogrei¬
sione ambulationem cum socrate coniungo. quedam iam facta ẽ compositio
Quodsi hoc onitione protulero. rursus eadem compositio ẽ : ⁊ cirra eam uis
ueritatis. & falsitatis apparet. Quo circa in his solis compositionibus in uer¬

Expanded text:
Quod si substantialiter credimus Deum, Deum vero nullus dixerit falsum, nihilque in eo Quod si substantialiter credimus Deum, Deum vero nullus dixerit falsum, nihilque in eo accidentaliter poterit evenire, ipsa veritas Deus dicendus est; ubi est igitur compositio vel divisio in iis quae simplicia naturaliter sunt, nec ulla cujuslibet rei collatione junguntur. Quare non omnis veritas neque falsitas circa compositionem divisionemque constat, sed sola tantum quae in intellectuumimaginationis et rei nulla compositio est, in conjunctione vero intellectuum compositio fit. Nam cum dico, Socrates ambulat, hoc ipsum quidem, quod eum ambulare concepi, nulla compositio est; quod vero intellectus progressione ambulationem cum Socrate conjungo, quaedam jam facta est compositio. Quod si hoc oratione protulero, rursus eadem compositio est, et circa eam vis veritatis et falsitatis apparet. Quocirca in his solis compositionibus inveni
Abbreviated transcription (Latin):
quo tiens ita ut sese res habet imaginationem accipit intellectus. Falsitis ue¬
poe. quotiens aut non ex subierto. aut non ut sẽse habet res. imagiatio subicit̃
in telleetui. sed ad huc in ueritxte at falsitate. nihil equidem aliud ieperitur
nisi quȩdam opinionis habitudo ad subiectã rem. Quiꝰ enim habitudine . ⁊ quo¬
modo se habent imaginatio ad rem subiectam. hoc solum in hac uerttate uel fal¬
sttate pspicitur. qũa quidem habitudinẽ. nullus dixerit composctionem : Ino
hoe uero diuisionis ullus nec fictus quide modus intellegi potest : Illud quoq
consirindum ẽ. numne aliqua sit in his compositio uel diusio. quȩ scđmi sub
uoliptas bellindi Eniã illud quoq respiciendum ẽ. quod inomiut intino
deo quicquia in telligitur. non ineo iccident. sea substareri alit incel¬
tur. Qtenim que bona sunt sub stantialiter de eo ñ accidenter credumus

Expanded text:
quoties, ita ut sese res habet, imaginationem accipit intellectus; falsitas vequoties, ita ut sese res habet, imaginationem accipit intellectus; falsitas vero est quoties aut non ex subjecto, aut ita ut sese res non habet imaginatio subjicitur intellectui; sed adhuc in veritate atque falsitate nihil equidem aliud reperitur, nisi quaedam opinionis habitudo ad subjectam rem. Qua enim habitudine et quomodo sese habet imaginatio ad rem subjectam, hoc solum in hac veritate vol falsitate perspicitur, quam quidem habitudinem nullus dixerit compositionem. In hoc vero divisionis nullus ne fictus quidem modus intelligi potest. Illud quoque considerandum est numne aliqua sit in his compositio vel divisio, quae secundum voluptas bellandi. Etiam illud quoque respiciendum est, quod in omnium maximo Deo quidquid intelligitur, non in eo accidentaliter, sed substantialiter intelligitur, etenim quae bona sunt substantialiter de eo non accidentaliter credimus.
Abbreviated transcription (Latin):
diuisionem ẽ ueritas uel falsitas. quid etiam quod dietum ẽ. nomina
igitur ipsa ⁊ uerba consimilia st̃ sine cõpositione uł diuisione in tellectui:
lilud quoque.cur composito nomine. uel cur etiam usus ẽ non rer subsisti¬
tis ex emplo unt diceret hireoceruus enim significat aliquid Nec illudi pio geune¬
dũ ẽ. quidẽ quod dictum set. uel simpliciter uel scđm tempus Etprumio quid
deeo dicen dum ẽ: Quod ait. cirea compositionem enĩ. ⁊ diuisionẽ ẽ falsitus
ueritaso. Queritur namque. ut rum nȩ om̃is ueritas cirea composttionẽ diuisio¬
nẽ ꝙ sit . anquedam ẽ. quȩdã uero minime Illud quoꝙ an in om̃i compositaene
ues diuisione ueritas falsitasq constitita sit. an hoc non generaliter sed in qua¬
dam compositionis uel diuisionis parte ueritas falsitasꝙ uersetur. uleropinion¬
buis namqs ueritas ẽ quotiens ex sub ierta re capitur imaginatio. uel etiam

Expanded text:
divisionem est veritas faldivisionem est veritas faligitur ipsa et verba consimilia sunt sine compositione vel divisione intellectui; illud quoque cur composito nomine, vel cur etiam usus est rei non subsistentis exemplo, ut diceret, hircocervus enim significat aliquid. Nec illud praetereundum est quid sit quod dictum est, vel simpliciter vel secundum tempus. Et primum quidem de eo dicendum est quod ait, Circa compositionem enim et divisionem est veritas falsitasque. Quaeritur namque utrumne omnis veritas circa compositionem et divisionem sit, an quaedam est, quaedam vero minime. Illud quoque an in omni compositione vel divisione veritas falsitasque constituta sit, an hoc non generaliter, sed in quadam compositionis vel divisionis parte veritas falsitasque versetur. In opinionibus namque veritas est, quoties ex subjecta re capitur imaginatio vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quiddã ut ita sit. homo ẽ uel non ẽ uel albus ẽ aut aliquid tale. tunc in
ipsa cogitatione ueritas aut falsitas naseitur. Ergo inquid. quemad modũ
aliquotiens quidam simplices in tellectus sunt. qui uero falso que careant.
quidam uero in quibus horum alterum reperiatur sic etiam et in uoce
am quȩ uoces denuntiant simplices in tellectus. ipse quoq afalsitate et ue¬
ritate se iuncte sunt. Quȩ uero huius modi significant intellectus. in quibus
iam uel ueritas uel falsitas constituta est. in ipsis quoq horum alterum in¬
uerri necesse est. Nam siquis hoc dicat solum homo. uel album. uel etiam
hircocerius. quam quam ista aliquid sigruficent. quoniam tam̃ significant
simplicem intellectum : manifestum est omni ueritatis uel falsitatis proprieta¬
te carere. Et tota quidem sententia se hoo modo habet. Diligentius tam̃
est adtendendum quidem quidẽ quod ait. circa compositionem enim et

Expanded text:
quiddam, ut ita sit, homo est, vel non est, vel albus est, aut aliquid tale, tunc in quiddam, ut ita sit, homo est, vel non est, vel albus est, aut aliquid tale, tunc in ipsa cogitatione veritas aut falsitas innascitur; ergo, inquit, quemadmodum aliquoties quidam simplices intellectus sunt, qui vero falsoque careant, quidam vero in quibus alterum horum reperiatur, sic etiam in voce. Nam quae voces denuntiant simplices intellectus, ipsae quoque a falsitate et veritate sejunctae sunt. Quae vero hujusmodi significant intellectus in quibus jam vel veritas vel falsitas constituta est, in ipsis quoque horum alterum inveniri necesse est. Nam si quis hoc solum dicit, homo vel album, vel etiam hircocervus, quanquam ista quidem significent, quoniam tamen significant simplices intellectus, manifestum est omni veritatis vel falsitatis proprietate carere. Et tota quidem sententia hoc modo se habet. Diligentius tamen est attendendum quid est quod ait, Circa compositionem enim et
Abbreviated transcription (Latin):
mus. in tellectuum uero alios quidem simplices: ⁊ sine ueri uel falsi enimnatione.
perpendimus. uit cum nobis nominis proprietas tacita. imaginatione suggeritur
nulla namꝙ ex hac intellegentię simplicitate. uel ueritatis nascitur uel
filsitatis agnitio Sunt uero intelleetus quidam compositi atq c̃iuncti.
in quibus in est iam quȩdam ueritatis uel falsitatis inspectio. ut cum ad quã¬
libet simplicem perceptionem mentis ad iungitur aliud. quod esse aliquid
uel non esse constituat. ut si ad hominis intellectum esse uel non eẽ. uel album
esse uel album non esse copuletur. fient enim cogitabiles orationis ueritatis
uel falsitatis participes. hoc modo. homo ẽ. homo non ẽ. homo albus est.
homo albus non est. Quarum quidẽ homo ẽ uel homo albus est compositi¬
one dicitur. nam prior esse atꝙ hominem. posterior hominẽ albo composita
intellectus predicatione coneetit Sin uero ad hominis intellectum adiciã

Expanded text:
ur, intellectuum vero alios quidem simplices, et sine veri vel falsi enuntiatione perpendimus ut cum nobis hominis proprietas tacita imaginatione suggeritur, nulla namque ex hac intelligentiae simplicitate vel veritatis nascitur vel falsitatis agnitio; sunt vero intellectus quidam compositi atque conjuncti in quibus inest jam quaedam vel veritatis vel falsitatis inspectio, ut cum ad quamlibet simplicem perceptionem mentis adjungitur aliud quod vel esse aliquid vel non esse constituat, ut si ad hominis intellectum esse vel non esse, vel album esse, vel album non esse copuletur, fient enim cogitabiles orationes veritatis vel falsitatis participes, hoc modo: Homo est, homo non est, homo albus est, homo albus non est, quarum quidem homo est, vel homo albus est, compositio dicitur, nam prior esse atque hominem, posterior hominem albo composita intellectus praedicatione connectit, sin vero ad hominis intellectum adjiciam
Abbreviated transcription (Latin):
sine uero uel falso. aliquotiens autẽ cum um necesse ẽ horum alterum
in esse. sic etiam in uoce. Cirxa compositionem. enim ⁊ diuisionem est
ueritas falsitasq Nomina igitur ipsa ⁊ uerba consimilia sunt sine compositi¬
one uel diuisione in tellertui ut homo uel abbum quando non additur

Expanded text:
sine vero vel falso, aliquotiens autem cum iam necesse est horum alterum sine vero vel falso, aliquotiens autem cum iam necesse est horum alterum inesse, sic etiam in voce; circa compositionem enim et divisionem est falsitas veritasque. Nomina igitur ipsa et verba consimilia sunt sine compositione vel divisione intellectui, ut 'homo' vel 'album', quando non additur
Abbreviated transcription (Latin):
he similitudines : res etiã eedem Po̾ssiones autẽ animȩ dixit qm̃ alias dilig¬
ter ostensum ẽ ominem uocem animalis. aut ex passione animȩ. aut ꝓp¬
ter passionem proferri Similitudinem uero passionem animȩ uocauit.
quod scđm aristotelem nihil aliud est in telligere. nisi cuius libet
sub iectȩ rei proprietatem atq imaginationem. in animę ipsius reputa¬
tione suscipere. De quibus animȩ passionibus. in libris sẽ de anima
cominemorit diligentius disputasse. Sed quoniam de monstratum ẽ
quoniam uerba ⁊ nomina. ⁊ oratio in tellectuisum principaliter signi¬
catiua sunt. quicquit est in uoce significationis. ab intellextibus uenit
Quare prius paululum de in tellectibus perspiciendum est. ei. qui reete¬
aliquid de uocibus disputabit. Ergo quod supra passiones animȩ etiam
Est autemi quemadmodum in anima aliquotiens quidẽ in tellectus

Expanded text:
hae similitudines, res etiam eaedem. Passiones autem animae dixit, quoniam alias dilighae similitudines, res etiam eaedem. Passiones autem animae dixit, quoniam alias diligenter ostensum est omnem vocem animalis aut ex passione animae, aut propter passionem proferri. Similitudinem vero passionem animae vocavit, quod secundum Aristotelem nihil est aliud intelligere, nisi cujuslibet subjectae rei proprietatem atque imaginationem in animae ipsius reputatione suscipere, de quibus animae passionibus in libris se de Anima commemorat diligentius disputasse. Sed quoniam demonstratum est quomodo verba et nomina et oratio intellectuum principaliter significativa sunt, quidquid est in voce significationis ab intellectibus venit. Quare prius paululum de intellectibus perspiciendum erat ei qui aliquid recte de vocibus disputaret. Ergo quod supra passiones animae et est autem, quemadmodum in anima aliquotiens quidem intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
passionum notȩ Rursus nominum ipsorum uerborumꝙ quȩ in uoce
sunt. ea uerba ⁊ nomina que essent in litteris constituta. signifi¬
tiua esse declarat. dicens. ⁊ ea quȩ scribuntur eorum que sunt in uoce
Et quoniam quatuor ista quedam sunt. litterȩ. uoces intellectus . res. qui
litterȩ. ⁊ uoces positione sunt. Natura uero res. atque in tellectus De¬
monstmuit uoces non esse naturaliter sed positione. Fhoc quo ait. non eas¬
dem esse apud homines. sed uarias. ut est. et quem ad modum nec littere
omnibus eȩdem sic nec eȩdem uoces. Ut uero de monstraret in tellertus.
⁊ res esse naturaliter. ait apud omnes eosdem esse in tellectus. quorũ essemt
uoces significatiuȩ. Et rursus apud omnes easdem esse res. quorum similitu¬
dines essent animȩ passiones. ut est. quorum autẽ hȩ primorum notȩ
scilicet quȩ sunt in uocȩ : eȩdem omnibus passiones animȩ sunt. Et quorũ

Expanded text:
passionum notae. Rursus nominum ipsorum verborumque quae in voce passionum notae. Rursus nominum ipsorum verborumque quae in voce sunt ea verba et nomina quae essent in litteris constituta significativa esse declarat dicens, et ea quae scribuntur eorum quae sunt in voce. Et quoniam quatuor ista quaedam sunt, litterae, voces, intellectus, res, quorum litterae et voces positione sunt, natura vero res atque intellectus, demonstravit voces non esse naturaliter, sed positione, per hoc quod ait non easdem esse apud omnes, sed varias, ut est, et quemadmodum nec littera omnibus eaedem, sic nec eaedem voces. Ut vero demonstraret intellectus et res esse naturaliter, ait apud omnes eosdem esse intellectus, quorum essent voces significativae, et rursus apud omnes easdem res, quarum similitudines essent animae passiones, ut est, quorum autem hae passiones animae sunt, et quorum
Abbreviated transcription (Latin):
tissimȩ naturȩ est in tellectus. Quare repetendum breutter
a principio est. A partibus enim ad orationem usque peruenit
Nam prius quid esset uerbum. quid nomen con stiruere se¬
dixit. hȩ minime orationis partes surt. Quod uero ad firmationẽ¬
ut et negationẽ iam de composita ex uerbis ⁊ nominib oratione. loquitur. quȩ
cedem russus partes sunt ortionis. Et post enuntiationis propositionem. deorati¬
one loqui ꝓ posuit cuius ipsa quoque enuntiatio pars est. Et quoniã ut diei
ẽ triplex ẽ ortio quȩ in litieris. quȩ in uocȩ quȩ intellectibus est. qui uerbũ
⁊ nomen definiturus esset. caquȩ significatiua positurus est : dicit prius. quorũ
significatiua sint. ipsa uerba ⁊ nomina. ⁊ in choat quidem ab his nomini¬
bus ⁊ uerbis quȩ sunt in uoce. dicens. sunt ergo geaquę sunt in uocȩ. et de¬
monstrat quorum sint significatiua. adiciens. eorum que sunt in anima

Expanded text:
ntissimae naturae est intellectus. Quare repetendum breviter ntissimae naturae est intellectus. Quare repetendum breviter a principio est, partibus enim ad orationem usque pervenit: nam quod se prius quid esset nomen, quid verbum constituere dixit, hae minime partes orationis sunt; quod vero affirmationem et negationem, jam de composita ex verbis et nominibus oratione loquitur, quae eaedem rursus partes sunt enuntiationis. Et post enuntiationis propositionem, de oratione loqui proposuit, cujus ipsa quoque enuntiatio pars est. Et quoniam ut dictum est triplex est oratio, quae in litteris, quae in voce, quae in intellectibus est, qui verbum et nomen diffiniturus esset, eaque significativa positurus, dicit prius quorum significativa sint ipsa verba et nomina, et inchoat quidem ab his nominibus et verbis quae sunt in voce dicens: Sunt ergo ea quae sunt in voce, et demonstrat quorum sunt significativa, adjiciens eorum quae sunt in anima
Abbreviated transcription (Latin):
ut eȩdem apud om̃s passiones animȩ signentur. cum tam diuersa sententia.
de iusto et bonosit: arbitratur arstotelẽ. passiones animȩ non derebus
in corporalibus sed de his tantum quę̧ sensib capi possunt. passiones animȩ̨
uero non dietrur. Aristoteles autẽ cum desimilitudine loquitur de intellectibus
pronuntiat. Neque enim fieri potest. ut qui quod bonum est. malum esse arbi¬
tratur. boni similitudinem mente conceperit. neque enim intellexit rem
sub iertam. Seed quę sunt iusta acbona. ad positionem omnia. naturam ue refe
ae bono ita loquitur. ut de eo quod ciuileius aut
ciuilis in iuria dicitur. rerte non eȩdem sunt passiones animȩ. quoniã ciui¬
leuis ⁊ ciuile bonum. positione est non natura Naturale uero bonum atq
iustum : apud omnes gentes idem est. Et detdeo quoque id ẽ. Cuiꝰ
Quam uis cuius diuersa cultura sit: iđest tamem cuiusdam emine¬

Expanded text:
ut eaedem apud omnes animae passiones sint, cum tam diversa sententia ut eaedem apud omnes animae passiones sint, cum tam diversa sententia de justo ac bono sit? Arbitratur enim Aspasius passiones animae non de rebus incorporalibus, sed de his tantum quae sensibus capi possunt, Aristotelem passiovero non dicitur. Aristoteles autem cum de similitudine loquitur, de intellectu pronuntiat. Neque enim fieri potest ut qui quod bonum est malum esse arbitretur, similitudinem boni mente conceperit. Neque enim intellexit rem subjectam, sed quoniam quae sunt justa ac bona ad positionem omnia naturamve referuntur, et si de justo ac bono ita loquitur, ut de eo quod civile jus, aut civilis injuria dicitur, recte non eaedem sunt passiones animae, quoniam civile jus, civile bonum positione est, non natura. Naturale vero bonum atque justum apud omnes gentes idem est. Et de Deo quoque idem est, cujus quamvis cultura diversa sit, idem tamen cujusdam emine
Abbreviated transcription (Latin):
tentia uel porphirii auctoritoritate ꝓbandusẽ Sed qm̃ itadixit aristotelis quox
hȩ primorum notȩ. eȩdem omnibus passiones animȩ sunt. quęrit alexander
Sirerum nomina sunt quid cause fuit nominum ut primorũ intellectuũ not
esse uoces diceret aristoteles: rei enim ponitur nomen. ut cum dicimus homo.
sicnificamus quidem intellectum. rei tamen nomenẽ idẽ animalis. rationalis.
nortalis. cur ego non primarum magis rerum notȩ sint uoces quibus ponun¬
tur potius quam intellectuum s sed fortasse quidẽ. ob hoc dictum est inquit.
quod licet uoces rerum nomina sint. tamen non idcirto utimur uocibus. ut res
significemus : sed ut eas quȩ exrebus nobis innatȩ sunt animȩ passiones. Quo¬
circa ꝓpter quorum significantiam uoces ipse proferuntur: recte eorũ primorum
esse duit notas. In hoc uero aspasius per molestus ẽ. ait enim. Qui fieri potest.

Expanded text:
tentia, vel Porphyrii auctoritate probandus est. Sed quoniam ita dixit Aristoteles, Quorum tentia, vel Porphyrii auctoritate probandus est. Sed quoniam ita dixit Aristoteles, Quorum autem hae primo notae, eaedem omnibus passiones animae sunt, quaerit Alexander si rerum nomina sunt, quid causae est ut primo intellectuum notas esse voces dixerit Aristoteles. Rei enim ponitur nomen, ut cum dicimus homo, significamus quidem intellectum, rei tamen nomen est, id est animalis, rationalis, mortalis. Cur ergo non primarum rerum magis notae sunt voces quibus ponuntur, potius quam intellectuum? Sed fortasse quidem ob hoc dictum est, inquit, quod licet voces rerum nomina sint, tamen non idcirco utimur vocibus, ut res significemus, sed ut eas quae nobis ex rebus innatae sunt animae passiones. Quocirca propter quorum significantiam voces ipsae proferuntur, recte eorum primo esse dixit notas. In hoc vero Aspasius permolestus est. At enim qui fieri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
plici ȩqui uocationis significatione. Nam ⁊ quidicit. ad unã quam libet rem¬
modat animum. scilicet. quam in telligens uoce declarat. et rursus unum
in tellectum quemlibet is qui audit expertat. Quod sicum uterq ex uno no¬
mine res diuersas in cellegunt. ille qui nom̃ ȩqui uocum diit. designet elarius
quid illo nomine significare uoluerit. accipit mox qui audit. ⁊ ad unũ in¬
tellectũ utriq conueniunt. qui rursus fit unꝰ apud eosdẽ illos apud qͦs primo diusȩ
fuerant animȩ passiones. ꝓpt᷑ equi uocationẽ nominis. Neque enim fieri potest.
ut qui uoces positione significantes anatura eo distinterit: quod easdẽ apud om̃s
esse non diceret : eas res quas esse naturaliter ꝓponebat. nom eo tales eẽ monstrar
quod apud om̃s easdem esse contenderet. Quo cirea alexander. uel ꝓpria sen¬

Expanded text:
plici aequivocationis significatione. Nam et qui dicit ad unam quamlibet rem accomplici aequivocationis significatione. Nam et qui dicit ad unam quamlibet rem accommodat animum, scilicet quam intelligens voce declarat, et unum rursus intellectum quemlibet is qui audit exspectat. Quod si cum uterque ex uno nomine res diversas intelligit, ille qui nomen aequivocum dixit, designet clarius quid illo nomine significare voluerit, accipit mox qui audit, et ad unum intellectum utrique conveniunt, qui rursus fit unus apud eosdem illos apud quos primo diversae fuerant animae passiones propter aequivocationem nominis. Neque enim fieri potest ut qui voces positione significantes a natura eo distinxit quod easdem omnes esse non diceret, eas res quas naturaliter esse proponebat, non eo tales esse monstraret, quod apud omnes easdem esse contenderet. Quocirca Alexander, vel propria sen
Abbreviated transcription (Latin):
Diett enim non esse uerum cosdem apud om̃s homines eẽ in tellectus. quorum
uoces significatiuȩ sint Quid enim inquit. inequi uocatione dicetur. ubu
unus idemq uocis modus plura significat: Sed magis hanc lertionem ueram
putat utita sit. Quorum autẽ hę primorum notȩ. hȩ om̃ibus passiones animȩ
sunt. Et quorum hȩ similitudines res etiam hȩ. ut demonstratio uideatur. quorã
uoces significatiuȩ sunt. ẽ uel quorum passiones animȩ similitudines. Et hoc
simplictter accipiendum est scđm herminum ut ita dicamus. quorum uoces su¬
nificatiuȩ sunt illȩ sunt animȩ passiones. tamquã sidiceret animȩ passiones
sunt : quas significant uoces. Et rursus quorum sunt similitudines eaquȩ ini¬
lectibus continentur : illȩ sunt res. Tamquã sidixisset. ressunt. quas significam
in tellertus. Sed porphirius deutrisq acute subtiliterq iudieat. et alexandi¬
magis sententiam probat hoc quodicat alexander non debere disimalari. demulti¬

Expanded text:
ud omnes homines esse intellectus, quorum voces significativae sunt. Quid enim, inquit, in aequivocatione dicetur? ubi unus idemque vocis modus plura significat; sed magis hanc lectionem veram putat, ut ita sit. Quorum autem hae primo notae, hae omnibus passiones animae sunt, et quorum hae similitudines, res etiam eaedem: ut demonstrasse videatur quorum voces significativae sint, vel quorum passiones animae similitudines. Et hoc simpliciter accipiendum est secundum Herminum, ut ita dicamus, Quorum voces significativae sunt, illae sunt animae passiones, tanquam diceret: animae passiones sunt, quas significant voces, et rursus quorum similitudines sunt ea quae intellectibus continentur, illae sunt res. Tanquam si dixisset, res sunt quas intellectus significant. Sed Porphyrius de utrisque acute subtiliterque judicat, et Alexandri sententiam magis probat, quod dicat non debere dissimulari de multi
Abbreviated transcription (Latin):
uel actionis. Quodsi casibus horum quȩdã flecti non possunt. nihil im¬
pedit. Sunt enim quaedã nomina. quȩ alonoptota nominant᷑. Qđ siqͥs¬
ista longius et non ꝓxime petita ẽe arbit̾ret᷑: illud tamen concedat quod
supra iam diximũ. non esse ęquum calumniari ei qui non deomni oratio¬
ne. sed dearũ simplici enuntiatione proponat. quod tantum sibi ad dif¬
finitionẽ sumpserit. quantum arbitratus sit operi instituto sufficere.
Quare dicendum est aristotelem non omnes orationis partes hoc opere
uelle diffinire. sed tantum solius simplicis enuntiatiuȩ orationis. quȩ st̃
scilic&. nomen & uerbũ. Argumentũ nanq huius rei hoc ẽ. Post quã

Expanded text:
vel actionis. Quod si casibus horum quaedam flecti non possunt, nihil imvel actionis. Quod si casibus horum quaedam flecti non possunt, nihil impedit. Sunt enim quaedam nomina quae monoptota vocantur. Quod si quis longius ista et non proxime petita esse arbitretur, illud tamen concedat quod supra jam diximus, non esse aequum calumniari ei qui non de omni oratione, sed tantum de simplici enuntiatione proponat, quod tantum sibi ad diffinitionem sumpserit, quantum arbitratus sit operi instituto sufficere. Quare dicendum est Aristotelem non omnis orationis partes hoc opere velle diffinire, sed tantum solius simplicis orationis enuntiativae, quae sunt scilicet nomen et verbum. Argumentum autem hujus rei hoc est. P
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ hab&. inse ueri falsiq designationẽ. Sed in hoc quod dicimꝰ socrate
ambulat. aut ueritas necesse ẽ contineatur aut falsitas. Hoc enĩ si ambu¬
lante socrate dr̃. uerum est : si non ambulante. falsum. Perficitur ergo
enuntiatiua oratio simplex. ex solis uerbis atq nominibꝰ. Quare suꝑfluũ
est quaerere cur alias quoq orationis partes non ꝓposuerit. qui non
totius simpliciter orationis. sed tantũ simplicis enuntiationis instituit
elementa partiri. Quanquã duȩ ꝓpriȩ partes orationis ẽẽ dicende sint.
nomen scilic&. atq uerbũ. Hlȩc enĩ perse se utraque significant : Coni¬
tiones autem uel ꝓpositiones. nihilom̃ino nisi cum aliis unctȩ designañ
articipia uero cog̾nata suns. uel quod agerundi modo ueniant᷑. uł quod
tempus propria significatione contineant: Interiectiones uero atq
nomina nec non aduerbia. in nominis loco ponenda sunt. idcirco
quod aliquid significant definitum. ubi nulla ẽ uł passionis significatio

Expanded text:
in se veri falsive designationem. Sed in hoc quod dicimus, Socrates ambulat, aut veritas necesse est contineatur, aut falsitas. Hoc enim si ambulante Socrate dicitur, verum est, si non ambulante, falsum est. Perficitur ergo enuntiativa oratio simplex ex solis nominibus atque verbis. Quare superfluum est quaerere cur alias quoque quae videntur orationis partes non proposuerit, qui non totius simpliciter orationis, sed tantum simplicis enuntiationis instituit elementa partiri, quanquam hae duae proprie partes orationis dicendae sint, nomen scilicet atque verbum, haec enim per sese utraque significant. Conjunctiones autem vel praepositiones nihil omnino nisi cum aliis junctae designant. Participia verbo cognata sunt, vel quod a gerundivo modo veniant, vel quod tempus propria significatione contineant. Interjectiones vero atque pronomina, nec non adverbia in nominis loco ponenda sunt, idcirco quod aliquid diffinitum significant, ubi nulla est vel passionis significatio
Abbreviated transcription (Latin):
homo siue omnino nihil. siue positũ alicuius nom̃ significare possit. ut ẽ blithyri.
hec enĩ uox ꝑ se cum nihil signific&: posita tam̃. ut alicui nomen sit significa¬
bit. siue ꝑse quidẽ nihil signific&: cũ aliis uͦ iuncta designet. ut st̃ c̃iunctiones.
hȩc om̃a locutiones uocant᷑. ut sit ꝓpria locutionis forma. uox composita quȩ
litteris describitur. Ut igit᷑ sit locutio uoce opus ẽ. iđ eo sono quem ꝑcutit
lingua: ut &. uox ipsa sit ꝑ linguã determinata in eũ sonũ qui inscribi litteriᷤᷤ
significandi imaginatio. ꝑ quã id quod in uoce uł in locutione ẽ ꝓferatur. ut
certe ita dicendum sit. Si in hoc flatu quẽ ꝑ arterias emittimꝰ sit linguę sola
ꝑcussio: uox est. Sinuero talis ꝑcussio sit ut inlitteras redigat sonũ: locutio
oncurrentibꝰ gͥ his tribus. linguae percussione. articulato uocis sonitu.
animaliũ uoces. quȩ interp̃tationis uocabulo nontenent᷑. Nec om̃is locutio

Expanded text:
icui nomen significare possit, ut est blictiri; haec enim vox cum per se nihil significet, posita tamen ut alicui nomen sit, significabit, sive per se quidem nihil significet, cum aliis vero juncta designet, ut sunt conjunctiones, haec omnia locutiones vocantur, ut sit propria locutionis forma vox composita quae litteris describatur. Ut igitur sit locutio, voce opus est, id est eo sono quem percutit lingua, et ut vox ipsa sit per linguam determinata in eum sonum qui inscribi litteris psignificandi imaginatio, per quam id quod in voce vel in locutione est proferatur. Aut certe ita dicendum est si in hoc flatu quem per arterias emittimus, sit linguae sola percussio, vox est. Si vero talis percussio sit, ut in litteras redigat sonum, locutio Concurrentibus igitur his tribus, linguae percussione, articulato vocis sonitu, animalium voces, quae interpretationis vocab
Abbreviated transcription (Latin):
tio animi atq intellectus orationẽ designet. quȩ tacita cogitatione
conficitur. et qđ intellectus hȩc oratio subiectas principalit᷑ ressibi
concipiat ac designet. Ex quibꝰ iiii. duas quidem res aristoteles eẽ
naturalit̃ dicit. res ⁊ animi conceptiones. id eam quȩ fit in intellect¬
bs orationẽ. idcirco qđ apud om̃s eaedem atq immutabiles sint: duas
uero ñ naturaliter sed positione constitui. quȩ scilic&. u̾ba ⁊ nomin
&. litterȩ. quas idcirco naturalit̾ fixas e̾ẽ nondicit. quod ut supra de¬
monstratũ ẽ non eisdẽ uocib om̃s aut hisdẽ utantur elementis. at
hoc est quod ait. St̃ ergo eaquȩ st̃ inuoce. earũ quȩ sunt in anima

Expanded text:
tellectus orationem designet, quae tacita cogitatione conficitur, et quod haec intellectus oratio subjectas principaliter sibi res concipiat ac designet. Ex quibus quatuor duas quidem Aristoteles esse naturaliter dicit res et animi conceptiones, id est eam quae fit in intellectibus orationem, idcirco quod apud omnes eaedem atque mutabiles sint; duas vero non naturaliter, sed positione constitui, quae sunt nomina et litterae, quas idcirco naturaliter fixas esse non dicit, quod ut supra demonstratum est non eisdem vocibus omnes, aut eisdem utantur elementis. Atque hoc est quod ait: Sunt ergo ea quae sunt in voce earum quae sunt in ...
Abbreviated transcription (Latin):
seqͣntiã possibił ⁊ ñ possibił. impossibile uero ei qđ ẽ ñ possibile
ssentaneũ sit. id qđ contrarie idẽ ual& .i. necessario ñ eẽ. id sequi
eã ꝓpositionẽ quã etiã impossitas sequebat᷑. E st aut̃ otrarie idem
ualens ĩpossibilitati. ea q̃ est necessario ñ ẽẽ. Sequit᷑q impossibilita
eam ꝓpositionẽ. q̃ ÷ ñ possibile ẽẽ. Igit᷑ ⁊ necessario non eẽ. sequit᷑
eã q̃ ÷ ñpossibile eẽ. ut sit sens hic. em̃ ĩpossibile necessario idem
⁊ seq̃ntia ad eas q̃ st̃ possibile ⁊ ñ possibile. Ancerte ĩpossibile ÷ sic pon

Expanded text:
Impossibile vero ei quod est non possibile, consentaneum sit id quod econtrario idem valet, id est necessarium non esse, id sequi eam propositionem quam etiam impossibilitas sequebatur. Est autem contrariae idem valens impossibilitati ea quae est necessarium non esse, sequiturque impossibilitas eam propositionem quae est non possibile esse, est non possibile esse, ut sit sensus hic, quoniam impossibile necessario idem st impossibilis consequentia ad eas quas dixi possibile et non possibile. An certe impossibile est sic poni
Abbreviated transcription (Latin):
q scdm ñ eẽ ponit᷑. Est gͥ hic qq̃ eadẽ conũsio. ut contͣdictio quidẽ
itradictionẽ sequat᷑. s conũsim : ut affirmatio negationi. negatio uͦ
affirmatiom conueniat. Melius uͦ hoc si suboculos cadit liquere cre¬
dimꝰ atq ideo aptissime sententiã rei subiecte dispositionis nos ordo

Expanded text:
esse ponitur. Est igitur hic quoque eadem conversio, ut contradictio quidem contradictionem sequatur, sed conversim, ut affirmatio negationi, negatio vero affirmationi conveniat. Melius vero hoc si sub oculis cadet liquere credimus, atque ideo apertissime sententiam rei subjectae dispositionis nos ordo
Abbreviated transcription (Latin):
i gͥ neq ea q̃ dic̃ necesse ẽ eẽ. neq huic opposita q̃ ꝓponit ñ necesse
ẽ ẽẽ. neo quȩ necessitati ⁊traria ẽ cuiꝰ sententia est. quõ necesse
e ñ eẽ. possibilitati ⁊sentit : restat ut ei ꝯsentiat quarta q̃ dic̃. ñ nece¬
se ẽ ñ eẽ. Quȩ scilic& quarta aliqͣtenꝰ & ĩã ipsi nec essitati consentit
necessitas uͦ possibilitati minime. Omne i qđ necesse ẽ eẽ. ⁊ possi¬
bile ẽ ẽẽ. &. utꝰ sit non ñ ẽ necesse. Idcirco ħ hȩc ꝓpositio quȩ

Expanded text:
esse, neque huic opposita quae proponit non necesse est esse, nec necessitati contraria, cujus sententia est: Quoniam necesse est non esse possibilitati consentit, restat ut ei consentiat, quarta quae dicit, non necesse est esse, quae scilicet quarta aliquatenus etiam ipsi necessitati consentit, necessitas vero ipsi possibilitati minime. Omne enim quod necesse est esse et possibile est esse, et ut non sit non est necesse. Idcirco autem haec propositio
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝑ se possibile ẽ. ñ modis om̃ib sit necesse. Nam si necesse ẽ. fieri
ñ potest ut ñ sit. Qđ uͦ possibile est. ⁊ ñ eẽ potest. Igit᷑ qđ possib¬
le ẽ. ñ est necesse. Dico aut̃ qr neq ea ꝓpositio sequit᷑ possibilitatẽ
q̃ necessitati om̃ino contraria ẽ. Est nãq necessariȩ ꝓpositioni ⁊tra¬
ria ea quȩ dic̃ necesse ẽ ñ eẽ. hanc possibilitati ꝯsentire nullꝰ impel

Expanded text:
quod per se possibile est, non modis omnibus fit necesse. Nam si necesse est, fieri non potest ut non sit. Quod vero possibile est, et non esse potest, igitur quod possibile est non erit necesse. Dico autem quia neque ea propositio sequitur possibilitatem quae necessitati omnino contraria est. Est namque necessariae propositioni contraria ea quae dicit, necesse est non esse. Hanc p
Abbreviated transcription (Latin):
dictoriȩ disponamũ. ꝓ positioni it quȩ dic̃ necesse eẽ. ea quȩ ꝓponit ñ
necesse eẽ contradictorie ẽ. Ea uͦ q̃ dic̃ necesse eẽ ñ eẽ contraria. ut
siquis dicat solẽ necesse eẽ moueri. Huic est opposita contͣdictorie. sole
ñ necesse eẽ moueri. contraria uͦ solẽ necesse eẽ ñ moueri. Possibilẽ gͥ¬
ꝓpositionẽ sequit᷑ contͣdictio necessarii. ⁊tradictionẽ uͦ possibił ñ sequit
necessitas qđ eucnir& si in his ee oppositȩ sequerent᷑. s potis ea quȩ :
contͣria necessitati. Age  opposttioni q̃ dic̃ possibile eẽ. uideamꝰ quȩ ex
rgo si possibilitatẽ necessitas ñ sequit᷑. sequit᷑ eã necessitatis ⁊ tradictio

Expanded text:
necesse esse ea quae proponit, non necesse esse contradictoria est. Ea vero quae dicit necesse non esse contraria, ut si quis dicat solem esse necesse moveri, huic est opposita contradictoriae solem non necesse esse moveri. Contraria vero solem necesse esse non moveri. Possibilen sequitur necessitas. Quod eveniret si in his sese oppositae sequerentur. Sed potius ea quae est contraria necessitati. Age enim oppositioni quae dicit possibile esse videamus quae ex nnon poterit non esse. Ergo si possibilitatem necessitas non sequitur, sequitur eam necessitatis contradictio,
Abbreviated transcription (Latin):
am qđ est ñ possibile. consentit ei qđ ẽ impossibile Est aut̃ affirmatio
impossibił ea quȩ dicit impossibile eẽ . &. quanqͣm inuoluta sit sermonũ
ratio. tam̃ siquis scđm superiorẽ expositionẽ adipsius aris toteł sermones
superiores redeat . &. qđ illis de est ex nr̃a expositione cõpensa : sensus
planissimꝰ aratione ñ deuiat: Necessariũ uͦ quẽ adm̃dũ considerandũ es¬

Expanded text:
t ei quod impossibile. Est autem affirmatio impossibilis ea quae dicit impossibile esse. Et quanquam involuta sit sermonum ratio, tamen si quis secundum superiorem expositionem ad ipsius Aristotelis sermones superiores redeat, et quod illis deest ex nostra expositione compenset, sensus plenissimus a ratione non deviat. Necessarium vero quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ẽ bonũ ñ eẽ Neq it alit̾ eẽ malũ potest nisi bonũ ñ sit. Quare qui
qđ bonũ ẽ malũ eẽ arbitrat᷑ : & rem bonã malã putat. &. eandẽ ipsam
non eẽ bonã Non gͥ simplex ẽ hȩc opinio debono qm̃ malũ ẽ. Contina
t intra se illã qq̃ non ẽ bonũ. Qui uero opinat᷑ ñ eẽ bonũ q bonũ est.
ñ illi qq̃ necesse ÷ opinari qm̃ malũ ẽ. Potest it &. ñ eẽ aliquod bonũ. &.¬
malũ ñ et: Atq hoc quidẽ in his innitit᷑ rebꝰ. inqͥb aliqͣ medietas poterit
ñ ẽ simplex. simplex uͦ ẽ negationis. necesse ẽ otra simplicẽ opinionẽ sim¬
plex potius uideat᷑ c̃ẽ contrariũ: Est ls simplex opinio bonia qm̃ bonũ ẽ
possit illa magis dicenda ⁊traria ẽ. quȩ sibi sufficiers nec reliouȩ on¬
digens ꝓpositã ꝓpositionẽ ꝑimere ualet: Nerã h ꝓpositionẽ debono¬

Expanded text:
num est bonum non esse. Neque enim aliter malum esse potest, nisi bonum non sit, Quare qui num est bonum non esse. Neque enim aliter malum esse potest, nisi bonum non sit, Quare qui quod bonum est malum esse arbitratur, et rem bonam malum putat, et eamdem ipsam non esse bonum. Non igitur simplex est haec opinio de bono, quoniam malum est, continet enim intra se illam quoniam non est bonum. Qui vero opinatur non esse bonum quod bonum est, non illi quoque necesse est opinari qmalum non esse. Atque hoc quidem in his invenitur rebus in quibus aliqua medietas poterit non est simplex, simplex vero est negationis, necesse est ut contra simplicem opinionem simplex potius videatur esse contrarium. Est autem simplex opinio boni, quoniam bonumre non possit, illa magis dicenda contraria est, quae sibi sufficiens nec reliqua indigens propositam propositionem perimere valet;
Abbreviated transcription (Latin):
traria ẽ altera. iđ qđ si harũ ꝓpositionũ quȩ ꝑse falsa ẽ ł quȩ ꝑ accide¬
unã ⁊ trariã eẽ necesse ÷. Magis uͦ dtraria contictionis. hȩc ẽ magis
ħ falsa negatio: Hoc i qđ ait. magis uͦ cont̾ria : hoc sensit tanqͣmsi
dixissa: magis uͦ falsa ⁊tradictionis ẽ. id magis uͦ falsa negatio ÷ Con¬
riã potius negationẽ eẽ monstrauit. qđ hȩc magis eet falsa quã ea
q̃ cont̃riũ affirmara. &. distinc tione falsitatis ⁊trariã cẽ ꝓpositionẽ
opinionemq quȩ rem ꝓpositã negar&. edocuit: nc̃ ex simplicibꝰ implicitusq
ꝓpositionib opinionibq idem nititur apꝓbare. Dic̃ it qđ ea affirmatio
que ⁊trariũ ponit. implicita ⁊ ñ simplex sit. Idcirco ħ implicita ẽ: qđ
quȩ arbitrat᷑ idq bonũ ÷ malũ eẽ. mox illi qq̃ opinari neçessẽ ẽ id qđ bo¬

Expanded text:
traria est altera, id est quod si harum propositionum vel quatraria est altera, id est quod si harum propositionum vel quaunam contrariam esse necesse est, magis vero contraria contradictionis, hoc est magis autem falsa negatio hoc enim quod ait, Magis vero contraria haec, hoc sensit tanquam si dixisset, magis vero falsa contradictionis est, id est magis vero falsa negatio est, conrium potius negationem monstravit esse, quod haec magis esset falsa quam ea quae contrarium affirmaret, et distinctione falsitatis contrariam esse propositionem opinionemque, quae rem propositam, negaret edocuit, nunc ex simplicibus implicitisque propositionibus opinionibusque idem nititur approbare. Dicit enim quod ea affirmatio quae contrarium ponit implicita et non sit simplex. Idcirco autem implicita est quod quae arbitratur id quod bonum est malum esse, mox illam quoque opinari necesse est id quod bo
Abbreviated transcription (Latin):
erũ aut̃ illud eẽ uerius constat. qđ scđm se ẽ. potius quã illud qđ ꝑ accidens.
UII uͦ ꝯtrariã dere aliqͣ ht̃ opinionẽ quã res ipsa ẽ. necesse ẽ ut plurimũ fal¬
sus sit. Et it contrarietas opinionis ẽ. qͦtiens deuna eademq re longissime
a se plurimũ differt̃. ea st̃ otraria. Illa gͥ in opinionib ⁊traria ÷. quȩ
plurimũ falsa ẽ. Est ħ ut dictũ ẽ plurimũ falsa q̃ scđm se uera ẽ. iđ
Segatio gͥ straria est affirmationi. potius quã ea affirmatio quȩ ⁊trariũ
ponit Talis gͥ sensus his u̾bis includit᷑: Falsus ẽ aut̃ magis inqͥt stra
singula qui ht̃ꝰ ⁊trariã opinionẽ. Quanqm it possit eẽ quilib&. falsus.
riũ aliqđ opinat᷑. Cur ħ hoc eueniat dic̃ Cont᷑ria it eorũ st̃. quȩ
plurimũ circa idem differt̃. Ideirco it maxime falsa ⁊traria opinant᷑
q̃ contrarietas ñ nisi in plurimũ discrepantibꝰ inuenit᷑. Qđsi harũ con¬

Expanded text:
d per accidens; qui vero contrariam de re alicujus habet opinionem quam res ipsa est, necesse est ut plurimum falsus sit. Etenim contrarietas opinionum est, quoties de una eademque re longissime a se plurimum differunt, ea sunt contraria; illa igitur in opinionibus contraria est quae plurimum falsa est. Est autem ut dicturaria est affirmationi potius quam ea affirmatio quae contrarium ponit. Talis igitur sensus his verbis includitur: Falsus est autem magis, inquit, circa singula qui habet contrariam opinionem. Quanquam enim possit esse quilibet falsus, rium aliquid opinatur. Hoc autem cur eveniat dicit: Contraria enim eorum sunt quae plurimum circa idem differunt. Idcirco enim maxime falsa contraria opponuntur, quia contrarietas non nisi in plurimum discrepantibus invenitur. Quod si harum con
Abbreviated transcription (Latin):
AT. ꝗ̃ simul uerę st̃ ñ posst̃ eẽ contraria. Noster qqͣ labor iam
ranquillo constrait poetu. Nihil it ut arbitror relictũ ẽ. qđ ad plenã
huiꝰ libri notitiã ꝑtiner&. Quare si rẽ ꝓpositã s tudio diligentiaq
ꝑfecimꝰ. erit ꝑutile his qui harũ rerũ scĩentia cõplec tendarũ cupidi¬
tate tenebuntur. Sin uͦ mins id ꝑfecimꝰ qđ nobis ꝓpositũ fuit. ut
obscurissimas libri sententias enodarems : labori nr̃o
nihil ut aliis nocituro &. si non
oportebit obloqui

Expanded text:
rgo simul verae sunt, non possunt esse contraria. Noster quoque labor jam tranquillo constat portu. Nihil enim ut arbitror relictum est quod ad plenam hujus libri notitiam pertineret. Quare si rem propositam studio diligentiaque perfecimus, erit perutile his qui harum rerum scientia complectendarum cupiditate tenebuntur. Sin vero minus id effecimus, quod nobis propositum fuit, ut obscurissimas hujus libri sententias enodaremus, labori nostro nihil ut alii nocituro, et si non oportebit, obloqui