comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uod scitis priorib continetur.
nec afllia que inpotestate est
donationem ante nuptias pa¬
triec afilio  dotem ad qri. co
addito fimiamus. ut defũc¬
tis his ad huc mnpotestate pa¬
trus si liberis extantib moriãt.¬

Expanded text:
uod scitis prioribus continetur nec a filia quae in potestate est donationem ante nuptias patri nec a filio dotem adquiri, eo addito confirmamus, ut, defunctis his adhuc in potestate patris, si liberis extantibus moriant
Abbreviated transcription (Latin):
uant uis uerbis his ut quo . i.¬
cum claudio iusto morati es¬
sctis. alimenta uob̾ ⁊ uestian¬
um legatum sit. tamen hane
fuisse defuncti cogitatõe int̾¬
p̾tor. ut ei post morte iusti.
cadem uob̃ prestan uoluerit¬

Expanded text:
uamvis verbis his:" ut quoad cum claudio iusto morati essetis", alimenta vobis et vestiarium legatum sit, tamen hanc fuisse defuncti cogitationem interpretor, ut et post mortem iusti eadem vobis praestari voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
sumitus exfructib ipig e fa¬
cere ilitem inferentibi resistere
atqz ita omnia agt. tamqua¬
si solidum ꝑfectumq domini¬
sona gerant legitimã: Ita ut si
quanco rem alicnare uolunt.
emptor. uł is cuires donatur
obfuet. neũquam partem caꝵ
reꝵ quas auenar ꝓhibitum ẽ.
sciens accipiat.uł ignoram./Do¬
c̾e enim pat debet ꝓ prii uiris eã
rem cẽ quam donat aut distra
pot̾it prescriptionem opponere
filiis quandocũq rem suam uĩ¬

Expanded text:
sumptus ex fructibus impigre facere, et litem inferentibus resistere, atque ita omnia agere, tanquam solidum perfectumque dominisonam gerant legitimam; ita ut, si quando rem alienare voluerint, emptor vel is, cui res donatur, observet, ne quam partem earum rerum, quas alienari prohibitum est, sciens accipiat vel ignorans. Docere enim pater debet, proprii juris eam rem esse, quam donat aut distrahpoterit praescriptionem opponere filiis quandoque rem suam vin
Abbreviated transcription (Latin):
appellatr̃e suscepta possessori
res cadem detrahati:⁊ ideneo
collocetur. ixldenda ei parti ꝓ
qua sacer cͥgitor iudicau̾it.

Expanded text:
appellatione suscepta possessori res eadem detrahatur et idoneo collocetur, reddenda ei parti, pro qua sacer cognitor iudicaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
x eo nstrumto nullam uec ha¬
bere actr̃em. quo ꝯtra bonos mo¬
res desuccessione futura intpo¬
sita fint stipulatio maifestu
e cum omma que ꝯtra boncs
ĩstipulatre dedlucunti nullius
ne.
olõ sił m̃ctu adhibitõ actio qd
nascitur si subdita stipulatio:
sit. ꝑ dolitamen uł metus ex¬
ceptionem submoin petitio de¬
Si arua ur̃a sibͣi ⁊ custolio qumm
mittuam decłat pecuniam dan
fu̾it stipulata. nichil ei cius:
Sane si ipse q̃ ci solu placuera
instipulatr̃em suo noĩe dectur̃
obligatoem in cuis etiam psonã
stitisse ñ ambigiti De duobu

Expanded text:
x eo instrumento nullam vos habere actionem, quia contra bonos mores de successione futura interposita fuit stipulatio, manifestum est, cum omnia, quae contra bonos in stipulnae. Dolo vel metu adhibito actio quidem nascitur, si subdita stipulatio sit, per doli tamen vel metus exceptionem submoveri petitio devia vestra sibi et eustolio, quam mutuam dederat pecuniam, dari fuit stipulata, nihil ei, cuius sane si ipse quod ei solvi placuerat in stipulatione suo nomine deduxit, obligationem in eius etiam personam constitisse non a
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝓmutua pecunia qua acrecli¬
tore poscebas. argentumul ni¬
menta. ul alias species. utriusq
isensu estimatas acccpisti dato
auro pignori. licet ultra unã
centesimã usuras stipulati spo¬
pondisti, tamen sors que estiã¬
tione placito partium definita
ẽ ⁊ usuraꝵ titulo legitima tatũ
recte petitin: Nec ꝗcquam tibi
prodesse potest.qminoris eẽ
p̃tu pignus q̃ declisti ꝓ poms

Expanded text:
 mutua pecunia, quam a creditore poscebas, argentum vel iumenta vel alias species utriusque consensu aestimatas accepisti, dato auro pignori, licet ultra unam centesimam usuras stipulanti spopondisti, tamen sors, quae aestimatione partium placito definita est, et usurarum titulo legitima tantum recte petitur. Nec quicquam tibi prodesse potest, quod minoris esse pretii pignus quod dedisti p
Abbreviated transcription (Latin):
manu matcretis fundos cio co¬
lũsti posttaq ad empto peculio
nbtati donatus es obreniqua si
qua pridem ꝯtracta st̃ resbonor
quas postra ꝓpris laboribus
quesisti mqctar minime posst.

Expanded text:
manumittereris, fundos eius coluisti posteaque adempto peculio libertate donatus es, ob reliqua, si qua pridem contracta sunt, res bonorum, quas postea propriis laboribus quaesisti, inquietari minime possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ib̾tina matre ꝓcieatam ingnuis
nasci natalib. eindentis ac maĩ¬
festi uiris ẽ. Cum igitur te matre
lib̾tina eclitam deinc. ab hosti

Expanded text:
Libertina matre procreatam ingenuis nasci natalibus evidentis ac manifesti iuris est. Cum igitur te matre libertina editam, dehinc ab hosti
Abbreviated transcription (Latin):
uelud libum te penes se habun¬
se. Minist̾ium licet mactu lõgi
tp̃ris. ñ precedentes u̾o titulo q¬
br dĩna queri solent. mutaet
tuam ꝯdicionem minime potu
tat. natalium ueritas uos tuet
Nam ꝗscruitutis mou̾at q̃stiõe
apud acta cause remitiando.
adingemintatis ꝓbatõem nec
noc̃e ꝗͥcquam. nec ꝓdesse potest.
ngenui nascuntur. Libertimmi
numissione tantum ꝯstituunt᷑.
Uactum aũt. nec fins nec liber¬
tinis ingenuitatem ad signat
Nec his quitransactõei ñ ꝯsescrĩ¬

Expanded text:
te penes se habuisse, ministerium, licet in actu longi temporis, non praecedente vero titulo, quibus dominia quaeri solent, mutare tuam condicionem minime potuitat, natalium veritas vos tuetur. nam qui servitutis moverat quaestionem, apud acta causae renuntiando ad ingenuitatis probationem nec nocere quicquam nec prodesse potest. Ingenui nascuntur, libertini manumissione tantum constituuntur: pactum autem nec servis nec libertinis ingenuitatem adsignat nec his, qui transactioni non c
Abbreviated transcription (Latin):
malio sub actõe ꝯstituat. ¶D
co auit ꝗliber ꝯstituto abalio
bona fide tenctur. si furtur
si ab extranco fintum liber
cõmiscrit n posse ducmiri s
ip̃m ꝓsuo furto irspondere.
qr grncralis regula defuo ꝑ

Expanded text:
alio sub actione constituatur De eo autem, qui liber constitutus ab alio bona fide tenetur, si furtum si ab extraneo furtum liber commiserit, non posse conveniri, sed ipsum pro suo furto respondere, quia generalis regula de servo
Abbreviated transcription (Latin):
um aliciam rem ꝗs reliq̃rit.
siqdem sciens. tam ex legato
quam  exfidei cõmisso  ab eoc
legatum scu fidei cõmissum
meruit peti põtest. ¶Quod
si suam c̃ẽ putauit ñ alit̾ ua¬
let relictum. nisi ꝓrime ꝑsoẽ
uł uxori. uł alii tali psone da¬
tum sit. cui legatur esset ⁊i sis¬
ciss rem alicua esse. B. a.
Abimano

Expanded text:
um alienam rem quis reliquerit, si quidem sciens, tam ex legato quam ex fideicommisso ab eo qui legatum seu fideicommissum meruit peti potest. quod si suam esse putavit, non aliter valet relictum, nisi proximae personae vel uxori vel alii tali personae datum sit, cui legaturus esset, et si scisset rem alienam esse. PP. Albino
Abbreviated transcription (Latin):
um ad plemorem supra defim¬
ti mimcri subrogandi.sine ullai
cohort.ilis. aut cuiustibet dete¬
rioris diciomis qͥstionc suc ce¬
dant. Salua indelicet. adu̾sus

Expanded text:
m ad plenitudinem supra definiti numeri subrogandi sine ulla cohortalis aut cuiuslibet deterioris condicionis quaestione succedant: salva videlicet adversus
Abbreviated transcription (Latin):
subenuis aduccationem fori
tui cuimims incentũ qnq̃¬
guta. sicut antea ꝯstitutum
demq numerum quotiẽsi
professionis finc. uł morte.
uł quocumiq casu fu̾it mimi¬
mitus. ełctionẽ magnifice
tue sccłis impleri. ita ut in p̃

Expanded text:
ubemus advocationem fori tui culminis in centum quinquaginta, sicut antea constitutum demque numerum, quotiens vel professionis fine vel morte vel quocumque casu fuerit imminutus, electione magnificae tuae sedi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad cum qui sup uixiss res ꝑ¬
tin̾ct. Ducũq igitur is funit
adherẽdem suum dominium
trammisit. nec tali fidei comis¬
so adstringit᷑. D.ã. helic.
si pontiamila puent ad came¬
tatem cuilegatum aut fidei cõ¬
missum delatum crat: petitioe
ad heredes transmisit. licet ante
decesẜit. quam ꝯseg̾ietur legcatũ
uł fidei cõmissum.D̾. aa.

Expanded text:
ut ad eum qui supervixisset res pertineret. quicumque igitur is fuit, ad heredem suum dominium transmisit nec tali fideicommisso adstringitur. PP. XV k.Si Pontianilla pervenit ad eam aetatem, cui legatum aut fideicommissum delatum erat, petitionem ad heredes transmisit, licet ante decesserit, quam consequeretur legatum vel fideicommissum. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
onstitutionib satris q̃ ultra certũ
modũ usuras fenebris exigi pecu¬
qe phibent mandatorib etiam:
uł fide iussorib subuentum ẽ. qbꝰ¬
quasi mandator uł fide iussor con¬

Expanded text:
onstitutionibus sacris, quae ultra certum modum usuras fenebris exigi pecuprohibent, mandatoribus etiam vel fideiussoribus subventum est: ququasi mandator vel fideiussor con
Abbreviated transcription (Latin):
declisse fundum ut inuicem dom¬
um ccrtam acciꝑet. aditus p̾sos ꝓ
uł si causam ꝓpt quam fundus da
tione datũ mrestiture sicut postu¬
gem.
eb certa lege traditus. si huic ñ pa¬
breatur. prescriptis uerbis mecrtam
tunem dandam actionem nirisauc¬
toritas demonstrat.¶B. aã. icẽ.
Tnimotixo.
Imptionem reb ficri ñ posse pridem

Expanded text:
invicem domum certam acciperet, aditus praeses  si causam, propter quam fundus dattione datum restituere, sicut postugeni. Rebus certa lege traditis, si huic non pareatur, praescriptis verbis incertam civilem dandam actionem iuris auctoritas demonstrat. Idem AA. et CC. Timotheo. Emptionem rebus fieri non posse pridem
Abbreviated transcription (Latin):
cair cogantur. illic semꝑ mu
inurbibꝰ in quib domis. po¬
sident. casdem domes dirup¬
tas neglectasq iepnẽt. iudi¬
ciana Ad oẜuandum hoc pre¬
ceptum. nuctoritatem irtinẽ¬

Expanded text:
care cogantur, illic semper min urbibus, in quibus domus possident, easdem domos dirutas neglectasque reparent, iudiciaria ad conservandum hoc praeceptum auctoritate retinen
Abbreviated transcription (Latin):
ual.igr̃at. aa. admodestu p̃p.
ingulaꝵ urbium curialos
ctiaminiitisul reparax int̾
cuutates qua solum habue¬
rint domus. uł ex nouo cclifi

Expanded text:
us AAA. ad Modestum pp. Singularum urbium curiales etiam inviti vel reparare intra civitates quas olim habuerint domus vel ex novo aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
dispendii cuicumq incurret ec̃o
⁊̃ cause cursus abmitio usq ad
nouissimũ t̾nmũ ñ impechat.
Ilis equa lance trutinabit. ¶Qi¬
nc aut illatum uram̃tũ fuen
pstitum. suuic ircusatiilip̃ei parti
q̃ hoc intunt. nullũ ꝓuecatioi̾s

Expanded text:
dispendii cuicumque incurret, sed et causae cursus ab initio usque ad novissimum terminum non impediatur et lis aequa lance trutinabitur. Sive autem illatum iuramentum fuerit praestitum sive recusatum, ipsi parti quae hoc intulit nullum provocat
Abbreviated transcription (Latin):
chinatie. uł neglegentia. accẽ¬
dẽs. Hoc ⁊ cium tantummodo
sancim̃us. ut dñs nillo modo
aliquod discrinẽ sustincat ⁊¬
abhs quos transmisit. no it

Expanded text:
chinatione vel neglegentia accedens. Hoc etenim tantummodo sancimus, ut dominus nullo modo aliquod discrimen sustineat ab his quos transmiserit, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
minim̃utatur. ¶ Dõ si post
delib̾andum recusauit auen¬
tario minime ꝯscripto.tunc
res hr̃ditatis creditorib uł

Expanded text:
minime utatur. 14d . Quod si post deliberandum recusaverit inventario minime conscripto, tunc res hereditatis creditoribu
Abbreviated transcription (Latin):
curatori uł dño. uł primatis
possessionis.sise ad cõprim̃dã
multitudinẽ rusticanoꝵ suf¬
fic̾e̾ ñ posse firmai̾unt ciad ꝓ

Expanded text:
curatori vel domino vel primatibus possessionis, si se ad comprimendam multitudinem rusticanorum sufficere non posse firmaverint et
Abbreviated transcription (Latin):
urti si condẽpnata es citra uer¬
da queq fustium. fame dãpnũ
subisti. ¶Sd̃ si ros fintiua ꝙͣ
alt̾ subripiñt. apcl̾te ignoran¬
tem compta ẽ non lesit existi¬
mationem tuã sententia du

Expanded text:
urti si condemnata es, citra verbera quoque fustium famae damnum subisti. quod si res furtiva, quam alter subripuit apud te ignorantem comperta est, non laesit existimationem tuam sententia du
Abbreviated transcription (Latin):
uoticns principani loco heres ĩs¬
titutus testatori sũccedit. lega¬
ta seu fidei comissa asubstituto
data poscinur ñ possunt. Mp̃p.¬
eã quã frat̾ tuus instituerat.
siue quesita. siue ñ q̃sita heredi¬
tate decesserit. cum tam̃ simpli¬
cit̾ antequam duodecimũ anũ
ctatis impless. uerbis p̾catius.
testamento facto. ñ nullos eiuo¬
lucrit substitutos. nichil ꝓhibei
fidei cõmissum peti. uł ab ip̃sius
hñdib uł abis qui bona intes¬
tati tonent. ¶Tunc enim locũ
habet q̃ regulant̾ tradit eaque
intestam̃to relinquuntur. si ex
testam̃to ñ ad catur hereditas.
ñ ualere. Cum u̾b̾. relicta direc¬
tis adin potint herecditas. s nõ
cũ illa ipsa sic data ẽ. ut ẽẽt ab
ĩtestato sucçessorib postulada.
Qd restripsimus sequetes Ad¬
seucratõeᷤ tuam. quasi scripta he¬
res ñ fu̾it uire adoptata. Alio

Expanded text:
uotiens principali loco heres institutus testatori succedit, legata seu fideicommissa a substituto data posci iure non possunt. PEa, quam frater tuus instituerat, sive quaesita sive non quaesita hereditate decesserit, cum tamen simpliciter, antequam duodecimum annum aetatis implesset, verbis precativis testamento facto nonnullos ei voluerit substitutos, nihil prohibet fideicommissum peti vel ab ipsius heredibus, qui bona intestati tenent. Tunc enim locum habet, quod regulariter traditur ea quae in testamento relinquuntur, si ex testamento non adeatur hereditas, non valere, cum verbis relicta directis adiri potuit hereditas, non cum illa ipsa sic data est, ut esset etiam ab intestato successoribus postulanda. Quod rescripsimus sequentes adseverationem tuam, quasi scripta heres non fuerit iure adoptata. Alio
Abbreviated transcription (Latin):
rens nolu̾it tenere. sed apł̃ filiũ
uł filiam. uł deinceps ꝑsonam
reliq̃nt. nullam post obitum
cius licentiam habeãt heredes
alii. patris aui. uł ꝓ aii eũdez
usum. uł qd̃ ex hoc ad filior fa¬
milias ꝑuenit. ut potte patri
debitum sibi uendicare. sed
quasi diuturna donatr̃e infi¬
nimi celebranda. qusum fruc¬
tum detinuit quem patrẽ ha¬
bere oportuerat. ita causam
telligatur. ⁊ cundem usum fr¬
uctum post obitum patris⁊
ip̃e lucretur parente uis exac¬
tiomis quas sibi debite afilio
ꝗusum fructum ꝯsensu eius
possidebit. sue post̾itati uel
successiomi minime transmit¬
tente.quatemis momĩ pace
int̾ se successio eius ꝑneat ne
alt̾cationis cuiusdam inꝑxim̃
int̾ fr̃s oriatur occasio. ¶Cũi
au̾t istuntiniana lege cautũ
erat. si filii familias ab hisꝙ
no pemancipatr̃em libentur
remim̾ationis gra afilio acciꝑe.
uł retinere. ⁊ ex hac causante¬
rum pars ñ minima substan¬
tie liberorum adimebatur sa¬
cimus huuismoi casu int̾ue¬

Expanded text:
rens noluerit tenere, sed apud filium vel filiam vel deinceps personas reliquerit, nullam post obitum eius licentiam habeant heredes alii patris avi vel proavi eundem usum vel quod ex hoc ad filios familias pervenit utpote patri debitum sibi vindicare, sed quasi diurna donatione in filium celebranda, qui usum fructum detinuit, quem patrem habere oportuerat, ita causa intellegatur et eundem usum fructum post obitum patris ipse lucretur, parente ius exactionis quasi sibi debitae a filio, qui usum fructum consensu eius possidebat, suae posteritati vel successioni minime transmittente, quatenus in omni pace inter se successio eius permaneat nec altercationis cuiu sdam maxime inter fratres oriatur occasio. Cum autem Constantiniana lege cautum erat, si filii familias ab his, no per emancipationem liberentur, remunerationis gratia a filio accipere vel retinere, et ex hac causa iterum pars non minima substantiae liberorum adimebatur, sancimus huiusmodi casu interve
Abbreviated transcription (Latin):
sit penitꝰ impunita ⁊ nullomͦ
audeat fuius familias uł filĩ
uł deincepsꝑsone uetare eu
cuius inpotestate sunt easdez
res tenere. aut quomodo uolu¬
erit gub̾nare. uł si hoc fec̾it pata.
potestas meo exertenda ẽ. sed
habeat pat̾ uł alie ꝑsone que
suꝑpius enumerate sunt plems¬
sima potestatem.ati. fri. gu¬
bernareq: res p̾licto modo ad¬
ꝗsitas / Et siquid ex usu eaꝵ rex
pater. auus uł ꝓauus collige¬
rit habeat licentiam quem ad¬
modum cupit hoc dispon̾e: ñ
alios hr̃des transmitt̾e uł si ex
eaꝵ reꝵ fructib res mobiles ul
iimobiles ul semouentes cõ¬
parauit.cas etiaz quo modouo¬
luerit habeat ⁊ transmittat. ⁊ ĩ
alics tranfferat. siue extrancq
memorato modo ad quisitas pa

Expanded text:
t penitus impunita et nullo modo audeat filius familias vel filia vel deinceps personae vetare eum, cuius in potestate sunt, easdem res tenere aut quomodo voluerit gubernare, vel si hoc fecerint, patria potestas in eos exercenda est: sed habeat pater vel aliae personae, quae superius enumeratae sunt, plenissimam potestatem uti frui gubernareque res pquisitas. Et si quid ex usu earum pater avus vel proavus collegerit, habeat licentiam quemadmodum cupit hoc disponere et in alios heredes transmittere, vel si ex earum rerum fructibus res mobiles vel immobiles vel se morit, eas etiam quomodo voluerit habeat et transmittat et in alios transferat sive extraneos memorato modo adquisitas pa
Abbreviated transcription (Latin):
uas aduersus ies patris muẽ¬
tis ad huc seu iã mortui sꝑare
audeant. nec ratiocina eis suꝑ
ad ministrationẽ in ferre sed
tanͣtũmodo alienatr̃e uł ypo¬
theca suo nomine patrip de¬
negata. rerum habeat parens
plenissimã potestatem utifru¬
q his reb que ꝑfilios famili

Expanded text:
as adversus res patris viventis adhuc seu iam mortui sperare audeant nec ratiocinia eis super administratione inferre, sed tantummodo alienatione vel hypotheca suo nomine patribus denegata rerum, habeat parens plenissimam potestatem uti fruique his rebus, quae per filios fa
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ex hac causa deminiit.
sic enim nec libis cinus cũq
sexus aliquid dominmi aufere¬
tur. ⁊ patrib amplioris pat¬
monii usus fructꝰ ad signabi¬
tur. Hoc optinente ⁊ si memã¬
cipatõe sibi parentes hoc mini¬
me suau̾int. s nsi specialiter.
uł inemancipatõe huic premio
renuntiaunt. ul donatr̃e facta
sese ⁊ ab hunismõi beneficio
alienau̾int. ⁊ lib̾o hoc transtu¬
lerint. manere ad eos etiam ta¬
centes ius ⁊ bencficium usus¬
. fructo retinendi ut post obi¬
utum eoꝵ. ⁊ usus fructꝰ inoñ¬
U incmoratis causis ad eos ꝑ
sionb eoꝵ omnib ẜuandis
q̃ demat̾ins ⁊ nuptialib bony
sultissimis legib definita sũt
¶Scum tacitas ipothacas tam
uetes leges inqbrdam certis
casib introduxerunt. quam
no.in matius cetisq quasser¬
uari necesse ẽ ⁊ dubitabatur
ex quo hypothecas competere
oportet. utrum ne ab initio.
an exeo tempore ex quo male
aliquid gestum ẽ. compedio¬
sa narratõe int̾pretamur mi¬

Expanded text:
ex hac causa diminuitur. sic enim nec liberis cuiuscumque sexus aliquid dominii auferetur et patribus amplioris patrimonii usus fructus adsignabitur. Hoc obtinente et si in emancipatione sibi parentes hoc minime servaverint: sed nisi specialiter vel in emancipatione huic praemio renuntiaverint vel donatione facta sese et ab huiusmodi beneficio alienaverint et in liberos hoc transtulerint, manere ad eos etiam tacentes ius et beneficium usus fructus retinendi, ut post obitum eorum et usus fructus in omnibus memoratis causis ad eos pesionibus eorum omnibus servandis, quae de maternis et nuptialibus bonis consultissimis legibus definita sunt. Sed cum tacitas hypothecas tam veteres leges in quibusdam certis casibus introduxerunt quam nos in maternis ceterisque, quas servare necesse est, et dubitabatur, ex quo hypothecas competere oportet, utrumne ab initio an ex eo tempore, ex quo male aliquid gestum est, compendiosa narratione interpretamur i
Abbreviated transcription (Latin):
dem curricula p̾scriptionum
ꝑsonalib. itidemꝰ actiomb
uł hypothecariis opponendar
incipiant. ¶ Imo ⁊ illud
suppositas sine inolentia te

Expanded text:
dem curricula praescriptionum personalibus itidem actionibus vel hypothecariis opponendarum incipiant. Immo et illud suppositas sine violentia te
Abbreviated transcription (Latin):
priorum legum statuta. uberõ
comunib ut patnas seruare.
compellitur. Noc est ubi mor¬
te mariti matrimonio dissoni¬
rum quoq ciuilium usu fructu
Sum taxat uite suc tempori-¬
u potiatur auenationt caru
penitus int̾clicta. E pbilium
ucro rerum iustis p̃tiis estima

Expanded text:
atuta liberis communibus ut paternas servare compellitur hoc est ubi morte mariti matrimonio dissolurumque civilium usu fructu dumtaxat vitae suae temporibus potiatur, alienatione earum penitus interdicta: Mobilium vero rer
Abbreviated transcription (Latin):
relinq̃re. ul donart. seu dotisuel
ante iptias donationis titu¬
lo ꝯferie. quã filia uł filius habo
cui minor portio ultima uolũ¬
tate derelicta uł data fi̾nt. aut
donata: Ita tamenut quarta

Expanded text:
relinquere vel donare seu dotis vel ante nuptias donationis titulo conferre, quam filius vel filia habet, cui minor portio ultima voluntate derelicta vel data fuerit aut donata, ita tamen, ut quarta
Abbreviated transcription (Latin):
isumpfit. ul alicnauerit. qeis
adscdas niptias ñ utnictib qͣsi
renuim dm̃s xessum est. ñ dubi¬
um est liberis liccat ies apatre
profectas. Ut pat̾nas. amatre ⁊¬

Expanded text:
sumpserit vel alienaverit  quod eis ad secundas nuptias non venientibus quasi rerum dominis concessum esse non dubium est, liberis liceat res a patre profectas ut paternas, a matre
Abbreviated transcription (Latin):
quãdo testator disposuit. Sit
⁊ enĩ ⁊ filio suã habebit portõẽ
integram.⁊ qualẽ leges ⁊ nr̃a
ꝯstitutõ desiniuit. ⁊ scriptus
heres comodũ quod ei testa¬
tor dereliqt. cu legitimo mo¬
damine sentie. ¶Nud pterea

Expanded text:
quando testator disposuit. 1e . Sic etenim filius suam habebit portionem integram et qualem leges et nostra constitutio definivit, et scriptus heres commodum quod ei testator dereliquit cum legitimo moderamine sentiet. Illud pra
Abbreviated transcription (Latin):
nmenta ꝗdem q̃ filiis tiuis p̾st¬
tisti. rectli tibi ñ iusta ratione
postulas. cum id exigentt mat̾¬
na pietate feceris. ¶Siqd aut i
impendisti. si ñ iͣ hoc mat̾na liba¬
litate. sed iecipiendi. animo fecis¬
sc õstenderis. idnegotioꝵ gesto¬
Ractione ꝯscq potes.D. ã.¬

Expanded text:
menta quidem, quae filiis tuis praestitisti, reddi tibi non iusta ratione postulas, cum id exigente materna pietate feceris. Si quid auteimpendisti, si non et hoc materna liberalitate, sed recipiendi animo fecisse ostenderis, id negotiorum gestorum actione consequi potes. A
Abbreviated transcription (Latin):
ido sinũm conoĩe expensi
donatio mtcedat. pristine cõ¬
ditiom oc iectli manifestu
ẽ. ¶Uroĩde si abhostib ye¬
dẽpta pt dissolutum ueluti

Expanded text:
ideo si nummi eo nomine expensi donatio intercedat, pristinae condicioni eos reddi manifestum est. Proinde si ab hostibus redemptam post dissolutum veluti
Abbreviated transcription (Latin):
domi. siue inꝑublico. uł quo¬
cũq loco ignaro repperit aut
corrupat prius quam alter ĩ¬
ucinat. aut nulli ꝯfiteatur
uentum. ¶ Sinu̾o ñ statim
scrit s uim eoꝵ manifestamr
sciat se qͣsi auctorẽ hunismõi
delicti capitali sententia sub¬
nigandum.¶Sanc siquis de¬
uotiomis sue. ac salutis. ꝙ pu¬
blice custodiam geriti nomẽ
suum ꝓfiteatur:⁊ ea q̃ ꝑfamo¬
sum p̃sequanda putaint. ore
ꝓpͥo edicatꝰ. ita ut absq ulla tre¬
pidatõe aceedat.sciens ꝙ si ad¬
sertiomib ueri fides fu̾t opi¬
tulata laudẽ maximã. ip̃miũ
anr̾a clem̃tia ꝯsequatur. Smn¬
capitali pena plectet᷑. ¶ Hui¬

Expanded text:
domi sive in publico sive quocumque loco ignarus reperit, aut corrumpat priusquam alter inveniat, aut nulli fateatur inventum. Si vero non statim serit, sed vim earum manifestaverit, sciat se quasi auctorem huiusmodi delicti capitali sententia subiugandum. Sane si quis devotionis suae ac salutis publicae custodiam gerit, nomen suum profiteatur et ea, quae per famosum persequenda putavit, ore proprio edicat, ita ut absque ulla trepidatione accedat, sciens, quod si adsertionibus veri fides futulata, laudem maximam et premium a nostra clementia consequeturcapitali pena plectetur. Cri
Abbreviated transcription (Latin):
ri eius distributionẽ. cum ⁊ ab
ip̃is simili modo si ualuiss presta¬
retur. insi nominatim ab imoł
excertis heredib fuat relictum:
Tunc crim quem admodum
solus uł soli prestabant. ita et
lucrum sentiant. ¶Sin aut ie¬
gatarii. uł fida comissan sint.
uł mortis causa donatõe hone¬
rati. uł abia forte ꝑsona q̃ fidei¬
cõmisso p̾grauarii potest. ⁊ hocͣ
euanescat. mancie hoc apud di¬
numeratas ꝑsonas sancimus.
proirili omĩmodo portõe. idc̃
hoc qd̃ ñ meleganter summi
ingenii uir ulpianus ĩ hac par¬
te cum o̾ĩ subtilitate disposint.
p̾tereat᷑. cum nr̃a sanctione hoc
aptius ĩ ducimus. Cum cnm
iam statuimus hec cum siũs Io

Expanded text:
ri eius distributionem, cum et ab ipsis simili modo, si valuisset, praestaretur, nisi nominatim ab uno vel ex certis heredibus fuerat relictum: tunc enim, quemadmodum solus vel soli praestabant, ita et lucrum sentiant. Sin autem legatarii vel fideicommissarii sint vel mortis causa donatione honorati vel alia forte persona, quae fideicommisso praegravari potest, et hoc evanescat, manere hoc apud enumeratas personas sancimus pro virili omnimodo portione, id est hoc, quod non ineleganter summi ingenii vir Ulpianus in hac parte cum omni subtilitate disposuit, praetereatur, nostra sanctione hoc apertius inducimus. Cum enim iam statuimus haec cum suis o
Abbreviated transcription (Latin):
i debitorieirs ñ exntisti.ss ius¬
ta inginti annoꝵ possessione.
collata inte donatio roborata
bitori ñ successistihucninte
uins ratio pmittit. nec data
se. tam iescriptism̃is quam
prioꝵ principum statutis ꝓ

Expanded text:
i debitori heres non extitisti, sed iusta viginti annorum possessione collata in te donatio roborata bitori non successisti, conveniri te iuris ratio permittit nec data se tam rescriptis nostris quam priorum principum statutis
Abbreviated transcription (Latin):
minoris aministrationisum¬
u̾se nr̃e rei publice nidices
monemusut nullum rescrip¬
tum nillã pragnaticam sãc¬
tionc̾ mllam sacram. ad nota¬
tionẽ que generali iuriuł uti¬
litati publice adu̾sa ee̾ indea¬
tur in disceptationem cumis¬
libet litign patiant ꝓferri sed
generales sacras ꝯstitutiones
modis omnib ñ dubitent
alexander.ã. supio. tiomuo.
ilibelum decomum causatu
fratuc tuus dedistis. quãuis rõ¬
criptum adumius ꝑsonam di¬
rectum sit. utriq tamen ꝓspec¬

Expanded text:
minoris administrationis universae nostrae rei publicae iudices monemus, ut nullum rescriptum, nullam pragmaticam sanctionem, nullam sacram adnotationem, quae generali iuri vel utilitati publicae adversa esse videatur, in disceptatione cuiuslibet litigii patiantur proferri, sed generales sacras constitutiones modis omnibus non dubitent Alexander A. Supero. Si libellum de communi causa tu fraterque tuus dedistis, quamvis rescriptum ad unius personam directum sit, utrique tamen prospec
Abbreviated transcription (Latin):
Ium sr̃ uẽis mancipiis nuilla i¬
strum̃ta te habere adseuerts. ĩ
uidicio in quo negotiũ ceptũ
ti postulare debuisti. sudex

Expanded text:
uper vernis mancipiis nulla instrumenta te habere adseveres, in iudicio, in quo negotium coeptum ti postulare debuisti. Iudex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsulto uellciano descendit. tams
filios mid q̃ se obligauerunt tenc¬
n. Filiaꝵ q subducta ꝑ sona patir̃
¶Uignoratamen patris ⁊ si mpos¬
tior em obliganonẽ accepta sunt
sinc dubio tenent.¶ Sed ⁊ s m po¬
ie fucrunt quatrnus ad patrem
ꝑ restitũtoriam accõem redit hac¬

Expanded text:
no descendit, tamen filios in id quod se obligaverunt teneri filiarumque subducta persona patrem Pignora tamen patris, etsi in posteriorem obligationem accepta sunt, sine dubio tenentur: sed et si in priore fuerunt, quatenus ad patrem r restitutoriam actionem redit, hac
Abbreviated transcription (Latin):
ossessionum dunsiones sic fi¬
cri oportet:ut integra apud
successorem innĩquemq. suor
ul colonorum adscripticie
segrega. iitur siq dissociata
colonc: traxerint. munumca
ilud egtatis uou̾e ratiombus
bñ nob appanut.siꝗs ⁊ enim
profilio suo ã miptias dona¬

Expanded text:
ossessionum divisiones sic fieri oportet, ut integra apud successorem unumquemque servorum vel colonorum adscripticiaesegregari? igitur si qui dissociata colonos traxerint, in unum Illud aequitatis vovere rationibus bene nobis apparuit. si quis etenim pro filio suo ante nuptias dona
Abbreviated transcription (Latin):
proumcie cis rri disccptators¬
titutus. uł uidex familie herastũ¬
de iudicio adductus. ut uolun¬
tas testatricis suetur suas par¬
tes debet accõmodare.
Una quecumq sunt tibi comu¬

Expanded text:
rei disceptator constitutus vel iudex familiae erciscundae iudicio aditus, ut voluntas testatricis servetur, suas partes debet accommodare. Bona, quaecumque sunt tibi com
Abbreviated transcription (Latin):
ilium habere suũ. lib̾tus in po¬
testate ñ ꝓhiletur. cũ ob p̾trri¬
tum statum. ex legitimis nupti¬
is ingenuorum exemplo filios
comiis uob̾. quo casu scientĩ
mortis ñ postulatur heres exti¬
tit sua. ⁊ adte transmint succel¬

Expanded text:
ilium habere suum libertus in potestate non prohibetur, cum ob praeteritum statum ex legitimis nuptiis ingenuorum exemplo filios communis vobis, quo casu scientia mortis non postulatur, heres extitit sua et ad te transmisit succes
Abbreviated transcription (Latin):
fuationeminichil exea penits
mutandum cẽ censcmus. ca
ꝗdem que minime nccessana
sunt.nullo ꝓccde modo. Appe
causa subtilissima ꝓposita. Ca
q̃ suꝑflua sunt. minime de¬
bent int̾cede̾.  Si quid autẽ
corp laborantis respiciens cõ¬
tigerit. idẽ uł uictꝰ nccessari.

Expanded text:
enim ex ea penitus immutandum esse censemus , ea quidem, quae minime necessaria sunt, nullo procedere modo, quippe causa subtilissima proposita ea quae superflua sunt minime debent intercedere. Si quid autem corpus laborantis respiciens contigerit, id est vel victus necessari
Abbreviated transcription (Latin):
senit crecitores eis possñt. siue ip̃
ꝯuemant ut pote res cis detinẽtes.
ab his ꝗ debita eis exigunt. cui
cõpetit hunismõi exceptio. uł dotis
uł alt̾ius cause noĩe. siuc otra a¬
lios possidẽtes aliqͣm actionẽ ipsi
moueant. possint merammado
negotio sius adu̾sariis candem ñ
numerate pecume exceptionẽ op¬
pon̾c. ixc co ꝓhibeant q̃ principa¬
lis debitor ca miniquam uss est.

Expanded text:
sente, creditores eius possint sive ipsi conveniantur utpote res eius detinentes, ab his qui debita eius exigunt, cui competit huiusmodi exceptio vel dotis vel alterius causae nomine, sive contra alios possidentes aliquam actionem ipsi moveant possint in examinando negotio suis adversariis eandem non numeratae pecuniae exceptionem opponere nec eo prohibeantur, quod principalis deb
Abbreviated transcription (Latin):
ilxres post aditam ħrditatẽ
ad eum cirecest corpora
heditaria transturit. credito¬
rib ꝑmansit obligato. Si
igitur infraudem tuam id fe¬
qt. bomis eiꝯ excussis. usitato
actionib si tibi negotiũ fuit
gestum. ea que infraude alie¬
nata ꝓbabuntur reuocabis.
isuccessione patris fenta fu¬
isti. obea q̃ indotem data sũt.
ꝯuenur te creditores neq̃unt
ꝗb pignerata indotem data

Expanded text:
res post aditam hereditatem ad eum cui cessit corpora hereditaria transtulit, creditoribus permansit obligatus. si igitur in fraudem tuam id fecit, bonis eius excussis usitatis actionibus, si tibi negotium fuerit gestum, ea quae in fraudem alienata probabuntur revocabis.Si successione patris abstenta fuisti, ob ea quae in dotem data sunt convenire te creditores nequeunt, quibus pignerata in dotem data
Abbreviated transcription (Latin):
ncausaꝵ delegationib illud.
sultissime p̃cipimus obẜua¬
ri ut ita ualeant si adiuris¬
dictionẽ ꝑtincant delegnitis
¶Qd̃ siꝗs aliene iuris dictior
causã creclidit delegandam n
p̃cepto cognitorẽ datum paric̃¬
tiã ad cõmodare censemus

Expanded text:
causarum delegationibus illud consultissime praecipimus observari, ut ita valeant, si ad iurisdictionem pertineant delegantis. Quod si quis alienae iurisdictionis causam crediderit delegandam, nec praecepto cognitorem datum parientiam accommodare censemus
Abbreviated transcription (Latin):
tib parttm apriore abstrahenti¬
bi.ut ex alioꝵ quidem ꝯcursu pri¬
oris legatum minuatur. ¶Si u̾o
nemo alius uemat ui uenire po¬
tucrit. tunc ñ uacuatur pars q̃de¬
fecit. nec alii ad crescit. ut ei qui pͥ¬
mus accepit legatum augere in¬
deatur. scd apł ip̃m ꝗ habet solida
res maneat nullius ꝯcursu demi¬
nuta. Et ideo si omis fu̾it ĩꝑsoñ
cius apł q̃m irmanet legatum
ad scriptum. hoc omĩmodo adimi¬
plcat ut uoluntati testatoris pa¬
ieatur. ¶Sm. aũt addeficiẽtis per¬
sonã onus fi̾t collatum. hoc nõ
sentiat is qui ñ alienum s suum
legatum inmmutum habet¬
¶ Et uanctatis ñ mocculto sit ratõ
cum ideo uidetur testator disuĩc

Expanded text:
tibus partem a priore abstrahentibus, ut ex aliorum quidem concursu prioris legatum minuatur, sin vero nemo alius veniat vel venire potuerit, tunc non vacuatur pars quae defecit nec alii adcrescit, ut eius qui primus accepit legatum augere videatur, sed apud ipsum qui habet solida res maneat nullius concursu deminuta. Et ideo si onus fuerit in personam eius, apud quem remanet legatum, adscriptum, hoc omnimodo adimpleat, ut voluntati testatoris pareatur. Sin autem ad deficientis personam onus fuerit collatum, hoc non sentiat is, qui non alienum, sed suum legatum imminutum habet. Et varietatis non in occulto sit ratio, cum ideo videtur testator disi
Abbreviated transcription (Latin):
e marbitris cum sacramẽti
relgione eligendis: ꝑ iuriũ
cõmittatur:⁊ detur licentia
ꝑfidis hominib pasim defi¬
intiones iudicum eludere.
scissimo arbitrio. ⁊ hunmõr
rẽ censemus ẽẽ componẽda.
sugitur int actorẽ ⁊ reũ nec
ñ ⁊ ipsum iudicẽ fu̾it ꝯsensũ
ut cum sacram̃ti religione lo
procedat Ei si qdẽ litigatores
scriptis hoc sins mamibuel
ꝑ publicas ꝑsonas scripse¬
rint: uł apd̾ ipsũ arbitrum
ĩactis ꝓpͥa uoce deposuerint
q̃ sacrãmẽtis p̾stitis arbit᷑ ełe¬
tus ẽ hoc etia addito d̃ ⁊ ip̃e
arbit̾ iuramentũ p̾stitit suꝑ
lite cũ onim ueritate dirimẽ¬
da ens  deffinitionẽ ualidaz
omĩmodo custodiri:⁊ neq
reum n actorẽ posse discede
s tenere omĩ fariã quatenꝯ
obedue ei compellant.Sm
aũt de arbitrio ꝗdẽ nichil ta¬
le fint uł cõpositum. uł scrip¬
tum. ip̃e aũt partes lit̾is hoc

Expanded text:
 arbitris cum sacramenti religione eligendis periurium committatur et detur licentia perfidis hominibus passim definitiones iudicum eludere, sanctissimo arbitrio et huiusmodi rem censemus esse componendam. Si igitur inter actorem et reum nec non et ipsum iudicem fuerit consensum, ut cum sacramenti religione lis procedat, et ipsi quidem litigatores scriptis hoc suis manibus vel per publicas personas scripserint vel apud ipsum arbitrum in actis propria voce deposuerint, quod sacramentis praestitis arbiter electus est, hoc etiam addito, quod et ipse arbiter iuramentum praestitit super lite cum omni veritate dirimenda, eius definitionem validam omnimodo custodiri et neque reum neque actorem posse discedere, sed tenere omnifariam, quatenus oboedire ei compellantur. Sin autem de arbitro quidem nihil tale fuerit vel compositum vel scriptum, ipsae autem partes litteris
Abbreviated transcription (Latin):
ratc̃e factas titulo libalitatis
ĩeum ꝯtraquẽ preces fũditis
ꝯtulit. quominus hec ratami¬
nat q̃ exorigine patris uł. ami
cio sb̃scribente. uire facta dona¬
tio ñ hãtur nrrita. B̾. ãa.¬

Expanded text:
ratione factas titulo liberalitatis in eum contra quem preces funditis contulit, quominus haec rata maneant, quod ex origine patris vel avi eius subscribente iure facta donatio non habebitur irrita. S.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si int̾cessor minor inginti
debitorem debet restitin actio.
Sed cumadiit minor herecdita¬
tem ⁊ restititur. mox quicqͥ
ad cum exhrditate puenit
debet p̾sture uerum ⁊ siquid
dolo eius factum ẽ hoc cum

Expanded text:
 si intercessor minor viginti debitorem debet restitui actio. Sed et cum adiit minor hereditatem et restituitur, mox quidquid ad eum ex hereditate pervenit, debet praestare. Verum et si quid dolo eius factum est, hoc eum
Abbreviated transcription (Latin):
ciens ubumuenundmdo pla¬
gu mmen cõmttit. ab eo itaq
ꝯ sup hoc qn potest aditus cõ¬
petẽs iudex. su isquem pucrur
igemũ uendidisse ꝓpoms ibi
possessione agi opor mpp.
ualcntimanus ⁊ ualens. aa.
ad festum posulcm afticc.xu¬
biaut ius facta dr̃. aut mom̃¬

Expanded text:
Sciens liberum venumdando plagii crimen committit. ab eo itaque, qui super hoc queri potest, aditus competens iudex, si is, quem puerum ingenuum vendidisse proponis, ibi POSSESSIONE AGI OPORTET. Impp. Valentinianus et Valens AA. ad Festum proconsulem Africae. Vbi aut vis facta dicitur aut mom
Abbreviated transcription (Latin):
cn imꝑator ĩt pupillor uł
uiduas uł miserabiles ꝑsons
cognoscat ⁊ ne exhiuap axit.
constant. ã. Adandronicum xiii.
i ꝯtia pupillo us induas au du¬
itino morbo fatigatos. ⁊ debilosᷤᷤ
imetratum fint lenitatis m̃e
uidicuum memorati. mullo
moꝵ uidicum copellant comp¬
tatiũ nr̃o sin copiam facere sqn
mimo intra ꝓiunciam ĩqua
ntigatorei testes uł instrum̃ta.
sut ex prantim ungandi for¬
uina. atq omi cautela seruet
indue aliiq fortune in uina
miserabiles. iudicimi nĩrt seir¬
nitatis orai̾int p̾scrtim cum¬
c alitinꝯ potentiã porreset cotã¬

Expanded text:
 IMPERATOR INTER PVPILLOS VEL VIDVAS VEL MISERABILES PERSONAS COGNOSCAT ET NE EXHIBEANTVR. Imp. Constantinus A. ad Andronicum. Si contra pupillos viduas vel diutino morbo fatigatos et debiles impetratum fuerit lenitatis nostrae iudicium, memorati a nullo nostrorum iudicum compellantur comitatmmo intra provinciam, in qua litigator et testes vel instrumenta sunt, experiantur iurgandi fortunam atque omni cautela servetuviduae aliique fortunae iniuria miserabiles iudicium nostrae serenitatis oraverint, praesertim cum alicuius potentiam perhorrescunt, coga
Abbreviated transcription (Latin):
conan ua ppot̾ iubema hui¬
militic scu cinguli ul dignita¬
tis p̾regatiuam in hac pnte
sippetere. sed ecc q statutis
tisunt.uł fi̾unt. seu dignita¬
tẽ aliquam p̾tendunt. sinc
quadam fori p̾scriptione. i
iudicib tam inpublicis qua
inpriuatis causis obecunt ce¬
pelli Adquoꝵ sollicitudinem
professionis seu negotiatiois
quã ꝓpt̾ militiã ut dictume
exerẽent gub̾natio uidet uesꝑ¬
ominus nidicibꝰ sb̃quoꝵ u
ns dictione militia seu digi¬
tas coꝵ ostituta ẽ ꝓculdubio
respondeant.¶His indelicet
ꝗcumq ꝯtra crũs tenore uem¬
Re temprar̾nt. militic
gulo. seu dignitatis honore
protali conamine spoliadi

Expanded text:
 iubemus huimilitiae seu cinguli vel dignitatis praerogativam in hac parte suppetere, sed eos, qui statutis ti sunt vel fuerint seu dignitatem aliquam praetendunt, sine quadam fori praescriptione his iudicibus tam in publicis quam in privatis causis oboedire compelli, ad quorum sollicitudinem professionis seu negotiationis , quam praeter militiam, ut dictum est, exercent, gubernatio videtur respminus iudicibus, sub quorum iurisdictione militia seu dignitas eorum constituta est, procul dubio respondeant. His videlicet, quicumque contra eius tenorem venire temptaverint, militiae cingulo seu dignitatis honore pro tali conamine spoliandi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius tuns mimodate uba¬
litatis effusioẽ patrimoniũ su¬
um exharisit. p̃sidis ꝓuincie
auxilio uteris ꝗ discussauen
fide. si integrum restitutionẽ
ex filii ꝓsona cõpet̾c tibi obim¬
probabilem doatõnis enormi¬
dis his q̃ ꝑperam gesta st̃ tibi

Expanded text:
 filius tuus immoderatae liberalitatis effusione patrimonium suum exhausit, praesidis provinciae auxilio uteris, qui discussa fide veri, si in integrum restitutionem ex filii persona competere tibi ob improbabilem donationis enormidis his quae perperam gesta sunt tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝙaduocatoꝵ estimatiom sue
mimensa atq illicita compenꝰ¬
dia p̾tulisse sub nominc hono¬
rarioꝵ. ex ip̃is negotiis que tu:¬
enda susceꝑint. emolum̃tum
sibi certe partis cum grauidã¬
pno litigatoris exdep̾latione

Expanded text:
advocatis existimationi suae immensa atque illicita compendia praetulisse, nomine honorarior um, ex ipsis negotiis, quae tuenda susceperint, emolumenta sibi certae partis cum gravi damno litigatoris et depraedatione
Abbreviated transcription (Latin):
taac refuratorioc coꝵ ad scri¬
qb gestarum reꝵ fides mani¬
scsta relationc pandatur. ut
ncritis eoꝵ ꝯsid̾atis. ꝓ fortu¬
na singuloꝵ sententu ꝓferat᷑¬
uccandi omnib facultas pre¬
lrixtur. arbitramur eum qz
malam litrm fu̾it ꝑsecutꝰ m̃¬
diocrit̾ penam a competenti u¬
dice sustincre. ¶Sin añt ĩ ui¬
dicio ꝓpriam causam ꝗs fint
psecuto. atq supatꝰ. uolu̾it ꝓ¬
uocare. codem dic uł altero
libellos appellatorios offerie
delebit. Is u̾o ꝗ negotium
tuetur alicnum. supradictat
dicione criam t̾tio die ꝓuora¬
bit. Apłoc aũt post intrrposita
prouocationcm. ctiam ñ petẽ

Expanded text:
ac refutatorios eorum ad scriquibus gestarum rerum fides manifesta relatione pandatur, ut meritis eorum consideratis pro fortuna singulorum sententia proferatuvocandi omnibus facultas praeberetur, arbitramur eum, qui malam litem fuerit persecutus, mediocriter poenam a competenti iudice sustinere. Sin autem in iudicio propriam causam quis fuerit persecutus atque superatus voluerit provocare, eodem die vel altero libellos appellatorios offerre debebit. is vero, qui negotium tuetur alienum, supra dicta condicione etiam tertio die provocabit. Apostolos post interpositam provocationem et
Abbreviated transcription (Latin):
S. aa. Dupliane.
Simaritus tuus licet militãs
i patͥa potestatt ꝯstitutus. fi¬
nũ ex legitimis suscep̃ nup¬
tus. cum ĩ potestate aui ꝑse¬
u̾as se ñ abigit᷑D. aa.

Expanded text:
 CC. Duplianae. Si maritus tuus, licet militans, in patria potestate constitutus filium legitimis suscepit nuptiis, eum in potestate avi perseverasse non ambigitur. S.
Abbreviated transcription (Latin):
Iducrsus coc qui sub optentu
Licgis falcidie legatu morantur
notissimum ẽ iuns auxilium
Sugitur ꝓ posita stipulatione
caucir cum satis datr̃e potesto
uos irstituturs quanto amp̃¬
nus quam pea legemlicet
accipe. is nidex qͣfidei cõmissis
nis dicit solida uob legata pͥs¬
tari nibebit. ¶Qd̾ si sat̾is dati¬
onẽ implere ñ pot̾itis. arbit̾
dato diem uob̾ ꝑfimet. intra
quẽ alt̾a parte cessante partib
sins fungeretur. Et si ꝯstiterit
legi falcidit locum ñ cẽ. ⁊ usin¬

Expanded text:
dversus eos, qui sub obtentu legis falcidiae legata morantur, notissimum est iuris auxilium. Si igitur proposita stipulatione cavere cum satisdatione potestis vos restituturos, quanto amplius quam per eam legem licet acceperitis, iudex qui fideicommissis ius dicit solida vobis legata praestari iubebit. Quod si satisdationem implere non poteritis, arbitro dato diem vobis praefiniet, intra quem altera parte cessante partibus suis fungetur. Et si constiterit legi falcidiae locum non es
Abbreviated transcription (Latin):
homines certi ꝑ fidei cõmissũ
tibi relicti fuerunt. post mora
piculo debitoris fidei cõmissi
nlegatis ⁊ fidei cõmissis fructs
post litis ꝯtestatõe. ñ exdiȩ-
mortis sequuntur. siue ĩrem
siuc inꝑsona agitur.Mpp̃¬
dodrantem fidei comnas ad¬
nouem uncus p̾stit̾is. afidi¬

Expanded text:
homines certi per fideicommissum tibi relicti fuerunt, post moram periculo debitoris fideicommissi legatis et fideicommissis fructus post litis contestationem, non ex die mortis sequuntur, sive in rem sive in personam agatur.dodrantem fideicomnovem unc
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑfundo q̃m petebas. p̾dium
cettis finib libum dan trans¬
actionis causa placiit. nec co
tempore minor annis iuginti
qnq fiusti. licet hoc p̾diumobli¬
gatum. post uł alicnũ ꝓ parte
fu̾it ꝓbatum. instauran decisã
litem phibent iura.¶ E xstipula¬
tionẽ s. ane si placita fuari secu¬
ta ẽ. uł siñ int̾ccsłit. p̾scriptis:
u̾b̃ actione ciuiui subdita. apd̃
rectorẽ agere ꝓuincic potes.
¶St tamen ip̃as res apdte ꝯsti¬
tutas obquaꝵ q̃stionẽ litisĩ¬
tͥcessit decisiofiscus ułꝰ alius ate
umdicauit. mcħ petere potes.

Expanded text:
fundo quem petebas praedium certis finibus liberum dari transactionis causa placuit, nec eo tempore minor annis viginti quinque fuisti, licet hoc praedium obligatum post vel alienum pro parte fuerit probatum, instaurari decisam litem prohibent iura. Ex stipulatione sane, si placita servari secuta est, vel, si non intercessit, praescriptis verbis actione civili subdita apud rectorem provinciae agere potes. Si tamen ipsas res apud te constitutas, ob quarum quaestionem litis intercessit decisio, fiscus vel alius a te vindicavit, nihil petere potes.
Abbreviated transcription (Latin):
Nm donationis scu transactioĩs
causa administrate tutele. de¬
biti scientes uor obligatio¬
nem frĩurõ remisisse ꝓponatis.
nec umqua uolcnti dolus in¬
fertur. frusta de dolo q̃rimim.
nec adimplendũ ꝓmissum he¬
ditatis ꝓpe pollicitatione ꝗs¬
qͣm astringit᷑.¬
Ammoni.
ransactionẽ que domii tnͣs¬
latione. uł actionc parata seu
pempta. finem accepit. cũ ca
i ostendit᷑ pcessisse. netus ue¬
lam̃to rescindi postulan ns
professio. de tegit imꝓbitatẽ
ti. quã uis dari tibi placita iep̃¬
sentata nec dum ꝓbentur:. nec
amplius ab ip̃is exigi possit.
crccptionis ꝓficit eqͥtas.D

Expanded text:
m donationis seu transactionis causa administratae tutelae debiti scientes vos obligationem fratri vestro remisisse proponatis nec umquam volenti dolus inferatur, frustra de dolo querimini, nec ad implendum promissum hereditatis propriae pollicitatione quisquam adstringitAmmonio. Transactionem, quae dominii translatione vel actione parata seu perempta finem accepit, cum eam ra ostenditur processisse, metus velamento rescindi postulantis professio detegit improbitatem. ti, quamvis dari tibi placita repraesentata necdum probentur nec ofamplius ab ipsis exigi possit, exceptionis proficit aequitas.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ maritis ⁊ uxorib qui
c̃. ut sinc maritus siuc uxor it¬
ligioms causa aꝯiugio recesfr
⁊ solitanam intameicg̾it. unus¬
ꝗsq coꝵ ros suas recipiat. quas
lucri nomine ꝯsequatur.ab co
ꝗ solitariariam uit. micleg̾it.
expacto ꝑ casum mortis exi¬
gere Poc ctiam cognitum nob̾
correctione nr̃a dignum eẽ u¬
dicauimus. Ut siꝗs in parentũ
potestate ꝯstitutus uł ꝯstituta.
ul forsitan hunis modi nux ab¬
solutus uł absoluta. cleg̾it se
uł monast̾io uł clero sociare.⁊
reliquum uitt suc tempo scĩmo¬
malit degere uolu̾it. non liccat.
parentib uł casdem ꝑsonas qͦc¬
q modo. abstracre. aũ ꝓpt hanc
tantũmodo causam quasi ingͣ¬
tum uł ingratam asua heditate
uł successione repellereis neces¬
se sit cis ommimodo cum ulti¬
ma uoluntater sua siue pscͥp¬
turam siue alio legitimo modo
ꝯficiant. Quarta: qdem portionẽ
scdm leges nr̃as cis relinq̃re. si
aũt ⁊ amplius uolu̾int eis lar¬

Expanded text:
Nam et maritis et uxoribus qui est, ut, sive maritus sive uxor religionis causa a coniugio recesserit et solitariam vitam elegerit, unusquisque eorum res suas reclucri nomine consequatur ab eo qui solitariam vitam elegerit, ex pacto per casum mortis exigere. § 1. Hoc etiam cognitum nobis correctione nostra dignum esse judicamus, ut si quis in parentum potestate constitutus vel constituta vel forsitan huiusmodi iure absolutus vel absoluta elegerit se vel monasterio vel clero sociare et reliquum vitae suae tempus sanctimonialiter degere voluerit, non liceat parentibus vel easdem personas que modo abstrahere, vel propter hanc tantummodo causam quasi ingratum vel ingratam a sua haereditate vel successione repellere, sed necesse sit eis omnimodo, cum ultimam voluntatem suam, sive per scripturam, sive alio legitimo modo perficiunt, quartam quidem portionem secundum leges nostras eis relinquere; sin autem et amplius voluerint eis lar