comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pse anmo aut pse corpore. Gr¬
iutem diximus corpore ⁊ animo
icquire nos debere possessionẽ:
nonutiꝙ ita accipiendum ẽ. ut¬
qui fundũ possidere uelit.om̃s
giebas cͥcum abulcts sufficqua
hbet pate cuis fundiintront..¬
dummẽtt ⁊ cogitatione bic sit.
ut totum fundum usq ad tͥmi¬
num ueat posside. ¶⁊ncertã ptẽ
irs possidrre. nemopot ułuti si hac
mente si ᷤ ut quidquid ticis poss¬
idet. tu quoꝙ uelisposside. cri¬
tius ⁊ proculus. solo animo non
posse nos acquirere possõnẽ auit¬

Expanded text:
se animo aut per se corporeutem diximus et corpore et animo irere nos debere possessionem, tique ita accipiendum estqui fundum possidere uelit, glebas circumambulet: sed sufficit ibet partem eius fundi introiredum mente et cogitatione hac sit, uti totum fundum usque ad terminum uelit possidere. Incertam partem rei possidere nemo potest, ueluti si hac mente sis, ut quidquid Titius possidet, tu quoque uelis possidere. Neratius et Proculus et solo animo non posse nos adquirere possessi
Abbreviated transcription (Latin):
t̃cam⁊ insulam fu̾atacum fundur
uicim qui tnͣsfumen eãt fluert ce¬
pit.int̾cam insulam ⁊ fũd̃tuum ni¬
ciominus insula tua mañet. s aluc
qui fuit unt̾cam insũłam ⁊ fundũ
uicimi medius diuidi d. iti ut pr̃
pprior insule tuera tua sit pars at̾
proprior insulc tue agro uicini ei
ee intelligatur. Intelligo ut ⁊cum
ccalta parte insulc. aluicus flumini
cearuit. desisse insulam cẽ. s quo fa¬
cilius ros intelligetur ut agrum qͥ
tere quid cius cui donatus ẽ. acqͥri
quem quam posse uilianus sebit.

Expanded text:
insulam fuerat et eum fundum uicini, qui trans flumen erat, fluere coepit inter eam insulam et fundum tuum, nihilo minus insula tua manet. set alueus, qui fuit inter eam insulam et fundum uicini, medius diuidi debet, ita ut pars propior insulae tuae tua, pars autem propior agro uicini eius esse intellegatur. intellego, ut et cum ex altera parte insulae alueus fluminis exaruerit, desisse insulam esse, sed quo facilius res intellegeretur, agrum, qui ex re quidem eius, cui donatus est, adquiri quicquam posse Iulianus scribit:
Abbreviated transcription (Latin):
alicius sit. ł lib̾. possonem acquitem¬
ꝙsi mala fide cumpossideamusnon
ab alio possidetur. ¶ꝑ comine suũ
sic̃ ꝑ ꝓprium acquirimus ⁊̃ singuli ĩ
solidum. sihoc agat fuusut unĩ acqra
sic̃ indominio Acquirendo. ꝑeũ in
quo usum fructum hẽmus. possidere
possumusssic̃ exopis suis acquirere
nobis solet nẽc adrem ꝑtinet. ꝙ ip̃z
non possidemusnam nẽc filium ꝑ eũ ti
Tcter ⁊lle ꝑque uolumus possiden¬
tał & d ut sẽat intellectum põssidẽ
diũdco si firiosum ẜuum miscris
ut possicxas. nequa quam uideris ap¬
hendisse possõnem ꝙ si inpubem mi¬
scris. adpossidendum. incipies possid̾e

Expanded text:
alienus sit uel liber, possessionem adquirealienus sit uel liber, possessionem adquiresi mala fide eum possideamus, noab alio possidetur. Per communem sicut per proprium adquirimus, etiam singuli in solidum, si hoc agat seruus, ut uni adquirat, sicut in dominio adquirendo. Per eum, in quo usum fructum habemus, possidere possumus, sicut ex operis suis adquirere nobis solet: nec ad rem pertinet, quod ipsum non possidemus: nam nec filium. Ceterum et ille, per quem uolumus possidedebet, ut habeat intellectum possidendi: Et ideo si furiosum seruum miseris, ut possideas, nequaquam uideris adprehendisse pos sessionem. Quod si impuberem miseris ad possidendum, incipies posside
Abbreviated transcription (Latin):
non po maipere posside. quia affec¬
tionem tenendi non hnt. licet ma¬
xime corpore suo rẽ contingant. si¬
cuti siquis dormiẽti aliquid ĩ mañ
ponat s pupillus tutore auctore.
incipiet possidere ofiliusquidem
⁊ nerua filius⁊ sine tutoris aucto¬
ntate possi dere. incipe posse pupillũ
aũteam eĩ rẽ fc̃i noniuris ẽẽ que
siua recipipot̾. si eiusctatis sint. ut ĩ¬
tellectum capiãt. ¶iuir uxori cedã
possonem donationis causa pleriq
Sutant. possidere eam. qm̃i ressti. in¬
firmari uire cuuli no pot / ⁊ quid atri¬
net dice. non posside mulierẽ cũ ma¬
ritus ubi noluit possidere protinus
amisit possõne. Ittͬm acqurimus
tenent ⁊ ignorantes siçsabino ⁊ca¬
ssio ⁊uiliano placuit quia nr̃a uolũ¬
tate intelligantur posside quia eis pe¬
culiumhre ꝑmiscrimus. sigitur ex
causa peculi Riuinfans ⁊ furiosus. ac¬
quirent possõnem ausu capiuntt
hẽs. sihrditarius fuus emat E⁊ꝑcu¬
quem bona fide possidemus. qua. ii

Expanded text:
non potest incipere possidere, quia affectionem tenendi non habent, licet maxime corpore suo rem contingant, sicuti si quis dormienti aliquid in manu ponat. sed pupillus tutore auctore incipiet possidere. Ofilius quidem et Nerua filius etiam sine tutoris auctoritate possidere incipere posse pupillum aiunt: eam enim rem facti, non iuris esse: quae sententia recipi potest, si eius aetatis sint, ut intellectum capiant. Si uir uxori cedat possessione donationis causa, plerique putant possidere eam, quoniam res facti infirmari iure ciuili non potest: et quid attinet dicere non possidere mulierem, cum maritus, ubi noluit possidere, protinus amiserit possessionem? Item adquirimus tenent, etiam ignorantes, sicut Sabino et Cassio et Iuliano placuit, quia nostra uoluntate intellegantur possidere, qui eis peculium habere permiserimus. igitur ex causa peculiari et infans et furiosus adquirunt possessionem et usucapiunt, et heres, si hereditarius seruus ematquem bona fide possidemus, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
possone. ¶ꝓsuum qui in fuga sit.n
ichilposse nos possidere. nerua filu
lio non possidcatur.obiscumꝑo¬
ssidcri Iocoꝙ interim⁊̃ usucapi¶ uti¬
litatis causa reccptum c̃. ut inpłcat¬

Expanded text:
seruum, qui in fuga sit, nihil posse nos possidere Nerua filius lio non possideatur, a nobis eum possideri ideoque interim etiam usucapi. sed utilitatis causa receptum est, ut impleat
Abbreviated transcription (Latin):
tibi miscro. simul atꝙ tibul ino
tuo tdid̃o tua fiet õ accioit ĩhu
litteris quaᷤ tuedum taxat reg̾¬
cia miscro uł uti si pocicris ame nti
te alicui comedare ⁊ eas com̃cam¬
cias tibi misolitreras. Miquois¬
ala influmine ꝓpria tua enichili
gene insula quo ripe in flumine¬

Expanded text:
tibi misero, simul atque tabellario tuo tradidero, tuae fient. idem accidet in his litteris, quas tuae dumtaxat rei gratia misero, ueluti si petieris a me, uti te alicui commendarem, et eas commendaticias tibi misero litteras. Si qua insula in flumine propria tua est, nihil in genere insularu
Abbreviated transcription (Latin):
Gem uiris ẽ siqua in sula influmme
yublico proximatuo fundo natu
qr. catua est paulus uidramus ne
hoc falsum sit. deca insula que no
ip̃i alueo fluminis cobret. s ungu¬
las. aut ali aqualib leui mat̾ia ita
sustmetur. nifiumine.ut solumi
cuis non tangat.atq ip̃a monetur
hac cĩ ꝓpe mod̾um publica atꝙ ip̃i
aumĩnis ẽ insula. pulussi insula
influmine nata tua fu̾it deinde
int̾cam insulam. ⁊ contrariã ripã
alia insula nata fuit mensua eo
nomine ent instruenda tua insu¬
la non abagro tuo ppt̾qũeca ĩsu¬
la tua fc̃a fuerit. nãm quid int̾ ẽ
qual ager sit. cuius ꝓpt̾ ꝓpinquit.¬
tem posterior insula cuius sit qͣrt᷑.¬
uo ꝙ inpublico innatum aut i¬
edificatum ẽ publicum ẽita in¬
sula quoz que flumine publico
usucapta.aliouequoq uomo ali¬
cnata pariat ẽus fier partus cꝰ ẽ¬

Expanded text:
em iuris est. Si qua insula in flumine publico proxima tuo fundo nata est, ea tua est. Paulus: uideamus ne hoc falsum sit de ea insula, quae non ipsi alueo fluminis cohaeret, sed uirgultis aut alia qualibet leui materia ita sustinetur in flumine, ut solum eius non tangat, atque ipsa mouetur: haec enim propemodum publica atque ipsius fluminis est insula. Paulus: si insula in flumine nata tua fuerit, deinde inter eam insulam et contrariam ripam alia insula nata fuerit, mensura eo nomine erit instruenda a tua insula, non ab agro tuo, propter quem ea insula tua facta fuerit: nam quid interest, qualis ager sit, cuius propter propinquitatem posterior insula cuius sit quod in publico innatum aut aedificatum est, publicum est, insula quoque, quae in flumine publico usucapta alioue quo modo alienata pariat, eius fient partus,
Abbreviated transcription (Latin):
possone cepisse. nenia filius ait ciͣ
rei nestigimremanereanhi ꝙo
trã marĩ celoq capiuntur namr ħ
protinus eor fumnt. quiprimo po¬
ssoñc eor aprehendint Item bello
capta⁊ insula inmari nata⁊geme.
lapilli. margarite mlitorib ĩuẽte
cius fuint. qui primus eoꝵ posson¬
em natusẽ.Adĩpiscimur autem
possõnẽ ꝑnosmet ip̃o ¶uriosus ⁊
pupillus. sine tutoris auctoritate

Expanded text:
possessione coepisse Nerua filius ait eiusque rei uestigium remanere in his, quae terra mari caeloque capiuntur: nam haec protinus eorum fiunt, qui primi possessionem eorum adprehenderint. item bello capta et insula in mari enata et gemmae lapilli margaritae in litoribus inuentae eius fiunt, qui primus eorum possessionem nanctus est. Apiscimur autem possessionem per nosmet ipsos. Furiosus, et pupillus sine tutoris auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
Intotum illius sitisi in alieno. an
partem ciõ acquirat anuo fructua.¬
rio. Anspectio m illo e nium exop¬
ib ẜur acquiratur finge tram fod¬
ientem inuenisse. ut hõc dicatur
fructuarii eẽ Prue subato maldi¬
toloco positum. nch gens. s alit̾¬

Expanded text:
t in alieno, an partem eidem adquirat an uero fructuario? inspectio in illo est, num ex operis serui adquiratur. finge terram fodientem inuenisse, ut hoc dicatur fructuarii esse: quod uero subito in abdito loco positum nihil agens, sed alit
Abbreviated transcription (Latin):
uendendo. ul lediido. ulconduçe¬
do obligari ip̃o nire pot̾itis dãnnũ
dando duipm iniurie tenebit.
ut tñ culpam indũpnodindo coge
debeamus gͣuiorem. nec tm̃l cucm
itnragerant ulabsẽtibꝰ nobis qr
procurratores iliquid agat dada
ent mneos actio non solum sicos
cmenmus. s ĩ sidonati fu̾ĩt nob
aut ex dotis nomine. aut cxlegati
ptinere ad nos ccreñt aut ot̾ h̾ro¬
itate idem p̃stabunt. nec solum si

Expanded text:
uendendo, uel locando uel conducendo, obligari ipso iure poterit. Sed damnum dando damni iniuriae tenebitur, ut tamen culpam in damno dando exigere debeamus grauiorem nec tamen leuem absentibus nobis quasi procuratores aliquid agant, danda ut tamen culpam in damno dando exigere emerimus, sed etiam si donati fuerint nobis aut ex dotis nomine aut ex legati pertinere ad nos coeperunt aut ex hereditate, idem praestabunt: nec solum si
Abbreviated transcription (Latin):
uioquid filius peculiar nom̃ĩe
aprchenderit: id statim pat̾ ciꝰ
possidet quauis ignoret. insua po¬
testate filium amplius ⁊ si filuis
ab aliotanquam ẜius possigea
idẽ ent ꝓbundum̃uł.

Expanded text:
uidquid filius peculiari nomine adprehenderit, id statim pater eius possidet, quamuis ignoret in sua potestate filium. amplius etiam si filius ab alio tamquam seruus possideatur, idem erit probandum.
Abbreviated transcription (Latin):
deposuit. ul comodauit emnre
uendid̾it michi.uł donauent
non uicebor causam possõnis
michimutare quinec posside¬
reprodonato prolegato.pro
ie prohrce pro noxe dedico
pio suo. sicut inhis que ter m̃¬
nq. ul ee hostib capimus. uel
q̃ ip̃i ut inrernatura cẽnt spe¬
gis unungenus ẽ possidendia
sp̃or infinite uł⁊ pot dinidi po

Expanded text:
it uel commodauit, eam rem uendiderit mihi uel donauerit, non uidebor causam possessionis mihi mutare, qui ne possidere: pro donato: pro legato: pro dote: pro herede: pro noxae dedito: pro suo, sicut in his, quae terra marique uel ex hostibus capimus uel quae ipsi, ut in rerum natura essegis unum genus est possidendi, species infini
Abbreviated transcription (Latin):
liqͣueum quemuenandi causa
posucras. aꝑ. incidit. cum cob̾ret ex¬
cptum cum abstuli. uinũ tibiuite¬
ortuum aprum ab stulisse ⁊ situu
putas fuisse. si solutum ũ insiluꝰ
dimississem cocasu tuusẽe. tesiss
inmancrot ⁊ quaim accione mecũ
hros. sidisiss tuus es̃. nu infactum
dinoport̾et queron laqueum in
teimus ne int̾sit. inpublico an in
priuato posium ⁊ simpriuato posiu
utrum in inco anmnalieno ⁊ si ina¬
tindo cxpeditirrus ẽ se fuit simnma
pucnit. meus potius sit ssin autem
iprum fer insuam naturalem la¬
titatem dimississ: ooq hoc fc̃o m̃
cẽ desiss.⁊ action̾e micbi infactũ
dm oport̾e ułutirensum ẽ cum
quidam poculum alt̾ius exnau
frontem agrimciataut nichic
crecdet.longitudo regionẽ predi
mei. ⁊ prea aucta ẽ paulatim ⁊ ꝓbe¬
pecssit contra frontos. ⁊ supioris
tudinem agritui si alluuionis ĩ

Expanded text:
laqueum, quem uenandi causa posueras, aper incidit: cum eo haereret, exemptum eum abstuli: num tibi uideor tuum aprum abstulisse? et si tuum putas fuisse, si solutum eum in siluam dimississem, eo casu tuus esse desisset an maneret? et quam actionem mecum haberes, si desisset tuus esse, num in factum dari oporteret, quaeroit in publico an in priuato posuerim et, si in priuato posui, utrum in meo an in alieno, et, si in aluctando expediturus se fuerit. summam paprum meum ferum in suam naturalem laxitatem dimississes et eo facto meus esse desisset, actionem mihi in factum dari oportere, veluti responsum est, cum quidam poculum alterius ex nafrontem agri mei, ita ut nihil excederet longitudo regionem praedii mei: postea aucta est paulatim et processit contra frontes et superioris eret longitudinem agri tui, si alluuionis ius
Abbreviated transcription (Latin):
ño possit. quia nec posside intelli¬
giturqui ip̃ possicetur. s nec ꝓdr
uum alicnumqu̾e nos uona fid
possiocmus. dñs pecculian noie
ignoranꝰ usu capere pot̾it. si cuti¬

Expanded text:
re possit, quia nec possidere intellegitur, qui ipse possideretur. sed nec per seruum alienum, quem nos bona fide possidemus, dominus peculiari nomine ignorans usu
Abbreviated transcription (Latin):
Epossõnẽ. ut nolit t̾. s potius titio. ac¬
quirenonẽ tibi quesita possessio.
¶pergc̃atorem. tutoremcuratorem¬
ue possessiꝯ nobisacquiritur cum
autẽ suo nominc nati fuint poss¬
essionemnon cum ca mente.ait
opã dumtreat. suam acomodarẽt
nobis non possunt acquirt lioqn̾
sidicamus ꝑ eos non acquiri nobis
possõnem qui nr̃d nomine accipi¬
init. futuꝵ ẽ. ut ncꝙ is possideat. cui
res tclita sit quia non bẽat animũ
possidendiucꝙ hisqui tradidert
qm̃ cessit possestionem. Siuissen¬

Expanded text:
essionem, ut nolit tibi, sed potius Titio adquirere, non est tibi adquisita possessio. Per procuratorem tutorem curatoremue possessio nobis adquiritur. cum autem suo nomine nacti fuerint possessionem, non cum ea mente, ut operam dumtaxat suam accommodarent, nobis non possunt adquirere. alioquin si dicamus per eos non adquiri nobis possessionem, qui nostro nomine accipiunt, futurum, ut neque is possideat cui res tradita sit, quia non habeat animum possidentis, neque is qui tradiderit, quoniam cesserit possessione. Si iusse
Abbreviated transcription (Latin):
Iere nos possõnem uili. anus ait. ad
unam enim tm̃ causam udencum
adebitore possiden adusucapionẽ
mnec eclitori. quia nec stipulone nec
ullo alio mo ꝑcum acqunat quam¬
iuscum possidcat. Ectos putauert.
non posse nos ꝑsuum hrditarium.
ad quiit qd sit ciusdem hroitatis.
q̃tiꝙ agitiu: numhec regula logi
prooucenda sit ut siplures suilcga¬
ti sint punum. an possint cct̾i possi

Expanded text:
irere nos possessionem Iulianus ait ad unam enim tantum causam videri eum a debitore possideri, ad usucapionem, nec creditori, quia nec stipulatione nec ullo alio modo per eum adquirat, quamvis eum possideat. Veteres putaverunt non posse nos per seruum hereditarium adquirere, quod sit eiusdem hereditatis. itaque agitatur, num haec regula longius producenda sit, ut, si plures serui legati sint, per unum an possint ceteri possi
Abbreviated transcription (Latin):
ut scriptis hr̃dibus deliberãtibꝰ
ꝙ suus int̾im stipulatus est. uł
ab alio sibi traditũ accepit. ꝙ¬
quidẽ ꝙͣ tum ad patris ꝑsonã
atin si forte pecculiũ apud eũ
time lederit nullius momẽti
indeatur cũ nullo tẽpors non
fiñt sius patris ꝙ autẽ ad scpͥ¬
tos ħ̾rdes in suspenso fuisst na¬
ditõ. ⁊tẽ quia stipulatõ intelli¬
gatur ut eñ hrditanus finsse
ciedatur post aditã fit hroita¬
tem. Set pat̾na u̾ccũdia nos
mon quatinus ⁊ in illa spe̾ uͥ
nire pͥstino apud patrẽ peccu¬
tõis uł rei tradite ꝑ ẜuñ fiat le¬
gatũ. ꝙ ei ẜuo relictũ est ꝙͣuis
tũc p̃p nicertũ nulli acquisitũ¬
sit omisso testõ patris tc̃ pͥmũ¬

Expanded text:
ut scriptis heredibus deliberantibus, quod servus interim stipulatus est vel ab alio sibi traditum accepit, quod quidem ad patris personam attinet, si forte peculium apud eum resederit, nullius momenti videatur, cum in illo tempore non fuerit servus patris: quod autem ad scriptos heredes, in suspenso fuisse traditio itemque stipulatio intellegatur: ut enim hereditarius fuisse credatur, post aditam fit hereditatem. sed paterna verecundia nos movet, quatenus et in illa specie, ubi iure pristino apud patrem pecutionis vel rei traditae per servum fiat. Legatum, quod ei servo relictum est, quamvis tunc propter incertum nulli sit adquisitum, omisso testamento patri tunc p
Abbreviated transcription (Latin):
procuratoris dandi facultas
llo prohibente mloco publico
clificaũat cogenous non est
de molluthnc̾nnis urbs. de¬
formetur s hñ ꝗadiisus edict᷑
prctoris ecłificauit. tollere edi¬
ficium debet alioquin inane
ilusorium prctoris impime¬

Expanded text:
procuratoris dandi facultas llo prohibente in loco publico aedificauerat, cogendus non est demolire, ne ruinis urbs deformetur, ita qui aduersus edictum praetoris aedificauerit, tollere aedificium debet: alioqui inane et lusorium praetoris impe
Abbreviated transcription (Latin):
romanus impium hrpopuli
tomam ẽe arbitiorsmaris com¬
unem usum omnibr homibꝰ
ut aenss actasq in idpilas ciu
cẽ. qui ieceritss id concedenõ
nonẽe si detͥior littoris. mans¬
ueusus quo modo futunis sit.
um edificare liceresnisisiusꝰ
publicus impedirctur.Nuł.
ductus prinato nocebit. enti
actio prinato exloge duodocĩ
tibulaꝵ ut noxa domino cau¬
I qui hoc int̾dicto expitur neqͥ
in loco publico fiat quo dapnu
priuatum detur. quamnis de
loco publico int̾licat. nichor¬

Expanded text:
Romanus imperium habet, populi Romani esse arbitror: Maris communem usum omnibus hominibus, ut aeris, iactasque in id pilas eius esse qui iecerit: sed id concedendum non esse, si deterior litoris marisue usus eo modo futurus sit. edificare licere, nisi usus publicus impediretur. 5 Paductus priuato nocebit, erit actio priuato ex lege duodecim tabularum, ut noxa domino Ei, qui hoc interdicto experitur "ne quid in loco publico fiat, quo damnum privato detur", quamvis de loco publico interdicat, nih
Abbreviated transcription (Latin):
ter qui fructum aufert. furti d
conuenirifcaq siquid opis in
solo fiat. intlictum loc hyĩsolo
fier accipimus ⁊ siquid c̾ci arb¬
ores fiat non siquid cea fruct̾
arboꝵ. Siquis acuum st̃toris
dciecent. cumeo ꝙ ui aut clam
factum agipot ⁊ hocẽ ucꝵqr

Expanded text:
terum qui fructum aufert, furti debet conueniri. itaque si quid operis in solo fiat, interdictum locum habet. in solo fieri accipimus et si quid circa arbores fiat, non si quid circa fructum arborum.Si quis aceruum stercoris iecerit, cum eo 'quod ui aut clam fac
Abbreviated transcription (Latin):
actum fu̾it qm̃ nullam inui¬
nam aut dãpnum dãc iudeᷤ
eꝙ pituris edib. P si nullo
ĩcendio io feceris. dem̃ prea
incendiu ortum fu̾it. nõ iõ
crit dicendum/ quia nõ ex pꝰ
fc̃o. s expresenti statu. dãpñ
factum sit nec ne estimari
oporte. labeo ait. ¶Notaum
supra ꝙ quamius u̾ba int̾¬
dci late pateantitũ ad ea sola
cere. quecũꝙ fiant insolo
Eum eñ qui fructum tangit.
non ten int̾licto q ui aut clã
nullum enĩ opꝰ insolo fac̾atqͥ
arbores succidit ntiꝙ tenebr
⁊ qui arundine ⁊ qui salictum
tĩt enimaquodam m̃o solo
ip̃i corũpendo. manus infert᷑.
Idem ⁊ inu incis successis. Ec

Expanded text:
m nullam iniuriam aut damnum dare uidetur aeque perituris aedibus. quod si nullo incendio id feceris, deinde postea incendium ortum fuerit, non idem erit dicendum, quia non ex post facto, sed ex praesenti statu, damnum factum sit nec ne, aestimari oportere Labeo ait.Notauimus supra, quod, quamuis uerba interdicti late patcere, quaecumque fiant in solo. eum enim, qui fructum tangit, non teneri interdicto quod ui aut clam: nullum enim opus in solo facit. at qui arbores succidit, utique tenebitur, et qui harundinem et qui salictum: terrae enim et quodammodo solo ipsi corrumpendo manus infert. idem et in uineis succisis. c
Abbreviated transcription (Latin):
ccd̾e uebet. nisi et magna ⁊
sati nccia causa alioquin h
omma officio iudici celebra¬
n oportet. Est ⁊ aliacx¬
ceptio de qua celsu dubitat. ã
sit obiciendasut puta siincen¬
on atendicansa inciniedes
int̾cidi ⁊q ui autclam mccũ
agatur. aut dãpni miuria.
oalla enimdubitat. anex
defendendi causa factum
sit Serius aut̾ ait ⁊ sud m̃¬
gistratus fecisset. dandã esse

Expanded text:
ebet, nisi ex magna et satis necessaria causa: alioquin haec omnia officio iudicis celebrari oportet. Est et alia exceptio, de qua Celsus dubitat, an sit obicienda: ut puta si incendii arcendi causa vicini aedes intercidi et quod vi aut clam mecum agatur aut damni iniuria. Gallus enim dubitat, an exdefendendi causa factum non sit?" Servius autem ait, si id magistratus fecisset, dandam esse,
Abbreviated transcription (Latin):
factum sit ꝙ ui aut clam locũ
mon h̃t. si melior causa factas
sit agriquamuis ꝓhibitus qͥs
ui uel dam fecerit. pret̾ca si
fossam fecerit insilu.a.publica
⁊ bos in̾eam inciderit: ag̾e poss¬
Siquis edificium demolitus
fuit. quamins nonusq adso

Expanded text:
ctum quod ui aut clam locum non habet, si melior causa facta sit agri, quamuis prohibitus quis ui uel clam fecerit.Praeterea si fossam feceris in silua publica et bos meus in eam inciderit, agere posst.Si quis aedificium dem‹o›litus fuerit, quamuis non us
Abbreviated transcription (Latin):
est que rem uĩns¬
que est brcinter en¬
arrat.non ut cx regula us
sumatur. set cx unt quod c̃
regula fiat: ꝑ regnlam igit
brcius itrum narratio tra

Expanded text:
est, quae rem quae est breuiter enarrat. non ex regula ius sumatur, sed ex iure quod est regula fiat. per regu lam igitur breuis rerum narratio tra
Abbreviated transcription (Latin):
Dit̃pͥus ordine motos. ex crĩc
ꝙ ignominiã importat. ĩ ppetu¬
um icmon̾i pla̾cuit. ad tẽpus at̾¬
culare uissos ex crimine leuiore
poterit. ut ex incesto quoq natus
nõ enim ĩpedicnda est dignitaᷤᷤ
cius qui nich admisit.Mino
las decurionũ accipiũt. s int̾im.
suffragiũ int̾ cettros suffent nõ
possunt. decurio. q̃ suc cuntatis uec¬
tigalia crccrt ꝓhibetur qui ĩndicii
publici qonem citra ucma aboli¬
tõnis. desunt. decinionũ honore
decoran ño possunt cũ ex tmnpilli¬
ano senatus cõsulto not entͦ
ignomima nłuti calũpnic cã-
inditõ publico dampnati. ¶Pa¬
ter qui filio decimons creato ꝓ¬
nocauit. et si p̾script̾oe tp̃ris erclu¬
sus fũit. si ꝙ gestũ est nõ hũit
no tenebitur primlegus cessãti¬
bus cettris. coꝵ pot̾or c̃ã hẽtur in
sñis fcrendis. qui płibus codem
tp̃r suffragns unt decimonũ doco¬
ratisunt. Sz et qui ples lib̾os habz
in suo collegio. primus sentẽcia

Expanded text:
d tempus ordine motos ex crimine, quod ignominiam importat, in perpetuum moueri placuit. ad tempus axulare iussos ex crimine leuiore poterit ex incesto quoque natus: non enim impedienda est dignitas eius qui nihil admisit. Minolas decurionum accipiunt: sed interim suffragium inter ceteros ferre non possunt. Decurio etiam suae ciuitatis uectigalia exercere prohibetur. Qui iudicii publici quaestionem citra ueniam abolitionis deseruerunt, decurionum honor‹e› decorari non possunt, cum ex Turpilliano seignominia ueluti calumniae causa iudicio publico damnati.Pater, qui filio decurione creato prouocauit, etsi praescriptione temporis exclusus fuerit, si quod gestum est non habuit non tenebitur. Privilegiis cessantibus ceteris eorum causa potior habetur in sententiis ferendis, qui pluribus eodem tempore suffragiis iure decurionis decorati sunt. sed et qui plures liberos habet, in suo collegio primus sententia
Abbreviated transcription (Latin):
aduso bonos moros u̾b̾a¬
uerit et ait. iudicẽ deb̾e ĩqui¬
tere quid ficiente. ẜuum
mneũ u̾b̾au̾it. nam si hono
et qui pugnicecidit q̃stioẽ
intelligere debenis torm̃ta
et corporis dolorẽ. Ad eruen¬
dam uitatẽ nũda ergo int¬
iogntio. uił lcuis beraconon
ptinet ad hoc edc̃u q̃stions
ubo etiam ca qͣnt malamͣ
mansionẽ diet ꝯtinebitur.

Expanded text:
us bonos mores uerberauerit. et ait iudicem debere inquirere, quid facientem seruum meum uerberauerit: nam si honoret qui pugnis ceciderit. 'Quaestionem' intellegere debemus tormenta et corporis dolorem ad eruendam ueritatem. nuda ergo interrogatio uel leuis territio non pertinet ad hoc edictum. quaestionis uerbo etiam ea, quam malam mansionem dicunt, continebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
acrilegi capite pumũti iumi
antẽ sacrilegi qui ꝑublica sa
aũ ꝙ ue admissũ in sacrilegn:
cmnẽ cadat diligent conside¬
randum est. Lab̾o libro
lo furt. et ido ediqnm in hus
q̃q ei tradita sũt. peculatũ nõ:
admict̾e. ¶ Eodẽ capite inferiꝰ
pͥuatam crimen peculatus fac̾
se fisci creditorẽ accepit. ꝙͣuis ꝑͥ¬
uatã peccinam abstuleunt. Is
autẽ qui peccĩam traicienda
accepit. uł quilib alius ad cuiꝰ¬

Expanded text:
acrilegi capite puniuntur. Sunt autem sacrilegi, qui publica saccrum quodve admissum in sacrilegii crimen cadat, diligenter considerandum est. Labeo libro lo fuit, et ideo aedituum in his, quae ei tradita sunt, peculatum non admittere. Eodem capite inferiused etiam privatam crimen peculatus facere, se fisci creditorem accepit, quamvis privatam pecuniam abstulerit. Is autem, qui pecuniam traiciendam suscepit vel quilibet alius, ad cui
Abbreviated transcription (Latin):
fidcussores liberãtinz nisi forte
minus ydonei sint. ⁊ in reliquĩ.
nõ ersolite qntitatis accesserit.
¶Si plus ẜuatũ est ex bonis debit¬
oris afisco distractisunt acim̃¬
to restitin postulant᷑. ¶ Conduc¬
tor erfundo fiscali nicħ trãsfer¬
re pot̾. nec cypssi mat̾iam uẽdert
uł oliuc nõ sb̃stitutis aliis. cet̾as¬
q arbores pomiferas cede ⁊̃ fc̃a:
cius rei estimatõe. in qͣdruplũ con¬
fundus neq uectigalia locada
quicimihr̃s instituitꝯ ee̾t ut fili
post mortẽ eins qui pat̾ dicebã¬
tur. suppositus declaratus est
¶ Q aliquit scicns in fraudemͤ
fisci susceꝑit. ño solum itm in

Expanded text:
 nisi forte minus idonei sint et in reliquum non exsolutae quantitatis accesserint. Si plus seruatum est ex bonis debitoris a fisco distractis, iure ac merito restitui postulatur. Conductor ex fundo fiscali nihil transferre potest nec cupressi materiam uendere uel oliuae non substitutis aliis ceterasque arbores pomiferas caedere: et facta eius rei aestimatione in quadruplum confundus neque vectigalia locanda qui, cum heres institutus esset ut filius, post mortem eius, qui pater dicebatur, suppositus declaratus est. Qui aliquid sciens in fraudem fisci suscepit, non solum rem, in
Abbreviated transcription (Latin):
caritusis ad nõtanda sũtꝙ si¬
ea alit̾ ꝓferanturĩs qui ita prõ¬
tulerit cã cadit quocies itm apd̃
fiscu cadẽ cansa feratim: prioru¬
actoꝵ quor usus nõ fuat postul¬
atus. ex officio recitato unt poste¬
tur qui ꝑ aliõ fisco cõuentus dẽ¬

Expanded text:
ariensis adnotanda sunt. Qea aliter proferantur, is qui ita proulerit causa cadit. Quotiens iterum scum eadem causa tractatur, prioruactorum, quorum usus non fuerat postulatus, ex officio recitatio iure poscetur. Qui pro alio a fisco conuentus de
Abbreviated transcription (Latin):
uiuia s publicas muniunt.
suic dapno uicinorum id
fac̾e. debent. Sicontrouersia
sit. dñs sit nec ne i s aquocauto
Sexigitur sub exceptione sattla¬
re iubetur. ¶Auis.

Expanded text:
ui uias publicas muniunt, sine damno uicinorum id facere debent. Si controuersia sit, dominus sit nec ne is, a quo cautio exigitur, sub exceptione satisdare iubetur. 32
Abbreviated transcription (Latin):
dictioni. Ende quentur apud
cum adiisario. uͭ opusfacciti
an danda sit comientiopis
exccptio s⁊ ait celsus dañdam
noc esse ꝑiculum ne pictio p̾¬
uatorum iussuͥ pretoris ante

Expanded text:
dictioni. Inde quaeritur apud cum adversario, ut opus faceres, an danda sit conventionis exceptio? et ait Celsus dandam, nec esse periculum, ne pactio privatorum iussui praetoris ante
Abbreviated transcription (Latin):
pficiarus simopo nouum fa¬
ciat uionu an possim nũciarc¬
⁊ mouct ꝙ quasi inquilimus
sumss prctor. michi utilo mri
actionem dat fudco ⁊̃ fuitutũ
ciusa actio michi dab̾r. ⁊ õpis
noui nunciatio d: michi ꝯce¬
di. ¶Siquide inpublico aliq
fiat.om̃sciues opo nouum ni¬
ciare possunt. Caulus

Expanded text:
perficiarius sim et opus novum fiat a vicino, an possim nuntiare? movet, quod quasi inquilinus sum: sed praetor mihi utilem in rem actionem dat, et ideo et servitutium causa actio mihi dabitur et operis novi nuntiatio debet mihi concedi. Si in publico aliquid fiat, omnes cives opus novum nuntiare possunt: Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ mittiturnt siue uire. siue ĩ¬
ne inhiberetur/ de in dc remi¬
tteretur prohibitio. Quate
ictum. remediumꝙ opens
noui nuntiationis adũsus
futur oꝑa inductum ẽ. non
ca q̃ nõ dum facta sunt. ne
fiant a.mi si quid opens fuit

Expanded text:
promittitur, ut, sive iure sive innem inhiberetur, deinde remitteretur prohibitio hactenuictum remediumque operis novi nuntiationis adversus futura opera inductum est, non ea quae nondum facta sunt, ne fiant: nam si quid operis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
atio locum hebit adusus uici¬
nim. ¶ Planc. si unus nĩm in
comum loco  ficiat non possũ
ego  socui  opus nouumcinũci¬
arcscum prohibebo comuni¬
diuidundo iudicioul ꝑ pre¬
torcns quod si socuis meus in
comuni insula opo nonum
nocetun.an oꝑo nouum nũ¬
ciare ci possim et putat labeo
nõposse nundarc quia possũ
eum alia rõne prohibere edi¬

Expanded text:
cinum. plane si unus nostrum in communi loco faciat, non possum ego socius opus nouum ei nuntiare, sed eum prohibebo communidiuidundo iudicio uel ptorem. Quod si socius meus in mmuni insula opus nouum ocetur, an opus nouum nuntiare ei possim? et putat Labeo non posse nuntiare, quia possum eum alia ratione prohibere aedi
Abbreviated transcription (Latin):
fi. ittiquis effectus sit mntia¬
tionis. ¶Aunitiatio fit̾ant in
ns nñ conẜuandi causa ant
dãpm depellendiluit publi¬
ci iunis tuendi grãmunciam̾
hẽmussulut dãpni infcĩ
caucatur ub ab co qui forte ĩ
publico. ul priuato quid mo¬
llitursant siquid ꝯ̃ legos. edc̃a¬
ue principum.quead mod
dificior fcã sunt.
fient ul insacro. ul in loco reli¬
gioso.uł inpublico. npauc
fluminis quib ex ciusi int̾ ⁊¬
ĩmari. uł mlitore edificet l
in suo non ecdificet iure tñge¬
uelit elificmtem prohibe.

Expanded text:
uis effectus sit nuntiationis.Nuntiatio fit aut iuris nostri conseruandi causa aut damni depellendi aut publici iuris tuendi gratia.Nuntiamus habemus: uel ut damni infecti caueatur nobis ab eo, qui forte in publico uel in priuato quid molitur: aut si quid contra leges edictaue principum, quae ad modum aedificiorum facta sunt, fiet, uel in sacro uel in loco religioso, uel in publico ripaue fluminis, quibus ex causis et interdin mare uel in litore aedificet, licet in suo non aedificet, iure tamen geuelit ibi aedificantem prohibere,
Abbreviated transcription (Latin):
blica fc̃m ent. namhus intlic¬
tis restituitux si quid illicite is¬
fc̃m est. ¶Nuintiatio et hoc E¬
dicto non hr necessanam pre¬
toris. aditionẽ potest cnuim
nunciarc quis⁊ sicũ nõ
adient. ¶Ittm nuntiatione.
⁊ nostro ⁊ alieno nomine fa¬
ec possumus. ¶Ittm nunn ac̃o
uersus ab sentes ⁊ etiam in
uitos. ⁊ ignoraptes. opens no¬
ni nuntĩatio proͣcẽdit. Cm
Copis autem nom nũciacone
possessorem adusarlum faci¬
mus. ¶S: ⁊ siis cui nouum
issionem edificauent de inde
cepent ag̾e ns sibi c̃ẽ ita hedi

Expanded text:
blica factum erit": nam his interdictis restituetur, si quid illicite factum est. Nuntiatio ex hoc edicto non habet necessariam praetoris aditionem: potest enim nuntiare quis et si eum non adierit. Item nuntiationem  nostro et alieno nomine facere possumus. Item nuntiatio versus absentes etiam et invitos et ignorantes operis novi nuntiatio procedit. In operis autem novi nuntiatione possessorem adversarium facimus. Sed si is, cui opus issionem aedificaverit, deinde coep
Abbreviated transcription (Latin):
Smpetit lib̾tas dita ab eo. qui po
dño data ẽ ualert ex auctoritate
Quiris non potꝰ. quauis postea manu¬
Emissor domino hrs extitit nalici
cuis. iure cognationis qui manu¬
misit. hrs extitit. non idco aditio¬
ne h̾rditati. lib̾tati datio cõfirm̃¬
Atrimonii causa manumd.t.
quieam uxorem ducturus estq̃
si al t̾ manumisit matri moni
ciusa alt̾eam uxorem ducat. non
crit lib̾a adco ut nec intra .ui. quid
meses cam itpudiatam postea m̃¬
numissor uxorem duxit. libam ea
ficri iulianus. R. quasi d̃his nupcus
scnatu s senẜit. que p manumissi¬
onem nullis alii int̾positis sccute¬

Expanded text:
mpetit libertas data ab eo, qui posdomino data est, ualere ex auctoritate iuris non potest, quamuis postea manumissor domino heres extitit, nam licet eius iure cognation‹i›s qui manumisit heres extitit, non ideo aditione hereditatis libertatis datio confirmatrimonii causa manumitti qui eam uxorem ducturus est. quod si alter manumiserit matrimonii causa, alter eam uxorem ducat, non erit libera, adeo ut nec si intra sex quidem menses eam repudiatam postea manumissor uxorem duxerit, liberam eam fieri Iulianus respondit, quasi de his nuptiis senatus senserit, quae post manumissionem nullis aliis interpositis secut
Abbreviated transcription (Latin):
sꝗu: non omniũ libtas impeclict̃.
s quiprimi sunt. libierunt. donͤ
scditorib suum soluatur quam
rõncm iul solz dice uelut duobr
manumissis. uniuslib̾tas defraude̾
rumꝙ postea scͥpsi nsi quando m̃¬
ioris precii sit. is qui ant̾ nominatu
sit. noc sufficiat posterorem retrabi
infuitutem. prior autem sufficiat.
qnam hoc casii. scquenti loco scotu
solum adlib̾tatem ꝑuentux. api¬
btates priorib c̾ditorib dimissiꝰ
pp duos c̾clitores irrite sunt. cen¬

Expanded text:
 non omnium libertas impedietur, sed qui primi sunt, liberi erunt, donec creditoribus suum soluatur. quam rationem Iulianus solet dicere uelut duobus manumissis, si unius libertate fraudentur, rumque postea scripti, nisi si quando maioris pretii sit is qui ante nominatus sit nec sufficiat posteriorem retrahi in seruitutem, prior sufficiat: nam hoc casu sequenti loco scriptum solum ad libertatem peruenturtates prioribus creditoribus dimissis propter nouos creditores irritae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
si ÷ penuria nunc deberetur nõ cẽ
manumissione lib̃m fc̃m. paulus
soluta gͦ peccuma ex uoluntate li¬

Expanded text:
ia etiam nunc deberetur, non esse manumissione liberum factum.Paulus: soluta ergo pecunia ex illa uoluntate li
Abbreviated transcription (Latin):
parcio ei quisciõs alienam itm
edificio inclusit. uĩxit.uqͥno cĩ
sic cum conuenimis quasi possi¬
dentemszita quasi dolo malo fe¬
cat quominus possidcat. H

Expanded text:
portet ei, qui sciens alienam rem aedificio inclusit uinxitue: non enim sic eum conuenimus quasi possidentem, sed ita, quasi dolo malo fecerit, quo minus possideat.
Abbreviated transcription (Latin):
pmittit tignum fur¬
tuium edib uł u̾incis nũct̃
ncꝙ uendicare ꝙ prouidẽt᷑
lex effic̃ ne ul edificia sub hoc
pretextu diniantur uł uine¬
qui conuictus ẽ murxisse. ĩdu¬
plum dat acconem. Eigni
aut̃ appllone continctur oĩ
mat̾ia erqua constet edificiũ¬

Expanded text:
mittit tignum furtiuum aedibus uel uineis iunctum neque uindicare quod prouidenter lex effecit, ne uel aedificia sub hoc praetextu diruantur uel uinequi conuictus est iunxisse, in duplum dat actionem.Tigni autem appellatione continetur omnis materia, ex qua aedificiu
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝯstitutiones cos tenẽt. ¶n¬
ascitur. In ħrocs nõ at roddẽ¬
das nec ħrdi. ¶Si auis uir.¬
gines appellasset. oi tamen
ancillan ueste uesticas. mi¬
nis poccare uidctur muiro
minꝰ si m̾etricia ueste femi¬
ne. nõ matruĩ familiaꝵ ueste
fuisserit. Si igitur nõ matro¬
nali hĩtu femina fu̾it. et qͥs
cania appellauit. ła comiitẽ
abduxit. Iniuriaꝵ nõ tenet᷑¬
comitrm accipe debemꝰ cuir
qui ꝯmittetur. et scqͣtur. et
ut ait lab̾o. suic lib̃m. siuescr

Expanded text:
tenent.Inascitur, in heredes non est reddenda: sed nec heredi.Si quis uirgines appellasset, si tamen ancillari ueste uestitas, minus peccare uidetur: multo minus, si meretricia ueste feminae, non matrum familiarum uestitae fuissent. si igitur non matronali habitu femina fuerit et quis eam appellauit uel ei comitem abduxit, iniuriarum tenetur.Comitem accipere debemus eum, qui comitetur et sequatur et ut ait Labeo siue liberum s
Abbreviated transcription (Latin):
Idem et si ad stationẽ uł tabor¬
nam uentum sit ꝓban opt̾e¬
fecisse comuitiũ. nõ tiris iu
detur qui uocferatus est. ue¬
rumis q̃ qui ꝯcitauit aduo¬
ciferationẽ alios. uł qui sh̃¬
misit ut uocifcrẽtur cui nõ
sine cansa adiectum est. na
ulla executio est^ si curau̾it.
quis ꝯuiciũ alicui ficri nõ
tamen fcm̃ sit. nõ tenebitur¬
exhis apparet nõ om̃e male¬
dcm ꝯuiciĩ eõ set id solum
qd uociferatione dc̃m estẽt
siue unus. siue plures dixe
cifcratõe dicitur. cõ uiciĩ nõ¬

Expanded text:
idem et si ad stationem uel tabernam uentum sit, probari oportere.Fecisse conuicium non tantum is uidetur, qui uociferatus est, uerum is quoque, qui concitauit ad uociferationem alios uel qui summissit ut uociferentur. 'Cui' non sine causa adiectum est: namulla executio est.Si curauerit quis conuicium alicui fieri, non tamen factum sit, non tenebitur.Ex his apparet non omne maledictum conuicium esse: sed id solum, quod cum uociferatione dictum est, siue unus siue plures dixerciferatione dicitur, conuicium no
Abbreviated transcription (Latin):
impediati/ uectissime.ant. siqui¬
dem scꝑitim rõnes gesserint su¬
ffice adlibtatem adipiscenda
accipe debemus ut up̃a uolumĩa
rõnum rectlantur s si ancilla cũ
filiis liba cẽ iussa sit. ⁊ si nullũ ix̃.ĩ.¬

Expanded text:
sime ait, si quidem separatim rationes gesserunt, sufficere ad libertatem adipiscendam accipere debemus, ut et ipsa uolumina rationum reddantur.Sed et si ancilla cum filiis libe
Abbreviated transcription (Latin):
mutuam dantes cande stip¬
nlamu.non due obligões
nascuntursz unaũbor plae
siprecedat nuatio sequatur
stipulatio. non est di rccessũ
anaturali obligdnesscque
stipulatio inqua sinc adioc¬
tione nominis usuras stipła
ẽ. non eodem nicio laborat.
ncꝙ cnim maligne accipiẽ¬
dũ est cum eiõ sfipulatum

Expanded text:
mutuam dantes eandem stipulamur, non duae obligationes nascuntur, sed una uerborum. plane si praecedat numeratio, sequatur stipulatio, non est dicendum recessum a naturali obligatione. sequens stipulatio, in qua sine adiectione nominis usuras stipulatus est, non eodem uitio laborat neque enim maligne accipiendum est eidem stipulatum
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ticium fieni. quominus
michi ire ag̾e liccat stipulcr
non solum ticium teneri si
Danfund sibi aut tico dan
stipulatur:quamuis fundus
ticio traditus sit. nichominuᷤ
pctẽ fundum pot̾.ut sibi de cii¬
ictione promittaturna intẽ

Expanded text:
tuum Titium fier‹i›, quo minus mihi ire liceat' stipuler, non solum Titium teneri, si fundum sibi aut Titio dari stipulatur, quamuis fundus Titio traditus sit, nihilo minus petere fundum potest, ut sibi de euictione promittatur: nam interest
Abbreviated transcription (Latin):
&eius fundi usumfructum st
sꝯtiones ⁊̃ minus ẽ in eo usufr̃
quem ꝑse qui s promisit. qñ
mneo qui ꝓpͥctatem comittat᷑
demꝙ si ille usum fructũ de¬
derit. cũ stipulator non utẽdo
amiẜit. tradendo prea fundũ
detc̃to usu fructulibabrnon
id̃ cõtigit eiqui fund pleno
nire ꝓmisit ⁊ usũ fructũ dedit.
deinde amisso coꝓpͥctatẽ sine
c̃ dando usum fructum. hic at¬
nulla ꝑte obligonis exhonat.
nisi pleno iirẽ fund effecerit
stipulatoris. ¶Srisegoms fla¬
iiii. candidi siuis actor scͥpsi¬
coram subscribente ⁊ assigña¬
te domino meo accepisse me¬
quintiliam absenti mutua
denaria mille que dari qnͥti¬
liano hediuceuis ad quem
eires ꝑtinebit. klndis noũcb̾¬
ħ que ꝓtime sunt future. sti¬
pulatus ẽ iulius cessar lib̾tus
cindid dominus mens. sub
die sup̃ scͥpta si sat̾ eo nomĩe
factum nonerit.tunc quo tẽ¬
pore pr soluctur usuraꝵ noĩe
denanos octo p̾storistipula¬
tus ẽ iuliu cessar spopon¬

Expanded text:
 fundi usum fructum: tiones et minus est in eo usu fructu, quem per se quis promisit, quam in eo, qui proprietatem comitatur. denique si ille usum fructum dederit eumque stipulator non utendo amiserit, tradendo postea fundum detracto usu fructu liberabitur. non idem contingit ei, qui fundum pleno iure promisit et usum fructum dedit, deinde amisso eo proprietatem sine est dando usum fructum, hic nulla parte obligationis exoneratur, nisi pleno iure fundum effecerit stipulatoris. 'Chrysogonus Flauii Candidi seruus actor scripcoram subscribente et adsignate domino meo, accepisse eQuintilliani absentis, mutua denaria mille. quae dari Quintilliano herediue eius, ad quem ea res pertinebit, kalendis Nouembsunt futurae, stipulatus est Zosas libertus Candidus dominus meus. sub die supra scripta si satis eo nomine factum non erit, tunc quo post soluetur, usurarum nomine denarios octo praestari stipulatus est Iulius Zosas, spopon
Abbreviated transcription (Latin):
gomitti. sicum exh̃rdruit.uł
Snancipauit hoc cnimpater
aica filium solet facesigitur ñ
alit eum ꝙͣut filiumob¬
suauit. ergo exl̾rdatus. de in¬
officioso Agaͣt quid eroo di¬
cemus. si ⁊ m̾cruit exhrdaril
cmancipanplene ⁊ hoc itm¬
dio carbit quare sic debuit
int̾poni scipulatiout sicum
emancipasset.uł ex hdasset. c̾tũ
cquio promitt̾et quo tñ casuco

Expanded text:
mitti, si eum exheredauerit uel emancipauerit: haec enim pater circa filium solet facere: igitur non aliter eum quam ut filium obseruauit. ergo exheredatus de inofficioso agat. quid ergo dicemus, si et meruit exheredari? emancipatus plane et hoc remedio carebit. quare sic debuit interponi stipulatio, ut, si emancipasset uel exheredasset, certum quid promitteret. quo tamen casu
Abbreviated transcription (Latin):
sue obligonis que nulla ẽ.¬
Tadem̃ rõne. quistichum ai¬
pamphilum stipulatur. si in¬
unum constit̾it obligatio. ĩ
ulatoris ca̾ti᷑ si desierit eius eẽ

Expanded text:
suae obligationis, quae nullaratione qui Stichum aPamphilum stipulatur, si unum constiterit obligatio, quia ulatoris erat, etiamsi desieri
Abbreviated transcription (Latin):
sit¶huicq similis scͥptura est.
sineq n. auis uenit. ncꝙ ticiꝰ
consul factus ẽst si sic. dabis
sinauis uenit. aut ticis ꝯsul
factus sit. suffic̾ umum factũ
ccontͣ. dabis sinauis nõ uẽit.
Aut ticuis cosul factus nonẽ
illestipulaittur. hoc inhiisur

Expanded text:
sit. huic similis scriptura est: 'si neque nauis uenit neque Titius consul factus est?' at si sic: 'dabis, si nauis uenit aut Titius consul factus sit?' sufficit unum factum. et contra: 'dabis, si nauis non uenit aut Titius consul factus non esille stipularetur, hoc in his uerum
Abbreviated transcription (Latin):
de mot maxim̃ sipr̃i nafali
hrsextitisset an uicto denegan¬
da ẽ exstipulatu accõ ¶Ssici
qui stipulatus est.nondz den¬
eganaucto filio. nec ip̃i denegã¬
dieĩt debite peccune excqũ¬
tiofinco aut̃ qui non adopta¬
intquem intellectum hẽ at hec
conccͣptiosicum alrquaꝵ ut
filium obsuasset. non ꝓspicio
tionem uel emancipationez
res met̃neo meptas. Er siis
qui legĩe adoptauit. nich fac
ꝯ̃ uerba stipulationis. cumut

Expanded text:
o? maxime, si patri naturali heres extitisset, an uicto deneganda est ex stipulatu actio? sed si ei, qui stipulatus est, non debuit denegari uicto filio, nec ipsi deneganda erit debitae pecuniae exsecutio. in eo autem, qui non adoptauit, quem intellectum habeat haec conceptio 'si eum aliter quam ut filium obseruasset', non prospicio: tionem uel emancipationem, res in extraneo ineptas? sed si is, qui legitime adoptauit, nihil facit contra uerba stipulationis, cum ut
Abbreviated transcription (Latin):
tite stichum promittat. ⁊ fide¬
iussores dedent. ẜuus autem
p moram apupillo scam dece¬
dat. nec fideiussor erit ĩp̃ mora¬
pupilli obligatus nulla ei
intelligitur mora ibifien ubi
nulla petitio ẽ ẽẽ aut̃ fidenss¬
orem obligatiim adħ.ut uiuo
homine ꝯuemiatur uel poea

Expanded text:
hum promittat et fideussorem dedit, seruus autem  moram a pupillo factam decedat, nec fideiussor erit prpupilli moram obligatus: nulla enim intellegitur mora ibi fieri, ubi nulla petitio est. esse autem fideiussorem obligatum ad hoc, ut uiuo ho
Abbreviated transcription (Latin):
onis ciusa ⁊tstradita ẽ.
nec suffic̃ oꝑinaris idon.itũ c̃e
oportet. ¶ Sip̃r filio que in pote¬
state h. donet. deinde drecdat.
filius. prodonato non capict
usu qm̃ nulla donatio fuit.
ot Sunt uir auxorcm donatio
fc̃a sit. cessat usu capioitẽ siuir

Expanded text:
usa res tradita est: nec sufficit opinari, sed et donatum esse oportet. Si pater filio quem in potestate habet donet, deinde decedat, filius pro donato non capiet am nulla donatio fuit. Si inter virum et uxorem donatio facta sit, cessat usucapio. item si vir
Abbreviated transcription (Latin):
possõnis sibi ip̃i mutare. Ał ait.
ꝑꝰ diuortium itusuciptura
si cam mantus concesserit. q̃si
nunc donasse intelligatiupo¬
ssid̾c aut uxorẽ itm aĩuro do¬
tamaulianus putat. Arc̃.¬

Expanded text:
possessionis sibi ipsa mutare: alias ait post diuortium ita usucapturam, si eam maritus concesserit, quasi nunc donasse intellegatur. possidere autem uxorem rem a uiro donatam Iulianus putat.
Abbreviated transcription (Latin):
uł pͥfectus ptorio᷑. ip̃c erit ꝓ nocã¬
dus. qui eui dedenit iudicem¬
Cab eo cui qiis mandauit mr¬
grneralit̾. is crit ꝓuocandus
ab eo cui mãdata est iirisdict̃o.
qui ꝓuocarctur ab co. qui mã¬
dauit nr̃diccoem. Tẽmł

Expanded text:
orio, ipse erit prouocandus, qui eum dederit iudicem.Ab eo, cui quis mandauit iurgeneraliter is erit prouocandus ab eo cui mandata est iurisdictio, qui prouocaretur ab eo qui mandauit iurisdictionem. 2
Abbreviated transcription (Latin):
an cocius assis parte dimidiam.
cx bñfito dun traiam. recipe debe¬
at de qͣ re ertat rescriptũ imꝑ a¬
toris antonim ĩ ħ uerba. Imp¬
ator aut̃. Iulio rupho. qui tacitã
fidem accomodauit. ut nõ capis¬
ti restitũet hrditatẽ. si de̾ucta ꝑte
qͣrta restitint. incħ retiñe debet.¬
quadrans aut̃ qui hrdi impo̾it᷑
ip̃i eriꝑiatim: ⁊ ad fiscũ tranfera¬
tur uñ dodrãtis stmisse̾̃ solum
capit qui se detulit. Dem

Expanded text:
an totius assis partem dimidiam ex beneficio diui Traiani recipere debeat. de qua re exstat rescriptum imperatoris Antonini in haec uerba: 'Imperator Antoninus Iulio Rufo. Qui tacitam fidem accommodauit, ut non capienti restitueret hereditatem, si deducta parte quarta restituit, nihil retinquadrans autem qui heredi imponitur ipsius eripiatur et ad fiscum transferatur". unde dodrantis semissem solum capit qui se detulit. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
accẽpat/ nec posse uoen ꝓ parte. ĩ
prima uoluntate testatorẽ ꝑscũ¬
asse. s in uiu̾so ꝓnuiciauit. ncc
testamentũ pris cxtare. nec si de¬
ño. ꝓbabat sibi datas. p̾ccpt̃ones:
der sola sua cantes solũ fidci omis¬
sũ prestare debert / cornelio felici
mat̾ scripta hr̃s rogata erat ie¬
stituere hrditatẽ post mortem
suam cum scripta ꝯdepnata ess¬
⁊ afisco oĩa bona mulieris occu¬
parentur. dicchat felix se ante
pena esse. ħ ci ostitutũ estis: Si

Expanded text:
parte in prima voluntate testatorem perseverasse, sed in universo. pronuntiavit nec testamentum prius exstare nec, si denon probabat sibi datas praeceptiones ex sola sua cautione, solum fideicommissum praestare debere. Cornelio Felici mater scripta heres rogata erat restituere hereditatem post mortem suam. cum heres scripta condemnata esset a fisco et omnia bona mulieris occuparentur, dicebat felix se ante poenam esse hoc enim constitutum est. sed si
Abbreviated transcription (Latin):
licet ꝑsuppositam ꝑsonã conpa¬
tũ est. infirmato contractu uen¬
dicatur ⁊ estimato cius fisco in¬
ferturnam ⁊ nau̾c in catem
ꝓuiciã in qua quis admistra
ercepta cã cributoria ⁊ stipendi¬
et qd̾ ercã ãnonana debeti i
peatũ constitutus bona sua ad¬
mĩstrart pot̾ ci qr debitor
yecte bõa fide sonut. fictores qui
aliqd̃ officiũ geñt. in bonis que
distrabit. ꝓcuratores uenũdan
in cõsultis principib  siueni
adiit h̾rditatẽ. cesan uolenti ac¬
quint. ¶Si multi fisco frande
feccunt. ñ ut in actõnc finti. sin¬
guli in solidũ. set om̃s simul
quadruꝑli penã ꝓ mnli portõe
ductõe uectigar hr des hũerat.a
quibꝰ post aditam brditatẽ. fa¬

Expanded text:
licet per suppositam personam comparatum est, infirmato contractu vindicatur et aestimatio eius fisco infertur: nam et navem in eadem provincia, in qua quis administrexcepta causa tributoria et stipendiet quod ex causa annonaria debetur. In reatu constitutus bona sua administrare potest, eique debitor recte bona fide solvit. Actores, qui aliquod officium gerunt, in bonis quae distrahunt procuratores venundare inconsultis principibus prohibeadiit hereditatem, Caesari volenti adquirit. Si multi fisco fraudem fecerint, non ut in actione furti singuli solidum, sed omnes semel quadrupli poenam pro virili portione ductione vectigalis, heredes habuerat, a quibus post aditam hereditatem Fa