comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infromttas ꝑpendens in ruinã turpitudinis.
recte excipitur honestate nuptiarũ & qđ sa¬
nis poss& ẽẽ officium: sit egrotis remedium
ñ ppt᷑ illud malũ culpabile ÷ ħ bonũ. s ꝓpt᷑ ħ¬

Expanded text:
infirmitas propendens in ruinam turpitudinis, infirmitas propendens in ruinam turpitudinis, recte excipitur honestate nuptiarum, ut quod sanis esse posset officium, sit aegrotis remedium. non propter illud malum culpabile est hoc bonum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
̃ Ni habuisse ꝙ ħ scriptura ñdix̃. quãius et̃
de celibatueius nicħ dix̾it quid de etioch res¬
pondebit. qui filiis genitis dõ placens ñ mor
latioẽ ñ morte. succedñtib cecłe: Nam si enoch
uediti ad hanc uitam. ⁊ qd̾ tam dui dilatũ ÷:
mor ituri: nẽ tam̃ inalia uita st̃: uͥ añ resurrec¬
tiõẽ carnis. anteꝗͣ animale corpꝰ inspũale mu¬
in meliorẽ aliquẽ statũ filiis genitis cetłent.
unde scło funto. cũ omĩ posteritate scõꝵ. ĩ
angelicam formam ñ ꝑ carnis mortẽ s. ꝑ dĩ uir¬
tutem multo feliciꝰ mutarentur: nõ it̾aq us¬
deo aq q ꝗͣlud adiutorium mulier facta sit iu¬
ro: sigeandi causa subt᷑hit᷑. que nichilominue
qr subtrahatur ignoro. Unde enĩ magnũ m̃
omĩb gentib ad implendũ scõꝵ nittum largis¬
sima suppetat copia. ꝑcipiendȩ sordide uolup¬
tatis libido ñ sibi inndicat qd iam sufficiende
ꝓlis necee̾itudo ñ pꝰtulat: Deniq utriꝰꝙ sex

Expanded text:
n habuisse, quia hoc Scriptura non dixit, quamvis et de celibatu ejus nihil dixerit, quid de Enoch respondebit, qui filiis genitis Deo placens, non molatione, non morte succedentibus cedere? nam si Enoch etiam redituri ad hanc uitam et, quod tamdiu dilatum est, morituri — nunc tamen in alia uita sunt, ubi ante resurrectionem carnis, antequam animale corpus in spiritale muin meliorem aliquem statum filiis genitis cederent, unde saeculo finito cum omni posteritate sanctorum in angelicam formam non per carnis mortem, sed per dei uirtutem multo felicius mutarentur! Non itaque uideo, ad quod aliud adiutorium mulier facta sit uiro, si generandi causa subtrahitur: quae nihilominus quare subtrahatur ignoro. unde enim magnum magomnibus gentibus ad implendum sanctorum numerum largissima suppetat copia, percipiendae sordidae voluptatis libido non sibi vindicat quod jam sufficiendae prolis necessitudo non postulat? Denique utriusque sexus
Abbreviated transcription (Latin):
chosos. uidli ͤ mm omia que fecit tubt
laban. Ego sum d̾s bet hel ubi un ist
iapidem et uotum uoiusti i iebi
Nẽ gͦ surge et egredere de ferra hae re¬
uertens in terram natiuitatis tuȩ¬

Expanded text:
m omnia quae fecit tibi Laban. Ego sum Deus Bethel, ubi unxisti lapidem, et votum vovisti mihi. Nunc ergo surge, et egredere de terra hertens in terram nativitatis tu
Abbreviated transcription (Latin):
gnatioueni tuam eroq cecum. Misit¬
cẜ uocauit rachel et liam in agrũ
ubi pascebat greges dixitq eis: ui¬
deo faciem patris ur̃i qđ non sit erga
me sicut heri & nudius tercius: d̾s
autẽpatris mei fuit mecum. ꝙ ip¬
se nostis quod totis uirro meismnenrt¬

Expanded text:
rationem tuam, eroque tecum. Misit vocavit Rachel et Liam in agrum, ubi pascebat greges, dixitque eis: Video faciem patris vestri, quod non sit erga me sicut heri et nudiustertius. Deus autem patris mei fuit mecum, et ipsae nostis quod totis viribus meis ser
Abbreviated transcription (Latin):
ad introitum meum. Iustum ẽ
cam et custodiam pecora tula.¬
G ira om̃s greges tuos. et sepa¬
ra cunctas oues uarias et spar¬
so uellere. et qd̾ cunq furuum ridura¬
& macłosũ uariumq fuerit
tam in ouib quam in capris
erit merces mea. Res ponde

Expanded text:
ad introitum meum. Justum est pascam, et custodiam pecora tua.Gyra omnes greges tuos, et separa cunctas oves varias, et sparso vellere, et quodcunque fulvum losum variumque fuerit, tam in ovibus, quam in capris, erit merces mea; responde
Abbreviated transcription (Latin):
minum de t̾ra. U̾ ⁊ sp̃s tempestatis. ⁊ õs
abissi nominantur. ⁊ ignis iste qui eurit.
tangentẽ. qui de terrenis ⁊ humidis mo¬
tib itaexistit: ut subinde u̾tatur in ali
te turbus entis motib agitatur ad temꝑan¬
dum eius rigorem. ⁊ ad u̾sus terroresqͥ:
ꝑhibetur. ut neq nubib obumbretur.:
nec uento turbetur. nec sustentare ali¬
tes possit. nec ipsos qui forte ascenderũt
homines crassioris aurę spũ alere. sic̃ ĩ
isto aere consueuerunt. ⁊ tam̃ ⁊ ipse aer.

Expanded text:
minum de terra; ubi et spiritus tempestatis et omnes abyssi nominantur, et ignis iste qui urit tangentem , quia de terrenis et humidis motibus ita existit, ut subinde vertatur in aliue turbulentis motibus agitatur ad temperandum eius rigorem et ad usus terroresque tam tennis, ut neque nubibus obumbretur, neque turbetur vento, neque sustentare alites possit, neque ipsos qui forte ascenderint homines, crassioris aurae spiritu alere, sicut in isto aere consueverunt: tamen et ipse aer es
Abbreviated transcription (Latin):
die in actionib turbulentissim᷑i scłi. tanquam
in aquis maris oꝑari ꝓpt̾ utilitatẽ fr̃nę societa¬
uis.⁊ cetos magnos .i. fortissimaᷤs agnitiones quib
fluctꝰ scłi disrumpunt. & contempnuntur. &
uolatilia celi .i uoces celestia predicantes.

Expanded text:
die in actionibus turbulenti saeculi, tanquam in aquis maris operari, propter utilitatem fraternae societanimis vivis; et cetos magnos, id est fortissimas agnitiones, quibus fluctus saeculi dirumpuntur et contemnuntur; et volatilia coeli, id est, voces coelestia praedicantes.
Abbreviated transcription (Latin):
lium. uolatilium. ⁊ eoꝵ que nullo aꝑtam
cessm: fixa cautib inherent. ut siͣt plid¬
rima concarum genera. crescite ꝓ mra
animantium de aquis factoꝵ ħ nad pisces ꝑti¬
net ⁊ adaues. qr sic̃ pisces om̃s ñ nisi inaqͥuis
uuere possunt. ita sunt plereq aues quę &
si mirtris. Niqͣndo quiescunt. fetusq ꝓpa¬
gant: ñ tmñ de terra. s de mariurseũntur.
marinisq sedib libentiꝰ utunt᷑ quam terres¬
trib Q d̾ uo̾ subuingit. auesq inuitiplicent᷑ su¬
ꝑ t̾ram : ad utrũq genꝰ auium ħ ÷ & eaꝵ q̃ues

Expanded text:
lium, et volatilium; sed et eorum quae nullo aptae incessui fixa cautibus inhaerent, ut sunt plurima concharum genera. Quod aanimantium de aquis factum, hoc est ad pisces pertinet et ad aves, quia sicut pisces omnes non nisi in aquis vivere possunt, ita sunt pleraeque aves, quae et si in terris aliquando requiescunt, fetusque propagant, non tamen de terra, sed de mari vescuntur, marinisque sedibus libentius utuntur quam terrestribus. Quod vero subjungit: Avesque multiplicentur super terram, ad utrumque genus avium, hoc est et
Abbreviated transcription (Latin):
trat. ut motum in eis faciat. Inchoat
a subtilitate ignis. s ñ in omĩb ad idẽ
ꝑuenit. In uisu enĩ ꝑuenit rep̃sso calo¬
re usq ad eiꝰ lucem. In auditu usq ad liqͥdio¬
rem arrem calorẽ ignis penetrat. In olfac̾
tu transit aerem pͥurum n ꝑuenit ad hu¬
midam exalationẽ. unde crassior hȩc aura
sub sistit. Ingustu uo̾ ⁊hanc transit ⁊ ꝑue
gendi ultimum sensũ agit. Hunc ordinẽ¬
mundũ sunt introducens. prius celestia
luminaria. deiñ aquaꝵ animantia. t̾raꝵ
autẽ postrema narrauit. nec aerem p̃t̾mis¬

Expanded text:
i. inchoat a subtilitate ignis, sed non in omnibus ad idem peruenit. in uisu enim peruenit represso calore usque ad eius lucem, in auditu usque ad liquidiorem aerem calore ignis penetrat; in olfactu autem transit aerem purum et peruenit ad humidam exhalationem: unde crassior haec aura subsistit. in gustatu et hanc transit et pergendi ulti-. mum sensum agit. Non igitnditionem introduceret, prius coelestia luminaria, deinde aquarum animantia, terrarum autem postrema narravit: non quod aerem praetermis
Abbreviated transcription (Latin):
os duos sensus animalib datos uidemꝰ. olfactũ
ex plorandis uaporibus. gustum explorandis
liquorib. qđ enĩ ad tactum aquas uentosq sen
q elem̃ti distribuisse animalia. ut terrena
luminaria. partim angłos dm̃s. Idem tñ aqͥs
pisces. ⁊ sui gen̾is bestias atribuunt. ut nui¬
ium elementũ suis animalib uac&.ł demo¬
rioꝵ natura uuigñt. ⁊ ꝓꝑt̾ mortem ñ dis¬
soluunt᷑: qr p̃ual& ineis esem̃tũ qđ ad facien¬
enim elementa ad ꝑatiendum duo. humor ⁊¬
nunc diabolo tunc archangło. si fuerunt añ
tes angłos fuisse.ñmirũ si post peccatum in
tia corpora gerebant: neq ħ mirum ÷ si conu̾¬
si st̃ ex pena mnaeriam qͣlitatem ait iampos¬
sint ab igne .i. ab elem̃to nate̾ suꝑioris aliqͥd
patiarec aeris saltẽ spatia suꝑiora. atq Purio¬
rads ista caliginosa tenere ꝑmissi sunt. qui

Expanded text:
os duos etiam sensus animalibus datos uidemus: olfactum os duos etiam sensus animalibus datos uidemus: olfactum explorandis uaporibus, gustatum explorandis liquoribus. quod enim et tactu aquas uentosque senique elemento distribuisse animalia, ut terrena luminaria, partim angelos dicimus. Aquis tamen pisces et sui generis belluas tribuunt, ut nullum elementum suis animalibus vacet. Driorum natura uigent, et propterea morte non dissoluuntur, quia praeualet in eis elementum, quod ad facienenim elementa ad patiendum duo: humor nunc diabolo, tunc archangelo, non mirum si tes angelos fuisse non mirum si post peccatum in tia corpora gerebant, neque hoc mirum est, si conversa sunt ex poena in aeream qualitatem, ut jam possint ab igne, id est ab elemento naturae superioris aliquid pati, nec aeris saltem spatia superiora atque puriora, sed ista caliginosa tenere permissi sunt; qui
Abbreviated transcription (Latin):
mentoꝵ ñ parua q̃stio est. alii enĩ dicunt
in alt̾iꝰ elementi qualitatẽ nulio modo u̾tat᷑.¬
dr̃ ñ nec uideri sine igne. aliquid posse. nec
tangisine terra. Ac ꝑ ħ elem̃ta omnia in oĩb
inesse. s unũ qđq eõꝵ ex eo qđ ampliꝰ ht̃ ac¬
cepisse uocabulum.I dõ autẽ caloris priua¬
tione. c̾ũ corpꝰ nimie frigescit. obtundi sensũ.
qr motꝰ pigrescit qui ex calore in est corpori.
dũ ignis arrem. ⁊ aer humida. ⁊ humor t̃re¬
na queq afficit. subtiliorib .s. crassiora pene¬
mundi partem ꝑtinet. siue qđ nullum hab&
uisibilem habiratorẽ. de quolib& nc̃ sermo.
ratꝰ increandis animalib. Iste uo̾ inferior
ñ nͥ ex aquis accipit animaua. Qd̃ enĩ eiꝰ hu¬
midũ est. hoc portat alitũ corpora. que tta
nituntur pennis uolantes: quea d modũ ꝑis¬
ces quib dã suis alis natantes. uñ ex aquis dñr
tum locũ sortita est. inferiorẽ .s. in undabi
natantib istũ uolantibus. ħ ⁊̃ elem̃to congru¬

Expanded text:
non parua quaestio est. alii enim dicunt in alterius elementi qualitatem nullo modo uertat nec uideri sine igne posse aliquid nec tangi sine terra, ac per hoc elementa omnia in omnibus inesse, sed unumquodque eorum ex eo, quod amplius habet, accepisse uocabulum; ideo autem caloris priuatione, cum corpus nimie frigescit, obtundi sensum, quia motus pigrescit, qui ex calore inest corpori, dum ignis aerem et aer humida et humor terrena quaeque adficit, subtilioribus scilicet crassiora penemundi pertinet partem, sive quod nullum habet visibilem habitatorem, de qualibus nunc sermo ratus in creandis animalibus: iste vero inferiornisi ex aquis accipit animalia. quod enim eius humidum est, hoc portat alitum corpora, quae ita nituntur pennis uolantes, quemadmodum pisces quibusdam suis alis natantes. Proinde scienter ttum locum sortita est: inferiorem scilicet in unnatantibus, istum uolantibus. sicut huic elemento congru
Abbreviated transcription (Latin):
ter quinquaginta iustos.
si fuerint in ed : Absit a te.
fiat ꝙ iustus sicut impius.
Non est hoc tuum. qui iuł¬
dicas ornnem terram. fue¬
quam facies iudicium: di
mittam omni loco propt᷑
eos Respondens abraban
ait: Quia semel cepi. loqͣr
ad dñm meum cuisi n¬

Expanded text:
ter quinquaginta iustos si fuerint in eo absit a te fiatque iustus sicut impius non est hoc tuum qui iudicas omnem terram quam facies iudicium diximittam omni loco propter eos respondens Abraham ait quia semel coepi loquar ad Dominum meum cum si
Abbreviated transcription (Latin):
Itla uͦ serpens inqͥt seduã me. Ita salomon uit
ensꝙ sci ebat ñ eẽ faciendu. ne suas equib de¬
ꝑiebat auꝑ deftucbat contristaret delicias mor¬
inuliet mandncaiut. eiqͦ dedit ut semel eden
noluntq eã c̃tristrare. qm̃ credebat posse sine
ꝯsolatione c̃̾ribescẽ. si abeiꝰ alienaret᷑ aĩo ⁊ oio
illa intire discordi a. ñ quidẽ carnis tuctꝰ ꝯcupi¬

Expanded text:
illa uero, serpens, inquit, seduxit me. Ita Salomon, uirens quod sciebat non esse faciendum, ne suas, quibus deperibat atque defluebat, mortiferas delicias comulier manducavit, eique dedit, ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat posse sine suo solatio contabescere, si ab ejus alienaretur animo, et omnino illis interest discordia, Non quidem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
suam. quȩ concepit & pe¬
prrit cii dicens. posse¬
di hominem ꝑ deuin:
Rursumq peperit frem
suum abͣel.
Fuit autem abel pastor oui¬
um. & caim agricola: fac̾¬
tum est autem post mul¬
tos dies ut offerret cayn

Expanded text:
concepit et peperit Cain, dicens: di hominem per Deum. Rursumque peperit fratrem ejus Abel. Fuit autem Abel pastor ovit Cain agricola. Fact autem post multos dies ut offerret Cain
Abbreviated transcription (Latin):
uidi qđ ñ ipse ħ in ꝓpͥasuã natura ⁊ uolu¬
oꝑatꝰ. qui iam ex peccõ impietatis ac suꝑbie
am serpens n in terrogatur. s pͥor excepit
penam. qui nec confiteri potest. nec hab &
omino unde se excus&. dicit᷑ gͦ huic. pecto¬
re ⁊uentre repes qd̃ qđ & in colubro ami¬
madu̾tit᷑. Ex ulo aĩante uisibili: adhẽ in¬
uisibilẽ inimicũ nr̃m locutio figuratur.
Noĩe enĩ pectoris sig̾catur suꝑbia qr ibi do¬
minatur in pectus aĩȩ. Nõmine autẽ uen¬
tris sig̾cat᷑ carnale desiderium. qr ħ pars¬

Expanded text:
sua natura et voluoperatus, qui jam ex peccato impietatis ac superbiam serpens non interrogatur, sed prior excepit poenam, quia nec confiteri peccatum potest, nec habet omnino unde se excuset. re et ventre repes. Quod quidem et in colubro animadvertitur, et ex illo animante visibili ad hunc invisibilem inimicum nostrum locutio figuratur. Nomine enim pectoris, significatur superbia, quia ibi dominatur impetus animi: nomine autem ventris, sig
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ int̾ sem diaboli ⁊ sem̃ mulieris ponunt
iꝑse plantam mulieris fructꝰ bomi oꝑis¬
si qñ in illicita elabitur delectatiout ulla¬
timc capiat & illa obseru& eiꝰ capit. ut
lud inpso initio malesuasionis excludat

Expanded text:
 inter semen diaboli, et semen mulieris ponuntur ipse plantam mulieris, ut si quando in illicita labitur delectatio, tunc illam capiat: et illa observat caput ejus, ut eum in ipso initio malae suasionis excludat
Abbreviated transcription (Latin):
fiuuit ac dogniatũ suꝑbiã nefario
ausu confrinꝰ guntur. uolentes curi¬
ositate ñ licita ipsus celi alta pe¬
netͣre. s sicut illi ꝑ suꝑbiã ab una
ita  ħetici ab unitate fidei ⁊ cõ¬
fessione seg̃gati. inter se diu̾sita¬
te erroris. qͣsi ꝑ dissonantũ lingue
inuicẽ sccnuntur. ⁊ qͦs armat adu̾¬
sus d̾m elate conspirationis. ꝑniti¬
osa consensio rursũ int̾cednte
dogmatũ discordia. diuidit oborta
repente confusio. quos quidẽ ipsa tͥmi¬
tas dap̾nat. inꝗͣ offendt᷑ ipsa eos di¬
sꝑgit dũ dicit. Uenite & confunda¬
nũis linguas eoꝵ inuarietate utiq
linguar facta ÷ diu̾sitas. in sola domo
heber. q̃ ana fuit: lingua remansit
Nunc quoq in sola eccłia q̃t domꝰ xͥ.¬
sensib ł oꝑib conmodat humaniꝰ. sic̃¬
⁊ ad moisem dixit. Widñs uidi affuctio¬
nem popłi mei ⁊ descendi lib̃areeos.
tatis conmendari q̃dicit. descendamꝰ & cõ¬

Expanded text:
rim, ac dogmatum superbiam nefario ausu confinxerunt, volentes curiositate non licita ipsius coeli alta penetrare; sed sicut illi per superbiam ab una ita et haeretici ab unitate fidei et confessionis segregati, inter se diversitate erroris quasi per dissonantiam linguae invicem secernuntur; et quos armat adversus Deum elatae conspirationis osa consensio. Rursum intercedente dogmatum discordia dividit, oborta repente confusio, quos quidem ipsa Trinitas damnat, in quam offendunt, ipsa eos dispergit dum dicit: Venite et confundamus ibi linguam eorum , in varietate utique linguarum facta est varietas, in sola domo Heber, quae antea fuit lingua remansit; nunc quoque in sola Ecclesia, quae sensibus vel operibus commodat humanis, sicut ad Moysen dixit: Videns vidi afflictionem populi mei, et descendi liberare eos . tatis commendari, cum dicit: Descendamus et con
Abbreviated transcription (Latin):
tiones & lingnas. & regio¬
nes ingentib sius. hȩ fa¬
misit noe tuxta popłos
& nationes suas suas. ab
his diuisȩ sunt gentes in
autem terra iabii unius.
& sermoiiim eoꝵ dem:
Cumq ꝓficiscerentur de
oriente inuenerunt cam¬
pum in terra seimar. & ha¬
bitauerunt in eo. Dixit¬
q alter ad proximum su¬
um Uenite faciamus la¬
teres & coquamus eosig¬
ni. habuerunt q lateres
& dixerunt: Uentte facia¬
mus nob̾ cuttatem & tur¬
rim cuius culmen ꝑtingat

Expanded text:
tiones, et linguas, et regiones, in gentibus suis. Hae familiae Noe juxta populos et nationes suas. Ab his divisae sunt gentes in autem terra labii unius, et sermonum eorumdem. Cumque proficiscerentur de oriente, invenerunt campum in terra Sennaar, et habitaverunt in eo. Dixitque alter ad proximum suum: Venite, faciamus lateres, et coquamus eos igni. Habueruntque lateres et dixerunt: Venite, faciamus nobis civitatem et turr
Abbreviated transcription (Latin):
istice. Turris ħ suꝑbiã¬
uindi designat. siue etiã
lationẽ ħeticoꝵ qui tur¬
in pͣui dogmatis. contra
m̃ uoluntꝰ edificare. que
futo turris babel .i. confu¬
nis appellatur. profecti
em reliquert. Inuenert᷑ c¬
pum senniar qui intpta¬

Expanded text:
stice turris haec mundi superbiam signat, sive etiam elationem haereticorum qui turrim pravi dogmatis contra Deum volunt aedificare. Quae merito turris Babel, id est confusionis appellatur. Profecti lem reliquerunt. Invenerunt campum Sennaar
Abbreviated transcription (Latin):
mes. At uero arphaxat
genuit sale. de quo ortͦ
ẽ heber. Natiq sunt he¬
ber filu duo: Nomenu¬
ni faleg. eo quod in dieb
rius diuisa sit terra. &
nomen frĩs eius iectan
Qui rectan genuit helmo¬
dacdꝰ & salepl & a sar¬
moth. iare. & adyran. &
imahel. sõba. & ophir.
isti filii iectan. & facta :

Expanded text:
Mes. At vero Arphaxad genuit Sale, de quo ortus est Heber. Natique sunt Heber filni Faleg eo quod in diebus eius divisa sit terra et nomen fratris eius Iectan qui Iectan genuit Helmodad et Saleph et Asarmoth Iare et Aduram et imahel Saba et Ophir isti
Abbreviated transcription (Latin):
eum. & amorreum. gereseũ
n eum. & aradium. S amari¬
ten & amatheum. Ee ꝑ
hos disseminati sunt
popłi cananeoꝵ. factici
sunt termini chanaan
uenientib asydone gera¬
rã. usq garam donec in¬
grediaris sodomam. &e
gomorram. & adamͦ &
seboĩ usq lesa. hi filii¬
chan. in cognationibus
& linguis & generationi¬
bus terrisq & gentibus
suis De sem quoq nati¬
sunt patre omnqur¬

Expanded text:
eum et Amorreum Gergeseum neum et Aradium Samariten et Amatheum et post haec disseminati sunt populi Chananeorum factique sunt termini Chanaan venientibus a Sidone Geraram usque Gazam donec ingrediaris Sodomam et Gomorram et Adama et Seboim usqCham in cognationibus, et linguis, et generationibus, terrisque et gentibus suis. De Sem quoque natisunt, patre omniu
Abbreviated transcription (Latin):
quasi nemroth robustus
uenator coram domino.
fuit autem principium
regni eius babilon. & arath
terra sennaar. De terra
illa egressus est assur. &
edificauit ninuiem. &
plateasciuitatis. & chale.
Resen quoq inter niniuẽ
& chale hec est ciuitas
magna. At uo̾ mesraim
genuit luclim. & ana¬
de quib egresũ sunt phi¬
listiim. & capturim. Ca¬
naan autem genuit si¬
donem primogenitum
Chanaam filius cham genuit sidone̾
ipsi sunt popłi qui aradan insulam
a. q̃ sic uocatur. ⁊ asiriis ⁊ ab hebreis
dicta ÷ aũ anticbia. ⁊ epiphania
Amatheũ. ħ nomina ignorantur ł
P̾ delete sunt gentei istȩ bello ethi¬
opeo ł qr ignorantur. que noĩa
nc̃ habeant

Expanded text:
Quasi Nemrod robustus venator coram Domino. Fuit autem principium regni ejus Babylon, et Arach, terra Sennaar. De terra illa egressus est Assur, et aedificavit Nineven, et plateas civitatis, et Chale. Resen quoque inter Nineven et Chale: haec est civitas magna. At vero Mesraim genuit Ludim, et Anade quibus egressi sunt Philisthiim et Chaphturim. Chanaan autem genuit Sidonem primogenitumChanaan filius Cham genuit Sidonem. Ipsi sunt qui Aradum insulam a, quae sic vocatur et Assyriis et Hebraeis. Dicta est autem Antiochia vel Epiphania. Amathaeum. Haec nomina ignorantur, vel quia deletae sunt istae gentes bello Aethiopico, vel quia ignoratur quae nomina n
Abbreviated transcription (Latin):
orro filii ciomer. ascener.
& riphat. & togorma.
fili autem iaran. helisa
& tharsis. cethum. & do¬
danim. ab his diuisȩ st̃
insulȩ gentium in regio¬
nib fuis imusquisq se¬
cunctum linguam & fa¬
milias innationib suis

Expanded text:
orro filii Gomer, Aschenez, et Riphat, et Togorma. Filii autem Javan, Elisa et Tharsis, Cethim et Dodanim. Ab his divisae sunt insulae gentium in regionibus suis, unusquisque secundum linguam et familias in nationibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
FNati sunt .h. filii duo. heber tͣnsiter aqͥ
hebrei tͣnsitores. U eri hebrei s̃ qui de p̃sẽ¬
tib ad futura de caducis ad mansura
transitũ faciunt. P faleo diuisio. sub isto
diuisio facta : diuisio linguarum.
¶Queritur quid sit. heberꝰ nati sunt filii duo
nom̃ unius falech qr in dieb eius diuisa ÷ t̾ra.
nisi forte indieb illis. lin guarũ .i. diuer¬
sitas exaterit. ꝑ quẽ fact̾a est. ut gentes
diuiderentur.
Queritur ꝗr̃ scriptũ sit sem erat pater
omiũ filioꝵ heber : cum inueniatur he¬
ber filus quintus assem filio noe: utr̃ qr

Expanded text:
Nati sunt Heber duo filii. Heber transitor, a quo Hebraei transitores. Veri Hebraei sunt qui de praesentibus ad futura, de caducis ad mansura transitum faciunt. Phaleg divisio. Sub isto enim facta est divisio linguarum. Quaeritur quid sit, Et Heber nati sunt filii duo; nomen unius Phalech, quia in diebus ejus divisa est terra: nisi forte in diebus ejus linguarum illa diversitas exstiterit, per quam factum est ut gentes dividerentur.Quaeritur quare scriptum sit, Sem erat pater omnium filiorum Heber; cum inveniatur Heber quintus a Sem filio Noe: utrum quia
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo dies paucos. donec re¬
quiescat furor fr̾is tui. et ces¬
set indignatio eius obliuisca¬
turq eoꝵ que fecifti on erl¬
ꝑ ostea mctam et adducam̃ te
inde huc. Cur orbaborutro¬
becca ad ysaae. Tedet me uitȩ

Expanded text:
cum eo dies paucos donec requiescat furor fratris tui et cesset indignatio eius obliviscaturque eorum quae fecisti ostea mittam et adducam te inde huc cur utrobecc
Abbreviated transcription (Latin):
oceete ꝙͣ uluic ucob et benedixit p̃
cepitq ei dicens. Noli accipere coriu¬
gem de genere chanaam: s uade ꝙ
piosiciscere in mesopotamiam syne
at domumbathuel patris matris cue
et acipe inde tibi uxorem de flia¬
b laban auuncłi tui ds autem
omłpotens benedicat tibi crescere¬

Expanded text:
tem Isaac Jacob, et benedixit ei, praecepitque ei, dicens: Noli accipere conjugem de genere Chanaan: sed vade, et proficiscere in Mesopotamiam Syriae in domum Bathuel patris matrisque tuae, et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui. Deus autem omnipotens benedicat tibi
Abbreviated transcription (Latin):
&t egutris sue. Uidens aute mesu
qd beneorxisset pater siuis iacoda
eum misisset in mesopotamiam s¬
tie ut inde uxorem duceret et ꝙ
poss benedictionem precepisset oi
censei. Non accipies con iugem de
filias chana an qd ꝙ obeoiens ucos¬

Expanded text:
is suae videns autem Esau quod benedixisset pater suus Iacob et misisset eum in Mesopotamiam Syriae ut inde uxorem duceret et quod post benedictionem praecepisset ei dicens non accipies coniugem de filiabus Chanaan quodque oboediens Iaco
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ. & mortuis est. ui¬
xit uero enos nonagin¬
ta annis. & genuit cainã.
Post cuius ortum uixit.
octingentis .xu. annis
& genuit filios & filias.
Factiq sunt omnes dies
enos. nongentoꝵ.u. an¬
noꝵ & mortuuis est. ui¬
xit quoq cainam septua¬
ginta annis. & genuit
malalet᷑h &e uixit camã

Expanded text:
 mortuus est. Vixit vero Enos nonaginta annis, et genuit Cainan. Post cujus ortum vixit octingentis quindecim annis, et genuit filios et filias. Factique sunt omnes dies Enos nongenti quinque anni, et mortuus est. Vixit quoque Cainan septuaginta annis, et genuit Malaleel.
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑit filium uocant ꝙ¬
nomen eius seth dicens.¬
Posuit michiᷤsemen aliud
ꝓ abel. quem occidit caini
S ed & seth. natus est filiꝰ
quem uocauit enos. Iste
cepit inuocare nomen

Expanded text:
perit filium vocavnomen eius Seth dicensPosuit mihi deus semen aliud pro Abel, quem occidit Cain. Sed et Seth natus est filius, quem vocavit Enos. Iste cępit invocare nomen
Abbreviated transcription (Latin):
postquam genuit mala¬
nis. genuit q filios & fili¬
as Et facti sunt omnes
dies caynam nongenti.x.
anni. & mortuus est. Ui¬
xit autem malalet᷑h. lxu.

Expanded text:
postquam genuit Malaannos genuitque filios et filias et facti sunt omnes dies Cainan nongenti decem anni et mortuus est vixit autem Malalehel
Abbreviated transcription (Latin):
incythara & organo. Sella
quoq genuit tubalcayn
qui fuit malleator & faber
in cuncta oꝑa eris & ferri
ferrariꝰ
S oror uero tubalcayn. no¬
ẽma. Dixit q lameth
uxorib suis. adȩ &e sel¬

Expanded text:
ithara et organo. Sella quoque genuit Tubalcain, qui fuit malleator et faber in cuncta opera aeris et ferri. Soror vero Tubalcain Nema. Dixitque Lamech uxoribus suis Adae et Sel
Abbreviated transcription (Latin):
& peꝑit ẽnoch. Et edifi¬
cauit ciuitatem. & uocaũt
nom̃ eiꝰ
ii nomine filii sui enoch
Porro enoch genuit irad.
Et irad genuit manuiahel
& maniuahel genuit ma¬
tusahel. Et matusahel. ge¬
nuit lamrec. qui accepit
uxores suas. Nomen un i
ada. & nomen alt̾i sella.
Guenuitq ada iabel qui fu¬
it pater habitantium in
tentoris atq pastorum. Et

Expanded text:
perit Enoch et aedificavit civitatem vocavitque nomen eius ex nomine filii sui Enoch porro Enoch genuit Irad et Irad genuit Maviahel et Maviahel genuit Matusahel et Matusahel genuit Lamech qui accepit uxores duas nomen uni Ada et nomen alteri Sella genuitque Ada Iabel qui fuit pater habitantium in s atque pastorum et
Abbreviated transcription (Latin):
nuit filium uocauit q:
nomen eiꝰ noͣe . dicens. Is¬
te consolabit᷑ nos. ab oꝑi¬
bus & laboribus manuũ
nr̃arum in terra cui ma¬
ledixit dñs: uixitq la¬
mech postquam genuit
noe quingentis lxxXU.¬

Expanded text:
m vocavitque nomen eius Noe dicens iste consolabitur nos ab operibus et laboribus manuum nostrarum in terra cui maledixit Dominus vixitque Lamech postquam genuit Noe quingentos
Abbreviated transcription (Latin):
sept̃igẽtis cbogiata
annis. & genuit filios &
filias Et facti sunt om̃s
nongenti semgĩta
nouemanni &e mortuus
ẽ. Uixit autem lamech

Expanded text:
septingentis octoginta duobus annis, et genuit filios et filias. Et facti sunt omnes nongenti septuaginta novem anni, et mortuus est. Vixit autem Lamech
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽnt. s ocłis ꝑu̾sis. quib illa simplicitas que
ditatis nomine sigͥcata ÷: erubescenda udds¬
tur. Itaq ut iam ñ ẽent simplices: fecerum¬
sibi de folus fici succinctoria tanꝗ̃ tegentes pi¬
denda sua .i. occultantes simplicitatem deqi
erubescębat astuta suꝑbia. folia u fici prurt
queda sig̾cant. si bene inreb corporeis dr. quea
ris modis qͣnimus patitur cupiditate. ⁊ dee¬
tatiõe mentiendi. Uñ ⁊̃ latine faisi ani quis¬

Expanded text:
quibus illa simplicitas quae nuditatis nomine significata est, erubescenda videbatur. Itaque ut jam non essent simplices, fecerunt de foliis fici sibi succinctoria, tanquam tegentes pudenda sua, id est occultantes simplicitatem, de qua jam erubescebat astuta superbia. Folia vero fici pruritum quemdam significant, si hoc bene in rebus incorporeis dicitur, quem miris modis animus patitur cupiditate, et delectatione mentiendi. Unde etiam latine salsi dicun
Abbreviated transcription (Latin):
nir& adfeminam: ita uir pͥor int̾rogatur.s
ceptũ enĩ adomino ꝑ uirũ usq ad feminams
catũ aũ adiabolo ꝑ feminam usq aduirum
misticis sig̾cationib plena sunt. ñ id ageni
in qͥb facta st̃. s de his id agente potentissit
sapientia dĩ. Nõ autẽ nc̃ sigcata reseramu
s gesta defendimus.¶Mist ics: Dedit emꝰ¬

Expanded text:
minam, ita vir prior interrogatur. Praeceptum enim a Domino per virum usque ad feminam: peccatum autem a diabolo per feminam usque ad virum. Haec mysticis significationibus plena sunt, non id agentibus in quibus facta sunt, sed de his id agente potentissima sapientia Dei. Non autem nunc significata reseramus, sed gesta defendimus. 46. Respondit e
Abbreviated transcription (Latin):
capiunt angłi: tam̃ ꝓ humano modulo quan¬
tumlibet minꝰ .s. in ip̃so gen̾e uisitationis. ⁊lo¬
cuionis fortassis ⁊̃ illo qui fit ꝑcreaturam
sere in extasi spc̃ corꝑalib imagihib fiue ipsus
sensib corporis aliquã sp̃e p̃sentata. s aduidendũ¬

Expanded text:
capiunt angeli, tamen pro humano modulo, quancapiunt angeli, tamen pro humano modulo, quantumlibet minus, sed ipso genere uisitationis et locutionis; fortassis etiam illo qui fit per creaturam siue in extasi spiritus corporalibus imaginibus siue ipsis sensibus corporis aliqua specie praesentata uel ad uidendu
Abbreviated transcription (Latin):
roł bestialẽ motũ in membris sue areu dia
rubuit eiꝙ incussit pudorẽ. ñ solũ qr hoc si¬
bi sentiebat uͥ ninꝗ antea tale quiã senserat
uerũ ⁊̃ qđ ile pudendus motꝰ de pcepti trans¬
gressioe urniebat. Ibi enĩ sensit quap graues
patiebatur. Ii c̃pletũ ÷. dñe in uoluntate tui
mq illa ꝑturbatiõe ad ficulnea folia ceucur¬
rerunt : isuccinctoria consueruntid&ẽ qi glo¬
rianda d eserutrant: pudenda texerunt. slet
arbitror eos cogitasse aliquid in illis folus qa
tali ꝯgrueret : contegiiam membra prur.
ceret scripto lectorẽ. Et audrerunt uocẽ domi¬
nidĩ deambulantis in paradiso aduesꝑam. Fa
quippe hora tales iam ꝯuenerat uisitari quide¬
fecerant aluce uĩtatis. fortassis enĩ aliquis intͥn¬
serus. ł effabilib ł in effabilib modisdeus eũ
ilł antea loquebatur. sic̃ ⁊̃ cũ angłis loduitur
ipsa in commutabili ueritate illustrans mentes
tanta participatiõe diuinȩ sapientię quanta

Expanded text:
 bestialem motum in membris suae carnis erubuit eique incussit pudorem non solum, quia hoc ibi sentiebat, ubi numquam antea tale aliquid senserat, uerum etiam quod ille pudendus motus de praecepti transgressione ueniebat. ibi enim sensit, qua prius gpatiebatur. ibi conpletum est: domine, in uoluntate tua  illa conturbatione ad folia ficulnea cucurrerunt, succinctoria consuerunt et quia glorianda deseruerant pudenda texerunt. nec arbitror eos cogitasse aliquid in illis foliis, quod talibus congrueret contegi iam membra prurieceret scripta lectorem. Et audierunt uocem domini dei ambulantis in paradiso ad uesperam. ea quippe hora tales iam conuenerat uisitari, qui defecerant a luce ueritatis. fortassis autem aliis intrinsecus uel effabilibus uel ineffabilibus modis deus cum illis antea loquebatur, sicut etiam cum angelis loquitur ipsa incommutabili ueritate inlustrans mentes tanta participatione diuinae sapientiae, quantam
Abbreviated transcription (Latin):
so .i. quasi mouebatur ieis p̃sentiader quabem
illistabiles in eiꝰ p̃cepto ñ erant. Et bene adun
retur ab eis lux illa interior ueritatis. Aude
ꝯspectu dĩ nͥ qui deserto ipso incipit amare qs
suuĩ : : Iam enĩ habebãt cooꝑim̃ta m̃dacii. Quirt
loquitũr m̃daciũ : de suo loquit᷑ ⁊iõ ad arborẽ sco
erant. si ad se ipsos absconder̃t se. ut ꝯturlum¬
tur miseris errorib. relicto lumine uitinꝙ
qđ ipsi ñ erant. Particeps enĩ uitatis pot ci
inima humana. ipsa autẽ uitas ds̃ ÷ iꝯmuta¬

Expanded text:
st, quasi movebatur in eis praesentia Dei, quando jam ipsi stabiles in ejus praecepto non erant; et bene ad veretur ab eis lux illa interior veritatis: audieconspectu Dei, nisi qui deserto ipso incipit jam amare quod suum est? Jam enim habebant cooperimenta mendacii: qui autem loquitur mendacium, de suo erant. Ergo ad seipsos absconderunt se, ut conturbarentur miseris erroribus, relicto lumine veritatis, quod ipsi non erant. Particeps enim veritatis potest esse anima humana: ipsa autem veritas Deus est
Abbreviated transcription (Latin):
enacula &e tristega faci¬
es in ea Ecce ego adducã
diliuiui aquas suꝑ terram.
ut interficiam omnem
ingredieris archam tu

Expanded text:
enacula, et tristega facies in ea. Ecce ego adducam diluvii aquas super terram, ut interficiam omnem ingredieris arcam tu,
Abbreviated transcription (Latin):
tnsgssione mandati q̃ alioꝵ alendoꝵ alen¬
dorũ necessitas coegisset includi anũ po
qͣ multa aĩalia qͥb caro cib fructib pomiᷤ¬
q uescant᷑. ⁊ maxime fico a castaneis. Quid
gͥmirũ siuir ille sapiens ⁊ iustꝰ etiã diuini¬
tꝰ anmorat᷑. quid cuiq congrueret. sine car¬

Expanded text:
transgressione mandati, quae aliorum alendorum necessitas illic coegisset includi; an ueroquam multa animalia, quibus caro cibus est, frugibus pomisque uescantur et maxime fico adque castaneis. Quid ergo mirum, si uir ille sapiens et iustus, etiam diuinitus admonitus quid cuique congrueret, sine car
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ flando similit̃ animauit. tanquã utrũq de
uiodictũ sit qui iam fuerit animatus. huic sus¬
pitioni facile occurrit᷑. Si enĩ ꝓpt̾e̾a pittant ani¬
mam mulieris ex anima uiri factam .s. qr ñ scͥꝑ
tum ÷ ꝙ in mulieris faciẽ flaui̾t ds̃: cur credũt
ex uiro animatã feminam qñ ne id ꝗ scͥptũ : si

Expanded text:
deus flando similiter animauerit, tamquam utrumque de illo ductum sit, qui iam fuerat animatus. aut picioni facile occurritur. si enim propterea putant animam mulieris ex anima uiri factam, quia non scriptum est, quod in mulieris faciem flauerit deus, cur credunt ex uiro animatam feminam, quando ne id qui
Abbreviated transcription (Latin):
terra. iaqua irepente floreat & fructũ gignat.
ut ꝑuiuentam sterił femina: insenectute pari¬
at ut asina loquatur. ⁊ siquid eiꝰ modi÷ dedit e¬
nimds naturis quas crcauit. ut ex eis iħ fieri po¬
conditis sĩ inseruit. easq implet ñ illo oꝑe pro¬
uidentiȩ quo nate᷑ subsistunt ut sint. s allo qͦ¬
nas ãminstrat ut uoluerit.quas ut uoluit cõ¬
naturali motu rerum. s mirabilit̾ facdta st̃: eoꝵ
erat ꝙ ita mulier facta ÷ de lat̾e̾ uiri. nħ dorm¬
entis. quȩ ꝑ ipsũ firma facta ÷ tanꝗ̃ eius osse
firmata. ille autẽ ꝓpt̾ ipsam infirmus ꝙ in locũ
marerũ conditio qñ .ii. die dictũ ÷ masculum
tant ħfirra& habuit qr sic fieri poss&̾: ne cõtͣ
causas quas d̾s uoluntate instituit. mutabili
inmissa. ut & ipsiꝰ mens ꝑ extasim particeps¬

Expanded text:
terra et aqua repente floreat et fructum gignat, ut per iuuentam sterilis femina in senecta pariat, ut asina loquatur et si quid eius modi est, dedit quidem naturis, quas creauit, ut ex his et haec fieri poconditis non inseruit, easque implet non opere providentiae, quo naturae subsistunt ut sint; sed quo illas administrat ut voluerit, quas ut voluit connaturali motu rerum, sed mirabiliter facta sunt, erat, quod ita mulier facta est de latere viri, et hoc dormientis, quae per ipsum firma facta est, tanquam ejus osse firmata, ille autem propter ipsam infirmus, quia in loprima rerum conditio, quando sexto die dictum est, Masculum tantum hoc habuit, quia et sic fieri posset, ne contra causas quas voluntate instinmissa, ut et ipsius mens pe
Abbreviated transcription (Latin):
bẽ p̃uaricatiõis atraxit.S i autẽ sine isto rentu
ñ poss& inde eẽ: ñ ÷ inde. Iam de cetarũ aduentu
animarũ utrũ ex parentib an de suꝑ sit: uincant
qui potuerint. ego adhuc int̾ itros& moueore
paria ex utroq latere rationum monunti ꝓrruan
riputant : De baptismo paruuloꝵ ỹponcłar&e.
de quib qͥd eis respondi posĩt.: nduh eterem

Expanded text:
bem praeuaricationis adtraxerit; si autem sine isto reatu non posset inde esse, non est inde. iam de ceterarum animarum aduentu, utrum ex parentibus an desuper sint, uincant qui potuerint. ego adhuc inter utrosque ambigparia ex utroque latere rationum testimoniorumquri putant, de baptismo paruulorum praeponderaret. de quibus quid eis responderi possit, nondum m
Abbreviated transcription (Latin):
Unde omia que prȩcepit fac ⁊ Surre¬
xit itaq iacob & inpositis liberis &
conuigib suis suꝑ camelo ⁊ abiit: Tu¬
litq omem substantiam & greges &
quicquid in mesopotania ad qui fierat
ꝑgens ad isaac patren suum in t̾rã
chanaam. E o tenpore laban ierat ad

Expanded text:
unde omnia quae praecepit fac surrexit itaque Iacob et inpositis liberis et coniugibus suis super camelos abiit tulitque omnem substantiam et greges et quicquid in Mesopotamiam quaesierat pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan eo tempore Laban ierat ad
Abbreviated transcription (Latin):
aucto&r ẽ . Illud uͦ quẽ ad modũ de his ac deꝓpositis ꝓbalit᷑ antiqͥ tracta¬
uert̃ & h&̧ marie ꝑipatetici tibi nc̃ tẽptabo monstrare. Preter missis
his questionib quas altiores esse pͣdixit : exoptat mediocrẽ introduc¬
torui operis tractatũ. sed ne. haec ipsa sibi harũq institutionũ omissio
uitio daret᷑ apposuit quẽ ad modũ deꝓpositis tractatunis est. Quoq.
hoc opꝰ auctoritate subnix iis aggredit᷑ ante denuntiat. Cũ mcilio critatẽ¬
ꝗdẽ tractat ꝓmittit: detracta obscuritatis difficultate: animũ lectoris
inuitat. Ut uͦ adquiescat ac sileat ad id qđ dicturiis ẽ ꝑipaicticorũ
auctoritate c̃firmat. Atq ideo ait de his idẽ de generib & specitb
deqͥb suꝑiores intulerat questiones. ac deꝓposiris iđ declifferentus¬

Expanded text:
auctor. Illud uero quemadmodum de his ac de propo- sitis auctor. Illud uero quemadmodum de his ac de propo- sitis um ma- xime Peripatetici, tibi nunc temptabo monstrare. Praetermissis his quaestionibus quas altiores esse praedixit, exoptat mediocrem introductorii operis tractatum, sed ne haec ipsa sibi harum quaestionum omissio uitio daretur, apposuit quemadmodum de propositis tractaturus est, ex quorumque hoc opus auctoritate subnixus adgrediatur, ante denuntiat, cum mediocritatequidem tractaturus promittit detracta obscuritatis difficultate, animum lectoris invitat ut vero acquiescat ac sileat ad id quod picturus est, Peripateticorum auctoritate confirmat. Atque ideo ait, de his, id est de generibus et speciebus de quibus superiores intulerat quaestiones, ac de propositis id est de different
Abbreviated transcription (Latin):
atq cauata: quȩ res cũ diũsis diffinitionibus terminent᷑ diũsusq
ete intellectus sit: semꝑ tam̃ in codẽ subiecto repperiunt᷑. C adẽ
&e uniũ salitati unũ ꝗdẽ subiectũ .e. sed aliomͦs uniũ sale ẽ cũ coguat᷑
alio singulare cũ sentit᷑ inreb his inquib: eẽ suũ hab&e His ig̃ t̃minar
om̃is ut arbitror questio dissolina est. Ipsa enĩ gnr̃a & species subsi¬
stunt ꝗd ẽ alio mͦ. intelligunt᷑ uͦ alio. & st̃ incorporalia sensibilibus
seiuincta. & subsistunt insensibilib Intelligunt᷑ uͦ ut ꝑsemet ipsa subsi
Aristotiles uͦ intelligi ꝗdẽ incorporalia. atq uniũ salia. sed subsistere in
sensibilibus putat. quoꝵ di iudicare sententias aptũ eẽ ñduxi. Altioris
cnĩ philo sophiȩ id circo uͦ studiosius aristotelis sententiã ex secuti sumꝰ ñ qđ
eã maxime ꝓbarem s qđ hic liber ad p̃dicam̃ta c̃scriptꝰ est quoꝵ anstotule

Expanded text:
atque caua, quae res cum diuersis definitionibus terminentur diuersusque earum intellectus sit, semper tamen in eodem subiecto reperiuntur; eadem eet uniuersalitati, unum quidem subiectum est, sed alio modo uniuersale est, cum cogitatur, alio singulare, cum sentitur in rebus his in quibus esse suum habet. His igitur terminatis omnis, ut arbitror, quaestio dissoluta est. ipsa enim genera et species subsistunt quidem alio modo, intelleguntur uero alio, et sunt incorporalia, sed sensibilibus iuncta subsistunt in sensibilibus, intelleguntur uero ut per semet ipsa subsisAristoteles uero intellegi quidem incorporalia atque uniuersalia, sed subsistere in sensibilibus putat; quorum diiudicare sententias aptum esse non duxi, altioris enim est philosophiae, idcirco uero studiosius Aristotelis sententiam executi sumus, non quod eam maxime probaremus, sed quod hic liber ad Praedicamenta conscriptus est, quorum Aristoteles est
Abbreviated transcription (Latin):
gnre inqua & sperie dix̃ ñ simplicit̃ dici cũiꝓpͥũ differentia. atq accidens
ipsaꝗꝗ sint significatione multiplici. Dicendũ c̃ qm̃ longitudint̃
uitans tantũ spcciem nominaũ. eamq id circo. nesolũ genꝰ significationis
eẽ multiplicis putarit᷑. Enumerat aut̃ pͥmã ꝗdẽ gnr̃is significationẽ
hocmͦ: Genꝰ cnidr̃ & aliquo quodamͦ se habentiũ ad unũ aliqͥđ

Expanded text:
genere inquam ac specie, dixit non simpliciter dici, cum proprium, differentia atque accidens genere inquam ac specie, dixit non simpliciter dici, cum proprium, differentia atque accidens ipsa quoque sint significatione multiplici? dicen- dum est quoniam longitudinem uitans tantum speciem nomi- nauit eamque idcirco, ne solum genus significationis esse multi- plicis putaretur, enumerat autem primam quidem generis signi- ficationem h
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝓpͥũ. &t gramaticũ ꝙ accidens ñ ꝑmanebit & int̃emptũ geñ
cuncta consumit. Si uero hominẽ constitiias eẽ. ł gramãticũ. ł
rationale ł risibile: animalꝗꝗ necesse ẽ eẽ. Siue enĩ homoẽ
animalẽ siue rationale. siueribile siue gramaticũ: ab animalis
substantia non recedit Sublato igit᷑ gnr̃e : & cetera c̃sumunt᷑
positis ceteris. seqͥtur geñ. Priorẽ igͥ nat̾a generis. posterio ecte¬
rorũ. Iure est igit᷑ indispitatione p̃positũ. Sed qm̃ gnr̾is nom̃
multa significat. hoc e enĩ qđ ait. Uudet᷑ aut̃ ncq geñ neq species
simplicit̃ dici Ubi enĩ nẽ simplea dictio illic multiplea signifitioc̃ pͥus hũ
trac taturus ẽ. suboculis ponat: Sed cũnet. gen neq species. neq diffcrenna.
nec ꝓpͥũ. nec accidens. significatione simplicia sint : curde his tantũ duob

Expanded text:
quod proprium, et grammaticum, quod accidens, non manebit et interemptum genus quod proprium, et grammaticum, quod accidens, non manebit et interemptum genus cuncta consumit, si uero hominem esse constituas uel grammaticum uel rationale uel risibile, animal quoque esse necesse est. siue enim homo est, animal est, siue rationale, siue risibile, siue grammaticum, ab animalis substantia non recedit, sublato igitur genere et cetera con- sumuntur, positis ceteris sequitur genus; prior est igitur natura generis, posterior ceterorum, iure est igitur in dispu- tatione praepositumulta significat hoc - est enim quod ait : Videtur autem neque genus neque spe- cies simpliciter dici; ubi enim non est simplex dictio, illic multiplex significatio est —, pritractaturus est, sub oculis ponat, sed cum neque genus neque species neque differentia nec proprium nec accidens significatione simplici sint, cur de his tantum duobus,
Abbreviated transcription (Latin):
sitionũ principis sol& cur unũ qđq ceteris indispitationis ordine
p̃ponat᷑ uelurt nc̃ in genere dubitari potest. curgeñ speciei diffo¬
rentiȩ ꝓpͥo accidentiq p̃tulerit. Deb̾ enĩ pͥmit᷑ tractat. Respon¬
debim itaq uire factũ uideri. Om̃e eni qđ iiniũsalc ẽ intra semoe¬
ipsũ cȩterac̃cludit ipsũ uꝰ ñ claudit᷑ Mlaioris itaq meriti ẽ ac pͥn¬
cipilis naturȩ: qđ ita cetera coercet. ut ipsũ naturȩ magnitudine
nciutat ab alus contineri. Geñ igͥ: & species int̃se positas habent.
& carũ differentias ꝓpͥaq: nihil ominis etiam accidentia. atq. ita
degenert inchoandũ fuit qđ cetera naturȩ suȩ magnitudine cohert&
dectin& Preterea illa sẽꝑ pͥora putanda st̃ quȩ si auferat qͥ sẽctera
ꝑinunt᷑: Iua posteriora ꝗb positis ea quȩ ceterorũ substantiã ꝑficiun
consequent᷑ ut ingnĩe & inccteris. Nãsi animal auferas qđ ẽ homuu

Expanded text:
sitionum principiis cur unumquodque caeteris in dispositionis ordine praeponatur, velut nunc in genere dubitari potest cur genus speciei, differentiae, proprio, accidentique praetulerit, de eo enim primitus tractat. Respondebimus itaque jure factum videri: omne enim quod universale est, intra semetipsum caetera concludit, ipsum vero non clauditur. Majoris itaque meriti est ac principalis naturae, quod ita caetera coercet, ut ipsum naturae suae magnitudine nequeat ab aliis contineri. Genus igitur et species intra se positas habet, et earum differentias propriaque, nihilominus etiam accidentia, atque ita de genere inchoandum fuit quod caetera naturae suae magnitudine coercet et continet. Praeterea illa semper propria putanda sunt, quae si auferat quis caetera perimuntur, illa posteriora quibus positis ea quae caeterorum substantiam perficiunt consequuntur, ut in genere et caeteris. Nam si animal auferas, quod est hominis
Abbreviated transcription (Latin):
uenimꝰ. & ap̃boeton & ap̃ alexandrũ porphirius ꝗgipse inmultis
hac significatione hoc ũbo usus est. qđ nos sciliece intrans latione
ꝙ ait Aorik oc. ita int̃ p̃tari ut rationabilit̃ dicerem̃ onuissim̃
ongo enĩ meliꝙ ac ucrior significatio eauisa ẽ. ut ꝓbabilit̃ seulicere
ductionis ꝓpͥũẽ Nã cũ abimperitoꝵ hominũ m̃tib: doctrine
secretũ altioris ab horroat. talis eẽ introductio deb&. ut ñ prer
opinionẽ ingradientiũ sit. Ergo meliũ ꝓbabilit̾ quã rationabilũ
ut nobis udet᷑ int̃ p̃tati sum̃ Antiqͦs aut̃ ait de eisdẽ dispitas so
rebus. Sed eiꝵ illũ maxime tractatũ insequi quẽ ꝑipatiticiari¬
stotile duce reliquirt̃. it tota disputatio ad p̃dicam̃ta c̃ueniat.

Expanded text:
uenimus et apud Boethum et apud Alexan- drum. Porphyrius quoque ipse in multis hac significatione hoc usus est uerbo, quod nos scilicet in translatione, quod ait λογικώς, ita interpretari ut ‘rationabiliter’ diceremus omisimus, longe enim melior ac uerior significatio ea uisa est, ut pro- babiliter sese dicere ductionis est proprium. Nam cum ab imperitorum hominum mentibus doctrinae secretum altioris abhorreat, talis esse introductio debet, ut praeter opinionem ingredientium non sit. Ergo melius probabiliter quam rationabiliter, ut nobis videtur, interpretati sumus. Antiquos autem ait de eisdem disputasse rebus, sed eorum illum se maxime tractatum insequi quem Peripatetici Aristotele duce reliquerunt, ut tota disputatio ad praedicamenta conveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in singularib ẽ fit sensibilis scũ in uniũ salib fit intelligibilis
Codẽ iẜ imꝰ cũ sensibilis ẽ insingularib ꝑmancats cũ intelligit̃ fit uni

Expanded text:
cum in singularibus est, fit sensibilis: cum in universalibus, fit intelligibilis; cum in singularibus est, fit sensibilis: cum in universalibus, fit intelligibilis; eodemque modo cum sensibilis est, in singularibus permanet, c
Abbreviated transcription (Latin):
atq equũ uingens: putat ẽt centanrũ. Qui uͦ id indiuisionib & abstrae¬
tionib atq assũptionib ab his reb inqͥb st̃ effic̃ ñmͦ falsus nonest
uerũ etiã solus id qđ in ꝓpͥetate ueruĩ est inucnire potest. St̃ igͥ hui modi
res incorporalib atq inreb sensibilib: intelligunt᷑ aut̃ p̃ter sensibila¬
ut coꝵ natura ꝑ spici & ꝓpͥeatas ualcat conp̃hendi : Quocirca cũ qña
& species tranctant᷑ tc̃ ex singulis ex qͥb st̃ eꝵ similitudo colligit᷑
ut en fingulis hominib: int᷑se dissimilib humanitatis similitudo.
quȩ similitudo cognita animo. ueracit̃q. ꝑspectasit specics. quarũ spe¬
cierũ rursus diũ sarũ similitudo c̃siderata: quȩ nisi in his spetieb aut
collecia ex indudu dissimiliũ nuo substantiali similitudine.
G en uͦ collecta cogitatio exspecierũ similitudine. P ed hȩc similitudo

Expanded text:
atque equum | iungens putat esse Centaurum, qui uero id in diuisionibus et abstracatque equum | iungens putat esse Centaurum, qui uero id in diuisionibus et abstractionibus assumptionibusque ab his rebus in quibus sunt efficit, non modo falsus non est, uerura etiam solus id quod in proprietate uerum est inuenire potest. sunt igitur huiusmodi res in corporalibut eorum natura per- spici et proprietas ualeat comprehendi, quocirca cum genera et species cogitantur, tunc ex singulis in quibus sunt eorum similitudo colligitur ut ex singulis hominibus inter se dissi- milibus humanitatis similitudo, quae similitudo cogitata animo ueraciterque perspecta fit species; quarum specierum rursus diuersarum similitudo considerata, quae nisi in icollecta ex individuorum dissimilium numero substantiali similitudine, genus vero cogitatio collecta ex specierum similitudine. Sed haec similitudo