comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł Lib̾is ⁊̃ hominib maxĩe
si maiores .xx. annis uenundari se¬
passi sunt uł in seruitutẽ qͣ rone de¬
duci nicħ obee quominꝰ possint
in ub̾tatẽ ꝓclamare nͥ forte se ue¬
nũdari passi suit ut ꝑticiparent
p̃ciũ. ¶ Siquis minor xxan̾is¬

Expanded text:
. Liberis etiam hominibus, maxime si maiores uiginti annis uenum se dari passi sunt uel in seruitutem quaqua ratione deduci, nihil obest, quo minus possint in libertatem proclamare, nisi forte se uenum dari passi sunt, ut participauerint pretium. Si quis minor ui
Abbreviated transcription (Latin):
enuleiꝰ. ł. Si ex duob quod
eẽ d̾tios reos. ac nec obligatum
cdem intelłigi eum qui posteba
die responderit. cũ auctor ad a¬
lia negotia discessertos. uł ꝓmis¬
sor. licet ꝑactis.illis reb respon¬
d̾it. ¶ Si atscio ⁊ pupillo sine
tutoris auctoritate stipulatꝰ fu̾o
reos ꝓmutenda constitui obli¬
gatum ticiũ solum. Iulianꝰ scri¬
bit. qmͣqm si seruus spopond̾it
in accõne de peculio eadẽ obs̃¬
uari debent. as si liber fuisset.
dem .ł. Si reus ꝓmitendi al¬
teri reo h̃es exstiterit. duas
obligatõnes eũ sustine dicend᷑.
Nam ibi quidẽ. altera differenti¬
a obligatõnũ ẽt possit. ut ĩ fi¬
deuissore. ⁊ in reo pͥncipali con¬
stitit alteram ab altera ꝑũ cum
uero due eiusdem pot̾tatis sint
non pot̃ reperiri alt̾am pocius
ꝙͣ alteram consũmari. Id̾oc ⁊ si
reus scipulandi heres exstiterit
arum duo rei fieri possunt.
ꝓpriũ intelligat᷑. non po̾terimꝰ
duo rei sripulandi consitui. uelue¬

Expanded text:
num. Si ex duobus, qui ›us non esse duos reos ac ne obligatum quidem intellegi eum, qui postera die responderat, cum actor ad alia negotia discesserit uel promissor, licet peractis illis rebus responderit. Si a Titio et pupillo sine tutoris auctoritate stipulatus fuero reos promittendi constitui, obligatum Titium solum Iulianus scribit, quamquam, si seruus spoponderit, in actione de peculio eadem obseruari debent, ac si liber fuisset.i reus promittendi altero reo heres extiterit, duas obligationes eum sustinere dicendum est. nam ubi quidem altera differentia obligationum esse possit, ut in fideiussore et reo principali, constitit alteram ab altera perimi: cum uero eiusdem duae potestatis sint, non potest repperiri qua altera potius quam alteram consummari. ideoque et si reus stipulandi heres exstiterit,arum duo rei fieri possunt. proprium intellegatur, non poterimus duo rei stipulandi constitui, uelu
Abbreviated transcription (Latin):
missorẽ obligaret q̃sitũ ẽ. Iuł. scri¬
bit udendũ nc earũ dũ taxat no¬
mine cautũ habeat de cuub int̾
eum ⁊ ꝓmissorẽ ininͥtio actũ fu̾it
cui cõsequens uideri posse. ⁊ ut
cũ ediũ coĩum noĩe duo socii sti¬
pulentur de eo dũtaxat damp¬
no cau̾i iudeatur ꝙ ĩ ꝑte ediũ
cuiq socio datũ fui̾t siue ergo
redemerit alt̾am ꝓtẽ quis ex̃ his
sine adiudi cate fuerint noñ adigeri
Siante res. aliqͥs post snplone int poñ¬
txm in dño hr̃ẽ teperit stipĩ atoꝵ qͣ
ex euina uicinarum edui paernt
agere exstipulatu poteso Reetrẽ
ũt stipulareoͣ edes non fiuint ẽ¬
pto p̃diisiañ tmditõne scipua¬
tus sit cautũ hẽbit de e pno¬

Expanded text:
missorem obligaret, quaesitum est. Iulianus scribit uidendum, ne earum dumtaxat nomine cautum habeat, de quibus inter eum et promissorem initio actum fuerit. cui consequens uideri posse, ut et, cum aedium communium nomine duo socii stipulentur, de eo dumtaxat damno caueri uideatur, quod in parte aedium cuique socio datum fuerit. siue ergo redemerit alteram partem quis ex his siue adiudicata fuerit, non augeri Si autem res aliquas post stipulationem interpositam in domo habere coeperit stipulator, quae ex ruina uicinarum aedium perierint, agere ex stipulatu potest, licet tunc, cum stipularetur, hae res non fuerint. Emptor praedii si ante traditionem stipulatus sit, cautum habebit
Abbreviated transcription (Latin):
tem consegrͣ. ergo nec ꝓpͥetaruis au¬
diri d siuelit sibi caueri afructua
ut boniuiri arbitͣtu hus fruat᷑. Si
in culino meo si uicinas edes hãt
cau̾e debebo. dampni infcĩ pp̃ easedeᷤᷤ.¬
¶ Ei qui conducto solo sr̃ficiẽ ĩposu¬

Expanded text:
tem consequitur. ergo nec proprietarius audiri debet, si velit sibi caveri a fructuaut viri boni arbitratu is fruatur. Sed inquilino meo, si vicinas aedes habeat, cavere debebo damni infecti propter eas aedes. Ei, qui in conducto solo superficiem imposu
Abbreviated transcription (Latin):
sic pd fructuarius edificetꝰ. nam
de ruia ediũ neut ab anes man¬
one desiderare potest. fructuariꝰ
iõ qr refectioediũ ad eius ip̃ius
honus ꝑtinet. ꝓprietarius ideo
qr usitata stipuło quã de restitu

Expanded text:
si quid fructuarius aedificet: nam de ruina aedium neuter ab altero cautionem desiderare potest, fructuarius ideo, quia refectio aedium ad eius ipsius onus non pertinet, proprietarius ideo, quia usitata stipulatio, qua de re
Abbreviated transcription (Latin):
stpłonis diem paries decidat pes¬
sima agrere .x dampmĩ iamtiues
arcepim. cũ ꝑies uicio sins tuns
sit. ñee qͥcꝗ obstare quominus
concussus sit iteꝰ panes. ut nulla
uõne pefici posit. Iedq ce ponen¬

Expanded text:
tionis paries decidat, possim agere, quia damnum iam tunc acceperim, cum paries uitiosus factus sit. nec quicquam obstare, quo minus concussus sit paries, ut nulla ratione recipi possit ideoque deponen
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ .ł. Constitutõnẽ imꝑa¬
toris nr̃i. et diui sem̾ placu̾it
querl posse.
ta cessant qr et lex iuł cessit
de adistteriis.
ac̃ .ł. Sicuis iuduã uł alii
ruptam ꝯgnatam cũ qua nup¬
btias contrahere non pot᷑ corru¬
ꝑit in insulam deportandꝰ ẽ
qr duplex crimen est⁊ incestũ
qr cognatam uiolauit cͥcͣ fas
et adult̾ium uł stuprũ aduin

Expanded text:
dictum. Constitutione imperatoris nostri et diui Seueri placuit pqueri posse. ta cessant, quia et lex Iulia cessat de adulteriis.uel alii nuptam cognatam, cum qua nuptias contrahere non potest, corruperit, in insulam deportandus est, quia duplex crimen est et incestum, quia cognatam uiolauit contra fas, et adulterium uel stuprum adi
Abbreviated transcription (Latin):
ita testõ Adscriptũ ess serui qui in
offensa fu̾int liberi sũpto ddcõnem
scͥptam uid̾i placuit cuiꝰ int̾p̃tati¬
onẽ t̾alem faciendam ut dehus in
lib̾tate danda cogitasse nõ uideat᷑
quos pena cohenuit. et ad honorem

Expanded text:
esset: 'serui, qui sine offensa fuerunt, liberi sunto', condicionem adscriptam uideri placuit, cuius interpretationem talem faciendam, ut de his in libertate danda cogitasse non uideatur, quos poena coercuit aut ab honore
Abbreviated transcription (Latin):
ti bona fiscus pena remissa
retinuit. Creditores ex añ gesto
non hr̃e cum eo qui debitor
quondam fuit actiones consti¬
tuit quod si bona cum digni¬
tatis restitutione concessa re¬
cuperauent utiles actiones

Expanded text:
ti bona fiscus poena remissa retinuit: creditores ex ante gesto non habere cum eo qui debitor quondam fuit actiones constitit. quod si bona cum dignitatis restitutione concessa reciperauerit, utiles actiones
Abbreviated transcription (Latin):
alienã seruitutẽ paciatur exꝑiri pͭ¬
seruus ꝯfestim ut fui̾t alienatus ⁊
pet̾e lib̾tatẽ. S ubi alienatõ ñ est¬
ĩ uolũtaria. S necessitas alienandi
ex cã testatoris pendet᷑. ꝓpe ẽ ut
non debeat p̃stari fid̾i cõmissũ¬

Expanded text:
alienam seruitutem patiatur experiri, potest confestim, ut fuerit alienatus, petere libertatem. sed ubi alienatio non est uoluntaria, sed necessitas alienandi ex causa testatoris pendeat, prope est, ut nondum debeat praestari fideicommissu
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam si seruũ suũ rogatꝰ sit ma¬
numt̾e ⁊ dodrantẽ ex legato acceꝑit
ñ ẽẽ cõpellendũ manumitt̾e usdea¬
mus ne utiq ĩ hac sp̃e aliud dicendũ
sit. S et in suꝑiore sunt qͥ putant
cogendũ legatariũ redim̾e seruum
⁊ se hoñi subiecisse dũ accipit uel do¬
drantẽ. S si paratus sit retro restitu¬
ere ꝙ acceptt an audiendꝰ sit udẽd̾.
S cogendus ẽ heres totam .x. p̃stare
ꝑiñ atꝙ si adieciss testator ut integͣ

Expanded text:
si suum seruum rogatus sit manumittere et dodrantem ex legato acceperit, non esse compellendum manumittere. uideamus, ne utique in hac specie aliud dicendum sit. sed in superiore sunt qui putant cogendum legatarium redimere seruum, et se oneri subiecisse, dum accipit uel dodrantem: sed si paratus sit retro restituere quod accepit, an audiendus sit, uidendum. sed cogendus heres tota decem praestare, perinde atque si adiecis
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ.i cui legata sunt .c. ita
ut seruũ alienũ redimat ⁊ manu¬
mtat .⁊ bonis hr̃dis uenditis ꝑtem
ñ totũ ꝯseqͣtur ñ alias deb cõsequi
ad serui p̃ciũ. paratus ꝙ sit dñs
tanti uend̾e eum alioqͥñ exceptõne
doli mali debebit iegatariꝰ repelli.

Expanded text:
i cui legata sint centum ita, ut seruum alienum redimat et manumittat, et bonis heredis uenditis partem, non totum persequatur, non alias debet consequi ad serui pretium paratusque sit dominus tanti eum uendere: alioquin exceptione doli debeb
Abbreviated transcription (Latin):
Iauł. ł ¶n fid̾i cõmissariis lib̾ta¬
tib si absente herede p̃tor p̾̃nũciass
lib̾tatẽ deb̾i ẽ. ⁊ liber. ⁊ defuncti liber¬
tus. Si et seruꝰ eius fuit aut hr̃dis
si heredis seruus sit immo. ⁊ si sine
succõre heres de cesserit ꝯseruandam
ẽe lib̾tatẽ. Senatꝰ diui adriani tẽ

Expanded text:
um.In fideicommissariis libertatibus si absente herede praetor pronuntiasset libertatem deberi, est et liber et defuncti libertus, si et seruus eius fuit, aut heredis, si seruus heredis sit. immo et si sine successore heres decesserit, conseruandam esse libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ alieno id irrogari non pot̾it:
uicarius liber ẽẽ issus sit lib̾um
ẽẽ constat. Multũ enĩ int̾est inter
genus ⁊ spẽm. Spẽm. N eximi de ge¬
nere placet ꝙ est in petulio legato
et uicario manumisso. ¶Si seruꝰ
legatus liber ẽe iussus e. lib̾ est.
¶S si prius ub̾ ẽe iussus ẽ post¬
ea legatus sit siquid̃ euidens uolũ¬
tas sit testatoris ꝙ ademit lib̾ta¬
tẽ cũ placeat hodie ⁊̃ lb̾tatẽ adi¬
mi posse legato. eũ ced̾e posse puto

Expanded text:
enim alieno id irrogari non poterit.uicarius liber esse iussus sit, liberum eum esse constat. multum enim interest inter genus et speciem: speciem enim eximi de genere placet: quod est in peculio legato et uicario manumisso. Si seruus legatus liber esse iussus est, liber est. sed si prius liber esse iussus, postea legatus sit, si quidem euidens uoluntas sit testatoris, quod ademit libertatem, cum placeat hodie etiam libertatem adimi posse, legato eum cedere puto
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ .ł. In reficiendo coĩ ꝑie¬
te ei pocus facultas edificandi p̃¬
p̃statur qui magis y̾donee reficere
parietẽ uolu̾i̾t idemq dicend̾ ẽ. ⁊ si
de eodem itin̾e rino ue reficiendo in¬
ter duos uł plures q̃ratur.

Expanded text:
m In reficiendo communi pariete ei potius facultas aedificandi praestatur, qui magis idonee reficere parietem velit. idemque dicendum est et si de eodem itinere rivove reficiendo inter duos vel plures quaeratur.
Abbreviated transcription (Latin):
reciꝑe intelligit᷑ uel cũ ocłos nrõs
effugerint ur ita sint s ꝯspectunr᷑o
ut difficilis sit eiꝰ ꝑsecunio¶ Illd̾
q̃sitũ ẽ an fera bestia ita uulnera
ta sit ut capi possit statim nostra
E intelligiꝰturꝰ trebatio placuitꝰ
statim nrãm eẽ. ⁊ eo usꝙ nrãm
uderi donec eam ꝑsequamius.
¶ Q si desierimus eam ꝑseqͥ desi¬
nere nrãm ẽe ⁊ rursus fieri occup¬
antis. Itacꝙ si ꝑ hoc tempus qͦ eam
ꝑsequimur. alius eam ceꝑit eo aĩo
ut eam ip̃e lucri faceret furtum
uideri nob̾ eũ õmisisse. płiꝙ ñ alit̾
putaũnt eam nrãm ee qmͣsi eã
ceꝑimus. qr mlta accid̾e possunt
utͥ eam ñ capianꝰ ꝙ ueriꝰ est.
in arbore nr̃a concederist añꝙͣ
a nobis alueo cõcludant᷑: ñ magis
nrẽ ẽẽ intelligunt᷑ qmͣ uolucres
cĩ in nrã arbore nuidũ fecerint
earũ dñs erit. farios ꝙͦ si quos
hee fecerint sine furto quilibet
nro euolauit eo usce nr̃m̃ esse
intelligit᷑. donͤ in ꝯspectu nostro

Expanded text:
recipere intelligitur, cum vel oculos tuos effugerit, vel ita sit in conspectu tuo ut difficilis sit ejus persecutio. Illud quaesitum est, an si fera bestia ita vulta sit, ut capi possit, statim nostra esse intellegatur. Trebatio placuit statim nostram esse et eo usque nostram uideri, donec eam persequamur, quod si desierimus eam persequi, desinere nostram esse et rursus fieri occupantis: itaque si per hoc tempus, quo eam persequimur, alius eam ceperit eo animo, ut ipse lucrifaceret, furtum uideri nobis eum commississe. plerique non aliter putauerunt eam nostram esse, quam si eam ceperimus, quia multa accidere possunt, ut eam non capiamus: quod uerius est. in arbore nostra consederint, antequam a nobis alueo concludantur, non magis nostrae esse intelleguntur quam uolucres, quae in nostra arbore nidum fecerint. earum dominus erit. Favos quoque si quos hae fecerint, sine furto quilibet nostro evolaverit, eo usque nostrum esse intellegitur, donec in conspectu nostro
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃. ł Cum exꝰ cã donꝰonis ꝓ¬
missa pectumia ẽ sy dubiͣ̃ ꝰ. sid an
ea res eo usq donatõnis facultatem
exhaurire possit ut uix qͥcqmͣ ei in
bonis relictũ sit. actõ in id ꝙ facẽ
possit danda est. ita ut et ip̃ĩ donͣ¬
tori aliquid sufficiens relinquatur
ꝙ maxtẽ int̾ lib̾os ⁊ parentes obser¬
uandũ ẽ.

Expanded text:
 Cum ex causa donationis promissa pecunia est, si dubium sit, an ea res eo usque donatoris facultates exhaurire possit, ut uix quicquam ei in bonis relictum sit, actio in id quod facere possit danda est, ita ut et ipsi donatori aliquid sufficiens relinquatur. quod maxime inter liberos et parentes obseruandum e
Abbreviated transcription (Latin):
dixerim rerum contrahendarũ. Nam
Sat᷑ aũ acciꝑe dciñ ẽ eodẽ mͦ qͦ sat̃
face̾. nam &x id quo is contentꝰ erat
ei p̃stabaturꝰ. sat̾fieri dcm̃ est. ⁊
similit̾ cp tales quib cõtentꝰ ꝓmis¬
ut u̾bis obligarentur sat̃ accipi
dcm̃ est. Si sortem ꝓmiseris. ⁊ si
ea soluta ñ eẽt penam etiam si u
nus ex heredib tuis portõnẽ suã
tetur donec portio coh̾edis soluat᷑.
Idemꝙ est ⁊ de pena ex ꝓmisso si
imus paruerit alt̾ non paru̾it᷑

Expanded text:
dixerim rerum contrahendarum: nam t pendent ex negotio contracto. communes sunt stipulationes ueluti rem saluam ei praestabatur, satis fieri dictum est: et similiter quia tales, quibus contentuut uerbis obligarentur, satis accipi dictum est. Si sortem promiseris et, si ea soluta non esset, poennus ex heredibus tuis portionem suam ittet, donec portio coheredis solvatur. Idemque est de poena ex compromisso, si unus paruerit, alter non paruerit
Abbreviated transcription (Latin):
ampni infecti p̃torias añ scipu¬
lationes sic audiri oꝑ ut in
hiis cõtineantur. ⁊̃ dedilicie.
Nam ⁊ hee aiurisdictõne ueni¬
unt. ¶Conuencionales sũt q̃ex
ouentione reoꝵ fuerit quarum
totidem genera sunt᷑ quot pene

Expanded text:
rias autem stipulationes sic audiri oportet, ut in his contineantur etiam aediliciae: nam et hae ab iurisdictione ueniunt. conuentionales sunt, quae ex conuentione reorum fiunt, quarum totidem genera sunt, quot paene
Abbreviated transcription (Latin):
rocuł .ł. Sicsi corneliꝰ fund̾
suo noĩe seie uiro eiꝰ. doti dediss.
nec de eo reddendo quiccxͣ cauis¬
tur. ut diuortio fcõ is fundus cor¬
melio redd̾et᷑ ñ puto diuortõ fcõ
uirũ uetante sela eũ fundũ cor¬
nelio ticio redditursi ẽẽ sicuti cũ
pactũ conuentũ nullũ int̾cessiss
diuortõ fcõ mulier iussit eũ fini¬
dũ cornelio reddi. Dem̃ añꝙͣ red¬
deretur uetuiss ne tuto redd̾et᷑.
set si añꝙͣ seia uetaret cornehio. eũ fũ¬
dũ redcliss. nͨ cãm habuiss existuran¬

Expanded text:
rum. Si, cum Cornelius fundum suum nomine Seiae uiro eius doti dedisset nec de eo reddendo quicquam cauisaciscerentur, ut diuortio facto is fundus Cornelio redderetur: non puto diuortio facto uirum uetante Seia eum fundum Cornelio tuto redditurum esse, sicuti si, cum pactum conuentum nullum intercessisset, diuortio facto mulier iussit eum fundum Cornelio reddi, deinde antequam redderetur, uetuisset, non tuto redderetur. sed si antequam Seia uetaret, Cornelio eum fundum reddidisset nec causam habuisset existiman
Abbreviated transcription (Latin):
Marc̃ .ł. Qui cetu cõu̾so turba se¬
dicõne ĩcendiũ fec̾it que hoĩẽm.
.d. m incluserit obsederit qͥ ue fece¬
rit quomunꝰ sepeliatur. quo magis
fumus diripiatur. distrahat᷑ qͥ ue ꝑ
uim sibi aliꝙ̃ obligau̾it. Nã eam
obligonẽ lex rescindit. ¶ Si de ui
creuit ut pͥus de ui q̃ratur qmͣ de
iure dnĩ siue possõnis qͥ uacantem
mulierẽ rapuit uł nuptã ultmo
supplicio punit᷑. et si pat̾ iniuriam
suam p̾cib exoratus remiserit

Expanded text:
m. qui coetu conuersu turba seditione incendium fecerit: quique hominem dolo malo incluserit obsederit: quiue fecerit, quo minus sepeliatur, quo magis funus diripiatur distrahatur: quiue per uim sibi aliquem obligauerit, nam eam obligationem lex rescindit. Si de ui etcreuit, ut prius de ui quaeratur quam de iure dominii siue possessionis. Qui uacantem mulierem rapuit uel nuptam, ultimo supplicio punitur et, si pater iniuriam suam precibus exoratus remiserit
Abbreviated transcription (Latin):
Nac̃ .ł. ¶ege iulia de ui pu᷑. tenet᷑
qr arma tela domui sue agro ue uł¬
in uillam p̾t̾ usũ ue natõnis uł itine¬
ris. uł nauigatõnis coegerit:
ue ei obuenerit.
seruos ue aut lib̾os hoĩes in arinis ha¬
buñt. ¶Eadem lege tenetur qͥ pu¬
bes cũ cela in puͦ . fuit in eadẽ cã sũt
qui pessimo exemplo cõuotata sedi¬
tione uillas expugnaun̾t. et cs̃i teliᷤᷤ
et armis bona rapu̾intur. Itẽ tene¬
tur qͥ ex incendro rapiũt aliquid p̃t̾
mat̾iam. p̃t̾ea punitur hꝰ legis pe¬
ꝑuim stuprau̾it. s qui incendio cum
gladio aut telo rapiendi tã fu̾it. ł
phibendi dnm res suas seruare eadẽ
netur qui hõib armaris possõrẽ
domo agro. uesuo aut naui sua. de

Expanded text:
num. Lege Iulia de ui publica tenetur, qui arma tela domi suae agroue in‹ue› uilla praeter usum uenationis uel itineris uel nauigationis coegerit. ue ei obueneri‹n›seruosue aut liberos homines in armis habuerint. Eadem lege tenetur, qui pubes cum telo in publico fuerit. In eadem causa sunt, qui pessimo exemplo conuocatu seditione uillas expugnauerint et cum telis et armis bona rapuerint. Item tenetur, qui ex incendio rapuerit aliquid praeter materiam. Praeterea punitur huius legis poemquam per uim stuprauerit. Sed et qui in incendio cum gladio aut telo rapiendi causa fuit uel prohibendi dominum res suas seruare, eadem netur, qui hominibus armatis possessorem domo agroue suo aut naui
Abbreviated transcription (Latin):
Ripħ .ł. Si is qui ius anuloꝵ a¬
aureoꝵ inpetrauit adulfiũ cõmisit
in prõni uxorem. an in prõnam
suam. aut in eiꝰ uxorẽ eam ue cuiꝰ
lib̾tus patͥs aut matris filii filie ue
sint. aut ut libertus puniri debeat
⁊ si dephensus sit ĩ adult̾io aũ ĩ pu¬
ne occidatur. et mag̃̾ subiciendum

Expanded text:
ionum Si is, qui ius anulorum impetravit, adulterium commisit in patroni uxorem aut in patronam suam, aut in eius eive, cuius libertus patris aut matris, filii filiaeve fuit: an ut libertus puniri debeat? et si deprehensus sit in adulterio, an impune occidatur? et magis probo subiciendum
Abbreviated transcription (Latin):
slam si utiq crimen adult̾ii ꝙ mulie¬
ri obicitur infanti p̃iudicat cũ possit
et alia adult̾a ee̾. ⁊ inꝑubes defuctũ
prẽm hui̾sse. ¶Uolenti mͥ ream ad¬
ult̾ii postulare eamq post adult̾ium
tmonio s̃ quo adult̾iũ dicit᷑ ẽẽ ꝯmi¬
ssũ ñ posse mulierẽ ream adult̾ii fie¬
ri.s nec adult̾iũ int̾im agusare pꝰse.¬

Expanded text:
nam non utique crimen adulterii, quod mulieri obicitur, infanti praeiudicat, cum possit et illa adultera esse et impubes defunctum patrem habuisse. Uolenti mihi ream adulterii ptrimonio, in quo adulterium dicitur esse commissum, non posse mulierem ream adulterii fieri: sed nec adult
Abbreviated transcription (Latin):
accusari ex adulterio. co ꝙ ĩmaino¬
s q̃i sponsa pot̾it accusari ex res¬
cripto diui seueri ꝙ supͣ relatũ
est. S si qua repudiata moxꝰ redut
accusari possit. ⁊ puto non posse ab
oleuit enĩ pͥoris mͦmͦis delicta re¬
ducendo eam. idẽ dicendũ est si stu¬
pri uelit accusare eam ꝙͣ postea
duxit uxorem. Sero enĩ accusat
mores quos uxorẽ ducendo ꝓbaue

Expanded text:
accusari ex eo adulterio, quod anaccusari ex eo adulterio, quod ansi sponsa poterit accusari ex rescripto divi Severi, quod supra relatum est. Sed et si qua repudiata, mox reductaccusari possit. et puto noleuit enim prioris matrimonii delicta reducendo eam. Idem dicendum est, si stupri uelit accusare eam quam postea duxit uxorem: sero enim accusat mores, quos uxorem ducendo probau
Abbreviated transcription (Latin):
mulier cũ qua incestũ ꝯmissũ est
nei posse. ¶Iudex adult̾ii añ ocu¬
los hrẽ d. et inciuirere an maritꝰ
pudice uiuens mulieri qͦ bonos
mores colendi auctor fu̾it ꝑ mictuũ
exigat ꝙͣ ipe non exhibeat q̃ res
pot̾. ⁊̃ uirũ dampnare non rem ob
ꝯpensatõnẽ mutui c̾minis int̃ utͦs
comunicare. ¶Siqͥs uxorẽ uelit
accusare. dicãq eam adict̾iũ omi¬
sisse. añqmͣ sibi nuberet iure uiri
ꝯiunctioni pat̃ postea ꝯsensit. Si
qͥs plane uxorẽ suam cũ ap̃ hosteᷤ
eẽt̃ adult̾iũ amisisse arguat benig¬
niꝰ dicetur posse eũ accusare iure
uiri. s ista demũ adult̾iũ maritꝰ
uindicãbit silũ ostiũ passa ñ ẽet
cetm̃ qui uim patiturꝰ ñ est ĩ ea
cã ut adult̾ii uł stupri damp¬
netur. ¶Si minor .xii. annis
in domo deducta adultiũ ꝯmise¬
rit. mox ap̃. eũ etatẽ excesserit
ceꝑitq ẽẽ uxor ñ pot̾it iure uiri

Expanded text:
mulier, cum qua incestum commissum est, mulier, cum qua incestum commissum est, nei posse. Iudex adulterii ante oculos habere debet et inquirere, an maritus pudice uiuens mulieri quoque bonos mores colendi auctor fuerit: periniquexigat, quam ipse non exhibeat: quae res potest et uirum damnare, non rem ob compensationem mutui criminis inter utrosque communicare. Si quis uxorem suam uelit accusare dicatque eam adsisse antequam sibi nuberet, iure viri s, cuius coniunctioni pater postea concessit. Si quis plane uxorem suam, cum apud hostes esset, adulterium commisisse arguat, benignius dicetur posse eum accusare iure viri: sed ita demum adulterium maritus vindicabit, si vim hostium passa non est: ceterum quae vim patitur, non est in ea causa, ut adulterii vel stupri damnetur. Si minor duodecim annis in domum deducta adulterium commiserit, mox apud eum aetatem excesserit coeperitque esse uxor, non poterit iure viri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ legẽ iuł. hiꝰ uxorem retin̾e ꝓhibe¬
aris non uideri cãm te dissidii p̾stitis¬
se palã est. qr̃ ita is tractabitur. qr̃
culpa mulieris fcõ diuartio.
lp̃ .ł. Hec u̾ba legis. ne quis post¬
hoc stuprũ adult̾iũ fcõ sciens .d.m. et
ad eũ qui suasit. et ad eũ qͥ stuprum
t̾ĩo cõcubina tm̃ fu̾it. iure qͥdẽ ma¬
riti actusare eam ñ pot̾it q̃ uxor ñ
fuit ũe tñ extranei accus atõnem
instituere ñ ꝓhibet᷑ si mͤ ea sit que
ĩ cõcubinatu se dando matͦne nomẽ
ñ amisit ut puta q̃ proni ꝯcubina
fuit. plane sũ iusta uxor fuit. seu ĩeꝰ¬
ta accusatõnẽ institu̾e uir pet̾it. Nã
et sextus cecilius ait hec lex ad om
affert. nͨ .N. soli inquid attrides uxo¬
pͥ maritus adultiũ uindicare que
uulgaris fuit. qmͣuis si uidua ẽẽ.¬
⁊ impune in eam stuprũ ꝯmut̾et᷑.
¶Diuiis seu̾s ⁊ ant̃ rescripserunt
⁊̃ in sponsa. hoc idẽ uindicand. qr¬
m̾mnii ꝑmitiitur. S et si ea sit in¬

Expanded text:
 huiusmodi uxorem retinere prohibearis, non uideri causam te discidii praestitisse palam est. quare ita ius tractabitur quasi culpa mulieris facto diuortio.lteriis Haec verba legis "ne quis posthac stuprum adulterium facito sciens dolo malo" et ad eum, qui suasit, et ad eum, qui stupruterio, concubina tamen fuit, iure quidem mariti accusare eam non poterit, quae uxor non fuit, iure tamen extranei accusationem instituere non prohibebitur, si modo ea sit, quae in concubinatu‹m› se dando matronae nomen non amisit, ut puta quae patroni concubina fuit. Plane siue iusta uxor fuit siue iniusta, accusationem instituere uir poterit: nam et Sextus Caecilius ait, haec lex ad omnadfert: nec enim soli, inquit, Atridae uxopotest maritus adulterium uindicare, quae uolgaris fuerit, quamuis, si uidua esset, impune in ea stuprum committeretur. Diui Seuerus et Antoninus rescripserunt etiam in sponsa hoc idem uindicandpermittitur. Sed et si ea sit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥori sibi desponsata puella a patre
in m̃m̾. alii fu̾it tradita. ¶ Defũc¬
to marito adult̾ii rea mulier postu¬
latur q̃ pp̃ inpub̾em filiũ uult dela¬
tionẽ ab accusatore impetrare. an

Expanded text:
ori sibi desponsa puella a patre in matrimonium alii fuerit tradita. Defuncto marito adulterii rea mulier postulatur, quae propter impuberem filium vult dilationem ab accusatore impetrare: an
Abbreviated transcription (Latin):
oportet auri.¶Quod quis suono¬
mine excerce ꝓħĩbetur id nec per
subiectam ꝑsonam agere debet. ⁊¬
Ideo si decurio subiectis abioꝵ nõib¬
p̃dia .p. colat. quem decurionibus
conduce̾ nõ licet. scd̃m legẽ usurpa¬
ta reuotentur. ¶ Q de frum̃taria.
ratione in aliũ usum ou̾sum ẽ. suas
cãetũ incremento debito restituat᷑
nis q̃rela. ratio tñ administratõis
non d. S debitores quos ex eadẽ
causa ħt̃ absolutionẽ per p̃sidem
ꝓuincie compellantur. ¶Ad fru¬
mẽti cõꝑatõnẽ pecunia data resti¬
tui ciuitati Spensarii in erogata
debet sinã frumentaria petunia
in alios usus qmͣ quib destinata e.
conu̾sa fu̾it. ueluti in opus pu bal

Expanded text:
oportet. Quod quis suo nomine exercere prohibetur, id nec per subiectam personam agere debet. et ideo si decurio subiectis aliorum nomia colat, quae decurionibus conducere non licet, secundum legem usurpata revocentur. Quod de frumentaria ratione in alium usum conversum est, sua causa cum incremento debito restituatur: nis est querella. ratio tamen administrationis non debet: sed debitores, quos ex eadem causa habet, ad solutionem per praesidem provinciae compellantur. Ad frumenti comparationem pecuniam datam restitui civitati, non compensari in erogata debet. sin autem frumentaria pecunia in alios usus, quam quibus destinata est, conversa fuerit, veluti in opus bal
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. R̾ Eudem pluros legõnes
susciꝑe prohibitũ noti est. p̃t̾ea
s ⁊ sumptus. et itin̾is cõpendium
subeat. ¶ Ante legatõnẽ susce¬
ptam si cui neg̃m moueatur. ẽt
abseris defendi d. suscepta lega.¬
tione ñ nisi ĩiuncto mun̾e fũgatͤ¬
omp̃. ł. Siquis legatũ hostiũ
pulsasset ccͣ ius gentium id ꝙ com
eis inductum sit. Rsum ẽ liberos
eos ẽe manere id .Riure gentiũ
conuenit ẽẽ ita eũ qui legatũ pł¬
sasset.⁊ qui intus mutiꝰ dedi hos¬
tib quoꝵ erant legati utilius est
red̾e quem hostes si non recepisset
q̃situm est an ciuis romanus ma¬
neat quibuslam existimantib
manere alius contͣ ꝙͣqmͣ semel
poꝑulus iussiss decli ex ciuita¬
te inpulisse iudentur sicut face¬
ret cum aqua ⁊ igͥ int̾diceret
in qua snĩa uidetur publius i¬
mutius fugise qd̾o aũ mayline
q̃situm est in hostilio mancino. Ia
tutini sibi deditũ ñ acceperũt. de qͦ
tñ lex postea lata est ut eẽt cuus

Expanded text:
larum Eundem plures legationes suscipere prohibitum non est praeterea, si et sumptus et itineris compendium suadeat. Ante legationem susceptam si cui negotium moveatur, etiam absens defendi debet: suscepta legatione non nisi iniuncto munere fungatm Si quis legatum hostium pulsasset, contra ius gentium id commiseis indictum sit, responsum est liberos eos manere: id enim iuri gentium convenit esse. itaqulsasset, Quintus Mucius dedi hostibus, quorum erant legati, solitus est respondere. quem hostes si non recepissent, quaesitum est, an ciuis Romanus maneret: quibusdam existimantibus manere, aliis contra, quia quem semel populus iussisset dedi, ex ciuitate expulsisse uideretur, sicut faceret, cum aqua et igni interdiceret. in qua sententia uidetur Publius Mucius fuisse. id autem maxime quaesitum est in Hostilio Mancino, quem Numantini sibi deditum non acceperunt: de quo tamen lex postea lata est, ut esset ciuis
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ne cõmodoꝵ cõmoda ⁊ usure usu¬
rarum incrementũ faciant ¶ Gra¬
ui estimatõnẽ ꝑ iniuriã post emptõ¬
¶Si eo temꝑs quo noiãtus ẽ. p̃doneꝰ
postea lapsus facultatib dampnũ
debitis rei .p. dederit.qi fortaitus
p̃stare debet. ¶Ius rei .p. pacco n¬

Expanded text:
ne commodorum commoda et usurae usurarum incrementum faciant. Grani aestimationem per iniuriam post emptioSi eo tempore, quo nominatus est, idoneus, postea lapsus facultatibus damnum debitis rei publicae dederit: quia fortuitos estare debet. Ius rei publicae pacto
Abbreviated transcription (Latin):
lũ dnĩa reuocant᷑. um ⁊̃ actiones
ut restituant. et adu̾sus eos quibꝰ
actio competit ut actiones cedat
ꝓinde si int̾posuerit qͥs ꝑsonã ticis
ut ei fundator res tradat actionẽ
mandati cedere d ergo. ⁊ si frauda¬
tor ꝓ filia sua docẽ decliss scienti fr¬
audari creclitores filia ten̾et᷑ ut ce¬
dat actõnẽ de dote adu̾sus mari¬
tum.
si sciret se soluendo non ẽẽ lib̾ta¬
tes ded̾it testõ. deinde dimisso ti¬
serit lib̾tates date rate ẽe debẽt.
⁊ si hereditas soluendo non sit
qr ut libertates rescindant᷑ utrũ:

Expanded text:
lum dominia reuocantur, uerum etiam actiones ut restitua‹n›t, et aduersus eos, quibus actio competit, ut actione cedant. proinde si interposuerit quis personam Titii, ut ei fraudator res tradat, actione mandati cedere debet. ergo et si fraudator pro filia sua dotem dedisset scient‹e› fraudari creditores, filia tenetur, ut cedat actione de dote aduersus maritum.et sciret se soluendo non esse, libertates dederit testamento, deinde dimisso Tiserit: libertates datae ratae esse debent, etsi hereditas soluendo non sit, quia, libertates ut rescin
Abbreviated transcription (Latin):
art᷑. łRes que in controu̾sia st̃
ñ debent a procuratore cesaris ñ dis¬
trahi. s differenda est eoꝵ uendi
rede purgare ĩnocentiã mortui dis
autẽ p̾ignori distrah̾e ꝓcurator po¬
test. s si alii ante res obligate sũt
iure pignoris non d ꝓcurator
ius creditoriũ led̾e. s siqͥuid sr̃fluũ
ẽ iure ꝑmittiturꝰ ꝓcuratori uend̾e
ea lege ut̾ ⁊̃ pͥmis c̾ditorib p̃ceden¬
tib sat̾fiat ⁊ sqͥuid suꝑfluũ fiscoe
creditori pͥuato fu̾it ꝓbatũ ex solui
Lites donatas se nõ susciꝑe diuꝰ
pius rescͥpsit licet bona relictur̃
se quis ꝓfiteatur uł ꝑtẽ bonoꝵ
datam non susciꝑe. ⁊ adie̾cit. ⁊ illũ d¬
dignũ fuisse puniri ꝓtam turpi:
tãq inuidioso com̃to ⁊ nicħ durlim¬
ctͣ ẽẽ uidebatur in ultͦ uenientẽ pe¬
nam statũe. ¶Sit̃ nũciare cãm
nemo cogr̃ ita sib̃m arbitͥũ desis¬
tendi ei ñ datur qui detulit ⁊ ita
cripserunt delatorẽ audiendũ uo¬

Expanded text:
.Res, quae in controuersia sunt, non debent a procuratore Caesaris distrahi, sed differenda est eorum uendrede purgare innocentiam mortui, disautem nexas pignori distrahere procuratores possunt. sed si ante alii res obligatae sunt iure pignoris, non debet procurator ius creditorum laedere: sed si quidem superfluum est in re, permittitur procuratori uendere ea lege, ut inprimis creditoribus praecedentibus satisfiat et si quid superfluum est, fisco creditori priuato fuerit probatum, exsolui Lites donatas se non suscipere divus Pius rescripsit, licet bona relicturum se quis profiteatur: vel partem bonorum donatam non suscipere. et adiecit et illum dignum fuisse puniri pro tam turpi tamque invidioso commento, et nisi durum esse videbatur in ultro venientem poenam statuere. Sicut nuntiare causam nemo cogitur, ita liberum arbitrium desistendi ei non datur qui detulit: et itcripserunt delatorem audiendum vo
Abbreviated transcription (Latin):
Saut. ł Ticius qͥ mͥ subpignorib
pecuniam debebat cũ ess fisci debitõr
soluit mͥ q̃ debebat. postea fiscus iu¬
re suo usus abstulit mͥ ꝑecuniã q̃re¬
fiscus abstulit ñ cõpet̾e pignoris
lib̾ationem. n differentiam admit¬
tendam ẽẽ existimo int̾e̾e putand̃
id ipm̃ ꝑ solutũ ẽ aut tm̃dem repe¬
tatur.

Expanded text:
onum.Titius, qui mihi sub pignoribus pecuniam debebat, cum esset fisci debitor, soluit mihi quae debebat: postea fiscus iure suo usus abstulit mihi pecuniam. quaerefiscus abstulit, non competere pignorum liberationem. neque differentiam admittendam esse existimo interesse putantium, id ipsum quod solutum est an tantundem repetatur.
Abbreviated transcription (Latin):
utiq cã ad huic illiꝰ debiti ꝑse¬
cutis. Nam eꝰ solutõne lib̾abit
reũ ꝓmittendi ab obligõne in cł pro
reo fideiusserat. et non citulus actio¬
nis. s debiti cã respicienda ẽ. licet. N
is cutor qui fid̾russor hc̃ ap̃. pupillũ

Expanded text:
 debiti persecutio, nam eius solutione liberavit reum promittendi obligatione, in quam pro eo fideiusserat, et non titulus actionis, sed debiti causa respicienda est. licet enim is tutor, qui fideiussor apud pupillu
Abbreviated transcription (Latin):
sores uberato reo transactione.
ex̃ fideiussoria cã obligatus erit.
noĩe eo tenebitur. It̾ heres eius
qr cũ eo obtutelã. ñ ex fideuissio¬
ne agitur ⁊ qmͣuis non ut fid̾nor¬

Expanded text:
sores liberato reo transactione. ex fideiussoria causa obligatus erat, eo nomine tenebitur, item heres eius, quia cum eo ob tutelam, non ex fideiussione agitur. et quamvis non quasi fid
Abbreviated transcription (Latin):
dem .l. Seriuis comunis sic
omniũ est. ñ q̃ĩ singłoꝵ totus.
s pro partib utiq in diuisis. ut
itellectu mag̃ partes hãnt ꝙͣ¬
corꝑe. ⁊ Id̾o siquid stipulat᷑. uel
Licet autẽ ei noĩ̾atĩ alicui ex do¬
minis stipulari. ł traditã rẽ ac¬
ciꝑe. ut ei soli adquirat. Set
si᷑ noĩatim dño stipuletur. set
iuissu uniꝰ dñoꝵ hoc iure uri¬
murꝰ.ut soli ei adquirat cuiꝰ
iussu scipulatus est.
tebat.⁊ ꝑ tradicionẽ accipr᷑do
uł deponendo. cõmodando q pꝰ¬
se soli ei ad quiri qui iussit q̃
sentennia. ⁊ cassii ⁊ sabini dici

Expanded text:
m. Seruus communis sic omnium est non quasi singulorum totus, sed pro partibus utique indiuisis, ut intellectu magis partes habeant corpore: et ideo si quid stipulatur vel licet autem ei et nominatim alicui ex dominis stipulari vel traditam rem accipere, ut ei soli adquirat. sed si non nominatim domino stipuletur, sed iussu unius dominorum, hoc iure utimur, ut soli ei adquirat, cuius iussu stipulatus est. cebat et per traditionem accipiendo vel deponendo commodandoque posse soli ei adquiri, qui iussit: quae sententia et Cassii et Sabini dici
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩca totũ eius adquiraturꝰ
idem puta ⁊ si nõiatim eis sti
ꝓ dominiti eum portõnib
non pro uirilib adquirerez
¶Si seruus cõmunis ab uno
ex sociis stipulatus sit si qͥdẽ
noĩatim alteroi socio. ei soli de¬
betur. Sin autẽ sñ ulla adiec¬
tione pure stipalatiss sit reliqͣs
ꝑtes seriuis cet̾is sociis p̃ter

Expanded text:
nica totum eis adquiratur. idem puto et si nominatim eis stippro dominicis eum portionibus, non pro uirilibus adquirere. Si seruus communis ab uno ex sociis stipulatus sit, si quidem nominatim alteri socio, ei soli debetur: sin autem sine ulla adiectione pure stipulatus sit, reliquas partes i‹s› seruus ceteris sociis praeter
Abbreviated transcription (Latin):
noĩatim alteri ex dñis stipulet᷑
uni tr̃ soli ad quirere eũ uillano
ꝑlacuit.ut puta siquid forte sti¬
puletur ꝙ utriq ad quiri ñ pot̃
ueluti si ad seruitutẽ ad fund̾
cornelianũ stipulatus ÷. ꝙꝑ fim¬
dus sempnii erat. alterius ex
orem ducturus sit.⁊ huic ẜuo do ᷤ¬
ꝓmictaturꝰ.
lp̃ .ł. Item si seru̾ duoꝵ ti¬
cħ ⁊ mẽnii hominẽ qui ticii e¬
rat stipulatus fũĩt. ei soli ad¬
quirit. cuiꝰ non fu̾it. S a si sti¬
pulatus sit stichũ sic.⁊ menio
⁊ ticio dare spondes. totũ eum
menio adquirit.ꝙ. ir̃ alt̾i ex do¬
minis adquirere non potest.
id ad eũ ꝙ ad obligationẽ ad¬
mittitur ꝑtinet. at si cum
duos dños. seruus haberet.sti¬
pulatus fu̾it illi aut illi dñis
suis q̃sitũ est. an sic ꝯstet scip¬
ulatio. cassius inutilẽ stipulati¬
onem scripsit. ⁊ Iulianus cassii
sententiã probat᷑. eoq iure uti¬
mur.

Expanded text:
nominatim alteri ex dominis stipularetur, ei tamen soli adquirere eum Iuliano placuit: ut puta si quid forte stipuletur, quod utrique adquiri non potest. veluti servitutem ad fundum Cornelianum stipulatus est, qui fundus Sempronii erat alterius ex orem ducturus sit et huic servo dos promittatur.Sabinum Item si servus duorum Titii et Maevii hominem, qui Titii erat, stipulatus fuerit, ei soli adquirit, cuius non fuit. sed si stipulatus sit Stichum sibi et "Maevio et Titio dari spondes?", totum eum Maevio adquirit: quod enim alteri ex dominis adquirere non potest, id ad eum, qui ad obligationem admittitur, pertinet. Si, cum duos dominos servus haberet, stipulatus fuerit illi aut illi dominis suis, quaesitum est, an consistat stipulatio. Cassius inutilem esse stipulationem scripsit et Iulianus Cassii sententiam probat eoque iure utimur.
Abbreviated transcription (Latin):
it. si quis igit᷑ suã rẽ rapu̾it. ui qͥd̾
bonoꝵ raptoꝵ  tenebitur. s aliter
mulctabitur. S et siquis fugiti¬
uum suũ quem bona fide aliqͥs
possidebat rapuit. eq hac actione
ñ tenebitur. s qr rem suam aufert
quid ergo sibi obligatã debebit te¬
neri. ¶ Ui uonoꝵ raptoꝵ accionẽ
impuberẽ qui doli mali capaxꝰ ñ
est. ñ dabitur nͥ seruus eiꝰ. ꝑ fami¬
lie eiꝰ admisisse ꝓponatur. ⁊ serui
⁊ familie noĩc noxali ui bõꝵ rap¬
toꝵ accione tenetur. ¶Si pub¬
licanꝰ petus meũ adduxĩt. dũtax
at ccͣ legem uectigalis alicp a me
eo ui bonoꝵ raptoꝵ non posse la¬
beo ait. Sane si dolo caret. si tñ
id̾o inclusit ne pascatur. et ut fa¬
abductũ pecus incluserit᷑. quis
in bonis sit siue non sit. S tm̃ exꝰ
bonis sit. locũ hec accio habebit
quare siue res comodara sit siue
locata. sũ ⁊̃ pignorata ꝓponatur
siue deposita ap̃ me. sicut int̾sit
mea eam ñ auferri. sue bona fi¬

Expanded text:
apuit, ui quidem bonorum raptorum non tenebitur, sed aliter multabitur. sed et si quis fugitiuum suum, quem bona fide aliquis possidebat, rapuit, aeque hac actione non tenebitur, quia rem suam aufert. quid ergo, si sibi obligatam? debebit teneri. Ui bonorum raptorum actio in impuberem, qui doli mali capax non est, non dabitur: nisi seruus ipsius uel familia eius admisisse proponantur, et serui et familiae nomine noxali ui bonorum raptorum actione tenetur. Si publicanus pecus meum abduxerit, dum putat contra legem uectigalis aliquid a me eo ui bonorum raptorum non posse Labeo ait: sane dolo caret: si tamen ideo inclusit, ne pascatur et ut faabductum pecus incluserit quis, uin bonis sit siue non sit, si tamen ex bonis sit, locum haec actio habebit. quare siue commodata res sit siue locata siue etiam pignerata proponatur siue deposita apud me sic, ut intersit mea eam non auferri, siue bona fi
Abbreviated transcription (Latin):
nem. dicet as. at qͥn obrem depo¬
sitam furti actionẽ. non hñis. s
id̾o addita. sic ut int̾sit nr̃a. nõ
ẽẽ raptam. Nam ⁊ furti actionẽ
hõ si in re deposita. culpã quoq
mercedem acceͥpi utiliꝰ dicendum
ẽ. Et si cess accio furti ob rẽ depo¬
sitam ẽẽ tr̃ain bonoꝵ raptorũ
actionẽ. qr ñ minima differenti¬
a est int̾ eũ gui clam fecit. et eum
qui rapũit cũ ille celet suũ delic
admittat. Siquis igitur int̾ ẽe
sua. uł modice docebit. d hr̃e ĩ bo¬
noꝵ raptoꝵ accõnẽ. ¶ Si fugi¬
tiuus meus qͣsdam res instruendi
sui cã emerit. heeq rapte sint
qr in bonis meis hee st̃. R̾sũ esb

Expanded text:
nem. dicet aliquis: adquin ob rem depositam furti actionem non habemus. sed ideo addidi 'si intersit nostra non esse raptam': nam et furti actionem habeo, si in re deposita culpam quoque mercedem accepi. Utilius dicendum est et si cesset actio furti ob rem depositam, esse tamen ui bonorum raptorum actionem, quia non minima differentia est inter eum qui clam facit et eum qui rapit, cum  publicum admittat. si quis igitur interesse sua vel modice docebit, debet habere vi bonorum raptorum actionem. Si fugitivus meus quasdam res instruendi sui causa emerit eaeque raptae sint, quia in bonis meis hae sunt res, possum
Abbreviated transcription (Latin):
non puto clam destina contineri.
s eaque uiolentia ꝑmixta sunt:¬
¶ Et tum quis recte diffiniet si qui¬
dem solus admuisit ñ ui non con¬
tineri hoc eclc̃o. et siquid hoĩbus¬
hõib coactis. ⁊̃. si sñ ui. dũ mͦ dolo
sit admissũ. Ad hoc ecłcm spectare
Cet̾ma n fuiti accio. n legis aqͥbie cõ
tribute s̃. in hoc edco. licet intdtm̃
cões sit cũ hoc edicto. Nam iuł. scrib̾.
eũ qui ui rapͥit furem e̾e in ꝓpͥiorẽ.
⁊ siquid dampni coactis homĩbus
lemꝰ ⁊ si mares ex bonis rapta
sit. ¶ Si quis non hoĩes ip̃e co¬
egerit. s int̾ ooactos ip̃e fuerit. ⁊
quid aut raprit. aut dampnum
ded̾it. has actione tenetur. s utẽ

Expanded text:
non puto clandestina, sed ea, non puto clandestina, sed ea, quae uiolentia permixta sunt. etiam quis recte definiet, si quid solus admiserit quis non ui, non contineri hoc edicto, et si quid hominibus coactis, etiamsi sine ui, dummodo dolo sit admissum, ad hoc edictum spectare. Ceterum neque furti actio neque legis Aquiliae con tributae sunt in hoc edicto, licet interdum communes sint cum hoc edicto: nam Iulianus scribit eum qui ui rapit furem esse improbiorem, et si quid damni coactis hominibus iemus: etiam si una res ex bonis rapta sit. Si quis non homines ipse coegerit, sed inter coactos ipse fuerit et quid aut rapuerit aut damni dederit, hac acti
Abbreviated transcription (Latin):
inus tũ denegandã accionem.
eligentib priuatã ꝑsetatio
ad hoc ip̃m homines colligit
armatos ut dampnũ det bo¬
na ue rapiat. Siue igit᷑ ipẽ qͥsco¬
gar homines. siue ab alio coactis
utitur ad rapiendũ. dolo .m. fac̃e
indctur. ¶ Hoĩes coactos acciꝑe
debemus ad hoc coactos ut dam¬
pnum daretur.n aditur qͣles
hoĩes. qualescũ ÷ siue liberos sine
seruos. S et si unus homo coactꝰ
sit. ad huc dicemus hoĩes natos
coactos. ¶Itẽ si ꝓponas solam
dampnũ dedisse. non puto defio̾e̾
u̾ba. ¶ Hoc enĩ quidẽ ait hoĩ¬
ut siue solus sic fecerit uim. sui¬
ĩ homĩb coactis uł armats. uel
in ermib hoc edcõ teneaturꝰ.¬
¶ Dolr mali mentio hic. et uim
in sc ht̃. Nam qui uim facit dolo
m facit. ñ tñ qui dolo .M. facit.
utiq et nim facit. ita dolu. habet
in se.⁊ iñ ⁊ sine ui.siquid callide
admissũ eso eq̃ continebitur. ¶Dã¬
pni p̃tor inquid. oĩa ergo dam̃p¬
ua continz. et clam destina. s

Expanded text:
esse denegandam actionem eligentibus priuatam persecutionad hoc ipsum homines colligit armatos, ut damnum det bonaue rapiat. S‹i›ue igitur ipse quis cogat homines siue ab alio coactis utitur ad rapiendum, dolo malo facere uidetur. Homines coactos accipere debemus ad hoc coactos, ut damnum daretur. Neque additur, quales homines: qualescumque siue liberos siue seruos. Sed et si unus homo coactus sit, adhuc dicemus homines coactos. Item si proponas solum damnum dedisse, non puto deficere uerba: hoc enim, quod ait 'homint siue solus uim fecerit  hominibus coactis uel armatis uel inermibus hoc edicto teneatur. Doli mali mentio hic et uim in se habet. nam qui uim facit, dolo malo fecit, non tamen qui dolo malo facit, utique et ui facit. ita dolus habet in se et uim: et sine ui si quid callide admissum est, aeque continebitur. 'Damni' praetor inquit: omnia ergo damna continet et clandestina. sed
Abbreviated transcription (Latin):
m. hõĩb a reo coattis dampnum
datũ sit. uł raptũ. an uo̾ dolo. in.
ixi uaptũ uł dampnũ. datũ sit:
ħ contineãtur. et cexͦdactis ab alio da¬
tũ dampnũ sit. ut ⁊ hiis qui coͤgit
et is qui coattus est contineri uide¬
aturꝰ. ¶ In hac actione uitͣ annũ
utilẽ uerum p̃ciũ rei quadruplat᷑¬
ilie nose cõpetit. ñ nm̃posita necc̃i¬
tate ostendi qui sut ex familia hoĩ¬
nes qui rapuerunt. uł. t̃. dampnũ
dederunt. ¶ familie aũ appło ser¬
uos continz. hoc est eos qͥ in mĩs¬
terio sit. ⁊̃si liberi ẽẽ ꝓponantur
uꝑ alieni bona fide nob̾ seruienteᷤ.
¶Hac actione non puto posse aucto¬
re singłoꝵ seruoꝵ. noc̃e ag̾e̾ adu̾su ᷤᷤ¬

Expanded text:
 hominibus a reo coactis damnum datum sit uel raptum, an uero quod dolo malo rei raptum uel damnum datum sit, haec contineantur et quod ex coactis ab alio damnum datum sit, ut et is qui coegit et is qui coactus est contineri uideatur. In hac actione intra annum utilem uerum pretium rei quadruplatiliae nomine competit, non imposita necessitate ostendendi, qui sunt ex familia homines qui rapuerunt uel etiam damnum dederunt. familiae autem appellatio seruos continet, hoc est eos, qui in ministerio sunt, etiamsi liberi esse proponantur uel alieni bona fide nobis seruientes. Hac actione non puto posse actorem singulorum seruorum nomine agere aduersu
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros succ̃ores non dabiturꝰ
qr penalis accio in eoꝰ ñ datur̾
at tm̃ in id ꝙ locupletiores fc̃i
sut̃ dari debent uideamus. et
ego puto id̾o p̾torem ñ eẽ pol¬
licitũ in heredes. in id ꝙͣ ad eos

Expanded text:
non dabitur, quia poenalis actio in eos non datur. an tamen in id, quod locupletiores facti sunt, dari debeat, uideamus. et ego puto ideo praetorem non esse pollicitum in heredes in id quod ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
amplius in ea est consequatur.
M homĩb coactis dampni quid
scm̃ ẽẽ dicetur. siue cuiꝰ bonai
rapta ẽẽ dicentur in eũ qͥ fecisse
dabo. Si seruus fetisse dicetur
in dñri iudiciũ noxale dabo.
passũ docere possit puͣ. iudicio

Expanded text:
amplius in ea est consequatur. malo hominibus coactis damni quid factum esse dicetur sive cuius bona rapta esse dicentur, in eum, qui id fecisse dabo. item si seruus fecisse dicetur, in dominum iudicium noxale dabo'.passum docere possit, publico iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł. Suꝑfĩciarias edes ap¬
pellamus a in cõclucto loco posite
sũt quarũ ꝓpͥetas ⁊ ciuili ⁊ natu¬
actu pͥuato. quo deagͥ. uł uiahoc
anno nͨ ui nͨ clam. nͨ p̃cario ab illo
usus es quominꝰ ita utaris uim
fieri ueto. ¶ Hoc int̾tlictũ ꝓhi¬
bitoriũ ẽ ꝑtinens ad tuendas tm̃
interclicto p̃tor ñ ingͥrit utrum
hũit iure seruitutẽ impositam
an non. S hoc tm̃. an itin̾e actu¬
ꝙ anno hõc usus sit non ui. nõ
clam. non p̾cario. ⁊ tueturꝰ eũ lic
eo tp̃ir quo int̾clt̃m redelr᷑ usus
non sit. siũ igitur hisit uis cue

Expanded text:
ale.Superficiarias aedes appellamus, quae in conducto solo positae sunt: quarum proprietas et ciuili et natuactuque priuato, quo de agitur, uel uia hoc anno nec ui nec clam nec precario ab illo usus e‹s›, quo minus ita utaris, uim fieri ueto'.Hoc interdictum prohibitorium est, pertinens ad tuendas rustinterdicto praetor non inquirit, utrum habuit iure seruitutem impositam an non, sed hoc tantum, an itinere actuque hoc anno usus sit non ui non clam non precario, et tuetur eum, licet eo tempore, quo interdictum redditur, usus non sit. siue igitur
Abbreviated transcription (Latin):
mart̃. ꝓbat. ¶Pͥterea ⁊ alis
casib int̾clictũ repetita die cõ¬
petit ex quib quis in integnĩ
restitutõneꝰ inpetrare solet. ¶ p̃¬
terea sciendum ẽ si dilatõne da¬
ta adu̾sario futurum est. ut cã
int̾clicti mei deterior fiat eqͥssi¬
mũ ẽẽ repetita die reddi inf̾rlcm̃.
¶Si tibi fundũ p̃cario cõcesse¬
ro cui uia debebatur. deinde
tua dño fundi p̃cario rogau̾is
ut ⁊ hcͣ. uia ad eũ fundũ utaris.
an noceat tibi exceptõ si adu̾sus
eũ uelis int̾dicere a quo p̃cario ui¬
am rogasti. ⁊ magis ẽ ut noce
siego tibi fundum precario dedero
cui uia debebatur. et tu rogaũs
gor. Quotiens enĩ colonꝰ m̃s aut
is cui p̃cario fundũ decli. uia uti¬
tur. ego ire intelligor. pp̃ tꝑ et
recte dico itin̾e me usum. q̃ rõ
inquid efficit ut si ego uiam
ded̾o qmͣuis hac mente ieris
nio tua s mea q̃renda est tu tñ
credo pot̾ĩs in t̾clicto uti. ⁊ si deħ
nicħ scribat Iulianus. ¶ Sicͥs

Expanded text:
terea et aliis casibus interdictum repetita die competit, ex quibus in integrum quis restitutionem impetrare solet. Praeterea sciendum est, si dilatione data adversario futurum est, ut causa interdicti mei deterior fiat, aequissimum esse repetita die reddi interdictum. Si tibi fundum precario concessero, cui via debebatur, deinde tu a domino fundi precario rogaveris, ut ea via ad eum fundum utaris: an noceat tibi exceptio, si adversus eum velis intam rogasti? et magis est, ut noceaenim, si ego tibi fundum precario dedero, cui uia debebatur, et tu rogaueris ere intellegor: quotiens enim colonus meus aut is, cui precario fundum dedi, uia utitur, ego ire intellegor, propter quod et recte dico me itinere usum. quae ratio, inquit, efficit, ut et, si ego uiam dedero, quamuis hac mente ieris, nio tua, sed mea quaerenda est. tu tamen, credo, poteris interdicto uti, etsi de hoc nihil scribat Iulianus.Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
iudetur trinere. uł actu uł uia¬
hec ira pedius scribit ⁊ adicit ⁊̃¬
si ignorauĩt cuiꝰ fundus ẽẽt ꝑ
ꝙ iret recin̾e eũ seruitutẽ. Si qͥs
autẽ eũ putaret fundũ ad se ꝑti¬
nere suo noĩe iter fecit. Amicus
meus utiq fecit sibi ñ mͥ inter¬
dictũ adquisissẽ intelłi᷑. ¶ Siqͥs¬

Expanded text:
idetur itinere uel actu uel uiahaec ita Pedius scribit et adicit etiamsi ignorauit, cuius fundus esset, per quem iret, retinere eum seruitutem.Si quis autem, cum putaret fundum ad se pertinere, suo nomine iter fecerit amicus meus, utique sibi, non mihi interdictum adquisisse intellegi