comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mpi ad struprũ matres cãpanas uirginesq et ingenuos pueros. Albã ũ ip̃i
oriundi erãt a fundam̃tis ꝓruerũt. Ne scirps ne memoria onginũ suaꝵ extaret
Nedum eos capue passuros credam cui infestiores ꝙͣ carthagini sũc. Itaq qͥb
te paceq sũt. Saciatis iuno ciboq pocłm id̾em qd̃ mͥ datũ fuit cicũferet᷑. Ea po¬
nio corpus a cruciatu aũim a cõcumeliis ocusos aures auidendis audiendisqꝵ
oĩb acerbis indignisq q̃ manẽt uictos undicabit. Paniti erũt qui magno roge
in ꝓpacuso ediũ accẽso corpora eximata illiciant. hec una uia er honesta et libera
ad morcẽ et ipi iu̾tucẽ minibũt᷑ hostes ex hãnbal fortes socios sciet abse deẜta
cum eo et ꝙͣtũ face̾ potuenĩt alienatis m̃tib uino ab ĩminẽtis sensu mali ue¬
nenũ os̃ sup̃senĩc. Inde misso cõuiiuo dextus intͣse datis ultimoq cõplexu cõlac̃¬

Expanded text:
rapi ad stuprum matres Campanas uirginesque et ingenuos pueros. Albam unde ipsi rapi ad stuprum matres Campanas uirginesque et ingenuos pueros. Albam unde ipsi oriundi erant a fundamentis proruerunt, ne stirpis, ne memoria originum suarum exstaret: nedum eos Capuae parsuros credam, cui infestiores quam Carthagini sunt. itaque quibtae parataeque sunt. satiatis uino ciboque poculum idem quod mihi datum fuerit circumferetur; ea potio corpus a cruciatu, animum a contumeliis, oculos aures a uidendis audiendisque omnibus acerbis indignisque quae manent uictos uindicabit. parati erunt qui magno rogo in propatulo aedium accenso corpora exanima iniciant. haec una uia et honesta et libera ad mortem. et ipsi uirtutem mirabuntur hostes et Hannibal fortes socios sciet ab se desercum eo et quantum facere potuerant alienatis mentibus uino ab imminentis sensu mali, uenenum omnes sumpserunt; inde misso conuiuio dextris inter se datis ultimoque complexu conlacr
Abbreviated transcription (Latin):
bal ingentib copiis pedicũ equitũq castra oppugnauit et ex ꝑte cepit. Tanto
piculo nicħ moti sũt ab obsidioẽ. Profect᷑ tiñs uultͣnũ pcussit calenũ agium
nich canta socioꝵ clade auocati sũt. Ad ip̃am urbem rͣ. infesta signa fen uissit ea
qͦ cẽpestatẽ ĩminẽtẽ sp̾uenĩt. Cm̃sgssus amenẽ anmẽ tria milia passuũ ab¬
ab urbe castra posuit. Postremo ad menia ip̃a et ad portas accessit romam
se adep̃tuꝵ eis nͥ omicte̾nt capuã ostendit et nõ omiẜũt fems bestias cero
ĩperu ac rabie cõctatas si ad cubilia et catulos ean ne ꝑgas ad opẽ sius ferẽ¬
dã autas. Rʳ cicũsessa rͦs cõiuiges libi quoꝵ plorat̾ huic ꝓpe exaudiebant
are. foci dõꝵ desubm sepuscin maioꝵ cem einca atq uiolata a capua nõ aute¬
rant ranca aiuiditas supplici ex petendi tanta sanguis mĩ hauriendi est sitis. Nlec

Expanded text:
sque indicium est. Hannibal ingentibus copiis peditum equitumque castra oppugnauit et ex parte cepit: tanto sque indicium est. Hannibal ingentibus copiis peditum equitumque castra oppugnauit et ex parte cepit: tanto periculo nihil moti sunt ab obsidione. profectus trans Uolturnum perussit Calenum agrum: nihil tanta sociorum clade auocati sunt. ad ipsam urbem Romam infesta signa ferri iussit: eam que tempestatem imminentem spreverunt. transgressus Anienem tria milia passuum ab urbe castra posuit, postremo ad moenia ipsa et ad portas accessit; Romam se adempturum eis, nisi omitterent Capuam, ostendit: non omiserunt. feras bestias caeco impetu ac rabie concitatas, si ad cubilia et catulos earum ire pergas, ad opem suis fereoniuges, liberi, quorum ploratus hinc prope exaudiebantur, arae foci deum delubra sepulcra maiorum temerata ac uiolata a Capua non aurunt; tanta auiditas supplicii expetendi, tanta sanguinis nostri hauriendi est sitis. nec
Abbreviated transcription (Latin):
moria excessit qͦ tp̃r ec in qua fortuna a pͦ.r᷑. defrcim nã ꝙ̃ admodũ in defectoẽ¬
p̃sidiũ ꝙ potat emicti ꝑcruciatũ er ad̾ cõtumeliam necarem quotiẽs in obsidẽ¬
tis ꝙͣ inimici eruꝑim castra oppugnauermꝰ hãnbalem uanium ad oppͥmendos
eos hoc ꝙ recẽtissimũ est ad oppugnãdã rͫ hĩc eñ miẜimꝰ.age ꝯtra q̃ illi ĩfeste
in nos feceñt repecite ut ex eo quid speris habeatis. Cum hostis aliemgena in
iralia eẽt et hanbal hostis/ ex cucta bello acrderẽt omissis oĩb omisso ipo hãnila
le ambos cõsules er duos cõsularea eycit̾ ad capuam oppugnada miẜunt. Al¬
ceꝵ ãnũ aͥcũuallatos ĩclusosq nos fame maceĩt er ipĩ nob̃tum ułtimia picula
grauissimos labores ꝑpessi cura uallum ac fossas sepe trucidati er ppẽ ad extre¬
mũ castris exuti. Sed omitto hec uerus atq usitata res est in oppugna ħo

Expanded text:
dimus? iam e memoria excessit, quo tempore et in qua fortuna a populo Romano defecedimus? iam e memoria excessit, quo tempore et in qua fortuna a populo Romano defeceeliam necarimus? quotiens in obsidentis quam inimice eruperimus, castra oppugnarimus, Hannibalem vocaverimus ad opprimendos eos? hoc, quod recentissimum est, ad oppugnandam Romam hinc eum miserimus? age contra, quae illi infeste in nos fecerint, repetite, ut ex eo quid speretis habeatis. cum hostis alienigena in Italia esset, et Hannibal hostis hosts , et cuncta bello arderent, omissis omnibus, omisso ipso Hannibale, ambo consules et duo consulares exercitus ad Capuam oppugnandam miserunt. alterum annum circumuallatos inclusosque nos fame macerant, et ipsi nobiscum ultima pericula et grauissimos labores perpessi, circa uallum ac fossas saepe trucidati ac prope ad extremum castris exuti. sed omitto haec—uetus atque usitata res est in oppugnanda
Abbreviated transcription (Latin):
mesq que cã diu aipue euit nulli nõ ꝓbabilẽ cam̃ crãsitioĩs facet᷑ mulier repẽ¬
fraude cõposica cũsisse lictasq ad hannibale fere.Id unũ ex his qui sibi rẽ ape
gis manibq p̃cisis capuã redigũt᷑. Cõspectũ tã triste supplicaũ fregit aiõs cãpa¬
noꝵ. Cõcuirsus ad curiã ppłi factus/ coegit lesium senatũ uocare ot p̃morib qui
iam dui publicis cõsiliis abem̃t ꝓ pala minabant nͥ uenirẽt in senatũ acado¬
mos eoꝵ icuros se in publicũ õs uĩ extracturos eẽ. Is timor freꝙ̃cẽ senatũ magis¬
tratui p̃buit. Ibi cum cet̾i de legatis mictẽdis ad ĩꝑatores romanos agerẽt irtiꝰ
de pace ac dedicione loquant᷑ memisse ne quid fc̃m̃ fuinc si. rͦs in potãte habui¬
ssent ne quid ip̃is paciendũ sit. Quid uos inꝗt eam dediciõe fore dõseas ꝗ cũ

Expanded text:
mesque quae tam diu Capuae erat nulli non probabilem causam transitionis faceret, mulier repenmesque quae tam diu Capuae erat nulli non probabilem causam transitionis faceret, mulier repenfraude composita transisse litterasque ad Hannibalem ferre: id unum ex iis qui sibi rem apergis manibusque praecisis Capuam rediguntur. conspectum tam triste supplicium fregit animos Campanorum. concursus ad curiam populi factus coegit Loesium senatum uocare; et primoribus qui iam diu publicis consiliis aberant propalam minabantur nisi uenirent in senatum circa domos eorum ituros se et in publicum omnes ui extracturos esse. is timor frequentem senatum magistratui praebuit. ibi cum ceteri de legatis mittendis ad imperatores Romanos agerent, Uibiude pace ac deditione loquantur meminisse nec quid facturi fuerint si Romanos in potestate habuissent nec quid ipsis patiendum sit. 'quid? uos' inquit 'eam deditionem fore censetis qua
Abbreviated transcription (Latin):
erat qui nõ sibi honorem adiecisset s in digͥtate sua iũ ant us magrãtui quẽ grie¬
bat dep̃sisset. Iam ne in foro quidẽ aut publico loco pͥncipũ quisꝙ apparebat
domib inclusi pat̾e ocrasum cum suo exicio in dies expectabãt. Sũma cure oĩs
in bostinẽ hãnonẽq p̃fectos p̃sidii punici nersa eiat suo nõ socioꝵ piculo solliatos
pugnacioes quidẽ urbis xͨ. abstrihi a capua obsidenda potuisse tñto cõstãtiort̃
cãpanos patos eniptioi fore. Nõ aĩ reginio neq taiẽtins bessũ gesturos tm̃si¬
sse alpes uͥ rͨ legiones sit̾ ibi et carthagmnẽsiñ exct᷑ dede ee̾. sic ad cãnas /Ic
ad cransimenũ rem bñ gestam coeundo cõferendo qr cũ boste castra fortunã cep̃tã¬
do. In hacẽ suam lictẽ cõscpte numidis ꝓposita merrede iã ꝓfessis oꝑam dan̾tur
hi spẽ tiũssugar cum ad flaciũ in castiuu uenissẽt ut ude tp̃r capuã abirẽt fa¬

Expanded text:
erat qui non sibi honorem adiecisset, sed indignitate sua uim ac ius magistratui quem gerebat dempsisset. iam ne in foro quidem aut publico loco principum quisquam apparebat; domibus inclusi patriae occasum cum suo exitio in dies expectabant. summa curae omnis in Bostarem Hannonemque, praefectos praesidii Punici, versa erat, suo non sociorum periculo sollicitos. pugnatione quidem urbis Romanae abstrahi a Capua obsidenda potuisse; tanto constantiorem Campanos paratos eruptioni fore. non cum Reginis neque Tarentinis bellum gesturos transisse Alpes: ubi Romanae legiones sint, ibi et Carthaginiensium exercitus debere esse. sic ad Cannas, sic ad Trasumennum rem bene gestam, coeundo conferundoque cum hoste castra, fortunam temptando. in hanc sententiam litterae conscriptae Numidis, proposita mercede eam professis operam, danturut inde tempore capto abirent, fa
Abbreviated transcription (Latin):
ciat donauit. Añ os . c̃. selũ pfectũ classis et oĩ genẽ laudis sibi merip̃i eq̃uit et
corona aurea ac.xix. bubus donauit. Tũ obsides ciuicacũ hispanie uocari iussit
maiors minoreeq adsx. captos scͥpͥseñ si auctorem gcum seq̃t silanũ si uallum
antiat̃ maioꝵ storpionũ sex misia minoꝵ .x. ta milia. adeo nullus m̃ciendi modi
cõuenit si aliꝗs adsentiri necesse est med̾ia simillima ueris sũt. Cetm uocatis
ensti subiectas ẜũitio. Dem̃ acceptis noĩb cuntatũ recẽsunt captinos ꝙ cu̾q ppͥ¬
ceñt et m̃tios domũ misit ut ad suos quisq recipiendos ueniret. Siqͣꝵ fote

Expanded text:
erat donauit; ante omnes C. Laelium praefectum classis et omni genere laudis sibimet ipsi aequauit et erat donauit; ante omnes C. Laelium praefectum classis et omni genere laudis sibimet ipsi aequauit et corona aurea ac triginta bubus donauit. tum obsides ciuitatium Hispaniae uocari iussit;maiores minoresque ad sexaginta captos scripserim, si auctorem Graecum sequar Silenum; si Ualerium Antiatem, maiorum scorpionum sex milia, minorum tredecim milia; adeo nullus mentiendi moduconuenit; si aliquis adsentiri necesse est, media simillima ueri sunt.— ceterum, uocatis tristi subiectas seruitio. deinde acceptis nominibus ciuitatium reent, et nuntios domum misit ut ad suos quisque recipiendos ueniret. si quarum forte
Abbreviated transcription (Latin):
fuenat.C. leu̾us relacto cõsilio ad anbunal ad scipione acced̾it cũm dooet iẽ lũ¬
modo ac modestia agi ac ꝓpe ẽẽ ut mañ int̾ se cõfem̃t. Cem̃ etĩã siuis absit
Nichon decestabili exempło rem agi. Quippe ubi finude ac ꝑiuno decus petatur
uitutis. Stare hĩc segionanos milices hĩc classicos ꝑ os̃ dõs̃ apparatos uirare
mag̃ q̃ uelĩt ꝙͣ q̃ sciant uen eẽ et obst̾nge̾ ꝑuino nõ se solum suũꝙ caput ẜ
signa militaria et aquisas sacnim̃tiq resigionem. hec ad eum de sm̃a . p̃. cõneli
et᷑ . M. sem ꝓnii deferre. Scipio cõlaudato selio ad̾ cõtionẽ ad̾uocauit ꝓnũtiauitꝙ
se satis cõꝑtum hr̃.q̃. cibisiũ ec sex digitium parit in murĩ ascendisse seq eos
iuitutis causa coronis murasib donare. Tum reliquos ꝓut cuiq mitum uitutisq

Expanded text:
fuerant, C. Laelius relicto consilio ad tribunal ad Scipionem accedit, eumque docet rem sifuerant, C. Laelius relicto consilio ad tribunal ad Scipionem accedit, eumque docet rem simodo ac modestia agi ac prope esse ut manus inter se conferant: ceterum, etiamsi uis absit, nihilo minus detestabili exemplo rem agi, quippe ubi fraude ac periurio decus petatur uirtutis. stare hinc legionarios milites, hinc classicos, per omnes deos paratos iurare magis quae velint quam quae sciant vera esse, et obstringere periurio non se solum suumque caput, sed signa militaria et aquilas sacramentique religionem. haec se ad eum de sententia P. Cornelii et M. Sempronii deferre. Scipio conlaudato Laelio ad contionem advocavit pronuntiavitque se satis compertum habere Q. Trebellium et Sambos uirtutis causa coronis muralibus donare. tum reliquos prout cuiusque meritum uirtusque
Abbreviated transcription (Latin):
se nõ ur̃b solum oppulen tissime oĩum ui hispania uno die cõpote fecissẽt s añ eum
cõgessissẽt omĩs asstice atq hispanie opes ut ne hostib qͥcꝙͣ reliqueret᷑ et sibi ac
sus omia fuꝑ esser. militũ dem̃ uitutẽ cosaudanit ꝙ eos nõ emuptio hostiũ nõ at¬
cudo meniui nõ explorita stagni uada nõ castellũ in alto tumulo sitũ nõ muutissi¬
uin mumłꝰ corone decus eiꝰ ẽẽ qui pͥmus murũ ascendisser ꝓfitet᷑ qui se digiu
eo ducet dono duo ꝓfessi sũt.q̃. cibilius centurio legioĩs quarte ersex digitius so¬
asser qui cognita causa cestib auditis uidicarẽt ut̃ pͥor in oppidum tnͣscendiss
.c. selio ⁊ m. semꝑnio ad uocatis ꝑtis ut̾usq corneliũ cdlaudinũ de med̾io adie¬
cit. Eosq cres recuperitones cõfide̾ et aãm agnosce̾ uissit. Cum res eo marore
agetur certamine quodam uti cante digͥtatis nõ tã aduocati ꝙͣ modatores studio

Expanded text:
fecissent, sed ante eo congessissent omnis Africae atque Hispaniae opes, ut neque hostibus quicquam relinqueretur et sibi ac suis omnia superessent. militum deinde uirtutem conlaudauit quod eos non eruptio hostium, non altitudo moenium, non inexplorata stagni uada, non castellum in alto tumulo situm, non munitissieius esse qui primus murum adscendisset; profiteretur qui se dignum eo duceret dono. duo professi sunt, Q. Trebellius , centurio legionis quartae, et Sex. Digitius , soasset qui cognita causa testibusque auditis iudicarent uter prior in oppidum transcendisset, C. Laelio et M. Sempronio , aduocatis partis utriusque, P. Cornelium Caudinum de medio adiecit eosque tres recuperatores considere et causam cognoscere iussit. cum res eo maiore ageretur certamine quod amoti tantae dignitatis non tam aduocati quam moderatores studiorum
Abbreviated transcription (Latin):
uiriso ac ditionis eoꝵ. hec dcã ꝓmissaq a rͦ. impatore scoꝑas qui tũ ppͥ. rͥ gẽtis¬

Expanded text:
iurisque ac dicionis eorum; —haec dicta promissaque a Romano imperatore Scopas, qui tuiurisque ac dicionis eorum; —haec dicta promissaque a Romano imperatore Scopas, qui tu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est fcã.ẽ. claudius flauĩ dialis qd exta ꝑper̃ dedeint flamonio abiit. Pidẽ
tõs .m̃. ualen̾ seuiñ rep̃tatis pͥus ꝑ secreta cõsoquia pͥncipũ aĩs ad indicip̃ ance
ad id ip̃m cõcisium aetholoꝵ classe expedita uenit Ubi cũ sincusas capuãq captã
in fidem in italiaq reꝵ sciaꝵ ostencasset adicisserq iã iñ a maiorib traditũ morẽ
rs cosendi sccios ex quib alios in ciuitatẽ atq equũ secũ uis accepissẽt̃ ałios in ca
fortuna habent ut socii ẽẽ ꝙͣ ciues mallent: erolos eo in maiore futuros honore qdͣ
gẽtiũ trãsmarinaꝵ in amicitiã pͥmi uenisset̃ physiꝑpũ eis et macedonas gmues
qs ꝑ ium ademisset aecolis excedant s ipam macedoniã infestam hañt et a cma¬
tas quos egre ferrẽt echoli a corpore suo direp̃tos restitutuꝵ se in antiꝙ̃ formula

Expanded text:
non est facta. C. Claudius flamen Dialis, quod exta perperam dederat, flamonio abiit. per idem non est facta. C. Claudius flamen Dialis, quod exta perperam dederat, flamonio abiit. per idem tempus M. Valerius Laevinus, temptatis prius per secreta conloquia principum animis, ad indictum ante adsecundarum ostentasset, adiecissetque iam inde a maioribus traditum morem Romanis colendi socios, ex quibus alios in ciuitatem atque aequum secum ius accepissent, alios in ea fortuna haberent ut socii esse quam ciues mallent: Aetolos eo in maiore futuros honore quod gentium transmarinarum in amicitiam primi uenissent; Philippum eis et Macedonas grauesquas per uim ademisset Aetolis excedant, sed ipsam Macedoniam infestam habeant; et Acarnanas quos aegre ferrent Aetoli a corpore suo diremptos restituturum se in antiquam formulam
Abbreviated transcription (Latin):
anno ut fieret repente calpurno p̃cori senat᷑ dec̾uit ut ĩꝑpetuũ uoue̾nt᷑. Eodẽ
anno ꝓdigia aliqͦt uisa nũtiatao sũt. In ede cõcordie uictona q̃ in culmine erat
fulmine icta decussaq ad uictorias q̃ in añ fixe em̃t hesit. Neq in ꝑcidit et ana¬
gnie et fregellis nũciatũ est minrũ portasq de celo igne ractas et in foro sub̾ta¬
no sanguinis riuos ꝑ diẽ totũ fluxisse/ et freti lapidib pluuisse et reace mulam
pepisse. Ea ꝓdigia hostiis maionb sũt ꝓcurata er obsecratio in unũ diẽ ppło ind̾ic¬
ta et nouẽdiale sacrũ. Sacdotes publici aliꝙͣti eo ãno mortui sũt nouiq suffecti
In locũ.m. emili numide decẽ uuri sacroꝵ.m. emilius sepidus in locũ. m põponi
mathonis poncificis. c̃ luĩ in locum.s. pͬ.caruilli maximi auguns. m. seruiliꝰ
.t̃. otucisius cͣssus pontifex qr exact̃o anno mortuus erat ideo noiatio in socũ ei

Expanded text:
t in perpetuum uouerentur. eodem anno prodigia aliquot uisa nuntiataque sunt. in aede Concordiae Uictoria quae in culmine erat fulmine icta decussaque ad Uictorias quae in antefixis erant haesit neque inde procidit; et Anagniae et Fregellis nuntiatum est murum portasque de caelo tacta, et in foro Subertano sanguinis riuos per diem totum fluxisse, et Ereti lapidibus pluuisse, et Reate mulam peperisse. ea prodigia hostiis maioribus sunt procurata et obsecratio in unum diem populo indicta et nouendiale sacrum. sacerdotes publici aliquot eo anno demortui sunt nouique suffecti: in locum M'. Aemili Numidae decemuiri sacrorum M. Aemilius Lepidus , in locum M. Pomponi Mathonis pontificis C. Liuius , in locum Sp. Caruili Maximi auguris M. Seruilius . T. Otacilius Crassus pontifex quia exacto anno mortuus erat, ideo nominatio in locum eius
Abbreviated transcription (Latin):
me qͦ inꝗt iube occidi ut głari possis młto fortiorẽ qm̃ ipẽ es uirũ absce occisum
cum ip̃e manu mea cõuigẽ liberosq int̾fecim ne quid indigni patẽntur mͥ ne moͣ¬
tis quidem copia eadem est q̃ his ciuib mĩs. Peratͥ a uĩtute ĩuise ħui uite uidicta
acq ita gladio quẽ ueste texãt ꝑ adu̾sũ pect̾ ciũsfixus añ pedes imꝑĩs monbũ¬
dus ꝓcubuit. Quia et ꝙ ad suppliaũ attinet cãpanor et plemq ałia de flaca unĩ
siã acta emĩt mortuũ ap̃. claudiũ sub deditionẽ capue. Quidã tindut̃ huc̃ qͦ ip̃m
taureã n sua spõte uenisse cales neq sua manu inc̾fectũ s cũ int̾ cetos ad palum
deligat̾ qr paꝵ int̾ strepit̾ exaudiri possẽt̃ q̃ uocifem̃t᷑ silentiũ fieri flacrũ uississe

Expanded text:
oque' inquit 'iube occidi ut gloriari possis multo fortiorem quam ipse es uirum abs te occisum oque' inquit 'iube occidi ut gloriari possis multo fortiorem quam ipse es uirum abs te occisum cum ipse manu mea coniugem liberosque interfecerim ne quid indigni paterentur, mihi ne mortis quidem copia eadem est quae his ciuibus meis, petatur a uirtute inuisae huius uitae uindicta.' atque ita gladio quem ueste texerat per aduersum pectus transfixus, ante pedes imperatoris moribundus procubuit. quia et quod ad supplicium attinet Campanorum et pleraque alia de Flacci unius sententia acta erant, mortuum Ap. Claudium sub deditionem Capuae quidam tradunt; hunc quoque ipsum Tauream neque sua sponte uenisse Cales neque sua manu interfectum, sed dum inter ceteros ad palum deligatur, quia parum inter strepitus exaudiri possent q
Abbreviated transcription (Latin):
nocte ceainũ ꝓfect᷑ pmasuce porcã intinuit arq in foꝵ prexit. Cocursuq ad pͥmum
equitum ingressum facto magĩtum sedicinũ citan uissit imꝑauit ꝙ uc ꝓduceret
cãpanos quos in custodia hret ꝓducti õs̃ uingisq cesi ac secun ꝑcussi . Inde citato
equo tales ꝑa̾nt. ubi cum in cribunali cõsedisset ꝓductiq cãpani deligarẽt᷑ ad
palum eques cit᷑ ab rͣ uenit. lictusq a.c̃. calpurnio p̃płoq rͦ fuluio c̃tradidit m̃¬
mur ab tͥbunali cocã cõcionẽ ꝑuasit diffem rẽ integnã ad pacres de cãpanis. Et ful¬
uius id̾ ita eẽ rat̾ acceptas lr̃as neq resolutas cum ingremio reposuiss p̃com ĩpe¬
licrẽ secre sanat̾q cõsultum seꝵ ad ĩpediendã rẽ accã q̃ sũmaope ad ꝓꝑata erat ne ĩpe¬
du posset. Cõẜgẽtẽ iã fuliuũ caurea iubellius cãpan ꝑ mediũ uadens urbem curbaq
noiẽ inclamauit. Et cũ mirabundus quid nã sese uellet inquireret resides flaccͤ

Expanded text:
nocte Teanum profectus, prima luce portam intravit atque in forum perrexit; concursuque ad primum equitum ingressum facto magistratum Sidicinum citari iussit imperavitque ut produceret Campanos quos in custodia haberet. producti omnes virgisque caesi ac securi percussi. inde citato equo Cales percurrit; ubi cum in tribunali consedisset productique Campani deligarentur ad palum, eques citus ab Roma venit litterasque a C. Calpurnio praetore Fulvio et mur ab tribunali totam contionem peruasit differri rem integram ad patres de Campanis; et Fuluius, id ita esse ratus acceptas litteras neque resolutas cum in gremio reposuisset, praeconi impelitterae lectae senatusque consultum, serum ad impediendam rem actam quae summa ope approperata erat ne impediri posset. consurgentem iam Fuluium Taurea Uibellius Campanus per mediam uadens turbam nomine inclamauit, et cum mirabundus quidnam sese uellet resedisset Flaccus, 'me qu
Abbreviated transcription (Latin):
uinm irodene abͥ ͣ it ãnis missuros. Ita ad cuꝑuã res cõposite cõsilio ab oĩ ꝑte
land abisi seue er cesent᷑ in maxiẽ noxios aiad̾u̾sum młtitudo cuuũ dissipata in

Expanded text:
iura reddenda ab Roma quotannis missuros. ita ad Capuam res compositae consilio ab omni parte iura reddenda ab Roma quotannis missuros. ita ad Capuam res compositae consilio ab omni parte laudabili. severe et celeriter in maxime noxios animadversum; m
Abbreviated transcription (Latin):
cutẽ occdi. Sub hec dcã uissu ꝑ os̃ p̃conẽ ita ꝓnũtiasse licror uiro forti adde iurgas
in dedictionẽ accepte. Ibi qͦ in eos qͥ cap̃ rei em̃t aiãdusum est. Ita ad lxx. pͥncipe ᷤᷤ¬
Senat̾ intfecti eccͣ ferme nobiles campani in carcem cõditi alii ꝑ sotioꝵ latini ⁊¬
noĩs urbes in custodias dati uariis casib int̾ier̃t.multicudo ałia ciiũ cãpanor
uenũdata de urce agroq reliqua cõsultatio fuit quibusdã delendã cẽsentib urbẽ
p̃ualidã et ꝓpĩquã inimicã.Cerm p̃sens utilitas uicit. Nã ꝑꝑ agnũ quẽ oĩ fercilita¬
te terre satis cõstabat pͥmũ in italia eẽ urbs ẜuata est ut eẽt aliqua aratoꝵ sedes
urbis frrꝙ̃ tand̃ młticudo incolaꝵ lib̾tinoꝵꝙ et institoꝵ opificũq retẽta ager oĩs
er tecra pͥnͣ p.R. factu. Cerm habitar tm̃ cãꝙ̃ urbe cupuã freꝙ̃tanq placuit cõpus

Expanded text:
cta iussu proconsulis praeconem ita pronuntiasse: 'lictor, uiro forti adde uirgas in deditionem acceptae; ibi quoque in eos qui capita rerum erant animaduersum. ita ad sesenatus interfecti, trecenti ferme nobiles Campani in carcerem conditi, alii per sociorum Latini nominis urbes in custodias dati, uariis casibus interierunt: multitudo alia ciuium Campanorum uenum data. de urbe agroque reliqua consultatio fuit, quibusdam delendam censentibus urbem praeualidam propinquam inimicam. ceterum praesens utilitas uicit; nam propter agrum, quem omni fertilitate terrae satis constabat primum in Italia esse, urbs seruata est ut esset aliqua aratorum sedes. urbi frequentandae multitudo incolarum libertinorumque et institorum opificumque retenta: ager omnis et
Abbreviated transcription (Latin):
estatis exitu.m.marcellus ex sicilia ꝓuitia cũ ad urbẽ uenisser a.c̃. calpurno
pR̃ senat᷑ ei ad edem bellone dat᷑ est. Ibi cũ de reb a segestis disseruisset q̃stus
senit̾ nõ suã mag̃ ꝙͣ militũ uicẽ ꝙ ꝓuĩtia cõfecta ex̾citũ deportare nõ licuisset po¬
stulauit ut triũphanci urbem uel mire licer. Id nõ ĩpetrauit. Cum mltis ub̃is ac¬
tum cer utrũ nimis cõueniret ciu noiẽ absentis ob res ꝓsꝑe ductu ei gestas suro¬
psicucio derẽta forer et diis ĩmortalib habit̾ honos ei p̃senti negare crũrhũ an ꝙ̃
tindẽ excitũ successon iuississẽt ꝙ nͥ manẽte in ꝓuĩcia bello decẽneret᷑ eũ qr̃ de bel¬

Expanded text:
aestatis exitu M. Marcellus ex Sicilia prouincia cum ad urbem uenisset, a C. Calpurnio aestatis exitu M. Marcellus ex Sicilia prouincia cum ad urbem uenisset, a C. Calpurnio praetore senatus ei ad aedem Bellonae datus est. ibi cum de rebus ab se gestis disseruisset, questus leniter non suam magis quam militum uicem quod prouincia confecta exercitum deportare non licuisset, postulauit ut triumphanti urbem inire liceret. id non impetrauit. cum multis uerbis actum esset utrum minus conueniret cuius nomine absentis ob res prospere ductu eius gestas supplicatio decreta foret et dis immortalibus habitus honos ei praesenti negare triumphum, an quem tradere exercitum successori iussissent—quod nisi manente in prouincia bello non decerneretu
Abbreviated transcription (Latin):
anum et gadis mago in meditranea maxiẽ supra castulonesem saltũ. hasdru¬
bal hamilcaris filius ꝓximi hibero cura Sagũtũ hib̃nauit.Estatis ei̾ extremo qͦ
capca est capna et scipio in hispaniã uenit punica classis ex sicilia carẽtũ acata
amari adit᷑ s assidendo duici artiorẽ annonã sociis ꝙ̃ hosti faciebat. Nõ eĩ tm̃ sb¬
uehi oppidanis ꝑ pacata lictom aꝑcosq pot̾ p̃sidio nauiũ punicaꝵ potãt ꝙͣtũ
fium̃ti classis ip̃a curba nauali mixca ex oĩ genẽ hoiũm absumebat/ ut arris p̃¬
sidiũ et̃ sm ĩuecto qr in pauci eiũt ex añ p̃parato sustẽtari posser. Classiq caren¬
cinis nec ĩuectũ quidẽ sufficet candẽ maiore grã ꝙͣ uenat classis dimissa est. hã¬
nona aut młtũ laxauat᷑ qr remoto maritimo p̃sidio subuehi fuum̃tũ nõ potat̃. Eidẽ

Expanded text:
anum et Gades, Mago in mediterranea maxime supra Castulonensem saltum; Hasdruanum et Gades, Mago in mediterranea maxime supra Castulonensem saltum; Hasdrubal Hamilcaris filius proximus Hibero circa Saguntum hibernauit. aestatis eius extremo qua capta est Capua et Scipio in Hispaniam uenit, Punica classis ex Sicilia Tarentum accita a mari aditus, sed adsidendo diutius artiorem annonam sociis quam hosti faciebat; non enim tantum subuehi oppidanis per pacata litora apertosque portus praesidio nauium Punicarum poterat quantum frumenti classis ipsa turba nauali mixta ex omni genere hominum absumebat, ut arcis praesidium etiam sine inuecto quia pauci erant ex ante praeparato sustentari posset, Tarentinis classique ne inuectum quidem sufficeret. tandem maiore gratia quam uenerat classis dimissa est; annona haud multum laxauerat quia remoto maritimo praesidio subuehi frumentum non poterat. eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
ineẽr cũ fides. ꝑfect᷑ a carnicone ec ciuitates sotioꝵ et hib̃na excit᷑ adiit clauda¬
uitq milites ꝙ duab cantis claudib de inceps icti ꝓĩciã obtinussẽt nec fructũ¬
scdaꝵ reꝵ sencire hostes passi oĩs cis hibum agͦ eos arcissẽt/ sociosq cũ fide cutati
eẽnt. Martiũ secũ habebat cũ canto honore ut facile appareret. Nicħ mn ueri
ꝙͣ ne ꝯuis obstaret głie sue. Successit iñ siłan neroni et in hib̃na noui milices
deducti. Scipio oĩb q̃ ad eunda agendaq eiũt mater aditis pactisq taͬniconẽ
cõcessit. Nichilo minor fama apud hostes scipionis ennt ꝙͣ apud ciues sociosqz
et diuinatio q̃dam futuri qͦmin nitio timoris reddi poterat oportet timẽ ma¬
iorem inferẽs metum In hib̃na duisi cõcessem̃t hasdnbal gisgonis usq ad oce¬

Expanded text:
inesset tum fides. profectus ab Tarracone et ciuitates sociorum et hiberna exercitus adiit, collaudainesset tum fides. profectus ab Tarracone et ciuitates sociorum et hiberna exercitus adiit, collaudauitque milites passi omni cis Hiberum agro eos arcuissent, sociosque cum fide tutati essent. Marcium secum habebat cum tanto honore, ut facile appareret nihil minus uereri quam ne quis obstaret gloriae suae. successit inde Neroni Silanus, et in hiberna milites noui deducti. Scipio omnibus quae adeunda agendaque erant mature aditis peractisque Tarraconem concessit. nihilo minor fama apud hostes Scipionis erat quam apud ciues sociosque, et diuinatio quaedam futuri, quo minus ratio timoris reddi poterat oborti temere, maiorem inferens metum. in hiberna diuersi concesserant, Hasdrubal Gisgonis usque ad Oce
Abbreviated transcription (Latin):
cõsulco seu cemẽ uulgnte opĩoni fide̾ apd̾ quosd̾ai fecie ut strrois eũ diuie uirũ eẽ
ietulita famã in alexandro magno pͥus uulgatã et uanitace et fabula par̃e angui
est fides quin potius acra arte q̃dam. Nec abnuendi tase qͥcꝙͣy nec pasa affir madi
Mulra alia eide genĩs alia uem alia assimiltta ãmiratiois huane in eo uiuene ex
um ꝑmisit. Ad eas copias qsͣ ex uetẽ ex̾atu hispania habebat q̃q a puteolis cũ. ẽ
renei cinũuẽt᷑ ꝓmuc̃tonũ emporiis urbe gc̃a orũdi et ipĩ aphoca ea sut̃ corias expo¬
siunie NInde sequi nauib uissis cmͣinconẽ rodib ꝓfect̃ cõnẽtũ oĩum sotioꝵ et enim
segnticẽs ad tum eus ex om̃i ꝑuinca effuder̃t habuit naues ibi fubduci iussit
legationib suspensis uanetace tot casuũ dare cepit ita elaco ab ingẽti ui᷑titũ
suaꝵ fiduci aĩo ut nullũ ferox uerbũ exadet uigẽsq oĩb q̃ diceret cũ maiestas

Expanded text:
e volgatae opinioni fidem apud quosdam fecit stirpis eum divinae virum esse, rettulitque famam in Alexandro Magno prius volgatam, et vanitate et fabula parem, anguis fides est; quin potius aucta arte quadam nec abnuendi tale quicquam nec palam adfirmandi. multa alia eiusdem generis, alia vera, alia adsimulata, admirationis humanae in m tantumque imperium permisit. ad eas copias quas ex uetere exercitu Hispania habebat, quaeque a Puteolis cum C. renaei circumuectus promuntorium, Emporiis urbe Graeca—oriundi et ipsi a Phocaea sunt—copias exposuit. inde sequi nauibus iussis Tarraconem pedibus profectus conuentum omnium sociorum —etenim legationes ad famam eius ex omni se prouincia effuderant—habuit. naues ibi subduci iussit,legationibus suspensis uarietate tot casuum dare coepit, ita elato ab ingenti uirtutum suarum fiducia animo ut nullum ferox uerbum excideret ingensque omnibus quae diceret cum maiestas
Abbreviated transcription (Latin):
gessisse.Ita de trib cosultatioe data seniorb dimissis uiniores suffingium
ĩeũt. m marcelłũ csandiũ fulgẽtẽ tũ sicilia domita. ⁊ m̃. uasenũ absentes cõs̃
dixenit. Auctoncatẽ p̃rogatiuẽ os̃ centurie secute sũt eludant nc̃ anciqͣ mirãtes¬
temperancioresq a capidine imꝑii aut młõtudinẽ melius moratã cẽscant fien po¬
sse. Centunam uõ uinioꝵ semores cõsulẽ uoluisse quib impii suffrgrũ mandare
iux ut uen simise sit parẽtiũ qͦ hoc sclo uilid feuisq apud liberos auctoritas fecit
Pretoria m̃ comitia habita. pꝰ. mansus uasens.⁊. s. mansius accid̾mm. ⁊c̃. setonuo
: l. cuniti halim̃tus creati sunt. Forte ita madit ut comitiis ꝑfectis nũtiaret᷑ .t. ota¬

Expanded text:
gessisse. ita de tribus consultatione data, senioribus dimissis iuniores suffragium ineunt. M. Claudium , fulgentem tum Sicilia domita, et M. Ualerium absentes consules dixerunt. auctoritatem praerogatiuae omnes centuriae secutae sunt. eludant ntemperantioresque a cupidine imperii aut multitudinem melius moratam censeam fieri posse. centuriam vero iuniorum seniores consulere voluisse quibus imperium suffragio mandaret, vix ut veri simile sit parentium quoque hoc saeculo vilis levisque apud liberos auctoritas fecit. praetoria inde comitia habita. P. Manlius Volso et L. Manlius Acidinus et C. Laetorius et L. Cincius Alimentus creati sunt. forte ita incidit ut comitiis perfectis nuntiaretur T. Ota
Abbreviated transcription (Latin):
om pͥncipum alior alios intuentiũ fremũtq adeo ꝑdicas res defpatũq de re publici
cõspici posset loco cõstitit. In quẽ postꝙ oĩum ora cõu̾sa sũt clamore ac fanore noĩa¬
ti ex cĩpso sũt felix ftustum̃q imꝑiũ. Iussi dem̃ inire cõfisum suffingiũ ad unũ es̃¬
nõ cẽtune mͦ s et̃ hoiẽs. p̃. scipioĩ imꝑiũ eẽ in hyspania iuxenĩt. Cetm post rẽ ac¬
tam ut iã resedenis impet aĩoꝵ ardorq sisentiũ subito ortum ec tacita cogitutio qd̾¬
nam egissent. Noui fauor plus ualuisset ꝙͣ itio etatis maxime penicebat. qͥda
fortunã et̃ dom horrebãt. Nom̃q ex fumnestis duab familiis in eas ꝓiũtias ubi
inc̾ sepulcia patus ꝑatruiq res gerende cẽnt ꝓficiscentis. Quod̾ ubi ab re tanco
impetu acta sollicitudine ciũq hõium aadu̾tie aduaata cõtiõe ita de etate sua inpia

Expanded text:
ora principum aliorum alios intuentium fremuntque adeo perditas res desperatumque de re publica ora principum aliorum alios intuentium fremuntque adeo perditas res desperatumque de re publica conspici posset loco constitit. in quem postquam omnium ora conversa sunt, clamore ac favore ominati extemplo sunt felix faustumque imperium. iussi deinde inire suffragium ad unuium esse in Hispania iusserunt. ceterum post rem actam ut iam resederat impetus animorum ardorque, silentium subito ortum et tacita cogitatio quidnam egissent; nonne fauor plus ualuisset quam ratio. aetatis maxime paenitebat; quidam fortunam etiam domus horrebant nomenque ex funestis duabus familiis in eas prouincias ubi inter sepulcra patris patruique res gerendae essent proficiscentis. quam ubi ab re tanto impetu acta sollicitudinem curamque hominum animaduertit, aduocata contione ita de aetate sua imperioque
Abbreviated transcription (Latin):
acceptã defecem̃t redibãt ad rs nec ulli noui deficiebat. Et rͣ senacui ppłoq post re¬
ceptã capuã nõ ytalie iã maior ꝙͣ hisꝑame cum erat et excitũ augĩ et imꝑatore in
micti placebat. Nec tñ quẽ mictent satis cõstabat ꝙ̃ illuc nͥ duo sũmi ĩpatores
intm dies.xxx. cetidissent qui in locum duoꝵ sucedet ex tin ordinana cum diligen¬
dum eẽ. Cum alii alium noĩarẽt. Postremũ eo decu̾sum ẽ ut. pͦ ꝓ coñs cieando in
yspaniã comitia hie̾t diẽꝙ comitiis coñs edixeñt. Pͥmo expectauem̃t ut qmi se
tanto imꝑio dignos cir̃derẽt noĩa ꝓficerent᷑. Que ue destituta expectatio est re din¬
tegrat suctus acrepte cladis desiderĩq impatoꝵ amissoꝵ. Mesta itaq ciuicas ppe
iops cõsilii comitioꝵ die tam̃ in campũ descendit acq in magr̃it u̾si cicñscectãt

Expanded text:
acceptam defecerant redibant ad Romanos, nec ulli noui deficiebant; et Romae senatui populoque post reacceptam defecerant redibant ad Romanos, nec ulli noui deficiebant; et Romae senatui populoque post receptam Capuam non Italiae iam maior quam Hispaniae cura erat. et exercitum augeri et imperatorem mitti placebat; nec tam quem mitterent satis constabat quam illud, ubi duo summi imperatores intra dies triginta cecidissent, qui in locum duorum succederet extraordinaria cura deligendum esse. cum alii alium nominarent, postremum eo decursum est ut proconsuli creando in Hispaniam comitia haberentur; diemque comitiis consules edixerunt. primo exspectaverant ut qui se tanto imperio dignos crederent nomina profiterentur. quae ut destituta exspectatio est, redintegratus luctus acceptae cladis desideriumque imperatorum amissorum. maesta itaque civitas, prope inops consilii, comitiorum die tamen in campum descendit; atque in magistratus versi circumspectant
Abbreviated transcription (Latin):
his qdẽ q̃ ułtro dcã enĩt stabatur minꝰq ac min cum timore siml fide decrescete ꝙ̃ue¬
nebut Iam fe̾me pedestres õs copie euaẜant e saltu cum pͥma luce densa nebula
saltũ cẽm cãpesq cca in rex̃. Quod̾ ubi sensit hasdrubal micti ad̾ neronẽ qui ĩpo¬
steꝵ diem colłeqͥum diffẽret illum diem religiosum carthaginẽsib ad agend̾ũ ꝗcꝙͣ
rei fenatũ eẽ. Ne tã quidẽ suspecta fraus. Cum cẽt data uenia eiꝰ dici excĩploꝙ hos¬
dnibal cũ equitacu esefmicisq castris egressus smñ ullo cumultu in tutũ euasi.ho¬
in ferme quarra depulsa sole nebula aꝑuit diẽ uacuaq hostiũ castra cõspexernt
rͥ. Cum demũ claudius punicã frudem agnoscẽs ut se doło captũ sensit ꝓficiscẽte
punicũ agm̃ p̾cu̾soresq romanoꝵ fiebat᷑. Int bec hispanie połi nͨ qui post cladem

Expanded text:
iis quidem quae ultro dicta erant stabatur; minusque ac minus, cum timore simul fide decrescente, conueiis quidem quae ultro dicta erant stabatur; minusque ac minus, cum timore simul fide decrescente, conueniebat. iam ferme pedestres omnes copiae euaserant e saltu cum prima luce densa nebula saltum omnem camposque circa intexit. quod ubi sensit Hasdrubal, mittit ad Neronem qui in posterum diem conloquium differret: illum diem religiosum Carthaginiensibus ad agendum quicquam rei seriae esse. ne tum quidem suspecta fraus cum esset, data uenia eius diei, extemploque Hasdrubal cum equitatu elephantisque castris egressus sine ullo tumultu in tutum euasit. hora ferme quarta dispulsa sole nebula aperuit diem, uacuaque hostium castra conspexerunt Romani tum demum Claudius Punicam fraudem adgnoscens ut sePunicum agmen praecursoresque Romanorum fiebant. inter haec Hispaniae populi nec qui post cladem
Abbreviated transcription (Latin):
rem misit qui ꝓmictẽs si in missus forer se oẽm excitũ ex hispania depoitac urm
seges cõs cherẽt de tuidendis ancib urbiũ dieq stacuenda ad qmͣ p̾sidia deducẽnt᷑
sũaq dĩa siñ finide poni depor carẽt. Quod ubi impenuit ext̃iplo pͥmis tenebus
ata inde toca nocre ꝙ griuissimũ excitui eiat hasdrubal q̃cũq eẽt posser euade
e sastu uissit. data seduso opa est ne mlti ea nocte exuẽt ut ipã pancitas cũ ad ho¬
strm silẽtio fussendĩt aptior tũ ad euadendũ ꝑ arras semitas ac difficises tẽt Uc̃tũ
in seꝙ̃ti die ad colaꝯuiũ est s layͣdo pła senbendoq dedica oꝑa q̃ in rẽ nõ eẽnt diẽ
cosup̃to i posteñ dilatũ est. Addica inseys nox spatiũ ded̾it et alios emuictendis.
Ner posteno die res finẽ ĩuenit. Ita aliqͦt dies discertando pila de segib noctesq
emictẽdis clã e castrs carthaginẽsib assup̃te. Et poꝙͣ maior ꝑo exct̾ erat iã ne

Expanded text:
rem misit qui promitteret, si inde emissus foret, se omnem exercitum ex Hispania deportaturum.leges conscriberentur de tradendis arcibus urbium dieque statuenda ad quam praesidia deducerentur suaque omnia sine fraude Poeni deportarent. quod ubi impetravit, extemplo primis tenebris atque inde tota nocte quod gravissimum exercitus erat Hasdrubal quacumque posset evadere e saltu iussit. data sedulo opera est ne multi ea nocte exirent, ut ipsa paucitas cum ad hostem silentio fallendum aptior, tum ad evadendum per artas semitas ac difficilis esset. ventum insequenti die ad conloquium est; sed loquendo plura scribendoque dedita opera quae in rem non essent die consumpto, in posterum dilatum est. addita insequens nox spatium dedit et alios emittendi; nec postero die res finem invenit. ita aliquot dies disceptando palam de legibus noctesque emittendis clam e castris Carthaginiensibus absumptae. et
Abbreviated transcription (Latin):
in marsos. huic amit̾nũ forulosq uicũ uenisse. Neq ibi eͥrorẽ ꝙ cãti ex̾at̃̾¬
id̾ int̾ est uenit̾ ne eo itinẽ ad urbẽ an ab urbe in cãpaniã redient. Ceim iam
nãq suaanos in brucciũ agnĩ ad fretũ ac regii se occu̾su cõtendit ut ꝓpe repẽti¬
no aduetu ĩcautos opp̃sẜit. Capua et si nichilo segni̾ opp̃ssa ꝑ eos dies fuãt tñ
ad uẽtũ flaca sensit. Et ãmuntio orta est nõ simł reg̾ssũ hãnibale. Inde ꝑ collo¬
quia intellexerũt relictos se deẜtocq et spẽ capuo retinende deploratã ẽẽ apud pe
cũpanͣ añ ceͥtã diem tĩsisset smñ frande eẽt. Nec ulla fcã est trãsicio metu mag̃
eos ꝙͣ fine cõtinẽte qr maiori indefecnoẽ deliq̾mãt qmͣ quib ignosa posset. De

Expanded text:
in Marsos, hinc Amiternum Forulosque vicum venisse. neque ibi error est quod tain Marsos, hinc Amiternum Forulosque vicum venisse. neque ibi error est quod taid interest ueneritne eo itinere ad urbem an ab urbe in Campaniam redierit. ceterum s in Bruttium agrum ad fretum ac Regium eo cursu contendit ut prope repentino aduentu incautos oppresserit. Capua etsi nihilo segnius obsessa per eos dies fuerat, tamen aduentum Flacci sensit, et admiratio orta est non simul regressum Hannibalem. inde per conloquia intellexerunt relictos se desertosque et spem Capuae retinendae deploratam apud Poenos Campanus ante certam diem transisset sine fraude esset. nec ulla facta est transitio, metu magis eos quam fide continente quia maiora in defectione deliquerant quam quibus i
Abbreviated transcription (Latin):
cos dies eũ forte agrũ in quo ip̃e habet castra uenisse. Nich̾ ob id deminuto p̃¬
tio cogͥtum ex quodã capciuo est. Iduõ a deo suꝑbũ atq indignũ uisum ei soli
ꝙ ip̃e bello captum possidet habecͣq inuẽtũ.rͦ. emptorem ut ex tĩpło uocato
p̃cone cabnas argẽtarias qui aͬca foꝵ romanũ eẽnt uixent uenire. his mot̾ ad
tutiã flinuũ castra retulit sexmilia passuũ aburbe. Inde ad luctũ feronie ꝑgit
ire tẽplu ea tẽpestate inlitũ diuitus. Capenates aliqui accose ei̾ eiũt. Pmitiaᷤᷤ
frugũ ea donaq alia ꝓ copia portãtes multo auro argẽtoq id exornatũ habe¬
bant. his oĩb donis tñ spoliatũ cẽplum eris ace̾ui cum rudera milites religi¬
one inducti iacent p̾ ꝑfectioẽm hãnibalis magni ĩuẽti hui pplatio templi aut
dubia int̾ scpͥtores est. Celius romã eutẽ ac freto dũtisse hãnibabe tiudit itq

Expanded text:
os dies eum forte agrum in quo ipse castra haberet venisse nihil ob id deminuto pretio cognitum ex quodam captivo est. id vero adeo superbum atque indignum visum, eius soli quod ipse bello captum possideret haberetque inventum Romae emptorem, ut extemplo vocato praecone tabernas argentarias quae circa forum Romanum essent iusserit venire. his motus ad Tutiam fluvium castra rettulit, sex milia passuum ab urbe. inde ad lucum Feroniae pergit ire, templum ea tempestate inclutum divitiis. capenates aliique qui accolae eius erant primitias frugum eo donaque alia pro copia portantes multo auro argentoque id exornatum habebant. iis omnibus donis tum spoliatum templum; aeris acervi, cum rudera milites religione inducti iacerent, post profectionem Hannibalis magni inventi. huius populatio templi haud dubia inter scriptores est. coelius Romam euntem ab Ereto devertisse eo Hannibalem tradit, iterque
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidii eẽt et ip̃e hãnibal sentiret. Cesa eodem die qui hui pugne auctores sũt¬
niri płusq pauoris ꝙͣ ce̾tamĩs fuisse cum inoppinato in castra romana numide
hispaniq cum helephantis inrupissent elephanti ꝑ media castru uadentes stra¬
gem tab̾naculoꝵ ingẽti sonitu ac fugam ab rũpentiũ uĩcula ium̃toꝵ facerẽt
Frandem ꝙͦ suꝑ tumltum ad iectã ĩuisis ab hãnbale qui huĩt aliquẽ gnarum

Expanded text:
praesidii esset, et ipse Hannibal sentiret. caesa eo die quidam , qui huius pupraesidii esset, et ipse Hannibal sentiret. caesa eo die quidam , qui huius puni plusque pavoris quam certaminis fuisse, cum inopinato in castra Romana Numidae Hispanique cum elephantis inrupissent, elephanti per media castra vadentes stragem tabernaculorum ingenti sonitu ac fugam abrumpentium vincula iumentorum facerent; fraudem quoque super tumultum adiectam, inmissis ab Hannibale qui habit
Abbreviated transcription (Latin):
totã aciem nũtiãtes discunit imꝑatorem romanũ oeadisse ac puagata passi
uium armatoꝵ auxilia haut difficilis eit ita effuge tm̃ equitũ eqͣntiũ equos
uelocitate peditũ uix poterãt cesiq ꝓpe płos in fuga ꝙͣ ĩpugna sũt. N ec su ꝑfi¬
sser ꝯsꝙy in p̃apiti iam ad uespum die nox int̾uonisset. hand segint̃ iñ duces
ueni fortuna usi cõfestim e p̃sio uix nocia quiete data militib ad hasdnibułe ha¬
miloans atatũ agm̃ rapũt nõ dubia sꝑe cũ cõuĩxissẽt debellan uosse. Quod̾ uͥ ẽ¬

Expanded text:
totam aciem nuntiantes discurrunt imperatorem Romanum cecidisse. ea pervagata passimtotam aciem nuntiantes discurrunt imperatorem Romanum cecidisse. ea pervagata passimarmorum alia auxilia haud difficilis erat, ita effugere tantum equitum aequantiumque equos velocitate peditum vix poterant, caesique prope plures in fuga quam in pugna sunt; nec superfuiecipiti iam ad uesperum die nox interuenisset. haud segniter inde duces Poeni fortuna usi confestim e proelio, uix necessaria quiete data militibus ad Hasdrubalem Hamilcaris citatum agmen rapiunt non dubia spe, <si> se coniunxissent, debellari posse. quo
Abbreviated transcription (Latin):
nis obcoutne eastiis ĩuect᷑q in med̾ias sere stationes oia ingẽti tums¬
tu furbant. Noctib ꝙͦ sepe in cursu repentino in poͬtis uassoꝙ trrpidatũ
estͣ ec aut sorus auc tps ullum uacuũ a meni ac sollicitũdine eint ro
media nate ⁊ fect qum ob̾uis hostib manus cõsenut. agmina mag̃ ꝙͣ
acies pugnabat. Supior tam uc in tumłtuana pugna roman erut. Cet
er estes numĩde itpete qnos fefellisse se dux uit erat a satib cͥcĩ fusi mag̾
eerone in tulere. Contracto adisus numidas ce̾ramine nouo c̾ti insuꝵ adue¬
nit hostis duces peni assernt ab tggo ia pugnãtis anceydq pliũ çĩcũstetera:¬
noͣ incẽtos mouẽ potiss inũ hostem qm̃ ue in ptem cõferti eruptionẽ facerẽt.
Pugnãti hor tantio imperatori et offenẽti se uͥ pł.m sabor euit latus dextñ
sancea trahict. Cuneusq his hostiũ qui in cõfertos cuta ducem ĩperũ fecerat
ut ex anim sabentẽ ex equo scipione uidit alacres gandio cum clamore per

Expanded text:
is obequitaret castris inuectusque in medias saepe stationes omnia ingenti tumultu turbaret. noctibus quoque saepe incursu repentino in portis ualloque trepidatum est nec aut locus aut tempus ullum uacuum a metu ac sollicitudine erat Romamedia nocte profectus cum obuiis hostibus manus conseruit. agmina magis quam acies pugnabant; superior tamen, ut in tumultuaria pugna, Romanus erat. ceterum et equites Numidae repente, quos fefellisse se dux ratus erat, ab lateribus circumfusi magnum terrorem intulere, <et> contracto aduersus Numidas certamine nouo tertius insuper aduenit hostis, duces Poeni adsecuti ab tergo iam pugnantes; ancepsque proelium Romat incertos in quem potissimum hostem quamve in partem conferti eruptionem facerent. pugnanti hortantique imperatori et offerenti se ubi plurimus labor erat latus dextrum lancea traicitur; cuneusque is hostium qui in confertos circa ducem impetum fecerat, ut exanimem labentem ex equo Scipionem vidit, alacres gaudio cum clamore per
Abbreviated transcription (Latin):
adnasrim e ad atipiendam pecuniã regiã cu stõdiendãc missus. Dinpienda
milia dara est er custodib diuisis ꝑdomos eoꝵ qui intra p̃sidia romana fuerãt
aato tumistu ꝙptũ carte utb in discũsu dmpiendum militũ ciere potãt intent̾ fo̾m
ouos in pnisuert descofut abignano misite quis eẽt int̾ fectum. Egie id marel¬
sum clisse sepultureq curt̃ hitam et pomquis euiã inquisitis honori p̃sidicq
iom ac memonã e fuisse. hoc mayune mꝰ simcuse capte.In quib p̃de tãtum
fuit qs ine crota carthagine tum fuiss cum q̃ uiib eoiis certabat᷑. Paucis

Expanded text:
ad Nassum ad accipiendam pecuniam regiam custodiendamque missus. urbs diripienda militi data est custodibus diuisis per domos eorum qui intra praesidia Romana fuerant.  intentum formis quas in pulvere descripserat, ab ignaro milite quis esset interfectum; aegre id Marcellum tulisse sepulturaeque curam habitam, et propinquis etiam inquisitis honori praesidioque nomen ac memoriam eius fuisse. hoc maxume modo Syracusae captae; in quibus praedae tantum fuit, quantum vix capta Carthagine tum fuisset, cum qua viribus aequis certabatur. paucis
Abbreviated transcription (Latin):
mula dicerẽt fuge pauonsq mitiũ a p̃core ortũ ab eo deẜtos milites cũ haut ua¬
nũ timorẽ uocis ederẽt tengn dẽdisse cãta ini accẽsa est ut capite an quiendũ
cõtio succlamaret de es q nouũ ceram̃ ortum. Nã cum hec pecunia an qͥsiss t̾cio
cupitio se an quirere diceret tabuni pł appessati cum sege negam̃t se in momi eẽ¬
qͣmin ꝙ ei more maioꝵ ꝑmissũ eẽt seu legib seu monb mallet acquiteret qͦ ad
uł cpitis uł pecunie iudicasset p̾uato cũ semꝑnĩ ꝑduellionis se iudicanre. cũ. ful¬
uio dixit diẽq comitiis ab.c̃. calphũmo. pr̃ urbis pecit. n alia spes ab eo cep̃¬
tata est si adesse iudicio ꝗnt̾ fuliũ frꝰ. .p̃. poss florens tũ fama reꝵ gestaꝵ et
fusunis negasset᷑q patres. e. r̃. p̃. eẽ abscedi a capua poꝙͣ dies comitioꝵ adent
cñ fuliũ exulatũ carquinios abiit. Idei iustum exiliũ eẽ sauit plebs. Int̾ hec

Expanded text:
ab eo desertos milites, cum haud vanum timorem ducis crederent, terga dedisse, tanta ira accensa est ut capite anquirendum contio succlamaret. De eo quoque novum certamen ortum; nam cum bis pecunia anquisisset, tertio capitis se anquirere diceret, tribuni plebis appellati conlegae negarunt se in mora equod ei more maiorum permissum esset, seu legibus seu moribus mallet, anquireret quoad uel capitis uel pecuniae iudicasset priuato. tum Sempronius perduellionis se iudicare Cn. Fuluio dixit, diemque comitiis ab C. Calpurnio praetore urbano petit. inde alia spes ab reo temptata est, si adesse in iudicio Q. Fuluius frater posset, florens tum et fama rerum gestarum et Fuluius negassentque patres e re publica esse abscedi a Capua, postquam dies comitiorum aderat, Cn. Fuluius exsulatum Tarquinios abiit. id ei iustum exsilium esse sciuit plebs. inter haec