comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exiuii de coris saltem effigiem
si possent postitati ieluiquerẽt
Quos int̾ sũma ꝯductus a croto¬
mensib peciuã zensis eracleotes
illius seculi famosissimꝰ pictor
et p̾positus cetis ad illã pẽ inculo
formãdam ingeniũ om̃e artisq
urres exyosuir et rũ pret̾ homeu¬
carmnẽ et magũa undiq famã nul¬
lum alid haberet exemplum ut
per hec duo de facie et cet̾o persone
nus di̾uaz illam helene effigiẽ pos¬
se percipere ⁊ alus postentibz desi¬
guatã ostende̾ et ostensis postolanci
a crotoiãtibus p̾mo formosissis yue¬
ris et inde sororibus et exformo¬
sioribus quĩq p̾cipno Decore specta¬
biles selogit et collecta secũ ex
pulchritudine ouĩz forma una to¬
tis iam ex ingenio celebri enuinẽtis
ditũ est satis plene quod optabat
arte potuisse ꝑficẽ net ego nror
quis tm̃ pictiere uel statue pãm¬
culo aut colo potuit iustabere le¬
ticiã oculorũ tocius oris placidam

Expanded text:
eximii decoris saltem effigiem, eximii decoris saltem effigiem, si possent, posteritati relinquerent. Quos inter, summa conductus a Crotoniensibus pecunia, Zeusis heracleotes, illius seculi famosissimus pictor et prepositus ceteris, ad illam pinniculo formandam, ingenium omne artisque vires exposuit; et cum, preter Homercarmen et magnam undique famam, nullum aliud haberet exemplum, ut per hec duo de facie et cetero persone mis formis divinam illam Helene effigiem posse percipere et aliis poscentibus designatam ostendere; et ostensis postulanti a Crotoniatibus, primo formosissimis pueris et inde sororibus, ex formosioribus quinque precipuo decore spectabiles selegit; et collecta secum ex pulchritudine omnium forma una, totis ex ingenio celebri emunctis ditum est satis plene quod optabat arte potuisse percipere. Nec ego miror: quis enim picture vel statue pinniculo aut celo potuerit inscribere letitiam oculorum, totius oris placidam
Abbreviated transcription (Latin):
miuꝰ decebat ꝑfidã mulierẽ
tanto abonuinabile magis
Habeo tamẽ quid landem
horestis st uirtutẽ que diu
sustue passa non est a pie¬
bate inceste matus retͣhi quĩ
D inmeritã ꝑatrs netem
aosus ultoz uoue̾t et in male
meritam matrẽ filius ageret
quod mĩꝰ meritus genitor ab bi¬
bero sut̾dote incesta imꝑante fẽma
passus fuerat et eorũ quorũ Im¬
perio et oꝑe pat̾mis sãgis effu¬
sus fuerat ut in auctores uerte¬
retur stelus. effuso sanguine
piaretur de helena Mene lai
elena tam ob suã lasti¬
miam ut młris uisum
est ꝙͣͣ ob diut̾nu bellũ ex eacõ¬
sequtũ toto orbi notissima fẽma
filia fuit lyndari cebalie regis
et le de formosissime mulieus et
menelai la cedemonũ regis cõ¬
iux huiꝰ ut om̃s am̃t ueteres
greci latunqz post eos tã celebus
pulchritudo fuit ut p̾ponat᷑. fa
mine Pretere pittores et stulpto¬
res multiplices egregn omẽs eũ¬
dem sumyse la borem ut tam

Expanded text:
minus decebat perfidam mulierem, minus decebat perfidam mulierem, tanto abominabile magis. Habeo tamen quid laudem, Horestis scilicet virtutem, que diu substinere passa non est a pietate inceste matris retrahi quin in inmeriti patris necem animosus ultor irrueret et in male meritam matrem filius ageret quod minus meritus genitor ab adultero sacerdote, incesta imperante femina, passus fuerat; et eorum, quorum imperio et opere paternus sanguis eiusus fuerat, ut in autores verteretur scelus, effuso sanguine piaretur. XXXVII. De Helena Menelai elena tam ob suam lasciviam — ut multis visum est — quam ob diuturnum bellum ex ea consecutum, toto orbi notissima femina, filia fuit Tyndari, Oebalie regis, et Lede, formosissime mulieris, et Menelai Lacedemonum regis coniunx. Huius — ut omnes aiunt veteres greci latinique post eos — tam celebris pulchritudo fuit ut preponatur famine. Preterea pictores et sculptores multiplices egregii omnes eundem sumpsere laborem ut tam
Abbreviated transcription (Latin):
quibusd̾ placet ceuãtem / et uinio
iã forte madentem ꝑcuti iussu
ab adult̾o ex insidus prodeũte
A lii autẽ dicũt cũ recubaret uesti¬
mentis uictoria quesitis impli¬
citus quasi grecanis festũ clariꝰ
esse futurũ placida adultã quĩx
illi suasit ut patrias indueret
uestes et quas ipã in hoc ante
itfeca̾t easq exitu capitis carẽ¬
tos audax porrexit eidem / et
cũ iam brachia manicis ĩieciss
tero percussori ab eadem suadẽ¬
te ꝯcessus est ut sic eo neminẽ
indente ꝑcussus est Quo fat¬
to retuũ occupauit omẽ et cũ
adultero Egisto per septẽnũ
Imꝑauit Sane cũ excrenisser
interĩ horestes Agamenonis
ex ea filus, quẽ clai suane¬
rant a furore matris amici
auĩzq in necem patris ulcistẽ¬
dam sup̃sisset tpre sumpto
eam cũ adulterio int̾emut
Quid incusem magis nestio
stelus an audaciã primũ p̃¬
grande malũ non meruerat
uir Inclitus Secũdũ qnͣto

Expanded text:
quibusdam placet — cenantem et vino quibusdam placet — cenantem et vino iam forte madentem percuti iussit ab adultero ex insidiis prodeunte. Alii autem dicunt, cum recubaret, vestimentis victoria quesitis implicitus, quasi grecanicis festum clarius esset futurum, placide adultera coniunx illi suasit ut patrias indueret vestes et quas ipsa in hoc ante confecerat; easque exitu capiti
 carentes audax porrexit eidem; et cum iam brachia manicis iniecissettero percussori, ab eadem suadente, concessus est et sic, eo neminem vidente, percussus est. Quo facto regnum occupavit omne et cum adultero Egysto per septennium imperavit. Sane cum excrevisset interim Horestes, Agamenonis ex ea filius, quem clam servaverant a furore matris amici, animumque in necem patris ulciscendam sumpsisset, tempore sumpto eam cum adultero interemit. Quid incusem magis nescio: scelus an audaciam? Primum, pregrande malum non meruerat vir inclitus; secundum, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
lite mestra lyndari regis ce¬
balic filia fuit ex leda et
castous atqz pollutis et helene so¬
ror uirgoqz nuxsit agamenonii nu¬
tenax regiQue et si gen̾e satis
et quigio clara esset nephario ta¬
men ausu clarior facta est Namn
Imꝑãte agamenone uiro grecorũ
copus apud troyã cum ex eo iam
plurimos filios peꝑissi ociosi atq
desidis Iunens Egysti olym lyestie
ex pelopia filii qui ob sacerdociũ
abstinebat ab armus in cõcupistẽ¬
cias incidit et ut placet aliquib¬
Aliquibz naupli sens palaine¬
dis olim patris suasionib / eius
in amplexus et contubitũ uenit
ex quo stelere sequtũ est ut seu
timore ob patratũ faciuꝰ redeũ¬
tis agamenons seu amasii sua¬
sione et regni cupidine sou Indi¬
guacõnis concepte ob cassandrã
que ab agamenone deducebat᷑
micenas mõsa nulier armato
nõ et frandib temerario ausu
surrexit in uirũ. eumq uicto¬
rem ylu redeu̾tem et maris
lempestatib fessum ficta oĩs
leticia sustepit in regiũ et ut

Expanded text:
litemestra Tyndari, regis Oebalie, filia fuit ex Leda et Castoris atque Pollucis et Helene soror, virgoque nupsit Agamenoni, Micenarum regi. Clue etsi genere satis et coniugio clara esset, nephario tamen ausu clarior facta est. Nam imperante Agamenone viro Grecorum copiis apud Troiam, cum ex eo iam plures filios peperisset, ociosi atque desidis iuvenis Egysti, olim Thiestis ex Pelopia filii, qui ob sacerdotium abstinebat ab armis, in concupiscentiam incidit; et — ut placet aliquibus — Nauplii senis, Palamedis olim patris, suasionibus, eius in amplexus et concubitum venit. Ex quo scelere secutum est ut, seu timore ob patratum facinus redeuntis Agamenonis, seu amasii suasione et regni cupidine, seu indignationis concepte ob Cassandram, que ab Agamenone deducebatur Micenas, animosa mulier armato animo et fraudibus temerario ausu surrexit in virum eumque victorem Ylii redeuntem et maris tempestatibus fessum, ficta oris letitia, suscepit in regiam; et — ut
Abbreviated transcription (Latin):
theatus in quib spectãciũ nul¬
titudo et uereissimorũ censores
quenĩt deceat mr̃ꝰ quidem ho¬
nestiy negae̾ aures. os tacitur¬
nitate frenae̾ oculos grauitate
ꝯpestere mores componẽ et he¬
stus om̃s suos honestatis mole
comp̾mere ocia quie ssaciones lau¬
ticias minas choreas et iunuenũ
uitae̾ ꝯsorcia Senciãtq quĩ nec
optare quodlibet nec quod licet
age̾ sunctũ sit aut castitati cõ
forme ut prudenciores facte et
laudabili uirgnu ͭ. florẽtes in
sacras nuycias mature maiorib
obtemꝑantes suis Deuemant
De penelope ulixis cõuuye R. 40

Expanded text:
theatris, in quibus spectantium multheatris, in quibus spectantium multitudo et severissimi morum censores conveniunt, deceat; minus quidem honestis negare aures, os taciturnitate frenare, oculos gravitate compescere, mores componere et gestus omnes suos honestatis mole comprimere, ocia, commesationes, lautitias nimias, choreas et iuvenum vitare consortia; sentiantque quoniam nec optare quod libet, nec quod licet agere sanctum sit aut castitati cono forme; ut prudentiores facte et laudabili virginitate florentes in sacras nuptias mature, maioribus obtemperantes suis, deveniant. XL. De Penelope Ulixis coniuge.
Abbreviated transcription (Latin):
tib eis undiqz copias Camilla
turu partibus fanẽs cũ grandi
uolstorũ agnune uenit auxiliatax
eidem et cum sepus aumuata ir¬
ruiss in ceueros et die uña acãt
pugnãs multos occidiss ex eis
et nouissume corebũ que indam
cibelis sacerdote axmorũ eis aiida
seque̾tur ab armite quodã ex
hostib sagicta sab pupilla leta¬
lit̃ percussa maximo rutulorum
dampuo morbu̾da collapsa est
et sic mi̾ armata ex̾cicia expira¬
uit hanc intueautur uelun pue¬
llule hodierne et dum sui Iuris
uirginẽ adultam et pro libito
nũc̾ latos agros nut siluas et
lustra ferarũ accintã pharet᷑. dist̃¬
rentem labore assiduo lastunas
illecebris appetitus p̃mẽtem de¬
licias atqz mollicie in accuratas
offas et elaborata pocula fugiẽ¬
tem et constantissimo ammo co¬
euorũ Inuenũ non dicã amglexꝰ
s uerba eciã ⁊̃spuẽtem uiderint
monite distant quid eas in do¬
no pat̾a quid in tẽplo quid in

Expanded text:
tibus eis undique copias, Camilla, tibus eis undique copias, Camilla, Turni para tibus favens, cum grandi Volscorum agmine venit auxiliatrix eidem; et cum sepius armata irruisset in Teucros et die una acriter pugnans multos occidisset ex eis, et novissime Corebum quendam, Cybelis sacerdotem, armorum eius avida, sequeretur, ab Arrunte quodam ex hostibus, sagitta sub papilla letaliter percussa, maximo Rutulorum damno moribunda collapsa est; et sic inter amata exercitia expiravit. Hanc intueantur velim puellule hodierne; et dum sui iuris virginem adultam et pro libito nunc latos agros, nunc silvas et lustra ferarum accintam faretra discurrentem, labore assiduo lascivias illecebris appetitus prementem, delitias atque molliciem accuratas offas et elaborata pocula fugientem et constantissimo animo coevorum iuvenum, non dicam amplexus, sed verba etiam respuentem viderint, monite discant quid eas in domo patria, quid in templis, quid in
Abbreviated transcription (Latin):
atqz dyane dreuouit si suass in¬
columt et iubrato totis brabus
brachio Iaculum cũ filia in ripã
tnͣsiecit aduersam quã enestigio
natando sequtus est et cum illã
dei mun̾e comperissz illesam in
nissia letus siluarũ petũt la cebras
uet absq labore plirimo ꝑuulã
educauit lacte fermo Que cum
in ualidiorẽ euasiss etatẽ teg̾e
ferarũ corpus cepit exiumiis ⁊
tela uibrate lacertis fundasiqz cir¬
cũ agere arcus tende̾ gestare pha¬
retras cursu ceruos capreus qz si¬
nestres iuscqui atqz suꝑare labores
fe̾meos om̃s despicere uirginta¬
nũ amores ludere et ꝯnibia potẽ¬
ciĩ proterum oĩio respuere ac se¬
se totã Dyane obsequio cui pater
deuouerat exhibere Quib ex̾ci¬
tus durata uirgo in patuũ reuo¬
cata reguũ Nuauit robore inflexo
propositũ Tandem cũ icroya
Queas uemiẽs lauiuaz sup̃sisse ĩ
cõigẽ et ob id bellũ int̾ eũ turuũ¬
qz rutulũ esse exortũ congregã¬

Expanded text:
atque Dyane devovit, si servasset inatque Dyane devovit, si servasset incolumem; et vibratum totis viribus brachio iaculum, cum filia, in ripam transiecit adversam, quam evestigio nando secutus est; et cum illam Dei munere comperisset illesam, in miseria letus, silvarum petiit latebras nec absque labore plurimo parvulam educavit lacte ferino. Que cum in validiorem evasisset etatem, tegere ferarum corpus cepit exuviis et tela vibrare lacertis fundasque circumagere, arcus tendere, gestare pharetras, cursu cervos capreasque silvestres insequi atque superare, labores femineos omnes despicere, virginitanum amores ludere et connubia potentum procerum omnino respuere ac sese totam Dyane obsequio, cui pater devoverat, exhibere. Quibus exercitiis durata virgo, in patrium revocata regnum, servavit robore inflexo propositum. Tandem cum a Troia veniens Eneas Lavinam sumpsisset in coniugem, et ob id bellum inter eum Turnumque rutulum esset exortum, congregan
Abbreviated transcription (Latin):
anulla insignis et memo¬
rata dignissima ungo
fuit et uolsor regna het ex
mechabo uolsorũ rege autiquis¬
sio et Casmilla cõige genita
nasteus mat̾ mortis causa fuit
Nam cũ eiuxa ꝑmilã moreret᷑.
a methabo patre una tãtum
eu materno noniẽ demptu
lrã Canullaz filiã nũtupauit
in sui solacĩ hucꝰ quidem uir¬
giis a natali suo die seuera
fortuna fuit Nã paululũ post
matas fumus methabus p̾uer¬
natũ cunnũ suorũ repentina se¬
dicione regno pulsus nl fugã
arripiẽs preter paruulam
hanc filiã suã sibi pre cet̾i̾s
rebus dilectã asportasse in
exiliũ potuit In quod cũ solꝰ
pedesqꝙ miser effugeret eti
ulius sociã de portaret Camilła
ad amasenũ fluiũ pdiano
Imbre tumẽtem deuent Ilec
cũ honore infantule p̾peditus
poss enatare in ꝯꝑtunũ Deue¬
ut consiliũ porrigẽte deo qui
celebiẽ futurã uirginẽ ignobi¬
le a sũm fato nolebat Illam
igitur suberis cortice ĩuolutã
Iaculo quod forte ferebat alligauit

Expanded text:
amilla insignis et memoratu dignissima virgo fuit et Volscorum regina. Hec ex Methabo Volscorum rege antiquissimo et Casmilla coniuge genita, nascens matri mortis causa fuit; nam cum enixa parvulam moreretur, a Methabo patre, una tantum ex materno nomine dempta litera, Camillam filiam nuncupavit in sui solatium. Huius quidem virginis a natali suo die severa fortuna fuit; nam paululum post matris funus, Methabus, Privernatum civium suorum repentina seditione regno pulsus, nil, fugam arripiens, preter parvulam hanc filiam suam, sibi pre ceteris rebus dilectam, asportasse in exilium potuit. In quod cum solus pedesque miser effugeret et in ulnis sociam deportaret Camillam, ad Amasenum fluvium, pridiano imbre tumentem, devenit; nec cum, onere infantule prepeditus, posset enare, in oportunum devenit consilium, porrigente Deo qui celebrem futuram virginem ignobili assummi fato nolebat. Illam igitur suberis cortice involutam iaculo, quod forte ferebat, alligavit
Abbreviated transcription (Latin):
iurilit̾ ag̾e ut ip̃m spectãtem aliqͣndo
hectorẽ in adiuirucõnẽ sui deducẽt
Tandem dum in cõfortissimes hostes
uirago hec die p̾liaret᷑. uña seq uitͣ
solitũ tanto amasie dignã osten¬
deret mulcis ex suis iam cesis le¬
tali sustepto uulue̾ imiseranda
medios mt̾ grecos a se stratos occu¬
buit Aln uero uolunt eã hectore iã
mortuo applicuisse troyã et ibidem
ut stubit. aca in pugna cesam Esseĩ
qui possent nuirari mulieres qͣntũ¬
tũq armatas in uiros unqͣ incu¬
rere ausa in admiratõnẽ subtra¬
heret qm̃ usus in nat᷑a uertit᷑.
altãz quo hec et huioĩ longe ma¬
gis in arnuis hoĩes facte sunt q̃r̃
sieut quos sexu mastulos natura
fecit ocifiotas et uoluptas uertit
in fẽmas seu lepores galeatos

Expanded text:
viriliter agere, ut ipsum spectantem aliquando viriliter agere, ut ipsum spectantem aliquando Herculem in admirationem sui deduceret, Tandem dum in confertissimos hostes virago hec die preliaretur una, seque ultra solitum tanto amasio dignam ostenderet, multis ex suis iam cesis, letali suscepto vulnere, miseranda medios inter Grecos a se stratos occubuit. Alii vero volunt eam, Hectore iam mortuo, applicuisse Troiam et ibidem — ut scribitur — acri in pugna cesam. Essent qui possent mirari mulieres, quantumcunque armatas, in viros unquam incurrere ausas, ni admirationem subtraheret quoniam usus in naturam vertatur alteram, quo hec et huiusmodi longe magis in armis homines facte sunt, quam sint quos sexu masculos natura fecit, et ociositas et voluptas vertit in feminas seu lepores galeatos
Abbreviated transcription (Latin):
tisse de panthasilea regiã amazonũ
euthesilea uirgo amazo¬
nũ regina fuit et successu
orichie et Antropi ieguns Quibz
tamẽ procreata parẽtib non legi
hanc auĩt̾ oris inicliti spreto deco¬
re et suꝑata mollicie fẽmei corpo¬
ris arma indue̾ maiorũ sinarũ
aghssam et aureã tesariem tegere
galea ac latus munre pharetra
mlitari non muliebri ritu currus
placet aliquibz audita t̾yam hectoris
uirtute ĩiuisum ardent̾ a maint et cu¬
pidinem successionẽ regni mclite
prolis ex eo sustipiende in tã grã¬
dem oportuitatem cum maxiã suo
copia eius in auxiliũ aduersus gre¬
cos facile prouocata destendit Ilec
eam clara grecorũ pr̃cipũ ꝑt̾ruit
fama quin hectori armis et uirtu¬
te cuxies ꝙͣ formositate plãc̾e se¬
pussime certannã frequẽtiũ ar ma¬
torum mcͣreret et nõ nĩꝙqͣ hasta
prostern̾e qũq obsistentes gladio
aꝑire, et per sepe arcu uersas in fu¬
gã turmas pelle̾ et tot tãꝙ grãdia

Expanded text:
I. De Penthessilea regina Amazonum. Penthesilea virgo Amazonum regina fuit, et successit Orythie et Anthyopi reginis: quibus tamen procreata parentibus, non legi. Hanc aiunt, oris incliti spreto decore et superata mollicie feminei corporis, arma induere maiorum suarum ggressam; et auream cesariem tegere galea ac latus munire faretra; et militari, non muliebri, ritu currus placet aliquibus — audita troiani Hectoris virtute, invisum ardenter amavit, et cupidine, in successionem regni, inclite prolis ex eo suscipiendi, in tam grandem oportunitatem cum maxima suarum copia eius in auxilium adversus Graios facile provocata descendit. Nec eam clara grecorum principum perterruit fama, quin Hectori armis et virtute cupiens quam formositate placere, sepissime certamina frequentium armatorum intraret; et non nunquam hasta prosternere, quandoque obsistentes gladio aperire et persepe arcu versas in fugam turmas pellere et tot tanque grandia
Abbreviated transcription (Latin):
menur non absq bono nostro
uatitur deus uult quippe nr̃ã
firmet. patiã auferat᷑ elacio
xxreureatur ur̃ans et ut nobistũ
ip̃i letenuur dum alios nostu
indignos Datis nobis est mul¬
tum est ymo per maximũ si
deo teste bene uinimꝰ Et idcirco
si mõi bene de nobis senciũt ho¬
mines dum bene feccͣamꝰ nõ
curemus dum male ut emeu¬
denuer totis uirib instandum
est ut eos pocuis male opiates
smamꝰ qͣ male agentes sumꝰ¬

Expanded text:
memur, non absque bono nostro memur, non absque bono nostro patitur Deus; vult quippe nostra firmetur patientia, auferatur elatio, exerceatur virtus et ut nobiscum ipsi letemur, dum alios noscit indignos. Satis nobis est, multum est, imo permaximum, si Deo teste bene vivimus; et idcirco, si minus bene de nobis sentiunt homines, dum bene fecerimus, non curemus, dum male, ut emendemur totis viribus instandum est, ut eos potius male opinantes sinamus quam male agentes sim
Abbreviated transcription (Latin):
nt si se castam arbictretur cui¬
gulum sequeret᷑: suũ et illico fi¬
deut̾ consigens id futurũ speras
quod p̃te quesierat nami alliga¬
ri cingulũ iussit et ab eã Iune¬
nes ãmoueri oms nec aute fas¬
tum est q̃z trahonte Clandia fa¬
ciliuue nauẽ a uado euelleret
et mirãtib cũctis eam in partẽ
quã cu piebat tralet̃ Ex quo tã
merabili successu sequtũ est ene¬
stigio ut om̃i de nimus ẜ nata
pudiacia maxima cl audie lau¬
de in ꝯͣriũ uerteret̃. apimo Et
sit que ad litus turpi la stune no¬
ta maculata process̾ at decora¬
ta in signi pudicicie splendore ꝑa¬
tua ieutͣit uerũ et si probõto
clundie cesserit absit ait ex isti¬
me̾ sane mentis esst qͣ tũcũq
inuocue similia audtere uelle
enĩ ut se quis ostendat inson¬
tem id agere quod p̾ter naturã
sit deum pocis bemptaie est
qͣͣ obiecti camus purgare labẽ
Sancte nobis agendũ est sac̾te
uiẽdũ et si nũꝰ bomi existi¬

Expanded text:
ut, si se castam arbitraretur, cinut, si se castam arbitraretur, cingulum sequeretur suum. Et illico fidenter consurgens, id futurum sperans quod prece quesiverat, navim alligari cingulo iussit et ab ea iuvenes amoveri omnes; nec ante factum est quam, trahente Claudia, facillime navem a vado evelleret et, mirantibus cunctis, eam in partem quam cupiebat traheret; ex quo tam mirabili successu secutum est evestigio ut omnium de minus servata pudicitia, maxima Claudie laude, in contrarium verteretor opinio. Et sic que ad litus turpi lascivie nota maculata processerat, decorata insigni pudicitie splendore, patriam reintravit. Verum etsi pro voto Claudie cesserit, absit ut existimem sane mentis esse, quantumcunque innocue, similia audere. Velle enim, ut se quis ostendat insontem, id agere quod preter naturam sit, Deum potius temptare est quam obiecti criminis purgare labem. Sancte nobis agendum est, sancte vivendum; et si minus boni existi
Abbreviated transcription (Latin):
Landia quĩta Romana
fuͭ. mulier quibz orta
parẽtib non satis palet uerum
insigmi qͣdam audacia ꝑpetuã
sibi claritatẽ peꝑit hec cũ assi¬
duo et uario ut occurate pluri¬
nũ mc̾tur ornatu at oris cultu
nimo incedẽt splendida a gra¬
morib matronis non lñ minꝰ
honesta uerũ et mimus pudica
arbitrata est Sane maico cor¬
nelio et publio Sempromo i ssu¬
libus amno stilic qui todecimo
belli pumia stdĩ factũ est ut e
pesumũte dum mater Romã ĩ
fancb tyberis applicaret ad quã
Iustipiedam e nam cũ Inxͣ res¬
ponsũ oraculi nausica ab uni¬
neso senatu toaus urbis it
optimꝰ Iudicatus cũ euatroiit
onuib eonsi concede̾t ubi pro¬
puiqᵃ. naruis contigit ut uolẽ¬
tib nantis litor propõquare
hereret uado fluminis ratis qua
uehebatur simuilariũ Et cũ¬
net trahente Iuue nũ mulrindine
posse moneri inde̾ tur claudia
Alus matronis in ipta sue
uiautis constia palam submissis
genib deã supplex deycata ẽ

Expanded text:
laudia Quinta romana fuit mulier; quibus tamen orta parentibus, non satis patet; verum insigni quadam audacia perpetuam sibi claritatem peperit. Hec cum assiduo ac vario et accurate plurimum uteretur ornatu ac oris cultu nimio incederet splendida, a gravioribus matronis non tantum minus honesta, verum et minus pudica arbitrata est. Sane, Marco Cornelio et Publio Sempronio consulibus, anno scilicet quintodecimo belli punici secundi, factum est ut e Pesimunte deum mater Romam in faucibus Tyberis applicaret. Ad quam suscipiendam e navi, cum iuxta responsum oraculi Nausica, ab universo senatu totius urbis vir optimus iudicatus, cum matronis omnibus eo usque concederet ubi propinqua navis, contigit ut, volentibus nautis litori propinquare, hereret vado fluminis ratis qua vehebatur simulacrum. Et cunec trahente iuvenum multitudine posse moveri videretur, Claudia aliis matronis immixta sue virtutis conscia palam summissis genibus deam supplex deprecata est
Abbreviated transcription (Latin):
uauorũ exhecuba fuit
filia tam floride pulchritudinuis
adolestentula ut seuero pectori
achillis peliadis flammas ĩ muicte̾
uolue cupidinis eumq matas
hecube frande in suã necẽ uocte
solũ intemplũ usq appoliuis lym¬
Brei deduc̾e Ob quã minꝰ debito
laxsis troianis uraibz et ylione
deiecto a neoptholemo in piacu¬
lum maniuz patris et ad eius tu¬
mulum deducta est / ibiqz si ma¬
corum brĩs fides ulla prestau potest
uideus acem inuenẽ expedisse gla¬
dium flentib cetis areustantib
ninoceus adeo constanti pectore
et intrepido nultu Ingalũ p̾but
ut nõ m̃ꝰ adnuracio fortitudinis
eius qͣz pietas ꝑemitis mou̾et a¬
nimos Magnum quippe et me¬
moratu Dig. nequiuisse tenella
etas sexus fẽmens mollicies re¬
gia mutata fortuna grandõ pre¬
ssisse birgis aĩuz/ et potissime sut
uictoris et hostis gladio sub quo
non nũqꝙ egregiorũ unorũ iuitãt
et persepe deficĩt aĩo sa pectoã
Credideũ facile hoc generose

Expanded text:
ianorum, ex Hecuba fuit filia, tam floride pulchritudinis adulescentula, ut severo pectori Achillis Peliadis flammas immictere potuerit cupidinis eumque, matris Hecube fraude, in suam necem nocte solum in templum usque Apollinis Tymbrei deducere. Ob quam minus debito lapsis troianis viribus et Ylione deiecto, a Neoptholemo in piaculum manium patris et ad eius tumulum deducta est; ibique — si maiorum literis fides ulla prestari potest — videns acrem iuvenem expedisse gladium, flentibus ceteris circumstantibus, innocens adeo constanti pectore et intrepido vultu iugulum prebuit, ut non minus admiratio fortitudinis eius quam pietas pereuntis moveret animos. Magnum quippe et memoratu dignum nequivisse tenella etas, sexus femineus, mollicies regia, mutata fortuna, grandem pressisse virginis animum et potissime sub victoris et hostis gladio, sub quo non nunquam egregiorum virorum nutant et persepe deficiunt animosa pectora. Crediderim facile hoc generose
Abbreviated transcription (Latin):
suarũ coustia tum eũ int̾nͣtem
uestibulũ ultra alios arns ĩ¬
sumẽ cerne̾t ut ert regẽ aus¬
uicata ud eius proclus penua
uristine fortune auã retinens
inquit Sic rex iclite deo uisum
est et felicitatitue ut in nos qui
uaulo aute reges etamus que
uelis possis om̃ĩa uerũ sipermiffũ
est ut captine toramn uictore et
uice mortisqsz sue domino sayli¬
ces uoces enuetere possa eisii

Expanded text:
suarum conscia, cum eum intrantem suarum conscia, cum eum intrantem vestibulum ultra alios armis insignem cerneret, ut erat, regem auspicata, ad eius proclivis genua, pristine fortune animum retinens, inquit: — Sic, rex inclite, deo visum est et felicitati tue ut in nos, qui paulo ante reges eramus, que velis possis omnia. Verum si permissum est captive ut coram victore et vite mortisque sue domino supplices voces
Abbreviated transcription (Latin):
lias drubalis monitu doyhonisla
blandicus p̃cibusq a Deo Eyhacis
auĩs in desidenũ suũ traxit It nõ
solu Romanos relinquẽt quib a¬
micicie fidem prestilerat et Car¬
thanmẽ sibus iẽge̾tur uerũ uito
illiem belli p̾nayatũ assidmeret
Quã obrem perfidia calcata fide
iuã pridie scipiom hospi. suo pro¬
missat ei per trãs nondũ trãffre¬
tanti in affricã iutradixit ing̾ssũ
Celm̾ stixio iungẽtis anim Inuenis
damꝑnata barbari regis nequitia
de poĩtis hand longe a Carthag¬
ne copus ulum ante alia ex pũ¬
guaint per ihassissam regem
seccũ et leliũ legatũ suũ per/
quos ex̾citu fuso captus uictus¬
qz deductus est cyrtã regiã cuita¬
lem uuundie nec ante cathenis
onustus cuubus ostensus est quã
massimisse cuuitatis dedicio facta
Quni cũ non dum lelius appuliss
eam intrans mourerm resentine
tumultuatib oĩt regiã ut et at
armnatus intrans oł mã habit
dihouisbam que fortunarum

Expanded text:
Hasdrubalis monitu, Sophonisba Hasdrubalis monitu, Sophonisba blanditiis precibusque adeo Syphacis animum in desiderium suum traxit, ut, non solum Romanos relinqueret, quibus amicitie fidem prestiterat, et Cartaginensibus iungeretur, verum ultro alieni belli principatum assummeret; quam ob rem perfidia calcata fide, quam pridie Scipioni hospiti suo promiserat, ei per literas, nondum transfretanti, in Affricam interdixit ingressum. Ceterum Scipio, ingentis animi iuvenis, damnata barbari regis nequitia, depositis haud longe a Cartagine copiis, illum ante alia expugnavit per Massinissam regem sotium et Lelium legatum suum; per quos, exercitu fuso, captus vinctusque deductus est Cyrtam, regiam Numidie civitatem, nec ante catenis onustus civibus ostensus est quam Massinisse civitatis deditio facta. Qui, cum nondum Lelius appulisset, eam intrans, motu rerum repentino tumultuantibus omnibus, regiam, ut erat armatus, intrans, obviam habuit Sophonisbam; que fortunarum
Abbreviated transcription (Latin):
inhiare de Sopoluisba regnia
ephonista quidã posito sple¬
dens mundarum regina ⁊¬
cesserit austeritate mortis intrepide
a se suyte longe luculencior facta est
lret enĩ filia fuit hasdrubaus gis¬
goms filni maxiq Carchagnie¬
suĩ pucipis hanbale bexante yta¬
liam Que cum esset etate florẽs
et forma satis egregia a patre Sy¬
phaci pctentissimo numdie regi
in ꝯuigũ uirgo coplãta est Ilec
equudem de siderio regie affinitatis
tantũ sed optabat iuir sagax instã¬
te Romanoiũ uello solu barbarũ
regem Romaiis subtrahẽ sed og̾e
filie blandientis in partes cartha¬
nec a p̾cognita fallã de cextus
est Ilam cũ nxcias diphax cele¬
urasset a p̾monita a dolestencia fer¬
me sitate fauente intãtuz sue di¬
leccõnis aidorẽ tractus est ut il
p̾ter illam sibicaꝵ aut delecta¬
bile arbitraret᷑ uighax et sic dũ
uieret᷑. infelix et appareret Cor¬
ueliũ Sypionẽ ex uycilia in
affricã cũ ex̾citib traiecturum

Expanded text:
inhiare. LXX. De Sophonisba regina ophonisba quidem, posito splendens Numidarum regina incesserit, austeritate mortis intrepide a se sumpte longe luculentior facta est. Hec enim filia fuit Hasdrubalis, Gisgonis filii maximique Cartaginensium principis, Hanibale vexante Ytaliam. Que cum esset etate florens et forma satis egregia, a patre, Syphaci, potentissimo Numidie regi, in coniugium virgo copulata est; nec equidem desiderio regie affinitatis tantum; sed optabat vir sagax, instante Romanorum bello, non solum barbarum regem Romanis subtrahere, sed opere filie blandientis in partes Cartagnec a precogitata fallacia deceptus est. Nam cum nuptias Syfax celebrasset, a premonita adolescentula, formositate favente, in tantum sue dilectionis ardorem tractus est, ut nil preter illam sibi carum aut delectabile arbitraretur Syphax; et sic, dum ureretur infelix et appareret Cornelium Scipionem ex Sycilia in Affricam cum exercitibus traiecturum,
Abbreviated transcription (Latin):
ne in ptãtem una uemat Ro¬
manorũ iã tamen prĩs pa¬
te̾q ⁊ duorũ regĩ quib paulo
ante nupssit memor sili quod uide¬
tur ꝯsiliũ sume̾t Que quidẽ audi¬
to ꝯstanti uultu mĩcio dixit Accipio
imptiale munus, et si ml aliud a
uiro cõnigi dari poterat gratũ heõ
Sed re fer sacus me morituram
fuisse si non in fune̾ meo impsi¬
Isem nec acrius dicta dedit q ꝑo¬
culum sumpsit et nullo signo
trepedacionis oũss confestun haugoit
ome nec du tumenstens in mortẽ
quã pecierat miseranda collapsa
est Edepol ãnoso hoĩ cui Iain.
uita tediũ nec spes alia preter mor¬
lem nedũ puellule regie tũc
hĩto ad noticiũ rerũ respectu ui¬
tam intrãti et quid in ea duliedi¬
ns sic percꝑe incipiẽti magnũ
et ad mirabile fuisset ⁊ nota di¬
gnũ morte certe a deo impaiide
occiͣrisse de theosena herodia prĩ¬
cipis filia Riᶜ i

Expanded text:
ne in potestatem viva veniat Rone in potestatem viva veniat Romanorum; ipsa tamen patris patrieque et duorum regum, quibus paulo ante nupserit, memor, sibi quod videretur consilium summeret. Que quidem audito, constanti vultu, nuntio dixit: — Accipio nuptiale munus et, si nil aliud a viro coniugi dari poterat, gratum habeo; sed refer satius me morituram fuisse si non in funere meo nupsissem —. Nec acrius dicta dedit quam poculum sumpserit et, nullo signo trepidationis ostenso, confestim hauxit omne; nec diu tumescens in mortem, quam petierat, miserabunda collapsa est. Edepol annoso homini, cui iam vita tedium, nec spes alia preter mortem, nedum puellule regie, tune, habito ad notitiam rerum respectu, vitam intranti et quid in ea dulcedinis sit percipere incipienti, magnum et admirabile fuisset, et nota dignum, morti certe adeo impavide occurrisse. LXXI. De Theosena Heredici principis filia.
Abbreviated transcription (Latin):
trepitu a umuorũ imptiis celebra¬
cis puto hac uia arbitratus et
libidun sue et p̾aibus Sophom¬
sbe ĩuemsse modũ Die de¬
nũ sequẽti leliũ ueniẽtem sus¬
cepit et eo sic Iubente cũ om̃i
regio ornatu et preda cet̾a ac
nona quige reden̾tes in castra
ul a scipione ob rem bene
gestam conut̾ suscepti sunt
Deinde cũ ab eo ob celebratas
cum captii Romam płi nup¬
cias amicabilit redargutus ess
et in tabernatulũ et cessiss ar¬
bitrsq remotis suspirus lac̾¬
misq opletus dui inge mussi
a deo ut cirꝯstantibz audiretur
urgẽte Sophoniste fato accersra
ad se iussit quẽ ex suis fidelis¬
dum uenenũ ad mtertos for¬
tune casus eiqz p̾cepit ut illud
uoculo dilutũ sophonisbe de¬
ferret dicẽt̾qz libenter se illi
quã sponte dederat fidem s¬
naturũ si poss uerũ qtĩ a
quil potat arbitrũ sub tra¬
hetatia suũ quã ipã pecie¬
rat non absiiz merore suo rre¬
Itabat fidem, si uti uelit scilz

Expanded text:
strepitu armorum nuptiis celebrastrepitu armorum nuptiis celebratis; puto hac via arbitratus et libidinis sue et precibus Sophonisbe invenisse modum. Die demum sequenti Lelium venientem suscepit et, eo sic iubente, cum omni ornatu regio et preda cetera ac nova coniuge redeuntes in castra, primo a Scipione ob rem bene gestam comiter suscepti sunt; deinde cum ab eo, ob celebratas cum captiva romani populi nuptias, amicabiliter redargutus esset et in tabernaculum secessisset arbitrisque remotis suspiriis lacrimisque oppletus diu ingemuisset, adeo ut a circumstantibus audiretur, urgente Sophonisbe fato, accersiri ad se iussit quem ex servis fidelisdum venenum ad incertos fortune casus, eique precepit ut illud, poculo dilutum, Sophonisbe deferret diceretque libenter se illi, quam sponte dederat fidem. servaturum si posset; verum, quoniam a quibus poterat arbitrium subtrahebatur suum, quam ipsa petierat, non absque merore suo, prestabat fidem, si uti velit, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
deiecta p̾cor per marestatẽ tuã
in qua et eno paulo aute enam
perqz genus regiũ et cõe numi¬
die cuz nomẽ et si meliori susti¬
piaris omine qͣz huic abieru
Siphax in me quã tui Iuris ne¬
uter adu̾sã fecit fortuã agas
quod in oculis tuis piũ bonu̾q
uisum sit dũ modo insolenti:
fastidioso potissime penis Roma¬
norũ arbituo unia tradar ffanle
enĩ potes adu̾tere quid ego Roma¬
na hostis Cartagmẽsis et has¬
in hoc alnis tollit᷑. modus in
tua manu pocuis moriar fa¬
cito qr hostiũ in ptatem una
douemã precor et otsecio aa
suuissa qui et ix̃e maundia
erat et uti oms sunt in libi¬
dinẽ prouus uenustatem grir
drantis inspicies addiderat
quppe infortunũ pĩ quadã
et insolauz decus supplia mo¬
tus et huanitate et libidine
tuctus cum nõ dum udue̾ta¬
ssi leluis uti erat in urmis
dextera data nr̃ fe̾nrerũ
q̃rulos ululatus et tumłuz
disterẽtiũ Endiq mlitũ le¬
uauit grãtem eaq extemuilo
sibi ur̃xit in ꝯmiẽ medio⁊

Expanded text:
cor per maiestatem tuam, in qua et ego paulo ante eram, perque genus regium et comune numidicum nomen, etsi meliori suscipiaris omine, quam hine abierit Syphax, in me, quam tui iuris noviter adversa fecit fortuna, agas quod in oculis tuis pium bonumque visum sit, dum modo insolenti et fastidioso, potissime Penis, Romanorum arbitrio viva non tradar. Facile enim potes advertere quid romana hostis, cartaginensis et Hasin hoc alius tollitur modus, ut tua manu potius moriar facito, quam hostium in potestatem viva deveniam, precor et obsecro —. Massinissa qui et ipse numida erat et, uti omnes sunt, in libidinem pronus, venustatem oris orantis inspiciens — addiderat quippe infortunium, pium quoddam et insolitum decus suplici — motus et humanitate et libidine tractus, cum nondum adventasset Lelius, uti erat in armis, dextera data, inter feminarum querulos ululatus et tumultum discurrentium undique militum, levavit orantem eamque sibi extemplo iunxit in coniugem, medio in
Abbreviated transcription (Latin):
hec arbitrata uidet᷑. stultissim̃
hercle uertit elua lege nã celũ
et apta rbus uariis ingenia
cũctis prebet hoc prout ocio atq
desidia torpencia fuid sic studus
Dedacio luculenta et maxniuaĩ
Rerum capacia Et eadem ĩpellẽ te
natura in rerũ om̃ noticiã deside¬
rio uehimur, esto non cadẽ soler¬
cia uel fortuna Et si sic est quid
obstat quin multi possint eadem
in re pares effici et ob id quẽ ꝙr
se solum existimãe ine̾ tam ĩnu¬
merabilem mortaliũ multitudinẽ
cursu p̾ualere ceti̾s, ad glouã sto¬
lide mẽtis est Optarem quippe
ut Aragnes unica in hoc nobis
esset ridiculũ cũ sit ĩnumeri tã¬
ta illagueati demẽtia qui dũ se
in p̾cipiciũ stolide presumpcionis
effer̃t Aragnẽ minus ridenda

Expanded text:
hec arbitrata videtur: stultissimum hec arbitrata videtur: stultissimum hercle. Vertit eterna lege natura celum et apta rebus variis ingenia cunctis prebet. Hec pront ocio atque desidia torpentia fiunt, sic studiis et exercitio luculenta et maximarum rerum capacia; et, eadem inpellente natura, in rerum omnium notitiam desiderio vehimur, esto non eadem solertia vel fortuna. Et, si sic est, quid obstat quin multi possint eadem in re pares effici? Et ob id quenquam se solum existimare, inter tam innumerabilem mortalium multitudinem, cursu prevalere ceteris ad gloriam, stolide mentis est. Optarem quippe ut Aragnes unica in hoc nobis esset ridiculum, cum sint innumeri tanta laqueati dementia qui, dum se in precipitium stolide presumptionis efferunt, Aragnem minus ridenda
Abbreviated transcription (Latin):
sus palladẽ huiꝰ artis reꝑtatẽ
certamẽ mire et cũ se suꝑari en ͦ.
aiõ ferre non poss induto laq̃o
uitã finunt Ex quo locus fi gẽ¬
tib datus est / nãcũ nonuẽ et ex̃¬
cicio aranea uerms cũ aragne
cõueiãt et filo peudeat et ip̃ã pe¬
pendit laqueo aragnẽ misaciõt
deorũ in arancã uersam Dixere
et assidua cura pristino uacare
suicio Alii uero Dicũt ꝙ esto la¬
queũ induxerit moriturũ non
tamẽ mortuã adiutorio it̾ue¬
mẽte suorũ s artificio posito do¬
lore uacasse Nuc̃ autẽ si quis est
obsecro qui se credat in aliquo ãte¬
ire ceteros dicat si libet A ragnes
ip̃a an celũ uerle̾ et in se digni¬
tates om̃s trahere potuisse arbi¬
tiet᷑. aut pocius ipm deum rerũ
satorẽ oĩu precib et nũtis sic
in se beiignũ fecisse potuit, ut
aduxto mirificencie sue signũi
illam grãs effunde̾ cũctas coegerit
omissis cetĩs S quid quero sit

Expanded text:
sus Palladem, huius artis repertricem, sus Palladem, huius artis repertricem, certamen inire; et cum superari equo animo ferre non posset, induto laqueo vis tam finivit. Ex quo locus fingentibus datus est; nam cum nomine et exercitio aranea vermis cum Aragne conveniat et filo pendeat, ut ipsa pependit laqueo, Aragnem miseratione deorum in araneam versam dixere et assidua cura pristino vacare servitio. Alii vero dicunt quod, esto laqueum induerit moritura, non tamen mortuam, adiutorio interveniente suorum; sed, artificio posito, dolore vacasse. Nunc autem si quis est, obsecro, qui se credat in aliquo anteire ceteros, dicat — dicat, si libet, Aragnes ipsa — an celum vertere et in se dignitates omnes trahere potuisse arbitretur, aut potius ipsum Deum, rerum satorem omnium, precibus et meritis sic in se benignum fecisse potuerit ut, adaperto munificentie sue sinu, in illam gratias effundere cunctas coegerit, omissis ceteris. Sed quid quero? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
sz ut obsistent noxiis Eos quiipe
si poteus clausissz medea aut alior¬
sum flerisset dum erexit a iuda in
Iusonẽ steriss diucius potencia patris
uita fratus et sue brrginitatis decus
femina ydomoun colorho¬
mi lauaꝵ tuicoris fuit filia Que q̃¬
qͣz origine nũꝰ clara fuit nõ nullis
tamen meritis extollenda est asse¬
runt quidem ueteres li bsum eius
fuisse inuẽtum eamq p̾mã recia ex¬
cogitasse aucupatoria seu pistatoriã
fuerint inc̾tuz Et cũ eius filius cui
nom̃e clostra fuit fusos lainficio aꝑ¬
tos rexissz arbitrantur quidam hãt
textirie artis p̾ncipatũ suo euote¬
nusse tamꝙͣ circã hanc grandis
ingenii ut digitis filisq et spatu¬
la et aliis tali officio optims id egi¬
sse quod pictor ꝑemiss pẽmarlo
non equidẽ nuliere sꝑuendũ offi¬
cium Saue dum non solum yphe¬
is cohabitans textrinã habebat
sed ubiqz se fama celebrẽ au diret
a deo elata est ut ausa sit adu̾¬

Expanded text:
sed ut obsisterent noxiis. Eos quippe sed ut obsisterent noxiis. Eos quippe si potens clausisset Medea, aut aliorsum flexisset, dum erexit avida in lasonem, stetisset diutius potentia patris, vita fratris et sue virginitatis decus femina, Ydmonii, colophonii lanarum tinctoris, fuit filia. Que, quanquam origine minus clara fuerit, non nullis tamen meritis extollenda est. Asserunt quidem veteres lini usum eius fuisse inventum eamque primam retia excogitasse, aucupatoria seu piscatoria fuerine. incertum. Et cum eius filius, cui Closter nomen fuit, fusos lanificio aptos reperisset, arbitrantur quidam hanc texture artis principatum evo suo tenuisse, tanque circa hanc grandis ingenii, ut digitis filisque et spatula et aliis tali offitio oportunis id egisse quod pictor peregisset pinniculo: non equidem in muliere spernendum offitium. Sane dum non solum Ypheis, quo habitans textrinam habebat, sed ubique se fama celebrem audiret, adeo elata est ut ausa sit adver
Abbreviated transcription (Latin):
sy lendores cognostimꝰ inuidiã intro¬
ducinus concupistencias actrahimꝰ
om̃s Eis agẽtib excitatur auaricia
laudatur formositas damnat᷑. squalor
et pauꝑtas indigne et cũ indocti sit̃
Iudices et suꝑficiebus ieꝵ lm̃i ͦ credãt
sacus innoñõsa ficta ueris et auxia
letis ꝑseye preficĩt et dum abicien¬
da tommendãt et breui llandiẽta trat¬
tu inficuit nõ nũꝙͣ aiõs turpissima
labe Hn nesti a formositate etiamn
in honesta a lastius gesticulacionibz
a peculancia Inuemili mordatibus
nucis capũtur trahũtur raxuĩtur te¬
nenturq Et cum pectoris Ianua su
per eos menti iũcios mictit libido per
eos cupido in sufflat suspiria et cocos
iicendit ignes per eos emictit᷑ gemi¬
tus et effcũs suos ostendit illecebres
Quos si quis recte saꝑet aut clau¬
deret, aut in celum engeret aut in
tram demergeret nullum illis iud
lastuuãt freuo Apposuit illis naͣ fores
non ut in sompnũ clanderẽtur solũ

Expanded text:
s, splendores cognoscimus, invidiam intros, splendores cognoscimus, invidiam introducimus, concupiscentias attrahimus omnes; eis agentibus, excitatur avaritia, laudatur formositas, damnatur squalor et paupertas indigne; et cum indocti sint iudices et superficiebus rerum tantummodo credant, sacris ignominiosa, ficta veris et anxia letis persepe preficiunt; et dum abicienda commendant et brevi blandientia tractu, inficiunt non nunquam animos turpissima labe. Hi nescii a formositate, etiam inhonesta, a lascivis gesticulationibus, a petulantia iuvenili mordacibus uncis capiuntur trahuntur rapiuntur tenenturque; et, cum pectoris ianua sint, per eos menti nuntios mictit libido, per eos cupido inflat suspiria et cecos incendit ignes, per eos emictit cor gemitus et affectus suos ostendit illeces bres. Quos, si quis recte saperet, aut clauderet, aut in celum erigeret, aut in terram demergeret. Nullum illis intelasciviant, freno. Apposuit illis natura fores, non ut in somnum clauderentur solum,
Abbreviated transcription (Latin):
arte sua rizamã mnt̾ natas et pe¬
liai seuit easqz misse armaiit i
patrẽ Ceterũ labentib anis ex¬
osa Iasomn farta et ab codõ lotocꝰ
crensa filia cicontis corithiorũ regis
assup̾ta nxaciẽs fremẽsq cũ multa
in Lisonr̃e excogitass eo prorupit ut
ingemo suo Cresam creontis q regiã
omem̃ consumet igne uolatili ⁊ spet¬
tante lisone quos ex eo susteꝑat fi¬
lios caicidaret et effugẽt in atheuas
ubi Egeo nixta regi cũ medum a
se de nomuinatũ iã filiũ sustepisset ex
es et frustra thesum redeũtem temp
tassz ueneno occidere tercio fugam ar¬
rpuit et cũ Iasonis in grãz redisset
una cũ eo om̃i thesalia ab agialeo pe¬
lie filio pulsi repatriauit in Coltos se¬
nemqz atqz exulem patrẽ regno re¬
stituit Quid taindem egerit quo ue
sub celo seu mortis gen̾e diem clau¬
stit nec legisse menum nec audisse
S ne obmissim non om̃is occilis pre¬
Itanda licencia est eis eñ spectantib¬

Expanded text:
arte sua zizaniam inter natas et Pearte sua zizaniam inter natas et Peliam sevit easque misere armavit in patrem. Ceterum, labentibus annis, exosa lasoni facta et ab eodem locreusa, filia Creontis, Corinthiorum regis, assumpta, inpatiens Eremensque cum multa in lasonem excogis tasset, eo prorupit ut ingenio suo Creusam Creontisque regiam omnem assummeret igne volatili; et, spectante lasone, quos ex eo susceperat filios trucidaret et effugeret in Athenas, ubi, Egeo nupta regi, cum Medum, a se denominatum, iam filium suscepisset ex eo, et frustra Theseum redeuntem veneno temptasset occidere, tertio fugam arripuit et, cum lasonis in gratiam redisset, una cum eo omni Thesalia ab Agialeo, Pelie filio, pulsi repatriavit in Colcos senemque atque exulem patrem regno restituit. Quid tandem egerit quove sub celo seu mortis genere diem clauserit, nec legisse memini nec audisse. Sed, ne omiserim, non omais oculis prestanda licentia est. Eis enim spectantibu
Abbreviated transcription (Latin):
cum Iasom spaciũ prestaret. Quis
hoc eciũ seusatus arbitret᷑. homo ꝙ
ex uno oculorũ intuitu opulentis¬
sum regis exterminiũ seque̾tir
i; audi facinore contẽta in peus
crucẽ diũtit aĩuz arbitrata quidẽ
Getã sequturũ profugos ad eum
sistendũ in thomitama phasidis
insula per quã sequturo tñsitꝰ
futurus euat ab syr cuiz seu Egia¬
leum ꝓuerũ fratre̾ suuẽ qut̃ in hoc
secũ fuge comutẽ traxerat obtrũ¬
cari et eius meubra passun per
arua dispergi iuissit ut dum spa
missabilis recolliget genitor et eis
lacrimas tumulũq daret fugiẽ¬
tib eciã suge spaciũ ꝯmodaret Nec
cã fefellit apnno sic em̃ factũ est
Tamdem cũ post erroes plurimos
in thesalem cũ Iasont deuenissz
suo/ esouẽqr socerũ tan ex redditu
nati ꝙͣ experta uictoria preda ꝙ
et Illustu cõuigio tanta Repless le¬
ticia ut Reuocatus in floridã iude̾¬
tur etatẽ Iasom ꝑatura regnũ

Expanded text:
tum Iasoni spatium prestaretur. Quis tum Iasoni spatium prestaretur. Quis hoc etiam sensatus arbitraretur homo quod ex uno oculorum intuitu opulentissimi regis exterminium sequeretur? grandi facinore contenta, in peius trucem divertit animum. Arbitrata quidem Oetam secuturum profugos, ad eum sistendum in Thomitania Phasidis insula, per quam secuturo transitus futurus erat, Absyrtium seu Egyaleum puerum fratrem suum, quem in hoc secum fuge comitem traxerat, obtruncari et eius membra passim per arva dispergi iussit, ut, dum spersa miserabilis colligeret genitor et eis lacrimas tumulumque daret, fugientibus etiam fuge spatium commodaret. Nec eam fefellit opinio: sic enim factum est. Tandem cum post errores plurimos in Thessaliam cum lasone devenisset suo Esonemque socerum, tam ex reditu nati quam ex parta victoria predaque et illustri coniugio tanta replesset letitia, ut revocatus in floridam videretur etatem, lasoni paratura regnum,
Abbreviated transcription (Latin):
cogncto michi euentui mortiq
Edea seuissimũ uẽteris per¬
fidie Documẽtum Oete cla¬
rissimi regis colcorũ et Perse cõuigis
filia fuit formosa satis et malefi¬
ciorũ Longe doctissima naz a quo¬
cũq magr̃o instructa sit a deo her¬
baiũ uires familiares habuit ut
neno meluis nouitqz plene cãta¬
to carmine turbare celum uẽtos
ex antris tiere tempestates mon̾e
lumiã sist̾e uenena confit̾e̾ e la¬
boratos ignes ad quodcũq incẽdiũ
compon̾e et huiõĩ per fice̾ omĩã nec
illi ꝙ longe peius ab artibz fuit
Dissonus aĩus nã de ficiẽtib eis
ferro uti arbitrabat᷑. leuissimũ
Hec Iasonem thesalũ eo seculo
conspicuũ uirtute Inuenẽ e pelia
patruo suo probitati insidiãti
sub p̾tertu gloriosissime expedi¬
cionis missũ in Colcos ad aureũ
surripiendũ uellus eiusdem capta
p̃stancia dilexit aidenter egit¬
ꝙ ad tius promerendã graciam
ut orta nũ iicolas sedicõne patri
iuscitaretus bellu et cousequẽdi uo¬

Expanded text:
cognito michi eventui mortiqueMedea, sevissimum veteris perfidie documentum, Oete, clarissimi regis Colcorum, et Perse coniugis filia fuit: formosa satis et malefitiorum longe doctissima. Nam, a quocunque magistro instructa sit, adeo herbarum vires familiares habuit, ut nemo melius; novitque plene cantato carmine turbare celum, ventos ex antro ciere, tempestates movere, flumina sistere, venena conficere, elaboratos ignes ad quodcunque incendium componere et huiusmodi perficere omnia. Nec illi — quod longe peius ab artibus fuit dissonus animus; nam, deficientibus eis, ferro uti arbitrabatur levissimum. Hec Iasonem thessalum, eo seculo conspicuum virtute iuvenem, a Pelia patruo, sue probitati insidiante, sub pretextu gloriosissime expeditionis missum in Colcos ad aureum surripiendum vellus, eiusdem capta prestantia, dilexit ardenter egitque, ad eius promerendam gratiam, ut, orta inter incolas seditione, patri suscitaretur bellum et consequendi vo
Abbreviated transcription (Latin):
ore actum est ut ilrmemo
auxilus e culiine dexoñe¬
tue yrenes et constanimꝰ Io
ual̃o elenteru ꝯd ipãmet cõstru
fecat᷑ cũ oĩ ieꝵ copia fuit se ro¬
suisse ꝯtencus amicis eius om̃ib
ide relegatis eilio Actamen cũ
is infeliat aduersus Sulgaros bel¬
lum miss temitasset qr ob id ⁊̾ma¬
tes eum al imꝑio moue eius ꝙ¬

Expanded text:
opere actum est ut, Armeniorum opere actum est ut, Armeniorum auxiliis, e culmine deponeretur Yrenes et Constantinus, palatio Eleutherii, quod ipsamet construi fecerat, cum omni rerum copia fuit seposuisse contentus, amicis eius omnibus inde relegatis exilio. Attamen cum is infeliciter adversus Bulgaros bellum inisset temptassentque ob id primates eum a