comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rib spetie differentib: ineo qđ ꝗd sit p̃dicaret᷑. ut scilic& ꝑspeciei
nom̃ diffinir& genꝰ nc̃ uͦ cũ speciẽ diffinire c̃ tendat. gnr̃is utit᷑
nuncupatione dicens speciẽ eẽ quȩ subgnrẽ ponat᷑. ciu ꝗdẽ dicto:
illa questio iure uidit᷑ obponi. Om̃is enĩ diffinitiorẽ declaxare deb&t.
quã diffinitio c̃cludit. eãq aꝑtiorẽ reddere . quã suo nomine mon
strabat᷑. Ea notiorib gͥ fieri oportet diffinitionẽ quã res illasit

Expanded text:
scilicet per speciei nomen definiret genus. nunc uero cum speciem definire contendat, generis utitur nuncupatione dicens speciem esse quae sub genere ponatur. cui quidem dicto illa quaestio iure uidetur opponi. omnis enim definitio rem declarare debet quam definitio concludit, eamque apertiorem redstrabat. Ex notioribus igitur fieri oportet diffinitionem quam res illa sit
Abbreviated transcription (Latin):
tis aqͣ diuidunt genus & informant speciem. Quȩ qm̃ speciei essentiã
cõplent nec utentionẽ recipiunt nec remissionẽ. Quȩ uero suđm acci¬
dens disferentiȩ sunt inseparabiles: ut acylũ cẽ ł simũ ł coloratũ: aliquo
mõ &e intentionẽ recipiunt & remissionẽ. fieri eiũ potest. ut hio pau¬
lo sit nigrior hic uero amplius symus ille minus acolus. at uero qđ ñ
hões om̃s ȩqualit̃ rationales mortalesq sint : nec spctierũ nec disferentiarũ
natura uidet᷑ ad mittere ICũ igit᷑ tres species consulerent᷑ &ecũ hȩ

Expanded text:
ae diuidunt genus et informant speciem, quoniam speciei essentiam complent, nec intentionem recipiunt nec remissionem. quae uero secundum accidens differentiae sunt inseparabiles, ut aquilum esse uel simum uel coloratum aliquo modo, et inten- tionem suscipiunt et remissionem. fieri enim potest ut hic paulo sit nigrior, hic uero amplius simus, ille minus aquilus, at uero quod non omnes homines aequaliter rationales mor- talesque sint, nec specierum nec differentiarum natura uidetur admittere. Cum igitur tres species
Abbreviated transcription (Latin):
platone & ceteris. quȩ ase ñ specie disiunctast̃ sic̃ homo atq equus¬
ł bos sed numero tantũ. Qđ qͥdẽ hab& dubitationẽ qͥđ sit hoc qđ dr̃
numero differre Numero enĩ differre aliꝗd iudebit᷑ quociens numer
anumero differt. ut grexboũ. qui fortasse c̃tin& triginta boues.
differt numero ab alio boũ grege. sicentũ inse contin& baues. In eo
plures. illi uͦ st̃ pauciores. Quomodo igͥ socrates & plato specie non
differt̃ sed numero cũ & socrates unꝰ sit & plato unꝰ Uinitas uͦ nu¬
hic plato: duas fecim̾ unitates. ac si tangamꝰ dicentes. hic unꝰ est
erate . rursus deplatone hic un est. ñ eadẽ untas. inse
numerata ẽ quȩ in platone. Alioquin fieri possoꝵ ut scđo tac tosi

Expanded text:
siuncta sunt, sicut homo atque equus, sed numero : quod quidem habet dubitationem quid sit hoc quod dicitur numero differre. numero enim differre aliquid uidebitur quotiens numerus a numero differt, ut grex boum qui fortasse continet triginta boues, differt numero ab alio boum grege, si centum in se contineat boues; in eo plures, illi uero sunt pauciores. quomodo igitur So- crates et Plato specie non differunt, sed numero, cum et So- crates unus sit et Plato unus, unitas uero nuhic Plato’, duas fecimus unitates, ac si digito tangamus dicentes ‘hic unus est’ de Socrate, rursus de Platone ‘hic unus est’, non eadem unitas in Socrate numerata est quae in Pla- tone. alioquin posset fieri ut secundo tacto
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓpͥe huic niui. ꝗ̃ oculis ostensioniq subiectaẽ. Ita ꝗꝗ ex eo ꝙcõ
munit᷑ p̃dicari poterat: demultis enĩ albũ dic ipotẽ ut albus hõ

Expanded text:
ie huic nivi quae oculis ostensionique subjecta est; ita quoque ex eo quod communiter praedicari poterat de multis enim album dici potest, ut albus ho
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ species hõis. Rursus indiuiduo equo tantũ species equi est ꝓxima. Ideq
inceteris. unicuiq enĩ substantiȩ una species pest. at uͦ unicuiq substan¬
tiȩ unũ accidens iungit᷑. linicuiq enĩ substantiȩ plura semꝑ accidentia
t in alis quidẽ substantus de num̃o accidentiũ idẽ conuenit. de hinc sẽꝑ
ante accidentia species intelligunt᷑. Nisi en ĩ sit hõcui accidat aliqđ
accidens eẽ ñ poterit. Et nisi quȩ lib& substantia cui accidens possit ad

Expanded text:
 speciei est hominis. Rursus individuo equo una species equi est proxima, itemque  speciei est hominis. Rursus individuo equo una species equi est proxima, itemque in caeteris: unicuique enim substantiae una species praeest, at vero unicuique substantiae non unum accidens iungitur; uni cuique enim substantiae plura semper accidentia et in aliis quidem substantiis de numero accidentium idem conuenit. Dehinc semper ante accidentia species intelleguntur. nisi enim sit homo cui accidat aliquid, accidens esse non poterit, et nisi sit quaelibet substantia cui accidens possit ad
Abbreviated transcription (Latin):
socrate. platone Nigrũ uͦ atq: albũ de plurib coruis. & cignis quib: acci¬
dit nuncupatur.
ropria uͦ utriusq sunt. speciei quidẽ in eo qđ qđ est p̃dicari de his quoꝵ
est species. Accidentis aut̃ in eo qđ quale quiddã est. uisq restat gͥ de
Id enĩ ꝓpͥum specie. differentia . & gnr̃e dif¬
fert dictũ est Id̃ nunc speciei ꝓpͥum ⁊ accidentis se exequi pollicẽt᷑. ta¬
le ꝓpͥum intelligendũ est. qđ ut suꝑius dictũ est ad cõparationẽ drͣ
differentiȩ rerũ:. Species enĩ in eo qđ qđ est p̃dicat᷑. Accidens uͦ in eo qđ
quale est. Qua differentia ñ accidentib solis species discernit᷑. uerũ etiã
species in eo qđ qđ ẽ p̃dicat᷑. accidens uͦ in eo qđ quomodo se habeat: Id qꝙ̃
& quo modose habeat p̃dicatione diuidit᷑. Itẽ unã quãq substantiã una
uidet᷑ species continere. ut socratẽ hõ. atq idõ socrati una tantũ ꝓpͥetas¬

Expanded text:
Socrate, Platone, nigrum vero atque album de pluribus corvis et cygnis quibus accidit nuncupatur. Propria vero utriusque sunt, species quidem in eo quod quid est praedicari de his quorum est species, accidentis autem in eo quod quale est, vel quomodo se ium ab specie et differentia et genere differt, dictum est. Quod nunc proprium speciei et accidentis se exequi polli- cetur, tale proprium intellegendum est quod, ut superius dictum est, ad comparationem dicitur differentium reruquale est, qua differentia non ab accidentibus solum species discernitur, verum etiamspecies in eo quod quid est praedicatur, accidens vero in eo quod quomodo se habeat; id quoqet quomodo se habeat praedicatione dividitur. Item unamquamque substantiam una videtur species continere, ut Socratem homo, atque ideo Socrati una tantum propinquitas
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝓpriũ in accidentis gnr̃e collocat᷑. Eo enim differt ab accidente & circa¬
sunt substantiȩ quã accidentia. species uͦ substantiȩ. ꝓpͥũ uͦ accidens. ñ est¬
dubiũ quin prior sit species. ꝓpriũ uͦ posterius. Secernunt᷑ etiõ a ꝓpriis
species. actus potestatisq: natura. Species enim indiuiduis actu semꝑ ad est.¬
tes enĩ & plato actu sunt hoẽs. ñ uͦ semꝑ acturident. sed risibiles eẽ dicunt᷑.
rursus qm̃ diffinitio substantiã monstrat. qu& diuersȩ sunt diffini¬
tiones: diuersas necesse ẽ esse substantias. Speciei ⁊ ꝓprii diũsȩ sunt
sub gnre & de plurib numero differentib: in eo qđ qđ sit p̃dicari

Expanded text:
prium in accidentis genere collocatur; eo enim differt ab accidente qusunt substantiae quam accidentia, species uero substantia est, proprium uedubium quin prior sit species, proprium uero posterius. Dis- cernuntur etiam species a propriis actus potestatisque natura; species enim actu sempetes enim et Plato actu sunt homines, non vero semper actu rident, sed risibiles esse dicuntur, rursus quoniam diffinitio substantiam monstrat, quorum diversae sunt diffinitiones, diversas necesse est esse substantias: speciei vero et su
Abbreviated transcription (Latin):
stant accilen & id cui accidit Ispetiei atq accidentis similitudi¬
nẽ cõmune dicit de plurib p̃dicari. de plurib dr̃ species sic & accidens¬
Laras ũ dicit alias eox cõmuniones esse.: id eirco qm̃ longe diũsum e id quod
suluo accidens p̃dicatur. extrinsecus uenit. Iuȩ om̃a multã eius qđ est
subiectũ & eius qđ est accidens differentiã faciunt. Tamen inueruri etiã

Expanded text:
stant accidens et id cui accidit. Speciei atque accidentis similitudinem communem dicit de pluribus praedicari; de pluribus enim dicitur speciesaras vero dicit esse alias eorum communiones, idcirco quoniam longe diversum est, id quod velut accidens praedicatur, extrinsecus venit. Quae omnia multam ejus quod est subjectum, et ejus quod es accidens differentiam faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
strabamꝰ. Restat gͥ speciẽ ꝓprio ⁊ accidenti cũ cominunione iuugere tum
differentus segregare:
species hisquȩ eox participant. & ꝓpria quox sunt ꝓpͥa. ICõmune inquit
habent ꝓpria atq species ad se ipsa p̃dicationes habere conuersas. Nã sicut
speciesde ꝓprio. ita ꝓpriũ de specie p̃dicatur. Nãq ut est horisibilis: ita
risibile hõ est. Idq iã suꝑius dictũ eẽ cõmemorat. Cuiꝰ cõmunitatis ratio
nẽ subdid eã scilic& qͣ equalit̃ speties indiuiduis participant᷑. sic̃ eadem
ppria his quox sunt ꝓpria. Tue ratio ñ uidet᷑ ad conuersionẽ predicatio¬
nis accõmoda sed potius ad illã aliã similitudinẽ qr sicut speciesequalit̃
indiuiduis participant᷑ : it a ctiã ꝓpria. ẜ̃ qualit̃ enĩ socrates & plato hoes

Expanded text:
strabamus. restat igitur speciem proprii et accidentium communioni coniungere, tum strabamus. restat igitur speciem proprii et accidentium communioni coniungere, tum differentia segregare. species his quae eorum partici- pant et propria quorum sunt propria. Commune, inquit, habent propria atque species ad se ipsa praedicationes habere conuersas. nam sicut species de proprio, ita proprium de specie praedicatur; namque ut est homo risi- bilis, ita risibile honem subdidit, eam scilicet, quia aequaliter species indiuiduis participantur, sicut eadem propria his quorum sunt propria. quae ratio non uidetur ad conuersionem praedicationis accommoda, sed potius ad illam aliam similitudinem, quia sicut species aequaliter indiuiduis participantur, ita etiam propria; aequ
Abbreviated transcription (Latin):
Accidentia uͦ continent᷑. qm̃ accidentia speciei substantiã nulla p̃dicatione ẽ¬
stituunt. Nã nec ꝓprie uniuers alia dnr̃ accidentia cũ de specieb plurib¬
cidentia qm̃ nullã constitutionẽ substantie ꝓfitent᷑. intentione. crescunt
& remissione de crescunt. Illa qq̃ eo& ẽ differontia qđ differentie ẽtranȩ
ꝑmisceri ut ex se fiat aliqđ non queunt Accidentia ui contraria mi¬
scent᷑ ⁊ quȩdã medietas ex alterutra ẽtrarietate coniungit᷑. Ex ratio¬
nali enim & in rationali nihil unũ coniungi pot̃. Ex albo uͦ & nigro c̃iundis
fit aliquis medius color. expositis gͥ distantus differentiȩ ad cȩtera. restat
de specie dicere. Cuius quidẽ differentias ad genꝰ ante collegimus.
cũ gñris ad spetiẽ differentias dicebamus. Ciusdẽ etiã speciei distantias
ad differentiã ditimꝰ cũ differentiȩ ad species dissimilitudines mon¬

Expanded text:
accidentia uero continentur, quoniam accidentia speciei substantiam nulla praedicatione coaccidentia uero continentur, quoniam accidentia speciei substantiam nulla praedicatione constituunt; nam nec prcidentia quoniam nullam constitutionem substantiae profitentur, intentione cre- scunt et remissione decrescunt. Illa quoque eorum est dif- ferentia, quod differentiae contrariae permisceri, ut ex his fiat aliquid, non queunt, accidentia uero contraria miscentur et quaedam medietas ex alterutra contrarietate coniungitur. ex rationabili enim et inrationabili nihil in unum iungi potest, ex albo uero et nigro coniunctis fit aliquis medius color. Expositis igitur distantiis differentiae ad cetera restat de specie dicere, cuius quidem differentias ad genus ante colle- gimus, cum generis ad speciem differentias dicebamus. eiusdem etiam speciei distantias ad differentiam diximus, cum differentiae ad species dissimilitudines mon
Abbreviated transcription (Latin):
accidentia continent. aliquando continent᷑. continent qͥdẽ qr qual¬
lib& unũ accidens specieb: adẽe plurib consueuit. ut albũ cigno & lapidi &
nigrũ coruo ethiopi atq bebeno. continent᷑ uͦ qm̃ plura accidentia uni ac¬
cidunt speciei ut uideat᷑ illa species plurima accidentia continere. Cũ enĩ
et hiopi acciđ ut sit niger accidit. ut sit simus. ut crispus quȩ cuncta sunt
accidentia et hiopis species qđ ẽ hõ. omĩa quȩ hab& intra se plurima acci¬
dentia uidet᷑ includere. Huic occurri potest qm̃ differentiȩ ꝗꝗ aliqͥmͣdo
continent᷑ aliqͦ modo continent ut rationabilitas contin& hoem. plus enim
uerũ etiã mortalẽ. Respondebimꝰ contra hȩc. Om̃a quȩcũq substantialit̃ de plu¬
rib p̃dicant᷑. ab his de qͥb dñr. non poterunt contineri. Quofit ut differentiȩ
qͥdẽ ñ contineant᷑ a specie : & si sint differentiȩ plures quȩ speciẽ forment:

Expanded text:
quidem continent, aliquando continentur. continent quidem, quia quodlibet unum accidens speciebus adesse pluribus con- sueuit, ut album cygno et lapidi, nigrum coruo, Aethiopi atque hebeno, continentur uero, quoniam plura accidentia uni accidunt speciei, ut uideatur illa species plurima accidentia continere. cum enim Aethiopi accidit ut sit niger, accidit ut sit simus, ut crispus, quae cuncta sunt accidentia Aethiopis, species, quod est homo, omnia quae habet intra se plurima accidentia uidetur includere. huic occurri potest : quoniam differentiae quoque aliquo modo continentur, aliquo modo continent, ut rationabilitas continet hominem—plus enim . re- spondebimus : omnia quaecumque substantialiter de pluribus praedicantur, ab his de quibus dicuntur non poterunt conti- neri; quo fit ut differentiae quidem non contineantur ab specie, etsi sint differentiae plures quae speciem forment.
Abbreviated transcription (Latin):
rentiã dicit. qm̃ species pot̃ aliquando in alias species deriuari. idẽ potist
eẽ genꝰ. ut animal cũ sit species animati: pot est eẽ hõis genꝰ. Sed nc̃ non
de his specieb loquit᷑ quȩ sunt specialissimȩ atq hunc confundere uidet᷑
errorẽ. Iuod cũ de his specieb dicere ꝓposuerit: quȩ eent̃ ultimȩ: nunc
de his quȩ sunt sub alternȩ & sepe locũ gnris obtineant disserit. ꝓpria uͦ nul
queunt. nec ꝓpria quȩ sibi sunt ȩqualia. gnra ꝑmittunt᷑ esse. Rursus spe

Expanded text:
rentiam dicit quoniam species potest aliquando in alias species deriuari, id est potest esse genus, ut animal, cum sit species animati, potest esse hominis genus. sed nunc non de his speciebus loquitur quae sunt specialissimae, atque hunc confundere uidetur errorem, quod cum de his speciebus dicere proposuerit quae essent ultimae, nunc de his quae sunt subalternae et saepe locum generis optineant disserit. propria uero nullo queunt, nec propria quae sibi sunt aequalia, genera esse pe
Abbreviated transcription (Latin):
tila quidẽ quȩ decete ris p̃dicantur ut gña neq ullis alis subponunt᷑ ut spties¬
gña genrabissima nuncupantur. Idcirco quia his nullũ aliud suꝑ ponit᷑ genus.
nfitma uͦ quȩ de nullis spetirb dicuntur spetialis simȩ speties apellantur
id cir coqmꝰ inte grũ cuiuslib& reiuo cabulus illa suscipiunt que pura ĩ mixtas

Expanded text:
et illa quidem quae de ceteris praedicantur ut genera neque ullis aliis suet illa quidem quae de ceteris praedicantur ut genera neque ullis aliis su, generalissima genera nuncupantur, idcirco, quia his nullum aliud superponitur genus. Infima vero quae de nullis speciebus dicuntur, specialissimae species appellantur, idcirco quoniam integrum cujuslibet rei vocabulum illa suscipiunt, quae pura immista
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicaturait homo p̃dicatur enĩ desocrate ac de mostene &ccteris quia se ut dictũ e ñ
spetie sed numero discre pant. Extrib igit᷑ definitionibus duç quidẽ &spetialisimis & ñspe
culsmis apte sunt Nec uꝰt᷑tia solã ultimã spe ciẽ claudit ut aut̃ idaꝑtius liqueat paulo
altius ordit᷑ at o c̃grius illustrat exẽplis ¶ Planũ ait᷑ erit qđ dr̃ hoc mͦ usq om̃e qđ ante¬
duidua pximũ e᷑: erit solũ species. ñ &iã genus : Ere diximus ab oristotile detẽ pridica¬
menta ẽẽ disposita que id circo p̃dicamenta uocauerit . qm̃ deceteris om̃ib pͥ¬
dicantur: Quic ꝗd uͦ de alio p̃dicatur si nom poeuerit p̃dicatio c̃uti maior ẽres
ila quȩ p̃dicatur ab ea de qua p̃dicatur. itaq p̃dicamenta maximarerũ om̃i ñ qm̃
de omnib p̃dicantur ostensa sunt. in uno qqͣ igit᷑ horũ p̃ditamentorũ quȩ dã
gene ralissina st̃ gnã &c̃ longase ries specirũ atq amaximo decursus adima

Expanded text:
dicatur, ut homo: praedicatur enim de Cicerone ac Demosthene et caeteris qui a se ut dictum est non specie, sed numero discrepant. Ex tribus igitur diffinitionibus duas quidem et specialissimas et non specialissimis aptae sunt, haec uero tertia solam ultimam speciem claudit. ut autem id apertius liqueat, rem paulo altius orditur eamque congruis inlustrat exemplis : Planum autem erit quod dicitur hoc modo. inetiam genus. Praediximus ab Aristotele decem praedicamenta esse dis- posita, quae idcirco praedicamenta uocauerit, quoniam de ceteris omnibus praedicantur. quicquid uero de alio praedicatur, si non potuerit praedicatio conuerti, maior est res illa quae praedicatur ab ea de qua praedicatur. itaque haec praedicamenta maxima rerum omnium, quoniam de omnibus praedicantur, ostensa sunt. in uno quoque igitur horum praedicamentorum quaedam generalissima sunt genera et est longa series spe- cierum atque a maximo decursus ad minima.
Abbreviated transcription (Latin):
geñ plus asperie. qđ differentib specic p̃dicat᷑. siqua species pdicẽ
qdẽ dt subiertis. sed ñ de differentib specie. ea solũ erit superioris
ad subiecta sitalissit ut dedifferentib specie ñ p̃dicet᷑ : distingust
eã ab his specieb q̃ gnr̃a eẽ posst̃. & monstrat eã solũ speciẽ esse
neo gnis pdicationẽ tenere Illagit᷑ descriptio tertia spetiei quȩ magis speties ac spe¬

Expanded text:
a species praedicetur quidem de subiectis, sed non de specie differentibus, ea solum erit superioris  species habet ad subiecta, si talis sit, ut de differen- tibus specie non praedicetur, distinguit eam ab his speciebus quae genera esse possunt et monstrat eam solum speciem esse nec generis praedicationem tenere. illa igitur te
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est ideẽ speciẽ qđ sub genere ponit᷑. & rursus inqua dictũẽ id eẽ speciẽ
dequa genꝰ in eo qđ ꝗd sit p̃dicaret᷑: om̃i speciei c̃ueniunt. Id eñĩ tantũ
hȩediffinitiones monstrant. qđ sub genere ponit᷑. Nã & ea q̃dicit id eẽ
spetiẽ qđ sub genere ponit̾: eãium significat specici quarefert᷑ ad gen̾.
& ca que dic it ideẽ speciẽ dequa gen̾ in eo qđ ꝗd sit p̃dicat᷑. eã rursus
significat speciei formã quã retin& eaegnr̃is p̃dicatione. idẽ aut̃ & sub
Qđ si om̃is spet ies sub gnr̃e collocat᷑ manifestũ ẽ omẽm speciẽ hoc
ambitu descriptionis includi. Sed tertia definitio dcã tantũ loqͥt¬

Expanded text:
tum est id esse speciem quod sub genere ponitur, et rursus in qua dictum est id esse speciem de qua genus in eo quod quid sit praedicetur, omni speciei conveniunt. Id enim tantum hae diffinitiones monstrant, quod sub genere ponitur: nam et ea quae dicit, id esse speciem quod sub genere ponitur, eam vim significat speciei, qua refertur ad genus; et ea quae dicit, id esse speciem de qua genus in eo quod quid sit praedicatur, eam rursus significat speciei formam quam retinet ex generis praedicatione. Idem est autem et quodsi omnis species sub genere collocatur, mani- festum est omnem speciem hoc ambitu descriptionis includi. sed tertia definitio de ea tantum
Abbreviated transcription (Latin):
neq indiuidua de speciebus aut de generib pͣdicant᷑. Nec ĩpecies
de generibus. Ita fit ut genusꝙ ẽ generalissimũ de om̃ib subal¬
ternis generibus predicari. & de speciebus & de indiuidius potet

Expanded text:
neque indiuidua de speciebus aut generibus prae- dicantur nec species de generibus. ita fit ut genus quod est generalissimum, de omnibus subalternis generibus praedi- cari et de speciebus et de indi
Abbreviated transcription (Latin):
illud adeptus est nom̃. uel ex parentib si illorũ est unicus silius.
ł ex quolibet alio accidenti singularitas demonstrat᷑. eoq. acciden

Expanded text:
illud adeptus est nomen: vel si ex parentibus, si illorum est unicus filius, vel si ex quolibet alio accidenti singularitas demonstratur, eo quod acci
Abbreviated transcription (Latin):
iectũ monstret exemplum. Specialissima uero species hoc mo. ꝙ cũ
sit species. non ẽ genus ex opposito: qm̃ exoppositis describunt᷑ inter

Expanded text:
imum uocaretur. specialissima uero species hoc modo : quod cum sit species, non est genus, ex opposito, quoniam opposita ex oppo- sitis describuntur inter
Abbreviated transcription (Latin):
phoenicibus p̃dicaret᷑ si plures essent quã nunc qͣndunus eẽ ꝑhibet᷑¬
Itẽ solis species de hoc uno sole quẽ nouimus nc̃ dr̃. acsi animo
plures soles & cogitatione fingant᷑: nihil ominus de pluribus soli¬
bus indiuiduis. nom̃ solis quã de hoc uno p̾dicatur. Idcirco species
ergo de pluribus nuõ differentibus dr̃ p̃dicari: cũ sint aliq̃ quȩ de¬

Expanded text:
phoenicibus praedicaretur, si plures essent, quam nunc, quando unus esse perhibetitem solis species de hoc uno sole quem nouimus, nunc dicitur, at si animo plures soles et cogitatione fingantur, nihilo minus de pluribus solibus indiuiduis nomen solis quam de hoc uno praedicabitur. idcirco igitur species de pluribus numero differentibus dic
Abbreviated transcription (Latin):
de quib: p̃dicant᷑ substantiã sortiunt᷑. Qđ si diffinitio unius cuiꝰq sub¬
stantiȩ ꝓpͥetatẽ deb& ostendere: iure ex alterutro sit descriptio.
inhis quȩ ad se inuicẽ referunt̾. Ergo qm̃ gen̾ speciei gen est &
substantiã suã & uocabulũ genꝰ ab specie sumit: in definitionẽ
qñis speciei nom̃ est ad uocandũ. Qm̃ uͦ species id qđ est sumit
ex genere nom̃ gñis. in speciei descriptione ñ fuit relinquendũ.
Qm̃ a diuerse sunt specierũ qualitates: aliȩ enĩ sunt species quȩ
dedit dicens. assignant ergo ꝙ sic speciẽ Species ẽ quȩ ponit᷑ sub

Expanded text:
de quibus praedicantur, substantiam sortiuntur; quodsi definitio unius cuiusque substantiae proprietatem debet ostendere, iure ex alterutro fit descriptio in his quae inuicem referuntur. ergo quoniam genus speciei genus est et substantiam suam et uocabulum genus ab specie sumit, in definitione generis speciei nomen est aduocandum, quoniam uero species id quod est sumit ex genere, nomen generis in speciei descriptione non fuit relinquendum. quoniam uero diuersae sunt specierum qualitates — aliae enim sunt species, quae e uti. Adsignant ergo et sic speciem: «species est quod ponitur sub
Abbreviated transcription (Latin):
uitellect̾: nẽ ambi guũ quin om̃is hec sit deponenda de his quinq ꝓpositis
dis putande cura: Quando qͥdẽ neq deeare quȩ sit neq deã dequa uerũ
aliqđ intelligi ꝓserriue possit inquirit᷑. Haec qͥdẽ est ad p̃sens deppositis
questio qũanos alex andro c̃sentiente hacratione solucmꝰ. NNonenine q¬
cesse cẽ dicim oñem intellectũ qui ex subiecto quidẽ fit. ñ tam̃ ut sese
ipsũ subiectũ habt̃ falsũ & uacuũ uideri. In his eñi solis falsa opinio
at᷑q c̃ uincgat intellectu. id qđ natura iungi ñ patit᷑. id falsũ eẽ nullus
ignorat: Ut siquis hominẽ atq equñ iungat imaginatione. atq effi¬

Expanded text:
tellectus, non est ambiguum quin omnis haec sit deponenda de his quinque pro- positis disputandi cura, quandoquidem neque de ea re quae sit neque de ea de qua uerum aliquid intellegi proferriue possit, inquiritur. Haec quidem est ad praesens de propositis quaestio; quam nos Alexandro consentientes hac ratiocinatione soluemus. non enim necesse esse dicimus omnem intellectum qui ex subiecto quidem fit, non tamen ut sese ipsum subiectum habet, falsum et uacuum uideri. in his enim solis falsa opinio atque coniungat intellectu id quod natura iungi non patitur, illud falsum esse nullus ignorat, ut si quis equum atque hominem iungat imaginatione atque effi
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dixissee lector amplius putaret ocultũ id ipsũ cuiꝰ ex secutionẽ
se differe ꝓmisit. addit ut deis minime obscure. penitq tractando

Expanded text:
ipse dixisset lector amplius putaret occultum, idipsum cujus exsecutionem sese differre promisit, addidit, ne de his minime obscure penitusque tractando
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ est quod est gladii genus. Qm̃ igit᷑ homo bos. atq equus. de qͥb
animal p̃dicatur. specie differ̃. numero ergo & iã eos differre necesse ẽ
Idcirco hoc plus hab& genus ab specie. qđ specie differentib p̃dicatur. Nã
si integrã generis diffinitionẽ demus : dabimꝰ hoc modo. Genus ẽ quod¬

Expanded text:
mentum est, quod est gladii genus. quoniam igitur homo, bos atque equus, de quibus mentum est, quod est gladii genus. quoniam igitur homo, bos atque equus, de quibus animal praedicatur, specie differunt, numero ergo etiam eos differre necesse est. idcirco hoc plus habet genus ab specie, quod de specie differentibus praedicatur. nam si integram generis defi- nitionem demus
Abbreviated transcription (Latin):
alicui idẽ crͣ. genere. specie. numero Quȩ cũq igͥ gnr̃e ead
st̃ ñ necesse ẽ cadẽ et̾ specie: Ut si cadẽ sint gnr̃e. differant sperie
Si uͦ eadẽ sint specie. genere q̃q̃ eadẽ esse necesse est: ut cũ homo atq
equus idẽ sunt genere. ut̃q enĩ animal nuncupat᷑. differt̃ specie.
qm̃ alia est hominis species. alia equi. Socrates uͦ atq plato cũ idẽ sint
specie idẽ q̃q̃ sunt genere. lit̃q: enĩ sub animalis p̃dicatione ponunt᷑. Si¬
qđ uͦ ł genererł specie. id ẽ sit ñ necesse est idẽ esse numero. ꝙ siudẽ sit
numero : idẽ & spetie &cgnẽ ee netesse est . Ut socrates & plato cũ & genere
animalas. &spetie hominis idẽ sint. numero tantũ repperiunt᷑ esse disiuncti
Sladius uͦ atq ensis idẽ sunt numero nichil enĩ ommo aliud ẽ ensis quã gladius
sed nec spetie diuersi sunt. utrũq enĩ gladius est. nec gnẽ utrũq enĩ instru¬

Expanded text:
 id est genere, specie, numero. Quaecunque igitur genere eadem sunt, non necesse est esse eadem specie, ut si eadem sint genere differant specie; si vero eadem sunt specie, genere quoque eadem esse necesse est: ut cum homo atque equus idem sunt genere uterque enim animal nuncupatur differunt specie, quoniam alia est hominis species, alia equi. Socrates vero atque Plato cum idem sint specie, idem quoque sunt genere, uterque enim sub animalis p uel genere uel specie idem sit, non necesse est idem esse numero, quod si idem sit numero, idem et specie et genere esse necesse est; ut Socrates et Plato, cum et genere animalis et specie hominis idem sint, numero tamen reperiun- tur esse disiuncti. gladius uero atque ensis idem sunt numero, nihil enim omnino aliud est ensis quam gladius, sed nec specie diuersi sunt, utrumque enim gladius est, nec genere, utrumque enim instru
Abbreviated transcription (Latin):
adẽe potest. neq eã relinquit. nec transit ad aliã. atq id circo ppͥũ
ũ cupatũ est. ut risibile hominis. Itaq & de ea specie
p̃dicatur. & de his indiuiduis quȩ sub illa sunt specie. ut risibile
de homine dicitur. & de socrate . & platone. & cęteris quȩ sub
hominis nomine continent᷑. Genus uͦ ñ de una tantum specie
ut dictũ ẽ. sed de plurib Differt igit᷑ genus aꝓprio eo qđ de

Expanded text:
adesse potest neque eam relinquit nec transit ad aliam, atque idcirco proprium nuncupatum est, ut risibile hominis; itaque et de ea specieis quae sub illa sunt specie, ut risibile de homine dicitur, et de Socrate, et de Platone, et caeteris de sub hominis nomine continentur: genus vero non de una tantum specie, ut dictum est, sed de pluribus. Differt igitur genus a proprio, eo quod de
Abbreviated transcription (Latin):
uniuis ciũq figurã q̃ ex accidentiũ c̃ gregatione ꝑfuit᷑. Cauus¬
sime aut̃ dictũ est unius ciũq łloc enĩ scđm accidñs dr̃. Quȩ¬
humanitas nucupat᷑. eaq ñ est quasi sub posua animali. sed tã quã ipsa.
rast̃ quȩ cũ edẽ sint diũsis tam̃ modis ad aliud atq. aliud relata intelli¬
gunt᷑. ut hanc ipsã humanitatẽ si in eo qđ ipsa ẽ ꝓspexeris: species ẽ ea¬
quȩ substantialẽ de terminat qualitatẽ. Si subanimali eam intelligendo

Expanded text:
unius cuiusque formam, quae ex accidentium congre- gatione perficitur. cautisunius cuiusque formam, quae ex accidentium congre- gatione perficitur. cautissime autem dictum est unius|cuius- humanitas nuncupatur, eaque non est quasi supposita animali, sed tamquam ipsa ra sunt quae cum eadem sint, diuersis tamen modis ad aliud atque aliud relata intelleguntur, ut hanc ipsam humanitatem in eo quod ipsa est si perspexeris, species est eaque substantialem determinat qualitatem; si sub animali eam intellegendo
Abbreviated transcription (Latin):
id tẽ fit gen̾ ac species cũ ł ad inferiora. ł ad supcriora referat᷑.
Quoꝵ gͦ relatio ad alterutrũ constituit. eoꝵ c̾tinens factus est iure
tractatꝰ. Despecie gͥ inchoans ait hoc mͦ Species aut̃ dr̃ quidẽ &
deuniu cuiꝰq forma scđm quã dictũ ẽ priamiquidẽ species digna est¬
imperio. Dr̃ aut̃ species & ca q̃ est sub assignato gnr̃e. Scđm quã sole¬
mus dicere hominẽ ꝗdẽ speciẽ animalis. cũsit gen̾ animal. Albũ
aut̃ coloris speciem. Triangulũ iͦ. figurę speriẽ ¶ Sic̃ gnr̃is supͣsigni¬
ficationes destinxit eqͥuocas. ita idẽ inspecie facit dicens. ñ eẽ
s̃petiei simplicẽ significationẽ. Et ponit qͥdẽ duas. longraut̃
plures eẽ manifestũ ẽ. Quas id circo p̃terit ne lectoris animũ
plixitate confunder&. Dicit aut̾ primo quidẽ speciẽ uocari

Expanded text:
id tunc fit genus ac species, cum uel ad inferiora uel ad superiora referatur. id tunc fit genus ac species, cum uel ad inferiora uel ad superiora referatur. quorum ergo relatio alterutrum constituit, eorum continens factus est iure tractatus : De specie igitur inchoans ait hoc modo. Species autem dicitur quidem et de unius cuiusque forma, secundum quam dictum est : ‘primum quidem species dignaimperio: dicitur autem species, et ea quae est sub assignato genere, secundum quam solemus dicere hominem quidem speciem animalis, cum sit genus animal; album autem coloris speciem, triangulum vero figurae speciem. Sicut generis supra significationes distinxit aequivocas, ita idem in specie facit dicens non esse speciei simplicem significationem, et ponit quidem duas: longae autem plures esse manifestum est, quas idcirco prprolixitate confunderet. dicit autem primum quidem speciem uocari
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sertim differentiȩ ipse species informent : Prius aut̃ est qđ in¬
format. quã id qđ eiꝰ informatione ꝑficit᷑. Posterior gͥ est species
adifferentia: Priũ gͥ dedifferentia tractandũ fuit. Et enĩ ꝓe̾mio
etiã c̃ sentir&. in quo eũ ordinẽ collocauit. quẽ naturalis ordo
suggessit dicens utile eẽ nosse. ꝗd gen̾ sit & differentia. H uie respon¬
dendũẽ questioni. qm̃ om̃ia quȩs cũq. ad aliꝗd p̃dicant᷑ sub¬
stantiã sẽ ꝑ ex obpositis sumunt. Ut gͥ non potẽ eẽ pat̾ nisi sit filu
nec filius nͥ p̃cedat pat̃. alteriusq nom̃ pendor e& altero ita etiã
ingnr̃e. ac specie uidere lic&. Species quippe nͥgnrs non est.
Rursusq genꝰ eẽ ñ potẽ nisi referat᷑ ad speciem. Nec uͦ substantiȩ
quedã aut res absolutȩ eẽ putande st̃ gen̾ ac species. ut superius
ꝗꝗ dictũ est : sed quic ꝗd illudẽ qđ innaturȩ ꝓprictate consistit.

Expanded text:
sertim differentiae ipsas species informent. prius autem est quod informat quam id quod eius informatione perficitur. posterior igitur est species a differentia, prius igitur de dif- ferentia tractandum fuit. etenim prooemio etiam consentiret, in quo eum ordinem collocauit quem naturalis ordo suggessit, dicens utile esse nosse quid genus sit et quid differentia. huic respondendum est quaestioni, quoniam omnia quaecumque ad aliquid praedicantur, substantiam semper ex oppositis sumunt. ut igitur non potest esse pater, nisi sit filius, nec filius, nisi praecedat pater, alteriusque nomen pendet ex altero, ita etiam in genere ac specie uidere licet. species quippe nisi generis non est rursusque genus esse non potest, nisi referatur ad speciem; nec uero substantiae quaedam aut res absolutae esse putandae sunt genus ac species, ut superius quoque dictum est, sed quicquid illud est quod in naturae proprietate consistat,
Abbreviated transcription (Latin):
cens familiȩ cuiusdã posuit exemplũ. ab agamenone ꝑuenit ad
iouem. quẽ ꝗdẽ ꝓ nõis reuerentia ultimũ posuit. Quantũ enĩ aduor¬
tisse thealogos refertur iuppiter ad saturnũ. saturnus ad cęlũ.
Cedius uero ad antiꝗissimũ ꝑphionẽ ducitur. cuius ophionis nullũ
tur. ut res om̃s possint ad unũ suinõis redire principiũ. id circo
determinat hoc in generibus ac speciebus eẽ non posse. Neq
enĩ sicut familiȩ cuiuslibet ita etiã om̃iu rerũ unũ ẽẽ principi¬
um potest. Fuere enĩ ꝗ hac opimone tenerent᷑. ut rerũ om̃iũ
q̃ sunt unũ putarent eẽ genus quod.Etͥs. nuncupant. tractum
ab eo ꝗ dñis est. Omnia enĩ sunt. & de omnib ẽẽ predicat᷑. ltaq
Substantia est. & qualitas est . Itẽq quantitas cȩteraq eẽ dñr. nec inde
ita sint ultimũ omniũ genus ens posuerunt. scilicetq de om̃ib
prelicaret᷑. & ab eo qđ dicimus. est. particsũ inflectentes gco quo¬

Expanded text:
et, familiae cuiusdam posuit exemplum, quae ab Agamemnone peruenit ad Iouem, quem quidem pro numinis reuerentia ultimum posuit. quantum enim ades theologos, refertur Iuppiter ad Saturnum, Saturnus ad Caelum, Caelus uero ad antiquissimum Ophionem ducitur, cuius Ophionis nullum tur, ut res omnes possint ad unum sui nominis redire principium, idcirco deter- minat hoc in generibus ac speciebus esse non posse; neque enim sicut familiae cuiuslibet, ita etiam omnium rerum unum esse principium potest. fuere enim qui hac opinione tenerentur, ut rerum omnium quae sunt unum putarent esse genus quod ens nuncupant, | tractum ab eo quod dicimus ‘est’; omnia enim sunt et de omnibus esse praedicatur. itaque et substantia est et quaita sint, ultimum omnium genus ens posuerunt, scilicet quod de omnibus praedicaretur. Ab eo enim quod dicimus est, participium inflectentes, Graeco qui
Abbreviated transcription (Latin):
tantalusq ad iouem: quasi species s̃. idẽq tantalus ad pelopem. pe¬
lops ad atreum quasi gnr̃a e̾ẽ uideant᷑: cũ iuppit̃ uelutisit horũ gene¬
ralissimũ genus. Sed in familus ꝗdẽ plerũq ad unũ reducuntur om̃s
principiũ. Uerbi gr̃a ad iouẽ. in generibus aũ & speciebus nonsio ha

Expanded text:
Tantalusque ad Jovem quasi species, itemque Tantalus ad Pelopem, Pelops ad Atreum quasi genera esse videantur, cum Jupiter sit horum velut generalissimum genus. Sed in familiis quidem plerumque reducuntur ad unum principium, verbi gratia, ad Jovem. In generibus autem et speciebus non sic se
Abbreviated transcription (Latin):
expedi& : inqua qͥdẽ uereo ne subierĩ fidi int̾p̃tis culpã. cũ uerbũ ũbo
exp̃ssũ cõparatũq reddiderĩ Cuuis incepti ratio ẽ. qđ in his scriptis .n. qđ¬
inqͥb: rerũ cognitio querit᷑ ñ luculentȩ orationis lepos. sed corruptȩ
ueritas exprim̃da ẽ. Quo circa multũ ꝓfecisse uideor. si philosophiȩ
ebris latina oratione cõpositis ꝑ intgerrimȩ translationis sinceritatẽ.
uhil in grecorũ litteris ãplius desider&̃: & qm̃ humanis animis excel¬¬
lentissimũ honũ philosophiȩ cõparatũ ẽ. ut uiȩ quasi filo quodam ꝓce-

Expanded text:
dem uereor ne subierim fidi interpretis culpam, cum uerhum uerbo expressum comparatum- que reddiderim, cuius incepti ratio est quod in his scriptis in quibus rerum cognitio quaeritur, non luculentae orationis lepos, sed incorrupta ueritas exprimenda est. quocirca mul- tum profecisse uideor, si philosophiae libris Latina oratione compositis per integerrimae translationis sinceritatem nihil in Graecorulentissimum bonum philosophiae comparatum est, ut viae ex filo quodam
Abbreviated transcription (Latin):
Iliã uͦ posteriorẽ quȩ ẽ multitudinis. ꝙ cͣtrariũ uideri potest siqͥs
ad orinẽ superiuꝰ digestȩ disputationis aspexerit. Sed hic ñ de
se loqͥt᷑. sed de humani c̃suctudine sermonis. in quopͥu̾ eã signa¬
ficationẽ gnr̃is fuisse dic̃ quȩ apcreante sit tracta. Acce dente
uͦ etate. loquendi usu nom̃ gnr̃is etiã ad multitudinẽ habentẽ se
qdãmͦ ad aliquẽ fuisse transiatũ. hoc uͦ idcirco. qmͣ superiũ¬
dixerat hȩc iudet᷑ ꝓmtissima eẽ significatio. ut ab hac id ẽ scđa
quã ꝓmtissimã significationẽ eẽ dixit. Illa ꝗꝗ nuncupata ui¬
qđ ꝗs agenerante declucer&. Pest aut̃ factũcͣ ut ꝑ loquendi usũ
etiã multitudinis ad aliquẽ qͦdãm se habentis gen̾ diceret᷑.
ꝓpt̃ diuisionẽ scilic& gentiũ. ut eẽt int̃ cas nõis sotietatisq
discritio. Hlis igͥ ex plctis uenit at̃tiũ genꝰ qđ int̃ philo sopbos

Expanded text:
illam uero posteriorem quae est multitudinis; quod contrarium uideri potest, si quis illam uero posteriorem quae est multitudinis; quod contrarium uideri potest, si quis ad ordinem superius digestae disputationis aspexerit. sed hic non de se loquitur, sed de humani consuetudine sermonis, in quo prius eam significationem generis fuisse dicit quae a procreante sit tracta, accedente uero aetate loquendi usu nomen generis etiam ad multitudinem habentem se quodam- modo ad aliquem fuisse translatum, hoc uero idcirco, qdetur promptissima esse significatio, ut ab hac, id est secunda, quam promptissimam significationem esse dixit, illa quoque nuncupata uium est quod quis a generante deduceret, post autem factum est, ut per loquendi usum etiam multitudinis ad aliquem quodammo|do se habentis genus diceretur propter diuisionem scilicet gentium, ut esset inter eas nominis societatisque discretio. His ig
Abbreviated transcription (Latin):
ad id unde hiũ modi gnr̃is pͥnciũ sumit᷑. Scđa uͦ significationullã
iũ nisi apereante sortit᷑. Itẽ illa pͥma significationis multitudi ner
huiꝰ sccđȩ particularitas c̃tinct᷑. ut ĩ romanoꝵ gnẽ scipia darũ gen̾
ã cũ sint romani scipiade st̃. qm̃ enĩ ad romulũ & ad cetero sromanos
scđm romuli habitudinẽ uinctist̃ : romanist. Scipiade uͦ dic̃t᷑
ad scđam gnris significationẽ. quia etx familiȩ scipio & sangiunis
Nãq. diuidentes & abaliis separantes dicebam̾ om̃em illã collectionẽ
eẽ romanoꝵ geñ .¶ Sensus facilis & ex peditꝰ ẽ sitam̃ abiguita sina
soluat᷑ Cũ cnĩ pͥu̾ multitudinis significationẽ retulerit ad gnr̾is
nom̃. p̾ aut̃ ad ꝓcreationis ininũ nc̃ c̃trariomꝰ illã pͥosteriũ a se
enumeratã significationẽ dicere uidet᷑ pͥorẽ quȩ est ꝓcreationis.

Expanded text:
ad id unde huiusmodi generis principium sumitur, secunda uero significatio nullam ad id unde huiusmodi generis principium sumitur, secunda uero significatio nullam uim nisi procreante sortitur. item in illa primae significationis multitudine huius secundae particularitas continetur, ut in Romanorum genere Scipiadarum genus; nam cum sint Romani, Scipiadae sunt. quoniam enim ad Romulum et ad ceteros Romanos secundum Romuli habitudinem iuncti sunt, Romani sunt, Scipiadae uero dicuntur ad secundam generis significa- tionem, quia eorum familiae Scipio et sanguinis namque diuidentes et ab aliis separantes dicebamus omnem illam collectionem esse Romanorum genus. Sensus facilis et expeditus, si tamen ambiguitas una sol- uatur. cum enim prius multitudinis significationem retulerit ad generis nomen, post autem ad procreationis initium, nunc contrario modo illam prius a se enumeratam significationem dicere uidetur quae est procreationis,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ intellectui significatȩ rei ꝓpinquius eẽ uicdeat᷑ qm̃seduas gnris
apposuit significationes. multitud inis scilic& & ꝓcreantis.: ciui
gnr̃is nom̃ ẽ uenientiuꝰ aptetur uidicat. atq. discernit dicens.
dicens. hanc ꝓmptissima gnr̃is significationẽ q̃ aꝓcreante de¬
ducta sit. Hli enĩ maxime cecropidȩ sr̃ qui acecrope descendnt̃.
Fi romani qͥ aromulo. Quȩ cũ ita sint: c̃fundi rursus gnñs sugna¬
ficationes
uident᷑. Si eñĩ hist̃ maxime romani. qui aromulo originẽ trahunt.
& hȩc significatio illa ẽ. quȩ aꝓcreante ducit᷑. ubi ẽ reliqua quã
pͥmã ꝗꝗ enumerauit quȩ est multitudinis ad unu & ad se inuc̃e
qͦdã mͦ se habentiu collectio: Seil acutius intuentib : plurime ad modũ
differentie st̃. Aliud ẽ enĩ aquolib& pͥmo ꝓcreante genꝰ deducert.
aliud ͤ geñ eẽ plurimorũ. Illud cnĩ & ꝑrectã sanguinis lintam
ficri potest. &t ñ inmulta diffundi ut si ꝑini cos familia descondat:¬

Expanded text:
 intellectui significatae rei pro- pinquius esse uideatur, quoniam duas generis apposuit signi- ficationes, multitudinis scilicet et procreantis, cui generis nomen conuenientius aptetur, iudicat atque discernit dicens hanc esse promptissimam generis significationem quae a procreante deducta sit; hi enim maxime Cecropidae sunt qui a Cecrope descendunt, hi Romani, qui a Romulo. quae cum ita sint, confundi rursus generis significationes uidentur. si enim hi sunt maxime Romani qui a Romulo originem trahunt, et haec significatio illa est quae a procreante deducitur, ubi est reliqua, quam primam quoque enumerauit, quae est ‘mul- tquodammodo se habentium collectio? Sed acutius intuentibus plurimae admodum differentiae sunt. Aliud enim est a quolibet primo procreante genus deducere, aliud unum genus esse plurimorum. Illud enim per rectam sanguinis lineam fieri potest et non in multa diffundi, ut si per unicos familia descendat
Abbreviated transcription (Latin):
subponatur. Idcirco erit ultima species quia ita subponit᷑ ut p̃¬
poni non possit. Igit᷑ recte exoppositis facta ẽ disfinitio. Ealia rur¬
possit. Si enĩ omne genus specierũ genus ẽ: siquid non diuidit᷑ in
species. genus ẽe non potest. Est rursus alia diffinitio quod deplu¬
ribus & differentibus nuõ in eoꝙ quid sit p̃dicat᷑. Ne qua diffinitimne
sepe superius demonstratũ est. buno illud adtendendũ siut paulo sus¬
perius dictũ ẽ. speciei unũ indiuiduũ potest ẽẽ subiectũ ut phoenici:
athomussua. ut soli corpus hoc lucidũ. ut mundo. uł lunȩ. quoꝵ spes¬
cies singulis suis indiuiduis suꝑ ponioit᷑. Quid conuenit dicere specie᷑
cẽ qđ de plurib nuo differentibus. in eo quod ꝗid sit p̾dicat᷑ : Sunt
enĩ q̃ de nũo differentibus minime dicunt᷑. Ut phoeiux. Sol. Luna.

Expanded text:
supponatur, idcirco erit ultima species, quia ita supponitur, ut praeponi non possit: igitur recte oppositorum ex oppositis facta est diffinitio. Est alia rurpotest. Si enim omne genus specierum genus est, si quid non dividitur in species, genus esse non potest. Est rursus alia diffinitio, quod de pluribus differentibus numero in eo quod quid sit praedicatur, de qua diffinitione saepe est superius demonstratum. nunc illud attendendum est. si, ut paulo superius dictum est, speciei unum indiuiduum potest esse subiectum, ut phoenici atomum suum, ut soli corpus hoc lucidum, ut mundo uel lunae, quorum species singulis suis indiuiduis superponuntur, qui conuenit dicere speciem esse quae de pluribus numero differentibus in eo que de numero differentibus minime dicuntur, ut phoenix, sol, luna,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdã mͦ. cũ reliquis eluab partib colligatꝰ atq c̃strictꝰ ẽ: Auid
enĩ ẽ in logica disciplina qđ suo merito debeat optari. nisi qđ ꝑ
in uestigationẽ rerũ huiꝰ esfectio artis inuenta ẽ: Scire eũ
quẽ admodũ argum̃tatio c̃cludat̾ ł quȩ uera sit quę uerisimuilis
ad hoc scilias tendit ut ł ail rerũ coguitionẽ refcrat᷑ hec
manifestñ ẽ ñ eã rẽ philo sõphie partẽ. si potuiꝰ instrum̃tũ Sut uł
notasse suffitiat: Nanc litẽ uͦꝰ tali ratione disceriumꝰ: Nichil quippe
dicimꝰ impedire ut eadẽ logica partis uice sunul instrum̃tiq fiui¬
ga t̾ offitio: Qm̃ eiũ ipsa suũ ronis finẽ isq fuus asola philosophia
considerat᷑ pars philosophie: eẽ pͥutanda e. Qũ uͦ finis ille logicȩ quẽ

Expanded text:
 cum reliquis duabus partibus colligatus atque constrictus est. quid enim est in logica disciplina quod suo merito debeat optari, nisi quod propter inuestigationem rerum huius effectio artis inuenta est? scire enim quemadmodum argumentatio concludatur uel quae uera sit, quae ueri similis, ad hoc scilicet tendit, ut uel ad rerum cognitionem referatur manifestum est non eam esse philosophiae partem, sed potius instrumentum, sunt uero ta sunt strictim notasse sufficiat. Hanc litem uero tali ratione dis- cernimus. nihil quippe dicimus impedire, ut eadem logica partis uice simul instrumentique fungatur officio, quoniam enim ipsa suum retinet finem isque finis a sola philosophia, consideratur, pars philosophiae esse ponenda est, quoniam uero finis ille logicae que
Abbreviated transcription (Latin):
querit : dubniũ ñ ẽ quin logica disciplina naturali atq morali
suȩ materiȩ ꝓpͥ&ate distincta sit. Et enĩ logicȩ tractatꝰ de ꝓ
positionib atq selogismis & c&eris huiꝰ modi . ꝙ neq: ea quȩ ñ
iuncta sũt. cũ speralatuia & actiua philosophię partes tẽ dñr
ñ dubiũ ẽ. qũin rationalis qq̃ philosophiȩ pars eẽ conuincerur
Qui uͦ ñ partẽ sed philosophiȩ instrum̃tũ putant. hec pene afferuit

Expanded text:
quaerit, dubium non est quin logica disciplina a naturali atque morali quaerit, dubium non est quin logica disciplina a naturali atque morali suae materiae proprietate distincta sit. Etenim logicae tractatus est de ropositionibus atque syllogismis et ceteris huiusmodi, quod neque ea quae non disiuncta sunt, cum specula- tiua et actiua philosophia partes esse dicuntur, non dubium est quin rationalis quoque philosophia pars esse conuincatur. qui uero non partem, sed philosophiae instrumentum putant, h
Abbreviated transcription (Latin):
sophig cognitionẽ rerũ naturãq dep̃hendat. Ciũ qͥdẽ rei has ec̃tra¬
rio iudeo esse sententias. hii enĩ quiputant partẽ philoso phiae logicam
considerationẽ his ftere argum̃tis utuntur dicentes philosophiã habere¬
partẽ in dubitanter . speculatiuã atq actiua. De bac tercia rationa li querit᷑
an sit in parte ponenda sed ẽã q̃q̃ partẽ philosophiae non potest dubitari. Nã
sic̃ de naturalib ceterisq sub speculatiua positis solius philosophiȩ uestigatio
e. Itẽ q de moralib ac reliqͥse quȩ sub actiuã partẽ cadunt sola philo¬
sophia ꝑpendit : Ita ꝗꝗ de hac parte tractatꝰ idẽ dehis quȩ logicȩ
subiecta sut̃ sola philosophia iuidicat: Qđ si speculatiua atq ac¬
sophiȩ soli hȩc disputandi materia subiecta ẽ. Ita uͦ inqͥunt cũ in
his trib philosophia uers&e̾ cũq actiuã & speculatiuã c̃sidera¬
nonẽ subiecta discernant : qđ illa dererũ naturis. hȩc de morib:¬

Expanded text:
endat. Cujus quidem rei has econtrario video esse sententias. Hi enim qui partem philosophiae putant logicam considerationem his fere argumentis utuntur, dicentes philosophiam indubitanter habere partes speculatiuam atque actiuam. de hac tertia rationali quaeritur an sit in parte ponenda, sed eam quoque partem esse philosophiae non potest dubitari, nam sicut de naturalibus ceterisque sub speculatiua positis solius philosophiae uestigatio est itemque de moralibus ac reliquis quae sub actiuam partem cadunt, sola philosophia perpendit, ita quoque de hac parte tractatus, id est de his quae logicae subiecta sunt, sola philosophia iudicat. quodsi speculatiua atque acsophiae soli haec dis- putandi materia subiecta est. iam uero inquiunt : cum in his tribus philosophia uersetur cumque actiuam et speculatiuam consideratio|nem subiecta discernant, q
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ. ab ta quȩ prima ẽ ordiam᷑  Cũ igit᷑ tantꝰ huiꝰ c̃siderationis
fructus sit danda ẽ huic tã sollertissimȩ disciplinȩ totam̃tis inten¬
tio. ut pͥmis firmat indisputandi ueritate uestigus. facile ad rerũ
ipsarũ certã cõphensionẽ uenire possimꝰ Et qm̃ qͥ sit oatꝰ logicȩ dis¬
ciplinȩ p̃diximꝰ. eẽ reliquũ uid&̃ adiungere. an om̃ino pars quedã

Expanded text:
tamus, ab ea quae prior est, ordiemur. Cum igitur tantus hujus considerationis fructus sit, danda est huic tam solertissimae disciplinae tota mentis intentio, ut primis firmatis in disputandi veritate vestigiis, facile ad rerum ipsarum certam comprehensionem venire possimus. Et quoniam qui sit ortus logicae disciplinae praediximus, e
Abbreviated transcription (Latin):
incigit᷑ ꝓfecta ẽ logicȩ ꝑitia disciplinę quȩ disputandi modos atq:¬
mm̃ .t. cuf. iuiocinationes ipsas intnoscendi uias parat. ut quȩnacnt
e ÷ diligĩs ꝗdẽ falsa nũec aut sit quȩ ił se ꝑfalsa quȩ nũꝗ falia possit agnosci¬
odiscrendi Nuiꝰ aut̃ ius duplex eẽ ꝑpendit᷑: Una qͥdẽ in inuenieudo altera in
nplatonẽ. uidicando qđ martꝰ &iã tulluꝰ in eo libro cui topice titulus eiudent¬
iltas q̃ idqđ. exp̃sũt dicens. ¶Cũ om̃is ratio diligens disserendi duas habiat¬
ũ ẽ eipluns partes unã inueniendi alterã iudicandi utriusq princeps ut mihi

Expanded text:
igitur logicae peritia disciplinae quae disputandi modos atque ipsas ratiocinationes et internoscendi vias parat, ut quae rat nunquam falsa, possit agnosci. Hujus autem vis duplex esse perpenditur, una quidem in inveniendo, altera in judicando, quod Marcus etiam Tullius in eo libro cui Topica titulus est, evidenter expressit, dicens: Cum omnis ratio diligens disserendi duas habeat partes, unam inveniendi, alteram judicandi, utriusque princeps ut mihi