comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stichi post moiam ab eo fc̾am mor¬
tuostico si constituit se p̾ciũ eius so¬
niturum tenetur. ¶ Sisme die
constituas pot̃ quidem diti tenõ
tem̃ sicet ñba edicti iate pateant
ip sistatim ut consticuisti nõ solũaᷤᷤ
moditum tempꝰ statuendumẽ
nõ minꝰ decem diex ut exactio
celebretur. ¶ Constituto nõ saciᷤ
facit ai soluturum se constituit
si afferat satisf acom. Sicuis aut̃
consticuat sacisdaturi si fideuisso¬
rem. uł pingnora det nõ tenetur
qr nicħ int̾est qͥmadinodum satisfa¬
sortis pecctõm transtulisti. ad alurm
deneganda est pecume tonstinte
actio. Idem est inhreditatis pꝰ ses¬
sore. past euictam hreditatẽ. s ma¬
gis est ut fidei cõmissarit. uł ei
mortuo cum ꝑ eunistaret quo mi¬
nus traderetur. ⁊ si hominẽ dat᷑m
se constit̾uit. de constituta pectuma
tenebiturut pͥciũ eiꝰ soluat
qͥnaiͣgnita ex c̾dito tuo ex contͣitu
diem supͣscͥptim non deco. tt dare¬

Expanded text:
Stichi post moram ab eo factam mortuo Sticho si constituerit se pretium eius soluturum, tenetur. Si sine die constituas, potest quidem dici te non teneri, licet uerba edicti late pateant: erit, si statim ut constituisti non soluas: sed modicum tempus statuendum est non minus decem dierum, ut exactio celebretur. constituto satis non facit, qui soluturum se constituit, si offerat satisfactionem. si quis autem constituat se satisdaturum, fideiussorem uel pignora det, non tenetur, quia nihil intersit, quemadmodum satisfasortis petitionem transtulisti ad alium, deneganda est tibi pecuniae constitutae actio. idem est in hereditatis possessore post euictam hereditatem. sed magis est, ut fideicommissario uel ei mortuo, cum per eum staret quo minus traderetur, etsi hominem daturum se constituerit, de constituta pecunia tenequinquaginta ex credito tuo ex contractu diem supra scriptum non de
Abbreviated transcription (Latin):
lium ⁊ eo constitit. qd̾ parsimonia
sua quis ꝑouit uł officio meru̾it a qͦ¬
ub⁊ sibi donari. idep ueluti ꝓpͥum patͥ¬
moniũ sermim suum hr̃e quis uolui̾t¬
nascit᷑. ẽscit. dec̾scit. morit᷑. ⁊ iõ ele¬
gant̾ papirius fronto dicebat peculi¬
um simile eẽt homini. ¶ Quomͦ au̾
peculium nascit᷑ quesitum est ⁊ ita
net̾es distingunt si id adquisiuit ser
peculium. ita gͥ nascit᷑ peculiũ ẽscit
cum actum fu̾it. dec̾scit cum serui ui¬

Expanded text:
lium et ex eo consistit, quod parsimonia sua quis parauit uel officio meruerit a quolibet sibi donari idque uelut proprium patrimonium seruum suum habere quis uolunascitur crescit decrescit moritur, et ideo eleganter Papirius Fronto dicebat peculium simile esse homini. Quomodo autem peculium nascitur, quaesitum est. et ita veteres distinguunt, si id adquisiit servupeculium. ita igitur nascitur peculium: crescit, cum au
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ tam̃ patrem dampnandum
existimaui si nullum p̾cerea pecu¬
lium sit. Hanc .n. pecimiam cum
mea maneat ñ ẽẽ peculii. deniq qͦ¬
lib⁊ alio agente de peculio minime
dubitand̾ ait computari ñ oport̾e. Ita¬
q ad exibendum me ag̾ẽ ⁊ exibitã
uendicare deb̾e. ¶Si nuptura filio
fam̃. dotis nomine c̾tam pecuniam
ꝓmisi̾t ⁊ diuortio fc̃o agat de dote
cum patre utrum ne tota ꝓmissiõe
an deducto eo ed̃ patͥ filiꝰ debeat liła̾¬
ri eam oport̾et. Redit. tota pmissioẽ
eam lib̾andam ẽẽ. cum c̃te ⁊ si ex peo¬
missioe cum ea ageret᷑ exceptione¬
doli mali se tueri poss ¶ticus habz
in peculio pamphilũ. qui est decem id̾
pamphilus deb dño .U. si agat᷑ de pecu

Expanded text:
magis tamen patrem damnandum magis tamen patrem damnandum existimavit, si nullum praeterea peculium sit: hanc enim pecuniam, cum mea maneat, non esse peculii. denique quolibet alio agente de peculio minime dubitandum ait computari non oportere. itaque ad exhibendum agere me et exhibitam uindicare debere. Si nuptura filio familias dotis nomine certam pecuniam promiserit et diuortio facto agat de dote cum patre, utrumne tota promissione an deducto eo, quod patri filius debeat, liberari eam oporteret? respondit tota promissione eam liberandam esse, cum certe et si ex promissione cum ea ageretur, exceptionedoli mali tueri se posset. Stichus habet in peculio Pamphilum qui est decem, idem Pamph
Abbreviated transcription (Latin):
peculio cum ticio aut cum semprono
ageret᷑ an eius peculii qd̾ ap̃ me eẽt
rõ hab̾i deb̾e̾t. dixi sicum sempronio
ap̾ me e̾et habi̾ debere. qr is nullã ad¬
u̾sus me rõnem hab̾et ꝑ quam id ꝙ¬
p̃stitisset conseciui poss. ⁊ si cum ticio
pꝰ armũ quam uendidissem ageret᷑
Similit̾ ñ eẽ computandum peculi¬
um qd̾ ap̃ me ÷. qr iam mecum agi
de peculio ñ posset. sin aũt intͣ amiꝰ
ageret᷑ tunc qͦs habendam hꝰ peculu
r̃onem pꝰ quam placuit alienato ho¬
mine ꝑmittend̾ c̾ditori ÷ ⁊ cum uẽ¬
ditore ⁊ emptore ag̾e. ¶Si actum
sit de peculio cum eo qui usimif. ĩ
seruo ht̃. ⁊ minus consecutꝰ sit c̾ditoe
ñ ⁊ micnum ut ⁊ ex uniu̾so eius pe¬
culio siũ ap̃ fructuarium sui ap̃ ꝓpͥe¬
fructuario an pecuniam mutuam
ab eo accep̃ dari itaq debebit actio
ei adu̾sus dñm ꝓpͥetatis enis deducto
eo qd̾ seruus peculii nomine ap̃ fiuic
ti de peculio quanius nichil patri
filius debeat. ⁊ hec .x. deneat iucħo

Expanded text:
peculio cum Titio aut cum Sem pronio ‹a›geretur, an eius peculii, quod apud me esset, ratio haberi deberet. dixi, si cum Sempronio apud me esset, haberi debere, quia is nullam aduersus me praestitisset consequi posset. sed et si cum Titio post annum quam uendidissem ageretur, similiter non esse computandum peculium quod apud me est, quia iam mecum agi de peculio non posset. sin autem intra annum ageretur, tunc quoque habendam huius peculii rationem, postquam placuit alienato homine permittendum creditori et cum uenditore et cum emptore agere.Si actum sit de peculio cum eo qui usum fructum in seruo habet et minus consecutus sit creditor, non est iniquum, ut ex uniuerso eius peculio, siue apud fructuarium siue apud propriefructuario an pecuniam mutuam ab eo acceperit. dari itaque debebit actio ei aduersus dominum proprietatis deducto eo, quod seruus peculii nomine apud fructti de peculio. quamuis nihil patri filius debeat et haec decem teneat, nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habenti c̃didiss id. qui ita se hr̃e eui¬
dentius opariturum ait. si stichopeculiũ
legatum ẽẽ ꝓponat᷑ qui c̾te si ex testam̾¬
co agat cogendus ñ est enis qd̃ uicariꝰ
sinis deb⁊ alit̾ qmͣ ex peculo ip̃ius
deductionem perti. Aliocͥm fut᷑m. ut si¬
tantumdem uicariꝰ dño debt. ip̾e nicħ
in peculio hr̃e intelligat᷑. qd̾ c̾te ⁊ est
absurdum. ¶Peruo quemtͥ uendi¬
deram pecuniam c̃didi. quesitum est
anita mͥ in de actio depeculio daride¬
beat ut deducat᷑ id qd̃ op̃ me ex eo re¬
mansit qd̾ quid̾ inimie uerũ ÷. nec
int̾erit intͣ annũ quã uendid̾im an
pꝰea exꝑiar. ziam cet̾is quid̾ qui tũc
cum eo contͣrerint in me actio dat᷑
In contͣriũ qͦ agentib mecũ his qui
aña cum eo seruo contrarissent nõ
decucam id qd̃ pꝰea mͥ deb̾e̾ ceꝑit ex qͦ
apparet homus eius peculũ. qd̾ ap̃ me¬

Expanded text:
non habenti credidisset. idque ita se habere euidentius appariturum ait, si Sticho peculium legatum esse proponatur: qui certe si ex testamento agat, cogendus non est eius, quod uicarius suus debet, aliter quam ex peculio ipsius deductionem pem uicarius domino debeat, ipse nihil in peculio habere intellegatur, quod certe est absurdum. Seruo quem tibi uendideram pecuniam credidi: quaesitum est, an ita mihi in te actio de peculio dari debeat, ut deducatur id, quod apud me ex eo remanserit. quod quidem minime uerum est, nec interit, intra annum quam uendiderim an postea experiar: nam nec ceteris quidem, qui tunc cum eo contraxerint, in me actio datur. in contrarium quoque agentibus mecum his, qui antea cum eo seruo contraxissent, non deducam id, quod postea mihi debere coeperit. ex quo apparet onus eius peculii, quod ap
Abbreviated transcription (Latin):
tui de ħedem iustitu̾it ⁊ tuhedita¬
tem eius uendiõis illa ꝑte stipulatois
qnͣta pecunia in h̾editate eiꝰ ad de pue¬
nit denebis de peculio. ¶Si seruo
do ꝑmuisis uiçariũ emere auins octo
ie decem emu̾it ⁊ dͥ scͥpserit se octo e¬
peciuia soluere ⁊ is decem soruerit
ħ nomine duos aureos tm̃ uendicabis
S hii uenditori p̾stabunt᷑. dumtaxat
de peculio serui¶ S eruum cõmimẽ
enuem cum ticio aut semꝑnio habebã

Expanded text:
tui heredem te instituerit et tu hereditatem eius uendideris, illa parte stipulationis 'quanta pecunia ex hereditate ad te peruenerit' teneberis de peculio. Si seruo tuo permiseris uicarium emere aureis octo, ille decem emerit et tibi scripserit se octo epecunia solvere et is decem solverit, hoc nomine duos aureos tantum vindicabis, sed hi venditori praestabuntur dumtaxat de peculio servi. Servum communem, quem cum T
Abbreviated transcription (Latin):
fid̾i contͣctib q̃ltionis est̃ an depe¬
culio an in solidum pat̾ ut dñs tene¬
rent᷑ ut ełł in actionib de dote agi¬
tatum. si filio dos data sit anpatꝰ dũ¬
carat de peculio comieniret ego aũ
arbit᷑ ñ solum de peculio conueniri
s ⁊ si quid p̃terea dolo malo patͥs cap¬
da fraudataꝙ est mulier compete
actionem nam si ht̃ res nec restitu¬
ere sit ꝑatus equũ ÷ eum qnͣti ea
res sit condempnari. ⁊lam qd̾ inser¬
uo cui res pignori dada ÷ exp̾sum ⁊¬
ħ ⁊ in cet̾is bone fid̾i udicuũs accipiẽ¬
uo res pignori data sit ñ solum do pe¬
culio ⁊ inrem u̾so competit actio ue¬
rum hanc qͦ ht̃ adiectionen ⁊ si ꝗͣo
dolo malo diũ captus fraudatꝰ ꝙ acto:

Expanded text:
fidei contractibus quaestionis est, an de peculio an in solidum pater uel dominus tenerentur: ut est in actione de dote agitatum, si filio dos data sit, an pater dumtaxat de peculio conueniretur. ego autem arbitror non solum de peculio, sed et si quid praeterea dolo malo patris capta fraudataque est mulier, competere actionem: nam si habeat res nec restituere sit paratus, aequum est eum quanti ea res est condemnari. nam quod in seruo, cui res pignori data est,  in ceteris bonae fidei iudiciis accipienuo res pignori data sit, non solum de peculio et in rem uerso competit actio, ue‹r›um hanc quoque habet adiectionem 'et si quid dolo malo domini captus fraudatusque actor
Abbreviated transcription (Latin):
quem pignoris causa acceꝑim
conctrariam penoraticiam ac¬
tõm habebo. singe enimmedico
cum egrotaret ẜuus dedisfe me
petumam ⁊ eũ decessisse. Item
insulam fulsisse uł refecisse⁊
postea deustam ẽẽ. net hr̃e ad̾
possem retĩc. ¶ Si pignori
plura mancipia data sunt ⁊ q̃da
ctpͥcu si ita uendid̾it. c̃oitor u̾
euictõm eoꝵ prestaret ⁊ c̃aitũ
siumi ħat reliqua mancipia
pot̃ retiñe. donec ei caueatur. ꝙ
cuictionis nomine ꝓ miserit.
indempnem no esse futurum
Si unus ex ħredib debitorĩ por¬
res pignori data uenire pat̾it
qmadmodum si ip̃ẽ debitoi por¬
tõm soluiss ¶ si amiua bmĩa

Expanded text:
ignoris causa acceperim, contrariam pigneraticiam actionem habebo: finge enim medicis, cum aegrotaret servus, dedisse me pecuniam et eum decessisse, item insulam fulsisse vel refecisse et postea deustam esse, nec habere quod possem retinere. Si pignori plura mancipia data sint, et quatiis ita vendiderit creditor ut evictionem eorum praestaret, et creditum suum habeat, reliqua mancipia potest retinere, donec ei caveatur, quod evictionis nomine promiserit, indemnem eum futurum. Si unus ex heredibus debitoris porres pignori data venire poterit, quemadmodum si ipse debitor portionem solvisset. Si annua bima
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ si p̃dium fuit pignoratu ⁊ de
iure eius reꝓmittendum est ne
forte seruitutes cessante uti c̃dito

Expanded text:
 si praedium fuit pigneratum, et de iure eius repromittendum est, ne forte seruitutes cessante uti credito
Abbreviated transcription (Latin):
lerumq ꝓpt̾ morbosa mancipia ⁊
non morbosa redibeutur. si seꝑan
non possint sine magno inꝯmo do
uł adpietatis rõem offñsam. quid

Expanded text:
lerumque propter morbosa mancipia etiam non morbosa redhibentur, si separari non possint sine magno incommodo uel ad pietatis rationem offensam. quid
Abbreviated transcription (Latin):
paitus editus sit. aut aliqino
ꝑ ẜuum m̃ditori acquisitum
ẽ qđ exstipłatu concequi non
pot̾it. iudicio empti conceq̃tur.
id enim ꝙ non traffertur incani¬
sam nouationis iuire pstino pe

Expanded text:
partus editus aut aliquid per seruum uenditori adquisitum est, quod ex stipulatu consequi non poterit, iudicio empti consequitur: id enim quod non transfertur in causam nouationis iure pristino pet
Abbreviated transcription (Latin):
N fid̾iꝯmisi ꝑcecutionem cũ
post iudicis sinãm moram feris¬
set heres. iusit imꝑator marchꝰ
antoninus. In t̾misto legnimo tẽ¬
pore . ꝙ cõdẽp̾natis pratur ut
usqz ad sentenciam ꝯmoda fid̾i¬
ꝯmissarius acapiat ꝙ decretum
ita accipioportet. siañ uidias
sentenciam mora non inf̾uenit
tam ⁊ si non facile euenire pos¬
sit. ut mora non procedente ꝑ¬
uemiatur ad indicem. S pnta ie¬
gis filcidie rõnen int̾ueniste ce

Expanded text:
n fideicommissi persecutione, cum post iudicis sententiam moram fecisset heres, iussit imperator Marcus Antoninus, intermisso legitimo tempore quod condemnatis praestatur ut usque ad sententiam commoda fideicommissarius accipiat. quod decretum ita accipi oportet, si ante iudicis sententiam mora non interuenit: tametsi non facile euenire possit, ut mora non praecedente perueniatur ad iudicem: sed puta legis Falcidiae rationem interuenisse. ce
Abbreviated transcription (Latin):
est sugnorans in tͥpola em̾nt
qͣm sentenciam ⁊ pomponiꝰ ꝓ¬
bat. in qua ⁊ ulliamis est qui ait
Si quidem ignorabat uenditor
ip̃ius rei nomine tem̃. sisciebat
etiam dampnicid̾ex eo ꝯmigit
auro uendidiss si ignorans te¬
netur. ut autũ ꝙ uendidit p̾s¬

Expanded text:
si ignorans interpola emerit. quam sententiam et Pomponius probat, in qua et Iulianus est, qui ait, si quidem ignorabat venditor, ipsius rei nomine teneri, si sciebat, etiam damni quod ex eo contingit: auro vendidisset ignorans, tenetur, ut aurum quod vendidit p
Abbreviated transcription (Latin):
tus si cum liberass dummodo hoc¬
añ kllas uilias libenaret. quesitũ
est an utilit̾ agere poss ex empto
in hoc ut uenditor eum liberaret
Re. uideamus quid int̾ ementem
i uendentem actum sit. namsi id
actum estut om̃imodo intͣ kllas
iulias uenditor fundum lib̾aret
ex empto er̃ actio. ut lib̃r. nec sb̾
canditõne emptõ fc̃a intlłigitur.
ułuti si hoc modo emptor int̾roga¬
ĩ̾it er̃ michi fundus emptꝰ itaut

Expanded text:
tus, si eum liberasset, dummodo ante kalendas Iulias liberaret, quaesitum est, an utiliter agere possit ex empto in hoc, ut uenditor eum liberaret. respondit: uideamus, quid inter ement‹e›m et uendentem actum sit. nam si id actum est, ut omni modo intra kalendas Iulias uenditor fundum liberaret, ex empto erit actio, ut liberet, nec sub condicione emptio facta intellegetur, ueluti si hoc modo emptor interrogauerit: 'erit mihi fundus emptus ita, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ .x. pondo olei ꝙ natum ess p̃ciũ
consticuisse ex eo ꝙ natum efs usq
qͣm quinq pondo olei que collecta
⁊ de modo renumtiaret si autem
eam oiem non renunciass ut uen¬
ditoris fides solutu ess. emptornt᷑
diem m̃sure qͣnto minorem modũ
esse credidit renunciauit ⁊ peccum¬
am ꝓ eo accepit ⁊ postta cum simid̾
uendidit. ⁊ cum ip̃e emptori suo ad¬
metiretur mulłto minoieni agͥ mo
dum qͣm putauerat iuenit. que¬
rebatur au id qd̾ inmoris ess conse¬
qiui a suo uenoitore poss .Re. intẽe¬

Expanded text:
decem pondo olei quod natum esset, pretium decem pondo olei quod natum esset, pretium constituisse ex eo quod natum esset usque quam quinque pondo olei, quae collecta tiretur et de modo renuntiaret, et si ante eam diem non renuntiasset, ut venditoris fides soluta esset: emptor intra diem mensuesse credidit renuntiauit et pecuniam pro eo accepit: postea eum fundum uendidit et cum ipse emptori suo admetiretur, multo minorem modum agri quam putauerat inuenit: quaerebat, an id quod minor is esset consequi a suo uenditore posset. re
Abbreviated transcription (Latin):
uem. Siquis fundũ dere.
uire hreditario sibi delatum ii
uendidiss er̃ tibi emptꝰ tanti cͣti
atestutore emptus est mox iue¬
matur nõ ẽẽ emptꝰ s donatꝰ testa¬
tori .s. qͣi sine p̾cio facta uendicio
idõq sumlis er̃. sb̾ condicõne facte
uenditõnis que nulla est si condicõ
defecerit.
uem. Piauid donatõnis causa
hemminoris uendat. uendicio na¬
let. tociens enĩ oicimus in totum
uendic̃oem non ualere. quociens
uniu̾sa uenditio donatõnis tausa
facta est. quociens uero moliore p̃¬
cio res donatãnis causa facta est¬
distrahitur dubium non est uen¬
dicõem ualere hoc int̾ tet̾os. inter
uirum uero ⁊ uxorem donacõis
causa uendico factu p̾cio uiliore¬
nullus moiiti est.
ulianus. Si debitor rem pignoratã¬
a creoitore redemit. cnͣ suc rei emp¬
tor. actõnc ex nendito non tenetuꝵ
⁊ omĩa integra sunt creditori Ise¬
risuile est eum qui frnctum aliue
pendentis uendidiss ⁊stipulatusẽ

Expanded text:
um. Si quis fundum iure hereditario sibi delatum ita uendidisset: 'erit tibi emptus tanti, quanti a testatore emptus est', mox inueniatur non emptus, sed donatus testatori, uidetur quasi sine pretio facta uenditio, ideoque similis erit sub condicione factae uenditioni, quae nulla est, si condicio defecerit.um Si quis donationis causa minoris vendat, venditio valet: totiens enim dicimus in totum venditionem non valere, quotiens universa venditio donationis causa facta est: quotiens uero uiliore pretio res donationis causa distrahitur, dubium non est uenditionem ualere. hoc inter ceteros: inter uirum uero et uxorem donationis causa uenditio facta pretio uiliorenullius momenti est. 39 Iulianus lia creditore redemerit, quasi suae rei emptor actione ex uendito non tenetur et omnia in integro sunt creditori. Uerisimile est eum, qui fructum oliuae pendentis uendidisset
Abbreviated transcription (Latin):
lorentimis. Ea que ꝯmendandi
causa in nenditõmb dicuntur. si
palam esse appareant uenditorem
nonobligant. ueluti si dicat ser¬
uum spetio sum comunedifica¬
tam bñ at nosi dix̾it hominẽ
licteratum. ux artificem presta¬
re deb. namhoc ip̃o pliis uen¬
uendito iem non obligant. si ita
in promptu ressit. ut eam emp¬
tor non ignoru̾it. uł uti siauis
hoiem luminb effassis emat. ⁊
desanitate stipuletur. nam dece¬
tera parte corporis pocius stipularĩ
uidetur. tͣm de eo inqino se ipẽ
decipiebat. ¶Uolum malum
ase ab esse pͥstare uenditordebet
qui non tm̃ ineosest ꝙ aliquod
fallendi causa ob̃scure locuutur
s ⁊̃ qui meo insidiose obscure ois¬
sinuulat

Expanded text:
onum. Ea quae commendandi causa in uenditionibus dicuntur, si palam appareant, uenditorem non obligant, ueluti si dicat seruum speciosum, domum bene aedificatam: at si dixerit hominem litteratum uel artificem, praestare debet: nam hoc ipso pluris uenuenditorem non obligant, si ita in promptu res sit, ut eam emptor non ignorauerit, ueluti si quis hominem luminibus effossis emat et de sanitate stipuletur: nam de cetera parte corporis pot‹iu›s stipulatus uidetur, quam de eo, in quo se ipse decipiebat. Dolum malum a se abesse praestare uenditor debet, qui non tantum in eo est, qui fallendi causa obscure loquitur, sed etiam qui insidiose obscure dissimulat
Abbreviated transcription (Latin):
habe possiti ob id ip̃m dampnandꝰ
ponuss eas actr̃ones ad emptorẽ
transferre. ¶ In hus que ponde
num̃o mensuraue ostant. ułuti
fruniento nino. aleo argento. m̃
ea ẜuantur que nicet̾is. ut simul
atq de p̃̾cio conuen̾int iuideatur
ꝑfecta uendicio modo. ut ⁊̃ si de.
pretio conuenit. ut tñ astͥt iudẽt᷑¬

Expanded text:
e possit, ob id ipsum damnandus potuisset eas actiones ad emptorem transferre. In his quae pondere numero mensuraue constant, ueluti frumento uino oleo argento, modo ea seruantur quae in ceteris, ut simul atque de pretio conuenerit, uideatur perfecta uenditio, modo ut, etiamsi de pretio conuenerit, non t
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾s rebus. ¶Q si innũ muen̾t¬
iͣuemẽit. ut insingłas amphoras
Ĩtem aleum ut insingłas metre¬
tal. Item frum̃tum ut insingu¬
los modios. Item argentũ. ut ni
singulas libras c̃tum p̾cium di¬
ceretur. querit᷑ qͣn uideatur em¬

Expanded text:
ceteris rebus. quod si uinum ita uenierit, ut in singulas amphoras, item oleum, ut in singulos metretas, item frumentum, ut in singulos modios, item argentum, ut in singulas libras certum pretium diceretur, quaeritur, quando uideatur em
Abbreviated transcription (Latin):
nẽit siquidem uniusalit̾ uno p̃¬
cio ꝑfecta uideretur. postꝙͣ de p̾cio
quenit si u̾s ni singła corpora c̾to:.
pretio eadeni erunt. que ꝓxime
tractamimꝰ. ¶ S ⁊ si ex doliano
ueluti metrete .t. uerissimũ est
ꝙ ⁊ constare udetur aute quam
metiatur. om̃e ꝑ ilm ao uetdito¬
rem ꝑtiuere. uec int̾est utrum
p̃cium omium .c metretaꝵ insi¬
mul dc̃m sit an in singulas eas.
si quis in uendendo predio con¬
finenicel aniͣt quem emptor si
audiuiss empturus non ess ce¬
ncri eum uenditorem

Expanded text:
si quidem universaliter uno pretio, perfecta videtur, postquam de pretio convenerit: si vero in singula corpora certo pretio, eadem erunt, quae proxime tractavimus. Sed et si ex doleario veluti metretae centum, verissimum est quod et constare videtur antequam admetiatur, omne periculum ad venditorem pertinere: nec interest, unum pretium omnium centum metretarum in semel dictum sit an in singulos eos. Si quis in uendendo praedio confinem celauerit, quem emptor si audisset, empturus non esset, teneri uenditorem
Abbreviated transcription (Latin):
uenortor dicit dnti uelis. qͣnti equũ
putau̾is qͣnti estimaĩus habebis ep̃¬
non contrahi emptõem. quia nec
societas aut mandatum flagicõse
rei ullas uires hñt. que snĩa pot̃
sane uera uid̾i dehus que nullo
t̾uis mat̾ie usui nob̾ esse possimt
De hus uero que mixta alusmat¬
iis a d̾õ nocendi naturam depont
ut ex hus antidota ⁊ alia c̃dam
saluba medicam̃ta. conficiantur

Expanded text:
quanti aequum putaueris, quanti aestimaueris, habebis empnon contrahi emptionem, quia nec societas aut mandatum flagitiosae rei ullas uires habet: quae sententia potest sane uera uideri de his quae nullo terius materiae usu nobis esse possunt: de his uero quae mixta aliis materiis adeo nocendi naturam deponunt, ut ex his antidoti et alia quaedam ia medicamenta conficiantur,
Abbreviated transcription (Latin):
resuendita ꝑ furtum ꝑieit pñ
animadũtendimi er̃. quid mt̃
eas de tustodia rei conuenerat
siuero nich appareat cõuenisse
talis custodia desideranda est a uẽ¬
diore qualem aualem bonus pat
familias siuis reb adhib. cĩm si p̃s¬
ti̾it ⁊ tam̃ rem ꝑoid̾it secutꝰ esse¬

Expanded text:
uendita per furtum perierit, prius animaduertendum erit, quid inter eos de custodia rei conuenerat: si nihil appareat conuenisse, talis custodia desideranda est a uenditor‹e›, qualem bonus pater familias suis rebus adhibet: quam si praestiterit et tamen rem perdi
Abbreviated transcription (Latin):
enm cũ quo nimoris modꝰ agrĩ fu¬
iss repet̾ere.
lpianius. n lege fundi aqͣn
torem tradere oꝑtere. ¶⁊G̃ ãgrũ
uendelut dixit fundi iugera .x.
fum erit ad singła uigen ut gr̃a
certum p̃cium stipulatus erat .xx.
inuenta sunt. ꝓ .xx. deb̾i pecũiam
nusata exceperat meo fundo ex i¬
stipła seges erat nata quesitum est
an pactao conueniretur .R. maxĩc¬
non esse actum ꝙ ex stipła nascere¬
tur nõ mag̃ qͣmsiquid ex sacco sac¬
darii cecidiss. aut qd̾ ex auibus ex
orecetidiss natimi ess. ¶ Cumfũ¬
dum auis uendiderat ⁊ cẽm fructũ

Expanded text:
eum quo minor is modus agri fuisset repetere. In lege fundi aquam torem tradere oportere. Qui agrum uendebat, dixit fundi iugera deceum erit, ad singula iugera certum pretium stipulatus erat: uiginti inuenta sunt: pro uiginti deberi pecuniam nu sata receperat: in eo fundo ex stipula seges erat enata: quaesitum est, an pacto contineretur. ‹non› esse actum, quod ex stipula nasceretur, non magis quam si quid ex sacco saccarii cecidisset aut ex eo quod auibus ex aere cecidisset natum esset. Cum fundum quis uendiderat et omnem fructum
Abbreviated transcription (Latin):
ponss uenditõ reite sit quasuero
natura uł genciũ us uł moicsti¬
uitatis ꝯm̃cio exuer̾t eaꝵ niilla
uendrd esta Ilib̾un homineni
suentes emere nõ possimiꝰ s nec
se. netenim fas est hiꝰcasus cxp̃¬
tare:Atem siemptor ⁊ uendi¬
torscit furtmũ esseꝙ uenit. a
nendea parte obligoꝰ contnihit᷑
siemptor solus scit nõ odligaoͣ
nenditor nec tm̃ ex uendito qͥc¬
gͣm conseqͣtur nnsi ultro q ue¬
ntrit p̾stet. ꝙ si uenditor scto
Semptor ignorauit utriima obli¬
gatio contrahitur: ⁊ ita pompõ.¬
tuntualet cum ab micio id agat᷑
ut possõm emat quam forte uen¬
ditor habint ⁊ utmudicio possesiõ¬
nis pocioress. Ealia causa est deꝰ¬
gustandi. alia metiendi. gustus ẽi
ad hoc ꝓfitit. ut impbare liceat.
mensura uero nõ eo ꝓficit. itant
plus uł minus ueneat s ut appare¬
at qͣntum ematur. ¶ Si empto
ita fq̃a fu̾it isto michi emptus
stichus aut pamphilus inpotesta¬
te est uenditoris quemnelit care

Expanded text:
ro natura uel gentium ius uel mores ciuitatis commercio exuerunt, earum nulla uenditio est. Liberum hominem scientes emere non possumus. sed nec se: nec enim fas est eiusmodi casus exspectare. Item si et emptor et uenditor scit furtiuum esse quod uenit, a neutra parte obligatio contrahitur: si emptor solus scit, non obligabitur uenditor nec tamen ex uendito quicquam consequitur, nisi ultro quod conuenerit praestet: quod si uenditor scit, emptor ignorauit, utrinque obligatio contrahitur, et ita Pomponitunc ualet, cum ab initio ‹id› agatur, ut possessionem emat, quam forte uenditor habuit, et in iudicio possessionis potior esset. Alia causa est degustandi, alia metiendi: gustus enim ad hoc proficit, ut improbare liceat, mensura uero non eo proficit, ut aut plus aut minus ueneat, sed ut appareat, quantum ematur. Si emptio ‹i›ta facta fuerit: 'est mihi emptus Stichus aut Pamphilus', in potestate est uenditoris, quem uelit dare,
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Quitab̾nas argentaras. uł
cet̾as que msolo publico suntuen¬
didit nõ solum s is uendid̾. cum
iste tab̾ne publice sunt quaꝵ u¬
sus ad priuatos ꝑtinz.
nis ita sit sc̃ptum sliminia nł¬
stillicidia uti ut̃ st̃ ut uir sint
net adicitur que fluminia uel
quid actum sit si id nõ apparet
tũc id accipitur ad̾ uenditori no
id cum de ano emptor de alione¬
dicõem ualere constat s labeo ait
curastichum deberi queni uendi¬
tor intellex̾it. nec rest̃ alitisitꝰ at¬
cessio suie plus mea sit. q̃m i ip
re cui acedat an mimuis. plenis

Expanded text:
. Qui tabernas argentarias uel ceteras quae in solo publico sunt uendit, non solum, sed ius uendit, cum istae tabernae publicae sunt, quarum usus ad priuatos pertinenis ita sit scriptum: 'flumina stillicidia uti nunc sunt, ut ita s‹i›nt', nec additur, quae flumina uel quid acti sit: si non id appareat, tunc id accipitur quod uenditori nocrit, cum de alio emptor, de alio ueditionem ualere constat: sed Labeo ait eum Stichum deberi quem uenditor intellexerit. nec refert, quanti sit accessio, siue plus in ea sit quam in ipsa re cui accedat
Abbreviated transcription (Latin):
imus utiq enim ꝑicło imptoris.
uri. Idem dicendim est ⁊̃ si ẽp¬
cons fint arbrtum quem uellet ha¬
bere si modo hoc solum ardito eius
ꝯmissum sit. ut qͣm uotuiss ep̃¬
tum hab̾et m̃ illum an emptum
ħ̾ret. ¶ tutorem pupilli emire
non pat̾ idemq porrigendum est

Expanded text:
im utique periculo emptoris uixit. idem dicendum est etiam, si emptoris fuit arbitrium quem uellet habere, si modo hoc solum arbitrio eius commissum sit, ut quem uoluisset emptum haberet, non et illud, an emptum haberet. Tutor rem pupilli emere non potest: idemque por
Abbreviated transcription (Latin):
cui sit exuñdito accõi ⁊ puto ẽes si¬
ue ip̃e m̃iditor ded̾it aliquid ꝓ ht̃¬
ditare siũ ꝓcurator eiꝰ siue alius qͥs
ꝓ eo dum negociũ eius gerit. locus
ent cxũndito accõni. dum modo a¬
liquid ab sit uñditori hr̾ditatis. ce¬
t̃m si nicħ ab sit uñditori ꝯ seqñs e¬
rit dic̃e ñ ꝯpẽte ei hanc actõem. ¶a¬
pd̾ nlianũ ẽ scriꝑtum. si uñditor hr̾
ditatis exceꝑit suimisine pecłio ⁊
euis nõie cum co fu̾it accũd̾ peruli¬
o ⁊ de inremu̾so. id dum taxat eum
ẽp̃torem sequi debeat. aut ꝙ inrem
de functi u̾suẽ. hus .n. cãib es aue¬
nũ ẽptoris soluit. ex cet̾is cãis suo
nomine ꝯdempnatur ¶ quid gͦ siẜ

Expanded text:
Siue ipse uenditor dederit aliquid pro hereditate siue procurator eius siue alius quis pro eo, dum negotium eius gerit, locus erit ex uendito actioni, dummodo aliquid absit uenditori hereditatis: ceterum si nihil absit uenditori, consequens erit dicere non competere ei actionem. Apud Iulianum scrditatis exceperit seruum sine peculio et eius nomine cum eo fuerit actum de peculio et in rem uerso, id dumtaxat eum emptorem sequi debeat, aut quod in rem defuncti uersum est: his enim casibus aes alienum emptoris soluit, ex ceteris causis suo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ligato uencat ancum ip̃i obligo
sb̾ ꝯontõne fit pure ueneat priore
caũ deficiente ꝯditõne nullam ẽe
ũnditõcm. post̾iore statim uenditi¬
nom̃ eius emã. ꝯfestim exempto ue¬
ei facias.Asfricanus.¬

Expanded text:
ligatio ueneat an, cum ipsa obligatio sub condicione si‹t›, pure ueneat. priore casu deficiente condicione nullam esse uenditionem, posterior‹e› statim uenditinomen eius emam, confestim ex empto ueei facias. 20 Africanus
Abbreviated transcription (Latin):
ssem tibi .ii. rem de bebam ñ accõem ac
cum hr̃ditas uenit tacie hoc agi ur
ut siquid tãꝗͣ. ħrs feci id pr̃em ẽpto
nicħ ei imputan possit si insicłpa
enis argneretur: ꝙ sirem ꝗ̃ am̃ididi
alio possidñte pecu ⁊ litic extimati¬
onem accepi utrum p̃ciũ illidebeo
an rem. unq rem. nͥ eĩ accõnes ei sed
rem pr̃are debeo. S siuideiertus us
pp̾ fuiti accõem duplum. sosturo n¬

Expanded text:
ssem: tibi enim rem debebam, non actionem. at cum hereditas uenit, tacite hoc agi uidetur, ut, si quid tamquam heres feci, id praestem emptori, nihil ei imputare possit, nisi si culpa eius argueretur. quid si rem quam uendidi alio possidente petii et litis aestimationem accepi, utrum pretium illi debeo an rem? utique rem, non enim actiones ei, sed rem praestare debeo: et si ui deiectus uel propter furti actionem duplum abst
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ sit. ita acpii ᷑ inc̃ptũ eẽ fundũ
siuenditor in ep̃tũ eñ ẽe uelit: ꝙr id
uenditoris cã cauetur. nam siaut᷑
acciꝑpetur ex usta uslla mn potãte ẽp¬
toris futur᷑ ut ñdundo pecĩam fac̾co¬

Expanded text:
mptus sit", ita accipitur inemptus esse fundus, si venditor inemptum eum esse velit, quia id venditoris causa caveretur: nam si aliter acciperetur, exusta villa in potestate emptoris futurum, ut non dando pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
diestatuto ꝙptor testat᷑ ẽ ippetĩam
S culum cum petiña signatoꝵ signis
obsgnunt. de fiuge aut undittem
postiori aut die nõie fisci testatoꝯ
uent eptorem ne qumulien peaĩm

Expanded text:
die statuto emptor testatus est se pecuniam sacculum cum pecunia signatorum signis obsignauit, defuisse autem uenditricem, poste riore autem die nomine fisci testato conuentum emptor‹e›m, ne ante m
Abbreviated transcription (Latin):
ditor ẽẽ desunit. s siuendid̾it hr¬
ditatẽ. equissimũ iudet᷑ ep̃torem
hr̃ditatisuicem optinere ⁊ idcuto
teneri uenditori hrditatis sũ cũ
moriat᷑ testator debu̾it. ꝗͣ uis post
morte̾ deb̾e desut. adita auñditore
hr̃ditate siunc ꝙ uidiem debeatur
tiss. ita tñ si eius debiti adu̾sus
hr̃dem accõ ẽẽ pot̃ãt. ne forte enã
exhiis cãis ex quib cum pr̃ de actõ

Expanded text:
e desinit: sed si uendidit hereditatem, aequissimum uidetur emptorem hereditatis uicem heredis optinere et idcirco teneri uenditori hereditatis, siue cum moritur testator debuit quamuis post mortem debere desiit adita a uenditore hereditate siue quid in diem debeatur tisset, ita tamen, si eius debiti aduersus heredem actio esse poterat, ne forte etiam ex his causis, ex quibus cum herede actio
Abbreviated transcription (Latin):
aguoscere emptorem ei hec deb̃e.
namq hr̃ditaria hoña ⁊ hec sunt.
⁊ si forte tͥbutoꝵ nomine auquid
dependat. id̾ erit dicend̾ ꝙͣ sifurĩe
s fc̃o heres uendidiss hr̃ditatem an
impensam funeris ab emptore ꝯse¬
quatur ⁊ ait labeo ẽp̃torem imp̃¬
sam funeris pr̃are debe qr ⁊ cam¬

Expanded text:
agnoscere emptorem et hoc debere: namque hereditaria onera etiam haec sunt. et si forte tributorum nomine aliquid dependat, idem erit dicendum. Quod si funere facto heres vendidisset hereditatem, an impensam funeris ab emptore consequatur? et ait Labeo emptorem impensam funeris praestare debere,
Abbreviated transcription (Latin):
tuantur s ⁊ siquid uñditir ñdũ
p̃stit̾it. s quoquo noĩt obligatus
potest cum emptore. D ompꝰ
mã sñ dolomalo ⁊ cłpa ꝑdidiss.
ñ placet eum ẽptori tem̃ Ulpꝰ.

Expanded text:
 si quid uenditor nondum praestiterit, sed quoquo nomine obligatus potest cum emptore. 3 Pomponiam sine dolo malo et culpa perdidisset, non placet eum emptori teneri.
Abbreviated transcription (Latin):
undo indiem addicto. sit ꝑabolefi
ca pͥaũ addict̃. sit ⁊ uenditor alio fũ¬
do applicito eum ip̃m fund̃ pstĩori
eptor a ddix̃it ⁊ id sñ dolo malo fect
prioꝵ ꝙ̃tori obligatꝰ ñ ent. namꝙͣ
uenditor caret paoris c̃ptoris ci abse¬
lutaẽ. id.n. solũ intuend̾ ẽ anpriori
uenditoribdua fide ftãsit adiectio
ditõem allatam od pecĩam mexor¬
dio uenditori d̾ p̃cio sdlutã ⁊ ẜmẽp¬

Expanded text:
undo in diem addicto si postea pretium adiectum est et uenditor alio fundo applicito eum ipsum fundi posteriori emptori addixit et id sine dolo malo fecit, priori emptori obligatus non erit: nam uenditor dolo caret, prioris emptoris causa absoluta est: id enim solum intuendum est, an priori uenditori bona fide facta sit adiectio.cionem oblatam ob pecuniam in exordio uenditori de pretio solutam
Abbreviated transcription (Latin):
ne d̾ fc̃o suo unditor sat̃ dare coge̾dꝰ ẽ
Inh̾rditate undita utrum eaꝙͣti¬
tas spectatur q̃fuit mortis tp̃r. anea
q̃ fuit cumadit᷑ ħrditas ł ea cumhr¬
agi uidetur ut ꝙ ex hr̾ ditate ꝑuẽit
b̾i sit sb̾stitutus is quiuuñdidit ħ̾r̾
hr̃ditate ꝑuenit exempto actõm lo¬
cũ faciat. ⁊ mag̾ ẽ ne ueniat. qr aua
hr̃ditase. lic .n. nnĩ testaut sit. ali
a tũ atq ala h̾rditas ẽ planesi hoc
actum sit dicend̾ erit ⁊̃ impub̾is
ħ̾r ditat̾e inuenditõem uenire. ma¬
xumc si iam ei delata imꝑnb̾is hr̃di¬
tate uement hrditas. ¶ꝑuenisse
adũnditorẽ ħrditatis quomodo ui¬

Expanded text:
ne de facto suo uenditor satisdare cogendus est. In hereditate uendita utrum ea quantitas spectatur, quae fuit mortis tempore, an ea, quae fuit cum aditur hereditas, an ea quagi uidetur, ut quod ex hereditate peruenit beri sit substitutus is qui uendidit heredhereditatem peruenit, ex empto actioni locum faciat. et magis est, ne ueniat, quia alia hereditas est: lica tamen atque alia hereditas est. plane si hoc actum sit, dicendum erit etiam impuberis hereditatem in uenditionem uenire, maxime si iam delata impuberis hereditate uenierit hereditas.Peruenisse ad uenditorem hereditatis quomodo ui
Abbreviated transcription (Latin):
Ladipisceretur ꝙͣ. poss adipisci. Sy⁊ si
ñ dolo malo uenditoris s latacłpa a¬
miserit aliquid utiq tenebit᷑ deꝑdi¬
ta ã ⁊ deminuta sine dolo maio uen¬
anũnditorhrditatis obdebitum a fili¬
o suo ꝙ in pot̾ate eius eẽt ẜuo ue ei
cꝰ hr̃ ditatc uendidiss pc̃are debeatẽp¬
tori. ⁊ iusumẽ quicquid dum taxat

Expanded text:
dipisci. sed et si non dolo malo, sed lata culpa admiserit aliquid, utique tenebitur: deperdita autem et deminuta sine dolo malo uenan uenditor hereditatis ob debitum a filio suo qui in potestate eius esset seruoue ei, cuius hereditatem uendidisset, praestare debeat emptori. et uisum est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicendum est totam prior emptã
manere q̃uemad̾m si quis michi to¬
tum fundum ad diem addixiss pos¬
tea uero p̃rio adiecto omuoiim alu
fert mutium brutum labonemq
sabmum existimaret. ip̃e quoci
celsus idem ꝓbat ⁊ addicit mirari
se a nemine animadũsum. ꝙ si
prior emptor ita contraxit. ut nisi
totum fumdum emptum nallet
h̃re. non h̾re eum cam partem c̃p¬
tam quam iuius ex socus posfĩori ad¬
itere noluit. ¶u̾um est aut̃ uł uñ
ex uenditoribus posse menorem ad¬
ferre condic̃om emere eniui c̃ to¬
ta re ⁊̃ ur̃am partem possumus.
meliorem allatani condicõem cum
minoris. uł ⁊̃ iam cancũdem alii
uend̾e̾t. utriq emꝑtorĩ insolidum
erit obligatus. ¶S si emptor ali¬
um non ydoneum sb̾iet̃. eiq fundꝰ
aditus est ñ indeo inquid quenad̾m¬
priori sit em̃ptus. cum alia uenditõ
⁊ utra postea sb̃secuta sit. s uerum

Expanded text:
dicendum est totam priori emptam manere, quemadmodum si quis mihi totum fundum ad diem addixisset, postea vero pretio adiecto dimidium alii fert Mucium Brutum Labeonem quod Sabinum existimar‹e›: ipse quoque Celsus idem probat et adicit mirari se a nemine animaduersum, quod si prior emptor ita contraxit, ut nisi totum, fundum emptum nollet habere, non habere eum eam partem emptam, quam unus ex sociis posteriori icere noluit. Uerum est autem uel unum ex uenditoribus posse meliorem adferre condicionem: emere enim cum tota re etiam nostram partem possumus. meliorem allatam condicionem, cum minoris uel etiam tantidem alii uenderet, utrique emptori in solidum erit obligatus. Sed si emptor alium non idoneum subiecit eique fundus addictus est, non uideo, inquit, quemadpriori sit emptus, cum alia venditio et vera postea subsecuta sit. sed verum
Abbreviated transcription (Latin):
nit̾ contiuhentes actum sit nec
impedire quidqͣm ẜmhoc agi ut se¬
prius sundus collocetur. dum uel
prima uł scauĩ ur i̾tia adieccõne res
auenditore oiscedat. ¶Item ad̾ si¬
sabmmus ait si tribus nendendaitib
duo posfiori ad dix̾int imus non
duoꝵ postiori emptam itu demũ

Expanded text:
inter contrahentes actum sit, nec impedire quicquam uel hoc agi, ut saepius fundus collocetur, dum uel prima uel secunda uel tertia adiectione res a uenditore discedat. Item qSabinus ait, si tribus uendentibus duo posteriori addixerint, unus non duorum posteriori emp
Abbreviated transcription (Latin):
ditionib. uł qui satusdacõem exig¬
uitetur. ergo idem ent ꝓtimouni
⁊ si iuliori precio emeresic paratꝰ
ea camen remittat que uenoitori
grauia erant in priore emptone

Expanded text:
dicionibus uel qui satisdationem nulluidebitur. ergo idem erit probandum et si uilior‹e› pretio emere sit paratus, ea tamen remittat, quae uenditori grauia erant in priore emptione
Abbreviated transcription (Latin):
tõne ubi pure contrihitur. uł tũc
non impleatur. nisi sb̾ condicone fi¬
at cum melior conditio sit ailata.
fifalsus emptor sb̾iectus sit elegan¬
t̾scribit sabinus prioremesse emp¬
tam cnon nidecur menortondeo
allata esse. nõ existenteuero emp¬
tore. si si ex istat alius emptor ne¬
uoremtamen condicõnem nõ affe¬
nit eque dicendum er ꝑ inde hñ
ac si non existeret. ¶ Melior aut̃
conditio aoferri uidetur. si p̾cio sit
soluc̃o tñ offeratur facihor pͥcup

Expanded text:
pure contrahitur vel tunc non impleatur ubi sub condicione fit cum melior condicio sit allata: si falsus emptor subiectus sit, eleganter scribit Sabinus priori rem esse emptam, quia non videtur melior condicio allata esse non existente vero emptore. sed et si existat alius emptor, meliorem tamen condicionem non adferat, aeque dicendum erit perinde haberi, ac si non existeret. Melior autem condicio adferri videtur, si pretio sit solutio tamen offe
Abbreviated transcription (Latin):
tor adũsusemmlicitatiis sct᷑ ⁊ penos
eum emptorem manẜit dubitar
qͣi nulla meliore condicoire alia¬
ta. an uero uenditoris sint licet e¬
ademsit ꝑsona que melioremꝯ
ditoẽm actulit. qd̾ ratio fac̃e ui¬
deretur. mnitent tm̃ quid actumm sit
⁊ ita pomp̃. scͥbit

Expanded text:
duersus eum licitatus sit et penes eum empt‹um› remanserit, dubitari quasi nulla meliore condicione allata, an uero uenditoris sint, licet eadem sit persona, quae meliorem cionem attulit. quod ratio facere uidetur: intererit tamen quid acti sit: et ita Pomponius scribit
Abbreviated transcription (Latin):
anq̃ adm̃ donare ñ possunt itanoc
ꝑ acisa. ne pignorisit possunt. s
dicend̾ ẽ. ut cõcede̾ possint .s. si
p̃cium ꝑro accõne accipiãtur qͣiͣ
ũdant. ¶Siuolũtate c̃dito¬
ris fundus auenus ẽ. inuenrũ¬
de applican sibi eñ c̾ditor deside¬
rat. sitũ effectus sit secut᷑ uen¬
ditionis. ¶Namsiu̾uenient ñ
ẽ sat̃ ad repłłnd̾ c̾ditore in qui
uoluit uenire. ¶ Suꝑuacuũ
datũ ꝑmiseͥ c̃ditoxis uenisre. Si
ip̃e debitor rem possideat. nͥ qd̾ pot̾
nt ab eod̾ ł ab atio ad qut̃ ꝑ suc¬
cessiõm ea res ꝑtinere cepistet.
aut sup̃e debitor ẽptoris hĩs ex
nsit. doli mali suspicio ment
trãslata adp̃sñs tp̃s ut possit
c̾ ditor replicatoem dolimalicx¬
siticius debitor uolu̾tate ẽ diroris su¬
i uendid̾it meuio ł eiaquo menius
tit̾it ⁊ e̾dicor ab eo petat quidums
sit. S iniqum ẽ auferrirem a cͣdito¬
re. qui ñ successionis iure halio mͦ
rem naccus ẽ. pot̾ tñ dia. cum ticu

Expanded text:
an quemadmodum donare non possunt, ita nec pacisci ne pignori sit possint. sed dicendum est, ut concedere possint, scilicet si pretium pro pactione accipiant, quasi uendant. Si uoluntate creditoris fundus alienatus est, inuerecunde applicari sibi eum creditor desiderat, si tamen effectus sit secutus uenditionis: nam si non uenierit, non est satis ad repellendum creditorem, quod uoluit uenire. Superuacuum datum permissu creditoris uenisse, si ipse debitor rem possideat: nisi quod porit ab eodem uel ab alio, ad quem per successionem ea res pertinere coepisset, aut si ipse debitor emptnon sit, doli mali suspicio inerit translata ad praesens tempus, ut possit creditor replicationem doli malisi Titius debitor uoluntate creditoris sui uendiderit Maeuio uel ei, a quo Maeuius stiterit et creditor ab eo petat, quid iuris sit. sed iniquum est auferri ei rem a creditore, qui non successionis iure sed alio modo rem nactus e
Abbreviated transcription (Latin):
titur exꝑignonb swiobligatis
quib uerit distractis ad suum cõ
pignons pc̾rum suare non potu¬
istet andebitor lib̾atus ec̃t. puta¬
ius mulla cłpa impngm credi¬
tori possit manere creditorem õb

Expanded text:
titur ex pignoribus sibi obligatis quibus velit distractis ad suum commpignoris pretium servare non potuisset, an debitor liberatus esset. putavi, si nulla culpa imputari creditori possi
Abbreviated transcription (Latin):
ebitoris absñtis amieus negotiages¬
sit ⁊ pignora citra ẽptionem pecu¬
masua ub̾auit ius pristĩ adño res¬
titui uidetur. gͦ qui negocumiges¬
sit utilemsinanam dan sibi ñ recte
desid̾auit. si tñ possideat excepfone
doli defenditur Cum nũditor ni¬
siduum p̾cium ẽptori litt̃is adeum
missis donastet. eoqr de functo dona¬
tionem quibuidam modis mutilẽ
ꝯstabat iure pignoris fuc̾ contra
frustra petere p̾diumm qui successerat
inlocum m̃iditoris apparint. cuius
pignoris colutum eẽ pc̃m pͥmauo¬
iunitate don atõnis ꝯstabat. qm̃ mu
tuem pocume donationem lex fat̃
cui nonẽ locue mpignore lib̾ando¬
¶ De fensor apsũtis cantionemui¬
dicatum solui p̃stitit. indnm̃ uidi¬
cio postea translato. fiderustores ob
rem iudicatam. quos defentor de¬
dit non tenebinitur nec pigaior
q̃ dederint. E aius .i.¬
⁊ creditor ẜiuana accõne pignus
aposrõre pecierit. ⁊ postõr litis esti¬
ma tõem obtulit. ⁊ ab eo debitor

Expanded text:
ebitoris absentis amicus negotia geset pignora citra emptionem pecunia sua liberavit: ius pristinum domino restitutum videtur. igitur qui negotium gessit, utilem Servianam dari sibi non recte desiderabit: si tamen possideat, exceptione doli defenditur. Cum venditor nusiduum pretium emptori litteris ad eum missis donasset, eoque defuncto donationem quibusdam modis inutilem esse constabat. iure pignoris fiscum frustra petere praedium, qui successerat in locum venditoris, apparuit, cuius pignoris solutum esse pactum prima voluntate donationis constabat, quoniam inutilem pecuniae donationem lex facit, cui non est locus in pignore liberando. Defensor absentis cautionem iudicatum solvi praestitit: in dominum iudicio postea translato fideiussores ob rem iudicatam quos defensor dedit non tenebuntur nec pignora quae dederunt. Gaius li creditor Serviana actione pignus a possessore petierit et possessor litis aestimationem obtulerit et ab eo debitor
Abbreviated transcription (Latin):
toris lucro cederet. S qnͣtumqͥ dẽ
ad creditorem debitor ułatur qñ¬
tum li ad dñium rei. S necdum
pignus eiuctumẽ rad c̃ptorẽ post
enctionem ip̃r cebitor utłi actõt
tenit᷑. ne exanena iactura. sibi
lucrum acquirat. Nam ⁊ si ma¬
iores fructus forte petens afidenis¬
sore creditor abstunt. uniu̾cos ĩ
qnͣtitate debitã accepto ferce dere¬
bit. Et cum ꝑ inuiriã iudicis. do¬
mino rem q̃ debitoris non fuisset¬
ibstulicret. creditor qĩ obligatã
sibi ⁊ q̃rartur ancoluto cebito res¬
titui eam oporteret debitori sdeuo¬
la nr̃ restituendam ꝓbunt. Q si ĩ
ita uendidit ut c̃tumfit om̃i modo
apd̃ cum p̃cium remansum̃. u̾ũ
obligatus ẽ aoidrestituend̾ arbit᷑r
rnatim quid ich̾adebitore peti pos¬
Si accõne ex ẽpto conuent᷑ pstiass
creditor ẽptori debium ꝑseqͥ eum
a debitore poste. quia aparuit ñ eẽ
lib̾atum. P aulus. ł
reditor qui iure suo pignus diftra¬
hit ius suum code debet.⁊ si pign᷑¬

Expanded text:
toris lucro cederet. sed quantum quidem ad creditorem debitor liberatur: quantum vero ad dominum rei, si necdum pignus evictum est, vel ad emptorem post evictionem ipsi debitor utili actione tenetur, ne ex aliena iactura sibi lucrum adquirat. nam et si maiores fructus forte petens a possessore creditor abstulit, universos in quantitatem debitam accepto ferre debebit: et cum per iniuriam iudicis domino rem, qabstulisset creditor quasi obligatam sibi, et quaereretur, an soluto debito restitui eam oporteret debitori, Scaeuola noster restituendam probauit. quod si non ita uendidit, ut certum sit omnimodo apud eum pretium remansurum, uerum obligatus est ad id restituendum, arbitror interim quidem nihil a debitore peti possi actione ex empto conuentus praestitisset creditor emptori, debitum persequi eum a debitore posse, quia apparuit non esse liberatum. 13 Paulureditor, qui iure suo pignus distrahit, ius suum cedere debet et, si pignu
Abbreviated transcription (Latin):
Aeton̾ .i. ita scripsit. ꝙ inpigno¬
ribus dandis adici solet ut quo
miũ pignus uenistet reliquin
debitor redd̾e̾t sr̃nacuum ẽ. qr
enctionem reiredre aduũdiro¬
rem non pot̾. tñ non ee̾audiend̾
creditorem qui fundum nñdidit
si uelit eiusdem n exalia cã qo¬

Expanded text:
secundo ita scribsit: quod in pignoribus dandis adici solet, ut, quo minus pignus uenisset, reliquum debitor redderet, superuacuum est, quia euictionem rei redire ad uenditorem non potest, tamen non esse audiendum creditorem qui fundum uendidit, si uelit eiusdem re
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃a cumi socio non utiq eam ꝑtẽ.
creditori obuigatam ẽe q̃ ei odrĩ¬
git qui pignori dedit. S utruisa
sufructo u extinco. pignus ypo¬
prod̾it pactuni cuirestituit b¬
ditatẽ ex seuatus consulto trebel¬
liano. ¶Siprocurtor depito¬
ris mrcm suam sit non puto du¬
bitan dere̾. qͥn pactum noceat.
cteditori. Itq si aꝑte credito¬
ris ⁊curator inrenisuam extiñt
cere hãt exceptionem. ¶Sicon¬
so pignori sit. q̃ꝯq fundi eius
dia non recte petetur. ¶sipłes¬
res ded̾it ꝓ induuco. ⁊ cũ uno
cͥditor paciscatur ne ypoth̾ce sĩt
dem̃ ab eo prtat ⁊̃ siis cumquo
pactui ẽ solidum fund̾ posside¬
qr de ꝑte cõuenisset ñ repłłit eũ
a toto. ¶An picisa possĩt filiusfa.

Expanded text:
facta cum socio non utique eam partem creditori obligatam esse, quae ei obtingit qui pignori dedit, sed utriusqusu fructu exstincto pignus hypoproderit pactum, cui restituit hereditatem ex senatus consulto Trebelliano. Si procurator debitoris in rem suam sit, non puto dubitari debere, quin pactum noceat creditori. itemque si a parte creditoris procurator in rem suam exstiterit, cere hanc exceptionem. Si conso pignori sit, quaecumque fundi eius dia non recte petetur. Si plures dederint pro indiviso et cum uno creditor paciscatur, ne hypothecae sit, deinde ab eo petat, etiamsi hic cum quo pactus est solidum fundum possidee parte convenisset, non repellit eum a toto. An pacisci po
Abbreviated transcription (Latin):
uacã pignoris suconsenture. si cip̃e
si ip̃e mĩdid̾orit creditor. sic tñ uẽ¬
ditionem fecit. nec disced̾e apigno¬
re nisi sat̾ eifiat. dicendum erit ex¬
ceptõẽm ci non nocere: ⁊ si ñ constu¬
sent pignus uenũdan. Si ratamha¬
hũit inoitionem id̾ proband̾ uelle

Expanded text:
causa pignoris sui consentire. sed si ipse vendiderit creditor, sic tamen venditionem fecit, ne discederet a pignore, nisi ei satisfiat, dicendum erit exceptionem ei non nocere. sed et si non concesserat pignus venumdari, sed ratam habuit venditionem, idem erit probandum. Belle