comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nter ea sigxones pictiq bellum aduersum brertones
iunctis uiribus susceperunt : Quos eadem necessi¬
tus in castreo contraxerat: & cum trepidi: par¬
tessuas pȩne in pases audicasent : scõrum antis¬
titum cuxilium p&ierunt : Qui promis sum ma¬
turantes aduentum: Tantum pauentibus fidu¬
ciae contulerunt: ut accessisse maximus cre¬
der&ur exercitus : Itaquecepostolicis ducibus
xps miltabat incastris: adercnt &iam ał uene

Expanded text:
Interea Saxones Pictique bellum adversus Brittanos Interea Saxones Pictique bellum adversus Brittanos iunctis viribus susceperunt, quos eadem necessitas in castra contraxerat; et cum trepidi partes suas paene inpares iudicarent, sanctorum antestitum auxilium petierunt. Qui, promissum maturantes adventum, tantum securitatis ac fiduciae contulerunt, ut accessisse maximus crederetur exercitus, itaque apostolicis ducibus Christus militabat in castris. Aderant etiam qu
Abbreviated transcription (Latin):
Sedut dĩ potentia manifestior appare s&c quic quid
custodise tem tauerat turba consumitur: quoduero
scĩ uiri expccuescens flamina transihuit : ultra ci traque
deseuens : &inter globos flammantis in cendii in colu¬
me tabernaculum quod habitator indusus seruabat.
emicuit: Exultat turba mira culo: &uictam sediui¬
rus uir tutibus gractulatur: excubabat diebus acnoc¬
tibus ante tugurium pccuperis. uulgus sine numero :
hu conimas curcre : hicupientes corpora: Referri
nequeunt quae xp̃s operabatur in famulo : qui
uir tutes facciebat infirmus: Et cum debilitatis
suae nihil remedii pateretur adhiberi.
Quadam nocte ccdentem niueis uestibus uidit sibi
cidesse ꝑ sonam quae manu extensc icccentem uide¬
setur cdtollese : eumq consistere firmis uesti¬
gus imperabat : Post quam horam ita fugatis dolo¬
ribus secepit pristinam sanitatem : ut die reddito
ltpieris labosem subis& intrepidus

Expanded text:
Sed ut Dei potentia manifestior appareret, quidquid Sed ut Dei potentia manifestior appareret, quidquid custodire tentaverat turba, consumitur; quod vero sancti viri, expavescens flamma transilivit, ultra citraque desaeviens, et inter globos flammantis incendii, incolume tabernaemicuit. Exultat turba miraculo et victam se divinis virtutibus gratulatur. Excubabat diebus ac noctibus ante tugurium pauperis turba sine numero, hi animas curare cupientes, hi corpora. Referri nequeunt, quae Christus operabatur in famulo, qui virtutes faciebat infirmus; et cum debilitati suae nihil remedii pateretur adhiberi, quadam nocte candentem niveis vestibus vidit sibi adesse personam, quae manu extensa iacentem videretur adtollere eumque consistere firmis vestigiis imperabat. Post quam horam ita, fugatis doloribus, recepit pristinam sanitatem, ut, die reddito, itineris laborem subiret intrepidus.
Abbreviated transcription (Latin):
rdiquics. Habens fucta oratione iussit reuelli
scpulcrum p̃tiosa ibidem munera conditurus arbi trans
oportunum. ut membra scõrum ex diuersis segi omb
collecta : quospaes sb meritis receperat caelum.
unius tener& hospitium: quibus
deposits horͦifice aetque sociatis. deloco ipso ubi
beati martrris effusus erat sanguis: mas sampul¬
ueris. secum portaturus cobstulit: in qua appacrebat¬
clibus laqueis p̃paratis: germanipedem lapsus
oc casione contriuit: ignorans merita illius sicut
iob beatissimi cofflictione corporis propaganda:
& dum aliquandiu uno in loco infirnitatis necessi¬
tate tener&ur: inuicina qua manebat casula
excrsit incendium : quod consumptis domibus quae
illic palus tricrundine tegebantur: cedeum habi
ta culum in quo idem iacebat flabris stimulantib
ferebatur : Concursus omnium adant stitem conuo¬
euades:: Quibus increpatis : mouerisefidei prae¬
sumptione non pcssus est. : at multitudo omnis
desperatione ꝑ territa : obuiam currit incendio:

Expanded text:
iquias habens, facta oratione, jussit revelli sepulcrum, pretiosa ibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociatis, de loco ipso, ubi beati martyris effusus erat sanguis, massam pulveris secum portaturus abstulit, in qua appaalibus laqueis praeparatis, Germani pedem lapsus occasione contrivit, ignorans merita illius, sicut Job beatissimi, afflictione corporis propaganda: et dum aliquandiu uno in loco infirmitatis necessitate teneretur, in vicina qua manebat casula exarsit incendium: quod consumptis domibus quae illic palustri harundine tegebantur, ad eum  Al., illud habitaculum in quo idem jacebat, flabris stimulantibus ferebatur. Concursus omnium ad antistitem convoevaderet: quibus increpatis, moveri se, fidei praesumptione non passus est. At multitudo omnis desperatione perterrita, obviam currit incendio.
Abbreviated transcription (Latin):
r& interrã dõgratius agens quodtale munus¬
culum d&erra anglorum mere &ur accipere :
& quiden &aente ea noui inquit quia haecerat.
rationẽ huius temporis obseruandi cognosco
ut pcrtum mihi omnimodis uidecr de his antea
intellexisse : unde padam ꝓfiteor uobis que qui
cdsid&is p̃sentibus ꝓtestor: quiahoc obserua¬
quam plencm esse rationis audimus : omnes
quiinmeo regnosurt dericos decerno: Nec mo¬
ra qucce dixerat regia auccoritate ꝑfecit:
tatim nccique iussu publico mittebentur
cdtrans cribendum. dis cendum: obseruandum:
peruni uersces pictorum prouintias. circuli
pcschae decennoue nades: oblit terctis ꝑ om̃nia
omnes incoronã ministri al taris &ii iinona
me quasi nouo se discipula tuuborta ouni
apostolorum principis posi subditãe ui Que
cemulto post illi quoque. quilri sulcionbri lico¬
Sebunt monachi scotticanateius. cduti
bus qucce sibierant subdita monaestorus cedratũ
paschae ac tonsurae canonicũ. dño paius auit

Expanded text:
 in terram, Deo gratias agens, quod tale munusculum de terra Anglorum mereretur accipere. « Et quidem et antea novi, inquit, quia haec erat rationem hujus temporis observandi  Al., observandam cognosco, ut parum mihi omnimodis  Al., omnino videar de his antea intellexisse. Unde palam profiteor, vobisque qui adsidetis praesentibus protestor, quia hoc observaquam plenam esse rationis audimus  Al., audivimus, omnes qui in meo regno sunt clericos decerno. » Nec mora, quae dixerat, regia auctoritate perfecit. Statim namque jussu publico mittebantur ad transcribendum, discendum, observandum, per universas Pictorum provincias circuli Paschae decennovenales, oblitteratis per omnia omnes in coronam Ministri altaris, ac Monachi: et quasi novo se discipulatui beatissimi apostolorum principis Petri subditam, ejusque c multo post illi quoque qui insulam Hii incolebant monachi Scotticae nationis, cum his quae sibi erant subdita monasteriis, ad ritum Paschae ac tonsurae canonicum Domino
Abbreviated transcription (Latin):
siasticȩ disciplineͥs institutus : Crȩcȩparit̃ & lauins
linguȩ peritissimus: Hunc ad sea ccitum papcoius¬
sit epis copatu acceptobrittama uenire : Qui lndi¬
numse tanto graduires pondens⁊ ostendese possest
dixit alium cuius magis adsuscipiendum epis¬
cop a &eruditio conuenin& & a &as: cumq mo¬
nachum quendam deuicino uirginum monaste¬
rio. nomine andream pontifici offerr& : hic cobom
uerum pondus corporea cinfirmitatis neepos fieri
possit obstitit: & rursum adrianus adsus cipi

Expanded text:
siasticis disciplinis institutus, Graecae pariter et Latinae siasticis disciplinis institutus, Graecae pariter et Latinae linguae peritissimus. Hunc ad se accitum papa jussit episcopatu accepto Brittaniam venire. Qui indignum se tanto gradui respondens, ostendere se posse dixit alium, cujus magis ad suscipiendum episcopatum et eruditio conveniret, et aetas. Cumque monachum quemdam de vicino virginum monasterio, nomine Andream, pontifici offerret, hic ab omnVerum pondus corporeae infirmitatis, ne episcopus fieri posset, obstitit. Et rursum Hadrianus ad suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
iduum luliarum : sed &er conberet rex caruorio¬
rumm eodom mense ac diede functũs eegbesto
filio sedemregmi seliquit : Quamillesus ceptam
peruiii annos tenuit : Tunc cessante nonpaueo
temporoe÷ episcõpatiemisus ÷ romam abipsosimul
&ccregenor dan hambrorum osui. ut ꝓcedenteli¬
bro paucis diximus uighard presbit : uir in ee dẽ¬
siasticis disciplinis doctis simb de genere angloni
poentibus. hunc ec desice anglorum ardiepim
ordinari: missis parit̃ epostolico papȩdonecrus
& ccuseis at que c rgenteis uasis non paucis : Qui
sam p̃fatopapȩ apostolico patefecit : Nonmulto
post& ipse&omnes penequicumeo aduenerant so¬
cirpestilentia suꝑueniente del&i sunt: at aposto¬
licus papa habito dehiis consilio quȩ siuit se dulus
quem ecclesiis anglorum arhi ep̃m mittesi& : Eratho
inmonasterio hiridano quod ÷ non longe aneapoli ca¬
pamȩ abbas adrianus uirnatione afer sacris litterss
diligenter inbutus monasterialibus simul &ecde¬

Expanded text:
iarum DCLXIV; sed et Erconberct rex Cantuariorum eodem mense ac die defunctus, Ecgbercto filio sedem regni reliquit, quam ille susceptam per novem annos tenuit. Tunc cessante non pauco tempore episcopatu, missus est Romam ab ipso simul et a rege Nordanhymbrorum Osuio, ut praecedente libro paucis diximus, Uighard, presbyter, vir in Ecclesiasticis disciplinis doctissimus, de genere Anglorum, petentibus hunc Ecclesiae Anglorum archiepiscopum ordinari: missis pariter apostolico papae donariis, et aureis atque argenteis vasis non paucis. Qui sam praefato papae apostolico patefecit, non multo post et ipse et omnes pene qui cum eo advenerant socii, pestilentia superveniente deleti sunt. At apostolicus papa habito de his consilio, quaesivit sedulus quem Ecclesiis Anglorum archiepiscopum mitteret. Erat autem in monasterio Hiridano  Al. Niridano quod est non longe a Neapoli Campaniae, abbas Hadrianus, vir natione Afer, sacris literis diligenter imbutus, monasterialibus simul et Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
tum que est : ut ex sufflante illo in fecciem meam
Confastim memelius habere sentirem: Uocicunt
uditem medicum : & dissolut ammihi eagraenus
ne÷ conuadui utincras tinum cescendans equũ
Cum in ipso iter incdium locum feccerem⁊ nec
multo postplene curatus : utali &i amunda

Expanded text:
tumque est ut, exsufflante illo in faciem meam, confestim me melius habere sentirem. Vocavit autem medicum, et dissolutam mihi emicranii ne convalui, ut in crastinum ascendens equum, cum ipso iter in alium locum facerem: nec multo post plene curatus, vitali etiam unda
Abbreviated transcription (Latin):
sequente dnica lus sit adse intrarepauperem
Ingressolinguam profere exore acsibi ostendere
iussit : & ad p̃hendens eum demento signum scaẽ cruq¬
cis linguȩ eius in pressit : quam signatã reuocare
inos & loqui illum precepit : dicito in quiens ediquodue¬
fumcandi & consentiendi Id est &icom: dix̃ ille sstiotim
soluto uinculo linguae : quodiussus eut: addidit
onis u iominco lit tercrum dicito a: dixit illeia u
dicito .b dix̃ ille: & hoc: cumque singula laiterus ula
nominu dicente ep̃o responder&: ad didit alsillab¬
bus cec uerba dicenda illi proponere: &cum lnominib
consequenter responder& : pre cepit eum sententias
longiores dicere: & fecit: Neque ultre cesscuit tota
diȩ illa & nocte sequente : quantumui gilare po¬
tuit ut ferunt quip̃sentes fuere: loqui celiquid
&cor cana succe cogitationis uc uoluntatis quod
num quam antecpotuit. cdus ostendesȩ  Insimi

Expanded text:
sequente Dominica jussit ad se intrare pauperem, sequente Dominica jussit ad se intrare pauperem, ingresso eo linguam proferre ex ore ac sibi ostendere jussit; et adprehendens eum de mento, signum sanctae crucis linguae ejus impressit, quam signatam revocare in os, et loqui illum praecepit: Dicito, inquiens, aliquod verfirmandi et consentiendi, id est etiam. Dixit ille statim, soluto vinculo linguae, quod jussus erat. Addidit episcopus nomina litterarum: « Dicito A, » dixit ille A. « Dicito B; » dixit ille et hoc. Cumque singula litterarum nomina dicente episcopo responderet, addidit et syllabas ac verba dicenda illi proponere. Et cum in omnibus consequenter responderet, praecepit eum sententias longiores dicere; et fecit: neque ultra cessavit tota die illa et nocte sequente, quantum vigilare potuit, ut ferunt qui praesentes fuere, loqui aliquid, et arcana suae cogitationis ac voluntatis, quod nunquam an
Abbreviated transcription (Latin):
inter fluente tino am neseper ata habens drmite¬
rium scĩ michahelis archangeli inqua uir dĩ sepius
ubioportunitas adridebat temporis. & maxime
inxlma manere cum paucis atque orationibus adec¬
tioni qui&us operamdcre consuerat : cumque tem¬
pore quodam incipiente xłm̃a. ibidem mansurus
ciduenir & Iussit suis qucerere pacuperem cliquem
malor e infirmitate uel in opia grauatum : quemse¬
cum habere illis diebus. ad facciendam elimos ynam
uilla non longeposita quid am adales cens mutus :
epis copo notus namsepius anteillum percipiendae
&smosince gratia uenire consue uerct : Qui euum
quidem sermonem umquam profari poterat : sed &
scabiem tantam acfurfures habebat incapite: ut
nilumquam capillorum ei in superiore parte capitis
nasci uader& : tatum incir cuitu horridi crines sta¬
re uidebantur: Huncergo adduci psecipit pis copis:
& eili conseptis eius dem mansionis. paruum tugurium

Expanded text:
interfluente Tino amne separata, habens coemeteinterfluente Tino amne separata, habens coemeterium sancti Michaelis archangeli, in qua vir Dei saepius ubi opportunitas adridebat temporis, et maxime in Quadragesima, manere cum paucis, atque orationibus ac lectioni quietus operam dare consueverat. Cumque tempore quodam, incipiente Quadragesima, ibidem mansurus adveniret, jussit suis quaerere pauperem aliquem majore infirmitate vel inopia gravatum, quem secum habere illis diebus ad faciendam eleemosynam villa non longe posita quidam adolescens mutus, episcopo notus, nam saepius ante illum percipiendae eleemosynae gratia venire consueverat, qui ne unum quidem sermonem unquam profari  Al. proferre poterat; sed et scabiem tantam ac furfures habebat in capite, ut nil unquam capillorum ei in superiore parte capitis nasci valeret, tantum in circuitu horridi crines stare videbantur. Hunc ergo adduci praecipit episcopus, et ei in conseptis ejusdem mansionis parvum tugurium
Abbreviated transcription (Latin):
precicturus : & cum orationem conpler& : simul tumida
aequora placcauit : edeo ut cessconte peromnidu scoantia
tempestactis. secundinos uenti ced terram usque perpla¬
na maris terga comittorentur uecum qued eurdis ꝗ¬
tes tedter ram nec uiculam quoque nram̃ cbundisa
portiremus : mox etidem quacenri gretia modiesu
sad uerace tempestas redut & toto illodie multum fu¬
rere noncesseuit : ut pcelam der&ur intellegi quicemo¬
dica illco quaeprouenerct Inter capetdo qui &is cadiuri
dr preces nrae euccsionis gratia cuelitus donatuest
Quius rerni principio defuncto acta epseo: lohannes iui
de quoplurco uirtutum mirae cula quieum fcemilia¬
riter nouerunt dicere solent a maxime uir reue¬
rentis simus acuera cissimus berethun dici conus
quondam eius nunc autem abbas monaesteri quod
uocatur indercuuda id est insilua derorum:
e quibus cli qua memoriae tradere commodum du
furo & uadlo circumdatte non longe ab hecgustal¬
densi ecdesic id est unius fermȩ miliar ii& dimidi ispectio :¬

Expanded text:
precaturus. Et cum orationem compleret, simul tumida aequora placavit; adeo ut cessante per omnia saevitia tempestatis, secundi nos venti ad terram usque per plana maris terga comitarentur. Cumque evadentes ad terram, naviculam quoque nostram ab undis exportaremus, mox eadem quae nostri gratia modicum siluerat, tempestas rediit, et toto illo die multum quia modica illa quae provenerat intercapedo quietis ad viri Dei preces nostrae evasionis gratia caelitus donata estujus regni principio defuncto Eata episcopo DCLXXXV, de quo plura virtutum miracula qui eum familiariter noverunt, dicere solent, et maxime vir reverentissimus ac veracissimus Bercthun, diaconus quondam ejus, nunc autem abbas monasterii quod vocatur Inderauuda, id est, in silva Derorum: e quibus aliqua memoriae tradere commodum duxraro e vallo circumdata, non longe ab Hagustaldensi ecclesia, id est, unius ferme milliarii et dimidii spatio
Abbreviated transcription (Latin):
duncuit unc heriburg cbbatissa prefuit: ibicum
uenissemus inquit: & magno uniuersorum guudio
sus cepti essemus : Indicauit nobis abbatissce. quia
quaedam denumero uirginum quaerat filia ipsius
ccrnalis grccuissimo languore tener &ur : quia
fleboto mata est nuper in bra chio: & cumes s&
instidio tactaest infirmitate repentini doloris:
quo mox increscente. magis grauatumest brachiũ
illud uulnerctum : acuersum in tumorem : adeo ut uix
ducbus manibus: circumplecti poss& : Ipsaque laccens
in lecto prenimi&cte doloris: Icmmoritura uidere¬
tur: Rogauit ergo episcocbbatissaa ut intrcr& ced

Expanded text:
dun, cui tunc Heriburg abbatissa praefuit. « Ubi cum dun, cui tunc Heriburg abbatissa praefuit. « Ubi cum venissemus, inquit, et magno universorum gaudio suscepti essemus, indicavit nobis abbatissa, quod quaedam de numero virginum quae erat filia ipsius carnalis, gravissimo languore teneretur: quia phlebotomata est nuper in brachio, et cum esset in studio, tacta est infirmitate repentini doloris, quo mox increscente, magis gravatum est brachium illud vulneratum, ac versum in tumorem, adeo ut vix duabus manibus circumplecti posset, ipsaque jacens in lecto prae nimietate doloris jam moritura videretur. Rogavit ergo episcopum abbatissa ut intrare
Abbreviated transcription (Latin):
tolo petro & lohanne exsiliens st&it & ambula¬
bat f&l intrauit cumillis intemplum combulans
& ex siliens. & laudcns dnm̃: gaudens nimirum
uti officio pedum. quo tunto ereet tempore
destitutus : cuius sccnitati congauidens epis pne
cent medico &icum sanandae sccebredini cupi¬
tis eius curcm codhibere fecit ut lus sercet: & iuiuaon¬
te benedictione: eccp̃cibus centistitis natuest
cum sanitate cutis⁊ uenusta species capillorum
sccetus que est Iuuenis limpidus uultu & loquella
prontus : cupillis pulcherrime crispis quiaente fuga
deformis pccuper &mutus : sic quedꝙercepta lu&ctus
sospitate : offerente &iam ei ep̃o ut insua fumilia
manendi locumou acciper& magis domum re
mirccculum : quiccunir eurentissimus uir uil frid post
longum ex ilium in epis copatumess& hagus taldensis
exclesiae receptus: &ldem lo hannes de functo
bos couiro multae scĩ tatis &humilitatis. ep̃s proeo
ebortici substitutus. uenerit ipse tempore quodũ
ccdmoncs terium uirginum. in loco qui uocatur ueta¬

Expanded text:
tolis Petro et Johanne, exsiliens stetit et ambulabat; et intravit cum illis in templum ambulans, et exsiliens, et laudans Dominum; gaudens nimirum uti officio pedum, quo tanto erat tempore destitutus. Cujus sanitati congaudens episcopus praecepit medico, etiam sanandae scabredini capitis ejus curam adhibere. Fecit ut jusserat, et juvante benedictione ac precibus antistitis nata est cum sanitate cutis venusta species capillorum, factusque est juvenis limpidus vultu et loquela promptus, capillis pulcherrime crispis, qui ante fuerat deformis, pauper et mutus. Sicque de percepta laetatus sospitate, offerente etiam ei episcopo ut in sua familia manendi locum acciperet, magis domum revmiraculum. Quia cum reverentissimus vir Uilfrid post longum exilium in episcopatum esset Hagustaldensis Ecclesiae receptus, et idem Joannes, defuncto Bosa viro multae sanctitatis et humilitatis, episcopus pro eo Eboraci substitutus, venerit ipse tempore quodam ad monasterium virginum in loco qui vocatur Ueta
Abbreviated transcription (Latin):
Cumque diũ multum cumuento pelagoque frustro
certantes tandem post terga respiceremus⁊ si forte
uel ipscm dequa egressi eramus insulam. cdiquo co¬
namine rep&ere possemus : Inuenimus nos undiquae¬
uersum pari tempestate preclusos. Nullamque spẽ
nobis in nobis In nobis restare sclutis: Ubiccutem lon¬
gius uisum. leucuimus : uidimus in ipsa insuli far.¬
ne egressum delatibulis suis amandissimũ dõ patrẽ
oldil ucddum. Iter nostrum inspicere: Audito & enim
fragose procellarum cferuentis ocecni. exierat
uidere quid nobis cac cider&: cumque nos in labose
cccdis peratione positos. ner&: flectebat genuas ua

Expanded text:
Cumque diu multum cum vento pelagoque frustra Cumque diu multum cum vento pelagoque frustra certantes tandem post terga respiceremus, si forte vel ipsam de qua egressi eramus, insulam aliquo conamine repetere possemus, invenimus nos undiqueversum pari tempestate praeclusos, nullamque spem nobis  Al. om. nobis in nobis restare salutis. Ubi autem longius visum levavimus, vidimus in ipsa insula Farne, egressum de latibulis suis amantissimum Deo Patrem Oidilualdum iter nostrum inspicere. Audito etenim fragore procellarum ac ferventis Oceani, exierat videre quid nobis accideret: cumque nos in labore ac desperatione positos cerneret, flectebat genua sua
Abbreviated transcription (Latin):
Suc cessit ccutem uiro dñi cudbercto. in exercenda uita
solitaria quam in insula farne cente epis copectus
sui tempora gerebat uir uenerabilis oid ucld: qui
multis connis inmꝰ costerio quod dicitur in hrapum
cecceptum presbi tercctus officium: condignis gradu
ipse conse crabat actibus : Cuius ut meritum uels
uita quadis fuerit certius dacres cect : lnum eius
nccrro miraculum: quod mihi cunus efretribus. propte
quos & in quibus pectx tumest ipsenar rauit uideł
gud frid uenerabilis xpĩ facmulus & presbrter
qui&i cmpostea frcetribus eius dem ecclesiae lindis¬
farnensis inquae ducatus est. abbatis lure prefuit :
Veniin quit cum duobus fractribus aliis ad insulam
fasne : loqui desidercons cumreuer entissimo patre
oidil ucldo cumque aellocutione eius refecti & bene¬
dictione p&ita domum redire mus: ec cesubito posi¬
tis nobis inmedio mari. interruptaẽ serenitus quee
uehebamur: & tanta ingruit tamque fera tempesta
ficere : neque ciliud quammortem spercre ucderemus:

Expanded text:
t autem viro Domini Cudbercto, in exercenda vita solitaria quam in insula Farne ante episcopatus sui tempora gerebat, vir venerabilis Oidiluald, qui multis annis in monasterio quod dicitur Inhrypum, acceptum presbyteratus officium condignis gradu ipse  Al., ipso consecrabat actibus. Cujus ut meritum vel vita qualis fuerit, certius clarescat, unum ejus narro miraculum quod mihi unus e fratribus propter quos et in quibus patratum est, ipse narravit: videlicet Gudfrid, venerabilis Christi famulus et presbyter, qui etiam postea fratribus ejusdem Ecclesiae Lindisfarnensis in qua educatus est, abbatis jure praefuit. « Veni, inquit, cum duobus fratribus aliis ad insulam Farne, loqui desiderans cum reverentissimo Patre Oidilualdo: cumque allocutione ejus refecti et benedictione petita domum rediremus, ecce subito, positis nobis in medio mari, interrupta est serenitas qua vehebamur, et tanta ingruit tamque fera tempestatficere, neque aliud quam mortem sperare valeremus.
Abbreviated transcription (Latin):
it inmonasterio bericinensi ubi corpora scimonaliũ
feminarum ponideberent cȩlesti siduce monst sectũ¬
i eodem monasterio puerulus poriens uirginẽquȩ
re egressura iam pasticulam futurȩ lucis aspexerat
uaesint ostensa cȩlitus signa cum &ipsemat̃ congre¬
gationis illius emundo transir&¬

Expanded text:
t in monasterio Bericinensi, ubi corpora sanctimonialium feminarum poni deberent, coelesti sit luce monstratu eodem monasterio puerulus moriens, virginem quae re egressura, jam particulam futurae lucis aspexerituae sint ostensa coelitus signa cum et ipsa mater congregationis illius e mundo transir
Abbreviated transcription (Latin):
nolmanepis relictabrit tania duomonasteria h seot¬
na unuꝰ scotas alterum anglis quos secum adduxe¬
rat fecerit
emosteosuiu. & egberctiregum & desynodo facta
acdlocũ herut forda cui p̃sidebat archiepis theodorus

Expanded text:
opus, relicta Brittania, duo monasteria in Scottia, unum Scottis; alterum Anglis, quos secum adduxerat, feceritmorte Osuiu et Ecgbercti regum; et de synodo facta ad locum Herutforda, cui praesidebat archiepiscopus Theodorus
Abbreviated transcription (Latin):
ut defuncto deus dedit uighard ad suscipienda
episcopia romamsit misus sed il lo ibidem de¬
functo theodorus archiepĩs ordinatur & cũ a dria¬
no abbatesitbrittania missus
Vt dieo doro cunctaꝑ a grante angloru ecdesicc cũ ca¬
diolicaueritate litterarũ quoquescarum coepe¬
rin studur inbui &utputa prodamiano hro fensis
ec clȩsie sit factus. antistes

Expanded text:
Ut defuncto Deusdedit, Uighard ad suscipiendum episcopatum, Romam sit missus: sed illo ibidem defuncto, Theodorus archiepiscopus ordinatus, et cum Hadriano abbate sit Brittaniam missusUt Theodoro cuncta peragrante, Anglorum Ecclesiae cum catholica veritate, literarum quoque sanctarum coeperint studiis imbui; et ut Putta pro Damiano Hrofensis Ecclesiae sit factus antistes
Abbreviated transcription (Latin):
laureii loannis & pauli & gregorii atque pran¬
cratii eis fecimus dast: lrȩ & celletiȩ ꝓfecto om̃s
tali filiȩ direximus perpfatosgerulos crucon
clecuem auseam habentem desacratis simis uincu¬
studio cognoscenes : tantũ cuncta seder apostolica una
nobis cum. Ic&ectur : quantum eius pia opera
quȩ sumus uestracelsitudo utoptamus : totam suc in¬
xpm̃. ÷ quiei cuncta prospera inpesti&. ut i nouum
xp̃ipopulum coaceru& : catholicm ibi & cepastol¬
licam constituens fidem: scriptum ÷ enim: querite
primum regnumdi &iustitiamerus: ahiacompua ad¬
icuontur uobis: ⁊Numirumerim quemits slbqodra

Expanded text:
Laurentii, Joannis et Pauli, et Gregorii atque PanLaurentii, Joannis et Pauli, et Gregorii atque Pancratii eis fecimus dari, vestrae excellentiae profecto omnes tali filiae, direximus per praefatos gerulos crucem clavem auream habentem de sacratissimis vincustudio cognoscentes, tantum cuncta sedes apostolica una nobiscum laetatur, quantum ejus pia opera quaesumus, vestra celsitudo, ut optamus, totam suam inrum Jesum Christum, qui ei cuncta prospera impertiet, ut novum Christi populum coacervet, catholicam ibi et apostolicam constituens fidem. Scriptum est enim: Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis. Nimirum enim q
Abbreviated transcription (Latin):
crediture hixpõ omnium conditore : Quamobrent
opost& ur̃am celsitudinem : ut pote membrum estbis
xp̃i in omnibus piam regulam sequi perennit᷑ prin¬
cipis c postolorum: siuem pascha celebrandum sue
inomnibus. qu&radiderunt sci cpostoli p&rus &
ꝓcculus. qui ut duo luminaria cȩli inluminan mun¬
dum : sic doc trinaeorum corda hominum cotidie in¬
lustrat credetium : & postnonnulla : quibus dece¬
natum antistitem. secundũ urõrũ scriptorũ tenosem.÷
minimȩ ualuimus nuncreperire : pro longinquita¬
te laneris: Profecto enim dum huius madi ceptet
seꝑtaque ꝑs onafuerit eum instructum cdurãm diri¬
omnem in imici ⁊ezaniam xomniura insula cumdi¬
uinonutu eraede& : munuscula aur̃ a cel situdine beato
principi a postolorum directa : proc & erna eus
me moria suscepimus : Cratiasq agimus : ao proeius
in colimitate iugiter dm̃ dep̾camur. cumxpĩ lero:
Itaq: qui hȩc obtulit munero deca subtractus :
lu cesitusq allimina a postolorum : proquo uadde

Expanded text:
crediturae in Christo omnium conditore. Quamobrem oportet vestram celsitudinem, utpote membrum existens Christi, in omnibus piam regulam sequi perenniter principis apostolorum, sive in Pascha celebrandum, sive in omnibus quae tradiderunt sancti apostoli Petrus et Paulus, qui ut duo luminaria caeli illuminant mundum, sic doctrina eorum corda hominum quotidie inlustrat credentium. » Et post nonnulla, quibus de cenatum antistitem, secundum vestrorum scriptorum tenorem, minime valuimus nunc reperire pro longinquitate itineris. Profecto enim dum hujusmodi apta repertaque persona fuerit, eum instructum ad vestram dirioracula omnem inimici zizaniam ex omni vestra insula cum divino nutu eradicet. Munuscula a vestra celsitudine beato principi apostolorum directa, pro aeterna ejus memoria suscepimus, gratiasque ei agimus, ac pro ejus incolumitate jugiter Deum deprecamur cum Christi clero. Itaque qui haec obtulit munera, de hac subtractus est luce, situsque ad limina apostolorum, pro quo valde
Abbreviated transcription (Latin):
al passderes hereditites dis sipatas ⁊ & dicereo bm
quuinetisunt exite & his quim tenebris ⁊ euelami¬
hir a rursum̃: Ego dñs uocauite iniustitice : &ucl¬
phendim a numituam: & seruaui : & deditehi foedus
populi : In lucon gentium : ut a perires oeulos ee¬
borum ÷ & ecdiuceses de conclusione uinctum : decdlo¬
mo curceris sedentis intenebris: Eoce eccellen¬

Expanded text:
deres haereditates dissipatas, et diceres his qui vincti sunt: Exite; et his qui in tenebris: Revelamini. Et rursum: Ego Dominus vocavi te in justitia, et adprehendi manum tuam, et servavi; et dedi te in foedus populi, in lucem gentium, ut aperires oculos caecorum, et educeres de conclusione vinctum, de domo carceris sedentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ futuram nonquesentes siue&iam nonee cresentes q̃
osepesimulacra qua si perhȩ possent a nostlius¬
edifendm Porro socius eius & coheresus eg meius¬
tex uulfheri conperit fidem uidelicelpro uincis
& paste profanatam : misit ad corrigendam errosẽ
reuocandamq: adfidem ueritatir prouinciam :¬
laruman epãm qui suc cessor erat trumheri : qui
multa agens solestia uexta quod mihi prȩsbit̃
qui comes ltineris illi & coopesator uerbi& tite¬
rat referebat : Eratenim religiosus & b onus uir
longe latequeomnia peruagatus & populum
& regem pfatum . aduiam iustitiȩ reduxit: adeo
ut relictis siue destructis fanis arisq: quas fece¬
rant: aperirent ecdȩsias: ac nꝰñ xp̃icui controc¬
dixerant confiterigauderent  magis cumfi.¬
defesusectionis In illomori quam in perfidie sor¬
dibus : Int̃idola uiuere cupientes: Quibus lta
gestis : & ipsi saccerdotes doctoresq: eorum domũ

Expanded text:
am non quaerentes, sive etiam non esse credentes, adorare simulacra: quasi per haec possent a mortalitate defendi. Porro socius ejus, et coheres regni ejusrex Uulfheri comperit, fidem videlicet provinciae ex parte profanatam, misit ad corrigendum errorem, revocandamque ad fidem veritatis provinciam Jaruman episcopum, qui successor erat Trumheri: qui multa agens sollertia, juxta quod mihi presbyter qui comes itineris illi et cooperator verbi extiterat, referebat, erat enim religiosus et bonus vir, longe lateque omnia pervagatus, et populum et regem praefatum ad viam justitiae reduxit: adeo ut relictis, sive destructis fanis arisque quas fecerant, aperirent ecclesias, ac nomen Christi, cui contradixerant, confiteri gauderent, magis cum fide resurrectionis in illo mori, quam in perfidiae sordibus inter idola vivere cupientes. Quibus ita gestis, et ipsi sacerdotes, doctoresque eorum domum
Abbreviated transcription (Latin):
te cadueram & cposto licam fidem sit conuersus ⁊
sperans ut sicut insuagente regnat. Ita & cũ
xpõ defuturo conregnare : benedicta igitur gens
qu& d em̃ sapientis simum : & dĩ cultorem prome¬
ruit habere regem : quia non solum ipse dĩ cultor
e&titit : sed &iam omnes subiectos suos medita¬
tur die acnocte ad fidem catholicam atquea
a postolicam prosuae animȩ sedemptione conuesei
Qui s enim audiens hȩc suauia non lat&ur: Quss ñ
norum proph&crum uoces sicutscriptum ÷ in isa¬
ia Indieillaru dix iesse quistat insignum popu¬
lorum ipsumgentes depcabuntur : &iterum:
Audite insulȩ eccd tendite populi delonge : & post
paululum . parum in quitest : ut mihi sieruus acd
suscitandas tribus ia cob. & feces israhel conuesten¬
das : Dedite inlucem gentium : ut sissalus mea cisq:

Expanded text:
te ad veram ad apostolicam fidem sit conversus, te ad veram ad apostolicam fidem sit conversus, sperans ut sicut in sua gente regnat, ita et cum  Al., in Christo in futuro conregnare. Benedicta igitur gens, quae talem sapientissimum, et Dei cultorem promeruit habere regem: quia non solum ipse Dei cultor extitit  Al., existit, sed etiam omnes subjectos suos meditatur die ac nocte ad fidem catholicam atque apostolicam pro suae animae redemptione converti. Quis enim audiens haec suavia, non laetetur? Quis non norum prophetarum voces, sicut scriptum est in Isaia: In die illa radix Jesse, qui stat in signum populorum, ipsum gentes deprecabuntur. Et iterum: Audite insulae, et adtendite populi de longe. Et post paululum: Parum, inquit, est ut mihi sis servus ad suscitandas tribus Jacob, et faeces Israel convertendas. Dedi te in lucem gentium, u
Abbreviated transcription (Latin):
is tomporibus reges anglorum nobilis simi
osui ꝓuintiȩ nordan hymbrorum & ecgbert
cantu ariorum. habito int̃se consilio quid destatu
ecclesiȩ anglorũ e&agendum: Intellexerat enĩ
ueracit̃ osuiqua amuis educatus ascottis.
quiee romana eo catholica. &ceposto licie eode¬
sia Adsuniseruñ cumelectione & consensu scȩ
ec clesiȩ gentis anglorũ uirumbonũ & ceptum
episcopatu prȩsbiterũ nomine uighardum. De
dum romam miserunt : Quatoius accepto ipse
gradu archiepis copatus: catholicos peremi¬
nem brit taniam ec desus anglorum ordinare
poss& antistites : Uerum uigharduf romam
ꝑueniens pͥrius quacm conseorari inepis copatum
poss& mostem preptus ÷ : & huius modi lit terȩsegr¬
osuia brittaniam remissȩ
lianus epẽs seruus seruorum dĩ : Desiderabi¬
les lit teras &celleniceurẽ suscepimus : quier
relegentes cognouimus eius piissimam deuotionem
feruentissimumque amorem : quam hab& ꝓpt̃
beatam uitam & quicadexteroi dñi protegen¬

Expanded text:
s DCLXVII reges Anglorum nobilissimi, Osuiu provinciae Nordanhymbrorum, et Ecgberct Cantuariorum, habito inter se consilio, quid de statu Ecclesiae Anglorum esset agendum, intellexerat enim veraciter Osuiu, quamvis educatus a Scottis, quia Romana esset catholica et apostolica Ecclesia, adsumpserunt cum electione et consensu sanctae Ecclesiae gentis Anglorum, virum bonum, et aptum episcopatu presbyterum nomine Uighardum, de dum Romam miserunt: quatenus accepto ipse gradu archiepiscopatus, catholicos per omnem Brittaniam Ecclesiis Anglorum ordinare posset antistites. Verum Uighardus Romam perveniens, priusquam consecrari in episcopatumposset, morte praereptus est, et hujusmodi literae regOsuiu Brittaniam remissae lianus episcopus, servus servorum Dei. « Desiderabiles literas excellentiae vestrae suscepimus: quas relegentes, cognovimus ejus piissimam devotionem, ferventissimumque amorem, quem habet propter beatam vitam; et quia dextera Domini protegen
Abbreviated transcription (Latin):
tepiscopatũ occidentalium saxonũ leuthȩrio heddi
episcõpia hro fensis ecclesiȩ proput tacui chelm
& proipsogefinund acceperit & qui tunc nor dan hym¬
brorum fuerint epĩ¬
cuecta insu laxpĩanas in colas sus ceperit cuius re¬
si duo pueri statim postaeceptum baptisicesinta
Inter emti

Expanded text:
episcopatum Occidentalium Saxonum pro Leutherio Haeddi, episcopatum Hrofensis Ecclesiae pro Putta Cuichelm, et pro ipso Gefmund acceperit: et qui tunc Nordanhymbrorum fuerint epiecta insula Christianos incolas susceperit, cujus regii duo pueri statim post acceptum baptisma sint interempti
Abbreviated transcription (Latin):
&persex continuos annos ecdem molestia laborure
non ces scbect̃: In quo toto tempose num quam ipsea uel
conditorisuo gratias aegere : uel commissum sibigsegẽ
&puplice & priucctim docere pretermit tebcet:
Necm suo predocta exemplo : monebat omnesa in scdute
ceccepta corporis dño ob temperanter seruiendum.
euincduersis rerum siue infirmitatibus membrorũ :¬
fideliter dño esse gratias semꝑ cogindas : Vͦiergo suae

Expanded text:
et per sex continuos annos eadem molestia laborare et per sex continuos annos eadem molestia laborare non cessabat: in quo toto tempore nunquam ipsa vel conditori suo gratias agere, vel commissum sibi gregem et publice et privatim docere praetermittebat. Nam suo praedocta exemplo, monebat omnes, et in salute accepta corporis Domino obtemperanter serviendum, et in adversis rerum sive infirmitatibus membrorum fideliter Domino esse gratias semper agendas. Septimo ergo suae
Abbreviated transcription (Latin):
tis cuis rumor ꝑuenit : De casionẽ salutis &cor¬
rectionis mimstrauit. Opostebat namq impleri
somnium: quod mat̃ eius bregus uid. in in fantia
cius uidit: Quȩcum uireius eserio gcular& sub
rege brꝗ tonumcerdiceubi & ueneno perut Li¬
det ꝑsomnum quasi subito sublatũ eũ que sieit
cumomnidiligentia nullũq eius uspiamuesti¬
giam apparuerit : uerũ cum sõlerasime
illum qr sierit : & timploserepperise subueste
sua : monile p̃ciosissimũ : quod dumattentis con¬
sidestar& : tanti fulgoseluminis refulgere ui¬
debatur : ut omner brittanȩ fines illius gite¬
tia splendoris Impler& : quod nimirum somini
cuius uita non sibi solum modo sed multis bene uiuere
uolentibus. exempla operum lucis p̃buit : uerum illa
cum multis cennis huic monasterio p̃ess& pleccuit
pio prouisori sedutis nrae: scam̃ eius animam longa
plum copostolio uirtus eius in infirmitate perficer&ur:
percusse &enĩ febribus: acri coepit ardose fatigeri:

Expanded text:
tis ejus rumor pervenit, occasionem salutis et correctionis ministravit. Oportebat namque impleri somnium quod mater ejus Bregusuid in infantia ejus vidit: quae cum vir ejus Hereric exularet sub rege Brittonum Cerdice, ubi et veneno periit, vidit per somnium, quasi subito sublatum eum quaesierit cum omni diligentia, nullumque ejus uspiam vestigium apparuerit. Verum cum sollertissime illum quaesisset, extemplo se reperire sub veste sua monile pretiosissimum: quod dum attentius consideraret, tanti fulgore luminis refulgere videbatur, ut omnes Brittaniae fines illius gratia splendoris impleret. Quod nimirum somnium., impletum est: cujus vita non sibi solummodo, sed multis bene vivere volentibus exempla operum lucis praebuit. Verum illa cum multis annis huic monasterio praeesset, placuit pio provisori salutis nostrae, sanctam ejus animam longaplum Apostoli, virtus ejus in infirmitate perficeretur. Percussa etenim febribus, acri coepit ardore fatigari;
Abbreviated transcription (Latin):
lius in occidente uasturi ec desias. affligi in¬
ter ficiq xpicnos decimo post neronem loco
ante actis diuturnior atq in manior fuit:
Nam per decem annos incendis ec desiarum:
proscriptionibus in nocentum: cedibus mastrrũ

Expanded text:
lius in Occidente, vastari Ecclesias, affligi interficique Christianos decimo post Neronem loco ante actis diuturnior atque immanior fuit; nam per decem aproscriptionibus innocentium, cedibus martirum
Abbreviated transcription (Latin):
ensequem strictum tenuerat. Pedibus eius aduoliu¬
cur multum desiderans ut cum martrre uel pro
martrre:quem ꝑcutere iubebatur. ipse potius
merer&ur ꝑcuti: Dumergo is exꝑsecutore fuctus
ess& collega ueritatis & fidei. acicente ferro esse
inter ccrnifices iusta cunetatio: montem cum
turbis reuerentissimus dĩ confessor ascendit : Qui
oportunae laecus gratia decentis sima. quingen¬
tis fere pasibus cibarena situsẽ : uacriis erbarũ
floribus depictus immous quec quaq uestitus. in quo
nihil repente corduum nihil preceps. nihil abrup¬
tum : quem lateribus longe lateque deductum
in modum aequoris natura conplanat: Dignum
ui delseum pro insita sibi spaiue uenustatis: lum oli
reddens : qui becti marerris cruone dicarour:
inhuius ergo uertice. scsalbunur dari sibi adõ
aquum rogauitis tictmq: induso mecctui đante pe¬
des cius fons ꝑennis exortus ẽ . utomnes agnos ce¬
rent &icm torrentem martrri obsequium

Expanded text:
ense quem strictum tenuerat, pedibus ejus advolviense quem strictum tenuerat, pedibus ejus advolvitur, multum desiderans ut cum martyre vel pro martyre quem percutere jubebatur, ipse potius mereretur percuti. Dum ergo is ex persecutore factus esset collega veritatis et fidei, ac jacente ferro esset inter carnifices justa cunctatio, montem cum turbis reverentissimus Dei confessor ascendit: qui opportune laetus, gratia decentissima, quingentis fere passibus ab harena situs est, variis herbarum floribus depictus, immo usquequaque vestitus, in quo nihil repente arduum, nihil praeceps, nihil abruptum, quem lateribus longe lateque deductum in modum aequoris natura complanat, dignum videlicet eum, pro insita sibi specie venustatis, jam olim reddens qui beati martyris cruore dicaretur. In hujus ergo vertice sanctus Albanus dari sibi a Deo aquam rogavit, statimque incluso meatu ante pedes ejus fons perennis exortus est, ut omnes agnoscerent etiam torrentem martyri obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
reuocari non posse ꝑsensit : Cupite eum plec¬
tiiussit: cumque aadmortem ducer&ur : ꝑuenit
adflumen quod muro & harena ubi feriendus
erat meaturcipi dissimo diuidebatur. ui dit que
ibi non pacruã hominum multi tudinem utri¬
usque sexus conditionis diuersue & aecatis quue
sine dubio diuinitatis instinctu. ad obsequium
becitis simi confessoris. martrris uoccabatur:
& itcõ fluminis ipsius occupabat pontem:  in¬
tra uesperam transire iux posse t Denque cunc¬
tis poene egressis iudex sine obsequio inciuitda¬
te substiterat: Igitur ses clbanus cui cordens
inerat deuotiomentis. admartrrum ocius ꝓuenire.
acassio adcorrentem & dirigens adcclum oculor
lico siccato alueo uidit undcamsui dessisse ac uicẽ
de disse uestigiis: Quod cum inter alios &icm ipse
cam fex quicum ꝑcussurus erat uidiss&. festinauit ei
ubi cadlocum destinatum mortiuenerat occurrere :
Diuino nimirum admonitus instinctu ̃ proiecco que

Expanded text:
revocari non posse persensit, capite eum plecrevocari non posse persensit, capite eum plecti jussit. Cumque ad mortem duceretur, pervenit ad flumen quod muro et harena ubi feriendus erat, meatu rapidissimo dividebatur: viditque ibi non parvam hominum multitudinem utriusque sexus, conditionis diversae, et aetatis, quae sine dubio, divinitatis instinctu ad obsequium beatissimi confessoris ac martyris vocabatur, et ita fluminis ipsius occupabat pontem ut intra vesperam transire vix posset. Denique cunctis pene egressis, judex sine obsequio in civitate substiterat. Igitur sanctus Albanus cui ardens inerat devotio mentis ad martyrium ocius pervenire, accessit ad torrentem, et dirigens ad coelum oculos, illico siccato alveo, vidit undam suis cessisse ac viam dedisse vestigiis. Quod cum inter alios etiam ipse carnifex qui eum percussurus erat, vidisset, festinavit ei ubi ad locum destinatum morti venerat occurrere.: divino nimirum admonitus instinctu, projectoque
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃icinum icm inae esse . xp̃icnis que officus ua¬
care cognosce : ait iudex: nontuum qu uero : quod
sine mora mihi insinua: & ille: aolbanusi in quit
apurentibus uocor &dm̃ uerum aciiuum qui
uniuersa crecut adoro semper& colo:
Tum iudex repl&ur iracundic: dixit: siuis ꝑ ennis uituo
felicitate ꝑfrui.diis magnis sacrificare ne diffe¬
rasalbanus resposacrificia hec quae a uobir red¬
duntur duemonibus nec auxi liari subiectir
possunt ne subplicantium sibi desideria ueluota
conplere : quinimmo quicumq: hissacrifit asimu¬
lacris obtulerita et ternar inferi poentas promer¬
cede recipi&: hisauditis uidex nimio furore com¬
motusi cediscmdĩ confessorem a tortoribur p̃cepit. ⁊¬
cuitim consse uerberibus quod uerbis non poterae:
cordiseius emolire constanticm: quicum tormen¬
tis afficeur acerrimis. pactienter hec prodño
immo gacdenter ferebat: at ubi iudex tormer¬
tis illũ superari uel accultu xp̃ianae religionis

Expanded text:
Christianum jam me esse, Christianisque officiis vaChristianum jam me esse, Christianisque officiis vacare cognosce. Ait judex: Nomen tuum quaero, quod sine mora mihi insinua. Et ille: Albanus, inquit, a parentibus vocor, et Deum verum ac vivum qui universa creavit adoro semper et colo. Tum judex repletus iracundia dixit: Si vis perennis vitae felicitate perfrui, diis magnis sacrificare ne differas. Albanus respondit: Sacrificia haec quae a vobis redduntur daemonibus, nec auxiliari subjectis possunt, nec supplicantium sibi desideria vel vota complere. Quinimmo quicumque his sacrificia simulacris obtulerit, aeternas inferni poenas pro mercede recipiet. His auditis judex nimio furore commotus, caedi sanctum Dei confessorem a tortoribus praecepit, autumans se verberibus, quam verbis non poterat, cordis ejus emollire  Atis afficeretur acerrimis, patienter haec pro Domino, immo gaudenter ferebat. At ubi judex tormentis illum superari vel a cultu Christianae religionis
Abbreviated transcription (Latin):
exhibuit : atque adiudicem uinctus ꝑductus est:
Contigit cuitem iudicemec hora quac aedeum uli¬
banus ad ducebatur . aris cadsistere : ac demonib:
hostics offerre: Cum que uidissa elbanum mox
ira suc census nimia quod se ille ultro prohorpi¬
te quem sus coeperat militibus offerre acdis ermmini¬
nu dare presumsiss& cidsimula era duemonũ
quibus cadsistebat tum ius sit ꝑtrahĩ qucm rebel¬
lem inquiens acsacrilegum celure quam mili¬
tibus reddere maduisti : ut contemtor diuum me¬
ritam blas phemiae suae poenum luer&: Quue¬
cumque illi debebuntur sub plitictusoluere
hubes si acultu nostre seligionis discedere
temtur: at scsa lbanus quise ultro persecutori¬
bus fidei xp̃i cnum esse prodiderut : Nequa¬
quamminas principis m&uit: sed acintus
armis militiue spitidis palam seiussis illius
parare nolle prouintiabꝰt: tum iudex cuius
sed si ueritactm religionis cuidire desi deras

Expanded text:
exhibuit, atque ad judicem vinctus perductus est. exhibuit, atque ad judicem vinctus perductus est. Contigit autem judicem ea hora qua ad eum Albanus adducebatur, aris adsistere ac daemonibus hostias offerre, numque vidisset Albanum, mox ira succensus nimia quod se ille ultro pro hospite quem susceperat militibus offerre ac discrimini dare praesumpsisset, ad simulacra daemonum quibus adsistebat eum jussit pertrahi: Quia rebellem, inquiens, ac sacrilegum celare quam militibus reddere maluisti, ut contemptor divum meritam blasphemiae suae poenam lueret, quaecumque illi debebantur supplicia tu solvere habes, si a cultu nostrae religionis discedere tentas. At sanctus Albanus qui se ultro persecutoribus fidei Christianum esse prodiderat, nequaquam minas principis metuit; sed accinctus armis militiae spiritalis, palam jussis illius parere nolle pronunciabat. Tum judex: Cujus, sed si veritatem religionis audire desideras,
Abbreviated transcription (Latin):
limauit. Siquidem in ea passus est sc̃r albanus:
dequo presbiter fortunatur in liuide uirginum.
cum beatorum martrrum quideoto orbe ad dñm
gium fecunda breetahic profert: qui uidelic& cl¬
bunus paganus adhuc cum ꝑsidorum principũ
mundati aduersum xp̃ianas seuirent : Clericũ
quendam ꝑsecutorer fugientem hospitio reciprt :
quem dum orationibus continuis acuigiliis die
tia res pectus. ex emplum fidei ac pi&atis illi¬
us coepit uemuluri : ac saluturibus eius ex hor¬
tationibus paulatim edoctus: relictis idola¬
trice tenebris. xpĩanus integro excorde
factus est: Cumq p̃fatus lericus aliquod
diebus apud eum hos pitar&ur: peruenit ud
aures ne fundi principis confessorem xpĩ
cui nec dum fuerat. locus mastyrii deputa¬
tus : penes albanum latere : Vnde statim
iur sit milites eum diligentius inquirere:
Qui cum ad tugurium martyris peruenis¬
sent: mox se scs̃ albunus pro hospite
ac magistro suo ipsius hubitu. Io est cura¬
culla qua uesti ebatur indutus militibus¬

Expanded text:
unt. Siquidem in ea passus est sanctus Albanus CCCV, de quo presbyter Fortunatus in Laude virginum, cum beatorum martyrum qui de toto orbe ad Domingium fecunda Britania profert. Qui videlicet Albanus paganus adhuc, cum perfidorum principum mandata adversum Christianos saevirent, clericum quemdam persecutores fugientem hospitio recepit: quem dum orationibus continuis ac vigiliis die tia respectus exemplum fidei ac pietatis illius coepit aemulari, ac salutaribus ejus exhortationibus paulatim edoctus, relictis idolatriae tenebris Christianus integro ex corde factus est. Cumque praefatus clericus aliquot diebus apud eum hospitaretur, pervenit ad aures nefandi principis confessorem Christi cui necdum fuerat locus martyrii deputatus, penes Albanum latere. Unde statim jussit milites eum diligentius inquirere. Qui cum ad tugurium martyris pervenissent, mox se sanctus Albanus pro hospite ac magistro suo, ipsius habitu, id est, caracalla qua vestiebatur indutus, militibus
Abbreviated transcription (Latin):
epis copos propace catholica &icm miraculo eccelesti
corameis facto monuerit que ue illos spernenter ultio
& deobitueius IIII. utlaurentius cum co epĩs suis
scottos unitatem scaẽ ecclesicae maxime in pascha
obseruando sequi monuerit & ut mellitus romamuene¬
ritU Defunctis aedilbercto & sabercto regibus¬
suc cessores eorum ido latriam sesuscitarint ob quod&
melitus aciustđs abrittania discesserint U Utcor
reptus abapostolo petro lausentius ceodbabdum
segem adxpm̃ conuesterit qui mox mellitum &
iustum ad p̃dicandum seuo caueri

Expanded text:
episcopus pro pace catholica, etiam miraculo coelesti coram eis facto, monuerit; quaeve illos spernentes ultio  CAPUT IV. Ut Laurentius cum coepiscopis suis Scottos unitatem sanctae Ecclesiae, et maxime in Pascha observando sequi monuerit, et ut Mellitus Romam venerit. successores eorum idolatriam resuscitarint, ob quod et Mellitus ac Justus a Brittania discesserint. Annoreptus ab apostolo Petro Laurentius Aeodbaldum Regem ad Christum converterit, qui mox Mellitum et Justum ad praedicandum revocaveri