comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
martianus agnoscens eius errorẽ. & ordinatio¬
nis sue culpam. qm̃ uane głie hoĩes p̃bros or¬
dinauerat. & cũ gemitu dicebat: Melius fuisse
suꝑ spinas ponere manus suas.ꝙͣ sabbatiũ ordi¬
nasse pb̃rm. Proinde synodũ in sagario bithi
uitatis pascalis suã diceret ẽẽ tristitiã. & oporte
re scđm iudeoꝵ obẜuationẽ eã celebrari firma¬
qm̃ ꝓpter ambitũ sabbatius talia ꝑpetraret. uis¬
uirandũ ei ĩposuerũt quia nũꝙͣ desideraret epi¬
scopatũ. Quo. uirante regulã de pasce festiuita¬
te ꝓtulerũt. qua singulis liceret quo uellent ce¬
lebrare pasca. ne propt̾ discordiã festiuitatis. di¬
uiderent eccł̃iam. cũ antiqui & eccłiis proximi
licet discordantes de tali festiuitate cõmunicassẽt
tamen altutris. Et nouatiani ĩ regia urbe ro¬
ma constituti. nũquã fuissent secuti iudeos. s
semꝑ post equinoctiũ celebrarẽt pasca. Cum

Expanded text:
Martianus agnoscens ejus errorem et ordinatioMartianus agnoscens ejus errorem et ordinationis suae culpam, quia vanae gloriae homines presbyteros ordinaverat, cum gemitu dicebat: Melius fuisse super spinas ponere manus suas, quam Sabbatium ordinasse presbyterum. Proinde synodum in Sangario Bithyvitatis paschalis suam diceret esse tristitiam, et oporterum observationem eam celebrari firmaiscopi quoniam propter ambitum Sabbatius talia perpetraret, jusjurandum ei imposuerunt quia nunquam desideraret episcopatum. Quo jurante, regulam de Paschae festivitate protulerunt qua singulis liceret quo vellent celebrare Pascha, ne propter discordiam festivitatis dividerent Ecclesiam; cum antiqui, Ecclesiis proximi, licet discordantes de tali festivitate, communicassent tamen alterutris, et Novatiani in regia urbe Roma constituti nunquam fuissent secuti Judaeos, sed semper post aequinoctium celebrarent Pascha. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
tianũ potius ordinasset ꝑ quẽ sub ualente no¬
uatiani sine ꝑsecutione mansissent. Tunc age¬
lius ppłi uolens placare tristitiam. etiã martia¬
mĩ ordinauit ep̃m. Et cũ melius habuisset in
eccłiam processit. & sermonẽ fecit dicens. mar¬
tianũ habebitis post me. Post martianũ uero
sisiniũ. Post paucos uͦ dies de functus est.
dub ep̃atu uero martiani etĩã coꝵ cccłia ex huĩ
modi causa diuisa est.
& a martiano ad p̃sbiteratus honorẽ proue¬
ctus nichilominus secte iudaice seruiebat: Cum
quo scelere ambiebat ep̃atum. Assumẽs gͦ sui de¬
siderii conscios duos p̃bros theotistũ. & machari¬
uni. nouitatẽ festiuitatis pascalis sub ualẽte im¬
patore ꝯstitutã. ĩ uico phrigie defendere nite¬
custodia. dicebat. nõ eẽ dignos quosdam ꝑtici¬
patione sacramentoꝵ. Procedente uͦ tp̃r manife¬
status ẽ. dũ collectas propͥas celebraret. Inter hec

Expanded text:
tianum potius ordinasset, per quem sub Valente Notianum potius ordinasset, per quem sub Valente Novatiani sine persecutione mansissent: tunc Agelius populi volens placare tristitiam, etiam Martianum ordinavit episcopum. Et cum melius habuisset, in ecclesiam processit, et sermonem fecit, dicens: Martianum habetis post me, post Martianum vero Sisinnium. Post paucos itaque dies defunctus est. Sub episcopatu vero Martiani etiam eorum Ecclesia ex huju modi causa divisa est. anus, et a Martiano ad presbyteratus honorem provectus, nihilominus sectae Judaicae serviebat, cum quo scelere ambiebat etiam episcopatum. Assumens ergo sui desiderii conscios duos presbyteros, Theoctistum et Macarium, novitatem festivitatis paschalis sub Valente imperatore constitutam in vico Phrygiae Pazo, defendere nitecustodienda, dicebat non esse dignos quosdam participatione sacramentorum. Procedenti vero tempore manifestatus est, dum collectas proprias celebraret. Inter haec
Abbreviated transcription (Latin):
desia nãq diuisa erat & apđ semetip̃os singu¬
li ꝯgregabant᷑. Quẽ ad modũ enĩ & pro ꝗb
causi diuesi sunt. ẜ mone ꝓcedente narrabim:
hoc aũt sciendũ ẽ quia imꝑator theodostus nul¬
lum hor ꝑsequebat᷑ p̃ter eunomiũ qui con¬
stantinopolim collectas ĩ domos faciebat. &
ꝯscriptos a se libros recitabat. Ita ut eius do¬
ctrina multi corrũperent᷑. pro qua causa eũ
multauit exilio. Nullũq aliũ fatigauit. neq
sibimet cõmunicare cõpulit. Sed singulos.
ꝑ loca propria collectas celebrare ꝑmisit. &¬
cultum tenere xp̃ianitatis sicut ꝑcipere potuit.
Et alios quidem ꝑmisit foris ciuitatẽ orato¬
ria fabricare. Nouatianos aũt ꝯcordes sue fi¬
lius p̃sul fuit a teporib ꝯstantini: usq ad an¬
nũ sextũ theodosii. Mui cũ uenisset ad mor¬
quentissimũ. & maximũ philosophũ. una cũ
inliano imꝑatore litteris eruditũ. Cũq ppłs no¬
uatianor culparet ordinationẽ cur nõ mar¬

Expanded text:
rat, et apud semetipsos singuli congregabantur. Quemadmodum enim, et pro quibus causis divisi sunt, sermone procedente narrabimus. Hoc autem sciendum est, quia imperator Theodosius nullum horum persequebatur praeter Eunomium, qui Constantinopoli collectas in domo faciebat, et conscriptos a se libros recitabat, ita ut ejus doctrina multi corrumperentur. Pro qua causa eum mulctavit exsilio, nullumque alium fatigavit neque sibimet communicare compulit; sed singulos per loca propria collectas celebrare permisit, et cultum tenere Christianitatis, sicut praecipere potuit. Et alios quidem permisit extra civitatem oratoria fabricare; Novatianos autem concordes suae filius praesul fuit a temporibus Con tantini usque ad annum sextum Theodosii. Qui cum venisset ad morquentissimum et a Maximo philosopho una cum Juliano imperatore litteris eruditum. Cumque populus Novatianorum culparet ordinationem, cur non Mar
Abbreviated transcription (Latin):
thiochia uͦ syrię. altare nõ ad orientẽ eccłie. sed
magis ad occidentẽ habent. Inhellada sero so¬
limis & thessalia ad tempus uesꝑtinũ orationes
similes nouatianis constanti nopolim degentibus
habent. In cesaria cappadotie & eypro die salba¬
ti. & dñico circa uesꝑam cũ lucernatiis ep̃i atq
p̃bri scripturas ĩterpretant᷑. In alexandria p̃sbit
nõ facit sermonẽ. & hec res initiũ accepit. ex qͦ
arrianus eccłiam ꝯturbauit. Rome sabbata
uniuersa ieiunant. In cesaria cappadone eos ꝗ
post baptisma delinquũt. a cõmunione suspen¬
dunt. Sicuti nouatiani & macedoniani ĩ hele¬
sponto faciunt. & ĩ asia quarto detimo noua¬
tiani circa phrigiã binubos nõ recipiunt. Con¬
stantinopolim uõ neq aꝑte recipiũt. neq pala
remouere noscunt᷑. In occidentalib uo̾ partibus
aperte recipiunt.

Expanded text:
tiochia vero Syriae altare non ad orientem ecclesiae, sed tiochia vero Syriae altare non ad orientem ecclesiae, sed magis ad occidentem habent. In Hellade, Hierosolymis, et Thessalia, ad tempus vespertinum orationes similes Novatianis Constantinopoli degentibus agunt. In Caesarea Cappadociae et Cypro, die sabbati, et dominico circa vesperam cri Scripturas interpretantur. In Alexandria presbyter non facit sermonem. Et haec res initium accepit ex quo Arius Ecclesiam conturbavit. Romae sabbata universa jejunant. In Caesarea Cappadociae eos qui post baptisma delinquunt, a communione suspendunt, sicut Novatiani et Macedoniani in Hellesponto faciunt, et in Asia Quartodecimani. Novatiani circa Phrygiam binubos non recipiunt, Constantinopoli vero neque aperte recipiunt, neque palam removere noscuntur. In occidentalibus vero partibus aperte recipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ad litterã eẽt ĩfirmationẽ pasce ad modũ con¬
templatiõĩs euexit. unũ pasca solũmodo ueru
fieri dicens qđ saluator telebrauit. Petrus adu
sus ꝯtrarias potestates dũ cruce susciperet. &
hoc tropheo uteret contra diabolũ ĩ alexandria
lectores & psalmi pronũtiatores ĩ differeuter
fiunt. Siue catecumini. siue iam xp̃iani dũ
om̃s eccłie iam fideles in his ordinib habere
uideant. Ego quoq cognoui ĩ thessalia osuetu¬
dinc̃ aliam. Dũ quidã clerictus ante clericatu
legitime duxisset uxorẽ. quia cũ ea mixtusi
fuerit abdicatus ẽ. Dum ĩ oriente cunctis spon¬
tanea uoluntate & nõ alia necessitate etiã ep̃i
semetipos abstincant. Plurimi enĩ eoꝵ etiam
ep̃atus tp̃re. ex legitima uxore etiã filios habue¬
runt. hoc quaq ĩ thessalia seruari cognoui qm̃¬
apud cos ĩ dieb pasçe tantũ mõ baptizant᷑. Q ua¬
prope plurimi sine baptismate moruntꝰ. In an¬

Expanded text:
ad litteram esset infirma, rationem Paschae ad modum conad litteram esset infirma, rationem Paschae ad modum contemplationis evexit: unum Pascha solummodo verum fierisus contrarias potestates, dum crucem susciperet, et hoc tropaeo uteretur contra diabolum. In eadem Alexandria lectores et psalmi pronuntiatores indifferenter fiunt, sive catechumeni sive jam Christiani, dum omnes Ecclesiae jam fideles in his ordinibus haberi videantur. Ego quoque cognovi in Thessalia consuetudinem aliam: dum quidam clericus ante clericatum legitime duxisset uxorem, quia cum ea mixtus fuerat, abdicatus est, dum in Oriente cuncti spontanea voluntate, et non aliqua necessitate etiam episcopi semetipsos abstineant. Plurimi enim eorum etiam episcopatus tempore ex legitima uxore filios habuerunt. Hoc quoque in Thessalia servari cognovi, quoapud eos in diebus Paschae tantummodo baptizatur. Quapropter plurimi sine baptismate moriuntur. In An
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. Et quia nulla lectio ex hoc ĩuenit̾ anti¬
qua. puto aplos singulor hoc reliquisse sentẽne
ut unusquisq opet᷑ nõ timore nõ necessitate
quod bonũ est. Sed etiã circa celebritate colle
ctaꝵ quedam diuersitas ĩuenit. Nam dũ per
ecclias ĩ uniuerso t̾raꝵ orbe ꝯstitutas die sab¬
bator ꝑ singulas ebdomadas sacrifitia celebͣ¬
rent᷑: hoc ĩ alexandria & ĩ roma quadã pri¬
sca traditione nõ faciant. Egyptii uͦ alexãdrie
uicina & thebaidis habitatores. sabbato quidem
collectas agunt. sed si sicut moris ẽ sacramẽta
ꝑcipiunt. Nam postꝙ fuerint epulati. & cibis
omnib adimpleti. circa uesꝑa oblatione facta
cõmunicant. Rursus aũt ĩ alexandria quarta
& sexta feria scripture legunt᷑. Easq dotores
ĩterp̃tant᷑. & oĩa fuint p̃ter solleminẽ oblatiõis
tur edocusse. Qui dum sapiens ẽẽt magister
& ꝯsideraret quia ĩpossibilitas mosayte legis

Expanded text:
untur. Et quia nulla lectio ex hoc invenitur antiuntur. Et quia nulla lectio ex hoc invenitur antiqua, puto apostolos singulorum hoc reliquisse sententiae, ut unusquisque operetur non timore, non necessitate, quod bonum est. Sed etiam ctarum quaedam diversitas invenitur. Nam dum per Ecclesias in universo terrarum orbe constitutas, die Sabbatorum per singulas hebdomadas sacrificia celebrentur, hoc in Alexandria et Roma quadam prisca traditione non faciunt. Aegyptii vero Alexandriae vicini, et Thebaidis habitatores, Sabbato quidem collectas agunt, sed non sicut moris est sacramenta percipiunt: nam postquam fuerint epulati, et cibis omnibus adimpleti, circa vesperam oblatione facta communicant. Rursus autem in Alexandria quarta et sexta feria Scripturae leguntur, easque doctores interpretantur; et omnia fiunt praeter solemnem orationis  edocuisse. Qui dum sapiens esset magister, et consideraret quia impossibilitas Mosaicae legis
Abbreviated transcription (Latin):
sub ꝯtinuatione ceiunãt. Illirici uͦ. & tota hellas.
alexandria quoq ante sex septimanas ieiunãt.
eaq ieiunia quadrage siniã uocãt. Alii uͦ ante
septem pasce septimanas ieiunioꝵ facere noscũt
initia. tres tantũ modo septimanas: hoc ẽ quin¬
is dieb ꝑ ĩtermissiones aliaꝵ duaꝵ septima¬
naꝵ ieiunantes: nichilominus quadragesimam
uocant. Unde miror cũ nũm ip̃m nõ habeant.
quom̃o quadragesimã uocant. Sed etiã ciboru
abstinentiã nõ similem hẽnt. Nam alii omnino
ab animantib obseruant. alii animantiũ piscesi.
solũmodo comedunt. Quidã cũ piscib uescũr᷑
& uolatilib. dicentes hec scdm moysen ex aqua
habere substantia. Alii uõ etiã caseo & ouis ab¬
stinere noscunt᷑. Quidam sicco tantũ modo pa¬
ne uescunt᷑. Alii neq hoc. Alii usq ad nonam
ieunantes horam. sine discretione ciboꝵ refitiũt.
& ĩnumere cõsuetudines apud diuersos ĩueni¬

Expanded text:
sub continuatione jejunant. Illyrici vero, et tota Hellas, sub continuatione jejunant. Illyrici vero, et tota Hellas, Alexandria quoque, ante sex septimanas jejunant, eaque jejunia Quadragesimam vocant. Alii vero ante septem Paschae septimanas jejuniorum facere noscuntur initia, et tres tantummodo septimanas, hoc est, quinis diebus per intermissiones aliarum duarum septimanarum jejunantes; nihilominus Quadragesimam vocant. Unde miror, cum numerum ipsum non habeant, quomodo Quadragesimam vocent. Sed etiam ciborum abstinentiam non similem habent; nam alii omnino ab animantibus abstinent, alii ex animantibus pisces solummodo comedunt, quidam cum piscibus vescuntur et volatilibus, dicentes haec secundum Moysen ex aqua habere substantiam. Alii vero etiam caulibus et ovis abstinere noscuntur; quidam sicco tantummodo pane vescuntur; alii neque hoc; alii usque ad nonam jejunantes horam sine discretione ciborum reficiuntur; et innumerae consuetudines apud diversos inveni
Abbreviated transcription (Latin):
tota hellada asia. diecise. ponto. & cilitia. libent̾
sub ima ocordia custodit᷑. hoc etiã sapientia
ur̃a suscipiat. Considerantes nõ solũ multitu
quia hoc maxime debetis om̃s cõmunit̾ cele¬
brare. Qđ ratio subtilis uidet᷑ exigere. nul¬
lam cũ iudeoꝵ ꝑiurio habere cõmunionem
Talia si quidem constantinus. Sed aiunt. qua¬
tuor decim annis hanc obẜuationẽ Ioħm apo¬
stolũ tradidisse. Alii uͦ petrũ & paulũ apłos
romanis & occidentalib dicũt pasce tradidis¬
se sollemnitatẽ. Sed nullus scriptã ꝓbationẽ
hoꝵ habere dinoscit᷑. Quia uͦ ex ꝯsuetudiẽ
quadã ꝑ prouintias celebrat᷑ pasca. hinc esti¬
ino. cũm nulla religio easdem uideat᷑ ser¬
uare sollemnitates nã cũ unius sint fidei plu¬
rimi tñ disponãt cirta pasce legitima. Unde
pauca dicenda sunt. Nam ĩ ip̃is ieuiniis alit̾
ante pasca septimanas. p̃ter sabbatũ & dñica

Expanded text:
tota Hellade, Asia dioecesi Ponti, et Cilicia, libenter tota Hellade, Asia dioecesi Ponti, et Cilicia, libenter sub una concordia custoditur, hoc etiam sapientia vestra suscipiat: considerantes non solum multitudquia hoc maxime debetis omnes communiter celebrare quod ratio subtilis videtur exigere, nullam cum Judaeorum perjurio habere communionem. Talia siquidem 348 Constantinus. Sed aiunt Quartodecimanis hanc observationem Joannem apostolum tradidisse. Alii vero Petrum et Paulum apostolos Romanis et Occidentalibus dicunt Paschae tradidisse solemnitatem. Sed nullus scriptam probationem horum habere dignoscitur. Quia vero ex consuetudine quadam per provincias celebratur Pascha, hinc imo quod nulla religio easdem videatur servare solemnitates. Nam cum unius sint fidei, plurima tamen disponunt circa Pascha legitima; unde pauca dicenante Pascha septimanas, praeter sabbatum et dominicam,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ oĩa errare noscunt᷑. sed magis antiquos
& ioseppũ. Sic enĩ ille ĩ tertio antiquitatis libͦ
conscripsit. His ita ꝯtendentib: om̃s occiden¬
tales usq ad occeanũ: Post equinoctiũ ex anti¬
qua traditione pasca celebrasse cõꝑimus. Nec
aliqñ habuisse discordiã. Non enĩ sicuti quidã
dicũt celebratũ sub ꝯstantino conciliũ. festuuta¬
tem pasce mutauit. Nam ip̃e ꝯstantinus discor¬
dantib seribens monet. ut isti cũ pauci eẽnt.
imitarent᷑ plures. Cuiꝰ ep̃łe ꝑtem ponere nõ omi¬
si Sic enĩ post alia dixit. Est enĩ ordo deco
tem & meridiẽ. & arcturũ posite. seruare no¬
scunt᷑. Necnõ etiã quidã orientaliũ quidam¬
propt ĩpñti bene se hr̃e om̃s estimauerunt.
& ego ipse ur̃e quoq sapientio placere ꝓmisi
ut qđ ĩ romana ciuitate italia & africa & uni¬
uerso egypto. hispania. galliis. britãnis. libia

Expanded text:
qui per omnia errare noscuntur, sed magis antiquos qui per omnia errare noscuntur, sed magis antiquos et Josephum. Sic enim ille in tertio Antiquitatis libro conscripsit. His itaque contendentibus omnes Occidentales usque ad Oceanum, post aequinoctium ex antiqua traditione Pascha celebrasse comperimus, nec aliquando habuisse discordiam. Non enim, sicuti quidam dicunt, celebratum sub Constantino concilium festivitatem Paschae mutavit. Nam ipse Constantinus discordantibus scribens, monet ut isti, cum pauci essent, imitarentur plures. Cujus epistolae partem ponere non omisi. Sic enim post alia dixit: Est enim ordo decortem, et Meridiem, et Arcturum, positae servare noscuntur, nec non etiam quidam Orientalium. Quapret ego ipse vestrae quoque sapientiae placere promisi, ut quod in Romana civitate, Italia, et Africa, et universa Aegypto, Hispania, Galliis, Britanniis, Libya,
Abbreviated transcription (Latin):
diem. & hoc facientes: nõ tñ segregabãt ab illis
qui alit̾ celebrabant: Donec romane eccdesie
misisset ĩ asiam. Quo facto ireneus iugdunẽ¬
carpus sinirne ciuitatis ep̃s. qui postea subr
gordiano pͥncipe martirio coronatus ẽ. a nice¬
no ep̃o romano cõmunicauerit. nichil discer¬
nens de pascali festiuitate: Cũ ip̃e quattu ordeci¬
annoꝵ eẽt. Sicut eusebius ĩ quinto eccłiastice
historie libro dotet. Quidã igit᷑ sicuti dixi ĩ
asia minore quartũ decimũ ob seruabant die
Quidam uͦ etiã circa orientales partes. sabba¬
tum custodiebant. Dissonabãt aũt circa men¬
sem. Nam alii uideor licet ĩ tegritatẽ nõ ẜua¬
rent. sequendos ẽẽ ĩ sacra festiuitate dicebant.
Alii uõ post equinoctiũ celebrabant. Declinã¬
tes sequi iudeos & dicentes. Quia dum sol eẽt
ĩ ariete: pasca celebrari deberet. scđm antioche¬
nos aũt zantico mense. scđm ronianos. aprili.
Et hoc faciendũ nõ sequẽdo modernos iudeos

Expanded text:
diem. Et hoc facientes, non tamen segregabantur ab illis qui aliter celebrabant, donec Romanae Ecclesiamisisset in Asiam. Quo facto Irenaeus Lugdunencarpus Smyrnae civitatis episcopus, qui postea sub Gordiano principe martyrio coronatus est, Aniceto episcopo Romano communicaverit: nihil discernens de paschali festivitate, cum ipse Quartodecimanus esset, sicut Eusebius in quinto Ecclesiasticae Historiae libro docet. Quidam igitur, sicuti dixi, in Asia minore quartumdecimum observabant diem. Quidam vero etiam circa orientales partes sabbatum custodiebant, dissonabant autem circa mensem. Nam alii Judaeos, licet integritatem non servarent, sequendos esse in sacra festivitate dicebant; alii vero post aequinoctium celebrabant, declinantes sequi Judaeos, et dicentes quia dum sol esset in Ariete, Pascha celebrari deberet. Secundum Antiochenos autem Xanthico mense, secundum Romanos Aprili. Et hoc faciendum non sequendo modernos Judaeos,
Abbreviated transcription (Latin):
& ĩpe cũ latrimis & gemitu spiritali ꝓster¬
nit᷑. & oĩs eccł̃ie plebs fletib inundat᷑ Post
hoc aũt prior surgit ep̃s. & eleuat iacẽtes
at̾ra. Tunc cõpetent̾ pro penitentib facta
or̃one dimittit om̃s. At illi afflictionibus
sponte uacantes. aut ieiuniis. aut abstinẽtia
lauacri. aut suspensione ciboꝵ aut rebus
aliis. que iubent᷑ expectant cõmunioĩs tp̃s
qdđ decernit ep̃s. Constituto uͦ tpr̃e uelut
quoddam debitũ exsoluentes afflictionẽ peccato cu¬
rati cũ ppło cõmunione ꝑticipant᷑. Hec gͦ antiqui¬
tus romani pontifices usq ad nr̃m ꝯseruauerũt
tp̃s. Porro ꝯstantinopolim p̃br suꝑ penitentes fuit
usq ad illud tp̃s qđ quedam mulier nobilissĩa
dum peccata sua fuisset ꝯfessa. Et ei a p̃bro p̃ce
cõcubiusse ꝯfessa ẽ. hoc dũ ppłs agnouisset. se¬
conũ sceleratũ. & quibusdam suadentib ut singu¬
los ad cõmunicandũ uiditio conscientie sue re¬
Dum ut arbitror minora peccata pro pudore

Expanded text:
 ipse cum lacrymis et gemitu spiritali prosternitur, ut omnis ecclesiae plebs fletibus intendatur. Post hoc autem prior surgit episcopus, et elevat jacentes a terra. Tunc competenter pro poenitentibus facta oratione, dimittit omnes; at illi afflictionibus sponte vacantes, aut jejuniis, aut abstinentia lavacri, aut suspensione ciborum, aut rebus aliis quae jubentur, exspectant commune tempus quod decernit episcopus. Constituto vero tempore velut quoddam debitum exsolventes afflictionem, peccato curati cum populo communionem participantur. » Haec ergo antiquitus Romani pontempus. Porro apud Constantinopolim presbyter super poenitentes fuit usque ad illud tempus quo quaedam mulier nobilissima, dum peccata sua fuisset confessa, et ei a presbytero concubuisse confessa est. Hoc dum populus agnovisset, saeconum sceleratum, et quibusdam suadentibus ut singulos ad communicandum judicio conscientiae suae redum, ut arbitror, minora peccata pro pudore
Abbreviated transcription (Latin):
& ultra humanã naturã esse cognoscit᷑.
pectantib aũt & penitentiã agentib uenia
deus dari p̃cepit: Qui uõ ꝯfiteri refugi¬
unc. maius peccatoꝵ onus acquirũt: Propt̾
theatro sub testimonio eccłiastia ppłi delicta
pandant̃. & hane causam pb̃rin bone cõ¬
uersationis seruantẽq secretũ. ac sapiente
uirũ ꝯstituerũt. Ad quẽ accedentes hi qui de
linquebãt delicta propͥa fatebant᷑. At ille ẜm
unius cuiusq culpã indicebat & multã. Qđ
etiã actenus diligent̾ ĩ occidentalib ẜuat¬

Expanded text:
naturam esse cognoscitur, peccantibus autem et poenitentiam agentibus veniam Deus dari praecepit; qui vero confiteri refugiunt, majus peccatorum onus acquirunt  ms. Lytheatro sub testimonio ecclesiastici populi delicta pandantur. Et ad hanc causam presbyterum bonae conversationis servantemque secretum, ac sapientem virum, statuerunt, linquebant, delicta propria fatebantur. At ille secundum uniuscujusque culpam dicebat et mulctam; quod etiam hactenus diligenter in Occidentalibu
Abbreviated transcription (Latin):
Qua pꝑ licet ad carissimã reuerẽtiã ura¬
dñs nr̃ bt̃e memorie ꝯstantinus pius. ms̃
suerat. tũ qm̃ humana sorte p̾uentus. añ¬
ꝙͣ hec ꝯpleret uota requieuit: ꝯsequens
arbitratus sum uoluntatẽ diue memorie
imꝑatoris ĩplere: qui dum ad uos remea¬
uerit. qualem a me uenerationẽ habuerit
agnoscetis. Non enĩ mirabile ẽ si ꝗd ĩ co
gessimus quod laudef. Neam namq aĩa
imago desiderii ur̃i. & schema tanti uiri ad
hoc mouit & inuitauit. Diuina prouidẽtia
uos custodiat fratres dilectissimi.
ueĩt. Libent̾q eum plebs alexandrina
suscepit. Arriani uõ ꝯiuratione facta aduer¬
sus eum frequẽtes seditiones subinde suscita¬
bant. per quas octasio p̾bebat᷑ eusebio ut
derogaret ei apd imꝑatorẽ. Qm̃ nõ decer
drina urbe proiceret. Codem̃ tp̃re eusebio
moriente ep̃o cesarie palestine cognomẽto
pamphili: agapius discipłs eius suscepit

Expanded text:
Quapropter licet ad charissimam reverentiam Quapropter licet ad charissimam reverentiam noster beatae memoriae Constantinus pius, meussuerat: tamen, quoniam humana sorte praeventus, antequam haec compleret vota requievit, consequens arbitratus sum voluntatem divae memoriae imperatoris implere. Qui dum ad vos remeaverit, qualem a me venerationem habuerit agnoscetis. Non enim mirabile est si quid in eo gessimus quod laudetur. Meam namque animam imago desiderii vestri, et schema tanti viri ad hoc movit et invitavit. Divina providentia vos custodiat, fratres dilectissimi. venit, libenterque eum plebs Alexandrina suscepit. Ariani vero, conjuratione facta adversus eum, frequentes seditiones subinde suscitabant, per quas occasio praebebatur Eusebio ut derogaret ei apud imperatorem: quoniam non decerndria urbe projiceretur. Eodem tempore Eusebio moriente episcopo Caesareae Palaestinae cognomento Pamphili, Agapius discipulus ejus suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
N terea athanasius ab occidentali
parte ĩ alexandriã est reuersus quem
etiam ꝯstantinus uiuens redire maluerat.
Dicit᷑ aũt. quia ẽt testam̃to uoluit hoc ꝯscͥbere.
S qui ita de functus ẽ. eius maior filius cõ¬
stantinus hesperiaꝵ partiũ pͥnceps: Hoc egit.
litterisq huiusmodi ad ppłm destinauit
alexanorinũ. Constantinus cesar: ppło ecđe
catholite alexandrie ostituto. Neq uestram
sacratissimã mentẽ arbitror ignorare: ꝓpt̾ta
athanasiũ adorande legis pdicatorẽ ad tp̃s
galliis fuisse directũ. qm̃ ferocitas crudeliũ
inimicoꝵ eius ĩ ꝑiculo sacri eius capitis im¬
minebat. ne forsan ꝑ malignor calliditatẽ
aliꝗd ĩcongruũ sustineret. Ut gͦ hoc eui¬
taret ab ĩmmentib sibi necessitatib ẽ abla¬
tus. & ita me iubente habitare p̃ceptus ẽ
necessaria nõ deessent. Talis enĩ est eiꝰ ue¬
nerabilis uirtus diuinis freta solatiis. ut
etiã molestias asꝑioris fortune despitiat.

Expanded text:
nterea Athanasius ab occidentali parte in Alexandriam est reversus, quem etiam Constantinus vivens redire maluerat. Dicitur autem quia etiam testamento voluit hoc conscribere: sed quoniam ita defunctus est, ejus major filius Constantinus Hesperiarum partium princeps, hoc egit, litterasque hujusmodi ad populum destinavit Alexandrinum. Constantinus Caesar populo Ecclesiae catholicae, Alexandriae constituto. Neque vestram sacratissimam mentem arbitror ignorare, propterea Athanasium adorandae legis praedicatorem ad tempus in Gallias fuisse directum, quoniam ferocitas crudelium inimicorum ejus in periculo sacri ejus capitis imminebat: ne forsan per malignorum calliditatem aliquid incongruum sustineret. Ut ergo hoc evitaret, ab imminentibus sibi necessitatibus est ablatus. Et ita me jubente habitare praeceptus enecessaria non deessent. Talis enim est ejus venerabilis virtus, divinis freta olatiis, ut etiam molestias asperioris fortunae despiciat.
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur sub impio ꝯstantini: per
eccłias talia p̃rouenerũt. Quo
moriente rursus ad querimoniã
uonit dogina niceni xilii. Nam
licet iuuente constantino nõ eũ om̃s susciꝑent.
tñ aꝑte renuere nõ audebant. Quo moriẽte
plurimi ab eo se ĩdubitanter abstinuere xilio.
Erant eĩ isti: qui etiã pͥmitus uidebant᷑ esse
suspecti p̃cipue uõ arrii sectatores eusebius &
theognius. cuius dognia se firmare credebãt.
si reuerti athanasiũ prohiberẽt. & cũ sectatõi
suo egyptiace diocesis iura ꝯtraderẽt. Et illi
quidem hec agebant. ministrante sibi pbro¬
eo ꝙ paternũ ei ẜuauerat testamentũ. ita ut
usq ad pͥnapem palatiiq potentes: haberet
accessum. Eusebius aũt ĩ aula imꝑiali uide¬
bat᷑ ita ꝑspicuus: ut suos ꝯsectatores faceret
augustam ac proceres. quã ob rem de dogina¬
te rursus pͥuatim & publice disputationes

Expanded text:
gitur sub imperio Constantini per Ecclesias talia provenerunt. Quo moriente, rursus ad querimoniam venit dogma Nicaeni concilii. Nam licet vivente Constantino non illud omnes susceperint, tamen aperte renuere non audebant. Quo moriente, plurimi ab eo se indubitanter abstinuere concilio. Erant enim isti, qui etiam primitus videbantur esse suspecti: praecipue vero Arii sectatores Eusebius et Theogonius, cujus dogma se firmare credebant, si reverti Athanasium prohiberent, et consectatori suo Aegyptiacae dioecesis jura contraderent. Et illi quidem haec agebant, ministrante sibi preo quod paternum ei servaverat testamentum, ita ut usque ad principem palatiique potentes haberet accessum. Eusebius autem in aula regali videbatur ita perspicuus, ut suos consectatores faceret Augustos ac proceres. Quamobrem de dogmate rursus privatim et publice disp
Abbreviated transcription (Latin):
gressus sexagesimũ quintũ etatis annũ egri¬
tudine captus ex urbe ꝯstantinopolitana
quasi ad calidas aquas egressus ẽ Theodoritꝰ.
granatus. nec ignorans uite huius ĩcer¬
tum gram sacri baptismatis ẽ adeptus. Distu¬
lerat enĩ usq ad illud tp̃s. ĩ iordane fiuuio
hoc promereri desiderans. Porro aũt tres fili
os impii reliquit heredes. & athanasuĩ ma¬
gnum reuerti p̃cepit ĩ alexandriã. Licet eu¬
sebius p̃sens eẽt. & niteret̃ ꝯtraria suadere.
Icomedia ĩ suburbano
sacri baptismatis donis initiatus est
collocatũ. ad ꝯstantinopolim ẽ deuectũ.
& ĩ palatii celso loco repositũ. Quod ĩ mul¬
tis honorib: Atq ueneratione quasi uiue¬
ret habebat᷑. donec aliquis filioꝵ eius assi.¬
steret. Postra uero ab oriente ꝯstantio ue¬
niente. cum impialib exequiis funus eiꝰ
fecerat ne ĩꝑatores & sacerdotes reliquiis
pͥuarent᷑ apostoloꝵ. Uixit aũt ꝯstantinus

Expanded text:
gressus sexagesimum quintum aetatis annum, aegrigressus sexagesimum quintum aetatis annum, aegritudine captus, ex urbe Constantinopolitana, quasi ad calidas aquas egressus est. SOCRATES, gravatus, nec ignorans vitae hujus incertum, gratiam sacri baptismatis est adeptus. Distulerat enim usque ad illud tempus , in Jordane fluvio hoc promereri desiderans. Porro autem tros imperii reliquit haeredes, et Athanasium magnum reverti praecepit in Alexandriam, licet Eusebius praesens esset, et niteretur contraria suadere.Nicomediae in suburbano sacri baptismatis donis initiatus est.collocatum, ad Constantinopolim est devectum, et in palatii celso loco repositum. Quod in multis honoribus atque veneratione quasi viveret habebatur, donec aliquis filiorum ejus assisteret. Postea vero ab Oriente Constantio veniente, cum imperialibus exsequiis funus ejusfecerat, ne imperatores et sacerdotes reliquiis privarentur apostolorum. Vixit autem Constantinus
Abbreviated transcription (Latin):
pauci. nõ tñ uidebant᷑ ẽẽ diuisi. Post hanc
uõ legem. neq publice ĩ eccłias poterant
ꝯuenire. neq latenter: dum ep̃i ciuitatũ &
deriti obẜuantes talia prohiberẽt. hinc ergo
plurimi metuentes ad eccłiam se catholicam
contulerũt. Allii uõ manserũt ĩ sua sentẽ¬
tia nõ tñ successores hereses reliquerunt.
Umq religiosissimus ĩpe Socrates.¬
rator potius xp̃ianitate gauderet. Et
uere dei testimonio fidem nicenã roborari
cognosceret: ĩ his que fuerunt de arrio ge¬
sta letabat᷑. Quicũ tres habuisset filios. eos
cesares nũcupauit. & singulos eoꝵ ꝑ dece¬
nos annos ĩperii sui pͥncipes ẽẽ ꝯstituit. Id
est pͥmũ quidem filiũ sui nois constantinũ
hesperiaꝵ partiũ in decennali suo fecit hr̃e
ꝯstantium ĩuicennalib suis cesare ĩ oriente
ꝯstituit Iuniorẽ u̾o ꝯstantẽ ĩ suis tricẽnalib
ordinauit. Alnno uõ post hec transacto in¬

Expanded text:
pauci, non tamen videbantur esse divisi. Post hanc pauci, non tamen videbantur esse divisi. Post hanc vero legem neque publice in ecclesias poterant convenire, neque latenter, dum episcopi civitatum et clerici observantes talia prohiberent. Hinc ergo plurimi metuentes ad Ecclesiam se catholicam contulerunt. Alii vero manserunt in sua sententia, non tamen successores haeresis reliquerunt.umque religiosissimus imperator potius Christianitate gauderet, et veri  ed., vere Dei testimonio fidem Nicaenam roborari cognosceret, in his quae fuerant de Ario gesta laetabatur. Qui cum tres habuisset filios, eos Caesares nuncupavit, et singulos eorum per decenos annos imperii sui principes esse constituit. Id est, primum quidem filium sui nominis Constantinum Hesperiarum partium in decennali suo fecit habere nstantium in vicennalibus suis Caesarem in Oriente constituit; juniorem vero Constantem in suis tricennalibus ordinavit. Anno vero post haec transacto, in
Abbreviated transcription (Latin):
Rrii dogma licet apud multos dispu¬
tationib extolleret᷑. nũdum tñ ĩ propri¬
um discernebat᷑oppłm. aut ĩ noĩe cõstabat au¬
ctoris. Sed om̃s simul ĩ eccłia ꝯueniebãt atq
cõmunicabat. p̃ter nouatianos & qui uocan¬
tur friges. & ualentiiatos & martianistas. &
paulianistas. & qui alias hereses colebant: ꝯtͣ
quos om̃s ĩpator posita lege sanciuit auferri
coꝵ oratoria. & eccłiis ap̃plicari. Et neq ĩ do
brare. Melius enĩ indicabat ĩ eccłia catholica
cõmuicantiũ & ĩ ea cũctis ꝯuenire suadebat
Propter quã legem arbitror heresiũ memo¬
riam fuisse destructã. Nam pͥorum pͥncipũ
tp̃rib xp̃i cultores licet sectaꝵ diuersitate dif¬
ferrent. pud paganos tũ xp̃iani esse pu¬
tabant᷑. & simiłr passionib subiacebãt. ac
se metipos ꝓpter comunes ꝑsecutiones exami¬
nare nõ poterant. Et prõptea facile ĩter se
ꝯueniẽtes missas celebrabãt. Et licet essent

Expanded text:
ro dogma, licet apud multos disputationibus extolleretur, nondum tamen in proprium discernebatur populum, aut in nomine constabat auctoris; sed omnes simul in ecclesia conveniebant atque communicabant, praeter Novatianos, et qui vocantur Phryges, et Valenias haereses colebant. Contra quos omnes imperator posita lege sancivit auferri eorum oratoria et ecclesiis applicari; et neque in dobrare. Melius enim judicabat in ecclesia catholica communicandum, et in eam cunctis convenire suadebat. Propter quam legem arbitror haeresis memoriam fuisse destructam. Nam priorum principum temporibus Christi cultores licet sectarum diversitate differrent, apud paganos tamen Christiani esse putabantur, et similiter passionibus subjacebant, ac semetipsos propter communes persecutiones examinaro non poterant, et propterea facile inter se convenientes missas celebrabant. Et licet essent
Abbreviated transcription (Latin):
passus est. necessario posset suis gemitib
explanare. Unde quia in rationale uider
& temporib opportunũ scribi uob. libẽtiꝰ
hec p̃cepi: om̃s quicũq apud tyrũ concili¬
um celebrastis: Indesinent ad expeditum
nr̃e mansuetudinis cõcurrere festinetis.
Ip̃is oꝑib ostensuri puritatẽ & rectitudi¬
nem ur̃i iuditii. coram me uidelicet: quẽ
dei ministrũ propriũ neq uos ab negabi
tis. Igit᷑ ubiq pacificat dei nomẽ.eiꝰ ĩte¬
gre bñdicit᷑ ꝑ meã ĩ deo cultura: Etiã apd
ipsos barbaros qui ueritate actenus ignora¬
bant. Certũ namq ẽ. quia qui ueritate
ignorat: neq deũ scira potest. Ueruntam̃
sicut p̃dictũ est etiã barbari ꝑ me fidelem¬

Expanded text:
passus est necessario posset suis gemitibus passus est necessario posset suis gemitibus explanare. Unde quia mihi rationabile videtur, et temporibus opportunum, scribi vobis libentius haec praecepi, ut omnes quicunque apud Tyrum concilium celebrastis, indesinenter ad expeditum nostrae mansuetudinis concurrere festinetis: ipsis operibus ostensuri puritatem et rectitudinem vestri judicii coram me videlicet, quem Dei ministrum proprium nec vos abnegatii. Igitur ubique pacificatur Dei nomen, et integre benedicitur per meam in Deo culturam etiam apud ipsos barbaros qui veritatem hactenus ignorabant. Certum namque est quia qui veritatem ignorat, neque Deum scire potest. Verumtamen, sicut praedictum est, etia
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentiã uolo cõcurrere. quatenus ge¬
stoꝵ apud uos ĩtegritatẽ per uos ip̃sos
possitis ostendere. Uerũ qua gr̃a hec scri¬
pserim uobis. uosq ad me litteris euoca¬
uerim ꝑ ea que secunt᷑ agnoscetis. Pgẽti
iam mihi ad cognominis nr̃i felicissime
patrie ciuitatẽ.dum eẽm ꝯfessurus ine¬
quum: Bepente athanasius ep̃s ĩ media
platea cum quibusdã sacerdotib quos circa
se habebat. sic ĩopinate nos adiit: ut nob
daret᷑ subito cuiusdam cause formidinis.
Testis enĩ mihi ĩspector oium deus ẽ. quoniã
neq cognoscere eum quis esset pͥma fronte
quã ꝑtulisset ĩuistina. tunc narrasset. Et
ego quidem neq ꝯfabulatus cũ eo sum
illo tp̃r. nec qualibet locutione partiapatꝰ
Dumq ille se audiri deposceret. ego uero
refutarẽ. & pene rebelli eũ p̃ciperem: Cũ
maiori fidunia nihil aliud a nobis ꝙͣ ur̃mn
postulaitit aduentũ ut nobis pñtib que

Expanded text:
reverentiam volo concurrere, quatenus gereverentiam volo concurrere, quatenus gestorum apud vos integritatem per vosipsos possitis ostendere. Verum qua gratia haec scripserim vobis, vosque ad me litteris evocaverim, per ea quae sequuntur agnoscetis. Pergenti jam mihi ad cognominis nostri felicissimae patriae civitatem, dum essem conscensurus in equum, repente Athanasius episcopus in media platea cum quibusdam sacerdotibus quos circa se habebat, sic inopinate nos adiit, ut nobis daretur subito causa cujusdam formidinis. Testis enim mihi inspector omnium Deus est, quoniam neque cognoscere eum quis esset prima fronte quam pertulisset injustitiam tunc narrasset. Et ego quidem neque confabulatus cum eo sum illo tempore, nec qualibet locutione participatus. Dumque ille se audiri deposceret, ego vero refutarem et pene repelli eum praeciperem, cum majori fiducia nihil aliud a nobis quam vestrum postulavit adventum; ut vobis praesentibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
sub eius quoq pñtia. Porro ꝯstantinus r¬
imp̃r rati mnobilem euis petitionẽ iudicãs
hec scripsit ep̃is qui ĩ tyro ꝯuenerant
Situr impator directa Socrates.uii.¬
sacra concilium enocauit: ut sui p̃¬
sentia athanasii examinaret causam. Cuiꝰ
uerba sunt hec. Uictor ꝯstantinꝰ pius ep̃is
inty rior urbe collectis. Ego quiđẽ igno¬
ro que ur̃o ꝯcilio turbulent᷑ atq cũ tem¬
pestate directa sunt. Apparet enĩ qm̃ qua
dam tumultuosa ĩ disciplinatione ueritas
ẽ oppresso. Uobis quippe nõ ꝯsiderãtib
que placent deo propt̾ uirgia que ꝯtra
proximos uros habetis & uota ur̃a ĩ eiũ¬
cibilia ẽẽ ꝯtenditis. Sed erit opus diune
prouidentie. quatenus & hec ꝯtentio apte¬
dep̃hensa possit euacuari: atq nobis palam
fieri: Si quid illic oueniente sine q̃libet
gratia. aut in imicitiaꝵ causa gessistis. Qa¬
ꝑꝑ cũ om̃i testinatione uos oins ad meĩ

Expanded text:
sub ejus quoque praesentia. Porro Constantinus sub ejus quoque praesentia. Porro Constantinus imperator rationabilem petitionem ejus judicans, haec scitur imperator directa sacra epistola concilium evocavit, ut in sui praesentia Athanasii examinaret causam, cujus verba sunt haec. Victor Constantinus pius episcopis in Tyriorum urbe collectis. Ego quidem ignoro quae vestro concilio turbulenter atque cum tempestate decreta sunt. Apparet enim qdam tumultuosa indisciplinatione veritas est oppressa: vobis quippe inconsiderantibus quae placent Deo, propter jurgia quae contra proximos vestros habetis, et vota vestra inevincibilia esse contenditis. Sed erit opus divinae Providentiae, quatenus et haec contentio aperdeprehensa possit evacuari, atque nobis palam fieri, si quid illic convenientes sive qualibet gratia, aut inimicitiarum causa gessistis. Quapropter cum omni festinatione vos omnes ad meam
Abbreviated transcription (Latin):
uisus ẽ. nõ tñ sibimet ꝑ suasit ut eos ĩ ecclie
destinauit eos ad ẽp̃os tũc ierosolimis cõ¬
gregatos. scribens ut fidem eor. expositio¬
nis examinarẽt & clementẽ suꝑ eis dche¬
rent proferre sententiã. siue recte credẽtes
ĩuidie gr̃a c̾ẽnt ĩuistitiã passi. scu dũ nõ
haberẽt unde iudices suos culpa repoterẽt
ꝑ penitenttã reuocari. Porro sumpta occa¬
sioue fautores arrii. ꝑscripta ĩꝑatoris
eos ĩ cõmunione suscẽperũt. Et tum hoc
fccissent ip̃i imꝑatori rescripserut. & ec de¬
sle alexandrine & ĩ egyptũ. & thebardam
& libiam: Ep̃is uriuersis. & clericis. p̾ci¬
pientes ut eos alacxiter susciperẽt ĩpat¬
ore testante rectam eoꝵ ẽẽ fidem: quã etiã
prope epłe subiecerũt. hec quide ĩ ierłmis
de tyro ꝯstantinopolim ueĩt. & que pas¬
lus est adito impatore narrauit. petens
ut que tyro fucrant gesta examinarent

Expanded text:
visus est. Non tamen sibimet persuasit ut eos in Ecclesiae visus est. Non tamen sibimet persuasit ut eos in Ecclesiae destinavit eos ad episcopos tunc Hierosolymis congregatos, scribens ut fidem eorum expositionis examinarent, et clementem super eis deberent proferre sententiam; sive recte credentes invidiae gratia essent injustitiam passi, seu dum non haberent unde judices suos culpare peterent, per poenitentiam revocarentur. Porro sumpta occasione, fautores Arii per scripta imperatoris eos in communionem susceperunt. Et cum hoc fecissent, ipsi imperatori rescripserunt, et Ecclesiae Alexandrinae, et in Aegyptum, et Thebaidam, et Libyam, episcopis universis et clericis praecipientes ut eos alacriter susciperent, imperatore testante rectam eorum esse fidem, quam etiam propriae epistolae subjecerunt. Haec quidem in Hierosolymis de Tyro, Constantinopolim venit, et quae passus est adito imperatore narravit: petens ut quae in Tyro fuerant gesta, examinarentur
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt nõ hec ita credimus. atq suscepimꝰ
catholica eccłia & sc̃e edocent scripture. q̃s
per oĩa sequimur uidex nr̃ erit deus. &
nũc & ĩ futuro die. Qua ꝓpter tuã pie¬
tatẽ rogamus do amabilis imp̃r. ut dum
eccłiastici simus. & fidem & sensum eccł̃ie
scãꝵq scripturaꝵ habeamus uniri nos per
pacificam & dei cultricem pietatẽ tuam
matri nr̃e eccłie uibeatis. Quippe questiõib¬
& suꝑfluitatib ĩquisitionũ sublatis ut &
nos & sca eccłia ad ĩuitem pacificati solẽ¬
nes orationes pro pacitico pioq imꝑio a
om̃i tuo genere om̃s cõmunit᷑ celebremus
Hanc fidci expositionẽ alii quidem dicebant
artifitiose ꝯpositam ut uideret᷑ pͥncops placa¬
ri ẜmonib & ita arris dogmatib circũ ferri:
uatenus ꝑ expositionẽ oi̾m ei fidutia p̃
beret: & utrunq hr̃et ĩtellectũ. Arbitratus
aut imp̃r arrium & euzoniũ similia cre¬
dere his qui nicea ꝯuenerant. Ualdega¬

Expanded text:
Si autem non haec ita credimus atque suscipimuscatholica Ecclesia, et sanctae edocent Scripturae, quas per omnia sequimur, judex noster erit Deus et nunc et in futuro die. Quapropter tuam pietatem rogamus, Deo amabilis imperator, ut dum ecclesiastici sumus, et fidem et sensum Ecclesiae sanctarumque Scripturarum habemus, uniri nos per pacificam et Dei cultricem pietatem tuam matri nostrae Ecclesiae jubeatis, quaestionibsuperfluitatibus inquisitionum sublatis; ut et nos, et sancta Ecclesia ad invicem pacificati, solemnes orationes pro pacifico pioque imperio, et omni tuo genere omnes communiter celebremus. Hanc fidei expositionem alii quidem dicebant artificiose compositam; ut videretur princeps placari sermonibus, et ita Arii dogmatibus circumferri; quatenus aeberetur, et utrumque haberet intellectum. Arbitratus autem imperator Arium et Euzoium similia credere his qui in Nicaea convenerant, valde ga
Abbreviated transcription (Latin):
urbe ꝯstantinopoli tana rursusq studium
de marcello fiebat. Et dum marcellus sicut
pronuẜat illicitã ꝯscriptionẽ nollet ĩcendẽ
cum episcopatu deposuerũt. In cuus locum
basiliũ ĩ ancyra direxerunt. Sed hanc quidẽ
ꝯscriptionẽ eusebius tribus destruxit libris
suꝑstitionẽ eius ualde redarguens. Postea
uõ marcellus ĩ sacerdicensi conalio recepit
episcopatũ dicens nõ ĩtellectũ suũ librũ &
ꝑropt̾ea quasi paulianũ fuisse depositũ.

Expanded text:
urbe Constantinopolitana rursus studium urbe Constantinopolitana rursus studium de Marcello fiebat. Et dum Marcellus, sicut promiserat, illicitam conscriptionem nollet incendere, eum de episcopatu deposuerunt. In cujus locum Basilium in Ancyram direxerunt. Sed hanc quidem conscriptionem Eusebius tribus destruxit libris, superstitionem ejus valde redarguens. Postea vero Marcellus in Sardicensi concilio recepit episcopatum, dicens non intellectum suum librum, et propterea quasi Paulianum fuisse depositum.
Abbreviated transcription (Latin):
Conueniebat enĩ is asterius frequent̾ apđ
ep̃os qui arrianã p̃cipue nõ euitabãt sectã.
Nam & ad concilia concurrebat episcopatũ
ĩ aliqua ciuitate querens. sed sacerdoto qde
frustratus ẽ. eo ꝙ ꝑsecutionis t̾̃pre sacrifitas¬
se probaret᷑. Cumq circuiret syrie ciuita¬
tes. libros quos ꝯsueuerat ostendebat: hec
agnoscens marcellus ꝯtra eũ scribere uolẽs
mensurã ꝯtrarietatis excessit. Purum namq
hominẽ samosateus paulus p̃sumpsit dicere
ꝯuenerant: De asterio quidem nullũ habuͬe
sermonẽ. qm̃ neq erat ĩ ordine sacerdotu.
Marcellum uo̾ tanꝙͣ sacerdotio functũ ranio¬
nem exigentes libri sui. eumq cõperientes
samosateni doginate maculatũ: iussexunt
ut a tali secta recederet. Qui rep̃hensus li¬
bruni se promisit exurere. Cũq hoc studi¬
imꝑatore. uenit ad regiam ciuitatẽ p̃senti¬
biisq eusebio & qui cum eo erant ep̃is in

Expanded text:
Conveniebat autem is Asterius frequenter apud Conveniebat autem is Asterius frequenter apud episcopos qui Arianam praecipue non evitabant sectam. Nam et ad concilia concurrebat, episcopatum in aliqua civitate quaerens. Sed sacerdotio quidem frustratus est, eo quod persecutionis tempore sacrificasse probaretur. Cumque circumiret Syriae civitates, libros quos consuerat ostendebat. Haec agnoscens Marcellus, contra eum scribere volens, mensuram contrarietatis excessit. Purum namque hominem, sicut Samosatenus Paulus, praesumpsit dicere ierosolymis convenerant, de Asterio quidem nullum habuere sermonem, quoniam neque erat in ordine sacerdotum; Marcellum vero tanquam sacerdotio functum rationem exigentes libri sui, eumque comperientes Samosateni dogmate maculatum, jusserunt ut a tali secta recederet. Qui reprehensus, librum se promisit exurere. Cumque hoc studiimperatore, venit ad regiam civitatem, praesentibusque Eusebio et qui cum eo erant episcopis, in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstantino politanã urbem. Et hec audisse di¬
cebant athanasio dicente ad amantiũ anu¬
bionẽ arbathionẽ & petrũ: ẽp̃os. Multum
itaq derogatio preualet. qñ derogator credi¬
tur fide dignus. Hac subreptione ad furore
pductus im̃pr athanasiũ religauit exilio. &
habitare eũ p̃cepit ĩ galliis. auint enĩ quidã
qm̃ athanasius cõmunicare arrianis euita¬
bat. & ille quidem degebat ĩtriberi galliarũ.
deceptus sit.
Situr ep̃i ĩ ꝯstantino politana urbe cõ¬
gregati martellum ancyre galatię depo¬
suerunt pro huiusmodi causa. Asterius qui¬
dam ĩ cappadotia exercens artem sophisticã
eam relinquens. xp̃ianitatẽ se promittebat
assistere temptauitq libros ꝯscribere qui
ferunt᷑ actenus & ꝑ quos arrii dogma fir¬
matũ est. Dicebat enĩ xp̃m sic ẽẽ uirtutem
dei situti dictũ est apud moysen. locustam
& campas uirtutẽ dei. & his multa similia.

Expanded text:
Constantinopolitanam urbem. Et haec se audisse diConstantinopolitanam urbem. Et haec se audisse dicebant, Athanasio dicente ad Amantium, Anubionem, Arbathionem, et Petrum, episcopos. Multum itaque derogatio praevalet quando derogator creditur fide dignus. Hac subreptione ad furorem perductus imperator, Athanasium relegavit exsilio, et habitare eum praecepit in Galliis. Aiunt enim quidam siae: quoniam Athanasius communicare Arianis evitabat. Et ille quidem degebat in Treveri Galliarum. deceptus sit.gitur episcopi in Constantinopolitana urbe congregati, Marcellum Ancyrae Galatiae deposuerunt pro hujusmodi causa. Asterius quidam in Cappadocia exercens artem sophisticam, eam relinquens, Christianitatem se promittebat asciscere; tentavitque libros conscribere, qui feruntur hactenus, et per quos Arii dogma firmatum est. Dicebat enim Christum sic esse Virtutem Dei, sicuti dictum est apud Moysen: Locustam et campas virtutem Dei; et his multa similia.
Abbreviated transcription (Latin):
nihil agiius. nisi que ad contentionẽ no¬
scuntur & odia ꝑtinere. Et ut absolute
dicam que ad humani gn̾is tendẽ udent
interitum. Sed festinate sicun dixi ad nos ue¬
nire continuo. scientes qm̃ omni uirtute age̾
conabor. quatenus que ĩ lege dei sunt ea pci¬
pue sine aliqua ti tubatione seruent. Quib
ĩplicari: Dispsis utiq ac palam ꝯtritis. & pe¬
nitus exterminatis sacratissime legis inimi¬
cis: qui sub schemate sc̃i nõĩs blasphemias ua¬
rias ac diuersas initiunt.
Esiquidem littere ad estuationẽ ꝑdu¬
xerunt cos qui fuerãt ĩ synodo ꝯgre¬
gati.Qm̃ plures quidẽ ad propͥas redie¬
rant ciuitates. Qui uõ circa eusebiũ. &
urbem. ne quaꝙͣ de calice fracto. aut altare
sub uerso. aut arsenio ꝑempto. qđ ĩ synodo
ꝯcinnauerãt questionẽ fieri ꝑmiserũt: S ad
aliam uenere detractionẽ. suggerẽtes ĩꝑato¬
ri.qm̃ athanasius ĩterminaret᷑ nõ se mis¬
surum ab alexandria frumẽta sollemnit̾ ad

Expanded text:
ihil agere, nisi quae ad contentionem noscuntur et odia pertinere, et, ut absolute dicam, quae ad humani generis tendere videntur interitum. Sed festinate, sicuti dixi, ad nos venire continuo, scientes quoniam omni virtute agere conabor, quatenus quae in lege Dei sunt, ea praecipue sine aliqua titubatione serventur. Quibimplicari, dispersis utique, ac palam contritis, et penitus exterminatis sacratissimae legis inimicis, qui sub schemate sancti nominis blasphemias varias et diversas injiciunt.dem litterae ad aestuationem perduxerunt eos qui fuerant in synodo congregati, quoniam plures quidem ad proprias redierant civitates. Qui vero circa Eusebium, et urbem, nequaquam de calice fracto, aut altari subverso, aut Arsenio perempto, quod in synodo concinnaverant, quaestionem fieri permiserunt; sed aliam invenere detractionem, suggerentes imperatori, quoniam Athanasius interminaretur non se missurum ab Alexandria frumenta solemniter ad
Abbreviated transcription (Latin):
uõ ubi talia gesta sunt ĩ ꝯstantinopolitana
urbe monstrabat᷑. sicuti dixi post ꝯstantini
forũ atq macellũ ĩ porticu ꝯstitutũ. Om̃s¬
q transeuntes digito notabant locũ dete¬
stabilem. arrii recordantes ĩteritũ Sozomenꝰ¬
Ost aliquod tp̃s quidã fautoꝵ arriane
uesanie diues ac potens studiũ huit
& cundem locũ a publico cõꝑauit. & di¬
ruens qđ erat pͥmitus domũ ibi ꝯstituit.
quatenus obliuo facti procederet. & per succes¬
sione huiusmodi deꝑiret memoria. Fama tam̃
per cunctã cucurrit ciuitatẽ. & orbi terraꝵ

Expanded text:
vero ubi talia gesta sunt, in Constantinopolitana vero ubi talia gesta sunt, in Constantinopolitana urbe monstrabatur, sicuti dixi, post Constantini forum atque macellum in porticu constitutum: omnesque transeuntes digito notabant locum, detestabilem Arii recordantes interitum. SOost aliquod tempus quidam fautorum Arianae vesaniae dives ac potens studium habuit ut eumdem locum a publico compararet. Et destruens quod erat primitus, domum ibi constituit, quatenus oblivio facti procederet, et per successionem hujusmodi memoria deperiret. Fama tamen per cunctam cucurrit civitatem, et orbi