comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cis. rogans ut ad se dignaretur des¬
cendere. ut faciat pacem. Responen¬
tib qui assistebant ipsum potius ad
ep̃m debere uenire. eccłiam esse com¬
petentiorem locum firmande pacisꝰ
siquidem presenserant dolum: sub:¬
uingunt qui missi erant hoc tutũ
non esse principi: timere eum capi¬
ti suo: nec se credere turbis. que se
ante hos dies causa ep̃i ꝓpemodum
int̾emissent. Contendentib in hc̃
modum. illis quidem ut iret. istis
uero ne iret: ep̃c cupidꝰ pacis. & mor¬
sinite me imitari magistrũ meũ.
sequor. Forte flecto humilitate ti¬
rannum: & si nonuincotamen exhi¬
bens oui pastor. sacerdos laico. qd̃
michi ille debuerat: uos quoq qđ
in me est non parum edifico exemplo
tali. Quid enim si contingat occi¬
di: Non recuso mori: ut uos uite
ex me teneatis exemplum. Oportet
ri. in clero: s formam fieri gregis.
Haut aliam sane formã quam ab il¬
lo accepimus: qui humiliauit se¬
met ipm̃. factus obediens usq ad
mortem. Quis michi det hanc relun¬

Expanded text:
s quatenus ad se dignetur descendere, ut faciat pacem. Respondentibus qui assistebant, ipsum potius ad Episcopum debere venire; ecclesiam esse competentiorem locum firmandae pacis: siquidem praesenserant dolum. Subjungunt qui missi erant, hoc tutum non esse principi: timere eum capiti suo, nec se credere turbis, quae se ante hos dies causa Episcopi propemodum interemissent. Contendentibus in hunc modum, illis quidem ut iret, istis vero ne iret; Episcopus cupidus pacis, et morsinite me imitari Magistrum meum. sequor. Forte flecto humilitate tyrannum, et si non, vinco tamen exhibens ovi pastor, sacerdos laico, quod mihi ille debuerat. Vos quoque, quod in me est, non parum aedifico exemplo tali. Quid enim si contingat occidi? Non recuso mori, ut vos vitae ex me teneatis exemplum. Oportet ri in clero, sed formam fieri gregis . Haud aliam sane formam, quam ab illo accepimus, qui humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem. Quis mihi det hanc relin
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatem cũ fr̃ib suis: eque
nepotib apłoꝵ. Illi dñant᷑ in cle¬
ro: iste dum esset liber ex omĩb.
omĩum seruũ se fecit. Illi aut ñ
euangłizantes manducant: aut
euangłirant ut m̃anducent: ma¬
lachias imitans paulum. mandi

Expanded text:
haereditatem cum fratribus suis, aeque haereditatem cum fratribus suis, aeque nepotibus Apostolorum. Illi dominantur in clero: iste dum esset liber ex omnibus, omnium se servum fecit. Illi aut non evangelizantes manducant, aut evangelizant ut manducent: Malachias imitans Paulum, mand
Abbreviated transcription (Latin):
incessant̾ circiliens parrochias õs:
euangłio seruiens. & de euangłio
uiuens. ficut constituit ei dñs:
dignus est inquiens oꝑarius mer¬
cede sua. Nisi quod freq̃tius ip̃m
euangłm sine sũptu ponens. de
laborib suis suoꝵ q ferebat: un¬
de se &e cos qui secum laborabant.
in oꝑe ministerii sust entaret.
Porro si interdũ quiescere dporte¬
ret. in locis scis hoc faciebat: que
ipse per hibernam sparserat uni¬
uersam. Apud quos uero moram
facere libuisset. illor se conforma¬
uit morib & obseruantiis: com¬
muni contentus uita. & mensa.
Non fuit in uictu. non fuit in
uestitu. in quo potuisset mala¬
chias dinosci. it̃ ceteros fratres
in tantum quo maior esset hu¬
miliauit se in omnib. Deniq
cum exiret ad predicandũ cũ
peditib. pedes & ipse ibat: ep̃c &
legatus. Forma aplica hee: & inde
magis mira in malachia. quo rara
nimis in aliis. Uerus ꝓfecto apłoꝵ
heres est iste: qui talia agit. Sed
aduertere est quomodo diuidat

Expanded text:
nter circuiens parochias omnes, Evangelio serviens, et de Evangelio vivens sicut constituit ei Dominus: Dignus est, inquiens, operarius mercede sua . Nisi quod frequentius ipsum Evangelium sine sumptu ponens, de laboribus suis suorumque ferebat, unde se et eos qui secum laborabant, in opere ministerii sustentaret. Porro si interdum quiescere oporteret, in sanctis hoc faciebat locis, quae ipse per Hiberniam sparserat universam: apud quos vero moram facere libuisset, illorum se conformavit moribus et observantiis, communi contentus vita et mensa. Non fuit in victu, non fuit in vestitu, in quo potuisset Malachias dignosci inter caeteros fratres: in tantum, cum major esset, humiliavit se in omnibus. 44. Denique cum exiret ad praedicandum, cum peditibus pedes et ipse ibat, episcopus et legatus. Forma apostolica haec: et inde magis mira in Malachia, quo rara nimis in aliis. Verus profecto apostolorum haeres est iste, qui talia agit. Sed advertere est, quomodo dividat
Abbreviated transcription (Latin):
orbis. ad sacrum tumulũ. sepe sa¬
iutiferum. Nouerit heu uacuũ
simulac quẽ turba ficdelis. Omnis
cessabit cultus. & om̃is honor. Mu¬
nera qͥppe di decrunt. & gr̃a pͥma.
Historie solum nomen erit ueteris.
Pͥ astor oues ꝓpͥas cui nos committis
alendas: Te linquente gregẽ: mox
lupus adueniet. Mirtus. solamen.
nr̃m decus. omne leuamen. Tu spes
una salus: causaq leticie. Ce nob̃
miseris. hec om̃ia ꝑdimꝰ. atnos: hĩc
subit & luctus. ꝓpetuusq dolor.
Heu cui tale nefas. fuit ħ ꝑmissa
potestas. efficere: & tantũ sic iuola¬
re locum: Et male tractauit. cuius
temeraria dextra: Fecit & hoc fur¬
tum:. quis modo sacrilegus: Sed for¬
tunati: qui p̃dam fertis opimam.
Nos infelices: occupat om̃e malum.¬

Expanded text:
orbis Ad sacrum tumulum saepe saorbis Ad sacrum tumulum saepe salutiferum. Noverit, heu! vacuum simul hac quod turba fidelis, Omnis cessabit cultus, et omnis honor. Munera quippe Dei deerunt, et gratia prima Historiae solum nomen erit veteris. Pastor, oves proprias cui nos committis alendas? Te linquente gregem mox lupus adveniet. Virtus, solamen nostrum, decus omne, levamen, Tu spes una, salus, causaque laetitiae. Vae nobis miseris! haec omnia perdimus: at nos Hinc subit et luctus, perpetuusque dolor. Heu! cui tale nefas fuit haec permissa potestas Efficere, et tantum sic violare locum? Et male tractavit cujus temeraria dextra? Fecit et hoc furtum quis modo sacrilegus? Sed fortunati, qui praedam fertis opimam! Nos infelices occupat omne malum
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Tempore quid miseris heu
nobis accidit isto: quo pate nr̃e
dedecus aspicimus: Munera nã¬
q cłi multos seruata ꝑanuos: tam
facili raptu ꝑdidimꝰ subito. Hac¬
tenus hoc fuerat licie ditata su¬
ꝑno thesauro tellus. ac decorata
nimis: laudib eximiis. totũ cele¬
brata per orbem: & munita patͥs
magnanimi meritis. Infelix mir¬
rea tuis spoliata manebis cultib.
& donis mesta q semꝑ eris. Om
cholae pater totouenerabilis orbe. ⁊¬
cur patͥam nr̃am deseris immotuã:
Hic genitus fueras. scĩsq parenti¬
b altus: hic puer &uiuenis. uirq
senexq pius: hic pat̾ & dñs custosꝙ
pastor benignus. Hactenus hac
patͥa uiuus & exanimis. Quelibit
hanc miseram. qͦciens aduersa pir¬
mebant: auxilium peciit mox pat̃
alme tuũ. Reb in aduersis aderat
spes una salutis: munimen tͥbueis
supplicib ppłis. Quoꝵ tu p̃cib pre¬
sens uenerande fauebas: uotaq
suscipiens. q̃que rogata dabas. Qn¬
diq currebant. cunctis ẽ partib

Expanded text:
nt. Tempore quid miseris, heu! nobis accidit isto? Quod patriae nostrae dedecus aspicimus? Munera namque Dei, multos servata per annos, Jam facili rapto perdidimus subito. Hactenus hoc fuerat Lyciae ditata superno Thesauro tellus, ac decorata nimis; Laudibus eximiis totum celebrata per orbem, Et munita patris magnanimi meritis. Infelix Myrea, tuis spoliata manebis Cultibus et donis, moestaque semper eris. O Nicolae Pater! toto venerabilis orbe, Cur patriam nostram deseris, imo tuam? Hic genitus fueras, sanctisque parentibus altus, Hic puer et juvenis, virque, senexque pius. Hic pater et dominus, pastor, custosque benignus, Hactenus hac patria vivus et exanimis. Quaelibet hanc miseram quoties adversa premebant, Auxilium petiit mox, Pater alme, tuum. Rebus in adversis aderas, spes una salutis, Munimen tribuens supplicibus populis. Quorum tunc precibus, praeses venerande, favebas, Votaque suscipiens, quaeque rogata dabas. Undique currebant cunctis e partibus
Abbreviated transcription (Latin):
re omnia cum sumina deuotione.
Stabat eminus. puer cui emortuũ
pendebat a latere brachium: ma¬
gis illi impedimento quam usui.
Quo comꝑto: innui ut accederet.
&apprchendi aridam manũ: ap¬
plicui ad manum ep̃i: & uiuifica¬
uit eam. Nempe uiuebat in mortuo
gra sanntatum: & manus fint mor¬
tue manui. qd mortuo homini heh¬
seus. Puer ille de longe uenerat.
& manũ quam pendentem attule¬
rat. sanam in patriam reportauit.
Iam omĩb rite ꝑactis: in ip̃o orato¬
rio sc̃e di geniͥtis marie. in quo
sibi bene complacuit. malachias
tͣlitur sepulture: anno ab incar¬
natione dñi. millesimo. centesimo.
qͣdragesimo octauo. qͣrto nonas no¬
uembris. Luum est bone ib̾u. de¬
positum qđ nobis creditum est:
tuꝰ thesaurus qui reconditꝰ penes
nos. Seruamus illum resignas¬
dum in tempore. quo reposcendũ
censueris: tantum ut absq con¬
tubermalib suis non egrediat᷑ :
s quem habiumus hospitem.ha¬
beamus ducem: tecum & cum ipso

Expanded text:
re omnia cum summa devotione. re omnia cum summa devotione. Stabat eminus puer, cui emortuum pendebat a latere brachium, magis illi impedimento, quam usui. Quo comperto, innui ut accederet: et apprehensam aridam manum applicui ad manum Episcopi, et vivificavit eam. Nempe vivebat in mortuo gratia sanitatum: et manus ejus fuit mortuae manui, quod mortuo homini Elisaeus . Puer ille de longe venerat, et manum quam pendentem attulerat, sanam in patriam reportavit. Jam omnibus rite peractis, in ipso oratorio sanctae Dei genitricis Mariae, in quo sibi bene complacuit Malachias, traditur sepulturae, anno ab Incarnatione Domini millesimo centesimo quadragesimo octavo, quarto nonas novembris. Tuum est, Jesu bone, depositum, quod nobis creditum est; tuus thesaurus, qui reconditur penes nos. Servamus illum resignandum in tempore, quo reposcendum censueris: tantum ut absque contubernalibus suis non egrediatur, sed quem habuimus hospitem, habeamus ducem, tecum et cum ipso
Abbreviated transcription (Latin):
rum in modum luctus. & gennitꝰ
onmniũ subito conquiescit: muta¬
tur in gaudium meror: planctũ
cantus excludit. Effertur: ferunt᷑
incclum uoces: infert᷑ oratorio ab¬
batum humeris Uicit fides. tri¬
umphat᷑ affectus: res in suum de¬
uenit statum: cuncta gerunt᷑ in
ordine: cuncta exͥratione ꝓcedunt.
immoderatius plangere malachi¬
amr: Quasi non sit preciosa mors
eius: quasi non sit somnus magis
quam mors: quasi non sit mortis
portus. & porta uite. Malachias a¬
micus ur dormit: & ego lugeam:
Luctus iste: se usu. non ratione tuet᷑.
Si dñs dedit dilecto suo somnum.
&e talem sonnũ in quo hereditas
diñ. filii merces fructꝰ uentris: quid
hoꝵ uidet᷑ fletum indicere: Ego ne
fleam illum qui fletũ euasit. Ille
tripudiat. ille trumphat: ille in¬
troductus est in gaudium dñi
sui: & ego eum plangam: Cupio
michi hec: non illi inuideo. Inte¬
rim parant᷑ exsequie: offertur ꝓ
eo sacrificiũ: consummant᷑ ex mo¬

Expanded text:
rum in modum luctus et gemitus rum in modum luctus et gemitus omnium subito conquiescit: mutatur in gaudium moeror, planctum cantus excludit. Effertur, feruntur in coelum voces, infertur oratorio abbatum humeris. Vicit fides, triumphat affectus, res in suum devenit statum: cuncta geruntur ex ordine, cuncta ex ratione proceduntimmoderatius plangere Malachiam, quasi non sit pretiosa mors ejus, quasi non sit magis somnus, quam mors; quasi non sit mortis portus, et porta vitae? Malachias amicus noster dormit, et ego lugeam? Luctus iste usu se, non ratione tuetur. Si Dominus dedit dilecto suo somnum, et talem somnum, in quo haereditas Domini, filii merces, fructus ventris, quid horum videtur fletum indicere? Egone fleam illum, qui fletum evasit? Ille tripudiat, ille triumphat, ille introductus est in gaudium Domini sui; et ego eum plangam? Cupio mihi haec, non illi invideo. Interim parantur exsequiae: offertur pro eo sacrificium; consummantur ex mo
Abbreviated transcription (Latin):
re seruitio. Deinde imponens manꝰ
singulis & bñdicens omib: pausatũ
ire iub&: quia numdũ ueuerat ho¬
ra eius. Imus: redimꝰ circa mediũ
noctis: nam ea hora lux lucere in te¬
nebris nunciat᷑. Impletur domus:
adest congregatio tota: albates qͦq
multi qui conuenerant. Psalmis &
hẏmnis: & canticis sp̃ualib ꝓseqͥm᷑
amicum repatͥantemolnno etatis
sue quinqͣ gesimo qͣito. loco & tem¬
pore quo preclegit & prechixit. ma
ab angłis: felicit̾ obdormiuit in do¬
mino. E uere obdormiuit. uultꝰ
placidus: placidi exitꝰ indicium
fuit. Et quidem om̃ĩum oculi fi¬
xiineum: nemo tamen qui qͣndo
exiuit aduertere potuisset. Mortuꝰ
uiuere. & uiiens mortuus putaba¬
tur: adeo uil intercidit. quod alt̃¬
utrum disterminaret. Eadem ui¬
uacitas uultus: sereuitas ẽadem:
qͣlis apparere solet in dormiente.
diceres mortem nil horũ tulisse:
magis auxisse plurunũ. Non est
mutatus: s ip̃e mutauit om̃s. Mi¬

Expanded text:
ere servitio. » Deinde imponens manus ere servitio. » Deinde imponens manus singulis, et benedicens omnibus, pausatum ire jubet, quia nondum venerat hora ejus. 74. Imus: redimus circa medium noctis: nam ea hora lux lucere in tenebris nuntiatur. Impletur domus: adest congregatio tota: abbates quoque multi qui convenerant. Psalmis, et hymnis, et canticis spiritualibus prosequimur amicum repatriantem. Anno aetatis suae quinquagesimo quarto, loco et tempore, quo praeelegit, et praedixit Malab angelis, feliciter obdormivit in Domino. Et vere obdormivit. Vultus placidus placidi exitus indicium fuit. Et quidem omnium oculi fixi in eum: nemo tamen, qui quando exivit, advertere potuisset. Mortuus vivere, et vivens mortuus putabatur: adeo nil intercidit, quod alterutrum disterminaret. Eadem vivacitas vultus, serenitas eadem, qualis apparere solet in dormiente. Diceres mortem nil horum tulisse, magis auxisse plurimum. Non est mutatus, sed ipse mutavit omnes. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
in refrigerium. Iam desꝑat᷑ de inita
eius. iam quisq suũ iudiciũ rep̃¬
hendit. iam nulli dubium malachie
sententiam p̃ualere. uocam᷑ assumus:
& ille oculos leuans in circumstan¬
tes: desiderio desideraui inquit. hoc
pascha manducare apud uos. Graͣs
ago suꝑne pietati: non sum frauda¬
tus a desiderio meo. uideres homi¬
nem securum in morte: & nec dum
mortuũ. iam certũ de uita. Nec mi¬
rum. Uidens adesse noctem. ꝙͣ expec¬
tauerat᷑: & in ip̃a diescere sibi: quasi
de nocte triumphans uidet᷑ insulta¬
re tenebris. & quodãmͦ loqui. Iam
non dicam. forfitan tenebre concul¬
cabunt me: quia hec nox illumina¬
tio mea in deliciis meis. Eblande
consolans nos. habete inquit curã
mer: ego ur̃i siliciierit non obluiis-¬
car. Licebit aut̃. Eredidi in dĩ: &
omĩa possibilia credenti. Amaui dm̃:
amaui uos: & caritas ñꝙͣ excidit. E
fuspiciens in celũ: ds inquit serua
cos in nomine tuo. Non solum aut̃.

Expanded text:
in refrigerium. Jam desperatur de vita in refrigerium. Jam desperatur de vita ejus, jam quisque suum judicium reprehendit, jam nulli dubium, Malachiae sententiam praevalere. Vocamur: adsumus. Et ille oculos levans in circumstantes: « Desiderio desideravi, inquit, hoc pascha manducare apud vos. Gratias ago supernae pietati: non sum fraudatus a desiderio meo. » Vides hominem securum in morte, et necdum mortuum, jam certum de vita? Nec mirum. Videns adesse noctem quam exspectaverat, et in ipsa diescere sibi; quasi de nocte triumphans, videtur insultare tenebris, et quodammodo loqui: « Jam non dicam, Forsitan tenebrae conculcabunt me, quia haec nox illuminatio mea in deliciis meis. » Et blande nos consolans: « Habete, » inquit, « curam mei; ego vestri, si licuerit, non obliviscar. Licebit autem. Credidi in Deum, et omnia possibilia credenti. Amavi Deum: amavi vos, et charitas nunquam excidit. » Et suspiciens in coelum: Deus, » inquit, « serva eos in nomine tuo: non solum autem
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq celebritas. s iuxta uet̾em sentes¬
tiam. musica in luctu importuna
narratio est. Assuimꝰ. caminꝰ. uel inui¬
ti. flendo cantamꝰ. & cantando flemꝰ.
Malachias & si non cantat: non plorat
camen. Quid enim ploret: qui appin¬
quat ad gaudiũ: Nobis qui relinqͥ¬
mur. relinquit᷑ lucdus: solus mala¬
chias festum facit. Qđ enĩ ñ potest
corpore. facit mente: sicrit scriptum
est. Cogitatio hominis confitebit᷑ tͥ
& reliquie cogitationis diem festum
agent tibi. Deficiente illi corporis in¬
strumento̾. silente organo oris. officio
uocis cessante: reliquũ est. ut mentiᷤ
iubilo sollemniret. Quidni sollemni-¬
ret scĩs: qui scõꝵ ducit᷑ ad sollemnita¬
tem: Echibet illis. quod mox sibi de¬
bebitur. Adhuc modicũ: & ip̃e unꝰ
ex ipsis est. Sub noctis crepusculo:
cum iam ut cumq dici a nobis exple¬
ta celebritas foret: malachias appro¬
piauerat non crepusculo si aurore.

Expanded text:
ubique celebritas; sed juxta veterem sentenubique celebritas; sed juxta veterem sententiam, Musica in luctu importuna narratio est . Adsumus, canimus vel inviti. Flendo cantamus, et cantando flemus. Malachias etsi non cantat, non plorat tamen: Quid enim ploret, qui appropinquat ad gaudium? Nobis, qui relinquimur, relinquitur luctus: solus Malachias festum facit. Quod enim non potest corpore, facit mente, sicut scriptum est: Cogitatio hominis confitebitur tibi, et reliquiae cogitationis diem festum agent tibi . Deficiente illi corporis instrumento, silente organo oris, officio vocis cessante, reliquum est ut mentis jubilo solemnizet. Quidni solemnizet sanctus, qui sanctorum ducitur ad solemnitatem? Exhibet illis, quod mox sibi debebitur. Adhuc modicum, et ipse unus ex illis est. 73. Sub noctis crepusculo, cum jam utcumque diei a nobis expleta celebritas foret, Malachias appropinquaverat, non crepusculo, sed aurorae.
Abbreviated transcription (Latin):
lidior: non macilentior uidebatur:
Non rugata srons. ñ reconditi ocłi.
neq nares extenuate: ñ contracta
labia. ñ adusti dentes : ñ collum cre¬
sum. & gͣcile: non curu humeri. ñ
caro exinanita in corpore reliquo.
Hec erat grͣa corporis ciꝰ. & hec gła uul¬
tꝰ cius. que ñ euacuat᷑ ne in morte
quidem. Talis quoaduirit: talis &
mortuꝰ apporebat. iuiuenti similior.
ucurrimꝰ usq huc smodo he¬
remus: quia malachias cursũ con¬
summauit. Stat ille: & nos parit̾
stamus cum co. Alioqͥn quis libent̾
currat ad mortem: Presertim tuã
pat̾ scẽ quis referre possit. quis ue¬
lt audire: aitamen dileximꝰ nos
in uita: in morte non scparabini
Fẽs non relinqͣmus in morte quem
in uita ꝓsecuti sumꝰ. Ab ult̾iori sco-¬
tia usq huc cucurrit ille ad mortẽ:
camus & nos & moriam᷑ cum eo. Opor¬
tet oportet dicere. quam cernere ue¬
cesse fuit. Adest om̃ium sc̃oꝵ dara

Expanded text:
lidior, non macilentior videbatur; lidior, non macilentior videbatur; non rugata frons, non reconditi oculi, non nares extenuatae, non contracta labia, non adusti dentes, non collum exesum et gracile, non curvi humeri, non caro exinanita in corpore reliquo. Haec erat gratia corporis ejus, et haec gloria vultus ejus, quae non evacuatur, ne in morte quidem. Talis quoad vixit, talis et mortuus apparebat, viventi similior. 72. Cucurrimus usque huc: sed modo haeremus, quia Malachias cursum consummavit. Stat ille, et nos pariter 690 stamus cum eo. Alioquin quis libenter currat ad mortem? praesertim tuam, pater sancte, quis referre possit? quis velit audire? Attamen dileximus nos in vita; in morte non separabimur. Fratres, non relinquamus in morte, quem in vita prosecuti sumus. Ab ulteriori Scotia usque huc cucurrit ille ad mortem: eamus et nos, et moriamur cum eo. Oportet, oportet dicere, quam cernere necesse fuit. Adest Omnium Sanctorum clara
Abbreviated transcription (Latin):
cui credidi & certus sum: non frau¬
dabor reliquo desidii mei qui par¬
tem iam teneo. Qui me sua misccłia
ꝑdurit ad locum quẽ petii: dermi¬
num quem eque uolui non ne¬
gabit. Qd ad hoc corpusculũ atti¬
net. hic requies mnea: quod ad ani¬
mam dñs ꝓuidebit: qui saluos
facit spantes in se Nec parum
spci repofitum michi in die illa:
qua mortinis tanta auiuis bñfi¬
cia impendunt᷑. Nec longe abe¬
rat dies ip̃a: cum talia loqueret᷑.
Interea iubet se sacro oleo ungi.
Excunte conuentu fr̃m ut sollem¬
nit̾ fieret: uon scustinuit ut ad
se ascendereis ipse descendit ad eos.
Iacebat siqͥdem insolario: domo
suꝑiori. Ungit᷑ & sumpto inatico.
fr̃m se orationib. & fr̃s commendas
deo: ad lectum reuertit᷑. Alto de
solio descendelut pedib suis: &
rursum nichilominꝰ suis pedib
ascendebat: & dicebat mortem esse
in ianuis. Quis hunc hominem
crederet moriturũ: Solus ipse &
: id scire poterant. Non uultꝰ pal¬

Expanded text:
cui credidi, et certus sum; non fraucui credidi, et certus sum; non fraudabor reliquo desiderii mei, qui partem jam teneo. Qui me sua misericordia perduxit ad locum quem petii, terminum quem aeque volui, non negabit. Quod ad hoc corpusculum attinet, hic requies mea: quod ad animam, Dominus providebit, qui salvos facit sperantes in se. Nec parum spei repositum mihi in die illa, qua mortuis tanta a vivis beneficia impenduntur » Nec longe aberat dies ipsa, cum talia loqueretur. Interea jubet se sacro oleo ungi. Exeunte conventu fratrum ut solemniter fieret, non sustinuit ut ad se ascenderent: ipse descendit ad eos. Jacebat siquidem in solario domus superioris. Ungitur, et sumpto Viatico, fratrum se orationibus, et fratres commendans Deo, ad lectum revertitur. Alto de solario descendebat pedibus suis, et rursum nihilominus suis pedibus ascendebat: et dicebat mortem esse in januis. Quis hunc hominem crederet moriturum? Solus ipse, et Deus id scire poterant. Non vultus pal
Abbreviated transcription (Latin):
it: & nos cum illo om̃s. Extirma gau¬
dii nr̃i meror occupat: mod̾atior ta¬
men qđ leuior interim febris esse
uideretur. Uideres discurrere fr̃s:
dandi auidos uł accipiendi. Cii
non dulce uide illũ: cui ñ dulciꝰ
munstrare illi: utrumq suaue
utrumq salutare. Et humanitatis
erat prebere obsequiũ: & ꝓfectus
cuiq sui. cũ graͣm reportaret. Asfi¬
stere om̃s: om̃s solliciti erant cir¬
ca frequens minist̾ium: medica¬
menta ꝑquirere. adhibere fomenta.
urgere sepiꝰ ad gustandũ. Ad quos
ille. sine causa inquit hec: s carita
te ur̃i facio quicquid inungitis.
Sciebat enim imminere tempꝰ sue
uerant fidentiꝰ instarent. cicentes
non oportere diffidere de uita. nec
enim signa mortis in eo aliqͣ appa¬
rerent: oporcet inquit hoc anno
malachiam exire de corpore. E in¬
fert. Ecce appropinqͣt dies quem
ut optime nostis: optaui semꝑ ip̃m
diem fore resolutionis mee. Scio

Expanded text:
it: et nos cum illo omnes. Extrema gauit: et nos cum illo omnes. Extrema gaudii nostri moeror occupat, moderatior tamen, quod levior interim febris esse videretur. Videres discurrere fratres, dandi avidos, vel accipiendi. Cui non dulce videre illum? cui non dulcius ministrare illi? Utrumque suave, utrumque salutare. Et humanitatis erat praebere obsequium, et profectus cuique sui, cum gratiam reportaret. Assistere omnes, omnes solliciti erant circa frequens ministerium: medicamenta perquirere, adhibere fomenta, urgere saepius ad gustandum. Ad quos ille: « Sine causa, » inquit « haec sed charitate vestri facio quidquid injungitis. » Sciebat enim imminere tempus suae venerant, fidentius instarent dicentes, non oportere diffidere de vita; nec enim signa mortis in eo aliqua apparerent: « Oportet, » inquit, « hoc anno Malachiam exire de corpore. » Et infert: « Ecce appropinquat dies, quem, ut optime nostis, optavi semper ipsum fore diem resolutionis meae. Scio
Abbreviated transcription (Latin):
adauxit: quam iocundus ad eius
introitum dies festus illuxit nobis.
mulus ac debilis. mox ip̃e occurri
Ꝙ letus in oscula rui: quam letis bͣ¬
chiis missam celitus michi ample¬
xatus sum grãm. Quã alacri uu l¬
tu & ammo. ii pater introduxi
te in domum matris mee: & in cu¬
biculum genitͥcis mee. Qͣ festiuõ
deinde duxi dies tecũ: s paucos.
Quid uero ille uicissim nob̃: Nẽpe
hilarem. nempe asfabilem ꝑegri¬
nus nr̃ omĩb se prebebat: omĩb
incredibilit̾ gratũ. Quam bonũ.
& quam iocundũ agebat hospitem
apud cos. quos nimirũ uidere ue¬
nerat a finib t̾re: non auditurꝰ salo¬
monem. s exhibiturꝰ. Deniq audi¬
uimꝰ sapientiã ciꝰ tenuimꝰ presenti¬
am eius & tenemꝰ. Iam qͣtuor aut
quinq dies huiꝰ nr̃e sollemnicatis
deflurerant᷑ cum ecce die sollem¬
ni beati luce euangłiste. missa in
conuentu sua illa sca deuotione
celebrata. febre correptꝰ lecto decubu¬

Expanded text:
adauxit! quam jucundus ad ejus adauxit! quam jucundus ad ejus introitum dies festus illuxit nobis! mulus licet ac debilis, mox ipse occurri! quam laetus in oscula rui! quam laetis brachiis missam mihi coelitus amplexatus sum gratiam! quam alacri vultu et animo, mi pater, introduxi te in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae! Quam festivos deinde tecum duxi dies, sed paucos! Quid fabilem peregrinus noster omnibus se praebebat, omnibus incredibiliter gratum. Quam bonum, et quam jucundum agebat hospitem apud eos, quos nimirum videre venerat a finibus terrae, non auditurus Salomonem, sed exhibiturus! Denique audivimus sapientiam ejus, tenuimus praesentiam ejus, et tenemus. Jam quatuor aut quinque dies hujus nostrae solemnitatis defluxerant, cum ecce die solemni beati Lucae evangelistae, Missa in conventu sua illa sancta devotione celebrata, febre correptus, lecto decubu
Abbreviated transcription (Latin):
rendum insu. & sanauit eam. Nã
ubi aqͣ cui bñdixit asꝑsa sunt ulce¬
rum loca: dolorem non sensit. Die
uero sequenti: uix ulcera appare¬
bant. Abiens uide ad mare uenit:
s negat᷑ transitꝰ. Causa in falloe fu¬
it. orta simultas q̃dam. int̾ sũmũ
pontificem & regem anglie quod
de bono illo homine. si cransiret.
Nam neq alios epos transire sine¬
bat. Qd quidem impedimentũ & si
fuit contrartũ malachie uolunta¬
ti: s non uoto. Dolebat differri a
desiderio suo: nesciens magis per
hoc implecum iri. Nam si in con¬
tinenti trausisset: oportebat transi¬
re &iã claramuallem: ut sũmũ
pontificem sequeret᷑. Iam em̃ abie¬
rat: & erat rome. aut ꝓpe romam.
Nunc uero intercedente dilatione
factum est: ut cardius transfixtas.
ad locum & horam scissum sui obi¬
nobis susceptus est: tanquam uerꝰ
ab occidente ueniens uisitans uos
oriens ex alto. Oqͣntum nostre clare
ualli irradians sol ille claritatis

Expanded text:
rendum visu; et sanavit eam. Nam rendum visu; et sanavit eam. Nam ubi aqua, cui benedixit, aspersa sunt ulcerum loca, dolorem non sensit. Die vero sequenti vix ulcera apparebant. Abiens inde, ad mare venit; sed negatur transitus. Causa, ni fallor, fuit orta simultas quaedam inter summum pontificem et regem Angliae, quod uspicaretur de bono illo homine, si transiret: nam neque alios episcopos transire sinebat. Quod quidem impedimentum, etsi fuit contrarium Malachiae voluntati, sed non voto. Dolebat differri a desiderio suo, nesciens magis per hoc impletum iri. Nam si incontinenti transisset, oportebat transire etiam Claram-Vallem, ut summum Pontificem sequeretur. Jam enim abierat, et erat Romae, aut prope Romam. Nunc vero intercedente dilatione factum est ut tardius transfretans, ad locum et horam sanctissimi sui obinobis susceptus est, tanquam verus, ab Occidente veniens, visitans nos Oriens ex alto. O quantum nostrae Clarae Valli irradians sol ille claritatis
Abbreviated transcription (Latin):
Descendens de naui: in ipso portu
in qͣdam sua eccłia ꝑnoctauit. &
letus grͣas egit diuine consilio ꝓ¬
uidentie: quo factum est ut iã
fecerit satis ꝓsua ꝓmissione. Ma¬
ne uero intrans nauem. ip̃o die
ꝓsꝑo cursu transfretauit: & ue¬
uit in scotiam. Die tercia ꝑuenit
ad locum qui uiride stannum
dicitur: quem fecerat p̃parari. ut
ibi statieret abatiam. Et relicto
illic de filiis sins fr̾ib ur̃is. mona¬
choꝵ conuentu & abbate. uam se¬
cum ad hoc ip̃m eos adduxerat:
ualediceus eis ꝓfectus est. Et cum
transiret occurrit ei rex dauid. a
quo susceptus cum gaudio & reten¬
tus ꝑ aliquot dies. multaq oꝑatꝰ
placita deõ inchoatum repetit
iter. Q̾ ꝑtransiens scotiam. in ip̃o
introitu anglie diuertit ad eccłiã
gisiburuensem. ubi habitant uiri
religiosi canonicam ducentes uitam:
ab antiguo familiares ei ꝓsua reli¬
giositate & honestate. Ibi adducta
quem cancrũ appellant. ip̃o hor¬

Expanded text:
Descendens de navi, in ipso portu Descendens de navi, in ipso portu in quadam sua ecclesia pernoctavit. Et laetus, gratias egit divinae consilio providentiae, quo factum est ut jam fecerit satis pro sua promissione. Mane vero intrans navem, ipsa die prospero cursu transfretavit, et venit in Scotiam. Die tertia pervenit ad locum qui Viride-Stagnum dicitur: quem fecerat praeparari, ut ibi statueret abbatiam. Et relicto illic de filiis suis, fratribus nostris, monachorum conventu et abbate nam secum ad hoc ipsum eos adduxerat, valedicens eis, profectus est. 69. Et cum transiret, occurrit ei rex David, a quo susceptus est cum gaudio, et retentus per aliquot dies: multaque operatus placita Deo, inchoatum repetit iter. Et pertransiens Scotiam, in ipso introitu Angliae divertit ad ecclesiam Gisiburnensem, ubi habitant viri religiosi, canonicam ducentes vitam, ab antiquo familiares ei pro sua religione et honestate. Ibi adducta quem cancrum vulgo appellant, ipso hor
Abbreviated transcription (Latin):
fidimius deinceps ꝑpessurꝰ quia ma¬
lachias deinceps rediturꝰ non est.
In ip̃o ascensu nauis. accedunt duo
ex his. qui illi familiariꝰ adherebas:
audentes & petentes aliqͥd ab eo. Q¬
bus ille. Quid uultis: Non dicimꝰ
inquiunt: nisi spondeas te datu¬
rum. Spondet. & illi. uolumꝰ nob̃
certo ꝓmitti atua dignatione. te
in hibermam incolumem reuer¬
surum. Instare: & cet̃i om̃s. Tum
ille parumꝑ delib̾ans: penitere pͥ¬
mo qd̾ se alligassit: qua exiret ñ
inueniens. Angustie undiq dum
uil occurreret ab alt̾utro tutũ ꝑi¬
culo uoti uidelic& aut ꝓmissi. Gi¬
sum est tandem id potiꝰ digendũ.
qd̾ in p̃sentiarũ plus urget. reli¬
quum suꝑne cominitendũ dispo¬
sitiomi. Annuit tristis quidem: s
magis illos noluit contristare. &¬
respondens eis ut uolunt: ascendit
nauem. Et cum iam fere medium
iter equoreum ꝑegissent: subito
contrarius uentꝰ nauem repellit.
& redicit in terram hiberme.

Expanded text:
fidimus, deinceps perpessurus, quia Mafidimus, deinceps perpessurus, quia Malachias deinceps rediturus non est. 68. In ipso ascensu navis accedunt duo ex his, qui illi familiarius adhaerebant, audentes et petentes aliquid ab eo. Quibus ille: « Quid vultis? Non dicimus, » inquiunt, « nisi spondeas te daturum. » Spondet. Et illi: « Volumus nobis certo promitti a tua dignatione, te in Hiberniam incolumem reversurum. » Instare et caeteri omnes. Tum ille parumper deliberans, poenitere primo quod se alligasset, qua exiret non inveniens. Augustiae undique, dum nil occurreret ab alterutro tutum periculo, voti videlicet, aut promissi. Visum est tandem id potius eligendum, quod in praesentiarum plus urgeret, reliquum supernae committendum dispositioni. Annuit tristis quidem; sed magis illos noluit contristare: et spondens eis, ut volunt, ascendit navem. Et cum jam fere medium iter aequoreum peregissent, subito contrarius ventus navem repellit, et reducit in terram Hiberniae.
Abbreviated transcription (Latin):
silium de palleo requirrendo. Ila¬
cet: s si ꝑ aluĩ requirat᷑. Tamen qr
breuior uia. & ob hoc tolerabilior
ꝑegͥnatio uideret᷑: non fuit qͥ ciꝰ ob¬
uiare p̃sumeret consilio. & uolun¬
tati. & malachias soluto consilio:
arripit iter. Psecunt᷑ eum. qui coi¬
uenerant fr̃s usq ad litus: non
młti tam̃ ip̃o nimirũ ꝓhibñte. Ad qͤm
unus illoꝵ. catholicꝰ nomine: flebi¬
li uoce & uultu: heri tu abis inqͥt:
& in qͣnta pene cotidiana ueratio¬
ne me deseris non ignoras. nec
fers opem misertꝰ mei. Siego dignꝰ
qui paciar: fr̃s quid peccauerunt
qui uix diem. noctem ue ullam. a
tam laboriosa cura & studio mei.
feriatam habere sinunt᷑:. His uer¬
bis & lacrimis filii. flebat enim. pa¬
terna uiscera concussa sunt & am¬
plexatus est eum blanchiendo. Im¬
p̃sso ꝙ pectori euis signo crucis.:
rido laborabat: szad uerbũ mala¬
chie ꝑfecte conualuit ab illa ho¬
ra nil tale passus est. nil tale ut con¬

Expanded text:
silium de pallio requirendo. Plasilium de pallio requirendo. Placet, sed si per alium requiratur. Tamen quia brevior via, et ob hoc tolerabilior peregrinatio videretur, non fuit qui ejus obviare praesumeret consilio et voluntati. 688 Et Malachias, soluto concilio, arripit iter. Prosequuntur eum, qui convenerant fratres, usque ad littus, non multi tamen, ipso nimirum prohibente. Ad quem unus illorum, Catholicus nomine, flebili voce et vultu: « Heu, tu abis, » inquit, « et in quanta pene quotidiana vexatione me deseris, non ignoras, nec fers opem misertus mei! Si ego dignus qui patiar, fratres quid peccaverunt, qui vix diem, noctemve ullam a tam laboriosa cura et custodia mei feriatam habere sinuntur? » His verbis et lacrymis filii flebat enim paterna viscera concussa sunt, et amplexatus est eum blandiendo, impressoque pectori ejus signo crucis: «rido laborabat: sed ad verbum Malachiae perfecte convaluit. Ab illa hora nil tale perpessus est; nil tale, ut con
Abbreviated transcription (Latin):
uimus sic uidimꝰ de loco parit̃. & de
die. Dicamꝰ parit̃ & breuit̾: quo or¬
dine istud. qua ue occasione ꝓue¬
nerit. Egre satis ferebat hib̃mã
usq adhuc palleo caruisse: ut pote
cmulator sacramentoꝵ: quoꝵ ne
uno quoliba gentem suam uellet oĩ¬
no fraudari. Et recordatꝰ sibi apapa
innocentio fuisse ꝓmissũ: inde ma-¬
gis tristari qd̾̃ dum adhuc ille suꝑ¬
fuit non fuit missum ꝓeo. E nactꝰ
occasionem qd̃ papa eugemꝰ sũmam
regiminis teneret. & eo temporis usq
in franciam appropiasse nuinciaret᷑:
oportunitatem reqͥrendi se inuenisse
gauisus est. Presuimebat aut̃ de illo
utiq uiro tali: & de tali assumpto ꝓ¬
fessione. Magis uero quod sue cdare¬
uallis spetialis filiꝰ extitisset. nec time¬
riapd̾ illũ se ullam sustinere diffi¬
cultatem. Itaq conuocant᷑ ep̃i. con¬
ciliũ cogit᷑ : tractata tͥduo que tem¬
pori imininerent: die qͣito aꝑit᷑. con¬

Expanded text:
vimus, sic vidimus de loco pariter, et de vimus, sic vidimus de loco pariter, et de die. Dicamus breviter, quo ordine istud, quave occasione provenerit. Aegre satis ferebat, Hiberniam usque adhuc pallio caruisse, utpote aemulator sacramentorum: quorum ne uno quolibet gentem suam vellet omnino fraudari. Et recordatus sibi a papa Innocentio fuisse promissum; inde magis tristari, quod dum adhuc ille superfuit, non fuit missum pro eo. Et nactus occasionem, quod papa Eugenius summam regiminis teneret, et eo temporis usque in Franciam appropiasse nuntiaretur, opportunitatem requirendi se invenisse gavisus est. Praesumebat autem de illo, utique viro tali, et de tali assumpto professione: magis vero, quod suae Clarae-Vallis specialis filius exstitisset, nec timeret apud illum se ullam sustinere difficultatem. Itaque convocantur episcopi, concilium cogitur; tractata triduo, quae tempori imminerent - die quarto aperitur con
Abbreviated transcription (Latin):
ds qui sic amauit & ornauit eum:
qui & magnificauit eum in cons¬
pectu regum: & dedit illi coronã
głe. Amor ꝓbat᷑ in meritis: ornatꝰ
in signisꝰ magnificatio in ultione
imuicoꝵ: głificatio in p̾mioꝵ retribu¬
tione. Habes diligens lector in mala¬
chia meo quid mireris. habes & quid
miteris: nunc iã quid tͥ ex his sꝑan¬
dum sit. studiosus attende. Nam fi¬
nis hor: p̃ciosa mors est.
ctatus aliqũ quonam in loco. si optio
detur. excremũ malit agere diem:
de hoc siquidem fr̃s querebant int̾
se. quem sibi quisq deliger&: cun¬
ctat᷑ & ñ respondet. Instantib illis.
si hinc migro inquit: nusꝙͣ libentiꝰ
ꝙ̃ unde una cũ nr̃o apło resurgere
possim. Dicebat aut̃ scm̃ patͥciũ. Si
ꝑegrinari oportet᷑. & ita ꝑmittit
ds: claramuallẽ delegi. Requisitus
item de tempore: diem sollemnem¬
om̃ium defunctoꝵ respondit. Si
simplex uotũ puatur: impletũ ẽ.
Si ꝓpħia: nec iota p̃teriit. Sicut audi¬

Expanded text:
Deus, qui sic amavit et ornavit eum: Deus, qui sic amavit et ornavit eum: qui et magnificavit eum in conspectu regum, et dedit illi coronam gloriae. Amor probatur in meritis, ornatus in signis, magnificatio in ultione inimicorum, glorificatio in praemiorum retributione. Habes, diligens lector, in Malachia quid mireris, habes et quid imiteris. Nunc jam quid tibi ex his sperandum sit, studiosus attende. Nam finis horum, pretiosa mors est. ctatus aliquando, quonam in loco, si optio detur, extremum malit agere diem de hoc siquidem fratres quaerebant inter se, quem sibi quisque deligeret, cunctatur, et non respondet. Instantibus illis: « Si hinc migro, » inquit, « nusquam libentius, quam unde una cum nostro Apostolo resurgere possim. » Dicebat autem sanctum Patricium. « Si peregrinari oportet, et ita permittit Deus, Claram-Vallem delegi. » Requisitus item de tempore, diem reomnium defunctorum. Si simplex votum putatur, impletum est; si prophetia, ne iota praeteriit. Sicut audi
Abbreviated transcription (Latin):
derunt uisionem hanc magnã:
& ambo mirati sunt. Et malachias
intelligens signũ esse magni me-¬
riti illiꝰ uel illoꝵ. quoꝵ sub altari
illo corpora requiescerent: currens
expansis brachiis sacram ãplexatꝰ ẽ
aram. Quid ibi fecerit quid ue
senserit nemo qui sciat. s quod ã¬
pliꝰ solito celesti igne succensus. ex
illo igne exieritꝰ frm̃ qui cum eo
tunc erant reor neminẽ esse qui
nesciat. Hec dicta sunt pauca qͥdẽ
de plurib: s multa pro tempore.
Non enĩ signoꝵ tempora hec: scdm
illud. Signa nr̃a non uidim: iam
non est ꝓpħa. Cude satis apparet.
malachias meꝰ qͣntꝰ in meritis fuit:
qui tam multꝰ in signis ȩx̧citit: &¬
in raritate tanta. Quo enĩ antiqͦ¬
rum genere miracłoꝵ: malachias
non daruit: Si bene aduertimus
pauca ip̃a que dicta sunt. non pro¬
phetia defuit illi. ñ reuelatio: ñ
ultio impioꝵ: ñ gra sanitatũ: ñ
mutatio mentium: non deniq
mortuoꝵ suscitatio. Pomĩa bñdictꝰ

Expanded text:
derunt visionem hanc magnam, derunt visionem hanc magnam, et ambo mirati sunt. At Malachias intelligens signum esse magni meriti illius, vel illorum, quorum sub altari illo corpora requiescerent, currens, expansis brachiis sacram amplexatus est aram. Quid ibi fecerit, quidve senserit, nemo qui sciat: sed quod amplius solito, coelesti igne succensus ex illo igne exierit, fratrum qui cum eo tunc erant, reor neminem esse qui nesciat. 66. Haec dicta sunt, pauca quidem de pluribus, sed multa pro tempore. Non enim signorum tempora haec, secundum illud: Signa non vidimus; jam non est propheta . Unde satis apparet, Malachias meus quantus in meritis fuit, qui tam multus in signis exstitit, et in raritate tanta. Quo enim antiquorum genere miraculorum Malachias non claruit? Si bene advertimus pauca ipsa quae dicta sunt, non prophetia defuit illi, non revelatio, non ultio impiorum, non gratia sanitatum, non mutatio mentium, non denique mortuorum suscitatio. Per omnia benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
& orante hora sacrificii. ea qͥdem
scĩtate & puritate cordis qua so¬
litus erat: astanti diacono uisa ẽ
columba intrare ꝑfenestram. in
claritate magna. Ea sacerdos per¬
fundit᷑ totꝰ: ea subocurior basili¬
ca tota refulget. Columba uero
aliquãdiu circũuolitans. tandẽ
residet suꝑ crucem ante faciem
sacerdotis. Obstupuit diaconus:
& pauens tũ ꝓluminis. tũ ꝓuolu¬
cris nouitate. quod illa sit rara a¬
uis in terra. cecidit suꝑ faciem su¬
am: & uix palpitans sese erigere
ausus est. uel quando officii sui
necessitas postulauit. Post missã
scorsum conuentꝰ a malachia: sub
ꝑiculo inte iubet᷑ nullathenꝰ se¬
cretũ ꝓdere quod uidisset quo ad
uiueret ipse. Aliqͣndo cum in
ardinacha esset cũ quodam coe¬
p̃o suo: de nocte surgens. cepit me¬
morias scõꝵ que in cimit̾io sc̃i pa¬
tricii multe sunt. orando lustra¬
re. Et ecce unũ de altarib subito
ardere conspiciunt. Ambo enĩ ui¬

Expanded text:
et orante hora sacrificii, ea quidem et orante hora sacrificii, ea quidem sanctitate et puritate cordis, qua solitus erat, astanti diacono visa est columba intrare per fenestram in claritate magna. Ea sacerdos perfunditur totus, ea subobscurior basilica tota refulget. Columba vero aliquandiu circumvolitans, tandem residet super crucem ante faciem sacerdotis. Obstupuit 687 diaconus; et pavens tum pro luminis, tum pro volucris novitate, quod illa sit rara avis in terra, cecidit super faciem suam, et vix palpitans, sese erigere ausus est, vel quando officii sui necessitas postulavit. Post Missam seorsum conventus a Malachia, sub periculo vitae jubetur nullatenus secretum prodere quod vidisset, quoad viveret ipse. Aliquando cum in Ardmacha esset cum quodam coepiscopo suo, de nocte surgens, coepit memorias sanctorum, quae in coemeterio Sancti-Patricii multae sunt, orando lustrare: et ecce unum de altaribus subito ardere conspiciunt. Ambo enim vi
Abbreviated transcription (Latin):
& habere de cetero int̾ suos. Et
malachias agnoscens eum: non
est opꝰ inquit. ut quem iam ds
cõmendauit. homo cõmendet
Apprehensũ qr manu sua tradidit
suriensis monast̾ii: testimoniũ
ht̃ ab omib. qd sc̃e conuersetur
int̾ fr̃s. scdm ordinem cistercien¬
sem. Et cognouerunt discipuli.
&iam in hoc malachiam ꝓpħie
s& in eo quod subuncturi sumꝰ.
Un sacramenta osferret. &¬
appropiasset ei diaconꝰ facturꝰ
aliquid pro officio suo. intintꝰ
eum sacerdos ingemuit: quod sen¬
sisset penes illũ latere. quod ñ con¬
ueniret. Lacto sacrificio. secreto
ꝑcunctatꝰ de conscientia sua: con¬
fessus est & non negauit illusũ
sibi ꝑ somniũ nocte ip̃a. Cui in¬
tungens penitentiã: ñ debueras
inquit hodie minstrase. suere¬
cunde te subthraere sacris. & de¬
ferre tantis. tamq diuinis mi¬
steriis: ut hac humilitate pur¬
gatꝰ. digniꝰ exinde ininistrares.
tem alia uice sacrificante illo

Expanded text:
t habere de caetero inter suos. Et t habere de caetero inter suos. Et Malachias agnoscens eum: « Non est opus, » inquit, « ut quem jam Deus commendavit, homo commendet. » Apprehensumque manu sua tradidit Suriensis monasterii, testimonium habet ab omnibus, quod sancte conversetur inter fratres secundum ordinem Cisterciensem. Et cognoverunt discipuli, etiam in hoc Malachiam prophesed et in eo, quod subjuncturi sumus. 65. Cum Sacramenta offerret, et appropiasset ei diaconus, facturus aliquid pro officio suo, intuitus eum sacerdos, ingemuit, quod sensisset penes illum latere quod non conveniret. Peracto sacrificio, secreto percunctatus de conscientia sua, confessus est, et non negavit illusum sibi per somnium nocte ipsa. Cui injungens poenitentiam: « Non debueras, » inquit, « hodie ministrasse; sed verecunde te subtrahere sacris, et deferre tantis tamque divinis mysteriis, ut hac humilitate purgatus, dignius exinde ministrares. » Item alia vice sacrificante illo,
Abbreviated transcription (Latin):
ac si ꝙ sibi cũ moyse dictũ audie¬
rit. Uide ut omĩa facias scdm exẽ¬
plar: quod tͥ ostensum est in mon¬
te. Codem uisionis genere. id quoq
quod in saballino situm est. ante¬
ꝙͣ fieret p̃ostensum est illi: ñ mͦ
oratorium. s & monasteriũ totũ.
tem. & multitudine magna con¬
currente ad eum: casu uidit iu¬
uenem inter alios uidendi se cu¬
riosum. Ascenderat lapidem: &
stans suꝑ sũmos articulos. exten¬
to collo. oculis et animo intendeis
in eum: q̃udam illi de nouo ⁊a¬
cheum exhibebat. Nec latuit ma¬
lachiam. scõ qͥdem spũ reuelante.
uere illum uenisse in spũ & uir¬
tute rachei. Dissimulauit tunc
tamen: tacitꝰq ꝑtransiit. Ceterũ
in hospitio nocte ip̃a. narrauit
fr̃ib quomͦ illũ uidisset: & quid
p̃idisset de illo. Die aut̃ tercia.
en ille cum uiro qͦdam nobili
dño suo. Qui aꝑiens uotũ & de-¬
sid̾ium iiuenis rogabat ut a se
cõmendatum reciꝑe dignaret᷑:¬

Expanded text:
ac si et sibi cum Moyse dictum audieac si et sibi cum Moyse dictum audierit: Vide, ut omnia facias secundum exemplar quod tibi ostensum est in monte . Eodem visionis genere id quoque, quod in Saballino situm est, antequam fieret, praeostensum est illi, non modo oratorium, sed et monasterium totum. tem, et multitudine magna concurrente ad eum, casu vidit juvenem inter alios videndi se curiosum. Ascenderat lapidem, et stans super summos articulos, extento collo, oculis et animo intendens in eum, quemdam illi de novo Zacchaeum exhibebat. Nec latuit Malachiam, sancto quidem Spiritu revelante, vere illum venisse in spiritu et virtute Zacchaei . Dissimulavit tunc tamen, tacitusque pertransiit. Caeterum in hospitio nocte ipsa narravit fratribus quomodo illum vidisset, et quid praevidisset de illo. Die autem tertia, en ille cum viro quodam nobili, domino suo: qui aperiens votum et desiderium juvenis, rogabat, ut a se commendatum recipere dignaretur, e
Abbreviated transcription (Latin):
totũ munꝰ di: in dei opus iubet ee¬
pendi. Non suas ñ suoꝵ consid̾at
necessitates: s iactat cogitatum
suum in dño: ad quem utiq re-¬
currendum non dubitat. quo¬
ciens necessitas postularit. Hec
dubium di opus esse: quod deo
reuelante malachias p̃uidit
Contulerat pͥmum cũ fr̃ib de o¬
pere illo: & multi ꝓ mopia minꝰ
libent̾ assentiebant. Inde auxiꝰ
dubuis q quid ageret: cepit int̾
orandũ uehementer inqͥrere. qͥd¬
nam foret uoluntas dĩ. E die qͣ¬
dam de uiaregrediens cũ iã loco
appropiaret ꝓspȩxit eminꝰ. & ecce
oratorium apparint magnũ. la¬
pideum & pulchrũ ualde. Et in¬
tuens diligent̾ sitũ. formã. & cõpo¬
sitionem. cũ fiducia arripuit o¬
pꝰ. pͥus qͥdem indicata uisione se¬
norib fr̃ib. paucis tamen. Sane
totum qd attente notauit de loco.
& modo. & qͣlitate tanta diligentia
obseruauit: ut ꝑacto tempore fac¬
cum. uiso simillimũ appareret:

Expanded text:
totum munus Dei in Dei opus jubet extotum munus Dei in Dei opus jubet expendi. Non suas, non suorum considerat necessitates; sed jactat cogitatum suum in Domino, ad quem utique recurrendum non dubitat, quoties necessitas postularit. Nec dubium Dei opus esse, quod Deo revelante Malachias praevidit. Contulerat primum cum fratribus de opere illo: et multi prae inopia minus libenter assentiebant. Inde anxius dubiusque quid ageret, coepit inter orandum vehementer inquirere, quaenam foret voluntas Dei. Et die quadam de via regrediens, cum jam loco appropiaret, prospexit eminus: et ecce oratorium apparuit magnum lapideum, et pulchrum valde. Et intuens diligenter situm, formam et compositionem, cum fiducia arripit opus, prius quidem indicata visione senioribus fratribus, paucis tamen. Sane totum, quod attente notavit de loco, et modo, et qualitate, tanta diligentia observavit, ut peracto opere, factum viso similimum appareret,
Abbreviated transcription (Latin):
tate. & inutilitate eas denere ñ
ualuit: in pace ad locũ cuiꝰ exti¬
terant redierunt. Nec renuit
malachias post multã demum
uexationem: pacis obtentu. S
iam ad opꝰ edificii qđ malachias
aggressus est: sermo recurrat.
t̃ quidem ñ erat malachie.
ñ dico unde ꝑficeret. s unde fa¬
ceret quicꝗͣ: erat aut̃ cor eiꝰ fidu¬
ciam habens in dño. Dñs uero
ꝓuidit. ut & si non sꝑanti in pe¬
cume thesauris. pecunia non de¬
esset. Quis enim alius fecit ut
thesaurꝰ eo loci reponeret: reposi¬
tꝰ non reperuxt᷑ usq ad tempus
& opꝰ malachie: Inuenit dĩ fa¬
mulus in cti marsupio: quod
defuit suo. Merito quid̃. Quid
& marsupiũ unũ esset amboꝵ:
fideli deniq homini totꝰ mundꝰ
diuitiarum est. E quid ille.
nisi qddam marsupiũ dĩ: Deni¬
q ait Meuis est orbis terre. & ple¬
intudo euis. Iude est quod mala¬
chias reꝑtos argenteos multos:
non reposuit: s expofuit. Nam

Expanded text:
tate et inutilitate eas tenere non tate et inutilitate eas tenere non valuit, in pace ad locum, cujus exstiterant, redierunt. Nec renuit Malachias post multam demum vexationem, pacis obtentu. 63. Sed jam ad opus aedificii, quod Malachias, aggressus est, sermo recurrat. Et quidem non erat Malachiae, non dico unde perficeret, sed unde faceret quidquam. Erat autem cor ejus fiduciam habens in Domino. Dominus vero providit, ut, etsi non speranti in pecuniae thesauris, pecunia non deesset. Quis enim alius fecit, ut thesaurus eo loci reponeretur, repositus non reperiretur usque ad tempus et opus Malachiae? Invenit Dei famulus in Dei marsupio, quod defuit suo. Merito quidem. Quidet marsupium unum esset amborum? Fideli namque homini totus mundus divitiarum est. Et quid est ille, nisi quoddam marsupium Dei? Denique ait: Meus est orbis terrae, et plenitudo ejus . Inde est, quod Malachias repertos argenteos multos non reposuit, sed exposuit. Nam