comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo in pace suscepti sunt. Tc̃ &eĩa baptizatꝰ ẽ p̃nomi¬
natꝰ puer ad aloald filiuꝰ agilulfi regis in scõ ioħe in modi¬
cia . &. susceptꝰ defonte ẽ ascdo seruo xp̃i. de trim̃to cuiꝰ
sepe fecimꝰ mentionẽ. Tuit aut̃ festi paschalis dies eo
rat aut̃ discordia adhuc langobardis cũ romanis.
ꝓp̃t̃ captiuitatẽ filie regis Qua dero rex agilul fus
egressus mediolano m̃se uilio. obsedit auitatẽ cremo¬
nensẽ. cũ sclauis. quos ei cacanus rex auaroꝵ miserat

Expanded text:
ab eo in pace recepti sunt. Tunc etiam baptizatus est praenomiab eo in pace recepti sunt. Tunc etiam baptizatus est praenominatus puer Adaloald, filius Agilulfi regis, in Sancto Iohanne in Modicia, et susceptus de fonte est a Secundo servo Christi de Tridento, cuius saepe fecimus mentiadhuc discordia Langobardis cum Romanis propter captivitatem filiae regis. Qua de causa Agilulfus rex egressus Mediolano, mense Julio, obsedit civitatem Cremonensem cum Sclavis, quos ei Cacanus rex Avarorum in solat
Abbreviated transcription (Latin):
ac tõpestate legati agilulfi regressi. a cacano pacẽ ꝑpetua
factã cũ auarib ñtiart̃. legatꝰ qͦq cacani cũ legatis adue¬
nieni. ad gallias ꝑrexit. denuntians francoꝵ regib ut
sicut cũ auarib ita pacẽ habeant cũ langobardis¬
Int̃ hec langobardi cũ auarib & sclauis. histroꝵ ftnes ui¬
gressi unuisa ignib & rapinis uastart̃
gilulfo quoq regi nascit᷑ filiũ. de theodelinda regina in
modiciȩ palatio qͥ ad aload apellatur Sequenti tẽpr̃ lan¬
gobardi caftrũ montis silicis inuaserunt. Per idẽ tẽpꝰ
sepulto apud rauennã gallinicos rediit smaragdus qͥ
cũ filiis teodosio. & tiberio. & constantino afoca qui fuit
strator prisci patricii occidit᷑. Iuit autẽ utilis rei pullice
Nam sepe contra hostẽ dimicans. uictoriã obtinuit huni qͦq
oc anno gaidoalfus dux de tridentino & gisulfus de fo¬
ro uilu. eũ antea aregis agilulsi sotietate discordarent.

Expanded text:
no, pacem perpetuam factam cum Avaribus nuntiarunt. Legatus quoque cacani cum eis adveniens, ad Gallias perrexit, denuntians Francorum regibus, ut, sicut cum Avaribus, ita pacem habeant cum LangobardisInter haec Langobardi cum Avaribus et Sclavis Histrorum fines ingressi, universa ignibus et rapinis vastavere. 25. Agilulfo quoque regi tunc nascitur filius de Theudelinda regina in Modiciae palatio, qui Adaloald est appellatus. Sequenti tempore Langobardi castrum Montis Silicis invaserunt. Per idem tempus, repulso apud Ravennam Gallicino, rediit Smaracdus, qui cum filiis Theudosio et Tiberio et Constantino a Focate, qui fuit strator Prisci patricii, occiditur. Fuit autem utilis rei publicae; nam saepe contra hostes dimicans victoriam obtinuit. Hunni quoqnt. 27. Hoc anno Gaidoaldus dux de Tridento et Gisulfus de Foroiuli, cum antea a regis Agilulfi societate discordarent,
Abbreviated transcription (Latin):
sed die qua causã dixit adductus ẽ. nescite me. abone¬
fatio notario. & in domũ eiꝰ ductus ẽ. ibiq prandidit.
& honoratus ẽ ab ẽo. & nocte subito mortuus eͤ Ecce
quantt humilitatis uir iste fuit. qͥ cũ essꝙ sũmꝰ dĩ pon¬
tifex seruũ se hominũ nominauit. Ecce quante inno¬
centie qͥ nec in morte langobardoꝵ qͥ utiq ꝙ in creduli
erant. ꝙ om̃ia deuastabant sese noluerit admisceri.XXX
gitur sequenti etate. mãse uilio leuatus e ad aloaldus rex
suꝑ langobardos. apud mediolanũ in circo in p̃sentia
patris su agilulfi regis: astantib legatis theodeberti
regis francoꝵ. & desponsata ẽ eidẽ regio puero filia
regis theodeberti. & firmataẽ par ꝑpetua cũ francis. rri
Eodẽ tẽpore franci cũ saxonib pugnantes: magna strages
ab utrisq partib facta ẽ Apud tiycinũ quoq in basilicabe¬
ati petri apłi petrus cantor fulmine ictus ẽ. xXXII

Expanded text:
sed die qua causam dixit et addictus est, nesciente me, a Bonised die qua causam dixit et addictus est, nesciente me, a Bonifacio notario in domum eius ductus est ibique prandidit et honoratus est ab eo et nocte subito mortuus est". Ecce quantae humilitatis vir iste fuit, qui, cum esset summus pontifex, se servum nominavit! Ecce quantae innocentiae, qui nec in morte Langobardorum, qui utique et increduli erant et omnia devastabant, se noluerit ammisceri! 30. Igitur sequenti estate mense Iulio levatus est Adaloaldus rex  Langobardos apud Mediolanum in Circo, in praesentia patris sui Agilulfi regis, astantibus legatis Theudeberti regis Francorum, et disponsata est eidem regio puero filia regis Teudeperti, et firmata est pax perpetua cum Francis. 31. Eodem tempore Franci cum Saxonibus pugnantes, magna strages ab utrisque partibus facta est. Apud Ticinum quoque in basilica beati Petri apostoli Petrus cantor fulmine ictus est v. 32.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisit. eã ꝙ in matrimonio accipere respondit. Ila uͦ nichil
morata portas foro iulensis castri aperuit. & ad suã cuna¬
ꝙ qui aderant ꝑnitiẽ hostẽ introduxit. Ingressi łi auares
cũ regesuo forũ iulii. uniusa que inuenire poterant rapinis
diripiunt. ipsãq urbẽ flamis concremantes: uniusos quos
digressi fuerant pannonie infinib collocarent. Qui cum
patriã reuertentes. & ad cãpũ quẽ sacrũ nominant ꝑuenisent.
om̃s qui iã in maiori etate constituti erant. langobardos
gladio ꝑimere statuunt: mulieres uͦ & par uulos captiuita¬
tis sorte diuidunt: Taso uͦ & caco seu rodoalt filii gisulfi.
&̃ romilde. cũ hanc auaroꝵ malitiã cognouissent. statĩ ascensis
eqͥs fuga arripiunt. Ex qͥb unꝰ grimoalt puerulũ frẽm suum

Expanded text:
promisit eamque se in matrimonium accipere spopondit. Illa vero nihil promisit eamque se in matrimonium accipere spopondit. Illa vero nihil morata, portas Foroiulensis castri aperuit et ad suam cunctorumque qui aderant perniciem hostem introduxit. Ingressi vero Avares cum rege suo Forumiulii, universa quae invenire poterant rapinis diripiunt; ipsamque urbem flammis concremantes, universos quodigressi fuerant, Pannoniae in finibus conlocarent. Qui cum patriam revertentes ad campum quem Sacrum nominant pervenissent, omnes qui iam in maiori aetate constituti erant Langobardos gladio perimere statuunt, mulieres vero et parvulos captivitatis sorte dividunt. Taso vero et Cacco seu Raduald, filii Gisulfi et Romildae, cum hanc Avarorum malitiam cognovissent, statim ascensis equis fugam arripiunt. E qu
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor quarũ una aͥpa alia gaila uocabatur:
Puarũ uͦ nomina ñ retinemꝰ. Cominiorant se qg lan¬
gobardi. & in reliqͥs castris que his uicina erant. hoc ẽ
in cormones nomasosopo. artemu. reunia glemona
uel &iã in ibligine cuiꝰ positio om̃io in expugnabi¬
uꝰ ꝑ om̃s foro iulanoꝵ fines discurrentes om̃iaq in¬
cendiis &e rapinis deuastantes. forouilanũ oppidũ¬
oppidũ obsidione claudunt & totis uirib ex pugna¬
re moliuntur. H lorũ rex ise cacanus dũ ciroa
muros armatus cũ magno equitatu ꝑambular&. ut
qua ex parte facilius urbẽ expugnare posset. inquiror&.
hc̃ romilda de muris prospiciens: cũ eũ cerneto uiuenili
etate florentẽ : meretrix nefaria concupiuit. ei ꝙ mox
ꝑ nuntiũ mandauit: ut si eã in matrimoniũ ducerꝙ. ipsa
cidẽ ciuitatẽ cũ om̃ib qui aderant trader&e. Qd̾ iex barbarꝰ
audiens. eidẽ dolo malignitatis qd̵ mandauerat se facturũ

Expanded text:
quatuor, quarum una Appa, alia Gaila vocabatur, quatuor, quarum una Appa, alia Gaila vocabatur, duarum vero nomina non tenemus. Communierant se quoque Langobardi et in reliquis castris, quae iis vicina erant, hoc est, in Cormones, Nomaso, Osopo, Artenia, Reunia, Glemona, vel etiam in Ibligine, cujus positio omnino expugnabivero per omnes Forojulianorum fines discurrentes, omnia incendiis et rapinis vastantes, Forojulianum oppidum obsidione claudunt, et totis viribus expugnare moliuntur. Horum rex, id est, Cacanus, dum circa muros armatus cum magno equitatu perambularet, ut qua ex parte urbem facilius expugnare posset inquireret, hunc Romilda de muris prospiciens, cum eum cerneret juvenili aetate florentem, meretrix nefaria concupivit, eique mox per nuntium mandavit, ut, si eam in matrimonium sumeret, ipsa eidem civitatem cum omnibus qui aderant traderet. Quod rex barbarus audiens, eidem malignitatis dolo quod mandaverat se facturum
Abbreviated transcription (Latin):
sima Belia getentes. multas romanoꝵ ꝓuntias & ipsam
ihero solipia aufert̃ & destruentes eccł̃as sc̃a quoq ꝓfanantes
int̃ or̾nam̃ta iocoꝵ sc̃oꝵ ueł cõmuniũ &ia uexillũ dñice
crucis ab duc̃t. Contra hc̃ focã eracdianꝰ qui africa rege
irca hec tẽpora rex auarorũ quẽ XXX UII¬
sua lingua cacanũ appellauit. cũ in iumerabili mul¬
tii dine peeieus fines uenetiarũ ingresus ẽ Huic gisus¬
dacit ocurret. Ded quauis forti animositate contra iñsai
multitudinẽ bellũ cũ puicis gerero undiq tano cutum¬
septus cũ omib poene suis extinctus ẽ. Uxor ĩ euidẽ gi¬
sulfi. nomine romilda cũ iangobardis qͥ euaserant : siue
eoꝵ urorib filusq qͥ in bello ñ perierant intri murot¬
Forouulani. foroiulani castri muniunt septa Huic erant
fili taso ꝙ caco ia adulescentes. Rodo alt uͦ & grimoalt
ad huc in puerili etate constituti. Habebat uͦ filias

Expanded text:
sima bella gerentes, multas Romanorum provincias et ipsam sima bella gerentes, multas Romanorum provincias et ipsam Hierusolimam auferunt. Et destruentes ecclesias, sancta quoque profanantes, inter ornamenta locorum sanctorum vel communium etiam vexillum dominicae crucis abducunt. Contra hunc Focatem Eraclianus, qui Africam regebCirca haec tempora rex Avarum, quem sua lingua cacanum appellant, cum innumerabili multitudine veniens, Venetiarum fines ingressus est. Huic Gisuldacter occurrit. Sed quamvis forti animositate contra immensam multitudinem bellum cum paucis gereret, undique tamen circumseptus cum omnibus suis pene exstinctus est. Uxor vero ejusdem Gisulfi, nomine Romilda, cum Langobardis qui evaserant, sive eorum uxoribus, et filiis, qui in bello perierant, intra murorum Forojuliani castri munivit septa. Huic erant filii Taso, et Caco, jam adolescentes, Radoaldus vero et Grimoaldus adhuc in puerili aetate erant constituti. Habebat vero et filias
Abbreviated transcription (Latin):
cro hic positꝰ ẽ magnus. Caput ab achilla ptholomei satelr¬
te egiptio uellamine ĩuolutũ cũ anulo. Cesari p̃sentatũ ẽ: Qui
non continẽs lacrimas illud plurimis ⁊ p̃ciosissimis odoribus
cremandum curauit. Amen.¬

Expanded text:
cro: Hic positus est Magnus. Caput ab Achilla, Ptolomaei satellcro: Hic positus est Magnus. Caput ab Achilla, Ptolomaei satellite, Aegyptio velamine involutum cum anulo Caesari praesentatum est; qui non continens lacrimas illud plurimis et pretiosissimis odoribus cremandum curavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Italia abrogauit. ¶Pretor ĩ hyspania ꝓcõsulib missus serto¬
riu uicit.¶ OSox piratas intra qͥdragesimũ diẽ subegit.
Tygrane ad deditioẽ Mitidatem ad uenenũ cõpulit dinde
mira felicitatereꝵo ĩ septẽtrione albanos. Colcos eniochos/ Cas-¬
pios hyberos. Nũc ĩ oriente parthos. Arabas atq Iudeos cũ
magno sui terrore penetrauit. ¶Primus ĩ hircos tũ Caspiu
rubrũ ⁊ arabicũ mare usq ꝑueĩt. ¶ OWoxq diuiso orbis
imꝑio cũ Crassus Syria. Cesar Gallia.pompeius urbe
obtineret post cede crassi. Cesarem dimittere exercitũ iussit.
ciuiꝰ ĩfesto aduẽtu urbe pulsus ĩ pharsalia uictus ad ptolome¬
timio ꝑtolomei p̃fct̃o mucrone cõfossũ ẽ iãq defũeti capd̃ gla¬
dio p̃cisu qd̾ usq ad ea tpr̃a fuerat ignoratũ.¶ Erũcus Millo
iactatꝰ a S̾iuo Codro rogo ĩ ustus humatꝰq ẽ insc̾bente sepul¬

Expanded text:
Italia fugavit. Praetor in Hispaniam pro consulibus missus SertoItalia fugavit. Praetor in Hispaniam pro consulibus missus Sertorium vicit. Mox piratas intra quadragesimum diem subegit. Tigranem ad deditionem, Mithridatem ad venenum compulit. Deinde mira felicitate nunc in septemtrionem Albanos, Colchos, Heniochos, Caspios, Iberos, nunc in orientem Parthos, Arabas atque Iudaeos cum magno sui terrore penetravit. Primus in Hyrcanum, Rubrum et Arabicum mare usque pervenit. Moxque diviso orbis imperio, cum Crassus Syriam, Caesar Galliam, Pompeius urbem obtineret, post caedem Crassi Caesarem dimittere exercitum iussit. Cuius infesto adventu urbe pulsus, in Pharsalia victus ad Ptolomaetimio, Ptolomaei praefecto, mucrone confossum est. Iamque defuncti caput gladio praecisum, quod usque ad ea tempora fuerat ignoratum. Truncus Nilo iactatus a Servio Codro rogo inustus humatusque est inscribente sepul
Abbreviated transcription (Latin):
sem eiꝰ ꝓdicione archelai intercepit. Ip̃ ap̃ dardanũ oppidũ fudit
et oppressit ⁊ potuit cape. nisi ad uersu Mariu festinans quale¬
cũq pacẽ cõponere maluisset. ¶ De inde eu argis resisiẽtẽ¬
lucullus fudit. ¶Oitridates post a põpeio nocturno uictus
in regnũ ꝯfugit. ubi ꝑ seditionẽ popułarũ a pharnate filio ĩ
turre obsessus uenenũ fũpsit. Cu id tardius biberet qr adu̾-¬
su uenena młtis ante medicaminib corpus firmauerat in¬
missu ꝑcussorem gallum sittocũ autoritate ułtus territũ reuo-¬
cauit. et in cede suã manũ trepidantis adiuuit.
Neus põpeius magnus ciuili bello. sille ꝑtes secutꝰ ita egit
ut ab eo maxͣ diligeret᷑ / sicilia sine bello ꝓscriꝑtis recepit.
Numidiam Iarbe ereptã maximisse restituit. ¶ Digĩti sex añoꝵ
natus t̾ũphauit. ¶ Bepidũ acta sille rescindere uolentẽ priuatꝰ

Expanded text:
sem eius proditione Archelai intercepit, ipsum apud Dardanum oppidum fudit sem eius proditione Archelai intercepit, ipsum apud Dardanum oppidum fudit et oppressit, et potuit capere, nisi adversum Marium festinans qualemcumque pacem componere maluisset. Deinde eum acrLucullus fudit. Mithridates post a Pompeio nocturno proelio victus in regnum confugit, ubi per seditionem popularium a Pharnace filio in turre obsessus venenum sumpsit. Quod cum tardius combiberet, quia adversum venena multis antea medicaminibus corpus firmarat, immissum percussorem Gallum Bithocum auctoritate vultus territum revocavit et in caedem suam manum trepidantis adiuvit. Cn. Pompeius Magnus, civili bello Syllae partes secutus ita egit, ut ab eo maxime diligeretur. Siciliam sine bello a proscriptis recepit. Numidiam Hiarbae ereptam Massinissae restituit. Viginti sex annos natus triumphavit. Lepidum acta Syllae rescindere volentem privatus
Abbreviated transcription (Latin):
Orchomena. et ceronia p̃lio fudit. Archelaum p̃fectũ eius
athenis uicit. portũ pirheu. recepͦ. ¶ Medos ⁊ dardanos ĩ
itinere suꝑauit. mox cũ rogatione sulpicia imꝑiu eiꝰ tr̃as¬
fereret᷑ ad Mariu in Italia regressus corruptis adu̾sarioꝵ exͤci¬
tib Carbonẽ Italia expulit. ¶ Marium apd̾ sacriportũ Thelesinũ
apd̃ porta collinã uicit.¶ OSario p̃neste int̾fecto felicẽ se edicto
potãte minuit. ¶ Re pu ͣ ordinata dictaturã deposuit. Onde¬
sepe receptꝰ putheolos cõcessit.et morbo ꝗ tiriasis uocat᷑ ĩ tiit.
tridates rex ponti oriundus a septẽ ꝑsis magna ui aĩ ⁊ cor¬
poris ut sex iuges equos regeret ꝗnquagĩta gentiũ ore loq̃¬
retur bello sociali dissidentib romanis. Nicomedem Bithinia
ariobarçanem capadocia expulit. ¶ Litteras ꝑ totã asia misit.

Expanded text:
Orchomenum et Chaeroniam proelio fudit, Archelaum praefectum eius Orchomenum et Chaeroniam proelio fudit, Archelaum praefectum eius Athenis vicit, portum Piraeum recepit, Maedos et Dardanos in itinere superavit. Mox cum rogatione Sulpicia imperium eius transferretur ad Marium, in Italiam regressus corruptis adversariorum exercitibus Carbonem Italia expulit, Marium apud Sacriportum, Telesinum apud portam Collinam vicit. Mario Praeneste interfecto Felicem se edicto potestatem minuit. Republica ordinata dictaturam deposuit; undesperni coeptus Puteolos concessit et morbo, qui phthiriasis vocatur, interiit. Mithridates rex Ponti oriundus a septem Persis, magna vi animi et corporis, ut sexiuges equos regeret, quinquaginta gentium ore loqueretur. Bello sociali dissidentibus Romanis Nicomedem Bithynia, Ariobarzanen Cappadocia expulit. Litteras per totam Asiam misit,
Abbreviated transcription (Latin):
obsidione soluit. Mitridatis copias ferro ⁊ fame afflixit.
euq regno .i. ponto expulit quẽ rursu cũ tigrane rege
sarmenie subuenientẽ magna felicitate suꝑauit. ¶ Nimi-¬
us ĩ habitu max signoꝵ ⁊ tabulaꝵ amore flagrauit.¬
¶ Post cũ alienata mẽte desiꝑe cepit. tutella eiꝰ.M. Luculo
fratri ꝑmissa ẽ.
Ornelius silla in fortuna felix dictꝰ cũ ꝑuulus a nutͥce
fereret᷑ mulier obuia salue inꝗt puer tibi et rei pit
tue felix. et statiz quesita que hec dixiss nõ potuit ĩueniri
hic questor Mariĩ. Iugurtha a Boccho in deditiõe accepit bel̃¬
lo cimbrico ⁊ theutonico legatꝰ bonã oꝑam nauauit. ¶ Pretor
inter ciues ius dixit.pretor cilicia ꝓrouĩcia hũit. ¶ Bello
sociali hirpinos sanitasq suꝑauit. ¶ Ne monimẽta Bocchi
tollerẽt᷑ Mario restitit. Consul asiam sortitꝰ Mitridate apd̾

Expanded text:
obsidione solvit. Mithridatis copias ferro et fame afflixit obsidione solvit. Mithridatis copias ferro et fame afflixit eumque regno suo id est Ponto expulit. Quem rursum cum Tigrane rege Armeniae subveniente magna felicitate superavit. Nimius in habitu, maxime signorum et tabularum amore flagravit. Post cum alienata mefratri permissa est. Cornelius Sylla, a fortuna Felix dictus, cum parvulus a nutrice ferretur, mulier obvia: Salve, inquit, puer tibi et reipublicae tuae felix; et statim quaesita, quae haec dixisset, non potuit inveniri. Hic quaestor Marii Iugurtham a Boccho in deditionem accepit. Bello Cimbrico et Teutonico legatus bonam operam navavit. Praetor inter cives ius dixit. Praetor Ciliciam provinciam habuit. Bello sociali Samnites Hirpinosque superavit. Ne monumenta Bocchi tollerentur, Mario restitit. Consul Asiam sortitus Mithridatem apud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ in leges suas nõ iurass huic legi mlłti nobłes abrogãtes cũ
tonuisset clamauit.Ia inꝗt nisi ꝗescitis grandinabit. ¶Me¬
tellus numidicꝰ exulare ꝙͣ urare maluit. ¶ Saturninus
tcio tͥbinꝰ pleb̾. refectꝰ ut satellitẽ suũ glautia p̃torẽ faceret
Mumium cõpetitorẽ eiꝰ in cãpomarcio necandu curauit. ¶ Ma-¬
ꝑsecut᷑ obsedit maximoq questu incisis fistulis in deditione
accepͭ. nec deditis fides ẜuata ẽ. Glaucie fracta ceruix. apuleiꝰ
senator ꝑ ꝯuiuia ĩ ludibriũ circũtulit.
Ucuis licinius luculus nobłis diẜtꝰ ⁊ diues munꝰ q̃storiu
amplissimũ d̾dit mox ꝑ murenã in asia Classem Mitrida-¬
tis ⁊ ꝑ ptolomeu rege alexandrie cõsuli sille cõciliauit.
¶Pretor africa iustissime rexit.adu̾su Mitridatem missus
collegam suũ Coctam calcedone obsessu liberauit. ¶Ciçion

Expanded text:
qui in leges suas non iurasset. Huic legi multi nobiles obrogantes, cum qui in leges suas non iurasset. Huic legi multi nobiles obrogantes, cum tonuisset, clamarunt: Iam, inquit, nisi quiescetis, grandinabit. Metellus Numidicus exulare quam iurare maluit. Saturninus tertio tribunus plebis refectus, ut satellitem suum Glauciam praetorem faceret, Mummium competitorem eius in campo Martio necandum curavit. MaCapitolium persecutus obsedit maximoque aestu incisis fistulis in deditionem accepit. Nec deditis fides servata: Glauciae fracta cervix, Apuleiussenator per convivia in ludibrium circumtulit. Lucius Licinius Lucullus nobilis, disertus et dives, munus quaestorium amplissimum dedit. Mox per Murenam in Asia classem Mithridatis et Ptolomaeum regem Alexandriae consuli Syllae conciliavit. Praetor Africam iustissime rexit. Adversus Mithridatem missus collegam suum Cottam Chalcedone obsessum liberavit. Cyzicum
Abbreviated transcription (Latin):
Uciꝰ apuleiꝰ sat̾ninus tribunꝰ pleb̾ seditiosus ut grã ma¬
rianoꝵ militũ pararet. legẽ tulit ut ueteranis cẽtena agri
uigera in affrica diuiderẽt᷑. intercedentẽ hebiu collega facta ꝑ
populũ lapidatione sũmouit.¶Glautie pretori ꝙ is eo die
quo ip̃e cõtionẽ hẽbat ius dicendo ꝑte popuuili ad uocasset sella
concidit ut magis popularis uideret᷑. ¶Quẽda libertini ordinis
subornauit.ꝗ se diberii gracti filiũ finegerat. ad hoc testimoniu
sempronia soror Graccoꝵ producta nec p̃cib nec minis adduci
potuit ut dedecus familie agnosceret.¶ Saturninꝰ aulo Mumio
cõpetitore interfecto tribunꝰ pleb̾ refectꝰ sicilia achaia macedo¬
nia nouis coloris dstinauit ⁊ auꝵ. dolo an scelere cepionis par¬
tu ad emptioẽ agroꝵ cõuertit. ¶Aqua ⁊ igni interdixit ei

Expanded text:
Lucius Apuleius Saturninus, tribunus plebis seditiosus, ut gratiam MaLucius Apuleius Saturninus, tribunus plebis seditiosus, ut gratiam Marianorum militum pararet, legem tulit, ut veteranis centena agri iugera in Africa dividerentur; intercedentem Baebium collegam facta per populum lapidatione submovit. Glauciae praetori, quod is eo die, quo ipse contionem habebat, ius dicendo partem populi avocasset, sellam concidit, ut magis popularis videretur. Quendam libertini ordinis subornavit, qui se Tiberii Gracchi filium fingeret. Ad hoc testimonium Sempronia soror Gracchorum producta nec precibus nec minis adduci potuit, ut dedecus familiae agnosceret. Saturninus Aulo Nunnio competitore interfecto tribunus plebis refectus Siciliam, Achaiam, Macedoniam novis colonis destinavit; et aurum dolo an scelere Caepionis partum ad emptionem agrorum convertit. Aqua et igni interdixit ei,
Abbreviated transcription (Latin):
gloria peꝑit. Q primo in hyspania corniculu meruit.Sub hore¬
ste in sardinia stipendia fecit edilis iuri reddendo magis ꝙͣ mune¬
uictus. Consul legem de sũptib ⁊ ũbertinoꝵ suffragiis tulit.
concidit. ne ꝗs ad eum in ius iret edixit. ¶ Consul ligures
et gantiscos domuit atq de his triũphauit. Censor emilia¬
uia strauit. ¶pontem miluũ fecit. tatũq autoritare potuit.
ut opimiu contra graccum. Uarum contra glaciam et Sa¬
turninum priuato consilio armaret. ¶ Nde filiũ suũ qr pre-¬
sidiu deseruerat: in cõspectũ suũ uetuit accedere. Ille ob hoc
dedecꝰ mortẽ sibi cõsciuit. ¶ Scaurus seneꝵ cũ a uario tribu¬¬
no plebis argueret᷑. qiͣ socios et latiu ad arma coegisset apud
populũ aib. Uarius ueronẽsis Emiliu scauꝵ ait socios ad arma
coegisse. Scnurus necat utri potiꝰ credendũ putatis:

Expanded text:
gloriam peperit. Primo in Hispania corniculum meruit; sub Oregloriam peperit. Primo in Hispania corniculum meruit; sub Oreste in Sardinia stipendia fecit. Aedilis iuri reddendo magis quam muneunia victus. Consul legem de sumptibus et libertinorum suffragiis tulit. concidit; ne quis ad eum in ius iret, edixit. Consul Liguras Tauriscos domuit atque de his triumphavit. Censor viam Aemiliam stravit, pontem Mulvium fecit. Tantumque auctoritate potuit, ut Opimium contra Gracchum, Marium contra Glauciam et Saturninum privato consilio armaret. Idem filium suum, quia praesidium deseruerat, in conspectum suum vetuit accedere; ille ob hoc dedecus mortem sibi conscivit. Scaurus senex cum a Vario tribuno plebis argueretur, quasi socios et Latium ad arma coegisset, apud populum ait: Varius Sucronensis Aemilium Scaurum ait socios ad arma coegisse, Scaurus negat: utri potius credendum putatis?
Abbreviated transcription (Latin):
dius porte patuert̃ incendi iussit. ubi minerue tẽplũ ĩuiolatũ
stetit. Qd̾ diuinia maiestate ẜuatũ nemo dubitauit.Ibide fim-¬
bria milicie pͥncipe securi ꝑcussit.¶Mox a silla ꝑgami op̃pssꝰ
corrupto exercitu. distus semet occidit.
riathus genere lusithanus: ob panꝑtatẽ pͥmo mertenarius
de inde alatritate uector audatia latro ad postremũ dux bellũ
aduersus romanos sũpsit. eoꝵq imꝑatorẽ Claudiũ munimanu
deinde . Gn. nigidiu opp̃sit pace a populo maluit interet ꝙͣ uictus
cũ uncere aliter nõ poss. duos satellites pecunia corrupit. Uiria¬
thum uino depositũ ꝑemerũt. que uictoria qr empta erat a sena¬
tu nõ ꝓbata.
Arcus emilius scaurus nobłis pauꝑ. na pater eiꝰ ꝙͣuis patricius
ob pauꝑtatẽ carbonarin negociu exercuit. Ite pͥmo dubitauͭ
honores petere. an argentariam facere. s eloquẽtie cõsultus ex ea

Expanded text:
dius portae patuerant, incendi iussit; ubi Minervae templum inviolatum dius portae patuerant, incendi iussit; ubi Minervae templum inviolatum stetit, quod divina maiestate servatum nemo dubitavit. Ibidem Fimbria militiae principes securi percussit; mox a Sylla Pergami obsessus corrupto exercitu desertus semet occidit. Viriathus genere Lusitanus, ob paupertatem primo mercennarius, deinde alacritate venator, audacia latro, ad postremum dux, bellum adversum Romanos sumpsit eorumque imperatorem Claudium Vnimanum, dein C. Nigidium oppressit. Pacem a Popilio maluit integer petere quacum vincere aliter non posset, duos satellites pecunia corrupit, qui Viriathum vino depositum peremerunt. Quae victoria, quia empta erat, a senatu non probata. arcus Aemilius Scaurus nobilis, pauper: nam pater eius quamvis patricius ob paupertatem carbonarium negotium exercuit. Ipse primo dubitavit, honores peteret an argentariam faceret; sed eloquentiae consultus ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
preneste cõfugit ubi ꝑ lucretiuzufella obsessus tẽtata ꝑ¬
cuniculu fuga cũ oĩa septa intelligeret iugulandũ se
pontio telesino p̃buit.
Ucius cornelius cĩna flagitiosissimꝰ. rẽ publicã sũma
crudelitate uastauits pͥmo ꝯsulatu legẽ de exulibus
Reuocandis ferẽs ab Otauio collega ꝓhibitꝰ ⁊ honore pͥua¬
tus urbe profugit uocatisq ad pilleu ẜuis adusariõs
uicit. octauiu interfecit. Ianiculu occupauit. Iteꝵ et
tcio ꝯsule se ip̃e fecit. Quarto cõsulatu cũ bellũ contra
sillam pararet. Anchoue ob nimia crudelitatẽ ab exer-¬
citu lapidib occisus ẽ.
lauius fimbria seuissimꝰ ꝗppe Cinne satelles. Ualerio flacco
cõsuli legatꝰ. in asia profectus ꝑ simłtaeẽ dimissus corrupto
exertitu ducẽ interficiendũ curauit. Ipẽ correptis imꝑii insigͥb
prouincĩa ingressꝰ mitridatem ꝑgamo expulit.¶ Illiũ ubi tar-¬

Expanded text:
Praeneste confugit, ubi per Lucretium Afellam obsessus temptata Praeneste confugit, ubi per Lucretium Afellam obsessus temptata cuniculum fuga, cum omnia saepta intelligeret, iugulandum se Pontio Telesino praebuit. Lucius Cornelius Cinna flagitiosissimus rempublicam summa crudelitate vastavit. Primo consulatu legem de exulibus revocandis ferens ab Octavio collega prohibitus et honore privatus urbe profugit vocatisque ad pilleum servis adversarios vicit, Octavium interfecit, Ianiculum occupavit. Iterum et tertio consulem se ipse fecit. Quarto consulatu cum bellum contra Syllam pararet, Anconae ob nimiam crudelitatem ab exercitu lapidibus occisus est. Flavius Fimbria saevissimus, quippe Cinnae satelles, Valerio Flacco consuli legatus in Asiam profectus, per simultatem dimissus corrupto exercitu ducem interficiendum curavit. Ipse correptis imperii insignibus provinciam ingressus Mithridatem Pergamo expulit. Ilium, ubi tar
Abbreviated transcription (Latin):
tribunũ plebꝰ et clautiam p̃torẽ seditiosos ex senatꝰ ꝯsulto
int̾emit. et cũ sulpitia rogatioe ꝓuincĩa sille eriꝑet armis
ab oo uictꝰ minturnis ĩ palude latuit.inuẽtus ⁊ ĩ cartͣe
cõiectus ĩmissu ꝑcussorẽ gallum uultus autoritate de terru¬
id acceptaq nauicula in africam traiecit. ibi diu exulauit.
mox cinana dãnatiõe reuocatꝰ ruptis ergastulis exercitũ fecit.
cesisq inimicis iniuriã ultꝰ septiõ ꝯsulatu ut ꝗda ferũt
uolũtaria morte d̾cessit.
Aius marius filius uigĩti septẽ anoꝵ cõsulatũ in uasit
quẽ honorẽ tã ĩmaturũ mater fleuit. ¶ Hic patri seui-¬
cia similis curia armatꝰ obsedͭ inimicos trucidauit: quoꝵ
corpora ĩ tiberi p̃cipitauit. ¶ In apparatu belli qd̾ cõtra
Syllam parabat᷑ apud sacriportũ uigilliis ⁊ labore defessus
sub diuo reꝗeuit.⁊ absens uictus fuge nõ pugne interfuit.

Expanded text:
tribunum plebis et Glauciam praetorem seditiosos ex senatusconsulto tribunum plebis et Glauciam praetorem seditiosos ex senatusconsulto interemit. Et cum Sulpicia rogatione provinciam Syllae eriperet, armis ab eo victus Minturnis in palude delituit. Inventus et in carcerem coniectus immissum percussorem Gallum vultus auctoritate deterruit acceptaque navicula in Africam traiecit, ubi diu exulavit. Mox Cinnana dominatione revocatus ruptis ergastulis exercitum fecit caesisque inimicis iniuriam ultus septimo consulatu, ut quidam ferunt, voluntaria morte decessit. Gaius Marius filius viginti septem annorum consulatum invasit, quem honorem tam immaturum mater flevit. Hic patri saevitia similis curiam armatus obsedit, inimicos trucidavit, quorum corpora in Tiberim praecipitavit. In apparatu belli, quod contra Syllam parabatur, apud Sacriportum vigiliis et labore defessus sub divo requievit et absens victus fugae, non pugnae interfuit.
Abbreviated transcription (Latin):
senatꝰ ꝑmissis iudicib exultabat. s societatẽ cũ eꝗtib. egre
ferebat. Und̾ liuius anxiꝰ ut latinoꝵ postulata differet ꝗ
ꝓmissa ciuitatẽ flagitabãt repẽte ĩ pu cõcid̾. siue morbo
comiciali. seu haust sanguine caprino semiaĩs domũ relatus.
Uota ꝓ illo ꝑ I̾talia pu  suscepta sũt. Et cũ latini cõsule in
albano mõte in t̾fecturi eẽnt phylippũ admonuit ut caueret
Unde in senatu cictãtus cũ domũ se reciꝑet ĩmisso intꝭ turba
ꝑcussore corruit. In uidia cedis apd̾ phylippu et Cepionem
tuit.
Aius marius septies cõsul arpinas humili loco natus pͥ¬
mi s honorib ꝑ ordinẽ fũctus. legatus metello ĩ numidia
criminãdo cõsulatu adeptꝰ Iugurtam captũ ante currum
egrit. In ꝓximũ añũ ꝯsul ultro factꝰ Cimbros in gallia apud
aquas sextias /cheutonas in Italia ĩ campo sauidiouicit. deq
hĩs tͥũphauit usq sextũ cõsulatũ ꝑ ordinẽ fũctus. apuleiu

Expanded text:
missis iudiciis exultabat, sed societatem cum equitibus aegre ferebat. Vnde Livius anxius, ut Latinorum postulata differret, qui promissam civitatem flagitabant, repente in publico concidit sive morbo comitiali seu hausto caprino sanguine, semianimis domum relatus. Vota pro illo per Italiam publice suscepta sunt. Et cum Latini consulem in Albano monte interfecturi essent, Philippum admonuit, ut caveret: unde in senatu accusatus, cum domum se reciperet, immisso inter turbam percussore corruit. Invidia caedis apud Philippum et Caepionem fuit. Gaius Marius septies consul, Arpinas, humili loco natus, primis honoribus per ordinem functus, legatus Metello in Numidia criminando eum consulatum adeptus Iugurtham captum ante currum egit. In proximum annum consul ultro factus Cimbros in Gallia apud Aquas Sextias, Teutonas in Italia in campo Raudio vicit deque his triumphavit. Vsque sextum consulatum per ordinem factus Apuleium
Abbreviated transcription (Latin):
ouans urbez ĩtroiit. ¶Conatheos ꝗ bello macedonico ĩter¬
fuerãt post antiochu d̾fecerãt p̃liis freq̃tib uictos ⁊ ĩ ambrachi¬
u oppidu coactos ĩ deditioẽ accepͭ. tñ insignis tabulisq pictis
spoliauit de ꝗb tͥũphauit quã uictoriã ꝑ se magͥficã .M. enius
amitꝰ eiꝰ in signi laude celebrauit.¬
Cipio asiaticꝰ frat̾ affricani infirmo corpore tñ ĩ africa
uirtutis noĩe a fratre landatꝰ cõsul anthiocum rege
Sirie legato fratre apud sipulũ mõtẽ cũ arcus hostiũ pluuia
heb̾etati fuisset̃ uicit. ⁊ regni relicti ꝑte pͥuauit. hĩc asiaticͤ
dct̃s. post reus pecunie ĩterceꝑte ne ĩ carterẽ duceret᷑. Grac¬

Expanded text:
ovans urbem introiit. Consovans urbem introiit. Conschum defecerant, proeliis frequentibus victos et in Ambraciam oppidum coactos in deditionem accepit, tamen signis tabulisque pictis spoliavit; de quibus triumphavit. Quam victoriam per se magnificam Ennius amicus eius insigni laude celebravit.cipio Asiaticus, frater Africani, infirmo corpore, tamen in Africa virtutis nomine a fratre laudatus, consul Antiochum regem Syriae legato fratre apud Sipylum montem, cum arcus hostium pluvia hebetati fuissent, vicit et regni parte privavit: hinc Asiaticus dictus. Post reus pecuniae interceptae, ne in carcerem duceretur, Grac
Abbreviated transcription (Latin):
Itero cũ claudio nerone inimico suo ꝯsul ne res pu discordia
male administraret᷑ amiciciã cũ eo uĩcxit et d̾ Hasdrubale tũpha¬
uit. Censor cũ eode collega cẽs trih excepta Metia erarias fecit.
scipẽdio pͥuauit eo crimine ꝙ aui p̾us se iniuste ꝯdẽnassentiat
postea tãtos honores nõ recte ꝯtulissent.¬
uintꝰ flaminiꝰ flaminii ꝗ apd̃ trãsimenũ ꝑiit filiꝰ cẽsul macedo-¬
nia sortitus dutib charope pͥncipis pastorib ꝓuinciã ĩgressꝰ
regẽ phylipum p̃lio fudit.castris exuit. filiũ eiꝰ d̾metriũ obside
accepit quẽ pecunia mulctatũ ĩ regnũ restituit. ¶ Anabide qͦ
lacedemonio. filiũ obside accepit ¶ dudos Iunoni samie ꝑ p̃co-¬
nem ꝓnũtiauit. legatꝰ etiã ad prusiam ut hanibalem repeteret
missus.
Uintꝰ fuluius nobłior cõsul etholos orethanosq suꝑauit. ũde

Expanded text:
Iterum cum Claudio Nerone inimico suo consul, ne respublica discordia Iterum cum Claudio Nerone inimico suo consul, ne respublica discordia male administraretur, amicitiam cum eo iunxit et de Hasdrubale triumphavit. Censor cum eodem collega omnes tribus excepta Metia aerarias fecit, stipendio privavit eo crimine, quod aut prius se iniuste condemnassent aut postea tantos honores non recte tribuissent.us Flaminius, Flaminii, qui apud Trasumenum periit, filius, consul Macedoniam sortitus, ducibus Charopae principis pastoribus provinciam ingressus regem Philippum proelio fudit, castris exuit. Filium eius Demetrium obsidem accepit, quem pecunia mulctatum in regnum restituit. A Nabide quoque Lacedaemonio filium obsidem accepit. Ludos Iunonis Samiae per praeconem pronuntiavit. Legatus etiam ad Prusiam, ut Hannibalem repeteret, missus. Quintus Fulvius Nobilior consul Vettonas Oretanosque superavit, unde
Abbreviated transcription (Latin):
hispania expulit.Amiciciã cũ siphace mauroꝵ rege ꝯiũexit.
Massimissa ĩ societate recepit. Uietor domũ regressus. cosul
ante anos factꝰ cõcedẽte collega ĩ affricã classe traiecit.
¶Hasdrubalis ⁊ siphacis castra una nocte ꝑrup̾. reuocatũ ex
Italia hanibale suꝑauit. Uictis carthaginẽsib leges ĩposuit.
¶Uello anthiochi legatꝰ fratri fuit.Captũ filiũ gratis recepit.
¶A petillio atheio tribuno pleb̾ repetũ.daꝵ acc̃atꝰ librũ rationũ
ĩ cõspectu ppłi scidit. hac die inꝗt Carthaginẽ uici quã re bo¬
nu factũ in cCapitoliũ eamꝰ. et diis supplicemꝰ. Inde ĩ uolũta-¬
riu exiliũ cõcessit ubi reliqũa egit etatẽ. Moriẽs ab uxore
petiit ne corpus suũ roma referet᷑.
Iiius salinator. pͥmo cõsul. de Illiriis t̾ũphauit de inde
et ĩuidia peculatꝰ reus ab oĩb tribub excepta metia ꝯdẽnatꝰ.

Expanded text:
Hispania expulit. Amicitiam cum Syphace, Maurorum rege, coniunxit. Hispania expulit. Amicitiam cum Syphace, Maurorum rege, coniunxit. Massinissam in societatem recepit. Victor domum regressus consul ante annos factus concedente collega in Africam classem traiecit. Hasdrubalis et Syphacis castra una nocte perrupit. Revocatum ex Italia Hannibalem superavit. Victis Carthaginiensibus leges imposuit. Bello Antiochi legatus fratri fuit; captum filium gratis recepit. A Petillio Actaeo tribuno plebis repetundarum accusatus librum rationum in conspectu populi scidit: Hac die, inquit, Carthaginem vici; quare, bonum factum, in Capitolium eamus et diis supplicemus! Inde in voluntarium exilium concessit, ubi reliquam egit aetatem. Moriens ab uxore petiit, ne corpus suum Romam referretur. Livius Salinator primo consul de Illyriis triumphavit, deinde ex invidia peculatus reus ab omnibus tribubus excepta Metia condemnatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpauit. et se liuio college apd̾ sena oppidũ ⁊ methauru
flume ꝯiũexit. amboq hasdrubale uicerũt. Nero regressꝰ
pari celeritate qua uenerat caput hasdrubal ante uallũ
hanibał ꝓiecit quo uiso ille se uinci fortuna carthaginis
it et ip̃i ꝑuulo. drato circũ fusꝰ nicħ nocuit. In capitoliu.
intẽpesta nocte eũtẽ nũꝙͣ canes latra uert̃ / nec hic quis ꝙͣ pͥus
cepͣ ꝙͣ in cella iouis diutissĩe sediss qiͣ diuinã mẽtẽ accepis¬
set ¶ Decẽ ⁊ octo añoꝵ patrẽ apd̾ Ticinũ singłari uirtute
ẜuauit. ¶Mlade canẽsi noblissimos iuuenes. Italia d̾serere
cupiẽtes sua auctoritate ꝯpescuit reliꝗas ĩcolumes ꝑ media
niam missus carthaginẽ qua die ueĩt. cepit. Uirginẽ pul¬
cerimã ad cuiꝰ aspectũ cõcurebat᷑ ad se uetuit adduci patriq
eiꝰ spõsor abstitit. ¶ Hasdrubale. Magoneq fratres hanibalis

Expanded text:
properavit et se Livio collegae apud Senam oppidum et Metaurum properavit et se Livio collegae apud Senam oppidum et Metaurum flumen coniunxit amboque Hasdrubalem vicerunt. Nero regressus pari celeritate, qua venerat, caput Hasdrubalis ante vallum Hannibalis proiecit. Quo ille viso vinci se fortuna Carthaginis it, et ipsi parvulo draco circumfusus nihil nocuit. In Capitolium intempesta nocte euntem nunquam canes latraverunt. Nec hic quicquam prius coepit, quam in cella Iovis diutissime sedisset, quasi divinam mentem acciperet. Decem et octo annorum patrem apud Ticinum singulari virtute servavit. Clade Cannensi nobilissimos iuvenes Italiam deserere cupientes sua auctoritate compescuit. Reliquias incolumes per media niam missus Carthaginem, qua die venit, cepit. Virginem pulcherrimam, ad cuius adspectum concurrebatur, ad se vetuit adduci patrique eius sponsor astitit. Hasdrubalem Magonemque, fratres Hannibalis,
Abbreviated transcription (Latin):
litu. sub Marco atilio galabrione occupatis termophilaꝵ
uigis p̃sidiu hostiũ d̾pulit. ¶Censor.L. flaminiũ cõsu¬
lare senatu mouit ꝙ ille ĩ gallia ad ciuiꝰda scorti spetacu¬
lum eiectũ quẽdã d̾ carcere ĩ cõuiuio iugulari iussisset.
Basilicã suo noĩe pͥmus fecit matronis ornam̃ẽta erepta oppia
lege repetẽtib restituit. accusator assiduus malore. Galba
octogenariꝰ accusauit. Ip̃e quadragies quat̾ accusatꝰ gloriose
absolutꝰ. Cartaginẽ delendã cẽsuit.post octogĩta años
filiũ genuit.huiꝰ funeris ymago. gracia ꝓduci solet.
ds̃ drubal. frater hanibalis ĩgẽtib copiis ĩ Italia tra-¬
iecit. actũq de romano ĩꝑio erat si iuĩgere anibali
potuisset.S claudiꝰ nero ꝗ in apulia cũ hanibale castra
cõiuexerat relieta ĩcastris ꝑte cũ d̾lectis ad hasdrubale

Expanded text:
litum sub M. Acilio Glabrione occupatis Thermopylarum litum sub M. Acilio Glabrione occupatis Thermopylarum iugis praesidium hostium depulit. Censor L. Flaminium consularem senatu movit, quod ille in Gallia ad cuiusdam scorti spectaculum eiectum quendam e carcere in convivio iugulari iussisset. Basilicam suo nomine primus fecit. Matronis ornamenta erepta Oppia lege repetentibus restitit. Accusator assiduus malorum Galbam octogenarius accusavit, ipse quadragies quater accusatus gloriose absolutus. Carthaginem delendam censuit. Post octoginta annos filium genuit. Imago huius funeris gratia produci solet. Hasdrubal, frater Hannibalis, ingentibus copiis in Italiam traiecit, actumque erat de Romano imperio, si iungere se Hannibali potuisset. Sed Claudius Nero, qui in Apulia cum Hannibale castra coniunxerat, relicta in castris parte cum delectis ad Hasdrubalem
Abbreviated transcription (Latin):
Ambale Italia d̾uastãte ex respõso libroꝵ sibilinoꝵ matre
d̾u e pessimũte accersita cũ adu̾so tiberi ueheret᷑. repẽte
in alto stetit ⁊ cũ moueri nlłis uirib posẜ ex libris cogͥtu
castissime dmũ feĩne manu moueri posse. ¶Tu claudia
uirgo uestał falso ĩcesti suspecta deam orauit ut si pudicã
sciret seq̃ret᷑ ⁊ cona ĩpoĩta nauẽ mouit. simłacrũ matris
d̾u aduexit. tẽplũ hedificauit nascica ꝗ uir optimꝰ iudi¬
cabat᷑. qiͣ hospiti dat᷑.
Arcus portiꝰ cato genere tusculanꝰ a ualerio flacco ro-¬
mam solicitatꝰ tribunꝰ militũ ĩ sicilia questor sub sci-¬
pione fortissimꝰ p̃tor iustissimꝰ fuit.In p̃tura fardi niã
subegit ubi ab Enio grecis litteris ĩstructꝰ ¶ Consul cel¬
tiberos domuit ⁊ ne rebellare possẽt litteras ad singłas
ciuitates misit ut muros dirruerẽt cũ una q̃q sibi solũ
imꝑari putaret fecerũt. ¶ Siriatico bello tribunus mi¬

Expanded text:
te ex responso librorum Sibyllinorum Mater deum a Pessinunte arcessita cum adverso Tiberi veheretur, repente in alto stetit. Et cum moveri nullis viribus posset, ex libris cognitum castissimae demum feminae manu moveri posse. Tum Claudia virgo Vestalis falso incesti suspecta deam oravit, ut, si pudicam sciret, sequeretur, et zona imposita navem movit. Simulacrum Matris deum, dum templum aedificatur, Nasicae, qui vir optimus iudicabatur, quasi hospiti datum. Marcus Porcius Cato, genere Tusculanus, a Valerio Flacco Romam sollicitatus, tribunus militum in Sicilia, quaestor sub Scipione fortissimus, praetor iustissimus fuit: in praetura Sardiniam subegit, ubi ab Ennio Graecis litteris institutus. Consul Celtiberos domuit et, ne rebellare possent, litteras ad singulas civitates misit, ut muros diruerent. Cum unaquaeque sibi soli imperari putaret, fecerunt. Syriaco bello tribunus mi
Abbreviated transcription (Latin):
Aius graccus pestilentẽ sardinia questor sortitus non
ueniente successore sua spõte discessit. ¶ Asculane et
fregellane defectioĩs inuidiã substinuit. ¶ Tribunus pleb̾
agrarias et frumẽtarias leges tulit. ¶Colonos etĩa Ca-¬¬
pua ⁊ Tarentũ mittẽdos cẽsuit.¶ Triunuiros agris di¬
uidendis se ⁊ fuluiu flaccũ et gaiu crassu cõstituit.¬

Expanded text:
Gaius Gracchus pestilentem Sardiniam quaestor sortitus non Gaius Gracchus pestilentem Sardiniam quaestor sortitus non veniente successore sua sponte discessit. Asculanae et Fregellanae defectionis invidiam sustinuit. Tribunus plebis agrarias et frumentarias leges tulit, colonos etiam Capuam et Tarentum mittendos censuit. Triumviros agris dividendis se et Fulvium Flaccum et
Abbreviated transcription (Latin):
hyspania fedus eiꝰ flagiciosu ꝓbauit.ꝑiculũ deditionis
el oquẽtie gratia fugiti. ¶ Tribunꝰ pleb̾ legẽ tulit neꝗs plus
mille agri iugera haberet. Octauio collega intercedẽte nouo
epẽplo magistratũ ab rogauit. de inde tulit ut ex ea familia q̃
de attali hereditate erat ageret᷑ ⁊ populo diuideret᷑ deinde cũ
progare sibi in potate uellet aduersis auspiciis ĩpublicũ ꝓces¬
sit.statizq capitoliu petiit. manũ ad caput referẽs. quo salu¬
te suã ppło cõmẽdabat. hoc nohlitas ita accepit qi̾ diadema
posceret᷑. segniterq cessante Mutio ꝯsule. Scipio nascita seꝗ
se iussit ꝗ saluã rẽ puͫ uellent Graccum ĩ capitoliũ ꝓsecutꝰ
opp̃ssit: cuiꝰ corpus lucretii edilis manu ĩ Tiberi missu iunde
ille uespilio dictꝰ. ¶ Nascica ut inuidie subtraheret᷑ ꝑ spẽ
lecati oĩs ĩ asia ablegatꝰ ẽ.

Expanded text:
Hispania foedus eius flagitiosum probavit. Periculum deditionis Hispania foedus eius flagitiosum probavit. Periculum deditionis eloquentiae gratia effugit. Tribunus plebis legem tulit, ne quis plus mille agri iugera haberet. Octavio collegae intercedenti novo exemplo magistratum abrogavit. Dein tulit, ut de ea pecunia, quae ex Attali hereditate erat, ageretur et populo divideretur. Deinde cum prorogare sibi potestatem vellet, adversis auspiciis in publicum processit statimque Capitolium petiit manum ad caput referens, quo salutem suam populo commendabat. Hoc nobilitas ita accepit, quasi diadema posceretur; segniterque cessante Mucio consule Scipio Nasica sequi se iussit, qui salvam rempublicam vellent, Gracchum in Capitolium persecutus oppressit. Cuius corpus Lucretii aedilis manu in Tiberim missum; unde ille Vispillo dictus. Nasica ut invidiae subtraheretur, per speciem legationis in Asiam ablegatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ad sepulcrũ latus ẽ ex ꝗb tres ꝯsulares unũ enã tͥũphã-¬
tem uidit.
Uintꝰ ceciliꝰ metellus numidicꝰ ꝗd̾ Iugurta rege t̾ũphauͭ.¬
Censor ꝗntiũ ꝗ se tiberii grachi filiũ mẽtiebat᷑. incesu¬
nõ recep᷑. ¶ Ide in lege apuleia ꝑ ui. latã iurare noluit.
qͣr ĩ exiliũ actꝰ Smirne exulauit. Claudia dinde rogatione
reuocatꝰ cũ ludis forte litteras ĩ theatro accepisses. nõ pͥus
eas legere dignatꝰ ẽ ꝙ spetaculũ finiret᷑. ¶ Me tellu soro¬
ris sue uirũ. Laudare noluit ꝙ is solũ iudiciũ cõtra leges
d̾tractarat.
interfecit. ¶ Consul ĩ hyspania. hertuleios fratres oppressit.
Sertoriu hyspania expulit.Adolescons inpetitione p̃ture ⁊
pontificatꝰ. cõsularib uiris p̃latus ẽ.
Nberiꝰ graccus africani ex filia nepos. Questor mãcino in

Expanded text:
eorum ad sepulcrum latus est; ex quibus tres consulares, unum etiam triumphaneorum ad sepulcrum latus est; ex quibus tres consulares, unum etiam triumphantem vidit. Caecilius Metellus Numidicus, qui de Iugurtha rege triumphavicensor im latam iurare noluit, quare in exilium actus Smyrnae exulavit. Calidia deinde rogatione revocatus cum ludis forte litteras in theatro accepisset, non prius eas legere dignatus est, quam spectaculum finiretur. Metellae sororis suae virum laudare noluit, quod is olim iudicium contra leges detrectarat. interfecit. Consul in Hispania Herculeios fratres oppressit, Sertorium Hispania expulit. Adolescens in petitione praeturae et pontificatus consularibus viris praelatus est. Tiberius Gracchus, Africani ex filia nepos, quaestor Mancino in
Abbreviated transcription (Latin):
erit. ¶ luculo ĩ hispania legatꝰ apd̾ intertatia oppidu
prouocatorẽ singulari p̃lio uicit muros hostiles ciuita¬
os missꝰ uictoriã alieno labore q̃sitã ĩt̾cepͭ. na cũ illos me¬
tellus macedonicꝰ apud heraclea fudiss ⁊ duce Critholao pͥuas¬
set cũ lictorib ⁊ paucis eꝗtib in Metelli claustra proꝑauit. et
Italia. in domũ sua nichil cõtulit.
Uintꝰ metellus cecilius a domita macedonia macedonitꝰ¬
uisus plebi ob nimia seueritatẽ ⁊ ideo post duas repulsas
cõsul egre fct̃s.arbacos ĩ hyspania domuit apud Cotrebia
oppidu cohortes loco pulsas redire ⁊ locũ reciꝑe iussit. ¶Cu
oĩa ꝓp̾o ⁊ subito cõsilio ageret amico cuida. ꝗd acturꝰ esset
roganti tunicã inꝗt meã exuerẽ si eã cõsiliũ meũ scire
existimarẽ. ¶ Hic qͣtuor filioꝵ pater sup̃mo tpr̃e humeris

Expanded text:
erit. Lucullo in Hispania legatus apud Intercatiam oppidum erit. Lucullo in Hispania legatus apud Intercatiam oppidum provocatorem singulari proelio vicit. Muros hostilis civitaos missus victoriam alieno labore quaesitam intercepit. Nam cum illos Metellus Macedonicus apud Heracleam fudisset et duce Critolao privasset, cum lictoribus et paucis equitibus in Metelli castra properavit et Italiam, in domum suam nihil contulit. Quintus Caecilius Metellus, domita Macedonia Macedonivisus plebi ob nimiam severitatem et ideo post duas repulsas consul aegre factus Arbacos in Hispania domuit. Apud Contrebiam oppidum cohortes loco pulsas redire et locum recipere iussit. Cum omnia proprio et subito consilio ageret, amico cuidam, quid acturus esset, roganti: Tunicam, inquit, meam exurerem, si eam consilium meum scire existimarem. Hic quattuor filiorum pater supremo tempore humeris
Abbreviated transcription (Latin):
pionem asiaticu. ꝙͣuis inimicũ duci in carcerẽ non
passus pretor gallia domuit. ¶ Consul hispania altero
cõsulatu sardinia.tãtũq captiuoꝵ adduxit ut longa uen¬
ditione res ĩ ꝓuerbiũ ueniret. Sardi uenales. ¶ Censor
lib̾tinos ꝗ rusticas trib occupauerãt in quatuor urbanas/ ob
qd̾ a populo collega eiꝰ claudiꝰ nã ip̃ auctoritas tuebat᷑ reus
factus ⁊ cũ eũ due classes cõdẽnasset̃. Aberiꝰ iurauit. se cũ
illo ĩ exiliu ituꝵ. Ita reus absolutꝰ ẽ. et cũ ĩ domo T̃ yberii
duos angues e gemali thoro repsissent respõso dato euz
de dñis ꝑituꝵ cuiꝰ sexus anguis fuisset occisus amore cor¬
nelie cõiugis marem iussit interfici.
Ubliꝰ scipio emilianꝰ pauli macedonici filiꝰ a Scipione
africano adeptatꝰ in Macedonia cũ patre agens uictũ
ꝑsen tã ꝑtinaciter ꝑsecutꝰ ẽ ut media nocte ĩ castra redi¬

Expanded text:
pionem Asiaticum quamvis inimicum duci in carcerem non est pionem Asiaticum quamvis inimicum duci in carcerem non est passus. Praetor Galliam domuit, consul Hispaniam, altero consulatu Sardiniam; tantumque captivorum adduxit, ut longa venditione res in proverbium veniret „Sardi venales‟. Censor libertinos, qui rusticas tribus occuparant, in quattuor urbanas divisit; ob quod a populo collega eius Claudius nam ipsum auctoritas tuebatur reus factus; et cum eum duae classes condemnassent, Tiberius iuravit se cum illo in exilium iturum: ita reus absolutus est. Cum in domo Tiberii duo angues e geniali toro erepsissent, responso dato eum de dominis periturum, cuius sexus anguis fuisset occisus, amore Corneliae coniugis marem iussit interfici. Publius Scipio Aemilianus, Paulli Macedonici filius, a Scipione Africano adoptatus, in Macedonia cum patre agens victum Persen tam pertinaciter persecutus est, ut media nocte in castra redi