comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non modicam lectionib sacris.simul
et monasticis exhibebat disciplinis. Et
qd̃ maxime decet scos cuncta que a¬
genda didicerat. sollicicus agere cu¬
rabat. Quid multa: ꝓcedente temꝑe
et ipse monasteriũ inquo liberius ce¬
lestib studiis uacaret. construxit. Ubi
correptus infirmitate sicut libellus
de uita eius conscͥptus sufficienter
edocet. raptus ẽ e corꝑe et auesꝑa
usq ad galli cantũ corꝑe exutus. au¬
gelicoꝵ agminũ et aspectus intueri.
et laudes beatas meruit audire. Re¬
ferre autem erat solitus. quod aꝑte
eos int̾ alia audiret. resonare. Ibunt
sci de uirtute inuuitutem. Et iterũ.
uidebit᷑ deus deoꝵ insion. Qui reduc¬
tꝰ. incorꝑe et die tercia rursũ
eductus udit non solũ maiorẽ głãm
certamina. qui crebris accusationib
unꝓbi. iter illi celeste incercludere con¬
tendebant: Nec tamen ꝓtegentib an¬
gelis. quicquã ꝓficiebant. De quibus

Expanded text:
uram non modicam lectionibus sacris simul uram non modicam lectionibus sacris simul et monasticis exhibebat disciplinis, et, quod maxime sanctos decet, cuncta quae agenda didicerat, sollicitus agere curabat. Quid multa? Procedente tempore et ipse sibi monasterium in quo liberius caelestibus studiis vacaret, construxit: ubi correptus infirmitate, sicut libellus de Vita ejus conscriptus sufficienter edocet, raptus est e corpore: et a vespera usque ad galli cantum corpore exutus, angelicorum agminum et aspectus intueri, et laudes beatas meruit audire. Referre autem erat solitus, quod aperte eos inter alia resonare audiret: Ibunt sancti de virtute in virtutem. Et iterum: Videbitur Deus deorum in Sion. Qui reductus in corpore, et die tertia rursum eductus vidit non solum majora beatorum certamina, qui crebris accusationibus improbi, iter illi caeleste intercludere contendebant; nec tamen, protegentibus eum angelis, quicquam proficiebant: de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
taliũ ꝑuenisset angloꝵ susceptus ẽ
honorifice arege p̃fato. et solitũ sibi
opus euangelirandi exequens. mul¬
tos et exemplo uirtutis et incitam̃ta
sermonis uel incredulos ad xp̃m con
infide atq amore dei confirmauit. ubi
quadam infirmitate corꝑis arreptus.
angelica meruit uisione ꝑfrui. Inqua
ad monitus est cepto uerbi ministerio
sedulus insistere. ieuini isq consuetis
et orationib indefessus incũbere. eo qd̃
exitus esset hora futura. dicente dño.
uigilate itaq quia nescitis diem neq
horam. Qua uisione confirmatus cu¬
rauit locũ monasterii quẽ ap̃fato rege
sigberetheo acceꝑat. uelocissime construe¬
re. ac regularib instruere discipluus.
Erat autem monasteriũ siluarũ et
ini castro qͦddam quod lingua angloꝵ
nobheresburch id est urbs nobheri uo¬
catur. Quod deinde rex ꝓuintie illiꝰ
anna. ac nobiles quinq augustiorib
edificus ac donariis adornarunt. Erat
autem uir iste de nobilissimo genere

Expanded text:
ium pervenisset Anglorum, susceptus est honorifice a rege praefato: et solitum sibi opus evangelizandi exsequens, multos et exemplo virtutis et incitamento sermonis, vel incredulos ad Christum in fide atque amore Christi confirmavit. Ubi quadam infirmitate corporis arreptus, angelica meruit visione perfrui, in qua admonitus est coepto verbi ministerio sedulus insistere, vigiliisque consuetis et orationibus indefessus incumbere; eo quod exitus esset hora futura, dicente Domino: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Qua visione confirmatus, curavit locum monasterii, quem a praefato rege Sigbercto acceperat, velocissime construere, ac regularibus instituere disciplinis. Erat autem monasterium silvanum  Ain castro quodam, quod lingua Anglorum Cnobheresburg, id est, urbs Cnobheri vocatur; quod deinde rex provinciae illius Anna, ac nobiles quique augustioribus aedificiis ac donariis adornarunt. Erat autem vir iste de nobilissimo genere
Abbreviated transcription (Latin):
cales saxones. fidẽ ⁊ autẽ¬
lso mellito ancistite abte ue deo¬
cerant. instantia regis osuin rece¬
perunt. Erat enun rex eiusdẽ gen¬
tis siberech: qui p̾t sicberectũ cog¬
nom̃to paruũ regnauit. amicus
euisdem osiun regis. Qui cum fre¬
quent̾ ad eum in ꝓuintiam nordã¬
himbroꝵ ueniret. solebat eum hor¬
tari ad intelligendũ deos esse non
posse qui hominũ manib facti eẽnt.
Dei creandi matheriam lignũ uel
lapidem esse non posse. quoꝵ recissu¬
re uel igni absumerent᷑. uel inuasa
quelibet humani usus formarent᷑.
uel certe despectui habica foras pro¬
icerentur. et pedib concultata in
terram uerterent᷑. Deũ potius in¬
celligendũ. maiestate inconp̃hensi¬
bilem humanisq ocłis inuisibilẽ.
omnipotentẽ. eternũ. qui celum
et terram et humanũ genus creass
regeret et iudicaturus ess orbem
inequitate: cuius sedes eterna. nos
inuili et caduco metallo. s incelis
quia omnes qui uoluntatẽ eus a

Expanded text:
ntales Saxones fidem lso Mellito antistite, abjecerant , instantia regis Osuiu receperunt. Erat enim rex ejusdem gentis Sigberct, qui post Sigberctum cognomento Parvum regnavit, amicus ejusdem Osuiu regis, qui cum frequenter ad eum in provinciam Nordanhymbrorum veniret, solebat eum hortari ad intelligendum deos esse non posse qui hominum manibus facti essent; dei creandi materiam lignum vel lapidem esse non posse, quorum recisurae vel igni absumerentur, vel in vasa quaelibet humani usus formarentur, vel certe despectui habita foras projicerentur, et pedibus conculcata in terram verterentur. Deum potius intelligendum majestate incomprehensibilem, humanis oculis invisibilem, omnipotentem, aeternum, qui caelum et terram et humanum genus creasset, regeret, et judicaturus esset orbem in aequitate; cujus sedes aeterna non in vili et caduco metallo, sed in caelis quia omnes qui voluntatem ejus a
Abbreviated transcription (Latin):
ab infirmitate. multo de inceps temꝑe
uxit. totoq ad deum corde et oꝑe con¬
uersus. omnib ubicũq ꝑ ueniebat. cle¬
m̃tiam pii conditoris. et fidelis eius
famuli głãm p̃dicabat. xiiii.
ranslato ergo ad celestia regna
osualdo. suscepit regni cerres¬
tris sedem peo fr̾ eius osuui uiuenis¬

Expanded text:
ab infirmitate, multo deinceps tempore ab infirmitate, multo deinceps tempore vixit: totoque ad Deum corde et opere conversus, omnibus ubicumque perveniebat, clementiam pii Conditoris et fidelis ejus famuli gloriam praedicabat. » ranslato ergo ad caelestia regna Osualdo, suscepit regni terrestris sedem pro eo frater ejus Osuiu
Abbreviated transcription (Latin):
tis totam ex integro mentẽ uitãq tnͣs¬
ferre. Uerũ noui. ñ hoc esse meriti mei
mei. ut inducias uiuendi uel accipiã.
uel me accepturũ esse confilam. uisi
forte misero michi et indigno. dñs
seriuierunt ꝓpitiari dignatus fuerit.
ma. quia fuerit in gente ur̃a rex mi¬
rande scĩtatis uocabulo osualdus. cuiꝰ
excellentia fidei et uirtutis etiam p̾t
mortem uͥtutũ frequentiũ oꝑatione
clarucrit. Precorq si aliquid reliquia¬
rum illius penes te habes adferas michi.
si forte mͥ dñs ꝑ eius meritũ misereri uo¬
luĩt. At ego respondi. Habeo quidẽ de lig¬
no: in quo caput eius occisi apaganis
infixũ est. Et si firmo corde credideris
potest diuina pietas ꝑ tanti meritum
cedere. et ingressu te uite ꝑhennis
dignũ reddere. Nec moratus. integrã
benedixi aquã. et astulã roboris p̃faci
inmittens. obtuli egro potandũ. Nec mora
meliꝰ habere cepit. et conualescens

Expanded text:
tis totam ex integro mentem vitamque transtis totam ex integro mentem vitamque transferre. Verum novi non hoc esse meriti mei, ut inducias vivendi vel accipiam vel me accepturum esse confidam, nisi forte misero mihi et indigno venia servierunt, propitiari dignatus fuerit. ma, quia fuerit in gente vestra rex mirandae sanctitatis, vocabulo Osuald, cujus excellentia fidei et virtutis, etiam post mortem, virtutum frequentium operatione claruerit: precorque, si aliquid reliquiarum illius penes te  Al. add. depositum habes, adferas mihi, si forte mihi Dominus per ejus meritum misereri voluerit. At ergo respondi: Habeo quidem de ligno, in quo caput ejus occisi a paganis infixum est; et, si firmo corde credideris, potest divina pietas per tanti meritum cedere, et ingressu te vitae perennis dignum reddere. Nec moratus ille  Al.benedixi aquam, et astulam roboris praefati inmittens obtuli aegro potandum. Nec mora, melius habere coepit, et convalescens
Abbreviated transcription (Latin):
torie inserendũ. credidimus. Temꝑe
inquit mortalitatis. que brictanniã
hiberniamq lata strage uastauit ꝑcus¬
sus est eiusdem clade pestis int̾ alios
scolasticus quidã de genere scoctoꝵ. doc¬
tus quidem uir studio litterarũ. s
erga curam ꝑpetue sue saluationis
nichil omnino studii et industrie ge¬
rens. Qui cũ se morti ꝓximũ uide¬
ret. cimere cepit et pauere. ne mox
mortuus obmerita scelerũ adinferni
claustra raꝑetur. Clamauitq me cum
mens suspiria. flebili uoce talia mecũ
subeunde mortis compellor. nec du¬
bito me post mortem corporis stacun
ad ꝑpetuam anime mortem rapiendũ.
ac infernalib subdendũ esse corm̃tis:
quia temꝑe non pauco int̾studia di¬
uine lectionis. uitioꝵ. potius impli¬
camentis quã duunis solebant ser¬
uire mandatis. In est autem animo si
michi pietas suꝑna aliqua iuuendi
spatia donauerit. utiosos mores corri¬
gere. atq ad imꝑiũ duuine uolunca¬

Expanded text:
toriae inserendum credidimus. « Tempore, toriae inserendum credidimus. « Tempore, inquit, mortalitatis quae Brittaniam Hiberniamque lata strage vastavit, percussus est ejusdem clade pestis inter alios scholasticus quidam de gente Scottorum, doctus quidem vir studio literarum; sed erga curam perpetuae suae salvationis nihil omnino studii et industriae gerens: qui cum se morti proximum videret, timere coepit et pavere, ne mox mortuus, ob merita scelerum ad inferni claustra raperetur, clamavitque me, cummens suspiria, flebili voce talia mecum subeundae mortis compellor: nec dubito me post mortem corporis statim ad perpetuam animae mortem rapiendum, ac infernalibus subdendum esse tormentis: qui tempore non pauco inter studia divinae lectionis, vitiorum potius implicamentis quam divinis solebam servire mandatis. Inest autem animo, si mihi pietas superna aliqua vivendi spatia donaverit, vitiosos mores corrigere, atque ad imperium divinae volunta
Abbreviated transcription (Latin):
illius tnͣslata et condita sunt in mo
manus cũ brachiis acorꝑe p̃cisas. uis¬
sit rex qui occiderat instipitib suspen¬
di. Quo post annũ ueniens cũ exerci¬
tu successor regni eius osuiu abstulit
ea: et caput quidẽ incunitio lindis¬
farnensis eccłie. inregia uero ciuitate
manꝰ cũ brachiis condidit. xiii.
tannie fines lustrauit uniusos
s etiam dnͣsoceanũ longe radiõ sa¬
lutifere lucis spargens. germanie
sumul et hibernie partes attigit. Dem
ferre. quia cũ romam uadens apud
scissunũ fresonũ gentis archiep̃m uil¬
brordũ. cũ suo antistite uulfrido mo¬
raretur. crebro eũ audierit de miran¬
dis. que ad reliquias oiusdem reue¬
rentissimi regis in illa prouintia ges¬
ta fuerint narrare. S et inhibernia cũ
prb̃r adhuc ꝑegrinam ꝓet̾na patria du¬
inea quoq insula longe lateq iam ꝑ¬
crebuisse ferebat. Equib unũ qd int̾
alia retulit miraculũ. p̃senti nr̃e hys¬

Expanded text:
illius translata et condita sunt in monillius translata et condita sunt in monmanus cum brachiis a corpore praecisas, jussit rex qui occiderat, in stipitibus suspendi. Quo post annum veniens cum exercitu successor regni ejus Osuiu  Al., Osuin, abstulit ea, et caput quidem in coemeterio Lindisfarnensis ecclesiae: in regia vero civitate manus cum brachiis condidit . taniae fines lustravit universos, sed etiam trans Oceanum longe radios salutiferae lucis spargens, Germaniae simul et Hiberniae partes attigit DCLXferre, quia cum Romam vadens, apud sanctissimum Fresonum gentis archiepibrordum cum suo antistite Vilfrido moraretur, crebro eum audierit de mirandis quae ad reliquias ejusdem reverentissimi regis in illa provincia gesta fuerint, narrare. Sed et in Hibernia cum presbyter adhuc peregrinam pro aeterna patria duin ea quoque insula longe lateque jam percrebuisse ferebat: e quibus unum quod inter alia retulit miraculum, praesenti nostrae His
Abbreviated transcription (Latin):
die nec tercia neq unquã exinde eũ
auderet contingere. Quod ita esse
gestum qui referebat michi frater in¬
de adueniens. ad iecit qd̃ eo adhuc tem¬
pore qui mecũ loquebatur suꝑesse
in eodem monasterio iam iuuenis ille.
inquo tunc puero factũ erat hoc mi¬
racłin sanitatis. Dec mirandũ p̃ces
regis illius iam cũ dño regnantis
multũ ualere apud eũ. qui tem¬
poralis regni quondam guberna¬
cula tenens. magis peterno semper
laborare ac dep̃cari solebat. Deniq
fer unt quia temꝑe matutine lau¬
dis sepius ad diem usq inorationib
ꝑstiterit. atq obcrebrum morem oran¬
di siue gr̃as agendi dño. semꝑ ubicũq
sedens subpinas suꝑ genua sua manus
habere solitus sit. uulgatũ ẽ autem.
et inconsuetudinẽ ꝓuerbis uersũ. qd̾ etiã
int̾ uerba orationis uitã finierit. Dã
bus exercitus sui. Unde dicunt inꝑ
uerbio. Deus miserere anuab. dixit
osualdus cadens interram. Ossa gͥ

Expanded text:
die, nec tertia, neque umquam exinde eum die, nec tertia, neque umquam exinde eum auderet contingere. Quod ita esse gestum qui referebat mihi frater inde adveniens adjecit, quod eo adhuc tempore quo mecum loquebatur, superesset in eodem monasterio jam juvenis ille, in quo tunc puero factum erat hoc miraculum sanitatis. Nec mirandum preces regis illius jam cum Domino regnantis, multum valere apud eum qui temporalis regni quondam gubernacula tenens, magis pro aeterno regno semper laborare ac deprecari solebat. Denique ferunt quia a tempore matutinae laudis saepius ad diem usque in orationibus perstiterit, atque ob crebrum morem orandi, sive gratias agendi Domino semper ubicunque sedens, supinas super genua sua manus habere solitus sit. Vulgatum est autem, et in consuetudinem proverbii versum, quod etiam inter verba orationis vitam finierit. Nam bus exercitus sui. Unde dicunt in proverbio: « Deus miserere animabus, dixit Osuald cadens in terram. » Ossa igitur
Abbreviated transcription (Latin):
pectantes. Et post aliquantũ hore spaciũ
resedit qui uexabatur. et grauit̾ suspi¬
rans. modo inquit sanũ sapio. Recepi
enim sensũ animi mei. At illi sedulo
sciscitabantur. quomodo hoc contigiss.
qui ait. Mox ut uirgo hec cũ capsella
quam portabat appropinquauit atrio
domus huius. discessere omnes qui me
p̃mebant sp̃s maligni. et me relicto
nusquam comparuerunt.Tunc dedit
ei abbatissa portiunculam de puluere
illam quietissimam duxit. neq aliquid
exeo temꝑe nocturni timoris aut uex¬
acionis ab antiquo hoste ꝑtulit. .xii.¬
dam. longo febriũ incommodo gͣ¬
uiter ueratus. Qui cũ die quodã solli¬
citus. horam accessionis expectaret. in
dere eccliam. et accedens adsepulchrũ
osualdi. ibi reside et quiecus manens
ad here cumbe. uide ne exeas inde ne de
loco mouearis. donec hora recessionis
febriũ cnͣsierit. Tunc ipse intrabo: et
educam te inde. fecit ut ille suaserat
sedentemq eũ ad tũbam sc̃i. infirmi¬

Expanded text:
spectantes. Et post aliquantum horae spatium, spectantes. Et post aliquantum horae spatium, resedit qui vexabatur, et graviter suspirans: « Modo, inquit, sanum sapio, recepi enim sensum animi mei. » At illi sedulo sciscitabantur quomodo hoc contigisset. Qui ait: « Mox ut virgo haec cum capsella quam portabat, adpropinquavit atrio domus hujus, discessere omnes qui me premebant spiritus maligni, et me relicto nusquam comparuerunt. » Tunc dedit ei abbatissa portiunculam de pulvere lo, noctem quietissimam duxit: neque aliquid ex eo tempore nocturni timoris aut vexationis ab antiquo hoste pertulit. dam longo febrium incommodo graviter vexatus; qui cum die quodam sollicitus horam accessionis exspectaret, ingdere ecclesiam, et accedens ad sepulcrum Osualdi, ibi reside, et quietus manens adhaere tumbae. Vide ne exeas inde, nec de loco movearis, donec hora recessionis febrium transierit. Tunc ipse intrabo, et educam te inde. » Fecit ut ille suaserat, sedentemque ad tumbam sancti, infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
neri uel ligari potuisset. cucurrit mi¬
nister et pulsans ad hostium nuntiauit
abbatisse. At illa aperiens ianuammo¬
nasterii. exiuit ipsa cũ una sc̃imoni a¬
liũ feminarũ ad locũ iuroꝵ. Et euo¬
cans prb̃m. rogauit secũ uenire ad
patientem. ubi cũ uenientes. uide¬
runt multos affuisse qui uexatum
tenere. et motus eius in sanos. compͥ¬
mere conaci nequaquam ualebant. Di¬
ipse quamus multũ laborans ꝓficere
aliquid ualebat. Cũq nil salutis fu¬
renti. suꝑ esse uideretur. repente ue¬
nic inmentẽ abbatisse. pulius ille p̃fa¬
tus. Statimq iussit ire ministram. et
capsellam inqua erat adducere. Et
cũ illa adferens que uissa est. intraret
atriũ domus incuius interiorib demo¬
niosus torquebatur. conticuit ille su¬
bito. et quasi insomnũ laxatus deposu¬
it caput. menbra inquietẽ omnia cõposu¬
it. Conticuere omnes. intentiq ora te¬
nebant. quẽ res exitũ haberet sollicitiex¬

Expanded text:
neri vel ligari potuisset, cucurrit mineri vel ligari potuisset, cucurrit minister, et pulsans ad ostium, nunciavit abbatissae. At illa aperiens januam monasterii, exivit ipsa cum una sanctimonialium feminarum ad locum virorum; et evocans presbyterum, rogavit secum venire ad patientem. Ubi cum venientes viderent multos adfuisse qui vexatum tenere et motus ejus insanos comprimere conati, nequaquam valebant, diipse, quamvis multum laborans, proficere aliquid valebat. Cumque nil salutis furenti superesse videretur, repente venit in mentem abbatissae pulvis ille praefatus, statimque jussit ire ministram, et capsellam in qua erat, adducere. Et cum illa adferens quae jussa est, intraret atrium domus, in cujus interioribus daemoniosus torquebatur, conticuit ille subito, et quasi in somnum laxatus deposuit caput, membra in quietem omnia composuit. Conticuere omnes, intentique ora tenebant, quem res exitum haberet solliciti ex
Abbreviated transcription (Latin):
sessis corꝑib demones gr̃e salutaris
haberet effectũ. Deniq temꝑe sequen¬
ti cũ p̃fata regina in eodem mnonastĩo
moraretur. uenit ad salutandam
scd̃s erat abbas. inmonasterio qd̃ uo¬
catur peartaneum. a quo non lon
longe et illa monasterium habebat.
ter alia sermone de osualdo exorto. diceret
qd̾ et ipsam lucem nocte illa supra reliqͥas
eius ad celum usq ad latam udisset: ad¬
iecit regina. quia de puluere paium̃¬
ti inquo aqua lauachri illius effusa ẽ:
multi iam sanati essent infirmi. At illa
petiebat sibi portionẽ pulueris saluti¬
condidit incapsella. et rediit. Transac¬
to autem temꝑe aliquanto cũ esset in
suo monastĩo. uenit illuc quidã hospes
qui solebat nocturns sepus horis repen¬
ce ab immiido sp̃u grauissime uexari.
Qui cũ benigne susceptus post cenam
in lecto menbra posuiss. subito adia¬
dere. spumare. et diuersis motib cepit
menbra torquere. Cumq anullo uelte¬

Expanded text:
sessis corporibus daemones, gratiae salutaris sessis corporibus daemones, gratiae salutaris haberet effectum. Denique tempore sequente, cum praefata regina in eodem monasterio moraretur, venit ad salutandam secundus erat abbas In monasterio quod vocatur Peartaneu , a quo non longe et illa monasterium habebat. ter alia, sermone de Osualdo exorto, diceret quod et ipsa lucem nocte illa supra reliquias ejus ad caelum usque altam vidisset, adjecit regina quia de pulvere pavimenti in quo aqua lavacri illius effusa est, multi jam sanati essent infirmi. At illa petiit sibi portionem pulveris saluticondidit in capsella, et rediit. Transacto autem tempore aliquanto, cum esset in suo monasterio, venit illic quidam hospes, qui solebat nocturnis saepius horis repente ab inmundo spiritu gravissime vexari: qui cum benigne susceptus post coenam in lecto membra posuisset, subito a diadere, spumare, et diversis motibus coepit membra torquere. Cumque a nullo vel te
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. et suꝑ eos regnũ acceꝑat. uete¬
raniꝰ eũ odiis etiam mortuũ insequeban¬
cur. Unde factũ est ut ipsa nocte reliquie
allate foris ꝑmanerent. tencorio tantũ
tenso. S miracłi celestis ostensia. quã
reuerent
bus essent. patefecit. Nam tota ea noc
ce colũna lucis a carro illo ad celum
usq porrecta: omnib pene eusdem
lindisse ꝓuntie locis conspicua stabat.
Unde mane fc̃o. fr̃s monasterii illius
qui pͥdie abnuerant. diligent̾ ipsi pe¬
cere ceperunt. ut apud se eedeinscẽ
ac deo dilecte reliquie conderentur.
Lota gͥ ossa. intulerunt intocã quã
in hoc p̃para uerant atq in ecclia
iuxta honorem congruũ posuerunt.
et ut regia uiri sci ꝑsona memoriã
haberet et̾nam. uexillũ eius suꝑ
tumbam auro et purpura compo¬
situm apposuerunt. ipsamq aquã
crarii fuderunt. Ex quo temꝑe factũ
est. ut ipsa terra que lauacrũ uene¬
rabile suscepit. ad abiciendos exob¬

Expanded text:
fuerat, et super eos regnum acceperat, vetefuerat, et super eos regnum acceperat, veteranis eum odiis etiam mortuum insequebantur. Unde factum est ut ipsa nocte reliquiae adlatae foris permanerent, tentorio tantum tenso. Sed miraculi caelestis ostensio, quam reverentebus essent, patefecit. Nam tota ea  Al., ipsa nocte columna lucis a carro illo ad caelum usque porrecta, omnibus pene ejusdem Lindissae provinciae locis conspicua stabat. Unde mane facto fratres monasterii illius, qui pridie abnuerant, diligenter ipsi petere coeperunt, ut apud se eaedem sanctae ac Deo dilectae reliquiae conderentur. Lota igitur ossa intulerunt in thecam, quam in hoc praeparaverant, atque in ecclesia juxta honorem congruum posuerunt: et ut regia viri sancti persona memoriam haberet aeternam, vexillum ejus super tumbam auro et purpura compositum adposuerunt, ipsamque aquamcrarii fuderunt. Ex quo tempore factum est, ut ipsa terra quae lavacrum venerabile suscepit, ad abigendos ex ob
Abbreviated transcription (Latin):
tilius.inuenerunt quia de illo loco
adsũptus erat puluis. ubi regis osual¬
di sanguis fuerat effusus. Quib pa¬
tefactis ac diffamatis longe lateq mi
re illũ et sanitatũ ibi grãm carꝑe sibi
suisq ceperunt.
Nt̾qͣ nequaquã silentio p̃tereundũ re¬
or. quid uirtutis ac miracłi celestis fue¬
rit ostensum. cũ ossa eius inuenta. atq
ad eccłiam inqua nunc seruantur tͣnͣs
dustriam regine mertioꝵ osthride:
post illũ regni apicem tenebat: ut inse¬
quentib dicemꝰ. Est monasteriũ nobile
inpiuntia lindissi. noĩe beardaneo qd ea¬
dem regina cũ uiro suo edilredo mul¬
tũ diligebat. uenerabatur. excolebat.
inquo desidãbat. honoranda patrui
sui ossa reconde. Cũq uenisset carrũ
in quo eadem ossa ducebant᷑. in cũben¬
te uesꝑe. inmonasteriũ p̃fatũ. nolue¬
runt ea qui erant inmonastĩo libent̾
excipe. Quia et si sc̃m eum noue¬
rant. tamen quia de alia ꝓuincia ortꝰ

Expanded text:
tilius, invenerunt quia de illo loco tilius, invenerunt quia de illo loco adsumptus erat pulvis ubi regis Osualdi sanguis fuerat  Al., erat effusus. Quibus patefactis ac diffamatis longe lateque mire illum, et sanitatum ibi gratiam capere sibi suisque coeperunt. nequaquam silentio praetereundum reor, quid virtutis ac miraculi caelestis fuerit ostensum, cum ossa ejus inventa, atque ad ecclesiam in qua nunc servantur, transhoc per industriam reginae Merciorum Osthrydae, post illum regni apicem tenebat, ut in sequentibus dicemus. Est monasterium nobile in provincia Lindissi, nomine Beardaneu, quod eadem regina cum viro suo Aedilredo multum diligebat, venerabatur excolebat, in quo desiderabat honoranda patrui sui ossa recondere: cumque venisset carrum in quo eadem ossa ducebantur, incumbente vespera, in monasterium praefatum, noluerunt ea qui erant in monasterio libenter excipere: quia etsi sanctum eum noverant, tamen quia de alia provincia ortus
Abbreviated transcription (Latin):
conicere. qd̃ nulla ẽẽt alia causa in solite
illo in loco uriditatis. nisi quia ibidemscĩor
cetõ exercitu. uir aliquis fuisset inter¬
fectus. Tulit itaq de puluere cerre illiꝰ
secũ illigans in linteo. cogitans quod fu¬
turum erat quia admedelam infirma¬
tiũ idem puluis ꝓficeret. Et ꝑgens iti¬
nere suo ꝑuenit aduicũ quendã ues
ni cenantes epulabantur. Et susceptis
a dñis domus. resedidet ipse cũ eis ad
conuiuiũ. appendens linteolũ cum pul¬
rietis. Cumq duitius epulis atq ebri¬
etati uacarent. accenso grandi igne in
medio. contigit uolantib inalcũ scin¬
tillis culm̃ domus qd̃ erat uirgis con¬
textũ ac feno tectũ. subitaneis flam¬
mis impleri. Qd̃ cũ repente conuiue
t̾rore confusi conspicerent. fugerunt fo
re ꝓdesse ualentes. Consũpta gͦ domo
ille inclusus pendebat. tuta ab ignib
et intacta rimansit. Qua uisa uͥtute.
mirati sunt ualde. et ꝑquirentes sub¬

Expanded text:
conjicere quod nulla esset alia causa insolitae conjicere quod nulla esset alia causa insolitae illo in loco viriditatis, nisi quia ibidem sanctior caetero exercitu vir aliquis fuisset interfectus. Tulit itaque de pulvere terrae illius secum inligans in linteo, cogitans quod futurum erat, quia ad medelam infirmantium idem pulvis proficeret; et pergens itinere suo pervenit ad vicum quemdam vespni  Al., vicini coenantes epulabantur: et susceptus a dominis domus, resedit et ipse cum eis ad convivium, adpendens linteolum cum pulrietis. Cumque diutius epulis atque ebrietati vacarent, accenso grandi igne in medio, contigit volantibus in altum scintillis, culmen domus, quod erat virgis contextum ac foeno tectum subitaneis flammis impleri. Quod cum repente convivae terrore confusi conspicerent  Al., respicerent, fugerunt forrae prodesse valentes. Consumpta ergo domo ille inclusus pendebat, tuta ab ignibus et intacta remansit. Qua visa virtute, mirati sunt valde; et perquirentes sub
Abbreviated transcription (Latin):
mire sc̃itatis huic loco quo equus est cu¬
ratus messe. Et posito ibi signo. non mul¬
topost. ascendit equum. atq ad hospiti¬
um quo ꝓposuerat accessit. Quodũ ad¬
ueniret. inuenit puellam ibi neptãm
patris familias. longo ꝑalisis morbo gͣ¬
uatam. Et cũ familiares domus illius
de acerba puelle infirmitate ipso p̃sente
quererent᷑.cepit dicere ille de locoubi
caballus suus eẽt curatus. Quid mł¬
ta: imponentes eam carro. duxerunt
posita in loco. obdormiuit parumꝑ. Et
ubi euigilauit. sanatam se ab illa cor¬
poris dissolutione sentiens. postulata
aqua ipsa lauit faciem. crines compo¬
suit. caput linteo cooperuit. et cũ his
qui eam adduxerant. sana pedib ince¬
dendo reu̾sa ẽ. .x
de natione britonũ ut feriunt
iter faciens tuxtaipsum locum
inquo p̃faca erat pugna completa. et
uidit unius locispaciũ cet̾o campo uiri¬
dius ac uenustius. Cepitq sagaci animo

Expanded text:
rae sanctitatis huic loco quo equus est curae sanctitatis huic loco quo equus est curatus, inesse; et posito ibi signo, non multo post ascendit equum, atque ad hospitium quo proposuerat, accessit: quo dum adveniret, invenit puellam ibi, neptem patris-familias, longo paralysis morbo gravatam: et cum familiares domus illius, de acerba puellae infirmitate ipso praesente quererentur, coepit dicere ille de loco ubi caballus suus esset curatus. Quid multa? imponentes eam carro, duxerunt posita in loco, obdormivit parumper; et ubi evigilavit, sanatam se ab illa corporis dissolutione sentiens, postulata aqua, ipsa lavit faciem, crines composuit, caput linteo cooperuit, et cum his qui se adduxerant, sana pedibus incedendo reversa est. de natione Brittonum, ut ferunt, iter faciens juxta ipsum locum in quo praefata erat pugna completa; et vidit unius loci spatium caetero campo viridius ac venustius: coepitque sagaci animo
Abbreviated transcription (Latin):
uł de puluere loci illius facta uͥtutũ
miraclã narrant᷑. s nos duo tantũ que
a maiorib auduuimus. referre satis dux¬
imus. Non multo post int̾fectionẽ eius
exacto temꝑe. contigit ut quidã equo
sedens. iter uixta locũ ageret illum.
Cuiꝰ equus subito lassescere. consistere.
caput int̾ra declinare. spumas exore di¬
mutere: et augescente dolore nimio in
terram cepit ruere. Desiliuit eques. et
stramine subtracto. cepit expectare ho¬
ram qua aut melioratũ reciꝑet ium̃tũ.
aut relinqueret mortuũ. At ipsũ du
graui dolore uexatũ. cũ diuersas inpar¬
tes se torqueret. repente uolutando de¬
uenit in illũ locũ. ubi rex memorabilis
occubuit. Nec mora quiescente dolore.
cessabat ab insanis m̃broꝵ motib. et
consueto equorum more. quasi post las¬
situdinẽ. indiu̾sum latus iucissim sese
uoluere. Statimq exurgens quasi sa
gacis ingenii. intellexit aliquid mi¬

Expanded text:
vel de pulvere loci illius facta virtutum vel de pulvere loci illius facta virtutum miracula narrantur: sed nos duo tantum quae a majoribus audivimus, referre satis duximus. Non multo post interfectionem ejus exacto tempore, contigit ut quidam equo sedens iter juxta locum ageret illum; cujus equus subito lassescere, consistere, caput in terram declinare, spumas ex ore demittere, et augescente dolore nimio, in terram coepit ruere. Desiluit  Al., desilivit eques, et stramine substrato coepit exspectare horam, qua aut melioratum reciperet jumentum, aut relinqueret mortuum. At ipsum diu gravi dolore vexatum, cum diversas in partes se torqueret, repente volutando devenit in illud loci ubi rex memorabilis occubuit. Nec mora, quiescente dolore cessabat ab insanis membrorum motibus, et consueto equorum more, quasi post lassitudinem in diversum latus vicissim sese volvere, statimque exsurgens quasi sangacis ingenii, intellexit aliquid mi
Abbreviated transcription (Latin):
moria apostatarũ de cathalogo regũ
aliquis regni eoꝵ annus ad notari.
Quo completo annoꝵ curriculo oc¬
cisus est. commisso graui p̃lio abeadẽ
pagana gente. paganoq rege mertioꝵ.
a quo et p̃decessor eius eduinus ꝑ emptꝰ
fuerat. in loco qui lingua angloꝵ nun¬
Cuius quanta fides in deum. que deuo¬
tio mentis fuerit. etiam post mortẽ
uirtutũ miraculis claruit. Namq
in loco ubi ꝓ patria dimicans a paga¬
nis int̾fectus ẽ: usq hodie sanitates in¬
firmoꝵ et bominũ et peccoꝵ celebrari
ñ desinunt. Unde contigit. ut puluerẽ
ipsũ ubi corpus eius interram corruit.
adferrent. Qui uidelicet mos adeo in¬
crebuit. ut paulacim ablata exinde
terra. fossam ad mensuram stature ui¬
rilis altam reddid̾it. Nec mirandũ inlo¬
co mortis ipsius infirmos sanari: qui sẽ¬
per dũ iuueret infirmis et pauꝑib con¬
sulere. elemosinas dare. opem ferre ñ
cessabat. Et multa quidẽ in loco illo

Expanded text:
moria apostatarum de catalogo regum Cmoria apostatarum de catalogo regum Caliquis regno eorum annus adnotari. Quo completo annorum curriculo, occisus est commisso gravi praelio, ab eadem pagana gente paganoque rege Merciorum, a quo et praedecessor ejus Aeduini peremptus fuerat, in loco qui lingua Anglorum nunCujus quanta fides in Deum, quae devotio mentis fuerit, etiam post mortem, virtutum miraculis claruit. Namque in loco ubi pro patria dimicans a paganis interfectus est, usque hodie sanitates infirmorum et hominum et pecorum celebrari non desinunt. Unde contigit ut pulverem ipsum ubi corpus ejus in terram corruit, adferrent. Qui videlicet mos adeo increbuit, ut paulatim ablata exinde terra fossam ad mensuram staturae virilis reddiderit. Nec mirandum in loco mortis illius infirmos sanari, qui semper dum viveret infirmis et pauperibus consulere, eleemosynas dare, opem ferre non cessabat. Et multa quidem in loco illo,
Abbreviated transcription (Latin):
Post cuiꝰ mortem. fr̃ib alia magis curan¬
tib intermissum est boc edificiũ annis
.uiͦi. Quib completis: statuerunt ob
nunietatem laboris. huiꝰ structurã ecclie
funditus relinquere. Ossa uero abba¬
tisse illo de loco eleuata. in aliam ec¬
clesiam que eẽt ꝑfecta ac dedicata tnͣs¬
ferre. et aperientes sepulchrũ eus. ita
intemeratũ corpi̾s inuenere: ut acorrup¬
tione concupiscentie carnalis erat immu¬
ne. Et ita denuo lotũ atq alus uestibus
indutũ. tnͣstulerunt illud ineccłiam be¬
ati stepħi martyris. cuius uidelicet na¬
talis ibisolet in magna gła celebrari die
nonarũ uliarũ.
egnauit autem osualdus xp̃ia¬
nissimus rex nordanhimbroꝵ
ix. annis. ad numerato etiam
illo quem et feralis impietas regis brit¬
tonũ. et apostasia demens regum an¬
gloꝵ decestabilem fecerat. Siquidem
ut supra dociumus unanimo omniũ
consensu firmatũ est. ut nomen et me¬

Expanded text:
Post cujus mortem fratribus alia magis curanPost cujus mortem fratribus alia magis curantibus, intermissum est hoc aedificium annis septem, quibus completis, statuerunt ob nimietatem laboris, hujus structuram ecclesiae funditus relinquere; ossa vero abbatissae illo de loco elevata in aliam ecclesiam, quae esset perfecta ac dedicata transferre. Et aperientes sepulcrum ejus, ita intemeratum corpus invenere, ut a corruptione concupiscentiae carnalis erat inmune: et ita denuo lotum, atque aliis vestibus indutum, transtulerunt illud in ecclesiam beati Stephani martyris; cujus, videlicet, natalis ibi solet in magna gloria celebrari die Nonarum Juliarum.egnavit autem Osuald Christianissimus rex Nordanhymbrorum novem annis, adnumerato etiam illo anno, quem et feralis impietas regis Brittonum, et apostasia demens regum Anglorum detestabilem fecerat. Siquidem, ut supra docuimus, unanimo omnium consensu firmatum est, ut nomen et me
Abbreviated transcription (Latin):
nasterio eodem diuinitus fuerint ostensa
miracłã.S hec nos ad alia tendentes:
sius narrare ꝑmittimus. Sepulcũ est
autem corpus uenerabile uirginis et
sponse xp̃i. in ecclia beati ꝓthomartyris
stephani. Placuitq post diem tercium
ut lapis quo monum̃tũ tegebatur amo¬
ueretur. et altius ipso in loco repone¬
retur. Quod dũ fieret. tante flagran
ut cunctis qui adstabant fr̃ib ac sorori¬
bus. quasi opobalsami cellaria esse uide¬
rentur aꝑta.S: et matertera eius deqͣ
diximus edilbreg. et ipsa deo dilecta.
ꝑpetue uirginitatis głam in magna
corporis continentia conseruauit. Que
cuius esset uirtutis. magis post mor¬
tem claruit. Cum enim eẽt abbatisssa.
cepit facere inmonasterio suo eccłiam in
honore omniũ apostoloꝵ. inqua suum
corpus sepeliri cupiebat. S cũ opus
idem admediũ ferme eẽt ꝑductũ. illa
ne hoc ꝑficeret morte p̃repta est: et in
ipso eccłie loco ubi desiderabat condita.

Expanded text:
nasterio eodem divinitus fuerint ostensa nasterio eodem divinitus fuerint ostensa miracula: sed haec nos ad alia tendentes suis narrare permittimus. Sepultum est autem corpus venerabile virginis et sponsae Christi, in ecclesia beati protomartyris Stephani: placuitque post diem tertium ut lapis quo monumentum tegebatur amoveretur, et altius ipso in loco reponeretur: quod dum fieret, tantae fragrantut cunctis qui adstabant fratribus ac sororibus quasi opobalsami cellaria esse viderentur aperta. Sed et matertera ejus, de qua diximus, Aedilberg, et ipsa Deo dilectam perpetuae virginitatis gloriam in magna corporis continentia conservavit: quae cujus esset virtutis, magis post mortem claruit. Cum enim esset abbatissa, coepit facere in monasterio suo ecclesiam in honorem omnium apostolorum, in qua suum corpus sepeliri cupiebat. Sed cum opus idem ad medium ferme esset perductum, illa ne hoc perficeret, morte praerepta est, et in ipso ecclesiae loco ubi desiderabat, condita.
Abbreviated transcription (Latin):
suũ quẽ reuelatione didicerat. non cela¬
uit esse futurũ. Quã uidelicet reue¬
lationẽ. huiusmodi esse ꝑhibebat. uidis¬
se se albatoꝵ cateruam hominũ idem
monasteriũ intrasse. hosq ase interro¬
gatos quid quererent. aut quid ibi uel¬
lent. respondisse qd̾̃ obhoc illo fuerut des¬
tinatiuit aureũ illud nũmisma. qd̃ eo
de cantia uenerat. secũ assumerent. Ip¬
sa autem nocte incuius ultima parte
idest incipiente aurora.p̃sentis mundi
tenebras transiens. suꝑnam migrauit
ad lucem: Multi de fr̃ib eiusdem mo¬
nastũ qui aliis erant mnedib iam ia¬
nifeste se concentus angeloꝵ psallen¬
quasi plurime multitudinis monaste¬
rium ingredientis. Unde mox egressi
dinoscere quid eẽt. uiderunt lucem
ce litus emissam fuisse ꝑ maximam. que
scãm illam anumam carnis unculis ab¬
solutam. ad et̾na pacrie celestis gaudia
ducebat. Addunt et alia q̃ ip̃a nocte in mo¬

Expanded text:
suum, quem revelatione didicerat, non celasuum, quem revelatione didicerat, non celavit esse futurum: quam videlicet revelationem hujusmodi esse perhibebat: Vidisse se albatorum catervam hominum idem monasterium intrare; hosque a se interrogatos quid quaererent, aut quid ibi vellent, respondisse quod ob hoc illo fuerint destinati, ut aureum illud numisma quod eo de Cantia venerat, secum adsumerent. Ipsa autem nocte, in cujus ultima parte, id est, incipiente aurora, praesentis mundi tenebras transiens, supernam migravit ad lucem, multi de fratribus ejusdem monasterii, qui aliis erant in aedibus, jam manifeste se concentus angelorum psallenquasi plurimae multitudinis monasterium ingredientis; unde mox egressi dignoscere quid esset, viderunt lucem caelitus emissam fuisse permaximam, quae sanctam illam animam carnis vinculis absolutam, ad aeterna patriae caelestis gaudia ducebat  Al., deducebat. Addunt et alia, quae ipsa nocte in mo
Abbreviated transcription (Latin):
in loco qui dr brige. Mam eo temꝑe nec¬
dum multis in regione angloꝵ monas¬
derus constructis. multi de brittannia
s et filias suas eisdem erudiendaᷤᷤ ac spon¬
so celesti copulandas mittebant. maxĩe
iubrige. et incale. et uuandi legũ monas¬
terio. Inter quas erat sethrid filia uxo¬
ris anne regis orientaliũ angloꝵ cuius
supra meminimus: et filia natura lis
eiusdem regis edilbreg. Que utraq cũ
ess ꝑegrina: p̃merito uirtutũ. eiusdẽ
monasterii brigensis ẽ abbatissa consti¬
tuta. Cuiꝰ regis filia maior seburg
uxor. earconbrecti regis cantuarioꝵ.
habuit filiam earcongotam de qua su¬
mus dicturi. Huius autẽ uirginis deo
lius. solent oꝑa uirtutũ. et signa mi¬
raculoꝵ. usq hodie narrari. Uerum
nos de tnͣsicu tantũ illius. quo celestia
regna petiit: aliquid breuit̾ dicere suf
erant moꝵ in signiores. Quarũ se om̃iũ
p̃cib humilit̾ cõmendans. obitũ ꝓxime

Expanded text:
in loco qui dicitur In Brige. Nam eo tempore necin loco qui dicitur In Brige. Nam eo tempore necdum multis in regione Anglorum monasteriis constructis, multi de Brittania msed et filias suas eisdem erudiendas, ac sponso caelesti copulandas mittebant; maxime in Brige et in Cale, et in Andilegum monasterio: inter quas erat Saethryd, filia uxoris Annae regis Orientalium Anglorum, cujus supra meminimus, et filia naturalis ejusdem regis Aedilberg: quae utraque cum esset peregrina, prae merito virtutum, ejusdem monasterii Brigensis est abbatissa constituta. Cujus regis filia major Sexbur uxor Earconbercti regis Cantuariorum, habuit filiam Earcongotam, de qua sumus dicturi. Hujus autem virginis Deo lius solent opera virtutum et signa miraculorum usque hodie narrari. Verum nos de transitu tantum illius quo caelestia regna petiit, aliquid breviter dicere suferant morum insigniores: quarum se omnium precibus humiliter commendans, obitum proxime
Abbreviated transcription (Latin):
ferret auxilii. misit ꝓse illo prb̃m leu
theriũ nepotem suum. qui ei si uellet
ordinaretur ep̃s. dicens qd̃ ipse eũ dig¬
nũ esse ep̃atu iudicaret. Quo hono¬
rifice appło. et arege suscepto: roga¬
uerunt theodoꝵ. tunc archiep̃m dor¬
uernensis eccłie. ipsum sibi antistitẽ
consecrari. Qui consecratus in ipsa
ciitate. multis annis episcopatum
geuissoꝵ ex sinodica sanctione. solus
sedulo moderamine gessit.uiii.¬
siens ex hac uita: earconbrecto filio
regni gubernacula reliquid. Que ille
b nobilissime tenuit. hic primus regũ
angloꝵ in toto regno suo idola reliqui
ac destrui. simul et ieuiniũ .xl. dierũ
Que ne facile aquopiam possent con¬
tempni. intransgressores dignas et cõ¬
petentes punitiones ꝓposuit. Cuius
filia. earcongota. ut condigna pa
renti soboles magnarũ fuit uirgo
uirtutũ. seruens dño inmonasterio
qd̾ in regione francoꝵ constructũ ẽ.
ab abbatissa nobilissima uocabłõ fara:¬

Expanded text:
ferret auxilii, misit pro se illo presbyterum ferret auxilii, misit pro se illo presbyterum Leutherium, nepotem suum, qui ei, si vellet, ordinaretur episcopus; dicens quod ipse eum dignum esse episcopatu judicaret. Quo honorifice a populo et a rege suscepto, rogaverunt Theodorum, tunc archiepiscopum Doruvernensis Ecclesiae, ipsum sibi antistitem consecrari: qui consecratus in ipsa civitate DCLXX, multis annis episcopatum Gevissarum, ex synodica sanctione, solus sedulo moderamine gessit .siens ex hac vita, Earconbercto filio regni gubernacula reliquit: quae illebus nobilissime tenuit. Hic primus regum Anglorum in toto regno suo idola relinqui ac destrui, simul et jejunium Quadraginta Quae ne facile a quopiam posset contemni, in transgressores dignas et competentes punitiones proposuit. Cujus filia Earcongota, renti soboles, magnarum fuit virgo virtutum, semper serviens Deo in monasterio, quod in regione Francorum constructum est ab abbatissa nobilissima vocab
Abbreviated transcription (Latin):
fensus grauit̾ agilbertus. qd̃ hec ip¬
so inconsulto ageret rex. redut galli¬
am: et accepto ep̃acu parisiace ciui¬
tatis. ibidem senex ac plenus dierum
obut. Non multis autem post abscessũ
uini abeodem rege de episcopatu. Qͥ
se cedens ad regem mertioꝵ. uocabło
uul pheri. emit p̃cio abeo sedẽ lundonie.
auitatis: eiusq ep̃s usq ad uite sue ter¬
minũ mansit. Sicq ꝓuntia occiden¬
taliũ saxonũ. temꝑe ñ pauco absq p̃¬
sule fuit. Quo etiam temꝑe rexp̃¬
fatus ipsius gentis. grauissimis reg¬
ni sui dampnis sepissime ab hostib
afflictus. tandem ad memoriam re¬
Incellexitq qd̃ etiam tunc destituta poi
destituta p̃sidio. Misit ergo legatarios
ingalliam ad agilbertũ. sũmissa illum
satisfactione dep̃cans. adepiscopatũ sue
gentis redire. At ille se excusans et ue
nire ñ posse contestans. quia ep̃atu ꝓ¬
prie cuutatis ac parrochie teneretur
adstrictus. ne tam̃ obnixe petenti nil

Expanded text:
fensus graviter Agilberctus, quod hoc ipfensus graviter Agilberctus, quod hoc ipso inconsulto ageret rex, rediit Galliam, et accepto episcopatu Parisiacae civitatis, ibidem senex ac plenus dierum obiit. Non multis autem annis post abscessum Uini ab eodem rege de episcopatu DCLXVI; qui secedens ad regem Merciorum, vocabulo Uulfheri, emit pretio ab eodem sedem Lundoniae civitatis, ejusque episcopus usque ad vitae suae terminum mansit. Sicque provincia Occidentalium Saxonum tempore non pauco absque praesule fuit. Quo etiam tempore rex praefatus ipsius gentis, gravissimis regni sui damnis saepissime ab hostibus adflictus, tandem ad memoriam reintellexitque quod etiam tunc destituta  Aldestituta praesidio. Misit ergo legatarios in Galliam ad Agilberctum, summissa illum satisfactione deprecans ad episcopatum suae gentis redire. At ille se excusans, et eo venire non posse contestans quia episcopatu propriae civitatis ac parochiae teneretur adstrictus: ne tamen obnixe petenti nil
Abbreviated transcription (Latin):
regis mertioꝵ quã duxerat. aliam ac¬
cepit uxorem. Ideoq bello peticus ac
regno priuatus ab illo.secessit ad regẽ
orientaliũ angloꝵ cui nomen erat an¬
na: apudquem triennio exulans fidẽ
ipse apud quem exulabatxex. erat uir
bonus et bona ac sc̃a sobole felix: ut in
sequentib docebunus. Cũ uero restitutꝰ
eẽt in regnũ comualchus. uenit inpro¬
iuntiam de hibernia pontifex quidam
noĩe agilbertus.natione quidẽ gallꝰ.
s cunc legendarũ gr̃a scͥpturarũ inhi¬
bernia non paruo temꝑe demoratus:
coniunxitq se regi sponte ministerium
p̃dicandi adsumens. Cuiꝰ eruditionẽ
atq industriam uidens rex: rogauit
eum accepta ibi sede episcopali sue gen¬
ti manere pontificem. Qui p̃cib eius
annuens. multis annis eidem genti
duudensq induas parrochiaᷤᷤ ꝓuin¬
ciam. huic incuuitate uenta que a
gente saxonũ untancestir appellat᷑.
sedem episcopatus tribuit. Unde of

Expanded text:
regis Merciorum quam duxerat, aliam acregis Merciorum quam duxerat, aliam accepit uxorem: ideoque bello petitus, ac regno privatus ab illo, secessit ad regem Orientalium Anglorum, cui nomen erat Anna: apud quem triennio exulans fidem ipse apud quem exulabat rex erat vir bonus, et bona ac sancta sobole felix, ut in sequentibus docebimus. Cum vero restitutus esset in regnum Coinualch, venit in provinciam de Hibernia pontifex quidam, nomine Agilberctus DCL natione quidem Gallus, sed tunc legendarum gratia Scripturarum in Hibernia non parvo tempore demoratus, conjunxitque se regi, sponte ministerium praedicandi adsumens: cujus eruditionem atque industriam videns rex, rogavit eum, accepta ibi sede episcopali, suae genti manere pontificem. Qui precibus ejus adnuens, multis annis eidem genti dividensque in duas parochias provinciam, huic in civitate Venta, quae a gente Saxonum Uintancaestir appellatur, sedem epi
Abbreviated transcription (Latin):
dem paganissimos inueniret. utilius
esse ratus ẽ ibi pocius uerbũ p̃dicare.
re deberet. inquirere. Itaq euangeliran
rizatus fonte baptismi cũ sua gente
ablueretur. contigit cunc temꝑis
scissimũ ac uictoriosissimũ regem nor¬
danhunbroꝵ osualdũ adfuisse. eũq de
lauacro exeuntem suscepisse. ac pul¬
cherrimo prorsus et deo digno consortio
cuius erat filiam accepturus incon¬
iugem. ipsũ prius scd̃a generatione deo
dicatũ sibi accepit infiliũ donauer̃t
autẽ ambo reges eidem ep̃o ciuitatem
sedem episcopalem. Ubi factis dedicatisq
eccliis. multisq addñm pio eius labore
pplis aduocatis. migrauit ad dñm. se¬
pultusq est ineadem ciuitate: et post
annos multos. N& idf episcopatum
agente tnͣslatus inde inuentam cuu
et pauli posicus ẽ. De functo autemet
regni celestis susciꝑe renuit. et non mul¬
to post etiam regni terrestris potentiã
ꝑdidit. Repudiata enu sorore pendam

Expanded text:
dem paganissimos inveniret, utilius dem paganissimos inveniret, utilius esse ratus est ibi potius verbum praedicare, re deberet, inquirere. Itaque evangelizantchizatus, fonte baptismi cum sua gente ablueretur, contigit tunc temporis sanctissimum ac victoriosissimum regem Nordanhymbrorum Osualdum adfuisse, eumque de lavacro exeuntem suscepisse, ac pulcherrimo prorsus et Deo digno consortio, cujus erat filiam accepturus in conjugem, ipsum prius secunda generatione Deo dicatum sibi accepit in filium. Donaverunt autem ambo reges eidem episcopo civitasedem episcopalem; ubi factis dedicatisque ecclesiis, multisque ad Dominum pio ejus labore populis advocatis, migravit ad Dominum, sepultusque est in eadem civitate, et post annos multos, Haedde episcopatum agente, translatus inde in Ventam civtolorum Petri et Pauli positus est. Defuncto autem et regni caelestis suscipere renuit, et non multo post etiam regni terrestris potentiam perdidit. Repudiata enim sorore Pendan
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendit dexteram eius et ait. Munquã
ut hactenus incorrupte ꝑdurent.Deniq
inurbe regia que a regina quondã uoca¬
bulo bebba cognominatur. loculo inclu¬
se argenteo in eccłia sc̃i petri seruantur.
ac digno a cunctis honore uenerant᷑. Huiꝰ
industria regis. deiroꝵ et bernitioꝵ ꝓuin¬
tie. que eatenus ab inuicem discordabãt.
inunã pacẽ et uelut unũ compaginate
inppłm. Erat autem nepos ediuni regis.
ex sorore accha. Dignũq fuit: ut tantus
p̃cessor. talem haberet de sua consang¬
uinitate et religionis heredem. et regni.
occidentaliũ saxonũ qui anci¬
quitus geuisse uocabantur. regnante
honorii uenerat brictanniam. ꝓmittens
quidem se illo p̃sente mintunis ultra an¬
gloꝵ partib quo nullus doctoꝵ p̃cessisset
sc̃e fidei senuna esse paisurũ. Unde et ius¬
su eiusdem pontificis. ꝑ asteriũ genuen
dũ. S brutanniam ꝑueniens ac pͥmũ
geuissoꝵ gentem ingrediens. cũ om̃s ibi¬

Expanded text:
prehendit dextram ejus, et ait: « Nunquam prehendit dextram ejus, et ait: « Nunquam ut hactenus incorruptae perdurent. Denique in urbe regia, quae a regina quondam vocabulo Bebba cognominatur, loculo inclusae argenteo in ecclesia sancti Petri servantur, ac digno a cunctis honore venerantur. Hujus industria regis, Deirorum et Berniciorum provinciae, quae eatenus ab invicem discordabant, in unam sunt pacem, et velut unum compaginatae in populum. Erat autem nepos Aeduini regis ex sorore Acha, dignumque fuit, ut tantus praecessor talem haberet de sua consanguinitate et religionis heredem et regni.Occidentalium Saxonum qui antiquitus Gevissae vocabantur, regnante Honorii venerat Brittaniam; promittens quidem se illo praesente in intimis ultra Anglorum partibus quo nullus doctor praecessisset, sanctae fidei semina esse sparsurum. Unde et jussu ejusdem pontificis, per Asterium Genuensdum. Sed Brittaniam perveniens, ac primum Gevissorum gentem ingrediens, cum omnes ibi