comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s p̃fidialem adeat potestatẽ aut libell¬
U osfens aut q̃relas suas ap̃ actadepoen¬
d̾.ã. ¶ui de cmine publico maceu¬
sacione deductus ẽ ab alio sr̃ eod̾ trimi¬
ne defem non pot̾ si tñ exeod facto pi¬
riina crimina nascuntur.⁊ de uno cu¬
ne maccusacione fuĩt deductus de altõ
non phibetur ab alio deferri uidex ãt
suꝑ utr̃aꝵ crimine audiẽciam accom¬
odabir nec enĩ licebit seꝑatĩ deuno c̾¬
aminacõ suꝑ̾ altõ quoq crimine fiet.
ms auidicis potestate ac motu sitłis ẽ pol¬
licetur non m̃iius illicita spõsione ari¬
men cc̃it qmͣqui ad hinõĩ ꝓmissionis
com̃cium cc̃ disciplinã publica aspirat.

Expanded text:
sed praesidalem adeat potestatem, aut libellsed praesidalem adeat potestatem, aut libellos offerens, aut querelas suas apud acta depon. Qui de crimine publico in accusationem deductus est, ab alio super eodem crimine deferri non potest. Si tamen ex eodem facto plurima crimina nascuntur et de uno crimine in accusationem fuerit deductus, de altero non prohibetur ab alio deferri. Iudex autem super utroque crimine audientiam accommodabit: nec enim licebit ei separatim de uno craminatio super altero quoque crimine fiet. nis in iudicis potestate ac motu situs est, pollicetur, non minus ob illicitam sponsionem crimen contrahit, quam qui ad huiusmodi promissionis commercium contra disciplinam public
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.NNeos capitalu criminum ab¬
sentes eciã ꝑ ꝓcuratorẽ defendi leges
publicoꝵ iudicioꝵ ꝑmittunt.
onã dẽtissistis lib̾andum existima¬
uit. cͥminacione eciam nunc ꝑseũ¬
antequecontumacia iss cessacione
iniustã accusationem incidit qd̾ di¬
eat alium se hmoĩfcĩ mandatorẽ
habrsse namq ħ cãu p̃ter pͥncipalẽ.
reũ mandatorem quoq ex suaꝑsoã
conueniri posse ignotum non ẽ¬
d .ã. ¶I bientem capitali cͥmine ac¬
cusani non posses requrrendũ tãtũ¬
mõ annotan solere si desit uetus i
ẽ ⁊ iõ cum absentẽ te ⁊ ignorantem
te agente urasseuas iam nc̃ fidesũi
posit istuminari pͣfectos p̃toriõ adire
iusticia reformabunt.
d .a. ¶aquid̾ que ꝑ osficium p̃tidib
nunciantur ⁊ citra sollempnia accusa¬
cionũ posse ppendi ĩ cognitum nonest.
um̃ si falfi nec notoriis insimilatus¬
.i. accusatꝰ sit ꝑpenso iudicio dispicide
quopassum putaũit ⁊ q̃relam deferre
uolũt non adstacio narios decirrat

Expanded text:
s . Reos capitalium criminum absentes etiam per procuratorem defendi leges publicorum iudiciorum permittunt. oniam detulisti liberandum existimavit, criminatione etiam nunc perseverante, quae contumacia vel cessain iustam accusationem incidit, quod dicat alium se huiusfacti mandatorem habuisse; nanque hoc casu praeter principalem reum mandatorem quoque ex sua persona conveniri posse ignotum non e . Absentem capitali crimine accusari non posse, sed requirendum tantummodo adnotari solere, si desit, vetus ius est. Et ideo cum absentem te et ignorantem,te agente, ut adseveras, iam nunc fides veri possit illuminari, praefectos praetorio adire ciustitia reformabunt.idibus nuntiantur, et citra sollemnia accusationum posse perpendi incognitum non est. Verum falsis nec ne notoriis insimulatus sit, perpenso iudicio dispici dequo passum putaverit, et querelam deferre voluerit, non ad stationarios decurrat,
Abbreviated transcription (Latin):
die scalore uideatur auditis ap̃acta ẽ
de amisso cõuitt̾it penam carceris fusti¬
neat. atq ita postinodũ ductus ap̃acta
audiattr. ita enĩ qͣiͣ sub publico testim¬
omo comemoraco amissi criminis sie
ut iidicib inmodice semientib ficmi
quid̾ tenperios adhibita iudenur.
os secum crimmosos meludit. hac lege
ĩ ungenda ẽ sexu tñ disparos orũsa
claustror hr̃e tinamina iubenuur.
neat nes pͣutes l omĩem abiecium atq
mile̾mͦ obiciendum eẽ uidici f reus mẽ
aliquo funit clapfus. nam ip̃m uo utuꝰ¬

Expanded text:
diae squalore videtur, auditus apud acta, cum de admisso constiterit poenam carceris sustineat, atque ita postmodum eductus apud acta audiatur. Ita enim quasi sub publico testimonio commemoratio admissi criminis fiet, ut judicibus immodice saevientibus freni quaedam attemperies adhios secum criminosos includit, hac lege iungenda est, sexum tamen disparem diversa claustrorum habere tutamina iubeatur.neat, nec putet hominem abiectum atque vilem obiciendum esse iudici, si reus modo aliquo fuerit elapsus. Nam ipsum volumu
Abbreviated transcription (Latin):
inhesit añ exibitionẽ testium añ exa¬
minacionẽ udicir imp̃a expoĩcione
cuminũ atq accusacionis exordio ul¬
tore gladio feriatur uocẽ enĩ funestã
mĩtidi oporter pocius qm audiri̾maie¬
statis aũt crimen excipimus.¬
luit᷑ penas añ ꝓhibꝯte d̾ilacionis exor¬

Expanded text:
inhaeserit, ante exhibitionem testium, ante examinationem iudicii, in ipsa expositione criminum atque accusationis exordio ultore gladio feriatur. Vocem enim funestam intercidi oportet potius quam audiri. Maiestatis autem crimen excipimuluituri poenas ante prohibitae delationis exor
Abbreviated transcription (Latin):
¶docebitut fuisse qui fugit. siuõ come̾¬
tanenfis necessitate aliq̃ ꝑꝑcul ab of¬
fcõ egĩt ad iutorem eiꝰ pan itibemu̾s
imugilare curaz eand statuimus leg
use uentare constiurgi.
nctusos io aꝑta definicõne santimus
ut aut conuictos uelox pena subduc¬
Iat aut libandos custodia ditura ñ
mace̾t. iubemus aũt ut intra ince̾tr¬
mum diẽ semꝑ com̃tariensis ingar ꝑ¬
mõ uibemꝰ intene udicẽ defide ac re¬
supina c̃uice tm̃ tititum gẽntem extorrẽ
inpetrata fortuna .x. ubris aun mule¬

Expanded text:
docebitur fuisse qui fugerit. Si vero commentariensis necessitate aliqua procul ab officio egerit, adiutorem eius pari iubemus invigilare cura et eadem statuimus legis severitate constringi.carcer id aperta definitione sancimus, ut aut convictum velox poena subducat aut liberandum custodia diuturna non maceret. Iubemus autem, ut intra tricesimum diem semper commentariensis ingenostro iubemus inferre, iudicem desidem ac resupina cervice tantum titulum gerentem extorrem impetrata fortuna decem libras auri mul
Abbreviated transcription (Latin):
asñ mencio suꝑ conflictu triminis
simãto conquiescat᷑. ñ quã sañ cinil¬
empeticionem id̾ thaumafiꝰ sibi con¬
sor ream facis accusationem nõ ꝓhi¬
b̾is ex̃cere mudicio p̃sidiali quotem¬
erane comissa cõgruia issciõe ꝑlectãt᷑.¬
mꝑ .xil.a. ¶effanda ẽ accinatis qui
non sias suorꝙ iniurias exeqͣntur. ii¬
cencia criminandi inpariul minori
tmine pͥusqm̃ se crimine quopͥmũ¬
tur eruennt. scd̾m scita uet̾um iuris
eos eciam pendente accusacione depo

Expanded text:
nflictu criminali Symmacho conquiescat. si quam sane civilem petitionem idem thaumastus sibi comsorum ream facis, accusationem non prohiberis exercere in iudicio praesidali, quo temerarie commissa congrua ultione plectant . Neganda est accusatis, qui non suas suorumque iniurias exsequantur, licentia criminandi in pari vel minori crimine, priusquam se crimine quo premuntur exuerint , secundum scita veterum iuris eos etiam pendente accusatione depo
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥ lib constiturus captus abl
ostib com̃co rednutur. añqͣm restitũ¬
atur ꝑ eodata pecunia succestionis ĩa
sibi uendicare fauore ingenuitanis
pot̾ut ex ea p̾sit p̃ciũ ꝓsedatũ ex solũe.
os ticet ex sũo medio susceptos tp̃r ori¬
gini ingenuntatis matiis uix̃ ea que be¬
nigne placuerunt. reddi conuenit.
d. a. I ib captus ab hostib ⁊ com̃ciore
pristinum recipit. quo gn̾e matre filrũ
tirecipiendi fsliũ cogita dio cimi obta¬
bsli condicione filium itico mani resti¬
tuit. ita ut ciustiũ obseq̃o munu pp̃ cas¬
um p̃tĩtum non excusetur. pꝰ etatisita
rõne abhostib redẽpto filio. fcĩ te penitẽ
ac de p̃cio quicqmͣ tractare ñ ꝯu̾enit. do

Expanded text:
 qui liber constitutus captus ab hostibus commercio redimitur, et antequam restituatur pro eo data pecunia, successionis iura sibi vindicare favore ingenuitatis potest, ut ex ea possit pretium pro se datum exsolvere. os, licet ex servo medio susceptos tempore, origini ingenuitatis matris iuxta ea quae benigne placuerunt reddi convenit.. Liber captus ab hostibus et commercio redpristinum recipit. Quo genere matre filiuti recipiendi filium cogitatio cum optabili condicione filium ilico matri restituit, ita ut et civilium obsequio munerum propter casum praeteritum non excusetur. Pro pietatis itaque ratione ab hostibus redempto filio facti te paenitere ac de pretio quicquam tractare non
Abbreviated transcription (Latin):
donacionũ qͣs infilios fec̾nit ita decer¬
nimꝰ facistatem si ingratos cura se cẽ¬
¶cosostũdint. quicquio gͥ isqui amarre
inpieratis arguitur. ex titislo donaçio¬
cipiũ iusfu uidicantis datur. mati co¬
gatur redoẽ. cetm̃ que añ. ad liic matie
pacificaiure stã funt ⁊ añ incoliatium
ceptumq uirgtũ uendita. donara per¬
mutata indorẽ data. cetĩsq cãis iegitiẽ
alienata mintine reuocamꝰ ᷤ accionẽ
uo matu ita ꝑsonale eẽ nolumus ut uẽ¬
qͥ hiisaliquid arbitretur tabuendũ eẽ

Expanded text:
a decernimus facultatem, si in eos ingratos circa se esse ostenderint. Quidquid igitur is qui a matre impietatis arguitur ex titulo donatiocipium iussu iudicantis datur, matri cogatur reddere. Ceterum quae ante adhuc matre pacifica iure perfecta sunt et ante inchoatum coeptumque iurgium vendita donata mutata in dotem data ceterisque causis legitime alienata, minime revocamus. Actionem vero matris ita personalem esse volumus, ut vinqui his aliquid arbitretur tribuendum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ iuuos confuttũr eam possuenit dubie¬
tare eor explosa sancimus om̃s moritis ca
tonaciones sine uix̃ morte facientis fue¬
nut celebrate si uł longiore cogitacione
mortis fubsecure sunt actisimnime ĩdi¬
gẽ neq expectare publicaiũ ꝑsonaꝵ
p̾senciam: ea que suꝑhiuꝰmoi monume¬
tis solent adhibi s itares ꝓcedat ut fiqͥnq
testib p̃sentibr iss iuscriptis uł sine suppo¬
ficione aliquis uoluit mortiscã donaci¬
ouem face ⁊ sienonimũtoꝵ accessione
ues gesta maneat frrnitate uallata: mi
sta ei non accesserunt mesficar atq inuti¬
lisuideatur ⁊ om̃s esfectus sorciatur qͦs

Expanded text:
onsistunt eam posuerunt, dubietate eorum explosa sancimus omnes mortis causa donationes, sive iuxta mortem facientis fuerint celebratae sive longiore cogitatione mortis subsecutae sunt, actis minime indigere neque exspectare publicarum personarum praesentiam et ea quae super huiusmodi monumentis solent adhiberi. Sed ita res procedat, ut, si quinque testibus praesentibus vel in scriptis vel sine sitione aliquis voluerit mortis causa donationem facere, et sine monumentorum accessione res gesta maneat firmitate v allata et sta ei non accesserunt, inefficax esse atque inutilis videatur et omnes effectus sortiatur, quos
Abbreviated transcription (Latin):
¶eandͥ nbalitatẽ nr̃e legis indisigemus
⁊ his quoꝵ incendio. iis mina domus cor¬
rupte st̃. quib̾dam forte pecunias cui̾c¬
q qnͣtitatis p̃bentib isscautionẽ conf¬
icientib ut ⁊ ip̃i nec rẽpeticionẽtime¬
ant. um̃ eciã exactionem pecuniarũ cõ¬
fessione insertarũ facẽ possint. li nen
gesta fĩnt subsecuta. milla eis licen¬
cia danda pecunias adaliascãs nisi ad
refeccionem domoꝵ erogare qd̾ si al¬
iq̃ dubitacõ orta fin̾t utrum cotaq̃nti¬
tas an pars eĩ medificiis expensa ẽ hec
diũ domus sacram̃to dirimitur cenĩs
⁊̃ donacionib q̃ gestis int̃uementib
minime sr̃ insiuatesine aliq̃dist̾c¬
cione usq ad qͥngentos sondos ualitur
mod̾ando quausq ad trecentos soł foẽ do¬
naciones ⁊ siẽ insinuacõne furmitatem
qͣtuor. penitus eẽ reicienda censemꝰ quid
enĩ ũbis opetus ẽ que retũ effectus illũ¬
qͦ. nisstus sequitur. sancimꝰ itaq nullo niõ¬

Expanded text:
Eandem liberalitatem nostrae legis indulgemus etiam his, quorum incendio vel ruina domus corruptae sunt, quibusdam forte pecunias cuiuscumque quantitatis praebentibus vel cautionem conficientibus, ut et ipsi nec repetitionem timeant, verum etiam exactionem pecuniarum confessioni insertarum facere possint, licet non gesta fuerint subsecuta: nulla eis licentia danda pecunias ad alias causas nisi ad refectionem domorum erogare. Quod si aliqua dubitatio orta fuerit, utrum tota quantitas an pars eius in aedificiis expensa est, hoc domini domus sacramento dirimetur Ceteris etiam donationibus, quae gestis intervenientibus minime sunt insinuatae, sine aliqua distinctiomoderando, qua usque trecentos solidos factae donationes et sine insinuatione firmitatem quattuor, penitus esse reicienda censemus. Quid enim verbis opus est, quae rerum effectus nullus sequitur? sancimus itaque nullo
Abbreviated transcription (Latin):
porism̃ sr̃iss cuiib postremo qͥ nob̾
mstitar cogitauit. ead̾ enĩ seũitate
uotũtatẽ scełis qua effectum puniri
lura uotũunt. ip̃equid̾̃ uepote maie¬
statisreus gladio ferratur. hoñs eiꝰ oĩb
fisco nio ad dictis filiis uoͣ eiꝰ quib̾ uitã
inꝑatoria spãlir lenitate cõcedimuᷤᷤ
patño eͣm̃ deb̾ent ꝑtre suppticio ĩqͥb¬

Expanded text:
ri sunt, cuiuslibet postremo qui nobis militat cogitarit  eadem enim severitate voluntatem sceleris qua effectum puniri iura voluerunt, ipse quidem utpote maiestatis reus gladio feriatur, bonis eius omnibus fisco nostro addictis: Filii vero eius, quibus vitam imperatoria specialiter lenitate concedimus  paterno enim deberent perire supplicio, i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑũbositatẽ aliquid tale inscupsit sui
remisit nulla disfencia sit. de dona
ut certatibi alim̃ta p̃berer: cp̃r ꝯficnũ
illa obtemꝑare notũt inpetiare põtes.
.l. accionem qua dominũ pͥstinũ restini¬
aturtibi. nam condicõ quid̾ ħ cãu .i. ĩper¬

Expanded text:
bositatem aliquid tale inscripserit sive remiserit, nulla differentia sit. DE DONAut certa tibi alimenta praeberet, vindicationem illa obtemperare noluerit, impetrare potes, id est actionem, qua dominium pristinum restituatur tibi Nam condictio quidem hoc casu  id e
Abbreviated transcription (Latin):
d ã. D iquis ꝓ redẽpcione captruo¬
rum pecunias ded̾it siue ꝑcaucionẽ
dare ꝓmisit cuiꝰcumq qͣntitatis cogͦi¬
tat se neq repeticionem hĩe neq ex¬
accionẽ caucionis posse declinare. ut¬
pote gestis fic indonacionib non sub

Expanded text:
 . Si quis pro redemptione captivorum pecunias dederit sive per cautionem dare promiserit cuiuscumque quantitatis, cognoscat se neque repetitionem habere neque exactionem cautionis posse declinare, utpote gestis sicut in donationibus non sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtfendam⁊ si non adfi̾nt. ñ sotumextͣ
Iordĩem pumendi st̃ s ⁊̃ sũptus quos in
dearem ⁊ curca ip̃m it̃ ad utem uocati fece
rĩt depẽdere cogantun:
uidicandam exstuat adeat p̾sidẽꝓiũcie
d ã. ¶ enatuis conulto ꝓmissum nõe
musien legiscornetie cͥumȩ reũ facẽ
msires adeamꝑtineat. cũ gͥ filii ti.
tutores ii curatores hant ipidelibare
debent aninstium̃ta ex quib adũsariũ
fiioꝵ tuoꝵ obtimuisse dicis falsa ẽẽ ac̃¬

Expanded text:
n adfuerint, non solum extra ordinem puniendi sunt, sed etiam sumptus, quos in eam rem et circa ipsum iter ad litem vocati fecerunt, dependere cogentur. vindicandam existimat, adeat praeside . Senatus consulto permissum non est mulieri legis corneliae crimine reum facere, nisi res ad eam pertineat. Cum igitur filii tui tutores et curatores habent, ipsi deliberare debent, an instrumenta, ex quibus adversarium filiorum tuorum obtinuisse dicis, falsa esse ac
Abbreviated transcription (Latin):
quos hñt in pocestate ꝓpria .i. flliũ fil¬
iam. nepotem⁊ neptem ex filio. ꝓne
sabsentes ⁊ ꝑegre degentes uł ihis¬
dem locis seu regionib ⁊ ciuiratib co¬
morantes iniudicio uo nonpsentes.¬
si iuris su consticue maliur supplic¬
acionib porrectis men sr̃ ħ diuinũ
oraculum ħ̾q ap̃ conpetentem uidi¬
cem adcmiꝰ unsdicionem actusemã¬
cipacionis ꝑtin: insinuare suꝑq p̃
subsecuro ⁊ auctoritate subseq̃nte
pͥncipali plemssimũ robur emancip¬
acio sorciatur: ⁊ ꝑsone inquas talis
isb̾tas collata sir de aliena potestare
qi aparentib exemancipacionib
ominus ex gestoꝵ testificacione. ul
ꝓpoito parentum suam eciam uolũtatẽ
consonare issant̃ p̃ces oblatas sacros api¬
des ꝓmissgatosiss postea de posuint msi
intantes sunt qui⁊ sine consensu ociã ħ¬
aciouib uanam obsuacionem custodi
n⁊ uendiciones inlibas ꝑsonas figura¬
tas ⁊ cͥcumducciones mextucabiles⁊ in¬
umosa tapismata quor misstus rõnabi¬

Expanded text:
quos habent in potestate propria, id est filium filiam, nepotem seu neptem ex filio, pronvel absentes et peregre degentes vel in isdem locis seu regionibus et civitatibus commorantes, in iudicio vero non praesentes, iuris sui constituere maluerint, supplicationibus porrectis mereri super hoc divinum oraculum hocque apud competentem iudicem, ad cuius iurisdictionem actus emancipationis pertinet, insinuare superque subsecuto et auctoritate praecedente p rincipali plenissimum robur emancipatio sortiatur, et personae, in quas talis liberalitas collata sit, de aliena potestate quasi a parentibus ex emancipatione minus sub gestorum testificatione vel proposito parentum suam etiam voluntatem consonare vel ante preces oblatas et sacros apices promulgatos vel postea deposuerint, nisi infantes sint, qui et sine consensu etiam ationibus vanam observationem custodiri et venditiones in liberas personas figuratas et circumductiones inextricabiles et iniuriosa rhapismata, quorum nullus rationabi
Abbreviated transcription (Latin):
amputamius ꝑ qm̃ donacionis titulo ce¬
ssiones accionum accipientes non alit̾ e¬
his contestati essẽt. ł us contestacionis di¬
uino rescpto m̃unsent namsic̃ uẽdicioĩs
titulo cessas acciones eciamaũ litis contes¬
li mõ ⁊ donatas ad cos tnsire uoluinus. ncet
¶nulla contestatio us fcã usspetita fit. peciã
inꝑcuratore constituendo. ad mouendas
easd̃ cessasacciones. similit̾ obfu̾andum
ent. ut mimime quis inpediatur ꝓcurato¬
iem cessatum sibiꝑdonacionem accionũ
dare. noet nulla litis cõtestacio frauss petit¬
a fir᷑ q̃ inhis tũ ꝑsonis locum hr̃e censem:
q̃ susceptis ꝑdonacione cessionib: ad lni¬
c fuiꝑeẽ noscuntur. nam iã mortuis bu

Expanded text:
amputamus, per quam donationis titulo cessiones actionum accipientes non aliter ehis contestati essent vel ius contestationis divino rescripto meruissent. Nam sicut venditionis titulo cessas actiones etiam ante litis contesli modo et donatas ad eos transferri volumus, licet nulla contestatio vel facta vel petita sit Quod et in procuratore constituendo ad movendas easdem cessas actiones similiter observandum erit, ut minime quis impediatur procuratorem cessarum sibi per donationem actionum dare, licet nulla litis contestatio facta vel petita sit. Quae in his tantum personis locum habere censemus, quae susceptis per donationem cessionibus adhuc superesse noscuntur: nam iam mortuis hu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ꝑ. const.a. Donacio siue directa
fir fiue mortis cã instituta fiue condici¬
one faciẽdi aut non faciendi fũspẽsa
fiue exaliquo noͣtato tp̃i ꝓmissa siue
aĩo dõnantiũ acipiẽtiumue sñis
qnͣtum uis fit cõgnominata subħ
fĩ deb obsuacione ut qͣi leges indii¬
tẽt acciones condiciones pacciones¬
qr contineatꝰ hisq penitus cognitis
rrecipiantur tũ placite sunt ł rei¬
crantur fi sũt moleste in concre sdis
aut̃ donacionib nom̃ donato.i iis
acrem notari oporier neq idocislte.
aut pͥuatĩ s aut rabule aut quod cũq
atrud matĩe ipẽ dabit uł ab ip̃o uł ab
coq̃m sors ministraĩir ꝑscribatur ⁊
actis añnectendis que apud udicẽ
ułmagistratus conficienda sunt ut
ħ leges postulant.
d.a. S iquis inemancuxitũ mino¬
rem prius qm̃fan possit aut hrẽ rei q̃
dit confendum om̃e ius conpleat ĩ¬
strum̃tis añ p̃missis qd̃ ꝑ eum siui¬

Expanded text:
sive directa sit sive mortis causa instituta, sive condicionibus faciendi ac non faciendi suspensa sive ex aliquo notato tempore promissa, sive animo dantium accipientiumve sententiis quantum ius sinit cognominata, sub hac fieri debet observatione, ut quas leges indulgent actiones condiciones pactionesque contineat, hisque penitus cognitis vel recipiantur, si complacitae sunt, vel reiciantur, si sunt molestae. In conscribendis autem donationibus nomen donatoris, ius ac rem notari oportet, neque id occulte aut privatim, sed ut tabulae aut quodcumque aliud materiae tempus dabit vel ab ipso vel ab eo quem sors ministraverit perscribatur: actis etiam adnectendis, quae apud iudicem vel magistratus conficienda sunt, ubi hoc leges expost. Si quis in emancipatum minorem prius quam fari possit, aut habere rei quae iderit conferendum, omne jus compleat instrumentis ante praemissis, et i
Abbreviated transcription (Latin):
tem q̃ intra legis tm̃inos constirtaen
suo robore ꝑdurare. qͣi nullo penitus ałio
adiecto s ħ ꝑ non scͥpto uł non tnlłecto.
¶cẽ cred̾atur. eiceptis donacionisb tam ĩpi¬
alib qm̃his que ĩcãs piisima s ꝑcedunt.
quarũ niꝑtales quid donaciones ñto ĩdi¬
gnar sub obs̾uacione monim̃toꝵ fĩtam
areto pͥncipib qm a nb̾ sancitumẽ. s fir¬

Expanded text:
tem quae intra legis terminos constituta est in suo robore perdurare, quasi nullo penitus alio adiecto, sed hoc pro non scripto vel intellecto esse credatur. 1a . Exceptis donationibus tam imperialibus quam his, quae in causas piissimas procedunt: quarum imperiales quidem donationes merito indignari sub observatione monumentorum fieri tam a retro principibus quam a n
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.a. Intest multurm uttum ne ¶ber.¬
spe future mim̃acionis suscepisse te qd̾
instrum̃to continetur scripsisti. anaccep¬
taminore qͣntitate tantum quãtumie¬
ccio ꝓbar inscuptura confemri placuir.
nam fuꝑiore quid̾ c̃ residi peticio d̃¬

Expanded text:
. Interest multum, utrumne spe futurae numerationis suscepisse te quod instrumento continetur scripsisti, an accepta minore quantitate tantum quantum lectio probat in scriptura conferri placuit. Nam superiori quidem casu residui peti
Abbreviated transcription (Latin):
d.a. ¶ eris aleri qd̾ er heditana cau¬
sa uenit ñ eiꝰ guidonacionis titislo possi¬
det s teciꝰ uris sticcessoris homis ẽ. finta
nemini obligatap̃dia ꝑdonacione con¬
secuta es suꝑuacuã geris sollicitudinẽ.
ner hedes donatricis uł eiꝰ creditores te
iure possiꝑt conuenire.

Expanded text:
a causa venit, non eius, qui donationis titulo possidet, sed totius iuris successoris onus est. Si itaque nemini obligata praedia pro donatione consecuta es, supervacuam geris sollicitudinem, ne vel heredes donatricis vel eius creditores te iure possint convenire.
Abbreviated transcription (Latin):
aut homo finturis constitutus ꝑatrog¬
acionẽ ex augusta lib̾alitate seded̾i̾t ĩ
adopcionem tuc omiã uira pris adopti
iu hãt intacta. cum erĩnisium inter
pres inducitur discm̃ sit siuis hes ad¬
optiuus priairogatori⁊ famine eius
ad faium arrogatum uetẽs legum la

Expanded text:
autem homo sui iuris constitutus per adrogautem homo sui iuris constitutus per adrogationem ex augusta liberalitate sese dederit in adoptionem, tunc omnia iura patris adoptivi habeat intacta. Cum enim nullum inter patres inducitur discrimen, sit suus heres adoptivus patri adrogatori et familiae eius ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
fllius integͣ uira natine tñ si itestatꝰ
pat extianeus adoptruus decesserit hro
eum eciam sui hedis ius ad eiustnim̃o
successionem ut eciam non legitimai¬
tra ad famsham extranei patris adopti
mitiam inueniatur. ¶ siaut ꝑeman¬
cipacionem uira adoptiua fũit disso¬
luta tc̃ nisssus eipenitus reg̃stus ad
tus relinq̃tur. s maueat mm̃mõ patrẽ
naturslem cognoscens tanqͣm nõ fu¬
isł ab nnicio inadopcionem tnslatus.
q aut de aliis adoptiius diximus hec
sancimus eciam de his qui ex sabima¬
no senatus confulto exnrib manbus
fuant ab extraneo adoptati misla peni
eas non añcedant. si eiñ patres eos ante¬
cedant. ubinecinpõĩtur necessitasau¬
oaliquid nepoti iss neptiretiq̃re ma¬
neant om̃a uira adoptiua ei intacta.
ħ aut̃ om̃is sancio de filio ⁊ filia⁊ nepo¬
ter nepte ⁊ deinceps ꝑsonis insacriscõ¬
stitutis introducta e. ubi dubitabatur
quid statuendum ẽ. qͣi duob patribus
er uno exnatura ⁊ altõ ex lege poĩtis. ¶u

Expanded text:
iura integra naturae, tamen, si intestatus pater extraneus adoptivus decesserit, habere eum etiam sui heredis ius ad eius tantummodo successionem, ut non etiam legitima iura ad familiam extranei patris adoptivmiliam inveniatur. Sin autem per emancipationem iura adoptiva fuerint dissoluta, tunc nullus ei penitus regressus ad tus, relinquatur, sed maneat tantummodo patrem naturalem cognoscens, tamquam non fuisset ab initio in adoptionem translatus. Quae autem de aliis adoptivis diximus, haec sancimus etiam de his, qui ex Afiniano senatus consulto ex tribus maribus fuerant ab extraneo adoptati, nulla peniteas non antecedant. Si enim patres eos antecedant  ubi nec imponitur necessitas avo aliquid nepoti vel nepti relinquere, maneant omnia iura adoptiva ei intacta. Haec enim omnis sanctio de filio et filia et nepote et nepte et deinceps personis in sacris constitutis introducta est, ubi dubitabatur, quid statuendum est, quasi duobus patribus ei, uno ex natura, altero ex lege positi Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
gere cunalesqͦ pximarũ ciuitatũ pla¬
cuis admom̃ ut ent̃gentib talib caĩs
scianr iegi nr̃e auxstium defendum.
ita ut nouint rectores uniu̾si .x. nb̃s
auri a se⁊ m̃idẽ a fius appantorib exi¬
gendum si p̃ceptum mm̃ neglex̾int.

Expanded text:
e proximarum civitatum placuit admoneri , ut emergentibus talibus causis sciant legis nostrae auxilium deferendum: ita ut noverint rectores universi decem libras auri a se et tantundem a suis apparitoribus exigendum, si praeceptum neglexerint.
Abbreviated transcription (Latin):
Aũsiom q̃ constituta ẽ subiacebixis
noc diñsiss patronis iepetẽdiaditũ reli¬
qͥmus si abipĩs expoĩtos quodãmo ad
mortẽ uoluntas mĩe amica colleg̃nt.
nec emĩdice̾ suũ potit. quem peunte

Expanded text:
sioni quae constituta est subiacebit Sed nec dominis vel patronis repetendi aditum relinquimus, si ab ipsis expositos quodammodo ad mortem voluntas misericordiae amica collegerit: nec enim dicere suum poterit, quem pereunte
Abbreviated transcription (Latin):
m̃p.⁊ eno ã Indonacionib q̃ accis
nsinuantur non eẽ necessatiumm iudica¬
mus incinos uł alios testes adhibe. nam
suꝑfluũ ẽ prnatum testimomũ cũ pu¬
blica moniũta fufficiantꝰ nm̃ ⁊ illas
donaciones quasgestis non ẽ necessan¬
u astiiar si forte ꝑ tabestioꝵẽ uł aliũ
scubãtur ⁊ fine testium subͣnotacione
uale p̃cipimꝰ ita tñ si ip̃ẽ donatoris alius
lolũtate eiꝰ scd̃m sontã obsuacionẽ sub

Expanded text:
Zeno . In donationibus, quae actis insinuantur, non esse necessarium iudicamus vicinos vel alios testes adhibere: nam superfluum est privatum testimonium, cum publica monumenta sufficiant. Verum et alias donationes, quas gestis non est necessarium adlegari, si forte per tabellionem vel alium scribantur, et sine testium subnotatione valere praecipimus, ita tamen, si ipse donator vel alius voluntate eius secundum solitam observatione
Abbreviated transcription (Latin):
ans p̃fecio iegionis dicas poit numiniiui
locum hrũt⁊ ilico ingenuitati sue reddi
litatis io̾erigat. ut si qui captos ab hostib
iedrineĩt accepto p̃cio iedemptos sue mge¬
nutati restituaur. ꝓponasq redempiorẽ¬
tuũ noluisse oblatum p̃cium ate ułalio¬

Expanded text:
aris praefecto legionis dicas, postliminii ius locum habuit et ilico ingenuitati suae reddi litatis ratio exigat, ut, si qui captos ab hostibus redemerint, accepto pretio redemptos suae ingenuitati restituant, proponasque redemptorem noluisse oblatum pretium a te vel
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ gor .a. Ponphibentur milites
atusaciones queidicu publiti ĩitar
obtineant intendẽ fi suam suoꝵq inui¬
nam exeqͣntur. iõq consobriniturnecen
defendẽ tibi ꝑmitimus.

Expanded text:
 Non prohibentur milites actiones quae iudicii publici instar obtineant intendere , si suas suorumque iniurias exsequantur. Ideoque consobrini tui necem defendere tibi permittimus
Abbreviated transcription (Latin):
fierũt. s hostilis umpcionis necessita¬
te tñsductisur ad ꝓprias tras festina¬
redebe recẽpturos une post limimi ea
q̃inagis ił mancipiis seu aliis rebus
qñ temĩerͣut. ⁊ si afisco nr̃o posfideant.
nec timeat quisqͣm ariciuꝰ condicioms
morancum solum ħ requirendũ sit.
uium aliquis cũbarbaris uolutitate
arum qu̾nb sexuis condicionis etatis
quos barbanca feritas capiuitatis ne¬
cessitate mñsnexãt inuitos nemoretun¬
ear s adꝓpͥa redire cupiẽtib liba sit fa¬
cultas quib si quicꝙͣ musũ uestiũ issali¬
momempẽsum ẽ humanitati sir p̃sti¬
tum nec maneat uictualis sumptus
repeticio  exceptis his quos barbarisnẽ¬
demib exemptos eẽ decebitur. a quib
status si p̃cium pp̃uislitarẽ publi¬
cam emptorib equũ ẽ reddib̾i neꝙͣ¬
do enĩ dampniconsid̾acio miati nece¬
sfitatepoĩtis negan faciat empcionẽ¬
dẽce̾t redemptos auedatũ ꝓse p̾tium

Expanded text:
necessitate transducti sunt, ad proprias terras festinare debere, recepturos iure postliminii ea, quae in agris vel mancipiis seu aliis rebus ante tenuerunt, etsi a fisco nostro possideantur. Nec timeat quisquam alicuius contradictionis moram, cum hoc solum requirendum sit, utrum aliquis cum barbaris voluntate arum cuiuslibet sexus condicionis aetatis, quos barbarica feritas captiva necessitate transvexerat, invitos nemo retineat, sed ad propria redire cupientibus libera sit facultas. Quibus si quicquam in usum vestium vel alimoniae impensum est, humanitati sit praestitum nec maneat victualis sumptus repetitio: exceptis his, quos barbaris vendentibus emptos esse docebitur, a quibus status sui pretium propter utilitatem publicam emptoribus aequum est redhiberi. Ne quando enim damni consideratio in tali necessitate positis negari faciat emptionedecet redemptos aut datum pro se pretium
Abbreviated transcription (Latin):
eos susceꝑunt p̃rende concedendim
s ĩomẽm tr̃am que romane dicioĩ
suppoĩta ẽ ħ optine̾ neq enĩ oportet
eos qui abincio infantes eiecerunt:¬
⁊ mortis forte spemicca eos habueix̃.
unc̾ros contituros siqui eos fusceꝑur.
chositm̃ ad se reuocare conari ⁊ serm¬
ti necessitate fubingare. neq hii qͥ
eos pietatis rõne suadenre fustissut:
fẽndisunt. denuo suã mutãtes snãm¬

Expanded text:
erint praetendere concedi, sed in omnem terram, quae romanae dicioni supposita est, haec obtinere. Neque enim oportet eos, qui ab initio infantes abegerunt et mortis forte spem circa eos habuerunt, incertos constitutos, si qui eos susceperunt, hos iterum ad se revocare conari et servili necessitati subiugare: neque hi, qui eos pietatis ratione suadente sustulerunt, ferendi sunt denuo suam mutantes s
Abbreviated transcription (Latin):
dã. ¶Uͥ res filio emanciꝑato ea
cõdicione ut creditorib tuis solũet
te donasse ꝓpouas si stipulacione usĩ
continẽti hito pacto luic iei ꝓsperisti
creditorib quid̾ nõ ccͣ eum eͣtpłacito
uro s adũsus te conpdeti actio. eũ aũt
cui ct̃a lege p̃dia donasti inc̾ta ciusti
accione ad plactor obsequium urg¬
en sin legem donacionib ditã ꝯuenit.

Expanded text:
. Cum res filio emancipato ea condicione, ut creditoribus tuis solveret, te donasse proponas, si stipulatione vel in continenti habito pacto huic rei prospexisti , creditoribus quidem non contra eum ex placito vestro, sed adversus te competit actio. Eum autem, cui certa lege praedia donasti, incerta civili actione ad placitorum obsequium urgueri secundum legem donationibus dictam convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
cum enĩ tanta fragilitas ẽ ad opciõis
ut possit in ip̃õdie ⁊ filius fi.⁊ extra¬
neus ꝑemancipacione̾ inuemriqͥ
paciatur prĩs naturalis iura nexu
diuino copislata nexu ludibrio defr
exuire netĩ datur licencia ⁊ muitus
tñsue ad aliam familiam ñ cogitur
ad extr̃aneũ patrẽ filius ꝑadopcion¬
emtrãsfertur maneant integra in¬
ra sine ad mosficiosi q̃relam ĩiie ad
alias om̃s successionos sineabintesta¬
to fiue extestam̃to quelib̾is defu̾ntꝰ.

Expanded text:
Cum enim tanta fragilitas est adoptionis, Cum enim tanta fragilitas est adoptionis, ut possit in ipso die et filius fieri et extraneus per emancipationem inveniri, quis patiatur iura patris naturalis nexu divino copulata ludibrio defraex iure vetere datur licentia et invitus transire ad aliam familiam non cogiturad extraneum patrem filius per adoptionem transfertur, maneant integra iura sive ad de inofficiosi querellam sive ad alias omnes successiones sive ab intestato sive ex testamento, quae liberis deferuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
tuus filiis qui fillii familias constituti
apatrib naturalib aliis dantur anti¬
q sapĩe incidit q̃dam dubitacio si opor¬
ret talem filiũ fip̃c̃ĩtus anaturali parie
accionem qmpapimanus quid̃ neg̃¬
at. pausus au̾r sine esfectu deliquid.
marrianꝰ uo distinguir ne ex h causa u¬
triusq patris ꝑd̾et successiõnem natu¬
ralis quid̾ uolutate eiꝰ curim̃ientus ad¬
optim pp egestatem qm̃ forte habebat
⁊ itm̃ aliud utium erat exortum si enĩ
post patris naturalis obitum pat̾ adop¬
tiuus ꝑ emancipacionis modum ins
adopcionis dissoluiss nulla spes ei re¬
manebar. neq cẽ pr̃is naturał uolun¬
tatẽ qr mortis enis ip̃rmaliena fu̾ar f¬
amslia constitutus neq cc̃ adoptinũ
patrẽ qr ꝑemancipationẽ eiꝰ familia
exemptus ẽ. iõ ralem dubitacionẽ te¬
secãtes ⁊ rale nicium corngentes. sa¬
cunus ꝑ adopcionẽ quid̾ ad extranieã
ime dissolu s ira eum ꝑman̾e qi nõ
fuiss ad alienã famstiam tͣnsiatus.

Expanded text:
s filiis, qui filii familias constituti a patribus naturalibus aliis dantur, antiquae sapientiae incidit quaedam dubitatio, si oportet talem filium, si praeteritus a naturali patre ionem  quam papinianus quidem negat, paulus autem sine effectu derelinquit, Marcianus vero distinguit, ne ex hac causa utriusque patris perderet successionem, naturalis quidem voluntate eius circumventus, adoptivi propter egestatem, quam forte habebat, et iterum aliud vitium erat exortum: si enim post patris naturalis obitum pater adoptivus per emancipationis modum iura adoptionis dissolvisset, nulla spes ei remanebat neque contra patris naturalis voluntatem, quia mortis eius tempore in aliena fuerat familia constitutus, neque cont ra adoptivum patrem, quia per emancipationem eius familia exemptus est: ideo talem dubitationem et tale vitium corrigentes sancimus per adoptionem quidem ad extraneam ime dissolvi, sed ita eum permanere, quasi non fuisset in alienam familiam translatus.
Abbreviated transcription (Latin):
d.ã. S iliberũ captĩ te abhostib com̃¬
cio redemit sabmus⁊ eñ uincłmpigno¬
ns fuꝑstitem remisisse tibi ꝓbetur. non
lib̾tus esfectus s ĩgenuitati qmͣ amise¬
ras restitutus mistum fin eiꝰ obseqͥũ debeᷤ.
d̾.a. ¶bhoitib capti⁊ non com̃cio rede¬
mpti̾s u̾tutemslitũ nr̃oꝵ libatiilico sta¬
tum qm captiuitatis cã amisant recip¬
ient᷑ sm̾iat̃ dñs sins restituentur recep¬
tosen non captos indicate debemus et
mllite nt̃idefensorem eorum decet ẽẽ.
non domimim.

Expanded text:
. Si liberum captum te ab hostibus commercio redemit sabinus et eum vinculum pignoris superstitem remisisse tibi probetur, non libertus effectus, sed ingenuitati quam amiseras restitutus nullum filiis eius obsequium debes.Ab hostibus capti et non commercio redempti, sed virtute militum nostrorum liberati ilico statum, quem captivitatis casu amiserant, recipiunt: servi autem dominis suis restituentur: receptos enim eos, non captos iudicare debemus, et militem nostrum defensorem eorum decet esse, non dominum.
Abbreviated transcription (Latin):
aliẽnum uł obligatum conparauit. an¬
thenodes nec q incqͣm de eiuccione con¬
uenit qd̾ eo nomine dedir cͣc uiuĩ posẽ
racionem nam si ignorans aliemĩ fundũ¬
desidĩo tuo mnis forma negantis hoc red

Expanded text:
comparavit athenocles nec quicquam de evictione convenit, quod eo nomine dedit, contra iuris poscit rationem. Nam si ignorans, desiderio tuo iuris forma negantis hoc red
Abbreviated transcription (Latin):
nando iss indotem dando uł uendendo
usum. f. eius retmnũit eciã fistipłatus ñ
fuit eã contriuo tradidisse cͣreditur. nec¬
ꝯ quid ampliꝰ requiratur quo magisui¬
deatur fc̃a tradicio s omĩnĩo id̃ sit inhis
donacionem cõstatam uase receptum
ẽ. ⁊ si sine scripto donatum quid fiñt.
liis adibitisidoneis docum̃tis ħ qd̾ gĩt᷑¬

Expanded text:
nando vel in dotem dando vel vendendo usum fructum eius retinuerit, etiamsi stipulatus non fuerit, eam continuo tradidisse credatur, ne quid amplius requiratur, quo magis videatur facta traditio, sed omnimodo idem sit in his donationem collatam valere receptum est: et si sine scripto donatum quod fuerit, adhibitis aliis idoneis documentis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tur eo deuum intp̃r successionis iure ad¬
quiti possunt ⁊mcaptos ap̃ hostes mortu¬
os cẽ cognoscitur. nec suꝑ facultatib eiꝰ cmĩ
incra uita ac fortuna ftut tnͣsigiul uidica¬
tipotint iñpostea qͣm ap̾hostes mat̾tetã
ur̃am fatimmus inplesse in noturt iuc̃¬

Expanded text:
tur, eo demum tempore successionis iure adquiri possunt, cum captos apud hostes mortuos esse cognoscitur, nec super facultatibus eius, cuius incerta vita ac fortuna fuit, transigi vel iudicari potuit. Unde posteaquam apud hostes materteram vestram fati munus implesse innotuit, tu
Abbreviated transcription (Latin):
muis adopcionem ut non fuccessione a¬
b uitestato patris extranei adoptrn de¬
fimidetur. s habeat accessionem fortu
ne prĩs naturas sibi uotuntate adqui¬
sitam. nec enĩ ex uet̾riure cognacioĩs
ner naturalis ꝑatris ꝑ adopcione filii

Expanded text:
mus adoptionem, ut non successione ab intestato patris extranei adoptivi defraudetur, sed habeat accessionem fortunae ex patris naturalis sibi voluntate adquisitam. 1f . Neque enim ex vetere iure cognationis nexus natur
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.a. S imantus tuus li mifitansm
patua porestate constitutus filiũ ex le¬
gitimis suscep̃ inipciis eum mpotes¬
tate auꝑseũasse non ambigitur.
os fuos pꝰ nb̾tatem ex legũimus iip¬
ciis natos mpotestate hĩe ñ ẽꝓhibitũ.
t̃.ã. Wec filiũ negare cinquã ẽẽ lib̾¬
um senatus consusita de partu agnoscẽ¬
do ac denuntrata pena it̃ p̃iudiciũ edi¬
cto ꝑpetuo ꝓpo̾itum⁊ remedium alim̃¬
toꝵ apud presid̾ maiori tm̃o pententi
mpẽssum ẽ. ut pr̃ib quib iustute in
libos necisq pocestas olimerat ꝑmisł¬
a erpere nb̾tate non hic̃er te adopcie¬

Expanded text:
. Si maritus tuus, licet militans, in patria potestate constitutus filium legitimis suscepit nuptiis, eum in potestate avi perseverasse non ambigitur. os suos post libertatem ex legitimis nuptiis natos in potestate habere non est prohibitum.. Nec filium negare cuiquam esse liberum senatus consulta de partu agnoscendo ac denuntiata poena, item praeiudicium edicto perpetuo propositum et remedium alimentorum apud praesidem maiori trimo petenti impensum est, ut patribus, quibus ius vitae in liberos necisque potestas olim erat permissa, eripere libertatem non liceret. C
Abbreviated transcription (Latin):
d .ã. Pedissime mistiens nequitia pro¬
mouem. cũ gͥ filiã tuam ab hostib capra
ac pstitutam ab ea q̃ eam red̾uiet᷑ obtinẽ¬
de pudicitietultum ac suandam natan¬
uinhonestatẽ adcecontugise ꝓponas. pee

Expanded text:
 . Foedissimae mulieris nequitia permovemur. Cum igitur filiam tuam captam ac prostitutam ab ea quae eam redemerat ob retinendae pudicitiae cultum ac servandam natalium honestatem ad te confugisse proponas, p
Abbreviated transcription (Latin):
dẽliquid: neq enĩmarciam distincioni
locum ẽe iħ caũ inuenimus ut millui
circũuencionis suspicio pot̾ aliqͣm sibi
gra. nisi auus ⁊ ꝓaius emancipatum
fec̃it filiũ adoptͣiuũ. tẽ enĩ necesse ẽ itñ
ad pr̃em naturale eum reuti cum emã

Expanded text:
i distinctioni locum esse in hoc casu invenimus, ubi nullius circumventionis suspicio potest aliquam sibi gra, nisi avus et proavus emancipatum fecerint filium adoptivum: tunc etenim necesse est iterum ad patrem naturalem eum
Abbreviated transcription (Latin):
quid cancionẽ facrat ostendens se fidei¬
ssorcm extitisse p̃sentib ar̃ rabulariis łi
conf̾essus ẽ. qd̃ infide sua eum suscepit. du¬
bitabatur apalestina ad uocacione. utrũ¬
hinissime p̃coriane sẽdis anipote scr¬
tura mĩniemente teneatur⁊. tam diuisio
alia introducebatur. si id̾ uiris eẽ deber:
¶tanmpublicis causis qmͣ inpriuatis sã¬
timꝰ itaq nisi confessio lic̃tis expoĩta fu̾it a
fid̾uissoribr. exrep̃sentacione ꝑsonarum
licet arestatio fr̃̾ ħ p̃cesserit: at tñ ad huc
sine scͥptis eẽ fidenissorẽ. iudeti incanfis
pͥuatis extimari. ⁊ duob m̃sib effluenti¬
b ab hnĩmoĩnexi fidiuissores nbari n¬

Expanded text:
quidem cautionem faciat ostendens se fideiussorem extitisse , praesentibus autem tabulariis hoc confessus est, quod in fide sua eum suscepit , dubitabatur a palaestina advocatione, utrumlimissimae praetorianae sedis, an utpote scriptura interveniente teneatur: et divisio alia introducebatur, si id iuris esse debet tam in publicis causis quam in privatis. Sancimus itaque, nisi confessio litteris exposita fuerit a fideiussoribus ex repraesentatione personarum, licet attestatio super hoc praecesserit, attamen adhuc sine scriptis esse fideiussionem, videlicet in causis privatis, existimari et duobus mensibus effluentibus ab huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
d.a. Non nũdo consensu patria libi
potestãte s actu sollempni uł cafui
nb̾antur. nec cͣause quib motus p̾r
emancipauit filium s actus soliẽp¬
nitas queritur.
d .s. Nee anĩ neptem fuꝗm nłare
potestate cogitur nec inciiqͣm ñun

Expanded text:
. Non nudo consensu patria liberi potestate, sed actu sollemni vel casu liberantur , nec causae, quibus metus pater emancipavit filium, sed actus sollemnitas quaeritur. . Nec avus neptem suam liberare potestate cogitur nec in cuiusquam i
Abbreviated transcription (Latin):
lum adopcionis ⁊ ĩ extraneam ꝑsonam
fcẽ sm̃ legerelinq̃mus licẽciam dam
tasti adopt̃ruo patri .i. extraneo si notũ
nicħ ei testam̃to suo relinq̃re. s quioqͥ
ei reliq̃ut ħ̃ lib̾alitans sit nõ legitimo
uĩcło astrictum. cũ enĩꝑomĩa nature
sue filiũ agguauioi manifestissimĩ ẽ
qd̃ ⁊ adqͥficiones om̃ium reium quea
filiĩ fanilias ꝑuen̾int scd̾m leges nr̃a
non adoptiuo extraneo patris natã¬
ginana quadã ⁊ noua affeccione ad qͥ¬
sita non pristine cõgnaciomis dummi¬
cione introducta. s siquid remaneat
intissi adoptione nislla mr̃ueniente ei

Expanded text:
lum adoptionis et in extraneam personam factae sine lege relinquamus, licentiam damus tali adoptivo patri, id est extraneo, si voluerit, nihil ei testamento suo relinquere, sed quidquid ei reliquerit, hoc libertatis sit, non legitimo vinculo adstrictum: cum enim per omnia naturae suae filium adgregavimus, manifestissimum est, quod et adquisitiones omnium rerum, quae ad filium familias pervenerint, secundum leges nostras non adoptivo extraneo patri, sed naturginaria quadam et nova adfectione ei adquisita, non pristinae cognationis deminutione introducta. 1e . Sed si quidem remaneat in tali adoptione nulla interveniente
Abbreviated transcription (Latin):
c.a. Qum tnaritum tuim a debito¬
modasse significes nullũtibi potui¬
t p̃udicium fĩ nisi factam solutio¬
nem post maiorẽ etatẽ ratã fecisti.
quisoluit alii non selib̾at obligaci¬
oneꝰ qd̾ si h uł mandance iss ratum
hñte eꝯ fecie non minus libacione
consegͥtur qmsi eid̾ credirori soluiss¬
d̾.ã. Siobłigatum excã mandati
ptam ex ead̾ cã debitam anͣtitatẽ fal¬
soscripsisti figm̃to uitatis extingni
non potiut obligatio.

Expanded text:
. Cum maritum tuum a debitomodasse significes, nullum tibi potuit praeiudicium fieri, nisi factam solutionem post maiorem aetatem ratam feceris. qui solvit alii, non se liberat obligatione. Quod si hoc vel mandante vel ratum habente eo fecerit, non minus liberationem consequitur, quam si eidem creditori solviss. Si obligatum ex causa mandati ptam ex eadem causa debitam quantitatem falso scripsisti, figmento veritatis extingui non potuit obligatio.
Abbreviated transcription (Latin):
de.pena sir libatus. si aut ampliꝰ qͣm
sexm̃sium tp̃cabinicio constitutũ ẽ tẽ¬
⁊ qnͣtacumq tpr̃is cruntisla data sunt.
tñ post lapsum eoꝵ sem̃stre ᷤᷤ tm̃i hr̃e eñ
inducias intra quas sir ei licẽcia ꝑson¬
am ⁊ non pecuͣmas reddẽ. si ãt ⁊ scdã
adiectio tp̃ris ercedar tc̃ omĩmõ penã
pecumaria ꝑsotuar᷑ s si quid̾ post statu¬
tum abinicio tpẽ conpletum marũit
reũ ꝑ quo conuenitur defendẽ. licẽ ei
ħ facẽ. nisi pactitenor adsi reclamauĩt
si forfitãsine defensione facienda ꝓ eo
fidenissir. s si desfensionẽ subiert eam
usqi ad finem admps̾e. nulla ei licẽcia
concedenda ĩmedio ꝑsonam trad̾e ⁊ pe¬
cumarũ dacionẽ esfuge̾. si aut̃ ⁊ scdm̃¬
tp̃e esflix̃it nillo mõ eilicencia conce¬
datur nec ad defensionis uenire p̃sidi¬
um. s omĩmõ penã conferat. nisi intͣ
pmum tp̃e qd̾ statutum ẽ reus pͥncip¬
alis ab ħ luce fuir sub̾iractus. tũc enĩ

Expanded text:
sit liberatus. Sin autem amplius quam sex mensuum tempus ab initio constitutum est, tunc, quanticumque temporis curricula data sunt, tamen post lapsum eorum semenstres tantum habere eum indutias, intra quas sit ei licentia personam et non pecunias reddere. Sin autem et secunda adiectio temporis excedat, tunc omnimodo poenam pecuniariam persolvat. Sed si quidem post statutum ab initio tempus completum maluerit reum pro quo convenitur defendere, licere ei hoc facere, nisi pacti tenor ad hoc reclamaverit, si forsitan sine defensione facienda pro eo fideiussit: sed si defensionem subierit, eam usque ad finem adimplere, nulla ei licentia concedenda in medio personam tradere et pecuniarium dationem effugere. Sin autempus effluxerit, nullo modo ei licentia concedatur nec ad defensionis venire praesidium, sed omnimodo poenam conferat, nisi intra primum tempus quod statutum est reus principalis ab hac luce fuerit subtractus: tunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
opond̃it quarenus eumintra c̃tum tẽ¬
pus trãd̾at.ant c̃tam qnͣtitatem pocu¬
niarũ ꝓ eo ĩnterat ⁊ tpi statutoiam flu¬
ente non potĩr eum reỹsentare nõ sta¬
tĩpecunas ꝑ eostipilatas inferre s cõ¬
petẽ quid̃ post tpris lapsum omĩ mõ
penalem accioneni non at statim sũ¬
mã ꝓ qua fideunsor admissus ẽ ꝓfug¬
¶au. s siquid̾ usq ad sex m̃siũ spacuũ

Expanded text:
nderit, quatenus eum intra certum tempus tradat vel certam quantitatem pecuniarum pro eo inferat, et tempore statuto iam effluente non poterit eum repraesentare, non statim pecunias pro eo stipulatas inferre , sed competere quidem post temporis lapsum omnimodo poenalem actionem, non autem statim summam, pro qua fideiussor admissus est, profligari. Sed si quidem us
Abbreviated transcription (Latin):
cuographatio debitore tuo fustrã
a corngentes uolumina ⁊ uetĩs iur¬
is ambiguitates resecantes sancim
siqun ilł aliam ꝑsonam ad hibũit.ł
mutaũt isspignus acceꝑit ł qntita¬
tem augendam ł muruendam eẽ cͤ¬
didit isł condicionem seu tp̃c addide¬
ut i detraxit uł caucionem iuniore
accepit uł aniquid fec̃it ex quo uer̾is
uaris conditores introducebant nõ

Expanded text:
ographario debitore tuo frustra ographario debitore tuo frustra a corrigentes volumina et veteris iuris ambiguitates resecantes sancimus, si quis vel aliam personam adhibuerit vel mutaverit vel pignus acceperit vel quantitatem augendam vel minuendam esse crediderit vel condicionem seu tempus addiderit vel detraxerit vel cautionem iuniorem acceperit vel aliquid fecerit, ex quo veteris iuris condit
Abbreviated transcription (Latin):
mp gor.ã. E x̃ contractu pecume
credite accio inefficax dirgĩtur. fi
delegacionepsonente fca ire nois¬
acionis netustior contractus euanũ.¬
s a. S idelegatio non ẽ iñpoitade¬
bitdris cui ac ppea acciones ap̃tem¬
anserunt qm̃ius creditorituo adũs
iquid exdebito accipiat ł debitoritu¬
otenunciamit. enͣte adebitore tuo
dẽbitam qͣntitatem non uetaris.⁊ eõ
mõ tucreditoris exaccionem cẽ enꝰ
reris ne eo qd̾ qi acłiente suo nfacia
craccionem ad tepiculũ redundrcũ
da. ¶ on abstulit tibi ꝓcurator tu
accionem si cum ei mandasses exa¬
ccionem pecunie om̃ hiitibi debeb
antcẽquos supplicas paite acceꝑt̃
inseꝓponis creditori ꝓalexandro sus¬
ceptonomie c̃tampecuniam dare¬
stipilantispopondit ncet ꝑmpbira¬
tem alexander ei satis non fecit m̃
sũme reꝑmisse nimis iꝑbe soluc¬
lo nẽgatur.
d.a Deccrẽditoris creditori quis¬
tus eucarpus dare spopondit. us deb¬
num cõnstituit suo nomĩe conuem

Expanded text:
 . Ex contractu pecuniae creditae actio inefficax dirigitur, si delegatione personae rite facta iure novationis vetustior contractus evanus . Si delegatio non est interposita debitoris tui ac propterea actiones apud te remanserunt, quamvis creditori tuo adverntestetur vel aliquid ex debito accipiat vel debitori tuo denuntiaverit, exigere a debitore tuo debitam quantitatem non vetaris et eo modo tui creditoris exactionem contra ereris, ne eo, quod quasi a cliente suo non faciat exactionem, ad te periculum redundet, . Non abstulit tibi procurator tuus actionem, si, cum ei mandasses exactionem pecuniae, quam hi tibi debebant, contra quos supplicas, parte accepta sisse proponis, creditori pro alexandro suscepto nomine certam pecuniam stipulanti spopondit, licet per improbitatem alexander ei satis non fecit, tamen summae repromissae nimis improbe solutio negatur.. Nec creditoris creditori quistus eucarpus dare spopondit vel debitum constituit, suo nomine conveniri