comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mis soep̃i inces tuo sũ c̃tradixerit tunc eomes
ipsã ꝑsonã ꝑfideius sores positã ante regẽ faciat
uenire unacũmissis ep̃i utdomñ rex ita eos distrin¬
gat ut c& eri emendentur. Delliis suspco
tillihomines ꝗres ecclesiasticas ꝑ uerbũ dom
nregistenent sicordinatũ est ut illas eccłas
undes̃ uellillas domꝰ ep̃i uł monas teriis cuius eẽ
noscunt᷑ : iuxta quod deipsiss reb tenentemen¬
daredebeant et illos census uł illas decimas:
acnonas ibidẽdare plenit̃ debeant sicut eis ad
uernũ ordinauimꝰ & qui hoc ñ fecerit: ipsas

Expanded text:
iscopi incestuosum contradixerit, tunc comes ipsam personam per fideiussores positam ante regem faciat venire una cum missis episcopi. Et domnus rex ita eos distringat, ut caeteri emendentur. 13. De his, qui res ecclesiasticas verbo domni regis tenent, sic ordinatum est, ut illas ecclesias unde sunt, vel illas domus episcopii vel monasterii, cuius esse noscuntur, iuxta quod de ipsis rebus tenent, emendare debeant, et illos census vel illas decimas ac nonas ibidem dare pleniter debeant sicut eis ad Vernum ordinavimus. Et qui hoc non fecerit, ipsas
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes : unde ettunctae paganegentes
uobis pugna ntrbꝰ p̃ualebant quia ñ erat diffe¬
rentia int̃laicos et sacerdotes: quib: pugnare
licitũ nest. Qualis eñ uictoria dat᷑ ubi sacer
dotes unahora dominica ꝑ tractant misteria
et xp̃i anis dominicũ porrigunt corp̃ ꝓsuarũ
animarũ redẽptionae:: et post xp̃ianos quib:
hoc ministrare debuerant aut paganos qui

Expanded text:
sacerdotes. Unde et cunctae paganae gentes sacerdotes. Unde et cunctae paganae gentes vobis pugnantibus praevalebant, quia non erat differentia inter laicos et sacerdotes, quibus pugnare licitum dotes una Dominica pertractant mysteria, Christianis Dominicum porrigunt corpus pro suarum animarum redemptione, et post Christianos quibus hoc ministrare, ac paganos qui
Abbreviated transcription (Latin):
diaconib abbatib cunctis etiã duci¬
hus comitib: omnibq: dm̃timentib ꝑgal¬
lias et francorũ ꝓuincias constitutis.
Referente nobis reuerentis simo atq: scĩssi¬
nitionẽ mediantib filiis nr̃is pippino et carlo¬
manno principib ur̃is ꝑagente etiã uicenr̃a
me tropolitanobonifacio dñs in luminas set
corda ur̃a cũ principib ur̃is in p̃dicationẽ eius
ut omnib: cõmonitionib: eius oboediretis etfal¬
sos et scis maticos et homicidas et fornicarios
a uobis expelleretis sacerdotes omnipoteni
dõ nr̃o gratias egimꝰ et ꝓuobis inces sant̃ sum
orantes ut quico epit in uobis opusbonũ ꝑficiat
usq infinẽ: Obsecro enĩ om̃s uos corãdõ: ut eius
cõmonitionib firmit̃ obediatis. Ipsũ enĩ uice
nr̃a in partib: illis adp̃dicandũ constitutũ haben
utuos dõ ꝓpitio aduiã ꝑducat rectitudinis eta
cunctis facinorib salueẽ possitis: Habuistise ñ
peccatis facientib: nuncusq falsos eterro neos

Expanded text:
is etiam ducibus, comitibus omnibusque Deum timentibus per Gallias et Francorum provincias constitutis. Referente nobis reverentissimo atque sanctissinitionem, mediantibus filiis nostris Pippino et Karlomanno principibus vestris, peragente etiam vice nostra metropolitano Bonifacio, Dominus inluminasset corda vestra cum principibus vestris in praedicationem eius, ut omnibus commonitionibus eius obediretis et falsos et scismaticos et homicidas et fornicarios a vobis expelleretis sacerdotes, omnipotenti Deo nostro gratias egimus, et pro vobis incessanter sumus orantes, ut qui coepit in vobis opus bonum, perficiat usque in finem. Obsecramus enim omnes vos coram Deo, ut eius commonitionibus firmiter obediatis; ipsum enim vice nostra in partibus illis ad praedicandum constitutum habemus, ut vos Deo propitio ad viam perducat rectitudinis, et a cunctis facinoribus salvi esse possitis. Habuistis enim peccatis facientibus nunc usque falsos et erroneos
Abbreviated transcription (Latin):
dulł prbt p̃sumat in alia parro ehia
baptitare nec mis sascaelebrare : sincussio¬
ne ep̃i incinus parrochia est. et om̃s prbi ad c̃ci¬
liũ ep̃i c̃ueniant: Et si hoc qđ suꝑuis c̃p̃hensũ ẽ
facere etẽpserint scđm canonicã institutio¬
nẽ iudicent᷑ tã ipsiquã et defensores eorũ.

Expanded text:
 praesumat in illa parrochia nec baptizare, nec missas caelebrare sine iussione episcopi in cuius parrochia est. Et omnes presbiteri ad concilium episcopi conveniant. Et si hoc quod superius conpraehensum est facere contempserint, secundum canonicam institutionem iudicentur, tam ipsi quam
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominib: laus aut qualis a dõ ex pectat᷑ retri¬
butio sedsicuo scorrigite ut ueris acer¬
dotes et tales ad sacerdotiũ ꝓducite ut et
uobis etillis testimoniũ maneatbonũ abhis
qui foris s̃  Quatenꝰ ab hominib uobis adqui¬
ratis laudẽ et ad o mercedis p̃miũ inaet̃na
beatitudine ꝓcipere mereamini: Eoqđ ꝑuos
sacerdo tes. Ad sy nodũnãq: omniannoc̃ue¬
nite ad ꝑtractandũ deimitate eccłae: et si
quid aduersi acciderit radicit ãputet᷑
et di eccła maneat in concussa. UENE
UALETE INCIPITSX NODUS
CPISISUBPARLOMAN NODUEHIBI¬
TAPANNO INCAR NITIO MIS OUO

Expanded text:
ab hominibus laus, aut qualis a Deo expectatur retriab hominibus laus, aut qualis a Deo expectatur retributio? Sed sic vos corrigite ut veri sacerdotes. Et tales ad sacerdotium perducite, ut et vobis et illis testimonium maneat bonum ab his, qui foris sunt; quatinus ab hominibus vobis adquiratis laudem et a Deo mercedis praemium in aeterna beatitudine percipere mereamini, eo quod pesacerdotes. Ad synodum namque omni anno convenite ad pertractandum de unitate ecclesiae, ut si quid adversi acciderit, radicitus amputetur, et Dei ecclesia maneat inconcussa. Bene valete. 2. Incipit synodus episcopis sub Karlomanno duce habita anno incarnationis do
Abbreviated transcription (Latin):
Ođ sisal euanuerit in quo condiet᷑ . Ad nihi¬
lũ ualet ultra : nisi ut mittat᷑ foras e tc̃cul¬
cet᷑ ab hominib: Et dũ haecita sint et tales
in uob fuerint sacerdotes: quomodo uictores
c̃trauros inimicos ee poteritis. Nãsimun¬
dos etcastos ab omni fornicatione ethomi¬
cidio liberos habueritis sacerdotes ut sacripa¬
piunt canones: etnr̃a uice p̃dicat p̃fat̾boni¬
facius fr̃nr̃ et ei i nomnib: oboedientes exti¬
teritis nullagens ante conspectũ urin¬
stabi tsed corruent ante faciem uram om̃s paga¬
ne gentes : eteritis uictores insuꝑ et bene a gen¬
tes uitã pos sidebitis aet̃nã : Vos autẽ carissi¬
mifr̃s quiestis uerisacerdotes uł subregulari
disciplina constitutis sic uos metipsos exħbete
utcerte minis trosdĩ et dispensatoresminis¬
teriorũ dĩ ut ̃uitu peret᷑ minis teriũ ur̃m:
Nefiat inuobis sicut scriptũ ẽ. Erit sicut popu¬
lus sic sac̃dos. Et si hoc fuerit qualis uobi serit

Expanded text:
quo condietur? Ad nihilum valet ultra, nisi ut mittatur foras, et conculcetur ab hominibus. Et dum haec ita sint, et tales in vobis fuerint sacerdotes, quomodo victores contra vestros inimicos esse poteritis? Nam si mundos et castos ab omni fornicatione et homicidio liberos habueritis sacerdotes, ut sacri praecipiunt canones et nostra vice praedicat praefatus Bonifacius frater noster, et ei in omnibus obedientes extiteritis, nulla gens vestrum ante conspectum stabit; sed corruent ante faciem vestram omnes paganae gentes, et eritis victores; insuper et bene agentes, vitam possidebitis aeternam. Vos autem, carissimi fratres, qui estis veri sacerdotes vel sub regali disciplina constituti, sic vosmetipsos exhibete, ut certos ministros Dei et dispensatores mysteriorum Dei, ut non vituperetur ministerium vestrum, ne fiat in vobis sicut scriptum est: Erit, sicut populus, sic et sacerdos. Et si hoc fuerit, qualis vobis erit
Abbreviated transcription (Latin):
Vte p̃i in reb: eccłaescirciꝓpin quos suos
exponendis rep̃hensionẽ caueant etut dis¬
cretionis modũ teneant
Qđ n nulliep̃is ibi subiectos canonicosmona¬
chos etscĩ moniales neglegant uin¬

Expanded text:
scopi in rebus ecclesiae circa propinquos suos exponendis reprehensionem caveant et ut discretionis modum teneantnnulli episcopi sibi subiectos canonicos monachos et sanctimoniales neglegant. Di
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis in inmunitate dã pnũtũ fueris.¬
aliquod fecerit: de soł conponat. Siautẽ
homo furtũ aut homicidiũ ł qđ lib& crime
foris cõmiserit: & infra immunitatẽ fuger
utreddat eireũ: Si ille contradixerit eteũ
redderenoluerit: In prima contraditione
soł .xv. culpabilis iudicet᷑ Sinec ad secundi
inquisitionẽ eũ reddere Goluerit: xxxsol
culpabilis iudicet᷑: Sinec ad t̃ciã. inquisitio¬
nẽ c̃sentire uoluerit: quic quid reus dãpni
fecerat totũ ille quieũ infram munitatem
retinet nec reddereuult: soluere cogat᷑.
Etipseco mes ueniens licentiã habeat ipsũ
hominẽ infra immunitatẽ querendi ubi¬
cũque inuenire potuerit: Si autẽ in prinu
inquisitione comitires ponsũ fuerit qđ reus
infra immunitatẽ quidẽ fuisset. sed fuga
lapsus sit : iuret qđ ipse eũ adius titiã cuius¬
lib& faciendã fugere ñ fecis set : et sit ȩih
hoc satis factũ Siautẽ intranti in ipsã inmu¬
nitatẽ comiti collectamanu quis libetresis te¬

Expanded text:
Si quis in inmunitatem damnum aliquid fecerit, 600 solidos componat. Si autem homo furtum fecerit aut homicidium, vel quodlibet crimen foras committens infra inmunitate fugerit, ut reddat ei reum. Si ille contradixerit et eum reddere noluerit, in prima contradictione solidis 15 culpabilis iudicetur. Si ad secundam inquisitionem et eum reddere noluerit, 30 solculpabilis iudicetur. Si nec ad tertiam inquisitionem consentire voluerit, quicquid reus damni fecerat, totum ille qui eum infra immunitatem retinet nec reddere vult, solvere cogatur. Et ipse comes veniens licentiam habeat ipsum hominem infra immunitatem quaerendi, ubicumque eum invenire potuerit. Si autem statim in prima inquisitione comiti responsum fuerit quod reus infra immunitatem quidem fuisset, sed fuga lapsus sit, iuret quod ipse eum ad iustitiam cuiuslibet disfaciendam fugere non fecisset, et sit ei in hoc satisfactum. Si autem intranti in ipsam immunitatem comiti collecta manu quislibet resiste
Abbreviated transcription (Latin):
gis trat᷑ sed etiã dignitates aliȩ: facultatib
suis cedant: Remit tit autẽ constitutio eaq̃
in p̃terito tẽpore actas̃. Excipit autẽ quos¬
dã c̃tractus quos insequentib exponit capi¬
tulis ꝑ quos ecclesiarũ immobiles resaliena¬
ripos sunt : xenodo chiũ : idẽ locus uenerabilis
in quo peregrini suscipiunt᷑: Trocho trophium
idẽ locus uenerabilis in quo pauperes et Iufirmi
homines pascunt᷑ Nos ochomiũ: idẽ locus ue¬
nerabilis in quo e grotihomines curant᷑ Orpha¬
no throphiũ idẽ locus uenerabilis in quoparen¬
tib: orbati pueri pascunt᷑: Gerõco thomiũ
idẽ locus uenerabilis in quo pauperes et ꝓpt̃
senec tutẽ solã infirmi homines curant᷑: bre

Expanded text:
gistratu, sed etiam dignitate et facultatibus gistratu, sed etiam dignitate et facultatibus suis cedant. Remittit autem constitutio ea, quae in praeterito tempore acta sunt; excepit autem quosdam contractus, quos in sequentibus exponit capitulis, per quos et ecclesiarum immobiles res alienari possunt. Exenodochium, id est locus venerabilis in quo peregrini suscipiuntur. Ptochotrophium, id est locus venerabilis in quo pauperes et infirmi homines pascuntur. Nosochomium, id est locus venerabilis in quo aegroti homines curantur. Orphanotrophium, id est locus venerabilis in quo parentibus orbati pueri pascuntur. Gerontochomium, id est locus venerabilis in quo pauperes et propter senectutem solam infirmi homines
Abbreviated transcription (Latin):
immobilẽ si ue domũ siue lgrũ siue ortũ siue
rus tiçũ mancipiũ uł panesciuiles /ne quecre¬
ditorspecialis. A pothe cetitulo obligare
Alienationis autẽ uerbũ: continȩat uendicio¬
nẽ donationẽ ꝑmutationẽ emphiteus eos
ꝑpetuũ ẽtractũ sed om̃s omnino sacerdo¬
tes ab huius modi alienatione seabstineant :
poenastimentes quas leo mana constitutio
minat idest ut is quidẽ quico paraueritrẽ
loco uenerabili reddat cuius setant ea fuerat
scilicet cũ fructib aliisq emolumentis quae
inmedio tẽpore factas̃ : chonomũ autẽ eo¬
ut in posterũ oechonomꝰ ñ sit Ñsolũ autẽ
pse: sed etiã successores ei Relege teneant᷑ siue
sit  tabellionẽ autẽ quitalia int̃dicta s trumen¬
ta conscripsit: perpetuo exiho tradioportet :
magis tratus autẽ quieadẽ strumenta ad mi¬
ser. et officiales quioperã deder̃: Imonimen¬
tis inti ment᷑ etdonationes uł certe alienatio¬
nes actis in t̃uenientib: infirment᷑ : Nsolũ ma¬

Expanded text:
iae, sive domum, sive agrum, sive hortum, sive rusticum mancipium, vel panes civiles, neque creditoribus specialis hypothecae titulo obligare. Alienationis autem verbum contineat conditionem, donationem, permutationem, et emphiteuseos perpetuum contractum. Sed omnes omnino sacerdotes ab hujusmodi alienatione abstineant, poenas timentes quas Leoniana constminatur, id est, ut is quidem qui comparaverit, rem loco venerabili reddat cuius et antea fuerat, scilicet cum fructibus aliisque emolumentis, quae in medio tempore facta sunt; hyconomum autem eut in posterum oeconomus non sit. Non solum autem ipse, sed etiam successores ejus hac lege teneantur, sivrit. Tabellionem autem, qui talia interdicta strumenta conscripsit, perpetuo exilio tradi oportet. Magistratus autem, qui eadem strumenta admiserunt, et officiales, qui operam dederunt ut et monumentis intimentur donationes, vel ceterae alienatines actis intervenientibus confirmentur, non solum ma
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑ : DEHOMINE QUIPERCAR TÃLIBER¬
PXPEM CONSECUITUS EST
iquis ꝑ cartã ingenuitatis ad ominosuo legi¬
Itimã libertatẽ ẽ c̃secutus: liber ꝑmaneat
Siuero aliquis eũ inius te inseruire tẽptaue¬
rit etillecartã ingenuitatis sue ostende
carta scripta ẽ. soluere cogat᷑. Si uero car¬
ta ñ paruerit. sedetiã abillo quieũ inseru¬
re uoluerit diffractaẽ: uirgil dũeiꝰ conpo¬
nat duas pãtes illiquẽ inseruire uoluerat:

Expanded text:
t. 7. De homine qui per cartam libertatem consecutus est. Si quis per cartam ingenuitatis a domino suo legitime libertatem est consecutus, liber permaneat. Si vero aliquis eum iniuste inservire temptaverit, et ille cartam ingenuitatis suae ostendercarta scripta est, solvere cogatur. Si vero carta non paruerit, sed iam ab illo qui eum inservire voluerit disfacta est, widrigildum eius componat, duas partes illi quem inservire voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝑmendatiũ latronẽ : autsit paratus sulle
ul alia : nisiillũ hominẽ cognoscat quile ũuo¬
dit : aut dequo pago est uł ubimanet: autex
est cius senior dehomiciduselereor
uis ubdiaconũ occiderit ccc soł compona

Expanded text:
nec per mendacium latronem; aut sit paratus, si ille nec per mendacium latronem; aut sit paratus, si ille vel alia, nisi illum hominem cognoscat qui eum vendit, aut de quo pago est, vel ubi manet, aut quis est eius senior. 25. De homicidiis clericorum. Qui subdiaconum occiderit, trecentos
Abbreviated transcription (Latin):
Iunt et alii qui ius titiã legib p̃cipẽredebent
etintantũ fiunt in quib dã locis fugatiusq
dũ illorũ iustitiã ꝑfideius sorũ mañ tradant:
ita ut aliquid uł paruum pos sinthabere : et for¬
tiores suscipiant maiorẽ portionẽ
le uis ADPLACITŨ NPORTANO¬
It nullus admallũ uł ad placitũ infrapatriã
arma id ẽ scutũ et lanceã portet: DELATRO
elatronib p̃cipimꝰ ut quicũq postmis sã
scĩ iohannis latronimansionẽ dederit:
si franc̃e cũ duodeci similib francis iuret qđ
ipselatronẽ eũ fuisse ñsciset licet pat̾eius sit
aufrat̃ uł ꝓpinquus : Si hoc iurare ñ potuerit
et ab alio c̃uictus fuerit qđ latronẽ in hospicio
sus cepis set: quasilatro et infidelis iudicetur
quia latro etinsidelis ẽ nr̃ et francorũ eteu
llu suscepit similis ẽ illi Si autẽ audiuit qđ
latro fuis sec et tam̃ ñ scit ꝓfirmit̃ : autiur&
solus quod nũ qua eũ audis set nec ꝑ ueritatẽ

Expanded text:
unt et alii, qui iustitiam legibus recipere debent, et in tantum fiunt in quibusdam locis fatigati, usque dum illorum iustitiam per fideiussorum manus tradant, ita ut aliquid vel parvum possint habere, et fortiores suscipiant maiorem portionem. 22. De armis ad placitum non portandiarma, id est scutum et lantiam non portet. 2. De latronibus praecipimus, quicumque post missam sancti Iohannis latroni mansionem dederit, si Francus est, cum duodecim similibus Francis iuret, quod ipse latronem eum fuisse non scisset, licet pater eius sit aut frater vel propinquus. Si hoc iurare non potuerit, et ab alio convictus fuerit, quod latronem in hospitio suscepisset, quasi latro et infidelis iudicetur: quia latro est et infidelis est noster et Francorum, et qui illum suscepit, similis est illi. Si autem audivit, quod latro fuisset, et tamen non scit profirmiter, aut iuret solus, quod numquam eum audisset nec per veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
quiuxores fiscalinas regias. et defeminis
liberis quae homines similit̃ fiscalinos regios
accipiunt: ut nec dehereditate parentũ ułde
causa sua quaerenda nec detes timonio: ꝓhache
abiciant᷑ sed talis etiã nobis in hac causa honor
seruet᷑. Qualis et anteces sorib nrĩs regib: uł
imperatorib: seruat essecognosertur
DECURA MISSORUDOMI NICORŨ
nus quis que in suo mis satico maximã habe¬

Expanded text:
qui uxores fiscalinas regias, et de feminis liberis quae homines similiter fiscalinos regios accipiunt, ut non de hereditate parentum, vel de causa sua quaerenda, nec de testimonio pro hac re abiciantur; sed talis etiam nobis in hac causa honor servetur, qualis et antecessoribus nostris regibus vel imperatoribus servatus esse cognoscitur. 17. De cura missorum dominicorum. Unusquis
Abbreviated transcription (Latin):
gratia ł blandiciae seu t̾rore secdm iussionẽ
iram : ide ut de homine habente lib ui in
auros argento bruneis aeramento pannis
integris caballis bubus uaccis uł alio pecu¬
ita utiterũ seualeat p̃parare addiseruitiũ et
adram utilitatẽ : et nr̃imissi caueamt setdi¬
ligent inquirant neꝑ aliquod malũ ingebi¬
ũ subtrahant nram iustitiã Alteri traden¬
Sensus regalis undecũq legitime ex ige¬
bat᷑. Uolumꝰ utinde soluat᷑ si ue deꝓpria¬
cente nariis prauis ut tollant᷑ etti¬
les eligant quales et sciant etue lintius¬
te caus as discernere et t̃minare: etsial¬
quis prauus inuent᷑ fuerit: nobis nunce¬

Expanded text:
gratia, blanditiae, seu terrore, secundum iussionem gratia, blanditiae, seu terrore, secundum iussionem nostram; id est, ut de homine habente libras sex in auro, in argento, bruneis, aeramento, pannis integris, caballis, boves, vaccis, vel alio pecuuinque, ita ut iterum se valeat praeparare ad Dei servitium et nostram utilitatem. Et nostri missi caveant et diligenter inquirant, ne per aliquod malum ingenium subtrahant nostram iustitiam, alteri tradenCensus regalis undecumque legittime exiebat, volumus ut inde solcentenariis pravis, ut tollantur, et tales eligantur quales et sciant et velint iuste causas discernere et terminare. Et si comes pravus inventus fuerit, nobis nun
Abbreviated transcription (Latin):
uero refutat᷑ dicat ille quieũ refutat:
et ꝓbet quare illũ recipere nolit : & dep¬
sopago aut deuicinis centenis eligantur.
nisi forte longius extracomitatũ causa
sit inqui renda : Etsiquis conuiactus fueri
ꝑiurii: ꝑdatmanũ auredimat:
tur  DETE LONE IS
Nlacet nobis utantiqua etiusta telone
a negotiatoribus exigantur : tã de pontib
quã quae denauigiis seumercatis. Noua ergo
euiniusta ubiuel funes tendunt᷑ uel cũna¬
uibus sub pontibus transit᷑: seu his similia in qͥ¬
b nullũ adiutoriũ itinerantib praestat᷑:
similit̃ etiã ne dehis quisine negotiandicausa
subs tantiã suã deuna domosua ad aliã aut
adpalatiũ aut inexercitũ ducunt. Toloneũ
uia inmultis locis c̃traiustitiã et contraedic¬
Amonetasit nisi inpalationr̃o. nisi forteite¬
ũ a nobis alit̃ fuerit ordinatũ DEHERIBAUNO¬
cheribanno uolumꝰ ut mis sinr̃i fidelit̃¬
exactaredebeant: absq: ullius ꝑsone

Expanded text:
uis refutatur, dicat ille qui eum refutat, uis refutatur, dicat ille qui eum refutat, et probet quare illum recipere nolit. Et de ipso pago non de altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis convictus fuerit perjurii, perdat manum, aut redimat. 13. De teloneis placet nobis, ut antiqua et iusta telonea a negotiatoribus exigantur, tam de pontibus, quam et de navigiis seu mercatis. Nova vero seu iniusta, ubivibus sub pontibus transitur, seu his similia in quibus nullum adjutorium itinerantibus praestatur, similiter etiam nec de his qui sine negotiandi causa substantiam suam de una domo sua ad aliam, aut ad palatium, aut in exercitum ducunt, telonium quia in multis locis contra iustitiam et contra edicmoneta sit, nisi in palatio nostro; nisi forte iterum a nobis aliter fuerit ordinatum. 14. De hairibannohairibanno volumus, ut missi nostri fidelitexactare debeant absque ullius personae
Abbreviated transcription (Latin):
eiustitus ecclesiarũ di uiduarũ orfa¬
norũ etpupillorũ : p̃cipimus ut inpub¬
licis iudicus ñ despiciantur clamantes. sed
earmis infrapatriã ñ portandis: idẽ
scutis etlanceis etloricis : Sifaido¬
sus quissit discutiatur tunc quis eduo¬
b c̃trarius sit ut pacati fiant: et destrin¬
gantur ad pacẽ etiã sinoluerint: et si alit̃
sepacificare nolunt adducant᷑ in nr̃am
p̃sentiã : &sialiquis post pacificationẽ alte¬
rũ occiderit: c̃ponatillũ et manũ quã ꝑiu¬
rauit ꝑdat etinsuꝑ bannũ dominicũ soluat¬

Expanded text:
esiarum Dei, viduarum, orphnorum et pupillorum et in publicis iudiciis non despiciantur clamantes, sed De armis infra patriam non portandis, id est scutis et lanceis et loricis. Si faidosus quis sit, discutiatur tunc, quis e duobus contrarius sit ut pacati fiant, et distringantur ad pacem, etiam si noluerint. Et si aliter se pacificare nolunt, adducantur in nostram praesentiam. Et si aliquis post pacificationem alterum occiderit, conponat illum, et manum quam periuravit perdat, et insuper bannum dominicum sol
Abbreviated transcription (Latin):
tde sepeliendis in basilicis mortiuis illa
constitutio seruetur quae ab antiquis
putrib consatuta est ex plicit I+¬
Iuperius in duob libellis ee desastica p̃fa¬
torũ principũ domnikaroli impr̃is
dane augmetum legis pertinentia u dom¬
nus harolus impr̃ edidit in hoc tercio ad¬
II De iustitus regalibus

Expanded text:
Ut de sepeliendis in basilicis mortuis illa Ut de sepeliendis in basilicis mortuis illa constitutio servetur, quae ab antiquis patribus constituta est. INCIPISuperius in duobus capitula ecclesiastica praefatorum principum, domni Karoli imperatoris danae augmentum legis pertinentia, quae domnus Karolus imperator edidit, in hoc tertio ad2. De iust
Abbreviated transcription (Latin):
dentes in his dẽ perdurant criminib : Qũã¬
obrẽura decernat mans uetudo quid de
talib deinceps agendũ sit: dedoMirus
SUBDITORŨ ADMONENDIS
Idmonendis̃ domini subditorũ ut circaees
piae etmisericordit̃ agant nec illos
qualibet iniusta oc casione condẽ nent
nec ui opprimant. nec illorũ subs tantio¬
las iniuste tollant nec ips a debita q̃ a sub¬
ditis reddenda s̃ impie acrudeliter exi¬
tantur : DECORPORIS ONIETGARL¬
SINIS CÕMUNICATIONELACORN
tsinon frequentius uł ter laici hon¬
nes in anno cõmunicent : nisi forte
quis maiorib quibi libet croninib inpedia¬
tur DeCRUdITIONE FilioRũ Apa
RENTIDUS ET PATRINIS
It parentes filios suos et patriniceos quosde
fonte lauacri suscipiunt erudire sũmopere
studeant : Il liquiaeos genuerunt e tesad o
diiecclegiis antiquitꝰ constitutis
tecłae antiquitus constitute mecdeci¬
mis necalia ulla possessione priuent᷑
de seþultura

Expanded text:
dentes in hisdem perdurarunt criminibus. Quamdentes in hisdem perdurarunt criminibus. Quamobrem vestra decernat mansuetudo, quid de talibus deinceps agendum sit. 42. De dominis subditorum admonendis. Admonendi sunt domini subditorum, ut circa suos pie et misericorditer agant, nec eos qualibet iniusta occasione condempnent, nec vi opprimant, nec illorum substantiolas iniuste tollant, nec ipsa debita, quae subditis reddenda sunt, impie ac crudeliter exigantur . 43. De corporis Domini et sanguinis communicatione laicorum. Ut si non frequentius, vel ter laici homnes in anno communicent, nisi forte quis maioribus quibuslibet criminibus impediatur 44. De eruditione filiorum a rentibus et patrinis. Ut parentes filios suos, et patrini eos quos de fonte lavacri suscipiunt, erudire summopere studeant ; illi, quia eos genuerunt et eis a DDe ecclesiis antiquitus constitutis. Ut ecclesiae antiquitus constitutae nec decimis nec alia ulla possessione priventur. 46. De sepultura.
Abbreviated transcription (Latin):
religione et scĩ tate cus todire nouerint: et¬
his quib: p̃sunt ꝓdesse : ñ desinant: Sed etse
et illas i ta obseruent: ut pote uãscã inminis¬
teriũ dñi p̃parata: Palẽ enĩ seebet exiberes
subditis : in habitu inueste : et in omni conuictu
ut eis ad caelestia regna pergentib ducatũ
p̃beat sciat ȩtiã se ꝓhis quas in regimine ac¬
cepit : inconspectu dñi rationẽ redditurã
deinces tuo sis et ho micidis Sacen¬
dorũammo nicionib aurẽ moles¬
TIB ACCOMODA RE
inces tuosi parricide homicide multia pud
nos eu ꝓdolor reperiunt᷑: sed aliqui exillis
sacerdotũ nolunt ad monitionib aurẽ ac¬
ed modare: uolentes in pristinis ꝑdurare
criminib Quos oportet persecularis po¬
tentiae disciplinã a tã praua cons uetudi¬
ne coerceri: quipersaluti fera sacerdotã
monita noluer̃ reuocari: quotũ aliquos
iã ex comuni cauimꝰ: sed illi hoc parui pen¬

Expanded text:
religione et sanctitate custodire noreligione et sanctitate custodire nohis quibus praesunt, prodesse non desinant, sed et se et illas ita observent, utpote vasa sancta in ministerio Domini praeparata. Talem enim se debet exhibere subditis in habitu, in veste, in omni convictu, ut eis ad coelestia regna pergentibus ducatum praebeat. Sciat etiam, se pro his quas in regimine accepit, in conspectu Domini rationem reddituram. 41. De incestuosis et homicidis, sacerdotum ammonitionibus aurem nolentibus accommodare. Incestuosi, parricidae, homicidae multi apud nos heu pro dolor! repperiuntur, sed aliqui ex illis sacerdotum nolunt admonitionibus aurem accommodare, volentes in pristinis perdurare criminibus: quos oportet per secularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine cohercere, qui per salutifera sacerdotum monita noluerunt revocari: quorum aliquos iam excommunicavimus, sed illi hoc parvipen
Abbreviated transcription (Latin):
uia ergo constat inecclesia diuersarũ con¬
dicio nũ homines esse ut sint nobiles : etig¬
nobiles seruicolom: inquilini: et ceterihuius¬
cemodi : oport& ut quicũ que eis p̃latiss̃ cleri¬
cisi uelaici clement̃ ergaeos agant etmise¬
ricordit̃ eos tractent : Siue in exigendis ab eis
operib: siue maccipiendis tributis et quib¬
da debetis: sciantq eos fratres suos esse etu¬
nũ patrẽ sehabere dm̃ quicla mant pat̾ nr̃
quies incelis. etunã matrẽ scãm ecclesiã quae
eos intemerato sacrifontis ut ero gignit:
Disciplina igitureis misericordissima : et gu
bernatio oportuna adhibenda est. Disciplina
nein disciplina te uiuendo auctorẽ suũ offen¬
dant: Gubernatio : ne in cotidianis uitae cõ¬
meatib: p̃latorũ adminiculo destituti fates¬
cant OEFEMINIS ETABATISSISQUALES
SINUTQUAE MONASTERIIS PuellaRIb
LORUE FERRI DEBENTI
Inas teriis sane puellarib tales p̃ferri
debent femine et abbatis se credi
quȩ etse et sib ditũ gregem cũ magna

Expanded text:
uia ergo constat in Ecclesia diversarum conditionum homines esse, ut sunt nobiles, et ignobiles, servi, coloni, inquilini, et caetera hujusmodi nomina, oportet, ut quicunque eis praelati sunt, clerici, sive laici, clementer erga eos agant, et misericorditer eos tractent, sive in exigendis ab eis operibus, sive in accipiendis tributis, et quibusdam debitis, sciantque eos fratres suos esse, et unum patrem habere Deum, cui sic clamant: Pater noster qui es in coelis, unam matrem sanctam Ecclesiam, quae eos intemerato sacri fontis utero gignit. Disciplina igitur eis misericobernatio oportuna adhibenda est: disciplina, ne indisciplinate vivendo auctorem suum offendant; gubernatio, ne in cotidianis vitae commeatibus praelatorum adminiculo destituti fatescant. 40. De feminis et abbatissis, quales sint quae monasteriis puellaribus praeferri debent. Monasteriis sane puellaribus tales praeferri debent feminae et abbatissae credi, quae et se et subditum gregem cum magna
Abbreviated transcription (Latin):
trib Locis uł maxime ꝓpt̃ pauperes populi
idẽ conuentus habeat᷑ qui omnib: congruat. et
habeat unus quisq comes suicarios etcentenari¬
os suos secũ. nec non et de primisse. ab in eis suis
tres aut quattuor: et in eo conuentu primũ
xp̃iane religionis etec desias tici ordinis c̃la¬
tiofiat: deinde inquirant missiñri abuniuer¬
sis qua lit̃ unusquisq illorũ qui adhoc a nobis
consti tutis officiũ sibi cõmissũ: secđmđi uo¬
luntatẽ acius sionẽ nrãm adminis tret in po¬
pulo et quã concordes atq una nimes ad hoc
sint : uł qualit̃ uicissim sibi auxiliũ szerant
adminis teria sua ꝑagenda : e tt̃a diligent̃
acstudiose hanc inuestigationẽ faciant: ut om¬
nẽ rei ueritatẽ ꝑ eos cognoscere ualeamꝰ: etsia¬
liqua talis causa adeorũ notitiã ꝑlata fuerit
quae illorũ auxilio indigeat secđm̃ qualitates
causarũ quae m nr̃o capitulari continentur

Expanded text:
tribus locis, vel maxime propter pauperes populi, tribus locis, vel maxime propter pauperes populi, idem conventus habeatur, qui omnibus congruat. Et habeat unusquisque comes vicarios et centenarios suos seeum, necnon et de primis scabinis suis tres aut quattuor. Et in eo conventu primum christianae religionis et ecclesiastici ordinis conlatio fiat; deinde inquirant missi nostri ab universis, qualiter unusquisque illorum qui ad hoc a nobis constituti sunt, officium sibi commissum secundum Dei voluntatem ac iussionem nostram administret in populo, aut quam concordes atque unanimes ad hoc sint, vel qualiter vicissim sibi auxilium ferant ad ministeria sua peragenda. Et tam diligenter ac studiose hanc investigationem faciant, ut omnem rei veritatem per eos cognoscere valeamus. Et si aliqua talis causa ad eorum notitiam perlata fuerit quae illorum auxilio indigeat, secundum qualitates causarum quae in nostro capitulari continentur,
Abbreviated transcription (Latin):
noratos esse uolumꝰ aliqua fieret iniuria
Qua propt̃ uolumus uobis notũ facere : qualit̃ nunc
dõ adiuuante eandẽ iussionẽ nrãm debeatis ad¬
implere : Volumꝰ ut missinr̃i. quos ad hoc consti¬
constitutus est insuo ordine officiũsibi cõmis¬
sũ iuste acđõ placite adhonorẽ nr̃m acpopuli
nr̃i utilitatẽ administr&. etinhunc modũ cog¬
nos cendi diligentiã adhibeant: sieaque in capi¬
tulari nr̃o qđ eis anno p̃terito dedimꝰ c̃tinent᷑
secđm uolunta tẽdi aciussionẽ nrãm fiant ad¬
impleta: Itaq: uolumꝰ ut mediomense maio c̃ue¬
niant . ndẽ unquisq: in suã legationẽ cũ omnib:
ep̃is abbatib comitib acuassisnr̃is aduocatis
nr̃is acuicedominis abbatis sarũ nec ñeteorũ
qui ꝓpt̃ aliquã in eui tabilẽ neces sitatẽ ipsiue¬
nire ñ pos sunt ad locũ unũ: et sinecesse fue¬
rit ꝓpt̃ oportunitatẽ c̃ueniendi induob uł

Expanded text:
noratos esse volumus, aliqua fieret iniuria. noratos esse volumus, aliqua fieret iniuria. Quapropter volumus vobis notum facere, qualiter nunc, Deo adiuvante, eandem iussionem nostram debeatis adimplere. Volumus ut missi nostri, quos ad hoc consticonstitutus est, in suo ordine officium sibi commissum iuste ac Deo placite ad honorem nostrum ac populi nostri utilitatem administret, in hunc modum cognoscendi diligentiam adhibeant, si ea quae in capitulari nostro, quod eis anno praeterito dedimus, continentur, secundum voluntatem Dei ac iussionem nostram fiant adimpleta. Itaque volumus, ut medio mense Maio conveniant idem missi unusquisque in sua legatione, cum omnibus episcopis, abbatibus, comitibus, ac vassis nostris, advocatis nostris, ac vicedominis abbatissarum, necnon et eorum qui propter aliquam inevitabilem necessitatem ipsi venire non possunt, ad locum unum. Et si necesse fuerit, propter oportunitatem conveniendi, in duobus vel
Abbreviated transcription (Latin):
olumus ut omnib: notũsit quia ad hoc con¬
titutis ut eaque percapitula nr̃a generalit̃
de quib cũq causis statuimꝰ ꝑ illos nota fiant
omnib et ineorũ ꝓcuratione consistat: ut
ab omnib adimpleant᷑ : e tubi forte aliquo
tali inpedimento qđ pereos emendar iñ pos¬
sit aliquid dehis quae constituimꝰ aciussim
remanserit in ꝑfectũ: eorũ relatunobis
ad tẽpus indicet᷑: ut ꝑnos corrigatur qđ ꝑ
eos corrigiñ poterit:
de somomioro dos qui Rega tiouis fun sunst
Nosseuos credimꝰ quantisit ponderis legatio
quã uobis cõmisimꝰ: et quã sit periculo sũ
tante rei curã neglegere quantã uos ꝓnr̃ã
omniũ cõmunis alute exnr̃a obligatione
suscepisse ñ ignoratis dequacũ uos introgis¬
semꝰ Nsic nobis responsũ ẽ utineo res po¬
so sufficere potuis set̾ : et hocideo euenis se
ꝑspeximꝰ: quia annop̃terito quando capiu¬
lare legationis nrãe uobis dedimꝰ. cauteuos
obseruare iussimꝰ nesine causa hisquos ho¬

Expanded text:
m, ut omnibus notum sit, quia ad hoc constituti sunt, ut ea quae per capitula nostra generaliter de quibuscumque causis statuimus, per illos nota fiant omnibus, et in eorum procuratione consistant, ut ab omnibus adimpleantur. Et ubi forte aliquo tali impedimento, quod per eos emendari non possit, aliquid de his quae constituimus ac iussimus remanserit imperfectum, eorum relatu nobis ad tempus indicetur, ut per nos corrigatur, quod per eos corrigi non potuit. 28. De admonitorio ad eos qui legatione funguntur. Nosse vos credimus, quanti sit ponderis legatio quam vobis commisimus, et quam sit periculosum tantae rei curam neglegere, quantam vos pro nostra omnium communi salute ex nostra obligatione suscepisse non ignoratis. De qua cum vos interrogassemus, non sic nobis responsum est, ut in eo responso sufficere poperspeximus, quia anno praeterito, quando capitula legationis vestrae vobis dedimus, caute vos observare iussimus, ne sine causa his quos ho
Abbreviated transcription (Latin):
et decalice bibere: utuide lic& abstinens
aliquos dieb: aboperib: carnis etpurificans
corpus animã q ssuã: p̃paretsse ad percipi
endũ sacramentũ : exemplodauid: quinisi
se confessus fuiss& ab opere coniugali
abstinuis se abheri et nudius tercius: nequaquã
panes ꝓpositionis : as acerdote accepis set:¬

Expanded text:
et de calice bibere; ut videlicet abstinens et de calice bibere; ut videlicet abstinens aliquot diebus ab operibus carnis, et purificans corpus animamque suam, praeparet se ad percipiendum tantum sacramentum, exemplo David, qui nisi se confessus fuisset abstinuisse ab opere coniugali ab heri et nudius tertius, nequaquam panes propositionis a sacerdote accepisset
Abbreviated transcription (Latin):
ic tũ est nobis quodmnquib dã locis. ep̃i
et comites: abinces tuosis et abhis qui
decimas ñdant uua dios accipiant : et
niã diuidant: quod pęnitus ab olendũ de¬
creuimꝰ. Neforte auariuiae locus detur
et constituimus ut inces tuosi iuxta canoni¬
cã sententiã : poeni tentia multentur qui
uero decimas post crebas ad monitiones et
p̃dicationes sacerdo tũ dare neglexerint
excõmuni centur: iuramento uero eoscon¬
tringi nolumꝰ : ꝓpt̃ periculũ ꝑiurii:¬
DEDISCRCTIONE IN CORPORIS ETSAN¬
GUINIS DOMINICI PERCEPTIONE¬
nꝑceptione corporis et sanguinis dominici:
magne discrecio adhibenda est: cauen¬
dũ ẽ enĩ nesinimiũ in longũ differatur:
ad perniciem animae ꝑtineat : dicente dño
nisi manduca ueritis carnẽ filii hominis. et
inuobis: Siuero indiscrete accipiat᷑ : timen¬
dũ est illud quodait apłs Quimanducat et
bibit indigne: iudiciũ sibi manducat etbis¬
debethomo et sic de pane illo manducare

Expanded text:
ictum est nobis , quod in quibusdam locis episcopi et comites ab incestuosis et ab his qui decimas non dant, wadios accipiant et a niam dividant. Quod penitus abolendum decrevimus, ne forte avaritiae locus detur; et constituimus, ut incestuosi iuxta canonicam sententiam poenitentia multentur; qui vero decimas post crebras ammonitiones et praedicationes sacerdotum dare neglexerint, excommunicentur. Iuramento vero eos constringi nolumus propter periculum periuriierceptione corporis et sanguinis Dominici. In perceptione corporis et sanguinis Dominici magna discretio adhibenda est. Cavendum est enim ne si nimium in longum differatur ad perniciem animae pertineat, dicente Domino: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et in vobis. Si vero indiscrete accipiatur, timendum est illud, quod ait Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, iudicium sibi manducat et bidebet homo, et sic de pane illo manducare,
Abbreviated transcription (Latin):
riae: et illas festiuitates martyrũ uł confes¬
sorũ obseruare de creuimus. Quorũ inuna¬
quaq: parrochia sc̃a corpora requiescunt .:
DEANTIQUIS ECCLESIIS UT HONORẼ
SUuM HAbE ANT
ccłae antiquitus constitutae. necde¬
cimis nec aliis posses. sionib priuent᷑ :
Ita ut nouis oratoriis tribuãtur
cae instruant. DEHOQUTSACER DOTES
biles sint etmorib ornati: et nequaquã
turpib: lucris deseruiant iux taillud quod
aitscriptura: Ne mo militã sđo implicetse
negotus secularib : ut ei placeat cuis eꝓba¬
uit et aturpib lucris etusuris ñsolũ ip̃si
abstine ant: uerũ etiã plebes sibi sub ditas
abstinere instruant. DEHOCUT ABIN¬

Expanded text:
riae. Et illas festivitates martyrum vel confesriae. Et illas festivitates martyrum vel confessorum observare decrevimus, quorum in unaquaque parrochia sancta corpora requiescunt. De antiquis ecclesiis, ut honorem suum habeant. Ecclesiae antiquitus constitutae nec decimis nec aliis possessionibus priventur, ita ut novis oratoriis tribuatur. ce instruant. 36. De hoc, ut sacerdotes biles sint et moribus ornati et nequaquam turpibus lucris deseruiant iuxta illud quod ait scriptura: nemo militans deo implicat se negociis secularibus ut ei placeat cui se probauit. Et a turpibus lucris et usuris non solum ipsi abstineant uerum etiam plebes sibi subditas abstinere instruant. -xxui-. De in
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̃ ꝓuisionẽ pauperũ ꝓquib: curã ha¬
berede bemꝰ : placuit nobis ut nec ȩp̃i ne
abbates nec comites nec uicarii nec iudices
nullusq omnino submalas occasione uł¬
NAmalo ingenios res pauperũ
ł minus potentũ nec emere nec tollere
audeant Sed quis quis exeis aliquid cõpa¬
rare uoluerit: inpublico placito corã
idon eis testib etcũratione hocfaciat V¬
cũq autẽ alit̃ inuentũ fuerit factũ. hoc
estos dies in anno celebrare sancimꝰ: ho
estdiem dominicũ pas chae cũ omnibo¬
totã ebdomadã illã obseruare decreuimus
diem ascensionis dñi: plenit̃ caelebrare: inpen¬
te costen. similit̃ ut in pascha. Innatali apłorũ
petriet pauli: diemunũ: Natiuitatẽ sc̃ĩ iohan¬
nis baptistae. ad sũptionẽ scãe mariae. dedi¬
cationẽ scĩ micha elis. natalẽ sc̃i remigii: scĩ
martini. scĩ andreae. Innatali dñi dies .iiͦiͦ. Oc¬
tauas dñi : epiphaniã dñi purificationẽ scae ma¬

Expanded text:
isiones pauperum, pro quibus curam hae debemus, placuit nobis, ut nec episcopi nec abbates, nec comites, nec vicarii, nec iudices, nullusque omnino sub mala occasione vel malo ingenio res pauperum vel minus potentum nec emere nec vi tollere audeat; sed quisquis ex eis aliquid comparare voluerit, in publico placito coram idoneis testibus et cum ratione hoc faciat. Ubicumque autem aliter inventum fuerit, factum hoc tibus anni. Festos dies in anno celebrare sanximus, hoc est diem dominicum paschae cum omnitotam ebdomadam illam observare decrevimus; diem ascensionis Domini pleniter celebrare; in pentecosten similiter ut in pascha; in natale apostolorum Petri et Pauli diem unum; nativitatem sancti Iohannis baptistae, adsumptionem sanctae Mariae, dedicationem sancti Michaelis, natalem sancti Remigii, sancti Martini, sancti Andreae; in natale Domini dies quatuor; octabas Domini; epiphaniam Domini; purificationem sanctae Ma
Abbreviated transcription (Latin):
cuit nobis de orphanis et pauperib: quidebi¬
te ł indebite dicunt᷑ amisisse hereditatẽ
pat̃ni ł materni iuris ad selegib ꝑtinentẽ
siali cubi inuenti fuerint inquos patres ł mi¬
tres ꝓpt̃ traditiones illorũ. exheredes fece¬
runt aliorũ scilic& suasionib aut petitioni¬
b: uł aliquo ingenio: omnino uolum adqͦ ꝑ¬

Expanded text:
cuit nobis de orfanis et pauperibus, qui debite vel indebite dicuntur amisisse hereditatem paterni vel materni iuris ad se legibus pertinentem, si alicubi inventi fuerint quos patres vel matres propter traditiones illorum exheredes fecerunt, aliorum scilicet suasionibus aut petitionibus vel aliquo ingenio, omnino volumus atque
Abbreviated transcription (Latin):
olumꝰ ut equalit mis sinriNiCISFACIEND
faciant desingulis causis. siue deheriban¬
no. siue deaduenis. siue deceteris quibus liba
causis : De aduenis uolumꝰ iãdiu c̃iugatis ꝑsin¬
gula loca utibimaneant: et sinecausa uł sine
aliqua culpa ñfiant eiecti. Fugitiui ueroser¬
uiet latrones : redeant ad ꝓprialoca
DeHIS QUIBENEPICIAHABENTREGALIA
udi tũ habemꝰ qualit̃ comites et alii homines
quinr̃a beneficia habere uident᷑ conparan
s ibi ꝓpriaetates deipsonro beneficio. et faci¬
unt seruire adipsas ꝓpriaetates seruientes
nr̃os. deeorũ beneficio etcurtes nrãe rema¬
nent deserte. et in aliquib: locis ipsiuicinan¬
tes multamala patiantur: DehisQuiss. R¬
DEMLACIUNTINREGALIB UENCRICUS
udiuimꝰ̃ qd aliqui reddant bene ficid̃ nr̃m
adilios homines in ꝓpriactatẽ : etin ipso placito
dato p̃cio conparant ipsasres: iterũ sibi ina lodẽ
qđ omnino cauendũ est : Quia quihaec faciunt :
ñbe necus todiunt fidẽ quã nobis ꝓmissahabent :

Expanded text:
olumus, ut aequaliter missi nostri faciant de singulis causis, sive de heribanno, sive de advenis, sive de caeteris quibuslibet causis. De advenis volumus iam diu coniugatis per singula loca, ut ibi maneant et sine causa et sine aliqua culpa non fiant eiecti. Fugitivi vero servi et latrones redeant ad propria loca. 19. De his qui beneficia habent regalia. Auditum habemus, qualiter et comites et alii homines, qui nostra beneficia habere videntur, comparant sibi proprietates de ipso nostro beneficio, et faciunt servire ad ipsas proprietates servientes nostros de eorum beneficio, et curtes nostrae remanent desertae, et in aliquibus locis ipsi vicinantes multa mala patiuntur. 20. De his qui fraudem faciunt in regalibus beneficiis. Audivimus quod aliqui reddant beneficium nostrum ad alios homines in proprietatem, et in ipso placito dato pretio comparant ipsas res iterum sibi in alodem. Quod omnino cavendum en bene custodiunt fidem quam nobis promissam habent.
Abbreviated transcription (Latin):
earmatura in exercitu sicut ante a
inalio capitulari cõmendauimꝰ ob
sis bruniã habeat: Qui uero bruniã habens
eã secũ non tulerit: omne beneficiũ cũbrunia¬
gunt quousq ꝓcedere cũ suis negotiis
debeant. idẽ partib: saxomae usque ad
bardenũ uich. et admagadoburg. & ader¬
acũ etut arma etbrunias ñducant adue
nundandũ: Quod si haec inuenti fuerint por¬
tantes : om̃is subs tantia eorũ auferatur ab eis:
Dimidia qui dempars partib palatii : aliaue¬
romedietas. interiã dictos missos etinuento
cio scabinorũ ad quiescere necblas phe¬
mare uolunt. Antiquaconsue tudo seruet᷑
editteras detulerint : non quidẽ eis credat᷑
Nectamen incarcerẽ ponantur. sedcũ custo¬
da et cũ ipsis lit teris parit̃ ad palatiũ nr̃m
remit tantur. utibi discutiantur sicut dignũrẽ.

Expanded text:
 sicut antea in alio capitulo commendavimus ita sos brunia habeat, qui vero bruniam habet et eam secum non tulerit, omne beneficium gunt, quousque procedere cum suis negotiis debeant, id est, partibus Saxoniae usque ad Bardenwih, et ad Magadoburg, et ad Eracum; et ut arma et brunias non ducant ad nundandum. Quod si inventi fuerint portantes, omnis substantia eorum auferatur ab eis; dimidia quidem pars partibro medietas inter iamdictos missos et inventocium scabinorum adquiescere nec blasphemare volunt, antiet litteras detullerint, non quidem eis credatur, nec tamen in carcere ponantur; sed cum custodia et cum ipsis litteris pariter ad palatium nostrum remittantur, ut ibi discutiantu
Abbreviated transcription (Latin):
unt quidã quic̃ traeccdesi as ticã regulã pugnare uident᷑
et ꝑtestes redẽptos putantse ad accusationẽ admittidebe¬
re: hiomnino ñ admittant᷑ : nisi actis publicis docuerint.
cus todienti: aliquid contramandata diuina p̃sumere.
UODLAICIS NONSIT DERELIUIONESSUM DU
aicis quãuis religiosis: nulli tamen deecclesiasticis faculta¬
tib: uł dedõdicatis hominib aliquid disponendũ ad tribuat
facultas.¬
UILICOAE MAIORES IUDICES APELLARE QUOPIENQU

Expanded text:
unt quidam, qui contra ecclesiasticam regulam pugnare videntur et per testes redemptos putant se ad accusationem admitti debere. Hi omnino non admittantur, nisi actis publicis docuerint, custodienti aliquid contra mandata divina praesumere. 403. Quod laicis non sit de religione praesumendum. Laicis quamvis religiosis nulli tamen de ecclesiasticis facultatibus vel de Deo dicatis hominibus aliquid disponendum attribuatur facultas.liceat maiores iudices appellare, q
Abbreviated transcription (Latin):
iusqui frequent litigat et ad acusandũ est facilis accusationẽ
absq grandi examine nemorecipiat.
ne discutere: Int̾rogandi acꝓponendi adiciendiq tpatientia
p̃bita ab eo: utibiactio partiũ limitata sitplenit̃. Nec prius liti¬
gantib: suauelit sententia obuiare : Nisiquando ipsi ꝑactis om¬
nib: iã nihilamplius habuerint inquestione quod ꝓponant et
tã diuaccio uentilet᷑: quousq reiueritas ꝑueniat. frequen¬
t̃ int̃rogario portet: nealiquid p̃t̃ missumforteremaneat

Expanded text:
Eius, qui frequenter litigat et ad accusandum est facilis, accusationem absque grandi examine nemo recipiat.ne discutere, interrogandi ac proponendi adiciendique pacientia praebita ab eo, ut ibi actio partium limitata sit pleniter. Nec prius litigantibus sua velit sententia obviare, nisi quando ipsi peractis omnibus iam nihil amplius habuerint in quaestione, quod proponant. Et tamdiu actio ventiletur, quousque rei veritas perveniatur. Frequenter interrogari oportet, ne aliquid praetermi
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit utsiquis alique clericorũ inaccusa¬
tione fornicationis impetierit. scđm p̃ceptũ pauli apłi. les¬
tima testimonia requirant᷑ ab illo: Quod si ñ potuerit datis
testimoniis adꝓbare quod dixit: ex cõmunicationẽ accusa¬
ti accus ator accipiat.

Expanded text:
lacuit, ut si quis aliquem clericorum in accusatione fornicationis impetierit, secundum praeceptum Pauli apostoli legitima testimonia requirantur ab illo. Quod si non potuerit datis testimoniis adprobare quod dixit, excommunicationem accusati accusator accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
scãromana et apos tolica
eccła olimstatutumẽ et a nobis synodalisententia c̃firma¬
tũ : ut nullus exsacerdo talicatalogo iudicet᷑ aut dã pnet
nisi accusat᷑ accusatores legitimos p̃sentes habeat. locũq desens¬
di ad abluenda crimina accipiat.

Expanded text:
Romana et apostolica ecclesia olim statutum est et a nobis synodali sententia confirmatum, ut nullus ex sacerdotali catalogo iudicetur aut dampnetur, nisi accusatus accusatores legitimos praesentes habeat locumque defendendi ad abluenda crimina accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
Primo omniũ de illis causis ꝓquib iudicatus
fuerit ad mortẽ nullã potest facere repeti¬
tionẽ. Quia om̃s ressuae secđmiudiciũ franco¬
rũ inpublico fuer̃ reuocate: & sialiquid in post¬
modũ post quã eiuita c̃ces saest. cũiustitia
adquirere potuerit insualibertate teneat
et defendat. secđm legẽ intestimoniu nsusci

Expanded text:
Primo omnium de illis causis, pro quibus iudicatus Primo omnium de illis causis, pro quibus iudicatus fuerit ad mortem, nullam potest facere repetitionem, quia omnes res suae secundum iudicium Francorum in publico fuerunt revocatae. Et si aliquid in postmodum, postquam ei vita concessa est, cum iustitia adquirere potuerit, in sua libertate teneat et defendat secundum legem. In testimonium non susci