comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne confingi quidem potest. & tamen causa de parricidio dicitur. Reliquũ
est ut per seruos id admiserit. O dii immortales rem miseram & calami¬
tosam. quod in tali crimine quod innocenti saluti solet esse ut seruos in
questionem polliceantur id Sex. roscio facere non licet. Uos qui hunc
accusatis. omnis eius seruos habetis. Unus puer uictus cotidiam admini¬
ster ex tanta familia Sex. roscio relictus non est. Te muic appello. L.
scipio. te Metelle uobis aduocatis nobis agentib aliquociens duos seruos
paternos in questionem ab aduersariis Sex. roscius postulauit. Nemini¬
sti ne .I. rosti recusare. Quid hi serui ubi sunt. Chrysogonum iudices
sectantur. apud eum sunt in honore precio etiam nunc ut ex iis quera¬
cur ego postulo. Hic orat atq obsecrat. Quid facitis. Cur recusatis. Du¬
bitate eciam nunt iudices si potestis a quo sit Sex. roscuis occisus. Ab

Expanded text:
ne confingi quidem potest; et tamen causa de parricidio dicitur. reliquum ne confingi quidem potest; et tamen causa de parricidio dicitur. reliquum est ut per servos id admiserit. O, di immortales, rem miseram et calamitosam! quid ? in tali crimine quod innocenti saluti solet esse ut servos in quaestionem polliceatur, id Sex. Roscio facere non licet? vos qui hunc accusatis omnis eius servos habetis; unus puer victus cotidiani administer ex tanta familia Sex. Roscio relictus non est. te nunc appello, P.ce Metelle; vobis advocatis, vobis agentibus aliquotiens duos servos paternos in quaestionem ab adversariis Sex. Roscius postulavit; meministisne T. Titum Roscium recusare? quid? ei servi ubi sunt? Chrysogonum, iudices, sectantur; apud eum sunt in honore et in pretio. etiam nunc ut ex eis quaeratur ego postulo, hic orat atque obsecrat. quid facitis? cur recusatis? dubitate etiam nunc, iudices, si potestis, a quo sit Sex. Roscius occisus, ab
Abbreviated transcription (Latin):
arborem in onini agro reꝑire possis. sic non om̃e facinus in omni uita
nascitur. In urbe luxories creatur. ex luxorie existat auaricia necesse est.
ex auaricia erumipat audacia. inde omĩa scelera ac maleficia gignũtur.
Uita autem hȩc rustica quam tu agrestem uocas parsimoniae. diligẽtiȩ.
iusticiȩ magistra est. Uerum hec missa facio. Illud quero is homo ut
tu te dicis nunqmͣ inter homines fuerit. ꝑ quos homines hoc tantum
facinus tam occultum absens presertum conficere potuerit: Multa sũt
falsa iudices quȩ tamen argui suspiciose possuit. In his rebus si suspi¬
cio reꝑta erit culpam messe concedam. Rome Sex. roscius occiditur cũ
in agro amermo esset filius. Lras credo misit alicui sicario. qui rome no¬
uerat neminem. Artessiuit aliquem aut quando nũcun misit. Quem.
aut ad quem : Precio. gracia. spe. promissis induxit aliquem. Nihil hoꝵ

Expanded text:
arborem in omni agro reperire possis, sic non omne facinus in omni vita arborem in omni agro reperire possis, sic non omne facinus in omni vita nascitur. in urbe luxuries creatur, ex luxuria exsistat avaritia necesse est, ex avaritia erumpat audacia, inde omnia scelera ac maleficia gignuntur; vita autem haec rustica quam tu agrestem vocas parsimoniae, diligentiae, iustitiae magistra est. verum haec missa facio; illud quaero, is homo qui ut tute dicis, numquam inter homines fuerit, per quos homines hoc tantum facinus, tam occultum, absens praesertim, conficere potuerit. multa sunt falsa, iudices, quae tamen argui suspiciose possunt; in his rebus si suspicio reperta erit, culpam inesse concedam. Romae Sex. Roscius occiditur, cum in agro Amerino esset filius. Litteras, credo, misit alicui sicario qui Romae noverat neminem. arcessivit aliquem. quem aut quando? nuntium misit. quem aut ad quem? pretio, gratia, spe, promissis induxit aliquem. nihil horum
Abbreviated transcription (Latin):
alios fecisse dicis. quero quos : Sernos ne an liberos : Quos homine gii¬
didem ue ameria an hosce ex urle sicarios: Si amorie. qui sunt hi. cur
non nominãtur. Si Romȩ. unde eos nouerat Roscuis qui Romã inul¬
tis amus non uenit: neq imqm̃ plus criduo fuit. ł bi eos conuenit. Q
cum locutus est. Quomodo ꝑsuasit. Pretium dedit. Cui dedit. Per quem
dedit. Uude aut qnͣtum ded̾it. Nlonne his uestigiis ad caput maleficii
ꝑuemri solet: Et simul tibi in mentẽ ueniat facito quẽadiiodum uitã
huiusce depixeris hunc hominem ferum atq agrestem fuisse. nũqui
cum houñe quoqͣm collocutum esse nũqm̃ in oppido constitisse. Qua
in re preteres illud quod mihi maximo argimento ad huid ĩnocenciã
poterat esse in rusticis morib. in uictoͣ arrido. in hac horrida incultaq ui¬
ta istiusmodi maleficia gigni non solere. Ut non omnem frugem neq

Expanded text:
alios fecisse dicis, quaero quos? servosne an liberos? si liberos, quos homines? ialios fecisse dicis, quaero quos? servosne an liberos? si liberos, quos homines? indidemne Ameria an hosce ex urbe sicarios? si Ameria, qui sunt ei? cur non nominantur? si Roma, unde eos noverat Roscius qui Romam multis annis non venit neque umquam plus triduo fuit? ubi eos convenit? qui conlocutus est? quo modo persuasit? 'pretium dedit'; cui dedit? per quem dedit? unde aut quantum dedit? nonne his vestigiis ad caput malefici perveniri solet? et simul tibi in mentem veniat facito quem ad modum vitam huiusce depinxeris; hunc hominem ferum atque agrestem fuisse, numquam cum homine quoquam conlocutum esse, numquam in oppido constitisse. qua in re praetereo illud quod mihi maximo argumento ad huius innocentiam poterat esse, in rusticis moribus, in victu arido, in hac horrida incultaque vita istius modi maleficia gigni non solere. Vt non omnem frugem neque
Abbreviated transcription (Latin):
quidem maleficii protuleris. Si hunc apud bonoꝵ emptores ipsos ac¬
cusares. eiq iudicio Chrysogonis preesset tamen diligentius ꝑatusq
uenisses. Utrum quid agatur non uides. an apud quos agatur. Agit᷑
de parricidio quod sine multis causis suspici non potest. Apud homĩes
autem prudentissimos agitur. qui intellegunt neminem ne iniminũ
quidem maleficiũ sine causa admittere. Esto causam proferre non po¬
tes. tametsi statim uicisse debeo. tamen de meo iuire decedam. & tibi
quod in alia causa non concederem in hac concedam fretus huiꝰ ĩno¬
cencia. Non quero abs te quare pat rem Sex. roscius occiderit. q̃ro
quomodo occiderit. Ita quero abste.C. Eruti quomodo. & sic tecũ agã
ut in eo loco uel respondendi uel interpellandi tibi tibi potestatem fa¬
siam. uel eciam si quid uoles intenogandi. Quomodo ocaidit. Ipse pcus¬
sitan alis occidendum dedit. Si ipm argius Romae non fuit. En per

Expanded text:
quidem malefici protuleris? si hunc apud bonorum emptores ipsos acquidem malefici protuleris? si hunc apud bonorum emptores ipsos accusares eique iudicio Chrysogonus praeesset, tamen diligentius paratiusque venisses. Vtrum quid agatur non vides, an apud quos agatur? agitur de parricidio quod sine multis causis suscipi non potest; apud homines autem prudentissimos agitur qui intellegunt neminem ne minimum quidem maleficium sine causa admittere. esto, causam proferre non potes. tametsi statim vicisse debeo, tamen de meo iure decedam et tibi quod in alia causa non concederem in hac concedam fretus huius innocentia. non quaero abs te qua re patrem Sex. Roscius occiderit, quaero quo modo occiderit. ita quaero abs te, C. Gai Eruci: quo modo, et sic tecum agam ut meo loco vel respondendi vel interpellandi tibi potestatem faciam vel etiam, si quid voles, interrogandi. quo modo occidit? ipse percussit an aliis occidendum dedit? si ipsum arguis, Romae non fuit; si per
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ramq ademerint. ut qui eum necasset unde ip̃e natus est ꝙ careret
is reb om̃b ex quibus omĩa uata esse dicuntur. Noluerunt feris
corpus obicere ne bestiis quoq tantum scelus attigissent immamorib
uteremur. non sic mdos in flumen deicere. ne cum delati essent ĩ ma¬
re ipsum polluerent quo cetera quȩ molata sunt expiari putãtur.
Demq nihil tam uile neq tam uulgare est cuiꝰ partem ullam re¬
liquerint. E enim quid tam est cõmune qmͣ spiritus uiuis terra
mortius. mare fluctuantib. litus eiectis. Ita iiunt dum possut.
ut ducere animam de caelo non queant. Ita moriuntur ut eorum
ossa terra non tangat. Ita iactantur fluctib ut nũqui abluantur.
Ita postremo eiciuntur ut ne ad saxa quidem mortui conquiescant.
Tanti maleficii crimen cui maleficio tam insigne supplicium est
constitutũ probare te Eruci censes posse talibus uiris si ne causam

Expanded text:
terramque ademerint ut, qui eum necasset unde ipse natus esset, careret terramque ademerint ut, qui eum necasset unde ipse natus esset, careret eis rebus omnibus ex quibus omnia nata esse dicuntur? noluerunt feris corpus obicere ne bestiis quoque quae tantum scelus attigissent immanioribus uteremur; non sic nudos in flumen deicere ne, cum delati essent in mare, ipsum polluerent quo cetera quae violata sunt expiari putantur; denique nihil tam vile neque tam volgare est cuius partem ullam reliquerint. etenim quid tam est commune quam spiritus vivis, terra mortuis, mare fluctuantibus, litus eiectis? ita vivunt, dum possunt, ut ducere animam de caelo non queant, ita moriuntur ut eorum ossa terra non tangat, ita iactantur fluctibus ut numquam adluantur, ita postremo eiciuntur ut ne ad saxa quidem mortui conquiescant. tanti malefici crimen, cui maleficio tam insigne supplicium est constitutum, probare te, Eruci, censes posse talibus viris, si ne causam
Abbreviated transcription (Latin):
porro ciuitatis sapientissimũ Solonem dicunt fuisse. eum qui leges qͥb
hodie quoq utuntur scripserit. Is cum int̾rogaretur cur nullum sup¬
plicium constitusset in eum. qui parẽtem necasset. respondit se id ne¬
minem facturum putasse. Sapienter fecisse dicitur. cum de eo inhil
sauxerit qd̃ antea cõmissum non erat. ne non tam prohibere qmͣ ad¬
monere uideretur. Qnͣto nr̃i maiores sapientius. q̃ui cum intellege-¬
rent inhil esse tam sanctum quod non aliqũdo uolaret audacia. sup¬
plicium in parricidas singulare excogitauerunt. ut quos natura ip̃a
retinere ni officio non potusset in magnitudine poenae maleficio sum¬
mouerẽtur. Insui uoluerunt in culleum uiuos. atq ita in flumẽ deici
O singularem sapientiam uidices. Nonne uidentur hunc hominẽ
ex ierum natura sustulisse et eripuisse. cui repente caelum. solẽ. aquã.

Expanded text:
porro civitatis sapientissimum Solonem dicunt fuisse, eum qui leges quibus porro civitatis sapientissimum Solonem dicunt fuisse, eum qui leges quibus hodie quoque utuntur scripserit. is cum interrogaretur cur nullum supplicium constituisset in eum qui parentem necasset, respondit se id neminem facturum putasse. sapienter fecisse dicitur, cum de eo nihil sanxerit quod antea commissum non erat, ne non tam prohibere quam admonere videretur. quanto nostri maiores sapientius! qui cum intellegerent nihil esse tam sanctum quod non aliquando violaret audacia, supplicium in parricidas singulare excogitaverunt ut, quos natura ipsa retinere in officio non potuisset, ei magnitudine poenae a maleficio summoverentur. insui voluerunt in culleum vivos atque ita in flumen deici. O singularem sapientiam, iudices! nonne videntur hunc hominem ex rerum natura sustulisse et eripuisse cui repente caelum, solem, aquam
Abbreviated transcription (Latin):
sumptus effusi cum probro atq dedecore. insi prorupta audatia. insi
tanta temeritas ut non procul abhorreat ab insama. Accedat huc opor¬
tet odium parentis. aninũ aduersionis paterne. metus. anuci improbi
serui conscii. tempus idoneum. locus oportune captus ad eam rem Rene
dicam repersas manus sanguine paterno iudices uideant oportet. si tm̃
facinis tam munane. tam acerbum credituri sunt. Quare hoc quo
minus est credibile nsi ostenditur. eo magis est si conuincitur uindi¬
candum. Itaq cum multis ex rebus intellegi potest maiores nr̃os nõ
modo armis plusqmͣ cȩteras nationes. uerum eciam consilio sapiencia¬
q potuisse. tum ex hac re uel maxime quod in impios singulare
supplicium iuenerunt. Qua in re qnͣtum prudencia prestiterunt
iis qui apud ceteros sapientissu fuisse diciuit᷑. considerate. Nudẽtissi¬
ma ciuitas atheniensium dum ea rerum potita est fuisse traditur. Eiꝰ

Expanded text:
sumptus effusi cum probro atque dedecore, nisi prorupta audacia, nisi sumptus effusi cum probro atque dedecore, nisi prorupta audacia, nisi tanta temeritas ut non procul abhorreat ab insania. accedat huc oportet odium parentis, animadversionis paternae metus, amici improbi, servi conscii, tempus idoneum, locus opportune captus ad eam rem; paene dicam, respersas manus sanguine paterno iudices videant oportet, si tantum facinus, tam immane, tam acerbum credituri sunt. qua re hoc quo minus est credibile, nisi ostenditur, eo magis est, si convincitur, vindicandum. itaque cum multis ex rebus intellegi potest maiores nostros non modo armis plus quam ceteras nationes verum etiam consilio sapientiaque potuisse, tum ex hac re vel maxime quod in impios singulare supplicium invenerunt. qua in re quantum prudentia praestiterint eis qui apud ceteros sapientissimi fuisse dicuntur considerate. prudentissima civitas Atheniensium, dum ea rerum potita est, fuisse traditur; eius
Abbreviated transcription (Latin):
Sic se res habet uidices. Nlagͥnami ium magnã necessitatẽ miagnã¬
possidet religionem paternus maternusq sanguis. Ex quo si qua ma¬
cula concepta est non modo leui non potest. uerum usq eo permanat
ad ammũ ut sũmus furor atq amentia consequatur. Nlolite eñ pu¬
tare quemadmodũ in fabulis sepe numero uidetis eos qui aliquid ĩpie
scelerateq cõmiserunt. agitari et ꝑterreri furiarũ caedis ardentibus.
Sua quẽq fraus et suus terror maxime uexat. Suũ quẽq scelus agitat.
amenciaq adficit. Suȩ malȩ cogitationes conscientieq anmi terrent.
Hȩ sunt impiis assiduȩ domesticeq furiȩ. quȩ dies noctesq parentiũ̃
poenas a consceleratissimis filiis repetant. Hec magnitudo maleficii
facit ut uisi pene mamfestum parricidium proferatur. credibile non
sit. nisi turpis adulescentia. insi omĩb flagiciis uita inquinata. insi

Expanded text:
sic se res habet, iudices: magnam vim, magnam necessitatem, magnasic se res habet, iudices: magnam vim, magnam necessitatem, magnapossidet religionem paternus maternusque sanguis; ex quo si qua macula concepta est, non modo elui non potest verum usque eo permanat ad animum ut summus furor atque amentia consequatur. nolite enim putare, quem ad modum in fabulis saepenumero videtis, eos qui aliquid impie scelerateque commiserint agitari et perterreri Furiarum taedis ardentibus. Sua quemque fraus et suus terror maxime vexat, suum quemque scelus agitat amentiaque adficit, suae malae cogitationes conscientiaeque animi terrent; hae sunt impiis adsiduae domesticaeque Furiae quae dies noctesque parentium poenas a consceleratissimis filiis repetant. haec magnitudo malefici facit ut, nisi paene manifestum parricidium proferatur, credibile non sit, nisi turpis adulescentia, nisi omnibus flagitiis vita inquinata, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nutere. eo potissimũ tempore cum ibidem eẽnt duo adulescentes filii
quuet sentue et defendere facile possent. erat porro nemo in quem ea
suspitio conueniret. Tamen cum planũ iudicib esset factum aperto
ostio dormientes eos iepertos esse uidicio absoluti adulescentes et suspi¬
tione onĩ lilerati sunt. Nemo emm putabat quẽqm̃ esse qui cum
omĩa diuina atqs humaua uita scelere nefario polliusset. somiiũ sta¬
tim capere potuisse. proptẽa qd̾ qui tantum facinus cõmiserunt non
modo sine cura quiescere. sed ne spirare quidem sine metu possiuit᷑.
Uidetis ue quos nobis poete tradiderunt patris ultiscendi cansa sup¬
plicium de matie sumpsisse. cum presertim deoꝵ iniortaliũ iussis
atip oraculis id fecisse dicantur. tamen ut eos agitent furie. neq cõ¬
sistere inqm paciantur. qd̾ ne pii quidem sine scelere esse potuerunt.

Expanded text:
mittere eo potissimum tempore cum ibidem essent duo adulescentes filii mittere eo potissimum tempore cum ibidem essent duo adulescentes filii qui et sentire et defendere facile possent? erat porro nemo in quem ea suspicio conveniret. tamen, cum planum iudicibus esset factum aperto ostio dormientis eos repertos esse, iudicio absoluti adulescentes et suspicione omni liberati sunt. nemo enim putabat quemquam esse qui, cum omnia divina atque humana iura scelere nefario polluisset, somnum statim capere potuisset, propterea quod qui tantum facinus commiserunt non modo sine cura quiescere sed ne spirare quidem sine metu possunt. videtisne quos nobis poetae tradiderunt patris ulciscendi causa supplicium de matre sumpsisse, cum praesertim deorum immortalium iussis atque oraculis id fecisse dicantur, tamen ut eos agitent Furiae neque consistere umquam patiantur, quod ne pii quidem sine scelere esse potuerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Et e cdamntat istiusmodi suspitionib ipã natura. Portentum atq
monstrum certissimũ est esse aliquem humana specie et figura. qui
tantum t̃manitate. bestias uicerit. ut ꝓpter quos hanc suauissim am
lucem aspexerit eos indignissime luce pͥrmarit. Cum eciam feras inter
sese partus atq educatio & natura ip̃a conciliet. Nlon ita multis ante
auiis auint .T. doclium quẽdam terratiuensem hominem nõ obscurũ
cun cenatus cubitum in idem conclaue cum duob adulescentib filiis
isset. inuentũ essẽ mane iugulatum. Cum neq seruus quisqm̃ repe¬
riebatur. neq liber ad quem ea suspicio ꝑtineret. id etatis autẽ duo
timi propter cubantes ne sensisse quidem se dicerent nomĩa filiorum
de parricidio delata sunt. Quid poterat  est susꝑiciosum autem
neutrum ne sensisse. ausum autem esse quẽqm se i id conclaue com¬

Expanded text:
nis; reclamitat istius modi suspicionibus ipsa natura; portentum atque nis; reclamitat istius modi suspicionibus ipsa natura; portentum atque monstrum certissimum est esse aliquem humana specie et figura qui tantum immanitate bestias vicerit ut, propter quos hanc suavissimam lucem aspexerit, eos indignissime luce privarit, cum etiam feras inter sese partus atque educatio et natura ipsa conciliet. non ita multis ante annis aiunt T. Titum Caelium quendam Terracinensem, hominem non obscurum, cum cenatus cubitum in idem conclave cum duobus adulescentibus filiis isset, inventum esse mane iugulatum. cum neque servus quisquam reperiretur neque liber ad quem ea suspicio pertineret, id aetatis autem duo filii propter cubantes ne sensisse quidem se dicerent, nomina filiorum de parricidio delata sunt. quid poterat tam esse suspiciosum? neutrumne sensisse? ausum autem esse quemquam se in id conclave com
Abbreviated transcription (Latin):
ciderit. Quod in minimis noxiis & in his leuiorib pccĩs quȩ magis
crebra eciam prope cotidiana sunt id maxime & pͥrimũ queritur.
ne tausa imalefici fuerit. id Ericiis in particidio queri non putat
oportere. In quo scelere uidices eciam cum multȩ cause conuienisse unũ
in locum atq inter se congruere uidentur tamen non temere creditur
neq leui comectura res penditur. neq testis nicertus auditur. neq accui¬
sutoris ingemo ies iudicatur. Cum multa antea cõmissa maleficia. cũ
uita homins ꝓdicissima tum singularis audatia ostendatur necesse ẽ.
neq audacia solum sed summꝰ furor atq amencia hec cum suit omĩa
tanien extent oportet expressa sceleris uestigia. ubi. qua iõne. ꝑ quos.
quo tempore maleficiu sit adimssimm. Le nisi multa et manifesta
siut profecto res tam scelesta tam atiox. tam nefaria credi non potest.
Magna est enin uis humanitatis. Multum ualet cõmumo sangui¬

Expanded text:
ciderit. quod in minimis noxiis et in his levioribus peccatis quae magis ciderit. quod in minimis noxiis et in his levioribus peccatis quae magis crebra et iam prope cotidiana sunt vel maxime et primum quaeritur, ae causa malefici fuerit, id Erucius in parricidio quaeri non putat oportere. in quo scelere, iudices, etiam cum multae causae convenisse unum in locum atque inter se congruere videntur, tamen non temere creditur, neque levi coniectura res penditur, neque testis incertus auditur, neque accusatoris ingenio res iudicatur. cum multa antea commissa maleficia, cum vita hominis perditissima, tum singularis audacia ostendatur necesse est, neque audacia solum sed summus furor atque amentia. haec cum sint omnia, tamen exstent oportet expressa sceleris vestigia, ubi, qua ratione, per quos, quo tempore maleficium sit admissum. quae nisi multa et manifesta sunt, profecto res tam scelesta, tam atrox, tam nefaria credi non potest. Magna est enim vis humanitatis; multum valet communio sangui
Abbreviated transcription (Latin):
mirari uisus est. Intellexi quid eum pepugisset. Iterum ac tertio
nominaui. Postea homines cursare ultro et citro non destiterunt.
credo qui Chrisogono nunciarent esse aliquem in ciuitatem qui con¬
tra uoluntatem eius dicere auderet. aliter causam agi atq ille existĩa¬
ret. aperiri bonoꝵ emptionem. uexari pessime societatem. graciam
potentiamq eius neglegi. iudices diligenter attendere. populo rem
indignam uderi. Quȩ quoniam te fefellerint Eruci qm̃ q uides
uersa esse omia. causam pro Sex. rostio si non commode atͥ libere
dici. quem dedi putabas. defendi intellegis. quos tradituros sperabas
udes iudicare. restitue nobis aliquando ueterem tuam illam callidi¬
tatem. atq prudenciam. confitere huc ea spe uenisse quod putares hic
latrocumm nõ iudicium futurum. De parricidio causa dicitur. Ra¬
tio ab accusatore reddita non est. quam ob causam patrem filius oc¬

Expanded text:
mirari visus est. intellexi quid cum pepugisset. iterum ac tertio mirari visus est. intellexi quid cum pepugisset. iterum ac tertio nominavi. postea homines cursare ultro et citro non destiterunt, credo, qui Chrysogono nuntiarent esse aliquem in civitate qui contra voluntatem eius dicere auderet; aliter causam agi atque ille existimaret, aperiri bonorum emptionem, vexari pessime societatem, gratiam potentiamque eius neglegi, iudices diligenter attendere, populo rem indignam videri. quae quoniam te fefellerunt, Eruci, quoniamque vides versa esse omnia, causam pro Sex. Roscio, si non commode, at libere dici, quem dedi putabas defendi intellegis, quos tradituros sperabas vides iudicare, restitue nobis aliquando veterem tuam illam calliditatem atque prudentiam, confitere huc ea spe venisse quod putares hic latrocinium, non iudicium futurum. de parricidio causa dicitur; ratio ab accusatore reddita non est quam ob causam patrem filius oc
Abbreviated transcription (Latin):
falsa in istam fraudem impulit. Non me hercules uerbum fecisses.
si tibi quẽqmͣ responsurum putasses. Opere prȩcium erat si anmad¬
uertitis iudices/ negligenciam eius in accusando considerare. Credo
cum iudisset qui homines in hisce subselliis sederent. quesisset num
ille aut ille defensurus esset. de me ne suspicatum quidem esse. quod
antea causam publicam nullam dixerim. Fostea qm̃ inuenit neminẽ
eorum qui possunt et solent: ita neglegens esse coepit. ut cum in mentẽ
ueniret ei resideret. deinde spaciaretur. non nũqͣm eciam puerũ uocaret
credo cui cenam imperaret. prorsus ut ur̃o consessu & hoc conuentu ꝓ
sũma solitudine abuteretur. Perorauit aliqnͣdo. Adsedit. Surrexi ego.
Respirare uisus est. quod non alius pocius diceret. Coepi dicere. Usq
eo ammaduerti iudices eum iocari atq alias res agere anteqm Chri¬
sogonũ nominaui. Quem simul atq attigi statim homo se erexit.

Expanded text:
falsa in istam fraudem impulit; non me hercules verbum fecisses, falsa in istam fraudem impulit; non me hercules verbum fecisses, si tibi quemquam responsurum putasses. operae pretium erat, si animadvertistis, iudices, neglegentiam eius in accusando considerare. credo, cum vidisset qui homines in hisce subselliis sederent, quaesisse num ille aut ille defensurus esset; de me ne suspicatum quidem esse, quod antea causam publicam nullam dixerim. postea quam invenit neminem eorum qui possunt et solent ita neglegens esse coepit ut, eum in mentem veniret ei, resideret, deinde spatiaretur, non numquam etiam puerum vocaret, credo, cui cenam imperaret, prorsus ut vestro consessu et hoc conventu pro summa solitudine abuteretur. peroravit aliquando, adsedit; surrexi ego. respirare visus est quod non alius potius diceret. coepi dicere. Vsque eo animadverti, iudices, eum iocari atque alias res agere ante quam Chrysogonum nominavi; quem simul atque attigi, statim homo se erexit,
Abbreviated transcription (Latin):
neq dicere possitis aut quare aut quomodo. ac tantũmodo sine suspi¬
tione latrabitis. qura quidem uobis nemo suffriget:. Sed si ego hos
bene nomi. lic̃m illam cui uos usq eo inci estis ut etiam caloniis
oderitis ita uehement ad caput adfingent. ut postea nemuinem aliũ
uisi fortunas ur̃as accusare possitis. Quid nuhi ad defendendũ cedisti
bone accusator: quid hisce autem ad suspicandum: Neq exheredaret᷑
ueritus est. Audio. Sed qua de causa uereri debuerit. Nemo dicit. Ha¬
bebat pater in ammo. Planum fac. Nihil est. Non qui cum deliberauit.
Quem certiorem fecerit. ide istud uobis suspicari in mentem uenĩt.
Cum hoc modo accusas Eruci. uonne hoc palam dicis. ego quid accepe¬
rim scio. quid dicam nescio ũ illum spectaui qd̃ Chrisogonis aiebat
ueminem isti patronũ futurum de bonoꝵ emptione. deq ea societate
ueminem ẽẽ qui uerbum facere auderet hoc tempore. Nec te opinis

Expanded text:
neque dicere possitis aut qua re aut quo modo, ac tantum modo sine suspineque dicere possitis aut qua re aut quo modo, ac tantum modo sine suspicione latrabitis, crura quidem vobis nemo suffringet, sed, si ego hos bene novi, litteram illam cui vos usque eo inimici estis ut etiam Kal. omnis oderitis ita vehementer ad caput adfigent ut postea neminem alium nisi fortunas vestras accusare possitis. quid mihi ad defendendum dedisti, bone accusator? quid hisce autem ad suspicandum? 'ne exheredaretur veritus est.' audio, sed qua de causa vereri debuerit nemo dicit. 'habebat pater in animo.' planum fac. nihil est; non quicum deliberaverit, quem certiorem fecerit, unde istud vobis suspicari in mentem venerit. cum hoc modo accusas, Eruci, nonne hoc palam dicis: 'ego quid acceperim scio, quid dicam nescio; unum illud spectavi quod Chrysogonus aiebat neminem isti patronum futurum; de bonorum emptione deque ea societate neminem esse qui verbum facere auderet hoc tempore'? haec te opinio
Abbreviated transcription (Latin):
& sanes aliutur in capitulo. ut significent si fures uenerint. At fu¬
res internoscere non possunt. Signficant tamen si qui noctu in ca¬
pitoliuĩ ueuerant. E quia id est suspiciosum cametsi bestie sunt tamẽ
in eam partem pociuis pectant quȩ est cautior. Qd̾ si luce quoq canes
latrent cum deo salutatũ aliqui uenerint opmor iis crura siffriga¬
tur. ꝙ acies sinit eciam tum cũ suspitio nulla sit. Simlima est accu¬
satox racio. Alii ur̃m anseres sunt qui tantũ modo clamant noce̾ non
possunt. Alii caues qui & latrare & mordere possunt. Cibaria uobis
preberi uidemus. Uos autem maxime debetis in eos impetum facẽ qui
meientur. Noc populo gratissimum est. nde si uoletis etiam tũ aĩ
uen simile erit aliquem cõmisisse in suspitione latratote. Id quoq con¬
cedi potest. Sin au̾tem sic agetis ut arguatis aliquem prẽm occidisse.

Expanded text:
et canes aluntur in Capitolio ut significent si fures venerint. at fuet canes aluntur in Capitolio ut significent si fures venerint. at fures internoscere non possunt, significant tamen si qui noctu in Capitolium venerint et, quia id est suspiciosum, tametsi bestiae sunt, tamen in eam partem potius peccant quae est cautior. quod si luce quoque canes latrent cum deos salutatum aliqui venerint, opinor, eis crura suffringantur, quod acres sint etiam tum cum suspicio nulla sit. simillima est accusatorum ratio. Alii vestrum anseres sunt qui tantum modo clamant, nocere non possunt, alii canes qui et latrare et mordere possunt. cibaria vobis praeberi videmus; vos autem maxime debetis in eos impetum facere qui merentur. hoc populo gratissimum est. deinde, si voletis, etiam tum cum veri simile erit aliquem commisisse, in suspicione latratote; id quoque concedi potest. sin autem sic agetis ut arguatis aliquem patrem occidisse
Abbreviated transcription (Latin):
qua de causa huc iincus uemias. Scunt huiusce pecuma te adductũ
esse. Quid eugo est.: Ita tamen questus te cupidum eẽ oportebat. ut
horum existimationẽ & legem reminam putares aliquid ualere opor¬
tere. Actusatores multos esse in cuitate utile est. ut metu contine atur
audatia. Uerũtamen hoc ita est utile ut ne plane illudamur ab actu¬
satoribus. Inotens est quispiam. uerũtamen qm̃ꝙͣ abest a culpa suspi¬
tione tamen non caret. Tametsi miserum est tamen ei qui hunt ac¬
cuset possim aliquo modo ignoscere. cum em̃ aliquid halrat quod pos¬
sum crmuose aut suspiciose dicere aꝑte ludificari & calummari sciẽs
non uideatur. Quare facile om̃s patimur esse qm̃ plurimos actusã¬
tores. quod innocens si accusatus sit absolui potest. nocens młi accusa¬
tus fuerit condemnari non potest. Utilius est autem absolui innocẽtẽ
qmͣ nocentem causam non dicere. Anserib cibaria publite locantur.

Expanded text:
qua de causa huic inimicus venias; sciunt huiusce pecunia te adductum qua de causa huic inimicus venias; sciunt huiusce pecunia te adductum esse quid ergo est? ita tamen quaestus te cupidum esse oportebat ut horum existimationem et legem Remmiam putares aliquid valere oportere. accusatores multos esse in civitate utile est ut metu contineatur audacia; verum tamen hoc ita est utile ut ne plane inludamur ab accusatoribus. innocens est quispiam, verum tamen, quamquam abest a culpa, suspicione tamen non caret; tametsi miserum est, tamen ei qui hunc accuset possim aliquo modo ignoscere. cum enim aliquid habeat quod possit criminose ac suspiciose dicere, aperte ludificari et calumniari sciens non videatur. qua re facile omnes patimur esse quam plurimos accusatores, quod innocens, si accusatus sit, absolvi potest, nocens, nisi accusatus fuerit, condemnari non potest; utilius est autem absolvi innocentem quam nocentem causam non dicere. Anseribus cibaria publice locantur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽc̃ sese obliuisceretur. quȩ sine magnis huiusce pct̃is accidere potuisse
non arbitror. Uerum concedo tibi ut ea prete̾as quȩ cum taces nulla
esse concedis. illum quidem uoluisse exheredare certe tu planũ facere
debes. Quid eigo adfers quare id factum putemꝰ Uere nihil potes se¬
dicere. Finge aliquid saltem cõmode ut ne plane uidearis id face̾ qd̾
aperte facis. huius miseri fortums. et horum uiroꝵ talium dignitati
imludere. Exheredare filium uoluit. Quã ob causam: Nescio. Exhereda¬
uit. Nenũ quis prohibut s gitabat. Cogitalut: Cui dixit: Nemiu.
Quid est aliud iuidicio ac legibus ac maiestate urã abuti ad questum
ttꝙp ad libidinem misi hoc modo accusare. atq id obicere quod planũ
farert non modo non possis. Uerum ne coneris quidem. Nemo nim est
Srici quin sciat tibi minicicias cum Sex. roscio nullas esse. Uidẽt oẽs

Expanded text:
esse. sese oblivisceretur; quae sine magnis huiusce peccatis accidere potuisse esse. sese oblivisceretur; quae sine magnis huiusce peccatis accidere potuisse non arbitror. verum concedo tibi ut ea praetereas quae, cum taces, nulla esse concedis; illud quidem, voluisse exheredare, certe tu planum facere debes. quid ergo adfers qua re id factum putemus? vere nihil potes dicere; finge aliquid saltem commode ut ne plane videaris id facere quod aperte facis, huius miseri fortunis et horum virorum talium dignitati inludere. exheredare filium voluit. quam ob causam? 'nescio.' exheredavitne? 'non.' quis prohibuit? 'cogitabat.' cogitabat ? cui dixit? 'nemini.' quid est aliud iudicio ac legibus ac maiestate vestra abuti ad quaestum atque ad libidinem nisi hoc modo accusare atque id obicere quod planum facere non modo non possis verum ne coneris quidem? nemo nostrum est, Eruci, quin sciat tibi inimicitias cum Sex. Roscio nullas esse; vident omnes
Abbreviated transcription (Latin):
batur. Nunquid est aliud. Inmo u̾o̾ inquit est. Nam istum exhere¬
dare in amino habebat. Audio. Nunc dicis aliquid qd ad rem ꝑtineat.
Nam illa opmor tu quoq concedis leuia esse atq inepta. cõuiuia cum
patre non inibat. Quippe qui ne in oppidum quidem isi erario ueniret.
tomum suam istum non fere quisqm uocabat. Nec mirum qui neq in
urbe uiueret. neq reuotaturus esset. Uerum hec tu quoq intellegis
cẽ nugatoria. illud quod coepimꝰ uideamꝰ. quo certius argumentum
odii reperiri nullo modo potest. Exheredare pater filium cogitabat.
Mitto querere qua de causa. Quero qui scias. tametsi te dicere atq
enumerare causas omĩs oportebat. & id erat certi accusatoris officium
qui tanti sceleris argueret. explicare omĩa uicia ac pitã filii. quib in¬
census parens potuerit aniniũ inducere. ut naturam ip̃am uinceret.
ut amorem illum penitus insitum eiceret ex animo. ut deniq prẽm

Expanded text:
batur. numquid est aliud? 'immo vero' inquit 'est; nam istum exherebatur. numquid est aliud? 'immo vero' inquit 'est; nam istum exheredare in animo habebat.' audio; nunc dicis aliquid quod ad rem pertineat; nam illa, opinor, tu quoque concedis levia esse atque inepta: 'convivia cum patre non inibat.' quippe, qui ne in oppidum quidem nisi perraro veniret. 'domum suam istum non fere quisquam vocabat.' nec mirum, qui neque in urbe viveret neque revocaturus esset. verum haec tu quoque intellegis esse nugatoria; illud quod coepimus videamus, quo certius argumentum odi reperiri nullo modo potest. 'exheredare pater filium cogitabat.' Mitto quaerere qua de causa; quaero qui scias; tametsi te dicere atque enumerare causas omnis oportebat, et id erat certi accusatoris officium qui tanti sceleris argueret explicare omnia vitia ac peccata fili quibus incensus parens potuerit animum inducere ut naturam ipsam vinceret, ut amorem illum penitus insitum eiceret ex animo, ut denique patrem
Abbreviated transcription (Latin):
talib uiris existimabant. Itaq ex mimĩa tenuissimaq re. P.maximã
& florentissimam nobis reliquerunt. Suos enm agros studiose colebãt.
non alieuos cupide ad petebant. Quibus reb et agris & urbib & natiomi¬
bus rem .P. atq hoc imperiũ et . P. R. nomen auxerunt. Nleq ego
hac ea profero quo conferenda sint cum hisce de quib nunc querimus.
sed ut illud intelligatur. cum apud maiores mrõs sũmm uiri clarissimiq
homines qui oni tempore ad gubernacula. R. P. sedere debebant. tamẽ
i agris quoq colendis aliqnͣtum opere temporisq consumpserũt. ignos¬
ci oportere ei homim qui se fateatur esse rusticum. cum ruri assiduoͬs
semꝑ uixerit. cum presertim inhil ẽẽt quod aut patri gratius. aut sibi
nicundius. aut reuera honestuis facere posset. Odium igitur acerrimũ
prĩs in filium ex hoc opinor ostenditur Eruci. qd̾ hunc ruri esse pacie¬

Expanded text:
talibus viris existimabant itaque ex minima tenuissimaque re publica maximam talibus viris existimabant itaque ex minima tenuissimaque re publica maximam et florentissimam nobis reliquerunt. suos enim agros studiose colebant, non alienos cupide appetebant; quibus rebus et agris et urbibus et nationibus rem publicam atque hoc imperium et populi Romani nomen auxerunt. neque ego haec eo profero quo conferenda sint cum hisce de quibus nunc quaerimus, sed ut illud intellegatur, cum apud maiores nostros summi viri clarissimique homines qui omni tempore ad gubernacula rei publicae sedere debebant tamen in agris quoque colendis aliquantum operae temporisque consumpserint, ignosci oportere ei homini qui se fateatur esse rusticum, cum ruri adsiduus semper vixerit, cum praesertim nihil esset quod aut patri gratius aut sibi iucundius aut re vera honestius facere posset. odium igitur acerrimum patris in filium ex hoc, opinor, ostenditur, Eruci, quod hunc ruri esse patie
Abbreviated transcription (Latin):
sno. Seum ut opinior qm̃ ita Chrisogono iudetur. ut huic nullũ
proedium celiquit. & artificium obliuiscatur & studium deponat li¬
cebitis nuod t metsi miserum et indignũ est. feriet tamen equo
amino iudices si ꝑ uos iutam & famam potest obtinere. Hoc uo
est quod ferr non potest.si & in hanc calamitatem uenit ꝓpter p̃¬
diorum bonitatem & uultitudinem. & quod ea studiose coluit. io
eiot ei iuaxine fraudi ut parum miseriae sit quod alis coluit non
sibi. mnsi eciam quod om̃no coluit crimim fuerit. Ne tu truci actu¬
sator esses ridiculus. si illis temporib natus eẽs cum ab aratro artessebã¬
tur qui consules fierent. E enim qui pixesse agro colendo flagitium
putes. profecto illum atilium quem sua mami spargentem semen
qui missi erant conuenerũt. hominem turpissimũ atq inhonestissi¬
mũ iudicareᷤᷤ. At hercule maiores nrĩ longe aliter et de illo & de ceti̾s

Expanded text:
suo. verum, ut opinor, quoniam ita Chrysogono videtur qui huic nullum suo. verum, ut opinor, quoniam ita Chrysogono videtur qui huic nullum praedium reliquit, et artificium obliviscatur et studium deponat licebit. quod tametsi miserum et indignum est, feret tamen aequo animo, iudices, si per vos vitam et famam potest obtinere; hoc vero est quod ferri non potest, si et in hanc calamitatem venit propter praediorum bonitatem et multitudinem et quod ea studiose coluit, id erit ei maxime fraudi, ut parum miseriae sit quod aliis coluit non sibi, nisi etiam quod omnino coluit crimini fuerit. ne tu, Eruci, accusator esses ridiculus, si illis temporibus natus esses cum ab aratro arcessebantur qui consules fierent. etenim qui praeesse agro colendo flagitium putes, profecto illum Atilium quem sua manu spargentem semen qui missi erant convenerunt hominem turpissimum atque inhonestissimum iudicares. at hercule maiores nostri longe aliter et de illo et de ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
au aliqueui ex agro ueientem nom̃e. E enim hec conficta arbitior
esse a poetis. ut effictos mõs mores in aliens ꝑsonis expressamq inia¬
giem nrãm uite cotidiane uideremus. Ag̾e nunc refer animum.
sis ad ueritateni. & considera nõ modo in imbra atq in ea uicita¬
te. sed in his ueterib inumcipiis. quȩ studia a patrib familiis ma¬
xime laudentur. iam profecto te intelleges mopia crimimĩ sum¬
mam laudem. Sex. rostio uicio & culpȩ dedisse. At non modo hoc
patium uoluntate liberi faciunt. sed ꝑ multos & ego noui et nͥ me
fallit aimius unusquisq nr̃m. qui & ip̃i incensi sunt studio quod
tas esse oportere. & honestissimam et suquissimam esse arbitrantũr.
Aed ceuses hunc ip̃m Sex. ioscium quo studio ꝙ qua intelligen¬
aũ esse in rusticis reb ut ex his ꝓpniquis eius homĩb honestissiuns
audio. alon tu in isto artificio accusatorio callidior es qm̃ hic i

Expanded text:
an aliquem ex agro Veienti nominem. etenim haec conficta arbitror an aliquem ex agro Veienti nominem. etenim haec conficta arbitror esse a poetis ut effictos nostros mores in alienis personis expressamque imaginem vitae cotidianae videremus. age nunc, refer animum sis ad veritatem et considera non modo in Umbria atque in ea vicinitate sed in his veteribus municipiis quae studia a patribus familias maxime laudentur; iam profecto te intelleges inopia criminum summam laudem Sex. Roscio vitio et culpae dedisse. ac non modo hoc patrum voluntate liberi faciunt sed permultos et ego novi et, nisi me fallit animus, unus quisque vestrum qui et ipsi incensi sunt studio quod ad tas esse oportere, et honestissimam et suavissimam esse arbitrantur. quid censes hunc ipsum Sex. Roscium quo studio et qua intellegentia esse in rusticis rebus? Vt ex his propinquis eius, hominibus honestissimis, audio, non tu in isto artificio accusatorio callidior es quam hic in
Abbreviated transcription (Latin):
nascerere ex quo intellegere posses qui ammꝰ patrius i liberos. eẽt
at natura certe dedit ut humanitatis non parum haberes. Eo accessit
studium doctrinȩ ut ne a litteris quidem alienus eẽt. Quid tandem
tibi uidetur ut ad fabulas uemamꝰ. senex ille Cecilianus minoris facẽ
Entychum filium rusticum. qmͣ illum alterum caerestratũ. nam ut
opmior hoc nomine est. alterum in urbe secum honoris causa habere.
alterum rus supplicii causa relegasse: Quid ad istas mepticias abis
inquies. quasi uero mihi difficile sit qmͣuis multos nominatĩ ꝓferre
ne longuis abeam uel tribulis uel uicinos meos qui suos liberos pluri¬
ui facuut agricolos assiduos esse cupiunt. Uerum honies notos
sumere odiosum est. cum et illud incertum sit ueluit ne hi sese no¬
unmare . & nemo uobis magis notus futurus sit qm est hic Entychꝰ
S certe ad rem nihil intersit utrum hũc ego comicum adulescẽtem

Expanded text:
nascerere ex quo intellegere posses qui animus patrius in liberos esset, nascerere ex quo intellegere posses qui animus patrius in liberos esset, at natura certe dedit ut humanitatis non parum haberes; eo accessit studium doctrinae ut ne a litteris quidem alienus esses. ecquid tandem tibi videtur, ut ad fabulas veniamus, senex ille Caecilianus minoris facere Eutychum, filium rusticum, quam illum alterum, Chaerestratum? — nam, ut opinor, hoc nomine est — alterum in urbe secum honoris causa habere, alterum rus supplici causa relegasse? 'quid ad istas ineptias abis?' inquies. quasi vero mihi difficile sit quamvis multos nominatim proferre, ne longius abeam, vel tribulis vel vicinos meos qui suos liberos quos plurimi faciunt agricolas adsiduos esse cupiunt. verum homines notos sumere odiosum est, cum et illud incertum sit velintne ei sese nominari, et nemo vobis magis notus futurus sit quam est hic Eutychus, et certe ad rem nihil intersit utrum hunc ego comicum adulescentem
Abbreviated transcription (Latin):
constat hunc nõ modo colendis prediis prefuisse. & ceteris fundis prẽ
uiuo frui solitum eẽ tamen ne hec attente uita & iusticana relega¬
cio acq amandatio appellabitur: Uides eruci qnͣtum distet arguinẽ¬
tacio tua ab re ipã atq ueritate. Quod consuetudine patres faciũt
id quasi nonũ reprehendis. Quod bemuolentia fit id odio factum
crumnaris. Quod honoris causa pater filio suo concessit. id eum sup¬
plicii causa fecisse dicis. Nleq hec tu non intelligis. sed usq eo qͥd
arguas non habes. ut non modo tibi contra nos dicendum pͥutes. ue¬
rum eciam contra rerũ naturam contraq consuetudinem hominũ.
contraq opinones om̃ium. At enim cum duos filios hẽtet. & alte¬
rum a se non dimittebat. alterũ ruri esse paciebatur. Quero Eruci
ut hoc in bonam ꝑtem accipias. Non enim exprobandi causa. sed¬
cõmouendi gratia dicam. Si tibi fortuna non dedit ut patre certo

Expanded text:
constat hunc non modo colendis praediis praefuisse sed certis fundis patre constat hunc non modo colendis praediis praefuisse sed certis fundis patre vivo frui solitum esse, tamenne haec a te vita eius rusticana relegatio atque amandatio appellabitur? vides, Eruci, quantum distet argumentatio tua ab re ipsa atque a veritate. quod consuetudine patres faciunt, id quasi novum reprehendis; quod benivolentia fit, id odio factum criminaris; quod honoris causa pater filio suo concessit, id eum supplici causa fecisse dicis. neque haec tu non intellegis, sed usque eo quid arguas non habes, ut non modo tibi contra nos dicendum putes verum etiam contra rerum naturam contraque consuetudinem hominum contraque opiniones omnium. at enim, cum duos filios haberet, alterum a se non dimittebat, alterum ruri esse patiebatur. quaeso, Eruci, ut hoc in bonam partem accipias; non enim exprobrandi causa sedcommonendi gratia dicam. si tibi fortuna non dedit ut patre certo
Abbreviated transcription (Latin):
inquit quȩ causa odii fuerit. fuisse odium intellego. quia antea cum
duos filios haberet illum alterum qui mortuus est secum omĩ temꝑe
uolebat esse. hunc in predia rustica relegauit. Quod Erutio accide¬
bat in mala nugatoriaq accusatione idem mihi usu uenit in causa
optima. Ille quo modo crimen cõmenticiũ confirmare non inueniebat
ego res tam leues qua oratione infirmem ac diluam reꝑire nõ possũ.
Quid ais fruci tot predra. tam pulchra. tam fructuosa. Sex. roscius
filio suo relegationis at supplicii gratia colenda ac tuenda tradiderat:
Quid hoc patresfamiliȩ qui liberos habent. presertim homines illiꝰ
ordinis ex inuncipiis rusticanis. nonne optatissimũ sibi putant eẽ
filios suos rei familiari maxime seruire. & in prediis colendis opere plu¬
rimũ studiiq consumere: An amandarat hunc sicut eẽt in agro ac
tantũ modo aleretur. ad uillam ut cõmodis om̃ib careret. Quid si

Expanded text:
inquit 'quae causa odi fuerit; fuisse odium intellego quia antea, cum inquit 'quae causa odi fuerit; fuisse odium intellego quia antea, cum duos filios haberet, illum alterum qui mortuus est secum omni tempore volebat esse, hunc in praedia rustica relegarat.' quod Erucio accidebat in mala nugatoriaque accusatione, idem mihi usu venit in causa optima. ille quo modo crimen commenticium confirmaret non inveniebat, ego res tam levis qua ratione infirmem ac diluam reperire non possum. quid ais, Eruci? tot praedia, tam pulchra, tam fructuosa Sex. Roscius filio suo relegationis ac supplici gratia colenda ac tuenda tradiderat? quid? hoc patres familiae qui liberos habent, praesertim homines illius ordinis ex municipiis rusticanis, nonne optatissimum sibi putant esse filios suos rei familiari maxime servire et in praediis colendis operae plurimum studique consumere? an amandarat hunc sic ut esset in agro ac tantum modo aleretur ad villam, ut commodis omnibus careret? quid? si
Abbreviated transcription (Latin):
colendo uixerit. que uita maxime disiuncta cupiditate & cũ officio.
Quȩ res igitur tantum istum furorem Sex roscio obiecit. Patri inquit
non placebat. Patri non placebat: quam ob causam: Necesse est em̃ eam
quoq iustam et magnam et pspicuam fuisse. Nlam ut illud incredibi¬
le est mortem oblatam esse patri a filio sinc plurimis et maximis causis.
sic hoc uerisimile non est. odio fuisse parenti filium sine multis causis
et magnis & necessariis. Rursus igitur eodem reu̾tamur & queramꝰ
quȩ tanta uicia fuerint in unico filio quare is patri displiceret : At ꝑ¬
spicuũ est nullum fuisse. Pater igitur amens qui odisset eum sine
causa quem procrearat. At is quidem fuit omĩum constantissimus.
Ergo illud iam ꝑspicuum ꝓfecto est. si neq amens pater. neq perdi¬
tus filus fuerit. neq odii causã prĩ. ueq sceleris filio fuisse. Nlescio

Expanded text:
colendo vixerit? quae vita maxime disiuncta a cupiditate et cum officicolendo vixerit? quae vita maxime disiuncta a cupiditate et cum officio coniuncta est. quae res igitur tantum istum furorem sex. Roscio obiecit? 'patri' inquit 'non placebat.' patri non placebat? quam ob causam? necesse est enim eam quoque iustam et magnam et perspicuam fuisse. nam ut illud incredibile est, mortem oblatam esse patri a filio sine plurimis et maximis causis, sic hoc veri simile non est, odio fuisse parenti filium sine causis multis et magnis et necessariis. rursus igitur eodem revertamur et quaeramus quae tanta vitia fuerint in unico filio qua re is patri displiceret. at perspicuum est nullum fuisse. pater igitur amens, qui odisset eum sine causa quem procrearat? at is quidem fuit omnium constantissimus. ergo illud iam perspicuum profecto est, si neque amens pater neque perditus filius fuerit, neque odi causam patri neque sceleris filio fuisse. 'nescio'
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto auditum sit portenti ac prodigiis sumle numeretur quib tan
se andatiam eius qui in crimen uocetur singularem ostendere.& mo¬
ets feios ĩmanemq naturam et uitam uiciis flagiciisq om̃ib deditã.
et demꝙ omĩa ad pͥuiciem profligata atq ꝑdita: quoꝵ tũ mhii m Sex
roscium ue obitiendi quidem causa contulisti. Patrein occiditꝰ Sex. uor¬
cuus que homo adulesceutulus corruptus &. ab homĩb neqm̃ mduntꝰ
aueos natus maior quadeagnita uetus udelicet sicarus homo audax
s sepr in cede uẽrsatus. At hoc ab accusatore ne dici quidem audistis.
Larxones igitut hominẽ miuirum. et aeris aliem magutudod et in¬
domite. animi cupiditates ad hoc scelus impulerũt. De luxorie pur¬
gauit. Etuicius. cum dixit hunc ne in conuiuo quidem ullo fere uit̾¬
tuesse. elihil autem unqm debuit. Cupiditates porio que possunt
esse mi eo qui sp̃e actusator obiecit ruri semper habitant.  agro

Expanded text:
quando auditum sit, portenti ac prodigi simile numeretur, quibus taquando auditum sit, portenti ac prodigi simile numeretur, quibus taet audaciam eius qui in crimen vocetur singularem ostendere et mores feros immanemque naturam et vitam vitiis flagitiisque omnibus deditam, denique omnia ad perniciem profligata atque perdita? quorum tu nihil in Sex. Roscium ne obiciendi quidem causa contulisti. patrem occidit Sex. Roscius. qui homo? adulescentulus corruptus et ab hominibus nequam inductus? annos natus maior quadraginta. vetus videlicet sicarius, homo audax et saepe in caede versatus. at hoc ab accusatore ne dici quidem audistis. luxuries igitur hominem nimirum et aeris alieni magnitudo et indomitae animi cupiditates ad hoc scelus impulerunt. de luxuria purgavit Erucius, cum dixit hunc ne in convivio quidem ullo fere interfuisse. nihil autem umquam debuit. cupiditates porro quae possunt esse in eo qui, ut ipse accusator obiecit, ruri semper habitarit et in agro