comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insolẽcie crimĩe caruit quia ibi uoluminũ nõ ymaginũ certamĩa exerce¬
bant̃. ¶ Ne euripides quidem athenis arrogans uisus ẽ. Cũ postu¬
lante ppło ut ex tragedia quanda setenciam colleret progressus in sce¬
nã dixit se ut eñ doceret nõ ut ab eo disceret fabulas componẽ solere.
¶laudanda profecto fiducia est/ que escimaçionẽ suã certo pondẽ ex¬
amiat/ tãtum sibi arrogans quãtũ a cõtemptu ⁊ insolencia distare sua¬
tis ẽ. Itcq eciã ꝙͦ altesadi tragito poete respondit probabile Apud quẽ
cũ queret᷑ ꝙ eo triduo nõ ul̃tra tres uersus maximo labore impenso dedu¬
cere potuisset/ acq is se centũ perfacile scripsisse gloriaret᷑. Sed hoc inquit
interest ꝙ tui in triduũ tãtũmodo mei uõ ii om̃e tẽpus sufficient. Alterius
enĩ fecundi cursus scripta int̾ primas memõie metus corruer̃t. Alterius

Expanded text:
insolentiae crimine caruit, quia ibi uoluminum, non imaginum certamina exerceinsolentiae crimine caruit, quia ibi uoluminum, non imaginum certamina exercebantur. Ne Euripides quidem Athenis arrogans uisus est, cum postulante ui populo ut ex tragoedia quandam sententiam tolleret progressus in scaenam dixit se, ut eum doceret, non ut ab eo disceret, fabulas conponere solere. laudanda profecto fiducia est, quae aestimationem sui certo pondere examinat, tantum sibi adrogans, quantum a contemptu et insolentia distare satis est. itaque etiam quod Alcestidi tragico poetae respondit probabile. apud quem cum quereretur quod eo triduo non ultra tres uersus maximo inpenso labore deducere potuisset, atque is se centum perfacile scripsisse gloriaretur, 'sed hoc' inquit 'interest, quod tui in triduum tantum modo, mei uero in omne tempus sufficient': alterius enim fecundi cursus scripta intra primas memoriae metas conruerunt, alterius
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ classem in presidiũ Romanis hostiam ultro misissent/ senatiu pla¬
que suo milite gerẽ posset proinde classem cartaginem reducent.
Idem post aliquot annos/ canensi clade/ ex haustis romani Imperii ui¬
rib supplementũ in uspaniam exercitus muttere ausus feat ne locus ho-¬
stiliũ castrorũ tum maxime capenam portam armis hanibale pulsante
minoris uentret ꝙͣ si illu peni nõ optinerent. Ita se gerere in aduersis
reb quid aliud est ꝙͣ seuientẽ fortunam in adiutoriũ sui pudore uictã
acrium transitus. Cetͣm ut ab eo decencius ad externa transeamus, per¬
ducat᷑ ĩ mediũ Is Iulio cesari amplissimo ac florẽtissimo uĩro ĩ collegiũ
poetarũ ueniẽti nũꝙͣ assurrexit nõ marestitis eius ĩnemor sed quod
comparacione cõmuniũ studioꝵ aliqnͣto se suꝑiorẽ ẽẽ cõfidẽt. Quapropt̾

Expanded text:
uium classem in praesidium Romanis Ostiam ultro misissent, senatui plauium classem in praesidium Romanis Ostiam ultro misissent, senatui plaquae suo milite gerere posset: proinde classem Karthaginem reducerent. Idem post aliquot annos Cannensi clade exhaustis Romani imperii uiribus supplementum in Hispaniam exercitu mittere ausus fecit ne locus hostilium castrorum tum maxime Capenam portam armis Hannibale pulsante minoris ueniret quam si illum Poeni non obtinerent. ita se gerere in aduersis rebus quid aliud est quam saeuientem fortunam in adiutorium sui pudore uictam Accium transitus. ceterum ut ab eo decentius ad externa transeamus, producatur in medium. is Iulio Caesari amplissimo ac florentissimo uiro in conlegium poetarum uenienti numquam adsurrexit, non maiestatis eius inmemor, sed quod in conparatione communium studiorum aliquanto se superiorem esse confideret. quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
esse negut ucri creditis. Cuius dicti admiracione ppłs cõmotus uariũ
ab illu demẽtissima accusacione pertinaci clamõe depulit. ¶ Contra
.iM. Anconius ille disertus nõ enem respuendo sed amplectendo cause dicc̃o¬
nẽ ꝙͣ ĩnocens ẽẽt testatus ẽ. Questor proficiscens in Asiam Brundusiũ
iã ꝑuenerat ubi luteris cercior/ incesti se postulatũ/ aput .l. cassium preto¬
rẽ cuius tribumal propt̾ nimiam seueritatẽ. scopulus reoꝵ dicebat᷑ cũ
id uĩtare beneficio legis memie liceret/ que eoꝵ qui rei prͬͤ causa abeẽnt
recipi nomĩa uetabat in urbem tamẽ recurrit. Qua nota pleno fiducie
bone cõsilio tum absolucionẽ celerem tum profeccionẽ honestiorem conse¬
cutus est. ¶ Sũt et illa speciose fiducie publica exempla Nlũ cum eo
bello qͦd aduersus phirrum gerebat᷑ cartaginenses centũ ac triginta Na¬

Expanded text:
culpae negat: utri creditis'? cuius admiratione populus conmotus Varium culpae negat: utri creditis'? cuius admiratione populus conmotus Varium ab illa dementissima actione pertinaci clamore depulit. Contra M. Antonius ille disertus—non enim respuendo, sed amplectendo causae dictionem quam innocens esset testatus est—quaestor proficiscens in Asiam, Brundisium iam peruenerat, ubi litteris certior incesti se postulatum apud L. Cassium praetorem, cuius tribunal propter nimiam seueritatem scopulus reorum dicebatur, cum id uitare beneficio legis Memmiae liceret, quae eorum, qui rei publicae causa abessent, recipi nomina uetabat, in urbem tamen recurrit. quo tam pleno fiduciae bonae consilio cum absolutionem celerem tum profectionem honestiorem consecutus est. Sunt et illa speciosa fiduciae publicae exempla: nam cum eo bello, quod aduersus Pyrrum gerebatur, Karthaginienses c ac xxx na
Abbreviated transcription (Latin):
uõcatus neq plło unꝙͣ crimine cõuictus adultimũ tante fiducie ĩsuu ĩno¬
cẽcia reposuit ut ab hiis in questionẽ pu ͣ deductus. tiberiũ gractũ a quo
ĩ administraciõe. rei pu. admultum odiũ dissidebat iudicẽ deposcẽt. Qua
quidẽ animi prestancia ꝑtinaciũ eoꝵ insectandi se inhibuit. ¶ Eadẽ
stauri fortuna eque senectus longa/ ac robusta idẽ animus. Qui cum
pro rostris accusaret᷑ ꝙ a Rege metridate/ ob rem puͨͣ prodendam pecu-¬
niam accepisset/ causam suã ita egit. Est eñĩ iniquũ quirices cũ int̾ ali¬
os uixerim aput alios me racionẽ uite reddere. Sed tamẽ audeboros
quoꝵ maior pars honorib ⁊ actis meis interesse nõ potuit int̾rogare
Barius seuerus ueronensis/ Emiliũ scaurũ regia mercede corruptũ
imperiũ pplr .r. prodisse ait / Emilius scaurus huic se affinem culpe

Expanded text:
uocatus nec ullo umquam crimine conuictus ad ultimum tantum fiduciae in sua innouocatus nec ullo umquam crimine conuictus ad ultimum tantum fiduciae in sua innocentia reposuit, ut ab his in quaestionem publicam deductus Ti. Gracchum, a quo in administratione rei publicae ad multum odium dissidebat, iudicem deposceret. qua quidem animi praestantia pertinaciam eorum insectandi se inhibuit. Eadem M. Scauri fortuna, aeque senectus longa ac robusta, idem animus. qui cum pro rostris accusaretur, quod ab rege Mitridate ob rem publicam prodendam pecuniam accepisset, causam suam ita egit: 'est enim inicum, Quirites, cum inter alios uixerim, apud alios me rationem uitae reddere, sed tamen audebo uos, quorum maior pars honoribus et actis meis interesse non potuit, interrogare: Varius Seuerus Sucronensis Aemilium Scaurum regia mercede corruptum imperium populi Romani prodidisse ait, Aemilius Scaurus huic se adfinem esse
Abbreviated transcription (Latin):
ideitide exprobrantes legatos secũ ire coegit fiduciã nõ solum fortẽ sed
pene eciã temerariam/ exhibens que duob acerrimis odiis cingͣe lace¬
ra sua ausa est. Usumq ministerii ux tutũ ĩ amicis/ e simi ũmicorũ pe¬
tere suscinuit. ¶ C uiꝰ factũ si cui placet necesse ẽ.l. eciã crassi qui apͦ
maiões eloquẽtia eciã clarissimꝰ fuit propoitum nõ displiceat. Nã auĩ ex
cõsuse prouĩciam galliam optineret atq in eum. G. carbo cuꝰ patrẽ dump¬
nau̾at ad speculanda acta sua uenisset nõ solum eũ inde nõ submouit s
insuꝑ locũ ei in tribumali assignauit n ͨ ulla de re nisi eo in cõsiliũ adhibito
cognouͭ. Itaq acer ⁊ uehemens carbo nichil aliud gallica ꝑegrinacione cõ¬
secutus ẽ ꝙͣ ut animaduteret rc̃e patrẽ suũ ab integerrimo uiro in exilu
missum. ¶ Cato ũo superior sepe numero ab ũmicis ad cause diccionẽ

Expanded text:
identidem exprobrantis, legatos secum illuc ire coegit: fiduciam non solum fortem, sed identidem exprobrantis, legatos secum illuc ire coegit: fiduciam non solum fortem, sed paene etiam temerariam, quae duobus acerrimis odiis latera sua cingere ausa est usumque ministerii uix tutum in amicis e sinu inimicorum petere sustinuit! Cuius factum si cui placet, necesse est L. etiam Crassi, qui apud maiores eloquentia clarissimus fuit, propositum non displiceat: nam cum ex consulatu prouinciam Galliam obtineret atque in eam C. Carbo, cuius patrem damnauerat, ad speculanda acta sua uenisset, non solum eum inde non summouit, sed insuper locum ei in tribunali adsignauit nec ulla de re nisi eo in consilium adhibito cognouit. itaque acer et uehemens Carbo nihil aliud Gallica peregrinatione consecutus est quam ut animaduerteret sontem patrem suum ab integerrimo uiro in exilium missum. Cato uero superior saepe numero ab inimicis ad causae dictionem
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃ de frumento emendo acq ad id negocium explicandũ nutriendis lega¬
tis in curiã referrẽt. Cuiꝰ instituti minime urilis int̾pellandi gr̃a Nasica
cõtrariã accionẽ ordiri cepit. Obstrepescẽte demde plebe tacete queso quiri¬
tes inquit plus eñ ego ꝙͣ uos quod rei pu᷑ expediat intessigo. Qua uoce au¬
mus qui tũ asdrubalem exeratũq penorũ ĩ umbria delesset ⁊ ei dicẽtur
gallos ac ligures ex acie sine ducib et signis sparsos ac pulantes parua
manu opprimi posse. Respondit in hoc eis oportere para ne hostib tãte cla-¬
dis domesticii nuĩcii deessent. ¶ Bellica hec pñcia inimi togata illu
Sed nõ minus laudabilis ꝙͣ.p. furius philus cõsul ĩ uenatu exhibuit. Q.
enĩ metellum. Quĩtumq pompẽ/ cõsulares uiros rehemẽtes iimicos
suos cupidam sibi profeccionẽ ĩ prouĩciuam yspaniam quã sortitus erat

Expanded text:
ut de frumento emendo adque id negotium explicandum mittendis legaut de frumento emendo adque id negotium explicandum mittendis legatis in curia referrent. cuius instituti minime utilis interpellandi gratia Nasica contrariam actionem ordiri coepit. obstrepente deinde plebe 'tacete, quaeso, Quirites', inquit: 'plus ego enim quam uos quid rei publicae expediat intellego'. qua uoce auimus. qui cum Hasdrubalem exercitumque Poenorum in Vmbria delesset et ei diceretur Gallos ac Ligures ex acie sine ducibus et signis sparsos ac palantes parua manu opprimi posse, respondit in hoc eis oportere parci, ne hostibus tantae cladis domestici nuntii deessent. Bellica haec praestantia animi, togata illa, sed non minus laudabilis, quam P. Furius Philus consul in senatu exhibuit: Q. enim Metellum Quintumque Pompeium consulares uiros, uehementes inimicos suos, cupidam sibi profectionem in prouinciam Hispaniam, quam sortitus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
restabat ut tri apud populũ sine ppło ageret. Desertusq in foro cum
magne calumpnie sue ludibrio solus moraret᷑. Cuius deuitandi ruboĩs
causu in capitoliũ processit deq accusatore scipionis uenerator factus
ẽ. ¶Auici spiritus egregius successor scipio Emiluanus. Cũ urbe
p̃ualidam obsideret suadentib quibusdum ut circa menia eius ferreos
murices spargeret/ omĩaq uuda plumbatis tabulis consterneret habẽti¬
bus clauoꝵ cacumĩa ne subita erupcõne hostes in presidia nr̃a impetũ
facẽ possent. Respondit nõ esse eiusdem ⁊ caꝑe aliquos uelle et timere.¬
¶ In quãcumq memorabiliũ partẽ exemplorũ cõuertor uelim nolim¬
ue in cognonũe scipionũ heream ncc̃e est cui enĩ licet hoc loci nasicã
p̃terire. fidentis animi dictiq clarissimũ aauctorẽ. Annone caritate incre¬
brescente. ¶. curiatius. tr̃ ple productos in concionẽ cõsules compeslebat

Expanded text:
restabat ut tribunus apud populum sine populo ageret desertusque in foro cum restabat ut tribunus apud populum sine populo ageret desertusque in foro cum magno calumniae suae ludibrio solus moraretur. cuius deuitandi ruboris causa in Capitolium processit deque accusatore Scipionis uenerator factus est. Auiti spiritus egregius successor Scipio Aemilianus, cum urbem praeualidam obsideret, suadentibus quibusdam ut circa moenia eius ferreos murices spargeret omniaque uada plumbatis tabulis consterneret habentibus clauorum cacumina, ne subita eruptione hostes in praesidia nostra impetum facere possent, respondit non esse eiusdem et capere aliquos uelle et timere. In quamcumque memorabilium partem exemplorum conuertor, uelim nolimue, in cognomine Scipionum haeream necesse est: qui enim licet hoc loci Nasicam praeterire, fidentis animi dictique clarissimum auctorem? annonae caritate increscente C. Curiatius tr. pl. productos in contionem consules conpellebat
Abbreviated transcription (Latin):
uatus claues poposct/ patefactoq erario legẽ utilitati cede̾ coegit quam
quide ei fiduciam cõsciencia illa dedit/ quia memmerat om̃s leges a se esse
seruatas. ¶ Nõ fatigabor eius facta idemtidem referendo qͦniã ne ille
quide in cõsimili gene uirtutis edendo fatigatus ẽ. Diẽ illi ud ppłm .m.
neuius. tr̃.pł. aut ut̃ quidam memorãt duo petilii dixerãt. Quo ingẽ¬
ti frequẽcia in forũ deductus rostra cõscendit/ capitiq suo corona trium¬
phali impõita. hoc ego inquit quirices die cartaginem/ magna speran¬
tem leges nr̃as acaipere iussi proide equũ est uos mecũ rre in capito¬
lium supplicatũ. Speciosissimã deinde eius uõcem eque clarus euentꝰ
secutus est. Siquide ⁊ senatum tõtũ ⁊ uniu̾sum equestrem ordinẽ. et
canctã plebẽ iouis optimi maximi puluinaria petens, comitem habuit

Expanded text:
uatus claues poposcit patefactoque aerario legem utilitati cedere coegit. quam uatus claues poposcit patefactoque aerario legem utilitati cedere coegit. quam quidem ei fiduciam conscientia illa dedit, qua meminerat omnes leges a se esse seruatas. Non fatigabor eiusdem facta identidem referendo, quoniam ne ille quidem in consimili genere uirtutes edendo fatigatus est. diem illi ad populum M. Naeuius tr. pl. aut, ut quidam memorant, duo Petilii dixerant. quo ingenti frequentia in forum deductus rostra conscendit capitique suo corona triumphali inposita 'hoc ego' inquit, 'Quirites, die Karthaginem magna spirantem leges nostras accipere iussi: proinde aecum est uos mecum ire in Capitolium supplicatum'. speciosissimam deinde eius uocem aeque clarus euentus secutus est, si quidem et senatum totum et uniuersum equestrem ordinem et cunctam plebem Iouis optimi maximi puluinaria petens comitem habuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ũmicorũ accusucio poterat/ discessit indignatus de ea re dubitari q̃ sub
ip̃o legato administrata fuerat. Quin ecĩã in hũc modũ egit. Nõ reddo
.ꝑ .c. erario ur̃o Sexterai quadragies racõem alien imperii nimister
ꝙͣ meo ductu meisq auspicis bis milies sextercio yberius fea neq
enĩ huc puto eo malignitatis uentũ ut de meu inocencia querẽdum
sit. Nã cũ uffricam totã potãu ur̃e subiecim nichil ex ea qͦd meũ diceret᷑
p̃t̾ cognomen retuli. Nõ me igit᷑ punice nõ fr̃ẽm meũ asiatice gaçe auarũ
reddiderũt. Sed uterq nr̃m inuidia magis ꝙͣ pecimnia locuplecior est.
¶Tam cõstancẽ defensionẽ Scipionis uniu̾sus senatus comprobauͭ
Sicut illud factũ ꝙͦ cũ ad necessarium .x.p. usum pecunũ ex erario promi-
opus ẽẽt Idq questores quia lex obstare uideret᷑ apperire nõ auderẽt pri¬

Expanded text:
inimicorum accusacio poterat, discessit indignatus ab ea re dubitare que sub inimicorum accusacio poterat, discessit indignatus ab ea re dubitare que sub ipso legato administrata fuerat. Quin eciam in hunc modum egit: “Non reddo aerario uestro sestertii quadragies rationem, alieni imperii minister, quod meo ductu meisque auspiciis bis milies sestertio uberius feci: neque enim huc puto eo malignitatis uentum, ut de mea innocentia quaerendum sit: nam cum Africam totam potestati uestrae subiecerim, nihil ex ea, quod meum diceretur, praeter cognomen retuli. non me igitur Punicae, non fratrem meum Asiaticae gazae auarum reddiderunt, sed uterque nostrum inuidia magis quam pecunia locupletior est'. tam constantem defensionem Scipionis uniuersus senatus conprobauit, sicut illud factum, quod, cum ad necessarium rei publicae usum pecuniam ex aerario promi opus esset, idque quaestores, quia lex obstare uideretur, aperire non auderent, pri
Abbreviated transcription (Latin):
hac fiducia gen̾osius nichil predictione uerius nichil celeritate efficacius
nichil eciã dignitate dignius. ¶ Nec minus animosus minusue pro¬
sperus illius ĩ affricam transitus in quã ex siclia exercitum Senatu
set secundi punici belli sinis ĩuentus nõ eẽt. ¶ Cui facto par illa
fiducia ꝙ postꝙͣ affricam attigit. speculatões hanibalis in castris de¬
prehensos ⁊ ad se perductos nec supplicio affeat nec de cõsiliis ac uirib
penorũ percunctatus ẽ. Sed circa om̃s manipulos diligẽtissime ducẽ¬
dos curauit int̾rogatosq an satis ea cõsiderassent que speculari iussi
erãt/ prandio dato ip̃is iumẽtisq eoꝵ incolumes dimsit. Quo tam
pleno fiducie spiritu prius animos hostiũ ꝙͣ arma cõtudit. ¶ Dep
ut ad domestica eius eximie fiducie acta ueniumꝰ. Cũ a . l. Sapione
prolato libro ab eo/ quo accepte/ ⁊ expense summe cõtinebant᷑ refelliq

Expanded text:
hac fiducia generosius, nihil praedictione uerius, nihil celeritate efficacius, hac fiducia generosius, nihil praedictione uerius, nihil celeritate efficacius, nihil etiam dignitate dignius. Nec minus animosus minusue prosperus illius in Africam transitus, in quam ex Sicilia exercitum senatu set, secundi Punici belli finis inuentus non esset. Cui facto par illa fiducia, quod, postquam Africam attigit, speculatores Hannibalis in castris deprehensos et ad se perductos nec supplicio adfecit nec de consiliis ac uiribus Poenorum percontatus est, sed circa omnis manipulos diligentissime ducendos curauit interrogatosque an satis ea considerassent, quae speculari iussi erant, prandio dato ipsis iumentisque eorum incolumes dimisit. quo tam pleno fiduciae spiritu prius animos hostium quam arma contudit. Verum ut ad domestica eius prolato ab eo libro, quo accepte et expense summe continebantur refellique
Abbreviated transcription (Latin):
ca. Sed tantũmodo pretexta amictus egit. ¶ Sed hec atq hiis simi¬
lia uirtutis aliquid sib̃i ĩ cõsuetudine nouanda licẽtie sumẽtis indiaia st̃.¬
Illis aũt que deinceps subnectum qͣnͣtũ sui fiduciã habere soleat cognostat᷑.
maiori parte exercitus acie punica oppressis/ om̃ibq pro¬
iũicie eius nacionib/ Curtaginẽsium amiciciã secutis nullo
ducũ nr̃oꝵp illuc ad corrigendũ rem proficisci uudente. Sapio quartũ ⁊
uicesimũ ugens annũ iturũ se pollicitus ẽ. Quaquidem fiducia . p.xͫ. sa
lutis ac uĩctõĩe spem dedit. Rademq in yspania usus est Nã cũ oppidũ
Bandĩa/ crrcũsederet tribunal suũ adeiites in edem que intra menia
hostium erat uadimoniũ in posteꝵ diem facẽ iussit. Continuoq urbe
potitus ⁊ tẽpore ⁊ loco quo p̃dixerat Sella poĩta ius eis droit. Nlichil

Expanded text:
ca, sed tantum modo praetexta amictus egit. Sed haec atque his simica, sed tantum modo praetexta amictus egit. Sed haec atque his similia uirtutis aliquid sibi in consuetudine nouanda licentiae sumentis indicia sillis autem, quae deinceps subnectam, quantam sui fiduciam habere soleat cognoscetur.maiore parte exercitus acie Punica oppressis omnibusque prouinciae eius nationibus Karthaginiensium amicitiam secutis, nullo ducum nostrorum illuc ad corrigendam rem proficisci audente, P. Scipio quartum et uicesimum agens annum iturum se pollicitus est. qua quidem fiducia populo Romano salutis ac uictoriae spem dedit. Eademque in ipsa Hispania usus est: nam cum oppidum Badiam circumsederet, tribunal suum adeuntis in aedem, quae intra moenia hostium erat, uadimonia in posterum diem facere iussit continuoque urbe potitus et tempore et loco, quo praedixerat, sella posita ius eis dixit. nihil
Abbreviated transcription (Latin):
¶l quoq silla/ cũ imꝑator ess clamidato sibi ⁊ crepidato Neapo¬
reũ preeunte tibicine ⁊ fidicine a cena domũ reu̾ti solitus est insignẽ
bellice rei successum/ nocturna celebracione testando. ¶ Nã papirius
quidẽ masso cũ bene gesta re .p. triũphum a senatu nõ impetrauisset
ĩ Albano monte triũphandi ⁊ ip̃e miciũ fecit ⁊ cetis postea exemplum
p̃buit. Proq laurea corona cũ alicui spectaculo intess mircea semper¬
us̃us ẽ. ¶ Iã.s. marii pene insolens factũ. Nã post iugurtinũ am¬
bricũq ⁊ theutonicũ triũphum/ chantaro semꝑ potauit qͣnam liber pat̾
indicum ex Asia deducens triumphũ hoc usus gn̾e poculi ferebat᷑ ut̃
int̾ ip̃m haustũ uini uictorie eius suas rictoi̾as/ comꝑaret. ¶ .M.
aũt cato pretor .m. Stauri ceteroꝵq reoꝵ iudicia nulla inducus tuni-¬

Expanded text:
L. quoque Sulla, cum imperator esset, chlamydato sibi et crepidato NeapoL. quoque Sulla, cum imperator esset, chlamydato sibi et crepidato Neaporeum praeeunte tibicine et fidicine a cena domum reuerti solitus est, insignem bellicae rei successum nocturna celebratione testando. Nam Papirius quidem Masso, cum bene gesta re publica triumphum a senatu non inpetrauisset, in Albano monte triumphandi et ipse initium fecit et ceteris postea exemplum praebuit proque laurea corona, cum alicui spectaculo interesset, myrtea usus est. Iam C. Marii paene insolens factum: nam post Iugurthinum Cimbricumque et Teutonicum triumphum cantharo semper potauit, quod Liber pater Indicum ex Asia deducens triumphum hoc usus poculi genere ferebatur, ut inter ipsum haustum uini uictoriae eius suas uictorias conpararet. M. autem Cato praetor M. Scauri ceterorumque reorum iudicia nulla indutus tuni
Abbreviated transcription (Latin):
Saipio cũ ĩ sicilia augendo traiaendoq exercitu ꝑmittebat indulser̃t¬
ĩ affricã oportunũ q̃rendo gradũ Cartaginis rumam c̃o uol¬
ueret int̾ consilia ac moliciones tance rei/ oꝑam gimnasio dedit pallioq
⁊ crepidis psus est. Mec hac re segniores punicis exercitib manus intulit.
Sed nescio an ideo alacriores/ quia uegeta ⁊ strenua ingenia/ quo plus re¬
cessus sumũt hoc uehemẽciores impetus edunt. Crediderĩ eciã fauorẽ
socioꝵo uberiorẽ se adepturũ existimasse. Si uictũ eoꝵ ⁊ solempnes ex¬
erataciones comprobass ad quas tamẽ ueniebat cũ multũ ac diu fatigas¬
set humeros ⁊ cetera membra militari agitacione firmitatẽ suã probare
coegisset/ cõsistebatq in hiis labor eius in illis remissio laboris. ¶L
ũo scipionis statuã clamidatã ⁊ trepidatã in Capitolio cernimꝰ quo ha¬
bitu uidelicet quia aliquãdo rsus erat/ effigiem formatã poni uoluit.

Expanded text:
Scipio, cum in Sicilia augendo traiciendoque exercitu in Africam opportunum quaerendo gradum Karthaginis ruinam animo uolueret, inter consilia ac molitiones tantae rei operam gymnasio dedit pallioque et crepidis usus est. nec hac re segniores Punicis exercitibus manus intulit, sed nescio an ideo alacriores, quia uegeta et strenua ingenia, quo plus recessus sumunt, hoc uehementiores impetus edunt. crediderim etiam fauorem eum sociorum uberiorem se adepturum existimasse, si uictum eorum et sollemnes exercitationes conprobasset. ad quas tamen ueniebat, cum multum ac diu fatigasset umeros et cetera membra ac militari agitatione firmitatem suam probare coegisset, consistebatque in his labor eius, in illis remissio laboris. L. uero Scipionis statuam chlamydatam et crepidatam in Capitolio cernimus. quo habitu uidelicet, quia aliquando usus erat, effigiem suam formatam poni uoluit.
Abbreviated transcription (Latin):
grantissimi pectoris iuuenis ei gladiũ suũ ⁊ sagulum ptroq exercitu
spectante trade̾᷑. Ille uo̾ eciũ pecit ut hospicii uire iũcti ẽẽnt quando int̾
Romanos ⁊ cestiberos pax eẽt restituta.. ¶ Ne atilium quidẽ p̃ter¬
ire possumꝰ qui cũ decime legionis miles pro.ꝙ. cesaris partib maritima
pugna preliaret᷑ abscisa dext̾ai quã marsiłiensiũ naui ũecerat leua pupĩ
app̃hend ͭ nec ante dimicare destitit ꝙͣ captã profundo merge̾t ꝙͦ factum
papp iusta noticia patet.. ¶At negirum atheniensem simili ꝑtinacia
ĩ cõsectatidis hostib usum u̾bosa cãtu landũ suaꝵ grecia om̃i seculoꝵ me¬
morie sitt̾aꝵ p̃conio inaiscat.. ¶ ¶ sassicã atili gloriã terrestri saude.¬

Expanded text:
grantissimi pectoris iuuenis gladium ei suum et sagulum utroque exercitu grantissimi pectoris iuuenis gladium ei suum et sagulum utroque exercitu spectante tradere. ille uero etiam petiit ut hospitii iure inter se iuncti essent, quando inter Romanos et Celtiberos pax foret restituta. Ne Acilium quidem praeterire possumus, qui, cum decumae legionis miles pro C. Caesaris partibus maritima pugna proeliaretur, abscisa dextra, quam Massiliensium naui iniecerat, laeua puppim adprehendit nec ante dimicare destitit quam captam profundo mergeret. quod factum parum iusta notitia patet. at Cynaegirum Atheniensem simili pertinacia in consectandis hostibus usum uerbosa cantu laudum suarum Graecia omnium saeculorum memoriae litt
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quoꝵ fortitudini nich̃il cedit . Q. occus qui propter fortitudinẽ ach¬
ilses cognomĩatus est. Naut resiqua opera eius nõ exequar abunde tu¬
mẽ duob factis que relaturus sum qnͣtus bellutor fuei̾t cognoscet᷑. Q. me¬
tesso cõsuse segatus in yspaniam profectus celtibericum sub eo bellam ge¬
rens postꝙͣ cognouit a quodũ gentis huius iuiene se ad dimicandũ
prouocari erat aũt issi forte prandendi gracia posita mensa resicta ea
arma sua extra uassum deferri equũq educi clam iuissit ne a metello
impediret᷑ ⁊ issũ cestiberũ in solentissime ob equitantẽ cõsectatus int̾emit
detractasꝙ corpor eius exuias ouans leticia in castra retulit. ¶¬
Idẽ piresum nobilitate ac uirtuce omnes celtiberos prestantẽ / cũ ab eo
in cercamen pugne deuocatus eẽt sucumbẽ sibi coegit. Nlec erubuit fla¬

Expanded text:
t. Quorum uirtuti nihil cedit Q. Occius, qui propter fortitudinem Acht. Quorum uirtuti nihil cedit Q. Occius, qui propter fortitudinem Achilles cognominatus est: nam ut reliqua eius opera non exequar, abunde tamen duobus factis, quae relaturus sum, quantus bellator fuerit cognoscetur. Q. Metello consuli legatus in Hispaniam profectus, Celtibericum sub eo bellum gerens, postquam cognouit a quodam gentis huius iuuene se ad dimicandum prouocari—erat autem illi forte prandendi gratia posita mensa—, relicta ea arma sua extra uallum deferri equumque educi clam iussit, ne a Metello inpediretur, et illum Celtiberum insolentissime obequitantem consectatus interemit detractasque corpori eius exuuias ouans laetitia in castra retulit. idem Pyrresum nobilitate ac uirtute omnes Celtiberos praestantem, cum ab eo in certamen pugnae deuocatus esset, succumbere sibi coegit. nec erubuit fla
Abbreviated transcription (Latin):
uexillu trans punicũ bellũ proiecit seip̃m suosq cõmilitones si signo ho¬
stes potiti ẽẽnt execratus ⁊ ad id petendũ subsequẽte cohorte/ primus
impetũ fecit qͦd uc ualerius flactus tribunus tercie legionis aspexit
cõu̾sus ad suos spectatores inquit. Ut uideo aliene pirtutis huc uerumꝰ
Sed absit istud dedecus a sanguine nr̃o ut romani gloria/ cedere lacinis
uelinit. Ego certe aut speciosum optaui mortẽ aut felicem audacie exicũ
uel sosus p̃currere paratus sum. Hiis auditis padanius centurio cõiul¬
sum signũ dextera retinens iã hoc inquit intra hostile uallum mecũ
erit proinde sequant᷑ qui id capi nolunt ⁊ cũ eo in castra penoꝵ irrups¬
totãq secũ trapit segionem. Ita triũ hom̃m fortis temeritas. Hanibalem
paulo ante spe sua capue portitorẽ nec castroꝵ quide suoꝵ potentẽ passa ẽ¬

Expanded text:
uexillum trans Punicum uallum proiecit, se ipsum suosque conmilitones, si signo houexillum trans Punicum uallum proiecit, se ipsum suosque conmilitones, si signo hostes potiti essent, execratus, et ad id petendum subsequente cohorte primus impetum fecit. quod ut Valerius Flaccus tribunus tertiae legionis aspexit, conuersus ad suos 'spectatores' inquit, 'ut uideo, alienae uirtutis huc uenimus, sed absit istud dedecus a sanguine nostro, ut Romani gloria cedere Latinis uelimus. ego certe aut speciosam optans mortem aut felicem audaciae exitum uel solus procurrere paratus sum'. his auditis Pedanius centurio conuulsum signum dextra retinens 'iam hoc' inquit 'intra hostile uallum mecum erit: proinde sequantur qui id capi nolunt', et cum eo in castra Poenorum inruptotamque secum traxit legionem. ita trium hominum fortis temeritas Hannibalem, paulo ante spe sua Capuae potitorem, ne castrorum quidem suorum potentem esse passa es
Abbreviated transcription (Latin):
ut armoꝵ ⁊ toge superius Ita nũc eciam sydeꝵ clarũ decus diuũ Iuliũ
dine Neriuoꝵ inclinari aciem suã pideret timidius pugnanti militi scuitũ
de traxit/ eoq tectus acerrime preliari cepit quo facto fortitudinẽ per totũ
exeratũ diffudit lubentemq belli fortunam diuino animi ardore resti¬
tuit. ¶ Idẽ alio presio legionis marcie aquiliferum ĩ eurdẽ fuge
grã iã cõuersum faucib comp̃hensum in contrariã partẽ detraxit dex¬
terãq ad hostem tendens/ quorsum tu inquit abis illic sunt cũ quib di¬
micamus. Et manibus quidem unũ militem/ ad hortacione uo tã acri
om̃i legionũ trepidacionẽ correxit uiiciq paratas uincere docuit. ¶¬
Cetm ut humane uirtutis actũ exequamur cũ anibal. Capuami ĩ qua
Romanꝰ exercitus erat obsideret. Iubius acceus/ peligne cohortis p̃fectꝰ

Expanded text:
ut armorum togaeque prius, nunc etiam siderum clarum decus, diuum Iulium, ut armorum togaeque prius, nunc etiam siderum clarum decus, diuum Iulium, udine et feroci impetu Neruiorum inclinari aciem suam uideret, timidius pugnanti militi scutum detraxit eoque tectus acerrime proeliari coepit. quo facto fortitudinem per totum exercitum diffudit labentemque belli fortunam diuino animi ardore restituit. idem alio proelio legionis Martiae aquiliferum ineundae fugae gratia iam conuersum faucibus conprehensum in contrariam partem † detraxit dexteramque ad hostem tendens 'corsum tu' inquit 'abis? illic sunt cum quibus dimicamus'. et manibus quidem unum militem, adhortatione uero tam acri omnium legionum trepidationem correxit uincique paratas uincere docuit. Ceterum ut humanae uirtutis actum exequamur, cum Hannibal Capuam, in qua Romanus exercitus erat, obsideret, Vibius Accaus Paelignae cohortis praefectus
Abbreviated transcription (Latin):
sublataq dextera proclamauit, qui rẽ public̃a suluam esse uolunt me
sequant᷑. Eaq uoce cunctacione bonoꝵ ciuiũ discussu gracũ cũ scelera¬
ta fucione quus m̃ebat᷑ penus ꝑsosuere coegit. ¶ Ite aũ cri ple.
Saturninꝰ ⁊ pretor glaucia ⁊ equitius designatus .tx .p. maximos in
ciuitate nr̃a sedicionũ motus excitauissent nec quisꝙͣ se ppł̃o concitato op¬
ponẽt primũ .M. emilius su̾urus .G. marium consulatum sextum
gencem hortatus ẽ ut libertatẽ. legesq manu defenderet/ protriusq
arma sibu deferri uissit/ quib allatis ultima senectute confectũ ⁊ pene di¬
lapsũ corpus induit. Spiculoꝙ ĩuixus ante fões curie cõstitit ac pariulis
⁊ extremi spũs reliquiis ne .i.p. expiraret effecit p̃sencia enĩ animi sui
senatũ ⁊ equestr̃e ordinem ud uindictũ exigendã impulit. ¶ Sed

Expanded text:
sublataque dextra proclamauit: 'qui rem publicam saluam esse uolunt me sublataque dextra proclamauit: 'qui rem publicam saluam esse uolunt me sequantur', eaque uoce cunctatione bonorum ciuium discussa Gracchum cum scelerata factione quas merebatur poenas persoluere coegit. Item, cum tr. pl. Saturninus et praetor Glaucia et Equitius designatus tr. pl. maximos in ciuitate nostra seditionum motus excitauissent, nec quisquam se populo concitato opponeret, primum M. Aemilius Scaurus C. Marium consulatum sextum gerentem hortatus est ut libertatem legesque manu defenderet protinusque arma sibi adferri iussit. quibus allatis ultima senectute confectum et paene dilapsum corpus induit spiculoque innixus ante fores curiae constitit ac paruulis et extremis spiritus reliquiis ne res publica expiraret effecit: praesentia enim animi sui senatum et equestrem ordinem ad uindictam exigendam inpulit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
iectũ pliancium globo atq undiq hostilib pedibus arcũdatum postꝙͣ
abesse sibi animaduertit/ udeo cõstanti animo ĩ suã põtatem redegit
ut illũ nõ periculo oppressus rapere sed metu uacuus sumere uidet᷑
Quo spectaculo actoniti hostes postero die ad eũ supplices pacẽ petẽtes
uenerũt. ¶ Hoge uõ fortitudo milicarib operibꝰ inserenda est
quia eande laudem foro atq castris editam meret᷑ cũ .t. graccus in
tribunatu profusissimis bargicionib fauõe ppli occupato .x .p. oppressa
tenẽt palamq dicticaret incerempto senatu omĩa per plebem agi de¬
ĩ tali tempestate fuciendũ esset deliberabant cũctsq censentibus ut
tũ scipio nasita qͦniam inquit consul dũ iuris ordinẽ sequit᷑ id agit
Ut̃ cũ om̃ibus legibus romanũ imperiũ corruat/ ego priuatus me uo¬
luntati pr̃e ducẽ offero ac deinde leuani manũ a parte toge arcũdedit

Expanded text:
iectum proeliantium globo atque undique hostilibus pedibus circumdatum postquam iectum proeliantium globo atque undique hostilibus pedibus circumdatum postquam abesse sibi animaduertit, adeo constanti animo in suam potestatem redegit, ut illum non periculo oppressus rapere, sed metu uacuus sumere uideretur. quo spectaculo adtoniti hostes postero die ad eum supplices pacem petentes uenerunt. Togae quoque fortitudo militaribus operibus inserenda est, quia eandem laudem foro atque castris edita meretur. cum Ti. Gracchus in tribunatu profusissimis largitionibus fauore populi occupato rem publicam oppressam teneret palamque dictitaret interempto senatu omnia per plebem agi dein tali tempestate faciendum esset deliberabant, cunctisque censentibus ut tum Scipio Nasica, 'quoniam' inquit 'consul, dum iuris ordinem sequitur, id agit, ut cum omnibus legibus Romanum imperium corruat, egomet me priuatus uoluntati uestrae ducem offero', ac deinde laeuam manum ima parte togae circumdedit
Abbreviated transcription (Latin):
gsoĩe ꝙͣ sangiĩs manauit. Si quidẽ cõstantissimne in gladiui mncũbendo
magnũ hom̃ibus documẽtũ dedisti qnͣto pocior esse debeat probis digni¬
tas sine uĩta ꝙͣ uita sine dignitate. ¶Cuius silia minime nuliebris
animi que cũ bruti uiri sui cõsilium ꝙͦ de interficiendo ceperat cesare
ea nocte quã dies teterrimi facti secutus ẽ cognoscẽt egresso cubiculu bru¬
to cultellũ tonsoriũ quasi ungniũ resecandoo causu poposcit/ eoq uelut
forte elapso se uulnerauit Clamore deinde Anallaꝵ reuocatus brutꝰ
obuirgaẽ eam cepit ꝙ tonsois preripuisset officium cu secreto porcia
nõ ẽ hoc inquit temerariũ factũ meũ sed ĩtali statu nr̃o amoris mei er¬
ga te certissimũ indicũ. Experri enĩ uolui si tibi propõitum paꝵ ex
sentẽcia cessisset ꝙ equo animo me essem inte̾mptura. ¶ Felicior pro¬

Expanded text:
gloriae quam sanguinis manauit: si quidem constantissime in gladium incumbendo gloriae quam sanguinis manauit: si quidem constantissime in gladium incumbendo magnum hominibus documentum dedisti, quanto potior esse debeat probis dignitas sine uita quam uita sine dignitate. Cuius filia minime muliebris animi. quae, cum Bruti uiri sui consilium, quod de interficiendo ceperat Caesare, ea nocte, quam dies taeterrimi facti secutus est, cognosset, egresso cubiculum Bruto cultellum tonsorium quasi unguium resecandorum causa poposcit eoque uelut forte elapso se uulnerauit. clamore deinde ancillarum in cubiculum reuocatus Brutus obiurgare eam coepit, quod tonsoris praeripuisset officium. cui secreto Porcia 'non est hoc' inquit 'temerarium factum meum, sed in tali statu nostro amoris mei erga te certissimum indicium: experiri enim uolui, si tibi propositum parum ex sententia cessisset, quam aequo animo me ferro essem interemptura'. Felicior pro
Abbreviated transcription (Latin):
tus ne in dicionem eius perueniret dedecus acersita racione mortis
effugit. Uirgam enĩ qua ad regendum equũ usus fuerat in pnius bar¬
bari oculũ direxit qui ui doloris accensus latus crassi sita confodit
dũq se psascit᷑ Romanũ imprẽm maiestatis ũmisse turpitudine libera¬
uit. Ostendit fortune crassus ꝙͣ indignũ pirũ tam graui cõtumelia affi¬
cere uoluisser qͣmanquidem miectos ab ea libertati sue miserabiles
laqueos prudent ꝑit̾ ac sortiter rupit donatũq se iam Aristonico. dig
yspaniam petens cũ animadu̾tisset nauẽ in qua pehebat᷑ ab hostib
captam gladio p̃cordia sua transuerberauit ac deinde prostratus in
rator se bene habet. Tantũq eloqui ualuit qͣntũ ad testundũ animi
foraitudinẽ et̾ue landi satis erat. ¶ Tui quoq clarissimi excessus
cato utica monumẽtũ est. In qua ex fortissimis uulneib tuis plus

Expanded text:
tus, ne in dicionem eius perueniret, dedecus arcessita ratione mortis tus, ne in dicionem eius perueniret, dedecus arcessita ratione mortis effugit: uirgam enim, qua ad regendum equum usus fuerat, in unius barbari oculum direxit. qui ui doloris accensus latus Crassi sica confodit, dumque se ulciscitur, Romanum imperatorem maiestatis amissae turpitudine liberauit. ostendit fortunae Crassus quam indignum uirum tam graui contumelia adficere uoluisset, quoniam quidem iniectos ab ea libertati suae miserabiles laqueos prudenter pariter ac fortiter rupit donatumque se iam Aristonico digniHispaniam petens, cum animaduertisset nauem, qua uehebatur, ab hostibus captam, gladio praecordia sua transuerberauit, ac deinde prostratus in rator se bene habet', tantumque eloqui ualuit, quantum ad testandam animi fortitudinem aeternae laudi satis erat. Tui quoque clarissimi excessus, Cato, Vtica monumentum est, in qua ex fortissimis uulneribus tuis plus
Abbreviated transcription (Latin):
riã ⁊̃ cũ ea spem maximi cuus rutiliani. patrie resatuit. ¶ Qualis
deinde roboĩs illi milites qui uehemẽti ictu remoꝵ cõcitatã fuge ꝓunicam
tp̃ris ⁊ note muses qui Camnẽsi presio. quo Anibal magis pires roma¬
notũ contudit ꝙͣ animos fregit cũ ad retinenda arma ĩutiles uulueri¬
bus manus haberet spoliare se conantis mimide ceruicem complexus
os narib ⁊ airibus corrosis deformem reddidit/ inq plenis ul̃cionis
morsib exspirauit. Sepone mniquũ pugne euentũ q̃ntum interfectore
fortior interfectus penus eñ in uictoriam obnoxius morienti solacio
fuit Romanus in fine uite uindex uice extitie. ¶ Militis hit in ad¬
uerso casu tam egregus tamq uĩrilis animus quẽ relaturus sum Im¬
pr̃is .p. enĩ crassus cũ Aristonico. bellum in ulsui gerens a tracibus quoꝵ
is magnũ numerũ in presidio habebat int̾ eleam et Sinirnitm excep¬

Expanded text:
riam et cum ea spem maximi ciuis Rulliani patriae restituit. Qualis riam et cum ea spem maximi ciuis Rulliani patriae restituit. Qualis deinde roboris illi milites, qui uehementi ictu remorum concitatam fuga Punicatemporis et notae miles, qui Cannensi proelio, quo Hannibal magis uires Romanorum contudit quam animos fregit, cum ad retinenda arma inutiles uulneribus manus haberet, spoliare se conantis Numidae ceruicem conplexus os naribus et auribus corrosis deforme reddidit inque plenis ultionis morsibus expirauit. sepone iniquum pugnae euentum, quantum interfectore fortior interfectus! Poenus enim in uictoria obnoxius morienti solacio fuit, Romanus in ipso fine uitae uindex sui extitit. Militis hic in aduerso casu tam egregius uirilis animus, quem relaturus sum imperatoris: P. enim Crassus cum Aristonico bellum in Asia gerens a Thracibus, quorum is magnum numerum in praesidio habebat, inter Elaeam et Zmyrnam excep
Abbreviated transcription (Latin):
demoto proximũ occupauit tumulum effeatq ut omnis uolstoꝵ in se uer¬
sus impetus legionibus nr̃is ad confirmandos animos. salutare laxamẽ¬
tũ daret Ĩtaq cũ iam de tropheis statuendis cogicarent p̃lium nocte diri¬
mente uictores ne an ricti discederent inceru abierunt. ¶ Strenu¬
us ille quoq flos ordinis equestris cuiꝰ mira pirtute fabius maximus
rutisianus magister equitũ bello ꝙͦ aduersus samnites gerebat᷑ male
cõmissi presii crimine leuatus est. Nam papirio cursore/ propt̾ auspicia
repetenda in urbem proficiscente castris prepõitus/ ac uetitus in aciem
exeratũ duc̃e nichisominus maoius cũ hoste sed nõ tum feliater ꝙͣ tem̃ẽ
conseruit/ procul eñĩ dubio superabut᷑. Cetiñ optime in dolis uiuentus
detractis equoꝵ frenis. Uehementer eos calcarib samulicos in aduersos
Samnites egit obstinataq auimi pñcia extortũ manib bostiũ uito¬

Expanded text:
demoto proximum tumulum occupauit effecitque ut omnis Volscorum conuerdemoto proximum tumulum occupauit effecitque ut omnis Volscorum conuersus impetus legionibus nostris ad confirmandos animos salutare laxamentum daret. itaque, cum iam de tropaeis statuendis cogitarent, proelium nocte dirimente uictoresne an uicti discederent incerti abierunt. Strenuus ille quoque flos ordinis equestris, cuius mira uirtute Fabius Maximus Rullianus magister equitum bello, quod aduersus Samnites gerebatur, male commissi proelii crimine leuatus est: namque Papirio Cursore propter auspicia repetenda in urbem proficiscente castris praepositus ac uetitus in aciem exercitum ducere, nihilo minus manus cum hoste, sed tam infeliciter quam temere conseruit: procul enim dubio superabatur. ceterum optimae indolis iuuentus detractis equorum frenis uehementer eos calcaribus stimulatos in aduersos Samnites egit obstinataque animi praesentia extortam manibus hostium uicto
Abbreviated transcription (Latin):
uocarent. Teñabilis eoꝵ aspectus primo hostib fuit ⁊ nouitate rei et
magnificẽcia cultus et ip̃o gene audacie cõmotis. Sed quis dubitaret quin
⁊ gasli et bĩctores illam admiracionẽ mox ĩ risum ⁊ ommne cõtumelie genꝰ
cõuersuri essent. ¶ Non expectauit igͣ hanc ĩuirie maturitatẽ. G.
attisius. Seꝵ Barbam suam permulcẽti gullo scipionem uehementi ictu capi¬
ti inflixit./ eiq propt dolorem ud se occidendum ruenti, cupidius corpus ob¬
tusit. Capi ergo pirtus nescit paciencia dedecus ignorat fortune sucum¬
bere omni fato tristiuis ducit Noua ⁊̃speciosa gen̾a interitus excogitat. Si
quisꝙ incerit qui sic extinguit᷑. ¶ Reddendus ẽ nunc Romane uuen¬
tuti debitus glorie ticulus. Q. catulo sempronio aratino consule cũ bul¬
sis aput uerraginẽ parp prospere dimicante ne acies nr̃a iã inclinata

Expanded text:
uenerabilis eorum aspectus primo hostibus fuit et nouitate rei et uenerabilis eorum aspectus primo hostibus fuit et nouitate rei et magnificentia cultus et ipso audaciae genere commotis. sed quis dubitaret quin et Galli et uictores illam admirationem mox in risum et in omne contumeliae genus conuersuri essent? non expectauit igitur hanc iniuriae maturitatem M. Atilius, uerum barbam suam permulcenti Gallo scipionem uehementi ictu capiti inflixit eique propter dolorem ad se occidendum ruenti cupidius corpus obtulit. capi ergo uirtus nescit, patientiae dedecus ignorat, fortunae succumbere omni fato tristius ducit, noua et speciosa genera interitus excogitat, si quisquam interit, qui sic extinguitur. Reddendus est nunc Romanae iuuentuti debitus gloriae titulus, quae C. Sempronio Atratino consule cum Volscis apud Verruginem parum prospere dimicante, ne acies nostra iam inclinata
Abbreviated transcription (Latin):
ac periculi sustineliuat/ deforme sib̃i existimans qͦs dignitate prestaret ab
hiis uirtute superiuĩ. Ideoq emilianus miliciã hanci propt̾ difficultatẽ uitã¬
tibus sibi depoposat. ¶ Wagnũ inter hec fortieudinis exemplum anti¬
quitas offert. Romani gallorũ exeracu pussi cũ se in capicolium et in arc̃ẽ
cõferrent inq hiis collib morari omnes non possent necessariũ consiliũ
ĩ pluna parte urbis relinquendoꝵ senioꝵ ceper̃t qͦ fucilius iuientus Re¬
siquias imperii tueret᷑. C etm̃i ne ilło quidem tam misero tũq luctuoso tẽꝑe
ciuitus nr̃a. Uirtutis sue oblita est. defuncti enĩ honorib apertis ianuis
in curulib sessis cũ insignibus magr̃atuũ qͦs gesserant. Sacerdocioꝵq
que erãt adepti consederunt ut ⁊ ip̃i in occasu suo sp̃lendorem et ornamiẽ¬
ta precerite pite retinerent ⁊ plebem ad foraius sustiuendos casus suos pro

Expanded text:
ac periculi sustinebat, deforme sibi existimans, quos dignitate praestaret, ab ac periculi sustinebat, deforme sibi existimans, quos dignitate praestaret, ab his uirtute superari. ideoque Aemilianus hanc militiam aliis propter difficultatem uitantibus sibi depoposcit. Magnum inter haec fortitudinis exemplum antiquitas offert. Romani Gallorum exercitu pulsi, cum se in Capitolium et in arcem conferrent, inque his collibus morari omnes non possent, necessarium consilium in plana parte urbis relinquendorum seniorum ceperunt, quo facilius iuuentus reliquias imperii tueretur. ceterum ne illo quidem tam misero tamque luctuoso tempore ciuitas nostra uirtutis suae oblita est: defuncti enim honoribus apertis ianuis in curulibus sellis cum insignibus magistratuum, quos gesserant, sacerdotiorumque, quae erant adepti, consederunt, ut et ipsi in occasu suo splendorem et ornamenta praeteritae uitae retinerent et plebi ad fortius sustinendos casus suos .
Abbreviated transcription (Latin):
marcessi memoriã ab ip̃is exempsis debemus seꝑare ĩ quo tanti uigor animi
fuit ut apud padum gallorũ Regem ingena exeraitu stipatũ cũ paucis equi¬
tib ĩuderet quẽ procinus obtrũcatum armis exuit eaq Ioui feretrio di¬
cauit. ¶ Eodem ⁊ uirtutis ⁊ pugne gene usi sunt. T. mallius torquatus
⁊ Galerius coruiꝰ ⁊ emuiluanus scipio. hi eciam ustro prouocatos hostiũi du¬
ces interemerũt. Sed quia sub alienis iuspiciis rem gesserant spolia ioui fe¬
retno nõ posuerũt cõsecianda. ¶ Itẽ sapio emilianus cũ in yspania sub
sucusso duce misitaret atq in tricacia preualidũ oppidum aircũsederet᷑ primꝰ
menia eius cõscendit Neq erat in eo exercicu quisꝙͣ alut nobilitate. aut animi
indose aut futuris actis cuius magis suluti parte ⁊ consusi deberet. Sed tũc
carissimis quisq iuuenũ pro amplificunda ⁊ tuenda patria plurimũ laboris

Expanded text:
Marcelli memoriam ab his exemplis separare debemus, in quo tantus uigor animi Marcelli memoriam ab his exemplis separare debemus, in quo tantus uigor animi fuit, ut apud Padum Gallorum regem ingenti exercitu stipatum cum paucis equitibus inuaderet, quem protinus obtruncatum armis exuit eaque Ioui Feretrio dicauit. Eodem et uirtutis et pugnae genere usi sunt T. Manlius Torquatus et Valerius Coruinus et Aemilianus Scipio. hi etiam ultro prouocatos hostium duces interemerunt, sed quia sub alienis auspiciis rem gesserant, spolia Ioui Feretrio non posuerunt consecranda. Idem Scipio Aemilianus, cum in Hispania sub Lucullo duce militaret atque Intercatia, praeualidum oppidum, circumsederetur, primus moenia eius conscendit. neque erat in eo exercitu quisquam aut nobilitate aut animi indole aut futuris actis, cuius magis saluti parci et consuli deberet. sed tunc clarissimus quisque iuuenum pro amplificanda et tuenda patria plurimum laboris
Abbreviated transcription (Latin):
rraiectui fluminis nõ sosũ obsidione sed ecã metu patriã soluit uĩris puella
suẽ pirtutis p̃ferendo. ¶ Redeo nũc ad Romulũ qui ab atrone cemnẽ¬
siuĩ Rege ad dimicandũ prouocatus ꝙͣꝙͣ ⁊ numero ⁊ fortitudine militũ superi¬
orem se crede̾t tuciusq erat toto cũ exeratu ꝙͣ solum in aciem descendere
siua potissimũ dexcera omen uictorie corripuit. Nec incepto eius fortuna
defuit. Occiso enĩ utrone fusis ꝙ hostibus opima de es spolia. Ioui feretrio
renisit. Hactenus sud quia pubsica resigione cõsecrata pirtus nulla pri¬
uata saudacione indiget. ¶ As Romulo proximꝰ coruelius cossus eide
deo. spolia cõsecrauit cũ magist equitũ ducẽ fidenacium ĩ ace congressus
inte̾misset. Magnus micioluiuste gen̾is inchoate glorie Romulus cosso
quoq mustũ acquisitũ est ꝙ imitari Romusũ ualuit. ¶Ne Mara quid

Expanded text:
traiectu fluminis non solum obsidio se, sed etiam metu patriam soluit, uiris puella traiectu fluminis non solum obsidio se, sed etiam metu patriam soluit, uiris puella lumen uirtutis praeferendo. Redeo nunc ad Romulum, qui ab Acrone Caeninensium rege ad dimicandum prouocatus, quamquam et numero et fortitudine militum superiorem se crederet, tutiusque erat toto cum exercitu quam solum in aciem descendere, sua potissimum dextera omen uictoriae corripuit. nec incepto eius fortuna defuit: occiso enim Acrone fusisque hostibus opima de eo spolia Ioui Feretrio retulit. hactenus istud, quia publica religione consecrata uirtus nulla priuata laudatione indiget. Ab Romulo proximus Cornelius Cossus eidem deo spolia consecrauit, cum magister equitum ducem Fidenatium in acie congressus interemisset. magnus initio huiusce generis inchoatae gloriae Romulus: Cosso quoque multum adquisitum est, quod imitari Romulum ualuit. Ne M. quidem