comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adninor Sił quidꝙ̾ dicũt iaudo
Id riusu si negant laudo Id quor
negat quis nego ait aio postre¬
mo ĩꝑaui egomet mͥ oĩa assen¬
tari is̃ questͦus nũc ẽ multo ub̃¬
rimus tale ne udisti allicubi x
nec quẽpia illoꝵ qui felices esse
uidentur sine huiusmoĩ mãcipio
agnouisti adeo scitũ hose ubiq
reꝑies qui hoĩes ex stultis ut aic
ꝑmeno prsus ĩsanos fuciet ride
et quid dese senciat traso ¶stud
ĩquit ẽ datũ ꝓfecto ut grata mi¬
chi sint que facio oĩa uel rex sꝑ
maximas michi agebat gratias
quidquid fecera alius nõ ita i
ue semꝑ hebat ĩ ocuł om̃e crede¬
bat excitũ cõsilia et ubi eũ sacie¬
tas hoĩm ã nogocii si quãdo odiũ
ceꝑat requiescere ubi nolebat ut
ilła expueret nufia ex ão tñ me
ꝯnna solũ abducebat sibi inui¬
dere om̃s i mordere clanculu
ego floci pend̾bã. Ili iuide̾ miẜe
ego alios palam rephẽdeba alios

Expanded text:
admiror simul. Quidquid dicunt, laudo; admiror simul. Quidquid dicunt, laudo; id rursum si negant, laudo id quoque. Negat quis? nego; ait? aio: postremo imperavi egomet mihi Omnia assentari, is quaestus nunc est multo uberrimus. Talemne vidisti alicubi? Imo nec quempiam illorum qui felices esse videntur, sine hujusmodi mancipio agnovisti, adeoque scitum hominem ubique reperies, « qui homines ex stultis, ut ait Parmeno, prorsus insanos faciet. » Vide et quid de se sentiat Thraso. Istud, inquit, est datum Profecto, ut grata mihi sint quae facio omnia: Vel rex semper maximas Mihi agebat gratias, quidquid feceram. Aliis non item. Me semper habebat in oculis, omnem credebat exercitum, Consilia, et ubi eum satietas Hominum, aut negotii si quando odium ceperat, Requiescere ubi volebat. Ubi illam expueret miseriam ex animo, Tum me convivam solum abducebat sibi. Invidere omnes mihi Mordere clanculum, ego flocci pendere. Illi invidere misere. Ego alios palam reprehendebam, alios
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓflisiois ĩ moderatiõ eohibuit que
quidẽ gla uidetur afferre s more
mẽtricio cũ defecerĩt res euaescit
Nam grẽ quã nõ uirtus s fortua
cõciliat᷑ amor mẽtricis rectissime
sone habet et de persois qui adsi
militudĩe euiichi terẽtiane sint
aput lamit᷑ gloriãtes et ꝙ uana
gloria mẽtricis more loculos seq
E ut diximus ĩ quauis. tur.¬
pfessione ĩ ueĩre militẽ głosũ
Qu cosequiis et mumerib suar
thaidẽ .i. nomẽ celebre et quãi fa¬
me gr̃a captat s ei nec gnato ut
decipiat nec phedria qui laudez
pͥripiat nec qui dona corrũpat
acolescens aut ẜuusͣ ꝑmeno qri
dessipiete urtoeat de est̃ ap̃ eumiche
Comici audi gnatonẽ et an ipsũ
ĩ familia gloriantiu uideas dn¬
ligeter attende Est ĩ quit genus
hominũ qui ẽẽ p̾mos oĩu rerũ
uelit nec sũt hos cõsector hisce
ego nõ comparo me ut irrcocat
s hiis ultro arrideo et eoꝵ ĩgeiar

Expanded text:
profusionis immoderationem cohibuit, quae profusionis immoderationem cohibuit, quae quidem gloriam videtur afferre, sed more meretricio cum res defecerint, evanescit. Nam gratiae, quam non virtus, sed fortuna conciliat amor meretricis rectissime sones habet: et de personis, quae ad simitudinem eunuchi Terentiani sint apud inaniter gloriantes: et quod vana gloria meretricis more loculos sequitur. Est, ut diximus, in quavis professione invenire militem gloriosum, qui obsequiis et muneribus suam Thaidem, id est nomen celebre, et quasi famae gratiam captat. Sed ei nec Gnatho, ut decipiat, nec Phaedria, qui laudem praeripiat, nec qui dona corrumpat adolescens, aut servus Parmeno, qui desipientem irrideat, deest. Apud eunuchum comici audi Gnathonem, et an ipsum in familia gloriantium videas, diligenter attende. Est, inquit, genus hominum, qui esse primos se omnium rerum volunt, Nec sunt: hos consector: hisce ego non paro me ut rideant. Sed his ultro arrideo, et eorum ingenia
Abbreviated transcription (Latin):
oa sunt rec. Suod te malũratiois
iistam spẽ ĩduxit ut eos tibi sidles
putes quos peciu̾a corrupisses ⁊
Antu ideo agis ut macedoes non
te regẽ suuii s mĩstrũ et p̾bitorẽ pu¬
tentꝰ Od quidẽ sordidu regi esse
no ambigis et corruptelã ꝙ̃ largi¬
tionẽ pocius dici Eit ei deterior ꝗͥ
accipit atq adidẽ semꝑ expectũd
paratior G. uid autẽ st̾ultuis ꝙͣ ꝙ¬
facias libenter curare ut id diucir
facere nõ possis largitioes ĩ mode¬
ratas rapĩe sequtur cũ ei dando
egere ceperis bonis alieĩs manꝰ
cogeris inferre Itaꝙ cũ beiuolẽti
e ꝯͦꝑande causa sis ꝓdigus nõtã¬
ta studia assequeris eoꝵ quibus
dederis ꝙͣta coꝵ odia quib ade¬
mers Sua obrẽ nõ ita laudẽ¬
da ẽ res familiaris ut eã benigni¬
tas aperie nõ possit nec ita reẜan¬
da ut oĩb pateat s utrĩꝙ mocdus
ad hibeatur is q referatur ad facł¬
tates Et quide elegant̾ siue phi¬
uppus sine alius pepulaĩs huius

Expanded text:
a sunt haec: Quod te malum rationis in istam spem induxit, ut eos tibi fideles putes, quos pecunia corrupisses? An tu ideo agis ut Macedones non te regem suum, sed ministrum et praebitorem putent? Quod quidem regi sordidum esse non ambigis, et corruptelam, quam largitionem potius dici. Fit enim deterior qui accipit, atque ad idem semper exspectandum paratiorfacias, libenter curare, ut id diutius facere non possis? Largitiones immoderatas rapinae sequentur: cum enim dando egere coeperis, bonis alienis manus cogeris inferre. Itaque cum benevolentiae comparandae causa sis prodigus, non tanta studia assequeris eorum quibus dederis, quanta eorum odia quibus ademeris. Quamobrem nec ita claudenda est res familiaris, ut eam benignitas aperire non possit; nec ita reseranda, ut omnibus pateat; sed utrinque modus adhibeatur, isque referatur ad facultates. Et quidem eleganter sive philosophus, sive alius popularis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
qui suꝑstitioĩs sibi consci st̾ p̾cipe¬
am partẽ uẽdicant apud eos qui
laudis amore macerant᷑ Porro
sicut anar largo ita et ꝓoligũ q¬
dã contrarietat᷑e differre̾ cẽsuerut
que duo nimis opinati st̃ eẽ con¬
traria quantitate alter alter qra¬
litate Siquidẽ magnaitati timi¬
ditas adusatur qualitate mali
dũ audeda metuit ⁊ andacia ꝙͣti¬
tate dũ plus ꝙͣ audenda p̾simus
prodigalitas itaq eyoganda ⁊ ñ
eroganda ꝓfundit ĩeas res que a
moria Hanc aut̾ effusiõ cicero¬
ne auctoe cõmedasse dcus ẽ tbeo¬
frastus ĩ libro quẽ de diuiciis scp¬
sit in quo multa p̃dare illd ab¬
surde ꝙ multus ĩ laudanda mas
rum rep̾hendit effusiones Pẜti
cũ neq nccitati subueĩant nec
augeant dignitatẽ ip̃aq illa de¬
lect᷑acio delinte multitudĩs adbᷤ¬
ue exiguũ ꝙ cẽpus sit ea ꝙ aleuis¬
simo quo ĩ quo tñ ip̃a una cũsa¬
cietate memoria quo moritur.
uoluptatis. Bene q̃ hec colligit

Expanded text:
is sibi conscii sunt, praecipuam partem vindicant apud eos qui laudis amore macerantur. Porro sicut avarum a largo, ita et prodigum quadam contrarietate differre censuerunt, qui duo unius opinati sunt esse contraria, quantitate alterum, alterum qualitate. Siquidem magnanimitati timiditas adversatur qualitate mali, dum audenda metuit; et audacia quantitate, dum plus quam audenda praesumit. Prodigalitas itaque eroganda, et non eroganda profundit in eas res, quae moriam. Hanc autem effusionem, Cicerone auctore, commendasse dictus est Theophrastus in libro, quem de divitiis scripsit, in quo multa praeclare, illud absurde, quod multum in laudanda magnrum reprehendit effusiones, praesertim cum neque necessitati subveniant, nec augeant dignitatem, ipsaque illa delectatio delinitae multitudinis ad breve exiguumque tempus sit, eaque a levissimo quoque. In quo tamen ipso una cum satietate, memoria quoque moritur voluptatis. Bene etiam colligit
Abbreviated transcription (Latin):
iterno liuoris uiunere aĩus sauciã
tanto q̃ mansuetudo tranquillitatis
amictitur et quia quasi doles men¬
bru tangit᷑ rocireo oppoite actiois ma¬
nus uelud grauius pressa sentitur.
Etxira quo t̾stia oritur qr tubita
mens quo ĩ ordinate se concutit
eo ad dicendũ mala inducit ꝯfud
et cũ dulcecuie tranquillitat anuẜit
nichil hanc nisi ex ꝑturbatioe sb̾se¬
ques meror pascit. Trstia quoꝙ
bonũ lecicie ĩ semeripo ĩtus ami serit
und ꝯsclari debeat foris querit et cõ¬
to magis exteriora bona adipiscidesi¬
derat quanto gaudiũ nõ hab ad
quoa itrisecus reciurat Et qͥladẽ ẽ¬
qula cor sue ꝑniciei a ffenit fructũ
auferat et se ip̃u t̾stia solacia fit is¬
nara anaritia dũ ꝑ extiora nagatirr
edacitatis sue mac̾eratiuienimo ut
uero ĩ aciei sue ĩdigẽti. a expleat ꝓ¬
labitur ad duo carnis uitia q̃ sẽqũ

Expanded text:
interno livoris vulnere animus sauciatur, interno livoris vulnere animus sauciatur, tanto etiam mansuetudo tranquillitatis amittitur. Et quia quasi dolens membrum tangitur, idcirco oppositae actionis manus, velut gravius pressa sentitur. Ex ira quoque tristitia oritur, quia turbata mens quo inordinate se concutit, eo ad dicendum mala confugit: et cum dulcedinem tranquillitatis amiserit, nihil hanc nisi ex perturbatione subsequens moeror pascit. Tristitia quoque cor bonum in semetipso intus amiserit, unde consolari debeat foris quaerit. Et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet, ad quod intrinsecus recurrat. Et quidem singula eorum suae perniciei afferunt fructum, auferat et se ipsum: tristitia solatii fit ignara, avaritia dum per exteriora vagatur, edacitatis suae maceratur jejunio. Ut vero maciei suae indigentiam expleat, prolabitur ad duo carnis vitia quae seq
Abbreviated transcription (Latin):
cordie ⁊ nouitatũ p̾sumptios ori¬
untur. De ĩ uidia odui sufranio
detractio exultatio i adu̾sis primi
ifflctio aut ĩ ꝓsperis nascitur. De
ira rrce tumor mentis ꝯtuelie da¬
mor ĩ dignatio blaspheie ꝓferũt.
De tticia mantia rancor pusillai¬
tas dspatio torpor cͥca p̾cepta uaga¬
tio metis erga ilicita pelent. De
duentis inglume ĩ eptaleticia saĩ¬
rilitas ĩmũditia inuitiloquia he¬
betudo ssus circa ĩtelligẽtia ꝓpiga¬
tui. e luxĩa cecitas metis ĩ oside¬
racio iostantia pcipitacio amor su
odliũ dei afftũs pñtis seculi borror
autẽ uel d̾sꝑatio futuri gn̾atur. Si
quo ab ĩ uicẽ pricipali a peleant idẽ
doctor expoit. Prima nãq suꝑbie
soboles dũ oppressa mẽte corrupe¬
rit mox ĩuidia gignit qr nimix
dũ uaĩ noĩs pocentia appetit neꝗs
alius hac adipisci ualeat ĩ tabesđt
In iudia quo irã gnaͣt qr quanto

Expanded text:
cordiae, et novitatum praesumptiones oricordiae, et novitatum praesumptiones oriuntur. De invidia, odium, susurratio, detractio, exsultatio in adversis proximi, afflictio autem in prosperis nascitur. De ira, rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor, indignatio, blasphemiae proferuntur. De tristitia, malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor circa praecepta, vagatio mentis circa illicita prodeunt. De De ventris ingluvie, inepta laetitia, scurrilitas, immunditia, multiloquia, hebetudo sensus, circa intelligentiam propagantur. De luxuria, caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, praecipitatio, amor sui, odium Dei, affectus praesentis saeculi, horror autem vel desperatio futuri generatur. Sed quomodo ab invicem principalia prodeant, idem doctor exponit. Prima namque superbiae soboles, dum oppressam mentem corruperit, mox invidiam gignit, quia nimirum dum vani nominis potentiam appetit, ne quis alius hanc adipisci valeat, intabescit. Invidia quoque iram generat, quia quanto
Abbreviated transcription (Latin):
pricipalia uicia oriũtur que qͥde
pricipłia dicũt᷑ respcũ minoru
que ex hiis nelut yele capitib
multipliciter pullulãt quoꝵ us
noĩa et figure fidelius teneat
qualit̾ hanc pestifera arborez
ergo ramos bius plate sic disti¬
guit ut sit p̾mus sanis gloua.
Secudus ĩuidia. Tercuis ira n¬
tus t̾sticia Quitus auaĩcia. Sex¬
tus uẽtris ĩglumes Luxuria
septuus. Unde et saluator qr
nos hiis suꝑbie uiciis captiuos
doluit ad spũale liberationis p̃¬
liũ septiformis gre spũ plenus
uenit Cũ uero uicior. quique.
spualia sintͣ duo carialia unũqͥq¬
Eoru tanta sibi cognatioe iugitũ
ut no nisi de altero generetur. Hnt¬
q rami singuli de se ramusculos
pccdentes tanta quidẽ amplitu¬
dine dilatatos ut mũdũ fere totũ
i maligno poitum pene operiant.
Nam de lan gła iobediẽtia uactã¬
ca ypocsis atentioes ꝑtinatie dis¬

Expanded text:
principalia vitia oriuntur, quae quidem principalia vitia oriuntur, quae quidem principalia dicuntur respectu minorum, quae ex his, velut hydrae capitibus, multipliciter pullulant. Quorum ut nomina et figurae fidelius teneantur, qualiter hanc pestiferam arborem ergo ramos hujus plantae sic distinguit, ut sit primus, inanis gloria, secundus invidia, tertius ira, quartus tristitia, quintus avaritia, sextus ventris ingluvies, luxuria septimus. Unde et Salvator, quia nos his superbiae vitiis captivos doluit, ad spirituale liberationis praelium septiformis gratiae spiritu plenus venit. Cum vero vitiorum quinque spiritualia sint, duo carnalia, unumquodeorum tanta sibi cognatione jungitur, ut non nisi alterum de altero generetur. Habentque rami singuli ramusculos de se procedentes, tanta quidem amplitudine dilatatos, ut mundum fere totum, in malignum positum, pene operiant. Nam de inani gloria, inobedientia, jactantia, hypocrisis, contentiones, pertinaciae, dis
Abbreviated transcription (Latin):
ecierit primus aut oĩu p̾mus
bñdus est ꝑ aut nõ mimus ĩt̾ pri¬
Enatonicor factio famulatur et
forte comicus ideo gnatõe itrodux̃
ẜuũ militis glosi ut elegant̾ ĩ nue¬
ret qmͣ et ĩ uita hoiu et ĩ asẜtione
moru subẽ gnatonica trasoniaẽ
altera tam̃ pendet ex altera a deo
quidẽ ut ĩ uicem sine se eẽ nõ possĩt.
Nam et gnatonis opera ĩ utił est
si nõ sit miles glosus et forte tra¬
somis arrezantia conquiescet si
nõ eam fallatia gnatonis exceꝑit
Comici forte concepnis enruichr
it quo cancius ficticio argero ⁊
sine lesione ꝑsonar uiciad̾nuda¬
uit. Si nobiliorẽ queris auctorẽ
multi ꝓcedũt che nodoxie rp̃ssores
Est aut chenodoxia ut patribus
piacuit ĩ anis gloria que mẽtem
inflat et aures et nichil aliud
emolim̃ti de soliditate uirtutis
mortalib affert Cñ aũt subia
sit toturs peccati ĩ iciũ pac de se
pͥmã sobolem gignit Abhacei
iurulenta radice superbie septe

Expanded text:
us, aut omnium primus habendus est, aut non minimus inter priGnathonicorum factio famulatur. Et forte comicus ideo Gnathonem introduxit servum militis gloriosi, ut eleganter innueret, quoniam et in vita hominum et in assertione morum subest Gnathonica Thrasonianae. Altera tamen pendet ex altera, adeo quidem, ut invicem sine se esse non possint. Nam et Gnathonis opera inutilis est, si non sit miles gloriosus, et forte Thrasonis arrogantia conquiescet, si non eam fallacia Gnathonis exceperit. Comici forte contemnis eunuchum,it, quo cautius fictitio argumento, sine laesione personarum, vitia denudavit. Si nobiliorem quaeris auctorem, multi procedunt cenodoxiae repressores. Est autem cenodoxia, ut Patribus placuit, inanis gloria, quae mentem inflat et aures, et nihil aliud emolumenti de soliditate virtutis mortalibus affert. Cum autem superbia sit totius peccati initium, hanc de se primam sobolem gignit. Ab hac enim virulenta radice superbiae, septem
Abbreviated transcription (Latin):
no pñt q̃lias quidẽ uera fortasse
s perfcã eẽ nõ potest Corporis aut̃
uerisilis ẽ omendatio s perfecta
nũꝙͣ nam bona eius quent sẽper
auferri ĩuito M atura ei eius et de¬
bilitari pocest ingiter et corrũpi.i
ĩtduẽticioꝵ uero ꝑfunctõia gr̃a est
et nec ueram nec ꝑfectam bnt lan¬
dem ymo nec uerisiłe sufficiat
eis si uel ꝓbabilẽ imitẽt᷑ siquide
ĩ uitrãq pͥartem flectũt᷑ facile et
nsi possidẽtiũ uiuẽtur usu nõ ad
landẽ st̃ ꝙͣ aduituperiũ promora
nar duutie et potentie et gra cu

Expanded text:
non possunt. Alias quidem vera fortasse, non possunt. Alias quidem vera fortasse, sed perfecta esse non potest. Corporis autem verisimilis est commendatio, sed perfecta nunquam. Nam bona ejus queunt semper auferri invito. Natura enim ejus, et debilitari potest jugiter, et corrumpi. Adventitiorum vero perfunctoria gratia est, et nec veram nec perfectam habent laudem, imo nec verisimilem. Sufficiat eis si vel probabilem imitentur. Siquidem in utramque partem flectuntur facile. Et nisi possidentium juventur usu, non tam ad laudem sunt, quam ad vituperium proniora. Nam divitiae, et
Abbreviated transcription (Latin):
tri et dmoderatiõe largicionum .c.ii.
Ix tñ est qui uane głe nõ ĩsis¬
tat et eam que ab holo ẽ nõ cõ¬
cũpiscat laudẽ adhas alii u̾tute
Mli untutis ymagine ãlbii nature &
fortune bñfitio ꝑficiscunt᷑. Exhiis ei
tribus locis placuit oratorib laudis
ec̃ materiam nam ab aso a corpore
aut ab extrapõitis peti debet. porro
ai bona aut corporis aut naturali
msita sunt aut studio comparat.
aͥ causalit̾ et casualit̾ accesserunt
At inhii certi sunt gradus ꝓdigni¬
tate eoꝵ ĩ quib ꝯsistunt et aquibri
petũtur primus siquidẽ gradus ẽ
uenit Secũdus et medius qui cor¬
poris ualitudinẽ appbat et uenus¬
tatem Tertius idemq nouissimꝰ
qui exterior continet laudẽ quoda
apuleũ docuisse suꝑius retuli a lays
quidẽ aĩ uera est sepeq perfc̃a si tñ
ei tenaciter bona que ĩ ip̃o ꝯmedat
inheserint Adeo quidẽ ut sĩt ĩ seꝑa¬
bilia Certũ ẽ eĩ quia iniito aufẽm

Expanded text:
tra; et de moderatione largitionum. Vix tamen est, qui vanae gloriae non insistat, et eam quae ab hominibus est, non concupiscat laudem. Ad hanc alii virtute, alii virtutis imagine, alii naturae, aut fortunae beneficio proficiscuntur. Ex his enim tribus locis, placuit oratoribus laudis esse materiam. Nam et ab animo, aut corpore, aut ab extrapositis peti debet. Porro animi bona, aut corporis, aut naturaliter insita sunt, at studio comparata, aut causaliter et casualiter accesserunt. At in his certi sunt gradus pro dignitate eorum in quibus consistunt, et quibus petuntur. Primus siquidem commendatirovenit. Secundus et medius, qui corporis valetudinem approbat et venustatem. Tertius, idemque novissimus, qui exteriorum continet laudem. Quod et Apuleium docuisse, superius retuli. Et laus quidem animi vera est, saepeque perfecta, si tamen ei tenaciter bona, quae in ipso commendantur, inhaeserint, adeo quidem, ut sint inseparabilia. Certum est enim quia invito auferri
Abbreviated transcription (Latin):
cõstat᷑ eiꝰ qui ad salutẽ tendit p̾ma
superbie sobole extigueda que si par¬
uisper sub creuerit oi uicioꝵ fruti¬
ces dese ut plictũ ẽ gignit nã et si
ranis gła stimulat ncc̃e ẽ ut ꝑar
buta uitioꝵ p̃ceps ruat. Hoc ẽ aut̃
quod nobile censetu uiciuĩ adeoꝙ
huãs fragilitatis mulcet ĩgenius
ut uux sit uel a p̃claris m̃tib alieñ
Na et ortũ nobile habet sinꝙ dispẽ¬
dii pcessũ nescit añꝙͣ a fastigio cor¬
niãt quod optauit nã ⁊ de se ĩuce
untia oruũtur at ĩ aĩs gloria ꝯ ĩ uir¬
tute origuus sue figit radicẽ Inqͦ
ei quisq p̃ ceteris poll ĩ eo nisi as¬
sit modratx grã facilius ĩtuescit.

Expanded text:
ei qui ad salutem tendit, primam superbiae sobolem exstinguendam. Quae si paulisper succreverit, omnium vitiorum frutices de se, ut praedictum est, gignit. Nam, etsi inanis gloria stimulat, necesse est, ut per abrupta vitiorum praeceps ruat. Hoc est autem quod nobile censetur vitium, adeoque humanae fragilitatis demulcet ingenium, ut vix sit vel a praeclaris mentibus alienum. Nam et ortum nobilem habet, suique dispendii processum nescit, antequam a fastigio corruat, quod optavit. Nam et de se invicem vitia oriuntur, et inanis gloria etiam in virtute originis suae figit radicem. In quo enim quisque prae caeteris pollet, in eo nisi adsit moderatrix gratia, facilius intumescit.
Abbreviated transcription (Latin):
beant regende familie rationem
Qua si forte uideris ꝯuei̾sse form
couocatũ credes nõ prandentiũ
aut cenãtiũ turba Hoc tũ apud
dicissimos licet et manus iferior
⁊ eo ꝓ modulo suo p̾pctentiũ ues¬
tigia mnutetur. Quis quis ei fae̾
petitor ẽ uires suas excedit ⁊ nõ
quid possit s quid aliis placeat
atterdit et illud festinat ĩplere
S esto ut ad famã pocius ꝙͣ adꝰ
sciẽtia quis uberalitatẽ ex̾ceat
quia nulli ututi p̾cludeda ẽ ua
fert ualerius ꝙ cuuitas massile¬
tĩ tante grauitatis custos extitĩt
ut nullũ aditũ mimis daret in
cena quoꝵ argum̾ta maiõe ex
parte scuproꝵ cõtinet actus neta¬
lia spectandi cõsuetudo q̃ imitã
ricis audiri i cena qui nec agẽtili¬
b audiebat᷑ incena Lacede mõui

Expanded text:
habeant regendae familiae rationem. habeant regendae familiae rationem. Quam si forte videris convenisse, forum convocatum credas, non prandentium aut coenantium turbam. Hoc tamen apud ditissimos, licet et manus inferior, in eo pro modulo suo praepotentium vestigia imitetur. Quisquis enim famae petitor est, vires suas excedit, et non quid possit, sed quid aliis placeat, attendit, et illud festinat implere. Sed esto, ut ad famam potius quam ad conscientiam quis liberalitatem exerceat, quia nulli virtuti praecludenda est via,fert Valerius quod civitas Massiliensium tantae gravitatis custos exstiterit, ut nullum aditum mimis daret in scena, quorum argumenta majore ex parte stuprorum continerent actus, ne talia spectandi consuetudo, etiam imiricis audiri in coena, qui nec a gentilibus audiebantur in scena? Lacedaemoni
Abbreviated transcription (Latin):
Ea ei fanore populari clarins effer¬
tur et indetur oẽ p̾cipua que mag̾
ardua st̃ uel que plurib ꝓsunt i
In hiis camẽ longe liberalitas an¬
celit que et aĩ ĩdignatiõr mitiga
decrarentiũ lignas obtundit cõhi¬
bet etiã manus hostiles et fatie i¬
hoim operit multitudie peccator
Qui ergo linguas hoini aut cap¬
tant aut metiuĩt effundũt pat̾mo¬
mia sua mittũt ĩ uulgus missilia
cõnuia extrĩt pusilis ⁊ maiõib
adulant᷑ et pleri porcu pocuis agẽ¬
tes ꝙ̃ hoiem Comessatioib ⁊ ebri¬
etitib ĩsistunt nimos ⁊ histoes
fonent nequissimas artes reniũe¬
rant admittũt nebuloes male¬
dicoꝵ excitant linguas ad ĩpledã
Procacitatis sue mali a dũ silẽtiũ
coꝵ aut uiruleta dicatitas maler
merto donatur p̾mio Sut qui in
hiis maximũ et ferre solum dicia¬
rum reputant usu si multiplic̃
ollas cariu ꝯmessatioe̾s ex̾ceat
cottidianas si nec modũ comiuiu

Expanded text:
Ea enim favore populari, clarius efferEa enim favore populari, clarius efferuntur, et videntur esse praecipua, quae magis ardua sunt, vel quae pluribus prosunt. In his tamen longe liberalitas antecellit, quae et animi indignationem mitigat, detrahentium linguas obtundit, cohibet etiam manus hostiles, et a facie hominum operit multitudinem peccatorum. Qui ergo linguas hominum aut captant, aut metuunt, effundunt patrimonia sua, mittunt in vulgus missilia, convivia exstruunt, pusillis et majoribus adulantur, et plerique porcum potius agentes, quam hominem, comessationibus et ebrietatibus insistunt, mimos et histriones fovent, nequissimas artes remunerant, admittunt nebulones, maledicorum excitant linguas ad implendam procacitatis suae malitiam, dum silentium eorum, aut virulenta dicacitas, male merito donatur praemio. Sunt qui in his maximum, et vere solum divitiarum reputant usum, si multiplicent ollas carnium, conviscerationes exerceant quotidianas, si nec modum convivii,
Abbreviated transcription (Latin):
aut ituꝑxtur nam pliriniũ ĩfert
Quui sint audientiũ mores que pu¬
blice recepta ꝑsuasio docet ĩ rethoitis
ut illa maxĩme que ꝓbent ec̃ ĩ eo q̃
laudabr publice credant aut ĩ eo
contra quẽ dicitur eaꝙ om̃s cdert
eritꝙ quetiens fieri poterit sĩgulo¬
rum ducenda utilitas Qd enum
expedit om̃s appbant et si honcitũ
iliud aliis udeatur studia lr̃aru
minus honoris meret᷑ lacedẽoie
ꝙͣ athenis forte plus patia fortiᵈ
hiis rapto uiuere bonestur aliis cuã
legu frugalitas apud sibaritas for¬
tassis ocłio foret ueterib romanis
sumũ luxuria crimẽ Eius quoꝙ qͥ
laudatur hñda est ratio cũ operib
necess ariis gratuita recte facta lau¬
dẽ p̾ripiant et ꝓ ratiõe ꝑsonarum
res plerũq heatur uel honesta uel
turpis Si ergo recta uia .i. u̾tute s
eam quã uidetur affectare ꝑtinq
At iter ip̃a uirtutis opera censentꝰ
grẽ amplioris que deliberalitatis
uit magnai̾tatis fonte ꝓuẽiunt

Expanded text:
aut vituperetur. Nam plurimum refert, qui sint audientium mores, quae publice recepta persuasio, docetque in rhetoricis, ut illa maxime quae probant esse in eo qui laudabitur publice, credant; aut in eo contra quem dicitur, ea quae omnes oderunt, eritque quoties quid fieri poterit, singulorum docenda utilitas. Quod enim expedit, omnes approbant, etsi honestum aliud aliis videatur. Studia litterarum minus honoris merentur Lacedaemone quam Athenis: forte plus patientia, fortitudo. His rapto vivere honestum est, aliis cura legum, frugalitas apud Sybaritas fortassis odio foret. Veteribus Romanis summum luxuria crimen. Ejus quoque, qui laudatur, habenda est ratio, cum operibus necessariis gratuita recte facta laudem praeripiant, et pro ratione personarum, res plerumque habeatur vel honesta, vel turpis. Si ergo recta via, id est virtueam, quam videtur affectare, pertinget. At inter ipsa virtutis opera censentur gloriae amplioris, quae de liberalitatis aut magnanimitatis fonte proveniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dia ac pudicã lectione arbitrar¬
u bant᷑ noluerũt eĩ ea libẽoꝵ suor
aĩos ĩ bui ne plus morib noceret
ꝙͣ igeniis ꝓdesset Itaꝙ maximũ
poet᷑a aut certe sumo ꝓximũ qr
tonũ sibi ĩuisa ooscenis maled¬
tis lacerauat᷑ carminũ exilio mul¬
tarũt. Silĩ fere sententia cõdep¬
nata ẽ lasciuia carminũ ĩ nasc̃e
Nũquid licitũ ẽ audiri ĩ poculis

Expanded text:
dam ac pudicam lectionem arbitrabantur. Noluerunt enim ea liberorum suorum animos imbui, ne plus moribus noceret, quam ingeniis prodesset. Itaque maximum poetam, aut certe summo proximum, quia domum sibi invisam obscenis maledictis laceraverat carminum, exsilio mulctarunt. Simili fere sententia, condemnata est lascivia carminum in Nasone. Nunquid licitum est audiri in poculis
Abbreviated transcription (Latin):
sentire suis studiis qͥ credid̾it te. fau¬
tor utroq tuu landabit pollice ludũ.
Cu nõ prescr̃it uolũtate s̃c palprt
sic demulcet rãta suauitatis pungit
gr̃a ut uͥtuti sõpm̃u ĩducat ⁊ tota.
moderatõis sn q̃ nũꝙͣ recte uiuitur
forma lethei fluminis ĩ fusione sub¬
u̾tat. Magnas grates agere thais m
Iocũdus ẽ enĩ comicꝰ ⁊ aptus qͥse nugi
nrĩs freq̃nt̾ ĩ misceat. Iugẽtes ĩquit
Fuerat quidẽ satis s̃i magnas respõ¬
disset S qr adulatoris fraus oĩa ex¬
tollit ĩmaus ⁊ de suo aliqd adicit
un sibi gr̃a cumulet ĩgẽtes ĩꝗt S
nec mẽdaciu crubescit. Qui ei sibi
cũq de ca utiq ꝑsuadebit ut qͦ appe¬
⁊ aures falsis p̾conioꝵ titulis reficit.
Ait ethicus. Quid ꝙ adulãdi gẽs
prudetissima laudat ẜmonẽ indocti

Expanded text:
sentire suis studiis qui crediderit te Fausentire suis studiis qui crediderit te Fautor utroque tuum laudabit pollice ludum. Cum vero praesenserit voluntatem, sic palpat, sic demulcet, tanta suavitatis perungit gratia, ut virtuti somnium inducat, et totam moderationis, sine qua nunquam recte vivitur, formam Lethaei fluminis infusione subvertat. Magnas gratias agere Thais mihi? Jucundus est enim comicus, et aptus qui se nugis nostris frequenter immisceat, ingentes, inquit, Fuerat quidem satis si magnas respondisset. Sed quia adulatoris fraus omnia extollit in majus, et de suo aliquid adjicit unde sibi gratiam cumulet, ingentes inquit. Sed nec mendacium erubescit. Qui enim sibcunque de causa, utique persuadebit, ut quod appe aures falsis praeconiorum titulis reficit. Ait ethicus: Quid quod adulandi gens prudentissima lauda Sermonem indocti
Abbreviated transcription (Latin):
quos atate ab iectõis ohꝓbrio nate
uł pione dignitas uidet᷑ excepisse.
Porro qui uultuz ĩ duit alienu ⁊ ua¬
rias affectuu alt̾nat facies ĩ columi¬
tati sensim ĩsidias parat ⁊ sordidus
Sauricłis aliens colligit escas. ⁊ si hist¬
one u̾bo diffiteatu en morib ⁊ tnͣ¬
pitudine cõfitet᷑. Qd̃ assẽtatoris pro¬
priu est qͥad altius uiuit nutu et
añ ꝙͣ suu ꝓferat iudiciu desingłis
expectat alienu. Cct̾u palpo qui
tñ assentatoris uł adulatoris cẽsetͣ
noĩe. qm̃ cade res młtis notat᷑ ĩ dici¬
is hõĩu mẽtes explorat. p̾tẽtat uo¬
lũtate ut cui rei uolius sensus accõ¬
modet ut gr̃a illiꝰ cũ quo agitur fra¬
udulẽter surripiat. N ouit cnũ de cõ¬
cursu sensuu ⁊ uolũtatur uniõe qͣi
riuulos amicicie scaturire. Ide siqͥdẽ
uelle ⁊ nolle ut ait historicus. ea de¬
muz firma amicicia ẽ. Quid ii.Cõ¬

Expanded text:
quos a tantae abjectionis opprobrio naturae quos a tantae abjectionis opprobrio naturae vel personae dignitas videtur excepisse. Porro qui vultum induit alienum, et varias affectuum alternat facies, incolumitati sensuum insidias parat, et Sordibus auriculis alienis colligit escas; et si histrionem verbo diffiteatur, eum moribus et turpitudine confitetur. Quod assentatoris proprium est qui ad alterius vivit nutum, et antequam suum proferat judicium, de singulis exspectat alienum. Caeterum palpo, qui tamen assentatoris vel adulatoris censetur nomine, quoniam eadem res multis notatur indiciis, hominum mentis explorat, praetentat voluntatem, ut cui rei volueris sensus accommodet, ut gratiam illius, cum quo agitur, fraudulenter subripiat. Novit enim de concursu sensuum et voluntatum unione, quasi rivulos amicitiae scaturire. Idem siquidem velle et nolle, ut ait historicus ea demum firma amicitia est. Quidni? Con
Abbreviated transcription (Latin):
Nerba onis enis iniquitas ⁊ dolus
qͥ ĩ errãtib amicis ad cor ib̾u̾sionẽ
ĩ geminat euge euge. Quos ur ple¬
. nius nou̾is gnatone ap̃ comicum
uide ⁊ qͥd dẽ se fateat asculta. Ne¬
gat quis nego ait aio. Deniq im¬
paui ego met i oĩa assentan. To¬
ta ⁊ eĩ guatonicoꝵ factio comedia
titur. flet silacrimas cõspexit am̃ici
Noc dolet. Igniculur si brume tpr̃e
poscas. accipit andromeda. Gidi¬
ueris estũo sudat. Dñ umbricius ĩ¬
quit. ⁊ lõ sunuis gͦ pares. melior qͥ
semꝑ ⁊ oĩ. ⁊octe dieq põt alienu
simere uultu. Afacie iactare ma¬
nus laudare paratus. Si bene nictã¬
uit. aut siqͥt tẽc amicus. Q ꝓferre
pala nõ possit lĩgua moteste. Oḋ
qͥte ñ mõ amico s ne. libero hoĩe
dignu est cũ uͥa ⁊ unica lib̾tas ĩui¬
tutis spẽ cadat ⁊ turpituto quo ĩfi¬
cit postreme subiciat ẜuituti. Histri¬
one cẽ uł mimu ĩfamã ĩgerit. His

Expanded text:
Verba oris ejus iniquitas et dolus, qui etiam errantibus amicis, ad eorum subversionem ingeminat: Euge, euge. Quos ut plenius noveris, Gnathonem apud comicum et quid de se fateatur ausculta. Negat quis, nego; ait, aio. Denique imperavi egomet mihi, Omnia assentari. Tota enim Gnathonicorum factio, comoedia titur; flet, si lacrymas conspexit amici, Nec dolet: igniculum si brumae tempore poscas, Accipit endromidem; si dixeris: Aestuo, sudat. Unde Umbricius inquit: Non sumus ergo pares: melior qui semper, et omni Nocte dieque potest alienum sumere vultum, A facie jactare manus, laudare paratus, Si bene ructavit, aut si quid fecit amicus Quod proferre palam non possit lingua modeste. Quod quidem non modo amico, sed ne libero homine dignum est, cum vera et unica libertas in virtutis speciem cadat, et turpitudo quos inficit, postremae subjiciat servituti. Histrionem esse vel mimum, infamiam ingerit his,
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscẽtia ocłoꝵ ẽẽ aut carnis aut
supbia uite. Qui gͦ hxẽ amorez non
teripat᷑ cimeat lepia ⁊ cecitatẽ ocłor
q̃erea ĩminet ptimescat. Si o.
illi qͥ ñ repͥmut cõcupĩa maloꝵ utiq
fonte ⁊ fomite dispendiu salutis in¬
currũt. qͥent illis qui eã assentatoꝵ ĩ¬
Nlamãt stimulis ⁊ qi fomẽta uicioru
accẽdut. Quid faciet aut pocius qͥd

Expanded text:
 aut superbiam vitae . Qui ergo hunc amorem non temperat, timeat lepram, et caecitatem oculorum, quae ex ea imminet, pertimescat. Si itaque illi, qui non reprimunt concupiscentiam, malorum utique fontem et fomitem, dispendium salutis incurrunt, quid erit illis, qui eam assentatorum inflammant stimulis, et quasi fomenta vitiorum accendunt? Quid faci
Abbreviated transcription (Latin):
usũs hmoi c̃ oĩs lex ⁊ ho oĩa iura cõ¬
urant ⁊ ĩcosde qiͣ ĩpublice salutis ho¬
stes qñq oĩs armabitur creatura.
cis nichil perniciosius
dulator eĩ oĩs uͥtutis inimicus
nõ desinit donec rõnis obtundat
acumen ⁊ modicu id lũis ꝙ̾ adõe
uidebat᷑ extĩguat. Ad ħ auditoru
aures obturat ne audiãt nex quo
quid possit eẽ ꝑniciouꝰ nõ facile di¬
xen. Scitu est illud lełii aut pociꝰ
ciceronis Cuiꝰ aures clause sũt ueri
tati ut uer audire ñ possit eius salui
despanda est. Quid noͣ i fidelius ẽ ꝙͣ
cur cui fidẽ debeas circĩuenire u̾boꝵ
blãdiciis ludibro ħitus gestus tnsfigu¬
ratõe ⁊ tocius uanitatis lenocinio ex¬
cecatu ĩ sordes uicior ĩpelłe a pcipita¬
tõis abyssu: Quid odibilius fraude ⁊
tolo quo sub ymagine amoris ⁊ fider
ĩsimplice ⁊ credulu ⁊ ꝙ tetestabili
est amicu ꝑfioie ⁊ inimiciciar neqͥcia¬

Expanded text:
ujusmodi est omnis lex, in hos omnia jura conjurant, et in eosdem quasi in publicae salutis hostes quandoque omnis armabitur creatura. eis nihil perniciosius. Adulator enim omnis virtutis inimicus non desinit, donec rationis obtundat acumen, et modicum id luminis, quod adesse videbatur, exstinguat. Ad haec auditorum aures obturat, ne audiant verum; quo quid possit esse perniciosius, non facile dixerim. Scitum est illud Laelii, aut potius Ciceronis: « Cujus aures clausae stati ut verum audire non possit, ejus salus desperanda est. » Quid vero infidelius quam eum, cui fidem debeas, circumvenire verborum blanditiis, ludibrio habitus, gestus transfiguratione, et totius vanitatis lenocinio excaecatum in sordes vitiorum impellere et praecipitationis abyssum? Quid odibilius fraude et dolo, quo sub imagine amoris et fidei, in simplicem et credulum et, quod detestabilius est, amicu
Abbreviated transcription (Latin):
facie deformis anici. ⁊lõgu in ua¬
lidi collu c̾uicib eqͣt hercul anteu
ꝓcul atellure tenẽtis. Miratur uoce
angusta q̃ det̾ius nec ille sonat. quo
mordet gallina marito. Hoc aut mi¬
nime uidetur miru. si ꝑditissimi ho¬
mines ⁊ qͥbus hͥ grauis morib ⁊ feculẽ¬
turpitudine possũt ĩ pelli. s hoc pocius¬

Expanded text:
faciem deformis amici, Et longum invalidi collum cervicibus aequat Herculis, Antaeum procul a tellure tenentis: Miratur vocem angustam, qua deterius nec Ille sonat, quo mordetur gallina marito. Hoc autem minime videtur mirum, si perditissimi homines, et quibus hic gravis morbus, et feculenturpitudinem possu
Abbreviated transcription (Latin):
pẽtiu ñ clandiit ocło manꝰ expadunt
q̃i dici nõ sufficiat malicia sua. Falła
uniꝰ alt̾ius fallacia trudit. Terẽtiao
siqͥde ũbo libẽtius utor dũ ad cõcupi¬
scentie fornace succedẽdu cõue̾iut
adhulatores ⁊ relatores delatons ⁊
de tractores. ĩ uidi ãbiciosi elati factõ

Expanded text:
pentium, non claudunt oculos, manus expandunt, quasi diei non sufficiat malitia sua, fallacia unius alterius fallaciam trudit. Terentiano siquidem verbo libentius utor, dum ad concupiscentiae fornacem succendendum conveniunt adulatores et relatores, delatores et detractores, invidi, ambitiosi, elati, factiosi
Abbreviated transcription (Latin):
dico gieci cõsulẽdu ac ñ solus sit.
lepra est. nescis forte qͥd dica xupi¬
escentie peste nescius ĩ firmitatis igno¬
ras. Homo nõ cõcupisces ⁊ ĩeo supra
hoie cõstitutus. s testis m̃s ĩcelotidi
mecur asẜit. qr om̃es corruptis̃ ⁊ ab

Expanded text:
dico Giezi consulendum, ac si solus sit? dico Giezi consulendum, ac si solus sit? lepra est. Nescis forte quid dicam. Concupiscentiae pestem, nescius infirmitatis ignoras, homo non concupiscens, et in eo supra hominem constitutus; sed testis meus in coelo fidelis, mecum asserit, quia omnes cor
Abbreviated transcription (Latin):
uperbia uero radix õiuz ma¬
loru est mortis q fomẽtum
Arescũt riuuli si fontis uena p̃scidit
Nec rami cõualescũt radice succisa.
Ueficiũt uicia s̃ clatõ igulat᷑. At
si st̾cora radici cõgerãtur ꝓũquesẽt
rami ⁊ arẽtiu sterilitas resiluescit.
Si fonti liq̃ntia suꝑfundas accessio
trãsit ĩnilq Si camino ignẽ adi¬
cias ĩ ligna incẽdiu recrudescit. sic ⁊¬
si uiciate nãe cłonis ĩ nate toxicu
toueas qͣ uitalia ip̃a mortifeꝵ iirus
ĩficiat nec si uolueris pot̾is ĩpedire
Est eĩ oĩb ñ ta cognatus ꝙͣ ĩnatꝰ
amor sui. Qui si modu excesserit
uergit ad culpa. Om̃is cĩ uͥt̾ suis
finibus limitat᷑ ⁊ ĩ mõ cõsitit. Si
excesẜis ĩ inuio es añ ĩuia. Si amor
hic ĩualuerit nemo spet de cura. le¬
pra siqͥde ẽ ĩ curabilior onĩ lepra
In nescis cõcupiscẽtia lepram ẽẽ.
Gieci cõsule. Si erubuent cõfic̾i ꝙͥ
sentit cõuice euz macła cors. S q

Expanded text:
uperbia vero radix omnium malorum est, mortisque fomentum. Arescunt rivuli, si fontis vena praeciditur. Nec rami convalescunt, radice succisa. Deficiunt vitia, si elatio jugulatur. At si stercora radici congerantur, pinguescunt rami, et arentium sterilitas resilvescit. Si fonti liquentia superfundas, accessio transit in rivulos. Si camino ignem adjicias, in ligna incendium recrudescit. Sic si vitiatae naturae elationis innatae toxicum foveas, quin vitalia ipsa mortiferum virus inficiat, nec si volueris, poteris impedire. Est enim omnibus non tam cognatus, quam innatus amor sui. Qui si modum excesserit, vergit ad culpam. Omnis enim virtus suis finibus limitatur, et in modo consistit. Si excesseris, in invio es, et non in via. Si amor hic invaluerit, nemo speret de cura. Lepra siquidem est, incurabilior omni lepra. An nescis concupiscentiam lepram esse? Giezi consule; si erubuerit confiteri quod sentit, convince eum macula corporis. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
dent̾ agnoscat. Scdus ut qͣsq id ue¬
ritatis ꝙ ei illuxit fidelit̾ assequatur
Idec autẽ phylosophãtiu strata illi
soli ꝑua c̃. qui de regno uanitatis pro
uiciis q cõsencies ext̾minator sp̃us

Expanded text:
agnoscat. Secundus, ut quisque id veritatis, quod ei illuxerit, fideliter assequatur. Haec autem philosophantium strata, illi soli pervia est, qui de regno vanitatis procvitiisque consentiens, exterminator Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
quidez res est pro¬
fessio u̾itatis.⁊ q̃
ĩciusãtib errorer
tenebris. aut ne¬
gligẽtia profitẽtis¬
quis recte examinat reb ĩcognitis
Moticia aut rex eo ꝙ uias nõ dirigit
cõtẽptoris iusticie aculeq exarcebat

Expanded text:
quidem res est, professio veritatis, et quae incursantibus errorum tenebris, aut negligentia profitentisquis recte examinat rebus incognitis? Notitia autem rerum, eo quod vias non dirigit contemptoris, justitiae aculeos exacerbat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpiscez muliez formosa supne. Has
quidẽ spc̃s ex ĩtirmitate mentis ⁊
corporis tradũt phisici ꝓuenire. ca¬
rumq cãs magis attendũt ꝙ¬

Expanded text:
in piscem mulier formosa superne. Has quidem species ex infirmitate mentis et corporis, tradunt physici provenire, earumque causas magis attendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
possit corrige̾. eoꝵ mento ꝑticeps est.
testas publica sit ut p̾diximus.
oĩu uires exhaurit. et ne ĩse defi¬
ciat ĩ columitate oĩu d ꝓcurare
mẽbroꝵ. Quot aut ĩ ad ministia¬
tc̃e pͥncipatus extãt officia. tot sũt
pͥncipalis cors qi mẽbra. Du at
singłoꝵ officia ĩ integ̾tate uirtutis
⁊suauitate oppinionis cõẜuat. ꝙͣ¬
da qͣi mẽbris sanitatẽ procreat
⁊ decore. Cu uoͣ exnegligẽcia aut
dissimulatõe pot̾atis cuca officia sit
uirtutis aut fame dispẽdiu qi in
mẽbra eius morbus ⁊ macule ĩcur¬
runt. Nec diu sb̾nstit ĩ columitas
capitis uͥ languor mẽbroꝵ ĩualescit.¬

Expanded text:
possit corrigere, eorum merito particeps est, testas pomnium vires exhaurit, et ne in se deficiat, incolumitatem omnium debet procurare membrorum. Quot autem in administratione principatus exstant officia, tot sunt principalis corporis quasi membra. Dum autem singulorum officia integritate virtutis, et suavitate opinionis conservat, quamdam quasi membris sanitatem procurat et decorem. Cum vero ex negligentia aut dissimulatione potestatis circa officia, sit virtutis aut famae dispendium, quasi in membra ejus, morbi et maculae incurrunt. Nec diu subsistit incolumitas capitis, ubi languor membrorum invalescit.
Abbreviated transcription (Latin):
operis sequela comittat᷑. Eoq ini
pro cõditõe officii. ul nẽ ꝯsortio d̾be¬
tur. ĩ solẽt ĩ surgit. Dolus ant̾e ẽ
ut diffinit aquilius. cũ aluid agit᷑
⁊ alud simulatur. MDalus unq qͦ¬
ciens fit ĩ tentẽe mocendi. Ditsert
aut płimu dolus acõtumelia. qͣm
hec supbe ⁊ ĩmaĩfesto ille frandulet̾¬

Expanded text:
i pro conditione officii vel naturae consortio debetur, insolenter insurgit. Dolus autem est, ut diffinit Aquilius, cum aliud agitur, et aliud simulatur. Malus utique, quoties fit intentione nocendi. Differt autem plurimum dolus a contumelia, quoniam haec supe
Abbreviated transcription (Latin):
ymagine ĩfirmitatis notã ħt. ⁊ forti¬
tudimi plimu ad u̾satur. ¶õtumeliã
pricẽtia repͥnut ĩgeminãs iugiter
quid ĩ t̾ra ⁊ cinere suꝑbit t̾ra et ci¬
nis. In iuria tempantia ñ ad mit¬
tit. nolẽs ĩferre alii. ꝙ sͥ nollet ab
alio urogari ⁊ ĩ iusticia iusticia ex¬
uellet ab alio fien sͥ ip̃i. He sũc .iiii.
uirtutes qͣs phylosophy caromales
appellant. eo ꝙ apͥmo fonte honesta¬
tis qĩ pͥmi ruuli manare icredãt.
⁊dese bonor õiiz fluẽta ꝓpagare.
Hec forte sũt .iii. flumina q̃ depara¬
diso deliçiaru dei egrediũtur. ut uri¬
gent om̃e t̾ra quo fructu desidera¬
obile afferat ĩ tpr̃e suo. Utina ad me
de fonte uite diuina gr̃a loquor hi
plenitudis ꝑ tnͣseãt riuuli anditatis
mec ĩ hebriantes t̾ram. ut succrescẽte
fructu bonoꝵ oper saltez declinare ua¬
leam ĩ minẽtis securis ictu q̃ exigẽ¬
tib culpis mcis ad radice mea. qͣi

Expanded text:
infirmitatis notam habet, et fortitudini plurimum adversatur. Contumeliam prudentia reprimit, ingeminans jugiter, quid in terram et cinerem superbit terra et cinis? Injuriam temperantia non admittit, nolens inferre alii, quod sibi nollet ab alio irrogari. Et injustitiam justitia exvellet ab alio fieri sibi ipsi. Hae sunt quatuor virtutes, quas philosophi cardinales appellant, eo quod a primo fonte honestatis, quasi primi rivuli emanare credantur, et de se bonorum omnium fluenta propagare. Haec forte sunt quatuor flumina, quae de paradiso deliciarum Dei egrediuntur, ut irrigent omnem terram, quo fructum desiderabilem afferat in tempore suo. Utinam et ad me de fonte vitae divinam gratiam loquor hujus plenitudinis pertranseant rivuli, ariditatis meae inebriantes terram, ut succrescente fructu bonorum operum, saltem declinare valeam imminentis securis ictum, quae, exigentibus culpis meis, ad radicem meam, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
citus nõ humectat dissoluitur. ⁊ ar¬
a facie terre. hic quide nõ duces ex¬
ceptos arbitror. nõ potẽtes qr regũ
glouia tͣnͣsferetur. si ĩ uistian uinosi.¬
cõtumeliosi ĩ uẽti fui̾nt aut dolosi.
Ds si quidẽ dm̃ locutu ẽ. Ueru tͥn
saluo ĩ tellectu sapiẽtioꝵ nõ abre est.
ut opinor ꝙ nõia nicioꝵ locutione
płali exposuit. ⁊ ũ ip̃a płalitate diu̾¬
sitate quãda prudenter ĩ ẜuit. Aur
ei ut p̃cc̾m est q regnu degẽtem
i cõtumelias. ⁊ diu̾sos dolos. Md
aut̃ dusos ĩ fine sp̃iecit. puto coĩter
ad om̃ia referẽdu. ita pleo cõcipi¬
ende ĩtellectu ut nõ m̃o referatur

Expanded text:
humectant, dissolvitur, et aa facie terrae. Hinc quidem non duces exceptos arbitror, non potentes, quia regum gloria transferetur, si injusti, injcontumeliosi, inventi fuerint aut dolosi. Os siquidem Domini locutum est. Verumtamen salvo intellectu sapientiorum, non abs re est, ut opinor, quod nomina vitiorum, locutione plurali exposuit, et in ipsa pluralitate diversitatem quamdam prudenter inseruit. Ait enim, ut praedictum est: Quia regnum de geet contumelias, et diversos dolos. Quod autem diversos in fine subjecit, puto communiter ad omnia referendum, et tam pleno concipiendum intellectu, ut non modo referatur
Abbreviated transcription (Latin):
usus ignara. sic ⁊usus ĩꝑfc̃us ẽ. qui
ex arte nõ ꝓueit. Est eigo singłor
uuciuz anatura qua reluctãte. et
ut dici solet ĩuita minerna nullꝰ
rocte aggͥdimur. Progͥssus ab usu
ab arte ꝑfectio. si tñ ingi ex̾citatõ
fui̾t solidata. Obtinet ħ in lib̾ali¬
bus uirilib ⁊ mecanicis. aut si q̃
sũt. quarũ ñdu audierimꝰ mẽcio¬
nez ut ars ĩfecũda sit sine usu et
usus tem̾arius sic̃ arte. Dilicia gͦ
sinc arte ĩheres ẽ ĩ officiosa sĩc usu
Quo cuca qͥ miles ẽẽ. uolu̾it p̾di¬
scat artẽ. ea que usu ⁊ ex̾cicio fir
uiuat ⁊ nõ sit ꝓut plucarchꝰ ait ma¬
nus manca . His ẽi uͥb̾ ĩ institutõe

Expanded text:
usus ignara, sic et usus imperfectus est, qui usus ignara, sic et usus imperfectus est, qui ex arte non provenit. Est ergo singulorum initium a natura, qua reluctante, et ut dici solet invita Minerva, nihil recte aggredimur. Progressus ab usu, ab arte perfectio, si tamen jugi exercitatione fuerit solidata. Obtinet hoc in liberalibus, virilibus et mechanicis, aut si quae sunt, quarum nondum audierimus mentionem, ut ars infecunda sit sine usu, et usus temerarius sine arte. Militia ergo sine arte iners est, inofficiosa sine usu. Quocirca qui miles esse voluerit, praediscat artem, eamque usu et exercitio firmvivat, et non sit, prout Plutarchus ait, manus manca. His enim verbis in institutione
Abbreviated transcription (Latin):
duxerũt. ħ tñ ĩ õĩu artiu utilita¬
te u̾sat. ut nequaꝙͣ p̾ceptis exci¬
ciu desit. Na sic̃ ait cicero ĩ unã¬
quãq rez dare p̾cepta facillimu
est. G ea efficaciter exequi labo¬
riosissimu. Qd̾ uõ ĩp̾ceptis eloꝙ̃¬
cie ad herẽniu seribens de arte
dicenda asseruit. ea scil ĩ efficacẽ
⁊ ĩntile ẽẽ siẽ usu ⁊ ex̾citatõe dicẽ¬
di. ad om̃es artes arbitror tnferẽdũ
quatenus nõ firmãtur usu nec ex¬
cicio roborant. Ad eo quidẽ. ut si
arte usu q dissocies utilior sit u
picia ⁊ usu h̾ebat allophilũ.stra¬
uit. ⁊ ĩbaculo suo agg̃di ausus ẽ
uiru cũctis t̾ribile ⁊ bellatorẽ ab
adoloscẽcia sua. Reiecit q lori¬
ca regia ⁊ arma quib ex̾citat᷑
nõ fuerat ratus c̃ẽ õia ĩpedimẽto
milicie quoꝵ usus excicio nõ fir¬
matur. Ceterũ sic̃ ars sterilis est.

Expanded text:
duxerunt. Hoc tamen in omnium artium utilitaduxerunt. Hoc tamen in omnium artium utilitate versatur, ut nequaquam praeceptis exercitium desit. Nam, sicut ait Cicero, in unamquamque rem dare praecepta facillimum est, sed eam efficaciter exsequi laboriosissimum. Quod vero in praeceptis eloquentiae ad Herennium scribens, de arte dicendi asseruit, eam scilicet inefficacem et inutilem esse sine usu et exercitatione dicendi, ad omnes artes arbitror transferendum, quatenus non firmantur usu, nec exercitio roborantur. Adeo quidem ut si artem usumque dissocies, utilior sit usperitiam et usum habebat, allophylum stravit, et in baculo suo aggredi ausus est virum cunctis terribilem, et bellatorem ab adolescentia sua. Rejecitque loricam regiam et arma, quibus exercitatus non fuerat, ratus esse omnia impedimento militiae, quorum usus exercitio non firmatur. Caeterum sicut ars sterilis est
Abbreviated transcription (Latin):
liberatoes castreses ficticie. tñ fre¬
quẽtius agitẽtur. ut ĩ his excita¬
tus mles cũ usus exeg̾it qͥd ma¬
xime expediat sciat eligẽ. Si uõ
res fuit seria. lateat militẽ eo ꝙ
nulitare p̾ceptu ẽ. quid fiꝰ debeat
tractato cũ multis. quid uõ factu¬
rus sis cũ paucissimis ⁊ fidelissimiᷤ
uł pocius ipe tecuz. Raro eiz mae̾t
abscõditu. ꝙ ad noticia młtitu¬
dinis uẽit. Militaria quoq p̾cep¬
ta ⁊ exẽpla strenuor iunioribus
sepe referẽda sũt ut his adscĩam
instruant illis accẽdant᷑ ⁊ ãimẽt᷑
ad u̾cute. Noc tñ ꝓpositu meu
ẽ rei militans hic artẽ trad̾e. que
qua ut u̾bis plutarchi utar. man¬
cus quilibet ĩtelligit̃ pͥncipatꝰ. q̃m
siquis ẽdisc̾e uoluent. ad eat ca¬
tonẽ cẽsorinuz legat ⁊ illa q̃ cor¬
nelius celsus. q̃ uiliꝰ ignius. que
uegecius renatus. cuius eo ꝙ ele
dit l exẽpla ꝑstͥnxit pła inserui
legat inꝙͣ q̃ isti post̾is p̃scribenda

Expanded text:
rationes castrenses, fictitiae tamen, frequentius agitentur, ut in his exercitatus miles, cum usus exegerit, quid maxime expediat, sciat eligere. Si vero res fuerit seria, lateat militem, eo quod militare praeceptum est: quid fieri debeat tractato cum multis, quid vero facturus sis, cum paucissimis et fidelissimis, vel potius ipse tecum. Raro enim manet absconditum, quod ad notitiam multitudinis venit. Militaria quoque praecepta et exempla strenuorum, junioribus saepe referenda sunt, ut his ad scientiam instituantur, illis accendantur et animentur ad virtutem. Nec tamen propositum meum est, rei militaris hic trqua ut verbis Plutarchi utar mancus quilibet intelligitur principatus. Quam si quis ediscere voluerit, adeat Catonem Censorium, legat et illa quae Cornel. Celsus, quae Julius Hyginus, quae Vegetius Renatus; cujus, eo quod dit, licet exempla praestrinxit, plura inserui: legat, inquam, quae isti posteris praescribenda