comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Seruitutes q̃ insuꝑficie⁊ sistunt pos¬
sessone retinent᷑. siam si forte exediliꝰ
m̃is medes tuas tignũ inmissũ ħ̾am.
¶ dd̾ euenat. ⁊ si meni anu̾ intuũ in mis¬
sum habuero aut stillicidiũ intuñ ꝓies
possideo. ¶zidomo mea altior arda tua
eis tuq michi ꝑ aream tũa incomu̾
meã ire age̾ ꝯcessisti. nec ex plano adi¬
tus ad domu̾ mea̾ ꝑ aream tuam ess
ꝙͣ qd̾ neccͣe essi itim̾s ca demoliar. ¶Si
fublatu̾ sit ed i ficii ex quo stillicidium
cadit ut ead̾ fp̾e ⁊ qͣlitate reponatur.¬
tetur aluid est ꝙ seq̃nti loco ponitur.
licidu ĩpesita sit. no licet dn̾o fuien¬
tis aree ibi hedificare nbi casitire ce¬
piss stillicidiñ. Si ana extegula casi¬
taĩnt stillicidiũ. postea extabulato uł
ex alia mat̾ia casitare no pot̾ ¶ Stilli¬
cidiũ quoqͦm acꝗsitum sit. altiꝯ telli
pot̾. lenior en̾ fit eo fc̃s ẜuitus cũ ꝗd¬
dec ue alto cadet ienus. int̾dum dirct i

Expanded text:
 Seruitutes, quae in superficie consistunt, possessione retinentur. nam si forte ex aedibus meis in aedes tuas tignum immissum habuer. idem eueniet et si menianum in tuum inmissum habuero aut stillicidium in tuum proipossideo. Si domo mea altior area tua esset tuque mihi per aream tuam in domum meam ire agere cessisti nec ex plano aditus ad domum meam per aream tuam essetquam quod necesse esset itineris causa demoliar. Si sublatum sit aedificium, ex quo stillicidium cadit, ut eadem specie et qualitate reponatur,etetur, aliud est quod sequenti loco ponitur: licidii imposita sit, non licet domino seruientis areae ibi aedificare, ubi cassitare coepisset stillicidium.Si antea ex tegula cassitauerit stillicidium, postea ex tabulato uel ex alia materia cassitare non potest.Stillicidium quoquo modo adquisitum sit, altius tolli potest: leuior enim fit eo facto seruitus, cum quod ex alto, cadet lenius et interdum direptum
Abbreviated transcription (Latin):
ticit.q̃ro ꝙͦ cum ille ag̾e possic . an int̾esse
putos suas edes altus collatꝰ hrditrias.
z illo q̃ro anꝑ auenas edes accessum hrs
ad cam reni q̃legatur pẽare debetisic̃ sobi
q̃ri. cum usꝰ .f. loci legatus est. adꝙͣ locu̾
accedi nͥ ꝑ alienũ uo̾ potest ͥ ain cess qr

Expanded text:
 illo agere potes? et an interesse putes, suas aedes altius tollat an hereditarias? et de illo quaero, an per alienas aedes accessum heres ad eam rem quae legatur praestare debet, sicut solet quaeri, cum usus fructus loci legatus est, ad quem locum accedi nisi per alienum non potest. Marcellus r
Abbreviated transcription (Latin):
uł fiuꝰ in p̾tate est de peciuo accio ꝑe¬
tua est. post morte̾ au̾t eus ⁊ postquam
emancipatꝰ manumissꝰ alienatꝯ ue
fu̾it. tp̃ralis esse incipit .i. annatis. ¶
quo peti potuit ꝯdicione existente ¶¬
uił alienatoe extingunt᷑ peculiũ sustĩ¬
ciebat usq ad annum ꝓdncti obligo¬
nẽ sinenatio au̾t uł manumiso ad
fuos ꝑtinet.nõ ad filios. Mors aũt t̾a
ad ẜues ꝙͣ ad filios iesernuir. emancipa¬
tie uero ad solum filium. ¶ S ⁊si alio
m̾o sine emancipatte desierit esse in po¬
restate annał erit accio. S ⁊ si morte i¬
patris uł de port̾e sun niris flu̾t esfc̃z
filiꝯ depecuo intra annũhrs patris¬

Expanded text:
us in potestate est, de peculio actio perpetua est: post mortem autem eius uel postquam emancipatus manumissus alienatusue fuerit, temporaria esse incipit, id est annalis.Annquo peti potuit condicione exsistente.eculium, sufficiebat usque ad annum produci obligationem.Alienatio autem et manumissio ad seruos pertinet, non ad filios, mors autem tam ad seruos quam ad filios refertur, emancipatio uero ad solum filium. sed et si alio modo sine emancipatione desierit esse in potestate, annalis erit actio. sed et si morte patris uel deportatione sui iuris fuerit effectus filius, de peculio intra annu
Abbreviated transcription (Latin):
culiu esse intlłigatin. ¶ Sidosfilio. f.
sit daca uł tutelam administi auit h̃n¬
daerit ro priuilegioꝵ maccione de pe¬
culio dilata intim cetoꝵ creditoꝵ accoe
uł inc̾posica caucione siptiores arcit

Expanded text:
culium esse intellegatur.Si dos filio familias sit data uel tutelam administrauerit, habenda erit ratio priuilegiorum in actione de peculio dilata interim ceterorum creditorum actione uel interposita cautione, si priores agant,
Abbreviated transcription (Latin):
aur. Et licet postea eid̾ npserit ñ
cenualescit stipulatio.
o̾p.Sifilia .f. nuꝑtura ex peculie cuiꝰ
administratdem ħt dotem nur cedit. de¬
inde cum in ead̾ cansa poculin̾ eius eis
diuercui fecerit. des ei recte soluit᷑. qͣi qͦ
uibet peculiari debitore.

Expanded text:
um. et licet postea eidem nupserit, non conualescit stipulatio. ilias nuptura ex peculio, cuius administrationem habet, dotem viro dedit, deinde, cum in eadem causa peculium eius esset, divortium fecerit, dos ei recte solvitur quasi a quolibet peculiari debitore.
Abbreviated transcription (Latin):
tumd̾ estimata dinortio st̃o redd̾e̾s. ma¬
nere ꝑtum eoꝵ apud te labeo air. qr ⁊
niche̾iꝯ maritus te dote obligalur.
cam morieriᷤ dous nõie tet darl. qr et
pacisci soleant ne auiua excipiatur: ꝙ
no esse sile accepi. aliud est e̾i disserre
tat hrd inse ꝯdit̾oem hanc. si miptie su¬
erint secute. et ita demũ ex ea aģi poue
tant. qͥr si nũtiꝯ de remitatar defecuse

Expanded text:
tidem aestimata diuortio facto redderes, manere partum eorum apud te Labeo ait, quia et nihilo minus maritus de dote obligatur. 'cum morieris, dotis nomine tot dari?' quia et pacisci soleant, ne a uiua exhibeatur. quod non esse simile accepi: aliud est enim differre tat habere in se condicionem hanc "si nuptiae fuerint secutae", et ita demum ex ea agi posse tat: quare si nuntius remittatur, de
Abbreviated transcription (Latin):
¶It est uis eundiambulandi ho̾is ne̾ ⁊̃ ui
mentũ agendi uł neicłm actus est iꝰ agẽ¬
putanda sunt aq̃ ducta pecoris ad aquã¬
ꝑfud̾ appulsa ins ꝑascendi. calcis coqͣnd̾
aiene fodiende. ¶ Tradicio plans ⁊ pacr¬
entia ẜuitutũ inducet officium p̾toris.

Expanded text:
 est ius eundi, ambulandi homini, non etiam iumentum agendi vel vehiculum: actus est ius agenmputanda sunt aque haustus, pecoris ad aquaaquam adpulsus, ius pascendi, calcis coquendae, harenae fodiendae. Traditio plane et patientia seruitutium inducet officium praetoris.
Abbreviated transcription (Latin):
bis me obligatum. s si campnũ michi
ineo datum sit ab alio ꝗ mead̾ naui.
uł incaupona est. cuiꝰ fc̾m p̃tor eristi¬
mare sol. n̾o̾ putat pop̃. ei ꝯnõie. lanc
accõem utilem futuram ¶ In factum
accõne caupo tenet᷑. ꝓbis ꝗ habitandi¬
tor. ¶ possimiꝯ aũt furti uł tampni

Expanded text:
bis me obligatum. Sed si damnum in eo datum sit ab alio, qui in eadem naue uel caupona est, cuius factum praetor aestimare solet, non putat Pomponius eius nomine hanc actionem utilem futuram. In factum actor.Possumus autem furti uel damni
Abbreviated transcription (Latin):
existimaui ut sic senatus .ꝯ. locꝯsis nͥ
int̾cessio̾i lecus nõ sit. ꝙ̃ postea ne
recte ꝯꝑari ais qͥn delegatone młr¬
deb itoris fca is nõ obliget᷑ at in ꝓpo¬
sito aliena oblig̾dem inse transtis¬
lit quod certe senatus fĩ noluerit.

Expanded text:
existimavit, ut sic senatus consulto locus intercessioni locus non sit. quae postea non recte comparari ait, quando delegatione debitoris facta mulier non obligetur, at in proposito alienam obligationem in se transtulerit, quod certe senatus fieri noluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ cibaria pr̾auit. nec de eꝑis ꝗcquani
ꝯuenit cepositi accio est. inꝯductor
ui locato ⁊ innego eyquo diximꝰ p̾s¬
criptis u̾bis dandam acc̾oem ⁊ dolũ
at si cibana t̾m dabit dum taxit deł

Expanded text:
de operis quicquam convenit, depositi actio est. In conducto et locato et in negotio, ex quo diximus praescriptis verbis dandam actionem, et dolum at si cibaria tantum, dolum dumtaxat.
Abbreviated transcription (Latin):
mentoꝵ accepit. deposi eum cen̾i ⁊ do¬
ium dum caxat prestare debe pute ꝙ
si accer ex ꝯducte. ¶Sias ẜi̾i custodiẽ¬
dum ꝯiecit forte inpristinu̾ si ꝗd̾ mer¬
ces int̾uen̾it custedie puto esse accõem
adn̾sꝯ pistrinariñ ex ꝯducto. Siuͦ met¬

Expanded text:
eum teneri et dolum dumtaxat praestare debere puto: quod si accepit, ex conducto. Si quis servum custodiendum coniecerit forte in pistrinum, si quidem merces intervenit custodiae, puto esse actionem adversus pistrinarium ex conducto: si vero mer
Abbreviated transcription (Latin):
.P. causa est ẽi mutsle incaas hꝰ cenici
tidem frang̾e. ¶ Quide positis rerus
accedint no sunt deposita ut puta si
h̾e uesticus deponatur. uestis no est de¬
pefita. nec si equs cum capistre. nam
solus equs depositus est.Si ꝯnemat
ut incppesice dolus ⁊ culpa prestetur.i
rata est ꝯuentio. ꝯẽtus ei legem ex cõ

Expanded text:
 causa: est enim inutile in causis huiusmodi fidem frangere. Quae depositis rebus accedunt, non sunt deposita, ut puta si homo uestitus deponatur, uestis enim non est deposita: nec si equus cum capistro, nam solus equus depositus est. Si conuenit, ut in deposito et culpa praestetur, rata est conuentio: contractus enim lege
Abbreviated transcription (Latin):
nue ꝯpͥnsatois retinere nõ placuit.
qͣm ea non compensant.
bebit de rato cauere qr nichil ꝯp̾nsat
s ab iicio nunꝯ aree petaur.
ceũ. Si debeas .x. aut hoĩem utr̃ ad¬
u̾sariꝯ uolet. ita ꝯpensacie huiꝯ debiti
admitit᷑ siadu̾sariꝰ palam dixiss utr̾
t̾oem obic eiꝰ.pe. quam ipse cutor
suo nõie adu̾sario debet.¬

Expanded text:
compensationis retinere non placuit, quoniam ea non compensanturbebit de rato cauere, quia nihil compensat, sed ab initio minus ab eo petitur.um Si debeas decem aut hominem, utrum adversarius volet, ita compensatio huius debiti admittitur, si adversarius palam dixisset, utrtionem obici eius pecuniae, quam ipse tutor suo nomine adversario debet.
Abbreviated transcription (Latin):
custodiendum aucui datu est. ditt
ex ee ꝙ ponitur. p̾posicio eiꝰ de auget:
depositum ut estendat tetũ fidei eius
ꝯmissum ꝙ adcustodiam rei ꝑtinet.
dun riuue n naufragii ca̾ depositũ
fit insimplũ eaꝵ au̾t rer que supra
ꝯp̃ hense sunt. in ipsum induplum.
essȩ dicetur ꝗ mortiuis sit insimpłu̾
ꝙ ipsiꝰ induplum indiciũ dabo. Me¬
rito has cas teponendi seꝑauit pretor
q̃ ꝯtuent fortuitam c̾am deposit̾ois
ex nccessitate descendente̾ ⁊ no̾ exuo¬
luntate ꝓficiente̾. eum tñ deponere
cumłtus uł incendu. uł cet̾aꝵ c̾aꝵ

Expanded text:
ustodiendum alicui datum est, dictum ex eo quod ponitur: praepositio enim de auget depositum, ut ostendat totum fidei eius commissum, quod ad custodiam rei pertinet. neque naufragii causa depositum sit, in simplum, earum autem rerum, quae supra comprehensae sunt, in ipsum in duplum, esse dicetur qui mortuus sit, in simplum, quod ipsius, in duplum iudicium dabo". Merito has causas deponendi separavit praetor, quae continent fortuitam causam depositionis ex necessitate descendentem, non ex voluntate proficiscentem. Eum tamen deponere tumultus
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝙͣ fu̾at uendue. ¶ It si młr credi¬
tori curi fund̾ nendidit et cradidit el ꝯ¬
dit̾ce ut emptor acceptã pe. uiro refer¬
ret. et hunc sund̾ uendicat. except̾o ꝗd̾
debitore reni suam c̃didit. ¶Si mlr
ne ipsa uic̾ced̾et alu mandaret ut i

Expanded text:
t uenditor. Item si mulier creditori uiri fundum uendidit et tradidit ea condicione, ut emptor acceptam pecuniam uiro referret, et hunc fundum uindicat, exceptio quidem debitore rem suam tradidit. Si mulier, ne ipsa intercederet, alii mandaret ut id
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.¶nod indiem deletur no ꝯpensa¬
teat. ¶Si t̾tem ꝯpensat̾ris uider no ba¬
ruit salua man peticie nec eĩ rei ui¬
dicate exceptio obici pot̾. aliuo dicam
sire ptau̾is ꝯpeniatd̾em qͣi no e itẽ te

Expanded text:
Quod in diem debetur, non compensateat. Si rationem compensationis iudex non habuerit, salua manet petitio: nec enim rei iudicatae exceptio obici potest. aliud dicam, si reprobauit pensationem quasi non existente
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. Si amibo socii parem san̾t.¬
necligentiam s̃ocietati ad hibuimus
dicend̾ est desin̾e nos inuic̾e̾ esse ebli¬
teatos ipso uire apnsat̾re neglig̾ncie
facta. siłim̃c ꝓbatur. si alt̾ exre cõi

Expanded text:
. Si ambo socii parem neglegentiam societati adhibuimus, dicendum est desinere nos inuicem esse obligatos ipso iure compensatione neglegentiae facta. simili modo probatur, si alter ex re communi
Abbreviated transcription (Latin):
senatus.ꝯ. facta uideb̾r ⁊ĩo exeptio da¬
tur. Qͥ ciens ꝓ debitore int̾cesẜit niłr
dat᷑ ineñ pristina accio ⁊ si me pꝰaccer¬
tilat̾ce lib̾atus sit ꝙͣ młi. int̾cesẜit
sorem daret et accepto ei latilsit

Expanded text:
sulto facta videbitur et ideo exceptio datur. Quotiens pro debitore intercesserit mulier, datur in eum pristina actio, etsi ille prius acceptilatione liberatus sit quam mulier intercesserit. tore
Abbreviated transcription (Latin):
amłre pet̾et exceptd̾em utilem fore ꝙͣ¬
ius creditor ex istimai̾nit młrem debitri¬
cem marici fuissenec id ccͣuim uideri
tebe ei ꝙ placuit. si qn in hec młr mu¬
tuata est ut marito cred̾es nõ obstatu
in ea cransterat tunc enĩ dilige̾ciorẽ
esse teb̾s. ¶ Simłi dixiss fibi decis no¬
mine rem obligatam ⁊ creditor curas¬
s eipeciu̾am dotis solui ꝗ idem pignꝰ
acciꝑet cum pałri ⁊̃ pecuna credita de¬
beretur Si posso̾r creditor adu̾sꝰ cã
siuana agentẽ exciꝑet sin noluntate
cins pignus dacum ess. replicat̾dem in¬
ulicri senatus.ꝯ. nõ ꝓfuturam nisi

Expanded text:
a muliere peteret, exceptionem utilem fore, quamvis creditor existimaverit mulierem debitricem mariti fuisse: nec id contrarium videri debere ei, quod placeat, si quando in hoc mulier mutuata est, ut marito crederet, non obstatin eam transferat: tunc enim diligentiorem esse debere. Si mulier dixisset sibi rem dotis nomine obligatam et creditor curasset ei pecuniam dotis solui, qui idem pignus acciperet, mulieri etiam pecunia credita deberetur: si possessor ‹c›reditor aduersus eam Seruiana agentem exciperet 'si non uoluntate eius pignus datum esset', replicationem mulieri senatus
Abbreviated transcription (Latin):
auis. Nec uit̾ est peciu̾am seluendi
c̾a num̾et aut ꝗͣlibet et̾ suam rem
insolucũ tet. nam ⁊siuendid̾it rem
suam siue acceptũ pretiũ ꝓ alio selui
siue emptore de legauit creditori ali¬
ene n̾s puto senatꝰ ꝯsulco locum esse

Expanded text:
ale. Nec interest, pecuniam soluendi causa numeret an quamlibet suam rem in solutum det: nam et si uendiderit rem suam, siue pretium acceptum pro alio soluit siue emptorem delegauit creditori alieno, non puto senatus consulto locum esse
Abbreviated transcription (Latin):
nicat̾e̾ eis rexnufit. pap̾.l.i. q̃st̃. no
putat cam int̾cessisse nlłam ẽĩ eblig̾õ¬
ne̾ alienam recepisse n uet̾em n no¬
uam. s ipsam foaisse hanc oblig̾aemn
ꝓ ẜo apͥ primũ aliam ꝓprime apud
aedicose eins ⁊ ĩc ⁊primo restitui obligͣ
una sit int̾cessio. ꝓ inde f ha suam dis¬

Expanded text:
n putat eam intercessisse: nullam enim obligationem alienam recepisse neque veterem neque novam, sed ipsam fecisse hanc obligationeo apud Primum, aliam pro Primo apud creditorem eius, et ideo et Primo restitui obligatuna sit intercessio. proinde secundum
Abbreviated transcription (Latin):
in decur ita uis dcm esse nec es nõie
al hispeticone ue meas accͥdes tẽtar
cum eas uirilib officus firagi⁊ eius
gn̾is obligoib obstringi nẽ sit equ̾u
arbitri senat᷑ recte atq ordine fac¬
curos ad quos de eare uire aditum
erit si deduit oꝑa ut mea re senatus
noluntas fuetur. ¶uerba itaq sena¬
tus .ꝯ. excuciamus priꝯ ꝓnidẽtia
amplissimi ordinis laudica qr epem

Expanded text:
uidetur ita ius dictum esse, ne eo nomine ab his petitio neue in eas actio detur, cum eas uirilibus officis fungi et eius generis obligationibus obstringi non sit aequum, arbitrari senatum recte atque ordine facturos ad quos de ea re in iure aditum erit, si dederint operam, ut in ea re senatus uoluntas seruetur'. Uerba itaque senatus consulti excutiamus prius prouidentia amplissimi ordinis laudata, quia opem
Abbreviated transcription (Latin):
rator datus post litis ꝯcestat̾dem siui¬
de mutua ꝯuenietur ettate ꝯplsat̾o¬
ns utetur. ¶Creditor ꝯpensare no
cegitur ꝙ alii ꝙͣ debtori suo d ꝙͣuis
creditor eins ꝓ eo ꝗ ꝯuenitur eł debitũ

Expanded text:
rator datus post litis contestationem, si vice mutua conveniatur, aequitate compensationis utetur. Creditor compensare non cogitur quod alii quam debitori suo debet, quamvis creditor eius pro eo, qui convenitur ob debitum
Abbreviated transcription (Latin):
Dauł. Sicum militi castrensiũ bodꝵ
sare ꝙ ⁊ ab alio debetur no̾ andietur
¶Cum intra diem adiudicati erecut᷑s¬
ne̾ tacum iuidicacuas ticio agat crin
eod̾ ticis guipse pridem illi iudicatus
est ꝯpensatio ad mittet᷑ auud est eni
diem oblig̾cis nouenisse aliud hri¬
manitatis gra cpͥs indulg̃ sełonis.¬

Expanded text:
um. Cum militi castrensium bonorsare quod ab alio debetur, non audietur. Cum intra diem ad iudicati exsecutionem datum iudicatus Titio agit cum eodem Titio, qui et ipse pridem illi iudicatus est, compensatio admittetur: aliud est enim diem obligationis non uenisse, aliud humanitatis gratia tempus indulgeri
Abbreviated transcription (Latin):
ait mactione au̾t de pecuno ꝙ in rez
nacura nõ essezimo eristimari debere
sidolo male ciꝯ cuni que agatur fa¬
ctum esset atqui si filio pat̾ regam e¬
m̾e debuit inrem pr̾is res u̾sa ẽ no
nunc cum quo funerabat᷑ s que tp̃r
em̃it funꝯ ẽi filu es alien̾ pr̃is est ⁊ ħ¬

Expanded text:
in actione autem de peculio quod in rerum natura non esset uno modo aestimari debere, si dolo malo eius quocum agatur factum esset. atquin si filio pater togam emere debuit, in rem patris res versa est non nunc quo funerabitur, sed quo tempore emit funus enim filii aes alienum patris est:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tit. et posdea debitor tiuis sts sit moy
credito eiusd̾ sũme qͣmcibi debuit an
renas cacur d iniemu̾so accio anuat
ex post foe nẽ ꝯnalescat ꝙ uer̾ est. ¶ Ite
tractat an ex euencu possic uire pagis
filiꝯ u̾tere ułti si duo iei pat ⁊ filia iii¬

Expanded text:
it et debitor tuus factus sit, mox creditor eiusdem summae quam tibi debuit, an renascatur de in rem uerso actio an uero ex postfacto non conualescat? quod uerum est. Idem tractat, an ex euentu possit in rem patris filius uertere, ueluti si duo rei pater et filius fue
Abbreviated transcription (Latin):
ftre. Dutoe pupiii decestat hrde inititato
Lcicio. cum de adennda ħrditate dubita¬
ret qm̃ male gestam cutelam existima¬
ret ꝑsnatente matre pupilli ut suo ꝑi¬
culo adiret. adut stipłatus ꝙ de ea cansa¬
est et intempnem se eo nõie prari
siex ea cansa ticius puꝑillo aliꝗo psti¬
fit ut aliqua apͥ ennd̾ ꝓ eo ipso inter¬
cessisse intlligi possitꝭ. nec dissimilẽ esse¬
ꝓuic ꝓpoitioni ex facto agitatam q̾cem
¶Cum ꝗann uir pretoruis decessisset
duob fiiis suꝑ stitit. quoꝵ alt̃ in¬
pubes ess ⁊ alter legicimꝰ cutor fri ⁊¬

Expanded text:
de instituto Titio: cum de adeunda hereditate dubitaret, quoniam male gesta tutela existimaretur, persuadente matre pupilli, ut suo periculo adiret, adiit stipulatusque de ea est indemnem se eo nomine praestari. si ex ea causa Titius pupillo aliquid praestiit, ut aliqua apud eundem pro eo ipso intercessisse intellegi possit. Nec dissimilem huic propositioni ex facto agitatam. cum quidam vir praetorius decessisset duobus filiis superstitibus, quorum alter impubes esset et alter legitimus tutor fr
Abbreviated transcription (Latin):
ci creditori cum priore debitors ex ꝑiti
accio danda est restitutoria Q ei bo¬
uum est expectare adit̾de: uł die me
um ii mea ca sit prier iste debitor ut
o̾imo ip̾e debeat accionem sus aipere.¬

Expanded text:
ti creditori cum priore debitore experiri actio danda est restitutoria: quo enim bonum est exspectare condicionem vel diem, cum in ea causa sit prior iste debitor, ut omnimodo ipse debeat suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
d F iliã .ẜ. dux uxorem re acc̾cem
ꝑsonas ut camꝑat̾ aut ipsa se cueret᷑.
maritus ei mutuss num dcedit cũ iste
pucaret pr̾em eius mĩstratur t̾m sala¬
rium qͣnt. prem cius donare filie sue
insticu̾at eos nu̾mos illa ĩ usꝰ neces¬
oredita ess expecunia mariti ĩ east̾e
causas ꝯu̾tit deinde priusꝙͣ pat̾ salar¬
iũ expleret morit᷑ filia pi̾ inpensã re¬
cuiat maritus res młris retin q̃ro
an te inremũso adu̾sꝯ prem acco ꝯpe¬

Expanded text:
 uxorem patre dotem personas, uti eam pater aut ipsa se tueretur: maritus ei mutuos nummos dedit, cum iuste putaret patrem eius ministraturum tantum salarium, quantum dare filiae suae instituerat: eos nummos illa in usus necescreditae essent ex pecunia mariti in easdem causas convertit: deinde priusquam pater salarium expleret, moritur filia: pater impensam recusat: maritus res mulieris retinet: quaero, an de in rem verso adversus patrem actio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ minoris estimauit. uer̾ meo acturã
ut ẜuiis sidi resticuati: ẽiuero si estima¬
tois mͦ cͥcunuenta est erit arbitrium
mariti utr nistam estinat̾dem an po¬
cius ẜuum prẽt. et hec si ẜuus nunt ꝙ̃
si decessit marcellꝰ ait mag̾ estimatõe¬

Expanded text:
 minoris aestimauit: in eo acturam, ut seruus sibi restitu‹a›tur. enimuero si in aestimationis modo circumuenta est, erit arbitrium mariti, utrum iustam aestimationem an potius seruum praestet. et haec, si seruus uiuit. quod si decessit, Marcellus ait magis aestimatione
Abbreviated transcription (Latin):
hibendimm si nõ amouere eas comsꝰ est.
tas. id circo ne ꝑicłm rer̾ ad eum ꝑtine¬
ac. maxi̾e si animalia in dot̾e̾ accẽꝑat. uł
gͥ no estimate res ni dotem dant᷑. ⁊ melio¬
res ⁊ det̾iores młns sunt. ¶ Si pͥdiis mex¬
timatis aliꝗd agcessit hoc ad ꝯpendium
młris ꝑtinz. ¶ Si aliꝗd decessit młris
tampnũ est. ¶ Si ẜui sobolem edidern̾t
marici iucru̾non est s fetus dotalium
tãtur. sic t̾n ut suppileri ꝓprictatẽ prius¬

Expanded text:
hibendum, si non amouere eas connisus eshibendum, si non amouere eas connisus estas idcirco, ne periculum rerum ad eum pertineat, maxime si animalia in dotem acceperit uel igitur non aestimatae res in dotem dantur, et meliores et deteriores mulieri fiunt. Si praediis inaestimatis aliquid accessit, hoc ad compendium mulieris pertinet: si aliquid decessit, mulieris damnum est. si serui subolem ediderunt, mariti lucrum non est. Sed fetus dotalium tantur, sic t
Abbreviated transcription (Latin):
putem sisic dent᷑ ut fiant esfici maritiet
portet s ꝯdici.ne  dons accione petiut
plane si reꝵ libellꝯ marito detur nt rom̃
uulgo sieri nidemnns. Nam młr res quas
ulsbellum sol ꝯferre. eam q libellum ma¬
rico offerre. ut is subscribat qͣi res acceꝑit.
et uelud cyregraphum ciꝯ uxor retinet
res que nbello ꝯtinent᷑. in domu̾ eius se
niculisse. hee gͥ res an mariti fiant inde¬
amus. ⁊ no puto. no̾ ꝙ ei noͥ tradant᷑. set¬
qr nõ puto hoc agi int̾ uir ⁊ ixorem ut
dñnum ad eum tranfferat᷑. s mag̾ uͭ c̾tũ
sit incomu̾ eiꝯ illata. ne si qͣnidoq seꝑat̾o
fiat negetur.⁊ płmq custodiam eaꝵ rer
marito reꝓmittit. nisi młri comisse fuit.
uidebunꝰ haꝵ reꝵ no̾ie sino̾ reddant᷑ ut¬
rum rer̾ amotar̾ andeposici an ma̾dati
młr ag̾e possit. et si custodia marito co¬
mititur. depositi uł mandati agi pot̾it
siminꝰ agetur rer̾ amotar̾ si animo am¬
monentis marita retineat easaut ad ex¬

Expanded text:
putem, si sic dentur ut fiant, effici mariti, et portet, sed condici, nec dotis actione peti, uplane si rerum libellus marito detur, ut Romae volgo fieri videmus nam mulier res, quaslibellum solet conferre eumque libellum marito offerre, ut is subscribat, quasi res acceperit, et uelut chirographum eius uxor retinet res quae libello contine‹n›tur in domum eius se intulisse: hae igitur res an mariti fiant, uideamus. et non puto, non quod non ei traduntur quia non puto hoc agi inter uirum et uxorem, ut dominium ad eum transferatur, sed magis ut certum sit in domum eius illata, ne, si quandoque separatio fiat, negetur: et plerumque custodiam earum maritus repromittit, nisi mulieri commissae sint. uidebimus harum rerum nomine, si non reddantur, utrum rerum amotarum an depositi an mandati mulier agere possit. et si custodia marito committitur, depositi uel mandati agi poterit: si minus, agetur rerum amotarum, si animo amouentis maritus eas retineat, aut ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
g̃. adeptĩi qͥa patrem suꝑse totem ded̾¬
it h̾re enis repetit᷑oem ait. ¶ Siꝗs ꝓ aliena
silia docem ꝓmiẜit et ꝓmissori pat᷑ hrs ex¬
tic̾it. auł. distingant interesse aͣnte nup¬
tias pat̾ hrs extit̾it et dotem ded̾i̾t. an pꝰea.
si ance ud̾i dctem abeo ꝓfectam potuit ẽi
mincu̾i remitendo resoluere toteni qd̾ si
missa solacu loco ᷤ ced̾es et redde̾tur ei dos
ab ipso ꝓfecta ⁊ ne ⁊ file amisse ⁊. pec.
aut dampnũ sentire ꝑ alt̾iꝯ lucrum.

Expanded text:
que patrem, si ipse dotem dedit, habere eius repetitionem ait. Si quis pro aliena filia dotem promiserit et promissori pater heres exstiterit, Iulianus distinguit interesse, ante nuptias pater heres exstiterit et dotem dederit an postea: si ante, uideri dotem ab eo profectum potuit enim nuntium remittendo resoluere dotem, quod si missa solacii loco cederet, si redderetur ei dos ab ipso profecta, ne et filiae amissae et pecuniae aut damnum sentire per alterius lucrum.
Abbreviated transcription (Latin):
si simpłr. dediss ꝓculdubio ꝑiillo eiꝯ morer¬
etur no mariti. id̾eq ⁊ inminore c̾ cumu̾e̾¬
ta marcella ꝓbat. plane si emptorẽ hñit.
młr insti precu tunc dicend̾ est iustam:
estimat̾oem pr̾andam. id ꝙ dum taiat ux¬
ori minori annis p̾rand̾ martella scribit.
s̃ceuola anͣt in marito notat. Si dolꝯeins
affuit ustam estimatoem pr̾and̾. ⁊ puto
ueriꝰ gͣ sceuola ait sicum marito debitore
niłr pacta sit. ut id ꝙ debeat in dotem h¬
abeat. dotis accione scilicet eamꝰ agere
pesse exitime. licet ei ipso iire priore
debito nb̾atus nõ sit. s t̾n except̾cem h̾re¬

Expanded text:
r dedisset, procul dubio periculo eius moreretur, non mariti. idemque et in minore circumuenta Marcellus probat. plane si emptorem habuit mulier iusti pretii, tunc dicendum iustam aestimationem praestandam idque dumtaxat uxori minori annis praestandam Marcellus scribit: Scaeuola autem in marito notat, si dolus eius adfuit, iustam aestimationem praestandam: et puto uerius, quod Scaeuola ait. Si cum marito debitore mulier pacta sit, ut id quod debeat in dotem habeat, dotis actione scilicet eam agere posse existimo: licet enim ipso iure priore debito liberatus non sit, sed t
Abbreviated transcription (Latin):
łp. Quociens res estunata indotem:
cione soluto matrime̾ ei p̾rare eportes qͣr.
⁊ si duplum forte admr̾ ꝑue̾n̾it. id q̃ꝗ ad
debeat maritꝰ lucrari exdampno mu¬
lieris. sufficit. ei maritu̾ indempnẽ pr̃a

Expanded text:
. Quotiens res aestimata in dotem dtione soluto matrimonio ei praestare oportet. quare et si duplum forte ad uirum peruenerit, id quoque ad debeat maritus lucrari ex damno mulieris: sufficit enim maritum indemnem p
Abbreviated transcription (Latin):
dit nt tunc efficiant᷑ cum nupẜit. sine
dubio dicennis tunc eiꝰ fĩ cum nuptie
fu̾int secute ꝓinide si forte nuptie non
seqͣntur nuncio remisso si ꝗdem sic dedit
młr uc statim uiri res fiant ꝯdicere eam
debebit misso mincio. E nmi uͦ sisic ded¬
it ut secutis iptiis mcipiant ꝰ esse. mĩcio
pot̾it nocere uendicanti aut doliaut in
ttcm ton ẽi no destinata no debebut uẽdicaͣi

Expanded text:
dit, ut tunc efficiantur, cum nupserit, sine dubio dicemus tunc eius fieri, cum nuptiae fuerint secutae. proinde si forte nuptiae non sequantur nuntio remisso, si quidem sic dedit mulier, ut statim uiri res fiant, condicere eas debebit misso nuntio: enimuero si sic dedit, ut secutis nuptiis incipiant esse, nuntio poterit nocere uindicanti aut doli aut in factum: doti enim destinata non debebunt uindicari
Abbreviated transcription (Latin):
nacam ux orem ꝯuenit. tunc ei ꝙͣ dona¬
t̾ces facte fructus no reddunt᷑. ¶ Si usꝰ
.f. indetem tatus sit: indeamus utrum
appareat aliud accum. putiret se ius
untur. ¶ Sires indotem dentur puco ĩ
bonis mariti fiꝰ accessione̾ q tp̃aas mari¬
to ex ꝑsona nĩsris ꝯcedendam. ¶ fin̾t
au̾t res mariti. si ꝯstante matrimoi̾o
indetem tentur:. Qd gͦ si ante nĩmisi¬

Expanded text:
xorem conuenit: tunc enim quasi donatione facta fructus non redduntur. Si usus fructus in dotem datus sit, uideamus, utrum appareat aliud actum, putare se ius iuntur. Si res in dote dentur, puto in bonis mariti fieri accessionemque temporis marito ex persona mulieris concedendam. fiunt autem res mariti, si constante matrimonio in dotem dentur. quid ergo, si ante m
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝯditionalis nendicio pendente autem
ꝯdit̾oe mor ꝯtingens extingat uendic̾oe.
ꝯseq̾ns est dic̾e mł̾ri ꝑisse. qr nõdum era¬
t impleta uendicio qr estimatio uendi¬
tio est. ¶ Sires indotem data fu̾it ꝙͣuisi
estimata. uer̾ ꝯuen̾it. ut aut estimatio
ant res prestentur siꝗd̾ fu̾it adiectum
utr młr uelit. ipsa eliget. ntrͥ malit pe¬
tere rem. an estimat̾oem. Uer̾ suta fu̾it:
adiectum utrum maritus uelit ip̃iꝰ est
electio. aut si meħ te esct̾de adiciatur. ełc̾¬
utr̾ malit res offerre an p̾cium eaꝵ nam
⁊ cum illa aut illa res ꝓmititur reiesctõ
est ut rem pr̾et. s si res noͥ prestet estima¬
tͥcem omimedo maritus prestabit

Expanded text:
ditio, pendente autem condicione mors contingens exstinguat uenditionem, consequens est dicere mulieri perisse, quia nondum erat impleta uenditio, quia aestimatio uenditio est. Si res in dotem datae fuerint quamuis aestimatae, uerum conuenerit, ut aut aestimatio aut res praestentur, si quidem fuerit adiectum 'utrum mulier uelit', ipsa eliget, utrum malit petere rem aestima tionem: uerum si ita fuerit adiectum 'utrum maritus uelit', ipsius erit electio. aut si nihil de electione adiciatur, elecum malit res offerre an pretium earum: nam et cum illa aut illa res promittitur, rei electio est, utram praestet. sed si res non exstet, aestimationem omnimodo maritus pr
Abbreviated transcription (Latin):
hrdi ꝯsentire ei ꝙ defunctus fecit. aut si
distułit. uł absit. ⁊ uolente uł absente eo
dñium admaritũ ipso nire transferrine
młr maneat indotata ¶ potis au̾t cͥa
data acciꝑe debemus ea que indot̾e̾ dant᷑
Cet̾m sires dentͣ mea que groci ꝑafer¬
na. dicunt. q̃ꝙ galii pecunum appłłant.
niteamꝰ. an statim efficunit᷑ mariti. et

Expanded text:
heredi consentire ei quod defunctus fecit aut, si heredi consentire ei quod defunctus fecit aut, si distulerit uel absit, etiam nolente uel absente eo dominium ad maritum ipso iure transferri, ne mulier maneat indotata. Dotis autem causa data accipere debemus ea, quae in dotem dantur. Ceterum si res dentur in ea, quae Graeci παράφερνα dicunt quaeque Galli peculium appellant, uideamus, an statim efficiuntur mariti. et
Abbreviated transcription (Latin):
hp. Siego res sere tedo̾ ut ipsa fuo noie
indõtem et. efficient᷑ eius. licet n̾o in dete
fint date. s ꝯdict̾de teneb̾i. Q si ꝓea rese¬
go dem si ꝗd̾ ante mmiptias int̾ est qͣ ꝯdit̾ce
dedi. utr̃ statim fiant accipientis ansecut¬
is nupcus. si statim nuncio misse ꝯdicam.
sinero nõ statim pot̾o uendicare qr mee
res sinit. qr ⁊ si sequi mptie n̾o possunt.
ꝑꝑ matrimo̾ii int̾dict̾oem ex post̾iore ca¬
su res mee remanebunt. ¶Sires ali cu¬
i tradid̾o ut nuptii secutis dotis eiꝯ efficĩa¬
tin: et ante nuptias decesẜo. ansecutis mu¬
ptuis docis esse incipiant ẽt uereor ne pos
fint in dn̾o eius effici cui date sunt. quia
pest mortẽ incipiat dn̾ium discede ab
eo qui dedit.qr peno donatio indie nup¬
tiaꝵ et cum sequitur ꝯdicio imptiaꝵ iã
hrdis dn̾ium est a quo discedere rerum
nõ posse dñium inuito eo facend̾ est isi
benigruꝰ est fauore docium nectͣitat̾e ĩ poni

Expanded text:
. Si ego Seiae res dedero, ut ipsa suo nomine in dotem det, efficientur eius, licet non in dotem sint datae: sed condictione tenebitur. quod si pro ea res ego dem, si quidem ante nuptias, interest qua condicione dedi, utrum ut statim fiant accipientis an secutis nuptiis: si statim, nuntio misso condicam: sin uero non statim, potero uindicare, quia meae res sunt. quare et si sequi nuptiae non possunt propter matrimonii interdictionem, ex posteriore casu res meae remanebunt. Si res alicui tradidero, ut nuptiis secutis dotis efficiantur, et ante nuptias decessero, an secutis nuptiis dotis esse incipiant? et uereor, ne non possint in dominio eius effici cui datae sunt, quia post mortem incipiat dominium discedere ab eo qui dedit, quia pendet donatio in diem nuptiarum et cum sequitur condicio nuptiarum, iam heredis dominium est, a quo discedere rerum non posse dominium inuito eo fatendum est. sed benignius est fauore dotium necessitatem imponi
Abbreviated transcription (Latin):
tutꝰ est. ꝙ de ioffõ .s. argu̾e uolo. nc̃
mͥ nocebit. Maxime sicam port̾oem nͥ
possideam.uił iure suo no possidean di¬
agnoscam repollar ab accatione. ¶Q⁊
gͦ si ał uoluntatem testatoris plau̾im¬
puta in testam̾to ascͥpẜim post mor¬
tem patris ꝯsentire me.repellendꝰ sũ ab

Expanded text:
tutus est quod de inofficioso arguere volo, non mihi nocebit, maxime si eam portionem non possideam vel iure suo possideam. Diadgnoscam, repellar ab accusatione. Quid ergo si alias voluntatem testatoris pputa in testamento adscripserim post mortem patris consentire me? repellendus sum ab
Abbreviated transcription (Latin):
manet. et ideo date meo lib̾tates atq le¬
gata. iuꝗ᷑. falcidia ꝑmitrit suam habẽt
pt̾atem. ¶Qm̾ femina nłłm adopta¬
re filium sine iussu principis pot̾. nec
testam̾to. diuꝰ seuerꝰ ⁊ antoninꝯ res

Expanded text:
manet: et ideo datae in eo libertates atque legata, usque quo Falcidia permittit, suam habent potestatem. Quoniam femina nullum adoptare filium sine iussu principis potest, netestamento diui Seuerus et Antoninus res
Abbreviated transcription (Latin):
fustium castigat̾oib ob ẜnare. ataq
eum oꝑtet ut sit ordo aliquis postu¬
latonum .s. ut om̃iũdesidia audiãt᷑.
ne ferteidum honori postalantiũdat᷑
ul impbitati ceditur. mediocres desi¬
adhibunnt aut min freq̃nces n uii.
aliq̃ dignitate positos aduocatoss ꝑs
pexerunt. ¶ aduocatesꝓ petentibus
debebit indulg̾e̾.płmq feminuis ul pu¬
pislis ułalias debilib uł mis qui sue
mentis no̾ sunt. siquis eis petat. uł si
nemo sit quipetat ultro eis date debe¬
bit.s siquis ꝑpotentiam adu̾saru no
inuenire se aduocatum dicat eq̃ eꝑte¬
bit ei aduocatun care. Cet̾m oppͥmi
aliꝙ sui adu̾sanii ꝑpotentiam n̾oꝑcet¬
spectat. Si quis tam impudent᷑̾ se gat
ut e̾s metuant adu̾sꝰ eum aduocatio¬

Expanded text:
fustium castigatione. Obseruare itaque eum oportet, ut sit ordo aliquis postulationum, scilicet ut omnium desideria audiantur, ne forte dum honori postulantium datur uel improbitati ceditur, mediocres desiadhibuerunt, aut minus frequentes neque in aliqua dignitate positos aduocatos sibi prospexerunt. Aduocatos quoque petentibus debebit indulgere plerumque: feminis uel pupillis uel alias debilibus uel his, qui suae mentis non sunt, si quis eis petat: uel si nemo sit qui petat, ultro eis dare debebit. sed si qui per potentiam aduersarii non inuenire se aduocatum dicat, aeque oportebit ei aduocatum dare. ceterum opprimi aliquem per aduersarii sui potentiam nospectat, si quis tam impotenter se gerat, ut omnes metuant aduersus eum aduocatio
Abbreviated transcription (Latin):
rand̾ demissa sit. uidex iurante̾ ab soluet
referentẽ audiet. ⁊ si actor mret ꝯ dẽpn
reum nolent̾e uurare reum si soluat
ab soluit. no̾ soluent̾e̾ ⁊dempnat exre¬
lat̾ce nõ uirante actore absoluet reu̾.
est q̃n ẽi pupillo tenegabit᷑ accio. ¶ꝓ¬
digus si deferat iusnirand̾ audiendus
no est. id̾q incen̾s filib dicend̾ est qlam

Expanded text:
randum demissa sit, iudex iurantem absolvit: referentem audiet et, si actor iuret, condemnet reum: nolentem iurare reum si solvat, absolvit, non solventem condemnat: ex relatione non iurante actore absolvit reum. est: quandoque enim pupillo denegabitur actio. Prodigus si deferat iusiurandum, audiendus non est: idemque i
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m prestare debe. Nam ⁊ mela scripfi
fifuus lãpidario eomodaitus sur machi¬
na ꝑierit. ten̾i sabaun comodati qui
negugentia macbina co lligatut ¶ Qͥn
uno ⁊ quialias re comorꝯta uticur:
ño solum comodati u̾m gq furtite¬

Expanded text:
ipsum praestare debere: nam et Mela scripsit, si seruus lapidario commodatus sub machina perierit, teneri fabrum commodati, qui neglegentius machinam colligauit.Quin immo et qui alias re commodata utitur, non solum commodati, uerum furti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtestate tp̃s spectet᷑ ¶hrs eio ꝗcemedatũ
accepit ꝓca ꝑte ꝓqua hrs eric ouenitur:
nisi forte hat facultat̾e tocuis rei restitu¬
ende nec faciat. tunc ei ꝯdempnatur in
solid̾ qͣi hec boni uidicis arbitrio ꝯue̾iat

Expanded text:
ntestatae tempus spectetur.Heres eius qui commodatum accepit pro ea parte qua heres est conuenitur, nisi forte habeat facultatem totius rei restituendae nec faciat: tunc enim condemnatur in solidum, quasi hoc boni iudicis arbitrio conueniat
Abbreviated transcription (Latin):
graue est fidem falle ait pretor ꝗꝑecũ̾ia
accipiend̾ est que ue. Nam ⁊ młes de
stituta tenent᷑. sin̾o int̾cesyint de pu¬
pillo ⁊ sinichil sit expressum hoc edcõ
at tn sine tutoris auctate ꝯsticuenco nͥ
qͥr. s puto uer̾. ⁊ ipsum ꝯstituentemi
ten̾i ⁊ prem te peculio. ¶ Cum gnua¬
lit̾ scipulatus est. cum utilit stipłari uo¬
luit nõ astitui.sibi dicend̾ est de ꝯstitu¬
ta exꝑiri no posse qͣm noͦ aĩo ꝯsticue̾nis
si ꝓmirentis fc̃m sit ¶an potest aliud̾¬

Expanded text:
 Ait praetor: 'Qui pecuniam accipiendum est 'quaeue', nam et mulieres de constituta tenentur, si non intercesserint. De pupillo etsi nihil sit expressum edicto, attamen sine tutoris auctoritate constituendo non tuentem teneri et patrem de peculio.Eum, qui inutiliter stipulatus est, cum stipulari uoluerit, non constitui sibi, dicendum est de constituta experiri non posse, quoniam non animo constituentis, sed promittentis factum sit.An potest aliud
Abbreviated transcription (Latin):
Intelł. Ita ut si furuł pred colnoda¬
ue. habeat commocati accionem.
licet ex ꝑte mrs sit¶¶ Sic antẽ nolu̾ta¬
tis ⁊ officu magis ꝙͣ noccitatis est como¬
tare ira mod̾ comodati finẽꝙ p̾scrib̾e
⁊ retro ag̾c atq intempestiune usum ao¬

Expanded text:
ta ut et si fur vel praedo commodaverit, habeat commodati actionem. licet ex parte heres est. Sicut autem voluntatis et officii magis quam necessitatis est commodare, ita modum commodati finemque praescribere et retro agere atque intempestive usum co
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ accionẽ. iudend̾ erit ne cede deb̾at
si forte tampnu̾̃ ded̾it alt̾. ꝙ hic qui
ꝯuenit᷑ comodati accione sarcire ꝯpel¬
litur.nam ⁊ si adu̾sꝰ ip̾m hn̾it. legis¬
aglie accõem comodator eꝗssimũ est
ut comodati agendo remiitat accdem
nisi forte ꝗs dixit agendo enm ex lege
aꝗlia hoc minus ꝯsecuturũ ꝙ eycansa

Expanded text:
ctionem, uidendum erit, ne cedere debeat, si forte damnum dedit alter, quod hic qui conuenitur commodati actione sarcire compellitur: nam et si aduersus ipsum habuit Aquiliae actionem commodator, aequissimum est, ut commodati agendo remittat actionem: nisi forte quis dixerit agendo eum e lege Aquilia hoc minus consecuturum, quam ex causa
Abbreviated transcription (Latin):
mine has accione̾ recte de ꝯstituta agis.
⁊ sino ultro tetulero insuirand̾ s referẽ¬
dinectͣitate ꝯpussꝰ id fc̃o. qr nemo id du¬
bitat modestiꝰ fac̾e ꝗreferat.qͣm ut ipse
uret. nulla distinccio adhibet᷑. tam ⁊ si

Expanded text:
stituta agis. sed et si non ultro detulero iusiurandum, sed referendi necessitate compulsus id fecero, quia nemo dubitat modestius facere qui referat, quam ut ipse iuret, nulla distinctio adhibetur, tametsi
Abbreviated transcription (Latin):
culpa ame uidetur.suuciam solui pecn¬
niam siue solue sum patus. su̾ptus.
plane litis cet̾aq eũi est eũ agno sc̾e
ꝗ crmodatũ accepit. ¶t̃ime regau̾is ut
ẜuum cͥ cum lanee comedaie̾. ⁊ ẜuus ia¬

Expanded text:
culpa a me uidetur, siue iam solui pecuniam siue soluere sum paratus. sumptum plane litis ceteraque aequum est eum adgnoscere, qui commodatum accepit.Si me rogaueris, ut seruum tibi cum lance commodarem
Abbreviated transcription (Latin):
pretori ꝗs ultto cemodauit. ¶ Ilunc ui¬
tend est ingrus spebi comodati acto lo¬
cumi h̾as. ⁊ est apuduet̾es de huĩ modi
spͥebus dubitatum. aemtͥ cedi ut redi¬
tori tuo pignori dares tedisti nõ repĩg¬
noras ut michi reddas. laces ais como¬
est nͥmerces int̾uenit. tunc aut uł in
fc̾mdus e locato. uił erꝯducte agendũ
erit ¶ Plane siego ꝑte rem pignori de¬
tro tua uoliutite mandatierit accio
¶ It lalto recte dicis. s ame culpa ab sit.
repignorandi.creditor au̾s noltus redde

Expanded text:
auit.Nunc uidendum, in quibus speciebus commodati actio locum habeat. et est apud ueteres de huiusmodi speciebus dubitatum.Rem tibi dedi, ut creditori tuo pignori dares: dedisti: non repigneras, ut mihi reddas.Labeo ait commouel in factum uel ex locato conducto agendum erit. plane si ego pro te rem pignori dedero tua uoluntate, mandati erit actio. idem Labeo recte dicit, si a me culpa absit repignerandi, creditor autem nolit redde
Abbreviated transcription (Latin):
forte data sit res extinata oe ꝑicłm ab
eo prant̾ qui exunmatoera se pr̾aturu̾
recepiti Q uero senectute ꝯtigit. uł i¬
orbo. ui in latronũ creptũ est aut ꝗd
simile accidit dicend est. nicħ eoꝵ essẽ.
imputand̾ ei ꝗ comecatũ acceꝑit᷑. nisi
aliq̃ culpa int̾ueniat. ꝓm̃ ⁊ suncendio¬
dampnũ fatale nõ teneb nsiforte c̃
possi res comodatas salnas face suas p¬
tunt. ¶Eustodiam plane comodate
rei ⁊ diligente̾ d prestare.s. an ÷ ho¬
minis comodati custodia p̾stetur. ap̾
uet̾es dupitatũ est.siam intdum ⁊ h¬
ominis custodia pranda est. siumctus
todia indig̾et.c̾te si hec accũ est ut ca¬
todiam is ꝗ rogaitie pre̾t dicend̾ ẽ p̾rare

Expanded text:
tur, ut in empto, ut in locato, ut in dote, eo, qui aestimationem se praestaturum recepit.Quod uero senectute contigit uel mlam utilitatem continet eius cui commodatursimile accidit, dicendum est nihil eorum esse inputandum ei qui commodatum accepit, nisi aliqua culpa interueniat. damnum fatale, non tenebitur, nisi forte, cum possit res commodatas saluas facere, suas praetulit.Custodiam plane commodatae rei ‹e›tiam diligentem debet praestare.Sed an etiam hominis commodati custodia praestetur, apud ueteres dubitatum est. nam interdum et hominis custodia praestanda est, si uinctus todia indigeret: certe si hoc actum est, ut custodiam i
Abbreviated transcription (Latin):
c. Qum ꝗrem como dacam accepit
sim ermnitm usꝰ est̾ ꝙͣ accepis. nichil
prait.sieam inulla ꝑte culpa sua det̾i¬
orem facit. u̾m est. nam si culpa eiꝯ fac̃
detiorem. teneb. ¶ Sirem inspoctori de
custoͥ di.smtao furti hatebit accionẽ
mͥ pr̾abit sisui causa accepit.
catam iem nuss ꝗrȩpet̾et. cim recepi¬
ss aufugit. si dns ei cari uisserat. dño¬
itt

Expanded text:
 qui rem commodatam accepit, si in eam rem usus est in quam accepit, nihil praestare, si eam in nulla parte culpa sua deteriorem fecit, uerum est: nam si culpa eius fecit deteriorem, tenebitur. Si rem inspectori dedcustodiam: et ideo furti habebit actionem. praestabit, si sui causa accepit, atam rem missus qui repeteret cum recepiet, aufugit. si dominus ei dari iusserat, domiit:
Abbreviated transcription (Latin):
cisses ut triclauũ tibi st̾ncie̾ ⁊ argent
administui prebem ⁊ fecero de uide pe¬
tisses ut id̾ seqͥnti die faa̾m.⁊ cũ comod
argencũ domi referre nd pes abi sireli¬
quero ⁊ ꝑierit q̃ acciene ag̃i pouit.⁊ cn.

Expanded text:
tisses, ut triclinium tibi sternerem et argentum ad ministerium praeberem, et fecero, deinde petisses, ut idem sequenti die facerem et cum commode argentum domi referre non possem, ibi hoc reliquero et perierit: qua actione
Abbreviated transcription (Latin):
hiut roem ciuo int̾dum pot̾it rat̾ esse
tephesi rccꝑe. Itaq ucilicas qͥqͥ accoris
uenies ꝗo eĩ sicransiecticiã peciumam
ced̾it ephesi recepturꝰ ubi subpena de¬
tebat pecumam uł sub pignorib.⁊ dis¬
tracta pignora sunt. uł pena comissa¬
uł aĩalia mortua. uł fisco aligd debeba¬
cur. ⁊ res stgłatoris uilissimo distracta
est. ¶In hanc arbitrariã ꝙ int̾fuit ue¬
niet.⁊ ꝗt̾ ultra legitinũ mod̾ usurar̾
ꝙ sim̾ces solebat ꝯꝑare an ⁊ lucrir̾o ha¬
beatur.nõ soluis dampni puto ⁊ lucci
kbendam racionem.

Expanded text:
t interesse Ephesi recipere: itaque utilitas quoque actoris ueniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederat Ephesi recepturus, ubi sub poena debebat pecuniam uel sub pignoribus, et distracta pignora sunt uel poena commissa mora tua? uel fisco aliquid debebatur et res stipulatoris uilissimo distracta est? in hanc arbitrariam quod interfuit ueniet et quidem ultra legitimum modum usurarum. quid si merces solebat comparare: an et lucri ratio habeatur, non solius damni? puto et lucri habendam rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
norana accione nõ nire ciuili ob ligata
est ꝯssituendo tenet᷑. uidetur ei debitu̾
minꝯ de peculio obstricti si ꝯstituerint
tenebunt᷑. usq ad eam qͣntitate que it
fuit inpecuno cum ꝯstitueliit᷑ ¶ Cet̾m
si plus suo nõie ꝯstituit notenebitur.
inid quod plus est.

Expanded text:
igatus est, constituendo tenetur: uidetur enim debitum minus de peculio obstricti si constituerint, tenebuntur usque ad eam quantitatem, quae tunc fuit in peculio, cum constituebatur: ceterum si plus suo nomine constituit, non tenebitur in id quod plus est.
Abbreviated transcription (Latin):
aur. Is est et si eyduob reis stipulã¬
di post alt̾i ꝯstitutum alt̾i pontea selus
est qr loto cius cui iam solutũ est habi
cebet.is cui constituitur.dco
ꝯstituit᷑ deritum sit. et si nlls appareat ꝗ
int̾im deteat. ut puta siante aditom ħr¬
ditatem debitoris uł capte es ab hostibꝰ

Expanded text:
um.Idem est et si ex duobus reis stipulandi post alteri constitutum, alteri postea solutum est, quia loco eius, cui iam solutum est haberi debet is cui constituitur. 11 constituitur debitum sit, etiamsi nullus apparet, qui interim debeat: ut puta si ante aditam heredita
Abbreviated transcription (Latin):
it. Sipost moram ft̃am quominꝰ
capue solu̾etur cum arbitraria uellet
ag̾e fidenissor acceptꝰ sit eiꝯ accionis no¬
mine uideamo ne ea peciu̾a que ex sina
iudicis accede petest n̾o debeatur. nec sic
mobligre adeo ut niuc qͥq sorte so¬
duta.ł sicapue petat᷑ arpirnm iudicis
cani ex sorte qͣm ex ꝑte pena solucumi
iudi ut suꝑ sit peticis eius ꝙ excedit sor¬
tem ⁊ accedat pena ꝓ eadem qͣncitate ꝙ̃
nõ puto admitend̾. tanco mag̾ ꝙ credi
cĩtor acapienco peciũam ⁊ remisisse pena

Expanded text:
i post moram factam, quo minus Capuae solueretur, cum arbitraria uellet agere, fideiussor acceptus sit eius actionis nomine, uideamus, ne ea pecunia, quae ex sententia iudicis accedere potest, non debeatur nec sit in obligatione, adeo ut nunc quoque sorte soluta uel si Capuae petatur, arbitrium iudicis tam ex sorte quam ex poena solutum uideri, ut supersit petitio eius quod excedit sortem, et accedat poena pro eadem quantitate. quod non puto admittendum, tanto magis, quod creditor accipiendo pecu
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. ut ipsi prinatta astituas te solutu¬
tum no dño. ¶It. tutori pupilli astitui
pot̾.⁊ actori municipũ.⁊ omattei futiosi
si ⁊ipsi astituentes tenebunt᷑ si accer
muicipiũ uł cutori pupilli uł curatori
furiosi. uł a dolescencis ita ꝯstituat᷑.n
adolescenti utilitatis gr̾a puto candam
municipil uł pnpilo. uł furioso uel
adoles centi utiua accc̾em ¶ Seruo qͥ¬

Expanded text:
tatur, ut ipsi procuratori constituas te soluturum, non domino.Item tutori pupilli constitui potest et actori municipum et curatori furiosi: sed et ipsi constituentes tenebuntur.Si actori municipum uel tutori pupilli uel curatori furiosi uel adulescentis ita constituatur adulescenti, utilitatis gratia puto dandam municipibus uel pupillo uel furioso uel adulescenti, utilem actionem.Seruo q
Abbreviated transcription (Latin):
at esse meuis arbitrio an debeat uo esses
ꝓmitit elig̾e posse ꝙ̃ solua ꝙ̃ du amlt
uiunt cet̾m ubi alter decesẜit excingui.
cio andebeas csct̾oem nesit marbitrios
ꝓmisit ephesi aut capue si fu̾it inp̾i e¬
potuisse. semꝑ ei in aliũ locum eloctur
sic euenire̾. ut sit in ipsiꝰ arbittio ans
debeat. qͣre putat peti posse ab es alcero
loco.⁊ sine loci a diectõe damꝰ. gͥ actoriᷤ
ꝗd ier alt̾natio locoꝵ alt̾nationi ex ne¬
cessitate facit accoris elenone. ⁊ inrem
p̃plocum aliogn tollis ei accionẽ dum
uis reẜuare reo obtione. ¶Siꝗs ita sti¬
puletur.ephesi ⁊ capue. hoc agit ut e¬
phesi ꝑtemq copue ꝑtem petat ¶Si
quis insulam ficri stipsetur.⁊ locũ no

Expanded text:
at, non esse. promittit, eligere posse quod soluat, quamdiu ambo uiuunt: ceterum ubi alter decessit, extingui eius electionem, ne sit in arbitrio ito eum, qui promisit Ephesi aut Capuae, si fuerit in potuisse: semper enim alium locum electurum: sic euenire, ut sit in ipsius arbitrio, an debeat: quare putat posse ab eo peti altero loco et sine loci adiectione: damus igitur actori rerum alternatio locorum alternationi ex necessitate facit actoris electionem et in rem propter locum: alioquin tollis ei actionem, dum uis reseruare reo optionem. Si quis ita stipulatur 'Ephesi et Capuae', hoc ait, ut Ephesi partem et Capuae partem petat. Si quis insulam fieri stipuletur et locum no