comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dantis c̾te : calpam eẽ qui ta¬
iem suũ emi sib inandau̾it. ⁊
si miłr eius qui deponit ꝙ non
fu̾it diligẽtior circa monẽdum
qui utend̾ rogau̾it u̾setur ita¬
q eum qui crmodau̾it sicut in
locatõne si ñ dolo quid fec̾it ñ
nltra p̾ciũ ẜm quid amissitrũ¬
quio quin etiam paulo remifi¬
iis circa int̾p̃tatõnẽ dolim.
deb̾e nos u̾sari qm̃ ut dc̃m est
nulla utilitas ⁊ modantis int̾¬
uenat. hoc ita puto u̾a esse
si milla culꝑa ip̃uis qui mãdatũ
uł depositũ acceꝑit int̾cedat

Expanded text:
mandantis culpam esse, qui talem seruum emi sibi mandauerit, et similiter eius qui deponat, quod non fuerit diligentior circa monendum,qui utendum rogauerit, uersetur. itaque eum qui commodauerit, sicut in locatione, si dolo quid fecerit non ultra pretium serui quid amissurum: quin etiam paulo remissius circa interpretationem doli mali debere nos uersari, quoniam, ut dictum sit, nulla utilitas commodantis interueniat. Haec ita puto uera esse, si nulla culpa ipsius, qui mandatum uel depositum susceperit, intercedat
Abbreviated transcription (Latin):
serit. ⁊ nuẽditor p̾stit̾it c̾ditori
yͣti euis int̾fu̾it quesitum ẽ an
debitor lib̾etur. ⁊ putant inꝑ¬
bum enm ẽẽ qui uelit it̾m
actio p̾cedentis societatis inre
cãm habuisse in solid̾ ꝯdepna

Expanded text:
raestiterit creditori, quanti eius interfuerit, quaesitum est an debitor liberetur. et puto improbum esse eum, qui uelit iterum actio praecedentis societatis uitae causam habuisse, in solidum condemna
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ modicus locus possit fundus dici
si fundi aĩo eum hũerimꝰ ñ ⁊̃ mag¬
nitudo locũ a sundo seꝑat s irr̃a
asfectõ ⁊ quelibet porcio fundi
pot̾it fund̾ dici si iam hoc cõsti¬
tuerisn̾ nec non ⁊ fundus locus

Expanded text:
 modicus locus possit fundus dici, si fundi animo eum habuimus. non etiam magnitudo locum a fundo separat, sed nostra affectio: et quaelibet portio fundi poterit fundus dici, si iam hoc constituerimus. nec non et fundus locus
Abbreviated transcription (Latin):
it n issumeo hr̃ditatẽ adie¬
rit fidenissores denebñtur ob
reran defensam si aũt adierit
me imbete stipłato e nanescit
plane simeus fu̾it ⁊ ide̾to diffã
adicionẽ ut cumuic̃o tume eũ
amb̾am adire ⁊ int̃̾im ob rem
ñ defensam ag̃e nclnti ñ ⁊mit¬

Expanded text:
neque iussu meo hereditatem adierit, fideiussores tenebuntur ob rem non defensam: si autem adierit me iubente, stipulatio euanescit. plane si meus fuerit et idcirco differam aditionem, ut, cum uicero, tunc eum iubeam adire et interim ob rem non defensam age
Abbreviated transcription (Latin):
rat c̾ã que eius nł ad tẽpus nł i
ꝓpctuũ lib̾tatẽ in pedire̾ uł nec
redenp tõne ab hostibus mutabit᷑¬
ueluti si in lege̾ faiuam eni cõmi¬
sisse cõstit̾it uł ita uenierat nema
ne pena sua qui redeunt gͦ de me¬
tallo captus redenptus in penamsliã
reuertet᷑ nec tñ ut trasfuga me¬
talli pumendꝰ erit s redentor afis¬
co p̃cium recipiet quod ⁊̃ cõstitutũ
est ab imꝑatore nr̃o ⁊ diuo seu̾o
¶Si uatum ex panphila tͥ legatum fu

Expanded text:
rat causa, quae eius uel ad tempus uel in rat causa, quae eius uel ad tempus uel in perpetuum libertatem impediret, nec redempveluti si in legem Faviam commisisse eum constiterat, vel ita venierat ne ne poena sua qui redemit. Ergo de metallo captus redemptus in poenam suam revertetur, nec tamen ut transfuga metalli puniendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet quod etiam constitutum est ab imperatore nostro et divo Severo. Si natum ex Pamphila leg
Abbreviated transcription (Latin):
denptore inut em obligõm
reuertitur ⁊ si creditor obtulerit ei qͥ
redenut qnto redenptꝰ est ht̃ obligo¬
donẽ ⁊ in pͥorẽ debiti cãm ⁊ in eam
sũmam qua eum lib̾auit quͣsi ea
obligonem quad̾ cõstitutõe induc¬
ta nt cum post̾ior c̾ditor pͥori satis¬
faciat cõfirmandi sui pignoris cã
insi ꝙ in hoc diu̾sa res est ꝙ postior¬
ẜnum ut apud nos eẽt esficit au co
qui tẽpore prior fuit ut infirmior
erat ⁊ om̃num noĩe ei qui redemit
restitutum p̾cium erit in cõionem
redibit s si miniss tm̃ uł quoꝵda
nec om̃ium ad eum eos ne qui solu¬
crunt ꝑtinebit ita nt in porcionẽ
tẽ cet̾oꝵ is qui redemit succedat
Si si dei dmissaria lib̾tas debita cap¬
tiuo fu̾it redenptꝰ nond̾ eam ret̾e
pot̾it uisi redenptori satisfecerit
¶Si deportatum ab insula hostes ce¬
ꝑunt redentꝰ quib casib redit
in eam cãm ueniet in qũa futmnꝰ
eẽt si captuis ĩ finsset deportabit᷑
gͥ. S si in captiuo ẜuo talis p̃cesse¬

Expanded text:
demptorem in veterem obligationem revertitur, et si creditor obtulerit ei qui redemit, quanto redemptus est, habet obligationem et in priorem debiti causam et in eam summam qua eum liberavit, quasi ea obligatione quadam constitutione inducta: ut cum posterior creditor priori satisfacit confirmandi sui pignoris causa: nisi quod in hoc conversa res est et posterservum, ut apud nos esset, efficit, ab eo, qui tempore prior fuit, ut infirmiore erat et omnium nomine ei qui redemit restitutum pretium erit, in communionem redibit: si unius tantum vel quorundam nec omnium, ad eum eosve qui solerunt pertinebit, ita ut in portione parte ceterorum ei qui redemit succedant. Si fideicommissa libertas debita captiuo fuerit, redemptus nondum eam petere poterit, nisi redemptori satisfecerit. Si deportatum ab insula hostes ceperunt, redemptus quibus casibus redit, in eam causam ueniet, in qua futurus esset, si captus non fuisset: deportabitur igitur. Sed si in captiuo seruo talis praecesse
Abbreviated transcription (Latin):
minis ca᷑ptintade fuerat ius
suũ admitebat quare gͥ iste nõ
ht̃ nis manimittẽdi ¶ Si statu lib̾
fu̾it añꝙͣ ab hostib caꝑet᷑. redenptus
pendente cõdicione suam cãm retine
bebit qm̃ ⁊ si cõcessum est statu li¬
b̾o depectulio dare si tñ ꝙ ht̃ apud
himc qui redemit nũ quid inceil¬
oꝑib suis quesitum est ex alia aũt
cã ꝑto peculio pot̾ dare ita ut cõdi¬
toni benigne eum paruiste creda¬
mus ¶ Si pignori datus ẜnus fu̾at

Expanded text:
nte captivitatem fuerat, ius suum amittebat. quare igitur iste non habet ius manumittendi? Si statuliber fuerit, antequam ab hostibus caperetur, redemptus pendente condicione suam causam retinebbebit, quoniam etsi concessum est statulibero de peculio dare, hoc tamen, quod apud hunc qui redemit operis suis quaesitum est: ex alia autem causa parto peculio potest dare, ita ut condicioni benigne eum paruisse credamus. Si pignori servus datus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
scrib̾ de sua quaq ciuitade cuiq
cõstituẽdi facultas lib̾a est uon
dñu iure uerũ hoc ñ multum
hon̾at p̾sendẽ inspectõnẽ quia
aut is de quo queritur lege
nr̃a quẽ ꝯratitutõ fecit ciuem
romanũ dñm habuit ⁊ an ab
osferat si nec conneniendi eius
sit facultas lib̾ erit ¶Serinis
aui nullo merito suo pot̾it a dũo

Expanded text:
uique constituendi facultas libera est, non de dominii iure. uerum hoc non multum onerat praesentem inspectationem, quia , at is de quo quaeritur lege nostra, quam constitutio fecit, ciuem Romanum dominum habuit, et an ab pretium eius offerat? si nec conueniendi eius sit facultas? liber erit seruus, qui nullo merito suo poterit a domino
Abbreviated transcription (Latin):
potitus est ¶ S si anbo apud hostes
sunt ⁊ pͥce pat̾ decedat susicaat lex
cornelia substituto non alias ꝙͣ si
apud hostes patre deficlo post¬
ea finus in cnutate decessisset
onꝑ i beno postlminĩ est ⁊̃
pace ant̾is qui m belio capti eẽnt
dequib nicħ in ꝑactis erat cop̾hẽ¬
sum ꝙ ideo placiusse seruius scri¬
bit qma set spem renertẽdi ci¬
uib in uirtude bellic .i magis
in pace qui ꝑuenerunt ad alt̾os
si bellum subito exarcisset eoꝵ
serui esficimt᷑ apud quos iani
hostes suo fc̃o dep̾hendunt᷑ quib
ius poit lummiĩ est tam bello qͣm
in pace nisi fed̾e cauptũ fu̾it ne
capiat᷑ ab hostibus hii. quos in po¬
destate huit sme̾to sunt utrum
cõputẽt᷑. Inam defimcto illo
apnd hostes ex quo captus est

Expanded text:
potitus est. Sed si ambo apud hostes et prior pater decedat, sufficiat lex Cornelia substituto non alias, quam si apud hostes patre defuncto postea filius in civitate decessissetn bello postliminium est, in pace autem his, qui bello capti erant, de quibus nihil in pactis erat comprehensum. quod ideo placuisse Seruius scribit, quia spem reuertendi ciuibus in uirtute bellica magis in pace qui peruenerunt ad alteros, si bellum subito exarsisset, eorum servi efficiuntur, apud quos iam hostes suo facto deprehenduntur. quibus ius postliminii est tam in bello quam in pace, nisi foedere cautum fuerat, ne capiatur ab hostibus, hi, quos in potestate habuit, in incerto sunt, utrum computentur: nam defuncto illo apud hostes, ex quo captus est,
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾ possunt id̾o eoꝵ quł ysucapie¬
bat ꝑ semet xp̃m possidens ei ꝯ
post ea captus n estͤ it̾rũpitin.
usucapio quia certũ est eũ possi¬
usu q capiebat uł si aua post ea
pectuliari nõie cõp̾hendinitur
iuł scribit hr̃di suo tẽpore inple¬
ri nsncapione̾ remariẽtib hiis

Expanded text:
possunt. ideo eorum, quae usucapiebat per semet ipsum possidens qui postea captus est, interrumpitur usucapio, quia certum est eum possiusuque capiebat, vel si qua postea peculiari nomine comprehenduntur, Iulianus scribit credi suo tempore impleri usucapionem remanentibus i
Abbreviated transcription (Latin):
fecisset usucapi potuisset nͥl ey cõ¬
stitutone dño suꝑ eẽ rectedicet᷑. ma¬
numitẽdo ant̃ ntrum desinit dn̾s
ris dni reddit an ⁊ lib̾nn eñ fac
ne ꝑstacio lib̾tatis dñii fiatirans¬
iat̾o certe apud hotes moninus

Expanded text:
fecisset, usucapi potuisset, nihil ex constitutione domino superesse recte dicetur. Manumittendo autem utrum desinit tantuoris domini redit? an et liberum eum facit, ne praestatio libertatis dominii fiat translatio? certe
Abbreviated transcription (Latin):
id soł dampnũ ꝯtineat ꝙ inintia
fit aut u̾o om̃e dãpnũ ꝙ extrimꝰ¬
secus ꝯtingat. ⁊ lab̾o quid̾ scri¬
bit de dampno dato ñ posse agi
si forte t̾re motu aut ui flumi¬
nis alio ne quo c asn pettblalt᷑
b ꝓmissoris uento tegłe deiet¬
te dĩpnum uicino dedit ita
enm teneri si eoificii inclo
id aitid̾it nͥ am si molentiauẽ¬
toꝵ. nel qua alia rõne que uim
hñt diuinam. lab̾o ⁊ rõnem᷑ adi¬
cit. ꝙ si hoc ñ admittatur iniqũ
a  stuninis aut maris aut tẽpesta¬
tis aut riune aut incẽdii ant
t̾re motus uim sustmn̾e ñ possit᷑¬
¶it̾ ẜuus putat si ꝯtroũsia aã¬

Expanded text:
id solum damnum contineat, quod iniuria fit, an uero omne damnum, quod extrinsecus contingat? et Labeo quidem scribit de damno dato non posse agi, si quid forte terrae motu aut ui fluminis alioue quo ca‹su› fortuito bus promissoris uento tegulae deiectae damnum uicino dederint, ita eum teneri, si aedificii uitio id acciderit, non si uiolentia uentorum uel qua alia ratione, quae uim habet diuinam.Labeo et rationem adicit, quo, si hoc non admittatur, iniquuum est, ut fluminis aut maris aut tempestatis aut ruinae incendii aut terrae motus uim sustinere possit?Idem Seruius putat, si controuersia a
Abbreviated transcription (Latin):
uemti iołone ant cum resm
stipłone dedncta sinc cͥulpͥa
ꝓussoris in reb humanis es¬
se desint. cmiłi neluti accep¬
tur. eimt uimisi debito¬
rem feu᷑ post mortem me¬
am solu̾e ñ recte soluit ᷑ qr in

Expanded text:
ueluti solutione aut cum res in stipulationem deducta sine culpa promissoris in rebus humanis esse desiit: ciuiliter ueluti acceptur. ei autem, cui iussi debitorem meum post mortem meam soluere, non recte soluitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
michi ꝯcessa sit. deinde post ea
ana cessione diurne quoz
suitutem aq̃ ouirne qr hoc
calu ple̾s sunt ẜuitutes diu̾
hoc in suitute astituẽda ⁊p̾hẽ¬
suetudine eẽ solẽt ut ꝑfistul¬
as a qua ducatur ⁊̃ si nicħ̾ sit
da fi̾ posfũt. ita tñ ut nullum
d̾ipnũ dño fũdi ex his detur.¬
¶uia pui int̾cedẽte ^ autus ẜuitu¬
tem aistitui posse placuit. ⁊ ẽ¬

Expanded text:
mihi cessa fuerit, deinde postea alia cessione diurnae quoqseruitutem aquae diurnae, quia hoc cas‹u› plures sunt seruitutes diuerhoc in seruitute constituenda comprehenonsuetudine esse solent, ut per fistulas aqua ducatur, etiamsi nihil sit da, fieri possunt, ita tamen, ut nullum damnu‹m› domino fundi ex his detur.Uia publica intercedente haustus seruit‹u›tem constitui posse placuit e
Abbreviated transcription (Latin):
cum. s statu lib̾ parendo ⁊¬
dicioni in pꝰ emptoris ꝑnenit
ad lib̾tatẽ ⁊ sciẽd̾ est ad sta¬
tu lib̾os om̃s sexns ꝑtinere
ñ solum antẽ si enenerit
ħ edicio ad eum transit ꝙ
traditꝰ uł aliquo nire timꝰ
ꝑete ordc̃oi in persona tua
posse. S ⁊̃ in hr̃dẽ emptoris
id̾ dicit᷑ ͦ. Si filius ẜa. insti

Expanded text:
esse. Statuliber parendo condicioni in persona emptoris pervenit ad libertatem: et sciendum hoc ad statuliberos omnis sexus pertinere. non solum autem si venierit, haec condicio ad eum transit qutraditus vel aliquo iure tuus rere condicioni in persona tua posse. sed et in herede emptoris idem dicitur. Si filius famili
Abbreviated transcription (Latin):
Si ita quis acceꝑit lib̾tatem
ꝯtiens si heres eũ manimiserit li¬
G esto ⁊ pot̾it ab hr̃de marinint¬
ti nĩ .n. ꝙͣ uolũtatẽ testatoris adi¬
tenpris exigẽd̾ est ut p̾cipitari
cogatur hr̃s ut ex ꝑegͥnatione
celerius reu̾ti ad mamimittẽd̾
nł admiinstiatõm rer̃ nedciaꝵ¬

Expanded text:
Si ita quis acceperit libertatem 'Stichus, si heres eum non manumiserit, liber esto', poterit ab herede manumitti: non contra uoluntatem testatoris aditempus exigendum est, ut praecipitari cogatur heres uel ex peregrinatione celerius reuerti ad manumittendum uel administrationem rerum nec
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ Qi eum ẜ uũ cui erat ficciꝙ
lib̾tas relicta dinitaxat is qui
erat regatꝰ ⁊ ẽp̃torqui n dẽ
iatitet is aũt̃ ani rogatus crat
p̾sens sit an inb ano .s.⁊. locus

Expanded text:
i eum seruum, cui erat fideicommissa libertas relicta, distraxerit is qui erat rogatus et emptor quidem latitet, is autem qui rogatus erat praesens sit, an Rubriano senatus
Abbreviated transcription (Latin):
ullo oꝑe hoc uit̾oc̃o teneatur
¶Si quis ꝓiectum aut stillicidiũ
in sepulcrum miserit ⁊ si ip̃m
monum̃tum ñ taug̾et recte
cũ co agi quod in sepulcro ui
aut clam fc̃m sit qr sepulcri
sit ñ soł is locus qui recipiat hi¬
q noĩe ⁊ sepulcri uiolati agi
posse ¶Si is qui denũciauit se
opꝰ fc̃urum cõfestĩ opꝰ fec̾it clã
fecisse ñ intelligit᷑ uam si post
tenpus indebit. dam fetisse.

Expanded text:
ur. Si quis proiectum aut stillicidium in sepulchrum immiserit, etiamsi ipsum monumentum non tangeret, recte cum eo agi, quod in sepulchro vi aut clam factum sit, quia sepulchri sit non solum is locus, qui recipiat huque nomine etiam sepulchri violati agi posse. Si is, qui denuntiaverit se opus facturum, confestim opus fecerit, clam fecisse non intellegitur: nam si post tempus, videbi
Abbreviated transcription (Latin):
tñmaxime spectetur an ꝑteste¬
t̾it quomiinus in cõtinẽti ꝓbare¬
tur: na tuc ꝑ inde habẽd̾ erit ac
si ꝑatome solu̾e tuex aliqͣ cã ac¬
ciꝑe noles in quaspẽ ñntiq sꝑt

Expanded text:
maxime spectetur, an per te steterit, quo minus in continenti probaretur: nam tunc perinde habendum erit, ac si parato me soluere tu ex aliqua causa accipere nolles. in qua specie non ut
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ ait labeo seꝑatim accipienda
q aliud est fcm euis aui ope aliud
guic quicõstio furtũ facit sic enĩ
alu gdicipot aiĩ noͣn pot ⁊ sane
post uet̾m actoritatẽ eo ꝑuentum
est ut nemo oꝑe iuideat᷑ fecisse

Expanded text:
eo ait, separatim accipienda, quia aliud factum est eius qui ope, aliud eius qui consilio furtum facit: sic enim alii condici potest, alii non potest. sane post ueterum auctoritatem eo peruentum est. ut nemo ope uideatur fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
intelligiuis enm quilicet uincu¬
lis ñ ligatus sit manib tũ tenetur
ac nec eum quid̃ intelligimꝰ solatũ
ani in pu sineninculis ẜuat᷑¬
nat᷑alis nat᷑ałi bona ex eo dicunt᷑
ꝙ beant hoc ẽ ꝙ beatos faciunt beare
nł si suꝑficiaria sint eq bonis ad¬
peticionib ꝑsecutõmbu nam ⁊

Expanded text:
intellegimus eum, qui, licet uinculis leuatus sit, manibus tamen tenetur: ac ne eum quidem intellegimus solutum, qui in publico sine uinculis seruatnaturaliter bona ex eo dicuntur, quod beant, hoc est beatos faciunt: beare uel superficiaria sint. aeque bonis adpetitionibus
Abbreviated transcription (Latin):
tõne accipit᷑ aͥt cum dicit᷑ suꝑ pec¬
cuma tu tela ue sua tutor seꝑatim¬
sine peccunia dari ñ pot̾ ⁊ cum di¬
cuis ꝙ dedi aut donaui utrũq. coͬ¬
redement Si omĩa inposita sunt
certum est om̃ia redimenda eẽ. ex
posita sunt cet̾a non desid̾abuntur¬
¶It dubttand̾ est illa u̾ba ⁊ cõsilio
ꝙ̃ admod̾ accipienda sunt ꝯñgẽ

Expanded text:
one accipitur. at cum dicitur 'super pecuniae tutelaeue suae', tutor sepasine pecunia dari non potest: et cum diquod dedi aut donaui', utraqredemerit', si omnia imposita sunt, certum est omnia redimenda esse, ex posita sunt, cetera non desiderabuntur dubitatum, illa uerba 'ope consilio' quemadmodum accipienda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
poterit ei lib̾tas denegari ¶Si quis
sciens lib̾um em̃nt ñ denegabit᷑ uc̃¬
ditio in lib̾tatẽ ꝓclamatio adi̾sus
eum qui eum ꝯ parauit cinus q
sit etatis qui captꝰ est idento qr
ñ est uenia dignus qui ennt ⁊̃ si
adi qui scnit ignorans denegan¬
da ẽ ei lib̾tas.si duo simul en̾iit
ꝑtes alt̾ sciens alt̾ ignorans indend̾
erit ñꝙ is qui scit ñ debeat noc̾e
non pot̾ maiorẽ ꝑtem dñii hr̃e
int. ¶ Sunt ⁊ alie cãe ex quib¬

Expanded text:
um partitus est, poterit ei libertas dene gari. Si quis sciens liberum emerit, non denegatur uendito in libertatem proclamatio aduersus eum qui eum comparauit, cuiusque sit aetatis qui emptus est, idcirco quia non est uenia dignus qui emit, etiamsi hoc, qui sciuit, ignorans, deneganda est ei libertas. Si duo simul emerint partes, alter sciens, alter ignorans, uidendum erit, numquid is qui scit non debeat nocerenon potest maiorem partem dominii habere uit. Sunt et aliae causae, ex quib
Abbreviated transcription (Latin):
utt que hrẽ ꝙ ꝑ n plures ex me¬
moratis ꝑ sonit existant qui ue¬
unt ꝓ huclitigare p̾toris ꝑtes
int̾ponende sunt ut eligat ꝙ̃
potissimũ in hoc cẽ existiet ꝙ
et inplurib ꝑsonis obsuari pa¬

Expanded text:
que habere. Quod si plures ex memoratis personis existant, qui uelint pro his litigare, praetoris partes interponendae sunt, ut eligat, quem potissimum in hoc esse existimat. quod et in pluribus patronis ‹o›bserua
Abbreviated transcription (Latin):
debetur. ꝙͣnis int̾sit euis nõ
ht̃ furti actõnem. s nec is qui
sessionẽ bonafide em̃ti nenie¬
rit usncapio sequetur.
mł Cpntori actõ furti infũ¬
mam pignoris ñ debiti cõpett
s ubi debitor ip̃e substraxisset
pigns etra ꝓbatur ut in sũ¬
mã pecume debite ⁊ usuraꝵ

Expanded text:
debetur, quamuis intersit eius, non habet furti actionem: sed nec is, quisessionem bona fide ementi uenierit, usucapio sequitur.m. Creditori actio furti in summam pignoris, non debiti competit. sed ubi debitor ipse subtraxisset pignus, contra probatur, ut in summam pecuniae debitae et usura
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecntonem. quis deb man̾e
area ¶ant ex agro nr̃o substu¬
sit ant quod nobis eripint mil
uus si gͥ desunt. si fuit ore bes¬
tie ub̾atum ocupantis erit ꝙ̃

Expanded text:
persecutionem. quis denique manere area aut ex agro nostro transtulit aut quod nobis eripuit? si igitur desinit, si fuerit ore bestiae liberatum, occupantis erit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
statim a solo seꝑati sunt bo¬
nefidi emptoris fiũt nec ĩ¬
dest eares qͣmbona fide emit
lungo tp̃r capi possit necne
ueluti si pupilli sit aut myos¬
sessa aut p̾sidi ⁊ tra legẽ re¬
petũdaꝵ donata ib eoꝙ ali¬
enata fit bone sidi ẽptoriin¬

Expanded text:
statim ubi a solo separati sunt, bonae fidei emptoris fiunt. nec interest, ea res, quam bona fide emi, longo tempore capi possit nec ne, ueluti si pupilli sit aut ui possessa aut praesidi contra legem repetundarum donata ab eoque abalienata sit bonae fidei emptori
Abbreviated transcription (Latin):
impẽdenti ẽ an ꝓprietatem ad¬
quisierit ⁊ cũ ex pectulio quad
ad fruciarnum ꝑtinet solũ¬
it intelligitur fructuarii ho¬
mo fuisse cũ u̾o ex peccuilio
meo luyi porcos eriꝑent hos
uicine uille colonus cũ robustis
canib ⁊ fortib quos peccoris
sin grã pacedat ⁊secutus lu¬
pis: eripuit aut canes ex tozre¬
rũt. ⁊ cũ pastor m̃s pet̾et por¬
cos querebatur utł enis scĩ

Expanded text:
i proprietatem adquisierit: et cum ex peculio, quod ad fructuarium pertinet, soluerit, intellegitur fructuarii homo fuisse: cum uero ex eo peculio, meo lupi porcos eriperent, hos uicinae uillae colonus cum robustis canibus et fortibus, quos pecoris sui gratia pascebat, consecutus lupis eripuit aut canes extorserunt: et cum pastor meus peteret porcos, quaerebatur, utrum eius facti
Abbreviated transcription (Latin):
tñfurtũ. eẽ id̾o dupli tenetur
ꝓ semel dũtaxat furti cum eo
ac rursus a fure alt̾o eũ recuꝑa¬
sset ⁊̃ si duo finta fecisset nõ
amplius ꝙͣ semel cum eo furti
agi posse. nec dubitaĩmi qm̃

Expanded text:
tamen furtum est: ideoque dupli tenetur, quod semel dumtaxat furti agi cumac rursus a fure altero eum recuperasset, etiam si duo furta fecisset, non amplius quam semel cum eo furti agi posse‹t›. nec dubi
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ tenetur ab eo amei insis¬
miniũq reꝵ ex natiiilli pos¬
sessione cepisse nerna flluisait
enis ꝙ uestig ium reman̾e in
his que t̾ra mari celo᷑ capiũ¬
turnam ħ ꝓtinus eoꝵ fiũt
tiata ⁊ gẽme lapilli margari¬
te ulitorib inuẽte eius fllĩt
qui primis eoꝵ posso̾m nactͥ
ẽ. ¶ Ndisꝑicimur aut̃ possõ¬

Expanded text:
raliter tenetur ab eo qui ei insisminiumque rerum ex naturali possessione coepisse Nerva filius ait eiusque rei vestigium remanere in his, quae terra mari caeloque capiuntur: nam haec protinus eorum fiunt, enata et gemmae lapilli margaritae in litoribus inventae eius fiunt, qui primus eorum possessionem nanctus est. Apiscimur autem poss
Abbreviated transcription (Latin):
ut tu stare uidearis in eo ioco
in quo ego sto uł in quo ego
sedeo tn sede uidearis In amit
sidet intuẽda est itaq si infũ¬
do sis ⁊ tñ nolu̾is eñ possid̾e
as alius sab in fũdo sit ad hũc
tͥn rossides¶ si quis domałm¬

Expanded text:
ut tu stare uidearis in eo loco, in quo ego sto, uel in quo ego sedeo, tu sedere uidearis.In amittsidet intuenda est: itaque si in fundo sis et tamen nolis eum possidere, as, licet alius in fundo sit, adhuc tamen possides.Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
uI. aĩo retinebo possõnẽ. s si
ani tradid̾imt ãmut᷑to ros¬
sessionem /nam ⁊ stat possidẽ
nos donec aut nrã uolũtate
discenlermꝰ nt ui deiecti in¬
ermins. ¶ si ẜuusauẽ possi¬
debam ꝓ nb̃o segerat ut fe¬
cit spariaruuᷤ indiciũ lib̾ale
pati ꝑatus sit ñ iudebr̃ a dño
possid̾i cui se adu̾sariũ ĩpar

Expanded text:
ue, animo retinebo possessionem.Et si alii tradiderim, amitto possessionem. nam constat possidere nos, donec aut nostra uoluntate discesserimus aut ui deiecti fuerimus.Si seruus, quem possidebam, pro libero se gerat, ut fecit Spartacus, et iudicium liberale pati paratus sit, non uidebitur a domino possideri, cui se aduersarium pr
Abbreviated transcription (Latin):
ne curatorem posso nob n adqͣri¬
lur c̃ aut̾ suonoĩe naca fu¬
erĩt possom ñ cum eam̃te ut
oꝑam diuntarat suam accõmo¬
darẽt nobis ñ possunt ad quir̾e.
deat cuires tradita sit qr ñ ht̃
animũ possidẽtis nec is quiͥ tra¬
did̾it qm̃a cesserit possom.¶ fi
iussero uẽditorem ꝓcurator ⁊ rẽ¬

Expanded text:
atoremve possessio nobis adquiritur. cum autem suo nomine nacti fuerint possessionem, non cum ea mente, ut operam dumtaxat suam accommodarent, nobis non possunt adquirere. deat cui res tradita sit, quia non habeat animum possidentis, neque is qui tradiderit, quoniam cesserit possessione. Si iusserim ve
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ enm quem bona fide pos¬
sidennis ꝙnis alienus sit uel
lib̾ posso̾m adꝗremus ꝙ si ma¬
la fide eum possideamꝰ ñ puto
qͥa ab alio possicetiu ꝑ cõem
sicut ꝑ ꝓprium adarimus ⁊̃¬

Expanded text:
 eum, quem bona fide possidemus, quamuis alienus sit uel liber, possessionem adquiremus. si mala fide eum possideamus, non puqui ab alio possidetur.Per communem sicut per proprium adquirimus
Abbreviated transcription (Latin):
infula nata fu̾it m̃sura eo noĩe
erit instruenda atua infula. ñ
ab agro tuo p̃pqnẽ ea insula
ior insula cͦuius sit queratur.¬
gataͦut usucapta alio ue quo¬
Sani modo alienata ꝑiat eius

Expanded text:
insula nata fuerit, mensura eo nomine erit instruenda a tua insula, non ab agro tuo, propter quem ea insula tatem posterior insula cuius sit quaeraturgata aut usucapta alioue quo modo alienata pariat, eius
Abbreviated transcription (Latin):
linqͣtur ⁊ quaidam simimas a
coionis ex actas rõib ⁊ ĩ intulent
hr̃ditate ꝙ spoliat̾t aꝑtis clã
horeis sublata ꝙ suꝑ lectilia ues¬
te uasi a ⁊ apothecis ex austis
an ñ prius ei fidei .m. lib̾tas de¬

Expanded text:
tur et quasdam summas a colonis exactis rationibus non intulerit hereditatemque spoliaverit apertis clam horreis sublatisque supellectili et veste et apothecis exhaustis: an non prius ei fideicommissa libertas de
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is successorib hr̃e qui p̾cari¬
bat ⁊ adicit ⁊̃ si ignoret quis
hr̃dem tñ ind̾i eum ab hr̃de pͥ¬
cario hẽre ¶Illud tñ uideamꝰ
quale sit si a me p̾cario roga¬
neris ⁊ ego eam rẽ alieuau̾o
an p̾carium duret r ad aliũ
trãssata ⁊ mag̃ ẽ u si ille ñ
reuocet posse int᷑dice qiͣ ab illo

Expanded text:
ceteris successoribus habere quis precaribat et adicit, etiamsi ignoret quis heredem, tamen uideri eum ab herede precario habere.Illud tamen uideamus quale sit, si a me precario rogaueris et ego eam rem alienauero, an precarium duret re ad alium translata. et magis est, ut, si ille non reuocet, posse interdicere quasi ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
titisse palam ẽ qr ita uis retrac¬
tabit᷑ quasi culpa pu mulieris fac
hoc stuprũ uł adult̾iã fc̃o sciẽs
dolo .m. ⁊̃ ad eum qui sua sit ⁊ ad
cum qui stupeum ueladult̾iũ in

Expanded text:
titisse palam est. quare ita ius tractabitur quasi culpa mulieris factsthac stuprum adulterium facito sciens dolo malo" et ad eum, qui suasit, et ad eum, qui stuprum vel adul
Abbreviated transcription (Latin):
aul ¶Qui edes aceriũi q frumenti
iꝰxta comũ positum ⁊biꝑr̃it m̃ctus
&beratus igni nocari iubet᷑ si modo
scient prudes q quud miserit. si u̾o
casu .i. negligentia aut noxã sar¬
cire iubet᷑ aut si minus idoneus sit
leuius castigatur appellat̃õne aũt
tenso fauant nauigantes quasi ĩ
p̃sidis ꝓiuncie religiosa ⁊⁊ stãcia es¬
arc̃ D i fortuito incẽdium fc̃m sit
uena indĩget msi tam lata culpa
fint ut luxurie si aut dolo sit pro¬
xima.

Expanded text:
um Qui aedes acervumve frumenti iuxta domum positum conbusserit, vinctus verberatus igni necari iubetur, si modo sciens prudensque id commiserit. si vero casu, id est neglegentia, aut noxiam sarcire iubetur aut, si minus ileuius castigatur. appellatione autemtenso fallant nauigantes, quasi in praesidis prouinciae religiosa constantia e Si fortuito incendium factum sit, venia indiget, nisi tam lata culpa fuit, ut luxuria aut dolo sit proxima.
Abbreviated transcription (Latin):
Nut Gi auie ex naufragio uł ex iu¬
cendio ruma ue ẜuatam rẽ ⁊ ãlio
loco positam subtraeserit aut rap¬
uerit fuiti .s. aut alias ni bonoꝵ
raptoꝵ iudicio tenet᷑ maxunc si
ũ indelligebat ex naufragio uł
incc̃dio rumna ue ẽẽ eam. Iacẽte
quo rẽ ex naufragio que flucti¬
b expulsa sit si quis abstulerit ple
cesserit. alioquimi si iu ip̃o nan¬
fragn tẽpore id accid̾iuch̾ in¬
⁊̾est. Utru ex ip̃o mari. quisꝙ
rapiat an ex nansragio an ex lito¬
reseceo quo qued ex rate nane gx¬
rugnata raptum sit eand̾ int̾pro¬
tationẽ hr̾e debenius.

Expanded text:
 Si quis ex naufragio vel ex incendio ruinave servatam rem et alio loco positam subtraxerit aut rapuerit, furti scilicet aut alias vi bonorum raptorum iudicio tenetur, maxime si non intellegebat ex naufragio vel incendio ruinave eam esse. iacentem quoque rem ex naufragio, quae fluctibus expulsa sit, si quis abstulerit, plercesserit: alioquin si in ipso naufragii tempore id acciderit, nihil interest, utrum ex ipso mari quisque rapiat an ex naufragiis an ex litore. de eo quoque, quod ex rate nave expugnata raptum sit, eandem interpretationem adhibere debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
d i Ne quid ex nanstagio diriina¬
tur nel quis ex traneus int̾uemai
colligẽdis eis multifariam ꝓspec¬
pͥcepit ut hu qui iꝰ eaͣ sitora mar¬
is posidelit᷑ siret  ⁊ qũ nanis uł
inficta uł fracta int̾ finet agri cꝰ¬
q fin̾t ne nanfragia diripiant
in ip̃os indicia p̾sides hũs qui res
suas direptas querũt᷑ reodituros
Ut quid quid ꝓbanerint adenptũ
sibi nãfragio id a possessorub reci¬
piant. Ide hus aũt quos diripuisse
ꝓbatũ sit pͥsidem ut delatromb¬

Expanded text:
 Ne quid ex naufragiis diripiatur vel quis extraneus interveniat colligendis eis, multifariam prospecpraecepit, ut hi, qui iuxta litora maris possident, scirent, si quando navis vel inficta vel fracta intra fines agri cuiusque fuerit, ne naufragia diripiant, in ipsos iudicia praesides his, qui res suas direptas queruntur, reddituros, ut quidquid probaverint ademptum sibi naufragio, id a possessoribus recipiant. de his autem, quos diripuisse probatum sit, praesidem ut de latro
Abbreviated transcription (Latin):
culpe uł m̃cti sub fideiusrorib ad p̃¬
sidẽ mittant᷑: a domino quo possesso̾is
ris in ^idꝰ admissum dicat᷑ sat accipi
ne cognitoni defit p̾cipit᷑ S nec
interuenire nanfragiis colligen¬
dis aut militẽ aut priuatum ant
lib̃m ẜuũq princiꝑis plac̾e sibi ait¬

Expanded text:
sub fideiussoribus ad praesidem remittantur. a domino quoque possessionis, in qua id admissum dicatur, satis accipi, ne cognitioni desit, praecipitur. sed nec interuenire naufragiis colligendis aut militem aut priuatum aut libertum seruumue principis placere sibi ait
Abbreviated transcription (Latin):
finge t̾ram fodiente inui¬
nisse ut hoc dicatur frue¬
tuarii ẽẽ ꝙ u̾o subdito ĩ
anquo loco positũ nichil
agens s alit̾ anbulans ĩ¬

Expanded text:
finge terram fodientem inuenisse, ut hoc dicatur fructuarii esse: quod uero subito in abdito loco positum nihil agens, sed aliter ambulans i
Abbreviated transcription (Latin):
¶ua anꝙ̃ tibi t  ditasit. pauł
ĩmo coͣ namsi mniseris ad me
tabulariũ ⁊ ⁊ ego rescribẽdi
cã lit̾as tibi misero simnl atꝙ
tabilario tuo tradid̾o tuas
esfici idẽ adioit in his lit̾is quã
tued̾taxat reigrã miso̾ ueluite
si recieris ame ut te alicius

Expanded text:
uam tibi reddita fuerit. Paulus: immo contra: nam si miseris ad me tabellarium tuum et ego rescribendi causa litteras tibi misero, simul atque tabellario tuo tradidero, tuae fient. idem accidet in his litteris, quas tuae dumtaxat rei gratia misero, ueluti si petieris a me, uti te alicui
Abbreviated transcription (Latin):
sonas pͥncipum atmet si ad testimo¬
niũ ꝓ nocent ᷑ cum rec exigit tor¬
castiẽsis peculii in capud prĩs ques¬
tio hr̃i ñ possit nam patrͥs ñ deb̾e
torqueri in filiũ ꝯstitutũ ẽ ⁊ puto
recte dici nec filu suos in caput
patris eẽ int̾rogandos torm̃ta
postulat s ut modate rdnis dẽpe¬
ram̃ta desid̾ant nec deb iniciũ
abatõnuĩ dedomo rei accãtor su¬
m̾e dumaut lib̾tos eins quẽ ac¬
cussat ant suosn u testimoniũ
uocat płimũ quo in excucieu¬
da ueritate ⁊ uor. ip̃a ⁊ cognitõ

Expanded text:
um attinet, si ad testimonium prouocentur, cum res exigit, torcastrensis peculii in caput patris quaestio haberi non possit: nam patris non debere torqueri in filium constitutum est. et puto recte dici nec filii seruos in caput patris esse interrogandos. Tormenta postulat, sed ut moderatae rationis temperamenta desiderant. Nec debet initium probationum de domo rei accusator sumere, dum aut libertos eius quem accusat aut seruos in testimonium uocat. Plurimum quoque in excutienda ueritate etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iiosus et puꝙillus uͥ ex¬
re actõuenit obligat ⁊̃ sñ cu¬
ratore uł tutoris actoritate ue¬
luti si cõmunẽ fund h e ͥ cñ
hus aliquid in pend̾o ineum

Expanded text:
iosus et pupillus, ubi ex actio uenit, obligantur etiam sine curatore uel tutoris auctoritate, ueluti si communem fundum habeo cum his et aliquid in eum im
Abbreviated transcription (Latin):
facere ꝙ ni ꝓhibes me uti me¬
a possone ¶ Enm inquilimis e¬
bet eque ꝯpet̾e int̾dcm uti po¬
ssidetis placuit testari ꝙ dñm
ñ ꝓhibere inquilinim ne habi¬
taret s ne possideret. ¶tem ui¬
deamꝰ si actor. uiaini tui ⁊ intes¬
ex fundo tuo uites in suas ar¬
bores transouxit quid uiris sit
et ait ponp̾ posse‸ ei deminitia¬
re ut nites p̾cideret idq ⁊ la¬
beo scribit aut uti debere eñ
in t̾dc̃o uti possidetis de eo loco
quo radices continentur ui¬
uum¶ Nansi tibi nim fecerit
quonnis eas uites nel precidas
uł trandicas im tibi facere
uidetur quo mimis possideas et¬
.ii. qui coler e fundum ꝓ hibet᷑
possidere ꝓ hibetur mauit põp¬
¶ Item nideamus si ꝓrectuni su¬
pra nicim solum ñ iure hr̃i
dicatur an int̾dẽm uti pos¬
sidetis sit utile alt̾i ad ñsus al¬
t̾um ⁊ est apud cassiũ relatũ¬
ntͥ q eẽ muitile quia alt̃ solum
possidet alt̾ cum edibus super¬
ficiem. ¶labeo quo scribit ex

Expanded text:
e uti mea possessione. Cum inquilinus dberet, aeque competere interdictum uti possidetis placuit testarique dominum non prohibere inquilinum, ne habitaret, sed ne possideret. Item videamus, si auctor vicini tui ex fundo tuo vites in suas arbores transduxit, quid iuris sit. et ait Pomponius posse te ei denuntiare et vites praecidere, idque et Labeo scribit, aut uti eum debere interdicto uti possidetis de eo loco, quo radices continentur vitium: nam si tibi vim fecerit, quo minus eas vites vel praecidas vel transducas, vim tibi facere videtur, quo minus possideas: etenim qui colere fundum prohibetur, possidere prohibetur, inquit Pomponius. Item videamus, si proiectio supra vicini solum non iure haberi dicatur, an interdictum uti possidetis sit utile alteri adversus alterum. et est apud Cassium relatunutile, quia alter solum possidet, alter cum aedibus superficiem. Labeo quoque scribit: ex
Abbreviated transcription (Latin):
uideamꝰ quid sit dicẽꝵ quod qͣlit̾
ꝓ cedat tractemus ¶Si quis ꝓpo¬
neret possonem instam ⁊ inius¬
tam ego possideo ex insta cãtu
ui aut clain si a me possides suꝑ¬
ior sũ it̾dc̃o ¶ Si u̾o ñ a me nent᷑
nr̃m uincetur nam ⁊ tu possid¬
es ⁊ ego ¶hoc mt̃dc̃iu duplex
est et hiis quib ⁊petit et actores
cia ⁊ rei sunt hoc int̾dcm̃ susficit ei

Expanded text:
uideamus, quid sit dicendum. quod qualiter procedat, tractemus, si quis proponeret possessionem iustam et iniustam. ego possideo ex iusta causa, tu ui aut clam: si a me possides, superior sum interdicto, si uero non a me, neut‹er› nostrum uincetur: nam et tu possides et ego.Hoc interdictum duplex est et hi, quibus competit, et actor‹e›s et rei sunt.Hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
qui pot̾it uti scuatꝰ. ꝯ. ut qua¬
si ex testo ad libtat̃ẽ ꝑueniat¬
¶ s cui ex fidei cmisso libtas debe¬
bat᷑ ab co qui solucndo ñ erat pas¬
sus ẽ se bona fide emptori tradi
ex istimaus in mainemissum dandã¬
eius qui lib̾i hõis emptorẽ si mu¬
lata ẜuitute decepit ego quoq¬
adducor ut putem recte aduer¬
sus uenditos actoem cõpet̾e ⁊ ma¬
gie suilcra uderi rocte statu li¬
ẜo qui pͥdic quã ex test̾o ad lib̾ta¬
tem ꝑueniret id fĩ passus est.

Expanded text:
 ut quasi ex testamento ad libertatem perveniat. Is cui ex fideicommisso libertas debebatur ab eo qui solvendo non erat passus est se bonae fidei emptori tradi: existimas in manumissum conseius, qui liberi hominis emptorem simulata adducor, ut putem recte aduersus uenditos actionem competere et magis similem uideri statulibero, qui pridie, quam ex testamento ad libertatem peruenir
Abbreviated transcription (Latin):
sitas alienandi ex cã testatoris
pendeat ꝓpe c̃ ut ñdum debcat
dari ut si ueniant ad lib̾tatei¬
ꝑuemant p̃standa erit lib̾tas
nam ⁊ illi indet᷑ lib̾tas relicta
de quo ita scriptum ẽ nolo alii
ẜnũ ꝯfestĩ p̾ti pot̾it lib̾tas nec
quominus p̃stet lib̾tatẽ ꝓderit
heredi si eum redem̾it qr semei
extit̾it cõditõ ¶Is qu lib̾tas de¬
bebat᷑ ueñ si nul ab hr̃de manu¬

Expanded text:
sitas alienandi ex causa testatoris pendeat, prope est, ut nondum debeat dari, ut, si veneant, ad libertateperueniant, praestanda erit libertas: nam et illi uidetur libertas relicta, de quo ita scriptum est: 'nolo alii seruum, confestim peti poterit libertas nec, quominus praestet libertatem, proderit heredi, si eum redemerit, quia semel exstitit condicio.Is cui libertas debebat
Abbreviated transcription (Latin):
fuũ posse si ne dolo. in. in ulda n¬
ee. si intãms surreptus boua¬
fide insutute fu̾it cum lib̾ rẽt de¬
inde cum de statu ignatus deceisiss
tate morari ut puta test̾ͥo accepet̃

Expanded text:
ruum posse sine dolo malo in libese. Infans subreptus bonafide in seruitute fuit, cum liber einde, cum de statu ignarus esset, receo in libertate morari, ut puta testamento accepit
Abbreviated transcription (Latin):
ansi is qui prior egͥto inctus si pro¬
sit ei qui post̾ior incerit uł ꝙͣ .i.¬
⁊ alt̾i sicut ꝓdest hr̃dib libti quod¬
in fraud̾ patroni sui manumusi
sinit si cui placcat ꝓdesse ꝯseqũes
est ut cum id̾ petat exceptioni
rei indicaae abiciatur teꝑlicatie
Si ci n̾o placeat ñ ꝓdesse is hẽ¬
bit sequetẽ dubitationẽ Strum
id in quo quis uictus ẽ milluis e¬
rit an eius eẽ debeat cum quo
actum an pocuis eius qui iuĩ
cerit ut italis actõ detar ei qui
iurcerit minime aũt p̾tor pa

Expanded text:
an, si is qui prior egerit uictus sit, prosit ei, quod posterior uicerit, uel coo altin fraudem patroni serui manumissi sint. si cui placeat prodesse, consequens est, ut, cum idem petat, exception‹i› rei iudicatae obiciatur replicatio: si cui uero placeat non prodesse, is habebit sequentem dubitationem, utrum id, in quo quis uictus est, nullius erit an eius esse debeat, cum quo actum sit, an potius eius qui uicerit? scilicet ut utilis actio detur ei qui uicerit, minim
Abbreviated transcription (Latin):
ut dnndatur acto inpetrare po¬
tmu pupmo u̾o agẽte qui ñ
ip̃e ͣcxit s in tutorẽ maditet
ignorat oĩa bñficia d̾nndede ac¬
t̾oms imuriam hr̃e insum est.
ne exuna tudela cãe pluresua
rie q q̃õnes apud diu̾sos indices
ꝯstituerentur. Idicat iun sol ał¬
aił Anstipłone nidicatũ solm pꝰ
rem iudi catã statim dies cedit
s exactõ in tp̃c reo pͥapali indul
sit id̾o ⁊ stat fidenissores ex stip¬
ulatõnemdicatũ solm ñ t̾nerrꝰ¬
Itp̃ Si nus apud anꝙ̃indicem
iturus stipłatus est inditatũ
¶ stipłonem indicatũ somi ꝓca

Expanded text:
ut diuidatur actio, impetrare possunt: pupillo uero agente, qui non ipse contraxit, sed in tutorem incidit et ignorat omnia, beneficium diuidendae actionis iniuriam habere uisum est, ne ex una tutelae causa plures ac uariae quaestiones apud diuersos iudices constituerentur. IUDICATUM SOLatione iudicatum solui post rem iudicatam statim dies cedit, sed exactio in tempus reo principali indultsit, ideo constat fideiussores ex stipulatu iudicatum solui non tener Si quis apud aliquem iudicem iturus stipulatus est iudicatum  Stipulationem iudicatum solui et
Abbreviated transcription (Latin):
D Qui ẜiĩ alienũ ininriose uer¬
berat ex uno fc̃o incidit ⁊ in aqͥ¬
liaui in ⁊ in actõnẽ inuriaꝵ. in¬
niria .n. ex affectu fit daupnũ ex
culpa ⁊ ideo possunt utͤq cõpet̾e.
S quidã alt̾a electa alt̾am cõsumi¬
putant. ali ꝑ legis aquilie actõ¬
uari cur qui exstimatõnẽ p̾stit̃¬
it. S si añ inimaꝵ actum ẽẽt
teneri eum ex lege aquilia s hec
adiniti sũam ut liceat ei ꝙ̃ uo¬
lũit actõem prius exc̾cere ꝙ aũt
amplius in alt̾a est ⁊̃ hoc cõseqͥ¬
¶ Si is cui rem cõmodau̾o cam su¬
irpuent tenebit᷑ quid̾ ⁊ in con¬
modati actõe ⁊ cõditoe i alt̾a ac¬
tio alt̾am ꝑunit aut ip̃o nutant
ꝑ ex ceptõnem ꝙ est neriꝰ hinc de
colono Rnsum est si aliquid de
fundo subtraxit tem̃ eum cõdi¬
tionem ⁊ furti quim ⁊̃ ex locato.
⁊ pena quud̾ furti ñ cõfuuditinͭ
ille aut̃ int̾ se ꝓmiscent᷑ ⁊ ħ in¬
actõe legis aquilie actid̾e utiq¬

Expanded text:
 Qui seruum alienum iniuriose uerberat, ex uno facto incidit et in Aquiliam et in actionem iniuriarum: iniuria enim ex affectu fit, damnum ex culpa et ideo possunt utraeque competere. sed quidam altera electa alteram consumi. alii per legis Aquiliae actionari eum, qui aestimationem praestitit: sed si ante iniuriarum actum esset, teneri eum ex lege Aquilia. sed etadmitti sententiam, ut liceat ei quam uoluerit actionem prius exercere, quod autem amplius in altera est, etiam hoc exsequi. Si is, cui rem commodauero, eam subripuerit, tenebitur quidem et commodati actione et condictione, sed altera actio alteram peremit aut ipso iure aut per exceptionem, quod est tutius. Hinc de colono responsum est, si aliquid ex fundo subtraxerit, teneri eum condictione et furti, quin etiam ex locato: et poena quidem furti non confunditur, illae autem inter se miscentur. et hoc in legis Aquiliae actione di
Abbreviated transcription (Latin):
bitori aliam pocuniã crederet ĩ
cantionc pecume c̾dide ñ a dieccit
sic pͥter cam pecumã debitã sibi
ex cã iudicati quero an int egre
sibili cõdiciomi applicite nilliꝰ mo¬

Expanded text:
iam pecuniam crederet, in cautione pecuniae creditae non adiecit sibi praeter eam pecuniam debitam sibi ex causa iudicati: quaero, an integraesibili condicioni adplicatae nullius mo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ stitutonem ꝑtineat. s ⁊ si
duo ẜuũ reden̾unt. alt̾ ꝓpriis
nũmis alt̾ nummis fu̾i dicen¬
d̾ erit cititutõnem cessare nͥ
forte is qui ꝓprus nũmis redemit
manumit̾e fu̾it ꝑatusis ⁊ si
ꝑtem quis redemit. ꝑsalt̾a ex
cã incratiua accesserit dd̾ erit
ꝯstitutõnem locum hr̃e.¬
art̃ Piquis dicit se suis num¬
mis emptũ pot̾ ⁊sistere ⁊ dño
suo cꝰ infidem ꝯfugit ⁊ queri
ꝙ ab eo ñ manumittatur rome
quid̾ ap̃ p̾ftm urbis. in ꝓm̃ciis
u̾o ap̃ p̃sices ex sacris ⁊ stitutõ¬
nib diuoꝵ frm sub ea tm̃ de¬
intend̾it ñ i pleu̾it in opus me¬
ea cã penam ⁊ stitutus s ⁊ si
rõmbus redditis lb̾ t̃ẽ nissus

Expanded text:
nem pertineret. Sed et si duo seruum redemerint, alter propriis nummis, alter nummis serui, dicendum erit constitutionem cessare: nisi forte is qui propriis nummis redemit manumittere fuerit paratus. Sed et si partem quis redemit, pars altera ex causa lucratiua accesserit, dicendum erit constitutionem locum habeSi quis dicat se suis nummis emptum, potest consistere cum domino suo, cuius in fidem confugit, et queri, quod ab eo non manumittatur, Romae quidem apud praefectum urbis, in prouinciis uero apud praesides ex sacris constitutionibus diuorum fratrum, sub ea tamen deintenderit nec inpleuerit, in opus meea causa poenam constituturus. Sed et si rationibus redditis liber esse iussus
Abbreviated transcription (Latin):
stat᷑ q uominus illi eam arborẽ
exim̾e liceat uĩ fi̾ ueto. pͥus
itaq tͥ datꝰ adimendi fascult¬
tas si tu ñ facias tũc uicino ꝓ¬
hib iñ fĩ adim̾e uolenti. ¶ dẽ¬
inde ait p̾tor que arborex a¬
gro tuo in agrum illiꝰ in pen¬
det si ꝑ destat quominus pe¬
desxu. a t̾ra eam alcius coher¬
ceas tũc quoniuꝰ ita coherẽc¬

Expanded text:
s, quo minus illi eam arborem adimere liceat, uim fieri ueto'. prius itaque tibi datur adimendi facultas: si tu non facias, tunc uicino prohibet uim fieri adimere uolenti. Deinde ait praetor: 'Quae arbor ex agro tuo in agrum illius impendet, si per te stat, quo minus pedes quindecim a terra eam altius coerceas, tunc, quo minus illi ita coerc
Abbreviated transcription (French):
esfcũm est ne unbra arboris ui¬
cmo pͥdio noceret. Differẽti¬
a duoꝵ capitum int̾dcĩ hec
est si quid̾ arbor edib inpen¬
dat succidi ca p̾cipit᷑ Si nꝯ ͬ¬

Expanded text:
effectum est, ne umbra arboris uicino praedio noceret. Differentia duorum capitum interdicti haec est: si quidem arbor aedibus impendeat, succidi eam praecipitur, si
Abbreviated transcription (Latin):
q stipłatus filius ẽ. ip̃o iure per¬
fc̃ãm donat̃onem ãbigi ñ pot̾.
¶si nus aliꝙ̃ alatriniculis uel
hostib er̃ipͣuit ⁊ aͥd ab eo pro
ip̃o accipiat ħ donatõ inreito¬
laboris appenãda est. ꝙ ⁊tẽpla¬
tõne sahitis c̾tomͦ estimariñ
placait.

Expanded text:
 stipulatus e‹s›t, ipso iure perfectam donationem ambigi non potest. Si quis aliquem a latrunculis uel hostibus eripuit et aliquid pro eo ab ipso accipiat, haec donatio inreuolaboris appellanda est, quod contemplatione salutis certo modo aestimari non placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
his qui scripsit uł dixit oste̾¬
datur ꝯtentus eẽ testator
uł alt̾m fac̾e reserit expedi¬
ta nam alt̾ faciendo ⁊ sibi ⁊
ut uoluisse testatorem appa

Expanded text:
his, quae scripsit uel dixit, ostenditur contentus esse testator uel alterum facere, res erit expedita: nam alter faciendo aut et sibi et prout uoluisse testatorem appar
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot̾it. solũmodo illã habe¬
bit dub̾onem an alt̾o facien¬
te satisfcm̃ uolũtati uideat᷑.
id̾o ad lib̾tatem ꝑueniat quod
magis ẽ nisi aliud exp̾sserit
testator fatiendo tm̃ sibi ꝯdi¬
t̃onem impleu̾it alt̾i non ẽ
qui nimo extinguitur ⁊ dc̃o.
ñ enĩ anpliꝰ parere ⁊ dcõni
potest &semel expleta sit¬
Item queri pot̾ ⁊ si fabris du¬
ob uł pictorib si m̃brũ depr¬
anxissent uł si fabricassent
nauem quid ascriptũ sit nã

Expanded text:
n poterit. solummodo illud habebit dubitationem, an altero faciente satisfactum uoluntati uideatur ideoque ad libertatem perueniat: quod magis est, nisi aliud expressit testator. faciendo tamen sibi condicionem impleuit, alteri non: quin immo extinguitur ei condicio: nec enim amplius parere condicioni potest, cum semel expleta sit.Idem quaeri potest et si fabris duobus uel pictoribus, si membrum depi‹n›xissent uel si fabricassent nauem, quid adscriptum sit: nam
Abbreviated transcription (Latin):
a cegnita mr̃ in retmedo eo
pocior erit. id q decreto diuipi¬
obtinuit .ii. mat̾ ob nequiciã
patris ut sine duminirtione pa¬
tric pot̾atis apud eam aliꝰ
moretur . hoc int̾oc̃o donec res
um q qui ꝓxime p̾textatiad e¬
tate acced̾e̾t in t̾im ap̾ mrẽm
familias deponi p̾tor mbet ꝓ
pnnc etatẽ p̃otestati acced̾e eñ
dicimꝰ qqni pubc̾m etatẽ nĩc ũ¬
ingressus ẽs cum audis mr̃om fa.

Expanded text:
a cognita mater in retinendo eo potior erit, idque decretis diuioptinuit enim mater ob nequitiam patris, ut sine deminutione patriae potestatis apud eam filius moretur.In hoc interdicto, donec res ue, qui proxime praetextati aetatem accedet, interim apud matrem familias deponi praetor iubet. proxime aetatem praetextati accedere eum dicimus, qui puberem aetatem nunc ingressus est. cum
Abbreviated transcription (Latin):
ligato ꝙ sua cidcde si indiẽ cũ
sua die restaurãda ẽ. si tñ ea
erat cmiꝰ dies finit᷑ pot̾ dici res¬
titutõem intͣ id tp̃c posse pos¬
tulari ꝙ tp̃t suꝑerat obligõi
non .n. intra annũ. totum sac¬

Expanded text:
ligatio, cum sua condicione, si in diem, cum sua die restauranda est. si tamen ea erat, cuius dies finitur, potest dici restitutionem intra id tempus posse postulari, quod tempus supererat obligationi, non utique intra annum. Haec ac
Abbreviated transcription (Latin):
est sepussime ꝯstitutum ¶Si
⁊ mulier fraudandoꝵ cditoꝵ ꝯsili¬
um iniisset marito suo eid̾ que
debitori in frandem c̃ditoꝵ ac¬
ceptum debitum fecerit dotiscs̃
cõstituende cã locũ ht̃ hec ato̾
⁊ per hanc om̃is pecuma ꝙͣ ma¬
ritꝰ tebuerat exigit᷑ nec inłe¬

Expanded text:
est saepissime constitutum. Si, cum mulier fraudandorum creditorum consilium inisset, marito suo eidemque debitori in fraudem creditorum acceptum debitum fecerit dotis constituendae causa, locum habet haec actio et per hanc omnis pecunia, quam maritus debuerat, exigitur nec
Abbreviated transcription (Latin):
lii adnunistratõem dedit nõ
Uidet᷑ ei ⁊ hoc cõcessisse ut in
fraudem e̾ditoꝵ alienaret ta¬
len enĩ alienatõem ñ ht̃ aut
si hoc qͦ ⁊cessit filio pat̾ ut ĩ
fraudẽ cͥditoꝵ fac̃e possit uide¬
bit᷑ ip̃e fecisse ⁊ susfic̾ent ad¬
⁊ enĩ filii c̃ditores ⁊̃ prĩs sunt¬

Expanded text:
lii administrationem dederit, non uidetur ei et hoc concessisse, ut in fraudem creditorum alienaret: talem enim alienationem non habet. at si hoc quoque concessit filio pater, ut uel in fraudem creditorum facere possit, uidebitur ipse fecisse et sufficient coetenim filii creditores eti
Abbreviated transcription (Latin):
quid gͦ forte si tutor pupilliscit
ip̃e pupillus ignorauit uideamꝰ
an actõeͥ locꝰ sit ut scĩa tutorisno¬
ceat id̾ ⁊ in curatore furiosi ⁊
adolescentis ⁊ putem hactenus
istis nocere ꝯscĩam tutoꝵ seu ca¬

Expanded text:
rgo, si forte tutor pupilli scit, ipse pupillus ignorauit? uideamus, an actioni locus sit, ut scientia tutoris noceat: idem et in curatore furiosi et adulescentis. et putem hactenus istis nocere conscientiam tutorum siue cura