comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽ Inpuitas delica ꝓp̃ etatẽ uõ¬
datur si u̾o in eã quis sit inqua crimẽ
filia finsse ꝓbatũ fint apparebit eam
uon oportuisse ĩ ministeriũ metallicoꝵ
nec in opus metilli dari AS m¬

Expanded text:
 Impunitas delictis propter aetatem nodatur, si modo in ea quis sit, in quam crimen filiam fuisse probatum fuerit, apparebit eam non oportuisse in ministerium metallicorum nec in opus metalli dari.
Abbreviated transcription (Latin):
ecurionũ filii non debent bestus sub¬
ici cũq hoc applło exclamatũ est. SIt̾m
dix̾int uane uoces pplłi noust̃ audien¬
de nec eĩ uocib eoꝵ credi oportet qñ at̃
obnoxium crimĩe absolui ant innocẽ
Ieruo ex sm̃a dãpnato ⁊ si qnocũqͣ
mõ ex sinĩa ꝓp̾etatis ins applicatũ non
sit dño suo obsequi eũ par est
nitus nec dñ excessit dies hũc expet¬
tari ꝯuenit cũ non remitti pena fadͥ¬

Expanded text:
ecurionum filii non debent bestiis subici. Cumque a populo exclamatum est, iterum dixerunt: Vanae voces populi non sunt audiendi. nec enim vocibus eorum credi oportet, quando aut obnServo ex sententia damnato si quoquo modo ex sententia proprietatis ius amputatum non sit, domino suo obsequi eum par est.nitus necdum excessit dies, hunc expectari convenit, cum non remitti poenam fa
Abbreviated transcription (Latin):
publicũ dãpnari non oportere maĩffest
deciuo liblłm dedisti ꝙͣ mat̾ eins ĩ metal¬
lum daretur. natus ꝯdictõis eins est
eoꝵ usq ad p̾mũ dum taxat gradũ pe¬
Enã meralli uł oꝑis publici nõ afficiãt¬
Sed in iusulam redigentur. Q̾ ꝯs̾ i.

Expanded text:
publicum dari non oportere manifestumuo libellos dedisti, quam mater eius in metallum daretur, natus condicionis eius est,eorum usque ad primum dumtaxat gradum poena metalli vel operis publici non adficiantsed in insulam relegentur Idem A.
Abbreviated transcription (Latin):
on p̾us q̃qũã sinceritas tua ad tue
sedis examẽ ibebit adduci qͣm sollẽt¬
pnibus satisfec̾it qui iuitur fidẽ dolo¬
ris asserere cum uix̃ formã uiris ã¬
tiqui ei qui ceꝑit urg̾e aut mudcã sit¬
ꝓposita si uera detulerit aut suppli¬
cium si fefelłit. Mp̃r. Ua¬
ostris ⁊ parentũ nr̃oꝵ costitutõnibꝰ
ꝯp̾hensum est eos qui act̃atõnem a¬
lienis nõĩbus p̾sũpsissent delatorñ
nũo ẽẽ dicendos atq iõ calũpmosissi¬
mũ capt̃ captũ ⁊ ꝑsonam iudicõ irrite
dilatõnis infamne suppliciim sequatur
scant non lic̾e̾ in eo ꝙ non possit ostẽ¬
di iudicum animos ꝯmon̾i¬

Expanded text:
on prius quemquam sinceritas tua ad tuae sedis examen iubebit adduci, quam sollemnibus satisfecerit, qui nititur fidem doloris adserere, cum iuxta formam iuris antiqui ei qui coeperit urguere aut vindicta proposita sit, si vera detulerit, aut supplicium, si fefellerit. Dat. ostris et parentum nostrorum constitutionibus comprehensum est eos, qui accusationem alienis nominibus praesumpsissent, delatorum numero esse ducendos. Atque ideo calumniosissimum caput et personam iudicio irritae delationis infamem supplicium sequatur, scant non licere in eo quod non possit ostendi iudicium animos co
Abbreviated transcription (Latin):
at̾ int̾ eas ꝑsonas est que sñ calm̃piie
timore necem filii sui mĩdicare possũt
qui suspitõnem qͣm de morte sua hũissẽ
defũctus cauit exequitur hoc noĩe .a. ca¬
lñpnia excussatus est cum int̾ uolñta¬
riam accussatõnem ⁊ officii necessitarẽ
ħ̾dis młtum int̾est. Dem:¬
in non ꝓbasse crimen ꝙ itendit pro¬
nũciatur si calũpine non dãpnetiu
derrmm̃tũ extimatõis nõ patitur. ¶ N õ
enĩ sirens absolntus est ex eo solo t̃
accussator qui pot̃ iustam hũisse nẽi¬
Iendi ad crimem rõnem calũpniaror
credendus est. Denum¬

Expanded text:
ater inter eas personas est, quae sine calumniae timore necem filii sui vindicare possunt:qui suspicionem, quam de morte sua habuisse defunctus cavit, exsequitur, hoc nomine a calumnia excusatus est, cum inter voluntariam accusationem et officii necessitatem heredis multum intersit. i non probasse crimen quod intendit pronuntiatur, si calumniae non damnetur, detrimentum existimationis non patitur. Non enim, si reus absolutus est, ex eo solo etiam accusator, qui potest iustam habuisse veniendi ad crimen rationem, calumniator credendus est
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i lites ꝓced̾e nob̾cordi est
liceat ei cun suspectũ iudicem
recussare ut ad alium cuiratͥ
liblło recussatõnis ei porrecto.
ꝯ post litem ꝯtestatam neq
applłare posse añ disfimriuam
sñam iam statiumus ueq
recinsare posse iudices ue lite
minfinitũ exrendatur cod̾¬

Expanded text:
omnes lites procedere nobis cordis est, liceat ei, qui suspectum iudicem recusare, ut ad alium curratur libello recusationis ei porrecto, cum post litem contestatam neque appellare posse ante definitivam sententiam iam statuimus neque recusare posse, ne lites in infinitum extendantur: eod
Abbreviated transcription (Latin):
B̾. Post decissionẽ furti nẽtur¬
Aleges agi ꝓhibent. ꝓ si non tr̃assegis᷑.¬
ti. sedde sublatis patem tãtũ subce¬
pisti residria uendicare uł ꝯdict̾e et
accõne farti ap̃ p̃sidem as̾e̾ potes
accione potes
cessores ignorare nõ dẽbu̾as. de in¬
strumentis autem ablatis in rei
accone teneutem ꝯuenire potes

Expanded text:
. Post decisionem furti leges agi prohibent. quod si non transegisti, sed de sublatis partem tantum accepisti, residuam vindicare vel condicere et actione furti apud praesidem agere potes. actione potes. cessores ignorare non debueras. de instrumentis autem ablatis in rem actione tenentem convenire potes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ se dñs in alio temꝑe ⁊ nõ teneattir
accõne ⁊ mnalio sub accõue  coscituatur⁊ de
tenetur: Si furtũ comissit ⁊ reccte ⁊ sũ
aliqna dubitatõne dicit᷑ posse eũ q lib̾ẽ
cosintus ⁊ ab ip̃o cimdona fide eñ cetiuct
ꝓ furto ꝯueniri ⁊ bona fide possessoreni
gn̾alis regła de ẜuo plataest ⁊ pci nõ s¬

Expanded text:
ipse dominus in alio tempore non teneatur actione et in alio sub actione constituatur. De ide tenetur, si furtum commiserit, recte et sine aliqua dubitatione dicitur posse eum, qui liber est cognitus, et ab ipso qui bona fide eum detinet pro furto conveniri, et bona fide possessorem, generalis regula de servo prolata est, et pro eo,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e acc̃onem insi mopia dinoscatur la¬
borare: tt̃ eĩ furti acc̃onẽ dño ꝯpet̾e dice¬
bant: S satis mcrebuit dubitatõ si tp̃r
quo furtũ cõmitebatur. idoneus erat
is qui rẽ comodatam accepit. postea
aut̃ adĩopiam deuenit añ ꝙ̃ moueatur
acc̃õ cue ei antea ꝯpetebat: an debeat
acco que semel ei adcinsita est. ft᷑m
querebatur an in hoc casu furti acc̃o
anbulatoria sit necne d om̃em talẽ
tractotũ alia sequitur sub duusio si¬
Mc ex parte soluendo sit is qui rẽ ut̃dam

Expanded text:
e actionem, nisi inopia noscitur laborare: tunc enim furti actionem domino competere dicebant. Sed ea satis increbuit dubitatio, si tempore quo furtum committebatur idoneus erat is qui rem commodandam accepit, postea autem ad inopiam pervenit, antequam moveatur actio quae ei antea competebat, an debeat actio quae semel ei adquisita est firmiti, cum et hoc quaerebatur, an in hoc casu furti actio ambulatoria sit nec ne. Sed omnem talem tractatum alia sequitur subdivisio, si ex parte solvend
Abbreviated transcription (Latin):
agͣm festasimi qiuid̾ mris estꝰ fui to ꝑta¬
trato ei ꝯpet̾e furti acc̃onẽ cinꝰ int̾est ue
furtũ ꝯmittatur. Sed q̃rebatu. ap̃ anti¬
quos legũ int̾pretes si quis comodau̾it
alii rẽ ad se ꝑtiuencẽ ⁊ ip̃a res subtt̃ta
est. an furr acc̃o adu̾sus furẽ iustitin
possit ab ẽo qui rem uremdã suscepit
ydonco scil cõstituto quia ⁊ ip̃e como¬

Expanded text:
festissimi quidem iuris est furto perpetrato ei competere furti actionem, cuius interest, ne furtum committatur. Sed quaerebatur apud antiquos legum interpretes, si quis commodavit alii rem ad se pertinentem et ipsa res subtracta est, an furti actio adversus furem institui possit ab eo qui rem utendam accepit, idoneo scilicet constituto, quia et ipse commo
Abbreviated transcription (Latin):
festau̾it ⁊ dño ꝯcedente res euis
admiañ huiꝰmõi suasi eĩs actorem
ꝓtułit ⁊ ip̃e inuentus fu̾t reni
detinere quali tenetur acc̃oue is qͥ
res suscepit ntrñ ne ꝵ occatõne
surti an ꝓ ẜuo corrupto quia eũ
corrũꝑe uoluit ait nõ solũ furtis

Expanded text:
festaverit et domino concedente res eius ad iniquum huiusmodi suasionis auctorem pertulerit, et ipse inventus fuerit rem detinere, quali tenetur actione is qui res suscepit, utrumne pro occasione furti an pro servo, quia eum corrumpere voluit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
adirecuppit pat̾ incontrariũ ĩcli¬
nat uib̾am hab̾e licenciam ⁊ patrẽ
ip̃m adire ħrditatem recussante
filio ⁊ om̃e fu̾i dãpnũ si̾ lucr̃um
insuam hab̾e fortinia ulło ex hoc
p̃mdicio filio generando: sũi ecũ¬
trario patre recussante. Filius ad¬
ire hrditatẽ uolu̾t ⁊ illã ad quisitõ¬
nem nec usũfructũ patriofferri
s ipͣm fĩliũ sibi imputare si ꝙ
ex hoc ꝯtingerit ulła acc̃one neq
contin patrem danda ubiadu̾sus
enuus uolũtatem filus ħdiratẽ
uł legatũ uł fid̾iꝯmissũ uł aliud
q̃tund ex ꝯuocũq titulo sũ dona

Expanded text:
adire cupit et pater in contrarium inclinat, liberam habere licentiam et patrem ipsum sibi adire hereditatem recusante filio et omne sive damnum sive lucrum in suam habere fortunam, nullo ex hoc praeiudicio filio generando: sive e contrario patre recusante filius adire hereditatem voluerit, nullam adquisitionem nec usum fructum patri offerri, sed ipsum filium sibi imputare, si quid ex hoc contigerit: nulla actione neque contra patrem danda, ubi adversus eius voluntatem filius hereditatem vel legatum vel fideicommissum vel aliud quidquid ex quocumque titulo
Abbreviated transcription (Latin):
Innõ extendanda ubi recussante
eo pat̾ sua auccoritate hec sibi uẽ¬
dicet himismõi adicõnis tramite
torum comodum aduenit. Filius
simili mõ inagendo ⁊ pulsando
solus habeat ⁊ derrm̃itũ ⁊ como¬
dũ necessitate ꝑ officiũ inponẽta
pat̾nam uolsitatẽ sequi nꝯ̃ patit᷑
Sinantẽ inscd̃a etate adhuc filiꝰ
est ⁊ ħrditateei delata pat̾ ꝯsen
simili mõ h̾rditatẽ adire ⁊ pleno
iure eam hab̾e hus om̃ib que su¬
pnis dixmnis locũ habentibus

Expanded text:
ione extendenda, ubi recusante eo pater sua auctoritate haec sibi vindicet, huiusmodi aditionis tramite totum commodum pervenit, et filius simili modo in agendo et pulsando solus habeat et detrimentum et commodum, necessitate per officium patri imponenda paternam voluntatem sequi non patitur. Sin autem in secunda aetate adhuc filius est et hereditate ei delata pater consentsimili modo hereditatem adire et eam pleno iure habere, his omnibus quae superius diximus locum habentib
Abbreviated transcription (Latin):
inmus sinilib q eis obẜuanda sunt
¶nẜuis autẽ qui filiis uł filiab fa¬
mł conantur sũ costante mat̾monio
sũ ab extraneis sub ea ꝯditõne ut sta¬
tim eos nilib̾tatẽ ꝓduicant ulłm  pedi¬
mẽtũ faciat pat̾na auctoritas qualis
eñ auti usuffructus potest ei adc̾ir⁊
crui momẽturius ẽẽ ostenditur. si enĩ
ĩ ip̃o momẽto necc̃e habeat eũ ⁊ possid̾e̾
⁊ lib̾tatemdonare in tali hoĩe qualis
usuffrnggꝰ patri potest ad quir i nautiu¬

Expanded text:
eis observanda sunt. In servis autem, qui filiis familias donantur, sive in constante matrimonio sive ab extraneis sub ea condicione, ut statim eos in libertatem producant, nullum impedimentum paterna faciat auctoritas. qualis enim usus fructus potest ei adquiri, qui momentarius esse ostenditur? si enim in ipso momento necesse habet eum et possidere et libertate donare, in talem hominem qualis usus fructus patri potest adquiri? D. I
Abbreviated transcription (Latin):
responde coguntir. attinentur qui
fisco ꝓ intͣcepto responde cogñtiu.
. ħ enĩ fcõ ꝯtigit ut rei publice ratõ sal¬
ua ꝑmaneat ⁊ fabricensis collegari
suoꝵ solacus ꝑfruatur qui dãpnis ac
detrimẽtis tẽneantur obnoxii

Expanded text:
res decedentium adtinentur, qui fisco pro intercepto respondere coguntur. Hoc enim pacto contingit, ut et rei publicae ratio salva permaneat et fabricenses collegarum suorum solaciis perfruantur, qui damnis ac detrimentis tenentur obnoxii
Abbreviated transcription (Latin):
c̾e̾ patre nolente res filii gub̾nare ꝓ¬
t̾ cause necessiratem habeat facłtatẽ
filius adire cõpetentem iudicem et
Exeo pet̾e curatorem h̃iditati dari ꝑ ꝙ̃
gub̾natõ reruim ĩeum delatar ꝓce¬
dat inutroq casu ĩ integrũ restitu¬
tõnis auxilio mĩme eidenegando
similiq mõ in milite filio famł
qui retussau̾it aditõnẽ hrditatis q̃ ei
ex castrensib occassionib ꝓueniat
pat̾ danda licẽcia adire hrditatem
ut ad ip̃m ꝑneniat pleno iure tã ꝑ¬
usũfruct̃ qña ꝑ dominiũ eamdẽ ħrdi¬
tatem possessur᷑ quasi ip̃e pat̾ abini¬
tõ funss ħ̾res institutus eo uidelic
sb̾ iacente om̃ib hoñib h̾rditarus
⁊ omĩa comoda habituro ⁊ ad filios
mlło ꝑicło redundante ¶⁊ hec quid̃

Expanded text:
e autem nolente res filii gubernare propter causae necessitatem habeat facultatem filius adire competentem iudicem et ex eo petere curatorem hereditati dari, per quem gubernatio rerum in eum delatarum procedat: in utroque casu in integrum restitutionis auxilio minime ei denegando. Similique modo et in milite filio familias, qui recusaverit aditionem hereditatis, quae ei ex castrensibus occasionibus perveniat, patri danda licentia adire hereditatem, ut ad ipsum perveniat pleno iure tam ominium eandem hereditatem possessurum, quasi ipse pater ab initio fuisset heres institutus: eo videlicet subiacente omnibus oneribus hereditariis et omnia commoda habituro et ad filium nullo periculo redundante, et haec quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Siũ ãmalia siu̾ semel relicta imimẽt
huurs mõi ꝑsonis si quid̾ tales redonꝰ
sint qui susficiunt ad amialia legata
pat̾ ex huismõi redoitib de pre heindẽ ħ
cõpellitin. Sinantẽ non he̾at sb̾ansiif¬
mobłes uł miobłes steriles quid̾ non
tamẽ in utiles uenuti domus in ꝓũciis
p̃ciosse nł ubicũq posite uł subur basĩ
ex quib hinusmõi legata possũt expli¬
cari licencia dabitur patri susficientẽ
partẽ eoꝵ simiłr sili noĩe uẽd̾e̾ ⁊ sansfa¬
cẽ legatiss ħ ꝓculdubio obẜuando ut. ⁊¬

Expanded text:
sive annalia sive semel relicta imminent huiusmodi personis, si quidem tales reditus sunt, qui sufficiunt ad annalia legata, pater ex huiusmodi reditibus haec dependere compelletur. Sin autem non habet substantia sufmobiles vel immobiles, steriles quidem, non tamen inutiles, veluti domus in provinciis pretiosae vel ubicumque posita suburbana, ex quibus huiusmodi legata possunt explicari, licentia dabitur patri sufficientem partem eorum similiter filii nomine vendere et satisfacere legatis. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
s trimoniis. inquib redibito dotis
ue añ iipcias donatõnis indiem
inc̾tam morus uł repudu disfer¬
re̾ solet post ꝯugii dissolntõnem
earmudem ciiricula p̾sc̾ptõnũ ꝑ¬
ł sonalib uid̾e acc̃onibus uł yꝑothe¬
coriis opponendam sapiant ¶t ĩno
quib aliquid debetur res sibisup̃¬
t rsposita si nõ molencia temierit ꝑ
hanc detetõnem int̾rupt̃o sit p̾t¬

Expanded text:
matrimoniis, in quibus redhibitio dotis uptias donationis in diem incertam mortis vel repudii differri adsolet, post coniugii dissolutionem earundem curricula praescriptionum personalibus itidem actionibus vel hypothecariis opponendarum incipiant. Immo quibus aliquid debetur, res sibi suppositas sine violentia tenuerit, per hanc detentionem interruptio fit p
Abbreviated transcription (Latin):
posterior creditor anteriori cre¬
ditori osterredebitsi paratus est
⁊ is crediter longenam possessiõn
p̾sc̾ptõnem ei oppon̾e conatui. ¶l¬
lid autẽ plus ꝙͣ manifest̃ est. ꝙ ĩ
om̃ibus ꝯtractibus inquib sub
aligua conditõne. uł sub diec̾tal¬

Expanded text:
posterior creditor anteriori creditori offere debitum paratus est et is creditor longaevam possessionis praescriptionem ei opponere conatur. Illud autem plus quam manifestum est, quod in omnibus contractibus, in quibus sub aliqua condi
Abbreviated transcription (Latin):
quo p̃or possessor qui eam eicit pos¬
sessione cecidit exceptõue sit muni¬
tus. ¶S hoc suꝑ illis detẽptoribus
censerus quisũ uiolenciã eamdem
rem. naca sunt. Nam si quis i uolẽt᷑
eam abstulit om̃i modo licebit p̾ori
possessori sñ ulła distint tõne eam uẽ¬
dicare. S ⁊ si quis nõ ꝑ .uim. sed
suĩa iudicis eam detenut ea tñ occa¬
sione ꝙ ab sens p̾or possessor ad litẽ
uocatus m̃ime respondit licebit
ei ad similitudinem cet̾oꝵ qui reido¬
minia habent iutm unũ amniũ se of¬
ferenti cauto. eñiq suscipiende litis
dantieamdem rem reciꝑe suꝑ q̃ ea
cogiitõnalia sb̾ire c̾tamĩa except̃o

Expanded text:
prior possessor, qui et vicit, ea possessione cecidit, exceptione munitus sit. Sed haec super illis detentoribus censemus, qui sine violentia eandem rem nancti sunt. Nam si quis violenter eam abstulit, omnimodo licebit priori possessori sine ulla distinctione eam vindicare Sed et si quis non per vim, sed sententia iudicis eam detinuit, ea tamen occasione, quod absens prior possessor et ad litem vocatus minime respondit, licebit ei ad similitudinem ceterorum, qui rei dominium habent, intra annum se offerenti cautionemque suscipiendae litis danti eandem rem recipere superque ea cognitionalia subire certamina. Exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
duille uiuit mito anterior creditor
ꝯfidit ut pore apͥud debitorem euis
possessione ꝑ posteriorem crediro¬
rem costitnta ¶¶ ł quo autem ĩ fa¬
ta sua de bitor decesserit exeo quas
suo nõie possidentem posteriorem
dem debitoris possedit opponat
¶sm̃ autẽ ꝯnĩg̾e̾ uolu̾it sue pos¬
uĩoni ꝙͣ post mortem debitoris ha¬
buit eciam tp̃s quo uiuente dbi¬
tore uł ip̃e creditor uł comĩs deui¬

Expanded text:
ille vivit, merito anterior creditor confidit, utpote apud debitorem eius possessione per posteriorem creditorem constituta. 2b . Ex quo autem in fata sua debitor decesserit, ex eo quasi suo nomine possidentem posteriorem tem debitoris possedit, opponat: sin autem coniungere voluerit suae possessioni quam post mortem debitoris habuit, etiam tempus, quo vivente debitore vel ipse creditor vel communis debi
Abbreviated transcription (Latin):
at̾uis singłaris temꝑis ꝯputorima¬
uifestimm est. Alła scili danda inña
uł ei am iure emphitheothico rem
dũũ sibi in husdem rebus quesitũ
esse cum in eodem statu semꝑ manere
iure enphiteo tico res oporteat. uł
conductori sen ꝓcuratori reirũ alie¬
narũ dicendi ex quocũq tẽpoꝵ cur¬
riculo non deb̾e se dño uolenti post
ꝯpleta ꝯdictõnis tp̃a possessionẽ reci¬

Expanded text:
alterius singularis temporis computari manifestum est. Nulla scilicet danda licentia vel ei, qui iure emphyteutico rem inium sibi in isdem rebus quaesitum esse, cum in eodem statu semper manere datas iure emphyteutico res oporteat, vel conductori seu procuratori rerum alienarum dicendi ex quocumque temporum curriculo non debere se domino volenti post completa conductionis tempora possessionem reci
Abbreviated transcription (Latin):
p̾orem cantõnem ꝑtinet. q̃ scilic¬
⁊ in nouata ꝑmansit tã in ꝑso¬
nalibus qͣm ypothecaruis acc̃ombꝰ
namq imꝓbum est debitorem
debitorio fiat secumdam in eũ suꝑ
eo debito cautõnem exposunt In
is obligatõnibus que datõnẽ ꝑ sin

Expanded text:
onem pertinet, quae scilicet innovata permansit, tam in personalibus quam in hypothecariis actionibus. Namque improbum est debitorem creditoris fiat, secundam in eum super eo debito cautionem exposuit In is obligationibus, quae dationem per sin
Abbreviated transcription (Latin):
.xxx. annoꝵ uigi silencio ex quo
ꝯpet̾e iure ceperunt uuẽdi ul¬
teruis nõ h̾eant facłtatẽ nec su¬
sficiat p̾cibus oblatis spẽale ꝙ dã
licet ꝑ anoratõnem ꝓm̾uisse.
responsũ uł eciam in indiciis al¬
legasse nsi sacro allegato resc̾pto
ant in medio postulatõne deposita
m̃cto non sexus fragilitate non
adsecuta nõ milicia contra hanc
legem desfendenda s pupillari
etate dũ taxat q̃mius sub titoris
desfensione costitit huic eximẽda¬
qͣstioni sauctõni. Nã cũ ad eos ãnos
pueu̾it quiad sollicitudinem ꝑti¬
nent curatoris necessario eis simi¬
La ẜuanda sunt. hee aut̃. accõnes
que ꝑpetue indebantur nõ ille q̃
antiquis tp̃ribus limitantur post
hanc no tp̃is discitõnem ulli
mouendi ult̾iis facłtatem patere
densemus que si se legis isnorãcia
excussare temprau̾it
Mpr. Om̃s nocendi quibuslib
modis artes om̃ibus amputãtes
Qrdas quidẽ tp̃ales exceptõnes q̃
ex iet̾i iure uł pͥncipalibus decretis

Expanded text:
ugi silentio, ex quo conpetere iure coeperunt, vivendi ulterius non habeant facultatem. Nec sufficiat precibus oblatis speciale quoddam, licet per adnotationem, meruisse responsum vel etiam iudiciis allegasse, nisi allegato sacro rescripto aut in iudicio postulatione deposita  Non sexus fragilitate, non absentia, non militia contra hanc legem defendenda, sed pupillari aetate dumtaxat, quamdiu sub tutoris defensione consistit, huic eximenda sanctioni. Nam cum ad eos annos pervenerit, qui ad sollicitudinem pertinent curatoris, necessario ei similla servanda sunt. Hae autem actionesquae perpetuae videbantur, non illae, quae antiquitus temporibus limitantur. Post hanc vero temporis definitionem nulli movendi ulterius facultatem patere censemus, etiamsi se legis ignorantia excusare temptaverit. Omnes nocendi quibuslibet modis artes omnibus amputantes cunctas quidem temporales exceptiones, quae ex vetere iure vel principalibus decretis
Abbreviated transcription (Latin):
nocantur. opponi non patimun
S genitalem statũ senꝑ eos
agnosc̾e̾ ꝯpelli scĩmus: sacia et¬
em̃ nr̃e pietatis lex de alus loqͥ¬
tit conditõnib nec auteriori

Expanded text:
vocantur, opponi non patimur, sed genitalem statum semper eos agnoscere compelli sancimus. Sacra etenim nostrae pietatis lex de aliis loquitur condicionibus nec anteriori
Abbreviated transcription (Latin):
tanta pcario possidentib p̾roga¬
tiua defertur ut eos post quadrĩ¬
genta amioꝵ spacia qual ratõne
decursa inqruietare nõ liceat. õ uni¬
̾ costantinana iubeat ab hiis posses¬
siũ nicim nõ requiri qui sibi po¬
cius quam alt̾i possiderint ¶eos
autẽ possessor es nõ ꝯuenit appellari
ant prestare solitam m̃cedem nemo
igitur qui ad possessionem conductõ
accedit dui res alienas rermendosi
ui ius ꝓp̾erans usurpet ne cogãt᷑
dñi autͣ a mitt̾e ꝙ locauerñt aut
ꝯdnctores iiles sibi fortassis exlu¬
dẽ aut amns om̃ibus suꝑdiuo ⁊ci
publice ꝓtestari

Expanded text:
tanta precario possidentibus praerogativa defertur, ut eos post quadraginta annorum spatia qualibet ratione decursa inquietare non liceat, cum lex constantiniana iubeat ab his possessionis initium non requiri, qui sibi potius quam alteri possederunt, eos autem possessores nant praestare mercedem. Nemo igitur, qui ad possessionem conductor accedit, diu alienas res tenendo ius sibi proprietatis usurpet, ne cogantur domini aut amittere quod locaverunt aut conductores utiles sibi fortassis excludere aut annis omnibus super dominio suo publice protestari
Abbreviated transcription (Latin):
te ab sente eos qui oclos p̾diis tins
imposuerunt operam dedisse i
anonarie collat̃onis ptetextur usli
p̾cio ab osficio p̾sidali p̾diatna dis¬
trah̾entur silegnimi tpĩs spacinm
ex uenditõnis die fłxit qui ꝓuĩ¬
ciam regit ꝑit̾ uos cognostet᷑ et
ꝙ publico iuri p̾sc̾ptum est statu

Expanded text:
te absente eos, qui oculos praediis tuis imposuerant, operam dedisse, ut annonariae collationis praetextu vili pretio ab officio praesidali praedia tua distraherentur, si legitimi temporis spatium ex venditionis die fluxit, qui provinciam regit inter vos cognoscet et, quod publico iu
Abbreviated transcription (Latin):
rit ut diuersitas utruisd rerũ ꝑsecu¬
tõnis que incebitorem aut hides eius
qidẽq mouetut in extraneos insolo an
smules suit inacc̃ones scilic. ꝑson ili
hus custodiendis que postea costituõ¬
sum sanxit iusticias cum ilłud ⁊̃ in
forensib ꝯtrou̾sus uentilabatur an
creditor anterior iusa p̾tendens pot̃
posteriorem creditorem ypothecam
denentem .x. ⁊ ultra .x xx. annos i¬
quietare. ut̃ potem ymaginem debi¬
toris optinentem eiq possidentem
unit non posse. creditori anterioꝵ¬

Expanded text:
rit, ut diversitas utriusque rerum persecutionis, quae in debitorem aut heredes eius quaeque movetur in extraneos, in solo sit similes sint: in actione scilicet personali his custodiendis, quae prisca constitutionum sanxit iustitia. Sed cum illud etiam in forensibus controversiis ventilabatur, an creditor anteriora iura praetendens potest posteriorem creditorem hypothecam tenentem et ultra triginta annos inquietare utpote imaginem debitoris obtinentem eique possidentem,vivit, non posse creditori anterio
Abbreviated transcription (Latin):
fidem in sua uira retiabantur resc̃pta
igitur ob reptõnibus impetrata cũ
p̾sc̾ptõne longi tp̃is ⁊ noui sensus
p̾indicio subinouebit anctoritas tua
atq ira omĩa suo corpori que sut
p̾etatis nostre priuulegnim abołe

Expanded text:
fidem in sua iura retrahentur. Rescribta igitur obreptionibus inpetrata cum praescribtione longi temporis et novi census praeiudicio submovebit auctoritas tua atque ita omnia suo corpori quae sunt roprietatis nostrae privilegium abole
Abbreviated transcription (Latin):
cepr. quorũdam tm̃ uł tortima
usł excogita int̾preratõne sepe
dcãrum exceptonũ laqueos eua¬
ciaria ꝯuentõne possedit suꝑ q̃
sua condit᷑one quã ꝑ idem teup
absq ulla iudiciali fũa simali
inuintỹne potitus est. sit lib̾
p̾sentis salubime legis pleni¬
insinia inuunt̃one secutus

Expanded text:
oncepta, quorundam tamen vel fortuita vel excogitata interpretatione saepe dictarum exceptionum laqueos evaciaria conventione possedit, superque sua condicione, qua per idem tempus absque ulla iudiciali sententia simili munitione potitus est, sit liber et praesentis saluberrimae legis plenissima munitione securus
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ expulsus est p̾dcm auxiliũ
nõ mndiscrete s ꝯ mod̾ata diuisiõe
ei prestaricensemus ut siquidẽ bõa
fide abinicio eam rem tenuerit
simili possit uti p̾sidio ¶Smu̾o ma¬
la fide eam adeptus est indignus
eo uideatur. Ita tam̃ ut nouꝰ possessor
siquidẽ ip̃e rei dñs abinicio fuit
uł suppositam eam hẽbat ⁊ memo

Expanded text:
xpulsus est, praedictum auxilium non indiscrete, sed cum moderata divisione ei praestare censemus, ut, si quidem bona fide ab initio eam rem tenuit, simili possit uti praesidio, sin vero mala fide eam adeptus est, indignus eo videatur, ita tamen, ut novus possessor, si quidem ipse rei dominus ab initio fuit vel suppositam eam habebat
Abbreviated transcription (Latin):
ant sietas ꝑules ercipiendo mõs¬
trepn sm nõs no debitores aut br¬
des eoꝵ p̾mos uł ult̾iores nlłis ex¬
pirare luctoꝵ cursibus nostre ꝓ¬
issiorns esse ꝓspeximus ħ q̃quie
emendare ne possessores hmmodi
ꝓpe in mortali timore teneantin. ꝙ̃¬
admodñ iubemus ypothecarum.
ꝑsecutõnem que rerũ mouetur

Expanded text:
aut si aetas impubes excipienda monstretur, in ipsos vero debitores aut heredes eorum primos vel ulteriores nullis expirare lustrorum cursibus: nostrae provisionis esse perspeximus hoc quoque emendare, ne possessores eiusmodi prope immortali timore teneantur. Quamobrem iubemus hypothecarum persecutionem, quae rerum movetur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedantur s si qna: res aut ius
aliꝙ postilletur uł ꝑsona qualt¬
cũq acc̃one uł ꝑsecutõne pulse¬
tur incħ̾ominus erit agenti
nes ualente ꝑsona qui pignus
uł ypothecam non asuo debito¬
dente intitur uendicare. Qd̾¬

Expanded text:
 si qua res vel ius aliquod postuletur vel persona qualicumque actione vel persecutione pulsetur, nihilo minus erit agenti us valente persona, qui pignus vel hypothecam non a suo debitodente nititur vindicare.
Abbreviated transcription (Latin):
quo iudiciarie cognitõis adiũgi ut
si pares sint gn̾e ac morib petitores
du pximo ad uiduar̃ successiones uo¬
cautur ⁊̃ honestas nupcias ĩpediant

Expanded text:
que iudiciariae cognitionis adiungi, ut, si pares sunt genere ac moribus petitores,du proximo ad viduarum successiones vocantur, et honestas nuptias impediant
Abbreviated transcription (Latin):
fieri questio ut noxius pimiat᷑
in nocens ab soluatur. ¶Od̾ ħ aͣ
accãtor aberit ad tempns aut soci¬
orum p̾sencia necc̃ia indeatur. d
nnd̾ debet ꝙ celeb̾ime ꝓcurari¬
¶ nt̃ca uo exibito non ferreas
mamicas ⁊ inh̾iẽtes ossibus mi¬
usti oportet s ꝓlixiores catheuas
pani debebit inclusus: S usir¬
⁊ ubi uox geminau̾it custodiam¬
ĩ nestibulis carcerum ⁊ salubri¬
bus locis recipiantir. ac ren̾tẽte
It̾m die ad p̾mũ solis ꝯrtũ ilico
ad publicum lumẽ reduci ne pe¬
nis carc̾is piniannuir ꝙ in nocẽ¬
tibus nuẜum  noxiis non satis
seũm esse disnoscitur. ¶Illud . ⁊̃ ob¬
ẜnandum ut neq hus qii strato¬
riiui fignntur officio neq eo¬
rum ministris liceat crudelita¬
tem suam accãtoribus uendere
⁊ iinocentes intra carcerimi
sceta leco dare. aut si sotractos

Expanded text:
ebet quaestio fieri, ut noxius puniatur, innocens absolvatur. Quod si accusator aberit ad tempus, aut sociorum praesentia necessaria videatur, id quidem debet quam celerrime procurari. Interea viro exhibito non ferreas manicas et inhaerentes ossibus mitti oportet, sed prolixiores catenas, pati debebit inclusus, sed usur, ubi nox geminaverit custodiam, vestibulis carcerum et salubribus locis recipi, ac revertente iterum die, ad primum solis ortum, illico ad publicum lumen educi, ne poenis carceris perimatur, quod innocentibus miserum, noxiis non satis severum esse dignoscitur. Illud etiam observabitur, ut neque his qui stratorum funguntur officio neque ministris eorum liceat crudelitatem suam accusatoribus vendere et innocentes intra carcerum saepta leto dare aut subtractos
Abbreviated transcription (Latin):
crinnẽ fu̾i̾t deprehensus ꝙ dignꝰ
claustris cart̾is enstodie sc̃malore
ideatuu. aud̾nus apiid acta. cum
de amuso costit̾it penam carcio
sustineat atq ito post modñ ded¬
uctus apud acta andiatur. ⁊ taeĩ⁊
quasi sub publico testimõ cõmeł¬
moratõ amissi crim̃s fiet ut i¬
dicibus in modite semientibus
frenis quid̾ temꝑies adibitaide
ꝯclaue ꝑmixtos sexum crnm̃osos.
U NO commentariensez
receptarum ꝑsonar̃ custodia ob̾¬
adiectum atq uilem ob̾iciendn
ẽẽ iudici. S reus aliquo mõ fu̾t
mentariensis neccate. aliqua ꝓ¬
cł ab officio egerit adiutoremeiꝰ
pariiubemns iugilare cura et

Expanded text:
crimine fuerit deprehensus, quod dignum claustris carceris et custodiae squalore videtur, auditus apud acta, cum de admisso constiterit poenam carceris sustineat, atque ita postmodum eductus apud acta audiatur. Ita quasi sub publico testimonio commemoratio admissi criminis fiet, ut iudicibus inmodice saevientibus freni quidam ac temperies adhibita videnclave permixtos secum criminosos  Ad commentariensem receptarum personarum custodia obsabiectum atque vilem obiciendum esse iudici, si reus modo aliquo fuerit mentariensis necessitate aliqua procul ab officio egerit, adiutorem eius pari iubemus invigilare cura et
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr̃. Si nõ es nĩciator uereriñ
opuno tua macłata sit ¶ Qnimo ad.¬
u̾sus eos quos minuende opĩonis
tne causa aliq̾d fecisse ꝯꝑietur more
soliro inuniarũ iudicio exꝑn⁊ potes
ftãm eẽ maĩfestu est si t̾ illata est
cuineẽs in sac̾docio ⁊ dignitatis hĩtu
⁊ oramenta ꝓferres ⁊ iõ mndcãm po¬
tes eo nomũe exeqni. IMpr̃¬
i non ꝯuicu ꝯsilio tẽ aliq̃d miurio¬
Isinu dixisse ꝓbare potes fides ueria
calũpnia te defendit. Si u̾o in rixanr᷑
in consulto calore ꝓ lapsus hõicidu cõ¬
uiciũ obieciti ⁊ ex eodie anns exces¬
ssit. ẽ um ĩuuriarũ accõ amnio tp̃r p̾¬
lib̾uis iuris equitas ꝓmitat ꝓponas¬
q prone hredes enm qr defũcta lib̾ta¬

Expanded text:
. Si non es nuntiator, vereri non opinio tua maculata sit. Quin immo adversus eos, quos minuendae opinionis tuae causa aliquid confecisse comperietur, more solito iniuriarum iudicio experiri potes esse factam manifestum est, si tibi illata est, cum esses in sacerdotio et dignitatis habitum et ornamenta proferres: et ideo vindictam potes eo nomine exsequi. i consilio te aliquid iniuriosum dixisse probare potes, fides veri a calumnia te defendit. si in rixa inconsulto calore prolapsus homicidii convicium obiecisti et ex eo die annus excessit, cum iniuriarum actio annuo tempore prlibertis iuris aequitas permittat, proponasque patronae heredes eum, qui liberta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedunt sollẽpnit̾ obẜuare dec̾m¬
mus lic̾e aut illustri accãtori uł reo¬
uł uxori uł lib̾is mascłim sexus uł
ytidem filie illustris suꝑstiris cãm n¬
iuriarũ inquocũq iudicio ꝯpetenti ꝑ
rem dederit ⁊ si nõ adeẽt iudicur sed
cãm ꝑ ꝓcuratorem dic̾et legibus ꝓla¬
turo. Ita tamẽ. ut ulłs alius idẽ sibi

Expanded text:
procedunt, sollemniter observare decernimus: licere autem illustri accusatori vel reo, uxori vel liberis masculini sexus seu filiae itidem illustris superstitis causam iniuriarum in quocumque iudicio competenti per rem dederit, etsi ipse non adesset iudiciis nec causam per procuratorem diceret, legibus prolaturo: i
Abbreviated transcription (Latin):
i mãifestedoci possit ius aque ex
ꝑ c̾ta loca ꝑfluentis utilitatem
cas fũdis irrigandi cuisa eribi
ꝓcurator nr̃ ne quid cc uet̾emata
D ꝑions quid̾ edificia/ debit.¬
colle si domus ẜuitutem nõ debe¬
¶In pariete u̾o si fenestrã uslian
bus sins opus tolle ⁊ integrã
pierem restitu̾e ꝯpellitu

Expanded text:
i manifeste doceri possit ius aquae ex per certa loca profluentis utilitatem certis fundis inrigandi causa exhibere, procurator noster, ne quid contra quidem aedificia tollere, si domus servitutem non debeIn pariete vero tuo si fenestram iulianus bus suis opus tollere et integrum parietem restituere compellitu
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuitutem costimiũt. tueri .i. plati¬
ia nt̾ ccͣhentes debñt. q̃re nõ ignͦ¬
rab̾ si p̃ores possessores aqͣm duciꝑ
oritur sũ uolũptate eius ad q̃m
usus eiusdẽ aque ꝑtinet p̾toris edq̃
non ꝑmittis duc̾e

Expanded text:
rvitutem constituunt: tueri enim placita inter contrahentes debent. quare non ignorabis, si priores possessores aquam duci oritur, sine voluntate eius, ad quem usus eiusdem aquae pertinet, praetoris edictum non permittit duce
Abbreviated transcription (Latin):
iqͣnis mõdestie nescius ꝑatari iua¬
⁊ putoris i gnarus. improboledre̾it
petilantiq maledc̃o ma noĩa credid̾it
lacessenda ac tinulenta trubislent
mus subingari: neq duxum aliꝙ̾ ne¬
cessit ꝯtenpnendun est. ⁊ si insania
miẜatõne dignissimũ. si ob in iuriã
remutendum/ Uñ interris om̃ibus¬
ħ ad nrãm scĩam referatur ut ex ꝑ¬

Expanded text:
quis modestiae nescius, et pudoris ignarus, improbo petulantique maledicto, nomina nostra crediderit lacessenda, ac temulentia turbulentus mus subjugari, neque durum aliquid, nerocessit, contemnendum est, si ex insania, miseratione dignissimum, si ab iniuria, remittendum. Vnde integris omnibus ad nostram scientiam referatur, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
tes si no nicħ̾ tale ꝓbeti accssatõir
institue uł firure p̾textu nõ obtur¬
pẽ s ꝓlubilem cãm hĩta stiplatoe
ꝓmissio non infir matur ASiautẽ
ob nõ instiuendã acciisatõnẽ. c ip̃ps
petinã ꝓmissasit cũ de hinmõi cãĩs

Expanded text:
ale probetur, accusationis institutae vel futurae praetextu non ob turpem, sed probabilem causam habita stipulatione promissio non infirmatur. Sin autem ob non instituendam accusationem criminis pecunia promissa sit, cum de huiusmodi causis
Abbreviated transcription (Latin):
ortis casus ancille distracte
ditoris dilatam nõ ad nendi¬
torems ad emprorẽ ꝑtinet
⁊ hec non exp̾t̾ito uicio re¬
biis hnmanis exempta solu¬
tõnem empto p̾cii nõ recte
recussat. ¶Mp̃z.

Expanded text:
ortis casus ancillae distractae ditoris dilatam non ad venditorem, sed ad emptorem pertinet, et hac non ex praeterito vitio rebus humanis exempta solutionem emptor pretii non recte recusat. DIOCL.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcreau̾it ne post̾iores lib̾i qui post
dotẽ editi st̃. sibi om̃e pat̾nũ pat̾mo¬
uiũ uẽdicare audeant. q. iusti ⁊ in
porãte effecti fratres suos qui añ dotẽ
fuant uati ab h̃ditate pat̾ua repel¬
lentes hiꝰ antiquitatẽ ñ eẽ fe̾ndã cen

Expanded text:
creaverit, ne posteriores liberi, qui post dotem editi sunt, sibi omne paternum patrimonium vindicare audeant quasi iusti et in potestate effecti, fratres suos, qui ante dotem fuerant nati, ab hereditate paterna repellentes, huiusmodi iniquitatem non esse ferendam cen
Abbreviated transcription (Latin):
obẜuando ut sũ matre eiꝰ suꝑstite fiu̾
ea aũ filiũ mortua. aliq̾s ex eiꝰ gũe ciꝰd̾
curie fortimam paratus sit liceat ei se
offẽnti eid̾ curie bona mortui q̃ de sb̾a
adhuc suꝑsit nõ solũ t̾ciam ꝑtẽ eoꝵ q̃
extra pat̾nã sb̾am filiꝰ eiꝰ aliũde accunsi¬
uit s omĩa ea uł ip̃asola nł coħrdib¬
sus capiet ea u̾o q̃ de successione nat᷑a¬

Expanded text:
observando, ut, sive matre eius superstite sive ea ante filium mortua aliquis ex eius genere eiusdem curiae fortunam subire paratus sit, liceat ei se offerenti eidem curiae bona mortui, quae de suadhuc supersit, non solum tertiam partem eorum, quae extra paternam substantiam filius eius aliunde adquisivit, sed omnia easuis capiet. Ea vero, quae de successione natura
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r ad mĩstratõis qͣni gratinto meᷤ¬
rut accepturos ⁊ lice̾t᷑ nemine
diuimi iiñs timoris ꝯtẽpnẽdo
iure iurando arbitram᷑ in memore ̃
ut saluti ꝓp̾e ulłm comodũ añpõat
tũ ut ad salutis timorem ⁊ nec̃citate¬
ꝑicłi s̾ũigatur. ¶si qͥs ausus fu̾it
p̾bita sacramẽta neglig̾e̾ nõ mõ ad¬
u̾sus accipientem s ⁊̃ a du̾sus dan¬
ꝑem accussandi cũctis tãꝙ̃ cͥm̃ publ¬
ꝑicum ꝯcedimus facłrtatem quadru¬
pli pena eo qui ꝯuictus fu̾it mõie
om̃ibus feriendo. Imp̃r Be
iudices qui tp̃r admistra crimĩe¬
tõnis publicas pecuũas sub peculat᷑¬
traxunt lege uilia peculatus obuo e¬
xii sũt ⁊ capitali aĩadu̾sione eos
subdi iubemus hus nicħoninus

Expanded text:
pore administrationis, quam gratuito meruerint, accepturos. Et licet neminem divini timoris contemnendo iureiurando arbitramur immemorem, ut saluti propriae ullum commodum anteponat, tamen, ut ad salutis timorem et necessitas periculi subiungatur, tunc si quis ausus fuerit praebita sacramenta neglegere, non modo adversus accipientem, sed etiam adversus dantem accusandi cunctis tamquam crimen publicum concedimus facultatem, quadrupli poena eo qui convictus fuerit modis omnibus feriendo. THEIudices, qui tempore administrationis publicas pecunias subtraxerunt, lege Iulia peculatus obnoxii sunt et capitali animadversioni eos subdi iubemus: his nihilo minus
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ꝑse sũ ꝑ int̾positam in frande
legis sacram̃ti ꝑsonam aut dona¬
tõis uenditõis ue titulo aut alio
uelamento cuuscũq ꝯtractus ⁊ obs
hoc exceptõis salaruis nicħ penitut
rã madiĩsti. arõe positos ꝙ̃ post de

Expanded text:
sive per interpositam in fraudem legis sacramentique personam, aut donationis venditionisve titulo aut alio velamento cuiuscumque contractus, et ob hoc exceptis salariis nihil penitus tam in administratione positos quam post de
Abbreviated transcription (Latin):
i srutores tui. cũ pecuriã pupt o¬
llarem credent ip̃istipłanti sut̃
ntilis acc̃o tibidatur
i̾ito psonalis ĩ eñdẽ mĩorẽ acc̃o dã¬
diestmpr̃. Si hu cmn te ipu
pllarietate costituta fi̾ne ttorre
postea ĩ admĩstratõne ꝑsenerãtes
i curatores costituti tua ꝑdialo¬
cauerũt eos cõpetent̾ cõuem sot
ex eor contractu utilis tibi q̃ri po¬
t̾uit contra siccessores cõditonsac¬

Expanded text:
i tutores tui, cum pecuniam pupillarem crederent, ipsi stipulati sunt, utilis actio tibi daturmerito personalis in eundem minorem actio dandpillari aetate constituta fuerunt tutores, postea in administratione perseverantes vel curatores constituti tua praedia locaverunt, eos competenter conveni: sed ex eorum contractu utilis tibi quaeri potuit contra successores conduc
Abbreviated transcription (Latin):
tatidatõnem abhus quos muiꝰ
ydoneos ciatores nob̾ ib adu̾si¬
r io ꝯmagistratu fũgͥetur datos
dicitis postulate ꝓhibentur .i. ab
ammistratõne nisi securitati ur̃e
satudatõne ꝓspexint U¬

Expanded text:
dationem ab his, quos minus idoneos curatores vobis ab adversario, cum magistratu fungeretur, datos dicitis, postulate. prohibentur enim ab administratione, nisi securitati vestrae satisdatione prospexerint
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ cognita aditus ꝓiũcie p̾tor ł it̃tor
iubebit ⁊ ilocũ dessũtoꝵ alio yro¬
neo sustitu p̾cipiet p̾sertĩ. cũ patͥ¬
moniũ pupilli noua ħrditate auc¬
tũ ẽẽ ꝓponas. tutores autẽ dati ab
hrdib eoꝵ quos decessise dicis ra¬
tõnem tutele deposcent
mp̃e. In dubiũ nõ uenit tntore
qui nõ teitam̃to dati sunt aniiuis¬
trandi potãtem iusi satisdatõne
emisła saluã tutelam fore ñ hr̃esi
lata siña iuri tuo offic̾e̾ nonpotint
uet ea qͣ ab eo gesta sunt uilã firum¬
tatem obtinent frustͣ᷑ g̾ ĩ integ ͫ¬

Expanded text:
r iubebit: et in locum defunctorum alios idoneos substitui praecipiet, praesertim cum patrimonium pupilli nova hereditate auctum esse proponas. Tutores autem dati ab heredibus eorum, quos decessisse dicis, rationem tutelae reposcente. In dubium non venit tutores, qui non testamento dati sunt, administrandi potestatem nisi satisdatione emissa salvam tutelam fore non haberelata sententia iuri tuo officere non potuit, nec ea quae ab eo gesta sunt ullam firmitatem obtinent. Frustra
Abbreviated transcription (Latin):
nnt dc̃m ad nectignl ꝯducenduy
Accesseris: tñ q̃m ultro me adar
si tã uectigali ꝙͣ pupsił sanfece¬
ris falsicrimĩe carebis i ꝯ aũasto¬
e̾te iam obst̾ccũ postea tutoren
cẽ dicas ꝑicło teertussare pot̾is

Expanded text:
ctum ad vectigale conducendum accesseris, tamen, quoniam ultro me adisti, si tam vectigali quam pupillis satisfeceris, falsi crimine carebis. Cum autem fisco iam obstrictum postea tutorem esse dicas, periculo te excusare poteris
Abbreviated transcription (Latin):
batur cessante nisi spẽałr aliud
ex cõi ꝯsensu inter contrahen¬
res de ead̾e quadrupli rõne pla

Expanded text:
batur, cessante, nisi specialiter aliud ex communi consensu inter contrahentes de eadem quadrupli ratione pla
Abbreviated transcription (Latin):
nediucius dubitetur utr̃ ne¬
ctͣtem ei qui ꝓtulit in poni op¬
ort̾et repetita uice hoc ꝓferre
an sufficiat ei fides iã p̾dem app¬
ferri prius sacram̃tũ pr̃are ꝙ¬

Expanded text:
ne diutius dubitetur, utrum necessitatem ei qui protulit imponi oporteret repetita vice hoc proferre, an sufficiat ei fides iam pridem appferri, prius sacramentum prae
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a si appͦnem nõ int̾posiustis cõt᷑
ius desid̾ans empti sane nidicio
nob̾ut deffendatis negociũ demĩ¬
cialtũ ꝓbetur intlłigitis quatenꝰ
nosmet ip̃os tueri deleatis

Expanded text:
on interposuistis, contra ius desideratur. Empti sane iudicio vobis, ut defendatis, negotium denuntiatum probetur, intellegitis, quatenus vosmet ipsos tueri debeatis
Abbreviated transcription (Latin):
exigit. ut rei ꝙͣ ap̃ te fuisse fate¬
aris exibeas uenditorẽ. Nã a t̃ns¬
seunte. ⁊̃ ignoto emisse dic̾e nõ cõ¬
uolũtate domĩ qui sciens uẽdidit
seudonauit uł alio mͦ alienauit
tet uł ap̃ se detenuerit furt̃ fac̃¬

Expanded text:
exigit, ut rei, quam apud te fuisse fatearis, exhibeas venditorem. Nam a transeunte etiam ignoto emisse dicere non convoluntate domini qui sciens vendidit, seu donavit, vel alio modo alienavit, ctet, vel apud se detinuerit, furtum fac
Abbreviated transcription (Latin):
2̾. Pi is cui teͣ petiñam ad mͣ¬
trem tuam ꝑferendam dedisse ꝓpo¬
nis. pana quãtitate uuin̾ata re¬
licͤͣm in usus suos conu̾tit furt᷑¬
tributorũ exactꝯ i  tenetur site nõͣ
cessante in tributoria exacc̃one sci¬
ens ꝙ nicħ deb̾etur ancillam tui
uiris abduxit ant uendidit que
res facit̾ ut uec ep̃tor usucapet
uendicatõq tibi ip̃ius conpetit

Expanded text:
. Si is, cui te pecuniam ad matrem tuam perferendam dedisse proponis, parva quantitate numerata reliquam in usus suos convertit, furttributorum exactor tenetur, si non cessante te in tributoria exactione sciens, quod nihil deberetur, ancillam tui iuris abduxit aut vendidit. Quae res facit, ut nec emptor usucaperet vindicatioque tibi ipsius competat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ocłtantes mãcipia certam penã sta¬
tuit ꝓp̃etarem opponet ⁊ in uocẽ li¬
b̾tatis eũ animau̾it. illiꝰ ncqusimus
u̾ẽtero suꝑ quo ambigitu pormẽtis
sb̾iciatur ut aꝑta u̾itate diceptatõis
poterit deterrere

Expanded text:
poenam statuit, proprietatem opponet, vel in vocem libertatis eum animaverit, ilico nequissimus verbero super quo ambigitur tormentis subiciatur, ut aperta veritate diceptationi poterit deterrere
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Ex restamẽro defũcti lib̾tates pͥs¬
tari nõn possunt hrditate nõ adhita uł
ditare ꝯtigit ⁊ si hres sc̃ptus ꝑminte¬
grũ restitutõneni abstinuerit ħrditare
nicħ ea res hb̾tati obest¬
.. Quin testam̃to dieccã lib̾ra¬
cem pat̾ tũiis ꝑa sit ꝯsecutus ꝙͣuis ei
heres extiterit frustin cam̃ ratõnes
quas tp̃r ẜuitutis gessit ut reddat cõ¬
pelleris cũ nõ ea ꝯditõne acciꝑit lib̾ta¬
tem is antẽ cuilib̾tas⁊ fidĩ ꝯmissaria
sũ diuecta si ratõnes retoidẽis relic
ta est ant reliquia illata. ⁊ ea que
ialo ꝯfslio ãmora sunt ad rib̾tatẽ
nõ pott̃ ꝓuemie. sin autẽ ñ debitor
ex raronib fuit repertus post ad¬
litam ħi ditatem: quasi puram li¬
bertatem consequitur
Mpr̃ n fraudem creditorum
te stamento date libertares quauis
debitori hr̃s ꝙ soluc̃to est extit̾it
es alieuũ sperutur ab ħrdibus ꝯ¬
scruande libertatis giñ nõ ĩ iusta
ratõne creditorib ħiditarus satis

Expanded text:
. Ex testamento defuncti libertates praestari non possunt hereditate non adita, vel reditate contingit, et si heres scriptus per in integrum restitutionem abstinuerit hereditate, nihil ea res . Cum testamento directam libertatem pater tuus sit consecutus, quamvis ei heres extiteris, frustra tamen, rationes quas tempore servitutis gessit ut reddas, compelleris, cum non ea condicione acceperit libertatem. Is autem, cui libertas sive fideicommissaria sive directa, si rationes rest, ante reliqua illata et ea, quae malo consilio amota sunt, ad libertatem non potest pervenire: sin autem non debitor ex rationibus fuerit repertus, post aditam hereditatem quasi puram libertatem consequiturno. In fraudem creditorum testamento datae libertates, quamvis debitori heres qui solvendo est extiterit, es alienum spernitur ab heredibus, conservandae libertatis gratia non iniusta ratione creditoribus hereditariis satis
Abbreviated transcription (Latin):
mittũtur post causam a uidi¬
cib ꝓbatam ⁊ maiimissiõe
securam nõ solet status in
dubio uotari si dicantur. falsa de mos¬
tratõne lib̾ati

Expanded text:
mittuntur, post causam ab iudicibus probatam et manumissionem secutam non solet status in dubium vocari, si dicantur falsa demonstratione liberati
Abbreviated transcription (Latin):
ditores ex din̾sis. aut̃ qͣmitatibus
⁊ mĩc amplior debni cumulus mĩgri
ordine fenemirorũ sen exqͣntitate de¬
biti causa trutinabitur pari antẽ
qͣntitate debii iuuenta dispari u̾ocͤ¬

Expanded text:
ditores, ex diversis autem quantitatibus, et nunc amplior debiti cumulus minori ordine feneratorum, sed ex quantitate debiti causa trutinatur. Pari autem quantitate debiti invenienda, dispari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝰ ꝓpͥum ⁊ spẽalem naturam sorti¬
ta est hĩtatõ postea ansi possit is
cui hĩtatõ legata est eamd̾ locare
¶ł dom̃ũ sibi nendicare: auctorũ
nirgiũ decidentes conpendioso N so

Expanded text:
um et specialem naturam sortita est habitatio, postea autem si possit is cui habitatio legata est eandem locare vel dominium sibi vindicare, auctorum iurgium decidentes compendioso res
Abbreviated transcription (Latin):
Qui u̾o delegatam usł a spectabili
indice sen p̾side ꝓiũcie arbitr̃ app¬
ellai̾t pͥmũ quidẽ fatalem diem du¬
oꝵ mensiũ tres u̾o alios ad simili
dier̃ castodiri dec̾nimus ut si forte
adu̾sario uł ⁊̃ a iudice si solus litigt
appłłator fu̾it oppositũ ꝓbatũq ꝓeo
hẽbitur appłłator ac si sm̃am quo¬
quo mõ non coactus susceꝑĩt

Expanded text:
Qui vero delegatum vel a spectabili iudice seu praeside provinciae arbitrum appellaverit, primum quidem fatalem diem duorum mensum, tres vero alios ad similitdierum custodiri decernimus, ut, si forte adversario vel etiam a iudice, si solus litigat, appellatori fuerit oppositum probatumque, pro eo habebitur appellator, ac si sententiam quoquo modo non coactus sus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ assertonib utendi uł excep¬
tõnib q̃ nõ ad nouũ capitulum
ꝑtinent s ex illis oriẽtur ⁊ ilł
ꝯĩcte sunt q̃ ap̃ anteriorem
iudicẽ nostũtur ꝓposite s ⁊ si qͣ
icã quid̾ allegato mostrabitur

Expanded text:
 adsertionibus utendi vel exceptionibus, quae non ad novum capitulum pertinent, sed ex illis oriuntur et illis coniunctae sunt, quae apud anteriorem iudicem noscuntur propositae. Sed et si qua dicta quidem adlegatio monstrabitur
Abbreviated transcription (Latin):
siña fũt appellatũ ꝙ si ab arbitro
in ꝓm̃cia ex delegatone sacra discie¬
pante appllat̃o subsequatur post
priorẽ fatalem lapsũ tres tm̃ alii fa
stulanda ita ut nonaginta tribus di¬
epus elapsis indicata ꝯgrue execu¬
tõni mandentur: Sinu̾o ex sm̃a p̾¬

Expanded text:
s fuerit appellatum. Quod si arbitro in provincia ex delegatione sacra disceptante appellatio subsequatur, post priorem fatalem lapsum tres alii tantum fatstro numine postulanda, ita ut nonaginta tribus diebus elapsis iudicata congruae exsecutioni mandentur. Sin autem