comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liberationis ut maxime aduitores fueritis: ita maxime iusiurandus
seruaueritis. Sin minus eadem: que iam antea hortamur ociũ agite:
& tamen utrosq pro amicis recipite. Hec sat nobis erunt. Non plura¬
sibi facta que suaderentur sine atheniensibus apud quos liberi ipsorum
atq uxores essent timere quoꝙ se toti ciuitati. ne scilic& aut illis digres¬
sis athenienses uenirent ista non permisuri: aut thepani ut pote in uire u¬
rando contenti: dum utraq pars recipitur. rursus urbem occupare cona¬
rentur. Ille bene eos uibens sperare respondit. Uosuero urbem ac domos
nobis lacedemoniis tradite. fines agridemonstrate: arbores & er ꝗd
aliud potest sub numerum cadere adnumerate: ipsi quocunq libue¬

Expanded text:
liberationis si simul curam susceperitis, ita maxime iusiurandum servaveritis: sin minus, eadem quae iam antea hortamur, otium agite, et tamen utrosque pro amicis recipite. Haec sat nobis erunt. Quanon posse quae suaderentur, sine Atheniensibus; apud eos ipsorum liberi atque uxores essent. timere quoque se toti civitati; ne scilicet illis digressis, aut Athenienses venirent, talia non permissuri; aut Thebani, qui et ipsi iureiurando continebantur, dum utraque pars recipitur, rursus urbem occupare conarentur. Illo, bene eos sperare iubens, respondit: Vos vero urbem ac domos nobis Lacedaemoniis tradite; fines agri demonstrate; arbores, et quidquid aliud potest sub numerum cadere, numerate: ipsi, quocumque libue
Abbreviated transcription (Latin):
te peloponenses sociiq non in atticam: sed aduersus plateam cum exer¬
citu uencrunt duce Archidamo Teusidami filio lacedemoniorum
rege. Quem castra iam metatum & regionem uastaturum missa¬
demonii neq uste neq c̃dignitate uestra patrumq uestrorum faci¬
tisq agrum plateensium hostiliter insidetis. Nam pausanias lacedemo¬
nius cleombroti filius qui greciam medorum dominatu liberauit
cum is grecis qui pugne apud nos commisse ultro subiere descrimen
uictimis in foro plateensi immolatis ioui liberatori: conuocatisq omni
rent nequis iniuste ne ue dominandi causa illis arma inferr&. Alioꝗn
eos qui aderant socios pro uiribus auxilio futuros. Hec patres uestri uirtu¬
e contrario agitis qui cum thebanis inimicissimis nostris ad redigendos
locutis plateensibus excepit Archidamus recte inquiens dicitis uiri⁊
plateenses si uerbis facta respondeant. Quenadmodum enim pausanias

Expanded text:
te, Peloponnenses sociique, non in Atticam, sed adversus Plataeam cum exercitu venerunt, duce Archidamo, Zeuxidami filio, Lacedaemoniorum rege. quem castra iam metatum, ac regionem vastare daemonii, neque iuste, neque dignitate vestra patrumque vestrorum facitis, quod in agrum Plataeensem copias inducitis. Nam Pausanias Lacedaemonius, Cleombroti filius, qui Graeciam Medorum dominatu liberavit, cum iis Graecis qui pugnae apud nos commissae ultro subiere discrimen, victimis in foro Plataeensi Iovi liberatori immolatis, convocatisque omnibiverent, ne quis iniuste, neve dominandi caussa, arma illis inferret: alioqui eos qui aderant socios pro viribus auxilio futuros. Haec patres vestri, virtu contra quam illi agitis qui cum Thebanis nobis infestissimis, ad redigendos locutis Plataeensibus, excepit Archidamus: Aequa dicitis, viri Plataeenses, si verbis facta respondebunt. Quemadmodum enim Pausanias
Abbreviated transcription (Latin):
testatur cicero tum Alter enim sine ullis salebris quasi sedatus amnis
fluit alter incitatior fertur & debellicis rebus canit etiam quodammo¬
nemo dubitat longe duos ceteris preferendos: quorum diuersa uirtus
laudem pene est parem consecuta desensus & breuis & semper instans
sibi Tucydides dulcis & candidus & fusus herodotus ille concitatis. hic
remissis affectibus: melior ille concionibus: hic sermonibus ille ui. hic

Expanded text:
neptiis afuerunt. Alter enim sine ullis salebris quasi sedatus amnis fluit, alter incitatior fertur et de bellicis rebus canit etiam quodam monemo dubitat longe duos ceteris praeferendos, quorum diversa virtus laudem paene est parem consecuta. densus et brevis et semper instans sibi Thucydides, dulcis et candidus et fusus Herodotus; ille concitatis hic remissis adfectibus melior, ille contionibus hic sermonibus, ille vi hic
Abbreviated transcription (Latin):
re deus illis quemadmodum aliis hominib pluit. Sed estate cum
serant pisum & sesamum aquam desiderant. Igitur cum nihil eis
aquȩ tribueret᷑ ad persas uenerunt uiri atq mulieres: stantesq pro
foribo Regis cum eiulatu uociferabantur: Tunc Rex his ꝗ maxime
indigebant portas reserari iussit. utiq eas quȩ ad illos ferrent: easđ
cum illorum terra humore humore hausto satiata est rursus obse¬
rari: ita deinceps alias ut ꝗq: cȩterorum populorum maxime aqua
indigerent. Id faciens ꝗͣtum ego auditu cognoui: pecuniȩ exigendͤ

Expanded text:
re Deus illis, quemadmodum aliis hominibus, pluit: sed aestate, cum re Deus illis, quemadmodum aliis hominibus, pluit: sed aestate, cum serant pisum et sesamum, aquam desiderant. Igitur cum nihil eis aquae tribueretur, ad Persas venerunt viri atque mulieres, stantesque pro foribus regis, cum eiulatu vociferabantur. Tunc rex his qui maxime indigebant, portas reserari iussit, utique eas, quae ad illos ferrent: easdem, cum illorum terra humore hausto satiata est, rursus obserari: ita deinceps alias, ut quique caeterorum populorum maxime aqua indigerent: id faciens, quantum ego auditu cognovi, pecuniae exigendae
Abbreviated transcription (Latin):
concludunt aliam regionem: intusq cohibent ea quȩ nobis pulcħ¬
rrima putantur: illisq rarissima. Est in asia planities quȩdam un¬
dique cincta monte ꝗnq in locis interciso: quȩ aliquando fuit cho¬
rasmiorum cum in ipsorum finib sit & hycanorum & parthorum
& satangeorum & thamaneoꝵ. Sed posteaꝗͣ persx rerum potiti:
sunt facta est Regis. Ex hoc circuiecto monte ingens amnis pro¬
fluit nomine aces: ꝗ quondam per singulas undiq intercisione du-¬
ctus ac distributus totidem quas dixi gentium regiones irrigabat.
Ubi uero in potestatem Regis persȩ uenerunt hoc ab illo sunt passȩ
ꝙ amphractib montium ab Rege absisis: & ad eorum singulos poͬtis
inditis aqua ab exitu interclusa est: interfluenteq introrsum amme
planities quȩ intra montes erat pelagus facta cum fluat in interio¬
ra amnis nulla ex parte exitum habens: atq: ita ipsȩ gentes pristino aq̃
usu fraudati afficiunt᷑ permagno detrimento. Nam hiberno tempo¬

Expanded text:
concludunt aliam regionem, intusque cohibent ea, quae nobis pulcherrima putantur, illisque rarissima. Est in Asia planities quaedam undique cincta monte, quinque in locis interciso, quae aliquando fuit Chorasmiorum cum ipsorum finibus, et Hyrcanorum, et Parthorum, et Sarangyorum, et Thomaniorum. Sed postea quam Persae rerum potiti sunt, facta est regis. Et hoc circumiecto monte ingens amnis profluit, nomine Ares, qui quondam per singulas undique intercisiones ductus ac distributus, totidem quas dixi gentium regiones irrigabat. Ubi vero in potestatem regis Persae venerunt, hoc ab illo sunt passae, quod anfractibus montium ab rege abscissis, et ad eorum singulos portis inditis, aqua ab exitu interclusa est, interfluenteque introrsum amne, planities, quae intra montes erat, pelagus facta, cum fluat in interiora amnis, nulla ex parte exitum habens: atque ita ipsae gentes pristino aquae usu fraudatae, afficiuntur permagno detrimento. Nam hyberno tempo
Abbreviated transcription (Latin):
misit ui hȩc uerba scriptum. Amasis Policrati inꝗt. Mihi ꝗdem
feliciter agi cum uiro amico meo & hospite audirte uoluptati est.
tamen tuę magne prosperitates mihi non placent ꝗ intelligo ꝙͣ in¬
uidum numer. sit. Quol ad me atunet malim tum incas ipsius::
tum corum ꝗ mihi curę sunt res punc prospere ire: & per uarias fo¬
itunę uices epum traducere. ꝙ in omnib mibi prospere cedere. Tu
itaq mihi obtemperando hoc acdueisus prosperitates agito. Dispice
ꝗd tibi est quoci plurimi facias: quodq amissum tibi maxime do¬
seret. Id ubi inueneris ita abiicuo ut nunꝙͣ ad homines ueniat. Qđ
si prospera tua deiceps nor uarirhuntur adiiersis medeare tu tĩ¬
bi subinde eo modo quem tibi subieci Hȩc cum legisset Polyerates¬

Expanded text:
m in haec uerba: Amasis Polycrati ita inquit: mihi quidem feliciter agi cum uiro amico meo et hospite audire uoluptati est, tamen tuae magnae prosperitates mihi non placent, qui intelligo quam inuidum numen sit. Quod ad me attinet, malim cum meas ipsius, tum eorum, qui mihi curae sunt, res nunc prospere ire, nunc per uarias fortunae uices aeuum traducere quam in omnibus an prospere cedere. Tu itaque mihi obtemperando hoc aduersus prosperitates agito: despice quid tibi est quod plurimum facias quodque amissum tibi maxime doleret; id ubi inueneris, ita abicito ut numquam ad homines ueniat. Quod si prospera deinceps tua non uariabuntur aduersis, medeare tu tibi subinde, eo modo quem tibi subieci. Hoc consilium explere
Abbreviated transcription (Latin):
¶ pulcre õ supͣ uineas plurali nuo. ħ sigłr
⁊ egͦ ili. Uł dilect talẽ exhortatonẽ infac̃. ⁊ ego
illi faciẽ. ⁊ uocẽ ostñdo. Uł dilectis mͥ ñ alti eus
lib scłet gr̃am eiꝰ p̃stabit. ⁊ fructũ repẽd
cuctos his sensib apte cõuenit ꝗ seqr. CUI

Expanded text:
 Pulchre, cum supra vineas plurali numero, hic set ego illi. Vel, dilectus talem exhortationem mihi facit, et ego illi faciem et vocem ostendo. Vel, dilectus meuslicet, gratiam praestabit et fructum rependet; Cunctis his sensibus apte convenit quod sequitur: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
colebant multos serpentes. et bestias suꝑ uacilas
Immisisti ilł multitudiñe mutoꝵ animaliũ¬
in uindictam ut scirent qr ꝑ que peccat quis
ꝑ hec et corquet᷑. Non . it. impossibił erat om̃i¬
potens manus tua que c̃auit orbẽ terrarum

Expanded text:
colebant multos serpentes et bestias supervacuas, immisisti illis multitudinem multoin vindictam, ut scirent quia per quae peccat quis, per haec et torquetur. Non enim impossibilipotens manus tua, quae creavit orbem terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
iusti ꝓm̾nitis suis credũt᷑ expelli ⁊ affligi ⁊ qͣi
hostẽs oiũ iudicantur yndr̃ eritis odio oĩb ꝑꝑ
¶Soł ⁊ exur̾ei uilluminare. sic uerꝰ solext̾iꝰ suos
ꝑsecucionib exurit. ⁊ dando uires resistñdi
sororis sigña ꝯu̾sus p̃dicanit fidẽ ꝗͣ añdes¬

Expanded text:
justi pro meritis suis creduntur expelli et affligi, et quasi hostes omnium judicantur: unde dicitur, Eritis odio omnibus st urere et illuminare, sic verus sol exterius suos persecutionibus exurit, dando vires resistendi sororis signa conversus, praedicavit fidem quam ante des
Abbreviated transcription (Latin):
que uidñt᷑ bona ñ potuert̃ intellig̃e eũ qui
est. neq oꝑib attñdñtes agnouert̃ quis ẽẽt
artifex. S aut ignẽ. aut sp̃m. aut citatum
aerem. aut girii stellarũ. aut. nimiã aqmͣ
aut solem. aut limam rectores orb̾ t̾rarum

Expanded text:
e eum qui est, neque operibus attendentes, agnouerunt quis esset artisex: sed aut ignem, aut spiritum, aut citatum aerem aut gyrum stellarum, aut nimiam aquam, aut Solem, aut Lunam rectores orbis terrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ hõũ: aut quis tibi imputabit si ꝑierirt nacio¬
nes. quas tu fecisti. Nec enĩ ÷ aliꝰ ds̃ qmͣ tu cui cura
÷ de om̃ib ut ostñdas qm̃ ñ inuste iudicas iudici¬
um. neq rex. neq tyrannꝰ in ꝯspectu tuo inquiret
de hil quos ꝑdidisti. Cũ sis gͦ iustus iuste aĩa duspo¬
tul. Ipm quoq qui non debet pͣuniti ꝯdẽpnas et¬
excerũ estimas a tua uͥtute. Uirtus enim tua ius

Expanded text:
um hominum? aut quis tibi imputabit si perierint nationes quas tu fecisti? Nec enim est alius Deus quam tu, cui cura est de omnibus: ut ostendas quoniam non injuste judicas judicium: neque rex, neque tyrannus in conspectu tuo de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas emas a tua virtute virtus enim tua ius
Abbreviated transcription (Latin):
em cir nra ducas mustu odio habeatis. Ces¬
sa pͥor causa discipline. et noli nimiꝰ eẽ ne for¬
te offendas. et si in medio multoꝵ sedisti pͥor

Expanded text:
ut non cum manducas multum, odio habearis. Cessa prior causa disciplinae, et noli nimius esse, ne forte offendas. Et si in medio multorum sedisti, pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥ. dĩ iũdicta usq adc̃¬
q nec uitã. nec mores
correxer̃t. fictis enĩ
argum̃tis simulabat
indulgentiam uñ
pharao c̃ plagis afflic¬
tꝰ ppłm dĩse dimisur̃
ꝓ mit̾et. paululũ res¬
pirans. ad domesticã
crudelitatẽ reu̾sꝰ : do¬
nec in marirubro
enim c̾atura ad suũ genus ab inicio re¬
figurabat᷑ deseriuens tuis p̃ceptis ut
pͥueri tui custodirent᷑ illesi. Nam uubes

Expanded text:
 Dei: vindicta usque ad coquia nec vitam nec mores correxerunt, fictis enim argumentis simulabant indulgentiam. Unde Pharao cum plagis afflictus, populum Dei se dimissurum promitteret, paululum respirans ad domesticam crudelitatem reversus est, donec in mari Rubro enim creatura ad suum genus ab initio refigurabatur deserviens tuis praeceptis ut pueri tui custodirentur inlaesi nam nubis
Abbreviated transcription (Latin):
edoꝑti eeñt tenebris. Unusquisq tranłitum
tunt᷑ sicut in organo qualitatis sonus imitat᷑
et oĩa sonũ suũ custodiũt. Inde estimari ex
ipso certo uisu potest agrestia . it. in aqua¬
in t̾ra tn̾siebant. Ignis in aqua ualebat sup̃
suã uͥtutem. ⁊ aqua extinguentis nat᷑e obli¬
uscebatur. flãme e contrario corruptibi¬
liũ animaliũ ñ uexauert̃ carnes coam¬
bulantium nec dissoluebant illam que facile
dissoluebatur sicut glacies bonam ȩscam.
In omnibus enim magnificasti ppłm tuũ
dñe. ⁊ honorasti:⁊ non despexisti in omni
temꝑe et in omni loco assistens ei:

Expanded text:
ent tenebris unusquisque ostii sui tuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu agrestia enim in aquain terram transiebant ignis in aqua valebat supra suam virtutem et aqua extinguentis naturae obliviscebatur flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicut glacies bonam escam in omnibus enim Domine magnificasti populum tuum et honorasti et non despexisti in omni tempore et in omni loco
Abbreviated transcription (Latin):
anime infelicis. s annuens ocło fabricat
iniqua. et nemo eũ abiciet. In cõspectu
nes tuos ad mirabit᷑. Nouissime aũ ꝑu̾¬
temos suũ. et in ub̾ tuis dabit scanda¬
lũ. Multa audiui.i ñ coeqͣui ei. dñs odit Io

Expanded text:
atio est annuens oculo fabricat iniqua et nemo eum abiciet in conspectu nes tuos admirabitur novissime aut os suum et in verbis tuis dabit scandlum mult
Abbreviated transcription (Latin):
sa illius non ꝑsequeris pꝰ eũ. Sic̃ enĩ hõ qͥ ꝑdit
amicũ suũ sic qui ꝑdit amiciciã ꝓximi sui
et sic̃ qui dimittit auẽ de manu sua. sic qui
reliquisti ꝓꝯamũ tuũ. ⁊ ñ eũ capiet. ñ illũ
sequeris. qm̃ longe ab est: Effugit .it. quasi

Expanded text:
sa illius, non persequeris post eum. Sicut enim homo qui perdit amicum, sic qui perdit amicitiam proximi sui. Et sicut qui dimittit avem de manu sua, sic qui reliquisti proximum tuum, et non eum capies: non illum sequaris, quoniam longe abest. Effugit enim quasi
Abbreviated transcription (Latin):
stolã głae. et coronauit illũ in uasis uͥtutis. Circur¬
pedes et femoralia. ⁊ hum̾ale posuit ei. ⁊ ciix̃ illus¬
tintĩnabłis aureis. płimis in gyro. dare sonitũ
cessu suo. auditũ fac̾e sonitũ ut tẽplo in itesnor¬
filiis gentis sue. stolã scãm auro iacincto. ⁊ purpu

Expanded text:
stolam gloriae et coronavit illum in vasis virtutis circumpedes et femoralia et umeralem posuit ei et cinxit illunabulis aureis plurimis in gyro dare sonitum cessu suo auditum facere sonitum in templo in memorfiliis gentis suae s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ redde debitũ tuũ ⁊ responde pacifica ĩmã¬
suetudine. lib̃a eũ qͥ inuriam patitur. de
manu suꝑbi ⁊ non acide feras in aĩa tua. In¬
iudicando esto pupilł misericors ut pateret
ꝓuiro matͥ illoꝵ. ⁊ eris tu uelud filiꝰ altissimi¬
obediens. ⁊ mise reb̾r tiu mag̃ ꝗͣ mat̃. Sap̃ia¬

Expanded text:
dde debitum tuum et responde pacifica in mansuetudine libera eum qui iniuriam patitur de manu superbi et non acide feras in anima tua inicando esto pupillis misericors ut pater et pro viro matri illorum et eris velut filius Altissimiobaudiens et miserebitur tui mag
Abbreviated transcription (Latin):
steter̃t alieni.⁊ ꝓpt̾ inuidiã circũdedert̃ illũ in deser¬
to hoĩes ꝗ erãt cũ datan. ⁊ abyron:⁊ ꝯg̾gacio chore
in iracundiã. uidit dñs ds̃. ⁊ ñ placuit illi. ⁊ ꝯsupti
c̃ in ĩpetu iracundie. fecit ilł monst᷑. ⁊ ꝯsũpsit illos
in flãma ignis: ⁊ addidit aaron głam. ⁊ dedit illi h̃e¬
ditatẽ. ⁊ pͥmicias stugũ t̾re diuisit illi. panẽ ipsis in pͥm

Expanded text:
t alieni et propter invidiam circumdederunt illum in deserto homines qui erant cum Dathan et Abiron et congregatio Chore in iracundiam vidit Dominus Deus et non placuit illi et consumpti sunt in impetu iracundiae fecit illis monstra et consumpsit eos in flamma ignis et addidit Aaron gloriam et dedit illi heredit
Abbreviated transcription (Latin):
sne insidie tẽpatoris. si eos securos inhermesq reꝑe¬
rint sternãt ⁊ ne eis expugnatis. lectulꝰ q̃ custodñ e

Expanded text:
Ne insidiae tentatoris; si eos securos inermesque repererint sternant: et ne eis expugnatis lectulus quem custodire
Abbreviated transcription (Latin):
Uuln̾ib sedi eccłia ⁊ nidificat. c̃ inpassione dñi
spem sue salitis ponit:⁊ ꝑħ ab insidiis accipttͭͥs.i

Expanded text:
lesia sedet et nidificat: cum in passione Domini spem suae salutis ponit, et per hoc ab insidiis accipitri
Abbreviated transcription (Latin):
um plora defec̃ enĩ lux eiꝰ. ⁊ supͣ fatuũ plora. de¬
fecit enĩ sensii. Modicũ plora suꝑ mortuũ qm̃
requieuit. Neqͥssimi .it. neqͥssima uita super
mortẽ fatui. luctus mortui.uii. dies. fatui aũ
⁊ impii os dies uite illoꝵ. ¶Cũ stulto ne multũ¬

Expanded text:
uum plora defecit enim sensus modicum plora supra mortuum quoniam requievit nequissimi enim nequissima vita super mortem fatui luctus mortui septem dies fatui autem et impii omnes dies vitae illorum cum stulto non multu
Abbreviated transcription (Latin):
E quus indomitꝰ euadet durus. ⁊ filiꝰ remissus euad &
p̃ceps. lacta filiũ et pauentẽ te faciet. Lude cũ eo:
ꝯtristabit te. Non contideas illi ne ꝯdoleas: ⁊ in no¬
uissimo obtupescẽt dentes tui. nõ des illi potestatẽ
in uiuentute:⁊ ne despicias cogitatus illiꝰ. Curua
ceruicẽ eiꝰ in iuuentute. ⁊ tũ delatera eiꝰ dũ in fãs :¬
ne forte induret et ñ c̾dat tͥ. et erit tͥ dolor anime.¬
doce filiũ tuũ et oꝑare in illo ne in t᷑pitudinẽ illiꝰ

Expanded text:
Equus indomitus euadet durus, et filius remissus euadet praeceps. lacta filium, et pauentem te faciet: lude cum eo, et contristabit te. non conrideas illi, ne doleas: et in nouissimo obstupescent dentes tui. non des illi potestatem in iuuencervicem eius in iuventute et tunde latera eius dum infans ne forte induret et non credat tibi, et erit tibi dolor anime.Doce filium tuum et operare in illo, ne in turpitudinem illius
Abbreviated transcription (Latin):
f Etaerẽ ⁊c̾. Nimietatẽ timoris
notat q̃ miminẽtib penis redar¬
guente cõsciecia paciunt᷑. c̃ aũt
semꝑtimida neqͥtia pauoris sui
dat indiciũ supplicio cõdẽpnati.

Expanded text:
 Et aerem, etc. Nimietatem timoris notat, quem imminentibus poenis redarguente conscientia patiuntur, cum autem semper timida nequitia, pavoris sui dat indicium, supplicio condemnat
Abbreviated transcription (Latin):
adueniens sanabat illos. In memoria. it.
sermonũ tuoꝵ ext̾minabant᷑: ⁊ uelociter
saluabant᷑ ne in altam incioñtes obliuionẽ¬
non possẽt tuo uti adutorio et enĩ neq h̃ba
neq malagina sanauit eos. S tuus dñe ser¬
mo qͥ sanat oĩa. Tu es dñe qui uite et mortis

Expanded text:
adveniens sanabat illos; in memoria enim sermonum tuorum examinabantur, et salvabantur, ne in altam incidentes oblivionepossent uti tuo adjutorio; etenim neque herba neque malagma sanavit illos, sed tuus, Domine, ser sanat omnia: Tu e
Abbreviated transcription (Latin):
c̾nit. qͥs q̃ cͥrca se s̃. tantom ag̃
metuit undiq adu̾sa pautãs
Sic egapciiiduo maxĩaᷤ penas
paciebant᷑ qͣs nec sol nec lima¬
nec stelle. pot̾ant illumma

Expanded text:
cernit quis, quae circa se sunt, tanto magis metuit, undique adversa pavitans. Sic Aegyptii triduo maximas tenebras patiebantur, quas nec sol, nec stellae poterant
Abbreviated transcription (Latin):
ut disꝑd̾et impios. ⁊ inexo¬
do gͣndinẽ parit̃. ⁊igne
Ĩ libro nũoꝵ misit igni¬
tos serpẽtes. ꝯͣ murmurã¬
tes. ut cognoscant impii.
ꝙ oĩs c̾at̾a parata ⁊ ulcisci
ĩuiriam c̾atoris.

Expanded text:
ut disperderet impios: et in Exodo, grandinem pariter et ignem. In libro Numerorum: Misit ignitos serpentes contra murmurantes, ut cognoscant impii quod omnis creatura parata est ulcisci injuriam Creatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
Illi aũt nunqm. s et animalia miserrimi
colũt. Insensata.It. comꝑata hił. illis s̃ dete¬
riora. S nec aspectu aliquod ex his animalib
bona potest conspic̾e. Effugerũt aũt dĩ laudem
et bñdictionẽ eius ¶ꝓpt̃ hec et his similia
passi st̃ digne torm̃ta. ⁊ ꝑ multitudinẽ besti¬
arũ ext̾minati s̃. ꝓ quib torm̃tis bñ dispolu

Expanded text:
illi autem numquam sed et animalia miserrima colunt insensate enim conparata his aliis sunt deteriora sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem et benedictionem eius propter hoc per his similia passi sunt digne tormenta et per multitudinem bestiarum e
Abbreviated transcription (Latin):
se hñtẽ. et om̃is saporis suauitatẽ. Subam enĩ
tuã et dulcedinẽ tuã qm in filios habes ostñde¬
bas. et deseruiens uniuscuiꝰq uoluntati ad
qd̃ quisq uolebat: ꝯũtebat᷑. Nix aũt et gla¬
cies sustinebãt uim ignis ⁊ ñ tabescebãt ut
scirent qm̃ fruetus inimicoꝵ ext̃minabat
ignis ardens in gnͣdine et pluuia couiscãs
Hoc aũ it̃m ut nutͥrent᷑ iusti &̃ sue uͥtutiᷤᷤ
oblitus est. Creatura enĩ tua tibi factori de¬
seruiens: excandescit in torm̃tũ adũsuᷤ in¬
iustas: ⁊ lenior fit ad bñfaciendũ ꝓ his qui

Expanded text:
is saporis suavitatem. Substantia enim tua dulcedinem tuam, quam in filios habes ostendebat; et deserviens uniuscujusque voluntati, ad quod quisque volebat, convertebatur. Nix autem et glacies sustinebant vim ignis, et non tabescebant: ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes ceper̃ p̃t̾eapietas eoꝵ qͥ successerãt
plurim̃ ꝯtidit. ad errorẽ. qui ut diuina
stirpe uiderent᷑. diumos hoĩes parẽtib
detuler̃. deferriq uisser̃.¬
euim hoĩum ħ adinuenit in orbem t̾rarum.
et ideo b̾uis illoꝵ finis inuentus ẽ. Acerbo. ił.
luctu dolens pat̃ cito sibi rapti filii fecit ima¬
ginem. ⁊ illũ qui tune quasi hõ mortuus fu¬
erat. nunc tanꝗ̃ dm̃ colere cepit. ⁊ ꝯstituit
int̾ seruos suos saera. ⁊ sacrificia. Deinde int̾¬
ueniente tꝑre: ⁊ ꝯualescente iniqͣ ꝯsuenidine
hic error tanqͣm lex custoditus ÷.:⁊ tyrannoꝵ
imꝑio colebant᷑ figñata hos quos in palam

Expanded text:
praeterea pietas eorum qui successerant plurimum contulit ad errorem: qui ut • diuina stirpe nati uiderentur, diuinos honores parentibus detulerunt deferriqueenim hominum hoc adinvenit in orbem terrarum; et ideo brevis illorum finis inventus est. Acerbo enim luctu dolens pater, cito sibi rapti filii fecit imaginem; et illum, qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam deum colere coepit, et constituit inter servos suos sacra et sacrificia. Deinde interveniente tempore, convalescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditus est, et tyrannorum imperio colebantur figmenta. Et hos quos in palam
Abbreviated transcription (Latin):
artis sue ꝑiciam. ñ liono¬
ret illũ qͥ hãc sibi dedit
sci̾am ⁊ inuocet ydolũ
ꝗ simili arte. ⁊ maiori
uanitate formaug. c̃
turã sitã adorare: in.¬
sanre ÷¬

Expanded text:
artis suae peritiam, non honoret illum qui hanc sibi dedit scientiam, et invocet idolum, quod simili arte et majori vanitate formavit. Cuturam suam adorare insanire
Abbreviated transcription (Latin):
secͣtos. hinc romani cesires suos cõsecͣue¬
r̃. ⁊ mauri suos reges. Sic paulatĩ reͦones
ciis om̃ib colebant᷑. pͥuatĩ uͦ singłi ppłigñ¬
les sũma uen̾atõne coluer̃. ut egipcii y¬
sid ẽ. peniairamã. romani qͥrũ Sames

Expanded text:
et ratione Romani Caesares suos consecraverunt, et Mauri suos reges; sic paulatim religionvinciis omnibus colebantur. Privatim vero singuli populi genles, summa veneratione coluerunt, ut Aegyptii Isidem, Poeni Uraniam, Romani Quirinum, Samos
Abbreviated transcription (Latin):
mimis. ut bñficiis excellẽtes uiros incelũ
fama ⁊ uolũtate tolłet᷑. hinc ħercłes hĩc
castor. hĩc pollux. hinc escłapiꝰ. hinc liber
⁊ alio loco atq inplerisq cuiitatib intel¬
ligi põt acuende u̾ͥtutis gr̃a. ꝗ libeciꝰ rei¬

Expanded text:
munis ut beneficiis excellentes viros in celum fama ac voluntate tollerent: hinc Hercules, hinc Castor et Pollux, hinc Esculapius, hinc Liber". Et alio loco: "atque in plerisque civitatibus intelligi potest acuende virtutis gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
constristat. ⁊ oĩa ꝯmixta s̃. Sanguis ho¬
micidiũ. furtũ. ⁊ fictio. corruptio infideli¬
tas turbacio. ⁊ ꝑ uirium tumultus bonoꝵ
dñi inmemoracio aĩarũ inquinacio. nati¬
uitatis mut̃o. nuptiar̃ inꝯstantia in or¬
dinacio mechie.⁊ impudicicie. Infandoꝵ¬

Expanded text:
commista sunt, sanguis, homicidium, furtum et fictio, corruptio et infidelitas, turbatio et perjurium, tumultus bonorum, Dei immemoratio, animarum inquinatio, nativitatis immutatio, nuptiarum inconstantia, inordinatio moechiae et impudicitiae. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de sub̃a sua.⁊ de filiis fuis: ⁊ de nuptiis uo¬
tũ faciens. in quirit. Non erubescit loqui cũ
illo. qui sine aĩa ÷ et ꝓ sanitate ꝗͥ infirmum
rium inutilem inuocat:⁊ ꝓ itin̾ẽ petit ab eo
qui ambłare non pot̃: ⁊ de acquirendo:⁊ de
oꝑando. de om̃iũ terũ euentii petit ab ed qui ĩ

Expanded text:
Et de substantia sua, et de filiis suis, et de nuptiis votum faciens, inquirit. Non erubescit loqui cum illo, qui sine anima est; et pro sanitate quidem infirmum rium inutilem invocat; et pro itinere petit ab eo, qui ambulare non potest, et de acquirendo, et de operando, et de omnium rerum eventu petit ab eo, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
tentes estimant. c̃ scõs cruciãt
potñcia eoꝵ. iuĩci m̃tis angustia
cõstritati cognoscũt se ñ posse
qd̾ cupiebant. ⁊ maiorẽ ẽe for¬
titudinẽdĩ. qͥ sic iuncit in mi¬

Expanded text:
estimant, cum sanctos cruciant, potentia eorum victi, mentis angustia contristati cognoscunt se non posse quod cupiebant et majorem esse fortitudinem Dei, qui sic vincit in mi
Abbreviated transcription (Latin):
ineffugabile sustinebat necesitatẽ. Una. it
cathena tenebrarũ om̃s erãt colligati siue
spẽ sibilans. aut int̾ spissos ramos auium
soñ fuauis aut uis aque decurrentis nimtũ
aut sonus ualidꝰ p̃cipitatar̃ petrarũ. aut
ludñtiũ aĩaliũ cursus iniusus. aut mugi¬
entiũ ualida bestiarũ uox aũ resonãs de

Expanded text:
inebat necessitatem una enim catena tenebrarum omnes erant conligati sive spiritus sibilans aut inter spissos ramos avium sonus suavis aut vis aquae decurrentis nimium aut sonus validus praecipitarum petrarum aut ludentium animalium cursus invisus aut mugientium
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem loco. Ibiq isrł fixit tentoria
cregione montis. Moises autem as¬
cendit ad dñm: uocauitq eum dñs
de monte & ait. Hȩc dices domui iacob:
cannunciabis filiis isrł. Nos ipsi uidi¬
slis quȩ fecerim egyptiis: quomͦ porta¬
lerim uos suꝑ alas aquilarum: & as¬
sumpserim michi.Si autem audieri¬
is uocem meam & custodieritis pac¬
uim meum: eritis michi in peculiũ
lecunctis popłis. Mea est enĩ omnis
terra: & uos eritis michi in regnum sa¬
cerdotale & gens sc̃a. Hȩc sunt uerba

Expanded text:
in eodem loco, ibique Israel fixit tentoria in eodem loco, ibique Israel fixit tentoria e regione montis. Moses autem ascendit ad Deum, vocavitque eum Dominus de monte, et ait: Haec dices domui Jacob, et annuntiabis filiis Israel: Vos ipsi vidistis quae fecerim Aegyptiis, quomodo portaverim vos super alas aquilarum, et assumpserim mihi. Si ergo audieritis vocem meam, et custodieritis pactum meum, eritis mihi in peculium de cunctis populis: mea est enim omnis terra. Et vos eritis mihi in regnum sacerdotale, et gens sancta. Haec sunt verba
Abbreviated transcription (Latin):
omni plebe uiros potentes & tim̃tes
deum. in quib sit ueritas & qui ode¬
bunos. & centuriones & quinquagena¬
rios & decanos. qui iudicent popłm
omni tempore. Quicquid autẽ maiꝰ
fuerit referant ad te: & ipsi minora
tantummodo iudicent: leuiꝰq tͥ sit.
partito in alios honere.Si hoc feceris
implebis imꝑium dei: & precepta eius
poteris sustentare: & om̃is hic popłs
ruertetur cum pace ad loca sua. Qui¬
b auditis. moyses fecit omĩa quȩ ille
suggesserat: & electis uiris strenuiᷤ de
cuncto isrł. constituit eos pͥncipes po
pulo tribunos & centuriones. & quin¬
quagenarios. & decanos: qui iudica¬
bant plebem omni tempore. Quicqͥd
autem grauius erat referebant ad eũ:
faciliora tantummodo iudicantes. Di¬
misitq cognatum suum: qui reuer¬
sus abiit in terram suam.AX¬
ense tercio egressionis israel
de terra egypti:in die hac ue¬
nerunt insolitudinem synai. Nam
ꝓfecti de raphidim & ꝑueniente̾ usq
indesertum synai: castra metati sunt

Expanded text:
omni plebe viros potentes et timentes Deum, in quibus sit veritas, et qui odeagenarios, et decanos, qui judicent populum omni tempore: quicquid autem majus fuerit, referant ad te, et ipsi minora tantummodo judicent: leviusque sit tibi, partito in alios honore. Si hoc feceris, implebis imperium Domini, et praecepta ejus poteris sustentare: et omnis hic populus revertetur cum pace ad loca sua. Quibus auditis, Moyses fecit omnia quae ille suggessit. Et electis viris strenuis de cuncto Israel, constituit eos principes super puli tribunos et centuriones et quinquagenarios et decanos qui iudicabant plebem omni tempore quicquid autem gravius erat referebant ad eum faciliora tantummodo iudicantes dimisitque cognatum qui reversus abiit in terram suam mense tertio egressionis Israhel de terra Aegypti in die hac venerunt in solitudinem Sinai nam profecti de Raphidim et pervenientes usque in desertum Sinai cast
Abbreviated transcription (Latin):
solis occasum: ut dormiens in uestum̃¬
to suo benedicat tibi. & habeas iustici.¬
am coram dño deo tuo.
Non negabis mercedem indigentis
& pauꝑis fr̃ĩs tui. siue aduenȩ qui tecũ
moratur in terra. & intra portas tuas ẽ:
sed eadem die reddes ei preciũ laboris
sui ante solis occasum: quia pauꝑ est
& ex eo sustentat animam suam: ne
clamet contra te ad dñm. & reputet᷑
tibi in peccatum:.
on occidentur patres ꝓ filiis. nec
filii ꝓ patribꝰ: sed unusquisq ꝓsuo pec

Expanded text:
solis occasum, ut dormiens in uestimento suo benedicat tibi et habeas iustitiam coram domino deo tuo. non negabis mercedem indigentis et pauperis fratris tui siue aduenae, qui tecum moratur in terra et intra portas tuas est: sed eadem die reddes ei pretium laboris sui ante solis occasum: quia pauper est et ex eo sustentat animam suam: ne clamet contra. te ad dominum, et reputetur tibi in peccatum. non occidentur patres pro filiis nec filii pro patri
Abbreviated transcription (Latin):
eo acceꝑit precium: interficiet᷑: & aufe¬
res malum de medio tui:
bserua diligenter ne incurras in
plagã lepre: sed facies quecumq docue¬
rint te sacerdotes leuitici generis iuxti
id qͦd precepi eis. & imple sollicite. Me¬
m̃tote quȩ fecerit dñs d̾s ur̃ mariȩ
in uia: cũ egrederemini de egypto:
quam debet tibi: ñ ingredieris domũ
ciꝰ ut pignꝰ auferas: sed stabis foris & ille
tibi ꝓferet quod habuerit: r¬

Expanded text:
eo accipiens pretium interficietur et aufeeo accipiens pretium interficietur et auferes malum de medio tui observa diligenter ne incurras in plagam leprae sed facies quaecumque docuerint te sacerdotes levitici generis iuxta id quod praecepi eis et imple sollicite mementote quae fecerit Dominus Deus vester Mariae in via cum egrquam debet tibi, non ingredieris domum eius, ut pignus auferas, sed stabis foris et ille tibi proferet quod habuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
autem non metes XIIII¬
Si acceꝑit homo uxorẽ & habuerit
eam & non inuenerit grãm ante ocłos
eiꝰ ꝓpter aliquam fęditatem: scribet li
bellum repudii & dabit in manu illiꝰ
& dimittet eã de domo sua. Cũq egres¬
sa alterum maritũ duxerit. & ille qͦq
oderit eam: dederitq ei libellũ repu¬
dii. & dimiserit de domo sua. uel certe
mortuus fuerit: ñ poterit prior maritꝰ
reciꝑe eam in uxorem: quia polluta ẽ
& ab hominabilis facta est coram dño:
ne peccare facias terrã tuã quã d̃s tiuᷤ
tibi tradiderit possidendam:
ũ acceꝑit homo nuꝑ uxorẽ ñ ꝓ¬
cedet ad bellum: nec ei quippiam ne¬
cessitatis inungetur publice. sed uaca¬
bit absq culpa domuisuę: ut uno an¬
no lecetur cum uxore sua
Non accipies loco pignoris in feri¬
orem & suꝑiorem molam: qͥa ammã
suam apposuit tibi:
Si deprehensus fuerit homo sollici¬
tans fr̃em suum de filiis isrł. & uendito

Expanded text:
autem non metes autem non metes si acceperit homo uxorem et habuerit eam et non invenerit gratiam ante oculos eius propter aliquam fbellum repudii, et dabit in manu illius, et dimittet eam de domo sua. Cumque egressa alterum maritum duxerit, et ille quoque oderit eam, dederitque ei libellum repudii, et dimiserit de domo sua, vel certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus recipere eam in uxorem: quia polluta est et abominabilis facta est coram Domino: ne peccare facias terram tuam, quam Dominus Deus tibi tradiderit possidendam cum acceperit homo nuper uxorem non procedet ad bellum nec ei quippiam necessitatis iniungetur publicae sed vacabit absque culpa domui suae ut uno anno laetetur cum uxore sua non accipies loco pignoris inferiorem et superiorem molam quia animam suam adposuit tibi si deprehensus fuerit homo sollicitans fratrem suum de filiis Israhel et vendito
Abbreviated transcription (Latin):
neq scortator de filiis isrł cxii¬
Non offeres mercedem ꝓstibuli. nec
precium canis in domo dñi ditui: qͥc¬
quid illud ÷ qͦd uouerint: qͥa ab homi¬
natio ⁊ utrumq apud dñm dm̃ tuũ:
onfenerabis fr̃i tuo adusurãxi
pecuniam: nec fruges. nec quamlibet
aliam rẽ: sed alieno. fr̃i autẽ tuo absq
usura id quod indiget cõmodabis: ut
benedicat tͥ dñs ds̃ tuus in om̃i opere
tuo: in terra ad quã ingredis possiden
dño deo tuo ñ tardabis reddere: quia
requiret illud dñs deus tuus. Et simo¬
ratus fueris: reputabitur tͥ inpeccatũ.
Si nolueris polliceri: absq peccato eriᷤᷤ.
Quod autem semel egressũ est de la¬
biis tuis obseruabis: & facies sicut ꝓ¬
misisti dño deo tuo. & ꝓpria uolun¬
tate & ore tuo locutus es. cxui¬
Ngressus uineam ꝓximi tui comede
uuas quantum tibi placuerit. foras
autem ne efferas tecum:
Si intraueris in segetem amici tui
franges spicas & manu conteres: falce

Expanded text:
neque scortator de filiis Isrneque scortator de filiis IsrNon offeres mercedem prostibuli, nec pretium canis, in domum Domini Dei tui, quidquid illud est quod voveris: quia abominatio est utrumque apud Dominum Deum tuum non fenerabis fratri tuo ad usuram pecuniam nec fruges nec quamlibet aliam rem sed alieno fratri autem tuo absque usura id quod indiget commodabis ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in omni opere tuo in terra ad quam ingredieris possidendam ino Deo tuo non tardabis reddere quia requiret illud Dominus Deus tuus et si moratus fueris reputabit tibi in peccatum si nolueris polliceri absque peccato eris quod autem semel egressum est de labiis tuis observabis et facies sicut promisisti Domino Deo tuo et propria voluntate et ore tuo locutus es ingressus vineam proximi tui comede uvas quantum tibi placuerit foras autem ne efferas tecum si intraveris in segetem amici tui franges spicas et manu conteres falce
Abbreviated transcription (Latin):
aduena fuisti in terra eiꝰ. Qui nati fuerĩt
ex eis: tercia generatione intrabunt inec¬
clesiam dñi. Quando ingressus fueris
aduersus hostes tuos inpugnã: custo¬
dies te ab omni re mala:.
Si fuerit inter uos homo qui noc¬
turno pollutus sit sompnio regrediet᷑
extra castra. & non reuertetur priꝰquam
ad uesꝑam lauetur aqua: & post solis
occasum regredietur in castra. Habeb̾
locum extra castra ad quem egrediariᷤᷤ
ad requisita naturȩ: gerens paxillum
in baltheo. Cumq sederis fodies ꝑcir¬
cuitum: & egesta humo oꝑies quo re.¬
leuatꝰ es. Dñs enim ds tuus ambulat
in medio castrorum: ut crudiat te. et
tradat tibi immicos tuos: ut sint cas¬
tra tua sc̃a. & nichil mneis appareat fe.¬
ditatis nec derelinquat te: xii
Pontrades seruum dño suo qͥ ad te
confugerit: habitabit tecum in loco
qͥ ei placuerit: & in una urbium tuaꝵ.
reqͥescet: nec contristes eum:x¬
on erit meretrir de filiab israel:

Expanded text:
advena fuisti in terra ejus. Qui nati fuerint advena fuisti in terra ejus. Qui nati fuerint ex eis, tertia generatione intrabunt in ecclesiam Domini quando egressus fueris adversus hostes tuos in pugnam custodies te ab omni re mala si fuerit inter vos homo qui nocturno pollutus sit somnio egredietur extra castra et non revertetur priusquam ad vesperam lavetur aqua et post solis occasum regredietur in castra habebis locum extra castra ad quem egrediaris ad requisita naturae gerens paxillum in balteo cumque sederis fodies per circuitum et egesta humo operies quo relevatus es Dominus enim Deus tuus ambulat in medio castrorum ut eruat te et tradat tibi inimicos tuos ut sint castra tua sancta et nihil in eis appareat foeditatis nec derelinquat te non trades servum domino suo qui ad te confugerit habitabit tecum in loco qui ei placuerit et in una urbium tuarum requiescet nec contristes eum non erit meretrix de filiabus Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
affuit qui liberaret eam:. cyi¬
i inuenerit uir puellam uirginẽ
quȩ non habet sponsum. & appre¬
hendens concubuerit cum ea: & res ad
iudicium uenerit: dabit qui dormierit
cũ ea patri puellȩ quinquaginta siclos
argenti: & habebit eam uxorem qͥa hu¬
miliauit illam. Non poterit dimitere
amputatis testiculis. & absciso ueretro
ecclesiam dominiAXIII
Don ingrediet᷑ manter hoc est de
mam generationem. Ammanites & mo¬
abites etiam post decimam generationẽ
non intrabunt ecclesiam dñi in ȩternũ:
quia noluerunt uob̾ occurrere cũ pane
& aqua in uia. quando egressi estis de
egypto: & quia conduxerunt contͣ te
balaam filium beor. de mesopotamia
syrie ut malediceret tͥ: & noluit dñs ds̾
tuus audire balaam. uercitq maledic¬
tionẽ eiꝰ in benedictionẽ tuã. eo qͦd dili¬
geret te. Non facies cũ eis pacẽ nec queraᷤᷤ eis
bona cunctis diebꝰ uitȩ tuȩ insẽpiternũ:
on abhominab̃is idumeũ.
quia frater tuus est: nec ȩgẏptium quia

Expanded text:
adfuit qui liberaret eam. si inuenerit uir puellam uirginem, quae non habet sponsum, et adprehendens concubuerit cum ea et res ad iudicium uenerit, dabit qui dormiuit cum ea patri puellae centum siclos argenti et habebit eam uxorem, quia humiliauiamputatis testiculis, et abscisso veretro, ecclesiam Domini. C. CVIII. Non ingredietur mamzer, hoc est, demam generationem. Ammonites et Moabites etiam post decimam generationem non intrabunt ecclesiam Domini in aeternum: quia noluerunt vobis occurrere cum pane et aqua in via quando egressi estis de Aegypto et quia conduxerunt contra te Balaam filium Beor de Mesopotamiam Syriae ut malediceret tibi et noluit Dominus Deus tuus audire Balaam vertitque maledictionem eius in benedictionem tuam eo quod diligeret te non facies cum eis pacem nec quaeres eis bona cunctis diebus vitae tuae in sempiternum non abominaberis Iquia frater tuus est: nec Aegyptium, quia
Abbreviated transcription (Latin):
crips
introeas non eiciam eos afacie tua
anno uno: ne terra insolitudinem
redigat᷑. & crescant contra te bestiȩ.
Paulatim expellam eos de conspectu
tuo: donec augearis & possideas terrã.
Ponam autem terminos tuos amari
rubro usq ad mare palestinorum: & a
deserto usq ad fluuiũ tradam ma¬
nib ur̃is habitatores terrȩ : & eiciam eos
de conspectu ur̃o. Non mibis cum eis
fedus: nec cum diis eorum. Non habitefs
in terra tua: ne forte peccare te faciant in
me siseruieris diis eorum: quod tibi cer¬
te erit in scandalum. CXIII¬

Expanded text:
prius introeas non eiciam eos a facie tua anno uno ne terra in solitudinem redigatur et crescant contra te bestiae paulatim expellam eos de conspectu tuo donec augearis et possideas terram ponam autem terminos tuos a mari Rubro usque ad mare Palestinorum et a deserto usque ad Fluvium tradam manibus vestris habitatores terrae et eiciam eos de conspectu vestro non inibis cum eis foedus nec cum diis eorum non habitent in me, si servieris diis eorum: quod tibi certe erit in scandalum.
Abbreviated transcription (Latin):
lulit itaq moyses dimidiam partem
sanguinis. & misit incrateras: partem
Altem residuam fudit suꝑ altare. As¬
iimensq uolumen federis: legit au¬
llente popło. Qui dixert̃. Omnia quȩ
scutus est dñs faciemus: & erimꝰ obe¬
llentes. Ille uero sumptum sanguinẽ
lpsit in popłm: & ait. Hie est sanguis
federis quod pepigit dñs uobiscũ. suꝑ
cunctis sermonibus his: cxx¬
scenderuntq moyses & aaron

Expanded text:
ulit itaque Moyses dimidiam partem sanguinis, et misit in crateras: partem autem residuam fudit super altare legit audiente populo qui dixerunt omnia quae locutus est Dominus faciemus et erimus oboedientes ille vero sumptum sanguinem respersit in populum et ait hic est sanguis foederis quod pepigit Dominus vobiscum super cunctis sermonibus his ascenderuntque Moses et Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
& septuaginta de seniorib isrł. & ado¬
rabitis ꝓcul. Solusq moyses ascen¬
det ad dñm: & illi non apꝓpinqͣbunt.
q iudicia. Responditq cunctus popłs
una uoce. Omnia uerba domini quȩ
lcutus est faciemus: cxix
cripsit autem moyses uniuersos
sermones dñi: & mane consurgers
edificauit altare ad radices montis:
Eduodecim titulos ꝑ duodecim tri¬
b isrł. Misitq iuuenes de filiis israel:
&obtulerunt holo causta: immolaue

Expanded text:
uaginta seniores ex Israel, et adorabitis procul. Solusque Moses ascendet ad Dominum, et illi non appropinquabunt: que judicia: responditque cunctus populus una voce: Omnia verba Domini, quae locutus est, faciemus. C. XCVIII. Scripsit autem Moses universos sermones Domini, et mane consurgens aedificavit altare ad radices montis, et duodecim titulos per duodecim tribus Israel. Misitque juvenes de filiis Israel, et obtulerunt holocausta, immolave
Abbreviated transcription (Latin):
qui precedat te & custodiat in
uia: & introducat ad locum quem pa¬
raui. Obserua eum & audi uocem eiꝰ
nec contempnendum putes: quia non
dimittet cum pecaueris: & est nom̃
meum in illo:.
uod si audieris uocem eius &fi¬
ceris omma quȩ loquor: mimui
ero inimicis tuis: & afflgam afflgen¬
tes te: precedetq te angłs meus: & in¬
troducet te ad amorreum & etheuma
feredeum. chananeumq & eueum.a
iebuseum. quos ego conteram:
Ion adorabis deos eoꝵ:
nec coles eos. Non facies operi
eorum: sed destrues eos & confring
statuas eorum. Seruietisq dño des
uro ut benedicam panib tuis & as
& auferam infirmitatem de medi
tui. Non erit infecunda nec sterils
in terra tua. Numerum dierumi
orum implebo:
errorem meum mittam in
precursum tuum: & occidal
omnem popłm ad quem ingreds¬
ris: cunctorumq inmicorum tuo
coram te terga uertam: emittens e¬
brones prius qui fugabunt eucils
& chananeum. & etheũ. Ante qual
introeas

Expanded text:
qui praecedat te, et custodiat in via, et introducat ad locum quem paravi; observa eum, et audi vocem ejus, nec contemnendum putes: quia non dimittet, cum peccaveris, et est nomen meum in illo. uod si audieris vocem eius et feceris omnia quae loquor inimicus ero inimicis tuis et adfligam adfligentes te praecedetque te angelus meus et introducet te ad Amorreum et Hettheum et Ferezeum Chananeumque et Eveum et Iebuseum quos ego contribo non adorabis deos eorum nec coles eos non facies opera eorum sed destrues eos et confringes statuas eorum servietisque Domino Deo vestro ut benedicam panibus tuis et aquis et auferam infirmitatem de medio tui non erit infecunda nec sterilis in terra tua numerum dierum tuorum implebo terrorem meum mittam in praecursum tuum et occidam omnem populum ad quem ingredieris cunctorumque inimicorum tuorum coram te terga vertam emittens crabrones prius qui fugabunt Eveum et Chananeum et Hettheum antequam introeas
Abbreviated transcription (Latin):
eum quod furatus est uiuens. siuebo
siue asinꝰ. siut ouis: duplũ restituet:
i leserit quispiam
agrum uel uineam. & dimise¬
rit iumentum suum ut depascatur
aliena: quicquid optimũ habuent
in agro suo uel in uinea: ꝓ dampn
estimatione restituet.
iegressus ignis inuenerit spicd
& comprehenderit aceruos frus
siue stantes segetes in agris: reddes
dampnum qui ignem succenderit:
i quis commendauerit
amico pecuniam uel uas in cu¬
stodiam. & ab eo qui susceꝑat furto
ablata fuerint: si inuenitur fur d¬
plum reddet. Si latet: dñs domi
applicabitur ad deos. & iurabit e
non extenderit manum inrem ꝓ¬
mi sui ad ꝑpetrandam fraudems
in boue

Expanded text:
eum quod furatus est uiuens, siue bos eum quod furatus est uiuens, siue bos siue asinus siue ouis, duplum restituet. si laeserit quispiam agrum uel uineam et dimiserit iumentum suum, ut depascatur aliena, quicquid optimum habuerit in agro suo uel in uinea, pro damni aestimatione restituet. si egressus ignis inuenerit spinas et conprehenderit aceruos frugum siue stantes segetes in agris, reddet damnum qui ignem succenderit. si quis commendauerit amico pecuniam aut uas in custodiam et ab eo qui susceperat furto ablata fuerint, si inuenitur fur, duplum reddet: si latet, dominus domus adplicabitur ad deos et iurabit quod non extenderit manum in rem proximi sui ad perpetrandam fraudem, tam in boue
Abbreviated transcription (Latin):
ancillamq inuaserit: triginta siclos
argenti dabit domino: bos uero la¬
i quis aꝑuerit cisternam & fode¬
rit & non oꝑuerit eam: ceciditq
det precium iumentoꝵ. Quod autẽ
mortuum est: ipsius erit: Irruu
ibos alienus bouem alterius
uulnerauerit. & ille mortuus fue¬
rit: uendent bouem uiuum & diui¬
dent precium: cadauer autẽ mortui:
inter se disꝑtient. Sin autem sciebat
quod bos cormipeta esset ab heri et
nudius tercius. & non custodiuit eũ
dñs suus: reddat bouem ꝓ boue: &
cadauer integrum accipiet: A¬
iquis furatus fuerit bouem ait
ouem & occiderit uel uendidert
quinq boues ꝓ uno boue restituet: &
quatuor oues ꝓ una oue:Lur¬
i effringens fur domum siue
suffodiens fuerit inuentꝰ & accep¬
touulnere mortuus fuerit: ꝓcussor
non erit reus sanguinis. Quod sior¬
to sole hoc fecerit: homicidium ꝓpe¬
trauit. & ipse morietur. Si non habu¬
erit quod ꝓ furto reddat: ipse uenun¬
dabitur. Si inuentum fuerit apud

Expanded text:
ancillamque inuaserit, triginta siclos ancillamque inuaserit, triginta siclos argenti dabit domino, bos uero lai quis aperuerit cisternam et foderit et non operuerit eam, cecideritque det precium iumentorum. Quod autem mortuum est, ipsius erit. si bos alienus bouem alterius uulnerauerit et ille mortuus fuerit, uendent bouem uiuum et diuident pretium, cadauer autem mortui inter se dispertient. sin autem scquod bos cornupeta esset ab heri et nudius tertius, et non custodivit eum dominus suus, reddat bovem pro bove, et cadauer integrum accipiet. Si quis furatus fuerit bouem aut ouem et occiderit uel uendiderit, quinque boues pro uno boue restituet et quattuor oues pro una oue. si effringens fur domum siue suffodiens fuerit inuentus et accepto uulnere mortuus fuerit, percussor non erit reus sanguinis. quod si orto sole hoc fecerit, homicidium perpetrauit et ipse morietur. si non habuerit quod pro furto reddat, uenundabitur. si inuentum fuerit apud