comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nith̾oꝰ tante contͣ milites m̃os infidie. tanteq ꝯ¬
fusionis querele quas eis ig̾i contĩgit genent᷑
nemini lic̾e apud sedẽ magnitud̃is tue acensa
ꝯuc̃tione finẽ legntimũ sorciant᷑. Idẽq u̾sa ni¬
ce obẜuari ut si quidẽ miles. seu mintes p̃sen¬
tales ꝓuissione uiri sp̃tabił ducis netusati ac
moniti fui̾nt incusatoꝵ ncentia denegetur
agenti postulatõm seu accusatõm in iudicio
tue sb̾limitatis ꝯͣ eũdẽ muitẽ. uel cosdẽ mili¬
tes depon̾e/nec sicũdẽ uł cosdẽtam cͥmĩalit᷑ q
ciuilit̾ obnoxios ẽẽ finmau̾it facultatẽ esd̾ ã¬
gentis suꝑeẽ seꝑatis intẽtõib suis ꝓcͥmĩali

Expanded text:
e contra milites nostros insidiae tantaque confusio querellis, quas eis ingeri contingit, generetur, nemini licere apud sedem magnitudinis tuae accusconventione finem legitimum sortiatur. Idemque versa vice observari, ut, si quidam miles seu milites praesentales iussione viri spectabilis ducis incusati ac moniti fuerint, licentia denegetur agenti postulationem seu accusationem in iudicio tuae sublimitatis contra eundem militem vel eosdem milites deponere. Nec si eundem vel eosdem tam criminaliter quam civiliter obnoxios esse firmaverit, facultatem eidem agent
Abbreviated transcription (Latin):
cum sese i adusarium suũt
ains locis ec. ¶ Post morcẽ
suamdari sibi nemo stiplari
pocerat non magis quam per
eiuis mortem a quostipuiaba
terat quia patris ul domimi ue¬
ce loqui uidetur. S si quisutas¬
cipuletur pridie quam mori¬
ar uł pridie ꝙ̃ morieris darim
deum ẽ ex consensu ꝯtrahe̾cii
stipiuatones ualeant. piacuie
nb ⁊ in hunc uiris articulum
neccariam induce cmdatom
ut sine po morte siue pridie q̃
morietur stipulator su ꝓmis¬
sor stipulato concepta eͥ uale¬
at stipulato. ¶Itemsiquis
ita stipulatꝰ er si naiis ex asia
uen̾it. hodie dare sponds ĩutił
er stipulato qr spostera ꝯcepta
que ppostera nuncupatur nõ
ee retindndam existimauerit
n̾b̾ placuit ⁊ hunic ꝑfcum rob̾

Expanded text:
um sese vel adversarium suum in aliis locis esse. Post mortem suam dari sibi nemo stipulari poterat, non magis quam post eius mortem a quo stipulabaterat, quia patris vel domini voce loqui videtur. sed et si quis ita stipuletur, ‘ pridie quam moriar ’ vel ‘ pridie quam morieris dari? dictum est, ex consensu contrahentium stipulationes valent, placuit nobis etiam in hunc iuris articulum necessariam inducere emendationem, ut, sive post mortem sive pridie quam morietur stipulator sive promissor, stipulatio concepta est, valeat stipulatio. Item si quis ita stipulatus erat: ‘ si navis ex Asia venerit, hodie dare spondes? ’ inutilis erat stipulatio, quia praepostere concepta onem, quae praepostera nuncupatur non esse reiciendam existimavit, nobis placuit et huic perfectum rob
Abbreviated transcription (Latin):
nes fcãs ĩ notuisse et sr̃¬
uiuentib forte cestato¬
rib nõ sunt mutata ma¬
neãt ⁊ sic ĩstitões que ab.
tes fc̃e sunt leges ꝓpam

Expanded text:
nes factas innotuisse, et superviventibus forte testatoribus non sunt mutata, maneant etiam sic institutiones quae ab tes factae sunt leges p
Abbreviated transcription (Latin):
quo om̃i sac̃docio. nec
nõ dereuentissimis mo¬
nacdis. ec nuꝑ hoc agẽtes
inquib uolumꝰ reuerẽcissi¬
mos monacho. ap̃ solos ci¬
uit atis ep̃os sub quib sũt¬
mit mon. lsterla conuen¬
ciones susciꝑe peciti sumꝰ
amena deo a mabiliare¬
hi ep̃o huiꝰ felicissime
ciuitatis ec umũsali pat̾¬
archa. reu̾entissunis łi¬
cisħ dare prim legiũ ut

Expanded text:
quo omni sacerdotio, nec non de reverentissimis monachis et nuper hoc agentes in quibus volumus reverentissimos monachos apud solos civitatis episcopos sub quibus sunt monasteria conventiones suscipere, petiti sumus a Mena deo amabili archiepiscopo huius felicissimae civitatis et universali patriarcha, reverentissimis clericis hoc dare privilegi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m ꝑ igat. sub quo cõsti¬
cutꝰ est ec in terpelles eũ
ec ex nõ scripto iudiciũ me¬
reacur. et si hoc fiat nec ĩ
quiereum. nec t̾hatad au¬
dicoria ciuilia. n a sacro
ennn uacare faciat min¬
istio sed ex nõ scͥpco et¬
eramunecur negocum

Expanded text:
pum pergat, sub quo constitutus est, et interpellet eum, et ex non scripto judicium mereatur. Et si hoc fiat, ne eum inquietet, nec trahat ad auditoria civilia, neque a sacro eum vacare faciat ministerio, sed ex non scripto examinetur negotium
Abbreviated transcription (Latin):
cantur loci ẜuatores da¬
re iudices cuutatib pro¬
uincie cin p̾sidẽt lz spec¬
int̾dicim modiss ne
si milites aliqui seqͣtur
nec illos gratis ꝑmit¬
tas expend̾e s exiͥpis
emolumentis si u̾o nõ l
egerint s extributis ex¬
penderint. et angarias
acceꝑint om̃e quicquid
dampnificantur subiecci
hoc ẽorum emolumẽtis

Expanded text:
cantur loci servatores dare iudices in civitatibus provinciae cui praesident, licet specinterdicimus modis. Sed neque si milites aliqui sequantur te, nec illos gratis permittas expendere, sed ex propriis emolumentis. Si vero non hoc egerint, sed ex tributis expenderint et angarias acceperint, omne quidquid damnificantur subiecti hoc ex eorum emolumentis
Abbreviated transcription (Latin):
¶utaũt lexad huma̾e natu¬
re uarietatem. et qd seniꝑ
taꝰ ꝑmaneat / quid emĩerit
stabile int̃hoĩes ecita in¬
mobile ut nillam pa¬
ciatur mut acõẽcum oĩs
nr̃ status sub ꝓpetuo mo

Expanded text:
autem lex ad humanae naturae varietatem et quod semper ta permaneat quid enim erit stabile inter homines et ita immobile, ut nullam patiatur mutationem, cum omnis noster status sub perpetuo mot
Abbreviated transcription (Latin):
et donacõnẽ ec cõmutacc̾e
ec in ꝑpetuũ ertensam emp¬
hiceosim que nõ ꝓculab
alienacõne con sistitIs õs
ubiq sac̃dotes abhiꝰ alie¬
naccõe ꝓhibemirs. penis sb̾¬
ditos quib leoms pie me¬
morie usa ẽ consticucio illã
nãq ꝑoñna ualere et racã

Expanded text:
et donationem et commutationem et in perpetuum extensam emphyteosin, quae non procul ab alienatione consistit. Sed omnes ubique sacerdotes ab huiusmodi alienatione prohibemus poenis subditos, quibus Leonis piae memoriae usa est constitutio. Illam namque per omnia valere et ratam
Abbreviated transcription (Latin):
Preterea sic̃ uulgo q̃rebat᷑
an pmutatis relꝯ emptõ et
uendico cͣchitur. ita q̾ri solbat
de locatõne ⁊ conductõne si fo¬
rte rem aliquam tibi utendã
sine fruendã quis d̾dit ⁊ ĩuicẽ
a ce aliam rem ucẽdã siue fruẽ¬
dam accepit ⁊ placuit nõ ẽẽ lo

Expanded text:
Praeterea sicut vulgo quaerebatur, an permutatis rebus emptio et venditio contrahitur: ita quaeri solebat de locatione et conductione, si forte rem aliquam tibi utendam sive fruendam quis dederit et invicem a te aliam utendam sive fruendam acceperit. et plac
Abbreviated transcription (Latin):
genꝯ concracto iuluti si cũ qͥs
eius unum plac̾init int̾ cosut
ꝑ d̃nos dies inuicẽ bouescomo¬
darent ut opꝰ facerent ⁊ apd̾
altin bos periit /n locatisnz con¬
ductiinz comodati competit ac¬
tõ quia non fu̾it gracuitũ com¬
odatum uerum prescriptis ũ¬
bis agendũẽ. ¶ des autẽ
familiaritatem aliquã int̾ se
here uid̾ntur empto ⁊ uẽditõ.
It̾ in iocatõ ⁊ conductõ ut in qͥ¬
lidam caĩs q̃risoleat utr emp¬
⁊ conductõ ꝑt ecce d̾ prediis q̃
ppecuo quilꝯdam fruenda

Expanded text:
e contractus. veluti si, cum unum eius unum, placuerit inter eos, ut per denos dies invicem boves commodarent, ut opus facerent, et apud alterum bos periit: neque locati vel conducti neque commodati competit actio, quia non fuit gratuitum commodatum, verum praescriptis verbis agendum est. Adeo autem familiaritatem aliquam inter se habere videntur emptio et venditio, item locatio et conductio, ut in quibusdam causis quaeri soleat, utrum empet conductio. ut ecce de praediis quae perpetuo quibusdam fruenda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsticuto ⁊ in summa mortis
ca donatõ est. cum mag̾ se
quie uelit here quam eum cui
donat/ magisq eum cui dõat
ꝙͣ hidem suum. Sic ⁊ apud ho¬
merum celemachꝯ donat pir¬
ro. ¶Alie autem donatõnes.
sũt q̃ sine ulla mortis cogita¬
cõne fiunt q̃uas ⁊ int̾ uiuos
legatis. que si fu̾int ꝑfc̾e teme
reuocarinõ possunt. ¶ Per¬
ficiuntur aut̃ cum donator su¬
am uoluntatẽ scriptis aut
sine scriptie manifestauerit.
⁊ ad exemplum uenditõ is nr̃a
consticutõ eas ⁊ inse here nece¬
issitatem craditõnis uoluis. uͭss
⁊ si non cradantur heant plen¬
issimũ ⁊ ꝑfcum robur. ⁊ tradico¬
nc ne cesutas incumbat doñ¬
cori¶ Et cũ retro principũ dispo¬
sitones insinuari eas actis inter
quasdam donatõnes inueĩt qͥ

Expanded text:
stitutio. et in summa mortis causa donatio est, cum magis se quis velit habere quam eum cui donatur, magisque eum cui donat quam heredem suum. sic et apud Homerum Telemachus donat Piraeo. Aliae autem donationes sunt quae sine ulla mortis cogitatione fiunt, quas inter vivos legatis: quae si fuerint perfectae, temere revocari non possunt. perficiuntur autem cum donator suam voluntatem scriptis aut sine scriptis manifestaverit: et ad exemplum venditionis nostra constitutio eas etiam in se habere necessitatem traditionis voluit, ut, et si non tradantur, habeant plenissimum et perfectum robur et traditionis necessitas incumbat donatori. et cum retro principum dispositiones insinuari eas actis intervquasdam donationes invenit q
Abbreviated transcription (Latin):
siideatur uehementissimꝰ
ĩ deuotiᷤ. ꝓp fiscalium ex¬
accionem aut ꝓꝑ delictoꝵ
erequ cõnẽ dabimus ib
si eos qui puris usi sunt

Expanded text:
ideatur vehementissimus indevotis propter fiscalium exactionem aut propter delictorum executionem, dabimus subisi eos, qui puris sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uito reipurgate. ꝑcedit eius
usucapio. ¶ Res fisci nr̃i us¬
ncapi non pot s papimanꝰ
scripsit bonis uacantibi fisco

Expanded text:
io rei purgato, procedit eius usucapio. Res fisci nostri usucapi non potest. sed Papinianus scripsit, bonis vacantibus fisco
Abbreviated transcription (Latin):
reihũit competentez
ꝓuidenciam. ¶s hec
qͥd̃ ĩ adminiitratorib̾
dec̃uimꝰ quib pub¬
lice. et circa nr̃as ius¬
siones ocupatd̃es ut
nõ ꝑse audiãt cãs con¬
cedunt ueniam Ali

Expanded text:
it competentem providentiam. Sed haec quidem in administratoribus decernimus, quibus publicae et circa nostras iussiones occupationes, ut non per se audiant causas, concedunt veniam. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
arum carum .i. duarũ hrdica¬
cum. ¶Si aucẽ quis ita form¬
idoloso sit ut timeret ne filiꝯ eiꝯ
pupillo ad huc ex eo ꝙ palã sub¬
stitutum accepit po obitum eiꝰ

Expanded text:
arum causarum, id est duarum hereditatum. Sin autem quis ita formidolosus sit, ut timeret, ne filius eius pupillus adhuc ex eo quod palam substitutum accepit, post obitum ei
Abbreviated transcription (Latin):
quos pro eo obligauit suũ cõ¬
sequi. de interdcis R¬
equitur ut dispiciamꝯ d̾ in¬
ex̾centur. Erant autẽ ħ incer¬
dc̃a forme atq ꝯceptõnes u̾bo¬
fĩ aut fi ꝓhibebat. Ꝙ cũc ma¬
xime faciebat cum d̾ possõne
aut quasi possõne uit aliquos
ria sunt quibꝰ uetat aliquid
fi. ułutiuim sine uicio possi¬
d̾nti. uł mortuũ inferenti qͣ ĩ
erat inferendi uił in loco sacro
edificariuł in flumine publi¬
co ripaue eiꝯ aliquid fĩ quo pe

Expanded text:
quos pro eo obligavit suum consequi. TIT. 15 DE INTERDICTIS Sequitur ut dispiciamus de inexercentur. erant autem interdicta formae atque conceptiones verbofieri aut fieri prohibebat. quod tum maxime faciebat, cum de possessione aut quasi possessione inter aliquos ria sunt quibus vetat aliquid fieri, veluti vim sine vitio possidenti, vel mortuum inferenti quo ei ius erit inferendi, vel in loco sacro aedificari, vel in flumine publico ripave eius aliquid fieri quo pe
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑsonarum uel reꝵ¬
p̃cepent modus. quia res¬
accipientes agunt meis
querecte uoluerunt test.¬
dequibus testamento
s. seruus lib̾tate bonoratus.
cuncadalios quos lerab
intestato uocat: post erne
quid qui scriptus est. et iẽ¬
gittima ꝑ hanc legem ꝓte
sõs simłr p̃bentes caucõe
qui a complent que inces¬
camento continetur. ¶In¬
ordinatum uero nichil n
confusum nec in huis fic¬
n uolumus s primus sc̃d
ordinem uocatus post eũ
qui iam exdusus est ale¬
ge nr̃a ita uocetur prior.
dein de qui pꝰ illum esc.ita
decet̾o donec ultimus reli¬
ccus loc̃ faciat eciam alicu
ert̾iꝰ ueniencium. et a dire
⁊ que relicta sunt in plere
pꝰ quos eciam fisc̾ suolũ

Expanded text:
quod personarum vel rreceperit modus quia raccipientes agunt in eis, quae recte voluerunt testquibus testamento  servus libertate honoratus, tunc ad alios, quos lex ab intestato vocat post eum quidem, qui scriptus est, et legitima per hanc legem parte sos similiter praebentes cautionem, quia complent, quae testamento continentur. Inordinatum vero nihil neque confusum nec in his fieri volumus, sed primus secundum ordinem vocatus post eum, qui iam exclusus est a lege nostra, ita vocetur prior, deinde qui post illum est, et ita de cetero, donec ultimus relictus locum faciat etiam alicui exterius venientium, et adire et quae relicta sunt implere; post quos etiam fiscum, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuincte sunt. licenciam ꝯcedi¬
mo sui ꝙ amodo cestimonia
prare. Ideo nec huismodi uet̾es
constituronee nr̃o codici inseri
pmisimo. ¶Legataruie at

Expanded text:
e sunt, licentiam concedimus sibi quodammodo testimonia praestare: ideoque nec eiusmodi veterem constitutionem nostro codici inseri permisimus. Legatariis a
Abbreviated transcription (Latin):
Pulli nec ediuine qudd do¬
mui nr̃e frum̃tũ de horre¬
is publitis quod annona peĩ¬
tus prebeatur s integ̾ canon
mancipib consignetur an¬
nona in pane cocto domib
exhibenda ita enim d canon

Expanded text:
Nulli, ne divinae quidem domui nostrae frumentum de horreis publicis pro annona penitus praebeatur, sed integer canon mancipibus consignetur, annona in pane cocto domibus exhibenda. Ita enim debet canon
Abbreviated transcription (Latin):
Auri statuta q̈ntitas adco ¶¬
emptionem frumentauam
sit ꝑpetuo dedicata / nec liceat
cuiquã postea adiuinistintio¬
ne urbicarie potestatis p̾cepta
aliquid ex eadem sũma minu¬
ere. uł ad quoscũq alios usus
conu̾t̾e. s sb̾iectoꝵ testificatio¬
ne certũ fiat. s ⁊ quod manci¬
pib mutui nõie datũ est et
quod ab hiidem sit excepta
om̃i ꝯcussioni Soluendũ.
eum aũt qui hanc formam
ausus fu̾it inquietare qͣntita¬
tem in qͣm suam calliditatẽ
ex̾cu̾it induplũ redib̾e iubeniꝰ
⁊ quicquid ex p̾dicta ratione
exatu̾it ad cumulũ eiusdem
auri qͣntitatis ⁊ frum̃tarii ti

Expanded text:
Auri statuta quantitas ad coemptionem frumentariam sit perpetuo dedicata, nec liceat cuiquam postea administratione urbicariae potestatis percepta aliquid ex eadem summa minuere vel ad quoscumque alios usus convertere: sed sub gestorum testificatione certum fiat, et quod mancipibus mutui nomine datum est et quod ab isdem sit excepta omni concussione solvendum. Eum autem, qui hanc formam ausus fuerit inquinare, quantitatem, in qua suam calliditatem exercuerit, in duplum redhibere iubemus, et quidquid ex praedicta ratione adcreverit, ad cumulum eiusdem a
Abbreviated transcription (Latin):
contsse fruantur: siusq
adsuam uicam ĩ his pe¬
seuerauit: et res subcab
conditone donatas aũ re¬
lictas. ad puoꝑa ⁊ expẽ¬
psomis em̃ que ĩ monasr¬
ium uł afsisteriũ ĩgͥdiũ¬
cur ec relinqunt hꝰ moĩ¬

Expanded text:
m fruantur, si usque ad suam vitam in his perseveraverint, et res sub tali condicione donatas aut relictas ad pia opera vel expenpersonis enim, quae in monasterium vel asceterium ingrediuntur e
Abbreviated transcription (Latin):
eũ h᷑ mõi ministio ep̃s iu
dicaũit.ordinatos ei urpo¬
nas. quã dignꝰ eẽ iudebi¬
tur. ut responsis sicuti dic¬
cum ẽ monast̾u distribu¬
at. ita tam̃: iͭ n sic elec¬
tus ẽ adresponea femi¬
uaꝵ. ĩ monast̾io maneat

Expanded text:
eum huiusmodi ministerio episcopus iudicaverit, ordinationem ei imponat qua dignus esse videbitur, et responsis, sicuti dictum est, monasterii distribuat, ita tamen ut neque sic electus ad responsa feminarum in monasterio maneat
Abbreviated transcription (Latin):
nasc̾um: suam faculta¬
itatim̃ aibi nulli filioꝵ
patẽ . qͣm u̾o nõ dedit fi¬
iiis partẽ monast̾io com¬
filios diuide uolu̾it ꝓͥ a
sua ꝑ sona tiliis c̃ mime¬
tuti: sibi patẽ modisi
oĩb recineat: que dbe¬
at iuri monast̾i comye
legitimã patẽ. filii ꝑcipiau¬
monastio competat ¶Ep
onsalib quo. scd̾ leges
factis int̾ aliquos: suie
sponsus. ĩ monast̾iũ ĩ g̃¬
diatur. recipiat q̃ ꝓ spõ¬
salibrarrar noĩe data ĩ.
siũ sponean monachi¬
cam uitam elegit.illa
solũmodo reddat. que siłi

Expanded text:
nasterium suam facultatamen ut nulli filiorum partem; quam vero non dederit filiis partem, monasterio comfilios dividere voluerit, propria sua persona filiis connumerata, unam sibi partem modis omnibus retineat quae debeat iuri monasterii complegitimam partem filii percipienmonasterio competat. Caponsalibus quoque secundum leges factis inter aliquos, sive sponsus in monasterium ingrediatur, recipiat quae pro sponsalibus arrarum nomine data sunt, sive sponsa monachicam vitam elegerit, illa solummodo redd
Abbreviated transcription (Latin):
ros afeminis seꝑan: ⁊ fem¬
inas quid̃ ĩ quo sunt mon¬
ast̾io remañe. uiros aũ alid
mon ast̾iũ sibim face¶si u̾̃o
płra sunt monast̾ia ut nõ¬

Expanded text:
ros a feminis separari, et feminas quidem in quo sunt monasterio remanere, viros autem aliud monasterium sibimet facere. Si vero plura sunt monasteria, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
cͥ usacionẽ quiere uolentes
unĩe et senectutis atq cõpis
in firmtatis ciusa ĩ remo¬
tis cellulis int̾ monast̾iu
c̃sticutis degãt ec hoc. iũ cũ
c̃sciẽcia et uoluntate abba¬

Expanded text:
nversationem quiete volentes vivere aut senectutis atque corporis infirmitatis causa in remotis cellulis intra monasterium constitutes degant; hoc autem cum conscientia et voluntate abba
Abbreviated transcription (Latin):
ad fiscum iubemꝰ traufferri: si
nullũ ex qualibet sangu̾is
linea. uel miris tituło s̾imum
relinquerit nitestatus h̾rdẽ.
modo uona delata. legib ad er¬
rariũ phibeantur. c̾ti palati¬
ni electi ⁊ uiriurando obstͥcti
gent̾ inquirat cuiꝰ uacans ca¬
densq fu̾it patͥmoniũ. qͣntũ¬
cũq uel quale ei uideatur ut
tũ data reclãmandi copia. nł¬
lum ioiure possid̾e uel uendi¬
care constiterit. locũq errario
ĩ ot fc̃m esse. tam ip̃uis relatione
pꝙͣ publicoꝵ monum̃toꝵ fide ꝯ¬
stiterit reꝵ nob̾ noticia inti¬
metur. ut iussu nr̃o natanci¬
a. uel alie res noĩe occupen¬
tur errarii. ¶Que forma ⁊̃
ĩparte bonoꝵ. uel in una alt̾a¬
ueᷤ. seu acc̃one una uł ⁊̃ pluri¬
b seruetur. ¶Nam si quid
ꝑfraudem in dispendiũ erra¬
rii fu̾it admissum: missi qui¬
dem executores non deuitant
tatũ ꝑtedimidia młctabitur
¶Fisci uõ pr̃onus detͥmentũ
quod uicio eiꝰ fisco ing̾itur:

Expanded text:
ad fiscum iubemus transferri, si nullum ex qualibet sanguinis linea vel iuris titulo legitimum reliquerit intestatus heredem.modo bona delata legibus ad aerarium perhibeantur, certi palatini electi et iureiurando obstricti genter inquirat, cuius vacans cadensque fuerit patrimonium, quantumque vel quale videatur. Et cum data reclamandi copia nullum id iure possidere vel vindicare constiterit locumque aerario factum esse tam ipsius relatione quam publicorum monumentorum fide constiterit, rerum nobis notitia intimetur, ut iussu nostro vacantia vel aliae res nomine occupentur aerarii. Quae forma etiam in parte bonorum vel in una alterave re seu actione una vel etiam pluribus servetur. Nam si quid per fraudem in dispendium aerarii fuerit admissum, missi quidem exsecutores non evitant tatum parte dimidia multabitur, fisci vero patronus detrimentum quod vitio eius fisco ingeritur
Abbreviated transcription (Latin):
ulla macula.uł cͥmine
delatoris asꝑgit᷑ is qͣm cum
ab officialib funndũ seu do¬
mũ fisti possid̾e contend̾etur.
non se. s aliũ eius rei posse¬
ssorem esse monstraũit. Imp̃¬
te. idid decursum est. uthii
qui rei pu. cãs defendunt de¬
latoꝵ cͥminib nõ teneãt᷑
cũ om̃ib notissimũ est cos
solos execrabiles nũtiatores
ẽẽ qui fisco deferũt. Iap̃r.¬
Ommes uidices ĩuigilare
p̾cipimꝰ delatores. sine fisci
aduocato demĩciantes pc̃is
affic̾e̾ aꝑtissimi .i. nir est.
ut quod ex cuiꝰq patͥmonio
cetiderit ĩ cãum ⁊ legib.
⁊ retro iur̃ ordine fisci aduo¬
catis fisa agentib uendice¬
tur. ¶S quia nõ mlłi ꝓre¬
cipites ẜius possessa pat̾mo¬
nia deferre nõ cessant. damꝰ
omĩb qui se lesos existimãt
contra delatores sen̾itatẽ
uidic̃ implorare ferro distĩctã¬

Expanded text:
ulla macula vel crimine delatoris adspergitur is, qui, cum ab officialibus fundum seu domum fisci possidere contenderetur, non se sed alium eius rei possessorem esse monstravit. GORDte ad id decursum est, ut hi, qui rei publicae causas defendunt, delatorum criminibus non teneantur, cum omnibus notissimum est eos solos exsecrabiles nuntiatores esse, qui fisco deferunt. CAROmnes iudices invigilare praecipimus delatores sine fisci advocato denuntiantes poenis adficere. Apertissimi enim iuris est, ut, quod ex cuiuscumque patrimonio ceciderit in casum, et legibus et retro iuris ordine fisci advocatis agentibus vindicetur. Sed quia nonnulli praecipites secundum ius possessa patrimonia deferre non cessant, damus omnibus qui se laesos existimant contra delatores severitatem iudicum implorare ferro destricta
Abbreviated transcription (Latin):
uisquis incrimine ma¬
iestatis deprebensus fu¬
erit. et punitus. bonaq eius
sicut complectendi consuetu¬
do cͥminis ht̃. fiscus ĩuase¬
rit. nullus eadem sub spẽ nu¬
inficentie pͥmcipał audeat ꝓ¬
prio iure poscere. ¶Qui con¬
tra legem id ausus fu̾it spe¬
rare ꝙ non li reus uiolate le¬
guintur ut ⁊̃ nõ concedẽda
tribuamꝰ : nec spto quidẽ
nr̃o adu̾sus formani late le¬
gis. ioci aliquid reunquat᷑.
¶ Si quid aũt ex bonis tali¬
u nr̃o iudicio ulło tñ deside¬
rante. atq poscente conce
Omnes .n. alienas appetẽ¬
di fortunas stirpitꝰ eruere cu¬
picntes ulłi deinceps nolumꝰ
petitionis reꝵ eẽ licenciam
⁊ siintestatus quisqͣm q̃dã¬
ue. ac nullis enum̾o ꝓpi¬
quoꝵ existentib. uł uxore
uel marito fatimunꝰ imple¬
uerit. ⁊ oiꝰcũq sit cõditionis.
ant secte. sen quol titulo fu

Expanded text:
uisquis in crimine maiestatis deprehensus fuerit et punitus bonaque eius, sicut plectendi consuetudo criminis habet, fiscus invaserit, nullus eadem sub spe munificentiae principalis audeat proprio iure poscere. Qui contra legem id ausus fuerit sperare, quod non licet, reus violatae legimur, ut etiam non concedenda tribuamus, nec rescripto quidem nostro adversus formam latae legis lo. Si quid autem ex bonis talibus nostro iudicio, nullo tamen desiderante atque poscente, concedOmne semen alienas appetendi fortunas stirpitus eruere cupientes nulli deinceps volumus petitionis rerum esse licentiam, etsi intestatus quisquam quaeve ac nullis e numero propinquorum extantibus vel uxore vel marito fati munus impleverit et cuiuscumque sit condicionis aut sectae, seu quolibet titulo res
Abbreviated transcription (Latin):
 qñ aut aliciũ publicatio¬
ne aut ratione ir̃ aliquid rei
nr̃e addendũ est. nte atq sol¬
lempnit̾ ꝑ comitẽ reꝵ priua¬
taꝵ deinde ꝑrõnales in sing¬
ulis quibrq ꝓuincus conmo¬
rantes incorporatio imple¬
atur. et diligens sigillatim
stilus om̃ia ascͥbat tituli uo
quoꝵ adiectione p̾dia nr̃is st̃
consetranda ib̾stantiis. ñ nͥ pu¬
blica testificatione ꝓponant᷑.¬
ulł gͣuissimis statun ib̾dendis

Expanded text:
quando aut alicuius publicatione aut ratione iuris aliquid rei nostrae addendum est, rite atque sollemniter per comitem rerum privatarum, deinde rationales in singulis quibusque provinciis commorantes incorporatio impleatur et diligens stilus singillatim omnia adscribat. Tituli vero, quorum adiectione praedia nostris sunt consecranda substantiis, non nisi publica testificatione ponantur: gravissimis statim subdendis
Abbreviated transcription (Latin):
cõuemienti diligentia in¬
struieres nõ ip̃m uolũtariũ
delationis mimꝰ suscepisse
te actoꝵ lectio q̃ p̾cib mͣtͥce¬
ta sinit. manifeste decla¬
rat ca ꝓp̃ nequid ĩpersona
tua ꝙ est secte̾ tempoꝵ me

Expanded text:
convenienti diligentia instrueres, non ipsum voluntarium delationis munus suscepisse te actorum lectio, quae precibus intexta sunt, manifeste declarat. Eapropter ne quid in persona tua quod est sectae t
Abbreviated transcription (Latin):
lio. ¶Iss qui ex memoratis
thesauris sub sp̃e publici c̃¬
ditoris aurum cuiquã co¬
motabit. ac dederit: capi
pene exactio p̾ponitur
¶Sicut itaq in sortis qnͣti cñuta¬
tate fisci persecutio potõr ẽ:
ita intriplo quod pene noĩe¬
adiedum est: ꝓpria forma
tibi pene noĩe inflictã
ꝓbaturꝰ es usure non exigẽ¬
tur. nec enĩ mulctam tibi
ꝓcurator meus irrogauit.
uitͣ qm placitũ eit s penã
teiussit inferͣre. Imp̾r¬

Expanded text:
iam, qui ex memoratis thesauris sub specie publici creditoris aurum cuiquam commodarit ac dederit, capitpoenae exactio postponitur. sicut itaque in sortis quantitate fisci persecutio potior est, ita in triplo quod poenae nomadiectum est propria forma tibi poenae nomine inflictam probaturus es, usurae non exigentur: nec enim multam tibi procurator meus inrogavit ultra quam placitum est, sed te iussit inferre.
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendi mutuo ex largino¬
nib sacris auri non patere
cuiꝗͣ facultate̾. ¶ Quod si
quis aurũ ex nr̃o errario pͥ¬
uatis comodis. ꝓfuturum
occutte. aut cautõms. aut
spõsionis fide ut debitor red¬
ablatis tonis om̃ib ꝑpetue
deportationis ib̾deretur exi

Expanded text:
cipiendi mutuo ex largitionibus sacris auri patere cuiquam facultatem. Quod si quis aurum ex nostro aerario privatis commodis profuturum occulte aut cautionis aut sponsionis fide ut debitor redablatis bonis omnibus perpetuae deportationis subdetur exi
Abbreviated transcription (Latin):
Ouecumq pro reliquis ꝓ¬
digoꝵ ĩ aimouario titulo ce¬
teris qͣ fiscalib debitis in
quib cũ q corporib sub actio¬
n̾e licitanda sunt. fisco aut¬
tore uende̾ntur:. ut ꝓpetuo
penes eos sint iure dñii ꝙ
b res hꝰcemodi sub haste sol¬
lempnis arbittio fiscus addͣi¬
x̾it. ¶ Et si quid̃ ũqͣm. ut a
fisco fc̃a uenditio possit in
cum ⁊̃ minorib si qñ aliꝗd
ex reb eoꝵ ꝓfiscalib debitis
adiuditatur emꝑtorib. re¬
petitioneis. ⁊ facuitas in om¬
nem int̾cipiatur ecatem Le.
quis proscribente. ac dis¬
trabente fisco debitoꝵ fiscali
eos patu̾it decursis nastis. et
ꝓscriptione h̾ita comꝑasse.
nam ita eos muniniꝰs ius
ut nullus cõuentionis reli¬

Expanded text:
ecumque pro reliquis prodigorum in annonario titulo ceterisve fiscalibus debitis in quibuscumque corporibus sub auctione licitanda sunt, fisco auctore vendantur, ut perpetuo penes eos sint iure dominii, quibus res huiuscemodi sub hastae sollemnis arbitrio fiscus addixerit. Et si quid umquam, ut a fisco facta venditio possit infcum etiam minoribus, si quando aliquid ex rebus eorum pro fiscalibus debitis adiudicatur emptoribus, repetitionis facultas in omnem intercipiatur aetatem.qui proscribente ac distrahente fisco debitorum fiscaliueos patuerit decursis hastis et proscribtione habita comparasse. Nam ita eos munimus, ut nullius conventioni
Abbreviated transcription (Latin):
cundia mea duxit. ut
cuius rei p̾cium cum bo¬
na fide ẽẽt addita semelf¬
iscus atceꝑit enis contro¬
u̾siam referat. ¶Non so¬
lum ergo emptorem ab
cadem statione. S nec ab
alia quidem q̃õm pan de¬
bere equm est. cum ⁊̃ in lii
uenditionrb emptore nõ
inquietato officia inter
se possĩt exꝑiri. Imp̃r

Expanded text:
cundia mea duxit, ut, cuius rei pretium, cum bona fide esset addicta, semel fiscus acceperit, eius controversiam referat. Non solum ergo emptorem ab eadem statione, sed ne ab alia quidem quaestionem pati debere aequum est, cum et in his venditionibus emptore non inquietato officia inter se possint experir
Abbreviated transcription (Latin):
uod in libello contulis¬
ti ꝓcuratori meo ad cuiꝰ
officium desid̾iũ tuũ perti¬
net allega / cui si probaius
non auctore ꝓcuratore. uel
eo cui uendendi fuit facul¬
tas. n hastis ħ̾itis. n om̃i
ordins ꝑacto uenditas res
esse. ⁊ id quod ex cansa indi¬
cati debes ex soluis recisa u
ueuditione mala fca fide eas¬
dem res recipicies cũ fructi¬
b quos ad emptorem mala
fide peruenisse. uel ꝑueni¬
re deb̾e consticerit. app̃r
ꝯtuũ iuuat . et qͣuod p̾t̾missa
hastaꝵ sollempnitate pos¬
sessones tuas ex officio dis¬
tractas suggeris ⁊ sꝙͣ p̾cu
uilitate ob exiguũ debitũ
gratiosam emptionem. in
fraudem. tuam^ sitilitatemq¬
que rõnum meaꝵ adu̾sar¬
um conuentũ fuisse dicis
quappter illicita ista redar¬
gue tam indempuitati fil¬
ci consulturꝰ qͣm tue secu¬
ritati oꝑam laturꝰ. Idem.
EC si instr̃a emptionis nõ
nib uxor tua ostenderit ad
se eam domũ ꝑtine. qͣm a
fisco eius noĩe ditis cõꝑatam.

Expanded text:
uod in libellum contulisti, procuratori meo, ad cuius officium desiderium tuum pertinet, adlega. Cui si probaveris non auctore procuratore vel eo, cui vendendi fuit facultas, neque habitis hastis nec omni ordine peracto venditas res esse, et id quod ex causa iudicati debes exsolveris, rescissa venditione mala fide facta easdem res recipies cum fructibus, quos ad emptorem mala fide pervenisse vel pervenire debere constiterit ANT. tuum iuvat, et quod praetermissa hastarum sollemnitate possessiones tuas ex officio distractas suggeris, et quod pretii vilitate ob exiguum debitum gratiosam emptionem in fraudem tuam utilitatemque rationum mearum adversarium commentum fuisse dicis. Quapropter illicita ista redargue, tam indemnitati fisci consulturus quam tuae securitati opem laturus GORD.Etsi instrumenta emptionis non nibus uxor tua ostenderit ad se eam domum pertinere, quam a fisco eius nomine dicis comparatam ,
Abbreviated transcription (Latin):
Orma est quociens adfis¬
cum. uł minima portio
rei ꝑtin̾eat. ut uniu̾sa apro¬
curatorib meis distrah atur.
¶S p̾ciũ partis tm̃ infiscũ¬

Expanded text:
orma est, quotiens ad fiscum vel minima portio rei pertineat, ut universa a procuratoribus meis distrahantur, sed pretium partis tantum in fiscu
Abbreviated transcription (Latin):
Si cu pignore creditũ fu̾it
r fiscum qui successit in lo¬
cum debitoris: usuras presta¬
re oportet si cas deꝑendi sai¬
tem ꝑacto placuit. Imp̃r¬
iscum ⁊̃ ur̃m parere sancͤ¬
cõm nr̃i niminis iubemus
ꝑ qͣm uĩq ad dimidiam cẽ¬
tesime usuras stipulari
creditorid exceptis c̾tis per¬
sonis ꝑmisimꝰ. ut ip̃e etiam
fiscui ultra dimidiam cẽ¬
tesime partem a debitori¬
b suis minime exigat.¬

Expanded text:
Si sub pignore creditum fuit, etiam fiscum, qui successit in locum debitoris, usuras praestare oportet, si eas dependi saltem pacto placuit. iam nostrum parere sanctioni nostri numinis iubemus, per quam usque ad dimidiam centesimae usuras stipulari creditoribus exceptis certis personis permisimus, ut ipse etiam fiscus ultra dimidiam centesimae partem a debitoris suis minime exigat,
Abbreviated transcription (Latin):
Cirͣe d graiitas tua m¬
testatoꝵ res. qui sine łimo
hr̃de decesserint fisci nr̃i rõ¬
nͣib uendicandis ciuitates.¬
nec audiendas que sibi eaꝵ
uendicandaꝵ ius uelut ex ꝑ¬
missu uenditare nituntur.
et deinceps quecũq intesta¬
toꝵ bona ciuitatib obtentu

Expanded text:
cire debet gravitas tua intestatorum res, qui sine legitimo herede decesserint, fisci nostri rationibus vindicandas nec civitates audiendas, quae sibi earum vindicandarum ius veluti ex permissu vindicare nituntur: et deinceps quaecumque intestatorum bona a civitatibus obtentu
Abbreviated transcription (Latin):
ħrditas statim efficio graui¬
tatis tue nunciet ⁊ gestam
ꝓͥd̾at. ⁊ continuo ꝙ actũ fu̾it
renunciet⁊ post hanc fidem
t̾ciam ab om̃ib defuncti bo¬
nis percipiat porcionẽ. ¶ Qd̾ cr̃¬
si ab uxore defuncti istud of pͣ¬

Expanded text:
hereditas, statim officio gravihereditas, statim officio gravitatis tuae nuntiet et gesta prodat et continuo quod actum fuerit renuntiet, et post hanc fidem tertiam ab omnibus defuncti bonis percipiat portionem. Quod si ab uxore defuncti istud of
Abbreviated transcription (Latin):
pirare. ¶Cum nec illis. qͥdẽ
quoꝵ acti atq officio petitio¬
num ꝓcedebat effectus. im¬
pune liceat nr̃is sanctionib
adu̾sari S uir illustris qui¬
dem cuiuscũq tp̃ris questor
si oblate petitionen sb̾scri¬
uirq illustris comes reꝵ pͥᷤ¬
uataꝵ si uel instrui ꝑmiẜit
uel petitionem suam si qua
ĩsinuatur admiserit indig¬
nationem nr̃i noĩs sustine᷑¬
bit. cet̾is q fient uĩdicte et̾¬
temitatis exempnum. ¶ Filie¬
memoriales u̾o qui excipiẽ¬
do hiꝰ rescripta. uel implenda
curau̾int ⁊ palatinos qui in¬
strux̾int. uel gesta admisse
petitionis ediderint bonoꝵ
ꝓscͥptione pimiri dec̾nimꝰ.¬
et pari forma res ⁊̃ ciuilos ⁊
adius publicũ pertinentes
ab om̃i petitione munien¬
das ẽe censemus ¶s noc pra¬
ginatica iussione. uł satra
annotatione. uel quolz oracu¬
lo diuino. seu mandatis si
qua contra hanc sauctionẽ
nrãm fuu̾t impetrata quo̾cũ¬
q roboris hr̃e ualituris. De huis¬

Expanded text:
pirare, cum ne illis quidem, quorum actu atque officio petitionum procedebat effectus, inpune liceat nostris sanctionibus adversari. Sed vir inlustris quidem cuiuscumque temporis quaestor, si oblatae petitioni subscrivirque inlustris comes rerum privatarum si vel instrui permiserit vel petitionem, si qua insinuetur, admiserit, indignationem nostri numinis sustinebunt ceterisque fient vindictae temeritatis exemplum. Memoriales vero, qui excipienda eiusmodi rescripta vel inplenda curaverint, et palatinos, qui instruxerint vel gesta admissae petitionis ediderint, bonorum proscriptione puniri decernimus. Pari forma res etiam civiles et ad ius publicum pertinentes ab omni petitione muniendas esse censemus, scilicet nec pragmatica iussione vel sacra adnotatione vel quolibet oraculo divino seu mandatis, si qua contra hanc sanctionem nostram fuerint impetrata, quodcumque roboris habere valituris. TH
Abbreviated transcription (Latin):
negat alunta posse denisi hoc
ꝑ mendacium dicat remuttẽd̾
eum ẽẽ ad p̾fectum urb puni¬
gendum placuit sic̃ ille remit¬
citur qui data peccuma curele
niendo. ¶Nouissune sciend̾
ẽ eos qui fraudulent tucelam
ul curam aministrant. ⁊ si satis
crassandiinre familiari facłta¬
tem pr̃at. ¶ Susrectũ eĩ eum
pucamꝯ. qui morib całẽ ut sus¬
pectus sit Enimu̾o cutor uł cu¬
rator ꝙ̃us pauper fidł cñ ⁊ dili

Expanded text:
am alimenta posse decerni, si hoc per mendacium dicat, remittendum eum esse ad praefectum urbis puniendum placuit, sicut ille remittitur, qui data pecunia ministeniendus. Novissime sciendum est eos, qui frandulenter tutelam vel curam administrant, etiamsi satis rassandi in re familiari facultatem praestat. Suspectum enim eum putamus, qui moribus talis est, ut suspectus sit: enimvero tutor vel cur
Abbreviated transcription (Latin):
famosꝯe si obculpã ñ eq¬
¶ Siquie autẽ suspectꝰ postulat᷑
qͥ cognitõ finatur. int̾dicitur
ei aminstraco ut papiniano
iusũ e̾ s si suspecti cognitõ fi̾nt
suspecti. ¶ Si quis tutor copiã
sui nõ faciat ut alim̾ta pupillo
dc̃nantur cauet᷑ epła diuorũse¬
u̾i ⁊ anconiniut ĩ possom boꝵz es

Expanded text:
 si ob culpam, non aeque. Si quis autem suspectus postulatur, quoad cognitio finiatur, interdicitur ei administratio, ut Papiniano visum est. Sed si suspecti cognitio suscepognitio suspecti. Si quis tutor copiam sui non faciat, ut alimenta pupillo decernantur, cavetur epistula divorum Severi et Antonini, ut in posses
Abbreviated transcription (Latin):
aut in dic̃ auc sub conditone
tit Iure uluti quinq aureos
dare spondes. idq ꝯfesti peti p̃t.
Indiencum adiecto die quo pe¬
cunia soluatur stipulatõ fit. i¬
Qutidcem aureos primis ꝑealen

Expanded text:
aut in diem aut sub conditione fit. Pure, ut cum quinque aureos dare spondes idque confestim peti potest. In diem, cum adiecto die quo pecunia solvatur, stipulatio fit, videlicet cum X aureos primis Calen
Abbreviated transcription (Latin):
de litis estimatone caueat cu
fid̾iussore suntra tempꝰ ꝙ ei
dacum ẽ nõ restituiss. Et si łx¬
ditas pecita sit eadẽ cirra fructo
inc̾ueniũt qͥ diximꝰ int̾uẽire
insingulaꝵ rerũ peticõne ¶llo¬
rũ aut̃e fructuum quos cłpa
sua possõr nõ ꝑoeper ĩ utraq ac¬
cõne ead ro pene hecur si p̾do
fu̾̃it. Si u̾o rona fide possõr fuit

Expanded text:
itis aestimatione caveat cum fideiussore, si intra tempus quod ei datum est non restituisset. et si hereditas petita sit, eadem circa fructus interveniunt quae diximus intervenire in singularum rerum petitione. illorum autem fructuum quos culpa sua possessor non perceperit, in utraque actione eadem ratio paene habetur, si praedo fuerit. si vero bona fide p
Abbreviated transcription (Latin):
culpabilis. et undiq irrep̃¬
hensibilis sit. et in bon̾is ce¬
stimoiumi hãt et sac̃ dotem
decenssẽt neq exofficiali aut
excuriali ueniat fortuna. in

Expanded text:
culpabilis, et undique irreprehensibilis sit, et in bonis testimonium habeat, et sacerdotem decens, et neque ex officiali, aut ex curiali veniat fortuna. N
Abbreviated transcription (Latin):
legis la cõib de filiis quii
ante celebratõnẽ docium
nati sunt ualẽ eciam iu̾
illis qmi añ hiꝰ legisla¬
tionẽ nati sunt᷑ et maxi¬
me eo qd̃ huiꝰ pars in
pͥa et scd̃a consticucione
posita ab lata sit anobis
in codicis ꝯ positionẽ q̃d̾
ab surdearbit᷑ri sunt. Iu¬
stissime nãq et prime et
scde si subcraximꝰ consti¬
tucioni et t̾ciã ñ adiecimꝰ
Inꝑcicularib nãq posi¬
tis legis actõnib nccm e
ti forte hãcacciꝑe in p̃t̃i¬
co legislacionis relacio¬
nẽ in oĩ u̾o coacernatione
legum codicis cognomis
nr̃i recte abscede talia ꝓpo¬
sumiꝰ quatenus nõ mr¬
tudo sr̃ flua codicib scri¬
nõ adiecimꝰ ad decenpo¬
rib cum omñib manfes¬
tum sit oport̾e ca quead¬
iecta sunt ꝑ int̃ p̃tacionẽ
in illis uare in quib et
int̾p̃tatis iegib sit loc.¬
quia u̾o om̃o emerserĩt
q̃uidam et desic mani fe¬
stis se clubitare contendẽ¬
tes uł errantes et ad hãc

Expanded text:
legislationibus de filiis, qui ante celebrationem dotium nati sunt, valere etiam in illis, qui ante huiusmodi legislationem nati sunt; et maxime eo, quod huius pars in prima et secunda constitutione posita ablata sit a nobis in Codicis compositione. Quod absurde arbitrati sunt. Iustissime namque et primae et secundae hoc subtraximus constitutioni et in tertiam non adiecimus. In particularibus namque positit forte hanc accipere in praeterito legislationis relationem, in omni vero coacervatione legum Codicis cognominis nostri recte abscidere talia proposuimus, quatenus non multitudo superflua codicibus scrinon adiecimus aliquid de temporibus, cum omnibus manifestum sit oportere, ea, quae adiecta sunt, per interpretationem in illis valere, in quibus et interpretatis legibus fit locQuia vero omnino emerserunt quidam et de sic manifestis se dubitare contendentes vel errantes, et hanc
Abbreviated transcription (Latin):
bonorũ quã retine pot᷑at dimi¬
diã nõ dñii rerum s ususf. reti¬
neãt. Ita ẽi ⁊ res intacte apd filiũ
remanebũt. ⁊ p̃r ampliore sũm̃
fruetur. ꝓcͥcia dimidia pocitu¬

Expanded text:
nii, quam retinere poterat, dimion dominii rerum, sed usus fructus retineat: ita etenim et res intactae apud filium remanebunt et pater ampliore summa pro tertia dimidia potitu
Abbreviated transcription (Latin):
Uum expositum sit srĩore̾ lĩ
de obligonibo ex contractuec
quasi ex contractu. sequit᷑ ut
er maleficõ dispiciamꝯ S ille
quid ut suo loco cradidimo in
quatuor gena dunduncur hoe
uero unio genis sunt. nã om̃s
ex re nascuntur .i. ex ip̃o male¬
fitoꝰ ulucier furtꝯaut rapina
aut dampnoaut iniuriafur.¬
tum ẽ contraccacio rei firaudu¬

Expanded text:
Cum expositum sit superiore libro de obligationibus ex contractu et quasi ex contractu, sequitur, ut ex maleficio dispiciamus. sed illae quidem, ut suo loco tradidimus, in quattuor genera dividuntur: hae vero unius generis sunt, nam omnes ex re nascuntur, id est ex ipso maleficio, veluti ex furto aut rapina aut damno aut iniuria. Furtum est contrectatio rei fraudu
Abbreviated transcription (Latin):
uobu̾t aliquos cł̾icos ssa¬
tũe nõ ẽẽ ei licenciam al¬
iꝙͣ quos uult ꝑ pot̾atem
deduc̃e tue reuencie a dor¬
dinandos eos s ex amina
et qui poncificalem sedẽ
rerit sem ꝑ hos et suscipe
ordinacõnẽ quod et tuebe¬
atitudim et qui pꝰea opor¬
tun uidebuntut existe̾ ec
d̾i minist̾io digni ut nõ
delicet qd̾ sacris sanctit
eloquiis s intacta łi ũ

Expanded text:
iquos clericos statuere, non esse ei fiduciam ullam quos vult per potestatem deducere tuae reverentiae ad ordinandos eos examinari a et qui pontificalem sedem rexerit semper hos suscipere ordinationem, qui et tuae beatitudini et qui postea opportuni videbuntur existere et dei ministerio digni: ut non delicet quod sacris sancitur eloquiis, sed intacta
Abbreviated transcription (Latin):
dicenstes accepisse ab ali¬
quo aurum. aut debere
alicii. hec namq a ꝑte
anob̾ suspecta sunt. ⁊ nu¬
uadigna ratione. dum¬
qͣnͣdo tale aliquid ĩ iudi¬
cando inuenimꝰ eo qd
multe peccume dicãtur
solute cabulari duo tã¬
tum hoc dixer̾audisse se
ceste p̃sente nullo. ec d̃¬
bicum in scͥptis constitu¬
cum et facente scribere
exhoc sciente: ec ualen
te ꝓpͥas litt̾as hec mam¬
fesca fac̾e. Qd̾ exillo od¬
ioh̃tes. occasionẽ p̃ sẽ¬
tisaccepimꝰ legis Ente¬
rum adductꝰ est aliquiᷤ
alius simił calũpmanti
et p̃sentib testib ad hoc
et corã cabulario de posu¬
it apd̃ semet ip̃m debi¬
ta ee.et is quidem qui
m̃cede hoc egit decessit.
aluis aũt exactꝰ est d̾¬
bitum. qd ab alio quo¬
dam canquam abeo
orũ sicut p̃diximꝰ de¬
positionib eo qd̾ licte¬
ris eruditi sunt qui cõ¬
fit̾i uolunt ap̃ quem
et scribere aut ĩ iudicio
confiti. et dare rei fidẽ
indubiam neq mane

Expanded text:
dicentes accepisse ab aliquo aurum aut debere alicui: haec namque aperte nobis suspecta sunt et nullius digna ratione. Quando et tale aliquid in iudicando invenimus, dum eo quod multae pecuniae dicantur solutae, tabularii duo tantummodo hoc dixerunt audisse se, teste praesente nullo et debito in scriptis constituto et fatente scribere ex hoc sciente et valente per proprias litteras haec manifesta facere. Quod ex illo odio habentes occasionem praesentis accepimus legis. Et iterum adductus est aliquis alius similis calumnianti, et praesentibus testibus ad hoc et coram tabulario deposuit apud semetipsum debita esse; et is quidem qui mercede hoc egit decessit, alius autem exactus est debitum quod ab alio quodam tamquam ab eo orum, sicut praediximus, depositionibus, eo quod litteris eruditi sint qui confiteri volunt apud quem et scribere, aut in iudicio confiteri et dare rei fidem indubiam, neque mane
Abbreviated transcription (Latin):
cor negocu et ꝯfiscationẽ
sue sub̾e paciet᷑ ec exilio qͥn¬
qͣmiali dãpnabit᷑ pena ui¬
delz exhac lege competẽte.
piculo iuri magnifici ꝓ
tẽpe comitis rer p̾uatar
exigenda et nr̃i fisci uiri

Expanded text:
tor negotii et confiscationem suae substantiae patietur et exilio quinquennali damnabitur, poena videlicet ex hac lege competente periculo viri magnifici pro tempore comitis rerum privatarum exigenda et nostri fisci viri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊condepnandꝰ. ¶Si timũ
regundorũ accum fuit dispice
d uidex an neccaria sit adiuidi¬
catõ que sane uno casu neces¬
saria e si euidntõribꝰ finibꝯ dis¬
cingui agros comodius sit ꝙͣ
olim fuissent distincti. Nam
cunc necẽe ẽ ex alcius agro ꝑtẽ
aliquã alt̾ius agri dño adiud¬
icari. quo cãu ꝯuenies ẽ ut is
alti certa pecunia debeat ꝯdep¬
ca fines malitose aliquid ꝯmi¬
sit. u̾bi gr̃a qui lapides finales
furatꝯ fu̾it aut arbores finals
cecidit. Concumacie quoq no
autẽ istis iudiciis alicui ad iudi¬
catum sit id statim eiꝯ fit cui
omnino quicquã simile hnc¬

Expanded text:
condemnandus. Si finium regundorum actum fuerit, dispicere debet iudex, an necessaria sit adiudicatio. quae sane uno casu necessaria est, si evidentioribus finibus distingui agros commodius sit quam olim fuissent distincti; nam tunc necesse est ex alterius agro partem aliquam alterius agri domino adiudicari: quo casu conveniens est ut is alteri certa pecunia debeat condemca fines malitiose aliquid commisit, verbi gratia quia lapides finales furatus est aut arbores finales cecidit. contumaciae quoque nomautem istis iudiciis alicui adiudicatum sit, id statim eius fit cui omnino quidquam simile h
Abbreviated transcription (Latin):
ebatͣ sibi deberesũl siquis ad in¬
famiã alicꝯ libellum aũ carm
scripẜit. composuer̾. edidit. dolo¬
ue maio fecit quo quid corum

Expanded text:
eum sibi debere, vel si quis ad infamiam alicuius libellum aut carmen scripserit, composuerit, ediderit, dolove malo fecerit quo quid eorum
Abbreviated transcription (Latin):
alio modo dampnũ alicui cõ¬
cigic. cum non suffic̾ u direc
can util acquilia. placuit eũ
qui obnoxiꝯ fint in fcum ac¬
cõne ceni/ uluti siquis miẜicor¬
dia ductꝰ auenum ẜuũ cõpe¬

Expanded text:
alio modo damnum alicui contigit, cum non sufficit neque directa neque utilis Aquilia, placuit eum qui obnoxius fuerit in factum actione teneri: veluti si quis, misericordia ductus, alienum servum compe
Abbreviated transcription (Latin):
inqͣuit᷑as ⁊ iniusticia quã g̾ti
p̃cor ul iudex non iure ꝯͣ quem
pnunciat iniuriam accepisse
di¶Imuria autem comittit᷑ ñ
solu cum quis pugno puca aut

Expanded text:
iniquitas et iniustitia, quam Graeci praetor vel iudex non iure contra quem pronuntiat, iniuriam accepisse dicitur. Iniuria autem committitur non solum, cum quis pugno puta aut
Abbreviated transcription (Latin):
cari et consanguineos si¬
con siderantes leges om̃es
quas cong̾gauimꝰ et uet̾¬
ẽ eam sero tandẽ refrenare
sunt ad de functũ.alis qͥdẽ

Expanded text:
uineos siconsiderantes leges omnes quas congregavimus et veteest eam sero tandem refrenare tribus sunt ad defunctum aliis quide
Abbreviated transcription (Latin):
Que igitur placuerunt no¬
bis. et ppsentẽ mainfestas̃
iegem: cua eminencia cos¬
noscens in hac qui dẽ felicis¬
sima ciuicate edictis scd mor

Expanded text:
Quae igitur placuerunt nobis et per praesentem manifesta sunt legem, tua eminentia cognoscens in hac quidem felicissima civitate edictis secundum mor
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ filuis solacium. nec
expua mensura. intiꝙͣ
eoꝵ.ingustiam resoluẽ¬
ces. ¶ sit igͥ p̃sẽs les futi

Expanded text:
dimus filiis solacium, non ex parva mensura antiquam eorum angustiam resolventes. Sit igitur praesens lex fut
Abbreviated transcription (Latin):
reliq̾rit̾ nam exducb cõ¬
dicone hab̾e contrahẽtiũ
alt̾m anad nupcias uem¬
re et ab renunciare p̃cep¬
tõni. aut si ħ nolũit s ho¬
norat defũctum cĩo absti¬
ñe decet᷑o nuiptusss ut nõ
cã suspensa sit ec pꝰ forsi
ratur rursꝰexactõ. ppea bñ

Expanded text:
reliquerit, unam ex duabus condicionem habere contrahentium alterum, aut ad nuptias venire et abrenuntiare perceptioni, aut si hoc voluerit, sed honorat defunctum, omnino abstinere de cetero nuptiis. Sed ut non causa suspensa sit et post rtatur rursus exactio, propterea bene
Abbreviated transcription (Latin):
su semoris filu lice̾ nõ
ꝑfecte sanciuerunt.
¶Nos igͥ et si p̾ꝰ humana
usi lege ꝓ crib uncus sex
unciaseis filiis sex legi¬
cimis nõ existentib ꝑ
patrum mmunificentiã
lus que sub in de ꝓueniũt¬

Expanded text:
sii senioris filii licet non perfecte sanciverunt. Nos igitur etsi prius humana usi lege pro tribes unciis sex uncias eis, filiis legitimis non extantibus, per patrum munificentiam his quae subinde
Abbreviated transcription (Latin):
sophũ te ẽẽ ꝓponas uinceris aua¬
hoña que patͥmonio tuo miig¬
ũtur. solus recusare conaris. qd̾
frustrate fac̾e cet̾oꝵ exemplo po¬
teris edoceri. dem.
unde intelligis te frustra plenã
ĩmmnitatem desid̾are cũ mun̾̃a
que impensas exigunt sbire te

Expanded text:
sophum te esse proponas, vinceris avaonera quae patrimonio tuo iniunguntur solus recusare conaris. quod frustra te facere ceterorum exemplo poteris edoceri. Idem unde intellegis te frustra plenam immunitatem desiderare, cum munera quae impensas exigunt subire te
Abbreviated transcription (Latin):
uin te dibliĩ origine. iico¬
lam aũt aput rełribs esse
ꝓponis: m̾ito aput utrasq ci¬
uitates mun̾ib fungi com
ubertatem iustam fu̾it conse¬
cuta. que origniem ex ꝓulucia
equitannia deducebat tu quo
euis condictionis eiusq cunta¬
tis us optines. unde que te ma¬
numisit fuit ẽoꝵ enĩ condinio¬
nem sequi excã fid̾ionusli ma¬
numissos poridem plaiit qͥ
ubertatem p̾stit̾unt. non qui

Expanded text:
 te byblium origine, incolam autem apud Berytios esse proponis, merito apud utrasque civitates muneribus fungi complibertatem iustam fuerit consecuta, quae originem ex provincia aquitania ducebat, tu quoque eius condicionis eiusque civitatis ius obtines, unde quae te manumisit fuit. eorum enim condicionem sequi ex causa fideicommissi manumissos pridem placuit, qui libertatem praestiterunt, n