comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
damus ut iudeis ⁊ paganis in
quiete degentib nicħ demp¬
tantib turbulentum. legib¬
q contrarium. nõ audeaut
inamis inferre regngionis auc¬
toritate abusi. nainsi cõtra
securos fu̾int uiolentiuł coꝵ
bona diripu̾int: nõ ea sola q̃¬
abstulint. s conincti in dup¬
plum q̃ rapuerint restitũe
compellantur. ¶Rectores
etiam ꝓuinciarum ⁊ officia
⁊ principales cognoscant se
si nõ ip̃i talia uindicent. set
sĩ apopularib hoc ꝑmiserĩt
ut eos qui fecerint puniendos.
adorantisq animo delubra q̃
olumani clausa sunt reseret
absit a seculo ur̃o infandis ex¬
ecrandis q simulacris honorẽ
pͥstumi reddireduniri ser¬
tis templorum impios posteᷤᷤ
ꝓphanos aris accendugneis
adolerum hisdem churauic¬
timas cedi. patris uina liba¬
ri. ⁊ religionis loco estimari
sacrilegium. Quisquis aut̃
contrahanc serenitatis nr̃e
sanctõnem ⁊ contra int̾dc̃a
sacratissimarum uet̾um cõ¬
stitucõmum. sacrificia exce¬

Expanded text:
damus, ut iudaeis ac paganis in quiete degentibus nihilque temptantibus turbulentum legibusque contrarium non audeant manus inferre religionis auctoritate abusi. Nam si contra securos fuerint violenti vel eorum bona diripuerint, non ea sola quabstulerint, sed convicti in duplum quae rapuerint restituere compellantur. Rectores etiam provinciarum et officia et principales cognoscant se, si non ipsi talia vindicent, sed fieri a popularibus hoc permiserint, ut eos qui fecerint puniendos. adorantisque animo delubra, quae olim iam clausa sunt, reseret: absit a saeculo nostro infandis exsecrandisque simulacris honorem pristinum reddi, redimiri sertis templorum impios postes, profanis aris accendi ignes, adoleri in isdem thura, victimas caedi, pateris vina libari et religionis loco existimari sacrilegium. Quisquis autem contra hanc serenitatis nostrae sanctionem et contra interdicta sacratissimarum veterum constitutionum sacrificia exerce
Abbreviated transcription (Latin):
at. qd̾ amore fidei. qd̾ caritas¬
tis siudio edocti: eccłi asti̾dis¬
ciplinis romane sedis reuer¬
enciam cõseruatis ⁊ eicunc¬
ca subicitis. ⁊ ad ens deduci¬
tisunitatem. ad cuius aue¬
torem. hoc est apłorum pri¬
mum. domiuoleq̃nte pͥcep¬
cum est. pasce oues meas.
cap̾ c⁊ patru regule. ⁊ prin¬
cipumstatuta declarant. et
pietatis ur̃e reu̾entissimites¬
cantur affatus. patet ig̃r in
loquinitur ꝑ mereges regnãt
⁊ potentes scribunt iusticiã.
Nich̾ est enim qd̃ lumine cla¬
riore pͥsulgeat qͣm recta fides
inprincipe. Nichilemin est
qd̾ ita nequeat occasin subia¬
cere ꝯmuera religio. Namcũ
actoremuideuł iuminis utra¬
sime: principum uotisonmi¬
b exorabr̃ diuina potenciaut
pietateniur̃ aminhoc ardore fi¬
dei. inhac deuocc̃ementis. in
hoc integre religionis studio si¬
ne defectu siumtempora lon¬
giora consernet. hoc enim ⁊
sc̃is credimnis ecesiis expeilire.
scͥptum est enimi. labiis regit
rex. ⁊ it̾m. Corregis in mamidei

Expanded text:
at, quod amore fidei, quod caritatis studio, edocti ecclesiasticis disciplinis, Romanae sedis reverentiam conservatis et ei cuncta subicitis et ad eius deducitis unitatem, ad cuius auctorem, hoc est apostolorum primum, domino loquente praeceptum est: ' pasce oves meas '. caput et patrum regulae et principum statuta declarant et pietatis vestrae reverentissimi testantur affatus. Patet igitur in loquuntur: 'per me reges regnant et potentes scribunt iustitiam'. Nihil est enim, quod lumine clariore praefulgeat, quam recta fides in principe: nihil est, quod ita nequeat occasui subiacere, quam vera religio. Nam cum auctorem vitae vel luminis utrasime principum, votis omnibus exorabitur divina potentia, ut pietatem vestram in hoc ardore fidei, in hac devotione mentis, in hoc integrae religionis studio sine defectu sui in tempora longiora conservet: hoc enim et sanctis credimus ecclesiis expedire. Scriptum est enim: ' labiis regit rex ', et iterum: ' cor regis in manu dei,
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. S ite conatam autem.¬
tͥmonium uxori sue post eslega¬
corelicto manuumicti cestam̃to
sencodicisł uͥbis p̾cariis a succe¬
ssorib uoluit camhos ad redem¬
pcõem ⁊ manumissionẽ qͣmeã
q̃ incapiendis relictis de functi
ꝯsensit iudicõtem̾. tͥq fideicom¬
missariam debͥilibertatem nõ

Expanded text:
e. Si te, donatam ante matrimonium uxori suae, post ei legato relicto manumitti testamento seu codicillis verbis precariis a successoribus voluit, tam hos ad redemptionem et manumissionem quam eam, quae in capiendis relictis defuncti consensit iudicio, teneri tibique fideicommissariam debere libertatem no
Abbreviated transcription (Latin):
quid eum daturumuł factu¬
rum ꝓminciare nulla eiop¬
ponenda excepcõe. qd̾ nõ cõ¬
petens index agentis ẽẽ cog¬
noscitur. ¶Enusenmina¬
gendo obseruat arbitum. eñ
hre ⁊ contrase iudicemineo¬
deminego nõ dedignetur
dem. c umsolitum: insentẽ¬
ciis iudicimisic intͥloenoõem
ꝓferri.ut nõ liccat partib añ
diffinitiuamsinam ad appel¬
lacõnis uł recusacõnis uenire
auxilium. quidam putabant
nõ licere ante litemcontesta¬
tam. nec iudioemrecusare ꝙ̃¬
admodiminec ab eo appella¬
re. cumemim simulutrumz
uocabulim ponitur tam ap¬
pella cõnis qm recusacõnis. pro¬
uocacõ autemlitem condesta¬
cam non posse porrgiputabãt
qd̾ nec recusare quidemindicẽ
cindam conceditur antelitem
contestatam qd̃ miuime ueti¬
tumi ÷ caueant itaq iudices
huiusmodisermonensimul
⁊ sine certa distinccõe ꝓferre.

Expanded text:
quid eum daturum vel facturum pronuntiare, nulla ei opponenda exceptione, quod non competens iudex agentis esse cognoscitur. Cuius enim in agendo observavit arbitrium, eum habere et contra se iudicem in eodem negotio non dedignetursolitum est in sententiis iudicum sic interlocutionem proferri, ut non liceat partibus ante definitivam sententiam ad appellationis vel recusationis venire auxilium, quidam putabant non licere ante litem contestatam nec iudicem recusare, quemadmodum nec ab eo appellare. Cum enim simul utrumque vocabulum ponitur tam appellationis quam recusationis, provocatio autem ante litem contestatam non potest porrigi, putabant, quod nec recusare quidem iudicem cuidam conceditur ante litem contestatam. Quod minime vetitum est. Caveant itaque iudices huiusmodi sermonem simul et sine certa distinctione profer
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uł alegior cercofie con¬
cliise statuuntur. ⁊ hoc nõ solũ
indampno. s ĩ inlucro nrã
amplectitur constitucõ quia
ex eo ueteres qd̾ int̾est statue¬
riut ut sit omnib secundũ
qõ dem̃⁊ finis antiq ꝓlixitatis
huius constitucõms recitacõ.

Expanded text:
tur vel a legibus certo fine conclusae statuuntur. Et hoc non solum in damno, sed etiam in lucro nostra amplectitur constitutio, quia et ex eo veteres quod interest statuerunt: et sit omnibus, secundum quod dictum est, finis antiquae prolixitatis huius constitutionis recitatio.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. ħ eq suamn decessoris
suisiñam q̃uiqͥm posse reuoca¬
rẽ indibiuninõ uenit. nec ne¬
cesse eẽ abhuiusmodi decreto.
interponere ꝓuoracõemexplo¬
ratuuris ÷¬

Expanded text:
us . Neque suam neque decessoris sui sententiam quemquam posse revocare in dubium non venit: nec necesse esse ab eiusmodi decreto interponere provocationem explorati iuris
Abbreviated transcription (Latin):
titate facta condempnacõ.
auctoritate reuudicate cense¬
atur. si parte aliqua actorimi
certasit aͥntitas coͣmp̾hensa.
ẽẽt quid accepiss ⁊ qͣntum ab
eopeteretur. pͥsertimcum
ip̃e quiextͥraoiomemidica¬
bat. intͥlocutꝰ est. dotemdatã
que repeteretur nõ liquidam
ẽẽ iudicati auctoritate nõ ni¬
titur. Cum gͥ isqui posteaiu¬
dicabat contra te certansen¬
tenciam ꝓtulit nec astatutis
ꝓuocau̾is ip̃atuo fco confirmat¬
tiiudicatum.¬

Expanded text:
titate facta condemnatio auctoritate rei iudicatae censeatur, si parte aliqua actorum certa sit quantitas comprehensa. esset quid accepisset quantumque ab eo peteretur, praesertim cum ipse qui extra ordinem iudicabat interlocutus sit dotem datam quae repeteretur non liquidam esse, iudicati auctoritate non nititur. Cum igitur is qui postea iudicabat contra te certam sententiam protulit neque ab statutis provocaveris, ipsa tuo facto confirmasti iudicatum
Abbreviated transcription (Latin):
cractib hoc qd̾ int̾est dũpli ĩ¬
qͣntitatem minime extend̾e.
Ialiis auten casib qui in¬
certiuidentur. iudices quicãs
dirimendas suscipiunt. per su¬
amsubtilitatem require ut᷑
hoc qd̾ reuera iudicitur damp¬
ramihoc reddati. m õ ex qui¬
brdam machinacõnibrim
modicis ꝓu̾sionib incͥcuit᷑
dumininfinitum computa¬
cõreducitur ꝓsua in possibi¬
utate cadat. cumscumis ẽẽ¬

Expanded text:
tractibus, hoc quod interest dupli quantitatem minime excedere: in aliis autem casibus, qui incerti esse videntur, iudices, qui causas dirimendas suscipiunt, per suam subtilitatem requirere, ut, quod re vera inducitur damnum, hoc reddatur et non ex quibusdam machinationibus et immodicis dum in infinitum computatio reducitur, pro sua impossibilitate cadat, cum scimus e
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Similitaris index suꝑ
ea cansa de cua ciuilib accõ¬
ĩb disceptandum fuit nõ
datuis a quodaripoterat cog¬
nouit etiam remota appel¬
lacõne id qd̾ abeostatutum
est firmitatem nõ hat indi
etatedatus index adu̾sus te
nichil suꝑhac statuit rector
aditus ꝓuincie camhane cog¬
noscͥ̾e suaq decidere sm̃a cu¬
rabit cimri siquid depossone
ꝓunciatum ꝓbetur: hoc cau¬
seporietatis minime noceat.

Expanded text:
. Si militaris iudex super ea causa, de qua civilibus actionibus disceptandum fuit, non datus, a quo dari poterat, cognovit, etiam remota appellatione id quod ab eo statutum est firmitatem non habet iudetate datus iudex adversus te nihil super hac statuit, rector aditus provinciae causam hanc cognoscere suaque decidere sententia curabit, cum et, si quid de possessione pronuntiatum probetur, hoc causae proprietatis minime noceat.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Sier alio contrac¬
cunõ ex illicͤita mutui datõ¬
ne debitor excitisti. uł qd̃ ꝑa¬
si quidem patri heres exͣti¬
tistiinsolidum. alioquin
inqͣntum facere potes sec̃¬
dum edcĩ forͣmam. S si per
emancipacõem cui iuris fac dͥ¬
cns es. similit comieniri ce
posse debes intelligere.
cuo extitisti. uł iussutuo
cum eo q̃min potãte tunc
huisti concractum intelli ẽ¬
gis ⁊ sortr iusuris ce parere
oportere. Si te his omnib
obligasti ut res que pigno¬
ris iure detinentur. liberari
possint. ꝙ si fideussor credi¬
ad ministra cõem habentes
serui uenundederunt. repro¬
bandi contractum dominus
nullam ht̃ facultateni.
.¶ oꝵ si nõ hñtes liberam pe¬
culii ad ministracõem rem
domiicam ignoraute eo¬
distrax̾unt. neq dominiũ¬

Expanded text:
. Si ex alio contractu, non ex illicita mutui datione debitor extitisti vel quod pasi quidem patris heres extitisti, in solidum, alioquin in quantum facere potes, secundum edicti formam. Sed et si emancipatione tui iuris factus es, similiter conveniri te posse debes intellegere Ccum eo quem in potestate tunc habuisti contractum est, intellegis et sorti et usuris te parere oportere, si te his omnibus obligasti, ut res quae pignoris iure detinentur liberari possint. Quod si fideiussor crediadministrationem habentes servi venumdederunt, reprobandi contractum dominus nullam habet facultatem. Quod si non habentes liberam peculii administrationem rem dominicam eo ignorante distraxerunt, neque dominiu
Abbreviated transcription (Latin):
tiquinq aunis constituteue
luder hac causa tibi debiti ali¬
cͣs accepisse qntitates. uec ta¬
mẽteconsensumaccomino¬
dasse significes. nuinuntͥ po¬
tuit pͥindicium fu̾nsi factã
solucõnem post maioremeca¬
demiratam fecisti.¬
Dem. Iiico uł ignorante
creditore qui soluit aui. non
se liberat obligacõne. o siħ
uelmandante. uł ratuinha¬
bente cofec̾it. nõ mimis libera¬
cõem conseqitur qͣmsieidem¬
creditori soluiss.
datinõ ꝑstipulacõem facta
nonacõne postacceptilacõ¬
neni liberastis tantumre¬
ceptam ex eadem causa debi¬
tam qͣntitatem fisco scͥpsisti
sigmento u̾itatisextingui
nõ potint obligacõ.
Dempecunie solute ꝓfessio
collata instrum̃tomaiorem
geste reiꝓbõnem continet.
qͣmꝙyrographum accepte

Expanded text:
s constitutae velut ex causa tibi debiti aliquas accepisse quantitates nec tamen te consensum commodasse significes, nullum tibi potuit praeiudicium fieri, nisi factam solutionem post maiorem aetatem ratam feceri. Invito vel ignorante creditore qui solvit alii, non se liberat obligatione. Quod si hoc vel mandante vel ratum habente eo fecerit, non minus liberationem consequitur, qcreditori solvisset.dati non per stipulationem facta novatione, post acceptilatione liberasti, sed tantum receptam ex eadem causa debitam quantitatem falso scripsisti, figmento veritatis extingui non potuit obligatio.Pecuniae solutae professio collata instrumento maiorem gestae rei probationem continet, quam si chirographum acceptae
Abbreviated transcription (Latin):
tis recipiendis pͥpoĩto: in hoc
qd̾ susceperas eiusdem domine
ꝓ ip̃m fecistisat̾ instrĩtu
mane solucẽne celebrata nicħ
tͥnocere potest. alit̾ enim solu¬
cõnes seruo de accõne domine
Dem. Si operas certi seruip
pocuma sumpta creditori s̾
in debitum compensare pla

Expanded text:
tis recipiendis praeposito, in hoc quod susceperas eius dominae per ipsum fecisti satis, instrumentum inane solutione celebrata nihil tibi nocere potest. Aliter enim solventes servo de actione do. Si operas certi servi pecunia sumpta creditorem sibi in debitum compensare pla
Abbreviated transcription (Latin):
nos statutum ÷ necõe ⁊̃ uires
suas optinere. qͣndo diuis pa¬
rentib meisplacu̾it enuis in¬
odi cestatoru leges ꝓpetu¬
am serintutem malem̾itio
serius urogare. ut nec per
suppoĩtum emptorem ad l¬
b̾tatem ꝓduci possint.
religiosa soslici¬
cudo ad angendam
ꝓuocandamq fidei
obseruacõcm iuris p̾¬
nno affici deb si ad ulcis¬
cendam cedem domimin¬
corruptis ꝓb̾onib ac stren¬
uo uisu constit̾is libercatem
aims hiis qui dominor cedẽ
uindicant. iampͥdeni sena¬
tus consulto ⁊ stantis princi¬
pum pr̃ari sanctitum÷ ⁊̃pͥ¬

Expanded text:
ires suas obtinere, quando divis parentibus meis placuerit eiusmodi testamentorum leges perpetuam servitutem male meritis servis inrogare, ut nec per suppositum emptorem ad libertatem produci possint. religiosa sollicitudo ad augendam provocandamque fidei observationem iuris praemio adfici debet, si ad ulciscendam caedem domini incorruptis probationibus ac strenuo nisu constiteris, libertatem, quam his qui dominorum caedem vindicant iam pridem senatus consulto et statutis principum praestari sancitum es
Abbreviated transcription (Latin):
cõ ꝑscuerante nimn̾o tͥ non¬
competebat. qmnis enines¬
intestato pr̃e defunncto frĩ q¬
ferre ceueras: nõ tam̃ cono
mine adu̾sus maritimitͥ as

Expanded text:
guntur, si vel ab intestato succedant vel contra tabulas petant: nec dubium est profeca patre datam vel constitutam fratribus qui in potestate fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
etatem requurere. Neq enim
cantum modo ciuitatemro¬
manam adipisciuolumus.
quimaiortrignita amus exti¬
tit. S q̃m admodũm eccsiasti¬
eis upertatib nõ ⁊̃ huiusmodi
etatis diffr̾a. ita nominib libͥ¬
tatib q̃ a dominis imponunt᷑.
siũ in extremis dispoiconib.
siu ꝓ idices. uł alio legitini¬
o modo obseruari sanctimus
ut sinonines ciues romani
constituti. ¶ ampliandam eͥ
magis emitatem romanam
qͣm mimiendam ẽẽ censemꝰ.
stitutꝰ anciuiam suam nomĩe
ht concubine ⁊ ineadem usqi ad
mortẽ suanconsuecudine ꝑ¬
manserit. ⁊ forfitan liberosex
ca susceꝑit. sanctimis omin¬
modo nõ concedi hr̃dib defime¬
ti. candem ur liberos enis. si ĩ¬

Expanded text:
etatem requirere. neque enim eum tantummodo civitatem Romanam adipisci volumus, qui maior triginta annis extitit, sed quemadmodum in ecclesiasticis libertatibus non est huiusmodi aetatis differentia, ita in omnibus libertatibus, quae a dominis imponuntur sive in extremis dispositionibus sive per iudices vel alio legitimo modo, hoc observari sancimus, ut sint omnes cives Romani constituti: ampliandam enim magis civitatem nostram quam minuendam esse censemus. stitutus ancillam suam nomine habeat concubinae et in eadem usque ad mortem consuetudine permanserit et forsitan liberos ex ea sustulerit, sancimus omnimodo non concedi heredibus defuncti eandem vel liberos eius, si
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r.c uratoris etiamsuc
ces sores negõrungestor u
tili conuentos acdõne cam
dolum qͣm latam cułpãm
pr̃are debere nec ad eos offi¬
cium ad ministracõnistrã¬
sire. ideoq nullam alienã¬
dieosres adulte pot̾atem
hr̃e conuenit.
num gestum sumptunum
factorumusuras prarifides
bona suasit quo iure contra
hos etiam quorumte neccĩ¬
cate compulsum negociũ
gessisse ꝓponis: ꝑ iudicium
solido reueluti cominumi
ditoris acdõne negõrumges¬
cormuratam faciens uendi¬
similis nõ habetur qui citra
mandatum negocium alie¬
num sponte gerit. quippe su¬
ꝑiorib quidem iunnis uecc̃ĩ¬
tas ad ministratõnis fiuem facit
huic a ꝓpria uoluntas facit
ac satis habunde q sufficit.
sitinuł in paucis amicilabo¬
re consulatur secunduniq̃
suꝑ his quidem q̃ nec tutor.
nec curator constitutus ultro
quis amministrauit. cum nõ
cantum dolum ⁊ latam culpã
s i leuem pr̃are nocesseh̃t a¬

Expanded text:
. Curatoris etiam cessores negotiorum gestorum utili conventos actione tam dolum quam latam culpam praestare debere nec ad eos officium administrationis transire ideoque nullam alienandi eos res adultae potestatem habere convenit. num gestum sumptuum factorum usuras praestari fides bona suasit: quo iure contra eos etiam, quorum te necessitate compulsum negotium gessisse proponis, per iudicium solido re veluti communi ditoris negotiorum gestorum ratam faciens vendisimilis non habetur, qui citra mandatum negotium alienum sponte gerit, quippe superioribus quidem muneris necessitas administrationis finem, huic autem propria voluntas facit ac satis abunde sufficit, si cui vel in paucis amici labore consulatur. Secundum quae super his quidem, quae nec tutor nec curator constitutus ultro quis administravit, cum non tantum dolum et latam culpam, sed et levem praestare necesse
Abbreviated transcription (Latin):
nosc̾e nõ possit ꝓͣtinet enimi¬
ad officium iudicis qui de he¬
ditate cognoscit iiũsam
incidentem qͣõnei qͥ in uidi¬
cium deuocatur ͤ aminare.

Expanded text:
noscere non possit: pertinet enimad officium iudicis qui de hereditate cognoscit universam incidentem quaestionem quae in iudicium devocatur examinare,
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Momentarie possõ¬
nis accõ ex̾ceri pocest. perce¬
lcumq ꝑsonam. Subcolore
anteni adipiscende possõnis
obrẽpͣticia peticõ alteri obeẽ
nõ debet. maxime cum absi
conuencone ꝑsone legitine
iniciatum uirgium uideat᷑.
nichil autem opituletur ꝯ

Expanded text:
. Momentariae possessionis actio exerceri potest per quamcumque personam. Sub colore autem adipiscendae possessionis obrepticia petitio alteri obesse non debet, maxime cum absque conventione personae legitimae initiatum iurgium videatur. Nihil autem opituletur co
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Ei competenti iudici
eumq̃m ce ex claudio enixam
alim̃ta ei ꝓ modo facultatiun
pr̃ari iubebit. Idem an ap̾ eñ
educar debeat estimabit.
Dem. Si patrem tuum offoꝰ
debito ꝓmeru̾is. pat̾uam pie¬
catem nõ tͥ deuegubit. Ꝙꝵ si spõ¬
te nõ fecerit aditꝰ compecens
iudex am̃ta ꝓ modo faculta¬
tum pr̃ari tͥ iubebit. Q si pa¬
crem uegabit. se qõnem istaui¬

Expanded text:
e. Si competenti iudici eum, quem te ex Claudio enixam alimenta ei pro modo facultatum praestari iubebit. idem, an apud eum educari debeat, aestimabit. . Si patrem tuum officio debito promerueris, paternam pietatem tibi non denegabit. Quod si sponte non fecerit, aditus competens iudex alimenta pro modo facultatium praestari tibi iubebit. Quod si patrem se negabit, quaestionem ista
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾docii ornam̃ta decorant. pla¬
oet maculam subire infamie
si ex ancilla uł ancillẽ filia.
b̾naria ur cab̾nani filia. uel
humili uł abiecta uł ieoͥnis.
aut arenani filia. ux q̃ merci¬
moniis publicis p̾fu̾it. suscep¬
cos filios in num̾o legitimoꝵ
hr̃e uolu̾int aut ꝓprio iudicõ
aut nr̃i pͥrogatiua rescͥpti.ita

Expanded text:
ae ornamenta condecorant, placet maculam subire infamiae, si ex ancilla vel ancillae filia, bernaria vel ex tabernarii filia, vel humili vel abjecta, vel lenonis aut arenarii filia, vel quae mercimoniis publicis praefuit, susceptos filios in numero legitimorum habere voluerint, aut proprio judicio aut nostri praerogativa rescripti; ita
Abbreviated transcription (Latin):
in administracõne fu̾it u¬
cario competant. ¶Sin aͥ
uicarius uł simił pot̾ãtis
uim in huius modi contrahẽ
do. im̾m̾o. molietur. uicissim
ordinarius iudex iutercessor
q suspecti ad illustrem p̾fec¬
turam sp̃aliter calium domo¬
rum qͣm diu ibidem admiuiꝰ¬

Expanded text:
in administratione fuerit, viin administratione fuerit, vicario competant. Sin autem vicarius vel similis potestatis vim in huiusmodi contrahendo matrimonio molietur, vicissim ordinarius iudex intercessor rque suspecti, ad illustrem praefecturam specialiter talium domorum, quamdiu idem adminis
Abbreviated transcription (Latin):
das siue pupille siuẽ
apͥ pacres uirgiius siũ uidue
erunt siue iuris sui uidue ⁊
demq cuiuscumq sortis occa¬
sione pot̾atis utatur ⁊ mina¬
cem fũuorem suum inuitis
hisquorum utilitas agitur
exibere aut exibuisse detege¬
tur. hunc licet ꝓhibitas nup¬
tias nõ ꝑegͥit. at cauiẽ ꝓ cali
conamie mulcte librarum
decem obnorium statunuꝰ.
⁊ cum honore abierit ꝑ ac¬
cam dignitatem usurpare
ꝓhibemus. caliscil pena ut si
cͥca honorem quo male usus
ẽ uendicandum statutis nris
iuge biennium nõ sinatur.
illo uidel adiciendo ut in po¬
cestate adhuc constituto liceat
ꝑsone qͣm huiꝰmodi ambitu
circunuenire cemptau̾it ꝯ¬
festun contestatõne ꝓpoĩta
cum sua suorum q domo us¬
dictõnem eius euitate cura¬
turis hec uniuscunusq ciui¬
tatis defensorib ⁊ eiusdem
iudicis apparitorib .⁊ quidem
si hec prauitas ordinarii iu¬
dicis erit uiu̾sa domus eiꝰ¬
rõ atq ominia uł ciuiliauł
cͥminalia negocia qm diu idẽ

Expanded text:
das, sive pupillae sive apud patres virgines sive viduae erunt sive iuris sui viduae, denique cuiuscumque sortis, occasione potestatis utatur et minacem favorem suum invitis is, quorum utilitas agitur, exhibere aut exhibuisse detegitur, hunc, licet prohibitas nuptias non peregerit, attamen pro tali conamine multae librarum auri decem obnoxium statuimus et, cum honore abierit, peractam dignitatem usurpare prohibemus, tali scilicet poena, ut, si circa honorem eum, quo male usus est, vindicandum statutis nostris abitare per iuge biennium non sinatur. Illo videlicet adiciendo, ut et in potestate adhuc constituto liceat personae, quam huiusmodi ambitu circumire temptaverit, confestim contestatione proposita cum sua suorumque domo iurisdictionem eius evitare, curaturis hoc uniuscuiusque civitatis defensoribus et eiusdem iudicis apparitoribus. Et quidem si haec pravitas ordinarii iudicis erit, universa eius domus ratio atque omnia vel civilia vel criminalia negotia, quamdiu idem
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ ꝓ tutore seu curatore uł
negõrum gestore respupille
ad ministrau̾it eamq ꝯ filio¬
ue suo copulau̾it: tales uup¬
tias stare ⁊ nõ ad exemplum
tutorum infirmari sauctimꝰ
ne ex huiusmodi subtiliul
maligno tractatu m̾iu̾ia seu

Expanded text:
id est pro tutore seu pro curatore vel negotiorum gestore res pupillae administraverit eamque sibi filiove suo copulaverit, tales nuptias stare et non ad exemplum tutorum infirmari, ne ex huiusmodi subtili vel maligno tractatu matrimonia seu
Abbreviated transcription (Latin):
cere sacratissima atq archana
q̃ addiuinam religioneinue¬
cessaua sunt. cum ĩ ueteres le¬
ges ea q̃ iuris diuinisunt hu¬
manis uexib nõ illigarisauxe¬
runt: uł ad uendicõemuł ypo¬
thocamuł pignus trahere. s
ab huis quihec suscipere ausi
su̾int modis omnb uendicari
tamꝑ religiosissimos ep̃os. qm
ẏconomos. nec nõ sacrorum
uasorum custodos. milla eis ac¬
endopͥcio. uł fenore exigcudo.
ꝓ quores pignorate sunt. s oĩ¬
b huinsmodi accõnib respuẽ¬
dis ad restitucõem earum mo¬
dis omnib coartari. Sin autẽ
uł conslata sunt uł fu̾int uł
alio modo inimitata uł disꝑsa
nch̾ominus uł ad ip̃a corpora
tere. siñ ꝑ iurẽ. sine condicõem
siue ꝑ infactum actõem cuius
tenor in multis muariis articu¬
lis sepe est admissus. excepta
uideł cansa captinitatis in lo¬
cisin quib hoc qd̃ abhomina¬
mur contig̾it. Nanisi uecc̃i¬
tas fu̾it inredemptõne capti¬
uorum: tuc ⁊uendicõem pre

Expanded text:
ma atque arcana quae ad divinam religionem necessaria sunt  cum etiam veteres leges ea, quae iuris divini sunt, humanis nexibus non illigari sanxerunt vel ad venditionem vel hypothecam vel pignus trahere, sed ab his, qui haec suscipere ausi fuerint, modis omnibus vindicari tam per religiosissimos episcopos quam oeconomos nec non etiam sacrorum vasorum custodes: nullam eis acendo pretio vel fenore exigendo, pro quo res pignoratae sunt, sed omnibus huiusmodi actionibus respuendis ad restitutionem earum modis omnibus coartari. Sin autem vel conflata sunt vel fuerint vel alio modo immutata ipsa corpora tere sive per in rem sive per condictionem sive per in factum actionem, cuius tenor in multis et variis iuris articulis saepe est admissus, excepta videlicet causa captivitatis in locis, in quibus hoc quod abominamur contigerit. Nam si necessitas fuerit in redemptione captivorum, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
banorum sine scł rusticorum
ad ius ec̃casticum ꝑtinentiũ.
temporał usus fructus possõ.
ꝓ ip̃ius peticõne prc̃tur. tunc
eius cemporis qd̾ int̾ udrosq cõ¬
uen̾it siue in diem inte sue.
ab eo qui desiderat postuletur.
pacta cum eo quihoc eleg̾it ĩe¬
at ẏconomus atq conscribat.
pore ususfructum. ¶ post
statutum autemtempus et
placitum temporim reddi¬
tuũ ꝓprietate ad ius ⁊ dñiũ¬

Expanded text:
sive rusticorum, ad ius ecclesiasticum pertinentium temporaria usus fructus possessio pro ipsius petitione praestetur, tunc eius temporis, quod inter utrosque convenerit, sive in diem vitae suae ab eo qui desiderat postuletur, pacta cum eo qui hoc elegerit ineat oeconomus atque conscribat, pore usu fructu, post statutum autem tempus et placitum temporum redituum proprietate ad ius et domi
Abbreviated transcription (Latin):
lege scł que suꝑhuiusmodi ii¬
scripcõnib poĩta est iualiis qͥ¬
demꝑsonis suum robur optinẽ¬
te. In ꝑte autem eccłiastica uł
aliarum donniũ q̃ hiis consorci¬
is deputate sunt: suum uigorẽ
pietatis intuitumitigunte.
Cur eminnõ faciamus discͥm̃
int̾ res diuinas ⁊ humanas: ⁊
qͣre nõ competens pͥrogatina ce¬
lesti fauore conserietur. Q or
tempꝰ crͤau̾it. s ⁊̃ in adhuc pendẽ¬
tib ⁊ indiciali t̾mino uł am¬
cali compoĩcõne nec dum sopi¬
tis optinere.

Expanded text:
licet, quae super huiusmodi inscriptionibus posita est, in aliis quidem personis suum robur obtinente, in parte autem ecclesiastica vel aliarum domuum, quae piis consortiis deputatae sunt, suum vigorem pietatis intuitu mitigante. Cur enim non faciamus discrimen inter res divinas et humanas, et quare non competens praerogativa caelesti favori conservetur? Quae tempus creaverit, sed etiam in adhuc pendentibus et iudiciali termino vel amicali compositione necdum sopitis obtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
sionib medii temporis uendi¬
centur. ut tam qͣm penitus a
nullo empta uł uendita tene¬
antur. quia ea q̃ cͣcͣ leges fiũt
uł in quacumq prorsus huiꝰ¬
modiuendicõne seu donacõ¬
ne uł commnutacõne nisi ea
qͣm p̾senti lege concedimus
postremo in quacinu alie¬
nacõne consenserit: comuis¬
sa sͥ yconomatus administra
sextam ꝑtem. aũ si ob cͥadem dim ninta fu̾it. tune ꝓ consti
nunc pensione inemphiteosim det᷑. ¶oꝵ sires p̾ciosa qu
tig̾it ccc̃e: reformetur. herede ᷤ¬
q eius i successores ac posteri
suꝑ hoc facto sine consensucõ¬
petenti ab ecc̃asticis accõne pul¬
sentur. ¶ hiis tabellionib qͥ
huiusmodi contractimueti¬
corum ausi sunt iustrum̃ta cõ¬
scribere: irreuo cabił exilii ani¬
madu̾sione ploctendis. hisqͦ
iudicib uł ius gestorum hũti¬
b qui huiusmodi donacõmum
uł contractuum gesta confece¬
rint diguitatis ꝓprie ⁊ bonoꝵ
uandis ¶ Sane ne oumis re¬
ligionis pͥconomis ꝓuisionis

Expanded text:
totius medii temporis vindicentur, ut tamquam penitus a nullo empta vel vendita teneantur, quia ea, quae contra leges fiuntl in quacumque prorsus huiusmodi venditione seu donatione vel commutatione nisi ea quam praesenti lege concedimus, postremo in quacumque alienatione consenserit, commissa sibi oeconomatus administrasextam partem, aut si ob cladem deminuta fuerit, tunc pro constante nunc pensione in emphyteusim detur. Quod si res pretiosa quidem tigerit reformetur heredesque eius et successores ac posteri super hoc facto sive consensu competenti ab ecclesiasticis actione pulsentur: His tabellionibus, qui huiusmodi contractuum vetitorum ausi fuerint instrumenta conscribere, irrevocabilis exilii animadversione plectendis: His quoque iudicibus vel ius gestorum habentibus, qui huiusmodi donationum vel contractuum gesta confecerint, dignitatis propriae et bonorum andis. Sane ne omnis religiosis oeconomis provisionis
Abbreviated transcription (Latin):
douacõsit: excepta scł imperi¬
ali donacõe. nõ alit̾ ualeat uisi
actis intimata fu̾it. nulli danda
lũia quacumq alia causa qua¬
sipietatis iure subuira pͥter
cendaneterimiscita suꝑ inti¬
mandis donacõnib ꝑuiutare.

Expanded text:
donatio sit, excepta scilicet imperiali donatione, non aliter valeat, nisi actis intimata fuerit: nulli danda licentia quacumque alia causa quasi pietatis iure subnixa praetecenda veterum scita super intimandis donationibus permutare.
Abbreviated transcription (Latin):
occłiasticui recurrente firmi¬
ter. ita scł ut siue complecospa¬
cio qd̃ int̾ cos fu̾it constitutum.
scumortis sue cempore. si hoc qͦ
conuen̾it: is qui possoẽm eccłi¬
asticaur ⁊ cercorum reddituũ¬

Expanded text:
clesiasticum recurrente firmit er: ita scilicet, ut sive completo spatio, quod inter eos fuerit constitutum, seu mortis suae tempore, si hoc quoque convenerit, is, qui possessionem ecclesiasticam et certorum redituu
Abbreviated transcription (Latin):
li yconomo cuires ecc̃asticagnẽ¬
bͥnanda mandatur. ẽẽ faculta¬
tem. fundosur p̾diaurbana.
seurustica. ros postremo ĩmo¬
biles. aut iuhis pͥdiiscolonos.
uł mancipia constituta aut
anonasciuiles cuiuscum:
sup̾ma uł. suꝑstitis uolunt᷑a:¬
te ad religiosam eccam deuo¬
lutas subcuiuscumz aliena¬
ꝑsonam. s ea pͥdia diudere
quid ẽ coso ang̾e ⁊ ampliare.
nec uilihisdempͥdiis audere
cedere. i inisiue testam̃to quo¬
cim iure facto seucodicillo.
uł solanumcupacõe uł lega¬
cosiue fi dei cominisso. aut mor¬
tis cansa aut alio ciuocum
ultimo arbitrio aut certe ĩt
uiuentes hĩta largitate. sĩ
contractuuendicõns. siue
donacõnis. autalio quocu
suum. partemue certam pr̃¬
monii infundis. pͥdiis. sendo¬
mĩb uł annonis. mancipiis.
⁊ colonis eorumq peculiis. uo¬
li̾nit ꝑtin̾e: inconcussa omĩa
sine ullapenitꝰ iminiinicõne
cõseruent. scientes millas
ccc̃õne uł cempore ad iucissitu¬
dinem bũficucollatiul gr̃ẽ¬

Expanded text:
li oeconomo, cui res ecclesiastica gubernanda mandatur, esse facultatem fundos vel praedia urbana seu rustica, res postremo immobiles aut in his praediis colonos vel mancipia constituta aut annonas civiles cuiuscumque suprema vel superstitis voluntate ad religiosam ecclesiam devolutas sub cuiuscumque alienapersonam, sed ea praedia dividere quidem, colere augere et ampliare nec ulli isdem praediis audere cedere. Verum sive testamento quocumque iure facto seu codicillo vel sola nuncupatione, legato sive fideicommisso, aut mortis causa aut alio quocumque ultimo arbitrio aut certe inter viventes habita largitate sive contractu venditionis sive donationis aut alio quocumque suum partemve certam patrimonii in fundis praediis seu domibus vel annonis mancipiis et colonis eorumque peculiis voluerit pertinere, inconcussa ea omnia sine ulla penitus imminutione conservent scientes nulla sibi occasione vel tempore ad vicissitudinem beneficii colorati
Abbreviated transcription (Latin):
cis ac iufirinatis funditꝰ q̃ oc ip¬
sum ortodoxe religionisdm̃ qͦ¬
amnodo fc̃a sunt mindegrimi
restituantur uniu̾sa. ⁊ ad sum
ordinem reuocentur: q̃ ante
ꝓfectionem nr̃e mausuetudi¬
nis de ortodoxe religiouis fide ⁊
scĩssim arinneccłiarum ⁊ mar¬
tẏriorum statusiriit optine

Expanded text:
is ac infirmatis funditus, quae contra ipsum orthodoxae religionis deum quodammodo facta sunt, in integrum restituantur universa et ad suum ordinem revocentur, quae ante profectionem nostrae mansuetudinis de orthodoxae religionis fide et sanctissimarum ecclesiarum et martyriorum statu firmiter obtine
Abbreviated transcription (Latin):
ta cõuenit uen̾abiłr custodi¬
ri. ut sic̃ ip̃a religionis ⁊ fidei
m̃de sacrilega quisqͣm ycono
cus alderius nomine. nͥeo quo
fructum ꝓprie cem̾itatis amiͤ¬
tat: ⁊ p̾ciaquidenr mnun̾ia
q̃ eius reigr̃a data sunt ycono¬
mo sen aliis quib cun ꝓsoĩs

Expanded text:
ta convenit venerabiliter custodiri, ut, sicut ipsa religionis et fidei mente sacrilega quisquam oecontus alterius nomine nisi eo quo fructum propriae temeritatis amittat: et pretia quidem et munera, quae eius rei gratia data fuerint oeconomo seu aliis qui
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ animas hominum quib¬
cum: causis uł uestim̃tis p̾fer¬
ri hoc optinente nõ solum in
futuris negociis s etiam iniu¬
diciis pendentib.¬
nͥabilos eccłias ułxenones mo
photrophia. uł orphanatropħa
uł gerentochonna. uł siquid ali¬
ud tale consortium decendendeᷤ
ex qualicumq curiali uł libe¬
ralitate. siũ int̾ uinos. siue mor¬
tis causa siue inultimis uolũ¬

Expanded text:
est animas hominum quibuscumque causis vel vestimentis praeferri: hoc obtinente non solum in futuris negotiis, sed etiam in iudiciis pendentibnerabiles ecclesias vel xenones vel photrophia vel orphanotrophia vel gerontocomia vel si quid aliud tale consortium descendentes ex qualicumque curiali liberalitate sive inter vivos sive mortis causa sive in ultimis volun
Abbreviated transcription (Latin):
ad magratum uł exac oo os¬
cõẽm ainonarumante
tres menses uł amplius
nominari debent.ut si q̃ri¬
monia eorumiusta uideat᷑
sine impedim̃to in absouẽdi
locum alius subrogetur.
ap̃ alexandrine dum iudici¬
caxat clarissime ciuita co c¬
tis unridicunlicitum et c¬
cominissum ẽẽ singuł qui¬
b cumq uolentib donacõĩs
conscͥpte solempnis iustrum̃¬
ta reserare einsdemq robur
adiciet gestorum series apd̾¬

Expanded text:
ad magistratum vel exactionem annonarum ante tres menses vel amplius nominari debent, ut, si querimonia eorum iusta videatur, sine impedimento in absolvendi locum alius subrogetur. apud Alexandrinae dumtaxat clarissimae civitatis iuridicum licitum et concessum esse singulis quibusque volentibus donationis conscriptae sollemniter instrumenta reserare, eisdemque robur adiciet gestorum series ap
Abbreviated transcription (Latin):
ubellum colligi oportebit at
inuitis supra memoratis ꝑso¬
nis subactorum confectõne
ingerendiquorum q̃stione
sides possit inquiri qua ꝓba¬
tain cosquos gestorumpetitã
confectõne negasse constit̾it
uigor iudiciarns exceratur.

Expanded text:
bellum colligi oportebit atque invitis supra memoratis personis sub actorum confectione ingeri, quorum quaestione fides possit inquiri: qua probata in eos, quos gestorum petitam confectionem negasse constiterit, vigor iudiciarius exeratur.
Abbreviated transcription (Latin):
nitegrum resticucõm pet̾e
qiue ⁊ in legatis ⁊ infider ꝯ¬
missis tam specialb qm
auis causis quas supra enui¬
m̾animus simlib ꝙ eis
obseruanda sunt. Quser¬
ins autem qui fuiis uł fiu¬
ab famł donantur siue q
stante matͥmonio sine abex¬
craneis sub ea condicõne sra¬
cim cos inubertatem ꝓdii¬
cant. mullum impedimen¬
tum paternafiat auctoritaᷤ.
Qualis enim ususfructus
potest ei ad cuiri qui mon¬
carus esse oftenditur. Sii
in ip̃o mom̃co uccesse bab
eum ⁊ possidere ⁊ lib̾tateri¬

Expanded text:
ntegrum restitutionem petere. Quae et in legatis et fideicommissis tam specialibus qaliis causis, quas supra enumeravimus, similibusque eis observanda sunt. In servis autem, qui filiis familias donantur, sive in constante matrimonio sive ab extraneis sub ea condicione, ut statim eos in libertatem producant, nullum impedimentum paterna faciat auctoritas. qualis enim usus fructus potest ei adquiri, qui momentarius esse ostenditur? si enim in ipso momento necesse habet eum et possidere et libertate
Abbreviated transcription (Latin):
qnt̃ iuiudiciis u̾satam satis hu¬
mamum ⁊ saltimiupͥsenti deti¬
mere ne dincius nrãm rem pub¬
licam molestare concedatur.
In multis ⁊ enimi contractib ⁊
maxime infeneraticiis caucõi¬
b soluitum ÷ ascribi stipulacões
ꝑ certos suos celebian.S quidã
indeuocõnecentiex hoc mate¬
riam alt̾cacõuis acceꝑunt. ⁊
aliiquidem nõ ẽẽ seruum adhi¬
bitiun contendebant. aliiuo
scͥptura ꝓtestabat᷑. ⁊ si nõper
si̾ium s intͥ pͥsentes celebran¬
damcẽ rem fu̾it scͥptum. ⁊ hoc
itͥum dubitabatur debere ostẽdi
parces ẽẽ pͥsentes. ¶Eumita
satis utile ÷ incontractib ⁊ ser¬
uos adhiberi. ⁊ pͥsentes ẽẽ ꝑso¬
nas ascribi. forte pp̃ ꝑsonas dig¬
intate excelsas. uł mulieres qͣs¬

Expanded text:
in iudiciis versatam satis humanum est saltem in praesenti dirimere, ne diutius nostram rem publicam molestare concedatur. in multis etenim contractibus et maxime in feneraticiis cautionibus solitum est adscribi, stipulationes per certos servos celebrari. sed quidam indevotione tenti ex hoc materiam altercationis acceperunt: et alii quidem non esse servum adhibitum contendebant, alii vero scriptura protestabatur: et si non per servum, sed inter praesentes celebratam esse rem fuerit scriptum, et hoc iterum dubitabatur, debere ostendi partes esse praesentes. Cum itaque satis utile est in contractibus et servos adhiberi et praesentes esse personas adscribi, forte propter personas dignitate excelsas vel mulieres, q
Abbreviated transcription (Latin):
sensu cõtrahentium compoĩte
sunt. legib cognite suamha
coemu tiumpost mortem. an.
reretur stipnlatus sit aliquis
uł incestam̃tolegatiuł fi dei¬
commissinomine aliquid d̾e¬
liq̃rit. penitꝰ amputantes omi
custipulatiui pactisunt con¬
trahentes. uł cestator in suo
testam̃to disposuit. ⁊̃ sipost
mortemuł pdie qͣmmorere¬
cur scͥpta ẽẽ noscuntur. nies¬
ominius ꝓtenore contractus
deu. agnam legumuete¬
rum obscuritatem. que protͣ¬
hendarimilicium maximam
occõemus ad huc pͥbebat ampu¬
cantes. Sauctimus. si quis cer¬
cotempore facturum se aliqͥd
minime hec ꝓfecta fu̾int cer¬
cam penam dabit. sciat mini¬
me ᷑ posse ad euitandampenã
Iaddic̾e qd̾ millus enm ammo¬
nuit. s ⁊̃ citraullam ammoni¬
cõem eidempene ꝓtenore stipu¬
lacõnis fiet obnoxius.cum ea
q̃ꝓmisit up̃e in memoriasua
semare nõ ab aliis sͥ manifesta

Expanded text:
sensu contrahentium compositae sint, legibus cognitae suam hationem, utrum post mortem an rietur stipulatus sit aliquis vel in testamento legati vel fideicommissi nomine aliquid dereliquerit, penitus amputantes omnia, tu stipulati vel pacti sunt contrahentes, vel testator in suo testamento disposuit, etiamsi post mortem vel pridie quam morietur scripta esse noscuntur, nihilo minus pro tenorMagnam legum veterum obscuritatem, quae protrahendarum litium maximam occasionem usque adhuc praebebat, amputantes sancimus, ut, si quis certo tempore facturum se aliquidminime haec perfecta fuerint, certam poenam dabit, sciat minime posse ad evitandam poenam adicere, quod nullus eum admonuit: sed etiam citra ullam admonitionem eidem poenae pro tenore stipulationis fiet obnoxius, cum ea quae promisit ipse in memoria sua servare, non ab aliis sibi manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
tur huismodistipulacões.
qͣitantiumodo indando fu¬
erint concepte. cumnichomi
mis ⁊ hr̃des fcm̃ possint adim¬
plere. illa subtilr⁊ suꝑuacua
scrupulositate explosa ꝓ qͣm
putabant nõ cẽ possibile fac¬
tum ab alio compleri qd̃ ad ali
immpoĩtum ÷ a quare cum
penesimił ominiumnatura ÷
nõ ⁊ facta ounes uł plures. ł
paulonninis adimplere pos¬

Expanded text:
tur huiusmodi stipulationes, quasi tantummodo in dandum fuerant conceptae, cum nihilo minus et heredes factum possint adimplere: illa subtili et supervacua scrupulositate explosa, per quam putabant non esse possibile factum ab alio compleri, quod alii impositum est. Et quare, cum paene similis omnium natura est, non et facta omnes vel plus vel paulo
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Cumpost siñamdis¬
cussoris uł rõnal fu̾it ꝓuoca¬
cum ad siuc entateintuam
negocuuntusfcraturut sime¬
diocritas negocii aut longin¬
quitas regionis ad iudicium
cuum litigatores uenire non
paciantur. iudicõ rectoris pro

Expanded text:
. Cum post sententiam discussoris vel rationalis fuerit provocatum, ad sinceritatem tuam negotium transferatur, ut, si mediocritas negotii aut longinquitas regionis ad iudicium tuum litigatores venire non patitur, iudicio rectoris pro
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Nominacones libere
uł edictis fucte citra consili¬
umpublicum nõ ualent.
de quib appllare necc̃e ÷ si
sollempuitas deest.
licenciam arbitrium com¬
mittandi. ⁊ suos libellos re¬
cuꝑandine iuste penitudi¬
nis humanitas amputetur.

Expanded text:
. Nominationes libellis vel edictis factae citra consilium publicum non valent: de quibus nec appellare necesse est, si sollemnitas deest. licentiam arbitrium commutandi et suos libellos recuperandi, ne iustae paenitudinis humanitas amputetur.
Abbreviated transcription (Latin):
rientis aͥngustał uicarii fu̾int
cognitoros nõ tam ad cleñ¬
ciam nr̃am qm ad amplissi¬
mas potestates sciant eẽ re¬
ferendum. eorumenim de
dicium. quisi ita res ÷ acͥmẽ

Expanded text:
rientis, Augustalis, vicarii fuerint cognitores, non tam ad clementiam nostram quam ad amplissimas potestates sciant esse referendum. Eorum enim de dicium , qui, si ita res e
Abbreviated transcription (Latin):
mnp̃r. ¶emo deincepscardi¬
ores fortassis asfatus. nr̃e per¬
enuitatis expectet. excqͣntur
idices qo̾ indulgere consus¬
uimus. ubi primum dies pas¬
calos extit̾int: nullum tene¬
at carter inclusumoniniũ¬
uincula dissoluantur.S
ab his sec̾nimus eos a quib
contaminari pocius gandia
leticiamq comiminẽ si dim᷑¬
enimsacrilego dieb scis indł¬
geatur. quis adult̾o uł stnpri¬
uł incesti reo tempore castita¬
tisignoscat: Quis nõ raptorẽ¬

Expanded text:
. Nemo deinceps tardiores fortassis adfatus nostrae perennitatis expectet: exsequantur iudices, quod indulgere consuevimus. Ubi primum dies paschalis extiterit, nullum teneat carcer inclusum,vincula solvantur. Sed ab his secernimus eos, quibus contaminari potius gaudia laetitiamque communem, si dimienim sacrilego diebus sanctis indulgeat? quis adultero vel stupriincesti reo tempore castitatis ignoscat? quis non raptore
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Nudices dominicis
dieb ꝓductosreos de custodia
carcerali uideant ⁊int̾rogent
ne his humanitas clansis ꝑ
corrupcos carcerum custodes
re. libelł duob aut cribus
diurnis uł qͦt estimau̾int
commentanenses decretis.
quorum sumptib ꝓficiant
alimonie panꝑum qͦsad la¬
ua cui fub sida custodia
ducioportet. multa iudicib
igintilibrarum auri. ⁊ offi¬
ciis corumenis demponderiᷤ
consticuta. Ordinib quor tͥ¬
um librarum aurimulta
ꝓpoĩta. si saiiberima statuta
cõdempserint. nec deerit an
cõem constituti iudicis hanc
nigerat ad monicõem.
crematis catholice religionis.
cultu sidem cradere miniqͣm
ad errorem p̃t̾itum redituri:
nõ solumurbe rom̃a. s ĩ om¬
nib cinitatib pelli dot̾nimꝰ.
oꝵ si hoc nõ fecerint. ⁊ ccͣ elenĩ

Expanded text:
. Iudices dominicis diebus productos reos e custodia carcerali videant interrogent , ne his humanitas clausis per corruptos carcerum custodes re libellis duobus aut tribus diurnis vel quot existimaverint commentarienses decretis, quorum sumptibus proficiant alimoniae pauperum: quos ad lavacrum sub fida custodia duci oportet. Multa iudicibus viginti librarum auri et officiis eorum eiusdem ponderis constituta, ordinibus quoque trium librarum auri multa proposita, si saluberrima statuta contempserint. Nec deerit anttionem constituti iudicis hanc ingerat monitionem.crematis catholicae religionis cultui fidem tradere numquam ad errorem praeteritum redituri, non solum urbe Roma, sed etiam omnibus civitatibus pelli decernimus. Qui si hoc non fece
Abbreviated transcription (Latin):
locorimi nolimnis sollicitudi¬
neni gͥere ut romanos capti¬
uosquireu̾si fu̾int nemo te¬
neat nemo iniuriis uł damp¬
ins afficiat.

Expanded text:
locorum volumus sollicitudinem gerere, ut Romanos captivos qui reversi fuerint nemo teneat, nemo iniuriis aut damnis adficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
lum pociusqͣm iudicium fu¬
turum ẽẽ existimetur. ad cle¬
menciam nrãm cominissa
referantur. ut nr̃o arbitrio
mox seu̾ior ulcio ꝓcedat.
ad ep̃orim sane culpam ut
cet᷑a reditabit si auid forte
inea parte regionis in quaip¬
si populos xp̃iane religionis
doctͥne insinuacõe moderant᷑
ex his q̃ fi̾ hac lege ꝓhibuimꝰ
amonachis perpetratum eẽ

Expanded text:
lum potius quam iudicium futurum esse existimetur, ad clementiam nostram commissa referantur, ut nostro arbitrio mox severior ultio procedat. Ad episcoporum sane culpam ut cetera redundabit, si quid forte in ea parte regionis, in qua ipsi populos christianae religionis doctrinae insinuatione moderantur, ex his, quae fieri hac lege prohibuimus a monachis perpet
Abbreviated transcription (Latin):
ant. iam anceriore lege a nob̾
uisum est. ut siue maritus siu̾
uxor religionis causa autem a¬
coningio discessit. ⁊ solitariã
uitam eleg̾it: umsquis eoꝵ¬
recipiat᷑ quas ꝓ dotenł aute
iptias donacõe pͥstiterat. ⁊
hoc tantuinodo lucͥ nomi¬
ne cõsequatur ab eo quisoli¬
tariam uitam eleg̾it: qt̃ de¬
buit legitiieuł ex pacto per
casimi mortis exigere. ¶hoc
etiam cognitum nob̾: corree¬
tionenr̃a dignuni eẽ iudica¬
mmus. ut si quis in parentum
pot̾ate constitutus. uł consti¬
tuta. uł forsitan huiusmodi
iure absolutus uł absoluta
eleg̾it se ułmonast̾io uł deo

Expanded text:
ant jam anteriore lege a nobis provisum est: ut, sive maritus, sive uxor religionis causa a conjugio recesserit, et solitariam vitam elegerit, unusquisquerecipiat, quas pro dote vel ante nuptias donatione praestiterat, et hoc tantummodo lucri nomine consequatur ab eo qui solitariam vitam elegerit, quod debuit legitime vel ex pacto per casum mortis exigere. § 1. Hoc etiam cognitum nobis correctione nostra dignum esse judicamus, ut si quis in parentum potestate constitutus vel constituta, vel forsan hujusmodi jure absolutus vel absoluta, elegerit
Abbreviated transcription (Latin):
legis bñficia cosuolimmis op¬
tiere: qui in monast̾iouł in
cłicatu ꝑ seuerau̾int. Nanisi
qui corium de quib pͥsentem
legem posuimus sc̃imoma¬
lem uitam elegͥit ad secula¬
u̾iut: iubenus omnes cor reᷤ
ad iura enis ec̃ce uł mouastii
ex quo recess̾int ꝑtinere.
hisita dispositis repetita lege
rum logum constituoc̃em. In
pͥsenti autem hoc amplius
dec̾uimuls. ut si quis de pͥdcĩs
iudeis sine paganis siue here¬
ticis hũerit scruos nõdum ca¬
tholice sidei scissimis ministiͥ¬
isimbutos ⁊ p̾dc̃iseruideside¬
rau̾iutad ortodoram fidem
uenire. postqͣm catholice ecc̃e
sociati fu̾int inlibertatem oĩ
b modis expͥsenti lege enpi¬
autur. ⁊ costamiudices ꝓuin¬
ciarum qͣm sacroscẽ ecc̃e defen¬
sores. noc nõ beatissum ep̃i de¬
fendant. nichil ꝓ cor p̾ciope¬
int᷑ accipientib dominis.
tutem redũcere illos qui cos ad
fidem catholicam p̾cesserunt.
s si quis calia usurpau̾it: ꝑe¬
ins gͣmĩssimis subracebit ¶

Expanded text:
legis beneficia eos volumus obtinere, qui in monasterio vel clericatu perseveraverint. Nam si qui eorum de quibus praesentem legem posuimus sanctimonialem vitam elegerint, ad saeculaverint, iubemus omnes eorum res ad iura eius ecclesiae vel monasterii a quo recesserint pertinere. His ita dispositis repetita lege rum legum tenorem. In praesenti autem hoc amplius decernimus, ut si quis ex praedictis iudaeis vel paganis vel haereticis habuerit servos nondum catholicae fidei sanctissimis mysteriis imbutos, et praedicti servi desideraverint ad orthodoxam fidem venire, postquam catholicae ecclesiae sociati fuerint, in libertatem modis omnibus ex praesenti lege eripiantur: et eos tam iudices provinciarum quam sacrosanctae ecclesiae defensores nec non beatissimi episcopi defendant, nihil pro eorum pretio penitus accipientibus dominis. tutem reducere illos, qui eos ad fidem orthodoxam praecesserunt: sed si quis talia usurpaverit, poenis gravissimis subia
Abbreviated transcription (Latin):
socutõne ꝑgentes mlluscene¬
atatq defendat¶ si sciat secos¬
uitor criginta libearimnami
inulcta ⁊pͥmates officnicapi¬
taliẽe siña feriendos nsiusur¬
pacio ista ant ꝓtimis umndioe¬
tur. aut si tanta cłicorumuł¬

Expanded text:
gentes nullus teneat aut defendat. Sed sciat se cognitor triginta librarum auri multa, primates officii capitali esse sententia feriendos, nisi usurpatio ista aut protinus vindicetur aut, si tanta clericorum