comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uenerat eo tempore agilb̾tus occidentalium saxonum ep̃s cuius
supra meminimus amicus ald fridi regis & iulfridi abbatis. ad
prouintiam nordan hymbrorum. & apud eos aliquam diu de¬
morabatur Qui&iam uulsridum rogatu alc frido in p̃fatu suo
monas terio pres biterum fecit: Habebat autem secum ipse
pres biterum nomine agathonem. Mota ergo ibi questione de
pascha uł de tonsura uł aliis rebus ec clesiatiscis. dis positum
est ut in monasterio quod dicitur serenes alch quod int̾ pretatur
sinus fari. Cuitunc. illtd abbatissa dõ deuota femina p̃fut
si nodus sieri. & haec questio terminari deber&: Ueneruntq
illo reges ambo. pater scilic& & silius: & ep̃i: colmam cum
clericis sius descoctia. agil bertus. cumagathone & iuld frido
presbiteris. ia cobus & romanus inhorum parte erant: Hild
abbatissa cum suis in parte scottorum. inqua erat &iam
uenerabilis ep̃s cedde iam dudum ordinatus ascottis ut su¬

Expanded text:
, et vitam. Venerat eo tempore Agilberctus, Occidentalium Saxonum episcopus, cujus supra meminimus, amicus Alchfridi regis, et Uilfridi abbatis, ad provinciam Nordanhymbrorum, et apud eos aliquandiu demorabatur; qui etiam Uilfridum, rogatu Alchfridi, in praefato suo monasterio presbyterum fecit. Habebat autem secum ipse presbyterum nomine Agathonem. Mota ergo ibi quaestione de Pascha, vel tonsura , vel aliis rebus ecclesiasticis, dispositum est ut in monasterio quod dicitur Strenaeshalch, quod interpretatur Sinus fari, cui tunc Hild abbatissa Deo devota femina praefuit, synodus fieri et haec quaestio terminari deberet. Veneruntque illo reges ambo, pater scilicet et filius; episcopi, Colman cum clericis suis de Scottia, Agilberctus cum Agathone et Uilfrido presbyteris. Jacobus et Romanus in horum parte erant: Hild abbatissa cum suis in part Scottorum, in qua erat etiam venerabilis episcopus Cedd, jamdudum ordinatus a Scottis, ut su
Abbreviated transcription (Latin):
docussem autumabat Porro ald frid magistrum babens
eruditionis cristianae uiul fridum uirum doctissimum.
nam & romam prius propt̃ doctrinam ec clesiasticam ad¬
ierat. & apud dal finum. archi epm̃ galliarum lugdunũ
multum temporis egerat. a quo & iam tonsurae ecclesi¬
asticae coronam susciperat. huius doctrinam. omnibis
scottorum traditionibus uire preferendam sciebat
paulo ante eis qui scottos sequebantur in posses sionẽ
monasteru dederat: Sedquia illi post modum data sibi
obtione magis loco cedere quam suã mutare consu&u¬
dine

Expanded text:
docuissent autumabat. Porro Alchfrid magistrum habens docuissent autumabat. Porro Alchfrid magistrum habens eruditionis Christianae Uilfridum virum doctissimum: nam et Romam prius propter doctrinam ecclesiasticam adierat, et apud Dalfinum archiepiscopum Galliarum Lugduni multum temporis egerat, a quo etiam tonsurae ecclesiasticae coronam susceperat, hujus doctrinam omnibus Scottorum traditionibus jure praeferendam sciebat:paulo ante eis qui Scottos sequebantur in possessionem monasterii dederat. Sed quia illi postmodum data sibi optione, magis loco cedere quam suam mutare consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. opera sidei tamen ac pi&atis & dilectionis. iux tamo¬
rem om̃ibus soĩs consu&um diligenter̃ ex sequi curauit
Vnde ab omnibus & iam his qui depas chalit̃ sentiebant me¬
rito diligebatur. nec solum amedio cribus uerum ab ipsis
quoque epĩs honorio cantuariorum & felicae orientalis ang¬
lorum uenerationi abitus est De suncto autem finano qui
post illum suit cum colmanus inepis copatum succeder&
& ipse missus ascottia. grauior deobseruatione paschae
nec non & dealiis ecclesiasticae uitae disci plinis controuer¬
sia est nata: Unde mouit haec questio sensus & corda
multorũ timentium Neforte accepto cristianitis uocabu¬
lo inuacium curren̾t aut cucurrissent Peruenit & adipsas
principum aures osui uidelic& regs & silu eius ald frido
quia nimirum osui ã scottis edoctus ac baptitatus illorũ
& iam lingue obtimae in butus. nil melus quam quod illi

Expanded text:
potuit, opera tamen fidei, pietatis et dilectionis, juxta mopotuit, opera tamen fidei, pietatis et dilectionis, juxta morem omnibus sanctis consuetum, diligenter exsequi curavit: unde ab omnibus etiam his qui de Pascha aliter sentiebant, merito diligebatur: nec solum a mediocribus, verum ab ipsis quoque episcopis, Honorio Cantuariorum, et Felice Orientalium Anglorum, venerationi habitus est. Defuncto autem Finano qui post illum fuit, cum Colmanus in episcopatum succederet DCLXII, et ipse missus a Scottia, gravior de observatione Paschae necnon et de aliis ecclesiasticae vitae disciplinis controversia nata est: unde movit haec quaestio sensus et corda multorum, timentium ne forte accepto Christianitatis vocabulo, in vacuum currerent, aut cucurrissent. Pervenit et ad ipsas principum aures, Osuiu, videlicet, regis, et filii ejus Alchfridi; qui nimirum Osuiu a Scottis edoctus ac baptizatus, illorum etiam lingua optime imbutus, nihil melius quam quod illi
Abbreviated transcription (Latin):
Nequa quam tamen finanum emendare potuit: Quin potius
quod eẽt homo ferocis animi a ceruorem castigando & a per¬
tum ueritatis aduersarium reddidit obseruabat autem
ia cob liaconum quondam ut supra docuimus uenerabilis
archi ep̃s paulinus. uerum & catolicum paschȩ cum omni¬
bus quos ad correctiorem ueniam erudire poterat: Obser¬
uabat & regina eanfl& cum siuis iuxta quod incantia fieri
uiderat ⁊ habens secum decantia presbiterum catholicae
obseruationis. nomine romanum : Unde nonnumquam
contigiss& fertur illis temporibus utbis in anno uno pas¬
cha caelebraretur: &cum rex pascha dominicum solu¬
tis ieiunus facer&: Tunc regina cumsius persistens adhuc
inieunio. diem palmarum cael ebrar&, Haec autem
dissonantia paschalis obseruantiae. uiuente aid ano pacient̃
ab omnibus tolerabatur. quipacient̃ intellexerant. Quia & si
pascha contramorem eorum quiipsum miferanc facere non

Expanded text:
nequaquam tamen Finanum emendare potuit; quin potius, nequaquam tamen Finanum emendare potuit; quin potius, quod esset homo ferocis animi, acerbiorem castigando, et apertum veritatis adversarium reddidit. Observabat autem Jacob diaconus quondam, ut supra docuimus, venerabilis archiepiscopi Paulini, verum et catholicum Pascha, cum omnibus quos ad correctiorem  Al., correptiorem viam erudire poterat. Observabat et regina Eanfled cum suis, juxta quod in Cantia fieri viderat, habens secum de Cantia presbyterum catholicae observationis, nomine Romanum: unde nonnunquam contigisse fertur illis temporibus, ut bis in anno uno Pascha celebraretur. Et cum rex Pascha dominicum solutis jejuniis faceret, tunc regina cum suis persistens adhuc in jejunio diem Palmarum celebraret. Haec autem dissonantia paschalis observantiae vivente Aedano patienter ab omnibus tolerabatur, qui patenter intellexerant, quia etsi Pascha contra morem eorum qui ipsum miserant facere non
Abbreviated transcription (Latin):
Interea aidano episcopo deac uita sublato. finan proillo eradum
epis copalit̃ ascottis ordinatus. ac missus. acceperat quun in
sula lindis farnensi fecit ecclesiam ȩpis copali sedi congruã
quam tamen more scottorum non delapide. sed derobare rec¬
to totam conposuit. atque arundine texit: Quamtempore
sequente reuerentissimus archiep̃s theodorus in honore beati
harundine plumbi laminis eam totam. hoc est &tectum &
ipsos quoque pari& es eius cooperire curauit: histemporibis
questio facta est frequens & magna dobseruatione paschae
consirmantibus eis quidecantia uel degallis aduenerant.
quod scocti dominicum paschae diem contra uniuers alis
ecclesiae morem caelebrarent: Erat in his acerrimis ueri pas¬
chae defensor nomine ronan: Natione quidem scottus.
sed ingalliae uel italiae partibus regulam ecclesiasticae ue¬
ritatis edoctus Quicum sinano confligens. multos quidem
correxit. uel ad solertiorem ueritatis inquisionem accendit:

Expanded text:
Interea Aidano episcopo de hac vita sublato, Finan pro illo gradum episcopatus, a Scottis ordinatus ac missus acceperat DCLII: qui in insula Lindisfarnensi fecit ecclesiam episcopali sedi congruam; quam tamen more Scottorum, non de lapide, sed de robore secto totam composuit, atque harundine texit, quam tempore sequenti reverentissimus archiepiscopus Theodorus in honore beati harundine, plumbi laminis eam totam, hoc est, et tectum et ipsos quoque parietes ejus cooperire curavit. His temporibus quaestio facta est frequens et magna, de observatione Paschae , confirmantibus eis qui de Cantia, vel de Galliis advenerant, quod Scotti Dominicum Paschae diem contra universalis Ecclesiae morem celebrarent. Erat in his acerrimus veri Paschae defensor, nomine Ronan  Al., Sonan, natione quidem Scottus, sed in Galliae vel Italiae partibus regulam ecclesiasticae veritatis edoctus; qui cum Finano confligens, multos quidem correxit, vel ad sollertiorem veritatis inquisitionem accendit:
Abbreviated transcription (Latin):
Ato post mortem ualentis sex annos imperium tenuit. Quãuis
iam dudum antea cumpatruo ualente. & cumualentiniano fratre reg¬
te apud sirmium peorpura induit orientisq & thratiae simul prefecit
imperio. Qua tempestate maximus uir quidem strennus & probus
atque augustu dignus nisi conera sacram̃ti fidem pertirannidem emer¬
siss&: in brictania inuitus prope modum ab exercitu imperator
creatus ingalliam transut ibi gratianũ augustum subita incursione
perterritum atq initaliã transire meditantẽ. dolis circũuentum
int̃fecit fratremq eius ualentinianũ augustum italia expulit. ualen¬
tinunus inorientem refugiens. atheodosio pat̾na pi&atate susceptus
mox &iam imperio restitutus ẽ. Clauso uidelic& intramuros aqui
leie capto at que occiso abeis maximo tiranno quad ragesimus iui.

Expanded text:
to, post mortem Valentis sex annis imperium tenuit; quamvis jamdudum antea cum Patruo Valente, et cum Valentiniano fratre regte apud Syrmium purpura induit, Orientisque et Thraciae simul praefecit imperio. Qua tempestate Maximus, vir quidem strenuus et probus, atque Augusto dignus nisi contra sacramenti fidem per tyrannidem emersisset, in Brittania invitus propemodum ab exercitu imperator creatus in Galliam transiit. Ibi  Al., ubi Gratianum Augustum subita incursione perterritum atque in Italiam transire meditantem, dolis circumventum interfecit, fratremque ejus Valentinianum Augustum Italia expulit. Valentinianus in Orientem refugiens, a Theodosio paterna pietate susceptus, mox etiam imperio restitutus est: clauso videlicet intra muros Aquileiae,  Al. add. et capto atque occiso ab eis Maximo tyranno. CAPUT X.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere insimilitudinem illius diuclaudi quicuratus & abaps¬
tolo paro & iohanne exhiliens stetit & ambulabat. & intra¬
uit cumillis in templum ambulans exiliens & laudans dm̃
gaudens dnm. Nimirum uti officio pedum quo modo tanto
erat tempore destitutus cuius sanitati congaudens ep̃s. p̃ce¬
pit medico &iam sanandȩ scabridine capitis eius curam ad¬
hibere fecit ut uisserat. & iuuãte benedictione ac p̃cibus
antestitis. Nataẽ. cum sanitate cutis uenusta species capillorũ
factusque est iuuenis limpidis uultu. & loquela promptus
capillis pulcherrimae crispis quiante fuerat deformis pauꝑ
& mutus sicq depertempta la&atus sospitante offerente
&iam ei ep̃s ut in sua familia manendi locum acciper& ma¬
gis domum reuersus est

Expanded text:
ostendere; in similitudinem illius diu claudi qui curatus  Aostendere; in similitudinem illius diu claudi qui curatus  Ans stetit et ambulabat; et intravit cum illis in templum ambulans, et exsiliens, et laudans Dominum; gaudens nimirum uti officio pedum, quo tanto erat tempore destitutus. Cujus sanitati congaudens episcopus praecepit medico, etiam sanandae scabredini capitis ejus curam adhibere. Fecit ut jusserat, et juvante benedictione ac precibus antistitis nata est cum sanitate cutis venusta species capillorum, factusque est juvenis limpidus vultu et loquela promptus, capillis pulcherrime crispis, qui ante fuerat deformis, pauper et mutus. Sicque de percepta laetatus sospitate, offerente etiam ei episcopo ut in sua familia manendi locum acciperet, magis domum reversus est
Abbreviated transcription (Latin):
sionis paruũ tugarium fieri in quomanens coctidianam
septimana sequente dominica uissit ad se intrare paupe¬
rem I ngrasso linguam pro ferre exore ac sibi ostendere
uissit & adp̃hendens eũ demento signum sancte crucis¬
linquȩ eius in pressit. Quam signatã. reuocare inos & loqui illũ
p̃cepit dicito inquiens ciliquod uerbum. dicito gae quod ẽ. linguo
dix̃ ille statim soluto uinculo linguȩ quodiussus erat. Addi¬
dit ep̃s nomina litterarum dicito. a dixit ille A dicito.ꝑ. dix
ille. & hoc. Cumq singulai litterarum Nomina dicente
ep̃s responder&. Ad didit & sillabas ac uerba dicenda illi
proponere. & cum in omnibus consequent̃ responderet. p̃ce¬
pit eum sententias longiores dicere & fecit neq ultra cessa¬
uit totadie illa & nocte sequente quantum uigilare potuit
ut ferunt Quip̃sentes fuere loqui ciliquid & archanai sucie
cogitationis ac uoluntatis quod numquam ante potuit aliis

Expanded text:
sionis parvum tugurium fieri in quo manens quotidianam t impleta septimana, sequente Dominica jussit ad se intrare pauperem, ingresso eo linguam proferre ex ore ac sibi ostendere jussit; et adprehendens eum de mento, signum sanctae crucislinguae ejus impressit, quam signatam revocare in os, et loqui illum praecepit: Dicito, inquiens, aliquod verbum, dicito Gae Al., Gea; al., Dixit ille statim, soluto vinculo linguae, quod jussus erat. Addidit episcopus nomina litterarum: « Dicito A, » dixit ille A. « Dicito B; » dixit ille et hoc. Cumque singula litterarum nomina dicente episcopo responderet, addidit et syllabas ac verba dicenda illi proponere. Et cum in omnibus consequenter responderet, praecepit eum sententias longiores dicere; et fecit: neque ultra cessavit tota die illa et nocte sequente, quantum vigilare potuit, ut ferunt qui praesentes fuere, loqui aliquid, et arcana suae cogitationis ac voluntatis, quod nunquam antea potuit, aliis
Abbreviated transcription (Latin):
arrauit idemberthun & aliud de p̃fato antistite miracu¬
lum. quia cum reuerentis uir iul frid post longum exi¬
lium in epis copatũ ess& agus taldensi eeclesiae receptus &
tis ep̃s ꝓec eboraci substitutus uenerit. ipse tẽpore quodã
adm

Expanded text:
arravit idem Bercthun et aliud de praefato antistite miraculum. Quia cum reverentissimus vir Uilfrid post longum exilium in episcopatum esset Hagustaldensis Ecclesiae receptus, et itatis, episcopus pro eo Eboraci substitutus, venerit ipse tempore quodam ad
Abbreviated transcription (Latin):
pio. & sinec dum uiraes pristinas recipit. dolor tam̃ omnis & de
brachio ubi ardentior in erat. & de toto meo corpore uelut ip¬
so epõ foras eum exportante funditus ablatus est. tam & si
tumor adhuc brachii manere iuderetur. Ab euntibus autẽ
nobis inde continuo fugatum. dolorẽ membrorum fuga quo¬
que tumoris. orrendi secuta est. & erepta mortieac doloribus
uirgo laudes dño saluatori unacum c&eris quibus erant ser¬
uis illius referebat.

Expanded text:
pio; etsi necdum vires pristinas recepi, dolor tamen omnis et de pio; etsi necdum vires pristinas recepi, dolor tamen omnis et de brachio ubi ardentior inerat, et de toto meo corpore, velut ipso episcopo foras eum exportante, funditus ablatus est, tametsi tumor adhuc brachii manere videretur. Abeuntibus autem nobis inde, continuo fugatum dolorem membrorum fuga quoque tumoris horrendi secuta est; et erepta morti ac doloribus virgo, laudes Domino Salvatori una cum caeteris qui ibi erant, servis illius referebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ar chi ep̃o dicere. quia periculo saexit satis illius tempo¬
nis flebotomia. Quando & lum̃ lunȩ & reuma oceani inere¬
mento est & quidego pͦssum puella simoritura est fa¬
cere & Atilla instantius obsecrans profilici que mop¬
pido diligebat. Nam & abbatissã eam prose facere dis¬
posuerat tandem obtinuit ut ad languentem intrar&.
Intrauit ergo mecum se ad sumpto adiurginem quaeia¬
cebat multo ut dixi dolore constricta & bra chio in totũ
sus & ad stans dixit orationẽ suꝑ illam. acbenedicens
egressus est. Cumque post haeo hora competente
censederemus adm̃sam. adueniens quidam clamauitmẽ
ut ocius regrediaris ad eam. quod dum facerem. repperi illã
in grediens uultu hilariorum & uelut sospiti similem & dum adsi¬
tum delector si potes. Cumque oblato poculo biberemus ambo.
cepit michi dicere. Quia ex quo ep̃s oratione prome & bene¬
dictione conpl&a egressus est statim melius habere inci¬

Expanded text:
archiepiscopum dicere, quia periculosa sit satis illius tempoarchiepiscopum dicere, quia periculosa sit satis illius temporis phlebotomia, quando et lumen lunae, et rheuma Oceani in cremento est. Et quid ego possum puellae, si moritura est, facere? At illa instantius obsecrans pro filia quam oppido diligebat, nam et abbatissam eam pro se facere disposuerat, tandem obtinuit ut ad languentem intraret. Intravit ergo me secum adsumto ad virginem quae jacebat multo, ut dixi, dolore constricta, et brachio in tantum et adstans dixit orationem super illam, ac benedicens egressus est. Cumque post haec hora competente consederemus ad mensam, adveniens quidam clamavit me ut ocius regrediaris ad eam. Quod dum facerem, reperi illam ingrediens vultu hilariorem, et velut sospiti similem. Et dum adsinquam, et multum delector, si potes. Cumque oblato poculo biberemus ambo, coepit mihi dicere quia ex quo episcopus oratione pro me, et benedictione completa egressus est, statim melius habere inci
Abbreviated transcription (Latin):
ad monasterium uirginum quiuocatur u&adun cui tunc enburg
abbatissa p̃fuit. U̾bi cumuenissemus inquit & magno unumer¬
sorum gaudio suscepti essemus. indicauit nobis abbatissa
quia quaedam denumero uir ginum quae erat filia ipsius
carnalis grauissimo languore teneretur. quia flebotomata
nuꝑ inbrachio & cumess& instudio tacta est infirmitate
repentini doloris. Quomox increscente. magis grauatũ est
brachium illud uulneratum acuersum intumorem. ad eo ut
iux ducibus manibus cir cumplecti poss&. ipsaq: iacens in
lecto p̃nimia& ate doloris iam moritura uider& ur. Rogtiuit
ergo epõ abbatissa ut intrar& adeam. ac benedicere illã dig¬
nar&ur. quici creder& eum adbenedictionem uł tactum
illius imex melius habituram. Int̃rogans autẽ ille . quancdo
flebotemaest puella. &ut cognouit quia in luna quarta
dixit multum insipient̃ & in docte fecistis. in luna quarta
flebotomando. memini enĩ beatae memoricie theodorũ

Expanded text:
rginum in loco qui vocatur Uetadun, cui tunc Heriburg abbatissa praefuit. « Ubi cum venissemus, inquit, et magno universorum gaudio suscepti essemus, indicavit nobis abbatissa, quod quaedam de numero virginum quae erat filia ipsius carnalis, gravissimo languore teneretur: quia phlebotomata est nuper in brachio, et cum esset in studio, tacta est infirmitate repentini doloris, quo mox increscente, magis gravatum est brachium illud vulneratum, ac versum in tumorem, adeo ut vix duabus manibus circumplecti posset, ipsaque jacens in lecto prae nimietate doloris jam moritura videretur. Rogavit ergo episcopum abbatissa ut intraret  Al., intrare ad eam, ac benedicere illam dignaretur, quia crederet eam ad benedictionem vel tactum illius mox melius habituram. Interrogans autem ille quando phlebotomata esset puella, et ut cognovit quia in luna quarta, dixit: Multum insipienter et indocte fecistis in luna quarta phlebotomando. Memini enim beatae memoriae Theodorum
Abbreviated transcription (Latin):
miliares domus illius deacerua puellae in firmitate ipso
praesente quererentur. Cocpit dicere ille deloco ubi cabal¬
lus sius && curatus: Quid multa: in ponentes eam carro
in loco obdormiuit, Parumꝑ. & ubi eiuigilauit sanatam
se abilla corporis dissolutione sentiens. posculata
aqua ipsa lauit faciem. crines composuit. caput linceo
cooperuit. & cum his quise ad duxerant sana pedibus
ancedendo reuersa est
Lodem tempore uenit alius quidamdenatione bric¬
tonum. ut ferunt it̃ faciens iuxta ipsum locum in quo
prefata erat pugna conpl&a. &uidit unius loci spa¬
tium: e&ero campo uirdius acuenustius, Coepit que satianimo

Expanded text:
miliares domus illius, de acerba puellae infirmitate ipso miliares domus illius, de acerba puellae infirmitate ipso praesente quererentur, coepit dicere ille de loco ubi caballus suus esset curatus. Quid multa? imponentes eam carro,in loco, obdormivit parumper; et ubi evigilavit, sanatam se ab illa corporis dissolutione sentiens, postulata aqua, ipsa lavit faciem, crines composuit, caput linteo cooperuit, et cum his qui se adduxerant, sana pedibus incedendo reversa estLIII venit alius quidam de natione Brittonum, ut ferunt, iter faciens juxta ipsum locum in quo praefata erat pugna completa; et vidit unius loci spacaetero campo viridius ac venustius: coepitque sagaci animo
Abbreviated transcription (Latin):
dam aequo sedens it iuxta locum ager& illum. cuius aequus
subito lasescere. consistere capud int̾ra declinare. spumas exo¬
re dimittere. & augescente dolore nmio interram cacpit ruer.
qua aut melioratum reciper& ium̃tum. aut relinquer& mortia
Atipsum dui graui dolore uexatum. cumdiuersas inpastes se
corquer& : repente uolutando deuenit in illud loci ubirex
memorabilis occubuit, Nec mora quiescente dolore cessabt
ab in sanis membrorũ motibus. & consu& udo aequo rum more
quasi post lassitudinẽ indiuersum latus uicissim sese uo¬
luere. statimque exurgens. quasi sanum per omĩa uirecta hes
ingenu. incellexit ciliquid mire sc̃itatis huic loco quo aequis
est curatus inaesse: Et posito ibi signo. non multo post as¬
cendit ciequum atq ad ospicium quaedis posuerat accessit
Quodum ad uenir& inuenit puellam ibineptam patris¬
familias. longo paralrsis morbo grauatam Etcum fa¬

Expanded text:
dam equo sedens iter juxta locum ageret illum; cujus equus dam equo sedens iter juxta locum ageret illum; cujus equus subito lassescere, consistere, caput in terram declinare, spumas ex ore demittere, et augescente dolore nimio, in terram coepit ruere. qua aut melioratum reciperet jumentum, aut relinqueret mortuum. At ipsum diu gravi dolore vexatum, cum diversas in partes se torqueret, repente volutando devenit in illud loci ubi rex memorabilis occubuit. Nec mora, quiescente dolore cessabat ab insanis membrorum motibus, et consueto equorum more, quasi post lassitudinem in diversum latus vicissim sese volvere, statimque exsurgens quasi sanum  Al., sanus per omniingenii, intellexit aliquid mirae sanctitatis huic loco quo equus est curatus, inesse; et posito ibi signo, non multo post ascendit equum, atque ad hospitium quo proposuerat, accessit: quo dum adveniret, invenit puellam ibi, neptem patris-familias, longo paralysis morbo gravatam: et cum fa
Abbreviated transcription (Latin):
qui lingua anglorum nuncupatur. maser felth annoaetatis
indm̃. quae deuotio mentis suerit. &iam post mortẽ uirtu¬
tum miraculis claruit Namque in loco ubi propatria dimi¬
cans apaganis int̾ fectus est: usque hodie sanitates in fir¬
morum Thominum & pecorum caelebrari nonde sinunt:
Vnde contigit. ut puluerẽ ipsum ubi corpus eius in terram
corruit. multi auferentes. & inaquam mittentes. sius ꝑhaec
infirmis multum cõmodi adferunt Qui uidelic& mos adeo
in crebruit. ut paulatim ab lata exinde terra fossam admen¬
suram staturae iurilis altam reddiderit: Nec mirandura in lo¬
comortis illius in sirmos sanari. qui semꝑ dumui uer& in¬
firmis & pauperibus consulere. elemosinas dare: opem ferre
non cessabat &multa quidem in loco illo uł depuluere
locullius facta uirtutum narrantur. sed nos duo tantum
quae a maioribus audiuimus referre. satis duximus. Non
multo post inter fectionem eius exhacto tempore. contigit: utqui¬

Expanded text:
qui lingua Anglorum nuncupatur Maserfelth, anno aetatiqui lingua Anglorum nuncupatur Maserfelth, anno aetatiin Deum, quae devotio mentis fuerit, etiam post mortem, virtutum miraculis claruit. Namque in loco ubi pro patria dimicans a paganis interfectus est, usque hodie sanitates infirmorum et hominum et pecorum celebrari non desinunt. Unde contigit ut pulverem ipsum ubi corpus ejus in terram corruit, multi auferentes, et in aquam mittentes, suis per haec  Al., hoc infirmis multum commodi adferrent. Qui videlicet mos adeo increbuit, ut paulatim ablata exinde terra fossam ad mensuram staturae virilis reddiderit. Nec mirandum in loco mortis illius infirmos sanari, qui semper dum viveret infirmis et pauperibus consulere, eleemosynas dare, opem ferre non cessabat. Et multa quidem in loco illo, vel de pulvere loci illius facta virtutum miracula narrantur: sed nos duo tantum quae a majoribus audivimus, referre satis duximus. Non multo post interfectionem ejus exacto tempore, contigit ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
& aperientes sepuł chrunt eius. ita incemeratũ corpus inue¬
nere. ut acorruptione concupiscentiae carnalis erat inmune &
ita denuo lotum atque aliis uestibus indutũ. transtulerunt
illud inecclesiã beati stephani martrris. cuius iudelic& nata¬
lis sibi sol& in magna gloria caelebrari die nonarũ iuliarum:¬
egnauit autẽ osualdus cristianissimus. Uiiii¬
rex nordan hrmbrorum. viiii annis. adnumerato &iam illo
quem & feralis impi& as regis brittonum & a postasia
demens regnum anglorũ. de testa bilem fecerat: Siquidem ut
supra docuimus unanimo omnium consensu firmatum est.
ut nomen & memoria aposta tarum decatalogo rerum criscianorũ
porsus aboleri deber& neque aliquos regno eorum annosad¬
notari, Quo conpl&o annorum curriculo occisus est cõmisso
graui praelio ab eadem pagana gente paganoque rege merci¬
orum: a quo & prodecessor eius. aediun ꝑemptus suerat in loco

Expanded text:
Et aperientes sepulcrum ejus, ita intemeratum corpus inveEt aperientes sepulcrum ejus, ita intemeratum corpus invenere, ut a corruptione concupiscentiae carnalis erat inmune: et ita denuo lotum, atque aliis vestibus indutum, transtulerunt illud in ecclesiam beati Stephani martyris; cujus, videlicet, natalis ibi solet in magna gloria celebrari die Nonarum Juliarumegnavit autem Osuald Christianissimus rex Nordanhymbrorum novem annis, adnumerato etiam illo anno, quem et feralis impietas regis Brittonum, et apostasia demens regum Anglorum detestabilem fecerat. Siquidem, ut supra docuimus, unanimo omnium consensu firmatum est, ut nomen et memoria apostatarum de catalogo regum Christianorum prorsus aboleri deberet, neque aliquis regno eorum annus adnotari. Quo completo annorum curriculo, occisus est commisso gravi praelio, ab eadem pagana gente paganoque rege Merciorum, a quo et praedecessor ejus Aeduini peremptus fuerat, in loco
Abbreviated transcription (Latin):
lapis quo monum̃tum tegebatur amoueretur & altius ipso
sororibus. quasi opobalsami cellaria esse uiderentur aꝑta
Sed& mac̃ tefraeius dequa diximus cedił berg. & ipsa dõ
dilectam ꝓp& ue iurgintatis gloriam inmagna corporis
continenꝰ ͣ conseruauit. que cuius eẽt urtutis magis post
mortem claruit Cum enĩ ess& abbatissa. coepit facere
inmonasterio suo ecclesiã in honorẽ om̃ium cpostolo rum
inqua suum sepelir cupiebat Sed cum opus idẽ ad medũ
ferme eẽt ꝑductum: Illa neboc ꝑsicer& morte prepta est¬
& inipso ecclesue loco ubi cdesiderab at condita Post cuꝰ
mos tẽ fratribus alia magis curantibus int̃ missum est
hoc aedificium annis xii. quibus conpl&is scatuerunt
obnimi& atẽ laboris buius struceuram ecclesiae sunditus
relinquere. Ossa uero abbatissae illo deloco el euete in aliã¬
xeni e ecdesiam que eõ perfecta acdedicata trans ferre

Expanded text:
lapis quo monumentum tegebatur amoveretur, et altius ipso lapis quo monumentum tegebatur amoveretur, et altius ipso sororibus quasi opobalsami cellaria esse viderentur aperta. Sed et matertera ejus, de qua diximus, Aedilberg, et ipsa Deo dilectam perpetuae virginitatis gloriam in magna corporis continentia conservavit: quae cujus esset virtutis, magis post mortem claruit. Cum enim esset abbatissa, coepit facere in monasterio suo ecclesiam in honorem omnium apostolorum, in qua suum corpus sepeliri cupiebat. Sed cum opus idem ad medium ferme esset perductum, illa ne hoc perficeret, morte praerepta est, et in ipso ecclesiae loco ubi desiderabat, condita. Post cujus mortem fratribus alia magis curantibus, intermissum est hoc aedificium annis septem, quibus completis, statuerunt ob nimietatem laboris, hujus structuram ecclesiae funditus relinquere; ossa vero abbatissae illo de loco elevata in aliam ecclesiam, quae esset perfecta ac dedicata transferre.
Abbreviated transcription (Latin):
uellent respondisse: quod obhoc illo fuerint destinati
ut aureum illud nomisma quod eb deoantia uenerat secũ
ad sumerent Ipsautem nocte incinus ultima par tum
te idem incipiente aurora praesentis mũdi tenebrans
transiens. suꝑnã migrauit adlucẽ. Multi defratribus eius dẽ
monasterii quialus erant in aedibus: iammanifestȩ se con¬
centos angelorum psallentium audisse referebant. Sed &
sonitum quasi plurimae multitudinis monasteriũ ingredi¬
entis Vnde mox egressi dinoscere quid ess&: uiderunt
lucem celitus emissam siusse ꝑmaximã. quaie scãm illã ani¬
mam carnis iunculis ab solutam ada& na patriae caelestis gau¬
eodem deuinitus fuerint ostensa mira cula. Sed haec nos ad
alia tendentes. suis narrare ꝑmictimus: Sepultum est autem
corpus uenerabile uirginis & sponsae xp̃i in ec clesia beati
prothomas trris stephani placuitq post diem tercium u

Expanded text:
vellent, respondisse quod ob hoc illo fuerint destinati, vellent, respondisse quod ob hoc illo fuerint destinati, ut aureum illud numisma quod eo de Cantia venerat, secum adsumerent. Ipsa autem nocte, in cujus ultima parte, id est, incipiente aurora, praesentis mundi tenebras transiens, supernam migravit ad lucem, multi de fratribus ejusdem monasterii, qui aliis erant in aedibus, jam manifeste se concentus angelorum psallentium audisse referebant, sed et  Al., referebant. Et sonitum quasi plurimae multitudinis monasterium ingredientis; unde mox egressi dignoscere quid esset, viderunt lucem caelitus emissam fuisse permaximam, quae sanctam illam animam carnis vinculis absolutam, ad aeterna patriae caelestis gaueodem divinitus fuerint ostensa miracula: sed haec nos ad alia tendentes suis narrare permittimus. Sepultum est autem corpus venerabile virginis et sponsae Christi, in ecclesia beati protomartyris Stephani: placuitque post diem tertium ut
Abbreviated transcription (Latin):
ris annȩ regis orientalium anglorum cuius supra meminimꝰ
& filia naturalis eiusdem regis edilbest. quae utraque cũ
ess& peregrina premerito uir tutum eiusdem monasteru
brigensis est abbatissa constituta, Cuius regis silia maior
sexburg uxor ear conbesti regis cantuariorum habuit si¬
liam ear congotam. dequa sumus dicturi: Huius autem uir
urtutum & signa miraculorũ usque hodie narrari. Uerum
nos de transitu tantum illius quo caelestia regna p&uit. aliquid
breuit̃ dicere sufficiat. inminente ergo die suae uocatio¬
uel probitate erant morum in signiores. Quarum se om̃iũ
praecibus humilit̃ cõmendans. obitũ proximae suum quẽ
reuelatione didicerat. noncelauit esse futurum. Quam
uidelic& reuelationẽ. huius modi esse ꝑhibebat. Uidisse
se albatorum cat̃uã hominum idem monasterium intra¬
re hos que ase in terrogatos quid quaererent. aut quid ibi

Expanded text:
ris Annae regis Orientalium Anglorum, cujus supra meminimus, ris Annae regis Orientalium Anglorum, cujus supra meminimus, et filia naturalis ejusdem regis Aedilberg: quae utraque cum esset peregrina, prae merito virtutum, ejusdem monasterii Brigensis est abbatissa constituta. Cujus regis filia major Sexbur uxor Earconbercti regis Cantuariorum, habuit filiam Earcongotam, de qua sumus dicturi. Hujus autem virgvirtutum et signa miraculorum usque hodie narrari. Verum nos de transitu tantum illius quo caelestia regna petiit, aliquid breviter dicere sufficiat. Inminente ergo die suae vocatioae  Al. provecta, vel probitate erant morum insigniores: quarum se omnium precibus humiliter commendans, obitum proxime suum, quem revelatione didicerat, non celavit esse futurum: quam videlicet revelationem hujusmodi esse perhibebat: Vidisse se albatorum catervam hominum idem monasterium intrare; hosque a se interrogatos quid quaererent, aut quid ibi
Abbreviated transcription (Latin):
rogauerunt theodorũ tunc archi epĩ doruuernensis
ecclesiae ipsum sibi antestitẽ consecrari. Qui consecratus
in ipsa ciuitate multis annis episcopatũ geuisorum exsino¬
dica sanctione solus sedulo moderamine gessit
berto filio regni gubernacula reliquid Quae alle suscep
Hic primus regnum anglorũ in toto regno suo idola relin¬
principali auctoritate praecepit quae ne facile aquẽ¬
pim poss& contẽpni intrans gressores dignas & con¬
p&entes puniciones propo suit Cuius filia ear congo¬
te ut condigna parenti subolis magarũ sint uirgo
constructum est abbatissa nobilissima uocabulo fara in loco
quidicitur in brige. Nam eo tẽpore nec dum multis in regione
anglorum monasteriis constructis. multi debrit tania monachi
adhire solebant. sed & filias suas eisdem erudiendas ac sponso
caelesti copulgndas mittebant, Maximae in brige & incalae
& inandilegum monasterio int̾quas erat se third filia uxo¬

Expanded text:
rogaverunt Theodorum, tunc archiepiscopum Doruvernensis rogaverunt Theodorum, tunc archiepiscopum Doruvernensis Ecclesiae, ipsum sibi antistitem consecrari: qui consecratus in ipsa civitate DCLXX, multis annis episcopatum Gevissarum, ex synodica sanctione, solus sedulo moderamine gessit bercto filio regni gubernacula reliquit: quae ille susceptHic primus regum Anglorum in toto regno suo idola relinum observari principali auctoritate praecepit. Quae ne facile a quopiam posset contemni, in transgressores dignas et competentes punitiones proposuit. Cujus filia Earcongota, ut condigna parenti soboles, magnarum fuit virgo constructum est ab abbatissa nobilissima, vocabulo Fara, in loco qui dicitur In Brige. Nam eo tempore necdum multis in regione Anglorum monasteriis constructis, multi de Brittania monachicadire solebant; sed et filias suas eisdem erudiendas, ac sponso caelesti copulandas mittebant; maxime in Brige et in Cale, et in Andilegum monasterio: inter quas erat Saethryd, filia uxo
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulo uul feri. emit praecio abeo sedem lundoniae
citatis eiusq ep̃s usq ad uitae suae terminũ mansit:
Sicque prouintia occidentalium saxonum. tempore non pau¬
co absque presulae suit: quo&iam tempore. rex prefa¬
tus ipsius gentis. grauissimis regni sui damnis sepis simae
ab hostibus ad flictus tandem ad memoriam reduxit.
in regnum reuocauerit intellexitq quod & iam tunc des¬
discituta presidio. Misit ergo legatarios ingalliam ad agd¬
bestum summi sacerdoti illum satis factione deprecans
ad episcopatum suae gentis redire Atille se excusans
& uenire non pos se. contestans quia episcopatu pro pnae
ciuitatis ac parro chiae tener& ur ad strictus: Ne tamen
obnixę p&enti nil ferr& auxilii. misit prose illo pres¬
biterum leutherium nepotẽ suum. quiei siuell& ordina¬
r& ur ep̃s. dicens quod ipse eum dignum esse episco pa¬
tu iudicar&: Quo honorisice apopulo & are suscepto

Expanded text:
vocabulo Uulfheri, emit pretio ab eodem sedem Lundoniae vocabulo Uulfheri, emit pretio ab eodem sedem Lundoniae civitatis, ejusque episcopus usque ad vitae suae terminum mansit. Sicque provincia Occidentalium Saxonum tempore non pauco absque praesule fuit. Quo etiam tempore rex praefatus ipsius gentis, gravissimis regni sui damnis saepissime ab hostibus adflictus, tandem ad memoriam reduxit, in regnum revocaverit: intellexitque quod etiam tunc desdestituta praesidio. Misit ergo legatarios in Galliam ad Agilberctum, summissa illum satisfactione deprecans ad episcopatum suae gentis redire. At ille se excusans, et eo venire non posse contestans quia episcopatu propriae civitatis ac parochiae teneretur adstrictus: ne tamen obnixe petenti nil ferret auxilii, misit pro se illo presbyterum Leutherium, nepotem suum, qui ei, si vellet, ordinaretur episcopus; dicens quod ipse eum dignum esse episcopatu judicaret. Quo honorifice a populo et a rege suscepto,
Abbreviated transcription (Latin):
agilbertus. natione quidem gallus sed tunc legendarũ
grã scripturarũ in hibernia non paruo tempore demora¬
tus. coniunxit que se regi. sponte minis teriumsrae dicandi
ad sumens. ciuus eruditionẽ atq: industriã iudensrex roga¬
uit eum accepta ibi sede episcopali suae genti manere. ponti¬
ficem, Qui praecibus eius adnuens. multis annis eidẽ gen¬
ci sacerdo tali iurae p̃fuit: Tandem rex qui sa xonum
tantum linguã nouerat. ꝑpessus barbare loquele. sub¬
introduxit in prouinciam alium suae linꝗue epis copũ
uocabulo uini & ipsum ingallia ordinatũ. diuidens que
in duas parrochias prouinciã. huic inciuitate uenta. que
agente saxonum untancestir appellatur sedem episco
baet ipso in consultȩ ager& rex. rediit galliam & ccep¬
to episcopatu parisi acae ciuitatis. ibadem senex ac ple¬
nus dierum obut Non multis autẽ annis post ascen¬
rege de epis copatu. qui se cedens ad regem merciorũ

Expanded text:
Agilberctus DCL natione quidem Gallus, sed tunc legendarum Agilberctus DCL natione quidem Gallus, sed tunc legendarum gratia Scripturarum in Hibernia non parvo tempore demoratus, conjunxitque se regi, sponte ministerium praedicandi adsumens: cujus eruditionem atque industriam videns rex, rogavit eum, accepta ibi sede episcopali, suae genti manere pontificem. Qui precibus ejus adnuens, multis annis eidem genti sacerdotali jure praefuit. Tandem rex, qui Saxonum tantum linguam noverat, pertaesus barbarae loquelae, subintroduxit in provinciam alium suae linguae episcopum vocabulo Uini DCLXIV, et ipsum in Gallia ordinatum; dividensque in duas parochias provinciam, huic in civitate Venta, quae a gente Saxonum Uintancaestir appellatur, sedem episcohoc ipso inconsulto ageret rex, rediit Galliam, et accepto episcopatu Parisiacae civitatis, ibidem senex ac plenus dierum obiit. Non multis autem annis post absces, et Uini ab eodem rege de episcopatu DCLXVI; qui secedens ad regem Merciorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tis que ad dnm̃ pio eius labore populis acuocatis. miga¬
uit ad dnm sepultus que est in eadem ciuitate. & postan¬
nos multos aeddae episcopatũ agente. trans latus inde.
inuentam inuentam cuutatẽ. atque in eodesia beatorũ
a postolorũ petri & pauli positus est De functo autẽ
fidem ac sacram̃ta regni cael estis suscipere rennuit. & nom mul¬
to post & iam regni terrestris potenciã ꝑdidit, Repudiata
enum sorore pendan regis merciorũ quamduxerat. aliam
accepit uxorem: Ideo que bello p&itus acregno priuatus
ab illo secessit adregẽ orientalium anglorũ. eiu nomen erat
anna apud quem triennio exulans sidem cognouit ac sus cepi
ueritatis. Nam & ipse apud quem exulabat erex. erat uir
bonius & bona ac scã sobole felix. ut in sequentibus doce¬
bimus Cumuero restitutus ess& inregnum coinualach
uenit in prouintiã dehrbernia pontifex quidam nomine

Expanded text:
ltisque ad Dominum pio ejus labore populis advocatis, migraltisque ad Dominum pio ejus labore populis advocatis, migravit ad Dominum, sepultusque est in eadem civitate, et post annos multos, Haedde episcopatum agente, translatus inde in Ventam civitatem, atque in ecclesia beatorum apostolorum Petri et Pauli positus est. Defuncto autem II, qui et fidem ac sacramenta regni caelestis suscipere renuit, et non multo post etiam regni terrestris potentiam perdidit. Repudiata enim sorore Pendan regis Merciorum quam duxerat, aliam accepit uxorem: ideoque bello petitus, ac regno privatus ab illo, secessit ad regem Orientalium Anglorum, cui nomen erat Anna: apud quem triennio exulans fidem cognovit ac suscepit veritatis  Al., veritatem. Nam et ipse apud quem exulabat rex erat vir bonus, et bona ac sancta sobole felix, ut in sequentibus docebimus. Cum vero restitutus esset in regnum Coinualch, venit in provinciam de Hibernia pontifex quidam, nomine
Abbreviated transcription (Latin):
anglorum partibus quonullus doctorum precessiss& scãe
sidei semina eẽ sparsurũ Vnde & iussu eiusdem pontisics
posterium genuensem epm̃ inepisco patus consetratus est ꝙ¬
dum: Sed brittaniam ꝑueniens. Ac primũ geiusorũ gentẽ
ingrediens. cum om̃s ibidem paganissimos inueniss& uti¬
lius esse raptus est. ibi potius uerbum praedicare quam
ultra progrediens. eos quibus praedicare deber& inquirere
ltaq euangelitante illo in praefata pro iuntia. cum rex ipse
cathetitatus fonte baptimni cũ suagente ablueretur Con¬
tigit tunc temporis. sc̃issimũ Acuictoriosissimum regem
nordan hr̃mbrorũ osualdum ad fuisse. eum que delaua¬
cro exeuntẽ sus cepisse. ac pulcherrimo prorsus & dõdia¬
no consorcio cuius erat siliam accepturus in coniugem
ipsum prius secunda generatione dõ dedicatum. sibi
accepit insilium: Donauerunt autẽ ambo reges eidem
sedem epis copalem. ubi factis dedicatis que ecclesus mu¬

Expanded text:
Anglorum partibus quo nullus doctor praecessisset, sanctae Anglorum partibus quo nullus doctor praecessisset, sanctae fidei semina esse sparsurum. Unde et jussu ejusdem pontificis, per Asterium Genuensem episcopum in episcopatus consecratus est gradum. Sed Brittaniam perveniens, ac primum Gevissorum gentem ingrediens, cum omnes ibidem paganissimos inveniret, utilius esse ratus est ibi potius verbum praedicare, quam ultra  Al., ultro progrediens, eos quibus praedicare deberet, inquirere. Itaque evangelizante illo in praefata provincia DCXXXV cum rex ipse catechizatus, fonte baptismi cum sua gente ablueretur, contigit tunc temporis sanctissimum ac victoriosissimum regem Nordanhymbrorum Osualdum adfuisse, eumque de lavacro exeuntem suscepisse, ac pulcherrimo prorsus et Deo digno consortio, cujus erat filiam accepturus in conjugem, ipsum prius secunda generatione Deo dicatum sibi accepit in filium. Donaverunt autem ambo reges eidem sedem episcopalem; ubi factis dedicatisque ecclesiis, mu
Abbreviated transcription (Latin):
uiso pontifex qui ad sidebat delectatus tali facto pietatis ad p̃¬
hendit dexteram eius & ait Numquam in u&e erescat haema¬
nus. quod & ita iuxta uotum benedictionis eius prouenit
Nam cum int̃fecto illo pugna manus cum brachio ac& ero es¬
sent corpore resectae contgit ut actenus incorruptae perdu¬
rent Deniq in urbȩ regia quae aregina quondam uocabulo
beba cognominatus. loculo inclusae argenteo in ecdesia scĩ
petri seruantur ac digno acunctis honore uenerantur
Huius industria regis dirorũ & bernitiorum proiuntiae quae
eatenus ab in uicẽ discordabant. in unã sunt pacẽ & uelut
imnunum conpaginata populum, Erat autt̃ nepos aediuni¬
N.
regis ex sorore at diagnum que suit. ut tantus p̃cessortalem habe¬
r& alterum & desua consanquinitate & religionis eẽt dõ & regn
o tempore gens occidentalium
taniam promittens quidem se illo praesente inintumnis ulta

Expanded text:
viso pontifex qui adsidebat delectatus tali facto pietatis, adpreviso pontifex qui adsidebat delectatus tali facto pietatis, adprehendit dextram ejus, et ait: « Nunquam inveterascat haec manus. » Quod et ita juxta votum benedictionis ejus provenit. Nam cum interfecto illo in pugna, manus cum brachio a caetero essent corpore resectae, contigit ut hactenus incorruptae perdurent. Denique in urbe regia, quae a regina quondam vocabulo Bebba cognominatur, loculo inclusae argenteo in ecclesia sancti Petri servantur, ac digno a cunctis honore venerantur. Hujus industria regis, Deirorum et Berniciorum provinciae, quae eatenus ab invicem discordabant, in unam sunt pacem, et velut unum compaginatae in populum. Erat autem nepos Aeduini regis ex sorore Acha, dignumque fuit, ut tantus praecessor talem haberet de sua consanguinitate et religionis heredem et regn gens Occidentalium taniam; promittens quidem se illo praesente in intimis ultra
Abbreviated transcription (Latin):
Iuius igtur antstitis doctrira rex osualdus cumea ciu preent.
gente anglorum insticutus non solum incognita proienitoribus sus
regia caclorũ sperare didicit sed& regna terrarum plus quam
ullimaiorum suorum ab eodem uno dõ quifecit̾ caelim & tram
quiinquatuor linguas id est britonum pictorũ scottorum &
anglorum diusae sunt inditione accepit. Quo regni culmine¬
sublimatus nichil ominus quod mirũ datum est pauperibus
& peregrinis semper humilis benignus & largus fuit. Demq
fertur. quia tẽpore quodam cumdie scõ paschȩ cum prefaco epõ
consediss& ad prandium. positusque ess& in mensa corã eo discus
ad panem benedicendum missuri intrasse subito ministrum
ipsius cui suscipiendorum in opum erat cura delegata. & indi¬
casse regi quia multitudo pauperum. undiq adueniens maxi¬
ma ꝑplateas seder& postulans aliquid elemosinae arege, qui
mox dapes sibim& ad positas deferri pauperibus. sed & dis¬
cum confringi atq eisdem minutatm diuidi praecepit. Quo

Expanded text:
issimi antistitis doctrina rex Osuald cum ea cui praeerat gente Anglorum institutus DCXXXV-DCXLII, non solum incognita progenitoribus suis regna caelorum sperare didicit; sed et regna terrarum plusquam ulli majorum suorum, ab eodem uno Domino  Al., omquae in quatuor linguas, id est Britonum, Pictorum, Scotorum, et Anglorum disublimatus, nihilominus, quod mirum dictu est, pauperibus et peregrinis semper humilis, benignus et largus fuit. Denique fertur quia tempore quodam cum die sancto Paschae cum praefato episcopo consedisset ad prandium, positusque esset in mensa coram eo discus ad panem benedicendum missuri, intrasse subito ministrum ipsius cui suscipiendorum inopum erat cura delegata, et indicasse regi quia multitudo pauperum undecumque adveniens maxima per plateas sederet, postulans aliquid eleemosynae a rege: qui mox dapes sibimet adpositas deferri pauperibus, sed  Al. om. sed et discum confringi, atque eisdem minutatim dividi praecepit. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
constituendum ibi monasterium a comite ad cuius possessio¬
nem ꝑtinebat ea conditione addita ut pro ipso &iam quieis
locum commodar& consistentes ibi monachi dño preces of¬
ferent. & constructo statim monasterio iuuante & iam com¬
te ac uicinis om̃ibus. anglos ibidem locauit: relictis in prefa¬
ta insula scottis. quod udelic& monasterium usq: hodie
ab angelis tenetur in colis ipsum nam que est quod nunc
egreqium examen contin& monachorum. qui deprouincia
angłorum ibidem collecti ad exemplum uenerabilium patrum sub
regula & abbate canonico inmagna continentia & sinceritate pro¬
prio labore manuum uiuunt

Expanded text:
construendum ibi monasterium, a comite ad cujus possessioconstruendum ibi monasterium, a comite ad cujus possessionem pertinebat: ea conditione addita, ut pro ipso etiam qui eis locum commodaret, consistentes ibi monachi Domino preces offerrent. Et constructo statim monasterio, juvante etiam comite ac vicinis omnibus, Anglos ibidem locavit  Al., collocavit, relictis in praefata insula Scottis. Quod videlicet monasterium usque hodie ab Anglis tenetur incolis. Ipsum namque est quod nunc egregium examen continet monachorum, qui de provincia Anglorum ibidem collecti ad exemplum venerabilium Patrum sub regula et abbate canonico, in magna continentia et sinceritate proprio labore manuum vivant
Abbreviated transcription (Latin):
utrique monachi chae conuersationis erant studiis inbuti. & re¬
lictis in ecdesia sua fratribus aliquod: primo uenit ad insulam
hu unde erat ad p̃dicandum uerbum anglorum genti destinatꝰ
Deinde succesit ad insulam quandam paruam quaead occiden¬
talem plagam adhibernia procul secr&a sermone scottico
inbis bousindae id est insula uitulȩ albȩ nuncupatur. In hac
ergo ꝑueniens construxit monasterium & monachos inhibi
quos deutraq natione collectos ad duxerat. collo cauit: Qui
cum in uicem concordare nonpossent eo quod scotti tempore
aestatis quofruges erant colligende : relicto monasterio. ꝑno¬
ta sibi loca disꝑsi uagarentur : At uero hieme succedente re¬
dirent. & his quae angli preparauerant communiter utide
& circuiens omiã prope uł longe: inuenit locum inbiberniae
insula aptum monasterio construendo. quae lingua scotto
mageo nominatur: Emit que partem eius non grandem ad

Expanded text:
utrique monachicae conversationis erant studiis imbuti. Et reutrique monachicae conversationis erant studiis imbuti. Et relictis in Ecclesia sua fratribus aliquot, primo venit ad insulam Hii, unde erat ad praedicandum verbum  AlDeinde secessit ad insulam quandam parvam, quae ad occidentalem plagam ab Hibernia procul secreta, sermone Scottico Inisboufinde, id est, insula vitulae albae, nuncupatur. In hanc ergo perveniens, construxit monasterium, et monachos inibi, quos de utraque natione collectos adduxerat, collocavit. Qui cum invicem concordare non possent, eo quod Scotti tempore aestatis quo fruges erant colligendae, relicto monasterio per nota sibi loca dispersi vagarentur; at vero hieme succedente redirent, et his quae Angli praeparaverant, communiter uti deet circumiens omnia, prope vel longe, invenit locum in Hibernia insula, aptum monasterio construendo, qui lingua Scottorum Mageo nominatur; emitque partem ejus non grandem, ad