comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mã ꝑtem dc̃e bt̃e marie monast̾io ad
dum. et tam totlandus qͣm om̃s alii.
una uoce clamauer̃t dicentes fiat fiat.
¶Et tunc karolus ait rotlando. karis¬
sime nepos uos ibitis sicut dñs ppͣ dicit.
s caueatis uob̃ ab omi deceptõe saira¬
cenoꝵ. Et uolo ut uob̾cũ ducatis .xxͫ. mi¬
lia militum. xxxq milia peditũ ⁊ qͣm
cicius pot̾itis redeatis. Et ita fcm̃ fuit.
accepta bñdictione a thoma om̃s scd̃m
Rarolus ⁊gregauit excitũ et ait illis.
¶Uri boni rotlandus recessit qͣm deus
cum omib suis scciis sanũ et ĩcolumẽ
nob̾ reddat. S tres septimane sũt elap¬
nos tractare qͥliter ex̾citus maneat ne a¬
liquis possit ex nob̾ decipi. et birardus
de uiana dixit ei. Dñe sciatis ꝓcerto
qd̃ anteqͣm .ui. dies sint elapsi habebi¬
tis hic p̾lium magnũ ¶ Uerũ est ꝓ cer¬
to dixit comes flandrensis. Nam ego
scio ꝙ rex narbone et alii qͣm plurĩmi

Expanded text:
mam partem dicte beate Marie monasteriomam partem dicte beate Marie monasteriour». Et tam Rotolandus quam omnes alii una voce clamaverunt dicentes: «Fiat, fiat». Et tunc Karolus ait Rotolando: «Karissime nepos, vos ibitis, sicut dominus papa dicit; sed caveatis vobis ab omni deceptione Sarracenorum. Et volo, ut vobiscum ducatis XX milia militum et XXX milia peditum et, quam cicius poteritis, redeatis». Et ita factum fuit accepta benedictione a Thoma; et omnes, Karolus congregavit exercitum et ait illis: «Viri boni, Rotolandus recessit, quem Deus cum omnibus sociis suis sanum et incolumem nobis reddat. Sed tres septimane sunt elapnos tractare, qualiter exercitus maneat, ne aliquis possit ex nobis decipi». Et Girardus de Viana dixit ei: «Domine, sciatis pro certo, quod antequam sint sex dies elapsi, habebitis hic prelium magnum». «Verum est pro certo», dixit comes Flandrensis, «nam ego scio, quod rex Narbone et alii quam plurimi
Abbreviated transcription (Latin):
eis ostenderat manifeste. S toto extitu
ꝯgregato. ante capellã sc̃i michaelis: Do¬
minus leo ppͣ suũ sermonẽ fecit coram
om̃b in hunc modũ ¶ Uiri fideles scĩ¬
tatem loci et bonitatẽ hemitanoꝵ nobis
ostendit creator oĩm ĩꝑator. nã non tm̃
eoꝵ hĩtus et u̾ba hoc nob̾ ostendũt ĩmo
etiã scd̃m qd̃ uidistis fere nemoꝵ ⁊ alia¬
aĩalia bruta et nõ tñ ista. s eciã uoces
de celo cum claritate maxima ueniẽtes.
et tam bonos uiros ĩuenimꝰ pcipio uob̾
omĩb exꝑte dñr ut om̃s demus unan
uix possimꝰ habere uictualia. ex totiꝰ cleri
ꝯsiliũ. ut rotlandus cũ his quib ei pla¬
cuerit transeat montes et equit ꝑ totã
t̾ram usq barchinoniã et gerundã et nõ
faciat ibi morã maximam ne reges illi
patrie possint ꝯgregari bellũ ei publicũ
faciendo. S ab eo et ab omĩb peto donũ
hoc ut de omĩb q̃cũq lucrati fuerint deci¬

Expanded text:
eis ostenderat manifeste. Sed toto exercitu eis ostenderat manifeste. Sed toto exercitu congregato ante capellam Sancti Michaelis dominus Leo papa suum sermonem fecit coram omnibus in hunc modum: «Viri fideles, sanctitatem loci et bonitatem heremitanorum nobis ostendit Creator omnium in aperto; nam non tantum eorum habitus et verba hoc nobis ostendunt, immo eciam, secundum quod vidistis, fere nemorum et animalia bruta et non tantum ista, sed eciam voces de celo cum claritate maxima venientes eet tam bonos viros invenimus, precipio vobis omnibus ex parte Domini, ut omnes demus unanivix possumus habere victualia, mei et tocius cleri consilium est, ut Rotolandus cum hiis, quibus ei placuerit, transeat montes et equitet per totam terram usque Barchinonam et Gerundam et non faciat ibi moram maximam, ne reges illius patrie possint congregari bellum ei publicum faciendo. Sed ab eo et ab omnibus peto donum hoc, ut de omnibus, quecumque lucrati fueritis, deci
Abbreviated transcription (Latin):
de diu̾sis monetis. et ait illis. Quid iu¬
detis. Ruderunt et dixerũt. Dñe uidemꝰ
unũ altare et unũ calicem de auratũ de¬
suꝑ. et thomã ꝑꝑatum ad nussã celebrã¬
dam et uoz om̃s. Et ait turpin laudet
deus. S quid adhuc uideris: respiciatis
undiq. Tunc respererũt u̾sus t̾ram. et
eleuauerũt denarios unũꝙͣq noĩantẽ.
Et tunc ait leo ppͬ. Bene tegnoscimꝰ ꝙ
uident. Et ideo reddaniꝰ gr̃as creatori qr
uisitauit. et suũ orientem fecit descendẽ
suꝑ istos. Et proiecit se fleris genib ĩ
t̾ram et post eũ torus ercitus tam cleri¬
coꝵ qͣm laycoꝵ flendo et lacrunando gͣ¬
cicis agentes bt̃e uugini mane. Et̃
campenelle ꝑse pulsau cepunt. Et tunc
exꝑcussione pectoꝵ et flecũ et planctu. to¬
rauit ꝑ totam diem. usq ad noctẽ. ⁊ tan¬
ta fuit leticia in ex̾citu. ꝙ famis eciã ne¬
minẽ occupauit. ꝓpt̾ miracla que deus

Expanded text:
de diversis monetis et ait illis: «Quid vide diversis monetis et ait illis: «Quid videtis?» Responderunt et dixerunt: «Domine, videmus unum altare et unum calicem deauratum desuper et Thomam preparatum ad missam celebrandam et vos omnes». Et ait Turpinus: «Laudetur Deus! Sed quid adhuc videtis? Respiciatis undique!» Tunc respexerunt versus terram et elevaverunt denarios unumquemque nominantes. Et tunc ait Leo papa: «Bene cognoscimus, quod vident; et ideo reddamus gratias Creatori, quia visitavit nos et suum orientem fecit descendere super istos». Et proiecit se flexis genibus in terram et post eum totus exercitus tam clericorum quam aliorum flendo et lacrimando gratias agentes beate Virgini Marie; et campanelle per se pulsaverunt. Et tunc ex percussione pectorum et fletu et planctu toravit per totam diem usque ad noctem; et tanta fuit leticia in exercitu, quod famis eciam neminem occupavit propter miracula, que Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ria restitue nob lucem. Nam ad istum
scĩssimũ locũ uenimꝰ ⁊fidentes de tui mĩa
nitas est indiu̾sis mũdi ꝑtib publi¬
cata mediante qͣ nos hic uenimꝰ ĩplo¬
rantes tui mĩam. ut mediantib p̾cib
istoꝵ tuoꝵ famłanciũ heremitanoꝵ de
tua plenitudĩem gr̃a in ocłis nr̃is infũ¬
das. ut uisus claritas nob̾ miseris re¬
stauret. Et qr missa celebrabatur. fuit eis
silenciũ ĩpositũ. s heremita thomas. et
alii fr̃es ip̃ius eos ita flentes et clamã
ces dño effuderunt. Et dũ eucaristia ꝑ
thomã eleuabatur. tanta claritas dece¬
lo descendit. ꝙ omĩb fuit iuisũ: ip̃m¬
met creatorem õim descendisse. Et nox
magna intonuit dicens. Eraudita ẽ
tloma tui depͥcacio et tuoꝵ. Et tũc aptis
ocłis cecis fuit uisus clartas restaurata.¬
¶ Et uoce magna clamãtes. reddidem̃t
grates bt̃e uirgini marie. Et archiep̃s
turpinus posũit coram eis .iiii. denarioᷤ

Expanded text:
ria, restitue nobis lucem; nam ad istum ria, restitue nobis lucem; nam ad istum sanctissimum locum venimus confidentes de tui misernitas est in diversis mundi partibus publicata; mediante qua nos hic venimus implorantes tui misericordiam, ut mediantibus precibus istorum tuorum famulorum heremitarum de tua plenitudine gratie in occulis nostris infundas, ut visus claritas nobis miseris restauretur». Et quia missa celebrabatur, fuit eis silentium impositum. Sed heremita Thomas et alii fratres ipsius eos ita flentes et clamanteces Domino effuderunt. Et dum eucharistia per Thomam elevabatur, tanta claritas de celo descendit, quod omnibus fuit visum ipsummet Creatorem omnium descendisse, et vox magna intonuit dicens: «Exaudita est, Thoma, tui deprecatio et tuorum». Et tunc apertis occulis cecis fuit visus claritas restituta, et voce magna clamantes reddiderunt grates beate Virgini Marie. Et archiepiscopus Turpinus posuit coram eis IV denarios
Abbreviated transcription (Latin):
honorabile. et pulchrũ. ad honorẽ uir¬
ginis marie. Et dicetis eũ duiciis et
possessionib. et faciatis thomã abb̃̾em.
et nullũ aliũ hic ponatis. et turpinus
ait. Ualde ꝯgrue et bene locutus est dñs
comes flandrensis. et eiꝰ ⁊siliũ aꝓpbamꝰ.¬
¶ Et karolus rendit. Sit gͥ ita si thome
placuerit. et om̃s in hoc fuerũt pariter
ꝯcordati. Tunc aic tuipinꝰ. audiamꝰ mis¬
sam. qm̃ cãpanelle pulsant. et audita
missa. uoluntatẽ tlome ⁊ ꝯsiliũ audie¬
mus. Tunc yuerunt om̃s ad capellã he¬
mitanoꝵ. Et thomas p̾ꝑauit se ad missã
celebrandam. et dum missa celebrabatur.
Ecce . iiiiͣ. uiri ceci de longiqͥs ꝑtibz uene¬
runt. Nam duo fuerunt de alamãnia
de regnabure. alter de anglia londrẽsis.
qͣtus ꝑetuagoricensis. et qui libet cereum
accensũ in manu sua portauit. Et ueni¬
entes ad capellam. clamauer̃t uocẽ mͣg¬
nam dicentes ¶ Uugo dei genitux ma¬

Expanded text:
honorabile et pulcrum ad honorem Virhonorabile et pulcrum ad honorem Virginis Marie et ditetis eum diviciis et possessionibus et faciatis Thomam abbatem et nullum alium hic ponatis». Et Turpinus ait: «Valde congrue et bene locutus est dominus comes Flandrensis et eius consilium approbamus». Et Karolus respondit: «Sit ita, si Thome placuerit». Et omnes fuerunt in hoc pariter concordati. Tunc ait Turpinus: «Audiamus missam, quoniam campanelle sonant, et audita missa voluntatem Thome et consilium audiemus ». Tunc iverunt omnes ad capellam heremitanorum et Thomas preparavit se ad missam celebrandam. Et dum missa celebrabatur, ecce IV viri ceci de longinquis partibus venerunt; nam duo fuerunt de Alamannia, de Regnabure, alter de 450 Anglia, Londrensis, quartus Petragoricensis et quilibet cereum accensum in manu sua portavit. Et venientes ad capellam clamaverunt voce magna dicentes: «Virgo Dei genitrix Ma
Abbreviated transcription (Latin):
puius et ait karolo. Dñe oportet ut edi¬
ficetur monasteriũ de cet̾o. Nam .iiiiͦ. fur¬
nos habemus iam de calce cocta. lapides
ad totũ monast̾iũ faciendũ ⁊gregator
s oportet. ut eamꝰ ad marmora. cum qͥb̃
pilaria eleuentur. et karolus ait. Dicte¬
mus ante ubi monasteriũ fiat. Et nirta
hĩtacłm. Dñs aymo de baueria mensu¬
rauit .xx. brachias in longũ frontis ca¬
pelle et .xii. ꝑ crucẽ monasferii. Albas scĩ
dyonisii mensurauit claustrũ et dictauit
¶Hoc fcõ karolus uocauit magistrum
suũ lapideũ robertũ noĩe qui duos fili¬
os et uxorẽ habebat secũ ibi. et ait illi. A¬
mice rotb̾te opus istud ꝓꝑes in qͣntum
pot̾is. et oꝑam des ut bene et ꝯgrue oĩa
fiant. aliis om̃ib magr̃is tam ligno¬
rũ qͣm lapidũ dixit idem. Postea come
flandrensis. ait karolo. Dñe ex qͥ deus
nos huc diexit et tam scissimos nos in¬
uenire ꝑmisit: faciatis monasterium

Expanded text:
Turpinus et ait Karolo: «Domine, oportet, ut hediTurpinus et ait Karolo: «Domine, oportet, ut hedificetur monasterium de cetero; nam IIII furnos habemus de calce cocta et lapides ad totum monasterium hedificandum congregatos; sed oportet, ut eamus ad marmora, cum quibus pilaria eleventur». Et Karolus ait: «Dictemus ante, ubi monasterium fiat». Et iuxta habitaculum dominus Aymo de Bayveria mensuravit XX brachias in longum frontis capelle et XII per crucem monasterii. Abbas Sancti Dionisii mensuravit claustrum et dictavit. Hoc facto Karolus vocavit magistrum suum lapideum Robertum nomine, qui duos filios et uxorem habebat ibi secum, et ait illi: «Amice Roberte, opus istud properes in quantum poteris et operam des, ut bene et congrue omnia fiant». Omnibus aliis magistris tam lignorum quam lapidum dixit idem. Postea comes Flandrensis dixit Karolo: «Domine, ex quo Deus nos huc duxit et direxit et tam sanctissimos viros nos invenire permisit, faciatis monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
barunt et ibidem edificauerũt mona¬
steriũ: ad honorem scĩ iuncentii. Et ka¬
rolus dedit in dum̃ta omib baptizaciꝰ
et blanidũ ad comedendũ. et ad seminã¬
dum. et p̾cepit eis ut laborarent de cet̾o
ct essent boni xp̃iani. et ita fcm fuit ut
precepit. ¶ Anno ab incarnatõne dñi.
rediit karolus ad hĩtacłm heremitanoꝵ
et thomas ex p̾cepto dñi ꝓpͥ. cantauit mis¬
sam. et archiep̃s turpinꝰ dixit euãgelium.
Celebra missa: thomam ex pͥcepto dñi ppͣ
et karoli dedit bñdictoẽm suam omĩb.
Et karolus precepit thome et heremitis
post missam: ut secũ comed̾ent. Thomas
rendit ꝙ secum de ꝯsucta comestione co¬
mederet libent̾ s carnes nec iunũ non
reciꝑent. et ad hoc nõ potuerũt ĩduci insi
ad ultunũ qͣndo dñs ppͣ p̾cepit eis sub
pena excõĩcatõis: ꝙ comedent et bib̾ent
scd̃m uolũtatẽ karoli. Et ita fc̃m fuit
¶Post cenam locutus fuit archiep̃s tur

Expanded text:
robaverunt et ibidem hedificaverunt monarobaverunt et ibidem hedificaverunt monasterium ad honorem Sancti Vincentii, et Karolus dedit indumenta omnibus baptizatis et bladum ad comedendum et ad seminandum et precepit eis, ut laborarent de cetero et essent boni christiani; et ita factum fuit, ut precepit, anno incarnationis Domini rediit Karolus ad habitaculum heremitanorum et Thomas ex precepto domini pape cantavit missam et archiepiscopus Turpinus dixit evangelium. Celebrata missa Thomas ex precepto domini pape et Karoli dedit benedictionem suam omnibus, et Karolus precepit Thome et heremitis post missam, ut secum comederent. Thomas respondit, quod secum de consueta comestione comederent libenter, sed carnes nec vinum non reciperent; et ad hoc non potuerunt induci nisi ad ultimum, quando dominus papa precepit eis sub pena excommunicationis, quod comederent et biberent secundum voluntatem Karoli; et ita factum fuit. Post cenam locutus fuit archiepiscopus
Abbreviated transcription (Latin):
nensis fecit monasteriũ sc̃ĩ laurencuĩ.
Ep̃s pictauensis. fecit monasteriũ sc̃e mͤ
de palacio. s anceqͣm karolus exiuisset
carcassonã. Augerius ad auensis. ⁊ dux
normãdie equĩtauerũt ultra montes
usq gerudam. et in ripa maris ceperũt
uimenta et homũes et feminas et ĩfã¬
tes captos secum duxerũt. et p̾dam in¬
finitam. qͣm habuerũt tam de gerunda
qͣm de elua et de illis ꝑtib ¶ Et dum
capelle edificabant uẽnerũt. et in serra
rubea apud montẽ acutũ collocauerũt
sua centoria. et gaudiũ magnũ fuit ĩ
toto exeitu karoli de aduentu eoꝵ. Et
ip̃emet karolus uenit ad eos ad mon¬
tem acutũ egaudens eis. et ip̃i erant
rl milia. et addurerũt sarracenos qͣm
sarracenas plusqͣm duo milia et septẽ¬
qͥngentos infantes in brecib. et p̾cep¬
tum karoli fuerũt ibi om̃s baptizati
fantes qui in brecib ibi uenerant: dix̃
ꝙ mons bressoꝵ appellaretur de cetero.
Et karolus et om̃s hoc mirabilit̾ app¬

Expanded text:
ecit monasterium Sancti Laurencii; episcopus Pictavensis fecit monasterium Sancte Marie de Palatio. Sed antequam Karolus exivisset Carcassonam, Augerius Adanensis et dux Normandie equitaverunt ultra montes usque Gerundam et in ripa maris ceperunt iumenta et homines et feminas et infantes captos secum duxerunt et predam infinitam, quam habuerunt tam de Gerunda quam de Helna et de illis partibus. Et dum capelle hedificabantur, venerunt et in Serra Rubea apud Montem Acutum collocaverunt sua tentoria et gaudium magnum fuit in toto exercitu Karoli de adventu eorum. Et ipsemet Karolus venit ad eos apud Montem Acutum congaudens eis et ipsi erant XL milia et adduxerunt tam Sarracenos quam Sarracenas plus quam duo milia et septingentos infantes in bressibus. Et ad preceptum Karoli fuerunt ibi omnes baptizatifantes, qui in bressibus ibi venerant, dixit, quod Mons Bressorum appellaretur de cetero. Et Karolus et omnes hoc mirabiliter app
Abbreviated transcription (Latin):
serui ibi ꝓpe ad honorẽ sc̃ dyonilii. Ab¬
bas maioris monasterii qui fuit unu
de septem dormientibz fecit suã capellã
in q̃dam loco de qͦ totum ex̾citum pot̾at
uidere. ad honorem sc̃i martini. Albas
sc̃ĩ ioħis de angelerio fecit suã capellam
in qͥdam cũbar ad honorẽ sc̃ĩ ioħis. Rot¬
landus ut custodiret excitũ. fecit suam
forciã apud caslariũ. et fecit ibi suã ca¬
pellam. ad honorẽ sc̃e marie. Comes de
alueriua. et albas de briode. et .iiii. ep̃i cũ
illis cũ sius excitib yuerunt apd̾ nau¬
sam et fecerũt ibi monasteriũ sc̃i micha¬
elis. et scas reliquias ibi miserũt. inide¬
licet de sanguine sc̃i stephi. et unũ detẽ
sc̃e colũbe. et de pulu̾e bñ laurentii. et ꝑ
dc̃os ep̃os fuit ecc̃a ⁊secrata ¶ Itẽ albas

Expanded text:
serra ibi prope ad honorem Sancti Dionisii. Abserra ibi prope ad honorem Sancti Dionisii. Abbas Maioris Monasterii, qui fuit unus de VII dormientibus, fecit suam capellam in quodam loco, de quo totum exercitum poterat videre, ad honorem Sancti Martini. Abbas Sancti Iohannis de Angelerio fecit suam capellam in quadam cumba ad honorem Sancti Iohannis. Rotolandus, ut custodiret exercitum, fecit suam forciam apud Caslarium et fecit ibi suam capellam ad honorem Sancte Marie. Comes de Alvernia et abbas de Briude et IV episcopi cum illis cum suis exercitibus iverunt apud Nausam et fecerunt ibi monasterium Sancti Michaelis et sanctas reliquias ibi miserunt, videlicet de sanguine Sancti Stephani et unum dentem Sancte Columbe et de pulvere beati Laurencii, et per dictos episcopos fuit ec
Abbreviated transcription (Latin):
b. et caueatis uos acanib. Et suũ pre¬
ceptum aĩalia predc̃a fecerũt. et suauit
ꝑ er̾citũ tnsieruĩt. Et nlłs fuit ausus eas
tange. s ad loca ⁊ sueta securit̾ redire.
Oc fc̃o karolus dixit omĩb i
suas capellas fac̾e̾nt. Et qͦt foce¬
uint. et qui audiatis. Abbas sci micha¬
elis de gargano. monast̾iũ cuiꝰ est in qͥ¬
dam moute iurta mare in epulic fec
uirca hĩtacłm suam capellam. ad ho¬
norem sc̃ michaelis. Dñs leo ppͣ transi¬
uit aqͣm urbionis et sub monte arge¬
gelerio fecit suã capellam: ad honorẽ
sc̃e cecilie. Archiep̃s turonensis iuxta¬
rem scĩ xp̃ofori. Albas sc̃i bñdc̃i supra li¬
gerũ transiut urbionẽ et de societate
ip̃ius fuerũt .uii. milia et fecit suã ca¬
pellam ad honorẽ sc̃ĩ bñdc̃. et excitus et
societas sua tenuit usq ad cortallum.
albas sc̃ĩ dyonisii qui lribuerit in socie¬
tate sua .x. altates et plusqͣm .xxx. nui¬
lia homĩes. fecit suã capellã in qͣtam

Expanded text:
os a canibus». Et suum preceptum animalia predicta fecerunt et suaviter per exercitum transierunt et nullus fuit ausus eas tangere, sed ad loca consueta securiter redierunt. Hoc facto Karolus dixit omnibus, ut suas capellas facerent; et quot fecerunt et qui, audiatis. Abbas Sancti Michaelis de Gargano, monasterium cuius est in quodam monte iuxta mare in Apulea, fecit iuxta habitaculum suam capellam ad honorem Sancti Michaelis. Dominus Leo papa transivit aquam Urbionis et super montem Argelerio fecit suam capellam ad honorem Sancte Cecilie. Archiepiscopus Turonensis rem Sancti Christophori. Abbas Sancti Benedicti super Ligerum transivit Urbionem et de societate sua fuerunt VII milia et fecit suam capellam ad honorem Sancti Benedicti et exercitus et societas sua tenuit usque ad Cortallum. Abbas Sancti Dionisii, qui habuit in societate sua X abbates et plus quam XXX milia homines, fecit suam capellam in quadam
Abbreviated transcription (Latin):
et uos habeatis iũos magistro. qui fur¬
nos faciant ad calcem facienda et lapi¬
des et cementũ ꝯgregentur. ⁊ magr̃i lig¬
noꝵ eant ꝑ nemora ad calũpnas et
om̃a neccessaria q̃ fuerint incidenda
Et p̾terea mandetis ꝑ om̃s t̾ras ut iuc¬
tualia habeamꝰ et omĩa neccessania. et
ut securit ueniant pparetis. et imꝑator
ait. Sit ita. et precepit statim. Dũo ay¬
monis de baiuieria ut sup̃dc̃s om̃bz cu¬

Expanded text:
et vos habeatis vestros magistros, qui furet vos habeatis vestros magistros, qui furnos faciant ad calcem faciendam et lapides et cementum congregent. Et magistri lignorum eant per nemora ad columpnas et omnia, que necessaria fuerint, incidenda. Et preterea mandetis per omnes terras, ut victualia habeamus et omnia necessaria et, ut securiter veniant, preparetis». Et imperator ait: «Sit ita». Et precepit statim domino Aymoni de Bayveria, ut supradictis omnibus cu
Abbreviated transcription (Latin):
Oc fc̃õ karolus locut. ¶cesserũt
fuit cũ thoma et alii heremitib
dicens eis. Karissimi dñi. bene cognosci¬
in isto heremo fiustis ad eius uolunta¬
tem ꝑficiendam in omĩb. et ad ea que
iudimꝰ: et in ur̃oꝵ aspectu corpoꝵ nũc u¬
demus. S ut me certificetis dep̾cor uall̃
ista. qͣliter noiatur. Thomas rendit.
quidam rex rer de narbona tp̃re p̾t̾ito.
saluari. et baptiz auimꝰ eũ. et stetit hic
nobiscũ dui. S tamẽ nõ potuit ad ul¬
timũ uitam nr̃am sustiñe. et recessit. Et
uallem istam macram fecit postea nũ¬
cupare. qr nos eramꝰ macres. Oportet di¬
xit archieps turpinus ut nom̃ istud mu¬
tetur. Et karolus ait. In melius muta
uallem faciatis excitum collocãre. et
rotlandus faciat aliqͣm forciã. hic in
aliqͥ iuxta nos. Nam ex qͥ sarraceni sci¬
ent ꝙ nos suniꝰ hic machinabũt ĩ qͣn¬
tum poterũt nr̃m modis omĩb decrimẽ¬
tum. et ideo simus et stemꝰ hic sapienter

Expanded text:
oc facto Karolus locutus fuit cum Thoma et aliis sociis dicens eis: «Karissimi domini, bene cognosciin isto heremo fuistis ad eius voluntatem perficiendam in omnibus et ad ea, que vidimus et in vestrorum aspectu corporum nunc videmus. Sed, ut me certificetis, deprecor. Vallis ista qualiter nominatur?» Thomas respondit: quidam rex de Narbona tempore preterito ualiter posset salvari, et baptizavimus eum, et stetit hic nobiscum diu. Sed tamen non potuit ad ultimum vitam nostram sustinere et recessit et vallem istam Macram fecit 300 postea nuncupari, quia nos eramus macres». «Oportet», dixit archiepiscopus Turpinus, «ut nomen istud mutetur». Et Karolus ait: «In melius mutab«Domine, per totam vallem faciatis exercitum collocare et Rotolandus faciat aliquam forciam hic in aliquo loco iuxta nos. Nam, ex quo Sarraceni scient, quod nos sumus hic, machinabunt, in quantum poterunt, nostrum modis omnibus detrimentum; et ideo simus et stemus hic sapienter;
Abbreviated transcription (Latin):
karolus .iiͦ. rex cicilie comes qz ꝓuĩ¬
cie. filius qͦndam pͥme karoli regis
cicilie. Anno regni sui ꝯputando. ab
obitu prĩs sui. xxuͣ. cui successit ĩ reg¬
no. et coĩcatu. rotb̾tus filius eius qui
fuit coronatus et unctus in regemꝑ¬

Expanded text:
Karolus secundus rex Sicilie comesque Provincie, filius quondam primi Karoli regis Sicilie, anno regni sui computando / ab obitu patris XXV. Cui successit in regno et comitatu Robertus filius eius , qui fuit coronatus et inunctus in regem
Abbreviated transcription (Latin):
corpus eius in uasconiã pr̃iam suam
fuit q sepultũ sicut elegerat in ecc̃a q̃
appellatur bt̃e marie de uzesta dicẽ ua¬
satensis ubi paulo prius canonicos
signi satis sterili et exili uacauit aũt
sedes. annis duob mensib tub dich¬

Expanded text:
nde in Vasconiam patriam suam. Fuitque sepultum, sicud elegerat, in ecclesia, que appellatur Beate Marie de Usesta dyocesis Vasatensis , ubi paulo prius institueransigni, satis sterili et exili. Et vacavit sedes annis duobus mensibus tr
Abbreviated transcription (Latin):
appariut crsũ suũ ꝑ noctem faciene cir¬
ca polum. Comãqz suam longam nũc
usus occidentem nũc u̾sus orientẽ ⁊ ali¬
qͣudo ad ꝑtis alias ꝓtendebat Surauit¬
ꝙ usq ad fincm februarii mensis.
¶Paulo post apparint seda stella coma

Expanded text:
cursum suum per noctem faciens circa polum comamque longam suam nunc versus occidentem nunc versus orientem et aliquando ad partes alias protendebat. Duravitque usque ad finem Februarii. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
aliquib domesticis suis ꝓditus fuit.
ignominia ecc̃e et de decore grandi.
cardinales u̾o sibr tuentes. resicto eo fu¬
gerunt. duob exceptis . s. dño petro hys¬
pano sabinensi et dño nicholao osti¬
ensi ep̃is/ cuiꝰ captionis et sceleus ue¬
neis columpnẽsib ex quib duos
olin de capellau̾at cardina les. suꝑ
ip̃m itaq bonifaciũ qui reges ⁊ põ¬
tifices. ac religiosos. derumq et ppsin
horrende tremere fecerat et pauere repẽ¬
te tumor et tremor ac dolor una die pa¬
riter irruũt aurũq nimis sciciẽs. au¬
rum ꝑdidit/ et thescuirũ ut eiꝰ exemplo
discant suꝑiores p̾lati nõ suꝑbe dña¬
ri in clero et ppło/s forma fũ gregis
exanimo. cura gerere subditoꝵ. plus¬
qz amari appetant qͣm timeri ¶ De¬
anaguia uo iomã ꝑductus xxxuͣ. die
a captõe sua in lecto doloris et amari¬
tudius põĩtis int angustias spũis.
cum ẽet corde magnanimꝰ obiit rome.

Expanded text:
iis domesticis suis proditus fuit cignominia magna et dedecori grandi. Cardinales vero timentes relicto eo fugierunt exceptis domino Petro Hyspano Sabinensi et Nicolao Hostiensi episcopis. Huius capcionis et sceleris veneis Columpniensibus, ex quibus olym duos decapellaverat cardinales. Super ipsum itaque Bonifacium, qui reges et pontifices ac religiosos clerumque et populum horrende tremere fecerat et pavere, repentine timor et tremor, dolor uno die pariter irruerunt. Aurumque nimis siciens aurum perdidit et thezaurum, ut eius exemplo discant superiores prelati non superbe dominari in clero et populo, sed forma facti gregis ex animo curam gerere subditorum plusque amari appetant quam timeri. Anagnia vero Romam perductus XXXV. die a capcione sua in lecto doloris et amaritudinis positus inter angustias spiritus, cum esset corde magnanimus, obiit Rome
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes de tercio ordine sci francisa coi¬
ter noĩabant ex quibus ꝙ̃ plures fue¬
rant ꝑ udiciũ p̾latoꝵ et inquisitorũ
heretice p̃uitatis tãꝙͣ heretiai cõdemp¬
natis et relicti indicio curie secularis.¬
et cõbusti in diu̾sis locis in ꝓuicia nar¬

Expanded text:
de Serinhano dioec. Biterren. supra librum Apocalypsis beati Ioannis fecerat, tanquam pestiferum et haereticum dogma contra unitatem ecclesiae catholicae et potestatem summi pontificis atque apostolicae sedis continentem re
Abbreviated transcription (Latin):
andree apli. sede romana uacãtqobiit
philippus rex francie ãno currete .xxx.
regni sui in castro de fonte bliaudi.
uultũ corpus eius apud sc̃m̃ dỹoni¬
suum scor u̾o ip̃ius apud pyssiacum¬
iu monast̾io scĩmonialiũ. ꝙ ip̃e fun¬
dau̾at dum uiuebat. Cui successit. in
regno filius eius p̾mogenitꝰ ludoui¬

Expanded text:
Andree, sede ‹Romana› vacante, obiit Philippus rex Francie anno currente 30. regni sui in castro de Fontebliandi, pultum corpus eius apud sanctum Dyonisium, cor vero eius apud Pyssiacum monasterium monialium, quod ipse fundaverat, dum vivebat. Cui successit in regno filius eius primogenitus Ludowi
Abbreviated transcription (Latin):
cum monachis sci papuli ꝯcurrerent
ad electõem ep̃i celebrandã. ¶ Item in
uilla de burlato albigesii collegiatã
cis et decano iusq eligendi ep̃m castreñ
giatam ecc̃am instituit cũ decano et
canonicis et p̾bendis. ¶ Item ĩuilla
de in sula iordani collegiatã ecc̃am ĩ¬
stituit q̃ decanũ hẽret et canonicos cũ
pretendio ¶Item ĩ uilla montis regal

Expanded text:
 monasterii Sancti Papuli convenirent ad eleccionem episcopi celebrandam. / In villa de Burlaco Albigesii collegiatam cis et decano . Iusque eligendi episcopum Castrensem giatam ecclesiam instituit cum decano et canonicis prebendatis. Item in villa de Insula Iordani collegiatam ecclesiam instituit, que decanum haberet et canonicos cum prebendis, item in villa Montis Regalis
Abbreviated transcription (Latin):
rõnamũ de pulsa macheria cuidam mi¬
ri nõ magni corruit ꝓpe pp̃m. ac eciã¬
circũstantes. ceciditq corona de capi¬
te eius. et in casu auulsus fuit carbũ¬
culus p̾ciosus. cuiꝰ pciũ dicebat᷑ sernu¬
lia florẽnoꝵ et ip̃e ppͣ. depõĩtus est de eñ
s minime fuit lesus. fuerũt tamẽ de
fra paricos dies obierũt int̾ qͥs unus

Expanded text:
ronatum , depulsa materia cuiusdam muri non magni corruit prope papam eressit. Ceciditque ibi corona de capite pape. In cuius casu avulsus fuit carbunculus preciosus, cuius precium dicebatur VI milia florenorum . Et ipse papa positus est de equo, sed minime lesus. Ffueruntque de fra paucos dies obierunt, inter quos
Abbreviated transcription (Latin):
noĩatim exp̾se dispositõi sedis aplicer¬
seruatis. ceteri oms iuditio et dispoĩ¬
tõni ⁊cilioꝵ ꝓuĩcialiũ / in singulis ꝓ¬
uĩcus sunt relicti. qͣtius iurta diucr¬
sitatem ⁊dicionũ ip̃oꝵ cũ eis ꝑ cadem
ꝯcilia ꝓcedatursita uidelic ꝙ illis qui
suꝑ eriorib erigente iusticia fucrunt
ri ualeant munistiet. ¶Cura cos aũt
quide p̾fatis erorib fucrũt ꝯfessicon
pensato rigor iusticic cũ affiuenti mĩa
nutigetur. ¶ Cura ĩpenitẽtes u̾o et re¬
lapsos si qui ĩuenti fuerint. iusticia¬
ad illos uͥo qui eciã subpoĩti q̃stionib
se p̾dc̃is esse ĩuolutos errorib negaue¬
uĩt ꝑ eadem ꝯcilia resemaret᷑ et fieret
ꝙ iustum foret. et equitas cauonũ su¬
adciet. ¶ Et collocarẽtur singuli in do

Expanded text:
nominatim expressis deposicioni sedis apostolice reservatis, ceteri omnes iudicio et disposicioni conciliorum provincialium in singulis provinciis sunt relicti, quatenus / iuxta diversitatem condicionum ipsorum per eadem concilia procedatur, ita videlicet, quod ‹illis, qui› super erroribus exigente iusticia fuerint ri valeant, ministretur. Circa eos autem, qui de prefatis erroribus fuerunt confessi, pensato. Rigor iusticie cum effluenti misericordia mitigetur. Circa inpenitentes vero et relapsos, si qui inventi fuerint, iusticiad illos vero, qui eciam suppositi questionibus sepedictis esse involutos erroribus negaverunt, per eadem concilia reservaretur et fieret, quod iustum foret et equitas canonum suaderet. Et collocarentur singuli in do
Abbreviated transcription (Latin):
ordini munificencia regia ⁊tulit et
p̾dc̃us d uiuere et militare deo ꝓdefẽ
gi et reformari tam in capite ꝙͣ ĩ mẽ¬
bris ꝑ abt̾em monaift̾ii de alcobacia cỹ¬
stercieñ ordinis. dicc̃ ulirboneñ de pre¬

Expanded text:
ordini munificencia regia contulerunpredictus debet vivere et militare Deo pro defgi et reformari tam in capite quam in membris per abbatem monasterii de Alcubacia Cisterciensis ordinis Ulixbonensis
Abbreviated transcription (Latin):
cessit q ibi fortuna in opinata flan¬
drensib et casus ac ruma gallicis tã
inuabilis qͣm miserabilis. cũ flos mi¬
licie gallicane in campo cecident nõ
gella conestabulus franciesalii q
plurimi nobiles milites et barones
in foucis et fossatis unde cũ cecid̾ant
surgere minime pͥualebant mortui

Expanded text:
Cessitque ibi fortuna inopinata Flandrensibus et casus ac ruina Gallicis tam mirabiliter quam miserabiliter, quoniam flos milicie Gallicane in campo cecidit non gella, conestabulus Francie, et alii quam plures nobiles milites et barones in foveis et fossatis, unde cum ceciderunt, surgere minime potuerunt. Isti
Abbreviated transcription (Latin):
tõem t̾re sc̃e ac gen̾alit̾ de reformatõne¬
tocius status ecc̃e. et ꝯserratõne ecc̃asti¬
ce lib̾tatis. ut p̾lati recogitarent super
cõne puida t̾minãdis ¶ Post p̾dc̃am
u̾o cessionẽ int̾ collequia et tractatus
deductũ est tempꝰ ꝑ totam hyemẽ sb̾se

Expanded text:
generaliter de reformacione status ecclesie et conservacione ecclesiastice libertatis, ut prelati cogitarent super ione previa terminandis. Post predictam vero sessionem inter colloquia et tractatus deductum est tempus per totam hyemem se
Abbreviated transcription (Latin):
uisitabat. ¶Cũq cardinales ꝓ elec¬
tione sũmi pontificis in ꝑusio ĩclusi
stetissent m̃sib .xi. et artatildiuisi ĩ ꝑ¬
tes eq̃les nõ ẽ in uentus in eis lapis
aliquis angularis qui utrũq ꝑietẽ
ꝯiũgeret. unũq facet ex eisdem ¶ Tãdẽ
u̾sus occidentem dirigentes ꝯtuitum
in istum burdegalensem archiep̃m su
os ocłos erexerunt et sũmũ pontificem

Expanded text:
iscopum. Cumque cardinales pro eleccione summi pontificis in Perusio inclusi stetissent mensibus XI et artati, divisi in partes equales, non est inventus in eis lapis aliquis angularis, qui utrumque parietem coniungeret, unumque faceret ex eisdem . Tandem versus occidentem dirigentes contuitum in istum Burdegalensem archiepiscopum oculos suos erexerunt et summum pontificem
Abbreviated transcription (Latin):
noĩatim et expsse builli de nogareto
sparram de cosumpna et qͥsoam alios
noĩatim / et gen̾alit̾ om̃s alios ꝯplices
captõis et facinoris cum eistem ꝙͣ ip̃e¬
fide uiderat oculaita ¶ Hic ꝓpͣ. recõsilia¬
uit ad eccasticam unitatẽ. nõ tam̃ ad
cardinalatũ restituit iacobũ ⁊ petrũ
de columpnei restituẽs eis illa qͥ ip̃oꝵ¬
fuerant. que ec̃ca tunc tenebat ¶An
diũ .mͦ. cccuii. post pascha bñdc̃s ppͣ. rece¬
dit de roma et uadit ꝑusiũ cũ curia sua.¬
que suborta fuerat int̾ regera francie
pͥuilegia ac lib̾tates quib regem pri¬
uau̾at bonifacius p̾decessoꝵ/ eidẽ regi
restituit et ꝯcessit sicut antiqͥtus ĩ eb¬
domada penthecostes pͥ̾sentib regis

Expanded text:
gareto, Sarram de Columpna et quosdam alios, nominatim et generaliter omnes complices capcionis et facinoris cum eisdem, fide viderat oculata. Hic eciam papa reconciliavit ecclesiasticam unitatem, non tamen ad cardinalatum restituit Iacobum et Petrum de Columpna restituens eis illa, que ipsorum erant, que ecclesia tunc tenebat . Anno Domini MCCCIIII. post pasca Benedictus papa recessit de Roma et ivit Perusium cum curia sua.que suborta fuerant inter regem Francie, privilegia et libertates, quibus regem privaverat Bonifacius, eidem regi restituit et concessit antiqua in ebdomada penthecostis presentibus regis
Abbreviated transcription (Latin):
renouauit duas ꝯstitutões bonifach̃
qͥndam. ppͦ. unã qͣm direrat regi fracie
in q̃ sculebat adem. ip̃m regem ee sb̃iec¬
tum Romane ec̃ce in tp̃ralib et sp̃ua¬
lib aliam u̾o que in .uiͦ. libro decieta¬
aragonũ. in regno sardinie. dictus¬
q rer uirauit. pape. fidelitatẽ pro dc̃o
regno ꝓmittens sub iuram̃to ascer¬
dere dcãm in sulam in m̃se septẽbri

Expanded text:
revocavit II constituciones Bonifacii octavi, unam, quam direxerat regi Francie, in qua scribebat eidem ipsum regem esse subiectum Romane ecclesie in temporalibus et spiritualibus, aliam vero, que est in Sexto decretaArragonum in regno Sardinie. Dictusque rex iuravit pape fidelitatem pro dicto regno promittens sub iuramento ascendere dictam insulam in mense Septembri
Abbreviated transcription (Latin):
saut in religiosor alior monastis ad
expensas ordinis qͥndam templi ita ta¬
men ꝙ in una domo uno re mouastio
młti suuł nllatenꝰ ponent. Ilu aut c̃
quib nõdum fuerat in qͥsitimis q̃ siib
potestate ec̃ce minime tenebant᷑ ⁊ qͦ eiãt
fugitiui fueĩt citati cum edicto pubu¬
co in ꝯcilio gen̾ali ut pcise et phempto

Expanded text:
aut in religiosorum aliorum monasteriorum, ad expensas ordinis quondam Templi, ita quod in una domo unove monasterio multi simul nullatenus ponentur. Illi autem, cum quibus necdum fuerat inquisitum et qui sub potestate ecclesie minime tenebantur et qui erant fugitivi, fuerunt citati cum edicto publico in ipso concilio generali, ut perempto
Abbreviated transcription (Latin):
augusti. ppͣ. demens ad uniu̾sa xp̃ia¬
uitatis tam irgna qͣm cumata lit¬
tas aplicas destinauit. ut ubiq tem¬
plari caparuc et ꝯt singulares ꝑso¬
nas illius ordius ꝑ diocesauos cũ
adiunctis sibi ꝑsonis religiosis ĩqͥ¬
sitio fient suꝑ articulis redditis ꝯtra
b xp̃ianitaus suꝑ intendẽtes qui
de toto ordine inquirerẽt ut posset
illius ordinis reformatio debita pi
totalis deiectio fieri in proximo futuro
concilio gen̾ali. ¶ Anno dñi.mͦ. cccbiii.

Expanded text:
Augusti papa Clemens ad universa Christianitatis tam regna quam clymata litteras apostolicas destinavit, ut ubique Templarii caperentur et contra singulares personas illius ordinis per dyocesanos cum adiunctis sibi personis religiosis inquisicio fieret super articulis redditis contra bus Christianitatis super intendentes, qui de toto ordine inquirerent, ut posset illius ordinis reformacio debita vel totalis deieccio fieri in proximo futuro concilio generali. Anno Domini MCCCX. V.
Abbreviated transcription (Latin):
s.u. Noñ martii pontificatꝰ sui ãno. iiiͦi
idem bonifacius ꝓpͣ. fecit publicari ser¬
tum librũ decretaliũ quẽ ꝑtres mag¬
nos et sollempnes uiros fecerat ꝯplica¬
ri. plura noua ꝯstituens in eodem.¬

Expanded text:
 nonas Marcii, pontificatus sui anno quarto, idem Bonifacius fecit publicari sextum librum decretalium, quem per III magnos et sollempnes viros fecerat compilari, plura nova constituens. Re
Abbreviated transcription (Latin):
feria .uiͣ. fucrũt capti pͥmo tẽplarii ubi¬
q in regno francielex ordinatõe regis
et consilii in opinate sane: mirantib
cunctis audientib antiqͣm tẽpli mili¬
ciam ab ecc̃a romana nimis pͥuilegi¬
ataui: una subito captiuari: causam¬
q ignorantib captõis tam repẽtine
blice ĩfamata ꝓfana uidelic ꝓfessio
suꝑ crucem in obprobriũ crucifiri fue¬
runtqz plures ex eis etiã de maiorib
illius ordinis ꝯfessi sue nephande pro¬
fessionis ritum tam abloĩabilẽ qͣm
erecrabilẽ qͣm nephandũ qui antea a
nemine potuerat unqͣmsciri plurimi
autẽ ip̃oꝵ ꝯfiteri minime uoluerunt.
qͣmius nõ nlłi subiecti fuerĩt q̃stion¬
b et torm̃tis demũ sedes romana cui
pͥus fc̃m incredibile uidebat᷑ et captõ¬
nem p̾dc̃am egre ferebat/ effecta ẽ cercior
ĩpictaui. ubi tũc curia morabatur
templariisq nõ ulłis ꝑductis corã
pp̃. et aliquib cardinalib ibidẽ denuo

Expanded text:
feria VI. fuerunt capti primo Templarii ubique de regno Francie ex ordinacione regis et concilii inopinate sane mirantibus cunctis, audientibus Templi miliciam ab ecclesia Romana nimis privilegiatam uno die subito captivari causamque ignorantibus capcionis tam repentine blice famata, profana videlicet professio cione super crucem in obprobrium crucifixi. Fueruntque plures ex eis, eciam de maioribus illius ordinis, confessi sue nephande confessionis ritum tam abhominabilem quam execrabilem quam nephandum, que antea a nemine potuerat umquam sciri. Plurimi autem ipsorum confiteri minime voluerunt, quamvis nonnulli subiecti fuerunt questionibus et tormentis. Demum sedes Romana, cum prius factum incredibile videbatur et capcionem illam egre ferebat, effecta est cercior in Pictavi, ubi tunc curia morabatur. Templariisque nonnullis perductis coram papa et aliquibus / cardinalibus ibidem denuo
Abbreviated transcription (Latin):
cius ppͣ. ⁊cessit plenã indulgenciam
oĩm pcc̃oꝵ om̃ib uisitantib limina¬
apłoꝵ petri et pauli rome et facientib
ibi qͥndenam. infra ãnũ ip̃m / statur¬
q eandem indulgenciã in postremũ ĩ¬
omi ãno centenario ab omĩbr uisitãti
bel de om̃i ꝯditõne seru et ordine: adĩ¬
dulgenciã sup̃dcãm ¶Amio dñi mͦ
ccqͣ. tp̃re autũpnali apparuit cometa
in occidentali ꝑte in signo scorpionis.
que aliqͣndo ad orientem laliq̃ndo u̾o¬
ad midiem suos radio emutebat. du¬
rauit q ꝑ mensẽ ¶ Eodem ãno dnũ¬

Expanded text:
am indulgenciam omnium peccatorum omnibus visitantibus limina Petri et Pauli apostolorum et facientibus ibi quindenam infra annum ipsum. Statuitque eandem indulgenciam in posterum omni anno centenario ab omnibus visitantibe, de omni condicione, sexu et ordine ad indulgenciam supradictam. Anno Domini MCCCI. tempore autumpnali apparuit cometa in occidentali parte in signo scorpionis, que aliquando ad orientem, aliquando ad meridiem suos radios emittebat et duravit per unum mensem. Eodem anno
Abbreviated transcription (Latin):
celebrauit ꝯciliũ ꝙ antea ꝑ ãnum et
amplius euccau̾at p̾latoꝵ regni fiã¬
cie bunq dotoꝵ regnicolarstam̃ ĩtro¬
iulicorẽ plulippũ regem francie me¬
nuis. contra irgem nuilla pluciap¬
pariut subsequta defeccrũtq sibi pre

Expanded text:
celebravit, quod antea per annum et amplius convocaverat, prelatorum regni Francie omniumque doctorum regnicolarum tam in theoontra Philippum regem Francie meviis contra regem nulla pluvia apparuit subsecuta. Defeceruntq
Abbreviated transcription (Latin):
in nocte tunoremq non mõdicũ incus¬
sit. ꝓpͦ. et cardinalib. et toti curie. ⁊fugit¬
q pͣp. ad claustrum fr̃m p̾dicatoꝵ re¬
are qui in alciori et solidiori loco po¬
siti erant. ubi in prato claustri fr̃o¬
⁊ tentoriolo festinant̾ de subtilib as¬
serib ꝯquieuit. hoĩes u̾o de nocte ibãt
et fugiebant ad campos subdino ma¬
ne tes/ edificia ne suꝑ se corruerent
formidantes in timore magno expec¬
tantes. cadebant qz passim hoĩes et i¬
menta cũ tra tremeret et motib nuta¬

Expanded text:
ac nocte timoremque non modicum incussit pape et cardinalibus et toti curie. Confugitque papa ad claustrum Predicatorum, qui altiori et solidiori loco positi erant, ubi in pratello claustri facto tentoriolo festinanter de subtilibus asseribus conquievit. Homines vero nocte ibant et fugiebant ad campos sub divo manentes, ne edificia super eos corruerent formidantes et timore magno expectantes. Cadebantque passim homines et iumenta, cum terra tremeret et motibus nuta
Abbreviated transcription (Latin):
xcbii. et suꝑ hoc idem bonifacus. pp̃. ⁊
stituccem edidit decietalẽ ex. de scima¬
ticis. libro .ui. ad succidendo. ¶ Predc̃i
tes a facie bonifacu ꝑ seq̃ntis: młto tp̃re
latuerũt /donec idem bonifaciꝰ fuit mor¬

Expanded text:
XXVII. Et super hoc idem Bonifacius edidit constitucionem et decretalem de scismaticis Libro VI. Ad succidendos et cetera.tes a facie Bonifacii persequentis multo tempore latuerunt, donec idem Bonifacius fuit mor
Abbreviated transcription (Latin):
curũ adiacentib insulis cercit᷑ qͥnq q̃
ab infidelib turchis in hĩtabant᷑ sub
dñio ĩꝑatoris ꝯstantinopolitani cepeĩt¬
autẽ statim ab initio aliqͣs insulas ⁊
castella. stecerũt q ĩpugna et ꝯflictu
contra turchos. et obtinuer̃t finaliter

Expanded text:
iacentibus insulis circiter quinque, que ab infidelibus Thurcis inhabitabantur sub dominio imperatoris Constantinopolitani. Ceperuntque ab inicio aliquas insulas et castella. Steteruntque in pungna et conflictu contra Thurcos. Ffinaliter
Abbreviated transcription (Latin):
in festo sc̃e magdalene. de mandato ⁊
ordinatõe regis francie fuerũt capti
om̃s iudei ubiq in regrofrancie qͣsi
ĩꝑcepͥbilit̾. una dic/et ⁊fiscata fuciũt
bona ip̃oꝵ quecũq potuerũt. ĩueniri.

Expanded text:
In festo Magdalene de mandato et ordinacione regis Francie fuerunt capti omnes Iudei ubique in regno Francie quasi inperceptibiliter una die. Et confiscata sunt bona ipsorum, quecumque potuerunt i
Abbreviated transcription (Latin):
ubi diuina uirtus et bonitas eiusdẽ
gr̃a bñdc̃i et noĩe m̾ita / cepit eidẽtib̾
miraculis declarare. maxĩe ĩ demonib̾
expellendis de corporib obsessoꝵ. et ĩml¬
tis infirmitatib. et langorib ꝓpulsã¬
dis. quoꝵ q̃dam nõ pauca eudencia
et ꝓbata alibi scripture memorie sũt
mandata. uacauit autẽ sedes apredc̃a
die ꝑ illum ãnũ seq̃ntem usq ad .u. di¬
em mensis iunii cardinalib stantib
inclusis nõ ualentib illo tp̃re ⁊corda¬
re qͣmius a ꝑusins puries restincti
fuerint et artati.

Expanded text:
ubi divina virtus et bonitas eiusdem gracia Benedicti et nomine merita cepit evidentibus miraculis declarare maxime in demoniis expellendis de corporibus obsessorum et in multis / infirmitatibus et langworibus propulsandis, quorum quedam non pauca evidencia et probata alibi scriptura memorie sunt commendata . Vacavit autem sedes a predicta die per illum annum sequentem usque ad quintam diem mensis Iunii, cardinalibus inclusis non valentibus illo tempore concordare, quamvis a Perusinis restricti fuerint et artati.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus xp̃i. Et tunc fregit et dedit illis.⁊¬
ait. accipite et comedite et iterauit oc
est corpus meum. ¶el forte bñduit¬
tunc benedictõne nobis nõ tradita. sed
u̾bis istis. Hoc est corpus meũ. S pri¬

Expanded text:
corpus meum. Et tunc fregit, et dedit discipulis suis; et ait: Comedite. Et iteravit: Hoc est corpus meum. » Vel forte tunc benedixit, benedictione nobis non tradita, sed verbis istis: « Hoc est corpus meum. »
Abbreviated transcription (Latin):
ex cronica mrͣtini. p̾dc̃i u̾o tres othones
ꝑ successionẽ gentis regnauer̃t post eosz¬
u̾o institutũ fuit. ut ꝑ officiales imꝑii
imꝑator eligeretur. qui sũt .ui. uidelicet
ẽ cancellariꝰ germanie. archiep̃s treu̾en
ensis. qui est cancellarius ytalie. Mar

Expanded text:
es Ottones per successionem generis regnaverint, post tamen institutum fuit, ut per officiales inperii inperator eligeretur, qui sunt septem, videlicet s cancellarius Gensis, qui est archicancellarius Italie, ar
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas et non ita precipitant̾ atq
in ⁊sulte pancoꝵ seq̃nda simplicitas ĩ¬
ꝑitoꝵ. Et ante quidem apud aliquos
errorem ꝯꝑereram s dissimulabã ꝑcens
deuotõem que de simplici corde et amo¬
re uuginis ueniebat uerũ apud sapiẽ
tes in famosa nobili q ecc̃a. Et cuiꝰ spe¬
cialiter filius sum suꝑsticione dep̾hen¬
sa. nescio an sine graui offensa eciam
ur̃i õium dissimulare potueum. que
autem dixit absq p̾uditio sane dc̃a
sint sanius sapientis. romane p̾seitun
dicio emendare

Expanded text:
auctoritas, et non ita praecipitanter atque auctoritas, et non ita praecipitanter atque inconsulte paucorum sequenda simplicitas imperitorum. Et ante quidem apud aliquos errorem compereram: sed dissimulabam, parcens devotioni, quae de simplici corde et 172 amore Virginis veniebat. Verum apud sapientes, atque in famosa nobilique Ecclesia, et cujus specialiter filius sum, superstitione deprehensa; nescio an sine gravi offensa etiam vestri omnium dissimulare potuerim. Quae autem dixi, absque praejudicio sane dicta sint sanius sapientis. Romanae praesertim dicio emendare
Abbreviated transcription (Latin):
erat relinquit ut post ⁊ceptũ in utero
iam existens sc̃ficatoẽm accepisse creda¬
tur que excluso pcco sc̃am fecerit nati
tum esse cũ sc̃itate nasci. nõ tamen et
concipi ut uni sanc seruaret sc̃ĩ prero¬
gatiua rceptus qui om̃s scĩficaret sol¬
q absq pc̃co ueniens purgatõem fac̾et
ceptus qr solus et ante ꝯceptum. Scus.
quo excepto de ceto uniu̾sos respicit ex
adam natos qd̃ unus humilit̾ deser¬
uet ip̃o ac ueracit̾ ꝯficetur iniqͥtatib
mat̾ mea. Cum ita se habeant q̃ nam
iam festiue ratio ⁊ceptionis. qͦ pacto ĩ¬
qͣm aut scũs asseretur xceptus qui de
sp̃u sc̃õ nõ est ne dicam de pc̃co est aut
festus habebitur qui mun̾e scus est li¬
falsa induci uidetur sc̃ĩtas a lioqͥn nul¬
la ei ratione placepit. cura ecc̃e ritũ pre¬
sumpta nouitas maternitatis soror sr̃¬
sticionis filia leuitatis nam si sic uide¬
batur ꝯsulenda erat prius apłice sedis

Expanded text:
t ut post conceptum in utero t ut post conceptum in utero jam existens, sanctificationem accepisse credatur, quae excluso peccato sanctam fecerit nativtum est cum sanctitate nasci; non tamen et concipi: ut uni sane servaretur sancti praerogativa conceptus, qui omnes sanctificaret, solusque absque peccato veniens, purgationem faceret ceptus, quia solus et ante conceptum sanctus. Quo excepto, de caetero universos respicit ex Adam natos, quod unus humiliter de semetipso ac veraciter confitetur: In m haec ita se habeant, quaenam jam erit festivae ratio Conceptionis? Quo pacto, inquam, aut sanctus asseretur conceptus, qui de Spiritu sancto non est, ne dicam de peccato est: aut festus habebitur, qui minime sanctus est? Lifalsa induci videtur sanctitas. Alioquin nulla ei ratione placebit contra Ecclesiae ritum praesumpta novitas, mater temeritatis, soror superstitionis, filia levitatis. Nam si sic videbatur, consulenda erat prius apostolicae Sedis
Abbreviated transcription (Latin):
quẽadmod̾ iam in utero dicitur ut sc̃s
sequeretur et ortus s nõ ualuit ante scã
ꝑetur. an forte int̾ amplexus marita¬
les scĩtas se ip̃i xceptõni ĩmiscuit ut si¬
mul et scĩficata fuerit et rcepta. hoc neqͥ¬
dem amittit racio qͦmo namq aut scĩ¬
tas absq sp̃u scĩficante aut scõ sp̃u so¬
cietas cum põco fuit aut certe pc̃cin qui¬
mͦ nõ fuit ubi libido nõ defuit. nisi for¬
te quis dicat de spu sc̃o eam et nõ de iu¬
ro zceptam fuisse s id actenus in audi¬
tum lege deniq sp̃m sc̃m in eam nõ cũ
ea uenisse dicente angelo sp̃us sc̃us su¬
co głiosam de sp̃u sc̃o rcepisse nõ ante ⁊
tiua matris dñi qͣ singularit̾ creditur
erultare et imin̾e ꝓlis et integritate car¬
nis si tantendũ dederis et matri ip̃ius.
Non ẽ hoe uirginẽ honorare s honori
de trlxre. si igitur ante coriceptum sui
scificari minime potuit qm̃ nõ erat s
nec in ip̃o quidem ꝯceptu ꝓpt̾ pcc̃m ꝙ ĩ¬

Expanded text:
a jam in utero dicitur, ut sanctus consequeretur et ortus? Sed non valuit ante sancttequam conciperetur. An forte inter amplexus maritales sanctitas se ipsi conceptioni immiscuit, ut simul et sanctificata fuerit, et concepta? Nec hoc quidem admittit ratio. Quomodo namque aut sanctitas absque Spiritu sanctificante, aut sancto Spiritui societas cum peccato fuit? aut certe peccatum quomodo non fuit, ubi libido non defuit? Nisi forte quis dicat de Spiritu sancto eam, et non de viro conceptam fuisse: sed id hactenus inauditum. Lego denique Spiritum sanctum in eam, non cum ea venisse, dicente angelo: Spiritus sanctus suco gloriosam de Spiritu sancto concepisse, non autem et tiva Matris Domini, qua singulariter creditur exsultare et munere prolis, et integritate carnis, si tantumdem dederis et matri ipsius? Non est hoc Virginem honorare, sed honori detrahere. Si igitur ante conceptum sui sanctificari minime potuit, quoniam non erat; sed nec in ipso quidem conceptu, propter