comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
derat obtinere non ab illo quiseiuste tenere contendit: Preterili
tantũ casum ubi inter rogarinecesseest possidentem utrum ex suo
sona an ex successione coeperit possidere : IMΡRT. Honorius et cheo¬
tes ad causas postulant᷑ alienassi sotii et participes criminis nond¬
cantur: sed fides abhis noticiae postuletur : In ex hibitioneneces sar
psonarum hocest testiũ talis deb& eẽ cautio iudicantis: ut his uend¬
ris adiuditiũ ꝑ accusatorẽ aut ab his ꝑ quos fuerint postulati sun¬
causac inculpa participes stud eat qualitercos suo sumptu ubicau¬
sadicenda est debeat exhibere : EXPLICT TIBERSAOI IIPUICAV
um. IMerio ud ex ciulium munerum uaccationem cuiquã pres¬
iare curiali conetur uelaliquẽ suo arbitrio decurialiberet : Nam
siquis fuerit huius modiin fortunio deprauatus ut debeat subleuar
decius norine. ad nrãm scientiã referrioport& ut certo tem ponsipa

Expanded text:
iderat optinere, non ab illo, qui se iuste tenere contendit, praeter illum iderat optinere, non ab illo, qui se iuste tenere contendit, praeter illum tantum casum, ubi interrogari necesse est possidentem, utrum ex sua persona an ex successione coeperit possidere. 409 Ian. tes ad causas postulantur alienas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab his notitiae postuletur, in exhibitione necessariarum personarum, hoc est testium, talis debet esse cautio iudicantis, ut his venturis ad iudicium, per accusatorem aut ab his, per quos fuerint postulati, sumcausae aut culpae participes, studeat, qualiter eos suo sumptu, ubi causa dicenda est, debeat exhibere. LIBER DVPf. P. Nemo judex civilium munerum vacationem cuiquam praestare curiali conetur, vel aliquem suo arbitrio de curia liberet. Nam si quis fuerit ejus modi infortunio depravatus, ut debeat sublevari, de ejus nomine ad nostram scientiam referri oportet, ut certo temporis spa
Abbreviated transcription (Latin):
si ad testimonium dicendũ adhibitifuerint : si cut leges p̃cipiui
audiant᷑ : Ita ut salua sit contraprbos falsi actio. sim aliquodoce¬
bunt᷑ fuissementiti : Qui am agis poenadignisunt quib: cum le
reuerentiã prest&: si suae ꝓfessionis in memores inmendaci
aug̃ aeternali proconsuli asiae : Cogi possessorem ab eoqu
expecittitulũ suae possessionis edicere : quactanta erit amentu¬
autratione prepos tera petitoribus eoquẽ puls at informarisuas
postulat actiones cũ omnẽ ꝓbationem exigio porteat. ab eo quiun¬
di carenititur non ab eo quis eiustetenere contendit : Intentatiu:
non suscipienti probationum necessitas in ponenda ẽ : pretereunu
edicere cogitur utrũ propessore anproherede possideat: Data
xiI. kł. aprł constantinopoli Archadio quarto ethonorio
Atertio consulib INTER ΡRETATIO Lexista hoc precipit : ut pro¬
bationon a possessore sed a pecitoris partib: requiratur : Quiaom¬
nem probationem ab eoqueri deberedict qui petitam rem des¬

Expanded text:
d testimonium dicendum adhibiti fuerint, sicut leges praecipiunt, audiantur: ita ut salva sit contra presbyteros falsi actio, si in aliquo docebuntur fuisse mentiti; quia magis poena digni sunt, quibus cum lex reverentiam praestet, suae professionis inmemores in mendacii A. aeternali proconsuli Asiae. Cogi possessorem ab eo qui expetit titulum suae possessionis edicere, quae tanta erit amentia, ut ratione praepostera petitor ab eo quem pulsat informari suas postulet actiones, cum omnem probationem exigi oporteat ab eo, qui vindicare nititur, non ab eo, qui se iuste tenere contendit? Intentanti namque, non suscipienti probationum necessitas inponenda est, praeter eum, qui edicere cogitur, utrum pro possessore an pro herede possideat. Dat. XII kal. April. Constantinopoli Arcadio IIII et Honorio III AA. conss. Interpretatio. Lex ista hoc praecipit, ut probatio non a possessore, sed a petitoris partibus requiratur, quia omnem probationem ab eo quaeri debere dicit, qui petitam rem des
Abbreviated transcription (Latin):
ab aerario uendi neq a quolib& peti. n ec separatim censeri uł functo¬
nes exigi hacꝑ petua ualitura leges ancimus. nec uel alluui onum igno¬
osercul uendi uł peo d quan fertilia separitim censr ul funetiones
nrisi concedinꝰi neddoleant diligentesoperomisia agen dedlir. fuhccione
nabiligrentia suarmns bi dampn or an inteleg aĩ Hucles lies oi ulmerato¬

Expanded text:
ab aerario vendi neque a quolibet peti nec separatim censeri vel functioab aerario vendi neque a quolibet peti nec separatim censeri vel functiones exigi hac perpetuo lege valitura sancimus, ne vel adluvionum ignoel vendi vel peti vel quasi fertilia separatim censeri vel functiones exigi concedimus, ne doleant diligentes operam suam agri dedisse culturae nec diligentiam suam sibi damnosam intellegant. Huius le
Abbreviated transcription (Latin):
magnum aliquid rei publicȩ confirmandȩmatheriȩ minis trade
semꝑ nobis aliquid porrigitur emendandum: Quanta itaquem agnia¬
dinistuȩ prouincialium cura est : ꝑ easquoq: non dubiȩ declaratur allu¬
uionum quȩ contingeresolent in prediis ripis quȩ quorund am flumi¬
num terminant᷑ eanatura est : ut semꝑ in certa possessio in certumsi
eius dominium quod possessori ꝑ alluuionem ac crescio : Nam quodho¬
die possidemus : nonnumquã altero die uicini fundi dominio in alterã
fluminis ripãtrans latum ad quiritur: Nec tamen apud eum cui ad cres¬
cit semꝑman& ad quisitum : sed plerumque redit ad priorem dominiũ
cum augniento. sepȩ nec ad posteriorem man&. nec ad priorem redit
sed in arenã fluminis inundatione dissoluitur : Ideo sug gestionem tu
culminis ad mitentes non egiptus solis nec denili tantum alluuionibus
loquimur: sed quod salubre est orbi terrarum atque om̃ib: prouintis
promulgamus. et eaqueꝑ alluuionem possessorib: ad quiruntur. neq

Expanded text:
magnum aliquid rei publicae conferendi materia ministratur, semper nobis aliquid porrigitur emendandum. Quanta itaque magnitudinis tuae provincialium cura est, per eas quoque non dubie declaratur. Adluvionum, quae contingere solent in praediis quae ripis quorundam fluminum terminantur, ea natura est, ut semper incerta possessio, incertum sit eius dominium quod possessori per adluvionem adcrescit. Nam quod hodie possidemus nonnumquam altero die vicini fundi dominio in alteram fluminis ripam translatum adquiritur nec tamen apud quem adcrescit semper remanet adquisitum, sed plerumque redit ad priorem dominum cum augmento, saepe nec ad posteriorem manet nec ad priorem redit, sed in harenam fluminis inundatione dissolvitur. Ideo suggestionem tui culminis admittentes non Aegyptiis solis nec de Nili tantum adluvionibus loquimur, sed quod salubre est orbi terrarum atque omnibus provinciis promulgamus. Et ea, quae per adluvionem possessoribus adquiruntur, neque
Abbreviated transcription (Latin):
teneatur: Patorsi filiofamilia aliquid donauerit et in eauolunta¬
te ꝑseuerans decesserit : mortepatris domatio conualescit: IaTII¬
MBNEULT Eumunius re induob donatio confertur: potior
est ille cuires tradita est : Nec inter est posteriorquis an primus
acceperit : et exceptȩ nec ꝑ sonesint : IN T PTAT̃. Ei aliquis unã
postea non querendum est in his donationib: qui primus uł posterior
sit : Sed quirem tradente donatore possederit : hi seamcui est tradi¬
ta possidebiit : Nec interest utrum in parentes anin extraneos talis
sit facta donatio : Inuitus donator: deeuictionerei donate promit¬
tere non cogitur.: In ec eo nomine si promiserit oneratur : qui alucra¬
tiuȩ rȩipossessor ab euictionis actione ipsaiuris ratione depellitur:

Expanded text:
teneant. Pater si filio familias aliquid donauerit et in ea uoluntate perseuerans decesserit, morte patris donatio conualescit. Cum unius rei in duos donatio confertur, potior est ille, cui res tradita est: nec interest, posterior is an prior acceperit, et exceptae nec ne personae sint. Inuitus donator de euictione postea, non quaerendus est in his donationibus qui primus, qui posterior sit; sed qui rem tradente donatore possederit, is eam, cui est tradita possidebit. Nec interest, utrum in parentes an in extsonae sint. Inuitus donator de euictione rei donatae promittere non cogitur, nec eo nomine, si promiserit, oneratur, quia lucratiuae rei possessor ab euictionis actione ipsa iuris ratione depellitur.
Abbreviated transcription (Latin):
reat alcena su pra i fraquȩ proprisno Aminib: non appellant᷑ sedex
grans uersa linea continentur fri sorores ue di nepotos et ad neptos son¬
sobrinifilii. filiaequesuccessionis : Id cirto gradus septẽ constituti sunt : quia
ulterius rerũ natura nec nomina inueniri. nec uita succedentib: prorogar
plius propagari: TIT DEMANI MISSIONIB Ceruum commu¬
nem unus ex dominis manumittendo latinum facere Onon pocest nec
magis quã ciuem romanũ cuiꝰ portio eo casu quos iꝓprius eẽt. et adciuitatẽ
rom ana ꝑ uenerit sotio ad crescit: INT̃ P̃TATIO Eialiquis seruum
uindicta liberare nom possunt : int̃amicos tamen et ꝑ epistolã manumittere
o prohibent᷑ : Vt aut̃ ad iustã libertatẽ ꝑueni re possint : conditione uendit¬
nis excipi potest : INT̃ PTATΝΟΝEGET Tormentis apud p̃sidem sub¬
iectus et denulla culpa confessus: adiustã. Ilibtatem ꝑduci potest: INT̃¬
P̃TAT̃. Fidei cõmissa libtasdata Facto heredis nonmucatur si seruur

Expanded text:
recta linea supra infraque, propriis nominibus non appellantur: sed ex transuersa linea continentur fratris sororiissue adnepotes adneptes, consobrini filii filiaeque. Successionis idcirco gradus septem constituti sunt, quia ulterius per rerum naturam, nec nomina inueniri nec uita succedentibus prorogari us prorogari potest. De manumissionibus Seruum communem unus ex dominis manumittendo Latinum facere non potest nec magis quam ciuem Romanum: cuius portio eo casu, quo, si proprius esset, ad ciuitatem Romanam perueniret, socio adcrescit. Mutus et surdus seruum uindicta liberare non possunt: inter amicos tamen et per epistulam manumittere non prohibentur. Vt autem ad iustam libertatem peruenire possit, condicione uenditionis excipi potest. Tormentis apud praesidem subiectus et de nulla culpa confessus ad iustam libertatem perduci potest. Fideicommissa libertas data facto heredis non mutatur, si seruum,
Abbreviated transcription (Latin):
ciatur ad mitti : Etnunc manifestes ancimus ut unius omninod
tis responsionon audiatur etiam si predarecurae honore preful¬
at: Data .uiii. Kł sepb. N aisso: optato et Paulino consulibus:
INTERRITAΤΙΟTestes prius quam decausa interrogentus
sacramento debere constringi. ut iurent senihil falsȩ eẽ dicam
Hocetiam dicit ut honestiorib magis quam uiliorib: testib fidos
us ad mittatur: Vnius autem testimonium quam lib& splendos
idonea uideatur eẽ ꝑsona nullatenus audiendum: IMΡERA HO¬

Expanded text:
patiatur admitti. Et nunc manifeste sancimus, ut unius omnino patiatur admitti. Et nunc manifeste sancimus, ut unius omnino testis responsio non audiatur, etiamsi praeclarae curiae honore praefulgeat. Dat. VIII. Kal. Sept., Naisso, Optato et Paullino Coss. 334. INTERPRETATIO. Testes priusquam de caussa interrogentur, sacramento debere constringi, ut jurent se nihil falsi esse dicturos. Hoc etiam dicit, ut honestioribus magis quam vilioribus testibus fides potius admittatur. Unius autem testimonium, quamlibet splendida et idonea videatur esse persona, nullatenus audiendum. DE
Abbreviated transcription (Latin):
diꝑtinatiã uoluerit retinere. etiterum appellandum eẽputauen
in aduersarium eiꝰ continuo possessio trans feratur: TITVLVS IS¬
EIDETESTIVM ETINSTRVMENTORVM IMPERT̃. Constantinus¬
aug̃. ad serum comitem his paniarum : Ecripturaediuerse eifi¬
dem sibi inuicem derogantes ab altera partȩ prolatȩnihil firmta¬
tis haberepos sunt: Data .iiii. noñ. Maĩ constantinopoli. Dabi¬
tio et zenophilo consulib INTERPRETATIO Siquis multipos
scripturas contractum suum manere cupiens deuna reuendia¬
nem et donationem proferat. uł quȩcumq: alia do cumenta: om̃i
rescindantur. qui a in pugnantesse cartulas lex haec uetat admito
ibt̃ aug̃. adulianum presidem : uris iurandi religionem testis
usquam ꝑhibeant testimoniumiam dudum artari p̃cipimis
et ut hones tiorib potius fides testibus habeatur: Simili mores ans
et unius testimonium nemo iudi cum in quocum que causa facila

Expanded text:
pertinaciam voluerit retinere et iterum appellandum esse putaverit, pertinaciam voluerit retinere et iterum appellandum esse putaverit, in adversarium eius continuo possessio transferatur. DE IDE TESTIVM ET INSTRVMENTORVM 325 SeptA et C. ad Severum Comitem Hispaniarum. Scripturae diversae et fidem sibi invicem derogantes, ab altera parte prolatae, nihil firmitatis habere potuerunt. Dat. IIII non. Mai. Constantinopoli Dalmatio et Zenophilo conss. Interpretatio. Si quis multiplici scriptura contractum suum munire cupiens de una re venditionem et donationem proferat vel quaecumque alia documenta, omnia rescindantur, quia inpugnantes se chartulas lex haec vetat admitti. inus A. ad Iulianum praesidem. Iurisiurandi religione testes, priusquam perhibeant testimonium, iam dudum artari praecepimus et ut honestioribus potius fides testibus habeatur, simili more sanximus, ut unius test
Abbreviated transcription (Latin):
ssonis. momento causa dicitur etsi appellatio interposita fuerittam̃
lta sententia sorciatur effectũ atq: itademum ad nram scientiam re¬
feratur. it aut tamen possessionis reformatione : fieri oporteat ut inte¬
lonorio nobilipuero et. Euodio consulib: INTERP̃TATIO Cidemo¬
nenco fuerit appellatum : momentariae causae dudientia proprie¬
ut ob eẽpenitus non debere quam lib& demomento iudeatur ali¬
ud uidicatum q uod in effectum sit sine dubio deducendum nepos¬
i appellatione suspendi: iub& haectanien rest tuto momento causã
pietatis ex integro debere cognosci: FITDEPOS SESSIONE ABEOQUI
ditio fuerit superatus. nec tamen obstinatã illã ꝑuica ciam puta¬
et relinquendam. sediterum pro uocandũ eẽ crediderit. ab eo ad
petitorem mox possessio trans feratur. Data xui kł iuił. Aquił ta
tiano et Simmaco consulibus. INTER ΡRETATIΟ. Siquicumque in
una causa duob: iudiciis fuerit superatus adhunc candem agen

Expanded text:
 et momento causa dicitur, etsi appellatio interposita fuerit, tamen lata sententia sortiatur effectum atque ita demum ad nostram scientiam referatur. Ita tamen possessionis reformationem fieri oportet, ut inteHonorio n. p. et Euodio conss. Interpretatio. Si de momento fuerit appellatum, momentariae causae audientiam proprietati obesse penitus non debere, quamlibet de momento videatur aliquid iudicatum, quod in effectum sit sine dubio deducendum, nec possit appellatione suspendi. Iubet tamen, restituto momento causam proprietatis ex integro debere cognosci. DE POSSESSIONE AB EO, QVI superatus nec tamen obstinatam illam pervicaciam putaverit relinquendam, sed iterum provocandum esse crediderit, ab eo ad petitorem mox possessio transferatur. Dat. XVI. kal. Iul. Aquileiae Tatiano et Symmacho conss. Interpretatio. Si quicumque in una causa duobus iudiciis fuerit superatus et adhuc eandem agendi
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem sub secuntur si ad testimonium dicendum petiti fuerint: p¬
it leges p̃cipiunt audiantur: Saluatamen silitigatoribus falsi ac¬
no si forte prbis qui sub nomine s uperioris locitestimonium dice¬
re cuta aliquam corporalem in iuriam sunt precepti : hoc ipsum
quod nibil metuant uera sub presserint: Multom agis et enim poe¬
rasunt digni quibus cumplurimum a nrã ius sione dełatum fuit
soc euleo inueniuntur in crimine : Data .vii. Rł aug̃t. Arcadio pri
moet bautonȩ consulib INTERPRITATO Presbi ters dup
biuriam. questionis. id est sine supplitiocor porali possetesti

Expanded text:
ordinem sordinem srout leges praecipiunt, audiantur. Salva tamen sit litigatoribus falsi actio, si forte presbyteri, qui sub nomine superioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem iniuriam sunt praecepti, hoc ipso, quod nihil metuant, vera suppresserint. Multo magis etenim poena sunt digni, quibus cum plurimum per nostram iussionem delatum fuerit, occulto inveniuntur in crimine. Dat. VIII kal. Aug. Arcadio A. I et Bautone conss. Interpretatio. Presbyteri citra iniuriam quaestionis, id est sine supplicio corporali posse testi
Abbreviated transcription (Latin):
preposicum postalia: Iubemus om̃s deiñceps quis cripturas nefes
conminis cuntur cum quid in iuditio conmiserint nisi ipsi ad stra¬
xerint ueritatem ut sus pectes cripturae et falsi reoscẽ detinendos
Data priđ iđ iunii. Treueris ualente .vi. et Valentiniano ii¬
lug̃ aug̃ consulib INTIR ERETAT̃ Quicumque scripturam
maudientiam protulerit: ueritatem eꝰ probare iubeatur. qui ahoc
nom̃ib: causis statutum est ut scripturam prolator ad firme:
Namisihis quiscripturam protulit eius non ad struxerit ueriatẽ :¬
ertheodosius. aug aug̃ dug̃ Ad florentium prepositum ugu¬
calem Nonoporcet in absentem quasi in presentem acqueconuo¬
tumuirum statim putari quid quid ab eo solo dicitur qui accurati
uotiens quilib& accusator aliquid deaduersariosuo eo absen¬
Nte suȩ gesserit : ei antediscussionem utriusque partis penitus
res biteri citra inuriam questionis testimonium dicant : itatam̃
ut falsa nonsimulent: Ceteri uero clerici qui eorum gradumit

Expanded text:
etorio. Post alia: Iubemus omnes deinceps, qui scribturas nefarias comminiscuntur, cum quid in iudicio prompserint, nisi ipsi adstruxerint veritatem, ut suspectae scribturae et falsi reos esse detinendos. Dat. prid. id. Ian. Treviris Valente VI et Valentiniano II AA. conss. Interpretatio. Quicumque scripturam in audientiam protulerit, veritatem eius probare iubeatur, quia hoc in omnibus causis statutum est, ut scripturam prolator affirmet. Nam si is, qui scripturam protulit, eius non adstruxerit veriTheodosius AAA. ad Florentium praefectum Augustalem. Non oportet in absentem, quasi in praesentem atque convictum, verum statim putari, quicquid ab eo solo dicitur, qui accusat. Quoties quilibet accusator aliquit de adversario suo eo absente suggesserit, ei ante discussionem utriusque partis penitus resbyteri citra iniuriam quaestionis testimonium dicant, ita tamen, ut falsa non simulent. Ceteri vero clerici, qui eorum gradum vel
Abbreviated transcription (Latin):
sulib INTEA ENETAT̃. Quotiens ex qualiba re adrligionem
pantem intra dericos fueritnata contentio: idspecialiter obser¬
tar ut conuocatis ab ep̃o. diocesanis presbiteris quatinconten
uenerint iuditio terminentur: Sa nesiquid obponitur erimi
adnoticia iudicis inciuitatequa agitur deducatur ut ipsius
sententia uindicetur quod probatur criminaliter fuisse conms¬

Expanded text:
sdem legis: « Quoties ex qualibet re ad religionem pertinente inter clericos fuerit nata contentio; id specialiter observetur, ut convocatis ab episcopo dioecesanis presbyteris, quae in contentionem venerint, iudicio terminentur. Sane si quid opponitur criminale, ad notitiam iudicis in civitate, qua agitur, deducatur, ut ipsius sententia vindicetur, quod probatur criminaliter fuisse com
Abbreviated transcription (Latin):
penditamen autdonandi ex his nullã pat̃ habeat potestatẽ sa nesi filiũ mortuũ ma¬
rt̃mantipauerit. debonis maternis id est deemancipati filii portione ipse fili us mu¬
meris causa dematernis bonis tertiã ofserat portionem quaetam in ipsius propri¬
t acemansura est it aut campaterbonis uiris diuidentib: consequatur sitamentan¬
tũ patris nom̃ adhoc ad duci potuerit ut remfilioꝵ impia cupiditate suscpiat. aut
aluis derelinquero studeat tamen filios dec& ut id quod parentib: causa. emancipa¬
tionis obtulerint. seruitio ec pietate recipiant : IMΡER. Gratianus ualentinꝰ¬

Expanded text:
hendi tamen aut donandi ex his nullam pater habeat potestatehendi tamen aut donandi ex his nullam pater habeat potestatetre emancipaverit, de bonis maternis, id est de emancipati filii portione ipse filius muneris causa de maternis bonis tertiam offerat portionem: quae tamen in ipsius proprietate mansura est, ita ut eam pater bonis viris dividentibus consequatur, si tamen tantum patris nomen ad hoc adduci potuerit, ut rem filiorum inpia cupiditate suscipiat aut aliis derelinquat: studere tamen filios decet, ut id, quod parentibus causa emancipationis obtulerint, servitio et pietate recipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
legitimne liberoꝵ ademancipationem parentes inuitauerint ee patres familias uide
resuos filios uoluerint tertiã partem maternarũ bonoꝵ eis filii tamquã muneris causa¬
offerant. quãsi sus cipiendã patresputauerint. faciendi diuisionis arbitriũ ꝑmitti.
opostebit iustitia bonoꝵ uirorum ꝑ quos faita diuisione tertiã partẽ cblatã parentes
ita accipient ut alienandiquoq: ius patres habeant facultatẽ : Si modo ullus potue¬
rit inueniri cuii placeathanc amplectilicentiã cum omni modo filios conducat ad mit¬
÷ utpio sedulitatis affecti mere ant᷑ accipere cã quã patrib: dederit portionẽ : Data
ii id sepb. mediolanis accepit noñ ocb comstantino aug̃ .v. eclicinio consulibus:
NTTAΡIAt̃ Ma ternabona filioꝵ defunita uxore pat̃ ita possideat ut usum¬
ructũ dehis habeat. sed quantũ aut quam diu habeat lex nouella constituit. distra¬

Expanded text:
legitimae liberorum ad emancipationem parentes invitaverint et patresfamilias videre legitimae liberorum ad emancipationem parentes invitaverint et patresfamilias videre liberos suos voluerint, tertiam partem maternorum bonoofferant; quam si suscipiendam patres putaverint, faciendae divisionis arbitrium permitti oportebit justitiae bonorum virorum, per quos, facta divisione, tertiam partem oblatam parentes ita accipient, ut alienandae quoque ejus partis habeant facultatem, si modo ullus potuerit inveniri, cui placeat hanc amplecti licentiam, cum omni modo filios conducat ad niti, ut pio sedulitatis affec tu mereantur accipere eam, quam patribus dederint, portionem. Dat. VII. Id. Sept. Mediolano. AccTATIO. Materna bona filiorum, defuncta uxore, pater ita possideat, ut usumfructum de his habeat: sed quantum aut quamdiu habeat, lex Novella constituit: distra
Abbreviated transcription (Latin):
est necuendere nec donare : Quod si fortas se presumpserit. emptor uł quides¬
tor accesserit grandise sollic itudine et curacustodiañ. nefilioꝵ res ap anta
paratas uł donatas accipiant aut scientes autetiã nescientes. sed compellant patrẽ ioo
quiuendicor uł donator fueria et filioa res insua retin& potestate ut prob& suũ
ec̃ quod tradit etiã ut suspitionem suã possit abstergere. fideius sorẽ a patre uendito
reꝑcipiat : qui obligationererum suarum dampnũ emptori non faciat. quiade func¬
topatre lic& filiis ressuas a quib: cumq: ꝑ sonis siue uendite siue donate apatre fuerir
successione interposita cretione ꝑ uenerit. et ad liberos maternarum rerũ succes¬
siones defluxerint : ita eas aberiplac& inparentũ potestate ut dominium tantũ pos¬
sessionis usurpent. alien andi uero licentiã facultatemq: nonhabeant ut cũ ae tates

Expanded text:
est nec vendere nec donare. Quod si fortasse praesumpserint, emptor vel qui donest nec vendere nec donare. Quod si fortasse praesumpserint, emptor vel qui donator accesserit grandi se sollicitudine et cura custodiant, ne filiorum res a patre conparatas aut donatas accipiant aut scientes aut etiam nescientes, sed conpellant patrem, qui venditor vel donator fuerit et filiorum res in sua retinet potestate, ut probet suum esse quod tradit. Etiam ut suspicionem suam possit abstergere, fideiussorem a patre venditore percipiat, qui obligatione rerum suarum damnum emptori non faciat, quia defuncto patre licet filiis res suas a quibuscumque personis, sive venditae sive donatae a patre fuerinsuccessione interposita cretione pervenerit et ad liberos maternarum rerum successiones defluxerint, ita eas haberi placet in parentum potestate, ut dominium tantum possessionis usurpent, alienandi vero licentiam facultatemque non habeant, ut, cum aetates
Abbreviated transcription (Latin):
emptor uł hiscuires donatur obseru& nequã partẽ carum rerum quas alienap¬
hibitum est sciens acipiatuł ignorans. docere enimpat̃ deb& ꝓpriis iuris eant
ec̃ cdmdonat aut distrahic et emptori siuellit s ponsorẽ aut fideuissorẽ licdu
accipere quia nullã potent ꝑscriptionẽ obponere filiis quandoq: rem suã uind¬
cantib Data xu. Rł aug̃ aqui ł recitata apud uectium. rufinũ p̃u in senacu
noñ septh. constantino dug̃ .u. etlicino uiroclaro consulib: INTERẼTnO
eges istius reliquapars in aliis legib continet᷑ hoc tantũ dereliquis legibs
plus hab& ut patres qui filioꝵ res gubernare iussi sunt. ut nihil ꝑ neglegei
redigi uł uendi faciant ut ex tempr conpetenti sicut nouella dicit portiones so
filuisine aliqua in minutione ꝑcipiant. res filioꝵ patrib: alienarenonliceat i

Expanded text:
emptor vel is cui res donatur observet, ne quam partem earum rerum, quas alienaemptor vel is cui res donatur observet, ne quam partem earum rerum, quas alienahibitum est, sciens accipiat vel ignorans. Docere enim pater debet, proprii juris eam rem esse, quam donat aut distrahit; et emptori, si velit, sponsorem aut fidejussorem licebit accipere, quia nullam poterit praescriptionem opponere filiis quandoque rem suam vindicantibus. Dat. XV. Kal. Aug. Aquileia. Recitata apud Vettium Rufinum Pf. U. in Senatu non. Sept. Constantino A. V. et Licinio C. conss. Interpretatio. Legis istius reliqua pars in aliis legibus continetur: hoc tantum de reliquis legibus plus habet, ut patres, qui filiorum res gubernare iussi sunt, negotia eorum summo redigi vel vendi faciant, ut ex tempore conpetenti, sicut lex novella dicit, portiones suas filii sine aliqua inminutione percipiant, res filiorum patribus alienare non liceat, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ris fuerit : printipiũ habore eos et sine cuiꝰquã consortio placuit : Quod si pat
suũ filium patrẽ familias uidere desiderans eũ emancipauerit : rep̃sentariei mẽ¬
nã debebit substantiã it auc filius accepto munere libertatis reiques ua dominus
effectus neuid eat᷑ ingratus. tertiã partem custodite sibi reimuneris caus apareno
offerat estimationi si res diuidere coeperint. uirorũ bonoꝵ arbitrio ꝑ mittens
quã tertiã alienart quoq: pat̃ si hoc m alueri habebit liberã pocostatẽ. anematu
tione auc̃ parentes penes quos mat̃narũ rerũ utendi fruendiq potestas est : omnẽlbo
tuendi reidiligentiã adhibero et quod iu refiliis debet᷑ in ex amine poscere et sumpo
et fructib: inpigrȩ fale etlitẽ inferentib: resistere atq ita om̃a agere tamquã solitun
ꝑ fectũq dominũ et ꝑ sonã gerint legitimã ita ut siquando rem alienare uolueri

Expanded text:
iuris fuerint, praecipuum habere eos et sine cuiusquam consortio placuit. Quod si pater iuris fuerint, praecipuum habere eos et sine cuiusquam consortio placuit. Quod si pater suum filium patremfamilias videre desiderans eum emancipaverit, repraesentare ei maternam debebit substantiam, ita ut filius accepto munere libertatis reique suae dominus effectus, ne videatur ingratus, tertiam partem custoditae sibi rei muneris causa parenti offerat, aestimatione, si res dividi coeperint, bonorum virorum arbitrio permittenda, quam tertiam aliete emancipationem autem parentes, penes quos maternarum rerum utendi fruendique potestas est, omnem debent tuendae rei diligentiam adhibere et, quod jure filiis debetur, in examine ex fructibus impigre facere et litem inferentibus resistere atque ita omnia agere, tamquam solidum perfectumque dominium et personam gerant legitimam, ita ut, si quando rem alienare voluerint,
Abbreviated transcription (Latin):
iuersis raptorib: obsecunt᷑ conquisti fuerin : aliquas uenditiones extortas
fitas in anesq: efficiant : et maleuendita aduenditoris dominiũ reuer¬
int̃: Amissione etiã precii in licitis hacdetestandis emptorib: puniendis:¬
ata ticuł xiiii. Kł ianr̃ obtato et paulino consulib: h aeclex expositio
ẽnõneg&: TITUł DE MATERNSBONIS ET MAT̃NIGENERIS ETCRENO
ominib debita ut potes Etas quidemetius fruendi res liberta: suor
nsaeris constituti eorum in mat̃nis dumtaxat facultatib: poenes pa¬
rs maneat: Desti tuendoꝵ aut̃ liberoꝵ eilicentia derogetur: Cessa
itaq: in mat̃nis dumtax at successionib: conuentũ cretionis : et res quac ex man
successione fuerint ad filios deuolute. Ita sint in parẽtumpotestate aeq domino
ut fruendi ponci ficiũ habeant: alienandicis licentia deroget᷑ N ammat̃ num pa¬
trimonium quod infiliis in potestate constitutis obuenerit cũpatrertiortuo sui

Expanded text:
diversis rectoribus obsequuntur, conquesti fuerint aliquas venditiones extortas, diversis rectoribus obsequuntur, conquesti fuerint aliquas venditiones extortas, inritas inanesque efficiant et male vendita ad venditoris dominium revertantur, amissione etiam pretii inlicitis Dat. XIV. Kal Jun., Optato et Paulino Coss. 334. HAEC LEX expositioonss. DE MATERNIS BONIS ET MATERNI GENERIS ET CRETInominibus debita, ut potestas quidem et ius fruendi res liberorum suorum in sacris constitutorum in maternis dumtaxat facultatibus penes patres maneat, destituendorum autem liberorum eis licentia derogetur. Cesset itaque in maternis dumtaxat successionibus commentum cretionis et res, quae ex matris successione fuerint ad filios devolutae, ita sint in parentum potestate atque dominio, ut fruendi pontificium habeant, alienandi eis licentia derogetur. Nam maternum patrimonium, quod filiis in potestate constitutis obvenerit, cum patre mortuo sui
Abbreviated transcription (Latin):
nis tempore deliberatam pator scu duus uel pro¬
uius reuocare nom potuerin : nisi doctis manifestissimis causis quib: eam ꝑsonã
inquadomata cognatio est contra ipsã uenire pietatẽ et ex causis quaclegib continen¬
tur fuisse constabit in gratã : quas tamen causas in cognitione discuti oportebit : &
epoti ex nepote em ancipationis temp̃r aliquid don auerit id nisi probatis in iudi¬
lomanifestis offensarũ causis: reuocare non poterit. TIT̃ DEIN GRATIS LIBERIS
entumaces quipatres uł aceruitate conuitu uł cuiꝰ cumq atrociis in iuriae dolo¬
epulsassent : legis emancipatione excissadã pno libtatis meritomultare uoluenis :¬
ata .xu. kł sepb. anbianis. lopicino et iuuino consulib: INTERT̃TAT Filii emã¬
patisii iuriam patri grauem qua ꝓbaripossit intulerint et conuincti fuerint
oc fecisse : rescissa emancipatione in familiã reuocant᷑: DEHIS QUEADMINIS
ostalia: Damus ꝓuincialib: facultatẽ. ut quicũq sibi anumerariis qui

Expanded text:
nis tempore celebratam pater seu avus vel proavus revocare non poterit nisi edoctis manifestissimis causis, quibus eam personam, in quam conlata donatio est, contra ipsam venire pietatem et ex causis, quae legibus continentur, fuisse constabit ingratam. Quas tamen causas in cognitione discuti oportebit et io vel pronepoti ex nepote emancipationis tempore aliquid donaverit, id nisi probatis in iudicio manifestis offensarum causis revocare non poterit. Dos contumaces, qui parentes vel acerbitate convicii vel cuiuscumque atrocis iniuriae dolore pulsassent, leges emancipatione rescissa damno libertatis immeritae multare volueDat. XV kal. Sept. Ambianis Lupicino et Iovino conss. Interpretatio. Filii emancipati si iniuriam patri gravem, quae probari possit, intulerint et convicti fuerint hoc fecisse, rescissa emancipatione in familiam revocantur. DE HIS, QVAE ADMPost alia: Damus provincialibus facultatem, ut, quicumque sibi a numerariis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
snirtũ expriore lege temporib: in noticiam hocipsum adduersar
s munuationem ex more caelebrandã iubemus sinedilatione pfern
salt ut interiectorũ spatioꝵ dinumerationeseruata ad debitum
paden uditium reuertantur: Quod si is cui reparata sunt tempora ul¬
radinimeratione crediderit deferendum: lata aduersus cum senten
aoogretur. dtque in ex secutione semel iudicatadicantur: Data .u.
daolb Constantino poli. Valentiniano iiIi. et ualente .iii aug̃ aug
Idlib IXTIR P̃TATIO Lexistaho c p̃apit ut si quis uidecur inius¬
ta in causa suauictus : reparatis ante certium mensem temporib: qu
appellationi uidentur fuisse concersa : statim hoc ipsum in aduersans
noticiam deducere procura : Et intratemporaquȩ appellationi consu¬
tasunt: dehoc ipsonegotio his qui appellauit ut sibi credit competeri
renon moretur: Quod si facere neglexerit: sententia quae ad uersis
eum laca fuerat ꝑseuer&. et data ex secutione in omñb: compleatur

Expanded text:
 in notitiam hoc ipsum adversarii per denuntiationem ex more celebrandam iubemus sine dilatione perferri, scilicet ut, interiectorum spatiorum dinumeratione servata ad debitum partibus iudicium revertantur. Quod si is, cui reparata sunt tempora, ultra dinumerationem crediderit differendum, lata adversus eum sententia roboretur, atque in exsecutionem semel iudicata ducantur. Dat. VI id. Dec. Constantinopoli Valentiniano et Valente IIII AA. conss. Interpretatio. Lex ista hoc praecipit, ut, si quis videtur iniuste in causa sua victus, reparatis ante tertium mensem temporibus, quae appellationi videntur fuisse concessa, statim hoc ipsum in adversarii sui notitiam deducere procuret et intra tempora, quae appellationi constituta sunt, de hoc ipso negotio is qui appellavit, ut sibi credit conpetere, agere non moretur. Quod si facere neglexerit, sententia, quae adversus eum lata fuerat, perseveret et data exsecutione in omnibus conpleatur
Abbreviated transcription (Latin):
Smunde adulre. iosuerine accusatiet optentũ prori mitatis inten ta defuso enefosto
rie noratonẽ ne es seudinis fide crimimi derogando dum ex istimatur non debere
ordl qnela dlig it̃ n on pocuis se cõmic tinisi post modia in nuptianiuus onsorteuer
conueneuie s uantis illadin quo fucrint accufati mani festa fide aq in diuortut
uoes e ueliti conuicũ fucius confersumque puni: Data pridnor deemonr¬

Expanded text:
ui adulterii fuerint accusati et obtentu proximitatis intentata depulerint, per commemorationem necessitudinis fidem crimini derogando, dum existimatur non debere credi quod adlegatur, non potuisse committi, hi si postmodum in nuptias suas consortiumque convenerint, facinus illud, in quo fuerint accusati, manifesta fide atque indiciis edicari et veluti convictum facinus confessumque puniri. THEO
Abbreviated transcription (Latin):
nił as tenlotib substantia p̃beatur et adb alneũ p̃dictis dieb sub custodiaro ligio¬
pis conteop latione ducant᷑ si quis iudices hoc implere neg lexerint pena qua

Expanded text:
vel a sacerdotibus substantia praebeatur, et ad balneum praedictis diebus sub custodia, religiovel a sacerdotibus substantia praebeatur, et ad balneum praedictis diebus sub custodia, religionis contemplatione, ducantur. Si quis de custodibus hoc implere neglexerit, poenam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
udies omib dominicis dieb: productos reos et custodia carcerali uideant intꝰ¬
ropent nehis humanitas dausis procorruptis carcerũ custodes denegeturuc¬
tuaus abstantiã non habentib faciat ministrarilibellis duob: auttrib: diurnis
qquod ere s tunia uerint comentariensi decreti quorũ sum pͥtib ꝓficiat alimonia¬
e pauperũ quos a lacra subfidacus todia ducioporta multa iudicib: uigineii¬
oraũ duri. et officuis eoꝵ eius demponderis constituta ordinib quoq triũ libra¬
tũ durmulta propositasis a luberrima statuta contempserin: Necdeerit an¬
tistiã oristiane religionis cura laud abilis quae ad obseruationẽ constituti iudi¬
eis paen ingerant monitionẽ. Data .viii. kt febri. Rauenna honorio occauo
en cheodosio .iii. aug̃ aug̃ aug̃ consulib: INTTX PRETATIO MemibTomo¬
nicis dieb iudices sub fida custodia de carcerib reos educant. ut eis acrstiani

Expanded text:
udices dominicis diebus productos reos e custodia carcerali videant interrogent , ne his humanitas clausis per corruptos carcerum custodes negetur: victualem substantiam non habentibus faciant mvel quot existimaverint commentariensi decretis, quorum sumptibus proficiant alimoniae pauperum. Quos ad lavacrum sub fida custodia duci oportet: multa iudicibus viginti librarum auri et officiis eorum eiusdem ponderis constituta, ordinibus quoque trium librarum auri multa proposita, si saluberrime statuta contempserint. Nec deerit antistitum Christianae religionis cura laudabilis, quae ad observationem constituti iudicis hanc ingerat monitionem. Dat. VIII kal. Feb. Ravennae Honorio VIII et Theodosio III Anicis diebus judices sub fida custodia de carceribus reos educant, ut eis a Christianis
Abbreviated transcription (Latin):
cibus sidebeancum de appellatione cognoscunt litigatoris heril
qui ante lapsum negotium in litae defecit noua tempora prorogarid
eos cogere : interdies reliquos etiam in cognitum negotium ꝑ orarta¬
cuit cum de appellationib: iudicatur altero ex litig atorib: inlited¬
functo menses quattuor in nouare et noua tem̃ pra prorogari neg¬
rantes negotia uł etiam suꝑ adeundam hereditatem dubitantes pro¬
quam aliquod quomodo sentiant dampnis aifici compellantur : l¬

Expanded text:
cibus, si debeant, cum de appellatione cognoscunt, litigatoris heredibus, qui ante labsum negotium in lite defecit, nova tempora prorogare an eos cogere intra dies reliquos etiam incognitum negotium perorare, placuit, cum de appellationibus iudicatur, altero ex litigatoribus in lite defuncto menses quattuor innovare et nova tempora prorogari, ne igrantes negotium vel etiam super adeunda hereditate dubitantes, priusquam aliquod commodum sentiant, damnis adfici compellantur
Abbreviated transcription (Latin):
euati dusterior fuerit ultio ꝓferenda : nr̃ã potissimum ex plorentur arbi¬
tna. quorerum atque gestorum tenore compto eam formã statuero possimus
uim modus facti contem platio quaedict auerit : Data .uiii. iđ .ocb̵ Rem̃ Gra¬
uno et Dagalaifo consulib INT ẼTAT. Eiquando aliqua maiores ꝑso
aut alicuius dignitatis uiri uocanturin Ncrimine iud ex ad rerũ dominos
ferat ut dehuius modi ꝑsonis quid fierideb eat dominorum p̃ceptio ius tacons

Expanded text:
peccati austerior fuerit ultio proferenda, nostra potissimum explorentur arbipeccati austerior fuerit ultio proferenda, nostra potissimum explorentur arbitria, quo rerum atque gestorum tenore comperto, eam formam statuere possimus, quam modus facti contemplatioque dictaverit. Dat. VIII id. Octob. Remis Gratiano A. I et Dagalaifo conss. Interpretatio. Si quando aliquae maiores personae aut alicuius dignitatis viri vocantur in crimine, iudex ad rerum dominos referat, ut de huius modi personis quid fieri debeat, dominorum praeceptio iusta cons
Abbreviated transcription (Latin):
sonduentos quieronesie non ꝑmiturs. Calumpniatoros eta sair e ursalsa
mntes tontracuiuscumq m̃ nocentis ꝑ sonã prinapũ animos adiracundic̃ &¬
uere sre sumpunus arquiom̃ s infames effeco in oxilio detrudentos  dein
temperamentũ hocteneat ut non prius capitalẽ inquem piã promat seuer
sione autcerte omnium qui tormentis uł in t̃rogationib: fuerint dediti in unũ¬
conspirantem concordantem que rei finẽ uictussit. et sic in obiecto flagitiode¬
p̃hensus ut uix etiã ipse eaquȩ commiserit negare sufficiat : Data .iiii. nom̃ noub̵¬
inum: Accepta .v. Rł maĩ ad Remeto uolosi ano et amano consulib: InT¬
ΛETAΤΙΟ Iud ex crimino sumdis cuitens non ante sententiã proferat capitalẽ
quã autreur ipse fateatur. aut conuictus uł ꝑ in nocentes testes uł ꝑ conscios
riminis sui aut homicidium. aut ad ulterium aut malefiuum commissis sema¬
ud Pretex tatum p̃positum : Quotiens in senatorii ordinis uiros proqualitate

Expanded text:
innocentes quietos esse non permittunt. Calumniatores etiam sunt, qui falsantes contra cuiuscumque innocentis personam principum animos ad iracundiam commovere praesumunt. Qui omnes infames effecti in exsilio detrudentur. Hic temperamentum hoc teneat, ut non prius capitalem in quempiam promat severamque imine aut sua confessione aut certe omnium, qui tormentis vel interrogationibus fuerint dediti, in unuconspirantem concordantemque rei finem convictus sit et sic in obiecto flagitio deprehensus, ut vix etiam ipse ea quae commiserit, negare sufficiat. Dat. III. non. Nois, acc. XV kal. Mai. Hadrumeto Volusiano et Anniano conss. Interpretatio. Iudex criminosum discutiens non ante sententiam proferat capitalem, quam aut reus ipse fateatur aut convictus vel per innocentes testes vel per conscios criminis sui aut homicidium aut adulterium aut maleficium commisisse maum praefectum urbi. Quoties in senatorii ordinis viros pro qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
missa facultas sit. alio quin in publicis. olim questionib int̾dũ aut ad miss
batio est : aut accus antis auctoritas : Patronietiã caus arũ monendis unt ners¬
pecti compendii feminas securitate forsitansexus in accus ationẽ inlicitã prie¬
tes temeresuscipiant: p̃p .v. iđ febrii probiano, et iulia no consulib ul¬

Expanded text:
permissa facultas sit; alioquin in publicis olim quaestionibus interdum aut admissa permissa facultas sit; alioquin in publicis olim quaestionibus interdum aut admissa probatio est aut accusantis auctoritas. Patronii etiam caussarum monendi sunt, ne respectu compendii feminas securitate forsitan sexus in actionem illicitam proruentes temere suscipiant. PP. V. Id. Febr. Probiano et Juliano Coss.
Abbreviated transcription (Latin):
MΡΕRΑΤΙΟ Constantinꝰ dug̃ ad occauianũ comitẽ s paniarũ : Quicumua
rissima dignitatis uirginẽ rapuerit uł fines aliquos inuaserit. uł in aliquaculpo
criminefuerit dep̃hensus : stat̃ intra ꝓuintiã inqua facinus ꝑ petrauit publiasse¬
b subiuget᷑ nequesuꝑ ciꝰ nomine ad scentiã nr̃am referat᷑ nec foriꝑscriptiont
t̃ : Omnẽ enĩ honorẽ reatus excluditcum criminalis causa et nonciuilis resie
culiaria moueat᷑ : Data priđ noñ decb. serdic̃ accepta .V. noñ marcii coruus
gallicano ecbasso consulib: IN TERẼTΑTIO. Quicumq: dampnabileis
niendũ legib: crimen ad miserit non sedicat inforo suo. id est in loco quđ hu
euidens atq: manifestũ sit ut in tẽptandi criminis publicifacultatẽ non nls
cestis causis mulieris habean. hoc est si suã suor que inuiriã ꝓsequant᷑ : I¬
uari antiquitꝰ statutao post& neq: enĩ fas est ut passimmulierib: accus anas

Expanded text:
onstantinus A. ad Octavianum comitem Hispaniarum. Quicumque clarissimae dignitatis virginem rapuerit vel fines aliquos invaserit vel in aliqua culpa seu crimine fuerit deprehensus, statim intra provinciam, in qua facinus perpetravit, publicis legibus subiugetur neque super eius nomine ad scientiam nostram referatur nec fori praescribtione utatur. Omnem enim honorem reatus excludit, cum criminalis causa et non civilis res vel pecuniaria moveatur. Dat. prid. non. Dec. Serdicae, accepta V non. Mart. Corduba Gallicano et Basso conss. Interpretatio. Quicumque damnabile vel puniendum legibus cevidens atque manifestum sit, ut intendendi criminis publici facultatem non nisi ex certis caussis mulieres habeant, hoc est si suam suorumque injuriam persequantur, observari antiquitus statuta oportet. Neque enim fas est, ut passim mulieribus accusandi
Abbreviated transcription (Latin):
nium delate s.bi portionis consequant᷑ facultate ois ꝑpecuadum ad ux erint aui¬
da in ad eunda concessa sibi partes uccersiomis nec enĩ ad eos qui eorandem suco¬
res erint : nis ipsi prius quos indulgentiaenr̃ȩ ratiocem plectit᷑ quesica futu
reditas eransiro quic quã iubemꝰ sed poenes eos manere a pud quos anteistalo

Expanded text:
ominum delatae sibi portionis consequantur, facultate eis perpetua, dum advixerint, tribuenominum delatae sibi portionis consequantur, facultate eis perpetua, dum advixerint, tribuenda in adeunda concessa sibi parte successionis. Nec enim ad eos, qui eorumdem successores erunt, nisi ipsis prius, quos indulgentiae nostrae ratio complectitur, quaesita fuerit haereditas, transire quicquam jubemus, sed penes eos manere apud quos ante istam legem
Abbreviated transcription (Latin):
patruo eius q filio etdum tax at nepoti agnationeminimedurantes si fortoꝑ
ipationẽ cuiꝰ quã fuerit consanguinitas diminuta beneficiopari deferriter
iaẽ fuere. priui legio agnatione direpta ultra nepotes gradũ nr̃imbenes
u urnoe placuit excendi nemultis ꝑ sonis uocatis plus ablatum matriminus
fossit ei dudi nonplus quã tertiabonoꝵ magri aduersus oms conpccero debe
iora dict ergo originis exsistentib ꝓꝑsonis agnatis in infinitũ matri ad uersus
sn siuimꝰ subueniendum: Lic& non omnib aduersus matrẽ sed certis superius
conp̃hensis ꝑsonis hoc auxilium tribuat᷑ ita ut nec pecita bonoꝵ posser si one qũilua
legis non pretoris estbeneficiũ ilicout sibidilate portionis dies extiterit aditiona
plici arrepto rerũ quolib& corpore uł animi destinatione patofacta pleninla¬

Expanded text:
patruo eiusque filio et dumtaxat nepoti agnatione minime durante, si forte per patruo eiusque filio et dumtaxat nepoti agnatione minime durante, si forte per emancipationem cuiusquam fuerit consanguinitas diminuta, beneficio pari deferri termater fuerit privilegio, agnatione dirempta ultra nepotis gradum nostrum beneficium minime placuit extendi, ne multis personis vocatis plus ablatum matri, minusmater possit excludi, non plus quam tertia bonorum matri adversus omnes competere debebit. Supra dictae ergo originis exsistentibus personis agnatis in infinitum, matri adversus omnes censuimus subveniendum, licet non omnibus adversus matrem, sed certis superius comprehensis personis hoc auxilium tribuatur; ita ut, nec petita bonorum possessione quoniam hujus legis, non praetoris est beneficium, illico, ut sibi delatae portionis dies exstiterit, aditione simplici, arrepto rerum quolibet corpore, vel animi destinatione patefacta, plenum d
Abbreviated transcription (Latin):
opitũ letur conuentiotircamin orẽ habita: cumid rectius circa cura corẽ dos
ntio p̃feto galliarũ postalia: Sicolomi quor bona fidequisque possid& ad
uge uitiotran seuntes necessitatem codicionis ꝓpriae declinare temptauerint
dei posses sori primũ oport& et celeri reformatione succurri : Hanc causamori
ꝓprietatis agitari non expetatis temporib: necdenunciationesolempni. locum¬
consulib INTER PTATIO. Sico lonirei aliena adalios dominos sorto confu
priũ est ut fugitiuos suos decuiꝰ reexsisse noscunt᷑ momentib enefitio posses
peuter scribat quia mnitiũ litis ad momentariã non ꝑtin& actionẽ : EX PLICIT LI¬
ientelic& pairuo ceterisq: int̃quos agnꝰ tionis incorrupta iura ꝑ ordinem corri
et quicumq d eincepsdgnatierunt a quib: consanguinitatis iure mat̾ poterat ex
lac& omniũ filiibonaꝵ quotiens cumq: ab intestato uenit᷑ deferri t̃ciã portio

Expanded text:
opituletur conventio circa minorem habita, cum id rectius circa curatorem debuerit torio Galliarum. Post alia: Si coloni, quos bona fide quisque possedit, ad alios fugae vitio transeuntes necessitatem condicionis propriae declinare temptaverint, bonae fidei possessori prima oportet et celeri reformatione succurri, tunc causam originis et proprietatis agitari, non expectatis temporibus nec denuntiatione sollemni, quaconss. Interpretatio. Si coloni rei alienae ad alios dominos forte confugerint, primum est, ut fugitivos suos, de cuius re exisse noscuntur, momenti beneficio possessor tulum litis petitor scribat, quia initium litis ad momentariam non pertinet actionem. DE AEDIFICIIS PRinterveniente licet patruo ceterisque, inter quos agnationis incorrupta iura per ordinem porriguntur et quicumque deinceps agnati erunt, a quibus consanguinitatis iure mater poterat excludi, placet omnium filii bonorum, quotienscumque ab intestato venitur, deferri tertiam portio
Abbreviated transcription (Latin):
ailbieo lsagiqde bris et parentũ nr̃orum consticutionib coñp̃bensumie st coreu
cusatione alienis nomimib presump sis sont delacoꝵ nomine ceducen dos at qper
casummasis simu capud eꝑsonãiu diio irrite delationis in fart ene doportiour
quatur qua post hac singuli uniuersi que cognostant non licere in es pirno uo
patimus callidorum in pugnatione sibuerti quise temptauerint incelio¬

Expanded text:
ostris et parentum nostrorum constitutionibus comprehensum est eos, qui accusationem alienis nominibus praesumpsissent, delatorum numero esse ducendos. Atque ideo calumniosissimum caput et personam iudicio irritae delationis infamem supplicium sequatur, quo s non patimur callidorum inpugnatione subverti: qui si tentaverint, intel
Abbreviated transcription (Latin):
m et appellare uoluerint dilatiodenegetur: Sed statim in mani¬
fius criminibus conuictus iudicis est sententia proferenda. ut certe
denaonis criminib: et maiorib: ꝑ sonis ad printipis est noticiam de

Expanded text:
rint, et appellare voluerint, dilatio denegetur, sed statim in manirint, et appellare voluerint, dilatio denegetur, sed statim in maniis criminibus convictos iudicis est sententia proferenda aut certe de magnis criminibus et maioribus personis ad principis est notitiam de