comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
soluit udeo si pr̃ ignorauit ad¬
huc senatus consualtolccus erit
quod aicitur meo quistudioru
cansa ab sens niutuam acceꝑat ꝯ
cessare senatus conultinitalocũ
¶ht si probabilem mnolum. ĩnuitiꝰ¬
amnon excessit certe ad eam quã¬
ꝰtitatem quampr̃ solebat subinim¬
strare. ¶Sifilius accepit mutu¬
am pecuniam ut eum uibaret. quĩ
sipetẽt. exreptione ñ submouebit:
senatus consum cessabit exceptio.
s amplius cessabit. senatus consul¬
tum: sipr soluerecepit. quod filius
familias factus: mutumi sump¬
serit. quasi ratum habu̾it. ¶Si pat̾¬
uenit debit̾ cessabit senatus consu¬
ꝑignorantiam solutum sit. repe
ꝑignori ded̾it dicendumerit se¬
natus consulti exceptionem ei¬
denegandam usq ad pignoris
quantitatẽ. ISi ab alio donatam
sibi pecumam filius creditori solun¬
an pr̃uendicare. uł repet̾e possit. ⁊¬
ait uilianns si quidem hac condic¬
tione donata sit ei pecuma: ut cre¬
ditorisolnat. uidi a donatore ꝑfri¬

Expanded text:
vit et ideo, si pater ignoravit, adhuc senatus consulto locus erit. Quod dicitur in eo, qui studiorum causa absens mutuum acceperat, cessare senatus consultum, ita locum habet, si probabilem modum in mutua non excessit, certe eam quantitatem, quam pater solebat subministrare. Si filius accepit mutuam pecuniam, ut eum liberaret, qui, peteret, exceptione non summoveretur, senatus consulti cessabit exceptio. Hoc amplius cessabit senatus consultum, si pater solvere coepit quod filius familias mutuum sumpserit, quasi ratum habuerit. Si ptem debiti, cessabit senatus consuignorantiam solutum sit, repetpignori dederit, dicendum erit senatus consulti exceptionem eienegandam usque ad pignoris quantitatem. Si ab alio donatam sibi pecuniam filius creditori solvan pater vindicare vel repetere possit? ait Iulianus, si quidem hac condicione ei donata sit pecunia, ut creditori soluat, uideri a donatore profec
Abbreviated transcription (Latin):
et iuditum ionorarium qd̾
ex hac causa poslicetur. ĩ cum
dare quem actor elegĩt neq
enim amplius prãre actori deb
quanuit de tracta noxe dediti¬
one ag̾e possit᷑ cumco cum quo
noxau iditio ex periri potuiss
siscruus ex hiłrtur. ¶ qui alie¬
num seruum suũ ec̃ facetur. qm¬
ius noxali age̾ actione obliget᷑¬
nichominus cã cognita sat̾ daͬ¬
tione debet qui auten seruosuo
comuenitur. satis datione hone¬
randus ñ ẽ nonenim offert se
defensioni alieni serui. ¶ Siquiꝰ
dicat dñm dolofetisse. quo nins
ĩ potestate eius seruus rẽt. ille aũt
contendit cum seruum ab alio

Expanded text:
iudicium honorarium, quod ex hac causa pollicetur, in eum dare, quem actor elegerit: neque enim amplius praestare actori debet, quam ut detracta noxae deditione agere possit cum eo, cum ‹quo› noxali iudicio experiri potuisset, si seruus exhiberetur. Qui alienum seruum suum esse fatetur, quamuis noxali actione obligetnihilo minus causa cognita satisdare debet: qui autem pro servo convenitur, satisdatione onerandus non est: non enim offert se defensioni alieni servi. Si quis dicet dominum dolo fecisse, quo minus in potestate eius servus esset, ille autem contendat
Abbreviated transcription (Latin):
irti post secuti. sdolo enim facit.
qui contra transactionem ex¬
pertus amplius petit. ⁊idio con¬
dempnatus repetẽ pot᷑. quod ex
cã transactois declitss anc quid᷑
ob causam dedit. neq irpeti solet
quod obcãm datum est. cã secutat᷑
s hic nonuidetur cã secuta cumł᷑
transactioni non stetur. cũ igr̃:
repetitio oritur. transactionis.
ex ceptio lcͦclim non hs neq em̃d
utrumq debet locum hr̾e ⁊ repe¬

Expanded text:
ti post secuti: dolo enim facit, qui contra transactionem expertus amplius petit. ideo condemnatus repetere potest, quod ex causa transactionis dedit. sane quidem ob causam dedit neque repeti solet quod ob causam datum est causa secuta: sed hic non uidetur causa secuta, cum transactioni non stetur. cum igitur repetitio oritur, transactionis exceptio locum non habet: neque enim utrumque debet locum habere et repe
Abbreviated transcription (Latin):
acceͣssit. uenit ĩ condictionẽ. ut
puta partus qui ex ancilla na¬
tus sit ur quod alluuione acces¬
sit. mimio ⁊ fructus quos sus
cui solitum ẽ uona fide ꝑceꝑit.
ĩ condicnonem ueniunt. ¶ Set

Expanded text:
accessit, uenit in condictionem, ut puta partus qui ex ancilla natus sit uel quod alluuione accessit: immo et fructus, quos is cui solutum est bona fide percepit, in condictionem uenient. Se
Abbreviated transcription (Latin):
debitum solu̾it ⁊ turatum ñ ha¬
lras posse peti atr̃olib postiorum
scripsit/ quod si debitum fuiss. nd̃¬
posse repeti celsus ait. ideo qm cum
quis ꝓciu̾ratore᷑m rerum suarũ
constituit. id quoꝵ mandare uide¬
tur. ut soluat creditorĩ postea expec¬
tandumsit. utratum bãt. ¶ idẽ

Expanded text:
debitum solverit et tu ratum non habeas, posse repeti Labeo libris posteriorum scripsit: quod si debitum fuissposse repeti Celsus: ideo, quoniam, cum quis procuratorem rerum suarum constituit, id quoque mandare videtur, ut solvat creditori, neque postea exspectandum sit, u
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Sũs qui ꝑpetua exceptione̾ tu¬
erise potat. cumsciret sibi excep¬
tionem profuturam ꝓmiserit.
sissent ĩ decem: dem̃ reus cria
soluiss a postea fideuissores qͥna:
placuit eum qui postĩor soluit
repet̾ẽ triaposse ħm̾ito quia trib
areo solutis seꝑtem sola debita
suꝑerant quͣiouis ꝑ souitis triaĩ¬
debita soluta sunt.
indebiͣtas solint. repete no pot̾t.
srsorti debitas solu̾it s si sup
legitimum mołum soluit seueͥ

Expanded text:
 is, qui perpetua exceptione tueri se poterat, cum sciret sibi exceptionem profuturam, promiserit sissent decem, deinde reus tria soluisset et postea fideiussores quina, placuit eum qui posterior soluit repetere tria posse: hoc merito, quia tribus a reo solutis septem sola debita supererant, quibus persolutis tria indebita soluta sunt. indebitas soluit, repetere non poterit, si sortis debitae soluit: sed si supra legitimum modum
Abbreviated transcription (Latin):
pro ꝑte alieni ꝓꝑte meifũint. et̾
sumine partem dimidiam nõ
corporum condicam ¶ Sputẽ
me stichum aui pamphilum
terẽ. cum stichu debeam⁊ pã¬
phlum soluam: repetam quasi
ĩ debitum solutumñes enim ꝓet
quod debeo: iudeor id soluisse.¬
¶ Siduo rei ii quidecem debebãt.
ingiiti parit̾ solu̾int. celsus ait
singulos quina repetituros cnͣ
tecem debe̾nt. uiginti soiuissent.
q̃ quod amplius ambo solu̾im:
ambo repecere possint
ulianus. S ĩ reus ⁊ fideuissor ꝑ¬
soliunt parit. in hac cã non cliffes¬
runt a duobieis pronintendi
eius d̾ pecume s alt̾ius obligati¬
oms constitu̾s ut puta stich. aui
pamphili. ⁊ parit̾ luos d̾atos.
aut ur denario mille. nonitẽ
dicipotĩt in repettione ut par¬
tes repetant. quianec solũe ab
imitio sic potuerunt ĩgitur ħ
can electio ẽ creditoris cuiuelit
souiere. ut alt̾ius repentio impe
oms Pet ⁊ si̾e putemcibi aut
titio promississe. cum aut ne¬
utrum factum sit aut ntiiꝑso¬

Expanded text:
te mei fuerunt, eius summae partem dimidiam, non corporum condicam. Si putem me Stichum aut Pamphilum debere, cum Stichum debeam, et Pamphilum soluam, repetam quasi indebitum solutum: nec enim pro eo quod debeo uideor id soluisse. Si duo rei, qui decem debebant, uiginti pariter soluerint, Celsus ait singulos quina repetituros, quia, cum decem deberent, uiginti soluissent, et quod amplius ambo soluerint, ambo repetere possuntum. Si reus et fideiussor soluerint pariter, in hac causa non differunt a duobus reis promittendi:eiusdem pecuniae, sed alterius obligationis constitueris, ut puta Stichi ‹a›ut Pamphili, et pariter duos datos, aut togam uel denaria mille, non idem dici poterit in repetitione ut partes repetant, quia nec soluere ab initio sic potuerunt. igitur hoc casu electio est creditoris, cui uelit soluere, ut alterius repetitio impe et si me putem tibi aut Titio promississe, cum aut neutrum factum sit aut Titii perso
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Dam ⁊ maritus sicum face̾
bitor ẽ. ut antediem solutum non¬
ip̃ Piis cum quo de peculio actũ
tum tibidedo falso existimans me
cumtibi debẽ. iante quam repeta
decessĩm: condictio esus ad hrtem
quoqs meum transibit.
d̾ Haturaut enam seruus obli¬
gariniaideo si qus nomine eius
soluat . iii. ip̃e manuimissus. ut põ¬
ponius scribit. ex peculio cuis cus
acceptus tenetur. a pignus ꝓ co
datum cenebitur ⁊̃ si seruus qui
peculii ad ministratõem ht. reͣm
pignoriũ id ꝙ debeat ded̾it. utilis¬

Expanded text:
tum Nam et maritus, si, cum facere bitor est, ut ante diem solutum i is, cum quo de peculio actum tum tibi dedero falso existimans me eum tibi debere et antequam repetam decesserim, condictio eius ad heredem quoque meum transibi Naturaliter etiam seruus obligatur: et ideo, si quis nomine eius soluat uel ipse manumissus, ut Pomponius scribit, ex peculio, cuius liacceptus tenetur et pignus pro eo datum tenebitur et, si seruus, qui peculii administrationem habet, rem pignori
Abbreviated transcription (Latin):
cumqui procuratori debitum sol¬
uit. continuolib̾ari neq rati hĩtio¬
nem consid̾ari q̃uod sũ debitum
acceꝑit: ideo exigi ratihabitionẽ
q̃m nicħ̾ de ħ nomine exigendo
mandasse uidetunideosiratum¬
n᷑ non habeatur a prccuratore repe¬
tendums mlianus nit. neq tutorẽ¬

Expanded text:
procuratori debitum soluit, continuo liberari neque ratihabitionem considerari: quod si indebitum acceperit, ideo exigi ratihabitionem, quoniam nihil de hoc nomine exigendo mandasse uideretur, et ideo, si ratum non habeatur, a procuratore repetendum. Iulianus ait neque tutore
Abbreviated transcription (Latin):
iescriptoloum eẽ credendumẽ.¬
a ͥ cum de sententia ĩdubitata que
mulloremedio attemptari pot̃
tranfigitur. ¶ item si ob trans¬
actionem alimientorinn cesta¬
mento relictorum datum sit ap¬
paret posse repeti quod datumẽ.
quiatransactio senatus consui¬
toifirmatur. ¶ Siquis post
transactoe̾m inchominus con¬
dempnatus fu̾it: dolo quid idsitͥ
ortamen sententia ualet poͣtiuit
autem quis si qͣuid̾̃ ante litem:

Expanded text:
is locum esse credendum est, cum de sententia indubitata, quae nullo remedio adtemptari potest, transigitur. Item si ob transactionem alimentorum testamento relictorum datum sit, apparet posse repeti quod datum est, quia transactio senatus consulto infirmatur. Si quis post transactionem nihilo minus condemnatus fuerit, dolo quidem id fit, sed tamen sententia ualet. potuit autem quis, si quidem ante litem
Abbreviated transcription (Latin):
nalutinato postimo quẽ hr̃s iute¬
ro fusse ignorabat ur etiam ab
hessib irũso sino quem pr̃ obisse
falso preslͣmpsãt nanutiles ac¬
tiones postumour filio quihr̃di¬
catem eiicãt dari oporte̾ int eos qͥ
coniinus rescripsit scilicet quod
bone fidei possõr ĩquantum iccup¬
iectior factus ẽ tenetur nec ꝑiculił
huiusmoĩ nominum. ad eum
qui sine culpa soluit. ꝑtinebit.

Expanded text:
luti nato postumo, quem heres in utero fuisse ignorabat, uel etiam ab hostibus reuerso filio, quem pater obisse falso praesumpserat: nam utiles actiones postumo uel filio, qui hereditatem euicerat, dari oportere in eos, qui Antoninus rescripsit, scilicet quod bonae fidei possessor in quantum locupletior factus est tenetur nec periculum huiusmodi nominum ad eum, qui sine culpa soluit, pertinebit.
Abbreviated transcription (Latin):
ita br̃ditate solutis legatis ĩ inte¬
grum restituitur. non minorup̃i
repentionem competẽ s ei adꝙ̃
uona ꝑtinerẽt: arrio titiano resc¬
riptumiẽ.

Expanded text:
ita hereditate solutis legatis in integrum restituitur, non ipsi repetitionem competere, sed ei, ad quem bona pertinent, Arrio Titiano rescriptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
dem Siquis solu̾it sic ut si a¬
pparuiss eẽ in debitumut fal ͥ¬
ciclia emersi̾t. reddatir: repentõ
iccum habebit. negͣitium enm
contractum ẽ int̾ ec. ¶ Si quid
ex testamento solulisit. quod
postra falsumur in offitio sum.
ur irritimib rumptũ apparu̾it
repeteturuł si post multũ tempo¬
ris emeisent es auenumair co¬
dicilli dui celati prolaci: qui ad¬
emptionẽ continent legatorimi
solutorumul deminutcẽm ꝑ ħ
quia aliis guoq legata rlicta st̃.
nã duus adriamis circaĩoffi¬
tuumi falsum testam̃tum re

Expanded text:
ic soluerit, ut, si apparuisset esse indebitum uel Falcidia emerserit, reddatur, repetitio locum habebit: negotium enim contractum est inter eos. Si quid ex testamento solutum sit, quod postea falsum uel inofficiosum uel irritum uel ruptum apparuerit, repetetur, uel si post multum temporis emerserit aes alienum, uel codicilli diu celati prolati, qui ademptionem continent legatorum solutorum uel deminutionem per hoc, quia aliis quoque legata relicta sunt. nam diuus Hadrianus circa inofficiosum et falsum tes
Abbreviated transcription (Latin):
eocuius pruurator ẽ quasi er h¬
cransactione ded̾it que facta⁊
ait rereti posse ex falsa enim cã
dat esidem putodicendum:
asi transactio secuta non fu̾it.
pp̃quam datumẽ. S ⁊ si resolu¬
ta sit transactio ide erit dicendũ¬
¶ Sipost remnidicatam quis t̃ eni¬
ciroo quia placuit transactione ꝓ̃ sai¬
perator antonninus cumdiuo
prẽ suo rescripsit. retin̾itamen
ates compensari:ĩ cãmiudicati
qd̾ ob talemtransactaẽm solutũ
ẽpot quid ergo si appellatum sit
uł ħ ip̃m inc̾tumsit. anuidicatũ

Expanded text:
eo cui procurator est et transactione dederit, quae facta ait repeti posse: ex falsa enim causa datum est. idem puto dicendum si transactio secuta non fuerit, propter quam datum est: sed et si resoluta sit transactio, idem erit dicendu post rem iudicatam quis transcirco, quia placuit transactioneperator Antoninus cum diuo tre suo rescripsit. retineri tamen atque compensari in causam iudicati, quod ob talem transactionem solutum est, potest. quid ergo si appellatum sit hoc ipsum incertum sit, an iudicatum
Abbreviated transcription (Latin):
faiso existimans creclitori hyoi¬
tario solu̾it ̃ ic enimneq uus
hr̃s lib̾atus ẽ. ⁊ id quod declit
repet̾e potĩt q̃uamius enimi de¬
bitum ẽ sibiquis recipiat tñ is

Expanded text:
falso existimans creditori hereditario solverit: hic enim neque verus heres liberatus erit et is quod dedit repetere poterit: quamvis enim debitum sibi quis recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
ciafferri pot᷑. ¶ Si fundus ĩdiem
ad dictus fu̾it plurio huod que¬
dameiacadant que n acressint
priori emꝑtorr siñminoris sũt
lee res quam quo pluris postea
ualet. quasi melior conlictio aua¬
ta non sit siminoris. ñ sins idẽq¬

Expanded text:
ei adferri potest.Si fundus in diem ei adferri potest.Si fundus in diem addictus fuerit pluris, ut quaedam ei accedant, quae non accesserint priori emptori, si non minoris sint hae res, quam quo pluris postea ualet, quasi melior condicio ata non sit: si minoris sint. idemq
Abbreviated transcription (Latin):
ei qui soluendo nonẽ abitum ẽ a
priore emptione quia melior ĩ teui¬
gitur quam uenditor comꝑbauit¬
cui licuit ñ addicẽ ¶ S et si pu¬
pilus posteasine cucoris auctorita¬
tore: abinir a priore emptione. id̃
et inseruo alieno ¶ alit̾ atq si seruo
suouł filio quem ĩpotestate balet¬
uł domino rer. ꝑ errorem id adiͤ¬
xit. quianonẽ emptio hiis casibus
quod si alieno seruo quem putau̾it
ub̃um eẽ ad dix̾it. contra se habebit.
aerit hic similis egenti emptori:¬
qui meliorem condictionem attu
tium alius debet. ħ ip̃o quod fruc¬
tus eum non sehũs Etur qui¬
sccuturieẽnt priorem emptore¬
melior conditio uidetur auata:
quia non idagitur int̾ emptorẽ¬
⁊uenditorem.
dicinhr̃s ei eͤ xi stat. siue omnimo¬
donon existat priori p̃dium emp¬
tumẽ quia melior ẽ conlictio al¬
lata que domino placeat ĩ telligi¬
non pot̾ cum is quiuendat non
existat quod siintra dicm adiecti¬
onis hr̃s existat. melior conlittio

Expanded text:
ei qui soluendo non est, abitum est a priore emptione, quia ea melior integitur quam uenditor comprobauicui licuit non addicere.Sed et si pupillus postea sine tutoris auctoritatore abibitur a priore emptione. idem et de servo alieno: aliter atque si servo vel filio, quem in potestate habetl domino rei per errorem id addixerit, quia non est emptio his casibus. quod si alieno servo, quem putaverit liberum esse, addixerit, contra se habebit et erit hic similis egenti. Emptorqui meliorem condicionem attulpretium alius det, hoc ipso, quod fructus eum non sequantur, quisecuturi essent priorem emptormelior condicio videtur allata, quia non id agitur inter emptorevenditorem. diem heres ei exsistat siue omninon exsistat, priori praedium emptum est, quia melior condicio allata, quae domino placeat, intellegipotest, cum is qui uendat non xsistat: quod si intra diem adiectionis heres existat, melior condicio
Abbreviated transcription (Latin):
s si impetrauit siue nsus est
iuic aliquo siue imnetrauit ut a¬
ut̾ctur licet᷑ usus noͣnsit ħ elic¬
topuinaturr. ¶si procurator i¬
eus possulau̾it q̃ritur quis eod¬
iure utatur putat pomp̃ me¬
rator furiosi postiuauit ut ador¬
lescentis ip̃c ħ edicto coħ̾octur t¬
adu̾sus ꝓcuratorem id obẜuã¬
¶hec pena ad u̾sus  omei qͣui

Expanded text:
si impetrauit, siue usus est iure aliquo, siue impetrauit ut tur licet usus non sit, hoc edicto puniatur. Si procurator eus postulauit, quaeritur quis eoiure utatur: et putat Pomprator furiosi postulauerlescentis, ipse hoc edicto coerceturaduersus procuratorem id obHaec poena
Abbreviated transcription (Latin):
stlte᷑ cͤalumpniosa adu̾sarii
meisit an aput eundem litiga¬
re possit. ¶ Si una acc̃o comin.¬
unis sit plurium ꝑsonarum.
ueluti familie heitiscunde comͣ.¬
muni quudundofinium recto¬
gundormnutrum singule
ꝑtes spectãte sunt ĩ iurisdicõe
cius qui cognoscit queriturꝙ a¬
offõ ⁊ ꝓculõ płacet. quiaunu̾¬
quisq de ꝑte sualitigat ⁊ an po¬
cius totares: quia totaros in uł¬
cari pot quod cassio ꝗ pegaso plaor:¬

Expanded text:
state calumniosa aduersarii mei sit, an apud eum litigare possim. Si una actio communis sit plurium personarum, ueluti familiae herciscundae, communi diuidundo, finium regundorum, utrum singulae partes spectandae sunt circa iurisdictionem eius qui cognoscit, quod Ofilio et Proculo placet, quia unusquisque de parte sua litigat: an potius tota res, quia et tota res in iucari potest, quod Cassio et Pegaso pla
Abbreviated transcription (Latin):
ffric Si cõnuen̾it ut alius p̾toꝵ
quam cuius uirisdicõ eẽt ius
dic̾e̾t. ⁊ prius qͣm ãdiretur mu¬
tata uoluntas fu̾it ꝓculdubiꝰ us.¬
mocõꝑllitur eius modiꝰ uẽtoi¬

Expanded text:
 Si conuenerit, ut alius praetor, quam cuius iurisdictio esset, ius diceret et priusquam adiretur mutata uoluntas fuerit, procul dubio nemo compelletur eiusmodi co
Abbreviated transcription (Latin):
conduditur ⁊ cum merã penãs⁊ datren¬
contineat. neq poͣst annuniare
iuris exꝑiundi causauccare.
consulem neq p̾fectum neq
p̾torem. neq proconsuem. ne¬
q ceres magistratus qui im̃ppꝰ¬
possunt aiulx̃ ĩ carce̾m dũcsneꝙͣ
pontificem dum facit sacra nece
eos qui pp̃ loi religionem inde
se mou̾e ñ põssunt s nec eum
quicum equo publico ĩ cã pub¬
lica trãsueatu¶ ꝑt̾ea ĩius uocaꝰ¬
ri ñ deret qui uxorem ducat an¬
qͣcam q̃ nubat ne  iuidiccm dui
de re cognoscat neceum qui apͭ

Expanded text:
concluditur: et cum meram poenam contineat, neque post annum neque iuris experiundi causa uocare. 2 consulem neque prefectum neque pretorem neque proconsulem atque ceteros magistratus qui impepossunt et iubere in carcerem duci, nec pontificem dum sacra facit nec eos qui propter loci religionem inde se movere non possunt. Sed nec eum, qui equo publico in causa publica transvehatur, propterea in ius vocari non debet. Sed qui uxorem ducit aut eam que nubat, nec iudicem dum de r
Abbreviated transcription (Latin):
suiud quoq ñ sine rc̃e scribit no
solum ĩ hus accõib patieũ pcãm
edicti quas tunc habuit cumĩcii¬
dit ĩ eclictum u̾umasi q̃ postea:
ei ad quirenͣtur. ¶exhͣas cã solu¬
cum ^ peti ñ posse iulianus putat
suꝑ eẽ enim naturalẽ cãm que
inhiberet repetitionem.
aiuis. Nluid elegant̾ p̃tor ercipit
p̾t̾quam siquis corum cͣ eum fe¬
cerit quu p̃e eoꝵ quid feciss a rec¬
te ne sci uł magistratus dum
stutet ħ edictum defend̾e uł litiꝰ¬
gator dum uuit bñficio huiusꝰ
clicti uti ip̃e ipeniam huus edica¬
ti comĩnittãt. si quis us dicẽit.¬

Expanded text:
Illud quoque non sine ratione scribit non solum in his actionibus pati eum poenam edicti, quas tunc habuit cum incideret in edictum, uerum si quae postea ei adquirentur. Ex hac causa solutum repeti non posse Iulianus putat: superesse enim naturalem causam, quae inhibet repetitionem.ale. Illud eleganter praetor excipit: 'praeterquam si quis eorum contra eum fecerit, qui ipse eorum quid fecisset': et recte, ne scilicet uel magistratus, dum studet hoc edictum defendere, uel litigator, dum uult beneficio huius edicti uti, ipse in poenam ipsius edicti committat. SI QUIS ‹IUS› DICENT
Abbreviated transcription (Latin):
ausus Extra t̾ritorium ius licẽ¬
ti impune n paretur id est as
supra iurislicõem suamuelit
iuo dice quad quisq uris in
aluin statucrit ip̃e eodemiure

Expanded text:
um. Extra territorium ius diceti impune non paretur. idem est, et si supra iurisdictionem suam uelit ius dicere. QUOD QUISQUE IURIS IN ALTERUM STATUERIT, UT IPSE EODEM IURE
Abbreviated transcription (Latin):
mandari pot᷑. ĩminoĩ ex mãda¬
ta gnali iurisdicc̃e. pp̃utilitatem
pupillorum eam contingere cõ
affrice cum ꝓp̃riam uirisdiciem
legatis tuio t̾edis conscquens ẽũt
etiam de suspectis tutorib possint
cognoscẽsut p̃ossiõ bonorum tͦctur
uł si cui dampniifectiñ caueat᷑
ut is possid̾e uibratur aut uẽtric

Expanded text:
mandari potest. immo etiam ex mandata generali iurisdictione propter utilitatem pupillorum eam contingere consAfricae. Cum propriam iurisdictionem legatis tuis dederis, consequens est, ut etiam de suspectis tutoribus possint cognoscere.' Ut possessio bonorum detur, uel si cui damni infecti non caueatur ut is po
Abbreviated transcription (Latin):
solum copostulante qui ab eo
lesus ẽ. s oĩ qui quq ex peritu.
¶Si is ꝓ quo spopondisti ĩpetrau̾it
ne aliquis debitor ip̃ius adu̾sus
cum ex ceptir utatui dem̃ tu in
sen ecceptione uti necie ip̃m oportet
ł impetraresisi intclum patiario.
uiri ayi si soluendo debitor ñ sit
Esituicidisti inediciun reus q

Expanded text:
solum eo postulante qui ab eo laesus est, sed omni, qui quandoque experitur. Si is pro quo spopondisti impetrauerit, ne aliquis debitor ipsius aduersus eum exceptione utatur, deinde tu in s exceptione uti: nec te nec ipsum oportet hoc impetrare, etsi interdum patiaris iniuriam, si soluendo debitor non sit. sed si tu incidist
Abbreviated transcription (Latin):
iatisimum enam⁊ bon¬
orum possõnem dare pot̾.
sĩ possõnem mitt̾e puꝑil.¬
lis ñ hñtib cutores. consti.¬
tuere iudices litĩgãtib dan¬
Labol Eiĩ uirisclictiodata
ẽ ea queq cõcessa ẽe indẽtur
sine quib iurisdictio exꝑ
rum aut mixtum ¶̃ me¬
rumest imꝑium hre glaꝰ¬
du potestatem adamina¬
u̾tendum ĩ facinoroso
homines ꝙ aiam potestão¬

Expanded text:
latissimum est: nam et bonorum possessionem dare potest et in possessionem mittere, pupillis non habentibus tutores constituere, iudices litigantibus dao. Cui iurisdictio data est, ea quoque concessa esse uidentur, sine quibus iurisdictio explrum aut mixtum est. merum est imperium habere gladii potestatem ad animaduertendum facinorosos homines, quod etiam potesta
Abbreviated transcription (Latin):
tͣuo co cum ł ignorares ego puto
mandati actionem adu̾sus titii ħr¬
simandato defensionẽ suscepisti
negirium quodammodo defũc¬
ti gerẽ institueras: ẽt q̃m admo¬
dum si ulum lib̾asses competeret
tibi negotiorum gestorum accior
ita potest dici᷑ et hr̃dem eius ead̾
actione teneri lutiͣtius creditori
suo mandatorẽ deditꝭ deinde deꝰ¬
functo debitore. maiore ꝑte crediᷤ¬
torum consentiente. a pretore de¬
cretumẽ. ut portionẽ celitores
ab br̃dib ferant ab sente ᷤ creclitoꝰ¬
re. aput quem mandator extitĩt᷑ꝰ

Expanded text:
tuo eo, cum hoc ignorares, ego puto mandati actionem adversus hermandatu defensionem suscepisti, negotiu‹m› quodammodo defuncti gerere institueras et quemadmodum, si illum liberasses, competeret tibi negotiorum gestorum actio, ita potest dici et heredem eius eadem actione tener‹i.› Lucius Titius creditori suo mandatorem dedit: deinde defuncto debitore maiore parte creditorum consentiente a praetore decretum est, ut portionem creditores ab heredibus ferant, absente eo creditore apud quem ma
Abbreviated transcription (Latin):
stituere cum fructib cogenł.
neq hñdum similẽ extraneo:
p̾stare deberat ¶ paulus Rdie all
adiecto ĩ mandato intra quem
p̾statur̃ selutius titius scripsit.
ñ eẽ impedim̃to: quo minus q̃ pꝰ
eumdiem conuenire᷑ mandati
iuditio possit. ¶ paulus teimũ

Expanded text:
stituere cum fructibus coge‹ndum› stituere cum fructibus coge‹ndum› neque habendum similem extraneo praestar‹e› debeat.Paulus respondit die adiecto in mandato, intra quem praestaturum se Lucius Titius scripsit, non esse impedimento, quo minus etiam post eum diem conueniri mandati i
Abbreviated transcription (Latin):
set pactus uidetur iusta ex causa
saq exceptio ⁊ fideussori danda
eẽt. et mandatoriss cum ꝓponas ñ¬
cum ab fuisse. iiquume auferrĩ
ẽi electionem. sicut pignus aut pͥ¬
iiuegium qui potuit p̾sens id ip¬
sum pro clamare nec desid̾are de¬
cretum pretoris nec enim si quis
dix̾it sũmouendũ creditorem he¬
redi consulitur. s mandatori uł
fideuissori quib mandati uiditõ
camd̾ ꝑtem p̾staturus ẽsplane
si ab hr̃de ꝑtem accepiss aniure¬
liquum ꝑmittendum eẽt credi¬
tori: fideuissorem conuenire. du¬
bitatum e. s uidebitur consemi¬
re deaeto conueniendo br̃dem.
recuniam quantitius credebat
stipulatus eẽt non donandi aĩo
mandati iuditio eum ab br̃de ci¬
tii posse conuenirint actiones suã
p̾stes idem ẽ ⁊ siͤacta ẽ t̾e calphur¬
nio pecunias. ¶ paulus re. fiderꝰ al¬
ssorem quirem pignoris iure ob¬
ligatam acreditore emit. manda¬
ti actiouditio comientũ ab hr̃de̾
debitoris oblato onͣ debito re¬

Expanded text:
x causa eaque exceptio et fideiussori danda esset et mandatori. sed cum proponas eum afuisse, iniquum est auferri ei electionem sicut pignus aut priuilegium, qui potuit praesens id ipsum proclamare nec desiderare decretum praetoris. nec enim si quis dixerit summouendum creditorem, heredi consulitur, sed mandatori uel fideiussori, quibus mandati iudicio eandem partem praestaturus est. plane si ab hered‹e› partem accepisset, an in reliquum permittendum esset creditori fideiussorem conuenire, dubitatum est: sed uidebitur consentire decreto conueniendo heredem.pecuniam quam Titius credebat stipulatus esset non donandi animo, mandati iudicio eum ab herede Titii posse conueniri, ut actiones suas praestet: idem est et si exacta est a Calpurnio pecunia. Paulus respondit fideiussorem, qui rem pignoris iure obligatam a creditore emit, mandati iudicio conuentum ab herede debitoris ‹o›blato omni debito re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria uenum ded̾unt. quero an
ĩuenditione etiam ius ullud
secutum sit predia: cum eius
uoluntatis uenditores fuer̃t
ut q ħ alicnarent. respoticli id
obseruandum qd̾ actin nt
contrahentes eẽt s si uoliifitas
contrahentium mamfestañ
sit a ħuis ad emptorem trãs¬
ne. ¶ item quero an cum ꝑs
illorum ꝓpriorum fundorim
legato / aliquẽ transinissa sit
aliquid uiris secum huiusin¬
ccli compascui crax̾it. responcli
cumid quoq ius funli qui le¬
gatus erat uid̾etur. id quoq

Expanded text:
pria uenum dederunt. quaero, an in uenditione etiam ius illud secutum sit praedia, cum eius uoluntatis uenditores fuerint, ut et hoc alienarent. respondit id obseruandum, quod actum inter contrahentes esset: sed si uoluntas contrahentium manifesta non sit, et hoc ius ad emptores transire. item quaero, an cum pars illorum propriorum fundorum legato ad aliquem transmissa sit, aliquid iuris secum huius compascui traxerit. respondit, cum id quoque ius fundi, qui legatus esset, u
Abbreviated transcription (Latin):
ulatus eẽt. posset ꝑ eam stipu¬
iatoẽm si quid ex ea re sibi dã
ducer. sui potestatem non faci¬
ebat ne secum agi poss querit
actor quid sibi faciendum ec̃t.
responcli oportẽ pretorem causa
ognitauibere bona adu̾sarii pꝰ¬
sideri ¶añ ante inde cliscedẽ. quã
is actoriuis aqueducende con¬
stituss ⁊ si quid qui aquami
ducẽ prohibitus eẽt siccitatib
delimenti cepiss ueluti si prata
tenclit. s aliquo modo litem ꝑ¬
ꝑdidit culpa suaͥñ est cquini
cetĩs dampu̾o. s si ꝑ collusionẽ¬
o cañsessit litem adu̾sario: cetis dã¬
dameẽ actionem dedolo ccisus¬
Iscribit. idq ait sabino placuisse
iogan̾at casas ĩ unctas habinit
quesitumẽ si hec fundo legato
non cet̾e̾nt eumq legatariuᷤᷤ
uencdicass aniste finidus ali¬
quam seruitutem casis debẽt.
aut si ex fidei cominissi causai
eũm sibi darilegatarius deside¬
raret. hr̃s seruitutem aliquã
casis excipri delrt respondi de¬
beir. ¶ plures ex imuncipibus¬

Expanded text:
ulatus esset, possit per eam stipulationem, si quid ex ea re sibi damnducere, sui potestatem non faciebat, ne secum agi posset: quaerit actor, quid sibi faciendum esset. respondi oportere praetorem causa cognita iubere bona aduersarii possideri et non ante inde discedere, quam is actori ius aquae ducendae constituisset et, si quid, quia aquam ducere prohibitus esset, siccitatibus detrimenti cepisset, veluti si prata tendit, sed aliquo modo litem perdidit culpa sua, non est aequum hoc ceteris damno esse: sed si per collusionem cessit lite adversario, ceteris dandamscripsit, idque ait Sabino placuisse.legauerat, casas iunctas habuit: quaesitum est, si hae fundo legato non cederent eumque legatarius uindicasset, an iste fundus aliquam seruitutem casis deberet aut, si ex fideicommissi causa cum sibi dari legatarius desideraret, heredes seruitutem aliquam casis excipere deberent. respondit deberi.Plures ex municipibus
Abbreviated transcription (Latin):
ius ꝓhibendiã hii hnt. ¶ e qui
ꝓhibitus ẽ inferre eum ĩlocu
quo eo uis ĩfe̾ndiẽ. ĩ factum
eius quia intellectu aliquo ip̃e
prohibitus uidetim
ferre aut statimintdicto uti ĩ
quo prohibetur eiuis fierraut
alioĩ ferre ⁊ postea ĩfactũm age̾
bqͣuam consequatur auctor qͣnͣ¬
tiells int̾fint prohibitum nõ

Expanded text:
i etiam hi habent.Ei, qui prohibitus est inferre in eum locum, quo ei ius inferendi esset, in factum eius, quia intellectu aliquo ipse prohibitus uidetur.ferre aut statim interdicto uti, quo prohibetur ei uis fieri, aut alio inferre et postea in factum agere: per quam consequetur actor, quanti eius interfuerit prohibitu
Abbreviated transcription (Latin):
Remꝑto actionem contineat ¶ Si
ĩ lcrumpublicis usibus destina¬
tum intulĩt quis mortumr: p̾¬
toꝵ ĩcumuidinum dat. si dolo
fecit. etͣ eriͣ exͣtra ordinem pla¬
tendus modica tñ coħtione
s sisine dolo malo: ab solu edũs
E ¶inhancautem accc̃em laci

Expanded text:
empto actionem contineat.Si in locum publicis usibus destinatum intuler‹i›t quis mortuum, praetor in eum iudicium dat, si dolo fecerit et erit extra ordinem plectendus, modica tamen coercitione: sed si sine dolo, absoluendus e
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Cetere itaq res preter no¬
minauenunt in ħ iuditium
lameclicam̃ta et uenenauem¬
iñ qõ ĩ iditium s indexomnĩo¬
bõ lnt̾ ponere se inhiis ñ debet boni
senim et ĩ nocentis uri offitio¬
eum sungi oportet. tantum dẽ
debet facere et ĩ libris impbate
lectionis magicis forte ul hus
umpendasũtss si quid ex peci.¬
latuur ex sacrilegio q̃situm
crit.uꝑ ui aut latrocimo aut
et tabulas testamenti debebit
aut aput eum qui ex maio¬
re ꝑte br̃s ẽ iubere man̾e. aut
mnede deponiinam et labeo scri¬
psit. uendita hr̃litate cabulas
testam̃ti descriptas deponi opor¬
tere br̃demenim exemplum
deb̾e̾ dare. tabulas u̾o autenti¬
hr̃ditarie. cas uidex curare debet
ntaput cum maneant quim¬
aiore ex ꝑte hr̃s sit cetis cescrip¬
tum et ieco gnitum faciat cau¬
tione int̾poĩtaut cum res exi¬
gĩt ip̃e exhibeantim si omnes¬
q̃ husd̾ ex ꝑtib hr̃des sint. nec in¬
t̃ ecs comienat aput qͣm poti¬
us ec̃ debent. sortiri eos oportet õ

Expanded text:
 Ceterae itaque res praeter nomina ueniunt in hoc iudicium. la medicamenta et uenena ueniunt quidem in iudicium, sed iudex omnino interponere se in his non debet: boni enim et innocentis ueum fungi oportet: tantundem debebit facere et in libris improbatae lectionis, magicis forte vel hisumpenda sunt. Sed et si quid ex peculatu vel ex sacrilegio quaesitum erit vel vi aut latrocinio aut et tabulas testamenti debebit aut apud eum, qui ex maiore parte heres est, iubere manere aut in aede deponi. nam et Labeo scribit vendita hereditate tabulas testamenti descriptas deponi oportere: heredem enim exemplum debere dare, tabulas uero authentihereditariae, eas iudex curare debet ut apud eum maneant, qui maiore ex parte heres sit, ceteri descriptum et recognitum faciant, cautione interposita, ut, cum res exegerit, ipsae exhibeantur. si omnes isdem ex partibus heredes sint nec inter eos conueniat, apud quem potius esse debeant, sortiri eos oportet:
Abbreviated transcription (Latin):
sia fide mutuam pecuniã acceptã
sub obugatione eiusõ sundic sol¬
uit statim sẽpromo ꝓ mario suo
quesitiuinẽ. an adu̾sus senatus
cõsuitum obligata sit respondi si
nmerius sciss eiut̾ccdẽ. fore
senatus conulto de quo q̃nt iccũ.¬

Expanded text:
sua fide mutuam pecuniam acceptam sua fide mutuam pecuniam acceptam sub obligatione eiusdem fundi soluit statim Sempronio pro marito suo: quaesitum est, an aduersus senatus consultum obligata sit. respondi, si Numerius scisset eam intercedere, fore senatus consulto de quo qu
Abbreviated transcription (Latin):
ap Bonafide ꝑ sonam uiuuieris
ĩ contrabendo senatus secutus ob
caque int̾ uirumet uxorem ac¬
cepta pecunia gestasunt excepti¬
Sone senatus consuiti ñ sub mo¬
lictur. ¶ cumserui ad negiriatio¬
lem p̃poĩti: cumatio contrahen¬
tes. ꝓ sonam muueris ut ydonee
sequunti exceptõ senatus con¬
suici dominum sub mouet nec
uidetur detĩor causa dm̃ ꝑ ser
euum fieris nicħ eẽ domino que¬
situm non magis quam silitigi¬
osum ꝓ̃dium seruus aut lib̾u
hominẽ emerit. Cuxor debitu¬
cem suamiuo delegauit ut uix
creditori suo eius de pecuniã solũ¬
et.⁊ si fidem suam pro eaquam de¬
legauit. aput uirum obligaũit:
mutuam pocuniom accepit. sub
fideiussore maritoeamq soluit
ut nͣdubri postea maritus decedẽs
ñ soluendo ĩ fraudem creclitoris ca¬
uit testamento se eam pecumam
uniu̾sam debere querituraniut¬
cessisse mulier uide̾tin responcli
sisse. ¶ fundimuxoris sue. ma¬
ritus obligauit sẽpromio ob con¬
luctionẽ. mox muliera iniicrio

Expanded text:
 Bona fide personam mulieris in contrahendo secutus ob ea, quae inter uirum et uxorem accepta pecunia gesta sunt, exceptione senatus consulti non summouetur. Cum serui ad negotiationem praepositi cum alio contrahentes personam mulieris ut idoneae sequuntur, exceptione senatus consulti dominum summouet: nec uidetur deterior causa domini per seruum fieri, sed nihil esse domino quaesitum, non magis, quam si litigiosum praedium seruus aut liberum hominem emerit. Uxor debitricem suam uiro delegauit, u‹t› uir creditori eius pecuniam solueret: si fidem suam pro ea quam delegauit apud uirum obligauerit,mutuam pecuniam accepit sub fideiussore marito eamque soluit uenditori: postea maritus decedens non soluendo in fraudem creditoris cauit testamento se eam pecuniam uniuersam debere: quaeritur, an intercessisse mulier uideretur. respondi sisse. Fundum uxoris suae maritus obligauit Sempronio ob conductionem: mox mulier a Numerio
Abbreviated transcription (Latin):
ta resrond̾it sebr̃temẽe. si sciẽs
se lrdem noneẽ respond̾it. munues¬
me int̾cessisse uidi quia decepit.
¶quod siexistimauit se br̃dem. co
nomine decepta respond̾it. in
cam actionem quid̃ dariple¬
riq existimau̾unt s excepti¬
one senatus consuiti adiuuari
tore delegata. pro eo cui delega
ta c̃ promisit. nõ utetur excepti
inc̾cessisse udebitur. ¶ Si senatus
crnsulti bũfitium int̾ueñt. utr̃
statim cum mulier intc̾essĩt acc̃o
in priorem debitorem competit.
ansimuuer solutum condicatꝰ.
nem. ¶ Si pro eo qui temporali
actione teneretur mulier inter¬
cesserit. temporaus actio tm̃ resti¬
tuetum sicͣ ut ex precedenti cau¬
sa continua tempora numera¬
rẽtur post restitutionẽ. quãius
statim atq int̾cessĩt mulier. cõ¬

Expanded text:
ta responderit se heredem esse, si sciens se heredem non esse responderit, minime intercessisse uideri, quia decepit: quod si existimauit se heredem et eo nomine decepta responderit, in eam actionem quidem dari plerique existimauerunt, sed exceptione senatus consulti adiuuaritore delegata pro eo cui delegata est promisit: non utetur exceptiointercessisse uidetur. Si senatus consulti beneficium interuenit, utrum statim cum mulier intercesserit actio in priorem debitorem competit, an si mulier solutum condicat? pnem. Si pro eo, qui temporali actione teneretur, mulier intercesserit, temporalis actio restituetur, sic tamen, ut ex praecedenti causa continua tempora numerarentur post restitutionem, quamuis statim atque intercessit mulier co
Abbreviated transcription (Latin):
amulicre remscruaret inꝓ̃poita spe¬
tie et illud tractonduẽ. an is qui
mandato inułieris adicrit si dam¬
pnum idob patiatur. quod debite¬
res br̃ditarii soluentonon sint sena¬
tus consuito locus sit. quasi quodam¬
modo c̾orum obligationes inuuer
suscepent. magis autem ẽ ut ne ob
hanc quid̃ causamn senatus consui¬
tum locumihareat quandoñ ea me¬
te fu̾it. ut pro ħnis int̾cedẽt. s tutoris
adu̾sus pupillum et cerõs creclitor¬
es. ĩ trmnem hr̃dem prestaregdent¬
q si ponamus musiem ĩ emption
hr̃clitatis conomine dampnum
pati quod debitores hr̃ditarii soluẽ¬
to non fu̾int nilla puto dubitatõ
erit quin senacus consuitolccus nas
sit. etiam simaxime creclitoribus
aliquantum p̾stiuĩt huidergo si
ꝓptea de ad cunda hr̃clitate dubita¬
ret titius quod parum ydonea no¬
mina debitorum uid̾e̾ntum mułr
ħ ip̃m irpromisit. ut quantomiii
a quo quo corum seruari possit. ip̃a
pr̃ãret prõpe ẽ ut sit int̾cestio. ¶ cũ

Expanded text:
muliere rem ser uaret. In proposita specie et illud tractandum est, an is, qui mandato mulieris adierit, si damnum ob id patiatur, quod debitores hereditarii soluendo non fuerint, senatus consulto locus sit, quasi quodammodo eorum obligationes mulier susceperit. magis autem est, ut ne ob hanc quidem causam senatus consultum locum habeat, quando non ea mente fuerit, ut pro his intercederet, sed tutoris aduersus pupillum et ceteros forte creditores indemnem heredem praestaret. Denique si ponamus mulierem in emptionem hereditatis eo nomine damnum pati, quod debitores hereditarii soluendo non sint, nulla puto dubitatio erit, quin senatus consulto locus non sit, etiamsi maxime creditoribus aliquantum praestiterit. Quid ergo siea de adeunda hereditate dubitaret Titius, quod parum idonea nomina debitorum viderentur, mulier hoc ipsum repromisit, ut, quanto minus a quoquo eorum servari posset, ipsa praestaret? prope est, ut sit intercessio. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
solui quud̃ pignus accͥepat¬
cum muliereͥ etiampecuma
credita deberetur. si ponoꝵ cre¬
ditor adu̾sus eam seruiana
agentem exciperet. siñ uolim¬
tate eius pignus datum eẽt¬
replicatoẽm mulieri senatus
consuitum ñ ꝓfuturam. nisi¬
creditor eẽt sciss etiam aliam
ptimiam eiꝰ eb̃i ¶ mulier et tr¬
sĩis aumni rem cõmuinẽ imitu¬
brentur. euid̾ pecunie rei facti

Expanded text:
solui, qui idem pignus accip, mulieri etiam pecunia credita deberetur: si possessor ‹c›reditor aduersus eam Seruiana agentem exciperet 'si non uoltate eius pignus datum replicationem mulieri senatus consulti non profuturam, niscreditor scisset etiam aliam iam ei deberi. Mulier et Tius, cum in rem communem muturentur, eiusdem pecuniae rei facti
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. ¶dem ẽ ⁊ si ꝓ debitore mo
ticius et mulier duore inter
serat. br̃de institutocitio cmi te
ad eundabr̃ditate dubitaret. ⁊¬
qmuie male gestatutela existi¬
maretur ꝑ suadente mr̃e pupil
uut suo ꝑiculo adiret adit. sti¬
pulatus q de ea cã ẽ indemnem
se eo nomine prestari: si ex ea cã
titius pupillo aliquid p̾stitisset.
isq mattem conueniss negaui
exceptioni senatus consuiti iocũ
ẽẽ quanto uix sit. ut auqnia a pd̾
tid̃ pro coid intcessisss intel¬
ligi possu uet clissimuem buic
ppoltiomi et sacto agitatam.: cũ

Expanded text:
autium. Idem et si pro debitore meo Titius et mulier duo rei inteserat herede instituto Titio: cum de adeunda hereditate dubitaret, quoniam male gesta tutela existimaretur, persuadente matre pupilli, ut suo periculo adiret, adiit stipulatusque de ea est indemnem se eo nomine praestari. si ex ea causa Titius pupillo aliquid praestitisset isque matrem conueniret, negauit exce‹p›tioni senatus consulti locum esse, quando uix sit, ut aliqua apud eundem pro eo ipso intercessisse intellegi possit. Nec dissimilem huic propositioni ex facto a
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Sinonfu̾int ꝑtes sccietati ad¬
se adiecte. equas eẽ constat. ¶ Si
uero placũit ut quis duas pͥarce
uu tres bãt. alius unam. an uale¬
at: placet ualere simodo alius. so
topere.ur cuius cumq alt̾ius rei¬
⁊ causalitã coiri sccietatem ꝙ posse.
Eut nullam ꝑtem dampni alt̾ sen¬
tiat. lucrumuero comnume sit.
cassius putat. quodita demum
ualebit ut et sabinus scribit. si tã¬
ti sit opera quanti dampnumẽ.
plerumq enim tanta ẽ in dustr¬
ia socuiut plus societati conferat
quam pecunia: idẽ si solus nauis¬
get. si solus pegrinatur pericula
subeat solus. ¶aristo refert cas¬
sium respondisse societatem talẽ
coirinon posseut alt̾lucrum tm̃
alt̃ dampnum sentiat ⁊ hanc so¬
xietatem leoniam solitum appelle¬
resi nos consentimus talem sccie
tatem nullam eẽ. ut alt̃ lucrum
scntiret alt̾ u̾o nullum lucnum s
quis dampnum non etiam lu¬
crum spectet.
dampni aliã lucri ꝑtem socius
fcrat / seruius m̃otis mutii aito

Expanded text:
 Si non fuerint partes societati adiectae, aequas eas esse constat. si uero placuerit, ut quis duas partes uel tres habeat, alius unam, an ualeat? placet ualere, si modo aliquid plus operae uel cuiuscumque alterius rei causa. Ita coiri societatem posse, ut nullam partem damni alter sentiat, lucrum uero commune sit, Cassius putat: quod ita demum ualebit, ut et Sabinus scribit, si tant‹i› sit opera, quanti damnum est: plerumque enim tanta est industria socii, ut plus societati conferat quam pecunia, item si solus nauiget, si solus peregrinetur, pericula subeat solus. Aristo refert Cassium respondisse societatem talem coiri non posse, ut alter lucrum tantum, alter damnum sentiret, et hanc societatem leoninam solitum appellare: et nos cotatem nullam esse, ut alter lucrum sentiret, alter vero nullum lucrum, sequis damnum, non etiam lucrum spectet. damni, aliam lucri partem socius ferat: Servius in notatis Mucii ait
Abbreviated transcription (Latin):
s ex nora atq malcfitio nb¬
stituuntur. quarum action¬
uninis ⁊ potestas ħ est. ut si dãp¬
nati fũiuis nceat nobis de¬
dicitͣione ip̃ius corporis qd̃
deliquerit eutare litis estim¬
ationem.

Expanded text:
sed ex noxa atque maleficio stituuntur: quarum actionuis et potestas haec est, ut, si dnati fuerimus, liceat nobis deditione ipsius corporis quod deliquerit euitare litis aestimationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃tẽ ribus hrdib institutisu
bat utile eẽ cautionis quoql
gatu finec refr̃agañ senatꝰ
comuitim quiacautior impe¬
dĩrẽtur. q̃ eẽ altu n legatumo
ucluti c̾tr altin  n certi susus m¬
fructus itaq nomine ꝑtem
pecunie petendam ał e ꝙͣ sa tͦ
accepit a cobr̃derntłq cum co¬
Tcͣmͣ agendum sisatis ñ dediss
el nuo quisatis p̾stitit ac ꝓxter
pit noq fructus nomine ĩ terĩ
tener pp̃senatus consultum. ne¬
q actione incerti quia cohr̃di
satis dedit illud etiam nob pla¬
et ieg atarium cogendum prͣo

Expanded text:
Tribus heredibus institutis ubat utile esse cautionis quoque legatum nec refragari senatus consultum, quia cautio non impediretur, et esse alterum legatum uelut certi, alterum incerti. usus fructus itaque nomine partem pecuniae petendam ab eo, qui satis accepit a coherede, incertique cum eodem agendum, si satis non dedisset. eum uero, qui satis praestitit ac propter pit, neque fructus nomine interim teneri propter senatus consultum neque actione incerti, quia coheredi satisdedit. illud etiam nobis placet legatarium cogendum pro
Abbreviated transcription (Latin):
teeptus sitis quaꝵ qui rem aue¬
nam pignori dedit. soluta peciña
non recte agit tamensi offerat ĩ
uidit᷑io ptiiam debet rempign¬
oratama quod suaint̾ẽ conseqͣ¬

Expanded text:
eptus sit. Is quoque, qui rem alienam pignori dedit, soluta pecunia non recte egit, tamen, si offerat in iudicio pecuniam, debet rem pigneratam et quod sua interest conseq
Abbreviated transcription (Latin):
cutorem apphende spam auter
obligationẽ lib̾a ꝑsona nob̾ nõ
semꝑ ad quiret. ¶ Sn ꝓcutater
meusul tutorrem pignorite¬
derit. ip̃e age̾ pignoratitia pon̾t.
⁊uod ĩ prcturatore ita procedit
si ei mandatum fu̾it pignori da

Expanded text:
tutorem adprehendere, ipsam autem obligationem libera persona nobis non semper adquiret. Sed si procurator meus vel tutor rem pignori dederit, ipse agere pigneraticia poterit: quod in procuratore ita procedit, si ei mandatum fuerit pignori da
Abbreviated transcription (Latin):
ratina accõ ͤ satisfactum autems
accipimus quẽ ad modum uolu¬
it creditor licet ñ sit solutum siue
aliis pignorib sibicau̾e uõluit.
utabħ iecedat siue fideuissorib.
siue pco deto siune ꝑ̾tio ałiquo nr
mda comientionecnastitur pi¬
gnoratitia accõ et gn̾asr dicendũ¬

Expanded text:
raticia actio. satisfactum autem raticia actio. satisfactum autem accipimus, quemadmodum uoluit creditor, licet non sit solutum: siue aliis pignoribus sibi caueri uoluit, ut ab hoc recedat, siue fideiussoribus siue reo dato siue pretio aliquo uel nuda conuentione nascitur pigneraticia actio. et g
Abbreviated transcription (Latin):
i̾um ẽ sua quaq die non solu¬
taͣm pecunam ante quam õs
dĩes ucnurent. ¶ qͣ ominibus
pensionb pretĩtis: enaisiuna
portio solura non sit. pot̾ pignus
uenire. ¶ S si ita scriptunsit. si
qua pecunia sua die soluta non
erit. statimꝰ comipetit eiꝰ pacti con¬
uentio: de uendendo pignore in
rem pactio concipienda ẽ. ut om̃s
contineatur ¶ S a si crelitoris
clum taxat ꝑsona fu̾it comprehẽ¬
nicħ contrarium accumeẽt cum
pignus ex pactione uenire pot̾.
non solumobsortemñ solutam
uenire pot̾it. s obcctã quoq ueluti
usuras aque ñd impensa sunt.
ĩ pignore u̾satus sit: dicendumẽ
lccum brẽ contrarium iditun¬
¶ñ tantum aũt ob pecumianr s
dciobaliam cãmͣ pͥignus daripot̾.
ueluti si quis pignus aucuips
serit. ded̾it. ut pro se fideiuleat.
¶pp̃rie pignus dicimus quod ad¬
e creclitorem transit. ħypotecam.
rem. ¶ omns pecuniatansit
ex soluta eẽ debet aut eo nomine¬
satiffactumeẽ ut nascatur pigno¬

Expanded text:
 sua quaque die non solutam pecuniam, antequam omnes dies venirent. sed omnibus pensionibus praeteritis, etiamsi una portio soluta non sit, pignus potest uenire. sed si ita scriptum sit: 'si qua pecunia sua die soluta non erit', statim competit ei pacti conuentio. De uendendo pignore in rem pactio concipienda est, ut omnes contineantur: sed et si creditoris dumtaxat persona fuerit comprehennihil in contrarium actum esset.Cum pignus ex pactione uenire potest, non solum ob sortem non solutam uenire poterit, sed ob cetera quoque, ueluti usuras et quae in id impensa sunt. in pignore uersatus sit, dicendum est locum habere contrarium iudicium.Non tantum autem ob pecuniam, sed et ob aliam causam pignus dari potest, veluti si quis pignus alicui dederit, ut pro se fideiubeat. Proprie pignus dicimus, quod ad creditorem transit, hypothecam,rem. Omnis pecunia exsoluta esatisfactum esse, ut nascatur pigne
Abbreviated transcription (Latin):
lus contestata cum debitore su de¬
ip̃o debito uł sup̾e fi cͦeuissor con¬
nertus sũn nouata autem debi
conuenit ut pignus repetatin¬
pus quasi daturus tibi petuimni¬
ami pignus accepero. nec de coͬ¬
pignoratitia acͦtione tenebor: et
nulla solutione facta idq qsi¬
acirpto lata sit pocunia ur cc̃lic¬
tio desecit. ob quampignus con¬
tractume ul si pactum ui stan¬
dumẽ. de pecintia non petenda:
factumẽ. ¶Su sortem almmata¬
xat .iii. inuisuras obstrit᷑tumẽ
pignus: co sofntopͦ quod obli¬
gatume icannht pignoratitia.

Expanded text:
lis contestata cum debitore ipso debito vel si fideiussor confuerit. Novata autem debiti convenit, ut pignus repetatquasi daturus tibi pecuniam pignus accepero nec depigneraticia actione tenebor et nulla solutione facta: idemquaccepto lata sit pecunia, vel ccio defecit, ob quam pignus contractum est, vel si pactum, cui stan de pecunia non petenda factum est. Si in sortem dumtaxat vel in usuras obstrictum pignus, eo soluto propter quod oblilocum habet pigneraticia.