comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta siquis instrum̃ta sua pro¬
dita ẽe dicat. nam huius rei
puta in ꝓuincia arabia crim̃
ros ꝙ siquis eum agrum co¬
lustet inaloleto piturus cẽt
insidiis eoꝵ quiscopulos posu¬
isrent que res tantum timo¬
rem ht ut nemo ad eumagr̃
acced̾e audeat crudelitatem
timens eorum ꝗ sdoplos sibi
fecerunt hanc rem p̾sidos
exeq solent. Grauit̾ usq ad
ponam capitis qr ip̃a res mor¬
comata rũpit uel dissoluit
hu sunt agg̃es qui qui dẽ
solent aquam in loticam õ¬
tinere eqne plectitur eytra
ordinem s ⁊ ꝓcondõne sua.
⁊ padinissi mensura quid̾ ope
intatẽ si quis arbort̃ sicomoꝵ
excid̾it. nam ⁊ ħ res umdica¬
tur extra ordinem. nõ leui
pena idarcoqz hee arbores
colligant agges in loticos
ꝑ quos icrementa uilidis¬
ponsant᷑ ⁊ coherent᷑ ⁊ dimi

Expanded text:
ta si quis instrumenta sua proa esse dicat: nam huius rei puta in prouincia Arabia σκοπελros, quod, si quis eum agrum coluisset, malo leto periturus esset insidiis eorum, qui scopulos posuissent: quae res tantum timorem habet, ut nemo ad eum agrum accedere audeat crudelitatem timens eorum qui scopelismon fecerunt. hanc rem praesides exequi solent grauiter usque ad poenam capitis, quia et ipsa res morchomata rumpit uel dissoluit hi sunt aggeres, qui quidem solent aquam Niloticam continere, aeque plectitur extra ordinem: et pro condicione sua et pro admissi mensura quidam openitatem. si quis arborem sycaminonem exciderit, nam et haec res uindicatur extra ordinem non leui poena, idcirco quod hae arbores colligunt aggeres Niloticos, per quos incrementa Nili dispensantur et coercentur. et demi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ si pecilliari nomineegit
cet̾um si pr̃e mandante hoc
queritur. anfilii sc̃a noceit
fitius ignorant pr scit ad¬
huc dico repellendũ pr̃em
ꝙ si peculiari nomine filiꝰ
omit simodo pr p̾sens fuit
potuit q filium em̃e ꝓhibe
mandato nro emit tale est
ut sic̾tum homnĩe manda¬
u̾o emi sciens ub̾um cẽ lic
is cͥ mandatum est ignoret
idem ẽ ⁊ non competit ei ac¬
ꝓcurator sit non eꝰ nncħ de¬
negandalp̃¬

Expanded text:
hoc si peculiari nomine egerit. ceterum si patre mandante, hic quaeritur, an filii scientia noceat: filius ignoravit, pater scit, adhuc dico repellendum patrem, etiamsi peculiari nomine filius emit, si modo pater praesens fuit potuitque filium emere prohibemandato nostro emit, tale est, ut, si certum hominem mandavero emi sciens liberum esse, licet is cui mandatum est, ignoret, idem sit: et non competet ei acprocurator scit, non est mihi deneganda
Abbreviated transcription (Latin):
sime primu̾t᷑ adgiadiũ damp¬
uari solent pumuit᷑ a durie¬
sime nõ ubicu s ubifreqñ&̾
sabigei audem ꝓprie hu hnit᷑
qui pecora uł expascns nelex
armentis sb̾trahunt ⁊ quodã¬
mo dep̾dantur. ⁊ abigedistudi¬
um quasi aidem excertent e¬
quos degregib uel boues de
armentis ab ducentes cet̾um
si quis bonem oberrantem ur
ab duxit nõ ẽ abigens s fur
pociuis s ⁊ qu porcum uel capã

Expanded text:
sime puniuntur, ad gladium damnari solent. Puniuntur autem durissime non ubique, sed ubi frequentius Abigei autem proprie hi habentur, qui pecora ex pastu et ex armentis subtrahunt et quodammodo depraedantur et abigei studium quasi artem exercent equos de gregibus vel boves de armentis abducentes. Ceterum si quis bovem aberrantem vel abduxerit non est abigeus, sed fur potiu
Abbreviated transcription (Latin):
naufragio raꝑe qcum ndũ
naufragiũfiat i illa trepida¬
qui pdamex naufragio dirri¬
ciendos eos putem qui dirripu¬
isse aliqͣ ex illo ꝓbant᷑ ⁊ facile
ut opinor ꝯstitui pot̾ Rampłi¬

Expanded text:
naufragio rapere, qui, dum naufragium fiat, in illa trepidaqui praedam ex naufragio diriciendos eos putem, qui diripuisse aliqua ex illo probantur. et facile, ut opinor, constitui pot
Abbreviated transcription (Latin):
lum autem qui rapuit or ĩ qͥab¬
stulit uł amouit uł dampnũ
dedit uł recepit hac accõne teͦ
aliud autem ẽẽ rapi aliud amo¬
ĩi palam ẽ si quidem amou̾i ali¬
quid ⁊̃ sũ ui possit. rapi aut sũ
ui non pot̾ ¶ Qͥ eiecta naue ꝙͥ
rapuit hoc edc̃o tenet eiecta hoc
mum locumht̃ si do .in. dampñ
datum sit nam si dolꝰ malꝰ ab
dio dissipau̾ ⁊ meo nõie et
fanulie iudicumi in medand̾
cum .ni. deffendendaꝵ meaꝵ edi¬
iũ cã fec̾mmi ntiq dolo careo pu
sit ⁊ nͥ puto agend̾ nec .n. munꝰ¬
rla hoc facit quise tueri uolu
hiis abstułit ꝯm̃iũ rr nomĩe
teneat᷑ Gtem alio senatꝰ ꝯfus¬
do canet cos quor fraude aũ
ꝯsilio naufragi suppressi ꝑ uĩ
fuissent ne nauts ibi ue. ꝑili¬
tantib opitulent᷑ leg̃ corne¬
he que de siccarus lata ẽ pe¬
ins afficiendos eos aut̾ quictͥ
ex nusrima naufragor fortu¬
na rapuissent lucͣci fuissent

Expanded text:
lum autem qui rapuit, sed et qui abstulit uel amouit uel damnum dedit uel recepit, hac actione tenetur. Aliud esse autem rapi, aliud amoueri palam est, si quidem amoueri aliquid etiam sine ui possit: rapi autem sine ui non potest. Qui eiecta naue quid rapuit, hoc edicto tenetur. 'eiecta' hocmum locum habet, si dolo damnum datum sit: nam si dolus malus absdio dissipauerim, et meo nomine et familiae iudicium in me dandum? cum enim defendendarum mearum aedium causa fecerim, utique dolo careo. pusit? et non puto agendum: nec enim iniuria hoc fecit, qui se tueri uoluihis abstulerit, omnium rerum nomine teneatur. item alio senatus consulto cauetur eos, quorum fraude aut consilio naufragi suppress‹i› per uim fuissent, ne naui uel i‹b›i periclitantibus opitulentur, legis Corneliae, quae de sicariis lata est, poenis adficiendos: eos autem, qui quid ex miserrima naufra‹g›orum fortuna rapuissent lucratiue fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
fragiũ fcm̃ sit absculit inea
edc̃o teneat᷑ ꝯm̃ad mod̾ is quic
quid de uehicło excidit tũc tu¬
lit nͨ raꝑe uidet᷑ qui in lutore
iacentemiꝰdemde ait p̾tor rate
pugna adu̾sus nauem ⁊ ratẽ
aliqud rapit sũ expugriet sũ
p̾donib expugnantib rapiat
labeo scͥbit oquuũ fuisse ut sũ de
pugnatis aliquid rapiat᷑ huic
edcõ locus sit ñ .N. nuiꝰ inmari
qͣm in uilla ꝑ latrũcłos inqͥeta¬
miꝰ uł infestar possimiꝰ ñ tm̃ã

Expanded text:
st, abstulit, in ea edicto teneatur, quemadmodum is, qui quod de uehiculo excidit tulit. nec rapere uidetur, qui in litore iacentem tollit. Deinde ait praetor 'rate pugna aduersus nauem et ratem aliquid rapit, siue expugnet siue praedonibus expugnantibus rapiat. Labeo scribit aequum fuisse, ut, siue de pugnatis aliquid rapiatur, huic edicto locus sit: nec enim minus in mari quam in uilla per latrunculos inquietamur uel infe
Abbreviated transcription (Latin):
dem temporis dabit S̾uos flagel¬
lis̃ cesos i metallũ dab si nõ
magne peciũe res fu̾int lib̾os
fustib su̾os flagelł cesos dimi¬
ita ihuiꝰmodi causis ex ꝑsona

Expanded text:
uos flagellis caesos in metallum damnabis. si non magnae pecuniae res fuerint, liberos fustibus, seruos flagellis caesos dimiita huiusmodi causis ex persona
Abbreviated transcription (Latin):
mns inanumitd̾e ꝑfidicomi¬
it mammmitt̾e hic enĩ conferẽ¬
da ext qnͣtitas emolint̾tti qm̃
ad eum ꝑuenit ex iudicõ eis
ꝗ roganit cum p̾cõ eorum quoᷤ
rogatus est manimntt̾e ¶ S
si hac lege ẜnus fu̾it donatus
ut maimimittatur ꝓmiiten

Expanded text:
s manumittere per fideicommisit manumittere: hic enim conferenda erit quantitas emolumenti, quae ad eum pervenit ex iudicio eius qui rogavit, cum pretio eorum quos rogatus est manumittere. Sed et si hac lege ei servus fuerit donatus, u
Abbreviated transcription (Latin):
moĩ uxorem sortitus sit erit ei
concedertõ.Mulieriquo
uolenti suũ filium naturałe
uel quem ex supͣ scriptis manu¬
mitt̾e ꝑ mittend̾ ẽe marc̾ scrib̾
Gonsul a p̾se pot̾ maniuitt̾e

Expanded text:
onis uxorem sortiturus sit, erit ei concedendum. Mulieri quoque uolenti suum filium naturalem uel quem ex supra scriptis manumittere permittendum esse Marcellus scribit. Consul apud se potest manumitte
Abbreviated transcription (Latin):
Estõ militis itamamimis¬
sam familia in libͥtatem ẽẽ
uissi directam lib̾tatẽ iure
cuit locum ht nrito frotẽ¬
tam̃to frõ si bona uentura
sint alioquin uacantibus
fisco uendicatis non hr̃e cõ
bona suscipiantur. uire cau¬
cõm idonea̾ osferre ñ nimꝰ
qmͣ cet̾os desinicti lib̾tos aut
eytraneos declarauit ꝙ bñ

Expanded text:
ento militis ita manumissam 'Samiam in libertate esse iussi' directam libertatem iure cuit, locum habet irrito testamento facto, si bona uenitura sint: alioquin uacantibus fisco uindicatis non habere cobona suscipiant, iure cautionem idoneam offerre, non minus quam ceteros defuncti libertos aut extrarios declarau
Abbreviated transcription (Latin):
sĩna pene ẽ abolict si autem
bñficiu lib̾tatis muicuiꝰ
eos iuemat io̾ uris ⁊ ũba
constoms lib̾tati refragant᷑
planc si test̾o lbtasdata st
⁊ eo temꝑe quo additurħrds¬
tas tempus uincultium som¬
tum sit recce manumand
intelligetur non secis ac sipi¬
gnori datumẜuum debitor
mammisistrt eicq post ub̾

Expanded text:
poenae est abolitio. si autem beneficium libertatis in uinculis eos inueniat, ratio iuris et uerba constitutionis libertati refragantur. plane si testamento libertas data sit et eo tempore, quo aditur hereditas, tempus uinculorum solutum sit, recte manumissus intellegetur, non secus ac si pignori datum seruum debitor manumisisset
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recoguoid̾e dispungc ẽ cõfer¬
reaccepta ⁊ data ¶Liborum apͤ¬
pellone continentur non tant̾
ꝗ sunt in pot̾tate s omnes qui
sui mris sunt siue mrilis sine
feminis sexus sunt. siue ex fe

Expanded text:
 recognoscere: "dispungere" est conferre accepta et data. "Liberorum" appellatione continentur non tantum qui sunt in potestate, sed omnes qui sui iuris sunt, sive virilis sive feminini sexus sunt exve fe
Abbreviated transcription (Latin):
płes furtum admutũt eu̾tãt
ꝓsinguł estimacõm litis offer¬
re cogat᷑ dat᷑ igit᷑ arbit̾umħ
edcõ ut si quid̃ uelit dr̃e noxi¬
os s̾uos possit cẽs ded̾e qui ꝑ¬
ticipauerũt furtũ enĩuͦsima
ferat qͣntum si ius lib ft᷑ũ
focifs ⁊ retineat familiam suã
ħ autẽ facultas dño tͥbuit᷑ co¬
ciens quociens ignorante eo
facultas ei ñerit data nã ⁊ suo
nõie ⁊ oingłoꝵ nõie ꝯueniri
p. noxali udicõ nec una esti¬
macõe qͣm homo lib̾ suffic̾et de

Expanded text:
plures furtum admittunt, euertant pro singulis aestimationem litis offerre cogatur. datur igitur arbitrium hoc edicto, ut, si quidem uelit dicere noxios seruos, possit omnes dedere, qui participaferat, quantum, si unus liber furtum fecisset, et retineat familiam suam. Haec autem facultas domino tribuitur totiens, quotiens ignorante eo facultas ei non erit data: nam et suo nomine et singulorum nomine conueniri potest noxali iudicio, nec una aestimatione, quam homo liber sufferret
Abbreviated transcription (Latin):
oponebatur filiꝰ. fiat Ioꝰ¬
eytraneum scripsisse pr̃e. de¬
in̾ suꝑstite decessisse pr̃e deli¬
b̾tate hr̃de instituto ⁊ ip̃e di¬
em functus est dem̾ ħrs nsti¬
tutus repudi asse hr̃ditatẽ
que rebatur ad quẽ castren¬
se pecculium ꝑtin̾et dicebi
castrense pecului silii fa.
siquid̾ testatus decessit. q.
ħroitatem deferri hr̃di scrip¬
do siue extraneum scripsit
ħrdem siue prem s cum nicħ
de peculio dixẏrt siluis non
hunc obuenisse pr̃i s non
ẽẽ abeo ꝓfectum creditur de¬
inq si ẜuo filii castrensi lib̾¬
tatem pr̃ asscripsi̾t mox q
filius uiuo pr̃e defunctiis sit¬
sit non impeditur ub̾tas cũ
si filius prĩ suꝑiuixrt impedi

Expanded text:
oponebatur filius famiextraneum heredem scripsisse, patre deinde superstite decessisse, pater deliberante herede instituto et ipse diem functus, deinde heres institutus repudiasse hereditatem. quaerebatur, ad quem castrense peculium pertineret. dicebam castrense peculium filii familias, si quidem testatus decessit, quasi hereditatem deferri heredi scripto, siue extraneum scripsit heredem siue patrem. sed cum nihil de peculio decernit filius, non nunc obuenisse patri, sed non esse ab eo profectum creditur. denique si seruo filii castrensi libertatem pater adscripserit moxque filius uiuo patre defunctus si‹t›, non impeditur libertas, cum, si fili
Abbreviated transcription (Latin):
Si forte nxor uł cognatus ux
quis aniis non excastris notꝰ
filio fam̾ donau̾it quid uele¬
gau̾it ur ey pͥssĩt nomina¬
tim uti incastrensi peculio hat
an possit castrensi peculioag¬

Expanded text:
Si forte uxor uel cognatus uel quis alius non ex castris notus filio familias donauerit quid uel legauerit et expresserit nominatim, ut in castrensi peculio habeat: an possit castrensi peculio
Abbreviated transcription (Latin):
ius filul non ħt. nõ enĩ solam
ꝑsonam enis set ⁊ iꝰ de mõstra¬
nus deniq ⁊ pupillum pr̃em
moritur quot quot capita eisb̾¬
iecta fũnt singula fam̾ĩcipi¬
unt hr̃e ¶ Singuli enĩ patiũ
familiarum nom̃ sb̾eunt idem
uire familiam dm̃s omniũ ag¬
natorum. nam ⁊ si pr̃e familias
mortuo singuli singulas famꝰ
pot̾tate fu̾nt recce eiusd̾e fami¬
lic appellabuntur. qmex ead̾
domo ⁊ gente ꝓditi sunt serui¬
encium quo solemus appesta¬
re familias ut meddo̾ p̾toris
ostendimus sb̾titulo desintis
ubi p̾tor loquitur. defamilia
pub licanorum s ibi non om̃s
demonstratur huius rei cã ꝑa¬
tum ħ est nectiganis causa aua
autem ꝑte etcĩ omnes ẜui conti¬
nentur ut de homi̾b coa ccͣis
⁊ uiborum raptorum. Item
reddibitoria sidet̾ior res redoaᷤ
emptoris oꝑa aut familie eiꝰ
⁊ ini t̾dcõ unde ui familie appel¬
ło omnes ẜuos comp̾hendit¬

Expanded text:
im solam personam eius, sed et ius demonstramus: denique et pupillum patrem moritur, quotquot capita ei subiecta fuerint, singulas familias incipiunt habere: singuli enim patrum familiarum nomen subeunt. idemqiure familiam dicimus omnium adgnatorum: nam etsi patre familias mortuo singuli singulas familpotestate fuerunt, recte eiusdem familiae appellabuntur, qui ex eadem domo et gente proditi sunt. Servitutium quoque solemus appellare familias, ut in edicto praetoris ostendimus sub titulo de furtis, ubi praetor loquitur de familia publicanorum. sed ibi non omnes demonstratur huius rei causa paratum, hoc est vectigalis causa. alia autem parte edicti omnes servi continentur: ut de hominibus coactis et vi bonorum raptorum, item redhibitoria, si deterior res reddatur emptoris opera aut familiae eius, et interdicto unde vi familiae appellatio omnes servos comp
Abbreviated transcription (Latin):
gularib ꝑ somi̾s legem loqui
mnstat. familie appelło refer¬
tur ⁊ ad corꝑis ousdam sing¬
nificacõm quod aut uire ꝓp̾o
ip̃orum aut cõmum unuũse
cognaconis continetur uirȩ ppͥo
familiam dicimus plures ꝑso¬
nas que sunt W̾uius pot̾ta¬
te aut natura aut uire wbiec¬
te ut puta prem fam̃ fuiũ fa.¬

Expanded text:
gularibus personis legem loqui constat. Familiae appellatio refertur et ad corporis cuiusdam significationem, quod aut iure proprio ipsorum aut communi universae cognationis continetur. iure proprio familiam dicimus plures personas, quae sunt sub unius potestate aut natura aut iure subiectae, ut puta patrem familia
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur  pluriũ ꝑsonarũ
que ab enudem ultimi geiuto¬
ris sanguine ꝓficiscuntur.
sicuti dicimus familiam nili¬
am quasi a fonde quodam me¬
morie smulier aut fanulie sue
⁊ capud ⁊ finis est ꝯ auis¬

Expanded text:
amilia plurium personarum, quae ab eiusdem ultimi genitoris sanguine proficiscuntur sicuti dicimus familiam Iuliam, quasi a fonte quodam memoriae. Mulier autem familiae suae et caput et finis est. Gai
Abbreviated transcription (Latin):
Qrbum exacce peccume ñ soł
ad solucom referendum est u̾i¬
umeltiam ad delegom Sauł.
fro ꝙ contra comienconem fierz
⁊ anure ne fiat. lp̾¬

Expanded text:
rbum "exactae pecuniae" non solum ad solutionem referendum est, verum etiam ad delegationem. facto, quod contra conventionem fieret, et curaret ne fiat. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
cume u̾bum non solum num̃¬
atam peciiuam compleccitur
u̾um omnem omnino peccĩa
ħest omina corꝑa. nam corꝑa
quo peccume appelłone cõtin̾
nemo est qui ambiget ¶hr̃¬
ditas uiris nomẽ est ꝙ ⁊ acces¬
sionem ⁊ decessionem in se reci¬
pit hrditas audem ⁊ maxiie
fructibus augetur ¶ acrõnis
u̾bum ⁊ p̃ãle ẽ ⁊ geñale. nam
omnis accõ dr̃ siue in ꝑsonam
sine rẽ sit peticõ s plerumq
accones ꝑsonales solemus dre
peticõnis autẽ u̾bo inrem accõ¬
ius singnisi cari udẽtur. ꝑ seci¬
cõms u̾bo extra ordinarias ꝑce¬
cucones u̾bo puto contir̾ut
puta fidĩcomissorum. ⁊ sique
alie sunt que ñhñt uiris ordi

Expanded text:
erbum non solum numeratam pecuniam complectitur, verum omnem omnino pecuniam, hoc est omnia corpora: nam corpora quoque pecuniae appellatione contineri nemo est qui ambiget. "Hereditas' iuris nomen est, quod et accessionem et decessionem in se recipit: hereditas autem uel maxime fructibus augetur. 'Actionis' uerbum et speciale est et generale. nam omnis actio dicitur, siue in personam siue in rem sit petitio: sed plerumque 'actiones' personales solemus dicere. 'petitionis' autem uerbo in rem action‹e›s significari uidentur. 'persecutionis' uerbo extraordinarias persecutiones puto contineri, ut puta fideicommissorum et si quae aliae sunt, quae non habent iuris o
Abbreviated transcription (Latin):
ugurii appelłone omne edifi¬
cium quod rei rusticcorigis cus¬
todiente conuenit qm̃ urba¬
uis edibus significatur ossilis
ait tugurnim a tecto tanqm̃
tegulariũ ẽẽ dictu ut toga
ꝙ ea teganturDeM¬

Expanded text:
ugurii" appellatione omne aedificium, quod rusticae magis custodiae convenit quam urbanis aedibus, significatur. Ofilius ait tugurium a tecto tamquam tegularium esse dictum, ut toga, quod ea tegamur
Abbreviated transcription (Latin):
re an lucius ticius homicidiũ
fecerit s gen̾ałr quis id fecerit
Alt̾um enim mag̾ suggeren¬
tis qm̃ requirentis uidetur ꝗ
itadiuus adriamis ipsit. di¬
ms adriamis calphurmo ce¬
leriano in ħ uerba iypsit agͥ¬
cola pompeiualentis ẜumc
dese pot̾ in t̾rogari. sidini
qo hebitur amplius dixit rri
fu̾it indicium non int̾rogõis¬

Expanded text:
re, an Lucius Titius homicidium fecerit, sed generaliter, quis id fecerit: alterum enim magis suggerentis quam requirentis uidetur. et ita diuus Traianus rescripsit. Diuus Hadrianus Calpurnio Celeriano in haec uerba rescripsit: 'Agricola Pompei Ualentis seruus de se potest interrogari. si, dum quaestio habetur, amplius dixerit, rei fuerit indicium, non interrogati
Abbreviated transcription (Latin):
sñam consiliũ instruat mł¬
toniniꝰ iudicia ẜuorum contͣ
dominos admittenda sunt.
Duius seũ repsit confestorib¬
reorun ꝓ exploratis facmo¬
rib hr̃i non opt̾e similla ꝑ¬

Expanded text:
am consilium instruat: multo minus indicia seruorum contra dominos admittenda sunt'. Diuus Seuerus rescripsit confesreorum pro exploratis facinoribus haberi non oportere, si nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Siẜmis adħ erit manimis
incõnis suscepte temꝑe auie¬
nus fu̾it licet postea reisit
non prius corqueri pot̾it ꝙͣ
si constitit uendicõm non

Expanded text:
anumissnitionis susceptae tempore alienus fuit, licet postea rei sit non prius torqueri poterit, quam si constiterit uenditionem non
Abbreviated transcription (Latin):
aut ĩ illud ꝙ ꝓ alio quis fider¬
serat aut cͦ dies nund̾ uene¬
rat. equissimũ enĩ usũẽ ẽdi¬
tarem ita ag̾e̾ rem debitoris
ut suam ageret. ꝑmutit᷑ gͦ¬

Expanded text:
aut in illud, quod pro alio quis fideiusserat, aut cuius dies nondum venerat: aequissimum enim visum est creditorem ita agere rem debitoris, ut suam ageret. permit
Abbreviated transcription (Latin):
gõues nonari. ult si itastiplẽ
msꝰ ꝙ ricũr et serũ michi dare
oportet id dare spondes sicet
N. ex diu̾sis cansis singuli fuãt
obligati utriq tñ nouacõnis
iure lib̾antͤ cum utruscr ob

Expanded text:
uti si ita stipulemur: "quod Titium et Seium mihi dare oportet, id dari spondes?" licet enim ex diversis causis singuli fuerant obligati, utrique tamen novationis iure liberantur, cum utriusque ob
Abbreviated transcription (Latin):
rit. a ut utił accõ ex stipsatũ:
pupillo det᷑ Cauet᷑ aut̃ pupis¬
lo hac stipłone ꝑ sat̾dacõnem
illud sciendum ẽ hac stipulacõ¬
ne ten̾i tam eũ quitutor ẽ. qͣm
eum qui ꝓ tntore negociages¬

Expanded text:
rit, sed ut utilis actio ex stipulatu pupillo detur. Cavetur autem pupillo hac stipulatione per satisdationem. Illud sciendum est hac stipulatione teneri tam eum, qui tutor est, quam eum, qui pro tutore negotia ges
Abbreviated transcription (Latin):
Uꝰnfrand̾e fisci non solu̾
runtur siue testato siue ĩtes¬
tato decesterunt. ¶Suis bo¬
na qui sibi mortem constiuĩt
non autem ad fiscum cogũ¬
criminus grã manus sibiin¬
tult̾t einc bona qui sibi ob
Aliꝙ amissum flagiciumor
uel ualitudinis uel alicmꝰ
inpaciencia. ad misit nõ q̾¬
tabuntur s sue succeno̾ni
relinquitur ¶a debitore
futi in fraudem datas ub¬
tates retrahi placet sane
ipm̃ ita abalio enĩe aluidmaᷤ¬
iꝑium ut manumittat nõ
est ꝓhibitum ergo tume ⁊
lib̾tatem prare possit exhiiᷤ
bonis que ad accum delata
sunt instr̃a ur arograppha ac
ta ⁊ ad iuspriuatorum ꝑti¬
nencia restitui postulantib
conuenit n instrum̾ta n
acca a quo quam adũsus fis¬
cum reddi o. ip̃e autem fis¬
cus accoru suorum suorũ
eyempla hac condone edrt ne
is cui describendi sit pot̾tas
ad u̾sus. se. ur rem publica
hiis accis utatur ade quo
torum pot̾tas postulanda e̾.
ut m̾to is utiliceat ea que
manu comentario usis ad¬

Expanded text:
fraudem fisci non solum runtur, siue testato siue intestato decesserunt. Eius bona, qui sibi mortem consciuit, non ante ad fiscum coguncriminis gratia manus sibi intulerit. Eius bona, qui sibi ob aliquod admissum flagitium mouel ualetudinis alicuius impatientia admisit, non inqutabuntur, sed suae successioni relinquuntur. A debitore fis‹c›i in fraudem datas libertates retrahi placuit: sane ipsum ita ab alio emere mancipium, ut manumittat, non est prohibitum: ergo tunc et libertatem praestare possit. Ex his bonis, quae ad fiscum delata sunt, instrumenta uel chirographa, acta etiam ad ius priuatorum pertinentia restitui postulantibus conuenit. Neque instrumenta neque acta a quoquam aduersus fiscum edi oportet. Ipse autem fiscus actorum suorum exempla hac condicione edit, ut is, cui describendi fit potestas, aduersus se uel rem publicam his actis ‹ne› utatur: de quo torum potestas postulanda est, ut merito is uti liceat, eaque manu commentariensis ad
Abbreviated transcription (Latin):
tum soluit nõ miq postulat
uł iecucõm bonorum eus ꝓ
quo soluit nquo ⁊ adimiari
ꝑ officium solet ¶ Asralibus
debitorib petentib ad cõꝑã¬
dam pectĩam diłom negari.
non placuit cuis rei extimõ
ita arbitror urdicantis conce¬
ditur ut ĩmaiorib sũmis
no plus qmͣ tres mẽses ĩmmo¬
rib u̾o non plus qm̃ duo ꝓ¬
rogentur. ꝓlixioris u̾otem¬
ꝑis spacium abimꝑatore po̾¬
tulandum est Si principar
rei bona ad fiscum ꝑtinenci¬
a deuoluta sunt sidemiroreᷤ
lib̾antur si forde minus ido¬
nei sint ⁊ in reliqum non
exsolute qnͣtitatis accesteri̾t
Si plus ẜnatum est ex boniꝰ
debitoris a fudo distractis
iuire ac n̾nto restiti postuia
cet̾asq arbores pomiferas
cedere ⁊ frã eius res extimacõe
inqua druplum conueuitur

Expanded text:
ique postulat persecutionem bonorum eius pro quo soluit: in quo etiam  officium solet. Fiscalibus debitoribus petentibus ad comparandam pecuniam dilationem negari non placuit. Cuius rei aestimatio ita arbitrio iudicantis conceditur, ut in maioribus summis non plus quam tres, menses, in minoribus uero non plus quam duo prorogentur: prolixioris autem temporis spatium ab imperatore postulandum est. Si principalis rei bona ad fiscum deuoluta sint, fideiussores liberantur: nisi forte minus idonei sint et in reliquum non exsolutae quantitatis accesserint. Si plus seruatum est ex bonis debitoris a fisco distractis, iure ac merito restitui postulaerasque arbores pomiferas caedere: et facta eius rei aestimatione in quadruplum conuenitur
Abbreviated transcription (Latin):
ap̾. Siquis iepetere uelit
crimen publica abolicõne
int̾uemente co uire repet̾
quo accusabat non eque pꝰ
sunt obiecte ⁊ itadinus ad¬
anus ixꝓsit. ¶ Sistellionat
quis obicerit nel expssateu¬

Expanded text:
. Si quis repetere uelit crimen publica abolitione interueniente, eo iure repetit, quo accusabat: ‹ne›que enisunt obiectae. et ita diuus Hadrianus rescripsit. Si stellionatum quis obiecerit uel expilat
Abbreviated transcription (Latin):
ħ excepcõ locũ hẽbit ¶ Q oi pro¬
nus lib̾tũ suũ delegau̾it c̾ditori
an adu̾sus c̾ditorẽ crui delegat᷑
ꝓnusit lib̾tatis cã hon̾an̾e. excep¬
cõne ista uti possit. uideamꝰ et
cassiꝰ estimasse ut seuĩ refert. c̃¬
didorẽ quidẽ minime eẽ subino¬
uend̃ excepcõe quia suũ recepit¬

Expanded text:
 exceptio locum habebit. Quod si patronus libertum suum delegauerit creditori, an aduersus creditorem, cui delegatus promisit libertatis causa onerandae, exceptione ista uti possit, uideamus. et Cassius existimasse Urseium refert creditorem quidem minime esse submouendum excep
Abbreviated transcription (Latin):
net᷑ quia negligenti amicorẽ
suam custodiendam ꝯmutit. de
se q̃ri d. magnã tñ negligẽtiã
alieno qui aut̃ alieno noĩe obli¬
gat᷑ fidenissor uocat᷑. ⁊ płir ab¬

Expanded text:
 qui neglegenti amico rem custodiendam committit, de se queri debet. magnam tamen neglegentiam alieno: qui autem alieno nomine obligatur, fideiussor uocatur. et pler
Abbreviated transcription (Latin):
obstat᷑am ¶ Ex qͣdrante Res
scͥptus a coħede ex dodr̾ante ĩ¬
stituto emit porcõnem c̃ti qͣn¬
titate. ex qua aliqͣm sũmam
inom̃ib ex qͣl płario utidar
stipulanti spoponderit. defũc¬
to uenditore hereditatis. testa¬
ment̾o fłm sepciꝰ accus are cep̃
⁊ Reditatem ab emptore petit.¬
⁊ ne quid ex ea miniueret ĩpe¬
dente. an heres ex stipulatupe¬
t̃ costĩconis ꝑgant pet̾e excep¬
cõne doli. ma. posse submoui
Marito ⁊ filio cõi ex ꝑte dimi¬
dia scͥptis hedib fili.am suam
ex priori m̃imio ita hedẽ institu¬
it meuia filia mea ex sex un¬
cus m̾hes esto si cũ cohedibtu¬
is parẽ rõm fec̾is pro mea por¬
cõe in die mortis mee accus
eius qui pendet ex trtela tu
cõe iustituta filia eẽt ñ omi̾

Expanded text:
obstaturam. Ex quadrante heres scriptus a coherede ex dodrante instituto emit portionem certa quantitate, ex qua aliquam summam in nominibus ex kalendario uti daret, stipulanti spopondit: defuncto uenditore hereditatis falsum testamentum Septicius accusare coepit et hereditatem ab emptore petit et ne quid ex ea minueret, impedente an heredes ex stipulatu petum cognitionis pergant petere, exceptione doli mali posse summoueri. Marito et filio communi ex parte dimidia scriptis heredibus filiam suam ex priore matrimonio ita heredem instituit: 'Maeuia filia mea ex sex unciis heres mihi esto, si cum coheredibus tuis parem rationem feceris pro mea portione in diem mortis meae eius actus, qui pendet ex tutela tua, cione instituta fil
Abbreviated transcription (Latin):
Iceũ. Nat̾ ꝑ filia dotẽ ꝓmisãt
ex dotis ꝓmissione q̾sitũ ẽ cũ
ip̃e filiam suam exibuerit ⁊
maritus nullam impensam
fec̾it an ex cirographo ex sti¬
płatu agenti geno excepcõ ob¬
stare debeat R. si ut ꝓponit᷑ pr̃¬

Expanded text:
um. Pater pro filia dotem promiserat ex dotis promissione: quaesitum est, cum ipse filiam suam exhibuerit et maritus nullam impensam fecerit, an ex chirographo ex stipulatu agenti genero exceptio obstare debeat. respondit,
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝓcirator agit de dolo ciꝰ excl¬
pi non d qr alienalis ẽ ĩsqr
rei exͣrieus ẽ n alienꝰ dolus a¬
t̾i noce d. ¶Si post litẽ ꝯtesta¬
tam dolo sid fec̾it an excepcõ
eo noie inuidiciũ obicienda
sit. dubitari pot̾. quia litis ꝯte¬
tacõne res ꝓcuratoris sit. eã q
re qui pupilli noĩe agit dd̾. ẽ¬

Expanded text:
curator agit, de dolo eius excipi non debet, quia aliena lis est isque rei extraneus, neque alienus dolus i debet. si post litem contestatam dolo quid fecerit, an exceptio eo nomine in iudicium obicienda sit, dubitari potest, quia litis contestatione res procuratoris fit eamque re, qui pupilli nomine aget, dice
Abbreviated transcription (Latin):
aut recͣchunt᷑ aut ũbis aut ꝯ¬
sensu ¶ Re ccͣhit᷑ obligacõ ue¬
luti nuitui dacõe. mutui autẽ
dacõ consistit. inhiis reb que põ¬
cepturi eiuisdem gei̾us ⁊ qͣlita¬
tis ¶is quo cui rẽ aliꝙͣ ꝯmo¬
damꝰ. re nob̾ obligat᷑ s is de ip̃a
re ꝙͣ accepit restituenda tenc¬
caũ cii infiritas resiste nõ
pot᷑. ułti incendio ruma nau¬
fragio. rẽ ꝙͣ acceꝑit anusisset:
securiis ẽ ali as tñ exactissimã
diligenciam custodiende rei
pstare cõpellit᷑. nec sufficit ei
eandẽ diligenciã adhib̾e qͣni
sius reb adhib.si alius diligen
cens secũ portare uolu̾it ⁊ id au
uaufragio p̾donũ hostiũ ue m¬

Expanded text:
aut re contrahuntur aut uerbis aut consensu. Re contrahitur obligatio mutui datione. mutui autem datio consistit in his rebus, quae poncepturi eiusdem generis et qualitatis. Is quoque, cui rem aliquam commodamus, re nobis obligatur, sed is de ea ipsa re quam acceperit restituenda tenecasu, cui humana infirmitas resistere non potest, ueluti incendio ruina naufragio, rem quam accepit amiserit, securus est. alias tamen exactissiman diligentiam custodiendae rei praestare compellitur, nec sufficit ei eandem diligentiam adhibere, quam suis rebus adhibet, si alius diligentcens secum portare uoluerit et id aut naufragio aut praedonum hostiumue i
Abbreviated transcription (Latin):
nita si liquido appareat lb̾tũ
mctu solo uł nimia proni re¬
uencia ita se suhiȩcisse ut uł
penali qͣdam stipłoe se subiec̾it
sSi honorande lib̾tatis cã societa

Expanded text:
nita, si liquido appareat libertum metu solo uel nimi‹a› patrono reuerentia ita se subiecisse, ut uel poenali quadam stipulatione se subiceret. Si libertatis causa societa
Abbreviated transcription (Latin):
d u̾b̾ frandem adhibuit. s¬
fallax mag̾ qmͣ furtũ facit.
ut puta si dixit se locuple¬
tem. si im̾cem se collatum
ꝙ accepit. si fideuiss ores ido
lut᷑um. Nambiis hom̃ib
mag̃ decepit ꝙͣ furtũ fecit.
⁊ ideo furti ñ tenet. s qiuia
dolo fecit nͥsit alia adu̾sus
eũ accõde dolo dabr. ¶Ed
alienũ quid iacens lucͥ faci
endi cã sustulit furti obstrĩ¬
ogit᷑. sũ scit cuiꝰ sit siue igno¬
rauit. nich enĩ. ad furtũ mi¬
nuiend̾ facit ꝙ cuiꝰ sit utno¬
ret. & si dñs id d̾e liq̃rit fur¬
tum nõ fit eiꝰ ⁊̃ si ego furan¬
fit nͥ sit cui fiat. inpposito. ã
nlłi fit quippe cũ placeat sa¬
bini ⁊ cassu srũia existiman¬
ciũ statim nrãm ẽẽ defiu̾e rẽ

Expanded text:
d verbis fraudem adhibuit, fallax est magis quam furtum facit: ut puta si dixit se locupletem, si in mercem se collocaturum quod accepit, si fideiussores idonluturum: nam ex his omnibus magis decepit quam furtum fecit, et ideo furti non tenetur. sed quia dolo fecit, nisi sit alia adversus eum actio, de dolo dabitur. Qui alienum endi causa sustulit, furti obstringitur, siue scit cuius sit siue ignorauit: nihil enim ad furtum minuendum facit, quod cuius sit ignoret. Quod si dominus id dereliquit, furtum non fit eius, etiamsi ego furanfit, nisi sit cui fiat: in proposito autem nulli fit, quippe cum placeat Sabini et Cassii sententia existimantium statim nostram esse desinere rem,
Abbreviated transcription (Latin):
in bonis que distrahunt ꝓcu¬
radores ue uenundare incon¬
sultis principib ꝓhibentur
⁊ siueneant uendics millasui¬
res ħebit. ¶S̾uus cesaris siuissi
ꝓcuratoris adut heditatem coca¬
ri noleti ad qrit. ¶ Simulti fis¬
co frantem fec̾int non ut ĩac¬
cone furti singuli solidum sec
omnes semel quadrupli penam
ꝓ uirili porcõne debent sane ꝓ
non idoneis ꝗ sunt idonei co
conduccõne uectigar ħĩ des ha¬
buerant a quib post aditam
hrditatem faua seulla ⁊ alu
p̾dia em̃ant cum conueniret᷑
pp̾ moschidis reliqua dicebant
hr̃des mosch̾ dis idoneos ẽẽ ⁊
multos alos ex husdem bomse
misre equin putauit impr prꝰ
hr̃des conueiri deb̾e dem̃ inreli¬
quin possõrem onmem ⁊ ita ꝑ

Expanded text:
in bonis quae distrahunt procuin bonis quae distrahunt procuratores uenundare inconsultis principibus prohibentur, et, si ueneant, uenditio nullas uires habebit.Seruus Caesaris si iussu procuratoris adiit hereditatem, Caesari uolenti adquirit.Si multi fisco fraudem fecerint, non ut in actione furti singuli solidum, sed omnes semel quadrupli poenam pro uirili portione debent. sane pro non idoneis qui sunt idonei conconductione uectigalis, heredes habuerat, a quibus post aditam hereditatem Faria Senilla et alii praedia emerant. cum conuenirentur propter Moschidis reliqua et dicebant heredes Moschidis idoneos esse et multos alios ex isdem bonis emisse, aequum putauit imperator prius heredes conuenir‹i› debere, in reliq
Abbreviated transcription (Latin):
fumdus n nectigalia locanda
ufertur ei .q. in digno succes¬
sio ꝗ cumbrs instttutus ẽẽt
ut siluis post mortem eins ꝙ
p̃r dicebatur suppoitus decla¬
ratusẽ ¶Eu auquid scies
infraudem fisci susceꝑit nõ
solum rem in quam fraudis
misterium susceꝑit set alt̾ũ
rt̾um restitu̾e togitur. ¶Qd̾
l alio in ꝓuincia ea inqua ad¬
mĩstrat licet ꝑ suppositam ꝑ so¬
nam comꝑatum ẽ in firmato cõ¬
tractu uendicatur ⁊ estimacõ
enis fisco inftur. na̾ ⁊ nauem
meadem meadem ꝓuncia in
qua quis admĩsirat edisicare
ꝓhibetur ¶fiscus semꝑ ht̃ iꝰ
pignoris ¶Qui ꝯpẽsacom oppo¬
uit fisco intra duos menses debi¬
tum sibidoce̾ debet ¶t de¬
bitorib sicci quod fscus debet
compensetur sepe constitut̾
est exceꝑta ca cributoria ⁊ sti¬
pendiorũ. itẽ p̾cio rei a fisco
empte ⁊ ꝙ eycausa annonaru
debetur. ¶In reatu consittutꝰ
bona sua admistrare pot̾ eiq
debitor recce bona fide soluit.¬
accores ꝗ aliꝙ officium gerũt

Expanded text:
fundus neque vectigalia locanda itomarum Aufertur ei quasi indigno successio, qui, cum heres institutus esset lius, post mortem eius, qui pater dicebatur, suppositus declaratus est. Qui aliquid sciens in fraudem fisci suscepit, non solum rem, in qua fraudis ministerium suscepit, sed alterum tantum restituere cogitur. Quod libet alio in ea prouincia, in qua administrat, licet per suppositam personam comparatum est, infirmato contractu uindicatur et aestimatio eius fisco infertur: nam et nauem in eadem prouincia, in qua quis administrat, aedificare prohibetur.Fiscus semper habet ius pignoris.Qui compensationem opponit fisco, intra duos menses debitum sibi docere debet.Ut debitoribus fisci quod fiscus debet compensetur, saepe constitutum est: excepta causa tributoria et stipendiorum, item pretio rei a fisco emptae et quod ex causa annonaria debetur.In reatu constitutus bona sua administrare potest, eique debitor recte bona fide soluit.Actores, qui aliquod officium gerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tractatur priorum accorum
quoꝵ usucnõ fu̾at postulats
ex osfõ recitacõ iire poscetur.¬
Grin ꝓ alio a fisco euentus de¬
bitum soluit non in iq pos¬
tulat ꝑsecucõm bonormn
eiꝰ ꝓ quo soluit. in quo ⁊ ad
siscalib debitorib petentib
non placuit cuius rei estimõ
ita arbitrio indicantis conce¬
ditur ut in maiorib sũmis.
non plus qmͣ tres menses ĩmi¬
norib u̾o non plus qmͣ duo
ꝓrogentur ꝓlixioris a cemꝑ¬
is spacumiabimꝑadore post¬
uland̾ est. Si principalis
rei bona ad fiscum deuolnta
sint fidem siores lib̾antur ni¬
si forte minꝰ idoneisint ⁊ ĩ
reliqũ nõ exsolute qnͣtitatiᷤᷤ
accesserint ¶ Siplus ẜnat̾
est ex bonis debitoris a fudo diꝰ¬
tractis uixe ac m̾to restitui
postulantur. ¶Eonductor
exfundo fiscali ncħ transfer¬
re pot̾ nec cupressi mat̾iam
uend̾e ueloliue nõ sb̃strtatiꝰ
alus cet̾asq arbores pomi¬
feras cede ꝗ frã enis rei estimõ¬

Expanded text:
tractatur, priorum actorum, tractatur, priorum actorum, quorum usus non fuerat postulatus, ex officio recitatio iure poscetur.Qui pro alio a fisco conuentus debitum exsoluit, non inique postulat persecutionem bonorum eius pro quo soluit: in quo etiam Fiscalnon placuit. Cuius rei aestimatio ita arbitrio iudicantis conceditur, ut in maioribus summis non plus quam tres, menses, in minoribus uero non plus quam duo prorogentur: prolixioris autem temporis spatium ab imperatore postulandum est. Si principalis rei bona ad fiscum deuoluta sint, fideiussores liberantur: nisi forte minus idonei sint et in reliquum non exsolutae quantitatis accesserint. Si plus seruatum est ex bonis debitoris a fisco distractis, iure ac merito restitui postulatur. Conductor ex fundo fiscali nihil transferre potest nec cupressi materiam uendere uel oliuae non substitutis aliis ceterasque arbores pomiferas caedere: et facta eius rei aestimatio
Abbreviated transcription (Latin):
eorum nõ ausfermit᷑ siue des¬
tato siue ĩtestato decesserit
¶Euis bona qui sibi mortes
iciuit non añ adfiscũ cognt᷑
qmͣ ꝑrius constrt̾it cimus c̾¬
miuis gr̃a manus sibiintulit᷑
Eiis bona qui sibiobaliquod
admissũ flagiciũ mortẽ ꝯsciu̾
⁊ manus intulit fisco uendi¬
oantur quod si id tedio uite
aut pridore eris alieni uel
ualitudinis a licuius in pa¬
ciencia ad misit non in quie
ci infraudem datas lib̾tates
retħi placuit. sane ip̃m ita
ab alio em̾e mancipium ut
inamumittat non e̾ ꝓhibitũ
ergo tunc ⁊lib̾tatem prart
u̾sus fiscum edi o. ip̃e autem
fiscumccorum suorum exẽpli
hac ꝯdõne edet ne is cui dest̾¬
bendi sit pot̾tas adu̾sus se.
uł rem publicam hus accis
utatur. de quo caue compelłr
ut siusꝰ hus contͣ int̾diccũ
filit cansa cadat. ¶Quociẽs
apud fiscum agitur accoꝵ
pot̾tͥas  postulanda ẽ ut m̃ito
hũs utiliceat eaq i anuo¬
m̃tariensis an notanda sinit
ens it̾um ap̾fiscum eadẽ c̾a¬

Expanded text:
eorum non auferuntur, siue testato siue intestato decesserunt. Eius bona, qui sibi mortem consciuit, non ante ad fiscum coguntur, quam prius constiterit, cuius criminis gratia manus sibi intulerit. Eius bona, qui sibi ob aliquod admissum flagitium mortem consciuit et manus intulit, fisco uindicantur. Quod si id taedio uitae aut pudore aeris alieni uel ualetudinis alicuius impatientia admisit, non inquietci in fraudem datas libertates retrahi placuit. Sane ipsum ita ab alio emere mancipium, ut manumittat, non est prohibitum: ergo tunc et libertatem praestare uersus fiscum edi oportet. Ipse autem fiscus actorum suorum exempla hac condicione edit, ut is, cui describendi fit potestas, aduersus se uel rem publicam his actis ‹ne› utatur: de quo cauere compellitur, ut, si usus is contra interdictum fuerit, causa cadat. Quotiens apud fiscum agitur, actorum potestas postulanda est, ut merito is uti liceat, eaque manu commentariensis adnotanda sunt. ens iterum ap
Abbreviated transcription (Latin):
Ioram ticio aliquid face̾ uisꝰ
non uidetur p̾sende eo fecure:
uisi is intelligat ita si furio¬
sus aut nifans sit aut dormi¬
at nonuidetur corameo fecis¬
se. scre autem non q÷ uelle hiꝰ
debet. nam ⁊ inuito eo rectesit
urbanis ⁊ missꝰ est inuillã
nutriendĩ⁊ murbams ser¬
ius constituetur ⁊ lorentmnꝰ¬
undi appelłone omne edifici¬
um ⁊ omins ag̾. continetur
set musu urbana edificia¬
edes. rustica uille dituntur.
locus. u̾o sm̃ edificio. murbe
arearure audemager appel
Deuarcatores eos appella¬
mus qui causam adu̾sarus
suis donant ⁊ ex ꝑte accoris
in ꝑtem rei conced unt aua¬
ricando emni p̾uaricatores

Expanded text:
oram Titio' aliquid facere iussus non uidetur praesente eo fecisse, nisi is intellegat: itaque si furiosus aut infans sit aut dormiat, non uidetur coram eo fecisse. scire autem, non etiam uelle is debet: nam et inuurbanis et missus est in villam nutriendus, in urbanis servis constituetur. Florentin'Fundi' appellatione omne aedificium et omnis ager continetur. sed in usu urbana aedificia 'aedes', rustica 'uillae' dicuntur. locus uero sine aedificio in urbe 'area', rure autem 'ager' appeleuaricatores' eos appellamus, qui causam aduersariis suis donant et ex parte actoris in partem rei concedunt: a uaricando enim praeuaricatores
Abbreviated transcription (Latin):
corum usus suicã ꝑati c̾ent
utrum dispensatores insularis
uillici atrienses cextores oꝑa¬
pus tuendum est ata ip̃iꝰ
cultum ꝓpositi destinatiq ẽent
quo ingen̾e nctores cubicu¬
larii coci munstratores at
alũ qui adeuismoi usum ꝑ¬
atiẽent nim̾arentur ⁊ mł¬
ueri appelło .iii. significacõ¬
nes ht unam cum om̃nes
uos pueros appeliaremus il¬
t̾am cum puerlim contrario
nomine puolle diceremus
demonstraremusirem
recepit mices ⁊ ficus ⁊ uuas
dum taxat duracinas ⁊ pur¬
pureas ⁊ que eius gem̃s eẽn
quas non nini causa heremꝰ
quas greci appellarent recẽp¬
as tam diu meacã ẽẽ qmͣ di
uumũ ħerent cum siñ inno
eẽ desinerent in eo nuim̾oeẽ¬

Expanded text:
orum usus sui causa parati essent? utrum dispensatores, insularii, vilici, atrienses, textores, operapus tuendum atque ipsius cultum praepositi destinatique essent, quo in genere iunctores, cubicularii, coci, ministratores atque alii, qui ad eiusmodi usum parati essent, numerarentur. ueri' appellatio tres significationes habet: unam, cum omnes seruos pueros appellaremus: alteram, cum puerum contrario nomine puellae diceremus: demonstraremus. 205recepit: nuces et ficos et uuas dumtaxat duracinas et purpureas et quae eius generis essent, quas non uini causa haberemus, quas Graeci as tamdiu in ea causa esse, quamdiu vinum haberent, cum sine vino esse desinerent, in eo nume
Abbreviated transcription (Latin):
Edẽ diem significat inciꝑe¬
deb̾i peccumam uenire diem¬
cuma peti possit ubi puit
quis stipulatus fait ⁊ ces¬
sit ⁊ uenit dies. ubudiem
cessit dies s nondum uenit.
ubi sb̾condõne n cessit. ne
ueit dies.pentente ad huc
nosallis debemus es suil est¬
ꝙ alii nob̾ debent ¶Iatacł¬
paest nimia negligencia .a.
non intelligere ꝗ omnes in¬
telligunt. Marcianus
mus lege more iꝑio ueeiꝰ
qui iubendi ht̃ potͥcatem do¬
na autem ꝓprie sunt que
iuilla ncc̾itate iuriso oftõ
s sponte prantur que si non
prentur nulla rep̾hensio ẽ
⁊ si prentur plerum iauci¬

Expanded text:
ere diem' significat incideberi pecuniam: 'uenire diemunia peti possit. ubi pure quis stipulatus fuerit, et cessit et uenit dies: ubi in diem, cessit dies, sed nondum uenit: ubi sub condicione, neque cessit neque uenit dies pendente adhuc nos aliis debemusquod alii nobis debent. "Lata culpa" est nimia neglegentia, id est non intellegere quod omnes intellegunt. Marcianus mus lege more imperiove eius, qui iubendi habet potestatem. "dona" autem proprie sunt, quae nulla necessitate iuris officiis et sponte praestantur: quae si non praestentur, nulla repraehensio est et, si pr
Abbreviated transcription (Latin):
quidem q̃o marbitrio est m¬
dicantis pene u̾o ꝑsecucõ ñ
enis uolundati mandatur
set legis auccͣitre reẜnat᷑.¬
Quer possit siita fuit int̾¬
locutus lucius ticius tem̾e
uic̃õ carere ⁊ obid ĩnullam

Expanded text:
itrio est iudicantis, poenae uero persecutio non eius uoluntati mandatur, sed legis auctoritati reseruatur.Quaeri possit, si ita fuerit interlocutus: 'Lucius Titius temere uitio carere et ob id hunc nullam
Abbreviated transcription (Latin):
trari solet ¶Item ꝓtribuna
crimima idem eid̾e intulit
singulorum debet ab olicõ
potere alioqum ꝓut quid
omisit eius nomine senatus
consulti penam pacietur¬
¶Accusacom is intulit qu
pͥstriprone submou̾i pot̾at
ut quil adult̾ii masculo pꝰ
.u. annos contunios eydie
missi adult̾ui ł femine post
.ui. menses utiles exdie diuor

Expanded text:
trari solet; item pro tribunacrimina idem eidem intulit, singulorum debet abolitionem petere: alioquin prout quid admiserit, eius nomine senatus consulti poenam patietur.Accusationem is intulit, qui praescriptione summoueri poterat, ut quilibet adulterii masculo post quinque annos continuos ex die commissi adulterii uel feminae post ‹s›ex menses utiles ex die diuor
Abbreviated transcription (Latin):
p̾nancari u̾a crumina abidõ¬
abactusacõne desistere.Ea¬
lum ꝑmatorib pena lege
remia nrogatur s non utii
qui non ꝓbat ꝙ intendit
nam huuus rei inquisico
arbitrio cognoitentis quirto
pͥhend̾it łimam penam eur¬
rogat quorum alt̾ntrum ip¬
ꝓnunciacõnis manifestat᷑
namsi quide̾ ita ꝓminciau̾¬

Expanded text:
ricari uera crimina absconab accusatione d‹e›sistere.Calumniatoribus poena lege Remmia irrogatur.Sed non utique qui non probat quod intendit nam eius rei inquisitio arbitrio cognoscentis committeprehendit, legitimam poenam ei irrogat. Quorum alterutrum ipnunciationis manifestatur. Nam si quidem ita pronu
Abbreviated transcription (Latin):
Ie sternende iniminitatẽ uet̾a¬
nos non hr̃e uiuo gosianoue¬
t̾ano ixptum est nam nec a
contribuconbus quem possõ¬
nib sunt uetanos ce eycusa¬
tos palam est set ⁊ naueseoz
eorum angariari posse helio

Expanded text:
e sternendae immunitatem ueteranos non habere Iulio Sossiano ueterano rescriptum est. nam nec ab intributionibus, quae possessionibus fiunt, ueteranos esse excusatos palam est. Sed et naues eorum angariari posse Aelio
Abbreviated transcription (Latin):
q pr̃ testõ suo ẜno silii lib̾ta¬
tam̾to filii ꝑtinere ceꝑit
uidendum ẽ mimiquid eicõ¬
pan deb̾at qui cum ma nu¬
mittͥetur auenus erat dem̾ pꝰ¬
ea ad quisitus est s fauorabi¬
lius ẽ hiu̾tatem apre relicta
admitt̾e ⁊ ab inco̾ prĩs enm¬
nec ad bestias ita uet̾anus
ualet nec labefataturꝰ. si
quis corum uoluntate sua
honorem aut nimꝰ susceꝑit
uectagalia ⁊ primomorum

Expanded text:
lii libertatamento filii pertinere coeperit, uidendum est, numquid ei comparari debeat, qui, cum ‹m›anumitteretur, alienus erat, deinde postea adquisitus est. sed fauorabile est libertatem a patre relictam admittere: et ab initio patris enec ad bestias itaque ueteranus ualet: nec labefactatur, si quis eorum uoluntate sua honorem aut munus susceperit. Uectigalia et patrimoniorum
Abbreviated transcription (Latin):
lis pectulii adrianus cõstitu¬
it ⁊ si testam̃to tam fili ꝙͣ
prĩs idem ẜnus accepisset
sissent nondubitaretur ey
testõ filii lib̾um ẽe eũ set ⁊¬
si insuꝑiore casu ꝓ lib̾tate
apr̃e data illa dici possu̾t
num quid quo adutatur
tc̃a aẜuo imposint dicatur
eum post mortem intestati
filii exilla mamimissõe lib̃¬

Expanded text:
s constituit: et si testamento tam filii quam patris idem seruus accepisset sissent, non dubitaretur ex testamento filii liberum eum esse. sed in superiore casu pro libertate a patre data illa dici possunt, numquid, qu‹o›ad utatur dictam seruo imposuit, dicatur eum post mortem intestati filii ex illa manumissione libe
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃e ad cum cransiste ꝓpri¬
etadem ꝙ absurdum est
sumpendenti ut ĩ aliis ⁊ ĩ
hac sp̾e h̾amus dm̃a ut ex
post fro retro fuisse aut ñ
siusse prĩscredanis secund̾
ꝙ disficile erit eypedire
sidum delibant hr̃des dies
cessit̾ legati ẜuo dati istiꝰ
pecculii indestõ ens ex quo
pr nicħ caꝑe potuuret an
id adip̃m ꝑtineat cum uti¬
q ad hrdem filii ꝑtineret fa¬
ciliortñ delib̾tate ẜm delib̾¬

Expanded text:
ransisse proprietatem, quod absurdum est. si in pendenti, ut in aliis, et in hac specie habeamus dominia, ut ex facto retro fuisse aut non fuisse patris credamus? secundum quod difficile erit expedire, si, dum deliberant heredes, dies cesserit legati seruo dati istius peculii testamento eius, ex quo pater nihil capere potuisset, an id ad ipsum pertineat, cum utique ad heredem filii pertineret. facilior tamen de libertate serui delib
Abbreviated transcription (Latin):
pdestest Exiidicoꝵ publico¬
rum ad miis non ał tran¬
seunt ad isus hr̃des pene bo¬
nor umad emponis qm̃ silis
contestata ⁊ condempna¬
cõfi̾nt secuda exce pto re¬
petundaꝵ magestatis uidi¬
Co̾ que ꝙ mortuis reis cum ꝗ¬
b incħ accum est adħ exce̾ri
placuit ut bona eorumsc¬
co uendicentur adeo ut di¬

Expanded text:
poenis.Ex iudiciorum publicorum admissis non alias transeunt aduersus heredes poenae bonorum ademptionis, quam si lis contestata et condemnatio fuerit secuta, excepto repetundarum et maiestatis iudicio, quae etiam mortuis reis, cum quibus nihil actum est, adhuc exerceri placuit, ut bona eorum fisco uindicentur: adeo ut di
Abbreviated transcription (Latin):
Drrgo qm̃diu m c̾tũ sit¶De
ntrumextat successoran nõ
¶ Siis qui mintegcũ restitiupo¬
au̾qm̃ diui pot̾it inintegrũ
restitui existimaMus cõstom
cessare qr non est c̾cum abĩ¬
testado nemmẽ succendre
cytare. est tam̃ u̾us admit¬
tendam constom quidergo
reuocari listades que semelo¬
utrũ p̾sentes ẽẽ deb̾ant quilib̾¬
tatem acceꝑint anu̾o non ⁊⁊c̾
ĩuitis aliis possunt bona pꝰ
lib̾tatemadici utiq ⁊ ab sen¬
tib quid ergo si quidam p̾sẽ¬
tes sint quidam absentes
uideamus an ⁊ ab sẽtibus com¬
petat ub̾tas ⁊ pot̾dici eyemp¬
lo adire hr̃drtatis competͥe
lib̾tatem ⁊ inabsentibus.

Expanded text:
rgo quamdiu incertum sit, utrum existat successor an non. Si is qui in integrum restitui poan, quamdiu potest in integrum restitui, existimamus constitutionem cessare, quia non est certum ab intestato neminem successorem exstare? est tamen verius admittendam constiturevocari libertates quae semel coutrum praesentes esse debent qui libertatem acceperunt an uero non: et cum inuitis illis possunt bona propter libertatem ad‹d›ici, utique etiam absentibus. Quid ergo, si quidam praesentes sint, quidam absentes? uideamus, an etiam absentibus competat libertas. et potest dici exemplo aditae hereditatis competere libertatem eti