comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mo sexto. quẽ annum ficut grauis¬
sunum ꝓpter ignotam sibi capti¬
utitatem roma persensit. ita magnificum
propter insolitam pacem grecia habuit.
Eo si quidem tempore. quo galli romam
captam. incensamq tenuerunt ac uendi¬
derunt. artaxerses rex persarum. disce¬
dere ab armis ⁊ quiescere in pace uniuer¬
sam greciam ꝑ legatos p̃cepit. denuntiãs
contradictorem pacis bello impetendum.
Quem ita iubentem potuissent utiq gre¬
ci tam constanter contẽpnere. quam for¬
titer sepe uicerunt. nisi porrectam unde¬
cunq occasionem. quam auide desidera¬
uerunt. tainlibenter auxissent Osten¬
derunt enim quam egre ⁊ miꝰ sere isla
eatenus gesserint. quȩ tamfacile indig¬
na eciam conditione posuerunt. Namqͥs
tam indignum liberis ⁊ fortib uiris qui
longe remotis sepe uicti adhuc hostis et
deinde minitantis imꝑio. arina depore¬
re paciq seruire. si non ipso tantum ̃¬
nuntiante pacis sono per corda cunctoꝵ
egra belli tabuisset intentio. Eł post di¬

Expanded text:
I, quem annum sicut grauissimum propter ignotam sibi captiuitatem Roma persensit ita magnificum propter insolitam pacem Graecia habuit, eo siquidem tempore, quo Galli Romam captam incensamque tenuerunt ac uendiderunt, Artaxerxes rex Persarum discedere ab armis et quiescere in pace uniuersam Graeciam per legatos praecepit, denuntians contradictorem pacis bello inpetendum. quem ita iubentem potuissent utique Graeci tam constanter contemnere, quam fortiter saepe uicerunt, nisi porrectam undecumque occasionem quam auide desiderauerant, tam libenter hausissent — ostesderunt enim, quam aegre et misere illa eatenns gesserint, quae tam facile indigna etiam condicione posuerunt: nam quid tam indignum liberis et fortibus uiris, quam longe remoti; saepe uicti, adhuc hostis et deinde minitantis. imperio arma deponere pacique seruire ? — si non in ipso tantum adnuntiatae pacis sono per corda cunctorum. aegra belli tabuisset intentio et post di
Abbreviated transcription (Latin):
nataq incesti. ad portã co llatinã uiua defossa ẽ.
NNO ab urbe conditacacc. hxxu. taren¬
tini pyrri morte comꝑta. iterum noua
aduersum romanos arma sollicitant.
carthaginiensium auxilia ꝑlegatos
poscunt atq accipiunt. Conserto pte¬
lio uicere romani Ubi iam tunc carthaginienses
quamuis non dum hostes adiudicati. uinci tamen
aromanis se pose senserunt. Sequenti anno mg¬
nam uiscerũ suorum partẽ seueritas romana
concidit. Nam aduentante dudum pyrro. occau-
lego diffidens romanȩ spei nouum scelus ausi
reginenses omnes quib subsidio pre era t utt.¬
fecit Predam sͥ omnẽ atq ipsũ oppidum un.¬
dicauit. Hoc facinus intam sceleratos defectors
pumiendũ genutio consule iussum ẽ. Qui obs&s.¬
sa regnorũ urbe. captis q omnib ipse quidẽ
in reliquos ꝑ fugas. & latrones exercuit dig¬
na supplicia. romanos u milites indegre lax¬
nis romã misit qui populius sumedio in foto ur.¬
gis cęsi sunt securiq ꝑcussi Uisa sibi est tunc

Expanded text:
nataque incesti ad portam Collinam uiua defossa est. Anno ab Vrbe condita CCCCLXXV Tarentini Pyrrhi morte conperta iterum noua aduersum Romanos arma sollicitant, Carthaginiensium auxilia per legatos poscunt atque accipiunt. conserto proelio uicere Romani: ubi iam tunc Carthaginienses, quamuis nondum hostes adiudicati, uinci tamen a Romanis se posse senserunt. Sequenti anno magnam uiacemm suorum partam seueritas Romana concidit. nam aduentante dudum Pyrrho octaua legio diffidens Romanae spei, nouum scelus ausa Reginenses omnes, quibus subsidio praeerat, interfecit, praedam sibi omnem atque ipsum oppidum uindicauit. hoc facinus in tam sceleratos defectores puniendum Genucio consuli iussum est qui obsessa Reginorum urbe captisque omnibus ipse quidem in reliquos perfugas et latrones exercuit digna supplicia, Romanos uero milites integrae legionis Romam misit: qui populi iussu medio in foro uirgis caesi sunt securique percussi. Visa sibi est tunc
Abbreviated transcription (Latin):
sitios consanguinitatis societatisq commertia.
tanti apud illos diuina atq humana religio
pendebatur. ⁊ rubescant sane de recordationc pre¬
teritorum. qui nunc inter uentu solius fidei xp̃ra¬
nȩ ac medio tantũ uirationis sacramento. uiuere se
cum hostib nec pati hostilia sciunt. quib indu¬
bitatissime ꝓbatur. quia non sicut illi antea cȩsa
uingebant federa porca: S qui. nunc intet bar
baros ac romanos creatorẽ & dñm suum contestan¬
tis. tautã fidem adhibita in sacramentũ seruant
nangelia. quantã tunc nec inter parentes ac fi-¬
lus potuit seruare natura. Nunc autẽ finis ma¬
cedonici belli. finis etiã libri frat. presertim cũ
rm abhinc pyrri bella incipiant. & mox puni¬
ca consequantur. Explicit liber tercus.S

Expanded text:
socios consanguinitatis societatisque commercia. socios consanguinitatis societatisque commercia. tanti apud illos diuina atque humana religio pendebatur. erubescant sane de recordatione praeteritorum, qui nunc interuentu solius fidei Christianae ac medio tantum iurationis sacramento\' uiuere se cum hostibus nec pati hostilia sciunt; quibus indubitatissime probatur, quia non, sicut illi antea, caesa iungebant foedera porca, sed quia nunc inter baros ac Romanos Creatorem ac Dominum suum contestantes, tantam fidem adhibita in sacramentum servant Evangelia, quantam tunc nec inter parentes ac filios potuit servare natura. Nunc autem finis Macedonici belli, finis etiam libri fiat, praesertim cum jam abhinc Pyrrhi bella incipiant, et mox Punica consequantur. LIBER QUARTUS.
Abbreviated transcription (Latin):
regnis. concurrere macie stare. arma gerere:
Qltimũ quidẽ hoc bellũ alexandri commil¬
tonum fut. S quod ad exemplũ humana¬
sris fuerit reseruatum. quippe cum orbem terrarũ
extinctis iam. xxxiiii. alexandri ducib soli possi¬
derent. & angustisimos sencc̾tutis ac uitȩ suȩ ter¬
minos. non aspicientes.: angustos ẽẽ. imperio suo
titius mundi terminos arbitrabantur: Ineo bello
usmachus. uel amissis. uel inter fectis. prius ante
sunc pugnã.xu. liberis postremus occisus est: Sic
byimachus solutio pugnȩ macedo nice fuit. Sedne
fltuchus quidẽ tanta uictoria in punc lȩtatus ẽ
Nam neq ipse post lxxuii. annos quietẽ natu¬
ralis mortis inuenit. sed extortã sibi infeliciter
uitã. uelut in matura morte finiuit Qippe in-¬
sistente. ptholomeo cuius sororẽ lysimachus in
matrimonio habuerat. in sidiis circumuentus occi-¬
sus est Hȩc sunt inter parentes. filios. fres. ac

Expanded text:
regnis concurrere, in acie stare, arma gerere. regnis concurrere, in acie stare, arma gerere. ultimum hoc quidem bellum Alexandri commilitonum fuit, sed quod ad exemplum humanaseriae fuerit reseruatum: quippe cum orbem terrarum exstinctis iam xxxɪɪɪɪ Alexandri ducibus soli possiderent et angustissimos senectutis ac uitae suae terminos non aspicientes, angustos esse imperio suo totius mundi terminos arbitrabantur. in eo bello Lysimachus, uel amissis uel interfectis prius ante hanc pugnam quindecim liberis, postremus occisus est. sio Lysimachus solutio pugnae Macedonicae fuit. sed ne Seleucus quidem tanta uictoria inpune laetatus est: nam neque ipse post LXXVII annos quietem naturalis mortis inuenit, sed extortam sibi infeliciter uitam uelut immatura morte finiuit: quippe insistente Ptolemaeo, cuius sororem Lysimachus in matrimonio habuerat, insidiis circumuentus occisus est. Haec sunt inter parentes filios fratres ac
Abbreviated transcription (Latin):
ẽent concordiȩ: Iterum societate pacta adimis¬
tis q exercitib bellum in europã transferie
aduersus demetriũ. Hisse comitẽ. & belli sa¬
um. pirrus rex epy ri: iungit. sperans demte¬
um macedonia posse depelli. Nec spes frustis
fuit. ¶uippe exercitu eius corrupto. ipsoq n
fugam acto. regnũ macedoniȩ pyrrus inuist
Deinde. lysimachus generũ suum antipateun
insidiante sͥ interfecit. filiumq suũ agali¬
den. ultra humanũ morẽ perosus occidit: Qud
quidẽ dieb lysimachia ciuitas formi dolosis¬
simo terremotu euersa: oppressoq popło sir
crudele sepulchrũ fuit. L ysimachum auten
assiduis se parricidiis cruentantẽ. om̃s socũ dͥet¬
ruerunt: & ad seleucum deficientes. ꝓnum ram
regẽ ȩmulatione regni. ut bellũ lysimacho inb¬
ret hortati sunt. Res fȩdissimi spec̾taculi is̃
Duo reges quorũ lysimachus annos natus l̃e
Seleucus autẽ. Lxxuii. de eripiendis alterutri

Expanded text:
essent concordiae, iterum societate pacta adunaessent concordiae, iterum societate pacta adunatisque exercitibus, bellum in Europam transferunt aduersus Demetrium. his se comitem et belli socium Pyrrhus rex Epiri iungit, sperans Demetrium Macedonia posse depelli. nec spes frustra fuit : quippe exercitu eius corrupto ipsoque in fugam acto, regnum Macedoniae Pyrrhus inuasit. deinde Lysimachus generum suum Antipatrum insidiantem sibi interfecit filiumque suum Agathoclem ultra humanum morem perosus occidit. Quibus quidem diebus Lysimachia ciuitas formidolosissimo terrae motu euersa, oppressoque populo suo crudele sepulchrum fuit. Lysimachum autem adsiduis se parricidiis cruentantem omnes socii deseruerunt et ad Seleucum deficientes, pronum iam regem aemulatione regni, ut bellum Lysimacho inferret, hortati sunt. res foedissimi spectaculi erat, duo reges, quorum Lysimachus annos natus LXXIIII, Seleucus autem LXXVII, de eripiendis alterutrum
Abbreviated transcription (Latin):
ne macedonici regni iures conciderunt. In ipso
bello anthigonus  occisus est. Sed fins h¬
li huius. initium alterius fuit. Nam cum i¬
toribus de preda non conueniret. tterum inde
factiones deducuntur seleucus. demetrio. prhi¬
lomeus. lysima co iungitur: Cassandro de finss
filius philippi succedit. sic quasi ex integro n
macedoniȩ bella nascuntur. Antipater sescabo¬
cen matrẽ suam cassandri uxorem quamus
serabiliter ꝓuita precantẽ. manu sua transiues¬
berauit. A lexander frater eiꝰ dum bellũ aus
sus fratrẽ. ob ultionẽ matris instruit. ademe¬
trio cuius auxilium petierat circum uentus e¬
ciditur. I. ysimacus cumdori regis tra. chum a¬
festissimo bello urgeretur. aduersus demeteni
pugnare non potuit. Demetrius augnento e¬
tiȩ & totius macedoniȩ elatus. inasiam trano
disponit: Ptholomeus autẽ & seleucus & hĩ¬
machus. experti pͥore certaminȩ. quantȩ ures

Expanded text:
ne Macedonici regni uires conciderunt. in ipso ne Macedonici regni uires conciderunt. in ipso bello Antigonus occisus est; sed finis belli huius initium alterius fuit: nam cum uictoribus de praeda non conueniret, iterum in duas factiones diducuntur: Seleucus Demetrio, Ptolemaeus Lysimacho iungitur; Cassandro defuncto filius Philippus succedit. sic quasi ex integro noua Macedoniae bella nascuntur. Antipater Theseslanicen matrem saam, Cassandri uxorem, quamuis miserabiliter pro uita precantem, manu sua transuerberauit. Aleersus fratrem ob ultionem matris instruit, a Demetrio cujus auxilium petierat, circumventus occiditur. Lysimachus, cum Doricetis regis Thracum infestissimo bello urgeretur, adversus Demetrium pugnare non potuit. Demetrius augmento Graeciae et totius Macedonidisponit. Ptolemaeus autem et Seleucus et Lysimachus experti priore certamine, quantae uires
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s duct̃ cum ingenti manu ꝓse sociis inauxi
lium misit. Soleucus quoq exasia maiore des-¬
cendens. nouus anthigono hostis accessit. Hic si.¬
quidem seleucus. plurima ꝓorientẽ inter socios
regni macedonici bella gessit: Principio babylo¬
niam bello expugnauit. & cepit. bactrianos no
uis motib assurgentes ꝑ domuit: Transitum de¬
inde mindiam fecit. quȩ post mortẽ alexandri
ueluti de tracto excussoq aceruicib uigo. pre¬
fectos eus occiderat. Andͣ ocotto quodã aduin¬
dicandam libertatẽ duce qui postea crudeliter
incuiesa gens. quos de externa dominatione de¬
fenderat. ipse seruitio premebat. Cum hoc gͦ
androcotto seleucus quamuis multa & grauia bel¬
la gessisset. nouissime firmatis regni conditio¬
nibus. & pacta pact discessit: Adunatis itaq co-¬
piis ꝑtholomei sociorũq eius pugna commit:¬
titur. Cuius quanto potentior apparatus. tanto
riuna grauior fuit. Nam inea tunc totius pe-¬

Expanded text:
omnes ducem cum ingenti manu pro se sociis in auxiomnes ducem cum ingenti manu pro se sociis in auxilium misit. Seleucus quoque, ex Asia majore descendens, Novus Antigono hostis accessit. Hic siquidem Seleucus plurima per Orientem inter socios regni Macedonici bella gessit. Principio Babyloniam nis motibus adsurgentes perdomuit. transitum deinde in Indiam fecit: quae post mortem Alexandri ueluti detracto excussoque a ceruicibus iugo praefectos eius occiderat, Androcotto quodam ad uindicandam libertatem duce. qui postea crudeliter in ciues agens, quos de externa dominatione defenderat ipse seruitio premebat. cum hoc ergo Androcotto Seleucus quamuis multa et grauia bella gessisset, nouissime firmatis regni condicionibus et pacta pace discessit. Adunatis itaque copiis Ptolemaei sociorumque eius, pugna committitur: cuius quanto potentior apparatus tanto ruina grauior fuit, nam in ea tunc totius pae
Abbreviated transcription (Latin):
inuaderent. receptos in societatẽ in ultimis mace¬
doniȩ finib collocat: Inde. cum iam hercules alex¬
andri filius quattuordecim ẽtt annorũ. timens
ne eum omnes quasi legitimũ regẽ preobtarent.
occidendũ tacite cum matre curauit. Ptholomeus
iterum cum demetrio nauali prȩlio confuxit. &
cum omnẽ pęne cdassem atq exercitum ꝑdidis-¬
sct. uictus megiptum refugit. Hac uictoria ela-¬
tus anthigonus. regẽ secum demetrio filio appel¬
lari iubet: quod exemplũ omnes secuti: regium
sibi nomen dignitatẽ q sumpserunt. Igitur
ptholomeus. & cassander. cȩteriq alterius fac¬
tionis duces. cum dechpi se ab anthigono singil
latim uiderent. ꝑ epistolas se inuicem confirmã¬
tes. coeundi inunum tempus locumq condi-¬
cunt. & bellura aduersus anthigonũ commu¬
nibus uirib instruunt Gassander finitimorũ
bellis inplicitus. lysimachũ darissimũ inter

Expanded text:
inuaderent, receptos in societatem in ultimis Maceinuaderent, receptos in societatem in ultimis Macedoniae finibus conlocat. inde cum iam Hercules Alexandri filius quattuordecim esset annorum, timens ne eum omnes quasi legitimum regem praeoptarent, occidendum tacite cum matre curauit. ptolemaeus iterum cum Demetrio nauali proelio conflixit et cum omnem paene classem atque exercitum perdidisset, uictus in Aegyptum refugit. hac uictoria elatus Antigonus, regem se cum Demetrio filio appellari iubet: quod exemplum omnes secuti regium sibi nomen dignitatemque sumpserunt. igitur Ptolemaeus et Cassander ceterique alterius factilatim viderent, per epistolas se invicem confirmantes, coeundi in unum tempus locumque condicunt, et bellum adversus Antigonum communibus viribus instruunt. Cassander finitimorum bellis implicitus, Lysimachum clarissimum inter
Abbreviated transcription (Latin):
interfecta est. ꝑ ilius alexandri magni cum
matre maretmam phypolitanam custodiendus
est missus Perdica. alceta & poliꝑconte. cȩcerisq
ducib quos commemorare longum est diuersȩ
paetis oceisis. finita bella inter successores alex¬
andri uidebantur. Cum anthigonus ardens cu¬
piditate dominandi. liberandũ belło herculem
reis filiũ ab obsidione simulat. His cognitis
etholomeus & cassander inita cum lisimacho. & se¬
leucho societate. bellum teria mari q ęnixs
instruunt. Anthigonus in eo bello cum filio de¬
meceis uincitur. cassander ptholomeo inuistoria
pa tiecps fastis cum appolloniã rediret. incidit
maueniatas. qui ꝓpter intolerande mulitu¬
dinis ranas & mures relicto patrio solo & an¬
tiquiis habitaculis emigrantes. nouas sedes piy.¬
tenta intecim pats requirthant. ded casander
& uirtutem & multicudinẽ gentis agnoscens. ne ad:¬
acti necessitate macedoniã bello qua te rent atq

Expanded text:
interfecta est. filius Alexandri Magni cum interfecta est. filius Alexandri Magni cum matre in arcem Amphipolitanam custodiendus est missus. Perdicca Alceta et Polyperconte ceterisque ducibus, quos commemorare longum est, diuersae partis occisis finita bella inter successores Alexandri uidebantur, cum Antigonus ardene cupiditate dominandi liberandum bello Herculem regis filium ab obsidione simulat. his cognitis Ptolemaeus et Cassander, inita cum Lysimacho et Seleuco societate bellum terra marique enixe instruunt. Antigonus in eo bello cum filio Demetrio uincitur. Cassander Ptolemaeo in uictoria particeps factus cam Apolloniam rin Autariatas: qui propter intolerandae multitudinis ranas et mures, relicto patrio solo et antiquis habitaculis, emigrantes, novas sedes praetenta interim pace requirebant. Sed Cassander t virtutem, et multitudinem gentis agnoscens, ne adacti neces
Abbreviated transcription (Latin):
paulo ante secuti fucrant. captiui ipsi captum ca¬
tenatum q duxerunt. Et mox cum fedissima
ignominia inextrcitum anthigoni disꝑsi sunt:
Interea euridice arridei regis macedonũ uxor.
multa sub nomint uiri nefaria gerit. partassan¬
drum quẽ flagitiose cognitum ad summũ fasti¬
guim pomnes honorũ gradus ꝓuexerat. qui ex
ubidinẽ mulitris multas gretis ciuitates afflxit.
Tunc olimpias mater alexandri regis hortante
poliꝑconta. cum abepiro in macedonia ꝓ sequente
alcibia dde rege molossorũ ueniret. & ab curidice
finib ꝓhiberetur. annitentib macedonib ar¬
rideum regẽ & euriciiten iussit occidi. Quam¬
quam & ipsa olimpias continuo meritas cͥrude¬
litatis penas luit. Nam cum muliebri auda.¬
da multas pͥncip um eedes ageret. audito ad¬
uentu cassandri. diffisa macedonib cum roxa
nuru sua. & npote herculȩ. in urbẽ pydnam
concedit. Uhi continuo ꝑcassanlrum capta &

Expanded text:
paulo ante secuti fuerant.:, captiui ipsi captum capaulo ante secuti fuerant.:, captiui ipsi captum catenatumque duxerunt et mox cum foedissima ignominia in exercitu Antigoni dispersi sunt. interea Eurydice, Arridoei regis Macedonum uxor, multa sub nomine uiri nefaria gerit per Cassandrum, quem flagitiose cognitum ad summum fastigium per omnes honorum gradus prouexerat: qui ex libidine mulieris multas Graeciae ciuitates adflixit. tunc Olympias, mater Alexandri regis, hortante Polyperconta, eum ab Epiro in Macedoniam prosequente Aeacida rege Molossorum ueniret et ab Eurydice finibus prohiberetur, adnitentibus Maoedonibus Arridaeum regem et Eurydicen iussit occidi. quamquaM et ipsa Olympias continuo meritas crudelitatis poenas luit: nam cum muliebri audacia multas principum caedes ageret, audito aduentu Cassandri diffisa Macedonibus cum Roxa nuru sua et nepote Hercule in urbem Pydnam concedit: ubi continuo per Cassandrum capta et
Abbreviated transcription (Latin):
nitdonibus hostes ꝓnuntiantur bellumq ad¬
utsis eos ab anthigono decernitur. Itaq eume¬
nes &s anthigonus. conlatis aduersum se maximis
cus conflixerunt. E umenes uicͦtus inquoddam
ostelum munitissimũ fugit. Unde auxilia an-¬
tiptri tunc potentissimi ꝑ legatos poposcit Quo
nnitio territus anthigonus. ab obsidione discessit:
Bi nec sic eumenis ꝑ firma aut salus certa Qua¬
n: ultimo consilio argyraspidas ob arma de argẽ¬
tata. sic disͥtos hoc est milites qui sub alexandro
militauerant in auxilium rogat. Qui fastidio¬
si dutem indisponendo bello audientes ab anchi-¬
gno uncti castrisq priuati & uxores & liberos
siulq omnra  sub alexandro adquisiuerant: ꝑ¬
aierunt. Qui posta turptter ꝑ legatos reddi¬
sibi quȩ ꝑdiderant uc̾torẽ rogant. A nthigonus
autẽ redditurum pollicetur sif ibi uistum eume.¬
nen ꝑtraherent. Ita illi spe recuperationis illecti.
dedecorissima ꝓditione ducem suum. cinus signa

Expanded text:
Macedonibus hostes pronuntiantur, bellumque adMacedonibus hostes pronuntiantur, bellumque aduersus eos Antigono decernitur. Itaque Eumenes et Antigonus conlatis adnersum se maximis copiis conflixerunt. Eumenes uictus in quoddam castellum munitissimum fugit, unde auxilia Antipatri tunc potentissimi per legatos poposcit: quo nuntio territus Antigonus ab obsidione discessit. sed nec sio Eumeni spes firma aut salus certa. quare ultimo consilio argyraspidas ob arma deargentata sic dictos, hoc est milites, qui sub Alexandro militauerant, in auxilium rogat: qui fastidiose ducem in disponendo bello audientes ab Antigono uicti castrisque priuati, et uxores et liberos simulque omnia, quae sub Alexandro adquisierant, perdiderunt. qui postea turpiter per legatos reddsibi quae perdiderant, uictorem rogant. Antigonus autem redditurum pollicetur, si sibi uinctum Eumenen pertraherent. ita illi spe recuperationis inlecti, dedecorissima proditione ducem suum, cuius signa
Abbreviated transcription (Latin):
miltis ꝑuintiis & insulis ob auxila uel negata
M prestita dilaceratis. diu deliberatum utrum
mmaedona belum transferretur: an inasia gere.¬
ciui. Nouissimȩ ipse ꝑdicca egiptum cum ingenti
poreitu pecit. si macedonia induas partes discur¬
reiuabis ducib in sua iuscera armatur. Ptholome
Uaripti uirib & cyrmensib copiis instructus.
uuutrrs bello ꝑdice parat. Inter bȩc neeptolo¬
sus & cum enes cruentissimo inter se prelio. de¬
qbbai sunt. Nictus ne eptolom. us adantipatrum
sugi que ut eum enen desperato opprimat per¬
irget. Q uod eumcues futurũ ratus insidiantes in¬
qdus capit. I neo bello poliperton occiditur. Neep¬
polomeus & eum enes mutuis uulnerib confossi.
Sed neptolomeus interĩt. eunt enes iuctor euasit.
Surdiea cum ptholomes acerbissimo bello congres.¬
sus anisis copiis ipse quoq inter fectus est. Fume¬
ui. plyton. & illyrius. & alceta frat̃ ꝑ diccȩ .a

Expanded text:
multis prouinciis et insulis ob auxilia uel negata multis prouinciis et insulis ob auxilia uel negata uel praestita dilaceratis, diu deliberatum, utrum in Macedoniam bellum transferretur an in Asia gereretur: nouissime ipse Perdicca Aegyptum cum ingenti exercitu petit. sic Macedonia, in duas partes discurrentibus ducibus, in sua uiscera armatur. Ptolemaeus Aegypti uiribus et Cyrenensibus copiis instructus occurrere bello Perdiccae parat. inter haec Neoptolemus et Eumenes cruentissimo inter se proelio digladiati sunt. uictus Neoptolemus ad Antipatrum fugit: quem ut Eumenen de insperato opprimat perurguet: quod Eumenes futurum ratus, insidiantes insidiis capit. in eo bello Polypercon occiditur, Neoptolemus et Eumenes mutuis uulneribus confossi, sed Neoptolemus interiit, Eumenes uictor euasit. Perdicca cum Ptolemaeo acerbissimo bello congressus, amissis copiis ipse quoque interfectus est. Eumenes Python et Illyrius et Alceta frater Perdiccae a
Abbreviated transcription (Latin):
omnes exules patriȩ libertatiq restitui Potos¬
tes eñi ciuitatũ grediȩ timentes. ne exules rap¬
ta libertate ultionẽ meditarent᷑. a regno mact¬
donum defecerunt. Primi athenienses contal¬
to triginta miliũ exercitu. & ducentis nauib
lum cum antipatro cui gretia sorte ob uenerate
runt. Per demosteuen quoq oratorẽ. sichionã at̃
& chorintũ. cęterasq ciuitates sibi socias ad unq̃
antipatrũ obsidione cingunt ubi dux eoꝵ lol̃¬
nes thelo emuris iacto ꝑ fossus occidit᷑. Athent¬
ses lconnati quiantipatro auxilium ferdat i
aitunt. eusq copis comminutos ipsũ interfici¬
unꝰ. Hetedita ueto bellum ararato cappadocum
au ittalis eumq uicit. inqua inctoria nichil pre¬
e uulnera & pericula conquisunt. Nam omnes
ñ uaruptiont urbis suȩ succensis domib sus
esus omnia concremauerunt: Post hȩc bellũ
it anthigonum & ꝑdiccam oritur grauissimȩ

Expanded text:
omnes exules patriae libertatique restitui potenomnes exules patriae libertatique restitui potentes enim ciuitatum Graeciae timentes, ne exules recepta libertate ultionem meditarentur, a regno Macedonum defecerunt. primi Athenienses, contracto triginta milium exercitu et ducentis nauibus, bellum cum Antipatro, cui Graecia sorte uenerat, gerunt, per Demosthenen quoque oratorem Sicyonam Argos et Corinthum ceterasque ciuitates sibi socias adiungunt, Antipatrum obsidione cingunt. ibi dux eorum Leosthenes telo e muris iacto perfossus occiditur. Athenienses Leonnato, qui Antipatro auxilium ferebat, urrunt eiusque copiis conminutis ipsum interficiunt. Perdicca uero bellum Ariarato Cappadocum regi intulit eumque uicit. in qua uictoria nihil praeter uulnera et pericula conquisiuit, nam omnes ante inruptionem urbis suae succensis domibus suis se suaque omnia concremauerunt. Post haec bellum inter Antigonum et Perdiccam oritur, grauissime
Abbreviated transcription (Latin):
ne archus. cariam cassander. lidiam menander fi¬
tiuntur. Leonnatus minorẽ frigiam accepit. Tn¬
cia & regiones pontici maris lisimaco cappadini
cumpa flagonia eumenidata summa casteori
seleuco antiochi filio cessit. Stipatorib regsl
tellitibusq. cassander filius antipatri preficc̃
Inbas tria naulteriore & indie regionib. pr¬
fecti priores. qui sub alexandro cẽ. eperant pre¬
serunt. Seres inter duos amnes idaspem & indͥrta
constitutos taxiles habutt. Incoloniasindis condita
phytona genoris filius mittitur. Parapamienisi¬
ne caurasi montis oxi arces accepit. Arachof sc
drosiq si birti decernuntur Drancheos. ꝙ ut
statanor. atrianos: amintas sortitur. Socdianos le¬
us. ita canor parthos. philippus hircanos. fras¬
fernes: armenios. tepotemus: persas. peucestes
babylonios archous: pelassos. archelaus: mesopi¬
tamiam adepti sunt. Igitur causa & origo bil¬
lorum epistola alexandri regis fuit. qua uiss

Expanded text:
Nearchus, Cariam Cassander, Lydiam Menander sorNearchus, Cariam Cassander, Lydiam Menander sortiuntur. Leonnatus minorem Phrygiam accipit. Thracia et regiones Pontici maris Lysimacho, Cappadocia cum Paphlagonia Eumeni data. summa castrorum Seleuco Antiochi filio cessit; stipatoribus regis satellitibusque Cassander filius Antipatri praeficitur. in Bactriana ulteriore et Indiae regionibus praefecti priores, qui sub Alexandro esse coeperant, permanserunt. Seres inter duos amnes Hydaspen et Indum constitutos Taxiles habuit. in colonias in Indis conditas Python Agenoris filius mittitur. Parapamenos fine Caucasi montis Oxyarches accepit. Arachossi Chedrosique Sibyrti decernuntur. Drancheos et Areos Statanor, Bactrianos Amyntas sortitur, Sogdianos Scythaeus, Statanor Parthos, Philippus Hyrcanios, Fratafernes Armenios, Tleptolemus Persas, Peucestes Babylonios, Archon Pelassos, Archelaus Mesopotamiam adepti sunt. Igitur causa et origo bellorum epistula Alexandri regis fuit, qua iussit
Abbreviated transcription (Latin):
campi spatio preter innumeros¬
Ita ꝑtotum macedoniȩ reg
bito bellorũ globi co lluxerunt. Qui cum ea preci¬
puȩ loca inquib exarsere populati sunt. reliqua
omnia. terrore tumoris quasi fumi caligine turba-¬
uerunt. S nequaquã tantorũ regum ac regnorum
bella excidiaq explicabo. nisi prius ipsa cum regib reg¬
na ꝓdidero. Igitur alexander ꝑduodecim annos tre.¬
mentem sub se orbem ferro pressit. principes uero eiꝰ
quatuor decim annis delanauerunt. & ueluti optimã
predam amagno leone prostratã auidi distrs¬
re catuli. seque ipsos inuicem in rixam irtia
predȩ çmulatione fregerunt: Capłm.¬
Di& prima ptholomeo ȩgiptus & africe u¬
bieq pars sorte ꝓuenit Confinem huic
uintiȩ sẏriam. laomendon: mitheleneus cilicu
Phylotas. phylos. illirios. accipiunt: Meas
iori exopatus minori. socer perdiccȩ prepoañ
Susaniana gens. scyno. frigra maior antigni
philippi filio assignatur. Liciam & pamphilus

Expanded text:
campi spatio praeter innumeros totum Macedoniae regnbito bellorum globi conluxerunt: qui cum ea praecipue loca, in quibus exarsere, populati sunt, reliqua omnia terrore rumoris quasi fumi caligine turbauerunt. sed nequaquam tantorum regum ac regnorum bella excidiaque explicabo, nisi prius ipsa cum regibus regna prodidero. Igitur Alexander per duodecim annos trementem sub se orbem ferro pressit, principes uero eius quattuordecim annis dilaniauerunt et ueluti opimam praedam a magno leone prostratam auidi discerpsere catuli, seque ipsos inuicem in rixam inritatos praedae aemulatione fregerunt. itaque prima Ptolemaeo Aegyptus et Africae Arabiaeque pars sorte prouenit. confinem huic prouinciae Syriam Laomedon Mitylinaeus, Ciliciam Philotas, Philo Illyrios accipiunt. Mediae maiori Atropatas, minori socer Perdiccae praeponitur. Susiana gens Scyno, Phrygia maior Antigono Philippi filio adsignatur. Lyciam et Pamphyliam
Abbreviated transcription (Latin):
diu grauiter turbauerunt. Post uicti adq
inoppidum sociatum coacti obsessiq cum se. ex¬
pugnari uiderent armis traditis indeditionẽ
recepti sunt. Aquitani dade ꝑ moti. undiq
exercitum contrahunt. Deinde deciteriore
quoq hispania auxilia accerse sunt. duces
bello maxime eos preficiunt. qui cum ser¬
torio militauerant. Hii om̃s dum obsidio¬
uen crasso parant. incastris suis crasso ob.¬
ruente deleti sunt. Nam exaquitanis &
transierant. simul & totas gallias subicere sͥ
parabant. bello ad ortus usq ad iuternetionẽ
cicidit. Q uorum fuisse numerũ ad cccc. xl mił¬

Expanded text:
diu graviter turbaverunt. Post victi atque diu graviter turbaverunt. Post victi atque in oppidum Sociatum Sontiatum coacti obsessique, cum se expugnari viderent, armis traditis in deditionem recepti sunt. Aquitani, clade hac permoti, undique exercitum contrahunt, de interiore quoque Hispania auxilia accerserunt, duces bello maxime eos praeficiunt qui cum Sertorio militaverant. Hi omnes, dum obsidionem Crasso parant, in castris suis, Crasso obruente, deleti sunt. Nam ex Aquitanis et transmiserant, simul et totas Gallias subjicere sibi parabant, bello adortus, usque ad internecionem cecidit. Quorum fuisse numerum ad quadrin
Abbreviated transcription (Latin):
His celeriter expeditis disrumpi hostilium an-¬
temnarum armamenta precepit. Ita antem-¬
nis ruentib cum plures ilico naues uelut cap¬
tas immobiles reddidit. Alũ hoc periculo
territi. suspensis uelis qua uentus intenderet
fugere conati. cessante mox uento destituti lu¬
dibrio fuere romanis: Itaq incensis omnibus
nauib inter fectisq his qui pugnauerant
gallis. reliqui sese omnes dediderunt. S cȩsar
maxime ob iniuriã legatorum & ut ggenti ad
omnia consilia mobiliterribilis exempli notã
inureret. cunctis principib ꝑtormenta in¬
ter fectis. reliquos sub corona uendidit. Hisdẽ
dieb titurius sabinus aluercos. eburo uices. lixo¬
uiosq qui primates suos cũ. auctores belli re-¬
suscitandi e̾ẽ. nollent inter fecerant eruptione
facta incredibili cede deleuit. Publius uero
crassus cum in aquitaniã ꝑuenisset. bello ex
destribusq copũs pre ualidis. romanos adorti

Expanded text:
his celeriter expeditis disrumpi hostilium anhis celeriter expeditis disrumpi hostilium antemnarum armamenta praecepit : ita antemnis ruentibus conplures ilico naues uelut captas immobiles reddidit. alii hoc periculo territi, suspensis uelis qua uentus intenderet fugere conati, cessante mox uento destituti ludibrio fuere Romanis; itaque incensis omnibus nauibus interfectisque his qui pugnauerant Gallis, reliqui sese omnes dediderunt. sed Caesar maxime ob iniuriam legatorum et ut genti ad omnia consilia mobili terribilis exempli notam inureret, cunctis principibus per tormenta interfectis reliquos sub corona uendidit. isdem diebus Titurius Sabinus Aulercos Eburouices Lixouiosque, qui primates suos, cur auctores belli resuscitandi esse nollent, interfecerant, eruptionfacta, incredibili caede delevit. Publius vero Crassus cum in Aquitaniam perveniret, bello excdestribusque copiis praevalidis Romanos adorti,
Abbreviated transcription (Latin):
anti negotuĩ non neglegendã ra tus est. ne
yteris exemplo eius modi audendi licentia
laparetur. Itaq terrestri prȩlio ꝑsequi hos¬
tes frustra aggressus. quippe cum hostes ꝑ
inter fusa ex occeano estuaria atq in accessus¬
& recessus tutis ter rarum finibus munirent᷑.
Naues longas ȩdificari in ligero fluuio iubet
uisȩ sunt. continuo ducente uiginti naues
orum parate atq omni genere armorũ
instructissime ꝓgressȩ portu exaduerso
onstiterunt. Bruto circum spicienti in pa-¬
rem longe nauium ẽẽ. conflictum. quia bar¬
barorum naues solido robore intexte cauer¬
nisq preualidis obdurate saxorum modo
ad actos rostratarũ ictus retundebant. hoc
primum auxilio fuit. quod falces acutissi¬
mas non ꝑtinaciter contis prefixas. funibus
autt̃ sub nexas parauerant. quib cum opus
ẽet. apprehensos eminus. rudentes subductis
astilib ꝑ funem falcem retrahendo succiderent..

Expanded text:
tanti negotii non negligendam ratus est, ne tanti negotii non negligendam ratus est, ne caeteri exemplo hujusmodi audendi licentia laxarentur. Itaque terrestri praelio persecuti nostes frustra aggressus, quippe cum hostes per interfusa ex Oceano aestuaria, atque in accessos recessus, tutis terrarum finibus munirentur: naves longas aedificari in Ligeri fluvio jubet, visae sunt continuo ducentae XX naves eorum paratae, atque omni genere armorum instructissimae progressae portu ex adverso restiterunt. Bruto circumspicienti imparem longe nauium esse conflictum, quia barbarorum naues solido robore intextae cauernisque praeualidis obduratae saxorum modo adactus rostratarum ictus retundebant, hoc primum auxilio fuit quod falces acutissimas non pertinaciter contis praefixas funibus autem subnexas parauerat, quibus cum opus esset adprehensos eminus rudentes subductis hastilibus per funem falcem retrahendo succiderent.
Abbreviated transcription (Latin):
tumperentur pacubii primi pilaris & uolu¬
ini tribuni consilio cuncti romani portis eru¬
gerunt. in cautosq subito aggressi hostes primũ
pturbauerunt. deinde in fugam uersos misera¬
bui strage fuderunt. Nam amplius .xxx. mił
urbarorum tunc cȩsa referuntur. Igitur cȩ¬
sir. cum iam pacatas uniuersas galliarum
gentes putaret. ad nouum & maximũ bellũ
ietractus est. Namq dum publius crassus
adolescens cum legione septima occanothennꝰ
apud andegauos hiemat. ueneti. cȩteriq confines
repente in arma coniurant. legatos romanorũ
uinciunt. eosq ita demum se reddituros si ob-¬
sides suos recipiant romanis indicant. Socios
s adid bellicosissimos lisouios. nam netes. am-¬
bibaritos. morinos. diablintes. ꝙ menapos: ascis-¬
sunt. Auxilia quoq abrittannia arcessunt.
Cesar ꝑcrassum de rebellione deditiarũ gen-¬
um certior factus. quãuis intelligeret. quan¬
a meundi belli difficultas ẽẽt. tamen rem

Expanded text:
rumperentur, Pacurumperentur, Pacusini tribuni consilio cuncti Romani portis eruperunt, incautosque subito aggressi hostes, primum perturbaverunt, deinde in fugam versos miserabili caede fuderunt. Nam amplius triginta millia barbarorum tunc caesa referuntur. Igitur Caesar, cum jam pacatas universas Galliarum gentes putaret, et novum et maximum bellum retractus est. Namque dum P. Crassus adolescens cum legione septima Oceano tenus apud Andicavos hiemasset, Veneti caeterique confines repente in arma conjurant, legatos Romanorum vinciunt, eosque ita demum se reddituros, si obsides suos rs ad id bellum Osismios, Lexovios, Nannetes, Ambibaritos, Morinos, Diablintes, et Menapios adsciscunt: auxilia quoque a Britannia arcessunt. Caesar per Grassum de rebellione deditarum gentium certior factus, quamvis intelligeret quanta ineundi belli difficultas esset, tamen rem
Abbreviated transcription (Latin):
dem ortatu ducis restitit. uictoresq aggresis
usq ad internetione pene deleuit. Igitur qe
magnis ingallia rebus gestis cum initalia Il¬
ficisci decreuisset. galbã cum legione duoll¬
cima aduera grossedunosq misit. Quicum
hiemandi causa inuico ueragrorũ cui nomei
erat octodorus consedisset. mediãq oppidi pl¬
temq: torrente distinguebatur accolis contl
sisset. quadã die eosdẽ discessisse. ꝑ uoctem e
ꝓximo usedisse. coli uidet. Q uippe. illi pl¬
citatem iux mediȩ legionis despcͥtu halte¬
ultroneã sͥ predã uullo cessurã negotio arbitra¬
bantur finitimosq suos in hanc cȩdis ac prede
societatem uocauerunt. Igitur galbatã presen¬
abus periculis circum sẽpto ac trepido atq in¬
ter uarias consultationes certi consilii incerto. re¬
pente gallides censu montis effusi. castra in per-¬
sista circundant raros ꝑ uallum ꝓpugnatores
sixis telisq honerant. Cumq iam castra ir¬

Expanded text:
dem hortatu ducis restitit uictoresque adgressus dem hortatu ducis restitit uictoresque adgressus usque ad internecionem paene deleuit. Igitur Caesar magnis in Gallia rebus gestis cum in Italiam proficisci decreuisset, Galbam cum legione duodecima ad Veragros Sedunosque misit. qui cum hiemandi causa in uico Veragrorum, cui nomen erat Octodurus, consedisset mediamque oppidi partem, quae torrente distississet, quadam die eosdem discessisse per noctem ac proximo insedisse colli 392 videt. Quippe illi paucitatem vix mediae legionis despectui habeultroneam sibi praedam nullo cessuram negotio arbitrabantur, finitimosque suos in hanc caedis ac praedae societatem vocaverant. Igitur Galba tam praesentibus periculis circumsepto ac trepido, atque inter varias consultationes certi consilii incerto, repente Galli descensu montis effusi, castra imperfecta circumdant, raros per vallum propugnatores saxis telisque onerant. Cumque jam castra ir
Abbreviated transcription (Latin):
mis reuulsis. desuꝑ nudos deprehensorũ detec¬
torumq humeros ꝑ foderunt. Territi hoses
nouo mortis periculo terribilẽ dissoluere com¬
suum in satiabiliter cȩsi sunt. Neq conici n¬
merus potuit germanorũ uel quantus pus¬
nȩ affuerit. uel quantus fuerit occisorum
Post hȩc belgarum gens que tertia pi
galliarum᷑ est ad uersum cȩsarema
arsit. Quorum distributi copia hȩc fuit Bal¬
louagi qui cȩteris numero & uirtute presta
uiderentur habuere. lectissima. Ix milia ar¬
matorum. Suessones exduodecim oppidis.l
predicabatur ut numquã in id temporis mec¬
catores ad se amiserint uina cȩceraq uenaln
deferre. quib inducta iocunditas dorporem
cerosi. cemani. qui uno nomine germani uoti
tur. xl. milia. Ita fuisse referuntur .cs. lxi
milia armatorũ lectissuma. His repence. sile
rumpentib exercitus cȩsaris ꝑturbatus. a
in fugam actus: plurimis suorum amissis tal¬

Expanded text:
mis reuulsis desuper nudos deprehensorum detecmis reuulsis desuper nudos deprehensorum detectorumque humeros perfoderunt, territi hostes nouo mortis periculo terribilem dissoluere con milia passuum insatiabiliter caesi sunt neque conici numerus potuit Germanorum uel quantus pugnae adfuerit uel quantus fuerit occisorum. Post haec Belgarum gens, quae tertia pars Galliarum est, aduersus Caesarem exarsit: quorum distributim copia haec fuit. Bellouagui, qui ceteris numero et uirtute praestare uiderentur, habuere lectissima sexaginta milia armatorum; Suessones ex duodecim oppidis qupraedicabatur, ut numquam in id temporis mercatores ad se admiserint uina ceteraque uenalia deferre, quibus inducta iucunditas torporem Caerosi Caemani, qui uno nomine Germani uocantur, quadraginta milia. ita fuisse referuntur CCLXXII milia armatorum lectissima. his repente silua erumpentibus exercitus Caesaris perturbatus atque in fugam actus, plurimis suorum amissis, tan
Abbreviated transcription (Latin):
milia in bello ceciderunt. cȩtera niterras ꝓpri.¬
as remissa sunt. Postea cȩsar ariobistum regẽ
excitantẽ in uehientẽq secum incredibiles
germanorũ copias quib nuper uniuersos gal¬
liarum popłos se subegisse iactabat. apud
sequanos uicit. Cum diu excrcitus cȩsaris ger¬
manorum multitudine. & uirtute ꝑterrit᷑
pugnã de trectasset ariobistus ingermaniã
arrepta nauicula rhenum transuectus effu¬
git. uxores eius duȩ totidẽq filuĩ captȩ sunt.
Tuerunt autẽ in exercitu ariobisti arodes. orir¬
comones tripociuangiones nemẽtes. eduses. &
sueui. Pugna maxime grauis ex phalange
germanorũ fuit. quã coacto inunum agmine
scutisq supra capita contextis adirumpendã
romanorũ aciem tuti undiq prestruxerant.
S postquã aliqui romanotũ milttũ agi¬
litate audaciaq insignes supra obductam
ue retestudinẽ scutisq singillatim uelut sqi¬

Expanded text:
inta et septem milia in bello ceciderunt, cetera in terras propriinta et septem milia in bello ceciderunt, cetera in terras proprias remissa sunt. Postea Caesar contra Ariouistum regem excitantem inuehentemque secum incredibiles Germanorum copias, quibus nuper uniuersos Galliarum populos se subegisse iactabat, apud Sequanos uicit, cum diu exercitus Caesaris Germanorum multitudine et uirtute perterritus pugnam detrectasset. statim Ariouistus in Germaniam, arrepta nauicula Rhenum transuectus, effugit, uxores eius duae totidemque filiae captae sunt. fuerunt autem in exercitu Ariouisti Arudes Marcomanes Triboci Vangiones Nemetes Eduses et Suebi. pugna maxime grauis ex phalange Germanorum fuit, quam coacto in unum agmine scutisque supra capita contextis ad inrumpendam Romanorum aciem tuti undique praestruxerant. sed postquam aliqui Romanorum militum agilitate audaciaque insignes supra obductam saliere testudinem scutisque singillatim uelut squa
Abbreviated transcription (Latin):
plenissumnȩ explicuit. cuius nos competentes por¬
tiunculas decerpsimus. Heluitiorũ animos for.¬
tissime gallorum omniũ gentis ea uel maximȩ
causa quod ꝑpetuo pene cum germanis bello
altercabantur. aquib theno flumine dirimun¬
tur. Orgetores quidã princeps gentis spe totas
inuadendi gallias marma accenderat. Q uo cȩde¬
ri optimates correpto & ad mortẽ coacto cohi¬
bere tamen semel auimatas in predam plebes
nequiuerunt. Qui coniuratione facta acdie
dicta exustis uicis ac domib suis. Ne quod
desideriũ ex spe reuertendi foret ꝓfecti sunt.
Quos cum apud rhodanum fiumen obuios cȩ¬
sar habuisset. magno difficiliq bello bis uicit.
uictosq addeditionẽ coegit. Horum fuit cum
primum ꝓgressa est omnis multitudo heluitio¬
rum tulingiorum latobogiorũ. rauracorũ. &
boiorum utriusq sexus adcentum quinqua¬
guita & septem milia hominũ. ex his xluii.

Expanded text:
plenissime explicuit, cuius nos conpetentes porplenissime explicuit, cuius nos conpetentes portiunculas decerpsimus. Heluetiorum animos, fortissimae Gallorum omnium gentis ea uel maxime causa quod perpetuo paene cum Germanis bello altercabantur a quibus Rheno tantum flumine dirimuntur, Orgetorix quidam princeps gentis spe totas inuadendi Gallias in arma accenderat. quo ceteri optimates correpto et ad mortem coacto cohibere tamen semel animatas in praedam plebes nequiuerunt. qui coniuratione facta ac die dicta, exustis uicis ac domibus suis, ne quod desiderium ex spe reuertendi foret, profecti sunt. quos cum apud Rhodanum lumen obuios Caesar habuisset, magno difficilique bello bis uicit uictosque ad deditionem coegit. horum fuit, cum primum progressa est, omnis multitudo Heluetiorum Tulingorum Latobogiorum Rauracorum et Boiorum utriusque sexus ad centum quinquaginta et septem milia hominum. ex his quadrag
Abbreviated transcription (Latin):
orientis. cum xx. & duob regib sese gessisse
ipse pompeius ꝓcontione narrauit. Interea¬
coniuratio catiline aduersus patriã ꝑeosdem
dies in urbe habita ac ꝓdita. inetruria uero
ciuili bello extincta ẽ. Rome consciĩ coniura¬
tionis occisi sunt. S hanc historiã agente
cicerone. & describente Salustio satis omnib
notã. nunc anobis breuiter fuisse ꝑscriptã
satis ẽ. Motus ȩtiã inpelignis ortus amar¬
cellis patre ꝙ filio. ꝑlutium bectium ꝓdi-¬
tus. pate facta catiline coniuratione. quasi suc¬
cisa radicȩ compressus est: & de utroq per
bibulum in pelignis ꝑciceronem inbruttis
PTNO ab urbe condita. de. xc iii. gaio¬
ȩsare & lucis. bibulo consulib. lede¬
uatinia cȩsari tres prouintiȩ cum legionib .uii.
inquinquenniũ datȩ gallia transalpina & cisal¬
pina ꝙ illyricus galliam comatã postea senatꝰ
adiecit. Hanc historiam suȩ tonius tranquillus

Expanded text:
Orientis cum viginti et duobus regibus sese gessisse Orientis cum viginti et duobus regibus sese gessisse ipse Pompeius coninratio Catilinae . aduersus patriam per eosdem dies in Vrbe habita et prodita, in Etruria uero ciuili bello extincta est; Romae conscii coniurationis occisi sunt. sed hanc historiam agente Cicerone et describente Sallustio satis omnibus notam nunc a nobis breuiter fuisse perstrictam sat est. motus etiam in Paelignis ortus a Marcellis patre et filio per L. Vettium proditus patefacta Catilinae coniuratione quasi succisa radice compressus est, et de utroque per Bibulum in Paelignis, per Ciceronem in Bruttiis nno ab Vrbe condita DCXCIII C. Caesare et L. Bibulo consulibus leVatinia Caesari tres prouinciae cum legionibus septem in quinquennium datae Gallia Transalpina et Cisalpina et Illyricus; Galliam Comatam postea senatus adiecit. Hanc historiam\' Suetonius Tranquillus
Abbreviated transcription (Latin):
NNO ab urbe condita .dc.lxxxuiiii
marco tullio cicerone. & gaio antonio
consulib Pompeius occisi mitridates
nuntio accepto syriam coelen & foe¬
nicem belloꝰ aggressus. tyrios primum arabasq
ꝑdomuit urbemq eorũ quã petram nominãt
cȩpit. Hinc adiudeos quib aristobolus expul-¬
so fratre hẏrcano primus ex sacerdote rex pre¬
erat. atq ad hicrosolimã urbem eorũ grabiniũ
cum exercitu mittit. Ipse continuo sub secutus
& apatrib urbe susceptus. sed aplebe muro
templi repulsus expugnationẽ cius intendit.
Id non solum natura loci. uerum ȩciã ingenti
muro fossaq: maxima munitũ. cum alias le¬
giones aliis legionibus dies noctesq succedere
sine requiȩ cogeret:. U ix tercio mensȩ expug.¬
cȩtera multitudo in fidẽ uenit. Pompeius
muros ciuitatis euerti. equariq solo imperauit
Et cum aliquantos principes uidȩorũ securi
ꝑcussisset. hircanũ sacerdotio restituit. aristo.
bolum captiuum romã duxit. Hoc bellum

Expanded text:
nno ab vrbe condita DCLXXXVIIII M. Tullio Cicerone et C. Antonio consulibus Pompeius occisi Mithridatis nuntio accepto Syriam Coelen et Phoenicen bello adgressus, Ituraeos primum Arabasque perdomuit urbemque eorum, quam Petram nominant, cepit; hinc ad Iudaeos, quibus Aristobulus expnlso fratre Hyrcano primus ex sacerdote rex praeerat, atque ad Hierosolymam urbem eorum Gabinium cum exercitu mittit. ipse continuo subsecutus et a patribus urbe susceptus sed a plebe muro templi repulsus expugnationem eius intendit. id non solum natura loci, uerum etiam ingenti muro fossaqliis 385 legiones, dies noctesque succedere sine requie cogeret, vix tertio mense expugcaetera multitudo in fidem venit. Pompeius muros civitatis, everti aequarique solo imperavit: et cum aliquantos principes Judaeorum securi percussisset, Hyrcanum sacerdotio resbolum captivum Romam duxit. Hoc bellum
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriȩ conferre uon possent. De hinc cum om̃ra
in circuitu fori popularetur. edem ueste corripuit.
ꝙ ne sibi quidẽ dñs sub uenientib ignem illum
quia ȩcernus putabatur. temporarius ignis op¬
pressit. Unde ȩtiã metellus dum arsuros deos
eripuit. uix brachio semr ustulatus aufugit: Lito
sempronio. gracho gaio. ualerio falcame consu¬
libus. cum faliscis bellauere romani eoq prȩ
lio .xu. milta faliscorum inter fecta sunt:  ap̃xui.¬
oram anno galli alpini noui ex

Expanded text:
uictoriae conferre non possent. dehinc cum omnia uictoriae conferre non possent. dehinc cum omnia in circuitu fori popularetur, aedem Vestae corripuit, et ne sibi quidem dis subuenientibus ignem illum, qui aeternus putabatur, temporarias ignis oppressit; unde etiam Metellus, dum arsuros deos eripit, uix bracchio semiustilatus aufugit. T. Sempronio Graccho C. Valerio Falcone consalibos cum Faliscis bellauere Romani, eoque proelio quindecim milia Faliscorum interfecta sunt. eodem anno Galli Cisalpini noui ex
Abbreviated transcription (Latin):
septimo repentina subuersio ipsius
roms: prȩuenit triumphũ romanoꝵ
Neq enim temere dixerim quan¬
do non uel modicã lȩcitiã romȩ suꝑ ueniens re-¬
pente quam grauissimus luctus oppresserit. C ap̃.x¬
iquiem quinto lutatio. catulo aulo.
Manlio consulib. diuersȩ ignium aqua¬
rumq dades pęne absumpsere ur¬
bem: Nam tiberis insolitis actus
imbribus. & ultra opimonem uel diu¬
turnitate uel magnitudine redundans om̃ia
romȩ ȩdificia in plano posita deleuit. Diuersȩ
qualitates locorum ad unã conuenere ꝑuitiem.
qmi ꝙ quȩ segnior redundatio tenuit mcle facta
dissoluit & quȩ cursus torrentis inuenit inpul¬
sa deiecit: A quarũ grauissimã cladẽ. grauior
ignis sequuta uastatio est. Qui ignis incertum
unde surrexerit. plurimas ciuitatis partes per¬
uagatus. tum hominũ domo&ꝵq miserabilem
stragem fecioꝰ Tum ȩtĩ tantũ opum uno consũp¬
sit incendio. quantum plurimȩ & pcregrinȩ

Expanded text:
I repentina subuersio ipsius Romae praeuenit triumphum Romanorum; neque enim temere dixerim, quando non uel modicam laetitiam Romae superueniens repente quam grauissimus luctus oppresserit. siquiManlio consulibus, diversae ignium aquarumque clades pene absumpsere Urbem. Nam Tiberis insolitis auctus imbribus, et ultra opinionem, et diuturnitate, et magnitudine redundans, omnia Romae aedificia in plano posita delevit. Diversae qualitates locorum ad unam convenere perniciem: quoniam, et quod segnior redundatio tenuit, madefacta dissolvit: et quae cursus torrentis invenit, impulsa dejecit. Aquarum gravissimam cladem, gravior ignis secuunde surrexerit, plurimas oiuitatis partes peruagatus cum hominum domoramque miserabilem stragem fecit tum etiam tantum opum uno consumpsit incendio quantum plurimae et peregrinae