comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo gr̃ẽ minimum ap̃ ꝓmittentẽ remanet. quia aucto¬
ri detrahit. quisquis pꝰ illum rogandus ẽ. Hoc itaq cure
habebis sigrate estimari que p̃stabis uoles ut beneficia
tua illibata. ut integia. ad eos quib ꝓmissa sunt ꝑueniãt
sine ulla qd̾ auint deductione. Nemo illa int̾cipiat. ne¬
mo detineat. Nemo in eo qͦd daturus ẽ gr̃am suã facere
pot̃: ut ñ tuam minuat. Nichil eque amarum: quã diu
pendere. E quiore quidam animo ferunt p̃cidi spem suã:
quam trahi. Plerisꝙ aũ hoc uitium ẽ ambitione praua
differendi ꝓmissa. ne minor sit rogantium turba. Qua¬
les regie potentiȩ ministri sunt. quos delectat suꝑbiȩ
suȩ longum spectaculum minusq se udicant posse nͥ
diumultumꝙ singłis quid possint ostendint. Nichil
confestim. nichil semel faciunt. In iuriȩ illoꝵ: p̃cipites
lenta beneficia sunt. Quare: uerissuim existima qͦd

Expanded text:
tur, ex quo gratiae minimum apud promittentem remanet, quia auctotur, ex quo gratiae minimum apud promittentem remanet, quia auctori detrahit, quisquis post illum rogandus est. Hoc itaque curae habebis, si grate aestimari, quae praestabis, voles, ut beneficia tua inlibata, ut integra ad eos, quibus promissa sunt, perveniant, sine ulla, quod aiunt, deductione. Nemo illa intercipiat, nemo detineat ; nemo in eo, quod daturus es, gratiam suam facere potest, ut non tuam minuat. Nihil aeque amarum quam diu pendere; aequiore quidam animo ferunt praecidi spem suam quam trahi. Plerisque autem hoc vitium est ambitione prava differendi promissa, ne minor sit rogantium turba, quales regiae potentiae ministri sunt, quos delectat superbiae suae longum spectaculum, minusque se iudicant posse, nisi diu multumque singulis, quid possint, ostenderint. Nihil confestim, nihil semel faciunt; iniuriae illorum praecipites, lenta beneficia sunt. Quare verissimum existima, quod
Abbreviated transcription (Latin):
hibuisti. E go uero gratulor mͥ qͦd expiri animũ meũ
libuit. postea quicquid desiderabis: tuo iure exiges. Semel
rusticitati tuȩ ignoscitur Sic efficies. ut animum trium
pluris estimet quã illud quicquid ẽ. ad qͦd petendum
uenerat. T̃ unc ẽ summa uirtus tribuentis. tunc benig¬
nitas. ubi ille qui discessit dicet sͥ. Magnum hodie lucrũ
feci. Al alo qͦd illum talem inueni. quã si multꝙlicatum
hoc adme de qͦ loquebar: alia uia ꝑuenisset. Huic eiꝰ ani¬
mo. nunqͣm parem referam gr̃am. At pleriꝙ sunt qui
beneficia asꝑitate u̾boꝵ et suꝑcilio: in odiũ adducunt
eo sermone usi. ea suꝑbia: ut impetiasse peniteat. Aliȩ
de iñde post rem ꝓmissam secuntur more. Nichil aũ ÷
acerbius. quã ubi ꝙͦ impetrasti: rogandum ẽ. Rep̃sen¬
tanda sunt beneficia que aquib dam acciꝑe difficilius
ẽ quã impetrare. Hic rogandusẽ. ut admoneat ille ut

Expanded text:
hibuisti. Ego vero gratulor mihi, quod experiri animum meum hibuisti. Ego vero gratulor mihi, quod experiri animum meum libuit ; postea, quidquid desiderabis, tuo iure exiges ; semel rusticitati tuae ignoscitur." Sic efficies, ut animum tuum pluris aestimet quam illud, quidquid est, ad quod petendum venerat. Tune est summa virtus tribuentis, tunc benignitas, ubi ille, qui discessit, dicet sibi : " Magnum hodie lucrum feci; malo, quod illum talem inveni, quam si multiplicatum hoc ad me, de quo loquebar, alia via pervenisset; huic eius animo numquam parem gratiam referam." At plerique sunt, qui beneficia asperitate verborum et supercilio in odium adducunt eo sermone usi, ea superbia, ut impetrasse paeniteat. Aliae deinde post rem promissam secuntur morae ; nihil autem est acerbius, quam ubi quoque, quod impetrasti, rogandum est. Repraesentanda sunt beneficia, quae a quibusdam accipere difficilius est quam impetrare. Hic rogandus est, ut admoneat, ille, ut
Abbreviated transcription (Latin):
festinatione approbemus. Quẽ admodum in egͥs opor¬
tunitas cibi salutaris ẽ. et aqua tẽpestiue data reme¬
dĩ locum optinuit. Ita quãuis leue & uulgare bene¬
ficium sit: si presto fuit. si ꝑximam quãꝙ horam ñ ꝑ¬
didit. multum sͥ adicit gr̾amꝙ p̃ciosi sedlenti. & diu
cogitati muneris iuncit. Qui tam parate fecit. ñ est
dubium quin libent̾ faciat. Ĩtaꝙ letus facit. & induit
S animi sui uultum. Ingentia quorumdam beneficia
silentium aut loquendi tarditas. imitata grauitatẽ et
tristiciam: corrupit. cũ ꝓmiterent uultu negantiũ. Qn¬
to melius a dicere bona t̾ba rebus bonis. et p̃dicatione
humana benignaꝙ comm̃dare q̃prestes. Ut ille se casti¬
get qͦd tardior in rogando fuit: adicias licet familiarẽ
querelam. Trascor tͣ. qͦd cum aliqͥs desid̾asses: ñ olim sci¬
re me uoluisti. qd̾ tam diligent̾ rogasti. qd̾ quẽquam aã¬

Expanded text:
festinatione approbemus. Quemadmodum in aegris opporfestinatione approbemus. Quemadmodum in aegris opportunitas cibi salutaris est et aqua tempestive data remedii locum obtinuit, ita, quamvis leve et vulgare beneficium est, si praesto fuit, si proximam quamque horam non perdidit, multum sibi adicit gratiamque pretiosi sed lenti et diu cogitati muneris vincit. Qui tam parate facit, non est dubium, quin libenter faciat ; itaque laetus facit et induit sibi animi sui vultum. Ingentia quorundam beneficia silentium aut loquendi tarditas imitata gravitatem et tristitiam corrupit, cum promitterent vultu negantium. Quanto melius adicere bona verba rebus bonis et praedicatione humana benignaque commendare, quae praestes ! Ut ille se castiget, quod tardior in rogando fuit, adicias licet familiarem querellam : " Irascor tibi, quod, cum aliquid desiderasses, non olim scire me voluisti, quod tam diligenter rogasti, quod quemquam ad
Abbreviated transcription (Latin):
Non tulit gratis: qui cum rogasset accepit. Qm̃
quidẽ ut maiorib nr̃is grauissimis uiris uisum ẽ
nulla res carius constat. quã que p̃cib empta ẽ.
Uota hominis parcius facerent: si palam faeien¬
da eẽnt. Ad eo etiam deos quib honestissime suppli¬
camus. tacite malumꝰ. et intra nosmet ipsos p̃cari. Go¬
lestum uerbum ẽ. honerosum: dimiso uultu dicendum
Rogo. Huiꝰ facienda ẽ gr̃a: amico & cunicumꝙ quẽ ami¬
cum sis ꝓmerendo facturus. Proꝑ et libet. S cro benefici¬
um dedit: qui roganti dedit. Ideo diunanda cuiusꝙ
uoluntas. & eum intellecta ẽ: necessitate grauissima io¬
gandi liberanda ẽ. Illad beneficium iocundum uictu¬
rumꝙ in animo scias: quod obuiam uenit. Si non
contigit p̃uenire: plura rogantis u̾ba intertidamis
ne rogati uideamur. sed cerciores facti: statim ꝓmitta¬
mus. facturosꝙ nos etiã antequã interpellemur ipsa

Expanded text:
Non tulit gratis, qui, cum rogasset, accepit, quoniam Non tulit gratis, qui, cum rogasset, accepit, quoniam quidem, ut maioribus nostris gravissimis viris visum est, nulla res carius constat, quam quae precibus empta est. Vota homines parcius facerent, si palam facienssent ; adeo etiam deos, quibus honestissime supplicamus, tacite malumus et intra nosmet ipsos precari. Molestum verbum est, onerosum, demisso vultu dicendum, rogo. Huius facienda est gratia amico et quemcumque amicum sis promerendo facturus ; properet licet, sero beneficium dedit, qui roganti dedit. Ideo divinanda cuiusque voluntas et, cum intellecta est, necessitate gravissima rogandi liberanda est; illud beneficium iucundum victurum in animo scias, quod obviam venit. Si non contigit praevenire, plura rogantis verba intercidamus ; ne rogati videamur sed certiores facti, statim promittamus facturosque nos, etiam antequam interpellemur, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
prion parte adhuc suꝑ ẽ: quẽ admodum dandũ
sit beneficium. ¶uius rei: ex peditissimam uideor
monstraturus uiam. ic demus: quomꝰ uellemus
a cciꝑe. Ante omnia: libenter. cito. sine ulla dubita¬
tione. Ingratum ẽ beneficium: qͦd diu int̾ manus dan¬
tis hesit. qđ quis egre dimitt̾e uisus ẽ. & sic dare tã¬
te: qui dubitauit. nullamq mmiet gr̃am. Nam cum
beneficio iocundissima sit tribuentis uoluntas: qͥa
nolentem se tribuisse ipsa cunctatione testatus est.
ñ dedit seq̃ adu̾sus ducentẽ male retinuit. Multi aũ
sunt quos lib̾alis facit fortes infirmitas. Gratissima
sũt beneficia parata. facilia. occurrentia. uͥ nulla mo¬
ra fuit: nͥ in accipientis uerecundia. Optimum ẽ ante¬
cedere desidium cuiꝰꝙ ꝓximum sequi. illud meliꝰ occu¬
pare. antequã rogemur: quia cum homini ꝓbo ad
rogandum os concurrat. et suffundatur ruboꝵr qͥ
hoc tormentum remittit: multiplicat mimu̾suũ.

Expanded text:
priore parte adhuc superest, quemadmodum dandum priore parte adhuc superest, quemadmodum dandum sit beneficium ; cuius rei expeditissimam videor monstraturus viam : sic demus, quomodo vellemus accipere. Ante omnia libenter, cito, sine ulla dubitatione. Ingratum est beneficium, quod diu inter dantis manus haesit, quod quis aegre dimittere visus est et sic dare, tamte, qui dubitavit, nullamque iniit gratiam. Nam eum in beneficio iucundissima sit tribuentis voluntas, quia nolentem se tribuisse ipsa cunctatione testatus est, non dedit sed adversus ducentem male retinuit ; multi autem sunt, quos liberales facit frontis infirmitas. Gratissima sunt beneficia parata, facilia, occurrentia, ubi nulla mora fuit nisi in accipientis verecundia. Optimum est antecedere desiderium cuiusque, proximum sequi. Illud melius, occupare ante quam rogemur, quia, cum homini probo ad rogandum os concurrat et suffundatur rubor, qui hoc tormentum remittit, multiplicat munus suum.
Abbreviated transcription (Latin):
det. At illa qͣnto gratiora sunt. quantoꝙ in partem
interiorem anmi numqͣm exitura descendunt. cum
delectant cogitantẽ. magis aquo quam quid acceꝑis
Crispus passienus solebat dic̾e̾. quoꝵ dã se iudiciũ
malle. quã beneficium. quortmdam benesicium¬
beneficium malle: quã iudicium. Et subiciebat ex¬
empla. Malo aiebat diui augusti udicium: malo
claudii beneficium. Ego uero: nulliꝰ puto ex peten¬
dum eẽ beneficium. cuiꝰ uite iudicium c̃. Quid gͦ:
Non erat accipiendum ã claudio qͦd dabatur:
Erat. sed sic̃ a fortuna. quã scires statun posse malã
ficri. Quid ista int̾ se mixta diuidimus: Non ẽ bene¬
ficium cui de ẽ pars optima Datum ẽẽ iudicio Alo¬
quin pecuma ingens. si non ratione nec recta uolun¬
tate donata ẽ: non magis beneficium ẽ quã thesau¬
rus. Multa sunt autẽ: que oportet acciꝑe nec deb̾e.¬
Nsticiaoous liberalis uitoꝵ optime id quod ex

Expanded text:
det ? At illa quanto gratiora sunt quantoque in partem det ? At illa quanto gratiora sunt quantoque in partem interiorem animi numquam exitura descendunt, cum delectant cogitantem magis a quo, quam quid acceperis ? Crispus Passienus solebat dicere quorundam se iudicium malle quam beneficium, quorundam beneficium malle quam iudicium, et subiciebat exempla. " Malo," aiebat, " divi Augusti iudicium, malo Claudii beneficium." Ego vero nullius puto expetendum esse beneficium, cuius vile iudicium est. Quid ergo ? Non erat accipiendum a Claudio, quod dabatur ? Erat, sed sicut a fortuna, quam scires posse statim malam fieri. Quid ista inter se mixta dividimus ? Non est beneficium, cui deest pars optima, datum esse iudicio : alioqui pecunia ingens, si non ratione nec recta voluntate donata est, non magis beneficium est quam thesaurus. Multa sunt autem, quae oportet accipere nec debers, Liberalis virorum optime, id quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
guli habeant aliquid quo se ceteris preferant Qgo u̾o
beneficiis moras non obicio. Quo plura maioraq fue¬
nnt: plus afferent landis. Aasit iudicium. Seꝵ cordi
usi eẽ. cinquam possunt: forte ac temere data. Quare: si
quis existimat nos cum ista p̃cipimus benignitatis
fines introrsus referre & illi minus laxum limitem
aꝑire: ne ꝑperam monitiones nr̃as exaudiat. Quã
enim ui tutẽ magis ueneram᷑. cui magis stimulos
addimus. quib ue tam conuenit hec adhortatio
quã nobis. societatẽ humani gen̾is sanccientib: Q a
eigo ẽ cum sit nulla honesta uis animi. etiam si are¬
ła uoluntate incepit nͥ quã uirtutum motusfecit:¬
sp Neto lib̾alitatẽ: nepotari. ĩ unc iuuat accepisse be¬
neficium. & supmis quidem manib ubi illud ratio
addignos ꝑducit. Non quilibet casus & consilii in¬
digens impetus defert: qͦd ostentare libet & inscbe
sibi. Beneficia tu uocas quorum auctorem fateripu¬

Expanded text:
guli habeant aliquid, quo se ceteris praeferant. Ego vero guli habeant aliquid, quo se ceteris praeferant. Ego vero beneficiis non obicio moras ; quo plura maioraque fuent, plus adferent laudis. At sit iudicium ; neque enim cordi esse cuiquam possunt forte ac temere data. Quare si quis existimat nos, cum ista praecipimus, benignitatis fines introrsus referre et illi minus laxum limitem aperire, ne perperam monitiones nostras exaudivit. Quam enim virtutem magis veneramur ? Cui magis stimulos addimus ? Quibusve tam convenit haec adhortatio quam nobis societatem generis humani sancientibus ? Quid ergo est ? Cum sit nulla honesta vis animi, etiam si a recta voluntate incepit, nisi quam virtutem modus fecit, veto liberalitatem nepotari. Tunc iuvat accepisse beneficium et supinis quidem manibus, ubi illud ratio ad dignos perducit, non quolibet casus et consilii indigens impetus defert ; quod ostentare libet et inscribere sibi. Beneficia tu vocas, quorum auctorem fateri pu
Abbreviated transcription (Latin):
int̾precetur tanquã reducam liberalitatẽ a frenis altio¬
rib repͥmam. Iulauͦ inqͣntumlibet: exeat Sed eat: nõ
enet. Hicet ita largiri nͣtinusquisꝙ etiã sicũ multis ac¬
cepit: inpopulo se eẽ ñ putet. Nemo ñ habet aliquã
familiarem notam: ꝑ quã sꝑet se ꝓpius admissum.
dicat: Accepi. Item CA ille sea ultio. Accepi qͦa ille: sea
ego ĩtra breue tẽpus cum ille diu meruisset. Sunt qui &
habeant s ñ eis dem uerbis datum. ñ eadem comitare
tribuentis. Ille accepit cum rogasset: ego ñ rogarem. I¬
le accepit: sed facile rediturus. s cuiꝰ senectus & libera
orbitas magna ꝓmittebat. Michi plus dedit quãuis iđ
dederit. quia sine spe recipiendi dedit. Quẽ admodum
meretrix ita int̾ multos se diuidet. ut nemo ñ aliqͦd sig¬
num familiaris animiferat. Ita qui beneficia sua ama¬
bilia uult eẽ: ex cogitat qͦmͦ multi obligent᷑ ⁊ tam̃ sin sa¬

Expanded text:
interpretetur, tamquam reducam liberalitatem et frenis artiointerpretetur, tamquam reducam liberalitatem et frenis artioribus reprimam ; illa vero, in quantum libet, exeat, sed eat, non erret. Licet ita largiri, ut unusquisque, etiam si cum multis accepit, in populo se esse non putet. Nemo non habeat aliquam familiarem notam, per quam speret se propius admissum. Dicat : " Accepi idem, quod ille, sed ultro. Accepi, quod ille, sed ego intra breve tempus, cum ille diu meruisset. Sunt, qui idem habeant, sed non eisdem verbis datum, non eadem comitate tribuentis. Ille accepit, cum rogasset ; ego non rogaram. Ille accepit, sed facile redditurus, sed cuius senectus et libera orbitas magna promittebat ; mihi plus dedit, quamvis idem dederit, quia sine spe recipiendi dedit." Quemadmodum meretrix ita inter multos se dividet, ut nemo non aliquod signum familiaris animi ferat, ita, qui beneficia sua amabilia esse vult, excogitet, quomodo et multi obligentur et tamen sin
Abbreviated transcription (Latin):
simile habebat uesanus adolescens. cui ꝓuirtute erat
iafelix temeritas: Hertules nichil sibi uicit. orbẽ terra¬
rum transiuit. ñ concupiscendo sediudicando. Quid
uinc̾et maloꝵ hostis bonoꝵ uindex. t̾rarum marisq
pacator:. At hic apueritia: latio. gentiumq uastator
tam hostium ꝑnicies quã amicorum. qui summũ bonum̃
duc̾et tertori eẽ cunctis mortalib. oblitus ñ fero cissima
cantum s ignauissima ꝙͦ anmalia timeri inalum obuitꝰ
a dꝓpositum nc̃ reu̾tamur: Beneficium qui quib libet
aat: nulli gratum ẽ. Nemo se stabularii aut cauponis
hospitẽ iudicat. nec conuuiam dantis epulum. Ubi dici
pot̃. Quid enĩ ime contulit: Nempe hoc qͦd millum¬
& uix bene notum sͥ & inillum etiam inimicum ac tur¬
pissimum hominẽ. Nuinqͥd enim me dignum iudica¬
uit: Morbo suo: morem gessit: Q uod uoles gratũ ẽẽ
rarum effice. Quis patitur sͥ imputari : Nemo hec ita

Expanded text:
simile habebat vesanus adulescens, cui pro virtute erat simile habebat vesanus adulescens, cui pro virtute erat felix temeritas ? Hercules nihil sibi vicit; orbem terrarum transivit non concupiscendo, sed iudicando, quid vinceret, malorum hostis, bonorum vindex, terrarum marisque pacator. At hic a pueritia latro gentiumque vastator, tam hostium pernicies quam amicorum, qui summum bonum duceret terrori esse cunctis mortalibus, oblitus non ferocissima tantum, sed ignavissima quoque animalia timeri ob malum virus. Ad propositum nunc revertamur. Beneficium si qui quibuslibet dat, nulli gratum est ; nemo se stabularii aut cauponis hospitem iudicat nec convivam dantis epulum, ubi dici potest : " Quid enim in me contulit ? Nempe hoc, quod et in illum vix bene notum sibi et in illum etiam inimicum ac turpissimum hominem. Numquid enim me dignum iudicavit ? Morbo suo morem gessit ! " Quod voles gratum esse, rarum effice; quivis patitur sibi imputari. Nemo haec ita
Abbreviated transcription (Latin):
quã rara & exquisita sint que etiam ap̃ diuitẽ sui locũ
faciant. Sic̃ gregalia qͦ poma & pꝰ paucos dies itura in¬
fastidium: dilectant si ꝓuenere maturius. Illa ꝙͦ. nõ
erunt sine honore. que aut nemo illis alius dedit: ant
nos nulli alii. Alexandro macedonicũ uictor orientis
animos supra humana tolleret: corinthii ꝑlegatos gra¬
tulatisunt. & ciuitate illum sua donauerunt. Cum
risisset alexander. hoc officii genus: unus ex legatis. Nul
culi. Tibens accepit delatum honorẽ & legatos inui¬
n iare tatione aliaq humanitate ꝓsecutus: cogitauit non
qui sibi ciuitatẽ darent. sed cui dedissent. Et homo
głẽ deditus cuiꝰ nec naturam nec modum nouerat. her¬
culis liberiq uestigia sequens. ac ne ibi quidem resis¬
tens uͥ illa defecerant. ad socium honoris sui respexit
adantib tanquã celum qđ mente uanissima cõplec¬
tebatur teneret. quia herculi equabat᷑. Quid enĩ illi

Expanded text:
quam rara et exquisita sint, quae etiam apud divitem sui locum quam rara et exquisita sint, quae etiam apud divitem sui locum faciant, sicut gregalia quoque poma et post paucos dies itura ifastidium delectant, si provenere maturius. Illa quoque non erunt sine honore, quae aut nemo illis alius dedit aut nos nulli alii. Alexandro Macedoni, cum victor Orientis animos supra humana tolleret. Corinthii per legatos gratulati sunt et civitate illum sua donaverunt. Cum risisset hoc Alexander officii genus, unus ex legatis : " Nculi." Libens accepit non dilutum honorem et legatos invitatione aliaque humanitate prosecutus cogitavit, non qui sibi civitatem darent, sed cui dedissent ; et homo gloriae deditus, cuius nec naturam nec modum noverat. Herculis Liberique vestigia sequens ac ne ibi quidem resistens, ubi illa defecerant, ad socium honoris sui respexit a dantibus, tamquam caelum, quod mente vanissima complectebatur, teneret, quia Herculi aequabatur ! Quid enim illi
Abbreviated transcription (Latin):
los ẽ & obliuisci sui ñ sinit. sed auctorẽ suum ingerit &
incultat. E oquidem magis duratura queramus: quia
nũquam admonere debemꝰ. Ipsares: euanescentẽ
memoriam excitet. L ibentius donabo argentum
factum: quã signatum. Hibentius statuas quã uestẽ
& qͦdusus breuis dederat apud paucos. pꝰ remanet
gr̃a. Plures sunt: ap̃ quos ñ diutius in animo funt do¬
nata quã inusu. Ego sifieripot̃: consumi munꝰ meũ
nolo. extet. hereat. amico meo conuiuat. Nemo tam
stultus ẽ. ut monendussit. ne cui gladratores aut ue¬
nationem iam munere edito mittat. et uestim̃ta estiua
bruma biberna solsticio. sit inbeneficio sensus cõmuniꝰ.
Tempus locum obseruet ꝑsonas. quia mom̃tis q̃dam gra¬
ta & ingrata sunt. Quanto accept᷑us ẽ si id damus qd̾ quis
ñ habet quã cinꝰ copia habundat. Qd̾ dm querit nec in¬
uenit. quam qͦd ubiꝙ uisurus ẽ. Mimera ñ tamp̃ciosa

Expanded text:
los est et oblivisci sui non sinit, sed auctorem suum ingerit et los est et oblivisci sui non sinit, sed auctorem suum ingerit et inculcat. Eo quidem magis duratura quaeramus, quia numquam admonere debemus ; ipsa res evanescentem memoriam excitet. Libentius donabo argentum factum quam signatum ; libentius statuas quam vestem et quod usus brevis deterat. Apud paucos post rem manet gratia ; plures sunt, apud quos non diutius in animo sunt donata, quam in usu. Ego, si fieri potest, consumi munus meum nolo ; extet, haereat amico meo, convivat. Nemo tam stultus est, ut monendus sit, ne cui gladiatores aut venationem iam munere edito mittat et vestimenta aestiva bruma, hiberna solstitio. Sit in beneficio sensus communis ; tempus, locum observet, personas, quia momentis quaedam grata et ingrata sunt. Quanto acceptius est, si id damus, quod quis non habet, quam cuius copia abundat, quod diu quaerit nec invenit, quam quod ubique visurus est ! Munera non tam pretiosa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ aut pauci habuerint. aut pauci intra hanc etatem
aut hoc mͦ. Quȩ etiam sinatura p̃ciosa ñ sunt: tẽpore
ant loco fiant. Uideamus quid oblatum maxime uo¬
luptati futurum sit. quid freq̃nter occur surum haben¬
ti. ut totiens nobiscum: quociens cum illo sint. Utiꝙ
cauebimus ne mun̾a suꝑuacua mittamꝰ. ut feminȩ
aut seni: armauenatoria. aut rustico libros. aut stadis
ac litt̾is dedito: retia eque ex contrario circũspiciemus
nedum grata mittere uolumus: suum cuiq morbum
exꝓbratura mittamus sic̃ ebrioso uina. et ualitudina¬
rio medicam̃ta. Maledictum enĩ incipit ẽẽ. munus.
inqͦuicium accipientis agnoscitur. Si arbitriũ dan¬
di penes nos ẽ: precipue mansura queremꝰ. ut quã
minime mortale munussit. ꝑauci enĩ sumꝰ tam gratr:
ut qͥd acceꝑint. etiam sinon uident: cogitent. Ingratoᷤ
quoꝙ memoria cum ipso mun̾e incurrit. ubi ante ocu¬

Expanded text:
aeque aut pauci habuerint aut pauci intra hanc aetatem aeque aut pauci habuerint aut pauci intra hanc aetatem aut hoc modo, quae, etiam si natura pretiosa non sunt, tempore aut loco fiant. Videamus, quid oblatum maxime voluptati futurum sit, quid frequenter occursurum habenti, ut totiens nobiscum quotiens cum illo sit. Utique cavebimus, ne munera supervacua mittamus, ut feminae aut seni arma venatoria, ut rustico libros, ut studiis ac litteris dedito retia. Aeque ex contrario circumspiciemus, ne, dum grata mittere volumus, suum cuique morbum exprobratura mittamus, sicut ebrioso vina et valetudinario medicamenta. Maledictum enim incipit esse, non munus, in quo vitium accipientis adgnoscitur. Si arbitrium dandi penes nos est, praecipue mansura quaeremus, ut quam minime mortale munus sit. Pauci enim sunt tam grati, ut, quid acceperint, etiam si non vident, cogitent. Ingratos quoque memoria cum ipso munere incurrit, ubi ante ocu
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem imbimus gr̃ãm. Subit enĩ cogitatio qͣntis sint libe¬
rati malis. et lenocinium ẽ. muneris: antecedens metus. nec
tam̃ ideo debemꝰ tardius quẽꝙ seruare quãpossumus. ut
mun̾i nr̃o timor imponat pondus. P roxima ab his sunt si¬
ne quib possumus quid̾e uiuere. sed ut mors pocior sit tan¬
quam lib̾tas. et pudicicia. & mens bona. Post hec habebiniꝰ
comunctione ac sangume. usuꝙ & consuetudine longa: ca¬
ra ut liberos. conuiges. penates. cet̾aq quȩ usq eo animꝰ
sibi applicuit. ut ab illis quã auita diuelli grauiꝰ existimet
Subsecuntur utilia. quoꝵ uaria & lata mat̾ia ẽ. Hic erit
pecuma ñ suꝑfluens. sed ad sanum modum habendi: pa¬
rata. Nic erit honor & ꝓcessus ad altiora tendentium.
N ec eni utiliꝰ quicquã ÷ quam sibi utilem fieri. Lamce.¬
tera ex habundanti ueniunt: delicatos factura. Ĩn his
sequemur: ut oportunitate grata sint ut ñ uulgaria qͦ¬

Expanded text:
maiorem inibimus gratiam ; subit enim cogitatio, quantis sint libemaiorem inibimus gratiam ; subit enim cogitatio, quantis sint liberati malis, et lenocinium est muneris antecedens metus. Nec tamen ideo debemus tardius quemquam servare, quam possumus, ut muneri nostro timor imponat pondus. Proxima ab his sunt, sine quibus possumus quidem vivere, sed ut mors potior sit, tamquam libertas et pudicitia et mens bona. Post haec habebimus coniunctione ac sanguine usuque et consuetudine longa cara, ut liberos, coniuges, penates, cetera, quae usque eo animus sibi applicuit, ut ab illis quam vita divelli gravius existimet. Subsecuntur utilia, quorum varia et lata materia est ; hic erit pecunia non superfluens sed ad sanum modum habendi parata ; hic erit honor et processus ad altiora tendentium ; nec enim utilius quicquam est quam sibi utilem fieri. Iam cetera ex abundanti veniunt delicatos factura. In his sequemur, ut opportunitate grata sint, ut non vulgaria, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sublato: salutarem uocem homini non pigebit amittere. Seqͥ¬
tur ut dicamus que beneficia danda sint. & quẽ admodum
pͥma demus necessaria. de iñ utilia. demde iocunda: utiq
mansura. Incipiendum ⁊ aũ a necessariis. Auter eñ ad am¬
mum ꝑuenit. qd̾ uitam continet: alit̾ qͦd exornat aut in¬
struit. Potest in eo aliquis fasticdosus eẽ estimator. qͦ facile
carituriis ẽ. deqͦ dic̾e licet. Reciꝑe ñ desido. meo contẽptus
sum. Ĩnterim ñ reddere tm̃ libet qͦd acceꝑis: s abicere Ex
his que necessaria sunt: quedam pͥmum optinent locũ.
sine quib ñpossumꝰ uiuere. q̃dam scd̾m: sine quib ñ de¬
bemus. q̃ dam tͥtium: sine qͥb nolumnus. Prina huiͦ. note
sunt. hostium manib eripi. & tyrannice tre. & ꝓscͥptioni
et aliĩs ꝑiculis q̃uaria & incerta: humanam uitã obsidẽt.
Quicquid hoꝵ discusserimus: quo maiꝰ ac t̾ribilius erit hoc

Expanded text:
sublato, salutarem vocem homini non pigebit emittere. Sequsublato, salutarem vocem homini non pigebit emittere. Sequitur, ut dicamus, quae beneficia danda sint et quemadmodum. Primum demus necessaria, deinde utilia, deinde iucunda, utique mansura. Incipiendum est autem a necessariis ; aliter enim ad animum pervenit, quod vitam continet, aliter, quod exornat aut instruit. Potest in eo aliquis fastidiosus esse aestimator, quo facile cariturus est, de quo dicere licet : " Recipe, non desidero ; meo contentus sum." Interim non reddere tantum libet, quod acceperis, sed abicere. Ex his, quae necessaria sunt, quaedam primum obtinent locum, sine quibus non possumus vivere, quaedam secundum, sine quibus non debemus, quaedam tertium, sine quibus nolumus. Prima huius notae sunt : hostium manibus eripi et tyrannicae irae et proscriptioni et aliis periculis, quae varia et incerta humanam vitam obsident. Quidquid horum discusserimus, quo maius ac terribilius erit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nos malos fuisse. inuitus aditiam: et futuros eẽ. Erunt
homicidȩ. tyranni. fures. adult̾i. raptores. sacrilegi. ꝓdito¬
res. Infra omnia ista: ingratus : nͥ qd̾ omĩa ista ab ingrato
sũt. sine qͦuix ullum magnũ facinꝰ accreuit. Hoc tu caue tã¬
quã maximũ cͥmen: neadmitas. Ĩ gnosce tanquã leuissimo:
si admissũ ẽ : Hȩc ẽ enĩ iniuriȩ sũma. Beneficium ꝑdisti. sal¬
uum ẽ enĩ tibi exillo qͦd ẽ optimum dedisti. Quẽ admodũ
aũ curandum ẽ ut in eospotissimum beneficia conferamus
qͥ grate responsuri erunt: ita quedam etiã si male de illis sꝑa¬
bitur faciemus. tribuemus ꝙ ñ solum siuidicabimꝰ ingratoᷤᷤ
fore: sed si sciemus fuissestanquã si filios alicui restituere
potero magno ꝑiculo liberatos: sine ullo meo ñ dubitabo.
Dignum enã impendio sanguinis mei tuebor. ⁊ inpartẽ disc̃¬
minis uemiam. In dignum si eriꝑe latronib potero clamore¬

Expanded text:
nos, malos fuisse, — invitus adiciam, et futuros esse. Erunt nos, malos fuisse, — invitus adiciam, et futuros esse. Erunt homicidae, tyranni, fures, adulteri, raptores, sacrilegi, res ; infra omnia ista ingratus est, nisi quod omnia ista ab ingrato sunt, sine quo vix ullum magnum facinus adcrevit. Hoc tu cave tamquam maximum crimen ne admittas ; ignosce tamquam levissime, si admissum est. Haec est enim iniuriae summa : beneficium perdidisti. Salvum est enim tibi ex illo, quod est optimum : dedisti. Quemadmodum autem curandum est, ut in eos potissimum beneficia conferamus, qui grate responsuri erunt, ita quaedam, etiam si male de illis sperabitur, faciemus tribuemusque, non solum si iudicabimus ingratos fore, sed si sciemus fuisse. Tamquam si filios alicui restituere potero magno periculo liberatos sine ullo meo, non dubitabo. Dignum etiam impendio sanguinis mei tuebor et in partem discrminis veniam ; indignum si eripere latronibus potero clamore
Abbreviated transcription (Latin):
sos mores regnare nequitiã indeterius res humanas & om¬
ne nefas labi. Aut ista eodem stant loco. stabũtꝙ paulum
dum taxat ultra. aut citra mota. ut fluctus qͦs estus accedẽs
longnis extulit. recedens: int̾iore litoꝵ uestigio tenuit.
Nunc in adult̾ia magis quã in alia peccauit. ab iũpetꝙ fre¬
nos pudicicia. Nunc conuiuioꝵ uigebit furor. & fedissimũ
patͥmoniorum exitum culma. Nunc cultus corpoꝵ nimiꝰ
& forme cura. p̃se ferens animi deformitatẽ. Nũc in pe¬
tulantiam & audaciam erumpit male dispensata lib̾iaᷤ.
Nũc incredulitatẽ pͥuatam acpublicam ibitur bellorũꝙ
cuulium insaniam. qua omne sc̃m̃ ac sacrum ꝓ fanet᷑. Habe¬
bitur aliquando ebrietati honor. & plurimum meri cepisse
uitus erit. Non expectant uno loco uitia. sed mobilia & int̾
se dissidentia: tumultuantur. pellunt inuicẽ fuganturꝙ
Cet̾m itẽ semꝑ de nobisꝓnuntiare debebimꝰ: malos eẽ

Expanded text:
sos mores, regnare nequitiam, in deterius res humanas et omsos mores, regnare nequitiam, in deterius res humanas et omne nefas labi. At ista eodem stant loco stabuntque, paulum dumtaxat ultra aut citra mota, ut fluctus, quos aestus accedens longius extulit, recedens interiore litorum vestigio tenuit. Nunc in adulteria magis quam in alia peccabitur, abrumpetque frenos pudicitia ; nunc conviviorum vigebit furor et foedissimum patrimoniorum exitium, culina ; nunc cultus corporum nimius et formae cura prae se ferens animi deformitatem ; nunc in petulantiam et audaciam erumpet male dispensata libertas ; nunc in crudelitatem privatam ac publicam ibitur bellorumque civilium insaniam, qua omne sanctum ac sacrum profanetur ; habebitur aliquando ebrietati honor, et plurimum meri cepisse virtus erit. Non expectant uno loco vitia, sed mobilia et inter se dissidentia tumultuantur, pellunt in vicem fuganturque ; ceterum idem semper de nobis pronuntiare debebimus, malos esse
Abbreviated transcription (Latin):
bus uehi ꝑspicuum undiꝙ. Siquis nulla se amica fecit in¬
signem. nec alient uxori anulum prestat: hũc matronȩ hu¬
milem & sordide libidinis. & ancillariolum uocant. Li de¬
centissimum sponsarioꝵ genus ẽ adult̾ium. & in consensu
uidui celibatus quẽ nemo uxorem duxit. nisi qui abduxit.
iam rapta spargere. sparsa erat agri auaricia. Recollig̾e
certant. nichil pensi babere pauꝑtatẽ alienã contẽpn̾e
suum quã ullum aliud uereri malum. pacẽ iniuriis ꝑtur¬
bare. in becilliores ui ac metu p̃mere. Nam ꝓuincias spoli¬
ari. & nũmarium tribunal audita utriq licitatione
alt̾i addici: ñmirũ. qm̃ quȩ emeris uendẽ gentiũ ius
ẽ. S longius nos impetꝰ euehit: ꝓuocante mat̾ia. Ĩtaqꝙ sic
fimamꝰ: ne in nr̃o scło culpa subsidat. Hoc maiores nr̃i
questi sunt. hoc nos q̃rimur. hoc posteri nr̃i q̃rentur: ⁊ u̾¬

Expanded text:
bus vehi perspicuam undique. Si quis nulla se amica fecit inbus vehi perspicuam undique. Si quis nulla se amica fecit insignem nec alienae uxori annuum praestat, hunc matronae humilem et sordidae libidinis et ancillariolum vocant. Inde decentissimum sponsaliorum genus est adulterium et in consensu vidui caelibatus, quoniam nemo uxorem duxit, nisi qui abduxit. Iam rapta spargere, sparsa fera et acri avaritia recolligere certant; nihil pensi habere, paupertatem alienam contemnere, suam magis quam ullum aliud vereri malum, pacem iniuriis perturbare, imbecilliores vi ac metu premere. Nam provincias spoliari et nummarium tribunal audita utrimque licitatione alteri addici non mirum, quoniam, quae emeris, vendere gentium ius est ! Sed longius nos impetus evehit provocante materia ; itaque sic finiamus, ne in nostro saeculo culpa subsidat. Hoc maiores nostri questi sunt, hoc nos querimur, hoc posteri nostri querentur,
Abbreviated transcription (Latin):
omnem iuuenũ opulentoꝵ munificentiã. Uides qͦmͦ ani¬
mus inueniat liberalitatis mat̾iam etiam int̾ angustias.
Uidetur mͥ dixisse. Hicbil egisti fortuna. qd̾ me pauꝑem ẽẽ
uoluisti. Et pediam dignum nichilominꝰ huic uito munꝰ. &
quia de tuo ñ possũ: de meo d abo. Neꝙ ẽ qͦd existimes illum
uilem pͥ fuisse p̃cium se sui fecit. In geniosus adolescens. in¬
modica cupientib. spesꝙ imꝓbas nichil se adiuturlis: uer¬
bis fouet. at peior opinio. si lingua asꝑ uultu grauis. cum
inuidia fortunam suã explicuit. solunt enĩ. de testant᷑ꝙ
felicẽ. ⁊ siñ potuerint eadem facturi: odere facientẽ. Con¬
iugib alienis: ne clam quidẽ sed aꝑte ludibrio aditis su¬
as aliis ꝑmisere. Rusticus in humanꝰ ac malimoris. & int̾
matronas ab hominande conditionis ẽ. Siquis conugẽ
suam insellam ꝓstrare uetuit. ⁊ uulgo admissis inspectori¬

Expanded text:
omnem iuvenum opulentorum munificentiam. Vides, quomodo aniomnem iuvenum opulentorum munificentiam. Vides, quomodo animus inveniat liberalitatis materiam etiam inter angustias. Videtur mihi dixisse : " Nihil egisti, fortuna, quod me pauperem esse voluisti; expediam dignum nihilo minus huic viro munus, et quia de tuo non possum, de meo dabo." Neque est, quod existimes illum vilem sibi fuisse : pretium se sui fecit. Ingeniosus adulescens inmodica cupientibus spesque improbas nihil re adiuturus verbis fovit ; at peior opinio, si lingua asper, vultu gravis cum invidia fortunam suam explicuit. Colunt enim detestanturque felicem et, si potuerint, eadem facturi odere facientem. Coniugibus alienis ne clam quidem sed aperte ludibrio habitis suas aliis permisere. Rusticus, inhumanus ac mali moris et inter matronas abominanda condicio est, si quis coniugem suam in sella prostare vetuit et vulgo admissis inspectori
Abbreviated transcription (Latin):
quentur. aut excidunt. multoꝙ gratius uenit qd̾ facili. ꝗͣ
qͦd plenamanu datur. Exiguum ẽ. qd̾ inme contulit: s
ampliꝰ ñ potuit. At hic qd̾ dedit: magnum ẽ. s dubitauit. sed
distulit s cum daret: gemuit. sed suꝑbe dedit. sedcurtum tu¬
lit. & placere ñ ei cui p̃stabat uoluit. Ambitiomi dedit: ñ
mͥ. Pocrati cum multa ꝓsius quisꝙ facuitatib offerrent aes¬
chines pauꝑ auditor. Nichil inquid dignum te qd̾ dare tͥ
possim inuenio. et hoc uno mͦ pauꝑem eẽ me sentio. Itaꝙ
dono tibi: qd̾ unũ habeo me ipsum. Hoc munus rogo quale¬
cumꝙ ẽ bom consulas. cogitesꝙ alios cum multum tͥ darẽt
plus sͥ reliquisse. ¶ui socrates. Quidni. tu inqͥd magnum
munus mͥdedis. Nisi forit te paruo estimas. Habebo itaꝙ
curȩ: ut te meliorem tibi reildam quã accepi. Uicit eschi¬
nes hoc munere alcibiadis parem diuitiis animum et

Expanded text:
quentur aut excidunt, multoque gratius venit, quod facili quam quentur aut excidunt, multoque gratius venit, quod facili quam quod plena manu datur. Exiguum est, quod in me contulit, sed amplius non potuit ; at hic quod dedit, magnum est, sed dubitavit, sed distulit, sed, cum daret, gemuit, sed superbe dedit, sed circumtulit et placere non ei, cui praestabat, voluit; ambitioni dedit, non mihi. Socrati cum multa pro suis quisque facultatibus offerrent, Aeschines, pauper auditor: " Nihil," inquit, " dignum te, quod dare tibi possim, invenio et hoc uno modo pauperem esse me sentio. Itaque dono tibi, quod unum habeo, me ipsum. Hoc munus rogo, qualecumque est, boni consulas cogitesque alios, cum multum tibi darent, plus sibi reliquisse." Cui Socrates : " Quidni tu," inquit, " magnum munus mihi dederis, nisi forte te parvo aestimas ? Habebo itaque curae, ut te meliorem tibi reddam, quam accepi." Vicit Aeschines hoc munere Alcibiadis parem divitiis animum et
Abbreviated transcription (Latin):
pellat: a quo forma reb datur. Non ẽ beneficium ipsum
qͦnumeratur. aut traditur sic̃ nec inuictimis quid̾ licet
tatt ac nsta uenerantium. Itaꝙ boni etiam farte acfitil¬
la religiosi sunt mali rursus ñ effugiunt impietatẽ: quãtus
aras sanguine multo eruentauernt. Si beneficia in rebus
ñ ipsa bene faciendi uoluntate consisterent: e maiora cẽnt.
quo maiora sunt q̃ acipimus. Id aũ falsum ẽ Nonũ quã
enĩ magio nos obligat qui dedit parua magnifice. qui re¬
gum equauit opes animo. qui exiguum tribuit s libent᷑
qui pauꝑtatis suc oblitus dum meam respicit. qͥnon uolũ¬
tatem tantũ uuandi habuit sed cupiditatẽ. qͥ acciꝑe se pu¬
tauit beneficium cũ daret. qui dedit tanꝗͣ recepturus: re¬
cepit tanquã non dedisset. qui occasionem qua ꝓ desset
& occupauit: & quesiĩt. Contra: ingrata sunt ut dixi.
Licet re ac speciȩ magna uideantur. que danti aut extor¬

Expanded text:
pellat, a quo forma rebus datur. Non est beneficium ipsum, pellat, a quo forma rebus datur. Non est beneficium ipsum, quod numeratur aut traditur, sicut ne in victimis quidem, licet c pia voluntate venerantium. Itaque boni etiam farre ac fitilla religiosi sunt ; mali rursus non effugiunt impietatem, quamvis aras sanguine multo cruentaverint. Si beneficia in rebus, non in ipsa benefaciendi voluntate consisterent, eo maiora essent, quo maiora sunt, quae accipimus. Id autem falsum est ; non numquam enim magis nos obligat, qui dedit parva magnifice, qui " regum aequavit opes animo," qui exiguum tribuit sed libenter, qui paupertatis suae oblitus est, dum meam respicit, qui non voluntatem tantum iuvandi habuit sed cupiditatem, qui accipere se putavit beneficium, cum daret, qui dedit tamquam numquam1 recepturus, recepit, tamquam non dedisset, qui occasionem, qua prodesset, et occupavit et quaesiit. Contra ingrata sunt, ut dixi, licet re ac specie magna videantur, quae danti aut extor
Abbreviated transcription (Latin):
Imperator aliquẽ tei quib murali. ⁊ ciuica donat. Quiabt̃
ꝑse corona p̃ciosum: quid p̃texta: quia fasces: quid tribu¬
nal & currus: Nichil horum honor ẽ. sed honoris in signe.
Pic ñ est beneficruam id qͦd sub oculosuenit sed beneficiĩ
uestigium & nota. Quid ẽ gͦ beneficium: Benuola actio.
tribuens gaudium: capiensꝙ tribuendo inid qd̾ facit ꝓna
e sponte sua parata. Ttaꝙ ñ quid fiat aut quid detur refert
sed qua mente. Quia beneficium ñ in eo qd̾ fit aut dat᷑ con¬
sistit: s in ipso dantio aut facientis animo. Magnũ aũ eẽ
int̾ ista discͥmen. uł ex hoc intelligas licet: qd̾ benesi cium
utiꝙ bonum ẽ. Ia aũ qd̾ fit. aut datur. nec bonum nec malũ
est. Aninus ẽ qui parua ex tollit. sordida illustrat. magna
& inp̃cio habita de honestat. Ipsa que appetuntur. neutrã
naturam habent. nec bom nec mali. Refert qͦuia rector im¬

Expanded text:
Imperator aliquem torquibus, murali et civica donat. Quid habet Imperator aliquem torquibus, murali et civica donat. Quid habet per se corona pretiosum ? Quid praetexta ? Quid fasces ? Quid tribunal et currus ? Nihil horum honor est, sed honoris insigne. Sic non est beneficium id, quod sub oculos venit, sed beneficii vestigium et nota. Quid est ergo beneficium ? Benevola actio tribuens gaudium capiensque tribuendo in id, quod facit, prona et sponte sua parata. Itaque non, quid fiat aut quid detur, refert, sed qua mente, quia beneficium non in eo, quod fit aut datur, consistit, sed in ipso dantis aut facientis animo. Magnum autem esse inter ista discrimen vel ex hoc intellegas licet, quod beneficium utique bonum est, id autem, quod fit aut datur, nec bonum nec malum est. Animus est, qui parva extollit, sordida illustrat, magna et in pretio habita dehonestat ; ipsa, quae appetuntur, neutram naturam habent, nec boni nec mali; refert, quo illa rector im
Abbreviated transcription (Latin):
cipiuntur beneficium ẽ: s ipsa tribuentis uoluntas. Ĩmperi¬
tiaũ ia qͦd oculis occurrit. & qd̾ traditur possideturq solum
notant. cum contra illud. quod in re carum atq p̃ciosum. Hec¬
que tenemus. quȩ aspictnus. in quib cupidtas ña heret
cadnca sunt. Iuferre nobis ea & fortuna & muria pot̾. De¬
nesicium u̾o: etiam amisso eo ꝑ qͦa datum ẽ durat ẜ st enim
nstt factum qd irritum nuilla uis efficit Amicum apiratit
redemi. hunc alius hostis excepit.⁊ incarterem condidit. ñ
benficum s usum beneficĩ mei sustulit Exnausragio alicaa
raptos uel ex incendio: liberos reddidi. Hos uel moib uł ali¬
qua fortuita in iuria eripuit manet etiã sine illis qd in uio̾
datum ẽ. Omnia itaꝙ que falsum beneficii nom̃ usurpant
ministeria sunt ꝑ que se uoluntas amica explicat. Hoc in
aliis ꝙͦ reb euenit ut alicubi sit species rer: alicubi ipsa reᷤ

Expanded text:
cipiuntur, beneficium est, sed ipsa tribuentis voluntas. Impericipiuntur, beneficium est, sed ipsa tribuentis voluntas. Imperiti autem id, quod oculis incurrit et quod traditur possideturque, solum notant, cum contra illud, quod in re carum atque pretiosum equae tenemus, quae aspicimus, in quibus cupiditas nostra haeret, caduca sunt, auferre nobis et fortuna et iniuria potest. Beneficium etiam amisso eo, per quod datum est, durat ; est enim recte factum, quod irritum nulla vis efficit. Amicum a piratis redemi, hunc alius hostis excepit et in carcerem condidit ; non beneficium, sed usum beneficii mei sustulit. Ex naufragio alicui raptos vel ex incendio liberos reddidi, hos vel morbus vel aliqua fortuita iniuria eripuit ; manet etiam sine illis, quod in illis datum est. Omnia itaque, quae falsum beneficii nomen usurpant, ministeria sunt, per quae se voluntas amica explicat. Hoc in aliis quoque rebus evenit, ut aliubi sit species rei, aliubi ipsa res.
Abbreviated transcription (Latin):
que obligantium obligatoꝵꝙ animi certent. ut qͥ prestite¬
runt obliuiscantur. ꝑtinax sit memoria debentium: iste
u̾o in eptiȩ poetis relinquant᷑. quib aures oblectare ꝓpositũ
ẽ. ⁊ dulcem fabulam nectere At qui ingenia sanare: ⁊ fidem
in reb humanis retinere memoram officioꝵ ingerere amimis
uolunt: serio loqͣntur: & magnisuirib agant. nͥ forte existi¬
mas leurac fabuloso sermone ⁊ anilib argum̃tis ꝓhiben pos¬
se rem ꝑniciosissimam. beneficioꝵ nouas tabulas. Sed quẽ ad¬
modum suꝑuacua transcurram: ita exponam necesse ẽ. hoc¬
pͥmum nobis ec̃ discendum. qͥd accepto beneficio debeamus.
Debere enĩ se aliꝰ pecuniam quã accepit. alius consulatũ aliꝰ
sac̾dotium. alius ꝓuintiã. Tsta aũ sunt meritoꝵ signa ñ me¬
rita. Non pot̃ beneficium manu tangi. s ammogeritur
M ultum int̾ ẽ int̾ mareriam beneficii: & beneficium. Ttaꝙ

Expanded text:
quae obligantium obligatorumque animi certent, ut, qui praestitequae obligantium obligatorumque animi certent, ut, qui praestiterunt, obliviscantur, pertinax sit memoria debentium. Istae vero ineptiae poetis relinquantur, quibus aures oblectare propositum est et dulcem fabulam nectere. At qui ingenia sanare et fidem in rebus humanis retinere, memoriam officiorum ingerere animis volunt, serio loquantur et magnis viribus agant ; nisi forte existimas levi ac fabuloso sermone et anilibus argumentis prohiberi posse rem perniciosissimam, beneficiorum novas tabulas. Sed quemadmodum supervacua transcurram, ita exponam necesse est hocrimum nobis esse discendum, quid accepto beneficio debeamus. Debere enim se ait alius pecuniam, quam accepit, alius consulatum, alius sacerdotium, alius provinciam. Ista autem sunt meritorum signa, non merita. Non potest beneficium manu tangi ; res animo geritur. Multum interest inter materiam beneficii et beneficium ; itaque
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd chrisippum in ordmem coegerim nagnum me hercule uitũ
sed tam̃ grecum cuꝰ acum̃ nmis tenuc reconditur ⁊ inse sepe
replicatur etiam cum agere aliqͥd uidetur. pingit ñ ꝑforat.
Bic ũ qͦd acum̃ est : De beneficũs dicendum ẽ & ordinan da:
res que maxime humanam societatẽ alligat  anda lex
inte : ne sub sp̃e beingnitats in consusta facisiras placeat nec
liberalitatẽ quã nec de ẽc̃ oportet nec suꝑfluere: hec ipsa
ob seruatio restringat dum tt̃ꝑat. Doctndi sunt libent᷑
docenai sunt nichil imputare: illi plus debere. Ad banc ho¬
nestissimam contentionẽ. beneficiis beneficia uincendis ic
nos adhortat᷑ chrysippus ut dicat uerendum eẽ. ne quia cha¬
rites iouis filiȩ sunt parum sacratȩ gerere sacͥlegium sit:¬
& tambellis puellis fiat iniuria. Tume aliqͥd eoꝵ doce per
que beneficientior gratiorꝙ adu̾sus bene merentes fiam. ꝑ

Expanded text:
quod Chrysippum in ordinem coegerim, magnum mehercules virum, quod Chrysippum in ordinem coegerim, magnum mehercules virum, sed tamen Graecum, cuius acumen nimis tenue retunditur et in se saepe replicatur ; etiam cum agere aliquid videtur, pungit, non perforat. Hic vero quod acumen est ? De beneficiis dicendum est et ordinanda res, quae maxime humanam societatem alligat ; danda lex vitae, ne sub specie benignitatis inconsulta facilitas placeat, ne liberalitatem, quam nec deesse oportet nec superfluere, haec ipsa observatio restringat, dum temperat ; docendi sunt libenterdocendi sunt nihil imputare, illi plus debere. Ad hanc honestissimam contentionem beneficiis beneficia vincendi sic nos adhortatur Chrysippus, ut dicat verendum esse, ne, quia Charites Iovis filiae sunt, parum se grate gerere sacrilegium sit et tam bellis puellis fiat iniuria ! Tu me aliquid eorum doce, per quae beneficentior gratiorque adversus bene merentes fiam, per
Abbreviated transcription (Latin):
minores quã boras s meluscula facis. & ideo ueneri datas
comites. Matris ꝗͦ nom̃ adiẽ iudicat ꝑtinere. Eoriomẽ em̃
ditum: quia lade petentis matrimnonii sit beneficia dinidẽ
tanq̃ m mat̾ post filias soleat nom̃ imponi. aut poete uera
nomnina reldant Quẽ aamodum nom̃ datori: memone loco
audatia ẽ. Et cuacumꝙ nom̃ nom pot̃ reddere: imponit.
Lta poet non putant ad rem ꝑtiñe. uerum dic̃e sea aut ne¬
assitate coacti aut decore cormipti: ia quẽꝙ uocari iibent
a d belle facit adu̾sum. Nec illis fraudi ẽ si aliquid incensum
betulerunt. Proximus enĩ poeta: suũ illas ferre nom̃ iubet
boc ut scias ita eẽ: ecce thalia de qua cummaxime agit᷑ apud
hehodum. charis ẽ apuã homerum: musa. sed ne faciam q̃
itp̃bendendo omma ista quȩ ita extra rem sunt ut net cura
rem quidem sunt relinquã. Tumͦ nos tuere. Si quis mͥobiciet

Expanded text:
minores quam Horas, sed meliuscula facie et ideo Veneri datas minores quam Horas, sed meliuscula facie et ideo Veneri datas comites. Matris quoque nomen ad rem iudicat pertinere : Eurynomen enim dictam, quia late patentis patrimonii sit beneficia dividere ; tamquam matri post filias soleat nomen imponi aut poetae vera nomina reddant ! Quemadmodum nomenclatori memoriae loco audacia est et, cuicumque nomen non potest reddere, imponit, ita poetae non putant ad rem pertinere verum dicere, sed aut necessitate coacti aut decore corrupti id quemque vocari iubent, quod belle facit ad versum. Nec illis fraudi est, si aliud in censum detulerunt ; proximus enim poeta suum illas ferre nomen iubet. Hoc ut scias ita esse, ecce Thalia, de qua cum maxime agitur, apud Hesiodum Charis est, apud Homerum Musa. Sed ne faciam, quod reprehendo, omnia ista, quae ita extra rem sunt, ut ne circa rem quidem sint, relinquam. Tu modo nos tuere, si quis mihi obiciet,
Abbreviated transcription (Latin):
sinen. ⁊ ertiam: thaliam. Horum nominum int̾pretationẽ:
ꝓuiicuiq uisum ẽ deflectit. ⁊ ad rationẽ aliquã conat᷑ ꝑ duc̾e
cum besiodus puellissus qd̾ uoluit nom̃ imposuerit. Itiq
homenꝰ: um mutauit. pasithean appellauit. & inmatͥmoni
alium poetam. apud quẽ precingantur: et spissis aut pbri¬
xianis ꝓdeant. Orgo & mercurus una stat: non quia bene¬
ficia ratio cõmendat uel oratio: seã quia pictori itauisumẽ.
Qbrisippus ꝙͦ penes quẽ subtile ullua acum̃ ẽ ⁊ iunam
peretians uerttatem. qui rei agende causa loquitur. ⁊ u̾dio ñ
ultra quã a dintellectum satis ẽ utitur totum librum suum
bis ineptãs replet itaut de ipso beneficio d andi acipiendi
reldendiꝙ beneficĩ pauca ad modũ dicat nec bis fabusac
si bee fabulis insent: Nam p̃ter ista quȩ bec attortans scͥbit:
nes cbiisapus gr̃as ait ioius ⁊ eorionomes filias ẽt etate aũ

Expanded text:
synen, tertiam Thaliam. Horum nominum interpretationem, synen, tertiam Thaliam. Horum nominum interpretationem, prout cuique visum est, deflectit et ad rationem aliquam conatur perducere, cum Hesiodus puellis suis, quod voluit, nomen imposuerit. Itaque Homerus uni mutavit, Pasithean appellavit et in matrimonalium poetam, apud quem praecingantur et spissis aut Phryxianis prodeant. Ergo et Mercurius una stat, non quia beneficia ratio commendat vel oratio, sed quia pictori ita visum est. Chrysippus quoque, penes quem subtile illud acumen est et penetrans veritatem, qui rei agendae causa loquitur et verbis non ultra, quam ad intellectum satis est, utitur, totum librum suum his ineptus replet, ita ut de ipso officio dandi, accipienda reddendi beneficii pauca admodum dicat ; nec his fabulas, sed haec fabulis inserit. Nam praeter ista, quae Hecaton transcribit, tres Chrysippus Gratias ait Iovis et Eurynomes filias esse, aetate autem