comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣius uirũ non cognoscentẽ: Huiꝰ magni
miraculi maius misteriũ ysaias edisserit
dicens. egredietur u̾ga de radice. et flos de
radice eius ascendet. uirtã. u̾ginnẽ. florem
uirginis ꝑtũ intelligens. Sed̾ si tibi ꝙ nũc
in flore xp̃s intelligi dicit᷑. suꝑiori uidetur
aduersari smñe. qua nõ uirge flore. sed floris
et fructũ emisit. non solũ flore uł fructu. sed
ipĩs etiã frondibus eundẽ significari. Nou̾is
et apud moysen. nec fructu uirge. nec flore.
utiq uirga qua feriente aqua uel diuiditur
transituris. uel de petra excutit᷑ bibituris.
potentiã. in flore uͦ fragrantiã.in fructu
autẽ saporis dulcedinẽ. in frondibꝰ quoq
protegere non desmit. siue ab estu curnaliũ
desiderioꝵ. siue a facie ĩpioꝵ qͥeos afflixerũt.
Bona et desiderabilis umbra sub alis ihũ.
ubitutũ est fugientibꝰ refutiũ. gratũ fessis
refrigeriũ. Miserere mei dñe iħu. miserẽ

Expanded text:
quamvis virum non cognoscentem? Hujus magni quamvis virum non cognoscentem? Hujus magni miraculi majus mysterium Isaias edisserit, dicens, Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet : virgam, virginem; florem, virginis partum intelligens. 6. Sed si tibi quod nunc in flore Christus intelligi dicitur, superiori videtur adversari sententiae, qua non virgae flore, sed floris et fructum emisit non solum flore vel fructu, sed ipsis etiam frondibus eumdem significari. Noveris et apud Moysen nec fructu virgae, nec flore, utique virga, qua feriente, aqua vel dividitur transituris , vel de petra excutitur bibituris .potentiam, in flore vero fragrantiam, in fructu autem saporis dulcedinem, in frondibus quoquprotegere non desinit, sive ab aestu carnalium desideriorum, sive a facie impiorum, qui eos afflixerunt. Bona et desiderabilis umbra sub alis Jesu, ubi tutum est fugientibus refugium, gratum fessis refrigerium. Miserere mei, Domine Jesu, miserere
Abbreviated transcription (Latin):
tutem. fragile corpus. lubricã mentẽ. quia tũ
et deũ legerat ꝓmisisse. et ita uidebat cõgruẽ.
ut qui uicerat per feminã: uinceretur ꝑ ipãm.
uehementer admirans aiebat. Aulierẽ fortẽ
quis inuemiet: Quod est dicere. Si de manu
femine pendet et nr̃a et oĩm salus. et ĩnocẽtie
restitutio. et de hoste uctoria. fortis oĩno nccẽ
esse idonea. Sed mulierẽ fortem qͥs ĩueniet:
Ac ne hoc quesisse putetur desperando: subdit
ꝓphetando. Procul et de ultimis fimbꝰ preciũ
eius. Hoc est. Non iule. nõ ꝑuũ. nõ mediocre.
non deniqz de terra. sed de celo. nec de celo ꝓrĩo
terris preciũ fortis huiꝰ mulieris. sed a sũmo
celo egressio eius. Quid deinde rubus ille qͦndã
mosaytus portendebat: flãmas quidẽ emittẽs.
sed non ardens. insi mariã parientẽ et dolorẽ
nõ sentientẽ: Quid rogo uirga aaron flo¬
rida nec humectata. insi ipãm concipientẽ

Expanded text:
tatem, fragile corpus, lubricam mentem. Quia tamen tatem, fragile corpus, lubricam mentem. Quia tamen et Deum legerat promisisse, et ita videbat congruere ut qui vicerat per feminam, vinceretur per ipsam, vehementer admirans aiebat: Mulierem fortem quis inveniet? Quod est dicere: Si ita de manu feminae pendet et nostra omnium salus, et innocentiae restitutio, et de hoste victoria: fortis omnino necesesse idonea. Sed mulierem fortem quis inveniet? At ne hoc quaesisse putetur desperando, subdit prophetando, Procul et de ultimis finibus pretium ejus : hoc est non vile, non parvum, non mediocre, non denique de terra; sed de coelo, nec de coelo proximo terris pretium fortis hujus mulieris, sed a summo coelo egressio ejus. Quid deinde rubus ille quondam Mosaicus portendebat, flammas quidem emittens, sed non ardens , nisi Mariam parientem, et dolorem non sentientem? Quid, rogo, virga Aaron florida , nec humectata, nisi ipsam concipientem,
Abbreviated transcription (Latin):
Uiginẽ carne. uͥginẽ mente. uirginẽ ꝓfessioẽ.
uirginẽ deniq qualẽ describit apłs. mentẽ
et corpore sanctã. Nec nouiter. nec fortuitu,
inuẽtam. sed aseculo electam. ab altissimo p̃¬
cogiitã. et sibi preparatã.ab angelis sernatã.
a pr̃ibus presignatã. a ꝓpħis promissã.Scruta
re scripturas. et proba que dico. Uiz ne ut et/
egto auqua ex hiis testimonia hic inseram:
Ut pauca loquar de pluribus. ꝙ aliã tibi deꝰ
predixisse iudetur. qñ ad seipentẽ ait. Imimiacias
ponã inter te et mulierẽ: Et si adhuc dubitas
ꝙ de maria nõ dixerit: audi qd̾ sequit᷑. Ip̃ã cõ¬
teret caput tuũ. Cui hec seruata uictoria est
insi marie: Ip̃a ꝓculdubio caput contriuit
uenenatũ que oĩmodã maligni suagestionẽ.
tam de carnis illecebra ꝙͣ de mẽtis suꝑbia. de¬
duxit ad nichilũ. Quam uero aliã salomon
requirebat cũ dicebat. mulierẽ quis ĩueniet:
Nouerat quippe uir sapiens huiꝰ sexus ĩsirmi¬

Expanded text:
mente, virginem professione, virginem denique, qualem describit Apostolus, mente et corpore sanctam ; nec noviter, nec fortuitu inventam, sed a saeculo electam, ab Altissimo praecognitam et sibi praeparatam, ab angelis servatam, a patribus praesignatam, a prophetis promissam. Scrutare 738 Scripturas, et proba quae dico. Visne ut et ego aliqua ex his testimonia hic inseram? Ut pauca loquar de pluribus, quam tibi aliam praedixisse Deus videtur, quando ad serpentem ait: Inimicitias ponam inter te et mulierem? Et si adhuc dubitas quod de Maria non dixerit, audi quod sequitur: Ipsa conteret caput tuum . Cui haec servata victoria est, nisi Mariae? Ipsa procul dubio caput contrivit venenatum, quae omnimodam maligni suggestionem tam de carnis illecebra, quam de mentis superbia deduxit ad nihilum. 5. Quam vero aliam Salomon requirebat, cum dicebat: Mulierem fortem quis inveniet? Noverat quippe vir sapiens hujus sexus infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
ori meo. quia in ip̃o ninificasti me. Scce enĩ
ad hoc missus est angelus ad uirginẽ. S admi¬
randã et omni honore dignissimiã uirgiẽ. O
feminã singulariter uenerandã. suꝑ eẽs femĩas
admirabilẽ parentũ reꝑatricẽ. posteroꝵ uiuifi

Expanded text:
ori meo, quia in ipso vivificasti me. Ecce enim ori meo, quia in ipso vivificasti me. Ecce enim ad hoc missus est angelus ad Virginem, O admirandam et omni honore dignissimam Virginem! o feminam singulariter venerandam, super omnes feminas admirabilem, parentum
Abbreviated transcription (Latin):
briũ in oẽs ꝑtransiit mulieres. Instat nãq
tempus quoiam tollat᷑ obprobriĩ. nec hẽ¬
bat uir quid causetur adu̾sus feminã. qui
utiq dñ se ĩprudenter excusare conaret᷑ cru¬
deliter eã accusare nõ cunctatus est dicena.
Mulier quã dedisti michi. dedit michi de ligno
et comedi. Proptĩa curre eua ad mariã.curre
michi. dedit mn de ligno et comedi. Uerbama¬
licie sũt hec: quibus magis augeas culpã ꝙͣ
deleas. Uerũtamẽ sapĩa uicit maliciã. cum
occasionem uenie ꝙͣ ade deus int̾rogãdo elice̾
tentauit sed nõ potuit in thesauro ĩ deficiẽtia
sue pietatis inuenit. Reddit᷑ nẽpe femina pro
femma prudens pro fatua. huilis prosuꝑba.
que pro ligno mortis. gustũ tibi poragat uite.
et pro uenenoso cibo illo amaritudinẽ. dulcedi¬
nẽ pariat fructus eterni. Muta igit᷑ uerbũ
Domine mulier quã dedisti michi dedit m de
ligno uite. et comedi. et dulce factũ est suꝑ mel

Expanded text:
brium in omnes pertransiit mulieres. Instat namque brium in omnes pertransiit mulieres. Instat namque tempus, quo jam tollatur opprobrium, nec habeat vir quid causetur adversus feminam: qui utique dum se imprudenter excusare conaretur, crudeliter illam accusare non cunctatus est, dicens, Mulier quam dedisti mihi, dedit mihi de ligno, et comedi . Propterea curre, Eva, ad Mariam; curre, mihi, dedit mihi de ligno, et comedi. Verba malitiae sunt haec, quibus magis augeas quam deleas culpam. Verumtamen Sapientia vicit malitiam, cum occasionem veniae, quam a te Deus interrogando elicere tentavit, sed non potuit, in thesauro indeficientis suae pietatis invenit. Redditur nempe femina pro femina, prudens pro fatua, humilis pro superba; quae pro ligno mortis gustum tibi porrigat vitae, et pro venenoso cibo illo amaritudinis dulcedinem pariat fructus aeterni. Muta ergo iniquae Domine, mulier, quam dedisti mihi, dedit mihi de ligno vitae, et comedi; et dulce factum est super mel
Abbreviated transcription (Latin):
hic euãgelista cõmendat. cũ angelũ ꝑhib
a deo destinatũ ad uirginẽ. Adeo in qͥt ad uir¬
ginẽ. idest a celso ad huĩlem: a dnõ ad ãcillã.
a creatore ad creaturã. Quãta dignatio dei.
ꝙͣta uirginis excellentia. Currite mr̃es curri¬
te filie. currite oẽs qui post euã et ex ena. et
ꝑturimini cũ tristicia. et ꝑturitis. adite u̾gi¬
nalem thalamũ. ingredimini si potestis pu¬
dicũ sororis nr̃e cubiculũ. Ecte enĩ deꝰ mittit
ad u̾ctinẽecte affatur angelus mariã. appoĩte
aurẽ parieti. ascultate. quid nũciet ei. si forte au¬
diatis unde cõsolemini. Letare pr̃ adam. sed
miagis tu o eua ñ exulta. qui sicut dĩm ꝑli¬
rentes. ita oĩm fiustis ꝑemptores. et qd infeli¬
cius est prius ꝑemptores ꝙͣ parentes. Ambo
iꝙͣ consolamini suꝑfilua. et talifilia. sed illa
ãpłius de qua malũ ortũ est prius. cuiꝰ obpro¬

Expanded text:
hic Evangelista commendat, cum angelum perhibet hic Evangelista commendat, cum angelum perhibet a Deo destinatum ad Virginem: A Deo, inquit, ad virginem: id est, a celso ad humilem, a Domino ad ancillam, a Creatore ad creaturam. Quanta dignatio Dei! quanta Virginis excellentia! Currite, matres; currite, filiae; currite, omnes quae post Evam, et ex Eva, et parturimini cum tristitia, et parturitis. Adite virginalem thalamum, ingredimini, si potestis, pudicum sororis vestrae cubiculum. Ecce enim Deus mittit ad Virginem, ecce affatur angelus Mariam. Apponite aurem parieti, auscultate quid nuntiet ei, si forte audiatis unde consolemini. 3. Laetare, pater Adam, sed magis tu, o Eva mater, exsulta, qui, sicut omnium parentes, ita omnium fuistis peremptores; et, quod infelicius est, prius peremptores, quam parentes. Ambo, inquam, consolamini super filia, et tali filia; sed illa amplius, de qua malum ortum est prius, cujus oppro
Abbreviated transcription (Latin):
tus procederet oĩm maculas purgaturus:
Uoluit et hĩlem de qua mitis et hũilis corde
prodiret. Harũ in se uirtutũ necessariũ oibꝰ
salubriter unũq exemplũ ostensurus. Dedit
ergo uͥgini ꝑtũ qui ei iam ante et uͥginitatis
inspirauerat uotũ et hũilitatis purgauerat
meritũ. Alioquin quomͦ angelus eã inse¬
quẽtibꝰ grã plenã ꝓnũciat. si quidpiã uel
parũboni quod ex grã non eẽt hẽbat. Ut
igitur que sanctũ scõꝵ cõceptura erat ꝑiter
et paritura. sancta ẽẽt corpore. accepit donũ
uirginitatis. ut eẽt et mente. accepit hĩlita¬
tis. Hiis minirũ u̾go regia gẽmis ornata
u̾tutũ. geminoq mẽtis pariter et corporis
decore prefulgida.specie sua et pulchritudĩe
sua in celestibꝰ cognita celiciuiũ in se ꝓuoca¬
uit aspectus. ita ut et regis aĩm in suiꝰ cõcu¬
piscentiam inclinaret. et celestem nũciũ ad
se de suꝑnis adducẽt. Et hoc est quod nobis

Expanded text:
tus procederet, omnium maculas purgaturus: tus procederet, omnium maculas purgaturus: voluit et humilem, de qua mitis et humilis corde prodiret, harum in se virtutum necessarium omnibus saluberrimumque exemplum ostensurus. Dedit ergo Virgini partum, qui ei jam ante et virginitatis inspiraverat votum, et humilitatis praerogaverat meritum. Alioquin quomodo angelus eam in sequentibus gratia plenam pronuntiat, si quidpiam vel parum boni, quod ex gratia non esset, habebat? 2. Ut igitur quae Sanctum sanctorum conceptura erat pariter et paritura, sancta esset corpore, accepit donum virginitatis: ut esset et mente, accepit et humilitatis. His nimirum Virgo regia gemmis ornata virtutum, geminoque mentis pariter et corporis decore praefulgida, specie sua et pulchritudine sua in coelestibus cognita, coeli civium in se provocavit aspectus, ita ut et Regis animum in sui concupiscentiam inclinaret, et coelestem nuntium ad se de supernis educeret. Et hoc est quod nobis
Abbreviated transcription (Latin):
numero pͥmã inter ceteras ẽẽ caniturã nemo
qui ambutat. Puto aũt illã preter illud qd̵
solũ licet cũ omĩbus tamen uirgnnbꝰ ei ut dixi
cõmue. dulciori quodã atq elegantiori car¬
mine letificaturã ẽẽ ciuitatẽ dei. Cuiꝰ itaq
dulcisonos depromẽ uel expͥme modulos ne
ip̃aꝵ quidẽ uirginũ ulla digna ĩueniet᷑. quia
soli merito decantandũ seruabitur. que sola
de ꝑti. et partu diuino gloriat̃. Gloriatur
dixerini de ꝑtu. non inse. sed in ip̃o quẽ peꝑit.
Dens siquidẽ. deus enĩ est quẽ petit. mirẽm
suam singulari in celestibus donaturꝰ gloria
sintulari in terris uenire curauit et gratia.
qua uidelicet meffabłi. et intata conciꝑet.
et pareret incorrupta. Porio deũ huiõi de¬
cebat natiuitas: quia nõ insi de uirgine na.¬
scẽtur. Talis congruebat et irgu ꝑtus ut
non pareret nisi deũ. Proinde factor hõmi.
ut homo fieret nasciturus de hoĩe talem ex
omĩbus debuit diligẽ ĩmo conde̾ irẽm. qͣlẽ

Expanded text:
cantaturam, nemo est qui ambigat. Puto autem illam, praeter illud quod solis licet, cum omnibus tamen virginibus ei, ut dixi, commune erit, dulciori quodam atque elegantiori carmine laetificaturam esse civitatem Dei. Cujus utique dulcisonos depromere vel exprimere modulos ne ipsarum quidem virginum ulla digna invenietur; quia soli merito decantandum servabitur, quae sola de partu, et partu divino gloriatur. Gloriatur dixerim de partu, non in se, sed in ipso quem peperit. Deus siquidem Deus enim est quem peperit. Matrem suam singulari in coelestibus donaturus gloria, singulari in terris praevenire curavit et gratia, qua videlicet ineffabiliter et intacta conciperet, et pareret incorrupta. Porro Deo hujusmodi decebat nativitas, qua nonnisi de Virgine nasceretur: talis congruebat et Virgini partus, ut non pareret nisi Deum. Proinde factor hominum ut homo fieret, 737 nasciturus de homine, talem sibi ex omnibus debuit deligere, imo condere matrem, qualem
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur uir ꝓphã: potens in sermone et oꝑe.
sedetiã cum tenera adhuc infantis mẽbra dei
mater blando uel foueret ingrenio. uel du¬
raret in utero. Uir erat igitur iħs. necdũ etiã
natus. sed sapĩa nõ etate. animi uigore non
corporis. maturitate sensuũ non corpulentia
mẽbroꝵ. Neq enĩ minꝰ habuit sapiẽ uel
magnus. Siue ergo latens ĩutero siue ua¬
giens in presepio. siue iã grandiusculus ĩter¬
rogans doctores in templo. siue iã ꝑfecte etatis
Nec fuit hora in quacũq etate sua. qͣde in
plenitudine sua illa quã in sui conceptioẽ

Expanded text:
diceretur vir propheta, potens in opere et sermone , diceretur vir propheta, potens in opere et sermone , sed etiam cum tenera adhuc infantis membra Dei mater blando vel foveret in gremio, vel gestaret in utero. Vir igitur erat Jesus necdum etiam natus, sed sapientia, non aetate; animi vigore, non viribus corporis; maturitate sensuum, non corpulentia membrorum. Neque enim minus habuit sapientiae, vel magnus. Sive ergo latens in utero, sive vagiens in praesepio, sive jam grandiusculus interrogans doctores in templo, sive jam perfectae aetatis Nec fuit hora in quacunque aetate sua, qua de plenitudine illa quam in sui conceptione
Abbreviated transcription (Latin):
inquirit. etiã hanc quã de ꝓpha protuli. re¬
periam nouitatẽ. Porro ibi agnoscitur lon¬
gitudo breuis. latitudo angusta: altitudo
subdita. profunditas plana. Ibi agnoscitur
lux nõ lucens. uerbũ infans. aqua sitiens.
panis esuriens. Uideas si attendas potentiã
regi. sapĩam instrui. u̾tutẽ sustentari. deniq
deũ lactentẽ. sed angelos reficientẽ. uagien¬
tem. sed miseros consolantẽ. Uideas si actẽdas
tristari leticiã. pauere fiduciã. salutẽ pati.
uitã mori. fortitudinẽ infirmari. Sed qd̾ nõ
minus mirandũ est: ip̃a ibi cernit᷑ tristicia
letificans. pauor cõfortans. passio saluans.
mors uiuificans. infirmitas roborãs. Cũ
iam illud quoq nõ occurrat qd querebã: Nũ¬
quid nõ fucile tibi est inter hec feminã agno¬
scere uirũ circundantẽ: cũ mariã uideas uirũ
approbatũ adeo ihm suo utero circũplectentẽ.
Uirũ aũt dixerim fuisse ihm̃ non solũ cũ iã

Expanded text:
inquirit, etiam hanc, quam de Propheta protuli, reinquirit, etiam hanc, quam de Propheta protuli, reperiam novitatem. Porro ibi agnoscitur longitudo brevis, latitudo angusta, altitudo subdita, profunditas plana  alias, plena. Ibi agnoscitur lux non lucens, verbum infans, aqua sitiens, panis esuriens. Videas, si attendas, potentiam regi, sapientiam instrui, virtutem sustentari: Deum denique lactentem, sed angelos reficientem; vagientem, sed miseros consolantem. Videas, si attendas, tristari laetitiam, pavere fiduciam, salutem pati, vitam mori, fortitudinem infirmari. Sed, quod non minus mirandum est, ipsa ibi cernitur tristitia laetificans, pavor confortans, passio salvans, mors vivificans, infirmitas roborans. Cui jam illud quoque non occurrat, quod quaerebam? Nunquid non facile tibi est inter haec feminam agnoscere virum circumdantem, cum Mariam videas virum approbatum a Deo Jesum suo utero circumplectentem? Virum autem dixerim fuisse Jesum, non solum jam cum
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt creauit dñs suꝑ terrã. femina c̾cunda¬
bit uirũ. Que ẽ hec femĩa: Quis uero
iste uir: Aut siuir quomͦ a fem̃a circũdatꝰ.
Aut sia femina circũdari pot̃: quomẽ uir:
Et ut aꝑtius dicã. quomõ simul potest et uir
puericiã. adolescentiã.atq iuuẽtutẽ tnͣseũtes.
ad gradũ usq senectuti proximũ ꝑuenerũt.
Qui ergo iam adeo grandis est. quõ a fe¬
mina cucũdari potest: Si dixisset femina
curũdabit infantẽ: uel feĩa arcũdabit ꝑ uu¬
lũ. nec nouũ uderet᷑ nec mirũ. Nunc aũt
quia nil tale posuit. sed dixit uirũ. querimꝰ
que sit hec nouitas quã deus fecit in terra. ut
femina uirũ circũdaret. et uir intra feminei
uniꝰ corpusculi mẽbra sese cohiberet. Quid
hoc est miraculi: Nũquid potest homo ut
ait nichodemus in uẽtrem mrĩs sue iterato
introire et renasci : Sed utero me ad cõceptũ
ꝑtũq u̾ginalẽ. si forte inter plurima noua
ac mira que ibi profecto inspict qui diligent

Expanded text:
emina circumdabit virum . Quae est haec femina? quis vero iste vir? Aut si vir, quomodo a femina circumdatus? aut si a femina circumdari potest, quomodo vir? Et ut apertius dicam, quomodo potest simul et vir pueritiam, adolescentiam atque juventutem transeuntes, ad gradum usque senectuti proximum pervenerunt. Qui ergo jam adeo grandis est, quomodo a femina circumdari potest? Si dixisset, Femina circumdabit infantem; vel, Femina circumdabit parvulum; nec novum videretur, nec mirum. Nunc autem quia nil tale posuit, sed dixit virum, quaerimus quae sit haec novitas, quam Deus fecit in terra, ut femina circumdaret virum, et vir intra feminei unius corpusculi membra sese cohiberet? quid est hoc miraculi? Nunquid potest homo, ut ait Nicodemus, in ventrem matris suae iterato introire, et renasci? 9. Sed verto me ad conceptum partumque virginalem, si forte inter plurima nova ac mira, quae ibi profecto inspicit qui diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
fumeris tu et pplũs tius qui tecum est
ultra uires tuas ẽ negociũ solus Illud susti¬
nere non poteras. Sed audi uerba mea et
consilia mea. et erit dominus tecum.
Esto tu populo in hus que ad deum ꝑtinẽt
ut referas que dicuntur ad eum Ostendasqz
pplõ cerimonias et ritum colendi uiamq
per quamingredi debeant. et opus quod
potentes et timentes deum in quib sit
ueritas. et qui oderunt auaricam. et con¬
stituerunt ex eis tribunos et centurioẽs
quĩquagenarios. et decanos qui iudicẽt
populunm ommi tempore quĩquid autẽ
maius fuerit referant adte et ipĩ facilio¬
ra tantũmͦ iudicẽt leuius tͥ quoq sit ꝑti¬
to in alios ontre. Si hec feceris implebiᷤᷤ
imperiũ dei et p̾ceptaeiꝰ poteris substen¬
tare. et om̃is hic pplũs reuertatur cũ

Expanded text:
sumeris, et tu et populus iste qui tecum est. Ultra vires est negotium, solus illud non poteris sustinere. Sed audi verba mea atque consilia, et erit DominuEsto tu populo in his quae ad Deum pertinent, ut referas quae dicuntur ad eum: ostendasque populo caeremonias et ritum colendi, viamque per quam ingredi debeant, et opus quod potentes, et timenveritas, et qui oderint avaritiam: et constitue ex eis tribunos et centuriones, quinquagenarios et decanos, qui judicent populum omni tempore. Quidquid autem majus fuerit, referant ad te, et ipsi minora tantummodo judicent; leviusque tibi sit partito in alios onere. Si hoc feceris, implebis imperium Domini, et praecepta ejus poteris sustentare; et omnis hic populus revertetur cum
Abbreviated transcription (Latin):
Sienm mũdialib curis fu̾is occupa¬
tus et teppm̃ decipies. et eos qui te au¬
diunt non eñ poteris ea q̃ ad salutem
ꝓtinent plemus singulis quibusq
distingucre a ex eosiet ut et tu tamꝙͣ
qui nõn docueris q̃ ad salutẽ hõm perti¬
uent deponaris/ et discipłi ꝑ Ignoranciã

Expanded text:
Si enim mundialibus curis fueris occupatus, et teipsum decipies, et eos qui te audiunt, non enim poteris quae ad salutem pertinent plenius singulis quibusque distinguere, et ex eo fiet ut et tu tanquam qui non docueris quae ad salutem hominum pertinent deponaris, et discipuli per ignorantiam
Abbreviated transcription (Latin):
a xỹo immediate habet eui quilibet
cuiuscũqz status uel dignitatis eciã¬
si papalis existat. obedire tenetur in
hus que pertment ad fidem ⁊ extir¬
reformacionem. ecclie̾ dei in capite et

Expanded text:
m inmediate a Christo, cui quilibet cuiuscumque status et dignitatis, etianisi papalis fuerit, obedire tenetur in hiis, que pertinent ad fidem ad extirreformationem ecclesie dei in capite et
Abbreviated transcription (Latin):
officio amplius disputare inchil pos¬
sum quoniã quitq̃d in elerias cõsetra¬
scas Sed quia scriptum ẽ non uos
me elegistis. sed ego clegi uos sũmus
sacerdos qui eligit dicitur qui clecti sl̃
sacerdotes omnẽ enm pt̃atem suam
deus discipulis suis dedit. ⁊ moysem
dñm diciuoluit pharaon r̃c. Cũ Igiur¬

Expanded text:
officio amplius disputare nihil possum, quoniam quod in clericis consecrascas: Sed quia scriptum est: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos : summus sacerdos qui elegit, dicitur; qui vero electi sunt, sacerdotes. Omnem enim suam potestatem Deus discipulis suis dedit: et Moysen Deum dici voluit Pharaonis. Atqu
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicentis om̃ib consideratis puto
me non tenere dicere alios Ita cẽ in
domo dei ut ip̃i fuit eadem domus
dei que dr̃ edificari supͣ petram q̃ uinca
domus eciam claues accepit atqz po¬
testatẽ soluendi atq lictandi hanc
domũ. Si quis corrigentẽ corripiẽtẽq
contempserit sit tibi inquit sicut
ethuicus ⁊ publicanus ⁊c̃ quid nam

Expanded text:
 c. 51. Omnibus consideratis puto me non temere dicere, alios ita esse in domo Dei, ut ipsi etiam sint eadem domus Dei, quae dicitur aedificari super petram, quae unica domus etiam claues accepit ac potestatem soluendi et ligandi. hanc domum si quis corripientem corrigentemque contempserit, sit tibi, inquit, tamquam ethnicus et publicanus. de hac
Abbreviated transcription (Latin):
positum sal nec altera romciñ urbis
eccliã altera tocius orbis extimandaẽ
et altera gallie ⁊ britones ⁊ affrica
et persi. ⁊ oriens ⁊ india. et om̃es bar¬
bare naciones ũnumi xp̃m adorant
unam obseruant regulam u̾itatie
Si cuictas q̃ritur: orbis maior ẽ brbe

Expanded text:
it ? nec altera Romanae urbis ecclesia, altera totius orbis aestimanda est. et Galliae et Brittaniae et Africa et Persis et Oriens et India et omnes barbarae nationes unum Christum adorant, unam obseruant regulam ueritatis. si auctoritas quaeritur, orbis maior est urbe
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce putemus illos ep̃os qui rome iu¬
dicarunt non bonos iudices fuisse re¬
stabat ad huc plenariũ unuersale con
causa posset agitari ut si male uidi¬
casse cõmicti essent eorum fiñe solue

Expanded text:
Ecce putemus illos episcopos, qui Romae judicarunt, non bonos judices fuisse; restabat adhuc plenarium Ecclesiae univibus causa posset agitari, ut si male judicasse convicti essent, eorum sententiae
Abbreviated transcription (Latin):
meris. Nec fiat michi uerbũ scriptũ et
mutũ sed incarnatũ et uiuũ. Hoc est nõ
mutis figuris mortius in pellibus exaratũ.
sed in forma humana meis castis uiscerĩ¬
bus uiuaciter impressum. et hoc nõ mor¬
tui calami depinctione. sed spũs sancti oꝑa¬
tione. Eo uidelicet modo fiat: modo quod
nemini ante me factũ est. nemini post
me faciendũ. Porro multiphariã multisq
modis olim deus locutus est pribus in⁊
prophetis. et aliis quidẽ in aure. aliis in
ore. aliis etiam in manu factũ esse uerbũ
dni memoratur. michi autẽ oro ut etiam
merito fiat iuxta uerbũ tuum. Nolo ut
fiat michi aut dec lamatorie predicatum.
aut figuralr̃ significatũ. aut ymaginato¬
rie somniatũ. sed silenter inspiratũ. ꝑso¬
naliter incarnatũ. corꝑalr̃ inuisceratum.
Uerbũ igitur quod inse nec poterat fieri. nec
indigebat: dignetur in me. dignetur et in
fieri secundũ uerbũ tuum. Fiat quidẽ gep¬

Expanded text:
meris. Nec fiat mihi verbum scriptum et meris. Nec fiat mihi verbum scriptum et mutum, sed incarnatum et vivum: hoc est, non mutis figuris, mortuis in pellibus exaratum - sed in forma humana meis castis visceribus vivaciter impressum: et hoc non mortui calami depictione, sed sancti Spiritus operatione. Eo videlicet modo fiat mihi, quo nemini ante me factum est, nemini post me faciendum. Porro multifariam multisque modis olim Deus locutus est Patribus in prophetis; et aliis quidem in aure, aliis in ore, aliis etiam in manu factum esse verbum Domini memoratur: mihi autem oro ut in utero fiat juxta verbum tuum. Nolo autem ut fiat mihi aut declamatorie praedicatum, aut figuraliter significatum, aut imaginatorie somniatum; sed silenter 755 inspiratum, personaliter incarnatum, corporaliter invisceratum. Verbum igitur, quod in se nec poterat fieri, nec indigebat, dignetur in me, dignetur et mihi fieri secundum verbum tuum. Fiat quidem gen
Abbreviated transcription (Latin):
ffiat. est desiderii signũ: non dubitationis
desiderantis ꝙͣ effectũ require̾ more dubi¬
tantis. Quãꝙͣ inlobstat intelligi. fiat
c̃ẽ uerbũ orõnis. Nemo quippe orat insi
quod credit et sperat. Uult autẽ requiri a¬
se deus: etiam qd pollicetur. Et ideo forte
multa que dare disposuit prius pollicetur.
ut ex promissione deuotio excitetur.sicq gra¬
tis daturus erat. deuõta orõ promercatur.
Sic pius dñs qui omẽs hoĩes uult saluos
fieri. merita nobis extorquet a nobis. et dũ
prudens uirgo intellexit. qñ preuenientise
munere gratuite promissionis iunxit me¬
ritũ sue oronis. fiat michi secud̾ uerbum
tuũ. Uerbũ quod erat in principio apud
deũ fiat caro de carne mea scd̾m uerbum
tuũ. Fiat michi obsecro uerbũ non prolatũ
quod transeat. sed conceptũ ut maneat.
carne uidelicet indutũ non aere. Fiat mͥ
non tantũ audibile auribꝰ. sed et iusibile
oculis. palpabile manibus. gestabile hu¬

Expanded text:
Fiat est desiderii signum, non dubitationis Fiat est desiderii signum, non dubitationis desiderantis, quam effectum requirere more dubitantis. Quanquam nil obstat intelligi, fiat, esse verbum orantis. Nemo quippe orat, nisi quod credit et sperat. Vult autem a se requiri Deus etiam quod pollicetur. Et ideo forte multa quae dare disposuit, prius pollicetur, ut ex promissione devotio excitetur: sicque quod gratis daturus erat, devota oratio promereatur. Sic pius Dominus, qui omnes homines vult salvos fieri, merita nobis extorquet a nobis: et dum prudens Virgo intellexit, quando praevenienti se muneri gratuitae promissionis, junxit meritum suae orationis: fiat, inquiens, tuum. Verbum quod erat in principio apud Deum, fiat caro de carne mea secundum verbum tuum. Fiat, obsecro, mihi verbum, non prolatum quod transeat, sed conceptum ut maneat, carne videlicet indutum, non aere. Fiat mihi non tantum audibile auribus, sed et visibile oculis, palpabile manibus, gestabile hu
Abbreviated transcription (Latin):
sed color requiritur. magięq cultui uestiũ
ꝙͣ uirtutũ insistitur. Pudet dicere uincũ¬
tur in suo studio muliercule. quando a
monachis preciũ affectatur in uestibus
non necessitas. nec saltem forma religio¬
nis retenta in hĩtu ornari. nec armari ap¬
petunt milites xp̃i. qui dum se preꝑare
ad preliũ. et contra aereas potestates
pretendere pauꝑtatis insigne debuerãt.
quod utiq aduersarii multũ formidant.
in mollicie uestimentoꝵ pacis potius p̃¬
ferentes iudeũ. ultro se hostibus simne san¬
guine tradunt inhermes. Nec aliunde
hec omnia mala contingũt. nisi ꝙ illã
qua seculũ deseruimus deserẽtes huilitatẽ
dũ ꝑ hoc cogimur mepta denuo sectaristudia
seculariũ. canes efficimur reu̾tentes ad uo¬
mitũ. Audiamꝰ itaq quotqͣt tales sumꝰ
quid illa responderit que dei mr̃ eligebatur:
sed hũilitatẽ non obliuiscebat᷑. Ecte ait
ancilla dñi: fiat michi scd̾m uerbũ tuũ.

Expanded text:
sed color requiritur; magisque cultui vestium, sed color requiritur; magisque cultui vestium, quam virtutum insistitur? Pudet dicere! vincuntur in suo studio mulierculae, quando a monachis pretium affectatur in vestibus, non necessitas: nec saltem forma religionis retenta, in habitu ornari, non armari appetunt milites Christi: qui, dum se praeparare ad praelium, et contra aereas potestates praetendere paupertatis insigne debuerant quod utique adversarii valde formidant, in mollitie vestimentorum pacis potius praeferentes indicium, ultro se hostibus sine sanguine tradunt inermes. Nec aliunde haec omnia mala contingunt, nisi quod illam, qua saeculum deseruimus, deserentes humilitatem, dum per hoc cogimur inepta denuo sectari studia saecularium, canes efficimur revertentes ad vomitum. 11. Audiamus itaque, quotquot tales sumus, quid illa responderit, quae Dei mater eligebatur, sed humilitatem non obliviscebatur. Ecce, ait, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
habere nõ meruerũt. Saltem ibi hono¬
rabiles uideant᷑ ubi ab omĩbus honores
contẽnuntur. Uideo et alios. quod nõ sine
dolore iuder debet ꝑ aggressã xpi miliciã
rursus secularibꝰ implicari negociis: rursꝰ¬
terrenis cupiditatibus ĩmergi. cũ magna
cura erige̾ muros et negligere mores. sub
pretextu quoq coĩs utilitatis. uerba uendẽ
diuitibꝰ et mat̾nis salutationes. sed et cõ¬
tra imꝑatoris sui edictũ concupiscẽ aliena
et sua cum lite repetere non audientes apłm
ex imꝑio regis tubicinantẽ. Hoc ip̃m inqͥt
delictũ est m uobis qd̾ causas hẽtis. Quar̾
non magis fraudem patimini. Ita ne mũ
dum sibi et se mundo crucifixerunt. ut qͥ
antea uix in suo uico uel opido cogniti fue¬
rint. modo circũeuntes prouincias. et
curias frequentantes. regũ noticias. prin¬
cipum familiaritates assecuti sunt. Quid
de ip̃o habitu dicam: in quo iam nõ calor

Expanded text:
habere non meruerunt, saltem ibi honohabere non meruerunt, saltem ibi honorabiles videantur, ubi ab omnibus honores contemnuntur. Video et alios quod non sine dolore videri debet post aggressam Christi militiam, rursus saecularibus implicari negotiis, rursus cupiditatibus terrenis immergi: cum magna cura erigere muros, et negligere mores: sub praetextu quoque communis utilitatis, verba vendere divitibus, et matronis salutationes: sed et contra Imperatoris sui edictum concupiscere aliena, et sua cum lite repetere; non audientes apostolum ex imperio Regis tubicinantem: Hoc ipsum, inquit, delictum est in vobis, quod causas habetis. Quare non magis fraudem patimini? I Cor. VI, 7. Itane mundum sibi, et se mundo crucifixerunt, ut qui antea vix in suo vico vel oppido cogniti fuerant, modo circumeuntes provincias et curias frequentantes, regum notitias, principumque familiaritates assecuti sint? Quid de ipso habitu dicam, in quo jam non calor,
Abbreviated transcription (Latin):
statim oblitus qui fuerim. me puto talẽ.
qualis ab om̃ĩbus qui cor iudent putatus
et repitans non honorem uirtutibus sed
de pauꝑibus diuites factos subito ĩtumesce̾.
pristine oblinisci abiectioms. ctenus quoq
suũ crubesce̾. et infimos dedignari parẽtes.
eccl̃iasticos ꝑ uolare. moxq applaudere sibi¬
sanctitatem. Uestiũ dũtaxat mutatione
non mentium. et dignos se estimare digni¬
tate ad quã ambiendo ꝑuenerũt. quodq
si audeo dicẽ adepti sunt mĩmis attribuere
meritis. Omitto aũt de ii. quos excecat
ambicio. et honor ip̃e suꝑbiendi eis materia
est. Sed iudeo qui magis doleo. post spre¬
tam seculi pompam nõnullos in scola hu¬
militatis suꝑbiã magis addisce̾. ac sub alis
mitis huilisq magrĩ grauiꝰ insolesce̾. et
impatientes amplius fieri in claustro ꝙͣ
temptui. qui in sua domo non insi contem¬
ptibiles esse potuerũt. ut quia uidelz ubi
a pluribus honores appetũtur. ip̃i locum

Expanded text:
statim oblitus qui fuerim, talem me puto, statim oblitus qui fuerim, talem me puto, qualis ab hominibus qui cor non vident putatus et reputans non honorem virtutibus, sed de pauperibus divites factos, subito intumescere, pristinae oblivisci abjectionis: genus quoque suum erubescere, et infimos dedignari parentes. ecclesiasticos pervolare; moxque sibi applaudere sanctitatem, vestium duntaxat mutatione, non mentium; et dignos se aestimare dignitate ad quam ambiendo pervenerunt; quodque si audeo dicere adepti sunt nummis, attribuere meritis. Omitto autem de his quos excaecat ambitio, et honor ipse superbiendi eis materia est. 10. Sed video quod magis doleo post spretam saeculi pompam nonnullos in schola humilitatis superbiam magis addiscere, ac sub alis mitis humilisque magistri gravius insolescere, et impatientes amplius fieri in claustro, qutemptui, qui in sua nonnisi contemptibiles esse potuerunt: ut quia videlicet, ubi a pluribus honores appetuntur, ipsi locum
Abbreviated transcription (Latin):
tas ncciͣa. Aperi uirgo btã corfidei. labia
confessioni. iuscera creatori. Ecte desideratꝰ
cunctis gentibus et foris pulsat ad hostiũ.
O si te morante ꝑtransierit. et rursus ĩcipias
per fidem. curre per deuotionem. aperi per
diuine familiaris uirtus huilitas. Dens
enĩ suꝑbis resistit. Huĩlibus autẽ dat grãm.
Humilitas ergo respondetit ut sedes gratie
preparetur. Ecce inquit ancilla dñi. Que
est hec tam sublimis hiũlitas. que cedere
non nouit honoribus. et insolescẽ gloria-
nescit:. Nater dei eligitur. et aucillã se noĩat.
Non mediocris reuera hiũilitatis insigne: nec
oblata tunta gloria obliuisci hũĩlitatẽ. Nõ
magnũ est esse huĩlem in abiectione: magna
prorsus et rata uirtus. hũĩlitas honorata.
Sime miserũ homiũcionẽ meis deceptũ
simulationibꝰ ad aliquẽ uel mediocrem pro
uexerit ecclĩa. deo ninirũ. hoc. uel ꝓpter mea.
uel ꝓpter subditoꝵ pctã. ꝑmittente. nõne

Expanded text:
tas necessaria. Aperi, Virgo beata, cor fidei, labia tas necessaria. Aperi, Virgo beata, cor fidei, labia confessioni, viscera Creatori. Ecce desideratus cunctis gentibus foris pulsat ad ostium. O si te morante pertransierit, et rursus incipias per fidem, curre per devotionem, aperi per divinae familiaris virtus humilitas. Deus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Humiliter ergo respondet, ut sedes gratiae praeparetur. Ecce, inquit, ancilla Domini. Quae est haec tam sublimis humilitas, quae cedere non novit honoribus, insolescere gloria nescit? Mater Dei eligitur, et ancillam se nominat. Non mediocris revera humilitatis insigne, nec oblata tanta gloria oblivisci humilitatem. Non magnum est esse humilem in abjectione; magna prorsus et rara virtus, humilitas honorata. Si me miserum homuncionem meis decepta simulationibus ad aliquem vel mediocrem honorem provexerit Ecclesia, Deo nimirum hoc vel propter mea, vel propter subditorum peccata permittente; nonne
Abbreviated transcription (Latin):
Tues cui hoc promissũ est. an aliã expecta¬
mus. Immo tup̃a non alia. Tu inꝙͣ illa
promissa. illa expectata. illa desiderata. ex
qua sanctus pater tius iacob iam nõ morti
appians uitam sꝑabat eternã. cum dicebat.
et ꝑ quã ip̃e deus ipse rex noster ante secula
disposuit oꝑari salutem in medio terre. Quid
ab illa speras quod tibi offertur: Quid ꝑ
aliam expectas qd̾ ꝑ te mox exhibetur dũm᷑
prebeas assensũ respondeas u̾bũ: Responde
itaq citius angelo: ĩmo ꝑ angelũ dnõ. rñde
uerbũ et suscipe u̾bum. Profer tuũ et concipe
dnin. Emitte transitoriũ et amplectere sempi¬
ternũ. Quid tardas: Quid trepidas: Cirde.
confitere. et suscipe. Sumat huĩlitas audaciã.
Uerecundia fiduciam. nullatenus cõuenit
nũc ut uirtinalis simplicitas obliuiscatur
prudentiã. in hac sola re ne timeas prudens
iurgo presumptionẽ. quia et si grata in silẽcio
uerecundia. magis tamen nũc in u̾bo pie¬

Expanded text:
tu es cui hoc promissum est, an aliam exspectatu es cui hoc promissum est, an aliam exspectamus? Imo tu ipsa, non alia. Tu, inquam, illa promissa, illa exspectata, illa desiderata, ex qua sanctus pater tuus Jacob jam morti appropinquans vitam sperabat aeternam, cum dicebat: ique, et per quam Deus ipse rex noster ante saecula disposuit operari salutem in medio terrae. Quid ab alia speras, quod tibi offertur? quid per aliam exspectas, quod per te mox exhibebitur, dummodo praebeas assensum, respondeas verbum? Responde itaque citius angelo, imo per angelum Domino. Responde verbum, et suscipe Verbum: profer tuum, et concipe divinum: emitte transilorium, et amplectere sempiternum. Quid tardas? quid trepidas? Crede, confitere, et suscipe. Sumat humilitas audaciam, verecundia fiduciam. Nullatenus convenit nunc ut virginalis simplicitas obliviscatur prudentiam. In hac sola re ne timeas, prudens Virgo, praesumptionem: quia, etsi grata in silentio verecundia, magis tamen nunc in verbo pie
Abbreviated transcription (Latin):
ham. hoc dauid. hoc ceteri flagitant sancti
patrez. sanctitui. qui et ip̃i hĩtant in regioẽ
umbre mortis. Hoc totus mũdus tuis gem¬
bus ꝓuolutus expectat. Nec ĩmerito qnͣ ex
ore tuo pendet consolatio miseroꝵ. redemptio
captiuoꝵ. liberatio damnatoꝵ. salus demq
uniuersoꝵ filioꝵ adam totius generis tui.
Da uirgo responsum festinanter. o dña
responde uerbũ. quod terra. qd̾ inferi. quod
expectant et superi. Ipse quoq oĩm rex et
dñs ꝙͣtum concupunt decorẽ tuũ. tantum
desiderat rñsionis assensum in quanimiz
proposuit saluare mundũ. Et cui placuisti
in silencio. iam magis placebis ex uerbo.
cũ ipse tibi clamet e celo. O pulcra inter mu¬
lieres: fac me audire uocẽ tuam. Si ergo
eñ tu facias uidire faciẽ tuam. ip̃e te faciet
audere salutẽ nrãm. Nũquid non hoc ẽ qd̾
querebas. quod gemebas. quod diebus ac
noctibus orando suspirabas: Quid igit᷑:

Expanded text:
ham, hoc David. Hoc caeteri flagitant sancti ham, hoc David. Hoc caeteri flagitant sancti Patres, patres scilicet tui, qui et ipsi habitant in regione umbrae mortis. Hoc totus mundus tuis genibus provolutus exspectat. Nec immerito quando ex ore tuo pendet consolatio miserorum, redemptio captivorum, liberatio damnatorum: 753 salus denique universorum filiorum Adam, totius generis tui. Da, Virgo, responsum festinanter. O Domina, responde verbum, quod terra, quod inferi, quod exspectant et superi. Ipse quoque omnium Rex et Dominus quantum concupivit decorem tuum, tantum desiderat et responsionis assensum: in qua nimirum proposuit salvare mundum. Et cui placuisti in silentio jam magis placebis ex verbo, cum ipse tibi clamet e coelo: O pulchra inter mulieres, fac me audire vocem tuam. Si ergo tu eum facias audire vocem tuam, ipse te faciet videre salutem nostram. Nunquid non hoc est quod quaerebas, quod gemebas, quod diebus et noctibus orando suspirabas? Quid igitur?
Abbreviated transcription (Latin):
ad per hoc non erit impossibile apud deũ
onnre uerbũ. Audisti uirco factũ. audisti
extimõdũ. utrũq mirũ. utrũq iocundum.
Et qm̃ auditui tuo datũ est gaudiũ et leti¬
cia. audiamus et nos a te responsũ leticie qd̾
desideramus. ut iam exultent ossa hũiliata.
Audisti inꝙͣ factũ et credidisti. crede et de
modo qd audisti. Audisti quia conapies
et paries filiũ. audisti ꝙ non ꝑ honorem
sed per spm̃ sanctũ: expectat angelus rñsũ.
tempus est enĩ ut reuertat᷑ ad deũ qͥ misit
illum. Expectamꝰ et nos o dña uerbũ mi¬
serationis. quos miserablr̃ premit snĩa
dãnationis. et ecce offertur tibi premiũ
nr̃e salutis. statim liberabim᷑. si consentis.
In sempiterno dei uerbo facti fuimꝰ oẽs.
et ecce morimur. in tuo breui rñso sumus
reficiendi ut ad uitã reuocemur. Hoc sup¬
plicat a te opia uirgo flebilis adam cum
misera sobole sua exul de paradiso. hoc abra¬

Expanded text:
ac per hoc non erit impossible apud Deum ac per hoc non erit impossible apud Deum omne verbum. 8. Audisti, Virgo, factum; audisti et modum: utrumque mirum, utrumque jucundum. salem . Et quoniam auditui tuo datum est gaudium et laetitia, audiamus et nos a te responsum laetitiae quod desideramus, ut jam exsultent ossa humiliata. Audisti, inquam, factum, et credidisti: crede et de modo quod audisti. Audisti quia concipies, et paries filium: audisti quod non per hominem, sed per Spiritum sanctum. Exspectat angelus responsum: tempus est enim ut revertatur ad Deum qui misit illum. Exspectamus et nos, o Domina, verbum miserationis, quos miserabiliter premit sententia damnationis. Et ecce offertur tibi pretium salutis nostrae: statim liberabimur si consentis. In sempiterno Dei Verbo facti sumus omnes, et ecce morimur: in tuo brevi responso sumus reficiendi, ut ad vitam revocemur. Hoc supplicat a te, o pia Virgo, flebilis Adam cum misera sobole sua exsul de paradiso, hoc Abra
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum. Amdarco posut uerbũ qͥa ꝙͣ fa¬
cile possunt hoĩẽs loqui quod uolũt. etian
qd̾ nullatenus facẽ possunt. tam faale. ĩmo incõ¬
parabiliter facilius ualet deus oꝑe implere
quitquid illi uerbo ualent expͥme̾. Dicam
aꝑtius: Si homĩbus tam facile esset ꝙͣ dicẽ
et face̾. sed apud homĩes. non apud deum.
solideo quia idem est loqui qd face̾. idẽ loqͥ
qd̾ uelle. merito non erit impossibile omne¬
uerbũ. Uerbi grã. Potuerunt preuidere
et predice̾ prophete uirginẽ uel sterilem
concepturam et parituram. sed nĩquid fa¬
cere ut conciperẽt et parerent; Deus aũt
qui eis dedit posse preuidere: ꝙͣ facile potuit
tunc quod uoluit per illos predicere. Fam
facile potuit nũc quando uoluit perseip̃m
qd̾ promisit implere. Siquidẽ apud deũ
nec uerbum dissidet ab intentione. quia
ueritas est. nec factũ auerbo. quia uirtus
est. nec modus a facto. quia sapientia ẽ.

Expanded text:
verbum. An idcirco posuit verbum, quia quam faverbum. An idcirco posuit verbum, quia quam facile possunt homines loqui quod volunt, etiam quod nullatenus facere possunt; tam facile, imo incomparabiliter facilius valet Deus opere implere, quidquid illi verbo valent exprimere? Dicam apertius. Si hominibus tam facile esset facere quet facere, sed apud homines, non apud Deum: soli Deo quia idem est facere quod loqui, idem loqui quod velle; merito non erit impossibile verbum. Verbi gratia: potuerunt praevidere et praedicere prophetae Virginem vel sterilem concepturam ac parituram; sed nunquid facere ut conciperet et pareret? Deus autem, qui dedit eis posse praevidere, quam facile potuit tunc quod voluit, per illos praedicere, tam facile potuit nunc quando voluit, per se ipsum quod promisit implere. Siquidem apud Deum nec verbum dissidet ab intentione, quia veritas est; nec factum a verbo, quia virtus est; nec modus a facto, quia sapientia est:
Abbreviated transcription (Latin):
uel adhuc nũciatur marie conceptus eliza¬
beth. ut audiens cognatã uetulã et gͣuidam
cogitet iuuẽcula de obsequio. sicq illa ꝓperãte
ad iusitandũ. ꝑuulo ꝓphe locus et occasio det᷑.
quo mĩori ad ħ dño sui officii ualeat exhibẽ
primicias. et dũ ad seĩuicẽ concurrit mater
infantiũq ab alterutro excitata denotio mi¬
rabilius fiat miraculũ de miraculis. Uide
autẽ ne hec tam magnifica que ab ãgelo
audis prenũciata. ab ipso speres ꝑficienda.
Aquo erigo si queris: ipm angelum audi.
Quia non erit inquit ĩpossibile apd̾ deũ
omne uerbũ. Tanꝙͣ diceret. Hec que ego
tam fidenter promitto. non de mea. sed de
illius qui misit u̾tute presumo. quia nõ erit
impossibile apud deũ omẽ uerbũ. Quale
enĩ illi uerbũ impossibile poterit esse. qui oĩa
fecit in uerbo: Mouet me et hic m uerbis
ancelicis ꝙ signanter nõ ait. quia nõ erit
impossibile apud deũ omne factũ. sed oẽ

Expanded text:
Vel ideo adhuc nuntiatur Mariae conceptus ElisaVel ideo adhuc nuntiatur Mariae conceptus Elisabeth, ut audiens cognatam vetulam et gravidam, cogitet juvencula de obsequio: sicque illa properante ad visitandum, parvulo prophetae locus et occasio detur, quo minori adhuc Domino suo officii valeat exhibere primitias; et dum ad se invicem occurrit matrum, infantumque ab alterutro excitata devotio, mirabilius fiat miraculum de miraculo. 7. Vide autem ne haec tam magnifica, quae ab angelo audis praenuntiata, ab ipso speres perficienda. A quo ergo si quaeris; ipsum audi Angelum. Quia non erit, inquit, impossibile apud Deum omne verbum; tanquam diceret: Haec quae ego tam fideliter promitto, non de mea, sed de illius qui me misit, virtute praesumo. Quia non erit impossible apud Deum omne verbum. Quale enim illi verbum impossibile poterit esse, qui omnia fecit in Verbo? Movet me et hoc in verbis angelicis, quod signanter non ait? Quia non erit impossibile apud Deum omne factum; sed, omne
Abbreviated transcription (Latin):
conceptus uirgini nũciatur. ut dũ miracu
letur. Porio nccẽ erat non modico leticie et
amoris p̃ueniente inflãmari incendio. q̃
filiũ paterne dilectionis cũ gaudio sancti
sp̃s mox fuerat conceptura. Neq enĩ nisi
nn deuotissimo atq hilarissimo corde tanta
se capere poterat dulcedinis et alacritatis
affluentia. Uelideo conceptus elizabeth
nũciatur marie. quia profecto decebat.
ut uerbũ mox diuulgandũ u̾biq prius
sciret uirgo per angelũ ꝙͣ audiret ab hoĩe.
ne mater udelicet dei a consiliis filii uidẽt᷑
amota. si eoꝵ que in terras tam ꝓpe gerẽnt᷑
remansisset ignara. Uelideo potius con¬
ceptus elizabeth marie nũciatus est: ut dũ
nunc saluatoris. nũc precursoris edocẽtur
aduentũ. rerũ tempus et ordinẽ tenens.
ipã postmodũ melius scriptoribꝰ ac p̃dicatoĩbꝰ
euãcelii reseraret ueritatẽ. que plene de omibꝰ
a principio celitus fuerit instructa misteriis.

Expanded text:
conceptus Virgini nuntiatur, ut, dum miracuconceptus Virgini nuntiatur, ut, dum miraculetur. Porro necesse erat non modico laetitiae et amoris praeveniente inflammari incendio, quae Filium paternae dilectionis cum gaudio Spiritus sancti mox fuerat conceptura. Neque enim nisi in devotissimo corde atque hilarissimo tanta se capere poterat dulcedinis et alacritatis affluentia. Vel ideo conceptus Elisabeth nuntiatur Mariae, quia profecto 752 decebat ut verbum mox divulgandum ubique prius sciret Virgo per angelum, quam audiret ab homine: ne Mater videlicet Dei a consiliis Filii videretur amota, si eorum quae in terris tam prope gererentur, remansisset ignara. Vel ideo potius conceptus Elisabeth Mariae nuntiatus est, ut dum nunc Salvatoris, nunc praecursoris edocetur adventum, rerum tempus et ordinem tenens, ipsa melius postmodum scriptoribus ac praedicatoribus Evangelii reseraret veritatem, quae et plene de omnibus a principio coelitus fuerit instructa mysteriis.
Abbreviated transcription (Latin):
carne cũ sua aĩa unico prĩ erat uniendũ.
Si diceret sancta caro. sanctus homo. uel
sanctus infans. quitquid tale poneret paꝵ
sibi dixisse uideretur. Posuit ergo indiffimite
sanctũ. quia quitquid illud sit quod uirgo ge¬
nuit. sanctũ proculdubio ac singulariter
sanctũ fuit. et per sp̃s sanctificationẽ. et per
uerbi assumptionẽ. Et adiecit angelus. Et
ecce ait elizabeth cognata tua: et ip̃a conce¬
pit filiũ in senectute sua. Quid fuit necesse
etiam huiꝰ sterilis uirgini nũciare cõcep¬
tum: Nũquid forte dubiam adhuc et ĩ¬
credulam oraculo. recentiori uoluit cõfir¬
mare miraculo. Absit. Legimus zacharie
incredulitatẽ ab hoc ip̃o angelo fuisse casti¬
gatam. mariã autẽ in aliquo rep̃hensã nõ
legimus. quin potius fidem ipĩus. elizabeth
ꝓphetante laudatã agnouimꝰ. Beata inq̃t
que credidisti qm̃ ꝑficientur in te que dicta
sunt tibi a dño. Sed ideo sterilis cognata

Expanded text:
carne cum sua anima Unico Patris erat uniendum. carne cum sua anima Unico Patris erat uniendum. Si diceret, sancta caro, vel sanctus homo, vel sanctus infans; quidquid tale poneret, parum sibi dixisse videretur. Posuit ergo indefinite, Sanctum: quia quidquid illud sit quod Virgo genuit, sanctum procul dubio ac singulariter sanctum fuit, et per Spiritus sanctificationem, et per Verbi assumptionem. 6. Et adjecit angelus: Et ecce Elisabeth, cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Quid fuit necesse etiam hujus sterilis Virgini nuntiare conceptum? Nunquid forte dubiam adhuc et incredulam oraculo, recentiori voluit confirmare miraculo? Absit! Legimus et Zachariae incredulitatem ab hoc ipso angelo fuisse castigatam: Mariam autem in aliquo reprehensam non legimus; quin potius fidem! ipsius Elisabeth prophetante laudatam agnovimus. Beata, inquit, quae credidisti, quoniam perficientur in te quae dicta sunt tibi a Domino . Sed ideo sterilis cognatae