comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citus cadaueꝵ & rudeꝵ gratuitam egestionẽ: nemi¬
ni ad religas reꝵ suaꝵ adire ꝑmisit. Collationibusq
nõ receptis mõ ueꝵ efflagitatis: prouincias priua¬
coꝵq census prope exhausit. Accesserunt tantis ex
Principe malis probrisq quaeda fortuita. Pestilentia
unius autunni qua . xxx. funeꝵ milia in ratione
libitinae uenerunt. Clades Britannica: qua duo prae¬
cipua oppida magna ciuiũ sotioꝵq caede direpta sũt.
gnominia ad oriente legionibus in Armenia sub ui¬
gum missis: aegreq Syria retenta. Mirum & uel prae¬
cipue notabile inter hoc fuit nihil eũ patientius ꝗͣ ma¬
ledicta & conuicia hõium culisse: neq in ullos leniorẽ
ꝗ si se dictis aut carminibus lacessissent: exticisse.
Nulta Ciraece Latineq proscripta aut uulgata sicut illa

Expanded text:
citus cadauerum et ruderum gratuitam egestionem nemicitus cadauerum et ruderum gratuitam egestionem nemini ad reliquias rerum suarum adire permisit; conlationibusque non receptis modo uerum et efflagitatis prouincias priuatorumque census prope exhausit. accesserunt tantis ex principe malis probrisque quaedam et fortuita: pestilentia unius autumni, quo triginta funerum milia in rationem Libitinae uenerunt; clades Britannica, qua duo praecipua oppida magna ciuium sociorumque caede direpta sunt; ignominia ad Orientem legionibus in Armenia sub iugum missis aegreque Syria retenta. mirum et uel praecipue notabile inter haec fuerit nihil eum patientius quam maledicta et conuicia hominum tulisse, neque in ullos leniorem quam qui se dictis aut carminibus lacessissent extitisse. multa Graece Latineque proscripta aut uulgata sunt, sicut illa
Abbreviated transcription (Latin):
ros: plane itaq fecit. Nam q̃r offensus deformita¬
te ueteꝵ edificioꝵ: & angustiis flexurisq uicoꝵ
incendit urbẽ: tam pala ut pleriq Consulares cu¬
bicularios eius cũ stupya tedaq in praediis suis de¬
prehensos nõ actigerint. Et queda horrea circa do¬
mum aureã: quoꝵ spatiũ maxĩe desiderabat: ue bel¬
licis machinis labefacta atq inflãmata sint: q saxeo
muro construdta erant: Per sex dies septemq nodtes
ea clade scaeuitũ est: ad monumentoꝵ bustoꝵq di¬
uersoria plebe compulsa. Tunc praeter imensum num
insulaꝵ: domus priscoꝵ Ducũ arserunt hostilibus ad¬
huc spoliis adornatae. deoꝵq aedes ab Regibus ac de¬
inde Punicis & Gallicis bellis uocae dedicat&q &
rat. Hoc incendiũ e turre M ecaenatiana pros pedtãs
laetusq flamae ut aiebat pulchritudine.: halosin Ilii de¬
cantauit in illo suo scenico habitu. Ae ne non hinc
quantũ poss&& praedae & manubiaꝵ inuader&: polli¬

Expanded text:
 planeque ita fecit. nam quasi offensus deformitate ueterum aedificiorum et angustiis flexurisque uicorum, incendit urbem tam palam, ut plerique consulares cubicularios eius cum stuppa taedaque in praediis suis deprehensos non attigerint, et quaedam horrea circa domum Auream, quorum spatium maxime desiderabat, ut bellicis machinis labefacta atque inflammata sint, quod saxeo muro constructa erant. per sex dies septemque noctes ea clade saeuitum est ad monumentorum bustorumque deuersoria plebe compulsa. tunc praeter immensum numerum insularum domus priscorum ducum arserunt hostilibus adhuc spoliis adornatae deorumque aedes ab regibus ac deinde Punicis et Gallicis bellis uotae dedicataeque,rat. hoc incendium e turre Maecenatiana prospectans laetusque 'flammae,' ut aiebat, 'pulchritudine' Halosin Ilii in illo suo scaenico habitu decantauit. ac ne non hinc quoque quantum posset praedae et manubiarum inuaderet, polli
Abbreviated transcription (Latin):
meꝵ relatus est: nõ ore mõ decernentiũ: sed & ꝑsua¬
sione uulgi. Si quiđ ludis quos primo consecratos ei
haeres Augustus edebat: stella crinita ꝑ.uii. continu¬
os dies fulsit: exoriens circa . xi. horã. Creditumq
est animã eeᷤ Cesaris in caelũ recepti: & hac de causa
simulacro eius in uertice additur stella. Curia in qua
occisus est obstrui placuit. Idusq Martias parricidi¬
um noiari. Ac ne unꝗͣ eo die senatus cogeretur. Per¬
cussoꝵ aũt fere neq triennio ꝗs ꝗͣ amplius suꝑuixit:
neq sua morte defunctus est. Damnati om̃es alius alio
casu periuit. Pars naufragio: ꝑs praelio. Nonnulli sem&
eodem illo pugione quo Caẽsare uiolauerãt. interemerũt

Expanded text:
merum relatus est, non ore modo decernentium, sed et persuamerum relatus est, non ore modo decernentium, sed et persuasione uolgi. siquidem ludis, quos primos consecratos ei heres Augustus edebat, stella crinita per septem continuos dies fulsit exoriens circa undecimam horam, creditumque est animam esse Caesaris in caelum recepti; et hac de causa simulacro eius in uertice additur stella. Curiam, in qua occisus est, obstrui placuit Idusque Martias Parricidium nominari, ac ne umquam eo die senatus ageretur. percussorum autem fere neque triennio quisquam amplius superuixit neque sua morte defunctus est. damnati omnes alius alio casu periit, pars naufragio, pars proelio; nonnulli semet eodem illo pugione, quo Caesarem uiolauerant, interemerunt
Abbreviated transcription (Latin):
se diutius uiuere̾. neq curasse qđ ualitudine minus
prosꝑa uteretur. Ideoq & quaẽ religiones moner&.
& qu& renunciarent amici: neglexiose. Sunt ꝗ put&
confisũ eũ nouissimo illo . S.C: ac iureiurando: & cu¬
stodias Hispanoꝵ cũ gladus inspectantiũ se remouis¬
se. Alii e diuerso opinatũ: insidias undiq imminẽ¬
tes subire semel qͣ cauere satius ferunt. Non tam
neq ꝗẽtam fore. & aliquanto deterriore condicione
ciuilia bella subiturã. Illud plane inter omes fere
constitit talẽ ei mortẽ pene ex sententia obtigisse. Nã
& quonda cũ apd Renophonte legiss&. Cyrum ulti¬
ma ualitudine mandas se quaedã ue funere suo: asp¬
natus tam lentũ mortis genus. subitã sibi celerem̃q
optauerat Et pridie ꝗͣ occideretur: in sermone nato sup
dissimus: repentinũ in opinatumq praetulerat. Periit
sexto & ꝗnquagesimo aetatis anno. Atq in deoꝵ nu¬

Expanded text:
se diutius uiuere neque curasse quod ualitudine minus se diutius uiuere neque curasse quod ualitudine minus prospera uteretur, ideoque et quae religiones monerent et quae renuntiarent amici neglexisse. sunt qui putent, confisum eum nouissimo illo senatus consulto ac iure iurando etiam custodias Hispanorum cum gladiis †adinspectantium se remouisse. alii e diuerso opinantur insidias undique imminentis subire semel quam cauere solitum ferunt: non tam neque quietam fore et aliquanto deteriore condicione ciuilia bella subituram. illud plane inter omnes fere constitit, talem ei mortem paene ex sententia obtigisse. nam et quondam, cum apud Xenophontem legisset Cyrum ultima ualitudine mandasse quaedam de funere suo, aspernatus tam lentum mortis genus subitam sibi celeremque optauerat; et pridie quam occideretur, in sermone nato supedissimus, repentinum inopinatumque praetulerat. Periit sexto et quinquagensimo aetatis anno atque in deorum nu
Abbreviated transcription (Latin):
cere flammae. Et ueteranoꝵ militũ legionarii arma
sua ꝗbus exculti funus celebrabant. Matronae & plerȩq
ornamenta sua quae gerebant: & liberoꝵ bullas atq
praetextas. In sũmo publico luc tu exteraꝵ gentiũ mui¬
titudo circulatim suo quaeq more lamentata est: praeci¬
pueq Iudaei ꝗ & noc tibus continuis bustũ frequenta¬
uerunt. Plebs statim a funere ad domũ Bruti & Cassi
cũ facibus tetendit. Atq aegre repulsa obuiũ sibi Heii¬
lum cinnã ꝑ errore nõis quasi Cornelius is e̾et: quem
grauiter pridie contionatũ de. Caes. regrebat: occidit.
Caputq eius praefixũ hastae circuntulit. Postea solidam
columnã prope . xx. pedũ lapidis Numidici in foro sta¬
tuit. scrip̃sitq̃ parenti patriae. Apđ eande longo tp̃re
sacrificare: uota suscipe: controuersias quasda inter¬
posito ꝑ Caesare iureiurando distrahere ꝑseuerauit.
Suspitione Caesar ꝗbusda suoꝵ reliꝗt. Neq uoluisse

Expanded text:
cere flammae et ueteranorum militum legionarii arma cere flammae et ueteranorum militum legionarii arma sua, quibus exculti funus celebrabant; matronae etiam pleraeque ornamenta sua, quae gerebant, et liberorum bullas atque praetextas. In summo publico luctu exterarum gentium multitudo circulatim suo quaeque more lamentata est praecipueque Iudaei, qui etiam noctibus continuis bustum frequentarunt. plebs statim a funere ad domum Bruti et Cassii cum facibus tetendit atque aegre repulsa obuium sibi Heluium Cinnam per errorem nominis, quasi Cornelius is esset, quem grauiter pridie contionatum de Caesare requirebat, occidit caputque eius praefixum hastae circumtulit. postea solidam columnam prope uiginti pedum lapidis Numidici in foro statuit inscripsitque parenti patriae. apud eam longo tempore sacrificare, uota suscipere, controuersias quasdam interposito per Caesarem iure iurando distrahere perseuerauit. Suspicionem Caesar quibusdam suorum reliquit neque uoluisse
Abbreviated transcription (Latin):
eius accomodata: ex Pacuuii armoꝵ iudicio me ser¬
uasse. ut t̾ent ꝗ me ꝑderent. Et ex Electra Acci¬
li ad similem sententia. Laudationis loco . Cos. An¬
tonius ꝑ praecone pronunciauit. S. Consultu: quo oĩa
simul ei diuina atq humana decreuerat. Item iusiu¬
randum quo se cunc̾ ti pro salute unius astrinxerãt.
ꝗbus ꝑ pauca ab se uerba addidit. Led tũ pro rostris
in foꝵ magistratus & honoribus functi detulerunu.
uẽ cũ ꝑs in capitolini Iouis cella cremare: ꝑs in curia
Pompeu destinar&: repente duo quida gladus succin¬
cti. ac bina iacula gestantes ardentirus caereis succẽ¬
derunt. Confestimq circũstantium turba uirgulta ari¬
da & cũ subsellus tribunalia: ꝗcꝗd praeterea ad donu
aderat congessit. Deinde tibicines & scenici artifi¬
ces ueste: quã ex Triumphoꝵ instrumento ad praesen¬
tem usum induerant: detrae tã sibi atq disciera inie¬

Expanded text:
eius accommodata, ex Pacuui Armorum iudicio: men sereius accommodata, ex Pacuui Armorum iudicio: men seruasse, ut essent qui me perderent? et ex Electra Acili ad similem sententiam. laudationis loco consul Antonius per praeconem pronuntiauit senatus consultum, quo omnia simul ei diuina atque humana decreuerat, item ius iurandum, quo se cuncti pro salute unius astrinxerant; quibus perpauca a se uerba addidit. lectum pro rostris in forum magistratus et honoribus functi detulerunt. quem cum pars in Capitolini Iouis cella cremare pars in curia Pompei destinaret, repente duo quidam gladiis succincti ac bina iacula gestantes ardentibus cereis succenderunt confestimque circumstantium turba uirgulta arida et cum subselliis tribunalia, quicquid praeterea ad donum aderat, congessit. deinde tibicines et scaenici artifices uestem, quam ex triumphorum instrumento ad praesentem usum induerant, detractam sibi atque discissam inie
Abbreviated transcription (Latin):
tradit heredem ab eo scribi solitũ ex consulatu ipsus
primo usq ad initiũ ciuilis belli . CN. Pompeuͭ. idq
militibus pro contione recitatũ. Sed nouissimo testa¬
mento tres insticuit haeredes: Soceꝵ: Nepotes.C. An
in tutoribus filii: siꝗs sibi nasceretur: nominauit. De¬
cimum Brutũ & in secundis haeredibus. Populo hor¬
tos circa Tiberim publice. & uiritim trecenos sester¬
tios legauit. Funere indicto rogus extructus est in
Martio campo uixta Tuliae tumulũ. Et pro rostris au¬
rata aedes ad simulacꝵ Templi Ueneris genitricis col¬
locata: intra quae lec tus eburneus auro ac purpura
stratus: & ad caput trophoeũ cũ ueste in qua fuerat oc¬
cisus. Perferentibus munera ꝗa suffecturus dies nõ
uidebatur. praeceptũ ut omisso ordine ꝗbus ꝗsq uel¬
let itineribus urbis portar&e in campũ. Inter ludos
cantata sunt quaeda admiserationẽ & inuidia caedis

Expanded text:
tradit heredem ab eo scribi solitum ex consulatu ipsius tradit heredem ab eo scribi solitum ex consulatu ipsius primo usque ad initium ciuilis belli Cn. Pompeium, idque militibus pro contione recitatum. sed nouissimo testamento tres instituit heredes sororum nepotes, Gaium in tutoribus fili, si qui sibi nasceretur, nominauit, Decimum Brutum etiam in secundis heredibus. populo hortos circa Tiberim publice et uiritim trecenos sestertios legauit. Funere indicto rogus extructus est in Martio campo iuxta Iuliae tumulum et pro rostris aurata aedes ad simulacrum templi Veneris Genetricis collocata; intraque lectus eburneus auro ac purpura stratus et ad caput tropaeum cum ueste, in qua fuerat occisus. praeferentibus munera, quia suffecturus dies non uidebatur, praeceptum, ut omisso ordine, quibus quisque uellet itineribus urbis, portaret in Campum. inter ludos cantata sunt quaedam ad miserationem et inuidiam caedis
Abbreviated transcription (Latin):
put obuoluit. Simul sinistra manu sinum ad ima cru¬
ra deduxit: quo honestius cader&: & inferiore corpo¬
ris ꝑte uelata. Atq ita tribus & .xx. plagis confos¬
sus est: uno mo ad primũ ic tũ gemitu sine uoce edito:
&si tradiderunt quida . M. Bructo irruenti dixisse. Ral¬
tibus cunc tis aliꝗͣdiu iacuit. uonec lec̾ticae impositum
dependente brachio tres seruuli domũ retulerũt. Nec
in tot uulneribus. ut Antistius medicus existimdoat :
letale ullũ reꝑtum est: nisi qđ secundo loco in ped to¬
re accepat. Euerat aius coniuratis corpus occisi in Tibe¬
rim trahere: bona publicare acta rescindere: Sed me¬
tu . M. Anconii. Cõs. & magistri Eq. Tepidi destite¬
runt. Postulante ergo. L. Pisone socero testamentum
eius apitur. recitaturq in Antonii domo: qđ idibus
Septembribus proximis in Lauicano suo fecerat: De¬
mandaueratq Uirgini uestali Maximae. Q. Tubero

Expanded text:
put obuoluit, simul sinistra manu sinum ad ima cruput obuoluit, simul sinistra manu sinum ad ima crura deduxit, quo honestius caderet etiam inferiore corporis parte uelata. atque ita tribus et uiginti plagis confossus est uno modo ad primum ictum gemitu sine uoce edito, etsi tradiderunt quidam Marco Bruto irruenti dixisse: katibus cunctis aliquamdiu iacuit, donec lecticae impositum, dependente brachio, tres seruoli domum rettulerunt. nec in tot uulneribus, ut Antistius medicus existimabat, letale ullum repertum est, nisi quod secundo loco in pectore acceperat. Fuerat animus coniuratis corpus occisi in Tiberim trahere, bona publicare, acta rescindere, sed metu Marci Antoni consulis et magistri equitum Lepidi destiterunt. postulante ergo Lucio Pisone socero testamentum eius aperitur recitaturque in Antoni domo, quod Idibus Septembribus proximis in Lauicano suo fecerat demandaueratque uirgini Vestali maximae. Quintus Tubero
Abbreviated transcription (Latin):
libellumq: insidiaeꝵ indicẽ ab obuio quodã porrec̃ tum
libellis caẽteris. quos sinistra manu tenebat᷑ q̃i mox le¬
cturus cõmiscuit. Dein pluribus hostiis caesis cũ litare
nõ poss&: introiit curiã spreta religione: Spurinamq
irridens & ut falsũ arguens: ꝗđ sine ulla sua nox a
idus Martiae ade̾ent. Quanꝗ iis uenisse quidđ eas di¬
cer&s: sed nõ praeteriis se. Assidente cons pirati specie
officii circũsteterunt. Illicoq Cimber Tullius.: ꝙ pͥmas
ꝓtes suscepat: q̃i aliꝗd rogaturus propius accessit. Re¬
nuentiq & gestu in aluid tp̃s differenti ab utroq hu¬
mero togã apprehendit. Deinde clamante ista quid
uis est: alter Cassius aduersii uulnerat paulu infra
iugulũ. Caesar Cassu brachiũ arreptũ graphio traie¬
cit᷑. onatusq prosilire alio uulnere tardatus est. Utq
diaduertit undiq se stridtis pugionibus peti: toga ca¬

Expanded text:
libellumque insidiarum indicem ab obuio quodam porrectum libellumque insidiarum indicem ab obuio quodam porrectum libellis ceteris, quos sinistra manu tenebat, quasi mox lecturus commiscuit. dein pluribus hostiis caesis, cum litare non posset, introiit curiam spreta religione Spurinnamque irridens et ut falsum arguens, quod sine ulla sua noxa Idus Martiae adessent: quanquam is uenisse quidem eas diceret, sed non praeterisse. assidentem conspirati specie officii circumsteterunt, ilicoque Cimber Tillius, qui primas artes susceperat, quasi aliquid rogaturus propius accessit renuentique et gestum in aliud tempus differenti ab utroque umero togam adprehendit: deinde clamantem: 'ista quidem uis est!' alter e Cascis auersum uulnerat paulum infra iugulum. Caesar Cascae brachium arreptum graphio traiecit conatusque prosilire alio uulnere tardatus est; utque animaduertit undique se strictis pugionibus peti, toga ca
Abbreviated transcription (Latin):
greges quos in traiiciendo Rubicone flumine consecra¬
rat: ac uagos & sine custode dimiserat: comperit ꝑtina¬
cissime pabulo abstinere: ubertimq flere. Et imolan¬
tem aruspex Spurinna monuit cauer& piculũ qđ nõ
ultra Martias Idus proferretur. Pridie aut̃ easde idus
auem Regaliolũ cũ laureo ramulo Pompeiana curiae
se inferentẽ uolucres uarii generis ex proxĩo nemo¬
re prosequutae ibidẽ discerpserunt. Ea uo nocte: cui
illuxit dies caedis: & ipse sibi uisus est ꝑ qetem inter¬
dum supra nubes uolitare: alias cũ Ioue dexteram
iungere. Et Calphurnia uxor imaginata est collabi
fastigiũ domus: maritumq in gremio suo confodi. ac
subito cubiculi fores spontẽ patuerunt. Ob haec simul
& infirmã ualitudine du contatus an se continer& :¬
& quae apđ senatũ proposuerat: agere differr&: tandẽ
Decimo Bruto adhortante ne frequentes ac iamdudum
opperientes desticuerde: ꝗnta fere hora progressus es u.

Expanded text:
greges, quos in traiciendo Rubiconi flumini consecragreges, quos in traiciendo Rubiconi flumini consecrarat ac uagos et sine custode dimiserat, comperit pertinacissime pabulo abstinere ubertimque flere. et immolantem haruspex Spurinna monuit, caueret periculum, quod non ultra Martias Idus proferretur. pridie autem easdem Idus auem regaliolum cum laureo ramulo Pompeianae curiae se inferentem uolucres uarii generis ex proximo nemore persecutae ibidem discerpserunt. ea uero nocte, cui inluxit dies caedis, et ipse sibi uisus est per quietem interdum supra nubes uolitare, alias cum Ioue dextram iungere; et Calpurnia uxor imaginata est conlabi fastigium domus maritumque in gremio suo confodi; ac subito cubiculi fores sponte patuerunt. Ob haec simul et ob infirmam ualitudinem diu cunctatus an se contineret et quae apud senatum proposuerat agere differret, tandem Decimo Bruto adhortante, ne frequentis ac iam dudum opperientis destitueret, quinta fere hora progressus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtibus diuisis e ponte deisicerent: atq excẽptũ trucida¬
rent: an in sacra uia: uel in adytu theatri adorirent
Postꝗͣ senatus idibus martiis in Pompeii curiã edic tus
est: facile tp̃s & locũ praetulerunt. Sed Caesari futura
caedes euidentibus prodigiis denunciata es ⁊. Paucos
ante menses cũ in colonia capua deducti lege lulia
coloni ad extruendas uillas uetustissima sepulchra
disiscerent: Idq eo studiosius facerent: qđ aliquantũ
uasculoꝵ oꝑis antiꝗ scrutantes repiebant: Tabula aenea
in monumento: in quo dicebatur Capys conditor Ca¬
pude sepultus. inuenta est. conscriptã literis uerbisq
Graecis hac sententia: quandoq ossa Capys detecta e̾ent
fore ut Tulo prognatus manũ consanguineoꝵ necaret.
magnisq mox Italiae cladibus uindicaretur. Cuius rei
neqͥs fabulosa aut cõmenticia put&i: auc̃tor est. Cor. Bal¬
bus familiarissimus Caesaris. Proximis diebus equoꝵ

Expanded text:
partibus diuisis e ponte deicerent atque exceptum trucidapartibus diuisis e ponte deicerent atque exceptum trucidarent, an in Sacra uia uel in aditu theatri adorirentur, postquam senatus Idibus Martiis in Pompei curiam edictus est, facile tempus et locum praetulerunt. Sed Caesari futura caedes euidentibus prodigiis denuntiata est. paucos ante menses, cum in colonia Capua deducti lege Iulia coloni ad extruendas uillas uetustissima sepulcra dissicerent idque eo studiosius facerent, quod aliquantum uasculorum operis antiqui scrutantes reperiebant, tabula aenea in monimento, in quo dicebatur Capys conditor Capuae sepultus, inuenta est conscripta litteris uerbisque Graecis hac sententia: quandoque ossa Capyis detecta essent, fore ut illo prognatus manu consanguineorum necaretur magnisque mox Italiae cladibus uindicaretur. cuius rei, ne quis fabulosam aut commenticiam putet, auctor est Cornelius Balbus, familiarissimus Caesaris. proximis diebus equorum
Abbreviated transcription (Latin):
clam palamq detrad tante dominationẽ atq assertores
flagitante. Peregrinis in senatu allectis: libellus propo¬
situs est: bonu factu neꝗs senatori nouo curia monstra¬
re uelit. Et illa uulgo canebantur: Gallos Caesar intri¬
umphum ducit. Tidem in curiã Galli bracchas deposue¬
runt: latũclauũ sumpserunt. Q Maximo Suffetio tri¬
mestriq consule theatꝵ introeunte: cũ lictor aladuerti
ex more iussiss&: ab uniuersis conclamatũ est: nõ e̾e
consule. Post remotos Cesetiũ & Marullũ Tribunos re¬
perta sunt proximis comitiis complura suffragia. on¬
sules eos declarantiũ. Subscripsere ꝗdam. L. Brucista¬
tu&e: Utina uiueres. Item ipsius Caezsaris: Brutus quia
in eum a . lx. amplius. C. Cassio. M.q & Decimo Brui¬
to principibus conspirationis. Qui primũ contati ute.¬
ne illũ in campo ꝑ comitia tribus ad suffragia uocantẽ

Expanded text:
clam palamque detrectante dominationem atque assertores clam palamque detrectante dominationem atque assertores flagitante. peregrinis in senatum allectis libellus propositus est: 'Bonum factum: ne quis senatori nouo curiam monstrare uelit!' et illa uulgo cane bantur: Gallos Caesar in triumphum ducit, idem in curiam: Galli bracas deposuerunt, latum clauum sumpserunt. Quinto Maximo suffecto trimenstrique consule theatrum introeunte, cum lictor animaduerti ex more iussisset, ab uniuersis conclamatum est non esse eum consulem. post remotos Caesetium et Marullum tribunos reperta sunt proximis comitiis complura suffragia consules eos declarantium. subscripsere quidam Luci Bruti statuae: 'utinam uiueres!' item ipsius Caesaris: Brutus, quia in eum a sexaginta amplius, Gaio Cassio Marcoque et Decimo Bruto principibus conspirationis. qui primum cunctati utrumne in Campo per comitia tribus ad suffragia uocantem
Abbreviated transcription (Latin):
Tribunos grauiter in crepitos potate priuauit. Neq: ex
eo infamiam affectati & Regii nõis discutere uoluit.
Quanꝗͣ & plebi Rege se salutanti: Caesare se nõ Rege
ee̾ respondit. Et luꝑcalibus pro rostris a. Cos. Antonu
admotũ scepius capiti suo diadema repulit: Atq in
capicoliũ Ioui. opt. Max miserit. Quindi uaria fama
ꝑcrebruit. Migraturũ Alexandriã uel Nliũ translatis
simul opibus imꝑii: ex haustaq Italia delectibus: &
procuratione urbis amicis permissa. Proxio aut sena¬
tu ꝑcrebruit fama. L Cottam guindecimuirũ sententi¬
am dicturũ: ut qͣm libris fatalibus contineretur: Par¬
thos nisi a Rege posse uinci: Caesar Rex appellaretur
Quae causa coniuratis maturandi fuit destiñata negotia
ne assentiri necesse eet. Consilia ig̃r disꝑsim antea
habita: & quae saepe bini terni ue cẽꝑant in unũ om̃es
contulerunt: ne ppło quiđ iam presenti statu laeto. Sed

Expanded text:
tribunos grauiter increpitos potestate priuauit. neque ex tribunos grauiter increpitos potestate priuauit. neque ex eo infamiam affectati etiam regii nominis discutere ualuit, quanquam et plebei regem se salutanti Caesarem se, non regem esse responderit et Lupercalibus pro rostris a consule Antonio admotum saepius capiti suo diadema reppulerit atque in Capitolium Ioui Optimo Maximo miserit. quin etiam uaria fama percrebruit migraturum Alexandream uel Ilium, translatis simul opibus imperii exhaustaque Italia dilectibus et procuratione urbis amicis permissa, proximo autem senatu Lucium Cottam quindecimuirum sententiam dicturum, ut, quoniam fatalibus libris contineretur Parthos nisi a rege non posse uinci, Caesar rex appellaretur. quae causa coniuratis maturandi fuit destinata negotia, ne assentiri necesse esset. Consilia igitur dispersim antea habita et quae saepe bini terniue ceperant, in unum omnes contulerunt, ne populo quidem iam praesenti statu laeto, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Trebatiũ ut assurger&: minus familiari uultu respexis¬
se. Idq factũ eius tanto intolerabilius est uisũ: qđ ipse
trumphanti & subsellia Tribunitia praeteruehent̃i
sibi unũ e collegio Pontiũ Aꝗlam nõ assurrexisse ades
indignatus sit: ut proclamauerit: Repete ergo d me
Aquila Rem p. Tribunus: & nec destiterit ꝑ continuos
dies ꝗcꝗͣ cuiꝗͣ nisi sub exceptione polliceri: si tamen ꝑ
Dontium aquilã licuerit. Adiecit ad tam insigne pͥe¬
specti senatus contumeliã multo arrogantius fac̃ tũ.
N am cũ in sacrificio Latinaꝵ reuertente eo inter immo¬
dicas & ncuas ppłi acclamationes quida e turba sta¬
tuade eius coronam laurea candida fascia praeligatam
imposuss &. & Tribuni. Pl. Epidius Marullus Ceseti¬
usq Flauus coronde fasciã detrahi: hoĩemq duci inuin¬
cula iussissent: dolens seu paꝵ prosꝑe mota regni men¬
cionem: siue ut referebat: ereptã sibi gloria recusandi

Expanded text:
Trebatium ut assurgeret minus familiari uultu respexisTrebatium ut assurgeret minus familiari uultu respexisse. idque factum eius tanto intolerabilius est uisum, quod ipse triumphanti et subsellia tribunicia praeteruehenti sibi unum e collegio Pontium Aquilam non assurrexisse adeo indignatus sit, ut proclamauerit: 'repete ergo a me Aquila rem publicam tribunus!' et nec destiterit per continuos dies quicquam cuiquam nisi sub exceptione polliceri: 'si tamen per Pontium Aquilam licuerit.' adiecit ad tam insignem despecti senatus contumeliam multo arrogantius factum. nam cum in sacrificio Latinarum reuertente eo inter inmodicas ac nouas populi acclamationes quidam e turba statuae eius coronam lauream candida fascia praeligata inposuisset et tribuni plebis Epidius Marullus Caesetiusque Flauus coronae fasciam detrahi hominemque duci in uincula iussissent, dolens seu parum prospere motam regni mentionem siue, ut ferebat, ereptam sibi gloriam recusandi,
Abbreviated transcription (Latin):
peculiares seruos praeposuit. Trium legionũ quas tile¬
xandriae relinquebat: curã & impium Rufioni liber¬
ci sui filio exoleto suo demandauit. Nec minoris im¬
potenti&e uoces propala edebat: ut .T. Amprius scribit.
N ihil ee̾ rem .p. appellationẽ mo sine corpore ae specie. Syl¬
lam nescisse literas: ꝙ dictaturã deposuerit. Debere
hoĩes consideratius iam loꝗ secũ: ac pro legibus habere
quae dicat. Eoq arrogantiae progressus est: ut aruspi¬
cetristia & sine corde exta sacra quondã nunciante:
futura dicerdi laetiora cũ uell&l. Nec pro ostento duce¬
dum si pecudi cor defuiss&. Ueꝵꝵ praecipuã & inex¬
piabilem sibi inuidiã hinc maxie mouit. Adeuntes
se cũ plurimis honorificentis simisq decretis uniuersos
Patres. C. sedens pro aede ueneris genitricis excepit.
Quidã putant retentũ a. Cor. Balbo cũ conaretur assur¬
gere : Alii ne conatũ quiđ om̃io : sed & admonentẽ.C

Expanded text:
peculiares seruos praeposuit. trium legionum, quas Alepeculiares seruos praeposuit. trium legionum, quas Alexandreae relinquebat, curam et imperium Rufioni liberti sui filio exoleto suo demandauit. nec minoris inpotentiae uoces propalam edebat, ut Titus Amprius scribit: nihil esse rem publicam, appellationem modo sine corpore ac specie. Sullam nescisse litteras, qui dictaturam deposuerit. debere homines consideratius iam loqui secum ac pro legibus habere quae dicat. eoque arrogantiae progressus est, ut haruspice tristia et sine corde exta quondam nuntiante futura diceret laetiora, cum uellet; nec pro ostento ducendum, si pecudi cor defuisset. Verum praecipuam et exitiabilem sibi inuidiam hinc maxime mouit. adeuntis se cum plurimis honorificentissimisque decretis uniuersos patres conscriptos sedens pro aede Veneris Genetricis excepit. quidam putant retentum a Cornelio Balbo, cum conaretur assurgere; alii, ne conatum quidem omnino, sed etiam admonentem Gaium
Abbreviated transcription (Latin):
bunali tensam: & ferculũ circensi pompa: Templa aras
simulacra iuxta deos: puluinar. Elaminẽ: luꝑcos. appel¬
lationem mensis e suo nõie: ac nonnullos honores ad
libidinẽ cepit & dedit. Tertiũ & quartũ consulatum
titulo tenus gessit contentus dic taturae potate decretae
cũ consulatibus simul. Atq utroq anno binos. Coss.
substituit sibi in ternos nouissimos menses: ita ut me¬
dio tp̃re comitia nulla habuerit. preter Tribunoꝵ &
Aediliũ. Pl. Prefed tosq pro Praetoribus constituerit :
ꝗ praesente seres urbanas administrarent. Pridie aut
Ral. lanuarias repentina Consulis morte cessantem
honore in paucas horas petenti dedit. Eadẽ licentia spre¬
to patrio more magistratus in plures annos ordinauit.
Decem praetoriis uiris Consularia ornamenta tribuit. Ci¬
uitate donatos & quosda e semibarbaris Cialloꝵ rece¬
pit in curiã. Praeterea moneta publicisq ued tigalibus

Expanded text:
bunali, tensam et ferculum circensi pompa, templa, aras, bunali, tensam et ferculum circensi pompa, templa, aras, simulacra iuxta deos, puluinar, flaminem, lupercos, appellationem mensis e suo nomine; ac nullos non honores ad libidinem cepit et dedit. tertium et quartum consulatum titulo tenus gessit contentus dictaturae potestate decretae cum consulatibus simul atque utroque anno binos consules substituit sibi in ternos nouissimos menses, ita ut medio tempore comitia nulla habuerit praeter tribunorum et aedilium plebis praefectosque pro praetoribus constituerit, qui apsente se res urbanas administrarent. pridie autem Kalendas Ianuarias repentina consulis morte cessantem honorem in paucas horas petenti dedit. eadem licentia spreto patrio more magistratus in pluris annos ordinauit, decem praetoris uiris consularia ornamenta tribuit, ciuitate donatos et quosdam e semibarbaris Gallorum recepit in curiam. praeterea monetae publicisque uectigalibus
Abbreviated transcription (Latin):
peria cape. Sed & Statuas. L. Syllae atq Pompeii a ple¬
be disiectas reposuit: ac siqua posthac aut cogitarent᷑
grauius aduersus se: aut dicerentur: inhibere maluit.
qͣ uindicare. Itaq & detec tas conuirationes conuen¬
tusq nod turnos nõ ultra arguit: ꝗ ut ediẽto ostende¬
r& ẽẽ sibi nota: & acerbe loquentibus satis habuit pro
contione denunciare ne ꝓseuerarent. Auliq cecinnae
criminosissimo libro & Pytholai criminibus maledice¬
tissimis lacerata existimatione suã ciuili dio tulit. Pre¬
grauant tam̃ caetera facta dic taq eius: ut & abusus
pnatione & iure caesus existimetur. nõ .N. honores mo
nimios recepit: continuũ consulatũ. ꝑpetuã Did taturã
Praefed turamq moꝵ: insuꝑ praenomen Impatoris: co¬
gnomen patris patriae. Statua inter Reges: suꝯgestii
in orchestra: sed & ampliora & humano fastigio de¬
cerni sibi passus est. Sedem aureã in curia: & protri¬

Expanded text:
peria capere; sed et statuas Luci Sullae atque Pompei a pleperia capere; sed et statuas Luci Sullae atque Pompei a plebe disiectas reposuit; ac si qua posthac aut cogitarentur grauius aduersus se aut dicerentur, inhibere maluit quam uindicare. itaque et detectas coniurationes conuentusque nocturnos non ultra arguit, quam ut edicto ostenderet esse sibi notas, et acerbe loquentibus satis habuit pro contione denuntiare ne perseuerarent, Aulique Caecinae criminosissimo libro et Pitholai carminibus maledicentissimis laceratam existimationem suam ciuili animo tulit. Praegrauant tamen cetera facta dictaque eius, ut et abusus dominatione et iure caesus existimetur. non enim honores modo nimios recepit: continuum consulatum, perpetuam dictaturam praefecturamque morum, insuper praenomen Imperatoris, cognomen Patris patriae, statuam inter reges, suggestum in orchestra; sed et ampliora etiam humano fastigio decerni sibi passus est: sedem auream in curia et pro tri
Abbreviated transcription (Latin):
tione Pompeii ordines dederat: potestatẽ transeundi
ad eũ om̃ibus fecit. Motis apđ Uerdã deditionis con¬
ditionibus: cũ assiduo inter utrasq ꝑtes usu atq com¬
mertio A franius & Detreius dep̃hensos inera castra Tu¬
lianos subita poenitentia interfecissent: admissa in se
ꝑfidiã nõ sustinuit imitari. Acie Pharsalica proclama¬
uit ut ciuibus ꝑceretur. Deincepsq nemini nõ suotꝵ
quẽ uell&: unũ ꝑtis aduersae seruare concessit. Nec ul¬
li perisse nisi in praelio repiuntur: Exceptis dũtaxat
Afranio & Fausto &. L. Caesare iuuene. Ac ne hos ꝗdẽ
uoluntate ipsius interemptos putant. Quoꝵ tam̃ & pͥo¬
res post impetrata ueniã rebellauerunt: & Caesaris liber¬
tis seruisq eius ferro & igni crudele in modũ enectis.
bestias quoq ad munus populi comparatas contrucida
cunctis in Italiã redire ꝑmiserat: magistratusq & im¬

Expanded text:
tione Pompei ordines dederat, potestatem transeundi tione Pompei ordines dederat, potestatem transeundi ad eum omnibus fecit. motis apud Ilerdam deditionis condicionibus, cum, assiduo inter utrasque partes usu atque commercio, Afranius et Petreius deprehensos intra castra Iulianos subita paenitentia interfecissent, admissam in se perfidiam non sustinuit imitari. acie Pharsalica proclamauit, ut ciuibus parceretur, deincepsque nemini non suorum quem uellet unum partis aduersae seruare concessit. nec ulli perisse nisi in proelio reperientur, exceptis dum taxat Afranio et Fausto et Lucio Caesare iuuene; ac ne hos quidem uoluntate ipsius interemptos putant, quorum tamen et priores post impetratam ueniam rebellauerant et Caesar libertis seruisque eius ferro et igni crudelem in modum enectis bestias quoque ad munus populi comparatas contrucidaucunctis in Italiam redire permisit magistratusque et im
Abbreviated transcription (Latin):
gi. Cor. Phagitae: cuius quondã noc turnas insidias
eger ac latens ne produceretur ad sylla uix praemio
dato euaserat: nun ꝗͣ nocere sustinuit. Philemonem
a manu seruũ: ꝗ necẽ sua ꝑ uenenũ inimicis promi¬
serat: nõ grauius ꝗͣ simplici̾ morte puniit. In.D. c lodi¬
um Pompeiae uxoris sude adulteꝵ atq eadẽ de causa
pollutaꝵ cerimoniaꝵ reũ testis citatus negauit se
ꝗcꝗͣ comperisse. ꝗqͣuis & mater Aurelia & soror Tulia
apđ eosdẽ udices omĩa ex fide retulissent. Interroga¬
tusq cur ig̃r repudias s& uxorẽ: Quonia inꝗe meos
tam suspitione ꝗͣ crimine iudico carere oportere. Mo¬
derationem uo clementiamq cũ in administratione
tũ in uictoria belli cuilis admirabilẽ exhibuit. De¬
nunciante Pompeio pro hostibus se habiturũ ꝗ rei pu
defuissent. ipse medios & neutrius ꝑtis suo ee sibi nu¬
mero futuros pronunciauit. Quibus aũt ex cõmenda¬

Expanded text:
gi; Cornelio Phagitae, cuius quondam nocturnas insidias gi; Cornelio Phagitae, cuius quondam nocturnas insidias aeger ac latens, ne perduceretur ad Sullam, uix praemio dato euaserat, numquam nocere sustinuit; Philemonem a manu seruum, qui necem suam per uenenum inimicis promiserat, non grauius quam simplici morte puniit; in Publium Clodium Pompeiae uxoris suae adulterum atque eadem de causa pollutarum caerimoniarum reum testis citatus negauit se quicquam comperisse, quamuis et mater Aurelia et soror Iulia apud eosdem iudices omnia ex fide rettulissent; interrogatusque, cur igitur repudiasset uxorem: 'quoniam,' inquit, 'meos tam suspicione quam crimine iudico carere oportere.' moderationem uero clementiamque cum in administratione tum in uictoria belli ciuilis admirabilem exhibuit. denuntiante Pompeio pro hostibus se habiturum qui rei publicae defuissent, ipse medios et neutrius partis suorum sibi numero futuros pronuntiauit. quibus autem ex commenda
Abbreviated transcription (Latin):
& infimi gnͣis ad amplissimos honores prouexit. Cũ
ob id culparetur. professus est pala: si grassatoꝵ &
sicarioꝵ ope in tuenda sua dignitate usus e̾et: talibus
quoq se pare gratiã relatuꝵę. Simultates contra nul¬
los tam graues excepit unꝗͣ: ut nõ occasione oblata
libens deponer& . C. Memmis cuius asperrimis oratio¬
nibus nõ minore acerbitate rescripserat: & suffragator
mox in petitione consulacus fuit .C. Caluo post famosa
epigrãmata de reconciliatione ꝑ amicos agenti ultro
ac prior scripsit. Ualeriũ Catulum: a quo sibi uersicu¬
lis de Mamurra ꝑpetua stigmata imposita nõ dissima¬
lauerat: satis facientẽ eadem die adhibuit coenae: hospi¬
tioq patris eius sicut consueuerat: uti ꝑ seuerauit. Sed
& inulciscendo natura lenissimus. Piratas a ꝗqbus ca¬
ptus est: cũ in dedicionẽ redegiss&: q̃m suffixurũ se
cruci ante iurauerat. iugulari prius iussit: deiñ suffi¬

Expanded text:
etiam infimi generis ad amplissimos honores prouexit, cum etiam infimi generis ad amplissimos honores prouexit, cum ob id culparetur, professus palam, si grassatorum et sicariorum ope in tuenda sua dignitate usus esset, talibus quoque se parem gratiam relaturum. Simultates contra nullas tam graues excepit umquam, ut non occasione oblata libens deponeret. Gai Memmi, cuius asperrimis orationibus non minore acerbitate rescripserat, etiam suffragator mox in petitione consulatus fuit. Gaio Caluo post famosa epigrammata de reconciliatione per amicos agenti ultro ac prior scripsit. Valerium Catullum, a quo sibi uersiculis de Mamurra perpetua stigmata imposita non dissimulauerat, satis facientem eadem die adhibuit cenae hospitioque patris eius, sicut consuerat, uti perseuerauit. sed et in ulciscendo natura lenissimus piratas, a quibus captus est, cum in dicionem redegisset, quoniam suffixurum se cruci ante iurauerat, iugulari prius iussit, deinde suffi
Abbreviated transcription (Latin):
Quirites eos pro milicibus appellarat: ta facile circum¬
egit & flexit: ut ei milites esse confestim res ponderĩt
& quis recusante ultro in africa sint secuti. ac sic qͦq
sediciosissimũ quenq & praedae & agri destinati ter¬
tia ꝑte mulc̃tauit. Studiũm & fides erga clientes ne
iiuieni quid defuerunt. Mas ynthã nobile iuuenẽ cũ
aduersiis Hyempsale Rege tam enise defendiss&: ut
iuba Regis filio in altercatione barba inuaserit. stipe¬
diarium quoq pronunciatũ & abstrahentibus statim
eripuit: occultauitq apud se du. & mox ex praetura
proficiscens in Nispania inter officia prosequentiũ fa¬
scesq lic̃toꝵ lec̃tica sua auexit. Amicos tanta semper
facilitate indulgentiaq tractauit: ut .C. oppio comi¬
tanti se ꝑ siluestre iter correptoq subita ualitudine¬
in diuersorio loco qđ unũ erat: cẽsserit. Et ipse humi
ac sub cluo accubuerit. Iam autreꝵ potens: quos dã

Expanded text:
'Quirites' eos pro militibus appellarat, tam facile circum'Quirites' eos pro militibus appellarat, tam facile circumegit et flexit, ut ei milites esse confestim responderint et quamuis recusantem ultro in Africam sint secuti; ac sic quoque seditiosissimum quemque et praedae et agri destinati tertia parte multauit. Studium et fides erga clientis ne iuueni quidem defuerunt. Masintham nobilem iuuenem, cum aduersus Hiempsalem regem tam enixe defendisset, ut Iubae regis filio in altercatione barbam inuaserit, stipendiarium quoque pronuntiatum et abstrahentibus statim eripuit occultauitque apud se diu et mox ex praetura proficiscens in Hispaniam inter officia prosequentium fascesque lictorum lectica sua auexit. Amicos tanta semper facilitate indulgentiaque tractauit, ut Gaio Oppio comitanti se per siluestre iter correptoque subita ualitudine deuersorioloco, quod unum erat, cesserit et ipse humi ac sub diuo cubuerit. iam autem rerum potens quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
mitebat: iad tare solitus milites suos & unguentatos
bene pugnare posse. Nec milites eos pro contione: sed
blandiore nõĩe cõmilitones appellabat. habebatq: tam
cultos ut argento & auro politis armis ornardo. Simul
& ad speciem & quo tenaciores eoꝵ in prelio essent
metu damni. Diligebat quoq usqueadeo: ut audita cla¬
de Tituriana barbam capillumq submiserit: nec ante
dempserit: qͣ uindicass&. Quibus rebus & deuotissi¬
mos sibi & fortissimos reddidit. Ingresso ciuile bellũ
Centuriones cuiusq legionis singulos eꝗtes ẽ uiatico
minia missa fecit. Aegreq postmultas & supplices
preces: nec nisi exacta de sontibus poena restituit
Decumanos dũt Romae cũ ingentibus minis sũmoq
& urois ꝑiculo missionẽ & praemia fiagitantes ardẽ¬
te tunc in africa bello neq adire contatus est: ꝗͣꝗͥ de¬
terrentibus amicis neq dimutere: sed una uoce̾: qua

Expanded text:
mittebat, iactare solitus milites suos etiam unguentatos mittebat, iactare solitus milites suos etiam unguentatos bene pugnare posse. nec milites eos pro contione, sed blandiore nomine commilitones appellabat habebatque tam cultos, ut argento et auro politis armis ornaret, simul et ad speciem et quo tenaciores eorum in proelio essent metu damni. diligebat quoque usque adeo, ut audita clade Tituriana barbam capillumque summiserit nec ante dempserit quam uindicasset. quibus rebus et deuotissimos sibi et fortissimos reddidit. ingresso ciuile bellum centuriones cuiusque legionis singulos equites e uiatico minia missam fecit aegreque post multas et supplicis preces, nec nisi exacta de sontibus poena, restituit; decimanos autem Romae cum ingentibus minis summoque etiam urbis periculo missionem et praemia flagitantes, ardente tunc in Africa bello, neque adire cunctatus est, quanquam deterrentibus amicis, neque dimittere; sed una uoce, qua
Abbreviated transcription (Latin):
causa pleꝵq faciebat: praecipue pluuiis & festis diebus.
Ac subinde obseruandũ se admonens repente interdiu uł
nod te subtrahebat: augebatq iter ut serius subsequentes
defacigar&. Fama uͬo hostilium copiaꝵ ꝑterritos non ne¬
gando minuendo ue: sed insuꝑ amplificando ementien¬
doq confirmabat. Itaq cũ expectatio aduentus Iubae
terribilis ẽet: conuocatis ad contione militibus: scitoce
phantis trecentis. Proinde desinant ꝗdam quaerere ul¬
tra aut opinari. Mihiq ꝗ comꝑtum habeo: credant. aut
quiđ uetustissima naue impositos quocunq uento in qͦs¬
cunq terras iubebo auehi. Delicta neq obseruabat oĩa.
neq promõ exequebatur. Sed disertoꝵ ac seditiosoꝵ
& inꝗsitor & punitor acerrimus: conniuebat in caeteris
Ac non nunꝗͣ post magnã pugnã atq uictoriã remisso of¬
ficioꝵ munere: licentiam omne passim lasciuiendi per¬

Expanded text:
causa plerumque faciebat, praecipue pluuiis et festis diebus. causa plerumque faciebat, praecipue pluuiis et festis diebus. ac subinde obseruandum se admonens repente interdiu uel nocte subtrahebat, augebatque iter, ut serius subsequentis defetigaret. fama uero hostilium copiarum perterritos non negando minuendoue, sed insuper amplificando ementiendoque confirmabat. itaque cum expectatio aduentus Iubae terribilis esset, conuocatis ad contionem militibus: 'scitote,' phantis trecentis. proinde desinant quidam quaerere ultra aut opinari mihique, qui compertum habeo, credant; aut quidem uetustissima naue impositos quocumque uento in quascumque terras iubebo auehi.' Delicta neque obseruabat omnia neque pro modo exequebatur, sed desertorum ac seditiosorum et inquisitor et punitor acerrimus coniuebat in ceteris. ac nonnumquam post magnam pugnam atque uictoriam remisso officiorum munere licentiam omnem passim lasciuiendi per
Abbreviated transcription (Latin):
sis in Asiam copiis ꝑ angustias Nelles ponti uittor
nauicula traiicer&. L. Cassiũ ꝑtis aduers&e cũ .x. ro.¬
stratis nauibus obuiũ sibi neq refugit: & cominus ten¬
dens ultro ad deditionẽ hortatus supplicẽ ad se rece¬
pit. Alexandriae circa oppugnatione pontis eruptiõe
hostiũ subita compulsus in scaphã: pluribus eodẽ prae¬
cipitantibus cũ desiliss& in mare: nando ꝑ ducentos
passus euasit ad proximã naue̾: Elata laeua ne libel¬
li quos tenebat. madefierent. paludamentũ mordicus
trahens: ne spolio potiretur hostis. Militẽ neq a mori¬
bus neq a fortuna probabat: sed tantũ a uiribus: tra¬
ctabatq pari seueritate atq indulgentia. Non .X.
ubiq ac semꝑ. sed cũ hostis in proximo ẽet: coercebat.
Tum aũt exadtor grauissimus disciplinae: ut neq itineris
neq praelii tp̃s denunciar&e: sed paratũ & intentũ mo¬
mentis omnibus quo uell& subito educerde. Qđ & sine

Expanded text:
sis in Asiam copiis per angustias Hellesponti uectoria sis in Asiam copiis per angustias Hellesponti uectoria nauicula traiceret, L. Cassium partis aduersae cum decem rostratis nauibus obuium sibi neque refugit et comminus tendens, ultro ad deditionem hortatus, supplicem ad se recepit. Alexandriae circa oppugnationem pontis eruptione hostium subita conpulsus in scapham pluribus eodem praecipitantibus, cum desilisset in mare, nando per ducentos passus euasit ad proximam nauem, elata laeua, ne libelli quos tenebat madefierent, paludamentum mordicus trahens, ne spolio poteretur hostis. Militem neque a moribus neque a fortuna probabat, sed tantum a uiribus, tractabatque pari seueritate atque indulgentia. non enim ubique ac semper, sed cum hostis in proximo esset, coercebat: tum maxime exactor grauissimus disciplinae, ut neque itineris neque proelii tempus denuntiaret, sed paratum et intentum momentis omnibus quo uellet subito educeret. quod etiam sine
Abbreviated transcription (Latin):
N ullum unꝗͣ hostẽ fudit: que nõ castris quoq exuerit.
Ita nullũ spatiũ ꝑterritis dabat. Ancipiti praelio eqͦs
dimitebat: & inprimis suũ: quo maior ꝑmanendi
necessitas imponeretur: auxilio fugae erepto. Uteba¬
tur aũt equo insigni: pedibus prope humanis: & in
modũ digitoꝵ ungulis fissis: quẽ natũ apđ se: cum
aruspices imꝑium orbis terra& significare dño pronũ¬
ciassent. magna cura aluit. nec ꝑatientẽ sessoris al¬
terius primus ascendit. Cuius & instar pro aede ue¬
neris genitricis postea dedicauit. Inclinata aciẽ solus
scepe restitiit: obsistens fugientibus. retinensq singu¬
los: & contortis faucibus conuertens in hoste: & quid
adeo plerunq trepidos: ut aqlifero moranti cuspide
sit cõminatus. Alius in man̾u detinentis reliquerit
signã. Non minora illa constantiae eius: imo maio¬
ra & indicia fuerunt. Post aciẽ Pharsalicã cũ praemis¬

Expanded text:
hostem fudit, quin castris quoque exueret: hostem fudit, quin castris quoque exueret: ita ut nullum spatium perterritis dabat. ancipiti proelio equos dimittebat et in primis suum, quo maior permanendi necessitas imponeretur auxilio fugae erepto. utebatur autem equo insigni, pedibus prope humanis et in modum digitorum ungulis fissis, quem natum apud se, cum haruspices imperium orbis terrae significare domino pronuntiassent, magna cura aluit nec patientem sessoris alterius primus ascendit; cuius etiam instar pro aede Veneris Genetricis postea dedicauit. inclinatam aciem solus saepe restituit obsistens fugientibus retinensque singulos et contortis faucibus conuertens in hostem et quidem adeo plerumque trepidos, ut aquilifero moranti se cuspide sit comminatus, alius in manu detinentis reliquerit signum. non minor illa constantia eius, maiora etiam indicia fuerint. post aciem Pharsalicam cum praemis
Abbreviated transcription (Latin):
scendit. Neq aut ꝗs e̾et an detexit: aut gubernatorẽ
cedere aduersae tempestati passus est: ꝗͣ pene obrutus
fludtibus. Ne religione quiđ ulla a quoꝗͣ incępto abster¬
ritus unꝗͣ uel retardatus est. Cum ĩmolanti fugiss &
hostia: profedtionẽ aduersus scipionẽ & Tubam non
distulit. Prolapsus & ingressu nauis uerso ad melius
omine: Teneo te inꝗt Africa. Ad eludendas aũt uati¬
cinationes ꝗbus felix & inuctũ in ea prouincia fatali¬
ter scpionum nom ferebatur: despectissimũ quenda
ex cornelioꝵ gne: cui ad obprobriũ uitae Salutioni
cognomen erat: in castris secũ habuit. Prelia nõ tan¬
tum destinato: sed ex occasione sumebat: ac saepe ab
itinere statim: interdũ spurcissimis tempestatibus: cũ
minime ꝗs moturũ putar&. Nec nisi tp̃re extremo ad
dimicandũ contatior factus est. quo saepius uicissa: hoc
minus expiendos casus opinans. Nihilq se tantum

Expanded text:
scendit, neque aut quis esset ante detexit aut gubernatorem scendit, neque aut quis esset ante detexit aut gubernatorem cedere aduersae tempestati passus est quam paene obrutus fluctibus. ne religione quidem ulla a quoquam incepto absterritus umquam uel retardatus est. cum immolanti aufugisset hostia, profectionem aduersus Scipionem et Iubam non distulit. prolapsus etiam in egressu nauis uerso ad melius omine: 'teneo te,' inquit, 'Africa.' ad eludendas autem uaticinationes, quibus felix et inuictum in ea prouincia fataliter Scipionum nomen ferebatur, despectissimum quendam ex Corneliorum genere, cui ad opprobrium uitae Saluitoni cognomen erat, in castris secum habuit. Proelia non tantum destinato, sed ex occasione sumebat ac saepe ab itinere statim, interdum spurcissimis tempestatibus, cum minime quis moturum putaret; nec nisi tempore extremo ad dimicandum cunctatior factus est, quo saepius uicisset, hoc minus experiendos casus opinans nihilque se tantum