comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citatõe obtinũat.⁊ in uacuã pos¬
sessione inductus erat. defructi¬
bus medio tempore receptis q̃rt¬
batur patronus fisciesse uoleht.
plans si medio tp̃rs int̾ primã
licitatõem ⁊ seꝙ̃tem adic ctõem.
pcepti fiussent. ad uenditor em
idem fuisset. cui ⁊ primo adita
intra tempus uindemiaꝵ fcã.
finss: recessũ est ab ħ tractatu. ita¬
q placebat fructus cmptoris cĩ
duxerũt. quiͣ sb̃ colono erant pre¬

Expanded text:
tinuerat et in uacuam possessionem inductus erat. de fructibus medio tempore perceptis quaerebatur: Patruinus fisci esse uolebat. plane si medio tempore inter primam licitationem et sequentem adiectionem percepti fuissent, ad uenditorem ps, quod idem fuisset, cui et primo addicta intra tempus uindemiarum facta fuisset, recessum est ab hoc tractatu itaque placebat fructus emptoris esseduxerunt, quia sub colono erant prae
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligitur quissuc rei pig¬
nus ꝯtrahere at sinuda conuc¬
tione. pignꝯ ꝯ̃ctum fu̾it. nicho
nsucapiam: quia hes quo mo
nullum pignus ec̃tum indet᷑¬
¶ Sirem pignoridatã c̾litoris
suus subripu̾it. cum cam c̃cli¬
tor possidet: non int̾pellabitꝰ

Expanded text:
intellegitur quis suae rei pigintellegitur quis suae rei pignus contrahere. at si nuda conuentione pignus contractum fuerit, nihilo minus usucapiam, quia hoc quoque modo nullum pignus contractum uidetur. Si rem pignori datam creditoris seruus subripuerit, cum ea‹m› creditor possideret, non
Abbreviated transcription (Latin):
te quam in potetate dm̃itdca:
abone fidci possessore usucapit.
quia lee plantia.⁊ uulia. cademũ
uetuit.long  possõne capique
Iu possessa fuissentinon⁊ ecqͥbꝰ
ticius a quo fundum pet̾e uole¬
bam. possõnem cessit. usucapio¬
nis causam uistam he̾bos⁊is a
quo exstipulatu fimdum pete
uolebim cedendo mͥ possõnem.
si soluendi causa id feccrit. co ip̃o¬
fiet efficiet. ut fundum longotẽ¬
pore capiam. ¶ͥ pignori rem
dat᷑. usucapit quam duires ap̾
ẽditorem esi creditor eius possõ
alii tradidit. int̾pellatur usuca¬
piosiquantum adu sucapione
attinet. simił ciẽqͥ aliquid de¬
posuit. ul comodunt. q palã ẽ.
desiñe isu cape. si comodata. ul
deposita res alii tradita fuit. ab
co qui comodatum uł depositũ
accepit planc sicditor nudaco¬
uentione. ypothecam contẽxit.
usucape debitor ꝓscũauit.Si
rẽ tuam cumbona fide possiderẽ
pignori tibi de. ignorati tua
cẽ desino usucapere / quia non

Expanded text:
tequam in potestate domini redeat, a bonae fidei possessore usucapitur, quia lex Plautia et Iulia ea demum uetuit longa possessione capi, quae ui possessa fuissent, non etiam eTitius, a quo fundum petere uolebam, possessione cesserit, usucapionis causam iustam habebo. sed et is, a quo ex stipulatu fundum petere uolebam, cedendo mihi possessione, si soluendi causa id fecerit, eo ipso efficiet, ut fundum longo tempore capiam. Qui pignori rem dat, usucapit, quamdiu res apud creditorem est: si creditor eius possessionem alii tradiderit, interpellabitur usucapio: et quantum ad usucapionem attinet, similis est ei qui quid deposuit uel commodauit, quos palam est desinere usucapere, si commodata uel deposita res alii tradita fuerit ab eo, qui commodatum uel depositum accepit. plane si creditor nuda conuentione hypothecam contraxerit, usucapere debitor perseuerabit. Si rem tuam, cum bona fide possiderem, pignori tibi dem ignoranti tuam esse, desino usucapere, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
Emo pot legator nomine
usucapere. nͥ ĩscum quo testĩ
factio est quia ea posso ecurr¬
gate rei usucapio conpetit.
ess ⁊ si noniure legatum reliu¬
quatur. uł logatum adeptũ ẽ.
plegato usucapipot᷑. pomag¬
nas uarictates optinuit.p̃

Expanded text:
emo potest legatorum nomine usucapere nisi is, cum quo testamenti factio est, quia ea possgatae rei usucapio competit. est: sed et si non iure legatum relinquatur uel legatum ademptum est, pro legato usucapi post magnas uarietates optinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ego nõ puto /nam sb̾la¬
ta est nogonorũ gestoꝵ acc̃o
is ẜuus ꝑ acceptilatonẽ lib̾are
eum uidebitur enĩ exre eius ac¬
quirere Idem in pacto diccimus.
debes soluens creditori meo. et
tu a me ⁊cgo acreditori meo li¬
lu uł filie ꝯsentiente agnato so
a credicore lib̾auit s ip̃e manet
obligatus s exceptione se tuen
põt. Si aũt debitor pupilli nõ
fu̾at. nec pupilio ꝯdic̾e̾ põt quio
sine tutoris auctoritate nõ obli¬
gͣatursnoc acreditore eum quo
alt̾ius uissu contratitĩet pupi¬

Expanded text:
quidem ego non puto: nam sublata est negotiorum gestorum actio is seruus per acceptilationem liberare eum: uidebitur enim ex re eius adquirere. idem in pacto dicemus. 6debes, soluis creditori meo, et tu a me et ego a creditore meo liliae uel filia‹e› consentiente adgnato sola creditore liberat, sed ipse manet obligatus: sed exceptione se tueri potest. si autem debitor pupilli non fuerat, nec pupillo condicere potest, qui sine tutoris auctoritate non obligatur, nec creditori, cum quo alterius i
Abbreviated transcription (Latin):
mus quem eritis relcuat. in .u.
erit ille relcuatus dequo actũ
c̃ aut sinon apparcat. antiqu¬
um debitum erit inspiciend
appatat quid actum sit. ii.x.

Expanded text:
mus, quem ex reis releuet in quinque? erit ille releuatus, de quo actum est aut, si non appareat, antiquius debitum erit inspicienduappareat, quid actum sit, in‹de›
Abbreviated transcription (Latin):
solu̾e stipulatus sum. pr̃em pos¬
se ticio quidem solue qd̾ inpecuło
est. s si suo nõ filii noĩe solu̾e ue¬
Aqͥdum enĩ adiecto solu̾it. mͥ so¬
li uideturs et ido sun debitũ ad¬
iecto solutum sit sciplatori pos¬
se ꝯdici . Iuł. putat. ut nicb intor¬
sit. iubeam te ticio solũe an abĩ¬
itio scipło rei ꝯcepta sit.dem.¬
s q̃ui alienũ  homĩcm insolus¬
tum dedit. ũ sucapto homĩe libe
solutum est repeti possit competui
um ẽẽ iussi. et peculiũ ei legnui. is

Expanded text:
rem posse Titio soluere quod in peculio est, scilicet si suo, non filii nomine soluere uelit: dum enim adiecto soluitur, mihi solui uidetur: et ideo si indebitum adiecto solutum sit, stipulatori posse condici Iulianus putat: ut nihil intersit, iubeam te Titio soluere an ab initio stipulatio ita concepta sit.Is, qui alienum hominem in solutum dedit, usucapto homine libersolutum est repeti possit, competiterum esse iussi et peculium ei legavi: is
Abbreviated transcription (Latin):
cum quid ea lege uenient. ut
nisi ad diem pr̃ecium solutũ
am quasi mutuam acceꝑim.
caꝙ inrem meam u̾sa fuit.
conditio funoso adquirit᷑
Inameequib causis ignoran
tibꝰ rõbib acc̃ones id quini¬
tur exhisdem ⁊̃ furiosi nomi¬
ne incipit agi possesncluti
cum suus euĩ s stipulatim: cũ
furtum ei fitiaut dãpnumei
dando.inlegem aquiliam co¬
mittitimant si forte cum cre¬
ditor fũat. frandandi eir cã
debitor alicuirem tradiderit
Qdeꝙ ent ⁊ silegetur ei. uel si¬
fidci comissum ei relĩquat᷑.¬
Citem siis qui suo alieno cclida
furere ccrent. deinde suus ĩ

Expanded text:
cum quid ea lege venierit, ut, nisi ad diem pretium solutum am quasi mutuam acceperim eaque in rem meam versa fuerit, condictio furioso adquiritur: nam ex quibus caustibus nobis actiones adquiruntur, ex isdem etiam furiosi nomine incipit agi posse: ueluti cum seruus eius stipulatur, cum furtum ei fit, aut damnum ei dando in legem Aquiliam committitur, aut si forte, cum creditor fuerat, fraudandi eius causa debitor alicui rem tradiderit. idemque erit, si legetur ei uel fideicommissum ei relinquatur.Item si is, qui seruo alieno crediderat, furere coeperit, deinde seruus in
Abbreviated transcription (Latin):
de poris  accusatoris p̾uarica¬
tione ꝯstit̾it et ꝓnũciatũ fu¬
crit hi ego p̾uaricationis ꝓn¬
ũciatio publici iudicii intlłi
pͥuato iudicio p̾uaricatus di¬
citus Si idco quis accusetur

Expanded text:
de prioris accusatoris praevaricatione constiterit et pronuntiatum fuerit. huius ergo praevaricationis pronuntiatio publici iudicii intelleprivato iudicio praevaricatus dicatur. Si ideo quis accusetur
Abbreviated transcription (Latin):
Eqͥster dicitur apid qucm płes
candem rem de qua contronsia
est deposucnint. dictus ab eo q
occurrenti. aut quasi scꝙ̃ti cos q
senatus aliquid censius se in de

Expanded text:
ester" dicitur, apud quem plures eandem rem, de qua controversia est, deposuerunt: dictus ab eo, quod occurrenti aut quasi sequenti eos qui "semet aliquid censuisse ". inde
Abbreviated transcription (Latin):
no domino.non tenebr hac acẽ
quin immo.⁊sipo mortem dũi¬
p aditam hr̃ditatẽ.cessabit acco
ditione accepit lib̾tatemsecce ñ¬
io cͥco dicendum ẽ. cessare hãs
tinuo dicendum ẽ. posse.⁊ debere
hãc accõnem dari . ousus cum
qui ꝑuenit adlib̾tatẽ. ¶ Siẜuus
pure legatus. ante hrditatẽ ad¬
itim quio ad misit inh̃rditate
dicendum ẽ qui a  dnñum ineo m
umaił mutatur ul amitcitur. uł
libta s conpetit print̾uallum mo¬
dicum aditeh̾rditatis. cocasu hẽ
quid no prius cogatur hĩs maũ¬
ssime ⁊ adiuo mardo ⁊ ab impato¬
re nr̃o cum pr̃e reptum. non in pe¬
dm fidcicomissariam lib̾tatem
que pure data ẽ diuussanc mar¬
cus rescosit arbitrum ex continẽ¬
ti dind apuo que rõ ꝓponatur
S hoc rptum adronem ponetã
ptine. actus quem ẜuus admist¬

Expanded text:
o domino, non tenebitur hac actione: quin immo et si post mortem post aditam hereditatem, cessabit actio: dicione accepit libertatem? ecce noidcirco dicendum est cessare hanc tinuo, dicendum est posse et debere hanc actionem dari aduersus eum, qui peruenit ad libertatem. Si seruus pure legatus ante aditam hereditatem quid admiserit in hereditate, dicendum est, quia dominium in eo munium uel mutatur uel amittitur uel libertas competit post interuallum modicum aditae hereditatis, eo casu hanc quid non prius cogatur heres manussime et a divo Marco et ab imperatore nostro cum patre rescriptum non impediri fideicommissariam libertatem, quae pure data est. divus sane Marcus rescripsit arbitrum ex continenti dandum, apud quem ratio ponatur: sed hoc rescriptum ad rationem ponendam pertinet actus, quem servus admi
Abbreviated transcription (Latin):
tas data. medioq tpre quedam
admittantur siquid uuopu¬
pillo quid fuit factum loc no
ẽẽ huic accõm. siu̾o pꝯ mortem
locum hr̃e. Ixcacc̃o loc̾ ht. non
tm̃ inreb que inbonis fuunt
itstatoris. s ⁊ sih̾rdis int̾ fuit do¬
pignori acccꝑat hanc acc̃one
honoraniam loc hre causam

Expanded text:
tas data medioque tempore quaedam admittantur: si quidem uiuo pupillo quid fuerit factum, locum non esse huic actioni: sin uero post mortem, locum habere. Haec actio locum habet non tantum in rebus, quae in bonis fuerunt testatoris, sed et si heredis interfuit dopignori acceperat, hanc actionem honorariam locum
Abbreviated transcription (Latin):
spe inminẽtis lib̾tatis neq ut si¬
ber dipnan. quiah̾rditati furtũ
foc̃ hoc ẽ domine ⁊ dominus do¬
minaue. non possunt hr̃e funti
acconcicum fuo suo. quamui
prca adlib̾tatem ꝑuenent. uel
alicnatus sit. nisi ꝑoca quo con¬
prctor putauit. calliditatem aꝓ
tuitatem hor qui hĩditates de¬
pedantur dupli acc̃one cohrẽe.
non aut̾ ał teneb iste libtus ꝙͣ
sidolo quid dissipasse ꝓponatur
tatem cecusata ẽsculp̃ dolo ꝑ¬
cima. dolum itprescntat ꝓ in de
siquid dãpm dedit sinc doloce¬
ssabit ista accõ. quamuis al ac

Expanded text:
spe imminentis libertatis, neque ut liberum damnari, quia hereditati furtum fecit, hoc est dominae, dominus autem dominaue non possunt habere furti actionem cum seruo suo, quamuis postea ad libertatem peruenerit uel alienatus sit, nisi si postea quoque conpraetor putauit calliditatem et proteruitatem horum, qui hereditates depopulantur, dupli a‹c›tione coercere. Non alias tenebitur iste libertus, quam si dolo quid dissipasse pro ponatur. tatem excusata est, sed culpa dolo proxima dolum repraesentat. proinde si quid damni dedit sine dolo, cessabit ista actio, quamuis alias
Abbreviated transcription (Latin):
cums coꝵ. an cũ alio cõis fu̾it
is maritus qui harũ ꝙͣ cccrd̃it.
uxore suam sine mora dimit.¬
filius .f. sit maritus nullius ĩ¬
t̾esse apłis q dc̃m est. ¶ Illud
tere liceat ¶tc̃ si filia ignomin¬
iosa sit. aut nxor ꝯtra leges
nupta an io ns nchominꝰ

Expanded text:
us eorum an cum alio communis fuerit is maritus, qui horum quem occiderit, uxorem sine mora dimitfilius familias sit maritus, nihil interesse a plerisque dictum est. Illuddere liceat? item si filia ignominiosa sit aut uxor contra leges nupta, an id ius nihi
Abbreviated transcription (Latin):
& quoq ita ꝓbat. ꝯ põp̾. scribit in
Iip̃is rebus uenis rep̾hensũ occi¬
di q̃ ħ est ꝙ salo ꝗ draco dicunt.
¶Sufficit pr̃i sico tp̃r hẽat in po¬
testate quo occroit. nõ quo in:
mm̃. collocauit. finge em̃ pꝰca
redactam in potestatẽ. quare ñ
titur ei occiders. s domin suc. ge¬
neri ne sm tĩn illa rato reddit᷑.
ꝑ maiorẽ miuriã putamt ieg¬

Expanded text:
o quoque ita probat, et Pomponius scripsit in ipsis rebus Ueneris deprehensum occidi: et hoc est quod Solo et Draco dicunt ἐν ἔργῳ. Sufficit patri, si eo tempore habeat in potestate, quo occidit, non quo in matrimonio collocauit: finge enim postea redactam in potestate‹m›. Quare ntitur ei occidere, sed domi suae generiue sui tantum, illa ratio redditur, quod maiorem iniuriam putauit leg
Abbreviated transcription (Latin):
optiuo seꝑatur: ¶In accat̾one i¬
idue filis. no ut pat̾ ius p̃cipu¬
um. ¶ Ins occidendi patri con
ut lege cornelia de miurii. Is¬
⁊ qui occid̾e pot̾ adnitum qnłto
mariti calor ꝗ ĩ petus facũs de
it enĩ ita demũ hanc potestatẽ

Expanded text:
ter separatur. In accusationem viduae filiae non habet pater ius praecipuum. Ius occidendi patri concut in lege Cornelia de iniuriis. Sed qui occidere potest adulterum, multo mariti calor et impetus facile decit enim ita demum hanc potestate
Abbreviated transcription (Latin):
cmicencoꝵ ct unis ytalici fecit.:
diuus nespasianꝰ. tsaitnses. colo¬
nos fecit nõ adiccto nt uins yta¬
lici cent. s tributũ hiis remifit.
capitis. scitꝰ dius tita ⁊̃ solũ
ĩmuas fcm int̾pretatus est. ¶si¬
miles hiis capitulenses c̃e ind̾et᷑.
inꝓuincia macedonia dirachen¬
ichos sandartnses. philipenses

Expanded text:
coloniam et iuris Italici fecit. Divus Vespasianus Caesarienses colonos fecit non adiecto, ut et iuris Italici essent, sed tributum his remisit capitis: sed diuus Titus etiam solum immune factum interpretatus est. similes his Capitulenses esse uidentur. In prouincia Macedonia Dyrracheni, Cassa‹n›drenses, Philippenses
Abbreviated transcription (Latin):
adusucipionẽ illud a fc̃m ꝑtrãe
ut qui: bona aut mala fidr possid
capere ꝓpt̾ rei uitium. fructus suoᷤᷤ
facit. Et ouium fetus infructu
sunt lideo adbonc fidei eptorem
ptinent a si pregnantos ulcnierit
que subrepte sintfis ancquinlac
suum faciat quantuisplenis uhib

Expanded text:
apionem, illud ad factum pertinere, ut quis bona aut mala fide possidecapere propter rei uitium, fructus suos facit.Et ouium fetus in fructu sunt et ideo ad bonae fidei emptorem pertinent, etiamsi praegnates uenierint uel subreptae sint. et sane quin lac suum
Abbreviated transcription (Latin):
si mõsçicus prudensqr qͥd
cia aut noxã sarcire iubetur.
aut si mino ydoue sit. lcunis
si ĩportũ aliquẽ delaturis eoq
m̃o in ꝑicło nauos et qui m
eis sunt deducat. sibiq exccrĩ¬
dam p̃dam darent. p̾sidis ꝓ¬
uincie religiosa ꝯstancia effi¬
iat. Garcian⁊

Expanded text:
si modo sciens prudensque id tia, aut noxiam sarcire iubetur aut, si minus idoneus sit, levius asi in portum aliquem delaturi, eoque modo in periculum naues et qui in eis sunt deducant sibique execrandam praedam ‹p›arent, praesidis prouinciae religiosa constantia efficiat. 11 Marcian
Abbreviated transcription (Latin):
mctũ in reo. ulti cõ fesso cenen
ꝑlacintergo aut postula nesse
debent. aut inscelere dephensuit
si se int̾fecernt. bona cõfiscent᷑
ut ant̾ diuo pius rescripsit. ita
demũ bona cius qui in reatum
mortẽ sibi coscuit fisco uendican¬
da sunt. Siciꝯ crim̾s icus fu̾it.
ut si dap̾narctur. morit. aut de¬
portatoe afficiendus esset idem
rescripsit. cum qui modici fur¬
treꝯ fiuss. licet uitã suspendio
fiment. nõ uideri in eade causar

Expanded text:
metum in reo uelut confesso teneri placuit. ergo aut postulati esse debent aut ‹in› scelere deprehensi, ut, si se interfecerint, bona eorum confiscentur. Ut autem diuus Pius rescripsit, ita demum bona eius, qui in reatu mortem sibi consciuit, fisco uindicanda sunt, si eius criminis reus fuit, ut, si damnaretur, morte aut deportatione adficiendus esset. Idem rescripsit eum, qui modici furti reus fuisset, licet uitam suspendio finierit, non uideri in eadem causa
Abbreviated transcription (Latin):
rlius effectus. non id cͥco ꝙͣ
prea indulgentia principali
lib̾tatem consecutiis ẽ reclisf
dicitur inobligdnem c̃di¬
torum. Mit̃.

Expanded text:
rvus effectus non idcirco, quod postea indulgentia principali libertatem consecutus est, redisse dicitur in obligationem creditorum. M
Abbreviated transcription (Latin):
catur. cũ de irc litigatoris pro¬
nũciatur. Nam siiider uoienti
se crcura minus. uł tutele ũnfi¬
tio liboꝵ.uł etatis. aut primłgii
ercusart. dixit. neq filios. neq
ctatem. aut ullũ primlegiũ ao
muiis ułtutele crcusatõem ꝓdes¬
sc. de uire cõstitutonis ꝓnũciasse
intelligitur. si denue suo ꝓbatẽ
admistrit ./s id c̾co contra cum
snĩam dixit. qui negauit cum
ncc̃a sst ¶Item cum ex edcõ pemp¬
torio. ꝙ neq ꝓpositũ est. ncq ĩno¬
ticiã p̾ucinnit absentis ꝯdep̃ nato
fit. nullius momenti esse siña
constitutoes demonstrant. ¶Si:
apud cundẽ uidicẽ inuitẽ pctamꝰ.
si ⁊ mea ⁊ tua petitõ sine uẜ̃is fu¬
crit. ⁊ uidcx mne porem tibi ꝯtẽp

Expanded text:
de iure litigatoris pronuntiatur. nam si iudex uolenti se ex cura muneris uel tutelae beneficio liberorum uel aetatis aut priuilegii excusare, dixerit neque filios neque aetatem aut ullum priuilegium ad muneris uel tutelae excusationem prodesse, de iure constituto pronuntiasse intellegitur: quod si de iure suo probantem admiserit, sed idcirco contra eum sententiam dixerit, quod negauerit eum necessaria est. Item cum ex edicto peremptorio, quod neque propositum est neque in notitiam peruenit absentis, condemnatio fit, nullius momenti esse sententiam constitutiones demonstr‹a›nt. Si apud eundem iudicem inuicem petamus, si et mea et tua petitio sine usuris fuit et iudex me priorem ti
Abbreviated transcription (Latin):
bis eandem p̾scet. ¶Si instip¬
ulationẽ ratam rem ħ̾ri accenꝰ
tatum hĩturũ. cum id apte a¬
geretur. ut b̾rdi. Dorum quep¬
sonc ad quas ea ros ꝑtincrt
ꝯmitterentur difficile est ex¬
timan doli mali clansulam
ꝯmitti. Sane cum ꝑ inprudẽ¬
ciam hec psone omictantur.
actio ex doli clausula ꝯpetit.
Si procuritor Indicium de hr¬
dicate edid̾it. deinde dñs fi¬
dum ex ea h̃rditate pocicrit. sti¬
pulatio ratam rem hrĩ ꝯmit

Expanded text:
Si in stipulationem ratam rem haberi hactenus ratum habiturum?", cum id aperte ageretur, ut heredis ceterorumque personae, ad quos ea res pertinet, omitterentur, difficile est existimari doli clausulam committi. sane cum per imprudentiam hae personae omittantur, actio ex doli clausula competit. Si procurator iudicium de hereditate ediderit, deinde dominus fundum ex ea hereditate petierit, stipulatio rat
Abbreviated transcription (Latin):
ratum nõ hũcrit. ¶Cum aũt
ꝓcurator recce petit. dñs pperar
non d ꝓcuritor prestare neĩ¬
nina iudicis dũs aliquid cõ¬
riam iudicis fidciussores obl¬
ignitur uerius tñ est hec casir
ficciussores non mu impen¬
sam litis cencri. ¶Marcellus &
sidũs ratam rem nõ h̃unit. si
lite mota rem amisit nichil
p̃ter impendia stipulatio non
ratam rem deducitur.Si ꝓ
erat sine iidice soluta fũit
legata. stipulatio ꝯmittetur.
inisi h̾rs ratum buent. Itaq
si debita fuunt tune enĩ nõ
dubic int̾est scipuilatoris ra

Expanded text:
ratum non habuerit. Cum autem procurator recte petit, dominus perperam, non debet procurator praestare, ne iniuria iudicis dominus aliquid conriam iudicis fideiussores obligantur. verius tamen est hoc casu fideiussores non nisi in impensas litis teneri. Marcellus: si dominus ratam rem non habuerit, sed lite mota rem amiserit, nihil praeter impendia in stipulationem ratam rem deducitur. Iulierat, sine iudice soluta fuerint legata, stipulatio committetur, nisi heres ratum habuerit, utique si debita fuerint: tunc enim non dub
Abbreviated transcription (Latin):
minus ratam rem huisset. n¬
ulla cius pecume repeticio fu¬
tura estco si procurator ꝑ uidi¬
cem non debitam pocumam
ecegisset dici potest siue ratũ
dñs bĩusset. siic non huisset
fidenissores nõ tem. uł quias
nulla ros ẽẽ qm̃ dñs ratam ħe¬

Expanded text:
minus ratam rem habuisset, nulla eius pecuniae repetitio futura est. Quod si procurator per iudicem non debitam pecuniam exegisse‹t›, dici potest, siue ratum dominus habuisset siue non habuisset, fideiussores non teneri, uel quia nulla res esset, quam dominus ratam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si peurator adebitore pecm̃aᷤᷤ
Ccegit et satisded̾it dĩmi ra¬
tamrem hr̃i. mox dñs de ea¬
dem peciũa egit et litem ami¬
serit. ꝯmitti scipulationẽ et
si ꝓcurator eandem peciũam
tu ag̾e̾ cepit põt dici dñni si
defensionen ꝓcuratoris susa¬
piat nõ in utilit᷑ doli mali ex¬
ceptione adũsꝰ debitorẽ utiqr
natura le debitũ manct. ¶Si
quis a ꝓcuratore stastus con¬
trou̾siam paciatur. satis acci¬
pe d aꝓcuratore. ne inpune
scpius ꝓsuo statu ꝯueiretur
et si dñs uenientesq ab co p¬
sone ratum nõ habuerint.ꝙ
pcurator cum in ẜuitutẽ pocie¬

Expanded text:
Si procurator a debitore pecuniam exegerit et satisdederit dominum ratam rem habere, mox dominus de eadem pecunia egit et litem amiserit, committi stipulationem: et, si procurator eandem pecuniam tu agere coeperit, potest dici dominum, si defensionem procuratoris suscipiat, non inutiliter doli mali exceptione adversus debitorem uti, quia naturale debitum manet. Si quis a procuratore status controversiam patiatur, satis accipere debet a procuratore, ne impune saepius pro suo statu conveniretur et, si dominus venientesque ab eo personae ratum non habuerunt, quod procurator eum in servitutem petie
Abbreviated transcription (Latin):
Eratiuscbit. cicuiS. tate
ubtas sic data ẽ. sui i nullius fili
te iement dicimus. anu̾o ex pr¬
fc̃o responacmus ittro libm fust
nullo filio nato. ꝙ magis arbitr¬
or ꝓbandum. Dop.

Expanded text:
eratius scribit eius, cui libertas sic data est 'si mihi nullus filius te remanere dicimus an uero ex postfacto respondemus retro liberum fuisse nullo filio nato? quod magis arbitror probandum. 8 P
Abbreviated transcription (Latin):
queq fiẽt. ¶Si duorti stipu¬
landi sunt. an altius nonan¬
di ht queritur ⁊ quid uiris u¬
nus quisꝙ sibi ad quisicrit
fere aute conucnit ⁊ uni rͦ¬
te solui⁊ unum iudiciũ pe¬
tentem totamitm inlitem

Expanded text:
Si duo rei stipulandi sint, an alter ius novandi habeat, quaeritur et quid iuris unusquisque sibi adquisierit. fere autem convenit et uni recte solvi et unum iudicium petentem totam rem in litem
Abbreviated transcription (Latin):
Naccessione tpr̃is ⁊ de tṗc quo
gniantomii cauctur uti ĩreb̾
soli. locus sit ꝓsc̃ptiomi diuti¬
bonor delator facta denunci¬
atione destitit.pr quatuor.an¬
nos scdo delatori uementi. pͥ¬
or nunciatio quo minus pre¬
scptione tp̃ris sũmoueatur.
nonprodert nisi prioris pre¬

Expanded text:
accessione temporis et id tempus, quo gni Antonini cauetur, ut in rebus mobilibus locus sit praescriptioni diutibonorum delator facta denuntiatione destitit: post quattuor annos sior nuntiatio, quo minus praescriptione temporis summoveatur, non proderit, nisi prioris pr
Abbreviated transcription (Latin):
uendiderim. ca possessio que
ut̃p uenditionẽ precesserit.
solipriori ꝙ̃tori cuiatradi¬
ta sit.profic̃ demiq ⁊ siqũa
rem tibi uendidimrursusq
ante emam aticio uendam
⁊ meam omnem ⁊ tuampo¬
ssõnem ⁊ticio accessuram
uidlicet. ꝙ tu mͥ ⁊ ego ei pos

Expanded text:
uendiderim, ea possessio, quae utramque uenditionem praecesserit, soli priori emptori, cui et tradita sit, proficit. denique et si, quam rem tibi uendiderim, rursus a te emam et Titio uendam, et meam omnem et tuam possessionem Titio accessur‹a›m, uidelicet
Abbreviated transcription (Latin):
Rcdiã cum fius donaiut eorq¬
se tradidisse. possõnem littenis te¬
drauit si uelimus ex ẜuis qui si
mul cum prediis donatus est. ad

Expanded text:
dia cum servis donavit eorse tradidisse possessionem litteris dearavit. si vel unus ex servis, mul cum praediis donatus est, ad
Abbreviated transcription (Latin):
nt.¶Sic quo pot donan m¬
ortis cius.a.ut nullocasu sit re¬
peticio id ẽ nec si ꝯualuit qͥd
donator Oiquis socictattm
ꝑdonatione mortis ciusa i¬
ierit.dicẽdum c̃nullã societ¬

Expanded text:
rit. sic quoque potest donari mortis causa, ut nullo casu sit repetitio, id est ne si conualuerit quidem donator.Si quis societatem per donationem mortis causa inierit, dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
anbello. tam domiqua mili¬
cic. multis gencrb mortis ꝑ¬
iculum metiu pot nam isic
pot don.m.ut omni mo exea
ualitudine donatore mortiu
res non rectlatur ⁊ ut redl.at

Expanded text:
in bello et tam domi quam militiae multis generibus mortis periculum metui potest. nam et sic potest donari, ut omnimodo ex ea ualitudine donatore mortuo res non reddatur, et ut reddat
Abbreviated transcription (Latin):
comunc panetẽ cdificnunt ĩ¬
tse repromittenec ullo moto
Altm̃n ab alto cogi potuissess si
maxime repromitterẽt tnꝰ ñ
oportuiss ampluis quar ꝑti
quidẽ quisꝙͣ cum panetem

Expanded text:
communem parietem aedificarent, inter se repromittere neque ullo modo alterum ab altero cogi potuisse: sed si maxime repromitterent, tamen non oportuisse amplius quam partis quidem quisquam, cum parietem
Abbreviated transcription (Latin):
atq si prea qua inpossõnẽ
uẽissem. dãpnum datũ cẽt.
¶apni in fecti noĩc inpossõr
missu possidendo dinum ce¬
pit. deinde si c̾clitor ea edes pi¬
gnori sibi obligata s ꝑsequi
udit / non sine rõne dicetur.
nsi inpensas quas in refoctiõe
foccrim michi p̾stare sit ꝑatu

Expanded text:
aquam in possessionem venissem damnum datum esset. Damni infecti nomine in possessionem missus possidendo dominium cepit, deinde creditor eas aedes pignori sibi obligatas persequi vult. non sine ratione dicetur, nisi impensas, quas in refectionem fecerim, mihi praestare
Abbreviated transcription (Latin):
pincte edificart quis cum
uicmno.⁊priusquam ueterem
demollurt. dãpni infecti uici
grassent. uicmus abeo mccdẽ
qu̾a hitatores non rectlere̾t
pet̾c uult quositum ẽ an recte
petctssy. non oportuisse cos qͥ¬

Expanded text:
munem aedificare quis cum uicino uellet, priusquam ueterem demoliret, damni infecti uicingrassent, uicinus ab eo mercedem, quam habitatores non redderent, petere uult: quaesitum est, an recte petet. respondit non oportuisse eos
Abbreviated transcription (Latin):
uł pͥfectus ptorio᷑. ip̃c erit ꝓ nocã¬
dus. qui eui dedenit iudicem
Cab eo cui qiis mandauit mr¬
grneralit̾. is crit ꝓuocandus
ab eo cui mãdata est iirisdict̃o.
qui ꝓuocarctur ab co. qui mã¬
dauit nr̃diccoem. Tẽmł¬

Expanded text:
orio, ipse erit provocandus, qui eum dederit iudicem. Ab eo, cui quis mandavit iurgeneraliter is erit provocandus ab eo cui mandata est iurisdictio, qui provocaretur ab eo qui mandavit iurisdictionem. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
iactlcundi domino possõne sui
torporis confuare cuus corpore
ccttra quo res possumi posside
igitureax quid rex que ratione
uclanima carent. confestim a¬
mittitur possessio homini s aut̃.
retinctur. si reu̾tendi animum

Expanded text:
sui conservare, cuius corpore ceteras quoque res possumus possidere. igitur earum quidem rerum, quae ratione vel anima carent, confestim amittitur possessio, homines autem retinentur, si revertendi animum
Abbreviated transcription (Latin):
Namis saltus. ꝓposito possidedi
fu̾it alius ing̾ssus.tam din prio¬
rem posside dictumẽ. qu̾a diu
possessionem  abalio occupata
ignorattut eĩ cod̾ modo uĩcu¬
lum obligationũ soluitur. quo
quen as lolet ita non deber ig¬
norati tolli possessio que solõ
aut ex comotato t possige̾s. neꝙ
rectłe constitueris confestim
amisisse me possõne. uilignorate
responsum est. cuius rei forsitã
ta atq omissã custodia quauiᷤᷤ
cas nemo alui inuaserit. uen¬
ioq nerua filiu. libis deusuca¬
pionib retulit Iõ scͥbit.aliã ou
cẽ hominis comodati omissa
custodianam possõnem t diu
uetcitm fieri quamdui norao
aluis cam possi ce ceperit i cel¬
cet iocoquia pot̾ homo ꝓposito¬

Expanded text:
amvis saltus proposito possidendi fuerit alius ingressus, tamdiu priorem possidere dictum est, quamdiu possessionem ab alio occupatam ignoraret. ut enim eodem modo vinculum obligationum solvitur, quo quaeri adsolet, ita non debet ignoranti tolli possessio quae solo aaut ex commodato tibi, possidere neque reddere constitueris, confestim amisisse me possessionem vel ignorantem responsum est. cuius rei forsitan ta atque omissa custodia, quamvis eas nemo alius invaserit, veidque Nerva filius libris de usucapionibus rettulit. idem scribit aliam causam esse hominis commodati omissa custodia: nam possessionem tamdiu veterem fieri, quamdiu nemo alius eum possidere coeperit, videlicet ideo, quia potest homo p
Abbreviated transcription (Latin):
do dhitur etiam dissensu q̃no
ri. siticiꝰ decesẜit. ħrdi eius soluere
nõ pot̾is. Si lancem deposu̾it ap̾
meticiꝰ. et płib ħrdib relictis dex¬
sidrit. si pars ħrdum me int̾pels¬
at optimũ quidẽ eẽ si p̾tor iuille

Expanded text:
otest, etiam dissensu contrri, si Titius decesserit, heredi eius soluere non poteris. Si lancem deposuerit apud me Titius et pluribus heredibus relictis decesserit: si pars heredum me interpellet, optimum quidem e
Abbreviated transcription (Latin):
S ꝙ penc nomĩe a debito¬
p̃ocdentes ꝑimit accõnes ita ⁊
ꝯfusio/nam si debitor ħrs cre¬
ditori extit̾it ꝯfusio ħrditatis
pemit petitõnis actionẽ.d.¬
Odestinus. i2 si post solutum
sne ullo pacto om̃e ꝙ ercausa
tutede debebatur accones post
aliqd̾ int̾uaslum cesse sunt. ĩn¬
chil ea cessione actum esticum
nlla actio suꝑfũit. ꝙ si ante so¬
ssec ut mandarẽt᷑ actiones tẽ¬
cum solutõ fcã eẽt et mandat᷑
sb̾secutum est: saluas ec̃ mãda¬
tas aciones. cũ nou̾issimo qͦ
casu p̾cium magis mandarũ
cius fũnt. s s in micti eẽnt.
ita ut disc̾ni nõ possent. cuis
fen. qui accepit. In libris gaii
scriptum estita ut actio dño
debes. aut aliam rem. Si iuꝯ
spectu meo pon̾e te uibam eai¬
cicurut et tu statim lib̾etis et

Expanded text:
 poenae nomine a debitopraecedentes peremit actiones, ita et confusio: nam si debitor heres creditori exstiterit, confusio hereditatis peremit petitionis actionem.espondit, si post solutum sine ullo pacto omne, quod ex causa tutelae debeatur, actiones post aliquod interuallum cessae sint, nihil ea cessione actum, cum nulla actio superfuerit: quod si ante sosset, ut mandarentur actiones, tunc solutio facta esset mandatum subsecutum est, saluas esse mandatas actiones, cum nouissimo quoque casu pretium magis mandatarucuius fuerunt: si mixti essent, ita ut discerni non possent, eius fieri qui accepit in libris Gaii scriptum est, ita ut actio domino debes, aut aliam rem si in conspectu meo ponere te iubeam, efficitur, ut et tu statim libereris et
Abbreviated transcription (Latin):
Icum cornelius find̾ mũ nomi¬
ne scie iuro eiꝰ doti dedisseruͣ
de co sibi reddendo quicͣ
cauisset fecit ut uuir init̾ se et seia
paciscetur. ut diuortio st̃o is fũ¬
ti si cumpactũ ꝯucutũ nlsm int̾¬
cemiss diuortio fco mulier iussit
eũ fund̾ cornelio redeli deinde ante¬

Expanded text:
cum Cornelius fundum suum nomine Seiae uiro eius doti dedisset nec de eo reddendo quicquam cauisset, fecit, ut inter se uir et Seia paciscerentur, ut diuortio facto is funti si, cum pactum conuentum nullum intercessisset, diuortio facto mulier iussit eum fundum Cornelio reddi, deinde ante
Abbreviated transcription (Latin):
obligatussee diuso ergo p̃re afi¬
lio. uł domino aẜuo stipulato
fidcussor acceptus tenetur. ¶
num mos alicnos quasi tuos
po. utquid ergo iiconsuptis
numinis nascatur conditio
puto fidenissorem obligatum
forehnomnem enim causam
Aacceptus indetur quecx ea mia¬
none nascipot pro fuiti accõ¬
ne fidenissor accipi potitem ꝓ¬

Expanded text:
atus. ex diuerso ergo patre a filio uel domino a seruo stipulato fideiussor acceptus tenetur.Si nummos alienos quasi tuos ponius ait. quid ergo, si consumptis nummis nascatur condictio? puto fideiussorem obligatum fore: in omnem enim causam acceptus uidetur, quae ex ea numeratione nasci potest.Pro furti actione fideiussor accipi pote
Abbreviated transcription (Latin):
ud crimen nõ sit ꝙ obicia¬
tur quidẽ enĩ in pͥuatis iu¬
dicus est de dolo actio.
he in ꝙmñb stellionato
ꝑsccutio subicũq igitur titu¬
lus crimis deficit. illic stel¬
lionato obiaema maxime
aut In his locum ħt. si quis
forte rem alii obligatame
dissmulata obligatõne ꝑ
Ccrllidicatẽ alii disraxerit᷑
uł ꝑmutauerit. iit insolu¬

Expanded text:
ud crimen non sit quod obiciatur: quod enim in priuatis iudiciis est de dolo actio, hoc in criminibus stellionatus persecutio. ubicumque igitur titulus criminis deficit, illic stellionatus obiciemus. maxime autem in his locum habet: si quis forte rem alii obligatam dissimulata obligatione per calliditatem alii distraxerit uel permutauerit uel in solu
Abbreviated transcription (Latin):
mitti ⁊ quia ⁊mo mortuo solucdo
xst. uno manumisso soluendo est
Inoc adũcticu casus conputanoi sũt
alioqum ⁊ qui unũ mecitum exsui
suis promisit. neminẽ manum

Expanded text:
mitti? quia et uno mortuo soluendo est, et uno manumisso soluendo est, nec aduenticii casus computandi sint: alioquin et qui unum incertum ex seruis suis promisit, neminem manum
Abbreviated transcription (Latin):
questionis postulan posse lec uolu̾it¬
¶Ectus cecilius recte ait. angustissim¬
um tp̃c legem p̾stitisse. alicnandis.i
manumittendis uesuis tinge inqͥ
itam adultu int̾ scxagesimum dic̃
postulatam. que cognitio tam faci¬
lc expedin potuit adult̾u. ut intra
sccagesimum diẽ fiatur ⁊tñ licere
muliori quamius postulate adult̾u.
fuum suspectum in adultio ul qõi
manumitte sme inhunc casũ sub¬
ueniendum ẽ. ut destinati ẜuiquasi
conscii ulquasi nocentes. nõ debcãt
manumitti. ant̾ litem finitam¶ũ¬
pat̾ mulicris. ul mat̾ si int̾ sccagcsi¬
mum diem decedant. ⁊ is suusq in
ministenum filic dedit neꝙ maũ

Expanded text:
aestione postulari posse lex uoluerit.Sextus Caecilius recte ait angustissimum tempus legem praestitisse alienandis manumittendisue seruis. finge, inquit, ream adulterii intra sexagesimum diem postulatam: quae cognitio tam facile expediri potuit adulterii, ut intra sexagesimum diem finiatur? et tamen licere mulieri quamuis postulatae adulterii seruum suspectum in adulterio uel qumanumittere. sane in hunc casum subueniendum est, ut destinati serui quasi conscii uel quasi nocentes non debeant manumitti ante finitam cognitionem.Pater mulieris uel mater, si intra sexagesimum diem decedant, ex his seruis, quos in minis
Abbreviated transcription (Latin):
Ed mantus int̾sexagesimum diẽ
occessit. an manumitt̾e uł alicnare
usare possit: iͣsimplicit quio lex mu¬
licrem prohibuit int̾ sec agesimũ
diẽ diuorcu manumitre. uuc aut̃
duitit. suic itpudio dimissa sit. ma¬
numissio impedietur s: simorte ma¬
nti solutum sit matrimoniũ uł ali¬
qua pena cius manumissio no impe¬
dictur. s ⁊sibona grã finicrũt nin:

Expanded text:
 maritus intra sexagesimum diem decesserit, an manumittere vel alienare cusare possit. Et simpliciter quidem lex mulierem prohibuit intra sexagesimum diem divortii manumittere: Sive autem divertit sive repudio dimissa sit, manumissio impedietur. Sed si morte mariti solutum sit matrimonium vel aliqua poena eius, manumissio non impedietur.
Abbreviated transcription (Latin):
afridem c̾ditorum m anumitte
uoctur qui ułiam co tpr̃e quo ma¬
numittit. soluendo non ẽ. uł dati
libtatibꝰ. desitinus ẽ soluendo eẽ
scx qnim defacultatib suis ampli
qr in hii est.spant homines. qd
frequent accioit. hiiqui tñsma¬
nnas negociatiões. ⁊ aliiꝰ regioni
do sinc fraudis cons ilio indulge
ad lib̾tatem non ueniunt. ut scatu
censuit ⁊ noc infraudem fisci datas
libtatos.proced̃c principalib con¬
stitutionib cactur. s diui fr̃es
ipsunt. non utiꝙ sidebitor fisci

Expanded text:
audem creditorum manumittere uidetur, qui uel iam eo tempore, quo manumittit, soluendo non est uel datis libertatibus desiturus est soluendo esse. saepe enim de facultatibus suis amplius, quam in his est, sperant homines. quod frequenter accidit his, qui transmarinas negotiationesdo sine fraudis consilio indulgenad libertatem non ueniunt, ut senatus censuit.Sed nec in fraudem fisci datas libertates procedere principalibus constitutionibus cauetur. sed diui fratres rescripserunt, non utique, si debitor fisc
Abbreviated transcription (Latin):
iussu. uit abhus qui primi ã¬
ꝗros ꝯstitucrunt opꝰ fc̃m fu̾it.
in hoc uidicum non uenit.
Hactio ⁊ inuectigalib agris

Expanded text:
iussu aut ab his, qui primi agros constituerunt, opus factum fuerit, in hoc iudicium non uenit. Haec actio etiam in uectigalibus agris
Abbreviated transcription (Latin):
ad om̃s curatores. suc pube¬
ribus. siuc ipubib datos.
siuc ꝑpetatis infimutatẽ siue
ꝓdigis. uł funosis. uł quib¬
dam aliis ut ficn assollet da

Expanded text:
ad omnes curatores siue puberibus siue impuberibus datos propter aetatis infirmitatem, siue prodigis uel furiosis uel quibusdam aliis ut fieri adsolet da
Abbreviated transcription (Latin):
tenebũtur ꝯpelendo igituri
erit ad Amĩstrationẽ. ꝓpt̾ca ut
instipulatione quo ista pos¬
sit tem. Mhãc stipulatoncio¬
quo placet. finita demũ tute¬
la ꝯmitti et fidcuissorib exin¬
de incipe cedẽ debere Incuratori¬
ratore negocia gessit. alid̃ dñd̃
quis tutor fuit. finita de mii.
tutela ꝯmittẽtur./Si ũo. ꝓcuto¬
re negocia gessit. conucnicns
uia nõ eẽ cepisset ꝯmitti stipu
lationẽ. ¶Si tutor ab hostib
capcus sit an ꝯmutatur scip¬
ulatio. uidea ꝯmou quia funti
tutela est.  licet recuꝑan sꝑ
sccur. et puto posse agi. ¶Genc¬
ralit̾ ĩciend̃ est ex quib causis
drcimo tutele agi nõ posse. ex
eisdan cansis nec exstipulatu

Expanded text:
r erit ad administrationem propterea, ut stipulatione quoque ista possit teneri. Hanc stipulationem placet finita demum tutela committi et fideiussoribus diem exinde incipere cedere. in curatortutore negotia gessit, aliud dicendum quis tutor fuit, finita demum tutela committentur: si uerore negotia gessit, conueniens ua non esse coepisset, committi stiplationem. Si tutor ab hostibus captus sit, an committatur sulatio, videamus. movet, quia finita tutela est, licet reciperari speretur: et puto posse agi. Genraliter sciendum est: ex quibus causis diximus tutelae agi non posse, ex isdem causis n
Abbreviated transcription (Latin):
matre constet.sic̃ diuus quor adri¬
anus dec̾uit nam̃ cum apud. iliũ
iudicium mat̾ litigabat. apud al¬
ium aut̃ filius diuus aug dixit.
añ dematre constare oporte. sic de¬
inde filio cognosci.M.

Expanded text:
matre constet, sicut divus quoque Hadrianus decrevit. nam cum apud alium iudicem mater litigabat, apud alium autem filius, Augustus dixit ante de matre constare oportere, sic dein de filio cognosci.
Abbreviated transcription (Latin):
am natura turpia sunt. q̃dam
cunlit̾ ⁊ quasi mors cintatis. ut
puta fintũ ⁊ adulitriũ natura t᷑¬
pe est cm̃ futele dampnan hoc n
natura ꝓbru est. s more ciuita¬
tis. nec cni natura ꝓbru est q po

Expanded text:
am natura turpia sunt, quaedam ciuiliter et quasi more ciuitatis. ut puta furtum, adulterium natura turpe est: enimuero tutelae damnari hoc non natura probrum est, sed more ciuitatis
Abbreviated transcription (Latin):
isse solcmus cos qui ius hũt.
cognoscendi. ¶Matit̾ fam. accip¬
c delomus cam que nõ in honc¬
sit. in indua mgenua fit. an lib¬
tina. nam nc̃ꝙ nupcis neq nata¬
les faciut matres fa. sz bom n
mores. Panł¬

Expanded text:
isse solemus dicere eos, qui ius habent cognoscendi. 'Matrem familias' accipere debemus eam, quae non inhonesit an uidua, ingenua sit an libertina: nam neque nuptiae neque natales faciunt matrem familias, sed boni mores.
Abbreviated transcription (Latin):
a stratu ome uestitũ cõtinen ꝙ
miciatur. labo art. neq eni dubi¬
um est quĩ stragula uestis sit õc
ergo nesttm accipicmus nõ stra¬
gu̾lã. In stratũ om̃c stragulam

Expanded text:
stratu' omne uestimentum contineri quod iniciatur Labeo ait: neque enim dubium est, quin stragula uestis sit omne ergo uestem accipiemus non stragula‹m›, in stratu omnem stragulam
Abbreviated transcription (Latin):
iqui ex naufragio Gai
uł exincendio rumane ẜua¬
tam rem et alio loco poĩta:
rum iudicio tenetur. ixtĩc
si nõ melsigebat ex naufras¬
io us inccudio  ruma ue cam
cẽ iacenteᷤ q̾q̃ res et nan fra¬
gio que auctib ex pulsa sit
si quis abstulerit ꝓleriq eĩ
putant. ꝙ ita uerũ est si ali¬
qd̾ tp̃c post naufragiũ inter¬
cesserit alioquin si in ip̃ona¬
ufragii tp̃r id acciderit. intet
utrum exip̃o mar quisq i¬
piat an exuaufragio. an exh
tore. de eo qͥq̾ ꝙ ex tate naue
expugnata raptum sit. ean¬
dem int̾pretationẽ adibe de¬
bemꝰ Calistrato.

Expanded text:
quis ex naufragio uel ex incendio ruinaue seruatam rem et alio loco positam rum iudicio tenetur, maxime si non intellegebat ex naufragio uel incendio ruinaue eam esse. iacentem quoque rem ex naufragio, quae fluctibus expulsa sit, si quis abstulerit, plerique idem putant. quod ita uerum est, si aliquod tempus post naufragium intercesserit: alioquin si in ipso naufragii tempore id acciderit, nihil interest, utrum ex ipso mari quisque rapiat an ex naufragiis an ex litore. de eo quoque, quod ex rate naue expugnata raptum sit, eandem interpretationem adhibere debemus. 6 Callistrat
Abbreviated transcription (Latin):
tale Eut sictum homine mandano
emi sciens lib̾m c̃ẽ. licet iscui m̾adatũ
ẽ ignoret idem ẽ ⁊ nõ conpetit ci accõ
cont᷑ autem. siego ignoram. ꝓc̃ito
scit. tñ ẽ michi deneganda. Ip̃.
dedit. ul inquantum obligatus ẽ

Expanded text:
t, ut, si certum hominem mandauero emi sciens liberum esse, licet is, cui mandatum est, ignoret, idem sit: et non competet ei actio. contra autem, si ego ignoraui, procurator scit, non est mihi deneganda. 18 Uldedit uel in quantum obligatus est
Abbreviated transcription (Latin):
hodic cessat:qr ad curaz
pͥncipis magr̾atim̃ cre¬
nõ ad populi fauorẽ ambitus¬
contra hãc legem magistatũ.
aut sac̃docium quis pecierit. per
senatus ꝯsultũ. in centũ aure¬
is. cũ in famia punitur. qua
iege dãpnatus si aliũ cõnicit̾
m integrũ restituitur. nõ tñ
pecciũam recepit ẜtẽ is qui no¬
nu nectigal institint. ex senat᷑
.ꝯ. hac pena plectiturz et si quis
rens uł acc̾ator domũ iudicis
iubetur. De lege fama et
sciens emerit. capitale
crimen aduersus eũ er
lege faina de plagio nasciti qͥ
uenditor quoq fit ob noxius si
sciens. libeꝵ esse uendiderit. ⁊ Ip̃¬
ciendũ est legem famã ad eos
ptinere nõ. qui cũ absentes ser¬
uos hẽrent. eos uenditerint a¬
liud enĩ est ab esse. ãnud ĩ fugã
esse. Item nõ ꝑtinere. ad eũ qui:
mandauit ẜuũ fugitiun. pseq̃¬
dum er. distrahendũr. nec em
fugam uendidit s amplius
dicendũ est q̃ si quis titõ mã

Expanded text:
hodie cessat, quia ad curam principis magistratuum crenon ad populi fauorem. Quocontra hanc legem magistratum aut sacerdotium quis petierit, per senatus consultum centum aureis cum infamia punitur. Qua lege damnatus si alium conuicerit, in integrum restituitur, non tamen pecuniam recipit. Item is, qui nouum uectigal instituerit, ex senatus consulto hac poena plectitur. Et si qui reus uel accusator domum iudicis iubetur. DE LEGE FABIA DEsciens emerit, capitale crimen aduersus eum ex lege Fabia de plagio nascitur, quo uenditor quoque fit obnoxius, si sciens liberum esse uendiderit. 2 Iciendum est legem Fabiam ad eos non pertinere, qui, cum absentes seruos haberent, eos uendiderunt: aliud est enim abesse, aliud in fuga esse.Item non pertinere ad eum, qui mandauit seruum fugitiuum persequendum et distrahendum: nec enim fugam uendidit.Amplius dice
Abbreviated transcription (Latin):
pant tecessissent. no dubitare¬
tur.x testo fiin lib̃m eũ essẽ
s si insupiori caũ ꝓ lib̾tate
apatie data illa dici possũt.
nuĩꝙ quo adutatur uire con¬
cesso filius in castits pectulio
co usq ius patris cessau̾it. ꝙ
si intestatus decesserit filius.
postliminii cuiusdã similitu¬
dine pater antiquo iuire ht
pectuliũ. Ittraẜ uideatur buis¬
uo filio m̃dicta ẜuo ĩposint di

Expanded text:
 decessissent, non dubitaretur ex testamento filii liberum eum esse. sed in superiore casu pro libertate a patre data illa dici possunt, numquid, qu‹o›ad utatur iure concesso filius in castrensi peculio, eousque ius patris cessauerit, quod si intestatus decesserit filius, postliminii cuiusdam similitudine pater antiquo iure habeat peculium retroque uideatur habuisuo filio uindictam seruo impos
Abbreviated transcription (Latin):
pecculn dñm cũ mediũ tempus
ꝙ delib̾at instituti hx̾des ỹma¬
gin̾e successionis prestant. ali¬
Mĩ ⁊ si adita sit. ab instituto
cũ transisse ꝓprictatẽ q absurd̾
est. si ĩpendenti ut in aliis ⁊ in
ftd rerro fuisse aut nõ fuisse pa¬

Expanded text:
um, cum medium tempus, quo deliberant instituti heredes, imaginem successioni praestiterit. alioquin et si adita sit ab instituto eum transisse proprietatem, quod absurdum est. si in pendenti, ut in aliis, et in facto retro fuisse aut non fuisse pa
Abbreviated transcription (Latin):
ponc̾dam. s nec cegendus est
paitr. ꝓp̃es alicnũ qui filius pͦ¬
culi noĩe qui in castris acquisi¬
uit contrarisse. dicetur de peccu¬
lio accoc̃m pati ⁊ si sponte pacia¬
tur ut quilibet defensor sat̾dato
filiũ insolid̃ nõ pecculio tenus
defendere debeat. s filn noĩe nõ¬

Expanded text:
cogendus est pater aes alienum, quod filius peculii nomine, quod in castris adquisiit, fecisse dicetur, de peculio actionem pati: et, si sponte patiatur, ut quilibet defensor satisdato filium in solidum, non peculio tenus defendere deb‹e›t. sed et eius filii no
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ fcm sit testm̃. nõ isst pecculu
castresis cam hr̃ditatenssi post¬
ca. contra sS ⁊ si suns pecculii
castrensis a quocũq sit hr̃s scp¬
tus uissu militis adire debet hr̃¬
ditatti caꝙ fiet bonoꝵ castit̃sis
poctuin. ¶ Filius .f. paganus
de pectulio castiẽsi fecit testm ⁊ dũ igrat
patri se suũ hrdem extitisse deces¬
sit no potest inden ꝓ castrensibꝰ
uõ̾is testatus ꝓ pat̾ins ĩtestat
decessisse. ꝙͣiis id in milite ctiã¬
nũc rescriptũ sit.q miles ab ñ¬
tio ꝓ parte testatus potat mori¬

Expanded text:
m sit testamentum, non esse peculii castrensis eam hereditatem, si postea, contra.Sed si seruus peculii castrensis a quocumque sit heres scriptus, iussu militis adire debebit hereditatem eaque fiet bonorum castrensis peculii.Filius familias paganus de peculio castrensi fecit testamentum et, dum ignorat patri se suum heredem extitisse, decessit. non potest uideri pro castrensibus bonis testatus, pro paternis intestatus decessisse, quamuis id in milite etiamnunc rescriptum sit, quia miles ab initio pro parte testatus, pro par
Abbreviated transcription (Latin):
nt cuifurtum fec̾at. tolli furti
acc̃onemut nec si alienatus
fuit agipossit eo nomine n
paditam quid hrditatem
ticu factus estͥqui a eaquele¬
gantur. rocta uia abeo quile¬
gauit. adcum cui legata sũt.
m̃seunt.

Expanded text:
eius, cui furtum fecerat, tolli furti actionem, ut nec si alienatus sit, agi possit eo nomine ne post aditam quidem hereditatem Titii factus est, quia ea, quae legantur, recta via ab eo qui legavit ad eum cui legata sunt transeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quamꝙ intende uclit quidcinz
sitales sint. que tp̃re aut morte
int̾cant quare non conce dat ei
lite contestando ĩ tutũ cas iedigere¬
is.ecco tpr̃e annum ced̾e ex quo lis
oromnati sit s sicum aliuis cepin
uclit. non ẽ querendum. anlisor¬
dinatisit. ne inucmiatur rõ que¬
ad modum subiccto aliquo qui
libilititi controu̾siam moucat ã¬
tcnm actionos cxcludantiu: M
cnim cecuentu iundiciis. libilis. aui

Expanded text:
que intendere uelit: quid enim si quae tales sint, ut tempore aut morte intereant? quare non concedatur ei litem contestando in tutum eas redigereis ex eo tempore annum cedere, ex quo lis ordinata sit.Sed si cum aliis experiri uelit, non est quaerendum, an lis ordinata sit, ne inueniatur ratio, quemadmodum subiecto aliquo, qui libertati controuersiam moueat, interim actiones excludantur: aeque enim ex euentu iudicii liberalis aut
Abbreviated transcription (Latin):
qm ꝯstitutionibꝰ mandati
debebiᷤ custodire. uedarda
Nullius mercis suit. sic a
abhis qui co emptas mer¬
cos suppͥmãt. aut locupleti¬
orib. qui fructus suos eq̾¬
tant. ne annona honeret.¬

Expanded text:
quam constitutionibus. mandatis debebis custodire, ne dardanarii ullius mercis sint, ne aut ab his, qui coemptas merces supprimunt, aut a locupletioribus, qui fructus suos aetant, annona oneret
Abbreviated transcription (Latin):
ptinesan ad cos qui hodie de in
Ittõib utimur. it ꝑtineat ita.¬
¶Eut ex singuł cãis singule pene
Lirogentur. Eos de quoꝵ calũp¬
nia agi nõ ꝑmittitu. si destitt¬
rit. nõ madere in penã huius¬
modi senatus cõsulti. ꝯstitucõ

Expanded text:
st.An ad eos, qui hodie de iudtutionibus utimur, ut pertineat ita ex singulis causis singulae poenae irrogentur.Eos, de quorum calumnia agi non permittitur, si destiterint, non incidere in poenam huius senatus consulti