comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid int̾uenit nour: qͥdmiraris cũ conditio ꝓmittentis
mitatast mutatum eẽ consilium: Eadem mͥomnia pte¬
ste et idem sum Uadimoniũ ꝓmitamꝰ. tam̃ aeserit. non
mom̃s datur actis Deserentem: ins maior excusat. Ĩdẽ
euã illa q̃stione responsum existima. Anoninimꝰ referen¬
ia sit qr̃a e anbeneficium utile. reddendũ sit  nimumn
pstare gratũ debes Qet̾m aliqͣndo me referre qrãm ñ pa¬
Rciut mea isilicitas: aliquando felicitas ei cui aebea Ea
pere beneficium iniuriã iudicent: et beneficia subinde
aliis beneficiis onerent: Quid ampliꝰ inborũ ꝑsona pos¬
sum quã uelle: Nec enĩ idõ beneficiũ nouũ reicẽ debeo
qͥa ñdum pͥus reddidi. accipiam tã libent̾ quã dabit᷑. et
p̃bebo me amicomeo ex̾cende bonitatissuȩ capacẽ mate¬
riam. Quinoua acciꝑe ñ uult: acceptis offendit᷑. Nonre¬
deẽ: aut facultas. Ille p̃stitit mͥ. Nẽpe cũ occasionẽ habe¬

Expanded text:
quid intervenit novi, quid miraris, cum condicio promittentis quid intervenit novi, quid miraris, cum condicio promittentis mutata sit, mutatum esse consilium ? Eadem mihi omnia praesta, et idem sum. Vadimonium promittimus, tamen deserti non in omnes datur actio : deserentem vis maior excusat. Idem etiam in illa quaestione responsum existima, an omni modo referenda sit gratia, et an beneficium utique reddendum sit. Animum praestare gratum debeo, ceterum aliquando me referre gratiam non patitur mea infelicitas, aliquando felicitas eius,cui debeo. Quid beneficium iniuriam iudicent et beneficia subinde aliis beneficiis onerent ? Quid amplius in horum persona possum quam velle ? Nec enim ideo beneficium novum reicere debeo, quia nondum prius reddidi. Accipiam tam libenter, quam dabitur, et praebebo me amico meo exercendae bonitatis suae capacem materiam. Qui nova accipere non vult, acceptis offenditur. Non redeest aut facultas. Ille praestitit mihi, nempe cum occasionem habe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmum alia conditio ẽ. incredito: alia inbeneficio. Pe¬
cumȩ etiã male creditȩ: ex auchoẽ. Et appellare de¬
bieorẽ aadiem possum. & si foro cessent: pcocionẽ ferã.
Seneficuim a totũ pit & statim ꝑ retea hoc mali uiri
e illud mali patͥo familiȩ: de inde ne teno qͥdem sima¬
ior fuisset suma crede ꝑseuerasset. Qiuingenti denarii
suit alua qͦd dici solet. in morbo consumat. fuit tanti
nireuocare ꝓmisũ suũ. a a cenã quia ꝓmisiibo. eti am
si friguient ñ qͥdem sinues cadent. S urgam ad syon¬
sabo quia pirnsi quãuis ñconcorerim s ñsi febricitauo.
s ponsũ descendam qͥa ꝓmisi. sed ñ si spondẽ me incer¬
tum iubebis. si fisco obligab̾ Stibẽ inquã tacita excepto
si poto si debebo Sihecita erunt : esficeut idem statꝰ sit
cũ er igd: q fuit cũ ꝓmut̾em. Destituere lcunas erit Si ali¬

Expanded text:
Primum alia condicio est in credito, alia in beneficio. PePrimum alia condicio est in credito, alia in beneficio. Pecuniae etiam male creditae exactio est ; et appellare debitorem ad diem possum et, si foro cesserit, portionem feram ; beneficium et totum perit et statim. Praeterea hoc mali viri est, illud mali patris familiae. Deinde ne Zeno quidem, si maior fuisset summa, credere perseverasset. Quingenti denarii sunt : illud quod dici solet, " in morbo consumat " ; fuit tanti non revocare promissum suum. Ad cenam, quia promisi, ibo, etiam si frigus erit; non quidem, si nives cadent. Surgam ad sponsalia, quia promisi, quamvis non concoxerim ; sed non, si febricitavero. Sponsum descendam, quia promisi; sed non, si spondere me in incertum iubebis, si fisco obligabis. Subest, inquam, tacita exceptio : "Si potero, si debebo, si haec ita erunt." Effice, ut idem status sit, cum exigis, qui fuit, cum promitterem ; destituere levitas erit. Si ali
Abbreviated transcription (Latin):
gis littora. Non ẽ leuitas acognito & damnato errore
discedere & ingenue fatendum ẽ. Aliud putaui. deceptꝰ
sum. ł hecu̾o suꝑbȩ stulticiȩ ꝑseuerantia ẽ Qͦ d semel dixi.
qualecũꝙ ẽ: fixum ratũꝙ sit. Non ẽ turpe cũ re mutare
consilium: Age siphilippus possessorẽ illũ eorũ littoꝵ
reliquiss et quȩ naufragio ceꝑat: ñ omnib miseris aqͣ
̃ igni int̾dixerat. Pocius ẽ inqͥt intrafines regnimei &
litt̾as istas ocłis inscribendas: durissima fronte circum¬
ferri. Ostende quã sacra res sit m̃sa hospitalis. Prebe
infacie tua legendum istud decretum quo cauetur ne¬
miseros tecto niuare capitał sit. Magis ista constitu¬
to sic rata ent quã siillam ies incidissem. Quare gͥ
nquit ̾ eno ũr cũ quingentos denarios cindam mu¬
tuo ꝓmisisset. & ipse illũ parũ idoneũ cõꝑiset: ami¬
cie suadentib nedaret ꝑseũauit credere. qͥa ꝓmiserat.

Expanded text:
gis litora ? Non est levitas a cognito et damnato errore gis litora ? Non est levitas a cognito et damnato errore discedere, et ingenue fatendum est : " Aliud putavi, deceptus sum." Haec vero superbae stultitiae perseverantia est: " Quod semel dixi, qualecumque est, fixum ratumque sit." Non est turpe cum re mutare consilium. Age, si Philippus possessorem illum eorum litorum reliquisset, quae naufragio ceperat, non omnibus miseris aqua et igni interdixerat ? " Potius," inquit, " intra fines regni mei tu litteras istas oculis inscribendas durissima fronte circumfer. I, ostende, quam sacra res sit mensa hospitalis ; praebe in facie tua legendum istuc decretum, quo cavetur, nemiseros tecto iuvare capital sit. Magis ista constitutio sic rata erit, quam si illam in aes incidissem." " Quare ergo," inquit, " Zeno vester, cum quingentos denarios cuidam mutuos promisisset et ipse illum parum idoneum comperisset, amicis suadentibus, ne daret, perseveravit credere, quia promiserat ? "
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illum induci inbona q̃ petebat iussit. E. xpulsus bo¬
nis suis ille. ñ ut rusticus inuriã tacitꝰ tulit. contentꝰ
qͦd ñ a ipse donatus ẽẽt. sed philippo epłam strictam ac
liberauit: scͥpsit. Qua accepta: ita exarsit ut statĩ pausa¬
niȩ mandaret. bona pͥori domino restitueret: cet̾m im¬
ꝓbissimo militi ingratissimo hospiti auidissimo naufrago:
stigmata inscriberet. ingratum hominẽ testantia. Dig¬
nus quidẽ fuit cui ñ inscͥberent᷑ illȩ literȩ: sed insculpe¬
rentur. qͥ hospitẽ suũ nudo & naufrago similem in id quo
iacuerat ipse litꝰ expułat ͥs uidebimꝰ quis modus pene h
seruandus fuerit. Auferendum utiq fuit qͦd sũmo scelẽ
ꝓ qͦ nemo misereri misericors posset: Dabit tͥ philippus:
qͥa ꝓmisit etiã siñ debet. etiam simiuriã facturus ẽ. etiã
siscelus facturus ẽ etiam siuno facto p̃clusurus ẽ. naufra¬

Expanded text:
cum illum induci in bona, quae petebat, iussit. Expulsus bocum illum induci in bona, quae petebat, iussit. Expulsus bonis suis ille non ut rusticus iniuriam tacitus tulit contentus, quod non et ipse donatus esset, sed Philippo epistulam strictam ac liberam scripsit ; qua accepta ita exarsit, ut statim Pausaniae mandaret, bona priori domino restitueret, ceterum improbissimo militi, ingratissimo hospiti, avidissimo naufrago stigmata inscriberet ingratum hominem testantia. Dignus quidem fuit, cui non inscriberentur illae litterae, sed insculperentur, qui hospitem suum nudo et naufrago similem in id, in quo iacuerat ipse, litus expulerat. Sed videbimus, quis modus poenae servandus fuerit ; auferendum utique fuit, quod summo scelere t, propter quod nemo misereri misericors posset. Dabit tibi Philippus, quia promisit, etiam si non debet, etiam si iniuriam facturus est, etiam si scelus facturus est, etiam si uno facto praeclusurus est naufra
Abbreviated transcription (Latin):
amimȩ crebris auctora mentis accendebat. Hic naufraguᷤ
inpossessiones cuiꝰdam macedonis expulsus ẽ. Qqut nun¬
tiatum ẽ.: accucurrit. sp̃m eiꝰ recollegit. inuillã illum
suam transtulit. lectulo suo cessit. affectum semiani¬
memq recreauit. dieb.xxͣx. sua impensa curauit. refe¬
cit. uiatico instruxit subinde dicentem. Gtãm tͥ referã
uidere tantũ mͥ. imͣnpͣ. meũ contingat. Harrauit philip¬
po naufragium suũ: auxiliũ tacuit & ꝓtinꝰ petiit ut
S̾ cuiꝰdam p̃dia donaret. Ille quidẽ erat hospes el isip¬
se aqͦ ieceptus erat: aqͦsanatus. Multa int̾im reges in
bello p̃sertim aꝑtis oculis donant Nonsufficit homo
iustus. tot armatias cupiditatib. Nompot᷑ qͥ qͣ odem
tempore & bonũ uirum et bonum ducẽ agere. Quomͦ tot
milia hominum in saciabilia saciabuntur: quidhabe¬
bunt si suũ quisꝙ habuerit: Eec philippus sibi dixit.

Expanded text:
animae crebris auctoramentis accendebat. Hic naufragus animae crebris auctoramentis accendebat. Hic naufragus in possessiones cuiusdam Macedonis expulsus est ; quod ut nuntiatum est, accucurrit, spiritum eius recollegit, in villam illum suam transtulit, lectulo suo cessit, adfectum semianimemque recreavit, diebus triginta sua impensa curavit, refecit, viatico instruxit subinde dicentem : " Gratiam tibi referam, videre tantum mihi imperatorem meum contingat." Narravit Philippo naufragium suum, auxilium tacuit et protinus petit, ut sibi cuiusdam praedia donaret. Ille quidam erat hospes eius, is ipse, a quo receptus erat, a quo sanatus. Multa interim reges in bello praesertim opertis oculis donant. " Non sufficit homo iustus tot armatis cupiditatibus, non potest quisquam eodem tempore et bonum virum et bonum ducem agere. Quomodo tot milia hominum insatiabilia satiabuntur ? Quid habebunt, si suum quisque habuerit ? " Haec Philippus sibi dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
puellam. damno castigabo. ꝓmittentis cem̃ttatẽ. Ecce
ut doleat tͥ ut p̾ea consid̾atius loquaris qͦd dicere so¬
lemus. linguarium dabo Simalus erit: ñ cõmittam.
quẽ admodũ mecenas ait. ut sest̾cio cencies obiurgatꝰ
sim. Int̾ eẽ enĩ: utrumꝙ cõparabo Est aliquiã ieo qͥd
ꝓmiseris: ꝑseuerare. Est rursus multũ ieo. neinde be¬
neficium des. Hoc tam̃ qͣntum ẽ: Si leue: cobibeamꝰ. Si
uero magno mͥ aut detͥm̃to aut rubori futurũ malo
semel excusare quare negaium. quã sẽꝑ quare dederim.
Totum in qͣ meo ẽ: quantũ ꝓinisi mei u̾ba taxentur fr̃
tantũ qͦd temere ꝓmisi retinebo: sed qͦd ñ rectȩ dedi repe¬
tã. Demens ẽ. qui fidem p̃stat etrori. Philippus mace¬
donũ rex babebat militẽ manifortẽ. cuiꝰ ininultis ex¬
peditionib utilẽ exꝑtus oꝑam. subinde exp̃da aliqͥa¬
inde illi uirtutis causa donau̾at: & hominẽ uenalis

Expanded text:
pervellam. Damno castigabo promittentis temeritatem : " Ecce, pervellam. Damno castigabo promittentis temeritatem : " Ecce, ut doleat tibi, ut postea consideratius loquaris ! " Quod dicere solemus, linguarium dabo. Si maius erit, non committam, quemadmodum Maecenas ait, ut sestertio centies obiurgatus sim. Inter se enim utrumque comparabo. Est aliquid in eo, quod promiseris, perseverare ; est rursus multum in eo, ne indigno beneficium des ; hoc tamen quantum est ? Si leve, coniveamus ; si vero magno mihi aut detrimento aut rubori futurum, malo semel excusare, quare negaverim, quam semper, quare dederim. Totum, inquam, in eo est, quanti promissi mei verba taxentur. Non tantum, quod temere promisi, retinebo, sed, quod non recte dedi, repetam ; demens est, qui fidem praestat errori. Philippus Macedonum rex habebat militem manu fortem, cuius in multis expeditionibus utilem expertus operam subinde ex praeda aliquid illi virtutis causa donaverat et hominem venalis
Abbreviated transcription (Latin):
constantiȩ cͥmen audiam. sicũ omnia eadẽ sint q̃ erãt
ꝓmittentẽ me ñ p̃stitero ꝓmissum. Alioqͥn qͥcqͥd mu¬
tatur: lib̾tatẽ facit. de integro consulendi. & me fide
liberat. Pmisi aduocationẽ. pꝰ ea apparuit ꝑ illam cau¬
sam: p̃iudicium inpatrẽ meũ q̃ri. Pmisi me ꝑegre¬
una exiturum: s iter infestari latrocimĩs nuntiat᷑
In rem p̃sentem uenturꝰ fui: sed eger filiꝰ ã puerpera
uxor tenet. Oinnia ẽẽ debent eadem q̃ fuerũt cũ ꝓmit¬
terem ut ꝑmittentis fidem teneas. Quȩ aũ maior fieri
mutatio pot̾. quã site malum uirum & ingratũ cõpe¬
ri: Qͦa tanꝗͣ digno dabam: in digno negabo. & irascẽ¬
di ꝙͦ causam habebo deceptus. Inspiciam tam̃ & qͣn¬
tum sit de qͦ agit᷑. Dabit mͥ consilium: ꝓmisse rei mod̾
pierigium ẽ.: dabo ñ quia dignus es. s qͥ a ꝓmisi. Nec
tanquã munus dabo: sedu̾ba mea redimã. & aurẽ mͥ

Expanded text:
nconstantiae crimen audiam, si, cum eadem omnia sint, quae erant nconstantiae crimen audiam, si, cum eadem omnia sint, quae erant promittente me, non praestitero promissum ; alioquin, quidquid mutatur, libertatem facit de integro consulendi et me fide liberat. Promisi advocationem : postea apparuit per illam causam praeiudicium in patrem meum quaeri; promisi me peregre exiturum : sed iter infestari latrociniis nuntiatur ; in rem praesentem venturus fui : sed aeger filius, sed puerpera uxor tenet. Omnia esse debent eadem, quae fuerunt, eum promitterem, ut promittentis fidem teneas ; quae autem maior fieri mutatio potest, quam si te malum virum et ingratum comperi ? Quod tamquam digno dabam, indigno negabo et nascendi quoque causam habebo deceptus. Inspiciam tamen et, quantum sit, de quo agitur; dabit mihi consilium promissae rei modus. Si exiguum est, dabo, non quia dignus es, sed quia promisi, nec tamquam munus dabo, sed verba mea redimam et aurem mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tentia subit. qͥa nichil meliꝰ illo tẽpore fieri potuit ꝗͣ
qd̾ factum ẽ. Nic hil melius constitui: qͣꝗ̃ constitutũ
ẽ. Cet̾m ad omnia cũ exceptione uenit: si nichil inci¬
derit qͦ dimpediat. Iãeo omnia illi succedere aicmnꝰ.
& nichil contra opimonẽ accidere. qͥa p̃suinit animo
posse aliqͥd int̾uenre: qͦd destinata ꝓhibeat. Imprai¬
dentium ista fidutia ẽ fortunã sͥ spondere. Sapiens¬
ẽ: utramꝙ partẽ eiꝰ cogitat. scit qͣntum liceat errori.
qͣm incerta sunt humana. ꝗͦ multa consiliis obstent.
Ancipitem rerũ aclubricam sortẽ: suspensus sequit
nichil destinat: nichil ingͥditur. et hic illum tuetur.
ẜmisi beneficium. nͥ qͦd incidiset quare ñ deberẽ dare
Quia enĩ siqd illi pollicitussum patͥam sͥ dare iusserit.
si lexlataerit ne id qͥsq faciat qͦd ego me amico meo fa
res me defendit: quȩ uetat. Tunc fidem fallam. tẽ i¬

Expanded text:
tentia subit, quia nihil melius illo tempore fieri potuit, quam tentia subit, quia nihil melius illo tempore fieri potuit, quam quod factum est, nihil melius constitui, quam constitutum est ; ceterum ad omnia cum exceptione venit : "Si nihil inciderit, quod impediat." Ideo omnia illi succedere dicimus et nihil contra opinionem accidere, quia praesumit animo posse aliquid intervenire, quod destinata prohibeat. Imprudentium ista fiducia est fortunam sibi spondere ; sapiens utramque partem eius cogitat ; scit, quantum liceat errori, quam incerta sint humana, quam multa consiliis obstent ; ancipitem rerum ac lubricam sortem suspensus sequitur, , sine qua nihil destinat, nihil ingreditur, et hic illum tuetur. Promisi beneficium, nisi si quid incidisset, quare non deberem dare. Quid enim, si, quod illi pollicitus sum, patria sibi dare iusserit ? Si lex lata erit, ne id quisquam faciat, quod ego me amico meo facres me defendit, quae vetat. Tunc fidem fallam, tunc i
Abbreviated transcription (Latin):
diligentissime estimem: oꝑam dabo. nec cito illis ad¬
sentiar. Sic enĩ inp̃lio pot̾ accidere. ut telum meum ĩ
cõmilitonẽ manꝰ dirigat aliqͦ errore decepta. & hosti
tãquã meo parcam.S hoc & raro accidet: & ñ uicio meo
cuiꝰ ꝓpositum ẽ. hostem ferire. ciuem defendere Si sciã
ingratum eẽ. ñ dabo beneficium At obrepsit. at impo¬
suit nulla bic culpa tribuentis ẽ. quia tanꝗͣ grato dedi.
us. Si ꝓmiseris inquit te daturum beneficium. & pꝰea in¬
gratum scieris eẽ. dabis annon: Si facies: sciens peccaᷤ.
oas enĩ. cui ñ debes dare. Sinegas: et hoc mͦ peccas. qͥa
ñ das ei cui ꝓmisissi. Conscientia ur̃a boc loco titubat
& illud suꝑbum ꝓmissum. Nũquã sapientẽ factisiu
penitere. nec unquã em̃dare qͦd fecerit. nec mutare¬
use consilium. Non mutat sapiens consiliũ omnib his
manentib q̃ erant cũ sumeret. Ideo numꝗͣ illum peni¬

Expanded text:
diligentissime aestimem, operam dabo nec cito illis addiligentissime aestimem, operam dabo nec cito illis adsentiar. Sic enim in proelio potest accidere, ut telum meum in commilitonem manus dirigat aliquo errore decepta et hosti tamquam meo parcam ; sed hoc et raro accidet et non vitio meo, cuius propositum est hostem ferire, civem defendere. Si sciam ingratum esse, non dabo beneficium. At obrepsit, at imposuit : nulla hic culpa tribuentis est, quia tamquam grato dedi. "Si promiseris," inquit, " te daturum beneficium et postea ingratum esse scieris, dabis an non ? Si facis sciens, peccas, das enim, cui non debes dare ; si negas, et hoc modo peccas : non das ei, cui promisisti. Conscientia vestra hoc loco titubat et illud superbum promissum numquam sapientem facti sui paenitere nec umquam emendare, quod fecerit, nec mutare consilium," Non mutat sapiens consilium omnibus his manentibus, quae erant, cum sumeret ; ideo numquam illum paeni
Abbreviated transcription (Latin):
dit officium. Sic serimꝰ. sic nauigamꝰ. sic militamꝰ. sic
uxores ducimꝰ. sic liberos extollimꝰ. Cum omniũ rerũ
incertussit euentꝰ: ad ea accedimꝰ. de quib bene sꝑan¬
dum eẽ. credidimus. Quis enĩ pollicetur serenti ꝓuen¬
tum. nauiganti portũ. militanti uictoriã. marito pu¬
dicam uxorem. patri pios liberos: Sequimꝰ qua ratio
ñ qua ueritas trabit. Ex pecta ut nͥ benecessura ñ facias
& nͥ comꝑta ueritate: nicbil moueris. relicta omni ac¬
tu uita consistit. Cumueri similia me inhoc aut in il¬
lud impellant. ñ uere ei beneficiũ dabo. quẽ ueri simi¬
le erit gratum eẽ. Multa inquit int̾uenient ꝓpt̾ que et
malus ꝓbono subrepat. & bonꝰ ꝓmalo displiceat. faĩ¬
laces enĩ sunt rerum spẽs quib credidimꝰ. Quis negat:
S nichil aliud inuenio. ꝑ qdđ cogitationẽ regam. Hisue¬
ntas mͥ uestigiis seq̃nda ẽ. Cerciora ñ habeo. hec ut ꝗͣ

Expanded text:
dit officium. Sic serimus, sic navigamus, sic militamus, sic dit officium. Sic serimus, sic navigamus, sic militamus, sic uxores ducimus, sic liberos tollimus ; cum omnium horum incertus sit eventus, ad ea accedimus, de quibus bene sperandum esse credidimus. Quis enim pollicetur serenti proventum, naviganti portum, militanti victoriam, marito pudicam uxorem, patri pios liberos ? Sequimur, qua ratio, non qua veritas traxit. Expecta, ut nisi bene cessura non facias et nisi comperta veritate nil noveris : relicto omni actu vita consistit. Cum veri similia me in hoc aut in illud impellant, non vera, ei beneficium dabo, quem veri simile erit gratum esse. " Multa," inquit, " intervenient, propter quae et malus pro bono surrepat et bonus pro malo displiceat ; fallaces enim sunt rerum species, quibus credidimus." Quis negat ? Sed nihil aliud invenio, per quod cogitationem regam. His veritas mihi vestigiis sequenda est, certiora non habeo ; haec ut quam
Abbreviated transcription (Latin):
sissimis debent᷑: ponam. At ego scio alio me istud dare
alio olim debitũ solu̾e. Unde isti norunt illum qͦndam
głiȩ seq̃ntis fugacissimũ. eo uultu adꝑicula euntẽ: quo
alii eꝑiculo redeunt. Numꝗͣ bonũ suũ apublico aistĩ¬
guentẽ. Uͥ inquis iste. aut quis ẽ: Unde uosscitis: ap̃
me iste expensoꝵ. acceptoꝵq rationes dispunguntur.
Ego qͥd cui debeam: scio. aliis pꝰ longam diẽ repono. alii
Ingrato gͦ aliqͥdo q̃dam: sed ñ ꝓpt̾ ipsum dabo. Quid
siinquit nescis utrum ingratussit angratus: expectabiꝰ
donec scias. an dandi beneficii tẽpus ñ amittes: expec¬
tare longum ẽ. Nam ut ait. Platoti: difficilis humani
animi coniectura ẽ. Non expectare: temerariũ ẽ. hu¬
ic respondebimꝰ. Numquã expectare nos certissimam
rerum cõprehensionẽ q̃m in arduo ẽ. ueri exploratio.
s ea re quaducit ueri similitudo. Omne hac uia ꝓce¬

Expanded text:
sissimis debentur, ponam ; at ego scio alii me istud dare, sissimis debentur, ponam ; at ego scio alii me istud dare, alii olim debitum solvere. Unde isti norunt illum quondam gloriae sequentis fugacissimum, eo voltu ad pericula euntem, quo alii e periculo redeunt, numquam bonum suum a publico distinguentem ? ' Ubi,' inquis, ' iste aut quis est ? ' Unde vos scitis ? Apud me istae expensorum acceptorumque rationes dispunguntur, ego, quid cui debeam, scio. Aliis post longam diem repono, aliis Ingrato ergo aliquando quaedam, sed non propter ipsum dabo. " Quid ? Si," inquit, " nescis, utrum ingratus sit an gratus, expectabis, donec scias, an dandi beneficii tempus non amittes ? Expectare longum est nam, ut ait Platon, difficilis humani animi coniectura est, non expectare temerarium est." Huic respondebimus numquam expectare nos certissimam rerum comprehensionem, quoniam in arduo est veri exploratio, sed ea ire, qua ducit veri similitudo. Omne hac via proce
Abbreviated transcription (Latin):
os ꝓpt̾ futuram nepotũ ꝓnepotũꝙ ac longe seq̃ntium
posteroꝵ indolem. Nota enĩ illis ÷. oꝑis sui series. om¬
nũꝙ illis rerum suas ꝑmanꝰ iturarum scientia: in aꝑto
semꝑ ẽ. Nobis exabdito subit. et q̃repentina putamus.
illis ꝓuisa ueniunt acfamiliaria ẜint hiĩ reges: quia
maiores eoꝵ ñ fuerunt. qͥ aꝓsũmo imꝑio habuerunt iu¬
sticiam. abstinentiam. qͥa ñ rem publicã sibi sed̃ser. p.
dicauerunt. Regnent hĩ: qͥa uirbonꝰ quida ante paiuiᷤ
coꝵ fuit. qui amimum sup̃ fortunã gessit quin disenfio¬
Referri illi gr̃ã tam longo spacio ñ potuit. Inilliꝰ respec¬
tũ: iste ppło p̃sideat. ñ qͥa scit. aut pot̃: s quia aliꝰ ꝓ illo
meruit. Hic corpore deformis ẽ. aspectu fedus. & ornam̃¬
ta sua traducturus. Iamme homines accusabunt. cecũ
ac temerariũ dicent. nescientẽ qͦ loco qͦsũmis atq excel¬

Expanded text:
os propter futuram nepotum pronepotumque ac longe sequentium os propter futuram nepotum pronepotumque ac longe sequentium posterorum indolem ; nota enim illis est operis sui series, omniumque illis rerum per manus suas iturarum scientia in aperto semper est ; nobis ex abdito subit, et, quae repentina putamus, illis provisa veniunt ac familiaria. " Sint hi reges, quia maiores eorum non fuerunt, quia pro summo imperio habuerunt iustitiam, abstinentiam, quia non rem publicam sibi, sed se rei publicae dicaverunt. Regnent hi, quia vir bonus quidam ante proavus eorum fuit, qui animum supra fortunam gessit, qui in dissensioreferri gratia illi tam longo spatio non potuit ; in illius respectum iste populo praesideat, non quia scit aut potest, sed quia alius pro illo meruit. Hic corpore deformis est, adspectu foedus et ornamenta sua traducturus ; iam me homines accusabunt, caecum ac temerarium dicent, nescientem, quo loco, quae summis atque excel
Abbreviated transcription (Latin):
orbi t̾rarum p̃fecit. honinẽ humani sanguinis aindis¬
simũ: Quẽ ñ alit̾ fluere in conspectu suo iubebat quã
si ore excepturus eẽt. Quid gͦ: tu hoc illi datũ estimã
Patricius germanico datũ. auo. ꝓauoq & ante hos alis
ñ minꝰ claris uins. etiã si pͥuati paresq aliis: uitam ex¬
egerunt. Quid tu cũ mamercũ scaurum. cos. faceres
ignorabas ancillarum suarũ menstruum ore illum hi¬
ante expectare : Numqͥd enĩ ipse dissimulabat e Nũ¬
quid purus indi uolebat: Referam dictum ei tͥ inse
qͦa cutumferri memini. et ipse p̃sente laudari. Polui¬
oni annio iacenti. obsceno u̾bo usus: dixerat se factu¬
rum id qͦd pati malebat. Et cũ pollionis attractiorem
uidisset frontẽ: qͥ cqͥd inqͥt mali dixi. mͥ & capitimeo.
Etoc dictum suũ ipse narrabat. Hominẽ tampalã
obscenum ad fasces & adtͥbunal admisisti: Nẽpe dũ
ueterem illum scaurum senatus pͥncipẽ cogitasset.
ut alios indulgentius tractent ꝓpt̾ parentes auosꝙ ali¬

Expanded text:
orbi terrarum praefecit, hominem sanguinis humani avidissimum, quem non aliter fluere in conspectu suo iubebat, quam si ore excepturus esset ? " Quid ergo ? Tu hoc illi datum existimas ? Patri eius Germanico datum, avo proavoque et ante hos aliis non minus claris viris, etiam si privati paresque aliis vitam exegerunt. Quid ? Tu, cum Mamercum Scaurum consulem faceres, ignorabas ancillarum illum suarum menstruum ore hiante exceptare ? Numquid enim ipse dissimulabat? Numquid purus videri volebat ? Referam tibi dictum eius in se, quod circumferri memini et ipso praesente laudari. Pollioni Annio iacenti obsceno verbo usus dixerat se facturum id, quod pati malebat ; et eum Pollionis adtractiorem vidisset frontem : " Quidquid," inquit, " mali dixi, mihi et capiti meo ! " Hoc dictum suum ipse narrabat. Hominem tam palam obscenum ad fasces et ad tribunal admisisti ? Nempe dum veterem illum Scaurum senatus principem cogitas et ut alios indulgentius tractent propter parentes avosque, ali
Abbreviated transcription (Latin):
rediit: illos ꝙͦ ad suos redisse. et dñam sͥ ipsos dedisse.
Manumisit utrumꝙ euestigio illa. Nec indignata ẽ
abhis se uitam accepisse. in qͦsuitȩ necisq potestatem
babuisset. Potuit sͥ hoc uł magis gratulari Alit̾ enĩ
seruata. minꝰ notȩ et uulgaris clementiȩ habuisset.
Sic seruata: nobilis fabula. & exẽplum duartimurbiũ
fuit. Intanta confusione capte ciuitatis cũ sͥqͥsꝙ consu¬
leret: omnes ab illa p̃ter transfugas fugerunt. at bi
ut ostendent qͦ animo facta eẽt. prior illa transitio: a
uictorib ad captiuã tranfugerunt ꝑsonam parricida¬
rum ferentes. Quod in illo beneficio maximũ fuit: tanti
fama scelis emisse. Uettenus p̃tor marsoꝵs ducebatur
ad romanũ imꝑiũ. seruus eiꝰ gladium militi ipsi aqͦtra¬
bebatur eduxit. et pͥmũ dominũ occidit: De inde tẽpuᷤ¬

Expanded text:
rediit, illos quoque ad suos redisse et dominam sibi ipsos dedisse. rediit, illos quoque ad suos redisse et dominam sibi ipsos dedisse. Manu misit utrumque e vestigio illa nec indignata est ab his se vitam accepisse, in quos vitae necisque potestatem habuisset. Potuit sibi hoc vel magis gratulari ; aliter enim servata munus notae et vulgaris clementiae habuisset, sic servata nobilis fabula et exemplum duarum urbium fuit. In tanta confusione captae civitatis eum sibi quisque consuleret, omnes ab illa praeter transfugas fugerunt ; at hi, ut ostenderent, quo animo facta esset prior illa transitio, a victoribus ad captivam transfugerunt personam parricidarum ferentes ; quod in illo beneficio maximum fuit, tanti fama sceleris emisse. Vettius, praetor Marsorum, ducebatur ad Romanum imperatorem ; servus eius gladium militi illi ipsi, a quo trahebatur, eduxit et primum dominum occidit, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
aũ tantus ẽ. quẽ non fortuna indic̾e etiam infirmis
cogat: Multa iam beneficioꝵ exẽpla referam. ⁊ dissimi¬
lia. & quedam int̾ se contrarla. Dedit aliqͥs dño suoui¬
tam. dedit mortẽ. seruauit ꝑiturum. & hoc si parumẽ
ꝑeundo seruauit. Alius mortẽ dñi adiuuit. alius dece¬
pit. ¶laudius quadrigarius induo deuicesimo annali¬
um tradit. cũ obsidetur grum̃tum. etiã ad sũmai de¬
sꝑpationem uentum ẽẽt: duos seruos adhostem tͣnsfu.¬
giose. & ope p̃cium fecisse: Deinde urbe cepta. passum dis¬
currente uictore. illos ꝑ nota itinera addomum inqua
serui erant p̃cucurisse. et dominam suã ante se egisse.
Querentib que nam eẽt: dominã & quidẽ crudelissimã
ad supplicium ab ipsis duci ꝓfessos eẽ. E ductam de inde
extra muros: sũma cura celasse. donec hostilis ira consi¬
deret. Deinde ut saciatus milescito ad romanos mores

Expanded text:
autem tantus est, quem non fortuna indigere etiam infimis autem tantus est, quem non fortuna indigere etiam infimis cogat ? Multa iam beneficiorum exempla referam et dissimilia et quaedam inter se contraria. Dedit aliquis domino suo vitam, dedit mortem, servavit periturum et, hoc si parum est, pereundo servavit ; alius mortem domini adiuvit, alius decepit. Claudius Quadrigarius in duodevicensimo annalium tradit, cum obsideretur Grumentum et iam ad summam desperationem ventum esset, duos servos ad hostem transfugisse et operae pretium fecisse. Deinde urbe capta passim discurrente victore illos per nota itinera ad domum, in qua servierant, praecucurrisse et dominam suam ante egisse ; quaerentibus, quaenam esset, dominam et quidem crudelissimam ad supplicium ab ipsis duci professes esse. Eductam deinde extra mures summa cura celasse, donec hostilis ira consideret ; deinde, ut satiatus miles cito ad Romanos mores
Abbreviated transcription (Latin):
quã qͦd oꝑas locauit sic seruus ubi beniuolentia ergado¬
minum fortunȩ suȩ modũ transit. & altiꝰ aliqͥd ausus. qd̃
etã feliciꝰ natis decori eẽt. & sp̃e dñi antecessit: benefici¬
siminus debito faciant irascimur: ⁊̃ haberi gr̃am si plꝰ
debito solitoꝙ fecerint: Uisscire qͣndo ñ sit beneficiũ:
Uͥ dicipot̃. Quid si nollet: uͥ uero id p̃stitit. qđ nolle li¬
cuit: uoluisse laudandum ẽ. Int̾ se contͣria sũt bene¬
ficium & iniuria. Pot̃ dare beneficiũ dño. si a dño in¬
iuriam acciꝑe. Atqui de iniuriis dominoꝵ inseruos
qͥ audiat positus ẽ. qui & seuitiam. & libidinẽ. ⁊ mpre¬
bendis aduictum necessariis auaritiã cõpescat. Qͥ dgͦ:
beneficium dominꝰ aseruo accipit. Immo homo ab ho¬
mine. Deniq qͦd in illiꝰ potestate fuit: fecit beneficiũ
dño dedit. Ne a seruo acceꝑis: intua potestate ẽ. Qͥs

Expanded text:
quam in quod operas locavit, sic servus : ubi benevolentia erga doquam in quod operas locavit, sic servus : ubi benevolentia erga dominum fortunae suae modum transit et altius aliquid ausus, quod etiam felicius natis decori esset, spem domini antecessit, beneficibus, si minus debito faciant, irascimur, non haberi gratiam, si plus debito solitoque fecerint ? Vis scire, quando non sit beneficium ? Ubi dici potest : " Quid, si nollet ? " Ubi vero id praestitit, quod nolle licuit, voluisse laudandum est. Inter se contraria sunt beneficium et iniuria ; potest dare beneficium domino, si a domino iniuriam accipere. Atqui de iniuriis dominorum in servos qui audiat positus est, qui et saevitiam et libidinem et in praebendis ad victum necessariis avaritiam compescat. Quid ergo ? Beneficium dominus a servo accipit ? Immo homo ab homine. Denique, quod in illius potestate fuit, fecit : beneficium domino dedit ; ne a servo acceperis, in tua potestate est. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
omnia serui parere cogunt᷑. Contra rẽ: piȩ imꝑata nõ
facient. nulli scełi manus cõmodabunt. Quedam sunt
q̃ leges nec iubent nec uetant fac̾e. In his seruus mate¬
s riam beneficii habet. Qamdiu p̃statur qͦd aseruo exigi
solet: ministerium ẽ. Ubi plusquã qđ seruo necesse ẽ be¬
neficium ẽ. Uͥ in affectum amici transit: desinit uoca¬
ri mminist̾ium. E st aliqͥd qͦd dñs p̃stare seruo debeat. ut
cibarium. uestiarium. Nemo hoc dixit beneficium. At
indulsit. lib̾ alius educauit. artes quib erudiuntur in¬
genui tradidit: beneficium ẽ. Idem econtrario fit in
ꝑsona sermi. Quicquid ÷. qđ seruilis officiĩ formulam ex¬
cedit. qͦd ñ eximꝑio s ex uoluntate prestat᷑: beneficiũ ẽ.
simͦ tantum ẽ. ut hoc uocari potuerit: qͦlib et alio p̃stan¬
te. Peruus ut placet chrisippo: ꝑpetuus mercennarius
ẽ. Quem admodum ille beneficium dat ubi plus p̃stat

Expanded text:
omnia servi parere coguntur ; contra rem publicam imperata non omnia servi parere coguntur ; contra rem publicam imperata non facient, nulli sceleri manus commodabunt. Quaedam sunt, quae leges nec iubent nec vetant facere ; in iis servus materiam beneficii habet. Quam diu praestatur, quod a servo exigi solet, ministerium est ; ubi plus, quam quod servo necesse est, beneficium est ; ubi in adfectum amici transit, desinit vocari ministerium. Est aliquid, quod dominus praestare servo debeat, ut cibaria, ut vestiarium ; nemo hoc dixit beneficium. At indulsit, liberalius educavit, artes, quibus erudiuntur ingenui, tradidit : beneficium est. Idem e contrario fit in persona servi. Quidquid est, quod servilis officii formulam excedit, quod non ex imperio, sed ex voluntate praestatur, beneficium est, si modo tantum est, ut hoc vocari potuerit quolibet alio praestante. Servus, ut placet Chrysippo, perpetuus mercennarius est. Quemadmodum ille beneficium dat, ubi plus praestat,
Abbreviated transcription (Latin):
usq quia seruus ẽ : Uide ne eo maiꝰ sit. qͦ rarius ẽ. exẽplũ
nirtutis inseruis. eoꝙ gratius. qͦd cũ fere inuisa imꝑia
sint. & omis necessitas grauis: cõmune seruitutis odiũ
inaliqͦ dñi caritas uicit. Ita ñ iõ beneficiũ ñ ÷ qͥa aser¬
uo ꝓfectum ẽ : S ideo maiꝰ quia det̾rere ab illo neseruitꝰ
quidem potuit. Errat siqͥs existimat seruitutẽ in totũ
hominẽ descendẽ. Pars melior eiꝰ: excepta ẽ. corpora
obniꝰria sunt. & ad scͥpta dominis. ms̃ qͥdem sui iuris. q̃
adeo libera & uaga ẽ ut ne ab hoc quidem carcere cui in¬
dusa ẽ. teneriqueat. qͦ minꝰ impetu suo utat᷑ et ingentia
agat. & ininfinitum comes celestib exeat. Corpusitaq
ẽ: qđ dño fortuna tradidit. hoc emit. hoc uendit int̾ior
illa pars: mancipio dari ñ pot̃ abhac qͥcqͥd uenit: ube¬
rum ẽ. Nec enĩ aut nos omnia iubere possumꝰ: aut in

Expanded text:
, quia servus est ? Vide, ne eo maius sit, quo rarius est exemplum , quia servus est ? Vide, ne eo maius sit, quo rarius est exemplum virtutis in servis, eoque gratius, quod, cum fere invisa imperia sint et omnis necessitas gravis, commune servitutis odium in aliquo domini caritas vicit. Ita non ideo beneficium non est, quia a servo profectum est, sed ideo maius, quia deterrere ab illo ne servitus quidem potuit. Errat, si quis existimat servitutem in totum hominem descendere. Pars melior eius excepta est. Corpora obnoxia sunt et adscripta dominis ; mens quidem sui iuris, quae adeo libera et vaga est, ut ne ab hoc quidem carcere, cui inclusa est, teneri queat, quominus impetu suo utatur et ingentia agat et in infinitum comes caelestibus exeat. Corpus itaque est, quod domino fortuna tradidit ; hoc emit, hoc vendit ; interior illa pars mancipio dari non potest. Ab hac quidquid venit, liberum est ; nec enim aut nos omnia iubere possumus aut in
Abbreviated transcription (Latin):
ficia dicerentur: prestante seruo minist̾ia sunt. Bene¬
ficium enĩ idẽ: qͦd quis dedit. cum illi liceret & ñ dare.
Seruus aũ non ht̃ negandi potestatẽ: Ita ñ prestat
sed paret. nec id se fecisse iactat: qͦd ñ fac̾e non potuit.
Iam sub ista lege uincam. et eo ꝑducam seruum. ut in
multa liber sit. Int̾im dic mͥ. si tͥ ostendo aliquẽ seruũ¬
ꝓ salute domini sui sine respectu si dimicantẽ. & con¬
fossum uuln̾ib reliquias tam̃ sangumis ab ipsis uita¬
lib fundentẽ. et ut ille effugiendi tẽpus habeat morã
sua morte querentẽ. hunc tune negabis beneficium
dedisse qͥa seruus ẽ: ꝑi tͥ ostendo aliquẽ. ut secreta do¬
mini ꝓdat. nulla tyrauni pollicitatione corruptum
nullis t̾ritum minis. nullis cruciatib uictum. au̾tisse
qͣntum potuerit suspiciones q̃rentis. & impendisse
sp̃m fidei. hunc tune negabis beneficiũ año dedisse¬

Expanded text:
ficia dicerentur, praestante servo ministeria sunt. Beneficia dicerentur, praestante servo ministeria sunt. Beneficium enim id est, quod quis dedit, cum illi liceret et non dare. Servus autem non habet negandi potestatem ; ita non praestat, sed paret, nec id se fecisse iactat, quod non facere non potuit." Iam sub ista ipsa lege vincam et eo perducam servum, ut in multa liber sit. Interim dic mihi, si tibi ostendere aliquem pro salute domini sui sine respectu sui dimicantem et confossum vulneribus reliquias tamen sanguinis ab ipsis vitalibus fundentem et, ut ille effugiendi tempus habeat, moram sua morte quaerentem, hunc tu negabis beneficium dedisse, quia servus est ? Si tibi ostendero aliquem, ut secreta domini prodat, nulla tyranni pollicitatione corruptum, nullis territum minis, nullis cruciatibus victum avertisse, quantum potuerit, suspiciones quaerentis et impendisse spiritum fidei, hunc tu negabis beneficium domino dedisse
Abbreviated transcription (Latin):
nec duci suo miles. Quid enĩ int̾ ẽ. quali qͥs teneatur
imꝑio. si sũmo tenetur. Nam si seruo qͦminus in nom̃
m̾iti ꝑueniat necessitas obẽ & paciendi ultima timor
idem istud obstabit & ei qui regem ht̃. et ei qͥ ducem
qͣndo sub dispari titulo: paria in illis licent. At qui
dant regib suis: dant imꝑatorib beneficia. Gͦ & do¬
minis. Pot̃ seruus iustus ẽẽ. pot̾ fortis. pot̃ magni ani¬
mi. gͦ & beneficium dare pot̃. Nam & hoc: uirtutis ẽ.
ad eo qui dominis seruibeneficia possunt dare. ut ip¬
sos sepe beneficiis sui fecerint. ñ ẽ dubium qͥn seruus
beneficium dare possit cui libet. Quare gͦ non & dño
suo possit: quia ñ pot̾ inquit creditor domini sui fieri
si pecuniam illi dederit. Alioqͥn: cotidie dñm suum
obligat. Peregrinantem sequit᷑ egro ministrat. eiꝰ la¬
borem sũmo colit. Omnia tam̃ ista q̃ alio p̃stante bene¬

Expanded text:
nec duci suo miles ; quid enim interest, quali quis teneatur nec duci suo miles ; quid enim interest, quali quis teneatur imperio, si summo tenetur ? Nam si servo, quominus in nomen meriti perveniat, necessitas obstat et patiendi ultima timor, idem istuc obstabit et ei, qui regem habet, et ei, qui ducem, quoniam sub dispari titulo paria in illos licent. Atqui dant regibus suis, dant imperatoribus beneficia ; ergo et dominis. Potest servus iustus esse, potest fortis, potest magni animi ; ergo et beneficium dare potest, nam et hoc virtutis est. Adeo quidem dominis servi beneficia possunt dare, ut ipsos saepe beneficii sui fecerint. Non est dubium, quin servus beneficium dare possit cuilibet ; quare ergo non et domino suo possit ? " Quia non potest," inquit, " creditor domini sui fieri, si pecuniam illi dederit. Alioqui cotidie dominum suum obligat ; peregrinantem sequitur, aegro ministrat, rus eius labore summo colit ; omnia tamen ista, quae alio praestante bene
Abbreviated transcription (Latin):
beneficium dare seruus domino possit. Sunt enĩ qui
ita distinguant q̃dam beneficia ẽẽ. q̃dam officia: q̃¬
damminist̾ia. Beneficium ẽẽ: qđ alienus det. Alienꝰ
est: qͥpotuit sine rep̃hensione cessare. Officium eẽ:
filii. uxoris. earum ꝑsonarum qͣs necessitudo suscitat¬
&̾ ferre opem iubet. Minist̾ium eẽ. serui: quẽ conditio
sua eo loco posuit. ut nichil eoꝵ q̃ prestat imputet su¬
piori. ꝑret̾ea seruus qui negat dare aliqͣndo dño be¬
neficium: ignarus ẽ iuris humani. Refert enĩ cuiꝰ ani¬
misit qui prestat: ũ cuius status Nulli p̃clusa uirtus
est. omnib patet. om̃s admittit. ouines inuitat. inge¬
nuos. lib̾tinos. seruos. reges: & exules. Non eligit do¬
mum nec censum. nudo homine contẽpta ẽ. Quid enĩ
erat tuti a du̾sus repentinam: quid animus magnum
ꝓmitteret sͥ. sicertam uirtutẽ fortuna mitteret : Siñ
dat beneficium seruus domino. nec regi quis qͣm suo.

Expanded text:
beneficium dare servus domino possit. Sunt enim, qui beneficium dare servus domino possit. Sunt enim, qui ita distinguant, quaedam beneficia esse, quaedam officia, quaedam ministeria ; beneficium esse, quod alienus det alienus est, qui potuit sine reprehensione cessare ; officium esse filii, uxoris, earum personarum, quas necessitudo suscitat et ferre opem iubet ; ministerium esse servi, quem condicio sua eo loco posuit, ut nihil eorum, quae praestat, imputet superiori. Praeterea servum qui negat dare aliquando domino beneficium, ignarus est iuris humani ; refert enim, cuius animi sit, qui praestat, non cuius status. Nulli praeclusa virtus est ; omnibus patet, omnes admittit, omnes invitat, et ingenuos et libertinos et servos et reges et exules ; non eligit domum nec censum, nudo homine contenta est. Quid enim erat tuti adversus repentina, quid animus magnum promitteret sibi, si certam virtutem fortuna amitteret ? Si non dat beneficium servus domino, nec regi quisquam suo
Abbreviated transcription (Latin):
ingrato omnium deos ñimetuit : Urit illum & angit
int̾cepti beneficii conscientia. deniq satis hec ipsa pe¬
na magna ẽ qͦd rei ut dicebam iocundissime fructum
ñ ꝑcipit. At quẽ uuat accepisse equali ꝑpetuaꝙ uo¬
luptate fruitur & aminum eiꝰ. aquo accipit. ñ rem in¬
tuens: gaudet. Oratum hominem: semꝑ beneficiũ
delectat. ingratum semel. Comparar autẽ potest
utriusq uita. cum alt̾ tristis sit & sollicitus. qualis
ẽẽ inficiator ac fraudulentus solet apud quẽ non
parentium qui debet honor ẽ. ñ educatoris non p̃cep¬
torum. Alter: letus hilaris. occasionẽ referendȩ gr̃e
ex pectans. et ex hoc ipso affectu gaudium grande ꝑci¬
piens. nec querens quomͦ decoquat: sed quẽ a dmodũ
plemꝰ uberiusq tespondeat. Nonsolum parentib &
suo beneficium accipit. estimat ñ aqͦ. sed quid acceꝑit.
Quanquã queritur a quib dam sicut abhecatone. ari

Expanded text:
ingratorum omnium deos metuit, urit illum et angit ingratorum omnium deos metuit, urit illum et angit intercepti beneficii conscientia. Denique satis haec ipsa poena magna est, quod rei, ut dicebam, iucundissimae fructum on percipit. At quem iuvat accepisse, aequali perpetuaque voluptate fruitur et animum eius, a quo accepit, non rem intuens gaudet. Gratum hominem semper beneficium delectat, ingratum semel. Comparari autem potest utriusque vita, cum alter tristis sit et sollicitus, qualis esse infitiator ac fraudulentus solet, apud quem non parentium, qui debet, honor est, non educatoris, non praeceptorum, alter laetus, hilaris, occasionem referendae gratiae expectans et ex hoc ipso adfectu gaudium grande percipiens nec quaerens, quomodo decoquat, sed quemadmodum plenius uberiusque respondeat non solum parentibus et suo beneficium accepit, aestimat, non a quo, sed quid acceperit. Quamquam quaeritur a quibusdam, sicut ab Hecatone, an
Abbreviated transcription (Latin):
utitet: Argum̃tum ẽ deformitatis pudicitia. Quã inue¬
nes tã miseram. tam sordidam ut illi satis sit unum ad¬
ulterorũ par. nͥ singłis diuisit horas. et ñ sufficit dies
omnibus: nͥ apud alium gestata ẽ. apud alium mansit:
Infrunita & antiqua ẽ: que nesciat matͥmoniũ uocari
unum adult̾ium. quẽ adinodum horum delictoꝵ iam
euanuit pudor. pꝰquã res latius euagata ẽ: ita ingratõ
plueres efficies. & auctiores: si numerari se ceꝑint. Qͥa
impotens. quid crudelis : Impunita tu credis ẽẽ que
inuisa sunt. aut ullum supplicium grauiꝰ existimas
publico odio: ꝑ ena ẽ: qͦd ñ audet ab ullo beneficiũ
acciꝑe. qͦd ñ audet ulli dare. qͦd omniũ designatur ocu¬
lis. aut designari seudicat. qd intellectum optime rei
ac dulcissime amisit. An tu infelicẽ uocas qui caruit
acie oculorum. cuiꝰ aures morb obstruxit: Non uo¬
cas miserum eum qui sensum beneficioꝵ amisit. testes

Expanded text:
irritet ? Argumentum est deformitatis pudicitia. Quam inveirritet ? Argumentum est deformitatis pudicitia. Quam invenies tam miseram, tam sordidam, ut illi satis sit unum adulterorum par, nisi singulis divisit horas ? Et non sufficit dies omnibus, nisi apud alium gestata est, apud alium mansit. Infrunita et antiqua est, quae nesciat matrimonium vocari unum adulterium. Quemadmodum horum delictorum iam evanuit pudor, postquam res latius evagata est, ita ingratos plures efficies et auctiores, si numerare se coeperint. "impotens ? Quid crudelis ? Impunita tu credis esse, quae invisa sunt, aut ullum supplicium gravius existimas publico odio ? Poena est, quod non audet ab ullo beneficium accipere, quod non audet ulli dare, quod omnium designatur oculis aut designari se iudicat, quod intellectum rei optimae ac dulcissimae amisit. An tu infelicem vocas, qui caruit acie, cuius aures morbus obstruxit, non vocas miserum eum, qui sensum beneficiorum amisit ? Testes
Abbreviated transcription (Latin):
neficia sine sponsore ñ demus. Generosi animi ẽ & mag¬
nifici: iuuare ꝓdesse. Qui dat beneficia: deos innitatur
Qui repetit: feneratores. Quid illos dum tindicamus:
inturbam sordidissimã redigimus: Plures inqͥt ingra¬
ti erunt. si nulla adu̾sus ingratum datur actio. ⁊ mino
pauciores. quia maiore delectu dabunt᷑ beneficia de¬
inde ñ expedit notum omnib fieri: quã multi ingrati
sint. ẜ udorem eni rei: tollet multitudo peccantium
et desmet eẽ. ꝓbri loco: cõmune maledictum. Nũ quid
iamulla repudio erubescit. postquã illustres q̃dam ac
nobiles feminȩ ñ consultum niunero s maritoꝵ annos
suos cõputant. et exeunt matͥmonii causa nubunt repu¬
an. T̃am diuistuc timebatur: quãdui rarum erat qͥ a
nulla sine diuortio acta sunt. Quod sepe audiebant: fa¬
cere didicerunt. Numqͥd iam ullus adult̾ii pudor ẽ. pꝰ¬
quã eouentum ẽ ut nulla uirum habeat. nͥ ut adulterũ

Expanded text:
neficia sine sponsore non demus ! Generosi animi est et magneficia sine sponsore non demus ! Generosi animi est et magnifici iuvare, prodesse ; qui dat beneficia, deos imitatur, qui repetit, feneratores. Quid illos, dum vindicamus, in turbam sordidissimam redigimus ? " Plures," inquit, " ingrati erunt, si nulla adversus ingratum datur actio." Immo pauciores, quia maiore dilectu dabuntur beneficia. Deinde non expedit notum omnibus fieri, quam multi ingrati sint; pudorem enim rei tollet multitudo peccantium, et desinet esse probri loco commune maledictum. Numquid iam ulla repudio erubescit, postquam illustres quaedam ac nobiles feminae non consulum numero sed maritorum annos suos computant et exeunt matrimonii causa, nubunt repudii ? Tamdiu istuc timebatur, quamdiu rarum erat; quia nulla sine divortio acta sunt, quod saepe audiebant, facere didicerunt. Numquid iam ullus adulterii pudor est, postquam eo ventum est, ut nulla virum habeat, nisi ut adulterum
Abbreviated transcription (Latin):
ut pecunias creditas tantum auolentib acciꝑent. Uti¬
nam nulla stipulatio emptorẽ uenditori obligaret.
Nec pacta conuentaꝙ imp̃ssis signis custodientur¬
E ides potius illa seruaret ut equum colens animus.
S necessaria optums p̃tulerunt. & cogere fidẽ quam
spectare malunt. A dhibentur ab utraꝙ parte testes.
Ille ꝑtabulas plurium nomina int̾positis: paraiari
facit. Ille ñ est int̾rogatione contentus. nͥ reum manu
sua tenuit. O turpem humani gen̾s & fraudis ac ne¬
quitiȩ publice confessionẽ a milis nr̃is plusquã am¬
mis creditur. Inquit. istiuiri ornati adhibitisunt. In
quit. Impͥmunt signa. Nempe ne ille neget accepisse
isq se qd̾ accepit. Hos incorruptos uiros et uindices u̾itatis
existimas : At his ipsis ñ alit̾ statim pecuniȩ cõmitten¬
tur. Ita ñ honestius erat aqͥbdam fidem falli. quã ab
omnib ꝑfidiam timeri: Hoc unum de ẽ auaritiȩ ut be¬

Expanded text:
ut pecunias creditas tantum a volentibus acciperent ! Utiut pecunias creditas tantum a volentibus acciperent ! Utinam nulla stipulatio emptorem venditori obligaret nec pacta commentaque impressis signis custodirentur, fides potius illa servaret et aecum colens animus ! Sed necessaria optimis praetulerunt et cogere fidem quam expectare malunt. Adhibentur ab utraque parte testes. Ille per tabulas plurium nomina interpositis parariis facit ; ille non est interrogatione contentus, nisi reum manu sua tenuit. O turpem humani generis fraudis ac nequitiae publicae confessionem ! Anulis nostris plus quam animis creditur. In quid isti ornati viri adhibiti sunt ? In quid imprimunt signa ? Nempe ne ille neget accepisse se, quod accepit ! Hos incorruptos viros et vindices veritatis existimas ? At his ipsis non aliter statim pecuniae committentur. Ita non honestius erat a quibusdam fidem falli, quam ab omnibus perfidiam timeri ? Hoc unum deest avaritiae, ut be
Abbreviated transcription (Latin):
mus eos inqͦs m̾ita conferuntur: Etiam atq etrã cuiux
des consid̾a. Nulla actio erit. nulla repetitio. Erras
si existimas succursurum sͥ uidicẽ. N ulla lex te ininte¬
grum restituat. solam accipientis fidem specta. Hoc mͦ:
beneficia auctoritatẽ suam tenent. & magnifica sunt.
Pollues illa: si mat̾iam litium feceris. A quissima uox
ẽ. & ius gentium p̃se ferens. redde qͦd debes. Hec turpis¬
sima ẽ. inbeneficio. redde. Quid reddit: uitam quã de¬
bet. dignitatẽ. securitatẽ. sanitatẽ. Reddi maxima
queq ñ possunt. Aut ꝓhis inquit aliqͥd qd tanti sit.
hoc ẽ qͦa dicebamꝰ. int̾ituram tante rei dignitatem.¬
si beneficium mertem facimus: Non ẽ uritandus animꝰ
ad auaritiam. ad querelas addiscordiam. Sua sponte
mista fertur. Quantum possumꝰ resistamus. ⁊ q̃renti
occasiones amputemꝰ. Utinam qͥdem ꝑsuade possimꝰ

Expanded text:
mus eos, in quos merita conferuntur. Etiam atque etiam, cui mus eos, in quos merita conferuntur. Etiam atque etiam, cui des, considera : nulla actio erit, nulla repetitio. Erras, si existimas succursurum tibi iudicem ; nulla lex te in integrum restituet, solam accipientis fidem specta. Hoc modo beneficia auctoritatem suam tenent et magnifica sunt; pollues illa, si materiam litium feceris. Aequissima vox est et ius gentium prae se ferens : " Redde, quod debes " ; haec turpissima est in beneficio. " Redde !'" Quid ? Reddet vitam, quam debet ? Dignitatem ? Securitatem ? Sanitatem ? Reddi maxima quaeque non possunt. " At pro iis," inquit, " aliquid, quod tanti sit." Hoc est, quod dicebam, interituram tantae rei dignitatem,si beneficium mercem facimus. Non est irritandus animus ad avaritiam, ad querellas, ad discordiam ; sua sponte in ista fertur. Quantum possumus, resistamus et quaerenti occasiones amputemus. Utinam quidem persuadere possemus,