comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Debeneficiis destructis & alode restaurando.
Defreda exigenda.
Demateria mine ad ģͥaues faciendum.
Sialiquis saxo hominẽ comp̃hendere  absq furto aut absq sua pro¬
pria aliqua rẽ: dicens qđ illi liceat dãnũ factũ. & hoc contendere
uoluerit iniudicio : aut in cãpo aut adcucẽ: licentiã habeat. Si uͦ
hoc noluerit: cũ suis iuratoribus ipse lib homo se idoniare faciat:
Et si seruũ ainlibet absq aliqua cõꝓbatione comp̃henderit: ipse ser¬
uus aut ad aquã feruentẽ: aut ad aliud iudiciũ se idoniare faciat.
Sialiquis saxo caballos in sua messsȩ inuenerit: & ipsos caballos
inde ducere ꝓsuo damno ad comꝓbandũ uoluerit: siquis libihomo
ei hoc contradixerit: aut aliqđ malũ hoc fecerit: tripla cõpositione
contra p̃ceptũ domni imperatoris: qđ ipse. ꝓpace statuere
iussit : Siseruus hoc fecerit: scđm suã legẽ omĩa intriplũ restituat:
& disciplinȩ corporali subiaceat.

Expanded text:
De beneficiis destructis et alode restaurata . 32. De freda exigenda. 33. De materiamine ad naves faciendum. 34. Si aliquis Saxo hominem conprehenderit absque furto aut absque sua propria aliqua re, dicens quod illi habeat damnum factum, et hoc contendere voluerit in iudicio aut in campo aut ad crucem, licentiam habeat. Si vero hoc noluerit, cum suis iuratoribus ipse liber homo se idoniare faciat. Et si servum cuiuslibet absque aliqua conprobatione conprehenderit, ipse servus aut ad aquam ferventem aut ad aliud iudicium se idoniare faciat. 35. Si aliquis Saxo caballos in sua messe invenerit, et ipsos caballos inde ducere pro suo damno ad conprobandum voluerit, si quis liber homo hoc ei contradixerit aut aliquod malum pro hoc fecerit, tripla conpositione contra praeceptum domni imperatoris, quod ipse pro pace statuere iussit. Si servus hoc fecerit, secundum suam legem omnia in triplum restituat, et disciplinae corporali subiaceat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq suũ benesiiũ eccasione ꝓprii desertũ habuerit : & intra aninum
post qua si acorite uł misso nr̃o notũ factũ fuerit: illud endutũ
uł adullã nr̃am deder᷑: nullatenus cã scđm legẽ tenere potest isi
ille uoluent ad cuiꝰ potestatẽ uł illa eccła uł illa uilla ꝑtinet nss
forte filius aut nepos eiꝰ sit quieã tradidit: & ei eadẽ terra adtenendum
placitasit. Sed in hac re considerandũ. ẽ: utrũ ille qui hanc tenee diue
inea ꝑsit. & ntrũ alud benficiũ habeat uł etiã ꝓpriu & quihorũ ncutrũ

Expanded text:
Quicumque beneficium occasione proprii desertum habuerit, intra annum postquam ei a comiti vel a misso nostro notum factum fuerit, et illum emendatum m legem tenere potest, nisi ille voluerit ad cuius potestatem vel illa ecclesia vel illa villa pertinet; nisi forte filius aut nepos eius sit qui eam tradidit, et ei eadem terra ad tenendum placita sit. Sed in hac re considerandum est, utrum ille qui hanc tenet, dives an pauper sit, et utrum aliud beneficium habeat, vel etiam proprium. Et qui horum neutrum
Abbreviated transcription (Latin):
ncõpositionẽ uirgildi uolumꝰ ut eadent᷑
quȩ in lege continent᷑. excepto accipitre & spata . quia ꝓpt̃ illa duo aliquo¬
tiens ꝑuiriũ cõmittit᷑. quando maioris p̃cii quã illa sint esse iurant᷑ o
esse debet cũ sualege eã reddat. & quicqͥd cũ ea culerit semotĩ unã quãꝙ
rem scd̾n legẽ reddat. Et qͥ hoc de fensor eiꝰ ꝑpetrari c̃sensit. & ideo
raptori nicbil querere uoluerit com̃s singła deuñaquaq refreda nra
abeo exactare faciat. Sponso uͦ legẽ suã cõponat . & insuꝑbannũ nr̃m.
id est Ix solid soluat uł in p̃sentiã nrãm comes eũ aduenire faciat : & qua¬
eũ ꝑiudiciũ ꝓducti fuerint. si falsos eos esse suspicat᷑: liceat ei alios testes
quos meliores potuerit contra eos apponere: ut ueratiũ testimonio fal¬
sorũ testiũ ꝑu̾sitas suꝑet᷑. Qđ si ambȩ partes cestiũ ita int̃ se dissenserint
ut nullatenꝰ una pars alteri cređe uelit : eligant᷑ duo ex ipsis id ese

Expanded text:
conpositione wirgildi volumus ut ea dentur quae in lege continentur, excepto accipitre et spata, quia propter illa duo aliquoties periurium conmittitur, quando maioris pretii quam illa sint esse iurantur. esse debet, cum sua lege eam reddat; et quicquid cum ea tulerit, semotim unamquamque rem secundum legem reddat. Et si hoc defensor eius perpetrari consenserit, et ideo raptori nihil quaerere voluerit, comes singulariter de unaquaque re freda nostra ab eo exactare faciat. Sponso vero legem suam conponat, et insuper bannum nostrum, inta solidos, solvat; vel in praesentiam nostram comes eum advenire faciat, et quaeum per iudicium producti fuerint, si ille falsos eos esse suspicatur, liceat ei alios testes, quos meliores potuerit, contra eos opponere, ut veratium testimonio falsorum testium perversitas superetur. Quod si ambae partes testium ita inter se dissenserint, ut nullatenus una pars alteri cedere velit, eligantur duo ex ipsis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
illos ł illas adiuuet: dando eis talẽ hominẽ quirationẽ eorũ teneat
uel ꝓeis loquatur.¬
ui uiduã intra pͥmos xxx uiduitatis ł inuitã ł uolentẽ sibi copula
uerit: bannũ nrm id ẽ. Ix soł intriplo cõponat. Et si in uitã eã dux̃. legẽ¬
¶ suã ei cõponat: illã uͦ ulteriꝰ ñ attingat

Expanded text:
illos vel illas adiuvet dando eis talem hominem, qui rationem eorum teneat illos vel illas adiuvet dando eis talem hominem, qui rationem eorum teneat vel pro eis loquatur.Qui viduaverit, bannum nostrum, id est 60 sol. in triplo componat; et si invitam eam duxerit, legem suam componat, illa vero ulterius non attingat.
Abbreviated transcription (Latin):
uel cõponat᷑. Siuͦ porta ȩccłȩ non . ẽ. consetrata : eo modo cõponat᷑ qđ in
anguis effusio in eccła facta cũ fuste: si prbt fuerit triplo cõponatur:
Similit̃ dediacono iuxta cõpositionẽ eiꝰ intriplo cũ banno nr̃o cõponatur.
desubdiacono similit̃ in triplo: scđm suã cõpositionẽ Et deunius cinusq
ordinis clerico scđm suã cõpositionẽ intriplũ ꝑsoluat᷑ & insuꝑ bannꝰ nr̃.
Similit̃ & deictu sine sanguinis effusione deuniuscuiusq ordinis clerico
scđm suã cõpositionẽ triplo : & bannꝰ nr̃: Et quin habet unde ad eccłam
ꝑsoluat: tradat se inseruitiũ eidẽ eccłȩ usq dũtotũ debitũ ꝑsoluat
pauꝑes uenerint: primo eorũ causa audiat᷑ & definiat᷑. Et si testes
ꝑse ad causas suas quȩrendas hab̃e ñ poterint: uł legẽ nescierint: cõmes

Expanded text:
vel conponatur. Si vero porta ecclesiae non est consecrata, eo modo conponatur quod in vel conponatur. Si vero porta ecclesiae non est consecrata, eo modo conponatur quod in esiis factis. Sanguinis effusio in ecclesiis facta cum fuste, si presbiter fuerit, triplo conponatur, Similiter de diacono iuxta conpositionem eius in triplo cum banno nostro conponatur. De subdiacono similiter triplo secundum suam conpositionem. Et de uniuscuiusque ordinis clerico secundum suam conpositionem triplum persolvatur, et insuper bannus noster. Similiter et de ictu sine sanguinis effusione de uniuscuiusque ordinis clerico secundum suam conpositionem triplo, et bannus noster. Et qui non habet unde ad ecclesiam persolvat, tradat se in servitium eidem ecclesiae, usque dum totum debitum persolvatvenerint, primo eorum causa audiatur et definiatur. Et si testes per se ad causas suas quaerendas habere non potuerint vel legem nescierint, comes
Abbreviated transcription (Latin):
iaceat. Ac deinde int̃fector scđm iudiciũ canonicũ congruã facinori qđ
amisit pęnitentiã accipiat. Si ꝓprius seruus hoc cõmiserit᷑: iudicio aquae
feruentis examinet᷑: utrũ hoc sponte anse defendendo fecisset: Et simanꝰ
eꝰ exusta fuerit: int̾ficiat᷑ Siaut̃ non fuerit : dñs eiꝰ iuxta qđ uuirgildꝰ
euis. ẽ ad eccłam ꝑsoluat. aut eũ si uoluerit edẽ Aeccłȩ tradat: Deȩcel esi¬
astico & fiscalino & beneficiario seruo: uolumꝰ ut ꝓina uice uuirgildus
oiꝰ ꝓeo cõponat᷑. Altera uice ipse seruus ad suppliciũ tradat᷑ hereditas
tam̃ lib̾i hominis qui ꝓpt̃ tale facinus ad mortẽ fuerit iudicatꝰ: ad le¬
gitimos heredes illius ꝑueniat: Si inatrio ȩcłȩ cuius porta reliqui is sc̃oꝵ
consetrata.ẽ huiuscemodi homicidiũ ꝑpetratũ fuerit: simili modo em̃det᷑

Expanded text:
iaceat, ac deinde interfector secundum iudicium canonicum congruam facinori quod iaceat, ac deinde interfector secundum iudicium canonicum congruam facinori quod amisit penitentia accipiat. Si proprius servus hoc commiserit, iferventis examinetur, utrum hoc sponte, an se defendendo fecisset, et si manus ejus exusta fuerit, interficiatur. Si autem non fuerit, dominus ejus juxta quod wergelt illius est, ad ecclesiam persolvat; aut eum, si voluerit, eidem ecclesiae tradat. De ecclesiastico et fiscalino et beneficiario servo volumus, ut pro una vice wirgildus eius pro eo conponatur, altera vice ipse servus ad supplicium tradatur. Hereditas tamen liberi hominis qui propter tale facinus ad mortem fuerit iudicatus, ad legitimos heredes illius perveniat. Si in atrio ecclesiae, cuius porta reliquiis sanctorum consecrata est, huiuscemodi homicidium perpetratum fuerit, simili modo emendetur
Abbreviated transcription (Latin):
Deduodetĩ pontib suꝑ sequanã uolumꝰ ut hi pagenses quieos facere de¬
bent amissis nr̃is ad moneant᷑ ut eos celerit̃ restaurent: & ut eorũ uane
contentioni ñ consentiant quando dicunt se ñaliubi eosdẽ pontes facere
debere nisi ubi antiquitꝰ fuerant: sedibi ubi nunc necesse est eosdẽ pon¬
eom̃ib pontib ꝑregnũ nr̃m faciendis in cõmune missi nr̃i ad moneant.
ut abipsis restaurent᷑ quicos facere solebant:
iquis aut ex leui causa aut sine causa hominẽ in ȩccła int̃fecerit: deu
ta cõponat Siuͦ foris rixati fuerint & unus alteru inȩcta fugerit:¬
& ibi se defendendo eũ interfecerit: & si huiꝰ facti testes ñ habuerit: cã
duodetĩ coniuratorib legitimis ꝑsacram̃tũ affirmet se defendendo cũ
int̾fecisse. & posthec de soł ad partẽ aeccłȩ quã illo homicidio polluerat:
& insuꝑ bannũ nr̃m soluere cogat᷑: Is uͦ qui int̃fectus ẽ : absq cõpositione

Expanded text:
De duodecim pontibus super Sequanam, volumus ut hi pagenses qui eos facere debent, a missis nostris admoneantur, ut eos celeriter restaurent, et ut eorum vanae contentioni non consentiant, quando dicunt se non aliubi eosdem pontes facere debere nisi ubi antiquitus fuerant; sed ibi ubi nunc necesse est, eosdem ponm nostrum faciendis, in commune missi nostri admoneant, ut ab ipsis restaurentur qui eos facere solebant. quis aut ex levi causa aut sine causa hominem interfecerit in ecclesia, de vita componat. Si vero foris rixati fuerint et unus alterum in ecclesiam fugerit et ibi se defendendo eum interfecerit, si huius faduodecim iuratoribus legitimis per sacramentum adfirmet se defendendo eum interfecisse, et post hec DC solidos ad partem ecclesie quam illo homicidio polluerat et insuper bannum nostrum solvere cogatur. Is vero qui interfectus est absque compositione
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisit : com̃ in cuiꝰ ministerio res ꝑ petrata. ẽ. & cõpositionem
soluere & faidã ꝑsacram̃tũ pacificare faciat. Qđ si una pars ei
ad hoc consentire noluerit: id.ẽ: aut ille qui homicidiũ cõmisit:
aut is qui cõpositionẽ susciꝑe debet: faciat illũ quiei contuma x
fuerit ad p̃sentiã nr̃am uenire : ut cũ ad tẽpus qđ nobis placuerit in
exilio mittamꝰ : donec ibi castiget᷑: ut comiti suo in oboediens eẽ ulteriꝰ
ibi mallũ habeat᷑ : & ibi sacram̃ta iurent᷑: Mallus tam̃ neq in ȩccła
ineq in atrio eiꝰ habeat᷑. Minora uͦ placita comes siue intra suã potes¬
tatẽ : uł ubi impetrare potuerit habeat Uolumꝰ utiq ut domꝰ
a comite in loco ubi mallũ tenere debet constituat᷑: ut ꝓpt̃ calore¬
solis & pluuiã publica utilitas ñ remaneat. dehis qͥdefurto acca¬
mallo ad p̃sentiã comitis se ad hramat: Et si res ñ habet fide iussores

Expanded text:
 ministerio res perpetrata est, et conpositionem solvere, et faidam per sacramentum pacificari faciat. Quod si una pars ei ad hoc consentire noluerit, id est aut ille qui homicidium conmisit, aut is qui conpositionem suscipere debet, faciat illum qui ei contumax fuerit ad praesentiam nostram venire, ut eum ad tempus quod nobis placuerit in exilium mittamus, donec ibi castigetur, ut comiti suo inoboediens esse ulterius ibi mallum habeatur, et ibi sacramenta iurentur: mallus tamen neque in ecclesia neque in atrio eius habeatur. Minora vero placita comes sive intra suam potestatem vel ubi inpetrare potuerit, habeat. Volumus utique, ut domus a comite in loco ubi mallum tenere debet, constituatur, ut propter caloresolis et pluviam publica utilitas non remaneat. mallo ad praesentiam comitis se adhramiat. Et si res non habet, fideiussores
Abbreviated transcription (Latin):
legitimã diuisionẽ faciat: & tunc sic̃ nã dictũ. ẽ. partẽ eiꝰ fisco nr̃o
atdicat : & cõpositionẽ deea iuxta modũ suꝑius cop̃hensũ his ad quos
illa legib ꝑtinet & soluat. Qđsi non dealia re sed deipsa ꝓprietate:
quȩmn bannũ missa fuit: ac ꝑ hoc in nr̃am potestatẽ redacta fuerat:
interpellatꝰ com̃ incuiꝰ ministerio eã. ẽẽ. constiterit: hoc ad notitiã
iquis destatu suo id ẽ: delibtate uł dehereditate cõpellandus est:
iuxta legis constitutionẽ manniat᷑: Detȩteris uͦ causis unde quis
rationẽ . ẽ. redditurus non manniat᷑ : sed ꝑ comitẽ banniat᷑. Et si post
unã & clterã cõmitis ad monitionẽ aliquis ad mallũ uenire no¬
luerit : rebus eiꝰ in bannũ missis uenire & iustitiã facere cõpellatur.

Expanded text:
legitimam divisionem faciat; et tunc, sicut iam dictum est, partem eius fisco nostro legitimam divisionem faciat; et tunc, sicut iam dictum est, partem eius fisco nostro addicat, et conpositionem de ea, iuxta modum superius conpraehensum, his ad quos illa legibus pertinet, exsolvat. Quod si non de alia re, sed de ipsa proprietate quae in bannum missa fuit, ac per hoc in nostram potestatem redacta est, fuerat interpellatus, comes in cuius ministerio eam esse constiterit, hoc ad notitiam . 12. De mannire. Si quis de statu suo, id est de libertate, vel de hereditate conpellendus est, iuxta legis constitutionem manniatur. De ceteris vero causis, unde quis rationem est redditurus, non manniatur, sed per comitem banniatur. Et si post unam et alteram comitis admonitionem aliquis ad mallum venire noluerit, rebus eius in bannum missis, venire et iustitiam facere conpellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuscũq: hominis ꝓprietas oberim̃ aliqđ qđ idẽ habet cõmissum
inbannũ fuerit missa & ille recognita: neiustitiã faciat ueni¬
re distulerit: annũq ac diẽ in eo banno iltã esse ꝑmiserit: ulteriꝰ
eã ionad quirat: sed ipsa fisco nr̃o societ᷑ Debitũ uͦ qđ is cuiꝰ ea fuit:
soluere debruit ꝑcomitẽ ac ministros eiꝰ iuxta estimationẽ damni
dereb mobilib quȩineadẽ ꝓprietatẽ inuente fuerint is quib idẽ
debitor fuit exoluat᷑. Qđsirerũ mobiliũ ibidẽ inuentarũ tantitas
ad cõpositionẽ non suffecerit: dein mobilib: suppleat᷑: & qđ suꝑ fue¬
rit : sic̃ dictũ . ẽ. fiscus nr̃ possideat. Sinichil suꝑ cõpositionẽ reri¬
manere potuerit: totũ in il lũd expendat᷑ Siaut̃ homo ille ñdũ cũ suis
coheredibus ꝓpriũ suũ diuisũ habuit conuocet eos comes & cũ eis

Expanded text:
uiuscunque hominis proprietas ob crimen aliquod ab eo conmissum, uiuscunque hominis proprietas ob crimen aliquod ab eo conmissum, in bannum fuerit missa, et ille re cognita, ne iustitiam faciat, venire distulerit, annumque ac diem in eo banno illam esse permiserit, ulterius eam non adquirat, sed ipsa fisco nostro societur. Debitum vero quod is, cuius ea fuit, solvere debuit, per comitem ac ministros eius iuxta aestimationem damni, de rebus mobilibus quae in eadem proprietate inventae fuerint, his quibus idem debitor fuit, exsolvatur. Quod si rerum mobilium ibidem inventarum quantitas ad compositionem non sufficerit, de inmobilibus suppleatur; et quod superfuerit, sicut dictum est, fiscus noster possideat. Si nihil super conpositionem remanere potuerit, totum in illam expendatur. Si autem homo ille nondum cum suis coheredibus proprium suum divisum habuit, convocet eos comes, et cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
causis ubi deuna parte sȩculare. Dealtero uero ecclesiasticũ nego¬
tiũ.ẽ: idẽ modis obseruet᷑ Ubi uͦ exutraq parte ecclesiasticũ fue
rit: rectores earundẽ eccłarũ sise familiarit̾ pacificare uelint: li¬
centiã habeant. Siaut̃ dehuiꝰcemodi pacificatione int̾ eos conuenire
ñ possint. ad uocatieoꝵ in mallo publico ad p̃sentiã comitis ueniant:
& ibi legitimꝰ terminꝰ eoꝵ contentionib imponat᷑ Testes uͦ dequalibet
causa ñaliunde quȩrant᷑: nsi deipso comitatu in quores unde causa
agit᷑ positȩ sunt : quia non .ẽ. credibile ut uł destatu hominis uł de
possessione cuiꝰ libet ꝑ alios melius rei ueritas cognosci ualeat. quã ꝑ
illos quiuiciniores sunt: Sitam̃ contentio quiꝰ int̃ eos exorta.ẽ: in
confinio duoꝵ comitatũ fuerit: liceat eis deuicina centena ad iacen¬
tis comitatꝰ ad causã suã testes habere: e ulamsii¬

Expanded text:
causis, ubi de una parte seculare, de altera vero ecclesiasticum negocausis, ubi de una parte seculare, de altera vero ecclesiasticum negotium est, idem modus observetur. Ubi vero ex utraque parte ecclesiarit, rectores earundem ecclesiarum, si se familiariter pacificare velint, licentiam habeant. Si autem de huiuscemodi pacificatione inter eos convenire non possit, advocati eorum in mallo publico ad praesentiam comitis veniant, et ibi legitimus terminus eorum contentionibus inponatur. Testes vero de qualibet causa non aliunde quaerantur, nisi de ipso comitatu in quo res, unde causa agitur, positae sunt; quia non est credibile, ut vel de statu hominis vel de possessione cuiuslibet per alios melius rei veritas cognosci valeat, quam per illos qui viciniores sunt. Si tamen contentio quae inter eos exorta est, in confinio duorum comitatuum fuerit, liceat eis de vicina centena adiacentis comitatus ad causam suam testes habere.
Abbreviated transcription (Latin):
& illã feminã e habe non liceat.
Niquis cũ altero dequalibet causa contentionẽ habuerit. & testes contra
eum ꝑ iudiciũ ꝓducti fuerint si ille falsos. eẽ. suspicat᷑ liceat ei alios
testes quos meliores potuerit contra eos obponere. ut ueratiũ testimo¬
nio falsorũ testiũ ꝑuersitas superet᷑: Qđsi ambȩ partes testiũ ita int̃
se dissenserint: ut nullatenus una pars alteri cedere uelit: eligant᷑ duo
exipsis idẽ exutraq parte unus quicũ scutis & fustibus incapo decer¬
tent utra pars falsitatẽ utra ueritatẽ suo testimonio sequat᷑. &
cãpioni qui uictus fuerit ꝓpt̃ ꝑ iuriũ qđ ante pugnã cõmisit dex¬
tra manus amputet᷑. Ceteri uͦ eiusdẽ partis testes qui falsi apparu¬
erunt : manus suas redimant: Cuiꝰ cõpositionis duȩ partes ei contraquẽ
testati sunt:dent᷑: tertia ꝓfredo soluat᷑: Et inseculari quidẽ causa
huiuscemodi testiũ diuersitas cãpo coꝓbetur: in ecclesiasticis autem

Expanded text:
am feminam ei habere non liceat. quis cum altero de qualibet causa contentionem habuerit, et testes contra eum per iudicium producti fuerint, si ille falsos eos esse suspicatur, liceat ei alios testes, quos meliores potuerit, contra eos opponere, ut veratium testimonio falsorum testium perversitas superetur. Quod si ambae partes testium ita inter se dissenserint, ut nullatenus una pars alteri cedere velit, eligantur duo ex ipsis, id est ex utraque parte unus, qui cum scutis et fustibus in campo decertent, utra pars falsitatem, utra veritatem suo testimonio sequatur. Et campioni qui victus fuerit, propter periurium quod ante pugnam commisit, dextera manus amputetur; ceteri vero eiusdem partis testes, qui falsi apparuerunt, manus suas redimant; cuius conpositionis duae partes ei contra quem testati sunt dentur, tertia pro fredo solvatur. Et in seculari quidem causa huiuscemodi testium diversitas campo conprobetur. In ecclesiasticis autem
Abbreviated transcription (Latin):
ant: & dehis rebus quas is qui illud beneficiũ habuit aliunde ad¬
duxit uł cõparauit: uł ei abamicis suis collatũ. ẽ: has uolumus tã
ad orphanos defunctorũ quã aduxores eorum peruenire.
Deaggerib iuxta ligerĩ faciendis ut bonus missus eidẽ oꝑi p̃ponat᷑.¬
& hoc pippino ꝑ nrm missũ mandet᷑: ut et ille ad hoc missũ ordinet̃:
quatinꝰ p̃dictũ opus ꝑficiat᷑.¬

Expanded text:
ant. Et de his rebus quas is qui illud beneficium habuit, aliunde adant. Et de his rebus quas is qui illud beneficium habuit, aliunde adduxit vel conparavit, vel ei ab amicis suis conlatum est, has volumus tam ad orphanos defunctorum quam ad uxores eorum pervenire. 10. De aggeribus iuxta Ligerim faciendis, ut bonus missus eidem operi praeponatur, et hoc Pippino per nostrum missum mandetur, ut et ille ad hoc missum ordinet, quatenus praedictum opus perficiat
Abbreviated transcription (Latin):
ehis quise dicunt ꝓpt̾ incestũ res ꝓprias amississe: constitutũ. ẽ: ut si
ante ꝓximũ quinquenniũ quando placitũ nr̃m habuimꝰ in cõpendio
easdẽ res amiserunt noneis restituantur.: Dcton iurationib: seruo¬
econiurationib: seruorũ quȩfiunt in flandris & in mempisco & incȩteris
maritimis locis uolumꝰ ut ꝑmissos nr̃os indicet᷑ dñis seruorũ illorũ. ut
constringant eos neultra tales coniurationes facere p̃suant : & ut sci¬
ait ipsi eorundẽ seruorũ dñi qđ cuiuscũq serui huiuscemodi coniuratione
facere p̃supserint: post quã eis hȩc nr̃a iussio fuerit indicata: bannum
Seterra in littore maris ubi salẽ faciunt: uolumus a¬
ut aliqui ex eis ueniant ad placitũ nr̃m: & ratio eorũ audiat᷑: ut tunc
scđm aequitatẽ inter eos definire ualeamꝰ: Sei
olumus ut uxores de functorũ post obitũ maritorũ tertiam
partẽ conlaborationis quã simul inbeneficio conlaborauer̃ accipi¬

Expanded text:
qui se dicunt propter incestum res proprias amisisse, constitutum est, ut si ante proximum quinquennium, quando placitum nostrum habuimus in Compendio, easdem res amiserunt, non eis restituantur. 7. De coniurationibus servoconiurationibus servorum quae fiunt in Flandris et Menpisco et in caeteris maritimis locis, volumus ut per missos nostros indicetur dominis servorum illorum, ut constringant eos, ne ultra tales coniurationes facere praesumant. Et ut sciant ipsi eorundem servorum domini, quod cuiuscumque servi huiuscemodi coniurationem facere praesumpserint postquam eis haec nostra iusso fuerit indicata, bannum  persolvere debeat. 8. De terra in litore maris, ubi salem faciunt, volumus ut aliqui ex eis veniant ad placitum nostrum, et ratio eorum audiatur, ut tunc secundum aequitatem inter eos definire valeamus. 9. Volumus ut uxores defunctorum post obitum maritorum tertiam partem conlaborationis, quam simul in beneficio conlaboraverunt, accipi
Abbreviated transcription (Latin):
si nondũ res suas cũ coheredibus suis diuisas habuit ñei hoc sit impedim̃to.
sed coheres eiꝰ sisponte noluerit aut ꝑ comitẽ aut ꝑmissũ eiꝰ distringatur:
ut diuisionẽ cũ illo faciat. adquẽ defunctus hereditatẽ suã uoluit ꝑueni¬
re: Et sicuilibet ȩccłȩ eã tradere rogauit: coheres eiꝰ eã legẽ cũ illa eccła
dep̃dicta hereditate habeat: quã cũalio coherede suo hab̾e debeat Et hoc
obseruet᷑ erga patrẽ & filiũ & nepotẽ : usq ad annos legitimos. Poste
ipse res ad immunitatẽ ipsius ecłȩ redeant

Expanded text:
si nondum res suas cum coheredibus suis divisas habuit, non ei hoc sit inpedimento; si nondum res suas cum coheredibus suis divisas habuit, non ei hoc sit inpedimento; sed coheres eius, si sponte noluerit, aut per comitem aut per missum eius distringatur, ut divisionem cum illo faciat, ad quem defunctus hereditatem suam voluit pervenire. Et si cuilibet ecclesiae eam tradere rogavit, coheres eius eam legem cum illa ecclesia de praedicta hereditate habeat, quam cum alio coherede suo habere debebat. Et hoc observetur erga patrem et filium et nepotem usque ad annos legitimos. Postea ipsae res ad inmunitatem ipsius ecclesiae redeant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquo suo uł cuilibet alteri tradere uoluerit: & eo tẽpore in¬
tra ipsũ comitũ fuerit in quo res ille potestate sunt legitimã traditionẽ
facere studeat Qđ sieodẽ tẽpore quo illas tradere uult extrã eundem
comitatũ fuerit: id ẽ. siue in exerciti siue inpalatio siue in alio quoliba
loco: adhibeat sibi uł desuis pagensib uł dealiis qui eadẽ lege uiuunt
qua ipse uiuit testes idoneos: uł si illos habere ñ potuerit: tunc dealiis
quales ibi meliores inueniri possint. & corã eis rerũ suarũ traditionem
faciat: & fideiussores uestiturȩ donet ei qui illã traditionẽ accipit ut
uestiturã faciat: Et post quã hec traditio ita facta fuerit: heres illius
nullã dep̃dictis rebus ualeat facere repetitionẽ. Insuꝑ & ipse ꝑse fide¬
iussionẽ faciat eiusdẽ uestiturȩ. nec heredi ulla occasio remaneat hanc
traditionẽ inmutandi : sed potius nec essitas incũbat illã ꝑficiendi Et

Expanded text:
propinquo suo vel cuilibet alteri tradere voluerit et eo tempore intra ipsum comitatum fuerit, in quo res illae positae sunt, legitimam traditionem facere studeat. Quod si eodem tempore, quo illas tradere vult, extra eundem comitatum fuerit, id est sive in exercitu, sive in palatio, sive in alio quolibet loco; adhibeat sibi vel de suis pagensibus vel de aliis, qui eadem lege vivunt qua ipse vivit, testes idoneos; vel si illos habere non potuerit, tunc de aliis quales ibi meliores inveniri possunt; et coram ipsis rerum suarum traditionem faciat et fideiussores vestiturae donet ei, qui illam traditionem accipit, qui vestituram facnullam de praedictis rebus valeat facere repetitionem. Insuper et ipse per se fidemiussionem faciat eiusdem vestiturae, ne heredi ulla occasio remaneat hanc traditionem inmutandi, sed potius necessitas incumbat illam perficiendi. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ant ꝑtinere dñiũ: expellat eos deeodẽ fisco Et post quã ab eisdẽ repetitorib
fuerint retepti : habeat cũ eis legitimã actionẽ. & sic eos si poterit ad nr̃am euin¬
dicet possessionẽ.
quis regionibus sua habent. beneficia uel res. ꝓprias uł etiã nob̾ assidue
inpalatio nr̃o seruiunt: & ideo ñ possunt assidua custodire placita: Iuã
exeis in suo ministerio residet deiustitia facienda se non excuset ꝓpt̃
illã custodiã : sedsi ibi setũ suos scabinios habuerit ibi placitũ teneat &

Expanded text:
ant pertinere dominium, expellat eos de eodem fisco, et postquam ab eisdem repetitoribus ant pertinere dominium, expellat eos de eodem fisco, et postquam ab eisdem repetitoribus fuerint recepti, habeat cum eis legitimam actionem; et sic eos, si poterit, ad nostram evindicet possessionem. quis regionibus sua habent beneficia vel res proprias, vel etiam nobis assidue in palatio nostro serviunt, et ideo non possunt assidua custodire placita: quam ex eis in suo ministerio residet, de iustitia facienda se non excuset propter illam custodiam; sed si ibi secum suos scabineos habuerit, ibi placitum teneat et
Abbreviated transcription (Latin):
iserui ꝑ contumatiã collecta multitudine alicui uĩ intulerint: id .ẽ aut
homicidiũ. aut incendiũ: aut aliũ cũq rerũ direptiones fecerint: dñi quo
negligentia hoc euenit. ꝓeo qđ eos constringere noluerunt ut alia facere non
erebus siue mancipiis quȩdicunt᷑ a fisco nr̃o eẽ occupata: uolumꝰ ut missi
nr̃i inquisitionẽ faciant sine sacram̃to ꝑueratiores homines pagi illius
circa manentes : & quicquid dehac causa uerius ac certius inuestigare potue¬
unt: ad nr̃am faciant ꝑuenire notitiã : ut nos tunc definiamꝰ quicquid nob̾
iserui uel ȩcclesiastici uł quorũ libet liberorũ hominũ infiscũ nr̃m con¬
fugerint & adnĩs uł aduocatis eorũ repetiti fugrint: siauctor fisci nr̃i
intellexerit qđ eos iuste ñ possit tenere ad nr̃m dñicũ eicut illos deeodẽ
fisco & recipiant eos dnĩ eorũ: Et si eidẽ auctori uisũ fuerit qđ ad nr̃m debe¬

Expanded text:
servi per contumatiam collecta multitudine alicui vim intulerint, id est aut homicidium, aut incendium, aut qualiumcumque rerum direptiones fecerint, domini quorum negligentia hoc evenit, pro eo, quod eos constringere noluerunt, ut talia facere non rebus sive mancipiis, quae dicuntur a fisco nostro esse occupata, volumus ut missi nostri inquisitionem faciant sine sacramento per veratiores homines pagi illius circummanentes, et quicquid de hac causa verius ac certius investigare potuerint, ad nostram faciant pervenire notitiam, ut nos tunc definiamus quicquid nobis Si servi vel ecclesiastici vel quorumlibet liberorum hominum in fiscum nostrum confugerint, et a dominis vel advocatis eorum repetiti fuerint, si actor fisci nostri intellexerit, quod eos iuste non possit tenere ad nostrum dominium, eiciat illos de eodem fisco, et recipiant eos domini eorum. Et si eidem actori visum fuerit, quod ad nostrum debe
Abbreviated transcription (Latin):
ncõpositionẽ uuirgildi uolumꝰ ut eadent᷑ quȩ inlege continent᷑: excep¬
to accipitre & spata. quia ꝓpt̃ illa duo aliquoties ꝑiuriũ cõmittit᷑:
quando maioris p̃tii quã illa sint esse turant᷑: deraptu alimarũ
esse debet: cũ sua lege eã reddat: & quicquid cũ ea tulerit: semotam
unã quãq rẽ scđm legẽ reddat Et si hoc defensor eiꝰ ꝑpetran consen¬
serit & ideo raptori nchil quęrere uoluerit: comes fingulanter
deuna quaq re freda nr̃a ab eo exactare faciat: Sponso uͦ legẽ suã

Expanded text:
conpositionem wirgildi volumus ut ea dentur, quae in lege continentur, excepto accipitre et spata; quia propter illa duo aliquoties periurium committitur, quando maioris pretii, quam illa sint, esse iurantur. 238. De raptu alienaruesse debet, cum sua lege eam reddat. Et quicquid cum ea tulerit, semotim unamquamque rem secundum legem reddat. Et si hoc defensor eius perpetrari consensit, et ideo raptori nihil quaerere voluerit, comes singula de unaquaque re fre a nostra ab eo exactare faciat: sponso vero legem suam
Abbreviated transcription (Latin):
Temissis nr̃is discurrentib: ł ceteris hominib mutilitate nr̃a iter
agentibus precipimus ut nullus mansionẽ contradicere p̃sum at̃
nec herbam excepto suo prato. Vt a coitu pregnantiũ si deles abstineant :¬
lacuit ut fideles se abstmeant acoitu pregnantiũ uxorũ nec non
orenstruo tempore & ut causa fornicationis nonsit uxor scđm dñi
i
seicontuã dimi tendas ed potius sustinenda & qđ hi qui causa fornicationis¬
dimissis uxorib suis alias ducunt dñi sententia adulteriese nocentur

Expanded text:
missis nostris discurrentibus vel ceteris hominibus in utilitate nostra iter agentibus praecipimus, ut nullus mansionem contradicere praesumat nec herbam, excepto suo prato. 235. Ut a coitu praegnantium fideles se abstineant. Placuit, ut fideles se abstineant a coitu praegnantium uxorum, necnon menstruo tempore. Et ut causa fornicationis non sit uxor, secundum i sententiam, dimidimissis uxoribus alias ducunt, Domini sententia adulteri esse notentur
Abbreviated transcription (Latin):
& ade tractione se abstineant. nec non aceteris malis quȩ longum est
dinumerare. Ut eccłae earũ iustitiã optineant
mprimis omĩũ iussum ẽ ut habeant eccłȩ earũ iustitias & inuita
Mlorũ quihabitant in ipsis eccłis & post tam in peccunis quam ir
dinẽ & morẽ romane eccłȩ fiat cantatusiii. de notariis ut unus¬
quisq ep̃s & abba & singuli comites suũ notariũ habeant iui dete¬
teris disciplinis eccłȩ ut scđm canones uł regulã fiant .u. bemedici

Expanded text:
ris malis, quae longum est dinumerare. 245. Ut ecclesiae earum iustitiam obtineant. In primis omnium iubendum est, ut habeant ecclesiae earum iustitias, et in vita illorum, qui habitant in ipsis ecclesiis, et post vitam in pecuniis et in dinem et morem Romanae ecclesiae fiat cantatus. 3 De notariis, ut unusquisque episcopus et abba et singuli comites suum notarium habeant. 4. De caeteris disciplinis ecclesiae, ut secundum canones vel regulam fiant. 5. De medici
Abbreviated transcription (Latin):
De seruis ꝓpriis uł ancillis ut non amplius Et serui ꝓprii ñ tondant᷑¬
tondanturuł uelentur nisi scđm m̃ suram & ut ibi satis fiat & uille
non sint desolatȩ. Ut suꝑfluȩ congregationes nullatenꝰ fiant
co gnegationib suꝑfliuis ut nullatenus fant sed tantos congreget
unusquisq quantis consiliũ dare potest

Expanded text:
De servis propriis vel ancillis, ut non amplius tondantur vel velentur nisi secundum mensuram. Et ut ibi satisfiat, et villae non sint desolatae. 262. Ut superfluae congregationes nullatenus fiant. De congregationibus superfluis, ut nullatenus fiant; sed tantos congreget unusquisque, quantis consilium dare potest
Abbreviated transcription (Latin):
enitentes qͥ ex grauiorib peccatis penitentiã ger̃ : si ex corde peniteant :
sic̃ nicena sinodus delapsis cstituit: trib annis sint int̃ audientes. quinquꝰ
łseptẽ annis subiaceant int̾p̾enitentes manib sac̃dotũ. Duob etiã oblatio
nes nisinant modis om̃ib offerre: sed tantũmͦ popłis in oratione socient᷑
mortalis intra metas p̃scripti tẽporis ceꝑit uitȩ finis urgere: subuenien
dũ est: ĩplorantib seu ab ep̃o qͥpenitentiã dedit seu ab alio qͥtam̃ datã eẽ
qͥb ignorantia suffragat᷑ ȩtatis: aliquandiu sub manꝰ ĩpositione decencis
reddenda cõmunio ẽ. Qđ si ante p̃finitũ penitentiȩ tẽpꝰ desꝑa ti amedicis
aut euidentib mortis p̃ssi indicus recepta quiquã cõmunionis gr̃a con¬
ualuerint: seruemꝰ in eis qđ niceni canones ordinar̃: ut habeant᷑ int̃ illos
qͥm oratione sola cõmunicant: donec ĩpleat̃ spatiũ tẽporis. eidẽ p̃stitur
¶De catechunenis non pesteredis.

Expanded text:
enitentes, qui ex gravioribus peccatis poenitentiam gerunt, si ex corde poeniteant, sicut Nicena synodus de lapsis constituit, tribus annis sint inter audientes, quinque vero vel septem annis subiaceant inter poenitentes manibus sacerdotum. Dun sinantur offerre, sed tantummodo popularibus in oratione socientur mortales sint, intra metas praescripti temporis coeperit vitdum est implorantibus, seu ab episcopo qui poenitentiam dedit, seu ab alio, qui tamen datam esse quibus ignorantia suffragatur aetatis, aliqreddenda communio est. Quod si ante praefinitum poenitentiae tempus despecti a medicis aut evidentibus mortis pressi indiciis recepta quiquam communionis gratia convaluerint, servemus in eis, quod Niceni canones ordinarunt, ut habeantur inter illos, qui in oratione sola communicant, donec impleatur spatium temporis eisdem praestitum. 135. De catecuminis non praetereundis.
Abbreviated transcription (Latin):
deteriora &ig nos iliora uer gente . & nouissime nec in bello seculari
forte nec in fidie stabilẽ & nec honorabilẽ hominib nec dõ amabilẽ
asc uentura: sic̃ aliis gentib hispaniȩ & ꝓuintiȩ burgundionũ popłs

Expanded text:
deteriora et ignobiliora vergentem, et novissime nec in bello saeculari deteriora et ignobiliora vergentem, et novissime nec in bello saeculari fortem, nec in fide stabilem, et nec honorabilem hominibus, nec Deo amabilem esse venturam, s
Abbreviated transcription (Latin):
facientib nec uerb nec factis ullomõdo consentire : qm̃ quitalia ag̃
apło pollicente regnũ dĩ nonc̃sequunt᷑: Tẽpus nãq est ut multitudim
pereuntis popłi parcatis. que sequendo exẽpla petcantis principis cadebat
in puteũ moreq̃ quia quantoscũq ł ꝑboña exẽpla aduitã cȩlestis pa¬
trie contrahimꝰ ł ꝑmala exẽpla adꝑditionẽ sequentes p̃imus. detantis
ꝓcul dubio abet̃no iudice ł penas bp̃mia acceptun sumꝰ. Siem̃ gens
nr̃a sic̃ ꝑistas ꝓuntias deuulgatũ ẽ. & nob infrancia & initalia imꝓpe¬
ratur & ab ipsis paganis imꝓpenũ. ẽ. sp̃tis legalib conubus adultera¬
do & luxuriando adinstar sodomitanȩ gentis fedã uitã duxerit. detali
comixtione meretricũ estimandũ. ẽ. degeneres popłos & ignobiles &
furentes libidine fore ꝓcreandos. & adextremũ umiueriã plabẽ ad

Expanded text:
facientibus nec verbis nec factis ullo modo consentire; quoniam qui talia facientibus nec verbis nec factis ullo modo consentire; quoniam qui talia agunt, apostolo pollicente regnum Dei non consequentur. Tempus namque est, ut multitudini pereuntis populi parcatis, qui sequendo exempla peccantis principis cadebat in puteum mortis: quia quantoscumque vel per bona exempla ad vitam coelestis patriae contrahimus vel per mala exempla ad perditionem sequentes praeibimus, de tantis procul dubio ab aeterno iudice vel poenas vel praemia accepturi sumus. Si enim gensr istas provincias divulgatum est, et nobis in Francia et in Italia improperatur, et ab ipsis paganis improperium est spretis legalibus connubiis adulterando et luxuriando ad instar Sodomiticae gentis foedam vitam duxerit, de tali commixtione meretricum aestimandum est degeneres populos et ignobiles, et furentes libidine fore procreandos, et ad extremum universam plebem ad
Abbreviated transcription (Latin):
Et qũa quã hec ansacris eloquiis satis sint exetrata: nos necesariũ pui¬
dnnus iterũ nrã admonitione & ex hortatione atq phibitione p̃cauen
om̃mo opo̾tere. sicut s̃ diuersarũ pollutionũ patratores quascũmascut¬
S petorib ñ ulli diuer sissimis modis admittunt : quȩ nc̃opas abilem
dulcedinẽ pussim creatoris ad amaritudinẽ ꝓuocantes tonto gauus
del inquint quanto contra naturã peccant : Prequo etũ scelere aigne
celesti conflagrate inferniq: hatu quinq ab sorptgs̃ ciutates. Netõ
& quadragintas & eo ampliuꝰ milia stirpis beniamineȩ : muchronȩ
frat̾no confossas: hȩc potro indicia & euidentes uindicte : det larant
quã detestabile & exsetrabile apud diuinã maiestatẽ hoc uitiũ ex¬
huma narũ mat̃ legũ igne cremani iabet: Vob̵ ergo om̃ib tribilit
denuntiamꝰ. ur̃isq: cunctis a uob famulantib: atq subditis una uob̃cũ
subdĩ districto iudicio atq fidelitate nr̃a p̃cipimꝰ ab his cauer. & hȩc

Expanded text:
Et quamquam haec in sacris eloquiis satis sint exsecrata, nos necessarium praevidimus, iterum nostra ammonitione, exhortatione atque prohibitione praecaveri omnino oportere; sicut sunt diversarum pollutionum patratores, qua; cum masculis edulcedinem piissimi Creatoris ad amaritudinem provocantes, tanto gravius delinquunt, quanto contra naturam peccant. Pro quo etiam scelere igne caelesti conflagratae infernique hiatu quinque absorptae sunt civitates, nec non et 40 et eo amplius milia stirpis Beniamin a mucrone fraterno confossa sunt. Haec porro iuditia et evidentes vindictae declarant, quam detestabile et execrabile apud divinam maiestatem hoc vitium ex igne cremari iubet. Vobis ergo omnibus terribiliter denuntiamus vestrisque cunctis ac vobis famulantibus atque subditis una vobiscum sub Dei districto iudicio atque fidelitate nostra praecipimus, ab his caveri, et haec
Abbreviated transcription (Latin):
Ut derebus aeccł arũ quȩabeis ꝑtriginta annorũ spatia sine ulla
minter pellatiore possesse sunt testimonia nonrecipiant᷑ sed
eomodo contineant᷑ sicut ad fiscũ nr̃m ꝑtinentes continere solent

Expanded text:
Ut de rebus ecclesiarum, quae ab eis per triginta annorum spatia sine ulla interpellatione possessae sunt, testimonia non recipiantur, sed eo modo contineantur, sicut res ad fiscum nostrum pertinentes contineri solent
Abbreviated transcription (Latin):
uaeepĩs ubi in p̃sens ep̃i ordmnati nons̃ : sine tarditate ordinent᷑
un demonas teriis subregula constitutis
t monas teria que subregula fuer̃: sub regula uiuant : imilit̃
&monasteria puellarũ ordinẽ scm̃ custodiant : & una quaq
abbatissa in suo monasterio sine intermissione resideat:
Heuindicta & iudicio in latrones facto testimonia ep̃orum
absq pecto comitis eẽ dicunt : ita tam̃ ut absq inuidia aut occa¬
sione mal& nichil aliud ibi int̃ponat᷑ nisi uera iustitia ad ꝑfici¬
endũ. Iđipse quiꝑ odiũ ł malũ ingeniũ nisi ꝓiustitiã faciendo ho¬

Expanded text:
pis. Ubi in praesens episcopi ordinati non sunt, sine tarditate ordinentur. 122. De monasteriis sub regula constitutis. Ut monasteria, quae sub regula fuerint, sub regula vivant. Similiter et monasteria puellarum ordinem sanctum custodiant. Et unaquaeque abbatissa in suo monasterio sine intermissione resideat. indicta et iudicio in latrones. Factum testimonium episcoporum, absque peccato comitis esse dicunt, ita tamen ut absque invidia aut absque occansione mala, et nihil aliud ibi interponatur nisi vera iustitia ad perficiendum. Et si per odium aut malo ingenio, nisi per iustitiam fac
Abbreviated transcription (Latin):
scđm canonicas sanctiones atq detreta beati gela sii papȩ eas dispenset:
Siquis aut̃ hec parui penderit. ł infringere tẽptauerit: si quidẽ clericꝰ
fuerit. građ sui periculo subiacebit: Siuͦ monacꝰ ł laicꝰ fuerit it cõmui¬
one priuet᷑ de prouidentia ep̃is circa archidiaconos
t p̃uideant ep̃i necupiditas archidiaconoꝵ culpas nutriat sac̃dotũ
quia multis modis m̃tic᷑ iniquitas sibi: desatis factione cotidianoꝵ¬
isatis factione nullus ẽẽ debet etiã sac̃dotũs de cõmuncantiũ. suspitione

Expanded text:
piscopi secundum canonicas sanctiones atque decreta beati Gelasii papae eas dispenset. Si quis autem haec parvipenderit vel infringere temptaverit, si quidem clericus fuerit, gradus sui periculo subiacebit; si vero monachus vel laicus fuerit, communione privetur. 145. De providentia episcopi circa archidiaconos. Ut praevideant episcopi, ne cupiditas archidiaconorum culpas nutriat sacerdotum, quia multis modis mentitur iniquitas sibi. 146. satisfactione nullus esse debet, etiam sacerdotum. 150. De communicantium suspensio
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ponere : nec tẽpora definire. Dehis aut̃ qͥ accepta penitentia anteq re¬
concilient᷑ ab hac uita recesserint : quã ꝗ diu̾sitas p̃ceptorũ dehoc capitulo
habeat᷑ allorũ tam̃ nobis sententia placuit : qͥ multiplices numero dehuiꝰ¬
modi humaniꝰ decreuer̃ : ut & memoria taliũ in ȩccłis cõm̃det : &oblatio
peorũ dedicata spiritib accipiat᷑ N t presgyeniat Natto
te confirmatũ est ut ñ quando prb̃i ł diaconi in aliqua grauiore culpa conuic¬
ti fuerint qua eos aministerio necesse sit remoueri: n eis man̾tanꝗ peniten¬
tib ł tanꝗ fidelib laicis imponat᷑ Neq ꝑmittendũ ut rebaptitati adeleri
sinulla int̃ueniat egritudo qͥnta feria ante pascha eis remittendũ romanȩ¬
sac̃dotis ẽ. iudicare: ut attendat ad cfessionẽ penitentis : & ad fletatq: lacri¬
mas corrigentis ac tũ iubere dimati cũ uiderit c̃gruã sacisfactione. Sane

Expanded text:
 accepta poenitentia, antequam reconcilientur, ab hac vita recesserint, quamquam diversitas praeceptorum de hoc capitulo habeatur, illorum tamen nobis sententia placuit, qui multiplices numero de huiusmodi humanius decreverunt, ut et memoria talium in ecclesiis commendetur et oblatio pro eorum dedicata spiritibus accipiatur. 131. De presbiteris vel Item confirmatum est, ut si quando presbiteri vel diaconi in aliqua graviore culpa convicti fuerint, qua eos a ministerio necesse sit removeri, non eis manus tanquam poenitentibus vel tanquam fidelibus laicis imponatur. Neque permittendsi nulla interveniat egritudo, quinta feria ante pascha eis est resacerdotis est imas corrigentis, ac tunc jubere dimitti, quum viderit congruam satisfactione
Abbreviated transcription (Latin):
u penitentiã in mortis agit ꝑiculo: ñ diutine a reconciliationis grã differen¬
dus est. Sed si piecto mortis urget ꝑiculũ: penitentia ꝑmanꝰ impostionem
ecepta : statĩ &r econciliatio ad ibenda est : nepͥus ab humanis reb: eger dis¬
alfedat. qũã donũ reconciliationis accipiat. Sicq supp̃stib quodã modo dolo¬
ris uidet᷑ esẽ ꝑpetuũ si p̃cisũ ab ȩccłȩ m̃bris eũ qͥ utiq reconcilationis ñ me¬
ruit grãm raptĩ ap̃sentiuita mortis natura subduxerit. Unde ureta pape
leonis edictũ his qͥ intẽpr̃ necessitatis & in ꝑiculi urgentẽs instantia p̃sidũ
penitentiȩ : & mox reconciliationis remediũ implorant nec satisfactio int̃

Expanded text:
poenitentiam in mortis agit periculo, non diutine a reconciliationis gratia differendus est. Sed si profecto mortis urget periculum, poenitentia per manus impositionem accepta statim et reconciliatio adhibenda est, ne prius ab humanis rebus aeger abscedat, quam donum reconciliationis accipiat, sicque superstitibus quodam modo doloris videtur esse perpetuum, si praecisum ab ecclesiae membris eum, qui utique reconciliationis non meruit gratiam, raptim a praesenti vita mortis natura subduxerit. Unde iuxta papae Leonis edictum his, qui in tempore necessitatis et in periculi urgentis instantia praesidium poenitentiae et mox reconci
Abbreviated transcription (Latin):
auttror inteor soerteia otur i e ante usperses a cõruutione crecubare¬
It scđm formã canonũ p̾enitentib det᷑ penitentia : & pͥus eos a cõmunione sus¬
pensos ad officũ eccłȩ excubare faciant : & int̾ reliquos pͥenitentes ad manꝰ
impositionẽ crebro recurrere : Expleto aut̃ satisfactionis tẽpr̃ sac̃dotali p̃ce
ꝑmanꝰ impositionẽ iuxta ordinẽ sacram̃torũ & canonũ reconcilient penitentes
& sacra cõmunione confirment ꝯ
Qui a cõmuinione separant᷑ in locis qͥb seclusi fuerant ꝓmanꝰ imnpositionẽ recipi
dit eomiiionẽ. Nec se qͥsꝗ apeccatis ab solutũ sine reconciliatoria mañ in

Expanded text:
auctoritatem poenitentia detur, et ante suspensos a coauctoritatem poenitentia detur, et ante suspensos a com formam canonum poenitentibus detur poenitentia, et prius eos a communione suspensos ad officium ecclesiae excubare faciant et inter reliquos poenitentes ad manus impositionem crebro recurrere. Expleto autem satisfactionis tempore et sacerdotali prece per manus impositionem, iuxta ordinem sacramentorum et canonum reconcilient poenitentes et sacra communione confirment. 129. Qui a communione separantur in locis quibus seclusi fuerant, per manus impositionem recipiantur in communionem. Nec se quisquam a peccatis absolutum sine reconciliatoria
Abbreviated transcription (Latin):
riminalia peccata multis ieumus: & crebris manꝰ sac̃dotũ impositionib: eorũq
supplicationib iuxta canonũ statuta placuit purgari. ita ut nemosine manꝰ
impositione ep̃i aut eiꝰ uissu aliciiꝰ prb̃i secredat esse asuis facinorib absolutũ.
TÑ est mirandũ si absolutio peccatorũ ꝑmanꝰ impositionẽ p̃cib fit sac̃dotũ: cũ
dñs inueterilege suꝑ caput hostiȩ manũ sac̃dotis p̃ceꝑit imponi Et enĩ sic̃tim
eorũ auctoritate reliquorũ sac̃dotũ impositionẽ supplicationib eorũ remit¬
tunt᷑ peccata Nã quando dñs lazarũ suscitauit : ait suis discipłis. Tollite la¬
pidẽ sub audit᷑ : ut mortuus surgat : dans exẽplũ ut sic̃ ipsi manib: tollunt lapi¬
idẽ: ut mortuus surgat: ita ipsi & succe ssores eorũ manꝰ penitentib imponant
iubente dño soluunt qͥ ait. Soluite illũ & sinite abire: ita isti eorũ supplicatio¬
cõmunicent. & absolutos ire ꝑmittant. ⁊ ¶ Ut poententibus iuxta caronico

Expanded text:
peccata multis ieiuniis et crebris manus sacerdotum impositionibus eorumque supplicationibus iuxta canonum statuta placuit purgari, ita ut nemo sine manus impositione episcopi aut eius iussu alicuius presbiteri se credat esse a suis facinoribus absolutum. Non est mirandum, si absolutio peccatorum per manus impositionem precibus sit sacerdotum, cum Dominus in veteri lege super caput hostiae manum sacerdotis praeceperit imponi. Etenim sicut tunc um sacerdotum, impositionem, vel supplicationibus eorum remittuntur peccata. Nam quando Dominus Lazarum suscitavit, ait suis discipulis: Tollite lapidem subauditur, ut mortuus resurgat; dans exemplum, ut sicut ipsi manibus tollunt lapidem, ut mortuus surgat, ita et ipsi, et successores eorum, manus poenitentibus imponant, jubente Domino, solvunt, qui ait: Solvite eum, et sinite abire: ita isti eorum supplicatiocommunicent, et absolutos ire permittant. CAP. XII. Ut poenitentibus juxta canonicam
Abbreviated transcription (Latin):
tunc saluus eris. Et alibi. dic miqͥtates tuas por: ut iustificeris Ite quia apd̃
dñm miscdia est & copiosa apđ eũ redẽptio in dispensandis itaq dĩ donis
ñ debemꝰ esse difficiles: nec se accusantiũ gemit᷑ lacrimasq neglige rn
cũspsa penitendi affectionẽ ex dĩ credamꝰ in spiratione conceptã dicente
apfo nefonee det: iis ds penitentiã ut resipiscant adiaboli laques aquo

Expanded text:
ibi: Dic iniquitates tuas prior, ut justificeris. Et item: Quia apud Dominum misericordia est, et copiosa apud eum redemptio. In dispensandis itaque donis Dei non debemus esse difficiles, nec se accusantium gemitus lacrymasque neglegere, cum ipsam poenitendi affectionem ex Dei credamus inspiratione conceptam, dicente Apostolo: Ne forte det illis Deus poenitentiam, et resip
Abbreviated transcription (Latin):
tib accidit nemo ñ metuat. Multũ tam utile acnecessariũ est  ut pecca¬
torũ reat᷑ ante ultimũ diẽ sac̃ dotali supplicatione soluat᷑. His aut̃ qͥ tẽpr̃¬

Expanded text:
tibus accipi, nemo non metuat. Multum enim utile ac necessarium est, ut peccatibus accipi, nemo non metuat. Multum enim utile ac necessarium est, ut peccatorum reatus ante ultimum diem sacerdotali supplicatione solvatur. His aut