comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus aũt in ei nullã m̃tionem uber¬
titis factam ⁊ ueteres mouit quedã
delibertitib relictis intestam̃to ne¬
citi testitoris questio: necefsartũ no¬
bis usum ẽ: etiã hecdirimere hiua
quilibertiti fuerant tnhoc testim̃to
dontti. ⁊si eĩ accepͣissent lucrũ qd̃
eis inmedio accidit poterãt fibi adꝗ¬
rere: int̾̃ ea aut̃ ꝓcrastinatione ꝓpt
necis uindictã habiti. hoc minme
ad eos ꝑuerat. ⁊ poster inlbertatem
deducti periutiban̾tur: nemediũ
tẽpus fui̾t eis dap̃nosum ⁊ maxime
fiancille inmecdio pepererint. ⁊ po¬
stci heriditis aditasit bellissimum

Expanded text:
mus autem in ea nullam mentionem libertatis factam et veteres movit quaedam de libertatibus relictis in testamento necati testatoris quaestio, necessarium nobis visum est etiam haec dirimere. Ii enim, qui libertate fuerant in hoc testamento donati et si eam accepissent, lucrum, quod eis in medio accidit, poterant sibi adquirere, interea autem procrastinatione propter necis vindictam habita hoc minime ad eos pervenit et postea in libertatem deducti periclitabantur. Ne medium tempus fuerit eis damnosum, et maxime si ancillae in medio pepererint et postea hereditas adita sit, bellissimum
Abbreviated transcription (Latin):
rula cedi. Ut. Ee
nobis udetur diu marci prudentis¬
simmi principis orationem: ⁊ inliber¬
titib ꝓducere: neprinceps philoso¬
phie plenus aliquid udeatur inper¬
ectũ sinxisise seddati inheredititi
b ⁊nlegatis:. ⁊ infidĩ cõmissis: ⁊ ma¬
xime inubertatibus quas semꝑ phi

Expanded text:
e nobis videtur divi marci prudentissimi principis orationem et in libertatibus producere, ne princeps philosophiae plenus aliquid videatur imperfectum sanxisse: sed ita in hereditatibus et in legatis et in fideicommissis et maxim
Abbreviated transcription (Latin):
exccptioñ. ⁊ ig̃ti incmoritã acti¬
onẽ conpetere alteri aut̃ parte
recusinte. scm p̃fatũ modum
⁊ inplere stitut minimc cupi¬
ente: nichil fieri p̃uditiũ: neq
pan ł exceptionẽ reoł actori ac¬
tionẽ. exceptis indelicet arbitͥs
quicũ facram̃ti religione elec¬
tifut. scd̃m nouellã nri nõis cõn¬

Expanded text:
exceptionem et agenti memoratam actionem competere. Altera autem parte recusante secundum praefatum modum et implere statuta minime cupiente nihil fieri praeiudicium neque pari vel exceptionem reo vel actori actionem, exceptis videlicet arbitris, qui cum sacramenti religione electi sunt secundum novellam nostri numinis con
Abbreviated transcription (Latin):
mus tului pauł opimonẽ. ⁊ alioꝵ
prudentum auctoꝵ quitetige¬
r̃ ꝗdẽ huius moĩ questionẽ. quã
inp̃senti ad gredim̃. ñ aut̃ ꝑfec¬
tissime ꝑ eger. sed us que adquã¬

Expanded text:
mus Iulii Pauli opinionem et aliorum prudentium certorum, qui tetigerunt quidem huiusmodi quaestionem, quam in praesenti adgredimur, non autem perfectissime peregerunt, sed usque ad quas
Abbreviated transcription (Latin):
dcit cip̃sidiis sincimus incos
arbitror quos p̃ctiximus. ⁊ quoᷤᷤ
pacto inscriptis: uł ñ inscriptiᷤ
habito. ut coꝵ ocfinitioniste¬
tur: si quidem subscripsennt p¬
ostqͣua di ĩnitio ꝓcectit: ꝙ non
diplicet ã bad prrtil eoꝵ sen¬
tentir. ñ solum reo exceptioncm
ucluti pacti. generari. sedetigin
actori cenro nõe infactũ actiot̃
quatemis pofut sententia eius:
executiomi mindari. sedinhcꝗ
dẽ regia cnutut: aboffitio emi¬
nentissime p̃fecture. łetus ciꝰ
forũ pars sequitur fugitis: Inꝓ

Expanded text:
ei praesidii: sancimus in eos arbitros, quos praediximus et quos pacto in scriptis vel non in scriptis habito, ut eorum definitioni stetur, si quidem subscripserint, postquam definitio procedit, quod non displicet ambabus partibus eorum sententia, non solum reo exceptionem veluti pacti generari, sed etiam actori ex nostro numine in factum actionem, quatenus possit sententia eius exsecutioni mandari, sed in hac quidem regia civitate ab officio eminentissimae praefecturae vel eius, cuius forum pars sequitur fugientis, in
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.x̃. Etuirtutum p̃mia tribu¬
i m̃crentib cõuenenit. ⁊ auorum
honores auis cdap̃norũ occisionẽ
ficri nõoportͣet.idcirco quotiens
uł iudicib nrĩs ut cuilibet alii
statua fuit aquocũq collegio.
tus colligi patimirr: sedetus cuns
adhonorẽ petitur. cxpensis ꝓprii
statium collociri p̃ciptm Dis ꝗ adsta¬
tandi metus. uelcreinde inudic
ciusa confugerint: sicertis habu¬
crint causas quib cõfugert adim:¬
patoru. simulacri debuerint. ni¬
re aclegib uindicẽtur: siuõ ꝓdati
fuerintꝰ artib suis. ĩuidiã trami¬
cis crerre uoluisse ultrĩx medᷤ sentẽ¬

Expanded text:
. Et virtutum praemia tribui merentibus convenit et aliorum honores aliis damnorum occasionem fieri non oportet. idcirco quotiens vel iudicibus nostris vel cuilibet alii statua fuerit a quocumque collegio stus colligi patimur, sed eius, cuius ad honorem petitur, expensis propriis statuam collocari praecipimus. Dtandi metus vel creandae invidiae causa confugerint, si certas habuerint causas, quibus confugere ad imperatoria simulacra debuerint, iure ac legibus vindicentur. si vero probati fuerint artibus suis invidiam inimicis creare voluisse, ultrix in eos senten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp Siquando concess a ano¬
bis ucentia fui̾t extruendud subli¬
mismagnificentiãtua sciat eẽ fes¬
uandum ut nulli domꝰnchoan¬
de publice fablicegrã diriuatur

Expanded text:
 Si quando concessa a nobis licentia fuerit extruendi, id sublimis magnificentia tua sciat esse servandum, ut nulla domus inchoandae publicae fabricae gratia diruatur
Abbreviated transcription (Latin):
urbis scripta que deẜuitutib lo¬
quit᷑ localis ẽ ⁊ huic florerentib sim¬
e urbidicata.⁊ debentib quidem
iuraĩhac obẜuari antiqua uõque
cõtrariast̃ locũ baberunꝓuincuis
indignũ eẽ nr̃o tp̃rputantes aliud
inhacregia ciuitate deuius modio¬
bẜuari aliud apud nrosẽe ꝓuĩciale̾:
Sanctimus eandem cõstitutiont̃

Expanded text:
urbis scripta, quae de servitutibus loquitur, localis est et huic florentissimae urbi dedicata et debent illius quidem iura in hac observari, antiqua vero, quae contraria sunt, locum habere in provinciis: indignum esse nostro tempore putantes aliud ius in hac regia civitate de huiusmodi observari, aliud apud nostros esse provinciales, sancimus eandem constitutionem
Abbreviated transcription (Latin):
ħẽ marmora uł colũnas adrururatã¬
tulerit pͥuetur tapossessione quãor
nauerit siquisañt exalia maliã
ciuitatẽ labentiũ parietum marmo¬
ra uł colũnas depͥpiis domib in ꝓpͥaᷤ
ciat datasimilit facuitate etiã depo¬
ssessione. ornatum ħmodiad posseᷤᷤ¬
sionẽ aliãtranfferendiquauis ꝑmt
urosuł etiãꝑmediã ciutatem ẽa
trans ferre necessesit: itaut eam solũ¬
modo queillatanõ finͣt cuutab aspor¬
tẽtur
inppulianu. Neminicolũp¬
nas uł statuas cuicuc materie exa¬
liaeadẽq ꝓuincia uł austire liceat
m̃prat s. Singulariiubium
curiales etiã inuitiud reparare int᷑
cuutates quascũ babuerĩt domus
uł ex nouo e dificare cogantur: illic
sẽnꝑmuni̾s inseruituri. ⁊ auetori
ꝓpͥaꝵ frequentiã ciuitatũ possessoreᷤ
uõꝗ nõ erunt curiales murbibĩꝗ

Expanded text:
rura transtulerit, privetur ea possessione, quam ita ornaverit. Si quis autem ex alia in aliam civitatem labentium parietum marmora vel columnas de propriis domibus in proprias nter hoc faciat: data similiter facultate etiam de possessione ornatum huiusmodi ad possessionem aliam transferendi, quamvis per muros vel etiam per mediam civitatem ea transferri necesse sit, ita ut ea solummodo quae illata fuerint civitatibus exportenturJulianus . Nemini columnas vel statuas cuiuscumque materiae ex alia eademque provincia vel auferre liceat ngularum urbium curiales etiam inviti vel reparare intra civitates quas olim habuerint domus vel ex novo aedificare cogantur, illic semper muniis inservituri et aucturi propriarum frequentiam civitatum. Possessores vero, qui non erunt curiales, in urbibus,
Abbreviated transcription (Latin):
mmp. philipꝰuit ꝓponis socius
edificui ad refectĩonẽ eĩ sũptus confẽre
detractat. no nẽcessario extraordinẽ
tibi subuenire desideraᷤ Et nsisolus
edificaueris. nec intra iuimensium
tp̃oracũcenꝰtesimis usu̾is ñmꝰ ꝓpor¬
none socuierrogatis. restitus fuit:
uł quominus idfieri ꝑsociũidste¬
stisse cõstiterit: ius dñii. ꝓsolido
uendicareut obtinere iux taplacitũ
antiquitꝰ potẽris.¬
dis sciens prudensq solipartẽ ad teꝑ
tinere ñ quasi sociuᷤ ut collegacom¬
mimis. opissollicitudine solidam
balnoꝵ instructionẽ eam̃te ut sũp¬
tus pportione tua reciperet ad gre¬
ssus est. s ũ totuisloci dñium usur¬
pare ⁊ conlapsũ balncũ refabri¬
care enisus est: cũ edificiaque alie¬
noloco ĩponũt᷑ solo cedãt. necim¬
pense hisꝗunꝓbe idfecerint reᷤ¬

Expanded text:
. Si, ut proponis, socius aedificii ad refectionem eius sumptus conferre detractat , non necessarie extra ordinem tibi subveniri desideras. Etenim si solus aedificaveris nec intra quattuor mensuum tempora cum centesimis nummus pro portione socii erogatus restitutus fuerit vel, quominus id fieret, per socium id stetisse constiterit, ius dominii pro solido vindicare vel obtinere iuxta placitum antiquitus poterisdis, sciens prudensque soli partem ad te petinere, non quasi socius vel collega communis operis sollicitudine solidam balneorum extructionem ea mente, ut sumptus pro portione tua reciperet, adgressus est, sed totius loci dominium usurpare et collapsum balneum refabricare enisus est, cum aedificia quae alieno loco imponuntur solo cedant nec impensae his qui improbe id fecerint re
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur siuolim constructasiũ
buerĩt modis om̃ib destruentut᷑
inhis uõlocis in quib edificiapͥua¬
toꝵ horreis publicis uident̃ ob iec¬
ta obstrucnone menianoꝵ ꝗndecĩ
pedũĩt uallaẜuentur quẽ ĩt cape¬
dinis modĩ edificaris quoq ꝓponi¬
musita. ꝗut siquis intradefinitũ
spaciũid̾ decẽ pedũm̃ surã edificare
ut intra quidecimpedũmenuanũ
possidere tentauerit sciant non

Expanded text:
appellant, sive olim constructa sivebuerint, modis omnibus detruncentur. In his vero locis, in quibus aedificia privatorum horreis publicis videntur obiecta, obstructione maenianorum quindecim pedum intervalla serventur. Quem intercapedinis modum aedificaturis quoque proponimus, ita ut, si quis intra definitum spatium, id est decem pedum mensuram, aedificare vel intra quindecim pedum maenianum possidere temptaver
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ppañt. Etbalneum ut desi¬
deras instruere ⁊ edificioũ ei suꝑ ponẽ
potes obẜuatatam̃ formã qua cetis
sr̃ balnea e difficare ꝑmittitur. idẽũ
concamaratis suꝑ instruas upsum ẽ¬
cameres nec modũusitatum altitu¬
dinis excedas
I demoliri ⁊ marmorea. detra¬
eͥre edicto diui uespassiani ⁊ sena̾tus
consultouetitũẽ Ceterũ de alia do¬
moinali ãtrans ffeiri que dãlicere
exceptumẽ s nec dñis ita transfferre
licr ut integris edificus depõsitis pu¬
blicus deformetur. aspectus.¬

Expanded text:
Verus . Et balneum, ut desideras, instruere et aedificium ei superponere potes, observata tamen forma, qua ceteri super balnea aedificare permittuntur, id est ut concamaratis superinstruas et ipsa concameres nec modum usitatum altitudinis excedas. aedificia demoliri et marmora detrahere edicto divi vespasiani et senatus consulto vetitum est. Ceterum de alia domo in aliam transferre quaedam licere exceptum est: sed nec dominis ita transferre licet, ut integris aedificiis depositis publicus deformetur adspectus
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ. Desiderium tuũ cũ ritioi¬
t iuris nõ congriuit Ntficusto¬
drĩ pecume siaceprsti: quã alus
ate ditĩ instrum̃tum qũo hanc
tibi reddi conscͥptũ ꝓfiteris argu¬
it. solutionem cius conpetenism
impbe rẽcusis¬
mã acceꝑit. eĩ suo nõe ur cuius¬
ubet iltertus mutuo decuit tam
ipsũ deimplenda suscepti fide
quã eius successores teneri tibi
certissimũ c̃ aduer sus cũ aut̃
qui accepit: milli ac̃tiotibi cõ¬
petit mñ nũmi extant. tunc i
cc̃ possidentem uti uendicatõe potes:¬

Expanded text:
um cum rationibus iuris non congruit. nam si custodiam pecuniae suscepisti, quam aliis a te datam instrumentum, quo hanc tibi reddi conscriptum profiteris, arguit, solutionem eius competentem improbe recusaseam suo nomine vel cuiuslibet alterius mutuo dedit, tam ipsum de implenda suscepta fide quam eius successores teneri tibi certissimum est. adversus eum autem qui accepit nulla actio tibi competit, nisi nummi extant: tunc enim contra possidentem uti vindicatione potes
Abbreviated transcription (Latin):
tiquidem quete depofuisse cũ
aduers irio tuo clicis ui tesicua
pecuma que ex conductionit̃ de¬
a quo fundũ conduxeras siõẽ qd
ex hoc contractu debebatur reddi¬
disti: ipis solutionib tutuses:¬

Expanded text:
quidem, quae te deposuisse cum ario tuo dicis, ut residua pecunia quae ex conductione dea quo fundum conduxeras, si omne quod ex hoc contractu debebatur reddidisti, ipsis solutionibus tutus es
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃p. philip̃ e Et siꝑ fecti do¬
nationibus ĩposse ᷤᷤ si one ĩductꝰ
libtuꝰ. quãtolib tp̃r ea q̃ sibidca¬
tasunt plenoiure ut dñs pb̾sednͣt:
tñ sungratus sit omĩs dõatiomu¬
tatapat᷑noꝵ uolũtate reuocãdasit.

Expanded text:
Philippus . Etsi perfectis donationibus in possessionem inductus libertus quantolibet tempore ea quae sibi donata sunt pleno iure ut dominus possederit, tamen, si ingratus sit, omnis donatio mutata patronorum voluntate revocanda sit.
Abbreviated transcription (Latin):
reuocandarũdõationũ quas infilios
fecer̃: itad̾ cẽnimꝰ facultarẽ siciõ in¬
isquiamatre: inpietaris arguitur. ex
siqualecũꝙ pͥcipiũ iussuiudican¬
tisdat᷑ matͥ cogatur reddẽ Ceterũ
que ante adhuc matre pacisicani¬
reꝑ fectast̃ ⁊ante ĩ chortũ ceptum¬
indotẽ data. ceterisq causi legii¬
mealienata minime reuocamus
Actionẽ uͦ matͥs ita ꝑ sc̃alẽ t̃e uolu¬
m̾.ut uẽdicatioĩs tãtũ habeat effec¬
tũ nec ĩhered̾d̾tur nec tͥbuat᷑ heit

Expanded text:
 quas in filios fecerint ita decernimus facultatem, si in eos inis qui a matre impietatis arguitur ex rsiae qualecumque principium iussu iudicantis datur, matri cogatur reddere. Ceterum quae ante adhuc matre pacifica iure perfecta sunt et ante inchoatum coeptumin dotem data ceterisque causis legitime alienata, minime revocamus. Actionem vero matris ita personalem esse volumus, ut vindicationis tantum habeat effectum nec in heredem detur
Abbreviated transcription (Latin):
sĩt. licet ñge stafuerĩt sub secuta
nulla eis licẽtia dãdapecumas
tantũm̃o adagendas huius mocli
don atioẽs ad dendum ẽ exp̃sentilego
decernimꝰ anteriore tp̃r nr̃alege
p̃cedente mod rãdo quaus ꝙ tre¬
ationẽ firmitatẽ optin̾e̾ iusse
sunt.

Expanded text:
ssint, licet non gesta fuerint subsecuta: nulla eis licentia danda pecuniatantummodo ad augendas huiusmodi donationes addendum esse ex praesenti lege decernimus: anteriore tempore nostra lege praecedente moderando, qua usque treatione firmitatem obtinere iussae su
Abbreviated transcription (Latin):
tuat᷑. uet̃i uiris aue toĩtate rescͥp¬
nũẽ. siis ĩ quẽ liberalitans conpẽ¬
dium conferhatur stipulatus
nõ sit. ꝓlacitifide nõ ĩpleta: ei ꝗ
lib̾alitat s auctor int̃ fuit uł heres¬
dibreĩ condicticie actiõis ꝑse¬
cutionẽ ꝯpetẽ: S c̃postea bengni
quiscipulat̾ ñsit. utilẽ actionẽ¬

Expanded text:
auctoritate rescriptum est, si is in quem liberalitatis compendium conferebatur stipulatus non sit, placiti fide non impleta, ei qui liberalitatis auctor fuit vel heredibus eius condicticiae actionis persecutionem competere. Sed cum postea benigna qui stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
de. aã.⁊ Per fec̾tadoãtiꝰ dicioes
postea ñcapit qͣre sipat̃ tuus do¬
natiõe facta quasdã po st ali¬
quãtũ tp̃s fecis se ꝯditioes uidetur
offioẽ ħnepotib eĩ fr̃i tuifiliis
miname pose ñ dubiũẽ.
patͥ ꝯscitute subac ꝯdictiõe si fĩt
int̃ biẽmũ emaãcipatadõat. li¬
cet ħ̾matͥs uolũtate siuuiri̾effec̃
tañtenint. tñ pͥus marito defũc¬
to siuuris quocũq meffecta ad
simũitudinẽ legatiitareli̾ti rõ

Expanded text:
dem AA. Perfecta donatio condiciones postea non capit. quare si pater tuus donatione facta quasdam post aliquantum temporis fecisse condiciones videtur, officere hoc nepotibus eius fratris tui filiis minime posse non dubium est.  si fuerit intra biennium emancipata, donavit, licet hoc matris voluntate sui iuris effecta non tenuit, tamen prius marito defuncto sui iuris quocumque modo effecta ad similitudinem legati ita relicti rem
Abbreviated transcription (Latin):
requirẽ da ẜ ꝯ qͥui d̾ moĩbus supͣ
dicus casib usus frucius fui̾t ado¬
natore retẽt̃. ⁊ tͣdictiõo unͣs ĩtelli¬
gi fieri.Smn at̃ ħminime doãtor
exp̃s serit. siꝙͣ stipulatiodõãtioĩ insẽ¬
tasit: ex eĩ auctoĩtate t̃ dictionẽ ꝯpel¬

Expanded text:
requirenda. Sed si quidem in omnibus supra dictis casibus usus fructus fuerit a donatore retentus, et traditionem iure intellegi fieri. Sin autem hoc minime donator expresserit, si quidem stipulatio donationi inserta sit, ex eius auctoritate traditionem compel
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fr̃ digni quo eãretineãt cũceꝑĩt
obscqu̾a nẽgligẽ cũmagis ĩ eoᷤ
ꝯlata lib̾alitas ad ob sequiũ incli¬
nare dbr quã ad ĩsolentiãeri¬
gẽ. Htñ uis stabit inter ip̃os t̾a¬
ium quilite ralitatem dd̾rũ¬

Expanded text:
nt digni, qui eam retineant, cum coeperint obsequia neglegere, cum magis in eos collata liberalitas ad obsequium inclinare debet quam ad insolentiam erigere. Hoc tamen ius stabit intra ipsos tantum, qui liberalitatem dederu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. Si quis ꝓredẽpticẽ captiuoꝵ
peccumas dederit siue ꝑcautionẽ
dare ꝓmiserit c̾cũq quãttatis
cognoscat seneq repetitionẽ hr̃e
neꝙ exactioẽ cautioỹ po̾ se dcli¬
nare ut pote testis sic̃ indoãtioĩb
ñ sub secutu suꝑĩ simiatioẽm eiꝰ¬
tionẽ ne cessiratẽ habete piissi¬
mã ad ministrationẽ ad mpłe
nulla ei mo lestiał inquierudine
it ł abalu cxlegũ auctoĩtate

Expanded text:
. Si quis pro redemptione captivorum pecunias dederit sive per cautionem dare promiserit cuiuscumque quantitatis, cognoscat se neque repetitionem habere neque exactionem cautionis posse declinare, utpote gestis sicut in donationibus non subsecutis super insinuatione eiutionem, necessitatem habente piissimam administrationem adimplere, nulla ei molestia vel inquietudine it vel ab aliis ex legum auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
ubiᷤᷤ op̾ẽ. que reꝵ effect̾ nullus
rũ mẽtionẽ. łmperialib doãtio¬
nib ł inalis omĩb decetero fie
nulla sit differentia Dedonatio
asut affirmas seneptitue eale
erit.ĩpet᷑ repotes .i. acticẽ qua
dominũ pͥstinũ restituat tͥ. Nã ñ solũ¬

Expanded text:
nullus rum mentionem vel in imperialibus donationibus vel in aliis omnibus de cetero fiernulla differentia sit ut adfirmas, nepti tuae ea leerit, impetrare potes, id est actionem, qua dominium pristinum restituatur tibi Nam co
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ant̃. S tpat̃ tuus postlittm
contestitrm: uł postquã ꝓpositũ
habuisset moffitiosum fratris
testim̃tum dice te hĩde relic̾to
dccessit: cuisim c̃eptãuł quocił¬
ꝙ mõdo illi placitã. cxcqui nõ ꝓhiben̾

Expanded text:
. Si pater tuus post litem contestatam vel postquam propositum habuisset inofficiosum fratris testamentum dicere te herede relicto decessit, causam coeptam vel quocumque modo illi placitam exsequi non prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
umdicare. urĩm igitur uobis per¬
mittrinus ultionem. Et quod se¬
rũẽ punire iuditio: subiugamuᷤ
edicto nullus parcat militi cuiob¬
iuare telo oportcat ut latroni¬
sertoꝵ facultitem ꝓuintralib
iurc ꝑmittimus quisi refistt᷑
loꝵ iubcmus eẽ supplictum. cũc¬
ti ⁊ enim aduersus litrones pu¬
blicos desertorosq militic: ns
sibi scunt ꝓ quicte cõmuni exẽ¬
cende publicc ultionis indultũ
Mp̃. scũ. c Cum demoffitioio
matris suc testam̃to filius cdice¬
re uelit: aduerfus cũ qui cxcau¬
sa fidĩ coñmissi heredititẽ tt¬
net: non est iñquũ hocci adcõ¬
modari: ut ꝑinde fidĩ cõmissa¬
rius tenͣcitur: acsipherede a¬
ut ꝓpossessort poffideret:¬

Expanded text:
indicari. Vestram igitur vobis permittimus ultionem et, quod serum est punire iudicio, subiugamus edicto: nullus parcat militi, cui obviari telo oporteat ut latronisertorum facultatem provincialibus iure permittimus. qui si resistere que iubemus esse supplicium. cuncti etenim adversus latrones publicos desertoresque militiae ius sibi sciant pro quiete communi exercendae publicae ultionis indultum. . Cum de inofficioso matris suae testamento filius dicere velit adversus eum, qui ex causa fideicommissi hereditatem tenet, non est iniquum hoc ei accommodari, ut perinde fideicommissarius teneatur, ac si pro herede aut pro possessore possideret
Abbreviated transcription (Latin):
ductoꝵ uocibulis cum nõ arma¬
tettlicu p̃ditisunt. defendunt᷑
siue domooꝵ diuinarũ. stue uito¬
rũ potentium. scucuius libet cõ¬
ditionis sunt cõductores. nifi
forte conmeatum adrem ꝓpͥam
conponendã. unius anni tnduti¬
militandi sacrabenefitia meru¬

Expanded text:
ductorum vocabulis, cum non armata militia praediti sunt, defenduntur, sive domorum divinarum sive virorum potentium seu cuiuslibet condicionis sunt conductores, nisi forte commeatum ad rem propriam componendam unius anni indutiui mercandi et militandi sacra beneficia meru
Abbreviated transcription (Latin):
stue agat domooꝵ nr̃oꝵ colonil. au
tnquilinuᷤ: aut ẜis. scu pulsctur
ab aliquo. suꝑ criminali uł cuulinc¬
gotio. ñ alibi quã tuiculminis aciu¬
ri spectabilis comitis domoruĩ peti¬
tur exrm̃. nullius allegatione siꝑ¬
fon p̃scriptione penitus ad mitt̃¬

Expanded text:
 aut inquilinus aut servus seu pulsetur ab aliquo super criminali vel civili negotio, non alibi quam tui culminis ac viri spectabilis comitis domorum petatur examen: nullius adlegatione sescriptione penitus admitt
Abbreviated transcription (Latin):
cinius cumq uestis aut piscis b
tpcetinm. forte. aut bec hĩ¬
m. ut cutus libet altenus ad
tuctum ł ad ꝗ̃cumq usũ per¬
tinentis specici. ⁊ cuius libet
materici: ꝓ fua auctorititet
sacro iam clicito. uł inposterũ
eliciendo rescpto. aut pͣagmu¬
tica santione: ut sicta nit᷑ pi¬
ctitis idnotitione
mono polium audeat excree¬
re neue qus illicts habitis
conuentionib cõuiret. aut
piciscitur ut species diuer¬
sorũ cot porum negotutiors¬

Expanded text:
cuiuscumque vestis aut piscis vel pectinum forte aut echini vel cuiuslibet alterius ad uictum vel ad quemcumque usum pertinentis speciei vel cuiuslibet materiae pro sua auctoritate, vel sacro iam elicito aut in posterum eliciendo rescripto aut pragmatica sanctione vel sacra nostrae pietatis adnotatione, monopolium audeat exercere, neve quis illicitis habitis conventionibus coniuraret aut pacisceretur, ut species diversorum corporum negotiatio
Abbreviated transcription (Latin):
uetustis iegil ciuitates. trans g̃¬
dientes ip̃i uł peregitnos nego¬
tiatores fine comite conmerti¬
orũ fuscipientes fuerint depre¬
hensi. nec ꝓ scpͣtiotie bonioꝵ. nec
terã ꝑhentrs exiliiuitertus e¬
irident. ergoom̃s part siut pri¬
tis. fiuc ulsoilito corestitit sci¬
att sibi aut ab huuis mooi tr¬
iuuitate tencus abstinẽdũ
aut sudicca supplicu subcũ¬

Expanded text:
vetustis legibus civitates transgredientes ipsi vel peregrinos negotiatores sine comite commerciorum suscipientes fuerint deprehensi, nec proscriptionem bonorum nec poenam perennis exilii ulterius evadent. Ergo omnes pariter, sive pritis sive in militia constituti, sciant sibi aut ab huiusmodi temeritate penitus abstinendum aut supra dicta supplicia subeu
Abbreviated transcription (Latin):
nium factum dititur. silis res antici
extat. nec dolosubpͥmatur: precium
peti potest.
d̾. aa. ingenuomiliti. N. m̃ib mi¬
litib mis ꝓspeximus. nec obomissas poᷤ¬
fessioẽs pẽn̾a ꝯmissi tene̾ntui ꝓinde po¬
sitohoe metu siqua potiora debere teap
a manẽ oportet qui suꝑior illicitatõe
extitiͣt. itañminus quamtriennii. s¬
nelocatio xludatui nec ullo mõ init̾¬
rumpat᷑ tp̃c exigendis uectigalib p̃sti

Expanded text:
nium factum dicitur, si lis anticipextat nec dolo supprimatur, pretium peti potest. Idem AA. Ingenuo militi. Omnibus militibus nostris prospeximus, ne ob omissas professiones poena commissi tenerentur. proinde deposito hoc metu, si qua portoria debere te apa manere oportet, qui superior in licitatione extiterit, ita ut non minus quam triennii fine locatio concludatur nec ullo modo interrum
Abbreviated transcription (Latin):
expouatus ꝑpetuititr dap̃ne¬
tur exilui ct̃arũ p̃terea ꝓfes¬
sionum pͥmates sumnposterũ
aut suꝑ tixindis rerũ p̃tus. a¬
ut fr̃ quib libet inlicitis pli¬
citis ausi fuerint cõuenientes
hutuꝑmocti sese pactis cõstrin¬
gre: quinqui guita udrirum
turi solutionẽ ꝑccili decerm¬
nus. officio tuc secdis quadra¬
gintalibiarũ auri condẽpni¬
tione multando. simꝓͥꝰbitis
monopoliis. nnt̃dictis corpo¬
rũ paccionib cõmissas forir
sihioc euenit. saluberime nr̃c
dispositionis cõdcp̃nitiones

Expanded text:
spoliatus perpetuitate damnetur exilii. Ceterarum praeterea professionum primates si in posterum aut super taxandis rerum pretiis aut super quibuslibet illicitis placitis ausi fuerint convenientes huiusmodi sese pactis constringere, quinquaginta librarum auri solutione percelli decernimus : officio tuae sedis quadraginta librarum auri condemnatione multando, si in prohibitis monopoliis et interdictis corporum pactionibus commissas forte, si hoc evenerit, saluberrimae nostrae dispositionis condemnationes
Abbreviated transcription (Latin):
it fubceñditione uenditũ
nẽ aduersus uenditorem
conpetert priam est idem
obẜuatur ꝯ fipestibilis fun¬
dus idẽ pestibulas ut erbã le¬
tifetm habens ignorinte
emptore districtus sit: nã
in hoc etiã erfu ꝑeindem ac¬
cionem cum quoq redhibẽ¬

Expanded text:
te sub condicione venditum m adversus venditorem competere palam est. Idem observatur et si pestibilis fundus, id est pestibulas vel herbas letiferas habens, ignorante emptore distractus sit : nam in hoc etiam casu per eandem actionem eum quoque redhiben
Abbreviated transcription (Latin):
ulłe nẽ ꝑ speximꝰ ita ordo questi¬
onĩ dixiñiduᷤ uidet᷑. ut mnpͥmi̾.
e destati alexandri querat᷑. ita
ut sieũ liberũ eẽ adhibita au¬
dientia dep̃henderi. p̃scriptiõiᷤᷤ
ei obreiende facias potestatem:
S in uõeñde seruũ ee cõgnoueriꝰ
remotiꝰ p̃scriptiõĩs iupedim̃tᷤᷤ
madulterũ crĩ prouñ d̾ be¬

Expanded text:
o quaestionis dirimendus videtur, ut in primis quidem de statu Alexandri quaeratur, ita ut, si eum liberum esse adhibita audientia deprehenderis, praescriptionis ei obiciendae facias potestatem: sin vero eundem servum esse cognoveris, remotis praescriptionis impedimentis in adulterium crimen pro
Abbreviated transcription (Latin):
suppoĩta ẽ est hec optin̾e
Neq noportet eos quiabinitio in feã¬
tes abei scerunt ⁊ mortis forte spẽ
curca eos habuerunt ĩcertos ꝯstitutossiꝗ
eos susceperunt hos iterũ ad sereuo¬
ca conari ⁊ ẜuili necessitate subui¬
gare: neq hi ꝗ eos pietatis ratione sua¬
cogitationẽ habentes adħ ꝓfilue¬
runt neuideantur quasi mercimo¬
niꝰ cotẽtuita pietatis officiũ gere¬
mis p̃sidib ꝓuinciaꝵ quamunᷤᷤ¬

Expanded text:
supposita est, haec obtinere. Neque enim oportet eos, qui ab initio infantes abegerunt et mortis forte spem circa eos habuerunt, incertos constitutos, si qui eos susceperunt, hos iterum ad se revocare conari et servili necessitati subiugare: neque hi, qui eos pietatis ratione suacogitationem habentes ad hoc prosiluerint, ne videantur quasi mercimonio contracto ita pietatis officium geremis praesidibus provinciarum quam
Abbreviated transcription (Latin):
dem a  Legem quã reb tunsdo¬
nando dix̃sti siuestipulatiõe tͥ ꝓspe¬
xisti testipulatione siũ ñ incerito
tus quisꝙ donant uñ sidehoc fũ
donocogitasti cuĩut donatioĩ
cossensise continetur instram̃to
maiores uentate reiqtiã sciptu¬
raiuresoptinente intelligis dequo
ñ cogitasti nec spẽcialit subscripisti
nicbilte ꝑdidisse
dem. a a. Cumdebonis tuis par¬
teͣ q penes te retinuisse partẽ uõm
eũ quẽ inpotestate habesdonatio
s pãt̃ne uoluntatis factã quam ꝑ¬
fetãdonationẽ ꝑuenisse delega¬
tiones aũ nõiũ ĩ emancipatum co¬
llate ꝑfectadonatioẽ actionẽ efficiũt:¬
dema.y Portionẽ ꝓpͥãreb nec¬
dum diuisis nemopibetur titulo
tonationis in alium trañs
donatum tibiapbetur breuitaᷤᷤ
cartuledonationes siħ recte
ꝑtinentes sponsesue te ñcon¬
sentiẽte donauit adeam q̃ ñba¬
buit tranffere ñ potuit.:

Expanded text:
e. Legem, quam rebus tuis donando dixisti, sive stipulatione tibi prospexisti, ex stipulatu, sive non, incerto itus quisque donat. unde si de hoc fundo non cogitasti, cuius velut donationi consensisse continetur instrumento, maiores veritate rei quam scriptura vires obtinente intellegis, de quo non cogitasti nec specialiter subscripsisti, nihil te perdidisse.  . Cum de bonis tuis partem quidem penes te retinuisse, partem vero in eum quem in potestate habes donatios paternae voluntatis factam, quam perfectam donationem pervenisse. Delegationes autem nominum in emancipatum collatae perfectam donationem efficiunt. Portionem propriam rebus necdum divisis nemo prohibetur titulo donationis in alium transfedonatum tibi probetur, brevitas chartulae donationi, si haec recte pertinentes sponsae suae te non consentiente donavit, ad eam quod non habuit transferre non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. aa.is ꝗ liber constitutõs ca¬
ꝑtus abostib cõmertio redimȩtur ⁊ añ¬
q̃ restituatur ꝓ eodata pecunia sucte¬
sfionis uira sibi uendicare fauore in¬
genuitatis potest ut ex ea possit p̃ti
tpr orrigine ĩgenuitatis matris uista
ea que begͥnigͣtẽ placuerunt reddi
conuenit

Expanded text:
. Is, qui liber constitutus captus ab hostibus commercio redimitur, et antequam restituatur pro eo data pecunia, successionis iura sibi vindicare favore ingenuitatis potest, ut ex ea possit pretium tempore, origini ingenuitatis matris iuxta ea quae benigne placuerunt reddi convenit
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ual. Uunus quisq solem
suam nutriat ꝗ si ex ponendam
putauerit anma adusioni que
ꝯ stitutaẽ subiacebit s nec dñis
uł patronis repetendi aditum
relinquimus siabipsis expositõ
neminilicere siue ab ingenui
genitoub puer parliulus ꝓcre¬
atus siũ alibertina ꝓgenie siũ
ẜuilicondictione maculat᷑ expo¬
sit̾ sit eũ pueꝵ iin suũ dominiũ
uendicare siũ nõe dominii.siũ
abscriptione. siũ colonai̾e cõdic¬
tionis s neq his qͥ idsnuinen¬
curatore siũ masculisit siũ femi¬
ne ut eos uł locoliberor⁊ ut loco¬
oꝵ habeã s inulo discrimine ba¬
bitohii quiabito bui̾mo hom̃ib¬

Expanded text:
um. Unusquisque sobolem suam nutriat; quod si exponendam putaverit, animadversioni quae constituta est subjacebit, sed nec dominis, vel patronis repetendi aditum relinquimus si ab ipsis expositos nemini licere, sive ab ingenuis genitoribus puer parvulus procreatus, sive a libertina progenie, sive servili conditione maculatus, expositus sit, eum puerum in suum dominium vindicare, sive nomine dominii, sive ascriptione, sive colonariae conditionis. Sed neque his qui eos nutrienprocurare sive masculi sint sive feminae, ut eos vel loco liberorum, vel locum habeant, sed nullo discrimine habito, hi qui ab hujusmodi homi
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis sibi quicq̃ querere:
safurtiactionẽ tibiremissam
pbetur suꝑuãcuamgens soli¬
citudinẽ:¬
resquacũq ratione factastitu¬
lolib̾alitatis ineũcõtra q̃ p̃cesfũ¬
ditis cõtulit quominus. hec ra¬
tamaneat: ꝙ ex orrigine patri
uolumtatẽ eiꝰ subscribente iure
facta donatio ñ babebit᷑ irrita.

Expanded text:
potestatis sibi quicquam quaerere, sa furti actio tibi remissa probetur, supervacuam geris sollicitudinres quacumque ratione factas titulo liberalitatis in eum contra quem preces funditis contulit, quominus haec rata maneant, quod ex origine patris voluntate eius subscribente iure facta donatio non habebitur irrita.
Abbreviated transcription (Latin):
ris successoris honusẽ: Sitaq ne¬
mimobligata p̃dia ꝑdonati¬
onẽc̃osecutaes. su ꝑuacuam ge¬
ris solicitudinẽ. ne uł heredesdo¬
natritis ut eiꝰ creditores teiure
possint conuenire:
tionẽ faciendam sola ñ ẽ in pe¬
dim̃to.
lus resdonastisiũ inpotestate
cõstitutis ⁊ suiuns effectisacte¬
tialiceat auferres Sane sicaque i
tua positis potestate donauerãᷤ
pt̾ emacipationẽ cõtratuam te¬
nuerint uoluntatẽ. hoꝵ penes

Expanded text:
ris successoris onus est. Si itaque nemini obligata praedia pro donatione consecuta es, supervacuam geris sollicitudinem, ne vel heredes donatricis vel eius creditores te iure possint convenire. tionem faciendam sola non est impedimento.liis res donasti sive in potestate constitutis et sui iuris effectis ac tetia liceat auferre. Sane si ea, quae in tua positis potestate donaveras, post emancipationem contra tuam tenuerunt volun
Abbreviated transcription (Latin):
n nequãdondãpni ꝯsideratio inta¬
linecessitate poĩtis neganfaciat redẽp¬
tõẽ deci redentos aut datũꝓsep̃tium
ep̃torib restituere aut laboris obseꝗã
habituros incolum̃ fiĩea natisunt
lũmia cuncta ẜuanda st̃ . Siquis itaq
huic p̃cẽp̃to fuãt conatus obsistere ac¬
tor conductor ꝓcouratorq dans ⁊metalł¬

Expanded text:
 enim damni consideratio in tali necessitate positis negari faciat emptionem, decet redemptos aut datum pro se pretium emptoribus restituere aut labore obsequio habituros incolumem, si in ea nati suntlumia cuncta servata sunt. Si quis itaque huic praecepto fuerit conatus obsistere actor conductor procuratorque, dari se metal
Abbreviated transcription (Latin):
quomõ uolueunt trãs mittãt
nulla macula ł seruitutis. ⁊ aps¬
cripticie aut colonana condicti¬
onis imbuti nec quasi patronatuᷤᷤ
iuramreb eoꝵ hisqui eos susce pe¬
runt ut susceper̃ p̃tendere concedĩ

Expanded text:
quomodo voluerint, transmittant, nulla macula vel servitutis vel adscripticiae aut colonariae condicionis imbuti: nec quasi patronatus iura in rebus eorum his qui eos susceperunt vel susceperint praetendere concedi,
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃p̃cõra: Sinominis ꝑsecutionẽ
ĩte emancipatam pat̾ tuus titulo
donationis transtulit frusta p̃tẽdit
quidebitorituo here ostitit consẽ¬
sum fui se debitoris necessanũ cum

Expanded text:
 . Si nominis persecutionem in te emancipatam pater tuus titulo donationis transtulit, frustra praetendit, qui debitori tuo heres extitit, consensum fuisse debitoris necessarium, cum
Abbreviated transcription (Latin):
remsuamfisconouerit uendi¬
candam. seq deportanduma ut
ut emergentib talib causis sci¬
ant legisnrẽ auxilium de ferẽ¬
Dum itaut nouerint rectores
uinũsi decem libras auna se ⁊
tantũdem a sius apantorib exi¬
gendũ si p̃ceptũ neglexerit¬
rante tepartus ancille ut as scͥ¬
ptitie tue ex positus ẽ. repetere
eũ ñ ꝓhiberis.s restitutio eisinon
a fu̾re uenditaueris: itafiet: ut siqͣ
inabendo ut forte ad̾iscendũ ar

Expanded text:
rem suam fisco noverit vindicandam seque deportandum. Et ut t admoneri, ut emergentibus talibus causis sciant legis nostrae auxilium deferendum; ita ut noverint rectores universi decem librarum auri a se et tantumdem a suis adparitoribus exigendum, si praeceptum neglexerintrante te partus ancillae vel adscripticiae tuae expositus est, repetere eum non prohiberis. Sed restitutio eius, si non a fure vindicaveris, ita fiet, ut, si qua in alendo eo vel forte ad disc
Abbreviated transcription (Latin):
matremfilium redim̃te cũ huiꝰ mõi
conuentus ñ demertede fi de
tristiuarpudiuande a cogłtur.
uotirecipiendi filium cogita¬
tio cũ abtabilicondictione fili¬
uillicomati restitumt itautat
cuuliumobsequitm munerũ
ꝑpt̾ casum p̃titum ñ exc̃is etur
ꝓpͥetasisitaq ratione ab bostib
reclento filio factite peniteit ac de
p̃tioquiq̃tractart non conuenit:
dotemtam̃ ab eodebitam iure cõñ¬
minioreusis ꝓhuimddicasu amiᷤ¬
sa queĩ eadẽ causa quidemdurant
omĩ modo dirrecta queuõ ꝑusucap¬
tionẽ uł lib̾ationẽ ex bonis suctrac¬
tauł ñ utendo finita eẽuidentur
infraãnmꝰ utuẽ expenentib actiõe
rescissoria restituum tur
tiuitatis abduxit sciant sinotrãn
transductist̃ ad ꝓp̾as t̾ras festinae̾ d¬
bere recepturos uñe pot̾ limini
eaq ingris ut mancipiis seu maliiᷤ
tradictionis moram cũ ħ solum
requirendũ sit. utrum aliquis cũ
barbarisuolum̃ate fu̾it forsitam
coaitus.
quos barbanca feitas captiiu necessi¬

Expanded text:
matre filium redimente, cum huiusmodi contractus non de mercede, sed de tristitia repudianda cogitatur, voti recipiendi filium cogitatio cum optabili condicione filium ilico matri restituit, ita ut et civilium obsequio munerum propter casum praeteritum non excusetur. Pro pietatis itaque ratione ab hostibus redempto filio facti te paenitere ac de pretio quicquam tractare non convenit: dotem tamen ab eo debitam iure conminio reversis pro huiusmodi casu amissa, quae in eadem causa quidem durant, omnimodo directa, quae vero per usucapionem vel liberationem ex bonis subtracta vel non utendo finita esse videntur, intra annum utilem experientibus actione rescissoria restituuntur. tivitatis abduxit, sciant, si non trtransducti sunt, ad proprias terras festinare debere, recepturos iure postliminii ea, quae in agris vel mancipiis seu aliis rcontradictionis moram, cum hoc solum requirendum sit, utrum aliquis cum barbaris voluntate fuerit an coactus.quos barbarica feritas captiva necessi
Abbreviated transcription (Latin):
dt̃aa. Si isquite ab hostib
ingenuam captã comertio redemit
sibi matrimonio cõuixit dignitate
nuptiaꝵ ⁊ uoto future uiste soboli ᷤ
uĩculopignoris remissio redditoᷤ na¬
tales p̾stinos rationis ẽ¬
reb umanis exẽpiamat᷑. dũ ĩ ẜuitutiᷤᷤ
ipã neccessitate ꝑcduuitatis causam
fuit elẽctu purgato iugoreadeile

Expanded text:
. Si is, qui te ab hostibus ingenuam captam commercio redemit, sibi matrimonio coniunxit, dignitate nuptiarum et voto futurae iustae subolis vinculo pignoris tibi remisso redditos natales prebus humanis exempta matre, dum in servitutis ipsa necessitate per captivitatis causam fuit, eventu purgato vig
Abbreviated transcription (Latin):
dem. a  Siliberum captum teabo¬
stib comeitio redimit sabin̾. ⁊ eum ũi¬
culum pignens suꝑstitẽ remisisse
t ꝓbetur non libertus effectus s in ge¬
nuitatei ꝗͣ amiseras restitutuᷤ. nullũ
fuiu̾ enĩsobsequiũ debes.
dem. a. Abostib capt̾i non cõmer¬
tioredemptis. uirtutemilitum nrõꝵ
lib̾ati illicostatumꝗ̃ captiuitatis
casuamiserant. recipiat ẜuiaũ dñs

Expanded text:
. Si liberum captum te ab hostibus commercio redemit sabinus et eum vinculum pignoris superstitem remisisse tibi probetur, non libertus effectus, sed ingenuitati quam amiseras restitutus nullum filiis eius obsequium debes.. Ab hostibus capti et non commercio redempti, sed virtute militum nostrorum liberati ilico statum, quem captivitatis casu amiserant, recipiunt: s
Abbreviated transcription (Latin):
exgeneralib formis fublimifsi¬
me tuc sedis stitutũ est neces¬
sitatẽ impoĩ iudice recusato. par¬
tib adcligñ dos uenire arbitroᷤᷤ.¬
⁊ sub audientia corũ sui uira
minc uidex delegatus ẽ: tam̃ꝗ
a sinc sũspitione om̃i lites ꝓccͣ¬
dere nob cordic̃. liceat eiqui su¬
spcctum udicem pu̾tat: ante¬
quã lis inchoctur cum recusaẽ
ut adalium curt̃atur. libclloit¬
cusationis ci põrrecto cũpost
litem contestatĩ. neq appͤcili¬
it posse ante di fimituã sentẽs¬
tum iãstatiumus. neq iecufaitᷤ¬

Expanded text:
ex generalibus formis sublimissiex generalibus formis sublimissimae tuae sedis statutum est necessitatem imponi iudice recusato partibus ad eligendos venire arbitros et sub audientia eorum sua iura mine iudex delegatus est, tamen quia sine suspicione omnes lites procedere nobis cordis est, liceat ei, qui suspectum iudicem putat, antequam lis inchoetur, eum recusare, ut ad alium curratur libello recusationis ei porrecto, cum post litem contestatam neque appellare posse ante definitivam sententiam iam statuimus neq
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. Sancimus om̃s iudices si¬
ue inhac florentissimã cruitate
siue inꝓuintũs. siquando ab¬
sens ꝑsonac̃itat postei app̃iru¬
erit: nõ aliter iuditialẽ aditum
reucdart: s omc̃m clͥdert ei nidi¬
tionĩ copiã: nisi pͥus omiã dãm
restituat cxhuius moĩ uĩtio ad¬
uersariis cius inflicta. siũ cͥca in¬
gressus litis. siue circa¬
iͦ. honoraria aduocitorum. uł
alias causas quemditio uertũ¬
tiu estimatiõe udiciqͣntitate ẽ¬
arũ di fimenda. postquã urratũ
ab eo fuiͣt qui fecit expensas. exe¬
cutorib negotiorũ. modis omĩ¬
b dispositiones eoꝵ adimplẽ¬
tib. scituris iudicib nris.⁊ exe¬
cutorib: quodsi hoc p̃ter mise¬
rint. cx fua fubstantia huius¬
moĩ detrim̃tũ lesis resarcire
dicib obẜuri censemus. licet ñ
citati s requisiti utigatores:
m̃ala cõscientia a fuerint¬
d̾.ã.  Aꝑtissimi iuris est licere
liugatorib. iudices antequã li
inchoctur recũsare: cum etiam

Expanded text:
. Sancimus omnes iudices sive in hac florentissima civitate sive in provinciis, si quando absens persona citata postea apparuerit, non aliter ei iudicialem aditum revelare, sed omnem claudere ei iudiciorum copiam, nisi prius omnia damna restituat ex huiusmodi vitio adversariis eius inflicta sive circa ingressus litis sive circa honoraria advocatorum vel alias causas, quae in iudicio vertuntur: aestimatione iudicis quantitate eorum definienda, postquam iuratum ab eo fuerit qui fecit expensas: exsecutoribus negotiorum modis omnibus dispositiones eorum adimplentibus: scituris iudicibus nostris et exsecutoribus, quod, si hoc praetermiserint, ex sua substantia huiusmodi detrimentum laesis resarcire dicibus observari censemus, licet non citati, sed requisiti litigatores mala conscientia afuerint. Apertissimi iuris est licere litigatoribus iudices, antequam lis inchoetur, recusare, cum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ses ꝓuintie in illa cuiitate ubi
de eare dubitatur: licere ei quifu¬
spectũ sibi iudicem eẽ dicit ip̃ũ
p̃sidem adire.⁊ hoc facere inictiss
manifestum Sinaũt nõ est mo¬
detator. ꝓuitie inp̃fato loco:
hec eadem ap̃ defensores locorũ.
uł duũm uiros mumcipales ge

Expanded text:
ses provinciae in illa civitate, ubi ses provinciae in illa civitate, ubi de ea re dubitatur, licere ei, qui suspectum sibi esse iudicem dicit, ipsum praesidem adire et hoc facere in actis manifestum: sin autem non est moderator provinciae in praefato loco, haec eadem apud defensorem locorum vel duumviros muni
Abbreviated transcription (Latin):
neceffititẽ partib ꝑordinari¬
ũ iucdicem. ⁊ omẽ ciuile auxili¬
im imponente. ⁊ arbitros e¬
ligert. ⁊ ap̃ cos uenire. ⁊ sic lite
apͥparntt: quasi arbit̃ri fue¬
rint. ab imꝑtali culmine de¬
legati ꝙͥ ⁊ si abimpiali maiesti¬
te iudex delegitus ñsit s abalĩ¬
o culmine: optinere censcmus:
militarib hoĩb iudicindi fa¬
cunrsdã reiperitiã habẽt. de ta
iudicare. cũsimus ⁊̃ militaresꝰ
magistratus. ⁊ om̃s tales hoc̃s ꝑ
usum cotidianum tam cẽ ad ꝓ¬
batos. ut audiant lites. ⁊cas di¬
rimant. ⁊ ꝓsui ⁊ legis scientuh.
utus modi altercationib fines
imponant.
abaugusta fortuna siue abtu¬
ditiali culmine in auqua. ꝓuĩ¬
cra ubuncusitus d̾git datuffit:
⁊una pars suspectũ cũ sibi eẽ
dicit: neforsitan ab sente pso¬
na iudicis ⁊inalia ciuitate cuuᷤ¬
dẽpuitie cõmorantt cõpella¬
tur longottinere emͣso. recusa¬
tiomis libellũ euncusatus offer¬
reᷤ sancimus. siquidẽ p̃sto ẽ pre¬

Expanded text:
ordinarium iudicem et omne civile auxilium imponente et arbitros eligere et apud eos venire et sic lite apparente, quasi arbitri fuerint ab imperiali culmine delegati. quod et, si ab imperiali maiestate iudex delegatus non sit, sed ab alio culmine, obtinere censemus. militaribus hominibus iudicandi facuiusdam rei peritiam habent, de ea iudicare? cum scimus et militares magistratus et omnes tales homines per usum cottidianum iam esse approbatos, ut et audiant lites et eas dirimant et pro sui et legis scientia huiusmodi altercationibus fines imponant. ab Augusta fortuna sive ab iudiciali culmine in aliqua provincia, ubi incusatus degit, datus sit et una pars suspectum eum sibi esse dicit, ne forsitan absente persona iudicis et in alia civitate eiusdem provinciae commorante compellatur longo itinere emenso recusationis libellum ei incusatus offerre, sancimus, si quidem praesto est prae
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃pseu S̾ciredebes pͥuilegi¬
um dotis quomulieres utumtur
inactione dedote ad heredẽ non sũt.¬
dita hereditate adeũcuirt̾ oeffit. cor¬
porahereditaria transtulit. credito¬
rib ꝑmanssit obligatus: Sicͥgin
fraudẽ tuã idfecit. benis eius excũ¬
siꝰ usitatis ac̾tionib sitibinegoti¬
ũfui̾t gestu eaq̃ infraude alienata
ꝓbabunt᷑. reuocabis¬
ip̃palex Si successiõe
patrisab̾stenta fuisti ob eaque ĩ
dotedatast ꝯuenire te crẽditores ne¬
queunt quib pignora indote da¬
t̃a nondocentur: nisibonis defũcti
ñsuficientib infraude creditorũ
dotẽ ꝯstitutã ꝓbabitur:
te abstinuistinec quicquã infra
ude creditoꝵ exbonis eiirtedona¬
tionis iuretrans scriptũ ẽ apͥuatiᷤᷤ

Expanded text:
s . Scire debes privilegium dotis, quo mulieres utuntur in actione de dote, ad heredes non ditam hereditatem ad eum cui cessit corpora hereditaria transtulit, creditoribus permansit obligatus. si igitur in fraudem tuam id fecit, bonis eius excussis usitatis actionibus, si tibi negotium fuerit gestum, ea quae in fraudem alienata probabuntur revocabisianae. Si successione patris abstenta fuisti, ob ea quae in dotem data sunt convenire te creditores nequeunt, quibus pignerata in dotem data non docentur, nisi bonis defuncti non sufficientibus in fraudem creditorum dotem constitutam probabitur. tudem creditorum ex bonis eius in te donationis iure transscriptum est, a privatis
Abbreviated transcription (Latin):
d.ã. ¶ dfriude̾ creditorib fici¬
endã tuidĩ fiscilẽ contri scli
nr̃i trinquillitatẽ inplorari ã
decet redde itiq ꝙ fisco nr̃ode¬
bes: acsicon uentu uelut acre¬
ditore fueris: quẽtibi nunerd¬
se pecumiã negis: exccptione ñ
numerite pecume: scd̃m iegẽs
uti potes. Snegociis gestis.

Expanded text:
. Ad fraudem creditoribus faciendam invidiam fiscalem contra saeculi nostri tranquillitatem implorari non decet. redde itaque fisco nostro quod debes, ac si conventus velut a creditore fueris, quem tibi numerasse pecuniam negas, exceptione non numeratae pecuniae secundum leges uti potes. D. XVI
Abbreviated transcription (Latin):
ae.pecunt̃ soluisti: negotiorũ
gestoꝵ actione. cxpcrsi potes:
fuc pignoris liberandi grã de¬
bitum untuersũ solu̾erte coac¬
tuses: actionem eindc̃ habebi.
ua iuditio familic hereciscund.

Expanded text:
de pecuniam solvisti, negotiorum gestorum actione experiri potes, sive pignoris liberandi gratia debitum universum solvere coactus es, actionem eandem habebis vel iudicio familiae herciscundae,
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Nonpossunt ob eẽ tibitpr̃i:
que in actioncm dedolo solent
cõputari: quib. rci publice cui¬
fi ut allegas occuparis scdcx¬
inde tibi incipiet cc̃pus cedẽ
cx quo muncrib lib̾atus. ficulta¬
tcm agendi ntra p̃stituti tpũ

Expanded text:
o. Non possunt obesse tibi tempora, quae in actione de dolo solent computari, quibus rei publicae causa, ut adlegas, occuparis: sed exinde tibi incipiet tempus cedere, ex quo muneribus liberatus facultatem agendi intra praestituta t
Abbreviated transcription (Latin):
minditis actionib cxperiris:
p̃ses ꝓuintic uiris dictionẽ fuã
aduersus debitore actionem¬
conõe competere nõ negabit¬
lictum ao epta mutua quãtiti¬
te: ut stipulanti creditori sp̃o¬
te uos oblig̾istis: licet uni nu¬
meritisit pecuma ł int̃cessiõis no¬
mine: hãc suscepistĩ obligatõe. frustra
ueremini ne etu pecume no¬
mine uos conuenirt poffit.
quĩmutuo abi dedit. suntri
pͥstitum tẽpus rtigeste questi¬
onc̃m actuli stis. acmultotia¬
gis intmnr tunorem geritis. siꝓ
pccima nuerita oieũ susce¬
ptum instrũm̃tosit collatũ:
suo stitu retnanente ruco iu

Expanded text:
mandatis actionibus experiris, praeses provinciae iurisdictionem suam adversus debitorem eo nomine actionem competere non negabitlidum accepta mutua quantitate vel stipulanti creditori sponte vos obligastis, licet uni numerata sit pecunia, vel intercessionis nomine hanc pro rea suscepistis obligationem, frustra veremini, ne eius pecumine vos convenire possit, quam alii mutuo dedit, si intra praestitutum tempus rei gestae quaestionem detulistis. Ac multo magis inanem timorem geritis, si pecunia numerata oleum susceptum instrumento sit collatum, so