comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos quotienscumq transiuimꝰ:
psallentes audiuimus: Sed hic
ui chumis laudibꝰ uacant:
eodorũ quendã pͥb̃m consti-¬
uit. cuiꝰ tanta mirabilia en¬
rrantur: ut etiã cecos suis
tionibꝰ. illummet.. et de¬
nes effiiget. ⁊ infirmantibꝰ
erat sanitatem: Sane ad
quo deo canitur: nullam
nata: ꝑ ipsos nob̃ transitũ pre¬
bes Uobis itaq duobꝰ nicta
uasternam ambulantibus er
centis p̾cebentibꝰ. ad locum de¬
ponas a uob̃. et uacua ꝑtranse¬
unte uasterna: nos tres uiriha¬
bitu simul ad dei homines ꝓpere¬
muis Placet utrisq consilium :¬
cisequenti nocte sic̃ ordinau̾at
naniis est: ut eadem hora qua
eo amplius quã decem milia ui
psallentiũ et dicentiũ. ura

Expanded text:
nos quociens transimus psal| lentes audimus Sed hic inis laudibus vacant, Theodorum quemdam presbyterum constituit, cujus tanta miracula narrantur, ut etiam caecos suis orationibus illuminet, et daemones effuget, et infirmantibus afferat sanitatem: sane ad onis, in quo Deo canitur, nullam nata per ipsos nobis transitum praebeat. Vobis itaque duobus juxta basternam ambulantibus, et caeteris praecedentibus ad locum deponar a vobis; et vacua pertranseunte basterna, nos tres herili habitu simul ad Dei homines properemus. Placuit utrisque consilium; et sequenti nocte, sicut ordinaverat, natus | est ut eadem hora qua eo amplius quam | decim milia uerorum psallencium et dicentium uia
Abbreviated transcription (Latin):
licet semiustũ iquũ tam̃ eri¬
istis duobꝰ fribꝰ meis in sinues: Ex
Udolis enim conu̾ti uolumus ad
xp̃m & quia simul hoc defmi¬
uimꝰ ⁊ fr̃s sumus. etiã hoc impe¬
lulũ requiescat: ⁊ dũ oportunũ

Expanded text:
. licet semeustum uiuum tamen euistis duobus fratribus meis insinues, ex idolis enim converti volumus ad Christum. Et quia simul hoc definivimus, et fratres sumus, etiam hoc ab elulum requiescat, et cum opportunum
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃is supplicus lib̾ius catisar¬
dium: atq in molare. compe¬
litur: Abnuens imꝑat̃ appẽd
et flagris toto corpore lanzan
uidelicet ut doloris necessitate
faceret quod p̾cipiebat᷑ inuitũ.
at ille cum maneret ĩmobil
uisceribꝰ iam pelle nubatis
iubetur acero ac sale ꝑfũbi
Eumq en am hoc torm̃¬
ti genus constant̾ ac fortit᷑
tolerasset. craticula primis
fubtracta apponi rubetur
paulatimq succendi. quo sci.
icet pena ꝓtelaretur in lõgũ:
umq niinistri scelerum hinc
n corpus modo inde u̾santeᷤ.
mẽbra singła penas ĩciꝑent:
t supplicia renouarent: spai¬
s ab eo elicere se posse consen¬
m. ille firmus in fide. ⁊ no¬
uans in spe. consũptis iam et
igne resolutis carnbꝰ: ultimũ

Expanded text:
nomine suppliciis liberius causatur, atque immolare compellitur. Abnuens, imperatur appendi et flagris toto corpore laniari: videlicet ut doloris necessitate faceret, quod praecipiebatur invitus. At ille cum maneret immobilis, visceribus jam pelle nudatis, jubetur aceto et sale perfundi. Cumque etiam id tormti genus constanter ac fortiter tolerasset, craticula prunis subterstratis poni jubetur paulatimque sicet poena protelaretur in longum. Cumque ministri scelerum, hinc modo corpus, modo inde versantes, per membra singula poenas inciperent, et supplicia renovarent, sperantes ab eo elicere se posse consensum, ille firmus in fide, et quasi in spe consumptis jam et igne resolutis carnibus suis, ultimum
Abbreviated transcription (Latin):
pueri unanmnit̾ culturã simula¬
chroꝵ relinquentes: xp̃o seruien¬
tiũ numero in hoc monasterio se
ficrari desicłant: Y hodie uestigi¬
atua huc ꝓsequentes. ĩgressis̃
poscentesq me cũ lacrimis exo¬
refero. qui me p̾uenire feci

Expanded text:
turam simulachrum | relinquentes christo seruientium nomero in isto monastherio | se sociari desiderantes . et hodie uestigia tua prosequentes | huc ingressi sunt Poscentes quem ecum lacrimis exore| fero qui me praeuenire fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃s plurtinsĩ eccłarũ status in cre¬
mentis ꝓspioribꝰ augebat᷑. ⁊̃ gła
earum t̾ras excedens. ⁊ cuncta su¬
ꝑemiens: festinare uidebat᷑ ad
cęlum: Nulla enim occurrebat in¬
iudia. nullus liuor nequissimi de¬
monis obuiabat. qm̃quidẽ celestiᷤ
dext̾e fulciebat᷑ auxilio ppłs. etiã
tunc bene de cdeo ꝓ pieratis cul
tu nusticie obseruatione ꝓme¬
ritus Uerũ ubi ex multa lib̾tate
multaq indulgentia uiciati
sunt mores. ⁊ disciplina corrupta¬
sunt est: dum alt̾ ali̾ inuidemꝰ.
et alt̾ ali̾ derogamꝰ: dũq nos in-¬
uicẽ mordemꝰ et incusamus abu̾¬

Expanded text:
tempus plurimum Ecclesiarum status incrementis prosperis augebatur, et gloria earum terris excedens, et cuncta supereminens, festinare videbatur ad coelum. Nulla enim occurrebat invidia, nullus livor nequissimi daemonis obviabat, quandoquidem coelestis dexterae fulciebatur auxilio. Populus etiam tunc bene de Deo pro pietatis cultu et justitiae observatione promerebatur. Verum ubi ex multa libertate multaque indulgentia vitiati sunt mores, et disciplina corrupta est, dum alter alteri invidet, et alter alteri derogat, dum se invicem mordent et incu
Abbreviated transcription (Latin):
et sinceritatis obliti. sacra miste¬
ria ꝑu̾sis mentibꝰ celebrarent: tũ
obscurauit dñs inra filia syon. et
ẽ scabellum pedum suoꝵ. in die
uȩ sue Et sicut iterum dicit. fub¬
mersit om̃em decorem isrł: et
omnes macerias eiꝰ destruxit. E¬

Expanded text:
et sinceritatis obliti, sacra mysteet sinceritatis obliti, sacra mysteria profanis mentibus celebrarent, tunc obscuravit Dominus in ira filiam Sion; et est scabelli pedum suorum in die irae suae. Et sicut iterum dicit, submersit Dominus omnem decorem Israel, et omnes macerias ejus destruxit, e
Abbreviated transcription (Latin):
morũ corda terebramus. dumq
princeps cum pͥncipibꝰ ppłi cũ ppłi.
sediciones ac certamina concita¬
mus: dum fimulatio in uultu. do¬
lus incorde. fallacia ꝓfertur inu̾¬
bis. et malorũ ꝑsingula cumuluᷤ
intumescit: diumna ꝓuibentia iac¬
turam disciplinȩ ppło suo illatam
ex pluraa pace et nimra su leni¬
tate ꝓspiciens: aggrebitur pͥmo
refrenare lapsantes: et ntegeo ad¬
huc ecełe stati. congregbmbꝰ¬
ꝙ manentibꝰ: indulge nlterim
eos qui erantꝰ in malcil. tantum
gentiliũ ꝑsecutione pulsari Set
cum nullas ꝗx hoc elemoitis eiꝰ.
intellectus ppłiᷤ redoeretur. quin
potius uelut ignerantes chm̃c absꝙ
et ꝑ hoc magis ꝑsistẽ inma¬
lis fuis: att ipsi qui duc ppłi
uidebant᷑ et principes: dhu̾mi mã¬
dati in memores effectr. adu̾sum se
inuicem contentione. zelo. liuore.
suꝑbia. inmiciciis. atq odio inflã¬
marentur. ita ut tyrannidem
potiꝰ quã sacerdotium tenere. se
crederent: et xp̃ianȩ humilitatis

Expanded text:
dum principes cum principibus, populi cum populis, seditiones et certamina commovent, dum simulatio in vultu, dolus in corde, fallacia profertur in verbis, et malorum per singula cumulus intumescit, divina Providentia jacturam disciplinae populo suo illatam ex plurima pace et nimia sui lenitate perspiciens, aggreditur primo sensim refrenare lapsantes, et integro adhuc Ecclesiae statu, congregationibusque manentibus, indulget interim eos qui erant in militia tantum gentilium persecutione pulsari. Sed cum nullus ex hoc clementiae ejus intellectus populis redderetur, quin potius, velut ignorantes Deum, absque et per hoc eo magis persisterent in malis suis, atque ipsi, qui duces populi videbantur, et principes divini mandati immemores effecti, adversus se invicem contentionibus, zelo, livore, superbia, inimicitiis, atque odiis inflammarentur, ita ut tyrannidem potius quam sacerdotium tenere se crederent, Christianae humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
creditis: nec colimꝰ nec adora
his auditis riciouarus. catens
eos uictos maximiano ĩpios
ussent:dixit. Ex quo genere
s creator omĩum cũ patre.¬

Expanded text:
 nec colimus| nec adoramus. His auditis ritiouarus catines eos uinctos . maximiano impio aximianus dixit| Ex quo genere . creatur omnium cum patre
Abbreviated transcription (Latin):
Quib accersitis. propriis
compellatis noĩbꝰ ait. Crispin
& crispiniane. cuiꝰ dei cultore
cinꝰ ue religionis uos uenerat¬
res fatemini: Utrũ iouẽ aut
dianã. apollinẽ ue colitis aut

Expanded text:
quibus arcessitis propriis\que/ conpel| latis nominibus Ait Crispine et crispiniane . cuius| die cultores. Cuius uel religionis. uos ueneratores| fatimini utrum iouem an dianam appollonem ne co| litis. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
gterũt nimia. ita ut tripha¬
mo tecti fastigio usq multimũ
daroes e arphaxat. ictu co¬
ruscationis dadusti: incarbo¬
nem conu̾si sũt. Post m̃ses uͦ
tatem. In qua extruxit basr.¬
drãguloꝵ octogenum pedum¬
ponens: ita ut octies octoge¬
num pedum numerus nume¬
raret᷑ ꝑ girum. In altum uͦ pe¬
dum centũ uignti: om̃ia ex
quadratis marmorib signati
Cameram uͦ laminis aureis af¬
fixit. In medio aũt: octogens¬
pedib sarchophagum ex argẽ¬
to puro instituit. Per tres aũ
annos fabricã incessant̾ exercu¬
it : ce consũmans eam die na-
co beneficia diuina cõsequnt᷑¬

Expanded text:
t nimia, ita ut trifamo tecti fastigio usque in ultimum autem et Arfaxat ictu fulminis adusti et in carbonem conversi sunt. Post mensem t, in qua exstruxit basio angulorum octogenum pedum; ita ut octies octogenum pedum numerus numeraretur per gyrum, in altum autem pedum centum viginti. Omnia ex quadratis marmoribus et cameras vero laminis aureis affixit. In medio autem octogono sarcophagum ex argento puro instituit. Per quatuor annos fabricam incessanter exercuit, et consummans eam die nataco beneficia divina credent
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc riciouarus furore in
saniens. molas ad singulor colla
iubet suspendi: & hiemis tpre
in fluuio cuiꝰ uocabulũ est.
aronia uelut sub glatie dem¬
mergi. At illi scuto fideio di¬
dño leti.Suꝑ aquã refections
educauit nos dñs. Sed famu¬
lante creat᷑a sua deo. mr̃es eiꝰ
nec aqͣ mergere. nec petra p̾¬
merernec frigus poterat str̃i¬
gere. sed pocius quasi estiuͥs
lauacris delectati: ꝓiecto mo¬
ira iussit eos uinͨtos custodire¬
donec plũbum nuectũ igni.
liquefieref : inqͦd mr̃es scõs
cosum̃dos demergͤret. Sed quoᷤᷤ

Expanded text:
Tunc riciouTunc riciousaniens, molas ad singulorum colla jubet suspendi, et hiemis tempore in fluvio cujus vocabalum est Axona, velut sub glacie demergi; at illi, scuto divilaeti: Supra aquam refectionis educabis nos, Domine ; sed famulante creatura sua Deo, martyres ejus nec aqua mergere, nec petra premere, nec frigus potuit stringere; sed potius quasi aestivis lavacris delectati, projecto moira, jussit eos rursus vinctos custodire, et plumbum injectum igni liquefieri, in quo martyres sanctos consu
Abbreviated transcription (Latin):
uineulo dure tradidit eruci¬
andos dicens. F iurtutẽ dia¬
ne que orbem t̾re sue subdi¬
dit dicioni. coniuro te ut hos
furtiferos diu̾sis penis affli¬
gens pessima morte consu¬
mas. Tune impis pͥncipis
minister. ipietatis uissis ob¬
temꝑans: p̾claros mr̃es exten¬
sos ad trocleas cedi fustib u¬
ssit. At hii in torm̃tis consti¬
tuti: mente celestia contẽplan¬
tes dixerunt. Respice in seruoᷤ
uiua nos ut ꝑficiamꝰ opꝰ tuũ
sine macula xp̃e. Audiens
aut̃ eos riciouarus in tormẽ¬
tis orantes quos eiulare p̾.
dolore eredebat: indigne tu
lit uehem̃ter. & iussit sudes
as singłas de dorsib eoꝵ tol¬
li . Quã uissionẽ dũ minitri
rũ dolores. spe gaudentes.
in tribulationib pacientes:
orabant dñm ac dicebant.
lib̾a nos ab homine iniqͦ o
doloso. his itaq orꝰ ntib exie¬
rũt sudes de ungulis eor.
iministros ꝑcucientes. quos¬
dã int̾fecerunt quosdã u
uulneratos eruciauerunt.

Expanded text:
uinculo. dure tradedit| cruciuinculo. dure tradedit| cruciandos dicens. Per uirtute iste diane que orbem| terrae suae subdidit ditioni coniuro. Vt hos furciferos| diuersis poenis adfligens . pessima morte consumas.| Tunc impii principes minister impius +pietatis ius| sis optemperans preclaros martyres extensos +troclea| cede fustibus iussit. At hi in tormentis constituti| mente celestia contemplantes . dicebant. Respi| ce in seruos adiuua nos.| ut perficiamus opus tuum sine macula christe. Au| diens autem eos Riciouarus in tormentis quos eiu| lare prae dolore credebat. Orantes indigne tu| lit uehementer . et iussit sudis s singulis de dorso tolli. Quam iussionem dum| ministri rum dolores . spe gauden| tes . in tribulacione pacientes . orabant dominum ac di| cebant. libera| nos ab homine iniquo et doloso. His itaque orantibus| exilierunt sudes de ungulis eorum . et ministros percu| cientes quos//dam interfecerunt . quosdam uero uulneratos cruciauerunt.|
Abbreviated transcription (Latin):
eurrare cupimꝰ serutio sc̃o
ppletus maximianꝰ ait. Per
intutes deoꝵ. quia si inhac
ulticia ꝑduraueritis multĩ
os affictos male ꝑdam tor¬
i siut sitis cet̾is exemplum
ẽsima morte cõsũpti. Sed
resipiscentes diis sacrifica¬
eritis: ditari uos opib mul
s& honore sublimari uibe
uinsigni. Prefacti sc̃i mres
espondentes maximia no
uerunt. Nõ potes nos illa
omiis t̾reri qͥbus uuiere
ue ẽ & mori lucrum. fecu
a aͦ tua &r honores qͥs polli¬
demꝰ reliquisse. Quie a si
ipse cognosceres diligeres.
nec solũ diuiciis ac imꝑio. ue¬
rũ etiã uane ac dem̃tissime
a qͦ remimerãte uite p̾mium
ꝑciperes sempͥt̾ne. Nã si in
istis uanis ꝑstiteris: similis
simulacroꝵ cũ diabolo eruci¬
andus ininfernũ demerge¬
ris. Maximianꝰ dixit. Suffici
misericor & impie ignoras
sit indebite: cuiꝰ regnũ int̾riꝰ
uane decertans conans destru¬
ere. his auditis maximianꝰ.
furens indignatione: ricio¬
uaro eos sub comurationis.

Expanded text:
erare cupimus seruitio repletus maximianus. Ait per uirtutes deorum| quia si in hac stulticia perduraueritis multis uos| adflictus mali perdam tormentis. Vt sitis ceteris| exemplum pessima morte consumpti. Nam si resipis| centes . diis sacrificaueritis meis ditare uos opibus| multis et honori sublimari iubebo insigni prefati| martyres. Respondentes maximiano dixerunt. Non| potes nos inlatis minis terreri . quibus uiuere et mori lucrum . pecunia uero tua et honores quos pol| lecerifatemur reliquisse quem si et ipse cognos| cens diligeris non solum diuiciis ac imperio. Verum| etiam uana demonum deuotissime A quo remnerante . uitae praemium per| ciperis sempiterne . nam si in istis uanis persisteris.| similis simulacrorum . cum diabulo cruciandos in in| fernum demergeris. Maximianus dixit suffici| misericordem impie igno| rasit indebitae.| Cuius regnum uane in terris decertans conares dis| truere. His auditis maximianus . furens indignacionem| Riciouaro eos sub coniurationis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecucio seua in orbe pene uni¬
u̾so ꝑstreꝑet: quintinus. lucianꝰ.
rome claris orti natalib in gal¬
scĩ laboris cursum martirio eo¬
summantes: triũfatores insig¬
nes mi grauerunt ad dñm. Quioᷤ
secuti eadẽ fidei deuotione pareᷤ
q nataliũ nobilitate crispinus
& crispinianꝰ. suessionis eiuitatẽ
hospiciũ sue ꝑegͥnationis elege¬
runt. In qua qm̃ ita p̾ualuerat
tas uetaretur. hii cõnꝑta crude¬
litate gentiliũ. ut sequentes
doctoris gentiũ magisterium
exercere didicerunt. In quo oꝑe
diuma gr̃a p̃uenerũt. ut mul¬
ti udentes eoꝵ oꝑa mirarent᷑
part̾ ac diligerent. Nam ce illio
raculũ. ut cũ om̃ib pene elega¬
tius oꝑarent᷑ artificib: a nullo.
ti. ita mox hoꝵ sunt deuicti
amore. ut nõ nulli eoꝵ ñ t̾a necs¬
sitate artificii: quã amore ubida
ad beatos mr̃es uenirent freqd¬
ter. Q ita suꝑna ineis oꝑante deu¬
uirtute: multi relicto getilitatis ⁊¬
rore. abdicatisq idolis manufaces

Expanded text:
ersecu| tio seua in orbe pene uniuerso praestrepiret. quin| tinus . luceus. romae| clarus orti natalibus in galue sancti laboris cursum martyrio consum| mantes triumphatoris insignis migrauerunt| ad dominum. Quos secuti eadem fidei deuotione. paris que natalium nobilitate. Crispinus et crispi| nianus suessiones ciuitatem hospitam suae pere| grinaciones elegerunt . in qua quoniam ita preua| luerat tas uetaretur at hi conperta cru| delitate gentilium ut sequentes doctoris gencium| magisterium exercere potest dedicerunt. In quo operdiuina gracia+ preuene| runt. Vt multi uidentes eorum opera mirarentur pa| riter ac diligerent. Nam illud raculum ut \cum/ omnibus pene elegancius| operarentur artificibus a nullo mti . ita horum mox sunt deuincti amore| Vt nonnulli eorum non tam necessitati artificii quam| amore uerbi dei. Ad beatus martyres ueniebant.| frequenter. Et ita superna per eos operante uirtute.| Multi relicto gentilitatis errore abdicatisque| idolis manufactis.
Abbreviated transcription (Latin):
alacres senes uelociter cũ corpo¬
ꝙut ꝑuenenit hoc miraculo ex¬
clam intugurio sud cũ gaudio.
in clarificatione ma̾tirũ suoꝵ
senib p̾stitisse uirtutem qͥ eis
causa mortis extiti in mũdo:
quos seruandos futuris fide¬
honor deuotis plebib mex pa¬
tuit. Nam p̾fati senes tesaros
quos impiis occultauerant:
pie fidei ppłis deuotissime ꝓdi¬
derunt. dicentes crispini ac crispi
b̾e intugurio suo recondita.
his auditis fidelis ppłs: con¬
cursu pie deuotionis freguen¬
tare cellulam pauperum cepit.
Qua frequentia uile egenoꝵ
tuguriũ efectũ oratoriũ: regis
sareerdotes. clerus ac ppłs. eadẽ
conspiratione: deuote tumulã¬
to ingentis ppłi cetu impofita
honorifice feretro: psallentes
maxima cũ exultatione. ad iam
dudũ preparata ducebant re¬
miganda se pulchra. E ut de¬
uote plebis firmaret᷑ letantis
fides. gaudiũq augeretur le
nauis que sc̃a ferebat corpora¬
terrã tetigit. oblatis ẽ aparenti
bus uariis infirmitatibuss

Expanded text:
uelociter cum corpout peruenerunt hoc miraculo exclam| in tugurio suo cum gaudio. in clarificatione martyrum suorum senibus| prestetisse uirtutem qui eis causa extetit mortis| in mundo quos seruandus futuris fideHorum honor deuotis plebi| bus mox patuit. Nam sepefatis senes thesauros| quos impiis. Occultauerant piae fidei populis de| uotissimae prodederunt dicentes. Crispini ac crispi| bere in tugurio\lo/ suo recon| dita. His auditis fidelis populus . concurso pie de| uotionis frequentare ad cellulam pauperum caepit| qua frequencia uile egenorum tugurium effectum| oraturium regis sacerdotes cleros ac po| pulos eadem conspiratione deuote tomulanto ingentis populi coeto inposita hono| rifice feretrum psallentes maxima cum exulta| tione ad iam dudum praeparata. Ducebant| Remegiendo sepulcra. Et ut deuotae plebi fir| maretur fides gaudiumque augeretur laenauis que| sanctam ferebat corpora tetigit. Oblatus est a pa| rentibus puer uariis infirmitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
nistri obt̃eꝑantis ꝑfecerunt cuncͥt
que sibi ab ĩpio fuerant imꝑata.
pati: ita ad cõfusionẽ diaboli &
satellitũ eiꝰ ab hac etiã pena illes
educere. Max oratione finita:
eduxit eos angłs dñi sine dolos
abigne. Tunc uidens se inimiei
nichil illatis aduerfum xp̃i m̃ꝰ
furens riciouarus p̾cipitauit i

Expanded text:
nistri obtemperan| tes perfecerunt cuncta que sibi ab impio fuerant| imperatpati. Ita ad| confessionem diabuli et satellitum eius ab hac eti| am poena inlesus educere+. Mox oratione finita| eduxit eos angelus domini sine dolore ab igne tunc| uidens se inimicus nihil inlatis aduersus christifurens.| Riciouarus precipitauit in
Abbreviated transcription (Latin):
esto peccatis nr̃is ꝓpt̾ nomentus
ne forte dicant in gentib uͥ est
ds eoꝵ. Quib hec orantibus. en¬
liaens gutta plũbi feruentis in
oculũ riciouari. graui illũ dolor
enuiciãs excecauit᷑ afflictũ. Ad hi
fremens possessus insania. dun
medelam corporis aĩeq debuit n¬
plorare: mortẽ sibi accelerauit in¬
samiens. Nã picem. adipem. oleũ¬

Expanded text:
esto peccatis nostris propter nomen tuum.| Ne forte dicant gentes ubi est deus eorum quibus haec| orantibus . exiliens gutta plumbi feruentes in oculum| riciouari graui illum dolore crucians excecauit.| adflictum adis+ fremens+ possessus insania dum me| dillam corporis animaeque dibuit inplorare . mor| tem sibi adcelerauit insaniens. Nam picem . adi| pem . oleum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ regna ꝓꝑantes igni interemerat
lciatos. ipse ad eterni ignis ꝓpe¬
ios cruciatus igni p̾cipitaretur cõ
res deuote dño p̾cem fuderunt:
t eos dellutatione sui certaminis
ptos ad se uenire uiberet ꝓpicius.
uib nocte eadem ꝑ reuelaonem
stensum ẽ: qͦd illucescente die ꝑee¬
turi laboꝵ ac cõfessionis sue p̾mi¬
m triũphatores incliti reciꝑent᷑
chibitaone ĩ pleta est. Nã maxi¬
uanus mox audita satellitis.

Expanded text:
 rantes . igne interemerat cruciatos . ipsi ad aeterni| ignis perpetuos cruciatos igni praecipitaretur con| res . deuote| domino precem fuderunt . ut eos de conluctationi sui cer| taminis ereptos . ad se uenire iuberet propitius.reuelationem ostensum est quod| inluciscente die precepturi laborum ac confessionis| suae premium triumphatures incliti receperentexibitione inpleta est.| Nam maximianus mox audita satillitis s
Abbreviated transcription (Latin):
ouembris consumauerunt fe
s martinum. quorp anime in.
oipora uero a carnificib bestiis
ntacta. Nocte itaq repente post
lligeret cura humanda. Qui
senex nulla. dubitatione ꝑ¬
motus. quin ĩ mo angłica ad¬
monitione securus: assumta
lã dicta in solatium sibi sc̃i
laboris germana. ad locum.

Expanded text:
ouembris consummauerunt .| felicis martyrium Quorum animae in Corpora uero a carnificibus| bistieintacta. Nocte itaque repente| post college| ret cura humana Que senex nulla dubitatione| remoratus quin immo angelica. Ammonitione se| curus adsumpta iamdicta in solatium. Sibi sancti| laboris germana. Ad locum p
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Sed quid agerent᷑ pari
ꝑes ac infirmi. qͥb nec naius
erat in ꝓnitu. nec nauigandi
ingenium: nec uiriũ etate fes¬
sis contra fluminis impͣtum
suppetebat fiducia : Quid.
plura loquens morer: Tandẽ
ꝑuenientes noctu ad locum
a sc̃o angło sibi ostensũ: reꝑtis
amne nauiculam subleuati.
de trepidationis sue infirmi¬

Expanded text:
rant. Sed quid agerent pau| peres ac infirmi quibus nec nauis erat in prumpto.| Nec nauigandi ingenium nec uirium aetate fessis| contra fluminis inpetum subpetibat fiducia . quid| plura loquens morer tandem peruenientes noctu ad lo| cum a sancto angelo sibi ostensum. Reppertis amne nauiculam tunc subleuati de tre| pidatione suae infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
Rgo cdm̃ quem colebat fr tius
religatũ ⁊ uinctum ostendi.
cere deo meo. poteris me ad sacri¬
om̃s cdeos tuos cominuam: et te factã
crebere deo meo: Hec cum dice¬

Expanded text:
m quem colebat frater tuus uinxi et uinctum ei ostendi cere deo meo, poteris me ad sacriomnes deos tuos comminuam et tunc tu crede deo meo». Et hec eo dice
Abbreviated transcription (Latin):
Solus ds̃ ñr: beatitudinem uẽ¬
tlicat: Curus gle exordiũi: quia
non fuit conscia rerum. nescit
antiquitas: cunis temmnũ qura
non erit: nosse ñ potest serceᷤ
inuet̾ata seculoꝵ: Iudex diỹ.
putantem: patientie meş teno¬
re sustinui: Qui nisi dee matri
sacrificaueris: hodie te dilania¬
tũ om̃ib penis. capitalis sẽtenti
li seruio: Tu corpus meũ ad tẽ¬
pus inpotestare habes: angm̃ã
uero meã non habes: Hurus añt¬

Expanded text:
Solus deus noster beatitudinem| uindicat sibi huius gloriae exordium quia non fuit cons| tancia rerum . nesciuit antiquitas huius terminum| quia non erit nosse non potest series inueterata seculorum| Iudex dixit enciae meae tenore sus| tenui nisi deae matris sacrificaueris. Hodiae te dila| ceratum omnibus poenis capitalis sentenciali seruio . tu corpus meum| ad tempus in potestate . habes . anima uero mea . non| habes. Haec san
Abbreviated transcription (Latin):
nido ppłoꝵ conuen̾at. Herachus
illꝰ tempors consularis. in hac urbe
quia statuã berechintie que carpe¬
to portabat᷑. agminib stipara ppłor.
cdespectã adorare nolurt ᷑: publice
seditionis obtentu comprehensus
tenet᷑: et eracho consulari statutus in¬
gerit᷑. Cui ille de tribunali residens
dixit: Nomen et conlitionem desig¬
na: Ille respondit: Simphorianꝰ
dicor. &. xp̃ianus sum. Iudex

Expanded text:
tudo| conuenirat. Heraclius illius temporis consolaris in hac| urbequia statuam byrecenthiae quae carpento porta| batur agmenibus. Stipata populorum dispectam .| adorare noluisset publicae sedicionis obtentu con| praehensus tenetur et heracleo consolare statutus| ingeritur. Cui illi de tribunalibus sedens dixit nomen| condicionemque designa. Ille respondit. Symforianus| dicor . et christianus sum. Iudex
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s incredulos. et crediderũt
umuersi. atq baptizati sunt
a pb̃ris quos ordinauerat apłs
bartholomeus: Factum est aũt
acclamante et om̃i clero. ut or¬

Expanded text:
omnes incredulos, et crediderunt universi, ac baptizati sunt a presbyteris, quos ordinavit sanctus Bartholomaeus. Factum est per r populo clamante, et omni clero or
Abbreviated transcription (Latin):
xerit: ac statim ꝑ deiua gradu exor¬
bitante iactatus. ⁊ parati mun̾is
gr̃a destitutus: antiqui hostis ren-¬
bus patet: Ds nr̃ ut nouit remu¬
nerate merita: ita nouit pungre
peccata: Nonpni suo obedientes
iuuificat : rebelles inrerficit: In
cuius confessione firma stabilisa¬
te duranti. tutius mͥ est sempiter-¬
ni regis tenere pertum: quã mor¬
tiferũ diaboli seuzentȩs intrare

Expanded text:
rsum. Statim per ima gradum exorbitante| iactatus et paradysi uiris gratiam distitutus .| et antiqui ostis rectibus patit. Deus noster . ut nouit re| munerare merita ita nouit ponere peccata. Nomine| suo obidientes uiuificat rebellis interfecit. In cuius con| fessione firmissima stabelitate durante s tutum| mihi est sempiterni regis tenere portum quam mortiferum| diaboli seuientis intrare
Abbreviated transcription (Latin):
resus cris¬
cutionis drre
ꝓcella detonaret .x ad delen¬
dam religionẽ catholicȩ legis.
imꝑn sui decreta conu̾teret: er¬
rã ninc in augustudunensi ur
bene institutus ⁊ morib: ita ut
pͥmeue incolis florentes annos.
senũ anticipans uitam: immacu¬
late mentis sinceritate suꝑaret:
hic itaq cum madolescentia cre¬
scens transiret ifantiam. et iam
etas felicit᷑ auspicata in robur
uirile migraret : tantã spem uͥ¬

Expanded text:
rsus chrisuucionis dire procella detonaret| et ad delendam religionis catholicae legis| imperie suae decreta conuerterit. Erat| tunc in augustodinensi urbbene institutus . et morebus ita ut primaeue indo| lis florentis annos sinsum anticipans . uitam| inmaculatae mentes sinceritate superaret. Hic itaque| cum in aduliscentia criscens transiret infanciam etiam|  etas filiciter auspicata in robore uirile megraret tantum| spem ui
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ad plebem: Eece quẽ dm̃
putabatis curare uos: Audite
nunc uerũ deum creatorem ur̃m¬
dibus uanis Et si uultis ut or̃e
Quod cum feceritis. templũ hoc¬
in xp̃i nomine consecrabo:. et uoᷤ¬

Expanded text:
 ad plebem: « Ecce quem Deum putabatis curare vos, audite nunc verum Deum creatorem vestcoelis; et si vultis ut orem Quod cum feceritis, hoc templum Christi nomini consecrabo. »
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq om̃s respondissent amen:
gulos templi circumuolans: digi
ab infirmitate ur̃a mundami¬
digito facite in fromibꝰ ur̃is:¬
lunc ostendit eis ingemtẽ egy¬
pitum nigrionẽ fuligine. Fa
cie acuta cum barba ꝓlixa. cri
sicut feirum igaitum. scntillaᷤᷤ
egrediebatur. flãma sulphurea.
tus a tergo manibꝰ igneis catenis

Expanded text:
Cumque omnes respondissent Amen, gulos templi ciariis infirmitatibus curamiita facite in frontibusTunc ostendit eis ingentem maurum nigriorem fuligine, cie acuta, barba prolixa, crinsicut ferrum ignitum, scintillas egrediebatur flamma sulphurea. tus erat a tergo manus, igneisque caten
Abbreviated transcription (Latin):
publici crimgnis reus. qui d̃us
nr̃is sacrificare detrectans: ma¬
iestans sacrilegum ppetrauit:
uirias: gladio ultore feriatur: uit
dũ crimina funesta resecantur :¬
deor parit̾ ⁊ legum uindicetur
mͥuria: Sic cdata sententia: cũ beatꝰ
uir duceretur ad uictimam: uene¬
rabilis mat̾ sua de muro nota illũ
assume constantiã fili: Limere ñ
debes mortem: quȩ sine dubio ꝑdu¬
cit aduitam: Sursũ cor suspende:
aspice illũ qui regnat in cęlis: Hodie
tibi uita. non tollitur. s mutatur
in melius: Et quamlibet angustꝰ
callis iter durũ ⁊ scrupulũ erum¬
nose tribulationis indicat: hȩc
ura ẽ inqua ꝑsecutorem tuum

Expanded text:
. pu| blici . criminis . reus qui diis nostris . sacrificare . detrec| tans maiestates . sacrelegium perpetrauit iurias| gladio ultore feriatur. Vt dum crimina funesta resecan| tur deorum pariter et legum uindecitur iniuria sic| data sentencia dum beatus uir duceretur ad uictima| uenerabelis mater sua de muro sidola illum resume constanciam timere non possumus mortem| que sine dubio perducit ad uitam. Sursum corda| suspende aspice illum qui regnat in caelis . hodiae| tibi nati uita non tolleretur sed mutatur . et quam| libet angustus gallis iter durum et scrupolosum| erumnosae tribulationis indicat. Haec uia est in qua| percussorem tuum
Abbreviated transcription (Latin):
etiã mart̾ir delatus ad fontẽ qu
extra publicu̾̃ campũ est: ⁊ ibi in
parua cellula. tum sepultus: Semꝑ¬
se. tam̃ uirtutibꝰ publicauit : ut a
gentͥibꝰ. stupentibꝰ ꝓpt̾ inracula
xdona sanitatum. honori maxi
uia: et in onngũ uotorũ plenitu¬
dinẽ felix aꝑiatur ingressus: ꝑ¬

Expanded text:
iam martyr delatus ad| fontem qui extra puplicum . campum est et ibi in par| ua cellola “tunc” sepultus semper tamen se uirtutibus| publicavit ut a gentilibus. Stupentibus miracula .| et dona sanitatum. In onore maximuia et in omnium| uotorum plenitudinem filex aperitur ingressus.
Abbreviated transcription (Latin):
eum celestis sapientie gemiis
ornata simplicitas: et iustũ uite
tramitẽ tenens: felicis gub̃̾nacu
li defensione seruatus: naufra
referta cermioni : e oriq famu
lans ac cliuersis idoloꝵ templis:
uane suꝑstitionis amore tene¬
banir: Berechinne. apollinis.

Expanded text:
eum celestes| sapiencia e gemmis ornata simplicitas et+ iustum uita| tramitem tendens filicis cubernaculi. Defensione seruatus| megrauireferta caerimonies errore famu| lans . diuersus idolorum templis uana supersticiones amore| tenebatur. Byrecinciae . apollonis .
Abbreviated transcription (Latin):
mus inuenire eum: quia int̾ mul¬
tamilia hominum. ñ possumus
pitis: et crispo Caro candida. ocłi
grandes: nares ȩquales ⁊ directȩ:
dures cooꝑte crine capitis: Bar¬
ti sex ann sunt: et nunquã sordi¬
ueterascunt: Cenries flexis genib
ꝑdiem. centies ꝑ noctem: orat
deum Uox eiꝰ: quasi tuba uehe¬
mens est Ambulant cũ eo angłi
d̃i: qui non eũ ꝑmittunt fati¬
gari. nec esurire: Semꝑ eodem
Omra ꝓuidet : om̃ia nouit. omnẽ¬
quitur ⁊ intelligit: Ecce et hoc
quod uos me interrog. qͦd
ego do responsum de en no
uit: dngłi eñ dei famulant᷑ er.

Expanded text:
mus inuenire eum, quoniam inter multa milia hominum non poterimus pitis et crispi, caro candida, oculi grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barti sex anni sunt ex quo nunquam sordiveterascunt. Centies flexis genibus per diem, centies per noctem orat Deum. Vox ejus quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli Dei, qui non permittunt eum fatigari nec esurire. SempeOmnia preuidet, omnia nouit, omnquitur et intelligit. Ecce et hoc quod vos interrogatis, et quod ego do responsum de eo jam novit. Angeli Dei famulantur ei
Abbreviated transcription (Latin):
riQũe comperendinatis dieb
p̾sentari sus iussit obtunbi
ꝑro ducitur e tenebris filito
cie. de illo uestibulo feralis enga¬
ttli: cũ eterno rege semꝑ in eier¬
nitare mansurus: artiores nexuᷤ
huentiũ laceratoꝵ⁊ macie cutis
attenuata laxauerat: Et dum
animũ suum ad suꝑne gaudia
alacritans attolleret: uster beata
supplicia non minus fuit consũp¬
sisse sangumẽ quã fudisse: Iud̾x
atũ te ex erario publico nobilis
milicie splendor attolleret: Sim¬

Expanded text:
quem conperendinatis diebus . praesentari| suis iussit obtutibus. Producibatur e tenebris filius luces| de illo\\ uestibulo feralis . ergastulo cum aeterno rege semper in ae| ternitate mansurus artiores. Nexus libentium lacerdorum| aciae cotis adtenuata laxauerat et dum animo suo| ad superna gaudio alacritatis adtolleret. Inter beata| supplicia non minus fuit consumpsisse sanguinem quam| fudisse. Iudex ratum te ex erario| publico nubelis miliciae splendor adtolleret.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianos dicunt: legum p̾cepta un¬
olari Hos comprebensos insi diis
nr̃s saerificauerint. diucisis pum¬
te crucianbus: quarenꝰ habeat et
districtio plara iusticiã: ⁊ i resecã¬
dis criminb ultio t̾mmara iam fi¬
nem: Lectis imꝑatoris p̾ceptionib̾:
nudex ait: Quid ad hec simphoriane
respondes : Inlumquid posumus de¬
creta conuellere: Duplex nbi cri¬
temptũ: Nsi p̾ceptis sauffeceris.
hec omĩa sanguinis tui placabit ef

Expanded text:
epta uiolare. Hos con| praehensus nisi diis nostris sacrificarent. Diuersis| punite cruciatibus quatinus habeat et districtio| prolata iusticia et in resecandis crimenibus ultio| terminata iam finem lectis imperatorum praecep| tis. Iudex ait. Quid ad haec symforiani respondis| numquid possumus decreta conuellire. Duplex tibi| critimpto nisi praeceptis satisfeceris. Haec omnia san| guinis tui placabit ef
Abbreviated transcription (Latin):
soluturi sumꝰ ex debito: soluamꝰ
ex uoto: Sera penitudo est: sub
iudicis timuisse conspectu: Mu¬
ta cdulcedine: male credulis m̃tibꝰ
uenena parturiunt: Diuine uero
tanis ulhus labefactione corrũpit:
lectata facultatibuo: infelicis.

Expanded text:
solui| turi sumus ex debito soluamus ex uoto sera penitudo est| sub iudices tenuisse conspectum . muta dulcidine male credulis men| tibus uenena parturiunt. Diuiciae uirtatis ipsius labefactionem conrumpit. legata facultatibus infe
Abbreviated transcription (Latin):
luminib orbatꝰ. De qͦ sciscitati s̃
qͥs eẽt. Illa inqͥt uir meus ẽ: ex eodẽ
multoꝵ circulos annoꝵ lumne
pͥuatũ traho. Illi eũ inqͥunt si xͥ
famulo colũbȩ obtutib p̾sentet᷑.
suaꝵ int̾uentu orationũ lumen

Expanded text:
luminibus orbatus, de quo sciscitatluminibus orbatus, de quo sciscitatem multorum circulo annorum lumine privatum traho'. Illi inquiunt, si Christi famulo Columbae obtutibus praesentetur, suarum interventu orationum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtentꝰ paulisꝑ quiescit. Cũq iam
sũptuum necessariis indigerent.
duos in urbẽ direxit ut necessaria
quererent. qͦꝵ unus erat poten¬
tinꝰ noĩe qui adhuc suꝑest. x ar¬
moricano in loco in suburbano
ꝯstantie urbis monachoꝵ coh¬
ortẽ adunauit. Cũq lustrantes
urbẽ nichil reꝑissent. qͥa regio
timore omniũ corda ꝑculsa ma¬
nebant. uia qͣ urbẽ intrau̾ant
repedabant. Obuiãq habent
mulierẽ in platea. ex gen̾e syroꝵ.
Quȩ cũ eos uidisset. sciscitata ẽ
quinã eẽnt. Illi rei ueritate dige¬
sta. aiunt se necessaria quesisse.
ꝓrsus nec inuenisse. Illa ait. Ac¬
cedite dñi mei ad metatũ famu¬
uehite. Ilam ⁊ ego aduena sum:
ex longinquo orientali solo. Illi
ouantes: eam s̃ calce secuti. Ue¬
neruntq ad domũ eiꝰ. Sellaq
supposita qͥeuerunt: donec de¬
tulit qd̃ ab eis subuectũ ẽ. Eratq
simul in ꝯsessu uir eiꝰ. olim iam

Expanded text:
contentus paulisper quiescit. Cumque iam contentus paulisper quiescit. Cumque iam sumptuum necessaria indigerent, duos in urbe direxit, ut necessaria quaererent, quorum unus erat Potentinus nomen, qui adhuc superest et Armoricana in loca in suburbano Constantiae urbis monachorum cohortem adunavit. Cumque lustrantes urbem nihil repperissent, quia regio timore omnium corda perculsa manebant, via qua urbem intrarerant repetabant obviamque habent mulierem in platea ex genere Sirorum. Quae cum eos vidisset, sciscitata est, quinam essent. Illi, rei veritate digesta, aiunt se necessaria quesisse nec prorsus repperisse. Illa infit: 'Accedite, domini mi, ad metatum famuvehite. Nam et ego advena sum ex longinquo Orientis solo'. Illi ovantes eam sunt calce secuti; venerunt ad domum eius, sellaque subposita, quieverunt, donec detulit, quid ab eis evectum esset. Eratque simul in consessu vir eius, olim iam
Abbreviated transcription (Latin):
bus arrepto remo. unũ eoꝵ qͥ lua
dicebat᷑ ꝑcussit: uirũ sc̃issimuo
e om̃i religiom deditũ. Quod uir
dei intuens sua corã se membra
cedi. cur inqͥt crudelis addis me¬
rori merorẽ: An ñ sufficit ad ue¬
strã ruinã patrati scełis malũ:
Cur fessa xp̃i mẽbra cedis: Cur
contͣ initẽ. ĩitis apparese Cur
seuiciã inmansuetos ꝓtendis:
Memento a diuina ulcione te¬
mẽbrum furens ꝑcussisti. Proba¬
uit
illatȩ sententiȩ penã: ultio mox
subsecuta. ꝯam ut subsequenti
uicȩ rediens ad eundẽ portũ tͣħi¬
siturus uenit: diuimitus ꝑcussuᷤ.
in eodẽ est loco dim̾sus Quid enĩ
fuerat ut iustus arbit̾ eandem
ultionẽ in postmodũ dilataret.
nͥ ut tunc scĩ obtutꝰ de eiꝰ uindi¬
cta ñ macularent᷑: Indeq ad au¬
relianensem urbẽ uen̾unt. No
cũ nec aditũ eccłaꝵ sibi ex regiis
p̃ceptis pandi uid̾et. cũ grandi
merore suꝑ ripã ligeris tentoriis

Expanded text:
bus, arrepto remo, unum eorum qui Lua bus, arrepto remo, unum eorum qui Lua dicebatur percussit, virum sanctissimum et in omni religione deditum. Quod vir Dei intuens, sua coram se membra cedi: 'Quur', inquid, 'crudelis, addis merori merorem? An non sufficit ad vestram ruinam patrati sceleris malum? Quur fessa Christi membra cedis? Quur contra mitem inmitis appares? Quur saevitiam in mansuetis praetendis? Memento te a divina ultione membrum furens percussisti'. Probavit inlatae sententiae poenam ultio mox subsecuta. Nam ut subsequenti vice rediens, ad eundem portum transiturus venit, divinitus percussus, in eodem est loco dimersus. Quid enim fuerit, ut iustus arbiter eandem ultionem inpostmodum dilatasset, nisi ut tunc sancti obtutus de eius vindicta non macularentur? Indeque ad Aurilianensem urbem venerunt. Quo cum nec aditum ecclesiarum sibi ex regiis praeceptis pandi videret, cum grandi merore super ripam Ligeris tentoriis
Abbreviated transcription (Latin):
acqe ruentes in t̾ram. Quos uir
de ꝓtinus oratione curauit::
adem quoq die ad uicũ
quẽ corã uocant uen̾unt. Ibi qͥnq
duc̃ẽt. Mem̃to inqͥt o raguomun¬
de. Ulothariũ quẽ nunc spernitis:
intra tͥenniũ dnm̃ habebitis. at
ille.cur inquit talia dñe mi ais:
lueq. Uidebis ꝓrsus quȩ dixi. si
tunc uitã cum suꝑis feras. Prog̾ssꝰ¬
inde ab autisiodoro. ꝯspicit nuienẽ
a demone correptũ: ꝑnici ex adu̾¬
so currere cursu. Uiginti ẽtemm
milib totis uirib cucurrerat. No¬
uiso uir dĩ substitit: qͦusq sauciꝰ
homo demonis arte ueniret.Ue¬
nensq ante uirũ dei: discerpens¬
ruit. Quẽ uir dei orationib cu¬
rauit. patͥq sospitẽ reddidit. De¬
inde ad nu̾mense opidũ uenit: cu¬
stodib ante cedentib ac subseqͦn¬
tib. ut lig̾is scafa reciꝑet᷑. britan¬
nicoq sinui redderet᷑. Ubretiam
cũ uenissent.  tardo conamine
scafam insilirent: quidã e custodi¬

Expanded text:
atque ruentes in terram, quos vir atque ruentes in terram, quos vir Dei protinus oratione curavit. Eademque die ad vicum quem Choram vocant venerunt, ibique quinque duceret: Memento, inquit, o Ragamunde, Chlotharium, quem nunc spernitis, intra triennium dominum habebitis. At ille: Cur, inquit, talia, domine mi, ais? Illeque: Videbitis prorsus quae dixit, si tunc vitam cum superis feras. 40. Progresin ab Autisiodoro, conspicit iuvenem a demone correptum pernici ex adversu currere cursu; XX etenim milibus totis viribus cucurrerat. Quo visu, substetit, quousque saucius homo demonis arte veniret, veniensque ante virum Dei ruit discerpens; quem vir Dei orationibus curavit patrique sospitem reddidit. Deinde ad Nivernensem oppidum venit, custodibus antecedentibus ac subsequentibus, ut Ligeris scafa reciperetur Brittanicoque sinu redderetur. Ubi etiam cum venissent et tardo conamine scafam insilirent, quidam e custodi
Abbreviated transcription (Latin):
eũ migrecio auunculo eius: qui
lugomice eccl̃ȩ pontifex erat. Egre¬
ssus gͦ uir sc̃s̃ cum suis uicesimo an¬
no post incolatũ heremi illius. ꝑ
urbẽ uesuntionũ augustudunũq
ad aualonẽ castrũ ꝑuenit. S pͥus¬
quã ad aualonẽ ꝑueniret: in uia¬
ei custos equoꝵ theod̾ici occurrit.
lanceaq uirũ di traicere uoluit.
S maliuolã animã ulcio mox dig¬
na p̃uenit. Nlam dext̾a quã adu̾sũ
d̃i leuau̾at uirũ: torpentẽ lance¬
am ante suos pedes humo defix̃.
pse a demone correptus: ante ue
stigia uiri dĩ ruit. Quẽ cernẽs
ille se corã ultione ꝑcussũ: die il¬
la nocteq penes se tenuit. Cũq
sequens dies illuxisset. ad se accer¬
suit.doq fauente curatꝰ a peste:
ad ꝓpria remeauit. Deinde ad co¬
ram fluuiũ ꝓperans: ad domuor
cuusdã nobilis ⁊ religiosȩ femi¬
nȩ theodemande ꝑuenit. Quo
cũ eẽt. duodecĩ occurrerunt ui¬
iplem rabido domone: furentes

Expanded text:
eum Mietium avunculum eius, qui eum Mietium avunculum eius, qui Lingonicae ecclesiae pontifex erat. Egressus ergo vir sanctus cum suis vicesimo anno post incolatum heremi illius, per orbem Vesontionum Agustidunumque ad Avallonem castrum pervenit. Sed priusquam Avallonem perveniretei custos equorum Theuderici occurrit lanceaque virum Dei traicere voluit, sed malivolam animam ultio mox digna praevenit. Nam, dextra quam adversum Dei levaverat virum torpente, lancea ante suos pedes humo defixit; ipse demone cstigia viri Dei ruit. Quem cernens ille se coram ultione percussum, die illa nocteque penes se tenuit. Cumque sequens rursum dies illuxit, ad se accersivit, Deoque favente curatus a peste ad propria remeavit. 39. Deinde ad Choram fluvium properans, ad domum cujusdam nobilis et religiosae feminae Theodemandae pervenit: quo cum esset, duodecim occurrunt viri pleni rabido daemone, furentes
Abbreviated transcription (Latin):
sequi uellent: ꝓmptissimo aĩo
ad sustinendas secũ iniurias ue¬
nirent. Qͥ uero in supͣdicto ceno¬
bio reman̾e uellent. securi in ha
loco reman̾ent: cito dño de eoꝵ
merore ultionẽ dat᷑o. S cũ equo
animo de custodia pastoris se se¬
gregari ñ uellent. custodes regi
inqͥunt. nequaqͣm hinc se sequi
alios ꝑmissuros: nisi eos quos
sui ortus t̾ra ded̾at. uel qͥ ebri¬
tannico aruo ipsũ secuti fuera ͥ
set̃os qui gallico orti s̃ solo: pre¬
cepti ẽẽ regii imbi remansuros
hoc cũ egregiꝰ pat̾ cerneret. in ã
se sua mẽbra diuelli. tam siuis ꝗͣ
etiã mẽbroꝵ suoꝵ dolor multi¬
plicat᷑. Proq tanti sceleris pondẽ
dñm omniũ ꝯsolatorẽ deprecat᷑.
ut qͦs a se regia ꝑtinatia segrega¬
bat: ipse sua custodia tueretur.
Int̾ quos uen̾abilis uir qͥ postea ĩ
eodẽ monast̾io pat̾ extitit eustha¬
sius discipulus ⁊ minist̾ scĩ uiri
uolent̾ auellit᷑. intendente super

Expanded text:
sequi velint, promptissimo animo sequi velint, promptissimo animo ad sustinendas secum iniurias venirent; qui vero in supradicto coenobio remanere voluerint, securi in hoc loco remanerent: cito Dominum de eorum merore ultionem daturum. Sed cum equo animo de custodia pastoris segregari non vellint, custodes regii inquiunt, nequaquam hinc se sequi alios permissuros, nisi eos quos sui ortus terra dederat, vel qui e Brittanica arva ipsum secuti fuerant; ceteros, qui Gallico orti solo, preceptis esse regiis inibi remansuros. Hoc cum egregius pater cerneret, vim a se sua membra discerpi, tam suus quam etiam membrorum suorum dolor multiplicatur; pro tanti sceleris pondera Dominum omnium consolatorem deprecatur, ut quos a se regia pertinacia segregabat, ipse sua custodia tueretur. Inter quos venerabilis vir, qui post in eodem monasterio pater exstetit, Eusthasius discipulus et minister sancti viri violenter avellitur, intendente super
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ: nisi ui abstrahat᷑. se ñ dis¬
cessurũ. Illi gemino uallati ꝑicło.
undiq urgente formidine: pal¬
liũ quo indutꝰ erat attingunt.
Alii genib ꝓuoluti cũ lacͥmis
p̾cant᷑. ut tanti scełis culpam
illis ignosc̾ẽt. qͥ non suis uotis.
s regiis obtẽꝑarent p̃ceptis:
Uidens itaq uir dĩ ꝑiculum
egredit᷑. deputatis custodibus
qui qͦusq dicionis suȩ regno pel¬
leret᷑: non eũ relinquerent. In¬
qͥ eum usq nannetis usq ꝑ du¬
xit. uniu̾sis fr̃ib uelut funꝰ
subsequentibꝰ. Nam meror om¬
niũ corda repleu̾at. Anxiꝰ pat̾¬
ob tantoꝵ m̃broꝵ dispendia:
oportumũ: quo tibi tuȩ famu¬
lent᷑ in scła plebes. Consolatur
deinde unu̾sam simul cohortẽ.
ut sp̃e ñ ꝑdant: s omnipotẽti
deo ĩmensas laudes rependãt
S hoc ñ ob dispendiũ suũ uel
suoꝵ hab̃e. s ob multiplican¬
das monachor plebes hanc eẽ
datã occasionẽ. Quicũq eñ se

Expanded text:
esse, nisi vim abstraheretur, se non disesse, nisi vim abstraheretur, se non discessurum. undique urgente formidine, pallium quo indutus erat attingunt, alii genibus provoluti cum lacrymis precantur, ut tanti sceleris culpa illis ignosceretur, qui non suis desideriis, sed regiis obtemperarent praeceptis. 37. Videns ergo vir Dei periculum egreditur, deputatis custodibus qui, quousque ditionis regno pelleretur, non eum relinquerent. Inqui eum Nametis usque perduxit, universis fratribus velut funus subsequentibus; nam meror omnium corda repleverat. Anxius pater tantorum membrorum dispendia oportunum, quo tibi tuae famulentur in secula plebes'. Consolatur deinde universam simul cohortem, ut spem ne praecedant, sed omnipotenti Deo inmensas laudes rependant; se hoc non ob dispendium suum vel suorum habere, sed ob multiplicandas monachorum plebes hanc esse datam occasionem. Quicumque enim se
Abbreviated transcription (Latin):
trandã uiro dĩ imuriã uenisse: ꝙ
ideo ad eũ indendũ lum̃ meruisse.
Renuntiantib illis aurib regiis.
illi aucto furore misere intentionis.
berthechariũ comitẽ ad eũ attentiuᷤ
& baudulfum quẽ suꝑiꝰ direx̾ant:
destinarunt. Quo cũ uenissent. be¬
atũ colũbanũ in eccła positum:
psallentioq ac oratiomi deditum
cũ omni ꝯgregacione fr̃m reppe¬
riunt. Sicq uirũ dĩ allocunt᷑.
Uir di precam᷑ ut tam regiis qͣm
enã nr̃is obedias p̾ceptis. E gre¬
ssusq ꝑgas eo itm̾e quo primũ
natali solo ob xͥ timorẽ relicto.
denuo repedare. Cũq nullatenꝰ
cernent sibi uirũ dĩ obaudire.
relictis qͥbusdã quib ferocia a¬
nimi forcior mnerat. berthechariꝰ
abcessit. Hii uͦ qui remanserant
uirũ dei hortant᷑ ut illis misere¬
atur: qui ad tale opꝰ patrandũ
infelicit᷑ fuerant relicti. eorũq
ui olent̾ ñ abstraherent: mortis
ret. At ille se ait iã sepiꝰ testatũ

Expanded text:
trandam viro Dei iniuriam venisse et trandam viro Dei iniuriam venisse et ideo ad eum videndum lumen meruisse. Renuntiantibus illis auribus regiis, illi, aucto furore miserae inBertecharium comitem ad eum attentius et Baudulfum, quem superius direxerat, destinarunt. Quo cum venissent, beatum Columbanum in ecclesia positum psallentioque ac oratione deditum cum omni congregatione fratrum repperiunt, sicque virum Dei adlocuntur: 'Vir Dei, precamur, ut tam regiis quam etiam nostris oboedias praeceptis, egressusque, pergas eo itenere quo primum natali solo ob Christi timorem relicto, denuo repedare'. Cumque nullatenus cerneret sibi virum Dei obaudire, relictis quibusdam, quibus ferocia animi fortior inerat, Bertecharius abscessit. Hi vero qui remanserant virum Dei hortantur, ut illis misereatur qui ad tale opus patrandum infeliciter fuerant relicti eorumque violenter non abstraherent, mortis . At ille se ait iam sepius testatum
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes gͦ milites cũ tribuno.
pagrant᷑ septa monastĩi: uirũ di
ꝑqͥrunt. Residebat em̃ ille mato
ȩccłiȩ: librũq legebat. Ubi cum
sepe uenissent x ꝓpe eũ tͣnsirent.
ita ut ñnulli in eius pedib suot
offend̾e̾nt. x uestim̃tis sis euis
tang̾ent: obcecatis luminib ipsũ
nequaqͣm uiderunt. Eratq spocta¬
culũ pulcherrimũ. Ille ouans cer¬
nebat querentes: nec omnino uide¬
bat᷑ ab eis. Illi eũ in medio eoꝵ po¬
sitũ. cũ uiderent᷑ non udebant:
idit uirũ dĩ int̾ ipsos letũ residẽ
ꝙ leg̾e.Cernensq uirtutẽ di:ait:
Qd tam intente atria ȩccłiȩ ꝑagtis.
nec omnino reꝑitis: hequaquã
ampliꝰ insaniȩ errore cor ur̃m deci¬
piat᷑. Non enĩ pot̾itis uos mueni¬
re: quẽ uirtus tegit diumna. Re¬
cedite ab hac intentione. ⁊ regi ꝙ¬
peremꝰ nuntiare: qͥa eum minme
reꝑistis. Dat᷑q manifeste intelligi.
tribunũ militũ non sponte ad pa¬

Expanded text:
Venientes ergo milites cum tribuno, Venientes ergo milites cum tribuno, peragrantur septa monasterii, virum Dei perquirunt; residebat enim ille in atrio ecclesiae librumque legebat. Ubi cum sepe venissent et propter eum transirent, ita ut nonnulli in eius pedibus suos offenderent et vestimentis suis eius tangerent, obcecatis luminibus, ipsum nequaquam viderent. Eratque expectaculum pulcherrimum: ille ovans cernebat quaerentes, nec omnino videbatur; illi in medio eorum positum, cum viderentur, non videbant. vidit virum Dei inter ipsos laetum residere et legere, cernensque virtutem Dei, ait: 'Quid tam intente atria ecclesiae peragratis nec omnino repperitis? Nequaquam amplius insaniae errore cor vestrum decipiatur; non enim poteritis vos invenire quem virtus teget divina. Recedite ab hac intentione, et regi properemus nuntiare, quia eum minime repperistis'. Daturque manifeste intellegi, tribunum militum non sponte ad pa