comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
timꝰ ereqnda. Inde siqͥd̾ ẽ qd sr̃nitati. ⁊ue
p̃ sentiũ auctoritate ma̾damꝰ. ut denariũ
b̾ati petͥ p̾sentis ãni ꝑ tota̾ angliã sdelit᷑
ũ recolligas de pecunia tua uł aliunde
mutuo ad qͥsita. nob̾ int̾im utiłr studeas ꝓ¬
uid̾e. Et illaͣ infra ꝓcimas kał̾. augꝰti nob̾
t᷑nsmittas. eand̾ postea de memorato dena¬
rio recepturꝰ. Qͦs rei gͣtuͣ nob̾. ⁊ acceptũ e¬
ristet: quasi ipͣam nob̾ dono ꝯced̾es. alexan¬

Expanded text:
e praesentium auctoritate mandamus, ut denarium beati Petri praesentis anni per totam Angliam fideliter ptum denarium recolligas, de pecunia tua, vel aliunde mutuo acquisita, nobis interim studeas idere, et illam infra proximas Kalendas Augusti nobis transmittas, eamdem postea de memorato denario recepturus. Quod ita gratum nobis et acceptum existet, quasi ipsam nobis dono concederes. Da
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ĩcreme̾to. ⁊ exaltatioe eccłie ac nra. si¬
delit᷑ sollicitare. ac ꝯmon̾e curasti gratũ
oimodis. ⁊ acceptũ habemꝰ᷑. Et tͥ exinde gͣ¬
tias ub̃rimas exsolue̾tes. sollicitudins
tue pͣd̾ntiam magnificis suꝑ hoc ĩ dño

Expanded text:
super incremento et exaltatione Ecclesiae ac nostra fideliter sollicitare ac commonere curasti, gratum omnimodis et acceptum habemus, et tibi exinde gratias uberrimas exsolventes, sollicitudinis tuae prudentiam magnificis super hoc in Domino
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ. ⁊ in uͥtute obedie̾tiẽ ĩungimꝰ. qͣtiuꝰ
ia̾ dicto metͦpolitano tuo debitã obedien¬
tiã ⁊ reu̾ntiã ꝯdigna̾ ĩpendas. Et eid̾ ĩ ne¬
gotiis eccłiȩ uirilit᷑. ⁊ ꝯstant᷑ asistens. ma¬
data. acq p̾cepta illiꝰ deuote. ⁊ sidelit᷑. e

Expanded text:
damus, et in virtute obedientiae injungimus, quatenus jam dicto metropolitano tuo debitam obedientiam et reverentiam condignam impendas, et eidem in negotiis ecclesiae viriliter et constanter assistens, mandata atque praecepta illius devote et fideli
Abbreviated transcription (Latin):
oi̾es qͥ iudicat scd̾m sp̃m : Si iꝰtam foue¬
ent ꝑtem qͥd me iͣpetebant. qͥd me argu¬
it si ad eum appellauiꝰ apd̾ que mẽtiri
Q nõ licet. uł nõ exped it:ͤAut ĩ uste in
me causabant᷑: aut de iꝰticia urͣa diffidebant.
Duplicit᷑ euĩ ꝯfu̾s ebar. si coram scͥitate ut᷑a ꝯ¬
tã̾tis occͣubꝰ me opposui: Optinuissem si uo¬
inisset alli. S male caput ag̾ si mͣbris desti¬
tuit᷑. qͥn etiã si ocłi lingu̾a ꝯtra caput assu¬
ma̾t. Si hnͣ pͥuidusẽt. in se ꝑuitiem machi¬
nabant᷑: Et coꝵ usi sũt pͥncipis auxilio ĩ eoꝵ
suitutem. Q hec tͣati odii causa fũat. ut ꝓ me
extinguedo se ipͣos extinguere̾t: Ita dũ sp̃a¬
ua ꝓ tmͣꝑalibꝰ neglign̾t: deficu̾t ĩ utͥsq.
Qͥd̾ qd̾ me etiã reclama̾tem. ⁊ audientiam
istã appellantẽ̾ prem suu̾ in udicio daͣpna¬
re ausi sũts Qͥd etiã si ĩ uniu̾sam eccłam.
c̃ offenso nob̾ pͥtcipe asꝑitatioe̾m fecert:

Expanded text:
i qui judicat secundum spiritum? Si justam foverent causam, quid me impetebant? Quid me arguunt, si ad eum appellavi, apud quem mentiri vel non licet, vel non expedit? Aut injuste in me causabantur, aut de justitia vestra diffidebant. Dupliciter enim confundebar, si coram sanctitate vestra tantis occursibus me opposueram? Obtinuissem, si voluissent illi. Sed male caput agit, si a membris destituitur, quin etiam si oculi linguam contra caput assumant. Si bene praevidissent, in se perniciem machinabantur, et eorum usi sunt principes auxilio in eorum servitutem. Quae haec tanti odii causa fuerat, ut pro me exstinguendo seipsos exstinguerent? Ita dum spt in utrisque. Quid quod me etiam reclamantem, et audientiam vestram appellantem, patrem suum in praejudicio damnare ausi sunt? Quid si eamdem in universam Ecclesiam cum offenso nobis principe conspirationem fecerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
genit qͦd absit a te. Uer̾tamͣ ⁊ si hacte
nuiũ siluisti resurae uires fili carissi
clama ne cesses: Exalta uoce̾ tua̾ ꝯtͣ eos
mite eis timore᷑. Incute ꝯtritione̾. Excut
gnͣte. Ultio enĩ diuina iaͣ in ianiuis ei¬

Expanded text:
: quod absit a te! Verumtamen etsi hactenus nimium siluisti, resume vires, fili charissime. Clama, ne cesses, exalta vocem tuam contra eos, immitte eis timorem, mitte contritionem, excute  majores in gente. Ultio enim divina jam in januis e
Abbreviated transcription (Latin):
tia sua de ma̾dato regio ꝑceper̾t ad eoꝵ in¬
tegram restitutioem sub anathematis inter¬
minatõe appellatiõe cessante diatrictiꝰ ꝯpel¬
latis. Hec in hiis ereqͣndis remissi. aut repi¬
di aliquatenꝰ appareatis. Dat̾. lat

Expanded text:
tia sua de mandato regio perceperint, ad eorum integram restitutionem sub anathematis interminatione, omni appellatione cessante, districtius compellatis; nec in his exsequendis remissi aut tepidi aliquatenus appareatis. Datum Lat
Abbreviated transcription (Latin):
sue. Stͣ ⁊ u̾ba ista plena hu̾ilitatis. Et
arbitror affectꝰ eiꝰ. quẽ regi suo debet
dos timens de ꝓpͥo ⁊ pͥncipis sui ꝑicło
si placet benigne suscipe. Audi benigniꝰ. Et
p̃is negotium di. ⁊ eccłie sue ĩ remissio¬

Expanded text:
suae. Sunt et verba ista plena humilitatis, et, ut arbitror, affectus ejus, quem regi suo debet sacerdos, timens de proprio et principis sui periculo, si placet, benigne suscipe, audi benignius, et cum ipsis negotium Dei et Ecclesiae suae in remissio
Abbreviated transcription (Latin):
bñdicto. Uniu̾sis oppressis. ⁊ ꝑ iniiriam
grauatis. ex offitii nr̃i debito subueni¬
re tenem᷑ Et pͣsertiͣ. eccłasticis uiris. qͥ
ꝑ eccłie sue lib̾tate tuenda. exiliu
sustin̾e cogunt᷑ ne in aliqͦ iuris
sui detͥmͣtũ uicrant debemꝰ ꝯm ode
litate pͥncipis ĩdignatioem incient. et boni̾
suis fuerit hac occasione pͥuati: tanto certius
nouit ur᷑̃a discretio. qͣnto hoc ex ꝑte ꝓpͥis ocu¬
lis potuistis pleniꝰ insperisse. unde qͣm indi¬
gnu̾ est ut ꝓptͣ ium sibi illatam aliqu̾a bnͣfi¬
tioꝵ suoꝵ uistineant lesionem. frntati ute ꝑ¬

Expanded text:
nciae. Universis oppressis et per injuriam gravatis ex officii nostri debito subvenire tenemur. Et praesertim ecclesiasticis viris, qui pro ecclesiae suae libertate tuenda exsilium sustinere coguntur, ne in aliquo juris sui detrimentum incurrant, debemus commode litate principis indignationem incurrerint, et bonis suis fuerint hac occasione privati, tanto certius vestra novit discretio, quanto hoc ex parte propriis oculis potuistis plenius inspexisse. Unde, quoniam indignum est, ut propter vim sibi illatam aliquam beneficiorum suorum sustineant laesionem, frate
Abbreviated transcription (Latin):
uẽt. spũalit᷑. ⁊ teꝑalit᷑ uti uolebat. Et ide
nag̾ ꝓrimũ te desid̾abat: ⁊ familiare᷑
te. Unde nos attendnͣtes qͣm utilit᷑ ꝑru¬
intia. ⁊ religio tua saluti eiꝰdem regis. et
gri posset ꝯsuse: et qͣnta ex ea ualeat ec¬

Expanded text:
tualiter et temporaliter uti volebat, et ideo magis proximum te desiderabat et familiarem habere. Unde nos attendentes, quam utiliter prudentia et religio tua saluti ejusdem regis et regni posset consulere, et quanta ex eo valeat Ec
Abbreviated transcription (Latin):
afflirit ꝯtumeliis. Iniuriis affecit: addi
penis: et nõ incidit ĩ maledictũ qͦd ꝓcel
de ore altissimi: Q maled irͣit pti.aut
tͥ: sit ille maledictꝰ. Et si hec maledicti
na̾ an no᷑ erit malefacti seu̾iors sonĩ
Excidit ne a memoria urͣa qd̾ dicit
tura Nbut in ext̾minatioem usq in

Expanded text:
afflixit contumeliis, injuriis affecit, addixit poenis, et non incidit in maledictum, quod processit de ore Altissimi? Qui maledixerit patri aut matri, sit ipse maledictus. Et si haec maledicti poena, annon erit malefacti severior? Erit Exciditne a memoria vestra, quod dicit Scriptura: Ibunt in exterminationem usque in
Abbreviated transcription (Latin):
nitñtiã ꝯfiteri. qͦ facto. ⁊ misicors dns ã me¬
to ampliꝰ ad cor respicit. qͣm ad actũ tͦ ꝯsir¬
eta pietatis sue misa̾tione dimitteti stꝰ nos
tes. te ab eo qͦd est ꝯmussũ absoluimꝰ. Et id¬
ipͣm frlutati tue auctornate apłica relaxa¬
iꝰ. ꝯsulẽtes utiq. ac mãdantes. ut postea¬

Expanded text:
nitentiam confiteri. Quo facto, et misericors Dominus, qui multo amplius ad cor respicit quam actus, tibi consuetae pietatis suae miseratione dimittet. Et nos is confidentes, te ab eo quod est commissum absolvimus; et idipsum fraternitati tuae auctoritate apostolica relaxamus, consulentes utiq
Abbreviated transcription (Latin):
uenires satissa dius no s̃ ꝓ officii tui debito. Mit¬
timꝰ ⁊ nc̃ correctorias ⁊ m̃ito punitorias. si nõ uen̾is
respoͬsurꝰ nob̾ de ĩobedĩa. satisfacturꝰ de ꝯmunicatõe
erꝯu̾icatoꝵ nr̃oꝵ. except᷑us de utͦq qͦd mͣuisti. huiꝰ
rei exeqͣnde damꝰ tͥ diẽ ꝑẽptoriũ. qͦdͦx imũ eqͥd̾ a pre¬
se̾tatis tͥ uttis nr̃is. siue fraude tua munꝰ a te recep¬
tis. siũ pͣsu̾ptiõe refutatis. ueni ut euadas pena̾ ꝓ
ñ ueniendo: accefa ut lecet᷑ eccłia de ꝯu̾sioẽ tua.
ne ꝯfũdaris ut sẽtias ꝯmodu̾ de ꝯfusioẽ. ut ꝯu̾ca

Expanded text:
sdem ad nos venires, satisfacturus nobis pro officii tui debito. Mittimus nunc correctorias, et merito punitorias, si non veneris responsurus nobis de inobedientia, satisfacturus de communicationeti. Hujus rei exsequendae damus tibi diem peremptorium, quadrage simum equidem a praesentatis tibi litteris nostris, sive fraude tua minus a te receptis, sive praesumptione refutatis. Veni, ut evadas poenam pro non veniendo. Accelera, ut laetetur Ecclesia de conversione tua. Ne confundaris, ut sentias commodum de confusione, ut c
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re hiulat eccłie minist̾i̾o: adu̾sꝰ quͣa nͨ porte ĩferi
p̾ualebũt. Pudeat uos duectissimi uiqd ex̃cere ui¬
dicia. Ut iuixͣ qd̾ uob̾ ĩsultãt ꝓceres regni. si pauꝑ
offendit ĩ minimo. ilico a uob̾ ⁊ offi̾alibꝰ ur̃is ab
eccsia excludat᷑ si diues ꝯmittit cͥminalia ñ ꝯue¬
niat᷑ uł ũbo: ut ĩ sic dec̾nẽtes possit uld̾ ethicũ
retorq̃ri. Et tm̃ misis irasci uumina possũt. Pui

Expanded text:
ortae inferi praevalebunt. Pudeat vos, dilectissimi, iniqua exercere judicia, ut juxta quod nobis insultant proceres regni, si pauper offendit in minimo, illico a nobis et officialibus nostris ab Ecclesia excludatur; si dives committit crimina, non conveniatur vel verbo, ut in sic decernentes possit illud ethnicum retorq
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ xp̃m habet uectoremꝰ qualt᷑ ad coronã ꝑuen̾int.
quoꝵ fides ex tͥbulatione clariꝰ elucessit. Sic moy¬
ses mnerurt ipsi pͥncipatũ. Sic .lix. iudices assecuti
sũt gr̃am ꝓphalem. Sic dauid sublimat᷑ in regem:
Sic apłi ꝯstituti sũt iudices horbis. Sic o̾ium sc̃o¬
qͥ legitime c̾tau̾it. Et de delitiis secsaris exilii. nul¬
uis sit oĩno trasitꝰ ad delicias regni. Thomas¬

Expanded text:
m habet vectorem. Qualiter ad coronam pervenerint, quorum fides ex tribulatione clarius elucescit. Sic Moyses meruit populi principatum; sic septuaginta judices assecuti gratiam prophetalem; sic David sublimatur in regem; sic apostoli constituti sunt judices orbis. Sic omnium sanctoqui legitime certaverit, et de deliciis saecularis exsilii nullus sit omnino transitus ad delicias regni. T
Abbreviated transcription (Latin):
bito ꝯpeilit ad dñm papã it̃ arriꝑe. ab itiñe suo
p̃pediunt᷑. spoliant᷑. tractant᷑ atrotiꝰ. ⁊ trastrecate
ꝓhibñt᷑. uł ab hiis qͥ occoes q̃runt ut faciãt iua¬
ia: uł coacti illicita de p̾pediendis clicis ⁊ peuimꝰ¬
tib pͣstitert sacͣmenta. Manꝰ itaq uole̾tas iuiiti¬
entes in clicos: facto suo anathatis ꝯd̾epnatio nẽ

Expanded text:
itinere suo praepediuntur, spoliantur, tractantur atrocius, et transfretare prohibentur, vel ab his qui occasiones quaerunt ut faciant mala, coacti ideo illicita de praepediendis clericis et poenitentibus praestiterunt sacramenta. Manus itaque violentas injicientes in clericos facto suo anathematis condemnationem
Abbreviated transcription (Latin):
fe̾ndis ad exam̃ aliꝰ. cui totiꝰ legis erat cͤdita dis¬
pensatio. Et si scͥpt᷑as ꝑscrutem᷑ attentiꝰ ĩueniemꝰ
hos hebreoꝵ p̾positos extitisse. qͦs ab eractoribus
pharaonis ĩ egẏpto legimꝰ flagellatos: adeo ut te¬
dio affecti. ⁊ uariis attriti suppliciis noia sua co¬
rã egyptiis fetere qͣrerent᷑. Qa tam patiẽtia̾ habu¬
erͣt. ⁊ moysi obtẽꝑantes adqͥeuer̾t u̾bo di. hoc p̃¬

Expanded text:
 et referendis ad examen illius, cui totius legis erat credita dispensatio. Et si Scripturas perscrutemur attentius, inveniemus hos Hebraeorum praepositos exstitisse, quos ab exactoribus Pharaonis in Aegypto legimus flagellatos, adeo ut taedio affecti, et variis attriti suppliciis nomina sua coram Aegyptiis fetere quererentur. Quia tamen patientiam habuerunt, et Moysi obtemperantes acquieverunt verbo Dei, hoc pr
Abbreviated transcription (Latin):
psi iudicia referunt᷑. a romano eraminãda potiti¬
ce. n disponit sub eo matͥs eccłie inagistratꝰ: quatiuꝰ
qͥ ĩ ꝑtem sollicitud̾is acciti sũt creditã ex̃cent poteꝰ¬
tatẽ. Ut sac̃dos qͦd ĩ plebe sibi ꝯmissa expedire uõ
potest ad ep̃m refãt. qͥ negotia supͣ se ad archiepm
reducit. aut ad pͥmatẽ: a qͥbꝰ qͥeqͥd marinu fũit
romano põtifici resuat᷑. Ordinẽ hũc petiꝰ docuitꝰ.
hũc usqimͦ catholica suauit eccłia: nec uꝙͣ auc̃o¬
re dño qͥcqͥd moliat᷑ iniqͥtas subu̾tet᷑. In regno tam̾

Expanded text:
ano examinanda pontifice, et dispositi sub eo matris Ecclesiae magistratus, quatenus in partem sollicitudinis acciti sunt, creditam exercerent potestatem. Ut sacerdos, quod in plebe sibi commissa expedire non potest, ad episcopum referat, qui negotia supra se ad archiepiscopum reducit aut ad primatem, a quibus quidquid maximum fuerit, Romano pontifici reservatur. Ordinem hunc Petrus docuit: hunc usque modo catholica servavit Ecclesia, nec unquam, auctore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pascñdi sollicitudinẽ. ⁊ ĩstantiã dilign̾tiorem ꝓmisi¬
inꝰ in ꝯsectione. ⁊ u̾bis cotidie ꝓfitem᷑. S utinã fides
pollicitatõis de testimonio oꝑis ꝯualescat. Messis u¬
tiq ml̾ta ẽ. nͨ ad eã colligend̾a ⁊ ꝯgͤgand̾a in horre¬
oportuit młtiplicari. ⁊ esse płes correptores uitioꝵ
⁊ moꝵ correctores. qͥa legis lator solꝰ taͣte młtitud̾is
hon̾a nõ pot̾at sustiu̾e. Eiecti su̾t itaq ma̾dante

Expanded text:
llicitudinem et instantiam diligentiorem promisimus in consecratione, et verbis quotidie profitemur, sed utinam fides pollicitationis de testimonio operis convalescat! Messis utique multa est, nec ad eam colligendam et congregandam in horreoportuit multiplicari, et esse plures correptores vitiorum, et morum correctores, quia legislator solus tantae multitudinis onera non poterat sustinere. Electi sunt itaque, mandante
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs rex odit gͣtis. rec̃ smꝑ ero: ⁊ si oportu̾it ine
mori tec̃ nõ te negabo. Uer̾ orare re ꝯdecet ut
si defitiat fides mea. qm si sola uolu̾tate mͥ ñ defilis.
ego tͥ totis uiribꝰ p̃sens ero. De cet̾o gr̃as ago dño m̃o:
qd̃ ꝯsiliũ pũi sui suꝑ re gͣndi dignat᷑ ẽ scicitari. Inte¬
rĩ gͦ disõ ꝯsiliũ qͥa puer sũ. S utinã dñs m̃s a rege¬

Expanded text:
it gratis, tecum semper ero; et si oportuerit me mori tecum, non renegabo. Verum orare te condecet, ut non deficiat fides mea. Quoniam si sola voluntate mihi non defueris, ego tibi totis viribus praesens ero. De caetero gratias ago domino meo, quod consilium pueri sui super re grandi dignatus est sciscitari. Interim ergo di
Abbreviated transcription (Latin):
tes. hii enĩ sũt qͥ cut diligu̾t: s citiꝰ ꝯtẽpnu̾t. De
qͥbꝰ dicit᷑. Statĩ credũt:.⁊ in tẽꝑe cẽptatioĩs reced̾t
hii sũt qͥ palã rident. intꝰ derident᷑: Palã loꝯt᷑.
clam obloꝯt ᷑. In occulto sibilãt. ĩ manifesto op¬
tẽꝑant. de qͥbꝰ dicit᷑. Poplꝰ hic labiis me houorit.
cor ã eoꝵ lõge ẽ a me. hii sũt qͥ c̃ ꝓsꝑitate feoa

Expanded text:
unt. De quibus dicitur: Statim credunt, sed in tempore tentationis recedunt. Hi sunt qui palam rident, intus derident; palam loquuntur, clam obloquuntur; in occulto sibilant, in manifesto obtemperant. De quibus dicitur: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ om̃s ap̃o ĩ uir̾ ꝑfectum. ĩ unitate fidei. ⁊ ag¬
uitione filii dei: Necesse dõe est instos esse qui
psa̾tent. młtos qͥ irrignt. qm̃ hoc exigit ꝓcessꝰ u̾bi.
n dilacatio ppłoꝵ. c̃ ⁊ ãtiqꝰ popłꝰ cui unu̾ sufficiebat
altare. pses ex necessitate magr̃os huert. ne dũ mͦ
I ꝯcͦsu ⁊ affluentia gnͣtiũ qͥb libanꝰ nõ sufficit ad

Expanded text:
sto in virum perfectum, in unitate fidei et agnitione Filii Dei? Necesse quidem est multos esse qui plantent, multos qui irrigent, quoniam hoc exigit processus verbi, et dilatatio populorum, cum et antiquus populus, cui unum sufficiebat altare, plures ex necessitate magistros habuerit, nedum modo in concursu et affluentia gentium, quibus Libanus non sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
in aͣgliam misit. Scilicet ut om̃s portꝰ
cautissime custodiant᷑: ne litcͣt ut̾dictionis
ullatenꝰ illuc defa̾nt᷑. Et si aliqͥs regłaris a¬
las attułi̾t: pedib trncet᷑. Si clericꝰ: ocłos. ⁊ gi¬
nitalia amutat. Si laicꝰ. suspendat᷑. Si lepsꝰ.
ꝯburat᷑. Et si aliqͥs epͣc eiꝰ int̾dictũ ietue̾s.
reced̾e uolu̾it: nichil secꝰ defa̾t pret᷑ baculu᷑
uult etiã ut om̃is scolares repatͥare cogant᷑.
aut bn̾siciis sius pͥuent᷑. Et qͥ rema̾serint:
sci spe remeandi remanebu̾t. Et̃ qͥ prb̃i cã¬

Expanded text:
in Angliam misit. Scilicet ut omnes portus cautissime custodiantur, ne litterae interdictionis ullatenus illuc deferantur. Et si aliquis regularis illas attulerit, pedibus truncetur; si clericus, oculos et genitpus ejus interdictum metuens recedere voluerit, nihil secum deferat praeter baculum. Vult etiam ut omnes scholares repatriare cogantur, aut beneficiis suis priventur; et qui remanserint sine spe remeandi remanebunt. Et pr
Abbreviated transcription (Latin):
recipio tͥ qd̾ si aliqͥs¬
ericꝰ. uł laieꝰ. in ballia tua romanaͣ ciam
appellan̾it.  eum capias. ⁊ sirmit᷑ ctodias. do¬
nec nolu̾tatem meam pͣcipiam. Et om̃s io¬
ditꝰ. ⁊ possessioes clericoꝵ archicpͣi saisias in
manũ meam: sicut. Nand̾. de broch. ⁊ alii

Expanded text:
ecipio tibi quod si aliquis laicus in baillia tua Romanam curiam appellaverit, eum capias et firmiter custodias, donec voluntatem meam praecipiam; et omnes reditus et possessiones clericorum archiepiscopi saisias in manum meam, sicut Randulphus de Broch et et alii
Abbreviated transcription (Latin):
Autas. qs nobis tua sr̃nitas dectinauit.
ea q̃ nunti tus nob̾ uua uoce ꝓꝑosuit. aitẽ¬
ta dilignͣtia audiuimꝰ. Et gues anxietates. et
amaritudines. qͥbꝰ aĩmꝰ tiuus assidue asligit᷑
plemiꝰ atudimꝰ. Unde hiis auditis. ⁊ cogni¬
u̾sis canam sri catusimo płimũ ꝯdole. su gͦ

Expanded text:
rnitas destinavit, et ea quae nuntius tuus nobis viva voce proposuit, attenta diligentia audivimus, et graves anxietates et amaritudines, quibus animus tuus assidue affligitur, plenius attendimus. Unde his auditis et cogniuis
Abbreviated transcription (Latin):
inter alia dicens. De monacho montᷤ
dei nomine Galfredo refero que uera¬
citer gesta partim ab ipso plenius a mo
nacho nostro. qui tunc temporis ibi scͥbe¬
bebat audiui forte ab anglia cũ carta
miracłoꝵ sc̃ĩ thome ad nos deuenerat ⁊¬
a nobis ad fratres de monte der Iamdu¬
ctus frater turgidus ⁊ inflatus toto cor¬
ꝑe. ut uere ydropicus cellam egredi
non poterat. Accepta itaq cum fide ⁊
inuocatione sc̃i nominis carta tetigit
pedes. ⁊ tibias. et totum corpꝰ sũu ⁊ in¬

Expanded text:
iraculis ejus. De monacho Montis Dei, nomine Gaufredo, refero quae veraciter facta partim ab ipso, plenius a quodam monacho nostro, qui tunc temporis ibi scribebat, audivi. Forte ab Anglia charta miraculorum sancti Thomae ad nos devenerat, et a nobis ad fratres de Monte Dei. Jam dictus frater turgidus et inflatus toto corpore, ut vere hydropicus, cellam egredi non poterat. Accepta itaque cum fide et invocatione sancti nominis charta, tetigit pedes suos, et tibias, et totum corpus suum
Abbreviated transcription (Latin):
regni sui parit᷑m uditõ. humiłr ⁊ mãsuere respõdit. Es
qͥdẽ etiã factis ĩplere parat᷑ est. ⁊ dulce repurat obseqdiun
c̃ mouet᷑ ut corrigat siaͥd offend̾it in d̾m. Hec sclũ sacissa¬
cere.: s etiã si nis exigat ĩ hoc satis dare paratꝰ e̾. Ig ⁊ satd
qͦ ue canone. aut int̾dicto oͣuabitis: aut secͣi e absit es
gi laudabile ẽ. Uñ nr̃m oĩum una ẽ in ꝯmune petitio.

Expanded text:
regni sui pariturum judicio, humiliter et mansuete respondit. Quod quidem et factis implere paratus est. Et dulce reputat obsequium, cum monetur ut corrigat, si quid offendat in Deum. Nec solum satisfacere, sed etiam,gni sui pariturum judicio, humiliter et mansuete respondit. Quod quove canone aut interdicto gravabitis, aut securi, quod absit! gi laudabile est. Unde nostrum omnium una est in commune petitio,
Abbreviated transcription (Latin):
lanc rrebirpo. Qd uixta osfiti nui dobicum.
cͥca lib̾tate eccłie. ⁊ iura eccsastica defensãda sollicitꝰ. ⁊ ĩten¬
tꝰ existisͥ sollicitud̾is. ⁊ ꝯftaͣtie tue p̾dentiã digna laude ꝓ¬
ticã qu̾a ĩ ricardũ de iuelcestͥa. ⁊ ioħem de oxenefordia. ⁊
ĩ oñis alios eccłie d̾i ꝑusores rationabłr ꝓmłgasti nia¬

Expanded text:
archiepiscopo. Quod juxta officii tui debitum circa libertatem Ecclesiae et jura ecclesiastica defensanda sollicitus et intentus existis, sollicitudinis et constantiae tuae prudentiam digna laude pticam, quam in Ricardum de Ivelcestria, et Joannem de Oxenefordia, et in omnes alios Ecclesiae Dei perversores rationabili
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m carita te uinc̾e studeatis. ad qͦd si nr̃a uos ioui¬
ta mou̾e. neq̾unt: debet saite̾ su̾mi poͣtificis. scẽ q ro¬
debet dẽ I facili. neqͥd accẽptare uelitis qͦd laborãti iam¬
diu mr̾i ur̃e labores augeat. qͦd ue młtoꝵ ĩobedi̾am deplo¬
rͣati. ĩ eoꝵ qͥ obediu̾t amissio̾e dolor accrescat. Qͥd enĩ si

Expanded text:
um charitate vincere studeatis. Ad quod si nostra vos monita movere nequeunt, debet saltem summi pontificis sanctadebet e facili, ne quid attentare velitis quod laboranti jamdiu matri vestrae labores augeat, quove multorum inobedientiam deploranti in eorum, qui obediunt, amissione dolor accrescat. Quid enim si
Abbreviated transcription (Latin):
ãxie reuocamꝰ᷑ uos scił. in eũ ꝯminatoriũ emisisse. qͦ salu¬
tationẽ omutitis: qͦ ñ ad optͣntũ gr̃e ꝯsiliu̾ p̾ces ue porri¬
gitis. qͦ nõ amic̾ qͥd snͣtitis. aut scͥbitis. s ĩten. tatis mini
fore mł̾ta
seu̾itate ꝓponitis. Qͦd si qͣm dure dictũ ẽ tã seu̾e fu̾it
ꝯpletũ: ꝗͦ fbata suͣt nõ iã sꝑamꝰ ad pacem redigi:s
⁊ ꝑhe̾ne qͦdda̾ odiũ. ⁊ ĩexorabue ꝑtimescimꝰ ĩfla̾ma¬
ri. Ner̾̃ uͦ finẽ p̾dentia sca ꝯsid̾a̾t. dans oꝑam sollicite
ut qͦd p̾dent᷑ incoat. bono quoq fine ꝯcludat. Ad u̾¬
tat itaq si placet discretio ur̾a qͦ tẽdat: an conshatib

Expanded text:
 in eum comminatorium emisisse, quo salutationem omittitis, quo non ad obtentum gratiae consilium precesve porrigitis, quo non amicum quid sentitis aut scribitis, sed intentatis minis fore multa severitate proponitis. Quod si quam dure dictum est, tam fuerit mpletum, quae turbata sunt non jam speramus ad pacem redigi, sed in perenne quoddam odium et inexorabile pertimescimus inflammari. Rerum vero finem prudentia sancta considerat, dans operam sollicite ut quod prudenter inchoat bono quoque fine concludat. Advertat itaque, si placet, discretio vestra quo tendat, an conatibus
Abbreviated transcription (Latin):
cet adu̾tere. modis oĩb si ꝓcessit obfitt᷑m. S qͥ penes uos
alta sapiu̾t: uos hac uia forte ꝓgredi noͣ ꝑmittũ̾t. hortant᷑
exꝑiri qͥs sitis ĩ dnͣm nr̃m rege̾. ⁊ oĩa q̃ sua st̃. p̾ocestatẽ pr̃a
re ꝗͣ p̾ettis. Q̃ nimir̾ potestas peccati tun̾da ẽ: satisfac̾e nos¬
ienti formida̾da. Dnm uͦ regẽ nõ qͥd̾ ũqͣm p̾casse dicimꝰ h̃ sẽ¬

Expanded text:
cet advertere, modis omnibus, si processerit, obfuturum. Sed qui penes vos alta sapiunt, vos hac forte via progredi non permittunt. Hortantur experiri quis sitis in dominum nostrum regem, et omnia qre qua praeestis. Quae nimirum potestas peccanti timenda est, satisfacere nolenti formidanda. Dominum vero regem non quidem nunquam peccasse dicimus, se
Abbreviated transcription (Latin):
nignꝰ uob̾ dñs nr̃ rex eititit. ĩ qua uos głam ab e¬
sceꝑir: ut dñatic̃is sue loca q̃ aboreali occeano pire.¬
neũ usq porrecta sũt. adeo potestati ur̃e cũcta sub¬
iec̾it. ut ĩ hus solũ hos beatos repucaret opinio. qͥ
mobilitas posset inu̾dana ꝯcut̃e :uos ĩ hus ꝗͣ d̾i st̾
uoluit ĩmobłr radicare. ⁊ dissuadu̾ice mat᷑ sua. reg̾¬
no reclamãte. ecclĩa dei qͦad licuit spirãte. ⁊ ĩgemiᷤ¬
cente. uos ĩ eam qua p̃estis dignitatẽ inodis om̃ibꝰ

Expanded text:
am ab esusceperit, ut dominationis suae loca, quae a boreali Oceano ad Pyrenaeum usque porrecta sunt, adeo potestati vestrae cuncta subjecerit, ut in his solum hos beatos reputaret opinio, quimobilitas posset mundana concutere, vos in his quae Dei sunt voluit immobiliter radicare. Et dissuadente matre sua, regno reclamante, Ecclesia Dei, quoad licuit suspirante et ingemiscente, vos in eam, qua praeestis, dignitatem modis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ãplectuit᷑. Duriꝰ enĩ aͦm ur̃e expediat magnificn̾tie agit᷑.
apd̃ nos c̃ ilis qͦs dn̾s domesticos slos esse ꝯstituit. qͦs in pͥ¬
uatã asciscit familiã: qͦs mense sue dispnsatores ordina
uit. c̃ sac̾detib uidełe. qͥ ĩ regno aͣglie nͨ laica friunt᷑ lib̾¬
tate. uͦ uiditiis tractant᷑ eccłasticis. In qͦ si omͣs taenͣt: ego¬
ñ tacebo. Si õs desꝑant. s nͣ ego. Absens gͥ corꝑe. s spͣu pͣ¬
nͨ ꝯuictos. ur̃i priꝰ p̃sum̾t qͣm iudicent punire ministͥ: ec¬
esie d̾i cuiꝰ sũt obscqͥis deputati restitui iubeatis. ualt.

Expanded text:
et amplexantur. Durius enim, quam vestrae expediat magnificentiae, agitur apud vos cum illis, quos dominus domesticos suos esse constituit, quos in privatam ascivit famit. Cum sacerdotibus videlicet, qui in regno Angliae nec laica fruuntur libertate, nec judiciis tractantur ecclesiasticis. In quo si omnes tacent, ego non tacebo; si omnes desperant, sed non ego. Absens igitur corpore, sed nec convictos vestri prius praesumunt, quam judicent, punire ministri, Ecclesiae Dei, cujus sunt obsequiis deputati, restitui jubeatis. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
studus huiꝰmͦ gaudebamꝰ ĩ siste. Ex qͥbꝰ spes erat uos iun
corde dñi nr̃i regis haͣc posse gram desuꝑ i̾uocare. ut uo¬
bis irã regia pietate remuteret. ⁊ illatas ex discessii. ⁊¬
I discessu ur̃o ĩtirias ad cor de cet̾o no̾ reuocaret. Erat amiciᷤ
ur̃is ⁊ beniuolis ad ipͣm aliqͥs du̾ ħ de uob̾ audirent᷑ acceᷤ¬
sus: ⁊ ob ꝯcilianda̾ uos̾ gra̾m supplica̾tes: benigne qnq tꝰ¬

Expanded text:
e, ex quibus spes erat vos in cor domini nostri regis hanc posse gratiam desuper evocare, ut vobis iram regia pietate remitteret, et illatas in discessu et ex discessu vestro injurias ad cor de caetero non revocaret. Erat amicis vestris et benevolis ad ipsum aliquis, dum haec de vobis audirentur, accessus, et ob conciliandam vobis gra
Abbreviated transcription (Latin):
chilominꝰ ꝯsid̾antes. digñ duximꝰ ꝑsona̾ tua̾ tͣiͣtar̾ uͥtu¬
tũ insigniis decoratã qͦd̾a sp̃ali pͥuilegio. ⁊ singłari p̃ri¬
gatiua. dilig̃e. ⁊ honorare: tue q utilitati solita benig¬
nitate ꝓspic̾e. ⁊ actñtiori sollicitudine ꝓuid̾e. Iñ ẽ qd̾
nos tͥ legationẽ totiꝰ aͣglie excepto epͣatu eboracnͣsqbe¬
nigno fauore ꝯcedunꝰ At ibi uice nrͣa corrigas qͣ iͥuene¬
ris corrign̾da Et ad honorẽ dei. ⁊ sacͦscẽ rom̃. eccłe. ⁊ sa

Expanded text:
hilominus considerantes, dignum duximus personam tuam, tantarum virtutum insigniis decoratam, quodam speciali privilegio, et singulari praerogativa diligere et honorare, tuaeque utilitati solita benignitate prospicere, et attentiori sollicitudine providere. Inde est, quod nos tibi legationem totius Angliae, excepto episcopatu Eboracensi, benigno favore concedimus, ut ibi vice nostra corrigas quae inveneris corrigenda, et ad honorem Dei, et sacrosanctae Roma
Abbreviated transcription (Latin):
pectare :ͥaͥ gratis ꝑsequit᷑. ⁊ torquet ĩ nocuͣtes : Aut qͥs erit po¬
nite̾tie fructꝰ: nisi corde ꝯtrito ⁊ huiliato ꝯfiteat᷑ culpã. ꝯpo¬
nat huriã dapna ꝓ facstate resarciat: ⁊ siłia in poster ea¬
uere disponat e Si uͦ memorati sci tͣato dño. tã sincero ami¬
co. uicti spe uł timore dnͣda tacuer̾it: qͥs eũ de cetͣo statuer
ꝯtra faciẽ suam. qͥs a domo eiꝰ autet gladiũ dmͣi. qͥ potnͣtes

Expanded text:
s erit poenitentiae fructus, nisi corde contrito et humiliato confiteatur culpam, componat injuriam, damna pro facultate resarciat, et similia inposterum cavere disponat. Si vero memorati sancti tanto domino, tam sincero amico, victi spe vel timore dicenda tacuerint, quis eum de caetero statuet contra faciem suam? Quis a domo ejus a
Abbreviated transcription (Latin):
dei̾eri. Ait enĩ. Qñ ingͦdit᷑ dñs mͣs tẽpiũ remon ut ad¬
eret. ⁊ ilo ĩnicn̾te suꝑ man̾ mea̾. si adorau̾o c̃ eo ĩ eos̾
loco p̃cor ut ignoscat mͥ dñs suo tuo ꝓ hac re. Dixit q
ueliseꝰ. Uade ĩ pace. Patet hĩc qͥa ĩꝑfectos urget int̾dum
nocessicas reũntia publice potestatis. Ex qͥbꝰ qͦd tͥ saud̾e
audẽam colligo. ut si p̃tatꝰ arthidiaconꝰ tuũ ułt hr̃e
ꝯsertiũ accedas ad ip̃in exploratutꝰ. qͣteuꝰ apd̃ ip̃m pꝰ¬
sis ꝓficere ⁊ ei qͦo fides erigit familiarit᷑. ⁊ ĩ aure s̾¬
nũties. ut memin̾ic se xͥanũ esse. ⁊ sentñtiã qua in¬

Expanded text:
nus meus templum Remmon ut adoret, et illo innitente super manum meam, si adoravero cum eo in eodem loco, precor ut ignoscat mihi Dominus servo suo pro hac re . Dixitque Elisaeus: Vade in pace . Patet hinc quatenus imperfectos urget interdum reverentia publicae potestatis. Ex quibus quod tibi ausim suadere, colligo, ut si praefatus archidiaconus tuum vult habere consortium, accedas ad ipsum exploraturus quatenus apud ipsum possis proficere, et ei quod fides exigit, familiariter, et in aure denunties, ut meminerit se Christianum esse, et sententiam qua in
Abbreviated transcription (Latin):
bio ꝯpendiũ affert. unͣ ⁊ studiis cuis ꝯgͣtulor. qm ag¬
nosco ex signis ꝑspicuis ĩ urbe garrula ⁊ uẽtosa ut
pace scolariũ dictũ sit. nõ tã utiliũ argumͣtoꝵ locos
incͥrere: qͣm uͥtutũ. Ham qͥ argumͣtoꝵ młtiplices loccͤ
⁊ sedes credit. uͥtutũ nullos: garrusꝰ utiq porest esse

Expanded text:
bio compendium adfert. Unde et studiis tuis congratulor, quem agnosco ex signis perspicuis in urbe garrula et ventosa, ut pace scholarium dictum sit, non tam inutilium argumentationem locos inquirere, quam virtutum. Nam qui argumentorum multiplices locos et sedes credit, et virtutum nullos, garrulus utique potest esse
Abbreviated transcription (Latin):
exitꝰ fũit. ⁊ qͣ cͥca uos sũt. ⁊ ur̃ates: sigͣcare dignemini. In
negotio aũ qͦd uob̾ p̾sentiũ lator exponet. sic ꝓcedat dilis¬
gñtia ur̃a: sic̃ maxͤ uid̾itis expedire. De hiis uͦ qͥ romã
ꝓfecti sũt nichil ad huc certũ teneo. S cũ ĩnotilint rese¬
reda data diuinitꝰ oportunitate. meo studio ꝓcante ꝓfi¬
eniens ad nos mo nachꝰ qͥoam riensi archiep̃o.¬
ex ꝑte ur̃a ut asserebat sua noẜ relatone ĩdicauit. qd̾ uĩa
sublimitas nos gͣuissime arguebat᷑. de iohe de oxeneford̾. cłico
⁊ fideli dũi nr̃i regis. ĩ decanatũ saresb̾. eccse admisso. Qũe
qͥdẽ ꝯmuni uoto. ⁊ unanimi assensu capituli nr̃i canonice

Expanded text:
exitus, et quae circa vos sunt et vestrates significare dignemini. In negotio autem quod vobis praesentium lator exponet, sic procedat diligentia vestra, sicut maxime videritis expedire. De his vero qui Romam profecti sunt, nihil adhuc certum teneo, sed cum innotuerint referenda, data divinitus opportunitate meo studio procurante profiVeniens ad nos monachus quidam ex parte vestra, ut asserebat, sua nobis relatione indicavit, quod vestra sublimitas nos gravissime arguebat de Joanne de Oxeneford, clerico et fideli domini nostri regis, in decanatum Saresberiensem admisso, quem quidem communi voto et unanimi assensu capituli nostri canonice
Abbreviated transcription (Latin):
aũ cherosolimitanũ qͦd a regibꝰ dispositũ ẽ qͥd ꝓd̾it. si nõ
anͣ par reddat᷑ eccsie: Nã c̃ etate nr̃a maximi ⁊ psimi pͥn¬
cipes siłem ꝑegͥnationẽ fuissẽt agressi: rei misrimꝰ ⁊ eccse
dolñdꝰ euentꝰ docuit. de rapinis ⁊ ĩ iuriis oblata dnͣo mu
n̾a nõ plac̾e. dũ ingͣti labor obsecͥi. ꝓrsꝰ in ꝯtͣriũ ꝓposito
cessit euentũ. Sui ĩꝯsolabisr lugñt siłr ĩced̾nte̾. ⁊ patien

Expanded text:
non ante pax reddatur Ecclesiae? Nam cum aetate nostra maximi et plurimi principes similem peregrinationem fuissent aggressi, rei miserrimus et Ecclesiae dolendus eventus edocuit de rapinis et injuriis oblata munera Deo non placere, dum ingrati labor obsequii prorsus in contrarium proposito cessit eventum. Sui inconsolabiliter lugent similiter in
Abbreviated transcription (Latin):
ex eisõe recepissẽ: ecesiis ĩfra .xi. dies pꝰ littar̾ sceptioe̾m. sibi.
suis q cłicis reratuere nõ omittem. Ego uͦ ĩuocata sp̃c sci gͣ¬
tia. obiecto q applłonis remedio. mãdat᷑ qͦ meã iniꝰte uole¬
iustis. ut c̾todiã p̃dictar̃ eccłar̃ alii cui honeste ꝓuid̾itis
ꝯmutatis ⁊ me si placer hoc hon̾e eximatis. ut alia q̃ mͥ ꝑan¬
tͦ hon̾a fortꝰ sustin̾e. ⁊ ꝓnitiꝰ possim explicare in dño. Pecuni

Expanded text:
em sibi suisque clericis restituere non omitterem. Ego vero invocata Spiritus sancti gratia, objectoque appellationis remedio mandatum, quo meam injuste gravvistis, ut custodiam praedictarum ecclesiarum alii, cui honeste praevideritis, committatis, et me, si placet, hoc onere eximatis, ut alia quae mihi parantur onera fortius sustinere, et promptius possim expedire in Domino. Pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
ũ credunt᷑. heꝵ aũ sic ĩ finẽ biennii memorate ꝓfectionis
dilata necessitas: tam̃ si ad honorẽ dei. ⁊ demigͣntũ salutẽ i¬
choari debet aut ꝑagi. tẽpꝰ breue ẽ. Hã ꝓu̾bio frãcoꝵ dici
solet. Stulco dormiente: tͣminꝰ eͤditoris accełat. Dormit stus¬
tꝰ: s usure nõ dormiũt. S qͥd ẽ qd̾ uos ĩ hac ꝑte sollicito.
qͥ indesinent̃. ⁊ supͦ uires hãc sollicitudinẽ geritis. nͥ qd̾ ul

Expanded text:
 autem sit in fidem biennii memoratae profectionis dilata necessitas: tamen si ad honorem Dei et demigrantium salutem inchoari debet aut peragi, tempus breve est. Nam proverbio Francorum dici solet: « Stulto dormiente terminus creditoris accelerat. Dormit stultus, sed usurae non dormiunt. » Sed quid est quod vos in hac parte sollicito, qui indesinenter et supra vires
Abbreviated transcription (Latin):
s couatã diuinitꝰ adhibita omi dilign̾tia aĩmetis:
ut colloqͥo qͦd c̾ p̾fato rege habit᷑i sũt. si tñ nũou ce¬
iebratũ est ꝓspiciãt eccłastice paci. q̃ deo teste ip̃i re¬
gi lõge erit utilior: qͣm ił qͥ se. ⁊ sua oiͣa gaudent ex¬
Et scd̾m młtitudinẽ iaboꝵ. ⁊ doloꝵ qͥbꝰ ad modic̾ fla

Expanded text:
s collatam adhibita omni diligentia animetis, ut in colloquio quod cum praefato rege habituri sunt, si tamen nondum celebratum est, prospiciant ecclesiasticae paci, quae Deo teste ipsi regi longe erit utilior, quam illis qui se et sua omnia gaudent exet secundum multitudinem laborum et dolorum, quibus ad m
Abbreviated transcription (Latin):
pͦ. sic̃ p̾diximꝰ laptꝰ ip̃e in hesim dãpnata. ex ꝯu̾i¬
catꝰ ꝑticipatõe exꝯu̾icati ausꝰ est decanatu ipͣm
recipere. ne tem̾itas ĩuadentiũ ĩpunita succrescat.
in uͥtute obediẽtie tͥ ⁊ canonicis tus. ł ꝑ icło ordinis urͣi
ma̾dando p̾cipimꝰ: ne de cet̾o uisis littis nr̃is ex hoc facto
excessu. de h̃uria ta ꝑspicua. Ex qͦ resipuis. ⁊ emͣdauis de¬

Expanded text:
 sicut praediximus, lapsus ipse in haeresim damnatam, excommunicatus participatione excommunicari, ausus est decanatum ipsum recipere, ne temeritas invadentium impunita succrescat, in virtute obedientiae tibi et canonicis tuis in periculo ordinis vestri mandando praecipimus, ne de caetero visis litteris nostris ex hoc facto excessu, de injuria tam perspicua. Ex quo resipueris et emendaveris de
Abbreviated transcription (Latin):
tiõis hntes raut inꝑfecti declina̾t. aut̃ qͥ necessitate
urgñt᷑ air expediti. Nã ꝑfectꝰ nulli uͥqͣm ex ꝯu̾i cato ꝯ¬
municat. nͨ etiã in u̾bi ꝯmertio. qͥn ei denͣtiet cłpam.
qͥre ip̃m oporteat euitari. Qtomagͣ gͦ in mẽsa uł in
eccłia. ⁊ siłibꝰ: Uñ heliseꝰ a rege uida suꝑ exitu expe¬
ditiõis ꝯuentꝰ. qͣ iorã rege isrł qu̾e nou̾at esse idola¬
traͣ. respõdit. uiuit dñs ĩ cuiꝰ ꝯspectu sto. qd̾ si nõ uł¬
tũ iosaphat regis uda erubesc̾em: nͨ attn̾dissẽ qͥd̾ te¬

Expanded text:
ter imperfecti declinant, aliter qui necessitate urgentur, aliter expediti. Nam perfectus nulli unquam excommunicato communicat, nec ei in verbi commercio, quin ei denuntiet culpam, quare ipsum oporteat evitari: quanto magis ergo in mensa vel in ecclesia, et similibus? Unde Elisaeus a rege Juda super exitu expeditionis conventus, et Joram rege Israel, quem noverat esse idololatram, respondit: Vivit Dominus, in cujus conspectu sto, quod si non vultum Josaphat regis Judae erubesce
Abbreviated transcription (Latin):
im nr̃aͣm ꝓtectõi ẜ̾ati petͥ.⁊ dñi. ppͦ. submittẽtes. Hou̾it sc̃i¬
tas ur̃a nõ modica nos mirat᷑one mou̾i. cet̾os q huiꝰ rei
auditores. tã subito motu. tã seuero iuditio. nõ dico p̃cipiti
uolu̾tate patre in filiũ irruisse᷑. in ocn̾tem. inm̃itũ. nõ ꝯtuma¬
cem. nõ t̾cio. ñ scd̾o. s nͨͦ semel citatũ ut p̃dictũ est absente̾. i¬
defensũ. nõ ꝯfessum. nõ ꝯuictũ. ꝯde̾pnasse: ut ur̃am p̾dutiã¬

Expanded text:
et domini papae submittentes. Noverit sanctitas vestra non modica nos admiratione moveri, caeterosque hujus rei auditores, tam subito motu, tam severo judicio, non dico praecipiti voluntate, patrem in filium irruisse innocentem, immeritum, non contumacem, non tertio, non secundo, sed nec semel citatum, ut praedictum est, absentem, indefensum, non confessum, non convictum condemnasse, ut vestram prudentia
Abbreviated transcription (Latin):
dor in ꝑpetuas eternitates. Quib
iure ⁊ merito sanctus cantuarioꝵ
archiep̃s thomas associandꝰ est: ut
merita clarius elucescant. sinnã
conuersationis enis. succinctus ⁊
admodũ breuis sermo ꝑcurrat.
Nam gestoꝵ eius seriem nosse si
cni forte in uoto est. a magnis que
ta sunt. erit mutuanda: ut constet
ad cõmendationẽ gratie dei. que
ubi uult spirat. quam breui int̃¬
uallo uariarum occupationũ ex¬
pleuerit temꝑa multa. Indicant
hoc epistole eius. et scripta alioꝵ¬
fide plena. ꝙ digna mlatu: que tã
presentes qͣm posteros si diligent̃

Expanded text:
dor in perpetuas aeternitates. Quibus dor in perpetuas aeternitates. Quibus jure et merito sanctus Cantuariorum archiepiscopus Thomas associandus est, utmerita clarius elucescant, summam conversationis ejus succinctus et admodum brevis sermo percurrat. Nam gestorum ejus seriem nosse, si cui forte in voto est, a magnis, qualuminibus erit mutuanda. Ut constet ad commendationem gratiae Dei, quae « ubi vult spirat, » quam brevi intervallo variarum occupationum expleverit tempora multa, indicant hoc epistolae ejus, et scripta aliorum, plena et digna relatu, quae tam praesentes quam posteros, si diligent
Abbreviated transcription (Latin):
acrosanctam ec¬
clesiam uigiter
impugnat hostis
antiquus. s qui
ipsam cruore ꝓ¬
prio redemit
dei filius. eam
anguine menbroꝵ suoꝵ in
eram asserit ⁊ ꝓuehit liberta¬
on. In quib preminent glorio.¬
is apłoꝵ chorus. et scõrum
partyrum purpuratus exerci¬
is. quoꝵ doc̾trina compac̾ti.
uoꝵ exemplo roborati quoꝵ
nguine uelut cemento: ⁊qͣsi
lutino quodam consolidati ft̃
iui lapides in edificio corporis
crescat numero fidelium. et
irtute. in templum sc̃m in do¬
uno. Sed cum om̃s marty¬
sprerogatiuam habeant głe
mpiterne: titulus tamen il¬
uum illustrior est ceteris. ⁊ cõ¬
na clarius radiat. qui dupli
honore digni doctoꝵ fungun¬
i osfitio: forma gregis ex aĩo
facti: et terꝑore necessitatis sue po¬
nentes aĩam ꝓ ouib suis. Sicut enĩ
stella a stella differt in claritate.
sic in resurrectione scõꝵ singuli
in ordine suo iusti fulgebunt ut
sidera. ⁊ qui ad uitam multos eru¬
diunt. erunt ut firmamenti splen¬

Expanded text:
acrosanctam Ecclesiam jugiter impugnat hostis antiquus, sed qui ipsam cruore proprio redemit Dei Filius, eam sanguine membrorum suorum in veram asserit et provehit libertatem; in quibus praeeminent gloriosus apostolorum chorus, et sanctorum martyrum purpuratus exercitus, quorum doctrina compacti, quorum exemplo roborati, quorum sanguine velut caemento et quasi glutino quodam consolidati sunt vivi lapides in aedificio corporis crescat numero fidelium, et virtute in templum sanctum in Domino. Sed cum omnes martyres praerogativam habeant gloriae sempiternae, titulus tamen illorum illustrior est caeteris, et corona clarius radiat, qui duplici honore digni doctorum funguntur officio, forma gregis ex animo facti, et tempore necessitatis ponentes animam pro ovibus suis. Sicut enim stella a stella differt in claritate, sic in resurrectione sanctorum singuli in ordine suo justi fulgebunt ut sidera: et qui ad vitam erudiunt multos, erunt ut firmamenti splen
Abbreviated transcription (Latin):
cͣ. qͥ soliꝰ d̾i iudicio reseruamini. Et sc̃os
apsos. eoꝵ q successores sub diuina testatiõe
ꝯstitutos p̾cepisse legimꝰ. nõ deb̾e ꝑ secutiões
fieri. nͨ fluctuationes. nec ĩuid̾e labora̾tibꝰ in
agro dn̾ico: nͨ a suis expelli etͣni regis dispen¬
satores. Qͥs enĩ dubitet sac̃dotes .xͥ. regu ⁊ pͥn¬
cipũ. oͣi̾umq fideliũ. patͦs ⁊ magr̃os cẽferi:
Nõne misabił insanie eẽ dinoscit᷑. si filiꝰ¬

Expanded text:
 qui solius Dei judicio reservamini. Et sanctos apostolos, eorumque successores, sub divina testatione constitutos, praecepisse legimus non debere persecutiones fieri, nec fluctuationes, nec invidere laborantibus in agro Dominico, nec a suis expelli sedibus aeterni regis dispensatores. Quis enim dubitet sacerdotes Christi, regum et principum, omniumque fidelium patres et magistros censeri? Nonne miserabilis insaniae e
Abbreviated transcription (Latin):
sisi ꝯsclio me ĩuolu̾em. Un tͥ missis madatis scͥ¬
ꝑsi ne me ĩꝯsidto de substituẽdi põtificis electi¬
one qͥcqͣm tractares. Tu uͦ clam me auctoritate
tua istũ elegisti: Et. te d̾m laudamꝰ. ꝑ te deca̾tas¬
ti Parasti nob̾ foueã. Primꝰ mͦ ĩcides ĩ eam. Sͦ¬

Expanded text:
simili involverem. Unde tibi missis mandatis scripsi ne me inconsulto de substituendi pontificis electione quidquam tractares, tu vero clam me auctoritate tua istum elegisti et Te Deum laudamus per te decantasti. Parasti nobis foveam; primus modo incides in eam.
Abbreviated transcription (Latin):
puc dñs ĩspiriu̾it. leges suas custodir
fou̾e. ⁊ defend̾e. Hec hoc nob ĩputand̾
ad suꝑbiã. uł maliguitat᷑e. s ad nrͣi ne¬
sitatẽ officii. Sic eiuͣ ait dnͣs leges mea
custodite. Et itͣm ĩ eiiugło. Sidͥs solu̾it i
de ma̾datis meis minimis. ⁊ docuit sic
mines: minimꝰ erit ĩ regno celoꝵ. Satu
dimꝰ dictuͣ ẽẽ sapiẽti. Et idcͥco postula

Expanded text:
stodire, fovere ac defendere. Nec hoc nobis imputandum ad superbiam vel malignitatem, sed ad nostri necessitatem officii. Sic enim ait Dominus: Leges meas custodite. Et iterum in Evangelio: Si quis solverit unum de mandatis meis minimis, et docuerit sic homines, minimus erit in regno coelorum. Satis credimus dictum esse sapienti, et idcirco pos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcqͥd aga̾t uri : ħ oĩa de manibꝰ utis reqͥrent᷑.
Daͣpnũ enĩ dedisse uidet᷑ : qͥ ca̾m daͣpni dedit
ritis manꝰ a ꝯt᷑batõne hõinu: ad gemitꝰ ꝯpedi¬
toꝵ. ad uoces clamaͣtiũ ad se ueniet in uͥga
furoris sui. qmͣ iã tẽpꝰ est iudicare aduͣsum
uos iꝰticias. ĩ eqͥtate ⁊ seu̾itate spͣc sui. Ipͣe .i.
nouit aufr̾e spͣm pͥncipu. ⁊ tͣribił ẽ apd̾ rege¬

Expanded text:
a de manibus vestris requirentur. Damnum enim dedisse videtur, qui causam damni dedit. ritis manus a conturbatione hominum, ad gemitus compeditorum, ad voces clamantium ad se veniet in virga furoris sui, quoniam jam tempus est judicare adversum vos justitias in aequitate et severitate spiritus sui. Ipse enim no
Abbreviated transcription (Latin):
ae rege̾ ãgloꝵ. cui nͣ modica es familiarita
ce ꝯui̾ctꝰ. oportunitate suscepta sollicite. ⁊ iͣ¬
stant᷑ ꝯmoneas. ut eccłastica. ⁊ secłaria nego¬
ca. sic̾ hucusq fecisse dinoscit᷑. nͥ ꝯfu̾dat. ħ
ea ꝓ uolu̾tate sua tractare. aut intmisc̾e at¬
tẽptet: S eccłasica uiris eccłasticis tracta̾da re¬
uen̾abile̾ quoq frem nrͣm cant᷑. archiepͣm

Expanded text:
 regem, cui non modica es familiaritate conjunctus, opportunitate suscepta, sollicite et instanter commoneas, ut ecclesiastica et saecularia negotia, sicut hucusque fecisse dignoscitur, non confundat, nec ea pro voluntate sua tractare aut intermiscere attentet, sed ecclesiastica viris ecclesiasticis tractanda reVenerabilem quoque fratrem nostrum Cantuarie
Abbreviated transcription (Latin):
latas sibi a dno uictorias. adeo cor eleui¬
tũ est ĩ suu int̾itũ. eo ad ubiq auxili¬
ret᷑ ei dñs. ⁊ corroborasset illũ: ut spreta
dñi reu̾entia uspare sibi uolu̾it. qͦd su
offiti nͣ erat. s sacͣdotũ .i. adołe incu̾sũ s¬

Expanded text:
latas victorias, adeo cor elevatum est in suum interitum, eo quod ubique auxiliaretur ei Dominus, et corroborasset illum, ut spreta Domini reverentia usurpare sibi voluerit, quod sui officii non erat, sed sacerdotum, id
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iniqͥs obligatõib illũ potestati sue subi¬
c̃e̾. a qͦ cred̾e debet ñ solũ in tͣra. s ⁊ ĩ celis
se ligari pꝰse ⁊ solui: Si rer bonꝰ estis. ⁊ ca¬
tholicꝰ. ⁊ ułtis e̾ẽ qͦd credimꝰ. qͦd q magis
optamꝰ. ut salua ꝑace ui̾a dix̃im. filꝰ esti
eccłie nõ pͣsul. disc̾e uos ꝯuenit a sac̾doti¬
bꝰ. ñ eos doc̾e: seqͥ uos oportet ĩ eccłiasticiᷤᷤ
sac̃dotes. nͥ eos p̃ced̾e habetis potestatis ue̾¬
tre pͥuilegia q̃ aministrͣadis iegbꝰ ꝑubli¬
cis a deo ꝯsecutꝰ estis: ut eiꝰ bnficiis nͥ ingͣ¬
tus. ꝯtra dispõnem celestis ordinis nichił
us᷑petis: s ut salubͥori fruamini igenio.
hiis ꝗͣ ꝯtra eã malicioso ꝯsilio mag forsitaͣ¬
qͣm aĩmo nõ bn uspastis. c̃ om̃i hũilitate
⁊ młtimoda satissactõe citissime cedatis. ne
manꝰ altissimi ad u̾sum uos extenta: mit¬
tat ĩ uos qͣsi ad signu sagitaͣ. Tecẽd it enĩ
arcũ suũ altissimus ut sagitet ĩ aꝑto. uoᷤ

Expanded text:
 iniquis obligationibus illum potestati suae subjicere, a quo credere debet non solum in terra, sed etiam in coelis se ligari posse et solvi? Si rex bonus estis et Catholicus, et vultis esse, quod credimus, quodque magis optamus, ut salva pace vestra dixerim, filius estis Ecclesiae, non praesul, discere vos convenit a sacerdotibus, non eos s, non eos praecedere. Habetis potestatis vestrae privilegia, quae administrandis legibus publicis a Deo consecutus estis, ut ejus beneficiis non ingratus contra dispositionem coelestis ordinis nihil usurpetis. Sed ut salubriori fruamini ingenio, his quae contra eam malitioso ingenio et consiminus bene usurpatis, cum omni humilitate et multimoda satisfactione citissime cedatis, ne manus Altissimi adversum vos extenta mittat in vos, quasi ad signum, sagittas. Tetendit enim arcum suum Altissimus, ut sagittet in aperto vos
Abbreviated transcription (Latin):
uereor qͦd ab sit ne i ꝓfu̾du uid̾. de qͦ dici¬
ͦ Peccator c̾ uen̾it iͣ ꝓfundu̾ ꝯtẽpnet. Et li¬
cet huc usq frustra sustinuerimꝰ. caciti ꝯ¬
sid̾antes. ⁊ expͤcaͣtes affectuo sissime. si ueni¬
ret nuntiꝰ qͥ dic̾et. filiꝰ tiuis rex n dñs tirus.
iͥ diu dolo cͥhuentꝰ. tractꝰ ĩ ꝑnitiem eccłie.
ĩspiraͣte diuina clemͣtia ĩ habu̾dantia hu̾ili

Expanded text:
vereor, quod absit! ne in profundum illud de quo dicitur: Peccator, cum venerit in profundum, contemnet. Et licet huc usque frustra sustinuerimus, tacite considerantes, et exspectantes affectuosissime, si veniret nuntius, qui diceret: Filius tuus rex, dominus tuus, jam diu dolo circumventus, tractus in perniciem Ecclesiae, inspira
Abbreviated transcription (Latin):
erẽplo cet̾i ꝓuocent᷑ ad meliꝰ. Iut ͣ illd̾ sapi¬
entis. Cclponit᷑ horbis regis ad exẽpluͣ. Se¬
ꝯdario alios. hos deinulchido. illos puni¬
endo pocestatis auctoritate. qua ab eccłia as¬
cepistis: tũ sac᷑mẽto u̾ctoi̾s. tũ gladii offitio
qũe gestatis ad malefactores eccłie ꝯt̾endoᷤ
Inungu̾t᷑ eniͣ reges tribꝰ ̃ locis. I capite.i
pectore. ĩ bͣchiis. Qͦd sigͣcat. głam. sciam.
noͣ obsuaba̾t. ⁊ pͣuaricati su̾t ma̾data aꝰ
is sublata ẽ. gła. sciẽtia. fortitudo. Et eoꝵe

Expanded text:
exemplo caeteri provocentur ad melius, juxta illud Sapientis: Componitur orbis regis ad exemplum. Secundario alios, hos demulcendo, alios puniendo potestatis auctoritate, quam ab Ecclesia accepistis, tum sacramento unctionis, tum gladii officio, quem gestatis ad malefactores Ecclesiae coercendos. Inunguntur enim reges tribus in locis: in capite, in pectore, in brachiis. Quod signon observabant, sed praevaricati sunt mandata ejus, his sublata est gloria, scientia, fortitudo, et eorum
Abbreviated transcription (Latin):
sicoꝵ ntͣaꝵ. ⁊ laicoꝵ. ĩ integrũ nob̾ restitua¬
cis. ꝑmiitatis etiã si placet uob. nos libe. ⁊ in
pace. ⁊ c̃ omͣi secitate redire ĩ sedem uraͣm. of¬
ficio q nr̃o lib̾e uti sicut debemꝰ ⁊ ratio exigiti:
Et nos uob̾ caͣqm dn̾o carissimo. ⁊ regi. para¬

Expanded text:
 in integrum nobis restituatis. Permittatis etiam nobis, si placet, libere, et in pace, et cum omni securitate redire in sedem nostram, officioque nostro libere uti, sicut debemus et ratio exigit. Et nos vobis, tanquam domino charissimo et regi,
Abbreviated transcription (Latin):
ceretis ad memoriã suitia. q̃ dũ esse̾ in ob¬
seqͥo ur̃o exhibui nob̾ deuote. ⁊ fidełr iu¬
xta aimi mũ ꝯsci̾amͥ s ic me d̾s ad iuuet
ĩ examine ultimo. qnͣ omͣs astabu̾t anͣ tri¬
bunal ipsiꝰ recept᷑i ꝓ ut gesserͣt ĩ corꝑe. si¬
ne boñ. siue maluͣ. Et ut mou̾iemin pie¬
tate suꝑ me. que oportet mẽdica̾do uiu̾e

Expanded text:
em in obsequio vestro, exhibui vobis devote et fideliter juxta animi mei conscientiam. Sic Deus me adjuvet in examine ultimo, quando omnes astabimus ante tribunalipsius, recepturi prout gesserimus in corpore, sive bonum sive malum. Et ut moveremini pietate super me, quem op