comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pietate cuibendum est pater et om ẽ
et cui nulla creatura ip̃ius faciente me¬
legis cuscodienda sunt ꝙ ex pͥmo tiouo
gradu quadam quasi mitutu stala felici
ꝓcedit ascensu dilectio inqͣ illia custodia
legum est quia onus sapia tior di poro

Expanded text:
pietate exhibendum est. Pater etenim est, pietate exhibendum est. Pater etenim est, et cui nulla creatura, ipsius faciente melegis custodienda sunt, quod ex primo timoris gradu, quadam quasi virtutum scala, felici procedit ascensu. Dilectio, inquit, illius, custodia legum est , quia omnis sapient
Abbreviated transcription (Latin):
suu et aistodure nerba ens q̃ i lege
precepta sunt Cam legitie obser¬
lac̾iõnis ler ipa subingit ut distat inquit
Diligens namqz lector legis discipulus ẽ no
magist᷑ nec ad sensum suũ captinatã letor¬
quet legem sed menti eius et integntati sen¬
sus suos accomodat S discipulus iste quid
discit utiq cimere dum deum sun Recte qͥdem
eo ꝙ sapiencia parit ⁊ firmat prinaipatũ at¬
qui micui sapiencie timior dui qui gͦ tions
non miciatur gradu friistra ad legittumi pu¬
cipatus culme appiat legittinui inꝙͣ quia de
quibusdam dum allenantur deiectis ⁊ ifiꝰ
deiciendis scuiptũ est Isti regnanerunt et
non ex me principes extiterunt et ego igno¬
raui Et alibi teuentes legem nestiemuit
saipiencia Eiiueat gͦ pͥnceps dnm̃ et se prop¬
prompta huilitate mentis et pia exhibicone
opens seruu profiteatur duo et emi seiui dus
est Seruit itaq duo priuceps dñit et¬
sd et dum deum ee aguostat cui non
plus tinioris ex maiestate ꝙͣ amons ex

Expanded text:
dire verba ejus quae in lege praecepta sunt. Causam legitimae observationis, lex ipsa subjungit: Ut discat, inquit. Diligens namque lector, legis discipulus est, non magister: nec ad sensum suum captivatam retorquet legem, sed menti ejus et integritati sensus suos accommodat. Sed discipulus iste quid discit? Utique timere Dominum Deum suum. Recte quidem, eo quod sapientia parit, et firmat principatum. Atqui initium sapientiae timor Domini . Qui ergo timoris non initiatur gradu, frustra ad legitimi principatus culmen aspirat. Legitimi, inquam, quia de quibusdam dum allevantur, dejectis et miserius dejiciendis scriptum est: Isti regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et ego ignoravi , et alibi: Tenentes legem nescierunt sapientiam . Timeat ergo princeps Dominum, et se prompta humilitate mentis, et pia exhibitione operis, servum profiteatur. Dominus est. Servit itaque Sed et Dominum Deum esse agnoscat, cui non plus timoris ex majestate, quam amoris ex
Abbreviated transcription (Latin):
głietur ꝙ in omi gente et ppło a pͥncipio prima¬
tum teuit superborum et sublimui colla ꝓpͥa
mrtute calcans Salomon quoq se eã super
salutem et onũa pulcra dilexisse fatetur et
ad eum cu ipa bona oia accessisse ꝙ tunorẽ¬

Expanded text:
glorietur, quod in omni gente et populo a principio primaglorietur, quod in omni gente et populo a principio primatum tenuit, superborum et sublimium colla propria virtute calcans. Salomon quoque se eam super salutem, et omnia pulchra dilexisse fatetur, et ad ipsum cum ea omnia bona accessisse.
Abbreviated transcription (Latin):
me diligo et qui maue nigilant ad me me¬
superbe ⁊ insticia molior est fuictus mens
auro et lapide preçioso/ genimina mea aigẽto
idicu ut ditem diligentes me ⁊ thesamos
illoro repleam Item mecum est consilui ⁊ equi¬
tas mea est prndençia mea est fortitudo Et
alibi scipite disciplinam et non prinam doctu¬
nam magis ꝙͣ auirum eligite melior est em̃ sa¬
piencia ciuictis opibus preciosissimis et ome
de siderabile ci non ꝑt comparari ¶ Cu gen¬
tiles nichil siue niminu crederent faciendum
uii tamen quasi de uin deoꝵ et oiim pͥncipem
Uude et płiy ueceres ymagiem sapie ꝓ foriba
omium templorum puigi et hec nerba stribi de¬
bere censuerunt usus me genuit pepent memo¬
ria dophiam me uocant gran nos sapiam Et
illi ista furrerant licet ueritatem ipam plene nõ
noueruit ad eam taien aliqͣtena accede ntes
dui sapienciam omum que Recte fuit duce
et principem arbitrantur cum et ipa ueracit᷑

Expanded text:
me diligo: et qui mane vigilaverint ad me, invesupernae et justitia. Melior est fructus meus auro et lapide pretioso: et genimina mea argento judicii, ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam . Item: Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo . Et alibi: Accipite disciplinam, et non pecuniam, doctrinam magis quam aurum eligite. Melior est enim sapientia cunctis opibus pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari . Cum gentiles nihil sine nutu numinum crederent faciendum, unum tamen quasi Deum deorum, et omnium principem phi veteres imaginem Sapientiae pro foribus omnium templorum pingi, et haec verba scribi debere censuerunt: Usus me genuit, peperit Memoria: Sophiam me vocant Graii, vos Sapientiam. Et illi ista finxerunt, licet veritatem ipsam plene non noverint: ad eam tamen aliquatenus accedentes, dum sapientiam omnium, quae recte fiunt, ducem et principem arbitrantur, cum et ipsa veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
gauit augustus dic michi adolestens fuit
umꝙͣ mater tua fone negauit ille sd
nec contentus adiecit sed pat̾ mens sepe
Ioci itaq appentate urbaua uoticia onꝰ
fimiliantate i imꝑatoris sibi coailia¬
ut ¶Augustus in pollionem scripserat
phestenminos at ego inquit pollio caceo
bere sieut autem non facile concipiebat
iram ita nec facile admittobat ad amicicia
et quem semel adiuiẜat ꝯstautissie reti¬
uelat ¶Eidem inter uaria de decora a
quodam probrose obiectum est ꝙ adopcio¬
nem amiculi scupro meruerit qr enm
iulius arcia admisisse dcus est nõ sine
tumore pstrate pudicicie ¶ aliꝯ quoque
eidem nltus obiecit ꝙ solitus cet crura

Expanded text:
gavit Augustus: « Dic mihi, adolescens, fuit gavit Augustus: « Dic mihi, adolescens, fuit unquam mater tua Romae? » Negavit ille, nec contentus adjecit: « Sed pater meus saepe. » Joci itaque asperitate urbana notitiam omnium, et familiaritatem imperatoris sibi conciliavit. Augustus in Pollionem scripserat Fescenninos: « At ego, inquit Pollio, taceoroscribere. » Sicut autem non facile concipiebat iram, ita nec facile admittebat ad amicitiam; et quem semel admiserat, constantissime retinebat. Eidem inter varia dedecora a quodam probrose objectum est, quod adoptionem avunculi stupro meruerit, quia eum Julius arctius admisisse dictus est, non sine rumore prostratae pudicitiae. Alius quoque eidem iratus
Abbreviated transcription (Latin):
ibem ne suppłi i de quoꝙͣ sinueretur
¶Curcis coues Romana desicus aflues
cum macrum turdum sumpsiss in co¬
mius cesaris int̾roganit an mitt̾e liceret
Respondit princeps quid in liceat ille scati
per fenestiam misit miles ꝑitus ancppa
noctuam que cesans noctes inquietana
spe ingentis prenui captam tulit ad ce¬
tirem̃ landato imperator mille nũmoi
dar iissit at lle ansus e dicere malo
uinat auemq dimisit abitq cotumar
miles non sine admiratoe multorir ce sut
non ossenso ¶ uet̾aus cum sibi die dco
piclitaretur cesarem Rogauit in publico
ut adesset ille prestantissin adnocatu
quem clegerat siue moru dedit ꝯmedau
ei litigatorem ued̾enus autẽ exclamant
cesar ueuito in aduocatoem ut qui dere¬
retur no suꝑerbus tantu sed eciã ingrat
nideri ¶Intran̾at urbem adolesteus suri¬
mꝯ cesan perductumq ad cesarem ant̾ro¬

Expanded text:
urbem, ne supplicium de quoquam sumeretur. urbem, ne supplicium de quoquam sumeretur. Curtius eques Romanus deliciis affluens, cum macrum turdum sumpsisset in convivio Caesaris, interrogavit an mittere liceret; respondit princeps: « Quidni liceat? » Ille statim per fenestram misit. Miles peritus aucupii, noctuam, quae Caesaris noctes inquietaverat, spe ingentis praemii captam tulit ad Caesarem. Laudato imperator mille nummos dari jussit. At ille ausus est dicere: « Malo vivat, avemque dimisit. » Abiitque contumax miles non sine admiratione multorum, Caesar non offenso. Veteranus cum sibi die dicto periclitaretur, Caesarem rogavit in publico ut adesset: ille praestantissimum advocatum, quem elegerat, sine mora dedit, commendavitque ei litigatorem. Veteranus autem exclamavit Caesar, venitque in advocationem, ut qui vereretur non superbus tantum, sed etiam ingratus videri. Intraverat urbem adolescens simillimus Caesari, perductumque ad Caesarem interro
Abbreviated transcription (Latin):
angustus fortume fauor ⁊ Romani decus
iperm aunculo iulio longe pacienaor ex¬
tiit Cum em autinuꝰ mat̾nam erꝰ orrg¬
nem despiciens eu afftu gu̾e et n̾a pami¬
ficum diceret hic tideus ptulit. et e d¬
sonor trudita in asfimtatis gram dmmisit
Cum no idem aduersus prinatu quender
giamꝰ ex candesceret soquere mauir bs¬
gito qͥuos placet quia diligencia aunb¬
lingne tuctuznitate ĩ dixi quietem maniba
et in omibus hus potentia tuam accusu qu
ita rescriꝑsit mi tiberi noli inmis indigna¬
n queꝙͣ esse qui de te mala loquatur sa¬
tis est enum si hoc habemꝰ ne quis nobie
male facere possit Idem tanta coitate
quoslibet se ademites excipiebat ut ꝙ dn
uereretur quasi elephanto scipom et qn
nero adulacionibus est captus tautu
iste ab eis aneisus est unde appllacione
dni ut maledcm et opꝓbriũ semꝑ exlo¬
mut Demq cum eidem desceudenti ꝑ
saciam uiam desperatus quidam dicerer
natum et em est quotiens ingrediebat᷑

Expanded text:
Augustus, fortune favor et Romani imperii Augustus, fortune favor et Romani imperii decus, avunculo Iulio longe paciencior evasit. Cum enim Anthonius maternam eius originem despiciens eum Afrum, genere et natura panificum diceretam admisit. Cum vero idem adversus privatum quemdam gravius excandesceret: « Loquere, inquit, Auguste, quod placet, quia diligentiam auciturnitatem indixi, quietem manibus, et in omnibus his potentiam tuam accusa, quia ita rescripsit: « Mi Tiberi, noli nimis indignari, quemquam esse qui de te male loquatur. » Satis est enim si hoc habemus, ne quis nobis malefacere possit. Idem tanta comitate quoslibet se adeuntes excipiebat, ut quemvereretur, quasi elephanto stipem. Et quantum Nero adulationibus captus est, tantum iste ab eis aversus est. Unde appellationem domini, ut maledictum et opprobrium, semper exhorruit. Denique cum eidem descendenti per sacram viam, desperatus quidam diceret: « m est, quoties ingrediebatur
Abbreviated transcription (Latin):
margaritarũ cupidissiniꝯ erat quas ponda
cuit int̾dum manu ꝯferens discernebat
Cum gͥ cecilio iito Romi ut faci̾t senatus
auctoritate denuciasset nt ei mabat᷑ iuista¬
forte aut aliena indebiutũr ⁊ que ui for¬
tis auimꝰ honestius dissimularet uerñ
et famosi libelli de eoscripti sut ⁊ iocularia
carmina in eũ publice diuulgata ut e lle
iusitu in tamupho gassico celebratu gassias
cesar subegit ⁊ richomedeo cesare alchome des
uon cuiuphat qui subegit cesarem eo ꝙ
satem ferebatur stupio subegisse in ult̾iore
famuliaritatem dum minor eet admissũ
facilitatem quo ꝙ cesans in allegaudo senatu
cicero in ius acriter ⁊ palam misit cciam
cum ab hospite suo .p. maulio degaretur¬
expeduẽt ait assistente frequetia Ronie
si uis habebit Pompeis difficile e. Ses
et in epła ad. G. cassinm molatore dicta¬
toris mordaciꝰ scnpsit uellem ydibꝰ marcus
me aduenam iuitasses ꝓfecto Riliquia r

Expanded text:
margaritarum cupidissimus erat, quas, pondus margaritarum cupidissimus erat, quas, pondus earum interdum manu conferens, discernebat. Cum ergo Caecilio invito, rem ut faceret senatus auctoritate denuntiasset, ut ei videbaforte aut aliena videbuntur, et quae viri fortis animus honestius dissimularet. Verum et famosi libelli de eo scripti sunt, et jocularia carmina in eum publice divulgata, ut est illud militum in triumpho Gallico celebratum: Gallias Caesar subegit, Nicomedes Caesarem, Nicomedes non triumphat qui subegit Caesarem. Eo quod sarem ferebatur stupro subegisse, in ulteriorem familiaritatem dum junior esset admissum. Facilitatem quoque Caesaris in augendo senatu Gicero nimis acriter et palam irrisit. Nam cum ab hospite suo P. Manlio rogareturexpediret, ait assistente frequentia: « Romae si vis habebit, Pompeiis difficile est. » Sed et in epistola ad C. Cassium violatorem dictatoris mordacius scripsit: « Vellem Idibus Martii me ad coenam invitasses, profecto reliquiarum
Abbreviated transcription (Latin):
astribatiri en itaq iussit constribi milicie
nt posset ex in de salius legibus nilitare
¶di ne a solis gitcis mutueniur erepla
uitutu Scipio afritanus cum eu parũ
pugnantem quidam argu̾ent imꝑatorem
inquit me mat̾ peperit no bellatore i
¶Marius quoqi ca en thentonq qͥdam
ad pugne cortauen prouocaret Respondit si
cupt̃us mortis esset se uitam laqueo posse
fiuisse et sapientem uon tam pugnam ꝙͣ
uictonam quetere ¶ Prma Romanoru
imperator Iulius cesar ꝙͣ pacientissie musta
sustint Cum eui caluicium iniquissime
ferret et deficientem capillum a cer uice co¬
nocaret ad frontem ab mito milite ei dictu
est facilius est cosar te calui non esse ꝙͣ
me in eo̾citu romano qꝙͣ egisse nł acturu
esse timidia Itemsato clauo usoi ad mano
fimbriato uteus laris cingebatur unde
dilla optimates sepia admones dicebat nt
puerum male preeuitum cauerent pt̾ea

Expanded text:
ascribatur. » Eum itaque jussit conscribi militiae, ascribatur. » Eum itaque jussit conscribi militiae, ut posset exinde salvis legibus militare. Sed ne a solis Graecis mutuemur instrumenta virtutum. Scipio Africanus, cum eum parum pugnacem quidam argueret: « Imperatorem, inquit, me mater peperit, non bellatorem. » Marius quoque cum eum Teutonus quidam ad pugnae certamen provocaret, respondit, si cupidus mortis esset, se vitam laqueo posse finisse, et sapientem non tam pugnam quam victoriam quaerere. Primus Romanorum imperator Julius Caesar quam patientissime multa sustinuit. Cum enim calvitium iniquissime ferret, et deficientem capillum a cervice convocaret ad frontem, ab irato milite ei dictum est; « Facilius est, Caesar, te calvum non esse, quam me in exercitu Romano quidquam egisse, vel acturum esse timidius. » Idem lato clavo usque ad manus fimbriato utens, laxius cingebatur. Unde Sylla, optimates saepius admonens, dicebat, ut puerum male praecinctum caverent. Praeterea
Abbreviated transcription (Latin):
disse cum emm alexander interogaret
quid ei inderetur ꝙ mare heret infestum
ille libera contuacia quid tibi inquit
ut tu orbem teraꝵ S quia illud ego uno
naiuigio facio la tro bocor quia tu magna
classe diceris imꝑator si solus et capto sit
alex auder latio erit si ad mitu dyouidi
ipłi famulentur erit dyomides imperator
⁊iam quo ad cam non disferut iusi quia
deterior est qui Rapit nuprobiꝰ qui insticia
abiectius deserit qui manifestia nmpuguat
leges quas eui ego fugio tu ꝑsequeris ego
ñt cũq ueneror tu contempnus me fortime
nnquitas et rei familiaris augustia te
fastus intollembilis et iex pedibilis auari¬
cia furem facit si fortuna mea suesteͣt fiere
forte melior at tu quoꝵ fortumacior nequi¬
or eris Miratus alco auder ꝯstançia hois
enm merito arguentis exꝑiar inquit an
faturus sis melior fortima mutabo ut
non ei amodo ꝙ deliqris sed tius moribus

Expanded text:
disse. Cum enim Alexander interrogaret, disse. Cum enim Alexander interrogaret, quid ei videretur quod mare haberet infestum, ille libera contumacia, « Quid tibi, inquit, ut tu orbem terrarum? Sed quia id ego uno navigio facio, latro vocor; quia tu magna classe, diceris imperator. Si solus, et captus sit Alexander, latro erit. Si ad nutum Dionidi populi famulentur, erit Dionides imperator. Nam quoad causam non differunt, nisi quia deterior est qui rapit improbius, qui justitiam abjectius deserit, qui manifestius impugnat leges. Quas enim ego fugio, tu persequeris, ego utcunque veneror, tu contemnis. Me fortunae iniquitas, et rei familiaris angustia, te fastus intolerabilis et inexplebilis avaritia, furem facit. Si fortuna mansuesceret, fierem forte melior. At tu quo fortunatior, eo nequior eris. » Miratus Alexander constantiam hominis eum merito arguentis: « Experiar, inquit, an futurus sis melior, fortunamque mutabo, ut non ei a modo quod deliqueris, sed tuis moribus
Abbreviated transcription (Latin):
maledicere didicisti et ego constia teste di¬
dici maledta contempuere ¶ Si et dyo¬
genes cum ei muiciasẜ amita te amice cucti
uituperant opportet inquit sapiam ab isipi¬
entibus feriri esse emi meliorem indicat
masa liugna quem carpit ¶Auid plato
totius pħie robur patia est cum et socͣtes
non modo nerbo neget sapiente posse ofendi
sc̃o ad u̾sus omem fortima robore uirtutis
sire manere imobilem ¶Et ne pħis solis
patiencia sic placiusse airdas ip̃or ĩꝑatorui
ad eam publicandam exempla conturrũt
¶In gretia quis maior aut clarior alex¬
andro ei antigonis pedagogus citharam
fregit abiecito dicons etati sue tue iam
Regnare conneuit puidatq in corpore reg¬
i uoluptate luy mie dnari ꝙ ⁊ ille patieti¬
sue tulit licet plernq impacientissimꝰ¬
fuerit et patre in sicut inrtute ita nicns
superuret ¶Eidem quoq eleganter et
uere comphensus pirata scribitur respon¬

Expanded text:
maledicere didicisti, et ego, conscientia teste, dimaledicere didicisti, et ego, conscientia teste, didici maledicta contemnere. » Sed et Diogenes, cum ei nuntiasset amicus: « Te amici cuncti vituperant, » « Oportet, inquit, sapientiam ab insipientibus feriri, esse enim meliorem indicat mala lingua quem carpit. » Quid Plato? totius philosophiae robur, patientia est. Cum et Socrates non modo verbo neget sapientem posse offendi, sed adversus omnem fortunam robore virtutis suae manere immobilem. Et ne philosophis solis patientiam sic placuisse credas, ipsorum imperatorum ad eam publicandam exempla concurrunt. In Graecia quis major, aut clarior Alexandro? Ei Antigonus paedagogus citharam fregit, abjecitque dicens: « Aetati tuae regnare convenit pudeatque in corpore regis voluptatem ‹luxurie› dominari!' Quod ipse pacientissime tulit, licet plerumque in aliis imfuerit, et patrem sicut virtute, ita vitiis superaret. Eidem quoque eleganter et vere comprehensus pirata scribitur respon
Abbreviated transcription (Latin):
udns Eorun siquidem ames tenere sunt
riam abfuiduerunt uero ⁊ liugna seuenore
sine offensio ne grauissmia nõ admittunt
in quo quautum a uirtute maioru etas
nra degen̾auerit ꝑspituu est cum siue
pacientia nullum aut rarum ẽẽ oꝑꝰ mr¬
tutis nerbis docuerunt et euemplis un¬
de et anstippns. a maledicente se distodes
dioisse legitur ut tu lingue tue sit ego
cuidam maledicenti maledio it tibi ille
non michi inquit sed illi qui in se quod
ille culpat aguostit sed et si michi male¬
dicere curet non curo quia auditꝰ luigna
debet esse Robustior cum singulis homiba
lingue suit siungule s aute bine aliqͣte¬
nus taiuen curo qr eo ipo me futetur ee
superiorem qui suꝑioris ꝑsone usus est
debactioniba subiacere inferions iferre
ganderem itaq iusi ingente huanita te¬
homini compaterer infeliai/ ¶ Ite titꝰ
statius maledicenti sibi metello facile
inquit est in me dicere cũ nec sum Reppon¬
surus ¶Quĩd uenophon tu inqͣ cũdam

Expanded text:
uidem aures tenerae sunt, et jam obsurduerunt vero, et linguam severiorem sine offensione gravissima non admittunt. In quo quantum a virtute majorum aetas nostra degeneraverit, perspicuum est, cum sine patientia aut nullum, aut rarum esse opus virtutis verbis docuerint, et exemplis. Unde et Aristippus a maledicente se discedens, dixisse legitur: « Ut tu linguae tuae, sic et ego cuidam dicenti: « Maledixit tibi ille, » « Non mihi, inquit, sed illi qui in se, quod ille culpat, agnoscit. Sed et si mihi maledicere curet, non curo, quia auditus lingua debet esse robustior, cum singulis hominibus linguae sint singulae, sed aures binae. Aliquatenus tamen curo, quia eo ipso me fatetur esse superiorem, quoniam superioris personae usus est detractionibus subjacere, inferioris inferre. Gauderem itaque, nisi urgente humanitate compaterer infelici. » Item T. Tatius maledicenti sibi Metello: « Facile, inquit, est in me dicere, cum nec sim responsurus. » Quid Xenophon? « Tu, inquit cuidam,
Abbreviated transcription (Latin):
oitein sacialissinus segibus enuleatio
quasi qr dam templũ isticie saciare scu¬
dueruut ¶ ram de Cheodosio quid di
etsia dei ob Religionis et iusticie uenera¬
Silem notam ⁊ sacerdotibus paciẽtissie
tino et qnissime indiguantẽ nõ mod
nt ipatore ben̾ata est si ut autistitẽ
qui seges tuserat. Dpacientꝰ tusit
siuarii sacetaotis mediclanen et ut se¬
tentiam emolliti prebiteri ⁊ pͥncipiba
applandentis fusse tenora putes a
Regulu nsu suspensus e pͥnceps exclu¬
sũs ab eccłia: et penitencia coactꝰ ẽ
coplere sollempuem. S quid en
talite necessitati subiecerat uolutas

Expanded text:
orbem sacratissimis legibus enucleatis, quasi quoddam templum justitiae sacrare studuerunt. Nam de Theodosio quid diclar, et Ecclesia Dei ob religionis et justitiae venerabilem notam, et sacerdotibus patientissime tamen et humillime indignantem, non mata est, sed ut antistitem? Qui leges tulerat, quam patienter tulit sententiam sacerdotis Mediolanensis. Et ne sententiam emolliti presbyteri, et principibus applaudentis fuisse teneram putes, a regalium usu suspensus est princeps, exclusus ab ecclesia, et poenitentiam coactus est explere solemnem. Sed quid eum tantae necessitati subjecerat? Volunta
Abbreviated transcription (Latin):
nuoro ampseribus arcet et cum in asus
płures uniꝰ esse licitum fuerit in regiba
ppetus obtinet ut una unia sit ⁊ ⁊ miquid
pomicari uł adult̾ari scupru ue ꝯmittere
licet cum pliibus cum nec etia generis
nultiplicandi cã aut ꝓcreandi heredis li¬
ceat nporibus ad misceri quomodo stupra
adulteria aut qua ssib fomicacõnes pu¬
met ptas eisdem subiecta cuminibꝰ ⁊ rec
nrores dauid quisꝙpͣ obiciat qui forte in
hoc sicut et in multis alus spali pͥmlegio
guuaet licet facile concesserim ꝙ et ip̃e
in hac parte deluquent Sane tu aftus
ille uporius ꝓdicione ⁊ homiadio in ad¬
ult᷑m impegit ⁊̃ rec in illiꝯ excusacione
laboro qui ppħica conentus et quictus
parabola se ip̃mi uirum mortis ee Rospo¬
dit s. Iabes itaq Regem cum Regibꝰ de¬
sinquentem ⁊ utina cum penitẽte peni¬
trant ⁊ faceantur cum confitente culpa
⁊ satissacientes cum satisfaciente rener¬

Expanded text:
uxorum amplexibus arcet, et cum in aliis uxorum amplexibus arcet, et cum in aliis plures unius esse licitum fuerit, in regibus perpetuo obtinet, ut una unius sit. Nunquid fornicari vel adulterari, stuprumve committere licet cum pluribus, cum nec etiam generis multiplicandi causa, aut procreandi haeredes, liceat uxoribus admisceri? Quomodo stupra, adulteria, aut quaslibet fornicationes puniet potestas eisdem subjecta criminibus? Nec uxores David quisquam objiciat, qui forte in hoc, sicut et in multis aliis, speciali privilegio gaudet. Licet facile concesserim, quod et ipse in hac parte deliquerit. Sane eum affectus ille uxorius, proditione et homicidio, in adulterium impegit, nec in illius excusatione laboro, qui prophetica conventus et convictus parabola, se ipsum virum mortis esse respondit. Habes itaque regem, cum regibus delinquentem; et utinam cum poenitente poeniteant, et fateantur cum confitente culpam, et satisfacientes cum satisfaciente rever
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mobile mutatur sꝑ cu pͥncipe unlga
Der um singulor facultates ne quaqua
ouirum copus adequantur de loculis pprns
turi facultates sit qui priuatum que inq
suns uecosse est esse contentun que si sue¬
uuit optennata qui uut potentis appete¬
bat fulgorem pauptate sordc̃ons apasiois
sue tenebras crubescit ¶Inde ena sadede¬
mo mornui decieto ptatiba in usu publicor
bonor pncitas idicta est dum tame here¬
ditarus nti et hus que puignion fortima
castum eẽ opportet et auanciã decliuare
Dieat ler ⁊ on habebit npois plu¬
iimas que asficiant aiai eius li¬
titu quidem fuit quqi in ppło dei ut
p ag̃alide sobblis gracia ⁊ fidelem ppłm di¬
latandi plures quis sortiretur mores In
ntero alieno aucille misterio de uno suscipi¬
eus filui ismahelem ¶Iacob quoq soro¬
rum sibi dnplicato conigio fecundas ea¬
ruuidem aucillas astuũt at qui reges ppi¬
tue phibicionis laquens tenet ⁊ apłtis

Expanded text:
Mobile mutatur semper cum principe vulgus. Mobile mutatur semper cum principe vulgus. Verum singulorum facultates nequaquam omnium copiis adaequantur. De loculis propriritur facultates. Atqui privatum quemque suis necesse est esse contentum. Quae si fuerint extenuata, qui nunc potentis appetebat fulgorem, paupertate sordidus confusionis suae tenebras erubescit. Inde etiam Lacedaemoniorum decreto, potestatibus in usu publicorum bonorum parcitas indicta est, dum tamen haereditariis uti, et his quae pinguiori fortuna orteat, et avaritiam declinare. Adjecit lex: Non habebit uxores plurimas, quae afficiant animam ejus . Licitum quidem fuit quandoque in populo Dei, ut propagandae sobolis gratia et fidelem populum dilatandi, plures quis sortiretur uxores. It Abrahae, in utero alieno, ancillae ministerio, de viro suscipiens filium, Ismaelem. Jacob quoque sororum sibi duplicato conjugio, fecundas earumdem ancillas ascivit. Atqui reges perpetuae prohibitionis laqueus tenet, et a plurium
Abbreviated transcription (Latin):
nat cum eciam ingente natura se ꝓ ca¬
pite soleant membra eoponere ⁊ pellem
ꝓ pelle et cuucta que hab ponat y aia¬
sua ¶ Sequitur ⁊ dec Reducet ppłm sim
in egiptum equitatus nuimero sublenatꝰ
Magna si quide diligencia precauendũ e
omi qui in sublimitate constituitur nei¬
feriores corrupat exemplis ⁊ abusione
rerum et per suꝑbie aut luxurie uiam
ad confusionis tenebras reducat ppłm fie¬
ques enĩ est ut subditi suꝑiorum uicia
ymitentur quia magistratui pplus stũdet
ee confornus et unusquisq libent̾ ꝯppetit
in quo alu ceruit illustrem ¶ Celcbre
est illus uersificatoris egiegũ sensum
et nerba magni theodosu expͥmentis¬
¶ In coe mnbes siquid ceses be tenendum¬
¶ primꝰ inssa subi tut obẜ nacior equĩ
¶sit ppłus nec fenre negat cu inderit ip̃m¬
¶ Luctorem parere sibi ꝯponit᷑ orbis¬
¶ Regis ad exẽpłu nec sic inflect̾e sensꝰ
¶luanos edicta ualent ꝙͣ uita rogotis

Expanded text:
nat. Cum etiam urgente natura, se pro canat. Cum etiam urgente natura, se pro capite soleant membra exponere, et pellem pro pelle, et cuncta quae homo hac reducet populum in Aegyptum, equitatus numero sublevatus. Magna siquidem diligentia praecavendum est omni, qui in sublimitate constituitur, ne inferiores corrumpat exemplis, et abusione rerum, et per superbiae aut luxuriae viam ad confusionis tenebras reducat populum. Frequens enim est, ut subditi superiorum vitia imitentur, quia magistratui populus studet esse conformis, et unusquisque libenter appetit, in quo alium cernit illustrem. Celebre est illud versificatoris egregii, sensum et verba magni Theodosi exprimentis: In commune jubes si quid, censesve tenendum, Primus jussa subi: tunc observantior aequi Fit populus, nec ferre negat, cum viderit ipsum Auctorem parere sibi. Componitur orbis Regis ad exemplum, nec sic inflectere sensus Humanos edicta valent, quam vita regentis.
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ que pͥncipem oꝑptet pociꝰ exterii¬
nare ꝙͣ fonerr non fuert in lege mencio
facienda que quidem omt/ ablionuacones
istas non modo a principis aula excludit
si eliminat a ppło dei equorum noie totiꝰ
familie et inipedimentoꝵ oium necessario
melligitur usus cuia legutia quantitas e
quam ro necessitatis aut utilitatis oxpo¬
sat ita tamen ut ntile ⁊ honestum coeque¬
tur ⁊ ciuilitas conscribatur houestis phis
enm iam pridem placuit puiciosiore in¬
millam ee oppunione m illor oppuione
qui ntile separnt ab houesto ⁊ sinam
uorissimam ⁊ ntilissimam ee honestum
⁊ ntile in se usq quaq conuerti ¶ plato
ut fermit hiscone gencui cum indisset
dio insium sicilie trraniui cponis sui septu
a tam multis nccͣe habias custodm hoc
ntiq pͥncipem non opptet qui officus ita
sibi oium uiucit affectus ut quisq subdi¬
tus pro eo ꝑicusis iminentibꝰ caput oppo¬

Expanded text:
hominum, quae principem potius oportet extermihominum, quae principem potius oportet exterminare quam fovere, non fuerat in lege mentio facienda; quae quidem omnes abominationes istas, non modo a principis aula excludit, sed eliminat a populo Dei. Equorum nomine, totius familiae et impedimentorum omnium, necessarius intelligitur usus. Cujus legitima quantitas est, quam ratio necessitatis, aut utilitatis exposcit. Ita tamen ut utile et honestum coaequentur, et civilitas conscribatur honestis. Philosophis enim jampridem placuit, perniciosiorem nullam esse opinionem, illorum opinione qui utile separant ab honesto; et sententiam verissimam et utilissimam esse, honestum et utile in se usquequaque converti. Plato, ut ferunt historiae gentium, cum vidisset Dionysium Siciliae tyrannum, corporis sui septum a tam multis necesse habeas custodiri? » Hoc utique principem non oportet, qui officiis ita sibi omnium vincit affectus, ut quisque subditus, pro eo periculis imminentibus caput oppo
Abbreviated transcription (Latin):
secum legetq illud omibꝰ dieba inite sue
ut distat ciuiere dum deu suũ et custo¬
due nerba et ceumonias eins q̃ in le¬
ge precepta sunt nec eleuetur cor eis
in suꝑbiam super fratres suos neq decli
isi ahiel nuiquid queso mulla lege artat
quem ley ista constringit ħ ntiq diuina
est et ipune solui non pt singula
nerba enis si sapiant in auribꝰ pͥncipũ
comtrua sunt Cacro de electõne et
forma eius que in pͥncipis creacoe exigi¬
tur uinendi formulai que ei pstuipta
est mecum paulisper actende cum
iuquit fuerit conscitutꝰ qui se tocius
ppłi frem cultu et ascũ caritatis ꝓfitent᷑¬
⁊ ion n ilciplicabit sibi equos quoꝵ mi
merofitate sit sul ditis ouerosus equos
si pipateticorum pͥncipem sequimur le¬
gitime ꝙͣ titates dinimicoem in singlis
bit ne ergo caues multiplicare uolucres¬
ue Rapaces aut truces bestias aut q̃lib
portelita natiue cui equorum qui as¬
miliciam necessaru sunt et usum tociꝰ uite
ex legittia quantitate prefinitus est un̾ꝰ

Expanded text:
 vitae suae, ut discat timere Dominum Deum suum, et custodire verba et caeremonias ejus, quae lege praecepta sunt. Nec elevetur cor ejus in superbiam super fratres suos, neque declIsrael . Nunquid, quaeso, nulla lege arctatur, quem lex ista constringit? Haec utique divina est, et impune solvi non potest. Singula verba ejus si sapiant in auribus principum, tonitrua sunt. Taceo de electione ejus, et forma ejus, quae in principis creatione exigitur. Vivendi formulam, quae ei praescripta est, mecum paulisper attende. Cum, inquit, fuerit constitutus, qui se totiusis cultu, et affectu charitatis profiteatur, non multiplicabit sibi equos, quorum numerositate sit subditis onerosus. Equos si Peripateticorum principem sequimur, legitimae quantitatis diminutionem in singulis bit ne ergo canes multiplicare, volucresve rapaces, aut truces bestias, aut quaelibet portenta naturae, cui equorum qui aiam necessarii sunt, et usum totius vitae, ex legitima quantitate praefinitus est numerus?
Abbreviated transcription (Latin):
et in ip̃a pliurilitate diuersitatẽ quauda
prudent᷑ inseruit Ait eĩ ut predc̃m ẽ
quia Regii de gente in gentẽ transfere¬
in fine subiecit puto cõiter ad doia re¬
ferendum et tam pleno concpiendiu
intlłcia nt nõ modo Referatur ad diuer¬
sas species iiciorum sed et bauas fi¬
guilis ꝑsonarum comploctatur ⁊ mo¬
dos om̃es quibus a quecunq hec uicia
conuitunt᷑ Pr icepo em̃ tenetur de
om̃ibus et om̃ium auctor ẽe indetur
quia cum omĩa possit conigere eori
merito particeps est quo noluit emẽ¬
dare Cum em potestas publica sit
ut prediximꝰ. oĩum uires exhaunt
et ne in se deficiat incolumitate oñm
debet procurare membroro/ quot autẽ
ini admistracione pͥncipata ex tant ofi¬
cia in integritate uirtutis ⁊ suamͣtate
oppimonis consernat quaudam quasi
memibris sauitatom ꝓturat et decore
Cuin nero es ne gligencia aut dissilacoe
ptatis cuca osficia fit iurtutis aut fame

Expanded text:
et in ipsa pluralitate diversitatem quamdam et in ipsa pluralitate diversitatem quamdam prudenter inseruit. Ait enim, ut praedictum est: Quia regnum de gente in gentem transferein fine subjecit, puto communiter ad omnia referendum, et tam pleno concipiendum intellectu, ut non modo referatur ad diversas species vitiorum, sed et varias figuras personarum complectatur, et modos omnes, quibus a quocunque haec vitia committuntur. Princeps enim tenetur de omnibus, et omnium auctor esse videtur, quia, cum omnia possit corrigere, eorum merito particeps est, quae noluit emendare. Cum enim potestas publica sit, ut praediximus, omnium vires exhaurit, et ne in se deficiat, incolumitatem omnium debet procurare membrorum. Quot autem in administratione principatus exstant ofcia integritate virtutis, et suavitate opinionis conservat, quamdam quasi membris sanitatem procurat et decorem. Cum vero ex negligentia aut dissimulatione potestatis circa officia, sit virtutis aut famae
Abbreviated transcription (Latin):
ta ppagare hec forte sut quatuor flu¬
miua que de paradiso deliciarun dei egie¬
duitur at migent omem tenam quo
fructum de side rabilem afferat in tepore
suo Utinam et ad me de foute uite diui¬
nam gracia loquor huia płeuitudius ꝑ¬
transeant Rumli ariditatis ince mebu¬
autos terrami ut sucoeste nte fractu bouoꝵ
oꝑmi saltem de cliuare ualeam inune¬
tis secinis ittum que crrgentibꝰ culpis
meis ad Radice in meaui quasi ad Radicẽ
infrnctuose arboris posita est ꝙ cuuq
liguũ secus aquas istas positimi᷑ non
arescit quod uero ul Radictus non hu¬
mectant dissoluitur ⁊ aridum pent
tanꝙͣ pulnis quẽ picit uentus a facie
teire. Hic quidem non duces exceptos
arbicior non potentes quia Regũ głia
trunfferetur si ĩnisti ĩuiriosi ꝯcueliosi
ĩnenci fuer init aut dolosi os siquide in¬
dñi locutum uerũptamen saluo mtllcũ
sapienciorũ nõ abre est ut opinor ꝙ
uoia uicio ro locucione plurali ex posuit

Expanded text:
pagare. Haec forte sunt quatuor flumina, quae de paradiso deliciarum Dei egrediuntur, ut irrigent omnem terram, quo fructum desiderabilem afferat in tempore suo. Utinam et ad me de fonte vitae divinam gratiam loquor hujus plenitudinis pertranseant rivuli, ariditatis meae inebriantes terram, ut succrescente fructu bonorum operum, saltem declinare valeam imminentis securis ictum, quae, exigentibus culpis meis, ad radicem meam, quasi ad radicem infructuosae arboris, posita est! Quodcunque lignum secus aquas istas positum est, non arescit. Quod vero vel radicitus non humectant, dissolvitur, et aridum perit tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae. Hinc quidem non duces exceptos arbitror, non potentes, quia regum gloria transferetur, si injusti, injuriosi, contumeliosi, inventi fuerint aut dolosi. Os siquidem Domini locutum est. Verumtamen salvo intellectu sapientiorum, non abs re est, ut opinor, quod nomina vitiorum, locutione plurali exposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
castia hiostui iungreditur ibi tiriba obsi recui
a milite quem falce porcusserat interficit᷑
Coguito ligio en pore doienses sine prelio
distediuunt atq ita athienienses initute du¬
cis pro salute patrie morti se osferentio bello
libenuitur ¶Item ligurgus in Reguo suo
et ommi scelerum mat̾iam sustulit senatui
custodiam legum ppło sublegendi senatu
ptatem dedit statuit mrgnie sie dote
mibere ut nrores eligerentur nõ ꝓcuia
marinu honorem ꝓ gradu etatis senu
ee uoluit nec sane usqua tene locũ ho¬
noraciorem senectus habet deindeut
et̾uitatem sius legiba daret mre mrado
obligat ciuitatem nichil eos de eius le¬
gibus nutatinos auteꝙͣ feu̾teretur
Profisaiscitur antem cretam ibiq ꝑꝑe¬
tiui exilu egit abiciq moriens ossa
sua in mare iussit ne relatis ossibus la¬
cede momibꝰ solutos se religione mris¬
iurandi in dissoluendis legiba arbitret᷑
¶Dus quidem eremplis eo libencia

Expanded text:
castra hostium ingreditur. In turba obsistentium, castra hostium ingreditur. In turba obsistentium, a milite quem falce percusserat, interficitur. Cognito regis corpore, Dorenses sine praelio discedunt. Atque ita Athenienses virtute ducis, pro salute patriae morti se offerentis, bello liberantur. Item Lycurgus in regno suo et omnium scelerum materiam sustulit: senatui custodiam legum, populo sublegendi senatum potestatem dedit. Statuit virginem sine dote nubere, ut uxores eligerentur, non pecunia. Maximum honorem pro gradu aetatis senum esse voluit; nec sane usquam terrae locum honoratiorem senectus habet. Deinde ut aeternitatem suis legibus daret, jurejurando obligat civitatem, nihil eos de ejus legibus mutaturos, antequam reverteretur. Proficiscitur autem Cretam, ibi perpetuum exsilium egit, abjicique moriens ossa sua in mare jussit, ne relatis Lacedaemonem solutos se religione jurisjurandi in dissolvendis legibus arbitrarentur. His quidem exemplis eo libentius
Abbreviated transcription (Latin):
re pẽctus citra uirtatum menta prenalere
non debeat sed salubra subiectes fidelium
con tenderit oblinisti dib affectu carns
et id solum agere quos subiector sala expo¬
dit ubie tis itaq pat̾ sit ⁊ maritus aut
si teneriorem nouerit affectionem ntatur
ea amari magis tudeat ꝙͣ tuuen ⁊ se tale
illis exhilrat᷑ nt iitam eius ex denocione
preferant sue ⁊ incoliintatem illius quada
pnolitam reputent uitam ⁊ ei tunt omia
decte procedent ⁊ paucorum stipatus obse¬
quio prenalebit si opus est adu̾sus inu̾abi¬
les fortis et enum est ut mors dilecto ⁊ cu
neuo quem fuiculi amoris astringunt no
facile rumpitur ¶ Dorenses cu athemẽsi¬
occidisent cum uentum esẜ en bellum ni¬
li tibus ante omia regio custodia precipit᷑
Achemensibas eo tpre tex Codius erat qui
responso dei et prrceptis hostium eguitis
mutato Regis liibitu sarmenta collo geres

Expanded text:
respectus citra virtutum merita praevalere respectus citra virtutum merita praevalere non debeat, sed salubria subjectorum fidelium conscenderit, oblivisci debet affectum carnis, et id solum agere, quod subjectorum salus exposcit. Subjectis itaque pater sit et maritus, aut si teneriorem noverit affectionem, utatur ea: amari magis studeat, quam timeri, et se talem illis exhibeat, ut vitam ejus ex devotione praeferant suae, et incolumitatem illius, quamdam publicam reputent vitam; et ei tunc omnia recte procedent, et paucorum stipatus obsequio, praevalebit, si opus est, adversus innumerabiles. Fortis etenim est ut mors dilectio ; et cuneus, quem funiculi amoris constringunt, non facile rumpitur. Dorenses cum Atheniensioccidissent. Cum ventum esset in bellum, militibus ante omnia regis custodia praecipitur. Atheniensibus eo tempore rex Codrus erat. Qui responso dei, et praeceptis hostium cognitis, mutato regis habitu, sarmenta collo gerens, in
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis auc̃tas eum cui dignitao ip̃a consert
ftire qui de mie conferre ꝑt ⁊ roue sauna¬
el in saulem er cmsa mobediecie de ponis
sentenciam tulit et ei in Regni apicem hu¬
milem film ysai subroganit Si no astitia¬
tus priceps susceptum misteru sidelitor
gespit cauitus honor ei achibents ost a aue¬
rencia tuuita quantu capud omibꝰ membus¬
corpons antecellit gerit autem fideliter¬
mist̾m tum sue condicionis menior uniusita¬
tis subiectoru se ꝑ sonam getere tecodat᷑
et se non sibi suam uitam sed aluis debere
ceguostit et eam illio ordinata caritate
distrbuit cotum gͦ se deo deb pluriiui
sue patie multum parentiba et ppiuquis
et mel chisedecħ quem pͥmũ septura regem
nitio oncit ⁊ sacerdotem ut ad pus misteru
taceatur quo prefiguiit opm qui in celis
h abuisse non ꝙ ntroq caruerit sed qr regun
et saccdotium de Ricione no parint caro et
suinguis cum in ast̾ntio creaudo parentim

Expanded text:
nitatis auctoritas, eum cui dignitas ipsa confertur, nitatis auctoritas, eum cui dignitas ipsa confertur, ferre, qui de jure conferre potest. Nonne Samuel in Saulem ex causa inobedientiae depositionis sententiam tulit, et ei in regni apicem humilem filium Isai subrogavit? Si vero constitutus princeps susceptum ministerium fideliter gesserit, tantus ei honor exhibendus est, et reverentia tanta, quantum caput omnibum fideliter, cum suae conditionis memor, universitatis subjectorum se personam gerere recordatur, et se non sibi suam vitam, sed aliis debere cognoscit, et eam illis ordinata charitate distribuit. Totum ergo se Deo debet, plurimum suae patriae, multum parentibus, propinquis, et Melchisedech, quem primum Scriptura regem introducit et sacerdotem, ut ad praesens mysterium taceatur, quo praefigurat Christum, qui in coelis habuisse, non quod utroque caruerit, sed quia regnum et sacerdotium de ratione non pariunt caro et sanguis, cum in alterutro creando parentum
Abbreviated transcription (Latin):
autem dosdim ad caritatem et concordi¬
ami benocasset droitq sibi tanꝙͣ homi
et qui uodicio subiacet sacerdotum illici¬
tum eẽ dioꝵ examinare cansas qui no
pnt mi a soło deo indicari librosq qͥͦs
bcepetut non inspectos dedit incendio
datr pn ergtas cumina uł conicia pu¬
blicare et cham reprobi filu maledcoe
maurrere qui pris uerenda non texit un¬
de et in scriptis Nicholai Romaui ponti¬
ficis idem dio isse narratur Uere si ppͥis
oculis iudissom sacerdotem dei aut aliꝙ
eoru qui mouachico habitu cir cuauuei
sunt pecantem clamide mea explicare
et cooperiem eum ne ab aliquo inderetur
¶Si et ti codosius magnus nperator
ob mentam noyam non tame eateno gaiue
a sacetdote me diolanensi a regalui nsu et
uisignis imperis suspensus est ⁊ idutam
sibi penitenciam honnadui pacienter et
sollempnit̾ egit Mrofecto ut dictoi̾s gecin
testiomo ntar maior est qui bndicit qͣ qui
bene dicitur et pones quem est conferende dig¬

Expanded text:
eosdem ad charitatem et concordiam revocasset, dixit sibi tanquam homini, et qui judicio subjaceret sacerdotum, illicitum esse deorum examinare causas, qui non possunt nisi a solo Deo judicari. Libellosque quos acceperat non inspectos, dedit incendio, patrum veritus crimina vel convitia publicare, et Cham reprobi filii maledictionem incurrere, qui patris verenda non texit. Unde et in scriptis Nicolai Romani pontificis idem dixisse narratur: « Vere si propriis oculis vidissem sacerdotem Dei, aut aliquem eorum qui monachico habitu circumamicti sunt, peccantem, chlamidem meam explicarem, et cooperirem eum, ne ab aliquo videretur. » Sed et Theodosius magnus imperator, ob meritam noxam, non tamen eotenus gravem, a sacerdote Mediolanensi a regalium usu et insignibus imperii suspensus est, et indictam sibi poenitentiam homicidii patienter et solemniter egit. Profecto ut Doctoris gentium testimonio utar, major est qui benedicit, quam qui benedicitur, et penes quem est conferendae dig
Abbreviated transcription (Latin):
est eccliastice discipliue confornus qd
et xpiauissimũ non latuit principe
qui legibus suis idioit ne dedignent
sacros cauoues mutari et nõ modo sa¬
cerdotos exemplaria peti precipit / sed
ad leuiticam tribum mnta ymitandi
gra pͥncipem nuttit Sit enĩ legitini
sacerdotes audiendi sunit ut reprobis
et ascendentibus ex aduerso omem
nir instus claudat auditum S qui
sunt sacerdotes lenitice tubus illi
ntiq quos siue auaricie scimulis/ sni
ambiconis npulsu sine asfectione
caruis et sauguis lex in eccłiam ĩ¬
troduxit, non autem lex lre q̃ mor¬
tifficat sed spus que in sanctitate
mentis iundicia corpotis fidei sina̾itate
et opibus caritatis uinificat Siart enli

Expanded text:
n ecclesiasticae disciplinae sit conformis. Quod n ecclesiasticae disciplinae sit conformis. Quod et Christianissimum non latuit principem, qui legibus suis indixit, ne dedignentur sacros canones imitari. Et non modo sacerdotum exemplaria peti praecipit, sed ad Leviticam tribum, mutuandi gratia, principem mittit. Sic enim legitimi sacerdotes audiendi sunt, ut reprobis et ascendentibus ex adverso, omnem vir justus claudat auditum. Sed qui sunt sacerdotes Leviticae tribus? Illi utique quos sine avaritiae stimulis, sine ambitionis impulsu, sine affectione carnis et sanguinis, lex in Ecclesiam introduxit. Non autem lex litterae, quae mortificat, sed spiritus, quae in sanctitate mentis, munditia corporis, fidei sinceritate, et operibus charitatis, vivificat. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
piosum ita tanien ut diuicias suas ppłi
repntet Non halebit ergo diicias qͣs
õstꝙͣ autem sedent in solio regii
sui describet sibi dentononum
legis huiꝰ in uolumine Ecce
quia priuceps non debet ee muis igna¬
rus et licet multis pͥmlegus gandeat
nec milicie pretextu legem dñi ꝑmit¬
titur ignorare/ Descrbet eigo dentero¬
nomium legis idest secundam regem
in uolumine cordis ut sit lex prima
quam lra ingerit secunda quam ex
ea mistitus intllcus agnostit Pma
quidem scribi potuit lapideis cabulis
re intelligencia mentis et Recte in
uolĩe dent̾o nouuum scubitur quia
sit apud se seusum legis princeps re¬
nosuit ꝙ ab obilis enis lrã nõ rece¬
media int̾pretac̃o necessaria ⁊ gu̾alis
extat. Accipiens inquis exemplar a
saccidotibus lenitice tribus/ Recte qͥde
omium legum iuains est censma si
non diuiue legis ymagniẽ gerat et
intilis est constituco principis si no¬

Expanded text:
piosum, ita tamen, ut divitias suas populi piosum, ita tamen, ut divitias suas populi reputet. Non habebit ergo divitias, quPostquam autem sederit in solio regni sui, de scribet sibi Deuteronomium legis hujus in volumine. Ecce quia princeps non debet esse juris ignarus, et licet multis privilegiis gaudeat, nec militiae praetextu legem Domini permittitur ignorare. Describet ergo Deuteronomium legis, id est secundam legem in volumine cordis; ut sit lex prima, quam littera ingerit; secunda, quam ex ea mysticus intellectus agnoscit. Prima quidem scribi potuit tabulis lapideis;re intelligentia mentis? Et recte in volumine Deuteronomium scribitur, quia sic apud se sensum legis princeps revolvit, quod ab oculis ejus littera non recemedia interpretatio necessaria et generalis exstat. Accipiens, inquit, exemplar a sacerdotibus Leviticae tribus . Recte quidem. Omnium legum inanis est censura, si non divinae legis imaginem gerat; et inutilis est constitutio principis, si no
Abbreviated transcription (Latin):
ptine bnssicio honortibitur dum unaqͥsq
sun ipius dote erit in precio uł uilestet
pono quedam a se quedam ab aliorum
oppinone hũt precu diguitatem. panis
seusus oblectant natuałi omibꝰ grata
sunt Quid multa que nature sunt no
modo eadom sed ingent apud omes que
oppiones aibitum secuntur incerte sunt
et sicut ad placitu sunt ita et ad placi¬
tum euanestunt ⁊ ron fu̾at gͦ timendũ
imꝑatori ne mat̾ia comerciorum defice¬
ret cum etia adħnc apud illos uenalicin
ficqueus sit qui peuam non nouerunt
Scio equidem tante sapiencie fuisse salo¬
mouem ut nuꝙͣ tiumuent ne auru et ar¬
gentum iulesceret postetis quorũ nͣam
uidebat esse famellicam/ ⁊ pro parte maxi¬
ua iicluil aliud ꝙͣ pciuam esurire unde
ꝑ iuspuatam sapientiam hauc Rubignie
teo contempsit egregis ut ad contemp¬
tum ꝑciue sui ip̃uis exemplo posteros
nutaret Preterea ee Regem eopedit co¬

Expanded text:
pecuniae beneficio honorabitur, dum unusquisque pecuniae beneficio honorabitur, dum unusquisque sui ipsius dote erit in pretio, vel vilescet. Porro quaedam a se, quaedam ab aliorum opinione habent pretii dignitatem. Panis sensus oblectant, naturaliter omnibus grata sunt. Quid multa? Quae naturae sunt, non modo eadem; sed vigent apud omnes. Quae opinionis arbitrium sequuntur, incerta sunt: et sicut ad placitum sunt, ita et ad placitum evanescunt. Non fuerat ergo timendum imperatori, ne materia commerciorum deficeret, cum etiam adhuc apud illos venalitium frequens sit, qui pecuniam non noverunt. Scio equidem tantae sapientiae fuisse Salomonem, ut nunquam timuerit ne aurum et argentum vilesceret posteris, quorum naturam videbat esse famelicam, et pro parte maxima nihil aliud quam pecuniam esurire. Unde per inspiratam sapientiam, hanc rubiginem rex contempsit egregius, ut ad contemptum pecuniae sui ipsius exemplo posteros invitaret. Praeterea regem esse expedit co