comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu habitĩ pecuma factum eẽ aiguis. ueq id ulla tenuissima suspiciõe
confirmas. Factum est primũ illorum ȩquitate et sapientia consulum.
& id quod senatus decreuerat ad illud inuidie presens incendiũ restinguẽ¬
qui .l. quincii fictis querimoniis aute concitatus rem illam & rogationẽ
flagitarat. idemi. C. Iumi filii pueri paruuli lacrimis cõmotus maxiio
clamore & concursii. totam illam legem et questionem repudiauit. Ex
quo intelligi potuit id quod sepe dictum est. ut mare quod sua natura
tranquillum sit. uentoꝵ ui agitari atq turbari. sic populũ.R. sua
sponte ẽẽ placatum. hominũ sediciosoꝵ uocib ut uolentissimis tem¬
pestatib concitari. Est eciam reliqua ꝑmagna autoritas quam ego tur¬
piter pene preterii. Alea enim dicitur. Recitauit ex orõne nescio qua
actius quam meam ẽẽ dicebat cohortationem quãdam iudicum ad ho¬

Expanded text:
tu habiti pecunia factum esse arguis neque id ulla tenuissima suspicione tu habiti pecunia factum esse arguis neque id ulla tenuissima suspicione confirmas, factum est primum illorum aequitate et sapientia consulum, ut, quod senatus decreverat ad illud invidiae praesens incendium restinguenus Romanus qui L.Lucii Quincti fictis querimoniis antea concitatus rem illam et rogationem flagitarat, idem C.Gaii Iuni fili, pueri parvoli, lacrimis commotus maximo clamore et concursu totam quaestionem illam et legem repudiavit. ex quo intellegi potuit, id quod saepe dictum est, ut mare quod sua natura tranquillum sit ventorum vi agitari atque turbari, sic populum Romanum sua sponte esse placatum, hominum seditiosorum vocibus ut violentissimis tempestatibus concitari. est etiam reliqua permagna auctoritas quam ego turpiter paene praeterii; mea enim esse dicitur. recitavit ex oratione nescio qua Attius quam meam esse dicebat cohortationem quandam iudicum ad ho
Abbreviated transcription (Latin):
modo suscepit causam: An potuit rem delatam eiusmodi repudiare: Cũ
timus et homo innocentissimꝰ pecuma cirtũuentus diceretur. cum mui¬
dia flagraret ordo senatornis potuit ihil decerui. potuit illa concitatio
multitudinis sine sumimo ꝑiculo. R.P. repudiari: At quid est decretũ:
qui iuste : qm̃ sapienter: qmͣ diligenter: Si qui sunt quorũ oꝑa factũ
sit. ut iudicium publicum corrũꝑetur. utrum uidetur id senatus factũ
iudicare : an si factum sit moleste grauiterq ferre: Si ip̃e. A. Cluentiꝰ
sententiam de iudiciis rogaretur aliam non diceret atq ii dixerunt. qͣr
sentenciis. Cluenciũ cõdẽpnatum ẽẽ dicitis. Sed quero a uobis nũ istã
legem ex isto senatus consulto. L. lucullus consul homo sapientissimꝰ
tulerit.: Nũ anno post. Al. lucullus &. C. cassius in quos tum con¬
sules designatos. idem illud senatus decreuerat. non tulerunt. E qd̾

Expanded text:
modo? suscepit causam. an potuit rem delatam eius modi repudiare? cum modo? suscepit causam. an potuit rem delatam eius modi repudiare? cum timus et homo innocentissimus pecunia circumventus diceretur, cum invidia flagraret ordo senatorius, potuit nihil decerni, potuit illa concitatio multitudinis sine summo periculo rei publicae repudiari? at quid est decretum? quam iuste, quam sapienter, quam diligenter! si qui sunt quorum opera factum sit ut iudicium publicum corrumperetur. Vtrum videtur id senatus factum iudicare an, si factum sit, moleste graviterque ferre? si ipse A.Aulus Cluentius sententiam de iudiciis rogaretur, aliam non diceret atque ei dixerunt quorum sententiis Cluentium condemnatum esse dicitis. sed quaero a vobis num istam legem ex isto senatus consulto L.Lucius Lucullus consul, homo sapientissimus, tulerit, num anno post M.Marcus Lucullus et C.Gaius Cassius, in quos tum consules designatos idem illud senatus decreverat. non tulerunt; et quod
Abbreviated transcription (Latin):
posse.ꝙ elogium recitasti de testamento Gnei Egnacii patris hominis
honestissimi uidelicet et sapientissum idciro se exheredasse filium. ꝙ
is ad oppianici condempnationẽ pecunam accepisset. De cuius hominis
leuitate & inconstancia plura non dicam. Hloc testamẽtum ipm̃ quod
recitas eiusmodi est. ut ille cum eum filium exheredaret quem oderat
ei filio coheredes homines alienissimos adiũgeret quem diligebat. Sed̾
tu atti consideres censeo diligenter utrum censoꝵ iudicium graue uelis
esse an Egnacii: si Egnacii. leue est qd̾ censores de ceteris subscripserũt.
Ip̃m enim Gneum Egnaciũ quem tu grauem eẽ ius ex senatu eiecerũt.
Sm autem censoꝵ hunc Egnacium quẽ pater censoria subscriptione
exheredauit. censores in senatu cum patrem eicerent retinuerũt. At
enim senatus uniuersus iudicauit illud corruptum ẽẽ uidicium. Quo

Expanded text:
posse, quod elogium recitasti de testamento Cn.Gnaei Egnati patris, hominis posse, quod elogium recitasti de testamento Cn.Gnaei Egnati patris, hominis honestissimi videlicet et sapientissimi, idcirco se exheredasse filium quod is ob Oppianici condemnationem pecuniam accepisset. de cuius hominis levitate et inconstantia plura non dicam; hoc testamentum ipsum quod recitas eius modi est ut ille, cum eum filium exheredaret quem oderat, ei filio coheredes homines alienissimos adiungeret quem diligebat. sed tu, Atti, consideres censeo diligenter utrum censorium iudicium grave velis esse an Egnati. si Egnati, leve est quod censores de ceteris subscripserunt; ipsum enim Cn.Gnaeum Egnatium quem tu gravem esse vis ex senatu eiecerunt; sin autem censorium, hunc Egnatium quem pater censoria subscriptione exheredavit censores in senatu, cum patrem eicerent, retinuerunt. at enim senatus universus iudicavit illud corruptum esse iudicium. quo
Abbreviated transcription (Latin):
integritate. untute. sed putarunt p̃teruntti accusatorem non potuisse.
cum ammadũsum eẽt in iudices. Qua de re tota si unũ factum ex om̃i
antiquitate protulero plura non dico. Non enim mihi exemplũ sũmi
& cdarissimi uiri .P. affricam p̃tereundum uidetur. qui cum elset censor
& in equitum censũ. C. licinnius sacerios prodisset. clara uoce ut omnis
contio audire posset dixit se scire illum uerbis conceptis peiarasse. si qui
contra uellet dicere usurũ esse eum suo testimonio. deinde cum nemo cõ¬
tradiceret iussit equũ traducere. Ita is cuius arbitrio & populus. R. &
extere gentes contentȩ esse consuerũt. ip̃e sua sciencia ad ignominam
altius contentus non fuit. Qd̾̃ si hoc habito facere licuisset. facile illis
ipsis uidicib falsȩ suspitioni & inudię popularit̾ excitatȩ restitisset. Unũ
eciam est quod me maxime conturbat. cui loco respondere uix uideor

Expanded text:
integritate, virtute, sed putarunt praetermitti accusatorem non potuisse, integritate, virtute, sed putarunt praetermitti accusatorem non potuisse, cum animadversum esset in iudices. qua de re tota si unum factum ex omni antiquitate protulero, plura non dicam. non enim mihi exemplum summi et clarissimi viri, P.Publii Africani, praetereundum videtur; qui cum esset censor et in equitum censu C.Gaius Licinius Sacerdos prodisset, clara voce ut omnis contio audire posset dixit se scire illum verbis conceptis peierasse; si qui contra vellet dicere, usurum esse eum suo testimonio. deinde cum nemo contra diceret, iussit equum traducere. ita is cuius arbitrio et populus Romanus et exterae gentes contentae esse consuerunt ipse sua scientia ad ignominiam alterius contentus non fuit. quod si hoc habito facere licuisset, facile illis ipsis iudicibus et falsae suspicioni et invidiae populariter excitatae restitisset. Vnum etiam est quod me maxime perturbat, cui loco respondere vix videor
Abbreviated transcription (Latin):
eum om̃i ignominia liberat. Quod cum facit iudicat eius sencentie gͣ¬
tis esse oppianicum condempnatũ. E eundem popilium postea lentu¬
lus in ambitus uidicio pro testimonio diligentissime laudat. Quare
si neq. L. gellii udicio stetit lentulus. neq lentuli existimatione cõten¬
tus fuit gelluis. & si uterq censor censoris opimone standum non pu-¬
tauit. quid est qmobrem quisqmͣ nr̃m censorias subscriptiones omnes
fixas et in ppetuum ratas putet ẽẽ oportere: Ac in ip̃m habitũ aĩad¬
uerterunt nullam quidem ob turpitudinẽ. nullum ob totuis uite non
dicam uicium sed erratum. Neq enim hoc homineni sanctior. neq ꝓ¬
bior. neq in omib officiis retiuendis diligentior esse quisqmͣ potest. Neq
illi aliter dicunt. sed eandem illam famam iudicii corrupti secuti sunt.
Neq ipĩ secus existimuant qm uos existimare uolumꝰ de hurꝰ pudore.

Expanded text:
eum omni ignominia liberat. quod cum facit, iudicat eius sententia greum omni ignominia liberat. quod cum facit, iudicat eius sententia gratiis esse Oppianicum condemnatum. et eundem Popilium postea Lentulus in ambitus iudicio pro testimonio diligentissime laudat. qua re si neque L.Lucii Gelli iudicio stetit Lentulus neque Lentuli existimatione contentus fuit Gellius, et si uterque censor censoris opinione standum non putavit, quid est quam ob rem quisquam nostrum censorias subscriptiones omnis fixas et in perpetuum ratas putet esse oportere? at in ipsum habitum animadverterunt. nullam quidem ob turpitudinem, nullum ob totius vitae non dicam vitium sed erratum. neque enim hoc homine sanctior neque probior neque in omnibus officiis retinendis diligentior esse quisquam potest; neque illi aliter dicunt, sed eandem illam famam iudici corrupti secuti sunt; neque ipsi secus existimant quam nos existimari volumus de huius pudore,
Abbreviated transcription (Latin):
notare uoluerunt. et eo magis qd illo ip̃o in temꝑe illis censoribus erãt
iudicia cum equestri ordine cõmuncata. ut uiderẽtur ꝑ hominũ ido¬
ieprehendisse. Qd̃ si hanc apud eos ipõs censores mihi aut alii causã
indicat nihil ip̃os habuisse cogniti. inhil comperti. ex tota ip̃a subscͥptõe
ruorem quẽdam & plausum popularem ẽẽ quesitum. Nlam in.L
popilium qui oppianicũ condempnarat subscripsit. L. gelluis. qd̾ is pe¬
nacionis est scire inuocentem fuisse reũ. quem fortasłe nũqmͣ uiderat.
cum homines sapientissim uidices ut inhil dicam de his qui condemp¬
narunt causa cognita sibi eẽ dixerunt non licere. Uerum esto cõdemp¬
nat popilium gelluis. Iudicat accepisse a Cluentio pecumami. Negat
hoc lentulus. Nlam popilium qd̾ erat libertimis filius in senatu non
legit. Locum quidem senatoriũ ludis et cętã ornamenta reliquit. et

Expanded text:
notare voluerunt, et eo magis quod illo ipso tempore illis censoribus erant notare voluerunt, et eo magis quod illo ipso tempore illis censoribus erant iudicia cum equestri ordine communicata, ut viderentur per hominum idoeprendisse. quod si hanc apud eosdem ipsos censores mihi aut alii causam indicat nihil ipsos habuisse cogniti, nihil comperti; ex tota ista subscriptione rumorem quendam et plausum popularem esse quaesitum. nam in P.Publium Popilium qui Oppianicum condemnarat subscripsit L.Lucius Gellius, quod is pee divinationis est, scire innocentem fuisse reum quem fortasse numquam viderat, cum homines sapientissimi, iudices, ut nihil dicam de eis qui condemnarunt, causa cognita sibi dixerint non liquere! verum esto; condemnat Popilium Gellius, iudicat eum accepisse a Cluentio pecuniam. negat hoc Lentulus; nam Popilium, quod erat libertini filius, in senatum non legit, locum quidem senatorium ludis et cetera ornamenta relinquit et
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sionem censoriam tnͣsferendum fuit sortitio ad ip̃m factum eẽ opor¬
tuit. sin autem sortiri ad poenam ad hominũ delictum fortunȩ iudicõ
cõnuttere minime censorium est. certe in multoꝵ pcc̃o carpi paucos
ad ignomimam et turpitudinem nõ oportet. Uerum om̃s intelligimꝰ
in istis subcilicionib uentum quẽdam popularem eẽ quesitum. Iactata¬
res erat in concione a tribuno sedicioso. Incognita causa. Probatum illud
erat.ultitudinem inlicitum est contra dicere. Nemo deniq ut defen¬
teret contrariam ꝑtem laborabat. In inuidia porro magna milia iudicia
uenierant. Etenim paucis postea mensib alia uehemens erat in iudici¬
is ex notatione tabulaꝵ inuidia uersata. Preterinitti a censoribus et
negligi macula iudiciorũ posse non uidebatur. Homines quos cęteris
uiciis atq om̃i dedecore infamis uidebant. eos hac quoq subscriptione

Expanded text:
versionem censoriam transferendum fuit, sortito id ipsum factum esse oporversionem censoriam transferendum fuit, sortito id ipsum factum esse oportuit. sin autem sortiri ad poenam et hominum delictum fortunae iudicio committere minime censorium est, certe in multorum peccato carpi paucos ad ignominiam et turpitudinem non oportet. verum omnes intellegimus in istis subscriptionibus ventum quendam popularem esse quaesitum. iactatares erat in contione a tribuno seditioso; incognita causa probatum erat illud multitudini; nemini licitum est contra dicere, nemo denique ut defenderet contrariam partem laborabat. in invidiam porro magnam illa iudicia venerant. etenim paucis postea mensibus alia vehemens erat in iudiciis ex notatione tabellarum invidia versata. praetermitti ab censoribus et neglegi macula iudiciorum posse non videbatur. homines, quos ceteris vitiis atque omni dedecore infamis videbant, eos hac quoque subscriptione
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc tu idem facies censor in legendo. si erunt plures qui ob innocentẽ
condempnãdum pecunam acceperĩt ut uon animaduertis in omnes. s
carpes ut uelis et paucos ex multis ad ignonumam sortiere. Habebit
igitur te sciente & uidente curia senatorem. popłus . R. iudicem. R. ꝑ
et religionem pecuma cõmutarit. E qui precio adductus erpuerit pa¬
triam. fortunas. liberos ciui innocenri censorie seueritatis nota non
muretur. Iu es prefectus morib. tu magister ueteris discipline et se¬
ueritatis. si aut retines quẽqm sciens in senatu scelere tanto conta¬
imnatũ. aut statuis quis in eandem culpam sit non eadem pena adfici¬
oportere conuenire ut ad quam cõditionem supplicii maiores in bello
tindati militis ꝓpositam esse uoluerunt eandem tu in pacem cõstitues
improbitati senatoris. Qd̃ si hoc exemplum ex re militari ad aminad¬

Expanded text:
hoc tu idem facies censor in senatu legendo? si erunt plures qui ob innocentem hoc tu idem facies censor in senatu legendo? si erunt plures qui ob innocentem condemnandum pecuniam acceperint, tu non animadvertes in omnis, sed carpes, ut velis, et paucos ex multis ad ignominiam sortiere? habebit igitur te sciente et vidente curia senatorem, populus Romanus iudicem, ret religionem pecunia commutarit, et qui pretio adductus eripuerit patriam, fortunas, liberos civi innocenti, is censoriae severitatis nota non inuretur? tu es praefectus moribus, tu magister veteris disciplinae ac severitatis, si aut retines quemquam sciens in senatu scelere tanto contaminatum aut statuis qui in eadem culpa sit non eadem poena adfici convenire? aut quam condicionem supplici maiores in bello timiditati militis propositam esse voluerunt, eandem tu in pace constitues improbitati senatoris? quod si hoc exemplum ex re militari ad animad
Abbreviated transcription (Latin):
pitudini iudicari. Aut illud adferant aliquid esse quod de his duob habue¬
rint compertum de cȩteris comperisse. Nam illud quidẽ mimine proban¬
dum est ad notationes auctoritatemq Censoriam exemplũ illos consuetu¬
dine militari transtulisse. Statuerunt em̃ ita maiores nr̃i ut si a młtie
ẽẽt flagicium rei nlitaris admissum. sorticio in quosdam anmadũteret᷑
ut metus iudelicet ad omnes. pena ad paucos ꝑueniret. Quod idem face̾
censores in delectu dignntatis et in iudicio cunum & in animadu̾sione
uitiorum qui cõuenit. Nam miles qui locum non tenuit. qui hostium
impetum uimq ꝑtimuit potest idem postea & nules eẽ melior ꝙ uir bo¬
nus & cuus utilis. Quare ne in bello ꝓpter hostium metum delinqueret
amplior ei mortis et supplicii metus est a maiorib constitutus. Ne autẽ
nunium multi poenam capitissuberent/ idcuto illa sorticio comꝑata ẽ.

Expanded text:
pitudini iudicari. aut illud adferant, aliquid eos quod de his duobus habuepitudini iudicari. aut illud adferant, aliquid eos quod de his duobus habuerint compertum de ceteris comperisse. nam illud quidem minime probandum est, ad notationes auctoritatemque censoriam exemplum illos e consuetudine militari transtulisse. statuerunt enim ita maiores nostri ut, si a multis esset flagitium rei militaris admissum, sortito in quosdam animadverteretur, ut metus videlicet ad omnis, poena ad paucos perveniret. quod idem facere censores in delectu dignitatis et in iudicio civium et in animadversione vitiorum qui convenit? nam miles qui locum non tenuit, qui hostium impetum vimque pertimuit, potest idem postea et miles esse melior et vir bonus et civis utilis. qua re ne quis in bello propter hostium metum delinqueret, amplior ei mortis et supplici metus est a maioribus constitutus; ne autem nimium multi poenam capitis subirent, idcirco illa sortitio comparata est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ron rem ueterem. uõ hominem potentẽ aliqueni aut graciosum ꝓferam.
Nuper honuinem tenuem scribam & dilicium decimũ Alacrimũ cum de¬
flaminiũ ȩdiles curules ꝑsuasi ut scribam iurati legerent eum quem eidẽ
isti censores aerarium reliquisse subscripserunt. Cum enim in hominẽ nul¬
la culpa inueniretur quid ille meruisset nõ quid de eo statutum eẽt q̃¬
rendum esse dixerunt. Nam hec quidem quȩ de iudicio corrupto sub¬
scripserint quis est qui ab illis satis coguita & diligenter iudicata arbitret᷑.
In. M. aquilium et in litum guttam udeo esse subscriptum. Quid ẽ hoc
duos esse corruptos solos pecuma dicant. cęteri iudelicet graciis condennarĩt.
Non est igitur circũuentus. non oppressus pecinua. Non ut illa Qͥncianae
contiones hẽbantur. onnes qui oppianicum condempnarũt in culpa sunt
ac suspicione ponendi. Quos solos uideo auctoritate censorũ adfinis ei tur¬

Expanded text:
non rem veterem, non hominem potentem aliquem aut gratiosum proferam. non rem veterem, non hominem potentem aliquem aut gratiosum proferam. nuper hominem tenuem, scribam aedilicium, D.Decimum Matrinium, cum deFlaminium aedilis curulis, persuasi ut scribam iurati legerent eum quem idem isti censores aerarium reliquissent. cum enim in homine nulla culpa inveniretur, quid ille meruisset, non quid de eo statutum esset, quaerendum esse duxerunt. nam haec quidem quae de iudicio corrupto subscripserint quis est qui ab illis satis cognita et diligenter iudicata arbitretur? in M'.Manlium Aquilium et in Ti.Tiberium Guttam video esse subscriptum. quid est hoc? duos esse corruptos solos pecunia iudicant; ceteri videlicet gratiis condemnarunt. non est igitur circumventus, non oppressus pecunia, non, ut in illa Quinctiana contione habebatur, omnes qui Oppianicum condemnarunt in culpa sunt ac suspicione ponendi. duos solos video auctoritate censorum adfinis ei tur
Abbreviated transcription (Latin):
tempore fratris uxorem. sꝑatosq liberos. fratremq ip̃m. qui demq suos
liberos interfeterit. qui cum uenenũ prinigno suo quereret manifesto¬
sit deprehensus. cuiuis mimstris consciisq dampnatis ip̃e adductus in iu¬
dicium pecuniam iudici dederit ad sentencias iudicum corrumpẽdas.
dum hec inqͣm de oppianico constabunt. nec ullo aig̾m̃to cluenciane
pecumie crimen tenebitur. quid est qd̃ te ista censoria siune uoluntas siue
opiio fuit adiuuare. aut hunc innocentem opprimere posse uideatur:
Quid igitur censores secuti sunt: Ne ip̃i quidem ut grauissime dicã.
quicqmͣ aliud dicent preter sermonem atq famam. Nlihil se testib. inhil
tabulis. inhil graui aliquo argumento comperisse. inhil deuiq causa cog¬
nita statusse dicent. Qd̃ si ita fecissent. tamen id nõ ita fixum esse de¬
beret ut conuelli non liceret. Non utar exemploꝵ copia quȩ sumina est.

Expanded text:
tempore fratris uxorem speratosque liberos fratremque ipsum, qui denique suos tempore fratris uxorem speratosque liberos fratremque ipsum, qui denique suos liberos interfecerit, qui, cum venenum privigno suo dare vellet, manifesto deprehensus sit, cuius ministris consciisque damnatis ipse adductus in iudicium pecuniam iudici dederit ad sententias iudicum corrumpendas, dum haec, inquam, de Oppianico constabunt neque ullo argumento Cluentianae pecuniae crimen tenebitur, quid est quod te ista censoria sive voluntas sive opinio fuit adiuvare aut hunc innocentem opprimere posse videatur? quid igitur censores secuti sunt? ne ipsi quidem, ut gravissime dicam, quicquam aliud dicent praeter sermonem atque famam. nihil se testibus, nihil tabulis, nihil aliquo gravi argumento comperisse, nihil denique causa cognita statuisse dicent. quod si ita fecissent, tamen id non ita fixum esse deberet ut convelli non liceret. non utar exemplorum copia quae summa est,
Abbreviated transcription (Latin):
non est. Doce quam pecuniam clucucius dederit. Unde dederit. Quemad
modum dederit. Unũ demiq aliquod a cluentio ꝓfecte petunȩ uestigium
ostende. Uince deinde bonũ uirum fuisse oppianicũ. hominem ĩtegrũ.
nihil de illo uuqm secus esse existimatum. nihil demq p̃iudicatũ. Tũ
autoritatem censorũ amplexator. Tum illoꝵ iudicium cũ re coniũctũ
esse defendito. Cum uero eum fuisse oppiamcum constabit qui tabulas
publicas municipii sui corrupisse ndicatus sit. qui testamentũ interle¬
uerit. qui subposita ꝑsona falsum testamẽtum obsiguandũ curarit. qͥ
eum cuiꝰ nomĩe id obsignatum est int̾fecerit. qui auũculum filii sui
in seruitute ac uinculis necauerit. qui municipes suos proscribendos occi¬
dendosq curarit. qui eius uxorem quem occiderat in matrimoniũ duxerit.
qui pecumam pro abortione dederit. qui socrum. qui uxorem. qui ino

Expanded text:
non est; doce quam pecuniam Cluentius dederit, unde dederit, quem ad non est; doce quam pecuniam Cluentius dederit, unde dederit, quem ad modum dederit; unum denique aliquod a Cluentio profectae pecuniae vestigium ostende. vince deinde bonum virum fuisse Oppianicum, hominem integrum, nihil de illo umquam secus esse existimatum, nihil denique praeiudicatum. tum auctoritatem censoriam amplexato, tum illorum iudicium cum re coniunctum esse defendito. dum vero eum fuisse Oppianicum constabit qui tabulas publicas municipi manu sua corrupisse iudicatus sit, qui testamentum interleverit, qui supposita persona falsum testamentum obsignandum curaverit, qui eum cuius nomine id obsignatum est interfecerit, qui avunculum fili sui in servitute ac vinculis necaverit, qui municipes suos proscribendos occidendosque curaverit, qui eius uxorem quem occiderat in matrimonium duxerit, qui pecuniam pro abortione dederit, qui socrum, qui uxores, qui uno
Abbreviated transcription (Latin):
magistratib negligi. ab his qui candem potestatẽ adepti sunt cõnui¬
tarĩ. inter collego s discrepare iudetis: Quȩ cum ita sint. uideamus
quid tandem censores de illo iudicio corrupto iudicasse dicantur. Ac
primũ istud statuam. utrum quia censores subscripserint ita sit. an
quia ita fuerit illi subscripserint. Si quia subscripserint. iuidete qͥd
agatis. ne in unũquẽq ur̃m censoribus in posterum potestatẽ regiã
ꝑiittatis. ne subscrip̾cio ceusoria non minuis calamitatis ciuib qͣm
illa acerbissima proscriptio possit afferre. ne censorium stilum cuiꝰ mu¬
cronem uiultis remediis maiores nr̃i retuderunt. eque post hac. atq illũ
dictatoriũ gladium ꝑtimestamus. Sin autem quod subscriptum est. quia
uerum est. idcuro graue debet esse. hoc queramus uerum sit au falsum.
Remoueantur auctoritates censorię. Tollatur id ex causa quod iñ causa

Expanded text:
magistratibus neglegi, ab eis qui eandem potestatem adepti sunt commumagistratibus neglegi, ab eis qui eandem potestatem adepti sunt commutari, inter conlegas discrepare videatis? quae cum ita sint, videamus quid tandem censores de illo iudicio corrupto iudicasse dicantur. ac primum illud statuamus utrum, quia censores subscripserint, ita sit, an, quia ita fuerit, illi subscripserint. si quia subscripserint, videte quid agatis ne in unum quemque nostrum censoribus in posterum potestatem regiam permittatis, ne subscriptio censoria non minus calamitatis civibus illa acerbissima proscriptio possit adferre, ne censorium stilum cuius mucronem multis remediis maiores nostri rettuderunt aeque posthac atque illum dictatorium gladium pertimescamus. sin autem quod subscriptum est, quia verum est, idcirco grave debet esse, hoc quaeramus verum sit an falsum; removeantur auctoritates censoriae, tollatur id ex causa quod in causa
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Prumĩ iudices senatores equitesq. R. in complurib iam reis qͦs
contra leges pecumas cepisse subscriptum est. suȩ pocus religiom qm
censorum opiniom paruerunt. Demde pretores urbam qui urati debẽt
optimum quẽq iu electos iudices referre iuuiqmͣ sibi ad eam rem censo¬
riam ignominam impedimẽto esse oportere duxerunt. Censores demq
ip̃i sepe muniero supiorum censoꝵ uidiciis. si ista uidicia appellari uuł¬
tis non steterunt. Atq eciam ip̃i inter se censores sua iudicia tanti
cẽ arbitrantur. ut alter alterius iudicium non modo reprehendat. sed
eciam presciidat. ut alter de senatu mouere uelit. alter retineat. ꝙ
ordine amplissimo dignũ existimet. ut alter in erarios referri. aut tri¬
bu moueri iubeat. alter uetet. Quare qui uobis in mentẽ uenit. hec
appellare iudicia. quȩ a. P. R. rescindi. ab uratis iudicib repudiari. a

Expanded text:
runt. primum iudices, senatores equitesque Romani, in compluribus iam reis quos runt. primum iudices, senatores equitesque Romani, in compluribus iam reis quos contra leges pecunias accepisse subscriptum est suae potius religioni quam censorum opinioni paruerunt. deinde praetores urbani qui iurati debent optimum quemque in lectos iudices referre numquam sibi ad eam rem censoriam ignominiam impedimento esse oportere duxerunt. censores denique ipsi saepe numero superiorum censorum iudiciis, si ista iudicia appellare voltis, non steterunt. atque etiam ipsi inter se censores sua iudicia tanti esse arbitrantur ut alter alterius iudicium non modo reprehendat sed etiam rescindat, ut alter de senatu movere velit, alter retineat et ordine amplissimo dignum existimet, ut alter in aerarios referri aut tribu moveri iubeat, alter vetet. qua re qui vobis in mentem venit haec appellare iudicia quae a populo Romano rescindi, ab iuratis iudicibus repudiari, a
Abbreviated transcription (Latin):
reditus esset. Nunc si quem guei lentuli aut . L. gelii libertus furti con¬
dempnarit is om̃ib ornamentis amissis nunqͣm ullam honestatis sue
censores clarissimi uiri sapientissimq homines furti & captarũ pecuni¬
arum nonũe notauerunt. ii non modo in senatum redierunt. sed eciã
illarum ip̃aꝵ rerum iudiciis absoluti sunt. Nleminem uoluerũt maio¬
res nri non modo de extimacione cuiusqͣm. sed ne pecumaria quidẽ de
re minima esse udicem insi qui inter aduersarios conuenisset. Quappt̾
i om̃bus legibus quib exceptum ẽ. de quib causis aut magrãtũ cape
uon liceat. aut iudicem legi. aut alterum accusare hec ignominiȩ cau¬
sa pretermissa est. Cimoris enim causam nõ iite penam in illa potesta¬
te esse uoluerunt. Itaq nõ solum illud ostendam quod iam uidetis. P
iudiciis eoꝵ qui urati statuere maiore cũ religione & diligencia debue¬

Expanded text:
reditus esset. nunc si quem Cn.Gnaei Lentuli aut L.Lucii Gelli libertus furti conreditus esset. nunc si quem Cn.Gnaei Lentuli aut L.Lucii Gelli libertus furti condemnarit, is omnibus ornamentis amissis numquam ullam honestatis suae censores, clarissimi viri sapientissimique homines, furti et captarum pecuniarum nomine notaverunt, ei non modo in senatum redierunt sed etiam illarum ipsarum rerum iudiciis absoluti sunt. neminem voluerunt maiores nostri non modo de existimatione cuiusquam sed ne pecuniaria quidem de re minima esse iudicem, nisi qui inter adversarios convenisset. quapropter in omnibus legibus quibus exceptum est de quibus causis aut magistratum capere non liceat aut iudicem legi aut alterum accusare, haec ignominiae causa praetermissa est. timoris enim causam, non vitae poenam in illa potestate esse voluerunt. itaque non solum illud ostendam quod iam videtis, poiudiciis eorum qui iurati statuere maiore cum religione et diligentia debue
Abbreviated transcription (Latin):
sine huius ꝑiculo pret̾ire non possum. Ame tamen ut equũ est omnia
caute pede temptĩq dicentur. ut neq fides huius defensionis relicta. neq cu¬
iusqͣm aut dignitas lesa aut amicicia uiolata eẽ uideatur. Uideo igitur
uidices animaduertisse ceusoreᷤᷤ in iudices quosdam illuis consilii iuniam
cum istam ip̃am causam subscriberent. Hic illud primũ cõmune ꝓponã
nũqͣm animadu̾siomibus censoriis hanc ciuitatem ita contentam ut re¬
bus iudicatis fuisse. Neq i re nota consumam tempus exemplis. Po¬
bus e senatu eiectus ẽẽt. censorem ip̃m postea ẽẽ factum. ut cuius mores
a ceusorib erant reprehensi hunc postea & populi. R. et coꝵ qui ni ip̃m
ammadũterant morib prefuisse. Quod si illud iudicium putaretur. ut
ceteri turpi iudicio dampnati in ꝑpetuũ omui honore dignitate priuantꝰ
sic hominib ignomima uotatis. neq ad honorem aditus. neq in curiam

Expanded text:
sine huius periculo praeterire non possim. A me tamen, ut aequum est, omnia sine huius periculo praeterire non possim. A me tamen, ut aequum est, omnia caute pedetemptimque dicentur ut neque fides huius defensionis relicta neque cuiusquam aut dignitas laesa aut amicitia violata esse videatur. video igitur, iudices, animadvertisse censores in iudices quosdam illius consili Iuniani, cum istam ipsam causam subscriberent. hic illud primum commune proponam, numquam animadversionibus censoriis hanc civitatem ita contentam ut rebus iudicatis fuisse. neque in re nota consumam tempus; exempli causa pobus ex senatu eiectus esset, censorem esse ipsum postea factum et, cuius mores erant a censoribus reprehensi, hunc postea et populi Romani et eorum qui in ipsum animadverterant moribus praefuisse. quod si illud iudicium putaretur, ut ceteri turpi iudicio damnati in perpetuum omni honore ac dignitate privantur, sic hominibus ignominia notatis neque ad honorem aditus neque in curiam
Abbreviated transcription (Latin):
Naiores autem nr̃i nuĩqm neq iudicium nonũarunt. neq promde ut
Qua de re priusqͣm incipio perpauca nuhi de meo officio uerba faciẽda
sunt. ut a me huiusce ꝑiculi tum cęteroꝵ quoq officiorũ & amiciciaꝵ
ratio conseruata eẽ iudeatur. Nam mihi cum uiris fortibus qui censo¬
ies proxue fuerunt ambob est amicicia. cum altero uõ sicut pleriq
ur̃in sciunt magnus usus & summa utriusq officii constituta necessi¬
tudo est. Quare quicquid de subscriptionib eorum mihi dicendũ erit.
eo dicam annuo ut ouinẽ rationem meam nõ de illorũ facto. sed de rõne
censoria habitam existimuari uelim. Alentulo autem famliari meo. qͥ a
noris causa nomĩatur facile hoc uidices impetrando. ut quam ip̃e adhibere
consueuit in auncoꝵ ꝑiculis. cum fidem & diligenciam tum um animi
libertatemq dicendi n hoc mihi concedat. ut tautũ unhi sũmam qntum

Expanded text:
maiores autem nostri numquam neque iudicium nominarunt neque proinde ut maiores autem nostri numquam neque iudicium nominarunt neque proinde ut ua de re ante quam dicere incipio, perpauca mihi de meo officio verba facienda sunt, ut a me cum huiusce periculi tum ceterorum quoque officiorum et amicitiarum ratio conservata esse videatur. nam mihi cum viris fortibus qui censores proxime fuerunt ambobus est amicitia; cum altero vero, sicuti plerique vestrum sciunt, magnus usus et summa utriusque officiis constituta necessitudo est. qua re quicquid de subscriptionibus eorum mihi dicendum erit, eo dicam animo ut omnem orationem meam non de illorum facto sed de ratione censoria habitam existimari velim; a Lentulo autem, familiari meo, qui a noris causa nominatur, facile hoc, iudices, impetrabo ut, quam ipse adhibere consuevit in amicorum periculis cum fidem et diligentiam tum vim animi libertatemque dicendi, ex hac mihi concedat ut tantum mihi sumam quantum
Abbreviated transcription (Latin):
in cȩteris uidiciis eadem reo dampnato adhibita est in litibus extimandis:
fere iudices aut qd̾ sibi eum quem semel condempnarunt munnicũ putant
esse. si qua in eum lis capitis illata est nõ admittunt. aut ꝙ se ꝑfunctos
iam eẽ arbitrantur. cũ de reo iudicarunt negligentius actendunt cetera.
Itaq & maiestatis absoluti sunt ꝑmulti quib dampnatis de pecumis re¬
dampnato de pecumis repetundis. ad quos puenisse pecuuias in litib exti¬
mandis statutum sit eos illi uidices absoluant. Quod cum fit. non iudi¬
cia rescinduntur. sed hoc statuitur extimationem litiũ non ẽẽ iudicium
Sceuola dampnatus est aliis crmminib. frequẽtissimis apuliȩ testibus.
Omĩ contentione pugnatum est uti lis hec capitis extimaretur. Que
res si rei iudicate pondus habuisset. ille postea uel istem uel aliis muni¬
cis reus ac lege ip̃a factus esset. Sequitur id quod illi iudiciũ appellant.

Expanded text:
in ceteris iudiciis, eadem reo damnato adhibita est. in litibus aestimandis in ceteris iudiciis, eadem reo damnato adhibita est. in litibus aestimandis fere iudices aut, quod sibi eum quem semel condemnarunt inimicum putant esse, si qua in eum lis capitis inlata est, non admittunt aut, quod se perfunctos iam esse arbitrantur cum de reo iudicarunt, neglegentius attendunt cetera. itaque et maiestatis absoluti sunt permulti quibus damnatis de pecuniis redamnato de pecuniis repetundis, ad quos pervenisse pecunias in litibus aestimandis statutum sit, eos idem iudices absolvant; quod cum fit, non iudicia rescinduntur sed hoc statuitur, aestimationem litium non esse iudicium. Scaevola condemnatus est aliis criminibus frequentissimis Apuliae testibus. omni contentione pugnatum est uti lis haec capitis aestimaretur. quae res si rei iudicatae pondus habuisset, ille postea vel isdem vel aliis inimicis reus hac lege ipsa factus esset. sequitur id quod illi iudicium appellant,
Abbreviated transcription (Latin):
magno argumento ẽẽ debet ꝙ ex tam multis iudicib absoluto falcu¬
la nemo reus factus est. Quid enĩ mihi dampnatos ambitus colligitis.
alia lege. certis criminib. plurimis testib: cum pͥmũ illi ip̃i debuerint
pocius accusari de pecuniis repetundis qmͣ ambitus. Nlam si in ambi¬
tus iudiciis hoc his obfuit. cum alia lege causam dicerẽt. certe si ꝓpͥa
lege huiis peccati adducti eẽnt multo plus obfuisset. Deinde si tanta
uis fuit istius criminis ut qua quisq lege ex illis iudicib reus factꝰ
ẽẽt. tamen hac plaga ꝑiret. cur in tanta multitudine accusatoꝵ tan¬
tis premiis ceteri rei facti non sunt. Hic profertur id quod iudicium
appellari non oportet .P. septimo scenole litem eo nonñe ẽẽ extimatã.
Cuius rei quȩ consuetudo sit. qm̃ apud homines ꝑitissimos dico. plurib
uerbis docere non debeo. Nunqmͣ enim ea diligentia que solet adhiberi

Expanded text:
magno argumento esse debet quod ex tam multis iudicibus absoluto Falcumagno argumento esse debet quod ex tam multis iudicibus absoluto Falcula nemo reus factus est. quid enim mihi damnatos ambitus conligitis alia lege, certis criminibus, plurimis testibus? cum primum illi ipsi debuerint potius accusari de pecuniis repetundis quam ambitus. nam si in ambitus iudiciis hoc eis obfuit, cum alia lege causam dicerent, certe, si propria lege huius peccati adducti essent, multo plus obfuisset. deinde, si tanta vis fuit istius criminis ut, qua quisque lege ex illis iudicibus reus factus esset, tamen hac plaga periret, cur in tanta multitudine accusatorum, tantis praemiis, ceteri rei facti non sunt? hic profertur id quod iudicium appellari non oportet, P.Publio Septimio Scaevolae litem eo nomine esse aestimatam. cuius rei quae consuetudo sit, quoniam apud homines peritissimos dico, pluribus verbis docere non debeo. numquam enim ea diligentia quae solet adhiberi
Abbreviated transcription (Latin):
timas iudicatum: Certe gratis udicasse. At condempnarat. at cãm
uehementer erat & sepe uexatus. Illa igitur omĩa quinciana miqua.
falsa. turbulenta. popularia. sediciosa iudicia fuere. Esto potuit ẽẽ
ninocens falcula. lam ergo aliquis oppianicũ gratis condempnauit.
iam non eos iumiꝰ subsortitus est. qui pecuma accepta condempnarẽt.
Iam potuit aliquis ab micio non sedisse & tamen oppianicũ gratis cõ¬
dempnasse. Uerum si innocens falcula. quero quis nocens : Si hic gra¬
tis condempnauit. quis accepit: Nego rem ẽẽ ullam in quẽqmͣ illor
obiectam qͣ fidiculano non sit obiecta. aliquid fuisse in fidiculami cã
quod idem non ẽẽt in ceteroꝵ. Aut hoc iudicium rep̃hendas tu cuius
accusacio reb iudicatis uiti uidebatur ncc̃e est. aut si hoc uerum esse
concedis. oppianicum gratis cõdempnatũ esse fateare. Qm̃ꝙͣ satis

Expanded text:
timas iudicatum? certe gratiis iudicasse. at condemnarat, at causam timas iudicatum? certe gratiis iudicasse. at condemnarat, at causam tribuno plebis, vehementer erat et saepe vexatus. illa igitur omnia Quinctiana iniqua, falsa, turbulenta, popularia, seditiosa iudices iudicaverunt. esto, potuit esse innocens Falcula. iam ergo aliquis Oppianicum gratiis condemnavit, iam non eos Iunius subsortitus est qui pecunia accepta condemnarent, iam potest aliquis ab initio non sedisse et tamen Oppianicum gratiis condemnasse. verum, si innocens Falcula, quaero quis sit nocens; si hic gratiis condemnavit, quis accepit? nego rem esse ullam cuiquam illorum obiectam quae Fidiculanio non obiecta sit, aliquid fuisse in Fidiculani causa quod idem non esset in ceterorum. aut hoc iudicium reprehendas tu cuius accusatio rebus iudicatis nitebatur necesse est aut, si hoc verum esse concedis, Oppianicum gratiis condemnatum esse fateare. quamquam satis
Abbreviated transcription (Latin):
rimur sepe homĩb nouis non satis magnos in hac ciuitate esse fructus.
lego usqm unqm̃ fuisse maiores. Ubi si qui ignobili loco uatus ita
uiuit ut uobilitatis dignitatem urtute tueri posse uideatur usq eo ꝑ¬
uenit quoad eum industria cum innocentia ꝓsecuta est. Si qui autẽ
hoc uno uititur qd̾ sit ignobilis. procedit seꝑe longius qmͣ si idẽ ille
eẽt cum isdem suis uiciis nobilissimus. ut quincius. Nihil enim dicã
de cȩteris. Si fuisset homo nobilis. quis eum cum illa suꝑbia atq in¬
colerantia ferre potuisset: Qd̃ eo loco fuit tulerunt ita ut si quid hẽ¬
ret in natura bom prodesse ei putarent oportere. supbiam autem atq
arroganciam euis deridendam magis arbitrarcutur ꝓpter hummlitatẽ ho¬
minis qm ꝑtimescendam. Sed ut illuc reuertar quo tempe fidiculamꝰ
absolutus est. tu qui iudicia facta cõmemoras. quero quid tum eẽ exis¬

Expanded text:
rimur saepe hominibus novis non satis magnos in hac civitate esse fructus? rimur saepe hominibus novis non satis magnos in hac civitate esse fructus? nego usquam umquam fuisse maiores; ubi si quis ignobili loco natus ita vivit ut nobilitatis dignitatem virtute tueri posse videatur, usque eo pervenit quoad eum industria cum innocentia prosecuta est. si quis autem hoc uno nititur quod sit ignobilis, procedit saepe longius quam si idem ille esset cum isdem suis vitiis nobilissimus. Vt Quinctius — nihil enim dicam de ceteris — si fuisset homo nobilis, quis eum cum illa superbia atque intolerantia ferre potuisset? quod eo loco fuit, ita tulerunt ut, si quid haberet a natura boni, prodesse ei putarent oportere, superbiam autem atque adrogantiam eius deridendam magis arbitrarentur propter humilitatem hominis quam pertimescendam. sed ut illuc revertar, quo tempore Fidiculanius est absolutus, tu qui iudicia facta commemoras quid tum esse exis
Abbreviated transcription (Latin):
equitem romanũ in municipio suo nobilem si honeste putasset eiꝰ
modi causam posse defendi. Nam quincius quidem quam causam an-¬
tea dixerat. cum anuos quinquagnita natus esset: Quis eum inꝙͣ
non modo in patroni sed in laudatoris aut aduocati loco uiderat: Qui
qd̃ rostra iam diu uacua locumq illum post aduentũ. L. sulle a tri¬
bunicia uoce desertum oppresserat. multitudinemq desuefactam iam
a concionib ad ueteris consuetudinis similitudinẽ reuocarat. idcuto
cuidami hominũ generi paulisper iocundior fuit. Atq idem qnͣto ĩ
odio postea sis ipsis fuit ꝑ quos in alciorem locum ascenderat. Nec
uuuria. Facite enim ut non solum mores eius & arroganciam sed
eciam uultũ atq amictum atq eciam illam usq ad talos demissam
purpuram recordemini. Is quasi non eẽt ullo modo ferendũ se ex iu¬
dicio discessisse uictum. rem a subselliis ad rostra detulit. E iam que¬

Expanded text:
equitem Romanum in municipio suo nobilem, si honeste putasset eius equitem Romanum in municipio suo nobilem, si honeste putasset eius modi causam posse defendi. nam Quinctius quidem quam causam umquam antea dixerat, cum annos ad quinquaginta natus esset? quis eum umquam non modo in patroni sed in lautioris advocati loco viderat? qui quod rostra iam diu vacua locumque illum post adventum L.Lucii Sullae a tribunicia voce desertum oppresserat multitudinemque desuefactam iam a contionibus ad veteris consuetudinis similitudinem revocarat, idcirco cuidam hominum generi paulisper iucundior fuit. atque idem quanto in odio postea fuit illis ipsis per quos in altiorem locum ascenderat! neque iniuria. facite enim ut non solum mores et adrogantiam eius sed etiam voltum atque amictum atque etiam illam usque ad talos demissam purpuram recordemini. is, quasi non esset ullo modo ferendum se ex iudicio discessisse victum, rem ab subselliis ad rostra detulit. et iam que
Abbreviated transcription (Latin):
postqͣm iumũ ꝑuertit. totam causam reliquit. Paucis emm diebus
illis & ipẽ priuatus est factus. E hominũ studia deferuisse intellige¬
bat. Qd̃ si ꝑ quos dies iumũ accusauit. fidiculamũ accusare uoluis¬
set. respondendi fidiculamo ꝑtãs facta non esset. At primo quidem
omĩb illis iudicib qui oppianicũ condẽpnarant minabatur. Iam
insolenciam noratis hominis. Noratis animos eius. ac spũs tribu¬
incios. Qd̃ erat odium dii ĩmortales: Quȩ suꝑbia: Qnͣta igno¬
rancia sui: Qmͣ grauis atq intolerabilis arrogancia.⁊ qui illud
eciam ip̃m acerbe tulerit ex quo illa nata sunt omĩa non sibi ac
defensiom sue condonatũ esse oppiauicum. proide quasi non satis
signi esse debuerit ab omĩb eum fuisse desertum. qui se ad patronũ
illum contulisset. Erat em̃ rome sũma copia patronoꝵ hominũ elo¬
quentissimoꝵ atq amplissimoꝵ. quorum certe aliquis defendisset

Expanded text:
postquam Iunium pervertit, totam causam reliquit; paucis enim diebus postquam Iunium pervertit, totam causam reliquit; paucis enim diebus illis et ipse privatus est factus et hominum studia defervisse intellegebat. quod si, per quos dies Iunium accusavit, Fidiculanium accusare voluisset, respondendi Fidiculanio potestas facta non esset. ac primo quidem omnibus illis iudicibus qui Oppianicum condemnarant minabatur. iam insolentiam noratis hominis, noratis animos eius ac spiritus tribunicios. quod erat odium, di immortales! quae superbia, quanta ignoratio sui, quam gravis atque intolerabilis adrogantia! qui illud iam ipsum acerbe tulerit, ex quo illa nata sunt omnia, non sibi ac defensioni suae condonatum esse Oppianicum; proinde quasi non satis signi esse debuerit ab omnibus eum fuisse desertum qui se ad patronum illum contulisset. erat enim Romae summa copia patronorum, hominum eloquentissimorum atque amplissimorum, quorum certe aliquis defendisset
Abbreviated transcription (Latin):
tute. consilio. auctoritate prestancior: Ne is quidem absoluit. Lõ¬
gum est de singuloꝵ uirtute ita dicere quȩ quia cognnta sunt ab
omĩb uerboꝵ ornamenta nõ querunt. Qualis uir. M. iuuencius
pede fuit ex uetere illa iudicium disciplina: Qualis. I. Caulius
mergus. M. basiluis: C audinus: qui om̃s in iudiciis publicis iam
tum florente. R.P. floruerunt. Ex eodem numero. L. Cassius. Gn.
oppianicus absolutus. Atq ex his omĩb natu minimꝰ ingenio & di¬
ligencia & religione par his quos autea cõmeioraui. P. satarius in
eadem sentencia fuit. Oimnocentiam oppianici singularem. quo ĩ
reo qui absoluit ambiciosus. qui distulit cautus. qui condennauit
constans existimatur. Hec tum agitante quintio neq in contione
nec in iudicio demonstrata sunt. Neq enim ip̃e dici paciebatur. nec
ꝑ multitudinẽ concitatã consistere cuiqͣm in dicendo licebat. Itaq ip̃e

Expanded text:
tute, consilio, auctoritate praestantior? ne is quidem absolvit. lontute, consilio, auctoritate praestantior? ne is quidem absolvit. longum est de singulorum virtute ita dicere, quaeque iam cognita sunt ab omnibus verborum ornamenta non quaerunt. qualis vir M.Marcus Iuventius Pedo fuit ex vetere illa iudiciorum disciplina, qualis L.Lucius Caulius mergus, M.Marcus Basilus, C.Gaius Caudinus! qui omnes in iudiciis publicis iam tum florente re publica floruerunt. ex eodem numero L.Lucius Cassius,Oppianicus absolutus. atque in his omnibus natu minimus, ingenio et diligentia et religione par eis quos antea commemoravi, P.Publius Saturius, in eadem sententia fuit. O innocentiam Oppianici singularem! quo in reo qui absolvit ambitiosus, qui distulit cautus, qui condemnavit constans existimatur. haec tum agente Quinctio neque in contione neque in iudicio demonstrata sunt; neque enim ipse dici patiebatur nec per multitudinem concitatam consistere cuiquam in dicendo licebat. itaque ipse
Abbreviated transcription (Latin):
runt unsericordiã non reprehendo. Eorum qui in iudicando suꝑiora
iudicia secuti sunt sua sponte nõ staieni fraude constãciam comꝓbo.
Eoꝵ uero qui sibi non liquere dixerũt sapienciam laudo. qui absol¬
uere eum quẽ nocentissimũ cognorant. & quem ip̃i bis iam antea
condenmnarant. nullo modo poterant. condemnare cum tanta consilii
infamia et tam atrocis rei suspitio eẽt mecta paulo posterius pate¬
facta re maluerũt. Ac ne ex facto solum sapientes illos iudicetis. s
eciam ex homĩbus ip̃is quod hi fecerint. rectissime ac sapientissime
factum probetis. quis.P. Octauio balbo ingemo prudentior. iure ꝑi¬
cior. fide. religione. officio diligencior aut sanctior cõmemorari potest:
Nlon absoluit. Quisq Considio constantior. quis iudicioꝵ atq erꝰ
dignitatis quȩ in iudiciis publicis uersari debent peritior : quis iur¬

Expanded text:
runt misericordiam non reprendo, eorum qui in iudicando superiora runt misericordiam non reprendo, eorum qui in iudicando superiora iudicia secuti sunt sua sponte, non Staieni fraude, constantiam comprobo, eorum vero qui sibi non liquere dixerunt sapientiam laudo, qui absolvere eum quem nocentissimum cognorant et quem ipsi bis iam antea condemnarant nullo modo poterant, condemnare, cum tanta consili infamia et tam atrocis rei suspicio esset iniecta, paulo posterius patefacta re maluerunt. ac ne ex facto solum sapientes illos iudicetis, sed etiam ex hominibus ipsis quod hi fecerunt rectissime ac sapientissime factum probetis, quis P.Publio Octavio Balbo ingenio prudentior, iure peritior, fide, religione, officio diligentior aut sanctior commemorari potest? non absolvit. quis Q.Quinto Considio constantior, quis iudiciorum atque eius dignitatis quae in iudiciis publicis versari debet peritior, quis vir
Abbreviated transcription (Latin):
absoluerunt iam suã demenciam landari magnope uolebant. A
quib si qui quereret sedissent ne iudices in. Cfabriciũ: Sedisse se
dicerent. Si int̾rogarentur nũ quo crimine is esset accusatus p̃t̾ꝙͣ
uenemi eius quod quesitum habito diceret᷑: Nlegarent. Si demde
ec̃ut rogati quid iudicassent : Condennasse se dicerent. Nemo
enim absoluit. Eodem modo quesitũ si eẽt de scamandro. certe idẽ
respondissent tametsi ille una sentencia est absolutus. Sed illam
unam nemo tũ istorũ suam dici uellet. Uter igitur faciluis sue sen¬
tentiȩ rõnem redderet. is ne qui se & sibi & rei iudicate constitisse di¬
cit: an ille qui se in pͥncipem maleficii lenem. in aditores eius ꝙ con¬
scios uehementissimũ esse respondit: Quoꝵ ego de sentencia non
debeo disputare. Neq enm dubito quin tales uiri suspicione aliqua
ꝑculsi repentina de statu suo declinarent. Quare eoꝵ qui absolue¬

Expanded text:
absolverunt iam suam clementiam laudari magno opere nolebant; a absolverunt iam suam clementiam laudari magno opere nolebant; a quibus si qui quaereret sedissentne iudices in C.Gaium Fabricium, sedisse se dicerent; si interrogarentur num quo crimine is esset accusatus praeterquam veneni eius quod quaesitum habito diceretur, negarent; si deinde essent rogati quid iudicassent, condemnasse se dicerent; nemo enim absolvit. eodem modo quaesitum si esset de Scamandro, certe idem respondissent; tametsi ille una sententia est absolutus, sed illam unam nemo tum istorum suam dici vellet. Vter igitur facilius suae sententiae rationem redderet, isne qui se et sibi et rei iudicatae constitisse dicit, an ille qui se in principem malefici lenem, in adiutores eius et conscios vehementissimum esse respondit? quorum ego de sententia non debeo disputare; neque enim dubito quin ei tales viri suspicione aliqua perculsi repentina de statu suo declinarint. qua re eorum qui absolve