comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lissimas. qͥ cuncta condidit in uͥtute sua.
& p̃parauit in sapientia sua ÷ qͥ scit om̃ia
antequam fiant. & ad salutem humani
gñis uniu̾̃sa dispensat: qui est suꝑ om̃ia¬
ddeus benedictus in secula ameN
Gitur me famulum suũ d̃s ꝓposite insio¬
nis inspectorem talit̾ ẽẽ dignatus ẽ. Hidi
namq in uisione noctis ÷ et ecce omnia¬
ostia monasterii nr̃i patefacta st̃: & in
magno metu positus cucurri ut ea clau¬
dercin. Et rursus inspitio flum̃ ad ostia
nr̃a ꝓrumꝑe. H oc autem cũ uidissem:
stupefactus cogitabam unde tanta aqua¬
rum cẽt imm̃sitas. Dumq id mecũ ipse
ꝑtracto: leuans oculos incos uidi marcel¬
linum prb̃m. qui erat scd̾s post maren¬
tium archimandritã. a meridiana flu¬
munis parte uenientẽ. Et multarum
turbarum uoces ab orientali plaga basi¬
lice sc̃i iuliani martiris audiebam ÷ qua¬
rum ad nos ingens sonꝰ deferebatur: & ꝑ
aquas ip̃as populi cum impetu & alacrita¬

Expanded text:
lissimas, qui cuncta condidit in virtute sua lissimas, qui cuncta condidit in virtute sua et praeparavit in sapientia sua; qui scit omnia antequam fiant, et ad salutem humani generis universa dispensat; qui est super omnia benedictus in saecula. Amen. Igitur me famulum suum Deus propositae visionis inspectorem esse dignatus est. Vidi namque in visione noctis, et ecce ostia monasterii nostri aperta sunt, et in magno metu positus, cucurri ut ea clauderem. Et rursus inspicio flumen ad ostia nostra prorumpere. Hoc autem cum vidissem, stupefactus cogitabam unde tanta aquarum esset immensitas. Dumque id mecum ipse pertracto, levans oculos meos vidi Marcellum presbyterum, qui erat secundus post Maxentium archimandritam, a meridiana parte fluminis venientem, et multarum turmarum voces ab orientali plaga basilicae Sancti Juliani martyris audiebamus. Quarum ad nos ingens sonus deferebatur, et per aquas ipsas populi cum impetus alacrita
Abbreviated transcription (Latin):
ultis autẽ in eo monasterio sibimet
succedentib: ad postremũ sub uene¬
rando archimandrita marcello. diuina
gr̃a eum quem gabriel euangłizauit. &¬
sterilis mat̾ edidit heremi habitatorẽ. ma¬
ximum correptorẽ. impietatis legis uindi¬
cem. dñ p̾cursorem. amicum sponsi. bap¬
remq iusticie feruentissimũ. reuelare dig¬
natus ẽ. Cuius apparitionis modum: pre¬
fatus uenerabilis archimandrita marcellus
his retulit uerbis. Apparuit inquit ter be
atus et uniũsalis apłs. atq fidelis amicus
na quadragesime sc̃oꝵ ieunioꝵ. octauo
decimo die mensis peritui. id est duodeci¬
regnantib ualentimano et martiano pi¬
issimis imꝑatorib famłis dei. sub scĩssimo
cp̃o uramo ciuitatis emessene: cui etiam
hoc idem reuelatũ ẽ iicesimo quarto die
m̃sis ipsius. id ẽ secto kalendas martias.
Reuelauit autem mͥ marcello in magno
timore et reuerentia constituto. in specie
stelle ignee. scd̾m subiectas uisiones fide¬

Expanded text:
ultis autem in monasterio sibimet succedentibus, ad postremum sub archimandrita Marcello divina gratia eum quem Gabriel evangelizavit, et sterilis mater edidit, eremi habitatorem, maximum correptorem impietatis et legis vindicem, Domini praecursorem, amicum sponsi Saremque justitiae ferventissimum revelare dignata est. Cujus apparitionis modum praefatus venerabilis archimandrita Marcellus his retulit verbis. Εἰς atissimus et universalis apostolus, atque fidelis amicus na quadragesimae sanctorum jejuniorum, octavo decimo die mensis Peritii, id est, ad XIregnantibus Valentiniano et Marciano piissimis imperatoribus famulis Dei, sub sanctissimo episcopo Uranio civitatis Emesenae, cui etiam hoc idem revelatum est vicesimo quarto die mensis ejusdem, id est VI calendas Martias. Revelavit autem mihi Marcello in magno timore et reverentia constituto in specie stellae igneae, secundum subjectas visiones fide
Abbreviated transcription (Latin):
ca ostia ꝑ que turme fuerant introgresse.
Et quia non uideram qͦd alicui dedissed
cũ metu & reuerentia. demisso capite in
eb transactis iideo: et ecce ostia monaste¬
rii nr̃i a parte meridiana rursus aꝑta sc̃.
stantẽ ad exteriꝰ ostium: et cũ illo duosil¬
los qͥs pus uideram. Et accessi: ut bñdie¬
rer ab illo. Et rursus eleuans me: dedit mͥ
paccm. Hestimenta autẽ eiꝰ erant candida.
Et mox eiciens unum uas de sinu suo ple¬
num melle: dedit mͥ dicens. Accipe hanc¬
bñdictionem. Et effudit uas ip̃m mellis
suꝑ manus meas: et int̾rogaui eum diceis.
Domine mi sc̃e ioh̃s. unde ad nos uenisti:
Qui respondens ait. De sebaste uenio. Pre¬
ibam igitur eum ⁊ et tam ip̃e qͣm qui cũ
eo erant ingressi sunt monasterium nr̃m:
et iterum uas mellis fudit suꝑ manꝰ meas.
Cumq ego detulissem bñdictionẽ eiꝰ ad
suꝑiora triclimi: ip̃e intrauit in oratori¬
um. Et cũ descendissem ad oratoriũ ubi
erat ÷ ecce uideo columpnam ignis ande

Expanded text:
ea ostia per quae turmae fuerant introgressae. Et quia non videram quod alicui dedissent cum metu et reverentia, dimisso capite in ebus transactis, video et ecce ostia monasterii a parte meridiana rursus aperta sunt, stantem ad exterius ostium, et cum eo duos illos quos prius videram, et accessi ut benedicerer ab eo, et rursus elevans me, dedit mihi pacem. Vestimenta autem ejus erant candida; et mox trahens unum vas de sinu suo plenum mellis, dedit mihi dicens: Accipe benedictionem hanc, et effudit vas ipsum mellis super manus meas, et interrogavi eum dicens: « Domine sancte Joannes, unde ad nos venisti? » Qui respondit: « De Sebaste veni. » Praeibam igitur eum, et tam ipse quam qui cum eo erant ingressi sunt in monasterium nostrum, et iterum vas mellis fudit super manus meas. Cumque ego detulissem benedictionem ejus ad superiora triclinii, ipse intravit in oratorium; et cum descendissem ad oratorium ubi erat, ecce video columnam ignis ante
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis femina ad cellam ꝓpͥam reces¬
sisset: uir dei ad monasterium redit.
Cum ecce post triduum in cella consisters:
elcuatis in aere oculis. uidet eiusdem so¬
roris sue animã de eius corpore egressam.
in columbe specie celi secreta penetrare.
Qui tante eius gl̾e congaudens : om̃ipo¬
tenti deo in hymnis et laudib gr̃as recd¬
didit: eiusq obitum fratrib denuntia¬
uit. Quos etiam ꝓtinꝰ misit. ut eiꝰ corpꝰ ad
monasterium deferrent: atq in sepulchro
qͦd sibi ip̃e preparauerat ponerent. Q uo
facto contigit. ut quoꝵ mens una semp
in deo fuerat: eorum quoq corpora nec
sepultura separaret. Capitu

Expanded text:
rabilis femina ad cellam propriam recesrabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro d sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
et audire me noliusti. Rogam dñm mcũ:
et craudunt me. Modo gͦ si potes egre¬
dere: et me dimissa ad monasteriũ recede.
Ipse autẽ grire ertra tectum ñ ualens: qͥ
remanere sponte noluit in loco. mansit
inuitus. S icq factum ẽ. ut totam noctẽ
ꝑuigilem duccitnt: atq ꝑ sacra sp̃ualis
uite colloquia. sese uicaria relatione sati¬
arcnt. Qua de re dixi cum uoluisse ali¬
quid. s minime potuisse: quia si aspici¬
mus uencrabilis uiri mentem ÷ dubium
ñ est. qͦd candem serenitatẽ uoluerit in
qua descenderat ꝑmanere. Sed contra
hoc qͦd uoluit: in untute ommpotentis
dei. ex femine pectore miraculũ inuenit.
Nec mirum qͦd plus illo femina que diu
fratrẽ uidere cupiebat. in codem tempore
ualuit. Quia cim iuxta iohis uocẽ dcus
karitas est: iusto ualde iudicio illa plus
potuit. que amplius amauit. Petrus.
Fateor multũ placet qͦd dicis. Gregoriꝰ.¬
umq die altero eadem uene¬

Expanded text:
et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem aspicimnon est, quod eamdem serenitatem voluerit, in qua descenderat, permanere: sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex femineo pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. Petr. Fateor, multum placet quod dicis. Cumque die altero eadem vene
Abbreviated transcription (Latin):
tentem dũm rogatura declinaiit. Cumq
leuasset de m̃sa caput: tanta choruscati¬
onis et tomitrui untus. tantaq inundatio
pluine erupit÷ ut neq ueñabilis bñdictus
neq fr̃s qui cũ eo aderant. ertra lim̃ loci qͦ
consederant. pedem mouere potuissent. Sc̃i¬
monialis quippe femina caput in manib
declinans. lacrimarũ fluuios in mensam
fuderat: ꝑ quas serenitatẽ aeris ad pluri¬
am trartit. Nec paulo tardius post oratio¬
nem mundatio illa secuta est: secd tanta
fuit conuenientia orationis et mundati¬
onis ÷ ut de mensa caput iam cum toni¬
truo leuaret: quatinus unum idemq eẽt
monicntũ. et leuare caput. et pluiam
deponere. Tunc uir dei int̃ choruscos et to¬
nitrua. atq ingentis pluiie mundatio¬
nem. uidens sc ad monasterium ñ posse
remcare: cepit conqueri cont̾status dicers.
Darcat tͥ om̃pc deussoror. Quid est quod
fccisti: Cui illa respondit. Ecce te rogam:

Expanded text:
tentem Dominum rogatura declinavit. Cumque tentem Dominum rogatura declinavit. Cumque de mensa levaret caput, tanta coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pulviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi,
Abbreviated transcription (Latin):
potenti dño ab ip̃o infantie sue tem¬
pore dicata. ad cum semel ꝑ annũ uenire
consucuerat: ad ꝗͣ uir dei non longe extra
ianuã in possessione monasterii descende¬
bat. Quadam uͦ dic uenit ex more: atq
ad eam cũ discipulis siuis uenerabilis eius
descendit frater. Qui totum in dei laudib¬
diem. sacrisq colloquns ducentes: incum¬
bentib iam noctis tenebris. simul accepe¬
runt cibos. Cumq adhuc sederent ad m̃¬
sam ÷ et intra sacra colloquia tardior se
hora ꝓtraheret: eadem sanctimonialis
femina soror eiꝰ cum rogauit dicens. Queso
te. ut ista nocte me ñ descras: & usq ma¬
ne aliqͥd de celestis uite gaudiis loquam᷑
Eui ille respondit. Quidꝰ est qͦd loqueris
soror: Manere extra cellam nullatenus
possum. Tanta uero erat celi serenitas:
ut nulla in aere nubes appareret. Sc̃imo¬
nialis aũ femina cũ uerba negantis fris
audisset: insertas digitis manus suꝑ men¬
sam posuit: et caput in manib omnipo¬

Expanded text:
potenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
tudine pacis quiescebant: in agnitione ue¬
ritatis gaudebant: in sanctitate ⁊pistiane
religionis letati sunt.

Expanded text:
tudine pacis quiescebant, in agnitione veritatis gaudebant, in sanctitate christianae relegionis laetati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pammento: respectu diumo. ꝑ m̃itũ sc̃i
confessoris. incolumitatẽ pͥstim status reci¬
pcre meruit. Et sic de recepta erultans sos¬
pitate: indentib cunctissanus. et incolu¬
mis ad propria remeauit. Capłm
flodulfus abeato apło petro ꝑ uusum
rome ẽ admonitus. ut insulam antnsem

Expanded text:
pavimento, respectu divino per meritum sancti confessoris incolomitatem pristini status recipere meruit. Et sic de recepta exultans sospitate, videntibus cunctis, sanus et incolomis ad propria remeavit. 20. DeFlodulfus a beato apostolo Petro per visum Romae est ammonitus, ut insulam Antrinsem
Abbreviated transcription (Latin):
ali patͦno tunc illius temporis ponti¬
fices ampliati: tam nouas eccłias a fun¬
dam̃tis construentes ornare. qͣm ueteres qͦq
splendidissimȩ renouare ceꝑunt. Nam gre¬
gorius nich in suis coep̃is magis quam
ĩanctitatem. sapientiam. et liberalitatem
curiosissime queritabat. Quod uit signi¬
ficantius elucescat: quasdam epłarum erꝰ
adhibeam ÷ quarum testimonio lector m̃s
quorumdam ep̃oꝵ uitia reprehensa cog¬
noscat. Ait enim in epła secundo seruo
dei inter cetera.

Expanded text:
Tali patrono tunc illius temporis pontiTali patrono tunc illius temporis pontifices ampliati, tam novas ecclesias a fundamentis construentes ornare, quam veteres quoque splendidissime renovare coeperunt. Nam Gregorius nihil in suis episcopis magis, quam sanctitatem, sapientiam et liberalitatem curiosissime quaeritabat. Quod ut significantius elucescat, quasdam epistolarum ejus adhibebo, quarum testimonio lector meus quorumdam episcoporum vitia reprehensa cognoscat. Ait enim in epistola Secundo, servo Dei, inter caetera
Abbreviated transcription (Latin):
transmitti: frat̾nitati tuȩ ad hoc ꝑ latorẽ
presentium transiisimus amphibalum.
tumcã. et pectoralȩ. ut a te ei debeat sine
mora transmitti. Et ideo ad predictum fra
trem sub om̃i illud celcritate stude trans¬
mctere: atq nob̾ hocip̃m qͥa transiiscris
tuis renuntiare cpłis non omictas Sed ita
fac: ut ad transmittendum qͥa uchemens
frigus est. moram aliquam minime facias.
nitatis ur̃e suscipientes. contͥstati sumꝰ: qͦd
uos ꝑ ea & grauit̃ infirmatum. et acdhuc
debilem eẽ cognouimꝰ. Et licet sc̃itatẽ urãm
udendi desiderium habcitinus: bene ta¬
men fecistis. isto uos illuc tempore contine¬
re: ne ucmentes huc de egͥtudinis ur̃e mo¬
lestia. recidiuam nob̾ tͥsticiam regñarctis.
Et post pauca. Unum autẽ caballum uo¬
bis qualem inuenire potuimus. de bñdicti¬
onc sancti petͥ transmisimꝰ: ut habeatis cũ
quo post infirmitatẽ uectari possitis.xui

Expanded text:
transmitti, fraternitati tuae ad hoc per latorem transmitti, fraternitati tuae ad hoc per latorem praesentium transmisimus amphimallum, tunicam et pectorale, ut ad te ei debeant sine mora transmitti. Et ideo ad praedictum fratrem nostrum sub omni illud celeritate stude transmittere; atque nobis hoc ipsum, quia transmiseris, 98 tuis renuntiare epistolis non omittas, sed ita fac, ut ad transmittendum, quia vehemens frigus est, moram aliquam minime facias. » rnitatis vestrae suscipientes, contristati sumus quod vos per ea et graviter infirmatos et adhuc debiles esse cognovimus. Et licet sanctitatem vestram videndi desiderium haberemus, bene tamen fecistis isto vos illic tempore continere: ne venientes huc, de aegritudinis vestrae molestia recidivam nobis tristitiam faceretis. » Et post pauca: « Unum autem caballum vobis, qualem invenire potuimus, de benedictione sancti Petri transmisimus, ut habeatis cum quo post infirmitatem vectari possitis. » 28.
Abbreviated transcription (Latin):
rum quarundam precia penitꝰ refutaret:
IInde culogio patriarche alexandrino
int̾ cetera scribit dicens. De lignis qͥd scbi¬
us quia breuia fuerint. nauis ꝑ quam
dansmissa sunt qualitas fecit: quia si
maior naiis uenisset potuissem ligna
maiora etiam transiniitere. Quod autẽ di¬
citis quia si maiora transmittimus precium
datis: largitati quidem gr̃as agimus: sed
accipe pretium euangłio int̾dicente phibe¬
mur. Nos enim ea que transmittimus ligna
ñ emimꝰ. Et quomͦ possumꝰ pretium accipe :
cum scͥptum sit. gratis accepistis. gratis date:
Nunc gͦ uurta modum nauis ꝑ nauclerũ
pontifer nullas consuetudines suffra¬
gancis. nulla crema capiebat: quib ipse
si qua peccata indebantur satis fideliter
ministrabat. Inde uenantio ep̃o pusim
scribit dicens. Fratrem & cocp̃m nostrum
odesium frigore om̃ino laborare cognomi¬
mus: ꝓ eo qͦd hyemalem uestcm ñ habeat.
Et quia aliquid sibi a nob̾ pctut debcre

Expanded text:
rum quarumdam pretia penitus refutaret. Unde Eulogio patriarchae Alexandrino inter caetera scribit, dicens: « De lignis quod scribitis quia brevia fuerint, navis per quam transmissa sunt qualitas fecit: quia si major navis venisset, potuissem ligna etiam majora transmittere. Quod autem dicitis, quia si majora transmittamus, pretium datis: largitati quidem gratias agimus, sed accipere pretium, Evangelio interdicente, prohibemur. Nos enim ea quae transmittimus ligna, non emimus: et quomodo possumus pretium accipere, cum scriptum sit: Gratis accepistis, gratis date? Nunc ergo juxta modum navis per nauclerum pontifex nullas consuetudines a suis suffraganeis, nulla xenia capiebat, quibus ipse, si qua necessaria videbantur, satis hilariter ministrabat. Unde Venantio episcopo Perusino scribit, dicens: « Fratrem et coepiscopum nostrum Ecclesium frigore omnino laborare cognovimus, pro eo quod hyemalem vestem non habeat. Et quia aliquid sibi a nobis petiit debere
Abbreviated transcription (Latin):
mum amitteret. Qui etiam cum ip̃is ad¬
quomͦ ꝑ antiphonas sc̃e tͥnitati dicebant
mnos. lsq modum uisionis antiochene
tradidisse ꝓbatur eccłie: & ex hac ad cun¬
cas transuit ȩccłias. Deniq letabatur de

Expanded text:
um episcopus, qui etiam cum ipsis dquomodo per antiphonas sanctae Trinitati dicebant hymnos. Isque modum visionis Antiochenae tradidisse probatur Ecclesiae, et ex hoc ad cunctas transivit Ec
Abbreviated transcription (Latin):
ta porta illa sit ab eo conclusa: nec in ea
ullus locus patefactus indetur. nisi cũ osti
patet. Et quis sermone explicare potest max¬
imum decorẽ huius ȩccłiȩ. & innumera il¬
lius monasterii ciuitatis quam dicimꝰ mira¬
cula : si fas est dici ciuitas. dum nullo mu
sancta certo limite designauit brigida.
nullus carnalis adũs arius. nec concursuᷤ¬
timetur hostium: sed ciuitas est refugni tu¬
minis excellentissima uidet᷑ ee̾ gła. Et quis
dinumerare potest diu̾sas turbas. & innu¬
merabiles ppłos de omnib ꝑuintuis conflu¬
entes: Alii namq ꝓpt̃ epularum abundan¬
rib. alii ad spectadm turbarum. alii cũ mag¬
nitatẽ natalis scẽ brigidȩ: quȩ in die kalen¬
darum februari m̃sis dormiens. secure sarci¬
nam deiecit carnis⁊ & agnum dei in celestib
mansionib secuta est. ueniam peco a fr̃ib
qui causa obedientie coactus. nulla p̾roga¬
tiua scientiȩ suffultus. pelagus imm̃sum uir¬

Expanded text:
ta porta illa ab eo sit conclusa, nec in ea ta porta illa ab eo sit conclusa, nec in ea ullus locus patefactus videatur, nisi cum ostiupatet. Et quis sermone explicare potest, maximum decorem hujus ecclesiae, et innumera illius civitatis qui dicemus miracula? si fas est dici civitas, de qua vita isancta certo limite designavit Brigida, nullus carnalis adversarius, nec curstimetur hostium. Sed civitas est refugii tuminis excellentissima esse videntur. Et quis enumerare potest diversas turbas et innumerabiles populos de omnibus provinciis confluentes: alii ob epularum abundanates, alii ad spectaculum turbarum; alii cum magnitatem nativitatis sanctae Brigidae, quae in die Kalendarum Februarii mensis dormiens secure sarcinam dejecit carnis, et Agnum Dei in coelestibus mansionibus secuta est? Veniam peto a fratribus qui causa obedientiae coactus, nulla praerogativa scientiae sufflatus, pelagus immensum vir
Abbreviated transcription (Latin):
ta enim porte pars aꝑta sine conclusione
et patefacta apparebat. Et si addita & iun¬
cta ad altitudinem ostii quarta pars fuisset:
tunc totam concdudere portam posset altam
& instauratã. Et cum artifices alterum maiꝰ
nouum facere ostium deliberarent. qͦd totã
concluderet portam ÷ aut tabulam facero u¬
ctam in uetus ostium. ut postea sufficere pos¬
set: predictus doctor et omnium preuiꝰ arci¬
ficum hib̾ncnsium. prudenti locutus est cõ¬
silio. In hac suꝑuentura nocte orare dñm
iucta scãm brigidam fidelit̃ debemꝰ: ut ip¬
sa nob̾ de mane quid in hoc oꝑe acturi
sumus puideat. Et sic orans iurta monu¬
mentum brigide głosum. noctem tnͣsegio.
oratione fideliter premissa. ostium antiquũ
trudens ac ponens in suo cardine: ianuam
conclusit totam. Nec aliquid defuit de eiꝰ
plenitudine: nec ulla in cius magnitudine
suꝑflua pars reꝑta est. Et sic illa brigida
illud ertendit in altitudinem ostium. ut to¬

Expanded text:
ta enim portae pars aperta sine conclusione ta enim portae pars aperta sine conclusione et patefacta apparebat. Et si addita et juncta ad altitudinem ostii quarta pars fuisset, tunc totam concludere portam posset altam et instauratam. Et cum artifices alterum majus novum facere ostium deliberarent, quod totam concludere portam, aut tabulam facere junctam in vetus ostium, ut postea sufficere posset, praedictus doctor et omnium praevius artifex Hibernensium prudenti locutus est consilio: In hac superventura nocte orare Dominum juxta sanctam Brigidam fideliter debemus, ut ipsa nobis de mane, quid in opere hoc acturi sumus, provideat. Et sic orans juxta monumentum sanctae Brigidae totam noctem transegit. oratione praemissa, ostium antiquum trudens ac ponens in suo cardine, januam conclusit totam: nec aliquid defuit de ipsius plenitudine, nec ulla in ejus magnitudine superflua pars reperta est. Et sic sancta Brigida illud ostium extendit in altitudinem, ut to
Abbreviated transcription (Latin):
uersi positum. abbatissa cum suis puellis
corporis & sangumis fruant᷑ iħ̾u xp̃i. Atq
alius paries pauim̾̃tum domꝰ in duas equa¬
les diuidens partes: a parte orientali usq
ad transuersum in latitudinẽ parictum ex¬
tensus est. Et hec tenet eccl̃ia in se multas fe¬
nestras: & unam in latere dextro ornatam
portam. ꝑ quam saccrdotes & popłs fidelis
masculimi gencris sexus intrat in eccl̃iam ÷¬
& alteram portam in sinistro latere ꝑ quã
uirgines & femmarum fidelium congre¬
gatio intrare solet. Et sic in una basilica
marima. ppłs grandis in ordine & gradib
& seru & locis diuersis. int̾iectis int̾ se parie¬
tib diuerso ordine et uno animo ommipo¬
tentem orat dñatorem. Et cum ostium anti¬
quum porte sinistralis ꝑ qͦd sc̃a solebat bri¬
gida in eccł̃iam intrare. ab artificib in suis
esset cardinib situm: totam concludere por¬
tam instauratam et nouam ñ potuit. Quar¬

Expanded text:
versi positum, abbatissa cum suis puellis versi positum, abbatissa cum suis puellis corporis et sanguinis fruantur Jesu Christi. Atque alius paries pavimentum domus in duas aequales dividens partes, a parte orientali usque ad transversum in latitudine parietem extensus est. Et haec tenet Ecclesia in se multas fenestras, et unam in latere dextro ornatam portam, per quam sacerdotes et populus fidelis masculini generis sexus intrat Ecclesiam; et alteram portam in sinistro latere, per quam virgines et fidelium feminarum congregatio intrare solet. Et sic in una basilica maxima, populus grandis in ordine, et gradibus, et sexu, et locis diversis interjectis et inter se partibus, diverso ordine et uno animo Dominum omnipotentem orat. Et cum ostium antiquum portae sinistralis, per quod solebat sancta Brigida Ecclesiam intrare, ab artificibus in suis esset cardinibus situm, totam concludere portam instauratam et novatam novam non potuit. Quar
Abbreviated transcription (Latin):
in reparatione ȩccl̃iȩ facto tacendũ est:
in qua głosa amboꝵ hoc est archiepi uel¬
brigidȩ corpora. a dextris & a sinstris altaris
decorati in monum̃tis posita ornatis uario
cultu auri et argenti et geminarũ & p̾tiosi
lapidis. atq coronis aurcis & argenteis desuꝑ
tiosa. & in altum minaci ꝓceritate porrecta.
ac decorata pictis tabulis. tria intͥnsecus ha¬
bens oratoria ampla & diuisa parietis tabu¬
latis sub uno culmine maioris domꝰ. in qua
unus paries decoratus & ymaginib de¬
pictus ac lintheaminib tectus. ꝑ latitudinẽ
in orientali ȩccl̃iȩ parde a paricte ad alterũ
parietem ȩccl̃iȩ se tetendit: qui in suis ertre¬
mitatib duo habet ostia. Et ꝑ unum osti¬
um in dextera parte positum intratur in
sanctuarium ad altare: ubi summus pon¬
tifex cum sua regulari scola. & his qui sacͥs
deputati sunt misteriis. sacra ac dominica
immolat sacrificia. Et ꝑ alterum ostium
in sinistra parte parietis supradicti & trans¬

Expanded text:
in reparatione ecclesiae tacendum est, in qua gloriosa amborum, hoc est epiBrigidae corpora a dextris et a sinistris altaris decorati, in monumentis posita ornatis, vario cultu auri et argenti et gemmarum, et pretiosi lapidis, atque coronis aureis et argenteis desuper tiosa, et in altum minaci proceritate porrecta, ac decorata pictis tabulatis, tria intrinsecus habens oratoria, ampla et divisa parietibus tabulatis, sub uno culmine majoris domus, in quo unus paries decoratus, et imaginibus depictus, ac linteaminibus tectus, per latitudinem in orientali ecclesiae parte, a pariete ad alterum parietem ecclesiae se tetendit; qui in suis extremitatibus duo habet in sua ostia; et per unum ostium in extera parte positum intratur ad sanctuarium ad altare summus pontifex cum sua regulari scola et his sacris sunt deputati ministeriis, sacra ad dominica et immolare sacrificia. Et per alterum ostium in sinistra parte parietis supra dicti et trans
Abbreviated transcription (Latin):
tirib fecerunt. timeant contingere corpus
meum. Quin immo & si cunccabuntur:
ego um faciam. ego me ingeram. Date
queso ueniam filioli. Ego nomi quid erpe¬
diat mͥ. Nunc incipio esse discipłs xp̃i. aces

Expanded text:
is fecerunt, timeant contingere corpus meum; quinimo, et si cunctabuntur, ego vim faciam, ego me ingeram. Date, quaeso, veniam: ego quippe novi quid expediat mihi. Nunc incipio esse Christi dis
Abbreviated transcription (Latin):
ria inqͥt romam usq cum bestus t̾ra mariq
depugno: die ac nocte connerus & colligat᷑
decem lcopardis. militib dico ad custodiam
datis. qui ex bñficus nr̃is seuiores fiunt. Sed
ego eoꝵ nequiais magis erudior: nec tamen
in hoc iustificatꝰ sum. O salutares bestiȩ:
quȩ p̃parant᷑ mͥ. Quando uenient: Quan¬
do enittent᷑: Quando eis fru licebit car¬
nib meis: Quas opto & ego acriores pa¬
rari : & inuitabo ad deuorationẽ mei: &
deprecabor ne forte ut in nonnullis mar¬

Expanded text:
ria usque Romam cum bestiis terra marique depugno die ac nocte, connexus et colligatus decem leopardis, militibus dico ad custodiam datis, qui et beneficiis nostris saeviores fiunt. Sed ego eorum nequitiis magis erudior, nec tamen in hoc justificatus sum. O salutares bestias quae praeparantur mihi, quando venient? quando emittentur? quando eis frui licebit carnibus meis? quas ego exopto acriores parari, et invitabo ad devorationem mei, et deprecabor ne forte ut in nonnullis
Abbreviated transcription (Latin):
mitate. & fide & adiutorio xp̃i. Et hec illo
dicente. accurrerunt ad cum duo leones: &
ex utraq parte suꝑ eum incidentes p̃foca¬
ucrunt cum tantumm᷑. Non tetigerunt car¬
nem ciꝰ : ut reliquiȩ eiꝰ tuitio essent romano¬
rum. & magnȩ urbi in qua petrus cruci¬
fixus est & paulus decollatus. & oncsimus

Expanded text:
fide et adiutorio Christi». Et hec illo dex utraque parte super eum incidentes praefocaverunt eum tantummodo, et non tetigerunt carnes ejus, ut reliquiae ejus tuitio essent Romanorum et magnae Urbis, in qua Petrus crucifixus est, Paulus decollatus, Onesimus
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ suꝑbus est & contemptor: alligantes
cum. duos leones ad eum larate. qui nec
reliquias eiꝰ dimittant. At ubi dimisse sunt¬
ad popłm. Uiri romani qͥ hoc certamen erpe¬
ctatis. ñ sinc causa laboraui: quia ñ propt̃
prauitatẽ hȩc patior. sed ꝓpt̾ pietatem. ẽriti¬
cum enim sum dei: & dentib bestiarũ mo-

Expanded text:
m superbus est et contemptor! Alligantes eum duos leones ad eum laxate, qui nec reliquias eius dimittant». Videns eos sad populum: «Viri Romani qui hoc certamen aspicitis! Non sine mercede laboraui, quia non propter prauitatem hoc patior, sed propter pietatem. Triticum dei sum et dentibus bestiarum
Abbreviated transcription (Latin):
ligit: quando ei neggligent̃ loquor. quem
uehement̾ diligo. Tantis quippe in hoc loco
huiꝰ mundi fluctib quatior: ut uetustam
ac putrescentẽ naiim quam regendam oc¬
culta dei dispensatione suscepi. ad portum
dirigere nullatenꝰ possim. Nunc ex aduerso
fluctus irruunt÷ nunc ex latere cumuli spu¬
mosi maris intumescunt: nunc a tergo tem¬
pestas insequit᷑. Interq hȩc omnia turbatus.
cogor modo in ipsam clauum adũsitatem
dirigere: modo curuato nauis latere. minas
fluctuum ex obliquo dedinare. Ingemisco:
quia sentio qͦd neggligente me crescit senti¬
na uicioꝵs. Et tempestate fortit̃ obinante:
iaimamꝙ̃ putͥde naufragium tabulȩ sonãt.
fieus reminiscor. qͦd ꝑdidi mee placidum
litus quictis.: & suspirando t̾ram conspitio.
quam tamen rerum uentis aduersantib te
tue m orationis in his fluctib manum ten¬
de: ut quo laborantem me adiuuas: ex ip̃a

Expanded text:
ligit, quando ei negligenter loquor, quem ligit, quando ei negligenter loquor, quem vehementer diligo. Tantis quippe in hoc loco hujus mundi fluctibus quatior, ut vetustam ac putrescentem navim, quam regendam occulta Dei dispensatione suscepi, ad portum dirigere nullatenus possim. Nunc ex adverso fluctus irruunt, nunc ex latere cumuli spumosi maris intumescunt, nunc a tergo tempestas insequitur: interque haec omnia turbatus, cogor modo in ipsam clavum adversitatem dirigere, modo curvato navis latere, minas fluctuum ex obliquo declinare. Ingemisco, quia sentio quod, negligente me, crescit sentina vitiorum, et tempestate fortiter obviante, jamjamque putridae naufragium tabulae sonant. Flens reminiscor quod perdidi meae placidum littus quietis, et suspirando terram conspicio, quam tamen rerum ventis adversantibus tetuae mihi orationis in his fluctibus manum tende, ut quo laborantem me adjuvas, ex ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
te. Quia tantȩ hic hunus mundi occupatio¬
nes sunt: uti ꝑ cp̃atus ordinem. pene ab at¬
re dei me uideam ẽe separatum. Quod mẽ¬
stringor. ut ur̃a memoria de meo pectors
aboleri nullatenꝰ possit. Sed contra amole
non modice contristor: quia quiete me qul¬
rere cognouistis. & ad inquietudinẽ ꝑdui¬
stis. Nobis quidem omp̃c cłs quia hoc bani
animo fecistis. bona eterna retribuat: ue
me a tanto loci huuis ꝑiculo. qualit̃ uol¬
erit absoluat. Quia sicut peccata mea me
ꝑlucerunt. Gemo cotidie occupacionib
pressus: & respirare ñ ualeo. Sed uol
aahuc ualets mundi huius occup atibiꝰ¬
fugite: quia quanto in eo quisq ꝓfecerit:
tanto ut uideo ab amore dei ampliꝰ decrescit.
Regorius leandro hispalensi
ep̃o. Respondere epłis ur̃is tota intenti¬
one uoluissem: nisi pastoralis curȩ ita me la¬
bor attereret. ut mͥ magis flere libeat. qm ali¬
quid dicere. Quod ur̃a quoq reuerentia in
ipso litterarum mearum tertu ingilant̾ intel¬

Expanded text:
te, quia tantae hic hujus mundi occupationes sunt, ut per episcopatus ordinem pene ab amore Dei me videam esse separatum, quod incesore constringor, ut vestra memoria de meo pectore aboleri nullatenus possit. Sed contra amorem non modice contristor, quia quietem me quaerere cognovistis, et ad inquietudinem perduxistis. Vobis quidem omnipotens Deus, quia hoc bono animo fecistis, bona aeterna retribuat; sed me a tanto loci hujus periculo, qualiter voluerit, absolvat, quia sicut peccata mea merperduxerunt. Gemo quotidie occupationibus 42 pressus, et respirare non valeo. Sed vos qui adhuc valetis, mundi hujus occupatifugite, quia quanto in eo quisque profecerit, tanto ut video, ab amore Dei amplius decrescit. » 52. Gregorius Leandro Hispalensi episcopo. « Respondere epistolis vestris tota intentione voluissem, nisi pastoralis curae ita me labor attereret, ut mihi magis flere libeat quam aliquid dicere. Quod vestra quoque reverentia in ipso litterarum mearum textu vigilanter intel
Abbreviated transcription (Latin):
tationib libenter susciꝑe: ñ quidem ut ꝑ cõ¬
munionẽ cp̃alis throm dignitas diuidatur:
sed ut ab eccł̃ia iurta possibilitatẽ sufficien¬
tia debeant alimenta ꝑciꝑe. Sic enim et
proximũ in deo: & dm in proximo dilig̾e
compbamur. Nullã quippe eis nos in unis
ecl̃is auctoritatem touimus: sed tantũ nr̃is
solatuis eos contineri summoꝑe hortamur.
oca quoq sedium prudentissimꝰ
pontifex accepta iusta occasione mutabat. Ain
ris qualitas ammonet cp̃oꝵ sedes antiqͥtus
certis ciuitatib constitutas. ad alia quȩ sccu¬
riora putamus enisdem diocescos loca trans¬
ponere: quo & habitatores nunc degere. et
barbaricum possit ꝑicł̃m facilius declinari.
appellatur harenata ad sc̃m andream apł̃m
precipimꝰ erinde transiigrare: quatinus &
ab hostilitatis incursu liberior existere uale¬
as. et illic consuetudine sollẽpnium festa dis

Expanded text:
tationibus libenter suscipere: non quidem ut per comtationibus libenter suscipere: non quidem ut per communionem episcopalis throni dignitas dividatur, sed ut ab Ecclesia juxta possibilitatem sufficientia debeant alimenta percipere. Sic enim et proximum in Deo, et Deum in proximo diligere comprobamur. Nullam quippe eis nos in vestris ecclesiis auctoritatem tribuimus, sed tantum vestris solatiis eos contineri summopere hortamur. » 17. Loca quoque sedium prudentissimus pontifex accepta justa occasione mutabat. Underis qualitas admonet, episcoporum sedes antiquitus certis civitatibus constitutas, ad alia quae securiora putamus ejusdem dioecesis loca transponere, quo, et habitatores nunc degere, et barbaricum possint periculum facilius declinare. appellatur Arenata ad sanctum Andream apostolum, praecipimus exinde transmigrare: quatenus et ab hostilitatis incursu liberior existere valeas, et illic consuetudinum solemnium festa dis
Abbreviated transcription (Latin):
marum curam intuitu futurȩ retributionis
impleas: & licet a tua hoste imminente de¬
pulsus sis. aliam quȩ a pastore uacat eccl̃i
am cdebcas gub̾nare ÷ ita tamen ut si ciui¬
tatẽ illam hostib liberam effici. & domino
ꝓtegente ad pͥorem statum contigerit reuo¬
cari: in eam in qua & pͥus ordinatꝰ es eccl̃i¬
am rtũtaris. Si autẽ predicta ciuitas conti¬
nua captiuitatis calamitate premit᷑: in hac
in qua a nob̾ incardinatꝰ es. debcas eccl̃ia ꝑ¬
quos tam cito gregorius uł incardina¬
ẽ ñ poterat. uł quoꝵ reditum ad sedes ꝓpͥas
contingere posse sꝑabat: alus ep̃is qui tunc
udelicet in locis sins degebant. interim pro
sustentatione ac dispendns p̾sentis uite. iun¬
gebat gñaliter dicens. Fratits & coep̃os nr̃os
quos & captiuitatis diũsarumq necessitatũ
angustiȩ compͥmunt. studete consolandos
comuuandosq uob̾cum in eccl̃iasticis susten¬

Expanded text:
marum curam intuitu futurae retributionis marum curam intuitu futurae retributionis impleas; et licet a tua, hoste imminente, depulsus sis, aliam quae pastore vacat, debeas Ecclesiam gubernare: ita tamen, ut si civitatem illam hostibus liberam effici, et Domino protegente, ad priorem statum contigerit revocari, in eam in qua et prius ordinatus es Ecclesiam revertaris. Si autem praedicta civitas continua captivitatis calamitate premitur, in hac in qua a nobis ordinatus es, debeas Ecclesia quos tam cito Gregorius, vel incardinare non poterat, vel quorum reditum ad sedes proprias contingere posse sperabat, aliis episcopis, qui tunc videlicet in locis suis degebant, interim pro sustentatione ac stipendiis praesentis vitae jungebat, generaliter, dicens: « Fratres et coepiscopos nostros, quos et captivitatis diversarumque necessitatum angustiae comprimunt, studete consolandos, convivendosque vobiscum in ecclesiasticis susten
Abbreviated transcription (Latin):
Tuͦ cuntatum desolatarum pontifices:
gregoriꝰ uacantib ciuitatib incardi¬
nare curabat. Unde martino ep̃o corsice
int̾ cetera scribens ⁊ qm̃ inquit eccłia inta¬
matẽ. in qua dudum fuerat honore sacer¬
dotali tua frat̾nitas decorata. ita est delictis
facientib hostili feritace occupata et diru¬
ta. ut illic ulcius spes reneandi nulla rainan¬
serit: in eccł̃iam te alirensem quȩ iam diu
constituimus sine dubio sacerdotem. Ita gͦ
studio uigilanti cum dei amore scđ̃m cã¬
nonum precepta cuncta dispone uł ordi¬
na: ut & fraternntas tua suis desideriis se
gaudeat fuisse potitam: et eccl̃ia dei al¬
terno gaudio repleat᷑. cardinalem te suscepis
stitutis eccłns ꝓpͥos constitucre sacerdotes: qui
gregem dm̃i cum pastorali debeant sollicitu¬
dms gub̾nare. Propterea te ioħ̾em ab hosti¬
bus captiuate lissitanȩ ciuitatis ep̃m. in sqͥl¬
lacena cardinalem necesse duximus consti¬
tuere sacerdotẽ: ut & susceptam semel ani¬

Expanded text:
 civitatum desolatarum pontifices Gregorius vacantibus civitatibus incardinare curabat. Unde Martino, episcopo Corsicae, inter caetera scribens: « Quoniam, inquit, Ecclesia Tamitana, in qua dudum fuerat honore sacerdotali tua fraternitfacientibus hostili feritate occupata atque diruta, ut illuc ulterius spes remeandi nulla remanserit, in Ecclesia Saonensi, quae jam diu constituimus sine dubio sacerdotem. Ita ergo studio vigilanti cum Dei amore secundum canonum praecepta, cuncta dispone vel ordina, ut et fraternitas tua suis desideriis se gaudeat fuisse potitam, et Ecclterno gaudio repleatur, cardinalem te suscepissstitutis Ecclesiis proprios constituere sacerdotes, qui gregem Dominicum pastorali debeant sollicitudine gubernare. Propterea te Joannem ab hostibus captivatum Lisitanae civitatis episcopum in Squillacina cardinalem necesse duximus constituere sacerdotem: ut et susceptam semel ani
Abbreviated transcription (Latin):
uus meus felix huius romane eccl̃iȩ anti¬
stes apparuit: eiq mansionem ꝑpetuȩ
claritatis ostendit dicens. Nem: quia
hac te lucis mansione suscipio. Quȩ sub̃se¬
quenti mox febre correpta: ad dicm ꝑue¬
nt extremum. Et sicut nobilib feminis
uirisq morientib multi conueniunt. qͥ
prorimos eoꝵ consolentur: cadem hora ciꝰ
exitum prestolantes uiri & femine. lectulũ¬

Expanded text:
us Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus multi conveniunt, qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitus
Abbreviated transcription (Latin):
bere longum ẽ. si ꝑ singula narratur. Secl
hoc tantum quantam deuotionẽ. & quale
desiderium habebat in se diuinum. ut non
uiolatores animarum filiam suam ad ille¬
cebras huiꝰ mundi ac uoluptates ꝑ ium ra¬
perent: ferrum tonsoris arripuit. et capil¬
los sc̃e puelle ad instar corone abscidit. Sc̃a
autẽ famula xp̃i geretrudis agens deo gr̃as
gaudebat. eo quod meriuisset in hac brem
uita ꝓ xp̃o in capite coronam acciꝑe: ut il¬
lic ppetuam coronam corporis et anime in¬
tegritatẽ. digna eẽt habere. Deinde mise¬
ricors deus et adiutor in tribulationib: ip¬
sos adũsarios ad pacis concordiam reuoca¬
uit. Cessarunt irgia: pars diaboli ucta
et. Mat̾ uero familias ita filiam suam
de electam geretrudem sacerdlotib dñi tra¬
Qudid ad accipiendum sacrum uelamen cũ
lodalib suis: et sc̃o gregi cenobitarum ⁊p̃o

Expanded text:
la narretur; sed hoc tantum, quantum devotionem et qualem desiderium habebant in se divinum. Ut non violatores animarum filiam suam ad inlecebras huius mundi voluptates per vim raperent, ferrum tonsoris arripuit et capillos sanctae puellae ad instar coronae abscisit. Sancta autem famula Christi Geretrudis agens Deo gratias, gaudebat, eo quod meruisset in hac brevi vita pro Christo in capite coronam accipere, ut illic perpetuam coronam corporis et animae integritatem digna esset habere. Deinde misericors Deus, adiutor in tribulationibus ipsos adversarios ad pacis concordiam revocavit. Cessaverunt iurgia, pars diaboli victa est. Materfamilias Itta filiam suam Dei electam Geretrudem sacerdotibus Domini tradidit ad accipiendum sacrum velamen cum consodalibus suis et sancto gregi coenobitarum, Christo
Abbreviated transcription (French):
uasa summo studio pastoralem habebat cu-¬
ram: et ꝑ suos nuntios bomi testimonii uiros.
uolumina. de urbe roma. et de transmari

Expanded text:
astica studia vasa summo studio pastoralem habebat curam, et per suos nuntios, boni testimonii viros volumina de urbe Roma et de transmari
Abbreviated transcription (Latin):
eiq in obsequio. atq in de mandatil s¬
bric et caste ꝑseuerabat. Eum cotidie supra¬
dicta mat̾familias tam de se. quam de sua
orphana filia quid eẽt factura cogitaret :
adueniens uir dei ad domum suam aman¬
dus ep̃c. uerbum dei p̾dicans ex dm̃ iussio¬
ne: rogabat ut monasterium sͥ sueq filie
dei famule geretrudi. et xp̃i familie con¬
strueret. Statim ut intellexit ignote rei
noticiam ad salutẽ animarum ꝑtinentẽ.
sacrum uelamen ac uicu cepit: & semet
ip̃am deo tradidit. et omnia que
habebat. Sed hostis humani generis &

Expanded text:
andatis sobrie casteque serviebat. Cum cotidie supradicta materfamilias Itta, de se vel de sua orfana filia quid esset factura, cogitaret, adveniens vir Dei ad domum suam Amandus episcopus, verbum Dei praedicans, de Domini iussione rogabat, ut monasterium sibi seu suae filie Dei famulae Geretrudi et Christi familiae construeret. Statim ut intellexit ignoti noticiam ad salutem animarum pertinentem, sacrum velamen accepit et semet ipsam Deo tradidit et omnia quae h
Abbreviated transcription (Latin):
eius dominus de libro uite. Si gͦ additꝰ apex
unus. aut littera una uł dempta de libro sco.
radicitꝰ amputat et sacrilegum facit. et sub¬
uertit auctorẽ: necesse ẽ omnes eos qui testa¬
menta diuma legesq uenerandas om̃ipo¬

Expanded text:
ejus Dominus de libro vitae. Si ergo additus apex ejus Dominus de libro vitae. Si ergo additus apex unus, aut littera una dempta de libro sancto radicitus amputat, et sacrilegum facit, et subvertit auctorem, necesse est omnes eos qui testamenta divina legesque venerandas omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
la frangebant᷑ ante carceris limina: cibi pas¬
sim lacerandis canib exspargebant᷑. Iace¬
ctu liberoꝵ excussi ÷ graues nocte dieq u¬
gilias ad ostium carceris exertebant. Erat
fletus horribilis. et acerba omnium qui ade¬
rant lam̃tatio: ꝓhibere complerus marci¬
rum pios ÷ & diuelli a pietatis officio xp̃ia¬
carceris squalor. non uiscerum dolor. ñ deniq
ulla rerum penuria cõmouebat: s meritis
iam dño & confessione uicini duexerunt in
ꝓgeniem ab ommi recidiua cõmunione tra¬
ditoꝵ secerneret tali sub cõminatione. Si qͥs
traditorib cõmunicauerit: nobiscum par¬
tem in regnis celestib ñ habebit. Et hanc sen¬
tentiam suam sc̃i sp̃s auctoritate conscrip¬
tam: tali comparatione firmabant. Scrp¬
tum ẽ inquiunt in apochalipsi. Quicunq
adiecerit ad librum istum apicem unũ aut
litteram unam: adiciat illi dñs innumerabi¬
les plagas. Et quicũq deleuerit: delcat partẽ

Expanded text:
la frangebantur ante carceris limina, cibi pasla frangebantur ante carceris limina, cibi passim lacerandi canibus spargebantur, jacectu liberorum excussi, graves nocte dieque vigilias ad ostium carceris exercebant. Erat fletus horribilis et acerba omnium qui aderant lamentatio, prohibere pios martyrum complexus, et divelli a pietatis officio christiaisti non carceris squalor, non viscerum dolor, non denique ulla rerum penuria commovebat; sed meritis jam Domino et confessione vicini direxerunt in ominis progeniem ab omni recidiva communione traditorum secerneret, tali sub comminatione: Si quis traditoribus communicaverit, nobiscum partem in regnis coelestibus non habebit. Et hanc sententiam suam sancti Spiritus auctoritate conscriptam tali comparatione firmabant. Scriptum est, inquiunt, in Apocalypsi: Quicumque adjecerit ad librum istum apicem unum aut litteram unam, adjiciat illi Deus innumerabiles plagas; et quicumque deleverit, deleat partem
Abbreviated transcription (Latin):
serenior xp̃iam nõis par et̾na lucesceret: nec
defuit traditoꝵ omnium callidissima fraus.
naq uira turbaret: maxime cum etiam m̃¬
suris carchaginensis quidem ep̃c. recenti
scͥpturarum traditione pollutus. sceleris sin
amentiam peiore cepisset ferocia publicare⁊
quippe qui combustoꝵ ueniam librorum
a martirib poscere atq implorare debue¬
rat. ut delicta sua flagitus maiorib cumu¬
laret: eo animo seuiebat in martires. quo
diuinas tradiderat leges. Etenim hic tiran¬
no seuior. carnifice crudelior. idoneum scele¬
ris sui ministrum diaconum suum elegit ce¬
cilium: idemq lora ac flagra cum armatis
ante fores carceris ponit ⁊ ut ab ingressu atq
auditu cunctos qui uictum potumq in car¬
cerem martirib afferebant. graui affectos
inuiria ꝓpulsaret. Et cedebantur a ceciliano
passim qui ad alendos martires ueniebant:
sitientib intus in uinculis confessorib. Pocu¬

Expanded text:
seronior christiani nominis pax aeterna lucesceret, nec seronior christiani nominis pax aeterna lucesceret, nec defuit traditorum omnium callidissima fraus cnaque jura turbaret; maxime cum etiam Mensurius Carthaginensis quondam episcopus recenti scripturarum traditione pollutus, sceleris sui amentiam pejore coepisset ferocia publicare: quippe qui combustorum veniam librorum a martyribus poscere atque implorare debuerat, ut delicta sua majoribus flagitiis cumularet, eo animo saeviebat in martyres quo divinas tradiderat leges. Etenim hic tyranno saevior, carnifice crudelior, idoneum sceleris sui ministrum diaconum suum elegit Caecilianum; idemque lora et flagra cum armatis ante fores carceris ponit, ut ab ingressu atque aditu cunctos qui victum potumque in carcerem martyribus afferebant, gravi affectos injuria propulsaret. Et caedebantur à Caeciliano passim qui ad alendos martyres veniebant, sitientibus intus in vinculis confessoribus pocu
Abbreviated transcription (Latin):
tib alii quoq qmplurimi confessores: inter
qͦs erant ep̃i. p̃sbiteri. diaconi. ceteriq clici¬
tes. collectam dñicumq constant̃ & fortiter
celebrabant: quiq scͥpturas dñicas diuinaq
testam̃ta de flamina atq de incendio con¬
seruantes: scip̃os diris ignib. cruciatib diũ
horridus carcer crasseq tenebre intra
se clausos retinerent testes fidelissimos dei :¬
& ingenti cathenarum pondere deuota m̃¬
bra uincirent: cum debilitaret fames. faci¬
garet sitis. frigus quateret. turba comp̃me¬
nt latera : ipsi recenti ungularum laceratio¬
ne dirupti. feruerent inter cathenas et fer¬
rum instrum̃taq torm̃toꝵ: ex auctoritate
legis diume qͦd sibimet posterisq martirib
conseruarent celebrantes concilium. celestia
decreta condebant. Nere enim uiins sanctꝰ
leiem tempestatem ac ꝑsecutionis horribiles
minais qrub xp̃ianam religione trannuas
tabies infestautra: quo iteum putior ac

Expanded text:
tibus alii quoque quamplurimi confessores; inter tibus alii quoque quamplurimi confessores; inter quos erant episcopi, presbyteri, diaconi, caeterique cltes, collectam dominicumque constanter et fortiter celebrabant, quique scripturas dominicas divinaque testamenta de flamma atque de incendio conservantes, seipsos diris ignibus cruciatibusque dhorridus carcer crassaeque tenebrae intra se clausos retinerent testes fidelissimos Dei, et ingentia catenarum pondera devota membra vincirent, cum debilitaret fames, fatigaret sitis, frigus quateret, turba comprimeret, latera ipsa recenti ungularum laceratione disrupta ferverent, inter catenas et ferrum instrumentaque tormentorum ex auctoritate legis divinae, quod sibimet posterisque martyribus conservarent, celebrantes concilium, coelestia decreta condebant. Vere enim vivus ille Sppost crudelem tempestatem ac persecutionis horribiles minas, quibus christianam religionem tyrannica rabies infestaverat, quo iterum purior ac