comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q cũ res p ĩmortalis ẽẽ debeat e d
in uiꝰ mortalis aĩa ꝯsiste si uõ ad
diues ꝓpaganda soboles. oĩa que de lap¬
si iã diffluxerũt seueris legibꝰ uincie¬
da sũt Nõ fuit r̾cusandũ in tãto cuuli
besso tanto asor ardoeᷤ ⁊ armoꝵ quq̃s¬
mlta ꝓdede̾t ⁊ ornamẽta dignitat ⁊ p̃
da sũt quibꝰ p̃t̾ te medi nemo p̃t Itaq
illam tuã p̃clarissimã ⁊ sapientissinã¬

Expanded text:
que, cum res publica immortalis esse debeat, eam que, cum res publica immortalis esse debeat, eam in unius mortalis anima consistere. si vero ad idines, propaganda suboles, omnia quae dilapsa iam diffluxerunt severis legibus vincienda sunt. non fuit recusandum in tanto civili bello, tanto animorum ardore et armomulta perderet et ornamenta dignitatis et da sunt, quibus praeter te mederi nemo potest. itaque illam tuam p
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯpuati sumꝰ pridenda ẽ. quã ⁊ si
tua n cautio nr̃a cautio ẽ ait si ĩ al¬
terutro pecca udũ sit malũ ucdi in¬
mis tumdus qm̃ par pucdens si quis¬
nã est iste tam demeno de tiuo ne tã ⁊¬
si quis ing̾ sũt tin. qm̃ quibꝰ tr salutẽ
inspirantibꝰ reddcdisti an er hoc nũo
qui una tecũ fuerũt. nõ ẽ credibilis tã¬
tus in illo furor ut quo duce omia sũ¬
ma sit adeptus. huiq uite nõ añpona
sue. at sinch tui cogitant scelis ca¬
uendũ ẽ ne quid ĩmici qͥ om̃s n qui
natia uitam amferũt aut tua nũa
recinuerũt. ut aut nulle suꝑsint de
ĩincis aut qui fuerlĩt suit anuicissi
s tñ cũ ĩ aĩs hom tantelatebre suit
nec de qi salute cogitãs qui nõ intel¬
sigat tua salute ꝯtinen suã ⁊ ed unia
tua uita pende̾ om̃ia. et quidẽ de te
dicis noctes ꝙ ut deleo cogitans casuo
dñtarat hũanos ⁊ ĩctos euẽtus uulit
dis e ne qis fingilitatẽ estimesto deleo¬

Expanded text:
te conservati sumus providenda est: quam etsi tua enim cautio nostra cautio est. quod si in alterutro peccandum sit, malim videri nimis timidus quam parum prudens. sed quisnam est iste tam demens? de tuisne?—tametsi qui magis sunt tui quam quibus tu salutem insperantibus reddidisti?—anne ex eo numero qui una tecum fuerunt? non est credibilis tantus in ullo furor ut quo duce omnia summa sit adeptus, huius vitam non anteponat suae. an si nihil tui cogitant sceleris, cavendum est ne quid inimici? qui? omnes enim qui nacia vitam amiseruntretinuerunt, ut aut nulli supersint de inimicis aut qui fuerunt sint amicissimi. sed tamen cum in animis hominum tantae latebrae sint nec de communi salute cogitans, qui non intellegat tua salute contineri suam et ex unius tua vita pendere omnium? equidem de te dies noctesque, ut debeo, cogitans casus dumtaxat humanos et incertos eventus valetem extimesco, doleo
Abbreviated transcription (Latin):
ut quidom falso putant nõ ꝑtinebit
nc c̾te ꝓmanet ẽẽ tlem ut tuas laudes
obscuratura nulla unꝙͣ sit obluio
diu̾se uoluntates cimã fuerũt distrac
s arms ⁊̃ ⁊ costris dissidebamꝰ cat¬
n obscuritas quedam eat t̾tamen int̾
carissiõs duces multi dubitabant qͥs
optimũ esset Multi quid sibi expedi
uieit luis qurnõ fortũa ĩflama ⁊ celo
suũ s benitate limet nec qui om̃s qłis¬

Expanded text:
ut quidam falso putant, non pertinebit, ut quidam falso putant, non pertinebit, nunc certe pertinet esse te talem ut tuas laudes obscuratura nulla umquam sit oblivio. diversae voluntates civium fuerunt distracsed armis etiam et castris dissidebamus. erat obscuritas quaedam, erat certamen inter clarissimos duces; multi dubitabant quid optimum esset, multi quid sibi expedirevicit is qui non fortuna inflammaret odium suum, sed bonitate leniret; neque omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tua que uigebit memoia scłoꝵ om
mũ quã posteritas alet quã ip̃a et᷑¬
nitas sꝑ tuebit᷑ huic tu ĩẜinas hiu
spectat. obstupestent posteri cte im¬
pugnas ĩnũabiles ĩcredibiles uictorias
.monimẽtua. munera t̾ũphos audlẽ¬
tes ⁊ legentes tuos. s nisi hec urbs
stabilita tius ꝯsilus ⁊ institutis eit
uagabit᷑ mõ tuũ nomẽ longe atq
late sedem stabilem ⁊ domiciliũ cta
nõ hẽbit. Eit int̾ eos ẽ qui nascẽt᷑
sicut int̾ uos fuit magnadissencio
cũ alu laudibꝰ ad celũ r̃s tuas ges¬
tas efferent alu fortasse aliqͥd requi¬
rent cdq uł maui ͫ nͥ belli ciuilis ĩcen¬
diũ salute pr̃ie restribimiꝰ ut illud fati
fuisse iudeat᷑. hoc ꝯsilu. Serui g hus
⁊̃ iudicibꝰ qui młtis pꝰ scłis de te nc̾i¬
cabunt. Et quidem hanc scio an ancor¬
ruptiꝰꝙͣ nos nã ⁊ sine amore ⁊ siue
cupiditate ⁊ rursus fine ddio ⁊ sine ĩ¬
india iudicabũt eͥs aũt ⁊̃ si tũ ad te

Expanded text:
est tua quae vigebit memoria saeculorum omnium, quam posteritas alet, quam ipsa aeternitas semper tuebitur. huic tu inservias, huic spectat. obstupescent posteri certe impugnas innumerabilis, incredibilis victorias, monumenta, munera, triumphos audientes et legentes tuos. sed nisi haec urbs stabilita tuis consiliis et institutis erit, vagabitur modo tuum nomen longe atque late, sedem stabilem et domicilium certum non habebit. erit inter eos etiam qui nascentur, sicut inter nos fuit, magna dissensio, cum alii laudibus ad caelum res tuas gestas efferent, alii fortasse aliquid requirent, idque vel maximum, nisi belli civilis incendium salute patriae restinxeris, ut illud fati fuisse videatur, hoc consili. Servi igitur eis iudicibus qui multis post saeculis de te iudicabunt et quidem haud scio an incorruptius quam nos; nam et sine amore et sine cupiditate et rursus sine odio et sine invidia iudicabunt. id autem etiam si tum ad te,
Abbreviated transcription (Latin):
Tanta. n splendor in laude ua tãta
a uirtute donata ceta a fortũa quio¬
dis bomis uiris de fatigai nõ cũpidita¬
te p̃ẜtim aliqua aut prauitate lapsis
si te aliqͥ timiuerũt stulta fortasse

Expanded text:
nim splendor in laude vera, tana virtute donata, cetera a fortuna commodis viris bonis defetigari, non cupiditate praesertim aliqua aut pravitate lapsis, si te aliqui timuerunt, contraque
Abbreviated transcription (Latin):
ee  ⁊ geste magne ille quidem s tñ
musto magno q comitatu huisãt
rei tu idẽ es ⁊ dux ⁊ comes que
quidẽ tanta ẽ ut nulla trapheis ⁊
momimẽtis tias. affatura futẽ sit
nõ aliqñ ꝯficiat ⁊ ꝯsumat uetustas
At hec tua iusticia e lenitas aĩmi¬
florescit cotidie magis. ita ut ꝙͣtũ
afferat laudibꝰ. Et ceteos quidem
no uo̾ die terpm uicisti. Uereor ut
hoc qd dicam ꝑnĩ intelligi possit au¬
ditu. atq ip̃e cõgitãs sentio ip̃am uic¬
touam incisse uidis cũ ea que illa eat
adepta uictis remisisti. nã cũ ip̃iꝰ
uictorie ꝯdicoem̃ om̃s uicti occidisse
clemẽcie tue iudicõ ꝯẜriati sumi rc̃e
ꝯdicio usq deuicta ẽ dĩtq hoc .t. ce¬
tendite om̃s n qui ad illa arma fa
tenemͣ erroris hũani scele̾ t̾te li¬
berati sumꝰ Nã cu m. marcellũ
de p̃cantibꝰ uobis rei p nullo de

Expanded text:
ce te gestae magnae illae quidem, sed tamen multo magnoque comitatu. huius autem rei tu idem dux es et comes: quae quidem tanta est ut tropaeis et monumentis tuis adlaturanon conficiat et consumat vetustas— at haec tua iustitia et lenitas florescet cotidie magis. ita quantum adferet laudibus. et ceteros quidem no vero die te ipse vicisti. vereor ut hoc quod dicam perinde intellegi possit auditu atque ipse cogitans sentio: ipsam victoriam vicisse videris, cum ea quae erant adempta victis remisisti. nam cum ipsius victoriae iure omnes victi occidissemus, clementiae tuae iudicio conservati sumus. recte condicio visque devicta est. atque hoc C. Caetendite. omnes enim qui ad illa arma fattenemur erroris humani, ab scelere certe liberati sumus. nam cum M. Marcellum deprecantibus vobis rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
cepit cũ sũmo ꝯsensu senatꝰtũ iudi¬
tio tuo guissiõ ⁊ maxĩo ex quo ꝓfetto
intelligis in dato bñfitio sit laus cũ
m accepto sit tanta głã. ẽ uo̾fortũatꝰ¬
ille cuiꝰex salicte nõ minor pene id
om̃s ꝙͣ ad illũ uentura sit leticia ꝑue¬
uerit. quid quidẽ ei mito atq õptĩo
iure ꝯtigit. Quis .n ẽ illo a̾
nobilitate aut ꝓbabilitate ꝓbitate
aut optia ꝵ arciũ studio aut mocẽtior
aut ullo laudis gn̾e prañcior. nillis¬
ti ẽ flumẽ ingonii. nulli dicendi aut
scribendi tanta uis tãta copia q̃ nõ
dicã epornae̾ s enarrae̾ c. çessar res̾
tuas gestas possit. tñ ad ĩfmo. ad
hoc pate ditam tua. nullã in hus ẽẽ
saudẽ ampłiorẽ quã eã quã hodier¬
no die ꝯsecuta es soleo sepea me

Expanded text:
it, cum summo consensu senatus tum iudicio tuo gravissimo et maximo. ex quo profecto intellegis quanta in dato beneficio sit laus, cum in accepto sit tanta gloria. est vero fortunatus cuius ex salute non minor paene ad omnis quam ad illum ventura sit laetitia pervenerit: quod quidem merito atque optimo iure contigit. quis enim est illo aut nobilitate aut aut optimarum artium studio, aut innocentia, aut ullo laudis genere praestantior? Tullitantum flumen est ingeni, nulla dicendi aut scribendi tanta vis, tantaque copia quae non dicam exornare, sed enarrare, C. Caesar, res tuas gestas possit. tamen hoc adfirmo et pace dicam tua, nullam in his esse laudem ampliorem quam eam quam hodierno d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiclamoe̾ militũ uident᷑ ⁊ tubur sono
Sit uocũ aliqͥd cdemẽt mãsuete. iuste
moderate saꝑient factũ In rracũdia
que matura insolens ⁊ suꝑbia ẽ. audi¬
unus ⁊ legimꝰ. quo studio incendim nõ
nõ in gestis rebꝰ s ⁊̃ infictis ut eos

Expanded text:
pi clamore militum videntur et tubarum sono. at vero cum aliquid clementer, mansuete, iuste, moderate, sapienter factum, in iracundia quae natura insolens et superba est, audimus aut legimus, quo studio incendimur, non modo in gestis rebus sed etiam in fictis ut eos
Abbreviated transcription (Latin):
mas t̾ras cuiꝰ passibꝰ cinꝰꝙͣ potuls¬
se pagari ꝙͣ tuis nõ dicã cursibꝰs
uictorus lustrate sũt. Que quidem
ego uͥ tã magña ẽẽ fatear ut ea uix
licas laudes solet quidã exrenuae
uerbis eas detrahe ducibꝰ cõmum¬
cae̾ oum ultis ne ꝓpͥe suit imꝑato

Expanded text:
potuisse peragrari quam tuis non dicam cursibus, sed victoriis lustratae sunt. quae quidem ego nisi ita magna esse fatear ut ea vix licas laudes solent quidam extenuare verbis easque detrahere ducibus, communicare cum multis, ne propriae sint imperato
Abbreviated transcription (Latin):
su uidetis nõ ille hostes ĩduxit
ł curiã S idicauit a plerisq ig¬
noracõe pociꝰ ⁊ falso atq ia metĩ
ꝙͣ cupiditate atq crudelitate bellũ
ee susceptũ. quo quidẽ in bello sꝑ
de pace audiendũ putam sꝑ ꝙ doliũ
ulla imꝙͣ secut sũ arma eruilia
sꝑ q mea ꝯsilia pacis ⁊ toge socia
nõ belli atq armoꝵ fuerũt. hoĩem
sum secutꝰ pͥuato officionõ pub ͭ ͦ
Tũ ꝙ a put me gr̃a aĩ fidelis me¬
moria ualuit ut nulla nõ mõ cupi¬
ditate sz ne spe quidem prudens
⁊ sciens tꝙͣ ad int̾itũ ruerẽ uolũtaiũ
Quid quidem meũ ꝯsiliũ mĩme
obscurũ fuit. nã ⁊ in hoc ordiẽ in¬
tegra re multa de pate dixi ⁊ ĩ ip̃o
bello eadem ⁊̃ cũ capitis mei ꝑicu¬
lo sensi. ex quo nemo iã eit tam
nustꝰ ex istimator reꝵ qui dubit
que cesaris de bello uolũtas fuĩt
erit cet̾i̾s fuit iratior atq id imiq
ancops fortuna belli qͥ u uictor
pacis auctores diligit is ꝓfecto declat̾

Expanded text:
uxit in curiam, sed iudicavit a plerisque ignoratione potius et falso atque inani metu quam cupiditate aut crudelitate bellum esse susceptum. quo quidem in bello semper de pace audiendum putavi semperque dolui ulla umquam secutus sum arma civilia semperque mea consilia pacis et togae socia, non belli atque armorum fuerunt. hominem sum secutus privato officio, non publico, tantumque apud me grati animi fidelis memoria valuit ut nulla non modo cupiditate sed ne spe quidem prudens et sciens tamquam ad interitum ruerem voluntarium. quod quidem meum consilium minime obscurum fuit. nam et in hoc ordine integra re multa de pace dixi et in ipso bello eadem etiam cum capitis mei periculo sensi. ex quo nemo erit tam iniustus rerum existimator qui dubitet quae Caesaris de bello voluntas fueriterit, ceteris fuerit iratior. atque id minus anceps fortuna belli: qui vero victor pacis auctores diligit, is profecto declarat
Abbreviated transcription (Latin):
sit illa auctoritas in hus maioꝵ suoꝵ
e sius sedibꝰ. ⁊ quidẽ cũ m. marteł¬
li uiri optĩ ⁊ ꝯmemorabili pietate p̃¬
diti latͥmas mõ uobiscũ uiderẽ sm̃
martessoꝵ meoꝵ pettus memoria
obfudit. cambꝰ ⁊̃ tu mortius .m. mar¬
cello ꝯpriato dignitatẽ reddidisti no¬
bilissimãꝙ familiã ad pautos re¬
dactã pene ob̾ interitu uenditauisti

Expanded text:
sit illa auctoritas in his maiorum suorum et suis sedibus. equidem cum C. Marcelli, viri optimi et commemorabili pietate praediti lacrimas modo vobiscum viderem, omnium Marcellorum meum pectus memoria offudit, quibus tu etiam mortuis M. Marcello conservato dignitatem suam reddidisti nobilissimamque familiam iam ad paucos redactam paene ab interitu vindicasti.
Abbreviated transcription (Latin):
tłem cũ in eadẽ causa in qua ego
frussem nõ ineadẽ fuisse fortuna
n ͨ ꝑ mͥ ꝑsuade̾ poterã nec fas eẽ
riculo illo emilio atq iitatore stu¬
dioꝵ ⁊ laboꝵ meoꝵ qͣi quodã socis
⁊ conute a me distracto. ergo⁊ in
int̾clusam aporiusti ⁊ hus om̃ibꝰ

Expanded text:
talem, cum in eadem causa in qua ego fuisset, non in eadem esse fortuna, nec mihi persuadere poteram nec fas esse riculo illo aemulo atque imitatore studiorum ac laborum meorum quasi quodam socio a me et comite distracto. ergo et interclusam aperuisti et his omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
illo exeitu cũcta fue̾ ⁊ ampliꝰ alia ẜ
in ea difficultate metellũ nõ misꝙͣ
in rebꝰ hostilibꝰ magnũ ⁊ sapiẽtẽ uirũ
fuisse ꝯꝑio tanta tẽꝑaneia int̾ anibi¬
tione seuiciãꝙ modeatũ nãq edicto

Expanded text:
illo exercitu cuncta fuere et alia amplius. Sed in ea difficultate Metellum nec minus quam in rebus hostilibus magnum et sapientem virum fuisse comperior; tanta temperantia inter ambitione
Abbreviated transcription (Latin):
dia temeitatẽ afferre ploꝵꝙ soles
Igit᷑ imꝑator oũis fere res aspas ꝑ
nigurcham aq m amicis habere᷑
magis magisq eũ amplecti in dies. qͥr¬
huic accidebat munifidẽcia aĩni ⁊
iugena solercia. Quibꝰ rebꝰ sibi młtos
ex romanis famhari aĩcicia quĩxeat
Ca te postate in excitu nr̃o fuere ꝯplures
nomatq nobiles quibꝰ duncie bouo⁊
honestoq potiores er̃t factiosi. domi
potentes aput socios clari mgꝭ ꝙ houes¬
ti qͥ iugurche in mediocrẽ am̃ pollicã¬
do accẽndebant. Si micipsa reẜ octidist

Expanded text:
cia temeritatem afferre plerumque solet. Igitur imperator omnis fere res asperas per Jugurtham agere, in amicis habere, magis magisque eum in dies Hoc accedebat munificentia animi atque ingeni solertia, quibus rebus sibi multos ex Romanis familiari amicitia conjunxerat. Ea tempestate in exercitu nostro fuere complures novi atque nobiles, quibus divitiae bono honestoque potiores erant, factiosi domi, potentes apud socios, clari magis quam honesti, qui Iugurthae non mediocrem animum pollicitando accendebant, si Micipsa rex occidisset,
Abbreviated transcription (Latin):
a uob̃ ego premiũ uirtutis nullłm ĩsigne
honoris nullum monieuentũ laudis pos¬
tulo p̾cquẽ huiꝰ diei memoriã sempre̾nã
In ar̃s ergo ur̃is. omes triumphos meos
om̃ia ornamenta honoris monimenta
głe laudis insignia qdi ⁊ collecari uolo
nich me mutum pt̃ Alc̃are nich tacitum
nichil demq eiufmodi. ꝙ etiã minꝰ digni¬
res alentur ẜmonib crescent lr̃a mori¬
mentis ueterastent ⁊ roborabunt᷑  eando
diem intelligo ꝙͣ semꝑ et̾ nam fore/ et ad¬

Expanded text:
ego a vobis praemium virtutis, nullum insigne honoris, nullum monumentum laudis postulabo praeterquam huius diei memoriam sempiternam. in animis ego vestris omnis triumphos meos, omnia ornamenta honoris, monumenta gloriae, laudis insignia condi et conlocari volo. nihil me mutum potest delectare, nihil tacitum, nihil deres alentur, sermonibus creseeht, literarum monumentis inveterascent, et corroborantur. Eandem diem intelligo, quam spero aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ sententias unã fillã que censet eos qui ħ
delere conati sunt morte eẽ młcandus ał¬
teram .c. cesaris qui mortis penã remonet
det̾or supplicõꝵ oes acerbitate amplectũt¬
putat oport̾e̾/ atq ħ gs̃ pene sepe in imꝓbos
ciues in hac .⁊.p. ẽẽ usurpatũ recordatur
delt̾ intelligͭ mortẽ a dnis ĩmortalib nõ ẽẽ

Expanded text:
esse sententias, unam D. Silani qui censet eos qui haec delere conati sunt morte esse multandos, alteram C. Gaii Caesaris qui mortis poenam removet, ceterorum suppliciorum omnis acerbitates amplectitputat oportere atque hoc genus poenae saepe in improbos civis in hac re publica esse usurpatum recordatur. alter intel
Abbreviated transcription (Latin):
Remissiores eẽ uolu̾mꝰ sũme nob̃ etu d
ounda est mlto magis est uerendũ nere¬
missione pene . crudeles in pat̾am ꝙ ne
seneritate aĩadusacõĩs minꝰ uehemetos
macet bissimos hostes iudeamelidr edia

Expanded text:
d ini: multo magis est verendum ne remissione poenae crudeles in patriam quam ne severitate animadversionis nimis vehementes in acerbissimos hostis fuisse videa
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑuitiẽ.⁊.p. fore putauit cur ego non
sabutẽq defendite mͥ place̾ ac de mecogita
definite. nam pͥmũ de beo sperare oẽs deos
qui huic urbi president ꝓeo mͥ ac mereor
laturos esse gram/ deinde si quid obtigerit
equo uĩo ꝑatoq moriar neq ẽ turprs
consulltri neq misera saꝑienti nec tame
ego sum ille ferteus qui fitit̾s carissum et
amantissinmi pñtis merore non monear
horas oñ lacͥmis a quib me cutũsessũ iudecĩ
neq meam mentem non domũ sepe reuocaat
exaĩata uxo: et abierta metu filia et ꝑuue fi
latus mei/ neq ille qui expectãs huiꝰ exituem
diei ustat in ꝯsptu ieo genẽt. mhoueor hnigoib¬
finis aliqua me oppsserit potiue ꝙ illi et nos
pcellas que impendent nͥ sic ꝓuidetis, non

Expanded text:
 publicae fore putavit, cur ego non salutemque defendite; mihi parcere ac de me cogitare desinite. nam primum debeo sperare omnis deos qui huic urbi praesident pro eo mihi ac mereor relaturos esse gratiam; deinde, si quid obtigerit, aequo animo paratoque moriar. nam neque turpis consulari nec misera sapienti. nec tamen ego sum ille ferreus qui fratris carissimi atque amantissimi praesentis maerore non movear horumque omnium lacrimis a quibus me circumsessum videtis. neque meam mentem non domum saepe revocat exanimata uxor et abiecta metu filia et parvolusamquam obsidem consulatus mei, neque ille qui exspectans huius exitum diei stat in conspectu meo gener. moveor hisi me vis aliqua oppresserit, potius quam et illi et nos procellas quae impendent nisi providetis. non
Abbreviated transcription (Latin):
fieri possit quirites, ne iꝓbus quid qͥsꝙ
in hac urbe penam sui sceleris fuerat. E
Aedurerie illus ꝓfecto ꝑficiam ꝙ in tanto
et infidioso bello iux opttandũ iudet᷑ ut nep
iam oinẽs salui ẽẽ possitis. E ꝙ ego nͨ mea
in hanc spem sententiãq sum ingressus qui
iam non ꝓcul ut quõdã soleklt ab extit mo
hoste atqp longinquo s hic p̃ntes suo mum¬
mine atq auxilio sua templi atq urbis
tecta defendiũ. Quos rios .o. p.c. precarui
uenerari atq implorare debetis. ut quã ur¬
bem pulchertimã forentissimã potẽtissimãs
eẽ noluerunt. hanc oĩb honestatã copnelra
mariq suꝑatis a ꝓdicissimo ꝵ ciuium nefa¬
rio scelere defendant m Hre deficit t̾ciꝰ¬

Expanded text:
fieri poterit, ne improbus quidem quisquam in hac urbe poenam sui sceleris sufferat. sed deduxerit, illud profecto perficiam quod in tanto et tam insidioso bello vix optandum videtur, ut neque  omnes salvi esse possitis. in hancspem, sententiam que sum ingressus: qui iam non procul, ut quondam solebant, ab extero hoste atque longinquo, sed hic praesentes suo numine atque auxilio sua templa atque urbis tecta defendunt. quos vos, Quirites, precari, venerari, implorare debetis ut, quam urbem pulcherrimam florentissimam potentissimamque esse voluerunt, hanc omnibus hostium copiis terra marique superatis a perditissimorum civium nefario scelere defendant. IN L. CATI
Abbreviated transcription (Latin):
in disc̾men aliqͦs acq iñ ur̃e seueritatiui¬
diciũ adducit᷑ s tenentur qui ad urbis
signa manus/ deniq uni iuiq confessio sol
ẽẽ deciriuistis uemide quid̃. p. lentulũ ut se
ab Sicaret pre cura corgistis Tũ quid eum et
cet̾os de quib iudrcauistis in custodiã aados
cenfuistis maximeq ꝙ mͦ nuĩe suppliccicõne
decreuisti qui honoe togato ħitus añ me est
nemuĩ/ postremo hesterno die p̾mia legatis
allobrarũ/ citoq uolcurtio de disti ãplissiã
Q sũt oĩa hui̾modi uti ita hii custodiã nu¬
matim dati suc sine ulla dubitacõe a uob̃
dampnati eẽ iudeant᷑ Es ego institui refi̾e
iudicetis et pena qͥs senseatis illa p̾dicam
iorem et nolia quẽdã misceri et concitari
clinant atq sencentie sccituendũ nõb̃ ante
noctẽ est ꝙ̃tum facinꝰ ad nos delatũ fitui¬
menter ħ eriatis latiꝰ opimone de seiãtũ ẽ

Expanded text:
in discrimen aliquod atque in vestrae severitatis iudicium adducitur: tenentur ei qui ad urbis signa, manus, denique unius cuiusque confessio: solde quod P. Publium Lentulum se abdicare praetura coegistis; tum quod eum et ceteros de quibus iudicastis in custodiam dandos censuistis, maximeque quod meo nomine supplicationem decrevistis, qui honos togato habitus ante me est nemini; postremo hesterno die praemia legatis Allobrogum Titoque Volturcio dedistis amplissima. quae sunt omnia eius modi ut ei qui in custodiam nominatim dati sunt sine ulla dubitatione a vobis damnati esse videantur. sed ego institui referreiudicetis et de poena quid censeatis. illa praedicam rorem et nova quaedam misceri et concitari clinant atque sententiae, statuendum vobis ante noctem est. quantum facinus ad vos delatum sit vimenter erratis. Latius opinione disseminatum est
Abbreviated transcription (Latin):
prenusi ꝙ spͥmet hoiem auti eiꝰ om̃io miotꝰ
conat s ꝓhibebit Resiquis aut de Rebus
construenzis matandis agendie iam ad
senatũ referemꝰ quẽ uocãri uidetis nũc
Cos qui urbe remanserũt atq qui cira
non p̃t obliuisti meam hane esse patriamiax
hop esse confulem/ mͥ aue cũ hñs iuuenduẽẽ
aut ꝓ hñs esse mouendũ nulbꝰ est patrie
eustos nullus esti insidiator uie. Er quiexitẽ
Qui uero se in urbe cõmouerit cꝰego nõ mͦ
frtũ s ne inceptum ullũ conacũ ne cuta
patriam de phandeto sentiat in hac urbe c̃ẽ
confules uigilantes esse egregios magistratꝰ
esse fortem senatũ ẽẽ armã ẽẽ ccarcerem ꝙ̃
iudicem nefarioꝵ ac manifestoꝵ sce leru̾m
maiores nr̃i ẽẽ uoluetunt atq hc om̃na si

Expanded text:
praemisi aut opprimet hominem aut eius omnis motus conatusque prohibebit. reliquis autem de rebus constituendis, maturandis, agendis iam ad senatum referemus, quem vocari videtis. nunc illos qui in urbe remanserunt atque adeo qui contra non possum oblivisci meam hanc esse patriam, me horum esse consulem, mihi aut cum his vivendum aut pro his esse moriendum. nullus est portis custos, nullus insidiator viae: si qui exire qui vero se in urbe commoverit cuius ego non modo factum sed vel inceptum ullum conatumve contra patriam deprehendero, sentiet in hac urbe esse consules vigilantis, esse egregios magistratus, esse fortem senatum, esse arma, esse carcerem quem vindicem nefariorum ac manifestorum scelerum maiores nostri esse voluerunt. atque haec omnia sic
Abbreviated transcription (Latin):
municipus disꝑtiri iubet hĩe audi̾ istareo
unquitatẽ si insꝑare neł difficultate euim
regare deceruat: Iñ si placet Ego eñ susci¬
piam et spero recipiam quied q̃ di sasutie
omi cã sttitueritit non putet ed sue digni

Expanded text:
municipiis dispertiri iubet. habere videtur ista res iniquitatem, si imperare velis, difficultatem, si rogare. decernatur tamen, si placet. ego enim suscipiam et, ut spero, reperiam qui id quod salutis omnium causa statueritis non putent esse suae digni
Abbreviated transcription (Latin):
ex sede mmifrima quiges liberosqs mros uir¬
ginesꝙ uestaces/ ex ãcerbissima uenacõne
templa atq de lubra. hãc pulcħrimã patã
oĩm nr̃m ex fidissima flam̃a totã ytali¬
am ex bello ⁊ nastitate derũꝑe quicũq mͥ
uni p̾ponetur fortuna subratur et enĩ fi. p

Expanded text:
ex caede miserrima, coniuges liberosque vestros virginesque Vestalis ex acerbissima vexatione, templa atque delubra, hanc pulcherrimam patriam omnium nostrum ex foedissima flamma, totam Italiam ex bello et vastitate eriperem, quaecumque mihi uni proponetur fortuna subeatur. etenim si P
Abbreviated transcription (Latin):
sit dẽ meo prelo esse sollicitos est
michi iocunda in mał et girita in dolore
ura erga me uoluntas s ẽam ꝓ deos ĩmor¬
cates queso deponite atq obliti salug̃mee
Ae uobis atq de lib̃is urĩs cogitate Michi
acerbitates om̃es dolores cruciatusq ꝑ¬
feriem feram non solũ fortit̾ uerũ etiam
libenter dũ modo meis laborib uob̃ ꝓq
lium oĩm gentiũ non domꝰ ꝯmune ꝓfu¬
gium non bestus ad quietẽ datus: non
nũꝙͣ nacua mortis ꝑicło atq insidns fuͨ
Et mlta tacui młta ꝑtuli inler cõcessi

Expanded text:
sit, de meo periculo esse sollicitos. est mihi iucunda in malis et grata in dolore vestra erga me voluntas, sed eam per deos immortalis! deponite atque obliti salutis meae de vobis ac de vestris liberis cogitate. mihi  acerbitates, omnis dolores cruciatusque perferrem, feram non solum fortiter verum etiam libenter, dum modo meis laboribus vobis polium omnium gentium, non domus, commune perfugium, non lectus ad quietem datus, non am vacua mortis periculo atque insidiis fuit. ego multa tacui, multa pertuli, multa concessi,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam illud non intelligo ꝙͣobrem si uiue̾
soli ꝑeant arbitrentur. Qͥntũ genus
parridiar ficarioꝵ deniq oĩm facinoro sũ
quos ego acat᷑ nõ reuoco nan neq ab eo di¬
uelli possũt et peant sane in lacrocinio qm̃
sũa iea młti ue eos carcet capere nõ possit
dostremũ aut̃ genꝰ est non solũ nuĩo fietiã¬
delectu ꝓ̃mo uero de complexu eiꝰi ac sinie
quos pepoccapillos nitidos aut ⁊̃ bbes aut bn
Rurbatos iuidetis manicatis ⁊ talarib et¬
stitis tunicis ueł amitos non cogis quors
oio mustria uite et iugilandi labor anañ
u sant hni pueri. tã lepidi ac delicati que¬
non solũ amare ⁊ amari neq salutare et
cantare s etiam sicas iubrare et spargere

Expanded text:
nam illud non intellego quam ob rem, si vivere nam illud non intellego quam ob rem, si vivere soli pereant arbitrentur. Quintum genus est parricidarum, sicariorum, denique omnium facinerosorum. quos ego a Catilina non revoco; nam neque ab eo divelli possunt et pereant sane in latrocinio, quoniam sunt ita multi ut eos carcer capere non possit. postremum autem genus est non solum nudilectu, immo vero de complexu eius ac sinu; quos pexo capillo, nitidos, aut imberbis aut bene barbatos videtis, manicatis et talaribus tunicis, velis amictos, non togis; quorum omnis industria vitae et vigilandi labor in antversantur. hi pueri tam lepidi ac delicati non solum amare et amari neque saltare et cantare sed etiam sicas vibrare et spargere
Abbreviated transcription (Latin):
Rectantu imtti ntũ ⁊ alienũ incidet᷑ ue fisal¬
ui eẽ uelint silla sic ab hus inferis excitãdꝰ
Qui ⁊̃ non nullos agrestes hoĩes atq egẽtes
tenues i eand ellam spẽm raprnaꝵ ueterũ
impuletr. Quos ego .q. c. utrosq in eod gn̾e
predutoꝵ dũeptõpq pono/ s eos ħ monco
desinant fure. et ꝓscriptiones et ducaturas
cogitare. Tãtꝰ. n. illoꝵ tp̃m do lor ĩiũctꝰ est
ciuitati ñ iam ista non medo hoĩes s nepe¬
cudes qued̃ mn passure cẽ uedẽant᷑.⁊ Qctũ
leigam. qui iam pridem p̾mũtur qui nũꝙͣ
emergunt qui ꝑtim inertia ꝑtim in male
gerendo negocio ꝓtim ⁊ sumptib in uetere
ere alieno uacillant qui uadimoniis rudr¬
ciis ꝓscripcõib bonoꝵ de fatigati ꝑmulti et
ex urbe ⁊ ex agris se in illa castra conferre
dicũt᷑. hosce ego nõ cã milites acres ꝙͣ nnfi
sistare non possũt corruant s ita ut nõ mͦ
ciuitas s ne uitum quid̃ ꝓxiii sentiant

Expanded text:
ntur, in tantum aes alienum inciderunt ut, si salvi esse velint, Sulla sit eis ab inferis excitandus: qui etiam non nullos agrestis homines tenuis atque egentis in eandem illam spem rapinarum veterum impulerunt. quos ego utrosque in eodem genere praedatorum direptorumque pono, sed eos hoc moneo, desinant furere ac proscriptiones et dictaturas cogitare. tantus enim illorum temporum dolor inustus est civitati ut iam ista non modo homines sed ne pecudes quidem mihi passurae esse videantur. quartum ulentum; qui iam pridem premuntur, qui numquam emergunt, qui partim inertia, partim male gerendo negotio, partim etiam sumptibus in vetere aere alieno vacillant, qui vadimoniis, iudiciis, proscriptione bonorum defetigati permulti et ex urbe et ex agris se in illa castra conferre dicuntur. hosce ego non tam milites acris quam infam primum, si stare non possunt, conruant, sed ita ut non modo civitas sed ne vicini quidem proximi sentiant.
Abbreviated transcription (Latin):
Quis si inuino et alcar ꝯmessãtores solũ
hor̃es fortissimis insidrari uiris stulcissiõs
prudentissums ebrios sobrus dormientes
uigilantib qui mͥ accubantes in quiuus ꝯ
plexi mulieres impudicas/ iuino languidi
conferti cibo serti redimĩtis unguentis ob li¬
tĩ debrlitati scupͥs eructant ẜmõnib suis se¬
dem bonoꝵ acq urbis inoendra quib ego
confido impendere fact̃ aͦd ⁊ penam ia diũ
imꝓbati nequicie sceleri libidimi debitam
aut instare iam plane aut c̾te iã appĩq̃re
quos si meꝰ ꝯ sulatꝰ quem sanare non ꝑt
sustulerit non bñ scio qd tempꝰ s młta se¬
possit Omia sunt esterna uniꝰ uirtute t̾ra
mariq pactata domesticũ bellum manet ĩtꝰ
insidie sunt intꝰ inclusum ꝑicłm est intꝰ
est hostis. Cũ luxuriã nõb̾ cũ amentia. cũ
scelere c̾tandũ est hinc ego me bello ducẽ
ꝓfiteor o querites Suscipio inimiatias loĩ
nabo que resecanda sunt paciar ad ꝑu¬

Expanded text:
Quod si in vino, et alea commessationes solum, homines fortissimis viris insidiari, stultissimos prudentissimis, ebrios sobriis, dormientis vigilantibus? qui mihi accubantes in conviviis, complexi mulieres impudicas, vino languidi, conferti cibo, sertis redimiti, unguentis obliti, debilitati stupris eructant sermonibus suis caedem bonorum atque urbis incendia. quibus ego confido impendere fatum aliquod et poenam iam diu improbitati, nequitiae, sceleri, libidini debitam aut instare iam plane aut certe appropinquare. quos si meus consulatus, quoniam sanare non potest, sustulerit, non breve nescio quod tempus sed multa saepossit. omnia sunt externa, unius virtute, terra, marique pacata. domesticum bellum manet? intus insidiae lunt: intus inclusum periculum est: intus est hostis. cum luxuria nobis, cum amentia, cum scelere certandum est, Huicego me bello ducem profiteor, Quirites, suscipio inimicitias hominnabo: quae resecanda erunt, non patiarad pe
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙ̃ obfidẽ ꝓpetue in Re .p. uoluntatis
Incellectũ est ꝙ int̾est inter leuitatẽ cõcio¬
natoꝵ es auĩnẽ popularem falut̃ populi
consulentem/ uedeo ex istis ꝙ se populares
ħii uolunt abeẽ ñ neminem ne de capite
cc̃m inͥ dec̾nit/ et iudices est̾no dre maxĩs

Expanded text:
voluntatis. intellectum est quid interesset inter levitatem contionatorum et animum vere popularem saluti populi consulentem. video de istis qui se popularis haberi volunt abesse non neminem, ne de capite c
Abbreviated transcription (Latin):
pitudo hie continentia allic libido Deniq
equitas temparrintia fortitudo prudentia
uirtutes om̃es c̾n̾ant cũ iniquitate luxuꝰ
ignania tem̾itate cũ iucnis om̃ib. post¬
ĩno copre cũ maiestate/ bona rõ cũ ꝑdita
axns sana cũ amentia/ bona deniq spes ꝯ
oñm reꝵo desperricõe/ confligit in eiusmodi
certamue ac prelio non ne ⁊̃ si studia horm¬
deficiant dni ip̃i ĩmortales cogant ab huis
sine ullo tumultu satis esse ꝓsidnĩ cõsulcũ
atq ꝓuisum est. Coloni omes municipes ꝙ
ui certiores ame facti de hat nocturna eb¬
cessione cat᷑/ facile se urbes ꝙ suas fines ꝙ
de fendent gladiatores palacni ꝙͣ .s. ⁊lle ma¬

Expanded text:
pitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique pitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate, bona ratio cum perdita, mens sana cum amentia, bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit. in eius modi certamine ac proelio nonne, si hominum studia deficiant, di ipsi immortales cogant ab his psine ullo tumultu satis esset praesidi consultum atque provisum est. coloni omnes municipesque vestri certiores a me facti de hac nocturna excursione Catilinae facile urbis suas finisque defendent; gladiatores, quam sibi ille ma
Abbreviated transcription (Latin):
poterunt huis p̾ẜtim iam noctib. Quo auĩ¬
pacto illi appẽ
tolseratiuos putant. Quos nudi in ꝯuinis
salcare didicerunt Obellum magno oꝑe
p̾cimescendũ cũ hanc sit habiturꝰ catto
saucio con sules amꝑatoresq ños opporite
Smd contra illam naufragoriũ eiectam
ac debilitatam manũ fłorem tociꝰ ptalie
ac Robur edutice Iam uo urbes colonidt
ac munncipioꝵ respondebut cat̾ tumul
siluestrib Neq ego cecelus copias orna¬
menta presidia ãti cũ illiꝰ lat̾uis anopia
tq egestatem conferre debeo S si obmissis
natu equitib .E.p. ur̃be erario uectigalib
cuncta ytalia ꝓuintus om̃ib excet̾is natio¬
nib Si hñs reb om̃ib obmissis cũ ip̃is q̃
inter se confligũt contendere uelimꝰ exoro
ip̃o ꝙ ualde illa raceant intellige̾ possumꝰ
Ex hac .n. ꝑte pudor pugnat illĩt peculã¬
tia hĩc pudicitia illum stuprũ hic fides
illic fraudacio hic pretas illic scelus. hic
constantia illic furor hic̃ honestas illic tur¬

Expanded text:
poterunt, his praesertim iam noctibus? quo aupacto illi Appenntoleraturos putant, quod nudi in conviviis saltare didicerunt. O bellum magno opere pertimescendum, cum hanc sit habiturus Catilsaucio consules imperatoresque vestros opponite; deinde contra illam naufragorum eiectam ac debilitatam manum florem totius Italiae ac robur educite. iam vero urbes coloniarum ac municipiorum respondebunt Catilinae tumulis silvestribus. neque ego ceteras copias, ornamenta, praesidia vestra cum illius latronis inopia atque egestate conferre debeo. sed si, omissis galibus, cuncta Italia, provinciis omnibus, exteris nationibus, si his rebus omissis causas ipsas quae inter se confligunt contendere velimus, ex eo ipso quam valde illi iaceant intellegere possumus. ex hac enim parte pudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc tur
Abbreviated transcription (Latin):
fallico.qͥ. metellus huit et ex hns copus q̃t
nob cotidie opantur magno oꝑe ꝯtento colla¬
aĩ ey sensib Sisꝑatis et ag̾sti luxuria ex rusti¬
as Ractorib ex hñs qui uadimonia desciere
ꝙͣ illũ ercitũ maluerit. Quib ego nõ mͦ si
atiem exeits nr̃i uerũ ⁊̃ si edictũ p̾toris ostẽ
dero/ ꝯcidenti hii quos iudeo uolitare in foro
quos ad curiam/ quos ⁊̃ ad senatũ uenire.
qui intent unguentis qui infulgẽt̃ p̃pira
mallẽ secũ suos milites eduxissent qd si hic̃
cui sit apulia atributa quis hãt et curiam
quis agrũ picenũ qͥs gassiam qͥs oͥ has urfia¬
nas infidras cedis / atq incendioꝵ depopos¬
cerit Omia suꝑioris noctis consilia a me
plata eẽ sentiunt patefeci in senatu hest̃¬
na die catilina ip̃e ꝑcimuit ac ꝓfugit hus
quid expectarit/ auide illi uehementer et¬
lina senturt non putet᷑ non est iã locutati
concedum. exe ant ꝓficistant᷑ ne paciant¬
de sideriũ sui catiline miser̃ tabestere de m̃õ¬

Expanded text:
Gallico Q. Metellus habuit, ex his copiis quae a nobis cotidie comparantur, magno opere contemno, conlectum ex senibus desperatis, ex agresti luxuria, ex rusticis decoctoribus, ex eis qui vadimonia deserere quam illum exercitum maluerunt; quibus ego non modo si aciem dero, concident. hos quos video volitare in foro, quos stare ad curiam, quos etiam in senatum venire, qui nitent unguentis, qui fulgent purpura, mallem secum suos milites eduxisset: qui si hic cui sit Apulia attributa, quis habeat Etruriam, quis agrum Picenum, quis Gallicum, quis sibi has urbanas insidias caedis atque incendiorum depoposcerit. omnia superioris noctis consilia ad me perlata esse sentiunt; patefeci in senatu hesterno die; Catilina ipse pertimuit, profugit: hi quid exspectant? ne illi vehementer erlina sentire non putet. non est iam lenitati concedam: exeant, proficiscantur, ne pa miserum tabescere. demon
Abbreviated transcription (Latin):
ercierũt sui comites si ex utbe exierĩt desꝑa¬
tor houn flagiçiosi greges/ O nos beatosio
rẽ .p. bam uł fortunatã o p̾elarã laudem
confulatꝰ mei / Non enĩ iam sunt medio¬
cres hoim libidines non humane ac tollerã¬
de ardacie nich cogitant nͥ cedem nͥ ĩcẽdia
nͥ rapias pat̾monĩã sua ꝑfuder̃ fortũãs sua¬

Expanded text:
secuti erunt sui comites, si ex urbe exierint desperasecuti erunt sui comites, si ex urbe exierint desperatorum hominum flagitiosi greges, o nos beatos, o rem publicam fortunatum, o praeclaram laudem consulatus mei! non enim iam sunt mediocres hominum libidines, non humanae et tolerandae audaciae; nihil cogitant nisi caedem, nisi incendia, nisi rapi
Abbreviated transcription (Latin):
quis latio quis fariꝰ qͥs pat̾cida quis testa¬
mentoꝵ sblector qͥs au̾sciptor quis ganeo
quis nepos quis adulter q̃ mulier infamis
quis corruptor iuuentutis quis corruptus
quis ꝓ dicus ĩmeniri pti qui se cũ cat̾ũ fli
miliarissime iuxisse fateatur / q̃ cedes hos¬
de ãnos sine illo facca est qd nefariũ stuprũt
nͥ ꝑ islum. Iam u̾o que ttinta unꝙ̃ ĩ nullo¬
homie iuuentutis illecebra fuit ꝙ̃ta ĩ illo
qui alios amabat turpissime aliop amori
flagiaio fissime ẜuiebat alnis frutĩ librdiũ
aliis mortem ꝑentũ nõ modo impellendo
uerũ ⁊̃ adiuuando pollicebat᷑ nũc uero ꝙͣ¬
subito non solũ ex urbe uerũ ⁊̃ ex ag̾e mgẽtẽ
que non ad ħ meredile sceleris fedꝰassent̾ĩti
possitis. nemo est in ludo gladiatorio paulo
et iugiliis ꝓferendis ab istis p̾dicabut᷑ cũ in¬
dustrie sub sidia/ at quis instrum̃ta uirtutꝭ
in libidine audita aq cõsum̾et᷑ hũc u̾o sic

Expanded text:
quis latro, quis sicarius, quis parricida, quis testamentorum subiector, quis circumscriptor, quis ganeo, quis nepos, quis adulter, quae mulier infamis, quis corruptor iuventutis, quis corruptus, quis perditus inveniri potest qui se cum Catilina non familiarissime vixisse fateatur? quae caedes per hosce annos sine illo facta est, quod nefarium stuprum non per illum? iam vero quae tanta umquam in ullo iuventutis inlecebra fuit quanta in illo? qui alios ipse amabat turpissime, aliorum amori flagitiosissime serviebat, aliis fructum libidinum, aliis mortem parentum non modo impellendo verum etiam adiuvando pollicebatur. subito non solum ex urbe verum etiam ex agris ingentem quem non ad hoc incredibile sceleris foedus asciverit. possitis, nemo est in ludo gladiatorio paulo et vigiliis perferendis fortis ab istis praedicabatur, cum industriae subsidia atque instrumenta virtutis in libidine audaciaque consumeret. hunc vero si
Abbreviated transcription (Latin):
per om̃es bonoꝵ gradus extulit. Si ꝓpt̾ in¬
uidĩam aut alicuꝰ ꝑieuli metũ salutem
cuuũ tuoꝵ negliges S si quis est inuedie
metus non est uehemencior seueritatis nec
fortitudĩs ĩuudĩa ꝙ mertie at nequitie ꝑti¬
mestenda/ an cũ bello uastabit᷑ ptalra uexa

Expanded text:
per omnis honorum gradus extulit, si propter inper omnis honorum gradus extulit, si propter invidiam aut alicuius periculi metum salutem civium tuorum neglegis. sed si quis est invidiae metus, non est vehementius severitatis ac fortitudinis invidia quam inertiae ac nequitiae pertimescenda. an, cum bel
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui ferunt᷑ labores tiui iaceͬ humi nõ solũ
ad absidendũ scuprum uerũ ⁊̃ ad facinꝰ obeũdũ
uigilare non solũ insidiantem sompno mari¬
tuam preclaram ab stinentiam famis ⁊ frigo¬
ris enopie reꝵ or̃m quib te breui tempore
confectũ esse senties Tantũ ꝓfeci cũ te ram a¬
consulatu repuli ñ exul potiꝰ temptare ꝙ̃
consul uexare .⁊. p. posses atq ut id qd ate
ilr̃is me̾ntibq mandãte. et enĩ non mecũ
patria qui mͥ uita mea młto est carior sr
Sucem belli futurũ uides quẽ expectari ĩꝑa¬
torem in castris hostiũ sentis arictorem sc̃ełis
ex urbe s ĩmissus in urbem uidet᷑ nõne hũc
in uinclã duci non ad mortem rapr nõ sũ¬
mo supplicio mactari imꝑab̾is. Qs tandem
An leges qui de ciiũ rerũ supplicio regate stꝭ
cerunt ciuiũ iura tenuerunt an inuidram¬
gram qui te hoĩem ꝑ te cognitũ. nulla cõmẽ¬
dacõe maror̃ tã in ature ad sũmũ imꝑium

Expanded text:
 qui feruntur labores tui, iacere humi non solum ad obsidendum stuprum verum etiam ad facinus obeundum, vigilare non solum insidiantem somno mariillam praeclaram patientiam famis, frigoris, inopiae rerum omnium quibus te brevi tempore confectum esse senties. tantum profeci, cum te a consulatu reppuli, ut exsul potius temptare quam consul vexare rem publicam posses, atque ut id quod esset vestris mentibusque mandate. etenim si mecum patria, quae mihi vita mea multo est carior, siducem belli futurum vides, quem exspectari imperatorem in castris hostium sentis, auctorem scelerisex urbe, sed immissus in urbem esse videatur? nonne hunc in vincla duci, non ad mortem rapi, non summo supplicio mactari imperabis? quid tandem an leges quae de civium Romanorum supplicio rogatae sunt? cerunt civiugratiam qui te, hominem per te cognitum, nulla commendatione maiorum tam mature ad summum imperium
Abbreviated transcription (Latin):
in armio uolitare audiatis ẜ aiduo tñ
au lietis młtoq magis ills tuneo ne mͥ
sit aniuidiosum aliqñ ꝙ illũ emiẜuit pote̾¬
ꝙͣ eiecerint. s cũ sinc hores qui illũ cũ ꝓfecc̾
nõ cãħ querũt᷑ ꝙͣ uerent᷑. Nemo est istoꝵ
tã mifrcors qui illũ non ad mãliam quã
ad mafilienses ire malit Ille aut̃ si me hecd¬

Expanded text:
in armis volitare audiatis, sed triduo tamen audietis; multoque magis illud timeo ne mihi sit invidiosum aliquando quod illum emiserim pot eiecerim. sed cum sint homines qui illum, cum profectus non tam hoc queruntur quam verentur. nemo est istorum tam misericors qui illum non ad Manlium quam ad Massiliensis ire malit. ille autem, si me he
Abbreviated transcription (Latin):
mei si me isto pacto metuerunt atq od issc̃¬
ate dẽs ciues tui domũ meam reliquẽ dam
putarem. Tu tibi urbem non relinquendam¬
arbitraris. si me meis ciuib ĩuiria suspeccũ
tam grauiter atq offensum indecem care̾
me aspectu ciuium ꝙr infestis ocłis oĩm ꝯspici
pectam pñtiamq nitare. Ei te parertes a¬
merent acq odissent tui neq ulla rõne
aliquo concederes. Nũc te patria q̃ ꝯmuĩs
est oñii nr̃m parens odit ac metrut et iam
diu de te nicħ diuidicat nͥ de paricidio carita¬

Expanded text:
mei si me isto pacto metuerent, ut re metuumei si me isto pacto metuerent, ut re metuunt omnes cives tui, domum meam relinquendam putarem: tu tibi urbem non arbitraris? et, si me meis civibus iniuria suspectum tam graviter, atque offensum viderem: carere me aspectu civium.quam infestis omnium oculis conspici pectum praesentiamque vitare? si te parentes timerent, atque odissent tui, neque eos ulla ratione aliquo concederes: nunc te patria, quae communis est omnium nostrum parens, odit, ac meruit: et iam diu te nihil iudicat, nisi de parricildio
Abbreviated transcription (Latin):
Mtitisse ac iam illa omicco neq enĩ sut̃ aut
obstura aut non mlto post cõmissa quaciẽs
tume designat. quoieus uero meconsulem
int̾fice̾ noluisti Quot ego tuas ꝑdicões iec
ꝯiectãs ut utari posse non uderent᷑ parua
quedam declinacõe et ut aiunt corpe effugi
ualeat in temꝑei neq tñ conari ac uelle desisti.
quaiens tibi iam extorta est si qua ista de ma¬
nib. quociens uero excidit casu aliquo elap¬
abste minata sacris ae deuota sit nestio qͥ eã
nec eẽ putas in consulis corpore defige̾ Munc
uero que tua est ista uita Sic enĩ iam loquar
s i ña que tibr nlła debet᷑ uenisti paulo
ante in senatũ/ qͥs te ex hac tanta fieꝙtia
tot ex tuis amicis ac nectessaruis salutauit
Si ł post oum memoriam contigit nemini
uocis expectas cõtumeliam. cũ sis graiuissimo
udicis tacit̾nitatit oppressus. Qui ꝙ ab euẽ¬
tu tuo ista sub sillia nacua sunt qͥd om̃es
ꝯsularts qui tibi ꝑ sope ad cedem constituti

Expanded text:
titisse? ac iam illa omitto — neque enim sunt aut obscura aut non multa commissa postea — quotiens tu me designatum, quotiens vero consulem interficere conatus es! quot ego tuas petitiones ita coniectas ut vitari posse non viderentur parva quadam declinatione et, ut aiunt, corpore effugi! ue tamen conari ac velle desistis. quotiens iam tibi extorta est ista sica de manibus, quotiens excidit casu aliquo et elapabs te initiata sacris ac devota sit nescio, quod eam necesse putas esse in consulis corpore defigere. nunc vero quae tua est ista vita? sic enim iam tecum ia, quae tibi nulla debetur. venisti paulo ante in senatum. quis te ex hac tanta frequentia, tot ex tuis amicis ac necessariis salutavit? si hoc post hominum memoriam contigit nemini, vocis exspectas contumeliam, cum sis gravissimo iudicio taciturnitatis oppressus? quid, quod adventu tuo ista subsellia vacuefacta sunt, quod omnes consulares qui tibi persaepe ad caedem constitu
Abbreviated transcription (Latin):
Quisnã sim id qd sũmo farore cupiunt
adeptinũ illi in an̾e̾ urb et in sanguine
auiũ que mentem scelerata ac nefariã ꝯ¬
cupierũt se consules aut dutatores aut
etiam se reges sperant futuros mõ udẽt̃
iS secupe qd̵ si adepti sint fugito alicui
aus gladiatori sit concedi nectẽ. Tertiũ

Expanded text:
iam sint id quod summo furore cupiunt adepti, num illi in cinere urbis et in sanguine civium, quae mente conscelerata ac nefaria concupiverunt, consules se aut dictatores aut etiam reges sperant futuros? non vident id se cupere quod, si adepti sint, fugitivo alicui aut gladiatori concedi sit necesse? Tertium
Abbreviated transcription (Latin):
sit dubitas si hic morari equo aĩo nõ potes
alut in aliquae t̾ras et nitam istã nũti
supplicũs iustis debrtis q ereptã fuge solli¬
atudimq manacre refer inqͥs ad senatũ
is enĩ postulas/ Et si hic ordo sibi placeit
delnerit te ire in exiliũ optemꝑaturum¬
ꝙ aborret a meis morib ẜ tñ faciam non
intelligas qͥd hii de te sentiant. Egredere
tium quoꝵ uoluntatẽ tacentiũ ꝑspicis
ac fi ħ idem luuic alestentulo optimo p
sestiosi fortissiõ uiro .m. marcello dixisse
cũ tacens. clamiant neq hii solũ quora¬
illiequites. ⁊. p. honestissimi atq oꝑtimi
uiri. cet̾iq fortissimi aues qui circũstant
iusti Qͦꝵ ego iux abste iam dudũ manꝰ
et tela ꝯtinẽo eosdem facile adDucam ute
ut ip̃a res ficingat tu ut nũq te corrigas
tu ut ullam fugam meditere tu ut ullũ
indupas . ꝙͣta tempestas iniuidie nb simi¬
nꝰ in presens tempris recenti memoria ste¬
leꝵ tuoꝵ arit in posteritatẽ impendeat s

Expanded text:
na, dubitas, si emori aequo animo non potes, abire in aliquas terras et vitam istam multis suppliciis iustis debitisque ereptam fugae solitudinique mandare? ‘refer’ inquis ‘ad senatum’; id enim postulas et, si hic ordo placere sibi decreverit te ire in exsilium, obtemperquod abhorret a meis moribus, et tamen faciam ut intellegas quid hi de te sentiant. egredere tium, quorum voluntatem tacitorum perspicis? at si hoc idem huic adulescenti optimo P. Publio Sestio, si fortissimo viro M. Marco Marcello dixissemcum tacent, clamant, neque hi solum quorilli equites Romani, honestissimi atque optimi viri, ceterique fortissimi cives qui circumstant tuisti. quorum ego vix abs te iam diu manus ac tela contineo, eosdem facile adducam ut tut ulla res frangat, tu ut umquam te corrigas, tu ut ullam fugam meditere, tu ut ullum induxeris, quanta tempestas invidiae nobis, si minus in praesens tempus recenti memoria scelerum tuorum, at in posteritatem impendeat. sed
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ꝓmiodestus uocem ꝯsulis fette nõ po¬
tic Simił atq ire in exilium iussus ẽ ꝓuit
qui est̾no dr̃e cũ domi mee pene int̾fetꝰ cẽm
quis senator appellauit. qͥe saluiauit qͥs del¬
non ita aspex̃ ut ꝙ dicũ auem/ ac potius põ
nrpotursimuhostem quis ⁊ pͥhcipcagurꝰ

Expanded text:
etiam permodestus vocem consulis ferre non potuit; simul atque ire in exsilium iussus est, paruit. quin hesterno die, cum domi meae paene interfectus essem, eum senator appellavit, quis salutavit, quis denique ita aspexit ut perditum civem ac non potius ut importunissimum hostem? quin