comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di causam prebuit.
Diciendum his. ꝙ publio lici¬
mo maxĩo pontifici uirgo uestalis
quia quadam nocte paꝵ diligẽs ete
ni ignis custos fuisset digna uisa
ẽ que flagro amoueretur.
Axime uero uirginis emilie
disciplinam extincto igne tutam
ab omĩ reprehensione ueste numĩe
p̾stitit. qua adorante cũ carbasum
quẽ optimũ he̾bat foculo imposuis¬
set subito ignis emicuit:
on mix igitur si pro eo imꝑio
augendo custodiendoq ꝑtinax eoꝵ
indulgentia deor semp excubuit.
ꝙ tam scrupulosa cura puula quo¬
q mom̃ta religioĩs examinari ui¬
dentur. qr nũq remotos ab exactis¬
simo cultu cerimoniaꝵ oculos ha¬
buisse nr̃a ciuitas existimãda ẽ
Nqua cũ odarcellus quitũ ꝯsu¬
latum gerens templum honori ⁊
uirtuti Clastidio prius deinde sira¬
cusis potitus nũcupats debitum
uotis ꝯsecrare uellet. acollegio põti¬
ficum impeditus ẽ negante unam
cellam duoh diis recte dican sut¬
urum cim̃ siquid prodigii ĩ ea ac¬

Expanded text:
di causam praebuit. di causam praebuit. Adiciendum his quod P. Licinio pontifici maximo uirgo Vestalis, quia quadam nocte parum diligens ignis aeterni custos fuisset, digna uisa est quae flagro admoneretur. Maximae uero uirginis Aemiliae discipulam extincto igne tutam ab omni reprehensione Vestae numen praestitit. qua adorante, cum carbasum, quem optimum habebat, foculo inposuisset, subito ignis emicuit. Non mirum igitur, si pro eo imperio augendo custodiendoque pertinax deorum indulgentia semper excubuit, quo tam scrupulosa cura paruula quoque momenta religionis examinari uidentur, quia numquam remotos ab exactissimo cultu caerimoniarum oculos habuisse nostra ciuitas existimanda est. in qua cum M. Marcellus quintum consulatum gerens templum Honori et Virtuti Clastidio prius, deinde Syracusis potitus nuncupatis debitum uotis consecrare uellet, a collegio pontificum inpeditus est, negante unam cellam duobus diis recte dicari: futurum enim, si quid prodigii in ea ac
Abbreviated transcription (Latin):
martio certamini cõmissurus nõ ui¬
debatur cerimoniis martis desertis:
Audabile duodecim fascium reli¬
giosum obsequium. laudabilior qua¬
tuor et uiginti in cõsimili re obediẽ¬
tia. aTiberio eĩm gracho adcolleg¬
ium augurum littere sũt ex prouĩcia
misse. quibus significabat se cũ libroᷤ
ad sacra populi ꝑtinentes legẽt aĩad¬
uertisse uitio tabernaculum captum
comitiis cõsularibus que ip̃e fecisset.
Faq re ab auguribus ad senatum re¬
lata uissu eius Gaius figulus e ga¬
lia. Scipio nasica e corsica rom̃ã re¬
dierunt. et se cõsulatu abdicauerũt.
onsimili rõne.p. celius. Mar¬
cus. cornelius. cethegus. et Gaus¬
claudius propter exta paꝵ curiose
uersis flaminio abire iussi sũt coac¬
tiq etiam:
ATsulpitio in sacrificando e ca¬
pite apex prolapsus eidem sacerdo¬
tium abstulit.
Ccentus quoq soricis auditus
zabio maximo dictaturam. Gaio fla¬
minio magisterium equitũ deponẽ¬

Expanded text:
Martio certamini conmissurus non uiMartio certamini conmissurus non uidebatur caerimoniis Martis desertis. Laudabile duodecim fascium religiosum obsequium, laudabilior quattuor et XX in consimili re oboedientia: a Tiberio enim Graccho ad collegium augurum litteris ex prouincia missis, quibus significabat se, cum libros ad sacra populi pertinentes legeret, animaduertisse uitio tabernaculum captum comitiis consularibus, quae ipse fecisset, eaque re ab auguribus ad senatum relata iussu eius C. Figulus e Gallia, Scipio Nasica e Corsica Romam redierunt et se consulatu abdicauerunt. Consimili ratione P. Cloelius Siculus, M. Cornelius Cethegus, C. Claudius propter exta parum curiose uersis flaminio abire iussi sunt coactique etiam. At Q. Sulpicio inter sacrificandum e capite apex prolapsus idem sacerdotium abstulit, occentusque soricis auditus Fabio Maximo dictaturam, C. Flaminio magisterium equitum deponen
Abbreviated transcription (Latin):
principum filii senatus consulto
singulis pplis Etrurie pcipiente sa¬
croꝵ discipline gratia mitterentur.
Ereri quoq quã more greco uen¬
crari in stituerant sacerdotem Auelia
cũ id oppidum nũdũ ciuitatis acce¬
pisset nom̃e Calcitanã peterent uł ut
alii dicũt Caliphenã. ne dee uetustis
ritibus perita de eẽt antistes ¶ Cuius
cũ in urbe pulcerimũ templũ hrẽnt¬
grachano nutu moniti exlibris sibi
linis ut uetustissimã Cererem placa¬
rent. Ethña qm̃ sacra eius inde orta
credebant quindecim uiros ad eam
propitiandam miserunt:
Tem matri deum sepenũo impera¬
tores nr̃i cõpotes uictoriaꝵ susce¬
pta uota pessinũtem ꝓfecti soluerũt
¶ Etellus uero pontifex maximꝰ
postumium consulem eũdemq fla¬
minem martialem ad bellum gerẽ¬
dum. Affricam petentem ne asacris
discederet multa in dicti urbem egre¬
di passus non est. religioniqz sũmuz
imꝑium cessit. ꝙ tuto se postumius

Expanded text:
principum filii senatus consulto principum filii senatus consulto singulis Etruriae populis percipiendae sacrorum disciplinae gratia traderentur, Cererique, quam more Graeco uenerari instituerant, sacerdotem a Velia, cum id oppidum nondum ciuitatem accepisset, nomine Calliphanam peterent uel, ut alii dicunt, Calliphoenam, ne deae uetustis ritibus perita deesset antistes. Cuius cum in urbe pulcherrimum templum habGracchano tumultu moniti Sibyllinis libris ut uetustissimam Cererem placarent, Hennam, quoniam sacra eius inde orta credebant, Xuiros ad eam propitiandam miserunt. item Matri deum saepe numero imperatores nostri conpotes uictoriarum suscepta uota Pessinuntem profecti soluerunt. Metellus vero pontifex maximus Postumium consulem eundemque flaminem Martialem ad bellum gerendum Africam petentem, ne a sacris discederet, multa dicta urbem egredi passus non est, religionique summum imperium cessit, quod tuto se Postumius
Abbreviated transcription (Latin):
opinione colligitur. tua presenti fide
materno auitoq sideri par uidetur.
Quoꝵ eximio fulgore multu cermo¬
niis nostris inclite claritatis accessit.
Reliquos eũn deos accepimus. Cesa¬
res dedimus. Et qm̃ mnitium acultu
deoꝵ petere in animo est. de cõditõne
Aiores statas solennesqz ce¬
rimonias pontificũ scientia
bngerendaꝵ reꝵ anctoritate augux
obseruacione apollinis predicatõne
uatum libris portentoꝵ depulscis e¬
trusca disciplina explicari uoluerunt.
Prisco etiam instituto reb diuinis
opera datur. cũ aliquid cõmẽdãdum
est precatione cũ erposcendum uoto
cũ soluendum gratulacione cũ inqui¬
rendum uł extis uł sortibus ĩꝑtito
cũ solenni ritu uł pagendum sacrifi¬
cio. quo etiam ostentoꝵ ac fulguruz
denũciationes procurantur:
Antum aũt studium antiquis
non solum seruande sed ⁊̃ amplificã¬
de religionis fuit. ut florentissima.
tũ ⁊̃ opulentissima cutate decem

Expanded text:
opinione colligitur, tua praesenti fide opinione colligitur, tua praesenti fide paterno auitoque sideri par uidetur, quorum eximio fulgore multum caerimoniis nostris inclitae claritatis accessit: reliquos enim deos accepimus, Caesares dedimus. et quoniam initium a cultu deorum petere in animo est, de condicione aiores statas sollemnesque caerimonias pontificum scientia, bene gerendarum rerum auctoritates augurum obseruatione, Apollinis praedictiones uatum libris, portentorum depulsiones Etrusca disciplina explicari uoluerunt. prisco etiam instituto rebus diuinis opera datur, cum aliquid conmendandum est, precatione, cum exposcendum, uoto, cum soluendum, gratulatione, cum inquirendum uel extis uel sortibus, inpetrito, cum sollemni ritu peragendum, sacrificio, quo etiam ostentorum ac fulgurum denuntiationes procurantur. Tantum autem studium antiquis non solum seruandae sed etiam amplificandae religionis fuit, ut florentissima tum et opulentissima ciuitate decem
Abbreviated transcription (Latin):
q gentium fac¬
ta simul ac dicta memoratu digna
que aput alios latius diffusa sunt
ꝙͣ ut breuiter cognosci possint ab il¬
lustribus electa auctoribus deligere
constitui. ut documenta sumere uo¬
lentib longe inquisitionis labor.
absit. Nec michi cucta cõplectendi
cupido incessit. Quis eim̃ oĩs eui
gesta modico uoluminũ numero
comprenderit: aut quis cõpos m̃tis
domestice peregrineq hystorie seri¬
em felici suꝑioriq stilo ꝯditam uel
attentiore cura uł prestantiori facũ¬
dia traditurũ se sperauerit: Te igĩt
huic cepto penes quẽ hoĩum deoꝵ¬
q consensus maris ac terre regũ
ẽẽ uoluit certissima salus patrie.
Cesar inuoco cuius celesti proui¬
dentia uirtutes dequibus dicturus
sum benignissime fouentur uitia
seucrissime uindicantur. Nam si pͥ¬
sci oratores abioue optimo maxĩo
bñ orsi sunt si excellentissimi uates
anumine aliquo pr̃ĩcipia traxerunt.
mea paruitas eo iustius ad fauorez
tuum decurrerit quo cet̾a diuinitas

Expanded text:
 gentium facta simul ac dicta memoratu digna, quae apud alios latius diffusa sunt quam ut breuiter cognosci possint, ab inlustribus electa auctoribus digerere constitui, ut documenta sumere uolentibus longae inquisitionis labor absit. nec mihi cuncta conplectendi cupido incessit: quis enim omnis aeui gesta modico uoluminum numero conprehenderit, aut quis compos mentis domesticae peregrinaeque historiae seriem felici superiorum stilo conditam uel adtentiore cura uel praestantiore facundia traditurum se sperauerit? te igitur huic coepto, penes quem hominum deorumque consensus maris ac terrae regimen esse uoluit, certissima salus patriae, Caesar, inuoco, cuius caelesti prouidentia uirtutes, de quibus dicturus sum, benignissime fouentur, uitia seuerissime uindicantur: nam si prisci oratores ab Ioue optimo maximo bene orsi sunt, si excellentissimi uates a numine aliquo principia traxerunt, mea paruitas eo iustius ad fauorem tuum decucurrerit, quo cetera diuinitas
Abbreviated transcription (Latin):
LIBRI SEX
Ce pudicicia
Chabere dicta aut facta.
Cde seueritate
Tgrauiter dicta aut falta
Cde iusticia
Cde fide publica
Cde mutatione morꝰi aut
LIBRI SEP

Expanded text:
libro sexto De pudicitia Libere dicta aut facta De seueritate Grauiter dicta aut facta De iustitia De fide publica De mutatione fortunae libro sep
Abbreviated transcription (Latin):
ede abstinẽcia & cõtinẽtia. ix.¬
ede pauꝑtate.
ede uece cũ di a
de amore cõ iugali.
de ami acia
de libo er alitate..
LIBRI . QUIN.
de gratis.
de in gratis
de pietate eo ga parentes ħ¬

Expanded text:
De abstinentia et continentia De paupertate De uerecundia De amore coniugali De amicitia De liberalitate Haec libro quinto De gratis De ingratis De pietate erga parentes
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ ad ppłm dixit. ꝙ sornicularium
suũ strupi cã appellasset. Nec sustinu¬
it eius rei snĩaz lectorius. sed se ip̃e
tus uniu̾se plebis snĩa crimĩe ĩ pu¬
dicitie dãnatus ẽ. Signa illũ mili¬
taria sacrate aquile et certissima ro¬
mani impii custos seuera castroꝵ di¬
sciplina ad inferos usq ꝑsecuta est.
qm̃ cuius uirtutis magr̃ ẽẽ debuert
sac̃titatis co̾ruptor tẽtabat existere
Oc monuit Gaiĩ Mariũ im¬
patorem tũ cũ Cõclusiuĩ soro¬
ris sue filiũ tribunũ militũ a cõplu¬
tio manipulaĩo militie iure cesum
pronũciauit. qr eũ destrupo ꝯpellare
ausus fuerat.
Eo ut eos quoq qui ĩ uĩdicã¬
da pudicitia dolore suo pro
publica lege usi sũt strict᷑i ꝑcurram.
Sẽpronius Musca Gaiũ Gallũ de¬
p̾bnsũ ĩ adultio flagellis cecidit.
¶Gaius Menius luciũ octauiũ siłr de¬
p̾hnsũ peris ꝯtudit. ¶ Carbo actie¬
nus a Bibieno. Itẽ põtius apriblic

Expanded text:
diem ad populum dixit, quod cornicularium diem ad populum dixit, quod cornicularium suum stupri causa adpellasset. nec sustinuit eius rei conscientiam Laetorius, sed se ipse tus uniuersae plebis sententia crimine inpudicitiae damnatus est. signa illum militaria, sacratae aquilae, et certissima Romani imperii custos, seuera castrorum disciplina, ad inferos usque persecuta est, quoniam, cuius uirtutis magister esse debuerat, sanctitatis corruptor temptabat existere. Hoc mouit C. Marium imperatorem tum, cum C. Lusium sororis suae filium, tribunum militum, a C. Plotio manipulari milite iure caesum pronuntiauit, quia eum de stupro conpellare ausus fuerat. Sed ut eos quoque, qui in uindicanda pudicitia dolore suo pro publica lege usi sunt, strictim percurram, Sempronius Musca C. Gellium deprehensum in adulterio flagellis cecidit, C. Memmius L. Octauium similiter deprehensum pernis contudit, Carbo Attienus a Vibieno, item Pontius a P.
Abbreviated transcription (Latin):
tior factus senatus plotĩi ĩ carcerẽ
duci iussit. In qualicũq eĩ statu posi¬
tam romano sanguini pudicitiã tu¬
tam ẽẽ uoluit. Et ꝗd mix si hoc uni¬
uersi patres ꝯscripti censuerũt:
taliũ Corneliũ fortissĩe militie
stipendia emeritũ iurtutisq noĩe
quater honore primipili abĩpatoi¬
bus donatũ ꝙ cũ ĩ genuo adolescẽ¬
tulo strupi cõmerciũ huĩsset. publi¬
cis iũculis onerauit. Aquo appellati
tribuni cũ destrupo nichil negaret
adolescens ille palam atqz apte cor¬
pore questũ factitasset in tercessic̃e
suã int̾ponẽ noluerũt Itaq sorneliꝰ
incarcere mori coactus ẽ. Nõ pura¬
rũt eĩ T̃ribuniplebis rẽpublicã nr̃a
cũ fortibus iuris pacisci oporteͣ ut
extemis piculis domesticas delicias
emerent.
Ibidinosi centunoĩs suppliciũ
Marcilectorii Mergi trib mili¬
taris eque sib silis fedus exitus seq¬
tur. Cui cominus tribunus plebis

Expanded text:
tior factus senatus Plotium in carcerem tior factus senatus Plotium in carcerem duci iussit: in qualicumque enim statu positam Romano sanguini pudicitiam tutam esse uoluit. Et quid mirum, si hoc uniuersi patres conscripti censuerunt? talis C. Cornelium fortissimae militiae stipendia emeritum uirtutisque nomine quater honore primi pili ab imperatoribus donatum, quod cum ingenuo adulescentulo stupri commercium habuisset, publicis uinculis onerauit. a quo appellati tribuni, cum de stupro nihil negaret,, quod adulescens ille palam atque aperte corpore quaestum factitasset, intercessionem suam interponere noluerunt. itaque Cornelius in carcere mori coactus est: non putarunt enim tribuni pl. rem publicam nostram cum fortibus uiris pacisci oportere, ut externis periculis domesticas delicias emerent. Libidinosi centurionis supplicium M. Laetori Mergi tribuni militaris aeque †similis foedus exitus sequitur. cui Cominius tribunus pl.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitie questio ꝑageretur. Citatusɨ
itaq scãtinius reus uno teste qui
tentatus erat dãnatus ẽ. Cõstat iu¬
uenem productũ ĩ rostra defixo ĩter¬
ram uultu ꝑseuerãter tacuisse uere¬
cũdoq silentio plurimũ ĩ ultionẽ
suam ualuisse.
Etellus quoq Celer strupose m̃e¬
tis acer punitor extitit. Gneo
Sergio silo promissoꝵ matri familie
nũmoꝵ gratia dĩe ad ppłm dicẽdo. eũ¬
q hoc uno crimine dãnãdo. Nõ eĩm
tũc factũ sed aĩus ĩ questionẽ deduc¬
tus ẽ. plusq uoluisse peccare nocuit
illa curie grauitas:¬
Itus ueturius filius eius ue¬
turii qui ĩ ꝯsulatu suo s. ãni¬
tibus obturpiter ictũ fedus deditus
fuerat. cũ ꝑꝑ domesticã riuña ⁊ graue
es alienũ Gaio plotio nexũ se dare.
a dolescentulus ad modũ coactus eẽt
sermlibus ab eo uerberib qr strupũ
pati noluerat affectus querelã ad cõ¬
sules detulit. Aquibus hac de re cez¬

Expanded text:
dicitiae quaestio perageretur. citatus dicitiae quaestio perageretur. citatus itaque Scantinius reus uno teste qui temptatus erat damnatus est. constat iuuenem productum in rostra defixo in terram uultu perseueranter tacuisse uerecundoque silentio plurimum in ultionem suam ualuisse. Metellus quoque Celer stuprosae mentis acer poenitor extitit Cn. Sergio Silo promissorum matri familiae nummorum gratia diem ad populum dicendo eumque hoc uno crimine damnando: non enim factum tunc, sed animus in quaestionem deductus est, plusque uoluisse peccare nocuit illa curiae grauitasT. Veturius filius eius Veturii, qui in consulatu suo Samnitibus ob turpiter ictum foedus deditus fuerat, cum propter domesticam ruinam et graue aes alienum P. Plotio nexum se dare adulescentulus admodum coactus esset, seruilibus ab eo uerberibus, quia stuprum pati noluerat, adfectus querellam ad consules detulit. a quibus hac de re cer
Abbreviated transcription (Latin):
stitatis et punito pepẽdit uolũtario
secessu ꝯspectũ patrie uitando:
Iccrem sensoriũ iux nimis atro¬
cem extitisse. nisi publiũ attili¬
um philiscũ ĩpueritia corpore questũ
adnõ fac̾e coactũ tã scueꝵ postea pa¬
trem cernerẽ. filiã eĩ suã ꝙ ita se stru
ꝑi crimĩe coĩquinauerat interemit.
Qͣ sctam igitur ĩ ciuitate nr̃a pudici¬
ciam fuisse existimare debemus. ĩ qua
⁊̃ ĩstitores libidĩs tã seueros eius uĩ¬
dices cuasisse aiaduertimus. Sequi¬
tur excellẽtis nõis ac memorabilis
facti exemplum:
Arcus Claudius Marcellus E¬
dilis curilis Gaio scãtinio ca¬
pitolino tribuno plebis diẽ ad po¬
pulũ dixit ꝙ filiũ suũ destrupo ap¬
pellasset. Eoq asseuerãte se cogi non
posse ut adeẽt qr sacrosãctã potestate
hrẽt ⁊ obid tribunitiũ auxilium ĩ¬
plorãte. totũ collegiũ tribunoꝵ ne¬
gauit se intez cedere quominus pu¬

Expanded text:
stitatis et punito pependit uoluntario stitatis et punito pependit uoluntario secessu conspectum patriae uitando. Dicerem censorium uirum nimis atrocem extitisse, nisi P. Atilium Philiscum in pueritia corpore quaestum a domino facere coactum tam seuerum postea patrem cernerem: filiam enim suam, quia stupri se crimine coinquinauerat, interemit. quam sanctam igitur in ciuitate nostra pudicitiam fuisse existimare debemus, in qua etiam institores libidinis tam seueros eius uindices euasisse animaduertimus? Sequitur excellentis nominis ac memorabilis facti exemplum. M. Claudius Marcellus aedilis curulis C. Scantinio Capitolino tribuno pl. diem ad populum dixit, quod filium suum de stupro appellasset, eoque asseuerante se cogi non posse ut adesset, quia sacrosanctam potestatem haberet, et ob id tribunicium auxilium inplorante, totum collegium tribunorum negauit se intercedere quo minus pu
Abbreviated transcription (Latin):
rupte pater cẽ maluit
Ec alio robore aĩ p̾ditus fuit
Pontius Aufidianus eques
romanus. Qui postꝙͣ ꝯperit filie sue
uirgĩtatẽ apedagogo prodit᷑a fau¬
nio Saturnino nõ cõtentus scelera¬
tum seruũ affecisse supplicio etiam
puellã necauit. Ita ne turpes eius
nuptias celebraret. acerbas exequi¬
as duxit.
uid publius Menius ꝙͣ seuez
pudicitie custodẽ egit. In liber¬
tum nãq gratũ ad modũ sibi aiãd¬
uertit. qr eũ nubilis iã etatis filie
sue osculũ dedisse cognouerat. cũ p̾¬
cipue nõ libidine sed errore lapsuᷤ
uideri posset. Cetex amaiͣtudĩe pene
teneris adhuc puelle sensib castita¬
tis disciplinã ĩgenerari magni ex¬
timauit. Eiq tã tristi exẽplo p̃cepit.
ut nõ solũ uizgĩtafe illibatã sed eciã
oscula ad uix sincera ꝑ ferret.
uintus noͣ fabius Maximus
seruilianus honorib ques splẽ¬
didissime gesserat cẽsure grauitate cõ¬
sumatis exegit penas afilio dubie ca¬

Expanded text:
ruptae pater esse maluit. ruptae pater esse maluit. Nec alio robore animi praeditus fuit Pontius Aufidianus eques Romanus, qui, postquam conperit filiae suae uirginitatem a paedagogo proditam Fannio Saturnino, non contentus sceleratum seruum adfecisse supplicio etiam ipsam puellam necauit. ita ne turpes eius nuptias celebraret, acerbas exequias duxit. Quid P. Maenius, quam seuerum pudicitiae custodem egit! in libertum namque gratum admodum sibi animaduertit, quia eum nubilis iam aetatis filiae suae osculum dedisse cognouerat, cum praesertim non libidine, sed errore lapsus uideri posset. ceterum amaritudine poenae teneris adhuc puellae sensibus castitatis disciplinam ingenerari magni atimauit eique tam tristi exemplo praecepit ut non solum uirginitatem inlibatam, sed etiam oscula ad uirum sincera perferret. Q. uero Fabius Maximus Seruilianus honoribus, quos splendidissime gesserat, censurae grauitate consummatis exegit poenas a filio dubiae ca
Abbreviated transcription (Latin):
uilius qui primus rome
nauali certamĩe tumphauit.
Biliã uirginẽ duxit uxorẽ. tãte pu¬
dicitie ut illo quoq seculo pro exẽ¬
plo fũit qd̾ ĩpudicitia mõstrũ erat
nõ uitiũ. Is iã senex et trem̃ti corpo¬
re ĩ quodã iurgio audiuit expbrari
sibi os fetidũ tristis se domũ ꝯtulit.
Cũq urori questus eẽt quare nũꝙͣ
so uicruisset ut hinic uitio meterẽt.
fecissem inquit illa nisi putassẽ oĩbꝰ
uiris sic os olere. ¶laudanda ĩ utro¬
q pudica. ⁊ nobilis femina. et si.
ignorauit uitiũ uiri et si patienter
nõ uxoris fastidio sed maledicto
sensit inimici. ¶ Certe q̃ secũdum
ducit maritũ hoc dice̾ nõ põt.¬
Irginius plebeii gnĩs sed pa¬
tricii uir spũs ne probro cõ¬
taminaretur domus sua prop̾o san¬
guini nõ pepcit. Nam cũ appuis Cla¬
udius decẽuir filie eius uirginiꝰ str¬
upũ potestatis uiribus fretus ptiã¬
cius expetẽt deductã ĩ foro puella
occidit. pudiceq interẽptor ꝙͣ cor¬

Expanded text:
uillius qui primus Romae navali certamine triumphavit, Biliam virginem duxit uxorem, tantae pudicitiae, ut illo quoque saeculo pro exemplo fuerit, quo impudicitia monstrum erat, non vitium. Is jam senex et trementi corpore, in quodam jurgio audivit exprobrari sibi os fetidum, et tristis se domum contulit. Cumque uxori questus esset quare numquam se monuisset, ut huic vitio mederetur: Fecissem, inquit illa, nisi putassem omnibus viris sic os olere. Laudanda in utroque pudica et nobilis femina, et si ignoravit vitium viri, et si patienter oris sui, non uxoris fastidio, sed maledicto sensit inimici. Certe quae secundum ducit maritum, hoc non potrginius plebei generis, sed patricii uir spiritus, ne probro contaminaretur domus sua, proprio sanguini non pepercit: nam cum App. Claudius decemuir filiae eius uirginis stuprum potestatis uiribus fretus pertinacius expeteret, deductam in forum puellam occidit pudicaeque interemptor quam cor
Abbreviated transcription (Latin):
firmam̃tũ pudicitia
innocẽ: Tu eĩ p̾scare¬
ligione cõsecratos ueste focos ĩco¬
lis. Cu Capitoline Iunoĩs puluina¬
rib in cubas. Tu palacii columen
augustos penates sanctissimũq Iu¬
lie genialẽ thoꝵ assidua statõne cele¬
bras. tuo p̾sidio puerilis etatis insi¬
gnia munita sũt. tui numĩs resp̃tu
sincerus uiuẽte flos ꝑmanet. te cu¬
stode matronalis stola cẽsetur. Ades
igitur ⁊ cognosce q̃ fieri ip̃a uoliusti.
ux romane pudicitie lucre¬
tia cuiꝰ uinlis aĩs maligno
errore fortune muliebre corpus sor¬
titus ẽ. a Tarquinii regis suꝑbi fili¬
o piũ strupũ pati coacta cũ grauis¬
simis uerbis ĩ uiriã suã ĩ ꝯsilio neces¬
sarioꝵ deplorasset. ferro se qd̃ ueste
tectũ attulerat interemit. Causãqz
tã aiõso ĩ teritu impiũ ꝯsulare pro
regio ꝑmutãdi ppło romaõ p̾buit.
atq hãc illatã in iuriã nõ tulit. Nã¬

Expanded text:
firmamentum, Pudicitia, inuocem? tu enim prisca religione consecratos Vestae focos incolis, tu Capitolinae Iunonis puluinaribus incubas, tu Palatii columen augustos penates sanctissimumque Iuliae genialem torum adsidua statione celebras, tuo praesidio puerilis aetatis insignia munita sunt, tui numinis respectu sincerus iuuentae flos permanet, te custode matronalis stola censetur: ades igitur et recognosce quae fieri ipsa uoluisti. Dux Romanae pudicitiae Lucretia, cuius uirilis animus maligno errore fortunae muliebre corpus sortitus est, a Sex. Tarquinio regis Superbi filio per uim stuprum pati coacta, cum grauissimis uerbis iniuriam suam in concilio necessariorum deplorasset, ferro se, quod ueste tectum adtulerat, interemit causamque tam animoso interitu imperium consulare pro regio permutandi populo Romano praebuit. Atque haec inlatam iniuriam non tulit:
Abbreviated transcription (Latin):
dis omͥnibus sortiti. Totũq beate tur¬
be gregem qui ur̃o ductu uenerãda sĩ¬
cere fidei stipendia laudib et p̃miis.
onustis ꝑegit ĩ lucẽ uobiscũ ꝑtrahite.
uestros eñn ꝯstantes aiõs ura strenua
ministeria uram in expugnabilem ta¬
citurnitatem proq dignitate ⁊ salu¬
te amicoꝵ ppetuam excubatr̃em testa¬
cionem beniuolẽtiam. et rursus hax
rex uberrimos fructus postei̾or intu¬
ens etas ĩ excolẽdo amicitie iure ꝙͣ li¬
bentius ꝙͣ ⁊̃ religiosius erit operata.
¶Heret aius ĩ tomesticis sed aliena qͦ
bñficia referre romane urbis candor
hortatur

Expanded text:
dis ominibus sortiti, totumque beatae turdis ominibus sortiti, totumque beatae turbae gregem, qui uestro ductu ueneranda sincerae fidei stipendia laudibus et praemiis onustus peregit, in lucem uobiscum protrahite: uestros enim constantis animos, uestra strenua ministeria, uestram inexpugnabilem taciturnitatem proque dignitate et salute amicorum perpetuam excubationem et stationem beniuolentiae et rursus harum rerum uberrimos fructus posterior intuens aetas in excolendo iure amicitiae qua libentius qua etiam religiosius erit operata. Haeret animus in domesticis, sed aliena quoque bene facta referre Romanae urbis candor hortatur
Abbreviated transcription (Latin):
extinctus ẽ. et Uecius Briitus ꝑicu-¬
lum euasit mortis. Qui fugiẽs a Mu¬
tina ut ad se interficieadum ab anth̾o
ri conabatur. Eoq iam frta irruptõne.
Terentius fideli mẽdacio obscuritate
ip̃a suffragante. Brutum se cẽ siłauit.
et corpus suũ trucidãdum equitib
obiecit. Uex cognitus a furio cui bru¬
tiane ultionis offitium mandatũ fue¬
rat nece sua amici supplitiũ discutere
nõ potuit. Sic ĩuitus fortuna cogente
uixit.
Bhoc horrido ⁊ tristi ꝑtinacis aĩ¬
citie adletum et senũ uultũ trã¬
scamũs. atq inde cam cuocatã ubi
om̃ia lacrinuis geĩtu cedib fuerant
referta ĩcoquo dignior ẽ felicitatis
domicilio collocemus. grã honore
abũdãtissimisq opibꝰ fugentẽ. Ore¬
re igitur abilla q̃ sctõꝵ umbris dicata
c̃ẽ creditur sede hĩc Uecii lelii illinc.
Marci agrippe altex uiroꝵ deoꝵ alter
maximũ amicũ et certa mente et secũ¬

Expanded text:
extinctus est et D. Brutus pericuextinctus est et D. Brutus periculum euasit mortis. qui fugiens a Mutina, ut ad se interficiendum ab Antoniori conabatur, eoque iam facta inruptione Terentius fideli mendacio obscuritate ipsa suffragante Brutum se esse simulauit et corpus suum trucidandum equitibus obiecit. uerum cognitus a Furio, cui Brutianae ultionis officium mandatum fuerat, nece sua amici supplicium discutere non potuit. sic inuitus fortuna cogente uixit. Ab hoc horrido et tristi pertinacis amicitiae ad laetum et serenum uultum transeamus atque inde eam euocatam, ubi omnia lacrimis, gemitu, caedibus fuerant referta, in eo, quo dignior est, felicitatis domicilio conlocemus, gratia, honore abundantissimisque opibus fulgentem. orere igitur ab illa, quae sanctorum umbris dicata esse creditur, sede hinc Decime Laeli, illinc M. Agrippa, alter uirorum, deorum alter maximum amicum et certa mente et secun
Abbreviated transcription (Latin):
dum humili loco natus ad equestrez
ordinẽ et splendide milicie stipendia
publico Celii bñficio ꝑuenerat. Cui gra¬
tum aĩum qr leta ĩ mͣa exhibere nõ cõ¬
tigerat in ea quã unicã fortuna ẽẽ uo¬
luit cũ multa fide p̾stitit. Erat ab Oc¬
tauio cõsule placentie p̾poĩtus Gaius¬
Elius. Qua cumano exercitu capta et
senior iam et graui ualitudĩe affectus
ne ĩ potestate hostium ueĩret ad auxi¬
lium dextere Petronii cõfugit. Quez
is ab incepto ꝯsilio frustra conatus ab¬
strahere in isdem ꝑseuerãtem p̾cibus
interemit. cediq eius suã uĩxit. ne co
iacente ꝑ quẽ oiã dignitatis ĩcrem̃ta
assecutus fuaͣt suꝑcẽt. Ita alti̾us fato
uerecũdia alt̾ius pietas cãs p̾buit:
Ungendus Petronio ẜuius
Terentius ẽ. ꝙͣ ꝙͣ ei sicut cupi¬
erat proamico suo penre nõ ꝯtigit.
Incepto nãq egregio. nõ irrito euẽtu
extimari debet.qr ꝙͣ tñ in illo fuit ⁊ ip̃ẽ

Expanded text:
dum humili loco natus ad equestrem dum humili loco natus ad equestrem ordinem et splendidae militiae stipendia P. Caeli beneficio peruenerat. cui gratum animum, quia laeta in materia exhibere non contigerat, in ea, quam inicam fortuna esse uoluit, cum multa fide praestitit. erat ob Octauio consule Placentiae praepositus Caelius. qua a Cinnano exercitu capta et senior iam et graui ualitudine adfectus, ne in potestatem hostium ueniret, ad auxilium dexterae Petroni confugit. quem is ab incepto consilio frustra conatus abstrahere in isdem perseuerantem precibus interemit caedique eius suam iunxit, ne eo iacente, per quem omnia dignitatis incrementa adsecutus fuerat, superesset. ita alterius fato uerecundia, alterius pietas causam praebuit. Iungendus Petronio Ser. Terentius est, quamquam ei, sicut cupierat, pro amico suo perire non contigit: incepto namque egregio, non inrito euentu aestimari debet, quia, quantum in illo fuit, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ debeo cũ ei infelicis militie autor
extiterĩ. Qd̃ hac fidelius bnĩuolẽtia.
mortẽ amici hostis odio leuauit. ui¬
tam suã cõsilii crimine astrinxit. qͦ
illum miserabiliore redde̾t. se fecit in¬
uisiorem. Nec difficiles Anth̾ii aures
hũ̾it. ductus q quo uoluerat derterã
luculi auide osculatus capd̾ qd̾ abscis¬
sum iacebat sublatũ pectori suo appli¬
cauit. ac deinde de missã ceruicẽ ui ctoĩs
gladio p̾buit ¶ Loquatur Grecia The¬
sea nephandis ꝑithoi amoribo subscri¬
bentẽ Ditis se patris regnis cõmisis¬
se.uanũ est istud narrare. stulti credere.
¶Mixtum cruor̃e amicoꝵ et uulnerib
innera uulnera mortiq ĩherentem
mortẽ uidere. Hec sũt uera romane.
amicitie inditia. Illa uoͣ gentis adfin¬
gendum parate mõstro siłia m̃datia:
ucins quoq petronius huice
laudis ꝯsortionẽ merito uendi¬
cat. pͥari eim̃ inclito amicitie ausu
par glorie portio asserenda ẽ. Ad mo¬

Expanded text:
eresse debeo, cum ei infelicis militiae auctor eresse debeo, cum ei infelicis militiae auctor extiterim'. quid hac fidelius beniuolentia? mortem amici hostis odio leuauit, uitam suam consilii crimine astrinxit, quoque illum miserabiliorem redderet, se fecit inuisiorem. nec difficiles Antoni aures habuit ductusque, quo uoluerat, dexteram Luculli auide osculatus, caput, quod abscisum iacebat, sublatum pectori suo adplicauit ac deinde demissam ceruicem uictori gladio praebuit. loquatur Graecia Thesea nefandis Pirithoi amoribus suscribentem Ditis se patris regnis commisisse: uani est istud narrare, stulti credere. mixtum cruorem amicorum et uulneribus innexa uulnera mortique inhaerentem mortem uidere, haec sunt uera Romanae amicitiae indicia, illa gentis ad fingendum paratae monstro similia mendacia. L. quoque Petronius huiusce laudis consortionem merito uindicat: paria enim in cultu amicitiae auso par gloriae portio adserenda est. admo
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ num̃e amicitia. cũ exalt̾a parte
res publica manũ iniceret. exaltã tua
dextera illũ retrahet. et illa ut sacrosac̃¬
tus ẽẽ uellet exige̾t. tu exiliũ ĩdiceres¬
adeo blãdo uteris impio supplitium
honori p̾tulit. ¶ Admirabile hoc opꝰ
tuũ. sed qd̾ sequitur aliqͣto laudabiliꝰ
Ecognosce eim̃ quousq uolũnii
cõstantem erga amicũ suum
caritatem sine ulla reipublice ĩuiria
cuereris. Qui ortus equestri loco cum
marcũ luculum familiariter coluiss
eumqz Marcus anth̾s qr bruti ⁊ cas¬
si ꝑtes secutus fuerat interemisset ĩ
magna fugiendi licentia exanimi a¬
mico adhesit hucusq ingemitus et
lacrimas profusus. ut nimia pietate
cam sibi mortis acerseret. Nam prop¬
te p̃̾cipuã ⁊ ꝑseuerãtẽ lamẽtatione
ad Anth̾m ꝑtractus ẽ. Cuiꝰ postꝙͣ in
cõspectu stetit urbe me inquit imꝑ¬
ator protinus adluculi corpus d̾duc¬
tum occidi. Neq eim̃ absup̃to illo sr̃¬

Expanded text:
tuum, numen, amicitia! cum ex altera parte tuum, numen, amicitia! cum ex altera parte res publica manum iniceret, ex altera tua illum dextera traheret, et illa ut sacrosanctus esse uellet exigeret, tu exilium indiceres—adeo blando uteris imperio—supplicium honori praetulit. Admirabile hoc opus tuum, sed quod sequitur aliquanto laudabilius: recognosce enim quo usque Volumni constantem erga amicum suum caritatem sine ulla rei publicae iniuria euexeris. qui ortus equestri loco, cum M. Lucullum familiariter coluisset eumque M. Antonius, quia Bruti et Cassii partes secutus fuerat, interemisset, in magna fugiendi licentia exanimi amico adhaesit hucusque in lacrimas et gemitus profusus, ut nimia pietate causam sibi mortis arcesseret: nam propter praecipuam et perseuerantem lamentationem ad Antonium pertractus est. cuius postquam in conspectu stetit, 'iube me' inquit, 'imperator, protinus ad Luculli corpus ductum occidi: neque enim absumpto illo sup
Abbreviated transcription (Latin):
amicitie adiecta uolu̾taria morte p̾sti¬
tit. Quã bonos Gracci si aut patris aut
materni aui sectam uite ingredi uolu¬
issent. hr̃e milites potuerãt. Quo eĩm
impetu qua ꝑseuerantia aĩ Blosius ⁊
pomponius et letorius trophea ac tͥ¬
umphos eoꝵ aduuissent. furiosi co¬
natus tam strenui comites sinistris
quidem auspitiis amicitie ꝯditionẽ
secuti. Sed quo miseriora. hoc certiora
fideliter culte nobilitatis exempla¬
Ucius aũt Reginus si ad debitã
publico ministerio sinceritatez
exigatuz. posteritatis iutio lacerãdus.
si amicitie fido pignore extimetur in
optimo laudabilis ꝯsciẽtie portu re¬
linquedus ẽ. Tribunus eñ plebis
Cepionem ĩ carcerẽ cõiectũ ꝙ illius
culpa exercitus nr̃ a simbris et Teu¬
thonicis uidebatur deletus ueteris ar¬
cteq amicitie memor publica custo¬
dia liberauit. Nec hactenus amicum
egisse ꝯtentus etiam fuge eius comeᷤᷤ
accessit. ¶Proh magnũ et ĩcxupabłe

Expanded text:
amicitiae adiecta uoluntaria morte praestiamicitiae adiecta uoluntaria morte praestitit. quam bonos Gracchi, si aut patris aut materni aui sectam uitae ingredi uoluissent, habere milites potuerant! quo enim impetu, qua perseuerantia animi Blossius et Pomponius et Laetorius tropaea ac triumphos eorum adiuuissent, furiosi conatus tam strenui comites, sinistris quidem auspiciis amicitiae condicionem secuti, sed quo miseriora, hoc certiora fideliter cultae nobilitatis exempla. L. autem Reginus, si ad debitam publico ministerio sinceritatem exigatur, posteritatis conuicio lacerandus, si amicitiae fido pignore aestimetur, in optimo laudabilis conscientiae portu relinquendus est: tribunus enim plebis Caepionem in carcerem coniectum, quod illius culpa exercitus noster a Cimbris et Teutonis uidebatur deletus, ueteris artaeque amicitiae memor publica custodia liberauit nec hactenus amicum egisse contentus etiam fugae eius comes accessit. pro magnum et inexuperabile
Abbreviated transcription (Latin):
denti ẜmone salutẽ suam nequa ex
ꝑte infelicis amicicie memoriam de¬
sereret tueri uoluit:
Neadem domo eque robusta cõstã¬
tis amicitie erempla obriuntur.
Prostratis eĩm et pditis Gan Gracci
cõsiliis rebusq cũ tota cius ꝯspiratõ
late quereretur. Desertũ cĩ auxilio duo
tñ amici Pomponius ⁊ letorius ab in¬
festis ⁊ ũdiq muentibus telis oppoĩti
corpox suor texer̃t. Quox pomponius
quos is facilius euade̾t cõcitatũ sequẽ¬
tium agmen ĩporta trigemina aliqͣdiu
acerrima pugna inhibuit. nec uiuus
pelli potuit. sed multis cõfectus uulne¬
ribus tnͣsitũ suꝑ cadauer suũ eis credo
etiam post fata inuitus declit. letoruiᷤ
aũt ĩ ponte sublitio ꝯstitit et donec eũ¬
Graccus trãsiret ardore spũs sui sepsit.
Ac ui iam multitudĩs obrutus ꝯu̾so ĩ
se gladio celeri saltu profũdũ Tiberis
petiit. Quãq in eo ponte caritatez toti
patrie oratius Cocles exbibuerat. uniꝰ

Expanded text:
denti sermone salutem suam, ne qua ex denti sermone salutem suam, ne qua ex parte infelicis amicitiae memoriam desereret, tueri uoluit. In eadem domo aeque robusta constantis amicitiae exempla oboriuntur: prostratis enim iam et perditis C. Gracchi consiliis rebusque, cum tota eius conspiratio late quaereretur, desertum omni auxilio duo tantum amici Pomponius et Laetorius ab infestis et undique ruentibus telis oppositu corporum suorum texerunt. quorum Pomponius, quo is facilius euaderet, concitatum insequentium agmen in porta trigemina aliquamdiu acerrima pugna inhibuit nec uiuus pelli potuit, sed multis confectus uulneribus transitum eis super cadauer suum, credo etiam post fata inuitus, dedit. Laetorius autem in ponte sublicio constitit et eum, donec Gracchus transiret, ardore spiritus sui saepsit ac ui iam multitudinis obrutus conuerso in se gladio celeri saltu profundum Tiberis petiit, quamque in eo ponte caritatem toti patriae Horatius Cocles exhibuerat, unius
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cũ senatus rutilio et lenati cõsu¬
libus mandasset ut ĩ eos qui cũ Gracco
cõsenserãt more maior aiãduerterẽt.
et ad lelium cuius ꝯsilio cõsules p̃ci
pue utebantur familiaritatisq excu¬
satõne uteretur. atq is dixisset quid
si te Graccus templo Iouis optimi ma¬
xiiiii faces subdere iussisset obsecutu¬
rus ne illius uolũtati ꝑꝑ istã quã iac¬
tas familiarita tẽ fiustis. Nũꝙͣ istud
inquit Graccus impasset. Satis imo
etiam nimium. Tocius nãqz senatus
cõsensu dannatos mores defendere
ausus ẽ. uex qd̃ sequitur multo auda¬
cius multoq ꝑiculosius. Cõp̾ssus eĩ
ꝑseueranti in terrogatõne lelii. in eodẽ
ostanti gradu stetit. seq ⁊̃ hoc si modo
Graccus annuisset factux respondit.
Quis illũ sceleratũ putasset fuisse si
tacuisset: Quis nõ ⁊̃ sapientem si pro
necessitate temporis locutus eẽt: At
ulosius nec silentio honesto nec pru¬

Expanded text:
nam cum senatus Rupilio et Laenati consunam cum senatus Rupilio et Laenati consulibus mandasset ut in eos, qui cum Graccho consenserant, more maiorum animaduerterent, et ad Laelium, cuius consilio praecium uenisset familiaritatisque excusatione uteretur, atque is dixisset: 'quid? si te Gracchus templo Iouis optimi maximi faces subdere iussisset, obsecuturusne illius uoluntati propter istam, quam iactas, familiaritatem fuisti?' 'numquam istud' inquit 'Gracchus imperasset'. satis, immo etiam nimium: totius namque senatus consensu damnatos eius mores defendere ausus est. uerum quod sequitur multo audacius multoque periculosius: conpressus enim perseueranti interrogatione Laeli in eodem constantiae gradu stetit seque etiam hoc, si modo Gracchus annuisset, facturum respondit. quis illum sceleratum putasset fuisse, si tacuisset? quis non etiam sapientem, si pro necessitate temporis locutus esset? at Blossius nec silentio honesto nec pru
Abbreviated transcription (Latin):
desiderant uł p̾sidii uł solatii gr̃a. Nã leta
quitem ⁊ prospera negotia utpote cũ oiũi¬
na suffragatõne foueantur humana mi¬
nus indigent. ¶Tenatius igĩt eor no¬
mina posteritatis memoria app̾bndit
qui adu̾sos amicoꝵ caũs nõ deseruerũt
ꝙͣ qui prospeꝵ inte cursum imitati sũt.
Nemo de Sardanapali familiarib loqͣt᷑.
Horestes pilade pene amico ꝙͣ agame¬
none notior ẽ patre. Siquidem illorũ
amicitia ĩ osortione delitiax ⁊ luxurie
cõtabuit. Hoꝵ dure atq aspe ꝯditõnis
sodalitium ipãꝵ miseriaꝵ exꝑimento
enituit. Sed quid externa attingo cũ¬
domesticis prius uti liceat
Nimicus patrie fuisse Graccus exi¬
stimatus ẽ. Nec ĩmerito. q potẽtia
suam saluti eius p̾tulerat. ꝙͣ cõstantis
tñ fidei amicũ ⁊̃ in hoc tam prauo pro
supplicio affectus sepulture honore spo¬
liatus bñiuolentia tñ eius nõ caruit.

Expanded text:
desiderant uel praesidii uel solacii gratia: nam laeta desiderant uel praesidii uel solacii gratia: nam laeta quidem et prospera negotia, utpote cum diuina subfragatione foueantur, humana minus indigent. tenacius igitur eorum nomina posteritatis memoria adprehendit, qui aduersos casus amicorum non deseruerunt quam qui prosperum uitae cursum comitati sunt. nemo de Sardanapalli familiaribus loquitur, Orestes Pylade paene amico quam Agamemnone notior est patre, si quidem illorum amicitia in consortione deliciarum et luxuriae contabuit, horum durae atque asperae condicionis sodalicium ipsarum miseriarum experimento enituit. sed quid externa attingo, cudomesticis prius liceat uti? Inimicus patriae fuisse Ti. Gracchus existimatus est, nec inmerito, quia potentiam suam saluti eius praetulerat. quam constantis tamen fidei amicum etiam in hoc tam prauo propsupplicio adfectus, sepulturae honore spoliatus beniuolentia tamen eius non caruit:
Abbreviated transcription (Latin):
Ontem plemur nũc ami¬
citie iuĩculũ potẽs ⁊ p̾ua¬
lidum nec ulla exꝑte sã¬
guinis uiribus in ferius. Hoc ⁊̃ certins
et exploratins. ꝙ illud nascendi sors fõ¬
tuitũ opus. hoc uniuscinꝰq solido uiditõ
inchoata uolũtas contrahit. Itaq celeriꝰ
sine iep̾hisione propinquũ auersere ꝙͣ
amicũ. quia altera direptõni utiq ini¬
quitatis altera utiq leuitatis crimini
subiecta ẽ. Cũ eĩm deserta sit futura uita
hoĩs nullius amicitie cincta p̾sidio taz
necessarium subsidium temere assũmi
nõ debet. Semel aut̃ recte app̾hnsum sp¬
ni nõ cõueĩt. Sincere uoͣ fidei amici p̃ci¬
pue ĩ aou̾sis rebus cognoscũtur. In ꝗb
quieqd p̾statur totũ a ꝯstanti beĩuolen¬
tia proficiscitur. Felicitatis cultus ma¬
iore er ꝑte adulatõi ꝙͣ caritati errogatꝰ.
certe sinspectus ẽ ꝑinde ac plus semper
petat ꝙͣ impendat. Accedit huc ꝙ ĩ frac¬
te fortune hoĩes magis amicor studia

Expanded text:
ontemplemur nunc amicitiae uinculum potens et praeualidum neque ulla ex parte sanguinis uiribus inferius, hoc etiam certius et exploratius, quod illud nascendi sors, fortuitum opus, hoc unius cuiusque solido iudicio inchoata uoluntas contrahit. itaque celerius sine reprehensione propinquum auersere quam amicum, quia altera diremptio non utique iniquitatis, altera utique leuitatis crimini subiecta est: cum enim deserta sit futura uita hominis nullius amicitiae cincta praesidio, tam necessarium subsidium temere adsumi non debet, semel autem recte adprehensum sperni non conuenit. sincerae uero fidei amici praecipue in aduersis rebus cognoscuntur, in quibus quidquid praestatur totum a constanti beniuolentia proficiscitur. felicitatis cultus maiore ex parte adulatione quam caritate erogatur, certe suspectus est perinde ac plus semper petat quam inpendat. accedit huc, quod infractae fortunae homines magis amicorum studia
Abbreviated transcription (Latin):
q ut uxoriam quoq
te fuit comitatis ⁊ paciẽtie. ut cũ sci¬
ret uiro ancillulã ex suis grata ẽẽ dis¬
simulauͣit. ne domitorẽ orbis affrica¬
num femina magñu uirũ ĩpaciẽtie
reũ ageret. Tantũq aũdicta mẽs euiᷤ
aufuit ut post mortẽ affricani maũ
missã ancillã in mat̾monium liberto
suo daret.
uiris uror Tinia ĩter camerĩ ⁊
tectũ cubiculi abditũ una ꝯscia ancil¬
lula abĩminẽte exitio nõ sine magno
piculo suo tutũ p̾stitit. Sĩgłariq fide
id egit ut cũ ceti proscͥpti ĩ alieĩs ⁊ hosti¬
libus regionib ꝑsũmos corpois ⁊ aĩ
cruciatus uix euaderẽt. ille ĩ cubicło
et incõuigis sinu salutẽ retineret:
ulpitia aũt cũ amatre Iulia di¬
ligẽtissime custodiretur ne lẽ¬
tulum Crustelionẽ uirũ suũ proscͥptũ
atuuiris ĩsicilia prosequerẽt nichil¬
ominus familia ueste sũpta cũ duia¬
bus ancille totitẽq ẜuis ad eũ clãde¬
stina fuga ꝓueĩt Aec recusauit se ip¬

Expanded text:
 ut uxoriam quoquee fuit comitatis et patientiae, ut, cum sciret uiro suo ancillulam ex suis gratam esse, dissimulauerit, ne domitorem orbis Africanum femina † magnum uirum inpatientiae reum ageret, tantumque a uindicta mens eius afuit, ut post mortem Africani manu missam ancillam in matrimonium liberto suo daret. uiris uxor Turia inter cameram et tectum cubiculi abditum una conscia ancillula ab inminente exitio non sine magno periculo suo tutum praestitit singularique fide id egit, ut, cum ceteri proscripti in alienis et hostilibus regionibus per summos corporis et animi cruciatus uix euaderent, ille in cubiculo et in coniugis sinu salutem retineret. Sulpicia autem, cum a matre Iulia diligentissime custodiretur, ne Lentulum Cruscellionem, uirum suum proscriptum a triumuiris in Siciliam persequeretur, nihilo minus famulari ueste sumpta cum duabus ancillis totidemque seruis ad eum clandestina fuga peruenit nec recusauit se ip
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes inebrientur possidere uoluert.
¶Non admiratõne ista sed memoria ꝓ¬
sequi debemus. cũ sciamus ab ea recte
plurimũ licentie uendicari. penes quã
infinitus cũcta gigẽdi labor ꝯsistit.
ue quia supra usitatã rõne ex¬
cedentia attigimus. ẜpentis quoq a
thituliuio curiose ꝑiter ⁊ facũde rela¬
ta fiat mẽtio. Is eĩ ait ĩ affrica apud
biagada flumẽ tãte magnitudinis¬
angũe fuisse. ut atilii reguli ex̾citu
usu amnis ꝓhibe̾t. młtisq militib
ingẽti ore cxreptis cõpłib caude uo¬
lumĩb elisis cũ teloꝵ iactu ꝑforari
nequiret ad ultimũ balistaꝵ tormẽtis
undiq petitã silicũ crebris ⁊ ponde¬
rosis u̾beribo ꝓcubuisse oĩbq ⁊ co¬
hortib ⁊ legionib ip̃ãq cartagine
usam terribiliorẽ atq ⁊̃ cruore suo
gurgitib imbutis corporisq iacẽ¬
tis pestifero afflatu uicina regione
poluta romana in de sũmonisse castͣ

Expanded text:
homines inebrientur, possidere uoluerit. homines inebrientur, possidere uoluerit. non admiratione ista, sed memoria prosequi debemus, cum sciamus recte ab ea plurimum licentiae uindicari, penes quam infinitus cuncta gignendi labor consistit. Quae quia supra usitatam rationem excedentia attigimus, serpentis quoque a T. Liuio curiose pariter ac facunde relatae fiat mentio: is enim ait in Africa apud Bagradam flumen tantae magnitudinis fuisse, ut Atilii Reguli exercitum usu amnis prohiberet, multisque militibus ingenti ore correptis, conpluribus caudae uoluminibus elisis, cum telorum iactu perforari nequiret, ad ultimum ballistarum tormentis undique petitam silicum crebris et ponderosis uerberibus procubuisse omnibusque et cohortibus et legionibus ipsa Karthagine uisam terribiliorem, atque etiam cruore suo gurgitibus inbutis corporisque iacentis pestifero adflatu uicina regione polluta Romana inde summouisse castra.
Abbreviated transcription (Latin):
die sinu genitam nutritam ⁊ finitã
putetur. ¶ Qua propter ħ qrͣ potissi¬
mũ fuerint aut ĩliberis potentissimi
regis aut in rege clarissimo aut ĩ ua¬
te ingenii florentis aut ĩ uiris erudi¬
tissimis aut in hoĩe sortis ignote:
ne ip̃ã quidẽ oĩs bone maleq mate¬
rit: Non magis ꝙͣ qui ita siluestres
capreas crete genitas tanto opere
dilererit quas sagittis cõfixas ad salu¬
tare auxilium herbe dictami tm̃ nõ
suis manib deducit efficitq ut cõce¬
pta ea cõtinuo ⁊ tela ⁊ ium ueneni
uulneribus respuant
ut in sephalania insula cũ omia
ubiq pecora haustu aque cotidie recre¬
entur. in ca pecudes ex maiori parte
anni ore aꝑto ex alto uentos recipiẽ¬
tes sitim suam siidare instituat. ¶Au¬
⁊ quapp Cratone in templo Iunonis
lacinie aram ad omẽs uentos ĩmobi¬
li cinere don auerit. ¶Quare potissi
mũ alteram ĩ Mecedonia alteram in
Caleno agro aquã ꝓpͥetatem uini qua

Expanded text:
diae sinu genitam, nutritam et finitam diae sinu genitam, nutritam et finitam putet? Quapropter haec potissimum aut in liberis potentissimorum regum aut in rege clarissimo aut in uate ingenii florentis aut in uiris eruditissimis aut in homine sortis ignotae , ne ipsa quidem, omnis bonae malaeque materit: non magis quam quid ita siluestres capreas Cretae genitas tantopere dilexerit, quas sagittis confixas ad salutare auxilium herbae dictamni tantum non suis manibus deducit efficitque ut comesta ea continuo et tela et uim ueneni uulneribus respuant: aut in Cephalania insula, cum omnia ubique pecora haustu aquae cotidie recreentur, capras maiore ex parte anni ore aperto ex alto uentos recipientes sitim suam sedare instituerit: aut quapropter Crotonae in templo Iunonis Laciniae aram ad omnes uentos inmobili cinere donauerit: potissimumue quare alteram in Macedonia, alteram in Caleno agro aquam proprietatem uini, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dine dentium unum os equaliter ex¬
tentum hũit. nec ad spẽm deforme nec
ad usum ulla ex ꝑte incõmodum:
Itridatis uoͣ regis filia dripeti¬
na ẽ laodice regina nata dupplici or¬
dine dentium deformi ad modum co¬
mes fuge patris apompeio deuicti fͣ:
oculi quẽ cõstat tam certa acie lumi¬
num usum ẽẽ. ut alilibeo portu car¬
taguiẽsium egredic̃tes classes ĩtuerẽt᷑:
Culis cius admirabilius Arist¬
omenis messeni cor qd̃ athenienses
ob nimiam calliditatem exectum pi¬
lis refertum inuenerũt. cũ eum ali¬
quotiens captum et astucia elapsũ
cepissent:
fabri implicabatur. Cũq ad ultima
etatem uenisset natali suo certo illo
circuitu morbi cõsup̃tus est:
Oc loco referũtur apte polistra¬
tus et ypoclides phylosophi eode die
nati eiustem p̾ceptoris epicuri sectam
secuti patrimonii etiam possidendi alẽ
equalem fortune pariter et amicitie so¬
cietatem quis nõ ip̃ius celestis ꝯcor¬

Expanded text:
dine dentium unum os aequaliter exdine dentium unum os aequaliter extentum habuit nec ad speciem deforme neque ad usum ulla ex parte incommodum. 8 Mitridatis uero regis filia Drypetine, Laodice regina nata, duplici ordine dentium deformis admodum comes fugae patris a Pompeio deuicti fuitoculi, quem constat tam certa acie luminum usum esse, ut a Lilybaeo portum Karthaginiensium egredientes classes intueretur. 8 Oculis eius admirabilius Aristomenis Messeni cor, quod Athenienses ob eximiam calliditatem exectum pilis refertum inuenerunt, cum eum aliquotiens captum et astutia elapsum cepissent. febri inplicabatur, cumque ad ultimam aetatem peruenisset, natali suo certo illo circuitu morbi consumptus est. Hoc loco apte referuntur Polystratus et Hippoclides philosophi, eodem die nati, eiusdem praeceptoris Epicuri sectam secuti, patrimonii etiam possidendi habenequalem fortunae pariter atque amicitiae societatem quis non ipsius caelestis Concor