comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mos allatura suit .d. despondi pro amico. Rõ. Amicorum indigentiis
sic presenti si quod adest remedio succurendum ne te illaquees utq in
crasti num nil promittas/ quod non dicerem si succuri aliter qͣ promit¬
endo non posset/ nunc quid attinet ꝓ mittere quod si implere non po¬
ssis stulte facias/ at si possis suꝑuacue sed uos rerum auarissi mi estis
et piodigi ꝓ missorum quasi uero res ip̃as ꝓ missa illa non exigant
q si dicas defuisse in tempore ferende opis facultatem fuisse autem le
futuro spem/ qua postmodum destitus sis ⁊l undum ergo didiceras
ut fallacissima rerum omnium spes est/ Nichil in uenias quod cam cie¬
bro uos fallat nichil est tamen cui tam cupide credatis tam subdola et
tam blanda est/ ita se dulciter ac latenter insinuat sic in uita diuellicͦ¬
.d. uadi monio me addixi. Rõ. Credo oblitus illud talletis mlesii celeb̾¬

Expanded text:
mos allatura sint. Despondi pro meo amico. Amicorum indigentiis mos allatura sint. Despondi pro meo amico. Amicorum indigentiis sis presenti, si quod adest remedio succurrendum, ne te illaqueas, utque in crastinum nichil promittas; quod non dicerem, si succurri aliter quam promittendo non posset. Nunc quid attinet promittere? Quod si implere non possis, stulte facias, at, si possis, supervacue. Sed vos rerum avarissimi estis, et prodigi promissorum, quasi vero res ipsas promissa illa non exigant. Quod si dicas defuisse in tempore ferende opis facultatem, fuisse autem de futuro spem, qua postmodum destitutus sis, nondum ergo didiceras, ut fallacissima rerum omnium spes est: nichil invenias quod tam crebro vos fallat: nichil est tamen cui tam cupide credatis, tam subdola et tam blanda est; ita se dulciter ac latenter insinuat, sic invita divellitur. Vadimonio me addixi. Credo oblitus illud Thaletis Milesii celeb
Abbreviated transcription (Latin):
sn non heredem saltem tuum cogitabas/ quem spontaneis uincdis in uo¬
lucres/. bene autem habet ꝙ in caput eurantis pena redundat erroris Sẽ¬
cio autem dilatio te fefellit/ media ꝓ missio nis inter ac solutionis die
spatia. uana mente metimini que ut reliqua tempora lenga uidentur
dum expectes dum preteriere breuissima, uolant enim hore, dies noc¬
res ebdemode menses/ anni lutra secula et que distantissima iudi¬
cantur in foribus sunt/ itaq quod in paucorum interstitio mensium
nunc scupetis si aperti ossent occuli clare quidem multis in seculis uide¬
retis sed uos quasi tempus desuerio uostro pareat/ non nature sue
non uenturum uobis terminum/ nec ituros dies fingitis atq hac spe
uelur occulis clausis precipicium preteruecti uerbo placidi uobs esse
uu̾emini et urbani pro alio promittentes/ quasi non uerba hec et pro¬
missa clandestina  mox in publicum eruptura. cumultus rerum maxi¬

Expanded text:
an non heredem saltem tuum cogitas, quem spontaneis vinculis invoan non heredem saltem tuum cogitas, quem spontaneis vinculis involveres? Bene autem habet quod in caput errantis pena redundat erroris. Sentio autem, dilatio te fefellit: media promissionis inter ac solutionis diem spatia, vana mente metimini; que ut reliqua tempora longa videntur, dum spectes, dum preteriere brevissima. Volant enim hore, dies, noctes, hebdomade, menses, anni, lustra, secula et que distantissima iudicantur, in foribus sunt. Itaque quod in paucorum interstitio mensium tunc stupetis, si aperti essent oculi clare quidem multis in seculis videretis. Sed vos quasi tempus desiderio vestro pareat, non nature sue, non eventurum vobis terminum, nec ituros dies fingitis, atque hac spe velut oculis clausis, precipitium pretervecti, verbo placidi vobis esse videmini, urbani, pro alio promittentes, quasi non verba hec et promissa clandestina mox in publicum eruptura, tumultusque rerum maxi
Abbreviated transcription (Latin):
lum maius ad iunctum sir/.d. Amisi dulce uite presidium. Rõ. qd
scis an amaium pocius excidumm plures multo propter opes q̃ propter
mopiam periere⁊
A dimonio ex agitor/. Rõ. Amissam modo peccuniam que¬
rebare iam pioiectam querere non ne ultro teobligans pec¬
cuniam proiecisti/ uulgaris in sania plurimoꝵ quapei facile
Let peccuniam ꝑduderis et amicum/ .d. pro altero fidem ob¬
strinxi meam . Ro. ꝑro teipo illam solues et nil debere ac sine compedi¬
bus agere qͣ iocundum sit cuo disces in comodo. d. uad̾em ꝓ amico
dedi me . R̾õ. Da post hac amicis egentibus aurum argentum ui nu
oleum/ frumentum/ uestes domos/ predia consilium auxilium/ sõla¬
tum. cum amicis demum omĩa ꝑtire unam cibi habe nulliq iuiq
mam dederis libertatem/ .d. promisi pro altero/ en soluendi dies
idest/. Rõ. An tu affuturam ignorabas / an te uicturum non sperabas

Expanded text:
lum maius adiunctum sit. Amisi dulce vite presidium. Quid lum maius adiunctum sit. Amisi dulce vite presidium. Quid scis an amarum potius excidium? Plures multo propter opes quam propter inopiam periere. 14 adimonio exagitor. Amissam pecuniam querebare, iam porrectam quereris. Nonne te ultro obligans pecuniam proiecisti? Vulgaris insania plurimorum, qua perfacile et pecuniam perdideris et amicum. Pro altero fidem obstrinxi meam. Pro te ipso eam solves; et nil debere, ac sine compedibus agere, quam iucundum sit tuo disces incommodo. Vadem pro amico dedi me. Da posthac amicis egentibus aurum, argentum, vinum, oleum, frumentum, vestes, domos, predia, consilium, solatium; cum amicis demum omnia partire; unam tibi habe nullique unquam tuam dederis libertatem. Promisi pro altero: en solvendi dies adest. An tu affuturam ignorabas? an te victurum non sperabas?
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniam quam multis quefitam iugiliis multis q laboribus in his sa¬
cułis. di miseram / spoliatus sum tua in domo pater/ Nd hec genitor quo¬
mod̾o ait spoliatus es non ne saculos omes plenos iudeo ⁊ Ille auten
gemens/ Arena inquit pater non peccunia est/ samul hec dicens aꝑ¬
tos parri saculos ostentabat/. tum seuex fronte nibil mota. quid iꝗt
refert fili aput te arena ne an pecunia pleni sint/ memorabile diens
preclaieq sententie/. Siquidem apud maltos ociosa peccunia est nu
agit aliud nisi ꝙ locum occupat atq animum/ apud plures male an
improbe operosa apud paucos demum fruetuosa est/.d. Amisi peccu¬
niam quam amabam /. Rõ. Eipi amore relaxatus/ nam amorpecciue
auaritia est mi nus hanc amabis minus hanc optabis Nam et illud sa¬
tyucum exꝑimento cognitum/ ꝙ minus hanc optat qui non habet/ op¬
tanda autem amisio estmagni eciam boni cui in seꝑabiliter malum ma¬

Expanded text:
pecuniam, quam multis quesitam vigiliis, multisque laboribus in his sapecuniam, quam multis quesitam vigiliis, multisque laboribus in his sacculis dimiseram, spoliatus tua sum in domo, pater!”. Ad hec genitor “quomodo, ait, spoliatus es? nonne sacculos omnes plenos video?” Ille autem gemens: “Harena, inquit, pater non pecunia est”. Simul hec dicens, apertos patri sacculos ostentabat. Tum senex, fronte nichil mota, “quid, inquit, refert, fili, apud te harenane an pecunia pleni sint?” Memorabile dictum, preclareque sententie: si quidem apud multos otiosa pecunia est, nilque agit aliud, nisi quod locum occupat atque animum, apud plures male atque improbe operosa, apud paucos demum fructuosa est. Amisi pecuniam quam amabam. Turpi amore relaxatus es: nam amor pecunie avaritia est. Minus hanc amabis, minus hanc optabis: nam et illud Satyricum experimento cognitum, quod “minus hanc optat qui non habet”: optanda autem amissio est magni etiam boni, cui inseparabiliter ma
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitate pueulii dñi patris esse multos q alios domi in stabulo sul¬
stitisse dixerunt/ utrunq eciam parentem multiplici ac regio esse ues¬
tu. magis ille magisq singula mirori Inde ubi paterne domus lim
artigit uix parentes/ uix ipos parietes recognoscens nec ad miratione
iam simplici sed stuporeplenus atq extasi thalamum atq arculam si¬
sti nus ad iit/ ubi cum exterius nil mutatum cerneret parumper animo
conquieuit et qmͣ collegarum piesentia dic festinatio amplius non si¬
nebaut. raptim arculam aperuit saculis q conspectis solito more tur¬
gentibus atq ob strusis/ iam securis ab iit mox negotio publico expedito
Domum rediens in chala num se melusit arculam aperuit saculos ĩtio¬
spexit aurum q in arenam uersum repeuiens exclamauit Aceurit pae
et quid inquit rei est fili quid quereus iaut quid fles N misiꝰ inquiti

Expanded text:
simplicitate puerili, domini patris esse, multosque alios domi in stabulo subsimplicitate puerili, domini patris esse, multosque alios domi in stabulo substitisse dixerunt, utrunque etiam parentem multiplici ac regio esse vestitu; magis ille magisque singula cepit mirari; inde, ubi paterne domus limen attigit, vix parentes, vix ipsos parietes recognoscens, nec admiratione iam simplici, sed stupore plenus atque extasi thalamum atque arculam festinus adiit, ubi cum exterius nil mutatum cerneret, parumper animo conquievit. Et quoniam collegarum presentia ac festinatio amplius non sinebant, raptim arculam aperuit, sacculisque conspectis solito more turgentibus atque obstrusis, iam securus abiit; mox negotio publico expedito, domum rediens, in thalamo se inclusit, arculam aperuit, sacculos introspexit, aurumque in harenam versum reperiens exclamavit! Accurrit pater, et “quid inquit rei est, fili? Quid queris, aut quid fles?” “Amisi inquit ille
Abbreviated transcription (Latin):
bus. introgressus thesaurum tiulli utile e lateribus eruit / seq et cõu¬
gem et filios familiam q omnem ex quisitissime induit/ emit equos ei¬
nariss. mos/ uasa argentea suplectilem speciosam ultimo domun an¬
plam sed minime cultam/ nouis auxit edificiis et picturis insignibus
adornauit muniuitq rebus omnibus que liberalis et lauta ethabũ¬
dans uita egͥit/ multa p̃terea pauperibus dedit saculos uero in quib
aurum illud̃ filii fuerat arena lapilis q flumi neis ple nos obstrictos¬
q. et obseiata omnia quo q prius in fastu fuerant dimisit Que cũs¬
ta bieuissi motempore gesta sunt/ quod et uoluntas egregii senis /. et pec¬
cunia prumpra esset/ redeunti dehinc filio fratres ob uii fuerunt/ quoui
ule cecuisu hosit uestes arq habitum miratus qualem antea noͣ iuidisset
quesiuit q cuius essent equi/. uade ille uestes/ leti atq o mnium ignau

Expanded text:
bus introgressus, thesaurum nulli utile e latebris eruit, seque coniubus introgressus, thesaurum nulli utile e latebris eruit, seque coniugem et filios familiamque omnem exquisitissime induit, emit equos ornatissimos, vasa argentea, suppellectilem speciosam, ultimo domum amplam, sed minime cultam, novis auxit edificiis, et picturis insignibus adornavit munivitque rebus omnibus, quas liberalis et lauta et abundans vita exigit. Multa preterea pauperibus dedit. Sacculos vero in quibus aurum illud filii fuerat, harena lapillisque flumineis plenos obstrictosque, et obserata omniaque quo prius in statu fuerant, dimisit. Que cuncta brevissimo tempore gesta sunt, quod et voluntas egregii senis et pecunia prompta esset. Redeunti dehinc filio fratres obvii fuere, quorum ille occursu hesit, indumenta atque habitum miratus, qualem antea non vidisset, quesivitque cuius essent equi, unde ille vestes; leti atque omnium ignari,
Abbreviated transcription (Latin):
Eiat illi filius primogenirus fori negotiis apprime industrius / qui uigi¬
li cura et ꝑ si monia ingenti magnas opos multum q aui quesierat et
eiat mirum uisu in patre sene Iu uenilis largitas In Iuuene filio seni¬
ls tenacitas/. Sepe illum pater ortabatur ne suum gonium fraudaret
ie pietatis ob liui sceretur ac fame ne ue in comꝑationem auri. et de¬
cis et debitum et naturalia sibi iura uilesceient deniq et ut sibi¬
met et an nose matri / et fratribus paruis / et consanguineis et amicis/
egentibus prodesse aliquanio diuitias suas uellet in hos enim usus
non in custodiam tantum ac suplicium partas esse dicebat hec
paters. sed frustra aut surdo canitur aut auaio. Contigit tandem pro repul¬
lica filium abesse et cum ellectis uiris ad romanum pontificem ꝓficisci
quo digresso stanm pater occosione aiepra nouis thalami arcule q clau¬

Expanded text:
Erat illi filius primogenitus, fori negotiis apprime industrius, qui, vigiErat illi filius primogenitus, fori negotiis apprime industrius, qui, vigili cura et parsimonia ingenti, magnas opes multumque auri quesierat, et erat mirum visu, in patre sene iuvenilis largitas, et in iuvene filio senilis tenacitas. Sepe illum pater hortabatur, ne suum genium fraudaret, ne pietatis oblivisceretur ac fame, neve, in comparationem auri, et decus et debitum et naturalia sibi iura vilescerent, denique ut sibimet et annose matri, et fratribus parvis, et consanguineis, et amicis, et egentibus prodesse aliquando divitias suas vellet. In hos enim usus, non custodiam tantum ac supplicium partas esse dicebat; hoc pater, sed frustra vel surdo canitur vel avaro. Contingit tandem pro Republica filium abesse, et cum electis viris ad Romanum pontificem proficisci, quo digresso, statim pater, occasione arrepta, novis thalami arculeque clavi
Abbreviated transcription (Latin):
dis officium ut incipiens dixi. Nempe de dominis uos custodes imperio¬
sa cupiditas fecit/ o mnia facere arq ormia pati uibens sola ut pectunia
cumuletur ac seruetur. Itaq inͦportunitates atq usus hominum in uenta
eiar in merum ac solicitudinem/ uersa est timere et angi et circũ spi¬
ccie domorum incendia et furum insidias/ et seruorum fugami Neq
alis prodesse neq sibi sed exani me tantum et in utile aurum in cubare
be diuitie uestre sunt/. D. peccuniam domi dimissam abstulit nescio
qus . R̾õ. Uile et caducum ost/ et certe non propium/ quod furto uel ii eri¬
pi potesto. D. peccuniam in loculis consignatam non in uenio . Rõ. dicã
nbi non antiquam iem  fuit nuꝑ apud italos nobilis et egregius quidam
ui possessionum antiquarum diues fatis/ Ditior uirtutum / sed pecciũe
non ira xut cuius non custos sed dispensator ac dominus esse didicisset ⁊

Expanded text:
dis officium, ut incipiens dixi. Nempe de dominis vos custodes imperiodis officium, ut incipiens dixi. Nempe de dominis vos custodes imperiosa cupiditas fecit, omnia facere atque omnia pati iubens, sola ut pecunia cumuletur ac servetur. Itaque in opportunitates ususque hominum inventa erat, in metum ac sollicitudinem versa est. Timere et angi et circumspicere domorum incendia, furum insidias, et servorum fugam, neque aliis prodesse neque sibi, sed exanime tantum et inutile aurum incubare: he divitie vestre sunt. Pecuniam, domi dimissam, abstulit nescio quis. Vile et caducum est, et certe non proprium quod furto vel vi eripi potest. Pecuniam in loculis consignatam non invenio. Dicam tibi non antiquam rem. Fuit nuper apud Italos nobilis et egregius quidam vir, possessionum antiquarum dives satis, ditior virtutum, sed pecunie non ita, ut cuius non custos, sed dispensator ac dominus esse didicisset.
Abbreviated transcription (Latin):
ut intelligas seu uicium seu uirtutemi non in rebus esse sel an animis
nec amatorem peccunie nec osorem sed ab sentis contemtorom/ pres¬
entisq dispensarorem egregium / magnum putes h ano sententiam
mne dictante scripsitͤ cero / Cum amorem enum diuitiarum angusti ꝑ ui¬
q animi dixisset adumxit et nichil inquit honescius magnificentius¬
q q pectuniam contem nere si non hẽas si habeas ad benifeͥcentiam li¬
lerlitarem q referie utor in ⁊e certa claris testibus  et o utinam michi
simul q illis omnibus fides esset / nusq enim h umanum genus tam ĩ cie¬
dulum seu tam surdum esset. Inexaustis labor hominum querendiq ar¬
doi terras q et maria uersans auaritiam probat atq amore cultuq di¬
utiarum / nõ mõ uirtutibus sed uite odium indictum. d. Magnam
peccilniam amisi. Rõ. m agnum pondus et durum/ et graue simul custo¬

Expanded text:
ut intelligas, seu vitium, seu virtutem, non in rebus esse, sed in animis. ut intelligas, seu vitium, seu virtutem, non in rebus esse, sed in animis. Nec amatorem pecunie nec osorem, sed absentis contemptorem presentisque dispensatorem egregium, magnum putes.” Hanc sententiam me dictante scripsit Cicero; cum amorem enim divitiarum angusti parvique animi dixisset, adiunxit: “Et nichil, inquit, honestius magnificentiusque quam pecuniam contemnere, si non habeas, et si habeas ad beneficentiam liberalitatemque conferre”. Utor in re certa claris testibus, et o utinam michi simulque illis omnibus fides esset! Nusquam enim humanum genus tam incredulum, seu tam surdum esset, inexhaustus labor hominum, querendique ardor terrasque et maria versans, probat, avaritia atque amore cultuque divitiarum non modo virtutibus, sed vite odium indictum. Pecuniam magnam amisi. Magnum pondus, et durum et grave simul custo
Abbreviated transcription (Latin):
fratres perditi lentius parentes lentissime coniuges sepe ueroli¬
rissi me sole opes flentur acriter / ueussimum q est illud ploratt
lacri mis amissa peccunia ueris/. Med multa iam diximus dequo nunq̃
saris/ minq̃ parum semper nimis dicitur quia peccunie ad amoren
ob sti naris animis/ nil dicendo aliud queritur insi odium aut conten¬
tus s nd̾q uid uulgatis obstat euoribus uel si mulatum cieditur uel
in sanum .d. perdidi peccuniam/. Rõ. Experectus es ce d iuiton
somniabas .d. peccunia quam amabam pouit . Rõ. Peecune
neq amorem neq odium sed frugalitanis studimm auaritie qufe
gam laud̾o ut amare enim pusili animi sic pati non posse auone
ainfirmi est / parum q sibi fidentis atq auro sub cumbeie meneas
magnus ille est inquit anneus qui fictilibus sic utitur que mad modum
argento / nec ille minor est qui sic argento utitur quẽad modum fictilib

Expanded text:
fratres perditi, lentius parentes, lentissime coniuges, sepe vero lefratres perditi, lentius parentes, lentissime coniuges, sepe vero letissime: sole opes flentur acriter, verissimumque est illud: ploratur lacrimis amissa pecunia veris. Sed multa iam diximus, de quo nunquam satis, nunquam parum, semper minus dicitur, quia pecunie ad amorem obstinatis animis, nil dicendo aliud queritur nisi odium aut contemptus, quicquid vulgatis obstat erroribus, vel simulatum creditur vel insanum. Perdidi pecuniam. Experrectus es, te divitem somniabas. Pecunia quam amabam periit. Pecunie neque amorem neque odium, sed frugalitatis studium avaritieque fugam laudo. Ut amare enim pusilli animi, sic pati non posse aurum, infirmi est parumque sibi fidentis, atque auro succumbere metuentis. “Magnus ille est”, inquit Anneus, “qui fictilibus sic utitur quemadmodum argento, nec ille minor est, qui sic argento utitur quemadmodum fictilibus:
Abbreviated transcription (Latin):
illud alterius uend̾e̾ animam lucro meitare atq excure soleis omẽ
latus mondi / Sic nundum intellectum dei munus sed magium
ꝑ auperies obprobrium iubet quid̃ uis et facere et pati uerum q con¬
die cernitur quod ab alio dictum est pars uilissima reuim certamo
mouistis opes quis enim queso non hodie scelere insigni/ premur
occasione proposira / fas o mne abrumpit/ polidorum obtruncat et au
ui potituri pone fidos fratres pone unanimes amicos in consilio n
conuiuio in correas dehine modicum inter eos non dicam ponũ oa¬
ieum / sed pomi frustum iaciat discordia / his olim armis nti solita
gl ad iis seria ioci q frangentur Sicut autem auro nil scelestius q̃¬
utur sic ut ad rem redeam nil molestius perditur pectatum nem¬
pe ingens anime iactura contemnitur ꝓximum q illi fame damnoꝵ
spernitur et amissum tempus inter leuia numeratur lente fleut

Expanded text:
illud alterius: vende animam lucro, mercare atque excute solers omne illud alterius: vende animam lucro, mercare atque excute solers omne latus mundi. Sic nondum intellectum Dei munus, sed magnum pauperies opprobrium iubet, quid vis et facere et pati. Verumque quotidie cernitur, quod ab alio dictum est: pars vilissima rerum certamen movistis opes. Quis enim, queso, non hodie, sceleris insigni premio et occasione proposita, fas omne abrumpit; Polydorum obtruncat, et auro vi potitur? Pone fidos fratres, pone unanimes amicos in consilio, in convivio, in chorea; dehinc modicum inter illos non dicam pomum aureum, sed pomi frustum: iaciat discordia; his olim armis uti solita, gladiis seria iocique frangentur. Sicut autem auro nichil scelestius queritur, sic, ut ad rem redeam, nil mestius perditur. Peccatum nempe, ingens anime iactura, contemnitur, proximumque illi fame damnum spernitur, et amissum tempus inter levia numeratur. Lente flentur
Abbreviated transcription (Latin):
unt nolite corapponere / neq hunc magis q̃ ip̃ius filum dicẽ¬
tem qui confidit in diuitiis suis coriuet Rieq iursus his dĩb¬
magis ulum qui suꝑ omnes est cuius doetrina celestis nisi ab insanis
pla neq furentibus temiui nequit qui prefecto diuitias et diuitiarum
comites uoluptates atq solicitudines spinas dixit semen uerborumsa¬
lubrium sufocantes dix it hoc cuius in ore non ost in uentum menla¬
cium uiua inq droit hec ueritas / uerum camen putas in uenerit fide
in terra nullam prorsus aut raram quas igitur ille spinas suauitaten
unitam atq dulcedinem mundus uocat et quod ait quidam gem mas
et lapides aurum et mutile suuimi materiam mali/ suimi om̃ẽo
materiam boni putant certatim q omnes ut s ummum bonum preq oĩ¬
bus appetunt Iam in urbium plateis haud̾ yronice proclamatur/ o
ciues ciues querenda peccunia primum est Uirtus post nũmos atq

Expanded text:
luant, nolite cor apponere”, neque hunc magis quam ipsius filium dicenluant, nolite cor apponere”, neque hunc magis quam ipsius filium dicentem: “Qui confidit in divitiis suis corruet”, neque rursus his magis illum qui super omnes est, cuius doctrina celestis, nisi ab insanis planeque furentibus contemni nequit, qui profecto divitias et divitiarum comites, voluptates atque sollicitudines spinas dixit, semen verborum salubrium suffocantes. Dixit hoc cuius in ore non est inventum mendacium, viva, inquam, hoc dixit veritas; veruntamen putas invenerit fidem in terra? nullam prorsus aut ratam. Quas igitur ille spinas, suavitatem unicam atque ducedinem mundus vocat, et, quod ait quidam, “gemmas et lapides, aurum et inutilem summi materiam mali”, summi omnis materiam boni putant, certatimque omnes ut summum bonum pre omnibus appetunt. Iamque in urbium plateis haud ironice proclamatur: O cives, cives, querenda pecunia primum est; virtus post nummos! atque
Abbreviated transcription (Latin):
ncol⁊ in quem uollet transferet quia ini magine pertransit bomi
sodet frustra conturbatur/. thesauriz at et ignorat cui congregabit
en his ac mile similibus circunquaq so nantibus doctorum uoci¬
bis hominum obstruxit aures in finita cup id itas ut iam friist᷑
diuitibus hulus seculi precipiatur non sublime sape̾ neq spera¬
ie in incerto diuitiarum sed in deo uiuo qui prestat uobis omĩa
hab undare ad fruendum bene agere/ diuites fier in operibus bo
nis Nam qui uolunt diuites fieri  harum scilicet que uulgo optant
duitiarum / incidunt in tenitationem et laqueum diaboli/ et de side¬
il multa et inutilia et nociua / que mergunt homines in intori¬
tun et damnationem / Rad ix enim omnium malorum est cupide¬
i non magis hunc aud̾iunt consultorem q̃ qui ait nolite spe¬
me in mi quitare/. et rapinas nolite concupisce᷑ diuitie si afi¬

Expanded text:
nichil, in quem volet, transferet, “quia in imagine pertransit homo, nichil, in quem volet, transferet, “quia in imagine pertransit homo, sed et frustra conturbatur, thesaurizat, et ignorat cui congregabit ea.” His ac mille similibus circumquaque sonantibus doctorum vocibus hominum, obstruxit aures infinita cupiditas, “ut iam frustra divitibus huius seculi” precipiatur “non sublime sapere nec sperate in incerto diuitiarum suarum, sed in Deo uiuo, qui praestat nobis omnia abundare ad fruendum, benefaciant, diuites sint in operinis. Nam qui volunt divites fieri” harum scilicet que vulgo optantur divitiarum, incidunt in tentationem et laqueum diaboli, et desideria multa et inutilia et nociva, que mergunt homines in interitum et perditionem. Radix enim omnium malorum est cupiditas”. Non magis hunc audiunt consultorem, quam qui ait: “Nolite sperare in iniquitate et rapinas nolite concupiscere, divitie si aff
Abbreviated transcription (Latin):
phle male optatum male ꝑtum illius penates i rrupit scelerumq in¬
grnia semina mouit/ non ne opes falsas et caducas neq prestare posse
qod spondeant/ neq lenire animi sitim sed accendere neq curas fu¬
pue sed arcessere/ neq necessitares tollere sed augere uerissime q et
popue dictum/. Crescit amor nũmi quantum ip̃a peccunia croscit/ et
did neminem diuitem peccuniam facit̾ ymo contra nulli nom ma¬
iem sui cupidinem incussit neq illud minus Crescentem sequitir
ara peccuniam/ maiorum q fames/ atq illud multa petentibus desũt
multa et pernultis eos in digere qui ꝑ multa possident d̾eniq quidꝗd
sit non esse perpetuum nec longeuum quidem / ut quod positum sit in
manibus fortune / sine int̾missione millibus subiectum casibus
ee saltem morte perdendum. diues enim cum dormiert nichil secu
aferet apperiet occulos suos et nichil in ueniet neq id ip̃m s ui

Expanded text:
phile male optatum, male partum illius penates irrupit, scelerumque inphile male optatum, male partum illius penates irrupit, scelerumque ingentia semina movit. Nonne opes falsas et caducas, neque prestare posse quod spondeant, neque lenire animi sitim sed accendere, neque curas fugere sed arcessere, neque necessitates tollere, sed augere, verissimeque et proprie dictum crescit amor nummi quantum ipsa pecunia crescit? Et illud: “neminem pecunia divitem facit, immo contra, nulli non maiorem sui cupidinem incussit”. Neque illud minus: crescentem sequitur cura pecuniam, maiorumque fames. Atque illud: multa petentibus desunt multa. Et “permultis eos indigere, qui permulta possideant.” Denique quicquid sint, non esse perpetuum, nec longevum quidem, ut quod positum sit in manibus fortune, sine intermissione volubilibus subiectum casibus, et saltem morte perdendum. “Dives” enim “cum dormierit nichil secum auferet, aperiet oculos suos et nichil inveniet”; neque id ipsum suum
Abbreviated transcription (Latin):
usq̃ docto audiendi legendiq defuit facultas/. non ne eigo peccuniã
peregrinos mores intullisse/ et molles diuicias tuipi luxu seculapi¬
us in tegerima fregisse/ non ne ip̃as quoq diuitias/ auaritiam er ud¬
bundantes uoluptates desiderium ꝑ luxum atq libidinem ꝑeund
perdendi q in uexisse er scriptum et re ipa sepe compeitum est Noy¬
ne auarum semper egere non ne nocens ferum/ feuo q nocentius
aurum sacram q auui famem nil non mortalia corpora cogeie/ peccunie¬
q aspectu debilitatos sꝑiurus non ne aurum pei medios ue sacelites et
pierumpie saxa potentius ictu fulmineo atq hinc pudititie simul ac
ure in sidias ꝑ uenire Imbre aureo danaes expugnata uirginitas ac
uatis aigolici casus piobat auareq simul coniugis una siquic̾em ⁊ u¬
me duplicis causa fuit. ⁊ urum fatale quod bene spretum aigie eri¬

Expanded text:
unquam docto legendi audiendique defuit facultas. Nonne ergo pecuniam unquam docto legendi audiendique defuit facultas. Nonne ergo pecuniam peregrinos mores intulisse, et molles divitias turpi luxu, secula prius integerrima fregisse? nonne ipsas quoque divitias, avaritiam, et abundantes voluptates, desiderium per luxum atque libidinem pereundi perdendique omnia invexisse, et scriptum, et re ipsa sepe compertum est? nonne avarum semper egere? nonne nocens ferrum ferroque nocentius aurum, sacramque auri famem, nil non mortalia pectora cogere, pecunieque aspectu debilitatos spiritus? Nonne aurum per medios ire satellites et perrumpere <amat> saxa potentius ictu fulmineo, atque hinc pudicitie simul ac vite insidias provenire? Imbre aureo Danaes expugnata virginitas, ac vatis Argolici casus probat, avareque simul coniugis: una si quidem ruine duplicis causa fuit, aurum fatale; quod bene spretum Argie, Eri
Abbreviated transcription (Latin):
frustra quidem preualuit sapientum sententiis uulgi furori itaq ie
nullum iniquius sic nullum ardentius notum q peccunie est ut
ex qua pondeie omnia que optantur persuasum sit/ Clamant ab al¬
uerso cbctissimorum uoces hominum clamat experientia et ueuras
clamat uetus et recens exemplorum turba/ magna peccuniam nulli
utilem/ multis fuisse pestiferam/ cum peccato ac labore queiendami
cum solicitudine ac ꝑ auore seruandam cum querelis ac merore pei¬
dendam dicant peccunie amatores quid uel in his uerbis falsi uł in
suis opibus boni sit ex ut uera extimatio cam laudate iei quid ie br
quisq uderit aut legerit integrum aut sincerum spretis uulgida¬
moribus sepositis q fulgoribus metallorum ad memoriam reuerta¬
tur Qilia uero non omnibus uidendi expeuend̾i q sors eadem ful
illa animum subeant. que famosis ab auctoribus stripta nullit

Expanded text:
Frustra quidem prevaluit, sapientum sententiis, vulgi furor, itaque ut Frustra quidem prevaluit, sapientum sententiis, vulgi furor, itaque ut nullum iniquius, sic nullum ardentius votum quam pecunie est, ut ex qua pendere omnia que optantur persuasum sit. Clamant ab adverso doctissimorum voces hominum, clamat experientia et veritas, clamat vetus et recens exemplorum turba, magnam pecuniam nulli utilem, multis fuisse pestiferam, cum peccato ac labore querendam, cum sollicitudine ac pavore servandam, cum querelis ac merore perdendam. Dicant pecunie amatores, quid vel in his verbis falsi, vel in suis operibus boni sit. Et, ut vera sit extimatio tam laudate rei, quid de hoc quisque viderit aut legerit integrum ac sincerum, spretis vulgi clamoribus sepositisque fulgoribus metallorum, ad memoriam revertatur: quia vero non omnibus videndi experiendique sors eadem fuit, illa animum subeant, que famosis ab auctoribus scripta, nulli
Abbreviated transcription (Latin):
Qui festinat ditari inquit non inuocens . Audistis alium exur̃is
seu satiricus sit ille scu liricus dicentem  Non domus aut fundus
non eus acceruus et auri/ Egroto domini deduxit coipoie febres Non
animo curas / dixerat hoc externus sapiens ille breuissime/ Non ꝓ¬
derunt diuitie in die ultionis / et addiderat quid prodesset Iustitia
enim inquit liberabit a morte Cum cigo peccunia quam amissamt
luges in neccessitaribus sũmis/ nec corpori possit opem dare nec a̾io
mirum cur tantopere/ uel optari absens ualcat uel amari presẽs
his atq aliis motus orator uoster nichil est inquit tam angusti a¬
nimi tam q parui q̃ amare diuitias at oiator eclesiasticus ⁊ uaro
inquit nichil est scelestuis/ nichil est ini quius q amare peecunias
Et q̃ multorum in hoc uno consentit ymo q̃ nullius dissentis auctore

Expanded text:
“Qui festinat ditari, inquit, non erit innocens”. Audistis alium ex vestris, “Qui festinat ditari, inquit, non erit innocens”. Audistis alium ex vestris, seu Satyricus sit ille, seu Lyricus, dicentem: non domus aut fundus, non eris acervus et auri, egroto domini deduxit corpore febres, non animo curas. Dixerat hoc externus sapiens ille brevissime: “Non proderunt divitie in die ultionis”, et addiderat quod prodesset. “Iustitia enim, inquit, liberabit a morte”. Cum ergo pecunia, quam amissam luges, in necessitatibus summis nec corpori possit opem ferre nec animo, mirum cur tantopere vel optari absens valeat, vel amari presens. His atque aliis motus Orator vester “nichil est, inquit, tam angusti animi, tamque parvi, quam amare divitias”. At Orator Ecclesiasticus “avaro, inquit, nichil est scelestius; nichil est iniquius quam amare pecuniam”. Et quam multorum in hoc unum consentit, immo quam nullius dissentit auctoritas.
Abbreviated transcription (Latin):
mo ne illius quidem sed fortune ut dixi / que eam cui uisum fuerit bre¬
iem ad usum / magno sub fenore muruat disce iam tandem appriis
aliena secernere/.d. peccuniam amisi/. Rõ. Si ce adeo non tue cruci¬
ant iacture / tibi q uel alienũm aliquid demi doles disce illa conqiere
que tua sint propria atq perpetua/ quorum et acquisitio facilior et
possesio nobilior certiorq/ uirtutem si quesieris non amittes uos
antem sapientie conteitores / cultoresq et amatores peccunie facti
ens obsorduisse uidemini s adubribus consilis ac monitis quecũq¬
ꝑ sanctos atq eruditos uiios contra h anc presertim insanie partem
bumane dicta sunt. Audistis satyricum uestrum protestantem Nla
diues qui fieri uult et cito iuat fieri atq his dictis ad dentem fed
que reuerentia legum quis metus aut pudor est unq̃ proporantis
auari. hanc sententiam hebreorum sapiens q̃ paucis ab soluerat

Expanded text:
mo ne illius quidem, sed fortune, ut dixi, que eam, cui visum fuerit, bremo ne illius quidem, sed fortune, ut dixi, que eam, cui visum fuerit, brevem ad usum magno sub fenore mutuat. Disce iam tandem a propriis aliena secernere. Pecuniam amisi. Si te adeo non tue quoque cruciant iacture, tibique vel alienum aliquid demi doleas, disce illa conquirere, que tua sint, propria atque perpetua, quorum et acquisitio facilior et possessio nobilior certiorque. Virtutem si quesieris non amittes. Vos autem sapientie contemptores, cultoresque et amatores pecunie facti estis? Obsorduisse videmini salubribus consiliis ac monitis, quecunqper sanctos atque eruditos viros, contra hanc presertim humane partem insanie dicta sunt. Audistis Satyricum vestrum protestantem: nam dives qui fieri vult, et cito vult fieri; atque his dictis addentem: sed que reverentia legum, quis metus aut pudor est unquam properantis avari? Hanc sententiam Hebreorum sapiens quam paucis absolverat:
Abbreviated transcription (Latin):
mulcendo occulos animam ferit proinde si hine saluus es gande tibi
ablatum unde infici posses ceq illesum int̾ pericula transiuisse letus
stupensq recogira / Sin infectus extirpatam mali causam scito quo
felicior ad salurem reditus fit . d. Amisi aurum atq argentum. Rõ.¬
suic celesti animo cum terrestribui purgamentis: Qui uirilius phi¬
osofantur argentum atq aurum inter bona non numerant ꝗ mo¬
lius bona dicunt sed non animi horum quid quid elegeris siue non
lonum/ siue non tuum fuit/ eque nulla tibi et materia querellaruz
nam ut omĩno bonum dicis uelis quod multi magni qi negant uiri
non tuum certe sed fortune bonum / uel in uitus dices ita nec tu de tuo
aliquid nec de suo illa quidem peididit sed transtulit .d. Amisi pecc¬
uniam/. Rõ. Ut non amisisses si cua esset/ sic si tua non erat amit¬
tere nequiuisti uere autem non tua sed illius erat quem sequta est y¬

Expanded text:
mulcendo oculos, animam ferit. Proinde si hinc salvus es, gaude tibi mulcendo oculos, animam ferit. Proinde si hinc salvus es, gaude tibi ablatum, unde infici posses, teque illesum inter pericula transivisse, letus stupensque recogita. Sin infectus extirpatam mali causam scito, quo facilior ad salutem reditus sit. Amisi aurum atque argentum. Quid celesti animo cum terrestribus purgamentis? Qui virilius philosophantur, argentum atque aurum inter bona non numerant; qui mollius, bona dicunt, sed non animi. Horum quicquid elegeris, sive non bonum, sive non tuum fuit: eque nulla tibi materia est querelarum. Nam ut omnino bonum dici velis, quod multi magnique negant viri, non tuum certe sed fortune bonum, vel invitus, dices. Ita nec tu de tuo aliquid, nec de suo illa quidem perdidit, sed transtulit. Amisi pecuniam. Ut non amisisses si tua esset, sic, si tua non erat, amittere nequivisti. Vere autem non tua, sed illius erat quem secuta est; im
Abbreviated transcription (Latin):
et quor ieus indotate castiores/ eoq feliciores fueunt nion facit faust¬
um coniugium dos sed uirtus/ fac si potes ut tuarum non peccunia
optabilis sit sed pudor/ sed mo destia sed integritas / pacientia fides hu¬
militas his ornate gẽmis filie tue hoc onuste auro his ancilis comi¬
rate li men adeant coniugum non diuitum sed proborum ubi tutior
sepe pudititia/ uitaq dultior q in chalamis atq atuis regum fuit ⁊
de amissa pecunia. dolor.¬
Ecuniam amisi . Rõ. Et cum illa curas multas periculum q
perpetuum/ .d. perdidi peccuniam/.Rõ. Et laborem custo di
et perdendi metum sic perdendo peccuniam/ duo bona u¬
nunqdq prestantius amisso securitatem ac requiem ĩue¬
nisi . d. peccuniam perdidi. Rõ. Bene si te illa non perdidit quod mlł
is iam possessoubus suis fecit noxia enim peccunie forma est/ uenen¬
osus fulgor ac postifer itaq uelut seipens squamis aureis placens

Expanded text:
et quot reris indotate castiores, eaque feliciores fuerint? Non facit faustet quot reris indotate castiores, eaque feliciores fuerint? Non facit faustum coniugium dos, sed virtus. Fac si potes, ut tuarum non pecunia optabilis sit, sed pudor, sed integritas, sed modestia, patientia, fides, humilitas. His ornate gemmis filie tue, hoc onuste auro, his ancillis comitate, limen adeant coniugum non divitum, sed proborum, ubi tutior sepius pudicitia vitaque dulcior, quam in thalamis atque atriis regum fuit. 13 DE AMISSA PECUNIA Pecuniam amisi. Et cum illa curas multas periculumque perpetuum. Perdidi pecuniam. Et laborem custodie, et perdendi metum. Sic, perdendo pecuniam, duo bona, unumquodque et prestantius amisso, securitatem et requiem invenisti. Pecuniam perdidi. Bene, si te illa non perdidit, quod iam multis possessoribus suis fecit: noxia enim pecunie forma est, venenosus fulgor ac pestifer, itaque velut serpens squamis aureis placens,
Abbreviated transcription (Latin):
carenten mollestia/ nec minus illa/ omnem uitam esse tormẽru
quid filii meruere quid sidesint cure alie subibunt/ Ciede micbi¬
⁊ uocunq te uertas quenilibet fortune gradum auipias / et labores et
mo lostie et difficultates uite aderunt quid lamentis in anibus̃ opus
est/.d. Filiis multis premor / rospondeo. Sic dicis quasi felicitatẽ
deprimaris tua et uota prima mortalium tibi cumulotius obueri¬
spe fers grauiter/. Mirum genus impacientie. D. Quid ueio tot fua¬
ciam filiabus / quis cot doces expediet/. Rõ. Unus est et feminaꝵ
deus et marium/ as et tibi filios pascet et filias ut q illis ingeniu
ot uiuendi artes sic has suas dotes dabit Itaq sicut scriptum ost
Spera in eo et ip̃e faciet Quod̾ in te est optimum dotis genus
fuerit sic filias formare/ ut uel absq dote recto uiditio placeie ua¬
leant atq amari/ dotem habuit id manum imperum faustina

Expanded text:
carentem molestia”? Nec minus illam: “Omnem vitam esse tormentum”? carentem molestia”? Nec minus illam: “Omnem vitam esse tormentum”? Quid filii meruere? Qui, si desint, cure alie subibunt. Crede michi: quocunque te vertas, quemlibet fortune gradum arripias, et labores et molestie difficultates vite aderunt. Quid lamentis inanibus opus est? Filiis multis premor. Sic dicis, quasi felicitate deprimaris tua, et vota prima mortalibus tibi cumulatius obvenisse fers graviter, mirum genus impatientie. Quid vero tot faciam filiabus? Quis tot dotes expediet? Unus est, et feminarum Deus et marium, is et filios tibi pascet et filias. Utque illis ingenium et vivendi artes, sic his suas dotes dabit. Itaque sic scriptum est: “Spera in eo et ipse faciet”. Quod in te est, optimum dotis genus fuerit, sic filias formare, ut, vel absque dote, recto iudicio placere valeant atque amari. Dotem habuit Romanum imperium Faustina:
Abbreviated transcription (Latin):
tudo seu paruitas/ ubi par est omnium plenitudo/ ded multa desunt⁊
ꝑ auperibus/ quanto plura desunt regibus cum illud flacei ueussim¬
um / expertumq ꝙ multa petentib desit multa/ . D. laboriosum ne¬
gocium multos filios genuisse/. Rõ. Quid sub cello michi non labo¬
riosum dabis preter unam ut creditur uoluptatem/ qua tamen nich¬
a ost in fi ne laboriosius nichil quod tot in animis linquat aculeos
An non legis apud flaccum ut nil sine magno uita labore dedit un¬
talibus An non audis. q uid poeta alius non in elaganter hac in ꝑti
luserit/ cum enim bona omnia gratis nobis donata esse diui nitis
pii omnes uno ore fateantur/ non donata dicit ille sed uendita/ et
piecium statuit labores / sic enim ait laboubus uendunt dei nobis oĩa
bona/.d. Mollesta est tantorum sollicitudo filiorum/. Rõ. An non
in ter ueras sententias illa est/ non posse in ueniri uitam hominis

Expanded text:
tudo seu parvitas, ubi par est omnium plenitudo? “Sed multa desunt tudo seu parvitas, ubi par est omnium plenitudo? “Sed multa desunt pauperibus!” Quanto plura desunt regibus, cum sit illud Flacci verissimum expertumque: multa petentibus desunt multa! Laboriosum negotium multos filios genuisse. Quid sub celo michi non laboriosum dabis preter unam, ut creditur, voluptatem? qua tamen nichil est in fine laboriosus, nichil quod tot in animis linquat aculeos. An non legis apud Flaccum: nil sine magno vita labore dedit mortalibus? An non audis, quid Poeta alius non ineleganter, hac in parte, luserit? cum enim bona omnia gratis nobis donata esse divinitus, pii omnes uno ore fateantur, non donata dicit ille, sed vendita, et pretium statuit labores; sic enim ait: laboribus vendunt Dei nobis omnia bona. Molesta est tantorum sollicitudo filiorum. Non inter veras sententias illa est: “Non posse inveniri vitam hominis
Abbreviated transcription (Latin):
equauerat appetitum/ Non erat appio sors cresi regis nec cõ ciuis
quidem sui crassi/ sed felicior q uedam alia/ quãuis angustior sua
sors / nec ad alienam sortem sed sicut boni omnes faciunt ad suã
propuam se formabat ac fuos / ceite nec ego exigo ut tu sorte alia q̃¬
tuas in cuis utaris et in te neq ut cibo aut amicru regio cuos pascas aut
uestias Uescuntur lautius regii iuuenes et uestiuntur insignius si non
uiuunt melius nec diucius/ nec letius/ et quod constat nec securius nec
honestius certe nec sanctius pro his omnibus unum habent quo exce¬
llant pomposius hoc est stultius uiuunt duus cuiq uiuendi mo dus
s ua est mensura nec id circo melior quo maior / unde fit ꝙ in tigurio
sepe letos uideas/ mestos in regia/ non est omĩum una cap acitas
s ed unus est fons gratie unus ille cui dicitur. Aperis tu manus cuam a
imples omine animal benedictione. Quid ad rem uasorum seu magni¬

Expanded text:
equaverat appetitum. Non erat Appio sors Cresi regis, nec concivis equaverat appetitum. Non erat Appio sors Cresi regis, nec concivis quidem sui Crassi, sed felicior quedam alia, quamvis angustior, sua sors; nec ad alienam sortem, sed, sicut boni omnes faciunt, ad suam propriam se formabat, ac suos. Certe nec ego exigo ut tu sorte alia qtua in tuis utaris et in te, neque ut cibo aut amictu regio tuos pascas aut vestias. Vescuntur lautius regii iuvenes et vestiuntur insignius, sed non vivunt melius, nec diutius, nec letius et, quod constat, nec securius, nec honestius certe, nec sanctius. Pro his omnibus unum habent quo excellant: pomposius, hoc est stultius vivunt. Suus cuique vivendi modus, sua est mensura: nec idcirco melior quo maior. Unde fit ut in tugurio sepe letos videas, mestos in regia. Non est omnium una capacitas, sed unus est fons gratie, unus ille cui dicitur: “Aperis tu manum tuam, et imples omne animal benedictione”. Quid ad rem vasorum seu magni
Abbreviated transcription (Latin):
cultos filios habere Scio autem quid dicturus sis hi quos nu meras
nagni omnes reges fuerunt/ michi longe alia sors est/ nũquid ueo
ici fuit appius claud ius profecto ne diues quidem/ prisoo illo seculo
salicet quo probium dinitie habebantur et pauperrari cecitas accesse¬
rat ac senectus et tamen de eo scribens cicero/. Quatuor inquit robu¬
stos filios/ et quinq filias tantam domum tantas clientelas appius
iegebat et cecus et senex/ Neq id̾ miraui est ꝙ priuata bene regeret
cum tot obsessus in comodis ip̃am quoq rem publicam gubernaret hu¬
manorum defectium. magna pars in moribus non in rebus esti Non
eiar appio sors regia/ sed nec oprabatur. sua sorte contentus/ exigue
non lautiis sed iurtutibus adornabat lares et uictu cenui amplam fa¬
miliam nutriebat quod q multi reges mesti faciunt et queruli letus
ille ot equanimis faciebat/ non enim fortunam apetitui/. sed fortune

Expanded text:
multos filios habere. Scio autem quid dicturus sis: “Hi, quos memoras, multos filios habere. Scio autem quid dicturus sis: “Hi, quos memoras, magni omnes reges fuerant: michi longe alia sors est”. Nunquid vero rex fuit Appius Claudius, profecto ne dives quidem, prisco illo seculo, videlicet quo probrum divitie habebantur, et paupertati cecitas accesserat, ac senectus, et tamen de eo scribens Cicero: “Quattuor, inquit, robustos filios, et quinque filias, tantam domum, tantas clientelas Appius regebat et cecus et senex”. Neque id mirari est, quod privata bene regere cum, tot obsessus incommodis, ipsam quoque rem publicam gubernaret. Humanorum defectuum magna pars in moribus, non in rebus est: non erat Appio sors regia, sed nec optabat, sua sorte contentus; exiguos non lautitiis sed virtutibus adornabat lares, et victu tenui amplam familiam nutriebat. Quodque multi reges mesti faciunt et queruli, letus ille et equanimis faciebat. Non enim fortunam appetitui, sed fortune
Abbreviated transcription (Latin):
uduntur qualis est sors uir tuosarum fere omnium actionum que ingie¬
sos cruciant at progressos multent .D. pauꝑ cum multis filiis sui.¬
lis. miraris quasi fecundam uirorum non legeris pauꝑtatem/ diuersa sunt
opum genera/ et uaria fortune dona/ nulli omnia contingunt Aliis uage
rices Aliis rigens tellus ex angue aliis metallum. uiue tibi diuitie
ntigerunt filii. An uero boues/ et pecudes/ et asini et camelli et profuge
aps et columbe et pulli et ꝑauo nes serui deniq et ancile in diuitiis
habebuntur soli fillii excluduntur. Dd. O qͣ multi michi sunt filii . ⁊¬
slõ O q̃ plures aliis quinquaginta fueuit priamo/ Eriginta orodi par¬
thoiim regi centum ꝗndecim regi ꝑsarum artaxersi septinginti aũt
heiotino regi arabum quorum fidutia fines hostium alternis aggresso
incursibus/ egiptum siriam q uascauit et est sane potentie genus qdda

Expanded text:
uduntur; qualis est sors virtuosarum omnium fere actionum, que ingresuduntur; qualis est sors virtuosarum omnium fere actionum, que ingressos cruciant, ac progressos mulceant. Pauper cum filiis multis sum. Miraris quasi fecundam virorum non legeris paupertatem. Diversa sunt operum genera, et varia dona fortune: nulli omnia contingunt, aliis vage merces, aliis rigens tellus, exangue aliis metallum: vive tibi divitie obtigere filii. An vero boves et pecudes et asini, cameli et profuge, apes et columbe et pulli et pavones, servi denique et ancille in divitiis habebuntur, soli filii excludentur? O quam multi michi sunt filii! O quam plures aliis? Quinquaginta fuere Priamo, triginta Orodi Parthorum regi, centum quindecim regi Persarum Artaxerxi, Septingenti autem Erothinio regi Arabum, quorum fiducia, fines hostium alternis aggressus incursibus, Egyptum Syriamque vastavit. Et est sane potentie genus quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
cio sissima ostentasset ornamenta/ generosam uelur ad emulatioẽz
ꝓ uocata/. colloquium d̾e industria ꝓ craxit donec ascolis filii eius
remetrent p arui tunc pueri / qui magni post fuerunt uiri/ quib
illa conspectis/ uersa in hospitam ornamenta mer inquuiꝰ hec sunt
pieclare quidem et ut tanti patris decebat filiam/ tu autem orname¬
ta bec. tũa uocas impedimẽta /. D. Quis cot pascet filios/. Rõ. Is ꝗ
re aiuentute tua pascit in senium qui non solum homines ẜ pises
et quat iupedes pascit et uolucies/.D. Quis tot narorum coipora uestiet¬
.Rõ. Is qui non tantum animantia sed agros heibis ac floribus et
fio ndibus siluas uestit/ et quu scimus adhuc forsan hii filii te nõ
modo pascent ac uestient sed eciam tuebuntur ac eciam honestabunt ⁊
humanarum reium ut auoluptate alie incipiunt/ in laborem ac dolo¬
rem desinunt sie econtra alie amaro principio incepte/ dulci fine cla¬

Expanded text:
tiosissima ostentasset ornamenta, generosam velut ad emulationem tiosissima ostentasset ornamenta, generosam velut ad emulationem provocata, colloquium de industria produxit, donec a scholis filii eius remearent parvi tunc pueri, qui magni post fuere viri; quibus illa conspectis versa in hospitam: “Ornamenta mea, inquit, hec sunt”, preclare quidem, et ut tanti patris filiam decebat. Tu autem ornamenta hec tua vocas impedimenta. Quis tot pascet filios? Is qui te a iuventute tua pascit in senium, qui non solum homines, sed pisces et quadrupedes pascit et volucres. Quis tot natorum corpora vestiet? Is qui non tantum animantia, sed agros herbis ac floribus et frondibus silvas vestit. Et quid scimus adhuc? Forsitan hi filii te non modo pascent ac vestient, sed etiam tuebuntur, sed etiam honestabunt. Humanarum rerum ut a voluptate alie incipiunt, in laborem ac dolorem desinunt, sic econtra alie amaro principio incepte, dulci fine cla