comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
totã ⁊ milites: pessũ dabãt. Sacerdotes ⁊ cleri¬
ci dm̃ suplicit̃ ex orabãt. qͣtinꝰ suã debenderet
xͥanitatem. p̾stãs illis sospitatẽ ⁊ iuctoriã. Ui¬
lelmꝰ de mõte pislerio erat ĩ machina. custos¬
⁊ defensor. ⁊ alii multi. Et qm̃ edificiũ illud mu¬
ris erat porrectiꝰ faciliꝰ eis nocebãt. itpote suꝑ quoᷤᷤ
lapides iaculati de sursũ ruebãt. ꝑcussi uͦ ł in ancili¬
b ł ingaleis. ł in capitib: indifficult̃ oppetebeĩt: ⁊ õi¬
modis deficiebãt. Habebãt ⁊̃ uncinos ferreos: qͥb
sine int̾missiõe infestabãt alii alios. Turei nichilo
re. ignẽ quẽ grecũ uocãt ĩ machinã iacere ⁊ nicħ
occiosũ admitere. Ap̃iani eꝯtra oleũ qd̾ maxi¬
me ignẽ illũ extĩgit effund̾e. Ascẽsũ attẽptare.

Expanded text:
abant; sacerdotes et clerici Deum suppliciter exorabant quatenus suam defenderet Christianitatem, praestans illis sospitatem et victoriam. Wilhelmus de Monte Pislerio erat in machina, et alii multi. Et quoniam aedificium illud erat muris porrectius, facilesursum ruebant. Percussi vero vel in ancilibus vel in galeis vel in capitibus, indifficulter oppetebant et omnimodis deficiebant. Habebant etiam uncinos ferreos, quibus sine intermissione infestabant alii alios. Turci nihilomire; ignem, quem Graecum vocant, in machinam jacere, et nihil otiosum admittere. Christiani e contra, oleum quod maxime
Abbreviated transcription (Latin):
inuenti.¶Sentilib aũ sic deuictis. ⁊ aliis aciturta¬
pho potitis. ⁊ ꝯdignis dõ laudib exibitis. duces illiꝰ
speciose xͥ anitatis in unũ ꝯuener̃.⁊ ꝯłlocato cõ¬
inꝑatorẽ ꝯstantinopolĩ direxer̃. qͣtinꝰ ad ci uitatem
recipiendã quã calamitosis passionib ei ad qͥsierãt
festinar&. eisq similit̾ iuratas pactiones illibatas
ꝯseruar&. Ipsi ⁊ enĩ asuis declinare nullatenus
uolebant. Uenir& gͥ qͣtenꝰ neut̃ a ꝓmissis ⁊ de¬
bitis: fraudaret᷑. Ad nos inqͥunt ueniat.⁊ sic̾
nobis pactꝰ ẽ ⁊ irremotũ comitẽ amͦ  se nobis

Expanded text:
uli. Gentilibus autem sic devictis, et aliis a civita glorioso triumpho potitis, et condignis Deo laudibus exhibitis, duces illius speciosae Christianitatis in unum convenerunt; et coimperatorem, Constantinopolim direxerunt quatenus ad civitatem recipiendam, quam calamitosis passionibus ei acquisierant, festinaret; iisque similiter juratas pactiones illibatas conservaret: ipsi etenim a suis declinare nullatenus volebant: veniret ergo, quatenus neuter a promissis et debitis fraudaretur. « Ad nos, inquiunt, veniat, et sicut nobis pactus est, et irremotum comitem a modo se nobis
Abbreviated transcription (Latin):
chiã habuerat̃ p̃mineret. Conpulsi s̃ gͦ q̃lib& in hones¬
ta uł ĩꝯsueta ł austera ł ⁊ĩ illicita dentib infastiditis at¬
nes scilicet humanas uerutatas ⁊ ignib assas. ĩ uereqdis
morsib tetigere. E xibant itaq furti aciuitate. ⁊ ꝓ eul
ignib accẽsis coquebãt.⁊ nefandiᷤᷤ dapib sũptis: sic ⁊ em̃
misere ꝯsulebãt uite.⁊ ta̾ꝙͣ nchil egerĩt huiꝰ modi reuer¬

Expanded text:
 praeemineret. Compulsi sunt ergo quaelibet inhonesta vel inconsueta, vel austera, vel etiam illicita, dentibus infastiditis atnes scilicet humanas, verutatas et ignibus assas, inverecundis morsibus tetigere. Exibant itaque furtim a civitate, et procul ignibus accensis coquebant, et nefandis dapibus sumptis, sic etenim miserae
Abbreviated transcription (Latin):
diedr̃ it̃ adigdram᷑. Alioqͥn totũ popłm intẽpestius
ardorib afligerem. hoc aũ ꝯsiliũ tbis fl agteoritis
enuelentꝰ differat᷑. Tempꝰ eñi intractabile nec oe:
este Peisi psi s̃ gͦ duces ⁊ familie ꝑfinitimas reguu¬
ones estiandi gr̃a ⁊ egeni eos subseq̃bant᷑ uiuẽ¬
de ceusa. Uixerant eñĩ duces. Si qͥs egens ÷ ⁊i corpe
uegenat. iungat᷑ nobis ⁊ nos oĩb : datis unicuiqq

Expanded text:
empestivis ardoribus affligeremus. Hoc autem consilium turbis flagitantibus enucleatius disseratur. Tempus intractabile, necesseest. Dispersi sunt ergo duces et familiae per finitimas regiones, aestivandi gratia; et egeni eos subsequebantur, vivendi causa. Dixerant enim duces: Si quis egens est et corpore vegetus, jungatur nobis; et nos
Abbreviated transcription (Latin):
stant̾ p̃liabant᷑.⁊ multos ex illis sagitauer̃. seu illis
⁊ eos undiq infestantes. Ecce dõ grãs ab ipsis montanis
exire uisus ÷. exercitꝰ ĩnumerabilis eqͥs albis insidẽtes.¬
⁊ inmanib uexilla candida p̃ferentes. Hoc multi uide
eẽt. Tandẽ utriq ꝯgnouer̃ signũ de celo factũ. Cog¬

Expanded text:
stanter praeliabantur, et multos ex illis sagittaverunt, seu illis stanter praeliabantur, et multos ex illis sagittaverunt, seu illis et eos undique infestantes. Ecce, Deo gratias! ab ipsis montanis visus est exire exercitus innumerabilis, equis albis insidentes et vexilla candida in manibus praeferentes. Hoc multi videresset. Tandem utrique cognoverunt signum de coelo factum. Cog
Abbreviated transcription (Latin):
tũ iaiori metu diriguit. solitisq solitis uirib corꝑis.
aĩo friguit. Mandauit gͥ clã ꝓ curatori suo quẽ ad ipus¬
liũ uocãt. qͥ sius reb p̃erat. ut si uideret ĩ capite sui exo¬
citꝰ ignẽ accensũ fumigare: suos sciret suꝑatos. ⁊ ille
festim dato signo suisq oĩb sublatis reced̾et. ne sore
popłs qͥ c̃ eo erat. ł inpapilionibꝰ totꝰ deꝑirꝙ. Corbaran
aũ acies ordinatas speculatꝰ. ⁊ inaiores quã audierat
copias intuitꝰ : pedẽ paulatim astutꝰ ad montana retͣ¬
here cepit. ut eos fug̾e putantes franci : p̃cipites ĩse¬
ueniebatꝰ. alii stabant in loco sꝑantes ĩclud̾e se posse ue
xanos. E ꝯtra franci hostiliũ insidiarũ ñ ignari: exace
godefredi ⁊ rob̾ti normãni partẽ assũpsert. quã aciem
septimã statuer̃. ⁊ illis quẽdã ramaldũ p̃fecer̃. qͥ uemien¬
tib amari gentilibꝰ cõfestĩ obuiauer̃. Turci uͦ ĩ eos in¬

Expanded text:
est, majori metu diriguit, solutisque solitis viribus corporis, animo friguit. Mandavit igitur clam procuratori suo, quem admiralium vocant, qui suis rebus praeerat, ut si videret in capite sui exercitus ignem accensum fumigare, suos sciret superatos; et ille confestim dato signo, suisque omnibus sublatis, recederet ne forte populus qui cum eo erat, vel in papilionibus, totus deperiret. Curbarannus autem acies ordinatas speculatus, et majores quam audierat copias intuitus, pedem paulatim astutus ad monta retrahere coepit, ut eos fugere putantes, Franci praecipites inseveniebat; alii stabant in loco, sperantes includere posse se Christianos. Econtra Franci hostilium insidiarum non ignari, ex acie ducis Godefridi et Roberti Northmanni partem assumpserunt, quam aciem septimam statuerunt; et illis quendam Reinaldum praefecerunt, qui venientibus a mari gentilibus confestim obviaverunt. Turci vero in eos in
Abbreviated transcription (Latin):
Scala siꝗ ꝯfracta: dissiluit. defensabat tñ murũ
expugnatis: socios: ⁊ nutu ⁊ uoce quocabat. Int̾im
alia scala festinant̾ erecta ẽ.⁊ ꝑ eã gradiebant᷑ mui¬
n milites. ⁊ pedites. Deniq tot ascender̃. ut murũ
magna exparte p̃occupaueñ ⁊ ciues expugnãdo

Expanded text:
scala siquidem confracta dissiluit. Defensabat tamen murum xpugnatis, socios et nutu et voce convocabat. Interim alia scala festinanter erecta est, et per eam gradiebantur multi pedites ac milites; denique tot ascenderunt ut murum magna ex parte praeoccupaverint, et cives expugnando
Abbreviated transcription (Latin):
nemstrictis gladiis parturiebant. Mactabãt siqđ. eos
sic̃ oues ertantes. ut pote p̃pauore nimio tociꝰ defen¬
sionis in memores. Ad miraliꝰ qͦ qͥ inmunicipio ci¬
uitatis remanserat. cui corbarannꝰ castellũ illd̃
cõmiserat. uidens suos longe lateq ĩdecentꝰ essusod̾.

Expanded text:
nem, strictis gladiis, parturiebant. Mactabant siquidem eos nem, strictis gladiis, parturiebant. Mactabant siquidem eos velut oves errantes, utpote, prae pavore nimio, totius defensionis immemores. Admiralius quoque qui in municipio civitatis remanserat, cui Curbaramus castellum illud commiserat, videns suos longe lateque indecenter effusos,
Abbreviated transcription (Latin):
modas. ⁊ eqͦs.⁊ ium̃ta ĩnumera.⁊ oues lamgeras.⁊
alim̃ta copiosa.⁊ q̃ꝯq indigentib erãt nec̾c̾aria : de¬
tuler̃ inciuitatẽ. Hanc ⁊ eni gẽtiles habebãt ꝯsuetu¬
dinẽ. ut si qñ uadant in hostẽ. ł causa neccessitatis
sue subplende. ł suꝑcilio iactantie : opes copiosas sec̃
deuh. ant. eqͦs.⁊ asinos.⁊ camelos. ad subuehendum
clitellarios faciant.⁊ oues. ⁊ boues. ad comedendum
deduci p̃cipiant. nec annonã nec farmã. nec fabam
nec oleũ. nec uinũ p̃t̃mittãt. His gͥ oĩb inciuitatẽ
habundat̃ illatis: obtatoq t̾umpho franci potiti.
ꝯdignis laudib dm̃ benedixer̃. eũq sui ꝓtectorẽ ac
defensorẽ p̃semdalit̾ cognouer̃. hymno̾ꝙ gͣculabun¬
dos in celum extuler̃. Suriani ̃ ⁊ armenii qͥ illaᷤ
in colebant regiones. uidẽtes t̾cos irrecuꝑabilit̾ ĩ bello¬
suꝑatos: notos montanearũ anfractꝰ oppilabãt. cal¬
lesq angustos p̃occupabãt.⁊ eis inm̃sam cdelec cio¬

Expanded text:
modas, et equos et jumenta innumera, et oves lanigeras et alimenta copiosa, et quaecunque indigentibus erant necessaria, detulerunt in civitatem. Hanc etenim gentiles habent consuetudinem, ut, si quando vadant in hostem, vel causa necessitatis suae supplendae, vel supercilio jactantiae, opes copiosas secum devehant: et equos et asinos et camelos ad subvehendum clitellarios faciant; et oves et boves ad comedendum deduci praecipiant; nec annonam, nec farinam, nec fabam, nec oleum, nec vinum praetermittant. His igitur omnibus in civitate abundanter illatis, optatoque triumpho potidignis laudibus Deum benedixerunt; eumque sui protectorem ac defensosorem praesentialiter cognoverunt; hymnosque gratulabundos in coelum extulerunt. Suriani etiam et Armenii qui illas incolebant regiones, videntes Turcos irrecuperabiliter in bello-superatos, notos montaneorum anfractus oppilabant, callesque angustos praescupabant; et illis immensam deletio
Abbreviated transcription (Latin):
re u oluissent. indẽpnes ad sua loca tuta qducerentur
nec ibi ab eis q̃ sec̃ deculissent. dolosis ex actionib pͥut¬
boamundo redditũ ẽ. admiraliꝰ aũ ille. nec inulto
post bartitatꝰ ẽ ⁊ libali fran coꝵp munificentia donatꝰ
est. Solebat aũ dicere postea. qͥa sibi & anitatẽ peceũ¬
hariẽ ad obtasset a diut̾no tẽꝑe. Qͥ fidei &ane recalci¬
trauer̃: boamundi ꝯductu int̾ram suã remig̾uer &ͥ ani¬

Expanded text:
re voluissent, indemnes ad tuta loca conducerentur; nec ibi ab eis quae secum detulissent dolosis exactionibuconfestim redditum est. Admiralius autem ille nec multo post baptizatus est, et liberali Francorum munificentia donatus est. Solebat autem dicere postea, quod sibi Christianitatem peculiariter adoptasset a diuturno tempore. Qui fidei Christianae recalcitraverunt, Boamundi conductu in terram suam remigra
Abbreviated transcription (Latin):
res nr̃i posseder̃. s illos fallatiis suis adĩtatis sue cult᷑a
au̾tit. eosq ĩ nugatissimã sectã urãm deceptos sedu¬
xxit. Porro ⁊ tra nr̃i uiris ÷ ab antiqͦ. ⁊ uirtꝰ nr̃a uobis
errasis nobis eã mox restitu&. Qd̾ si nob̾ẽ uelletis t᷑ci
fieri. qd uobis ad uitã tutendã eẽt ꝑ nec̾cariũ: ⁊ statĩ¬
naremꝰ. Qd̾ si ⁊ hoc re̾p̾uitis uos cogitate de fuga. nos
enĩ ꝓuidebimꝰ nobis de t̾ra subigẽnda ĩmo iã subactͥa.

Expanded text:
res nostri possederunt: sed illos fallaciis suis, a Deitatis suae cultura res nostri possederunt: sed illos fallaciis suis, a Deitatis suae cultura avertit; eosque in nugacissimam sectam vestram deceptos seduxit. Porro, et terra nostri juris est ab antiquo, et virtus nostra, vobis erasis, nobis eam mox restituet. Quod si nobiscum velletis Turci fieri, quod nobis ad vitam tutandam esset pernecessarium, naremus. Quod si et hoc respuitis, vos cogitate de fuga: nos enim providebimus nobis de terra subigenda, imo jam subacta.
Abbreviated transcription (Latin):
mis peptis ipsã ur̃o coagulastis inꝑio. E cee it̾m auss
temerario i neos militare disponitus. Ita ne uobis uistũ
res insurgatis : Mandant gͥ qd̾ si pacifici recederitis opĩtu¬
ur̃a uobis ausportare ꝑmitterẽt. ⁊ si qd̵ uelletis de suo gra¬
sacrantũ illud uobis libent̃ inꝑtirent. ⁊ t̃rã istã oictiõi ur̃e
gitate de pͣlto ł ugnabit securiꝰ: quẽ eiꝰdẽ cause ꝓqͣ
pugnat᷑ iustgͣtia tuet᷑. S nos ĩuoluntate dĩ ⁊ dm̃ ꝑme¬
rebim ad iutorẽ: ⁊ iusticiã habebimꝰ assistricẽ. Si quid
respond̾e habetis: respondẽtes audiemꝰ. Tc̃ corbarannus
torito uultu respondisse fert᷑. Longe alit̾ trutinamꝰ.
de anitatẽ enĩ ur̃am q̃ idolatͥa ⁊ abhominatio ẽ: oĩo respuui¬
mus ⁊ ab hominam᷑. Cruxifixus ur̃ quẽ p̃tenditis quise
mur quo iͥ hatu t̾ram quã du possidemꝰ urãm uocare.
p̃sumitis. quã añ petrũ illũ suꝑsticiosũ ur̃m ꝓgenito¬

Expanded text:
is peremptis, ipsam vestro coagulastis imperio. Ecce iterum ausu temerario in eos militare disponitis. Itane vobis justum ves insurgatis? Mandant igitur quod si pacifici recederitis, omnia vestra vobis absportare permitterent; et si quid velletis de suo grasacramentum illud vobis libenter impertirent: et terram istam ditioni vestrae gitare de praelio, pugnabit securius, quem ejusdem causae, pro qua pugnatur, justitia tuetur: sed nos, in voluntate Dei, et Deum promerebimur adjutorem, et justitiam habebimus assistricem. Si quid respondere habetis, respondentes audiemus. » Tunc Curbarannus torvo vultu respondisse fertur: « Longe aliter trutinamus: Christianitatem enim vestram, quae idololatria et abominatio est, omnino respuimus et abominamur. Cruxcifixus vester, quem praetenditis, qui smur, quo hiatu terram, quam diu possedimus, vestram vocare praesumitis, quam ante Petrum illum superstitiosum vestrum, progenito
Abbreviated transcription (Latin):
xͥanoꝵ duces:⁊ oĩs xͥanus exercitꝰ. rogantes ut eor
ĩ festacione de hinc absistatis. ⁊ xͥ anos ĩsectari amodo
desinatis. Ut qͥd enĩ ꝯtͣ eos tentoria ur̃a locastis. ⁊ arma
bellat᷑i uibrando parastis. Qͥd eñĩ uobis male faciũt:
Nã qͥd ad uos de antiochisͥ ꝑ ꝗͣ ꝯg̾gati estis . Si iudi¬
cio ꝯtende uultis. miqͥd t̾ra ista diet pute iustĩa xp̃i

Expanded text:
nis Christianorum exercitus, rogantes ut ab eorum infestatione dein absistatis: et Christianos insectari a modo desinatis. Ut quid enim contra eos tentoria vestra locastis, et arma bellaturi vibrando parastis? Quid enim vobis male faciunt? Nam quid ad vos de Antiochia, pro qua congregati estis? Si judicio contendere vultis, nunquid terra ista, dictante justiti
Abbreviated transcription (Latin):
multas passus ÷ calamitates. ut sepulcrũ dnĩ dĩ sui
uiðe ꝓmereat᷑. iã multis fatigatꝰ ĩ fortuniis. de acce
lerando itinere  qͥqͣrit᷑. ⁊ nos itidẽ multo affecti tedio
ꝯq̃rimꝰ. Prouideamꝰ gͥ ipsis qd̾ mag̃ utile sit. Moras
neqͣꝗͣ ulteriꝰ quaslib& cẽsemꝰ ĩ nectendas : p̃t̃ quas
sumꝰ in aqͦsa ẽ. estas ultͣ modũ torrida ẽ. Aeris in¬

Expanded text:
multas passus est calamitates, ut sepulcrum Domini Dei sui videre promereatur, jam multis fatigatus lerando itinere palam conqueritur; et nos itidem multo affecti taedio conquerimur. Provideamus igitur ipsis quid magis utile sit. Moras nequaquam ulterius quaslibet censemus innectendas, praeter quas sumus, inaquosa est; aestas ultra modum torrida est; aeris
Abbreviated transcription (Latin):
obuiã arbitraret᷑. Postꝗͣ tñ eos uidit nec hac nec illac¬
tãꝗͣ formidolosos deuiare. s gͥssu mat᷑ato ꝓ ced̾e : itm ñ
erubuit dic̾e. Iste ꝯtẽptibiles canicłe de bello forsitã
expalluisse. pͥus enĩ dixerat suis dũ mͥanos uid̾et exe¬
untes. Sinite eos usq huc acceðe: ut liberiꝰ degluci¬
amus
eos ennr̃a potestate. Exxeant. ueniant. nos eñi stati er

Expanded text:
venire arbitraretur. Postquam tamen illos vidit nec hac nec illacvenire arbitraretur. Postquam tamen illos vidit nec hac nec illac formidolosos deviare, sed gressu maturato procedere, iterum non erubuit dicere: « Hae contemptibiles caniculae de bello forsitan rae ira efferum expalluisse. Prius enim dixerat suis dum Christianos videret exeuntes: « Sinite eos huc usque accedere, ut liberius deglutiamus eos in nostra potestate. Exeant; veniant: nos enim eos stati
Abbreviated transcription (Latin):
solidauerat. Nec illd̃ silentio subpͥmendũ arbitror. qd̾
dũ exirẽt deciuitate pluuiola tãꝗͣ roscida stilla cecidit.
q̃ qͣsi ros matutinꝰ irroratos eqͦs ⁊ eqͥtes ita letificauit:
ut eqͥ tãꝗͣ exhilarati hĩnire ceꝑuit. eqͥtũ aĩ dulcorati.
uegetiores: ⁊ lacͥores fuerĩt. ⁊ om̃s se ipsos ꝑntiores ⁊ expe¬
diciores senserĩt. Fuit tñ pluuia illa tã subtilis ⁊ modi¬
ea ut uix plinuã eẽ dixerĩt. s qͣsdã gutulas rorantes.
plus sẽserĩt ꝗͣ uiderĩt. Hoc aũ amultis nobis relatũ:¬
ꝓbabilib uiris. Qͥs aũ ħ diuini imineris largitatẽ du¬
bitau̾it. Qͥs hãc nubecularũ irrorantiã dĩ suos uisitã¬
tis benedictionẽ nescierit : Ad bellũ gͥ iã maiori fidutia
ꝓcedebãt aĩati. Corbarannꝰ dixisse fert᷑. Plus ad fugam
hii ꝓꝑant quã ad pugnã. Tante siꝗ. aĩositatis ⁊ stolidita¬
tis erat : ut nullam generationẽ audere sibi uenire

Expanded text:
omariam. Nec illud silentio suprimendum arbitror: quod dum exirent de civitate, pluviola, tanquam roscida stilla, cecidit: quae, quasi ros matutinus, irroratos equos et equites ita laetificavit ut eqni tanquam exhilarati hinnire coeperint: equitum animi dulcorati, vegetiores et alacriores fuerint; et omnes se ipsos promptiores et expeditiores senserint. Fuit tamen pluvia illa tam subtilis et modica, ut vix pluviam fuisse dixerint; sed quasdam guttulas rorantes plus senserint, quam viderint. Hoc enim nobis abahilibus personis. Quis autem hoc divini muneris largitatem dubitaverit? Quis guttularum irrorantiam Dei suos visitantis benedictionem nescierit? Ad bellum igitur jam majori fiducia procedebant animati. Curbarannus dixisse fertur: « Plus ad fugam hi properant quam ad pugnam. » Tantae siquidem animositatis et stoliditatis erat, ut nullam generationem audere sibi obviam
Abbreviated transcription (Latin):
tiles scm̃ ẽ. Legati retro gradũ iter arripientes: festim
dider Int̾im fames inualescebat. ⁊ tumr t̃eort eoi¬
da pauitantiũ & anoꝵ : ad huc aliqͣtenꝰ eiurabat. Fm¬
dẽ sae̾dotũ edicto: triduanis expletis ieuinus ꝓces¬
ordinauer. In acie pͥma fuit hugo magnꝰ cũ frãcigon
⁊ comite flandrensi. In scd̾a dux godefredꝰ eũ bellicos suo
exercitu. Int̾cia rob̾tꝰ normannoꝵ dux. In qͣrta podi¬
ensis ep̃c. setũ portans lanceã quã &xͥ ani sibi p̃ferri de¬
siderabant. ⁊ p̃sidiũ ⁊ tutam̃ ibi magnũ credebãt. ħic¬

Expanded text:
t. Legati, retrogradum iter arripientes festini ddiderunt. Interim fames invalescebat, et timor Turcorum corda pavitantium Christianorum adhuc aliquatenus evirabat. Tandem, sacerdotum edicto, triduanis expletis jejuniis, procesliverunt. In acie prima fuit Hugo Magnus cum Francigenis et comite Flandrensi: in secunda, dux Godefridus cum suo bellicoso exercitu: in tertia, Robertus Northmannorum dux: in quarta, Podiensis episcopus, secum portans lanceam, quam Christiani sibi praeferri desiderabant; et praesidium et tutamentum sibi magnum credebant:
Abbreviated transcription (Latin):
añ me de hoc p̃lio scͥpsit. Gentiles e regione maris pug¬
nantes pꝰꝗͣ pondus belli sustin̾e ñ pot̾ant. sic̾ corbarãnꝰ
ꝯdixerat inherba ignẽ miser̃. ut uidentes qͥ erãt in
tentoriis fugã inirent. ⁊ spolia q̃ꝯq possent sec̃ aspor¬
tarent. Signo aũ qd diximꝰ cognito: ꝑnices ⁊ irreqͥeti
aufugiebãt.⁊ tremuli suꝑlectilẽ p̾ciosiorẽ diripiebant.
xp̃iami aũ qͥ ex adu̾so pͥugnabãt. iã ad eorꝑ tentoria
pugnã diu̾teb̾at. ubi maiorẽ eorp uirtutẽ remãsisse
ñ nesciebãt. Obstabãt ad huc t̾ci tota qͣ pot̾ant obsti¬
tanonet Alu siđ pugnabant. alii tendis spoliãa
ĩtendebant. Dux gode fredus. ⁊ robtꝰ elandrenspo iai
po magerꝰ ureta flum̃ eqͥtabãt. iiͥ rursus maximap¬
nantue erat copia. Hii costant᷑ eos agressos unanimus

Expanded text:
nt, verum est. Gentiles e regione maris pugnantes, postquam pondus belli sustinere non poterant, sicut Curbarannus praedixerat, in herbam ignem miserunt; ut videntes qui erant in tentoriis, fugam inirent; et spolia quaecunque possent, secum asportarent. Signo autem quod diximus cognito, pernices et irrequieti aufugiebant; et tremuli suppellectilem pretiosiorem diripiebant. Christiani autem qui ex adverso pugnabant, jam ad eorum tentoria pugnam divertebant, ubi majorem eorum virtutem remansisse non nesciebant. Obstabant adhuc Turci, tota qua poterant obstinatione; alii siquidem pugnabant, alii tendis spoliandis intendebant. Dux Godefridus, et Robertus Flandrensis, et Hugo Magnus, juxta flumen equitabant, ubi rursus maxima pugnantium erat copia. Hi constanter eos aggressos, unanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
dnm ꝯu̾si. totã suã spẽ ĩ suꝑnis cello cauier̃e. qm̃ ab hu¬
mano adiutorio coacti s diffiðe stocuti s̃ gͦ ad iniuce
lancea dñi disqͥrenda. Magnã eñi habebãt ĩ illa fiduci
foderẽt : opꝰ illd̾ ꝯmiser̃. Foder̃ gͦ mane usq aduesꝑã⁊itã¬
de eodẽ petro eui reuelatũ fuerat p̃sente: reppererũt
lanceã. Quaͦcligna reuͤcia leuata: publicꝰ cla¬
mor exorit᷑. ᵇ a ⁊ ut debebat᷑ letabundus ad eã sit
ꝯcursus. ⁊ tota deuocione deosculabat᷑. Uides popłos
lacͥmis irroratos quas extorq̃bat gaudiũ. ꝑpend̾es gau¬
diũ qd̵ ꝑeꝑerat tante rei exꝑim̃tũ. Orta ÷ gͥ int̃ eos
tanta leticia. ut remota oĩ a ceidia. deinceps nulliꝰ me
minerĩt mesticie. ⁊ ex tũe ausi fuerĩt de hello tracti¬
re. Cõsiliati s̃ gͦ ut nũtios suos. ad tͣcor pͥcipes dirige¬
rẽt. qͥ ꝑ int̾p̃tẽ ad eos sua responsa referrẽt. Miserũt
aũ duos petrũ heremitã.⁊ quẽdã herluinũ lingue t᷑ca¬

Expanded text:
Deum conversi, totam suam spem in supernis collocavere: quoniam ab humano adjutorio coacti sunt diffidere. Locuti sunt ergo ad invicem de lancea Domini disquirenda, magnam enim habebant in illa fiduciam, foderent, opus illud commiserunt: foderunt ergo a mane usque ad vesperaodem Petro cui revelatum fuerat praesente, repererunt lanceam. Qua cum digna reverentia levata, publicus clamor exoritur; et ut debebatur, laetabundus ad eam fit concursus, et tota devotione deosculatur. Videres populos lacrymis irroratos, quas extorquebat gaudium: perpenderes gaudium, quod pepererat tantae rei experimentum. Orta est igitur inter eos tanta laetitia, minerint maestitiae. Et extunc ausi fuerunt de bello tractare. Consiliati sunt ergo ut numios suos ad Turcotum principes dirigerent, qui per interpretem ad eos sua responsa referrent. Miserunt autem duos, Petrum Heremitam, et quemdam Herluinum, linguae Turca
Abbreviated transcription (Latin):
pobst upo scptua francoꝵ ĩ uincibilis illos ad mirari
nobstupescẽ fecit .⁊ infugã coegit. C ep̃it g̃ regioto¬
te labare. nec bucina. nec tympanũ. nec lit̾uus.
nec pco pot̾at eos reuocare. Inpossibile si ꝗ ẽ tot ge̾¬
tes fuga inita. denuo reu̾ti. denuo p̾hari. Ipse qͥp¬
pe inpecꝰ ⁊ cominꝰ metꝰ. eos ex animat: ⁊ ĩ fugã
elapsos p̃cipitat. Decłnauer̾ aũ t᷑ci fugitantes ad tẽ¬
coria. uͥ multos suoꝵ qͦs ibi dimiserãt succenturia¬
tos estimabãt. S illi dũ isti decertabãt. fugã ĩ nierãt:
pꝰqͣ ut dictũ ẽ ignẽ succensũ ꝓspexerãt. Franci uͦ a des¬
poliandis papilionib manꝰ ⁊ occłos ad tẽpꝰ ꝯtinẽtes. eo̾q

Expanded text:
constantia Francorum invincibilis illos admirari et obstupescere fecit, et in fugam coegit. Coepit ergo legio tota labare, nec buccina, nec tympanum, nec lituus, nec praeco poterat eos revocare. Impossibile siquidem est tot gentes, fuga inita, denuo reverti, denuo praeliari: ipse quippe impetus, et communis metus eos exanimat, et in fugam elapsos praecipitat. Declinaverunt autem Turci fugitantes ad tentoria, ubi multos suorum quos ibi dimiserant succenturiatos aestimabant; sed illi, dum isti decertabant, fugam inierant, postquam, ut dictum est, ignem succensum prospexerant. Franci vero de spoliandis papilionibus manus et oculos ad tempus continentes, eosque
Abbreviated transcription (Latin):
refertũ : tͥ remittimꝰ. Nõ minimũ uͦ obstupes¬
cendo miror qͦ animo libellũ p̃fatũ ad cõpescẽdũ
& poliandũ direxerit insciolo. ⁊ pene nulliꝰ scien¬
tie guta irrigato. cũ p̃sertĩ nullus poetarũ id
p̃sũmere audeat. Qͥ ppe uͥ sententiarũ multipli¬
cium cõcatenatio cõsonat. parciũ qͦ iunctura. re¬
gulari censura liberoq gressu discurrit. Nichilq
diliges lector absonũ ĩ ibi repperiat. Uerũ c̃ salu¬
te submissa: iã finẽ sermonis facimꝰ. ⁊ ut patrẽ
desidatũ uidere meream᷑: ĩ tẽte ex poscimus.

Expanded text:
referta remittimus. Non minimum vero obstupescendo miror, quo animo libellum praefatum ad compescendum et poliendum direxerit insciolo, et pene nullius scientiae gutta rigato, cum praesertim nullus poetarum id praesumere audeat. Quippe ubi concatenatio multiplicium sententiarum consonat, partium quoque junctura regulari censura liberoque gressu discurrit, nihilque lector diligens absonum inibi reperiat. Verum cum salute submissa jam finem sermonis facimus, et ut Patrem desideratum videre mereamur intente exposcimus.
Abbreviated transcription (Latin):
carabos insuꝑ qͣm plurimos: i n aues. on̾ariasalias triremos. alias. ro-¬
stratas habentes In qͥbꝰ ⁊ magne ꝓceritatis. ligna posuer̃: cõstruẽ¬
dis ubropꝰ eẽt machinis apta. Iuerant aut̃ nauibꝰ t̾quina arma-¬
sua egressi in insula curpho nũcupata hiemauer̃. isto aut̃ qͥ nunc
habet᷑ in manib finito anno tandũdẽ insiria aplicuer̃. Qd priusꝗͣ.
sieret. contigit ⁊ regẽ ierosolimoꝵ in sidiis balach circumuentũ ab¬
duci captiuũ. iaput carta petã munitissimũ eiꝰdẽ halach castellũ
in arce ipsiꝰ c̃ goscelino ⁊ galeranno reponi diligent̃ asseruandum.
Quo infortunio qͥd iocundiꝰ sarracenis. qͥd xp̃ianis tristiꝰ horribiliꝰq
posset euenire nescio. Qd̃ pꝰ ꝗͣ ierosolimis ⁊ circa ꝑ totã regionẽ uul-¬
gatũ ÷ cõuener̃. aput ptomͦnaidã c̃ patriarcha ꝑceres tociꝰ ierosoli-

Expanded text:
carabos insuper quam plurimos, et naves onerarias, alias triremos, alias rocarabos insuper quam plurimos, et naves onerarias, alias triremos, alias rostratas habentes: in quibus et magnae proceritatis ligna posuerunt, construendis ubi opus esset machinis apta. Inerant autem navibus ter quina armathiemaverunt; isto autem qui nunc habetur in manibus anno, tandem in Syria applicuerunt: quod priusquam fieret, contigit et regem Hierosolymorum, insidiis Balach circumventum, abduci captivum; et apud Cartapetam munitissimum ejusdem Balach castellum, in arce ipsius cum Goscelino et Galeranno reponi, diligenter observandum. Quo infortunio quid jucundius Sarrecenis, quid Christianis tristius horribiliusque posset evenire, nescio. Quod postquam Hierosolimis et circa per totam regionem vulgatum est, convenerunt apud Ptolomaidam cum patriar
Abbreviated transcription (Latin):
cogredi uerentibꝰ ⁊ ꝑꝑantibꝰ regredi. ut ⁊ fidelib crucis licere c̃ ipsa
mnice ad sua reu̾ti. Ita c̃usq tripoli rex crucẽ dñicã reduxisset: cu
parte exercitꝰ eã inde iherłm remisit. ipse c̃ reliqͥs antiochiã reu̾sus.
ntea balach admiratꝰ qͥdã astutia ⁊ malignitate nulli scd̾s. cõsulem
edessenũ goscelinũ cepit. ⁊ cũ eo cognatũ ipsiꝰ galerannũ insidiis cir¬
cũnentos: sociis eoꝵ centũ militib crudelit̾ trucidatis. Reliquum
nuꝰ anni spatiũ neq parchia neq babiloma xͥanis fecit inqͥetum
no ab incarnatione dñi.ͦ.xxͦ.iii.
illa int̾ imꝑatorẽ alamannie henricũ. ⁊ papã romanũ diutiꝰ
gracta discordia tandẽ dõ uolente t̾minata ẽ ⁊ regnũ sac̾docio fe-¬
deratũ: agente papa tuc̃ calixto scd̃o. Codẽ anno uetici num̾asa

Expanded text:
congredi verentibus et properantibus regredi, ut et fidelibus Crucis liceret cum ipsa congredi verentibus et properantibus regredi, ut et fidelibus Crucis liceret cum ipsa cruce ad sua reverti. Ita cum usque Tripolim rex Crucem Dominicam reduxisset, cum parte exercitus eam inde Hierusalem remisit, ipse cum reliquis Antiochiam reversus. Interea Balach Admiratus quidam, astutia et malignitate nulli secundus, consulem Edessenum Goscelinum coepit, et cum eo cognatum ipsius Galerannum, insidiis circumventos, sociis eorum, centum militibus, crudeliter trucidatis. Reliquum hujus anni spatium, neque Parthia, neque Babylonia Christianis fecit inquietumAnno ab Incarnatione Domini 1123, illa inter imperatorem Alemanniae Henricum, et papam Romanum diutius protracta discordia, tandem Deo est volente terminata, et regnum sacerdotio foederatum, agente papa tunc Calixto secundo. Eodem anno Venetici, numerosa
Abbreviated transcription (Latin):
nussis. dt utei regis aduentu more suo ꝑt̾riti sardaniũ castrum
qid iã obsed̾ant relnqunt adsua se retrahentes. Herx inde antiocna
fer adinceyta recurrunt. Seurrit rusus rex regresis. ⁊ nec sibia
ꝯgrediendi sec̃ gens illa parthica facustatẽ p̃stat occurrenti: mo¬
re suo sẽꝑ instabił. mic̃ dorsũ. mic iusii agiliꝰ ꝗͣ opmnari possis. ho¬
stib obu̾tens. uti c̃ eã sug̾e pittes. recurfũ repeniinũ & impetꝰ subi¬
tos neccessẽ sit eauers ⁊ unde te credas indisse. inde te ne uincaris
suoꝵ constantiã ꝓuid̾ent ⁊ suã sibi ualiturã nichil astutiã : tandem
ad sua recesser̃ congressũ uitantes om̃ino ⁊ uictoriã sine sãgume
supat᷑: ⁊ iuctor mullo sui dispendio uctoria potitꝰ głat᷑ . Quis nõ¬
ceu uictos abscessisse.   roinde feruis crucis absit głati n in
untute erucis: in cuiꝰ cornibꝰ ut ait scͥptura crucifixi ẽ abscõdita
eũtamus ante qͦs diabolũ in satellib sius egredi ⁊ fug̾e cõspicimꝰ.

Expanded text:
 Turci regis adventu, more suo perterriti, Sardanium castrum, quod jam obsederant, reliquerunt, ad sua se retrahentes. Rex inde Antiochiam, Turci ad incoepta recurrunt. Occurrit rursus rex regressis: et nec sic gens congrediendi secum illa Parthica facultatem praestat occurrenti, more suo semper instabilis: nunc dorsum, nunc visum agilius quam opinari possis hostibus obvertens, ut cum eam fugere putes, recursum repentinum et impetus subitos necesse sit caveas; et unde te credas vicisse, videre ne vincaris suorum constantiam perviderent, et suam sibi nihil valituram astutiam, tandem ad sua recesserunt, congressum vitantes omnino, et victoriam sine sanguine superatur, et victor, nullo sui dispendio victoria potitus, gloriatur? Quis noceu victos abcessisse? Proinde servis Crucis absit gloriari nisi in virtute Crucis , in cujus cornibus, ut ait Scriptura, Crucifixi est abscondita um in satellitibus suis egredi, et fugere conspicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
stire pot̾ant. Ita plane ĩ angusto posite erãt res xͥanorũ.
ut nec messis que płima eo anno ꝑuen̾at. colligi poss
s in agͥs relicta ꝑiret. Turbat᷑ ⁊ mare plꝰ solito.iuł pis¬
cãdi maritimis denegat facultatẽ. cõcutit᷑ ⁊ t̾rabis t̾re-¬
motu horrisono.⁊ edifitioꝵ eu̾sionẽ arescẽtibꝰ p̃timore
funda silentia q̃dã mortis imago stupefactos:⁊ p̃pauore pen
exsangues: uniu̾sos ibi obtexeratxͥanos. Intelligebat euidẽ¬
ter õs qui sanũ aliqd̾ sapiebãt : irati sibi dĩ hac̾ eẽ uĩdictam
Talit̃ duob ĩtegͥs m̃sib afflicti. tandẽ miserante dõ ⁊ iram
in grãm cõu̾tente respirau̾unt &xͥani. Nã aduentantuim
aie itrũ indreins paigibꝰ pegrinoꝵ copiis uidetes insulã illi ex

Expanded text:
scire poterant: ita plane in angusto positae erant res Christianorum, scire poterant: ita plane in angusto positae erant res Christianorum, ut nec messis, quae plurima eo anno provenerat, collegi posset, sed in agris relicta periret. Turbatur et mare plus solito: et vel piscandi maritimis denegat facultatem: concutitur et terra bis, terraemotu horrisono; et aedificiorum eversionem, arescentibus prae timore funda silentia: quaedam mortis imago stupefactos, et prae pavore pene exsangues, universos ibi obtexerat Christianos. Intelligebant evidenter omnes qui sanum aliquid sapiebant, irati sibi Dei hanc esse vindictam. Taliter duobus integris mensibus afflicti, tandem, miserante Deo, et iram in gratiam convertente, respiraverunt Christiani. Nam adventantium de transmarinis partibus peregrinorum copiis, videntes insulani illi ex
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃. Maledoctꝰ insulanoꝵ illoꝵ dux dicebat᷑ qͥ rege da¬
masci tuldeqͥno sibi sociato insulã illã asseruabat sibi di¬
utiꝰ. nec ullã cõgrediendi sec̃ facultatẽ xp̃ianis p̾bebãt.
Coerceri tñ ñ pot̾ant insulani amotanis qͥn cateruatĩ
ꝓcedentes ⁊ a̾p̃ianoꝵ uastarent t̾ras. ⁊ uictualia sibi
in insulã cõuectarẽt. Tuc̃ ⁊ hii qͥ subiecti fuerãt sar¬
raceni. a xͥanis recesser̃. angustantes eos undiq ⁊ nec
ñtiĩ ab aliis alios dirigi sinẽtes. Neapoli ipsam antiqͥ¬
tus sichẽ łsichimã ñcupatã int̾im occupauer̾ hostes. ⁊
penitꝰ diripuer̃. Ascalonite ⁊ arabes ierłm ad eũtes. ante¬
murale urbis occupauer̃. meses multas ibi cõgestatas suc-¬
cendentes. seq̃ntiq nocte letantibꝰ ierosolimitis abscesser̃
Nec qͥ in urbibꝰ ł oppidis erãt nec qͥ in castris de se ĩuicẽ res-¬

Expanded text:
verunt. Maledoctus, insulanorum illorum Dux dicebatur; qui rege Daverunt. Maledoctus, insulanorum illorum Dux dicebatur; qui rege Damasci Tuldequino sibi sociato, insulam illam asservabat sibi diutius; nec ullam congrediendi secum facultatem Christianis praebebant. Coerceri tamen non poterant insulani a montanis, quin catervatim procedentes, et Christianorum vastarent terras, et victualia sibi in insulam convectarent. Tunc et hi qui subjecti fuerant Saraceni, a Christianis recesserunt, angustantes eos undique; et nec nuntium ab aliis ad alios dirigi sinentes. Neapolim ipsam, antiquitus Sichem, vel Sichimam nuncupatam, interim occupaverunt hostes, et penitus diripuerunt. Ascalonita et Arabes Hierusalem adeuntes, antemurale urbis occupaverunt, messes multas ibi congestas succedentes, sequentique nocte, laetantibus Hierosolymitis abscesserunt. Nec qui in urbibus vel oppidis erant, nec qui in castris de se invicem re
Abbreviated transcription (Latin):
& cesarea philipi dr̃ puagantes. mari ⁊̃ galilee circõito
E tra neptali ⁊ ⁊abulon uersus austrũ pagrata : tandem
ua qͥdẽ .s fluminũ ambitu circum clusa. pontibꝰ duob̾
hinc inde muntta castra sua collo cantes. Qui locus
adeo oportunꝰ eis erat & comodꝰ: ut ⁊ iñ qͦ uellent ex e̾re¬
re possent ⁊impeti tñ uł angustiari ñ facile possent.
artis pontiũ meatibꝰ satis muniti. Quẽ locũ eũ rexae
sui audito hostium accessu p̃occupare festinaret: apto¬
lomaida moto exercitu insidias in currer̃ ab hostibus
sibi ia exinde paratas. ad eo ꝑiculose ut rex ipse ⁊ ue¬
xillo ⁊ tẽptorio ꝑ obtimo amissis. una cũ patriareha
ꝓrsus ⁊ in cõsulta festinatione. qͥ milicia sua ñ ex¬
pectata ĩꝑuide nimis ⁊ ĩ cõsid̾ate p̃cesserat. nec cõsule
uenissent audito qd̾ acciderat regis in modestiã culpan¬
tes. in mõte p̃fate insule p̃minente castra sua & ipsi loca-¬

Expanded text:
 Caesarea Philippi dicitur, pervagantes; mari etiam Galilaeae circumito, et terra Nephtalim et Zabulon versus Austrum peragrata: tandem va quidem, sed fluminum ambitu circumclusa, pontibus etiam duobus hinc inde munita castra sua collocantes. Qui locus adeo opportunus eis erat et commodus, ut et inde quo vellent, excurrere possent; et impeti vel angustiari non facile possent, arctis pontium meatibus muniti. Quem locum cum rex et sui, audito hostium accessu, praeoccupare festinarent a Ptolomaida moto exercitu, insidias incurrerunt ab hostibus sibi jam exinde paratas, adeo periculose, ut rex ipse, et vexillo et tentorio peroptimo amissis, una cum Patriarcha prorsus et inconsulta festinatione: qui militia sua non exspectata, improvide nimis et inconsiderate praecesserat, nec consule venisseut, audito quod acciderat, regis immodestiam culpantes, in monte praefatae insulae praeeminente, castra sua et ipsi loca
Abbreviated transcription (Latin):
hia ter cõgregato oi asidone usq iope põpło trãsiensꝰ iou¬
danẽ. regẽ damasci c̃ arabis sibi federatis &pianoꝵ t̾ras usus
nintio p̃tritũ. Quẽ rex hiduo inseq̃ns c̃cõseqͥ ñ posset. reuers
ad qd̾dã castellũ ocłauo aierdane lapide a damachenis edifica¬
ti. iarras nominẽ obsedit illud ⁊ machinis cohercẽs expug¬
nauit. custodib eiꝰ. .xl. turcis ad deditionẽ sub fed̾e lib̾tatis
suere coactis. Qed̾ obtentũ rex ad solũ usq dirui fecit : ꝑs¬
nciens hoc ñ sine difsicultate magna ł mimiri posse ł reti¬
neri. nec sie drauis imo greutos ⁊ noctim̃to ab hostb heure

Expanded text:
chia rex, congregato omni a Sidone usque Jopem populo suo, transiens Jorchia rex, congregato omni a Sidone usque Jopem populo suo, transiens Jordanem, regem Damasci, cum Arabibus sibi foederatis, Christianorum nuntio perterritum. Quem rex biduo insequens, cum consequi non posset, reversus ad quoddam castellum octavo a Jordane lapide a Damascenis aedificatum, Jarras nomine, obsedit illud: et machinis coercens expugnavit, custodibus ejus XL Turcis ad deditionem, sub foedere libertatis et vitae, coactis. Quod obtentum, rex ad solum usque dirui fecit, perspiciens hoc nec sine difficultate magna vel muniri posse vel retineri, nec sine gravissimo Christianorum nocumento ab hostibus re
Abbreviated transcription (Latin):
sequti s̃ eã nudis pedib cũ patriacha clerus ⁊ popłs iero¬
solimori unu̾sus sicq cũ ea ꝓfecti sũt rex ⁊ sui popłs
&̃ derus. ad urbẽ sũt flentes reu̾si. Iã turei undiq antiochi¬
am angustabãt. totã circa regionẽ incursantes imꝑbrissime
& egressũ antiochenis ł regressũ uix usq ad pͥmũ ab urbe
lapidẽ patere sinentes. Qui tñ regis aduentũ p̃noscentes.
statim uersus caliptũ se retraxer̃. tria damaschenor
iilia militũ euocantes sibi ad supplem̃tũ ȩxercitus. &
necuc tã regi obuiare ł c̃ eo cõgredi p̃sum̃tes. ad quoᷤᷤ
õnex ꝓpius accessisset adeo ut iactis utrũq sagntis plures
undiq lsauciati ł int̾fecti corruerẽt. Post triduuĩ recu¬
santib omino bellũ comitt̾e tͤcis. xpĩani antiochiam
tureont pars maxima in ꝑsidã redier . Ita crucis dnice uirti¬
te pũ eti ñs aisi ł mite preliũ tei: siriã quã circa antiochiã
uno ab in carnatione dñi .m.c..x.i. regressus ab antio¬

Expanded text:
 cum patriarcha, clerus et populus Hierosolymorum universus: sicque cum ea profecti sunt rex et sui; populus et clerus, ad urbem sunt flentes reversi. Jam Turci Antiochiam undique angustabant, totam circa regionem incursantes improbissime: et egressum Antiochenis vel regressum vix usque ad primum ab urbe lapidem patere sinentes. Qui tamen regis adventum praenoscentes, statim versus Caliptum se retraxerunt, tria Damascenorum millia militum evocantes sibi ad supplementum exercitus; et nec sic tamen regi obviare, vel cum eo congredi praesumentes: ad quos cum rex propius accessisset, adeo ut jactis utrinque sagittis, plures undique vel sauciati vel interfecti corruerent, post triduum, recusantibus omnino bellum committere Turcis, Christiani Antiochiam, Turcorum pars maxima in Persidam redierunt. Ita Crucis Dominicae virtute perterriti, non ausi vel inire praelium Turci, Syriam, quam circa Antiochiam Anno ab Incarnatione Domini 1121, regressus ab Antio
Abbreviated transcription (Latin):
na: uicti paulo post a paucis qͥ de plurib paulo ante triũphasset. Qd̃ qͣlit̃
gestũ sit latiꝰ ẽ memorandũ. Sũ primo t᷑coꝵ aduentu. ꝑmotꝰ antio chenoꝵ¬
epopłs ⁊ pͥnceps. regis ierosolimoꝵ ⁊ aduentũ implorassẽt. ꝑlegatos ⁊ succ¬
sũ. rex cũ patriarcha relic̾to int̾im bello ne longe ab iordane sibi admasceniᷤᷤ
intentato. ipsis tam̃ uno impetu de stationibꝰ suis eiectis priꝰ.⁊ in fuga actiᷤᷤ.
antiochiã festinabundꝰ tẽdebat. eis si ante bellũ potuisset occurrere au¬
riliaturꝰ. Uenerat c̃ eo ⁊ consul tripolitamis. cesariensis qͦ ep̃s uice pa-¬

Expanded text:
si victoria, victi paulo post a paucis, qui de pluribus paulo ante triumphassent. Quod qualiter si victoria, victi paulo post a paucis, qui de pluribus paulo ante triumphassent. Quod qualiter gestum sit, latius memorandum est. Cum primo Turcorum adventu permotus Antiochenoeps et populus, regis Hierosolymorum et adventum implorassent per legatos, et succursum, rex cum patriarcha, relicto interim bello, nec longe a Jordane sibi a Damascenis intentato, ipsis tamen uno impetu de stationibus suis ejectis prius, et in fugam actis, Antiochiam festinabundus tendebat, eis, si ante bellum potuisset occurrere, auxiliaturus. Venerat cum eo et consul Tripolitanus, Caesariensis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
xuria oiã sibi aput antio chenos uendicarat. Unde ñ mirũ si captius
criminũ ⁊ uitioꝵ serui traditi s̃ hostibꝰ ꝑimendi: ut intelligãt exitioꝵ
aẽpłis cõcussi uerbis ammoniti intellig̾e nolunt mortẽ stipendia eẽ peccati
sodierat qͥdẽ qͣsi exa ipe iniqͥtas antiochenoꝵ: unde ñ fuit respectus mor
scoꝵ : dũ iã om̃ipotes oĩpotẽtis patientia tantoꝵ se ñ posse culmina maloꝵ
iltra ferre ostendit.⁊ ideo multa animadu̾tat hic gens absq cõsilio ⁊ sine
rudentia q̃ irã cdñi ir̾itare ñ ꝑtimescit cõmeruisse qͥdẽ se ut cessare fac̾et
as̃ ex hominibꝰ memoriã eoꝵ. s tñ eiꝰ ext̾minationẽ ꝓpt̾ irã inimucorum
&e cdilatã. ne forte suꝑbirẽt hostes eoꝵ ⁊ dicerẽt manus nra  nͣ dñs fecit
her oiã. Unde nec ꝑemptores antiochenoꝵ turci de sua s̃ in longũ uicto

Expanded text:
xuria omnia sibi apud Antiochenos vendicarant. Unde non mirum si captivi xuria omnia sibi apud Antiochenos vendicarant. Unde non mirum si captivi criminum, et vitiorum servi, traditi sunt hostibus perimendi: ut intelligant exitiorum exemplis concussi qui verbis admoniti intelligere nolunt, mortem esse stipendia peccati . Prodierat quidem quasi ex adipe iniquitas Antiochenorum, unde non fuit respectus morti eorum: dum jam Omnipotentis patientia tantorum non posset culmina malorum ultra ferre multa. Animadvertat hinc gens absque consilio et sine prudentia, quae iram Domini irritare non pertimescit, commeruisse quidem se ut cessare faceret Deus ex hominibus memoriam eorum: sed tamen ejus exterminationem propter iram inimicorum esse dilatam, ne forhaec omnia . » Unde nec peremptores Antiochenorum Turci de sua sunt in longum gavi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ exitio ab eoꝵ de t̾reri imitacione. Qd̾ si forte ipsis nichil cõferat: dãpu¬
tis. qͦmͦ ⁊ qͣre ꝑierũtt nosse : seq̃ntibꝰ tñ salubrerimũ forte pot̾ cognitis
alioꝵ ruinis auiis cauere rumosis. ꝑ inde ñ ignoret᷑ antioc henos fore
om̃s ⁊ nobiles ⁊ plebeios una c̃ pͥncip̾e suo rogerio ꝓpe archasi ãi opi¬
dũ si mul eẽ una die a t̾eis int̾emptos. Quoꝵ .uni. nuilia ferunt᷑ oceisi¬
de tͣcis uͦ nec hoĩes.xx. Ita uendiderat eos dr̃ sine p̃cio qͥ corrupti fuerãt
& sibi abhominabiles facti adeo ut ⁊̃ pͥnciͦpes ipsoꝵ rogeriꝰ adult̾ ñ uere¬
Quin ⁊̃ dnm suũ boamundi filiũ in apulia c̃ matre cogebat: xulare.
nec iure ut pͥnceps. s crudelitate ut tirannꝰ oiã agebat nec dõ subiectꝰ
nec hõĩbꝰ modestus. existẽs dignꝰ qͥ similibꝰ eẽt p̾latus. Ita suꝑbia ⁊ lu¬

Expanded text:
ipsorum exitio ab eorum deterreri imitatione. Quod si forte ipsis nihil conferat damnaipsorum exitio ab eorum deterreri imitatione. Quod si forte ipsis nihil conferat damnatis, quomodo et quare perierint nosse; sequentibus tamen celeberrimum, forte potest, cognitis aliorum ruinis, aliis cavere ruinosis. Proinde non ignoraretur Antiochenos omnes fere et nobiles et plebeios, una cum principe suo Rogero, prope Arcasium oppidum, simul esse una die a Turcis interemptos: quorum  homines viginti. Ita vendiderat eos Deus sine pretio, qui corrupti fuerant et sibi abominabiles facti: adeo ut etiam princeps ipsorum Rogerus, adulter non vereQuin et dominum suum Boamundi filium in Apulia cum matre cogebat exsulare: nec jure, ut princeps, sed crudelitate, ut tyrannus omnia agebat: nec Deo subjectus, nec hominibus modestus existens, dignus qui similibus esset praelatus. Ita superbia et lu
Abbreviated transcription (Latin):
ri tam pculosũ eripolitanos simul ⁊ antiochenos plegatos euo carta
cẽ possent. Uerũ dͥa ⁊ illi xp̃ianis ex num̾o ⁊ isti sarracenis ex gnimaus¬
de formidabiles erãt : ꝑ tres cõtinuo m̃ses ahi cotͣ alios sedentes tasra
sua asseruabãt. callentes utrĩq ⁊ cõgressũ sẽꝑ diffentes Ita tanbꝰ
diutno affẽcli tedio sarraceni recesser absq p̾lio: copiã facientes ihar¬
solimitis cũ trecentis de antiochenis ad subsidiũ sec̃ retentis ieroiolmam
optato tandẽ ret̾itendi. tripolitanis cũ reliqͥs antiochȩnoꝵ adsua ꝓbe
Inno ab incarnatione millesimo.2ͫ xiͦx. q̃ ⁊ quãta antiochenos
inuoluerĩt. mala. ⁊ ueritas historie iubet euoluere.:⁊ horror mag¬
nitudoq cladis ꝓhibet referre. S nescio qͥd xpĩanis p̃stet: eoꝵ ip̃s
maloꝵ subtrahere uerba. quoꝵ illi ꝑtulerĩt facta. Quin pociꝰ noc̾et ecen
ꝑditis exẽpla subpͥmere eoꝵ ꝑditionis. ꝗͣdoqͥd ẽ ⁊̃ ipsis forsitam sit ꝑu̾sis uttile

Expanded text:
ri tam periculosum, Tripolitanos simul et Antiochenos per legatos evocant; icem possent. Verum quia et illi Christianis ex numero, et isti Sarracenis ex animo valde formidabiles erant, per tres continuo menses, alii contra alios sedentes, castra sua asservabant, calentes utrinque, et congressum semper differentes. Ita tandem diuturno affecti taedio Sarraceni, recesserunt absque praelio, copiam facientes Hierosolymitis, cum trecentis de Antiochenis ad subsidium secum retentis, Hierosolymam optato tandem revertendi, Tripolitanis cum reliquis Antiochenorum ad sua prospere nno ab incarnatione Domini 1119, quae et quanta Antiochenos involverint mala, et veritas historiae jubet evolvere et horror magnitudoque cladis prohibet referre. Sed nescio quid Christianis praestaret, eorum ipsis malorum subtrahere verba, quorum illi pertulerint facta: quin potius noceret etiam perditis, exempla supprimere eorum perditionis, quandoquidem et ipsis forsitan sit perversis utile,
Abbreviated transcription (Latin):
adorandam: Cũ q rex antiochie aliquanto tenpore demoredis
montuorũo in bello cunũ ꝑdia et possessiones ut herrosb lust¬
timis uł eougruis possessorib locasset. iuduas maritis.  tet¬
ribus pupillos tradens: reuersus ierusalem dñiei natalis diꝗ
cũ uxore sua coronatus est in belleem.
rex baldiunꝰ uenditoresł tritici ł leguminũ om̃s intͦ
portas ierłem ab om̃i cõsuetudine absoluit. ipsã modii
mercedẽ quã minagiũ uocant remittẽs. dudiẽs autẽ
certis deferentibꝰ nuntiis rursũ turcos eufrate trãsito siri¬
am ingressos. ñ tardauit postulatũ antio chenis cotta eos
ferte succursũ. eruce dnĩca aclero ierłm ⁊ patriarcha hunulit̾
qdẽ petita priꝰ ⁊ fidelit̾ satis. s om̃ino egre obtenta. dũ ł illi for¬
midant sine illa ꝓficic̾i. ł isfi illa recedente ꝑtimescunt reman̾e
ta certabant inter se fideł popłi spes ⁊ deuotio. Uincit ea q̃ uic̾e

Expanded text:
uanto tempore demoratus, mortuorum in bello civium praedia et possessiones vel haeredibus legitimis, vel congruis possessoribus locasset, viduas maritis, et protectoribus pupillos tradens, reversus Hierusalem, Dominici Natalis die cum uxore sua coronatus est in Bethlehem. rex Balduinus venditores vel tritici vel leguminum omnes intra portas Hierusalem ab omni consuetudine absolvit, ipsam modii mercedem, quam jumagium vocant, remittens. Audiens autem, cunctis deferentibus nuntiis, rursum Turcos Euphrate transito Syriam ingressos, non tardavit postulatum Antiochenis contra eos ferre succursum: Cruce Dominica a clero Hierusalem et patriarcha, humiliter quidem petita prius, et fideliter satis, sed omnino aegre obtenta, dum vel illi formidant sine illa proficisci, vel isti, illa recedente pertimescunt remanere. Ita certabant inter se fidelis populi spes et devotio. Vicit ea quae vincere
Abbreviated transcription (Latin):
rans cantanti dolẽs gaudẽti. gemẽs ⁊ ululãs exultanti. uerũ re sic̃
cognita erat facta ẽ iugetiũ q̃ cantantiũ erat illa ꝑcessionalis tota
tontõ spri. sarraceni ⁊ ipsi qͥ subiecti seruiebãt tristunt᷑. Quis enĩ
se euereere afletibꝰ ibi tũc posset ubi tociꝰ patrie ꝓpugnacła ĩ uno
cerneret corpuscło concidisse. Itaq in tanto dolore qd suꝑat curatũ
rosoisintte. defueli cognatũ regẽ febi ilico ereauer̃ aliũ balduinũ¬
& ipsũ cosulẽ dessenũ diuinũ ꝑuidentia iherosolimis gr̃a collõ¬
cndi eũ cognato tẽ positũ. S cui colloquii morte p̃uento ii potuit.
omune electione inregnũ sepulto successit. ipso qͥdẽ die eleetꝰ ab
oriib sequenti uͦ dnĩci pache die regali unctione cõsecratꝰ. ui¬
desicae p̃cauentes ne dilatione ł ab hostibꝰ aliqͥd cõtra se psum̾et᷑¬

Expanded text:
rans cantanti, dolens gaudenti, gemens et ululans exsultanti. Verum re, sicut erat, rans cantanti, dolens gaudenti, gemens et ululans exsultanti. Verum re, sicut erat, cognita, facta est lugentium, quae cantantium erat, processionalis tota ntantur Syri, Sarraceni et ipsi qui subjecti seviebant, tristantur. Quis enim se continere a fletibus tunc posset, ubi totius patriae propugnacula in uno cerneret corpusculo concidisse? Itaque in tanto dolore, quod supererat crosolymitae, defuncti cognatum regem sibi illico creaveripsum consulem Edessenum, divina providentia Hierosolymis, gratia colloquendi cum cognato, tunc positum: sed cui colloqui morte praevento non potuit, communi electione in regnum sepulto successit: ipso quidem die electus ab omnibus, sequenti vero Dominicae Paschae die, regali unctione consecratus: videlicet praecaventes ne dilatione, vel ab hostibus aliquid contra se prae