comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auł.ł .x. Si mortis causa int̃ꝰ
uirum ⁊ uxorem donatio facta
sit. morte insccuta deducit᷑ ad
id tp̃s donatio quo int̃p oĩta
uod statulib uni ex hr̃dib depe¬
culio dederit. ei qui accepꝰ in fal¬
cidiȩ põnẽ uenit ⁊ in hr̃ditatis
petitionen Item extreblliano
retituit᷑ ex peculio aut̃ uid̾t᷑
dari ꝙ statu liber dõatũ acceꝑit
⁊ declit ⁊ qd̾ ab alio noiẽ ipsius

Expanded text:
um Si mortis causa inter virum et uxorem donatio facta sit, morte secuta reducitur ad id tempus donatio, quo interposita uod statuliber uni ex heredibus de peculio dedit, ei qui accepit in Falcidiae rationem venit et in hereditatis petitione, item ex Trebelliano restituitur. ex peculio autem videtur dari, quod statuliber donatum accepit et dedit. et quod ab alio nomine ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
onis inplende causa dat᷑. in dubr¬
tant᷑ modo legati ẽcẽsso ĩputat᷑
sic tm̃simortis tꝑr. imp̾eculio
si aliu̾ proeo dedit q ñ fuit exiꝰs
bonis q̃ mortis tp̃r tẽtator haũ¬
it. in eadem erunt causa ĩ quas̃
q̃ alegataũs dant̃¬

Expanded text:
onis implendae causa datur, indubitate modo lege concesso imputatur: sic tamen, si mortis tempore in peculio si alius pro eo dedit, quia non fuit ex his bonis, quae mortis tempore testator habuit, in eadem erunt causa, in qua sunt, quae a legatariis dant
Abbreviated transcription (Latin):
capitur. cum ꝑꝑ mortem alicuius
capiendi occasio obuenit. excep¬
tisis capiendi figuris q̃ ꝓprio
noĩe apellantur. ete enĩ ⁊ ꝗ ħr¬
ditaĩo. aũ legati. aut fidĩ ꝯmisi
iure capit ex morte alterius nã¬
ciscitur capiẽdi occasionẽ. S⁊ ꝗ
ideo ab hac diffinitione seꝑãt᷑¬
sit debitor cui accepto latumsitᷤ
uideri ei mortis causa dõatũ: I.
uł legatañis. alicui ꝯditionis
implende grã. numerat. siue ex¬
traneus sit qui accipit siue nõ⁊¬
siue hr̃s: eodemnuo ẽ peciũa
qua quis in hoc accipit: ut uel
hacdeat ħrditatem uł nõ adẽ¬

Expanded text:
capitur, cum propter mortem alicuius capiendi occasio obuenit, exceptis his capiendi figuris quae proprio nomine appellantur. certe enim et qui hereditario aut legati aut fideicommissi iure capit, ex morte alterius nanciscitur capiendi occasionem, sed qideo ab hac definitione separantusit debitor, cui acceptum latum sit, uideri ei mortis causa donatum.Sineaut legatarius alicui condicionis implendae gratia numerat, siue extraneus sit qui accepit siue heres. eodem numero est pecunia, quam quis in hoc accipit, ut uel adeat hereditatem uel non ade
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss. mnamisi ꝯualuis: inquit
doãtor obligõnem dũ taxat de¬
bitoris recipere deb. siuero ẽdi¬
tori meostipulatus fium tãtam
uideri me pecumam accepisse
bitor liberatus. totam eam peciĩ¬
tadonatio mortis causa facta ã¬
te quam mors insequat᷑

Expanded text:
quit, donator, obligationem dumtaxat debitoris recipere deberet. si uero creditor meus stipulatus fuerit, tantam uideri me pecuniam accepisse, bitor liberatus totam eam pecunita donatio mortis causa facta, antequam mors insequatur
Abbreviated transcription (Latin):
idqd̾ mortis causa donatur. aut
mortis cã debitorem tuũ mͥaus
creditoĩ meo ex promittere.x.
quid uiris eẽt quentur. site de¬
bitor soluendo nõ sit. ⁊ ait uał
siego stiprilatus fum̃ tantam

Expanded text:
d mortis causa donatur, aut in mortis causa debitorem tuum mihi aut creditori meo expromittere decem, quid iuris esset quaeritur, si iste debitor solvendo non sit. et ait Iulianus, si ego stipulatus fuerim, tant
Abbreviated transcription (Latin):
q filius stipulatus S ipsoiure
ꝑfectam dorationem ãbigi
non potest. ¶Si quis aliqueo
alatrunculis uł hostib eripr¬
łit ⁊ aliquit proco abipso acci¬
piat. hec donatio in reuocabił¬

Expanded text:
 filius stipulatus e‹s›t, ipso iure perfectam donationem ambigi non potest. Si quis aliquem a latrunculis uel hostibus eripuit et aliquid pro eo ab ipso accipiat, haec donatio inreuocabi
Abbreviated transcription (Latin):
cnsotr ut institutum aliqua
ratione excludat mortis causa
eam caꝑe uił sepius scribit
sucapta fuit̃ uerus dñs eam cõ¬
dicere nõ pot̃. s ego sicõualuẽo¬
marcellus notat inmortis cã
donationib enam facti q̃stio¬
nes s̃ nam⁊ sic pot̾ donari u
om̃iinodo ex ea ualitudine
donatore mortuo res ĩrredda

Expanded text:
natur, ut institutum aliqua ratione excludat, mortis causa eam capere Iulianus saepius scribit.usucapta fuerit, uerus dominus eam condicere non potest, sed ego, si conualuero.Marcellus notat: in mortis causa donationibus etiam facti quaestiones sunt. nam et sic potest donari, ut omnimodo ex ea ualetudine donato
Abbreviated transcription (Latin):
õ.ł. Et si debitor cõsiliũ crȩ¬
ditorii fraudandoꝵ nõ hãuiss¬
ueꝵ auelli res mortis causa ab
Seo donata nã deb ͣ dum legata
ones mortis eausa facte rescindi
debere quia legatorum instar qps¬
obtinent

Expanded text:
consilium creditorum fraudandorum non habuisset, avelli res mortis causa ab eo donata debet. nam cum legata ones mortis causa factae rescindi debere, quia legatorum instar optinent
Abbreviated transcription (Latin):
inierit dicẽduẽ nullã sotieta¬
tẽ ẽẽ. P Si duob debitorib mor¬
pecumã stipulatusẽ. nẽ similis
ei ẽ cui in annos sugulos lega¬
tumẽ. Nam lie młta eent lega¬
ta. stipulatio una ẽ tm̃. et con¬
ditio eiuis cui expromissum ẽ
semel intnenclũ ẽ

Expanded text:
inierit, dicendum est nullam societatem esse. Si duobus debitoribus morpecuniam stipulatus est, non est similis ei, cui in annos singulos legatum est: nam licet multa essent legata, stipulatio tamen una est et condicio eius cui expromissum est semel
Abbreviated transcription (Latin):
iuditu potetatro preualere
placuitss c̃denpnatus ex ca¬
usa donationis in actionem
iudicati ñ frutra desiderat᷑
inquantum facere pot̃ ꝯuerꝑ¬
riesseã lege doãtionis causa
pecunia titio nũata ut statĩͥ
donatari mutuodet᷑. ñ ĩpe¬
ditur dñii tans latiohac ꝓ¬
pterea isdem m̃imis dõatori
creditis nouũ dñium mnis q̃¬
ritur. ¶ Mͤutus ⁊ surclus eloare
non proibeturs sicum primus
tihi clonare ulłet.⁊ tu donãdi
scđo uoluntatem haberes pͥmꝰ
scdo exuoluntate tua strpulã¬
ti promisit̃. ꝑficitur doatio p̃¬
et quia nc̃ hil pͥmui sedo aquoꝯuenit̃ do¬
nauit et ꝗdẽ insolidr non ur id torm⁊
quod facere pot̃ ꝯdenpnat᷑
idq cu̾toditur ⁊ si delegante
eo qui donationem erat accep¬
turs creditori eius donator
ꝓmiserit. ⁊ hoc enĩ casu cͣdi.¬
tor suum negotiũ gerit

Expanded text:
iudicii potestatem praeualere placuit. sed et condemnatus ex causa donationis in actione iudicati non frustra desiderat in quantum facere potest conueniri. Ea lege donationis causa pecunia Titio numerata, ut statim donatori mutuo detur, non impeditur dominii translatio: ac propterea isdem nummis donatori creditis nouum domi nium in his quaeritur. Mutus et surdus donare non prohibentur. Si, cum Primus tibi donare uellet et tu donandi Secundo uoluntatem haberes, Primus Secundo ex uoluntate tua stipulanti promiserit, perficitur donatio et, quia nihil Primus Secundo, a quo conuenitur, donauit, et quidem inquod facere potest condemnatur. idque custoditur et si delegante eo, qui donationem erat accepturus, creditori eius donator promiserit: et hoc enim casu creditor suum negotium gerit.
Abbreviated transcription (Latin):
umculo defuncti petant. excep¬
tione doli .m. tueri seposit mar¬
cellus prdit pos se. mͣmii⁊ enĩ cẽ
uoluntatem defuncti hr̃s petit
nẽ. ⁊ siquidem qui hic doãuit u
Si mors ꝯtigis⁊ tunc habẽt cui
doãtum ẽ sine dubio doãtor po¬
tĩt remuendicare mortuo eo tẽ
his cui donatum ẽ siuero sicut᷑ ũ
nunc haberet redderet. si ꝯualu¬
iss.. uł deprelio uł deperegre re¬
didiss. pot̃ defendi mre cõpetẽ
clonatori siquid hoꝵ ꝯtigis ĩ
terim eͥiᷤ eui donatum ẽ. ad hue

Expanded text:
exceptione doli mali tueri se possint.Marcellus respondit posse: nimirum enim contra uoluntatem defuncti heres petit nem. et si quidem quis sic donauit, ut, si mors contigisset, tunc haberet cui donatum est, sine dubio donator poterit rem uindicare: mortuo eo tunc is cui donatum est. si uero sic, ut iam nunc haberet, redderet, si conualuisset uel de proelio uel peregre redisset, potest defendi in rem competere donatori, si quid horum contigisset, interim autem ei cui donatum est. sed et
Abbreviated transcription (Latin):
facit mortis causa donare pot̃. s
filius .F. qui non pot̃ facere tess¬
tam̃tũ. nec uoluntate patris.
tmmortis cã. donare patre pers¬
mutente potest
neutrius hr̃s repetit: quia neut̃
alteri suꝑuixit. Idem iuris est
Si parit̃ maritus ⁊ uxor sibi
donauerint.
Itis cã ut nullo asu. reuocent᷑.
cãusa donãdi magis ẽ. quam
mortis causa donatio Gideo ꝑ¬
inde haberi deb atq alia q̃ui

Expanded text:
facit mortis causa donare potest. Filius familias, qui non potest facere testamentum nec voluntate tamen mortis causa donare patre permittente potest.neutrius heres repetet, quia neuter alteri superuixit. idem iuris est, si pariter, maritus et uxor sibi donauerunt. tis causa, ut nullo casu reuocetur, causa donandi magis est quam mortis causa donatio: et ide
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑienli metu ꝯt̃ritus s sola co¬
gitatione mortalitatis donat.
Quantẽe spetiẽ mortis causa¬
doationii ait. cumquis ĩminẽte
periculo commorusitadonat¬
ut statim fiat accipientis ¶terti¬
ungenus ẽẽ donationis ait si
quis periculo morus. ñ sicd
ut statim fia̾t accipientis set
tunc demum cum mors fueit
insecuta.

Expanded text:
tis periculi metu conterritus, sed sola cogitatione mortalitatis donat. se speciem mortis causanationum ait, cum quis imminente periculo commotus ita donaut statim fiat accipientis. tertium genus esse donationis ait, si quis periculo motus non sic det, ut statim faciat accipientis, sed tunc demum, cum mors fuerit insecuta.
Abbreviated transcription (Latin):
lem epłam emifit ille illisalu¬
pe ospitio illo quã dni uoluĩs
utaris. insuꝑiorib dietis om̃ib
gratuito iderte exuolũtate mes¬
a facere hac epła notum tibi fa¬
cio. Quero anhr̃des eius habi¬
tationem prohibere p̾sunt.R¬

Expanded text:
lam talem misit: "ille illi salutem. hospitio illo quamdiu volueris utaris superioribus diaetis omnibus gratuito, idque te ex voluntate mea facere hac epistula notum tibi facio": quaero an heredes eius habitatione eum prohibere possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
i mortis causa doationem accepi¬
s in adoptionem sededit. reip¬
sa adonatore repettrnnec huied
similis ẽ isquirem quãmortis
causa acceꝑat. alii porro dedit
nam doãtor huic ñrem s p̃tiũ
eius ꝯdicer.¬
G.L Ei qui nõ amplius pa¬
rt cxpere poterit. legatus ẽ fũ¬
dus. si .x. dedis⁊ hr̃di: non totam
sũmam is dare deb ut partẽ fũ¬
di haberet: s partem dũ taxat¬
ꝓrata qua legatum ꝯsequitur.¬

Expanded text:
 mortis causa donationem accepisset, in adoptionem se dederit, res ipsa a donatore repetitur. nec huic similis est is, qui rem, quam mortis causa acceperat, alii porro dederit: nam donator huic non rem, sed pretium eius condicercem Ei, qui non amplius parte capere poterat, legatus est fundus, si decem dedisset heredi: non totam summam is dare debet, ut partem fundi haberet, sed partem dumtaxarata, qua legatum consequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
õ .ł. Mortis causa capimus ñ
tunc solũ cumquis sue mortisca¬
usa nobis don s. ⁊ si ꝓpt̃ altẽius
mortem effinat ueluti siqui filio
uł fre suo moiente don: meuio
t̃ ẽoꝵ reddatur sibires. sidissces¬
serint maneat ap̃meinũ. Si
dõaturus mͥ mortis causa debito¬
rem tuũ credit᷑ori meo delegauis¬

Expanded text:
orum Mortis causa capimus non tunc solum, cum quis suae mortis causa nobis donat, sed et si propter alterius mortem id faciat: veluti si quis filio vel fratre suo moriente donet Maevio ter eorum, reddatur sibi res, si decesserit, maneat apud M‹ae›uium.Si donaturus mihi mortis causa debitorem tuum creditori meo delegaueris
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. sip̾tea tutore auctore ꝓmͤtat᷑
S⁊ et stpulationes q̃ obcaus ã
fiunt ñ hnt dõationem . Deĩ¬
q pegasus putabat sitibi .c.
spopondero hacẽditione si ꝙ¬
iurasses. te nom̃ mĩn satuꝵ nõ¬

Expanded text:
est, si postea tutore auctore promittat. est, si postea tutore auctore promittat. Sed et hae stipulationes, quae ob causam fiunt, non habent donationem. Denique Pegasus putabat, si tibi centum spopondero hac condicione, si iurasses te nomen meum latu
Abbreviated transcription (Latin):
d.ł xii. Hec iure utimꝰut in
reb publicis cudeddoatione q̃¬
ritur illut solum spectet᷑ utrũ ss¬
ob causam aliguam instã. rer p.¬
ce ꝓmittat᷑ qilihut polliceatuͣ
anñ. utͣ siobhonorem aliquẽ
ꝓmittat teneat᷑ si romi ñ. Ilabo
ait extra causã donatiomi eẽ
taliũ offitioꝵ mͣceles nt pu¬
tasitib affuero. si satis ꝓte dẽ¬
dedit̃ pecumã mutu amttio
erit cõseqͣuens dicere petimiã
seii fieri. siue mortuũ sciuit
siue ingnoraũ is ꝗ dabat sꝗa pe¬
cuna fiñt dãmis. Sy siquidẽ
ĩgnorauit̃ mortuũ erit liberat᷑
i sic mutuam pecumã accep̾
soluendamͣ seio¶ S iaut̃ madauꝰ
tibi ut pecuniam titiodes. cui
doare uolebã.⁊ tu ingnorane
me mortuũ hoc feceris. hebis
adusus hrdes ieos mandati ac¬
tionem sisciens. nõ bebis ꝗsꝙ
quis seruo petuniã credideit
deinde  liber factꝰ eam ex ꝓmni¬
Sit. ñ erit donatio s debiti sq¬
lutios Idem᷑ impupillo ꝗsinetu¬
toris auetoritate debuĩt dicẽ

Expanded text:
dictum Hoc iure utimur, ut in rebus publicis, cum de donatione quaeritur, illud solum spectetur, utrum ob causam aliquam iustam rei publicae promittat quis vel polliceatur an non, ut, si ob honorem aliquem promittat, teneatur, si minus, noit extra causam donationum esse talium officiorum mercedes ut puta: si tibi adfuero, si satis pro te dedederit pecuniam mutuam Titio erit consequens dicere pecuniam Seii fieri, siue mortuu‹m› sciuit siue ignorauit is qui dabat, quia pecunia fuit dantis: sed si quidem ignorauit mortuum, erit liberatus, si sic mutuam pecuniam accepit soluendam Seio. si autem mandauero tibi, ut pecuniam Titio des, cui donare uolebam, et tu ignorans me mortuum hoc feceris, habebis aduersus heredes meos mandati actionem: si sciens, non habebis.Si quis servo pecuniam crediderit, deinde is liber factus eam expromiserit, non erit donatio, sed debiti solutio. idem in pupillo, qui sine tutoris auctoritate debuerit, dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
petuniam donare uell patris
uissu ea promiserit ualꝰ doã e
tio ꝑm̃ hac si fideis orem tledi¬
s.Siuerd pater donaturꝰ titio
pecuniam iufserit filiũ suum
eamꝓmittere: poterit dici int̃¬

Expanded text:
pecuniam donare vellet, patris iussu eam promisit, valet donatio, perinde ac si fideiussorem dedisset. Si vero pater donaturus Titio pecuniam iusserit filium suum eam promittere, poterit dici int
Abbreviated transcription (Latin):
inspitiẽdũ pomponiusait pot̃
enĩ quimqẽniũ ñ adħ eẽ po¬
situm ut ali qͥd donet᷑ I dem
aritoait. sidõationis causa inħ
tradat̃ ẜuus ut p̾ quinqueniũ
manumitat̃. sit aũt alienus poꝰ

Expanded text:
inspiciendum Pomponius ait: potest enim quinquennium non ad hoc esse positum, ut aliquid donetur. Idem Aristo ait, si donationis causa in hoc tradatur servus, ut post quinquennium manumittatur, sit a
Abbreviated transcription (Latin):
psta notum tibi facio. Eũde
libtũ t̾etam̃to exbẽs se scrip¬
sit ħidem semꝓniũ extͣriete
nec peculiũ sticho legauit
nec actiones prãi iussit. q̃si¬
tumẽ utrum inass emsti¬
cho acc̃õ cdet̾ eoꝵdem numõq̃

Expanded text:
ipta notum tibi facio'. eundem libertum testamento ex besse scripsit heredem, Sempronium ex triente: nec peculium Sticho legauit nec actiones praestari iussit. quaesitum est, utrum in assem Sticho actio detur eorundem nominum,
Abbreviated transcription (Latin):
libero homini uolumꝰ lic referamꝰ
in rationes nrãs debere nos tm̃ nł
gulus iuuenis adnicostratum ĩp¬
pretorem itascripsit. Qm̃ ⁊ cum
patre meosemꝑfuisti. ⁊ meloq̃¬
tia ⁊ diligentia tua meli orem
regulo cẽuersiam habitatioĩs
patiebatu nicostratus. ⁊ cũ
ueꝵ offitiumꝰ magitri quadã
m̃cederemu neritum regulu ido¬
ꝙ nõ uideri dõationẽ seꝗ̃titꝑib
irritam eẽ. Qđ siexpulsus nicos¬
tratus ueniat adiudicem adex¬
emplum inr̃dicti ꝙ fructiaĩo
ꝓponitur defendend̾ erit. qua¬
si locõ pꝰsesoris ꝯstitutus ꝗ
usum cenaculi accep̃
fecte donauit. creditoib hreli¬
tariis filia satis facere deb .ł si
hoc minime faciat ⁊ cͣditores
c̃ẽ patrem ueniant cogñdã eã
ꝑactionem p̃scrip̃tis ũbi pa¬
trem adũsus eos defende

Expanded text:
libero homini uolumus licet referamus in rationes nostras debere nos, tamen gulus iuuenis ad Nicostratum rhetorem ita scripsit: 'quoniam et cum patre meo semper fuisti et me eloquentia et diligentia tua meliorem rRegulo controuersiam habitationis patiebatur Nicostratus et cum uerum officium magistri quadam mercede remuneratum Regulum ideoque non uideri donationem sequentirritam esse. quod si expulsus Nicostratus ueniat ad iudicem, ad exemplum interdicti, quod fructuario proponitur, defendendus erit quasi loco possessoris constitutus qui usum cenaculi accepitfectae donauit: creditoribus hereditariis filia satisfacere debet, uel, si hoc minime faciat et creditores contra patrem ueniant, cogendam eam per actionem praescriptis uerbis patrem aduersus eos defende
Abbreviated transcription (Latin):
meo eam ei decłis quantum
ad iuris subtilitatem accipi¬
entis factanõẽ. ⁊ tufuͬtiũ obli¬
garis S begnignigius ẽ. si
aagam cͣc eum quirem accepit
exceꝰptione doli .m. me submo:¬

Expanded text:
mine ei dederis, quantum ad iuris suptilitatem accipientis facta non est et tu furti obligaris: sed benignius est, si agam contra eum qui rem accepit, exceptione doli mali me summo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiditaniis portionib cõpe¬
tere. Ilitus titius fundũ
meur e donauit ⁊ antetra¬
ditionem eum dem fundum
p̾dies paucos segio pigrio¬
bligauit. ⁊ intradies .xxx.
meuiam inuacuã p̾ses sio¬
nem eidemfundi in duxit
q̃ro andonatio ꝑfecta sit.

Expanded text:
s portionibus com‹p›etere.Lucius Titius fundum Maeuiae donauit et ante traditionem eundem fundum post dies paucos Seio pignori obligauit et intra dies triginta Maeuiam in uacuam possessionem eiusdem fundi induxit: quaero, an donatio perfecta sit.
Abbreviated transcription (Latin):
siluis .f. dõnare non po¬
t̃ nec si lib erampeculii adminis¬
trationẽ hãtsnon enĩ ad hoc ei cõs¬
ceditur liben peculii adminitrã¬
tio ut ꝑdat. Quidgͣ sinstiratið¬
ne motus donz: numꝗd p̾sit dici
locum eẽ donationis qđ magis
onem ꝯceserit ut ad÷ nõatim
adiceretur sic scei comcedere
ut donare quoꝙ p̾sit: an locũ
hãt donatio etiam non dubi¬
to donare quoq eum pꝰsei
numquam etiam ex̃ꝑsona:
p oterit hoc colligi p one cum
filiũ ẽẽ seãtoris. uł cuiu al¬
tetius dingnitatis quare nõꝰ
nsprtialit donandi facultatẽ
ademit hoc quoq c̃cesisse
dumei libetam dat petulii ãd¬
ministrationem. Pari aũt̃ rãt¬
causa donare posit at tam̃
cumcesit uolũtas inibebit̃¬
nisse oportebit siciũ donar
qͦ ꝑmisum ẽ. nisi spetialit̃
ei mortis causa fiit ꝑmisum¬

Expanded text:
ilias donare non potest, neque si liberam peculii administrationem habeat: non enim ad hoc ei conceditur, libera peculii administratio, ut perdat. Quid ergo, si iusta ratione motus donet, numquid possit dici locum esse donationi? quod magis oncesserit, ut nominatim adiceret sic se ei concedere, ut donare quoque possit, an locum habeat donatio: et non dubito donare quoque eum posse. Nonnumquam etiam ex persona poterit hoc colligi: pone enim filium esse senatoriae vel cuius alterius dignitatis: quare non specialiter donandi facultatem ademit, hoc quoque concessisse, dum liberam dat peculii administrationem? Pari autem racausa donare possit, attamen ubi cessat voluntas, inhibebitnisse oportebit, si cui donare quoque permissum est, nisi specialiter etiam mortis causa donare fu
Abbreviated transcription (Latin):
alienis habitare gratis dona¬
t̾io uidetur. Idem̃ ipsum caꝑe
uidetur qui habitat qd̾ m̃ce¬
dem ꝓ habitatione nõ soluit
Pot̃̾ enĩ citra corporis dona¬
tionem uilere doãtio uehatĩ
sidõatiõis causa cum debitoe.¬

Expanded text:
alienis habitare gratis donatio videtur: id enim ipsum capere videtur qui habitat, quod mercedem pro habitatione non solvit. potest enim et citra corporis donationem valere donatio, velut si donationis causa cum debito
Abbreviated transcription (Latin):
tato succesurus mortis causa ca¬
ͣpere uidetur INam quicꝗd ꝓpt̃
alicuius mortem obuenit mor¬
tis causa capit̃ : quam sẽm̃tiam
⁊ iulianus ꝓbat ⁊ hiure utim
Nam ⁊ quod statulibero ꝯditio¬
nis implende causa capitur
uł alegatario mortis causa capͥ¬
tur quod ⁊ pat̃ declit ꝓpt̃ mo¬
rtem filii uł comgnatis mort̾i
causa capi uilianus scripsit de¬
niq et sic pos se donari ait
ut si cõmualuerit recipiatur.

Expanded text:
tato successurus, mortis causa capere uidetur: nam quidquid propter alicuius mortem obuenit, mortis causa ‹ca›pitur: quam sententiam et Iulianus probat et hoc iure utimur. nam et quod a statulibero condicionis implendae causa capitur uel a legatario, mortis causa accipitur: et quod pater dedit propter mortem filii uel cognati, mortis causa capi Iulianus scripsit.Denique et sic posse donari ait, ut, si conualueri
Abbreviated transcription (Latin):
curaton meo hanimo tradid̾it᷑¬
rẽ ut m acquirat illequasi sibi
atquisiturus acceperit nichil
lit nullam retñtionem ꝓpt̃ ĩ pẽ¬
sas facisquia dñi rem habeoi¬
iectam ꝯtinuo efficit
capitale crim̃ donationes factẽꝑ
sualent ex cõstitutione. Aiuoꝵ

Expanded text:
curatori meo hoc animo rem tradiderit, adquirat, ille quasi sibi adquisiturus acceperit, nihil lit, nullam retentionem propter impensas faciet, quia domini res ab eo iniectas continuo efficit.capitale crimen donationes factae non valent ex constitutione divorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eni tabulas facer matinoruꝰ¬
Spͦecies extradotẽ amatre filie
noĩe uiro traditas filie q̃uod psẽs
erat dõatas ⁊ ab eo traditas uideri
repondit. mec manẽ offemsã pe¬
titionem haberes uł eas tecte. nen¬
dicare quodiuir cauis extdote l
significatione non modus dona¬
tionis declaretur nec ab psuꝓͥe¬
tas separet̃. s p̃ec̾uliũ adotepuel¬
p le diftinguet᷑. Iudicem tm̃ extima.¬
torumsimat̃ iure ccͣfiliã offensa
eas reuoene ulit.⁊ uerecunddie
mat̃ne cõgruam boni iuri arbrto
̃ꝯpetentem ferre sentñtuã curab̾¬
pat̃ qui filie quamhãuit inpo ł¬
testatem mancipia donauit pe
ꝯculium emancipate ñ ademit ex
spfacto dõationem uiderur ꝑfecise
eimoĩ lege deposita mille. de
arca ut ea ipłe solus qui deposu¬
it tollet̃. aut pꝰ mortem dnĩ diu̾
sperat᷑ ñ uiꝰderi celebratã doã¬

Expanded text:
 enim tabulas facere matrimonium.Species extra dotem a matre filiae nomine uiro traditas filiae quae praesens fuit donatas et ab ea uiro traditas uideri respondi nec matrem offensam repetitionem habere uel eas recte uindicare, quod uir cauisset extra dotem significatione non modus donationis declaretur nec ab usu proprietas separetur, sed peculium a dote puellae distingueretur. iudicem tamen aestimaturum, si mater iure contra eas reuocare uelit, et uerecundiae maternae congruam bonique uiri arbitrio competentem ferre sententiam.PaPater, qui filiae, quam habuit in potestate, mancipia donavit et peculium emancipatae non ademit, ex post facto donationem videbatur perfecisse. Eiusmodi lege deposita in aede arca, ut eam ipse solus qui deposuit tolleret aut post mortem domini Aelius speratus, non videri celebratam dona
Abbreviated transcription (Latin):
one se obligarit exrescripᷤ¬
todiui pii. in quantum facẽ
creditorib debetur ett̃ det᷑¬
hẽdũ shec uero dequib ex ead¬
causa quis obstrictus ẽ e ñde
bat. seruo ẽmuni mei ⁊ titii
rem tradidit. seruus uł sicac¬
cepit quãi soc io acquisiturꝰ
uł sic quasi michi ⁊ sotio. q̃¬
rebatur quidagerenir. ⁊ plac

Expanded text:
ne se obligauit, ex rescripto diui Pii in quantum facere creditoribus debetur, erit detrahendum; haec uero, de quibus ex eadcausa quis obstrictus est, non dbat, seruo communi meo et Titii rem tradidit: seruus uel sic accepit quasi socio adquisiturus uel sic quasi mihi et socio: quaerebatur quid agere‹t›. et pla
Abbreviated transcription (Latin):
Donationes cõplures s̃
łdat aliquis cam̃te ut
statimuelit accipi ẽtis
fieri nec ullo casu ad
Sereũti ⁊ ꝓͥpt̃ nullam
aliam causam fa̾cit. quam ut
uberailitatem ⁊ muni ficentiã
exerceat hec pne donatio a¬
pellatin Idat ali quis ut tẽ
demum accipientis fiat. uͥ cũ
aliquid secutum fu̾it. ħ nõ
ꝓͣprie donitio apellatur s
totum hec donatio sub ꝯditi¬
one ẽ ¶ Item cũ ip̃e eam̃tedat:
ut statim ꝗdit̃ faciat accipieti
fitm̃ aliquit factum fuerit a¬
ut nõ fuerit uelit adse reu̾ti¬
hec non propͥe doãtio dicitur
s totum hec donatioẽ q̃ subꝰ
ditione resoluitur qualis ẽ
mortiscausa donatio Ittmn
cũmiitimus inter sp onsũ
⁊ sponsamdonationem ua¬
lere propna apellatione utisnͣt
et factũ demonstramus ꝗ ab
eoꝓficiscitur qui liberalitatis
grã aliquit cdat ut ẽfrti faciat
ac eipientis necũquĩ ullo fac¬
to adse reũtiuelit. Cumuẽo
dicimus siꝰacm̃te donat spõs
sponse ut nuptiis non secirtis

Expanded text:
Donationes complures sunt. dat aliquis ea mente, ut statim uelit accipientis fieri nec ullo casu ad se reuerti, et propter nullam aliam causam facit, quam ut liberalitatem et munificentiam exerceat: haec proprie donatio appellatur. dat aliquis, ut tunc demum accipientis fiat, cum aliquid secutum fuerit: non proprie donatio appellabitur, sed totum hoc donatio sub condicione est. item cum quis ea mente dat, ut statim quidem faciat accipientis, si tamen aliquid factum fuerit aut non fuerit, uelit ad se ‹r›euerti, non prsed totum hoc donatio est, quae sub condicione soluatur. qualis est mortis causa donatio.Igitur cum dicimus inter sponsum et sponsam donationem ualere, propria appellatione utimur et factum demonstramus, quod ab eo proficiscitur, qui liberalitatis gratia aliquid dat, ut confestim faciat accipientis nec umquam ullo facto ad se reuerti uelit. cum uero dicimus, si hac mente donat sponsus sponsae, ut nuptiis non secutis
Abbreviated transcription (Latin):
¶S i petuniam mͥtitius dedĩt abs¬
q ulla stipulatione ex tm̃c̃oditiõe
ut tunc demũ mea fiẽt cũ segi¬
us ꝯful factᷤifĩt siue furente
eo. siue mortuos eius cõsulatũ
adeptus. fim̃ metfi. Sed siquis
donaturus michi pecuniã dedit
alicui ut ad ineꝑferret ⁊ ante mor¬
tisent qt̃ adme ꝑferat. ñ fieri
pecuñiam dnimei cõstat. Ititio
chum semr̃. q̃ro cum homoan¬
te quim emerctur moituu̾sit
analiqua actione .x. recipiã
Rdi facti magis quã uins q̃stio

Expanded text:
derit absque ull‹a› stipulatione, ea tamen condicione, ut tunc demum mea fieret, cum Seius consul factus esset: siue furente eo siue mortuo Seius consulatum adeptus fuerit, mea fiet.Sed si quis donaturus mihi pecuniam dederit alicui, ut ad me perferret, et ante mortuus erit quam ad me perferat, non fieri pecuniam dominii mei constat. Titio chum sibi emeret: quaero, cum homo antequam emeretur mortuus sit, an aliqua actione decem recipiam. respondi: facti magis quam iuris quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
ex debita parte heres institua
t̃. ⁊ libertus fidei eꝰi ꝯmisit
ut quid dã. ⁊ hoc stipulanti
fidei ꝯmissaiõ ꝓ mĩserit. ñ eĩt
cogend̾soluere ne pars ex legi¬
b ueretundie patronali debiꝰ¬
ta minuat̃ ¶ de illo dubitari
põdit secut. se daturũs ma¬
gis ẽ. ut p̾sit sue c̃fessioni ob ł¬
iare. Quẽ admodũ enĩ sisol¬
uiss fidemtẽtator suo adim¬
plesse uidebxur. etͥ nullaerre¬
petitio cõcestã fuerit. ⁊ta et sti¬
pulatione p̾cedente cẽfidẽ
t̾eratoris quꝰa angnouit ueniẽ¬
ti ei merito occurret᷑ suoh uas
te me ꝓmisisti factum ual
Ille enĩ suum recep̃. s: sicle¬
bitoremunm tibi cdõationi inz¬

Expanded text:
ex debita parte heres instituatur et libertus fidei eius commisit, ut quid daret, et hoc stipulanti fideicommissario promiserit, non erit cogendus soluere, ne pars ex legibus uerecundiae patronali debita minuatur. De illo dubitari pondit se daturum: sed magis est, ut non possit suae confessioni obuiare. quemadmodum enim, si soluisset, fidem testatori suo adimplesse uidebatur et nulla ei repetitio concessa fuerat, ita et stipulatione procedente contra fidem testatoris, quam adgnouit, uenienti ei merito occurretur. 21 Cel‹te me promisisti: factum ualet, ille enim suum recepit.Sed si debitorem meum tibi donationis i
Abbreviated transcription (Latin):
Oł Quisaxum mͥ eximere de su
o ꝑmisit donationis causa stañ¬
t cum ladis exẽptus ẽ m̃s sit neq ꝓ¬
hibendo me eueere. efficit ut mes
eẽ desiar: quia quodam mͦ tradi¬
tione m̃s factus ẽ plane sim̃cena̾¬
tius m̃s exemit mexemit. Si suꝰ¬
qui ame emerat. siue m̃cede ꝯdu¬

Expanded text:
 Qui saxum mihi eximere de suo permisit donationis causa, statim cum lapis exemptus est meus fit, neque prohibendo me evehere efficit, ut meus esse desinat, quia quodammodo traditione meus factus est: plane si mercennarius meus exemit, mihi exemit. squi a me emerat, siue me
Abbreviated transcription (Latin):
inte debitoror filius patrifuo fu¬
erit nec ne . Namsitantiidẽ fili¬
us patri debuit quantum promi¬
sit ualere donariquin tesligit᷑
ꝑm̃ hac si quẽlib aliũ debito¬
tem pat̃ iussis petuniã ꝓmitẽ.¬
Cum uero egopecuniam titiodo¬
donare uolebat. iussero titio ꝓ¬
mittere. int̃ om̃s ꝑoãs doratio

Expanded text:
 debitor filius patri suo fuerit nec ne: nam si tantumdem filius patri debuit, quamtum promisit, ualere donatio intellegitur, perinde ac si quemlibet alium debitorem pater iussisset pecuniam promittere.Cum uero ego Titio pecuniam dodonare uolebas, iussero Titio promittere, inter o
Abbreviated transcription (Latin):
Are peculiares nõeẽ in eadem c̃a
iasi hoc quod proprio noĩe inca¬
Cusam ꝯmissi incidit Quotiene
quis mancipi inuecta ꝓfessus
non fiũt. siue uenalia siue insu¬
uitia mancipia fuerint. ñetrã
ueterana. S̃ aut̃ ueterana q̃ ãno
ꝯtinuo inurbe ẜiier̃. Nouitia.
aũt mancipia intelliguntur
infugasunt im commissum nõ
edunt: cumsine uoluntite dñi
fines egresisunt. ⁊ ita princi¬
palib ꝯstitutionib cauetur
sicut duius qͦ pius sepisime re¬
sscripsit s ne inquit imp̾otestate
ẜuorum sit inuitis uł ingnorã¬
tib dnĩs fuga cẽ tradendo po
diuus adrianus ꝯstitutt.diui
imputari publicano qd ñ irestu¬
xit transgredientem: S illud
ꝯstituendum ne decipiat ꝓfi¬
teri uolentes. Spẽs ꝑfit̾ente
aduectigal cinamomũ piꝑlõ¬
gum. ꝑper album. folium pẽtaᷤ¬
forum foliũ barbaricum: costũ
castoonimũ: narclistrachis: casica
turriana. xilo cassia. smirna ã¬
momum gingiber. mabathũ
aromata indicũ galbane. laser

Expanded text:
res peculiares non esse in eadem causa nisi hoc, quod proprio nomine in causam commissi incidit.Quotiens quis mancipia inuecta professus non fuerit siue uenalia siue usuuicia mancipia fuerint, non etiam ueterana. sunt autem ueterana, quae anno continuo in urbe seruierint: nouicia autem mancipia intelleguntur, qui in fuga sunt, in commissum non cadunt, cum sine uoluntate domini fines egressi sunt: et ita principalibus constitutionibus cauetur, sicut diuus quoque Pius saepissime rescripsit, ne, inquit, in potestate seruorum sit inuitis uel ignorantibus dominis fugae se tradendo potdiuus Hadrianus constituit.Diui imputari publicano, quod non instruxit transgredientem: sed illud custodiendum, ne decipiat profiteri uolentes.Species pertinentes ad uectigal: cinnamomum: piper longum: piper album: folium pentasphaerum: folium barbaricum: costum: costamomum: nardi stachys: cassia turiana: xylocassia: smurna: amomum: zingiberi: malabathrum: aroma Indicum: ‹c›halbane: laser:
Abbreviated transcription (Latin):
fodinas ⁊ metalla hñt publi¬
canorum locõs. I preterea si
quis uertigal comchuctũ are
publica cuiusdam municipi
⁊ ht̃. hoc edictum locũ ht̃. I siũ
aut uendidit ẜuũ uł manu¬
mi sit uł etiam fugit ẜui te¬
nebitur serui nõe. quitam fac¬
tiosam familiam hãuit. ꝗd
si facti ẜuinõe. S puto ꝗa fa¬
cultatem ñht̃ exhibñdi nec
dolus eius int̃cefsit cdebere eũ
liberari. ¶ haẽ acc̃onem ꝑpet¬
cessoribus
lpͣ. ł .uiiii. dip᷑ Cõmissa ue
ctigaliũ noĩe ctiamadhr̃dẽ
uransitituntur. Namid ꝙ
ꝯmisum ẽ. sta̾tim desinit eẽ¬

Expanded text:
fodinas et metalla habent, publicanorum loco sunt. Praeterea et si quis vectigal conductum a re publica cuiusdam municipii habet, hoc edictum locum habet. Sive autem vendidit servum vel manumisit vel etiam fugit servus, tenebitur servi nomine, qui tam factiosam familiam habuit. Quisi facti sui nomine: sed puto, quia facultatem non habet exhibendi nec dolus eius intercessit, debere eum liberari. Hanc actionem perpetcessoribus. Vlpctigalium nomine etiam ad heredem transmittuntur. nam quod commissum est, statim desinit e
Abbreviated transcription (Latin):
niu̾sam. hac res ctãs quascũq
indie mortis mee mecum habius¬
.i. illis ⁊ ilłs lib̃tis ułuum dõase:
deductum sit. ⁊ stipulatio doã¬
tionis causa accepto lata sit di¬
cendum ẽ locum liberationis
tium cum donatione. obłigati¬
onem ñ cͣchi eo cãsu quodõatio
ẽ.⁊ itapomponius eũ eustima¬
se refert. Deniq refert aristonẽ
putare si seruum tra didero ad
hoc ut eum post quinqueniũ
manumiitas ñ posse ante quĩ¬
squeniũ agiquia dõationi cõ¬
ditio aliqua in ẽẽ uidet᷑ Alit̃
atq inꝗd. si obhoc tibi tradidiᷤ¬
sem ut comtinuo manumitas
hic enĩ necdõatiom locũ ẽẽ .℥
ideo ẽẽ obligationem. S ⁊ ĩ
superiore casu quit actum fit

Expanded text:
ac res ceteras, quascumque in diem mortis meae mecum habui, illi et illi libertis meis uiuum donasse' deductum sit et stipulatio donationis causa accepto lata, dicendum est locum liberationem tium cum donatione, obligationem non contrahi eo casu, quo donatio est, et ita et Pomponius eum existimare refert. Denique refert Aristonem putare, si servum tibi tradidero ad hoc, ut eum post quinquennium manumittas, non posse ante quinquennium agi, quia donatio aliqua inesse videtur: aliter atque, inquit, si ob hoc tibi tradidissem, ut continuo manumittas: hic enim nec donationi locum esse et ideo esse obligationem. sed et superiore casu quid acti si
Abbreviated transcription (Latin):
dur. s⁊ tm̃ ab solundus ẽ etiã pꝰ¬
ꝑatus ẽ. ¶querentib aut̃ nobis
utrum duplũ aut̃ totum pena
sit ⁊ pret̃ eareisit ꝑsecutio ã in
duplosit ⁊ reiꝑsecutio ut pena
Simpli sit ⁊ magis placuit ut
sint qui illicite ꝗd exegint ñmt¬
tiplicatur clupli ac̃co s⁊ om̃s
partes prabunt ⁊ qd ab alio praĩ
non pot̃ ab altero exigetur. Sicut
diuus seuerus tantoninus rescri¬
pser̃. Nam int̾eriminis rẽos. ⁊ fraꝰ¬
sudis participes multũm int̃tẽ¬

Expanded text:
ndus est etiam ratus est.Quaerentibus autem nobis, utrum duplum totum poena sit et praeterea rei sit persecutio, an in duplo sit et rei persecutio, ut poen‹a› simpli sit, magis placuit, ut sint, qui illicite quid exegerunt, non multiplicatur dupli actio, sed omnes partes praestabunt et quod ab alio praestari non potest, ab altero exigetur, sicut diuus Seuerus et Antoninus rescripserunt: nam inter criminis reos et fraudis participes multum e
Abbreviated transcription (Latin):
masericũ. Spadones in dicr
re. purpura. Itemapacoꝵ la¬
na ficus capilli indicis. ¶ si ꝓp̃t
necesitatem adũse temp̾ctatis
ex positum honus fuit. non
debere hoc ꝯmisso uidi cãi
diui frs̃ rescripser̃ Iduius
quoq pius rescripsit cum
quidam intralegitimã etatẽ
eẽ dicebat ⁊ usus qͦ mancipi¬
aduxiss.⁊ iñsola ꝓfessio ẽ
errass ingnoscendumẽ ei.
¶diu quoq frẽs rescripser̃
Cum quidam ñ ꝑfraud̾. s ꝑ

Expanded text:
ma sericum: spadones Indici: rae: purpura: item marocorum lana: fucus: capilli Indici.Si propter necessitatem aduersae tempestatis expositum onus fuerit, non debere hoc commisso vindicari divi fratres rescripserunt. Divus quoque Pius rescripsit, cum quidam intra legitimam aetatem esse dicebat et usus causa mancipia duxisset et in sola professione errasset, ignoscendum esse ei. Divi quoque fratres rescripserunt, cum quidam non per fraud
Abbreviated transcription (Latin):
sint̃ publicanorum factiorie
nemo ẽ quinesciat. id circo p̃tor
ad cõpescendam eorũ audatiã
hoc edicium proposuit quofam¬
ilia publicanoꝵ finrtum fecisse
dicetur. Item si dap̃num ĩ iuiri¬

Expanded text:
sint publicanorum factiones, nemo est qui nesciat. idcirco praetor ad compescendam eorum audaciam hoc edictum proposuit: "Quod familia publicanorum furtum fecisse dicetur, item si damnum i
Abbreviated transcription (Latin):
serinis qui actum druĩ gesisse di¬
ceretur in ꝯmisum cecidis. ue¬
ture ñ debuiss s ꝓ eo uinboni
arbitratu estimationem oportu¬
isse dariNdem aut̃ eadem epła
rescripser̃. Siquis iuꝓfessus ẜuu
fint ⁊ probabitur in ꝯmissũ cet̾i¬
disse ⁊ aut uxorem corrupisse
dm̃ dicatur aut aluit qd̃ grauiu̾
admisis ut comgnoscat ꝓcura¬
tor ⁊ siin causis comꝑtussit ex¬

Expanded text:
i gessisse diceretur, in commissum cecidisset, uenire non debuisse, sed pro eo uiri boni arbitratu aestimationem oportuisse dari.Idem autem eadem epistula rescripserunt, si quis inprofessus seruus fuerit et probabitur in commissum cecidisse, et aut uxorem corrupisse domini dicatur aut aliud quid grauius admisisse, ut cognoscat procurator et, si in his causis e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sine ꝑmissu principis aqua ꝑ
inam publicam duciñ p ot̃
te uicino opris fatiam exquo ei
aqua pluiia noceat. ñtenẽime
actiore aq̃pluuie arcede gs¬
uit imperitiam deceptus fui̾t
nulla enĩ uoluntas errantis ẽ¬
sicasuenas mncideris. ⁊ obid desi¬
erit adme aqua ꝑuenire. tu ñ
uideris uimfecisse. sinulla ẜuitꝰ
mͥ eonoie debita fuit : nẽc int̃¬
dicto qd̾ ui aut clam teneris

Expanded text:
. Sine permissu principis aqua per viam publicam duci non potente vicino opus faciam, ex quo ei aqua pluvia noceat, non teneri me actione aquae pluviae arceaut imperitiam deceptus fuerit: nulla enim voluntas errantis esi eas venas incideris et ob id desierit ad me aqua pervenire, tu non videris vi fecisse, si nulla servitus mihi eo nomine debita fuerit, nec interdicto quod vi aut clam teneris
Abbreviated transcription (Latin):
Ii femis.uar̾.ł. iui. Cẽsar cũm
sule crete coctorias locã legem
ita cdixĩt. nequis preter redẽpto¬
rẽ. post ictus martias cotẽ ex in¬
sula. cretefidito neue eximito
neue auellito Cuiusdam nauis
sulebatur num corara legem
pꝰ idus martias in insula ereta
cotes exisse uidñtur. re̾põdi tã¬
⁊ siportus qͦ: qui in insula eent̃
om̃s eiꝰ insule eẽ ulderentur tm̃
eum ꝗante idus martias ꝓfectꝰ
exportu eent̃ ⁊ relatus tẽpetate
in insulam decductus eẽt. siñ ex¬
iss nonuideri contralegẽ fecise
p̃pterea quõd iam ĩmitio euec¬
te cotes uidentur cum ⁊ expor¬
tu nauis profecta eẽt̃¬

Expanded text:
um.Caesar cum insulae Cretae cotorias locaret, legem ita dixerat: 'ne quis praeter redemptorem post idus Martias cotem ex insula Creta fodito neue eximito neue auellito'. cuiusdam nauis at. consulebatur, num contra legem post idus Martias ex insula Creta cotes exisse uiderentur. respondit, tametsi po‹r›tus quoque, qui insulae essent, omnes eius insulae esse uiderentur, tamen eum, qui ante idus Martias profectus ex portu esset et relatus tempestate in insulam deductus esset, si inde exisset non uideri contra legem fecisse, praeterea quod iam initio euectae cotes uiderentur, cum et ex portu nauis profecta e
Abbreviated transcription (Latin):
torait quod publicanꝰ¬
blicani nõe uiademtͣt
qđ ue familia publi¬
cãnorũ sud retitiũ
ñ e̾rit induplũ iuiditi
ad quos eares ꝑtinebit ñ exhibe¬
buntur indnõs sine noxededi¬
¶tione uiditium dabo. ¶hi̾c titu¬
lus adpublicanos ꝑtin⁊  publi¬
cani aut sunt quipublico fru¬
untur. nam inde nom̃ hñt suie
fiscouectigal pendant. uł tribris¬
afisco conducunt recte apłlãt᷑
publicani. Dixĩt aliquis ꝗd
utiq ħ edictum ꝓposituẽ: qua¬
si ⁊ ñ alibi pretor ñ p̃uidit fur¬
tis dapnis. uiraptis. s here uł
bene putauit. ⁊ spetialit̃ adũ¬
sũ publicanos edictum ꝓponẽ
Qđ quidem edictum in aliqua
parte mitiusẽ Quippe idin
duplum datur. cũ usb̃oꝵ rap¬
torum inquadruplũsit. ⁊ furti
magnifesti eq̃ in quadruplũ
Trestituendi facultas publica¬
no ui abrept̾um dat᷑. ꝙ sifecit̃
Fomĩ honere exiitur ⁊ penali
actione ex ac prãe parte edictis
liberaturs unde q̃ritur: siꝗs¬

Expanded text:
tor ait: 'Quod publicanblic‹i› nomine ui ademerit due familia publicanorum, si id restitutum non erit, in duplum aut, ad quos ea res pertinebit non exhibebitur, in dominos sine noxae deditione iudicium dabo”". Hic titulus ad publicanos pertinet. publicani autem sunt, qui publico fruuntur nam inde nomen habent, sive fisco vectigal pendant vel tribua fisco conducunt, recte appellantur publicani. Dixerit aliquis: quid utique hoc edictum propositum est, quasi non et alibi praetor providerit furtis damnis vi raptis? sed e re putavit et specialiter adversus publicanos edictum proponere. Quod quidem edictum in aliqua parte mitius est, quippe cum in duplum datur, cum vi bonorum raptorum in quadruplum sit et furti manifesti aeque in quadruplum, et restituendi facultas publicano vi abreptum datur, quod si fecerit, omni onere exuitur et poenali actione ex hac parte edicti liberatur. unde q
Abbreviated transcription (Latin):
xededitione uiditiũ dabo.
familie aut̃ apllatione hic ẜ¬
uilem familiam ꝯtinĩ sciẽdũ
ẽ.S ⁊ sibona fide publica no
enĩ uagi serui ⁊ fugiiui in hu̾i

Expanded text:
deditione iudicium dabo". Familiae autem appellatione hic servilem familiam contineri sciendum est. sed et si bona fide publicano aenim vagi servi et fugitivi in hui
Abbreviated transcription (Latin):
U icinus locisuperioris pratũ ita a¬
rabat ut ꝑ sulcos. itemq ꝑporcaᷤᷤ
aqua adimferiorem uenir: q̃si¬
tum ẽ. anper arbitrum aq̃pluui¬
e arcende. p̾sit cogi in alteram
partem atare nesulei in eius agrũ
spectarent. Ñ nõ pos se eũ facẽ
qͥuominus agrum uicinus quẽ¬
admodum uell araret : S si qͥo
sulcos tranuersos aquanoᷤ face¬
ry. perquos ĩ eius agrum aqua
poss: nocere arbrinimsiapare¬
at futurũ ut aqua pluiuia noe:
cogere oportere fossam eũ ex¬
plere set nisi faceret ꝯdẽpnare
tam⁊ si ante quam adudicarẽt
aqua ꝑ fossas nunquãm fuxis¬
slacus enĩ si aut crescẽt aũde¬

Expanded text:
Uicinus loci superioris pra tum ita arabat, ut per sulcos itemque porcas aqua ad inferiorem ueniret: quaesitum est, an per arbitrum aquae pluuiae arcendae possit cogi, ut in alteram partem araret, ne sulci in eius agrum spectarent. respondit non posse eum facere, quo minus agrum uicinus quemadmodum uellet araret.Sed si quos sulcos transuersos aquarios faceret, per quos in eius agrum aqua posset nocere, arbitrum, si appareat futurum, ut aqua pluuia noceret, cogere oportere fossas eum explere et, nisi faceret, condemnare, tametsi antequam adiudicaret, aqua per fossas nunquam fluxisset.Lacus cum aut cresce
Abbreviated transcription (Latin):
mittas quiferat siue ꝙ ap̃se¬
e ipse hat sibi hãere eum ui¬
beas donanrecte pot¶ Ssine¬
s citrem q̃ aput seest sibi doã
tam uł missam sibinõ accepe¬
rit donate rei dominus nõ
cui dombatur m̾isa firĩt
nea mente ita seruoei data¬

Expanded text:
mittas qui ferat, sive quod ipse habeat sibi habere eum iubeas, donari recte potest. sed si nescit rem quae apud se est sibi esse donatam, vel missam sibi non acceperit, donatae rei dominus non cui donabatur missa fuerit, nisi ea mente servo
Abbreviated transcription (Latin):
tuant. S⁊ magnus antoninu
resenpsit. sycͥolonus ut ẜuub
dñi predii funtum illicite ñ
predio fecent ingnorante. eo¬
mino nulla pena dñmtͥenẽt¬
N Siqͣuis professus apud pus¬
blicanum fuit non tm̃uecagai
sobrerit. ħ comcedñte pubu¬
canout solent facere diuis euer
⁊ antoninus rescripsert᷑ tes in
ꝯmisum non cadere. Cũ eñ
inquiunt ꝓfessiones recitat᷑.
cominissum cesfat. cumporit
sat̾fierifisco exbonis pubłica¬
noꝵ uł fideussorũ spene
ab hrdib peti nõ poss̃ sino e
questio mota uiuo eo ꝗ deliꝗd
⁊ hoc sicut inetĩs penis ita
⁊ inuectigalib ẽ. Si quit au¬
tem in debitum ꝑerrorem
solum̃tis publicanus accepit

Expanded text:
Antonius rescripsit, si colonus uel serui domini praedii ferrum illicite in praedio fecerint ignorante domino, nulla poena dominum teneri.Si quis professus apud publicanum fuerit, non tamen uectigal soluerit, hoc concedente publicano, ut solent facere, diui Seuerus et Antoninus rescripserunt res in commissum non cadere: cum enim, inquiunt, professiones recitantur, commissum cessat, cum poterit satisfieri fisco ex bonis publicanorum uel fideiussorum.Poenae ab heredibus peti non possunt, si non est quaestio mota uiuo eo qui deliquit: et hoc sicut in ceteris poenis, ita et in uectigalibus est.Si quid autem indebitum per errorem sol
Abbreviated transcription (Latin):
oeoꝵ factat̃. quia deb bonos
ẜuos acihoc ministeriũ eligẽ¬
Quod ait m dños sie ac cppiẽ¬
aumẽ insonos nectigalis liez
oportet quem utł quos desidẽt a
ex hiberi. ut siñ exibeantur hic̃
agatur. Sisidicatur exhibere
om̃s ut p̾sit dignoscere qͥs sit
puto audiendum. ¶ Siplureso
ẜui id furtum uił danpnũ ad¬
mistrĩt. hoc deb ẜuariut fit̃a¬
tum pretur quantũ siunus lib¬

Expanded text:
a est, quia debent bonos seruos ad hoc ministerium eligere.Quod ait 'in dominos', sic accipiendum est 'in socios uectigalis', licet oportet, quem uel quos desideret exhiberi, ut, si non exhibeantur, hinc agatur. sed si dicatur: 'exhibe omnes, ut possim dinoscere quis sit', puto audiendum.Si plures serui id furtum uel damnum admiserint, hoc debet seruari, ut, si tantum praestetur, quantu
Abbreviated transcription (Latin):
rescripser̃. inueitigalib ipsa pdiã
nõ ꝑsonas ꝯueniri.⁊ ideo p̾sessoẽs
⁊etiam preteriti tp̃is uectigal soluẽ
debere eoq ex emplo accõnẽ si in¬
gnoraũnt habituros. Itẽ rescrip¬
serunt ꝓupilloremittere se penã
ꝯmissi intradiem tricesimum
uectigal intuliss¬

Expanded text:
 in vectigalibus ipsa praedia, non personas conveniri et ideo possessores etiam praeteriti temporis vectigal solvere debere eoque exemplo actionem, si ignoraverint, habituros. Item rescripserunt pupillo remittere se poenam commissi, si intra diem trigensimum vectigal intuliss
Abbreviated transcription (Latin):
fiscouendicetur Qd si absñte
dño idamagistio uł gubnatõe
aut preta aut nautane aliꝗd¬
abalio idfactum sit: ipsi ꝗdẽ
capite puniunt᷑ coramissis
mͣ cib nauis aut dnõ retituit᷑
¶Illicitarum m̃tium ꝑsecutio
hrdem quoqr afficit. ¶ eamrẽ
q̃ commisso uindicanda ẽ dñs
emere non proibetur ul ꝑse
uł ꝑalios: quib ħ mandauerit᷑¬
¶¶ Quimaximos frlictus: exre¬
denptione uectigaliũ ꝯsequũ¬
tur si p̾tea tanto locari ñ posg̃
ipsi ea prioib pensionib su

Expanded text:
fisco uindicatur. Quod si absente fisco uindicatur. Quod si absente domino id a magistro uel gubernatore aut proreta nautaue aliquo id factum sit, ipsi quidem capite puniuntur commissis mercibus, nauis autem domino restituitur. Illicitarum mercium persecutio heredem quoque adfligit. Eam rem, quae commisso uindicata est, dominus emere non prohibetur uel per se uel per alios quibus hoc mandauerit. Qui maximos fructus ex redemptione uectigalium consequuntur, si postea tanto locari non possunt, ipsi ea prioribus pensionibus su
Abbreviated transcription (Latin):
pretari ꝯsuetum intelli gnͣtia
publicanus omiserat. aluis ex̃ce
non prorbetur Ire̾s exereitui pr¬
ratas prãtioni uectigaliũ subi
sci tplactt .s fiscis ab om̃iũ
tigaliũ pr̃atiõib immums ẽ¬
I Mercatores aut̃ qui defundis
fiscalibus mercari comsueuert᷑
nullã immunitatem solundi
publici uectigalis usurpari ps̃¬
sine imꝑatorum preceptone¬
q p̃sicd neq curatori neq̃ cͦi¬
uem ꝯstituere. nec precedñtia
reformare is uł ad dere ul di¬
minuere lic. Inonsolutis
uectigaliũ pensionib repllẽ
conductores. nec dum etiam
tp̃r ꝯductionis ꝯpleto etiam
abisusuras .xmore exigers ꝑ¬
Pard.ł .ii. senti Cotem fero
fubitiendõ neces saĩa ostib
quoq uenundaĩ ee ferrã et
frum̃tũ. ⁊ sales non sine ꝑicu¬
¶Io capttis liex Pagri publaciꝗ.
in ꝑpetuo locantur ahactore
sine auctoritate principali.
sreuocari nonposs̃. Sdñs naii
Si illicite aliquit innaut uł ipe
uectores imposuerunt nauis qͦ

Expanded text:
praestari consuetum indiligentia praestari consuetum indiligentia publicani omiserat, alius exercere non prohibetur. Res exercitui paratas praestationi uectigalium subici non placuit. Fiscus ab omnium uectigalium praestationibus immunis est. Mercatores autem, qui de fundis fiscalibus mercari consuerunt, nullam immunitatem soluendi publici uectigalis usurpare psine imperatorum praecepto neque praesidi neque curatori neque curiae constituere nec praecedentia reformare et his uel addere uel deminuere licet. Non solutis uectigalium pensionibus pellere conductores necdum etiam tempore conductionis completo uel ab his usuras ex mora exigere pare possunt. Cotem ferro subigendo necessariam hostibus quoque uenumdari, ut ferrum et frumentum et sales, non sine periculo capitis licet. Agri publici, qui in perpetuum locantur, a curatore sine auctoritae principali reuocari non possunt. Dominus nauis si illicite aliquid in naue uel ipse uel uectores imposuerint, nauis quoque