comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enclo. Iceo usq iasa audita estuor
eoꝵ. Hec fr̃s moraliter fuerant
exponenda. s timor et tremor ue¬
nerunt suꝑ me. et concerert me
tenebre. insuꝑ et zelus domꝰ deico¬
medit me. urget indignatio. dolor
impellit. Frũpunt lacrime. qͣs tam̃
ira compͥmit: ab sorbet emulatio.
Tabescere me fecit ⁊ elus meus. et se¬
uire iam gestit. sermo meus. s luc¬
tum mͥ magis matͥs mee romane
eccłie dolor indicit. que utͣsq manꝰ
excendens in celum. miserabiliuo
ce uidet᷑ clamare. Filii matͥs mee
pugnauert̃ contͣ me. Licet enĩuna
tamen ppłos et nationes. multe di¬
cuntur eccłie. conuenientes inuna.
subiecte uni. uni obedientes. Ip̃a
est sc̃a romana eccłia. cuiꝰ filii sicut
audistis pugnauert̃ contͣeam. Ali¬
enati sunt enĩ quidama uulua.
errauert̃ ab utero. locuti st̃ falsa.
In suꝑ iniqͥtatem in excelso locuti
sunt. Papie qͥppe astiterunt reges
terre et pͥncipes conuener̃t in unrr̃

Expanded text:
endo. Ideo usque Ia sa audita est vox endo. Ideo usque Ia sa audita est vox eorum. Haec fratres moraliter fuerant exponenda; sed timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae , insuper et zelus domus Dei comedit me ; urget indignatio, dolor impellit, erumpunt lacrymae, quas tamen ira comprimit, absorbet aemulatio. Tabescere me fecit zelus meus , et saevire jam gestit sermo meus, sed luctum mihi magis matris meae Romanae Ecclesiae indicit, quae utrasque manus extendens in coelum, misce videtur clamare: Filii matris meae pugnaverunt contra me . Licet enim una tamen populos et nationes multae dicuntur Ecclesiae, convenientes in una, subjectae uni, uni obedientes. Ipsa est sancta Romana Ecclesia, cujus filii, sicut audistis, pugnaverunt contra eam. Alienati enim sunt quidam a vulva, erraverunt ab utero, locuti sunt falsa . Insuper iniquitatem in excelso locuti sunt . Papiae quippe astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑplateas quoq que latitudinem
significãt. latam ꝑditionis uiam
accipe. ꝑ qmͣ et ip̃i incedebant. et a¬
liis ꝑ eam gradiendi exempla p̃be¬
bant. S qͥ in tectis ascencdant ꝑela¬
tionem. humiliati descendunt ꝑ
compunctionẽ. et qͥ errores suos pu¬
blice qͣsi in plateis p̃dicaũãt. ulula¬
tum uocis miserande in aurib õi¬
le. ascensio. lasa. factum siue maz¬
datum int̃pretatur. Cernentes phy¬
losophi multa hominsi milia. coti¬
die ao fidem .xͥ. et sacramenta con¬
currere: contͣbabant᷑. nec facile li¬
ci potest. qͣntꝰ fuerit in eoꝵ tc̃ cogi¬
tatione tumultꝰ. quomͦ nc̃ mirabas¬
tur. nc̃ indignabant᷑. nc̃ erecti in
suꝑbiam adusabant᷑. que omĩa ꝑ
clamorẽ esebon. et eleale. ui delicet
cogitationis et elationis expͥmun¬
tur. Nec iste clamor murmurq
cessauert̃. donec de uoce in opꝰ ꝓce¬
derent. uel manifeste ꝑseq̃ndo. uł
fidei et diuinis mandatis obedi¬

Expanded text:
plateas quoque, quae latitudinem plateas quoque, quae latitudinem significant, latam perditionis viam accipe, per quam et ipsi incedebant, et aliis per eam gradiendi exempla praebebant. Sed qui in tectis ascenderant per elationem, humiliati descenderunt per compunctionem; et qui errores suos publice quasi in plateis praedicaverant, ululatum vocis miserandae in auribus omnile ascensio, datum interpretatur. Cernentes philosophi multa hominum millia quotidie ad Christi fidem et sacramenta concurrere, conturbabantur; nec facile dici potest, quantus fuerit tunc in eorum cogitatione tumultus, quomodo mirabantur, nunc indignabantur, nunc erecti in superbiam adversabantur: quae omnia per clamorem Hesebon et Eleale, videlicet cogitationis et elationis exprimuntur. Nec iste clamor murmurque cessaverunt, donec de voce in opus procederent, vel manifeste persequendo, vel fidei et divinis mandatis obedi
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib que peccauert̃. pumitist̃.
Nam ꝓ dolis ec fallatiis. que in
triuiis expͥmunt᷑. accincti sacco in
signũ pentcentie ꝑhibent᷑. et ꝓsu
ꝑbia qua buccis crepantib. senten¬
tias de diuinis et humanis. qͣsi in
tecto positi. ꝓmulgare consueuerãt.
ululatũ confessionis et contͥcionis
emitt̃e ostendunt᷑. et ꝓ lata illauia
qua tendebant ad mortem. humi¬
liati et suis lacͥmis loci. ad uiam
artam et angustam que ducit ad
uitam. regredi nunrciant᷑. Ait ergo.
Intriuiis eiꝰ. haut dubium qͥn mo¬
ab. accincti sunt sacco. qr ad me¬
moriam reuocantes. qͥb diuerticu¬
lis et fallaciis humane simplicita¬
ti deluserant. accincti sacco. io est.
penitentie asꝑitate afflcti. eũ cui
peccauant digna satisfactione pla¬
care curart᷑. Et suꝑ tecta eiꝰ. et inpla¬
teis eiꝰ omis ululat. descendit infle¬
tum. Ait dñs in euangłio. Ed in au¬
re auditis. p̃dicate suꝑtecta. Lircec¬
to siqͥdem altitudo quedam et ma-

Expanded text:
in omnibus quae peccaverunt puniti sunt. Nam pro dolis et fallaciis, quae in triviis exprimuntur, amicti sacco in signum poenitentiae perhibentur; et pro superbia, qua buccis crepantibus sententias de divinis et humanis quasi in tecto positi promulgare consueverant, ululatum confessionis et contritionis emittere ostenduntur; et pro lata illa via, qua tendebant ad mortem, humiliati, et suis lacrymis loti, ad viam arctam et angustam, quae ducit ad vitam, regredi nuntiantur : Ait ergo: in triviis ejus, haud dubium quin Moab, accincti sunt sacco; quia ad memoriam revocantes quibus diverticulis et fallaciis humanae simplicitati illuserant, accincti sacco, id est poenitentiae asperitate afflicti, eum cui peccaverant, digna satisfactione placare curarunt. Et super tecta ejus, et in plateis ejus omnis ululatus descendit in fletum. Ait Dominus in Evangelio: Quod in aure audistis, praedicate super tecta . In tecto siquidem altitudo quaedam et ma
Abbreviated transcription (Latin):
semine sit antixͦ nasciturꝰ. Si cut
ergo exiit uirga de radice iesse et
flos de radice eiꝰ ascendit. io ẽ xp̃c.
ita nimirũ de radice dan. qͥ dictꝰ
um dicit᷑ asflatu suo atq conspec¬
tu. homines ꝑimens. Comparatur
te et maliria plenꝰ erit. et rex est
serpentiũ. io ẽ pͥnceps demonioꝵ.
cuiꝰ afflatꝰ neqͥtia. et illuminatus
scĩa. plures a fide ueritatis occi¬
det. Qͦs enĩ fallit astutia. aspetu
eiꝰ puta e̾ẽ ꝑ cussos. qͦs autẽ mali¬
tia cogit. eiꝰ afflatu scias ẽẽ occisos.
Et semen inqͥt eiꝰ absorbens uolu¬
crem. Singłarẽ numerũ ponit ꝓ
plurali. Sicut bonũ semen uerbũ
bum antixp̃i. Uerbũ reaq eꝰ p̃cli
catio eiꝰ. doctrina eiꝰ qͣsi semen eius
absorbebit iudeos. ñ om̃s tñ: seo
illos qͥ suꝑbia tumidi. nec ad celũ¬
possunt ascendere. nec in terram ꝑ
humilitatem uolunt descendere s
sicut uolucres in hoc inami inter qe¬
lum pendentes ecterram. eoꝵ me¬
rent᷑ consortiũ. qͥ ꝓiecti de celo me

Expanded text:
. Sicut igitur exiit virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendit, id est Christus, ita nimirum de radice Dan, qui dictuum dicitur, afflatu suo atque conspectu homines perimens. Comparatur te et malitia plenus erit, et rex est serpentium, id est princeps daemoniorum; cujus afflatus nequitia, et illuminatus scientia, plures a fide veritatis occidet. Quos enim fallit astutia, aspectu ejus puta esse percussos; quos autem malitia cogit, ejus afflatu scias esse occisos. Et semen, inquit, ejus absorbens volucrem. Singularem numerum ponit pro plurali. Sicut bonum semen verbum bum Ancatio ejus, doctrina ejus, quasi semen ejus absorbebit Judaeos; non omnes tamen, sed illos, qui superbia tumidi, nec ad cpossunt ascendere, nec in terram per humilitatem volunt descendere, sed, sicut volucres in hoc inani inter coelum pendentes et terram, eorum merentur consortium, qui projecti de coelo, in
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ contͣiret. Qmͣuis et ip̃a hominũ
multitudo. ar. ciuitas possit in¬
telligi. que deo adũsa. ligna lapi¬
desq colebat. Que qͦclãmͦ nocte ua¬
stata est. q passione scõꝵ et pacien¬
tia stupefacti. qͣm plures aduersa¬
riam ciuitatẽ. sua absentatione
uastauert. Tunc certe moab. id est.
sap̃ia huiꝰ mundi. conticuit. nich̾
uirtutis habens in uoce. qua uel
suam astruere. uel xͥ posset doctri¬

Expanded text:
ma projecit. Quamvis et ipsa hominum multitudo Ar civitas possit intelligi: quae Deo adversa, ligna lapidesque colebat. Quae quodammodo nocte vastata est; quia passione sanctorum et patientia stupefacti, quamplures adversariam civitatem sua absentatione vastaverunt. Tunc certe Moab, id est sapientia hujus mundi, conticuit, nihil virtutis habens in voce, qua vel suam astruere, vel Christi posset doctri
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ mͥ princeps celum aꝑiet. me neq
mors neq uita. neq alia creat᷑a dei
adiuuante gr̃a separabit. Hec ad
et linguas dolosas. qͥb hec patͥa fer¬
uet. dixisse sufficiat. ut deinceps
reparatis paululum ꝑsilentium
uiribs. ad delitias uerbi dei redea¬
mus. cui est honor et gła in scla se¬

Expanded text:
 princeps coelum aperiet, me neque mors, neque vita, neque alia creatura, Dei adjuvante gratia, separabit . Haec ad bia iniqua et linguas dolosas, quibus haec patria fervet, dixisse sufficiat, ut deinceps, reparatis paululum per silentium viribus, ad delicias verbi Dei redeamus, cui est honor et gloria in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
facilis casus ꝓponeret᷑. Sp̃itib itaq
talia suggerentib. qͥd respondebit᷑:
Que spes nr̃a. qõ refugiũ: Quia
tum dei firmũ stat. habens signa¬
culum hoc. Nouit dñs qͥ sunt eiꝰ.
O syon. o anima sc̃a. que qͣsi inspe¬
cula posita. dñi tui p̾stolaris aduen¬
tũ. ñ metuas. ñ contͣberis. qm̃ sur¬
ruant uenti. et fluant flumina.
fatigari potes. s subuerti ñ potes.
fundata enĩ es suꝑͣ firmã petram.
Dñs enĩ funclauit syon. qͥ non ꝑmit¬
tet nos tẽptari supͣ id qd possumus
s faciet cũ tẽptatione ꝓuentũ ut
possimꝰ sustinere. Hec miserori in
hac uita consolatio. hec intẽptatio¬
nib fortitudo. hec in tͥbulatione
securitas. hec constantia in adũsis.
Dñs certe fundauit syon. animã
contẽplatione dei sublimẽ inuere
humilitatis fundamento eam con
nib. nec falli potest incauta. nec
illici iam ꝓbata. nec exercitata su¬

Expanded text:
facilis casus proponeretur. Spiritibus itaque facilis casus proponeretur. Spiritibus itaque talia suggerentibus quid respondebitur? Quae spes nostra, quod refugium? Quia tum Dei firmum stat, habens signaculum hoc; novit Dominus qui sunt ejus . O Sion, o anima, quae quasi in specula posita tui Domini praestolaris adventum, non metuas, non conturberis; quoniam, si irruant venti et fluant flumina, fatigari potes, sed subverti non potes: fundata enim es supra petram . Dominus enim fundavit Sion: qui non permittet nos tentari supra id quod possumus; sed faciet cum tentatione proventum, ut possimus sustinere . Haec miserorum in hac vita consolatio; haec in tentationibus fortitudo; haec in tribulatione securitas; haec constantia in adversis. Dominus certe fundavit Sion, animam Dei contemplatione sublimem, in verae humilitatis fundamento eam consnibus nec falli potest incauta, nec illici jam probata, nec exercitata su
Abbreviated transcription (Latin):
memoria tui sit apͭ misccłiam re¬
demptoris. Ip̃e enĩ scit. qͥa ñ est qͥ
fumi huiꝰ pessimi. agmen effugiat.
Qͥs enĩ cuiꝰ carnẽ. uel mentẽ. instar
olle feruentis. hostis ille aqͥlonariᷤ
non aliqͣndo succendat. ignitisq
iaculis concupiscencie fumũ ñ ex¬
citet: Qͥd ergo respondebit᷑ nunci¬
is gentiũ: Si placet ꝑ nuntios gei¬
tium. angłos contͣrie fortrcudinis
intellige. qͥ diũsis tẽptionib fati¬
gatis. uircutis arduam uiam op¬
ponunt. carnis fragilitatẽ. et cor¬
ruptionem. abitiunt. ut quaclam
desꝑatione deiecti. uiam salutis re¬
fugiant. Exꝑtis loquor. In miciis
conuersionis nr̃e. int̾ gͣues tẽptati¬
ones carnis et sp̃c. cũ nos aliq̃ñ
sp̃c fornicationis ureret. nc̃ inflã¬
maret ira. nc̃ gula desideriis agi¬
taret. quasi impossibilis uidebat᷑
in his om̃ib tolerantia. maxime cũ
adolescencie lubricꝰ statꝰ. tẽptatio¬
nis multiplex astꝰ. ex infirmitate

Expanded text:
memoria tui sit apud misericordiam Redemptoris. Ipse enim scit, quia non est, qui fumi hujus pessimi agmen effugiat. Quis enim est, cujus carnem vel mentem instar oliae ferventis hostis ille aquilonaris non aliquando succendat, ignitisque jaculis concupiscentiae fumum non excitet? Quid igitur respondebitur nuntiis gentium? Si placet, per nuntios gentium angelos contrariae fortitudinis intellige: qui, diversis tentationibus fatigatis, virtutis arduam viam opponunt; carnis fragilitatem et corruptionem abjiciunt, ut, quadam desperatione dejecti, viam salutis refugiant. Expertis loquor. In initiis conversionis nostrae inter graves tentationes carnis et spiritus, cum nos aliquando spiritus fornicationis ureret, nunc inflammaret ira, nunc gula desideriis agitaret, quasi impossibilis videbatur in his omnibus tolerantia, maxime cum adolescentiae lubricus status, tentatoris multiplex astus, ex infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
deris meretͥci. id ẽ uane głe absci-¬
dendas tradideris. qͣsi impotens
et infirmꝰ. phylisteis. neqͣm uideli¬
cet sp̃itib. traderis illudendus. Qͥ¬
l tñ exultantib dici potest. ne le¬
teris phylistea om̃ĩs tu. qr contͥta
est uirga sanson. cuiꝰ possunt cͥnes¬
itum crescere. ꝑ qͦs et radicẽ colubͥ.
et partũ regłi pot̾it declinare. si
tamen ut pauꝑ in loco paseue col¬
locatꝰ. uerbi dei famem uitare potu¬
erit. et in spe diuine miscd̃ie. fidu¬
cialiter requieũit. Fiet enĩ exdei
grã. ut radix colubͥ. cũ ei subtͣcta fu¬
erit mat̾ia pecc̃i. qͣsi fame int̾eat. ñ
habens unde uiuat. et siccet̾a uicia.
que ex pessima radice pullulau̾art.
moriente radice marcescant. S iã
tandem sermoni huic demꝰ finẽ.
obseqͣntes dei miscd̃iam. ut int̾ius
illo uerbo pascimeream᷑. qd̃ ñ habet

Expanded text:
deris meretrici, id est vanae gloriae abscinderis meretrici, id est vanae gloriae abscindendas tradideris, quasi impotens et infirmus Philisthaeis, nequam videlicet spiritibus traderis illudendus. Quibus tamen exsultantibus dici potest: Ne laeteris, Philisthaea omnis tu; quia contrita est virga Samson, cujus iterum possunt crines crescere, per quos et radicem colubri, et partum reguli potuerit declinare; si tamen ut pauper in loco pascuae collocatus , verbi Dei famem vitare potuerit, et in spe divinae misericordiae fiducialiter requieverit. Fiet enim ex Dei gratia, ut radix colubri, cum ei subtracta fuerit peccati materia, quasi fame intereat, non habens unde vivat; et sic caetera vitia, quae ex pessima radice pullulaverant, moriente radice, marcescant. Sed jam tandem sermoni huic demus finem, obsecrantes Dei misericordiam, ut interius illo verbo pasci mereamur, quod non habet
Abbreviated transcription (Latin):
ne manuũ oñi est. qͥb fr̃ib neces¬
sariis oꝑib inrtentis. ocio uacant
et fabulis. Hi sunt quos sepe cern¬
mus phylistinoꝵ innexos funbus.
nunc carnis stimulis agitari. nunc
stultis occupationib infeliciter ir¬
retiri. nc̃ qͣsi qͥbdã furiis actos gi-¬
rouagando mulcor detͣctionily ex¬
poni. qͦs phylistei fune carnaliscoi¬
cupiscencie trahunt ad libidinẽ.
fune concupiscentie ocłoꝵ ao uani¬
tatẽ. fune suꝑbie ad suꝑstitionem.
Crines ꝓcedunt de capite. cogitatio¬
nes ex corde. In septem igitur cogi¬
tationes. conseruat᷑ fortitudo tua.
quaꝵ due sunt de pͣteritis. due de
futuris. tres de p̃sentib. Ad preti¬
ta ꝑtinet recordatio creationis et
redẽptionis. ad fut᷑a horror dãpna¬
tionis. et contẽplatio et̾ne remuñ¬
ationis. ao p̃sentia consideratio
ur̃e infirmitatis et diuine bomi¬
tatis. cũ memoria illiꝰ qͣm sepiꝰ exꝑi¬
mur consolationis. Has sane cogi¬
tationes. si letali sõpno sopitꝰ ꝓli¬

Expanded text:
opus manuum oneri est, qui, fratribus necessariis operibus intentis, otio vacant et fabulis. Hi sunt quos saepe cernimus Philisthinorum innexos funibus, nunc carnis stimulis agitari, nunc stultis occupationibus infeliciter irretiri, nunc quasi quibusdam furiis actos gyrovagando multis detractionibus exponi: quos Philisthaei fune carnalis concupiscentiae trahunt ad libidinem, fune concupiscentiae oculorum ad vanitatem, fune superbiae ad superstitionem. Crines procedunt ex capite, cogitationes ex corde. In septem itaque cogitationibus conservatur fortitudo tua; quarum duae sunt de praeteritis, duae de futuris, tres de praesentibus. Ad praeterita pertinet recordatio creationis et redemptionis; ad futura horror damnationis, et contemplatio aeternae remunerationis; ad praesentia consideratio nostrae infirmitatis, et divinae bonitatis, cum memoria illis, quam saepius experimur, consolationis. Has sane cogitationes, si lethali somno sopitus prodi
Abbreviated transcription (Latin):
aliene. tetigit fumꝰ carnalis concu¬
piscencie. Ille itaq qͥ cognoscit fug¬
mentum. nr̃m. tanto nobis citius
miseret᷑. qͣnto in nob̾ ip̃is portamꝰ
qd̃ olle illius succense. fumo faciliꝰ
listea. id ẽ. anima quelibet elata.
qͥa ab aqͥlone. id ẽ diabolica tẽpta¬
tione. aut ignorantie. aut concu¬
piscencie. fumꝰ ꝓcedens. aut circũne¬
nit incautã. aut infirmã illexit.

Expanded text:
alienae, tetigit fumus carnalis concualienae, tetigit fumus carnalis concupiscentiae. Ille itaque qui cognoscit figmentum nostrum , tanto citius miseretur, quanto in nobis ipsis portamus, quod ollae illius succensae fumo facilius listhaea, id est anima quaelibet elata: quia ab aquilone, id est diabolica tentatione, aut ignorantiae, aut concupiscentiae fumus procedens, aut circumvenit incautam, aut infirmam illicit.
Abbreviated transcription (Latin):
fumꝰ ueniet. Eͥo tu uides ait dñs. ao
ieremiam. quio tu uides: Et ille.
Ollam succensam ego inqͥt. et faci¬
es eiꝰ. a facie aqͥlonis. Nostis qͥs ille
sit. cui pars placuit aqͥlouaris. fri¬
gida scilicet. et a dei calore aliena
corda mortalium. ꝑ quos ollam tẽp¬
tationis ille qͥ in eis sedet. plurimũ¬
q succendit. Exqua fumꝰ egrediens
multoꝵ excecat ocłos. et a ueritatis
lumine alienat. Dicit enĩ qͦmͦ sit
phylistea ꝓstrata. qua etiã ratio¬
ne securꝰ quis possit ẽẽ de uenia.
si digna p̃cesserit penitentia. Ait
qͥppe paulus. infidelitate ꝓstratus.
fide erectus. ꝑsecutor ininfidelita¬
t e. doctor in fide. M isccłiam con¬
secutꝰ sum: quia ignorans feci in
in credulitate. Egnorantia ip̃a qͣsi
fumꝰ erat. que nimirũ ab aqͥlone
ꝓcecleus. erroris tenebris mentem
tie cecatꝰ. ñ malitia ꝓuocat᷑. Et tu
quoq ñ desꝑes de uenia. qr et si
forte ñ te tetigit fumꝰ ignorantie.
terigit tamen fumꝰ suggestionis

Expanded text:
fugiat. Quid tu vides, ait Dominus ad Jeremiam, quid tu vides? Et ille: Ollam succensam, et facies ejus a facie aquilonis . Nostis quis ille sit, cui pars placuit aquilonaris; frigida scilicet, et a Dei calore aliena corda mortalium: per quos ollam tentationis ille qui eis sedet plerumque succendit; ex qua fumus egrediens multorum excaecat oculos, et a veritatis lumine alienat. Dicit enim, quomodo sit Philisthaea prostrata: qua etiam ratione securus quis potest esse de venia, si digna praecesserit poenitentia. Ait quippe Paulus in infidelitate prostratus, fide erectus, persecutor in infidelitate, doctor in fide: Misericordiam consecutus sum; quia ignorans feci in incredulitate . Ignorantia ipsa quasi fumus erat: quae nimirum ab aquilone procedens erroris tenebris mentem tiae caecatus, non malitia provocatus. Et tu quoque non desperes de venia; quia, etsi forte non te tetigit fumus ignorantiae, tetigit tamen fumus suggestionis
Abbreviated transcription (Latin):
ceus. ꝓstrata est phylistea omĩs.
Hec est illa ciuitatis et gentis illiꝰ
desolatio. qͣm et iezechiel descͥbit
loquente ad eũ dño. Ft tu fili hoĩs
sume tibi gladiũ acutũ. et duces
eum ꝑ caput tuũ et barbam. Et¬
assumes tibi statam pouderis. et cli¬
uides cos. Terciam partẽ cõbuires
igni. terciam partem concides gla¬
dio terciam uero partẽ. disꝑgesin
oẽm uentũ. et gladiũ denudabis
post eos. Que omĩa expositione
non indigent. s consideratione.

Expanded text:
prostrata est Philisthaea omnis. Haec est illa civitas et gentis illius desolatio, quam et sanctus Ezechiel describit, loquente ad eum Domino: Et tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum; et duces eum per caput tuum, et barbam. Etassumes tibi stateram ponderis; et divides eos. Tertiam partem combures igni; tertiam partem concides gladio; tertiam vero partem disperges in omnem ventum; et gladium denudabis post eos . Quae omnia expositione non indigent, sed consideratione.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥas tuas intire faciam. Interfecta
radice. qͥd nirami pariter morian¬
tur. ut ꝑeunte qd̃ pͥmũ est. eciã ul¬
tima queq deleant᷑. fides radix.
cet̾e uirtutes: reliqͥue Ĩtaq ubi fi¬
des corrũpit᷑. om̃s pariter uirtutes
euanescunt. qr om̃e qd ñ est exfide.

Expanded text:
quias tuas interficiam. Interfecta radice, quidni rami pariter moriantur, ut pereunte quod primum est, etiam ultima quaeque deleantur? Fides radix, caeterae virtutes reliquiae; itaque ubi fides corrumpitur, omnes pariter virtutes evanescunt, quia, omne quod non est ex fide,
Abbreviated transcription (Latin):
bitatio est: inculta expͥmunt᷑ cor¬
da gentiliũ. qͥ magistͥs erroꝵ ao¬
herentes. eoꝵ dogmata multitu¬
dinis auctoritate tuebant᷑. Ululatꝰ
igit᷑ moab. suꝑ illos doctores ple¬
besq descͥbit᷑. qͦs asuo consortio re¬
cedentes. ad fidem catholicam con¬
uerti. sine graui dolore. qd signifi¬
cat ululatꝰ. uidere ñ potant. Unde
subiungit᷑. In cuntis capitib eiꝰ cal¬
uitium. Capita moab. nominatis
tales. Hi sunt ꝓfecto caprta moab.
pͥncipes uidelicet sap̃ie scłaris. Qs¬
pilli. discedentib ab eoꝵ secta dis¬
cipulis. qͥ eis tanqͣm capitib suis
adherere consueuerant. et se ad sal¬
uatoris nr̃i grãm conferentib: Cer¬
te ip̃i uideamꝰ iam philosophos de¬
caluatos. quoꝵ sap̃ie. piscatoꝵ cloc¬
trina p̃fert᷑. quoꝵ sectam. uemo
qͥ ꝓfiteat᷑. nemo qͥ seqͣtur. Nam ec¬

Expanded text:
bitatio est, inculta exprimuntur corbitatio est, inculta exprimuntur corda gentilium: qui magistris errorum adhaerentes, eorum dogmata multitudinis auctoritate tuebantur. Ululatus igitur Moab super illos doctores plebesque describitur: quos a suo consortio recedentes, ad catholicam fidem converti sine gravi dolore, quod significat ululatus, videre non poterant. Unde subjungitur: In cunctis capitibus ejus calvitium. Capita Moab nominatissitales. Hi sunt profecto capita Moab, principes videlicet sciei, discedentibus ab eorum secta discipulis, qui eis tanquam capitibus suis adhaerere consueverant, et se ad Salvatoris nostri gratiam conferentibus? Certe ipsi jam videmus philosophos decalvatos: quorum sapientiae piscatorum doctrina praefertur; quorum sectam nemo qui profiteatur, nemo qui sequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sa in planctũ. Potest etiam sic in¬
telligi. qd̃. xͥ choruscante doctͥna.
domꝰ moab. id ẽ. familia phylo¬
sophoꝵ. discipłi uidelicet. et di¬
bon ciitas. Ioẽ. multitudo ma¬
gistroꝵ. qͥ cũ gaudio. ycloloꝵ sole¬
bant intesse cult᷑e. ad ip̃a ydola
cum planctu ascenłint. et contͣ
euangłim. demonũ responsa et
auxilia flagitaiunt. Uerũ q sa¬
pientium huiꝰ mundi plures cor¬
uersi ao xp̃m. suis abrenuntia¬
tentia. istos cordis angustia do¬
cet ẽẽ grauatos. Multi enĩ phylo¬
sophoꝵ. tam discipłi. qmͣ magist᷑.
quasi clomꝰ et ciurtas. relicta ualle
erroris. do excelsa conscendere uir¬
tutis. cũ planctu et lacͥmis sua pec¬
cata cofitentes. et cle pͥstinis errori¬
b et blasphemiis humiliter peni¬
de saltu. Ad magistros ꝑtinet ses¬
sio. sccł̃m illio. Suꝑ cathedrã moy¬
si. sedert̃ scͥbe et pharisei ꝑ saltũ.
ubi sunt arbores infructuose et ste¬
riles. ubi ñ hominũ. s ferarũ ha¬

Expanded text:
icat. Potest etiam sic intelligi quod, Christi coruscante doctrina, domus Moab, id est familia philosophorum, discipuli videlicet, et Dibon civitas, id est multitudo magistrorum, qui cum gaudio idolorum solebant interesse culturae, ad ipsa idola cum planctu ascenderint; et contra Evangelium daemonum responsa et auxilia flagitaverint. Verum, quia sapientium hujus mundi plures conversi ad Christum suis abrenuntialos poenitentia, istos cordis angustia docens esse gravatos. Multi enim philosophorum, tam discipuli quam magistri, quasi domus et civitas relicto valle erroris, ad excelsa conscendere virtutis, cum planctu et lacrymis peccata sua confitentes, et de pristinis erroribus et blasphemiis humiliter poenide saltu. Ad magistros pertinet sessio, secundum illud: Super cathedram Moysis sederunt Scribae et Pharisaei . Per saltum ubi sunt arbores infructuosae et steriles, ubi non hominum, sed ferarum ha
Abbreviated transcription (Latin):
iste cũ agmine. qm multe abomina¬
tiones secute sunt ignorantiam. odia.
maledicta. blasfemie. in qͥb miser
ille ppłs cotidie crescit in peiꝰ. itaire
nullus sit reꝓboꝵ. qͥ fumi illiꝰ agnien

Expanded text:
it cum agmine, quoniam multae abominationes secutae sunt ignorantiam, odia, maledicta, blasphemiae; in quibus miser ille populus quotidie crescit in poenis, ita ut nullus sit reproborum, qui fumi illius agmen
Abbreviated transcription (Latin):
tur. De radice enĩ colubri egreli¬
etur regłs. ex uoluntate uidelicet
corrupta. delectatio immunda.
cuiꝰ semen sunt oꝑa pessima. que
totũ qs̃ priꝰ manima nr̃a altũ sa¬
piebat. et ĩstar uolucͥs pennate
desiderio et affectu suꝑiora pete¬
bat. obruunt et absorbent. S phi¬
listeis. id est suꝑbis tali onere de¬
pressis. qͥd pauꝑes facient. id est
humiles: Se quit᷑ Et pascent᷑ pͥ¬
mogeniti pau ꝑui. et pauꝑes fidu¬
cialiter reqͥescent. Hi sunt pauꝑ¬
es quib dñs ait. Seati pauꝑes¬
sp̃u: qm̃ ur̃m est regnũ celoꝵ.
Pauꝑtas ista scdm affectũ estua¬
tur. ñ sccłm censũ. cũ habundanᷤ
diuitiis. regnoq sublimis licat.
Ego uero egenꝰ et pauꝑ sum. Sunt
autẽ quedã uirtutes. a qͥb incipi¬
inqͥb ꝑficim᷑. Prmia autẽ omium¬
uirtutũ fides est qͣm spes corrobo.¬
rat. caritas remunerat. Illa autẽ
fides uirtꝰ est que ꝑ dilectione og¬
atur. cũ sine spe remusiationisne¬

Expanded text:
t. De radice enim colubri egredietur regulus; ex voluntate videlicet corrupta delectatio immunda, cujus semen sunt opera pessima, quae totum quod prius in anima nostra sapiebat, et instar volucris pennatae desiderio et affectu superiora petebat, obruunt et absorbent. Sed Philisthaeis, id est superbis tali onere depressis, quid pauperes facient, id est humiles? Sequitur: Et pascentur primogeniti pauperum; et pauperes fiducialiter requiescent. Hi sunt pauperes quibus Dominus ait: Beati paupevestram est regnum coelorum . Paupertas ista secundum affectum aestimatur, non secundum sensum: cum abundans divitiis, regnoque sublimis, dicat: Ego vero egenus et pauper sum . Sunt autem quaedam virtutes in quibus incipiin quibus perficimur. Prima autem omnium fides, quam spes corroborat, charitas remunerat. Illa autem fides virtus est, quae per dilectionem operatur, cum sine spe remunerationis ne
Abbreviated transcription (Latin):
qs̃ p̃mit potest intelligi. dicamiᷤ¬
philisteos immundos esse sp̃c. qͥ m
ebriati suꝑbia. a celesti illa mansi¬
one corruert̃. Hi sunt qͥ nos suis fati¬
gant suggestionib. tẽptationib p̃¬
munt. oñant dolorib. Aduersus
hos nobis est colluctatio. a qͥl ñ nũ¬
qͣm uuln̾amͦ et ꝑcutim᷑. qͦs nos uicis¬
sim et ꝑcutimꝰ et uulu̾amꝰ. Incluite
sitis stare aduersus insidias diabo¬
maximam fartitudinẽ urãm. qmͣ
instar sanson semptẽ uobis crines
conseruant. Instant phylistei. dor¬
mientil funes initiunt. s nͥ pͥus
radant᷑ sẽptẽ cͥnes. nich ꝓficiunt.
De his funib ait ꝓph̃a. funes pec¬
catoꝵ circũplexi sunt me. S qr fecit
deus qõ seqͥtur. et legẽ tuam ñ sum
oblitꝰ: in alio psalmo confidenter
ꝓclamat. Disrupisti uincła mea.
Sunt autẽ tres funes quib nos ap¬
petunt phylistei. concupiscencia
ꝑbia uite. Uide o sanson ne dormi¬
as. uide ne ocio dissoluaris. uide

Expanded text:
oc quod premit, potest intelligi; dicamPhilisthaeos immundos esse spiritus, qui inebriati superbia, a coelesti illa mansione corruerunt. Hi sunt qui nos suis fatigant suggestionibus, tentationibus premunt, onerant doloribus. Adversus hos nobis est colluctatio, a quibus nonnunquam vulneramur et percutimur, quos nos vicissim et percutimus et vulneramus. Induite sitis stare adversus insidias diabomaximam fortitudinem vestram, quam instar Samson, septem vobis crines conservant. Instant Philisthaei, dormientibus funes injiciunt; sed nisi prius radantur septem crines, nihil proficiunt. De his funibus ait Propheta: Funes peccatorum circumplexi sunt me . Sed, quia fecit Deus quod sequitur: Et legem tuam non sum oblitus , in alio psalmo confidenter proclamat: Dirupisti vincula mea . Sunt autem tres funes quibus nos appetunt Philisthaei, concupiscentia perbia vitae. Vide, o Samson, ne dormias; vide ne otio dissolvaris; vide
Abbreviated transcription (Latin):
ueniamꝰ. qñ om̃s dulcedines qͥbe
inhiamꝰ. multimoda asꝑgit ama¬
ritudine ne inhereamꝰ. Qͥd tu phy¬
listee cadens potione: Repleuit
et in ebriauit te amaritudine
dñs. potionauit te calice ire eiꝰ. et
sagitte eiꝰ infixe sunt tͥ: quarum
indignatio ebibit sp̃m tuũ. Certe
si irasceris. si mͦmuras. si indigna¬
ris. si manũ repellis medici. si pa¬
es candens potione. in rumam
incurrens. unde sꝑare poteras
erectionẽ. Ue tͥ si auercit zelum
suum a te. ut ultra ñ irascat᷑ tͥ.
sicut ad quosdam loqͥt᷑ ꝑ ppb̃am
ergo sunt de quib conquerit᷑ in
psalmis. N aucliuit połs meus legẽ
meam: et isrł ñ intendit mͥ. Nau
diuit docentẽ. ñ sustinuit corripi¬
entem. illinc rebelles et incredu¬
li. hinc mͦmurosi. utrobiq ingͣci.
Qua igit᷑ pena plectent᷑. qͥb ꝓhis
afficient᷑ tormentis: Audi qd̃ seqͥt᷑.
Et dimisit eos scđm desideria cor¬
dis eor. Intelligat caritas ur̃a fĩs

Expanded text:
veniamus , quando omnes dulcedines quibus veniamus , quando omnes dulcedines quibus inhiamus, multimoda aspergit amaritudine, ne inhaereamus. Quid tu, Philisthaee, cadens potione? Replevit et inebriavit te amaritudine Dominus; potionavit te calice irae ejus, et sagittae ejus infixae sunt tibi : quarum indignatio ebibit spiritum tuum. Certe si irasceris, si murmuras, si indignaris, si manum repellis medici, Pes cadens potione, inde ruinam incurrens, unde sperare poteras erectionem. Vae tibi, si averterit zelum suum a te, ut ultra non irascatur tibi; sicut ad quosdam loquitur per proergo sunt, de quibus conqueritur in Psalmis: Non audivit populus meus legem meam; et Israel non intendit mihi . Non audivit docentem, non sustinuit corripientem: illinc rebelles et increduli, hinc murmurosi, utrobique ingrati. Qua igitur poena plectentur; quibus pro his afficientur tormentis? Audi quod sequitur: Et dimisi eos secundum desideria cordis eorum . Intelligat charitas vestra, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
nis diuina. p̃ponimꝰ. ꝑ qͣm eciã iã
nunc salui facti sumꝰ. et ap̃o ince¬
lestib conregnamꝰ. Hanc utiq uo¬
lucrẽ. desꝑatio absorbet. qñ auulsiᷤ
pennis. quily ad celestia ꝑuolatur.
anima declinat ad infima. ut con¬
tempneus futura. amplectat᷑ pre-¬
sñtianicħ q ultra desideret. que
citur ne leteris phylistea om̃is tu.
ad ip̃os satis congrue dirigit᷑. qui
minus grate diuina flagella
suscipiunt. in ꝓsꝑitate effusi. in
aduersitate querelosi. quos fauor
pater: flagellat qͥppe omem fili¬
um quẽ recipit. Potest itaq et ip̃e
clici ꝑcussor. qui ꝑcutit et sanat:
mortificat et uuificat. deducit
ad inferos et reducit. Sp̃e certe e¬
on. ut uisitet in uirga iniqͥtates
nrãs. et inuerberib pecca nr̃a.
serationis indiciũ. qͣndo ñ parcit
inp̃senti. qñ ñ miseret᷑. qͣndo se¬
pit uias nr̃as spinis. et obcludit
maceria. ut querentes mortẽ ñ in¬

Expanded text:
nis divina praeponimus; per quam etiam jam nis divina praeponimus; per quam etiam jam nunc salvi facti sumus, et Christo in coelestibus conregnamus. Hanc itaque volucrem desperatio absorbet, quando avulsis pennis, quibus ad coelestia volatur, anima declinat ad infima, ut cotemnens futura, amplectatur terrestria, nihilque ultra desideret, quaecitur: Ne laeteris Philisthaea omnis tu, ad ipsos congrue satis dirigitur, qui minus grate divina flagella suscipiunt; in prosperitate effusi, in adversitate querulosi; quos favor pater? Flagellat quippe omnem filium quem recipit . Potest itaque et ipse dici percussor, qui percutit et sanat, mortificat et vivificat, deducit ad inferos et reducit . Ipse certe itates nostras, et in verberibus peccata nostra . serationis indicium, quando non parcit in praesenti; quando non miseretur, quando sepit vias nostras spinis, et occludit maceria, ut quaerentes mortem non in
Abbreviated transcription (Latin):
radicẽ colubri. Quia de racdice co¬
lubri egrediet᷑ regłs: de suꝑbia cłi
contemptꝰ. Reguł rex serpentiũs ẽ¬
et dei contẽpt᷑. omĩum potentiorei¬
tioꝵ. que tunc magis dampnabi¬
lia iudicant᷑. qñ nͨ exignorantia
uel infirmitate. s potiꝰ ex contẽptu
gen̾ant᷑. Nascit᷑ aucẽ contẽptꝰ exsu¬
ꝑbia. q nisipriꝰ mens humana tu¬
iuerit: ad sui creatoris in iuriã
non erũpit. Et semen eiꝰ absorbens
uolucrem. Si enĩ contẽptꝰ desꝑatio
est. que confessionẽ exludit. irri¬
det penitentiã. satisfactionẽ abiu¬
rat. Impiꝰ cũ uen̾it in ꝓfundũ ma¬
loꝵ. contẽpnit. blasphemꝰ in dm. in¬
iquus in preximũ. ꝑnitiosus seui¬
ens in semet ip̃m. qͥ qm̃ de uenia
desꝑat. uitia uitiis cumulans. ip̃i
desꝑationi. uehementiora fomenta
ministrat. ꝑ uolucrẽ animal pen¬
natũ. et celeri uolatu suꝑiora pe¬
tentem. spes significat᷑. ꝑ qͣm terre¬
nis celestia. et̾na tẽporalib. huma¬

Expanded text:
radicem colubri. Quia de radice colubri egredietur regulus; de superbia Dei contemptus. Regulus rex est serpentium, et Dei contemptus omnium potentior vitiorum, quae tunc magis damnabilia judicantur, quando non ex ignorantia vel infirmitate, sed potius ex contemptu generantur. Nascitur autem contemptus ex superbia; quia nisi prius mens humana tumuerit, ad sui Creatoris injuriam non erumpit. Et semen ejus absorbens volucrem. Sic enim contemptus desperatio est, quae confessionem excludit, irridet poenitentiam, satisfactionem abjurat. impius, cum venerit in profundum malorum contemnit . blasphemus in Deum, iniquus in proximum, perniciosius saeviens in semetipsum: qui, quoniam de venia desperat, vitia vitiis cumulans, ipsi desperationi vehementiora fomenta ministrat. Per volucrem animal pennatum, et celeri volatu superiora petentem, spes significatur; per quam terrenis coelestia, aeterna temporalibus, huma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ secutionib atterunt᷑. debilitan¬
tur in membris. diuersis morboꝵ¬
correptionis admiserint. s sicut
in ꝓsꝑis suꝑflui. ita in aduersis
inueniuntur blasphemi. suspen¬
dit uirgã. gladiũ mittit inuagi¬
nam. tradens eos in desideria cor¬
dis eoꝵ. ut eant in adinuentiones
suas. Tunc letant᷑ cũ male fecerit᷑.¬
b ergo loqͥt᷑ ꝓpl̃ia dicens. Ne lec̃is
phylistea omĩs tu: qr cõminuta
est uirga ꝑcussoris tui. Ne leteris.
qr a ꝑcussione cessauit. qui de eru¬
diuit. cuiꝰ uirga caput serpentis
exclusit. regłi uenena depulit. et¬
mi semen eiꝰ pessimũ arefecit. Ne

Expanded text:
 atteruntur, debilitantur membris, diversis tormencorrectionis admiserint, sed, sicut in prosperis superflui, ita in adversis inveniantur blasphemi, suspendit virgam; gladium mittit in vaginam, tradens eos in desideria cordis sui, ut eant in adinventiones suas . Tunc laetantur, cum male feceriergo loquitur propheta, dicens: Ne laeteris, Philisthaea omnis tu, quia conminuta est virga percussoris tui. Ne laeteris, quod a percussione cessavit, qui te erudivit, cujus virga caput serpentis excludit, reguli venena depulit, et semen ejus pessimum arefecit. De
Abbreviated transcription (Latin):
potionaris calice suꝑbie. que me¬
ut ꝑcutiat. ut flagellet. affligens
temptationib. et suggestionib qͣti¬
ens. Que quiclem uirga. tunc cõmi¬
nuit᷑. qͣndo ei potestas tẽptandi sub¬

Expanded text:
potionaris calice superut percutiat, ut flagellet; affligens tentationibus et suggestionibus quatiens. Quae quidem virga tunc comminuitur, quando et tentandi potestas sub
Abbreviated transcription (Latin):
conualescit. Est ii autẽ mulcifor¬
mis hec bestia. que uix caueripo¬
test. extingui autẽ in hac uita ñ
potest. qͥppe cuimors sua uite ma¬
teria fuit. indeq robustꝰ surgat.
quo cerci putat᷑ extincta. Intelligi¬

Expanded text:
convalescit. Est autem multiforconvalescit. Est autem multiformis haec bestia, quae vix caveri potest, exstingui autem in hac vita nullo modo potest: quippe cui mors sua vitae materia sit, indeque robustius surgat, quo certius putatur exstincta. Intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
Nus philistiim. qd̃ post
onꝰ babylonis cũ ur̃a ca¬
ritate tractandũ susce¬
pimꝰ: paucis qͥdem uerbis ꝓpħa
cõprehendit. qui tũ sensuũ ꝓfun¬
ditate. multoꝵ uerboꝵ mat̾iam
ministrauit. Etaq fĩs de allego¬
ricis montil. ad plana tropologi¬
ca descendentes. ad ip̃iꝰ oñs pͥnci¬
pia redeamꝰ. dicamꝰq ꝑ phylistiim.
suꝑbos qͦsq intelligi. qui confidt
in iurtute sua. et in mutitudine
grãrum sp̃ualiũ głant᷑. hi sunt qͥ
cum Coch eg̃ssi de sodomis. et mon¬
tem uircutũ conscendentes. i nebͥ¬
ant᷑ a duab sororib. suꝑbia et ua¬
na gła. et sic insensibiliter ad tͦpia
illecti. etiã in abominationes maxi¬
mas. dilabunt᷑: ut merito dicant᷑
philistiim. to ẽ cadentes potione.
Uideat caritas ur̃a fr̃s. Cum nat᷑ali¬
ter singlis expulsis uiciis singłe uͥtu¬
tes succedant. hec suꝑbia uicinior uir¬
tutib qͣm uiciis. quantomagis qͥsq
ꝓfecerit. tanto ad uersus eũ acͥus

Expanded text:
im, quod post onus Babylonis cum vestra charitate tractandum suscepimus, paucis quidem verbis propheta comprehendit; qui tamen sensuum profunditate multorum materiam ministravit. Itaque, fratres, de allegoricis montibus ad plana tropologica descendentes, ad ipsius oneris principia redeamus; dicamusque, per Philisthiim superbos quoque intelligi, qui confidunt in virtute sua, et in multitudine gratiarum spiritualium gloriantur . Hi sunt, qui cum Loth egressi de Sodomis , et montem virtutum conscendentes, inebriantur a duobus sororibus, superbia et vana gloria: et sic sensibiliter ad turpia illecti, etiam in abominationes pessimas dilabuntur, ut merito dicantur Philisthiim, id est cadentes potione. Videat charitas vestra, fratres, cum naturaliter, singulis expulsis vitiis, virtutes succedant, haec superbia vicinior virtutibus, quam vitiis, quanto magis quisque profecerit, tanto adversus eum acrius
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt in te uitia. quoꝵ incentor ẽ
achar. et colluctatio tibi grauis. ẽ.
cum carne et sanguine. crebraq
tibi licet optime pugnanti uuln̾a
conflictũ. At si mortuo achar qͥe¬
uerint incentiua libidinũ. auari¬

Expanded text:
vivunt in te vitia, quorum incentor est Achaz, et colluctatio gravis est tibi cum carne et sanguine crebraque tibi, licet optime pugnanti, vulnera conflictum. At si, mortuo Achaz, quieverint incentiva libidinum,
Abbreviated transcription (Latin):
oppͥii: qrnͣ ut ñ p̃mamᷤ. cauere ñ pos¬
suuiꝰ. Simꝰ ergo sicut sanson r arp¬
rei. ⁊dẽ dño consecͣci. et crescente ca¬
pitis nr̃i cesarie. scĩ efficiam᷑. Erines
nr̃i in quib est nr̃a maxima forci¬
tudo. si ꝓdant᷑ meretͥci. et sic nec
uincłis constringi. nec gladiis ter¬
reri. nec inludi carcere. nec a mul¬
titudine potimꝰ suꝑari. Et si forte
erultent philistei. si aliqñ captiui¬
deamͦ. eoꝵ iã uincłis mancipandi.
audiant a ꝓpħa. Ne leteris phyli¬
stea omĩs tu. qmi cõminuta ẽ uir¬
ga ꝑcussoris. S tui. S qͥa hec lateꝰ
et manifest iꝰ ꝓseq̃nda sunt. re¬
paremꝰ silentio uires. sensũ orati¬
one. et ad hec inclaganda myste¬
ria caͣstino conueniamꝰ. ad lau¬

Expanded text:
opprimi; quoniam, ut non premamur, cavere non possumus. Simus ergo sicut Samson Nazarei, id est Domino consecrati, et, crescente capitis nostri caesarie, sancti efficiamur. Crines nostri in quibus est nostra maxima fortitudo, non prodantur meretrici; et sic nec vinculis constringi, nec gladiis terreri, nec includi carcere, nec a multitudine poterimus superari. Et si forte exsultent Philisthaei, et si aliquando capti videamur, eorum jam vinculis mancipandi, audient a propheta: Ne laeteris, Philisthaea omnis tu, quoniam comminuta est virga percussoris tui. Sed, quia haec latius et manifestius prosequenda sunt: reparemus silentio vires, sensum oratione: et ad haec indaganda mysteria crastino conveniamus ad lau
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e. et captiuos nos ducentẽ in lege
pecci. que est in membs nr̃is. Graue
hoc ugũ fĩs. graue hoc onꝰ et into¬
lerabile. Qͥs nos liberabit de corpore
mortis huiꝰ : Eͥo de onere consuetudi
S et graue iugũ suꝑ filios aclam
ussmn diem reditꝰ sui inuentrẽ ma¬
tris omniũ. Onerat p auꝑtas onerat
infirmitas. sorapnolentia premit pi¬

Expanded text:
tem in lege peccati, quae est in membris nostris. Grave hoc jugum, fratres, grave hoc onus, et intolerabile. Quis nos liberabit de corpore mortis hujus? Quid de onere consuetudinSed et grave jugum super filios Adam in diem reditus sui in ventrem matris omnium. Onerat paupertas, onerat infirmitas, somnolentia premit, pi
Abbreviated transcription (Latin):
iudeus. Posst etiã pontifices et sa¬
cerdotes. radix gentis appellari. qm̃
sicut uitalis succꝰ a radice ꝓcedens.
ꝑ totũ arboris corpꝰ. ramosq diffun¬
dit᷑. ita ꝑ legis doctrinã. a sacerdoci¬
tib ministratã. reliqͥe plebi. salu¬
cabant regno dei. ipis fame ꝑeun¬
tib. eoꝵ reliqͥe. id ẽ cẽta multitu¬
do urtã que xp̃c est deserentes. et̃¬
ua morte punite sunt. Hec scłm
futuroꝵ p̃nuntiationẽ dicta. mo¬
raliter repeteuda sunt. ut ficdẽ qͣm
ꝓphie ueritas confirmat. ornent
mores. uita cõmendet. finis coro¬
net. Et hoc qͥdẽ ouꝰ philystiim. ñ
scdm ro solũ inteligendũ est qͦ
preunt᷑ pbilistyim uł oppͥmit᷑ setiã¬

Expanded text:
it. Possunt pontifices et sacerdotes radix gentis appellari; quoniam, sicut vitalis succus a radice procedens per totum arboris corpus ramosque diffunditur, ita per legis doctrinam a sacerdotibus ministratam reliquae plebi salucabant regno Dei, ipsis fame pereuntibus, eorum reliquiae, id est caetera multitudo, vitam quae Christus est deserentes, aeterna morte punitae sunt. Haec secundum futurorum praenuntiationem dicta, moraliter sunt repetenda, ut fidem quam prophetiae veritas confirmat, ornent mores, vita commendet, finis coronet. Et hoc quidem onus Philisthiim non secundum id solum intelligendum est, premitur Philisthiim vel opprimit
Abbreviated transcription (Latin):
ce enĩ colubri. toẽ. exsuggestione cdi¬
aboli. egressus est regulus. suꝑbia.
odium. indignatio ronianoꝵ. quioꝵ
tunc imꝑator pessimꝰ nero. regło ue¬
uenoso ñ imin̾ito cõparat᷑. cuiꝰ sem̃.
id ẽ. uoluntas. qͣm ex colubri affla¬
tu concepit. uaspasianũ misit in
iudeam. qui cũ filio suotito. omẽm
potentiam et suꝑbiam. et głam iu¬
deoꝵ absorbuit. Et pascent᷑ pͥmoge¬
niti pauꝑuni. Imꝑꝑat sermo ꝓpħicꝰ¬
uerũ etiã in eiꝰ discipłos exercebant
Qͣmdui enĩ eoꝵ durabat imꝑium.
non cessabat a xp̃i cliscipłis ꝑsecutio
iudeoꝵ. aqͥbe alii occisi. alii lapicla¬
ti alii suis fugati sunt seclib.
alii flagellis attriti. Cernens itaq
ꝓpħa in sp̃u. post hec omĩa iudeos
multis malis affectos. xp̃i uero dis¬
cipulos post eori ꝑsecutionẽ. iimo
et in ip̃a eoꝵi ꝑsecitione. bone consci¬
encie confidentia alacres. et pascen¬
tur inqͥt pͥmogeniti pauꝑum. Pau¬
peres sunt: dde quib dñs inuange¬

Expanded text:
ce enim colubri, id est ex suggestione diaboli egressus est regulus, superbia, odium, indignatio Romanorum, quorum tunc imperator pessimus Nero, regulo venenoso non immerito comparatur; cujus semen, id est voluntas, quam ex colubri afflatu concepit, Vespasianum misit in Judaeam, qui cum filio suo Tito omnem potentiam, et superbiam, et gloriam Judaeorum absorbuit. Et pascentur primogeniti pauperum. Improperat sermo pverum etiam in ejus discipulos exercebant. Quandiu eorum durabat imperium, non cessabat a discipulis Christi persecutio Judaeorum: a quibus alii occisi, alii lapidati, alii suis fugati sunt sedibus, alii flagellis attriti. Cernens itaque propheta in spiritu, post haec omnia Judaeos multis malis affectos, Christi vero discipulos post eorum persecutionem, imo et in ipsa eorum persecutione, bonae conscientiae confidentia alacres. Et pascentur. inquit, primogeniti pauperum. Pauperes sunt, de quibus Dominus in Evange
Abbreviated transcription (Latin):
te traditꝰ. et nocte illusus. instante
lam nocte noscit᷑ de cruce depositꝰ.
In hac nocte uastata est. ar. qd̃ in¬
terp̃tat᷑ adũsariꝰ. de quo beatissimꝰ
petrꝰ. Sobrii inqͥt estote. et uigila¬
te. qr adũsariꝰ uester cliabolus tan¬
qͣm leo rugiens circuit querens quẽ

Expanded text:
t nocte illusus, instante jam nocte, noscitur de cruce depositus. In hac nocte vastata est Ar, quod interpretatur adversarius, de quo beatissimus Petrus: Sobrii estote et vigilate; quia adversarius vester diabolus, tanquam leo rugiens c
Abbreviated transcription (Latin):
licet sũmis p̃ponens delitiis. Eya
fł̃s om̃s reges gentiũ. siue illi qui
ppłis p̃sunt in eccłia. siue illi qͥ co¬
gitationes suas. sensus suos. motus
etiam siue irascibiles. siue concupi¬
scibiles. qͣsi diuersas gentes. Caluta¬
ri regunt disciplina. in gła dormi¬
unt. uł in morte recipientes coronã
uite. uł extͣcti a corporalib reqͥescen¬
tes incontemplatione. Qd autẽ alia¬

Expanded text:
deliciis. Eia, fratres, omnes reges gentium, sive illi qui populis praesunt in Ecclesia, sive illi qui cogitationes suas, sensus suos, motus etiam sive irascibiles, sive concupiscibiles quasi diversas gentes salutari regunt disciplina, in gloria dormiunt, vel in morte recipientes coronam vitae, vel extracti a corporalibus, requiescentes in contemplatione. Regi
Abbreviated transcription (Latin):
ebat᷑. crinem deposuit. fortitulinẽ
abscondit. uincła suscepit. Elapsis
discipłis qͣsi caluus ascendit locuni
caluarie. et iudeoꝵ traditꝰ uolunta¬
ti. irridet᷑ pendens in cruce. Cernens
autẽ ꝓpħa in sp̃u leticia uesana ꝑ¬
fusos ante crucẽ agitare caput. um¬
ꝓꝑ are miracła. suadere descensii.
hanc in eptã leticiam cõpescuit di¬

Expanded text:
ebatur, crinem deposuit, fortitudinem ebatur, crinem deposuit, fortitudinem abscondit, vincula suscepit. Elapsis discipulis quasi calvus ascendit locum Calvariae et Judaeorum traditus voluntati, irridetur pendens in cruce. Cernens autem propheta in spiritu, laetitia vesana perfusos ante crucem agitare caput, improperare miracula, suadere descensum, hanc ineptam compescit
Abbreviated transcription (Latin):
tias exigunt. multa de lege. mul¬
accusaret᷑. unde uidici unde mor¬
ti ex sententia traderet᷑. Ueniunt
autem cũ questionib qͣsi cũ uincłis.
qͥby ruptis. tociens liber exiuit. qͦti¬
ens ab ipsis fuerat impetitꝰ. Licet
in qͥunt censũ dari cesari annon:
Laqueũ parauert̃ pedib ei: s mci¬
derunt in illũ. Reddite inqͥt q̃ st̃
cesaris cesari: et que sunt dei deo.
Sic et de adult᷑a. Moyses p̃cepit hu¬
iusmodi lapidare: qͥd tu dicis: Ille
sic uincła rupit. ut adult̾a libe¬
rata. illi sua sententia ferirent᷑.
et ꝓpͥe consc̃ie accusationib lapida¬
rentur. Tandem ille sanson ano¬
re mereiͥtis resolutꝰ in sõpnũ. nu¬
datꝰ crine. fortitudine pariter spo¬
liatur. phylistinoꝵ q traditꝰ pote¬
stati. irrisioni patuit et dolori. Sic
et meus sanson. amans meretͥcẽ.
que sub om̃i ligno frondoso. et in
onũ colle nemoroso ꝓstrata. qͦt ydo¬
la ueñabat᷑. tot qͣsi adułtiis pollu¬

Expanded text:
tias exigunt, ut esset utias exigunt, ut esset uaccusaretur, unde judici, unde morti ex sententia traderetur. Veniunt autem cum quaestionibus quasi cum vinculis: quibus ruptis toties liber exivit, quoties ab ipsis fuerat impetitus. Licet, inquiunt, censum dare Caesari, an non? Laqueum paraverunt pedibus ejus, sed inciderunt in illum . Reddite, inquit, quae sunt Caesaris Caesari: et quae sunt Dei Deo . Sic et de adultera: Moyses praecepit hujusmodi lapidare; quid tu dicis? Ille sic vincula rupit, ut adultera liberata, illi sua sententia ferirentur, et propriae conscientiae accusatione lapidarentur. Tandem ille Samson amore meretricis resolutus in somnum, nudatus crine, fortitudine pariter spoliatur, Philisthinorumque traditus potestati, irrisioni patuit et dolori. Sic et meus Samson amans meretricem, quae sub omni ligno frondoso et in omni colle nemoroso prostrata, quot idola venerabatur, tot quasi adulteriis pollu