comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frustrat᷑. Cui im̾abił gabuleñ ep̃t.¬
.N u̾ilit̾ in faciem resticit. eũ ex ꝑce
romani pontificis et imꝑatoris: eo
ꝙ p̃fata ciuitas a latinis possideat᷑
ut ab eius inpugnatione desistat.
ĩ crepide cõmouit. Ille aũt eo ꝙ a pnͥ¬
cipe delusus eẽt ciuitati quidem pe¬
ꝑtit. s totam ferro flãmaq deuas¬
tans ꝓuincĩa. he̾mitas ꝙͦ quorum
grandis ibi copiaest: de cellulis suis
eductos: nõ kalo idest boni iohis
officiũ agens crudelissime tractauͭ.
Ipse u̾onõ mulcopost sagictis toxita¬
tis uenatõi inseriuens ab una eaꝵ
ex inprouiso uulnatus miserrime.
Nex opulentissimꝰ ĩ ip̃o ꝓcinctu di¬
em̾ obut. et manuel filio regnũ re¬

Expanded text:
frustratur. Cui frustratur. Cui . viriliter in faciem restitit eumque ex parte Romani pontificis et imperatoris, eo quod prefata civitas a Latinis possideatur, ut ab eius inpugnatione desistat, intrepide commonuit. Ille autem, eo quod a principe delusus esset, civitati quidem pepercit, sed totam ferro flammaque depascens provinciam heremitas quoque, quorum grandis ibi copia est, de cellulis suis eductos, non kalo, id est boni, Iohannis officium agens, crudelissime tractavit. Ipse vero non multo post sagittis toxicatis venationi inserviens ab una earum ex inproviso vulneratus miserrime rex opulentissimus in ipso procinctu diem obiit ac Manuel filio suo regnum re
Abbreviated transcription (Latin):
Conradꝰ rex in oppido ꝙ franken¬
uort d ͦ cum multa freqñtia optima¬
tum regni sui curiam habuit. et q̃
confirmanda erant eorum cõcilio
et iudicio confirmauit. et corrigen¬
da correxit. Demnde cum nõ mulco
comitatu agg̾ssus quosd̾a sclauoꝵ
rebelles regnũ inquietantes non
ut putauit eos imꝑatos inuenit.
iõq urilit̾ resistentib ad horam ces¬
sit. Nec multopost. ĩcautis suꝑueni¬
ens ĩpuisus. multos eoꝵ cepit. aut
occidit. multos in fugam uersos ĩ
flumen ꝙ contiguũ erat demersit.
reliquos multa sũma graciã suam
redimentes ad dedicionẽ cõpulit.
¶ Epc̃ octo. kalo iohannes cõstanti¬
nopolitanꝰ ĩꝑator qui filio suo ma¬
nuel sororem regine g̾trudis despon¬
sando. cũ romano rege courado ami¬
cicie fedus mierat: ab antiocheno pn̾¬
cipe raymũdo. qui ei ꝓuinciam illã
ꝓ petunia cũ ip̃a urbe iurau̾at. siriã
cũ maxĩo ingressus ex̾citu ꝓmisso fr¬

Expanded text:
Cunradus rex in opido quod FrankenCunradus rex in opido quod Frankenefort dicitur, cum multa frequentia optimatum regni sui, curiam habuit , et quae confirmanda erant, eorum consilio et judicio confirmavit, et corrigenda correxit. Deinde cum non multo comitatu aggressus quosdam Sclavorum rebelles regnum inquietantes, non, ut putavit, eos imparatos invenit, ideoque viriliter resistentibus ad horam cessit. Nec multo post incautis superveniens improvisus, multos eorum cepit aut occidit, multos eorum in fugam versos, in flumen, quod contiguum erat, demersit, reliquos multa summa gratiam suam redimentes ad deditionem compulit.  MoCoXLoIIIo Kaloiohannes Constantinopolitanus imperator, qui filio suo Manuel sororem reginae Gerdrudis desponsando cum Romano rege Conrado amiciciae fedus inierat, ab Antiocheno principe Reimundo, qui ei provinciam illam pro pecunia cum ipsa urbe iuraverat, Syriam cum maximo ingressus exercitu. promisso
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se et ꝑ legatos suos theobaldũ comi¬
tem blesensiũ ne uiolent̾ꝰ inuad̾e̾t et
retmeret aliena: cũ er sacis suꝑꝙ f
ãmonendo dicebat surdis auribus
audiri. decreuitq pugnãdo ag̾e̾: ne
poss cõcempni.deniq cũ multo coĩ¬
tatu agg̾ss ꝯ castrũ eius ꝙ uit̾atũ d ͦ
oppidanos et milites sibi resistentes.
aut cepit/ aut occidit. Oppido suctẽ¬
so: intantũ ignis excreuit: ut eciã
castrũ ꝙ in eo e̾at ex ualde munitũ
cũ multo ĩhĩcanciũ ꝑiculo cõcͤmarit
In hoc p̃lio uł incendio. capti. cesi. &̃
cõcremati: ad mille qnͥgentos sũt
estimati. ¶ In uicinia louamiensi. mel
stillauit de celo in mod̾ roris. ꝙ uerũ¬
gemblacensi natus ẽ puer mõstru¬
osus. qui mir aculo et horrori se as¬
¶ Godefridꝰ iumor dux locharingie.
quarto amno sui ducatus in maturs
morte p̃ripit᷑. epatita passione con¬
sũptus. et louanii ĩ templo tumula¬
tͦͦ Sũccedit filius eius equiuocus.

Expanded text:
 se et per legatos suos Tietbaldum comitem Blesiensium, ne violenter invaderet et retineret aliena, cum ei satis superque ammonendo dicebat, surdis auribus audiri, decrevitque pugnando agere, ne posset contemni. Denique cum multo comitatu aggressus casopidanos et milites sibi resistentes aut cepit aut occidit. Opido succenso, in tantum ignis excrevit, ut etiam castrum, quod in eo erat valde munitum, cum multo inhabitantium periculo concremarit. In hoc praelio vel incendio capti, cesi aut concremati, ad mille quingentos sunt estimati. In vicinia Lovaniensi mel stillavit de caelo in modum pluviGemblacensi natus est puer monstruosus, qui miraculo et horrori se as Godefridus junior, dux Lotharingie, quarto anno sui ducatus inmatura morte prereptus, epatica passione consumptus, et Lovanii in templo tumulatur. Succedit filius ejus equivocus,
Abbreviated transcription (Latin):
ses. qui eum pͥori expeditione despex¬
erant supplices ac multum serui¬
ciũ offerẽtis ultͦ occurrũt. Post
us ad taurinũ ꝓgrediens. totam
cit̾iorem italiam in ꝓuinciam rede¬
git. Inde appenuinũ transiens ac
interiorem italiam ꝑlustrans ancho¬
nam. spoletũ. cum aliis urbibus
seu castellis in dedicionẽ accepit.
De hinc contra rogeriũ aciem diͥ¬
gens. campaniam et apuliam
ꝑagͣuit. porro henritꝰ noricorum
dux genͥ regis. ꝑ tusciam ex̾citũ
ducens sũmo pontifici us ad im¬
ꝑatorem conductũ p̃buit. augus¬
tus uo̾ tam fortia in apulia ac cã¬
pania gessit. ut nullus ex francoꝵ
regib a karolo magno us ad id tẽ¬
poris tanta ibi fecisse inueniat
Demiq non solum ciuitates ut po¬
ce. capuam. troiam salernũ. bar¬
letam. barrum cepit. uerum etiã¬
munitissima castra et arces mac¬
cessibiles expugnauit. at henricꝰ
dux cũ milicia baioariorum bñuẽ¬

Expanded text:
ses, qui eum priori expeditione despexses, qui eum priori expeditione despexerant, supplices ac multum servitium offerentes ultro occurrunt. Post usque ad Taurinum progrediens totam citeriorem Italiam in provinciam redegit. Inde Appenninum transiens ac interiorem Italiam perlustrans Anconam, Spoletum cum aliis urbibus seu castellis in deditionem accepit. Dehinc contra Rogerium aciem dirigens Campaniam et Apuliam peragravit. Porro Heinricus Noricorum dux, gener regis, per Tusciam exercitum ducens summo pontifici usque ad imperatorem conductum prebuit. Augustus vero tam fortia in Apulia ac Campania gessit, ut nullus ex Francorum regibus a Karolo Magno usque ad id temporis tanta ibi fecisse inveniatur. Denique non solum civitates, utpote Capuam, Troiam, Salernum, Barletum, Barram, cepit, verum etiamunitissima castra et arces inaccessibiles expugnavit. At Heinricus dux cum milicia Baioariorum Beneven
Abbreviated transcription (Latin):
to regni sui congregato ex̾citu. ro¬
mam ẜo ꝓficusit ͦ duorum de se¬
de apłida cõtendentiũ discordiam
ad pacis et unitatis cupiens reuo-¬
ꝑuũ s copiosũ et elcm̃ ꝑ uallem tri¬
dentinam ẜo in italiam duxit. ha¬
bens secum conradũ quint supͣ dixi
a quibusd̾a rex creatus: postmodũ
resipuerat. captis in artis locis for¬
tissimis castellis. cum quod̾a capi¬
taneo qui ei aditum uie claud̾e mo¬
liebat ͦ: in plano ytalie iuxta gar¬
dam castra posuit. Quo in deditio¬
nem accepto. ad padum us ꝓgre¬
diens . garistallũ cepit. Ibi mediola¬
nenses ac cremonẽses duturnũ ĩ¬
t̾ se bellum habentes obuios ha¬
buit. discussaq utruis urbis cã
cremonẽses a pu̾cipib italie hos¬
tes iudicant ͦͦ ꝓscriptiq discedũt
Quos imꝑator subsecutus terrico¬
ria eorum. ac iullas seu castella
destruxit. indeq papiam ueniens
illos pactione pecunie in grãm sus¬
cepit. bonomenses qͦ ac emilien¬

Expanded text:
to regni sui congregato exercitu, Romam secundo proficiscitur duorum de sede apostolica contendentium discordiam ad pacis et unitatis cupiens revoparvum, sed copiosum et electum, per vallem Tridentinam secundo in Italiam duxit, habens secum Conradum, qui, ut supra dixi, a quibusdam rex creatus postmodum resipuerat, captisque in artis locis fortissimis castellis cum quodam capitaneo, qui ei aditum viae claudere moliebatur, in plano Italiae iuxta Gardam castra posuit. Quo in deditionem accepto ad Padum usque progrediens Garistallium cepit. Ibi Mediolanenses ac Cremonenses diuturnum inter se bellum habentes obvios habuit, discussaque utriusque urbis causa Cremonenses a principibus Italiae hostes iudicantur proscriptique discedunt. Quos imperator subsecutus territoria eorum ac villas seu castella destruxit. Indeque Papiam veniens cives illos pactione pecuniae in gratiam suscepit. Bononienses quoque ac Emilien
Abbreviated transcription (Latin):
cus. ita ut arene eius cͥne̾nt ͦ cir̃¬
cũcursantibus. et hiis qui resiste¬
bant hostib. eius aqua suꝑfusa
monasterio in modum pluuie ĩ¬
cendiũ õe restrinxit d̾i iurtute. Ne
cui aũt hoc ũdeat ͦ incredibile.
multi hõc hodieq accestant ͦͦ nõ
solum laycales s et ecc̃iastice ꝑsoẽ.¬

Expanded text:
tus, ita ut arenae ejus cernerentur cirtus, ita ut arenae ejus cernerentur circumcursantibus et his, qui resistebant hostibus; ejusque aqua superfusa monasterio in modum pluviae, incendium omne restinxit Dei virtute. Ne cui autem hoc videatur incredibile, multae hoc hodieque attestantur non solum laicales, sed et aecclesiastic
Abbreviated transcription (Latin):
meninit aliquis nostra etate. tot
iullas. tot ciuitates. tot castra. oppi¬
da uł numicipia cõcremata fortuito
adhuc iuuenis. et si cor ͤ inualidus.
camen erga d̾i cultum et scͥpturaꝵ
ex̾titiũ erat strẽnuus. Hic cromicã
istam a fine cronice a sigeb̾to uene¬
rabili gemblateũ eccĩe monacho
descͥpte. adhũc us ãnũ ꝑduxit et ui¬
sauł a fidelibus relacorib audita.
posteroꝵ noticie dereliquit. ¶ Gode¬
fridꝰ dux louaniensis: et comes
namu̾ceñ. ruꝑto pacis federe hos¬
tilitꝰ int̾ se conc̾carũt multo tẽꝑẽ.
Erat aũt c̾uere miseriam. et om̃i
reꝵ dep̃datoẽm uiolentissimam.
homicidia sepissime fieri. uillas
cum habitatorib concremari. in
tantim̃iut gẽmelacensi oppido cũ
prochianã eccĩa conbusto cũ maxĩo
inhabitanciũ ꝑiculo. dei clemen¬
cia maius monast̾ium ꝙ ẽ cõtigu¬
imĩ udiq grãisantẽ incendio iã
succensum: miro restrinxerit mõ.
suo magna ex̃ ꝑte subito ẽ euacũa¬

Expanded text:
meminit aliquis nostra aetate tot villas, tot civitates, tot castra, oppida vel municipia, concremata fortuito adhuc vivens, etsi corpore invalidus, tamen erga Dei cultum et scripturarum exercitium erat strenuus. Hic cronicam istam a fine chronicae a Sigeberto venerabili Gemblacensis aecclesiae monacho descriptae ad hunc usque annum perduxit, et visa vel a fidelibus relatoribus audita posterorum notitiae dereliquit. D dux Lovaniensis et comes Namucensis rupto pacis federe hostiliter inter se concertarent multo tempore. Erat autem cernere miseriam et omnium rerum depredationem violentissimam, homicidia sepissime fieri, villas cum habitatoribus concremari, in tantum ut gemmelacensi oppido cum parrochiana aecclesia combusto cum maximo inhabitantium periculo, Dei clementia majus monasterium, quod est contiguum, undique grassante incendio jam succensum, miro restrinxerit modo.suo magna ex parte subito est evacua
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciũ nr̃e redemptionis euacuans.
nichil aliud nobis in sacͥficio passio¬
nis dm̃ce cõmendabat. nisi u̾tutis
boli eẽ redemptum. in eo solo consta¬
re dicebat ꝙ exemplum nobis ex¬
hibitũ est us ad iorĩe ꝓ ueritate
et iusticia c̾candi. et adhibitum
moris. cũ ex inpenso amore. occa¬
sio data est redamãdi. S beatus¬
b̾nardus sic xmitandũ p̃ditat do¬
minũ pacientẽ. et redamandum
amantem. ut pn̾cipalem hꝰ sacͥfi¬
cii causam. uelut agni capus redemp¬
tionẽ in eo ꝓfice̾t ͦ et adoraret hũa¬
nã. Tria namq. specialia nobis in
sua passione x ͨ exhibuit exemplũ
u̾uitis incentiuũ amoris. redemp¬
toĩs sacͣmentũ. Quod t̾ciũ si euacu¬
se cet̾a poterũt. Et cum dicat᷑ capͭ¬

Expanded text:
ium redemptionis evacuans, nil aliud nobis in sacrificio passionis Dominicae commendabat, nisi virtutisus esse redemptum, in eo solo constare dicebat, quod exemplum nobis exhibitum est, usque ad mortem pro veritate et justitia certandi; et adhmoris, cum pro impenso amore occasio data est redamandi. Et qunis; sic imitandum praedicans Dominum patientem et sic redamandum amantem, ut principalem hujus sacrificii causam, velut agni caput, redemptionem in eo profiteretur et adoraret humanam. Tria namque specialia nobis in sua passione Christus exhibuit; exemplum virtutis, incentivum amoris, redemptionis sacramentum. Quod tertium evacuse caetera poterant.
Abbreviated transcription (Latin):
asprima sex ebdomadib contin̾ua
et ualde noxia. fames ualida ubiq
magna multitudĩe utͥus sexus ꝑe¬
untem. In hasbania ignobilis mu¬
uertula monitrũ bis genimi cors
est enixa. au̾sis nultib et corb sibi
cohens. ante quideni effigies hoĩs
incegro cors menbroꝵꝙ ordine
distincta. retro uõ facies canis. siłr
In brachanto uilla nederisca. aliã
mulier enira est quatuor mascu¬

Expanded text:
asperrima, sex epdomadibus continua et valde noxia. Fames valida ubique magna multitudine utriusque sexus pereuntibus. In Hasbania ignobilis muliercula monstrum bisgemini corporis est inixa. aversis vultibus et corporibus sibi coherens; ante quidem effigies hominis integro corporis menbrorumque ordine distincta, retro vero facies canis, similIn Bracbanto villa Nerisca, alia mulier enixa est quatuor mascu
Abbreviated transcription (Latin):
s romanorũ auariciam a disci¬
dio ꝑtium nequiens reuocare.
dissimulato negocio inefficax
pa in domo crescentis regnat.
et alcer in alterum. p̃dis. rapi¬
nis incendũs hoĩcidiis deseuiq.
In uilla namuco dũ uaccam oc¬
cisam mango aꝑit. fetus duoꝵ.
capitum appuit. luguinen et a¬
uena hoc anno ꝓuentũ messis

Expanded text:
iam a discidio partium nequiens revocare, dissimulato negotio inefficax pa in domo Crescentis regnat, et alter in alterum predis, rapinis, incendiis et homicidiis desevit. In villa Namuco, dum vaccam occisam mango aperit, foetus duorum capitum apparuit. Legumen et avena hoc anno proventum messis
Abbreviated transcription (Latin):
to celo. ꝙ totũ c̾ebrum eius trans¬
fudit. et totũ cor totũq pecłus eiꝰ
uelud flamia nõ tñ ardens s
calens ita inflaminauͭ ut sol rẽ
aliquã calefacit suꝑ quam radios
suos ponit. Et repente intellcm̃
expositoĩs libroꝵ. iudelic psalteriũ
ewangeliũ. et aliorum catholicoꝵ
tam uet̾is ꝙͣ noui testamenti uo¬
luminũ sapiebat. nõ aũt inc̾p̃ta¬
toẽ u̾boꝵ textus eoꝵ. n ͨ d̾isionem
silłaꝵ. n ͨ cognitõem casuũ aut rẽ¬
a quadam inclusa in monte sc̃i desi¬
bodi quod ẽ claustrum ingͦrum mo¬
uidit. non insompnis neq dormi¬
ens. net in frenesi. n ͨ corporeis ocu¬
lis aut aurib exterioris hominis.
n ͨ in abdicis locis ꝑcepit. s eas iuigi¬
lans et cͥcũspc̃a ĩ pura mente ocłis
et aurib int̾ioris hoĩs. in aꝑtis lo¬
cis scd̾m uoluntatem d̾i accepit.
Quod quomodo fcm̃ sit: carnali

Expanded text:
o ueniens, totum cerebrum meum transfudit et totum cor totumque pectus meum uelut flamma non tamen ardens sed calens ita inflammauit, ut sol rem aliquam calefacit super quam radios suos ponit. 8Et repente intellectum expositionis librorum, uidelicet psalterii, ewangelii et aliorum catholicorum tam ueteris quam noui testamenti uoluminum sapiebam, non autem interpretationem uerborum textus eorum nec diuisionem sillabarum nec cognitionem casuum aut tema quadam inclusa in Monte Sancti Disibodi, quod est claustrum nigrorum movidi: non eas in somnis, nec dormiens, nec in phrenesi, nec corporeis oculis aut auribus exterioris hominis, nec in abditis locis percepi, sed eas vigilans, circumspiciens in pura mente oculis et auribus interioris hominis, in apertis locis secundum voluntatem Dei accepi. Quod quomodo sit
Abbreviated transcription (Latin):
conradꝰ marameñ comes cõspira¬
tione cum boemis fcã: ducatum
t̾re illius affectans de morania in
boeniam ex̾citum ducens. Cui cũ
dux laberlaus cũ copus occurre
ꝑat. a sius proditus fuge p̃sidio iuix
ꝑiculum mortis euasit. Sicq ꝓfu¬
gus ad regem ueniens casum suũ
deplorat. Quẽ rex mia motꝰ cũ
tocoste in urbe praga ꝓuincie illius
metropoli celebratoo conrado fugaco
rici ghercrude locharii imꝑatoris
filia data frĩ suo henrico marchioni
pacemcũ saxonibus fecit. eidemq
marthioni noricũ ducatũ. quẽ cõci¬
lio matris: ducis henrici filius ia
abdicauerat: concessit. Que res
ĩt̾ra nostra maxĩe discordie senniua¬
riũ fuit. Guelpho enĩ pn̾ceps p̃fa¬
cum ducatũ se iure hereditans cõ¬
tigisse calũpniaus. armata manu
in p̃sencia ducis baioariã ingredit ᷑
ꝑteq ꝓuincie uastata regredit ͦ.
¶Rex anglorum stephanus nõ sacis
cauens dubios animos pn̾cipũ fcã
sibi amicicia adh̾enciũ. dumi quosd̾a

Expanded text:
Conradus Maraviensis comes conspiratione cum Boemis facta ducatum terrae illius affectans de Maravia in Boemiam exercitum ducit. Cui cum dux Labezlaus cum copiis occurrere parat, a suis proditus fugae presidio vix periculum mortis evasit. Sicque profugus ad regem veniens casum suum deplorat. Quem rex misericordia tecosten in urbe Braga provinciae illius metropoli celebrato, Conrado fugato,rici, Lotharii imperatoris filia, fratri suo Heinrico marchioni pacem cum Saxonibus fecit, eidemque marchioni Noricum ducatum, quem consilio matris ducis Heinrici filius iam abdicaverat, concessit. Quae res in terra nostra maximae discordiae seminarium fuit. Guelfo enim princeps prefatum ducatum se iure hereditatis contigisse calumpnians armata manu in presentia ducis Baioariam ingreditur parteque provinciae vastata regreditur.Rex Anglorum Stephanus, non satis cavens dubios animos principum ficta sibi amicitia adherentium, dum quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
morbo correptus ĩ ip̃is montib
in uilissima casa. imꝑator poten¬
tissimꝰ miser am humane con¬
dicoĩs relinquens memoriam .iz.
dierũ obiit.futurꝰ nisi morte p̃¬
uentus foret. cuius uirtute et in¬
dustria/ corona imꝑii ad pͥstinam
dignitatem reduceres. ¶ Rega¬
lia dux henricus gener eius in cu¬
ius finib obierat accepit. et ip̃e
post angustam ac orientalem
franciam in saxoniam ad monas-¬
terium luter ꝙ ipse construxe¬
rat deportatus honorifice sepeli

Expanded text:
morbo correptus in ipsis montibus, morbo correptus in ipsis montibus, in vilissima casa imperator potentissimus, miseram humanae conditionis relinquens memoriam, XIIIdierum obiit , futurus, nisi morte preventus foret, cuius virtute et industria corona imperii ad pristinam dignitatem reduceretur. Regalia dux Heinricus, gener eius, in cuius finibus obierat, accepit, et ipse per Augustam ac orientalem Franciam in Saxoniam ad monasterium Luter, quod ipse construxerat, deportatus honorifice sepeli
Abbreviated transcription (Latin):
innocencio. barrũ us ꝓgredit ᷑
ibiꝙ a ciubus cũ magno gaudio
susceptus: castrũ quoddam ibi po¬
sicum ubi p̃sidia rogerii fu̾ant
artificio se ualde expugnauit. mi¬
lites ibi reꝑtos et p̃cipue sarrace¬
nos pacibulo suspendit. Itaq au¬
gustus. eiecto de campania et apu¬
lia rogerio. dum eum in calabria
ꝙͦ seu sicilia ꝑsequi intentat. a sius
qui iam longo tp̃e extra patͥam
morati. uxores. liberos. et amitos
uisere cogitabant reuocat ⁊ Ro¬
gerio g ͦ hoste iudicato raynaldo¬
bili dutatus apulie relicta sibi ꝑte
militum traditur. et pn̾ceps uic¬
tor de reditu disponit. ¶uerum si¬
lencio p̃terire nolumꝰ ꝙ indan¬
do ducatu ĩcer ipm̃ et romanum
pontificem  pene cõtrou̾sia orta
fuit. utroq ducatum apulie sui
fore iuris assirmants Quelis
cõcilio tandem hoc modo decisa dꝰͦ
ut in dando duci uexillo/ ut̾q ma¬
nũ adhib̾et. Agit ͦͦ locharius ex
italia rediens: apud tridentum

Expanded text:
Innocentio, Barram usque progreditur. Innocentio, Barram usque progreditur. Ibique a civibus cum magno gaudio susceptus castrum quoddam ibi positum, ubi presidia Rogerii erant, artificiose valde expugnavit, militesque ibi repertos et precipue Sarracenos patibulo suspendit. Itaque augustus, eiecto de Campania ac Apulia Rogerio, dum eum in Calabria quoque seu Sycilia persequi intentat, a suis, qui iam longo tempore extra patriam morati uxores, liberos et amicos visere cogitabant, revocatur. Rogerio ergo hoste iudicato Rbili ducatus Apuliae relicta sibi parte militum traditur, et sic princeps victor de reditu disponit. Verum silentio preterire nolumus, quod in dando ducatu inter ipsum et Romanum pontificem pene controversia orta fuit, utroque ducatum Apuliae sui fore iuris affirmante. Quae lis consilio tandem hoc modo decisa dicitur, ut in dando duci vexillo uterque manum adhiberet. Igitur Lotharius ex Italia rediens apud Tridentum
Abbreviated transcription (Latin):
rogeriũ sicilie ducem sibi resisten¬
tem bellica cong̾ssione frequẽter
cõtͥuit. ꝓuinciã eius cede et incen¬
dio deuastauit. s camẽ eum ad de¬
dicõem non conpulit. ¶ Ep̃c octo.
Morante in apulia imꝑacore roge¬
rius cũ eum auri et argenti mul¬
co pondere attemptatum flectere
nõ potuiss. ex̾citum longe copiosio¬
rem congregat. seꝙ in publico bel¬
lo conflicturũ cũ eo denũciat: Imꝑa¬
tor gͦ ut erat armis st̾e nussimus
et imꝑt̾ritus milicem instaurat.
aciem ordinat. eos respcũ gemiine
fortitudinis. ac ĩnate hostium igna¬
uie. nulla mimicorum multitudĩe
fr angendos denuncians. p̃ẜtim cũ
in extera et remota regione positi
ad pacriam fugere nequeant. ac cõ¬
tra tyrãnũ non solum regni sed
et eccĩe hostem et excõicatum us¬
te arma summpserint ad bellum
cõfortat. Cumq in occursum eius
ꝓcede̾nq fractus aĩo rogerius fugͥ.
ac ad mõtana se contulit. Imꝑatoꝵ
u̾o occurrente sibi sũmo pontifice

Expanded text:
Rogerium Siciliae ducem sibi resistentem bellica congressione frequenter atrivit; provinciam ejus cede et incendio devastavit; sed tamen eum ad deditionem non compulit. Dum ergo Morante in Apulia imperatore Rogerius, cum eum auri et argenti multo pondere adtemptatum flectere non potuisset, exercitum longe copiosiorem congregat seque publico bello conflicturum cum eo denuntiat. Imperator ergo, ut erat armis strennuissimus et inperterritus, militem instaurat, aciem ordinat, eosque respectu genuinae fortitudinis ac innatae hostium ignaviae nulla inimicorum multitudine frangendos denuntians, presertim cum in extera et remota regione positi ad patriam fugere nequeant ac contra tyrannum non solum regni, sed et ęcclesiae hostem et excommunicatum iuste arma sumpserint, ad bellum confortat. Cumque in occursum eius procederet, fractus animo Rogerius fugit ac ad montana se contulit. Imperator vero, occurrente sibi summo pontifice
Abbreviated transcription (Latin):
tatu epõrum et abbacum a francia
exiens. ĩ locharingiam transit. et
dñica t̾cia quadragesime q̃ est .uͭ.
kal̾ ap̾ͥlis leodium uenit. Ibi a lo¬
thario rege alem̃anie. et multis
epĩs et abbatibus tam locharin¬
gis quam remensibus uenerat ͦ ͦ
mimerib honorat ͦ. Tota ciuitas
in obsequio feruet. salutatoĩb et
epulis uacat. Dñca in medio qͣd ͭ¬
monte qiͣ rome uia tͥumphali us
ad capitolium sc̃i lamb̾ti ascendit.
missam celebrat. regem et reginã
coronat. coniugatos pbros excõicat
Estimati sũt a quibusdam .zi. ep̃i

Expanded text:
tatu episcoporum et abbatum a Francia exiens, in Lotharingiam transit, et dominica tertia quadragesimae, quae est 11. Kal. Aprilis, Leodium venit. Ibi a Lothario rege Alemanniae et multis episcopis et abbatibus tam Lotharingis quam Transrenensibus veneratur, muneribus honoratur; tota civitas in obsequio fervet, salutationibus et epulis vacat. Dominica in medio quadramonte, quasi Romae via triumphali, usque ad capitolium sancti Lantberti ascendit, missam celebrat, regem et reginam coronat, conjugatos presbiteros excommunicat. Estimati sunt a quibusdam 32 episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i. et maĩor eccĩa sc̃i martim. et
alt̾a sc̃ibonẽfacii. et t̾cia scẽ marie¬
cania auene. exortis inmiticiis cõ¬
tra opidanos sc̃i richarii ĩpago põti¬
uo. totum oppidũ cũ eccĩa scĩ richa-¬
rii penitus conbussit in qua eccĩa ali-¬
quanti monachi. et inestimabilis
multitudo multituds ꝓmiscui sexꝰ
ꝙ dcũ nefas est simul cõcremata pe¬

Expanded text:
cti Martini, et altera sancti Bonifacii, et tertia sanctaeCanna avenae , exortis inimicitiis contra oppidanos Sancti Richarii in pago Pontivo, totum oppidum cum aecclesia sancti Richarii penitus combussit; in qua aecclesia aliquanti monachi et inestimabilis multitudo promiscui sexus, quod dictu nefas est, simul concremata pe
Abbreviated transcription (Latin):
gelu ualde nociuũ fcm̃ est. in quo le¬
gimina et uinee ꝑierunt. et quid¬
quid expͥmi potuit in acredinem
uersumm est. ¶In flandria multi f.¬
fluuiĩ sangͥnei fc̃i siuit et fossatã
similitꝰ. ¶ Rex lotharius longa ob¬
sidione urbem sꝑiram cingit. s ĩ¬
aliis rex creatus pyreneũs ꝑiugũ
septimi moutis. qua renus et enꝰ
fluuii oriunt ͦ transcendit. ubi a
mediolanensib qui tũc cumanũ
bellum ꝑ decem annos ꝓfligacõe
populi ntͥus ciuitatis iiẜrime
ꝓtractu capta ac deleta ur̃be ꝓsꝑe
consũmarimt. honorifice suscipit᷑.
ac ab eoꝵ archiepõ anselmo modo¬
yci sede italici regni in regem ungi¬
tͣ Pro hiis aliis p̃fatus archiep̃t
a sito pontifice deponit ͦ ͦ et alt̾
in locũ eius subrogat᷑. ¶Post gau

Expanded text:
gelu valde nocivum factum est, in quo legumina et vineae perierunt, et quicquid exprimi potuit, in acredinem versum est. In Flandria multi fluvii sanguinei facti sunt, et fossata similiter. Rex Lotharius longa obsidione urbem Spiram cingit, sed inaliis rex creatus Pyreneum per iugum Septimi montis, qua Rhenus et Enus fluvii oriuntur, transcendit. Ubi a Mediolanensibus, qui tunc Cumanum bellum per X annos profligatione populi utriusque civitatis miserrime protractum capta ac deleta urbe prospere consummarunt, honorifice suscipitur, ac ab eorum archiepiscopo Anshelmo Modoyci, sede Italici regni, in regem ungitur. Pro his aliisque prefatus archiepiscopus a summo pontifice deponitur, et alter in locum eius subrogatu
Abbreviated transcription (Latin):
gregatio malisnensis eccĩe q̃ est
in bracbanto. oĩbus fidelibus sa¬
lutem .i.kal. februarii. lupus ue¬
nenatus et insanus. qui intra
corpus suũ tres colubros habebat
uiuos. consuetas lacebras linqñs
rura petũt. et innumerã młtitu¬
dinem porcoꝵ. ouiũ.canũ. et ar¬
mencoꝵ. morbi uenenato extinx ͭ
Postea uasto impetu hoĩes inua
morte defuncti sunt. hii u̾o año
bitum suũ nullũ liqͦrem uid̾e uł
gust̾are potuerũt. tandem a qͣtuor
uiris fortissimis conphensus et
enisceratꝰ fidem malicie de co¬
lub̾s patefecit. Iste annus p̃ni¬
mia siccitate. sacis calamitosꝰ
qr auene. ordia et legumina. ꝓ-¬
uentũ suũ nimis sũt emẽtita.
kalendis octobrib intempeste
noctis silencio motus magnus
fcũs est in mari. itaut lictora sua
p̃t̾irent. et tamen in se iterum
resideret. Sequenti u̾o nocte pͥmo
crepusculo cum oĩ impetu t̾miõs
egrediens. oĩa cͥcumꝙͣ idest uillas.
castella. eccĩas. ita pessum dedit.

Expanded text:
gregatio Malisnensis aecclesiae, quae est in Bracbanto, omnibus fidelibus salutem. 12. Kal. Februarii lupus venenatus et insanus, qui intra corpus suum tres colubros habebat vivos, consuetas latebras linquens, rura petiit, et innumeram multitudinem porcorum, ovium, canum, et armentorum morsu venenato extinxit. Postea vasto impetu homines invamorte defuncti sunt. Hi vero ante obitum suum nullum liquorem videre vel gustare potuerunt. Tandem a quatuor viris fortissimis comprehensus et evisceratus, fidem malitiae suae de colubris patefecit. Iste annus pre nimia siccitate satis calamitosus, quia avenae, ordea et legumina proventum suum nimis sunt ementita.Kalendis Octobribus, in tempestae noctis silentio, motus magnus factus est in mari, ita ut litora sua preteriret, et tamen in se iterum resideret. Sequenti vero nocte primo crepusculo cum omni impetu terminos egrediens, omnia circumquaque, id est villas, castella, aecclesias, ita pessumdedit,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Quarto nonas augusti. lima
.ia. meridie fcã est eclipsis solis fe¬
re dimdia hora. et stelle uise sunt
in celo. ¶ Nex lotharius uet̾em ro¬
mam ingressus. innocentiũ papã
ĩ pr̃ĩarchio lat̾anensi relocat. et ab
ip̃o m̃ imꝑacorem bñdicit: ¶ Ep̃c¬

Expanded text:
33. 3. 4. Nonas Augusti, luna 27, meridie facta est eclypsis solis fere dimidia hora, et stellae visae sunt in caelo. Rex Lotharius veterem Romam ingressus , Innocentium papam in patriarchio Lateranensi relocat, et ab ipso in imperatorem benedicitur
Abbreviated transcription (Latin):
lotharius apud lauenberch pente¬
costen celebrat. Ibi dux boennie cũ
multis milib equitum adueniẽs
dño regi de suꝑiori traditione satis¬
fecit. et om̃s quorum ꝑentes uł
anncos occiderat. multaq ĩsigmũ
donoꝵ exhibitione reconciliauit
sibi. ¶Cenobiũ sci hub̾ci in arden¬
na nonas unui pͥmo conticimo
noctis cũ omnib appendiciis cã¬
bustum est. saluo tamen thesau¬
ro et armario. ¶In pazo louãni¬
ensi uilla gerpinas pauꝑcula. mu¬
lier infestiua nocte sc̃i michae¬
lis ordeum moluit. uñ illico pa¬
uem faciens azimũ coxit. quem
dum frangeret ad edendum san¬
guinem et aquam elicuit. ¶ apᵈ¬

Expanded text:
Lotharius Babenbergen pentecosten celebrat. Ibi dux Bohemiae cum multis milibus equitum adveniens, domno regi de superiore traditione satisfecit; et omnes, quorum parentes vel amicos occiderat, multa insignium donorum exhibitione reconciliavit sibi. Cenobium sancti Hugberti in Arduenna Nonis Julii, primo conticinio noctis, cum omnibus appendiciis combustum est, salvo tamen thesauro et armario. In pago Lomacensi, villa Gerpinas paupercula mulier in festiva nocte sancti Michaelis ordeum moluit, unde ilico panem faciens azimum coxit. Quem dum frangeret ad edendum, sanguinem et aquam elicuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ trante marcio serenus aer arride¬
ret. ipso mense mediante subito
totus in nube cogit᷑ et frigore rig
aque gelant. rura corpent. et nũc
mue. nũc gelu. nũc pliuiiis elemẽ¬
ta soluũt ⁊ subsequit  magna moͣrͣ¬
litas. ouiũ. agnoꝵ boum uaccarũ.
Tandem miserante d̾o cinicta ad gͣ¬
ciam redeunt in letania maiori.¬
pͥs die idus maii feria ẜa. colonie
grandis tempestas exorta est. ful-¬
men qͦ ing̾ssum maiorem eccĩam
scĩ petri. dextrum brachium crucifixi

Expanded text:
intrante Martio serenus aer arrideret, ipso mense mediante subito totus in nube cogitur, et frigore riget, aquae gelant, rura torpent, et nunc nive, nunc gelu, nunc pluviis elementa solvuntur. Subsequitur magna mortalitas ovium, agnorum, boum, vaccarum. Tandem, miserante Deo, cuncta ad gratiam redeunt in laetania majori. 3. Idus Maii feria 2, Coloniae grandis tempestas exorta est; fulmen quoque ingressum majorem aecclesiam sancti Petri, dextrum brachium crucifixi
Abbreviated transcription (Latin):
miliauit. ut plane iusto dĩ iudi¬
cio sicut in libro regnoꝵ habes:
ex pcc̃is et p̃uaricatione patrũ
semen ipsorum affligi uideret ͦ
uñ grauis dissencio regni ĩ mul¬
cos annos ꝓtracta. plurimos in
anima et cor ͤ ꝑiclitari fecit. põdit¬
tus enim dux freditus et conra-¬
dꝰ fr̃ eius iuuenes sororii henrici
imꝑatoris dimise uid̾e̾nt oppͥmi
in quantũ poterant reniti cona¬
bantͦͦ. ob quam causam a sũmo
pontifice honoriõ qui calixto suc¬
anathena in medio terre: faci¬
nus audax et indignũ omnib
seculis uindicandũ. Ecce enm̃
solutus sachanas. t̾ras ꝑ anbu¬
lat. flandria et burgundia. lon¬
go t̾rarum situ disiecte. coniũ¬
rant in apostasia proditoris iu

Expanded text:
miliavit, ut plane iusto Dei iudicio, sicut in libro Regnorum habes , ex peccatis ac prevaricatione patrum semen ipsorum affligi videretur. Unde gravis dissensio regni in multos annos protracta plurimos in anima et corpore periclitari fecit. Predicti enim Fridericus et Conradus iuvenes, sororii Heinrici imperatoris, dum se viderent opprimi, in quantum poterant, reniti conabantur. Ob quam causam a summo pontifice Honorio, qui Kalixto sucAnathema in medio terrae, facinus audax et indignum, omnibus seculis vindicandum. Ecce enim solutus satanas terras perambulat. Flandria et Burgundia, longo trant in apostasia proditoris Jud
Abbreviated transcription (Latin):
nocencius profectus apud leodiũ
belgice urbem. synodũ ep̃orum cõ¬
uocans. regeni lochariũ ad defensi¬
onem scẽ romane eccĩe inuitauit.
Qui nil cunctatꝰ. exposito tñ pͥus
modeste in quãtum regnũ amore
eccĩaꝵ atrenuatũ. inuestiturã eaꝵ
quanto su dispendio remiserit. aux¬
ilium romane ecãe ꝓmittit. Re
qͥ et innocenciꝰ papa remis post fes¬
tum sc̃i luce ewangeliste conciliũ
hũit cum epĩs et abbatibus. zoo.
mediante francoꝵ rege ludouico c̃
filio suo qui scd̃us erat natu. Nam
pͥmus antea coronatus. tũc fqrte
ꝑisius uen̾at. et ut ftur a demõe
ĩ specie porti ludificatꝰ/ dum hac il¬
lac equumi girat. subito corruit exa¬
nimis. uñ pr̃ ualde mestus remis
adueniens scd̾m natu filiũ secum
adduxit. et apapa mungi et bñdici
et coronari in regem impetͣuit.
¶ fred̾icus colonie archiept̃ obiit.

Expanded text:
ndeque profectus apud Leodium Belgicae urbem synodum episcoporum convocans regem Lotharium ad defensionem sanctae Romanae ęcclesiae invitavit. Qui nil cunctatus, exposito tamen prius modeste, in quantum regnum amore ęcclesiarum attenuatum, investituram earum quanto sui dispendio remiserit, auxilium Romanae ęcclesiae promittit. Requi et Innocentius papa, Remis post festum sancti Lucae evangelistae concilium habuit cum episcopis et abbatibus 300; mediante Francorum rege Ludovico cum filio qui secundus erat natu. Nam primus antea coronatus tunc forte Parisius venerat, et, ut fertur, a demone in specie porci ludificatus, dum hac illac equum girat, subito corruit exanimis. Unde pater valde maestus Remos adveniens, secundum natu filium secum advexit, et a papa inungi et benedici et coronari in regem impetravit. Frittericus Coloniae arc
Abbreviated transcription (Latin):
selmus. lotharius dux saxonũ uir
sapiens et industrius. et eccĩasti¬
coiiri deuotus pp̃ocens diuiciis
et uictoriis oĩm assensu eligiq ͦ ͦ
hic mense septembrio cum eisdẽ
epĩs et multis abbatib. et cum
eminenciorib aule regalis. p̾¬
matibus aquisgrani ueniens:
dominica die. idus septembs a fͤ¬
d̾ito archip̃sule coloniensi in re¬
gem bñdicit ͦ et ungiti ͦ. omin
clero et populo festiuũ epinichi-¬

Expanded text:
e. Lotharius dux Saxonum, vir sapiens et industrius, et aecclesiastico juri devotus, prepotens divitiis et victoriis, omnium assensu eligitur. Hic mense Septembrio cum eisdem cto episcopis et multis abbatibus et cum eminentioribus aulae regalis primatibus Aquasgrani veniens, dominica die, Id. Septembris, a Frederico archipresule Coloniensi in regem benedicitur et ungitur , omni clero et populo festivum epinichi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tantoꝵ magnatoꝵ consessu euẽ¬
nlata racione. tandem gr̃a antiq̃
caritatis redintegrat ᷑ int̾ imꝑaco¬
rem et apłicum d̾i ordinatione.
Quorum consensus talis est. Ego
gustus ꝓ amore d̾i et scẽ romane
ꝙ catholice eccĩe. omnem inues¬
tituram ꝑ anulũ et baculum. et
concedo ĩ omnib ecc̃iis q̃ in regno
et imꝑio meo sunt cauonicamfi¬
eri elcĩonem. et liberam fieri cõ¬
setͥtionem. Possessiones et regali-
a bñ petͥ que a pn̾cipio huiꝰ discor¬
die us ad hodiernam diem siue
tempore prĩs mei. siue etiam me¬
o ablata sunt q̃ habeo. eidem scẽ
romane eccĩe restituo. q̃ aũt nõ
habeo ut reddant᷑ fidelitꝰ iuuabo
Possessiones etiam aliarũ eccĩa¬

Expanded text:
in tanto magnatum consessu, evenin tanto magnatum consessu, eventilata ratione, tandem gratia antiquae caritatis redintegratur inter imperatorem et apostolicum Dei ordinatione . Quorum consensus talis est: Egogustus, pro amore Dei, et sancte Romanae ue catholicae ecclesiae, omnem investituram per anulum, et baculum, et concedo, in omnibus ecclesiis que in regno vel inperio meo sunt, canonicam fieri electionem, et liberam consecrationem. Possessiones, et regalia beati Petri que a principio hujus discordie, usque ad hodiernam diem, sive tempore patris mei, sive etiam meo, ablata sunt, que habeo, eidem sanctae Romanae ecclesiae restituo, que autem non habeo, ut restituantur fideliter juvabo. Possessiones etiam omnium aliarum ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
anselinꝰ. Domnus apłicus uisa
et recepta legatione impatoris si¬
ualde dissonancie. nimiũ inter e¬
os diutine. libentꝰ assensit. et tam
consultu tocius romani senatus
quam etiam oĩum epõrum itali¬
coꝵmittunt ᷑ ex lat̾e apłi̾ci lambꝰ¬
tus ostiensis ep̃c. et saxo cardina¬
lis de monte celio. et gregorius
alt̾ cardinalis. ad ordinandam
rem tanti negocii. niense septem¬
brio in nat̃tate sc̃ẽ marie. henri¬
cus imꝑator cum epĩs et optiman¬
bus regni uenit wormacie. ubi
occurrerũt ei legati sedis apłice.¬
¶ Ep̃t octo. Igitur romano impio
multis modis in se atrico. dꝑator
pꝑ anachema defic̾e a se regnum
uidens. patris metuens exemplum.
congregato iuxta wormaciam in¬
maximo pu̾cipum conuentu in-¬
uestituram eporum legato apłice
sedis lamb̾to. qui postinodum sum¬
mus pontifex fcũs. honorius esti
dictus. resignauit ꝑ eumq ab a¬
nathematis uinculo absolutus ẽ
Prnulegium gͦ de hoc eccĩe scribit᷑¬

Expanded text:
isa et recepta legatione imperatoris,e dissonantiae nimium inter eos diutinae, libenter assensit; et tam consultu totius Romani senatus, quam etiam omnium episcoporum Italicorum, mittuntur ex latere apostolici Lambertus Ostiensis episcopus et Saxo cardinalis de monte Celio, et Gregorius alter Cardinalis, ad ordinandam rem tanti negotii. Mense Septembrio, in nativitate sanctae Mariae, Henricus imperator cum episcopis et optimatibus regni venit Wormatiae; ubi occurrerunt ei legati sedis ap XVI. Igitur Romano imperio multis modis in se attrito imperator propter anathema deficere a se regnum videns patrisque metuens exemplum congregato iuxta Wormatiam maximo principum conventu investituram episcoporum legato apostolicae sedis Lamberto, qui postmodum summus pontifex factus Honorius est dictus, resignavit, per eumque ab anathematis vinculo absolutus est. Privilegium ergo de hoc ęcclesiae scribit
Abbreviated transcription (Latin):
eccĩe pax int̾polat ͦͦ alt̾cantib¬
duob sẽdiciosis de sede apłica. quo¬
dam gregorio. et alt̾o petro leonis
gente romano. monacho cluma¬
ceñ. Gregorius pͥiulegium elcõis
ab honorio papa adhuc niuẽte cõ¬
sensu quorundam cardinaliũ sibi
usurpat. Petrus alcitudĩe sangñis
gloriãs. domũ crescentis inuadut.
cedib hoim rapinis. ĩcendiis gras¬
tenciam petri ꝓfugus a scõ paulo
in spoleto emenso mari. tandem
apud scm̃ egidium appulit. Poste¬
a uenit inburgundiam. et aclu¬
maco excipito. et fauore om̃i frã¬
cio canonice elcõ. s petͦ pecrileoĩs
filio uiolencia amicoꝵ suoꝵ. qui for¬
tissimi in urbe erant fauente sibi
rogerio siculo intruso. innocẽcius
resistere nõ ualens. urbe sedii. et
ꝑ mare tirrenũ galliã ingredit᷑
ubi in regno gallici regis ĩ ciuita
nũcios tñ locharii regis cõradum
benigne honorauit. et in eius e¬

Expanded text:
aecclesiae pax interpolatur, altercantibus duobus de sede apostolica, quodam Gregorio, et altero Petro Leonis, gente Romano, monacho Cluniacensi. Gregorius privilegium electionis ab Honorio papa adhuc vivente consensu quorundam cardinalium sibi usurpat; Petrus, altitudine sanguinis glorians, domum Crescentis invadit, caedibus, hominum rapinis, incendiis grastentiam Petri, profugus a Sancto Paulo et Spoleto, emenso mari, tandem apud Sanctum Egidium appulit. Postea venit in Burgundiam, et a Cluniaco excipitur, et favore omnium Frantio canonice electo, sed Petro Petri Leonis filio violentia amicorum suorum, qui fortissimi in Urbe erant, favente sibi Rogerio Siculo, intruso. Cui dum Innocentius resistere non valeret, Urbe cedit t Alpibus Gallias ingreditur. Ubi in regno Gallici regis in civitatnuntios Lotharii regis, Conradum benigne honorat, et in ejus e
Abbreviated transcription (Latin):
pestate stephanus ungarorum
rex colonĩam filius cũ magna mł¬
titudĩe fines regni ceutonici clan¬
culo inuasit. ac uastatis t̾minis
manubias abduxit. Quem illus¬
tris uir leopaldus marchio adiũt¬
to sibi duce boemoꝵ subsecutus us
ad claustra terre ꝓgreditͦ capto¬
ꝙ ac succenso castro ꝙ ferreum
uocat ͦ et cuncta in tͥcuitu uasta

Expanded text:
pestate Stephanus Ungarorum rex, Colomanni filius, cum magna multitudine fines regni clanculo invasit ac vastatis terminis manubias abduxit. Quem illustris vir Leopaldus marchio adiuncto sibi duce Boemorum subsecutus usque ad claustra terrae progreditur, captoque ac succenso castro quod Ferreum vocatur et cuncta in circuitu ferro
Abbreviated transcription (Latin):
buit et ait. benedictus deus qͥ ded ͭ
in corde apłici uiri. ut pcc̃oris es mi¬
seri hoĩs memoriã hẽre dignetur.
Et nũc ꝓ amore ip̃ius uestimẽta
transmissa obedientꝰ accepi et ĩdui
diucius tñ ea portare nõ ualeo. qr nͨ

Expanded text:
et ait: « Benedictus Deus, qui dedit in corde apostolici viri, ut peccatoris et miseri hominis memoriam habere dignetur. Et nunc pro amore ipsius vestimenta transmissa obedienter accepi, et indui; diutius tamen ea portare non valeo, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
uico. ita ut etiam nõ nulli ad rot̃a
dampnati sunt. Eorum ꝓgeniẽs
tota exiliata est. et multi innocen¬
tes quenõ rapuerant exsoluerunt.
Int̾ quos fuerunt pr̃ meus h̾mã¬
nus et fr̃ eius ellebaudꝰ qui pu̾ nõ¬
biles et pulch̾rimi magnis h̾e̾dita¬
tibus ꝑditis. de flandris in franciã
aufugerunt. ¶ Guilelmus de ypra¬
aream scm̃ uenanciũ. casletum. bel¬
lulam. ypram. bergensem. et fur

Expanded text:
io; ita ut etiam nonnulli ad rotam damnati sint Eorum progenies tota exsiliata est; et multi innocentes quae non rapuerant exsoluerunt. Inter quos fuerunt pater meus Hermanus, et frater ejus Ellebaudus. qui pueri nobiles et pulcherrimi magnis haereditatibus perditis, de Flandriis in Franciam aufugerunt. 1128. Gaufridus epet S. Venantium, Casletum, Bellulam, Ipram, Bergensem quoque et Furn
Abbreviated transcription (Latin):
kar ianuarii. pͥma hora noctis
ignee a aes a septemtͥone in ori¬
entem in celo aꝑꝑuerũt. Deĩ¬
de ꝑ totum celum sꝑse plurima
noctis ꝑte indentibus miraculo
et stupori fuerũt. ¶ Monstrũ¬
licet bĩcẽps infantulꝰ: Qui hoc
iudit testis est populꝰ. hic tam
płex erat conpage cor̃s. ¶ In hys

Expanded text:
Kal. Januarii, prima hora noctis, Kal. Januarii, prima hora noctis, igneae acies a septentrione in orientem in coelo apparuerunt; deinde per totum coelum sparsae, plurima noctis parte videntibus miraculo et stupori fuerunt. 1118. Rlicet biceps infantulus, qui hoc vidit, testis et populus. Hic tam plex erat compage corporis
Abbreviated transcription (Latin):
sonitus audiret ͦ et fulgͥatre sepi¬
us micarent. et iterum atq t̾cio
id fieret us mane. ut urbent leo¬
dium ampliꝰ ipse turbo deseruit.¬
ita ut hõies astracis exhilientes.
et tota nocte supplicationib ĩten¬
d̾ent. sũmo u̾o aurore diluculo a
ꝑte orientis cum ingenti fłama
ut om̃s diuinitꝰ cremari extinue¬
rinc . Post hec magnus turbo etũ¬
pẽs ab occidente. ipsum ignem ui¬
sus est aliquantulum obscurasse.
Aterum aũt quasi uictor ignis
cũ flãma recaluit. et iterum tͦͦ¬
bine reuertente paululũ delicu¬
it. Tertio etiam ipse ignis reca¬
luit. et t̾cio nichilominꝰ turbine
uictꝰ cecidit. Hoc spͨtaculo a sũ¬
mo mane us ad horam t̾tiam¬
ciuitatem uehementꝰ terruit. T¬
cioidus decemb̾s ad mediam noc¬
tem stellis lucentib celo sereno.
.13. luna eclipsim passa est. et cõ¬
tracto orbe. multis colorib. sed
maxĩe sanguineo pene in regra
hora suffusa est. Terciodecimo

Expanded text:
thonitrus audiretur, et fulgure sepithonitrus audiretur, et fulgure sepius micarent, et iterum atque tertio id fieret usque mane, in urbem Leodium ampliita ut homines stratis exillientes et tota nocte supplicacionibus intenderent. Summo vero aurore dilluculo, a parte orientis ignis cum ingens flagma ut omnes divinitus cremari extimuerunt. Post hoc magnus turbo, errumpens ab occidente, ipsum ignem visus est aliquantulum obscurasse. Iterum autem quasi victor ignis cum flama recaluit; et iterum turbine revertente, paululumdilicuit. Tercio eciam ipse ignis recaluit, et tercio nichillominus turbine victus cecidit. Hoc spetaculum a summo mane usque ad horam terciam vehementer terruit Idus Decembris, ad mediam noctem lucentibus stellis coelo sereno, 13. luna eclypsim passa est, et contracto orbe, multis coloribus, sed maxime sanguineo, pene integra hora suffusa est. 17.
Abbreviated transcription (Latin):
ret . et alios .s. homines diu̾sis ĩ
locis oppͥm̾et. Pulsantib uesꝑis
sabbato. q̃dam femina caput
dum lauat pu̾o. manus rubent
sangiuĩe fluido. kł etiam iuliĩ cͣ¬
ca horam sextam. turbo ninis
uehemens et obscurus ciuitatẽ
oꝑuit. et nubes eo abrupto scissa.
ita õe tectum maioris eccĩe deui¬
cit. ut et imbrib pate̾t. et totũ
pauimẽtũ ꝑfunde̾t. Illico fulinẽ
a pacte aquilonari ingrediens.
quẽdam cł̾icum retro altare stõ¬
rum cosme et damian ĩpulpi¬
to legentem. et alterum añtecͤ¬
cifixum orantẽ. t̾cium de scͥptorio
eccĩe ꝓximo egredientẽ ĩ ipso ec¬
clesie ĩgressu extinxit. añ fores
dam laycum extinxit. septimo
idus iuliĩ ab hora cercia us ad nõ¬
nam. quatuor curbines a quatuqr
plagis celi urbem c̾culauerunt.
uentus etiam cũ magna ĩsoniũt¬
ii. et urbem multo umbre allif.
Tertio nonas augusti pͥmo nor¬
tis contitinio quaqua t̾rarum cũ

Expanded text:
ret, et alios octo homines diversis in ret, et alios octo homines diversis in locis opprimeret. Pulsantibus vesperis sabbato, quaedam femina caput dum lavat puero, manus rubent sanguine fluido. Kalendis etiam Julii circa horam 6. turbo nimis vehemens et obscurus civitatem operuit, et nubes ex abrupto scissa ita omne tectum majoris aecclesiae devicit, ut et imbribus pateret, et totum pavimentum perfunderet. Ilico fulmen a parte aquilonali ingrediens, quendam clericum retro altare sanctorum Cosmae et Damiani in pulpito legentem, et alterum ante crucifixum orantem, tertium de scriptorio aecclesiae proximo egredientem, in ipso aecclesiae ingressu extinxit. Ante foresdam laicum extinxit. 7. Idus Julii ab hora 3. usque ad nonam quattuor turbines a quattuor plagis coeli urbem circulaverunt; ventus etiam cum magna vi insonuit, et urbem multo imbre alluit. 3. Non. Augusti, primo noctis conticinio, quaqua terrarum cum
Abbreviated transcription (Latin):
nius iuxta abbatiam que d ͦ  sustu¬
la. quasi pendens in aere. fundum
suũ uisus est deseruisse. ¶ Hoc ꝙͦ ã
no leodiũ ciuitas multis plagis
atrita est. Mense enĩ maio nocte
inuentionis sc̃e crucis. que tũc e̾at
uigilia ascentionis. dum ĩ maio¬
ui eccĩa uespas celebrant. et illũ
psalmi u̾siculum. Quis sicus dñs
deus noster cantant/ subito tom¬
trus cũ terremotu. om̃s ad terrã
strauit. et fulmen a leua cempli
ingressum nõ modicas crustas
de muro hãc illac disiecit. deinde
turrim ingrediens. multas tͣbi¬
um ꝑtes diffidit. subsecutꝰ ẽ fecor
incollerabilis. adout multo aro¬
matum odore uix potu̾it expelli.
Itemiumo mense septimo idus
ipsiũs mensis. cͥca horã nonã. nu¬
bes pluuie subito rupt̃a. a mõte
qui d roberti. subiectam sibi ꝑtẽ
ciuitatis penitus op̃pssam pessũ¬
dedit ado ut multas domos diru-¬
erot. et in mensamãnonã ꝑd̾et.
et macrem duos infantes altnͣ¬
secus ĩ brachiis amplexam nẽta¬

Expanded text:
vius juxta abbatiam quae dicitur Sustula, quasi pendens in aere, fundum suum visus est deseruisse. Hoc quoque anno Leodium civitas multis plagis attrita est. Mense enim Maio, nocte inventionis sanctae crucis, quae tunc erat vigilia ascensionis, dum in majori aecclesia vesperos celebrant, et illum psalmi versiculum Quis sicut dominus Deus noster cantant, subito tonithrus cum terremotu omnes ad terram stravit, et fulmen a leva templi ingressum non modicas crustas de muro hac illac disjecit; deinde turrim ingrediens, multas trabium partes diffidit. Subsecutus est foetor intolerabilis, adeo ut multo aromatum odore vix potuerit expelli. Item Junio mense, 7. Idus ipsius mensis, circa horam nonam, nubes pluviae subito rapta, a monte qui dicitur Roberti, subjectam sibi partem civitatis penitus oppressam pessumdedit; adeo ut multas domos dirueret, et immensam annonam perderet, et matrem duos infantes altrinsecus in brachiis amplexam neca
Abbreviated transcription (Latin):
anselmꝰ. unus acq idem sacha¬
nas imo eodemq die simile ne¬
phas p̃sumit inburgidia. Dã¬
naticiĩ quidam dum diffidune¬
sue saluti ut nepote rei maiestatis.
dũm suũ guilelinũ comitem sedu¬
nensiũ gladiis confodiunt in quad̾a
eccĩa aute altare orantem. actum
ẜa ebdomada quadragesime. feria
t̾cia. kał marcii. Homicide hac illac
diffugientes: diuersis iniiriis et
digno sibi satis fine ꝑierũt. ¶ Ex¬

Expanded text:
antem. Unus atque idem sathanas uno atque eodem die simile nephas presumit in Burgundia; dampnati quidam dum diffidesue saluti utpote rei majestatis dominum suum Willelmum, comitem Sedunensium, gladiis confodunt in quadam ecclesia ante altare orantem. Actum secunda ebdomada quadragesime, feria tercia. Homicide hac illacque diffugientes diversis injuriis et digno satis sibi fine perierunt pe