comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciueretabanos. Hu nouiate etiam rei motiut regem romanum contionantem audirent.
pximi constitere : ex conposito armata circumdatur romana legio : Centurionib: datũ
negotium erat : ut sine mora imperia e x sequerentur : Tum ittullus infit. Romanisi
um quam ante alias ullo in bello fuic quod primumdiis inmortidib: gratias a ger&is. de¬
inde urãe ipsorum uirtuti hes ternum id p̃lium fuit : Dimicatum ẽ . enim ñ magis cum
hostibi quam q̃ dimicatio maior atq periculosior ẽ cum ꝓditione acꝑfidta sociorum
Namne uos fadsa opinio teneat inius sumeo albani subiere aadmontes necimperium illud
meum sed consilium etimp  simulatio fuit Vt nec uobis ignorantib: deseriuos auerte¬
retur acertamine animus & hostib circum uenire seabtergorutis terror ac fuga
in iceretur : nec eaculpa quam arguo omnium albanorum ẽ ducẽ secuti sunt ut etuos

Expanded text:
ciuere Albanos. hi nouitate etiam rei moti ut regem Romanum contionantem audirent ciuere Albanos. hi nouitate etiam rei moti ut regem Romanum contionantem audirent proximi constitere. ex composito armata circumdatur Romana legio; centurionibus datum negotium erat ut sine mora imperia exsequerentur. tum ita Tullus infit: 'Romani, si unquam ante alias ullo in bello fuit quod primum dis immortalibus gratias ageretis, deinde uestrae ipsorum uirtuti, hesternum id proelium fuit. dimicatum est enim non magis cum hostibus quam, quae dimicatio maior atque periculosior est, cum proditione ac perfidia sociorum. nam ne uos falsa opinio teneat, iniussu meo Albani subiere ad montes, nec imperium illud meum sed consilium et imperii simulatio fuit, ut nec uobis, ignorantibus deseri uos, auerteretur a certamine animus, et hostibus, circumueniri se ab tergo ratis, terror ac fuga iniceretur. nec ea culpa quam arguo omnium Albanorum est: ducem secuti sunt, ut et uos,
Abbreviated transcription (Latin):
magnapars fidenatium ut qui coloni addit romanis eẽnt latinesciebant : Itaq ne subi
to excollib decursu cdbanorũ intercluderentur ab oppido. Terga uertunt instat tullus
fusoq: fidenatiũ cornu inueientẽ a lieno pauore ꝑculsum ferociorredit : nec illi tulere
impetũ sed ab effusa fuga. flum̃ obiectum abtergo arcebat: quo pꝰquam fuga inclincuit
Ali arma foedeiactantes in aquam caeciruebant : Aliidum cunctant᷑ inripis interfuge
pugnaeq: consiliumopp̃ssi : Non alia anteromanapugna a trocior fuit : Tion albanus ex¬
ercitus expectator certaminis deductus in campos mectius tullo deuictos hostes gratulit᷑
contratullus m&tiumbenigne ad loquitur quod bene uertat castra alba nos romanis castris
iungere iub& sacrificiumlus trale indiemposterum parat : Vbuin luxit paratis omnibus
ut ad sol& uocari ad contionem utrũq exercitum iub&: p̃cones abextremoorsi primosex¬

Expanded text:
magna pars Fidenatum, et qui coloni addicti romani emagna pars Fidenatum, et qui coloni addicti romani eto ex collibus decursu Albanorum intercluderentur ab oppido, terga uertunt. instat Tullus fusoque Fidenatium cornu in Ueientem alieno pauore perculsum ferocior redit. nec illi tulere impetum, sed ab effusa fuga flumen obiectum ab tergo arcebat. quo postquam fuga inclinauit, alii arma foede iactantes in aquam caeci ruebant, alii dum cunctantur in ripis inter fugae pugnaeque consilium oppressi. non alia ante Romana pugna atrocior fuit. tum Albanus exercitus, spectator certaminis, deductus in campos. Mettius Tullo deuictos hostes gratulatur; contra Tullus Mettium benigne adloquitur. quod bene uertat, castra Albanos Romanis castris iungere iubet; sacrificium lustrale in diem posterum parat. ubi inluxit, paratis omnibus ut adsolet, uocari ad contionem utrumque exercitum iubet. praecones ab extremo orsi primos ex
Abbreviated transcription (Latin):
sensim ad montes succedit: in deubisatis subisse seseratus ẽ erigit totum aciem Fluctu¬
ansq animo ut terer& tempus ordines explicat : Consiliumerat quo fortuna remda¬
ret eo inclincreuires : Miraculo primo eẽ romanis : Qui proximis teterant ut nu¬
darilatera sua sociorum digres susenser̃ inde citato e quonuntiãtregibire taba¬
nos : Tullus in retrepida duod ecimuouetsalios. fanaq pallori acpauori. Equitem
clara increpans uoce ut hostes exciudirent redire in p̃liũ iubet : Nihil trepidatione opus
ẽẽ suouis sucircumduci albanum exercitum ut fidenatium nud a tergainuadant idem
imperat uthastas equite serigere iubett : Id factum magnae parti peditum roma¬
norum conspectum ab euntis albaniexercitus int̃sepsit qui uiderant id qđ abrege auditũ
erat ratieo acriuspugnant : Terror adhostes transit & audiuerant clara uoce dictum et

Expanded text:
sensim ad montes succedit; inde ubi satis subisse sese ratus est, erigit totam aciem, fluctusensim ad montes succedit; inde ubi satis subisse sese ratus est, erigit totam aciem, fluctuansque animo ut tereret tempus ordines explicat. consilium erat qua fortuna rem daret, ea inclinare uires. miraculo primo esse Romanis qui proximi steterant ut nudari latera sua sociorum digressu senserunt; inde eques citato equo nuntiat regi abire Albanos. Tullus in re trepida duodecim uouit Salios fanaque Pallori ac Pauori. equitem clara increpans uoce ut hostes exaudirent, redire in proelium iubet: nihil trepidatione opus esse; suo iussu circumduci Albanum exercitum ut Fidenatium nuda terga inuadant; idem imperat ut hastas equites erigerent. id factum magnae parti peditum Romanorum conspectum abeuntis Albani exercitus intersaepsit; qui uiderant, id quod ab rege auditum erat rati, eo acrius pugnan
Abbreviated transcription (Latin):
prauis reconciliare popularium animos coepit : Igitur ut prius inbello pacẽ sic in pace
bellum quaerens quia su&ciuitatianimorum plus quã uirium cernebateẽ adbellum palo
atq exedicco gerundum alios concitat populos suis ꝑspeciẽ societutis ꝓditionẽ reseruat:
fidenates colonia romana ueientibus sociis consilu ad sumptis pacco triensitionis albanoꝵ
adbellum atq arma incitantur : cumfidenae aꝑtae desciuis sent tullus mettio exer tuq
ei: albana accito contra hostes ducit : ubi anienem transit ad confluuientis collocat castra
int̃ eum locum et fidenas ueientium exercitus tiberim transierat: huec in acie prope
flumente nuere dextrum cornu insinistro fidenates ꝓpius montes consistunt : Tullus ad¬
uersus ueientem hostem dirigitsuos Albanos contralegionẽ fidenatium co llocat
Abano non plus animierat quam fidei : Necm anereergonec transire aꝑteausus.

Expanded text:
prauis reconciliare popularium animos coepit. igitur ut prius in bello pacem, sic in pace prauis reconciliare popularium animos coepit. igitur ut prius in bello pacem, sic in pace bellum quaerens, quia suae ciuitati animorum plus quam uirium cernebat esse, ad bellum palam atque ex edicto gerundum alios concitat populos, suis per speciem societatis proditionem reseruat. Fidenates, colonia Romana, Ueientibus sociis consilii adsumptis, pacto transitionis Albanorum ad bellum atque arma incitantur. cum Fidenae aperte descissent, Tullus Mettio exercituque eius ab Alba accito contra hostes ducit. ubi Anienem transiit, ad confluentes conlocat castra. inter eum locum et Fidenas Ueientium exercitus Tiberim transierat. hi et in acie prope flumen tenuere dextrum cornu; in sinistro Fidenates propius montes consistunt. Tullus aduersus Ueientem hostem derigit suos, Albanos contra legionem Fidenatium conlocat. Albano non plus animi erat quam fidei. nec manere ergo nec transire aperte ausus
Abbreviated transcription (Latin):
hostium uel extrapomeriũ modo int̃ sepulchracuriatiorũ quo e nim ducere hunciuuenẽ potestis :¬
ubi ñ sua de coraeuma tanta foeditate supplicis uindicent : ñ tulitpopulus nec patris lacrimas
ne cipsius parem i nomni periculo animum: ab soluer̃q ad mirationem agis uirtutis quamiure
causȩ : utq utcedes manifesta aliquottm̃ pia culolueret imperatũ patriut filiũ expiar&
pecuni a publica is quib:dã piacularib sacrificiis fuctis quae deinde gentihoratiȩ traditȩs :
Transinis sopuiã tigillocapite ado ptouelut subiugumm isitiuuenem id hodie quoq publice sẽp¬
refectum manec: sororium tigillũ uocant horatie sepulcrum quo lo cocorruerat icta constructũa
saxo quadrato : Nec diupax albana mansic Inuidiauulgiqđ tribimilitibus fortuna publica con¬
missa fuerit uanum in genium dictatoris corrupit : etqm̃ recta consilid autbenee ueraũ

Expanded text:
hostium, uel extra pomerium, modo inter sepulcra Curiatiorum; quo enim ducere hunc iuuenem potestis hostium, uel extra pomerium, modo inter sepulcra Curiatiorum; quo enim ducere hunc iuuenem potestis ubi non sua decora eum a tanta foeditate supplicii uindicent?' non tulit populus nec patris lacrimas nec ipsius parem in omni periculo animum, absolueruntque admiratione magis uirtutis quam iure causae. itaque ut caedes manifesta aliquo tamen piaculo lueretur, imperatum patri ut filium expiaret pecunia publica. is quibusdam piacularibus sacrificiis factis quae deinde genti Horatiae tradita sunt, transmisso per uiam tigillo, capite adoperto uelut sub iugum misit iuuenem. id hodie quoque publice semprefectum manet; sororium tigillum uocant. Horatiae sepulcrum, quo loco corruerat icta, constructum est saxo quadrato. nec diu pax Albana mansit. inuidia uolgi quod tribus militibus fortuna publica commissa fuerit, uanum ingenium dictatoris corrupit, et quoniam recta consilia haud bene euenerant,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem posse cum condẽnassent tum alt̃ ex his publihoratitibi ꝑduȩllionem iudico inquit lictor
co llst manus accesseratlictor iniciebatq: laqͣ ũ : tumhoratius auto rȩtullo clemente legis int̃
egregia stirpeconspexissent orbum liberis facerent: int̃hȩc senex iuuenem amplexus spolia curia¬
tiorum fixa eolo coquin c̃pilahoraticappellatur ostentans. huncine aiebat quemmodo decoratũ
ouantẽq uictoria incedentẽ uidistis quirites eum subfurca iunctum int̃uerbera et cruciatus uide¬
repotestis qđ uix albanorum oculitm de forme spectaculum ferre possent : Vlictor co lliga manꝰ
quae paulo ante armateimperium populoromano peperer̃ : .ii. Caput obnube liberatoris
urbis huius arbore infelici s uspende uerberaue lintr apomerium modo int̃illa pilaetspolia

Expanded text:
quidem posse, cum condemnassent, tum alter ex iis 'Publi Horati, tibi perduellionem iudico' inquit. 'i, lictor, quidem posse, cum condemnassent, tum alter ex iis 'Publi Horati, tibi perduellionem iudico' inquit. 'i, lictor, colliga manus.' accesserat lictor iniciebatque laqueum. tum Horatius auctore Tullo, clemente legis interegregia stirpe conspexissent orbum liberis facerent. inter haec senex iuuenem amplexus, spolia Curiatiorum fixa eo loco qui nunc Pila Horatia appellatur ostentans, 'huncine' aiebat, 'quem modo decoratum ouantemque uictoria incedentem uidistis, Quirites, eum sub furca uinctum inter uerbera et cruciatus uidere potestis? quod uix Albanorum oculi tam deforme spectaculum ferre possent. i, lictor, colliga manus, quae paulo ante armatae imperium populo Romano pepererunt. i, caput obnube liberatoris urbis huius; arbore infelici suspende; uerbera uel intra pomerium, modo inter illa pila et spolia
Abbreviated transcription (Latin):
inuictori a suatantoq: gauidio publico stricco utq gladio simul uerbis increpans tranfigitpuellã
Abihine cuminmatura morte aedsponsum inquit. oblita fr̃mmortuorũ uidueq oblita patriȩ
Sic eat q̃cũq romanũ lugeb at hostem : A troxiu sum id facinꝰ patrib: plebiq sed recens menitũ fucto
obstabat : Tam̃ raptus intus ad regem rex neipsecam tristis in grataq adiulgus iudicii ac secundũ
iudicium supplicuauctor eã : con.clio populiaduo catoduũ uiros inquit qui oratio ꝑ duellionẽ iudicent
scđin legem facio : Lexhorrendic arminis erat : Duũ uiri ꝑduellionẽ iudicent : Si a diumuiris puo carit
ꝓuocationecestato siuincent oa put obnubito infelici arbori reste suspendito uerbercto ue lintrapome¬
rium uł extrapomeriũ hac lege duumuiricrecq qui sebsoluere ñ rebantur ealegene in noxium

Expanded text:
in uictoria sua tantoque gaudio publico. stricto itaque gladio simul uerbis increpans transfigit puellam. in uictoria sua tantoque gaudio publico. stricto itaque gladio simul uerbis increpans transfigit puellam. 'abi hinc cum immaturo amore ad sponsum,' inquit, 'oblita fratrum mortuorum uiuique, oblita patriae. sic eat quaecumque Romana lugebit hostem.' atrox uisum id facinus patribus plebique, sed recens meritum facto obstabat. tamen raptus in ius ad regem. rex ne ipse tam tristis ingratique ad uolgus iudicii ac secundum iudicium supplicii auctor esset, concilio populi aduocato 'duumuiros' inquit, 'qui Horatio perduellionem iudicent, secundum legem facio.' lex horrendi carminis erat: 'duumuiri perduellionem iudicent; si a duumuiris prouocarit, prouocatione certato; si uincent, caput obnubito; infelici arbori reste suspendito; uerberato uel intra pomerium uel extra pomerium.' hac lege duumuiri creati, qui se absoluere non rebantur ea lege ne innoxium
Abbreviated transcription (Latin):
piunt : Coma iore cũgiui dio quo ꝓpemetum res fuerat : ad sepulturã in desuorũ ne quaquã parib: an¬
misuertunture quippeimperio alteri aueqalteridicionis aliene facqͦsepulc hra extant qͦ qͥsq lococetuđ̃
Duo romana unolo coꝓpius cabam tric albana romã uensus sed distuntialocis ut eo pugnatũ ẽ. prius quã
indedigrederentr roganti moetio exfedereicco qui dimperare impera tullus uti uuentutẽ narnis
habeatusurũ seeorũopera sibellum cumuei entib: for& : Itaexercicus inde domos ab ducq princeps
horatius ibat trigemina spolia p̃segerens cuisoror uingo quae desponse uniex curiatũs fuerat ob¬
uic ante portũ capenam fuit : Cognitoq suꝑhumeros frucris paludamento sponsi quo dipsac̃fecerat
soluit crines & flebilit̃ nomines ponsum mortuum appellat: mou& fero ciiuuenianimũ conploratiosororis

Expanded text:
piunt, eo maiore cum gaudio, quo prope metum res fuerat. ad sepulturam inde suorum nequaquam paribus anipiunt, eo maiore cum gaudio, quo prope metum res fuerat. ad sepulturam inde suorum nequaquam paribus animis uertuntur, quippe imperio alteri aucti, alteri dicionis alienae facti. sepulcra exstant quo quisque loco cecidit, duo Romana uno loco propius Albam, tria Albana Romam uersus sed distantia locis ut et pugnatum est. priusquam inde digrederentur, roganti Mettio ex foedere icto quid imperaret, imperat Tullus uti iuuentutem in armis habeat: usurum se eorum opera si bellum cum Ueientibus foret. ita exercitus inde domos abducti. princeps Horatius ibat, trigemina spolia prae se gerens; cui soror uirgo, quae desponsa uni ex Curiatiis fuerat, obuia ante portam Capenam fuit, cognitoque super umeros fratris paludamento sponsi quod ipsa confecerat, soluit crines et flebiliter nomine sponsum mortuum appellat. mouet feroci iuueni animum comploratio sororis
Abbreviated transcription (Latin):
unũ haud ꝓcul abseabẽẽ in eũ magnoimpetu rediit : &dum albanꝰ exercitꝰ inclamat curiatis utiopẽ ferant fm̃ :
ia moratius cae sohosteuictor scđampugnã petebat : tẽ clamore quadis exinsperato fauentium sol&u Romaniad¬
iuuant militẽ siũ & illede fungi p̃lio festinat : priusitq quã adt̃ quin exꝓculaberat c̃seqͥ poss& Etadterũ
curiatium c̃fiẽ : Iamq equato marte singuli suꝑerant. Sed nec spe nec uirib: pares : Alterũ intactũ
ferro corpꝰ & geminatiauctoria ferocem incertam̃ t̃tium dabat. Alt̃fessum uulner efessum cursutra¬
hens corpꝰ uictꝰq fratrũ ante sestrage iuctoriobicitur hosq: nec illud plium fuit : Romanꝰ exultans duos
inquit fratrũ manib dedi : Tertiũ caus ambellihuiusce ut romanꝰ alba no imper& dabo: malesus tinen¬
ti arma gladiũ suꝑnȩ iugulo defigit iacentẽ spoliat : Rom cnio uantes ac gratulantes horatiũ a ca¬

Expanded text:
unum haud procul ab sese abesse. in eum magno impetu rediit; et dum Albanus exercitus inclamat Curiatiis uti opem ferant fratri, iam Horatius caeso hoste uictor secundam pugnam petebat. tunc clamore qualis ex insperato fauentium solet Romani adiuuant militem suum; et ille defungi proelio festinat. prius itaque quam alter— nec procul aberat—consequi posset, et alterum Curiatium conficit; iamque aequato Marte singuli supererant, sed nec spe nec uiribus pares. alterum intactum ferro corpus et geminata uictoria ferocem in certamen tertium dabat: alter fessum uolnere, fessum cursu trahens corpus uictusque fratrum ante se strage uictori obicitur hosti. nec illud proelium fuit. Romanus exsultans 'duos' inquit, 'fratrum manibus dedi; tertium causae belli huiusce, ut Romanus Albano imperet, dabo.' male sustinenti arma gladium superne iugulo defigit, iacentem spoliat. Romani ouantes ac gratulantes Horatium acci
Abbreviated transcription (Latin):
quosisq miles ꝑbellum aequicumuel acerrimus fuit xonpulsus deinde in oppida aequs
emultitudo dilapsa cum antium redisset suasponte iam in fidoscolonos romanis abalien aut

Expanded text:
Aequos; isque miles per bellum Aequicum uel acerrimus fuit; compulsis deinde in oppida Aequis, Aequos; isque miles per bellum Aequicum uel acerrimus fuit; compulsis deinde in oppida Aequis, ea multitudo dilapsa cum Antium redisset, sua sponte iam infidos colonos Romanis abalienau
Abbreviated transcription (Latin):
sere ẽxinsidiis p̃da omnis receptaẽ : sic finemiustitio qđ qua driduum fuit reditus quint
cons in urbe fecitcensus de indeactus et conditum ab quintio iustrumcens aciuium capi
in oppida suaserecepereuiri sua populariq: passi : cõs cumaliquotiens ꝑ omnem hostũ
agrum infesto agmine populabundus is set c̃umingentilaude p̃daq romam redut:
consules indepostumius albus sp̃furius fuscus furios fusios fabios scripsere quidam
ida dmoneo ñequis inmutationem uirorum ipsorum eẽ q̃ nominium ẽ put& haud
dubum erat quintum aequis alt̃ c̃sulũ bellum gerer&: itaqrequi ab ecetranis uolscis p̃sidũ p& ere
quocupide oblato ad eo ciuitute seꝑ petuo in roma nosodio certauere bellum summauipon¬
batur sentiunt herniciet p̃dicunt romani secetranum ad aequos descisse : suspecta eccolona¬
antium fuit : quod magnauis hominum indecum oppidum captiuum ẽ et confugisset adt

Expanded text:
sere ex insidiis, praeda omnis recepta est. sic finem iustitio, quod quadriduum fuit, reditus Quincti sere ex insidiis, praeda omnis recepta est. sic finem iustitio, quod quadriduum fuit, reditus Quincti consulis in urbem fecit. census deinde actus et conditum ab Quinctio lustrum. censa ciuium capin oppida sua se recepere, uri sua popularique passi. consul cum aliquotiens per omnem hostium agrum infesto agmine populabundus isset, cum ingenti laude praedaque Romam rediit. consules inde A. Postuid admoneo, ne quis immutationem virorum ipsorum esse quae nominum est putet. haud dubium erat quin cum Aequis alter consulum bellum gereret. itaque Aequi ab Ecetranis Volscis praesidium petiere; quo cupide oblato—adeo civitates hae perpetuo in Romanos odio certavere—bellum summa vi parabatur. sentiunt Hernici et pAntium fuit, quod magna uis hominum inde, cum oppidum captum esset, confugisset ad
Abbreviated transcription (Latin):
terat a grestesq: pauidiincidentes portis non populationem nec p̃donum paruas manus sed o m̃a
uano auge fite stimore exercitus edegiones adẽe hostiunt et infesto agmineruere adurbemela¬
mabant abhis ꝓximum audita inceruc eoq uaniora ferreadalios cursus clamorq: uocantiũ
ad arma haud multum a pauore capte urbis ab eẽ forte ab algido quintius cõsredieratromã
dremedium timori fuit: tumultuq sed a tõuictos timeri increpans bostes p̃sidia portis
in posuit: uocatodein senatu c̃um ex auctoritate patrum iustitio indicto profectus ad eu¬
tandos fines eẽt q̃uinto seruilio p̃fecco urbis relicto hostem in agris ñinuenit ab altero
consule regesta egregiae ẽ : quiquia uenturũ bostem sciebat ig̃rauem p̃daeoq inpe¬
dition eagmine incedentem ad gressus fune s tampopulationẽ fecit: paucibo stum eua¬

Expanded text:
terat; agrestesque pauidi incidentes portis non populationem nec praedonum paruas manus, sed omnia terat; agrestesque pauidi incidentes portis non populationem nec praedonum paruas manus, sed omnia uano augentes timore exercitus et legiones adesse hostium et infesto agmine ruere ad urbem clamabant. ab his proximi audita incerta eoque uaniora ferre ad alios. cursus clamorque uocantium ad arma haud multum a pauore captae urbis abesse. forte ab Algido Quinctius consul redierat Romam. id remedium timori fuit; tumultuque sedato uictos timeri increpans hostes, praesidia portis imposuit. uocato dein senatu cum ex auctoritate patrum iustitio indicto profectus ad tutandos fines esset Q. Seruilio praefecto urbis relicto, hostem in agris non inuenit. ab altero consule res gesta egregie est; qui, qua uenturum hostem sciebat, grauem praeda eoque impeditiore agmine incedentem adgressus, funestam populationem fecit. pauci hostium eua
Abbreviated transcription (Latin):
prior aliquanto constitit romana acies tandem etȩ qui pces sere p̃lium fuit utrimq uehemens quod
etromanus odoq ira pugnabat et aequos constientia contracticulpa periculiet des peratio futur ȩ
sibi postea fide iultima audere et experiri cogebat . Nontam̃ sustinereaciem romanam ȩ qui
plusiq cuminfines suos recepissent : nibilo inclina tireb: ad pacemanimis. ferox multitudo in cre¬
pareduces quodin aciem qua pugna diarteromanis excellãt cõmisa reifit aequos populatio¬
nibus incursionib: que meliores eẽ : et multas manus quã magnam molem unius exercitus
rectius bellagerere relictoutiq: castris p̃sidio egressi tanto cumtum ultu inuasere fines
romanos. ut a durbem quoq terrorem ꝑtulerint : necopinata etiam resplus trepid ationis
fect qđ nuhilminus quam neuictus ac ꝓpeincastris obsessus hostis memor populationis ẽẽt timeripo¬

Expanded text:
prior aliquanto constitit Romana acies; tandem et Aequi processere. proelium fuit utrimque uehemens, quod prior aliquanto constitit Romana acies; tandem et Aequi processere. proelium fuit utrimque uehemens, quod et Romanus ira odioque pugnabat et Aequos conscientia contracti culpa periculi et desperatio futurae sibi postea fidei ultima audere et experiri cogebat. non tamen sustinuere aciem Romanam Aequi; pulsique cum in fines suos se recepissent, nihilo inclinatioribus ad pacem animis ferox multitudo increpare duces quod in aciem, qua pugnandi arte Romanus excellat, commissa res sit; Aequos populationibus incursionibusque meliores esse et multas passim manus quam magnam molem unius exercitus rectius bella gerere. relicto itaque castris praesidio egressi tanto cum tumultu inuasere fines Romanos, ut ad urbem quoque terrorem pertulerint. necopinata etiam res plus trepidationis fecit, quod nihil minus quam ne uictus ac prope in castris obsessus hostis memor populationis esset timeri po
Abbreviated transcription (Latin):
etiam nunc peniteresua sponte ȩquos quam patihostilia mallesi peniteat tutun
receptum ad ex ꝑtãclem̃tiam fores in ꝑiurio gaudeat. Dismagisiratis quam bo sio
gesturos bellum haecdicta ad eo nihilmouer̃ quem quã ut legati ꝓpeuio latisint b¬
ercitusq: in algidum aduersus romanos missus qͣ ubi romã sunt nuntiata in dignis
rei magis quam periculum consulem alterum ab urbe exciuit : it aduoconsularisi
exercitus adhostem accessere acue instructa ut confestimdimicarent : sed cumn fori
haud multum diei suꝑ eẽtunus abstatione hostium exclamat ostentare hocẽ romo¬
non gererebellam an noctem in minentem aciem in striuitis . longiore luce adidcertamen adid
certumen quodinstat nobis opus ẽ : crastino die oriente sole redite in a cienerit copia pugnandi
netimete his uocibus in ritatus miles indiem poterum in castra reduciturꝰ . Longamueni re noctem
ratus quae moram certamini facer& tum quidem corpora cibo somnoq: curant ubuin lux̃ posterodie

Expanded text:
etiam nunc paenitere sua sponte Aequos quam pati hostilia malle. si paeniteat, tutum receptum ad expertam clementiam fore: sin periurio gaudeant, dis magis iratis quam hostibus gesturos bellum. haec dicta adeo nihil mouerunt quemquam ut legati prope uiolati sint exercitusque in Algidum aduersus Romanos missus. quae ubi Romam sunt nuntiata, indignitas rei magis quam periculum consulem alterum ab urbe exciuit. ita duo consulares exercitus ad hostem accessere acie instructa ut confestim dimicarent. sed cum forte haud multum diei superesset, unus ab statione hostium exclamat: 'ostentare hoc est, Romanon gerere bellum. in noctem imminentem aciem instruitis; longiore luce ad id certamen quod instat nobis opus est. crastino die oriente sole redite in aciem; erit copia pugnandi; ne timete.' his uocibus inritatus miles in diem posterum in castra reducitur, longam uenire noctem ratus quae moram certamini faceret. tum quidem corpora cibo somnoque curant; ubi inluxit postero die,
Abbreviated transcription (Latin):
in castraruerent caesi primisq tenebris priuernũ inde pecitũ agmine trepidout muris
potius quã uadlo seset utterentur a priuernoplautius alt̃ consulꝑuas tatis passĩ agris p̃daque
abacttcin agrũ fundanũ exercitũ inducit. Ingrediente fines senatus fundanoꝵ occurrit
Negantsȩꝓui tubr io sec titq ei. secutis p̃catũ uenisse. sed ꝓfund anos populo quã exeracul pã bellic̃s
ipsumui trubiũ iudiccesse Cumreceptaculũ fuge priuernũ habuerit. Non patriã fundanes
nis utriusqi patrie in memores defecerint fundis pacẽ eẽ & animosromanos et gratũ me¬
moriã accepteciuitatis orcresecõsut bellum ab in noxiopopulo abstineat agros urbem
aonsullittorisqi romã missis in officio fundanoseẽ ad priuernũ flex̃iter prius ẽ animadũ sũ
romã missos et̃ q deditionẽ ab senatuñ acceptã quodentiũ atq humiliũ poena defungi uelle fundanũ

Expanded text:
in castra ruerent, caesi; primisque tenebris Priuernum inde petitum agmine trepido, ut muris in castra ruerent, caesi; primisque tenebris Priuernum inde petitum agmine trepido, ut muris potius quam uallo sese tutarentur. a Priuerno Plautius alter consul peruastatis passim agris praedaque abacta in agrum Fundanum exercitum inducit. ingredienti fines senatus Fundanorum occurrit; negant se pro Uitruuio sectamque eius secutis precatum uenisse sed pro Fundano populo; quem extra culpam belli esse ipsum Uitruuium iudicasse, cum receptaculum fugae Priuernum habuerit non patriam Fundanosnis utriusque patriae immemores defecerint: Fundis pacem esse et animos Romanos et gratam memoriam acceptae ciuitatis. orare se consulem ut bellum ab innoxio populo abstineat; agros, urbem,consul litterisque Romam missis in officio Fundanos esse ad Priuernum flexit iter. prius animaduersum Romam missos eamque deditionem ab senatu non acceptam, quod egentium atque humilium poena defungi uell
Abbreviated transcription (Latin):
erant adbellum : eodem an nopri uernas bellũ initũ cui: socu fundaniduxcta fuit fundanꝰ
ui truuius baccusuir ñ domisolũ sed etiam romȩ clarus aedes fuere in palatio ei qͣuaccipasta
diruto aedificio publicatoq: solo appellata. aduersus hunc uas tantẽ effuse secinũ nor¬
banũq: & cortinum agrũ .L. papirius ꝓfectus haud ꝓculo astriset c̃sedit. Ui trubio necut
uallo setener& aduerso uadidiorẽ hostẽ sana c̃seacremens. Necut longius acastris dimic ar&
Animꝰ suppetere. Vixtoticextraportũ castrorũ explicata acie fugã magis retroquã ꝓliũ
Aut hostẽ expecttante milite sineconsilo sineccudacia depugnat ut & leui mom̃to necambi¬
gue ẽ uiccus itabreuitate ipsa locifaciliq receptu in ttc̃ ꝓpinquac astra aut egremilitẽ
multacedeẽ tuctitus nec ferequis quã. in ipsocertamine paucun turba fuge extremecũ

Expanded text:
erant ad bellum. eodem anno Priuernas bellum initum, cuius socii Fundani, dux etiam fuit Fundanus, erant ad bellum. eodem anno Priuernas bellum initum, cuius socii Fundani, dux etiam fuit Fundanus, Uitruuius Uaccus, uir non domi solum sed etiam Romae clarus; aedes fuere in Palatio eius, qua Uacci prata diruto aedificio publicatoque solo appellata. aduersus hunc uastantem effuse Setinum Norbanumque et Coranum agrum L. Papirius profectus haud procul castris eius consedit. Uitruuio nec ut uallo se teneret aduersus ualidiorem hostem sana constare mens, nec ut longius a castris dimicaret animus suppetere; uix tota extra portam castrorum explicata acie, fugam magis retro quam proelium aut hostem spectante milite, sine consilio, sine audacia depugnat. ut et leui momento nec ambigue est uictus, ita breuitate ipsa loci facilique receptu in tam propinqua castra haud aegre militem a multa caede est tutatus; nec fere quisquam in ipso certamine, pauci in turba fugae extremae, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quendũ sumpto cũ summotopopulo in conspectu omniũrẽ ad eeteras reculissentihaud abnu¬
Ante eam diem romequaesitũ ẽ ꝓdiguetres loat habiti captisqi magis m̃tib: quã conscelenaas
similis uisa . liaq memoria ex annalibus repetita in secessĩonib: quandam plebis clauum ab dio¬
tatore fixum alienatasq discordiam̃tes hominũ eopiaculo conpotessui fecisse dictatorẽ cdlau
reccriplacuit creatus in quintilius magistũ equitũ .m̃. uaderiũ dix̃ qͥ fixo
cuius principio annilegati ex uolscis fabra terni & lucani romamuener̃ orantes ut infidã
futuros: missitũ absenatu legat: denuntiatũq: samnitib: ut eorũ populorũ finib: uimabs¬
tinerent ualuitq ealegatio ñ tamquia pacem uolebant samnites quã quia ñ dũ paruti

Expanded text:
loquendum sumpto, cum submoto populo in conspectu omnium rem ad ceteras rettulissent, haud abnuloquendum sumpto, cum submoto populo in conspectu omnium rem ad ceteras rettulissent, haud abnuante eam diem Romae quaesitum est. prodigii ea res loco habita captisque magis mentibus quam consceleratis similis uisa; itaque memoria ex annalibus repetita in secessionibus quondam plebis clauum ab dictatore fixum alienatasque discordia mentes hominum eo piaculo compotes sui fecisse, dictatorem claui figendi causa creari placuit. creatus Cn. Quinctilius magistrum equitum L. Ualerium dixit, qui fixo utius Uenox ; cuius principio anni legati ex Uolscis Fabraterni et Lucani Romam uenerunt, orantes ut in fidem  oboedienter futuros. missi tum ab senatu legati denuntiatumque Samnitibus, ut eorum populorum finibus uim abstinerent; ualuitque ea legatio, non tam quia pacem uolebant Samnites quam quia nondum parati
Abbreviated transcription (Latin):
neceui aucorũ fidẽ abrogauerĩ exponenda ẽ Cũ primores ciuitatis similib: morbis eo¬
t ferme om̃s euentum orerentur : ancilla quaedam adq̃ fabiũ maximũ edilẽ curulẽ
indieuacurt̃ sec ausam publice pestis ꝓfessa ẽsi ab eo fides sibidataceẽhaut futurũ noꝵe
indicũ fabius confestimrẽ ad cossconsules ad senatũ referunt consensuq ordinis fides
ꝓ sicidet tum pate factũ mulie brifriude ciuitatem p̃mi matronasq: ea uenena coquere
aesequiexemploue lint manifesto dep̃hendiposse Seqͣ tiindicem & quoquentis quas dam
medimnta & recondita alia inuener̃ qͥb inforũ delatis & ad xxmatronis apud quas de p̃hensueran
ꝑuiatorẽ accitis dua eex eis cornelia ac sergia patriciȩ utraqi gentiscũ ec medicam̃tas iibn
eẽ contender en ab confut ante indicebibere iussae ut sefalsũ cõmentã arguerent spatio adddoa¬

Expanded text:
ne cui auctorum fidem abrogauerim, exponenda est. cum primores ciuitatis similibus morbis eone cui auctorum fidem abrogauerim, exponenda est. cum primores ciuitatis similibus morbis eodemque ferme omnes euentu morerentur, ancilla quaedam ad Q. Fabium Maximum aedilem curulem indicaturam se causam publicae pestis professa est, si ab eo fides sibi data esset haud futurum noxae indicium. Fabius confestim rem ad consules, consules ad senatum referunt consensusque ordinis fides indici data. tum patefactum muliebri fraude ciuitatem premi matronasque ea uenena coquere et, si sequi extemplo uelint, manifesto deprehendi posse. secuti indicem et coquentes quasdam medicamenta et recondita alia inuenerunt; quibus in forum delatis et ad uiginti matronis, apud quas deprehensa erant, per uiatorem accitis duae ex eis, Cornelia ac Sergia, patriciae utraque gentis, cum ea medicamenta salubria esse contenderent, ab confutante indice bibere iussae ut se falsum commentam arguerent, spatio ad con
Abbreviated transcription (Latin):
sus pectũ erat eo ex agrosidicino exercitus romanꝰ ñ deductus ceterũ s ãnites bellũ alexa¬
driae pirensis inluccnos trax̃ qͥ duo populi aduersus regẽ escensione apesto facientẽ sig¬
nis collatis pugnauerunt eocerttmine superior alexander incertũ qua fide culturus
siꝑindecetera ꝓcessissent pacẽ cumromanis fecit. eodem annocensus actus nouiq: eiuescens
fact accerranilege ablpapirio p̃r lata quaciuitassine suffragiodata. haeceo anno
domimilitiaeq gesite fed insequens annus seuintẽ perieceli seuhumana fraude fuit . m̃¬
claudiomarcello c̃. uaderio coss̃ flaccũ putitũq uarie in annalib: cognom̃ cõs inuenio
edcerũ neo paruire fest quiduerisit illud ꝑuelim nec om̃s auotores s̃ ꝓditũ falso eẽ
uenenis ab sumptũ quorũ mõs instimen annum pestilentia fecerit sic̃ ꝓditurtam̃ res

Expanded text:
suspectum erat; eo ex agro Sidicino exercitus Romanus non deductus. ceterum Samnites bellum Alexasuspectum erat; eo ex agro Sidicino exercitus Romanus non deductus. ceterum Samnites bellum Alexandri Epirensis in Lucanos traxit; qui duo populi aduersus regem escensionem a Paesto facientem signis conlatis pugnauerunt. eo certamine superior Alexander—incertum qua fide culturus, si perinde cetera processissent—pacem cum Romanis fecit. eodem anno census actus nouique ciues censi. facti Acerrani lege ab L. Papirio praetore lata, qua ciuitas sine suffragio data. haec eo anno domi militiaeque gesta. foedus insequens annus seu intemperie caeli seu humana fraude fuit, MClaudio Marcello C. Ualerio consulibus.— Flaccum Potitumque uarie in annalibus cognomen consulis inuenio; ceterum in eo parui refert quid ueri sit—. illud peruelim—nec omnes auctores sunt—proditum falso esse uenenis absumptos quorum mors infamem annum pestilentia fecerit; sicut proditur tamen res,
Abbreviated transcription (Latin):
exercitu comparato si dicini &ipsi pro extrema spedimicaturi en ixeuidebantur : & samniũ
fuma erat conciriadbellum dicettor ab coss ex auctoritate senatꝰ dictus. p̃cornelius rus in
magist̃ equitũ .m̃. antonius religio deinde incessituitio eos creatos magis tratuq: seab¬
dicauer̃ & quia pestilentia in secuiaẽ uelut omb: eo uitio contuctis auspicus resad int̃¬
regnũ rediit abit̃ regno initio ꝑ quintũ demũ int̃regem .m̃. uaderiũ coruũ creaq coss
cornelius iterũ ecñ domicius tranquillis reb: famagallicibelli ꝓtumultu ualuit ut
dictatorẽ diciplacer& dictus . m̃. papirius orassus et magequitũ publius ualerius publi¬
cola aquib cũ dilectus intentius quã aduers finitima bella haber&. exploratores missi
actuler̃ quietcom a apud gallos eẽ samniũ quoq: icm clterũ annũ turbari nouis consilus

Expanded text:
exercitu comparato Sidicini et ipsi pro extrema spe dimicaturi enixe uidebantur et Samnium exercitu comparato Sidicini et ipsi pro extrema spe dimicaturi enixe uidebantur et Samnium fama erat conciri ad bellum, dictator ab consulibus ex auctoritate senatus dictus P. Cornelius Rufinus , magister equitum M. Antonius . religio deinde incessit uitio eos creatos magistratuque se abdicauerunt; et quia pestilentia insecuta est, uelut omnibus eo uitio contactis auspiciis res ad interregnum rediit. ab interregno inito per quintum demum interregem, M. Ualerium Coruum , creati consules A. Cornelius iterum et Cn. Domitius . tranquillis rebus fama Gallici belli pro tumultu ualuit ut dictatorem dici placeret; dictus M. Papirius Crassus et magister equitum P. Ualerius Publicola . a quibus cum dilectus intentius quam aduersus finitima bella haberetur, exploratores missi attulerunt quieta omnia apud Gallos esse. Samnium quoque iam alterum annum turbari nouis consiliis
Abbreviated transcription (Latin):
inceptũ uolunt . lttq aggerẽ & iuneas egit turresq muro ad mouit. quarũ sum fore
oblataopontunitis p̃uertit. Namqm̃ stuius captius romanus cum ꝑ neglegentia custodi¬
manib sedimississ& ꝑpulitim peratorẽ ut uino epulisq: sopitis hostesad grederet nec mauio¬
iussi ambo coss aduersus si dicinos ducere exercitum dictacorẽ ante ex sẽ . consulto comitiorũ ha¬
bendorũ causa dixer̃ .l. aemiliũ ma mercinũ is magistrũ equitũq publium philonem dix̃ dicta¬
tore comitia habente cons creatis t̃ uenturuis .s. p̃. postumius & sibellipars cum sidicinis res¬
tubat tam̃ ut beneficio p̃uenirent desiderium plebis decolonia deducenda cales reculer̃ fac
diuidundo creccuer̃ cesonem diullium .t̃ quintiũ m̃ facuiũ nouide in decõss. a ueteribus exercitu
accepto ingressi hostium fines populando usq ad moenia atq urbem ꝑuener̃ ibi quia ingenq

Expanded text:
inceptum uoluit. itaque aggerem et uineas egit turresque muro admouit, quarum usum forte inceptum uoluit. itaque aggerem et uineas egit turresque muro admouit, quarum usum forte oblata opportunitas praeuertit. namque M. Fabius , captiuus Romanus, cum per neglegentiam custodmanibus se demisisset, perpulit imperatorem ut uino epulisque sopitos hostes adgrederetur; nec maioiussi ambo consules aduersus Sidicinos ducere exercitum. dictatorem ante ex senatus consulto comitiorum habendorum causa dixerunt L. Aemilium Mamercinum ; is magistrum equitum Q. Publilium Philonem dixit. dictatore comitia habente consules creati sunt T. Ueturius Sp. Postumius . <ei> etsi belli pars cum Sidicinis restabat, tamen, ut beneficio praeuenirent desiderium plebis, de colonia deducenda Cales rettulerunt; diuidundo creauerunt K. Duillium T. Quinctium M. Fabium . noui deinde consules a ueteribus exercitu accepto ingressi hostium fines populando usque ad moenia atque urbem peruenerunt. ibi quia ingenti
Abbreviated transcription (Latin):
& ud fugampnior & infugiipsa cutior fuit nec tam̃ omissaei : bellicura patrib: quia totiens
ium si dicini aut ipsimouerant bellum aut mouentib: auxiliũ tulerant aut causa armorũ
fuerant. Ituq omniope ad nisi sunt utmaximum ea tẽ pestate imperatorẽ .m̃ uderiũ corũ
cõs quastũ facerent collega additus coruo m̃ acilius regulus et neforte casu erraretur
pecitũ a consulib: ut extra sactem corui e ꝓuinciaeẽ exercituuictore a superiorib: coss accep¬
to ad cales undebellum hortum erae ꝓfectus cum hostes a superioris etia m ceriaminis me¬
moria pauido clamore atq impetuprimo fudis set moeniaipseo ppugnare ẽ ad gressus
& militũ quidem iserat ardor utiam indecum sccdis succederea dmuros uellent euasurosq
c̃tenderent coruus quia id arduũ fao cuerat labore militũ potius quũ periculo ꝑagere

Expanded text:
et ad fugam pronior et in fuga ipsa tutior fuit. nec tamen omissa eius belli cura patribus, quia totiens et ad fugam pronior et in fuga ipsa tutior fuit. nec tamen omissa eius belli cura patribus, quia totiens iam Sidicini aut ipsi mouerant bellum aut mouentibus auxilium tulerant aut causa armorum fuerant. itaque omni ope adnisi sunt, ut maximum ea tempestate imperatorem M. Ualerium Coruum consulem quartum facerent; collega additus Coruo M. Atilius Regulus ; et ne forte casu erraretur, petitum ab consulibus ut extra sortem Corui ea prouincia esset. exercitu uictore a superioribus consulibus accepto ad Cales, unde bellum ortum erat, profectus, cum hostes ab superioris etiam certaminis memoria pauidos clamore atque impetu primo fudisset, moenia ipsa oppugnare est adgressus. et militum quidem is erat ardor ut iam inde cum scalis succedere ad muros uellent euasurosque contenderent; Coruus, quia id arduum factu erat, labore militum potius quam periculo peragere
Abbreviated transcription (Latin):
magis terq: equitum semagis tracucibdicar̃ Eo an nominitia uestalis suspecta primo ꝓpt̃
mundioremius tocultum in simulata deindea pud pontifices ab indice seruo cũ decretoeoꝵ
iussa e& sacris abstinere familicmq: in potes tate habere: faoto iudicio uiua subterrã ad
portũ collinã dextrauiã stratam defossa scelerato campo credo ab incesthid eilo co nom̃ fuc¬
tum eodem annoq publius philo pr̃ primum deplebe aduersante sulpicio cõs quinegu¬
bat rationẽ ei : sed habiturũ ẽ. factus senatu cum in summis imperiis id ñ obtinuissa minꝰ
p̃tura intendente in sequens annus .l. papirio crassoce sone diullio coss̃. Ausonũmagis nouo
quãmagnobello fuit in signis eagens cales urbem in colebat . sidicinis finitimis arma coniun¬
xerat unoq p̃lio haud sane memorabiliduorũ populorũ exerctus fusus : ꝓpinquitate urbiũ

Expanded text:
magisterque equitum se magistratu abdicarunt. eo anno Minucia Uestalis, suspecta primo propter magisterque equitum se magistratu abdicarunt. eo anno Minucia Uestalis, suspecta primo propter mundiorem iusto cultum, insimulata deinde apud pontifices ab indice seruo, cum decreto eorum iussa esset sacris abstinere familiamque in potestate habere, facto iudicio uiua sub terram ad portam Collinam dextra uiam stratam defossa Scelerato campo; credo ab incesto id ei loco nomen factum. eodem anno Q. Publilius Philo praetor primum de plebe aduersante Sulpicio consule, qui negabat rationem eius se habiturum, est factus senatu, cum in summis imperiis id non obtinuisset, minus praetura tendente. insequens annus, L. Papirio Crasso K. Duillio consulibus, Ausonum magis nouo quam magno bello fuit insignis. ea gens Cales urbem incolebat; Sidicinis finitimis arma coniunxerat; unoque proelio haud sane memorabili duorum populorum exercitus fusus, propinquitate urbium
Abbreviated transcription (Latin):
oa ioce partim incensȩ iostrisqiearũ suggescũ inforo extructũ adornariplacuit
beneficiis parta gratiabona pace obtiner& int̃si dicinos auruncosq bellumortũ auruncitito
manlio cos indeditionẽ accepti. nihildeinde mouerant eo petendiauxilu abromanis causa
iustior fuit sed prius quam cossaburbeius serat enim senatus defendendia uruncos exercitũ
educerent fama adfertur auruncos in&uoppidum de seruissȩ ꝓfugos quaecũ coniugib: ac
liberis suessam cominunis sequaenunc aurunca appellata moenia antiqua eorũ unbemq
absidicinis deletam obe infensus consulib: senatus quorũ cunotationȩ ꝓditi socueẽnt dicta¬
torem dicuus sit dictus ẽ .c̃ clauduis regillensis magistrũ equitũ c̃claudium hortatorẽ dix̃
religio inde inectt dedictatore etcum augures uitio creatum uideridixissent. Dictitor

Expanded text:
partim in naualia Romae subductae, partim incensae, rostrisque earum suggestum in foro exstructum adornari placuit, partim in naualia Romae subductae, partim incensae, rostrisque earum suggestum in foro exstructum adornari placuit, beneficiis parta gratia bona pace obtineret, inter Sidicinos Auruncosque bellum ortum. Aurunci, T. Manlio consule in deditionem accepti, nihil deinde mouerant; eo petendi auxilii ab Romanis causa iustior fuit. sed priusquam consules ab urbe—iusserat enim senatus defendi Auruncos—exercitum educerent, fama adfertur Auruncos metu oppidum deseruisse profugosque cum coniugibus ac liberis Suessam communisse, quae nunc Aurunca appellatur, moenia antiqua eorum urbemque ab Sidicinis deletam. ob ea infensus consulibus senatus, quorum cunctatione proditi socii essent, dictatorem dici iussit. dictus C. Claudius Inregillensis magistrum equitum C. Claudium Hortatorem dixit. religio inde iniecta de dictatore et, cum augures uitio creatum uideri dixissent, dictator
Abbreviated transcription (Latin):
ubpbiensus e& us qiac udmille passus clarigatio ess& nec prius quã aere ꝑsoluto quicepissa extra
iuineale captum baber& In agrũ senatorũ colonimissi quib: ad scriptis speciem antiq̃ frequentiȩ
n dutre receperut & antiũ noua coloni comissaccumeo ut antiatib: ꝑmicteretur si & ipsi adscri¬
biao lonuellent naues inde longe ab acte interdictũq mari antiati populo ẽ ciuitas data:
nucrtes p̃nestiniq a gromultaq neq: obrecenstantũ rebellionis cõmune cum aliis lati¬
sencioris ed quod tedio imperii romanicumgallis gente efferata arma qͦndã consocias¬
equ coneris latinis populis conubia conmertiaq et consiliaint̃ se ademer̃ campanis
finein bonoris cacusa quiacũ latinis rebellare noluissent fundanisq & formianis qđ ꝑ
sub duentiuris conditionisqi cui capiam eẽ placuit Nacues antiatiun

Expanded text:
deprehensus esset usque ad mille pondo assium clarigatio esset nec priusquam aere persoluto is qui cepisset extra deprehensus esset usque ad mille pondo assium clarigatio esset nec priusquam aere persoluto is qui cepisset extra uincula captum haberet. in agrum senatorum coloni missi, quibus adscriptis speciem antiquae frequentiae Uelitrae receperunt. et Antium noua colonia missa, cum eo ut Antiatibus permitteretur, si et ipsi adscribi coloni uellent; naues inde longae abactae interdictumque mari Antiati populo est et ciuitas data. Tiburtes Praenestinique agro multati neque ob recens tantum rebellionis commune cum aliis Latinis crimen sed quod taedio imperii Romani cum Gallis, gente efferata, arma quondam consociassent. ceteris Latinis populis conubia commerciaque et concilia inter se ademerunt. Campanis equitum honoris causa, quia cum Latinis rebellare noluissent, Fundanisque et Formianis, quodeiusdem iuris condicionisque cuius Capuam esse placuit. naues Antiatium
Abbreviated transcription (Latin):
Torpopulo s interspem metũq suspenso animihabetis : etur amutaq deeis curtm quã primũ
absolui & illorum animos dum expectationestupent seu pena seub eneficio p̃occupario poste
hr̃m fuit efficere ut omnium rerumuobis ad consulendũ potestas e& ur̃m ẽ decernere qđ
optimumuobis reiq publicce opussit. Principessenatus relationem consulis desũ marerũ
setueret᷑ desingulis nominatim referrent populis Rela tumigitur desingulis decrecũq:
lã nuuinis ciuitas dactie saccraq redditdcũ eo ut edes lucusq sospite iuuenis cõmunis lanuuinis
a tusculanis seruatiaciuitts quã habebant crim̃q rebellionis apublica fraude in paucos
auctores uersum In ueli t̃nos ueteres ciues r̃ quod totiens rebellassent gracuie seuitum
murid eiecq et senatus in decibductus iussiq transtiberim habittre uteiꝰ quicis trberĩ

Expanded text:
tot populos inter spem metumque suspensos animi habetis; et uestram itaque de eis curam quam primum tot populos inter spem metumque suspensos animi habetis; et uestram itaque de eis curam quam primum absolui et illorum animos, dum exspectatione stupent, seu poena seu beneficio praeoccupari oportet. nostrum fuit efficere ut omnium rerum uobis ad consulendum potestas esset; uestrum est decernere quod optimum uobis reique publicae sit.' principes senatus relationem consulis de summa rerum si de singulis nominatim referrent populis. relatum igitur de singulis decretumque. Lanuuinis ciuitas data sacraque sua reddita, cum eo ut aedes lucusque Sospitae Iunonis communis Lanuuinis ti. Tusculanis seruata ciuitas quam habebant crimenque rebellionis a publica fraude in paucos auctores uersum. in Ueliternos, ueteres ciues Romanos, quod totiens rebellassent, grauiter saeuitum: et muri deiecti et senatus inde abductus iussique trans Tiberim habitare, ut eius qui cis Tiberim
Abbreviated transcription (Latin):
indeditionẽ p̃sidus tenentur ur̃is Reliqua consolatio ẽ qm̃ rebellando sepius nos sollicitan T
quonãmodo ꝑpetua pace quietos optineamꝰ Dii in mortales itauos potentes hui: consilu fecer̃
ut sidatiũ deinde annonsit in ur̃a manuposuerint. ltaq pacẽ uobis quod ad latinos attin&
parare in ꝑpetuũ uel seuiendo uelignoscendo potestus Vultis crudelit̃ consulere indeditos
uictosq: lic& delere omne latium uasta sinde solitudines facere unde socialie gregio exercitu
ꝑmultabella magnaq: sepe usi estis uultis exemplo maiorum augereremromanã uictos
inciuitatẽ accipiendo m ateria crescendi ꝑsũ mã gloriã suppeditat . certe in firmis simum lon¬
geim perium ẽ quod oboedientes gaudent Sed maturato opusẽ quicquid statuere plac&

Expanded text:
in deditionem praesidiis tenentur uestris. reliqua consultatio est, quoniam rebellando saepius nos sollicitant, in deditionem praesidiis tenentur uestris. reliqua consultatio est, quoniam rebellando saepius nos sollicitant, quonam modo perpetua pace quietos obtineamus. di immortales ita uos potentes huius consilii fecerunt ut, sit Latium deinde an non sit, in uestra manu posuerint; itaque pacem uobis, quod ad Latinos attinet, parare in perpetuum uel saeuiendo uel ignoscendo potestis. uoltis crudeliter consulere in deditos uictosque? licet delere omne Latium, uastas inde solitudines facere, unde sociali egregio exercitu per multa bella magnaque saepe usi estis. uoltis exemplo maiorum augere rem Romanam uictos in ciuitatem accipiendo? materia crescendi per summam gloriam suppeditat. certe id firmissimum longe imperium est quo oboedientes gaudent. sed maturato opus est quidquid statuere placet;