comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alia exaccidenti. Etexaccidenti inquit mouentur. quȩ cũ ipsa n moueantur. in eo tam sunt quod mouetur. um
nam sartina seu uector quiescens. aut etiã cũpars mouetur quiescente integritite. utsiquis stans pedẽ manũ ue.
uł caput agitet. Perse aut̃ mouetur. qđ neq exactidenti neq exparte sed eccotũ simul mouetur. utcũ adsuperora

Expanded text:
mouentur», inquit, «alia per se mouentur, alia ex accidenti. Et ex accidenti», inquit, «mouentur quae, cum ipsa non moueantur, in eo tamen sunt quod mouetur, ut in mouentur», inquit, «alia per se mouentur, alia ex accidenti. Et ex accidenti», inquit, «mouentur quae, cum ipsa non moueantur, in eo tamen sunt quod mouetur, ut in naui sarcina seu uector quiescens, aut etiam cum pars mouetur quiescente integritate, ut si quis stans pedem manumue uel caput agitet. Per se autem mouetur quod neque ex accidenti neque ex parte, sed et totum simul mouetur, ut cum ad superio
Abbreviated transcription (Latin):
pãquã moueri. aut om̃a simil muł qulscere. niuoueri. Debis inquit qui onisiietre meces sorst ant alis. sep nouer. a lia
biia aspectus ipse testimonioest. quia sunt quorũ motũ uidemus. Rursus nonmoueri om̃a uisus docet: quomnnua es¬
noscimus. Seduec om̃a dicere possumus modo motũ pati modo eẽ sine metu.: quia sunt quorũ ꝓprtuui moti udemis. it
quoanima mouetur. Ss quid uero est alud inmobile. nihil ad hoc quoddeanima adstruitur ꝑtinebit. quod.xipse
sit anima. Nec quidicit animã exsẽ moueri. iamoueri uninersa confirmat. sebmodũ adstruit
docuit ee aliquid immobile. hoc eẽ animã uult docere. & incipit adserere. Nidil eẽ qdea
moueri possit. sed om̃a quȩ mouentur ab alio moueri. Quod suere ꝓbasset. nihil apatrociniũ platoncę sectꝑ relin¬
queretur. Quẽ admodũ enĩ credi posset exse moueri animã. si constaret nihil eẽ qd exse possit moueri ᷤ inhac aut̃

Expanded text:
numquam moueri, aut omnia simul nunc quiescere, nbilia aspectus ipse testimonio est, quia sunt quorum motum uidemus. Rursus non moueri omnia uisus docet, quo immota cognoscimus. Sed nec omnia dicere possumus modo motum pati, modo esse sine motu, quia sunt quorum perpetuum motum uidemus, ut quo anima mouetur. Si quid uero est aliud immobile, nihil ad hoc quod de anima adstruitur pertinebit. Quod et ipse sit anima, nec qui dicit animam ex se moueri, iam moueri uniuersa confirmat, sed modum adstruitdocuit esse aliquid immobile, hoc esse animam uult docere, et incipit adserere nihil esse quod ex se moueri possit, sed omnia quae mouentur ab alio moueri. Quod si uere probasset, nihil ad patrocinium Platonicae sectae relinqueretur. Quemadmodum enim credi posset ex se moueri animam si constaret nihil esse quod ex se possit moueri? In hac autem
Abbreviated transcription (Latin):
tI eIIOCTON accipiuntur: genitiuũ in .ũ. faciunt.
ut uiridia prata uiridiũ pratoꝵ. Cũ ub̃ro ipsam
loci uiriditatẽ significare uolumꝰ: uiridioꝵ dicimus.
ut cũ dr̃ formosa facies uiridioꝵ. Tunc enĩ uiridia:

Expanded text:
 ἐπιθέτου accipiuntur, genetivum in "um" faciunt, ut "viridia prata, viridium pratorum": cum vero ipsam loci viriditatem significare volumus, "viridiorum" dicimus, ut cum dicitur "formosa facies viridiorum": tunc enim viridia
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quib pacientiã laboris in colendo rure toleraue¬
rant Delectari enĩ dm̃ honore seruoꝵ: ẽtẽ platu
laboris : Hinc ÷ quod exinstituto peregrino. huic̃
dõ sacrũ aꝑto capite facimꝰ. Abunde iã ꝓbassenos
solita celebrari. S post: intriduũ ꝓpagata. primõ:
ex adiectis acefare huic mensi diebus. detnde : ex
edicto augusti. quo triũ dierũ ferias satxrnalib
addixit :: A sexto decimogͥ cȩpta: in quartũ de¬
cimũ desinunt. quosolo fieri ante consueuerant. s
sigilla rioꝵ ad iecta celebritas: inseptẽ dies discur

Expanded text:
cum quibus patientiam laboris in colendo rure toleravecum quibus patientiam laboris in colendo rure toleraverant. Delectari enim deum honore servorum, contemplatu laboris. Hinc est quod ex instituto peregrino huic deo sacrum aperto capite facimus. Abunde iam probasse nos ecimo Kalendas, solita celebrari, sed post in triduum propagata, primum ex adiectis a Caesare huic mensi diebus, deinde ex edicto Augusti quo trium dierum ferias Saturnalibus addixit, a sexto decimo igitur coepta in quartum decimum desinunt, quo solo fieri ante consueverant. Sed Sigillariorum adiecta celebritas in septem dies discurs
Abbreviated transcription (Latin):
deputatur. cũ prinũ satur no parit̃ oe opi fue¬
rit ascriptus Hanc aut̃ dea opẽ: saturni ẽ iu¬
gẽ crediderunt . de idõ ħ mense satur nalia itẽq
opalia celebrari. quod saturnꝰ eiusq uxor tã
frugũ quã fractuit reꝑtores eẽ credantur
ita om̃i it steuagrage coacto ab hominib:
hos deos coli quasi ptecultioris auctores. quos
ceiã ñ nullis celũ act̾rã eẽ ꝑsuasũ ÷: Satur¬
nũq a satu dictũ. cuiꝰ cocusa decȩlo ÷. &e t̾rã:
ope. cuiꝰ op̃ȩ humeiie uitȩ alinita quęruntur.
uel abopere ꝑ quod fruclus frugesq nascun¬
tur. Huio dee sedentes uota concipiunt.
terrã q: de industri& tangunt. de monstran¬
tes ipsẽ matrẽ trã et̃ amortalib appetendã
Philo corus. saturno &e opi primũ inattica statu¬
isse arã cicro pẽdicit. eosq deos ꝓ ioue t̾raq
coluisse. instituis seq: ut patres familiarũ & fru¬
gib: oe fructib iã coactis passimcũ serius uescerentur.

Expanded text:
deputatur, cum primum Saturno pariter et Opi furit adscriptus. Hanc autem deam Opem Saturni coniugem crediderunt et ideo hoc mense Saturnalia itemque Opalia celebrari, quod Saturnus eiusque uxor tam frugum quam fructuum repertores esse credantur, itaque omni iam fetu agrorum coacto ab hominibus hos deos coli quasi vitae cultioris auctores. Quos etiam nonnullis caelum ac terram esse persuasum est Saturnumque a satu dictum, cuius causa de caelo est, et terram Opem, cuius ope humanae vitae alimenta quaeruntur, vel ab opere, per quod fructus frugesque nascuntur. Huic deae sedentes vota concipiunt terramque de industria tangunt, demonstrantes ipsam matrem terram esse mortalibus adpetendam. Philochorus Saturno et Opi primum in Attica statuisse aram Cecropem dicit eosque deos pro Iove terraque coluisse instituisseque ut patres familiarum et frugibus et fructibus iam coactis passim cum servis vescerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
seminis: ñ secꝰ ad eandẽ rẽ lactisꝗꝗ ingenia & ꝓpricea¬
tes ualere. Neq in hominib: id solũ s inpecudib ꝗꝗ anem¬
aduersũ. Nã siouiṽ lacte ȩdi aut caprarũ agni forsitaon
alant᷑. constat ferme in his lanã duriorẽ. inhis capillũ
gigni teneriorẽ. In arborib: &iã & frugib: adearũ indolẽ
uel de trectandã uel augendã maior plerũq. iuis potestas ÷
aquarũ atq t̾rarũ quȩ alunt . quã ipsius qd iacit᷑ seminis. ac
sepe uideas lexã nitentẽq arborẽ sunlocũ alterũ transferat᷑
suco t̃rȩ deterioris elanguis se. Ad cruninandos igit᷑ mo¬
res defuit homero qd uirgilius adiecit. Nontã p̾cipites
biiugo certamine cãpũ. Corripuereruuntq. effusi carcere
currus. Nec sic immissis aurigȩ undantialora: Concusse
reugis ꝓniq inuerbera pendent. Oiauc tenne ai¬

Expanded text:
seminis, non secus ad eandem rem lactis quoque ingenia et proprietaseminis, non secus ad eandem rem lactis quoque ingenia et proprietates valere. Neque in hominibus id solum sed in pecudibus quoque animadversum. Nam si ovium lacte haedi aut caprarum agni forsitan alantur, constat ferme in his lanam duriorem, in illis capillum gigni teneriorem. In arboribus etiam et frugibus ad earum indolem vel detrectandam vel augendam maior plerumque vis et potestas est aquarum atque terrarum quae alunt quam ipsius quod iacitur seminis, ac saepe videas laetam nitentemque arborem, si in locum alterum transferatur, suco terrae deterioris elanguisse. Ad criminandos igitur mores defuit Homero quod Vergilius adiecit. Non tam praecipites biiugo certamine campum corripuere ruuntque effusi carcere currus, nec sic immissis aurigre iugis pronique in verbera pendent. Tum pla
Abbreviated transcription (Latin):
Aacca. Plene iargilius ñ partionẽ solã sic̃ ille quẽ
sequebat᷑. s educationẽ ꝗꝗ nutricationis tãꝗ belualẽ & as¬
perã criminat᷑. Addidit enĩ desuo þirtanȩ quẽ admorunt
ubera tigres. Quoniã uidelica in morib in olescendis ma¬
gnã fere partẽ nutricis ingeniũ & natura lactis ten&.
quȩ in fusa tenero & mixta parentũ semini ad huc recenti.
exhacgemina c̃er& ione unã indolẽ configurat. Hinc ÷
qđ ꝓuidentia naturȩ similitu dinẽ natoꝵ atq gignentiũ
exipso qq̃ nutricatu p̃parans fecit cũ ipso parto alimoniȩ
nasci. Nã post quã sanguis ille opifex inpenaeralib suis
om̃e corpꝰ esfinxit atq. aliut. aduentanteiã partͦ tẽpore
idem ad corporis mat̾ni suꝑna comscendens. in naturã la¬
ctis albescit. ut recens natis idẽ sit altor qͥ fuerat fabri¬
cator. Quã obrẽ non frustra creditũ ÷ sic̃ ualeat ad
fingendas corporis atq animi similitudines uis & natura

Expanded text:
. Plene Vergilius non partionem solam, sicut ille quem sequebatur, sed educationem quoque nutricationis tamquam belualem et asperam criminatus est. Addidit enim de suo "Hyrcanaeque admorunt ubera tigres," quoniam videlicet in moribus inolescendis magnam fere partem nutricis ingenium et natura lactis tenet, quae, infusa tenero et mixta parentum semini adhuc recenti, ex hac gemina concretione unam indolem configurat. Hinc est quod providentia naturae similitudinem natorum atque gignentium ex ipso quoque nutricatu praeparans, fecit cum ipso partu alimoniae copiam nasci. Nam postquam sanguis ille opifex in penetralibus suis omne corpus effinxit atque aluit, adventante iam partus tempore idem ad corporis materni superna conscendens in naturam lactis albescit, ut recens natis idem sit altor qui fuerat fabricator. Quam ob rem non frustra creditum est, sicut valeat ad fingendas corporis atque animi similitudines vis et natura
Abbreviated transcription (Latin):
A agnocultu ur̃ difficultatẽ absadende arboreȩ molis
ex pressit. Uerũ nullo negotio homerica arbor abscidit᷑.
haud segnis strato surgit palinur & om̃ĩs. Explorat uentos
atq aurib aera captat. Sidera cuncta notat tacito laben¬
tia cȩlo arcturũ pliadasq. hidas geminosq. triones. arma¬

Expanded text:
agno cultu vester difficultatem abscidendae arboreae molis expressit, verum nullo negotio Homerica arbor absciditur. Haud segnis strato surgit Palinurus et omnes Explorat ventos atque auribus aera captat: Sidera cuncta notat tacito labentia caelo, Arcturum Pliadasque Hyadas geminosque Triones, Arma
Abbreviated transcription (Latin):
telinquendas cpsi e stimeht quid debeant deutri¬
usqi collatone sentire sitam me consulas n negabo
tahor loco. Quilis apis estateoua ꝑflorea rura
ł xerae subi sole labor cu gentis ad ultos E ducẽfetus.
autculliquantia mellã. Stipant  dubces disterde
nitlare cellas. Aut ontra acciprnt uenientũ : aue
agmine facto: Ignauũ flcos pecas ꝓ presepib arcente
Ferua opus redolentq. thymo flagrantia mella

Expanded text:
relinquenda sunt, ut ipsi aestiment quid debeant de utriusque collatione sentire. Si tamen me consulas, non negain hoc loco: Qualis apes aestate nova per florea rura Exercet sub sole labor, cum gentis adultos Educunt fetos, aut cum liquentia mella Stipant et dulci distendunt nectare cellas, Aut onera accipiunt venientum aut agmine facto Ignavum, fucos, pecus a praesepibus arcent. Fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella
Abbreviated transcription (Latin):
minit. Flagro animante currentiũ. Licae dici ñ possit
quantũ natura dare poterat imp&ũ curr. Uerũ maro

Expanded text:
minit flagro animante currentium, licet dici non possit quantum natura dare poterat impetum cursus. Verum Maro
Abbreviated transcription (Latin):
Perpatries m nes ꝑsges sur gentis iult Tep̾eor hanc
anini serte nã toꝗ ĩ patriq Est donius alta iacent
penitas desosstalenti Celati argenti sunt auri
pondera facti. Infecti nulie ñ hic nictoria teugo.
Uertiear aut animauna dabat discrimina tanta
Dxereo eneas coutra eui taliã redet. Argentiat
aur memoras quȩ magnatalenta. Gnatis paret
tuis belli comercix turu. Sustulit isti prtor iã tũ
pallante ꝑempte Hoc patris anchise manes hoc
sentit iulus: Sio fat galea lenatente atii reflexa
Goruice orantis capulotenus ad didit ensem

Expanded text:
Per patrios manes, per spes surgentis Iuli te precor hanc animam serves natoque patrique. Est domus alta: iacent penitus defossa talenta caelati argenti, sunt auri pondera facti infectique mihi. Non hic victoria Teucrum vertitur aut anima una dabit discrimina tanta." Dixerat. Aeneas contra cui talia reddit: "argenti atque auri memoras quae magna talenta gnatis parce tuis. Belli commercia Turnus sustulit ista prior iam tum Pallante perempto. Hoc patris Anchisae manes, hoc sentit Iulus." Sic fatus galeam laeva tenet atque reflexa cervice orantis capulo tenus abdidit ensem
Abbreviated transcription (Latin):
xita ꝑomĩa una &x sibi conueniens iuigabilis competentia occurrit. elementoꝵ diuersitatẽ ipsa dif ferentian
ȩqualitate consocians. Nã quantumi int̃ est int̃ aquã &. aerẽ causa densitatis & ponderis. tantundem
inter aerem &ignẽ ẽ: etrursus q̃d interest inter aexam &aquã causa leuitatis xraritatis. hoc inter est int̾
a & cohȩrentia comparantur. sed eadẽ alternis saltibus custoditur

Expanded text:
 omnia una et sibi conueniens iugabilis competentia cucurrit, elementorum diuersitatem ipsa differentiarum aequalitate consocians.» Nam quantum interest inter aquam et aerem causa densitatis et ponderis, tantundem inter aerem et ignem est. Et rursus quod interest inter aerem et aquam causa leuitatis et raritatis, hoc interest inter aerentia comparantur, sed eadem alternis saltibus custoditur
Abbreviated transcription (Latin):
plicat m̃sẽ. Hec depͥma seꝑtenarii copulatione libata sint.  Scđa deduob & quinq ÷̃. ex his dyas
quia post monadem primaest primest numerus. Hȩc abilla om̃i potentia solitaria. in corporis intellegibilis lineam

Expanded text:
plicat mensem. Haec de prima septenarii copulatione libata sint. Secunda de duobus et quinque est. Ex his δυάς, quia post monada prima est, primus est numerus. Haec ab illa omnipotentia solitaria in corporis intellegibilis lineam
Abbreviated transcription (Latin):
antea & intactũ spoliatũ incensũq sit . & adicit multas t̃ras¬
cirta corinthũ urbes insulasq ꝓximas t̃rȩ motu haustas de¬
lonneq antea neq postea hoc incomodo uexatã. s sẽꝑ eode
manere saxo. Thucrdides &iã historiarũ libro t̃cio idẽ
doc& Nonmirũgͦ si prȩsidio religionis tutã in sulã sẽꝑ
ostendens ad reuerentiã sibi locoꝵ accessis se dicit continuã
saxi eiusdẽ idest insulȩ firmitatẽ. Ut seruauit apollinis

Expanded text:
antea et intactum spoliatum incensumque sit et adicit multas antea et intactum spoliatum incensumque sit et adicit multas circa Corinthum urbes insulasque proximas terrae motu haustas, Delon neque antea neque postea hoc incommodo vexatam sed semper eodem manere saxo. Thucydides etiam Historiarum libro tertio idem docet. Non mirum ergo si praesidio religionis tutam insulam semper ostendens, ad reverentiam sibi locorum accessisse dicit continuam saxi eiusdem, id est insulae, firmitatem. Vt servavit Apollinis
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat. Si quidẽ tẽplũ ingressus pontifex. nullo acto
sacrificio stati inchoat precẽ. &ut teNetopa ex pres¬
sius nominar& : Dapat̾ auguriũ. at uero cũ tauro mox
immolat apolloni & neptuno. apud aliã utiq arã factũ in
tellegimꝰ. & bene supra tantũ modo patrẽ quodib ꝓpriũ ÷.
& infra qd cõmune ÷ apollinẽ nominat. Reminit huius
arȩ &e cato de liberis educandis in hȩc uerba. Nutrix hȩc
omã faciebat in uerbenis ac tubis sine hostia. ut deli ad apol¬
iinis genetiui arã. Eodẽ uersu ñ omittendũ puto. cursaxo
uetusto dixerit ix tructũ tẽplũ. Uelius longus. immutatio inqͥt
epitheti. Uult enĩ dicere uetustatẽ templi. Hunc multi ali
cõmentatores sequuti sunt. Sed frigidũ: ȩdificii ȩtatẽ
notare. Epaphus aut̃ uir plurimȩ lectionis. libro septimo
decimoait. del phis quodã tẽpore euenisse. ut tẽplũ religiosỹ

Expanded text:
demonstrat, siquidem templum ingressus pontifex nullo acto demonstrat, siquidem templum ingressus pontifex nullo acto sacrificio statim inchoat precem, et ut Γενέτορα expressius nominaret, da pater augurium. At vero cum tauro mox immolat Apollini tellegimus: et bene supra tantummodo patrem, quod ibi proprium est, et infra, quod commune est, Apollinem nominat. Memarae et Cato de liberis educandis in haec verba: "nutrix haec omnia faciebat in verbenis ac tubis sine hostia ut Deli ad Apollinis Genitivi aram." Eodem versu non omittendum puto cur saxo vetusto dixerit extructum templum. Velius Longus, "immutatio est", inquit, "epitheti: vult enim dicere vetustatem templi." Hunc multi alii commentatores secuti sunt, sed frigidum est aedificii aetatem notare. Epaphus autem, vir plurimae lectionis, libro septimo decimo ait Delphis quodam tempore evenisse ut templum religiosum
Abbreviated transcription (Latin):
nos ea tibi dare potius quã mezentio. uti nos uictores fa¬
cias. Ergo qd diuinos honores sibi exegerat. merito dictus:
a uergilio contẽptor doꝵ. Hinc pia illa insultatio sacerdo¬
tis. hec sunt spolia . & derege suꝑbo primiciȩ. ut nomine
contumaciȩ cui pęnas luit raptas de eo notarte exuiuas.
M irandũ ÷ huiꝰ poceȩ & circa nr̃a &e cirea externa sacra doc¬
trinã. Neq enĩ de nihilo est qd̃ cũ delon uenit ȩneas. nul¬
la ab eo cesa est hostiaͥ cũ ꝓficiscerteur apollini & neptuno
resfacta diuina est. Constat enĩ sicut cloatius uerus ordina¬
toꝵ libro sedo docoe eẽ deli arã apud quã hostia ñ ceditur.
si tantũ sollẽpni dm̃ prece uenerantur. Uerba cloatii hȩc s̃
Deliara ÷ apollinis tene ron oc. inqua nullũ animal sa¬
crificat᷑. quã pitagorã uelut inuiolatã adorauisse ꝓdunt.
Hancergo eẽ quȩ adoratur ab ȩnea rene topoc arã poce e

Expanded text:
nos ea tibi dare potius quam Mezentio, uti nos victores fanos ea tibi dare potius quam Mezentio, uti nos victores facias." Ergo quod divinos honores sibi exegerat, merito dictus a Vergilio contemptor deorum. Hinc pia illa insultatio sacerdotis: haec sunt spolia et de rege superbo primitiae, ut nomine contumaciae cui poenas luit raptas de eo notaret exuvias. Mirandum est huius poetae et circa nostra et circa externa sacra doctrinam. Neque enim de nihilo est quod, cum Delon venit Aeneas, nulla ab eo caesa est hostia nisi cum proficisceretur Apollini et Neptuno res facta divina est. Constat enim, sicut Cloatius Verus ordinatorum libro secundo docet, esse Deli aram apud quam hostia non caeditur, sed tantum sollemni deum prece venerantur. Verba Cloatii haec sunt: "Deli ara est Apollinis Γενέτορος in qua nullum animal sacrificatur, quam Pythagoram velut inviolatam adoravisse produnt." Hanc ergo esse, quae adoratur ab Aenea Γενέτορος aram poeta
Abbreviated transcription (Latin):
tib ut si hostia quȩ adaras duceraeur fuissoe uehementius
inuito dõ offerrieã putabant. Quȩ aut̃ stetiss& oblata.
hanc uolenti numini dari ęstimabant. Hinc nr̃. & duct
cornu stabit sacer hircus ad aras. & alibi. Et statuã ante aras
aurata fronte iuuencũ. Adeo aut̃ omẽm piaeatẽ in sacrifi¬
cus que diis exhbenda sunt ponit. ut ꝓpt̃ contrariã eausã
metentiũ uocauerit ẽtẽptorẽ dõꝵ. Neq enĩ ut aspro
uida᷑ idõ contẽptor diuũ dictus: ꝙ sine respectudõr.
in homines impius fuerit. Alioquin multo magis hoc
de busi ride dixiss&. quẽ longe crudeliorẽ in laudatũ uo¬
cisse contentus ÷. Sed uerã huius contuma cissimi nominis
causam in primo libro originũ catimis diligens lector in¬
uenia. Ait enĩ metentiũ rutulis imperasse. ut sibi offer¬
rent quas dus primitias offerebant. & latinos om̃s similis
imperii mau ita uouisse. luppiter sitibi magis cordi ÷

Expanded text:
tibus ut si hostia quae ad aras duceretur fuisset vehementius tibus ut si hostia quae ad aras duceretur fuisset vehementius retur quia invito deo offerri eam putabant. Quae autem stetisset oblata, hanc volenti numini dari aestimabant. Hinc noster: et ductus cornu stabit sacer hircus ad aras, et alibi: et statuam ante aras aurata fronte iuvencum. Adeo autem omnem pietatem in sacrificiis quae dis exhibenda sunt ponit, ut propter contrariam causam Mezentium vocaverit contemptorem deorum. Neque enim, ut Aspro videtur, ideo contemptor divum dictus est, quod sine respectu deorum in homines impius fuerit, alioquin multo magis hoc de Busiride dixisset, quem longe crudeliorem inlaudatum vocasse contentus est. Sed veram huius contumacissimi nominis causam in primo libro originum Catonis diligens lector inveniet: ait enim Mezentium Rutulis imperasse ut sibi offerrent quas dis primitias offerebant, et Latinos omnes similis imperii metu ita vovisse: "Iuppiter, si tibi magis cordi est
Abbreviated transcription (Latin):
eetoΝ si sacerdotale nom̃ est. Ueranius enĩ in pon¬
tificalib questionib doc& eximias dictas hostias.
quȩ ad sacrificiũ destinatȩ eximuntur egrege. ł qd¬
excimia specie quasi offerendȩ numinib eligantur
hicait. Quattuor eximios prestanti corpore tauros.
Ubi qͣd exximuntur eximios. qd eliguntur p̃stanti corpor¬
re dicendo monstrauit: ambarualis hostia ÷ ut ait põ¬
peius festus. quȩ rei diuine causa circũ arua ducitur
ab his quiꝓ frugib faciunt. Huiꝰ sacrificis mentionẽ¬
inbucolitis haba iubi de a pothecsi dafnidis lanr̃.
Hȩc tibi somꝑ erunt. & cũ sollẽ pna uota reddemus nim¬
phis & cũ lustrabimus agros. Ubi lustrare significat cir¬
cum ire. Hinc enĩ uidelica & nom̃ hostiȩ ad quisitũ est
ibambiendis aruis. Sed & ingeorgicorũ libro primo. Terq
noias circũ felix eat hostia fruges. Obseruatũ: asacrifican¬

Expanded text:
θετον sed sacerdotale nomen est. Veranius enim in Ponθετον sed sacerdotale nomen est. Veranius enim in Pontificalibus quaestionibus docet eximias dictas hostias quae ad sacrificium destinatae eximeximia specie quasi offerendae numinibus eligantur. Hinc ait, quattuor eximios praestanti corpore tauros, ubi quod eximuntur "eximios", quod eliguntur "praestanti corpore" dicendo monstravit. "Ambarvalis" hostia est, ut ait Pompeius Festus, quae rei divinae causa circum arva ducitur ab his qui pro frugibus faciunt. Huius sacrificii mentioneBucolicis habet ubi de apotheosi Daphnidis loquitur: haec tibi semper erunt, et cum sollemnia vota reddemus nymphis et cum lustrabimus agros, ubi "lustrare" significat "circumire": hinc enim videlicet et nomen hostiae adquisitum est, ab ambiendis arvis, sed et in Georgicorum libro primo: terque novas circum felix eat hostia fruges. Observatum est a sacrifican
Abbreviated transcription (Latin):
& ut nuncupata uota signarte ait ꝑsoluo. qd de uoto ꝓpͥe¬
dr̃. Utq ostender&e ꝑ solutũ dis. signauit dicens: Ster¬
nitur exanimisq tremens ꝓcũ bit humibos. Uidendũ
oxiã ne .& illã hostiã ostendat animalẽ. Sanguine pla¬
castis uentos & uirgine cesa. cũ primũ iliacas dania ue¬
nistis adoras. Sangiune quȩrendi reditus. animaq li¬
tandũ argolica. Nã & animã id ÷ hostiȩ nom̃ posuit.
& litare qd significat sacrificio facto placasse num.
in his ipsis hostus uel animalibus uel consultatorus quȩdã
sunt quȩ in iuges uocantur. idẽ. quȩ nũquã domitȩ: aut
iugo subditȩ sunt. Harũ quoq nr̃ pocea sic meminit.
Nunc grege deniueo septẽ mactare uiuencos prestiterit:
totidẽ lectas de more bidentes. & ut in iuges euidenti¬
us exprimerte. adiecit. & in tacta totidẽ ceruice iuuen¬
cos. Exximii quoq insacrificiis uocabulũ ñ po&icũ e ii¬

Expanded text:
Et ut nuncupata vota signaret, ait "persolvo", quod de voto pEt ut nuncupata vota signaret, ait "persolvo", quod de voto pr; utque ostenderet persolutum dis, signavit dicens: Sternitur, exanimisque tremens procumbit humi bos Videndum etiam ne et illam hostiam ostendat animalem: Sanguine placastis ventos et virgine caesa, Cum primum Iliacas Danai venistis ad oras: Sanguine quaerendi reditus, animaque litandum Argolica. Nam et animam, id est hostiae nomen, posuit, et litare, quod significat sacrificio facto placasse numen. In his ipsis hostiis, vel animalibus vel consultatoriis, quaedam sunt quae iniuges vocantur, id est quae numquam domitae aut iugo subditae sunt. Harum quoque noster poeta sic meminit: Nunc grege de intacto septem mactare iuvencos Praestiterit, totidem lectas de more bidentes et ut iniuges evidentius exprimeret, adiecit: Et intacta totidem cervice iuvencos Eximii quoque in sacrificiis vocabulum non poeticum ἐπί
Abbreviated transcription (Latin):
addidit thygrinus in libro. quẽ de dis penatib seripsit
ratũ reliquit. Di patriȩ seruate domũ seruate nepotũ.
& alibi. Patriiq. penates: Nec minꝰ de sacrificioꝵ usu quã
de decꝵ scientia diligentiã suã pandit. Cũ enĩ trebatuis
libro primo dereligionib doceat hostiarũ genera eẽ duo.
iniũ in quo uoluntas dĩ per exta disquiritur. alterũ in quo
sola anima do facratur. unde ceiã haruspicis animales has
hostias uocant. utrũq hostiarũ genus in carmine suo uir¬
gilius ostendae. & primo quidẽ illud quo uoluntas numinũ
ꝑ eccta monstratur: mactat lectas demore bidentes. & mox
petudũq reclusis pectorib inhians spirantia c̃sulit exx ca
Alterũ illud in quo hostia animalis dr̃. ꝙ eiꝰ tantũ anima
sacratur. ostendit cũ facit entellũ uictorẽ erici mactare
taurũ. Nã ut ex plerte animalis hostiȩ cansas. ipso us÷

Expanded text:
Addidit Hyginus in libro quem de dis Penatibus scripsit Addidit Hyginus in libro quem de dis Penatibus scripsit ratum reliquit: di patrii, servate domum, servate nepotem, et alibi, patriique Penates. Nec minus de sacrificiorum usu quam de deorum scientia diligentiam suam pandit. Cum enim Trebatius libro primo de religionibus doceat hostiarum genera esse duo, unum in quo voluntas dei per exta disquiritur, alterum in quo sola anima deo sacratur, unde etiam haruspices animales has hostias vocant, utrumque hostiarum genus in carmine suo Vergilius ostendit. Et primo quidem illud quo voluntas numinum per exta monstratur: mactat lectas de more bidentes, et mox: pecudumque reclusis pectoribus inhians spirantia consulit exta. Alterum illud in quo hostia animalis dicitur, quod eius tantum anima sacratur, ostendit, cum facit Entellum victorem Eryci mactare taurum. Nam ut expleret animalis hostiae causas, ipso usus est
Abbreviated transcription (Latin):
esse aut̃ medium ae thera iouẽ: lunonẽ uero imũ
aera cũ terra. & minerua sũmũ ȩtheris cacum̃. Et ar¬
gumento utuntur qđ tarquinius demarati corinthis
filius samothraticis religionib mistice imbutus. uno
tẽplo ac sub eodẽ tecto numina memorata c̃iunoit
Cassius emina dicit samo thracas deos eosdẽq. romanaꝵ
penates ꝓpriedici ΘΕΟΥC ΑLΕrΑ ΛΟΥΕ ΕΕΟΥC XΡnC¬
TOΥ ΘΕΟΥC RΥ NATOΥC Noster hȩc sciens ait
Cũ sociis natoq penatib: &e magnisdis. Quod expͥmit
uno de supradictis numinib: seruat. doctrinã procul
dubio suã de om̃i hac opinione c̃firmat. Cũ enĩ ait.
iunonis magne primũ prece numen adorat. TIN ale¬
ayNaTIIN. Eodẽ nomine appellauit & uestã quã
denumero penatiũ aut certe comitẽ eta eẽ mani¬
festũ est.
adeo ut & consules  pry̧tores sai dictatores cũ adeunt ma¬
gistratũ lauimis. rẽ diuinã faciant penatib parit̃& uestȩ
Sed & uirgilius ubi expersona hectoris dixit sacra suosq.

Expanded text:
esse autem medium aethera Iovem, Iunonem vero imum aera cum terra, et Minervam summum aetheris cacumen: et argumento utuntur quod Tarquinius, Demarati Corinthii filius Samothracicis religionibus mystice imbutus, uno templo ac sub eodem tecto numina memorata coniunxit. Cassius vero Hemina dicit Samothracas deos eosdemque Romanorum Penates, proprie dici θεοὺς μεγάλους, θεοὺς χρηστοὺς, θεοὺς δυνατούς. Noster haec sciens ait: Cum sociis natoque, Penatibus et magnis dis quod exprimit uno de supradictis numinibus servat, doctrinam procul dubio suam de omni hac opinione confirmat. Cum enim ait: Iunonis magnae primum prece numen adora Adsit lδυνατήν. Eodem nomine appellavit et Vestam, quam de numero Penatium aut certe comitem eorum esse manifestum est, adeo ut et consules et praetores seu dictatores, cum adeunt magistratum, Lavinii rem divinam faciant Penatibus pariter et Vestae. Sed et Virgilius, ubi ex persona Hectoris dixit: Sacra suosque
Abbreviated transcription (Latin):
xus est. esse autẽ dicimus intellegibilia. uideri eẽ corporalia omĩa. seu diuinũ corpus habeant seu caducum.
Hic ergo numerus simulomĩa x supera x subiacta designat. Aut enĩ deus sũ mꝰ est. autmens exeo nata inqua
erum species continentur : Aut mundi anma qu&e animarũ om̃i ũ fonse
autterrena natura est. &sic quinariuf rerũ omguũ numerus impletur. De secunda septenarii numeri
coniunctione dista. Haec paffectatȩ breuitatis necessitate sufficiunt. Tercia est detribus & quatuor
quantũ ualeat reuoluamus. Geometricis corporis abmpari prima¬
Geometricis corporis abmpari prima planicies. intrib lineis consta

Expanded text:
xus est esse autem dicimus intellegibilia, uideri esse corporalia omnia, seu diuinum corpus habeant seu caducum. Hic ergo numerus simul omnia et supera et subiecta designat. Aut enim deus summus est aut mens ex eo nata in qua rerum species continentur, aut mundi anima quae animarum omnium fons est, aut caelestia sunt usque ad nos, aut terrena natura est: et sic quinarius rerum omnium numerus impletur. De secunda septenarii numeri coniunctione dicta haec pro affectatae breuitatis necessitate sufficiant. Tertia est de tribus et quattuor, quae quantum ualeat reuoluamus. Geometrici corporis ab impari prima planities in tribus lineis consta
Abbreviated transcription (Latin):
iul tuariũ ꝓuenire. seduniuersa illic diuinis legibus & ftatuta rationẽ ꝓcedere.
Ex his expugnabili raciocinatione collectũ est musicos sonos desphęrarũ cęlestium conuersione ꝓcedere. quia
& sonum exmotu fieri neces seest. &ratio quȩdiumis inest. fit sono causa modulaminis. hȩc̃ pythagoras pͥmꝰ

Expanded text:
prouenire, sed uniuersa illic diuinis legibus et stata ratione procedere. prouenire, sed uniuersa illic diuinis legibus et stata ratione procedere. Ex his inexpugnabili ratiocinatione collectum est musicos sonos de sphaerarum caelestium conuersione procedere, quia et sonum ex motu fieri necesse est, et ratio quae diuinis inest fit sono causa modulaminis. Haec Pythagoras, p
Abbreviated transcription (Latin):
uis est modorum septen efficiunt distinctos inter uallis sonos. quinumerus rerũ om̃iũ fere nodus est: quod beo
homines neruis imitati atq cantibus. apparuerunt sibi reditum in hunc locũ. Exposito sphȩrarũ ordine motuq
efficiat hicrequiratur. Ex ipso enĩ circũ ductu orbiũ sonũ nasci necesseest. quia ꝑcussus aer. ipso inter uentu
ictus ium dese fia goris emittit. ipsa cogente natura. Ensonũ designat duorũ corporũ uiolenta conlifio. Sed issonꝰ
quiex qualicũq acris ictu nascitur. autdulce quiddam maures & musitum deferti aut inep̃tũ asperũ sonat:
Nam si ictũ obseruatio numerorũ certa moderetur. composito sibiq consentiens modulamen educitur. Aetcã incre¬
pat tumul tuaria. & nullis modis. guberñata conlisio. Fragor turbidus & inconditus offendit auditũ. Incęło aut̾

Expanded text:
vis est duorum, septem efficiunt distinctos intervallis sonos, qui numerus rerum omnium fere nodus est; quod docti vis est duorum, septem efficiunt distinctos intervallis sonos, qui numerus rerum omnium fere nodus est; quod docti homines nervis imitati atque cantibus aperuerunt sibi reditum in hunc locum, efficiat hic requiratur. Ex ipso enim circumductu orbium sonum nasci necesse est, quia percussus aer, ipso interuentu ictus, uim de se fragoris emittit, ipsa cogente natura ut in sonum desinat duorum corporum uiolenta conlisio. Sed is sonus, qui ex qualicumque aeris ictu nascitur, aut dulce quiddam in aures et musicum defert, aut ineptum et asperum personat. Nam si ictum obseruatio numerorum certa moderetur, compositum sibique consentiens modulamen educitur; at cum increpat tumultuaria et nullis modis gubernata collisio, fragor turbidus et inconditus offendit auditum. In caelo autem
Abbreviated transcription (Latin):
uperiore cominentario eustathi luce nuli clarior fili. usq adstelliferȩ sphȩre cursum. ANciEIT SI CUNIS.¬
iectarum septem sermo ꝓcesserat. Nunc iam demusica earum mod
qua quis est qui complet aures meas tantus xtam dulcis sonus. hic est inquit ille. quinter uallis disiunctus
in paribus. seotamen prata parte ratione disunetis inpulsu & motu ipsorũ orbium efficitur. & acuta cũ grauibus
erans. uarios ȩquabiliter conçentus efficita. Nec enĩ silentio tanti moti¬
çentus efficiti. Nec enĩ silentio tanti motus incitari possunt: & natura fert. ut
eatrema ex altera parte graunter. acalit̾ra aut̃ acute sonent. Quã obcausã suminus ipse cęli stelli fer cur sus:
cuius conuersioest concitatior. acute excitato mouetur sono. Orauisimo aut̃ hic lunaris atq infimus. Natorra
nanens una sede semꝑ haeret. complexa mundi mediũ locũ. Iii autẽ octo cursus inquibus ex

Expanded text:
uperiore commentario, Eustathi luce mihi dilectior fili, usque ad stelliferae sphaerae cursum et subiectarum septem sermo processerat. Nunc iam de musico earum modquam, quis est, qui conplet aures meas tantus et tam dulcis sonus? Hic est, inquit, ille, qui intervallis disiunctus inparibus, sed tamen pro rata parte ratione distinctis inpulsu et motu ipsorum orbium efficitur et acuta cum gravibus temperans varios aequabiliter concentus efficit; nec enim silentio tanti motcentus efficit; nec enim silentio tanti motus incitari possunt, et natura fert, ut extrema ex altera parte graviter, ex altera autem acute sonent. Quam ob causam summus ille caeli stellifer cursus, cuius conversio est concitatior, acuto et excitato movetur sono, gravissimo autem hic lunaris atque infimus; nam terra nona inmobilis manens una sede semper haeret complexa medium mundi locum. Illi autem octo cursus, in quibus eadem
Abbreviated transcription (Latin):
lius loci disputationẽ quo antipodas eẽ com memorat. Sed hc in hibita continuatione tarctatus. adsecundi comment̾a. i

Expanded text:
illius loci disputationem quo antipodas esse commemorat. Sed hic, inhibita continuatione tractatus, ad secundi commentarii illius loci disputationem quo antipodas esse commemorat. Sed hic, inhibita continuatione tractatus, ad secundi commentarii
Abbreviated transcription (Latin):
rent. quodiulitate iociscurrilis excedit. Esto eñ terrȩ sphera cui adscriptas.
AS.C.D. circa hanesit aeris orbis cii adscriptas. E. ẜ sõ ł Accutrũq orbe
idest terrȩ x aeris duudat linea ducta ab .e. usq ad .A. Erit superior
ista quã possidemꝰ. &illa subpedib. Nisi ergo caderet om̃e pond inter¬
nã. paruã nimis imbriũ partẽ terra susciperetab. A. usq ad .c.
Natera uero aerisidest ab. E. usq ad .ẜ. &.a. Go. usq ad.L. hn¬
morẽ siũ inaerẽ glũq deicerent. De inferiore aut̃ cęli emis phȩrio plu¬
ua meateriora & idõ naturȩ ignota deflueret. sicut ostendit subieta
deserpuo. Sedhoc uel refellere dedignatur sormo sobrui. qd sic ab sur¬
dũest uesine arguñtorũ patrocinio subrnatur. Restit ergo uandrbi¬
tabili
ratione manifestu sit interra ferri om̃a nutu suo pondera. Ista aut̃ quȩ dehoc dictasint. opitilabintur nolis rada

Expanded text:
rent, quod uilitatem ioci scurrilis excedit. Esto enim terrae sphaera cui ascripta rent, quod uilitatem ioci scurrilis excedit. Esto enim terrae sphaera cui ascripta ABCD, circa hanc sit aeris orbis cui ascripta sunt EFGLM, et utrumque orbem, id est terrae et aeris, diuidat linea ducta ab E usque ad L: erit superior ista quam possidemus et illa sub pedibus. Nisi ergo caderet omne pondus in terram, paruam nimis imbrium partem terra susciperet ab A usque ad C; latera uero aeris, id est ab F usque ad E et a G usque ad L, umorem suum in aerem caelumque deicerent; de inferiore autem caeli hemisphaerio pluuia in exteriora et ideo naturae ignota deflueret, sicut ostendit subiecta descriptio. Sed hoc uel refellere dedignatur sermo sobrius, quod sic absurdum est ut sine argumentorum patrocinio subruatur. Restat ergo ut indubitabili ratione monstratum sit in terram ferri «omnia nutu suo pondera». Ista autem quae de hoc dicta sunt opitulabuntur nobis et ad
Abbreviated transcription (Latin):
solam quã habitamus. suꝑ ficiem decidunt. Sed & inlatera quibus interra globositas spheralis efficitur. & in par¬
tem alterã quȩ adnos habetur inferior. idem mbriũ casus est. Nansi aer terreni frigoris exhalatione densetus in
nubem cogitur. &ita abrumpit imbros. Aer aut̃ uniũsã terrã circum fusus ambit. ꝓcul dubio ex om̃i aeris
parte p̃ter ustã calore ꝑpetuo liquor pluuialis emanat. qui undiq in terrã quȩ uniꝰca est sedes ponderũ defluit
uod quires puit. suꝑ est utestimet extra hanc unã suꝑ ficiem quã incolimꝰ quic quid niuiũ imbriũ ue uel
grandinũ cadit. hoctotum incelũ de aere defluere. Cęlũ enĩ ab omĩ parte tẽrre aequabiliter distat.
tut aura habitatione ita & alateribus & aparte quȩ adnos habetur inferior pari altiłimis himensitate suspicitur.
si ergo om̃a pondera ferrentur interram. imbres quiextra latera terrę defluunt: non interrã sedice dũ cade¬

Expanded text:
solam quam habitamus superficiem decidunt, sed et in latera quibus in terra globositas sphaeralis efficitur; et in partem alteram, quae ad nos habetur inferior, idem imbrium casus est. Nam si aer, terreni frigoris exhalatione densetus, in nubem cogitur et ita abrumpit imbres, aer autem uniuersam terram circumfusus ambit, procul dubio ex omni aeris parte, praeter ustam calore perpetuo, liquor pluuialis emanat, qui undique in terram, quae unica est sedes ponderum, defluit. Quod qui respuit, superest ut aestimet extra hanc unam superficiem quam incolimus, quidquid niuium imbriumue uel grandinum cadit, hoc totum in caelum de aere defluere. Caelum enim ab omni parte terrae aequabiliter distat et, ut a nostra habitatione, ita et a lateribus et a parte quae ad nos habetur inferior pari altitudinis immensitate suspicitur. Nisi ergo omnia pondera ferrentur in terram, imbres qui extra latera terrae defluunt non in terram, sed in caelum cade
Abbreviated transcription (Latin):
ster nec ex duabius dulcibus amaritudo. nec eeeduabus amaris Edul cdo ꝓueniet. nec ex gemino frigore calor. autfrigusia
gemino calore mascetur. Dñis enũ qualitas gentuiata crescit. nuĩquã etcduplicatis simi sib contrarietas emergit. Ergo nec
fessarũ rerũ in dubitabiꝰa lucȩ colligitur. Animal monetur. motũ aut̃ animali eri auua prestat aat gorpũs. aace
oxueraq pariuxtio. Sed neque corpus neque ꝑmioxtio. motũ prestit. Igitur anima motũ prestat. Ex his apparo
ꝑsẽ moueri. nuilla dubitatioest. Hic ille rursus obloquitur. & alia Semitis dsputatione confligit. Eadẽ enĩ bio soluendo repetenus

Expanded text:
sicut nec ex duabus dulcibus amaritudo nec ex duabus amaris dulcedo proueniet, nec ex gemino frigore calor aut frigus ex sicut nec ex duabus dulcibus amaritudo nec ex duabus amaris dulcedo proueniet, nec ex gemino frigore calor aut frigus ex gemino calore naseetur. Omnis enim qualitas geminata crescit; numquam ex duplicatis similibus contrarietas emergit. Ergo nec confessarum rerum indubitabili luce colligitur: «Animal mouetur. Motum autem animali aut anima praestat aut corpus aut ex utroque permixtio. Sed neque corpus neque permixtio motum praestat. Igitur anima motum praestat.» Ex his apparet e, id est per se moueri, nulla dubitatio est. Hic ille rursus obloquitur et alia de initiis disputatione confligit. Eadem enim hic soluendo repetemus
Abbreviated transcription (Latin):
uento. anmã hoc eẽ doceatur: quod facile docebitur. sibemanif ess̃ ec indubit abilibus argumenta sumamꝰ : Homini morũ aut
anma preslet autcorpꝰ. aut deutroq ꝑmiactio. & quia trialint Sequib inquisitioꝰ ista ꝓcedit. cũnoq acorpore. neque
onstiterit. restat ut ab anima moueri hominẽ nulla dubitrtiosit. Nunc de singalis. ac primũ
eeconpore loquanur: nullũ inanimũ corpꝰ suo motu moueri manifestius est. quã ut adserendũsit. Nihil ẽ aut ꝗcł dũ imn¬
nobilesit. aliud possit mouere. Igit᷑ corpus homine n mouet. Uidendũ neforte animȩ & corporis ipsa ꝯmixtio. hunc sibi morũ
maniseret. ed quia constit motũ corpori ñ eẽ sinec animȩ iest. eacduabus rebus motu careitobus nullus notꝰ ef siat᷑

Expanded text:
uente, animam hoc esse doceatur; quod facile docebitur, si de manifestis et indubitabilibus argumenta sumamus. Homini motum aut uente, animam hoc esse doceatur; quod facile docebitur, si de manifestis et indubitabilibus argumenta sumamus. Homini motum aut anima praestat aut corpus aut de utroque permixtio. Et quia tria sunt de quibus inquisitio ista procedit, cum neque a corpore neque a permixtione praestari hoc posse constiterit, restat ut ab anima moueri hominem nulla dubitatio sit. Nunc de singulis ac primum de corpore loquamur. Nullum inanimum corpus suo motu moueri, manifestius est quam ut adserendum sit. Nihil est autem quod, dum immobile sit, aliud possit mouere. Igitur corpus hominem non mouet. Videndum ne forte animae et corporis ipsa permixtio hunc sibi motum ministret. Sed quia constat motum corpori non inesse, si nec animae inest, ex duabus rebus motu carentibus nullus motus efficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mouet d alia autabalio mouetur & alia mouet: & prioradanimã. ad oͥm̃a uͦ corpora secundus rsercaunrt &e so
Piergo quomotis. o differentia separantur. &societate iungintur.. Qũ mune hoc habent qđ epͥor desetundus mouent
alia. Hoc aut̃ differunt. qđ ille aschic abalio mouetur
Ex his omnib: quȩ eruta deplatonicorum
sensuũ fecunditate collegimꝰ. constitt ñ eẽ uerũ om̃a quemi
ad depcandã al terius mouenti necessitatẽ stare dicetur. qui porest seipsũ ntdicimus meuore. alio n mouente.
nerutius ost gͦ syllogismꝰ. quẽ p̃missa uaria & multiplici didisione collegert idost anima principiu motunse¬
ł renicipiũ aut̃ motus ñ mouetur : igit᷑ anima ñ mouet᷑. Rostat ut quia constitit posse aliquid ꝑsȩ moueri alio ñmo¬

Expanded text:
mouet et alia, aut ab alio mouetur et alia mouet.» Et prior ad animam, ad omnia uero corpora secundus refertur. Hi mouet et alia, aut ab alio mouetur et alia mouet.» Et prior ad animam, ad omnia uero corpora secundus refertur. Hi ergo duo motus et differentia separantur et societate iunguntur. Commune hoc habent quod et prior et secundus mouent alia. Hoc autem differunt, quod ille a se, hic ab alio mouetur. Ex his omnibus quae eruta de Platonicorum sensuum fecunditate collegimus, constitit non esse uerum omnia quae re dicetur, quia potest se ipsum, ut diximus, mouere alio non mouente. Eneruatus est ergo syllogismus quem praemissa uaria et multiplici diuisione collegerat, id est: «Anima principium motus est; principium autem motus non mouetur; igitur anima non mouetur.» Restat ut, quia constitit posse aliquid per se moueri alio non mo
Abbreviated transcription (Latin):
legents eximere. hisquȩ p̃nisit expressit. Nã qđ semꝑ ait nouetur. afternũ est : Quod aut̃ motũ adfert alicu e
quodq ipsũ mouet᷑ aliunde. quando finẽ habet motus : iudendi finẽ habeat neces se est Quidhis uerbis inieniet
liunde  er gose mouere hoesdũ signficat nonabalio mouerra Neconttes qua site Ne nier
iẽ queimquertuar. se d nouert sne alio mouente. semouere efaꝑte Ergo constinit quia non om̃e qđ mouet ab alio
id cillie demotibus arstorelica dunsio quãsupra rectulinꝰ iuabripienti magis apraest quã ꝓbanti. in quanaetu sucut ẽ
impellte: ergosiuerũ nonest ea quȩ morentur alia ñ mouere ñ constat illud nt aliquio qd moueatlinestam en mouert
inuenas. INi igitur magis ꝓbanda est in detimo delegib: qlatone motuũ plata cliuisio. Om̃is motus inquit aut a& se

Expanded text:
legentis eximere, his quae praemisit expressit. «Nam quod semper», ait, «mouetur aeternum est, quod autem motum adfert alicui legentis eximere, his quae praemisit expressit. «Nam quod semper», ait, «mouetur aeternum est, quod autem motum adfert alicui quodque ipsum mouetur alicunde, quando finem habet motus, uiuendi finem habeat necesse est.» Quid his uerbis inuenietur liunde? Ergo 'se mouere' hoc solum significat, non ab alio moueri; nec putes quod idem moueat idemque moueatur, sed moueri sine alio mouente 'se mouere' est. Aperte ergo constitit quia non omne quod mouetur ab alio  illa de motibus Aristotelica diuisio quam supra rettulimus subripienti magis apta est quam probanti, in qua ait «sicut estimpellere? Ergo si uerum non est ea quae mouentur alia non mouere, non constat illud ut aliquid quod moueat nec tamen moueatur inuenias. Illa igitur magis probanda est in decimo de legibus a Platone motuum prolata diuisio. «Omnis motus», inquit, «aut se
Abbreviated transcription (Latin):
sorbeur ase. nũ quã ne noueri quidẽ deꝰ frrtu seapte illũ eopressisse ꝓdamut: hisuerbis qd mou et a monqua de
Sedudetumibi ui tantus audilid liorar e postiusso. sebinererutio ar gutiarũ taliũ conbi bentẽ sidi opera sponte lusiss
Caeterũ qunon aduertt cũ quid dicitur seipsũ mouere nonduo intel legenda sicut eccũ dicit᷑ be au tontimnore mienos
idest sepamens nonalter quipunit alterest quipiunutur: aecũse ꝑdere. seinuoluores i s eiiberare quisaiounor eneno
aetosseest unũ faciemtẽ. alterũ sub esse pacrentem Sed hocsolũ intellecti huius elocntionis ex primitur ntquso punut
autquise liberat : nonabalio boe accrpisse sedipse sibi antintulis se aut prestisse dientu. S. ꝓ ruwetar. nrquse puuit
cundictur scipsi mouet. ad hoc dicitur. ut aestimationẽ alterus mouentis ex cludat. Quã uolens plato decogtatone

Expanded text:
seritur a se, numquam ne moueri quidem desinit». Etseritur a se, numquam ne moueri quidem desinit». EtSed uidetur mihi uir tantus nihil ignorare potuisse, sed in exercitio argutiarum talium coniuentem sibi operam sponte lusisse. Ceterum quis non aduertat, cum quid dicitur se ipsum mouere, non duo intellegenda? Sicut et cum dicitur 'heauton timorumenos', id est «se puniens», non alter qui punit, alter est qui punitur; et cum 'se perdere', 'se inuoluere', 'se liberare' quis dicitur, non necesse est unum facientem, alterum subesse patientem. Sed hoc solum intellectu huius elocutionis exprimitur, ut qui se punit aut qui se liberat non ab alio hoc accepisse, sed ipse sibi aut intulisse aut praestitisse dicatur. Sic et de αὐτοκινήτῳ cum dicitur «se ipsum mouet», ad hoc dicitur ut aestimationem alterius mouentis excludat. Quam uolens Plato de cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
o cestare bicit passuũ uerbũ noneẽ uideatur. cũ decotam̃ dicitur qdđ stit alio sistente. utstant terrae defixae
fastȩ. significat passionẽ. Sic & moueri licet passuiũ sonet. quando tam̃ nihil inest faciens. patiens ines se ñpo¬
terit & ut ab solitius liqueat ñuerborũ sdrerũ intelledtu passionẽ significari: Ecce ignis cũfertur adsuꝑ¬
na nibil patitur. Cũ deorsũ fertur siue dubio patitur. quia hoc nisi alio impellente nonsustinet. Et cũ unum
idomque uerbũ ꝓferatur. passionẽ tañ modo uiesse. modo abesse dicemꝰ: Ergo & mouori idem in signifitione est
qdcalere. & cũcalere ferrũ dicinꝰ uelstilũ moueri. quia utrique hoc aliundeꝰ ꝓuenit. passionẽ eẽ fateamur: Cũ uͦ
autignis calere aunt moueri auima dicetur. qua illius inealore: & inmotu huus essentia est: nuillus hiclocus relinquitur
passioni. seb ille sic ealere.: sent noueri ita dicetur. Hocloco aristoteles argutã cleuerbis calũniã sartiens. platonem

Expanded text:
 stare, licet passiuum uerbum non esse uideatur, cum de eo tamen dicitur quod stat alio sistente, ut stant terra defixae hastae, significat passionem. Sic et moueri, licet passiuum sonet, quando tamen nihil inest faciens, patiens inesse non poterit. Et ut absolutius liqueat non uerborum sed rerum intellectu passionem significari, ecce ignis: cum fertur ad superna, nihil patitur; cum deorsum fertur, sine dubio patitur, quia hoc nisi alio impellente non sustinet; et cum unum idemque uerbum proferatur, passionem tamen modo inesse, modo abesse dicemus. Ergo et moueri idem in significatione est quod calere, et cum ferrum calere dicimus uel stilum moueri, quia utrique hoc aliunde prouenit, passionem esse fateamur. Cum uero aut ignis calere aut moueri anima dicetur, quia illius in calore et in motu huius essentia est, nullus hic locus relinquitur passioni, sed ille sic calere sicut moueri ista dicetur. Hoc loco Aristoteles, argutam de uerbis calumniam sarciens, Platonem
Abbreviated transcription (Latin):
appellatio dulcis inmelle. hoeneces se est deanima aTO R I NT R TIE nomon intellegi. qͣd latina conursia
significat ꝑse moueri. Necte confunbat. quod moueri passiuum uerbũ est: Net
netur : Ita hiemoneri duarũ rerum signifiationẽ putes. quȩ mour & quȩ mouetur. Nam serigtid

Expanded text:
appellatio dulcis in melle, hoc necesse est de anima autocineti nomen intellegi, quod Latina conuersio appellatio dulcis in melle, hoc necesse est de anima autocineti nomen intellegi, quod Latina conuersio significat «per se moueri». Nec te confundat quod moueri passiuum uerbum est; nec,tenetur, ita hic moueri duarum rerum significationem putes, quae mouet et quae mouetur. Nam secari qu