comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Omulus Ronor
regũ prinus
parens fuit
arderitis aĩ uir
ĩprimis atq
armis exmii¬
us talem uẽ¬
turis nempe successib fata ꝓspexerãt
quo auctore circũtonãtib uianorũ in¬
mis edumosis collibz ĩ celũ usq uen¬
turi Imperii fũdamẽta ꝯsurgerẽt. Neq
eñ tuto potãt molli arte tanta rer
moles ĩpom solũ stabile uehemẽtisq
duce sps̃ res tarita poscebat affuit
atqz ubi prius herbarũ uir armento
satis herculeo uir capelis faustuli ha¬
bunde frondiũ esse consueuerat illic
arcem oĩm trarũ struxit ac supp̾mũ
mortalib prĩciptũ Is ergo cũ remo
fratre sinul rea siluia que ⁊ ylia dcã
matre haud dubia Marthe aũt seu
ficto patre seu credito gentus ubi
p̾mũ lucs limẽ actigit. nõ ĩ matre
solũ s ĩ se ac ecĩã fratrẽ seuiciã Amu¬
li Albanoꝵ regis expertus est aquo
ĩ tyberim mergi iussi tasu quodam
seu ꝙ tanto futuro ĩperio credi licet
dĩna ꝓudẽcia lib̾ati sũt ĩ mensis re¬

Expanded text:
omulus Romanorum regum primus parens fuit, ardentis animi vir in primis atque armis eximius; talem venturis nempe successibus fata prospexerant, quo auctore, tot circumtonantibus vicinorum minis e dumosis collibus in celum usque venturi imperii fundamenta consurgerent. 2 Neque enim tuto poterat molli aree tanta rerum moles imponi; solum stabile vehementisque ducem spiritus res tanta poscebat. Affuit, atque ubi prius herbarum vix armento satis herculeo, vix capellis Faustuli abunde frondium esse consueverat, illic arcem omnium terrarum struxit ac supremum mortalibus principatum. 3 Is ergo cum Remo fratre simul Rea Silvia, que et Ilia dicea, matre haud dubia, Marte autem seu ficto patre seu credito genitus, ubi primum lucis limen attigit, non in matre solum sed in se etiam ac fratre sevitiam Amulii Albanorum regis expertus est. 4 A quo in Tyberim mergi iussi casu quodam seu, quod de tanto futuro imperio credi licet, divina providentia liberati sunt immensis re
Abbreviated transcription (Latin):
esar uero post uictoriã
pompei uestigus insi¬
stens ꝙ pancitas fugam cladesti¬
nã faciebat incertis indiciis in
axiam ꝑrexit ut illud nullo mͦ
bz ipe per hele spontũ uictor nu¬
lli qz iam metuens uinico parno¬
qz nauigio traiceret et forte .l. ca¬
ssiũ partis adu̾se duce cũ decẽ
magnis nanib obuum habuiss¬
iste ultro accessit hortatus q ad
dedicionẽ atq obediẽtem et ud
se supplicit ueniẽtez cũ tota cla¬
sse suscepis Tautũ cesarie nomẽ
erat ut ubiq potens ubiq co¬
mitatus et magius cirtũnallatis
ex̾citib crederet᷑. Supplice igit᷑.
suscepto suũ iter egit atq yliõ
romane urbis originẽ ĩiusit
Ut quidã prodid̾e̾ ibi audiẽs
apud ciprũ insulam uisum eẽ¬

Expanded text:
esar vero post victoriam Pompeii vestigiis insistens, quod paucitas fugam clandestinam faciebat, incertis indiciis in Asiam perrexit, et illud nullo modbus ipse per Hellespontum victor nulliusque iam metuens unico parvoque navigio traiecerat, et forte Lucium Cassium, partis adverse ducem, quum decem magnis navibiste ultro accessit hortatusque ad deditionem, atque obedientem et ad se suppliciter venientem cum tota classe suscepit. Tantum Cesaris nomen erat, ut ubique potens, ubique comitatus et magnis circurmvallatus exercitibus crederetur. Supplice igitur suscepto, suum iter egit atque Ilion, romane urbis originem, invisit, ut quidam prodidere. Ibi audiens apud Cyprum insulam visum e
Abbreviated transcription (Latin):
bituriges sub tito texcio unã ĩ
ruthenos sub gayo tamno rebi¬
lo reliquas cabilione at mati¬
stoue sub qͥnto tulio tirerone ma¬
gu citeronis fratre publioqz sul¬
picio secus ararũ amnẽ adrer
sc̃il frumẽtarie curã Ipẽ auĩ
libracte De quo diximꝰ eduoꝵ
opido hiberuauit Hisq per
las senatui nũciatus duierũ
uiginti supplicio rome fuit
labore fessis militib quietẽ da¬
bat nũꝙͣ aĩo ociosus semperĩ
futurũ prominẽs et uentura
p̾teritis ꝯferens aduersus q dĩa
que caũ aliquo euenire possẽt
qiͣ pũtia consilio iã instructus

Expanded text:
Bituriges sub Tito Sextio, unam in Bituriges sub Tito Sextio, unam in Ruthenos sub Gaio Caninio Rebilo; reliquas Cabillone ac Matistone sub Quinto Tullio Cicerone, magni Ciceronis fratre, Publioque Sulpicio secus Ararim amnem ad rei scilicet frumentarie curam. Ipse autem Bibracte, de quo diximus, Eduorum oppido, hibernavit. Hisque per litteras senatui nuntiatis, dierum viginti supplicatio Rome fuit.labore fessis militibus quietem dabat; numquam animo otiosus, semper in futurum providens et ventura preteritis conferens adversusque omnia, que casu aliquo evenire possent, q
Abbreviated transcription (Latin):
mul cesar accepit quos oms ꝑ
ex̾citũ singula capita singulis
militib diuisit in preda prẽt
eduos atqz aluernos hos sibi
retuut si fortassis eorũ precio
recuꝑare pplõs illos poss Snc¬
ressit q qd intenderat Nã pro¬
fectus in eduos urbẽ suie prelio
recepit Eo quoq ab alueruis
placata legacio subidem tpũs
uent suos in illuis ptãte futu¬
ros Dicens Ip̃e magno iu̾o ob
sidũ impetrato quo eos freno in
fide atq obediencia ꝯtineret
utriq genti captiuos suos ultro
restituit milia erãt tirciter ui¬
gniti His gestis excitũ ne bni
si qui emergeret casib ꝓuipti¬
us et proxiõ subueniret per
rdonea loca dispersit duas sti¬
liet legiones in sequanos his
p̾ficit labienũ cui marcũ semꝓ¬
mũ rutiliũ Dat collegã totidẽ
legiones in remos ne abellona¬
tis molestent᷑. His gaium fa¬
biũ et mimuciũ basiliu legatos
prefiãt unã legionẽ in ambiba¬
recos sub gayo antistio unã in

Expanded text:
mul Cesar accepit, quos omnes per mul Cesar accepit, quos omnes per exercitum, singula capita singulis militibus, divisit in predam, preter Eduos atque Alvernos; hos sibi retinuit, si fortassis eorum pretio recuperare populos illos posset; successitque, quod intenderat. Nam profectus in Eduos urbem sine prelio recepit. Eo quoque ab Alvernis placata legatio sub idem tempus venit, suos in illius potestate futuros dicens. Ipse, magno obsidum numero imperato, quo eos freno in fide atque obedientia contineret, utrique genti captivos suos ultro restituit; millia erant circiter viginti. His gestis, exercitum, ne uni si qui emergerent, casibus promptius e proximo subvenirent, per idonea loca dispertiit, duas scilicet legiones in Sequanos; his prefecit Labienum, cui Marcum Sempronium et Rutilium dat collegam; totidem legiones in Remos, ne a Bellonatis molestentur; his Gaium Fabium et Minucium Basilium legatos preficit; unam legionem in Ambibarcos sub Gaio Antistio; unam in
Abbreviated transcription (Latin):
restat Romanis uictorib qualit̾
satiffiat id q egro non aliter ꝙͣ¬
mei ipius seu captinitate seu morte
fieri posso sencio ad utrũq ego eciaz
quo aĩo paratus sũ seu unꝰ seu
occisus in manꝰ hostiũ uenire pla¬
tenius cesarẽ quẽ suꝑare nõ pos¬
sumꝰ Ad quẽ De hac re legatos nit¬
mictũtur ad cesarẽ legati Ille
uinũ uertingetorige ꝙͣ mortuũ
pelegit Ipm̃ ergo qui tot notus
excuierat et reluiguos p̾ncipes
hostiũ solio añ castra residens
proiectis ĩ signib regiis armusq
et faleris añ genna uictoris no¬
tissimã illam uocẽ edidit Et ha¬
ue hic mqit fortez uiiũ uir fortis¬
sune uicisci et hoc quidẽ dem̃ hac̃¬
q dedicionẽ florus breuis et cõp¬
tus historicus ad gergoniã fcãr̃
dicit ubi nl prosperũ fuisse ro¬
mains cerciores loquntur histo¬
rie Ad alexiã igitur hec fuisse
his credendũ qui reb int̾fuere
armu preterea et captiuos si¬

Expanded text:
restat, Romanis victoribus qualiter restat, Romanis victoribus qualiter satisfiat; idque ego non aliter, qmei ipsius seu captivitate seu morte, fieri posse sentio. Ad utrumque ego etiam equo animo paratus sum, seu vivus seu occisus in manus hostium venire. Placemus Cesarem, quem superare non possumus, ad quem de hac re legatos mitmittuntur ad Cesarem legati. Ille vivum Vercingetorigem, quam mortuum, preelegit. Ipsum ergo, qui tot motus exciverat, et reliquos principes hostium solio ante castra residens proiectis insignibus regiis armisque et phaleris ante genua victoris, notissimam illam vocem edidit: Et habe hec, inquit: fortem virum, vir fortissime, vicisti. Et hoc quidem dictum hancque deditionem Florus, brevis et comptus historicus, ad Gergoniam factam dicit, ubi nil prosperum fuisse Romanis certiores loquuntur historie. Ad Alexiam igitur hec fuisse his credendum, qui rebus interfuere. Arma preterea et captivos si
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliorũ duce oñ uiuum cepit
plrrini int̾fecti pauci fuga elapsi
et nisi muilites romain tanto et
tam uario labore haud in merito
fatigati insequi ne quiuissent bix
aliquis euasisset Missus tñ equi¬
tatus a cesare nocte media ad
in sequẽdos profugos cũ ultuuos
actigissz multos capit multos ĩ¬
ter ficit Ceteri hac illac incertis
fuge uestigiis in patriã quisq
suam abeuut nũciantq uiderãt¬
¶ At obtessi om̃i spe ꝯsumpta et
quid agãt quid ꝯsilii capiãt igna¬
ri tali tandez uertingetorigis orõ¬
ne firmãtur Ego inq̾t deos om̃s
testor bellũ hoc nõ mee s publice
utili ͭ ᷤᷤ cõsideracõne sustepi egiq
fidelit̾ dum potui fatis aduersã¬
tib r̃ẽ aggresus expertusq om̃ia
ad ultimũ uictus sũ neq ĩ me
quitꝙͣ amplus neq in alio qd̾
uideam sper est Cedenduz iam
fortune ceuseo Cui libencius fa¬
tror nõ cederez s in eluctabilis
et in uicta est Id unũ cogitandũ

Expanded text:
auxiliorum ducem omnium, vivum cepit. auxiliorum ducem omnium, vivum cepit. Plurimi interfecti, pauci fuga elapsi; et nisi milites romani tanto et tam vario labore haud immerito fatigati insequi nequivissent, vix aliquis evasisset. Missus tamen equitatus a Cesare nocte media ad insequendum profugos quum ultimos attigisset, multos capit, multos interficit: ceteri hac illac incertis fuge vestigiis in patriam quisque suam abeunt, nuntiantque, que viderant. At obsessi, omni spe consumpta, et quid agant, quid consilii capiant, ignari, tali tandem Vercingetorigis oratione firmantur: Ego, inquit, deos testor, bellum hoc non mee, sed publice utilitatis consideratione suscepi egique fideliter, dum potui. Fatis adversantibus rem aggressus expertusque omnia ad ultimum victus sum. Neque in me quicquam amplius neque in alio, quod videam, spei est. Cedendum iam fortune censeo, cui libentius, fateor, non cederem, sed ineluctabilis et invicta est. Id unum cogitandum
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ac p̾lio pp̾arant᷑. Cesar ad oiã
pñtissimo aĩõ suas copias par¬
titus hos uis hos alus obicit
duobz magnis p̾lus ea in ualle
certatu est tercio eciã ancipiti
euatq eos hostiũ incursus ar¬
Dencior quo suorũ sb̾ oclis pugͣ¬
batur nec latere cui yͣ uirtus nec
ignania poterat ac pugnãtes
gestu et clamoribz ac gallito
q ͦ. pugnatũ diximꝰ cefar ꝯgressu
ad eo in extremo Romana res ste
et inde alios atq alios in tprẽ
sumiss et ipe demũ mediam
sese in aciem t̾rfico ĩpetu ꝯiec¬
set la bentẽqz rem firmassi tosz
ita promiscuiss ut nullus mi¬
sibilib locus esset S glãdis
omiã gererẽtur deuuq sub quo¬
cũqz duce alio labi et ruere onnã
potuissent Magͣ est unꝰ uirtus
hor̃o magna fortuna oĩb tandez
plus uictor cesar signis multis
militarib ad se relatis ingẽti
strage homi facta et Ducib mul¬
tis cesis uertassiuelaniũ aluernũ

Expanded text:
ni ac prelio preparabantur. Cesar ad omnia ni ac prelio preparabantur. Cesar ad omnia presentissimo animo suas copias partitus hos unis hosque aliis obicit. Duobus magnis preliis ea in valle certatum est, tertio etiam ancipiti, eratque eo hostium incursus ardentior, quo suorum sub oculis pugnabatur, nec latere cuiusquam virtus nec ignavia poterat, et pugnantes gestu et clamoribus ac gallico quo pugnatum diximus, congressu, adeo in extremo romana res stetrtibus et inde alios atque alios in tempore submisisset, et ipse demum mediam sese in aciem terrifico impetu coniecisset, labantemque rem firmasset, atque ita permiscuisset, ut nullus missilibus locus esset, sed gladiis omnia gererentur, denique sub quocumque duce alio labi et ruere omnia potuissent. Magna est unius virtus hominis, magna fortuna. Omnibus tandem preliis victor Cesar, signis multis militaribus ad se relatis, ingenti strage hominum facta et ducibus multis cesis, Vercasivelanum Alvernum,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis Ad huc enĩ utrũq exuriẽdo
licet et ꝑcendo aliquot dicb uiii
potat Deliberatũ tñ in pũs ut
in epti ad bellũ uel sexu uel uali¬
tudine uel etate pellautur Pulsi
in p̾mis mandubii quorũ leuat
opidũ quiq eos amice suis muris
exceꝑant Documẽtu euidens nt
quis armatos hospites itͣ suũ
lyumen sponte recipiãt Cedunt
eniĩ iura aris hi uero cũ quigib
ac natis et anuosis ꝑentib per
suios pulsi priã dũ ad Romanas
custodias uenissent gemitu atq
obfecratõnib instant ĩ suitutes
recipi cibo refici negat cesar eosh
unde uenerãt mox reu̾ti iubet
Dum talia obsessi agñt expec¬
tata ad erat auxilia que castris
iuixta Romana caftra dispositis
die p̾mo oem̃ que añ alexiam
erat cõpleuere plainciez horrẽ¬
Dũ hostib spectaculũ in roma¬
in essent obsessi uero letissimũ
Ita conspectu ix̃o gaudiũ et gra¬
ta fiducia portis egressi eruptio¬

Expanded text:
tatis. Adhuc enim, esuriendo tatis. Adhuc enim, esuriendo licet et parcendo, aliquot diebus vivi poterat. Deliberatum tamen in presens, ut inepti ad bellum vel sexu vel valitudine vel etate pellantur. Pulsi in primis Mandubii, quorum erat oppidum, quique eos amice suis muris exceperant: documentum evidens, ne quis armatos hospites intra suum limen recipiat; cedunt enim iura armis. Hi vero cum coniugibus ac natis et annosis parentibus per suos pulsi patria, dum ad romanas custodias venissent, gemitu atque obsecrationibus instant in servitutem recipi, cibo refici. Negat Cesar, eosque, unde venerant, mox reverti iubet. Dum talia obsessi agunt, expectata aderant auxilia, que, castris iuxta romana castra dispositis, die proximo omnem, que ante Alexiam erat, complevere planitiem, horrendum hostibus spectaculum, ni Romani essent, obsessis vero letissimum. Itaque conspectu ipso gaudium et grapta fiducia, portis egressi eruptio
Abbreviated transcription (Latin):
ergo siãrũ altera repreheusa
altera laudata quidem ĩ parte¬
sed rerecta ip̃e siñam suaz dixit
ut corporib eorũ qui in utiles bello
essent uin fortes uitam iustentu¬
rent donec pũti auxilio iuuarẽt
Idq et factũ Docuit bello altero
longe ĩpari quo cimbri Icilicet gal¬
lias añ bexerat̃ et nũt eo ꝓuxtiꝰ
fiendũ esse quo cuubri tuͣseuntes
predam non a luid querebant Ro¬
mam aũt ꝯfidẽtes imperiũ que¬
runt Idq ex fitiuis posse cogno¬
sti qui uicti ab eis amissis legibz
patrus et perdita libertate graui
uigo pressi sub ĩ mortali ẜuicio
uitam aguẽ Et si factũ nõ fuiss eẽ
tamnẽ facieñ ꝙ exempla uirtutis
ut maiorib accipienda sic posteris
sit tradenda et fortitudinis opera
uiris fortib incohanda multo magl
igitur nuitanda hec suã tricogna¬
ti fuit ferox quidẽ et ferocis index
aẽ atq ideo ne recepta quide s
dilata in tempus ultime necessi¬

Expanded text:
ergo sententiarum altera reprehensa, ergo sententiarum altera reprehensa, altera laudata quidem, sed in parte reiecta, ipse sententiam suam dixit, ut corporibus eorum, qui inutiles bello essent, viri fortes vitam sustentarent, donec presenti auxilio iuvarentur; idque et factum docuit bello altero longe impari, quo Cimbri scilicet Gallias ante vexaverant, et nunc eo promptius fiendum esse, quo Cimbri transeuntes predam, non aliud, querebant, Romani autem obsidentes imperium querunt; idque ex finitimis posse cognosci, qui victi ab eis, amissis legibus patriis et perdita libertate gravi iugo pressi suo immortali servitio vitam agunt; et si factum non fuisset, esse tamen faciendum, quod exempla virtutis, ut a maioribus accipienda, sic posteris sint tradenda; et fortitudinis opera viris fortibus incohanda. Multo magis igitur imitanda hec sententia Tritognati fuit, ferox quidem et ferocis index animi, atque ideo ne recepta quidem, sed dilata in tempus ultime necessi
Abbreviated transcription (Latin):
nesta mors Erat inter ꝯsiliarios
uir unus magne inter suos opi¬
monis Origo illi aluerna cla¬
iũ genus durus aĩmꝰ inflexi¬
błe ꝓpositũ nomẽ uiro Tricogna¬
tus gler que nõ ab re fortasse
fuerit auditis aliorũ sentẽtus
quid iste suaserit audire qmͣius
aũt̃ oro eius longuiscula tñ hec
oĩm sũma fuit dixit eos qui
dedicõe suaderet nec audiẽdos
quidem qm̃ noĩe dedicõnis fedam
et miseriã suadeat ẜuitute Eos
u̾o qui eruptionẽ uirilit̾ quide
loqu qui bene mori uiris fortib
exoptandũ sit nõ tñ utilit̾ nec
ꝯsulte satis ꝙ eorũ mors nõ irõs
modo s illos quoq qui eis auxi¬
lio nemãt de iectura sit nũ suo¬
rũ tot cadanera nõ equis aĩs
pugnaturos qui si neq ip̃i ad
diem uenre neq eorũ nĩcii ꝑ
circũ fusas hostiũ custodias pr̃e
norũ trepidacõne castrorũ rosse
ꝑpendi qui nõ tam auxie die notc¬
hostiũ ad esse sentirent harũ

Expanded text:
nesta mors. Erat inter consiliarios nesta mors. Erat inter consiliarios vir unus, magne inter suos opinionis: origo illi Alverna, clarum genus, durus animus, inflexibile propositum; nomen viro Tritognatus. Propter que non ab re fortasse fuerit, auditis aliorum sententiis, quid iste suaserit audire. Quamvis autem oratio eius longiuscula, tamen hec omnium summa fuit. Dixit eos, qui deditionem suaderent, nec audiendos quidem, quoniam nomine deditionis fedam et miseram suadeant servitutem; eos vero, qui eruptionem, viriliter quidem loqui, quod bene mori viris fortibus exoptandum sit; non tamen utiliter nec consulte satis, quod eorum mors non ipsos modo, sed illos quoque, qui eis auxilio veniant, deiectura sit, inter suorum tot cadavera non equis animis pugnaturos; qui si neque ipsi ad diem venire, neque eorum nuntii per circumfusas hostium custodias pervenorum trepidatione castrorum posse perpendi, qui non tam anxie die nochostium adesse sentirent. Harum
Abbreviated transcription (Latin):
luis ess opimo Romanos tãti ex¬
citus clamorẽ atq conspectu ne
dicã uim atq urma passuros
Presstim tũ obsessi eos reb cogni¬
tis cotidie erupcionib ex̾ceret᷑
Iamq niclinatis ac deffenssis
cm̃ subito nonũ pondus accede¬
ueruus uertingetorigis cõsobri¬
luis oñm auxilioꝵ dux eligit.
Datis e qualz urbe bĩas prudẽ¬
tissimis quorũ cõsilio reg̾e̾tur
his ille consilus atqz his armis
pleuisq fiducie ingẽtis alexiã
petit Et hi quidez festinabant
ob sessi aũt̾ consultabãt Neqz be¬
ro facile magne res ꝑuo tpr̃e ex¬
pediri posst̃ Hec igit᷑ tanta de
tam distantib lõcis homi coactio
res potuit qn dies illa trigessi¬
mai et uercingetorige predicta
tñssiss totoqz dies alii ut res
egre amplius trahi poss Tum
uero qui miserorũ mos coĩs est
ad consilia ꝯcurrit᷑. Dicũtur
sentencie pro aiõrũ narietate
dissumles his dedicio sys placet
etupcio his uita pacifita his ho¬

Expanded text:
lius esset opinio Romanos tanti exerlius esset opinio Romanos tanti exercitus clamorem atque conspectum, ne dicam vim atque arma, passuros, presertim quum obsessi eos, rebus cognitis, quotidie eruptionibus exercerent, iamque declinatis ac defessis tantum subito novum pondus accedevernus, Vercingetorigis consobrinus, omnium auxiliorum dux eligitur, datis e qualibet urbe viris prudentissimis, quorum consilio regeretur. His ille consiliis atque his armis plenusque fiducie ingentis Alexiam petit. Et hi quidem festinabant, obsessi autem consultabant; neque vero facile magne res parvo in tempore expediri possunt. Hec igitur tanta de tam distantibus locis hominum coactio res potuit, quin dies illa trigesima a Vercingetorige predicta transisset totque dies alii, ut res egre amplius trahi posset. Tum vero, qui miserorum mos communis est, ad consilia concurritur. Dicuntur sententie pro animorum varietate dissimiles: his deditio, his placet eruptio; his vita pacifica, his ho
Abbreviated transcription (Latin):
rat imxator coge̾ in bellũ om̃s
qui possent arma portare ne¬
i in ĩfinitũ cederet s singulis
cuitatib certũ numerũ ĩ pone̾
decreuert longũ ẽ singula pro
his equitu octo peditũ nõ ducẽ¬
ta qͣdragĩta melia redacta tõ¬
ꝑio Cũ hac tãta multitudine
recenti atq integra decẽ Roma¬
nis iã unirẽ do fessis legionib
ipis hostiũ ĩfinb decertã dũ eaat
et hoc tãta armatorũ moles hosti¬
um non alibi ꝙͣ in campis edus¬
domaro addito conno actreba tenst
qui om̃s cesaris familiarissum
fuerant explicita memoratur
Sed excusant factũ quia uidet
tñ studiũ recupande bellitẽ
glorie et ainte libertatis ĩ tesse¬
rat ut neq familiaritis ac ami¬
citie freuo neqz ulla beneficoꝵ ab
a liquo ꝑceptorũ obligatione atq
memõria cohiberi posset Erat¬
i speo impretatis atq ꝑfidie
amcũ nosse insi qui amicus et
prĩe sue ess huic libertatis et

Expanded text:
rat imperator, cogere in bellum omnes, rat imperator, cogere in bellum omnes, qui possent arma portare; ne in infinitum cederet, in singulis civitatibus certum numerum imponere decreverunt. Longum est singula proshis equitum octo, peditum vero ducenta quadraginta millia redacta comperio. Cum hac tanta multitudine recenti atque integra decem romanis iam vincendo fessis legionibus ipsis hostium in finibus decertandum erat. Et hec tanta armatorum moles hostium non alibi, quam in campis Eduodomaro, addito Comio Atrebatensi, qui omnes Cesaris familiarissimi fuerant explicita memoratur. Sed excusant factum, quia videlicet tantum studium recuperande bellice glorie et avite libertatis incesserat, ut, neque familiaritatis atque amicitie freno, neque ulla beneficiorum ab aliquo perceptorum obligatione atque memoria, cohiberi possent; eratque species impietatis atque perfidie amicum nosse, nisi qui amicus et patrie sue esset. Huic libertatis et
Abbreviated transcription (Latin):
quis nitra urbez se recipiens ac
petus frumẽtũq ome ad se
relatũ parce miniũ ac ma¬
ligne disꝑcies ueri spem̃ prebe¬
bat obtessi nõ eruꝑcione non
armis s expectacõne ac nũ¬
tus bellũ gerens auxilia un¬
diqz postulans et expectans
Cesar ex profugis et captiuis
de statu cercior obcessorũ muni¬
menta et turres et machinas
nec nõ frumẽti et pabuli ube¬
rioris habũdanciã et quid q̃d ĩ
talib huãno ĩ genio cogitari
potest quo nõ aꝑpentib tnĩ s
quocũqz aĩo fingi possent pe¬
riculis obiuaret tãto studio ma¬
turabat ut legere ea uel audi¬
re difficile sir que sibi factuq.
cũcta facilia uictorie aꝑpetitur
et glorie faciebat ¶ At gallo¬
rũ ꝓplĩ suorũ redditu admoniti
ꝙͣ in areto ad alexiã res eent
consilio celebrato Et auditis prĩ¬
cipũ sũns mllo pacto negliges
sibi tantũ gallie ꝑiculũ tensue¬
rũt Neq tam̃ ꝙ obcessus peciẽ¬

Expanded text:
quis intra urbem se recipiens, ac quis intra urbem se recipiens, ac pecus frumentumque omne ad se relatum parce nimium ac maligne dispertiens, veri speciem prebebat obsessi, non eruptione, non armis, sed expectatione ac nuntiis bellum gerens, auxilia undique postulans et expectans. Cesar, ex perfugis et captivis de statu certior obsessorum, munimenta et turres et machinas, nec non frumenti et pabuli uberioris abundantiam, et quicquid in talibus humano ingenio cogitari potest, quo non apparentibus tantum, sed quecumque animo fingi possent, periculis obviaret, tanto studio maturabat, ut legere ea vel audire difficile sit; que sibi factu quoque cuncta facilia victorie appetitus et glorie faciebat. At Gallorum populi suorum reditu admoniti, quam in arcto ad Alexiam res essent, concilio celebrato et auditis principum sententiis, nullo pacto negligendum sibi tantum Gallie periculum censuerunt, neque tamen, quod obsessus petie
Abbreviated transcription (Latin):
nitra muros refugiendo castra
de sererẽt priusqͣ fuga oñm nu¬
Daretur claudi portas uercinge¬
torre iubet Ante quoqz ꝙͣ ual
lũ et municiones cesaree aple¬
rent᷑. om̃s quoq p̾cluderẽtur
ad egressũ uie quod in castris
atq in urbe rerũ om̃ penuria
ngens erat a se equitatũ om¬
nem obsidiomi grauẽ et in utilẽ
abdicare disposuit quibz tandez
silencio noctis abemitib auxia
atq solicita mãdata ĩperat
ut urbes suas adeant et prose
quisq suos hortet᷑ ut uniũ sos
ferendis armis idoneos ĩ bellũ
mictant neu se de libertate et
glã galli cana deqz gnũb sit
meritũ int̃ manus hostiũ ludi¬
brio deserendũ putent sed ob¬
cessis opem ferre festinẽt apꝰ
amplus Mͣ tringita dieb tol¬
lerari possent obsidio Prope¬
rent ergo in segnicie impia
octuagnita nułia electorũ hom̃
suorũ ꝑdita atq hostib prodita
pati possunt ic admonitis
et emissis equitib ip̃e cũ reli¬

Expanded text:
intra muros refugiendo castra intra muros refugiendo castra desererent, priusquam fuga omnium nudarentur, claudi portas Vercingetorix iubet. Ante quoque, quam vallum et munitiones cesaree complerentur, omnesque precluderentur ad egressum vie, quod in castris atque in urbe rerum omnium penuria ingens erat, a se equitatum omnem obsidioni gravem et inutilem abdicare disposuit. Quibus tandem silentio noctis abeuntibus, anxia atque sollicita cura imperat, ut urbes suas adeant, et pro se quisque suos hortetur, ut universos ferendis armis idoneos in bellum mittant, neu se de libertate et gloria gallicana deque omnibus sic meritum inter manus hostium ludibrio deserendum putent, sed obsessis opem ferre festinent; opuamplius, quam triginta diebus, tolerari posset obsidio; properent ergo, ni segnitie impia octoginta millia electorum hominum suorum perdita atque hostibus prodita pati possint. Sic admonitis et emissis equitibus, ipse cum reli
Abbreviated transcription (Latin):
prouiddes abcessit ductis secum
quos ducere licuit cetis sequi ius¬
sis Alexiãq opidũ qd̾ nõ longe
abexat gradu festiuãte se con¬
tulit castra preportis opidi me¬
tatus Cesar impedimẽtis tuto
loco positis ab euntem reliquo
ꝯsecutus ex̾citu ultimã semꝑ
aciem carpendo Sic int̾eundũ¬
decem milib hostiũ obtrũtatis A¬
lexiam cũ ueniss ad uesperã nocte
illa substitit ubi illuxit ꝙͣ altis¬
suo sita in colle et duob ꝓpe tĩcta
fluĩnib pene ⁊̃ expugnabilis
aꝑperet suos tũ cunctis difficul¬
tatib assuetos ex ortatus uallo
illã atq obsidione circũdat Cuiꝰ
ambitus .ui. milia passuũ te¬
circuitu erectis p̾sidiisq̃ ad unũ¬
qdq ad hibitis maxie noctur¬
nis quib nũdũ ꝑactis et ob¬
ressis ad huc nõ nichil audiẽ¬
nbz equestre p̾luĩ aue urbez
plaua in ualle cõserit᷑. ubi cũ
uictoria Romanorũ et multa ho¬
stiũ cedes ess et quidã ex hostib

Expanded text:
previdens abscessit, ductis secum, previdens abscessit, ductis secum, quos ducere licuit, ceteris sequi iussis, Alexiamque oppidum, quod non longe aberat, gradu festinante se contulit, castra pre portis oppidi metatus. Cesar, impedimentis tuto loco positis, abeuntem reliquo consecutus exercitu ultimam semper aciem carpendo, sicque inter eumdecem millibus hostium obtruncatis, Alexiam quum venisset ad vesperam, nocte illa substitit. Ubi illuxit, quamvis altissimo sita in colle, et duobus prope cincta fluminibus pene inexpugnabilis appareret, suos tamen cunctis difficultatibus assuetos exhortatus vallo illam atque obsidione circumdat, cuius ambitus undecim millia passuucircuitu erectis, presidiisque ad unumquodque adhibitis maximeque nocturnis. Quibus nondum peractis, et obsessis adhuc nonnichil audentibus, equestre prelium ante urbem plana in valle conseritur. Ubi quum victoria Romanorum et multa hostium cedes esset, et quidam ex hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
dubitet maiore illos uisu atqz ĩ¬
petu reu̾suros Occurrendũ pro¬
fugis igitur ut uel fugere neq̃¬
aut uel amissis inpedimẽtis
nudi et ĩ glorii fugiant ex ẽplo¬
q alios simili treãt ab incepto
Consensũ est magnis pocus
aio qmͣ ꝯsilus et religiosissimũ
iusuirand̾ more gẽtis int̾ponit᷑
ne cui eq̃tuz ad filios ad parẽtes
ad cõnigez sit reditus qui non
Romanã a ciez penetrasset Tres
acies gallicorũ equitũ fuere toti¬
dez his romauas cesar opposint
trib q simł est certatũ locis ꝯ ͦ
certannẽ in sumictendis auxi¬
lus ubicũqz suos urgeri senserat
romam ducis diligencia inges
fuit Germanorũ quoq equitũ
quos e tuͣsrhemains urbibz ce¬
sar accuierat insignis oꝑa fuss
hostiã equitatu caxtisq et ce¬
sari pũtatis aliquot nobilissims
eduorũ qm hostiũ in acie cont᷑
eum fuerat̾ uercingetorix qui
in illa nube peditum seorsum
stabat cũ eisdem pugne exitũ

Expanded text:
dubitet maiore illos nisu atque imdubitet maiore illos nisu atque impetu reversuros? Occurrendum profugis igitur, ut vel fugere nequeant, vel, amissis impedimentis, nudi et inglorii fugiant, exemploque alios simili terreant ab incepto. Consensum est magnis potiusam consiliis, et religiosissimum iusiurandum more gentis interponitur, ne cui equitum ad filios, ad parentes, ad coniuges sit reditus, qui non romanam aciem penetrasset. Tres acies gallorum equitum fuere: totidem his romanas Cesar opposuit, tribusque simil est certatum locis. Quo certamine in submittendis auxiliis, ubicumque suos urgeri senserat, romani ducis diligentia ingens fuit. Germanorum quoque equitum, quos e transrhenanis urbibus Cesar acciverat, insignis fuit opera. Fuso hostium equitatu captisque et Cesari presentatis aliquot nobilissimis Eduorum, qui hostium in acie contra eum fuerant, Vercingetorix, qui in illa nube peditum seorsum stabat, cum eisdem pugne exitum
Abbreviated transcription (Latin):
priuatus tprãlib ĩ comodis ꝑpe¬
tuam publicaz libertatez queri
dictans et erat tumultuariꝰ ĩ¬
ꝑator ordiuarus curis inicẽtissimꝰ
qrͣ legitinus bene morate cui ipiã
rei publice suffragus ad ĩperiũ
ascendissz Iucer alia quidez allo¬
brogib hellũ ꝙ cũ romanis sentire
eos op mabat᷑. indicit unaq cũ hello
aiõs corũ secretiorib mĩtus ac pro¬
missis tentat in gẽtib prĩcipes ye¬
cuma ciuitatez imꝑio prouĩcie ut
qd̃ uña nõ possit altera ꝯsequat᷑.
uia hoc adu̾sus allobrogas bellum
edus ꝯmictit qui ꝯgressi multis
suorũ obtiũtatis amicitiã romanã
ueilez fuisset seuserũt Sub qua
duduz honorati qmeti uixerant¬
¶ Cesar mtea ĩ seqͣuos proficis¬
citur cuiꝰ iter uercingetorix fugã
ratus ad consiliũ suos uocat Et
fuiẽ quidez hostes ait ac gallieis
fiuib abue Id in pus satis esse ut
galli sua antiqua in libertate re¬
maneãt ĩ futurũ ñme Nã quis

Expanded text:
privatis temporalibus incommodis perpeprivatis temporalibus incommodis perpetuam et publicam libertatem queri dictitans. Et erat tumultuarius imperator, ordinariis curis intentissimus, quasi legitimus bene morate cuiuspiam reipublice suffragiis ad imperium ascendisset. Inter alia quidem Allobrogibus bellum, quod cum Romanis sentire eos opinabatur, indicat, unaque cum bello animos eorum secretioribus nuntiis ac promissis tentat ingentibus, principes pecunia, civitatem imperio provincie, ut, quod una non possit, altera consequatur via. Hoc adversus Allobroges bellum Eduis committit, qui congressi, multis suorum obtruncatis, amicitiam romanam utilem fuisse senserunt, sub qua dudum honorati quietique vixerant. Cesar interea in Sequanos proficiscitur; cuius iter Vercingetorix fugam ratus ad consilium suos evocat: Et fugere quidem hostes ait ac gallicis finibus abire. Id in presens satis esse, ut Galli sua antiqua in libertate remaneant: in futurum minime. Nam quis
Abbreviated transcription (Latin):
te promeruisse huic bellũ es
tempore cũ cleopatra sorore erat
et cõnnge ꝙͣ quida fratris in
carc̾e tunt fuisse cõfirmãt S
ubicũqz esset constat eam ad ce¬
surem penetrasse seq ad ipiũs
genna proiecisse orantez ut ei
partem regni restitue̾ inberet
Ut cõmĩs testamẽto patris
cantũ aꝑperet et peticio insta
erat et in segnis forma Accede¬
bat et regis odiũ qui pomper
morte insolent se Romains ar¬
nus ĩ mistuise uidebat᷑. tot
causis aduita iusticia cũ iussi¬
sset cesar ut regnia soror in
regnũ restitu̾etur consiliarii
a quibz in dies cesdri oculte
insidie parabantur Audito eiꝰ
erat non se tñ prelii fortunã totis
his copus exꝑituriẽ neq rem iuste
ꝯmissurũ acier uertingetorix aie
romanos pabulo exclusurũ atq
ita uiros armis ĩiuctos media
ac fame uicturũ neq art̾e hostẽ
a frumẽtis tantũ s frumẽta
irã coreũpe̾ suis ꝑsuaserat dic

Expanded text:
te promeruisse. Huic bellum eo te promeruisse. Huic bellum eo tempore cum Cleopatra sorore erat et coniuge, quam quidam fratris in carcere tunc fuisse confirmant. Sed, ubicumque esset, constat eam ad Cesarem penetrasse, seque ad ipsius genua proiecisse orantem, ut ei partem regni restituere iuberet, ut communis testamento patris cautum appareret. Et petitio iusta erat, et insignis forma accendebat et regis odium, qui Pompeii morte insolenter se romanis armis immiscuisse videbatur. Tot causis adiuta iustitia, quum iussisset Cesar, ut regina soror in regnum restitueretur, consiliarii, a quibus in dies Cesari insidie occulte parabantur, audito eius erat; non se tamen prelii fortunam totis his copiis experturum neque rem iuste commissurum aciei Vercingetorix aiebRomanos pabulo exclusurum, atque ita viros, armis invictos, inedia ac fame victurum. Neque arcere hostem a frumentis tantum, sed frumenta ipsa corrumpere suis persuaserat, sic
Abbreviated transcription (Latin):
quo stare et hoc gloriari posse
debeo gramt et indignor de lec¬
tatus cesar bir aiõ laudauit hor¬
tatusqz est Cũ bero rumores nũ¬
dum romains noti in ex̾citu hosti¬
um crelesterẽt e siria atq scicilia
aduentare Ce saris le giones solle¬
ciores solito egipcũ instructa cla¬
sse comentib insidiabant᷑. Quod
audiens cesar esclassem diragͭ
in qua ⁊ hodius heifranor nt
promissat p̾mꝰ pugnã u̾it sẽ¬
per uincẽ solitus Si foituna
eñ ꝙ de multis facit in sine relique¬
rat ꝙͣͣuis et tũc eciaz uiat Ilam et
obiuã nami fregit demersitq et dũ
ferente seu quia uirtute eius a¬
deo fiderent ut crederẽt aupilio
non egere seu quod pocus reor
metu illos detinẽte uiicendo atqz
insequẽdo de periit uimis et bene
geste rei laudem adeptus et mor¬
tem ¶ Erat ap̃d cesarem ꝑtho¬
lomeus ꝙ plerisqz natura ene¬
int etate puer caliditate senex
at neguicia Erat autẽ forte spe¬
rans gram̃ cesaris pompei mor¬

Expanded text:
quo stare et hos gloriari posse quo stare et hos gloriari posse doleo graviter et indignor. Delectatus Cesar viri animo, laudavit hortatusque est. Quum vero rumores nondum Romanis noti in exercitu hostium crebescerent e Syria atque Cilicia adventare Cesaris legiones, sollicitiores solito Egyptii, instructa classe commeatibus insidiabantur. Quod audiens Cesar eo classem dirigit, in qua Rhodius Euphranor, ut promiserat, primus pugnam iniit, semper vincere solitus. Sed fortuna eum, quod de multis facit, in fine reliquerat; quamvis et tunc etiam vicit. Nam et obviam navim fregit demersitque, et dum ferente, seu quia virtuti eius adeo fiderent, ut crederent auxilio non egere, seu, quod potius reor, metu illos detinente, vincendo atque insequendo deperiit, et unus bene geste rei laudem adeptus et mortem. Erat apud Cesarem Ptolomeus, quod plerisque natura evenit, etate puer, calliditate senex ac nequitia; erat autem forte sperans gratiana Cesaris Pompeii mor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊flagrasse Multa ibi p̾tea nñt
trestria nc naualia fuere ter¬
tamiã et ciuile bellũ egiptus
sibi absente altera ꝑte suste¬
perat Cueꝰ duc̃e ip̃a puenat̃
horũ certamuũ in uno cũ augu¬
Iti eent aditus umꝰ classis ad al¬
terã aliꝙͣdiu dilata res est una
tante qr scilz eius que p̾mũ trã¬
siret deterior condicio ꝙ explica¬
ri ex comodo int̾ angustias non
posse et omo expedicior ꝑs alte¬
ra uideret᷑. Erat classis ⁊ liodie
p̾fectus heu frauor et distiplua
rei publice et birtute aĩ Romano
similior ꝙͣ greco hic dilacõnẽ ui¬
Deus et cam̃ dilacõnis intelligẽs
Sic cesarẽ allo quit᷑. Sentire mn
uideor ꝯsiliĩ tuũ cesar dubitas
ne si lec uada primũ ingrediuẽ
ante cogami in preliũ ꝙͣ reliqmi
sequi possuit atq ita nuqͦ. mar¬
te pugnemꝰ Sz hant m̾ͥ curain
cesar luique non te fallai ĩpetuz
hostrũ sustinebo dũ comites ꝯse¬
quͣt᷑ hos egipcios contͣ nes exe¬

Expanded text:
conflagrasse. Multa ibi preterea nunc conflagrasse. Multa ibi preterea nunc terrestria nunc navalia fuere certamina, et civile bellum Egyptus sibi, absente altera parte, susceperat, cuius ducem ipsa peremerat. Horum certaminum in uno, quum angusti essent aditus unius classis ad alteram, aliquamdiu dilata res est, unatante, quod scilicet eius, que primum transiret, deterior conditio, quod explicari ex commodo inter angustias non posset, et omnino expeditior pars altera videretur. Erat classis rhodie prefectus Euphranor, et disciplina rei bellice et virtute animi Romano similior, quam Greco. Hic dilationem videns et causam dilationis intelligens sic Cesarem alloquitur: Sentire michi videor consilium tuum, Cesar: dubitas, ne, si hec vada primi ingredimur, ante cogamur in prelium, quam reliqui sequi possint, atque ita iniquo marte pugnemus? Sed hanc curam, Cesar, michi linque: non te fallam. Ego impetum hostium sustinebo, dum comites consequentur. Hos Egyptios contra nos ex e
Abbreviated transcription (Latin):
ad se statim le giones quas ex
pomperains nlitibz conscripse¬
iat euocauit Mille int̾ea tum¬
ultus et insultus uixqz aliud
tempus ꝑiculosus egit cesar
nusꝙͣ mãgis illi necessaria bir
tus fuit sine qua fama euz et
gestarũ reꝵ memoria nõ miss
achillas regiꝰ prefectus hausto
pompei sanguiẽ ebrius iã cesa¬
ris sanguinẽ siciebat Et collet
ri quoq moliebat᷑ ĩuidias aquo
uissus ex̾citu Dinucte̾ nõ mõ
non paruit sed palain rebellis
aciẽ pugnaturꝰ instruxit In ꝯ
quidez prelio cũ classis regia
q̃ tunc casu in t̾ram subducta
erat exureret᷑. Flãma ꝓxnnis
tectis illapsa illam philadelchi
bibliotecliam famosissimã assup̃¬
sit In qua erãt librorũ milia
plane similis sillabar sonus
niͣs longe Dissimulis Ita ignis
ad huc ambigno bellorũ exitu
de libris ĩ meritis trĩphauĩt
nõ mediocre studiose posterita¬
tis ĩ comodũ tot nobiliũ ĩ ge¬
morũ monimẽta unoincẽ dio

Expanded text:
ad se statim legiones, quas ex ad se statim legiones, quas ex pompeianis militibus conscripserat, evocavit. Mille interea tumultus et insultus, vixque aliud tempus periculosius egit Cesar: nusquam magis necessaria illi virtus fuit, sine qua fama eum et gestarum rerum memoria non iuvisset. Achillas, regius prefectus, hausto Pompeii sanguine, ebrius, iam Cesaris sanguinem sitiebat, et, colleri quoque moliebatur insidias, a quo iussus exercitum dimittere non modo non paruit, sed palam rebellis aciem pugnaturus instruxit. In quo quidem prelio quum classis regia, que tunc casu in terram subductu erat, exureretur, flamma proximis tectis illapsa illam Philadelphi bibliothecam famosissimam absumpsit, in qua erant librorum millia,plane similis syllabarum sonus, numerus longe dissimilis. Ita ignis, adhuc ambiguo bellorum exitu, de libris immeritis triumphavit: non mediocre studiose posteritatis incommodum, tot nobilium ingeniorum monumenta uno incendio
Abbreviated transcription (Latin):
sus et gestarũ reꝵ et nonũs sui
famã magmi Instar ex̾citus sibi
fore ut ubiq cũ paucis eciã tutꝰ
essz que pene eum spes fefellie
porimo quide aduentu de põ¬
pei morte cercior factus aliqnͣtis¬
ꝑ hesit in litore dum int̾ea mi¬
ssuz sibi a rege ꝑ theodotuz p̾cep¬
torẽ suũ qui cũ phocino eius ce¬
dis hortator fuerat Pompei ca¬
pł atqz amillus offertur Inge¬
nuit cesar et lacamas fudit tã¬
ti biri et tanta sibi olim famili¬
aritate cõmucti casum miseratus
siml illud intelligens cede illo
non sibi regem gratificari uoluis¬
se s fortune in se idem si sors
tulisset ausuꝵ De huic in t̾rã
egressus et i̾gressus Alexandriã
acceptus est tumultu et clamo¬
re militũ gram quos illi brbirex
presidii grã duiserat queren¬
ciũ prenii Romanis facib regiã
marestatẽ Quo compresso coti¬
die motus alii oriebant. quos ex
ordine prosequi ociosi sit quib
cesar in sua opinione frematꝰ
non sibi pompeĩ pusse s regi

Expanded text:
estarum rerum et nominis sui famam magni sibi exercitus instar esse, ut ubique cum paucis etiam tutus esset; que pene eum spes fefellit. Primo quidem adventu de Pompeii morte certior factus aliquantisper hesit in litore, dum interea missum sibi a rege per Theodotum, preceptorem suum, qui cum Photino eius cedis hortator fuerat, Pompeii caput atque annulus offertur. Ingemuit Cesar et lacrimas fudit, tanti viri et tanta sibi olim familiaritate coniuncti casum miseratus, simul illud intelligens, cede illa non sibi regem gratificari voluisse, sed fortune; in se idem, si sors tulisset, ausurum. Dehinc in terram egressus et ingressus Alexandriam exceptus est tumultu et clamore militum gravi, quos illi urbi rex presidii gratia dimiserat, querentium premi romanis fascibus regiam maiestatem. Quo compresso, quotidie motus alii atque alii oriebantur, quos ex ordine prosequi otiosi sit, quibus Cesar in sua opinione firmatus, non sibi Pompeium periisse, sed regi,
Abbreviated transcription (Latin):
alusq ꝙͣ de armato hoste uic¬
toris ac tru mphis astenditur
huiꝰ stelle et uirgiluis poeta
menuint ĩ bucolico carmine et si¬
mulaciũ ipm̃ cesaris iudicio cuiꝰ
in uertice stella est deniqz op¬
ꝓbriũ illud quod quirati in ex¬
tuictũ mediati exãt Primo q̾des
in tpũs ac locum cedis uersum est
Nam et curias ipam̃ ceu in faustũ
locũ clandi iusfũ est hodieqz pre¬
clusa uix accessibil est idus mar¬
cias paucidiuz hoc adiecto ne¬
unꝙͣ de illo senatus hẽretur de¬
inq eciã in ipõs cedis auctores
quorũ nullus triennio ampluis
suꝑuixit Alullus morte obiit
naturdeli dax̃nati ꝯm̃s diu̾sis
euẽtib ꝑiere alii naufragio bel¬
lo alii quidaz se eo ipõ gladio
quo cesarem uuluerauerat oc¬
ciderut ut eidenter ostendere¬
tur cedem illain nec deo nec ho¬
minib placuisse

Expanded text:
aliisque, quam de armato hoste vicaliisque, quam de armato hoste victoriis ac triumphis ascenditur. Huius stelle et Virgilius poeta meminit in bucolico carmine, et simulacrum Cesaris ipsum indicio, cuius in vertice stella est. Denique opprobrium illud, quod coniurati in extinctum meditati erant, primo quidem in tempus ac locum cedis versum est; nam et curiam ipsam ceu infaustum locum claudi iussum est, hodieque preclusa vixque accessibilis est; et Idus Martias parricidium unquam die illo senatus haberetur; deinde dictum in ipsos cedis auctores, quorum nullus triennio amplius supervixit, nullus morte obiit naturali: damnati omnes diversis eventibus perdere, alii naufragio, bello alii; quidam se ipso gladio, quo Cesarem vulneraverant, occiderunt; ut evidenter ostenderetur cedem illam nec Deo nec hominibus placuisse
Abbreviated transcription (Latin):
domũ bruti et cassii facib at¬
mata ꝯtendit uixq iude ⁊c̃¬
pulsa hemlũ Ciuam ĩfelicem
quẽdã hoiem casui obuiũ ercore
noĩs delusa dicerpsit credens
aliuiz esse quẽ mordacit̃ per
eos dies contra cesarẽ loginitũ
eẽ ꝯstabat affixũq haste ca¬
put uel taliter suũ ducẽ ulta
gestaint Sic a liene culxe ille
ninocens penas de dit Post
hec mum dici lapidis tolupnã
in rodẽ loco posuit .xx. pedũ
altitudinis in scrixcor addita
parenti prĩe ad quã et sacu¬
ficare et uouere et iurare per
cesarẽ ducius obsuatũ est Pe¬
rut anno etatis ui . et lͦ relatus¬
q est ĩ nuͣm deorũ nõ modo pͥn¬
cipiũ auc ͭ ͤ s opinione etiã ppłari
Nam ludis quos ibi angustus¬
cesar heres eiꝰ instituit crunta
quedam stella septẽ cõtimus
dieb circa .xͫ.. horã lucis
apparuit ꝑsuasumq est tie¬
dule ꝑlebi cesaris esse aulm̃z¬
amissi in celum quo profecto
alus uns ꝙͣ armmis et bellis

Expanded text:
domum Bruti et Cassii facibus ardomum Bruti et Cassii facibus armata contendit, vixque inde repulsa Hevilum Cinnam, infelicem quemdam hominem, casu obvium errore nominis delusa discerpsit, credens alium esse, quem mordaciter per eos dies contra Cesarem locutum esse constabat, affixumque haste caput, velut taliter suum ducem ulta, gestavit. Sic aliene culpe ille innocens penas dedit. Post hec Numidici lapidis columnam in eodem loco posuit XX pedum altitudinis, inscriptione addita: Parenti patrie; ad quam et sacrificare et vovere et iurare per Cesarem diutius observatum est. Periit anno etatis VI et L, relatusque in numerum deorum non modo principum auctoritate, sed opinione etiam populari. Nam ludis, quos ibi Cesar Augustus, heres eius, instituit, cometa quedam stella VII continuis diebus circa XI horam lucis apparuit, persuasumque est credule plebi Cesaris esse animam in celum admissi; quo profecto aliis viis, quam armis et bellis,
Abbreviated transcription (Latin):
nore ferẽtib ut sine ordine quo
usq uellet in itine̾ suũ min
in cãpũ ipm marcũ de ferer
Iude in foruz a magrãtib delatꝰ
est Dum q ubi nã crt̾mãdus eẽt
in questionez uenisset aliiq ĩ
curia ĩ qua occisus erat ałni in
cella iouis dice̾nt subito duo uĩ¬
ri ignoti succĩti gladũs et iacu¬
labina gestantes ardentib ce¬
reis igne accenso dirxemerut
litem secuti sũt q om̃s quasi
Diuinitus p̾monstrata uñe
multi uestes multi arma q̃b
oruati aduenerãt flãius ĩ ie¬
cere p̾cipne ueteram qui sus
illo uictoriosissime nilitarãt
qiͣiam acrius uale diterent
illo extincto qmi sũmũ fuerat
decus armorũ matrone ecia
sua in ignẽ et filiorũ armamẽ¬
ta iactabant luctus ingens fuit
nõ Romanorũ mõ s ex beraꝵ quo¬
q genciũ maxie indeorũ qm se¬
pulcuẽ eius aliquot cõtunus
noctib pio officio freq̃ntarunt
pacto funere plebs romana ad

Expanded text:
more ferentibus, ut sine ordine, quo more ferentibus, ut sine ordine, quo quisque vellet in itinere, suum munus in campum ipsum Martium deferret. Inde in forum a magistratibus delatus est; dumque, ubinam cremandus esset, in questionem venisset, aliique in curia, in qua occisus erat, alii in cella Iovis dicerent, subito duo viri ignoti, succincti gladiis et iacula bina gestantes, ardentibus cereis igne accenso, diremerunt litem, secutique omnes quasi divinitus premonstratam viam, multi vestes, multi arma, quibus ornati advenerant, flammis iniecere, precipue veterani, qui sub illo victoriosissime militarant, quasi iam armis vale dicerent, illo extincto, qui summum fuerat decus armorum. Matrone etiam sua in ignem et filiorum ornamenta iactabant. Luctus ingens fuit, non Romanorum modo, sed externarum quoque gentium, maxime Iudeorum, qui sepulcrum eius aliquot continuis noctibus pio officio frequentarunt. Peracto funere, plebs romana ad
Abbreviated transcription (Latin):
sus in campo marcio secus tu¬
mulũ. Ille nestio quidez an filie
an sororis utriq eñ nomẽ hoc
fuat edes aurea templi ĩ formã
memorie eius exstructa lectꝰ
eburnens auro stratus ac pur¬
pura ad capud enis tropheuz
ad gloriã et uestis in quaerat
occisus ad ꝯmiserationez spet¬
tanciũ excitrndã simłq mnt̃
ludos funereos ad miãz occisi
et ĩ iudiam occisoꝵ pacuma¬
nũ illud iulex aliã decantatũ
me seruassent essent qui mre
uerderent laudaciones ⁊̃ funere
uirorũ illustriũ fieu solite ꝓpẽ
ꝑꝑtexitate et pompã funeris
cui dines nõ suffectura uide¬
bat᷑. pret̾misse sunt tarũq ĩ
locũ senatus consultuẽ brẽne ꝑ
preconẽ iussu consulis est reci¬
tatũ ẽ quo cesari om̃s honores
diuinos huãnosq decieuenit
Et pretẽa insiurandũ que se om̃s
pro salute eius obligauerat ut
eiidẽtius nõ mõ cedis s ꝑiurũt
stelus eẽt Pari cõpendio p̃m¬
ssum est munera ad fuieꝰ ex

Expanded text:
sus in campo Martio secus tusus in campo Martio secus tumulum Iulie, nescio quidem an filie an sororis, utrique enim nomen hoc fuerat; edes aurea templi in formam eius memorie extructa, lectus eburneus auro stratus ac purpura, ad caput eius tropheum ad gloriam et vestis, in qua erat occisus, ad commiserationem spectantium excitandam; simulque inter ludos funereos ad misericordiam occisi et invidiam occisorum Pacuvianum illud inter alia decantatum: Men' servasse, ut essent, qui me perderent? Laudationes in funere virorum illustrium fieri solite propter prolixitatem et pompam funeris, cui dies non suffectura videbatur, pretermisse sunt, earumque in locum senatus consultum breve per preconem iussu consulis recitatum est, quo Cesari omnes honores divinos humanosque decreverat, et preterea iusiurandum, quo se omnes pro salute eius obligaverant, ut evidentius non modo cedis, sed periurii scelus esset. Pari compendio permissum est munera ad funus ex