comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾i ꝯsuli scd̾a belli forma eaͣt. tarꝗuicusem
castella aliqͦt incep̃. Qucdã ex his dicrut. ne
receptaculo hostib eẽnt. Citcũ ferendoꝙ p
sim bello tantũ f̾rorẽ sui fet̃ ut omẽ nomͦ eͥt¬
stum fedus ad ꝯsule peterer. ac de eo quidł̃
nł impetratũ. Inducie ãnue date.stipendum
excitui romano ab hoste ĩ eũ annũ ꝑusum
et bine tunice ĩ militẽ exacte. ea merces indutia¬
rum fuit. Tranquillas res iam etcustis turbauit
reyentina refectio umbroꝵ gẽtis integre a claudi¬
bus belli.nͥ. ꝙ tͣnsitũ ex̾citus gerẽ senẜat. Hinc o¬
atata om̃i uiue̾tute sua et magna pte errustotu
ad rebellionẽ ꝯpulsa. tantũ ex̾citum fecerãt. ut
telicto posse ĩ ertuna decio ad oppugnandã inde
rom̃a ituros magnifice de se ac ꝯtep̃tũ de roma¬
nis loq̃ntes iactarent.ꝙ inceptũ eoꝵ ubi ad de¬
cium ꝯsule ꝑlatu est. ad urbem ex etcuna mag̾
itin̾ib ꝑgit ⁊ ĩ agro pupiniensi ad fam̾a intent᷑

Expanded text:
alteri consuli, secunda belli fortuna erat. Tarquiniensem castella aliquot ui cepit; quaedam ex his diruit ne receptaculo hostibus essent; circumferendoque passim bello tantum terrorem sui fecit ut nomen omne Etruscum foedus ab consule peteret. ac de eo quidem nihil impetratum; indutiae annuae datae. stipendium exercitu Romano ab hoste in eum annum pensum et binae tunicae in militem exactae; ea merces indutiarum fuit. tranquillas res iam <in> Etruscis turbauit repentina defectio Umbrorum, gentis integrae a cladibus belli, nisi quod transitum exercitus ager senserat. ii concitata omni iuuentute sua et magna parte Etruscorum ad rebellionem compulsa tantum exercitum fecerant ut relicto post se in Etruria Decio ad oppugnandam inde Romam ituros, magnifice de se ac contemptim de Romanis loquentes, iactarent. quod inceptum eorum ubi ad Decium consulem perlatum est, ad urbem ex Etruria magnis itineribus pergit et in agro Pupiniensi ad famam intentus
Abbreviated transcription (Latin):
saltũ altiore ĩ pedictõẽnq euadẽq. In eũ cãpñ
na aua ꝑcanã rupẽ. romaĩ remisso agiñe. ad
alias angustias ꝓtin̾ ꝑgẽnt septa deiectꝰ ãborum
saxoꝵq ĩ gẽtium obiacente molẽ ĩuene̾. tu
fruus hostił apparuiss. p̃sidiu ⁊̃ ĩ sũmo saltu ꝯ¬
spicitur.citati ĩ de retro qͣ uenerãt ꝑgũt repetere
uia. Eam quoq clansa sua obice armisq in¬
ueniũt. sistũt ĩ de gradũ sine ulliꝰ ĩpio. stuporq
oĩu asos ac uelud torpor qͥdã ĩ solitꝰ. mẽbã tenet

Expanded text:
altum artiorem impeditioremque euadendum. in eum campum uia alia per cauam rupem Romani demisso agmine cum ad alias angustias protinus pergerent, saeptas deiectu arborum saxorumque ingentium obiacente mole inuenere. cum fraus hostilis apparuisset, praesidium etiam in summo saltu conspicitur. citati inde retro, qua uenerant, pergunt repetere uiam; eam quoque clausam sua obice armisque inueniunt. sistunt inde gradum sine ullius imperio stuporque omnium animos ac uelut torpor quidam ins
Abbreviated transcription (Latin):
uelut deuticła amena et reqẽ aĩo a meo quererẽ.
Tam̃ tãti reg̃ ac ducis m̃tio quib sepe tacitis cogi¬
tatõib uolutaũ aĩu eas euocat ĩ mediũ ut quere
libeat qui nã euentꝰ romanis reb si cũ alexandto
foret bellatũ futur̾ fuit.plurimũ ĩ bello pollere
uident᷑ militũ copia et u̾tus ingenia imꝑatoꝵ.foͣ¬
tuna ꝑ oĩa hũana maxiẽ ĩ res bellicas potẽs. ea ⁊
singła ĩuenti ⁊ uniu̾sa sic̃ ab aliis regib gentib
q ab hoc qͦq facile p̾stãt ĩ uictũ romanũ imꝑiu.

Expanded text:
imo meo quaererem; tamen tanti regis ac ducis mentio, quibus saepe tacitus cogitationibus uolutaui animum, eas euocat in medium, ut quaerere libeat quinam euentus Romanis rebus, si cum Alexandro foret bellatum, futurus fuerit. plurimum in bello pollere uidentur militum copia et uirtus, ingenia imperatorum, fortuna per omnia humana maxime in res bellicas potens; ea et singula intuenti et uniuersa sicut ab aliis regibus gentibusque, ita ab hoc quoque facile praestant inuic
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sacro sc̃ eẽnt reddi hostib uiolari ne possent
salua religione potestis dederit dem̃n ⁊ istos sacro¬
scõs cũ pͥmũ magistratu abierĩt. s si me audia¬
tis pͥusꝙͣ declant᷑. ħͥ in comitio u̾gis cesos hanc
ĩa ut int̾ ealate pene usurã hẽant. Nã ꝙ dedi¬
tione nr̃a negãt exsolui religione ppłm ad istoᷤᷤ
mag̃ ne declant᷑. ꝙͣ qr ita si res bẽat dice̾ quis
adeo uũs feciliũ ex ꝑs ẽ. qui ignoret neq ego
scõs et̃ ap eos hoĩes apd̃ quos iuxta diuinas
teligiões fides huãna colit᷑ si ĩ iussu ppłi̾ nego
qͥcꝙ sanciri posse qd̾ ppłm teneat. ansi eadem
suꝑbia ꝙͣ sponsionẽ istã exp̃serũt nob̾ sãnites
cõgreissent nos ueba legitima dedentiũ urbe
ẽẽ. Omitto deditõem ꝙͣ de sponsione agit᷑ quid
tandem si spopondissemus urbẽ delicturã.Poł.
tuꝵ si sub regib futuꝵ.si meliora inquis at qui
nõ ĩdignitas reꝵ sponsioĩs uincłm leuat. si quid

Expanded text:
sent, dedi hostibus violarive posse. salva religione potestis; dedetis deinde et istos sacrosanctos, cum primum magistratu abierint, sed, si me audiatis, priusquam dedantur, hic in comitio virgis caesos, hanc iam ut intercalatae poenae usuram habeant. nam quod deditione nostra negant exsolvi religione populum, id istos magis ne dedantur quam quia ita se res habeat dicere, quis adsancta esse apud eos homines apud quos iuxta diuinas religiones fides humana colitur; sed iniussu populi nego quicquam sanciri posse quod populum teneat. an, si eadem superbia, qua sponsionem istam expresserunt nobis Samnites, coegissent nos uerba legitima dedentium urbes esse? omitto deditionem, quoniam de sponsione agitur; quid tandem, si spopondissemus urbem hanc relicturum iturum? si sub regibus futurum? di meliora, inquis. atqui non indignitas rerum sponsionis uinculum leuat; si quid
Abbreviated transcription (Latin):
sanniũ fabio eueĩt. Profectꝰ ad nucerã alfa¬
t̾nam cũ pace̾ patentis. ꝙ uti ea cũ daretur
uoliussit asꝑnatur eã oppugnando ad dodi¬
tionẽ subegit. Cum sannitib atie dimicatĩ
hiud magͦ c̾tamine hostes uicti. neꝙ eiꝰ pug
me moi̾a tcadita foẽt.ni mãsi eo pͥmũ p̃lio
cũ roniaĩs bellass secun marsor. defecnonẽ

Expanded text:
t. profectus ad Nuceriam Alfaternam, cum pacem petentes, quod uti ea cum daretur noluissent, aspernatus esset, oppugnando ad deditionem subegit. cum Samnitibus acie dimicatum. haud magno certamine hostes uicti; neque eius pugnae memoria tradita foret, ni Marsi eo primum proelio cum Romanis bellassent. secuti Marsorum def
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tutũ feracior fuit nemo unꝰ erat uir quo mag̃
mixa res romana staret. Qui eũ pare destinant
cũs. magno alexandro ducẽ si arma asia ꝑ domita
ĩ europã u̾tisset. Nichil minꝰ quesitũ a principio
huiꝰ oꝑis uideri põt ꝙͣ ut plus iusto ab reꝵ ordine

Expanded text:
uirtutum feracior fuit, nemo unus erat uir quo magis uirtutum feracior fuit, nemo unus erat uir quo magis innixa res Romana staret. quin eum parem destinant animis magno Alexandro ducem, si arma Asia perdomita in Europam uertisset.— nihil minus quaesitum a principio huius operis uideri potest quam ut plus i
Abbreviated transcription (Latin):
stã. quos sontes cõꝑit uͥgis cesos securi ꝑcussit p̃si¬
dioq ualido ĩposito arma satͥcanis ademit. Inde ad
t̾umphũ decessisse rom̾a papiniũ cusorẽ stribunt.
qui eo duce lucenã receptã sãnitesq sub iugũ mis¬
sos auctores sũt ⁊ fuit uir haud dubio digꝰ om̃i
bellica laude. nõ aĩ solũ uigore. sed ⁊̃ corpoi̾s uigõ¬
uirib excellens p̃cipua pedũ ꝑnitias merat. quo
cognom̾ ÷ dedit uictoris ꝙ cut sũ oĩum etatis sue fu¬
isst fert᷑ ⁊ seu uinũ ui seu excitõe multa. cibi iuĩ¬
q eũdẽ capacissimũ nͨ cũ ullo aptiore. qr ip̃e ĩuicti
nichil remissũ dicatis remicto in quid ne utiq dõ¬
sum demulceatis cũ ex equis descendetis uis eãt
ĩ eo uiro impii ingẽs parit᷑ in socios ciuesq p̃nestñ
atiẽ quc̃ cũ ĩ ambulãt añ tab̾naculũ uocari iussissi
lictore expedire secure uibet. Ad quã uocẽ ex aĩmi
multa dicta dimisit. Haud dubie illa etate qua nlła

Expanded text:
facta, quos sontes comperit, uirgis caesos securi percussit praesidioque ualido imposito arma Satricanis ademit. inde ad triumphum decessisse Romam Papirium Cursorem scribunt, qui eo duce Luceriam receptam Samnitesque sub iugum missos auctores sunt. et fuit uir haud dubie dignus omni bellica laude, non animi solum uigore sed etiam corporis uiribus excellens. praecipua pedum pernicitas inerat, quae cognomen etiam dedit; uictoremque cursu omnium aetatis suae fuisse ferunt et seu uirium ui seu exercitatione multa, cibi uinique eundem capacissimum; nec cum ullo asperiorem, quia ipse inuicti nihil remissum dicatis, remitto' inquit, 'ne utique dorsum demulceatis cum ex equis descendetis'. et uis erat in eo uiro imperii ingens pariter in socios ciuesque. Praenesaciem; quem cum inambulans ante tabernaculum uocari iussisset, lictorem expedire securem iussit. ad quam uocem exanimi multa dicta dimisit. haud dubie illa aetate, qua nulla
Abbreviated transcription (Latin):
diñ pr̃ẽs cõst̃pti humaĩ ꝯscilii gestũ ẽ. dii im¬
mortales ⁊ uris ⁊ hostiũ ĩꝑatorib ment̾ẽ a deme¬
tũt. nec nos ĩ bello satis cauim ⁊ illi male ꝑtã
uictonã male ꝑdiderũt dũ uix locis quib uice¬
rant. dũ de quacũq condictõe arma uins ĩ ar¬
ma natis aufẽte festinãt. An si mes fuisset
difficile ilł fuit dũ sene ab domo ad ꝯsulandu
accesẜũt mictẽ rom̃a legatos cũ senatu cum
ppͦ de pace ac fede̾ age̾ t̾dui int̾ expeditis eãt
int̾ra indutiis res fuissit donec ab roma lega¬
ti aut uictoriã ilł certã aut pacẽ affettent.
ea demũ sponsio eẽt. ꝙͣ ppłi iussu spondissemꝰ.
si neꝙ uos tullissetis nͥ nos spondissem᷑ nͨ fas

Expanded text:
siliis gestum est; di immortales et uestris et hostium imperatoribus mentem ademerunt. nec nos in bello satis cauimus et illi male partam uictoriam male perdiderunt, dum uix locis quibus uicerant credunt, dum quacumque condicione arma uiris in arma natis auferre festinant. an, si sana mens fuisset, difficile illis fuit, dum senes ab domo ad consultandum accersunt, mittere Romam legatos? cum senatu, cum populo de pace ac foedere agere? tridui iter expeditis erat; interea in indutiis res fuisset, donec ab Roma legati aut uictoriam illis certam aut pacem adferrent. ea demum sponsio esset quam populi iussu spopondissemus. sed neque uos t
Abbreviated transcription (Latin):
mi ẜabłs. nõ eͥ tamꝙͣ ĩ pat̾am reu̾tentes ex ĩspato
incolumes.sed captoꝵ hĩtu uultuq ing̾ssi sẽro in
urbe ita se ĩ suis ꝗsq tectis abierũt ut postremo
atq ĩ seq̃ntib dieb nemo eoꝵ forũ aut publicu

Expanded text:
miserabilis. non enim tamquam in patriam reuertentes ex insperato miserabilis. non enim tamquam in patriam reuertentes ex insperato incolumes sed captorum habitu uoltuque ingressi sero in urbem ita se in suis quisque tectis abdiderunt, ut postero atque insequentibus diebus nemo eorum forum aut publ
Abbreviated transcription (Latin):
rare ingenia. haud silentiũ illud sannitib fle¬
biles breui clamore gemitusq excitaturũ oui¬
dineꝙ pacis aliqu̾ãto sanitib ꝙ̃ romaĩs t̾stiorẽ
memoriã fore quippe suos queq eoꝵ aĩos hitũũ
ucũq cõgressiuͣ sint. saltus caudinos nõ ubiq
sanmitib fore. Iam rome et sua ĩfames cladis
erit. obsessos pͥmũ audierũt. tristior dem̃ igno¬
miniose patis mag̾̃ ꝙͣ penculi nũtiꝰ fuit. ad fa¬
Ma obsidiõĩs dilectus haben ceptus erat dimis¬
tontate consensũ ĩ oe formã luctus ẽ. Tab̾ne cͥca
fotũ clause iustitiũq ĩ foro sua sponte ceptũ indic
ex̾citu ip̃o ciuitas eẽ. Nec ducib solũ atq auctoiͣ¬
bus sponsorib q pacis irasci sed ĩ ua̾i̾os ⁊̃ nilites
odisse et negare urbe tecti sile accipiendos. Quã
concita tõem aĩoꝵ freg̃ aduentus ex̾citus ⁊̃ iratis

Expanded text:
rare ingenia, aut silentium illud Samnitibus flerare ingenia, aut silentium illud Samnitibus flebiles brevi clamores gemitusque excitaturum, Caudinaeque pacis aliquanto Samnitibus quam Romanis tristiorem memoriam fore; quippe suos quemque eorum animos habiturum, ubicumque congressuri sint; saltus Caudinos non ubique Samnitibus fore. iam Romae etiam sua infamis clades erat. obsessos primum audierunt; tristior deinde ignominiosae pacis magis quam periculi nuntius fuit. ad famam obsidionis dilectus haberi coeptus erat; dimistoritate consensum in omnem formam luctus est. tabernae circa forum clausae, iustitiumque in foro sua sponte coeptum priusexercitu ipso civitas esse; nec ducibus solum atque auctoribus sponsoribusque pacis irasci sed innoxios etiam milites odisse et negare urbe tectisve accipiendos. quam concitationem animorum fregit adventus exercitus etiam iratis
Abbreviated transcription (Latin):
quedã fuge̾ coloquia et cetus hoĩum coiebãt. Po¬
stero die cũ iuiuenes nobiles missa capua ut pro¬
ficiscẽtes ad fine cãpanũ prosequentur reuẽtis¬
sent uocatiq ĩ curiq̃ ꝑcũctantib maiorib natu
multo sͥ mestiores et adiectores aĩ uisos refeͬtent
adeo sisens ac ꝓpe mutũ agm̾ incessisse tace̾ indo¬
sum nõ hisce̾ quẽꝙͣ p̃metu potuisse tamꝙͣ feren¬
tibus adhuc ceruicib iugũ sub quo dimissi eẽt
habere sãmtes uictoriã nõ p̃datã solũ bellicosiꝰ¬
fuit romana uixtutẽ ferrociaq. Cũ ħ dice̾ntur
audirent᷑q ⁊ de ploratũ pene romanũ nom̃ in
cõcilio socioꝵ fideliũ eẽt. dicit᷑. Osiliꝰ caliuꝰ oui fi¬
liter se habe̾ rẽ dixisse silentiũ illud obstinatũ
fixosq ĩ t̾rã ocłõs et surdas ad oĩa solatia aures
et pudorẽ intuende lucis ingente molẽ minar
oxalto aĩo cientis indicia ẽẽ. aut romana se igno¬

Expanded text:
quidam fugere conloquia et coetus hominum cogebat. poquidam fugere conloquia et coetus hominum cogebat. postero die cum iuuenes nobiles missi a Capua ut proficiscentes ad finem Campanum prosequerentur reuertissent uocatique in curiam percontantibus maioribus natu multo sibi maestiores et abiectiores animi uisos referrent: adeo silens ac prope mutum agmen incessisse; iacere indosum, non hiscere quemquam prae metu potuisse, tamquam ferentibus adhuc ceruicibus iugum sub quod missi essent; habere Samnites uictoriam non praeclaram solum sed etifuerit, Romanam virtutem ferociamque.— cum haec dicerentur audirenturque et deploratum paene Romanum nomen in concilio sociorum fidelium esset, dicitur A. Calavius, ovi filiter se habere rem dixisse: silentium illud obstinatum fixosque in terram oculos et surdas ad omnia solacia aures et pudorem intuendae lucis ingentem molem irarum ex alto animi cientis indicia esse. aut Romana se igno
Abbreviated transcription (Latin):
ab inferis excͣcti.tũ pͥmũ luce aspice̾ uisi sũt tam̃
ip̃a lux ita deforme intuentib agiñe omi mõte tri¬
stior fuit. Itaq cũ añ noctẽ capuã puenit. possẽt
ĩcerti de fide socioꝵ et ꝙ pudor prepencliebat c¬
ca uiã haud ꝓcul capua oĩim egena corpa bumi
prostrauerũt. Ꝙ uͥ ẽ capuã nũtiatũ. euc̃ miẜa¬
tio iusta socioꝵ supbiã ingenitã cãpanis ꝯfestim
ĩsignia sua consulib fascens litores arma equos
uestimenta comeatus militib benigͤ mictũt ⁊ ue¬
nientib capuã cũctus senatus ppłsq obuiã egssi
iustis om̃ib hospitalib pͥuatisq et publicis fungi¬
tur officiis. Neq illis socioꝵ comitas uultusq be¬
nigni et aloquia nõ mo ẜ monẽ̾ elic̾e sed ut ocu¬
los quidẽ attolle̾nt aut cõsolantes amicos contͣ
intuentur effice̾ pot̾ant ado̾ suꝑ merorẽ̾ pudor

Expanded text:
ab inferis extracti tum primum lucem aspicere uisi sunt, tamen ab inferis extracti tum primum lucem aspicere uisi sunt, tamen ipsa lux ita deforme intuentibus agmen omni morte tristior fuit. itaque cum ante noctem Capuam peruenire possent, incerti de fide sociorum et quod pudor praepediebat circa uiam haud procul Capua omnium egena corpora humi prostrauerunt. quod ubi est Capuam nuntiatum, euicit miseratio iusta sociorum superbiam ingenitam Campanis. confestim insignia sua consulibus, fasces, lictores, arma, equos, uestimenta, commeatus militibus benigne mittunt; et uenientibus Capuam cunctus senatus populusque obuiam egressus iustis omnibus hospitalibus priuatisque et publicis fungitur officiis. neque illis sociorum comitas uoltusque benigni et adloquia non modo sermonem elicere sed ne ut oculos quidem attollerent aut consolantes amicos contra intuerentur efficere poterant; adeo super maerorem pudor
Abbreviated transcription (Latin):
non licuisse stringere gladios non manum cum lo
buis. hora fatalis ignominie aduenit omĩa sttictiora
Expenendo factura. quam q̃ preceperant animis.
Iam primu cum singulis uestimentis in ermes ei¬
tra uallum exire iussit. ⁊ ptimi
trndit obsides atq ĩ custodia abducti. Tũ a cõsulib
abire lictore iussi.paludamẽtaꝙ decͣcta tantam int̾
ipos qͥ pauloante eos exsecrando dedendos laceram
la deformatõe tante maiestatis uelut abne fando
spectaculo aduteret oculos. primi cõsules prope
seminudi sub iugũ missi.tũ ut ꝗsq gradu ꝓxiũs
erat ita ignonĩe obiectꝰ tũ deinceps singłe legioes
cĩcumstabãt armati ostes exꝓbrantes eludentesꝙ
gladii etiã plerisq intẽtati et uulnãtiq necatiq
si uiltus eoro ĩ dignitate rer acrior uictore offen¬
disset. ita tͣducti sub iugũ et ꝙ pene grauius ea̾t
ꝓ hostiũ ocułos. Cum esaltu euenissent ⁊ si ułde

Expanded text:
non stringere licuisse gladios, non manum cum hosnon stringere licuisse gladios, non manum cum hosibus hora fatalis ignominiae aduenit, omnia tristiora experiundo factura quam quae praeceperant animis. iam primum cum singulis uestimentis inermes extra uallum exire iussi; et primi traditi obsides atque in custodiam abducti. tum a consulibus abire lictores iussi paludamentaque detracta; tantam <id> inter eos qui paulo ante eos exsecrantes dedendos lacerandla deformatione tantae maiestatis uelut ab nefando spectaculo auerteret oculos. primi consules prope seminudi sub iugum missi; tum ut quisque gradu proximus erat, ita ignominiae obiectus; tum deinceps singulae legiones. circumstabant armati hostes, exprobrantes eludentesque; gladii etiam plerisque intentati, et uolnerati quidam necatique, si uoltus eorum indignitate rerum acrior uictorem offendisset. ita traducti sub iugum et quod paene grauius erat per hostium oculos, cum e saltu euasissent, etsi uelut
Abbreviated transcription (Latin):
nat. que mad modu afecialib porcus feriatur Ex¬
poponder̃t quos. legati questores. tͥbiũ militu noia
q qui respondert extant. uͥ ex federa acta rec ẽ. p̃te¬
quam duoꝵ fecialiu non extarent. ⁊ ꝓpt̾ necei̾am fe¬
pacto non staretur. Ep̃s inde statutum. tiadendis ob¬
sidibus exercituq i nermi mictendo re integranit.
luctum incast̾s cõs. ad uentus ut uix ab his abstine
abituri. Ilł non oucem locoꝵ non exploratorem
suisse. belluaꝵ modo cecos infoneam missos. alii
alios intueti contemplari arma. mox tracenda et
mermes furtas dextras ob noxiaq corpora hostu
proponere sibi met ip̃i ante oculos iugum hostile
et ludibria uictoris ⁊ uultꝰ superbos et per armatos
inermiu iter. Inde fedi agminis miserabile uã
per sotiorum urbes reoditum patͥam ac parentes qͥ
sepe ipi maioresq eorum triumphantes uenissẽt
se solos sine uulnere. sine feuo sine acie uicros. sͥ

Expanded text:
riat quemadmodum a fetialibus porcus feriatur? sriat quemadmodum a fetialibus porcus feriatur? spoponderunt consules, legati, q si ex foedere acta res esset, praeterquam duorum fetialium non exstarent; et propter necessariam foepacto non staretur. tempus inde statutum tradendis obsidibus exercituque inermi mittendo. redintegrauit luctum in castris consulum aduentus, ut uix ab iis abstinerabituri: illis non ducem locorum, non exploratorem fuisse; beluarum modo caecos in foueam missos. alii alios intueri; contemplari arma mox tradenda et inermes futuras dextras obnoxiaque corpora hosti; proponere sibimet ipsi ante oculos iugum hostile et ludibria uictoris et uoltus superbos et per armatos inermium iter, inde foedi agminis miserabilem uiam per sociorum urbes, reditum in patriam ad parentes, quo saepe ipsi maioresque eorum triumphantes uenissent: se solos sine uolnere, sine ferro, sine acie uictos; sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tã hẽcłe qͣm agalloꝵ impetu defẽoit. an aut hic ex̾ci¬
tũ camilũq oucẽ ĩ plorabant. ħ õs sepe opesq sũt quaᷤ
suando para fuamꝰ. dedendo ad necez pataz ce serimꝰ ac
prodimis ac feoa aq̃ ignominiosa dedictione. ses et
caritas patria eẽ. ut tam ignonume eam quam
mortem nostra siopus sit seruenius. Subeatureͦ
ista quantacũq ẽ ĩ digͥtao et pareatur necessitati qͣ
nec dii quidem superant. Ite consunes redimite ar¬
mis ciuitate. quanto maiore sue nostri tedimeit
consiles profecti ad pontium in colloquiu cũ de
fecere uictor agitarent negarũt inuuissu ppłi fed
fieri post se nec sine fecialibus ce rimoniaq alar
solenni itaq non ĩ nulgo credant. Claudiusq etiã
scribit federe pax caudiua. set per spontioe fcã ẽ.
Quid enĩ aut sponsaril ĩ federe opꝰ eẽt. aut obsidi¬
buis ubi p̃catione res transfigitur. ꝑ ꝙ̃ populum.
fiat qͦminꝰ legib dictis stetit ut eum ita iupiter fe¬

Expanded text:
. an a Ueiis exercitum Camillumque ducem implorabunt? hic omnes spes opesque sunt, quas seruando patriam seruamus, dedendo ad necem patriam deserimus ac prodimus. at foeda atque ignominiosa deditio est. sed ea caritas patriae est ut tam ignominia eam quam morte nostra, si opus sit, seruemus. subeatur ergo ista, quantacumque est, indignitas et pareatur necessitati, quam ne di quidem superant. ite, consules, redimite armis ciuitatem, quam auro maiores uestri redemerunt.' consules profecti ad Pontium in conloquium, cum de foedere uictor agitaret, negarunt iniussu populi foedus fieri posse nec sine fetialibus caerimoniaque alia sollemni. itaque non, ut uolgo credunt Claudiusque etiam scribit, foedere pax Caudina sed per sponsionem facta est. quid enim aut sponsoribus in foedere opus esset aut obsidibus, ubi precatione res transigitur, per quem populum fiat quo minus legibus dictis stetur, ut eum ita Iuppiter fe
Abbreviated transcription (Latin):
nos cõsuses bella gestarũt. Q̃ uͥ dix̾. tanta simł
admiratõ miẜatioq uiri incessit hoĩes. ut mo
uix edẽnt illũ eiusde ẽẽ. spͣ. postumiũ qui auctõ
tam fede pacis fuisset mͦ mi ẜarent᷑ ꝙ uix talis
etiã p̃cipuũ apud hostes supliciũ passurus eẽt¬

Expanded text:
nos consules bella gesta sunt.' quae ubi dixit, tanta simul nos consules bella gesta sunt.' quae ubi dixit, tanta simul admiratio miseratioque uiri incessit homines ut modo uix crederent illum eundem esse Sp. Postumium qui auctor tam foedae pacis fuisset, modo miserarentur quod uir talis etiam praecipuum apud hostes supplicium passurus e
Abbreviated transcription (Latin):
sitatem sententiã de eo de quo retulistis paucis
pagrũ.Qͣ. sentẽtia testis ei̾t mͥ. ne an legionib
nr̃is reꝑceptĩ. Cũ me seu citͣ. pia seu necessaria
sponsione obstrinxi qua tñ qñ ĩ ussu ꝓpłi ftã ẽ¬
niũ debent᷑ sannitib dedam᷑ ꝑfectiales nudi uĩc¬
tiq exsoluamꝰ ex teligiõe popolũ siqua obligauimꝰ
neqͥd diuini humaĩqi obstet qͦminꝰ iustũ piũq
de integͦ meat᷑ bellũ. Int̾ea cõs. ex̾citũ scͣbere
oĩa iusta ĩ deditoem nram ꝑfc̃a erũt.Nos dii ĩ¬
mortales p̃cor q̃so si uobis nõ fuit cordi.sp̃. p̾umi¬
um.T. neturiũ. cõs.cũ sannitib ꝓspe bellũ ge¬
rere. aut uos satis heãtis uidisse nos sub iugum
missos uidisse sponsione infami obligatos udẽ
nudos uictos ꝙ hostib deditos oe̾m irã hostiũ nr̃is
capitib excipientes. nouos ꝯsules legioẽsq roma¬
nas ita cũ sannite ieci bellũ uelitis ut oĩa ante

Expanded text:
sitatiumque, sententiam de eo de quo rettulistis paucis sitatiumque, sententiam de eo de quo rettulistis paucis peragam; quae sententia testis erit mihine an legionibus vestris pepercerim, cum me seu turpi seu necessaria sponsione obstrinxi; qua tamen, quando iniussu populi facta enostra debentur Samnitibus. dedamur per fetiales nudi uinctique; exsoluamus religione populum, si qua obligauimus, ne quid diuini humaniue obstet quo minus iustum piumque de integro ineatur bellum. interea consules exercitum scribere, omnia iusta in deditionem nostram perfecta erunt. uos, di immortales, precor quaesoque, si uobis non fuit cordi Sp. Postumium T. Ueturium consules cum Samnitibus prospere bellum gerere, at uos satis habeatis uidisse nos sub iugum missos, uidisse sponsione infami obligatos, uidere nudos uinctosque hostibus deditos, omnem iram hostium nostris capitibus excipientes; nouos consules legionesque Romanas ita cum Samnite gerere bellum uelitis, ut omnia ante
Abbreviated transcription (Latin):
pactũ mag̃ equitũ quib uitio c̾atis sufecti. sufec¬
ti .M. emiliꝰ papꝰ. dictator .I. ualiꝰ. flactꝰ mag̃ e
quitũ nͨͦ ꝑ eos comitia hĩta et qr tedebat ppłm oĩ¬
um magrãtũ eiꝰ anni res adĩt̾ regnũ rediit int̾¬
reges quiq fabiꝰ maximꝰ .M. uałius coruus. is cõ¬
sules cauit publicũ pħilonẽ . ⁊ .ĩ. papitiũ cursorẽ
it̾m aud dubio conscessũ ciuitatis ꝙ nulli ea tem¬
pestate duces clariores eẽnt. qͦ creati sũt die sic̃¬
eo enĩ placua̾t pr̾ibus magr̃ãtũ ĩ eerũt. sollẽpni¬
penes quẽ fasces erant dis.sp̃. postumi in quid
qui uͥ surrecxit eo illo uultu quo sub ingũ missus
ris causa me pͥm̃ excitatũ iussũq dicẽ nõ tamꝙͣ
senatotẽ.s tamꝙͣ reũ qua infelicis belli. q̃ ingno¬
miniose pacis. Ego tñ qnͣ neq de nota nr̃a neq
de pena retulistis omissa defensione q̃ nõ difficil¬
lima ẽẽt. apud haud igͣros fortunaꝵ hũaꝵ neces¬

Expanded text:
uibus uitio creatis suffecti M. Aemilius Papus dictator, L. Ualerius Flaccus magister equitum. nec per eos comitia habita; et quia taedebat populum omnium magistratuum eius anni, res ad interregnum rediit. interreges Q. Fabius Maximus M. Ualerius Coruus . is consules creauit Q. Publilium Philonem et L. Papirium Cursorem iterum haud dubio consensu ciuitatis, quod nulli ea tempestate duces clariores essent. quo creati sunt die, eo—sic enim placuerat patribus— magistratum inierunt sollemnipenes quem quern fasces erant, die , Sp. Postumi, inquit. qui ubi surrexit, eodem illo vultu quo sub iugum missus  non honoris causa me primum excitatum iussumque dicere, non tamquam senatorem, sed tamquam reum qua infelicis belli, qua ignominiosae pacis. ego tamen, quando neque de noxa nostra neque de poena rettulistis, omissa defensione, quae non difficillima esset apud haud ignaros fortunarum humanarum neces
Abbreviated transcription (Latin):
nuisse ui affecto corꝑe rebat᷑. Tam̃ cõsensuoĩu
uictus ẽ. ut ip̃m ĩ cõcilim aceiret. Iec gͣusꝰ
senex plaustto ĩ castra oi᷑ ad uectus. Uocatusꝙ
ĩ cõscilium. ita ferme locutꝰ ẽ. ut nichil sẽ¬
tetie sue mutatet. causas tm̃ adicẽt yͥbtes econ¬
cilio ꝙ optimꝰ duce̾t᷑ c̃ potẽtissimo pͦp pĩgẽs bñsiciũ ꝑpt᷑

Expanded text:
nuisse in adfecto corpore rebatur, tamen consensu omnium nuisse in adfecto corpore rebatur, tamen consensu omnium uictus est ut ipsum in consilium acciret. nec grauatus senex plaustro in castra dicitur aduectus uocatusque in consilium ita ferme locutus esse, ut nihil sententiae suae mutaret, causas tantum adiceret: priore se consilio, quod optimum duceret, cum pot
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝑfidũ sanitem pugͣnti. Aliꝰ quoq aut qua eam᷑
nũ mõtes moliti oĩa sede sua ꝑamꝰ. dũ ħ ĩminebt̃
iuga quatu ad hostẽ ueĩens armati ĩ ertnes fortes
ad bñ moriendũ oblaturꝰ ẽ bosts sedẽ bellũ cõficiet.
hic ĩ inuice ẜmoĩb qͦ cibi qͦ quietis ĩ metore nox
traducta ẽ. Ne sãnitib cõsciliũ qͥdẽ ĩ ta letis sinpe
annis nõ militanl solũ s cunb qͦq ab scesserat
mun̾ib. ĩ corꝑe tm̃ affecto uitebat is aĩ ꝯsilũq.
Is uͥ accep̃ ꝙ furcłas caudiuas. ⁊ t̾ onos saitꝰ clangꝰ eẽt
exͥcitꝰ romanꝰ ꝯsultuo ab nũptio filii censint om̃s
inde ꝙͣ pͥmũ ĩ uolatos ꝑ mictendos. Que uͥsp̃ta
sententia ẽ. itͥumq eodẽ rem eante nũtio ꝯsułe¬
bat᷑. cẽsuit ad unũ õs ĩ tͥficiendos. Q iͥ tã oiscor¬
dia ĩt̾ se uelud ex ancipiti oraculo responsa data
sũt. quãꝙͣ filiꝰ ip̃e ĩ pͥmis iã animꝰ qͦ pat̾s cũ se¬

Expanded text:
fidum Samnitem pugnanti'; alius: 'quo aut qua eamus? num montes moliri sede sua paramus? dum haec imminebunt iuga, qua tu ad hostem uenies? armati, inermes, fortes, endum oblaturus est hostis; sedens bellum conficiet.' his in uicem sermonibus qua cibi qua quietis immemor nox traducta est. ne Samnitibus quidem consilium in tam laetis suppetannis non militaribus solum sed ciuilibus quoque abscesserat muneribus; in corpore tamen adfecto uigebais ubi accepit ad Furculas Caudinas inter duos saltus clausos esse exercitus Romanos, consultus ab nuntio filii censuit omnes inde quam primum inuiolatos dimittendos. quae ubi spreta sententia est iterumque eodem remeante nuntio consulebatur, censuit ad unum omnes interficiendos. quae ubi tam discordia inter se uelut ex ancipiti oraculo responsa data sunt, quamquam filius ipse in primis iam animum quoque patris conse
Abbreviated transcription (Latin):
ga magrãtu se abdicauerat. Appiꝰ ia iñ anti¬
quitus insitam ꝑtinatiã familie gerendo. solus
censurã obtinuit. Eodẽ appio anctore putiti
gens cunis ad ara maximã hercuł familiãe
sac̾dotiũ fiẽret ẜuos publicos ministeñ dele¬
gandi cã sollẽna eiꝰ sac̾ docuerat tͣdit᷑ edic¬
tum memoniabile ⁊ qd̾ dimouendis statu suo
sacͥs religionẽ afferre facere posset.cũ .xii. fa¬
milie ea tẽpestate putitioꝵ eẽnt. pubes. ad
.xxx. om̃is intra annũ cũ stirpe extinctos.
Nec nom̃ tantũ putioꝵ int̾isse. s cẽsorẽ etia
apiũ memon deũ ira pꝰ aliqͦt annos lumĩb
captũ. Itaq ꝯsules quieuit annũ secuti sũt
.C. iumꝰ᷑ bubulcus t̾tiũ ⁊ .Q. emiliꝰ h arbula
it̾m mitio am q̃sti ap̃ ppłm deformatũ otdi¬
nem pua lectoẽ senatus q ponores aliquot
lectis p̃f̾iti eẽnt. negauert eã lectõe seque
siñ recti p̃uiq distͥmine ad grãm ac libidine

Expanded text:
ga magistratu se abdicauerat, Appius iam inde antiga magistratu se abdicauerat, Appius iam inde antiquitus insitam pertinaciam familiae gerendo solus censuram obtinuit. eodem Appio auctore Potitia gens, cuius ad Aram Maximam Herculis familiare sacerdotium fuerat, seruos publicos ministerii delegandi causa sollemnia eius sacri docuerat. traditur inde, dictu mirabile et quod dimouendis statu suo sacris religionem facere posset, cum duodecim familiae ea tempestate Potitiorum essent, puberes ad triginta, omnes intra annum cum stirpe exstinctos; nec nomen tantum Potitiorum interisse sed censorem etiam Appium memori deum ira post aliquot annos luminibus captum. itaque consules, qui eum annum secuti sunt, C. Iunius Bubulcus tertium et Q. Aemilius Barbula iterum, initio anni questi apud populum deformatum ordinem praua lectione senatus, qua potiores aliquot lectis praeteriti essent, negauerunt eam lectionem se, quae sine recti prauique discrimine ad gratiam ac libidinem
Abbreviated transcription (Latin):
deciꝰ ꝓfligato.fere sannitiũ bello priusꝙͣ ea
cura decederet patrib romanis ettussi belli fama
exorta est. Nec ea erat tẽpestate gens alia cuiꝰ
scd̾m gallicos tumultꝰ arma t̃ribiliora eẽt. tum
ꝓpinquitate agri.tũ multitudine hoĩum. Itaq
altero ꝯsule ĩ sanniu reliꝗas bellũ ꝑsequenti.pͦ.
cdeciꝰ. qͥ g̾uit̾ eger rome restiterat anctore senatu
dictatorẽ.c̃. iunũ bubulcũ dixit. Is ꝓut rei
magnitudo postulabat om̃s iuniores sac̾mento
ꝯdigit. Atma queq res postit sũma industria
parit. Nec tantis apparatib de mntrando elat̾
bello agitat. qͥeturus aut dubie nͥ ultra arma
enusci infetrent. Eadem ĩꝑando adhibendo ꝙ
bello constilia et apud etrustos fuere neut̾ fim¬
bus egressi ⁊ censura clata co anno apii claudii
⁊c̾. plautei fuit. memone tñ felicioris ad poste¬
ros nom̃ apii ꝙ uiã mumuit ⁊ aqũa in urbẽ
indiosam senatus lectione uẽcundia uictꝰ cole¬

Expanded text:
fligato fere Samnitium bello, priusquam ea cura decederet patribus Romanis, Etrusci belli fama exorta est; nec erat ea tempestate gens alia, cuius secundum Gallicos tumultus arma terribiliora essent cum propinquitate agri tum multitudine hominum. itaque altero consule in Samnio reliquias belli persequente P. Decius , qui grauiter aeger Romae restiterat, auctore senatu dictatorem C. Iunium Bubulcum dixit. is, prout rei magnitudo postulabat, omnes iuniores sacramento adigit, arma quaeque alia res poscit summa industria parat; nec tantis apparatibus elatus de inferendo bello agitat, quieturus haud dubie, nisi ultro arma Etrusci inferrent. eadem in comparando cohibendoque bello consilia et apud Etruscos fuere; neutri finibus egressi. et censura clara eo anno Ap. Claudi et C. Plauti fuit; memoriae tamen felicioris ad posteros nomen Appi, quod uiam muniuit et aquam in urbem uidiosam senatus lectionem uerecundia uictus colle
Abbreviated transcription (Latin):
censores. qͦr ĩ mazrãtu lata ẽ. qua pͦ illos censo¬
res c̾atos eã legẽ ppͥ iussisset. ꝙ ꝙ postremũ iꝰsis¬
set. id ius ratũq eẽt. nõ tñ aut se aut eoꝵ q̃ꝙͣ
ge potuisse ħ sine ulliꝰ assensu cauillãte appiõ
neo añ ꝯtinuando abstitit magrãtu qm̃ obrue¬
rent eũ male ꝑta male iesta male retẽta ĩꝑia.
ħ ẽ eadẽ familia ꝗrites cuiꝰ ui atq ĩiuriis ꝯpul

Expanded text:
es, quorum in magistratu lata esset, quia post illos censores creatos eam legem populus iussisset, quodque postremum iussisset id ius ratumque esset, non tamen aut se aut eorum quege potuisse. haec sine ullius adsensu cauillante Appio 'nec ante continuando abstitit magistratu quam obruerent eum male parta, male gesta, male retenta imperia. haec est eadem familia, Quirites, cuius ui
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝯstilia mag̃ placue̾ ducib. sole orto sigͫ
yugne ꝓpositũ est. atmatiq ĩ aciẽ ꝓcedũt.
ꝓ p̾ꝙͣ ꝯsuli nũtiatũ ẽ. ex tẽplo texerã dati
uber ut prandeat miles firmatisq cibo ui¬
tib arma capiat. dc̃o ꝑet᷑. Consul uͥ ãmatos
patosq uidĩt sigͣ exͣ uallũ ꝓferri uissit. ⁊ haud
poil hoste instruxit atĩẽ.Aliquã diu intenti
um̃ꝙ stetett̃ expectãtes ut ab adu̾satiis cla¬
mor ⁊ pugna inciꝑet. ⁊ pͥꝰ sol metidiẽ se incli¬
natũ qua telũ hinc atq hĩc emissũ ẽ. In de
ne ĩfccta re abiret᷑. clamor ab etrustis orit᷑.
cõcinnũt q tube ⁊ sigͣ in ferunt᷑. Concũrũt

Expanded text:
ra consilia magis placuere ducibus, sole orto signum ra consilia magis placuere ducibus, sole orto signum pugnae propositum est armatique in aciem procedunt. consuli nuntiatum est, extemplo tesseram dari iubet ut prandeat miles firmatisque cibo uiribus arma capiat. dicto paretur. consul ubi armatos paratosque uidit, signa extra uallum proferri iussit et haud procul hoste instruxit aciem. aliquamdiu intenti utrimque steterunt exspectantes ut ab aduersariis clamor et pugna inciperet, et prius sol meridie se inclinauit quam telum hinc aut illinc emissum est: inde, ne infecta re abiretur, clamor ab Etruscis oritur concinuntque tubae et signa inferuntur. nec
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ eẽ iã u̾tuti romane ĩ expugnabilẽ loco fra¬
gellana ars soronaq ⁊ uͥcũq iniqͦ successũ eãt
loco memorabat᷑. his accensus miles oĩ memõ
difficultatũ uadit adue̾sus iimẽtiũ hostiũ anẽ
tunt.sensitq acies eqͦse iam ĩstitisse loco. ue̾sus
ex tẽplo ẽ tͥror ĩ insidiatões easdẽq latebras ab
se paulo añ texerãt palati atq ĩermes fuga
cesa ad .xx. milia hõiu uictorq romanꝰ ad clla¬
tum ultto ab hoste p̃dim poctoꝵ discunit. di
hec getunt᷑ in sannio. ia oẽs etturie pͥ prot̾
aretinos ad arma ierant. ab oppugͥndo sutrio
que urbrs sotia romanis uelud claustͫ ettiu̾e
orat ingens orsibellũ. Eo alt̾ ꝯsulũ emilius
a exͥcitu ad lib̾andũ obsidioẽ socios ueĩt. Ad¬
uenientib romanis sut̾ni ꝯmeatꝰ benigne
ĩtast᷑ añ urbẽ poĩta aduexere.erusti diem
primũ ꝯsulando maturarẽt Fherẽt ne bellũ
naduxꝰunt. Posto̾ die ubi celeriora ꝙͣ tutio¬

Expanded text:
quem esse iam virtuti Romanae inexpugnabilem locum? fregellana arx Soranaque et ubicumque iniquo successum erat loco memorabantur. his accensus miles, omnium immemor difficultatium, vadit adversus imminentem hostium aciem. m summam ceperunt sensitque acies aequo se iam institisse loco, versus extemplo est terror in insidiatores easdemque latebras quibus se paulo ante texerant palati atque inermes fuga caesa ad viginti milia hominum victorque Romanus ad oblatam ab hoste praedam pecorum discurrit. dum haec geruntur in Samnio, iam omnes Etruriae populi praeter Arretinos ad arma ierant, ab oppugnando Sutrio, quae urbs socia Romanis uelut claustra Etruriae erat, ingens orsi bellum. eo alter consulum Aemilius cum exercitu ad liberandos obsidione socios uenit. aduenientibus Romanis Sutrini commeatus benigne in castra ante urbem posita aduexere. Etrusci diem primum consultando maturarent traherentne bellum traduxerunt: postero die, ubi celeriora quam tutio
Abbreviated transcription (Latin):
atq impetũ pͥmo fudiss menia ip̃a oppugͣre est
agͥssus et militũ quidẽ is erat arcor. ut iã ind̾ cũ
scalis succede̾ ad muros uellent. enaẜosq cõtẽderẽt.
Conuisq id arduũ fcã erat labore militũ potiꝰ quã
ꝑiclõ ꝑ age̾ ĩ ceptũ noluit. Itaq ag̾em ⁊ uineasi
eg̾it. Tũresq muro admonit. quaꝵ usum forte
ĩter oꝑa romanoꝵ religata ad prumã mur teste
suspensus maĩb se dimisiss. ꝑ pulit ut ĩ ꝑatore
ut uino epullisq sopitos: hostes agͣderet᷑. Nec maio¬
re certamiẽ capti cũ urbe ansones. sũt. qͣm acie
fusi erant. p̃da capta ĩgens ẽ. Presidioq ĩ poĩta
et ne atiliꝰ ex ꝑs głe eẽt. iussi ambo consules: ad¬
neficio ꝑuenirent. desidenũ plebis de colonia de¬
ducenda cales retulert. ft̃oq. st̃. ut .ii. ꝗngẽti¬

Expanded text:
atque impetu primo fudisset, moenia ipsa oppugnare est atque impetu primo fudisset, moenia ipsa oppugnare est adgressus. et militum quidem is erat ardor ut iam inde cum scalis succedere ad muros uellent euasurosque contenderent; Coruus, quia id arduum factu erat, labore militum potius quam periculo peragere inceptum uoluit. itaque aggerem et uineas egit turresque muro admouitinter opera Romanorum, religata ad pinnam muri reste suspensus, manibus se demisisset, perpulit imperatorem ut vino epulisque sopitos hostes adgrederetur; nec maiore certamine capti cum urbe Ausones sunt quam acie fusi erant. praeda capta ingens est, praesidioque imposito et, ne Atilius expers gloriae esset, iussi ambo consules adneficio praeuenirent desiderium plebis, de colonia deducenda Cales rettulerunt; factoque senatus consult
Abbreviated transcription (Latin):
momẽtaniq et p̃dã eodẽ uite quo laminui ĩcĩtatẽ
accepti tustulaĩs ẜuate ciuitas qͣm hẽbant crimẽq̃
rebellioĩs et publicula fraude ĩ paucos auctores uͥ
lassent. grauitͥ seuitũ ⁊ muri deiecti ⁊ senatus inde
ab ductus iussiq tͣnͣstiberim hĩtare ut eius ꝗ cis
tib̾im dep̃hensus eẽt usq ad mille passus clarigatõ
eĩt. ne priusꝙͣ ere ꝑ soluto. is qui cepiss exͣ uicła
captũ hẽret. ĩ agrum senatoꝵ colonii missi quibus
ascͥptis speciem antiq frequẽtie uelitre recepeumt.
et antium noua colonia missa cũ eo ut antiatibus
nitr̾et᷑ si ⁊ ip̃i ascribi coloni uellent. naues inde longe
abacͥe. Int̾dc̃mq mate antiati ppło ẽ. et ciuitas clata
tybu̾tes p̃nestiniq agro multati. neq ob recens tantũ
rebellioĩs comuẽ cũ aliis latinis cͥmen. s ꝙ tedio ĩꝑii
romani cũ gallis gente efferata arma quõda cõsoci¬
assent. cet̾is latinis ppłis conubia et m̾ciaq ⁊ cõscilia

Expanded text:
Nomentanique et Pedani eodem iure quo Lanuvini in civitatem accepti. Tusculanis servata civitas quam habebant, crimenque rebellionis a publica fraude in paucos auctores verlassent, graviter saevitum: et muri deiecti et senatus inde abductus iussique trans Tiberim habitare, ut eius qui cis Tiberim deprehensus esset usque ad mille pondo assium clarigatio esset nec priusquam aere persoluto is qui cepisset extra uincula captum haberet. in agrum senatorum coloni missi, quibus adscriptis speciem antiquae frequentiae Uelitrae receperunt. et Antium noua colonia missa, cum eo ut Antiatibus permitteretur, si et ipsi adscribi coloni uellent; naues inde longae abactae interdictumque mari Antiati populo est et ciuitas data. Tiburtes Praenestinique agro multati neque ob recens tantum rebellionis commune cum aliis Latinis crimen sed quod taedio imperii Romani cum Gallis, gente efferata, arma quondam consociassent. ceteris Latinis populis conubia commerciaque et concilia
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tͥbimꝰ legato nõ legatus ꝯsuli nõ magiste
equitũ dictatoĩs ꝑeat imꝑio. Iemo hoũm.
nemo deoꝵ u̾recundia hẽat. nõ edicta ĩꝑatorũ
nõ auspicia obs uentur. si non comeatu uagi
milites inpacato ĩ hostico coerarent ĩ memo¬
rec sacramenti licentia sola uase ubi uelus ex¬
autorent ĩ frequentia deserantur signa. neque
conueniatur ad edictũ neq discernatur intei
ceca ⁊ fortunta ⁊ ꝑsollem̃ ⁊ sacrata militia sit.¬
hoꝵ criminum uero uoo res ĩ oĩa scła offert et
tribum pleb̾ ura ob noxia capita pro licentia .p.¬
Q. fabii obici repentes tribunos et suam iamni
cem magis anxios qͣm eĩ cuiꝰ auxiliu ab se pe¬
tebatur. lib̾auit onore cẽsꝰ. Populus romanꝰ ad
p̾ces ⁊ obtestatione u̾sus ut sͥ penã magista
equitũ dictator remiete̾t. Gribun quoq incli¬
tu rem ĩ preces sub secuti otare dictatorem.
i si stunt. ut ueĩam etconi humano. uenia abo¬
lescentie. q. fabii. daret. satic eum penaꝵ de disse

Expanded text:
ter equitum dictatoris pareat imperio, nemo hominum, nemo deorum uerecundiam habeat, non edicta imperatorum, non auspicia obseruentur, sine commeatu uagi milites in pacato, in hostico errent, immemores sacramenti licentia sua se ubi uelint exauctorent, infrequentia deserantur signa, neque conueniatur ad edictum, nec discernatur interdcaeca et fortuita pro sollemni et sacrata militia sit.—'horum criminum uos reos in omnia saecula offerte, tribuni plebi; uestra obnoxia capita pro licentia Q. Fabi obicitecem magis anxios quam eius cui auxilium ab se petebatur, liberavit onere consensus populi Romani, ad preces et obtestationem uersus ut sibi poenam magistri equitum dictator remitteret. tribuni quoque inclinatam rem in preces subsecuti orare dictatorem insistunt ut ueniam errori humano, ueniam adulescentiae Q. Fabi daret; satis eum poenarum dedisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpitꝰ tem ꝙͣ adu̾sis agant diis ꝓ cͥte hete. p̾õa bella
adusꝰ d̾oꝰ. mag̃ ꝙͣ hoiẽs gessisq: ħ ꝙ ĩstat ducibus
ex̾citꝰ educta cͥca candiũ castͣ ꝙͣ põt occultissime
dũc. Ind̾ ad calatia uͥ iã cõsules romaos cast᷑q eẽ
audiebat. milites .x. pestoꝵ iñtu mittit. pecoraq
diu̾so aliu alibi haud ꝓcul tomaĩs pasce̾ iubet p̃si¬
diie. iͥ ĩ ciderint ĩ p̃datores. ut iñ oĩb ẜmo ꝯstet¬

Expanded text:
is rem, quam aduersis agant dis, pro certo habete priora bella aduersus deos magis quam homines gessisse, hoc quod instat ducibus exercitu educto circa Caudium castra quam potest occultissime locat. inde ad Calatiam, ubi iam consules Romanos castraque esse audiebat, milites decem pastorum habitu mittit pecoraque diuersos alium alibi haud procul Romanis pascere iubet praesidiis; ubi inciderint in praedatores, ut idem omnibus se
Abbreviated transcription (Latin):
neliꝰ respiciens ad mampulos militu ꝙ manii¬
ꝙ uoce pot̾at monstrabat. ut uexua se suoꝵ
pamasq eͥnere equitum: ꝙ nͥ anditũ simułq
nisum ẽ. edeo tepente laboris quã ꝑ diem pene
totũ tulerant ualne ꝑq obliti sũt ut aut

Expanded text:
nelius respiciens ad manipulos militumnelius respiciens ad manipulos militum voce poterat, monstrabat vexilla se suorum parmasque cernere equitum. quod ubi auditum simul visumque est, adeo repente laboris per diem paene totum tolerati volnerumque obl
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpeꝯimenta tomanoꝵ ꝓ cul ab armatis sine
p̾sidio sine munimẽto state anioitate p̃de ĩ¬
perũ faciunt. Nmi nͥ oictatoti t᷑pidus ũ tꝰ at¬
indes ĩqmid. a. fabi ad hostim cquite omissam
uitos equis ĩ sidentes taros quib fẽrum in
mann sit ĩ uenies et ꝯuosq dũ p̃da onera¬
ĩ structissima potest ĩ necta ĩ dissipatos ĩ pedi
obmissas oiã repente ob iacentes pedib fugiẽ¬
linm const̾natoꝵq equoꝵ neqͣ pugne neq
fage saus potentes ceduntur. tc̃ deleto ꝓpe
equitatu hostium. M. fabiꝰ circũduetis pau¬
lulum alis abt̾go pedestte aciem adons. Ind̾
clamor nouns accidens et sãnicinz t̾tuit aĩos.
et dictutor nͥ respectantes hostu añ sigͣ nos
turbataq signa ⁊ fluctuantẽ aciẽ iudit. tũ
appellare tũ ad hortati milites tribunos pͥncipi¬
qr ordiũ noiãtim. ad ite tandam secũ pugnã.
bant. Eaues ipẽ iam pͥmꝰ erat ĩ conspectu ⁊ cõ¬

Expanded text:
impedimenta Romanorum procul ab armatis sine impedimenta Romanorum procul ab armatis sine praesidio, sine munimento stare, aviditate praedae impetum faciunt. quod ubi dictatori trepidus nuntius at'uides tu' inquit, ' M. Fabi , ab hostium equite omissam —raros equis insidentes, raros, quibus ferrum in manu sit, inuenies—equosque dum prainstructissima potest, invecta in dissipatos dissipatomissas repente, obiacentes pedibus fugientium consternatorumque equorum, neque pugnae neque fugae satis potentes caeduntur. tum deleto prope equitatu hostium M. Fabius circumductis paululum alis ab tergo pedestrem aciem adoritur. clamor inde nouus accidens et Samnitium terruit animos et dictator, ubi respectantes hostium antesignanos turbataque signa et fluctuantem aciem uidit, tum appellare, tum adhortari milites, tribunos principesque ordinum nominatim ad iterandam secum pugnam bant. eques ipse iam primis erat in conspectu et Cor
Abbreviated transcription (Latin):
locum casts dimicati ĩssit. Id sio̾ cͥcũfuso undiq
aciem ĩ pednnẽtis examine temotis. Insttunt
cõtta et postes aniniis ⁊ intib parco. auxerat
io maxiẽ oẽo ꝙ ĩgnari loco ĩ iqͦ nõ hosti cessum
uens fugientes ac tẽritos rẽtibiles ip̃i secu¬
t fuert᷑ It aliqnã diu equauit pugnam. Iam
ddem de sueto sãnite clamorẽ romani ex̾citus
pati ⁊⁊ eccłie uio die ab hora dici t̾tia ad octana
ita anceps di c̾tamen stetisse ut neq clamor
nt p̾o semel cõcursum est sublatuo. it̾atus sit
neqi signa ꝓ motaloto retto ne recepta. Leq
recrcsum ab mia sit parte. In suo quisq gͣdu
ob noyi urtentes scutio sine respiratiõe ac
obepeetu pugbant stemitꝰ eqͣlis tremorq id
pugne. Ince fangatioẽ ultimã aut nocte syec¬
radate. Iam niris inites iam ferio suanis iam
aeilia ourim de erant. cũ subito sãnitim eqͥ¬
no sũ turta ima longins ꝓnecta accepissẽt

Expanded text:
locum castris dimetari iussit. id uero circumfuso undique locum castris dimetari iussit. id uero circumfuso undique aciem impedimentis ex agmine remotis. instruunt contra et hostes et animis et uiribus pares. auxerat id maxime animos quod ignari loco iniquo, non hosti cessum, uelut fugientes ac territos terribiles ipsi secuti fuerant. id aliquamdiu aequauit pugnam iam pridem desueto Samnite clamorem Romani exercitus pati; et hercule illo die ab hora diei tertia ad octauam ita anceps dicitur certamen stetisse ut neque clamor, ut primo semel concursu est sublatus, iteratus sit neque signa promota loco retroue recepta neque recursum ab ulla sit parte. in suo quisque gradu obnixi, urgentes scutis, sine respiratione ac respectu pugnabant; fremitus aequalis tenorque idem pugnae in defatigationem ultimaes, iam ferro sua vis, iam consilia ducibus deerant, cum subito Samnitium equites, cum turma una longius provecta accepissent
Abbreviated transcription (Latin):
ad u̾sus sãnites duxer̃t. castra ĩ costico incutiose
ita posita tamꝙͣ ꝓcul abeẽt hostis cũ subito adue¬
nere sãnitium legiones tanta ferocia ut uallu
usq ao statione romana ĩ ferent. Nox ia appe¬
tebat id ꝓhibuit. moĩmẽta adoriti. Nlec dissimła¬
bant orta luce pot̾o die facturos. dictator ubi pro¬
pͥotem spe dimicationẽ uidit. ne nuilitũ uituti
dãpno locus eẽt. igͥb creb̾e relictise ꝯͥ cõspectum
hostium frustrarẽt᷑ silentio legiones educit. Nec
lucesceret prelio abstinet᷑. nec pedesteeo quidem
copie ante lucem castͥs egresse. eques luce dem
ansus ĩ cursare ĩ hostem carpendo nouissi m̃os pte¬
mendoq iniquis ad transitũ locis agnen detimut.
Interim pedes equite assecutꝰ. et totis iam copũs
sãnis urgebat. Eñ dictator poꝰ quã sine magno ĩ¬
comodo progredi nõ pot̾at/ eũ ip̃m in quo ꝯstit̾at

Expanded text:
aduersus Samnites duxerunt. castra in hostico incuriose aduersus Samnites duxerunt. castra in hostico incuriose ita posita tamquam procul abesset hostis, cum subito aduenere Samnitium legiones tanta ferocia ut uallum usque ad stationem Romanam inferrent. nox iam appetebat; id prohibuit munimenta adoriri; nec dissimulabant orta luce postero die facturos. dictator ubi propiorem spe dimicationem uidit, ne militum uirtuti damno locus esset, ignibus crebris relictis qui conspectum hostium frustrarentur, silentio legiones educit; nec lucesceret, proelio abstineret; ne pedestres quidem copiae ante lucem castris egressae. eques luce demum ausus incursare in hostem carpendo nouissimos premendoque iniquis ad transitum locis agmen detinuit. interim pedes equitem adsecutus et totis iam copiis Samnis urgebat. tum dictator, postquam sine magno incommodo progredi non poterat, eum ipsum in quo constiterat