comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is ercogitatum est. si penderesta¬
tuscoramꝰ cũriam possit inlubitat̃
esse. ¶ Si mat᷑ impubisssiecti ꝓt̾
sidicatur aut nõ esse ex ip̃o defauie¬
to ꝯteptus aut ex ip̃o quitem s non
ex matrimonio editus. ¶ Siis qui
status ꝯton̾siam̃ filio faciebat ⁊
atqui seerala natum affirinat
quam furꝰ enis basie hat. scilicet
at neget eum filu ĩdentoo ad¬

Expanded text:
atum est, et pendere status eorum, cum iam possit indubitatus esse'. Si mater impuberis subiecti partus  puta si dicatur aut non esse ex ipso defuncto conceptus aut ex ipso quidem, sed non ex matrimonio editus. Si is, qui status controuersiam filio faciebat et soat, qui se ex alia natum adfirmat, quam filius eius faciebat, scilicet ut neget eum filium, idcircoq
Abbreviated transcription (Latin):
Sinstatii a ⁊m tet̾as nect̃as ipen ẜ¬
sas d impena promoto faculta¬
tum. ¶ Post pub̾tatem q̾ritur an
accoris ꝑtes sustmere deb̾at qui ex
caueat. si nunc paratus sit tau̾e qĩ
possessdr ꝯueniendus est. quid si nc̃
non caueat. possessio tranffertur
adũsario satis offerente ꝑ inde at
sinnc primum ab eo xet̾etur he
tis eͥ contrpu̾sa stat. non erit ini¬
quum simiłe cartomiano dec̾tum ĩ

Expanded text:
as impensas debet impendi pro modo facultatium. Post pubertatem quaeritur, an actoris partes sustinere debeat qui ex cauerat, si nunc paratus sit cauere, quasi possessor conueniendus est: quod si nunc non caueat, possessio transfertur aduersario satis offerente: perinde atque si nunc primum ab eo peteretur hetis ei controuersia fiat, non erit iniquum simile Carboniano dec
Abbreviated transcription (Latin):
cise arbitror. qr nõ est. uerum.
filium̃ eius superuxisse aut igi¬
tur filius superuixit patti et
extinxit ꝯlitionem fideĩ ꝯ missi.
aut non superuiatꝰ extunit con¬
ditioscum autem quis añ ⁊ quis
pꝰ e̾a decesẜit non appareat exti¬
tisse ꝯclitionem. fideiꝯ missima

Expanded text:
cisse arbitror, quia non est verum cisse arbitror, quia non est verum filium eius supervixisse. aut igitur filius supervixit patri et extinxit condicionem fideicommissi, aut non supervixit et extitit condicio: cum autem, quis ante et quis postea decesserit, non apparet, extitisse
Abbreviated transcription (Latin):
mini rogabat quedant mlr fili¬
unĩ suum ut si sine ub̾is decessus
restitũe. ⁊iditatem patri suo. auũ¬
fratri i ł postea deportatus mint
sulam ubos susceꝑat querebat᷑
ħ postea eclantur effic̾e ut con¬
amtio defitiat post deꝑtat᷑oem uᷤ
susceptos qĩ ab ano non ꝓaeise
maxime cum etiam bona tum
sua quodam modo tͣam̃ fisco sint
uenclicanda. ¶ Siquis rogͣtus
fuit filuis sũis uł ciuexhiis uo¬
uierit restitũe hrditatem pap̃.¬
buit eligndi facultatem. cui
ub̾ fãccus sideiꝯmissum restitui
uelit. S ⁊ si ẜuus perie suerit
ꝯstitutus nullo añ ꝯcepͥto fi¬
uo iam parere conditioninon
pot̾it decessisegi pone ulaeru
detur. s cum deredat eiertioemi il¬
iam quam papmianus deporia¬
toceait huic cdarenonon opor¬
¶tet.¶ Si quis autem susceperit. qui¬
dem finum uerumuur amisit
idebitur sin eub̾is dẽtessisse .¶Si
gressu uł quo anciuo modo. sił
cum patre perierit an ꝯditio defe¬
cit usteamus ⁊ magis non defe¬

Expanded text:
mini: rogauerat quaedam mulier filium suum, ut, si sine liberis decessisset, restitueret hereditatem fratri suo: is postea deportatus in insula liberos susceperat: quaerebatur  ut condicio deficiat, post deportationem uero suscepto‹s› quasi ab alio non prodesse, maxime cum etiam bona cum sua quodammodo causa fisco sint uindicanda. Si quis rogatus fuerit filiis suis uel cui ex his uoluerit restituere hereditatem, Papbuit eligendi facultatem, cui liber factus fideicommissum restitui uelit. sed si seru‹u›s poenae fuerit constitutus, nullo ante concepto filio iam parere condicioni non poterit decessisseque sine liberis uidetur. sed cum decedit, el‹e›ctione‹m› illam, quam Papinianus deportato dedit, huic dari non oportet. Si quis autem susceperit quidem filium, uerum uiuus amiserit, uidebgressu vel quo alio modo simul cum patre perierit, an condicio defecerit, videamus. et magis non defe
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis. fructus autem non Bidi¬
tatis ip̃is reb acceno femĩntur.
Si legatn fit hi dre luciunest¬
⁊ rogatus sit portionem p̃icditatis
a semet ip̃o ei telictum est. in fiter¬
datũm est si achectum sit rogo fi
ci h̾rchitatem meam cam ticio
płtiaris ex senatus ꝯsulto tre¬
blriano in eum cui restituta

Expanded text:
tis: fructus autem non hereditati, sed ipsis rebus accepto feruntur. Si legatum sit heredi relictum et rogatus sit portionem hereditatis a semetipso ei relictum est, in fideidatum est, si adiectum sit: 'rogo dt‹i›, hereditatem meam cum Attio partiaris.' ex senatus consulto Trebelliano in eum, cui restituta
Abbreviated transcription (Latin):
ceptioẽm. Nã⁊ ille pet̃e debrut. ⁊ egosal¬
⁊uã habe debo pignotiam accionẽ. S
si p̾ea q̃ peciit pignoi declit: mag̃ẽ.: ut
noceat exceptio rei iudicate:
ceat nec ne: inspicienduẽ amił cor pꝰfi

Expanded text:
e debuit et ego saluam habere debeo pigneraticiam actionem. sed si posteaquam petit, pignori dedit, magis est, ut noceat exceptio rei iudicatae.ceat nec ne, inspiciendum est, an i
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ut utł diffiñ excepcio rei iudicate
obstat quocienᷤ int̃ ea̾dẽ ꝑsoãs eadẽ q̃stiõ
reuocat᷑. ł aliogne iudicii. Nõ siħe dita¬
te petita singłas rẽ petat ł simgłis re¬
b petitiᷤᷤ heditatẽ petat. excepciõe sũmo¬

Expanded text:
us definit, exceptio rei iudicatae obstat, quotiens inter easdem personas eadem quaestio reuocatur uel alio genere iudicii. et ideo si hereditate petita singulas res petat uel singulis rebus petitis hereditatem petat, exceptione summo
Abbreviated transcription (Latin):
accioẽs. ⁊ imũ iudicati finẽ suffice ꝓbabi¬
li ratioe płacu̾it. ne alit mod sitiũ multi¬
plicatus. sũmã atq ĩ explicabilẽ fitiat dif¬
ficatłtatẽ maxime. sidiu̾s. ⁊ ꝓnuntiar ẽt
Parere gͦ excepcioĩ rei uidicate frequenᷤ¬

Expanded text:
actiones unumque iudicati finem sufficere probabili ratione placuit, ne aliter modus litium multiplicatus summam atque inexplicabilem faciat difficultatem, maxime si diuersa pronuntiarentur. parere ergo exceptionem rei iudicatae frequen
Abbreviated transcription (Latin):
ea dm̃ũ. aliã causã fic̃ ¶Outata aũt opinio
pentors ñfae . ot puta opinabat᷑ excausa¬
feditũ a sedm̃ũ hab̾e. mutauit oproẽm
xepͣ putare excnisa doãtioĩs ħre ñ parit
petitioẽm nouã: Nãqualec̃q ⁊um̃cũꝙ

Expanded text:
ea dominium aliam causam facit. mutata autem opinio non facit. ut puta opinabatur ex causareditaria se dominium habere: mutauit opinionem oepit putare ex causa donationis: haec res non parit petitionem nouam: nam qualecumqu
Abbreviated transcription (Latin):
accusãe uelit.⁊ plãe. falsa eẽ instrum̃ta
exqͥb cõueniebat᷑: cũ in ĩstrum̃tiᷤ sub scͥp¬
ẜ at exp̃cepto siue int̃ locllcioẽm uidicis
anpse ptioei oppoi pꝰsit cũ ꝓpͥntipalib cõ¬
stittioĩb manifeste cauet᷑. ⁊ sire̾ uidicata
eẽt exfalsis ĩstrũm̃ti̾. sip̃ea falsa inueniã¬
t̃nec rei uidicate exceptiõe opponi. Mo

Expanded text:
usare uelit et probare falsa esse instrumenta, ex quibus conueniebatur, cum instrumentis subscripserat ex praecepto siue interlocutione iudicis, an praescriptio ei opponi possit? cum et principalibus constitutionibus manifeste cauetur, etsi res iudicata esset ex falsis instrumentis, si postea falsa inueniantur, nec rei iudicatae praescriptionem opponi. Mod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui ura sepultrorum acquiri ĩ¬
sequĩt᷑uradeo senatus uithil ap̃
eum̃ ex ea ꝑte quam delinquit uo¬
luit relinq̃re. nec fałtidiamerde¬
ri possit. nec p̾scrmio ap̾ eum relĩ¬
quatur. nec substitutio aueq se¬
aindarum tabularum ita facta
Quisquis mͥl̾rs etit silio m̃eo
his esto eidem cdaretur. ¶Cunti¬
ciana Hiclitas ex trebelliano. se.¬

Expanded text:
ei qui. iura sepulchr‹o›rum adquiri inei qui. iura sepulchr‹o›rum adquiri insequuntur, adeo senatus nihil apud eum ex ea parte, quam derelinquit, uoluit relinquere, ut nec Falcidiam exercere possit nec praeceptio apud eum relinquatur nec substitutio quoque secundarum tabularum ita facta: 'quisquis mihi heres erit, filio meo heres esto' eidem daretur.Cui Titiana hereditas ex Trebelliano se
Abbreviated transcription (Latin):
dessi ⁊ si sme fructio regatus est re¬
dde nonerit iconea aͣntitas adinfe¬
rendam adeundi nett̃itater ninec
adiem pertinebit si prior etiam
lib̾tatem acceperitiut eiuim pecu¬
nam itanec ub̾tatem ad cogũd
mnstituum accepisse s̃misest¶ de
siprior retusant ꝓiacuit utretta
ia secunduspossit postiuare at
Iis adent ⁊ sibi restituat. Uereo
sinõ aliis ip̃i hrditõg tuiłit res¬
tituere. qr non di eicem qñꝙ auar¬
tionis retentionem erit aũdiard.
Si nec illud tĩaslatiue es ꝯuintẽ¬
dumest instituto qui tõaccus est
adire acteiomissi petitionem dene¬
gandam esse. Cuterimnon uide¬
atur indĩgnus. ut qui destituit su¬
imas defuncti p̾ceᷤᷤ ꝯseq̃tur auiꝗd
ex uolintate. ꝙ fõttuis piopaui¬
tur. si post iipletam ꝯditonem.
coataisest adire siam si pẽndente ꝯ¬
ditione clurum epit idem ꝓbare. cũ
⁊ fancidiam pẽntͣtendo pot̾it indu¬
de. nec ignoro posse dici nuallo mͦ
fideiꝰ. petitionem denegandam

Expanded text:
si sine fructibus rogatus est reddere, non erit idonea quantitas ad inferendam adeundi necessitatem. nec ad rem pertinebit, si prior etiam libertatem accepit: ut enim pecuniam, ita nec libertatem ad cogendum institutum accepisse satis est. quod si prior recusauerit, placuit, ut recta uia secundus possit postulare, ut here‹s› adeat et sibi restituat.Quid ergo, si non alii, sed ipsi heredi rogatus sit restitueretionis retentionem erit audiendus. sed nec illud translaticie omittendum est instituto, qui coactus est adire, fideicommissi petitionem denegandam esse: cur enim non uideatur indignus, ut qui destituit supremas defuncti preces consequatur aliquid ex uoluntate? quod fortius probabitur, si post impletam condicionem coactus est adire. nam si pendente condicione, durum erit idem probare, cum et Falcidiam paenitendo potuit inducere: nec ignoro posse dici nullo modo fideicommissi petitionem denegandam
Abbreviated transcription (Latin):
filio queretetur p̃cipiumautem
qud̃ in castris fũat acqͥsitum ĩͦi¬
liti ielinqui ꝑ latẽt. ꝯsultus im¬
p̃r sumptus quos miles fec̾ãt
nõex eo tmmodo patrͣimonio

Expanded text:
reretur, praecipuum autem, quod in castris fuerat adquisitum militi, relinqui placer‹e›t, consultus imperator sumptus, quos miles fecerat, non ex eo tantummodo patrimonio,
Abbreviated transcription (Latin):
tempore directo dataub̾tate non
esse rep̾sentendam h̾rditatis restito¬
nem qnͣ  peisona nõn est cui resti¬
tin potest ¶Quisidei ꝯmissariam
h̾rditatem extreblł. cum suspes¬
ta dicẽt urtoram rẽtẽpit. si p̃e qͦ
rogatiis sit.ͣ tot i  rsita eie
cogͦetur. ⁊erit. inlaie quoq restitu¬
tione crebł. iocũs quartam ẽium
faic̃. iur̃. adeiꝯmissarius retine non
potutt. nes acd rem pertinet. ꝙ isi
prior. ut adiretur h̃rcitas deside¬
raiset. fideiꝯmissum scdõ loco dat̾
int̾cĩdisset. cum enim semł adita
est s̾iditas. omns uoluntas de

Expanded text:
tempus directo data libertate non esse repraesentandam hereditatis restitutionem, quando persona non est, cui restitui potest.Qui fideicommissam hereditatem ex Trebelliano, cum suspecta diceretur, totam recepit, si ituere cogetur. et erit in hac quoque restitutione Trebelliano locus: quartam enim Falcidiae iure fideicommissarius retinere non potuit. nec ad rem pertinet, quod, nisi prior, ut adiretur hereditas, desiderasset, fideicommissum secundo loco datum intercidisset: cum enim semel adita est heredita
Abbreviated transcription (Latin):
porto H̾rditatis ancui relitta ꝓpoĩ¬
tur ⁊ is res P̃rditanas quasdam
furatus miᷤͦiis reb quas subtrat
denegare ei pentionem oporcere rꝰ¬
ts sondetur. Pap̃.¬
tituitur. s res uigeat. ⁊ metusent
ne ꝑ. uõsentiam forte fidei ꝯmissa s¬
rii chies accionis exeatis a iudiciũ ⁊¬
sunpͥere cogitur. Giłiq modo fi¬
no de possessione contra tab delibe¬
uante scriptushs a creditorib s̃r

Expanded text:
portio hereditatis alicui relicta proponitur et is res hereditarias quasdam furatus sit, in his rebus, quas subtraxit, denegari ei petitionem oportere recte respondetur. Paptituitur, si res urgueat et metus erit, ne per absentiam forte fideicommissarii dies actionis exe‹a›t, heres iudicium susc‹i›p‹e›re cogitur.Similique modo filio de possessione contra tabulas deliberante scriptus
Abbreviated transcription (Latin):
ur c̃cisteo acceptishiditate
restitũe pat̾ uoluit ante restitu¬
tam p̃rditatem in possõae
Hrditatis filiam quoq mitti pla¬
cũit. Cum aut̾ int̾ea ãlũ rechõ
rimi insolidum distiaxient. It
auas pignori declissent hidita¬
tem postea restituta ꝯstat ex
eo facto cet̾arum quoq p̃ortio¬

Expanded text:
us certis rebus acceptis hereditatem restituere pater uoluit: ante restitam hereditatem in possessionem hereditatis filiam quoque mitti placuit. cum autem interea filii res rum in solidum distraxissent, item alias pignori dedissent, hereditate postea restituta constitit ex eo facto ceterarum quoque p
Abbreviated transcription (Latin):
potit aduͦe cogndum. Quideni ꝑ¬
int̾est quoiure debitor lib̾tatis
⁊ h̾rditatis idem esse cepent.
u̾tas alegͦatario ayditas ab p̃rte
relictaest. cum statui honinus ex
iegato pẽncͣeat. ⁊ nemo sẽ cogat᷑
auilringeir p̃rditariis actionib
pp̃legatum. Qd enim si uit̾ mo¬
ras non mamimttente leͦgatãĩo
misso restitũe p̾raitatem.

Expanded text:
poterit adire cogendum: quid enim interest, quo iure debitor libertatis et hereditatis idem esse coeperitbertas a legatario, hereditas a‹b› herede relicta est, cum status hominis ex legato pendeat et nemo se cogatur adstringere hereditariis actionibus propter legatum. quid enim, si inter moras non manumittente legatario semisso restituere hereditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid sc̃m ꝓbetur iũbisenim fi¬
dei. bonan fitem messe constat
diuus autem maitus. cumde fidõ¬
÷. hͣrditatt cognosc̃et hus ubi
quicquid ex sꝰrditate inea super¬
ri bom arbitrium in esse credider.
iudicauit .n. eigationes aue ex
h̾iditate facte dicebantur. non
ad solam fideiꝰ. diminutionẽ ꝑti¬

Expanded text:
aliquid factum probetur: uerbis enim fideicommissi bonam fidem inesse constat. diuus autem Marcus ‹cum› de fidate cognosceret, his uerbis: 'quidquid ex hereditate mea superri boni arbitrium inesse credidit: iudicauit enim erogationes, quae ‹ex› hereditate factae dicebantur, non ad solam fideicommissi deminutionem perti
Abbreviated transcription (Latin):
ditaris accepit. si neut̃ adire uelit
nulle peetoris paites erunt qui a
neqͥ. ꝓp̃ sylam ub̃tatem compel¬
licur ac̃ire nr is a quo ub̾tas data
non est pp̾ eumqui nondum li¬
directa uł fidei ꝯmissa uber¬
tas daturab eo aquo h̃iditas
quoq relinquitur. S si focte is
a quo ub̾tasdata est portõem
suam irpua iauit ur ꝯchitione
ext lusuis est cum porrio eus ad
apcerii peiuenerit defendi

Expanded text:
uelit, nullae praetoris partes erunt, quia neque propter solam libertatem compellitur adire neque is, a quo libertas data non est, propter eum, qui nondum lidirecta, uel fideicommissa libertas ab eo datur a quo hereditas quoque relinquitur. sed si forte is, a quo libertas data est, portionem suam repudiauit uel condicione exclusus est, cum portio eius ad alterum peruenerit, defendi
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ. OIuus claudius lib̾tum ꝙ
probatus fuit patrono delatores
sumisse quidem stãti eius face¬
rent q̃ onem sexuum patroni eẽ
uissit eun liberas. Imꝑris nrri
sescripto cauenur. ut si ꝑatronꝰ
troni perdat.

Expanded text:
m. Diuus Claudius libertum, qui probatus fuit patrono delatores summisisse, qui de statu eius facerent ei quaestionem, seruum patroni esse iussit eum libertum. Imperatoris nostri rescripto cauetur, ut, si patronus troni perdat.
Abbreviated transcription (Latin):
uem̃t restitueret cogenduserit. Si
uero defracto hoc artitulo quisꝗs
michi erit h̾rs substitutus. ita
fuerit ticius filio meo p̃rs esto.
tunc si solus patri h̾isexatit inch¬
ominus cogenctus erit h̃iditat̾e
pupilli restitũe. Si uo cõiidem
habuit retinebit puꝑali p̃rdi¬
tatem. quia potuit cob̃rde adeũ¬
te quaniuis ip̃e patris omisiss
h̾ iditatem et ex substitutione
actire. ¶ Si paterfilum quem ĩ
potestate hebat prdem scripẜit.
⁊ abeo pecietit. ut h̾.ditatem sẽp¬
mo restitueret isꝙ suspecc̃am si

Expanded text:
it, restituere cogendus erit. si uer‹o› detracto hoc articulo 'quisquis mihi heres erit' substitutus ita fuerit: 'Titius filio meo heres esto', tum, si solus patri heres extiterit, nihilo minus cogendus erit hereditatem pupilli restituere, si uero coheredem habuerit, retinebit pupilli hereditatem, quia potuit coherede adeunte, quamuis ipse patris omisisset hereditatem, ex substitutione adire. Si p‹a›ter filium, quem in potestate habebat, heredem scripserit et ab eo petierit, ut hereditatem Sempronio restitueret
Abbreviated transcription (Latin):
fara fumet ¶ S si quid anteaddnta
hhitatemi sum snpulatus fuis¬
set aut per traclitionem accepiss
id restitui debeuit sicut fructus ant̃
aditam h̃ ⁊clitateni in restitutõe
uemient. ¶ Quisuspectam iỹrdita¬
non esset. si hrs institutus utt isoͣt

Expanded text:
facta fuisset. sed si quid ante aditam hereditatem servus stipulatus fuisset aut per traditionem accepisset, id restitui debebit, sicut fructus ante aditam hereditatem in restitutionem venient. Qui suspectam sibi hereditanon esset, si heres institutus non
Abbreviated transcription (Latin):
Capiendas acrrones ¶ si ẜuum p̃r¬
ditarium hr̃s qui cohartus ad¬
ierit uississet ꝯdire hrditatem
auanio hrde᷑ ỹuo relictam ⁊ tũc
h̾iditatem quam suspettam
sibi dixerat esse restituerit. an
etiam eam H̾rcitatem quemꝑ
yuum acquisit᷑a esset restituere
teberet. q̃situm est dixi nõ ma¬

Expanded text:
actiones. Si seruum hereditarium heres, qui coactus adierit, iussisset adire hereditatem ab alio eidem seruo relictam et tunc hereditatem, quam suspectam sibi esse dixerat, restituerit, an etiam eam hereditatem, quae per seruum adquisita esset, restituere deberet, quaesitum est. dixi non ma
Abbreviated transcription (Latin):
tium eius serm sorori defimiti
p̾ssar debent lib̾tate fauore
ẜi puatass hoc ampiuis ⁊ si
ignorasset filius coditillos a pa¬
tre fartos incħominus ħ̾ ⁊des erꝰ
pcun pͣstare debebunt./ ne fac¬
num afferat. S ⁊ si seruus iste
a se sproulio h̾is institutus et
eamq p̃rditatera postea quam
ex testõ fratris ad ubtatem per¬
uenerat a dierit. rdnatis qnͣo
extimationem prdesfr̃is sorori
eius p̃stare clebent. qr si mami¬
missus non esset uissu mulie¬
ris adire eam potuisset. Si uero
uiuente fino sempronus deces¬
ẜit p̾rditas in c̾a fidei ꝯmissi nõ
declutetur. quippe ab ip̃o fino adi¬
reuissus irditatem ei acquirerz
restitui deb̾e.⁊ posse h̃rditatem
fideiꝯmissam apronianunse¬
natus ꝯsultum uibet. S ⁊ acci¬
ones mẽai placuit extrebellia¬
no tranfferris ⁊ municipes ad
eas admittuntur.t̃.

Expanded text:
tium eius serui sorori defuncti praestare debent libertate fauore sui seruata. hoc amplius et si ignorasset filius codicillos a patre factos, nihilo minus heredes eius pretium praestare debebunt, ne facnum adfe‹r›at. Sed et si seruus iste a Sempronio heres institutus sit eamque hereditatem, posteaquam ex testamento fratris ad libertatem peruenerat, adierit, hereditatis quoque aestimationem heredes fratris sorori eius praestare debent, qu‹i›a, si manumissus non esset, iussu mulieris adire eam potuisset. si uero uiuente filio Sempronius decesserit, hereditas in causa fideicommissi non deduceretur: quippe ab ipso filio adire iussus hereditatem ei adquireretrestitui debere et posse hereditatem fideicommissam Apronianum senatus consultum iubet. sed et actiones in eas placuit ex Trebelliano transferri: sed municipes ad eas admittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nia confestim soluturũ sẽ Nam exbis om̃u uues
magis deceptt ÷ quã furtũ fecit udo furti nor
teaet D quia dolo fecerit. nisi sit alia adusus
eu actio dedolo dabitur. ¶Qui alienũ qͥd ige
lucei faciendi causa sustulit. furti obichul g¬
suur: sc̃c stuiuis sut t siu̾ie ignoriuit. Dichil eñ¬
ad furtũ di facit. ꝙ cuius sit ignoretet si¬
ad fur uereli uis fustũ non fit eius ⁊̃ si ego ani
eu ficat  ieipposito aut nulli fit. quipe icũ pla¬
tem sarm delimere: ẽc̃ rem. quã derelin qui mus¬
E si nõ sit derelistum. putauit tm̃ derclictum
furti non tenet᷑. E si neq fuit neꝙ putauit
urens tam̃ tulit. non ut lucret᷑ s redditur᷑ ei

Expanded text:
rum: nam ex his omnibus magis decepit quam furtum fecit, et ideo furti non tenetur. sed quia dolo fecit, nisi sit alia aduersus eum actio, de dolo dabitur.Qui alienum quid iacens lucri faciendi causa sustulit, furti obstringsiue scit cuius sit siue ignorauit: nihil enad furtum mid dereliquit, furtum non fit eius, etiamsi ego furandi cui fiat: in proposito autem nulli fit, quippe cum platram esse desinere rem, quam derelinquimus.Sed si non fuit derelictum, putauit tamen derelictum, furti non tenetur.Sed si neque fuit neque putauit, iacens tamen tulit, non ut lucretur, sed redditurus ei
Abbreviated transcription (Latin):
uobuntatt̃ dñi de eo ꝙ ibi ꝑit uilocaris ferme¬
ll mmoñtu danda c. ut quod alt̃ admisit dũtgẽ
deperusio. quod apse ecercitor. adiciarle ans lo
i manu mnisit ob furtũ tenet᷑. si id̃o manu misums¬
sit rmne furta cũ eo agi possit. S si cũ dño acłami
sẽrt ipso iure manumissũ libari sab̃. Re. Isi deca¬
hoc ẽ is qu̾se simulat creditorẽ. siquid acc̃eꝑ̃¬
te alt an hec sententia cũ diftinctione uiera
sit aut sirhac m̃te ei dederit nũmos ⁊ debitor
ut eos ereditori ꝓferret ꝓcurator aut cos iter¬
puats uera sit: Nam ⁊imanent nũmi ocbitouis¬
eum ꝓ eurator eos non eius nomine accoꝵ dncui

Expanded text:
od ibi perit, volgaris formula in dominum danda est, ut quod alter admisit "dumtaxat de peculio", quod ipse exercitor, adiciatur "ut noxae um manumissit, ob furtum tenetur, si ideo manumisit, ne furti cum eo agi possit: sed si cum domino actum fuerit, ipso iure manumissum liberari Sabinus ret is, qui se simulat creditorem si quid acceesse ait, an haec sententia cum distinctione uera sit, ut, si hac mente ei dederit nummos debitor, ut eos creditori perferret, procurator autem eos intercipiat, uera sit: nam et manent nummi debitoriscum procurator eos non eius nomine accepit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
berem uictũ remansisse. nc̃ uͦ cũ furti agã
coꝵ memoria ⁊p̃sentia ad fidẽ credite pecimic¬
trationẽ quidẽ reꝵ pupillariũ bt̃. Int̾cipiendiꝰ aut̃
potestas ei nondatur. Et idõ siquidfurandi ammo
ãmouerit. furtũ facit. nec usu capi res potest
S ifurti actione tenetur. quãuis ⁊ tutele cũ
eo agi possit. Quod intutore scͥptũ c̃. idẽ erit
nunquã manifestus ẽ: Itaq accidit. ut is qͥ opẽ

Expanded text:
berem, uictum rem amississe: nunc uero, cum furti agam, berem, uictum rem amississe: nunc uero, cum furti agam, eorum memoria et praesentia ad fidem creditae pecunitrationem quidem rerum pupillarium habet, intercipiendi autem potestas ei non datur: et ideo si quid furandi animo amouerit, furtum facit nec usucapi res potest. sed et furti actione tenetur, quamuis et tutelae agi eo possit. quod in tutore scriptum est, idem erit numquam manifestus est: itaque accidit, ut is quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. ⁊ hic tenet᷑ dampni iniurie quasi corrupe¬
rit. ¶Siquis tabulas instrum̃toꝵ rei publice mu¬
nicipii alicuius. aut surripuerit. aut int̃ leuerit
labeo ait furti eum teneri Idẽq scbit. ⁊ de ceteris
rebus publicis deq societatibus: Snto cõ¬
mationẽ faciendã infurti actione existuant.
quasi iudici apud quẽ furti agat᷑. possit ꝓbari.
quantũ debitũ fu̾it. possit ⁊̃ apud eundẽ iudicẽ
eadẽ ꝓbare. apud quẽ pecimiã petat Siuͦ infurai
iudicio ꝓbare nõ pot̃. nec᷑ illud quidẽ posse osten¬
diᷤ. quanti eius int̃ sit. S pot̃ pͥost᷑ furtũ factũ
tabulas nactus ẽẽ actor. ut exhoc ꝓbet. quanti
sua int̃ fu̾it. si tabulas natus nõ eẽt ¶Delege aqͥlia
maior questio ẽ que admodũ possit ꝓbari. quanti
eius int̃ sit: Nam si pot̃ alias ꝓbare. dmpnum¬
ditione aut puta me petisseꝰ creditũ.⁊ qr testes
⁊ signatores. qui rẽ meminissc̃t p̃sentes nõ ba¬

Expanded text:
verit, et hic tenetur damno iniuriae, quasi corruperit. Si quis tabulas instrumentorum rei publicae municipii alicuius aut subripuerit aut interleverit, Labeo ait furti eum teneri: idemque scribit et de ceteris rebus publicis deque societatibus. mationem faciendam in furti actione existimant, qu‹i›a, si iudici, apud quem furti agatur, possit probari, quantum debitum fuerit, possit etiam apud eum iudicem eadem probare, apud quem pecuniam petat: si uero in furti iudicio probare non potest, ne illud quidem posse ostendi, quanti eius intersit. sed potest post furtum factum tabulas nanctus esse actor, ut ex eo probet, quanti sua interfuerit, si tabulas nanctus non esset.De lege Aquilia maior quaestio est, quemadmodum possit probari, quanti eius intersit: nam si potest alias probare, dicione? aut puta me petisse creditum et, quia testes et signatores, qui rem meminis‹s›ent, praesentes non ha
Abbreviated transcription (Latin):
mñ hostiũ potestate cẽt sintũ ei factũ sn. ⁊ ꝑꝰ¬
bnnamo redierit. pot̾it quis dicere eũ furta la¬
bereracione lrrogatoñt aut posse funti
agera scibat eius furti nomine ꝙ factũ ẽe
que arrogauit. antequa arrogaret eũ certũẽ
Ecrn si postea nulla erit aubitatio. Euam

Expanded text:
in hostium potestate esset, furtum ei factum sit et postliminio redierit, poterit quis dicere eum furti habere actionem.Adrogatorem posse furti agere, scilicet eius furti nomine, quod factum est ei quem adrogauit, antequam eum adrogaret, certum est: ceterum si postea, nulla erit dubitatio.Quam
Abbreviated transcription (Latin):
amouet. furti tenet᷑. Non tantũ p̃cii ipsaꝵ tabu¬
laꝵ. ueꝵ eius ꝙ intͦ fuit᷑ A ad estimationẽ refer¬
tur eiꝰ sũme. que mħis tabulis continet᷑. Scilicet
si tanti int̾fuit. ut puta si cyrographa. aureoꝵx.¬
tabule fũnt: Nam dicimus hoc᷑ duplicari q sĩ
ĩ erant manes. quia solutũ ꝓponebatur. nũquid
quid enĩ int̃ fuit eiꝰ: E pot̃ dici quia nõ nimquã
debitores tabulas sibi restitui petant. qr nõnũquã
calũpniant᷑ debitores qͥsi indebito soluto abbis.
int̾ eẽ creditoris tabulas hab̾e. neforte controu̾siã
duplicari. Inde pot̃ queri. si quis cũ alias ꝓbationes
m̃se. quã scͥpturã hab̾et. cyrograpbi fuitũ passus
sit. an estimari duplo cyrographi quantitas debe¬
at. Iniͭ ꝗd noͣ qͦsi nichil mt̃ sit . Quantũ enĩ int̃¬
ẽ. cũ possit debitũ aliunde ꝓbare. quẽ ad modum
si inbinis tabulis. instrum̃tũ scͥptũ sit: Nã nicħ
uidet᷑. deꝑdere. E futurũ ẽ ut alio cyrographo sal¬

Expanded text:
amouet, furti tenetur non tantum pretii ipsarum tabularum, uerum eius quod interfuit: quod ad aestimationem refertur eius summae, quae in his tabulis continetur, scilicet si tanti interfuit, ut puta si chirographa aureotabulae fuerint, dicimus hoc duplicari. quod si iam erant inanes, quia solutum proponebatur, numquid quid enim interfuit huius? sed potest dici, quia nonnumquam debitor‹e›s tabulas sibi restitui petant, quia nonnumquam calumniantur debitores quasi indebito soluto, ab his interesse creditoris tabulas habere, ne forte controuersiam d interest duplari.Inde potest quaeri, si quis, cum alias probationes mensaeque scripturam haberet, chirographi furtum passus sit, an aestimari duplo chirographi quantitas debeat. et numquid non, quasi nihil intersit? quantum enim interest, cum possit debitum aliunde probare? quemadmodum si in binis tabulis instrumentum scriptum sit: nam nihil uidetur deperdere, si futurum est, ut alio chirographo sal
Abbreviated transcription (Latin):
eq dicendũ ẽ furti actionẽ iuio. ꝙͣ int̃ est lo¬
laꝰ cũ hab̾e S nichil mͥ udet᷑ int̃ eẽ Si sint ⁊
alie ꝓbationes solute pecunie ¶¶ S ⁊ siquis ñ amo¬
uit huius modi instrum̃ta. s int̾ leuit. nõ tantũ
furti actio locũ habeat. ueꝵ ⁊̃ legis aquilie. Nã
amouisse uidetur qui corrupit.:t bant tait
tanti ten̾et᷑ quanti dñi int̃ fu̾it. nõ surripi. deꝰ ie¬
Rudõ enim nichil adpena adicit: ugut squalo¬

Expanded text:
um est furti actionem in id quod interest locum habere: sed nihil mihi uidetur interesse, si sint et aliae probationes solutae pecuniae.Sed si quis non amouit huiusmodi instrumenta, sed interle‹u›it, non tantum furti actio locum habet, uerum etiam legis Aquiliae: nam rupisse uidetur qui corrupit. 28 Paulus litanto tenetur, quanti domini interfuit non subripi: delendo enim nihil ad poenam adicit. 29 Ul
Abbreviated transcription (Latin):
ti agi non posse Unde querit᷑ siquis defundo ui
deiectus sit. an condici possit. ei ꝗ deiecit. labeo ne¬
ũgat S celsus putat posse condici possessi onem᷑
quẽ admodũ pot̃ remobili surrepta. Eoꝵ que
defundo tollunt᷑. ut puta arboꝵ. ł lapidũ. uł¬
arene. ł fructuũ qͦ ꝗs fraudandi animo decerpsit.
tui apes fecerint. siquis eas ł fauos abstułit. eũ
non teneri tibi furti. quia nõ fuerint tue. easq
constat captaꝵ t̾ra. mari. celo. nuo ee. ¶te cõstat
colonũ qui nũmis colat. cũ eo qͥ fructus stantes
surripũerit᷑ actũrũ furti. Quia ũ pͥmũ decerpti¬

Expanded text:
ti agi non posse. Unde quaeritur, si quis de fundo ui deiectus sit, an condici ei possit qui deiecit. Labeo negat: sed Celsus putat posse condici possessionem, quemadmodum potest re mobili subrepta. Eorum, quae de fundo tolluntharenae uel fructuum, quos quis f‹ur›andi animo decerpsit, tui apes fecerint, si quis eas uel fauum abstulerit, eum non teneri tibi furti, quia non fuerint tuae: easque constat captarum terra mari caelo numero esse. Item constat colonum, qui nummis colat, cum eo, qui fructus stantes subripuerit, acturum furti, quia, ut primum decerpt
Abbreviated transcription (Latin):
Erib e dcepta suãt mulier ĩpleta cõdicio¬
Ane pecuĩa ad seꝗ ñp̃sit ¶ Inĩsula deporta¬
toreo ꝓmrit tñdi stipłatio ttaẽcepta cum¬
W morierĩ dãĩ ñ n moĩente eo cõmutit᷑¬
mandati. depositi.

Expanded text:
ribus concepta fuerat, mulier impleta condicione pecuniam adsequi non possit.In insulam deportato reo promittendi stipulatio ita concepta: 'cum morieris, dari?' non nisi moriente eo committitumandati depositi.
Abbreviated transcription (Latin):
ut fugtret᷑ Fun nfeit no magis quat ⁊isi ꝑsũa¬
sib iu ã se pcipitart: aut manus sibi nferret
cesabiet is qiu ꝑsuait. quasi or̃s t⁊ consilis eĩs
muanciper. cũ quis sugitimi fut ee ceꝑit ⁊ qdali
uiantior ope ⁊ consilio eias surtũ faclues cen
placunt cũ. qui filio. ł fuo ił uxcoru oe se sier
fuatur facicitibus furti teneri. qũauis uyli fut¬
trat ione non conuen̾iant᷑ ¶ Id̃em pomponiꝰ att
icũ reb ait̃ fugͥrit fugitiuuis posse furtiae

Expanded text:
 furtum facit, non magis quam si ei persuasit, ut se praecipitet aut manus sibi infer‹r›tenebitur is qui persuasit, quasi ope consilio eius ri, cum quis fugitiui fur esse coeperit, quasi uideatur ope consilio eius furtum factum.Item placuit eum, qui filio uel seruo uel uxori opem fert furtum facientibus, furti teneri, quamuis ipsi furti actione non conueniantur.Idem Pomponius ait, si cum rebus aufugerit fu
Abbreviated transcription (Latin):
certe si mssu patroni is qui in ꝑo¬
testate est ccem fec̾it dicĩduni
est eum hac iege teneri ¶Aipu¬
latus est centum oꝑas aut insi¬
gulos anos quos daxi nõ uide¬
tur ꝯtra legci inpulatusquia
inpotestate lib̾ti est oꝑas dae.
¶Qemuis nulla ꝑsonale lege exi¬
piatur tamen inte lligendum
est. de Hiis legeni sentire qui li¬
ros touete possunt. Itaq si castr¬
tatum ub̾tum iurc uirando ꝗs
adeg̾ĩt dicendum est nõ ꝑuni¬
ri patronum haclege. ¶Si
patronus lib̾tatum uire uiran¬
do adegĩt ut sibi nub̾et. si qui¬
dem duccurus eam adegerit
nchil contra iegem fecisse iu¬
debitur. Si u̾o non ducturus pp̃
b̾et frandem iegi factam uil
ait ⁊ ꝑind̾e patronum deneri
ac si coegisset uirare ub̾tum ñ
inipturum. ¶lege uilia de ma¬
ritandis ordinib remittitur
iusinandum Nib̾to in hoc

Expanded text:
certe si iussu patroni is qui in potestate est idem fecerit, dicendum est eum hac lege teneri. Stipulatus est centum operas aut in singulas aureos quinos dari: non videtur contra legem stipulatus, quia in potestate liberti est operas dare. Quamvis nulla persona lege excipiatur, tamen intellegendum est de his legem sentire, qui liberos tollere possunt. itaque si castratum libertum iureiurando quis adegerit, dicendum est non puniri patronum hac lege. Si patronus libertam iureiurando adegerit, ut sibi nuberet, si quidem ducturus eam adegit, nihil contra legem fecisse videbitur: si vero non ducturus propberet, fraudem legi factam Iulianus ait et perinde patronum teneri, ac si coegisset iurare libertam non nupturam. Lege Iulia de maritandis ordinibus remittitur iusiurandum, quod liberto in h
Abbreviated transcription (Latin):
accepit nepos ex eodem in famu¬
lia retentus semiem i ic¬
tis cum emolum̃to colłonis Ne¬
bit Idem nepos si postea b̾onim¬
põem intestati patris acapi¬
at. fri post emanapationem
patris qsito ⁊ in familia reten¬
to bona sua ꝯferre cogetur.

Expanded text:
accepit. nepos ex eodem in familia retentus semissem hereditatis cum emolumento collationis habebit. idem nepos si postea possessionem intestati patris accipiat, fratri post emancipationem patris quaesito et in familia retento bona sua conferre cogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
od. ¶Mancipato quis filio re¬
tinuit ex eonepotes in potesta¬
te filius emanaipatus susceptis
postea lib̃is decessit. placuit in
potestate anͥmanentes simul
aum eis qui post emancipatio¬
nem nati sunt decreto bõrm
possõnem accipere manent᷑e᷑. eo
ut si uelit aus sibi ꝑ nepotes
ad quiri bona sua ꝯferatzaut ne¬
potes emancipatos ut si biemo¬
lum̃tum paterne H̃rchitas acl¬

Expanded text:
.Emancipato quis filio retinuit ex eo nepotes in potestate: filius emancipatus susceptis postea liberis decessit. placuit in aui potestate manentes simul cum his, qui post emancipationem nati sunt, decreto bonorum possessionem accipere, manente eo, ut, si uelit auus sibi per nepotes adquiri, bona sua conferat aut nepotes emancipet, ut sibi emolumentum paternae hereditatis ad
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ si patereuis emancipatus
p̃t̾itus esset. simul cum eoboꝵ
est/idest ez bona clausula. nec
euser hicdatus sit. Idq ei p̾te¬
rito que p̾stari ei opoitebit S

Expanded text:
m, si pater eius emancipatus praeteritus esset, simul cum eo bonest, id est ex noua clausula, nec eius exheredatus sit. idque ei praeterito quoque praestari oportebit
Abbreviated transcription (Latin):
eque ꝯfene cogetur.¶Si uero alii q̃i
cõ nb euis fiet. ¶ Si sĩt nepos. ⁊ nep¬
tis ex eodem fi nor⁊ totata neptis
sit ⁊ filius. uon pat̾ eõium nertis
omnem dotem soli fr̾i collatura
est: emancipata autem neptis do¬
tem ci tona suasoli nẽpoti nonc⁊
pattuo ꝯferret. S si sit nepta so¬
la non enam nepos ex eodem tunc
ꝯfortur pattuo. ⁊dem̃ nepoti uł
neptier alio.s si duenerotes sinit
ex du̾isis filis ꝯferent c⁊ inuitem ꝓ
truo si ex eoclem pnͣtre t̾m iniu̾tem

Expanded text:
eque conferre cogetur: si uero alii quaecollatio eius fiet.Si sit nepos et neptis ex eodem filio et dotata sit neptis, sit et filius non pater eorum: neptis omnem dotem soli fratri collatura est. emancipata autem neptis dotem et bona sua soli nepoti, non etiam patruo conferet.Sed si sit neptis sola, non etiam nepos ex eodem, tunc confertur patruo itemque nepoti uel nepti ex alio.Sed et si duae neptes sint ex diuersis filiis, confere‹n›t et inuicem et patruo, si ex eodem patre, tantum inuicem
Abbreviated transcription (Latin):
tem h̾ant. S ⁊ ip̃i ita conferre
dͣ unam. qĩ omnes unus ẽẽnt.
mũtantis nõ asperuatur uñ
de bonis ꝯfenclis cauẽ fr̃ib nolu¬
it audienaũ postea putau̾unt
si uellet obiata cautione. unfĩ
diu̾sa su̾i amaxime tum de boĩs
pãrentis int̃ fr̃i lisputetur. qmͣ
tamen facilius acdmittendum
existimo si intra tempus delate
põnis. cautionem offerat. Nam
post annum quam de lataesset
borum põ uoluntariam mõr̾am
cautionis admitt̾e clifficilius a¬

Expanded text:
tem habent: sed et ipsi ita conferre debe‹n›t, quasi omnes unus essent. mutantis non aspern‹a›tur. unde de bonis conferendis cauere fratribus noluit, audiendum postea putauerunt, si uellet oblata cautione beneficdiuersa sententia, maxime cum de bonis parentis inter fratres disputetur. quem tamen facilius admittendum existimo, si intra tempus delatae possessionis cautionem offerat: nam post annum, quam delata esset bonorum possessio, uoluntariam moram cautionis admittere difficilius
Abbreviated transcription (Latin):
sit i naritus nd sit soluento non
debebit integra dos ꝯputari mu¬
ueris idqd. ad mulre̾m pt̾ perue¬
nire i.ec estꝙ facere maritus p̃ot.¬
¶Si sub ꝯamone pater uł excrne¬
us dotem promis it caiione opus
erct ut tunc ꝯferat muł dotem
cumdonata esset ceperitꝰ finamã

Expanded text:
et maritus non sit soluendo, non debebit integra dos computari mulieri, sed id quod ad mulierem potest peruenire, hoc est quod facere maritus potest.Si sub condicione pater uel extraneus dotem promiserit, cautione opus erit, ut tunc conferat mulier dotem, c
Abbreviated transcription (Latin):
furtũ admittunt. euertant dñi patrimoniũ.
Si om̃s dełe aut ꝓsingulis extimationes
litis cogatur offerre datur igit᷑ arbitrium
mationẽ offerre tm̃ offerat. quantũ siunus li¬
b furtũ fecisset. ⁊retineat familiã suã. Hec
aut̃ facultas dño tribuit᷑. tociens. quociens igno¬
rante eo furtũ factũ ẽ: Cet̃m si sciente . facul¬
tas ei nõ erit data : Nam ⁊ suo noĩe. ⁊ singuloꝵ
noĩe conueniri pot̃ noxali iuditio. nec una esti¬
matione quã lib homo sufferret. defungi pot̃: Is
aut̃ accipitur scire. qui scit. ⁊ potuit ꝓhib̾e. Sci¬
entiã enĩ spectare debemus. que habeatꝰ uolunta¬
tẽ Cet̃m si scit ꝓꝓhibuit. tam̃ dicendũ ẽ usurũ
edicti beneficio. Si plures. fui dampnũ culpa¬
data dederunt. equissimũ ẽ eandẽ facultatẽ dño da¬
ri: Ium plures serui eiusdẽ rei furtũ faciunt
uinius nomine cũ dño lis contestata sit. tã¬
diu alioꝵ nomine actio sustineri debebit. quam¬

Expanded text:
buit de eo, qualis esi omnes dedere aut pro singulis aestimationem litis offerre cogatur. datur igitur arbitrium onem offerre, tantum offerat, quantum, si unus liber furtum fecisset, et retineat familiam suam. Haec autem facultas domino tribuitur totiens, quotiens ignorante eo furtum factum est: ceterum si sciente, facultas ei non erit data: nam et suo nomine et singulorum nomine conveniri potest noxali iudicio, nec una aestimatione, quam homo liber sufferret, defungi poterit: is autem accipitur scire, qui scit et potuit prohibere: scientiam enim spectare debemus, quae habet et voluntatem: ceterum si scit, prohibcio.Si plures serui damnum culpa dederint, aequissimum est eandem facultatem domino dari.Cum plures serui eiusdem rei furtum faciunt et unius nomine cum domino lis contestata sit, tamdiu aliorum nomine actio sustineri debebit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
umi si forte uł librarsus uł nu¬
miculatoe uł caitulator sit ut
istrio uł att̾ius uoluptatis acti¬
riis h̾ant oꝑarum accionem ⁊
puto uerum lib̾os pro equalib¬
ꝑtib h̃ituros accionem pami a

Expanded text:
te uel librarius uel nomenculator uel calculator sit uel histrio uel alterius uoluptatis artiriis habeant operarum actionem? et puto uerius liberos pro aequalibus habituros actionem. Parui a
Abbreviated transcription (Latin):
efficiantur. Nonenmni sic funt
ubti ut sunt ꝓpͥ quos milla necã¬
tate cegrntẽ manumisit. ¶Iucli¬
cium de operis tunc locum ht cum
⁊ mapiunt postea quam fũt
maicte. ¶ Etiam si uxorem Bat
ubtusño prolib̾tur patroniis o¬
peraserige. ¶ Si inyubessit garro¬
nus uolumtatte eius non iutetur
mipta nũta isitutoris aurtorto
uoluntati accesẜit. Na quoq ba¬
se omnes ꝯsentiunt.

Expanded text:
efficiantur: non enim sic fiunt liberti, ut sunt proprii, quos nulla necessitate cogente manumisimus. Iudicium de operis tunc locum habet, et incipiunt, posteaquam fuerint indictae. Etiam si uxorem habeat libertus, non prohibetur patronus operas exigere. Si impubes sit patronus, uoluntate eius non uidetur liberta nupta, nisi tutoris auctoritas uoluntati accesserit. Rati quoque hase omnes fere consentiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
t uirisuuandi obligatio contra¬
bntut l ib̾tum esse oporcet qui ui¬
ret ⁊ lib̃tatis causa uitare plane
queritur. si quis lib̾to suo legauit
si filio suo uiraũit. se .z. oꝑatum
noĩe p̃staturum an obligetur
uiurando. Et ceisus uibentuis
obugari eum ait. ꝓuiq referre.
quam ob camͣ de oꝑis ubertus
iunaũit ⁊ ego censo adqmesco
ĩurareait. d̾ post mamimissio¬
nem ut obligetur ⁊ siue statim
siue post tempus uitau̾it obli¬
muitus se p̾staturum. operas.
oꝑarum ꝑsecutõ nem adu̾sꝰ eũ
qui ex c̃a fideiꝯmissi acllib̾tatem
ꝑclũitus est. ¶ Dabitur ⁊ inpube¬

Expanded text:
t iurisiurandi obligatio contrahatur, libertum esse oportet qui iuret et libertatis causa iurare. Plane quaeritur, si quis liberto suo legaverit, si filio suo iuraverit se decem operarum nomine praestaturum, an obligetur iurando. et Celsus Iuventius obligari eum ait parvique referre, quam ob causam de operis libertus iuraverit: et ego Celso adquiesco. Iurare autem debet post manumissionem, ut obligetur: et sive statim sive post tempus iuraverit, oblimunus se praestaturum, operas qoperarum persecutionem aduersus eum, qui ex causa fideicommissi ad libertatem perductus est. Da bitur et in
Abbreviated transcription (Latin):
peiꝰsonas postea ex tere cẽpeͣnt ̃pta¬
re deb̾bit eas quas manumissioĩs
tempore p̃stabat. ¶Taies patrono
opere cdantur quales ex etate digni¬
tate uantuctine necãtate ꝓposito.

Expanded text:
peras postea exercere coeperit, praestare debebit eas, quas manumissionis tempore praestabat. Tales patrono operae dantur, quales ex aetate dignitate ualetudine necessitate proposito
Abbreviated transcription (Latin):
uł legatis queritur. diffemi potest
causa intempus puu̾tatis. id.n.
aius pius claudio adriano rescͥp¬
ĩ tempus pub̾tatis difter procł
dubio estẽrgo si quidem deparentis
bonis. simł ⁊ de statu ꝯtrouersia
fiat. ħelictum iocum h̾ebit. Sm
u̾o tantum status diffetur q̃o intẽ¬

Expanded text:
potest causa in tempus pubertatis: id enim divus Pius Claudio Hadriano rescripin tempus pubertatis differri procul dubio est. ergo si quidem de parentis bonis simul et de statu controversia fiat, hoc edictum locum habebit: sin vero tantum status, differetur quaestio in tem
Abbreviated transcription (Latin):
tus ⁊ si filuis esse uideaturimsi fo¬
rte postimmis inquid irs institu¬
tus ⁊ natus negetur esse filuis. set
subiectus eise clicitar mo casu eiꝰ
panis tantum danda ei est Roꝵ
possessõ ex qua iustitutus est ¶sd̾
att um quidnii eaidem scrip¬
competere cumsi sine elogio. ex¬
his scriptus esset. non ħ̾ret b̾o¬
rum possõnems demq est. ⁊ si

Expanded text:
tus, etsi filius esse videatur: nisi forte postumus, inquit, est heres institutus et natus negetur esse filius, sed subiectus esse dicetur, quo casu eius partis tantum danda est ei bonorum possessio, ex qua institutus est. Idem ait, cum quidam exheredem scripsessionem competere, cum, si sine elogio exheres scriptus esset, non haberet bonorum possessionem. idemque et si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad ip̃os pocius qĩ ad ꝯsangui¬
ueos sõrditatem ꝑeitin̾e diot
data borum possõne impuberi
ꝯtiousia intempus ꝓub̾tatis
diffeit᷑. ¶ Si mater subietti pa¬
tus arguatur an differenda sit
bium deuocatur differri ques¬
tio in tp̃x purertatis dil cum¬
metus potest esse ne minusꝰ do¬
nee defendat᷑. Cum uero m̃ãterꝙ
rea postulatur utiq integra fi qͥ
de ⁊ maiore ꝯstanti a cam de¬
fensura iecenti tempore dlu

Expanded text:
 ad ipsos potius quasi ad consanguineos hereditatem pertinere dicunt, data bonorum possessione impuberi controuersia in tempus pubertatis differtur. Si mater subiecti partus arguatur, an differenda sit bium deuocatur, differri quaestio in tempus pubertatis dmetus potest esse, ne minus idonee defendatur: cum vero mater rea postulatur utique integra fide, et maiore constantia causam defensura recenti tempore, du
Abbreviated transcription (Latin):
si ess pubes qĩ impubes obrepse
bes esset mox pubes factus finire¬
tur uorum possonis emoliũtũ.
¶Cae cogͥtio in eo it̾titur ut simaui¬
festa calũpnia appareret eorumꝯ¬

Expanded text:
 esset pubes, quasi impubes obrepserbes esset mox pubes factus, finiretur bonorum possessionis emolumentum. Causae cognitio in eo vertitur, ut, si manifesta calumnia appareret eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ex̃ uirili seru destententes. carto¬
mam ꝯmodum h̾ebunt. et ge¬
neraut᷑ de itimusiiis demum ca¬
rboniamni compet̃e quib con¬
tra tabulas borum possessio com¬
petit. Hiis u̾e non compet̾e. qui
replłuntur. acontri tab̾. bori¬
puta nepos qui se retentam m
potestate ani dici abemancipa¬
to patre cui iungi desiteratian
eum negau̾it. ex ub̃is nõ tam̃
ex iidem scripsit carboniano
possit esse iocus ¶S ⁊ siquis non
tantum exlib̾il negetur esseue¬
rum ẜiuis etiam dicatur. forte
ex analla echitus /uił scripsit ad¬
iuc carbom amo locini eist qd
⁊ duuis puis rescripsit. slam ułꝗ
mag̾. ꝯsulenctum est. ius quib
magis ꝑiculum intenditurisiã
graunora de eo mentietur. Ser
⁊ si ip̃e defunitus ẜrus esse di¬
catur gemerit clicenimi. Ꝙ

Expanded text:
ex uirili sexu descendentes Carboniani commodum habebunt. Et generaliter dicimus his demum Carbonianum competere, quibus contra tabulas bonorum possessio competit, his uero non competere, qui rebunt. Et geputa nepos, qui se retentum in potestate avi dicit, ab emancipato patre, cui iungi desiderat, aneum negaverit ex liberis, non tamen exheredem scripserit, Carboniano possit esse locus. Sed et si quis non tantum ex liberis negetur esse, verum servus etiam esse dicatur forte ex ancilla editus, Iulianus scripsit adhuc Carboniano locum esse: quod et divus Pius rescripsit: nam vel magis consulendum est his quibus maius periculum intenditur. nam ra et graviora de eo mentiatur. Sed et si ipse defunctus servus esse dicatur, idem erit dicendum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
non cogẽtur aut ubi defuctus
ꝯueniri debuit ⁊ fideiꝯmissatiꝰ
debat iutendum est. si sua sponte
h̾is adut ⁊ restituert H̾rditatem
an trib locis fideiꝯmissarius de¬
creto p̃coris adiers ⁊ nec ego pꝰ
ea michirestitui uelim nec bo¬

Expanded text:
ctus conueniri debuit, et fideicommissarius debeat? uidendum, si sua sponte heres adit et restituit hereditatem, an tribus locis fideicommissarius decreto praetoris adieris ‹nec› ego postea e‹a›m mihi restitui uelim nec bo
Abbreviated transcription (Latin):
si t̃ncaueat de rato harendo. siño
euĩtens absentis uoluntas esset.
S clicendum est. ut ħ̾rs. qui sus¬
sit ꝯplłendus adire. si non inc̃¬
tum sit an mandauit quamius
eo caucatur. pp̃ frag̃iitatem cautis¬
onis ꝙ si sponte adierit h iditatem̃
nõ magna cautio est. s actĩoneᷤ si
nõ mandauent transibunt eo te¬
pore quo ranum habuetit.¶Si dãp¬
nũ inẜuo hrditario datam sit lic
ꝑ ẜuum Hritarium p̃idi compe¬
tere accio cepit non tamen transi¬

Expanded text:
si tamen caueat de rato habendo, si non euidens absentis ‹uo›luntas esset. sed dicendum est, ut heres, qui sussit compellendus adire, si incertum sit, an mandauerit, quamuis ei caueatur, propter fragilitatem cautionis. quod si sponte adierit hereditatem, non magna captio est: sed actiones, si non mandauit, transibunt eo tempore, quo ratum habuerit. Si damnum in seruo hereditario datum sit, licet per seruum hereditarium heredi competere actio coepit, non tamen transi
Abbreviated transcription (Latin):
rũ zanseꝵ nẽ fera nat̾a Palãẽ ciũ alias
eẽ feraᷤᷤ gallinaᷤᷤ aliõ feros ansere̾. Itaq
siqͣlib mõ ansere̾. mei.⁊ gallinemee.
t᷑bati t̃bate ue ad eo longi euolauint:
ut ignõem̾ uͥ sint tm̃ nicłiominꝰ ĩ nr̃o
dñio tenent᷑: Q de causa surtinob te¬
nebit᷑: ꝗ ꝗd eoꝵ lucñdi animo app̃bĩd

Expanded text:
rum non est fera natura: palam est enim alias esse feras gallinas et alios feros anseres. itaque si quolibet modo anseres mei et gallinae meae turbati turbataeve adeo longius evolaverint, ut ignoremus ubi sint, tamen nihilo minus in nostro dominio tenentur. qua de causa furti nobis tenebi
Abbreviated transcription (Latin):
diendiie. Quide ĩ gem̾utate cognoscunt:
modũ exilu p̾s ferre sentñtiã. Tutoes ł
cũ atoes pupilloꝵ qͦꝵ tutelã⁊ rc̾ ãmini¬
sep̃buit: nec pꝰmanumissioẽm ad lib̾ta¬
tẽ ꝓclamãe pot̃¬

Expanded text:
diendus est. Qui de ingenuitate cognoscunt, modum exilii possunt ferre sententiam. Tutores uel curatores pupillorum, quorum tutelam et res adminise praebuit, nec post manumissionem ad libertatem proclamare pot
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝓmisit alii postea delegat.
sit posse eun ub̾ati ex hac ĩe¬
ge. Namuerum est patrono eũ
exꝓmisisse ꝙͣuis patrono nõ teb
baͣt nunt qm̃ si abinitio dele¬
gante patrono ub̾tus ꝓmiẜit
non lib̾ari enncum non solum
futurarum. s etiam p̾titarum

Expanded text:
no promisit, alii postea delegatus sit, posse eum liberari ex hac lege: nam uerum est patrono eum expromisisse, quamuis patrono nunc non debeat: quod si ab initio delegante patrono libertus promiserit, non liberari eum.Non solum fut