comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n̾b occupatꝰ: ueq si legitimꝰ
sit. ueq si ex cestam̃tõ dacus
fuit. nec alio modo ⁊ si uolu̾it
cutor aut curator fĩ pot̃. S si
errore duct̾us rem amiuinist᷑¬
u̾it uegõrum gestorum acdõe
conuenitur.

Expanded text:
 occupatus neque si legitimus sit neque si ex testamento datus fuerit nec alio modo, etsi voluerit, tutor aut curator fieri potest: sed si errore ductus res administraverit, negotiorum gestorum actione convenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. a Adu̾sus curatorem
ad olescentis cui college aiti
estis qͣm diu aminimistracõ
comimuinis durat exceri iu
lum tuum neccͣio. ⁊ hones¬
tis. iustisq causis iudici qui
suꝑ ea re coguitur᷑ ẽ. si prolu¬
buntur facti accepto ferent᷑
eis nõ sit iupoĩtum. Namq
acutorib siue acuracorib
bona fide crogatur. pocius iꝰ¬
cicia qm aliena auccoritate

Expanded text:
. Adversus curatorem adulescentis, cui collegae dati estis, quamdiu administratio communis durat, exerceri iudlum tuum necessario et ex honestis iustisque causis iudici, qui super ea re cogniturus est, si probabuntur facti, accepto ferentureis non sit interpositum. nam quod a tutoribus sive curatoribus bona fide erogatur, potius iustitia quam al
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi constit̾it lib̾cum pater¬
num cucorem filie cue racõi
eins debere. uł deposu̾it uł in
p̾diorum comparacõem cõ¬
u̾terit remittitur ad p̾fectũ
urb socundum ea que cõsti¬
cuta sunt arbitͥo eius puni
dam adolescenciam quoꝵ
curam amministras iudica¬
tum fac̾e decractant. cumex

Expanded text:
quam constiterit libertum paternum tutorem filiae tuae rationi eius debere, vel deposuerit vel in praediorum comparationem converterit, remittetur ad praefectum urbis, secundum ea quae constituta sunt arbitrio eius puniedam adulescentium, quorum curam administras, iudicatum facere detractant, cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
participos cͥminuim nõ erant
uerata : abolicõem ⁊̃ duaim
parcium consensu petitam.
am̃ corntentis iain ceperat
agitari. ¶ Sin autem testib
corm̃ta minime sunt illata
⁊ sic abolicõ nõ dabr̃ in ilł cri¬
mimbrut inuiolata maies¬
tate. aut patͥa oppuguata uł
ꝓdita aut peculatꝰ admisso.
aut sacͣmentis descrtis omĩa¬
q que nire uet̾i continent᷑.
Inquib index nõ minus accͦa¬
torem ad docenda q̃ detulit
quircum ad purganda q̃ ne

Expanded text:
t vexata, abolitionem etiam duarum partium consensu petitam iamen tormentis iam coeperat, agitari nec atormenta minime sunt illata, et sic abolitio non dabitur in illis criminibus, ut in violata maiestate aut patria oppugnata vel prodita aut peculatus admisso aut sacramentis desertis, omniaque quae iuri veteri continentur: in quibus iudex non minus accusatorem ad docenda quae detulit, quam reum purganda quae
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. scucalorem ad acciusa¬
cor explanans abolicõmloẽ
faciet. ¶ ꝯm autẽ ꝑ decepcõnẽ
ułapeeuniis areo corruptus ad
postlandam abolicoẽmaueu̾it.
redempte miseracõnis uox iu¬
nime adiuittatu. Qr adu̾sus
nocentem reunim qrisicõne.
facta pena comꝑetens ingerat᷑.
¶Hii autem qui suas suoꝵ q
miurias defendunt. ⁊ quicos¬
natos suos in acc̾acõem dedix¬
unt ominmodo ab oliccẽm
pot̾e nõ ꝓhibentur.¬
mp̃i. Iauacit̾ incusantib
accusacõnis abolicõ nõdabr̃
ꝯ mantem sincera ment ł acc̃a¬
coẽm instituit. ⁊ reus aliquid
uł tormenta u u̾bera uł cathe¬
nas: ab olicõ nõ pecetur insifor¬
sum ad petentam abolicoẽm
acconmodau̾it. Qnͣdo autẽ
reus nich̾tale passus : postqͣm
fuit officii custodie craditꝰ intra
dies uiginti accusatori petẽti
⁊̃ inuito reo dari ꝑmittitur.
post hoc uͥo tempusuisirens
cõsenciat: censennus nõ ẽẽ tui¬
buentam. ¶ Qt̾ si igemuor

Expanded text:
tatem seu calorem ad accusator explanans abolitioni locum faciet. Sin autem per depectionem vel pecuniis a reo corruptus ad postulandam abolitionem venit, redemptae miserationis vox minime admittatur, sed adversus nocentem reum inquisitione facta poena competens exseratur. Hi autem, qui suas suorumque iniurias defendunt et qui cognatos suos in accusationem deduxerunt, omnimodo abolitionem petere non prohibenturp. Fallaciter incusantibus accusationis abolitio non dabitur. Sin autem sincera mente accusationem instituerit et reus aliquid vel tormenta vel verbera vel catenas, abolitio non petetur, nisi forsum ad petendam abolitionem accommodavit. Quando autem reus nihil tale passus est, postquam fuerit officii custodiae traditus, intra dies triginta accusatori petenti, etiam invito reo, dari permittitur. post hoc vero tempus, nisi reus consentiat, censemus non esse tribuendam. Quod si ingenuor
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶uociens de dominio
mancipiorum cractatur. si
aliis ꝓbõnib u̾itas illumina¬
rinon possit de se ip̃a ẽẽ cumm
cormentis int̾roganda iuris
auctores ꝓbant.
ditatẽ queratur hr̃ditanosser¬
uos int̾rogaritibi opitulari
nõ pot̃. ibienimdum de do¬
minio incͥ̾cum est ad q̃mhr
rogacõemħrditariiserui ad
iptatis imaginem ꝑuenitur.
¶Eu autem asseuerandoser¬
mum conuminẽ ẽẽ nõ dubi¬
tas porcõem ad eum ꝑtinere
cc q̃m int̾rogari eum cupis. q̃
res questionem ab eo hr̃inõ
ꝑmuttit. cum nec cominumiꝰ
scruus adu̾sus dominu qui
nõ occrdisse socium suum dica¬
tur int̾rogari possit.

Expanded text:
. Quotiens de dominio mancipiorum tractatur, si aliis probationibus veritas illuminari non possit, de se ipsa esse cum tormentis interroganda iuris auctores probant. editate quaeratur, hereditarios servos interrogari, tibi opitulari non potest. ibi enim, dum de dominio incertum est, ad quem ex rrogationem hereditarii servi ad veritatis indaginem perveniatur. tu autem adseverando servum communem esse non dubitas portionem ad eum pertinere, contra quem interrogari eum cupis: quae res quaestionem ab eo haberi non permittit, cum nec communis servus adversus dominum, qui non occidisse socium suum dicatur, interrogari possit.
Abbreviated transcription (Latin):
quitem capitale iudicimuer̃.
siin contumeliam ordinisex¬
itium q tempcetur maiesta¬
tis tantummmoto reos ⁊ q̃ nesã¬
dam dictusunt conscios. aut
molicutes ex ordine munici¬
palimancat cam cruenta cõ¬
dicõ.

Expanded text:
quidem capitale iudici erit, si in contumeliam ordinis exitiumque temptetur. Maiestatis tantummodo reos et quae nefanda dictu sunt conscios aut molientes ex ordine municipali maneat tam cruenta condicio.
Abbreviated transcription (Latin):
eds quiros gerendas decinent.
siue inscrutute relictisiuit.
sine nbertatem adipisci. ꝑul¬
timamtestatoris uoluntatem
pͥceptisunt in q̃stiouemier̃
heditanarum deduci. ⁊ exhis
ea q̃ occultata sunt. reuelari
prins sacram̃to suꝑhis a nob̾
statuto pr̃ando.

Expanded text:
 qui res regendas detinent, sive in servitute relicti sunt sive libertatem adipisci per ultimam testatoris voluntatem praecepti sunt, in quaestionem rerum hereditariarum deduci et ex his ea quae occultata sunt revelari: prius sacramento super his a nobis statuto praestando.
Abbreviated transcription (Latin):
ximis ꝓsonis suadendo pses
nem qicerco nire collicant¬
ua l extingnere nõ potest
nec uoxomnis iudicis. iudi¬
br concludi sepe sit constitu¬
gnita sccundum imisordin¬
iscisuadentis pͥsidis acod̾em
tuam prmnete. si qͣmhiusti
mimime potuit.

Expanded text:
uadendo praeses nem, quam certo iure tolli tantum licet, extinguere non potest, nec vox omnis iudicis iudibus concludi saepe sit constitugnita secundum iuris rationisci suadentis praesidis actionem tuam perimere, si quam habuisti, minime potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
existimet neq consuitacõ os¬
qͥs nõ ritẽ iudicatas ẽe putau̾it¬
seqͣndinu ⁊ multomagis sen¬
tencias eminentissimorum pͥ¬
fectorumuł aliorim ꝓcerum¬
.nõ enimsiquid nõbene dirim¬
uicium ostendi oportet cumi
nõ exemplis s iegib iudican¬
dum est. nec si cogincionales¬
accõnes sint ampussime p¬
fecture uł aucunus maximi
magistratus ꝓlate siñe. s os¬
iudicos nr̃os intatemlegum

Expanded text:
existimet neque consultations non rite iudicatas esse putasequendum, et multo magis sententias eminentissimorum pfectorum vel aliorum procerunon enim, si quid non bene dirimitium extendi oportet, cum non exemplis, sed legibus iudicadum est, nec si cognitionales sint amplissimae praefecturae vel alicuius maximi magistratus prolatae sententiaiudices nostros veritatem et
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Om̃liberi cestes ad
caͣnsas postulantur alien̾as
si socir⁊ participes cͥminis ñ
dicantur. s fides ab his noti¬
cie postuletur. mexibicõe
ẽ cestium cał debet ẽẽ cͥaͣncõ
iudicantis. ut his uenturis.
ad iudicium ꝑ acc᷑atorem
aut ab his ꝑcͦs fuint postu¬
lati sumptꝰ competentes da¬
ri p̾cipiat: Idem uitis ẽ. ⁊ si
in peciumaria causa cestes
ab alt̾utra ꝑte ꝓducendist̃.¬
patronos illicitas atq imꝑ¬
bas uoces pene oblectõne
pͥcludimus. atq ita ut nõ
solummorosponte ꝓdire ñ
audeant. s nec uocati quid̃
iniudicium uenire cogan¬
nitꝰ cimisemel ad iudicem
q̃milib licet nõ suum dicẽdi
gr̃a cestimoniũ fu̾it ingres¬
sus armatani forte milicam
dõem ad euadendum iudicis
motum qͣm ur testimoniiũ nł¬
borum imꝓbitas. uł rei qͣ¬
tas flagitauent posse p̃tend̾e

Expanded text:
Quoniam liberi testes ad causas postulantur alienas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab his notitiae postuletur, in exhibitione est testium, talis debet esse cautio iudicantis, ut his venturis ad iudicium per accusatorem aut ab his, per quos fuerint postulati, sumptus competentes dari praecipiat. Idem iuris est et si in pecuniaria causa testes ab alterutra parte producendipatronos inlicitas atque inprobas voces poenae obiectione praecludimus, atque ita, ut non modo sponte prodire non audeant, sed ne vocati quidem in iudicium venire cogans, cum semel ad iudicem quemlibet, licet non suum, dicendi gratia testimonii fuerit ingressus, armatam forte militiam ionem ad evadendum iudicis motum, quem vel testimonii verborum improbitas vel rei qualitas flagitaverit, posse praetende
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quinq cestes ydonei. et
sumine acq integre oppimi¬
onis p̾sto᷑ fĩunt solucõni ce¬
lebrate. hiiq ciunsacram̃ti
religione deposu̾int sub p̾¬
sencia sua debitum ẽẽ solu¬
tum. ut scientes omnes ita
ea statuta eẽ. nõ aliter debi¬
tum uł parcem eiꝰ ꝑsoluãt.
nͥ uł securitatem mscͥptis
capiant uł obsu̾au̾int pre¬
fatam testium ꝓbacõem.
hisscil qui ĩa sine scͥptis
p̾senti sanctõne m̾ito exci¬
piendis. ¶Siu̾o factãqui¬
sit. fortuito u̾o cãu uł incẽ:¬
dio aut naufragio uł alte¬
rius inforcumi ꝑ empta. tẽ
liceat his qui hoc ꝑpessisc̃.
etiam debiti solucõem per
cestes ꝓbare. dampnumq
ex amissione instrum̃ti ef

Expanded text:
nisi quinque testes idonei et summae atque integrae opinionis praesto fuerint solutioni celebratae hique cum sacramenti religione deposuerint sub praesentia sua debitum esse solutum, ut scientes omnes ita ea statuta esse non aliter debitum vel partem eius persolvant, nisi vel securitatem in scriptis capiant vel observaverint praefatam testium probationem: his scilicet, qui iam sine scriptis praesenti sanctione merito excipiendis. Sin vero facta quisit, fortuito vero casu vel incendii vel naufragii vel alterius infortunii perempta, tunc liceat his qui hoc perpessi sunt etiam debiti solutionem per testes probare damnumque ex amiss
Abbreviated transcription (Latin):
dampno p̾stare uelt̃. hoc fu̾
Sin autẽ nolu̾int: nõ car¬
cerali custodia detrudi. s sa¬
cram̃to eos cominitti cense¬
mus. ¶ Sieuim ꝓcotolitis
c̾camine. iuruurando cre¬
dendum eẽ cestium puta¬
multo magis p̾senciam pͥ¬
suam cestib sacram̃toꝵ᷑ cre

Expanded text:
damno praestare velint, hoc fieri, sin autem noluerint, non carcerali custodia detrudi, sed sacramento eos committi censemus. Si enim pro toto litis certamine iuriiurando credendum esse testium putamulto magis praesentiam suam testibus sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. estium facilitatẽ
qͦs multa u̾itati contraria
perpecrantur ꝓ ut possibile
qui inscͥpͣtis ase debita ret᷑uł¬
unt ꝙ nõ facile audientur
redemptos testes suꝑ huius¬
modi solucõne ꝓducere.¬

Expanded text:
. Testium facilitatem, per quos multa veritati contraria perpetrantur, prout possibile qui in scriptis a se debita rettulerunt, quod non facile audientur,redemptos testes super huiusmodi solutione producere
Abbreviated transcription (Latin):
in alia lide ꝓducantur. nõ
licebit ei ꝑsonas eormiu exci¬
peͣre. nͥ ostend̾it inimicicias
int̾ se ⁊ ulos postea eiu̾sas fu¬
isse ex quib cestes repellile¬
ges pͥcipiunt. nõ adimenda
scil eiliua ex ip̃is. depoĩcõm¬
b cestimonium eorum arͣgu¬

Expanded text:
n alia lite producantur, non licebit ei personas eorum excipere, nisi ostenderit inimicitias inter se et illos postea emersas fuisse, ex quibus testes repelli leges praecipiunt: non adimenda scilicet ei licentia ex ipsis depositionibus testimonium eorum argu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipimꝰ. ¶ S onmesqui
in cinli sclicet causa suũ pͥ¬
bent cestimonium. separato
⁊ canqͣm ande iudicimuint¬
im cepoĩto excepcõnis fou
pͥuilegio hunodi p̾dsidio
tenudatos. ita iudicantis intͣ¬
re secretum. ut qͣuicumq.
aures eĩ ꝯffenderint nõ dubi eo¬
tent. sibimet formidandũ.
data emictis iudicib absq
uuo p̾scͥpcõnis obstaculosi
cũt sepe dẽm ẽ intestes. Quoꝵ
uoces fassitate uł fraude nõ
carere ꝑspetint: ꝓ qualitate
uidel delicti animadu̾tendi

Expanded text:
cipimus, sed omnes, qui in civili scilicet causa suum praebeant testimonium, separato et tamquam ante iudicium interim deposito exceptionis fori privilegio huiusmodi praesidio denudatos, ita iudicantis intrare secretum, ut, quodcumque aures eius offenderit, non dubitent sibimet formidandum: data cunctis iudicibus absque ullo praescriptionis obstaculo  sicut saepe dictum est testes, quorum voces falsitate vel fraude non carere perspexerint, pro qualitate videlicet deli
Abbreviated transcription (Latin):
definictos asscucras. si quideni
hiiquos priuignos eiusdem
amite dicis eorum consangui¬
nei fu̾int: fr̃s camagnacõni
qͣm cognaconis iure secido
gradu constitutos cͥ pͥferrinõ
ambigitur. Nam si amitinis
tuis alio etiam patre uatis
uumqim eorum matris pri¬
igni sunt adinississe te bous¬
dica successionem.

Expanded text:
diem functos adseveras, si quidem hi, quos privignos eiusdem amitae dicis, eorum consanguinei fuerint fratres, tam agnationis quam cognationis iure secundo gradu constitutos tibi praeferri non ambigitur. Nam si amitini tui alio etiam patre nati numquam eorum matri privigni sunt, admisisse te bonodica successionem.
Abbreviated transcription (Latin):
pars eius qmͣ lucratꝰ ẽ ad eiꝰ
liberos uł nepotes ui ꝓnepo¬
tes concedatur quib nõ ex¬
istentib ad frẽs suos ex codẽ
ꝓcrcatos. cumq uemo eoꝵ
fu̾it relictus cunc ad patrem
ꝑueniat. Ita ⁊ de his q̃ mat̾na
uiuos uł ꝑ ultimam dispo¬
sicõnem uł ab iucestato des¬
primo in filii uł filie succes¬
sione post̾itate eius nocanda.
qua nõ inuenta frat̾uo con¬
sortio einsdem uł aliem ma¬
tͥmonii scd̃m p̾dc̃m ordinẽ
accersito. tunc ad ultimum
locum pr̃ a legibr conclame¬
cur.⁊ sui filii nõ gratam he¬
ditatem relictam. S tͥste lu¬
crum sͥ iugeat ad qusitu.
In ominib uidelicet casi¬
b insuꝑstite sobole liberoꝵ
ad hereditatem defunctipa¬
trem ãte cedunt usufruc¬
curerum quarum domimi¬
um ad eos ꝑuenit ap̾ parẽ¬
des remansuro. Se bonsma

Expanded text:
pars eius, quam lucratus est, ad eius liberos vel nepotes vel pronepotes concedat, quibus non extantibus ad fratres suos ex eodem procreatos, cumque nemo eorum fuerit relictus, tunc ad patrem perveniat: ita et de his, quae materna ivos vel per ultimas dispositiones vel ab intestato desprimo in filii vel filiae successione posteritate eius vocanda eaque non inventa frater no consortio eiusdem vel alieni matrimonii secundum praedictum ordinem arcessito , tunc ad ultimum locum pater a legibus conclametur et sui filii non gratam hereditatem relictam, sed triste lucrum sibi lugeat adquisitum. In omnibus videlicet casibus, in superstite subole liberorum ad hereditatem defuncti patrem antecedunt, usu fructu rerum, quarum dominium ad eos pervenit, apud parentes remansuro. IUST.
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat. uł si ex plurib al¬
cͥos manuimttat alteros ceti¬
net ex ꝑte mauumissorum
logitimum prmimmn ex ꝑte
u̾o in pot̾ate mauentium
cofilio aut ex filia ꝓcreati.
aut abip̃o auia uiuende de
sacris dimissi. idem amisuris¬
uiscum ip̃is porcõnis ht̃ usũ
fructum. ¶ Si u̾o ex uero.¬
cib neptib uetempore quo¬
ad auie successionem uocã¬
cur: alii in aui sunt potate
id ẽ mariti de funtes aliisui
niris sint. cͥca ꝑsonam quid̃
eox qui inpotate cõsistunt¬
⁊ inusu fructu conseq̃udo nĩe

Expanded text:
alteros manumittit alteros retinet, ex parte manumissorum legitimum praemium, ex parte vero in potestate manentium  ex emancipato filio aut ex filia procreati aut ab ipso avia vivente sacris dimissis idem avus virilis cum ipsis portionis habeat usum fructum. Si vero ex nepotibus neptibusve temporein aviae successionem vocantur, alii in avi sunt potestate, id est mariti defunctae, alii sui iuris sint, circa personam quidem eorum, qui in potestate consistunt, et in usufructu consequendo e
Abbreviated transcription (Latin):
utatiu. qd̾ de filiis cõstitutũ est
sam licet hoc nouiulex
pͥsens constituat iunepotes
nõ ẽ cam̃ abre ut in hoc ca¬
tur. hat ig̃r ainis uemiens ẽ
nepotib in pot̾ate durantib
usum fructum bonorumom¬
num q̃ͥex defuncte auie
successione delata sunt. Cum
uͥo is cuoes. lib̾tatema emar¬
cipacõnis iargitur. sumiui

Expanded text:
utatur, quod de filiis constitutum est. utatur, quod de filiis constitutum est. Nam licet hoc novum praesens lex constituat in nepotes, non est tamen ab re, ut in hoc catur. Habeat igitur avus veniens cum nepotibus in potestate durantibus usum fructum bonorum omnium, quae ex defunctae aviae successione delata sunt. Cum vero his quoque libertatem emancipatione largitur, simili
Abbreviated transcription (Latin):
cipatisunt fili a posteaurẽ
decessit. qinomim commodo
destituitur pateriretinet nͦ
usumm fructiuantilos eii¬
cer filios siuc unus siũ plu¬
res sunt usus fructus tribui¬
mus portõnes. Siu̾o mulier
moricus alios ex filiis emã¬
cipatos apre. alios in prĩa
potate onmisi̾t: in hoc cãudiꝰ¬
pari utetur uiaritꝰ defuncte
bñficõ quo cãu utriq pͥscͥp¬
sumis. id ẽ cͥca eorum quid̾
portõem qui adhuc iusacͥs
retinẽtur usumfructum ex
legum auctoritate retiuebit.
⁊ premium ad  ce cum uolet
emancipacõus accipͥet. In
corum u̾o ꝑ ce cͦs exisse de po¬
tate ua matre coustit̾it usũ
fructum uirił inter cos por¬
¶ Innepotib ĩ uł neptib
hoc obsuandum eẽ censem̃
ut maritꝰ qui uxore mortua
nõ excantib silus cum sol
nepotib ur neptib ex hac
lege ad emolum̃tum uocau¬
dus ẽ. sumus uł una plure¬
ne nepotes ex filis unio uł
plurib qui in pot̾ate desoce¬
runt ꝓcreati sunt. hoc iure

Expanded text:
cipati sunt filii, tunc demum, quia omni commodo destituitur pater nec retinet usumfructum, virilis ei inter filios, seu unus seu plures sunt, usumfructus tribuimus portionis. Si vero mulier moriens alios ex filiis emancipatos a patre, alios in patria potestate dimiserit, in casu dispari utitur maritus defunctae beneficio, quod casui utrique praescripsimus, id est circa eorum quidem portionem, quos adhuc in sacris retinet, usum fructum ex legum auctoritate retinebit et praemium delatae, cum volet, emancipationis accipiet, in eorum vero parte, quos exisse de potestate viva matre constiterit, usum fructum virilis inter eos por In nepotibus etiam vel neptibus hoc observandum esse censemus, ut maritus, qui uxore mortua, non extantibus filiis, cum solis nepotibus vel neptibus ex hac lege ad emolumentum vocandus est, si unus vel una pluresve nepotes ex filio uno vel pluribus, qui in potestate defeceru
Abbreviated transcription (Latin):
uolu̾it: emptor uł is cui
res couatur obsu̾eruet:
ne unqͣm ꝑtem earui re¬
rum qͣs alienan ꝓhibicum
ẽ. sciens accipiat: ub igno¬
rans. doc̾e enu pater debr
ꝓprii iuris eam rem eẽ quiͣ
cebit accipere. quia nullã
potͥit p̾scͥptõnem oppou̾e
dicantib.¬
mp̃r. ꝯ Quicquid auus
auia. ꝓauus ꝓauia. ex ma¬
t̾na linea uenientes. nepoti
nepti. ꝓnepoti ꝓnepti: ces¬
cam̃to. fidei cominisso. legato.
conatõne. uł alio quolibet
tati successione concułint.
pr̃ filio filie ue integra il¬
libata custodiat. ut uend̾e
douare reunq̃rere. alt̾i ob¬
ligare. sic̃ noc mat̾ua bona
non possit usufructu dum¬
taxat ad cuui ꝑtiuente. Ita
ut qm̃ admodum ip̃e super
his reb lnũam cotius potes¬
tatis amittit desuncto eo filic
filie ue p̾cipua computent᷑¬

Expanded text:
luerint, emptor vel is, cui res donatur, observet, ne quam partem earum rerum, quas alienari prohibitum est, sciens accipiat vel ignorans. Docere enim pater debet, proprii juris eam rem esse, quacebit accipere, quia nullam poterit praescriptionem opponere vindicantib. Quidquid avus avia, proavus proavia ex materna linea venientes nepoti nepti pronepoti pronepti testamento fideicommisso legato donatione vel alio quolibet tati successione contulerint, pater filio filiaeve integra illibataque custodiat, ut vendere donare relinquere alteri obligare, sicut nec materna bona, non possit usu fructu dumtaxat ad eum pertinente, ita ut, quemadmodum ipse super his licentiam totius potestatis amittit, defuncto eo filio filiaeve praecipua computent
Abbreviated transcription (Latin):
cum pocestas ẽ. omnem de¬
bent cuende rei diligentiã
adhibere. ⁊ qd̃ iure filiis de¬
betur in examine ꝑ se uel¬
cꝰ ex fructib inpignore fac̾e.
⁊litem inferentib resistere.
atq ita omnia agere canqͣm
solidum ꝑfectumq domini¬
ꝑsonam geraut legitimã.

Expanded text:
ue potestas est, omnem debent tuendae rei diligentiam adhibere et, quod jure filiis debetur, in examine postus ex fructibus impigre facere, et litem inferentibus resistere, atque ita omnia agere, tanquam solidum perfectumque dominionam gerant legiti
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾int ad filios deuolu¬
ce: ita sint in parentum
potãte ut fruendi dumntax
nente. ¶parentes auteni
penes quos mat̾narinu re

Expanded text:
fuerint ad filios devolutae, ita sint in parentum potestate, ut fruendi dumtaxatos pertinente. Parentes autem, penes quos maternarum re
Abbreviated transcription (Latin):
eumq porcõnis capar repudi¬
et hereditatem ur alia rõue
q̃rende facultatem amitqit
ei qui cestam̃tum resiquit᷑
testato nemo succedat. Igit
ꝑspicis ꝙ testam̃tane succes¬
sionis spc durante intestati
bona de functinõ recte ueudi

Expanded text:
cumque portionis capax repudiet hereditatem vel alia ratione quaerendae facultatem amittat, ei qui testamentum reliquit intestato nemo succedit. Igitur perspicis, quod testamentariae successionis spe durante intestati bona defuncti non recte vindi
Abbreviated transcription (Latin):
er sobrino tuo agnaco oẽstitu¬
co. ⁊ intestato defunctoiure
eiisli adita hereditate ie hoc
ab umcõ nõ int̾ueniente sme
capitis dimimitõne ꝑemp¬
co solempuit̾ bonorumpos

Expanded text:
ori sobrino tuo agnato constituto et intestato defuncto iure civili adita hereditate, vel hoc ab initio non interveniente sive capitis deminutione perempto sollemniter bonorum pos
Abbreviated transcription (Latin):
cenence incorruptam. quas
autẽ ꝑsonas ex iure cognatõ¬
ins in legitiias successiones
cͣusueximus: cas ⁊ cutelegra¬
uamine̾ uicissim supponim᷑.

Expanded text:
enente incorruptam. Quas autem personas ex iure cognationis in legitimas successiones transveximus, eas et tutelae gravamini vicissim supponimus,
Abbreviated transcription (Latin):
re siue masculisint. suifemi¬
ne. ut cos ur locouberorum.
uł loco sernorumaut colono¬
rum. aut ascͥptiorumhãnt.
s millodiscrimine hĩto huiqͥ
abhuiusmodihominib edu¬
catisunt liberi ⁊ ingenui ap
potatem suamuł extͣneos l̃¬
des omnia q̃habu̾int Qmo
uolu̾int tnsmittant. nulla
macula uł seruitutis uł adscͥp¬
ticie ant colonane condicõis
imbnti. nec qͣi pr̃onatus iura
in reb eorum his quicos susce¬
perunt uł susceꝑint pͥtend̾e
concedendis. s inomnem ter¬

Expanded text:
re sive masculi sint, sive feminae, ut eos vel loco libertorum, vel loco servorum, vel colonorum aut adscriptitiorum habeatur, sed nullo discrimine habito, his qui ab hujusmodi hominibus educati sunt, liberi et ingenui aptatem suam vel extraneos heredes omnia quae habuerint, quomodo voluerint, transmittant, nulla macula vel servitutis vel adscripticiae aut colonariae condicionis imbuti: nec quasi patronatus iura in rebus eorum his qui eos susceperunt vel susceperint praetendere concedi, sed in omnem ter
Abbreviated transcription (Latin):
cie ꝓbatis que mn oppi¬
do freq̃nt in eodem gn̾e
controu̾siamseruata sũt
causa cognita statuet. nam
dienda est mequid contra
longam ꝯsuetudinemfiat.
ad solititudinem suamreuo¬
cabit p̾ses ꝓuincie.¬

Expanded text:
is his, quae in oppido frequenter in eodem genere controversiarum servata sunt, causa cognita statuet. Nam dienda est, et ne quid contra longam consuetudinem fiat, ad sollicitudinem suam revocabit praeses provinci
Abbreviated transcription (Latin):
re. u enimhiqui eos pietatis
b abinicõhuinsmodicogita¬
cõẽm hũdes ad hoc ꝓsilu̾int.
ne uideantur qͣi mercimonio
contracto. ita pietatis offing̾e
re. hec obsernantib tam mus
clarissimis pͥsidib ꝓuinciaꝵ¬

Expanded text:
eque hi, qui eos pietatis licet ab initio huiusmodi cogitationem habentes ad hoc prosiluerint, ne videantur quasi mercimonio contracto ita pietatis officium gerere. Haec conservantibus tam viris clarissimis praesidibus provincia
Abbreviated transcription (Latin):
nis. nec patrons repetendi a di¬
cum relinquimus si ab ip̃is
expoĩtosquodammodo ad mor
bertina ꝓgenie siue seruiliꝰ
dicõne maculatꝰ expoitꝰ sit.
uendicare siue seunomne

Expanded text:
nis, vel patronis repetendi aditum relinquimus si ab ipsis expositos quodammodo ad mortbertina progenie, sive a servili conditione, maculatus expositus sit, vindicare sive nomine
Abbreviated transcription (Latin):
abhostib faintuum. sec
sine ullo concractutraditũ
a batrans pͥtocto legionisdicaᷤᷤ
post inmininis bonm hũit
nllicoingenutatisue reddi
eumpsee ꝓuincie nibebit.
puincianum quisuiret sexus
ꝓpria redirecupientibrubera

Expanded text:
hostibus filium tuum, sed sine ullo contracto traditum a barbaris praefecto legionis dicas, postliminii ius locum habuit et ilico ingenuitati suae reddi eum praeses provinciae iubebit. provinciarum cuiuslibet sexus propria redire cupientibus libera
Abbreviated transcription (Latin):
q̃stu ciuilium annonarimi
⁊ aliis que sunt similia ꝑti
mulieris restituendis. ¶Igr̃
i inseq̃uti capitulo sua ex
stipulatu accõ utaturnat᷑a
ux si mulieramarico fu̾it
hr̃es instituta ⁊ legis falcidie
ratõ em̾serit ⁊̃ cocĩs debitum
liceat ei. sicuti alia debita ex
substancia manti detrahere
⁊ sic quarcam ꝑtem dͤucere.
¶ Eumes ex stipulatu ac¬
cõ in his cãib qͦs enumeraui

Expanded text:
stu civilium annonarum et aliis quae sunt eis similia parti mulieris restituendis. Igitur et in sequenti capitulo sua ex stipulatu actio utatur natura, ut, si mulier a marito fuerit heres instituta et legis Falcidiae ratio emerserit, etiam dotis debitum liceat ei sicuti alia debita ex substantia mariti subtrahere et sic quartam partem deducere. Cumque ex stipulatu actio in his casibus quos enum
Abbreviated transcription (Latin):
actõ audẽ dotis celebretur. nõ
annua. binia. tͥma die. s oĩ¬
modo intra aunum ĩ rebus
mobilib uł semouentib. ł
incorporalib cet̾is indel reb
q̃ solo contiuentur illico resti¬
cuendis. ꝙ comimine utrius¬
q fuerat acctõnis. ¶Sin aͥ
suꝑsederit res mobiles uel
se mouentes uł incorporales
post annale cemp᷑ restituere
uł ceteras res statim post dis
na fide introducendas mari¬
lium rerum ꝑti imuilieris ex
tempore dissoluti m̾u̾ni prã¬

Expanded text:
actio autem dotis celebretur non annua bima trima die, sed omnimodo intra annum in rebus mobilibus vel se moventibus vel incorporalibus: ceteris videlicet rebus quae solo continentur ilico restituendis, quod commune utriusque fuerat actionis. Sin autem supersederit res mobiles vel se moventes vel incorporales post annale tempus restituere vel ceteras res statim post dissna fidei introducendas marilium rerum parti mulieris ex tempore dissoluti matrimonii pra
Abbreviated transcription (Latin):
missa manuissionis recte
foe mullum affer̃t pͥstite uber¬
cati pͥiudicium: ita siserim
adistertatem ꝓduxisti. instru¬
mentornm amissio nicħ ei no¬
cẽre pot̾it.

Expanded text:
nta manumissionis recte factae nullum adferunt praestitae libertati vitium, ita si servum ad libertatem produxisti, instrumentorum amissio nihil ei nocere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓiissione uenie ⁊ sacra¬
mnͣtunteruencione secim ad
locum statumq ꝓprimu re¬
u̾tantur reb qͣs secumi hũe¬
rint reformandis. Diutius
negentur ⁊ ip̃i ꝑ incomino¬
dumeccłie egentium ⁊ pau¬
ꝓum alantur expensis ¶In

Expanded text:
remissione veniae et sacraremissione veniae et sacramenti interveniente securi ad locum statumque proprium revertantur, rebus, quas secum habuerint, reformandis. diutius negentur et ipsi per incommodum ecclesiae egentium et pauperum alantur expensis. In
Abbreviated transcription (Latin):
antistͥis iubcat᷑ adicientes qd ca
q̃ de principalib ꝑsonis decre¬
datorum seurerum ad cos ꝑ¬
tinentiumul familiarum
et sociorum. seu ⁊ parcicipũ
et omnino iniscem cansis ob¬
noriorumꝑsonis p̾cipimꝰob¬
seruari scił. si ip̃os quo secũ
confuge intra eccłiariunter¬
minos hr̃e uolu̾int: ut ex eo¬
rum qͦ qbonis publica debi¬
ta pͥuataq soluantur ⁊ per
cos rerum ubicumq depoĩte
sunt ꝓcedat in quisicõ ⁊ hec
quidem de ingenuis liberis¬
q psonis. ¶ Saue si sermus
aut colonus uł ascͥpticius.
familiaris siue libertus. ⁊ hu¬
modi aliqua persona domes¬
ticauł condicõni subdita cõ¬
qͣssatis rebcertis atq subtͣe¬
tis. seu se ip̃m furatus ad sa¬
autẽ religiosis yconomis si¬
ne defensorib ubi primum
hoc scire potu̾int ꝑ cos uider
ad quos hec ꝑtinẽt. ⁊ ip̃is pͥ¬
sentib ꝑ eccastica disciplina
⁊ qͣlitat᷑e cominissi aut ulcõ¬
ne competenti aũ interces¬
sionc humanissima ꝓcedẽte

Expanded text:
antistitis iubeatur. Adicientes, quod ea, quae de principalibus personis decredatorum seu rerum ad eos pertinentium vel familiarium et sociorum vel participum et omnino in isdem causis obnoxiorum personis praecipimus observari, scilicet si ipsos quoque secum confugae intra ecclesiarum terminos habere voluerint, ut ex eorum quoque bonis publica debita privataque solvantur et per eos rerum ubicumque depositae sunt procedat inquisitio. et haec quidem de ingenuis liberisque personis. Sane si servus aut colonus vel adscripticius, familiaris sive libertus et huiusmodi aliqua persona domestica vel condicioni subdita conquassatis rebus certis atque subtractis aut se ipsum furatus ad satatim a religiosis oeconomis sive defensoribus, ubi primum hoc scire potuerint, per eos videlicet ad quos pertinent, ipsis praesentibus pro ecclesiastica disciplina et qualitate commissi aut ultione competenti aut intercessione humanissima procedente,
Abbreviated transcription (Latin):
ciauiri reu̾entissiim ycono¬
nomi siue defensoris eccłie
diligencia inquisite quolib
modo ad sacroscãm eccłiami
ꝑtiuentes ꝓferantur ut pari
equitatis ordine ex eisdembo¬
nis siscouł reipublice siue
creditorib ⁊ quibcumq ius¬
tis petitorib ad moduni debi¬
ti consulatur. ¶ Sicubipo¬
site uł commnendate dicunt:.
inquirendi tantam uolumꝰ
ẽẽ cautelam. ut si sola suspi¬
cõne ap̃ alicĩm asferantur ab¬
scondite de suaetiam conscĩa
satisfac̾e auctoritate ueu̾abił¬

Expanded text:
tia viri reverentissimi oeconomi sive defensoris ecclesiae diligentia inquisitae quolibet modo ad sacrosanctam ecclesiam pervenientes proferantur, ut pari aequitatis ordine ex isdem bonis fisco vel rei publicae sive creditoribus et quibuscumque iustis petitoribus ad modum debiti consulatur. Sicubi depositae vel commendatae dicuntur, inquirendi tantam volumus esse cautelam, ut, si sola suspicatione apud aliquem adserantur absconditae, de sua etiam conscientia satisfacere auctoritate venerabi
Abbreviated transcription (Latin):
antẽ monitus fu̾it in publi¬
co pͥuacoq contractu accõe
ciuili in enis sit arbitrio siũ
ꝑ se seu simagis eleg̾it iustr¬
ncto sollempint̾ ꝓcuratore
directoiuenis iudicis enius
puisatur siñis examine res¬
pondere. si si hoc facͥe detrec¬
tat aut differt: iudiciorum
legumq solitus ordo seruet᷑.
Itaq sires inmobiles possidet
post edcõrum sollempnium¬
usq ad modum debitibonoꝵ
enis siue p̾diorum tradicio
seuuendicõ celebretur. Qd̃
sires mobiles h̃t. casq excra
dine ꝑ quisite qͦcumq modo
occultantur erute ꝓ equita¬
tis tramite modoq debiti pħ¬
licis racõnib priuatisq pro¬
siciant. ¶ Saue siñtra sines

Expanded text:
autem monitus fuerit in publico privatove contractu actione civili, in eius sit arbitrio sive per se seu, si magis elegerit, instructo sollemniter procuratore directo in eius iudicis, cuius pulsatur sententiis, examine respondere. Sed si hoc facere detractat aut differt, iudiciorum legumque solitus ordo servetur. itaque si res immobiles possidet, post edictorum sollemnusque ad modum debiti bonorum eius sive praediorum traditio seu venditio celebretur. Quod si res mobiles habet easque extra dine perquisitae, quocumque occultantur, erutae pro aequitatis tramite modoque debiti publicis rationibus privatisque proficiant. Sane si intra fines
Abbreviated transcription (Latin):
dicare censemus. ⁊ nubendi pꝰ
annum ei ne quis de ꝓle dubi¬
cet ꝑmittim̃ facultatẽ. uirũ
u̾o ⁊̃ si mulierem interdicta
argu̾it accentantẽ: cam dotẽ
qͣm ante nptias donatõem
sͥ hr̃e seu uendicare uxorem q
siuelit statini duc̾e. hac iusta
disfinicõne sanctimus. ¶ Sin
autem alit urori sue reuunci¬
are uoli̾t. dotem reddibeat ⁊i
ante nuptias donatõeui amit
tat. suis scił seu ancilł pube¬
rib si cͥmen adulterii uł ma¬
iestatis ingeratur cam uni qͣ
imilieris ad examinandam
cãm repudii quo u̾itas aut
facilius eruatur aut liquidi¬
us detegatur sicam̃ alia do¬
cum̃ta defecerint qonib sub¬
dendis suꝑ plagiis ĩ ꝓut dic¬
cum ẽ ulatis ab alt̾utro com¬

Expanded text:
dicare censemus et nubendi post annum ei, ne quis de prole dubitet, permittimus facultatem. Virum etiam, si mulierem interdicta arguerit attemptantem, tam dotem quam ante nuptias donationem sibi habere seu vindicare uxoremque, si velit, statim ducere hac iusta definitione sancimus. Sin autem aliter uxori suae renuntiare voluerit, dotem redhibeat et ante nutat. Servis scilicet seu ancillis puberibus, si crimen adulterii vel maiestatis ingeritur, tam viri quam mulieris ad examinandam causam repudii, quo veritas aut facilius eruatur aut liquidius detegatur, si tamen alia documenta defecerint, quaestionibus subdendis. super plagis etiam, prout dictum est, illatis ab alterutro
Abbreviated transcription (Latin):
uł stipulatõne inter drum dos¬
poĩta ut ip̃e res si disso petatur
luto m̾n̾no extarent ur¬
ori reddantur ancillas cũ
partu ex stipulatu iudicõ restitui
debere docem afisco qui bona
dampnati prĩs tui suscepit.
licet enu uiro qͦudam cuo pr̃
tius hr̃s extit̾it: at tamẽ iuri
tuo hoc derogare nõ pot̃. cum
⁊ ip̃e pr̃ sine noluntate tua uͭ
exigere. noc accipere pot̾at dotẽ.

Expanded text:
l stipulatione interposita, ut ipsae res, si dissoluto matrimonio extarent, uxori reddantur, ancillas cum partu ex stipulatu iudicio restitui odebere dotem a fisco, qui bona damnati patris tui suscepit. licet enim viro quondam tuo pater tuus heres extiterit, attamen iuri tuo hoc derogari non potest, cum et ipse pater sine voluntate tua nec exigere nec accipere dotem poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
tu m̾m̃̾a contrahuntur.
Siquis autem eam qm sine ao¬
te urorem acceꝑat. aconiugio
suo repesse uoluit nõ auãs ħ
reiecerit. ui ip̃e talem culpã
contramnocentem mulierẽ
comisit compellatur ei qͣrtã¬

Expanded text:
trimonia contrahuntur. Si quis autem eam, quam sine dote uxorem acceperat, a coniugio suo repellere voluerit, non alias ei reiecerit vel ipse talem culpam contra innocentem mulierem commiserit, compellatur ei quarta
Abbreviated transcription (Latin):
muis auena sunt afficientem
ꝓlin̾ut. cunc repudii auxilio
uti necc̃riam ei ꝑmictiius ui¬
B̾catemi ⁊ causas discidii iogib
comprobare. ¶iir quoqs ꝑa¬
tri fine claudetur nec li cebit
ei siue causis aꝑtius cesignatis
ꝓpriam repudiare ingalem.
nec ullo modo erpellat insi ad¬
ult̾am uł nisi ueneficam aũ
homicidam aut plagiariaui¬

Expanded text:
nuis aliena sunt, adficientem nuis aliena sunt, adficientem probaverit, tunc repudii auxilio uti necessariam ei permittimus libertatem et causas discidii legibus comprobare. Vir quoque pari fine claudetur nec licebit ei sine causis apertius designatis propriam repudiare iugalem, nec ullo modo expellat nisi adulteram, nisi veneficam aut homicidam aut plagiaria
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃r. Consensulicita ma¬
tͥmonia posse contrahi. con¬
cracto u̾o nõ isi misso repu¬
dio dissolui pͥcipimius. Solu¬
cõnem ⁊ enim mu̾ni difficili¬
orem debere eẽ. fauor imꝑat
uberorum. causas autẽ repu¬
dii hac salubͥima lege apertiꝰ
cesignannis. Sicut enim sine
iusta causa dissolui uin̾ia ĩto
liunte ꝓhibemus ita ad u̾sa
neccĩtate pͥssum uł p̾ssam.
qͣmns infausto attam̃ neces¬
saro auxilio cupimus liberari
si qua ig̃r maritum suum ad¬
uit̾um aut homicidam uel
uenesicum uł certe contra no¬
strum imꝑium aliquid mo¬
lientem uu falsitatis crimĩe
cõdempnatum iuen̾it. Si
sepulchrorum dissolutorem
si sacris edib aliquid subtra¬
hentem. si latronem uł latro¬
num susceptoremuł ab acto¬
rem aut plagiariumur ad
contemptum sui domus ue¬
sue. ip̃a inspiciente cumiupu¬
dicis mulicrib ꝙ maxime ⁊̃
castas exasperat cetum iueũ¬
ceuisi suie inte ueneno qui uł¬
gladio uł alio siuli modo iuisi¬
diantem si se uerrerib q̃ inge¬

Expanded text:
p. Consensu licita matrimonia posse contrahi, contracta non nisi misso repudio dissolvi praecipimus. Solutionem etenim matrimonii difficiliorem debere esse favor imperat liberorum. Causas autem repudii hac saluberrima lege apertius designamus. sicut enim sine iusta causa dissolvi matrimonia iusto limite prohibemus, ita adversa necessitate pressum vel pressam, quamvis infausto, attamen necessario auxilio cupimus liberari. Si qua igitur maritum suum adulterum aut homicidam vel veneficum vel certe contra nostrum imperium aliquid molientem vel falsitatis crimine condemnatum invenerit, si sepulchrorum dissolutorem, si sacris aedibus aliquid subtrahentem, si latronem vel latronum susceptorem vel abactorem aut plagiarium vel ad contemptum sui domi suae ipsa inspiciente cum impudicis mulieribus quod maxime etiam castas exasperat coetum ineuntem, si suae vitae veneno aut gladio vel alio simili modo insidiantem, si se verberibus, quae ab inge
Abbreviated transcription (Latin):
aut sepulcrorum dissolutricẽ
aut ex sacris edib aliquid sub¬
crahentem aut latronum fau¬
cricem. aut extrancorum uiro¬
rumse ignorante uł nolente
conuiuia apetentem aut ip̃o
inuito sine iusta aut ꝓbabi¬
li causa foris scil ꝑ noctantẽ.
nisi circensib uł theatralib
ludis uł athenaruimspectacu¬
lis in ip̃is locis inquibr hec ad¬
sol celebran se ꝓhibente gau¬
dentem nisi sibi ueneno uel
gladio aut alio simili modo
imꝑium aliqͥd machinanti¬
br consciam seu falsitatis se
cͥmim inmiscentem inuen̾it
aut manus audaces sibi ꝓba¬
u̾t ingerentem tunc enim
necc̾iamei discedendi ꝑmit¬
tiunis facultatem ⁊ causas diꝰ¬
cidii legib compbare. hec nͥ
uir uł mulier obsuau̾int ul¬
trice ꝓuidentissime legis pe¬
na plectentur. Nam mulier
si contempta iege repudium
utcendum ẽẽ cemptau̾it.
suam docem ⁊ ante nuptias do¬
natõem amittat: nec iutra qͥu¬
q̃imium nubendi hat denuo
pot̾ãtem. Equum ẽ euim eã

Expanded text:
aut sepulchrorum dissolutricem aut ex sacris aedibus aliquid subtrahentem aut latronum fautricem aut extraneorum virorum se ignorante vel nolente convivia appetentem aut ipso invito sine iusta et probabili causa foris scilicet pernoctantem, nisi circensibus vel theatralibus ludis vel harenarum spectaculis in ipsis locis, in quibus haec adsolent celebrari, se prohibente gaudentem, nisi sui veneno vel gladio aut alio simili modo imperium aliquid machinantibus consciam, seu falsitatis se crimini immiscentem invenerit, aut manus audaces sibi probaverit ingerentem: tunc enim necessariam ei discedendi permittimus facultatem et causas discidii legibus comprobare. Haec nisi vir vel mulier observaverint, ultrici providentissimae legis poena plectentur. Nam mulier si contempta lege repudium mittendum esse temptaverit, suam dotem et ante nuptias donationem amittat nec intra quinquennium nubendi habeat denuo potestatem: aequum est enim eam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃r.  ncausis iamdud̾
demittuntur repudia illã
addimus ut si manitꝰ uxori
continuos annos computã
nume pp̃naturaleminbecil¬
litatem ualcat: possit muuer
uł euis parentes sine ꝑiculo
dotis amittende repudium

Expanded text:
. In causis iam dudum te mittuntur repudia, illam addimus, ut, si maritus uxori contiopter naturalem imbecillitatem valeat, possit mulier vel ejus parentes, sine periculo dotis amittendae, repudium
Abbreviated transcription (Latin):
deat ¶ Siu̾o mimus quadͥn¬
gentis ubris auri puca substã¬
cia eius fu̾it. cunc qͣrta pars¬
cius computacõne facta pure
substancie eius usq ad mini¬
mam qnͣtitatem imilieri dec᷑
.¶ Codem modo seruando ⁊
inmulierib q̃ in dotnate con¬
stitute sine culpa mariti con¬
stitucõnib cognita eos repu¬
diau̾int ur ip̃e culpam inno¬
centimanto pͥ̾bu̾int ut ex utͣq
parte. eciua lance ⁊ ecrnitas⁊
pena seruetur. hoc luero qͣrce
ꝑtis fuis quidem nõ excantib
ip̃is uiro nilieri compecen¬
te ⁊ ab huis quõdo uolu̾int dis¬

Expanded text:
deat: sin vero minus quadringentis libris auri puta substantia eius fuerit, tunc quarta pars computatione facta purae substantiae eius usque ad minimam quantitatem mulieri detur. 1b . Eodem modo servando et in mulieribus, quae indotatae constitutae sine culpa mariti constitutionibus cognita eos repudiaverint vel ipsae culpam innocenti marito praebuerint, ut ex utraque parte aequa lance et aequitas et poena servetur. 1c . Hoc lucro quartae partis filiis quidem non extantibus ipsis viro et mulieri competenti et ab his quo modo voluerint dis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ⁊ uiris ⁊ mulierib ex hac
loge destinauimis amissionis
ꝑiculum sustincãt. ¶Indicõ
de morib ꝙ autea quidem inã¬
ciquis legib poĩtum erat. Nõ
autem freqñtabatur penit᷑ a¬
bolito. Omib ⁊ eniu causis
requisitis. ⁊ lictis ꝑ. quas anti¬
quitas introducebat. ichil

Expanded text:
viris et mulieribus ex hac lege destinavimus, amissionis periculum sustineant. 2b . Iudicio de moribus, quod antea quidem in antiquis legibus positum erat, non autem frequentabatur, penitus abolito: omnibus etenim causis requisitis et perlectis, quas antiquitas introducebat, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
cem dedisti. isq postea seruus
ẽ iudicatus: docem ex peculi¬
o recipies. ⁊ siquid p̾t̾ea cͥ cebu¬
isse enu apparu̾it. filii autem
tui ut ex libera nati inc̾ͥto ca¬
men patre spurii ingenui in

Expanded text:
em dedisti isque postea servus est iudicatus, dotem ex peculio recipies et si quid praeterea tibi debuisse eum apparuerit. Filii autem tui, ut ex libera nati incerto tamen patre, spurii ingenui in
Abbreviated transcription (Latin):
ritum fĩ sibi conata fu̾it. ⁊ ĩ his
enim causis locuui hr̃e consti¬
tucõnes sanctimus q̃ eͣulpa
cam mariti qmͣ uroris lociuit᷑
ut q̃uiadmnodum dos ⁊ conacõ

Expanded text:
ritum fieri sibi conata fuerit. 2a . Et in his enim causis locum habere constitutiones sancimus, quae de culpa tam mariti quam uxoris loquuntur, ut, quemadmodum dos et do
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ nõ facile q̃ domi geriuitur
ꝑ auenos poteriut cꝑnfiteri
uolumꝰ obseruari. ¶Siu̾o
filio seu filiis. filia seu filiab
excantib repudium missum
ẽ. omne quicquid ex imptiis
lucratumẽ. filio seu filie.
filiis seu filiab post morteni
accipientis seruau. Id̾ ẽ si pr̃
cemere repudium miserit do¬
natõen ante imptias a ma
eisdem. filio seu filie pre mori¬
ente dimitti censcemnus.

Expanded text:
m non facile quae domi geruntur per alienos poterunt confiteri volumus observari Si vero filio seu filiis, filia seu filiabus extantibus repudium missum est, omne quidquid ex nuptiis lucratum est filio seu filiis, filiae seu filiabus post mortem accipientis servari, id est si pater temere repudium miserit, donationem ante nuptias a mateisdem filio seu filiae patre moriente dimitti censemus:
Abbreviated transcription (Latin):
tcͣm. ¶ S si aliquid ex his¬
demreb defu̾it ab heredib
seu earum decentatorib. si ta¬
mẽ nõ ip̃os heredes scͥpserit.
aut scͥpti filii nõ adierunt. pͥ¬

Expanded text:
tem: sed si aliquid ex isdem rebus defuerit, ab heredibus seu earum detentatoribus, si tamen non ipsos heredes scripserit aut scripti filii non adierint, p
Abbreviated transcription (Latin):
ceuł iusumina pot̾ate consti¬
tuto: eandem rem auctorita¬
deducere ⁊ intra constitutacẽ¬
pora int̾rupcõnem facere. Sin
audemnullopot̾it modo p̃di¬
em adire. saltem ad ep̃m lo¬
corumeat. ⁊ suam manifes

Expanded text:
vel in summa potestate constituto eamdem rem auctoritadeducere, et intra constituta tempora interruptionem facere; sin autem nullo poterit modo praesidem adire, saltem ad episcopum locorum eat et suam manifes
Abbreviated transcription (Latin):
lam hr̃et cominunõeni. et
neq in omnib casib longe¬
ua sit consticuta. s in speci¬
eb c̾cis annali spacõ coneł¬
deretur. ⁊ dubitaretur si pro
si pure constituta pecumia
cõcracta uałet. ħac aperti¬
sima lege diffinimus. uel
liceat omnib constituere.
nõ solum res q̃ pond̾e nũo.

Expanded text:
lam haberet communionem et neque in omnibus casibus longaeva sit constituta, sed in speciebus certis annali spatio concluderetur, et dubitaretur, si prosi pure constituta pecunia contracta valeret, hac apertissima lege definimus, ut liceat omnibus constituere non s
Abbreviated transcription (Latin):
nocabila amplecti deside¬
rant. ita om̃s res uemiant
inconstitutam. tanqm fuis
s pecimia constituta. E um
etiam ueteres pecunie ap¬
pllacõne omnes res signifi¬
cari definiunt. ⁊ himmodi
uocabulum in libris iuris
auctorum. ⁊ in alia antici¬

Expanded text:
vocabula amplecti desidevocabula amplecti desiderant, ita omnes res veniant in constitutam, tamquam fuisset ipsa pecunia constituta, cum etiam veteres pecuniae appellatione omnes res significari definiunt et huiusmodi vocabulum et in libris iuris auctorum et in alia anti
Abbreviated transcription (Latin):
cam nris temporib qmius¬
tis legib contrarium ẽ per¬
miteere ꝑ accõem receptici¬
am res indebitas consequi ⁊
iterum multas p̾ponere con¬
dicõnes q̃ ⁊ pecunias in debi¬
tas ⁊ ꝓmissiones corrumpi ⁊
restitui diffimunt sut nou
erubescat gͥ tale logum iur¬
gium. hoc tantummodo cõ¬
stituatur ꝙ debitum ẽ. ⁊om¬
nia q̃ de repͣticia in diu̾sis li¬
bris legis latorum poĩta sunt
aboleantur. ⁊ sit pecimia ꝯ¬
stituta omines cansus comp¬
lectens qui⁊ ꝑ stipulacõem
possunt explicari. Et nemi¬
nem moneat ꝙ sub nomĩe
pecunie etiam omnes res
exgi diffinimus. cumetiam
antiquis libris prudentium
l pecunia constituta no¬
minatur. cam̃ nõ pecunie
cantum ꝑ eam exigebant:
s omnes res que pondere mi¬
m̾ouł m̃sura cõstitutesunt.
s ⁊ possibile est omnes res
inconstituendis rebus po¬
natur quid distat a noiniẽ
ip̃ius pecune. s ut subti¬
litati eorum satis fiat qui
nõ sensum. s una nominũ

Expanded text:
tam nostris temporibus quam iustis legibus contrarium est permittere per actionem recepticiam res indebitas consequi et iterum multas proponere condictiones, quae et pecunias indebitas et promissiones corrumpi et restitui definiunt. Vt non erubescat igitur tale legum iurgium, hoc tantummodo constituatur, quod debitum est, et omnia, quae de recepticia in diversis libris legislatorum posita sunt, aboleantur et sit pecunia constituta omnes casus complectens, qui et per stipulationem possint explicari. Et neminem moveat, quod sub nomine pecuniae etiam omnes res exigi definimus, cum et in antiquis libris prudentium, licet pecunia constituta nominabatur, tamen non pecuniae tantum per eam exigebantur, sed omnes res quae pondere numero mensura constitutae sunt. Sed et possibile est omnes res in constituendis rebus ponatur, quid distat a nomine ipsius pecuniae? Sed ut et subtilitati eorum satisfiat, qui non sensum, sed vana nominum