comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iteꝵ ueniẽtes ĩ gallitie maritimus aper̾
comite ĩtfecti sũr mari ĩ nauib ueniẽ¬
tes ĩ frero gallicano deuicti sũt. Ex cui pai¬
cipi tãta fuit animi benignitas ⁊ utilitas
ũ uocari sit dignus. Fine pacifico oueto
anum. Iste inprimo flore adolosentie p̾¬
Pmo regni anno ersue natiuitatis. xiiii
ab apostata froilane gallitie coĩte ꝑ ty¬
rampnidẽ regͦ priuatur. Iste rex in cas¬
tello se contulit inde posẜ młto tp̃r ip̃o
froilane tirumpñ ⁊ ĩfausto rege afideli¬
b nr̃i pͥncipis ouero ĩt̾fecto idẽ głosus
puer ex castellis reu̾titur ⁊ ĩ patris solio
regnãs fellicit̾ cellebratur qui ab untio
regni suꝑ imnucos fauorẽ iuictoriaꝵ ha¬
buir suꝑ uasconũ feritatẽ bis cũ ex̾citu
suo ꝯtrunt atq humilliauit. Illius tẽ¬
ad legionẽ uenit cũ cluce almũdar fili¬
cer̾us ex̾citus fugitus euasit. Ip̃isq cdie¬
b alia hostis ĩ bigido ĩgressa usq ad ni¬

Expanded text:
iterum venientes in Gallaeciae maritimis, a Petro comite interfecti sunt. Mauri in navibus venientes in freto Gallicano devicti sunt. Cui principi tanta fuit animi benignitas et misericoius, ut Pater gentium vocari sit dignus. Fine pacifico Oveto annum. Iste in primo flore adolescentiae, primoque regni anno, et suae nativitatis XVIII, ab apostata Froilane, Galliciae comite, per tyrannidem regno privatur. Ipseque rex Castellam se contulit; et non post multo tempore, ipso Froilane tyranno et infausto rege a fidelibus nostri principis Oveto interfecto, idem gloriosus puer ex Castella revertitur, et in patrio solio regnans feliciter conlaetatur. Qui ab initio regni super inimicos favorem victoriarum habet semper. Vasconum feritatem bis cum exercitu suo contrivit atque humiliavit. Illius temad Legionem venit, duce Abulmundar, filiterus exercitus fugiens evasit. Ipsisque diebus alia hostis, in Vergidum ingressa, usque ad ni
Abbreviated transcription (Latin):
Anemirus regnauit añ .uii. uirga ius¬
titie fuit latrones occulos euellendo ab¬
stulit magicis ꝑ ignẽ finẽ imposuit. gͥ
tyrampnos mira celleritate subu̾tit at¬
q extͥminauit. pͥus nepotianũ ad pon¬
tẽ nargie suꝑauit. ⁊ sic regnũ accepit.
dã aldroyca tyramyno occulos amboꝵ¬

Expanded text:
Ranemirus reg. an. VII. Virga jusRanemirus reg. an. VII. Virga justitiae fuit. Latrones oculos evellendo abstulit. Magicis per ignem finem imposuit: sibique tyrannos mira celeritate subvertit atque exterminavit. Prius Nepotianum ad pontem Narciae superavit, et sic regnum accepit. dam Aldoitro tyranno, oculos ab
Abbreviated transcription (Latin):
Eremundus regnauit añ.iii. Istos ꝑ ãnos
iii. clemens fuit ⁊ pius eo regnante p̾liũ
factũ ẽ imburbia. postea uolũtarie regͦ
dimisir.
E fonsus magnus reg̃ añ .li. Iste .xi. ãno
regͥ ꝑ tyramnidẽ regno expulsus monast̾i¬
o ambellane ẽ retrusus. Indeq aquoda
plum scĩ saluatoris cũ .xii. apłis ex silice
cũ arcis atq collumpins marmoreis au¬
ro argentoq dilligent᷑ ornauit. Simłq
cum regiis pallatiis pictaris diu̾sis deco¬
muit. om̃emq gotoꝵ ordinẽ sic̃ tolle¬
statuit suꝑ ysmaelitis uictorias publice
gessit getuloꝵ ꝙ hostes semł infra austu¬
e ĩ locũ antie p̃lio suꝑauit. Suoꝙ tp̃r qui¬
dam de yspania nomie machamur a
rege corduense fugatus cũ sus om̃ibuᷤ
austurias ab ħ pͥncipe ẽ susceptus poste¬
sumã uitã duxit. Sicq de regno t̾re ad
regnũ celi trãsiuit. qui ꝯcta pace egit ĩ
pace qeuit ibi sena ab eo altaria sc̃a fim¬
data iuget ubi tumullatus iacet.

Expanded text:
Veremundus reg. an. III. Iste per ann. III clemens adfuit et pius. Eo regnante praelium factum est in Burbia. Postea voluntarie regnum dimisit. 58. Adefonsus magnus reg. an. LI. Iste II regni anno per tyrannidem regno expulsus, monasterio Abelaniae est retrusus. Inde a quodam Tplum sancti Salvatoris cum XII apostolis ex silice cum arcis atque columnis marmoreis auro argentoque diligenter ornavit; simulque cum regis palatiis picturis diversis decoravit; omnemque Gothorum ordinem, sicuti Tolestatuit. Super Ismaelitas victorias plures gessit. Getulorumque hostes: unam infra Astu in locum Anceo praelio superavit. Suoque tempore quidam de Spania nomine Mahamut a rege Cordobense fugatus, cum suis omnibus Asturias ab hoc principe est susceptus. Postesimam vitam duxit: sicque de regno terrae ad regnum transiit coeli: qui cuncta pace egit, in pace quievit. Bissena quibus haec altaria sancta fundataque vigent, hic tumulatus jacet. 59.
Abbreviated transcription (Latin):
ut supradiximꝰ autizane rege de tolleto
expulsus austurłã ẽ ingressus. Et postquã
asarraceins yspania cccupata ẽ iste primꝰ
contra eos sumpsit rebellionẽ in austuri¬
a regnãte lupo incorduba et ingecone c¬
uitate sarracenoꝵ iussa sup astutas ꝓcurã¬
te principe mõnaua. Sicq ab eo hostis
citur. et oppa ep̃s capitur. Postremo prĩ¬
ceps montixa int̾ficitur. Sicq extũc redoi¬
ta ẽ lib̾tas ppło xpĩano. Tunc etiã qui re¬
manserunt glactio de ip̃a hoste sartacẽo¬
rum in libona morte ruente uicditio dei
opprimuntur et astoꝵ regnũ diina pu¬
dentia exoritur. Obiit quidẽ p̃dictus pella
uitate ductus ab urso ẽ int̾fectus.
Defonsus pellagii gen̾ regnauit amnns
xuiii. Iste petͥ cicam brie filius ducis fuit.
Et dum asturias uenit herminodã pela¬
gii filiã pellagio p̃cipiente accep̃. er du
regnũ accep̃ prellia satis cũ dei iuuami¬
hyemauit et xp̃ianoꝵ regnũ extendit do
atq hominibꝰ amabił extitit. morte⁊

Expanded text:
 a Vitizane rege de Toleto expulsus, Asturias ingressus est, postquam a Saracenis Spania occupata est. Iste primus contra eos sumpsit rebellionem in Asturias, regnante Juzeph in Cordoba, et in Legione civitate Saracenorum jussa super Astures procurante Monuza: sicque ab eo hostis citur; et Oppa episcopus capitur. Postremoque Monnuza interficitur, sicque ex tunc reddita est libertas populo Christiano. Tunc etiam qui remanserunt, gladio de ipsa hoste, Saracenorum in Libamina, monte ruente judicio Dei opprimuntur: et Asturorum regnum divina providentia exoritur. Obiit quidem praedictus Pelavitate ductus, ab urso est interfectus. 52. Adefonsus, Pelagii gener, reg. an. XVIII. Iste Petri, Cantabriae ducis, filius fuit; et dum Asturias venit, Bermisindam, Pelagii filiam, Pelagio praecipiente, accepit. Et dum regnum accepit, praelia satis cum Dei juvamieremavit, et Christianorum regnum extendit. Deo atque hominibus amabilis exstitit. Morte
Abbreviated transcription (Latin):
In illo ligno eccłiam ⁊ pallatiũ arte for¬
nicea mĩre construxit. Ibiq aseculo re
Edonius filius eius regñ añ .xuii. Iste
xp̃ianoꝵ regnũ cũ dei inuamine am¬
pliauit. legionẽ atq asturiã simul cũ¬
urbe tude magna ⁊ amagia popullauit
multaq alia castira mimunt. suꝑ sarra¬
cenos uictor sepus estitit. Tallamata
ciuitatẽ p̃lio cepir. regẽ eiꝰ mõueror ibi
captũ uolũtarie cũ sua uxore balchart
inpetra sacta liberos abire ꝑmisit. Alba¬
lidã urbẽ fortissimã simiłit̾ p̃liando m¬
trauit. regẽꝙ eiꝰ nimiũ potẽtissimũ no

Expanded text:
no dicto ecclesiam et palatia arte fornicea mire construxit. Ibique a saeculo recn 850. 60. Ordonius filius ejus reg. an. XVII. Iste Christianorum regnum cum Dei juvamine ampliavit. Legionem, Asturicam, simul cum Tude et Amagia populavit: multaque et alia castra munivit. Super Saracenos victor saepius exstitit. Talamancam civitatem praelio cepit; regem ejus Mozeror ibi captum, voluntarie cum sua uxore Balkaiz, in Petra sacra liberos abire permisit. Albaildam, urbem fortissimam, similiter praeliando intravit, regemque ejus nimium potentissimum, n
Abbreviated transcription (Latin):
erunt coep̃i et cocduitores pet᷑. Unde
nue et gͥmanie sic. Petrus princeps a¬
rostołoꝵ acliutores sibi asciit linu
hetcletu. nõ tam̃ pontificũ añ pote¬
statõ ligardi utq soluencti tractidit

Expanded text:
erunt coepiscopi, et coadjutores Petri. Unde liae et Germaniae, sic: « Petrus princeps apostolorum, adjutores sibi ascivit Linum et Cletum; non tamen pontificium aut potestatem ligandi atque solvendi tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
Debeat ut semb uita quieta geri.
Non hec ẜuoꝵ sit głia sed dominorum
Si deffectoꝵ stet salus honor semorum.
Si mtter ip̃oꝵ neste placata forum.
Si miẜũ prestat famullũ sͥ diua potãs.
D edecus infestar dominum cui ẜuir egest
Nõ sibi s domino stat miser ille suo.
Regia pueniũt tentoria płima romã.
Gestet ut imperii sede romana coronã.
Cu fauet eccłia publica signa tonãt.
Romanus populus antiquos expetit usus.
E ex despexit eum primatũ milite tutus.
Nil pecit ĩmo iubet roma furore tumet.
Sepe male frustatus cliscecdit ab inde senatꝰ.
Acrit̾ iratus romanus ad arma paratur.
Uincere primates regis ⁊ arma ratus.
Rex ammo fortis mouet agmina młta cohortis.
Paꝑa dedit patuł aditũ ꝑ dema portis.
Tecta beati petri nocte sub ense petit.
Mane sub aurora sedẽ tener atq coronã.
Munere basilicã beati pet̾ reu̾enter honorat.
Roma dolens prorat rumor in orbe sonar.

Expanded text:
Debeat ut senibus vita quieta geri. Debeat ut senibus vita quieta geri. Non hec servorum fit gloria, set dominorum Si defectorum stet salvus honor seniorum, Si nitet ipsorum veste platea, forum. Si miserum prestat famulum sibi diva potestas, Dedecus infestat dominum, cui servit egestas; Non sibi, set domino stat miser ille suo. 5. Regia perveniunt tentoria plurima Romam, Gestet ut imperium Romana sede coronam; Cui favet Ecclesia publica signa tonant. Romanus populus antiquos expedit usus, Rex despexit eum primatum milite tutus, Nil petit, imo jubet, Roma furore tumet. Spe male frustratus discedit abinde senatus, Acriter iratus Romanus ad arma paratur, Vincere primates regis et arma ratus. Rex animo fortis, movet agmina multa cohortis, Papa dedit patulis aditum per devia portis, Tecta beata Petri nocte sub ense petit. Mane sub aurora sedem tenet atque coronam, Munere basilicam Petri reverenter honorat, Roma dolens plorat, rumor in Urbe sonat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ex ope pontificis iam mocrator erit.
Utq moras purget uehem̃t ppͣ ꝑurge.
Rex bonus exurgens comites direxit ad urbẽ
Dãtq placẽtina rura crematq uiã.
Sertut ei parma bononica trãsiit arua.
Alpe satis parua fiorentia ꝑtullit arma.
Nuntiꝰ achaye palliogus adest.
Amulfus capitur quẽ brissia sesit allũpnũ
D omata cuiꝰ erat qĩ pu̾tentia mundumẽ
Strangullat hũc laq̃us igͣs ⁊ ñda uehñt.
Tuscia deuota sese dedit undiq tota.
Nota ł igͦta sb̾duntur regna remota.
Optimus indigenis fõs balnea młra ꝑauit.
Fertił ẽ patria quẽ copia młra beauit.
Nã genus ⁊ spẽs fertilitate trabit.
Illuc roma suos uoluit requiescere fesses.
Emeritos equites senio seu uuln̾e p̃ssos.
Sic uite m̾itum res facit ip̃a locum.
Longa ꝑ obsequia ꝯuita labore greuer̃.
Si semo p̃mitur si nuln̾e debillitetur.
Hic hãr requiẽ sepe senille decus.
Si p̾clara uellit cesar sua gesta fou̾i.
Hoc decus impii decer om̃i lege tueri.

Expanded text:
Ex ope pontificis iam monocrator erit. Utque moras purget, vehementer papa perurget. Rex bonus exurgens, aquilas direxit ad Urbem, Dantque Placentina rura cremata viam. Servit ei Parma; Bononica transiit arva, Alpe satis parva Florentia pertulit arma. Nuntius Achaie Palliologus adest. Arnaldus capitur, quem Brixia sensit alumpnum, Docmata cuius erant quasi pervertentia mundum; Strangulat hunc laqueus; ignis et unda vehunt. Tuscia devota sese dedit undique tota; Nota vel ignota subduntur regna remota, Optimus indigenis fons balnea multa paravit; Fertilis est patria, quam copia multa beavit, Nam genus et species fertilitate trahit. Illic Roma suos voluit requiescere fessos Emeritos equites, senio seu vulnere pressos; Sic vite meritum res facit ipsa locum. Longa per obsequia cum vita labore gravetur, Si senio premitur, si vulnere debilitetur, Hic habeat requiem sepe senile decus. Si preclara velit cesar sua gesta foveri, Hoc decus imperii decet omni lege teneri,
Abbreviated transcription (Latin):
datoꝵ tuoꝵ cucurri dum dillatares cor meũ.
Nisi dillatatũ cor hũiss uiã domim minĩe
cucurriss. Et unde dillatatur cor nͥ caritato
mography uoce conscẽsit. Cor nr̃m patet ad
uos. O corrinthii cor nrm dillatatũ est. uñ¬

Expanded text:
curri, cum dilatasti cor meum . Nisi dilatatum cor habuisset, viam Domini minime cucurrisset. Et unde dilatatur cor, nisi per chmographo voce consentit: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est . Un
Abbreviated transcription (Latin):
En debuldus erait rex d̾ nõ ꝯiuge natꝰ. teris.
Filiꝰ arnulfi regis reni dominator.
Nec tam̃ impiitũc diadema tullir.
Uir fuit impatiẽs suꝑ om̃ia deditꝰ ire.
Eert̃ agrippinũ dominum sic fuste ferire.
Presul ut exanimis nocte fit atq die.
Cendebuldꝰ obiit parue feritatis amicꝰ.
Legutunꝰ puer erigit᷑ dc̃s lodoycus.
Eius erat fut̾ legntimusque puer.

Expanded text:
endebuldus erat rex, de non conjuge natus, Filius Arnulphi regis, regni dominator, Nec tamen imperii tunc diadema tulit. Vir fuit impatiens, super omnia deditus irae. Fertur Agrippinum dominum sic fuste ferire, Praesul ut exanimis nocte sit atque die. Cendebuldus obit, pravae veritatis amicus, Legitimus puer erigitur, dictus Ludovicus, Ejus erat frater, legitimusque puer.
Abbreviated transcription (Latin):
grecgata p̃sentib a płice seclis legatis ĩ¬
perator coram omnib excomunicatus
pnuntiatur. unde etiã ip̃e in quodam
castro custodie mancipatur. ubi dũ au¬
dientiã peterer principes cũ dolo c̾tuuei¬
unt. et quodam modo cogunt. ut filio su¬
o regalia insignia non differat insignire.
perialia insignia detullerunt. Eumq tũc
apatre ellectum denunti antes ꝑ manus
legatoꝵ romani pontificis creant impera¬
torem nonagesimum secondum ab aug

Expanded text:
gregata, praesentibus apostolicae sedis legatis, imperator coram omnibus excommunicatus pronuntiatur. Unde etiam ipse in castro quodam custodiae mancipatur, ubi dum audientiam petunt principes, eum dolo circumveniunt, et quodammodo cogunt ut filio suo regalia insignia non differat resignare, perialia insignia detulerunt, eumque tunc a patre electum denuntiantes, per manus legatorum Romani pontificis creant imperatorem, nonagesimum secundum ad Aug
Abbreviated transcription (Latin):
E nricus uinior contra patrẽ mouerex¬
citum et pater contra eum utriusq autẽ
ex̾citus supra renũ fluuium castramentat̃
remo ininedio existente ⁊ alteꝵ al alt̾o
separante. Erat autẽ patris maxima po¬
tentia in ex̾citu bomoꝵ ⁊ ĩ marchione lu¬
rass tã ducẽ boemoꝵ nõe boroe ⁊ ꝙͣ mar
ab auxilio sii patris au̾tit. Quib abeũ¬
tib pac̾ debilitatꝰ acampo exire ꝯpulsus
ꝯfusus decessit. Ab illo itaq dieͥ pat̾ mi¬
mutur. filius autẽ augerur. Postea filiꝰ
comunicatioe. Quii petir principes apid
magũtiã congregari. Ibiq coram cis de
eadẽ causa cͣctara Itaq petente patre ge¬
nerał curia magũtie inclucit᷑. Ibiq pat̾
⁊ filius om̃ib principib p̃sentantur.

Expanded text:
enricus junior contra patrem movet exercitum, et pater contra eum. Utriusque autem exercitus, supra Rhenum fluvium castrametatur, Rheno in medio existente, et alterum ab altero separante. Erat autem patris maxima potentia in exercitu Bohemorum, et in marchione Aurasset, tam ducem Bab auxilio patris sui avertit: quibus abeuntibus, pater debilitatus, a campo cedere compulsus, confusus discessit. Ab illo itaque die pater minuitur, filius autem augetur. Postea filiuscommunicatione; qui petit principes apud Moguntiam congregari, ibique coram eis de eadem causa tractari. Itaque, petente patre, generalis curia Moguntiae indicitur, ibique pater et filius omnibus principibus praesentantur.
Abbreviated transcription (Latin):
E t fãc̃ apullie se sine fine ducẽ.
Indeq se regẽ iussit dominumq uocani.
More q regali regalia signa parari.
Atq ꝑ appulliã magna tributa dari.
Hostis ei ppͣ satis ĩnocentiꝰ extat.
Intrat ĩ apulliã regi ꝯͣria prãt.
Captus ibi cedit regia uira dectir.
Ne exaltatione conradi .iii. pr lothar

Expanded text:
Et facit Apuliae se sine fine ducem. Et facit Apuliae se sine fine ducem. Indeque se regem jussit dominumque vocari, Moreque regali regalia signa parari, Atque per Apuliam magna tributa dari. Hostis ei papa satis Innocentius exstat, Intrat in Apuliam, regi contraria praestat, Captus ibi cedit, regia jura dedit. De exaltatione Conradi tertii post Lothar
Abbreviated transcription (Latin):
Q uos henricoꝵ fortuna rep̾ssit auoꝵ. ca
Sic mͦ lothariꝰ tollit hr̃q thronũ. to. R¬
Transit ĩ ytalliã conradus ibi receptus.
Est mediolam dyadema potent̾ adeptus.
Bellaq rex regi fortis utrũq uehit.
S cisma fiut regnost̾ ⁊ nouascistinata rome.
Nam duo sunt pp̃e bineq fuere corone.
Scismatis erroris mondus aresse doller.
Unus a nacletus fuerat sub scismate p̃sul.
Hec duo fert secum scismata roma uetus.
Cedlir a nacleus alt̾q se dere meret᷑.
Begnar lotharius conradus amcꝰ hẽr.
Sumus ⁊ imꝑii signifer ip̃e fuir.
Succedẽs uiuenis regia iura tullit.
Int̾ea inuenis regia uexilla tenebat.
Sit prior ĩ duob semp pͥmusq sedebar.
Hoc sibi nobłiras dignaq forma dabat.
Imperat hĩc ams sic lotharius duodeĩs
Et semel apulliã cũ feritate pauir.
Rogieriꝰ nũc dux siculus regnasse purat.
Pulsus ab apullia ꝗ cesaris ense fugat᷑.
R amonẽ crear ip̃e ducẽ cui ꝯtra relingo
Quẽ dux rogieriꝰ post ħ c̾taĩe iuncit.

Expanded text:
Henricorum fortuna repressit amorum, Sic modo Lotharius tollit habetque thronum. Transit in Italiam Conradus, ibique receptus, Est Mediolani diadema potenter adeptus, Bellaque rex regi fortis utrinque vehit. Schisma fuit regno, sunt et nova schismata Romae; Nam duo sunt papae, binaeque fuere coronae: Schismatis errores mundus adesse dolet. Unus Anacletus fuerat sub schismate praesul, enetur; Haec duo fert secum schismata Roma vetus. Cedit Anacletus, alterque sedere meretur, Regnat Lotharius, Conradus amicus habetur, Summus et imperii signifer ipse fuit. Succedens juvenis regia jura tulit. Interea juvenis regni vexilla tenebat, Fit prior in ducibus semper, primusque sedebat, Hoc sibi nobilitas, dignaque forma dabat. Imperat hinc annis sic Lotharius duodenis, Et semel Apuliam cum feritate premit. Rogerius nunc dux Siculus regnare putatur, Pulsus ab Apulia, qui Caesaris ense fugatur, Rainonem creat ipse ducem, cui cuncta relinquit, Quem dux Rogerius post hoc certamine vincit,
Abbreviated transcription (Latin):
terminos suos extendunt.
testa patris sin cummundi regis gepi¬
dorum quam ipse insimillitudinem sy¬

Expanded text:
terminos suos extendunt. testa capitis patris sui Cunimundi, regis Gepidorum: quam ipse in similitudinem scy
Abbreviated transcription (Latin):
me ẽẽ extimas. Ille respondẽs nominauit
puellã. Uit illa reginam me ẽẽ cognoscas.
Uñ nisi meis licts parueris ip̃o albomo
te peribis fenẽte. Ellige igitur magis illũ
occide̾ mecũq regnare felicit̾ ꝙͣ illo uiuẽ¬
te meq te accusante perire adhec helmogiꝰ
pincna in angustiis positus quasi inuitus
sequitur mulicris p̃ceptũ. Tandẽq miqum
consaliũ pessimũ sortit᷑ euentũ. Qualit̾
aũt regnia et helmogis pnic̾na simul cum
milite spendeo hec scelera inchoauerint ⁊
t̾minauerint. Qualit ip̃i etiam post modꝰ
perierimr subiecta pagina u̾sib eroias ex¬
plicabit. quib ꝑlectis ad ystorias impera

Expanded text:
me esse existimas? » Ille respondens, nominavit me esse existimas? » Ille respondens, nominavit puellam. Ait illa: « Reginam me esse cognoscas. Unde nisi meis dictis parueris, ipso Albuino te feriente, peribis. Elige igitur magis illum occidere, mecumque regnare feliciter, quam illo vivente, meque te accusante, perire. » Ad hoc Helmegis pincerna in angustiis positus, quasi invitus sequitur mulieris praeceptum, tandemque iniquum consilium pessimum sortitur eventum. Qualiter autem regina, et Helmegis pincerna regis cum milite Paradeo haec scelera inchoaverint et terminaverint, qualiter etiam ipsi postmodum perierint, subjecta pagina versibus heroicis explicabit: quibus perlectis, ad historias impera
Abbreviated transcription (Latin):
lbomus rex inquadam sua magna soła¬
lempnirate inconuuiuo sollempint̾ residẽs
cũ scifo illo quẽ de capite cummundi regis
gepidoꝵ soceri sui sibi fecerar p̃ꝑarari impe¬
rat ut inp̃sentia omnium regine propine¬
tur. Quedum facti sceleris ignara pocu¬
lum bibitura tulliss dicit ei rex alboinus
Dibe cum patre tuo. Quo dicto rosimũ da
regina magis ꝙ crecli ualcar contristata
ingenium et aiuimum ad huinsmodi sce¬
leris ultionẽ conu̾tir. Bogar igitur ad hoc
properandũ ip̃ius regis pinceram nomĩe
elmogis et alium militem nomine sperade¬
um. Erat aũt helmogis nutricius et collata¬
neus regis uillles fortissimꝰ qui dum prima
fronte nõ concesiss regiia subtiliori usa ĩ¬
genio imperat ancille sue adinodum spetio¬
se lit sese pincerne ad coitũ sequenti nocte ⁊¬
supponar. Quod cũ puella semel aur bis
pcregisser regina inip̃a nocte clam remeta
puella se ip̃am militi ignoranti subiecit.
expletaq cũ eo libidiẽ dixit quã feminã

Expanded text:
lbuinus rex in quadam sua magna solemnitate in convivio solemniter residens, cum scypho illo, quem de capite Cunimundi, regis Gepidorum, soceri sui, sibi fecerat praeparari, imperat, ut in praesentia omnium, reginae propinetur: quae dum facti sceleris ignara, poculum bibitura tulisset, dicit ei rex Albuinus. « Bibe cum patre tuo: » Quo dicto, Rosimunda regina, magis quam credi valeat contristata, ingenium et animum ad hujus sceleris ultionem convertit. Rogat igitur ad hoc perpetrandum ipsius regis pincernam, nomine Helmegis, et alium militem, nomine Paradeum. Erat autem Helmegis nutritius et collactaneus regis, miles fortissimus; qui dum prima fronte non consensisset, regina, subtiliori usa ingenio, imperat ancillae suae admodum speciosae, ut sese pincernae ad coitum sequenti nocte supponat. Quod cum puella semel aut bis peregisset, regina in ipsa nocte, clam remota puella, se ipsam militi ignoranti subjecit, expletaque cum eo libidine, dixit: « Quam feminam
Abbreviated transcription (Latin):
perii theotoxii iunioris .xxxx. terremotus
honibił constantinopolim fuit. ꝑꝑ quem
ibi diuine comutationes cuntatum est
peratore et sorore eus pulcerrima tũc
p̃ceptũ est er ꝓmulgatum. ut hoc cantũ

Expanded text:
eodosii junioris tricesimo, terraemotus horribilis Constantinopoli fuit; propter quem ibi divinae commutationis cantatum est peratore, et sorore ejus Pulcheria, tunc praeceptum est promulgatum, ut hoc canticum
Abbreviated transcription (Latin):
ueris atq itin̾is imietate fatigatus nmmi¬
a siti laboraret poculũ aq̃ iocũdissimũ sibi ob¬
latũ ne ip̃e p̃aliis su solus hr̃et potãdi refec¬
tionẽ bibere recusanit. Tempore ipĩus fio¬
ruer̃. Ioh̾es cassianꝰ hr̃mitta ꝗ colactiões pa¬
trũ conscripsit et sc̃s germanus altissio do¬
reñ ep̃s. Hucusq theodoricus ep̃s et socrates
et solomenus uiri discretissum ystorias
ꝓcluxer̃. q̃ postmodũ ĩ uno uolumine re¬
dacte ⁊ acassiodoro senatore ꝑ epyfanium
scolasticũ agreco in latinũ translate atrib
memoratis auctorib triꝑtite ystoi̾e sunt
nominate. Tempore istius imperatoris ⁊¬
theodoxii iunioris guisogothi .i. australes
quib auctores .i. ungari pannonii er lõ¬
gobardi desceder̾ transeunt danubium.
Ostrogoti post in pannonia fuerãt ꝯmora¬
ti. postea in tratia ꝑ xloui annos hitauer̃
Deinde ad ocadentem uenerunt. Guãda¬
li autẽ sotiatis sibi germanis cũ cduce ⁊¬

Expanded text:
veris, atque itineris nimietate fatigatus, nimia siti laboraret, poculum aquae jucundissimum sibi oblatum, ne ipse prae aliis solus haberet potandi refectionem, bibere recusavit. Tempore istius floruerunt Joannes Cassianus eremita, qui collationestrum conscripsit. Et sanctus Germanus Altisiodorensis episcopus. Hucusque Theodoricus episcopus, et Socrates, et Sozomenus viri disertissimi, historias produxerunt; quae postmodum in unum volumen redactae, et a Cassiodoro senatore, per Epiphanium Scholasticum, a Graeco in Latinum translatae, a tribus memoratis auctoribus Tripartitae Historiae sunt nominatae. Tempore istius imperatoris Theodosii junioris, Wisogothi, id est Australes quibus Avares, id est Ungari, Pannonii et Longobardi descenderunt, transeunt Danubium. Ostrogothi prius in Pannonia fuerunt commorati, postea in Thracia per XLVIII annos habitaverunt; deinde ad Occidentem venerunt. Wandali autem sociatis sibi Germanis, cum duce
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ suũ functus dũ ꝑ portã regie urbis eiꝰ
feretrũ portaret᷑ cecus quidã tacto feretro¬
fuit illuminatus. Post hec basiliariꝰ patͥ¬
cius thxodacũ ħ comisso ĩ uxore scelus &¬
adir. Et guitegisiũ post theodacũ regnũ
inuadente captũ ad miperatorẽ transinisit
atq totũ regnũ gothoꝵ qd̾ iordams actor
coꝵ ꝑ duo millia annoꝵ ⁊ ampliuis stetisse ꝯ¬
memorat tunc finiuit atq per eum sub iusti¬
mano cũ uandalis ab affrica q̈ goths çib ytal¬
lia extirpatis utrasq prouintias in pͥstinã
romanoꝵ subiecticem reduxit. Huc usq ior¬
danis ep̃s natione gothus ut ip̃e testatur
sua cronica ⁊ gothoꝵ ystoi̾as ꝓcelauit. Rasili¬
anus patricius theodob̾to filio glodonei frẽ
lotharii qui tũc cũ.cc. milib ytaliã inua¬
serat bellum cominisit er rogantib francis
pacẽ ꝯcessit atq sine dampno romani militis
manoꝵ eos repressit. Hiis dieb gothi cum

Expanded text:
diem suum functus, dum per portam regiae urbis, ejus diem suum functus, dum per portam regiae urbis, ejus feretrufuit illuminatus. Post haec Belisarius patricius Theodatum ob commissum in uxorem scelus occidit, et Witegisium post Theodatum regnum invadentem, captum ad imperatorem transmisit: atque totum regnum Gothorum, quod Jordanis auctor eorum per duo millia annorum et amplius stetisse commemorat, tunc finivit. Sic per eum sub Justiniano, tam Vandalis ab Africa, quam Gothis ab Italia exstirpatis, utrasque provincias in pristinam Romanorum subjectionem reduxit. Hucusque Jordanis episcopus natione Gothus, ut ipse testatur in sua Chronica Gothorum historias protelavit. Belisarius patritius cum Theodeberto filio Clodovaei, fratre Lotharii, qui cum ducentis millibus Italiam invaserat, bellum commisit, et rogantibus Francis, pacem concessit, atque sine damno Romani militis minis Romanorum repressit. His diebus Gothi cum
Abbreviated transcription (Latin):
E t bomfatius ẽ iustim tp̃r p̃sul.
Annoꝵ cui binoꝵ uix tp̃s herur .
Uigĩtiq dies dar sibi tͥigna quies.
uei. Iste cristianissimus imperium quasi
te diffusas ĩ ꝯpencliũ ꝯ firmauit atq ĩt̾
alia infinita ectͣaꝵ benesitia eccłiam scẽ¬
constantino poli miro ope er ornam̃to ꝯ¬
struxit. Regẽ eruloꝵ nomine cratẽ ꝯu̾tit
et bapti auit. Tunc etiã rex hunoꝵ gar¬
da ⁊ cũ eo mulier quedã uidua ex pͥncipi¬
peratoris susceperat athalarico rege post pa-
uca occiss mat̾ eius theo dacũ suscepit ĩui
rum. Qui postea ingratus ⁊ ꝑfidus eã in
balnco strangolauit. Iustinianus uanda¬
lis ab affrica ꝓrsus climinatis affricã in
romanã prou̾intiã reformauit. Theodacũ
traditor ⁊ strangulator uxoris pennas iu¬
stimani metues agapitũ papã ad impera¬
torẽ ꝓpecenda idulgentia ⁊ pacẽ tiasmit¬
tit. Qua imperrata fic̃ se ab ip̃o pontifice
ad fidẽ catholicã reuocari. Ubi ⁊ ipse põtifex

Expanded text:
Et Bonifacius est Justini tempore praesul, Annorum cui binorum vix tempus habetur, Vigintique dies dant sibi digna quies. vaei. Iste Christianissimus, imperium quasi te diffusas, in compendium conformavit: atque, inter alia infinita Ecclesiarum beneficia, ecclesiam SConstantinopoli, miro opere et ornamento construxit; regem Herulorum, nomine Craten, convertit et baptizavit. Tunc etiam rex Hunnorum Garda, et cum eo mulier quaedam vidua ex principiperatoris suscipitur: at Athalarico post pauca a suis occiso, mater ejus Theodatum suscepit in regnum: qui postea ingratus et perfidus, eam in balneo strangulavit. Justinianus Vandalis ab Africa prorsus eliminatis, Africam in Romanam provinciam reformavit. Theodatus traditor et strangulator uxoris, poenas Justiniani metuens, Agapetum papam ad imperatorem pro petenda indulgentia et pace transmittit; qua impetrata, fecit se ab ipso pontifice ad fidem catholicam revocari: ubi et ipse pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
Cesar apud dancios manuel morit᷑ memorãdꝰ.
Tũc qͦ francigenis rex lu douicus obiit.
Imperiũ nũc grecoꝵ mapit ille tyrampnus.
Andronicus princes sceleꝵ uir nec memorãd̾.
Grecoꝵ ꝓceres eius ab ense cadunt.

Expanded text:
esar apud Danaos Manuel moritur memorandus, Tunc quoque Francigenis rex Ludovicus obit. Imperium nunc Graecorum rapit ille tyrannus, Andronicus, princeps scelerum, vir nec memorandus, Graecorum proceres ejus ab ense cadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ab exillo constantii imperatoris post
biennium reuerso. ĩmpapatũ restituto¬
Felix qui ei substutus fuerat subroga¬
tus alii cuutati subrogatus ẽ. Q. uare
a̾idem felix incatho logo catholicoꝵ scrip¬

Expanded text:
ab exsilio Constantii imperatoris, post biennium reverso, et in papatum restitutoFelix qui ei viventi fuerat subrogatus, aliae civitati praelatus est. Quare autem idem Felix in Catalogo catholicor
Abbreviated transcription (Latin):
Et iuber ut gladiis francoꝵ subdira fiar.
Becddat ⁊ ecclie q̃ mala capta tener.
U rbnimis obsessa dolet igne fameq rep̾ssa.
Uuln̾e defessa lombarda suꝑbia cessat.
Et licer inuita clausa remañsit ita.
Dux ibi mirandus tenuit uexilla roland̾
Sic ⁊ oliuerius sotia ꝓbitate notandus.
Hos ꝓ rege duces tũtͤ habuere traces.
Uisit᷑at int̾ca regiia potẽtia romam.
Nec modo cesaream uoluir captare coronã.
Orat ⁊ ad ligures sigͣ reu̾sa uolant.
Karolus ytaliã postꝙͣ remeauit ab urbe.
Uisirat et superat fiscoq subire ꝑurger.
R ed dit ⁊ eccliis p̃lia digna sius.
R ex desideris quẽ marte recluserat intꝰ.
Tradit̾ exilio paritur cũ ꝯiuge uictus.
Cuiꝰ aquis gran cane̾ uita cadit.
Dũ desideriũ regẽ rex karolus angit.
Ante clucentiis ⁊ quĩq fluentib annis.
I talla lombardis subdita terra fuit.
Incip̃ ystoria lombardoꝵ qͥ pͥus romuli
uocabantur.

Expanded text:
Et jubet ut gladiis Francorum subdita fiat, Et jubet ut gladiis Francorum subdita fiat, Reddat et Ecclesiae quae male rapta tenet. Urbs nimis obsessa dolet, igne fameque repressa. Vulnere defessa Lombarda superbia cessat, Et licet invita, clausa remansit ita. Dux ibi mirandus tenuit vexilla Rolandus, Sic et Oliverius socia probitate notandus, Hos pro rege duces tunc habuere truces. Visitat interea regina potentia Romam, Nec modo Caesaream voluit captare coronam, Orat, et ad Ligures signa reversa volant. Carolus Italiam, postquam remeavit ab Urbe Visitat et superat, fiscoque subesse perurget, Reddit et ecclesiis praedia digna suis. Rex Desiderius, quem marte recluserat intus, Traditur exsilio pariter cum conjuge vinctus, Cujus Aquisgrani carcere vita cadit. Dum Desiderium regem rex Carolus angit, Ante ducentenis et quinque fluentibus annis, Itala Lombardis subdita terra fuit. Historia Lombardorum, qui prius Vinuli vocabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipinus morit consurgir karolus acer.
natus ĩ geleheĩ cui beata fuit ungara mat̾.
p ipinꝰq pater cronicu uera patẽr.
Dupla fuit uiuemi m̃sura pusilla pentis.
Maior erat probitas spẽs audatia mentis.
Sama fuit cellebris głia multa nimis.
n ã desiderii roma furore perir.
Curia francoꝵ p̃cib consentir eoꝵ.
Tollat ur imperium uictoria teutoĩcoꝵ.
S eringat ⁊ italiã ficus u̾q solum.
Signa mouẽt ꝓceret rex p̃cipir arma pari.
Transir ⁊ ad ligures quib amodo uilt dominar
S desi derius p̃lia dira parir.
¶Campus apud ligures mortaria rite uocatur.
Rex uͥ cũ greditur ligurĩ pars uicta fugat᷑.
s ic desiderii copia tͥga delir.
D icir illoꝵ mortalia nom̃ agroꝵ.
Qua peregrinoꝵ star modo grande foꝵ.
Tunc duo consotii mentis uitaq beati.
Annus ⁊ amuilius parili sunt morte necrati.
k arolus hiis tribuit digna sepulcra satis.
Obsider egregiã mͦ rex cũ rege papiã.

Expanded text:
ipinus moritur, consurgit Carolus acer, ipinus moritur, consurgit Carolus acer, Natus in Ingelehein, cui Bertha sit Ungara mater, Pipinusque pater, chronica vera patent. Dupla fuit juveni mensura pusilla parentis, Major erat probitas, species, audacia mentis, Fama fuit celebris, gloria multa nimis. Nam Desiderii Roma furore perit. Curia Francorum precibus consentit eorum, Tollat ut imperium victoria Theutonicorum, Stringat et Italicum fiscus ubique solum. Signa movent proceres, rex praecipit arma parari, Transit et ad Ligures, quibus a modo vult dominari, Sed Desiderium praelia dira parit. Campus apud Ligures Mortaria rite vocatur, Rex ubi congreditur, Ligurum pars victa fugatur, Sic Desiderii copia terga dedit. Dicitur illorum Mortaria nomen agrorum, Quae peregrinorum stat modo grande forum. Tunc duo consocii meritis vitaque beati, Amis et Amilius parili sunt marte necati, Carolus his tribuit digna sepulcra satis. Obsidet egregiam modo rex cum rege Papiam,
Abbreviated transcription (Latin):
S it rex francoꝵ rome dominus dominorum.
Impiũ teneat t̾rum p̾mat ytalli corum.
Atq suꝑ danaos aufferar oẽ solum.¬
¶ Begis opem p̃cib dũ roma ꝑ omma querit.
Dum petit ur patriã dignetur ab hoste tm.
D ic̃ ut umperium tollat ut alt̾ heri.
Q iu mͥ si fierẽ pax ualittura foret.
Prelia pipim ꝑpendo mei geĩtoris.
Q uãta suꝑ liguris ꝓbus intullit arma doloĩs.
Nec tam̃ abstinit᷑ turba remissa dolis.
Nõ ualer ytalica sine principe terra tem̾i.
Si requiẽ cleri cupitis sine rege tueri.
Qui fuit error heri cras quoq maior erit.
Nil ualer archatus dũ nullus eos dominar.
Net ualer imꝑiũ nͥ cesaris ense regatur.
Su biectũ patriã regia norma parat.
Roma potens uiguic dũ cesar ĩ or be resedir.
Publica res creuit gens italla pace quieuit
Terra sius dominis digna tͥbuta dedit.
Tempora que menimi si roma cupit reꝑari.
Aut dexiderii scelus euacuari.
Expedit imperii q̃ peto uira dari.

Expanded text:
Sit rex Francorum Romae dominus dominorum, Sit rex Francorum Romae dominus dominorum, Imperium teneat, terram premat Italicorum, Atque super Danaos auferat omne solum. Regis opem precibus dum Roma per omnia quaerit, Dum petit ut patriam dignetur ab hoste tueri, Dicit ut imperium tollat ut alter heri. Qui mihi, si fierent, pax valitura foret. Praelia Pipini perpendo mei genitoris, Quanta super Ligures probus intulit arma doloris, Nec tamen abstinuit turba renisa dolis. » Non valet Italica sine principe terra teneri, Si requiem cleri cupitis sine rege tueri, Qui fuit error heri, cras quoque major erit. Nil valet archatus dum nullus eo dominatur, Nec valet imperium nisi Caesaris ense regatur, Subjectam patriam regia norma parat. Roma potens viguit dum Caesar in Urbe resedit, Publica res crevit, gens Itala pace quievit, Terra suis dominis digna tributa dedit. Tempora quae memini, si Roma cupit reparari Aut Desiderii regis scelus evacuari, Expedit imperii quae peto jura dari.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc morit᷑ stefanus memoratus ppͣ scd̾s.
Annis quinq suo iuguit sub dogmate m̃uuꝰ
Insuꝑ infine̾ ꝑtullir octo dies.
Cui dexiterius tp̃ra torua dedit.
¶Erigit᷑ post hũc adrianꝰ pp̃ beatus
Ciu desiderius ꝑturbat põtificatũ.
Hic ⁊ opc̃ karoli p̃ssus ubiq petit.
Uixit adrianus iugintiquatuor ãnis.
Addo decẽ m̃ses denosq dies num̾ãdos.
In suꝑ ⁊ septẽ sic suꝑ adte dies.
¶Karolus egregis papalia scripta releg̃.
Scripsit ei papa mala q̃ lombardus adeg̃.
Et petir ur xp̃i conferar arma gregi.
Erancoꝵ ꝑceres parit̾ cũ rege rogantur.
Ut simul ecc̃am uirtute sua tueantur.
Acraq pipim cõmemorantur ibi.
Karolus imperio p̾fitiendus erit.
Nã labor ẽ uacuus sic ytaliã suꝑari.
Ni maneat princeps qui possit ei dñari.
Gestat ⁊ imperii uiro cole̾ pari.
Qui tenet arcuia q̃ sepe cadunt recidiua.
Tp̃r̃a g passiua sibi sinr s pauica datiua.
nam mala castigar nec tamẽ ip̃e ligat.

Expanded text:
Nunc moritur Stephanus memoratus papa secundus; Annis quinque suo viguit sub dogmate mundus. Insuper in finem pertulit octo dies. Cui Desiderius tempora torva dedit. Erigitur post hunc Adrianus papa beatus, Cui Desiderius perturbat pontificatum; Hic et opem Caroli pressus ubique petit. Vixit Adrianus viginti quatuor annis, Addo decem menses, denosque dies numerandos, Insuper et septem sic superaddo dies. Carolus egregius papalia scripta relegit, Scribit ei papa mala quae Lombardus adegit, Et petit ut Christi conferat arma gregi Francorum proceres pariter cum rege rogantur, Ut simul Ecclesiam virtute sua tueantur, Actaque Pipini commemorantur ibi. Carolus imperio praeficiendus erit. Nam labor est vacuus sic Italiam superari, Ni maneat princeps, qui possit ei dominari, Gestet et imperii jura colore pari; Qui tenet archiva, quae saepe cadunt recidiva, Tempora passiva sibi sunt, sed pauca dativa, Nam mala castigat, nec tamen ipsa ligat:
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ꝯstãtino marcꝰ qͦ ppͣ resetłir.
Cui binis annis populus romanꝰ obedit
O cto sibi m̃ses adde decẽq dies.
¶Int siluestrũ perrũq dices num̃ando.
Colligo t̾centu minus uno curtit año
Sic num̾ando decẽ uĩgo duosq dies.
tribus filiis censtantim qui regnauir¬

Expanded text:
Cum Constantino Marcus quoque papa resedit, Cum Constantino Marcus quoque papa resedit, Cui binis annis populus Romanus obedit, Octo sibi menses adde decemque dies. Inter Sylvestrum Petrumque dies numerando, Colligo tercentos, minus uno circiter annos, Si numerando decem jungo, duosque dies. De tribus filiis Constantini
Abbreviated transcription (Latin):
Baptizauit eñ siluest̾ idẽq fatemur.
Sasmate nãq suo cõmaculauit sum.
Hec fuit ĩ uilla q̃ rite uocãr aq̃llonã
Quando rebatiz ans fe dau̾at ip̃e coronã.
Scripta tripartita testificantur ĩta.
Presuł eusebii manib nicomecdiensis.
Turpe tullit lauacrũ rex t̃pia dogiata sẽsit.
Tres qͦ filioli sic sapuere sui.
E ex constãtinꝰ ꝓceres ex urbe latinos.
Duxir ab ytalia fieriq coegir achiuos.
Constituẽs romã reb ⁊ arte nouam.
Transtulit ĩꝑiũ grecis tribuitq fauorẽ.
Dans alienigenis quẽ roma tenebar honorẽ.
Italia destruẽs grecula regna colens.
Carcdinis impii tũc ꝑtib enum̾atis.
Terna tͥb tribuit regalia cͥmata natis.
Tresq trib uber hiis participare datis.
Occiduos primo grecos dedit ille scdo.¬
Talit̾ instituit quicquid in orbe fuit.
E lena sc̃a fuit cuiꝰ studiis uenerat᷑.
U rsit ĩ om̃e latus crux bñdc̃a capud.

Expanded text:
Baptizavit eum Sylvester, idemque fatemur: Baptizavit eum Sylvester, idemque fatemur: Schismate namque suo commaculavit eum. Hoc fuit in villa, quam rite vocant Aquilonam, Quando rebaptizans foedaverat ipse coronam, Scripta Tripartita testificantur ita. Praesulis Eusebii manibus Nicomediensis. Turpe tulit lavacrum rex, turpia dogmata sensit; Tres quoque filioli sic sapuere sui. Rex Constantinus proceres in fraude Latinos, Duxit ab Italia fierique coegit Achivos, Constituens Romam rebus et arce novam. Transtulit Imperium Graecis, tribuitque favorem, Dans alienigenis, quem Roma tenebat honorem, Itala destituens, Graecula regna colens. Cardinis Imperii tunc partibus enumeratis, Terna tribus tribuit regalia climata natis, Tresque tribus jubet his participare datis. Occiduos primo, Graecos dedit ille sit. Helena sancta fuit, cujus studiis veneratur, Ut sit nomen latus crux benedicta caput.
Abbreviated transcription (Latin):
Ex constantinus si scribere uera uelimus.
Uerus xpĩcola fuenit sub tp̃r pͥmo.
Nouit er hoc oriens occicluisq sinus.
Annis bis denis rex cũ diademate sedit.
Eusebius bis annis tũc ppͣ resedir
Onstantinus factus xp̃ianus pacẽ omnib
xp̃ianis reddidit ĩ quo facto licinius augu¬
stus collega ens conscensit. Ambo itaq ii¬
peratores comunit̾ legem fatiũt ur xp̃s qui
urbẽ atyrampnide maxentii liberauit abõ¬
nib collatur. It̃ iẜ̃i ambo gallerio maxĩa¬
no imperatori qui tunc orientẽ tenebar sup
eudem causa scripserunt. Galeriꝰ aũt intab¬
bulis eneis pͥus edictũ ꝑpetuũ dederat ut x¬
ani uͥq punirentur. Recepto u̾o amboꝵ edic¬
to imperatoꝵ conscensit et ne amplius proͣ
fide xpĩana aliquis puniretur ꝑ omnia lo¬
ca scͥpto imꝑiali p̃cepit recddidit et cãm qr¬
S ub constantino siluester ppͣ notat᷑.
Sertq quat̾ sems minus anno põrificatũ.
Atq .x. m̃ses fert totidẽq dies.

Expanded text:
ex Constantinus, si scribere vera velimus, Verus Christicola fuerat sub tempore primo, Novit et hoc Oriens, occiduusque sinus. Annis bis denis, rex cum diademate sedit, Eusebius binis annis tunc papa resedit, onstantinus factus Christianus pacem omnibus Ecclesiis reddidit. In quo facto Licinius augustus, collega ejus, consensit. Ambo itaque imperatores communiter legem faciunt ut Christus qui Urbem a tyrannide Maxentii liberavit, ab omnibus colatur. Item ipsi ambo, Galerio Maximino imperatori, qui tunc Orientem tenebat, super eadem causa scripserunt. Galerius autem in tabulis aeneis prius edictum perpetuum dederat ut Christiani ubique punirentur. Recepto vero amborum edicto imperatorum, consensit; et ne amplius pro fide Christiana aliquis puniretur per omnia loca scripto imperiali praecepit. Reddidit etiam Sub Constantino Sylvester papa notatur, Fertque, quater senis, minus anno, pontificatum, Atque decem menses fert, totidemque dies.
Abbreviated transcription (Latin):
edci lege sanccimꝰ ut om̃ib hominib in¬
notescat licere om̃ib hiis qui xp̃ianam¬
sectã religione uenerantur ꝑ nr̃e indulgẽti¬
e largitatẽ. Ut unusquisq q̃madinoclũ
uult ⁊ ꝑ ut ammolibet religioni xp̃ĩane
mus ꝙ ⁊̃ hac lege sancimꝰ ut si que domꝰ
uł agri ł q̃libr predia ex bonis xpĩanorũ
aũt ac. Imperatoꝵ uisionib ad ius fisci fũt
soriata siqua ꝯpata eẽ ab aliquo sunr uel

Expanded text:
edicti lege sancimus ut omnibus hominibus inedicti lege sancimus ut omnibus hominibus innotescat licere omnibus his qui sectam religionemque venerantur, hoc nostrae indulgentiae largitate, ut unusquisque, quemadmodum vult et prout animo libet, religioni huic m hac lege sancimus, ut si quae domus vel agri vel quaelibet praedia, ex bonis Christianorum ante imperatorum jussionibus ad jus fisci fuerint sociata, si qua comparata etiam ab aliquo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩani quanto mag̃ piuiuuit tanto plus cre¬
scunt. Mandar etiã ꝙ ad cultũ deoꝵ nullus
nisĩ ꝓpria uoluntate cogatur. Post pauca ga¬
leruis maximinus licino augusto rupto fe¬
spice̾r rurpit auffugit inde reu̾sus ad ꝓp̾a
omnes sacͬdotes suos tamꝙͣ deceptores in¬
terfẽt. Postea cũ grauissimis morbis a
domino se asligi ꝑciper er mortem coneret
inuenire sera peiitẽntia motus deum xp̃i¬
a noꝵ confitetͣ er ꝓ eoscripsit hoc modo. Imp̃r
cesar Galerius maximus germanicus ser¬
maticus pius felix inuictus augustus in¬
Utilitatib eoꝵ ꝯsulentes q̃ ad comune et
publicũ honũ spectãt nũꝙͣ desinentib ꝓui¬
dere. Uextam̃ cognitũ esse omĩb ñ dubito
ꝙ ex decreto augustt imperatorum diocliti¬
ani ⁊ maxinuam parentũ nr̃oꝵ ab offiti¬
alib imperii p̃de ⁊ direptiones multe sũt
facte. Igitur ur in posteꝵ omnis uerꝰ xp̃i¬
anus ⁊ ambiguitas aufferatur huiꝰ nostͥ

Expanded text:
iani quanto magis puniuntur, tanto plus crescunt. Mandat etiam ad cultum deorum nullus, nisi propria voluntate, cogatur. Post pauca, Galerius Maximinus Licinio augusto, rupto foespiceret, turpiter aufugit. Inde reversus ad propria, omnes sacerdotes suos tanquam deceptores interfecit. Postea cum gravissimis morbis a Domino se affligi perciperet et mortem cerneret imminere, sera poenitentia motus, Deum Christianorum confitetur, et pro eo scribit hoc modo: « Imperator Caesar Galerius Maximus, Germanicus, Sarmaticus, pius, felix, invictus, augustus. Inutilitatibus eorum consulentes, quae ad commune et publicum bonum spectant nunquam desinimus providere. Unde cognitum esse omnibus non dubito quod ex decreto augustorum imperatorum Diocletiani et Maximiani parentum nostrorum ab officialibus imperii praedae et direptiones multae sunt factae. Igitur, ut in posterum omnis metus Christianis, et ambiguitas auferatur, hujus nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriis dominus unersa restitui. ¶ Respi¬
ce lecror hec fuit mutatio dexte̾ excelsi. Post
hec galerius ꝓpt̾ diu̾sos morbos ac cluitur¬
nos luce occuloꝵ priuatus finẽ uite recepit.
licinius aũt imperator collega con stanti¬
in qui prius xp̃ianis sese benignum ex hi¬
buit. om̃s xp̃ianos apallatio exclusit. et
ꝑsetutionẽ omnib intentauie. Contra
quẽ constantinus exurgens uicireum p̃¬
liis diuersis. primo in pannonia. demde
sepius t̾ra mariq deuictũ ad dedicioe coegit.¬

Expanded text:
propriis dominis universa restitui. » Respice, lector, haec fuit mutatio dexterae Excelsi. Post haec Galerius, propter diversos morbos ac diuturnos, luce oculorum privatus, finem vitae recepit. Licinius autem imperator, collega Constantini, qui prius Christianis sese benignum exhibuit, omnes Christianos a palatio exclusit et persecutionem omnibus intentavit. Contra quem Constantinus exsurgens, vicit eum praeliis diversis, primo in Pannonia, deinde saepius terra marique devictum ad deditionem coegit
Abbreviated transcription (Latin):
deor. Qͦ defoncto successit rex classo fili
euis. Quo defoncto successit filus ens
Gaudo. Quo defoncto sucressit filius
eiꝰ galtaris. Ocrauus in regno lombar¬
doꝵ. Eex galtaris cũ uii. annis regͣss
obiit cui successit aldoynus uiiii. rex lõ¬
bardoꝵ. Iste aldoynus primus ꝓduxit
lombardos in pannoniam. Eo tempore
Iustinianus imperator legũ multipliatatẽ
abbremauit. Hiis dieb sc̃s bñdc̃s abbas
erat in sublato. Mortuo gͥ rege aldiuno
filius eius albomius succedit. decimus
regum lombardoꝵ. Item interfecit
cunimundum regẽ gepidoꝵ ⁊ filiã eius
rosmũdã accepit uxorẽ ⁊ de capite eus re¬
gis cummundi fecit sibi scifum ad biben¬
minuiriã sua ⁊ patris fecit eum occidi sic̃
inlibri huiꝰ corporis continet᷑. s̃. mystoria ⁊¬
uictorie ꝑsonarent rege alboyno ad huc
ipannonia comorãte narsis ꝑfectus u¬
ratoris uocare ip̃m alboynũ cũ om̃ib lõ¬
bardis mytalliã ubi mortuo alboyno ⁊

Expanded text:
filius ejus. Quo defuncto, succedit filius ejus Guado. Quo defuncto, succedit filius ejus Gualtaris, octavus in regno Lombardorum. Rex Gualtaris cum septem annis regnasset, obiit. Cui successit Aldoinus, nonus rex Lombardorum. Iste Aldoinus, primus perduxit Lombardos in Pannoniam. Eo tempore Justinianus imperator legum multiplicitatem abbreviavit. His diebus sanctus Benedictus abbas erat in Sublacu. Mortuo igitur rege Alduino, filius ejus Alboinus succedit, decimus regum Lombardorum. Iste interfecit Cunimundum regem Gepidorum, et filiam ejus Rosimundam accepit uxorem, et de capite ipsius regis Cunimundi, fecit sibi scyphum ad bibeninjuriam suam et patris, fecit eum occidi, sicut in libri hujus corpore continetur. Igitur victoriae personarent, rege Alboino adhuc in Pannonia manente, Narsis praefectus Irialis, vocat ipsum Alboinum cum omnibus Lombardis in Italiam. Ubi mortuo Alboino, s
Abbreviated transcription (Latin):
enm inpatria sua aqua prius uenerũt
uocati sunt womuli inplaga australi ĩ
ꝓiuntia satinamia. Unde ueniẽtes ĩprĩ¬
cipio duos duces habuer Iuor ⁊ argion.
⁊ matrẽ eoꝵ gamarã. O iub mortius
creant sibi lombardi regẽ aglimondua
filiũ agionis qui reg̃ añ xxxiii.S. uo¬

Expanded text:
m in patria sua, a qua prius venerunt, vocati sunt Vinuli, in plaga Australi in provincia Scatinavia. Unde venientes, in principio duos duces habuerunt, Ivor, et Agion, et matrem eorum Gamaram. Quibus mortuis, creant sibi Lombardi regem Agilmundum, filium Agionis, qui regnat annis
Abbreviated transcription (Latin):
sauros regios ⁊ uniu̾sa dirripuit. Scura quo
aurea que fecerar salomiõ ꝓ qͥuib fecir rex
roboam scuta erea et tradidit ea ĩ manu du¬
cũ scutatoꝵ ⁊ eoꝵ qui excũbabant añ hostiũ
domiꝰ regis. Cumq ĩgrederetur rex ĩ domum
domin portabãt ea q̃ p̃cundi habebant of¬
fitium ⁊ postea reporta dãr ad armamentari¬
um scucatoꝵ. Reliqua aũt ẜmonũ roboam
er oiũm q̃ fecit ⁊ eccẽ scripta sunt ĩ libro uer¬
boꝵ dieꝵ regũ uida. Fuitq uellũ int̾ roboã
⁊ ieroboam concas dieb. Dormunt itaque

Expanded text:
ros regios et universa diripuit scuta quoque aurea quae fecerat Salomon pro quibus fecit rex Roboam scuta aerea et tradidit ea in manu ducum scutariorum et eorum qui excubabant ante ostium domus regis cumque ingrederetur rex in domum Domini portabant ea qui praeeundi habebant officium et postea reportabant ad armamentarium scutariorum reliqua autem sermonum Roboam et omnium quae fecit ecce scripta sunt in libro verborum dierum regum Iuda fuitque bellum inter Roboam et Hieroboam cunctis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
usq ĩ igentẽ ad parietẽ ⁊ clausũ ⁊ nouissimũ
ĩ isrł. ⁊ mũdabo reliquias domꝰ ieroboã sicut
mũdari solet fimus usq ad purũ. Qui indr̃¬
tui fuerũt de ioroboã ĩ auitate comedẽt eos
canes. Qui aũt mortui fuerĩt ĩ agro uorabũt
eos aues celi. qr dñs locutus ẽ. Tu gͥ surge ⁊¬

Expanded text:
gentem ad parietem, et clausum, et novissimum in Israel; et mundabo reliquias domus Hieroboam, sicut mundari solet fimus usque ad purum. Qui mortui fuerint de Hieroboam in civitate, comedent eos canes; qui autem mortui fuerint in agro vorabunt eos aves coeli, quia Dominus locutus est . Ergo