comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Lautbubus uel uetculis it inera non debero : Neq ullã
rem aduictum reparare uel eaq̃ adhitorẽ domus uel
adhominis ꝑtinent nullate nus exercere : quae res adiu¬
daicã suꝑstitionẽ magis quã xp̃ianã obseruantiã ꝑtinero
probatur : qua ꝓp̃t sidstatuimus : ut die dominico quod an¬
te fieri licuit liceat : Arurali tamen opere idẽ aratro
censuimus abstinendũ : quo facilius ad ecłam uenientes oratio¬
nis gratia uacent : quod siinuentus fuerit aliquis in operib
supra scriptis: autq̃ inter dictas exercere p̃sũpserit qualat̃
baec em̃dare debeat. non in laicoꝵ districtione sed insac̃do¬
tis castigatione consistat : DeHiS QUΙΑΝTΕ ΡΙΝITΑM
miss am decccła coRedi p̃sumunt
emissis nullus laicoꝵ ante discedat quã dominica
dicatur oratio : & si ep̃s p̃sens fuerit eius benedi¬
tio expeccetur: Neq ante missam expletã: quis
egredi p̃sumat:

Expanded text:
aut bubus vel vehiculis itinera non debere, neque ullam aut bubus vel vehiculis itinera non debere, neque ullam rem ad victum reparare, vel ea, quae ad nitorem domus vel hominis pertinent, nullatenus exercere; quae res ad iudaicam superstitionem magis quam ad christianam observantiam pertinere probatur. Quapropter id statuimus, ut die dominico quod ante fieri licuit, liceat. A rurali tamen opere, id est opercensuimus abstinendum, quo facilius ad ecclesiam venientes orationis gratia vacent. Quod si inventus fuerit aliquis in operibus suprascriptis, aut quae interdicta sunt exercere praesumpserit, qualiter haec emendare debeat, non in laicorum districtione, sed in sacerdotis castigatione consistat. 277. De his, qui ante finitam missam de ecclesia egredi praesumant. De missis nullus laicorum ante discedat, quam dominica dicatur oratio. Et si episcopus praesens fuerit, eius benedictio expectetur. Neque ante missam expletam quis egredi praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
re distulerit : tam diu a cõmunione ecdesiastica sus¬
pendat᷑ quã diu restitutis reb tã ecđam quã sac̃ dotẽ
reddat in dẽpnẽ : Similis &iã his qui oblationes de func¬
toꝵ ec desis uel sic̃ dotib: legalit̃ dimissis quolib& or¬
dine ad signare tar dauerint uel retinere p̃sũpse¬
rint districtionis eclesiasticȩ iuxta priores canones
forma seru&ur: Cui&iam sententiae subi acebit:
quis quis sibi quo lib& ordine quod ꝓdeuotione sua eode¬
sus dedit reuocare p̃sũpserit: Abbatib prb̵is ceterisq
ministris dereb: ec lesiasticis uel sic roministerio tra
dicis: nihil alienare uel obligare absq ꝑmissione &
subscriptione ep̃i sui liceat: quod si p̃sũpsorint : degra¬
dentur cõmunione concessa : & quod temere : p̃suptum
aut alienatũ ẽ : ordinatione sep̃, reuocetur : dehis Qui¬
udiuimus ꝑsua sum ẽe populis die dominico agicũballis

Expanded text:
re distulerit; tamdiu a communione ecclesiastica susre distulerit; tamdiu a communione ecclesiastica suspendatur, quamdiu restitutis rebus tam ecclesiam quam sacerdotem reddat indemnem. Similis etiam his, qui oblationes defunctorum ecclesiis vel sacerdotibus legaliter dimissas quolibet ordine adsignare tardaverint vel retinere praesumpserint, districtionis ecclesiasticae iuxta priores canones forma servetur. Cui etiam sententiae subiacebit, quisquis sibi quolibet ordine, quod pro devotione sua ecclesiis dedit, revocare praesumpserit. Abbatibus, presbiteris ceterisque miditis, nihil alienare vel obligare absque permissione et subscriptione episcopi sui liceat. Quod si praesumpserint, degradentur communione concessa, et quod temere praesumptum vel alienatum est, ordinatione episcopi revocetur. TITUAudivimus, persuasum esse populis die dominico agi cum caballis
Abbreviated transcription (Latin):
ictũ fuisse ꝑ patuit rebellis auctoritate  se in unũ coniu
ritione intercedente collegerint & aut sacram̃ta interse
data aut chartulã conscriptã fuisse patuerit : nullis
excusationib: haec p̃sũptio p̃uellet᷑ sed res decr&acum
in srnodũ uentũ fuerit : in p̃sũptorib: iuxta ꝑsonarũ &or
dinu qualitatẽ a pontificib: quitunc in unã collecti fue¬
rint uindicet᷑ : Quia sicut caritas ex p̃ceptis dominicis
orde non castule conscriptione uel coniuratione ẽ ex¬
hibenda : ita qđ supͣ sacras admitat᷑ scripturas. Auctoritate
x districtione ponti ficali ẽ reprimendũ:
cupiditatis instinctu occupauerit. retinuerit. aut
i potestate ex comp&itione ꝑceperit nisi eas restitue¬
rit . nullisse rebus excuset: Quod siagnito iure ecde¬
siastico non statim ecłae uel sac̃ doti reforma uerit.
aut ut ipsũ ius agnoscere possit in iudiciũ electoꝵ ueni¬

Expanded text:
actum fuisse perpatuit, rebellis auctoractum fuisse perpatuit, rebellis auctorratione intercedente collegerint, et aut sacramenta inter se data aut chartula conscripta fuisse patuerit, 258 nullis excusationibus haec praesumptio praeveletur, sed res detecta, cum in synodum ventum fuerit, in praesumptoribus juxtdinum qualitatem a pontificibus, qui tunc in unum collecti fuerint, vindicetur; quia sicut caritas ex praeceptis dominicis corde, non cartulae conscriptione vel coniuratione est exhibenda, ita quod supra sacras admittitur scripturas, auctoritate et districtione pontificali est reprimendum. cupiditatis instinctu occupaverit, retinuerit aut a potestate ex competitione perceperit, si eas non restituat, nullis se rebus excuset. Quod si agnito iure ecclesiastico non statim ecclesiae vel sacerdoti reformaverit, aut ut ipsum ius agnoscere possit in iudicium electorum veni
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ꝑcalumniã ecłam autlericum fatigare tẽpta¬
uerit. & conuictꝰ fuerit : ecđae liminib: & catholicoꝵ
recipimus nelaicꝰ nisi religione p̃missa : dericus fut:
inmonasteriũ uero puellarum homines non nisi proba¬
tȩ uitȩ & aetatis prouecte : ad quascũq: earũ necessitatis
uel ministrationes ꝑmittantur intrare: Ad faciendas
uero missas derici qui ingressi fuerint statĩ ꝑ actominis¬
terio regredi festinent: Alit̃ autem nec dericus nec mona¬
chus iuuenis ullũ ad puellarũ congregationẽ habeat accessũ :
nisi hoc aut pat̃na aut germana necessitudo probetur ad¬
mittere: DeHiS QUIDIS TRICTIONẼ EPORŨCIRCASEAUS¬
TERIORẼ PuTAUERIN QUID AGENDUSiT
iquis clericorum circase aut districtionẽ: Aut retracta¬
tionẽ ep̃i sui putat iniustã: iuxta antiquas constitutis¬
nes recurrat ad synodũ : DeCOΝSΡΙRIIONΕCLΕR¬
corum uł monachorum aut luco ruco
iquis dericorũ ut in multis locis dabolo instigante

Expanded text:
icum fatigare temptaverit, et convictus fuerit, ecclesiae liminibus et catholicorum Praecipimus, ne laicus nisi religione praemissa clericus fiat. In monasterium vero puellarum homines nonnisi probatae vitae et aetatis provectae ad quascumque earum necessitates vel ministrationes permittantur intrare. Ad faciendas vero missas clerici, qui ingressi fuerint, statim peracto ministerio regredi festinent. Aliter autem nec clericus nec monachus iuvenis ullum ad puellarum congregationem habeat accessum, nisi hoc aut paterna aut germana necessitudo probetur admittere. 273. De his, qui districtionem episcoporum circa se austeriorem putaverint, quid agendum sit. Si quis clericorum circa se aut districtionem aut retractationem episcopi sui putat iniustam, iuxta antiquas constitutiones recurrat ad synodum. 274. De conspiratione clericorum vel monachorum aut laicorum. Si quis clericorum, ut in multis locis diabolo instigante
Abbreviated transcription (Latin):
epcu sinta uidentar ce ut conministri autem ꝓp̃t feudiã
quod ergi pauperes exhibent honorent᷑:
mmanus in poseitionem eponã ꝑceperint et ut ep̃i consecrit
Etigubernent subicctas sib ccđis earũq moderamine cura¬
qss contenti sint:¬

Expanded text:
eptuaginta videntur esse, ut comministri autem propter studium quod erga pauperes exhibent honorantur.manus impositionem episcoporum perceperint, et ut episcopi consecrati et gubernent subiectas sibi ecclesias, eorumque moderamine curaque contenti sint
Abbreviated transcription (Latin):
re lthomorem debitum uenerabilebs epis absq ulla sinuidas¬
ne aut detractione in pendant. eisq in orinib ue patribus
oboedunt & quicquid prosalute animanuen qundi et nfaro¬
ber anis potucerint ⁊ dimplere satagant s catdi e nr̃a
gratiam habereuoluerint : Nam dñs arei ceruo s so hor
meaudit hequiuos sꝑonit mesꝑnit : It iterũ ⁊Sitenqr
audierit : diceccłe: Et siecłam non audieri ssttibisĩ

Expanded text:
re, ut honorem debitum venerabiliter episcopis absque ulla simulatione aut detractione impendant, eisque in omnibus ut patribus oboediant, et quicquid pro salute animarum monuerint, prout melius potuerint adimplere satagant, sicut Dei et nostram gratiam habere voluerint. Nam Dominus ait: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit. Et iterum: Si te non audierit, dic eccle
Abbreviated transcription (Latin):
Ut omnis prbt diedominico cum ps illentio circument
eccłim suum ura cumpopulo : et aquam benedictun
secum ferat et ut scrutinium more romano tempore
suo ordinate agitur:¬
liis cȩlebret et hopopulo nuncietur quod ꝑomnes
dies dominicos oblationes đo offerant equt ipsioblatio
foris septa altaris recipiatur:¬

Expanded text:
Ut omnis presbiter die dominico cum psallentio circumeat ecclesiam suam una cum populo et aquam benedictam secum ferat. Et ut scrutinium more Romano tempore suo ordinate agaturliis celebret. Et hoc populo nuntietur, quod per omnes dies dominicos oblationes Deo offerant et ut ipsa oblatio foris septa altaris recipiatur
Abbreviated transcription (Latin):
AuI eX CÕmuniceNTUR AuT CIERBEREΝ TUR
rũ fomes ac nutrixẽ : Nequis potest liberũ corpo¬
rissui acmentis habere iudiciũ qui captꝰuino. a sensu pro
Acplerũq possit peccatũ aut crim̃ dũ nescit incurrere: ig¬
norantia uero talis non potest offugere poenã : quã exuo¬
luntaria amentia manasse conftiterit : Itaq quaẽ cũ que
ebriũ fuisse constiterit ut ordo patitur. aut quadraginta
dierũ spacio a cõmunione statuimus sub mouendum : dut
corporali subdendum eẽ supplicio: dehis guiꝑ calũuu¬

Expanded text:
aut excommunicentur, aut verberentur. rum fomes ac nutrix est, nec quis potest liberum corporis sui ac mentis habere judicium. Qui est captus vino a sensu probac plerumque solet peccatum aut crimen dum nescit incurrere. Ignorantia vero talis non potest effugere poenam, quam ex voluntaria amentia manasse constiterit. Itaque quemcunque ebrium fuisse constiterit, ut ordo patitur, aut XL dierum spatio a communione statuimus submovendum, aut corporali subdendum esse supplicio. CAP. XXVI. U
Abbreviated transcription (Latin):
non pateat euagandi: & in omniloco adquẽ sine¬
epłis ep̃isui : ut dictũ ẽ uenerit : a cõmunione habeantur
aliem: in monachis quoq:: parforma seruetur : Quossi
uerborũ increpationẽ emendã uerit : &iam uerberibus
statuimꝰ cohercer : DeCLERICISSIEBRIETAIẼ ÑUITAUERIN

Expanded text:
non pateat evagandi. In epistolis episcopi sui, ut dictum est, venerint, a communione habeantur alieni. In monachis quoque par forma servetur; quos si verborum increpatione non emendaverint, etiam verberibus statuimus coherceri. 270. De clericis, si ebrietatem non vitaverin
Abbreviated transcription (Latin):
neqi eis ante canonicam reconciliationẽ qui pablicã gerut
paenitentiã : sed tantũ benedictũ sala sac̃ dotibus ꝓ comunio¬
ne tribuatur: & quia fideles ꝑ illos dies sacram̃ta ñ
mutant nec caticuminos uel publicȩ paenitentes opor¬
tet mutare: VTINSINODOPRIUS GENERALES CASEG̃ AdNO

Expanded text:
icam reconciliationem, qui publicam gerunt poenitentiam; sed tantum benedictum sal a sacerdotibus pro communione tribuatur. Et quia fideles per illos dies sacramenta non mutant, nec caticuminos vel publice poenitentes oportet mutare. 264. Ut in synodo prius generales causae,
Abbreviated transcription (Latin):
tnullus monachus c̃gregatione monastelacEntia¬
Urii de relicta abitionis aut uanitatis in pulsucella construere
sine ep̃i ꝑmissione uł abbatis suiuoluntate p̃sumat.
uicũq: postscãereligionis ꝓfessionẽ DCΛpOSTΑTIS¬
Lapostatant et ad seculũ redeunt et post modũ poenitentiae
remedia ñ requir̃: cõmunionẽ poenitus ñ accipiant: Quos
etiã iubem adclericat᷑ officiũ ñ admitti. DeEX CÕMunicatis¬
i quis a cõmunione sacerdotali fuerit auctorita tesus pensus
hunc ñ solũ a clericorũ sed etiã a totius populi c̃loquio atq
c̃uiuio placuit excludi donecresipiscens ad sanitatẽ redi¬
refestinet. UCIUDICES PERFIDORŨEXCOSSUS AUSQ
ꝓpriorũ sacerdo tũse silionidicent.
eiudices quic quã de ꝑfidorũ excessib: : extrasacerdotũ

Expanded text:
nullus monachus congregatione monastenullus monachus congregatione monasterii derelicta ambitionis aut vanitatis inpulsu cellam construere sine episcopi permissione vel abbatis sui voluntate praestimat.uicumque post sanctae religionis professionem apostant et ad seculum redeunt et postmodum poenitentiae remedia non requirunt, communionem penitus non accipiant; quos etiam iubemus ad clericatus officium non admitti. 142. De excommunicatis. Si quis a communione sacerdotali fuerit auctoritate suspensus, hunc non solum a clericorum, sed etiam a totius populi colloquio atque convivio placuit excludi, donec resipiscens ad sanitatem redire festinet. 143. Ne iudices perfidorum excessus absque propriorum sacerdotum consilio iudicent. Ne iudices quicquam de perfidorum excessibus e
Abbreviated transcription (Latin):
ecuiliceat resuł facultates eccłis aut monas terus
uł senodochus ꝓquacũq elemosina cũiustitia delegatas:
retentare alienare atq subtrahere: quodsiquiss fecerit
tã quã necator pauperũ antiquorũ canonũ sententiis
ea que s̃ ab lata autretenta reddant᷑ IUTBOCIOSSUOS¬
statim sotios suos nomina recogat᷑ quodsi nominare
noluerit teneat aduindictã: ohissuidirimenda¬
uerit uteuius cũ qires euertał aut pecora uł iumenta diripi¬
ant᷑ et ex hoc ceteris ꝓbationib: publice c̃uictus inueniat᷑:
ꝓeo quod in dicauerit: centũ .x. flagella publice extensus
acciput. ut abbates inerus ep̃i pricuius parrochia
QUNIT Potesta TEENSISTANT
Abbates ꝓhumilitate religionis : In ep̃orũ potestate c̃sstant.
Aet siquid extraregula fecerint: ab ep̃is corrigant᷑ qui se mel
in anno in loco ubi ep̃s elegerit : accepta uocatione conueniant.
UTNULLUS MONACHUS RELIN QUAT SUŨ MONASTO¬
ani ercellas conetrurt sineepilił ab baris sus

Expanded text:
cui liceat res vel facultates ecclesiis aut monasteriis vel xenodochiis pro quacunque eleemosyna delegatas retentare, alienare atque substrahere: quod quisquis fecerit, tanquam necator pauperum, antiquorum canonum sententiis ea quae sunt ablata vel retenta reddantur. XIstatim socios suos nominare cogatur. Quod si nominare noluerit, teneatur ad vindictam. Quod siut cujuscunque res evertatur, aut pecora, aut jumenta diripiantur, et hoc certis probationibus publice convictus inveniatur, pro eo quod indicaverit, centum viginti flagella publice extensus accipiat. 139. Ut abbates in eius episcopi, in cuius parrochia sunt, potestate persistant. Abbates pro humilitate religionis in episcoporum potestate consistant. Et si quid extra regulam fecerint, ab episcopis corrigantur. Qui semel in anno in loco, ubi episcopus elegerit, accepta vocatione conveniant. 140. Ut nullus monachus relinquat suum monasterium et cellas construat sine ep
Abbreviated transcription (Latin):
t ep̃i atq clerici peregrini contenti sint hospitali¬
tatis munere oblato : nulliq: eorũ liceat ullu officiũ
sacerdo tale absq: ꝑmissu ep̃i incuius parrochia eẽ
SUALIORŨ SÕPRAE PERAT ANTERIORI
thullus ep̃orũ sep̃ferat alteri ꝑ ambicionem : sed
om̃s agnos cant tempus etordinem suae ordinacionis
utpopulioslaciones Sacerdotib:iecł¬

Expanded text:
pi atque clerici peregrini contenti sint hospitalitatis munere oblato; nullique eorum liceat ullum officium sacerdotale absque permissu episcopi in cujus parochia esse su aliorum se praeferat anteriori. Ut nullus episcoporum se praeferat alteri per ambitionem, sed omnes agnoscant tempus et ordinem suae ordinationis. 170. Ut populi oblationes sacerdotib
Abbreviated transcription (Latin):
cordia iustitia piaetate misericordia : innocentia
simplicitate & ceteris bis similib: quae om̃a indilec¬
tio nedi et ꝓximi consistunt : si nehis enim nemopotest
dõ placere: nec saluus eẽ. DeCONTumacisus
pres biteras uelcleri cis.
iquis presbiterorũ dia conorũ : uł reliquorũ cleri¬
corui contumax aut suꝑbus uł in oboediens autrebellis
ep̃osuo extiterit gradũ habentes : ꝓprio gradu
careant : Reliqui uero clerici uel monachi aut laici us¬
q. ad satis faccionẽ : cõmunione priuentur.
Deiudicib: cle ricis calũ niã uel iniuria
uud excuius lib& ordinis clericũ pub FERENTIB¬
licis accionib inclinare autdis tringere autcalũ niare
cłae satis faccionem cũ omnib tantis scelerib: auxilian¬
tibi aut fauentib: cõmunione priuetur: Eps̃ tamen
non dimittat : ut in iuriã pacientib plenã dep̃fatis
dericis iustitiã ca nonicae ñ faciat ut oracionẽ
doce ACAMOMNES DISSAN TFIDeLES

Expanded text:
ncordia, iustitia, pietate, misericordia, innocentia, ncordia, iustitia, pietate, misericordia, innocentia, simplicitate et ceteris his similibus. Quae omnia in dilectione Dei et proximi consistunt. Sine his enim nemo potest Deo placere nec salvus esse. 163. De contumacibus presbiteris vel clericis. Si quis presbiterorum, diaconorum vel reliquorum clericorum contumax aut superbus vel inoboediens aut rebellis episcopo suo extiterit, gradum habentes proprio gradu careant; reliqui vero clerici vel monachi aut laici usque ad satisfactionem communione priventur. 164. De iudicibus clericis calumniam vel iniuriaudex cuiuslibet ordinis clericum publicis actionibus inclinare aut distringere aut calumniare clesiae satisfactionem cum omnibus tantis sceleribus auxiliantibus aut facientibus communione privetur. Episcopus tamen non dimittat, ut iniuriam patientibus plenam de praefatis clericis iustitiam canonice non faciat. 165. Ut orationem dominicam omnes discant fideles.
Abbreviated transcription (Latin):
possidentẽ prius quã ꝓipid iudicis sententia p̃cedat: sicau¬
N melior ẽ habuerit: i psa causã dequa agit᷑ pdat: Ille
uero qui uiolentia ꝑtulit: uniuersa ins tatu quo fuerant
recipiat et quae posseditsecurus teneat: Si ueroillud
inuadit quod ꝑiudiciũ obtinere potuit: et causa amit¬
tat et aliutantũ quantũ inuasit reddat expulso
utsdaleoose otriuitatisncat
t fidoles fide scãe trinitatis discant inqua intceterꝗ crede¬
sio peccatorũ indubitanter ad tribuat et quod gentiuom¬
niũ inuera carne in aduentuxp̃i resur rectio futurasit
etcetera : Quã fidem me moriter teneant et suis sacerdo¬
tibus eã reddant et exponant ꝑ singula uerba et ipsisacer¬
dotes eã fidelit et pleniter atq ueraciter populũ doce¬
ant qm̃ primũ fundamentũ xp̃iane religionis fides cat¬
holica ẽ. et haec fider tunc uera ẽ : et fructuosa sibams
operib: exornetur : id est spe caritate humilitate
castitate ẽtinentia sobriae tate : una nimitate c̃¬

Expanded text:
dat, si causam meliorem habuerit, ipsam causam de qua agitur perdat. Ille vero qui violentiam pertulit, universa in statu quo fuerant recipiat, et quae possedit securus teneat. Si vero illud invadit quod per judicium obtinere potuit, et causam amittat, et aliud tantum quantum invasit reddat expulsosanctae Trinitatis discant. Ut fideles fidem sanctae Trinitatis discant; in qua inter caetera credesio peccatorum indubitanter adtribuatur, et quod gentium omnium in vera carne in adventu Christi resurrectio futura sit; et cetera. Qam fidem memoriter teneant et suis sacerdotibus eam reddant et exponant per singula verba. Et ipsi sacerdotes eam fideliter et pleniter atque veraciter populum doceant, quoniam primum fundamentum christianae religionis fides catholica est. Et haec fides tunc est vera et fructuosa, si bonis operibus exornetur, id est spe, caritate, humilitate, castitate, continentia, sobrietate, unanimitate, co
Abbreviated transcription (Latin):
ibertus uel liberta innullis negotis contraquẽ qu ates¬
timonia dicere admittant: excepto in aliquib causis ubi
in genuitas deessedinoscit᷑ sicut ꝑmis sũẽ et deseruis:
Quia indignũ nr̃a pensat clementia ut libertorũ testimo¬
nia ingenuis dana concuciant : Qui uero decisdẽ fuerint
ꝓgeniti ad testimoniũ admittantur:¬

Expanded text:
ibertus et liberta in nullis negotiis contra quemquam testimonium dicere permittantur, exceptis illis causis in quibus ingenuitas deesset, sicut praemissum est et de servis, quia indignum nostra pensat clementia ut libertorum testimonia ingenuis damna incutiant. Qui vero ex iisdem fuerint progeniti, ad testimonium a ter
Abbreviated transcription (Latin):
cripturae quae diemȩ tannũ habuerint euident expressu¬
atq secundũ legis ordinẽ conscriptereẽ noscuntur seuẽditoris
uł testiũ fuerint signis aut subseriptionib: roborate omnihabe¬
ant᷑ stabiles firmitate. PEΡACΠISΕPLACΙtISE SEPUAND
acta uel placita quae ꝓseripturã legitime aqiustissime factas̃
dũ modo in hisdies uł anñsit euident̃ expressus. nulla tenꝰin mu¬
uenire ñ liceat : quia iuste repellit᷑ p̃suptio illius qui facta
seniorũ iniuste conatur inrũpereeus quisic

Expanded text:
cripture que diem et annum habuerint evidenter expressatque secundum legis ordinem conscripte noscuntur, seu conditoris vel testium fuerint signis aut subscriptionibus roborate, omni habeantur stabiles firmitate. Facta carta vendacta vel placita que per scripturam legitime ac iustissime facta sunt, dummodo, in his dies vel annus sit evidenter expressus nullatenus immvenire non liceat, quia juste repellitur praesumptio illius qui facta seniorum injuste conatur irrumpere. C
Abbreviated transcription (Latin):
inuadat sed contentus sit gubernacione craue
sibiplebis UT MONAS TERIIS UTRELIQUIS
eCCLESIIS RES Ñ AUFERINTURULIPS A
A quo Quã Inquie TENTUR
It monasteria qua edõ consecratas̃ : nullilicent in adi¬
quo inquietare : nesquic quã deeorũ rebus uiolent̃

Expanded text:
invadat, sed contentus sit gubernatione creditae sibi plebis. 167. Ut monasteriis vel reliquis ecclesiis res non auferantur vel ipsa a quoquam inquietentur. Ut monasteria, quae Deo consecrata sunt, nulli liceat in aliquo inquietare nec qui
Abbreviated transcription (Latin):
talem qualem etemptohabeat firmitatẽ. Siticn
uitimore compulsus serum seesse ex tra iudiciũ dixerit:
nullũ postiudiciũ libertatis in currat: donec iudicio p̃sen¬
tet᷑ ut lib tatẽ suã sieã ꝓbauerit p̃sente iudice obtineat
nẽ nullus impendat: ut unus ab baduobus mo¬
UASTERIIS MINIME PRAGSIDEAT.
nũ abbatẽ : duob: monas teriis interdicimꝰ p̃sidere.
ASecularib iudicib Sedasuis ep̃ĩs.
tnullus iudicũneq  prbos neq diaconos neq ire¬
liquos clericos ułiuniores ecclaesinelicentia ꝓpruep̃i
ꝑsedistringat. aut condẽpnare p̃sumat: Quodsi fecerit:
tã diu cõmunione priuetur quã diureatũ suũ agnoscat.
ullus exor dineclericorũ in consulto ꝓprio ep̃o adiu¬
dice secularẽ ꝑgat neq apud eũ suo ep̃o ñ ꝑmittente
quẽ quã pulsare aut cuiquã ante eũ respondere aut
quicquã p̃ponere p̃sum at ineq criminale negotiũ
iniudicio seculari ꝓponere audeat. desecularabus

Expanded text:
talem qualem et emptio habeat firmitatem. De ui timore conpulsus servum se esse extra iudicium dixerit, nullum praeiudicium libertatis incurrat, donec iudicio praesentetur, vel libertatem suam, si eam probavit praesente iudice, obtineat. nem nullus impendat. 155. Ut unus abba duobus monasteriis minime praesideat. Unum abbatem duobus monasteriis interdicimus praesidera secularibus iudicibus, sed a suis episcopis. Ut nullus iudicum neque presbiteros neque diaconos neque reliquos clericos vel iuniores ecclesiae sine licentia proprii episcopi distringat aut condempnare praesumat. Quod si fecerit, tamdiu communione privetur, quamdiu reatum suum agnoscat, ares non adeant. Nullus ex ordine clericorum inconsulto proprio episcopo ad iudicem secularem pergat, neque apud eum suo episcopo non permittente quenquam pulsare aut cuiquam ante eum respondere aut quicquam proponere praesumat, neque criminale negotium in iudicio seculari proponere audeat. 158. De secularibus,
Abbreviated transcription (Latin):
iexpositus ante ecđam cuiuscũq: fue icolleccionc ꝑokũ¬
rit miseratione collectus: contestationis ponat epistolã:
Et siis quicollectus ẽ. intradecẽ dies quesitus agnitus ꝗs sn
fuerit securus habeat qui collegit: Sane qui post p̃dictũ
tẽpus eius calũ niator extiterit: ut homicida ecclesi asti¬
ca districtione dã pnabit᷑ sicut patrũ sanxit auctoritas.
DOCLERICIS RELINQUENTIb: OPPICŨSuŨOsad
seculares c̃pugientib¬
lacuit iutelericus sirelicto officio suo ꝓpt districcione adseculare

Expanded text:
expositus ante ecclesiam cuiuscunque fuerit miseratione collectos, contestationis ponat epistolam. Et si is, qui collectus est, intra decem dies quaesitus agnitusque non fuerit, securus habeat qui collegit. Sane qui post praedictum tempus eius calumniator extiterit, ut homicida ecclesiastica districtione damnabitur, sicut patrum sanxit auctoritas. 145. De clericis relinquentibus officium suum, et ad seculares confugientiblacuit, ut clericus, si relicto officio suo
Abbreviated transcription (Latin):
quis cuiuscũq munuscula eccłae scĩs scripturarũ titulis
c̃lata ne faria calliditate abstulerit. fraud auerit inuaserit
retentauerit atq suppresserit et ñ statĩ a sacerdote cõmo¬
nitis dõ c̃lata reddiderit abeccłae catholicae cõmunione
tnullus episcorũ aut cuius libet ordinis clericusuł alia
quaecũq ꝑsona : quib libet conditionib: seu inunoregno
seu inalio positas alterius cuius cũq eccłaeres autpetat
aud p̃sumat accipere: quod sifecerit : tã diuhabeat᷑ a cõ¬
munione eccłae uł ab omniũ fratrũ acfilior ũ caritate

Expanded text:
quis cujuscunque munuscula Ecclesiae sanctis scripturarum titulis collecta, nefaria calliditate abstulerit, fraudaverit, invaserit, retentaverit, atque subripuerit, et non statim a sacerdote commonitus Deo collata reddiderit, ab Ecclesiae catholicae communione nullus episcoporum aut cujuslibet ordinis clericus vel alia quaeque persona quibuslibet conditionibus seu in uno regno seu in alio positus alterius cujuscunque Ecclesiae res aut petat aut praesumat accipere: quod si fecerit, tandiu habeatur a communione altaris vel ab omnium fratrum ac fil
Abbreviated transcription (Latin):
eiudei ad mi nistratorio usu subordi ne uilicoꝵ atq
actorũ xp̃ianã familiã regere audeant : nec eis
DECLERI CIS FALSARIIS
iprbt ueldiaconus in causa pecumaria falsum testiũ
dixerint : ꝑtres annos separentur a sacrominifterio.
si incriminali causa falsum dixerint: deponantur &
legitimis poenis subiciantur. ceteri uero derici inqua¬
cũq falsitate conuicti fuerint: de gradentur & legi¬
timis subi ciantur disciplinis:
NITELE RICI IÑ HABEANTACCIONES SECULARES
lericus uel monacus neqs exactor publicarum. neq
conductor aut uectigaliũ magister uel curã domus uel
procurator litis. uel fide iussor inta libus causis fiat. Siquis
cũq causa uel ꝑsona siue ante episcopatum siue postea
ad eũ ꝑ uenerint ȩdesiae suae: eas uindicare sancimus Si

Expanded text:
udaei administratorio usu sub ordine villicorum atque exactorum Christianam familiam regere audeant, nec eis De clericis falsariis. Si presbiter vel diaconus in causa pecuniaria falsum testimonium dixerint, per tres annos separentur a sacro ministerio. Si in criminali causa falsum dixerint, deponantur et legitimis poenis subiciantur. Caeteri vero clerici in quacumque falsitate convicti fuerint, degradentur et legitimis subiciantur disciplinis. 124. Ut clerici non habeant actiones seculares. Clericus vel monachus neque exactor publicarum neque conductor aut vectigalium magister vel curator domus vel procurator litis vel fideiussor in talibus causis fiat. Si quiscumque causa vel persona, sive ante episcopatum sive postea ad eum pervenerint, ecclesiae suae eas vendic
Abbreviated transcription (Latin):
rit: uł lȩtaniã euerterit: capitali periculo subiac eat.
sin autẽ contumeliã tantũ fecerit: tormentis et exilio
tradat᷑: NEPIDELOS EXPROPRIAE SANOUINITATE
uxores ducant neqilli quidu dũamnime Nup¬
SERUNTSINOBENE DICCIONE SACERDOTIS NU¬
bEREPRas Sucnant
p̃iani ex ꝓpinquitate suis anguinis usq: ad septimũ gradũ
conubia ñ ducant neq sin ebenedictionesacerdotis qui
uiꝓdelicto suo a cõmunione separant᷑ placuit utinqui¬
b cũq locis fuerant exclusi eisdẽ locis cõmunionẽ c̃sequant᷑¬

Expanded text:
t. Sin autem contumeliam tantum fecerit, tormentis et exilio tradatur. 130. Ne fideles ex propria consanguinitate uxores ducant; nec illi, qui dudum minime nupserunt, sine benedictione sacerdotis nubere praesumant. Christiani ex propinquitate sui sanguinis usque ab septimum gradum connubia non ducant; neque sine benedictione sacerdotis, qui entibus. Qui pro delicto suo a communione separantur, placuit ut in quibuscumque locis fuerant exclusi, in eisdem locis communionem consequant
Abbreviated transcription (Latin):
dã miscđtm pauperib et quidat et quiac¬
cipit anathemasit cũex cõmutuei
ũ ex cõmunicatis ñlicere cõmunicare
nec cũ his quiꝑdomos c̃ueniunt deuitan¬
tes orationes eccłae simul orandũ est: Aba¬

Expanded text:
dam misericordiam pauperibus, et qui dat et qui accipit, anathema sit. Simachium excommunicatis autem non licere communicare; nec cum his qui per domos conveniunt, devitantes orationes Ecclesiae, simul orandum est: ab
Abbreviated transcription (Latin):
cis tẽporib acscĩs patrib: et reliqiis bonae
deuotionis hominib sepissime uenti latũ fue¬
rit nos tam̃ plenit̃ et adliquidũ definitũ repe¬
rire minime quiuimus Nostris quippe
tẽporib: ⁊dipsũ a sc̃ĩs ep̃iss etreliquis sacerdo¬
tib eceteris eeclesi astices dignitatis sminis¬
tris nrĩs in regnis seuinaliis dõdegentib: nobisq
una cũ eis agentib sepissime ꝓpt̃multas etni¬
mias reclamationes quaȩ ex hoc adnos exliuer¬
sis partib: uener̃ uentilatũ sẽ: sed qualit̃ c̃sultu
domniet patris nr̃i leonis a postolici ceterorũq

Expanded text:
cis temporibus a sanctis patribus et a reliquis bonae cis temporibus a sanctis patribus et a reliquis bonae devotionis hominibus saepissime ventilatum fuerit, nos tamen pleniter et ad liquidum definitum reperire minime quivimus. Nostris quippe temporibus idipsum a sanctis episcopis et reliquis sacerdoet ceteris ecclesiasticae dignitatis ministris, nostris in regnis seu in aliis Deo degentibus, nobisque una cum eis agentibus, saepissime propter multas et nimias reclamationes, quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt, ventilatum est. Sed qualiter consultu domni et patris nostri Leonis apostolici ceterorumque
Abbreviated transcription (Latin):
QuODEPRUIS TERIMINOSISOΕ QUIB
MPROUATIO ÑESTAGENDUSIT
thoc nobiscũ magnostudio ꝑtrac tandũ ẽ quid
de illis prbis criminosis unde ad ꝓbatioñẽ
et sẽꝑ negant faciendũ sit : Nã hocssepissi meano¬
bis et ꝓgenitorib atq: ante ces sorib: nr̃ isuenti¬
latũ est sedñ adliquidũ Actenꝰ definitũ. Unde
ad consulandũ patrẽ nr̃m leonẽ papã sacerdo¬
tes nr̃os mittimꝰ: et quic quid abeo uł a suis ꝑce¬
perim uobis unacũ illis quo smittimꝰ renuncia¬
re ñ tardabimꝰ Uos int̃ dũ uicissim tractate
attentius quidex his uobiscũ constituamꝰ una
cũ p̃dicti scĩ patris institutionib ut urmur
cesset populi: et noshissatis facientes: in lesi
dño auxiliante ab utrisq maneam: Sequr̃
tamꝰ qđ sepissime ssuadente antiquo hos¬
te sacerdo tib: crimina diuers a obiciantur
sedqm qualit̃ exeis ab his racionabilis examini¬
tio et satis factiofiat : Lic & tẽpore bonae memo¬
riae domnigenitoris nr̃i pippini siue pris¬

Expanded text:
eris criminosis, de quibus adprobatio non est, agendum sit. Et hoc nobiscum magno studio pertractandum est, quid de illis presbiteris criminosis, unde adprobatio non est, et semper negant, faciendum sit. Nam hoc sepissime a nobis et progenitoribus atque antecessoribus nostris ventilatum est, sed non ad liquidum actenus definitum. Unde ad consulendum patrem nostrum Leonem papam sacerdotes nostros mittimus; et quicquid ab eo vel a suis perceperimus, vobis una cum illis, quos mittimus, renuntiare non tardabimus. Vos interdum vicissim tractate adtentius, quid ex his vobiscum constituamus una cum praedicti sancti patris institutionibus; ut murmur cesset populi, et nos his satisfacientes inlesi Domino auxiliante ab utrisque maneamus. Sequitur tamus, quod saepissime suadente antiquo hoste sacerdotibus crimina diversa obiciantur. Sed quoniam qualiter ex eis ab his rationabilis examinatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domni genitoris nostri Pippini, sive pris
Abbreviated transcription (Latin):
tut̃ ꝑtin& monasteriorũ sicut in sc̃a regula dicit
sitas monachis ułclericis uagandiforas. quia omins
no ñ expedit animab eorũ: Similit̃ quoq: aedi fe¬
tiones monas teriorũ supradicti missi &cũ eisep̃
ent̃ scãe ꝓfessioni c̃posite. ułsiclaus trũfirmũ
habeant. in quo s aluaripossint anime ineis cõmes¬
morantiũ sub disciplina.: canonica uł regulari:
Vbi autẽ alit̃ inuenta fuerint. hoc omnimodisep̃s
lociipsius faciat emendari ita ut condignã pfes¬
sionieorũ custodiã habeant. canoniciuł mona
atq: non nanes: nedet̾ eis occasio male faciendi

Expanded text:
tatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula tatem pertinet monasterii, sicut in S. Regula gandi foras, quia omnino non expedit animabus eorum. Similiter quoque aedificationes monasteriorum supradicti missi et cum eis eenter sanctae professioni compositae, vel si claustrum firmum habeant, in quo salvari possint animae in eis commorantium sub disciplina canonica vel regulari. Ubi autem aliter inventa fuerint, hoc omnimodis episcopus loci ipsius faciat emendari, ita ut condignam professioni eorum custodiam habeant canonici vel monachi atque nonnanes, ne detur eis occasio maleficiendi
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ qui eũ auder̃ et accipiat paenitentiã :
Nsicontinuo credit̃ moriturus: reconciliet᷑ ꝑ ma¬
n inpositionẽ et infundat᷑ orieius eucharistia:
Sisuꝑuixerit : cõmoneat᷑ a supradictis tes tib peti¬
tionis suae satis factio: Et subdat᷑ statuto paeni¬
tentiae tẽpori : quã diusacerdos qui penitentiã
Iaenitentes qui in infirmitate uiaticũ eucha¬
ristiae acceperint: ñ se credant absolutos sine
manꝰ inpositione si suꝑ uixerint :¬
aenitentes quiante quã le¬
ges paenitentiae exsequant᷑ sicasu lnitinere
uł inmari mortui fuerint ubicis sacerdos sub ue¬
nire ñ potuerit: memoriaeorũ & orationib
etoblationib cõmendetur:¬
ignũ acnecessariuẽ ut missinr̃i ꝑ quaeq loca
directi simul cũ ep̃is unius cinusq diocesis
ꝑspiciant loca monas teriorũ canonicorũ
parit etmonachorũ similit̃q puellarũ si in ap¬
to et inc̃gruolo cosint posita ubi cõmodũ¬

Expanded text:
testimonium qui eum audierunt, et accipiat poenitentiam, et testimonium qui eum audierunt, et accipiat poenitentiam, et si continuo creditur moriturus, reconcilietur per manus impositionem, et infundatur ori ejus Eucharistia, si supervixerit admoneatur a supradictis testibus petitioni suae satisfactum, et subdatur statutis poenitentiae legibus, quoniam diu sacerdos qui per poenitentiam Poenitentes qui in infirmitate viaticum Eucharistiae acceperint, non se credant absolutos sine manus impositione, si supervixerintenitentes, qui antequam leges poenitentiae exsequantur, si casu in itinere vel in mari mortui fuerint, ubi eis sacerdos subvenire non potuerit, memoria eorum et orationibus et oblationibus commendeturignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uł condepnent᷑ : ut haec quae uoluntariae ñdiluer:
inuiti emendent : Quodsihec aliquis rennuerit etp̃¬
ceptis sui sacerdotis inobediens apparuerit:
secđm modũ culpae ex cõmunicet᷑ Siquisautẽ
his anterec̃ciliationẽ et eoñsatis factionẽ absq: ꝓpri
ep̃i licentia cõmunicare presũpserit : similiexcõ¬
mimicatione subiaceat: Sacerdotes autẽ adqus
ꝑtinere noscunt᷑ Sieos quolib& munere uł fauo¬
re aut neglegentia. Ammonere noluerint aut
ꝑsatis faccionẽ reuertentes ñ susceperint. aut
contẽnentes de ecđa. non reiecerint: similisen¬
tentia plectant᷑. Quousq uelemendationis
uł eorũ dãpnationis sententia ꝓmulget᷑:¬
ACCEPUIO NEPACRPTENTIA DEPUR
tsacerdos paenitentiã imploranti : absq ꝑsona
acceptionae penitentiae leges iniungat:
DEMEOLIGENTIORIbUS PAENITENTIB
adeũ sacerdos inuitatus uenit oppressus infirmi¬
tate obmutuit uł infrenesim uersus fuerit: dent

Expanded text:
vel condemnentur, ut haec quae voluntarie non diluerunt vel condemnentur, ut haec quae voluntarie non diluerunt inviti emendent. Quod si aliquis renuerit, et praeceptis suis sacerdotis inobediens apparuerit, secundum modum culpae excommunicetur. Si quis autem his ante reconciliationem, et eorum satisfactionem, absque proprii episcopi licentia communicare praesumpserit, simili excommunicationi subjaceat. Sacerdotes autem, ad quos pertinere noscuntur, si eos quolibet munere, aut favore, vel negligentia admonere noluerint, aut per satisfactionem revertentes non susceperint, aut contemnentes de ecclesia non rejecerint, simili sententia plectantur, quosque vel emendationis, vel eorum damnationis sententia promulgetacceptione poenitentia detur. Ut sacerdos poenitentiam imploranti absque personae acceptione poenitentiae leges iniungat. 139. De neglegentioribus poenitentibus. ad eum sacerdos invitatus tate obmutuerit, vel in phrenesim versus fuerit, dent
Abbreviated transcription (Latin):
nent̾ orare.: Trib uero annis subiaceant int̃ pe¬
nitentes manib sacerdotũ in locoretro oftiñecclae
paenitentib conftituto. et seorsũ infã ipsã tam̃ eccłam
et capite humiliato humilit̃ et ex corde ut supra dictũ
ẽ ueniã postulent et ꝓseorare expostant: Duob:
etiã annis oblationes modis omnib ñsinant᷑ offerre
sed populis tantũ modo inoratione socient᷑ : Vt ꝑfeccio¬
iussu si ipse ab est aliorũ sacerdo tũ manꝰ inpositionẽ
absolutione sacerdotaliũ p̃cũ cõmunionis catholice
gratiã recepturi: In hisuero septẽ annis: multi plier
ieiuniis orationib: fletib: etelemo sinarũ ꝓut melius
potuerint exibitionib: et lacrimis ꝑsistant: Etne¬
GLG mious saed ulterius eis talia c̃tĩgant : Ammodo caue ant dicen¬
tedño: uade etã plius noli peccare : DEPLENITEN
Utentiã iterant. frequenti sententia nisi ꝑsatis fac¬
tionẽ quae p̃uaricatis emendarenitant᷑ coerceant᷑

Expanded text:
netur orare. Tribus vero annis subjaceant inter poenitentes manibus sacerdotum in loco retro ostium ecclesiae poenitentibus constituto, et seorsum infra ipsam ecclesiam poet capite humiliato, humiliter et ex corde, ut supra dictum est, veniam postulent, et pro se orare exposcant. Duobus etiam annis oblationes modis omnibus non sinantur offerre, sed populis tantummodo in oratione socientur, ut perfectioiabsolutione sacerdotalium precum communionis catholicae gratiam recepturi. In his vero septem annis multipliieiuniis, orationibus, fletibus et elymosinarum, pro ut melius potuerint, exhibitionibus et lacrymis persistant. Et ne ulterius eis talia contingant admodum caveant, dicente Domino: Vade et amplius noli peccare. 137. De poenitententiam iterant, frequenti sententia, nisi per satisfactionem quae praevaricati sunt emendare nitantur, coerceantur
Abbreviated transcription (Latin):
saquae adhuc cora comite ñ fuit etisqͥserecla¬
mat ꝓpt̃suã stultitiã aut contumatiã et comitẽ
inde appellarenoluit iterũ comiti cõmendet᷑¬
bates uł comites s̃ quã diuꝓpesuũ beneficiũ fue¬
rĩt nihil dealiorũ c̃iecto accipiant p̾quã uero
inde longe recesserint: tunc accipiant secdmi
qđ insua tractoria setinet᷑ uas siuero nr̃i etmi¬
nis teriales qͥmissis ubicũq uenerint: ciectũ
accipiantCDOMCOCE
tũ qͥan nopsente in hosteñ fuer̃ heribannũ
reuuadiant exceptis his qͥ ꝓpt̃ neces sariantu¬
sas etadomno acgenitorenro Rarolo consu¬
tutas domidimis i fuer̃ idẽ quia nobis ꝓpĩpa¬
mes excepta infirmitate ł nr̃a iussione nullã
excusationẽ habeat. quin ad placitũ missorũ nr̃oꝵ
ueniat aut talẽ uicariũ suũ mittat qͥ in omni
causa ꝓillo reddere rationẽ possit

Expanded text:
sa quae adhuc coram comite non fuit, et is qui se reclasa quae adhuc coram comite non fuit, et is qui se reclamat, propter suam stultitiam aut contumaciam comitem inde appellare noluit iterum comiti commendetubates vel comites sunt, quamdiu prope suum beneficium fuerint, nihil de aliorum coniecto accipiant. Postquam vero inde longe recesserint, tunc accipiant secundum quod in sua tractoria continetur. Vassi vero nostri et ministeriales, qui missi sunt, ubicumque venerint, coniectum accipiant. 68. De ui anno praesente in hoste non fuerunt, heribannum rewadient; exceptis his qui propter necessarias causas et a domno ac genitore nostro Karolo constitutas domi dimissi fuerunt, id est, qui a comite propmes, excepta infirmitate vel excusationem habeat, quin ad placitum missorum nostrorum veniat, aut talem vicarium suum mittat, qui in omni causa pro illo reddere rationem possit. 70.
Abbreviated transcription (Latin):
tnullus ad palatiũ ł in hostẽ ꝑgens ł depala¬
tpontes publici quiꝑ bannũ fierisolebant : anno
p̃sente inomni loco restaurent᷑ dellericis
tissa centenariũ comitis aduocatũ habeat
Natrones celauerint ł defenderint: secđm
tis sime inquirant quomodo saluesint et de¬
fense: etut comitib denuntient neullã fo¬
restẽ nouit̃ instituant: etubinouit̃ institutas
sinenra iussione inuenerint: dimittere
p̃cipiant.
tubicũq ipsimis si autepm autabbatẽ aut
aliũ quẽ libet quocũq honores p̃ditũ inue¬
nerint quiius titiã facere łnoluit. ł ꝓhibuit.
deipsius reb: uiuant quã diu in eo loco iustitias
tin illius comitis ministerio qͥbeneiustitias
factas habet: idẽ smissi diutius ñ morent᷑ neqil¬
luc multitudinẽ c̃uenire faciant: sedibimoras
faciant ubiiustitia ł minꝰ ł neglegent̃ facta ẽ¬
teriũ missinri placitũ ñteneant ꝗ in aliqđmis¬
saticũ direct᷑ ẽ donec ipsefuerit reuersus. ut cau¬

Expanded text:
deunt. Ut nullus ad palatium vel in hostem pergens, vel de palablicis. Ut pontes publici, qui per bannum fieri solebant, anno praesente in omni loco restaurentur. 59. De cltissa, centenarium comitis advocatum habeat. atrones vel celaverint vel defenderint, secundtissime inquirant, quomodo salvae sint et defensae, et ut comitibus denuntient, ne ullam forestem noviter instituant; et ubi noviter institutas sine nostra iussione invenerint, dimittere praecipiant. 23. Ut ubicumque ipsi missi aut episcopum, aut abbatem, aut alium quemlibet quocumque honore praeditum invenerint, qui iustitiam facere vel noluit, vel prohibuit, de ipsius rebus vivant, quandiu in eo loco iustitias tis ministerio qui bene iustitias factas habet, idem missi diutius non morentur, neque illuc multitudinem convenire faciant; sed ibi moras faciant, ubi iustitia vel minus, vel neglegenter facta esstri placitum non teneant qui in aliquod missaticum directus est, donec ipse fuerit reversus; ut cau
Abbreviated transcription (Latin):
Quasdũ lector ouans defriptas legeritistic:
ecminꝰ etiura posterioralegat:
Hinc caesar carolus diuino munere fr&us:
obilii ꝓceres rexit iorbesuos:
Quorũ sceptra pus una moderat᷑ ab enis
Cunctorũ uicit indyta gesta patrũ.
Virtutũ gẽmis dauidreliquosq: secutus:
Insigna fama fulsit ubique sui
Quid memorẽ multasdomuit quasdemiq gentes.
Equis etremeans clara tropheatulit.
Nec mirũ coluit dũ regis iussa suꝑni
Secernens scis iura tenenda uiris:
sb quae ꝓmeruit caelestia scandere regna
Iuaquoquae ꝑcepit p̃mia largasatis.
Indehludo uicus regno succes sit auito.
Eximius princeps diuus et orbis apex
Augusto nituit sub quo germania cultu
Cultori tribuens cõmoda multa suo.
Pacis amator enĩ caesar piaetatis et almae
Consuluit populis plebib atq suis
Scilicet ut regũ renouans sancita priorũ:
Prudent̃titulos adderet ipsepios
Quappt moriens penetrauit  sideracaeli

Expanded text:
Quas dum lector ovans descriptas legerit istic, Quas dum lector ovans descriptas legerit istic, Nec minus et iura posteriora legat. Hinc cesar Karolus divino munere fretus Nobiliter proceres rexit in orbe suos: Quorum sceptra piis una moderatus habenis Cunctorum vicit inclyta gesta patrum; Virtutum gemmis David reliquosque secutus, Insigni fama fulsit ubique sui. Quid memorem multas domuit quas denique gentes, E quis et remeans clara trophea tulit? Nec mirum, coluit dum regis iussa superni, Decernens sanctis iura tenenda viris; Ob quae promeruit celestia scandere regna, Qua quoque percepit praemia larga satis. Inde Hludowicus regno successit avito, Eximius princeps, divus et orbis apex: Augusto nituit sub quo Germania cultu, Cultori tribuens commoda multa suo. Pacis amator enim caesar pietatis et almae Consuluit populis plebibus atque suis. Scilicet ut regum renovans sancita priorum, Prudenter titulos adderet ipse pios. Quapropter moriens penetravit sidera coeli,
Abbreviated transcription (Latin):
lospeius de libelli capitulorũ numerũ quaedã exxa¬
nonib: apaulino ep̃o etalbino magistro reliquisq
iussione caroli inuictis simi principis magistris
sparsi collectas̃ inserta capitula : et qb:dã int̃po¬
sids secunt᷑ alia regulae monas ticae c̃gruentu
ta capitula sicut in eode etinent libello. Peam
quoq: lecto res om̃s cunctosq: iudices et sapientes
utñ easinistra int̃ p̃tatione ullo ũquã tẽpr̃ dis¬
nent exponere aut quẽ quã iniustes iudicare
uł eo qđ ñ sint qua edã ex his iux taregulã grãma¬
gere acde scribere certauimꝰ orares tudeant
etiã dicta capitula parit̃ nobiscũ etcũ illisam¬
plecti: uenerari amare. legibq tenere decer¬
tent annuente dño ut parẽ om̃s ex hoc mercedẽ
rancorũ uirtus ꝑpetuũq: decus:
Nippiñ quondã micuit subtilit̾ atq
ar lomannꝰ agens quae placuere dõ
Gensores eteni ueripiaetatis. amore
cłaeleges instituere sacras.

Expanded text:
post eiusdem libelli capitulorum numerum quaedam ex capost eiusdem libelli capitulorum numerum quaedam ex canonibus a Paulino episcopo et Albino magistro reliquisque iussione Karoli invictissimi principis magistris sparsim collecta sunt inserta capitula; et quibusdam interpositis, sequuntur alia regulae monasticae congruentia; pta capitula, sicut in eodem continentur libello. Precamur quoque lectores omnes cunctosque iudices et sapientes, ut non ea sinistra interpretatione ullo unquam tempore dignentur exponere, aut quemquam iniuste iudicare, vel eo quod non sint quaedam ex his iuxta regulam grammagere ac describere certavimus, orare studeant, et iamdicta capitula pariter nobiscum et cum illis amplecti, venerari, amare legibusque tenere decertent annuente Domino, ut parem omnes ex hoc mercedem Francorum virtus, perpetuumque decus, Pippinus quondam micuit sublimiter atque Karlomannus agens, quae placuere Deo. Censores etenim veri pietatis amore Ecclesiae leges instituere sacras.
Abbreviated transcription (Latin):
nis gradib: et cunctis ducib atq comitib omnibq
dm̃ tim̃tib: ꝑ gallias et francorũ ꝓuincias constitu¬
tis directa: sicut ineactinet᷑ : Quã secunt᷑ duosino¬
dales cuent᷑: quos scãe romane et a postolicȩ ecdãe:
legatus boni facius memorate magontiacensis ecłe
lomanno francorũ principe canonicae tẽnuituo
utignoscant om̃s haec p̃dictorũ principũ captu¬
la maxime apos tolica autoritate forefirmata
Post ista quoque quae re quunt᷑ : eadẽ aue toratate
maxima ut diximꝰ exparte ecomniũ francorũ
utnius q ordinis uirorũ assennts̃ roborata. Secdo
uero in libello postcapitulorũ numerũ prama fron¬
te positas quaedã ex legediuina excerpta captau¬
la sicut ea sparsi in eoru mixta capitulis repperi¬
m̃ ÷ ut om̃s haec capitula legib diuinis regulis qca¬
nonicis ccordares ñignorent. Tertiosiqͥdẽ in libel

Expanded text:
nis gradibus et cunctis ducibus atque comitibus omnibusque nis gradibus et cunctis ducibus atque comitibus omnibusque Deum timentibus per Gallias et Francorum provincias constitutis directa, sicut in ea continetur. Quam secuntur duo synodales conventus, quos sanctae Romanae et apostolicae ecclesiae legatus Bonifacius, memoratae Magontiacensis ecclelomanno Francorum put agnoscant omnes haec praedictorum principum capitula maxima apostolica auctoritate fore confirmataPost ista quoque quae secuntur, eadem auctoritate maxima ut diximus ex parte et omnium Francorum utriusque ordinis virorum assensu sunt roborata. Secundo vero in libello post capitulorum numerum prima fronte posita sunt quaedam ex lege divina excerpta capitula, sicut ea sparsim in eorum mixta capitulis repperimus, ut omnes haec capitula legibus divinis regulisque canonicis concordare non ignorent. Tertio siquidem in libello