comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libro pͥmo incredibiliũ ꝓdit ipsos alapĩthis cre¬
nno ante urbẽ
ȩgypti meridiem ⁊ septentͥonẽ. diuisas pene toto
cȩlo ac pelago plagas. aut miscere bello. aut reg¬
no iungere studens. scithis bellũ pͥmꝰ indixit.
missis pͥꝰ legatis qͥ hostibꝰ parendi leges dice̾nt.
atq scithȩ legatis respondẽt. stolidȩ opulentis.¬
simũ regẽ adu̾sus inopes sũpsisse bellũ. qͦd timen.¬
dũ ipsi magis uersa uice fuerit. ꝑꝑ inc̾tos belli e¬
uentꝰ nulla p̃mia. ⁊ dãpna manifesta. Porro s
ñ expectandũ dũ ad se ueniant. s ultͦ p̃cĩ obuiã
ituros. Necmora. Nam dicta factis insequunt᷑.
Primũ ipsũ uesoren t̾ritũ in regnũ refugere co¬
gunt. destitutũ uͦ exercitũ inuadt᷑. om̃emq belli
ni paludibꝰ impediti repellerentur. Inde c̾tinuo
reũ̾si. ꝑ domitã infinitis cȩdibꝰ asiã uectigalẽ fecẽ.
Ubi ꝑqͥndeti annos sine pace immorati. tandẽ

Expanded text:
libro primo Incredibilium prodit ipsos a Lapithis crelibro primo Incredibilium prodit ipsos a Lapithis creAnno ante Vrbem Aegypti meridiem et septentrionem, diuisas paene toto caelo ac pelago plagas, aut miscere bello aut regno iungere studens, Scythis bellum primus indixit missis prius legatis, qui hostibus parendi leges dicerent. ad quae Scythae legatis respondent, stolide opulentissimum regem aduersus inopes sumpsisse bellum, quod timendum ipsi magis uersa uice fuerit propter incertos belli euentus nulla praemia et damna manifesta. porro sibi non exspectandum, dum ad se ueniatur, sed ultro praedae obuiam ituros. nec mora, nam dicta factis insequuntur. primum ipsum Vesozen territum refugere in regnum cogunt, destitutum uero exercitum inuadunt omnemque belli ni paludibus inpediti repellerentur. inde continuo reuersi perdomitam infinitis caedibus Asiam uectigalem fecere; ubi per XV annos sine pace inmorati tandem
Abbreviated transcription (Latin):
dissimulo. Omitto ȩdippũ. int̾fectorẽ patͥs. matͥs
maritũ. filioꝵ frẽm. uitͥcũ suũ. Sileri malo ȩthe-¬
oclen atq polinicen. mutus laborasse cͣcursibꝰ.
ne qͥs eoꝵ parricida ñ esset. Nolo meminisse me-¬
deȩ amore seuo sautiȩ. ⁊ pignoꝵ paruuloꝵ cȩde
gaudentis. ⁊ qͥcqͥd illis tẽporibꝰ ꝑpetratrũ ecedat᷑
conici
qualit̾ homines sustinuerĩt. qͦd etiã astra fugisse
atq athenienses certam̃ fuit. Ubi ppłis utͥmq in¬
felicit᷑ ꝓfligatis. cruentiorẽ uictoriã cretenses ex¬
ercuert̃. qui nobiliũ atheniensiũ filios minotauro.
utrũ fero homini. an humanȩ bestiȩ aptiꝰ dicã
nescio. deuorandos. crudelitꝰ ad dicebant. atq in¬
forme ꝓcligiũ effossis gretiȩ luminibꝰ sagina¬
bant. Hisdẽ diebꝰ lapͥithȩ ⁊ thessali. nimiũ fa¬
mosis certauere c̃flictibꝰ S thessalos palefatꝰ in

Expanded text:
dissimulo. omitto Oedipum interfectorem patris, matris dissimulo. omitto Oedipum interfectorem patris, matris maritum, filiorum fratrem, uitricum suum. sileri malo Eteoclen atque Polynicen mutuis laborasse concursibus, ne quis eorum parricida non esset. nolo meminisse Medeae, amore saeuo sauciae et pignorum paruulorum caede gaudentis, et quidquid illis temporibus perpetratum: conici qualiter homines sustinuerint quod etiam astra fugisse atque Athenienses certamen fuit, ubi populis utrimque infeliciter profligatis cruentiorem uictoriam Cretenses exercuerunt; qui nobilium Atheniensium filios Minotauro, utrum fero homini an humanae bestiae aptius dicam nescio, deuorandos crudeliter addicebant atque informe prodigium effossis Graeciae luminibus saginabant. isdem diebus Lapithae et Thessali famosis nimium certauere conflictibus. sed Thessalos Palefatus in
Abbreviated transcription (Latin):
npelopis facta tͦpia. fabulas tͦpiores. Quoꝵ tan¬
talus rex phrigioꝵ ganimedẽ troi dardanioꝵ re¬
gis filiũ. cũ flagitiosissime rapuisset. maiore con¬
serti certaminis fȩditate detinuit. sic̃ phanocles
poeta c̃firmat. qui maximũ bellũ obhoc suscitatũ
fuisse cõmemorat. siue qr he ipsũ tantalũ ut po¬
nẽ iouis familiari lenocinio p̃parasse. qͥ ipsũ qͦ fi¬
liũ pelopẽ ȩpulis eiꝰ ñ dubitarit impendere. Ted
etiã ipsiꝰ pelopis contra dardanũ atq t̾ianos ꝗͣlib
magna referre certamina. Quȩ qͥa infabulis celeb᷑¬
ri solent. negligentiꝰ audiunt᷑. Illa quoq pͣtereo
quȩ de ꝑseo. cathino. thebanis. spartanisq ꝑ inex¬
iͥtabiles alt̾nantiũ maloꝵ recursus. palefacto sc̾ri¬
bente referunt᷑. Taceo flagitia lemniadũ. p̾t̾mito
pandionis atheniensiũ regis miserabilẽ fugã atrei
⁊ thiestis odia. stupia. ⁊ parricidia cęlo qͦ inuisa¬

Expanded text:
Pelopis facta turpia, fabulas turpiores. quorum Tantalus rex Frygiorum Ganymedem, Troi Dardaniorum regis filium, cum flagitiosissime rapuisset, maiore conserti certaminis foeditate detinuit, sicut Fanocles poeta confirmat, qui maximum bellum excitatum ob hoc fuisse commemorat: sine quia hunc ipsum Tantalum utponem Jovis familiari lenocinio praeparasse, qui ipsum quoque filium Pelopem epulis ejus non dubitarit impendere. Taedet etiam ipsius Pelopis contra Dardanum atque Trojanos, quamlibet magna referre certamina: quae, quia in fabulis celebrari solita sunt, negligentius audiuntur. Illa quoque praetereo, quae de Perseo, Cadmo, Thebanis, Spartanisque per inextricabiles alternantium malorum recursus, Palaephato scribente, referuntur. Taceo flagitia Lemniadum, praetermitto Pandionis Atheniensium regis flebilem fugam; Atrei et Thyestis odia, stupra et parricidia, coelo q
Abbreviated transcription (Latin):
nosidẽ unctũ. atq ex eo unctos. de mesus¬
ria tab̾na hoc ẽ de hospita largaq ecels
affluent̾ atq incessabiliter ꝓcessuros. ie¬
tuendosq ꝑ cesarẽ om̃s seruos qͥ tam̃s
noscerent dñm suũ. cet̾osq qͥsine dño¬
tc̃ pͥmũ ide cȩsar que histantis mysteriis p̃de¬
stinauerat ds. censũ agi singłarũ ubiq ꝓuin¬
tiarũ. ⁊ censeri om̃s homines iussit. quando
hȩc ẽ illa pͥma clarissimaq ꝓfessio. quȩ cȩsa¬
rẽ om̾iũi pͥncipẽ. romanosq rerũ dños. singil¬
lati cunctoꝵ hominũ edita ascͥptione dicta-¬
uit. In qua sẽ ⁊ ipse qui cunctos homines fecit
inueniri hominẽ. ascribiq int̾ homines uolu¬
it. Qđ pęnitꝰ nũͣꝗͣ ab orbe cͣdito. atq ab exor-

Expanded text:
st, unctum, atque ex eo unctos, de meritst, unctum, atque ex eo unctos, de meritoria taberna, hoc est, de hospita largaque Ecclesia affluenter, atque incessabiliter processuros, restituendosque per Caesarem omnes servos, qui tamen cognoscenc primum idem Caesar, quem his tantis mysteriis praedestinauerat Deus, censum agi singularum ubique prouinciarum et censeri omnes homines iussit, quando haec est prima illa clarissimaque professio, quae Caesarem omnium principem Romanosque rerum dominos singillatim cunctorum hominum edita adscriptione signauit, in qua se et ipse, qui cunctos homines fecit, inueniri hominem adscribique inter homines uoluit; quod penitus numquam ab Orbe condito atque ab exor
Abbreviated transcription (Latin):
circit t̾cia repente liqͥdo ac puro sereno cu¬
culus ad speciẽ celestis arcus orbem solisam¬
biit. quasi eñ unũ ac potissimũ in hocmun¬
do solũ atq clarissimũ in orbe monstaret.
totũ et fecisset ⁊ regeret. Deinde cũ sccłon
siciliã receptis a põpeio ⁊ lepido legionibꝰ.¬
legiones solus imꝑio suo ad tutam̃ orbis t̃ta¬
rum distribuisset. ouansq urbe̾ ingressus
omĩa suꝑiora debita ppłi romani donanda
litterarũ etiã monim̃tis ab olitis censuisst
in diebꝰ ipsis fons olei largissimꝰ sicut supus
exp̃ssi de tab̾na meritoria ꝑ totũ diẽ tlyi
Quo signo qͥd euidentiꝰ quã in diebꝰ ȩsaris ti¬
to orbe regnantis fut᷑a xp̃i natiuitas deda¬
rata ẽ. Xpc̃ eñĩ lingua gentis eiꝰ ex qua ⁊ iqle
natus ẽ. unctꝰ int̾p̃tat᷑. ltaq cũ eo tẽꝑe qͦg¬
ri ꝑpetua t̃bimitia potestas decreta ẽnas
fons olei ꝑ totũ diẽ fluxit sub pͥncipatu ꝰ¬
saris romanoq imꝑio. ꝑ totũ diẽ hocẽ pͦ

Expanded text:
circiter tertia, repente liquido ac puto sereno circulus ad speciem coelestis arcus orbem solis ambiit, quasi eum unum ac potissimum in hoc mundo solumque clarissimum in orbe monstraret: totum et fecisset et regeret. Deinde cum secundo in Sicilia receptis a Pompeio et Lepido legioniblegiones solus imperio suo ad tutamen orbis terrarum distribuisset ouansque Vrbem ingressus omnia superiora populi Romani debita donanda, litterarum etiam monumentis abolitis, censuisset: in diebus ipsis fons olei largissimus, sicut superius expressi, de taberna meritoria per totum diem fluxit quo signo quid euidentius quam in diebus Caesaris toto Orbe regnantis futura Christi natiuitas declarata est? Christus enim lingua gentis eius, in qua et ex qua natus est, unctus interpretatur. itaque cam eo terpetua tribunicia potestas decreta est, Romae fons olei per totum diem fluxit: sub principatu Caesaris Romanoque imperio per totum diem, hoc est, per
Abbreviated transcription (Latin):
diis euridices matris adpetitus. occũ-¬
bit. cui amynthas in scelere dep̾hensȩ
ꝓpt̾ cõmunes liberos. ignarus eisdẽ quan¬
doq exitiosam fore. peꝑcerat. frͣ quoq
eius ꝑdicca. pari insidiarũ fraude de-¬
cipitur. Indignũ ꝓrsus. libidinis causa
liberos a matre uita pͥuatos. quã sce¬
lerũ suoꝵ supplitiis. liberoꝵ conte̾platio.
uindicauerat. ꝑdiccȩ hoc indignior
cȩdes uidebatur. qͦd ei aput matrẽ mi-¬
sccłiam. nec paruulus quidẽ filius con-¬
ciliauerat. ltaq philippꝰ diu non rege̾
s tutorẽ pupilli egit. At ubi grauiora
bella imminebant. rerũq auxiliũ
in expectatione infantis erat. cõpulsus
a ppło regnũ suscepit. Ut est ingressus

Expanded text:
diis Eurydices matris adpetitus occumdiis Eurydices matris adpetitus occumbit,cui Amyntas in scelere deprehensae propter communes liberos, ignarus eisdem quandoque exitiosam fore, pepercerat. Frater quoque eius Perdicca pari insidiarum fraude decipitur. Indignum prorsus libidinis causa liberos a matre vita privatos, quam scelerum suorum suppliciis liberorum contemplatio vindicaverat. Perdiccae hoc indignior caedes videbatur, quod ei apud matrem misericordiam ne parvulus quidem filius conciliaverat. Itaque Philippus diu non regem, sed tutorem pupilli egit. At ubi graviora bella inminebant serumque auxilium in expectatione infantis erat, conpulsus a populo regnum suscepit. Vt est ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ. ⁊ filiã euryonẽ. ex cignea autẽ ar-¬
chelaum arcideũ. menelaũ. Cũ illyriis
deinde ⁊ cũ olynthiis grauia bellageᷤᷤ¬
sit. Insidiis etiã euridices uxorisqͤ nup¬
tias generi pacta. occidendũ uirũ reg¬
nũ que ad ultero tradendũ susceꝑat. oc¬
cupatus fuisset. ni filia pelicatũ matͥs
⁊ sceleris consilia ꝓdidisset. functꝰ itaq
tot ꝑiculis senex recessit. regno maximo
exfiliis alexandro tradito. Igit᷑ alexan¬
der inter pͥma initia regni. bellũ ab
illyriis pacta mercede ⁊ philippo fr̃e
dato obside redemit. Int̾iecto quoq tẽ-¬
ꝑe ꝑ eundẽ obsidẽ cũ thebanis grãm
pacis reconciliat. Que res. philippo ma-¬
xima increm̃ta ȩgregiȩ indolis dedit.¬
Siqͥde thebis triennio obses habitus.
pͥma pueritiȩ rudim̃ta in urbe seue-¬
ritatis antiquȩ. ⁊ in modo epaminon¬
dȩ sũmi ⁊ philosophi ⁊ imꝑatoris de-¬
posuit. Nec multo post alexander insi¬

Expanded text:
trem, et filiam Euryonen, ex Gygaea autem Artrem, et filiam Euryonen, ex Gygaea autem Archelaum, Arridaeum, Menelaum. Cum Illyriis deinde et cum Olynthiis gravia bella gessit. Insidiis etiam Eurydices uxoris, quae nuptias generi pacta occidendum virum regnumque adultero tradendum susceperat, occupatus fuisset, ni filia paelicatum matris et sceleris consilia prodidisset. Functus itaque tot periculis senex decessit, regno maximo ex filiis Alexandro tradito. Igitur Alexander inter prima initia regni bellum ab Illyriis pacta mercede et Philippo fratre dato obside redemit. Interiecto quoque tempore per eundem obsidem cum Thebanis gratiam pacis reconciliat. Quae res Philippo maxima incrementa egregiae indolis dedit,siquidem Thebis triennio obses habitus prima pueritiae rudimenta in urbe severitatis antiquae et in domo Epaminondae, summi et philosophi et imperatoris, deposuit. Nec multo post Alexander insi
Abbreviated transcription (Latin):
ire. ne dehonestaret᷑ pͣlio tam fȩdȩ gen-¬
tis.S bubares ante bellũ amore filiȩ
amynthȩ captus. omisso bello nuptiaᷤᷤ
facit depositisq hostibꝰ animis. in affi-¬
nitatis uira succedit. Post discessum a
macedonia bubaris. amynthas rex de-¬
cedit. Cuius filio ⁊ successori alexandro
cognatisbubaris ñ darii tantũ tẽꝑibꝰ
pacem p̾stitit. uerũ etiam xerxen ad-¬
eo conciliauit. ut cũ gretiã ueluti tẽ¬
pestas quȩdã occupasset. int̾ olimpũ.
hemu̾q montes. tocius regionis eum
imꝑio donauerit. S nec uirtute minꝰ.
quã ꝑsarũ lib̾alitate regnũ ampliauit.
Pordinẽ deinde successionis regnum
macedoniȩ ad amyntham fr̃is eiꝰ mene-¬
lai filiũ ꝑuenit. Hic quoq insignis in-¬
dustria. ⁊ om̃ibꝰ imꝑatoriis uirtutibꝰ
instructꝰ fuit. Qui ex euridice tres fili-¬
os sustulit. alexandrũ. ꝑdiccã ⁊ phi-¬
lippũ alexandri magni macedonis pa-¬

Expanded text:
ire, ne dehonestaretur proelio tam foedae genire, ne dehonestaretur proelio tam foedae gentis. Sed Bubares ante bellum amore filiae Amyntae captus omisso bellio nuptias facit depositisque hostilibus animis in adfinitatis iura succedit. Post discessum a Macedonia Bubaris Amyntas rex decedit, cuius filio et successori Alexandro cognatio Bubaris non Darii tantum temporibus pacem praestitit, verum etiam Xerxen adeo conciliavit, ut, cum Graeciam veluti tempestas quaedam occupasset, inter Olympum Haemumque montes totius regionis eum imperio donaverit. Sed nec virtute minus quam Persarum liberalitate regnum ampliavit. Per ordinem deinde successionis regnum Macedoniae ad Amyntam, fratris eius Menelai filium, pervenit. Hic quoque insignis industria et omnibus imperatoriis virtutibus instructus fuit,qui ex Eurydice tres filios sustulit, Alexandrum, Perdiccam et Philippum, Alexandri Magni Macedonis pa
Abbreviated transcription (Latin):
erat accessura macedonia. Qui breuiss¬
pore exsecuto regis imꝑio. legatis al
amynthã regẽ macedoniȩ missis. o¬
sides inpignus fut᷑ȩ pacis dari sibi po¬
stulabat. S legati benignȩ excepti il
epulas ebrietate crescente rogant a¬
myntham. ut apparatui epularũ adi-¬
tiat ius familiaritatis. adhibitis inconui-¬
uiũ suũ filiis ⁊ uxoribꝰ. Id aput ꝑsas ha-¬
tuȩtatis ac grauitatis suȩ abiret cͣuiuio.
pollicitꝰ se hospitiũ temꝑaturũ iocoᷤ.
Quo digresso. mulieres quoq paululũ
ẽ coniuuio ẽuocat. cultius exornat᷑us.
gratioresq reductus. Inquarũ loco
matͦnali habitu exornatos iuuenes op¬
ponit. eosq petulantiã legatoꝵ ferro
qͦd sub ueste gerebant. cõpescere iubet.
atq ita int̾fectis om̃ibꝰ. ignarus rei me¬
gabarꝰ cũ legati ñ redirent. mutit eo.
cum exercitus parte bubarẽ. ut in bel¬
lum facile ⁊ mediocre dedignatꝰ ipse

Expanded text:
erat accessura Macedonia. Qui brevi terat accessura Macedonia. Qui brevi tempore executo regis imperio legatis ad Amyntam, regem Macedoniae, missis obsides in pignus futurae pacis dari sibi postulabat. Sed legati benigne excepti inter epulas ebrietate crescente rogant Amyntam, ut apparatui epularum adiciat ius familiaritatis adhibitis in convivium suum filiis et uxoribus; id apud Persas hatu aetatis ac gravitatis suae abiret convivio, pollicitus se hospitum temperaturum iocos. Quo digresso mulieres quoque paululum e convivio evocat, cultius exornaturus gratioresque reducturus. In quarum locum matronali habitu exornatos iuvenes opponit, eosque petulantiam legatorum ferro, quod sub veste gerebant, conpescere iubet. Atque ita interfectis omnibus ignarus rei Magabasus, cum legati non redirent, mittit eo cum exercitus parte Bubarem, ut in bellum facileet mediocre, dedignatus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
aciẽ posito. acrius certam̃ repetiuere.¬
tanquã ideo uicti antea fuissent. qͦd
bellantibꝰ sibi regis sui auspitia defu¬
issent. fut᷑i uł ꝓpte̾a uictores. qd exsup¬
stitione animũ uincendi oeꝑant. simul
⁊ miseratio eos infantis tenebat. que
si uicti forent. captiuũ de rege facti
uidebant᷑. Conserto itaq pͣlio. magna
cȩde illyrios fudere. ostendertq hosti¬
bus sius. pͥore bello regẽ macedonibus
ñ uirtutẽ defuisse. Huic amynchas suc¬
cedit. ⁊ ꝓpria uirtute. ⁊ alexandri filii
egregia indole insignitꝰ darus. Cui
alexandro tanta om̃iũ uirtutũ natã
ornam̃ta extitere. ut etiã olimpio cerꝰ¬
tamine uario ludicroꝵ genere conten¬
derit. Cum interĩ darius rex ꝑsarum
turpi abscithia fuga remotus. ne
ubiq deformis militiȩ dãpnis habe¬
retur. mittit cũ parte copiarũ maga¬
barũ ad subigendã thraciam. cȩt̾ag es
tractus regna. quibꝰ ꝓ ignobili mom̾̃id

Expanded text:
aciem posito acrius certamen repetivere,aciem posito acrius certamen repetivere,tamquam ideo victi antea fuissent, quod bellantibus sibi regis sui auspicia defuissent,futuri vel propterea victores, quod ex superstitione animum vincendi ceperant;simul et miseratio eos infantis tenebat, quem, si victi forent, captivum de rege facturi videbantur. Conserto itaque proelio magna caede Illyrios fudere, ostenderuntque hostibus suis priore bello regem Macedonibus, non virtutem defuisse. Huic Amyntas succedit et propria virtute et Alexandri filii egregia indole insigniter clarus;cui Alexandro tanta omnium virtutum natura ornamenta extitere ut etiam Olympio certamine vario ludicrorum genere contenderit. Cum interim Darius, rex Persarum, turpi ab Scythia fuga submotus, ne ubique deformis militiae damnis haberetur, mittit cum parte copiarum Magabasum ad subigenda Thraciam ceteraque eius tractus regna, quibus pro ignobili momento
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Cuius ⁊ uita illustris. ⁊ mortis po¬
strema uelut ex oraculo p̃cepta. memo¬
rabilia fuere. Siqͥdẽ senex moriens ar-¬
geonlion monstrauit. locũ quo condi
uellet. Ibiq non sua tantũ. s ⁊ succeden¬
tium sibi in regnũ ossa. poni uissit. p̃¬
fatus quo ad ibi conditȩ posteroꝵ reli-¬
qͥȩ forent regnũ familiȩ mansurum.¬
Creduntq hac suꝑstitione extindam
in alexandro stirpẽ. qͥa locũ sepultue
mutauerit. Argeus mod̾atȩ ⁊ cũ amo.¬
re ppłarium administrato regno. succe¬
sorem filiũ philupũ reliqͥt. Qui in ma¬
tura morte pttus. europũ paruulũ
admodũ instituit heredẽ. S macedoni¬
bus assidua certamina cũ thracibꝰ et
illiriis fuere. Quoꝵ armis ueluti coti¬
diano exercitio indurati. gła bellic
laudis finitimos trebant. Igitur illi¬
rii infantiã regis pupilli contẽpnentã
bello macedonas ad grediunt᷑. Quiplio
pulsi. rege suo incunis ꝓlato. ⁊ pone

Expanded text:
vit, cuius et vita inlustris et mortis povit, cuius et vita inlustris et mortis postrema, veluti ex oraculo, praecepta memorabilia fuere. Siquidem senex moriens Argeo filio monstravit locum, quo condi vellet; ibique non sua tantum, sed et succedentium sibi in regnum ossa poni iussit, praefatus,quoad ibi conditae posterorum reliquiae forent, regnum in familia mansurum;creduntque hac superstitione extinctam in Alexandro stirpem, quia locum sepulturae mutaverit. Argeus moderate et cum amore popularium administrato regno successorem filium Philippum reliquit, qui inmatura morte raptus Aëropum, parvulum admodum, instituit heredem. Sed Macedonibus adsidua certamina cum Thracibus et Illyriis fuere, quorum armis veluti cotidiano exercitio indurati gloria bellicae laudis finitimos terrebant. Igitur Illyrii infantiam regis pupilli contemnentes bello Macedonas adgrediuntur. Qui proelio pulsi rege suo in cunis prolato et pone
Abbreviated transcription (Latin):
mine tenuit. S n ceranus cũ magna mul¬
titudine grecoꝵ sedes in macedonia re-¬
sponso oraculi iussus querere. cũ ema¬
thiam uenisset. urbẽ edissam ñ sentien¬
tibꝰ oppidanis. ꝓpt᷑ imbriũ ⁊ nebulȩ
magnitudinẽ. gregẽ caprarũ imbrem
fugientiũ secutus occupauit. Reuoca¬
tusq in memoriã oraculi. quo iussus
erat ducibꝰ capris imꝑium querere.
regni sedem statuit. religiosȩq postea
obseruauit. Quocũq agmen moueret.
ante signa easde capras habere ceptoꝵ
duces habiturꝰ. quas regni habuerat
auctores. Urbẽ edissam ob memoriã
muneris egeas. ppłm ȩgeadas uocauit.
Pulso deinde. midanamis quoq porti¬
onẽ macedoniȩ tenuit. aliisq regibꝰ
pulsis. in locũ om̃iũ solus successit. pri¬
musq adunatis gentibꝰ uarioꝵ ppłoꝵ.
ueluti unu corpꝰ macedoniȩ fecit. cre-¬
scentiq regno ualida increm̃toꝵ fun¬
dam̃ta constituit. Posthc̃ ꝑdicca regna¬

Expanded text:
mine tenuit. Sed et Caranus cum magna mulmine tenuit. Sed et Caranus cum magna multitudine Graecorum sedes in Macedonia responso oraculi iussus quaerere, cum Emathiam venisset, urbem Edessam non sentientibus oppidanis propter imbrium et nebulae magnitudinem gregem caprarum imbrem fugientium secutus occupavit;revocatusque in memoriam oraculi, quo iussus erat ducibus capris imperium quaerere, regni sedem statuit;religioseque postea observavit, quocumque agmen moveret, ante signa easdem capras habere, coeptorum duces habiturus, quas regni habuerat auctores. Vrbem Edessam ob memoriam muneris Aegaeas, populum Aegeadas vocavit. Pulso deinde Mida nam is quoque portionem Macedoniae tenuit aliisque regibus pulsis in locum omnium solus successitprimusque adunatis gentibus variorum populorum veluti unum corpus Macedoniae fecit, crescentique regno valida incrementorum fundamenta constituit. Post hunc Perdicca regna
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ remiges alebant᷑. cũ urbano ppło di¬
udi ceptũ ẽ. Quibꝰ rebꝰ effectũ ẽ. ut intͣ
otia grecoꝵ sordidũ ⁊ obscurũ antea
macedonũ nom̃ emergeret. ut philip¬
pus obses tͥennio thebis habitus. epa-¬
minondȩ ⁊ pelophidarũ uirtutibus
eruditus. regnũ macedoniȩ. greciȩ ⁊
I poneret.
acedonia ante nomine
emathionis regis. cuius
prima uirtutis exꝑim̃ta
in illis locis extant. ȩmathia cognomina¬
ta est. Huius sicuti increm̃ta modica. ita
termini ꝑangusti fuere. Popłs pelasgus
regio boetia dicebatur. S postea uirtu¬
te regũ ⁊ gentis industria. subtractis pͥmo
finitimis mox ppłis nationibꝰq imꝑium
usq extremos orientis tminos ꝓlatum.
Inregione peonia quȩ ncͣ portio ẽ mace¬
doniȩ regnasse fertur thelegonus pat᷑
asterorei. cuiꝰ troiano bello intͣ clarissi¬
mos uindices urbis. nom̃ accipimꝰ. Ex
alio latere in europa regnũ europꝰ no¬

Expanded text:
et remiges alebantur, cum urbano populo diet remiges alebantur, cum urbano populo dividi coeptum. Quibus rebus effectum est, ut inter otia Graecorum sordidum et obscurum antea Macedonum nomen emergeret,et Philippus obses triennio Thebis habitus, Epaminondae et Pelopidae virtutibus eruditus, regnum Macedoniae Graeciae etinponeret. LIBER VII Macedonia ante a nomine Emathionis regis, cuius prima virtutis experimenta in illis locis exstant, Emathia cognominata est. Huius sicuti incrementa modica, ita termini perangusti fuere. Populus Pelasgi, regio Bottia dicebatur. Sed postea virtute regum et gentis industria subactis primo finitimis, mox populis nationibusque, imperium usque extremos Orientis terminos prolatum. In regione Paeonia, quae nunc portio est Macedoniae, regnasse fertur Pelegonus, pater Asteropaei, cuius Troiano bello inter clarissimos vindices urbis nomen accipimus. Ex alio latere in Europa regnum Europus no
Abbreviated transcription (Latin):
retur. unde tam insignis militiȩ scientia
homini intͣ literas nato neq ab hoc uitȩ
ꝓposito. mortis ratio dissensit. Nam ut
relatus incastra semianimis uoce̾ spmq
collegit. id unũ a circu̾stantibꝰ reqͥsiuit.
nũ cadenti sibi scutũ ademisset hostis.
Qd ut seruatũ audiuit. ad latũq uelut
laboꝵ głȩq sotiũ osculatus ẽ. Iterũ que-¬
siuit ut uicissent. Ut audiuit theba-¬
nos. bene se habere rem dixit. Atq ita
uelut gratulabundꝰ patͥȩ expirauit. huiꝰ
morte etiã atheniensiũ uirtꝰ int̾cidit.
Siqͥde amisso cui ȩmulari consueuerãt.
in segnitiã torporẽq resoluti. non ut
olim inclassẽ. ⁊ exercitus. s in dies fe¬
stos apparatũq ludoꝵ reditus publicoᷤᷤ
effundunt. ⁊ cum actoribꝰ nobilissimis
poetisq theatra celebrant. frequentiꝰ
scenã quã castra uisentes. uersificato¬
resq meliores. quã duces laudantes.
Tc̃ uectigal publicũ quo antea milites

Expanded text:
retur, unde tam insignis militiae scientia retur, unde tam insignis militiae scientia homini inter litteras nato. Neque ab hoc vitae proposito mortis ratio dissensit. Nam ut relatus in castra semianimis vocem spiritumque collegit, id unum a circumstantibus requisivit, num cadenti sibi scutum ademisset hostis. Quod ut servatum audivit adlatumque veluti laborum gloriaeque socium osculatus est, iterum quaesivit, utri vicissent. Vt audivit Thebanos, bene habere se rem dixit atque ita velut gratulabundus patriae exspiravit. Huius morte etiam Atheniensium virtus intercidit; siquidem amisso,cui aemulari consueverant, in segnitiamtorporemque resoluti non ut olim in classem et exercitus, sed in dies festos apparatuque ludorum reditus publicos effunduntet cum auctoribus nobilissimis poetisque theatra celebrant, frequentius scenam quam castra visentes versificatoresque meliores quam duces laudantes. Tunc vectigal publicum, quo antea milites
Abbreviated transcription (Latin):
su a pͣlio discedit᷑. Post paucos deinde
dies epaminonda decedit. cũ qͦ uires
quoq rei publicȩ cecidert᷑. Nã sicuti
telo. si pͥmam aciem p̃fregeris. reliquo
ferro ui nocendi sustuleris. sic illo ue¬
lut mucrone teli. ablato duce.theba-
tam illũ amisse. quã cũ illo interisse om̃s
uiderent᷑. Nam neq hc̃ ante duce̾ullũ
memorabile bellũ gessere. nec postea
uirtutibꝰ s cladibꝰ insignes fuere. ut
manifestũ sit patͥȩ głam ⁊ natã. ⁊ ex-¬
tinctã. cum eo fuisse. Fuit autẽ incer¬
tũ uir melior an dux fuisset. Nam et
imꝑiũ non sibi semꝑ.s patͥȩ quesiuit.¬
⁊ pecuniȩ adeo partus fuit. ut sũptꝰ fune¬
ri defuerit. glȩ quoq non cupidior. quã
pecuniȩ. Quippe recusanti. omĩa imꝑia
ĩgesta sunt. honoresq ita gessit. ut orna¬
tũ non acciꝑe. sed dare ipsi dignitati ui-¬
deretur. Iam literarũ studiũ. iam philo¬
sophiȩ doctrina tanta. ut miabile uide-¬

Expanded text:
su a proelio disceditur. Post paucos deinde su a proelio disceditur. Post paucos deinde dies Epaminonda decedit, cum quo vires quoque rei publicae ceciderunt. Nam sicuti telo si primam aciem praefregeris, reliquo ferro vim nocendi sustuleris, sic illo, velut mucrone teli, adlato duce Thebanotam illum amisisse quam cum illo interisse omnes viderentur. Nam neque hunc ante ducem ullum memorabile bellum gessere, nec postea virtutibus, sed cladibus insignes fuere, ut manifestum sit patriae gloriam et natam et extinctam cum eo fuisse. Fuit autem incertum, vir melior an dux esset. Nam et imperium non sibi semper, sed patriae quaesivit,et pecuniae adeo parcus fuit, ut sumptus funeri defuerit. Gloriae quoque non cupidior quam pecuniae; quippe recusanti omnia imperia ingesta sunt,honoresque ita gessit, ut ornatum non accipere, sed dare ipsi dignitati videretur. Iam litterarum studium, iam philosophiae doctrina tanta, ut mirabile vide
Abbreviated transcription (Latin):
mati occurrunt. ⁊ adu̾sus .xu. milia mi¬
litum. ñ ampliꝰ centũ iam effetȩ ȩtatis ui-¬
ri.pugnȩ se offert᷑. Tantũ animoꝵ uiriũ¬
que. patͥȩ ⁊ penatiũ conspectꝰ submini-¬
strat. tantoq p̾sentia quã recordatione
sui. maiores sp̃c largiunt᷑. Nam ut uide.¬
re int̃quȩ. ⁊ ꝓ quibꝰ starent. aut uincen¬
dum sibi. aut moriendũ censuert̃. Pau-
cigͥ sustinuere senes aciẽ. cui ꝑandȩ sui
duo duces hostiũ cecidere. cũ interĩ
agesilai aduentu nuntiato. thebani
recessere. Nec bellũ diu dilatũ ẽ. Siqͥdẽ
sparthanoꝵ iuuentus senũ uirtute ⁊ gła
incensa. teneri ñ potuit. qͥn ex c̃tinenti
acie decerneret. Cum uictoria thebanoꝵ
esset. epaminonda. dũ non ducis tantũ.
uerũ ⁊ fortissimi militis offitio fungit᷑
grauit᷑ uulnerat᷑. Quo audito his ex do-¬
lore metꝰ. ⁊ illis ex gaudio stupor inni-¬
tͤitur. atq ita uelut ex placito consen-¬

Expanded text:
mati occurrunt;et adversus XV milia mimati occurrunt;et adversus XV milia militum non amplius centum iam effetae aetatis viri pugnae se offerque patriae et penatium conspectus subministrabat, tantoque praesentia quam recordatione sui maiores spiritus largiuntur. Nam ut videre, inter quae et pro quibus starent, aut vincendum sibi aut moriendum censuerunt. Pauci igitur sustinuere senes aciem, cui par ante diduo duces hostium cecidere,cum interim Agesilai adventu nuntiato Thebani recessere. Nec bellum diu dilatum, siquidem Spartanorum iuventus senum virtute et gloria incensa teneri non potuit, quin ex continenti acie decerneret. Cum victoria Thebanorum esset, Epaminonda, dum non ducis tantum, verum et fortissimi militis officio fungitur, graviter vulneratur. Quo audito his ex dolore metus et illis ex gaudio stupor inicitur atque ita velut ex placito consen
Abbreviated transcription (Latin):
speculati. castellũ eoꝵ expugnant. occupa¬
toq pͣsidiũ impont̃. ltaq armato instrus.¬
toq exercitu archades. adhibitis in auxi¬
lium thebanis. amissabello repetunt. In
eo pͣlio arcidamus dux lacedemonioꝵ
uulneratus. qui cũ cedi suos iam ut uis¬
tos uideret. ꝑ p̾conẽ corꝑa int̾fectoꝵ a
sepulturam poscit. Hoc est enĩ signũ apͣ
grecos uictoriȩ traditȩ. Qua confesione
cͣtenti thebani. signũ parcendi dedere.
Paucis deinde post diebꝰ neutris qͥeꝗͣ hosti¬
le fatientibꝰ cũ quesitȩ cito consensu in¬
dutiȩ essent. lacedemoniis alia bella ad¬
uersus finitimos gerentibꝰ. thebani epa-¬
minonda duce occupandȩ urbis eorũ
spem cȩpert. Igitur principio noctis ta¬
citi lacedemona ꝓficiscuntur. non tam̃
adgredi incautos ꝓotuert᷑. Quippe senes
⁊cȩt̾a inbellis acies. cũ aduentũ hostiũ
p̃sensissent. in ipsis portarũ angustiis ar-¬

Expanded text:
speculati castellum eorum expugnant occupaspeculati castellum eorum expugnant occupatoque praesidium inponunt. Itaque armato instructoque exercitu Arcades adhibitis in auxilium Thebanis amissa bello repetunt. In eo proelio Archidamus, dux Lacedaemoniorum, vulneratus;qui cum caedi suos iam ut victos videret, per praeconem corpora interfectorum ad sepulturam poscit hoc est enim signum apud Graecos victoriae traditae, qua confessione contenti Thebani signum parcendi dedere. Paucis deinde post diebus neutris quicquam hostile facientibus, cum quasi tacito consensu indutiae essent Lacedaemoniis alia bella adversus finitimos gerentibus, Thebani Epaminonda duce occupandae urbis eorum spem ceperunt. Igitur principio noctis taciti Lacedaemona proficiscuntur, non tamen adgredi incautos potuerunt. Quippe senes et cetera inbellis aetas, cum adventum hostium praesensissent, in ipsis portarum angustiis ar
Abbreviated transcription (Latin):
restituerent᷑. uersaq uice haberẽt nͣc sot¬
os quos tc hostes habuerãt. ⁊ hostes ñc pate
rent᷑. cũ quibꝰ iuncti tc̃ carissimis sotieratiꝰ
uincłis fuerãt. Dum hȩc gererent᷑ arthar¬
xerxes rex ꝑsarũ. legatos in greciã mutit
ꝑ quos iubet om̃s ab armis discedere. qui
aliter fecisset. eũ se ꝙ hoste habit᷑um. Cui¬
tatibꝰ lib̾tatẽ. suaq om̃ĩa restituit. Qd non
greciȩ laboribꝰ ad sidiuisq belloꝵ int̾ cuieᷤᷤ
odiis. consulens fecit. s ne occupato sibi
egyptio bello. qͦd ꝓpt̾ auxilia adu̾sus pre.¬
fectos suos lacedemoniis missa susceꝑat.
exercitus sui ingrecia detinerent᷑ fessigͥ
tot bellis greci. cupidȩ paruere. Hic an¬
nus ñ eo tantũ insignis fuit qͦd repente ps
toti greciȩ facta ẽ. s etiã eõqͦd eodẽ teͣꝑe
urbs romana agallis capta ẽ. S lacedemo¬
nii securi. insidiantes absentiã archadũ

Expanded text:
restituerenturversaque vice haberent nunc socrestituerenturversaque vice haberent nunc socios, quos tunc hostes habuerant, et hostesuibus iunctae tunc artissimis societatis vinculis fuerant. Dum haec geruntur, Artaxerxes, rex Persarum, legatos in Graeciam mittit, per quos iubet omnes ab armis discedere; qui aliter fecisset, eum se pro hoste habiturum; civitatibus libertatem suaque omnia restituit. Quod non Graeciae laboribus adsiduisque bellorum internecivis odiis consulens fecit,sed ne occupato sibi Aegyptio bello, quod propter auxilia adversus praefectos suos Lacedaemoniis missa susceperat, exercitus sui in Graecia detinerentur. Fessi igitur tot bellis Graeci cupide paruere. Hic annus non eo tantum insignis fuit, quod repente pax tota Graecia facta est, sed etiam eo, quod eodem tempore urbs Romana a Gallis capta est. Sed Lacedaemonii securi insidiantes, absentiam Arcadum
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. exercitũ contrahunt. eũq in
natũ. s magnȩ indolis iuiuenẽ duci
iubent. Huius ad olescentis supra ȩta¬
tẽ uirtus admirabilis fuit. nec umquã
ante eũ athenienses int᷑ tot tantosq du-¬
ces. aut spei maioris aut indolis matu¬
rioris imꝑatorẽ habuert᷑. In quo ñ un¬
ꝑatoriȩ tantũ. uerũ ⁊ oratoriȩ artes fue¬
re. Conon quoq audito reditu agesilai.
pente. clausi sparthani ad sũmã despe¬
rationẽ rediguntur. S conon uastatis ho¬
stiũ terris athenas ꝑgit. Ubi magno ciui¬
um gaudio exceptus. plus tam̃ tristiciȩ
ipse exincensa ⁊ diruta a lacedemonus pa¬
tria. quã leticiȩ ex recuꝑata ptꝰ tantum
tẽꝑis cȩpit. ltaq quȩ incensa fuerãt i pͣda¬
rũ sũptu exertitu ꝑsarũ restituit. quȩdi¬
ruta refecit. fatũ illud athenarũ fuit ur
ante a ꝑsis crematȩ manibꝰ eoꝵe. ⁊ ñc alace.¬
demoniis dirutȩ. ex spoliis lacedemonioꝵ

Expanded text:
rentur,exercitum contrahunt eumque in rentur,exercitum contrahunt eumque in natum, sed magnae indolis iuvenem, duci iubent. Huius adulescentis supra aetatem virtus admirabilis fuit,nec umquam ante eum Athenienses inter tot tantosque duces aut spei maioris aut indolis maturioris imperatorem habuerunt,in quo non imperatoriae tantum, verum et oratoriae artes fuere. Conon quoque audito reditu Agesilai pente clausi Spartani ad summam desperationem rediguntur. Sed Conon vastatis hostium terris Athenas pergit, ubi magno civium gaudio exceptus plus tamen tristitiae ipse ex incensa et diruta a Lacedaemoniis patria quam laetitiae ex recuperata post tantum temporis cepit. Itaque quae incensa fuerant, praedarum sumptu et exercitu Persarum restituit; quae diruta, refecit. Fatum illud Athenarum fuit, ut ante a Persis crematae manibus eorum, et nunc a Lacedaemoniis dirutae ex spoliis Lacedaemoniorum
Abbreviated transcription (Latin):
monioꝵ ꝓditionis accusatus in exiliũ
abiit. Igitur thebani potiti uictoria uni¬
uersum exercitũ ad urbẽ lacedemonioꝵ
duct᷑. facilẽ expugnationẽ rati. qm̃ de-¬
serti a sotiis om̃ibꝰ erant. Qͦd metuente ᷤᷤ
lacedemonii. regẽ suũ agesilau̾ exasia
qui ibi magnas res gerebat ad defensi-¬
onẽ patriȩ arcessunt. Occiso enĩ lysan¬
dro nullius fidutiã ducis habebant. Cuiꝰ
qm serus aduentus erat. conscͥpto exer-¬
citu obiuam hosti ꝓcedt̃. S uictis adu̾s
paulo ante uictores. nec animꝰ neq ui-¬
res pares fuere. Prima itaq congressi-¬
one sundunt᷑. Deletis iam suoꝵ copiis.
suꝑuenit rex agesilaus. Qui restituto
pͣlio. non difficult̃ recenti. ⁊ multis ex-¬
peditionibꝰ indurato milite. hostibus
uictoriã eripuit. ipse tam̃ grauit᷑ sau¬
tiatur. Quibꝰ rebꝰ cognitis athenienseᷤ
uerentes ne iterũ lacedemoniis uicto¬
ribus inpͥstinã sortẽ seruitutis redige¬

Expanded text:
moniorum, proditionis accusatus in exilium moniorum, proditionis accusatus in exilium abiit. Igitur Thebani potiti victoriam universum exercitum ad urbem Lacedaemoniorum ducunt, facilem expugnationem rati, quoniam deserti a sociis omnibus erant. Quod metuentes Lacedaemonii regem suum Agesilaum ex Asia, qui ibi magnas res gerebat, ad defensionem patriae arcessunt. Occiso enim Lysandro nullius alterius fiduciam ducis habebant. Cuius quoniam serus adventus erat, conscripto exercitu obviam hosti procedunt. Sed victis adversus paulo ante victores nec animus neque vires pares fuere; prima itaque congressione funduntur. Deletis iam suorum copiis supervenit rex Agesilaus, qui restituto proelio non difficulter recenti et multis expeditionibus indurato milite hostibus victoriam eripuit; ipse tamen graviter sauciatur. Quibus rebus cognitis Athenienses verentes, ne iterum Lacedaemoniis victoribus in pristinam sortem servitutis redige
Abbreviated transcription (Latin):
quesitas opes amuterent. quã ne pͥsti-¬
nas athenienses reciꝑent. S quanto maiꝰ
pͣliũ fuit. tanto ⁊ clarior uictoria co¬
nonis. Uicti lacedemonii fugã capes¬
ser̃t̃. Prȩsidia hostiũ athenis deducun¬
tur. ẜopło restituta dignitate. condi-¬
tio seruilis eripit᷑. multȩ quoq ciuita¬
tes recipunt᷑. hoc initiũ atheniensibꝰ
resumendȩ potentiȩ. ⁊ lacedemoniis
habendȩ finis fuit. Nãq uelut cũ im-¬
ꝑio etiã uirtutẽ ꝑdidissent. conte̾pni
a finitimis cȩꝑe. Primi gͥ thebani athe¬
niensibꝰ auxiliantibꝰ bellum his intule¬
re. Quȩ ciuitas ex finitimis incrementiᷤ
iurtute epaminondȩ ducis ad spem im-¬
ꝑii gretiȩ erecta ẽ. fit itaq tͣrestre pͣliũ
eadẽ lacedemonioꝵ fortuna. qua pug.¬
natum adu̾sus conon nauali plio fue-¬
rat. In eo bello lẏsander quo athenien¬
ses uicti a lacedemoniis fuerant int̾fici¬
tur. Pausanias quoq alter dux lacede¬

Expanded text:
quaesitas opes amitterent, quam ne pristiquaesitas opes amitterent, quam ne pristinas Athenienses reciperent. Sed quanto maius proelium fuit, tanto et clarior victoria Cononis. Victi Lacedaemonii fugam capesserunt, praesidia hostium Athenis deducuntur,populo restituta dignitate condicio servilis eripitur, multae quoque civitates recipiuntur. Hoc initium Atheniensibus resumendae potentiae et Lacedaemoniis habendae finis fuit. Namque veluti cum imperio etiam virtutem perdidissent, contemni a finitimis coepere. Primi igitur Thebani Atheniensibus auxiliantibus bellum his intulere,quae civitas ex finitimis incrementis virtute Epaminondae ducis ad spem imperii Graeciae erecta est. Fit itaque terrestre proelium eadem Lacedaemoniorum fortuna, qua pugnatum adversus Conona navali proelio fuerat. In eo bello Lysander, quo duce Athenienses victi a Lacedaemoniis fuerant, interficitur. Pausanias quoque, alter dux Lacedae
Abbreviated transcription (Latin):
ducũ tantũ in eo p̃lio. quã uulgi emula¬
tus fuit. Nam ⁊ ipse dux conon ñ tam
ꝑsis. quã patriȩ studebat. I sicut afflic¬
tis atheniensium rebꝰ auctor amissȩ do-¬
minationis fuerat. sic uolebat ide ha¬
beri redditȩ. patamq uincendo reci-¬
pere. quã uictꝰ amiserat. Eo spetiosius.
quod ne ipsoꝵ qͥdẽ atheniensiũ. s alie¬
ni pͣlii uiribꝰ dimicet. pugnat᷑us ꝑicło
regis. uicturus p̃mio patͥȩ glamq di¬
uersis artibꝰ. quã pͥoris ciuitatis suȩ
dies consecuturos. qͥppe illos uincendo
ꝑsas. patͥam defendisse. se psas uictoreᷤᷤ
fatiendo. restituturꝰ patͥam ẽẽ. Porro
pẏsandrꝰ pro coniunctione agesilai etiã
uirtutũ ȩmulator erat. contendebatq
ne arebꝰ gestis eius ⁊ głȩ splendore dece-¬
deret. neu bellis ac seculis quesitũ im-¬
ꝑiũ. breuis mom̃ti culpa subuerteret.
sollicitudo crutiabat. non tã ne ipsi

Expanded text:
ducum tantum in eo proelio quam vulgi aemuladucum tantum in eo proelio quam vulgi aemula fuit. Nam et ipse dux Conon non tam Persis quam patriae studebat,et sicuti adflictis Atheniensium rebus auctor amissae dominationis fuerat, sic volebat idem haberi redditae patriamque vincendo recipere, quam victus amiserat;eo speciosius, quod ne ipsorum quidem Atheniensium, sed alieni proelii viribus dimicet, pugnaturus periculo regis, victurus praemio patriae, gloriamque diversis artibus quam priores civitatis suae ces consecuturus:quippe illos vincendo Persas patriam defendisse, se Persas victores faciendo restituturum patriam esse. Porro Pisandrus pro coniunctione Agesilai etiam virtutum aemulator erat contendebatque, ne a rebus gestis eius et gloriae splendore decederet, neu tot bellis ac saeculis quaesitum imperium brevis momenti culpa subverteret. sollicitudo cruciabat, non tam ne ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
aspectu ⁊ colloqͥo ꝓhibitus eͣ. qͦd eũ more
ꝑsarũ adorare nollet. Attamen cũ eo
ꝑint̾nuntios queritur. opulentissimi re-¬
gis bella inopia delabi. ⁊ qui exercitum
parẽ hostibꝰ habeat. pecunia uinci qua
pͣstet. inferiorẽq eũ ea parte uiriũ inue¬
niri. qua longe suꝑior sit. Postulat
dari sibi ministrũ impensȩ. qͥa pluribꝰ
id mandare ꝑnitiosum sit Dato stipen-¬
dio adclassem remuitit᷑. Nec morã agen-¬
dis rebus facit. multa fortit᷑ multa felici-¬
ter agit. Agros hostiles uastat. urbes ex-¬
pugnat. ⁊ quasi tẽpestas quȩdã cuncta
ꝓsternit. Quibꝰ rebꝰ territi lacedemonui.
ad patͥȩ subsidiũ reuocandũ ab asia ege¬
silaũ decerñt. Interĩ pysandrus ab age¬
silao ꝓficiscente. dux patriȩ relictꝰ. ingen¬
tẽ classem in sũmis uiribꝰ instruit. fortu¬
nã belli tẽptaturus. Necñ ⁊ conon tunc
pͥmũ cũ hostiũ exercitu concursurus.

Expanded text:
aspectu et conloquio prohibitus est, quod eum more aspectu et conloquio prohibitus est, quod eum more Persarum adorare nollet. Agit tamen cum eo per internuntios et queritur opulentissimi regis bella inopia dilabi, et qui exercitum parem hostibus habeat, pecunia vinci, qua praestet, inferioremque eum ea parte virium inveniri, qua longe superior sit. Postulat dari sibi ministrum inpensae, quia pluribus id mandare perniciosum sit. Dato stipendio ad classem remittitur, nec moram agendis rebus facit; multa fortiter, multa feliciter agit, agros hostiles vastat, urbes expugnat et quasi tempestas quaedam cuncta prosternit. Quibus rebus territi Lacedaemonii ad patriae subsidium revocandum ab Asia Agesilaum decernunt. Interim Pisandrus ab Agesilao proficiscente dux patriae relictus ingentem classem summis viribus instruit, fortunam belli temptaturus. Nec non et Conon tunc primum cum hostium exercitu concursurus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ponerent. delib̾auert᷑. Quibꝰ fut᷑us imꝑii
finis denuntiabat᷑. cũ rege claudicasset
imꝑiũ. Erat enĩ pede claudꝰ. Ad postremũ
statuer̾t melius esse incessu rege̾. quam
imꝑio regnũ claudicare. Post quȩ age¬
silaum cũ ingentibꝰ copiis inasiã misere.
Non facile dixerĩ qͦd aliud pͣducũ tam
bene cõꝑatum fuerit. qͥppe ȩtas. uirtus.
consiliũ. sapientia. utͥq ꝓpe una. gła qͦ
rerũ gestarũ eadẽ. Quibꝰ cũ paria om̃ia
fortuna dederit. inuictũ tam̃ ab altero
utrũq seruauit. Magnꝰ gͥ amboꝵ
apparatus belli. magnȩ res gestȩ fuert᷑.
S cononẽ seditio militũ inuadit. quos
p̃fecti regis fraudare stipendio soliti erãt.
eo instantius debita poscentibꝰ. qͦ grauio-¬
rẽ sub magno duce militiã p̃sumebant.
ltaq conon du rege ꝑ epł̃as frustra fati¬
gato. ad postremũ ipse ad eũ ꝑgit. Acuiꝰ

Expanded text:
praeponerent deliberaverunt,quibus futurus imperii praeponerent deliberaverunt,quibus futurus imperii finis denuntiabatur, cum regium claudicasset imperium; erat enim pede claudus. Ad postremum statuerunt melius esse incessu regem quam imperio regnum claudicare. Postquam Agesilaum cum ingentibus copiis in Asiam misere, non facile dixerim quod aliud par ducum tam bene conparatum fuerit. Quippe aetas, virtus, consilium, sapientia utrique prope una, gloria quoque rerum gestarum eadem. Quibus cum paria omnia fortuna dederit, invictum tamen ab altero utrumque servavit. Magnus igitur amborum apparatus belli, magnae res gestae fuerunt. Sed Cononem seditio militum invadit, quos praefecti regis fraudare stipendio soliti erant, eo instantius debita poscentibus, quo graviorem sub magno duce militiam praesumebant. Itaque Conon diu rege per epistulas frustra fatigato ad postremum ipse ad eum pergit,a cuius
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã non ad unius sũmam imꝑii.
detͥmentũ om̃e ꝑueniat. Indignũ ait
bella non ꝑfici. s redimi. hostẽ pͣtio.
non armis submoueri. Nis uocibꝰ regẽ
tysapherni alienatũ. hortatur. ut in lo¬
cũ eius naualis belli ducẽ eligat cono¬
na atheniensẽ. qui amissa bello pat̾a
cypri exulabat. Quippe atheniensibꝰ
isi fractȩ sint opes. manere tam̃ naua¬
lem usũ. nec si elsgendꝰ sit ex uniu̾sis
meliorẽ alium esse. Acceptis gͥ qͥngentꝰ
talentis. iussus ẽ cono.na classi pͥficere.
His cognitis lacedemonii.⁊ ipsi a rege
egypti inercinioni auxilia naualis bel¬
li ꝑlegatos petunt. A quo centũ tͥremis
⁊ sexcenta milia modioꝵ frumͣta missa.
a cet̾is quoq sotiis ingentia auxilia con-¬
tracta sunt. s tanto exercitui ⁊ contra
tantũ ducẽ. deerat dignus imꝑator.
Itaq postulantibꝰ sociis agesilaũ regem
phici. diulacedemonii an eu̾ sũmȩ rei

Expanded text:
tamquam non ad unius summam imperii tamquam non ad unius summam imperii detrimentum omne perveniat. Indignum ait bella non perfici, sed redimi, hostem pretio, non armis submoveri. His vocibus regem Tisapherni alienatum hortatur, ut in locum eius navalis belli ducem eligat Conona Atheniensem, qui amissa bello patria Cypri exulabat;quippe Atheniensibus, etsi fractae sint opes, manere tamen navalem usum, nec, si eligendus sit ex universis, meliorem alium esse. Acceptis igitur quingentis talentis iussus est Conona classi praeficere. His cognitis Lacedaemonii et ipsi a rege Aegypti Hercynione auxilia navalis belli per legatos petunt,a quo centum triremes et sexcenta milia modium frumenti missa; a ceteris quoque sociis ingentia auxilia contracta sunt. Sed tanto exercitui et contra tantum ducem deerat dignus imperator. Itaque postulantibus sociis Agesilaum, regemphici diu Lacedaemonii an eum summae rei
Abbreviated transcription (Latin):
to exercitu uinci. neq dolo capi potue¬
runt. Reu̾tentesq int᷑ indomitas natio¬
nes ⁊ barbaras gentes. ꝑ tanta itineris
eo ampliora cupi.¬
entes. ñ contenti accessione athenien¬
siuͣ opũ uires sibi duplicatas. totius
asiȩ imꝑiũ ad fectare cȩpert̃. S maior
pars sub regno ꝑsarũ erat. ltaq hercyl¬
lides dux in hanc militiã ȩlectus. cum
uideret sibi adu̾sus duos p̾fectos arthar¬
xerxis regis. pharnabasũ ⁊ thisaphei¬
nen maximarũ gentiũ uiribꝰ succinctoᷤᷤ
dimicandũ. pacificandũ cũ alt̾o statu¬
it. Aptior iusus tysaphernes. uir ⁊ in¬
dustria potior. ⁊ militibꝰ cyri qͦndam
regis instructior incolloqͥũ uocat᷑ et
statutis conditionibꝰ ab armis dimitti¬
tur. Hanc rẽ pharnabasus aput com-¬
munẽ regẽ criminat᷑ ut lacedemoni¬
os asiam ingressos non repulerit armi¬
sed impensis regiis aluerit. mercet᷑q
abhis ut differant bella quã gerant.

Expanded text:
to exercitu vinci neque dolo capi potueto exercitu vinci neque dolo capi potuerunt;revertentesque inter tot indomitas nationes et barbaras gentes per tanta itineris eo ampliora cupientes, non contenti accessione Atheniensium opum vires sibi duplicatas totius Asiae imperium adfectare coeperunt. Sed maior pars sub regno Persarum erat. Itaque Hercylides dux in hanc militiam electus cum videret sibi adversus duos praefectos Artaxerxis regis, Pharnabazum et Tisaphernen, maximarum gentium viribus succinctos dimicandum, pacificandum cum altero statuit. Aptior visus Tisaphernes, vir et industria potior et militibus Cyri quondam regis instructior, in conloquium vocatur et statutis condicionibus ab armis dimittitur. Hanc rem Pharnabazus apud communem regem criminatur: ut Lacedaemonios Asiam ingressos non reppulerit armis,sed inpensis regis aluerit merceturque ab his, ut differant bella quam gerant,
Abbreviated transcription (Latin):
xit. int̾fecissetq ni mater ꝓhibuisset.
Dimissus gͥ cyrus. iã ñ occultȩ bellũ. s
palam. nec ꝑ dissimulationẽ. s aꝑta ꝓ-¬
fessione parare cȩpit. Auxilia undiq
contrahit. Lacedemonii memores athe¬
niensi bello. enixȩ eiꝰ oꝑa adiuti. uł ig¬
norantes contra quẽ bellũ ꝑaretur. de-¬
cernt᷑ auxilia cyro mutenda. ubi reseiꝰ
exegisset. querentes ap̃ cyrũ grãm. ⁊ ap̃
artharrerxen si uicissent ueniȩ patcinia.
cũ nichil adu̾sus eũ aꝑtȩ decreuissent.
S cũ in bello fors belli utrũq fre̾m pug¬
nȩ obtulisset. pͥor artharxerxes afrẽ
uulneratus ẽ. Quẽ cũ ȩqͥ fuga ꝑicło sub¬
traxisset. cẏrus a cohorte regia opp̾ssus
int̾ficit᷑. Sic uictor artharxerxes. ⁊ p̃da
frͣm belli ⁊ exercitu potit᷑ In eo p̃lio
decẽ milia grecoꝵ in auxilio cyri fue¬
re. quȩ ⁊ incornu in quo steterãt uice¬
runt. ⁊ post morte̾ cyri neq armis a tan¬

Expanded text:
xit interfecissetque, ni mater prohibuisset. xit interfecissetque, ni mater prohibuisset. Dimissus igitur Cyrus iam non occulte bellum, sed palam, nec per dissimulationem, sed aperta professione parare coepit; auxilia undique contrahit. Lacedaemonii memores Atheniensi bello enixa eius opera adiutos, velut ignorantes, contra quem bellum pararetur, decernunt auxilia Cyro mittenda,ubi res eius exegisset, quaerentes apud Cyrum gratiam et apud Artaxerxen, si vicisset, veniae patrocinia, cum nihil adversus eum aperte decrevissent. Sed cum in bello fors proelii utrumque fratrem pugnae obtulisset, prior Artaxerxes a fratre vulneratur;quem cum equi fuga periculo subtraxisset, Cyrus a cohorte regia oppressus interficitur. Sic victor Artaxerxes et praeda fraterni belli et exercitu potitur. In eo proelio decem milia Graecorum in auxilio Cyri fuere, quae et in cornu, in quo steterant, vicerunt et post mortem Cyri neque armis a tan