comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quesitũ ẽ sic̾̃ furidi usũfruct̾
pr̃em. eũ fuund̾ me uolente uẽ
cepcõ sit obiciend᷑ ⁊̃ ħ iure uti¬
m᷑ ut excepcõ ĩ ioceat ¶ mͣcellus
ait. ad u̾sus doli exdepxõm ñda¬
ri replicacõm᷑ doͫ.iii. laleo quore
incad̾ opimione ẽ. ait enũ mn¬
iquũ ẽẽ ꝯmunẽ maliciam peti¬
tori quid̾ p̾mmio eẽ . ei si cũ quo age¬
tur pene eõcũ longe equũ er eo
sit ꝙ ꝑfide gestũ sit actorẽ nicħ

Expanded text:
 cum fundi usum fructum haberem, eum fundum volente me exceptio sit obicienda. et hoc iure utimur, ut exceptio doli noceat. Marcellus ait adversus doli exceptionem non dari replicationem doli. Labeo quoque in eadem opinione est: ait enim iniquum esse communem malitiam petitori quidem praemio esse, ei vero, cum quo ageretur, poenae esse, cum longe aequum sit ex eo, quod perfide gestum est, actorem
Abbreviated transcription (Latin):
mart̾ ait. qm̃ suo ꝯcomodo hes
ꝯsulit ¶ Si dõnani alicui remaiͤ
tradido.⁊ ille cui donaui. ñ tradi¬
da possõne. ni loco edificau̾it. mͬe
sciente. ⁊ cũ edificau̾it nactus
candum dolo .N. feci quia passꝰ
siumeum edificare. ⁊ nõ reddo
ipensas actoris erigendis
peciũs p̃positus ẽ ⁊̃ post̾ior do¬
lus dnĩo nocebit ¶Si s̾uus ue¬
nit᷑ ab eo cui hoc dñs ꝑmisit.
⁊ redibitꝰ sit dño agenti uen¬
p̾ciũ soluerit ¶ ecia nicis ñ tra¬
dite excepcõne submonebr. ⁊
qui pecũiam dño iam soluit. ⁊ iõ
is qui uendid̾it. aget adu̾sus
dominũ. eamd̾ cãm eẽ pedius ait.
dit ¶ Si eũ qui nolebat donare¬
mͥ supͣ leccutimũ modũ delegan̾o
creditori mes ñ pot̾it adu̾sus petẽ¬
temi uti exceptõne. qm̃c̃ditor suũ
hic d excepcõẽ submou̾i qui suo
nõie aget. nũquid gͦ nec dedo¬
lo młrs excipiend̾ sit. adu̾sus
maritũ qui dotem petit ñ duct᷑
urorem nisi dotẽ accepisset. nisi

Expanded text:
ait, quoniam suo commodo heres consulit. Si donaui alicui rem nec tradidero, et ille cui donaui non tradita possessione in eo loco aedificauerit me sciente, et cum aedificauerit, nanctus candum est? dolo enim feci, qui passus sum eum aedificare et non reddo impensas. Actoris, qui exigendis pecuniis praepositus est, etiam posterior dolus domino nocet. Si seruus ueniit ab eo, cui hoc dominus permisit, et redhibitus sit domino: agenti uenpretium soluerit etiam mercis non traditae exceptione summouetur et qui pecuniam domino iam soluit et ideo is qui uendidit agit aduersus dominum. eandem causam esse Pedius ait edit. Si eum, qui uolebat mihi donare supra legitimum modum, delegauero creditori meo, non poterit aduersus petentbet exceptione summoueri, qui suo nomine agit. numquid ergo nec de dolo mulieris excipiendum sit aduersus maritum, qui dotem petit, non ducturus uxorem, nisi dotem accepisset? nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tu eum obic̾e debe: qui metũ ñ
apente passus in cuiꝰ fuit pot̾a¬
ce. cet̾m parenti lic̾e det̾iorẽ ꝯdicõ¬
nem libor ireb pecusi.arib fa¬
c̃e. s si se abstinuerit heditate ħe¬

Expanded text:
tu eum obicere debere, qui metum non a parente passus est, in cuius fuit potestate: ceterum parenti licere deteriorem condicionem liberorum in rebus peculiariis facere. sed si se abstinuerit hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
ab h̾ede dc̾i petit. intlłr inquid
do mariti excipi possir. prito aũ
cũ ħ sentire. ut ⁊̃ de dolo mariti
noceat excepcõ. lic uideat᷑ nulla
tutoris excepcõ pupillo exꝑiẽti
rioc̃e debeat: ⁊ ego puto utiliꝰ ⁊ oi¬

Expanded text:
ab herede soceri petit, intellegitur, inquit, dolo mariti excipi possit: puto autem eum hoc sentire, ut etiam de dolo mariti noceat exceptio, licet uideatur nulla tutoris exceptio pupillo experienti nocere debeat. et ego puto utilius,
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ti lib̾tũ de dolo patroni ⁊̃ si ab
hede eius ꝯueniat᷑ minime ex¬
cepcõẽ obiector namq ꝯuenit᷑
tam uino ꝙͣ mortuo ꝑatronoa
lib̾to honorem exib̾ ¶Instiplae
plane doli clausula ñ erit detͣrẽ¬
da. qua er doli clausula ñ de do¬
lo accõ intendit᷑. s ex stipłatu
excipere possumꝰ. ⁊ de eor dolo qͥ¬
dolo siquid̃ ex peculiari eoꝵ ne¬
gocio accõ intendat᷑ mninfinit̾
excepcõ obicienda ẽ. si au̾ non
expeculiari cã. tñ de eo dũtarat
excipi oportet. qui ad missus sit
aliquis dolus int̾ueniss n eĩ¬

Expanded text:
 autem de dolo patroni, etsi ab herede eius conueniatur, minime exceptionem obiecturum: namque conuenit tam uiuo qua‹m› mortuo patrono a liberto honorem exhiberi. in stipulatione plane doli clausula non erit detrahenda, quia ex doli clausula non de dolo actio intenditur, sed ex stipulatu.excipere possumus et de eorum dolo, qudolo, si quidem ex peculiari eorum negotio actio intendatur, in infinitum exceptio obicienda est: si autem non ex peculiari causa, tum de eo dumtaxat excipi oportet, qui admissus sit ialiquis dolus interuenisse
Abbreviated transcription (Latin):
dolum .in. ne adeam heditatem.
tu cam sempnio cesseris p̾cio ac¬
cepto. isq aine petat hediͣtatẽ er¬
cepcõni doli. in esꝰ quiei cessit ñ
pot̾ pati ¶ si quis aut̃ ex cãlega¬
ti uendicet. aut is auer cã dona¬
dolo ecepcõm paciat᷑. ex cã eiꝰ m
cuiꝰ locũ successit. ⁊ mag̾ ꝑutat

Expanded text:
dolum malum, ne adeam hereditatem, tu eam Sempronio cesseris pretio accepto isque a me petat hereditatem: exceptionem doli mali eius, qui ei cessit, non potest pati. Si quis autem ex causa legati vindicet aut is, cui ex causa donadolo exceptionem patiatur ex causa eius, in cuius locum
Abbreviated transcription (Latin):
cepcõ ñ num̾ate peciũe. nichil
aut̃ int̾ẽ. utr̃ pitronꝰ ex suo
dͣctu. anu̾o ex alieno ꝯueniat᷑.
sẽꝑ eĩ reu̾encia ei exibenda est
tani uino ꝙͣ definicto s̃i ã cũ ħe¬
de libe̾ti patronꝰ agat. puto exci
ꝑe. de dolo patroni ħ̾edẽ lib̾ti lib̾¬
ꝯueniat᷑. miruime excepcõe obiec

Expanded text:
e. nihil autem interest, utrum patronus ex suo contractu an uero ex alieno conueniatur: semper enim reuerentia ei exhibenda est tam uiuo quam defuncto. si autem cum herede liberti patronus agat, puto excipere debere de dolo patroni heredem liberti. libenueniatur, mi
Abbreviated transcription (Latin):
pud celsum querit᷑ si cũ ticio mã¬
dassent c̾ditores heditarirut adir:
ꝥeditatem: unꝰ ñ mandass decipi¬
endi eiꝰ cã mandaturꝰ alicqisin̾
foret ħic adit᷑us. deinde agat ar
excepcõne repellat᷑: ⁊ ait celsus do¬
li ecum excepcõne repelled ¶Iuł¬
oris sue ꝯsobrino spopõdiss uolẽs
s. eam pecũiam. ad mulierẽ ꝑue¬
nire dem̃ ꝯualu̾it an excepcõe uti
possit si ꝯuemat᷑ ⁊ refert labeoni
placuisse do. ma e nm uti posse u
si in arbitr̃ ꝯpromisissemꝰ. demñ
cum ñ stetissem ob adũsam uali¬
tudinẽ pena ꝯmissa ẽ. an uti pos

Expanded text:
ud Celsum quaeritur, si, cum Titio mandassent creditores hereditarii, ut adiret hereditatem, unus non mandasset decipiendi eius causa, mandaturus alioquin, si non foret hic aditurus, deinde agat, an exceptione repellatur: et ait Celsus doli eum exceptione repellenduoris suae consobrino spopondisset, uolens scilicet eam pecuniam ad mulierem peruenire, deinde conualuerit, an exceptione uti possit, si conueniatur. et refert Labeoni placuisse doli mali uti eum posse. Si in arbitrum compromisserimus, deinde cum non stetissem ob aduersam ualitudinem, poena commissa est, an uti poss
Abbreviated transcription (Latin):
ne si forte minꝰ relictũ est.
.alicui u̾um crent legatũ ex
aliqua cansa equi srmmũ er̾
tantienincogi redim̾e qnͣtũ
ad eũ ꝑuenit nec causaride¬
be quominus illi uelictũ est¬
sit cum creu̾it eius legat᷑ũ
ꝑtestam̃ti occõm. nam ⁊ si
exmora fructus usure uel fi
nũ mammtt̾e qui operamt
silegatum resundere sit pa¬
ratus non ee cogendum ⁊
idcrco quia alia contẽplõe
agnouit iegatum ꝙexin¬
opmato dimi nutum est ꝑ¬
ato igitur eolegato recede̾
non cogendus erit nisi for¬
te residuũ religatum adp̾¬
cium sussicit. quid ergo si
plures ẜuos rogatus sit ma¬
numitt̾e ⁊ ad quoꝵdam p̾ci¬
ñ susficiat idꝙ relictum est
ad onmisi u̾o nõ susficiat ã

Expanded text:
ne si forte minus relictum est alicui, uerum creuit legatum ex aliqua causa, aequissimum erit tanti eum cogi redimere, quantum ad eum peruenit, nec causari debere, quod minus illi relictum sit, cum creuerit eius legatum per testamenti occasionem: nam et si ex mora fructus usuraeue fideuum manumittere qui sperauit si legatum refundere sit paratus, non esse cogendum, idcirco, quia alia contemplatione adgnouit legatum, quod ex inopinato deminutum est: parato igitur ei a legato recedere concedendum erit, nisi forte residuum legatum ad pretium sufficit. Quid ergo, si plures servos rogatus sit manumittere et ad quorundam pretium sufficiat id quod relictum est, ad omnium non su
Abbreviated transcription (Latin):
cecilus anciia qmͣ pignori
obligau̾at dimisso c̾ditore ꝑ
fidĩomissum manumitci uo¬
luuret ⁊ hrdib creditorem
nõ lib̾antib infantes qui post¬
ea erant editiuenirent acre
ptori restituto ꝑ m̃ cos inge¬
nuos fore ac simader corum
suo temꝑe maninmori fiiss¬

Expanded text:
ecilius ancillam, quam pignori obligauerat, dimisso creditore per fideicommissum manumitti uoluisset et heredibus creditorem non liberantibus infantes, qui postea erant editi, uenissent a credptori restituto perinde eos ingenuos fore, ac si mater eorum suo tempore manumissa fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fidĩcõmissũ lib̾tate̾ suiꝰ
dedit in quib dedit sticho
ti quesitum est cum ab¬
sente domino isti p̾sidem
ꝓuincie adierint ut lrb̾¬
tas sibi pr̃aretur quasi
ey iusta causahrs a beẽt
ciau̾it lib̾tatem deb̾ian
agi cum sticho possit ut
a rõnem accus a se admĩs¬
trati redde̾ compellatur.
.12. non posse uxori dotem
⁊ alias res plures leganit
⁊ eius fidĩ comisit ut aqui¬
linũ ẜnũ ꝓpriũ mulieris
ap̃osilumi manimintt̃et
id neganit face̾ se debere¬
ꝙ autem ip̃ius ꝓprins eẽt¬

Expanded text:
 fideicommissum libertatem seruis dedit, in quibus et Sticho ti: quaesitum est, cum absente domino isti praesidem prouinciae adierint, ut libertas sibi praestaretur, quasi ex iusta causa heres abesset, tiauerit libertatem deberi, an agi cum Sticho possit, ut rationem actus a se administrati reddere compellatur. respondit non posse.Uxori dotem et alias res plures legauit et eius fidei commisit, ut Aquilinum seruum proprium mulieris apud consilium manumitteret: id negat se facere debere, quod ipsius proprius e
Abbreviated transcription (Latin):
manumitte an alienũ suũ
cogetur manimtte ⁊̃ si
modicum acceꝑit ꝙ si auie¬
uũ nõ ał erit cogẽdus qmͣ
sitanti possit redim̾e qnͣtũ
ex indico destadoris consecutꝰ

Expanded text:
manumittere an alienum: si suum, cogetur manumittere, etiamsi modicum accepit: quod si alienum, non alias erit cogendus, quam si tanti possit redimere, quantum ex iudicio testatoris consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
fidicõmista ub̾tas aue res
obẽe lib̾tati ñ deb ꝙigitur
defenditinnꝰ ita dec̾imma¬
dum e̾ ut ĩgenru quidem ex¬
codie nascantur ex quo mori
lib̾tati fca̾ ẽ manimtci ant
umut uideatur ĩ rẽ mora ẽẽ
na qua rõne decretũ ⁊ admo
seu̾o constitutũ est ĩ rẽmora
cẽ crca peccumaria fidĩcõ

Expanded text:
e res obesse libertati non debet. quod igitur defendimus, ita determinandum est, ut ingenui quidem exinde nascantur, ex quo mora libertati facta est, manumitti autem um, ut uideatur in re mora esse: nam qua ratione decretum et a diuo Seuero constitutum est in re moram esse circa pecu
Abbreviated transcription (Latin):
misisse defimctꝰ post dona¬
cõm infiliũ collatam eynti¬
mauit porcõm enĩ a fr̃e dnõ
non cogendum nec obeundẽ
sit inpot̾tate conferenda cu̾
pectuliũ castre̾se fllus ⁊ ĩt le¬
gittimo hrdes p̾cipuũ retine¬
at. ¶Qtitiã fid̾iomsrariali¬
Btas afilio post c̾tam etatees
data s eam puer nõ ꝑuenit
ab hr̃de filii p̾stituta die red¬
datur qmͣ smñam ure singu¬
lari receptã ad cet̾a fid̾iomista
relicta porrigi nõ placuit.¬
suus afilio. post.u. annos
fieo teꝑe m̾cedem diurnã
filio pstitisret manimit¬
ti uoluit biennuo ꝓymo
nagatus nõ p̾stiterat.
dõne de feccus indebatur
sitam̃ hr̃s filiusant tuto¬
res eius m̃steriumẜ in ꝑ¬

Expanded text:
mississe defunctus post donationem in filium collatam existimauit: portionem enim a fratre domino non cogendum. nec ob eundemsit in potestate, conferenda, cum peculium castrense filius etiam inter legitimos heredes praecipuum retineat.Etiam fideicommissaria libertas a filio post certam aetatem eius data, si ad eam puer non peruenit, ab herede filii praestituta die reddatur: quam sententiam iure singulari receptam ad cetera fideicommissa relicta porrigi non placuit.Seruum a filio post quinque annos, si eo tempore mercedem diurnam filio praestitisset, manumitti uoluit: biennio proximo uagatus non praestiterat: condicione defectus uidebatur. si tamen heres filius aut tutores eius ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
sit in eo ꝙ accepit iudicio
testatoris plussit in p̾cio ser¬
in ancogatur uel alienum
redimere ux suum manint¬
tere undendum ẽ ꝗmarcus sc̾p¬
sid cũ acceꝑit legatum cogẽ¬
dum omino suu̾ mamimit

Expanded text:
sit in eo quod accepit iudicio testatoris, plus sit in pretio serui, an cogatur uel alienum redimere uel suum manumittere, uidendum est. et Marcellus scripsit, cum ceperit legatum, cogendum omnimodo suum manumit
Abbreviated transcription (Latin):
ex desto lucii ticii fidĩcomĩ¬
sam lib̾tatem competere
idq senatꝰ .o. demonstra¬
tum est quo. senatꝰ .o. com¬
p̾hensum est ne dubium
⁊ obscurum eẽt amis ub¬
tus fieret p̾torem ꝓnima¬
are debe qui oymita cauea
⁊ qui detractandũ lib̾tatis

Expanded text:
ento Lucii Titii fideicommissam libertatem competere. idque senatus consulto demonstratum est, quo senatus consulto comprehensum est, ne dubium et obscurum esset, cuius libertus fieret, praetorem pronuntiare debere, qui ex iusta causa et qui detractandae li
Abbreviated transcription (Latin):
nałr dicimus cos posse
fidĩcõmirariã lib̾tatemad¬
scrib̾e ꝗ fid̾i̾cõmissum poctu¬
mariũ possunt relinqu̾e
Et principis suo uel mu¬
incipii uel cuius ait̾is fi¬
scripta ualet hostiũ ẜno
sid̾i commistaria lib̾das si¬
fu̾it asscripta pot̾ tracta¬
re an non sit mesfica x.
⁊ fortassis quis dix̾it indig

Expanded text:
r dicemus eos posse fideicommissariam libertatem adscribere, qui fideicommissum pecuniarium possunt relinquere. Et principis seruo uel municipii et cuius alterius fiscripta ualet. Hostium seruo si fideicommissaria libertas ‹f›uerit adscripta, potest tractari, an non sit inefficax. et fortassis
Abbreviated transcription (Latin):
.R2. uxorem si eytestõ nõ
solum dotem set ⁊ cet̾a
legata pra̾ri sibiuellet
compellendam ex causafi¬
dĩcomiissi aquilmũ ma¬
nummit̾e eumq ammliber
erit peciturum ea q̃ sibi

Expanded text:
 uxorem, si ex testamento non solum dotem, sed etiam cetera legata praestari sibi uellet, compellendam ex causa fideicommissi Aquilinum manumittere eumque, cum liber erit, petiturum ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
torum si corꝑa ipãcytrax̾nt
uelosta erumt humilioris
quid̃ fortun e summosuppu¬
cio assicumtur honestiores ĩ
nisulam deportantur ar aut̃
ielegant᷑ aut ĩ metauũdãp¬
nantur. de ꝯculsiombꝰ

Expanded text:
torum, si corpora ipsa extraxerint uel ossa eruerint, humilioris quidem fortunae summo supplicio adficiuntur, honestiores in insulam deportantur: alias autem relegantur aut in metallum damnantur. De
Abbreviated transcription (Latin):
ie Mes abigeis pumẽdis
itaduiis adranus tonsuliuec¬
tice rxpsit. alnigei cum duris¬
sime primu̾t᷑ adgiadiũ damp¬
uari solent pumuit᷑ a durie¬
sime nõ ubicu s ubifreqñ&̾
ẽ id geno malesicũ anoquĩ ⁊ r
sabigei audem ꝓprie hu hnit᷑
qui pecora uł expascns nelex
armentis sb̾trahunt ⁊ quodã¬
mo dep̾dantur. ⁊ abigedistudi¬
um quasi aidem excertent e¬
quos degregib uel boues de
armentis ab ducentes cet̾um
si quis bonem oberrantem ur
ab duxit nõ ẽ abigens s fur
pociuis s ⁊ qu porcum uel capã

Expanded text:
is De abigeis puniendis ita divus Hadrianus consilio baeticae rescripsit: "abigei cum durissime puniuntur, ad gladium damnari solent. puniuntur autem durissime non ubique, sed ubi frequentius est id genus maleficii: alioquin et in Abigei autem proprie hi habentur, qui pecora ex pastu et ex armentis subtrahunt et quodammodo depraedantur et abigei studium quasi artem exercent equos de gregibus vel boves de armentis abducentes. Ceterum si quis bovem aberrantem vel abduxerit non est abigeus, sed fur potiu
Abbreviated transcription (Latin):
ciare. ⁊ si retraccanda cã aga¬
tur. que se meludicata est ꝓ
delatoris corruptelam. mortuꝰ
corruptor non esficiet. quomi¬
nus agi possit. atq retracca¬
ri causa hic enĩ non pene s cae̾
restitucõ est ¶ Eum ꝗfłm tes¬
tamentũ dixit posse adire hr̃e¬
ditatem constat. s denegatis
accõnib. fisco locus erto. ¶Ob¬
ligõnes quas adeundo con¬
fudit non restituuntur. na
⁊ in eo ꝗ post aditam ħrdita¬
dem defuncti mortem non de
resuscitari. Marc̃.
accores que ad fiscum deuolu¬
ta sunt alienentam ꝑatores

Expanded text:
forte de retractanda causa agatur, quae semel iudicata est, per delatoris corruptelam, mortuus corruptor non efficiet, quo minus agi possit atque retractari causa: hic enim non poenae, sed causae restitutio est. Eum, qui falsum testamentum dixit, posse adire hereditatem constat: sed denegatis ei actionibus fisco locus erit. Et obligationes, quas adeundo confudit, non restituuntur: nam et in eo, qui post aditam hereditatem defuncti mortem non defresuscitari. Marcianactores, quae ad fiscum devoluta sunt, alienent, imperatores
Abbreviated transcription (Latin):
caxitatem anxistet nobis
ita uidetur si aũ comli¬
cium sim̃ sit testamentĩ
nonẽe peculii castrensises

Expanded text:
caritatem auxisset. nobis ita uidetur, si ante commilitium factum sit testamentum, non esse peculii castrensis
Abbreviated transcription (Latin):
o stipulatur eadem dist̾ĩc¬
ꝙ ad filium spectat ab ex¬
tero stipuletur aut ꝑtra¬
dicõm accipiat sine distic¬
cõne causarum res ad filiũ
ꝑtinebit. non eml ut filiꝰ
duplex nis sustinet ⁊ prĩs

Expanded text:
o stipulatur, eadem distincquod ad filium spectat, ab extero si stipuletur aut per traditionem accipiat, sine distinctione causarum res ad filium pertinebit: non enim ut filius duplex ius sustinet patris
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtentur quo hre esfectum
consueuerunt ut si fit ful iu̾¬
fam̃. cui ausferatur incħ a¬
gatur si an̾ decessit actuspa¬
tris nõ impediatur ita ne¬
gabinus prem filio saluodĩ
naturum eyemplo dotalis
p̾dii s nec si socius ultro cum
eo agat quicqm̃ agetur ł¬
uti sicum eo agatur qu bõis
int̾dictum est. ¶ S uos ex
eo peculio tam usufructu
pot̾it s ⁊ ẜunitutes is acquire̾
idenim ⁊ eum cui bonis int̃dic¬
tum est. ũum ẽ ꝯsequi posse.
n autem ẜnus eydo pectulio
n exp̾diis usumfructũ uel
ẜuitutem impon̾e pr̾ potest
Si qñ exeo pectulio filius fa.¬
rem alieram bona fide dene¬
bit an pr euis inrem uł ad
eyhibedum accõm debeat ut¬

Expanded text:
tentur, quo habere effectum consuerunt, ut, si sit filius, cui auferatur, nihil agatur, si ante decesserit, actus patris non impediatur.Itaque negabimus patrem filio saluo comnaturum, exemplo dotalis praedii. sed nec si socius ultro cum eo agat, quicquam agetur, ueluti si cum eo ageret, cui bonis interdictum est.Seruos ex em praedia tam usu fructu poterit: sed et servitutes his adquirere. id enim et eum, cui bonis interdictum est, verum est consequi posse. neque autem servis ex eo peculio neque praediis usum fructum vel servitutem imponere pater potest. Si quando ex eo peculio filius rem alienam bona fide tenebit, an pater eius in rem vel ad exhibendum ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ inoastris acquisiit contas¬
se dicetur de peculio accõnem
pati ⁊ si sponte paciatur ut
quil defensor satudato filiũ
insolidum non peculiotenus
de fendere deb̾at set eius filii
nomme non ałr moue accões
pot̾ qmͣ sisatis quis dedit eñ
rem ratam hĩturum Tripħ¬

Expanded text:
d in castris adquisiit, fecisse dicetur, de peculio actionem pati: et, si sponte patiatur, ut quilibet defensor satisdato filium in solidum, non peculio tenus defendere debet. sed et eius filii nomine non aliter movere actiones potest, quam si satis dederit eum ratam rem habiturum. Tryp
Abbreviated transcription (Latin):
płr acquit̾e stipulando uł
accipiendo pri pot̾ que rõ
suadet ut si apr̾e ipo ẜmis¬
uł ꝓmissam in peculio cas¬
trensi non ẽẽ. iꝑdi nec eareᷤ
contraxia indebitur eiꝙ di
ui adriani temꝑib filium
fam̾ militem uxori hrdem
extitisse placuit ⁊ ħrdita¬
t̾em incastrense pectuliu
hũisse nam ħrditas ad uẽ¬
mrimonio coherens honib
euis aclib̾is coĩbus ꝗ sunt
in auifamilia confertur¬
hrditatem castrensi pectulio

Expanded text:
pliciter stipulando uel accipiendo patri potest. quae ratio suadet, ut, si ab ipso promissam in peculio castrensi non esse respondi. nec ea res contraria uidebitur ei, quod diui Hadriani temporibus filium familias militem uxori heredem extitisse placuit et hereditatem in castrense peculium habuisse. nam hereditas aduenmatrimonio cohaerens oneribus eius ac liberis communibus, qui sunt in aui familia, confertur.Hereditatem castrensi peculio
Abbreviated transcription (Latin):
so fiusse tradicõ. itemq sti¬
puło intelligatur ut em̃
hr̃ditarius funte credatur
post aditam h̾rditatem set
prna u̾ecundia nos monet
quatenus nec milla sp̃e insi
uire pristino apud prem
quod ei aẜuo reliccum ẽ qmͣ¬
ius tunc Pp̾ inc̾tum uullum
acquisitum sit omisso tes¬
tamento prĩs tunc primũ¬

Expanded text:
so fuisse traditio itemque stipulatio intellegatur: ut enim hereditarius fuisse credatur, post aditam fit hereditatem. sed paterna verecundia nos movet, quatenus et in illa specie, ubi iure pristino apud patrequod ei servo relictum est, quamvis tunc propter incertum nulli sit adquisitum, omisso testamento p
Abbreviated transcription (Latin):
t̾um siquis euitandi cͥminis¬
sui causa id egit ut rei publi¬
ce.cã. ab ee̾t nch̾. illi comen¬
tum ħ ꝓficiat quod siquis pͥ¬
sens sit uice tñ absentis hat᷑
banis caittis militant dicend̾
est deferri hunc poite n eni
laborare ht ut se rep̾sentet.
Et gen̾ałr dicendum est eoꝵ
demum absenciam eycusata
inçipiant temꝑa extraneo
ced̾e ⁊ primus. pomp̾ putat
admitti ad accusacom eytra¬
neum posre statim atq sine¬
gauit cui ad senciend̾ puto.
forcuis enĩ d̾r eum qui senega¬
u̾it accurum postea nõ audi¬
endum Tex mł. de aduttus
speciałr quosdam adult̾ũ ac¬
cus are ꝓhibet ut mmorẽ .xxo.¬
actusator ꝗ nondum robuste
etatis est ꝙ ita u̾m e̾ sion
mmr̃imonii sui nuiriam ex
uelit qm̃ uis uire eytranei
ad accusacom uemat tañt
audietur nec eni ulla p̾scͥp¬

Expanded text:
um si quis evitandi criminis id egit, ut rei publicae causa abesset, nihil illi commentum hoc proficiat. Quod si quis praesens sit, vice tamen absentis habetur banis castris militat, dicendum est deferri hunc posse: neque enim laborare habet, ut se repraesentet. Et generaliter dicendum est eorum demum absentiam excusatamincipiant tempora extraneo cedere? et primus Pomponius putat admitti ad accusationem extraneum posse statim atque isti negaverint. cui adsentiendum puto: fortius enim dicitur eum, qui se negaverit acturum, postea non audiendum. Lex Iulia de adulteriis specialiter quosdam adulterii accusare prohibet, ut minorem accusator, qui nondum robustae aestatis est. quod ita uerum est, si non matrimonii sui iniuriam exeuelit, quamuis iure extranei ad accusationem ueniat, tamen audietur: nec enim ulla praesc
Abbreviated transcription (Latin):
reum intͣ .u. annos contuuos
adie criminis ad missi de sunc¬
ta quo mulre postulari pa
lame ¶Grindam accusare uo¬
lebat ⁊ adultu muliere̾ ⁊ postu¬
labat ne sibi computarentur des
quos incustodia fecuret mel
admittende extitit qui mich̾
contradret ami soppinonem
dies accusatori computandos
ẽe .i. qub potuit accusacõis
sollempina u̾ba implere qua¬
re sñ dubio dies qb quis mncꝰ¬
todia fuit extra computacõm
utilium dierum eyistimantib
tibi constitudos cont̃ dici non
debuit. ¶Sexagita dies ꝗ¬
niarito accusante utiles com¬
putant᷑ feriatis quo diebus
amisit non ꝓhibetur int̾a
lios .iiii. mẽses quereła suam
apͥ udicẽ ceferii. ¶ Querebaᷤ¬
funcco marito ad ultu ream¬
ulier posnuatur que pp̃ im¬
pubem filium iunt diłom
ab accusatore impedrare auꝙ
beat audiri .ix. non udetur¬

Expanded text:
reum intra quinque annos continuos a die criminis admissi defuncta quoque muliere postulari posse palam est.Quidam accusare uolebat adulterii mulierem et postulabat, ne sibi computarentur dies, quos in custodiam fecisset: me hoc admittente exstitit qui mihi contradiceret: cuius opinionem dies accusatori computandos esse, id est quibus potuit accusationis sollemnia implere. quare sine dubio dies, quibus quis in custodia fuit, extra computationem utilium dierum existimanti tibi constitutos contradici non debuit.Sexaginta dies, qui marito accusant‹i› utiles computantur, feriatis quoque diebus,amisit, non prohibetur intra ali‹o›s quattuor menses querellam suam apud iudicem deferre.Quaerebafuncto marito adulterii rea mulier postulatur, quae propter impuberem filium uult dilationem ab accusatore impetrare: an debeat audiri? respondi: non uidetu
Abbreviated transcription (Latin):
picõm ad ulti madit nupse¬
E dicatur non autem a cua¬
ri potit qm̃ ad ult̾ fu̾it con¬
uictus alioqumi ad uit̾ uelm¬
axnne uiri ꝯfugient uoletes
bñ concordatum sequ̾s nim

Expanded text:
spicionem adulterii incidit, nupsisse dicatur, non ante accusari poterit, quam adulter fuerit convictus: alioquin ad hoc vel maxime viri confugient volentes bene concordatum sequens m
Abbreviated transcription (Latin):
Ege uilia cornelia
testamentoria obligatur
ꝗ signum ad ult̾mũ fec̾it
sapsĩt ¶De ꝑtu suppo¬
sito soli accusant ꝑentes¬
aut hu ad quos eares ꝑti¬
neat non quil expopulo

Expanded text:
ege Cornelia testamentaria obligatur, signum adulterinum fecerit serit. De partu supposito soli accusant parentesaut hi, ad quos ea res pertineat: non quilibet ex populo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ancognou̾it nel cogitan̾it
⁊ an sane mͥtis fu̾it uẽsius¬
cum lingue ad penam con
trah̾edum est quam qmͣ enĩ
tem̾arii digni pena sunt aĩ
sinon sit tale delictum quod
uel ex scriptura logis decren¬
dit ur ad exemplum iegis
magestatis frõ uel uolatiꝰ

Expanded text:
 cog‹i›tauerit et an sanae mentis fuerit. nec lubricum linguae ad poenam facile trahendum est: quamquam enim temerarii digni poena sint, tamen si non tale sit delictum, quod uel ex scriptura legis descendit uel ad exemplum legis maiestatis f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfice ꝓmissor coget᷑ ⁊ ẽ con¬
stitutum siquicquam ex pol¬
licitacõne tradidit rẽ inuni¬
cpib ⁊ uendicare eam uelit
repellendus est a peticõne

Expanded text:
ficere promissor eo cogetur, et est constitutum. Si quis quam ex pollicitatione tradiderat rem municipibus vindicare velit, repellendus est a petitione:
Abbreviated transcription (Latin):
quid auic hes. tã ĩ nõib.
quam mreb mouentib
siue uuim̾ato. me tibi
concede hac epła manu
mea scripta notum tibi
facio/ eundem lib̾tum des¬
tamento eybesso sirip¬
sit hr̃dem. semꝓniũ exm̾¬
te. nec pecculium sticho
legauit. nec acrõnes pra¬
ri iussit. que situm est
uitium massem sticho
a cio detur eorumd̾e no¬
minum. que ĩ peculiĩ
hu̾it. an utrisq urdib

Expanded text:
quidquid habes tam in nominibus quam in rebus moventibus sive in numerato, me tibi concedere hac epistula manu mea scripta notum tibi facio". eundem libertum testamento ex besse scripsit heredem, Sempronium ex triente: nec peculium Sticho legavit nec actiones praestari iussit. quaesitum est, utrum in assem Sticho actio detur eorundem nominum, quae in peculio habuit, an utrisque heredibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓħr ditariis porconibus
compet̾e. Iucins ticnus
sundum memie donait
⁊ añ tradicõm eunde
fundum post dies pau¬
cos seio pignoris obli¬
meniam in uacuam
poso̾m enisdem fundi
induxit. quero ando¬
nacõ ꝑfecta sit. pdise¬
amd̃ ea que ꝓponerẽdur
rem firma pignoris ob¬
mine lab̾onis ne potis
sui mutuam peccumx
dedit ⁊ usurat sem ꝑ
ꝑcepit. ⁊ instrum̾ta
debitorum ad lab̾om
recepit. que inu̾rdita

Expanded text:
reditariis portionibus com‹p›etere.Lucius Titius fundum Maeuiae donauit et ante traditionem eundem fundum post dies paucos Seio pignori obliMaeuiam in uacuam possessionem eiusdem fundi induxit: quaero, an donatio perfecta sit. respm ea quae proponerentur rem firmam pignoris obmine Labeonis nepotis sui mutuam pecuniam dedit, et usuras semper cepit et instrumenta debitorum a Labeone r
Abbreviated transcription (Latin):
mortis causa donõnũ artu
nacum quis nullo p̾sc̾tis
ꝑiculi metu cont̾itus sec
sola cogitacõne mortalita¬
tis donat aliam ce̾ spẽ mor¬
tis cansa dononui ait. c̃
quis ĩminente ꝑiculo cu̾¬
sic det. ut statim faciatac¬
cipientis set tunc demu̾c̾
mors fu̾it in secuta ⁊ aut¬

Expanded text:
mortis causa donationum ait, unam, cum quis nullo praesentis periculi metu conterritus, sed sola cogitatione mortalitatis donat. aliam esse speciem mortis causa donationum ait, cum quis imminente periculo comsic det, ut statim faciat accipientis, sed tunc demum, cum mors fuerit insecuta. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ quodastatu lib̾o
condonis imꝑlende cansa
capitur uel a legatario
silii uel cognati mortis cã
sic poste donari ait. ut si
conualu̾it eripiatur.

Expanded text:
nam et quod a statulibero condicionis implendae causa capitur uel a legatario,pter mortem filii uel cognati, mortis causa sic posse donari ait, ut, si conualuerit, recipiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uent ⁊ minoris ẜuns¬
emi non pot̾ quidam pu¬
tant dodrantẽ accipe debe
legatarimm nec emere com¬
petiend̾. item putant ꝙ si
ẜuimi suum rogatꝰ sit ma¬
numt̾e ⁊ dodrantẽ exlega¬
to accepit non ẽe compol

Expanded text:
intervenit et minoris emi servus non potest: quidam putant dodrantem accipere debere legatarium nec emere compellendum. idem putant etiam si suum servum rogatus sit manumittere et dodrantem ex legato acceperit, non esse com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpet̾e ei ħ int̾dcm̃ nec fimri uẽ¬
dicõm o nec ex empto accõne
ẽẽ quicꝙͣ p̾stand̃ emptori ex eo
p̾diũ discrax̾it c̾te ⁊ siñ iuliori
uendid̾it idem erit ꝓbandũ¬
plane ⁊ di pꝰ ueudiconem fũ¬
ditor quia nondũ tradicõ ftã ẽ¬

Expanded text:
mpetere ei interdictum nec finiri uendition‹e›: sed nec ex empto actione quicquam ei praestandum emptori ex eo praedium distraxerit. certe etsi non uiliori uendidit, idem erit probandum.Plane si post uenditionem funditor, quia nondum traditio facta e
Abbreviated transcription (Latin):
s filiꝰ sĩius ue destinare de. il¬
si ꝯp̾hensa fu̾it ułti hoc modo
utram ear̾ ticius eleg̾it ñ alit̾
scipulator altutriꝰ petende
sacultatem ht̃ qmͣ si ticiꝰ ele¬
git. ¶ pupillus licet farice
ꝑit recte stipulari potest. tñ
si inparentis potestate ẽ nec¬

Expanded text:
 filius seruusue destinare de alsi comprehensa fuerit, ueluti hoc modo: 'utram earum Titius elegerit', non aliter stipulator alterutrius petendae facultatem habet, quam si Titius elegerit. Pupillus licet ex quo fari coeperit, recte stipulari potest, tamen, si in parentis potestate est, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstat mͥ soli acqͥri obligacõnẽ
ticio aut̃ dũtaxat recre soluit᷑
Si nit̾ eos qui rome s̃ tał fiat sci¬
pulacõ hodie cartagine dare
tam stipulator ꝙͣ ꝓmissor. ante
aliꝙ tempꝰ suo qu̾o dispẽsato¬
ri notum fec̾it in eum diem
futuram scipulacõnẽ. ac pro¬
dispensatori ut acciꝑet. quod¬

Expanded text:
oli adquiri obligationem, Titio autem dumtaxat recte solvitur. Si inter eos, qui Romae sunt, talis fiat stipulatio: "hodie Carthagine dare tam stipulator quam promissor ante aliquod tempus suo quisque dispensatori notum fecerit in eum diem futuram stipulationem ac dispensatori, ut daret,
Abbreviated transcription (Latin):
gati spo̾nd̾as. Eudeant spondo̾
aut spondemꝰ. sũ ita in t̾roga¬
ti. spondeas respondiss spon¬
denꝰ recte obligant᷑.uł.
scipulandi coͣnstitui uł ꝓmutẽ¬
di sicuti si ab eodem fabro duo
rei stipulandi easdem opis
stipulent᷑. et coͣrio duo fabͥ.¬

Expanded text:
gati "spondetis?" respondeant "spondeo" aut "spondemus", sive ita interrogati "spondes?" respondissent "spondemus", recte obligantur. Iustipulandi constitui vel promittendi, sicuti si ab eodem fabro duo rei stipulandi easdem operas stipulentur: et ex contrario duo fab
Abbreviated transcription (Latin):
stipłone annua bima trima
die id argentũ q̃q die dari ap̃
uet̾es uariatum fuit. ¶ Et si
placeat extingui obligacõnem
si ĩ eum casum incid̾it a quo in¬
omib u̾um est ¶Ecce. stipillari
uiama it̾ actum ad fundum cõ¬
munem socius nͥpot̃. et tñ si is
qui stipłatus fu̾at duos ħedes
reliq̃rit. ñ extinguit᷑ stipłost

Expanded text:
stipulatione: "annua bima trima die id argentum quaque die dari?" apud veteres varium fuit. placeat extingui obligationem, si in eum casum inciderit, a quo inomnibus verum est. ecce stipulari viam iter actum ad fundum communem socius non potest, et tamen si is, qui stipulatus fuerat, duos heredes reliquerit, non extinguitur stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
to. testam̃to. ut puta si pluri¬
b ħ̾edib mscitutis testator
suscepta est obligacõ ñ idem
ꝓband̾.ẽ. cum duo quo cul¬
si alt̾ñs postea pacto culpare¬
nussa sit. quia post̾ioe pͦea cõ¬
fecit mutare non pot̾ qua¬
re. si socii sunit. & ꝯmunns cul

Expanded text:
to testamento, ut puta si pluribus heredibus institutis testator suscepta est obligatio. non idem probandum est, cum duo quoque culsi alteri postea pacto culpa remissa sit, quia posterior confecit, mutare non potest. quare si socii sint et communis cul
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cauit ita rogo si te ꝓme¬
rũt dignos eos lib̾tate
existimes p̾doris hee fu̾t
ꝑtes ut cogat ub̾tatem p̃s¬
igantur ꝓ quib lib̾tatẽ
meren debent arbitrium
tantum enis erit qui roga¬
tus sit quo temꝑe quec
suiiuis nõ manuimisisset
hrs eius statim lib̾tatem
pr̃are cogatur.

Expanded text:
 cauit ita: 'rogo, si te promeruerunt, dignos eos libertate existimes'. praetoris hae partes sunt, ut cogat libertatem praesigantur, pro quibus libertatem mereri debent. arbitrium tamen eius erit qui rogatus sit, quo tempore quemque si uiuus non manumississet, heres eius statim libertatem praestare cogatur.
Abbreviated transcription (Latin):
reddat an w̾condone libͥtã
data ideatur quesitu
est . R. pure quid̾datam
lib̾tatẽ ⁊ iliam adieccõm
ita non rõnes reddat ⁊ cõ¬
qui a manifesta uolu̾tas

Expanded text:
one libertas data uideretur, quaesitum est. respondi pure quidem datam libertatem et illam adiectionem 'ita ut rationes reddat' conquia manifesta uoluntas
Abbreviated transcription (Latin):
aute duit̾it sinc repudio di¬
mulri ait manmissio impe
cetur manirussõm uł aliena¬
cõm nonim pediri s ⁊ si cõsta¬
te m̾inio nurir dum druoraũ
cogitat manuumdent urali¬
enet ⁊ hoc di lucidis ꝓbonib¬
sit fu̾it approbatu quasi in
fraud̾e legis ħ fan̾ sit nͥ debet
auenacõ ualere nelmann¬
missio alienacõm om̃ ominno

Expanded text:
autem diuertit siue repudio dimissa sit, manumissio impedcetur manumissionem uel alienationem non impediri. Sed et si constante matrimonio mulier, dum diuortium cogitat, manumittat uel alienet et hoc dilucidis probationibus fuerit adprobatum: quasi in fraudem legis hoc factum sit, non debet alienatio ualere uel manumi
Abbreviated transcription (Latin):
atrimonii cansa ma
uxorem ducat non erit liu̾ a
adeo ut s̃ necint᷑ sex qund̾
m̃ses eam repudiatã postea
manumissor uxorẽ dux̾it li¬

Expanded text:
atrimonii causa, alter eam uxorem ducat, non erit libera, adeo ut nec si intra sex quidem menses eam repudiatam postea manumissor uxorem duxerit, li
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾e uel alienare ꝓhibe
q ita u̾ba facrunt ut nec e¬
um quid̃ ẜuum qui extra ⁊¬
ministerium eius mulieris
fint uel ĩ agro uel inꝓum
durumest set ita iey stripta
est set ⁊ si post diuorcium
aut ana rõne. icquisunt eq̃¬

Expanded text:
mittere uel alienare prohibetur, quia ita uerba faciunt, ut ne eum quidem seruum, qui extra ministerium eius mulieris fuit uel in agro uel in produrum est, sed ita lex scripta est. Sed et si post diuortium aut alia ratione adquisiit
Abbreviated transcription (Latin):
agec s sicum ip̃e cãm posset¬
ꝓbar tradid̾rt nnua frauꝰ
inteiligetur ¶Ncquis cre¬
ditorũ fraudandoꝵ causa ser¬
uos mamimittat hac lege
cauetur creditores antẽ ap¬
pellantur quib eyquac̾q
causa accõ cumi frandatore

Expanded text:
are posset, tradiderit, nulla fraus intellegetur. Ne quis creditorum fraudandorum causa seruum manumittat, hac lege cauetur: creditores autem appellantur, quibus quacumque ex causa actio cum fraudatore
Abbreviated transcription (Latin):
ẜat s ⁊ auũ ⁊ auiam ꝓhib¬
uit mauumitt̾e cum horũ
queq mancipia aom postu¬
iari posse ley uoluit. Sex¬
tus cecilius recceait angͦ¬
se alienandis manumit¬
tendis ue ẜ nis finge ĩquit¬
em postuiatam que congĩ

Expanded text:
auum et auiam prohibuit manumittere, cum horum quoque mancipia quaestione postulari posse lex uoluerit. Sextus Caecilius recte ait anguse alienandis manumittendisue seruis. finge, inquitem postulatam
Abbreviated transcription (Latin):
neq ullũ maleficiũ ẽ sñ mã¬
dato suscipe negõrũ ad minis¬
tͣtõnem. longe nuꝰ is cuiꝰ ne¬
tocia s̾ gresta ignorans aut ccͣ¬
risse aut deliquise intelligi
pot̾. S utilitatis cã receptũ est.¬
ri iõ aut̃ id ita receptũ ẽ quia
płniz homines eo animo pegͤ
ꝓficiscunt᷑. qͣi statĩ redditi nec
ob id ulli curam nectõr ꝯuoꝵ
mandant. deinde noius cãis
or̃uenientib ex necessitate di¬
t̾endis nullam hĩt᷑us eẽt ac¬
cõnem. de eo ꝙ utilit̾ de suo ĩ¬
pendiss uł is cuius negocia ges¬
ta sunt adu̾sus eũ qui muasis

Expanded text:
leficium est sine mandatu suscipere negotiorum administrationem: longe magis is, cuius negotia gesta sunt, ignorans aut contraxisse aut del‹i›quisse intellegi potest: sed utilitatis causa receptum estri. ideo autem id ita receptum est, quia plerumque homines eo animo peregre proficiscuntur quasi statim redituri nec ob id ulli curam negotiorum suorum mandant, deinde nouis causis interuenientibus ex necessitate digerundis, nullam habiturus esset actionem de eo, quod utiliter de suo impe‹n›disset, uel is, cuius gesta essent, aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtestata sit ⁊ ego a tc̃io em̾o
qui nullam ꝯtrou̾siã paciebat᷑
uide.amꝰ an excepcõni locus sit
⁊ ꝑutem subueniend̾ mͥ quia
is qui mͥ uendid̾it nullã litẽ
hũerit. ⁊ quid̃ fi̾ pot̾. ut duo
in nec̾e eius sitẽ int̾ se iĩngãt
qui c̃ ip̃o litigare nõ pot̾antis
tũ cũ quratore. tutore ꝓcͤatore ue
alicuiꝰ iudiciũ acceptũ sit. ꝯse¬

Expanded text:
testata et ego a Tertio emero, qui nullam controuersiam patiebatur, uideamus, an exceptioni locus sit. et putem subueniendum mihi, quia is, qui mihi uendidit, nullam litem habuit et quod fieri potest, ut duo in necem eius litem inter se iungant, qui cum ipso litigare non poterant. si tamen cum procuratore tutore curatoreue alicuius iudicium acceptum sit, conse
Abbreviated transcription (Latin):
I s̾uus cũ em̾it scit. ignorau̾it
ut scĩa sit spectanda eius qui
ꝯparauit non enis cui acquiri¬
t᷑ ⁊ iõ pena litigiosi ꝯpetit sic
tũ si nõ mandato dñi emt.

Expanded text:
i seruus cum emerit scit, ignorauit aut scientia inspicienda sit eius qui comparauit, non eius, cui adquiretur, et ideo poena litigiosi competit, sic tamen, si non mandatu domini emit:
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ accepit ꝑerrorẽ sol¬
uentib obligat᷑ quid̃ qͣi. ex
ex mutui dacõe ⁊ ead̾. accõe
tenet᷑ qͣ debitores creditorib
s ñ pot̾ intlłi is qui ex ea cã
qui em̃ soluit perrorem ma¬
it̃ distrande obligacõis aĩo

Expanded text:
itum accipit per errorem soluentis, obligatur quidem quasi ex mutui datione et eadem actione tenetur, qua debitores creditoribus: sed non potest intellegi is, qui ex ea causa qui enim soluit per errorem, magis distrahendae obligationis animo
Abbreviated transcription (Latin):
ex dotis ꝓmissione q̾sitũ ẽ cũ
ip̃e filiam suam exibuerit ⁊
maritus nullam impensam
fec̾it an ex cirographo ex sti¬
płatu agenti geno excepcõ ob¬
stare debeat R. si ut ꝓponit᷑ pr̃¬
plius relinq̃re. Nisi me fronco

Expanded text:
ex dotis promissione: quaesitum est, cum ipse filiam suam exhibuerit et maritus nullam impensam fecerit, an ex chirographo ex stipulatu agenti genero exceptio obstare debeat. respondit, plius relinquere, nisi me Fronto
Abbreviated transcription (Latin):
nita si liquido appareat lb̾tũ
mctu solo uł nimia proni re¬
uencia ita se suhiȩcisse ut uł
penali qͣdam stipłoe se subiec̾it¬
sSi honorande lib̾tatis cã societa

Expanded text:
nita, si liquido appareat libertum metu solo uel nimi‹a› patrono reuerentia ita se subiecisse, ut uel poenali quadam stipulatione se subiceret.Si libertatis causa societa
Abbreviated transcription (Latin):
s omnes omiino ininagesta¬
tis crimine ꝙ ad ꝑsonas pri¬
cipum attin si ad testimoni¬
um ꝓuocemur cum resexig̾
torquentur ¶ pot̾ queri ande
ẜuis silii castrensis pocculũ¬

Expanded text:
 omnes omnino in maiestatis crimine, quod ad personas principum attinet, si ad testimonium prouocentur, cum res exigit, torquentur. Potes quaeri, an de seruis filii castrensis pecul
Abbreviated transcription (Latin):
uenditore ⁊ ꝑseu̾anit ĩ ea¬
de uoluntate ꝑm̾ hr̃i ac
siabeo aquo debint manu¬
mitti manumistus ẽet.
mortuo autem uenditore
non ed hrdum enis uolun¬
tadem eyplorndam. diuᷤ
marcus cum fi lio suo iꝑ pꝑ¬

Expanded text:
uenditore et perseuerante in eadem uoluntate, perinde haberi, ac si ab eo, a quo debuit manumitti, manumissus esset: mortuo autem uenditore non esse heredum eius uoluntatem explorandam diuus Marcus cum filio suo
Abbreviated transcription (Latin):
Rbihr̃e enm uib̾as. tonari
recte potest. sine s stit irm
que apud se c̾ sibi ẽeconatã
uel muram sibi non acce ꝑ
mente suo ainis data fu̾it.
ut statim eius fiat

Expanded text:
bere eum iubeas, donari recte potest. sed si nescit rem quae apud se est sibi esse donatam, uel missam sibi non accepermente seruo eius data fuerit, ut statim eius fiat
Abbreviated transcription (Latin):
ut & nominatim adutiet
sic seeiocedere ut donare qf
possit an lo cum hãt dono⁊
non dubito donare quoz en
poire non numquam ⁊ ex
ꝑsona pot̾it hoc colligi po¬
ne emmeum filuum ẽe sena¬
toris nel ouuslz alt̾ius dig¬
nitatis quare non dicas n¬
dĩprem nisi ei spałr donan¬
di facultatem adem̃it. hoc
quo concessure. dimmilibam
eidat peculii adimnistracõ
pari audem r̃ne quaredo¬
nare silius fam̃. ꝓhibetur.¬
pr̾is quo causadonore pot̾
attñ cum cessat uoluntas
conare quo ꝑmisrimnest.¬
mortic douare. ħ omina loc̾
hobmire in paganis cetimi
qui lñt canrense pectuliũ
uel quasi castrẽse. mea con¬
done sunt ut donaie ⁊ mor¬
tis cansa ⁊ non mortis canta

Expanded text:
ut nominatim adiceret sic se ei concedere, ut donare quoque possit, an locum habeat donatio: et non dubito donare quoque eum posse. Nonnumquam etiam ex persona poterit hoc colligi: pone enim filium esse senatoriae uel cuius alterius dignitatis: quare non dicas uideri patrem, nisi ei specialiter donandi facultatem ademit, hoc quoque concessisse, dum liberam dat peculii administrationem? Pari autem ratione, qua donare filius fammortis quoque causa donare possit, attamen ubi cessat uoluntas,donare quoque permissum est donare. Haec omnia locum habebunt in paganis: ceterum qui habent castrense peculium uel quasi castre‹n›se, in ea condicione sunt, ut donare et mortis causa et non mortis causa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊sus qui a me em̃at snĩ
nĩcede conduxat ut pr
eum sibi iure eymi̾e. si an̾¬
quam eximat me peitũ¬
it. meus iapis durat /si
postea ip̃ius fcm̃ auocare
non possum .q. emim tra¬
itur domnnii uoluritate

Expanded text:
is qui a me emerat, siue mercede conduxerat, ut paterer eum sibi iure eximere, si antequam eximat, me paenituerit, meus lapis durat, si postea, ipsius factum auocare non possum: quasi traitur domini uoluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
ris q̃o est. namsi .x. ti¬
cõ inhoc dedi st. ut stiel̾
em̃et. Ałr nõ daturus.
mortuo sticho contõne
ut stichum em̾et. ei cau¬
sa mag̾. dononis. qmͣ cõ¬
ri debeb̾. ⁊ mortuo sti¬
cho pecrinna ap̾ ticiĩ¬

Expanded text:
ris quaestio est: nam si decem Titio in hoc dedi, ut Stichum emeret, aliter non daturus, mortuo Sticho condic‹t›ut Stichum emere‹t›, causa magis donationis, quam conri debebit et mortuo Sticho pecunia apud Titi
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̾ aut̾ filii subrepti furti accõ ̃̃
er̾ ẽ si m̾etͥcem alienani ãcillã
rapuit quis ł celauit furtum
ideo ⁊̃ eũ qui fores m̾etͥcis effre¬
g̾it libidnrus cã ⁊ fures ñ ab eo
rnducti s alias ingressi res ege¬
sserunt furti ñ ten̾i. au tñfauia
ui teneat᷑ qui subp̃sit scortũ
libidinis cã & ñ puto tenerr&¬

Expanded text:
ter filii subrepti furti actionem est, si meretricem alienam ancillam rapuit quis uel celauit, furtumideo etiam eum, qui fores meretricis effregit libidinis causa, et fures non ab eo inducti, sed alias ingressi sserunt, furti non teneri. an tamen uel Fabia teneatur, qui sub pressit scortum libidinis causa? et non puto tener
Abbreviated transcription (Latin):
qd rr̃ pupillaꝵ ht̃ int̾cipiendi
uit̾ potestas ei nõ dat᷑ et ideofiqͥd
furandi aiimo. lmou̾it furtũ
facit nͨ usucapires pot̾. o ⁊ ft̃i
Accõe tenet᷑ qͣnuis ⁊ tutele aiti ẽ¬

Expanded text:
em rerum pupillarium habet, intercipiendi autem potestas ei non datur: et ideo si quid furandi animo amouerit, furtum facit nec usucapi res potest. sed et furti actione tenetur, quamuis et tutelae agi
Abbreviated transcription (Latin):
lio adhibito maniuntde pꝰ
or ut non ey luxuria nelex
affeccu decendendes causas
dedisse iuxta lib̾tatem legem
elienscẽciam credendum est
Siquis iinori .xx. annis hac
lege ẜmuĩ ded̾it ut p̾cio accep
at pot̾it ille cã manimnssõ¬
uis illius ꝓbare ħ ip̃m allog̾aᷤᷤ
legem datam ⁊ ꝑducere ad
lib̾tatem ergo ħ deb ostend̾e
ex lege doñoins uel ey asfec¬

Expanded text:
lio adhibito manumittere poportet, ut non ex luxuria, sed ex affectu descendentes causas dedisse iustam libertatem legem Aeliam Sen tiam credendum.Si quis minori uiginti annis hac lege seruum dederit aut pretio accepto at, potest ille causam manumissionis istius probare, hoc ipsum allegans legem datam, et perducere ad libertatem: ergo hic debet ostendere ex lege donationis vel ex affec
Abbreviated transcription (Latin):
Stipulatus sũ damam ant he¬
rotem suum dari. cim danã
dares. egto quo nunꝰ acciperem
in mora fui. mortuus ẽ dama
bini opinionem. puto te exsti¬
pulatu agere ñ posse. namis
recte existimabat. si ꝑ debito¬
reni mora ñ eẽt. quomuꝰ id
ꝙ debebat solu̾et: ꝯtinuo eũ
debito lib̾ari Idem

Expanded text:
Stipulatus sum Damam aut Erotem seruum dari: cum Damam dares, ego quo minus acciperem, in mora fui: mortuus est Dama: bini opinionem puto te ex stipulatu agere non posse: nam is recte existimabat, si per debitorem mora non esset, quo minus id quod debebat solueret, continuo eum debito l
Abbreviated transcription (Latin):
.bibilis causa eiusmodistrp¬
islacõnis est. Item siuir. a.
muliere eo mocenẽ in dotẽ
scipulatus est. ¶ mrcellũ¬
xistimo posse me id ꝙ meũ
ẽ sub condicõne scipulari
item mam scipulari ad fũt
posse. qͣnqͣm int̾im fundꝰ
u̾sit meus. aut si hoc uer
ñ est. ⁊ alienũ fund̾ sub cõ¬
dicõne scipulatus fuero ise¬
latus fuerit. statim fundo
alienato euanescit stipu¬
lacõ. et maxime scd̾m illor
opmmionẽ qui eciam ea que
recte conscituer̾t resolui
putant. cum meũ casum
recider̾t a quo ñ potuer̾t
cosut̾e. ¶ ex hac stipulacõ¬
ne nisulam fulciri spondes.
ñ est expectand̾. ut ruat . nͥ
n. inchilscipislatoris int̾est
fultam pociꝰ ẽẽ ꝗͣm ñ e̾e̾. nec
tiñ recte aget᷑ si nond̾ pt̾ie¬
rit temporis tantum quio
fulcue potuerit redẽptor.
prinut᷑ obmnissum intellitẽ¬
rem int̾pretam᷑. quia stipula¬
tori lib̾um fuit u̾ha late con¬
ciperenec rursũ ꝓmissor
ferendꝰ est si eius int̾erit

Expanded text:
babilis causa eiusmodi stipulationis est. item si uir a muliere eo modo non in dotem stipulatus est. 98 Marcelluxistimo posse id quod meum est sub condicione stipulari, item uiam stipulari ad fundum posse, quamquam interim fundus non sit meus: aut, si hoc uerum non est et alienum fundum sub condicione stipulatus fuero islatus fuerit, statim fundo alienato euanescit stipulatio, et maxime secundum illorum opinionem, qui etiam ea, quae recte constiterunt, resolui putant, cum in eum casum recciderunt, a quo non potuissent consistere. Ex hac stipulatione: 'insulam fulciri spondes?' n est exspectandum, ut ruat: nec enim nihil stipulatoris interest fultam potius esse, quam non esse: nec tamen recte agetur, si nondum praeterierit temporis tantum, quo fulcire potuerit redemptor. primitur, omissum intellegenrem interpretamur, quia stipulatori liberum fuit uerba late concipere. nec rursum promissor ferendus est, si eius intererit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. illi ticiũ datur̾. s ex ea scipu¬
lacõne dum int̾ est nã agere
possum. et ideo si locuplex sit
ticiꝰ nicħ. ex hac stipulacõrie
id a te fieriq si ñ fet̾is: eque
saluam peciũamhĩturꝰ sum
i tibi impsero .x. darispondes
causa coguita denegandam

Expanded text:
est illi 'Titium daturum?': sed ex ea stipulatione, dum interest mea, agere possum, et ideo, si locuples sit Titius, nihil ex hac stipulatione id a te fieri, quod si non feceris, aeque saluam pecuniam habiturus sum? 'si tibi nupsero, decem dari spondes?' causa cognita denegandam