comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eri imperauit. Quibus iterũ in brittaniam primo uere trans uectus. dũ
ipse in ostẽ cum exercitu pergit: Nauis inancoris stantes. tẽpestate cor¬
reptae uł conlisae int̃seiuel arenis inlisae. Ac dissolute sunt. Ex quib:¬
xl perierunt. coeere cum magna difficultatae repara. at&s sunt caesaris
aequitatus. Primo congressu. abrittanis uictus. Ibique lauienus tribu¬
nus occisus est. Secundo proelio cũ magno suorũ discriminae uictos
brit tanos infugam uertit: Inde ad flumen tamensim profectus in
huius ulteriore ripa casso bella. uno duce in mensa hostium multitu¬
do consederat. Ripãq fluminis ac poene totũ sub aqua uadũ acutis¬
simis sudibus perstruxerat. Quarũ uestigia suedium ibidem usquȩ
hodie uisuntur: Et uid&ur Inspectantibus qđ singula earum admo¬
dum humani femoris grossae & circum fusae plumbo. immobiliter

Expanded text:
eri imperavit: quibus iterum in Brittaniam primo vere transvectus, dum ieri imperavit: quibus iterum in Brittaniam primo vere transvectus, dum ipse in hostem cum  Al. add. ingenti exercitu pergit, naves in anchoris stantes, tempestate correptae, vel conlisae inter se, vel arenis inlisae ac dissolutae sunt: ex quib perierunt, caeterae cum magna difficultate reparatae sunt. Caesaris equitatus primo congressu a Brittanis victus, ibique Labienus tribunus occisus est: secundo praelio cum magno suorum discrimine victos Brittanos in fugam vertit: inde ad flumen Tamesim  Al., Tamensium profectus. In hujus ulteriore ripa Cassobellauno duce, immensa hostium multitudo consederat, ripamque fluminis ac pene totum sub aqua vadum acutissimis sudibus praestruxerat: quarum vestigia sudium ibidem usque hodie visuntur, et videtur inspectantibus quod singulae earum ad modum humani femoris grossae, et circumfusae plumbo immobiliter
Abbreviated transcription (Latin):
uenatu in signis. Haec autẽ ꝓpriae patria scottorum est: Ab hac
egressi ut dixinus. terciam in brit taniam britonibus & pictis
gent̾em addiderunti. Et autẽ sinus maris ꝑmaximus quiantiquitus gentẽ¬
brittaniae apiotis secernebat. qua boccidente in terras longo spacio erum¬
pit ubiest lcuutassebrittanue munitissima usque bodie quaeuocatur al
usque adgaium. Ialium caesarem inaccess atq incognita fuit: quianno ab
gesimo sunctus gadu consulatus cumlucio bibulo. dum contra germanorũ
gallorum que gentes quire notantdium. fluminae dirimebantur belluꝓ
gereret : uenit ad morianos unde in brittanĩ proximus & breuis simust ran
brittanã transuehitur . V. bracerba primum pugna fatigatus de inde ad¬
uensa tẽpestate correptus: plurimã dassis partem & non paruum nume¬
rum militum. aequitsm uerõ poene omnem dispdidit: Reuersus ingal¬

Expanded text:
venatu insignis. Haec autem proprie patria Scottorum est: ab hac venatu insignis. Haec autem proprie patria Scottorum est: ab hac egressi, ut diximus, tertiam in Brittania Brittonibus et Pictis gentem addiderunt. Est autem sinus maris Britonum a Pictis secernebat, qui ab occidente in terras longo spatio erumpit, ubi est civitas Britonum munitissima usque hodie, quae vocatur Ausque ad Gaium Julium Caesarem inaccessa atque incognita fuit: qui anno abgesimo, functus gradu consulatus cum Lucio Bibulo, dum contra Germanorum Gallorumque gentes qui Rheno tantum flumine dirimebantur, bellum gereret, venit ad Morinos, unde in Brittaniam proximus et brevissimus transBrittaniam transvehitur, ubi acerba primum pugna fatigatus, deinde adversa tempestate correptus, plurimam classis partem, et non parvum numerum militum, equitum vero pene omnem disperdidit. Regressus in Gal
Abbreviated transcription (Latin):
A quo uidelic& duce usq hodie dalre utiniuo cantur. Nam lingua
corum daal partẽ significat. Iberna autẽ & latitudine sui status
& salubritatae hac serenitate aerum multum brittaniae prestat
itaut raro ibinix plusquam triduana iemaneat ꝓpt̃ hiemem ausena
sec& aestate aut stabula fabric& iumentis nullum ibi reptile uide¬
ri soleat nullus uiuere sẽpens ualeat. Nam sȩpe illodebrittaniae
ad lati serpentes. mox ut proximante terris nauigio odore aeris
illius ad tacti fuerint intereunt.Iuimpotius omia poene quae de
cadem insula sunt contrauenenum ualent: Deniq uidimus quib¬
dam a serpente percussis rasa folia codicum quid ehibernia fu¬
erant & ipsam rasuram aquae in missam ac potui datam talibus¬
& protinus totamuim ueneni grassantis totum inflati corporis.
ab sumpsisse ac sedasse tumorem. Diues lactis acmellis insula nec
unearum expers piscium uolucrum que sed & ceruorum capracarũq

Expanded text:
a quo videlicet duce usque hodie Dalreudini vocantur, nam lingua a quo videlicet duce usque hodie Dalreudini vocantur, nam lingua eorum daal partem significat. Hibernia autem et latitudine sui status, et salubritate, ac serenitate aerum multum Brittaniae praestat, ita ut raro ibi nix plusquam triduana remaneat: nemo propter hiemem aut foena secet aestate, aut stabula fabricet jumentis: nullum ibi reptile videri soleat, nullus vivere serpens valeat: nam saepe illo de Brittania adlati serpentes, mox ut proximante terris navigio, odore aeris illius adtacti fuerint, intereunt: quin potius omnia pene quae de eadem insula sunt contra venenum valent. Denique vidimus, quibusdam a serpente percussis, rasa folia codicum qui de Hibernia fuerant, et ipsam rasuram aquae immissam ac potui datam, talibus protinus totam vim veneni grassantis, totum inflati corporis absumsisse ac sedasse tumorem. Dives lactis ac mellis insula, nec vinearum expers, piscium volucrumque, sed et cervorum caprearumque
Abbreviated transcription (Latin):
mus insulam aliam esse non procul anrã contra ortum solis quamsȩ¬
pe lucidioribus diebus delonge aspicere solemus hanc adire suuil¬
tis habitabilem uobis facere ual&is uel quirestiterit nobis auxiliarus
utimini. Itaquae p&entes brittaniam pieti. habitare perseptem tri¬
onales insulae partes coeperunt. Nam austrina brittones occupauerant
cumquȩ uxores picti nonhabentes p&erent a scottis. ea solum conditio¬
ne dare consenserunt utubi res perueni& indubium. magis defeminea
regum ꝓsapia quamdemasculina regem sibi digerent quodusque
hodie apud pictos constat esse seruatum. Procedente autem tẽpore
brittania praeter brit cones & pictos terciam scottorum nationem
inpictorum parte recepit quiducere uade iberna progressi uel amei¬
tia uel ferro sibim& int̃ eos sedes quas hactenus habent iundicauer̃

Expanded text:
mus insulam aliam esse non procul a nostra, contra ortum solis, quam saemus insulam aliam esse non procul a nostra, contra ortum solis, quam saepe lucidioribus diebus de longe aspicere solemus. Hanc adire si vultis, habitabilem vobis facere valetis: vel si qui restiterit, nobis auxiliariis utimini. Itaque petentes Brittaniam Picti, habitare per Septentrionales insulae partes coeperunt, nam Austrina  Al., Austrinas Brittones occupaverant. Cumque uxores Picti non habentes peterent a Scottis, ea solum conditione dare consenserunt, ut ubi res perveniret in dubium, magis de feminea regum prosapia, quam de masculina regem sibi eligerent: quod usque hodie apud Pictos constat esse servatum. Procedente autem tempore Brittania post  Al., praeter Brittones et Pictos, tertiam Scottorum nationem in Pictorum parte recepit; qui duce Reuda de Hibernia progressi, vel amicitia vel ferro sibimet inter eos sedes quas hactenus habent, vindicarunt:
Abbreviated transcription (Latin):
cipientes ab austro possedissent. Contigit gentẽ pictorum descithia
ut phibent longis nauibus non multis oceanum ingressam circum¬
agente. flatu uentorum extra sines om̃s brit tanie. Iberniam per¬
uenisse eiusquȩ septem trionilef horas intrasse atquȩ inuenta
ibi gente scottorum sibi quoquae in partibus illis sedis p&isse nec
in p&rartiusse. Est autẽ iberna insula om̃ium post brittaniã
maximaȩ ad occidentẽ quidem brittania sita sed sicut contra aqui¬
lonem ea breuior ita inmeridiem setrans illius sines plurimum pro¬
tendens usque contra his panue septem trionalia quauis magno equo¬
re intemacente ꝑuenit. Ad hanc ergo usq peruenientes niuigio
picti ut diximus paierunt in ea sibi quoque sedes & habitationẽ
donan respondebant scorti quia non ambos eos caper& insula sed possu¬
mus inquiunt salubrae uobis dare consilium quid agere ualeatis. Noui¬

Expanded text:
cipientes ab Austro, possedissent, contigit gentem Pictorum de Scythia, cipientes ab Austro, possedissent, contigit gentem Pictorum de Scythia, ut perhibent, longis navibus non multis Oceanum ingressam, circumagente flatu ventorum, extra fines omnes Brittaniae Hiberniam pervenisse, ejusque Septentrionales oras intrasse, atque inventa ibi gente Scottorum, sibi quoque in partibus illius sedes petisse, nec inpetrare potuisse. Est autem Hibernia insula omnium post Brittaniam maxima, ad Occidentem quidem Brittaniae sita; sed sicut contra Aquilonem ea brevior, ita in Meridiem se trans illius fines plurimum protendens, usque contra Hispaniae Septentrionalia, quamvis magno aequore interjacente pervenit. Ad hanc ergo usque pervenientes navigio Picti, ut diximus, petierunt in ea sibi quoque sedes et habitationem donari. Respondebant Scotti, quia non ambos eos caperet insula, sed possumus, inquiunt, salubre vobis dare consilium quid agere valeatis. Novi
Abbreviated transcription (Latin):
hab& dies estate : sicut & noctes contra in bruma sole ramirum tunc
libicas in partes secedente : id est horarum decem & octo : Plurimae itẽ
breuitatis noctes estate. & dies hab& in bruma: hoc est sex solum modo
aequ noctialium horarum cumin armoenia. machedomia. Italia c&erisq
eiusdem lineae regonibus longissima dies siue nox .Xv. breuissima
uIIII. conpleat horas. Haec in presenti iuxta numerum librorum quibis
lex diuna scripta est quinquȩ gentium linguis unam eademque summe
ueritatis & uere sublimitatis scientum scrutatur & confit&ur. Anglo¬
rum uidelic& brittonum scotthorum. pictorum & latinorumq me¬
ditatione senpturarum caeeris om̃ibus est facta communis. In pri¬
mis autem insula brittones solum a quibus nomen accepit inscolas
habuit. uid et ractu armonicano iut fertur britaniã aduecti austra¬
les sibi partes illius iundicarunt. Etcumplurimam insulae pastem in¬

Expanded text:
habet dies aestate, sicut et noctes contra in bruma, sole nimirum tunc habet dies aestate, sicut et noctes contra in bruma, sole nimirum tunc Lybicas in partes secedente, id est, horarum decem et octo: plurimae item brevitatis noctes aestate et dies habet in bruma, hoc est, sex solummodo aequinoctialium horarum: cum in Armenia, Macedonia, Italia, caeterisque ejusdem lineae regionibus longissima dies sive nox quindecim, brevissima novem compleat horas. Haec in praesenti, juxta numerum librorum quibus lex divina scripta est, quinque gentium linguis, unam eamdemque summae veritatis et verae sublimitatis scientiam scrutatur et confitetur, Anglorum, videlicet, Brittonum, Scottorum, Pictorum et Latinorum, quae meditatione Scripturarum caeteris omnibus est facta communis. In primis autem haec insula Brittones solum a quibus nomen accepit, incolas habuit, qui de tractu Armoricano, ut fertur, Brittaniam advecti, Australes sibi partes illius vindicarunt. Et cum plurimam insulae partem, in
Abbreviated transcription (Latin):
rum Om̃ĩa a&ati & sexui pdistuicta loca iuxta suum cuique me¬
dum a dotucdas. Quaeñ ut st̃ s basilius dicit. feriudam qualitatẽ
ecipit cum percepta quacdam m& alla trans currit. & st nonsolaͣ
calida sed & ardens quae & iam uenis metallorum aerꝓferri & płũ¬
bi & argenti fecunda gguit. Et lapidẽ gagita plurunum Optumnumq
est autem igro gemmeus & ardens iui ad motus incensus serpentes
fugat ad tritu cale factus adplicita d&in& aequee ut sucinum erat
& cuutatibus quondam Mlignti & acto nobilissiius insiguita propter
castella in numera quȩ & ipsi muris turribus portis ac sepis erant instructa sir¬
missimis & qua prope subipso septẽ trionali uerticem mundi iac& lucidas
estate noetes hab&. Ita utmedio saepe tempore noctis in questionẽ ueniat.
intuentibus utrum erepusculum adhuc permaneat uespertinum aniam
aduenerit matutinum ut pote nocturno sol& non longe subterris adon¬
entem boriales ꝓplagas redeunte. Vnde &iam plurimae longitudinis

Expanded text:
rum omni aetati et sexui per distincta loca juxta suum cuique modum accommodos. Aqua enim ut sanctus Basilius dicit fervidam qualitatem recipit, quum per certa quaedam metalla transcurrit, et fit non solum calida, sed et ardens. Quae etiam venis metallorum, aeris, ferri, et plumbi et argenti faecunda, gignit et lapidem gagatem plurimum optimumque: est autem nigrogemmeus et ardens igni admotus, incensus serpentes fugat, adtritu calefactus adplicita detinet aeque ut succinum. Erat et civitatibus quondam viginti et octo nobilissimis insignita, praeter castella innumera, quae et ipsa muris, turribus, portis, ac seris erant instructa firmissimis. Et quia prope sub ipso Septentrionali vertice mundi jacet, lucidas aestate noctes habet; ita ut medio saepe tempore noctis in quaestionem veniat intuentibus, utrum crepusculum adhuc permaneat vespertinum, an jam advenerit matutinum, utpote nocturno sole non longe sub terris ad Orientem Boreales per plagas redeunte: unde etiam plurimae longitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
animnus incogtaitione pdelectitionẽ conungur Qua nisi prus iguscn¬
cupiscentae amente destrueat dignũse congegationa facrum aefamar
nondeb&: quise gruari ꝑnequicum praue uoluntitis uid&. Quam¬
uis dehacre diuersac hominum nationes duiersa sentiant at q alia
custodire iuideantur: ł õmanorum tamen semꝑ abantiquioribus
usas suit post amixtionem propriae contugs & lauari purisiecatio¬
nem quaerere. & ab ingessu ecclesiae paululum reuerenter ab scine.¬
re Ndechaec dicentes culpam deputamus esse coriuglum sedgiore

Expanded text:
animus in cogitatione per delectationem conjungitur; quia nisi prius ignis conanimus in cogitatione per delectationem conjungitur; quia nisi prius ignis concupiscentiae a mente deferveat, dignum se congregationi fratrum aestimare non debet, qui se gravari per nequitiam pravae voluntatis videt. Quamvis de hac re diversae hominum nationes diversa sentiant, atque alia custodire videantur, Romanorum tamen semper ab antiquioribus usus fuit, post admixtionem propriae conjugis, et lavacri purificationem quaerere, et ab ingressu Ecclesiae paululum reverenter abstinere. Nec haec dicentes, culpam deputamus esse conjugium; sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
paulo post subiecit exponens Ex corde exeunt cogitationes
malae Ubiubertim indicatum est: quia illud ab omni potente
dõ pollutũ eẽ in opere ostenditur: quod ex pollutae cogitatio¬
nis iadice generatur. Vnde paulus quoque apłsdicit, om̃ia
munda mundis. quo inquinatis autẽ & infidelibus nichil est
mundum: Atq mnox euisdẽ causam quo inquinationis ad ram
subiungit Coinquinata sunt enĩ & mens eorum & conscientia
Siergo ei cibus inmundus non est cuimens in munda non sue¬
rit: Quur quod munda mente mulier ex natura patitur ei
in in munditiam reputetur & Uir autẽ cum propria coniuge
dormiens nisi lotis aqua intrare ecclesiã non deb& Sedneque
lotus intrare statim deb&. Lex autẽ ueteri populo p̃cipit. ut
mixtus uir mulieri. & lauari aqua debeat. & ante solis oc casum
ecclesum non intrare. Quod tamen intellegi spiritaliter potest
Qiua mulieri uirmisc&ur. quando in licite concupiscentiae

Expanded text:
paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae . Ubi ubertim indicatum est, quia illud ab omnipotente Deo pollutum esse in opere ostenditur, quod ex pollutae cogitationis radice generatur. Unde Paulus quoque apostolus dicit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum . Atque mox ejusdem causam coinquinationis adnuntians subjungit: Coinquinata sunt enim et mens eorum et conscientia. Si ergo ei cibus immundus non est cui mens immunda non fuerit: cur quod munda mente mulier ex natura patitur, et in immunditiam reputetur? Vir autem cum propria conjuge dormiens , nisi lotus aqua, intrare ecclesiam non debet; sed neque lotus intrare statim debet. Lex autem veteri populo praecepit, ut mixtus vir mulieri, et lavari aqua debeat, et ante solis occasum ecclesiam non intrare: quod tamen intellegi spiritaliter potest. Quia mulieri vir miscetur, quando inlicitae concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
sine uoluntatis studio uideatur esse polluta exculpauenit uitium
in quose ipsa qualis ꝑ iudicium facta sit humana natura cognoscat.
& homo quiculpã sponte ꝑp&rauit. reatum culpae poste᷑ inuitus
At que ideo femine cumse m& ipsis considerent & si in menstrua
consu&udine ad sacramentum dominici corporis & sanguinis ac¬
cedere non p̃sumat᷑. desuarecta consideratione laudandae sunt
ni a more rapiuntur reprimendae sic ut prediximus non sunt: Sic̃
intescamento ueteri exteriora oꝑa obferuantur. ita intestamento
nouo nontam quod exterius agitur. quam id qđ interius cogitatur. sol¬
licita intentione adtenditur ut subtili sentencia puniatur. Nã
cum multa lex uelud in munda manducare prohibeat. In euange¬
lio tamen dñs dicit. Non quod intrat in os co inquinat hominẽ sed
quae exeunt deore. illa sunt quae coinquinant hominem: Atq

Expanded text:
sine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, sine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, in quo se ipsa qualis per judicium facta sit, humana natura cognoscat. Et homo qui culpam sponte perpetravit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae cum semetipsis considerent, et si in menstrua consuetudine ad sacramentum dominici corporis et sanguinis accedere non praesumant, de sua recta consideratione laudandae sunt;suetudine, ejusdem mysterii amore rapiuntur, reprimendae, sicut praediximus, non sunt. Sicut enim in Testamento Veteri exteriora opera observantur, ita in Testamento Novo, non tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur, sollicita intentione adtenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut inmunda manducare prohibeat; in Evangelio tamen Dominus dicit: Non quod intrat in os, coinquinat hominem; sed quae exeunt de ore, illa sunt quae coinquinant hominem . Atque
Abbreviated transcription (Latin):
quid est aliud contra famemalim̾enti. contra sitim potum. con¬
tii aestum auras contra srigus uestem: contra lassitudinẽ reqiuem
quaerere anisi medicamentũ quidem contra egritudines explora¬
re  Neminae itaquae & menstruus sui sanguinis fluxus eg¬
tudo est. Si igturbene p̃sumpsit quae uestimentum dñ in
languore posita tetigit. quoduni ꝑsonȩ in firmanti conc editur
cur non concedatur cunctis mulieribus quae naturae suae uitio
in firmantur  Scãc autẽ cõmunionis mrsterium incisdem dieb
ꝑcipere nondeb& probiberi Si autẽ exueneratione matgna po¬
cipert non p̃sumit : Laudanda est: sed si ꝑciperit. nonuidicanda
Bonarũ quippe mentium est &ibi aliquomodo culpassuas ag¬
noscere ubi culpa non est. quia saepe sine culpa agitur. qđ uenit
ex culpa. Unde ax um cũ esurimus sine culpa comedimus quib
enim consu&udo mulioribus non aliqua culpa ẽ. uidelic& que

Expanded text:
quid est aliud contra famem alimenta, contra sitim potum, conquid est aliud contra famem alimenta, contra sitim potum, contra aestum auras, et contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quaerere, nisi medicamenta quaedam contra aegritudines explorare? Feminae namque et menstruus sui sanguinis fluxus aegritudo est. Si igitur bene praesumpsit, quod vestimentum Domini in languore posita tetigit, quod uni personae infirmatae conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus quae naturae suae vitio infirmantur? Sanctae autem communionis mysterium in eisdem diebus percipere non debet prohiberi. Si autem ex veneratione magna percipere non praesumit, laudanda est; sed si perceperit, non judicanda. Bonarum quippe mentium est, et ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, ubi culpa non est; quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa: unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibuenim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, videlicet qu
Abbreviated transcription (Latin):
se continere nolunt: despiciunt lactare quosgignunt Haec itaq quȩ
silios suos expraua consu& udine alus ad nutriendum tradunt.
Nisi purgationis tempus transierit uiris suis non debent ad misceri,
uiras sius misceri prohibentur Itaut mortelex sacra fenat sicuus
uir ad menistruatai mulieremaccetat. Qiue tamen muliet dũcenso¬
audinem menstruam patitur. prohiberi ecelesiam intiare nonde¬
hoc quodiminta pacitur. iustum nonẽ ut ingessu ec clesias poriue¬
nurs Mouunus namque quod mulier quae fluxum pac iebstu
sanguiis posteregĩ dñ humiliter ueniens uestimenti euis faibn¬
am pugit atq abei stitim suamfirmitas recessit. Siergo influrxu
sanguinis posita laudabiliter potuit dñ uestimentu lanige
intrire s seddicis illam in firmitas compult. has uero dequibias loq¬
est digao di iuidicio post cul pam or dinatum Esurire numque
sitre uestuare algere lasescere exinsirmitate nacurae est. e

Expanded text:
se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierit, viris suis non debent admisceri: viris suis misceri prohibentur; ita ut morte lex sacra feriat, si quis vir ad menstruatam mulierem accedat . Quae tamen mulier dum consuetudinem menstruam patitur, prohiberi ecclesiam intrare non dehoc quod invita patitur, justum non est ut ingressu ecclesiae privetur. Novimus namque quod mulier quae fluxum patiebatur sanguinis, post tergum Domini humiliter veniens, vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statimsanguinis posita laudabiliter potuit vestimentum Domini tanintrare. Sed dicis: Illam infirmitas compulit, has vero, de quibus loqest digno Dei judicio per culpam ordinatum. Esurire namque, sitire, aestuare, algere, lassessere ex infirmitate naturae est. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & ipsi primae matriom̃ĩum dicitur Indo loribus paries
Si itaq en ixam mulierem ꝓhibemus ecclesiam intrare. ipsã ei
penã suam inculpam deputamus. Baptirare autẽ uł enixam mu¬
lierem uł boc qđ genuerit simortis periculo urgu&ur : uł ipsa
Nullo modo probib&ur. Quia seĩ misterii gratia sicut uiuen¬
cibus atq discerneutibus cum magnia discretione prouidenda est.
lia his quibus mors inmin& sine ulla dilatione proferenda. Ne dum
ad buc tempus ad p̃bendum redemptionis mrsterium quaeritur
inter ueniente paululum mora inueniri nonualeat quiredimatur
quigignitur ab lac taetur: Praua autẽ in coniugatorum moribus
consuaeudo surrexitimulieres filios quos gignunt nutrire contẽp
nant :̃ eos que aliis mulieribus ad nutriendum tradant. Quod uide¬
lic& exsola causa in continentiae uidxur inuentum: quia dum

Expanded text:
Unde et ipsi primae matri omnium dicitur: In doloribus paries Unde et ipsi primae matri omnium dicitur: In doloribus paries . Si itaque enixam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei poenam suam in culpam deputamus. Baptizare autem vel enixam mulierem, vel hoc quod genuerit, si mortis periculo urgetur, vel ipsam  Al., ipsa nullo modo prohibetur: quia sancti mysterii gratia sicut viventibus atque discernentibus, cum magna discretione providenda est; ita his quibus mors inminet, sine ulla dilatione proferenda; ne dum adhuc tempus ad praebendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora inveniri non valeat qui redimatur.qui gignitur, ablactatur. Prava autem in conjugatorum moribus consuetudo surrexit, ut mulieres, filios quos gignunt, nutrire  Al., quos gignunt filios, alere contemnant, eosque aliis mulieribus ad nutriendum tradant, quod videlicet ex sola causa incontinentiae videtur inventum: quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
dider i Quia itaque isdem omnp̃s ds̃ humanũ genus procul pasiu
sunditus ex tinguere noluit. & in mortal itatem honuni ꝓ ropet¬
cato suo ab sculit: a& tamen pro bengnitate suae pioeatis fecun¬
ditatem ei sobolis reseruauit: Quod ergo naturae humanae ex omni¬
potentis dĩ dono seruatum ẽ. quaratione poterit a sa cribaptis matis grã
prohibere : In illo quippe misterio in quo om̃is culpa funditus extin¬
quitur ualde stultum ẽ. sidonũ grãe contradicere posse uideatur
Cumuero enixa suerit mulier post quođ di es debeat ecclesiã intrare
testamenei u&eeris p̃ceptione didicisti . ut promasculo diebis xxxiii.
endum est: quia inniysterio accipitur. Namsi hora eadem qua
genuerit actura gras intra ecclesiam nullo peccati pondere graua¬
tur. Noluptas & enim carnis nondolor inculpa est. In carnis
autẽ commixtione uoluptasẽ. Nam ĩ prolis ꝓlatione gemitus

Expanded text:
diderunt. Quia itaque isdem omnipotens Deus humanum genus pro culpa sua diderunt. Quia itaque isdem omnipotens Deus humanum genus pro culpa sua funditus exstinguere noluit, et immortalitatem homini pro peccato suo abstulit; et tamen pro benignitate suae pietatis, fecunditatem ei sobolis reservavit. Quod ergo naturae humanae ex omnipotentis Dei dono servatum est, qua ratione poterit a sacri baptismatis gratia prohibere? In illo quippe mysterio, in quo omnis culpa funditus exstinguitur, valde stultum est, si donum gratiae contradicere posse videatur. Cum vero enixa fuerit mulier , post quot dies debeat ecclesiam intrare, Testamenti veteris praeceptione didicisti , ut pro masculo diebus trigintaendum est quia in mysterio accipitur. Nam si hora eadem qua genuerit, actura gratias intrat ecclesiam, nullo peccati pondere gravatur: voluptas etenim carnis, non dolor in culpa est. In carnis autem commixtione voluptas est; nam in prolis prolatione gemitus.
Abbreviated transcription (Latin):
quam genueric posquantum tempus possit eclesiã intrre aut aũ
nemorte preccupstur⁊ quod genuert: post quodđdies hoc licent sa¬
eri bap̃tismatis sacramenta percipere. aut post quantũ temporis hui¬
possit uir suus in carnis copulatione coniunꝗ aut si menste uar
consueadine tenetur: anecclesiã intrare eibiceat. aut sacme com¬
munionis sacramenta ꝓcipere : Aut uir suae coniugi ꝑmuxtus pri¬
us quam lau&ur aqua siec desiam possit inttare uł aim ad mrste¬
rium cõmunionis sacrae accedere quȩ omĩ rudi anglorum genti
quisitam: Cui iam& responsum reddi disse me arbitror.
Sedboc quodipse dicere & sentire potuisti. Credo quia mea apud
it uolueris responsione firmari Mulier & enim pregnans cur
nondeb& baptitari: Cum non sit ante om̃ipotentis di occulos culpu
ainiua fecunditas carnis. Nã cumprimi parents nr̃ inpandr so
deli quissent in moralitate quamacceperant reccodi uidicio per¬

Expanded text:
quam genuerit, post quantum tempus possit ecclesiam intrare? aut etiam quam genuerit, post quantum tempus possit ecclesiam intrare? aut etiam ne morte praeoccupetur quod genuerit, post quot dies hoc liceat sacri baptismatis sacramenta percipere? aut post quantum temporis huic vir suus possit in carnis copulatione conjungi? aut si menstrua consuetudine tenetur, an ecclesiam intrare ei liceat, aut sacrae communionis sacramenta percipere? aut vir suae conjugi permistus, priusquam lavetur aqua, si ecclesiam possit intrare? vel etiam ad mysterium communionis sacrae accedere? Quae omnia rudi Anglorum genti quisitam, cui jam et responsum reddidisse me arbitror. Sed hoc quod ipse dicere et sentire potuisti, credo quia mea apud te volueris responsione firmari. Mulier etenim praegnans cur non debeat baptizari, cum non sit ante omnipotentis Dei oculos culpa aliqua fecunditas carnis? Nam cum primi parentes nostri in paradiso deliquissent, inmortalitatem quam acceperant recto Dei judicio per
Abbreviated transcription (Latin):
Quis. forte indisciplinis uigore tepidus exiffat tuae frat̃nitatis
teloaccendendus est. Cui&iam epłis fecimus ut cumtuae sci
cneatoris nr̃i uissioni contraria ab ep̃orum moribus conpescat: Ipse
sed siuadendo blandiendo bona quoq: oꝑa corũ imititioni monstrando
prauorum mentes ad sc̃itatis studia reforma Qua sc riptum est
mlege Peralienam mes sẽ transiens falcemmuetere nondeb&x sedmanis¬
picas conteitre & manducare falcc̃ enm iudicu mittert non poces inea
seg& e qucalten uid& ur esse cõmissa. Sed paffectum bom operis
ftumenta dominica uitiorum suorũ paleis expolia & ineedesiae
corport monendo & psuadendo quasi mandendo conuesto: Quid¬
cinurum uero om̃s ep̃õs cuac srat̃ nitats cõmittimus ut indoc tido¬
ceantur in firm ꝑsuasione roborentur. ꝓuersi auetoritate cor¬
rigantur
nterro gatio augustini si pregias mulier debeat baptitari aut pos¬

Expanded text:
Qui si forte in disciplinae vigore tepidus existat, tuae fraternitatis Qui si forte in disciplinae vigore tepidus existat, tuae fraternitatis zelo accendendus est. Cui etiam epistolas fecimus, ut cum tuae sanCreatoris nostri jussioni contraria ab esed suadendo, blandiendo, bona quoque opera eorum imitationi monstrando, pravorum mentes ad sanctitatis studia reforma: quia scriptum est lege: Per alienam messem transiens, falcem mittere non debet, sed manu spicas conterere et manducare . Falcem enim judicii mittere non potes in ea segete quae alteri videtur esse commissa; sed per affectum boni operis, frumenta dominica vitiorum suorum paleis exspolia, et in Ecclesiae corpore monendo et persuadendo quasi mandendo converte. Quidtannorum vero omnes episcopos tuae fraternitati committimus, ut indocti doceantur, infirmrigantur. VIII. Interrogatio Augustini. Si praegnans mulier debeat baptizari? aut post
Abbreviated transcription (Latin):
natio sine ad gpegatis tribus uł quatuor epĩs fieri nondeb&: Nam in
ipsis rebus spiritalibus ut sapienter & maturȩ disponantur. exem¬
plũ trhere arebus & iam carnalibus possumus. Certe enim dum
conuigia in mundo caelebratur. coniugati quicq conuocantur ut
qui inuia um coniugio p̃cesser̃ in subsequentis quoq copulae gau¬
dio misccantur. Qur nonergo & in hac spiritali ordinatione quaꝑ
sacrum misterium homodõ coniungitur. Tales conueniant qui
uel in pro uectu ordinati epĩ gudeant. uel proeius custodia om̃ipo¬
tenti dõ preces pariter sundant.
auctoritatẽ tribuimus quia ab antiquis prodecessorum ineorum
Itemporibus pallium arelatensis ep̃s accepit. quemnos priuare
auctoritate precepta minime debemus Siigtur contingat ut
fiat̃ nitas tua ad golliarem prouinciã transeat cumeodem arela¬
tensa ep̃s deb& agere. qualit̃ si qua sunt in ep̃is uicia corrigant

Expanded text:
natio sine adgregatis tribus vel quatuor episcopis fieri non debet. Nam in natio sine adgregatis tribus vel quatuor episcopis fieri non debet. Nam in ipsis rebus spiritalibus ut sapienter et mature disponantur, exemplum trahere a rebus etiam carnalibus poconjugia in mundo celebrantur, conjugati quique convocantur, ut qui in via jam conjugii praecesserunt in subsequenti quoque gaudio misceantur. Cur non ergo et in hac spiritali ordinatione qua per sacrum mysterium homo Deo conjungitur tales conveniant qui vel in profectu ordinati episcopi gaudeant, vel pro ejus custodia omnipotenti Domino preces pariter fundant? auctoritatem tribuimus, quia ab antiquis praedecessorum meorum temporibus pallium Arelatensis episcopus accepit, quem nos privare auctoritate percepta minime debemus. Si igitur contingat ut fraternitas tua ad Galliarum provincias transeat, cum eodem Arelatensi episcopo debet agere, qualiter si qua sunt in episcopis vitia corrigantur.
Abbreviated transcription (Latin):
pricandisunt: Qui sicut in his quipigiorantiam fecerunt culpa
oli quatenuis coleranda est: ita inhis fortit in sequenda qui non me¬
tuunt sciendo peccare. Interrogatio augustini sil ongniquitas itine¬
ris magia inter iac&. ut ep̃i non facile ualeant conuenire. andebeic
sine aliorum episcoporum presentia ep̃s ordinari. Respondit grego¬
tuus & quidem in anglorum ecclesia inqua ad huc solus tuep̃s inue¬
niris ordinare epm nonaliter nisu sine ep̃is potes: Nam quando
ternitaitẽ tuam ita uolumus episcopos ordinare ut ipsisibi ep̃i
longo inter uallo minimȩ dis uingantur: Quatenus nulla sit ne¬
cessitas in ordinatione ep̃i pasto res quoque alii quorum p̃sentia.
ualde est utilis. facile debeant conuenire Cumigitur auctore dõ
ita suerint epĩ in propinquis sibi locis ordinati ꝑ om̃ia ep̃orum ordi¬

Expanded text:
privandi sunt: quia sicut in his qui per ignorantiam fecerunt, culpa privandi sunt: quia sicut in his qui per ignorantiam fecerunt, culpa aliquatenus toleranda est, ita in his fortiter insequenda, qui non metuunt sciendo peccare. VI. Interrogatio Augustini. Si longinquitas itineris magna interjacet, ut episcopi non facile valeant convenire, an debeat sine aliorum episcoporum praesentia episcopus ordinari? Respondit Gregorius. Et quidem in Anglorum Ecclesia, in qua adhuc solus tu episcopus inveniris , ordinare episcopum non aliter nisi sine episcopis potes. Nam quando ternitatem tuam ita volumus episcopos ordinare , ut ipsi sibi episcopi longo intervallo minime disjungantur; quatenus nulla sit necessitas, ut in ordinatione episcopi, pastores quoque alii quorum praesentia valde est utilis, facile debeant convenire. Cum igitur auctore Deo ita fuerint episcopi in propinquis sibi locis ordinati, per omnia episcoporum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
est ÷ x scõ martrrio consũmatus. Cui non est dictum ut xp̃m nega
udedic& & proxp̃o sanguinẽ fudit Quia uero sunt multi in anglo
rumgente quidum adhuc ininsidelitate essent:. Hiuc nefando
conugo dicuntur admixtr: cd fidemuenientes. ad nonendi sunt
ut se abstineant. Et graue hoc esse peccatum cognoscant: tremen¬
dum dĩ iudicium timeant : Nepro carnali dilectione tormenta
a&̃ ni cruciatus incurrad Nontam̃ prohacre sacri corporis ac
sangunis dñi cõmunione priuandisunt Ne in eis illa ulcisci udem¬
tur: In quibus se pignorantuã antt lauacrum baptismatis ad strino¬
xerunt: Inhoc enim tẽpore scã eedesa quaedam ꝑferuorem corri¬
ꝗt: quaedã ꝑ mansu& udinem tolerat: quaedã ꝑconsi derationem
uersatur. portando & dissimulando conpescat. Om̃s autẽ quiad
sidem uenuint ad monendisunt netale aliquid audeant perpetia
re Siqui baec. perpetrauerint. corporis & sanguinis cõmunione

Expanded text:
est, et sancto martyrio consummatus, cui non est dictum ut Christum nest, et sancto martyrio consummatus, cui non est dictum ut Christum nvidelicet et pro Christo sanguinem fudit. Quia vero sunt multi irum gente, qui, dum adhuc in infidelitate essent. huic nefando conjugio dicuntur admisti, ad fidem venientes, admonendi sunt ut se abstineant, et grave hoc esse peccatum agnoscant, tremendum Dei judicium timeant, ne pro carnali delectatione tormenta aeterni cruciatus incurrant. Non tamen pro hac re sacri corporis ac sanguinis Domini communione privandi sunt, ne in eis illa ulcisci videamur, in quibus se per ignorantiam ante lavacrum baptismatis astrinxerunt. In hoc enim tempore sancta Ecclesia quaedam per fervorem corrigit, quaedam per mansuetudinem tolerat, quaedam per considerationem versatur, portando et dissimulando compescat. Omnes hi qui ad fidem veniunt, admonendi sunt, ne tale alire. Si qui autem perpetraverint, corporis et sanguinis Domini communione
Abbreviated transcription (Latin):
sideles debeant cum propinquis sibi comiugio copulari & nouer¬
cis & cognatis siliecat copulari coniugio Respondit gregon¬
us. Quaedam terrena lex in romana republica permittit : ut
sue srater & soror. seuduorũ fracrum germanorum. uł duarum
sororũ silius & silu musceantur sed expenmento didicimus extali
coniugio sobolem non posse suc crescere, It sacra lex prohib&:
cognationis turpitudinem reuelare. Vnde necesse. est ut iam
tertuuel quarta generatione fid elium licenter sibi iungi debeat
Tur pitudinẽ patristiu non reuelabis Neque enĩ patris turpitudi¬
nẽ filius reuelare potest. Sed quia scriptum est. Erunt duo in carne
una: qui turpitudinẽ tiouercae quae una caro cum patre fit reuela¬
re Presumpserit: profecto patris turpitudinẽ reuelauit. Cum cognita
quodͥ cõmiscere prohibitum est: quia ꝑ coniune tionem priorẽ caro fra¬
tris suerit facta. Proquare & iam iohannes baptista capite truncatus

Expanded text:
fideles debeant cum propinquis sibi conjugio copulari? et noverfideles debeant cum propinquis sibi conjugio copulari? et novercis et cognatis si liceat copulari conjugio? Respondit Gregorius. Quaedam terrena lex in Romana republica permittit, ut sive frater et soror, seu duorum fratrum germanorum vel duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Et sacra lex prohibet cognationis turpitudinem revelare. Unde necesse est ut jam tertia vel quarta generatio fidelium licenter sibi jungi debeat: Turpitudinem patris tui non revelabis . Neque enim patris turpitudinem filius revelare potest. Sed quia scriptum est: Erunt duo in carne una , qui turpitudinem novercae, quae una caro cum patre fuit, revelare praesumpserit, profecto patris turpitudinem revelavit. Cum cognata quoque miscere prohibitum est, quia per conjunctionem priorem caro fratris fuerat facta. Pro qua re etiam Johannes Baptista capite truncatus
Abbreviated transcription (Latin):
& non exfurore. Qui ipsi hoc prestatur quicorigitur. negehennae
ignibus tradatur: Sic enim nos fidelibus tenere disciplinam de¬
bemus sicut boni patres carnalibus filiis solent quos & proculpis
uerberibus ferĩunt & tamen ipsos quos doloribus ad fligunt. ha¬
bere heredes quae runt. & quȩ possident ipsis seruant. quosira¬
ti insequi uidentur. Haec ergo caritas inmente tenenda ẽ & ipsamo
cdesis abstulerint. reddere debeant. Sed absit ut ec clesia cumaug¬
menta recipiat quod de terrenis rebus uid& urAmittere & lu¬
cra deuanis quȩ̨rere
Interrogatio augustini. sidebeant duo germani fratres singulas soro¬
res accipere. quae sunt ab illis longa proieniae generatae. Res¬
pondit gregorius hoc fieri modis om̃ibus lic&: nequaquam erũ
in sacris eloquiis inuenitur. quod huic capitulo contradicere ui¬
deatur. Interrogatio augustini. usque ad quotam generationem

Expanded text:
et non ex furore: quia ipsi hoc praestatur qui corrigitur, ne gehennae et non ex furore: quia ipsi hoc praestatur qui corrigitur, ne gehennae ignibus tradatur. Sic enim nos fidelibus tenere disciplinam debemus, sicut boni patres carnalibus filiis solent, quos et pro culpis verberibus feriunt, et tamen ipsos quos doloribus adfligunt habere heredes quaerunt; et quae possident ipsis servant quos irati insequi videntur. Haec ergo caritas in mente tenenda est, et ipsa moddo ea quae furtu de Ecclesiis abstulerint reddere debeant. Sed absit ut Ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis rebus videtur amittere, et lucra de vanis quaerere. Interrogatio Augustini. Si debeant duo germani fratres singulas sorores accipere, quae sunt ab illis longa progenie generatae? Respondit Gregorius. Hoc fieri modis omnibus licet: nequaquam enim in sacris eloquiis invenitur quod huic capitulo contradicere videatur. V. Interrogatio Augustini. Usque ad quotam generationem
Abbreviated transcription (Latin):
sinam. & ecce omĩa munda sunt uobis,
Interrogatio augustini. cumuna sit fides. sunt eclesiarum
inscã romana ecclesia. at altera ingalliarum tenetur: Res
sia aliquid inuenisti. quod plus omi potenti dõ possit placere.
sollicite eligas & manglorum ecclesia quae adhuc ad sidẽ
noua est inscitutione p̃cipua. quae demultis ecclesus colli¬
gere pocusti insundas Nonenĩ prolocis res sed probonis re¬
bus loca amanda sunt Ex singulis ergo quibusq ecclesus
quȩ pia quae religiosa quae recta sunt elige & haet quasi
in fasciculum collecta apud anglorum mentes in consue¬
tudinẽ depone. Interro gatio augustini. obsecro quipati
debeat siquisaliquid de ecclesia furto abstulerit, Res pon¬
dit gregorius. Hoc tua frac̃ nitas expersona suris pensare potest.
qualit̃ ualeat corrigit Sunt enĩ quidam qui habentes subsidia
surtum ꝑp& rant. & sunt alii qui hac inre exmopia deliqunt
Unde necesse est ut quidã damnis. quidã autẽ. leuius corri

Expanded text:
synam, et ecce omnia munda sunt vobis . II. Interrogatio Augustini. Cum una sit fides, sunt  Al., cur in sancta Romana Ecclesia, atque altera in Galliarum tenetur? Respsia, aliquid invenisti quod plus omnipotenti Deo possit placere, sollicite eligas, et in Anglorum Ecclesia, quae adhuc ad fidem nova est, institutione praecipua, quae de multis Ecclesiis colligere potuisti, infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis, quae pia, quae religiosa, quae recta sunt elige, et haec quasi infasciculum collecta, apud Anglorum mentes in consuetudinem depone. III. Interrogatio Augustini. Obsecro quid pati debeat, si quis aliquid de Ecclesia furtu  Al., furto abstulerit? Respondit Gregorius. Hoc tua fraternitas ex persona furis pensare potest, qualiter valeat corrigi. Sunt enim quidam qui habentes subsidia furtum perpetrant; et sunt alii qui hac in re ex inopia delinquunt: unde necesse est ut quidam damnis, quidam vero verberibus; et
Abbreviated transcription (Latin):
xi Vtregunte honorio gratianus & costantinus inbretama tratio ereati & mex
pnor in brittaña secundus ingallia sunt inter ditp̃ti¬

Expanded text:
 regnante Honorio, Gratianus et Constantinus in Brittania tyranni creati; et mox prior in Brittania, secundus in Gallia, sint interempt
Abbreviated transcription (Latin):
potuerit. Nraẽ nationis legentes siue cudientes supplicit̃ precorut
promeis infirmitatabus & mentis & corporis apud supernã demen¬
tiam sepius int̃uenire meminerint. & in suis quique prouincus
hac michi suȩ remunerationis uicem rependant. Vt qui desingulis
prouincus siue locis sublimioribus quae memorato digna at quȩ in¬
colis grata credideram diligent̃ ad notare curaui apud om̃s fructũ
piaẽ int̃ cessionis inueniam. IXPLICIT PRIFATIO¬

Expanded text:
poterit nostrae nationis legentes sive aupoterit nostrae nationis legentes sive aupro meis infirmitatibus et mentis et corporis apud supernam clementiam saepius intervenire meminerinhanc mihi suae remunerationis vicem rependant, ut qui de singulis provinciis sive locis sublimioribus quae memoratu digna atque incolis grata credideram diligenter adnotare curavi, apud omnes fructum piae intercessionis inveniam. BEDAE VENERABI
Abbreviated transcription (Latin):
acta. Nonimo quolib& auctore sed sideli innumerorũ testium qui baec
sifire uel meminisse poterant ad sercione cognoui exceptisibns quipme¬
ipsum nosse poterã. Int̃que notandum quod eaquȩ descissimo patre & an¬
tistite cudberto ud in hoc uolumine ud in libello gescorum ipsius conscripsi
partan excis quae deillo prius afratribus ecclesiae lindissarnensis scrip¬
ta repperit ad sũpsi. Simplicit̃ fidem historiae quam legebam accomodans
partim uero eaquae certissima sidelium uirorum ad testacione perma& ip¬
si cognoscere potui solert̃ adicere curaui lectorẽ q: supplicit̃ obsecro. vt si
qua in hisquae seripsimus alit̃ quã seueritas hab& posita reppererit.
Non hoc nobis input& qui quoduera lex historiae est simplicit̃ eaquȩ
fama uul gante colligimus ad instructionem posteritatis litteris man¬
dare studiumus. Praeterea om̃s at quos haec etodem historia peruenire

Expanded text:
acta, non uno quolibet auctore, sed fideli innumerorum testium qui haec acta, non uno quolibet auctore, sed fideli innumerorum testium qui haec scire vel meminisse poterant adsertione cognovi, exceptis his quae per meipsum nosse poteram. Inter quae notandum, quod ea quae de sanctissimo Patre et antistite Cudbercto vel in hoc volumine vel in libello Gestorum ipsius conscripsi, partim ex eis quae de illo prius a fratribus Ecclesiae Lindisfarnensis scripta reperi adsumpsi simpliciter fidem Historiae quam legebam accommodans, partim vero ea quae certissima fidelium virorum adtestatione per me ipse cognoscere potui sollerter adjicere curavi. Lectoremque suppliciter obsecro, ut si qua in his quae scripsimus aliter quam se veritas habet posita repererit, non hoc nobis imputet qui, quod  Al., quae vera lex historiae est, simpliciter ea quae fama vulgante collegimus ad instructionem posteritatis literis mandare studuimus. Praeterea omnes ad quos haec eadem Historia pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
teris mandata declarauit. Qualit̃ uero ꝑministerium ceddi & uead¬
da religiosorum xp̃i sacerdotum uel prouncia merciorum ad fidem
xp̃i quam non nouerat ꝓuenerit uel prouincia orientalium saxonum
fidem quãolim exsufflauerat recuperauert. Qualis &iam ipsorum
patrum uita uł obitus ex titerit diligent̃ a fratribus morasterii qđ ab
ipsis conditum lestingue cognominatur agnoumus. Porra in prouin¬
cia orientalium anglorum quȩ fuerint gesta ecdesiastica partim
exscriptis uł tradiatione priorum partim reuerentissimi abbatis esi
relatione conperimus. At uero in prouincia lindisi quȩ sint gesta
erga sidem xp̃i quae ue successio sacerdo talis extiterit uel litteris reue¬
rentissimi antestitis. ciniberti. uel aliorũ sidelium aurerum uiua uoce
didicimus Quac autẽ in nordam brmbrorum prouincia eio tempo¬
re sidẽ xp̃i ꝓceperunt usque ad p̃sens perdiuersas regiones inecclesia sint

Expanded text:
teris mandata declaravit. Qualiter vero per ministerium Ceddi et Ceadteris mandata declaravit. Qualiter vero per ministerium Ceddi et Ceadda religiosorum Christi sacerdotum, vel provincia Merciorum ad fidem Christi quam non noverat, pervenerit, vel provincia Orientalium Saxonum fidem quam olim exsufflaverat, recuperaverit, qualis etiam ipsorum Patrum vita vel obitus extiterit, diligenter a fratribus monasterii quod ab ipsis conditum Laestingaeu cognominatur, agnovimus. Porro in provincia Orientalium Anglorum quae fuerint gesta ecclesiastica, partim ex scriptis vel traditione priorum, partim reverentissimi abbatis Esi relatione comperimus. At vero in provincia Lindissi quae sint gesta erga fidem Christi, quaeve successio sacerdotalis extiterit, vel literis reverentissimi Antistitis Cynibercti, vel aliorum fidelium virorum viva voce didicimus. Quae autem in Nordanbymbrorum provincia ex quo tempore fidem Christi perceperunt usque ad praesens per diversas regiones in Ecclesia sint
Abbreviated transcription (Latin):
cipio itaque uoluminis huius. usque ad tempus quogens anglorum si¬
dem xp̃i ꝑcepit. expriorum maximae scriptis hinc inde collectis
eaque promeremur didicimus. Ex inde cutẽ usque ad tempora pre¬
sencia que in ecclesia cantuariorum. ꝑ discipulos beati papae gregoru
siue suc cessores eorum uł sub quibus regibus gesta sint memorati ab¬
bati albini induscria nothelmi ut diximus perferente cognouimus.
qui&iam prouinciae orientalium simul & occidentalium saxonum
necnon & orientalium anglorum atque nordan hrmbrorum a quib:
p̃sulibus uel quorum tempr̃ regum grãm euangelii perceperint
Nonnulla michi exparte prodider̃. Denique ortatu precipuae ipsi¬
us albini ut hui opus ad gredi auderem prouocatussum sed & dani
Lest. Nonnulla michi dehistoria ecdesiastica prouinciae ipsius simul
& proxima illius australium saxonum nec non & ueote insulae lit¬

Expanded text:
cipio itaque voluminis hujus usque ad tempus quo gens Anglorum ficipio itaque voluminis hujus usque ad tempus quo gens Anglorum fidem Christi percepit, ex priorum maxime scriptis hinc inde collectis ea quae promeremus  Al. promemus didicimus. Exinde autem usque ad tempora praesentia, quae in Ecclesia Cantuariorum per discipulos beati papae Gregorii sive successores eorum vel sub quibus regibus gesta sint, memorati abbatis Albini industria Nothelmo, ut diximus, perferente cognovimus. Qui etiam provinciae Orientalium simul et Occidentalium Saxonum nec non et Orientalium Anglorum atque Nordanhymbrorum, a quibus praesulibus vel quorum tempore regum gratiam Evangelii perceperint, nonnulla mihi ex parte prodiderunt. Denique hortatu praecipue ipsius Albini ut hoc opus adgredi auderem provocatus sum. Sed et Daerest, nonnulla mihi de Historia ecclesiastica provinciae ipsius simul et proxima illi Australium Saxonum nec non et Vectae insulae, li