comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de nacõne brittonũ qui erat rome r̃glarit̾ fidẽ et oisteria
conũ more fecerit. uenit auc̃ brittãmã colũba regnãte pictis
brudio filio melochon rege potẽtissimo/ nono ãno regni Leq̃
gentẽq illã u̾bo et exemplo ad fidem xp̃i cõuertit. uñ et p̃sã¬
tam insulã ab eis in possessionẽ moͣsterii faciendi accepities
eiũ magna ẽ. s qͣi familiarũ ql̃q iuxͣ estima ͦ anglorũ
qͣui successores eiꝰ usq hodie tenẽt ubi et ipe sepultꝰẽ cũ
cãniã p̃dicaturꝰ adiit fecerat aut̃ p̾usqͣ brictãmã ueniret
mõsterĩ nobile in hyberma/ qd̾ a copia roborũ dearmach
brictãmã ⁊ in hyberma ꝓpagata sunt in q̃bꝰ õnbꝰ idem
monasteriũ insulanũ in quo ip̃e ⁊ equiescit corꝑe p̾ncipatũ
pb̃r extitit et moͣchus de cuiꝰ uita et u̾bis nõ nulla adis¬
cipulis ferũt᷑ scripta hẽri. umi qualistũq fuuꝰ ip̃e nos hoc de
illo ẽtũ cenemiꝰ qr eͣliquit successores magna continẽtia

Expanded text:
 CCCXCIV, qui erat Romae regulariter fidem et mysteria tonibus more fecerit. Venit autem Brittaniam Columba, regnante Pictis Bridio filio Meilochon, rege potentissimo, nono anno regni ejus, gentemque illam verbo et exemplo ad fidem Christi convertit: unde et praefatam insulam ab eis in possessionem monasterii faciendi accepit. Neque enim magna est, sed quasi familiarum quinque, juxta aestimationem Anglorum: quam successores ejutaniam praedicaturus adiit. Fecerat autem, priusquam Brittaniam veniret, monasterium nobile in Hibernia, quod a copia roborum Dearmach Brittania et in Hibernia propagata sunt: in quibus omnibus idem monasterium insulanum, in quo ipse requiescit corpore, principatum pus, sed presbyter extitit et monachus: de cujus vita et verbis nonnulla a discipulis ejus feruntur scripta haberi. Verum qualiscumque fuerit ipse, nos hoc de illo certum tenemus, quia reliquit successores magna continentia
Abbreviated transcription (Latin):
te abluctur c̃tigit tut tpis scĩssimũ ac uictoriosissimũ regen
uordanhrmibrorũ osualdũ affiusse /eñq de lauatro exeuntem
susscepisse tic pulc̾uno prorsꝰ et deo digno consortio cuiꝰ erat
que uocat̾ dortie iad faciẽdã mibi sedem ẽpãłem obi factis dedi¬
catisꝙ eccl̃iis ꝓ multisq ad dnm pio eus labore poput᷑ aduo¬
catis /iuigeauit ad dñm depultꝰq ẽ in eadẽ nocte ciitatẽ
et pꝰ ãnos multos / heddi ep̃atũ agente / tͥnslatꝰ ĩ uentãtuuee¬

Expanded text:
git tunc temporis sanctissimum ac victoriosissimum regem Nordanhymbrorum Osualdum adfuisse, eumque de lavacro exeuntem suscepisse, ac pulcherrimo prorsus et Deo digno consortio, cujus erat ecaester, ad faciendum inibi sedem episcopalem; ubi factis dedicatisque ecclesiis, multisque ad Dominum pio ejus labore populis advocatis, migravit ad Dominum, sepultusque est in eadem civitate, et post annos multos, Haedde episcopatum agente, translatus inde
Abbreviated transcription (Latin):
disset ad pͥndiũ positꝰq eẽt ĩ mẽsa corã eo discus argẽteꝰ reꝰ¬
cura delegata et iudicasse regi qr multitudo pauꝑũ undecũq
aduẽĩeus maxia ꝑ plateas sederet postulans aliquid elemo¬
sine a rege qui mox dapes sibimet appositas deferri pauꝑibꝰ
dexteram eius / et ait nũꝙͣ ĩueterascat hec manꝰ qd̾ et ita
iixͣ uotũ bñdcõnis eiꝰ ꝓuenit Namcũ interfecto illo in
pugna manꝰ cũ brachio a cetõ eeũt cor ͤ ĩ secte/ contigit ut hac
ac digno a cuc̃tis honore ueuerãt᷑. hiuiꝯ ndustria r̃gis deirors
et berniciorũ ꝓuĩcie q̃ eatend abũucẽ distordabãt ĩ unam
st̃ pacẽ et uelut unũ cõpagniate ĩ ppłm Erat aũt nepos e¬
edniui regis ex sorore acha dignũq fuit ut tantꝰ p̃cessor
talem hrẽt de sua ꝯfãgiũ ͭ ͤ ⁊ rligioĩs heredẽ et rgui ¶ Caͫͫ uiiͫ.

Expanded text:
disset ad prandium, positusque esset in mensa coram eo discus argenteus recura delegata, et indicasse regi quia multitudo pauperum undecumque adveniens maxima per plateas sederet, postulans aliquid eleemosynae a rege: qui mox dapes sibimet adpositas deferri pauperibdextram ejus, et ait: « Nunquam inveterascat haec manus. » Quod et ita juxta votum benedictionis ejus provenit. Nam cum interfecto illo in pugna, manus cum brachio a caetero essent corpore resectae, contigit ut hactac digno a cunctis honore venerantur. Hujus industria regis, Deirorum et Berniciorum provinciae, quae eatenus ab invicem discordabant, in unam sunt pacem, et velut unum compaginatae in populum. Erat autem nepos Aeduini regis ex sorore Acha, dignumque fuit, ut tantus praecessor talem haberet de sua consanguinitate et religionis heredem et regni. CAPUT VII.
Abbreviated transcription (Latin):
ruit destinati ut aureũ illud inĩmisma qd̾ eõ de cantia uesie
mapiente aurora pñtis mũdis tenebras transiens suꝑnan
nngrauit ad lucẽ uulti de fũbꝰ eisdẽ monasteri q̃m aliis
erut medibus iam mcũfeste se concentus angłorñ psalic
tiũ audisse iferbant s et sonitũ qͣi plurime multitudĩs mõ¬
nasteriũ ingredientis Uñ niox egressi dmosce ꝙͣ eeñt uide¬
runt lucem celitꝰ eiissã fuisse ꝑmaxnnã q̃ stam̃ illã aĩa
cobins unitul absolutã ad eterna patrie celestis gandia dedũ
po pst seebuges o fee e me cio sn di ptn meldri en ita fara abbaria
sue sodle sc̃ farcres ep̃ milatito de qͦ sit mio posq so die cbat¬

Expanded text:
erint destinati, ut aureum illud numisma quod eo de Cantia veneraterint destinati, ut aureum illud numisma quod eo de Cantia veneratd est, incipiente aurora, praesentis mundi tenebras transiens, supernam migravit ad lucem, multi de fratribus ejusdem monasterii, qui aliis erant in aedibus, jam manifeste set  Al., referebant. Et sonitum quasi plurimae multitudinis monasterium ingredientis; unde mox egressi dignoscere quid esset, viderunt lucem caelitus emissam fuisse permaximam, quae sanctam illam animam carnis vinculis absolutam, ad aeterna patriae caelesttus fuerint ostensa miracula: sed haec nos ad alia tendentes suis narrare permittimus. Sepultum est autem corpus venerabile virginis et sponsae
Abbreviated transcription (Latin):
siił et ĩeuiniũ .xl. dierũ obseruari pͥncipali aitoriatẽ p̃cepit
Siuo ue fccile a quopiana posset contempmi n transgiqsores
dicnas et ꝯpetentes punitiones ꝓposunt Nuiꝰ filia frcõgata
ut condigna prti seboles maguarũ fuit urego ututũ seuues¬
dĩo manõsterio ad̾ in regione francorũ constuitũ ẽ ad nobilis¬
suna abbatissa uocabulo fara in loco qͥ d in brige Rani eo tre
nec dũ multis in regione anglorũ monasteriis cõstructis młt
spõso celesti copulãdas mttebant maxuue in brege et ncale
et andilegũ mõsterio Int̾ quos erat fothrid filia uxoris anne
regtis oriẽtaliũ anglorũ cuiꝰ supͣ menuiniuꝰ et filia natural
eiurdẽ regis aedilberg que utraq cũ eẽt ꝑeg̾ua pro mito u̾tutũ
eundẽ mõsterii brigõsis ẽ abbatissa cõstitũta uiꝰ regis filia ma¬
regna peciit aliquid breuit᷑ dicẽ sufficiat inmiuente g ͦ di
quid ꝯuereut aut quid ibi uellent ĩspondisse ꝙ os hoc illo fu¬

Expanded text:
nium Quadraginta dierum observari principali auctoritate praecepit. Quae ne facile a quopiam posset contemni, in transgressores dignas et competentes punitiones proposuit. Cujus filia Earcongota, ut condigna parenti soboles, magnarum fuit virgo virtutum, sein monasterio quod in regione Francorum constructum est ab abbatissa nobilissima, vocabulo Fara, in loco qui dicitur In Brige. Nam eo tempore necdum multis in regione Anglorum monasteriis constructis, multi sponso caelesti copulandas mittebant; maxime in Brige et in Cale, et in Andilegum monasterio: inter quas erat Saethryd, filia uxoris Annae regis Orientalium Anglorum, cujus supra meminimus, et filia naturalis ejusdem regis Aedilberg: quae utraque cum esset peregrina, prae merito virtutum, ejusdem monasterii Brigensis est abbatissa constituta. Cujus regis filia maregna petiit, aliquid breviter dicere sufficiat. Inminente ergo dquid quaererent, aut quid ibi vellent, respondisse quod ob hoc illo fu
Abbreviated transcription (Latin):
herbarũ auidio carp᷑ cepit Ruo ille uiso ut un. scigatio nige¬
ni intellexit aliquid inire scĩtatis huic loco quo equus est
curatꝰ in ẽẽ Et posito ibi signo nõ młto pꝯ ascendit equũ at
ad hospiciũ quo aposuerat accessit Nuo dũ adueruret ĩiẽĩ
puellã ibi neptẽ prĩsfan lias longo ꝑalisis morbo guatã
curatꝰ Quid multa cͥ ꝯmponẽtes eam carro duperũt ad lo
cũ ibidem deposuerũt at illa posita in loco obdorniut parũꝑ
Et ybi eiugilauit sanatã se ab illa corꝑis desolucõe sentiens
postulata aqͣ ip̃a lauit faciẽ crines cõposuit caput luitheo co¬
oreriut et cũ hnñio qui se adduxerũt sanapedibꝰ incedendo
reuersa est

Expanded text:
herbarum avidius carpere coepit. Quo ille viso, ut vir sagacis ingenii, intellexit aliquid mirae sanctitatis huic loco quo equus est curatus, inesse; et posito ibi signo, non multo post ascendit equum, atque ad hospitium quo proposuerat, accessit: quo dum adveniret, invenit puellam ibi, neptem patris-familias, longo paralysis morbo gravatam: curatus. Quid multa? imponentes eam carro, duxerunt ad lo ibidemque deposuerunt. At illa posita in loco, obdormivit parumper; et ubi evigilavit, sanatam se ab illa corporis dissolutione sentiens, postulata aqua, ipsa lavit faciem, crines composuit, caput linteo cooperuit, et cum his qui se adduxerant, sana pedibus incedendo reversa est.
Abbreviated transcription (Latin):
ecclia bc̃i ꝓthoniris stephani placuitq pꝯ diẽ terciũ ut lapis quo
aꝑta S et matertera eiꝰ de qua diximiꝰ edilberg et ip̃ã deo
Que ciuꝯ eẽt u̾tutis magꝭ pꝯ mortẽ cloruit Cũ enĩ ẽẽt abba¬
ferme eẽt ꝑductũ illa ne hoc ꝑfii ꝑficẽt morte p̃repta est et ĩ
ipõ eccẽ loco ubi desider abat condita pꝯ cuiꝰ mortẽ fũbꝯ alia
magis curãtibꝰ nit̾iuissũ ẽ hoc edisiciũ ãius septẽ quibꝰ ꝯple¬

Expanded text:
eati protomartyris Stephani: placuitque post diem tertium ut lapis quo aperta. Sed et matertera ejus, de qua diximus, Aedilberg, et ipsa Deo quae cujus esset virtutis, magis post mortem claruit. Cum enim esset abbaferme esset perductum, illa ne hoc perficeret, morte praerepta est, et in ipso ecclesiae loco ubi desiderabat, condita. Post cujus mortem fratribus alia magis curantibus, intermissum est hoc aedificium annis septem, quibus comple
Abbreviated transcription (Latin):
illo uel de puluc̾ loci illiꝯ fcũ u̾tutũ macła narrãt᷑ s̃ noo duo cãtã
que a maioribꝰ auduumꝰ referre satis duximꝰ Non młto post ĩter¬
fectionẽ eiꝰ excicto tꝑe ꝯtigit ut quida equo sedens iter iuxͣ locum
ager illũ siuꝰ equus subito lagestere. consiste̾. caput ĩteru de¬
clinare spunicis ex ore dum̃ittẽ ⁊ augestente dolore mimo ĩ teria
cepit ruere Dissiliit eques et stramime cb̾stracto cepit enpectare
horã qͣ aut melioratũ r̾cipe̾t iumẽtũ aut eͣlmquẽt mortuũ ac
ipm̃ du graui doloe uexatũ cũ diuersas in ꝑtes se torqueret
repente uolutando deuenit in illũ locũ ubi rẽx memorablis
accubuit nec mora quiestẽte dolore cessauit ab insaups mẽb¬

Expanded text:
illo, vel de pulvere loci illius facta virtutum miracula narrantur: sed nos duo tantum quae a majoribus audivimus, referre satis duximus. Non multo post interfectionem ejus exacto tempore, contigit ut quidam equo sedens iter juxta locum ageret illum; cujus equus subito lassescere, consistere, caput in terram declinare, spumas ex ore demittere, et augescente dolore nimio, in terram coepit ruere. Desiluit  Al., desilivit eques, et stramine substrato coepit exspectare horam, qua aut melioratum reciperet jumentum, aut relinqueret mortuum. At ipsum diu gravi dolore vexatum, cum diversas in partes se torqueret, repente volutando devenit in illud loci ubi rex memorabilis occubuit. Nec mora, quiescente dolore cessabat ab insanis memb
Abbreviated transcription (Latin):
ppło audiret redierit prĩam atq in cõuẽtu seuiorũ rtulerit
qr nichil ꝓderre dicendo geriti ad qͣui missꝰ erat potuisset.
eo ꝙ cent homĩes ĩdomabiles acdure et barbare iẽtis At
illi ut ꝑhibent crenctatũ magnũ in cõcilio quid eẽtagend
habe̾ cererut desiderãtes quidẽ genti qd̾ petebantꝰ salum¬
s de nõ recepto ꝙ̃ miserãt p̃dicatore dolẽtes Tũc ait aidan llã
latiin emuitriti u̾bo dei ad capiẽda ꝑfciora et ad faciẽda sbli¬
niora dei p̃cepͣ suffice̾nt Qruo audico om̃i ꝯͣui consedebart

Expanded text:
 redierit patriam, atque in conventu seniorum retulerit, quia nil prodesse docendo genti ad quam missus erat, potuisset, eo quod essent homines indomabiles, et durae ac barbarae mentis. At illi, ut perhibent, tractatum magnum in concilio quid esset agendum, habere coeperunt; desiderantes quidem genti quam petebantur, salu de non recepto quem miserant praedicatore dolentes. Tunc ait Aedan, nam latim enutriti verbo Dei, ad capienda perfectiora et ad facienda sublimiora Dei praecepta sufficerent. » Quo audito, omnium qui consedebant
Abbreviated transcription (Latin):
adeo inciebiitut paulatri ablata exinde terra fossã ad
mẽsurã stature uirilis altã ⁊eddiderit Nec mirãdũ ĩ loco mort
illiꝯ in firmos sanari qui semꝑ dũ uiue̾t iufirmis et pauꝑibꝰ̃¬

Expanded text:
adeo increbuit, ut paulatim ablata exinde terra fossam ad adeo increbuit, ut paulatim ablata exinde terra fossam ad mensuram staturae virilis reddiderit. Nec mirandum in loco mortis illius infirmos sanari, qui semper dum viveret infirmis et pau
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ĩanissimꝰ nordan hymbrorũ .ix. ãnos ãnuato
eciã illo ãno / quẽ et feralis impietas regis brictonũ
et apestasia de mẽs regũ anglorũ decestabilẽ fecit fecerat Siq̃dẽ
ut supͣdociumꝰ onaniio oñn consensu firmatũ est sut
nomẽ et memoria apostatarũ de cathalogo regũ xp̃ĩanorũ
prorsus aboleri debe̾t neq riliquis regno eoꝵ ãnꝰ ainotari
Quo cõpleto amnori curriculo cõiissus occisꝰẽ cõmisso graui
p̃lio ab eadem pagana gente paganoq rege merciorũ a quo
et p̃decessor eiꝰ edinu ꝑemptꝰ fuẽratiu loco qui liugͣ anglor
nũcupat: maserfelch ãno etatis sue xxxuiii die qunto
eciã pꝯ mortẽ u̾tutũ nuraculis claruit Namq in loco ubi
pro prĩa dimicans a paganis interfectꝰ ẽ usq̃ hodie sani-¬
tates infirmorũ et hoñn et pecorũ celebrari nõ desmunt
uñ contingit ut ypuluerem ipm̃ ubi corpꝰ eius ĩ terrã
infirmis multũ cõmodi afferrent Qui uidelicet mos ado̾¬

Expanded text:
stianissimus rex Nordanhymbrorum novem annis, adnumerato etiam illo anno, quem et feralis impietas regis Brittonum, et apostasia demens regum Anglorum detestabilem fecerat. Siquidem, ut supra docuimus, unanimo omnium consensu firmatum est, ut nomen et memoria apostatarum de catalogo regum Christianorum prorsus aboleri deberet, neque aliquis regno eorum annus adnotari. Quo completo annorum curriculo, occisus est commisso gravi praelio, ab eadem pagana gente paganoque rege Merciorum, a quo et praedecessor ejus Aeduini peremptus fuerat, in loco qui lingua Anglorum nuncupatur Masetiam post mortem, virtutum miraculis claruit. Namque in loco ubi pro patria dimicans a paganis interfectus est, usque hodie sanitates infirmorum et hominum et pecorum celebrari non desinunt. Unde contigit ut pulverem ipsum ubi corpus ejus in terram infirmis multum commodi adferrent. Qui videlicet mos
Abbreviated transcription (Latin):
Cõiux̃itq se i̾gi sponte nũsteriũ p̃dicandi assumẽs / cuiꝯ erudi ͦ
atq industriã uidens dex Nogauit eũ accepta ibi sẽde ep̃ali
sue gentis manere põtisicem Qui p̃cibus eius ãnuẽs/ multis
ãuis/ eidem genti sacerdotali iure p̃fuit Tandẽ rex qui saxonũ
ordinatũ dundensq in duas ꝑrochias ꝓuĩciã huic ĩ cuutate
uenta que a gente saxonũ unitancestir appellat᷑ sedẽ epãt¬
tribuit uñ offensꝰ guit̾ a gilberechtꝰ / ꝙ hec ip̃o incõsulto
ageret rex rediit galliam et accepto epãtu parisiace ciuitatis
ibidem senex et plenꝰ dierũ ebiit Rion multis aũt q̃uis pest̾

Expanded text:
e regi, sponte ministerium praedicandi adsumens: cujus eruditionem atque industriam videns rex, rogavit eum, accepta ibi sede episcopali, suae genti manere pontificem. Qui precibus ejus adnuens, multis annis eidem genti sacerdotali jure praefuit. Tandem rex, qui Saxonum ordinatum; dividensque in duas parochias provinciam, huic in civitate Venta, quae a gente Saxonum Uintancaestir appellatur, sedem eptribuit: unde offensus graviter Agilberctus, quod hoc ipso inconsulto ageret rex, rediit Galliam, et accepto episcopatu Parisiacae civitatis, ibidem senex ac plenus dierum obiit. Non multis autem annis post
Abbreviated transcription (Latin):
hospicio suscepiss unqͣ dare solebat s ca potiꝰ que s̾ a diuitib
donaria peciuãrũ largiebant᷑ uel in usꝰ pauꝑũ ut diximꝰ dis¬
ꝑgebat uel ad redemptionẽ eorũ q̃ ĩiuiste fuerũt uẽditi dis.¬
pensabat/ deniq mltos quos dato redemerat ⁊ demptos pꝯ¬
modũ suos disciplõs fecit atq ad sac̾dotalẽ usq gradũ erudĩẽ¬

Expanded text:
hospitio suscepisset, umquam dare solebat, sed ea potius quae sibi a divitibus donaria pecuniarum largiebantur, vel in usus pauperum, ut diximus, dispergebat, vel ad redemptionem eorum qui injuste fuerant venditi, dispensabat. Denique multos quos pretio dato redemerat, redemptos postmodum suos discipulos fecit, atque ad sacerdotalem usque gradum erudien
Abbreviated transcription (Latin):
ueuiret solebat eũ hortaui ad intelligẽdũ dẽos eẽ nõ posse
que hoñ moĩbꝰ facti eeũt dei crrandi matia lignũ uilia¬
pideni eẽ nõ posse quoꝵ restissure uel igni ab sunie̾nt᷑ uel
r uasa quelib humam uiꝰ formarẽt uł certe despect̾i hiti
sorao prcerẽt et redibꝰ ꝯcultata in terrã u̾terẽt Deit̃ potius
intelbigendĩt inauestate inqpũ sibilõ huãnis oculio ĩsitit̃

Expanded text:
se qui hominum manibus facti essent; dei creandi materiam lignum vel lapidem esse non posse, quorum recisurae vel igni absumerentur, vel in vasa quaelibet humani usus formarentur, vel certe despectui habita foras projicerentur, et pedibus conculcata in terram verterentur. Deum potius intelligendum majestate
Abbreviated transcription (Latin):
sui prĩs aut uiuc̾ si sic deo placet aut moriẽtes ibi sepeliri Ñ
libent᷑ a sus frĩbus et cõnulitonibꝰ suscepti om̃s ibidẽ suꝑe¬
miuẽte p̃fate pestilentie clade defuricti sũt excepto uno pũero
quẽ orõnibꝰ prĩs sui a morte constat eõ seruatũ Nam cũ
didicit se aqͣ baptisinatio nõ eẽ regn̾atũ Et mox fonte lauacri
saluatoris ablutꝰ eciã postiodũ ad ordinẽ p̃rbiterii ꝓmota ẽ
multioq in eccã utilis fuit de quo dubitãdũ nõ crediderim
quin intercessionibus ut dixxi sui prĩs ad cuiꝰ corpꝯ dilciõnio
ipiꝰ grã uenerat sit ab articło mortis e̾tentus ut et ipẽ sic
mortẽ euaderet eceruã et aliis quoq frĩbus muĩstiũ uite
ac salutis docendo exhiberet¬

Expanded text:
peliri: qui libenter a suis fratribus et commilitonibus suscepti, omnes ibidem superveniente praefatae pestilentiae clade defuncti sunt, excepto uno puerulo, quem orationibus patris sui a morte constat esse servatum. Nam cum t mox fonte lavacri salutaris ablutus, etiam postmodum ad ordinem presbyterii promotus est, multisque in Ecclesia utilis fuit: de quo dubitandum non crediderim, quin intercessionibus, ut dixi, sui patris, ad cujus corpus dilectionis ipsius gratia venerat, sit ab articulo mortis retentus, ut et ipse sic mortem evaderet aeternam, et aliis quoque fratribus ministerium vitae ac salutis docendo exhiberet
Abbreviated transcription (Latin):
tibus placita mente dimitte̾t Talis erat culpa regis pro
qua occide̾t᷑ ꝙ euanglĩca p̃cipta deuoto corde seruaret
in qua tñ eius morte ĩnoxia iuxͣ p̃dcm̃ uiri dei ua̾ est
eiꝰ culpa punita huc. at eñ unꝰ ex hiis qui eũ occide¬
rant comitibꝰ illicitũ ꝯiugiũ qd̾ cũ epũs prohibe̾ et
corrige̾ nõ posset excõĩcauit eũ atq õiibꝰ qui se au¬
dire pellent p̃cipit ne domũ eius int̾r et̃ neq de cibis
acomite intrauit epulatum do mĩ eius Qui cũ abipot
obuiauit ei antistes ult rex intuẽs eũ mox t̾mefactꝰͭ
equo. iratiꝰ aut̃ tetigit regẽ iacẽtẽ uirga qͥm tenebãt
qr noliusti te ꝯtunt᷑ a domo ꝑditi ⁊ dap̃nati illis tirĩ ipõ
domo mori hẽo. E credendũ ẽ qr tlio mors uiri religiosi

Expanded text:
tibus placida mente demitteret. Talis erat culpa regis pro qua occideretur, quod evangelica praecepta devoto corde servaret: in qua tamen ejus morte innoxia, juxta praedictum viri Dei, vera est ejus culpa punita. Habuerat enim unus ex his qui eum occiderunt comitibus, inlicitum conjugium, quod cum episcopus prohibere et corrigere non posset, excommunicavit eum, atque omnibus qui se audire vellent praecepit ne domum ejus intrarent neque de cibis a comite, intravit epulaturus domum ejus: qui cum abiisset, obviavit ei antistes. At rex intuens eum, mox tremefactuequo. Iratus autem tetigit regem jacentem virga quam tenebat quia noluisti te continere a domo perditi et damnati illius, tu in ipsa domo mori habes. » Sed credendum est
Abbreviated transcription (Latin):
militũ num equitã uõ pene om̃e disꝑdidit Regssus in galliã legio¬
nes in hyberma duinisit ac sexcẽtas naues utusq ꝯmodi fĩ itipa ᷑¬
quibꝰ itm in uritãmã pͥmo re̾ t̾nsuectꝰ dũ ip̃e in hostẽ cũ exat̃
ꝑgitnanes in anchoris stantes cẽpestate correpte uł collise int̾er e
uł arenis illiso ac desolute st ex quibꝰ .xl. ꝑierũt cetre cũ magila
ibiq labiens tribunꝰ occisꝰ ẽ ecdõ p̃łio cũ magno suoꝵ disc̾imẽ uitõs
minis ac pene totũ cb̾ aqͣ uadur̃ acutissinus sudibꝰ p̃struxerat quar

Expanded text:
militum, equitum uero paene omnem disperdidit. regressus in Galliam legiones in hiberna dimisit ac sescentas naues utriusque commodi fieri Quibus iterum in Britanniam primo vere transvectus, dum ipse in hostem cum exercitu pergit, naves in anchoris stantes tempestate correptae, vel collisae inter se, vel arenis illisae, ac dissolutae sunt, ex quibus XL perierunt, caeterae cum magna ibique Labienus tribunus occisus est: secundo praelio cum magno suorum discrimine victos minis ac pene totum sub aqua vadum acutissimis sudibus praestruxerat: quar
Abbreviated transcription (Latin):
angustiuꝰ fertur intimãs p̃dixxisse qr si pacẽ cũ frĩbꝰ accipe̾ uollẽt
bellũ ab hestibꝰ forent accepturi et si naciom angloꝵ noliuirẽt uitã
uite p̃dicare ꝑ borũ manꝰ eeñt ultionẽ mortis passuri Qd̾ ita
ꝑ õma ut p̃dixerat diuino agente iudicio patracũ ẽ diquidẽ
pꝯ hec ip̃e de quo dixnuꝰ rex anglor fortissimꝰ edilfrid collco
grandi ex̾citu ad ciutatẽ legionũ que a gẽte angloꝵ legacestir a
bricombꝰ aut̃ rectiꝰ carlegion appellat᷑ maxnuã gentis ꝑfide stragẽ
dedit Cũq bollũ accuiꝰ uideret sacerdoces eorũ q̃ ad exorãdũ deũ ꝓ
milice uellũ agẽte ꝯuenerãt seorsũ in tutiori loco consiste̾ sciscica¬
bat̾ qui ceñt hii quidue accuu illo ꝯuẽĩssẽt Erant auc̃ plimi
eorũ de mosterio bancor in quo tantꝰ fert̾ fuisse muĩs moͣchor

Expanded text:
Augustinus fertur minitans praedixisse, quia si pacem cum fratribus accipere nollent, bellum ab hostibus forent accepturi; et si nationi Anglorum noluissent viam vitae praedicare, per horum manus ultionem essent mortis passuri. Quod ita per omnia, ut praedixerat, divino agente judicio patratum est. Siquidem post haec ipse de quo diximus, rex Anglorum fortissimus Aedilfrid, collecto grandi exercitu, ad civitatem Legionum, quae a gente Anglorum Legacaestir, a Brittonibus autem rectius Cadedit. Cumque bello acturus videret sacerdotes eorum, qui ad exorandum Deum pro milite bello agente convenerant, seorsum in tutiori loco consistere, sciscitabatur qui essent hi, quidve acturi illuc convenissent. Erant autem plurimi eorum de monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
pdurauerut regru tꝑalis heredes ⁊liquit Ceperũt illi mox ydolãt᷑e
q uiuẽte eo aliq̾ntulũ int̾iuisisse uidebãt᷑ palami serune sbiectisq
ipłis ydola colendi liberã dare licẽciã. Cũq uiderent pontificẽ celebratis
in eccã missarũ solempniis euaristiã ppło dare dicebat ut uulgo fert᷑
nullatenꝰ ualetis panẽ uite ꝑcipẽ At illi noluimꝰ inqͥunt fontem
illũ intͣre qui iut opus illo nos hrẽ nouimiꝰ s tñ pane illo refici
uolumꝰ Cunq diligent̾ ac sepe ab illo eeñt ãmoniti nequaqͣm¬
n tam facili cã qͣm petimꝰ nõ poteris iam in nr̃apiũtia de¬
morari et expulerut eũ ac de suo regno cũ sus abire iusserunt
fidei barbaros sine ficũ rsideret/ difessere itq itaq p̾mi mellitꝰ et uistus
atq ad ꝑtes gallie secessere ibi rrũ finẽ eppectare disponẽtes s nõ młto
scriuebat qã egressi contͣ gentẽ genisorũ in p̃liũ onĩs ꝑit cũ sua

Expanded text:
lli mox idolatriae, quam vivente eo aliquantulum intermisisse videbantur, palam servire, subjectisque populis idola colendi liberam dare licentiam. Cumque viderent pontificem celebratis in ecclesia missarum sollemniis, Eucharistiam populo dare, dicebant, ut vulgo fertur, nullatenus valetis panem vitae percipere. » At illi: « Nolumus, inquiunt, fontem illum intrare, quia nec opus illo nos habere novimus, sed tamen pane illo refici volumus. » Cumque diligenter ac saepe ab illo essent admoniti, nequaqin tam facili causa, quam petimus, non poteris jam in nostra provincia demorari. » Et expulerunt eum, ac de suo regno cum suis abire jusseruntfidei barbaros sine fructu residerent. Discessere, itaque primi Mellitus et Justus atque ad partes Galliae recessere, ibi finem rerum exspectare disponentes. Sed non posserviebant. Nam egressi contra gentem Genissorum in praelium, omnes pariter cum sua
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝯsermo curãdus Qui cursꝰ aiebant Et uñ hoc dinosce ualeꝰ
Pcurate inquit ut ip̃e por cũ sius ad locũ synodi adueĩat
uoluerit cũ sitis mũo plures et ipe spnat a uob̾ sfecerũt ut dixe¬
rat ffciũq ẽ ut ueniẽtibus illis sederet augustiꝰ in sela qd̾ illi
uiden ᷑ mox in nã ꝙ̃ usi sũt eũq notãtes suꝑbiẽ cuctis q̃ dice¬
tribꝰ michi obtẽpeitue uultio ut pascha suo eꝑe celebretis ut mĩsterut
bap̾tiz audi quo deo renasciu᷑ iuxͣ mors̃ sc̃ẽ roͣne et aplice ecclesie
cõploatis ut genti anglorũ una nobistũ ubũ dei p̃dicitis cet que

Expanded text:
est. » Qui rursus aiebant; « Et unde vel hoc dinoscere valemus? Procurate, inquit, ut ipse prior cum suis ad locum synodi adveniat, voluerit, cum sitis numero plures, et ipse spernatur a vobis. » Fecerunt ut dixerat. Factumque est ut venientibus illis sederet Augustinus in sella. Quod illi videntes, mox in iram conversi sunt, eumque notantes superbiae, cunctis quae dicehis mihi obtemperare vultis, ut Pascha suo tempore celebretis; ut ministerium baptizandi, quo Deo renascimur, juxta morem sanctae Romanae et apostolicae Ecclesiae compleatis; ut genti Anglorum una nobiscum verbum D
Abbreviated transcription (Latin):
daganꝯ epũs ad nos ueĩens nõ solũ cibũ nobistũ s nec in eodẽ
hospicio quo rescebaui᷑ sumẽ roluit misit idem laurẽciꝰ cum
coepĩs suis eciã britonũ sac̃̾dotibꝰ lrãs suo gradu cõdignas qb
turꝰ Et cũ idẽ ppͥ ⁊̃ue̾ntissimꝰ coge̾t syuodũ epõrũ ytalie de ui¬
ta md̾chorũ et quiete ordiãturꝰ. et ip̃e mellitꝰ nit̾ eos assedit ã

Expanded text:
Daganus episcopus ad nos veniens, non solum cibum nobiscum, sed nec in eodem hospitio quo vescebamur, sumere voluit. » Misit idem Laurentius cum coepiscopis suis, etiam Brittonum sacerdotibus literas suo gradui condignas, quibus turus. Et cum idem papa reverendissimus cogeret synodum episcoporum Italiae, de vita monachorum et quiete ordinaturus, et ipse Mellitus inter eos assedit anno
Abbreviated transcription (Latin):
uł faudre uel tumore regio fidei et castimonie iira susceperũt Nec su¬
pue flagella districtionis ꝑfido regi castigando et corrigendo defuere
Nam crebra mẽtis uesania et spũs ĩmũa ĩuasione p̃mebat᷑ auxit

Expanded text:
vel favore vel timore regio, fidei et castimoniae jura susceperant. Nec suvel favore vel timore regio, fidei et castimoniae jura susceperant. Nec supernae flagella districtionis perfido regi castigando et  Al., vel corrigendo defuere: nam crebra mentis vesania et spiritus immundi invasione premebatur. Auxit
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃am ucõrũ apłorũ petri et pauli sepultꝰ. ubi et berectha regiã cõdita est
qui int̾ cetͣ bona que geuti sue ꝯsulendo ꝯferetat eciã decreta illi uidĩ¬
ciorũ iuxͣ exẽpla romanorũ cũ consilio sapiẽtiũ constituit Qae cõst̃pta
doctuiã suscepat p̃stare Erat aut idem edilberecth filiꝰ uir ĩuiuria cui
pr̃ oiric cognomiẽto oise a quo r̃ges cantuariorũ solent oistingas cogno¬
minare Cuiꝯ pr̃ hengist qui cũ filio suo oise ĩutatꝰ a mirtigero bri¬
cãuiã p̾mꝰ intrauit ut supͣ ĩtulimꝰ dit uõ ꝑꝯ mortẽ edilberechi
cũ filiꝰ eiꝰ eaidbald ⁊̃gni gub̾nacła suscepiss magno tenellis ibi
adhuc eccẽ cremẽtis deciuẽto fuit Siquidẽ nõ solũ fidem xpĩ suscipẽ
nolueat s et formcacionie pollutꝰ ẽ tali qualẽ nec int̾ gentes auditã
apłus cestat᷑ ita ut uxorem prĩs hr̃et Quo ucroq scelẽre ocasionẽ
dedit ad p̾orẽ romitũ ret ruertenu hiis qui sub imꝑio sui pntis

Expanded text:
eatorum apostolorum Petri et Pauli sepultus, ubi et Berctae condita est. Qui inter caetera bona, quae genti suae consulendo conferebat, etiam decreta illi judiciorum, juxta exempla Romanorum, cum consilio sapientium constituit; quae conscripta doctrinam susceperat, praestare. Erat autem idem Aedilberct filius Irminrici Orric, cognomento Oisc, a quo reges Cantuariorum solent Oiscingas cognominare. Cujus pater Hengist, qui cum filio suo Oisc invitatus a Vurtigerno it, ut supra retulimus. At vero post mortem Aedilbercti, cum filius ejus Eadbald regni gubernacula suscepisset, magno tenellis ibi adhuc Ecclesiae crementis detrimento fuit. Siquidem non solum fidem Christi recipere noluerat, sed et fornicatione pollutus est tali, qualem nec inter genttur, ita ut uxorem patris haberet. Quo utroque scelere occasionem dedit ad priorem vomitum revertendi, his qui sub imperio sui parentis,
Abbreviated transcription (Latin):
aciẽ ꝑacto ieiuiuo triduano cũ aliis orãdi cã cõuenerãt hñtes
defensorẽ noĩe brerematĩ broicinalũ qui eos intẽtos precibo
a barbarori gladiis protegẽt Euorũ cam̃ aduẽtus cũ ĩtellexiss
rex edilfridus ait crgo si adu̾sũ nos ad deũ suũ clamãt profecto
et ip̃i ꝙͣuis arma nõ ferãt contͣ nos pugnãt qui adu̾sis nos
imp̃caciomibꝰ ꝑsequũt Itaq in hos pͥuũ arma u̾ti iubet i ͨ ce¬

Expanded text:
to triduano jejunio cum aliis orandi causa convenerunt, habentes defensorem nomine Brocmailum, qui eos intentos precibus a barbarorum gladiis protegeret. Quorum causam adventus cum intellexisset rex Edelfridus, ait: « Ergo si adversum nos ad dominum suum clamant, profecto et ipsi quamvis arma non ferant, contra nos pugnant qui adversis nos imprecationibus persequuntur. Itaque in hos p
Abbreviated transcription (Latin):
ac uerꝰ sũme lucis p̃co p̃dicat᷑ augustinꝰ Tum bricones ꝯficent᷑
quidẽ incellexisse se ram ẽẽ uiã iusticie qͣm p̃dicaret augustinꝰ s nõ
se posse absq suori consensu ac licẽtia priscis abdicare moribꝰ uñ pos
maxĩe de nobilissimo eorũ mõsterio qd̾ uõtur liugna anglorum
dentẽ qui aput eos anachorecicã duce̾ uitã solebat cõsulentes
bat di homo dei est seqnum illũ dixerũt Et uñ hoc possuꝰ plare
at ille. dũs inq̃t ait Tollite iugũ meũ suꝑ uos et discite a me
qr mtis sum ⁊ hũilis corde Si gͦ augustinꝰ ille mitis ẽ et
huĩlis corde credibile ẽ quia iugũ xpĩ et ip̃e porcet et nob̾ portãd¬

Expanded text:
s praedicatur Augustinus. Tum Brittones confitentur quidem intellexisse se veram esse viam justitiae quam praedicaret Augustinus: sed non se posse absque suorum consensu ac licentia priscis abdicare moribus. Unde pmaxime de nobilissimo eorum monasterio, quod vocatur lingua Anglorum dentem, qui apud eos anachoreticam ducere vitam solebat, consulentes, spondebat: « Si homo Dei est, sequimini illum. » Dixerunt: « Et unde hoc possumus probare? » At ille: « Dominus, inquit, ait: Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde . Si ergo Augustinus ille mitis est et humilis corde, credibile est quia jugum Christi et ipse portet, et vobis  A
Abbreviated transcription (Latin):
Nuo dĩce incarnacionis sexcẽtesio quarto aug̾usꝰ
brittãnori archiepũs ordinauit duos epos mellitũ inde¬
licet et nistũ mellitũ qͥdẽ ad p̃dicãdũ ꝓuĩcie oriẽtaliũ
saxonũ qui tameniẽ fliuuo dirimũt᷑ a caritia et ip̃i orientali¬
mari contigni. quoꝵ metropolis lundonia ciuitas ẽ suꝑ ripã p̃sati

Expanded text:
nicae incarnationis sexcentesimo quarto Augustinus, Brittaniarum archiepiscopus, ordinavit duos episcopos, Mellitum videlicet et justum: Mellitum quidem ad praedicandum provinciae Orientalium Saxonum, qui Tamense flumari contigui, quorum metropolis Lundonia civitas est, super ripam praefati
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣ eciã sequẽtiũ archiepõrũ oñm sũt corꝑa tumulata p̃t̃ duoꝵ
eo ꝙ p̃dcã porticꝰ plura capẽ neq̾uit. h hec in medio pene sui al¬
taire / in honore bt̃i ppͣe gregorii dedicatũ. in quo ꝑ om̃e sabbatũ
a pb̃ro loci illiꝯ agende eoꝵ solempnit celebrant᷑ Ecriptũ uo̾
ẽ ĩ tũba eiusdẽ augustini epytaphiũ huig ͦͬ Hic iquiestit dnẽ
augustinꝰ dornuernẽsis archiepũs p̾mꝰ qui olim huc a beato
gregorio romane urbis pontificos diriũs / et ei deo oꝑaciõe mira¬
culorũ suffultꝰ/ edilberechtũ regem ac gentẽ illiꝰ ab ydolorũ
cultu ad xp̃i fidemi ꝑduxit Et ꝯpletis in pace diebꝰ officii sui

Expanded text:
in qua etiam sequentium archiepiscoporum omnium sunt corpora tumulata, praeter dedicta porticus plura capere nequivit. Habet haec in medio pene sui, altare in honore beati papae Gregorii dedicatum, in quo per omne sabbatum, a presbytero loci illius Agendae eorum solemniter celebrantur. Scriptum vero est in tumba ejusdem Augustini epitaphium hujusmodiAugustinus, Dorobernensis archiepiscopus primus, qui olim huc a beato Gregorio Romanae urbis pontifice directus, et a Deo operatione miraculorum suffultus, Aethelbertum regem ac gentem illius ab idolorum cultu ad Christi fidem perduxit, et completis in pace diebus officii sui
Abbreviated transcription (Latin):
decet eẽ coheredoos qd̾ hab no ͫ ip̃ã ꝓũcia de qua isti sũt allati
dei catorio illis in ꝑtibꝰ oportet cantari accedensq ad pontisicẽ
ut genti auglorũ in brtãnuã aliquoo ubi nũ stioo ꝑ quos ad

Expanded text:
decet esse cohaeredes. Quod habet nomen ipsa provincia de qua isti sunt allati? decet esse cohaeredes. Quod habet nomen ipsa provincia de qua isti sunt allati? Dei Creatoris illis in partibus oportet cantari. 18. Accedensque ad pontificem ut genti Anglorum in Britanniam aliquos verbi ministros, per quos ad
Abbreviated transcription (Latin):
Acq mouitis aiãs cexit ab hoste sacris
Implebatq actu ꝙꝙ sermioẽ docebat
Essec ut exemplũ nustica u̾ba loquãs
Acquirens fidei agiuũa gente noua
ut duõ offerres pluriã lucra gregis
Ioqz dei consul factus lecare triũphio
Nam mercedem oꝑmi iã siĩ fine ceneo
Et silencio p̃tereunda opimo que de btõ gregorio tͣdicioe
maiorũ ad nos usq ꝑlata ẽ Qua uidelu ex cã adio
quia die quadã cũ aduẽĩentibꝰ nuꝑ nicatorib multa uenalia in forũ
fuisset collata multi ad emẽdũ cõfluxissent et ipm̃ gregoriũ int̾alioo
aduenisse ac uidisse int̾ alia pu̾os uenales positos cãdidi corpis ac
uenusti uultꝰ capillorũq forma egregia quos cũ aspice̾t int̾roga᷑
ut auit̃ de qua rgione uel tr̃a eent allatũ dcm̃q ẽ qr de brictãma
iisula cuꝰ incole tales ceñt aspcũ riusꝰ int̾rogauit utridẽ ĩsulaui
bñ inquit nam et anglitã hñi faciem et cales angłoꝵ in celis

Expanded text:
as monitis texit ab hoste sacris. Implebatque actu, quidquid sermone docebat, Esset ut exemplum, mystica verba loquens. Adquirens fidei agmina gente nova. Ut Domino offerres plurima lucra gregis. Hisque Dei consul factus laetare triumphis: Nam mercedem operum jam sine fine tenes. Nec silentio praetereunda opinio quae de beato Gregorio, traditione majorum ad nos usque perlata est: qua videlicet ex causa admoquia die quadam, cum advenientibus nuper mercatoribus, multa venalia in forum fuissent collata, multique ad emendum confluxissent, et ipsum Gregorium inter alios advenisse ac vidisse inter alia pueros venales positos, candidi corporis, ac venusti vultus, capillorum quoque forma egregia. Quos cum aspiceret, interrogavit, ut aiunt, de qua regione vel terra essent allati; dictumque est quod de Britannia insulaBene, inquit, nam et angelicam habent faciem, et tales angelorum in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
seruno dei consiliarius eiusdẽ aplĩce sedis sc̃pta q̃ ꝑlatores ad
stẽ mc̃orie seuermũ papã adduxerũt eo de hacluce in igͣnto ⁊̃cipro¬
ca rũsa /ad ea que postulata fuerãt siluerut Quibꝰ r̾seratis nediũ
cante questionis caligo indistussa ⁊̃mane̾t repperimꝰ quosdã
ꝓuncie ur̃e / contͣ orthodoxã fidem nouã ex ueteri heresi r̃nouae̾
conãcẽ pascha nrm̃ in qͦ ĩmolatus ẽ xpus nebulosa caligi¬
ne tͥfutantes et quartadecima luna cũ hebreis celebͣre intẽ¬
dam an eis hoc fuisse implicitos Reposita autem ra-¬
cione paschalis obseruancie, ita de pelagianis in eadem
epistola subdunt Et hoc quoq cognonimꝰ ꝙ uirus
pelagiane hereseos aput uos denuo re uiiustit Rd̃ oio¬
uime d õ duuo hortani̾ ut a urĩ mẽtibꝰ huiꝯmõi uenenatũ supstici

Expanded text:
servus Dei, consiliarius ejusdem apostolicae sedis. « Scripta quae perlatores ad sanctae memoriae Severinum papam adduxerunt, et eo de hac luce migrante, reciproca responsa ad ea quae postulata fuerant, siluerunt. Quibus reseratis, ne diu tantae quaestionis caligo indiscussa remaneret, reperimus quosdam provinciae vestrae contra orthodoxam fidem, novam ex veteri haeresim renovaconantes, Pascha nostrum in quo immolatus est Christus nebulosa caligine refutantes, et quarta decima luna cum Hebraeis celebrare nitendam ex eis hac fuisse implicitos. Exposita autem ratione paschalis observantiae, ita de Pelagianis in eadem epistola subdunt; et hoc quoque cognovimus quod virus Pelagianae haereseos apud vos denuo reviviscit, quod omnino hortamur ut a vestris mentibus hujusmodi venenatum supersti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lio in campo qui uocat̾ haechfelth occisꝰ c̃ ednuꝰ die qͣito iduũ
añ illũ unꝰ filiꝰ eiꝰ offad iuuenis bellicosꝰ cecidit alt̃ eafrid
ncc̃itate cogente ad pendam regem tͥnsfugit et ab eo posimo
rgnãte osualdo cont᷑ͣ fidẽ iurisiurãdi ꝑemptꝰ est Quo tꝑe
maxina stã ẽ strages in eccã uel gẽnte nordan hymbro
maxĩt ꝙ unꝰ ee ducibꝰ a quibꝰ acta ẽ paganꝰ alter qr bar¬
barus erat pagano sebior Si quidẽ penda cũ õm merciorũ
gĩte̾ ydolio deditus et xpĩam erat noĩs ignamꝰ at uero ce¬
ãnno et moribi barbarus ut ne sexiu quidẽ muliebri uel
iorne ꝑuulorũ ꝑceret etati quin unuisos atrocitate ferma
morti per tormẽta cõtraderet Multo tꝑe totas eorũ ꝓuunitias
dibachiaindo ꝑuagato ac totũ geuꝰ anglorit̃ bristãmie fiu¬
uuo erostirũ se eĩ deliberano. ẜ nec rligiom ⁊pĩane q̃ ⁊put

Expanded text:
praelio in campo qui vocatur Haethfelth, occisus est Aeduini die quarta Iduum ante illum unus filius ejus Osfrid juvenis bellicosus cecidit, alter Eadfrid necessitate cogente ad Pendam regem transfugit, et ab eo postmodum regnante Osualdo, contra fidem jurisjurandi peremptus est. Quo tempore maxima est facta strages in Ecclesia. vel gente Nordanhymbrorum, maxime quod unus ex ducibus a quibus acta est, paganus, alter quia barbarus erat pagano saevior. Siquidem Penda cum omni Merciorum gente idolis deditus, et Christiani erat nominis ignarus: at vero Caeanimo ac moribus barbarus, ut ne sexui quidem miliebri, vel innocuae parvulorum parceret aetati, quin universos atrocitate ferina morti per tormenta contraderet, multo tempore totas eorum provincias debacchando pervagatus, ac totum genus Anglorum Brittaniae finibus erasurum se esse delib
Abbreviated transcription (Latin):
suo tꝑe ad celestia regna cũ gl̃osi frcũ laboris astendit in qua
ecclia moriens palliũ quoq qd̾ a rõno papa acceꝑat reliquit
Reliqueat̃ aut̃ in ecclia sua eburati iacobũ dyxiconũ uirũ utiq
ecͣcsticũ et scmñ qui multo exhinc tꝑe in eccã manẽs magnas
antiqui hestis p̃das docendo et baptizaudo cripuit Cuiꝰ noĩe
uicus in quo merenne solebat habitoie᷑ uixͣ catharectã usq bo
cognoĩat Qui quĩ cantãdi in ecc̃a erat ꝑitissimꝰ / r̾cuꝑata

Expanded text:
suo tempore ad caelestia regna cum gloriosi fructu laboris ascendit. In qua suo tempore ad caelestia regna cum gloriosi fructu laboris ascendit. In qua Ecclesia moriens, pallium quoque, quod a Romano papa acceperat, reliquit. Reliquerat autem in Ecclesia sua Eburacensi Jacobum diaconum, virum utique ecclesiasticum et sanctum, qui multo exhinc tempore in Ecclesia manens, magnas antiquo hosti praedas, docendo et baptizando eripuit: cujus nomine vicus in quo maxime solebat habitare, juxta Cataractam, usque hodie cognominatur. Qui quoniam cantandi in ecclesia erat peritis
Abbreviated transcription (Latin):
a ciuꝰ ip̃e discipuł uerbu᷑ uite suscerat Tubatio itaq tebꝯ¬
nordan hymbrorũ huiꝰ articło cladis cũ nil alicubi p̃sidii iusi m
fuga eẽ uide̾tur. paulmꝰ assup̃ta secũ regnia edilberga quã pridem
adduxerat rediit cantiã nauigio atq ab honorio archiepõ ⁊ r̃go
cadbaldo multũ honorifice susceptus ẽ uenit aũt illus duce
basso nulite regio edinui fortissimo hñs secũ caufredã filiã et¬
postea mr̃ metu cadbaldi et osualdi regũ misit in galliam
ĩ infancia defuncti et iuxͣ hõrem uel regis pius ul ĩnocẽtibꝰ
sa edinui regis ꝑꝑlura ĩ quibꝰ ⁊ crucẽ magnã aureã et calicõ
aureũ cõsecratũ ad mĩsterũt altaris que hactenꝰ in ecclesia
cantie conseruata mõstrat᷑ Nuo in tꝑe brofensis eccłĩa pastorẽ
mĩine habebat eo ꝙ roͣnus presul illiꝰ ad honoriũ pã q
iusto archiepõ legatariꝰ missꝰ absortꝰ fuerat fluctiba
antistitis et eadbaldi regis sustipit ac tenuit usq dũ et ip̃e

Expanded text:
 ipse discipulus verbum vitae susceperat. Turbatis itaque rebNordanhymbrorum hujus articulo cladis, cum nil alicubi praesidii nisi in fuga esse videretur, Paulinus adsumpta secum regina Aedilberge quam pridem adduxerat, rediit Cantiam navigio, atque ab Honorio archiepiscopo et rege Eadbaldo multum honorifice susceptus est. Venit autem illuc duce Basso, milite regis Aeduini fortissimo, habens secum Eanfledam  Al., Epostea mater metu Eadbaldi et Osualdi regum, misit in Galliam in infantia defuncti, et juxta honorem vel regiis pueris, vel innocentibus quibus et crucem magnam auream, et calicem aureum consecratum ad ministerium altaris, quae hactenus in ecclesia Cantiae conservata monstrantur. Quo in tempore, Hrofensis Ecclesia pastorem minime habebat, eo quod Romanus praesul illius ad Honorium papam a Justo archiepiscopo legatarius missus, absorptus fuerat fluctibusinvitatione Honorii antistitis et Eadbaldi regis suscepit ac tenuit, usquedum et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
se uiuãte grã mox cepere pisces dui̾si gnĩs trecẽtos
Muibꝰ trifariã diuisis centũ pauꝑitꝰ deder ũt cẽtũ
no a quibꝰ rechia acciꝑant cẽtũ in suos usꝰ hẽbant
diuo bñficio multũ antistes cor oñn in suũ quertit
ciuꝰ mĩsterio tꝑalia bona sup̃serut paio qꝑe rex ediluach donaint
rͣuentissino antistiti uilfado terrã occognita septã faĩliarũ ubi
suos homĩos qui eeules uagãbãt᷑ r̾cipe̾ poss uocabulo celesio¬

Expanded text:
se juvante gratia mox cepere pisces diversi generis trecentos: se juvante gratia mox cepere pisces diversi generis trecentos: quibus trifariam divisis, centum pauperibus dederunt, centum his a quibus retia acQuo beneficio multum antistes cor omnium in sui convertit cujus ministerio temporalia bona sumpserunt. Quo tempore rex Aedilualch donavit reverentissimo antistiti Uilfrido terram octoginta septem familiarum, ubi suos homines qui exules vagabantur, recipere posset, vocabulo Selaes
Abbreviated transcription (Latin):
uł p̃dicacionẽ curabat audire Euãgelizaus aut̃ genti
uis añ adur̃tũ eiꝯ̃ in ꝓiũcia nulla illis in locis pluuia
ceciderat uñ et fames acerbissima plebem ĩuadeus impia
aut quĩ qͣginta ĩedia homiies macerati ꝓcede̾nt ad pre¬
cipiciũ aliqd̃ sie ripã maris. Et iuc̃tis miseri maĩbꝰ
ꝑit om̃is aut ruina ꝑituri aut fluctibꝰ absorbendi de¬
ciderent romi ipã die quo baptisia fidei geno suscip illa
ridantibꝰ aruis ãnus letus et frugifer Ticq abiecta prista
suꝑsticione exsufflata ydolatria cor oñm et caro onñ exul¬
cauerut ĩ deũ uinũ incelligẽ ͦ eũ qui uetus ẽ deus ⁊ inte¬
cũ ueniss ĩ ꝓuĩtia tãtãq ibi fams penã uideret docuit
cos piscando querẽ uictũ Namq mare et fliunĩa cor
piscibꝰ hñdabãt s pistandi ꝑitia genti nulla insi ad
anguillas tm̃ merat Collectis gͦ undecũq ret hibus an¬
guillaribꝰ honũes antistitis mserũt in mare ⁊ dĩna

Expanded text:
abat audire. Evangelizans autem genti nis ante adventum ejus in provinciam, nulla illis in locis pluvia ceciderat, unde et fames acerbissima plebem invadens impia aut quinquaginta homines inedia macerati procederent ad praecipitium aliquod sive ripam maris, et junctis misere manibus, pariter omnes aut ruina perituri, aut fluctibus absorbendi deciderent. Verum ipso die, quo baptisma fidei gens suscepit illaviridantibus arvis annus laetus et frugifer. Sicque abjecta prisca superstitione, exsufflata idolatria, cor omnium et caro omnium exultaverunt in Deum vivum: intelligentes, eum qui verus est Deus, et intecum venisset in provinciam, tantamque ibi famis poenam videret, docuit eos piscando victum quaerere. Namque mare et flumina eorum piscibus abundabant; sed piscandi peritia genti nulla nisi ad anguillas tantum inerat. Collectis ergo undecumque retibus anguillaribus, homines antistitis miserunt in mare, et divina
Abbreviated transcription (Latin):
ex suo corͬ calefierẽt et siccarẽtur Cũq eꝑe hiemali defluc̃tibus
cirͣ eũ semifractarũ ciustis glacierũ q̃s et ipẽ alũ cõtriuerat
quo hrẽt locũ standi siue auergi ĩfliuuo dice̾nt qui uidebant
mirũ fr̃ druchceline hoc onĩ erat uiro nomiẽ ꝙ cantã fagoris aspitatem
ingerii ac moderate nature frigidiora ego uidi Et tũ dice̾nt uirũ
ꝙ tam austerã tentꝰ ꝯtinẽtiam uelis rñdebat Austeriora ego uidi
Bicq usq ad diẽ uocationis sue infatigabili celestiũ bonors desideio
corpꝰ seuile nnit̾ cotidiana ieuinia domabat multisq et u̾bo
et consolacions fuit saluti

Expanded text:
ex suo corpore calefierent et siccarentur. Cumque tempore hiemali defluentibus circa eum semifractarum crustis glacierum, quas et ipse aliquando contriverat quo haberet locum stanMirum, frater Drycthelme hoc enim erat viro nomen, quod tantam frigoris asperitatem ingenii ac moderatae naturae: « Frigidiora ego vidi. » Et cum dicerent: « Mirum quod tam austeram tenere continentiam velis! » Respondebat: « Austeriora ego vidi. » i usque ad diem sue vocationis infatigabili celestium bonorum desiderio corpus senile inter cotidiana ieiunia domabat, multisque et verbo et conversatione / saluti
Abbreviated transcription (Latin):
ad cuiꝰ mumia ꝑtinet locꝰ ille ubi sonũ cantilene dulais cũ odoe
suauitatis ⁊ sꝑlendore lucis audisti Tu aũt qr nũc ad corpꝯrͤ nti
ac rursũ int̾ honnẽs uiuẽ dẽs si actꝰ tuos curiosiꝰ distutere
spñũ btõrũ nõq es̃o cũ ad cempꝰ ascessissem a te ad hoc feci
ut quid de ce fieri deuet agnostem hͨ in cũ dixisset młtũ
decestatꝰ sum ruerti ad corpꝰ delcãtꝰ niiirũ suauitate ac de¬
core loci illiꝯ quẽ intuebar suit ⁊ ꝯsortio eori quos ĩ illo uide¬
lam Nec tñ ãquid dutorẽ meũ rogare audebã s anter hec
nestio quo ordine ĩpence me int̾ hoic̃s uiue cerno hec et
alia que uiderat idem uir dinĩ nõõniliꝰ peissim desidiesis ac
uite sue incuriosio rsoere uolebat s illis audire robebãt s illto

Expanded text:
Ad cuius vicinia pertinet locus ille, ubi sonum cantilenę dulcis cum odore suavitatis ac splendore lucis audisti. Tu autem, quia nunc ad corpus reverti et rursum inter homines vivere debes, si actus tuos curiosius discuterespirituum beatorum. Namque ego, cum ad tempus abscessissem a te, ad hoc feci, ut, quid de te fieri deberet, agnoscerem.' Hęc cum mihi dixisset, multum detestatus sum reverti ad corpus, delectatus nimirum suavitate ac decore loci illius, quem intuebar, simul et consortio eorum, quos in illo videbam, nec tamen aliquid ductorem meum rogare audebam. Sed inter hęc, nescio quo ordine, repente me inter homines vivere cerno.' Hęc et alia, quę viderat, idem vir Domini non omnibus passim desidiosis ac vitę suę incuriosis referre volebat, sed illis solummodo, qui vel to
Abbreviated transcription (Latin):
actibꝰ adequabat gͣdũ p̾minẽs qui adhuc suꝑest et
in hybeema iusula solitaruis ulcimã uite etatẽ pane cibało
⁊ frigida aqua sustentat bic sepiꝰ ad eũdẽ uirũ ingͦdiens
audiuit ab eo ppetita introgacõne que et qualia eeũt que
nere que de hiis parica ꝑstrunennꝰ Marrabat aũt uisioes
suas eciã alcfado regi uiro undecũq doccissimo ⁊ tãlibẽt
eũ audiẽdũ sepissime cũ illas in ꝑtes deueĩsset accederet
Cui uidelic mõstio tꝑe illo rligiose ac modeste uite abbas¬
et pb̃i. ediduald p̃erat qui nũc ep̃alem liudisfarnẽsis eccłie
niulatui sui cõditoris uacaret et qr locus ipẽ suꝑ ripã flu¬
minis erat situs solebat hoc ciebro ob magnũ castigandi¬

Expanded text:
ibus adornabat, gradu praeeminens, qui adhuc superest, et in Hibernia insula solitarius ultimam vitae aetatem pane cibario et frigida aqua sustentat. Hic saepius ad eumdem virum ingrediens, audivit ab eo repetita interrogatione, quae et qualia essent quae us. Narrabat autem visiones suas etiam regi Aldfrido viro undecumque doctissimo; et tam libenter, eum audiendum saepissime cum illas in partes devenisset accederet. Cui videlicet monasterio teet presbyter Aediluald praeerat, qui nunc episcopalem Lindisfarnensis Ecclesiae mulatui sui Conditoris vacaret. Et quia locus ipse super ripam fluminis erat situs, solebat hunc creber  Al., c