comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uccessit autem
uiro dei cudberectho
in exercenda uita so¬
litaria. quã in insula
farne ante ep̃acus sui temꝑa gere¬
bat. uir uenerabilis ordilualdus:
qui multis annis in monasterio qd̃
d̾r inhiprũ. acceptũ pib̃atus offici¬
ũ. condignuis gradu ipse consecrabat
actib. Cuiꝰ ut meritũ uel uita qͣ¬
lis fuerit certius clarescat. unũeiꝰ
narro miraculũ. qd̃ michi unꝰ e fr̃ib.
ꝓt̾ quos et inquib patratũ est. ipse
narrauit. uidelicet gutfridus. uene¬
rabilis xp̃i famulus. et prbr. qui
etiam postea fr̃ib eiusdem eccłie lin¬
disfarnensis in qua educatus ẽ. abbis
iure p̃fuit. ueni inquit cũ duob
ftib alus ad insulam farne: loqͥ
desidans cũ reuerentissuno patre
odilualdo. Cũq allocutione eius
refecti. et benedictione petita domũ
rediremus: ecce subito positis nob̃
inmedio mari int̾rupta ẽ serenitas.
qua uehebamur. et tanta ingru¬
it tamq fera tempestatis hyemps.
ꝓficere. neq alud quã mortẽ spe¬

Expanded text:
uccessit autem viro Domini Cudbercto, in exercenda vita solitaria quam in insula Farne ante episcopatus sui tempora gerebat, vir venerabilis Oidiluald, qui multis annis in monasterio quod dicitur Inhrypum, acceptum presbyteratus officium condignis gradu ipse  Al., ipso consecrabat actibus. Cujus ut meritum vel vita qualis fuerit, certius clarescat, unum ejus narro miraculum quod mihi unus e fratribus propter quos et in quibus patratum est, ipse narravit: videlicet Gudfrid, venerabilis Christi famulus et presbyter, qui etiam postea fratribus ejusdem Ecclesiae Lindisfarnensis in qua educatus est, abbatis jure praefuit. « Veni, inquit, cum duobus fratribus aliis ad insulam Farne, loqui desiderans cum reverentissimo Patre Oidilualdo: cumque allocutione ejus refecti et benedictione petita domum rediremus, ecce subito, positis nobis in medio mari, interrupta est serenitas qua vehebamur, et tanta ingruit tamque fera tempestatis hiems  proficere, neque aliud quam mortem spe
Abbreviated transcription (Latin):
male de greco cnͣslatũ. ⁊ peiꝰ aquodã
tistitis cudberechti. et priꝰ heroico me¬
tro. et postmodũ plano sermone descͥpli.
Hystoriã abbatũ monastĩ huiꝰ inquo
suꝑne pietati deseruire gaudeo. bene¬
dicti. ceolfridi. ⁊ heu. et benati. inli¬
Historiã eccłiasticã nr̃e insule. ⁊ gentis.¬
in libris quinq.
Martyrologiũ. de natalib scoꝵ martyrũ
dieb. inquo om̃s quos inuenire potui.
ñ solũ qua die. uerũ etiã quo gn̾e cer¬
taminis tiel subquo uidice mundũ
iuicerunt. diligent̾ annotare studui.
Librũ hẏmnoꝵ diu̾so metro siue
Librũ epigramatũ heroico metro. siue
elegiaco.

Expanded text:
male de Graeco translatum, et pejus a quodam tistitis, Cudbercti, et prius heroico metro, et postmodum plano sermone descripsi. Historiam abbatum monasterii hujus, in quo supernae pietati de servire gaudeo, Benedicti, Ceolfridi, et Huaetbercti in liHistoriam Ecclesiasticam nostrae insulae in libris quinque. Martyrologium de natalitiis SS. martyrum diebus in quo omnes quos invenire potui, non solum qua die, verum etiam quo genere certaminis, vel sub quo judice mundum vicerunt, diligenter adnotare curavi; librum Hymnorum diverso metro sive librum epigrammatum heroico metro sive elegiaco,
Abbreviated transcription (Latin):
dus itaq sociabitur leoni: s exmorta
litate congressum facient. Mutuis
cladib succumbent mutuo. s feritaᷤᷤ
leonis feritatem. Pacificabuntur gͦ
nationes regni: ꝙ leonẽ ad staturam ꝓ¬
uocabt̃. Locata sede adpensa studebit.

Expanded text:
dus itaque sociabitur leoni, sed exorta lite congressum facient. Mutuis cladibus succumbent mutuo, sed feritas leonis seuiciam. Pacificabuntur ergo nationes regni et leonem ad stateram prouocabunt. Locata sede ad pe
Abbreviated transcription (Latin):
um stilbon arcadie: uocabit uenerẽ ga¬
lea martis. Halea martis. martis um¬
bram cõficiet: transibit terminos furor
mͥcurii. Nudabit ensem orion ferreus.
uexabit nubes phebus equoreus. Exi
do corruet. et falce recurua mortales ꝑi¬
met. Bissenus mimerus syderum et do¬
moꝵ deflebit hospites ita discurrerł.
oblique pendebunt: donec aries recur¬
ua sua cormia subponat. Cauda scorpio¬
nis ꝓcreabit fulgura: et cancer c̃ soleli¬
tigabit. Ascendet uͥgo dorsum sagi¬
tarii: et flores uͥgineos obfuscabit.
Currus lune turbabit zodiaẽ: et ĩfle¬

Expanded text:
 Reg. Archadie. Vocabit Venerem galea Martis. Galea Martis umbram conficiet. Transibit terminos furor Mercurii. Nudabit ensem Orion ferreus, uexabit nubes Febus equoreus. Exibido corruet et falce recurua mortales perimet. Bissenus numerus domorum siderum deflebit hospites ita transcurrere. oblique pandebunt, donec Aries recurva cornua sua supponat. Cauda Scorpionis procreabit fulgura et Cancer cum Sole litigabit. Ascendet Virgo dorsum Sagitarii, flores virgineos obfuscabit. Currus Lune turbabit zodiacum, et in fle
Abbreviated transcription (Latin):
do sonitu tres insulas britannie cõmo¬
uebunt. Excitabitur danenĩ ne¬
mus. et inhumanã uocẽ erũpens cla¬
mabit. Accede łi ambria. & iunge la¬
teri tuo cormibiã. ꝙ dic guintonie.
absorbebit te tellus. Trans fer sedẽ
pastoris. uͥ naues applicãt: et cete¬
ra m̃bra cap̃ sequant᷑. Eestinat nã

Expanded text:
do sonitu tres insulas Britanniȩ conmouebunt. P 35 Excitabitur Daneum nemus et in humanam uocem erumpens clamabit: “Accede Kambria et iunge lateri tuo Cornubiam et dic Guintoniȩ: ‘Absorbebit te tellus. Transfer sedem pastoris, ubi naues applicant, et cetera membra caput sequan
Abbreviated transcription (Latin):
mõtes pacau. et ꝓuincie nemorib suiᷤ
spoliabuntur. Suꝑuenier nãq u̾mis
ignei anelitus: qui emisso uapore cõ¬
buret arbores. Egredientur ereo.uii.
leones: capitib hẏrcoꝵ turpati. Fetore
nariũ muleres corrumpisnt: et ꝓpri

Expanded text:
t. Reg. et prouinciȩ nemoribus suis spoliabuntur. Superueniet nanque uermis ignei hanelitus, qui emisso uapore comburet arbores. P 53 Egredientur ex eo septem leones capitibus hyrcorum turpati. Fetore narium mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
minebit serpens. Uacabit ip̃e tellurẽ
subuertere: ut patrie segetib cande¬
ant. Laborabit serpens uenenum dif¬
fundere: ne herbe in messes ꝓuenid̃t.
Letali clade deficiet ppłs: & meniaur¬
urb̃ claudii: q̃ alumpnã flagellantis

Expanded text:
minebit serpens. 159r Vacabit ille tellurem subuertere, ut patrie segetibus candeant. Laborabit serpens uenenum diffundere, ne herbe in segetes proueniant. Letali clade deficiet populus et menia uru
Abbreviated transcription (Latin):
petent britanniam insulam. inuadent
sum comburent. Malo tuo patrem eoꝵ
ꝑdidisti: et saxones infra insulam in¬
uitasti. Inuitasti ip̃os tͥ inp̃sidium : s
Immninent tͥ duo funera: nec ẽ ꝓmptũ
quod pͥus uitabis. Hinc enim regnũ
mortem patͥs sui in te uindicare ni¬
tentur. Quere tͥ diffugium si pot̾is:
cras totonesium litꝰ tenebunt. Rude¬
bunt sanguine saxonum facies: et
mnt̃fecto hengisto. aureliꝰ et ambrosus¬

Expanded text:
Petent Britanniam Insulam, inuadent sum comburent. Malo tuo patrem eorum prodidisti et Saxones in insulam inuitasti. Inuitasti tibi in presidium, sed Imminent tibi duo funera nec est promptum quod prius uitare possis. Hinc enim regnum mortem patris sui in te uindicabunt. Quere tibi diffugium, si potes. Cras Totonesium litus tenebunt. Replebunt sanguine Saxonum facies et interfecto Hengisto cor
Abbreviated transcription (Latin):
icier. Suꝑabit eũ nudus: c̃ nichil indutꝰ
ꝓficeret. Cet̾os tormentabit adorso: et in
rotunditate regni compellet. Suꝑueniet
leo rugiens: ĩmani feritate tim̃dus. Lerqͥnq
porciones in uñ reducet. et solus posside¬

Expanded text:
nudus, cum nichil indutus proficeret. Cȩteros tormentabit a dorso et in rotunditatem regni compellet. P 60 Superueniet leo rugiens immani feritate timendus. Ter quinque portiones in unum reducet et solus posside
Abbreviated transcription (Latin):
inquit monasterii reguł erudita. se¬
or sũ fieri non debet aclericis sius.
in eccłia angloꝵ que nuꝑ auctore
deo ad fidem ꝑ ducta ẽ. hanc debet
conu̾sationem instituere. que min
itio nascentis eccłie fuit patrib

Expanded text:
, monasterii regulis erudita, se, monasterii regulis erudita, seorsum vivere non debet a clericis suis, in Ecclesia Anglorum, quae nuper, auctore Deo, ad fidem perducta est, hanc debet conversationem instituere, quae in initio nascentis Ecclesiae fuit patribus
Abbreviated transcription (Latin):
tus inmontanis. plebem rusticam
uerbo p̃dicationis simul et oꝑe uͥ¬
tutis. ad celestia uocaret. Cũ ergoue¬
nerabuł dñi famulus multos inma¬
ilrosin monasterio degens annos.
tñstulit eũ reuentissimus abbas
ipsius ẽata ad insulam lindisfar¬
nensiũ. ut ibi quoq fr̃ib custodiã
discipline reglãris et auctoritate
p̃positi intimaret. et ꝓpria actione
p̃monstraret. Nã et ipsũ locũ idem
reuerentissimꝰ pat̾. abbatis iure re¬
gebat. Siquidem a tẽporib ibidẽ
antiquis. et ep̃os cũ clero et abb̃s
solebat manere cũ monachis. qui
tam̃ et ipsi ad curã ep̃i familiarit̾
ꝑtinerent. Quia nimirũ aidan
qui primus locieius ep̃c fuit. cũ
monachis illuc et ipse monachus
adueniens. monachicã in eo conũ¬
sationẽ instituit. Quomodo et pͥus
beatus pat̾ augustinus in cantia
fecisse noscit᷑. sc̃bente ei reuerentis¬
simo papa gregorio. qd̃ et supra
posiumus. S quia tua frat̾nitas¬

Expanded text:
tus in montanis, plebem rusticam tus in montanis, plebem rusticam verbo praedicationis simul et opere virtutis ad caelestia vocaret. Cum ergo venerabilis Domini famulus multos in Mailrosensi monasterio degens annos, transtulit eum reverentissimus abbas ipsius Eata ad insulam Lindisfarnensium, ut ibi quoque fratribus custodiam disciplinae regularis et auctoritate praepositi intimaret, et propria actione praemonstraret. Nam et ipsum locum tunc idem reverentissimus Pater abbatis jure regebat. Siquidem a temporibus ibidem antiquis et episcopus cum clero, et abbas solebat manere cum monachis; qui tamen et ipsi ad curam episcopi familiariter pertinerent. Quia nimirum Aedan qui primus ejus loci episcopus fuit, cum monachis illuc et ipse monachus adveniens, monachicam in eo conversationem instituit: quomodo et prius beatus Pater Augustinus in Cantia fecisse noscitur, scribente ei reverentissimo papa Gregorio, quod et supra psit: « Quia tua fraternitas
Abbreviated transcription (Latin):
cabat errantib. qd̃ ipsũ etiam boi¬
sil suo temꝑe facere consueuerat.
Erat quippe moris eo tempore po¬
pulis angloꝵ ut ueniente inuil¬
cuncti ad eius imperiũ uerbum
audirent. libentius qͦ audire et in¬
telligere poterant. oꝑandoseque¬
rent᷑. Porro cudberectho tanta erat
dicendi ꝑicia. tantꝰ amor ꝑsuaden
lici lum̃. ut nullus p̃sentiũ late¬
bras sui cordis celare p̃sumeret.
omnes palai que gesserant con¬
fitendo ꝓferrent. Quia nimirũ
hec eadem illũ latere nullomodo
imꝑabat penitentie fructib abs¬
tergerent. Solebat autẽ ea maxi
montib ꝓcul positi. aliis hor¬
rori erãt ad uidendũ. et pauꝑta¬
te parit̾ ac rusticitate sita doc¬
toꝵ arcebant accessũ. Quos
tamen ille pio libent̾ manci¬
sollertis excolebat industria.
ut de monasterio egressus. sepe
ebdomada integra aliquando dua¬
b uel trib. nonnunquã etiã mense
pleno domũ non rediret. set demora¬

Expanded text:
cabat errantibus; quod ipsum etiam Boicabat errantibus; quod ipsum etiam Boisil suo tempore facere consueverat. Erat quippe moris eo tempore populis Anglorum, ut veniente in vilcuncti ad ejus imperium verbum  dicerentur, audirent; libentius ea quae audire et intelligere poterant, operando sequerentur. Porro Cudbercto tanta erat dicendi peritia, tantus amor persuadendlici lumen, ut nullus praesentium latebras ei sui cordis celare praesumeret; omnes palam quae gesserant, confitendo proferrent, quia nimirum haec eadem illum latere nullo modo imperabat, poenitentiae fructibus abstergerent. Solebat autem ea maximmontibus procul positi, aliis horrori erant ad visendum, et paupertate pariter ac rusticitate sua doctorum arcebant accessum. Quos tamen ille pio libenter mancitum doctrinae sollertis excolebat industria, ut de monasterio egressus saepe ebdomade  Al., hebdomada integra, aliquando duabus vel tribus, nonnunquam etiam mense pleno domum non rediret; sed demora
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positus boisil magnarũ uͥtutũ
discipulatui cudberecthus humi¬
liter subditus. et scientiam ab eo
p̃positus: plures et auctoritate
magistri. et exemplo sue actio¬
nis regularem insticutuebat ad
uitam. Dec solũ ipso monasterio
reglaris uite monita simuil et ex¬
empla p̃bebat. set et uulgus cir¬
cumpositũ longe lateq auita
stulte consuetudinis ad celestiũ
gaudioꝵ conuertere curabat a¬
morẽ. Nam et multi fidẽ quam
habebant. iniquis ꝓhanabant
operib. et aliqui temꝑe mor¬
talitatis neglectis fidei sacra
erretica idolatrie medicamina
concurrebant: quasi missam
ado condicore plagam. ꝑ incas¬
tationes uel philacteria uel alia
quelibet demoniace artis archa¬
na cohibere ualerent. Ad utroꝵq
ergo corrigendũ errorẽ. crebro ip¬
se demonasterio egressus. aliquo¬
tiens equo sedens.s sepius pedib¬
incedens. cirtũpositas ueniebat
aduillas. et uiã ueritatis p̃di¬

Expanded text:
praepositus Boisil magnarum virtutumpraepositus Boisil magnarum virtutumdiscipulatui Cudberct humiliter subditus, et scientiam ab eo factus praepositus, plures et auctoritate magistri, et exemplo suae actionis regularem instituebat ad vitam. Nec solum ipsi monasterio regularis vitae monita simuempla praeferebat, sed et vulgus circumpositum longe lateque a vita stultae consuetudinis ad coelestium gaudiorum convertere curabat amorem. Nam et multi fidem quam habebant iniquis profanabant operibus; et aliqui etiam tempore mortalitatis, neglecto fidei quo erratica idolatriae medicamina concurrebant, quasi missam a Deo conditore plagam per incantationes vel alligaturas, vel alia quaelibet daemoniacae artis arcana, cohibere valerent. Ad utrorumque ergo corrigendum errorem crebro ipse de monasterio egressus, aliquoties equo sedens, sed saepius pedibincedens, circumpositas veniebat ad villas, et viam veritatis praedi
Abbreviated transcription (Latin):
dubii uel ext̾ni disꝑdiderunt.do¬
nec legitimus rex uicredꝰ tdemfiliꝰ
ecgberecthi. conforcatus in regnore¬
ligione simul et industria gencem
suam abextranea inuasione li¬
beraret.
pso etiam anno quo finem uite
accepit rex ecgfridus. ep̃m ut dix¬
unus fecerat ordinari lindisfar¬
nensiũ eccłie. uirũ sc̃m et uenera¬
bilem culberecthũ. qui mn insula
ꝑ modica que appellat᷑ farnen. et
abeadem eccłi̾a nouẽ ferme milib
passuũ in occeano ꝓcul abest. uicã
solitariã ꝑ annõs plures in mag̃¬
na corporis& mentis continentia
duresat. Qui quidẽ apͥma etate
puericie. studio religiose uite sẽꝑ
ardebat. set ab ineunte adolescen¬
tia monachicũ et nom̃ assũ psit
et habitũ. Intrauit autem primũ
tuidi fluminis positũ tunc abbas
eata uir omniũ mansuetississimꝰ
ac simplicissimus regebat. qui p̾ea
ep̃e haugustaldensis siue lindisfar¬
nensis ecclie factus ẽ. ut supra
memora iumus. Cui temꝑe ilio

Expanded text:
dubii vel externi disperdiderunt; dodubii vel externi disperdiderunt; donec legitimus rex Uictred, id est, filius Ecgbercti, confortatus in regno, religione simul et industria gentem suam ab extranea invasione liberaret. Ipso etiam anno quo finem vitae accepit rex Ecgfrid, episcopum, ut diximus, fecerat ordinari Lindisfarnensium Ecclesiae, virum sanctum et venerabilem Cudberctum qui in insula permodica quae appellatur Farne, et ab eadem ecclesia novem ferme millibus passuum in Oceano procul abest, vitam solitariam per annos plures in magna corporis et mentis continentia duxerat. Qui quidem a prima aetate pueritiae, studio religiosae vitae semper ardebat; sed ab ineunte adolescentia monachicum et nomen adsumpsit et habitum. Intravit autem  Al., Tuidi fluminis positum, tunc abbas Eata, vir omnium mansuetissimus ac simplicissimus regebat: qui postea episcopus Hagustaldensis, sive Lindisfarnensis Ecclesiae factus est, ut supra memoravimus: cui tempore illo
Abbreviated transcription (Latin):
sionis elegit: ibiq cũ paucis suoꝵ
inmonachica districtione uitã
etiã defunctus in ecclia beati petͥ
apłi iuxta honorẽ. et uita et gra
uirgo aelfled una cũ matre aen¬
flede. quarũ supra fecimꝰ m̃tionẽ.
set adueniente illuc ep̃o maximũ
regendi auxiliũ simul et sue uite
solatium deuota deo doctrix inue¬
nit. Successit aũt ecgfrido in reg¬
nũ alfridus uir inscͥpturis doc¬
tissimus. qui fr̃ eius et filius o¬
suui regis ẽẽ dicebat᷑. destructũq
regni statũ. quamius intra fines
angustiores. nobilit̾ recuꝑauit.
Quo udelicet anno qui ẽ abin¬
tarius cantuarioꝵ rex. cũ post eog¬
berectũ frẽm suũ qui nouem an¬
nis regnauerat. ipse cũ duodecĩ
annis regnasset. mortuus ẽ .Uiiͦi.
quos contra eũ edric filius ecgbe¬
dendũ defunctus ẽ. ac post eũ
idedric anno uno ac dunidio reg¬
nauit. Quo defuncto regnũ il¬
lud aliqd̃ temporis spaciũ reges

Expanded text:
sionis elegit; ibique cum paucis suorum sionis elegit; ibique cum paucis suorum in monachica districtione vitam etiam defunctus, in ecclesia beati Petri apostoli, juxta honorem et vita et gradvirgo Aelbfled una cum matre Eanflede quarum supra fecimus mentionem. Sed, adveniente illuc episcopo, maximum regendi auxilium simul et suae vitae solatium devota Deo doctrix invenit. Successit autem Ecgfrido in regnum Alfrid, vir in Scripturis doctissimus, qui frater ejus et filius Osuiu regis esse dicebatur: destructumque regni statum, quamvis intra fines angustiores, nobiliter recuperavit. Quo videlicet anno, qui est ab inntuariorum rex, cum post Ecgberctum fratrem suum qui novem annis regnaverat, ipse duodecim annis regnasset, mortuus erat octavoquos contra eum Edric filius Ecgbedendum defunctus. Ac post eum idem Edric anno uno ac dimidio regnavit: quo defuncto regnum illud per aliquod temporis spatium reges
Abbreviated transcription (Latin):
rentissimũ patrem ecgberecthũ.
ne hyberniam nil se ledentẽ impug¬
naret. datũ ẽ illi ex pena peccati
illius. ne nunc eos qui ipsum abin¬
teritu reuocare cupiebant audiret.
Ex quo temꝑe sepe cepit et uͥtus
regni angloꝵ fluere: ac retro sub¬
lapsa referri. Nam et picti t̾ram
possessionis sue receperunt quã
tenuerant angli et scoti qui erãt
nonnulla libertatem receperunt.
quam et hactenus habent ꝑ an¬
nos circit̾ quadraginta sex. ubi in¬
ter plurimos gentis angloꝵ uel
dictos. uel de t̾ra pictoꝵ fuga lap¬
sos. etiã reuerentissimus uirdo
mini trumuini. qui in eos ep̃atũ
acceꝑat. recessit cũ siuis. qui erãt
inmonasterio eberturgin. posito
quidẽ in regione angloꝵ. s inuici¬
nia freti qd̃ angloꝵ t̾ras pictoꝵq
dist̾minant. eosq ubicũq pocerat.
amicis ꝑ monasteria commen¬
dans. ipse insupradicto famuloꝵ
famularũq dei monasterio. qd̃
uocatur stranaesblach locũ man¬

Expanded text:
rentissimum Patrem Ecgberctum, rentissimum Patrem Ecgberctum, ne Scottiam nil se laedentem impugnaret, datum est illi ex poena peccati illius, ne nunc eos qui ipsum ab interitu revocare cupiebant, audiret. Ex quo tempore spes coepit et virtus regni Anglorum fluere, ac retro sublapsa referri. Nam et Picti terram possessionis suae quam tenuerunt Angli et Scotti qui erantnonnulla, libertatem receperunt, quam et hactenus habent per annos circiter quadraginta sex; ubi inter plurimos gentis  Al., plurdictos, vel de terra Pictorum fuga lapsos, etiam reverentissimus vir Dei Trumuini qui in eos episcopatum acceperat, recessit cum suis qui erant in monasterio Aebbercurnig, posito quidem in regione Anglorum, sed in vicinia freti quod Anglorum terras Pictorumque disterminat; eosque ubicumque poterat, amicis per monasteria commendans, ipse in saepedicto famulorum famularumque Dei monasterio quod vocatur Streanaeshalch, locum man
Abbreviated transcription (Latin):
nordam hymbroꝵ misso hyberniã
cũ exercitu duce berectho. uasta¬
uit misere gentẽ innoxiam. et
nationi angloꝵ semꝑ aiicissi¬
mã. ita ut ne eccłiis quidẽ aut
monasteruis manus parceret hos¬
cilis. At insulani et quantũ ua¬
luere armis rebellabant. et in¬
uocantes diuine auxiliũ pietatis.
celitus se uindicari continuus diu
ius maledici regnũ dei possi dere
non possunt. creditũ ẽ tam̃ qd̃ hii
qui merito impietatis sue maledice¬
bantur. octus dño tundice penas sui
reatus luerent. Siquidem anno post
hunc ꝓximo idem rex cũ cemere ex¬
ercitum ad uastandam scotoꝵ ꝑum
ciam duxisset. multũ phibentib a¬
micis. et maxime beate memorie
cudberectho. qui nuꝑ fuerat ordi¬
natus ep̃c. introductus ẽsimu lan¬
tib fugam hostib in angustias in¬
accessoꝵ montiũ. et cũ maxima
parte copiarũ quaᷤᷤ secũ adduxe¬
rat extinctus. annoetatis sue xl.¬
Et quidẽ ut dixi ꝓhibuerunt ami¬
ci ne hoc bellũ iniret. S qm̃ anno

Expanded text:
Nordanhymbrorum misso Hiberniam cum exercitu duce Bercto, vastavit misere gentem innoxiam et nationi Anglorum semper amicissimam; ita ut ne ecclesiis quidem, aut monasteriis manus parceret hostilis. At Insulani, et quantum valuere, armis arma repellebant, et invocantes divinae auxilium pietatis, caelitus se vindicari continuis diu vis maledici regnum Dei possidere non possint, creditum est tamen quod hi qui merito impietatis suae maledicebantur, ocius Domino vindice poenas sui reatus luerent. Siquidem anno post hunc proximo idem rex, cum temere exercitum ad vastandam Pictorum provinciam duxisset, multum prohibentibus amicis et maxime beatae memoriae Cudbercto qui nuper fuerat ordinatus episcopus, introductus est, simulantibus fugam hostibus, in angustias inaccessorum montium, et cum maxima parte copiarum quas secum adduxerat, exstinctus anno aetatis suae Et quidem, ut dixi, prohibuerunt amici ne hoc bellum iniret; sed quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃uarii posuerunt. Nec mora deo
ingrauescente ardore languoris.
non multo pꝰt. id r̃. pridie nonas
corpus insepulchro benedicti patͥs
cudberecthi ponentes. apposue¬
runt desuꝑ archam. inqua in cor¬
rupta eiusdẽ patͥs m̃bra. locaue¬
rant. In quo etiam loco signa sa¬
nitatũ aliquoties facta: meritis
amboꝵ testimoniũ ferunt. equib
aliqua in libro uite illiꝰ olim mẽ¬
morie mandauimus. S et in
hac hystoria quedã que nos nuper

Expanded text:
sanctuarii posuerunt. Nec mora, Deosanctuarii posuerunt. Nec mora, Deoingravescente ardore languoris, non multo post, id est, pridie Nonas corpus in sepulcro benedicti Patris Cudbercti ponentes, adposuerunt desuper arcam in qua incorrupta ejusdem Patris membra locaverant: in quo etiam loco signa sanitatum aliquoties facta, meritis amborum testimonium ferunt, e quibus aliqua in libro Vitae illius olim memoriae mandavimus. Sed et in hac Historia quaedam quae
Abbreviated transcription (Latin):
et lacrimarũ deuotione tnͣsigere
solebat. Inquo etiã uenerabilis
p̃decessor eiꝰ cudberecthus. priusqͣm
insulam farne peteret. aliqmͣdui
autem ei et partem indum̃torum
que corpus sc̃m ambierant. Que
cũ ille et munera gratant̾ accipe¬
ret. et miracłã libent̾ audiret.
Nã et ipsa indiuñta quasi patͥs ad¬
huc corꝑi circundata. miro deoscu¬
labatur affectu. noua inquit in¬
dum̃ta corꝑi ꝓhis que tulistis cir¬
cundate. et sic reponite in archa
quã parastis. Scio autẽ certissime
quia ñ dui uacuus remanebit
locus ille: qui tanta miracłice¬
lestis gr̃a sacratus ẽ. et quia be¬
requiescendi dñs totius beatitu¬
dinis auctor atq largitor pr̃are
dignabitur. Hec et huiusmodi plu
ra multis cũ lacruis. et magna¬
etiã compunctione. ubi ancistes
lingua etiam crem̃te compleuit.
fecerunt fr̃s ut uisserat. et inuo¬
lutũ nouo amictu corpus nouaq
intheca recondicũ. supͣ paium̃tũ

Expanded text:
et lacrymarum devotione transigere et lacrymarum devotione transigere solebat: in quo etiam venerabilis praedecessor ejus Cudberct priusquam insulam Farne peteret, aliquandiuautem ei et partem indumentorum quae corpus sanctum ambierant, quae cum ille et munera gratanter acciperet et miracula libenter audiret, nam et ipsa indumenta quasi patris adhuc corpori circumdata miro deosculabatur affectu, « Nova, inquit, indumenta corpori pro his quae tulistis, circumdate, et sic reponite in arca quam parastis. Scio autem certissime quia non diu vacuus remanebit locus ille, qui tanta miraculi caelestis gratia sacratus est; et quam bequiescendi Dominus totius beatitudinis auctor atque largitor praestare dignabitur. » Haec et hujusmodi plura ubi multis cum lacrymis et magna compunctione antistes lingua etiam tremente complevit, fecerunt fratres ut jusserat, et involutum novo amictu corpus novaque in theca reconditum, supra pavimentum
Abbreviated transcription (Latin):
olens autẽ latiꝰ demonstrare
duuina dispensatio. qntagła
uiueret. cuiꝰ ante mortem uita
sublimis. crebus etiã miracłoꝵ
pacebat indiciis. tnͣsactis sepui¬
cure annis undecim. immisit in a¬
nimo fr̃m ut tollerẽt ossa ultus.
que more mortuoꝵ consumpta. etiã
inpuluerem redacto corꝑe reliqua
quidẽ loco. s supra pauim̃tũ dig¬
ne uenerationis gr̃a locarent. Qd̾
eoꝵ iussitq ut die depositionis eius
ita. Et aperientes sepulchrũ. inue¬
nerunt corpus totũ quasi ad huc
iuueret integrũ. et flexibilib ar¬
cuũ compagib. multo dormienti
quã mortuo similius. S et uestim̃¬
ta omĩa quib indutũ erat ñ solũ
intemerata uerũ etiã pͥsca nouita¬
ce et claritudine miranda parebãt.
Qd̃ ubi uderunt fr̃s. numio mox
timore ꝑculsi: festinauerunt re¬
motiore ab eccłia loco. reflius undiq
pelagi fluctib cincto. solitaritis ma¬
nebat. In hoc etenunsemꝑ quadra¬
gesime tempus agere. in hoc .xl.
continentie. orationis

Expanded text:
strare divina dispensatio, quanta viveret, cujus ante mortem vita sublimis crebris etiam miraculorum patebat indiciis, transactis sepulturae ejus annis undecim, immisit in animo fratrum ut tollerent ossa illius, quae, more mortuorum, consumpto jam et in pulverem redacto corpore reliququidem loco, sed supra pavimentum dignae venerationis gratia locarent. Quodeorum, jussitque ut die depositionis ejus,ita. Et aperientes sepulcrum, invenerunt corpus totum quasi adhuc viveret integrum, et flexibilibus artuum compagibus multo dormienti quam mortuo similius. Sed et vestimenta omnia quibus indutum erat non solum intemerata, verum etiam prisca novitate et claritudine miranda parebant. Quod ubi viderunt fratres, nimio mox timore motiore ab ecclesia loco refluis undique pelagi fluctibus cincto, solitarius manebat. In hoc etenim semper Quadragesimae tempus agere, in hoc quadrcontinentiae, orationis
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ consensu ad ep̃atũ eccłi̾e lindis
farnensis eligeret᷑. Qui cũ mui¬
tis legatariis ac litteris ad se p̃¬
missis ne quaquã suo monasterio
posset erui: tandẽ rex ipse p̃fatꝰ.
una cũ scĩs simo antistite trunuino.
nec ñ et aliis religiosis ac pocentib
uiris. insulam nauigauit. Conue¬
niunt et de ipsa insula lindisfar¬
nensi in hoc ipsũ multi de fr̃ibrge
nua flectunt omnes. adiurant
ꝑ deũ. lacruas fundunt. obsecrant.
donec ipsũ quoq lacrunis plenum
dulcib extrahunt latebris. atq
niret. quamuis multũ renitens.
unanima cunctoꝵ uoluntate suꝑa¬
tur. atq ad suscipiendũ ep̃atus
officiũ. collũ sũ mittere compellit.
eo maxime uictus sermone. qd̾ fa¬
ca cuncta que ei ẽẽnt suꝑuentu¬
ra patefaceret. antistitẽ quoq eũ
tio decreta. s ꝑ acta hieme que un¬
minebat i ipsa sollempnitate pas¬
chali. completa ẽ eburaci. sub p̃sen¬

Expanded text:
 consensu ad episcopatum Ecclesiae Lindis farnensis eligeretur. Qui cum multis legatariis ac literis ad se praemissis, nequaquam suo monasterio posset erui; tandem rex ipse praefatus, una cum sanctissimo antistite Trumuine, nec non  Al. om. nec non et aliis religiosis ac potentibus viris insulam navigavit. Conveniunt et de ipsa insula Lindisfarnensi in hoc ipsum multi de fratribus, genuflectunt omnes, adjurant per Dominum, lacrimas fundunt, obsecrant; donec ipsum quoque lacrimis plenum dulcibus extrahunt latebris, atqueniret, quamvis multum renitens, unanima cunctorum voluntate superatur, atque ad suscipiendum episcopatus officium collum submittere compellitur: eo maxime victus sermone, quod faca cuncta quae eum essent superventura patefaceret, antistitem quoque eumtio decreta, sed peracta hieme quae imminebat, in ipsa sollemnitate Paschali compieta est Eburaci sub praesen
Abbreviated transcription (Latin):
ad uenientib gr̃e sue celestis co
seminaret. nichil omnino non dico
spicarũ set ne herbe quidem ex eo
germinari usq ad estatis temꝑa
contigit. Unde uisitantib se exmo¬
re fr̃ib ordeũ uissit afferri. si forte
uel natura soli illius uel uolun¬
tas eẽt suꝑni largitoris. ut illitꝰ
frugis ibi pociꝰ seges oriret᷑. Qd̾
dũ sibi allatũ ultra omne tempꝰ
serendi. ultra omnem spem fruc¬
tificandi. eodem in agro sereret.
mox coptosa seges exorta. desidã¬
tã ꝓprii laboris ineodem loco refec¬
tionem p̃bebat. Cũ ergo ibidem
multis annis deo solitarius ser
aggeris quo mansio eius erat
uallata. ut celũ tantũ ex ea cuiꝰ
introitũ sitiebat aspicere possec.
contigit ut congregata sinodo ñ¬
ñ parua sub p̃sencia regis ecfri¬
di. iuxta fluuiũ alne. in locoqͥ¬

Expanded text:
advenientibus gratiae suae caelestis copadvenientibus gratiae suae caelestis copseminaret, nil omnino, non dico spicarum, sed ne herbae quidem ex eo germinare usque ad aestatis tempora contigit. Unde visitantibus se ex more fratribus, hordeum jussit adferri, si forte vel natura soli illius, vel voluntas esse superni largitoris, ut illius frugis ibi potius seges oriretur. Quod dum sibi adlatum, ultra omne tempus serendi, ultra omnem spem fructificandi, eodem in agro sereret, mox copiosa seges exorta desideratam proprii laboris viro Dei refectionem praebebat. Cum ergo multis ibidem annis Deo solitarius servaggeris quo mansio ejus erat vallata, ut caelum tantum ex ea, cujus introitum sitiebat, aspicere posset, contigit ut congregata synodo non parva sub praesentia regis Ecgfridi juxta fluvium Alne
Abbreviated transcription (Latin):
crescentib meritis religiose
intentionis. ad a nachoritice quoq
contemplationis que diximus si¬
nos plures sufficient̾ et u̾sib heroi¬
cis. ⁊ simplici oratione conscͥpsimꝰ.
hoc tantũ in p̃senti comiemorasse
satis suaue sit. qd̃ ad iturus insu¬
lam. ꝓtestatus ẽ fr̃ib dicens. Si
michi diuina gr̃a in loco illo do¬
nauerit. ut de oꝑe manuũ mea¬
rũ uiuere queam. libens ibi mora¬
bor. Sin alias: ad uos citissime
deo uolente reuertar. Erat autẽ
locus aque prsus et frugis et arbo¬
ris inobs. s et sp̃uũ malignoꝵ fre¬
quentia. humane habitationi ni¬
mis in commodꝰ. s aduotũ uiri dei
dem expulsis hostib mansionẽ
angustã circũuallante aggere. et
domos inea necessarias. uiuante
fr̃m manu. id ẽ oratoriũ et habi¬
taculũ commune construxisset.
iussit fr̃s in eusdẽ habitacłi pa¬
im̃to foueam facere. Erat autẽ
tellus durissima et saxosa. cͥ nul¬
plena inuenta est. que usq ad
hanc diem sufficientẽ cunctis illo

Expanded text:
crescentibus meritis religiosae intentionis, ad anachoreticae quoque contemplationis, quae diximus, siutibus ante annos plures sufficienter et versibus heroicis, et simplici oratione conscripsimus, hoc tantum in praesenti commemorare satis sit, quod aditurus insulam protestatus est fratribus, dicens: « Si mihi divina gratia in loco illo donaverit, ut de opere manuum mearum vivere queam, libens ibi morabor; sin alias, ad vos citissime Deo volente revertar. » Erat autem locus et aquae prorsus et frugis et arboris inops, sed et spirituum malignorum frequentia humanae habitationi minus accommodus: sed ad votum viri Dei dem expulsis hostibus mansionem angustam circumvallante aggere, et domos in ea necessarias, juvante fratrum manu, id est, oratorium, et habitaculum commune construxisset, jussit fratres in ejusdem habitaculi pavimento foveam facere: erat autem tellus durissima et saxosa, cui nulplena inventa est, quae usque ad hanc diem, sufficientem cunctis illo
Abbreviated transcription (Latin):
celeste tnͣslati. S heberecthus diuiti¬
na prius infirmitate decoquit᷑. ila
pietatis. ut siquid minus haberet
meriti a beato cudberectho. supplere¬
tur hoc castigatione longe egritu¬
dinis. quatinus equatus gr̃a suo
int̾cessori. sicut uno eodemq tẽꝑe
cũ eo de corꝑe egredi. ita etiam
una atq indissimili sede ꝑpetue
beatitudinis meruisset recipi.
Obiit autẽ pat̾ reuerentissimꝰ
in insula farne. multũ dep̃catꝰ
fr̃s: ut ibi quoq sepeliret᷑. ubi
non paruo temꝑe ꝑ dño militarat.
Attam̃ tandẽ eoꝵ p̃cib uictus assen¬
sũ dedit. ut ad insulam lindisfar¬
nensiũ relatus in ecclia repone¬
retur. Quod cũ factũ eẽt ep̃atũ
ecclie illiꝰ anno uno seruabat uene¬
rabilis antistes uulfridus: donec
eligeret᷑ qui ꝓcudberectho ancis¬
tes ordinari deberet.Ordinatus
ac maxune elemosinarũ oꝑatione
insignis. ita ut iuixta legem om̃ib
annis decimã ñ solũ quadrupedũ.

Expanded text:
coeleste translati. Sed Hereberctus diuticoeleste translati. Sed Hereberctus diutina prius infirmitate decoquitur, illa pietatis, ut si quid minmeriti a beato Cudbercto, suppleret hoc castigans longae aegritudinis dolor: quatenus aequatus gratia suo intercessori, sicut uno eodemque tempore cum eo de corpore egredi, ita etiam una atque indissimili sede perpetuae beatitudinis meruisset recipi. Obiit autem Pater reverentissimus in insula Farne, multum deprecatus fratres ut ibi quoque sepeliretur, ubi non parvo tempore pro Domino militarat. Attamen tandem eorum precibus victus assensum dedit, ut ad insulam Lindisfarnensium relatus, in ecclesia deponeretur. Quod dum factum esset, episcopatum Ecclesiae illius anno uno servabat venerabilis antistes Uilfrid, donec eligeretur qui pro Cudbercto antistes ordinari deberet. Ordinatusac maxime eleemosynarum operatione insignis; ita ut, juxta legem, omnibus annis decimam non solum quadrupedum,
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem digressi fuerimus. non ul¬
tra nos in hoc scło carnis obtutib
inuicẽ aspiciemus. Certus sũ enĩ
quia tempus mee resolutionis in¬
stat. et uelox est depositio taber¬
nacłi mei. Qui hec audiens puo¬
lutus ẽ eiꝰ uestigris. et fusis cum
gemitu. lacrimis. obsecro inquit
ꝑ dñm ne me deseras. s tui memoi
sis fidissimi sodal. rogesq supnã
pietatem. ut cuisimul int̾ris ser¬
simul tnͣseamꝰ adcelos. Nosti enĩ
qr ad tui oris imperiũ semꝑ uiue¬
re studui. et quicqͥd ignorancia
uel fragilitate deliqui. ea adtue
uoluntatis examen mox eñdare
curaui. In cubuit p̃cib antistes.
gaude. quia qd̃ rogauimꝰ. suꝑna
nob̃ clem̃tia donauit. Cuiꝰ ꝓmis¬
si et ꝓphie ueritatẽ. sequens re¬
rũ astruxit euentꝰ. quia et digre¬
diences abinuicem. ñ se ultra cor¬
poralit̾ uiderunt. et uno eodẽq
uicem uisione coniuncti sunt. atq
angelico ministerio parit̾ ad regnũ

Expanded text:
invicem digressi fuerimus, non ulinvicem digressi fuerimus, non ultra nos in hoc saeculo carnis obtutibus invicem aspiciemus. Certus sum namque quod tempus meae resolutionis instat, et velox est depositio tabernaculi mei. » Qui haec audiens provolutus est ejus vestigiis, et fusis cum gemitu lacrymis, « Obsecro, inquit, per Dominum, ne me deseras, sed tui memor sis fidissimi sodalis, rogesque supernam pietatem, ut cui simul in terris sersimul transeamus ad caelos. Nosti enim quia ad tui oris imperium semper vivere studui, et quicquid ignorantia vel fragilitate deliqui, aeque ad tuae voluntatis examen mox emendare curavi. » Incubuit precibus antistes, gaude quia quod rogavimus, superna nobis clementia donavit. » Cujus promissi et prophetiae veritatem sequens rerum astruxit eventus, quia et digredientes ab invicem non se ultra corporaliter vivicem visione conjuncti sunt, atque angelico ministerio pariter ad regnum
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiũ deo uictime salutaris of¬
ferret. ñ eleuata in alt um uoce.
s ꝓfusis eximo pectore lacrunis:
sua uoca commendabat. Duobus
sulam ac monasteriũ suũ. diuino
mortis. uel uite magis illiꝰ que so¬
la uita dicenda ẽ. lam appropiaret
introitus. sicut ipse quoq cemꝑe
eodem non nullis s uerbis obscu¬
riorib que tamen postmodum
manifeste intelligerent᷑. sollita
simplicitate pandebat. quib dã
autem hoc idem. etiã manifeste
la stagni illiꝰ ꝑgrandis. dequo de¬
rucionis fluuii primordia erum¬
punt. uitã ducens solitariã. an¬
nis singłis eũ uisitare. et moni¬
ta ab eo ꝑpetue salutis audire so¬
lebat. hic cũ audiret eũ adciuita¬
ex more. cupiens salutarib eius
ex hortacionib ad suꝑna desidi̾a
magis magisq accendi. Quidũ
se se alterutrũ celestis uite pocuł
cdebriarent.dixit int̾ alia antistes
quicqͥd opus habes me int̾roges.
mecũ loquaris. Post quã enun ab

Expanded text:
sacrificium Deo victimae salutaris ofsacrificium Deo victimae salutaris offerret, non elevata in altum voce, sed profusis ex imo pectore lacrymis, Domino sua vota commendabat. Duobus sulam ac monasterium suum DCLXXXVmortis vel vitae magis illius quae sola vita dicenda est, jam adpropiaret introitus: sicut ipse quoque tempore eodem nonnullis, sed verbis obscurioribus, quae tamen postmodum manifeste intelligerentur, solita sibi simplicitate pandebat; quibusdam autem hoc idem etiam manifeste la stagni illius pergrandis de quo Deruentionis fluvii primordia erumpunt, vitam ducens solitariam, annis singulis eum visitare et monita ab eo perpetuae salutis audire solebat. Hic cum audiret eum ad civitaex more, cupiens salutaribus ejus exhortationibus ad superna desideria magis magisque accendi. Qui dum sese alterutrum caelestis vitae poculis debriarent, dixit inter alia antistes: « quidquid opus habes, me interroges, mecumque loquaris: postquam enim ab
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat de positus. S qm̃ ipse plꝰ
lindisfarnensi eccłia inqua con¬
uersatus fuerat dilexit p̃fici:
placuit ut eata reu̾so ad sedẽ
ecclie haugustaldensis. cui ge¬
rende primo fuãt ordinatꝰ. cud¬
berecthus eccłie lindisfarnensis
gubernacula susciperet. Qui
sibi plebem et orationib ꝓtege¬
bat assidius. et ammonitionib
saluberrimis ad celestia uoca¬
bat. et qd maxue doctores iu¬
uare solet. ea que agenda doce¬
bat. ipse prus agendo p̃monstra¬
bat. Erat qui ppe ante omĩa diui¬
ne caritatis igne feruidus. pati¬
entie uirtute modestus. oratio¬
nũ deuotioni sollertissime inten¬
tus. affabił om̃ib qui ad se coi¬
solationis gr̃a conueniebant.
hoc ipsũ quoq orationis locodu¬
cens. si infirmis fr̃ib opem sue
exhortationis tribueret. sciens
quia qui dixit diliges dñm dm̃
tuũ: dixit. diliges et ꝓximum.¬
Erat abstinentie castigatione insig¬
nis. erat gr̃a compunctionis semꝑ
ad celestia suspensus. Deniq cum

Expanded text:
fuerat depositus: sed quoniam ipse plus Lindisfarnensi Ecclesiae in qua conversatus fuerat, dilexit praefici; placuit ut Eata reverso ad sedem Ecclesiae Hagustaldensis cui regendae primo fuerat ordinatus, Cudberct Ecclesiae Lindisfarnensis gubernacula susciperet. Qui sibi plebem et orationibus protegebat adsiduis, et admonitionibus saluberrimis ad caelestia vocabat. Et, quod maxime doctores juvare solet, ea quae agenda docebat, ipse prius agendo praemonstrabat. Erat quippe ante omnia divinae caritatis igne fervidus, patientiae virtute modestus, orationum devotioni sollertissime intentus, affabilis omnibus qui ad se consolationis gratia veniebant; hoc ipsum quoque orationis loco ducens, si infirmis fratribus opem suae exhortationis tribueret; sciens quia qui dixit, Diliges Dominum Deum tuum; dixit et, Diliges proximumet abstinentiae castigatione insignis erat gratia compunctionis semper ad caelestia suspensus. Denique cum
Abbreviated transcription (Latin):
Anno. de .xc. theodoiꝰ archiep̃c obut.
monachꝰ factꝰ coenredo regnũ dedit. xliiii.¬
Anno. dcc.ui. alfridꝰ rex nordanhym¬
broꝵ defunctus ẽ.x
Anno. dcc .ix. coenredꝰ rex mertiorũ

Expanded text:
Anno 690, Theodorus archiepiscopus obiit. monachus factus, Coenredo regnum dedit. Anno 705, Aldfrid rex Nordanhymbrorum defunctus est. Anno 709, Coenred re
Abbreviated transcription (Latin):
britanniã augustinũ cũ monachis.
qͥ u̾bũ dei genti angloꝵ euangłirarent.
uenere britanniã p̃fati doctores. qui
butanniã. augustino iam facto ep̃oet
plures uerbi inuustros. inquib et pal¬

Expanded text:
chis, qui verbum Dei genti Anglorum evangelizarent. venere Brittaniam praefati doctores, qui Brittaniam Augustino jam facto episcopo, et plures verbi ministros, in quibus et Pau
Abbreviated transcription (Latin):
as adiens. plurimã insule partem
in dedicionẽ recepit:⁊ orchadas quoq
insulas romano adrecit imperio.
nos eccliam głosissime rexit: cui bit¬
teras rex britannte luciꝰ mittens ut
xp̃ianꝰ efficeret᷑ petiit et impetrauit.
Anno ab incarnatiõe dñi. III.

Expanded text:
s dies plurimam insulae partem in deditionem recepit. Orcadas etiam insulas Romano adjecinos Ecclesiam gloriosissime rexit: cui litteras rex Brittaniae Lucius mittens, ut Christianus efficeretur petiit, et impetravit. Anno ab incarn
Abbreviated transcription (Latin):
.xuii. annis regnauit. qui bricanniã
uallo amari usq ad mare p̃cinxit.
maximꝰ inbritannia. creatꝰ imꝑator.
ingalliã tͣnͣsũt. et gͣcianũ interfecit.
Anno. cccͦc.ixͦ. roma agothis
tannia regnare cessauer̃t.
Anno. cccͦe.xxͦx. palladiꝰ ad scotos
ui xp̃m credentes acelestino papa
tiniano. imperiũ suscipiens. septẽ
annis tenuit. quo tẽ pe angli abri
ciam.
iul. ⁊ apparuer̃t stelle pene hora dimi¬
dia abhora diei tercia. .xi.¬
Anno. dͦ. xͦl.uiiͦ. ida regnare cepit. aqͦ
regał nordanhymbror ꝓsapia originẽ
tenet: et duodecu aunis in regno ꝑ¬
de scotia uenitbritanniã. addocendos

Expanded text:
 annis regnavit, qui Brittaniam vallo a mari usque ad mare praecinxit. in Brittania creatus imperator, in Galliam transiit, et Gratianum interfecit. Anno 409, Roma a Gothis ttania regnare cessarunt. Anno 430, Palladius ad Scottos in Christum credentes a Caelestino papa tiniano imperium suscipiens, septem annis tenuit: quorum tempore Angli a Britiam. i, et apparuerunt stellae pene hora dimidia ab hora diei tertia. Anno 567, Ida regnare coepit, a quo regalis Nordanhymbrorum prosapia originem tenet, et duodecim annis in regno de Scottia venit Bri
Abbreviated transcription (Latin):
uilfridꝰ ep̃c a sede sua pulsus ẽ. abecg¬
frido rege. et ꝓ eo bosa eata. et eadhel
consecrati antistites. .xxxu.¬
campo helfedda. de fide catholica p̃si¬
dente archiep̃o cheodoro. inquo affuit
ioħ̃s abbas romanꝰ. quo anno hilda
abbatissa instrenesale obiit..xxxuii.
Anno eodẽ lotheri rex cantuarioꝵ¬

Expanded text:
Uilfrid episcopus a sede sua pulsus est ab Ecgfrido rege; et pro eo Bosa, Eata et Eadhaeth consecrati antistites. Acampo Haethfeltha de fide catholica, praesidente archiepiscopo Theodoro: in qua adfuit Johannes abba Romanus. Quo anno Hild abbatissa in Streanaeshalch obiit. Anno eode
Abbreviated transcription (Latin):
uite. una cũ om̃ib qui aderant eiꝰ
comitib predicarent. respondit ille
dicens. Pulchra sunt quidẽ uerba et
ꝓmissa que adfertis. s quia nouast̃
et incerta: non his possũ adsensũ tri¬
buere. relictis eis que tanto temꝑe
cũ omni augloꝵ gente seruaui. Uerũ
quia de longe huc ꝑegrini uenistis. et
ut ego michi uideor ꝑspexisse. ea que
uos uera et optima credebatis. nobis
quoq communicare desidãtis. nolu¬
mus molesti esse uob̃. quin potius be¬
nigno uos hospicio reciꝑe. et que uic¬
tui sunt uestro necessaria ministrare
curamus: nec ꝓhibemꝰ quin omnes
quos potestis. fidei ur̃e religionis pre¬
dicando societis. Dedit gͦ eis mansio¬
nem inciuitate doruernensi. que un¬
peru sui totius erat metropolis: eisq
ut ꝓmiserat cũ administratione uictus
temꝑalis. licentiam quoq p̃dicandi
non abstulit. fertur autem quia ad ꝓ¬
pinquantes ciuitati. more suo cũ cruce

Expanded text:
vitae, una cum omnibus qui aderant ejus vitae, una cum omnibus qui aderant ejus comitibus praedicarent, respondit ille dicens: « Pulchra sunt quidem verba et promissa quae adfertis; sed quia nova sunt, et incerta, non his possum adsensum tribuere, relictis eis quae tanto tempore cum omni Anglorum gente servavi. Verum quia de longe huc peregrini venistis, et ut ego mihi videor perspexisse, ea quae vos vera et optima credebatis, nobis quoque communicare desiderastis; nolumus molesti esse vobis: quin potius benigno vos hospitio recipere, et quae victui sunt vestro necessaria, ministrare curamus: nec prohibemus quin omnes quos potestis fidei vestrae religionis praedicando societis. » Dedit ergo eis mansionem in civitate Doruvernensi, quae imperii sui totius erat metropolis, eisque, ut promiserat, cum administratione victus temporalis, licentiam quoque praedicandi non abstulit. Fertur autem quia adpropinquantes civitati, more suo cum cruce
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ sine fine cũ deo uiuo et uero
futurũ. sine ulla dubietate ꝓmutet.
Qui hec audiens: manere illos in ea
quã audierant insula. et eis necessa¬
ria ministrari. donec uideret quid
ets facere iussit. Nã ⁊ antea fama¬
ut pote qui et uxorẽ habebat xp̃iauã
de gente francoꝵ regia. uocabulo berec¬
ta. quã ea condicione aparentib acce¬
perat. ut ricũ fidei ac religionis sue. cũ
ep̃o quẽ ei acluitorem fidei dedant noĩe
augustinũ cũ socus. ad suũ ibidẽ ad¬
uenire colloquiũ. Cauerat enĩ ne in
aliquã domũ. ad se introirent. ueteri
usus augurio. ne suꝑuentu suo. siquid
malefice artis habuissent. eum decipien¬
cem ꝓuexillo ferences argenteã. et ima¬
guem dñi saluatoris in tabula de pic¬
tam. letaniasq canentes ꝓ sua simul
et eoꝵ ꝓpt̃ quos ⁊ ad quos uenerant
salute et̾na. dño supplicabant. Cumq
ad ussionẽ regis residentes uerbũ ei

Expanded text:
regnum sine fine cum Deo vivo et vero regnum sine fine cum Deo vivo et vero futurum sine ulla dubietate promitteret. Qui hoc audiens manere eos in ea, quam adierant insula, et iis necessaria ministrari, donec videret quid de illis faceret, jussit. Nam et antea famutpote qui et uxorem habebat Christianam de gente Francorum reginam vocabulo Bertam; quam ea conditione a parentibus acceperat, ut ritum fidei ac religionis suae cum episcopo quem ei adjutorem fidei dederant, nomAugustinum cum sociis ad suum ibidem advenire colloquium. Caverat enim ne in aliquam domum ad se introirent, vetere usus augurio, ne superventu suo, si quid maleficae artis habuissent, eum superancem pro vexillo ferentes argenteam, et imaginem Domini Salvatoris in tabula depictam, laetaniasque canentes, pro sua simul et eorum propter quos et ad quos venerant salute aeterna, Domino supplicabant. Cumque ad jussionem regis residentes, verbum ei
Abbreviated transcription (Latin):
oboratus gͦ confirmatione beati
patris gregorii augustinꝰ cũ faiu¬
lis xp̃i qui erant cũ eo. redut in opꝰ
uerbi. ꝑuenitq brittanniã. Erat eo
tempore rex edilberecth in cancia
potentissimus. qui ad confiniũ usq
ani ⁊ septemtrionales angloꝵ ppli di¬
rimunt᷑. fines imꝑii tetenderat. Est aũt
adorientalem plagam cantie. tanatos
insula non modica. id ẽ magnitudinis.
iuxta consuetudinẽ estimationis angloꝵ
familiarũ. d starum: quã acontinen¬
ti terra secernit fluuius uantsumũ. qͥ
est latitudinis circit̾ triũ stadioꝵ. et
duob tantũ in locis est tnͣsmeabilis. utrũq
eiuĩ caput tendit inmare. In hac gͦ appli¬
cuit seruus dñi augustinꝰ et socii eius ui¬
ri ut ferunt ferme .xl. Acceperunt aũt
p̃cipiente beato papa gregorio de gen¬
ce francoꝵ interpretes. et mittens ad
edilberecthũ. mandauit se uenisse de
roma.ac nuntiũ ferre optimũ. qui sͥ
obtemꝑantib. et̾na incelis gaudia et

Expanded text:
oboratus confirmatione beati Patris Gregorii Augustinus confamulus Christi qui erant cum eo, rediit in opus verbi, pervenitque Britanniam. Erat eo tempore rex Edilbereth in Cantia potentissimus, qui ad confinium usqueani et Septentrionales Anglorum populi dirimuntur, fines imperii tetenderat. Est autem ad Orientalem Cantiae plagam Tanatos insula non modica, id est, magnitudinis juxta consuetudinem aestimationis Anglorum, familiarum sexcentarum, quam a continenti terra secernit fluvius Vantsumu, qui est latitudinis circiter trium stadiorum, et duobus tantum in locis est transmeabilis: utrumque enim caput protendit in mare. In hac ergo adplicuit servus Domini Augustinus, et socii ejus viri ut ferunt ferme quadraginta. Acceperunt autem, praecipiente beato papa Gregorio, de gente Francorum interpretes, et mittens ad Aedilberctum, mandavit se venisse de Roma, ac nuncium obtemperantibus aeterna in coelis gaudia, et
Abbreviated transcription (Latin):
re regni .xͦ. gregorius uir doctrina
et actione p̃cipuus pontificatũ roma¬
ne et aplice sedis sortitus. rexit an
iiͦi. eiusdem principis. aduentꝰ uero an¬
gloꝵ inbrittanniam anno circit el:¬

Expanded text:
 DXCII Gregorius, vir doctrina et actione praecipuus, pontificatum Romanae et apostolicae sedis sortitus, rexit annquarto ejusdem principis, adventus vero Anglorum in Britanniam anno circite