comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessat. s si cepit ap̃ bone fider
possõrein ibiq pepit. euenict
usucipi possit. Id̃ et̃ et in pe
natistatim ad bone fid̃i ẽpto¬
remptinebunt mĩto qr ĩfru¬
cui numiantur. at ptoancille
non nũatur infructu. ¶Curyfur
nũmos p̾rii dñs rei ꝑimextor¬
sit furtum nũmor fecisse iec̃
ti accc̃emis cimꝰ int̾ẽ rom .sal¬
uam ẽc. ut ecceẽditor rem de¬
bitoris sunpta furti ag̾e

Expanded text:
 bonae fidei possessorem ibique pepererit, eveniet, usucapi possit. idem et in pectivis equis nati statim ad bonae fidei emptorem pertinebunt, merito, quia in fructu numerantur: at partus ancillae non numeratur in fructu. Cum fur nummos pretii dominus rei per vim extorsit, furtum eum nummorum fecisse recte ti actionem is, cuius interest rem salvam esse. ut ecce creditor ob rem debitoris subreptam furti
Abbreviated transcription (Latin):
nea sicracompulauerunt. at
qui priuata sacra uł. uł edicu¬
las incostoditas tẽpcauerũt
admissum insacrilegii ciimẽ
cadat. diligerter considerand
factum cunꝰ piculo fuit. et ĩo
edimum in hus queqr ei tra¬
dita sunt pecculatum non adi
ctiam priuatamcrimen pecu¬
lat ⁊ face siquis quod debetͥ¬
fisco simulans se fisci credito¬
rem accepit qĩnius priuatam
peccuniam abstułint .C.is at
qui peccuniam traitiendam
accepit uł quilibr aliꝰ. ad cui
piculum peccumaptin peccu¬
latum non conuitit. ¶ Senat
uissit lege pecculat. teñ eos
qui miussu en qui ei rei pre¬
ent tabularum publicarum
inspitiendanim. describendar¬
qr qui peccumam publici
musꝰ aliquos retimierit. nec

Expanded text:
a sacra compilauerunt. at qui priuata sacra uel aediculas incustoditas temptauerunt,admissum in sacrilegii crimen cadat, diligenter considerandufactum, cuius periculo fuit, et ideo aedituum in his, quae ei tradita sunt, peculatum non admicam, sed etiam priuatam crimen peculatus facere, si quis quod fisco rem accepit, quamvis privatam pecuniam abstulerit. Is autem, qui pecuniam traiciendam suscepit uel quilibet alius, ad cuius periculum pecunia pertinet, peculatum non committit. Senatus iussit lege peculatus teneri eos, qui iniussu eius, qui ei rei praeerit, tabularum publicarum inspiciendarum describendar qui pecuniam publicam in usus aliquos retinue
Abbreviated transcription (Latin):
nuerit non ẽe residne pecciñe
actionem. q cam pruiato fis¬
co debebat. et ideo int̾ debito¬
res cum fiericamqr ab eo is
qui hoc impio utitur eriget.
i. pigno capiendo corpꝰ ret̾mẽ¬
do malccam docendo.s cam
quoqr lex uulia residuoꝵ post

Expanded text:
e residuae pecuniae actionem, quia eam priuatus fisco debeat, et ideo inter debitores eum ferri: eamque ab eo is, qui hoc imperio utitur, exigeret, id est pignus capiendo, corpus retinendo, multam dicendo. sed eam quoque lex Iulia residuorum pos
Abbreviated transcription (Latin):
aliuduequidsimile cõmiẜit.
charissimũ uiuenem. cum ĩuẽ¬
toẽet arculam intemplum po¬
nere.ibiq hommem includere
quiprio clausum templum
de arca exiret et de templo mlc̃
subtraħet. et se marcamituꝵ

Expanded text:
aliudue quid simile commiserit. clarissimum iuuenem, cum inuentus esset arculam in templum ponere ibique hominem includere, qui post clusum templum de arca exiret et de templo multa subtraheret et se in a
Abbreviated transcription (Latin):
furti accõm non sacrileguẽe.
proconsul ꝓ qualitate ꝑsone
ꝑ que reiconditione. ettp̃ris et
bestias dampnasse sacrilegos
non nullos etiamninos c̾xu¬
sisse. alios nõ in fureas susperi¬
disse.s modandapena ẽusq
ad bestiarum dampnatione
corum qui manufacta tẽplũ
effregerunt et dona dei nocte
tulerunt. ceterumsiquis int̾¬
diu modicum aliquid de tem¬
plo tulit pena metalli coher¬
cend ẽ auc si honestiore loco i¬
natꝯsit. deportand is minsu¬
lam ẽ. ¶Quicum in monet᷑¬
P. oparentur extrnsecd sib̾sig¬
natam peccuniam. forma.p.
uł signa furantur. hii nonui¬
dentur adultinam moneram
exercuisse. s furtum.p. mone¬
te fecisse. Quod ad pecculiat.
tallis cesananis aurumar¬
gentum ne furatus fuit exe¬
dicto diuipii exilio uł metallo
put dignitas ꝑsone patitur
pͥumitũr.qs at qui furantisinũ
festi furti ⁊dẽpnandꝰ ẽet.et fa¬
mosꝰ efficitu qui autẽ auru
exmetallo hint illicite eccon

Expanded text:
furti actionem, non sacrilegii essproconsul pro qualitate personae proque rei condicione et temporis et bestias damnasse sacrilegos, nonnullos etiam uiuos exussisse, alios uero in furca suspendisse. sed moderanda poena est usque ad bestiarum damnationem eorum, qui manu facta templum effregerunt et dona dei in noctu tulerunt. ceterum si qui interdiu modicum aliquid de templo tulit, poena metalli coercendus est, aut, si honestiore loco natus sit, deportandus in insulam est. publica operarentur, extrinsecus sibi signant pecuniam forma publica uel signatam furantur, hi non uidentur adulterinam monetam exercuisse, sed furtum publicae monetae fecisse, quod ad peculatus tallis Caesarianis aurum argentumve furatus fuerit, ex edicto divi Pii exilio vel metallo, prout dignitas personae, punitur. is autem, qui furanti sinum festi furti condemnatus esset, et famosus efficitur. qui autem aurum ex
Abbreviated transcription (Latin):
to crimen añquinq̃niuum ad¬
aũt quid aliud continente
refixerit. uł quid inde muta¬
uent lege uilia.peculats tũr
eadem lege tm̃r quicquid inta
tursunt at sactilegi qui pub

Expanded text:
tus crimen ante quinquennium adaut quid aliud continentem refixerit uel quid inde immutauerit, lege Iulia peculatus tenetur. Eadem lege tenetur, qui quid in tatur. Sunt autem sacrilegi, qui pub
Abbreviated transcription (Latin):
qr tpralia cołeio que descendit
expenesententia ẽ abolitio. Si
at benefitium librtatis inuin¬
culis eos mucniat ro nar et uba
constitutionis lib̾tatirefragan¬
tur. planesitesto librtas data
sit. et co tempore quo aditur
lrditas temps uinculorumso¬
lutum sit recte manumissom
telligitur. neeseo acsipigno
ndatumnseriuum debitos ma¬

Expanded text:
raria coercitio, quae descendit ex sententia, poenae est abolitio. si autem beneficium libertatis in uinculis eos inueniat, ratio iuris et uerba constitutionis libertati refragantur. plane si testamento libertas data sit et eo tempore, quo aditur hereditas, tempus uinculorum solutum sit, recte manumissus intellegetur, non secus ac si pignori datum seruum debitor ma
Abbreviated transcription (Latin):
iudiuum uenit. hic et ĩea stipu¬
latione continetur. Af.
la. aliqͣmdiu moram fec̾it. c̾tũ ẽ
ctfructuum nõieetusuraꝵ me¬
dii tp̃ruis tamfidciussores cis ꝙͣ¬

Expanded text:
iudicium venit, hoc et ea stipulatione continetur. Afrila aliquamdiu moram fecerit, certum est et fructuum nomine et usurarum medii temporis tam fideiussores eius
Abbreviated transcription (Latin):
Is qui bonis cessit. siqͥd
poea. acquisierit in qͣntũ face
sputabant eum quibõis
cesitnec quid̾. ib aliis quibͦ
d posser inquietan.¬

Expanded text:
Is qui bonis cessit si quid postea adquisierit, in quantum facere sius putabant eum qui bonis cessit ne quidem ab aliis, quibus debet, posse inquieta
Abbreviated transcription (Latin):
si fc̃e non sunt res aut ꝑitura
aut det̾ior futura sit.¶Utilẽ
impensas cẽ fulcimo. aique
meliorem dotem fatiant nõ
reddito mulieri ad quiratur. si¬
cuti arbusti pastinationem ul¬
tra quam nc̃ce fu̾at. Ste doc¬
trinam puorum quoꝵ nõie ho¬
nerari mulieremignorantem
uł muitam nonoportet.ne co¬
gatur fundo aut mancipiis
carereinhiis impensis et pris¬
tinum et orreum insule dota¬
li adiectum płmq dicemꝯ uo¬
luntane sunt que sp̃em dum¬
tarat ornant. non etiam fruc¬
tum augent ut sunt iundana.
ctaque salientes inciustatões

Expanded text:
si factae non sint, res aut peritura aut deterior futura sit. 'Utiles impensas' esse Fulcinius ait, quae meliorem dotem faciant, nonreditus mulieri adquiratur: sicuti arbusti pastinatione‹m› ultra quam necesse fuerat, item doctrinam puerorum. quorum nomine onerari mulierem ignorantem uel inuitam non oportet, ne cogatur fundo aut mancipiis carere. in his impensis et pistrinum et horreum insulae dotali adiectum plerumque dicemus. 'Uoluptariae' sunt, quae speciem dumtaxat ornant, non etiam fructum augent: ut sunt uiridia et aquae salientes, incrustationes
Abbreviated transcription (Latin):
to et melior hetur po¬
sessioris c̃a sic̃ fit cirr
de dolo malo excipit
petitioris n ẽi datur
tał replicatio petidori
aut sireiquoq mea
redolo actumsit.D.

Expanded text:
tor et melior habetur possessoris causa. sicut fit, cum de dolo excipitur petitoris: neque enim datur talis replicatio petitori 'aut si rei quoque in ea re dolo actum sit'.
Abbreviated transcription (Latin):
Ruiadmi  int ut indigni ãt.
quolib̾tatẽ⁊ seqͣntur. nõ etiã
uttalia offã abhiis erigãtur.
ꝑquib lib̾tatẽ m n debet. ar¬
uitriu.n t̾ncid entqui rogait.¬

Expanded text:
servi admiserint, ut indigni sint, quo libertatem consequantur, non etiam ut talia officia ab his exigantur, pro quibus libertatem mereri debent. arbitrium tamen eius erit qui rogat
Abbreviated transcription (Latin):
non solum p̾t donatõcm. s qͦc̃¬
qr modo res alienate reuccan¬
tur.id̃ qr uirs̃. et si non querat̃
eque enim mom̃ib fraus pu¬
nitur. ¶Bona corum qui in cu¬
stodia uł munculis uł⁊ pedi¬
bo decesserint Hrdib corum
non anferuntur. sũ testato. sũ
intestato decesserunt. Euis

Expanded text:
non solum per donationem, sed quocumque modo res alienatae reuocantur, idemque iuris est et si non quaeratur: aeque enim in omnibus fraus punitur. Bona eorum, qui in custodia uel in uinculis uel compedibus decesserunt, heredibus eorum non auferuntur, siue testato siue intestato
Abbreviated transcription (Latin):
cumnõiaũt nontneo cognos¬
ci pot dequosit rogato ħ̃rs. cuz
du̾isitas rerum obscurumfa¬
tiat legatum. ¶Patronositaci¬
te infidem suam recipiat. utex
portione sua pret cessare fraudẽ
dicitur q desuo largitur.¶O
rogatꝯ fũat noncapiẽti fidi cõ¬
missum reddebona publicata
erant ꝓnuntiauit. nicħoꝰ. ius
deferendi exconstitutione di¬
ui traian h̃recumcui fidĩ com¬
missum erat relictum. Quia
ãt non ulłi ingrati aduss beñ¬
fitium diuitraiani p ꝓfessio¬
nem quoq de tacito fidci com¬
misio fc̃am cum possõrib trãᷤ¬
igant atq trb edc̃is euocaziñ
respondent placuit senatui tm̃r
ab co qui id feciss exigiqͣntu
aperranum exea cã qͣm detu¬
essorisquoq fraus ꝯp̃ pͥfectỹ
conuicta fiiss ab co quoq qͥ
comuctꝰ inferir debiuss crigi.

Expanded text:
um nominauerit, non tamen cognosci potest, de quo sit rogatus heres, cum diuersitas rerum obscurum faciat legatum. Patronus si tacite in fidem suam recipiat, ut ex portione sua praestet, cessare fraudem dicitur, quia de suo largitur. 41rogatus fuerat non capienti fideicommissum reddere, bona publicata erant, pronuntiauit nihilo minus ius deferendi ex constitutione diui Traiani habere eum cui fideicommissum erat relictum. Quia autem nonnulli ingrati aduersus beneficium diui Traiani post professionem quoque de tacito fideicommisso factam cum possessoribus transigunt atque tribus edictis euocati non respondent, placuit senatui tantum ab eo qui id fecisset exigi, quantum apud aerarium ex ea causa quam detuessoris quoque fraus apud praefectum conuicta fuisset, ab eo quoque quod conuictus inferre debuisset exigi.
Abbreviated transcription (French):
Ona fico citra penam exilui ppe¬
tuam adiudicari sententia ñ
q ꝑticipes iudicati soluendo
cent renocatis alicnatõib qͣs
fraudulent fecant non uideri.
cam pc le fisço uẽdicasse. Edi.¬
Auł. ¶Ta fidihadis ꝯmisit.
rogo fundumtitio des de quo
te rogaui sititio cape nõ possit
noneuitabithrs penam taci¬
tifideiomissi nonestem̃ pala
relr iquereqd extest̾o sciri nõ
admodum uccille palamda

Expanded text:
ona fisco citra poenam exilii perpetuam adiudicari sententia nonquod participes iudicati soluendo essent reuocatis alienationibus quas fraudulenter fecerant, non uideri causam pecuniae fisco nuntiasse um. Ita fidei heredis commisit: 'rogo fundum Titio des, de quo te rogaui'. si Titius capere non possit, non euitabit heres poenam taciti fideicommissi: non enim est palam relinquere, quod ex testamento sciri non admodum nec
Abbreviated transcription (Latin):
ex legeuilia consequi possit.
R. et pr̃onum incidere in pen¬
am edc̃i diui claudii dicend ẽ
filiumiemancipatum. l pͥt̾ra
liberti nonteneb̾r mulicr. ã
ideo teneri pot̃ quod adiectuz
ẽ.inlege.uit dolo fecit quomi¬
fecit infraudem mulicns. nõ
enimaduso illam hoc excogit̃¬
uit. an ideo non denegam. hu¬
ic actiones. qm alii restitutur
ẽ. at quin cum is quisibi uus¬
su testatoris legatum ascpsic
ctiamsi fideisnc. Similite ui¬
bentetestatore cõmisisset uti

Expanded text:
ex lege Iulia consequi possit. respondi: et patronum incidere in poenam edicti diui Claudii dicendum est et filium emancipatum, licet praeteriti liberti, non tenebitur mulieri. an ideo teneri potest, quod adiectum est in lege "aut dolo fecit, quo mifecit in fraudem mulieris: non enim adversus illam hoc excogitavit. an ideo non denegamus huic actiones, quoniam alii restituturus est? adquin cum is, qui sibi iussu testatoris legatum adscripsit, etiam si fidei suae, similiter iubente testatore, commisisset, ut
Abbreviated transcription (Latin):
prsse quantum titio ersocio
acquirati.ita adicit ip̃e mar¬
cello quemadmodumscciod¬
hebitur si fłi qĩ nomen serui
subducitur. et quod in p̃senti

Expanded text:
posse, quantum Titio et socio adquiratur ita: adicit iste Marcellus: quemadmodum socio debebitur, si quasi falsum nomen serui subducitur? quod et in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
tionc doli maliposse sub moii.¬
Maritoer filio coiexꝑrei
sex uncii. ls m estosi cum ço¬
brdib tius parem rõem fecis
pme a portõe in dic mortis mee
ei act qu penderextutela.

Expanded text:
tione doli mali posse summoueri.Marito et filio communi ex parte sex unciis heres mihi esto, si cum coheredibus tuis parem rationem feceris pro mea portione in diem mortis meae eius actus, qui pendet ex tutela
Abbreviated transcription (Latin):
lutatem deffuncti fac̾e iudca¬
script. acołorde exdodrante in¬
sticuto emit portõeicerca q̃n¬
titate ex qua aliquam sũmã
in nõibꝰ exhalendario utida¬
recstipulãti spopondit d̃fũc¬
to uenditore ħrditatis testm i¬
falsum septitiꝯ acc̃are cepit. et
hrdititem ab ẽptore petitseti
nequid ex camimet impetͣuit.
qͣitum c̃ cognitione flipendẽte
anhrdes exstipłata petentes
tum cognitõis pgant petecreep¬

Expanded text:
luntatem defuncti facere uideascriptus a coherede ex dodrante instituto emit portionem certa quantitate, ex qua aliquam summam in nominibus ex kalendario uti daret, stipulanti spopondit: defuncto uenditore hereditatis falsum testamentum Septicius accusare coepit et heredine quid ex ea minueret, impetrauit: quaesitum est, cognitione falsi pendente an heredes ex stipulatu petentes tum cognitionis pergant petere
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃serunt. relegatos non posie
tp̃r finito mordinem decuon¬
non dum decuriones cari posst̃.
et dignitas incerta insp̃e eius
honoris idfac̾e̾t ut prĩcipes ĩ¬
qui in relegatõe natꝰ ẽ non ꝓ¬
hibi honore decunonad fun¬
gi. ¶Itipserunt non admitti
ꝯdice uolentem. qd̾ non recte
quis sit creat decurio. cũ ininitõ¬
⁊dicẽ debu̾it. ¶ aul.¬

Expanded text:
rescripserunt relegatos non posse rescripserunt relegatos non posse tempore finito in ordinem decurionnondum decuriones creari possent, et dignitas certa spem eiuhonoris id faceret, ut princeps inqui in relegatione natus est, non prohiberi honore decurionatus fungi.Item rescripserunt non admitti contradicere uolentem, quod non recte quis sit creatus decurio, cum initio contradicere debuerit. 14 Paul
Abbreviated transcription (Latin):
Onti quitencetatis seretiam
qui grandes natusint decuno¬
nes fiꝓhibentur. illiqͣi ĩ habilẽ
rem . p. tueri ad tp̃c excusantu.
hii uõ inꝑpetuum amonẽtur.
¶Non al semores.ne senior excu¬
latione iuniores honoretuz ad
oĩa muna publica suscipiẽda
gesimum et quintum excesser.
¶Non nunqͣm et̃ longa cõsue¬
tudo ineareobẜuata recipiẽda
erit. qd̾ et̾ custodiend̾ prĩcipes
ñi consulti de eligendis inor
et uendunt.lz abedilib cedã¬
demq non sunt ꝓħiti huis cẽ¬
modi hoĩes decimonatum ul
aliquem honorem insua pr̃ia
pet̾e. nec ẽi infames sunt.s n
quid arcentur honcrib qui
abedilib flagellis cesisut. q̃¬
qͣmiure suo ita ediles offitio
isto funganturinhonestum
loꝵ ictib subiectas mordine
nĩb publicis fungi debeãt ne¬
cessario et̾ hos addignitatẽ mu¬
nicipalem si facłtates hãt ĩuitat.
to ip̃ierunt. intp̃c relegatos et
reu̾sos mordinem allegisiñ ꝑ¬
missu principis non posse. ¶t

Expanded text:
nerae aetatis, sed etiam qui grandes natu sunt decuriones fieri prohibentur. illi quasi inhabiles rem publicam tueri ad tempus excusantur, hi uero in perpetuum amouentur: non alias seniores, ne seniorum excusatione iuniores onerentur ad omnia munera publica suscipienda agensimum et quintum excesserunt. nonnumquam etiam longa consuetudo in ea re obseruata respicienda erit. quod etiam custodiendum principes nostri consulti de allegendis in oret uendunt, licet ab aedilibus caedundenique non sunt prohibiti huiusmodi homines decurionatum vel aliquem honorem in sua patria petere: nec enim infames sunt. sed ne quidem arcentur honoribus, qui ab aedilibus flagellis caesi sunt, quamquam iure suo ita aediles officio isto fungantur. inhonestum llorum ictibus subiectas in ordinem neribus publicis fungi debeant, necessaria etiam hos ad dignitatem municipalem, si facultates habeant, invitat. ipserunt in tempus relegatos et reversos in ordinem allegi sine permissu principis non posse. Item
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uallum. ħ̾c quid̃ dubitati¬
onem qr nemo cogebat cum¬
hoc pmitt̃t. Setet idemerit ꝓ¬
bandum. et hoc t̾n ea cognita si
liquido appareat lib̾rtum me¬
tusolo uł ninna pr̃oni reuen¬
tia itase subiecisse ut uł pena¬
li quadam stipłone se subicet.
¶Sihonande librtatis ea soci¬
ctatem ubrto cumpr̃ono con¬
erit. et pronꝰ cumlibrto ꝓso

Expanded text:
um, habet quidem dubitationem, quia nemo eum cogebat hoc promittere: sed idem erit probandum et hic, tamen causa cognita, si liquido appareat libertum metu solo uel nimi‹a› patrono reuerentia ita se subiecisse, ut uel poenali quadam stipulatione se subiceret. Si libertatis causa societatem libertus cum patrono coierit et patronus cum liberto pro
Abbreviated transcription (Latin):
de lib̾rtatis eiͣ fc̃a bellissimc ita
diffĩnutur.que ita imponũ¬
tur lib̾rto. ut si pr̃onum lib̾tꝰ
offendit. peraitur ab cosẽꝑ¬
qr sit metuexacto ei subiec

Expanded text:
 libertatis causa facta bellissime ita definiuntur, quae ita imponuntur, ut, si patronum libertus offenderit, petantur ab eo semperque sit metu exactionis ei subiec
Abbreviated transcription (Latin):
sunt exquib nũtia¬
tio ad fiscum fierisol.
aut enim sequis quod taci¬
te relictum qͥꝓfitetur capere
non posieul ab alio p̾uẽt
defertursułqd mors abłordi¬
bo non uendicetur.uł qd̾ ĩ¬
digno quis ħrs mintiatur
uł quod princeps h̃rs insti¬
tut. c̃. et testm̃ siue codicilli
subrepti cẽ nuntiatu ułqd̾
dicatur quis thesanrum ĩ ue¬
nisseul magni p̾ciirem mino¬
ris ex fisco compisse. uł p̾uari¬
catione fiscuminctum ẽẽ. uł
cum decefsisse quiincapitali
criminc erat. uł ctiampꝰ mort̾e
aliquem reum cẽ. ułdomum
destructam ẽe. uł abacc̃atone
recessum ẽc. uł uttigiosam re¬
uenundari. uł penam fisco er
contractupriuato deberinel

Expanded text:
sunt, ex quibus nuntiatio ad fiscum fieri solet. aut enim se quis, quod tacite relictum est, profitetur capere non posse uel ab alio praeuentus defertur: uel quod mors ab heredibus non uindicatur: uel quod indignus quis heres nuntiatur: uel quod princeps heres institutus et testamentum siue codicilli subrepti esse nuntiantur: uel quod dicatur quis thensaurum inuenisse: uel magni pretii rem minoris ex fisco comparasse: uel praeuaricatione fiscum uictum esse: uel eum decessisse, qui in capitali crimine esset: uel etiam post mortem aliquem reum esse: uel domum destructam esse: uel ab accusatione recessum: uel rem litigiosam uenumdari: uel poenam fisco ex contractu priuat
Abbreviated transcription (Latin):
ea que soluendo non sĩt ip̃o
uire ad fiscum ꝑtine s cõtra
sententiam euis edictum p¬
petuumscriptum c̃ quod ita
bonauencunt si exhiis fis¬
pi celio amaranto ita ip̃sit.
uaccantium bonorum nũcia¬
tionem quadriennio finm.
quirendoꝵ ad notatorum bo¬
na obseruatur exconstituto¬
ne diui piisol exco numari
ex quo quidem ad fiscum ꝑti¬

Expanded text:
e soluendo non sint, ipso iure ad fiscum pertinere. sed contra sententiam eius edictum perpetuum scriptum est, quod ita bona ueneunt, si ex his fisPius Coelio Amaranto ita rescripsit uacantium bonorum nuntiationem quadriennio finiri quirendorum adnotatorum bona obseruatur, ex constitutione diui Titi solet ex eo numerari, ex quo quid ad fiscum
Abbreviated transcription (Latin):
bo forelimos hrdes. et agnato¬
ium tutelas et ħrditates Hitu¬
ros non enim ł prems maiore
u eis dedisse. M Arc̾.

Expanded text:
 legitimos heredes et adgnatorum tutelas et hereditates habituros: non enim haec patrem, sed maiores eius eis dedisse. Marc
Abbreviated transcription (Latin):
colono ⁊peciturum ip̃mq si¬
mili int̾dc̃o loc. itori obstrictũ
fore quem deicciss cunc ũr
cumemptoripossõmnontra¬
didit nisi forte pp iustam ecx
babilem cam id feciss.¬
autclam fec̃is. q̃mius sñ de¬
lo.ma. ccculpa amiẜis possõ¬
mea int̾sit. qr in co ip̃o tulpa

Expanded text:
colono competi‹tu›rum ipsumque simili interdicto locatori obstrictum fore, quem deiecisse tunc uideretur, cum emptori possessionem non tradidit, nisi forte propter iustam et probabilem causam id fecissaut clam feceris, quamuis sine dolo et culpa amiseris possesmea intersit, quia in eo
Abbreviated transcription (Latin):
istens. et hoc płisq placct.s
monet me ꝙ iỹe meas edes
reffic̾e possim. etimpensas ꝓ
sccio. auc comunidiuidũdo
uiditio ꝓ ꝑte consequi. NIam
et siunas edes comunes tecũ
hͣm. heeq uitium fatiant. et
cirea refectionemenum cessa¬

Expanded text:
istes. et hoc plerisque placet: sed mouet me, quod ipse meas aedes reficere possim et impensas pro socio aut communi diuidundo iudicio pro parte consequi. nam et si unas aedes communes tecum habui eaeque uitium faciant et circa refectionem earum cessa
Abbreviated transcription (Latin):
hus. Suiuias publicas i¬
mimunt sincdampno in¬
cinorum id fac̾e debent.Si
controusiasirdns sitnecñe.
is aquo cautio exigitur sub
exͥcepcoe sat̾dare iubetuꝵ.

Expanded text:
um. Qui uias publicas muniunt, sine damno uicinorum id facere debent. Si controuersia sit, dominus sit nec ne is, a quo cautio exigitur, sub exceptione satisdare iubetur.
Abbreviated transcription (Latin):
malieno solo snc̾et. ¶O cũ
de ope ꝙ fatiet exigatur stipło.
consequens ent dic̾e sufficẽ.
repmissionem quodam mo
enim de resua cauetꝙ dc̃mẽ¬

Expanded text:
alieno solo faceret. sed cum de opere, quod faciet, exigatur stipulatio, consequens erit dicere sufficere repromissionem: quodam modo enim de re sua cauet.
Abbreviated transcription (Latin):
nato soluit. sic̃ instipłonc
dampm infecti accide pot̾. ũ
ic quistipłat sitsubinde
agat cauet cĩsiquid ibi n¬
et̃scindetur fodictur edifica¬
bitur. finge ẽi cosubiñde i¬
da̾pnum darinonert dub¬
ium quin ag̾e possit. rIam
si toto dãpno ⁊ putato tũc

Expanded text:
natus soluit, sicut in stipulatione damni infecti accidere potest, ut is qui stipulatus sit subinde agat: cauet enim 'si quid ibi ruet scindetur fodietur aedificabitur'. finge ergo subinde damnum dari: non erit dubium, quin agere possit: nam si toto damno computato tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcurator cauet racam rem
ẽ inclansulis õib de dolom̃.¬
quas ꝓcurator intendit ue¬
rum instiplonib quoq qͣs
int̾põĩ desid̾at. si iucem pre¬
sentant actionumc.ar̃c cũ
de rato.oz. quaresi duple:

Expanded text:
ocurator cauet ratam rem est in clausulis omnibus de doloquas procurator intendit, uerum in stipulationibus quoque, quas interponi desiderat, si uice‹m› repraesenta‹n›t actionum, cauere eum de rato oportet. quare si duplae
Abbreviated transcription (Latin):
co fundo longa possõne capt¬
urum. ꝙ ita umc̃e cxistimo.
do emptor ignorau̾at. ¶Qd̾
sictum ẽelocum sciret reliq̃s
ꝑtes longapossone capiposse
diuso ꝑtem aliq̃m alienam
c̃e scitͥeam .n.dumtaxat non
capiet cet̾aꝵ ꝑtium nõ ĩpedi¬
subripuo eamnq distraxo de
usucapione dubitatumc̃. et¬

Expanded text:
eo fundo longa possessione capturum. quod ita uerum esse existimo, do, emptor ignorauerat: quod si certum locum esse sciret, reliquas partes longa possessione capi posse indiuiso partem aliquam alienam esse scit: eam enim dumtaxat non capiet, ceterarum partium non impedisubripuero eamque distraxero, de usucapione dubitatum e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊debitorem mcum iussero ti¬
bisolue nonstatimiuet᷑ sti¬
pulando id nouare possis qͣ
debitore incostipłat c̃snou¬
andiaio ego pearatum ha¬
Ibũo nouo obligonem.

Expanded text:
debitorem meum iussero tibi soluere, non statim tu etiam stipulando id nouare possis, qudebitore meo stipulatus est nouandi animo, ego postea ratum habuero, nouo obligationem.
Abbreviated transcription (Latin):
Udẜu tuo ignorãte
teui possid id̾ tu ñ possides. o¬
qmis qui in tua pot̾ate ẽ igne¬
rantitib nõ corꝑalẽ possomis
¶  iustam pot̾ adquire̾. sic̾ id qd
expeccusio ad eumpuen̾it pa

Expanded text:
us tuus ignorante te ui possidet, id tu non possides, quoniam is, qui in tua potestate est, ignoranti tibi non corporalem possessione, sed iustam potest adquirere: sicut id, quod ex peculio ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
pena non ẽ impõita It mulcta
is dre pot̾ciuadiudicatio data
ẽ magrato eĩ solos et p̾sides pro¬
uintĩarum posse młctam dr̃e o
mandatis pmissum ẽspẽna aut̃
unaquisq irrogare pot. cuihuiᷤ
criminis sũ delicti executio ꝯpet.
Auł. Anicul admittitur. qui
extremo die anni moritur et cõ¬
suetudo lequendi idita cẽ ḋcla¬

Expanded text:
poena non est imposita. item multam is dicere potest, cui iudicatio data est: magistratus solos et praesides prouinciarum posse multam dicere mandatis permissum est. poenam autem unusquisque inrogare potest, cui huius criminis siue delicti eam. 'Anniculus' amittitur, qui extremo anni die moritur. et consuetudo loquendi id ita esse decla
Abbreviated transcription (Latin):
bitatur utrum ad tocis oꝑis
extimatonem. ħ ũba refferã¬
tur. an uo adid ꝙ ei int̾ẽ qui
stipulatur. ego pͥuto et si sic fu¬
ent unicautum quantieares
erit deffendi posse stipłom sif¬
fice̾. idopis enim quantitatẽ
ea reffeitur

Expanded text:
bitur, utrum ad totius corporis aestimationem haec uerba referuntur an uero ad quod eius interest qui stipulatur. ego puto et si sic fuerit uni cautum 'quanti ea res erit', defendi posse stipulationem sufficere: ad operis enim quantitatem ea refertur
Abbreviated transcription (Latin):
titur. utres boni uin arbitratu
restituatur. ꝙ si ita restitutum uc̃
fu̾it. quanticares ent.tantam
peccuniam dabͥit hissi ħ peti¬
coriplacuit. ¶ Quesitum ẽ si
bcͣant. et ait labeo unumꝙ̃q
si ples nuntient curandum
c̃ẽ.utum caueatur.si int̾eos
miat. et singulisent cauendii.
idem dicit adiciendum c̃e ĩsti¬

Expanded text:
titur, ut res uiri boni arbitratu restituatur: quod si ita restitutum non erit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dabit, si hoc petitori placuerit. Quaesitum est, si debeant. et ait Labeo unum cavesi plures nuntient, curandum esse, ut uni caveatur, si inter onveniat, et singulis erit cavendum. Idem dicit adiciendum esse in sti
Abbreviated transcription (Latin):
s aduss bonos mores u̾bauit te¬
neatur.Cetm siquis corngẽdi¬
aĩo ubauit. autsiquis emdãdi
nontur.undequert labosi mag̾¬
istrat. mumcipał seruu mcu
m̃taq petulantur atcc̃ptapter
cccid̾it. absolũdum cum. ¶ Uer¬
basse dr abusinc et qui pugnuis
cecidit qõm intlłige debemꝰ tor

Expanded text:
sus bonos mores verberavit, teneatur: ceterum si quis corrigendi animo aut si quis emendandi, non tenetur. Vnde quaerit Labeo, si magistratus municipalis servum meum mentaque petulanter adtemptantem ceciderit, absolvendum eum. "Verberasse" dicitur abusive et qui pugnis ceci
Abbreviated transcription (Latin):
mictit. namsilenit ꝓmisso sit
non dabit accc̃em. atsimfam̃¬
tosit uł fc̃o aliquo ułcarminc
scripto.puto cãc cognito̾em.
p̃tori porngendam. ẽtadserui
qualitatem. et eĩ mitum intẽ
qual seruosit. bonefrgiulor¬
dinaro dispensator. anuĩo uul
et quidsi ꝯpedio uł male not
uł note extremelaebit gͥ p̾tor

Expanded text:
s sit non dabit actionem: at si infamatus sit uel facto aliquo uel carmine scripto. puto causae cognitionem praetoris porrigendam et ad serui qualitatem: etenim multum interest, qualis seruus sit, bonae frugi, ordinarius, dispensator, an uero uulet quid si compeditus uel male notus uel notae extremae? habebit igitur
Abbreviated transcription (Latin):
murbe hodiecessat.qr
ad curam principismͣ¬
gistratuum creatio ꝑtinet. ñ
ad populi fauorem.quod si
in .p. muncipio contrabat
legem magistãtum aut sac̃¬
centum aureis. cuminfamia
pimiturqua lege dãpnato si
aliumꝯnicit mintegrum res¬
tituitur. non tameñ peccũia
recipit. It. is qui nouum nec¬
ingrediatur ꝑ legem uiliam
iudiciariam in legemabito
minem emptorsciens
ement capitalecrimẽ
adusoeum ex lege fama de
plagio nascitur quo uẽditor
quo̾q fit obnoxio. sisciens li¬
ber ẽe uendidit. Lp̃.

Expanded text:
urbe hodie cessat, quia ad curam principis magistratuum creatio pertinet, non ad populi favorem. Quod si in municipio contra hanc legem magistratum aut saceconsultum centum aureis cum infamia punitur. Qua lege damnatus si alium convicerit, in integrum restituitur, non tamen pecuniam recipit. Item is, qui novum vecingrediatur, per legem Iuliam iudiciariam in legem ambitus minem emptor sciens emerit, capitale crimen aduersus eum ex lege Fabia de plagio nascitur, quo uenditor quoque fit obnoxius, si sciens liberum esse uendiderit. 2
Abbreviated transcription (Latin):
sa fortunaus intrienmo ap̾fec¬
tourb relegat⁊ ẽet camen gram
uneris quansponte obtuuit ĩmi¬
nuere non debet cum et absens ꝑ
amicum perficere opus istud pos¬
sit. quodsi detiactat actores cons¬
tituti qui legittime prociuitatei

Expanded text:
sa fortuna usus in triennio a praefecto urbis relegatus esset, tamen gratiam muneris, quod sponte optulit, minuere non debet, cum et absens per amicum perficere opus istud possit. quod si detrectat, actores constituti, qui legitime pro ciuitate
Abbreviated transcription (Latin):
ptem fundi quem totu hr¬
dicanum dicebas asẽpnio
pecieris. et uicor fũis moxi
cand̃ ꝑtem asempnio em̃o.
agentitibi mecum f.ułhre.
ncum. ¶Iamet si atecadẽ

Expanded text:
m fundi, quem totum hereditarium dicebas, a Sempronio petieris et uictus fueris, mox eandem partem a Sempronio emero, agenti tibi mecum familiae meum: nam et si ante eandem
Abbreviated transcription (Latin):
pea ac aptis pupillaribus
rabulis aꝓpuit non c̃eeub̾¬
titutum si peter iusoħrdita¬
tem obstatur.am exoepodem
rei iudicate. Neratio ait Ego
q eccels scrib̾. Si hoĩem pe¬
tiero quemobea rem me¬
um ẽe existimaui. ꝙ ⁊n tra¬

Expanded text:
em apertis pupillaribus tabulis apparuit non esse ei substitutum: si peteret rursus hereditatem, obstaturam exceptionem rei iudicatae Neratius ait. egoque et Celsus scribit, si hominem petiero, quem ob eam rem meum esse existimavi, quod mihi tra
Abbreviated transcription (Latin):
chil possidebant.absolio
ẽ non noce exccpecem. ¶Si
ratio. Si accori iteꝵ petenti
obitiatur excepco rei iudica¬
te replicaix euoporte de res¬

Expanded text:
hil possidebat, absolutus est, non nocere exceptionem. Si ratius, si actori iterum petenti obiciatur exceptio rei iudicatae, replicare eum oportere de re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ictii. obstabir exceptio.
¶Idem erit ꝓbandum. etsi
duo corꝑafuint petita mo
alt̾utium corp petatur. na
nocebitexcepcio. ¶t fund
siquis pctieritmor arbore
excisamereo fundo. petat
aut insulam petierit. de ind
aream perar ułtigna uł lap¬
des pecat ¶Itsi naues petie¬
ro prea singulas tabłas nẽ
dicem¶ Si ancillam p̾gnãtẽ
pot. cociens candrem agi
quociens ap̾ iudicem posti¬
hõib exceprio nocet. ¶Sc̃c
incementis et tignis diue.¬
sum c. namis qui insula
pctir sicementa. ułligna. i
quid aliud suumperĩt inca
Sditione ẽ ut iudeaturalid
pet̾e. et eĩ cuiinsula c̃ nõ ut¬
q. etcementasunt /Denio¬

Expanded text:
 peti, obstabit exceptio. idem erit probandum et si duo corpora fuerint petita, mox alterutrum corpus petatur: nam nocebit exceptio. item si quis fundum petierit, mox arbores excisas ex eo fundo petat, aut insulam petierit, deinde aream petat, vel tigna vel lapides petat: item si navem petiero, postea singulas tabulas vindicem: si ancillam praegnatempotest totiens eandem rem agi, quotiens apud iudicem posteriomnibus exceptio nocet: sed in cementis et tignis diuersum est: nam is, qui insulam petit, si cementa uel tigna uel quid aliud suum petat, si ea condicione est, ut uideatur aliud petere: etenim cuius insula est, non utique et cementa sunt: deni
Abbreviated transcription (Latin):
bandum. ecsiquis debitu
petierit a debitore ħrditari
hic obstabit excepco. ⁊Iam
cum ħ rditutem peto etcor¬
pora. ec accces õs que inħre¬
ditate st̃ uidentur in petitio

Expanded text:
bandum et si quis debitum petierit a debitore hereditarhic obstabit exceptio: nam cum hereditatem peto, et corpora et actiones omnes, quae in hereditate sunt, videntur in petiti
Abbreviated transcription (Latin):
retro aut̃ abcptore ad acborẽ
renti non debe. ¶Quare si ħr¬
ditanamrem undidis crego
candem abeptorempetiero
et uicero pecentitibi ñ oppo¬
mt̾meeteum cui uenũdediᷤᷤ¬

Expanded text:
etro autem ab emptore ad auctorem reuerti non debere. quare si hereditariam rem uendideris, ego eandem ab emptore petiero et uicero, petenti tibi non oppointer me et eum, cui uendidi
Abbreviated transcription (Latin):
ab eod sempniq uici titio
seic ꝓcule solutis alimẽtis
puellamundẽa mãumis¬
sionem. q̾ro anpossit rescin
titio adlib̾tatẽ ꝓduci.

Expanded text:
ab eodem Sempronio, Lucius Titius Seiae Proculae solutis alimentis puellam vindicta manumisit: quaero, an possit rescindTitio ad libertatem perduci.
Abbreviated transcription (Latin):
mer luirostenebor ad hoc urpa¬
tientiam p̾stem. ¶Ntratis q
scripsit umcuiꝰ seni ui añ lĩ
fccitau: sua impensa. Ex ħ int¬
restituendi prarce. e etẜuu
noxe debedede. ¶Eeplanesi
mortuo alienacoueseruo in¬
terdic:turpatientia ⁊ dumi¬

Expanded text:
me inuito, tenebor ad hoc, ut patientiam praestem. Neratius quoque scribit eum, cuius seruus ui aut clam fecit, aut sua impensa ex intrestituendi praestare et seruum noxae dedere: plane si mortuo alienato‹u›e seruo interdiceretur, patientiam dum
Abbreviated transcription (Latin):
meo nõic aut suoᷤ fett lam
situumẜuum mcennãnum
hũcro quicquid.ab eo fẽm fuc¬
rit mconomine obidnontecũ
Sz mecumcus iussu aut no¬
mineadopꝰ aseruo tuo fẽm
fuiragend crit ħ interdicto.¬

Expanded text:
meo nomine aut suo fecit: nam si tuum seruum mercennarium habuero, quidquid ab eo factum fuerit meo nomine, ob id non tecum, sed mecum, cuius iussu aut nomine id opus a seruo tuo factum fuerit, agendum erit hoc interdicto.
Abbreviated transcription (Latin):
pupilli ad ministratio cõre¬
sanonfit. sccundum ħ ma¬
gis opinor dedolotutoris ex¬
ceptionempupillo c̃e obitie¬
dam. ¶Que intucore dixis.
cad inctiratore quoq furio¬
sidicenda erunt. ¶Sexetin¬

Expanded text:
pupilli administratio concessa non fuit. Secundum haec magis opinor de dolo tutoris exceptionem pupillo esse obiciendam. Quae in tutore diximus, eadem in curatore quoque furiosi dicenda erunt, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
mre ip̃ard ẽ inqualitate iniu¬
ne non audiat eum qui agit.
Siquis libello dato uł prĩçi
piuralicui famam alienam i¬
scctat fu̾it in uirianimagẽo¬

Expanded text:
in re ipsa, in qualitate iniuriae, non audiat eum qui agit. Si quis libello dato vel principi vel ali cui famam alienam insectatus fuerit, iniuriarum e
Abbreviated transcription (Latin):
dumputo. et eĩspectatad cõtu¬
meliam eiꝰ in irria quecũqͦr
sponscen fiat. ¶Ait p̾tor neꝙͥ
infamandicã fiatsiquis adũ¬
erit aĩaduertam. Hoc edẽm
supuacuum cẽlabeo ait quip¬
riarm age possumo. suid̃r et
ip̃ilabeomi etica seh̃t p̾torem
camcẽ cam secutum uoliusse
et sp̃ałr deea reloqui. ea ei que
not. ab iłr fuint nisi sp̃ałr notẽ¬
tur undentur qi neclecta. ¶Ge
famet entacc̃o iniuriarum hoc
ãtferc sunt queadinfamiã ali¬
ciu fuitut puta admnindia
alicuio nestelugrbria utitur
autsqualida aut sibarba di¬
mittat ułcapillos submittat.
aut sicarm̃ ꝯscribat uł ꝓponat
uł cantet aliquid qd̾ pudore
aliciuꝰ ledat. ¶ d ait p̾cor si
quis adu̾s. ea fecit ꝓutqueo
res enit aĩadu̾tamꝰ. sic ẽ intlłnd̃¬

Expanded text:
puto: etenim spectat ad contumeliam eius iniuria, quaecumque sponsae eius fiat. Ait praetor: 'ne quid infamandi causa fiat. si quis adueerit, animaduerta‹m›'. Hoc edictum superuacuum esse Labeo ait, quipriarum agere possumus. sed uidetur et ipsi Labeoni et ita se habet praetorem eandem causam secutum uoluisse etiam specialiter de ea re loqui: ea enim, quae notabiliter fiunt, nisi specialiter notentur, uidentur quasi neclecta. Genefamet, erit actio iniuriarum. haec autem fere sunt, quae ad infamiam alicuius fiunt: ut puta ad inuidiam alicuius ueste lugubri utitur aut squalida, aut si barbam demittat uel capillos submittat, aut si carmen conscribat uel proponat uel cantet aliquod, quod pudorem alicuius laedat. Quod ait praetor: 'si quis aduersus ea fecerit, prout quaqua re erit, animaduertam', sic int
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pleno hetur. hoc ẽi in honoribꝰ
fanoris cã constitutum c̃. ut pro
plenis inchoatos accipiam .Ez
mhiis honorib inquib rei .p.¬
cã quid de hiis non ꝯmittitur. ce¬
tercum dãpno publico honorẽ
eImitti non ẽdicend̾. et̃ cũ ip̃n¬
Iquis mag̾rat imumcipiocat
muñe in incco fungi detractet
ẽ.remediis quib tutores quo¬
non pot̾. munꝯ sustinenti honor

Expanded text:
 pleno habetur: hoc enim in honoribus favoris causa constitutum est, ut pro plenis inchoatos accipiamus, sed in his honoribus, in quibus rei publicae quid eis non committitur. ceterum cum damno publico honorem ei committi non est dicendum, etiam cum ipquis magistratus in municipio creatus munere iniuncto fungi detrectet, est remediis, quibus tutores quonon potest: munus sustinenti honor
Abbreviated transcription (Latin):
mouerint. peri dccrhi ⁊ cai
atq sierant falsa. pimiũtur
Sicet diuo senoro lege uilia
de falsis dam. naut euctu
proditaeẽ aduerariis sisdi¬
cit accusare eum falsi poter.
Adtestamilitum senatus
subscripcio faccac̃ quos illidi¬
ctaui ct iecognoni pena cessat
ralis subscrpcio sufficit. ccad pe¬
nam cuitandametad capien¬

Expanded text:
mouerint, perinde ex his causis, atque si erant falsarii, puniuntur. sic et diuus Seuerus lege Cornelia de falsis damnauit praefectum prodita esse adversariis suis dicit, accusare eum falsi potest. Ad testamenta militum senatus subscriptio facta est "quod illi dictavi et recognovi", poena cessat ralis subscriptio sufficit et ad poenam evitandam et ad capien
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmissã lib̾tatẽ p̾rare.si ħ maliu̾t
isqui rogat ẽ. latiꝯ ẽi acceptũ
ẽ. utet si subod̃e fiñt ei lib̾tas
relicta. et pendẽte ꝯ doõe alicat
si nolit abeo maumitti. s po¬
tio abeo uelit ad lib̾rratẽ ꝑdu¬
ci quierat rogrit eũ maumit¬
t̾e. audin eũ oporte.dui adria¬

Expanded text:
tatem praestare si hoc maluit is qui rogatus est: latius enim acceptum est, ut et si sub condicione fuit ei libertas relicta et pendente condicione alienatus si nolit ab eo manumitti, sed potius ab eo uelit ad libertatem perduci, qui erat rogatus eum manumittere, audiri eum oportere diuus Hadria
Abbreviated transcription (Latin):
excusatio sua cq̃ nenim¬
tate nititu. s si p̾ceden¬
bo aliquid sine iudice credatur
aut passimsiũ cpris pͥfinitõe pro¬
ut cuiq libuerit ꝑmissum fuit
sccxcusare non eruntquimim̃¬
ranccaria in reb publicis ꝓhilt¬
ant. quare et liborum qui incolu¬
Iium iur amun̾ib ciuilibꝰ si¬
biuendicant excusationẽ app¬
lationem int̾ponẽ debent. et qui
tp̃ra yfinita mordine ciomodi
appllonem pagendo non serua¬
uerint mito prescrpcõe reppellũ¬
.imiͣ. ¶Qui excusatione aliqua
utunturr quociensçumq creatifu¬
perint. et suam aut̾ abso luti nat¬

Expanded text:
excusatio sua aequitate nititur. sed si praetendentibus aliquod sine iudice credatur, aut passim sine temporis praefinitione, prout cuique libuerit, permissum fuerit se excusare, non erunt, qui munera necessaria in rebus publicis obeant. quare et qui liberorum incolumium iure a muneribus ciuilibus sibi uindicant excusationem, appellationem interponere debent: et qui tempora praefinita in ordin‹e› eiusmodi appellationum peragendo non seruauerint, merito praescriptione repelluntur. Qui excusatione aliqua utuntur, quotienscumque creati fuerint, etsi iam ante absoluti
Abbreviated transcription (Latin):
remtibiuendidim nursocia
teemamertitio uendamer
meam omnem ettua possom
ticio accessuam / uidelicer ꝙ¬
quid deaccessione tii tp̃ris

Expanded text:
rem tibi uendiderim, rursus a te emam et Titio uendam, et meam omnem et tuam possessionem Titio accessur‹a›m, uidelicet quid de accessione tui temporis
Abbreviated transcription (Latin):
actor ineinsucape nõ potuit.¬
¶Ex fc̃o ppõitum ẽ quendã
cum genipignori dediss. eã¬
dem distraxiss ¶rdemqr eiꝰ
redemisse queritur anhrs
adu̾sꝯ pignoris ꝑsecutcem
excepco̾e iongepossõis utu
possit dicebam hunch ⁊dem
qui pignꝰ ab ex̾neo redeunt
posse ercepooe utiq m ex̃nci

Expanded text:
auctor meus usucapere non potuit.Ex facto propositum est quendam, cum rem pignori dedisset, eandem distraxisse heredemque eius redemisse: quaeritur, an heres aduersus pignoris persecutionem exceptione longae possessionis uti possit. dicebam hunc heredem, qui pignus ab extraneo redemit, posse exceptione uti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lib̃ hab̾. uł expectaĩ eum debere do¬
uec redeit is cuidare deb uł deponẽ
inedem pecuniam consignatam opor¬
t quodd sub secuto statim ad lib̾tatẽ
ꝑuenit. ¶Non est statu lib̾ cui libtas
intamlongum tp̃s. collata est. ut eo
pris qui manumissus est: uiuẽ nõ y¬
possit aũt sitam difficilem. immo
pene impossibilem conditionem
alicerit. ut aliude calib̾tas optĩ¬
gere non pꝰossit: ueluti sihr̃di mille
decliss:. aut cum moreretur. lib̾in
ẽẽ iuississ. Sic eñi libtas mnutiliter
datur. ⁊ ita uilianus scribit. quia
nec animus danͣdelibtatis est.¬
¶ Seruiretitio anno ⁊ liber eẽ iuiss.¬

Expanded text:
liber haberet: vel exspectari eum debere, doliber haberet: vel exspectari eum debere, donec redeat is cui dare debet, vel deponere in aedem pecuniam consignatam oportet, quo subsecuto statim ad libertatem pervenit. Non est statuliber, cui libertas in tam longum tempus collata est, ut eo tempore is qui manumissus est vivere non possit: aut si tam difficilem, immo paene inpossibilem condicionem adiecerit, ut aliunde ea libertas optingere non possit, veluti si heredi milies dedisset aut cum moreretur, liberum esse iussisset: sic enim libertas inutiliter datur, et ita Iulianus scribit, quia nec animus dandae libertatis est. Servire Titio anno et liber esse iuss
Abbreviated transcription (Latin):
tione int̃ empta illico accipiat. ꝙ
post tempus tonsequi poterat¶ Si
ita sit lib̃tas ẜuodata. siquinquen¬
nio hĩdi seruierit. deinde eumhr̃s
manunuserit. stat̾im lib̾fit. quasi
per eurasit effectum quominus ei
seruiat. quãuis sinon pateietur eũ
sibi seruire: nonstatim ꝑuenir. q̃
si quinquem nium preterisset rati¬
o hiuius rei euidens est. manumiss
enĩ amplius seruire non põt at is
quenquisq non patitur sibr ser ui¬
re satis postea pati põt. intraquin¬
quemnii tp̃s.atquin iam quinquẽ¬
nio ei ẜ uire non potest.S mi nuspo¬
Haretruse silib̾tas sit data: sitres
ẜ uos peperit.⁊ ꝑ br̃dem steterit. qͦ
minus peperit. puta quod ei medi¬
camentum dediss. neconciper: sta¬
tim libam futuram ẽẽ. quidem̃ ex¬
pectãmnus. Idemq ⁊ sieͤgiss hr̃s ut
abortum facer. quia unonto potiũt
tres hr̃e. Item si hr̃dis ẜ uire iussum
statum libm hr̃s uendidit. ⁊tradið

Expanded text:
tione interempta ilico accipiat, quod tione interempta ilico accipiat, quod post tempus consequi poterat.Si ita sit libertas seruo data, si quinquennio heredi seruierit, deinde eum heres manumiserit, statim liber fit, quasi per eum sit effectum, quo minus ei seruiat: quamuis si non pateretur eum sibi seruire, non statim perueniret, quam si quinquennium praeterisset. ratio huius rei euidens est: manumissus enim amplius seruire non potest: at quem quis non patitur si‹bi› seruire, postea pati potest intra quinquennii tempus. atquin iam quinquennio ei seruire non potest: sed uel minus poArethusae libertas ita sit data, si tres seruos pepererit, et per heredem steterit, quo minus pepererit puta quod ei medicamentum dedisset, ne conciperet, statim liberam futuram esse: quid enim exspectamus? idemque et si egisset heres, ut abortum faceret, quia et uno utero potuit tres edere. Item si heredi servire iussum statuliberum heres vendidit et tradidit,
Abbreviated transcription (Latin):
erit ad ad qui remdũ ⁊ con ẜuãdũ
peculium tͣn non alias ad lib̾tatẽ
ꝑ uenturum nisi dederit: aut per
eum nonsterit quominus det. que
sentñtia ueraest. ¶Stichus annu¬
abima trimadie denos aureos hr̃
accip decem expectamdã ẽẽ pͥmã
pensionem plac. quia ÷ tem pꝰ
addictun est.⁊ ad huc suꝑ sunt duc
pensiones. Sed ÷ sieadem deoem so¬
la habeat. que obtͣulit ad primãpẽ¬
sionem an ÷̃ ad seqñtemtquoꝙ pro¬
sit siofferat. ⁊ an ⁊ ad t̃ ciam si seqñs
pen sio non sit accepta.⁊ puto suffi¬
eire hec eadem. ⁊ penitentiahidi
locum nonẽe quod ⁊ pop probat.¬
Quod si seruus qui annua bimat
.y. ma die ussus est dare dena: tota
simul offerat hr̃dinonex pectãdã
diẽ. uł decem pͥmo annodatis. dedo
anno .xX. optulit: benignius est
cum in libertatem peruenite. cũ
utriusꝙ ꝓuidentia i nferatur ⁊ ẜ¬
ui quatinus maturius in lib̾tatẽ
ꝑuemiat. ⁊hĩdis: quatenus dild̾c¬

Expanded text:
erit ad adquirendum et conseruandum erit ad adquirendum et conseruandum peculium, tamen non alias ad libertatem peruenturum, nisi dederit aut per eum non steterit, quo minus det: quae sententia uera est.Stichus annua bima trima die denos aureos hereacciperet decem, exspectandam esse trimam pensionem placet, quia et tempus adiectum est et adhuc supersunt duae pensiones. sed si eadem decem sola habeat, quae optulit ad primam pensionem, an etiam ad sequentem quoque prosit, si offerat: et an et ad tertiam, si sequens pensio non sit accepta? et puto sufficere haec eadem et paenitentiae heredi locum non esse: quod et Pomponius probat.Quid si seruus, qui annua bima trima die iussus est dena dare, tota simul offerat heredi non exspectata die? uel decem primo anno datis secundo anno uiginti optulit? benignius est eum in libertatem peruenire, cum utriusque prouidentia infertur et serui, quatenus maturius is libertatem perueniat, et heredis, quatenus dila
Abbreviated transcription (Latin):
sialiis subripũt. nũmos ⁊ hrdide¬
dert: ad libertatem ꝑuenirz. ꝗa
auelli nummieiqui accipit pos¬
sunt. planesisie consũpti suerĩt.
ut nullo casu auelli possint ẽ pe¬
tit libertas. ¶ Nonsolum autẽ
sihr̃s moram fecĩt lib̾tati s ⁊ si tu¬
tor. uł ꝓcurator. uł curator ueł aliꝰ
quiuis in cius ꝑsona conditioni
⁊ sane hoc iure utimur instatulibo
ut sufficiat ꝑeum nonftac quomi¬
nus conditioni pareat. ¶ Si quis
tis testatoris uissus fuĩt dare: dein¬
de lñs tardius adierit. trebatius :
labeo siine dolomalo tardius adi¬
erit dantem eum intradies .XX. a
dite hr̃ditatis ad lib̾tatem ꝑueni¬
re que sentñtia ueraest. S ⁊ si quid
data oꝑa al traxit. anobr̾ stitim
ditaest hr̃ditas ad lib̾tatem ꝑueniat. ꝗͥ
eñisicoͣntra habu̾it post aditͣam
tur conditio: qm̃ per eum nonste¬
terit quominus impleatur. ¶ Siqs
sic accepit lib̾tatem cum decem
dare põtͣ liber esto trebatius ait.
lic habũit decem.uł idoneus fu¬

Expanded text:
si aliis subripuerit nummos et heredi dederit, ad libertatem perveniet, quia avelli nummi ei qui accsunt. plane si sic consumpti fuerint, ut nullo casu auelli possi‹n›t, conpetet libertas.Non solum autem si heres moram facit libertati, sed et si tutor uel curator uel procurator uel alius quiuis, inet sane hoc iure utimur in statulibero, ut sufficiat per eum non stare, quo minus condicioni pareat.Si quis tis testatoris dare iussus fuerit, deinde heres tardius adierit, Trebatius et Labeo, si sine dolo malo tardius adierit, dantem eum intra dies triginta aditae hereditatis ad libertatem peruenire: quae sententia uera est. sed quid si data opera traxit? an ob i‹d› statim, dita est hereditas, ad libertatem perueniat? quid enim si tunc habuit, post aditam tur condicio, quoniam per eum non steterit, quo minus impleatur.Si quis sic acceperit libertatem 'cum decem dare poterit, liber esto', Trebatius ait, licet habuerit decem uel idoneus fu