comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meciun inhac utbe qui uoluerint mane¬
ant. Non enim nos terrarũ spacia diui¬
diuit: quos xp̃i caritas neccit. Nec ab¬
sentiam ur̃am sentiunt ocłi nr̃i quia
de interioris hourinis uos intuemur
aspectib. his et his fimilia dicente pa¬
pa gaio exclamauit tyburtuis uir di¬
tissimus dicens. Obsecie de pater et
ep̃orum ep̃e: ne me patiaris tergi ꝑse¬
quentib dare. Michi enim ualde iocim¬
sim occidi. Tantum ut illuis iute digni¬
tatẽ inueniam: quam millus michi
successor eripiat. nulla tempora finẽ
imponãt. Tunc sc̃s gauis congaudens
fidei huuis lacrimas effundebat: or is
ut omnes qui remanserant certamine
uictores existerent triumphum mat¬
tyrii capientes. Remansetunt autẽ
mart̾us. simulq et pater ipsorũ uir
clarissimus tranquillinus. Item beat¬
beatus sebastianus et pulchettmnis nuul¬
ns. hi t mente pulchtior sc̃s tiburtius.
slhostatus prismucrinus cum ft̃e suo
estis. et cum contuge sua doe nomine.

Expanded text:
mecum in hac urbe qui voluerint manemecum in hac urbe qui voluerint maneant. Non enim nos terrarum spatia divident, quos Christi charitas nectit, nec absentiam vestram sentiunt oculi nostri, quia de interioris hominis vos intuemur aspectu. 67. Haec et his similia dicente papa Caio, exclamavit Tiburtius, vir clarissimus dicens: Obsecro te, pater et episcoporum episcope, ne me patiaris terga persequentibus dare. Mihi enim valde jucunDeo occidi, tantum ut illius vitae dignitatem inveniam, quam nullus mihi successor eripiat, cui nulla tempora finem imponant. Tunc S. Caius, congaudens fidei ejus lacrymas effundebat, orans ut omnes qui remanserant certamine victores existerent, triumphum martyrii capientes. CAPUT XIX. Marcus, simul quoque et pater eorum vir clarissimus Tranquillinus, item B. Sebastianus, et pulcherrimus juvenis, sed et mente pulchrior, S. Tiburtius, et Nicostratus ex primiscrinio cum fratre suo Castorio, et cum conjuge sua, Zoe nomine;
Abbreviated transcription (Latin):
iet cum chromatio qui tantum po¬
pulum susceꝑat xp̃ianorum. Quib
altercantib uencrabilis papa gauis dix̃.
Dum ambo passionis coronam queritis
ad quisitum populum xp̃o desolatis.
Wnde michi iudetur ut frat̃ policar¬
pẽ qui et sacerdotii rectum tramitem
tenes et scientia cłi repletus ẽs: ꝑ gas
simul ad confortandas animas scõrum
credentium et animos dubios recreandos
Atille his auditis quieuit: blandumq
pape imꝑuini equanimiter tulit. Ueñ
itaq dies dm̃ca: inqnia gauis ep̃s agens¬
ca que dĩ sunt iutra domum chioma¬
ti hac omnes alloquitur uoce. Dñs
duos inse credentib constituit gradus
confessionis scilicet et martiuii: ut hn qui
martyrii pondus se posse ferre desꝑant
confessionis grãm deneant. Et dantes li¬
tus bellantib: xp̃i nulitum qui ꝓ euis
sunt nomine pugnaturi sollicitudiũe
gerant. ꝑ gant itaq qui uolunt una
cumfiliiᷤ nr̃is chromatio et tẏburtio: et

Expanded text:
et cum Chromatio, qui tantum poet cum Chromatio, qui tantum populum susceperat Christianum. Quibus altercantibus venerabilis papa Caius dixit: Dum ambo passionis coronam quaeritis, acquisitum Domino populum desolatis. Unde mihi videtur, ut tu, frater Polycarpe, quia et sacerdotii rectum tramitem tenes, et scientia Dei repletus es, pergas simul ad confortandas credentium mentes et animos dubios aedificandos. At ille his auditis quievit et blandum papae imperium aequanimiter tulit. Venit itaque dies Dominica, in qua Caius episcopus agens quae Dei sunt intra domum Chromatii, hac omnes alloquitur voce: Domintatis humanae duos in se credentibus constituit gradus, confessionis scilicet et martyrii, ut hi qui martyrii pondus se posse perferre desperant, confessionis gratiam teneant, et dantes latus bellantibus, Christi militum, qui pro ejus sunt nomine pugnaturi, sollicitudinem gerant. Pergant itaque qui volunt una cum filiis nostris Chromatio et Tiburtio, et
Abbreviated transcription (Latin):
uenderet. aliquid nisi qui statunculis
positis uco loco ubi emendi grã uen¬
tum fuisset churis posuisset in censũ.
Cura insulas. et circa uicos. circa nim¬
phas quoq erant positi compulsores:
qui neq manendi copia darent. aut
hauriendi aquam ipsam facultatem
tribuerent uisi qui ydolis delibassent
Tunc sc̃s gaii ep̃i consilio habito chro¬
matuis illustris uir omnes xp̃ianos
indomo sua suscepit: et ita omnes fo¬
uebat ut nullus omnino sacrificandi
necessitati succumberet. Uerum quia
tanta uis ꝑsecutionis exti rit. ut opi¬
nio ipsa xp̃ianitatis euis erle nou
posset: meruit ex sacro rescripto chro¬
matius ut medendi gr̃a mc impal io
littore moraretur. in quo erat lai li¬
pitis dñs. Tribuitq coplasi. mini
xp̃iano tre uolenti cum eodem: ad ꝑ¬
secutoris rabiem dedinandam. Cunc
orta contentio ẽ. inter scm polisarpum
et sc̃m scbastianum: quis horum du¬
orum murbe remaueret et quis iret¬

Expanded text:
venundaret aliquid nisi qui statunculis venundaret aliquid nisi qui statunculis positis in eo loco, ubi emendi gratia ventum fuisset, thuris exhibuisset incensum. Circa insulas, circa vicos, circa nymphea quoque erant positi compulsores, qui neque emendi copiam darent, aut hauriendi aquam ipsam facultatem tribuerent, nisi qui idolis delibassent. 66. Tunc S. Caii episcopi consilio habito, Chromatius illustris vir omnes Christianos in domo sua suscepit, et universos ita fovebat, ut nullus omnino sacrificandi necessitati succumberet. Verum quia tanta vis persecutionis exstiterat, ut opinio ipsa Christianitatis ejus celari non posset, meruit ex sacro rescripto Chromatius ut medendi gratia in Campano littore moraretur, in quo erat lati cespitis dominus, tribuitque copiam omni Christiano ire volenti cum eodem ad persecutoris rabiem declinandam. Tunc orta est contentio inter S. Polycarpum, et B. Sebastianum; quis horum duorum in Urbe remaneret, et quis ir
Abbreviated transcription (Latin):
amplexatus ẽ eum beatus sebastianus
Quẽ cumbaptrasset sc̃s policatpus:
ipse pater acceptionis eius ẽ factus. Igit᷑
dum pauci ad modum transacci fuissers
dies. omuib rite abrenuitiatis achroma¬
dio mundi negotus. suscepit chromatiꝰ
sacri baptismatis nouitatẽ: et cum eod̾e
ex familia eius ꝓmiscui serus amme¬
mille quadrigente. Quos omnes priꝰ
manu missionis. gr̃a ascruitutis nodo
dissouit et donis optimis instruxit:
dicens hoc quod illi qui deum inci¬
put habere patrẽ setui hominis
diodetiano et maximiano. Dio le¬
tianus uiutbe roma erat cũ maxi¬
miano. carinus autẽ cum omni exer¬
citu in finib galliarum positus erat:
it euis iutuitu lenta ꝑsccutio diodetiam
circa xp̃ianos ẽẽ ceꝑat: quia carirus
habebat aliquos amicos quos huius
tituli ꝓfessio decorabat. Igitur occiso
carino incuutade magontiaco. maxi¬
miano et aquilino consulib facta ẽ¬
talis ꝑsecutio: ut nullus emieret uel

Expanded text:
amplexatus est eum B. Sebastianus: amplexatus est eum B. Sebastianus: quem cum baptizasset S. Polycarpus, ipse pater susceptionis ejus est factus. 63. Igitur dum pauci admodum transacti fuissent dies, omnibus rite abrenuntiatis a Chromatio mundi negotiis, suscepit Chromatius sacri baptismatis novitatem; et cum eodem ex familia ejus promiscui sexus mille quadringentae animae, quos omnes prius manumissionis gratia a servitutis nodo exsolvit, et donis optimis instruxit, dicens hoc: Illi qui Deum incipiunt habere patrem, servi hominis Diocletiano et Maximiano. Sed Diocletianus in Urbe erat cum Maximiano: Carinus autem erat cum omni exercitu in partibus Galliarum positus: et ejus intuitu lenta persecutio Diocletiani circa Christianos esse coeperat; quia Carinus habebat aliquos amicos, quos hujus tituli professio decorabat. 65. Igitur occiso Carino in civitate Maguntiaco Maximiano et Aquilino consulibus, facta est persecutio talis, ut nullus emeret vel
Abbreviated transcription (Latin):
Sicui aliquid iuolenter abstuli: integrũ
midi precipiam. Due michi post uxoris
dbitum concubine siuit: et istis dotem
e maritis tradam. Abomini nexii ser¬
uili ingenuo priuato uel publico: ac¬
num meorũ uodos exsoluam. & ita de¬
mim ꝓmitam me remntiaturum om
nb peccatis diabolicis: et uoluptatib
mindi. Dicit ei policarpus. prb̃t. Beatio¬
tĩ te celestis unda ꝑfunderet: cum ca
que arbitrio tuo dicis te ẽẽ facturum
ita festiuatione compleueris. Nam et
quadragesime tempus ideo luptratis
nungitur: ut dot dieb ipsi discant re¬
muntiaturos se ẽẽ om̃ib artib inmici
abi ꝓremintiandis negotiis tempus
sbgitas ego qui ahuc suscepturuis erã
ugotia fori susceptionis uoluntati renun¬
ao. Ic qui futurus eram ad uocatus
il igndis cuisas mortalium. suscipiã
xp̃ianitatẽ ad agendas actiones ange¬
licas: cum unus ẽẽ ceꝑo excorum mi¬
mero qui eternam uitam accipiunt
et efficuntur causidici scĩtatis. Cũc

Expanded text:
si cui aliquid violenter abstuli, integrum si cui aliquid violenter abstuli, integrum reddi praecipiam: duae mihi post uxoris obitum concubinae sunt, et istis dotem et maritis tradam, ab omni nexu servili, ingenuo, privato, vel publico actuum meorum exsolvam: et ita demum promittam renuntiaturum me omnibus peccatis diabolicis et voluptatibus mundi. Dicit ei Polycarpus presbyter: Beatiorem te coelestis unda perfundet, cum ea quae arbitrio tuo dicis te esse facturum, tota festinatione compleveris: nam et quadragesimae tempus ideo baptizandis injungitur, ut tot diebus ipsi discant renuntiaturos se esse omnibus artibus inimici tibi pro renuntiandis negotiis tempus flagitas, ego qui adhuc suscepturus eram negotia fori, soli susceptionis voluntati renuntio: et qui futurus eram advocatus ad agendas causas mortalium, suscipiam Christianitatem, ad agendas actiones angelicas, cum unus esse coepero ex eorum numero, qui aeternam vitam accipiunt, et efficiuntur causidici sanctitatis. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
occupationib mundi future uite ru¬
dimenta susciꝑe. ut scd̃a natuutate ite¬
rum natus eternis efficiaris parentib
ꝓles. Eodem itaq die mittit ad amicos
suos inpalatio positos: ꝑ quos destimoui¬
alia scripta suscipiens. tyrocinium di¬
uine militie antequã baptiraretur ac¬
cepit. Quid memorẽ: Quam plenissime
fidei fuerit quamq actis iugeniz con¬
tra infidelium asserta constiterit: se¬
quens lectio manifestat. Nam iuini¬
tio qualiter fuerit sacro sc̃i funtil uids
ꝯfisis mentis euis fides ciudenter cituit
amogatus sicrederet: dirit. Credo. It̃m
nunogatus utrum Aremintiaret omĩb
anis: respondit. Abrenuntio. Prosecuta
÷ interrogatio sacerdotis: utrum renun¬
utt omuib peccatis. At ille ait. Ista pri¬
is debuisti inquitere: ante quam has au¬
us itgis celorum intrarem. Nunc autẽ
tinduam me non baptiratus ut omĩb
pnius quib sum uratus. indulgeam om¬
nb debitorib meis cyrographa restituã.

Expanded text:
occupationibus mundi, futurae vitae ruoccupationibus mundi, futurae vitae rudimenta suscipere, ut secunda nativitate iterum natus aeternis efficiaris parentibus proles. Eodem itaque die mittit ad amicos suos in palatio positos, per quos testimonialia scripta suscipiens, tirocinium divinae militiae antequam baptizaretur accepit. 61. Quid memorem, quam plenissimae fidei fuerit, quamque acris ingenii contra infidelium asserta constiterit? Sequens lectio manifestat. Nam in initio qualiter sit sacrosancti fontis unda perfusus, mentis ejus fides evidenter enituit. Interrogatus si crederet, dixit: Credo. Iterum interrogatus, utrum abrenuntiaret omnibus idolis, respondit: Abrenuntio. Prosecuta est interrogatio sacerdotis, utrum renuntiaret omnibus peccatis; at ille ait: Ista prius debuisti inquirere antequam has aulas regis coelorum intrarem. Nunc autem reinduam me non baptizatus, ut omnibus prius, quibus sum iratus, indulgeam; omnibus debitoribus meis chirographa restituam;
Abbreviated transcription (Latin):
aspectu: et dixit ei. Misit dñs me nĩs
brorum tuorũ recipias sanitatẽ. Ad
hanc uocẽ sanissimus redditus: cepit
currere post uiuenem ut pedes eius
oscularetur. At ille dixit ei. Uide ne
contingas me: quia non dum baptisimatos
scĩficatio te asqualorib abluit ydolorum
Uidens hec tibittus filius enis: ad uol¬
uitur pedib sc̃i policarpi. Ipse autem
chromatius adstringebat plantas bxati
xit chromatio. Sicut ipse nosti princi¬
patum prime cohortis ago. s utrum sit
milicie hominis nec scire olim decreui
nec uelle: s ad hoc tantum sub clamide
latere uolui ut nutantium animos in¬
struerem et dubitantes constantes effi¬
cerem. nec passionum dolorib cederent:
quos fides fecerat bellatores. Tu autẽ
amplissime potestatis aspicem gerens
non potes temet ipsum nec aspectaculis
tollere neq uidicandis negotus absenta¬
re. Simulans igitur egritudinẽ tibi ip¬
si postula successorẽ: ut possis liber ab

Expanded text:
aspectu et dixit ei: Misit me Dominus measpectu et dixit ei: Misit me Dominus mebrorum tuorum recipias sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus redditus coepit currere post juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis sanctificatio te a squaloribus abluit idolorum. Videns haec Tiburtius filius ejus, advolvitur ad pedes S. Polycarpi. Ipse autem Chromatius praefectus astringebat plantas S. Sebxit Chromatio: Sicut ipse nosti, principatum primae cohortis ago, sed utrum sit militia hominis, nescire olim decrevi, nec vellem. Ad hoc tantum sub chlamyde latere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes constantes efficerem, ne passionum doloribus cederent, quos fides fecerat bellatores. Tu autem amplissimae potestatis apicem gerens, non potes temetipsum nec a spectaculis tollere, neque judicandis negotiis absentare. Simulans igitur aegritudinem, tibi ipsi postula successorem, ut possis liber ab
Abbreviated transcription (Latin):
mentes inclinet. Unde etiam hoc ip̃m
quod adornatum domus usus sum
excepisse: ne ĩpediat saluti mee cuis
in columitas dissipetur. Ctedo enim
et hec fides mea ẽ quod his ominib que
merear salutẽ consequi et futuram.
Audiens hec filius eius tyburtuis: dix̃.
Nulla pacior ratione hoc opus precio¬
sum et precipuum et incomꝑabile
deici. S ne paterne saluti uidear ue¬
nire contrarius. deferantur duo cliba¬
na et accensa ante ianuam cubiculi
p̃parsntur: ut dum destructũ abeis
fuerit. et pater meus non receꝑit sani¬
tatem ambo insingulis clibanis arden¬
tib demergantur. Audiens hec pat̃:
ꝓhibebat fieri. Scĩ uero nõ solum nõ
metuebant ꝓmissum exitium: uerũ
etiam constanter p̃parare cliliana hor¬
tabantur. Tunc accesserunt ad uni¬
uersa ydola cristallina et olouitrea
et omne illud opus mechanicum: et
subito dum scõrum manib frange¬
rentur apparuit ante ocłos chromatis
uiuenis tuius facies flaminco ractiabat

Expanded text:
mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipetur. Credo enim, et haec fides mea est, quod his omnibus quae merear salutem consequi et futuram. 58. Audiens haec filius ejus Tiburtius dixit: Nulla patiar ratione hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile dejici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, deferantur duo clibani et accensi ante januam cubiculi praeparentur, ut dum destructum ab eis fuerit, et pater meus non receperit sanitatem, ambo in singulis clibanis ardentibus demergantur. Audiens haec pater ejus, prohibebat fieri. Sancti vero non solum non metuebant promissum exitium, verum etiam constanter praeparari clibanos hortabantur. 59. Tunc accesserunt ad universa idola crystallina et holovitrea, et omne opus illud mechanicum: et subito, dum sanctorum manibus frangerentur, apparuit ante oculos Chromatii juvenis, cujus facies flammeo radiabat
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt: idẽ nature rei incerta ꝓfugia.
Nam diuersis temporib natiuno uau¬
fragio ꝑierunt. Et una hora diei uel noc¬
tis exorti. altet ad mẽdicitatẽ deponitur:
lio innumerabilis multitudo ꝓsternitur
et uno die immo uno puncto indomo
due nate femine pudicissima una al¬
tera effecitur impudica. Utrisq si stelle
meritum contulerunt nec meretrix ui¬
tuꝑanda ẽ. nec casta laudanda. Certe le¬
gum latores et principes sacra sua preua¬
ricata puniunt. ut ido forum. ideo ui¬
dex. ideo uira. et iusti recte laudentur:
et iniusti merito pumantur. Et hoc
uolo ut occiosum eẽ existimes: quod te
ipsum noudum saluatum attendis.
Nan si ex integro ate inimici geueris
huinani cerimonias abiceres: inte ipso
quod uerum ẽ didicisses. Audiens hec
chromatus dixit. uerus ille d̾s est:
qui uos tales ꝓbatur habere cultores.
Nam omuis sermo ir̃ ita ratiouibus
affiuit ut et peccudum ad rationẽ uerã

Expanded text:
dicunt, id est naturae rei incerta profugia. dicunt, id est naturae rei incerta profugia. Nam diversis temporibus nati uno naufragio perierunt, et una hora diei vel noctis exorti, alter ad mendicitatem deponitur, lio innumerabilis multitudo prosternitur, et uno die, imo uno puncto, in una domo, duae feminae, pudicissima altera, altera efficitur impudica: utriusque stellae si meritum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata puniunt, et ideo forum, ideo judex, ideo jura, ut justi laudentur recte, et injusti merito puniantur. Et hoc nolo ut otiosum existimes, quod te ipsum nondum salvatum attendis. Nam si ex integro a te inimici generis humani caeremonias abjiceres, in temetipso quod verum est didicisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram
Abbreviated transcription (Latin):
dit hochie mathesis uenire doctorẽ: cui
dicus illo temꝑe asperis de casib laboras¬
se: c̃t inquireꝑ quas stellas hoc tͥ eueue¬
talia quod tempus cuum a malitioso
marte susceptum ẽ aut saturtius apocas¬
acus fuit aut annus tuus ex diametro
susceptus ẽ. aut clemacterica tibi incen¬
m sit nata. aut sindetos fuit cum ma¬
uel inscemade aut inmobilis circa te
arcitit cursus instellis. hec et his simi¬
la dum dixerit rationis cibi ueri sini
Tasignare uititur aliquid et ꝓbare.
Age nunc incerroga alterum mathema¬
ticuni: cui ipsas horas ipsumq tempus
inbonis tͥ exuberasse casib dicas. Llico ui¬
debis euu tͥ rationabilia scẽmata in finita
afferre: quib approbet quia inpsis dem
porib tͥ euenire debuerint bona. Curu¬
lum et enim deuet ex omii parte collec¬
tum: inquo diuersas ac uarias causas
accipit ex quib occasionem capiat dicen¬
di quod uoluit. Nam futura dum peni¬
tus p̃uidere non possunt demactericas

Expanded text:
ie ad te mathesis venire doctorem, cui dicas, illo tempore te asperis casibus laborasse, et inquire per quas stellas hoc tibi evenebio talia, quod tempus tuum a malitioso Marte susceptum est, aut Saturnus apocatasticus fuit, aut annus tuus ex diametro susceptus est, aut climacterica tibi in centro sunt nata, aut syndetus fuit cum main schemate, aut immobilis circa te exstitit cursus in stellis. Haec et his similia cum dixerit, rationis tibi verisimile assignare nititur aliquid et probare. Age nunc, interroga alterum mathematicum, cui ipsas horas ipsumque tempus in bonis tibi exuberasse casibus dicas, illico videbis eum tibi rationabilia schemata infinita afferre, quibus approbet, quia in ipsis tibi temporibus evenire debuerint bona. Circulum etenim tenet ex omni parte collectum, in quo diversas et varias causas accipit, et quibus occasionem capiat dicendi quod voluerit. 56. Nam futura dum penitus praevidere non possunt, climactericas
Abbreviated transcription (Latin):
um ac inexꝑtam aromatice suauitatis
illie diffusam flaglantiam memoratus ille
monachis tantiq boni reꝑtor inibi tẽ
ꝑsenserit. in effabile ipso ure uirando at¬
astante habetur. Hoc tamen luce clarius
filget. quod huius modi signis ueluti
quibdam uocib ꝓmulgatum fuerit: qđ
his qui querebatur di martyr et leuita
incentius eẽt inuentus. Qui ertra mul¬
aplices et ad mirandas suppliciorum eui
mitias ita ut p̃libaumis integer lib̾q
iputredinis labe reꝑtus ẽ: quod nullo
modo inpreparato sibi ad efferendum
luculo neruis adhuc rigidis componi
potuerit iusi ꝑartus hoc cogente neces¬
sitate complicatus dissolueretur. Quib
onitucrentia et tumnore ꝑfectis adͥ ospi¬
aum deportatuł: dempusq ac oportu¬
mias exeundi patriamq reuisendi presto

Expanded text:
um ac inexpertam aromaticae suavitatis um ac inexpertam aromaticae suavitatis illic diffusam fragrantiam, memoratus ille monachus, tanti boni repertor, inibi tunc persenserit, ineffabile ipso jurejurando attestante habetur. Hoc tamen luce clarius fulget, quod hujusmodi signis veluti quibusdam vocibus promulgatum fuerit, quod is qui quaerebatur Dei Martyr et Levita Vincentius esset inventus. Qui extra multiplices et admirandas suppliciorum ejus injurias ita, ut praelibavimus, integer liberque a putredinis labe repertus est, ut nullo modo in praeparato sibi ad efferendum sacculo, nervis adhuc rigidis componi potuerit: nisi per artus, hoc ipsa cogente necessitate, complicatus dissolveretur. Quibus cum reverentia et timore perfunctis, ad hospitium deportatur, tempusque ac opportunitas ex
Abbreviated transcription (Latin):
sexagin. ta⁊ argenteos. solidos uidelicet
quinq precium postulauit. Quib liben¬
ter attributis simul ierunt ad locum
ubi maccriarum tantum eccł̃ie patebant
riune. atq ipsius sepulchri situm ut fue¬
tat intaminatum tituloq signatum re¬
peruuit: in quo erat suꝑ scriptum quod
illic requiesceret sc̃s leuita et martyt uin¬
centius. Predarorum quoq parentum no¬
mina patris cutichii. matris uero euole.
aquib orbi agonista talis ꝓcesserat eudẽ
epitaphio inter cetera refulgebant insctta.
Ergo comꝑto scu denotato sarcofagi loco
die adhuc multo domum reuersi funt:
gl̃ificante audaldo dm̃ ac benediceute qui
tim humana blanditur: accepto lumine
consurgentes soli secrete reuertuntur ad
tumulum. Inueniuntq mire pulchrttu¬
dinis uas marmoreum undiq ut decelit
Quid preterea admirationis ꝓ incredibili
cuis in tegritate. quid ue componctionis
scu lactimarum propter uidelicet gaudi¬

Expanded text:
quadraginta argenteos, solidos videlicet quadraginta argenteos, solidos videlicet quinque postulavit. Quibus libenter tributis, simul ierunt ad locum, ubi maceriarum ecclesiae tantum patebant ruinae, atque ipsius sepulcri situm, ut fuerat incontaminatum tituloque signatum, reperiunt: in quo erat super inscriptum, quod illic requiesceret sanctus levita et martyr Vincentius. Praeclarorum quoque parentum nomina, patris Euticii, matris vero Enolae, a quibus orbi agonista talis processerat, eidem epitaphio inter caetera refulgebant inserta. Ergo comperto seu denotato sarcophagi loco, die adhuc multo domum reversi sunt, glorificante Audaldo Deum ac benedicente, quitim humanis blanditur, accepto lumine consurgentes soli secreto revertuntur ad tumulum: inventumque mirae pulchritudinis vas marmoreum undique, ut decebat, Quid praeterea admirationis pro incredibili ejus integritate, quidve compunctionis seu lacrymarum, propter videlicet gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
audacter ꝑcurreus: tandem aliquando
ualentiam suꝑus nominatam ciuitatẽ
aggreditur. Ubi dieb quatuor incius
suburbio axp̃ianis iam penitus derelic¬
to. anxuis dubiusq quid ageret immo¬
ratus: quinto die zichariam quendam
maurum apud quẽ hospitabatur con¬
ueniens. sciscitababatur abco priuatim
de re propter quã uenerat. et utrum
se hinc adiuuare possit denudatis sccte¬
til inctrrogat. Quo pespondente. seop¬
time posse atq locum ubi preciosus dñi
martyr iacebat. ipsiusq monumenti cum¬
bani adhuc iutegram bene se nosse: eamus
inquit audaldus et uideamus utrum ne
ita ẽ quem admodum testaris. Quo agen¬
te quit michi ait dabis pecume si quod
queris ostendero: Monachiis dixit. Parũ
quidem habeo: s illud uel dotum uel cer¬
te exinde quantum paticris incunctant̃
appendam. Lnde predictus zacharias suꝑ¬
no intinctu scĩq martyris ut credimus
optentui moderatus non amplus quani

Expanded text:
audacter percurrens, tandem aliquando audacter percurrens, tandem aliquando Valentiam superius nominatam civitatem aggreditur. Ubi diebus quatuor in ejus suburbio, a Christianis jam penitus derelicto, anxius dubiusque quid ageret immoratus, quinto die Zachariam quemdam Maurum, apud quem hospitabatur, conveniens, sciscitabatur ab eo privatim de re propter quam venerat, et utrum se in hoc adjuvare possit, denudatis secretis interrogat. Quo respondente se optime posse, atque locum ubi pretiosus Domini martyr jacebat, ipsiusque monumenti tumbam adhuc integram bene nosse: Eamus, inquit Audaldus, et videamus utrumme ita sit, quemadmodum testaris. Quo aiente: Quid mihi dabis pecuniae, si quod quaeris ostendero? Monachus ait: Parum quidem habeo: sed illud totum, vel certe exinde quantum petieris incunctanter appendam. Unde praedictus Zacharias superno instinctu, sanctique martyris, ut credimus, obtentu moderatus, non amplius quam
Abbreviated transcription (Latin):
atot terrarum interualla ꝑ currenda
ꝓmptissinaus: atq ad ꝑfcitnda si qua c¬
etiam forent impedimenta paratisfimꝰ
Itaq blandino eusdem loci abbati re¬
liquisq frĩb sue uoluntatis rem pate¬
faciuit: aquib hoc agendi seu ꝑficien¬
di eos oportebat expetere consilium.
ꝓ cessit sanc omnium qui conuenerant
communis in hoc ualidusq animi ar¬
dor: quorum scilicet mentes uirtus
dentib dum taxat annius diuino qd̃
ẽ magis fatendum consulto. paratis
omnib excunt cum duob tantum fa¬
mulis: hẏlares ꝑcedentes ad locum. et
opus sibi cclitus intimatum. E radien¬
tib autẽ eis ac uiam festino tramite
accelerantib: hyldebeitus carnis incom̃¬
modo pressus. assumptumꝙ iter quãꝗͣ
inuitus. reliquit. Audalduis uero maestꝰ.
ac deinde uno solo comuite contentus.
post multas quã plixum ẽ expediri pa¬
ganorum insidias. pariterq tribulatio¬
num uatiatum p̃ssutas ducente se rp̃o

Expanded text:
ad tot terrarum intervalla percurrenda ad tot terrarum intervalla percurrenda promptissimus, atque ad perferenda, si qua etiam adforent, impedimenta paratissimus. Itaque Blandino ejusdem loci abbati, reliquisque fratribus suae voluntatis rem patefaciunt: a quibus hoc agendi seu perficiendi eos oportebat expetere consilium. Processit sane omnium qui convenerant communis in hoc validusque animi ardor: quorum scilicet mentes virtus dentibus duntaxat animis divino, quod est magis fatendum, consulto, paratis omnibus exeunt cum duobus tantum famulis, hilares procedentes ad locum et opus sibi coelitus intimatum. Gradientibus autem eis, ac viam festino tramite accelerantibus, Hildebertus carnis incommodo pressus assumptum iter quanquam invitus reliquit. Audaldus vero moestus ac deinde uno solo comite contentus, post multas, quas prolixum esset expedire, paganorum insidias, pariterque tribulationum variarum pressuras, ducente se Christo
Abbreviated transcription (Latin):
daldus nomine: speciali ei fauniliaritate
concrus. etate. ac uite morib pene consi¬
milis. Cuius abore que dicuntur: et mul¬
to etiam ampliora nos uifide accepisse
confidimus. Ad hunc primum memora¬
tus cum prb̃t bildebcitiis accessit. et
quod sibi reuelatum fuerat sccreta ad¬
locutione detegtus. cum inhoc multu̾no¬
dis animando sotium postulauit. Hor¬
tatur amicum. p̃catur dilectum. dei
scĩq martyris affuturum reꝑmittit au¬
rilium uec non et ꝓlaboris sudore eter¬
ne recompeusationis polliectur p̃miiim
Quib auditis uir deuotuis et actenti
pectoris ar̃chano receptis confestim uerb̃
faucus sodalis assensum libentissime p̃buge.
p̃sertim cum idem aquodam nobili bispam¬
cnsi uiro bera nomine frequenter audierit.
quod ciusdem sc̃i lcuite et martyris corpus
abcodem loco cultorib desolato facile in
quãcumq partẽ aquolibet asportari
posset. Conuenitq utcrq corum. aunnꝰ

Expanded text:
daldus nomine, speciali ei familiaritate daldus nomine, speciali ei familiaritate connexus, aetate ac vitae moribus pene consimilis, cujus ab ore quae dicuntur, et multo etiam ampliora nos in fide accepisse confidimus. Ad hunc primus memoratus compresbyter Hildebertus accessit: et quod sibi revelatum fuerat secreta allocutione detegens, eum in hoc multis modis animando socium postulavit. Hortatur amicum, precatur dilectum: Dei sanctique martyris adfuturum repromittit solatium, necnon et pro laboris sudore aeternae recompensationis pollicetur praemium. Quibus vir devotus attenti pectoris arcano receptis, confestim verbis favens sodalis, assensum libentissime praebuit: praesertim cum idem a quodam nobili Hispaniensi viro, Berta nomine, frequenter audierit, quod ejusdem sancti levitae et martyris corpus ab eodem loco cultoribus desolato facile in quamcunque partem a quolibet asportari posset. Convenitque utriusque animus
Abbreviated transcription (Latin):
ciulentium huius uite patrum sequens
ueltigia multis et ipse foret in exemplũ
ie cum se aliquando post ex solutum
iuigiliarum debitum sopori dedisset: uox
lentiam inspaniarum: ac ꝑquire extra
muros ciusdem ciuitatis locum sepulture
uineentii leuite et martẏris. Cuuis corpꝰ
cłia que desuꝑ fuit apaganis obmalig¬
norum ciuigum et circum habitantium
prauam conuersationẽ destructa. ibi absq
ullo religionis honore. nullo excepta ma¬
dee obstante tegmine imbre madescit
echereo. Nam dignum ẽ scito dñiq uo
luntas ut idem głiosus dĩ amicus inde
diligiter effossus adlocum tranferatur
pacis. cultusq legtum. Quib edictis. mox
a conspectii uidentis illa celestis species hu¬
iusmodi uisionem narrantis una cum
uoce subducitur. Qui sopore depullo et
quod uiderat iugilanti aninio replicans
ad dĩ rogandam ꝓmus consurgit elemen¬
tiam: quatinus ꝑeum cunctorum opifex
quod ostenderat dignaretur explere. Prat

Expanded text:
aecedentium hujus vitae patrum sequens aecedentium hujus vitae patrum sequens vestigia, multis et ipse foret in exemplum. Hic cum se aliquando post exsolutum vigiliarum debitum sopori dedisset, vox lentiam Hispaniarum: ac perquire extra muros ejusdem civitatis locum sepulturae Vincentii levitae et martyris. Cujus corpus ecclesia quae desuper fuit, a paganis ob malignorum civium et circum habitantium pravam conversationem destructa, ibi absque ullo religionis honore, nullo obstante tegmine, imbre madescit aethereo. Nam dignum est, scito, Dominique voluntas, ut idem gloriosus Dei amicus inde diligenter effossus, ad locum transferatur pacis cultusque legitimi. » Quibus dictis, mox a conspectu videntis illa coelestis species hujusmodi visionem narrantis una cum voce subducitur. Qui sopore depulso, et quod viderat vigilanti animo replicans, ad Dei rogandam pronus consurgit clementiam, quatenus per eum cunctorum opifex quod ostenderat, dignaretur explere. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
cit euis muentio cuisq ad uos translidio
ccita dinoscatur contingam. S gr̃a me
suꝑ hoc quamius indiginm dignur̃
tamen aggressi estis. siat dñi pia sc̃ꝑ
uoluntas: ipsiusq scĩ e egregui testis
consequens ꝓme ac frequens apud cũ
oratio. Neq fas sit ine tot tancisq p̃¬
ut quod meritis non presumo scãtum p̃¬
cum subleuatus auxilio non ege quide
sed grã duĩ mecum ꝑficere posfir̃. Anno
te orthodoro francorum principe karo¬
io ludouici imꝑatoris filio. inparte
quadam regnorum ipsius in aquitama
scilicet et monasterio quod uulgari ap
cuidam monacho uisio ostensa ẽ: quã
elitus monstratami sequentia declarabũt
Ent igitur ilem uir simplex intra ui¬
uciuilem etatẽ tempiis agens. Senex
morib. ac sc̃e pacientie studiis eruditus
lubitum etuam monasticum quẽ preser¬
aim atempore sui saccrdocii inhiant̾ur
dsidcrauerit ad eptus. talem se totuis
nligionis p̃buerat actib: qui etiam p̃¬

Expanded text:
ut ejus inventio, ejusque ad vos translatio ut ejus inventio, ejusque ad vos translatio certa dignoscatur, contingam. Sed quoniam me super hoc, quamvis indignum, dignanter tamen aggressi estis, fiat Domini pia semper voluntas, ipsiusque sancti et egregii testis consequens pro me ac frequens apud eum oratio. Neque fas sit me tot tantisque prut quod meritis non praesumo, sanctarum precum sublevatus auxilio, non ego quidem, sed gratia Dei mecum perficere possim. te orthodoxo Francorum principe Carolo Hludowici Imperatoris filio, in parte quadam regnorum ipsius, in Aquitania scilicet et Monasterio, quod vulgari appcuidam monacho visio ostensa est, quam coelitus monstratam sequentia declarabunt. Erat igitur idem vir simplex, ultra juvenilem aetatem tempus agens: senex moribus, ac sanctae patientiae studiis eruditus. Habitum etiam monasticum quem praesertim a tempore sui sacerdotii inhianter desideraverat adeptus, talem se totius religionis praebuerat actibus, ut etiam pr
Abbreviated transcription (Latin):
ignis memoria scĩs patribus
domno abbati bernoni ceterisq
sub codem fr̃ĩb inpago albien¬
si. etmnonastrio beati benedicti quos cis¬
trum nominatur. et sub cuis ergiine
regubari stutlio deo commnilitantib. aimo¬
nius peccator alim germani parisioriun
presulis monachorum nouissimus. pre¬
uestia o amantissum patres prudenti nec¬
non et unatabili simplicitate comꝑta non
initoi quod libuit sc̃ati ut̃e michi mo¬
dico tantum inuingere negotium: quati¬
nus ad ueritum sc̃i leuite et martyris tp̃i
uincenti ad uos cuisdemq aduentus suꝑ¬
ne admonitionis causam litteris mandan¬
do posteris futurisq scł̃is sciendum p̃bcicm.
In quo illud etiam competenter erigias. it
grandia paucis lucidem seri ꝓuitando fis¬
tidio spatiosa breui sermone contralam:
quo omnib legentib hoc opus xp̃o p̃bente
p̃betur acciptius. Id quoq quẽ al motem
de iniraculis eusde sc̃i uitcintre nel penes
uos ttultiplici muncrositade eribitis tm

Expanded text:
ignis memoria sanctis Patribus, domno abbati Bernoni, caeterisque sub eo fratribus, in pago Albiensi et monasterio beati Benedicti, quod Castrum cognominatur, sub ejus regimine, regulari studio Deo commilitantibus, Aimoynus peccator, almi Germani Parisiorum praesulis monachorum novissimus, praeVestra, o amantissimi Patres, prudenti, necnon et imitabili simplicitate comperta, non miror quod libuit sanctitati vestrae mihi modico tantum injungere negotium: quatenus adventum beati levitae et martyris Christi Vincentii ad vos, ejusdemque adventus supernae admonitionis causam, litteris mandando posteris futurisque saeculis sciendum praeberem. In quo etiam illud competenter exigitur: ut grandia paucis elucidem, seu pro vitando fastidio spatiosa brevi sermone contraham: quo omnibus legentibus hoc opus, Christo favente, probetur acceptius. Id quoque quemadmodum de miraculis ejusdem sancti in itinere vel penes vos multiplici numerositate exhibitis, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
to ur̃a uenti sunt: ꝓmissiones ur̃e
pluue sunt: terrores flumuna siuit.
Que quantum iux impingant: stat
fundamentum domus mce. nec po¬
terit cadere. fundata cium ẽ: supra
petrã. Hec autẽ dicens: flebat cotidie
it orabat. Et sicut siciens in ardore soł¬
uon nisi fluenta fontium concupiscit.

Expanded text:
ra uenti sunt promissiones uestrae pluuiae| sunt terrores flumina sunt quae quantum uis inpin| gant stat fundamentus domus meę non poterit cadere| fundata enim est super petram. Haec autem dicens| flebat cotidie et orabat et sicut sol sitiens in ardore fluent+|  foncium concupiscit.
Abbreviated transcription (Latin):
fitcor: s et populus hic uiiuersus deorii
suorum figmenta contemipnet. et fidem
quam predicas deuota mente suscipiet.
At ticro uit ilco pͥenus genib interram
curuatis. ocłis ac manib incelum porta¬
tifi: crunctis audientib dixit. Dne iħnu
demptione homo fieri uoluisti et inter
horiues apparens ꝑuexillum crucis tus
abhuniano geniere morẽ exclusist᷑ uibe
ut resurgat adolesceus iste: ut tanti fudi
unigenitum di uiu quẽ cum patre s
sp̃u scõ regnantẽ et dnantẽ confiteinus

Expanded text:
fitebor, sed populus hic universus deorum fitebor, sed populus hic universus deorum suorum figmenta contemnet, et fidem quam praedicas devota mente suscipiet. At vero vir Deo plenus, genibus in terram curvatis, oculis ac manibus in coelum porrectis, cunctis audidemptione homo fieri voluisti, et inter homines apparens per vexillum crucis tuae ab humano genere mortem exclusisti, jube ut resurgat adolescens iste, ut tanti facti unigenitum Dei vivi, quem cum Patre et Spiritu sancto regnantem et dominantem confitemur
Abbreviated transcription (Latin):
miraculo ad laudem et głiam nominis
sui xp̃c oꝑari dignatus ẽ. Nlam cum
isciem uir beatissimus ab urbe digredi¬
ens ut lucrum xp̃o d̾eperctuntib face¬
ret diocesis sue partes uisitarit: ecce
defunctus efferebatur magna popłi
comitante caterua. adolescens cuius
poni defunctum corpus. & manu si¬
lentio imꝑato: clara uoce ad patrem ad¬
co homo ꝓhominib factus mortuos sus¬
citauit: demonia uerbo fugauit: et
ad ostendendam ditatis sue potentiam
quicquid uoluit inter homines oꝑatus ẽ.
Hunc tu si relicta uauitate ydolorum
dm̃ extoto corde credideris. et purificari
te ꝑmiseris fonte baptismatis: et tua sa¬
lute et filii tui resurrectione gnidebis
Tunc idem iouinianus. et uiuersus
astans populus. scĩ ad uoliuintur pecdilb
et cunctis misccłiam flagitantib: cum
iacruis aiebat iouinianus. Magne ser¬
ue cłi uliane si unicum michi pignis
et uite presentis solatium reddideris
non solum ego xp̃m uerum dm̃ eẽ con¬

Expanded text:
miraculo ad laudem et gloriam nominis miraculo ad laudem et gloriam nominis sui Christus operari dignatus est. Nam cum idem vir beatissimus ab urbe digrediens, ut lucrum Christo de pereuntibus faceret, dioecesis suae partes visitaret, ecce defunctus efferebatur, magna populi comitante caterva, adolescens cujusdponi defunctum corpus, et manu slentio imperato, clara voce ad patrem adico, homo pro hominibus factus, mortuos suscitavit, daemones verbo fugavit, et ad ostendendam Deitatis suae potentiam, quidquid voluit inter homines operatus est. Hunc tu si relicta vanitate idolorum Deum ex toto corde credideris, et purificari te permiseris fonte baptismatis, et tua salute et filii tui resurrectione gaudebis. Tunc idem Jovinianus, et universus adstans populus, sancti advolvuntur pedibus, et cunctis misericordiam flagitantibus, cum lacrymis aiebat Jovinianus: Magne serve Dei Juliane, si unicum mihi pignus, et vitae praesentis solatium reddideris, non solum ego Christum verum esse Deum con
Abbreviated transcription (Latin):
inqua pueri corpus iacebat exanime.
Et cunctis flentib et quid beatus uir
acturus foret̃ considerutib ille teneus
uidue filium extra portam clatum
multis astantib suscitasti. et quatri¬
duanum latarum iamq fetãntẽ uer¬
bo potentic tue amortuis reuocasti:
tu p̃cipe ut suscitetur puer iste qua¬
tinus isto resuscitato in corꝑe multi
ꝑtuam fidem resurgant in anuna: p̃¬
sentesq cognoscant quia tu es. xp̃e fi¬
lius di uiui qui p̃cepto patrif mun¬
dum saluasti: cui ꝑte condignas gr̃as
referimus ꝑ infinita scłorum scła. Cumq
fideles respondissent am̃: quasi asomno
surrexit puer incolumis. et cunctis de¬
nuo p̃gaudio flentib parentib in effa¬
bile gaudium. et ceteris astantib ad se¬
quendam xp̃ianitatis religionẽ mag¬
uum prebuit incitamentũ. Mox ergo
pater cus anastasius cum omni fami¬
lia credidit. et haptisii grãm consecutꝰ
auinero fidelium applicatus ẽ. Sequenti
de inceps tempore ꝑcum simile hiuc

Expanded text:
ri jacebat exanime; et cunctis flentibus, et quid beatus vir acturus foret considerantibus; ille tenens hriste, qui viduae filium extra portam elatum multis astantibus suscitasti, et quatriduanum Lazarum jamque foetentem verbo potentiae tuae a mortuis revocasti; tu praecipe ut suscitetur puer iste, quatenus isto resuscitato in corpore, multi per tuam fidem resurgant in anima, praesentesque cognoscant, quia tu es Christus filius Dei vivi, qui praecepto Patris mundum salvasti, cui per te condignas gratias referimus per infinita saeculorum saecula. Cumque fideles respondissent, Amen, quasi a somno surrexit puer incolumis, et cunctis prae gaudio flentibus, parentibus ineffabile gaudium, et caeteris astantibus ad sequendam Christianitatis religionem magnum praebuit incitamentum. Mox ergo pater ejus Anastasius cum omni familia credidit, et baptismi gratiam consecutus numero fidelium applicatus est. 18. Sequenti deinceps tempore per eum simile huic
Abbreviated transcription (Latin):
fonte baptismatis. facti sunt participes
xpiane adoptionis. Pundem etgo uicũ
tus possessor sc̃õ pontitici hummiliter
largitur: et ut ibi eccł̾iam construere⁊
deberet deuotissune precatur. Quod
presuł benignus gratissime cõmpleuit
ibiꝙ multum populũ ꝑscẽ p̾tedicatio¬
nii miniñtriũ año consignalũ.
Ne tamã crẽdendum. hunc tanti pre¬
conh uaram. absq laboris certamine
et inplignatoris antiqui insidiis tet
et talia ꝑficete potuisse: cum mani¬
festissiine clamet apłs. Omnes qui

Expanded text:
fonte baptismatis, facti sunt participes fonte baptismatis, facti sunt participes Christianae adoptionis. Eumdem ergo vicum tus possessor sancto pontifici humiliter largitur, et ut ibi ecclesiam construere deberet, devotissime deprecatur. Quod praesul benignus gratantissime complevit, ibique multum populum per sanctae praedicationis ministerium Domino consignavit. 22. Nec tamen credendum est, tantum praeconem absque laboris certamine et impugnatoris antiqui insidiis, tot et talia perficere potuisse, cum manifestissime clamet Apostolus: Omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
ali cellulam inqua uir di iacuerat ir¬
dictionis cuis compotes fierent ceitatim
p̃cedentis uestigia legunt. Porro beatis¬
simus ad preces sequentium conuer¬
sus. eleuata manu cunctos benedixit:
et omnes qui inter cos aliquo labora¬
bunt in cominodo absq alicuius mo¬
im ꝓpinquant uico qui dicitur rui¬
liacus qui positus ẽ suꝑ finuum ledã
obuios habuit nunties primarii eup̃¬
dem uici. ut quantocius uenpps digna¬
retur: quia unica filia illi erat quam
innuindus inuadens sp̃e atrociter ue¬
xalait. Cum uero ꝑuenisset aduicum
exhibuerunt ei fur entẽ puellam: Et
cus imꝑium uas quod inuisto uire
uindicarat relinquens esfugit: et puellã
inmedio stupentium et xp̃i potentiã
laudantium reliquit sanam. Sicq fac¬
tum ẽ: ut ꝑunius puelle salutem cor¬
poream cuncti uicini eius habitatores
adueram animarum suatũ ꝑuenirent
medelam. Nam omnes ydolorum ua¬
nis abrenuntiantes figmentis. et renati

Expanded text:
alii cellulam, in qua vir Dei jacuerat iralii cellulam, in qua vir Dei jacuerat irdictionis ejus compotes fierent, certatim praecedentis vestigia legunt. Porro beatissimus ad preces sequentium conversus, elevata manu cunctos benedixit, et omnes, qui inter eos aliquo laborabant incommodo, absque alicujus mojam propinquaret vico, qui vocatur Ruiliacus, qui positus est super fluvium Ledam obvios habuit nuntios primarii ejusdem vici, ut quantocius venire dignaretur, quia unica filia illi erat, quam immundus invadens spiritus atrociter vexabat. Cum pervenisset ad vicum, exhibuerunt ei furentem puellam, et ejus imperium, vas quod injusto jure vindicarat, relinquens effugit, et puellam in medio stupentium, et Christi potentiam laudantium, reliquit sanam. Sicque factum est, ut per unius puellae salutem corpoream cuncti vici illius habitatores ad veram animarum suarum pervenirent medelam. Nam omnes idolorum vanis abrenuntiantes figmentis, et renati
Abbreviated transcription (Latin):
cum iuro di nuntiatũ: fuisset. alibi diũ¬
ate noluit: s scđm quod salomon ait.
neliuis c̃ ite ad donnum luctus. quã ad do¬
nuim contiziii. gaudium salutis laturus
ligentib ad domitin inqua infantulus
ualut accessit. et inquadam eius secreta
parte matisionẽ accepit. Iubet ergo aute
ł uiferi defunti corpus: et potre et ma¬
nit. Noctemq ꝑugilem ducens. tanta
instantta precum celi pulsauit secretũ.
ut pariter surgerent et pontifex apuluere.
et infans amorte. Cum eigo iam aurora
fugaces a celo pelleret tedas intrat pater
cum matre. et multa uicinorum frequen¬
tia. inueniiuitq sospitẽ quẽ defunctũ
intulerant: et tanti oꝑis nouitate ꝑcul¬
si celum clamore quatiunt. et uersis uotis
ergo fidei xp̃iane colla supponunt: et in¬
fantẽ quẽ heredem tetrenorum bonorũ
optauerant. celestib disciplinis inbueu¬
dum cum tota beteditate supradicta. p
runt uicini: et alii quidem ꝓsecunt᷑.

Expanded text:
cum viro Dei nuntiatum fuisset, alibi divecum viro Dei nuntiatum fuisset, alibi divertere noluit, sed secundum quod Salomon ait: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii, gaudium salutis laturus lugentibus, ad domum, in qua infantulus jacebat, accessit, et in quadam ejus secreta parte mansionem accepit. Jubet ergo ante se inferri defunctum corpus, et patre et mnit, noctemque pervigilem ducens, tanta instantia precum coeli pulsavit secretum, ut pariter surgerent, et pontifex a pulvere, et infans a morte. Cum ergo jam aurora fugaces a coelo pelleret taedas, intrat pater cum matre et multa vicinorum frequentia, inveniuntque sospitem, quem defunctum intulerant, et tanta operis novitate perculsi, coelum clamore quatiunt, et versis votis ergo fidei Christianae colla supponunt, et infantem, quem haeredem terrenorum bonorum optaverant, coelestibus disciplinis imbuendum cum tota haereditate supradictae porunt vicini, et alii quidem prosequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
raculi nouitate ꝑculsis cepit clamare
Utre magnus ẽ ds xp̃ianoriumn: quẽ
pudicat seruuis eius uiliamis. Ad patrẽ
quoq ait. Uere nunc usq adeo uero er¬
tiuimus. Nam dii quos columus: ꝓcer¬
to demonia sunt. Uidi enun eos in infer¬
no. et uidi quia non erat cis requies ator¬
mentis. Ac uero cunctorum clamore ince
uilianiis renitens mulcumq reluctans
iomnib adoratur. Et hic igitur ꝑp̃dica¬
toñe deo digni pontificis. copiosa multi¬
alo rationabilum piscium sagena fidi¬
alicta: et ad uere credulitatis solidum
tus apfundis eriorum tenebris educta
Iam tunc ergo uelut diuini excititus¬
ignifer. aliis precedentib. aliis sequentib
iitlia fidei serens semina: ad predium
aii uocabulum ẽ ꝓiliacus diuercit. Ingru¬
aitib autẽ noctis tenebris: hospitium sibi
ꝑquiti iubet. At uero in ipso aduentus
aus articulo: puer pariuilus possessoris
iupradicti fundi filius ingrauascente q̃
ueralutur molestia defunctus ẽ. Quod

Expanded text:
t clamare: Vere magnus Deus Christianorum quem praedicat servus ejus Julianus. Ad patrem quoque ait: Vere nunc usque a Deo vero erravimus, nam dii quos colimus, pro certo daemones sunt. Vidi enim eos in inferno, et vidi quia non erat eis requies a tormentis. At vero cunctorum clamore in coJulianus, renitens multumque reluctans, ab omnibus adoratur. Et hi igitur per predicationem Deo digni pontificis copiosa multitudo rationabilium piscium fidei sagena collecta, et ad verae credulitatis solidum littus a profundis errorum tenebris educta est. 19. Jam tunc ergo velut divini exercitus signifer, aliis praecedentibus, aliis sequentibus vitalia fidei serens semina, ad praedium, cui vocabulum est, Proiliacus , divertit. Ingruentibus autem noctis tenebris, hospitium sibi perquiri jubet. At vero in ipso adventus ejus articulo, puer parvulus possessoris supradicti fundi filius, ingravescente, qua vexabatur, molestia, defunctus est. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
qui u̾bo curat omĩa. et sermone suo
solo restaurat uniuersa. hic si uult:
potest me saluam facere. Tunc subri
ad te. Nam et ego apłs cuis sum.
In nomine eius scias te saluandam
ablatus ẽ. Iunc ꝓiciens se moratio¬

Expanded text:
qui uerbo curat omnia| et sermo suus solus . restaurat uniuersa hic si uult potest me| saluam facere. Tunc suad te; nam et ego apostolus ejus sum, et in nomine ejus scias te esse salvatam; sublatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
tus sponte oblatis. ut corpus redli ui¬
berit solidis centum expotulatis: ad
regulum sepedicte ciuitatis nomine
ibdilam carcham facere mandat. im¬
perans ut ipse quoq totidem solidis
sumptis salomoni comiti ꝓpinqui sui
fignarii corptis resticui preciperet. Quib
sic expeditis. ac principum animis
taxata peccuniarum summna lucratis.
ep̃s aduocatur: et cur tantam in mor¬
tuum imperatoria post habita reueren¬
tia exertucrit iniquitatẽ. ueluti reus
maiestatis quiq etiã nec sibi reueritꝰ
fuerit districte inquiritur. Quo etiã¬
et negante et quod non id fecerit cũ
multis di scõrũq uiramentis crudelit̃¬
resistente: andaldus accedens constanti
animo ep̃m fortit̃ coniuncere parat.
S illis minium et absq affectu uti di

Expanded text:
riis sponte oblatis, ut corpus reddi juriis sponte oblatis, ut corpus reddi juberet solidis centum expostulatis, ad regulum saepe dictae civitatis, nomine Abdilam, chartam facere mandat: imperans ut ipse totidem quoque solidis sumptis Salomoni comiti propinqui sui Sugnarii corpus restitui praeciperet. Quibus sic expeditis, ac principum animis, taxata pecuniarum summa, lucratis, episcopus advocatur: et cur tantam in mortuum, imperatoria posthabita reverentia, exercuerit iniquitatem, velut reus majestatis, quique etiam nec sibi reveritus fuerit, districte inquiritur. Quo omnia negante, et quod id non fecerit, cum multis Dei sanctorumque juramentis affirmante, Audaldus accedens constanti animo episcopum fortiter convincere parat. Sed illis diu absque effectu, et, ut