comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
soeslentiũ milites inquit omisso mnilittri ad sensunme audiendo seructũ ẽ ubi sententicãne ̃ uob̵¬
ꝑ egerotum qͥb: eccdẽ placebunt indextrã pastẽ taciti transibitis q̃ parsmaiorerit eo stabit᷑ẽsbo nã
m̃ teagitẽ audice ñfugadelatos nec inertiarelictos hicuos circũuenit hostis uirtutecepistis loca
Digniestis quipauci plurib: opẽ tuleritis. ipsi nullius auxilio egueritis cum eo hoste resẽ quihestidi
delendiom̃isexercitus fortuna ꝑso cordiamusus non sit . hunctamoportunũ colleminminentẽ capas
ñ ante uiderit quã captũ a nobis Nostt̃ paucos totipsimilib: hominũ nec a scensu arguerit nec tenens
locũ cumdieitantũ suꝑ e&̃ uallo circũ dederit quã iuidentẽ acuigilantẽ siceluseritis sopitũ o porte fillas

Expanded text:
enerunt, 'hoc silentium, milites,' inquit, 'omisso militari adsensu in me audiendo seruandum est. ubi sententiam meam uobenerunt, 'hoc silentium, milites,' inquit, 'omisso militari adsensu in me audiendo seruandum est. ubi sententiam meam uobperegero, tum quibus eadem placebunt in dextram partem taciti transibitis; quae pars maior erit, eo stabitur consilio. nunc quae mente agitem audite. non fuga delatos nec inertia relictos hic uos circumuenit hostis: uirtute cepistis locumdigni estis qui pauci pluribus opem tuleritis, ipsi nullius auxilio egueritis. cum eo hoste res est, qui hesterno die delendi omnis exercitus fortuna per socordiam usus non sit, hunc tam opportunum collem imminentem capiti suo non ante uiderit quam captum a nobis, nos tam paucos tot ipse milibus hominum nec ascensu arcuerit nec tenentes locum, cum diei tantum superesset, uallo circumdederit. quem uidentem ac uigilantem sic eluseritis, sopitum oportet fallatis,
Abbreviated transcription (Latin):
renuit . cũ subeuntib: in aduersũ collẽ ex superiorelocosepugnaturũ deindeccdmiratio incessit qđ nec
pignanininent nec abeo c̃silio iniquitate locidet̃rerentꝰ opereseualloq circũdarent. Iũ centuri¬
onibi adie uocatis qͣñ ã illa inscitiabelli acpigritiaẽ Aut quonã modo istiex sidiciniscã panisq uictoriã
peperer̃ hucatq illuc signamoueri ac modo inunũ c̃ferrimodo educiuidetis. opus quidem incipit na
cũiũ cincũ daquallo potuerimꝰ eẽ . Tũ ueronos similes istorũs simꝰsidutius hicmorem᷑ quã cõmodũ sit
Dieedũ itẽ etumut dũ lucis diquid suꝑ ẽ. quib: locis p̃sidia ponant qua pateat hcexitus exploremꝰ
hacconina sagulo gregaliamictuscenturionibus itẽ manipulariũ militũ habituductis neducẽ cirti¬

Expanded text:
tenuit cum subeuntibus in aduersum collem ex superiore loco se pugnaturum; deinde admiratio incessit quod nec tenuit cum subeuntibus in aduersum collem ex superiore loco se pugnaturum; deinde admiratio incessit quod nec pugnam inirent nec, si ab eo consilio iniquitate loci deterrentur, opere se ualloque circumdarent. tum centurionibus ad se uocatis: 'quaenam illa inscitia belli ac pigritia est? aut quonam modo isti ex Sidicinis Campanisque uictoriam pepererunt? huc atque illuc signa moueri ac modo in unum conferri modo educi uidetis; opus quidem incipit nemo, cum iam circumdati uallo potuerimus esse. tum uero nos similes istorum simus, si diutius hic moremur quam commodum sit. agitedum ite mecum ut, dum lucis aliquid superest, quibus locis praesidia ponant, qua pateat hinc exitus, exploremus.' haec omnia sagulo gregali amictus centurionibus item manipularium militum habitu ductis? ne ducem circumi
Abbreviated transcription (Latin):
pr aut nrã uirtꝰ expedi&. Conlaudatus ab consule accepto p̃sidiouadit occultus ꝑsdtũ nec prius
ab hoste ẽ uisus quã loco quem petebat ad ꝓpinquauit. indecadmiratione pauentib: cunctis cũ om¬
numinseuestis sent oculos & spatiũ consulidedit ad subducendũ agmenin aequiorẽ locũ & ipse
in sumoconsticit uerticẽ sanites dũ huc illuc signa uertunt utriusq reiamissa occasioneneq in seqͥ
eos nisi pecondẽ ucellẽ inquapaulo ante subiectũ eũ telis sius habuerant poss̃ necerigere cgm̃ in cãpũ
siꝑse abdeciotumulũ sed cũ intoin hos magis qͥ fortunã gerendȩ reieri puerant tũ ꝓpinquittes ioci
atq ipse paucitas incitat . & nc̃ circũdareundiq: collẽ armatis uolunt ut a cõsdeciũ in t̃cludant nc̃
uiã pate facere utdegressos inucllẽ adoriantur : incestos quida gerent nox opp̃ssit. deciũ primũ spes

Expanded text:
 aut nostra uirtus expediet.' conlaudatus ab consule accepto praesidio uadit occultus per saltum; nec prius  aut nostra uirtus expediet.' conlaudatus ab consule accepto praesidio uadit occultus per saltum; nec prius ab hoste est uisus quam loco quem petebat appropinquauit. inde admiratione pauentibus cunctis, cum omnium in se uertisset oculos, et spatium consuli dedit ad subducendum agmen in aequiorem locum et ipse in summo constitit uertice. Samnites dum huc illuc signa uertunt utriusque rei amissa occasione neque insequi consulem nisi per eandem uallem, in qua paulo ante subiectum eum telis suis habuerant, possunt, nec erigere agmen in captum super se ab Decio tumulum; sed cum ira in hos magis, qui fortunam gerendae rei eripuerant, tum propinquitas loci atque ipsa paucitas incitat; et nunc circumdare undique collem armatis uolunt, ut a consule Decium intercludant, nunc uiam patefacere, ut degressos in uallem adoriantur. incertos quid agerent nox oppressit. Decium primum spes
Abbreviated transcription (Latin):
romanꝰ potitur quo sebm̃i s cãpanorũ multitudo gratulabunda effudit : ceterũ hoogaudiũ magna ꝓpeclade
in samnio fedatum ẽ. Nam absatricula ꝓfectꝰ cornelius cõs exerctu incaute in saltũ auiaualle ꝑiuũ
circaq insessum abhoste indux̃ nec prius quã recipituto signa ñ poterant inminentẽ capit hostẽuidit
unũ editũ in saltucollẽ in minentẽ hostium castris aditu arduum in pedito agmini. expeditis haud
difficilẽ itaq c̃suli t̃rito animqͥ uides net uinquit aulecornelicacum̃ illud supra hostẽ. arxilla ẽ
principes hastatosq: dederis cũ quib: ubieua sero in sũmũ ꝑgehincomniliberm& uteq exercitũ serua
neqenĩ moueri hostis subiectus nobis ad om̃sictussine suc ꝑniciae poteritnos deinde aut fortuna

Expanded text:
Romanus potitur, quo se omnis Campanorum multitudo gratulabunda effudit. ceterum hoc gaudium magna prope clade Romanus potitur, quo se omnis Campanorum multitudo gratulabunda effudit. ceterum hoc gaudium magna prope clade in Samnio foedatum est. nam ab Saticula profectus Cornelius consul exercitum incaute in saltum caua ualle peruium circaque insessum ab hoste induxit nec prius quam recipi tuto signa non poterant imminentem capiti hostem uidit. unum editum in saltu collem, imminentem hostium castris, aditu arduum impedito agmini, expeditis haud difficilem. itaque consuli territo animi 'uidesne tu' inquit, ' A. Corneli , cacumen illud supra hostem? arx illa esprincipes hastatosque dederis; cum quibus ubi euasero in summum, perge hinc omni liber metu, teque et exercitum serua; neque enim moueri hostis, subiectus nobis ad omnes ictus, sine sua pernicie poterit. nos deinde aut fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
ante sequisq memor andũ p̃liũci& stant obmixisc̃nites quã quã plura accipiunt quã infesta
ra Aliquã diu iampugnatũ ercat atroxcedescirca signa scmnitiũ fuga abnulla dupadei
sentirent haud multum suꝑeẽ acensi iraconcituant sem hostẽ Tum primũ referripedẽ atq nclm ane in fugũ ap¬
paruit tũ capioccidi samnis nec suꝑ fuissent mulqnin ox uictoriã magis ꝙ pliũ diremissa : et romani fatebant᷑ nũꝙͣ
cũptinatiore hoste conflictũ & samnite s cũ quereret᷑ qͦ nam primacausa tac̃ obstinatos mouiss& in fugũ oculos
sibiromanorũ ardereuisos aiebant uesanos qiuultus & furentia ora. indeplus quã ex alia ulla ret̾roris ortũ
quẽ terrore ñ pugne solũ euentu sed nocturna ꝓfectione confessisunt. posterodie uacius hostium castris

Expanded text:
ante se quisque memorandum proelium cient; stant obnixi Samnites, quamquam plura accipiunt quam inferunt ante se quisque memorandum proelium cient; stant obnixi Samnites, quamquam plura accipiunt quam inferunt uolnera. aliquamdiu iam pugnatum erat; atrox caedes circa signa Samnitium, fuga ab nulladum partuires sentirent et diei haud multum superesse, accensi ira concitant se in hostem. tum primum referri pedem atque inclinari rem paruit; tum capi, occidi Samnis; nec superfuissent multi, ni nox uictoriam magis quam proelium diremisset. et Romani fatebantur nunquam cum pertinaciore hoste conflictum, et Samnites, cum quaereretur quaenam prima causa tam obstinatos mouisset in fugam, oculos sibi Romanorum ardere uisos aiebant uesanosque uoltus et furentia ora; inde plus quam ex alia ulla re terroris ortum. quem terrorem non pugnae solum euentu sed nocturna profectione confessi sunt. postero die uacuis hostium castris
Abbreviated transcription (Latin):
itcconflixer̃ ut aliquã diu in neu trãpartem inclincrentacies. Tum consultre pdatuonẽ
iniciendamratus quan do ui pelli ñ poterant equitibus in mis sis turbare prima signa nostũcne
quos ubin equiquã tumultuantes inspatio exiguo uoluere turmas uidit. neo possea perire in hostesiuũ
reueotus ad ante signanos legionũ cũ desiluiss& exequo nr̃min quit peditũ illudmilites : oparit̃
ut meuideritis quacũ incessero in aciẽ hostium ferrouiã facientẽ sic ꝓsequisqi obuiossẽnis :
Illa omã quanun cerecte micanthastȩ patestccta strageuastacernetis : Haeo dicta dederat S
eqͥtes cõsius su discurrunt in cornua legionibiqi inmedia maciẽ a periuntui ã. Primꝰ omniũbos
inuadithostẽ & cũ quo forte contulitgradũ obtruncat: Hoc specticculo accensi dextaleus

Expanded text:
ita conflixerunt ut aliquamdiu in neutram partem inclinarent acies. tum consul trepidationem ita conflixerunt ut aliquamdiu in neutram partem inclinarent acies. tum consul trepidationem iniciendam ratus, quando ui pelli non poterant, equitibus immissis turbare prima signa hostium conatur. quos ubi nequiquam tumultuantes in spatio exiguo uoluere turmas uidit nec posse aperire in hostes uiam, reuectus ad antesignanos legionum, cum desiluisset ex equo, 'nostrum' inquit, 'peditum illud, milites, est opus; agitedum, ut me uideritis, quacumque incessero in aciem hostium, ferro uiam facientem, sic pro se quisque obuios sternite; illa omnia, qua nunc erectae micant hastae, patefacta strage uasta cernetis.' haec dicta dederat, cum equites consulis iussu discurrunt in cornua legionibusque in mediam aciem aperiunt uiam. primus omnium consul inuadit hostem et cum quo forte contulit gradum obtruncat. hoc spectaculo accensi dextra laeuaque
Abbreviated transcription (Latin):
ludo p̃tereamilittris cum ue locitatis uiriũq: interseaequales certamin aineunt comifacailisiuunet
acuinciuultu eodem necquemquã as ꝑnari parem quis eofferr& factis benignꝰ ꝓredictus haudnñ
libertatis alien e quam suae dignitatis memor & quonihil popularius ÷ quib: a stibi petierat magistra
hisdem gerebat . Itaq uniuersus exercitus incredibili a lacritate adhortationẽ ꝓsecutus ducs
castrise greditur p̃liũ ut quod maxim erumquã parispe utrimq: equis uiribus cũ fiducia suisine
c̃ temptu hostium conmissum ẽ S an nitib: ferociã augebant nouaeres gestȩ et paucos anedies
geminata uictoria romanis contraqua dringentor ũ annorũ de cori & condite urbiaequds
uictoria utrisq: tam̃ nouus hostiscurã addebat : Pugna indicio fuit quos gesserint aninos nus

Expanded text:
in ludo praeterea militari, cum uelocitatis uiriumque inter se aequales certamina ineunt, comiter facilis; uincere in ludo praeterea militari, cum uelocitatis uiriumque inter se aequales certamina ineunt, comiter facilis; uincere ac uinci uoltu eodem nec quemquam aspernari parem qui se offerret; factis benignus pro re, dictis haud minus libertatis alienae quam suae dignitatis memor; et, quo nihil popularius est, quibus artibus petierat magistratus, iisdem gerebat. itaque uniuersus exercitus incredibili alacritate adhortationem prosecutus ducis castris egreditur. proelium, ut quod maxime unquam, pari spe utrimque, aequis uiribus, cum fiducia sui sine contemptu hostium commissum est. Samnitibus ferociam augebant nouae res gestae et paucos ante dies geminata uictoria, Romanis contra quadringentorum annorum decora et conditae urbi aequalis uictoria; utrisque tamen nouus hostis curam addebat. pugna indicio fuit quos gesserint animos; namque
Abbreviated transcription (Latin):
patricius enim eras & liberatoribus patriȩortus. et eodemanno familicista consulatũ quo urbs bu
consulem habuit nunciam nob̵ patribi uobisq pleber pimiscuus consulatus pate neo generis ut ante sel
uirtutis ẽ p̃mium ꝓinde sũmũ quodq: specta te milites ñ simihi nouũ hoc corru in cognom̃ dusaucton
homines dedistis publicolarũ uecustum familiaenrȩ cognom̃ memoria excessit. semꝑ ego plebemr omaũ
militiae domiq priuatus uim agis tratibus paruis magnisq aeq: tribunꝰ a cõss eodem tenore ꝑom̃s demegis
consulatus colo atq colui nc̃ qđ instatdus beneiuuantib: nouũ atq integrũ desamni tib triũphũntũ
petitenon alias militi ftmiliarior dux fuit . om̃ a inter infimos militũ haud grauatȩ munia obtidm

Expanded text:
patricius enim eras et a liberatoribus patriae ortus, et eodem anno familia ista consulatum quo urbs haec patricius enim eras et a liberatoribus patriae ortus, et eodem anno familia ista consulatum quo urbs haec consulem habuit: nunc iam nobis patribus uobisque plebei promiscuus consulatus patet nec generis, ut ante, sed uirtutis est praemium. proinde summum quodque spectate, milites, decus. non, si mihi nouum hoc Coruini cognomen dis auctoribus homines dedistis, Publicolarum uetustum familiae nostrae cognomen memoria excessit; semper ego plebem Romanam militiae domique, priuatus, in magistratibus paruis magnisque, aeque tribunus ac consul, eodem tenore per omnes deinceps consulatus colo atque colui. nunc, quod instat, dis bene iuuantibus nouum atque integrum de Samnitibus triumphum mecum petite.' non alias militi familiarior dux fuit omnia inter infimos militum haud grauate munia obeundo.
Abbreviated transcription (Latin):
ddadib: samnitiũ aestimarent uistutẽ quale scũq int̃secertauerint necesse fuisse alterũ
pastem uincicã panos quidem haud dubiae magis nimio fluxu fluentib: reb: mollitiaq
crods cora pr quitrium phos paene plures quã annos ab urbe condita numerent quiom̃a
ancase sabinos &erumã latinos hemicos equos uol scos uruncos domita armis habiant qg llos cor
p̃lus caesos postre mo in mare acnaues fuga compulerit . cumgloriabellacurtuto sua
dumtexat magnificus adhortator sit uerbis tantum ferox operũm ilitariũ exper sanquietipsec&
tractarȩ ꝓcedere ante signauers ceri medic inmole pugnȩ sciat ftcciamedia nondicta uosmlites in
sequi uolo nec disciplinã modo sed exemplum etium amepetere non stcctionib: modo nec ꝑ contione sus¬
tantas nobilibus sedhac dextramihitres consulatus sumã q: laudẽ peperi. fuittum hocdiciperent

Expanded text:
cladibus Samnitium aestimarent uirtutem; qualescumque inter se certauerint, necesse fuisse alteram cladibus Samnitium aestimarent uirtutem; qualescumque inter se certauerint, necesse fuisse alteram partem uinci. Campanos quidem haud dubie magis nimio luxu fluentibus rebus mollitiaqtot decora populi Romani, qui triumphos paene plures quam annos ab urbe condita numeret; qui omnia circa se, Sabinos Etruriam Latinos Hernicos Aequos Uolscos Auruncos, domita armis habeat; qui Gallos tot proeliis caesos postremo in mare ac naues fuga compulerit? cum gloria belli ac uirtutdumtaxat, magnificus adhortator sit, uerbis tantum ferox, operum militarium expers, an qui et ipse tela tractare, procedere ante signa, uersari media in mole pugnae sciat. 'facta mea, non dicta uos, milites' inquit, 'sequi uolo, nec disciplinam modo sed exemplum etiam a me petere. non factionibus modo nec per coitiones usitatas nobilibus sed hac dextra mihi tres consulatus summamque laudem peperi. fuit cum hoc dici poterat:
Abbreviated transcription (Latin):
missis belloq quia non redderentur sollemnimore indicto decreuer̃ ut primo qq̃ tẽprde ȩare
in cã paniam cornelius in samnium ille admontẽ claurũ hic ad satriculam castraponuN :
pmoriualerios ãnitiũ legiones eo nãq: omnem bellimolem inclinaturã censebant occurr
simulincampanos stimulabat iratam ꝓpmtos nunc adferenda nc̃ ad accersenda aduers
seauxilia ut uero castraromana uider̃ fero citer ꝓsequisqi signũ duces poscere. ad firmare
eudem fortuna romanũ campano laturũ opem quacã panus sidici notulerit ualerius letub
eertaminib tẽptan dihostis caus ab auditam ultos moratus dies signum pugnȩ ꝓposuit
paucis suos adhorittus ne nouum bellum eos nouusq hostis terrer&ꝰ quic quida burbe lor¬
guis ꝓfennent arma magis magisq: inbelles gentes eos ꝓdire ne sidicinorum cãpanorũq:

Expanded text:
missis, belloque, quia non redderentur, sollemni more indicto, decreuerunt ut primo quoque tempore de ea re missis, belloque, quia non redderentur, sollemni more indicto, decreuerunt ut primo quoque tempore de ea re in Campaniam, Cornelius in Samnium, ille ad montem Gaurum, hic ad Saticulam castra ponunt. priori Ualerio Samnitium legiones—eo namque omnem belli molem inclinaturam censebant— occurrunt; simul in Campanos stimulabat ira tam promptos nunc ad ferenda, nunc ad accersenda aduersus se auxilia. ut uero castra Romana uiderunt, ferociter pro se quisque signum duces poscere, adfirmare eadem fortuna Romanum Campano laturum opem qua Campanus Sidicino tulerit. Ualerius leuibus certaminibus temptandi hostis causa haud ita multos moratus dies signum pugnae proposuit, paucis suos adhortatus ne nouum bellum eos nouusque hostis terreret: quidquid ab urbe longius proferrent arma, magis magisque in imbelles gentes eos prodire. ne Sidicinorum Campanorumque
Abbreviated transcription (Latin):
placuit datamandata ut p̃ces campanorũ responsum senatus amicitiae samnitiũ memor
deditionem postremo facit ̃ samnitib: exponerent peterent ꝓsocietate amicĩaq: ut dediticus suis
parcerent neq in eum a grumqui pr̃ factus eẽ̃ hostilia arma inferrent sileniter agendo parũ
ꝓficerent denuntiarent samnitibus pr̃. senatusq uerbis ut capuad urbe cãpanoq agro abstinereN
daeclegatis agentibus in concilios amnitiũ ad eo ẽ fero citerresponsũ ut ñ solũgesturos seeẽ dicerent id
bellum sed magis tratus eorum ecuria egressi stantibus legatis p̃fectos cohortiũ uocareNT
hisq: clara uoce imperarent ut p̃datumin agrũ campanũ extemplo proficiscerentur : Hac
legationeromã relatt positis omnium aliar̃ rerũ curis. patres fecialib: ad resrepetendas

Expanded text:
placuit. data mandata, ut preces Campanorum, responsum senatus amicitiae Samnitium memor, placuit. data mandata, ut preces Campanorum, responsum senatus amicitiae Samnitium memor, deditionem postremo factam Samnitibus exponerent; peterent pro societate amicitiaque, ut dediticiis suis parcerent neque in eum agrum qui populi Romani factus esset hostilia arma inferrent; si leniter agendo parum proficerent, denuntiarent Samnitibus populi Romani senatusque uerbis, ut Capua urbe Campanoque agro abstinerent. haec legatis agentibus in concilio Samnitium adeo est ferociter responsum, ut non solum gesturos se esse dicerent id bellum sed magistratus eorum e curia egressi stantibus legatis praefectos cohortium uocarent iisque clara uoce imperarent ut praedatum in agrum Campanum extemplo proficiscerentur. hac legatione Romam relata, positis omnium aliarum rerum curis patres fetialibus ad res repetendas
Abbreviated transcription (Latin):
dere iuneti sunt itaq arma deos prius quã homines iuolaturiaduers as samnites uob suer¬
legutos sic̃ fasiusq ÷ ad socios atq amicos p̃catũmittemꝰ nequa uobisuis fiat Adea princeps legationis¬
sceñ domomandatum attulerant quando quidemin quit nr̃a tueriaduersusuimatq inuriã iusta
uinon uulti s urã certedefendetis. Itaq populũ campanum urbẽq a puam a gros delubra dm̃ diuina
haec dicitc om̃s manus ad cos. tendentes plenila crimarũ inuestibulocuriȩ ꝓcubuer : cõmotipatres
uice fortunarũ human arũ sulle p̃potens opibi populus luxuria suꝑbiaq clarus a quo paulo ante
auxilium finitimi petissent adeo in fractos gerer& animos ut seipsa suaq omã potestatis alienȩ
facer& tumiam fides agiuis ad editos ñ ꝓdinec facturũ equa s amnitiũ populum censebant si a

Expanded text:
edere iuncti sunt; itaque arma, deos prius quam homines uiolatura, aduersus Samnites uobis negedere iuncti sunt; itaque arma, deos prius quam homines uiolatura, aduersus Samnites uobis neglegatos, sicut fas iusque est, ad socios atque amicos precatum mittemus, ne qua uobis uis fiat.' ad ea princeps legationis—sic enim domo mandatum attulerant—'quando quidem' inquit, 'nostra tueri aduersus uim atque iniuria iusta ui non uoltis, uestra certe defendetis; itaque populum Campanum urbemque Capuam, agros, delubra deum, diuina haec dicta omnes, manus ad consules tendentes, pleni lacrimarum in uestibulo curiae procubuerunt. commoti patres uice fortunarum humanarum, si ille praepotens opibus populus, luxuria superbiaque clarus, a quo paulo ante auxilium finitimi petissent, adeo infractos gereret animos, ut se ipse suaque omnia potestatis alienae faceret. tum iam fides agi uisa deditos non prodi; nec facturum aequa Samnitium populum censebant, si a
Abbreviated transcription (Latin):
reliquisse inqua nunc exspectatione senatũ populũqi cã panũ coniuges liberos qinr̃os ũt̃
star e omnẽ multitudinẽ ad portasuiã hinc ferentẽ ꝓspectantes : Certũ habeo qͥcqd illis nos p̃c
sollicitis acpendentibus animis renuntia reiubeatis. alterũ responsum salutẽ uiccoriã luce
aclibentatẽ alterũ ominari horreo q̃ferat : ꝓinde ut autdeur̃is futuris sociis atq ames ae
nusquã ullis futuris nobis consulite Submotis de indelegatis cum consulcus senatus e& etsimas¬
ne parciurbs maximaopulentis simaq: italiȩ uberrimus agermariq ꝓpinquus aduars¬
iut ex auctomiute senatus cõs. Auxiliouos campani dignoscensec senatus. sedita uobis cun
amicitiam instruipar ẽ nequauetustior amicitia ⁊ societtes uioletur. Samites nobis cunses¬

Expanded text:
reliquisse? in qua nunc exspectatione senatum populumque Campanum, coniuges liberosque nostros esse? reliquisse? in qua nunc exspectatione senatum populumque Campanum, coniuges liberosque nostros esse? stare omnem multitudinem ad portas uiam hinc ferentem prospectantes certum habeo. quid illis nos, patres conscripti, sollicitis ac pendentibus animi renuntiare iubetis? alterum responsum salutem uictoriam lucem ac libertatem; alterum—ominari horreo quae ferat. proinde ut aut de uestris futuris sociis atque amicis aut nusquam ullis futuris nobis consulite.' summotis deinde legatis, cum consultus senatus esset, etsi magnae parti urbs maxima opulentissimaque Italiae, uberrimus ager marique propinquus ad uarieita ex auctoritate senatus consul. 'auxilio uos, Campani, dignos censet senatus; sed ita uobiscum amicitiam institui par est, ne qua uetustior amicitia ac societas uioletur. Samnites nobiscum fo
Abbreviated transcription (Latin):
atqi pecudum acttas incendia uillarũ acruinas om̃a ferro igniq uastatt. hiscine ira explersiitutis
sed cupiditas explendaẽ ea ad oppugnandum capuã rapit Aue delere urbem pulcherrimã autipsipisi¬
dere uolunt seduos potiusromanibene ficiourõ occupate eã qua illos habere ꝑmale ficũ sinatisin
loquor apud recus antẽ iustab ella populũ. sed tam̃si ostenderitis auxiliaurã neb ello quidẽ arbitror
uobopus fore usq adnos contemptus amnitium ꝑuenit su pra ñ ascendit. Itq umbraum̃ auxliro¬
mani tegi possumus quic quid deinde habuerimus quicquididipsi fuerimꝰ urm id omne existimatim:
uob arabitur a gercã panus uob cpua unbs frequentabitur. conditorũ parentũ deorũin mortidum
g ꝓsequente creditis nosillinç ꝓfectos quã omnia uotorũ lacrimarũq plena

Expanded text:
atque pecudum actas, incendia uillarum ac ruinas, omnia ferro ignique uastata. hiscine ira expleri non potuit? atque pecudum actas, incendia uillarum ac ruinas, omnia ferro ignique uastata. hiscine ira expleri non potuit? sed cupiditas explenda est. ea ad oppugnandam Capuam rapit; aut delere urbem pulcherrimam aut ipsi possidere uolunt. sed uos potius, Romani, beneficio uestro occupate eam quam illos habere per maleficium sinatis. non loquor apud recusantem iusta bella populum; sed tamen, si ostenderitis auxilia uestra, ne bello quidem arbitror uobis opus fore. usque ad nos contemptus Samnitium peruenit, supra non ascendit; itaque umbra uestri auxilii, Romani, tegi possumus, quidquid deinde habuerimus, quidquid ipsi fuerimus, uestrum id omne existimaturi. uobis arabitur ager Campanus, uobis Capua urbs frequentabitur; conditorum, parentium, deorum immortalium  generum multitudinis prosequente creditis nos illinc profectos? quam omnia uotorum lacrimarumque plena
Abbreviated transcription (Latin):
ritis samnitium erimꝰ : Capuã ergo et cãpaniam omnẽ ur̃is ansanitium uiribus accedere malitis ud¬
berate : Om̃ibꝰ quidẽ romani urãm miseri cordiã urm auxiliũ aequũ ẽ patere his tam̃ maxinȩ quir̃i¬
implorantibus alus auxiliũ dũ suprauires suces p̃stant om̃sipsun han enecessitatẽ uener̃ quãquãpe¬
nauimꝰ uerbo ꝓsidicinis rȩꝓnobis cũ uideremꝰ finitimũ populũ ne facrio latro cnio s cmnitiũ peti etabe fle¬
grassent sidicinia dnrã m sacturã illud incendiũ eẽ Nec enĩ nc̃ quia dolent inuriã acceptã sãntes sul
quia gaudent oblatic̃ sibi eẽ causã oppugnatum nos ueniunt ansi ultio irȩ hec et ñ occasio cupiditatis ea per¬
de eet̃parũ fuit quod semel in sidicino agro iterũ in cã pania ipsalegiones nr̃ascecidere : q̃ẽ istatanufiei
ira quã ꝑdua sacies fusus sanguis explere nom potuerit : Ad dehuc populationẽ agrorũpdas homnĩ

Expanded text:
ritis, Samnitium erimus; Capuam ergo et Campaniam omnem uestris an Samnitium uiribus accedere malitis, deliberate. omnibus quidem, Romani, uestram misericordiam, uestrum auxilium aequum est patere, iis tamen maxis auxilium dum supra uires suas praestant, †omnes† ipsi in hanc necessitatem uenerunt. quamquam pugnauimus uerbo pro Sidicinis, re pro nobis, cum uideremus finitimum populum nefario latrocinio Samnitium peti et, ubi conflagrassent Sidicini, ad nos traiecturum illud incendium esse. nec enim nunc, quia dolent iniuriam acceptam Samnites sed quia gaudent oblatam sibi esse causam, oppugnatum nos ueniunt. an, si ultio irae haec et non occasio cupiditatis explendae esset, parum fuit quod semel in Sidicino agro, iterum in Campania ipsa legiones nostras cecidere? quae est ista tam infesta ira quam per duas acies fusus sanguis explere non potuerit? adde huc populationem agrorum, praedas hominum
Abbreviated transcription (Latin):
hego nosis foederie cautum ẽ : fuit quidem apuduos semꝑsatis iusta causa amicitiȩ uelle cũ uob amicũ
se quuosappeter& Camptm̃ & si fortuna psensm ag n ficȩ laquꝓbib& nurbis ampliuidne ñ ag¬

Expanded text:
iungeretis foedera, cautum est. fuit quidem apud uos semper satis iusta causa amicitiae, uelle eum uobis amicum iungeretis foedera, cautum est. fuit quidem apud uos semper satis iusta causa amicitiae, uelle eum uobis amicum esse qui uos appeteret: Campani, etsi fortuna praesens magnifice loqui prohibet,
Abbreviated transcription (Latin):
locut sunt Populus nos cam panius legiatos aduos p̃ .ẽ. misit amicitiam in ꝑpetuũ auxliũ presens a uob̵
pettũ quãsisecundis rebinr̃is pecissemus sicut cepta celerius ita firmmore uinculo contraetue :
tu no etumnut qui ex ae quonos uenis sei amicitiã meminis semus amici forsittn paerit̃ acnunc subiect
te nobn exuuobis minus essemus: Nuno miseri cordiaurt̃ c̃ciliatiauxilioq in dubu s rebus defensi bene¬
saium s a ceeptũ colamꝰ oport& ne ingraq atqiomniope duun ahumanaq in digniuide umur
sis eoreahe qđ sa nnitespriores amnici sociq: uobis faccis adidualere or bitror ne nosinamiatiã
suisa purun. sedut uetustat egraduhonoris nobp̃tent Neqienun foedere semniciũ ne qua noua

Expanded text:
locuti sunt. 'populus nos Campanus legatos ad uos, patres conscripti, misit amicitiam in perpetuum, auxilium in praesens a uobis locuti sunt. 'populus nos Campanus legatos ad uos, patres conscripti, misit amicitiam in perpetuum, auxilium in praesens a uobis petitum. quam si secundis rebus nostris petissemus, sicut coepta celerius, ita infirmiore uinculo contracta esset; tunc enim, ut qui ex aequo nos uenisse in amicitiam meminissemus, amici forsitan pariter ac nunc, subiecti atque obnoxii uobis minus essemus; nunc, misericordia uestra conciliati auxilioque in dubiis rebus defensi, beneficium quoque acceptum colamus oportet, ne ingrati atque omni ope diuina humanaque indigni uideamur. neque hercule, quod Samnites priores amici sociique uobis facti sunt, ad id ualere arbitror ne nos in amicitiam accipiamur sed ut ii uetustate et gradu honoris nos praestent; neque enim foedere Samnitium, ne qua noua
Abbreviated transcription (Latin):
cum sam nicibus romanis cũ societate amicitiaq uincti ẽ eñt extrinsecusuenit nonorta interipsos :
Sannitessi dicinis aniust carma quic u ribiplus poterant cũ intulissent : eoactiinopes ad opulentiorũ
aixilumcmn fugere campanis sese coniungunt. Campanima gisnom̃ ad psidiũ setiorũ quã uires
cuma tulis sent fluentes luxu ab duratis usu armorum insi dicinopulsi agro inse de inde molẽ omnẽ
belliuerterunt . Namq sdmnites omississidicinis ipsã artem finitimorũ campanos adorq unde equ
fualisiueconia p̃de atqigloriȩplus eẽt tifata inminentis capuȩ collis cũ p̃sidio firmo oecupasser
descendũt inde qua drtato agmine in planitiem quae capuã tifataqi interia c& ub irursuis acie
diniatum aduersoq plio cũ panimtra moenia ẽpuls Cũ roboreiuuentutis suȩ accisonulla ꝓpinqua
peseã coactis ab romanis pecereccuxiliũ legatiintroduct in senatũ maxime in banc sententiã

Expanded text:
cum Samnitibus Romanis, cum societate amicitiaque iuncti essent, extrinsecus uenit, non orta inter ipsos est. Samnites Sidicinis iniusta arma, quia uiribus plus poterant, cum intulissent, coacti inopes ad opulentiorum auxilium confugere Campanis sese coniungunt. Campani magis nomen ad praesidium sociorum quam uires cum attulissent, fluentes luxu ab duratis usu armorum in Sidicino pulsi agro in se deinde molem omnem belli uerterunt. namque Samnites, omissis Sidicinis ipsam arcem finitimorum Campanos adorti, unde aeque facilis uictoria, praedae atque gloriae plus esset, Tifata, imminentes Capuae colles, cum praesidio firmo occupassent, descendunt inde quadrato agmine in planitiem quae Capuam Tifataque interiacet. ibi rursus acie dimicatum; aduersoque proelio Campani intra moenia compulsi, cum robore iuuentutis suae acciso nulla propinqua spes esset, coacti sunt ab Romanis petere auxilium. legati introducti in senatum maxime in hanc sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
bi porcũ saxo siliceꝑcussit sua itẽ carmina albanisuũq iusiurandũ ꝑsuũ dictatorẽ suosq sacdotes peger̃ : Federia
trigemini sic̃ conuenerat arma capiunt: armaticũs iuiutrosq ador trentur: deos patrios piariã acparentes qͥcqͥd
ciuium domi quic qͥd in exercitusit illoꝵ Tunc armaillorũ in cuerimco feroces etsuopte in genio etplenicedor tantũ
uocib in mediũ in t̃duos acies ꝓcedunt : Consederantutrĩq ꝓcastris d exercitꝰ periculim agis psemos quã curȩ exꝑtes:

Expanded text:
dixit porcum saxo silice percussit. sua item carmina Albani suumque ius iurandum per suum dictatorem suosque sacerdotes peregerunt. foedere icto dixit porcum saxo silice percussit. sua item carmina Albani suumque ius iurandum per suum dictatorem suosque sacerdotes peregerunt. foedere icto trigemini, sicut conuenerat, arma capiunt. cum sui utrosque adhortarentur, deos patrios, patriam ac parentes, quidquid ciuium domi, quidquid in exercitu sit, illorum tunc arma, illorum intueri manus, feroces et suopte ingenio et pleni adhortantium uocibus in medium inter duas acies procedunt. consederant utrimque pro castris duo exercitus, periculi magis praesentis quam curae expe
Abbreviated transcription (Latin):
omã funt : tũ ita fuccũ accepimꝰ nec ullius uetustior foederis memoria ẽ : fecialis regẽ tcullũ ita rogaũ
ubes nemerex cũ patrepatricto populialbani foedus ferire : iubente reges agmina inquittȩ
rgeposco rexaitpurã tollito : feci alis exarce graminis herbam purã attulit: postea regẽ
uerbena caput capillosqr tangens pat̃ patratꝰ ãdiusiurandũ patrandũ idẽ sanci endũ fifoedus Multisqud uerbis
q̃ longo effata carminȩ ñ opereẽ referre. ꝑagit legibi deinderecititis : Audunquit iupit̃ Audinq̃ pat̃ patraito
populi albini Auditupopulus albanꝰ : utilla palã prima postremũ exillis taebulis cerauerecitatas sinedolomalontaq:
iuppit̃ prsioferito utegohunc porcũ hiohodie feriã : Tanto q magis ferito q̃uantom agis potespollesq Iaddix̃

Expanded text:
omnia fiunt. tum ita factum accepimus, nec ullius uetustior foederis memoria est. fetialis regem Tullum ita rogauit: omnia fiunt. tum ita factum accepimus, nec ullius uetustior foederis memoria est. fetialis regem Tullum ita rogauit: 'iubesne me, rex, cum patre patrato populi Albani foedus ferire?' iubente rege, 'sagmina' inquit 'te, rex, posco.' rex ait: 'pura tollito.' fetialis ex arce graminis herbam puram attulit. postea regem uerbena caput capillosque tangens. pater patratus ad ius iurandum patrandum, id est, sanciendum fit foedus; multisque id uerbis, quae longo effata carmine non operae est referre, peragit. legibus deinde recitatis, 'audi' inquit, 'Iuppiter; audi, pater patrate populi Albani; audi tu, populus Albanus. ut illa palam prima postrema ex illis tabulis ceraue recitata sunt sine dolo malo, utique spiter populum Romanum sic ferito ut ego hunc porcum hic hodie feriam; tantoque magis ferito quanto magis potes pollesque.' id ubi
Abbreviated transcription (Latin):
cunaipsa p̃buit materiã forte induobi tũ exercitib erant trigemini fris nec ȩtate nec uiribi dispares:
horatio scuratiosq fuis sesaatis constat: nec fermeres antiqua alia ẽ nobilior : Tam̃ in rett̃clarẽ nomi¬
nũ error man&. utrius populihoratii utrius curiati fuerint : Auctores utroq trehunt: plurestam̃
inuenio quiromanos horatios uocent hosut sequar inclinat animꝰ. Cũ trigemi s agunt reges ut prosua
quisq patria dimicent ferro : Ibiimperiũ fore unde uictoria fuerit : Ahil recusatur tempꝰetdocus c̃ueñ
prius quã dimicarent fedus iotum int̃romanos et albanos ẽ his legibi utcui q. populiciues certa¬
mineiucissent is alteri populo cumbona pace imperar& foedert alia alis legibi ceterũ eodẽmodo

Expanded text:
tuna ipsa praebuit materiam. forte in duobus tum exercitibus erant trigemini fratres, nec aetate nec uiribus dispares. tuna ipsa praebuit materiam. forte in duobus tum exercitibus erant trigemini fratres, nec aetate nec uiribus dispares. Horatios Curiatiosque fuisse satis constat, nec ferme res antiqua alia est nobilior; tamen in re tam clara nominum error manet, utrius populi Horatii, utrius Curiatii fuerint. auctores utroque trahunt; plures tamen inuenio qui Romanos Horatios uocent; hos ut sequar inclinat animus. cum trigeminis agunt reges ut pro sua quisque patria dimicent ferro; ibi imperium fore unde uictoria fuerit. nihil recusatur; tempus et locus conuenit. priusquam dimicarent foedus ictum inter Romanos et Albanos est his legibus ut cuiusque populi ciues eo certamine uicissent, is alteri populo cum bona pace imperitaret. foedera alia aliis legibus, ceterum eodem modo
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ p̃teferre sed siuera potius quã dictus peciosa dicendas cupido imperiiduos cognatos iucinosq pͦpͥlos ad
arma stimulat. Neq recte an ꝑperã int̃p̃tor fuerit isticeiꝰ deliberatio qͥbellũ suscepit mealbini gerendo
bello ducem creauere : Illud tetulle monitũ uelim etruffcares quantacirca nosteq maximesit : qͥ ꝓpioo
uolscis hocmagisscis multũ illit̃ra plurimũ maripollent : Nemor esto iã cũ signũ pugnȩ dabis hasduas
acies spectaculo fore ut fessos confectosq simuluictorẽ acuictum ad grediantur : Itaq sinos dii amanT
qm̃ ñ content libertatecertic indubiam imperii seruitii que a leamimus. In eamus aliquã uiã quam
uterutrsimperent sine magnaclade sine multos anguine utriusq populi decerni possit had displic&
nescullo quã quã tũ in dole animitũs peuictoriȩ ferocior erat querentibiutrĩq ratio init᷑. Cuie for¬

Expanded text:
ae te ferre; sed si uera potius quam dictu speciosa dicenda sunt, cupido imperii duos cognatos uicinosque populos ad arma stimulat. neque, recte an perperam, interpretor. fuerit ista eius deliberatio qui bellum suscepit: me Albani gerendo bello ducem creauere. illud te, Tulle, monitum uelim: Etrusca res quanta circa nos teque maxime sit, quo propior es Uolscis hoc magis scis. multum illi terra, plurimum mari pollent. memor esto, iam cum signum pugnae dabis, has duas acies spectaculo fore ut fessos confectosque simul uictorem ac uictum adgrediantur. itaque si nos di amant, quoniam non contenti libertate certa in dubiam imperii seruitiique aleam imus, ineamus aliquam uiam qua utri utris imperent sine magna clade, sine multo sanguine utriusque populi decerni possit.' haud displicet res Tullo quamquam cum indole animi tum spe uictoriae ferocior erat. quaerentibus utrimque ratio initur cui et for
Abbreviated transcription (Latin):
in campũ om̃b copis ẽ : cũ instructe acies starent cerua fugiens lupũ emontibi exacie ꝑcã pos

Expanded text:
in campum omnibus copiis est. cum iin campum omnibus copiis est. cum i
Abbreviated transcription (Latin):
tes deinde consultationes habitȩ atq ita conuenit neun is castris miscerentur om̃s̃ neue inaciem descendereNt
simul samnitibigalli etruscis umbria diedt dies indictapugnȩ: samnitiliꝰ gallisq: delegatapugna dnt̃ipsũ
certamen etrusciumbriq iussi ca straroma expugnare: Haec consilia turbar̃ trans fuge clusini tres
clam nocte ad fabiũ consulem tras gressi quieditis hostiũ consiliis dimissicũdonis ut subinde ut quaeq
res noua decreca& exploratam ꝑferrent : Cossfuluo ut exfaliscopostumio ut exuatia ano exer¬
citũ ad clusium admoueant sumaq:ui fines hoscium depopulentur. scribunt: huius populatianis
fama etruscos exagro sentinate ad suosfinestuendos mouit. instare inde cõs. ut absentib:
his pugnar& ꝑbiduum lacessiere p̃lio hostembiduoni hil dignũ dictuactũ pauci utrĩq cecidere
magisq: irritatis adiustum certim̃ animi quã ad discrimen sũ mererũ ad ducti t̃tio descensũ

Expanded text:
tes deinde consultationes habitae atque ita conuenit ne unis castris miscerentur omnes neue in aciem descenderet simul; Samnitibus Galli, Etruscis Umbri adiecti. dies indicta pugnae; Samniti Gallisque delegata pugna; inter ipsum certamen Etrusci Umbrique iussi castra Romana oppugnare. haec consilia turbarunt transfugae Clusini tres clam nocte ad Fabium consulem transgressi, qui editis hostium consiliis dimissi cum donis, ut subinde ut quaeque res noua decreta esset exploratum perferrent. consules Fuluio ut ex Falisco, Postumio ut ex Uaticano exercitum ad Clusium admoueant summaque ui fines hostium depopulentur, scribunt. huius populationis fama Etruscos ex agro Sentinate ad suos fines tuendos mouit. instare inde consules, ut absentibus iis pugnaretur. per biduum lacessiere proelio hostem; biduo nihil dignum dictu actum; pauci utrimque cecidere, magisque inritati sunt ad iustum certamen animi quam ad discrimen summa rerum adducta. tertio die descensum
Abbreviated transcription (Latin):
paratũ se foeduscũ cansulib feriresi quide orũ displiceat lega cos redire ad seuetuit hae eulegatio
renuntiaretͦtantꝰ gemitꝰ omniũ subito exortꝰ : tantaq: mestitia incesũt ut ñ grauus acceptur i uiderent᷑ finuntiare t᷑
om̃ ł: eolaco mortẽ oppitendã essesũdiumestis suentiũ fuuss& nec consules aut foedere tã curpiaut contra fedustã necessa¬
rũ hisc erepossent .l. lentulus quitũ princeps legatorũ uistute atq honorib: erat patrẽmeũ inquit cos sepe audiuui
nemorentẽ seinad pitolio unũ ñ fuis sea uatorẽ senatui redim̃ de auro agallis ciuitatis quã donee fossaualloq abigna¬
ussino adoper aemuniendũ hosteclaus eent et erũpere non sinemagno periculo tam̃ sinecerta ꝑnicieposseNt
Vssulli s ut decurrere excupitolio armatis in hostẽ licuit quo sepemodo obsessi nobsidente seru per̃ita nob̵ aequo

Expanded text:
paratum se esse foedus cum consulibus ferire; si quid eorum displiceat, legatos redire ad se uetuit. haec cum legatio paratum se esse foedus cum consulibus ferire; si quid eorum displiceat, legatos redire ad se uetuit. haec cum legatio renuntiaretur, tantus gemitus omnium subito exortus est tantaque maestitia incessit ut non grauius accepturi uiderentur, si nuntiaretur omnibus eo loco mortem oppetendam esse. cum diu silentium fuisset nec consules aut pro foedere tam turpi aut contra foedus tam necessarium hiscere possent, L. Lentulus , qui tum princeps legatorum uirtute atque honoribus erat, 'patrem meum' inquit, 'consules, saepe audiui memorantem se in Capitolio unum non fuisse auctorem senatui redimendae auro a Gallis ciuitatis, quando nec fossa ualloque ab ignauissimo ad opera ac muniendum hoste clausi essent et erumpere, si non sine magno periculo, tamen sine certa pernicie possent. quod si, illis ut decurrere ex Capitolio armatis in hostem licuit, quo s
Abbreviated transcription (Latin):
nec inimicostollit. seruate modo quo signominia irritaueritis: Eaẽ roma nagens qua e uicta quiescere¬
sciat uiuet semꝑ in pectorib: illorũ quic quidistuo p̃sens necessitas inuexerit neq eos ante multi plice
penas expetitas a uobis quie scere sin&. Neutrasententia accepta herennius domũ ecastrisẽ auactus
& in castris romanis cũ fruscra multi conatus aderũ pendĩ c aptiessent ⁊iã omniũ rerũ in opiae& iuctineces¬
situt e legatosinittunt qui primũ pacẽ aequã peterent si pacẽ ñ ĩ pecrarent ut i ꝓuo carent ad pugnam
Tũ pontius debellatũ eẽ respondit. etqm nȩuict quidẽ accapti fortunã fateri scirent in ermes cusingulis
uestim̃ tis subiugũ missurũ alias conditiones pacis equas iuctis auictorib fore siagro sãmitiũ decederet᷑
colonie ab ducerent᷑ suis in delegib: romanũ ac samnitẽ aequo federe uicturum isconditionib:

Expanded text:
nec inimicos tollit. seruate modo quos ignominia inritaueritis; ea est Romana gens, quae uicta quiescere nesciat. uiuet semper in pectoribus illorum quidquid istuc praesens necessitas inusserit neque eos ante multiplices poenas expetitas a uobis quiescere sinet.' neutra sententia accepta Herennius domum e castris est auectus. et in castris Romanis cum frustra multi conatus ad erumpendum capti essent et iam omnium rerum inopia esset, uicti necessitate legatos mittunt, qui primum pacem aequam peterent; si pacem non impetrarent, uti prouocarent ad pugnam. tum Pontius debellatum esse respondit; et, quoniam ne uicti quidem ac capti fortunam fateri scirent, inermes cum singulis uestimentis sub iugum missurum; alias condiciones pacis aequas uictis ac uictoribus fore: si agro Samnitium decederetur, coloniae abducerentur, suis inde legibus Romanum ac Samnitem aequo foedere uicturum; his condicionibus
Abbreviated transcription (Latin):
acta rome audierant ꝑ turbatialius inaliã partẽ castroꝵ ad sed anda sinotꝰ discurrunt edeutas¬
tib: responsũ n reddicur imperiũ siquis in hiber& et uiros et armatos seeẽ respondec᷑: eunt
hab& nihil plac& aspere agiqͥppeabipsis datũ locũ sedicionis eẽ mittunt᷑ tres legiq c̃sulacres spuns

Expanded text:
acta Romae audierant perturbati, alius in aliam partem castrorum ad sedandos motus discurrunt. etacta Romae audierant perturbati, alius in aliam partem castrorum ad sedandos motus discurrunt. ettibus responsum non redditur: imperium si quis inhiberet, et viros et armatos se esse respondetur. eunt habet. nihil placet aspere agi; quippe ab ipsis datum locum seditioni esse. mittuntur tres legati consulares, Sp
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ fore alienacalam ittedocum̃ tum datum illis cauendȩ similis in iuriae qđ ad seadtinece i¬
rẽ sibiftoco ereptc̃ filiã qͦ ñ ulera pudica uio turte fuerit miserã sed hon estã mortẽ occubuisi
ñ eẽ iam appi libidinilocum indomosud ab alia uiolentia ei : eodẽ seanimo suũ corpus uindicatñ
quo uindicauerit filiae ceteri sibi ac liberis suis c̃sulerent. Hec uerginio uocifercnti subelamade
multitudo nec illius dolore nec suae libertatse de futuros. & inmixti turbȩ militũ togattũe ade ul
quȩrendo docendoq: quanto uis a qͥnto audita in digniora potuerint uiderisimul ꝓfligatũ iã ren
nuntiando romȩ eẽ insecutosq: qui appiũ ꝓpe int̃enłtũ in exilium abissedicerent ꝑpuler̃ ut ad
arma conclamaretur uellerent: signa et romcã ꝓficiscerent᷑ decẽurisi mulhis q̃ uid eban is ue

Expanded text:
iorem fore. aliena calamitate documiorem fore. aliena calamitate documxorem sibi fato ereptam, filiam, quia non ultra pudica uictura fuerit, miseram sed honestam mortem occubuisse; non esse iam Appi libidini locum in domo sua: ab alia uiolentia eius eodem se animo suum corpus uindicaturum quo uindicauerit filiae: ceteri sibi ac liberis suis consulerent. haec Uerginio uociferanti succlamabat multitudo nec illius dolori nec suae libertati se defuturos. et immixti turbae militum togati, eadem illa querendo docendoque quanto uisa quam audita indigniora potuerint uideri, simul profligatam iam rem nuntiando Romae esse, insecutis qui Appium prope interemptum in exsilium abisse dicerent, perpulerunt ut ad arma conclamaretur uellerentque signa et Romam proficiscerentur. decemuiri simul iis quae uidebant iisque quae
Abbreviated transcription (Latin):
cnspetꝰ ẽ striocũ eciã colum respsusq ipsecruor e totac in secastra c̃uertit & togemula farid in caftris
uisemauioris aliquanto quã erat specie murbane multitudinis fecerant. Qrentib qͥ dreiẽã flens diu
uocẽ ñmnisit taendẽ utiam extrepidatione concurrentiũ turba constitit ac silentiũ fuit ordine cuncta ut
eestcerta ex posut supinas deinde tendens manꝰ conmilitones appellanis orabat ne quod scelus appii
claudicẽt sibiaderibuerentineuse iut panricidã auersarentur sibiuitũ filiaesate cariorẽ fusses lib ent
acpudica e iuuere licitũ fuisset cũ uelut seruam adscuprũ rapiuider& morte amitti meliuis ratũ qu
c̃tumelia liberosimiseri cordia seins peciẽ crudelitatis lapsum nec suꝑstitẽ filia e fucarũ fussi
nisi spemulciscendae mortis ei : in auxilio cõmiliton ũ habuiss&. illis quoqi enm filias soronas
coniugesq: ẽẽ neccũ filia suc libidinẽ appiclaudi extinctã eẽ sed quo inpunitior sit eo effrendo¬

Expanded text:
nspectus est, strictum etiam telum respersusque ipse cruore tota in se castra convertit. et togae multifariam in castris visae maioris aliquanto quam erat speciem urbanae multitudinis fecerant. quaerentibus quid rei esset flens diu vocem non misit; tandem, ut iam ex trepidatione concurrentium turba constitit ac silentium fuit, ordine cuncta, ut gesta erant, exposuit. supinas deinde tendens manus commilitones appellans orabat ne quod scelus Ap. Claudi esset sibi attribuerent neu se ut parricidam liberum auersarentur. sibi uitam filiae sua cariorem fuisse, si liberae ac pudicae uiuere licitum fuisset: cum uelut seruam ad stuprum rapi uideret, morte amitti melius ratum quam contumelia liberos, misericordia se in speciem crudelitatis lapsum; nec superstitem filiae futurum fuisse, nisi spem ulciscendae mortis eius coniugesque esse, nec cum filia sua libidinem Ap. Claudi exstinctam esse, sed quo impunitior sit, eo effrenat
Abbreviated transcription (Latin):
corũ cepit tummagna uia dortus ẽ coriolo s Erat tũ incastris int̃ primores iuuenum c̃.
martius adulescens et consilio et manu promptus cui cognom̃ postea coriolano fuit sũ subito
hxercitum rom anum coriolos obsidentẽ atq in oppida nos quosintus clausos habebat inten¬
Exoppido erupissent hostes forte instatione martius fuit Qui cumdilectamilitũ manu
urbis fucta ignem temere abreptũ inminen tibi muro edificiis iniecit Clamor indeoppi¬
danorũ mixtus muliebri pueriliq: ploratu adcerrorẽ ut sol& primoortusetromanis
stuestanimum & turbauit uulscos ut pote eapta urbe quia deferendam opemuenerant
tas usiuo sci antiates corioli oppidum captũ s tantũq sua laude obstitit fame consulis mar

Expanded text:
corum, cepit; tum magna ui adortus est Coriolos. erat tum in castris inter primores iuuenum Cn. corum, cepit; tum magna ui adortus est Coriolos. erat tum in castris inter primores iuuenum Cn. Marcius , adulescens et consilio et manu promptus, cui cognomen postea Coriolano fuit. cum subito exercitum Romanum Coriolos obsidentem atque in oppidanos quos intus clausos habebat intenex oppido erupissent hostes, forte in statione Marcius fuit. is cum delecta militum manu que facta ignem temere arreptum imminentibus muro aedificiis iniecit. clamor inde oppidanorum mixtus muliebri puerilique ploratu ad terrorem, ut solet, primum orto et Romanis auxit animum et turbauit Uolscos utpote capta urbe cui ad ferendam opem uenerant. ita fusi Uolsci Antiates, Corioli oppidum captum; tantumque sua laude obstitit famae consulis Mar