comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trũq mͥ latus ẜui ambu̾t. R̾. Serui noie
re ut dixi hostes açerrimi atq impii et
absq his uiue̾ suꝑbia ur̃a nõ pot. inq
hoc ut inmultis malo ur̃o miẜi gaude¬
tis. in hoc maxime diuitias optatis an hec
t̾ras et marra perratis inhet aurũ et cu¬
mulatis et spargitis. ut acies hostiũ uĩoꝵ
densior sit indies atq munitior an forta¬
sse nõ ita est. an aliud cõcors diuitum ht̃
oppinio. Nulla fere alia re mediocus for¬
tune bñ inscitutã domũ opulentissie ꝑso¬
rum aut ludorũ regie cedere cũ in multis
excedat q ꝙ illa plures pascit et lautunꝰ.
sub obtentu ẜuitii urget et cõprimit so¬
norisq conpedib iunctu thrait ut et hbi
iure optimo dici possit. quid fecisti miser
ut tot custodib indigeres. G. Gerui me
undiq circunuallant. R. Nulla fuge
nulla apes igr̾ est salutis/ malo quidem
suo ꝑtinaciter delectari desperare demenue

Expanded text:
trumque michi latus servi ambiunt. Servi nomine, trumque michi latus servi ambiunt. Servi nomine, re, ut dixi, hostes acerrimi atque impii; et absque his vivere superbia vestra non potest inque hoc ut in multis malo vestro miseri gaudetis, in hoc maxime divitias optatis, in hoc terras et maria pererratis, in hoc aurum et cumulatis et spargitis, ut acies hostium vestrorum densior sit in dies atque munitior. An fortasse non ita est? An aliud concors divitum habet opinio, nulla fere alia re mediocris fortune bene institutam domum opulentissime Persarum aut Lydorum regie cedere, cum in multis excedat, quam quod illa plures pascit et lautius? obtentu servitii urget et comprimit sonorisque compedibus vinctum trahit, ut et tibi iure optimo dici possit: “Quid fecisti miser, ut tot custodibus indigeres?” Servi me undique circumvallant. Nulla fuge, nulla spes igitur est salutis; malo quidem suo pertinaciter delectari desperate dementie
Abbreviated transcription (Latin):
flati elatiq ambulãt ẜuitiũq pollicita
dominiu usurpãt. exercentq tirop̃n¬
dem et qiͣ ad uastandũ ꝯducti nõ tm̃
deuorant unulsa s spargũt. gulamq
largitioĩb adiuuãt de alieno prodig
auarissimi ad rapinã quos siqñ ad se
pudor aut necessitas reflectit utse
ẜcios ẽẽ meminerit qͣ suꝑbe q queru¬
Le qͣĩtoq cũ murmure ẜuiãt quis is¬
rat ut merito possit nõ pretio ẽptum
m᷑ s gratuitũ quoq ẜuitium huiusmõi
fastidir ad extremũ ꝗ clandestinas do¬
mi agebãt ubi limen excesẜunt cũ in¬
uisis dnũs aꝑtas inimicitias lingius
agũt armis si liceat acturi et siꝗs hoꝵ
fortasse cõuitiis abstinet/ ñ id pͥoria a¬
mor dñi. s sequentis timor efficit cui
ob hoc uilis suspectusq fieri metuit/
de se similia coiectanti qb ex rebus nͥ
oculos tumor obserueret se clarius cerneretis
qͣrto sit satius oĩ tali ẜuitio caruisse. S do¬

Expanded text:
flati elatique ambulant servitiumque polliciti flati elatique ambulant servitiumque polliciti dominium usurpant exercentque tyrannidem et quasi ad vastandum conducti non tantum devorant universa sed spargunt gulamque largitionibus adiuvant, de alieno prodigi, avarissimi ad rapinam. Quos si quando ad se pudor aut necessitas reflectit ut se servos esse meminerint, quam superbe, quam querule quantoque cum murmure serviant quis ignorat, ut merito possit non pretio emptum modo, sed gratuitum quoque servitium huiusmodi fastidiri? Ad extremum, qui clandestinas domi agebant, ubi limen excesserint, cum invisis dominis apertas inimicitias linguis agunt, armis si liceat acturi, et si quis horum fortasse conviciis abstinet, non id prioris amor domini sed sequentis timor efficit, cui ob hoc vilis suspectusque fieri metuit de se similia coniectanti; quibus ex rebus nisi oculos timor obstrueret, sole clarius cerneretis quanto sit satius omni tali servitio caruisse. U
Abbreviated transcription (Latin):
R adelius solitudo tibi eẽt. nich̾ est
peius q̃ dũ malaꝵ qualitatẽ rerur
quãtitas adiunat aut nũs. panci siui
mali. Multi aũt pessimi . G. adulti
mͥ ẜuiunt.Rx. Recte quidẽ si promi¬
ssio et res ip̃a que promictit unũ eeñt
Nũc int̾utramq ꝗd int̾ sint sentiũt
exꝑti promictũt fateor promissiq deos
testes uocãt. ne soli scil solos fallat
erige aut promissi fidem̃ nulla erit
multũ ee̾t / et abunde fidei satiffactum
mͦ ne molarentͣ ne ue afficerentur in¬
Iuriis quib est obsequiũ promissu. nẽ
oĩu quoq notitiã profitentꝰ ubi ad ex¬
ꝑientrã uentũ est norunt paucissima
uolũt. nicħ nͥ ꝙ uenter soporq suaseĩt
ac libido nil humilius nilq abiecturs
horũ ingressu. nil insolentius nilq in¬
fidius progressu. nil inimicius. demũ
nil odiosius egressu. durũ ẽ cogitare.
ne dicã pati. ut ꝑ dnorum domos in¬

Expanded text:
 Melius solitudo tibi esset. Nichil est  Melius solitudo tibi esset. Nichil est peius quam dum malarum qualitatem rerum quantitas adiuvat aut numerus: pauci servi mali, multi autem pessimi. Multi michi serviunt. Recte quidem, si promissio et res ipsa que promittitur unum essent; nunc inter utranque quid intersit, sentiunt experti. Promittunt, fateor, promissique deos testes vocant, ne soli scilicet solos fallant; exige autem promissi fidem, nulla erit. Multum esset et abunde fidei satisfactum, modo ne violarentur neve afficerentur iniuriis quibus est obsequium promissum: nunc omnium quoque notitiam profitentur? Ubi ad experientiam ventum est, norunt paucissima, volunt nichil nisi quod venter soporque suaserit ac libido: nichil humilius nichilque abiectius horum ingressu, nichil insolentius nichilque infidius progressu, nichil inimicius demum, nichil odiosius eorum egressu. Durum est cogitare, ne dicam pati, ut per dominorum domos in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ multi. siue iõ ꝙͣ gͣtum obsequiũ tur̃ba
uitat. siue ꝙ ubi multi sũt alt̾ alt̾ius
manus aspitiens quiescit. laborẽ fuge̾
ut industriis pudor sic mertib gloriae
ꝙ ita ẽẽ norũt om̃s. Nullus ꝯsulit. nemͦ
est qui nõ multitudie delectet᷑. G. adulti
ultus strepitꝰ. pauca ẜuitia et secretũ nu¬
llum quot fuoꝵ limgue. tot p̾conum
tube quot ẜuoꝵ aures atq oculi tot do¬
morum rimule quib illa ẽt que ĩ fudo
sut̃ facile dilabant᷑ pertusu uas ꝗc sle¬
Itile
seruilis aĩus nicħ continet ꝗcad infude¬
ris mox effluet/.G. aultos ẜuos domi
habeo . Re. Multos sibilos lunguasqr
uipereas domesticeq paucis uizus ab¬
ditum multos quoq profundos et capa¬
ços uentres/ ac lubrica guctura. proce¬
llam aule chalamo dedecus pestem pe¬
nu uoraginẽq ꝑpetuã. paucos ẜuos
bne regore diffiçile est multos inpossi¬
bile .G. Multi mͥ serui domi sunt.¬

Expanded text:
quam multi, sive ideo quod gratum obsequium turbam quam multi, sive ideo quod gratum obsequium turbam vitat, sive quod ubi multi sunt alter alterius aspiciens manus quiescit. Laborem fugere, ut industriis pudor, sic inertibus gloria est. Quod ita esse norunt omnes, nullus consulit, nemo est qui non multitudine delectetur. Michi multi ultus strepitus, pauca servitia et secretum nullum. Quot servorum lingue, tot preconum tube; quot servorum aures atque oculi, tot domorum rimule, quibus illa etiam que in fundo sunt facile dilabuntur: pertusum vas ac futile servilis animus nichil continet: quicquid infuderis, mox effluet. Multos servos domi habeo. Multos sibilos, linguas vipereas domesticeque pacis virus abditum, multos quoque profundos et capaces ventres ac lubrica guttura, procellam aule, thalamo dedecus, pestem penu voraginemque perpetuam: paucos servos bene regere difficile est, multos impossibile. Multi michi servi domi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Agnum circunueor famulatu. R¬
atio. Obsideor dicere noliusti.¬
.G. Magnus circũstat ordo fam¬
ulorum. R̾. Dic qd̾ ẽ hostium aquib
quo nichil est durus. nequeas caue̾ ꝗ
latebras domus introspitiant prodãtq
ꝯsilia nouerint et effundant quiq p̾t̾
furta continua. qd̾ nulli umqͣ accidit
obsesso. uestiendi tibi interim puscendiq
sint inq ip̃is penetralib habendi. durũ
at dubiu belli genus pace carens et
indutiis ubi sub tuis signis hostilis mu¬
ros ht̃ exercitus. G. Gerui mͥ multi sũt¬
ħx. Multi serui multe lites multeqdi¬
scordie multa deniq belꝑa domestica q¬
uoꝵ uł spectator fedus uł laboriosus co¬
positor sis opportet intq reos et accu¬
satores medius ẜuis tuis ẜuias iudex
tãs ex dno .G. Multos ẜuos habeo¬
R. Curiosissimũ animal ẜuus adin¬
quirendu negligentissimũ ad obseqũẽ¬
dum ꝗd agas et ꝗd cogites nosse uult
quid iubeas ignorare.G Ceruos mul¬
tos habeo. R̾. Melius pauci seruiunt

Expanded text:
agno circumvehor famulatu. “Obsideor”, dicere voluisti. Magnus circumstat ordo famulorum. Dic, quod est, hostium, a quibus, quo nichil est durius, nequeas cavere, qui latebras domus introspiciant prodantque consilia que noverint ut effundant quique, preter furta continua, quod nulli umquam accidit obsesso, vestiendi tibi interim pascendique sint inque ipsis penetralibus habendi: durum ac dubium belli genus, pace carens et indutiis, ubi sub tuis signis hostilis muros habet exercitus! Servi michi multi sunt. Multi servi, multe lites multeque discordie, multa denique bella domestica, quorum vel spectator fedus vel laboriosus compositor sis oportet interque reos et accusatores medius servis tuis servias, iudex factus ex domino. Multos servos habeo. Curiosissimum animal servus ad inquirendum, negligentissimum ad obsequendum quid agas et quid cogites nosse vult, quid iubeas ignorare. Servos multos habeo. Melius pauci serviunt
Abbreviated transcription (Latin):
laudata est. S̃ Gerenissimus ẽ aaer atqs
utinam non mutetur. R. Nestis qͣ cito su
tedium hec serenitas allatura siti.Ail tam
delectabile qͣ nõ identitas in amenũ reddat. a¬
ullum efficatius remedium ꝯt uite fastidia.
qͣ tporum locorumq uarietas. hac fouet et
pascitur. mens humana et ut ait Augusti¬
nus quia qͣlitate rerum. nõ põt saltem ua¬
rietate satiatur. S.d.
¶De prospa nauiganione.6̃.

Expanded text:
laudata est. Serenissimus est aer atque laudata est. Serenissimus est aer atque utinam non mutetur! Nescis quam cito sui tedium hec serenitas allatura sit: nil tam delectabile quod non identitas inamenum reddat. Nullum efficacius remedium contra vite fastidia quam temporum locorumque varietas. Hac fovetur et pascitur mens humana et, ut ait Augustinus: “Qui qualitate rerum non potest, saltem varietate satiatur”. 87 DE PROSPERA NAVIGATIONE
Abbreviated transcription (Latin):
quillus aĩus tuus. Utilis quidem illa sere¬
nitas. stabilisq tramquilitas quã nec nubes
occupẽt nec quatrant uenti.G. Serenus
est aer. R. Non serenum omne stati op¬
timũ imo u̾o prouincias nubilosas sereis
esse salubriores. et in ht occidentẽ prelatũ
legimus orienti.E.. Ner hic lucidus me
delectat. Re. Delectari inoꝑib ac factura
dei minime uetitũ. mͦ indeũ uelut omĩs
bon fonte̾ tota animi delectatio reflectat᷑
et in rebus tp̃ralib ectͥnus ⁊erum conditõ
laudetur. alioꝗn actende qd̾ scͥptũ est. Siui¬
di solem cum fulgeret imquit iob ⁊ lunã
incedentem dare et letatum est cor meum
inabscondito et obsculatus sum manũ me¬
am. ore meo q̃ ẽ iniquitas maxima ⁊ neg¬
atio ꝯtͣ deum altissimũ . S. Gerenissimus
est aer talis utinam semꝑ sit. Re. Non semꝑ
m s diu talem ferre non possis t̃pꝵ uicissitudo
per optima iure amultis set p̾cipue acicerone

Expanded text:
quillus esset animus tuus! Utilis quidem illa serequillus esset animus tuus! Utilis quidem illa serenitas stabilisque tranquillitas quam nec nubes occupent nec quatiant venti. Serenus est aer. Non serenum omne statim optimum; immo vero provincias nubilosas serenis esse salubriores et in hoc occidentem prelatum legimus orienti. Aer hic lucidus me delectat. Delectari in operibus ac factura Dei minime vetitum, modo in Deum velut omnis boni fontem tota animi delectatio reflectatur et in rebus temporalibus eternus rerum conditor laudetur. Alioquin attende quod scriptum est: “Si vidi solem cum fulgeret” inquit Iob “et lunam incedentem clare et letatum est cor meum in abscondito et osculatus sum manum meam ore meo, que est iniquitas maxima et negatio contra Deum altissimum”. Serenissimus est aer: talis utinam semper sit! Non semper modo sed diu talem fere non possis; temporum vicissitudo peroptima iure a multis sed precipue a Cicerone
Abbreviated transcription (Latin):
presens gaudium futuri metus rerum feli¬
cium semꝑ suspecta breuitas minueret. ami¬
ssiq desideriũ mox uenturas cumularũ mise¬
uas obu̾saretꝰ animis humana noscentium
uolubilemq fortune rotã que nil prosperu
longum sinit lenit quidẽ mali sensum co¬
nsuetudo insueta deiciunt uñ optimũ ꝗda
semꝑ prospere caruisse diffiniunt qd nõ di¬
cerent si prosperitas duraret.W. Uustum ha¬
bemus et dementẽ regem. G̃. Ello suꝑsti¬
te mori opta ne murata regni sortem luge¬
as. bonum eim bonus raro sequitur. malũ
peior sepe et peiorẽ pessimus.n.
Erenus esti aer ac iocundus. R.¬
Nam quis arguat celestem humi a¬
nimum herere. inaere illum appẽ¬
ditis et amorẽ ur̃u in eo ponitis elemento
quo nullũ instabilius.M. Ner Oerenus at¬
q iramquillus ẽ. R. Expecta dico citius
nubilosus erit ac turbidus. Alio te sulcelo
poi̾tum credas. Q. Serenus ac tramquillus

Expanded text:
presens gaudium futuri metus rerumque felipresens gaudium futuri metus rerumque felicium semper suspecta brevitas minueret amissique desiderium mox venturas cumulaturum miserias observaretur animis humana noscentium volubilemque fortune rotam, que nil prosperum longum sinit: lenit quidem mali sensum consuetudo, insueta deiciunt. Unde optimum quidam semper prosperis caruisse diffiniunt, quod non dicerent si prosperitas duraret. Iustum habemus et clementem regem. Illo superstite mori opta, ne mutatam regni sortem lugeas: bonus enim bonum raro sequitur, malum peior, sepe peiorem pessimus. 86 erenus est aer ac iucundus. Iam quis arguat celestem humi animum herere? In aere illum appenditis et amorem vestrum in eo ponitis elemento quo nullum instabilius. Aer serenus atque tranquillus est. Expecta: dicto citius nubilosus erit ac turbidus; alio te sub celo positum credas. Serenus ac tranquillus
Abbreviated transcription (Latin):
loques ait pars mͥ pacis erit dextrã tengi¬
sse tyramni. Ad pud uos aũt ut int̾siti nõ¬
nisi propositu uiteq series facit ꝗ iustitia
regit at regit᷑. ille demũ uerus esti rexdt
qui ex altiore fastigio nõ salutio ꝑoͦ speculator
s pͥuate libidinis procurator uł rapina co¬
gitans nł uindicta cupiditati aut macundie
sue paret et rapidis atq effrenis animi mo¬
si altior cuntis appareat steptorq aureo ac
ueste purpurea suꝑbus incedat utiq rex non
otus predo/ eoq loci poĩtus unde liberiore seui¬
ens fragello atq hos probans illos puniens
cuntos uexans et exagitans ĩgnarus quidem
ac pasfioni obsequens nutu tñ illiuo qui ma¬
la bonos u̾tit inusus iustum dei iudicium
iniustis licet ac scelestis manib exequat᷑
qĩ equã pii udicis sententiã tortor seuus.Sr.
Iustum piumq regem habet patra. R. Ra¬
rum bonum et rei ppͤ felicissimꝰ status nisi

Expanded text:
loquens ait: Pars michi pacis erit dextram tetigiloquens ait: Pars michi pacis erit dextram tetigisse tyranni. Apud vos autem ut intersit nonnisi propositum viteque series facit. Qui iustitia regit ac regitur, ille demum verus est rex; at qui ex altiore fastigio non salutis publice speculator, sed private libidinis procurator, vel rapinam cogitans vel vindictam cupiditati aut iracundie sue paret et rapidis atque effrenis animi mo Etsi altior cunctis appareat sceptroque aureo ac veste purpurea superbus incedat, utique rex nootus predo eoque loci positus unde liberiore seviens flagello atque hos probans, illos puniens, cunctos vexans et exagitans, ignarus quidem ac passioni obsequens, nutu tamen illius qui mala bonos vertit in usus, iustum Dei iudicium iniustis licet ac scelestis manibus exequatur, quasi equam pii iudicis sententiam tortor sevuus. Iustum piumque regem habet patria. Rarum bonum et reipublice felicissimus status, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obprobriũ semꝑ exhoreuit. Quod suctesso¬
rem quoq longe rebus omib in parem ra
obẜuasse comptum ẽ. qui licet dominandi
auidus ritło tn dominatioĩs abstinuit. atq
ita se intͥ ambitionẽ et uerecundiã mediu
tenes ẽẽ dnũs uoluit dici uoluit. ut qui
striet in uistum ẽẽ qd̾ cuperet saltem expro¬
bratiois inIuriã uitaret duum eĩ suꝑb¬
umq ⁊ grauẽ nomẽ ẽ dominus ille ma¬
xime ubi amor libertans ac ẜuitii pudor est
Decutus horum uestigia Nlexander hic roni¬
anus princepo in p̃uato sibi nõ alitus sebiuo¬
luit. Nam ille alter mcedo nõ dominus do
tosdeus dici uoluit. que secun aĩo huiꝰ ioris
larrunculi una urbe ul alt̾a iux infidiis. oͦ¬
ssa nõ am̃ dñi dici uolũt. s dici hoĩes erube¬
tũt atq ad iniuriã irahũti u. Dñm habeo
uere optimũ. Re. uere unus est dominus
aue si hates honestissima regnis q filiorũ ser

Expanded text:
et opprobrium semper exhorruit. Quod successoet opprobrium semper exhorruit. Quod successorem quoque longe rebus omnibus imparem tamen observasse compertum est; qui, licet dominandi avidus, titulo tamen dominatoris abstinuit atque ita se inter ambitionem et verecundiam medium tenens esse dominus voluit, dici autem noluit, ut qui sciret iniustum esse quod cuperet, saltem exprobrationis iniuriam vitaret. Durum enim superbumque et grave nomen est “dominus”, illic maxime ubi amor libertatis ac servitii pudor est. Secutus horum vestigia Alexander hic Romanus princeps ut privato sibi, non aliter, scribi voluit. Nam ille alter Macedo non dominus modo, sed deus dici voluit. Quem secuti animo huius temporis latrunculi, una urbe vel altera vix insidiis oppressa, non tantum domini dici volunt, sed dici homines erubescunt atque ad iniuriam trahunt. Dominum habeo vere optimum. Vere unus est dominus, quem si habes honestissima regnisque felicior ser
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuus uitebonũ suis cuub eripit. proq unius
explena uoragine que expleri nequit tot mi¬
lia mi ẜrorũ. siccis ocłis intueri pot neq eum⁊
et si non uistitia aut misoricordia saltem pudoe
atã mesto retrahit spectatulo. sit l affabilis
sit blandi loquens sit postremo munificues
in paucdo demultoꝵ spolis. lor sũt eim artes ty¬
rannorũ quos uulgus dominos uocat carm¬
fices expitur hec prestigia actonitis ingerunt
Luminibꝰ. hanc hamis hãc laqueis preten¬
dũt estam. sic credulos aucupant᷑. St.dom¬
inum habes prepotentem. R. Is incelo
unus ẽ qui se rure suo dñm dixit et dici
uoluit. Nam tẽre dñs augustus cesar ediets
uetuit se dñm dici. ille deoꝵ deus/ iste hom¬
mum impator. ille maiestatẽ tenuit. iste
modestiam deniq et suꝑ hoc populũ roma¬
num grauissime corrĩpuit sic deip̃o eis
scͥptũ esti etꝰ dñi appellationẽ ut maledictũ

Expanded text:
puum vite bonum, suis civibus eripit proque unius puum vite bonum, suis civibus eripit proque unius explenda voragine, que expleri nequit, tot milia miserorum siccis oculis intueri potest? Neque eum, etsi non iustitia aut misericordia, saltem pudor a tam mesto retrahit spectaculo; sit licet affabilis, sit blandiloquens, sit postremo munificus in paucos de multorum spoliis: he sunt autem artes tyrannorum. Quos vulgus dominos vocat, carnifices experitur; hec prestigia attonitis ingerunt luminibus, hanc hamis et laqueis pretendunt escam, sic credulos aucupantur. Dominum habeo prepotentem. Is in celo unus est, qui se iure suo dominum dixit et dici voluit. Nam terre dominus Augustus Cesar edicto vetuit se dominum dici; ille deorum Deus, iste hominum imperator: ille maiestatem tenuit, iste modestiam. Denique et super hoc populum Romanum gravissime corripuit, sic enim de ipso scriptum est, et domini appellationem ut maledictum
Abbreviated transcription (Latin):
Ominum bonum habeo .R. Anha¬
beas an uerius habearis cogita. s lo¬
quendi mos esti. sic dñum habetis
ut stabiem siue ut tussim. multa sũt que
habenti inuitis possessorib moleste opes ꝗͥbi
nõ liceat caruisse. G. Eonum dñu habeo.
Rebbertatẽ ig̃r ami sisti. hũc ⁊ illam uno
tpre nemo ht. Iam neq sorores dequib mͦ
agebas neq filie neq nurus. neq ꝯuix. de¬
mum ip̃e neq patrimoiu neq uita intuto
sut propter unũ quẽ hes dnem hẽe siut
oia desiisti. 4 xonum m et prie dñu̾md̃.
sors dedt. Incompassibilia penitusou ꝙ do
possunt. Smici aũt semꝑ boni. alioꝗnenea
amici sũt. dñm bonu dici blandũ menda¬
tium atq adulatio nota est. U.. Optimus
dũm halemus. . R. Rectorẽ poli fortassio ⁊
rei p.defensorẽ. quo nil actuũ humanorus
acreptius deo ferunt illũ uͦ nõ dica optrmĩ
s bonu et nõ potius pessimũ quis dixoribro
quod hñt optimũ libertatem sũmũ ac̃ precit¬

Expanded text:
ominum bonum habeo. An habeas an verus habearis cogita; sed loquendi mos est: sic dominum habetis ut scabiem sive ut tussim. Multa sunt que habentur invitis possessoribus, moleste opes, quibus non liceat caruisse. Bonum dominum habeo. Libertatem igitur amisisti: hunc et illam uno tempore nemo habet. Iam neque sorores de quibus modo agebas, neque filie neque nurus neque coniunx demum ipsa, neque patrimonium neque vita in tuto sunt. Propter unum quem habes dominum, habere simul omnia desiisti. Bonum michi et patrie dominum sors dedit. Incompassibilia penitusque contpossunt; amici autem semper boni, alioquin nec amici sunt. Dominum bonum dici blandum mendacium atque adulatio nota est. Optimum dominum habemus. Rectorem populi fortassis et reipublice defensorem, quo nichil actuum humanorum acceptius Deo ferunt: illum vero non dicam optimum sed bonum et non potius pessimum quis dixerit, qui quod habent optimum, libertatem, summum ac preci
Abbreviated transcription (Latin):
fufficiat. Moctu quidem surge̾ qualidt
anni parte consilium ẽ/ Absit ut noctẽ
nõ hibernã mͦ s estiuam totam dormiãt
qui grande aliꝗd molliuntꝰ. Ceterum se¬
mel illam fregisse sufficiet forcassis. q¬
dam uigiliaꝵ anticipatũ erit breui s
res poscat meredrana iuicissictudine resta¬
urari põt. At brumalis hore noctis se¬
ingenio noui aliꝗd semꝑ et qd̾ studio que¬
situm fuĩt memoria repetendũ audien
dumq Ieronimꝰ ad Eustochium st̾ͥbenu.
Aoctib bis terq surgendũ um quoliere¬
descͥpturis que memorit̾ retinemus deniq
his studiis fatigati ocł̃i alt̾no sopore recre¬
andi et breui quiete recreati alt̾no ex̾citio
fatigandi erũt. ne totis noctib dormiendo
et culcitre incubendo sepulta cadauera u¬
deamini. Motu crebro atq honesto uos
et iuos et u̾tuti deditos comprobate.S
¶ de su aui. odore .Gau.

Expanded text:
sufficiat. Noctu quidem surgere qualibet sufficiat. Noctu quidem surgere qualibet anni parte consilium est; absit ut noctem non hibernam modo, sed estivam totam dormiant, qui grande aliquid moliuntur. Ceterum semel illa fregisse sufficiet fortassis quodque vigiliarum anticipatum erit, brevi, si res poscat, meridiana vicissitudine restaurari potest. At brumalis hore noctis seingenio novi aliquid semper et quod studio quesitum fuerit memoria repetendum. Audienest Hieronymus ad Eustochium scribens: “Noctibus bis terque surgendum” inquit “rede scripturis que memoriter retinemus”. Denique his studiis fatigati oculi alterno sopore recreandi et brevi quiete recreati alterno exercitio fatigandi erunt: ne totis noctibus dormiendo et culcitre incumbendo sepulta cadavera videamini, motu crebro atque honesto vos vivos et virtuti deditos comprobate. 22 DE SUAVI ODORE Su
Abbreviated transcription (Latin):
nes nõ exꝑgisceris. Pudeat semꝑ am
uob posse turpes causas et nil posse pul¬
cerimas. G. Nullo usq int̾pellante to¬
tis noctib quiesto. R. Didet quidems
riscotiles qd̾ suꝑius attigi ita uitam hoĩs
partiri ut dimidiã parte̾ sop̃no tribuat/
dimidiamq uigilie du proparte dimidia
nõ differre studiosi uitam astulti uita . et
siquidem pro somno nocte̾. ꝓuigilia die
uult intelligi recta fateor ac uera diui
sio est. E quis eĩm partib tp̃s int̾ sese
dindũt/ It sisic accipitur equas spatio
int̾ ꝑtes differentia certe alia ingens est/.
Nulla eĩ acrior nulla altior cogitatio qͣ
nocturna. nulla pars tpris studentib aꝑ¬
tior. Siaũt sopnu ip̃m dimidiam tpris
partem dicit mirabilem dictum est exͣ
ore tam studiosi et tam docti hoĩs. Absit
eĩ ab aĩa bñ instituta et studiis intenta
dimidiũ tp̃ris dormire cum qrtũ suffeceĩt
quibusdam. et tͥtium uoluptuosis quoꝙ

Expanded text:
ves non expergisceris? Pudeat semper tves non expergisceris? Pudeat semper tantum in vobis posse turpes causas et nil posse pulcherrimas. Nullo usquam interpellante totis noctibus quiesco. Videtur quidem Aristoteles, quod superius attigi, ita vitam hominis partiri, ut dimidiam partem somno tribuat dimidiamque vigilie, dum pro parte dimidia non differre studiosi vitam ait a stulti vita. Et si quidem pro somno noctem, pro vigilia diem vult intelligi, recta fateor ac vera est divisio: equis enim partibus tempus inter sese dividunt. At si sic accipitur, equas spatio inter partes differentia certe alia ingens est: nulla enim acrior, nulla altior cogitatio quam nocturna, nulla pars temporis studentibus aptior. Si autem somnum ipsum dimidiam temporis partem dicit, mirabile dictum est ex ore tam studiosi et tam docti hominis: absit enim ab anima bene instituta et studiis intenta dimidium temporis dormire, cum quartum suffecerit quibusdam et tertium voluptuosis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
robur ad iniurias. Ingeniũ ad fraudes. stie¬
ntia. ad suꝑbiã. eloquentia addisteen do¬
miailiũ aduestitũ ad pompã manẽq iacta.¬
ntiam. opes ad auaritiã et tuxum /ꝑ lem
et conuigium ad metũ et solicitudinẽ in¬
mortalem. Ite nũc stupete et querimini de
fortuna et malis ur̃is ingemistite. deboĩs
mala façitis deq celestib donis conpedes
uobis at laqueos et uincła aĩe conflatis¬
E. Gomno placido delector. R̾. At non
mͦ reges et duces et principes et phi et
poete insuꝑ et familiarũ pre̾s uigilant
at nocte consurgũt ꝗd ad sanitatẽ atq ycono¬
mra et pħiam utile ait aristotiles. s fures
etram et insiadotores. qd̾ q̃ ẽ mirabiluis in¬
sani et amatores quos suaꝵ mulierculaꝵ
memoria desideriũq excitat. Tu nõ u̾tutis
amore somnũ addere uitiis amicũ utq
elegant᷑ ait flactus ut iugulent hoĩes
surgũt de nocte latrones. Ut te ipmser¬

Expanded text:
robur ad iniurias, ingenium ad fraudes, scierobur ad iniurias, ingenium ad fraudes, scientiam ad superbiam, eloquentiam ad discrimen, domicilium ac vestitum ad pompam inanemque iactantiam, opes ad avaritiam et luxum, prolem et coniugium ad metum et sollicitudinem immortalem. Ite nunc, stupete et querimini de fortuna, et malis vestris ingemiscite: de bonis mala facitis deque celestibus donis compedes vobis ac laqueos et vincula anime conflatis! Somno placido delector. At non modo reges et duces et principes et philosophi et poete, insuper et familiarum patres vigilant ac nocte consurgunt, quod ad sanitatem atque economiam et philosophiam utile ait Aristoteles, sed fures etiam et insidiatores quodque est mirabilius, insani etiam amatores, quos suarum muliercularum memoria et desiderium excitat: tu vero non virtutis amore somnum oderis vitiis amicum utque eleganter ait Flaccus: Ut iugulent homines surgunt de nocte latrones, ut te ipsum ser
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑant̃ et qd̾ ad illam partem tpris alti¬
net nichil differre felices amiẜis phicam
illa prouirib eutanda. que solam intͥho¬
mines differentia somnioꝵ linquit sic
sectanda contraia est nil difficultatis al¬
latura uolentib. Di proleui eĩ gloria
aut lucro exiguo et bellatores et merca¬
tores ⁊ naute totis subdiuo noctibus ꝑui¬
gilant illi quidem int̾hostium insidiasi
hi hoste quolibt peiores intͥfluctus ac sto¬
pulos. tu ꝑꝑ ueram gloriam lucrũq inge̾s
intͥ dei laudes ac libellos tuos partem no¬
ttium uigilare non poteris. G Sigiliis
defessus somno totus incubui. Re. Sic est
noͦ mutatis scilum. Cunta fere̾ ino mͦ
agitis et que deua ip̃e uł nat᷑a uł ars al¬
qua uob ad obsequiũ dedit inurͣm dedec̃
damnũq conu̾titis. potũ cibumq ad ebri¬
etatem et crapũła. otrum et quiet̾e ad
somnulentia et marcorẽ ualitudine ad
uoluptates. formam corporis ad libidine

Expanded text:
comparantur: et, quod ad illam partem temporis atticomparantur: et, quod ad illam partem temporis attinet, nichil differre felices a miseris phililla pro viribus evitanda, que solam inter homines differentiam somniorum linquit, sic sectanda contraria est, nichil difficultatis allatura volentibus. Si pro levi enim gloria aut lucro exiguo et bellatores et mercatores et naute totis sub divo noctibus pervigilant, illi quidem inter hostium insidias, hi quolibet hoste peiores inter fluctus ac scopulos, tu propter veram gloriam lucrumque ingens inter Dei laudes ac libellos tuos partem noctium vigilare non poteris? Vigiliis defessus somno totus incubui. Sic est: non mutatis stilum, cuncta fere uno modo agitis et que Deus ipse vel natura vel ars aliqua vobis ad obsequium dedit in vestrum dedecus damnumque convertitis, potum cibumque ad ebrietatem et crapulam, otium et quietem ad somnolentiam et marcorem, valitudinem ad voluptates, formam corporis ad libidinem,
Abbreviated transcription (Latin):
udant̃. somno nõ laudatos cernimus s
inflatos. pro inde ut somnũ quidã mor¬
tem dicũt. sic uitam alii dixere ingiliã
in tͥmortẽ u̾o et uitã uide ꝗd eligas. uigi¬
landum certe qd̾ sapientib placet. ad hoc
saltem ut longior uita sit . U. Longo
et minime int̾rupto fruor somno.Rx.
Bene. sinõ curis. mordacibus auaritia
ambictiõe metu merore. aut amore impio
male aũt p̃ nen honesti studii cuiuspram¬
cura sopor abrumpit̃ profecto pp̃lis ster¬
tentio iugilant reges sopitoq duces ui¬
gibant ex̾citu. qd̾ et res docet et ylias ꝑ¬
bat hom̾ita. Nobiliorib animis cure ui¬
gͥles inpendent. s sobrie tc salubres Du¬
gustum Cesarem principũ maximũ atq op¬
timi somni breuis accepimus euisq etia
crebrius int̾rupti tu contraĩo gloriaris .G.
Profunde dormio. R̾. Et gulosi et libidi¬
nosi et iracundi. bruitis animantib uiuis
tñ somnũłeti ac sopiti dum taxat mortius

Expanded text:
udantur, somno non laudatos cernimus sed udantur, somno non laudatos cernimus sed inflatos: proinde ut somnum quidam mortem dicunt, sic vitam alii dixere vigiliam. Inter mortem vero et vitam vide quid eligas: vigilandum certe, quod sapientibus placet, ad hoc saltem ut longior vita sit. Longo et minime interrupto fruor somno. Bene, si non curis mordacibus, avaritia, ambitione, metu, merore aut amore impio, male autem si non honesti studii cura cuiuspiam sopor abrumpitur. Profecto populis stertentibus vigilant reges sopitoque duces vigilant exercitu, quod et res docet et Ilias probat Homerica: nobilioribus animis cure vigiles impendent, sed sobrie ac salubres. Augustum Cesarem principum maximum atque optimum somni brevis accepimus eiusque etiam crebrius interrupti: tu contrario gloriaris? Profunde dormio. Et gulosi et libidinosi et iracundi brutis animantibus, vivis tamen, somnolenti ac sopiti duntaxat mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
et sedentes iacentesq animo laborant
et somnꝰ ip̃e animaliũ quies dietus suos
habet abditos labores uisionũq et fan¬
tasmatũ turbidos tumultus. atq hõribi¬
les dequo deum familrarit̾ alloqñs san¬
ctus et afflictus ille ix queritur. E.¬
Otiosus intalamo requiesto. R. Uter
queso putas dulcius quiesceret. An ua¬
cia suo in rure dormiens. Un Ecipio ĩ
affrica cũ hostib pugnans. Cato cum
amguib. Regulus cũ utrisq. Nec
quies sine gaudio. nec sine irtute ⁊¬
uerũ gaudium ẽẽ põt. G. Reiectis la¬
boribus grato recreor sopore. ħ. Labor
mat̾ia est u̾tus et glorie. hũc ꝗ reicit
illas reicit cont᷑ et uitii et infamie in¬
ateria sopor est nimius qui multos ad
ꝑpetuũ soporẽ urget atq precipitat fouet
ille libidinẽ corporea pergiauat eneruat
aĩos fustat ingenia stientiã minuit. mem¬
oriam extuguit parit obliuionẽ. Non
sine causa insomnes instrui industriq la¬

Expanded text:
et sedentes iacentesque animo laborant. et sedentes iacentesque animo laborant. Et somnus ipse animalium quies dictus suos habet abditos dolores visionumque ac phantasmatum turbidos tumultus atque horribiles, de quo Deum familiariter alloquens sanctus et afflictus vir ille queritur. Otiosus in thalamo requiesco. Uter, queso, putas dulcius quiesceret, an Vatia suo in rure dormiens, an Scipio in Africa cum hostibus pugnans, Cato cum anguibus, Regulus cum utrisque? Nec quies sine gaudio nec sine virtute verum gaudium esse potest. Reiectis laboribus grato recreor sopore. Labor est materia virtutis et glorie; hunc qui reicit, illas reicit; contra, vitii et infamie materie sopor est nimius, qui multos ad perpetuum soporem urget atque precipitat: fovet ille libidinem, corpora pregravat, enervat animos, fuscat ingenia, scientiam minuit, memoriam extinguit, parit oblivionem. Non sine causa insomnes industriique la
Abbreviated transcription (Latin):
Refert multum hoc ipm otium quale sit.
duas nempe speties otii diffiniũt. Oꝑo¬
si alt̾ram atq ip̃a in requie laborantis
ac circa studia honesta soliciti. quo nich
est dulcius. Alteram mertis et lamgui¬
di. et polam reꝗem comp̃ssi quo nil fe¬
dius nil similius ẽ sepulcro depͥmo igr
sepe magna quedam oꝑa et mundo uti¬
Lia et sius auctoris gloriosã proueniut
descdo̾ autͣ nicħ imq nisi ingloriꝰ torpor
at marçidus. pͥmũ illud rite pħantib
ditis opportunũ ubi nullo int̾pellante
edant licent̾ ac dormiant. G. Optata
perfrnor quiete. R. Quies illa qua fru¬
endum erit. nullũ finem habitura nõ
est hic/. Uide ergo qͣ gaudeas quiete.¬
.G. Quietem exoptatã reperi. R̾x. Qui¬
etem dicis. Un accubitũ uis dicere. Un
somnum quẽ mortis consanguineum
poete quidam alii mortis imaginẽ dixẽ
utriq ꝓpropie .G. Dormio et quiesto.¬
lx. Atqui et euntes sepe animo quiestũt

Expanded text:
Refert multum hoc ipsum otium quale sit: Refert multum hoc ipsum otium quale sit: duas nempe species otii diffiniunt, operosi alteram atque ipsa in requie laborantis ac circa honesta studia solliciti, quo nil est dulcius, alteram inertis et languidi et solam requiem complexi, quo nil fedius, nil similius est sepulchro. De primo igitur sepe magna quedam opera, et mundo utilia et suis auctoribus gloriosa, proveniunt, de secundo autem nichil unquam nisi inglorius torpor ac marcidus. Primum illud rite philosophditis peropportunum, ubi nullo interpellante edant licenter ac dormiant. Optata perfruor quiete. Quies illa qua perfruendum erit, nullum finem habitura, non est hic. Vide ergo qua gaudeas quiete. Quietem optatam reperi. Quietem dicis: an accubitum vis dicere, an somnum, quem mortis consanguineum poete quidam, alii mortis imaginem dixere, utrique perproprie? Dormio et quiesco. Atqui et euntes sepe animo quiescunt
Abbreviated transcription (Latin):
dĩt has beluas humana effigie ferino
ammo lingua latina barbarico ue ha¬
bitu conpto feminea ad mollitiẽ capillo
morib ad aprunam duritiem horridis.
atq incultis hinc obscena corporũ inpu¬
dentissime detegentes. Illinc mentiũ leui¬
tatem uano u̾tice uolucrũ plumis extã¬
tibus aꝑtissime designantes. Uiuͦ tan ui¬
giles magistri antam dociles discipuli pl
odii mereant᷑ indubio est quoꝵ ingengͦ
effectũ uides ut inter mimos ducesq in¬
t̾storta et matronas prope iam nil in¬
tersit aspectu nec dum sistit s indies cre
scit et uariat᷑ꝰ insania. S
¶De otio ⁊ quiete. Ga¬
Tium quies ue alaboribus obtigit¬
Ratio. Duo humane uite bona
gratissima nisi usus in modicus i¬
ala illa grauissima feçerit qd̾ multis fe¬
cit et totidem corporis atq animi pestẽ
tumorẽ corpori parientes. aĩoq rubigi¬
nem. Gaudium. Otio fruor iocun¬
dissimo . R. Utor dic. Nulla hic eniz¬

Expanded text:
rint has beluas humana effigie, ferino rint has beluas humana effigie, ferino animo, lingua latina barbaricove habitu, compto femineam ad mollitiem capillo, moribus ad aprinam duritiem horridis atque incultis, hinc obscena corporum impudentissime detegentes, illinc mentium levitatem vano vertice volucrum plumis extantibus aptissime designantes! An vero tam vigiles magistri an tam dociles discipuli plus odii mereantur in dubio est, quorum ingeniis effectum vides, ut inter mimos ducesque, inter scorta et matronas prope iam nil intersit aspectu; necdum sistit, sed in dies set variatur insania. 21 DE OTIO ET QUIETE tium quiesve a laboribus obtigit. Duo humane vite bona gratissima, nisi usus immodicus mala illa gravissima fecerit, quod multis fecit, et totidem corporis atque animi pestes, tumorem corpori parientes animoque rubiginem. Otio fruor iucundissimo. “Utor” dic: nulla hic
Abbreviated transcription (Latin):
mouet. G. Electissimis colorib exo¬
nor . R. Natura rerum humana arte
nõ uincit᷑. Sepe etiam qͣi indignrans se
tentari quo maiore nisu. p̾mit᷑ tegit᷑q
eo magis ac magis actollitur emine¬
tq natiuã mortalis corpusculi feditatẽ
nec colores altant nec odores ꝗn aut
conspecta magis efficiunt aut suspectam¬
G. Pretiosis ac uariis ornamentis am¬
bioe. Rx. pone inferetro aureo pallidum
cadauer gem̃is illud ostroq circũda. quo
plus ornatus et plus erit orroris. neu
quod loquor adimiuriã trahas origo no¬
minis inquirenda est. Oiquidem aca¬
dendo dicit᷑ cadauer cur nõ ut mortui
sic uiuẽtis recte dr᷑ nempe illud cecidit
Hoc casurum ẽ caditq continue. Gi No¬
uus et insoltus cultus ẽ mͥ. Rx. Nlon
est locus ut defleam utq exẽcrer ludi¬
bria. hec habituum extͥnoꝵ quos uob
ab extremis mundi finib furibunda pre¬
sens etas intulit s dii hoĩesq male ode¬

Expanded text:
movet. Electissimis coloribus exmovet. Electissimis coloribus exornor. Natura rerum humana arte non vincitur; sepe etiam quasi indignans se tentari, quo maiore nisu premitur tegiturque, eo magis ac magis attollitur eminetque; nativam mortalis corpusculi feditatem nec colores alterant nec odores, quin aut magis conspectam efficiunt aut suspectam. Pretiosis ac variis ornamentis ambior. Pone in pheretro aureo pallidum cadaver, gemmis illud ostroque circunda: quo plus ornatus est, plus erit horroris. Neu quod loquor ad iniuriam trahas, origo nominis inquirenda est: si quidem a cadendo dicitur cadaver, cur non ut mortui sic viventis recte dicitur? Nempe illud cecidit, hoc casurum est caditque continue. Novus et insolitus cultus est michi. Non est locus ut defleam utque execrer ludibria hec habituum externorum, quos vobis ab extremis mundi finibus furibunda presens etas intulit; sed dii hominesque male ode
Abbreviated transcription (Latin):
tibi fragans bacca hispidis pendet arbu¬
sculis tibi oues albicant brictanice.tibi
indica sandix rubet utͥq tibi sudat acte¬
anus Augusto aut̃ uxor et filia sororq
cũ neptib eousq decreuit uirtus euit
q suꝑbia. sic contraĩo delectatis exempla
modestie uiluerũt. In uictu igr̾ ac uesti¬
tu multi optimo principiũ contepto post
pessimos abiere. gaium dico et reliquos
quoꝵ neut᷑ ac tergo nec ciuilis umq ñ
iurilis nec romanus certe nec huma¬
nuis sed insanus et nũc femineus ñc̃
diuinus abomĩ aut̃ parte profusus atq
mostrificus cultus fuit. G. Exquisitissie
induor. R. Operosior ornatus et sus¬
pitione cure ingentis formosis forme
gratiam in minuit et fulgore suo defor¬
miũ mendas prodit oculosq pͥt̾euntiu
adspectandũ excitat. itaq nulla re peuis
sibi consulit deformis homo q̃ dum for¬
mosus uult uideri. uestis insignior cul¬
tusq corporis qui ad formã querit᷑ risus

Expanded text:
tibi fragrans bacca hispidis pendet arbutibi fragrans bacca hispidis pendet arbusculis, tibi oves albicant Britannice, tibi Indica sandix rubet; uterque tibi sudat occeanus, Augusto autem uxor et filia sororque cum neptibus: eousque decrevit virtus, crevit superbia. Sic contrario delectaris, exempla modestie viluerunt. In victu igitur ac vestito multi optimo principum contempto post pessimos abiere, Gaium dico et reliquos, quorum ventri ac tergo nec civilis unquam nec virilis nec Romanus certe nec humanus sed insanus et nunc femineus, nunc divinus, ab omni autem parte profusus atque monstrificus cultus fuit. Exquisitissime induor. Operosior ornatus et superstitiose cure intentus formosis forme gratiam imminuit et fulgore suo deformium mendas prodit oculosque pretereuntium ad spectandum excitat. Itaque nulla re peius sibi consulit deformis homo quam dum formosum vult videri. Vestis insignior cultusque corporis qui ad formam queritur risus
Abbreviated transcription (Latin):
Degregie uestior. Ratio. Que
pura sunt nuda uideri amant
mos est feda coloribus abdere¬
Gaudium. Epquisitissime induor.R.
Pudebit cultus ext̾ioris quotiẽs quideo
tegit᷑ cogitabis. insana eĩ ambitio est
fimum tegere purpura. G. ADundiss¬
ime uestior. R. Non audisti. quid ille
uir fortissimus ap̃d crispũ dicit. munditi¬
as mulierib laborem uiris conuenire. G.¬
Uestitus insignis ac mollis est. Rx. Su¬
perbie uexillum. nidusq luxurie .G. Be¬
stis singłaris et insolita est .Rx. Non
obitram tibi sacros pauperes seminudos
et rigidis ⁊ atq hirsutis togis hi bernu
frigus arcentes. Scio quide ꝙ pecçataix
opulentia santam spernit inopiam. Idem
neptibusq ꝯfecta. nam ⁊ hoc quoq de
illo scͥptũ est. Sic ille cuntorũ dñs pau¬
cas quidem iuntissimas sibiq feminas
fatigabat tu fortassis aliorũ ẜuus disiũ¬
ntissimas fatigas gentes tibi nent. nbi
pectunt tibi texunt belge. tibi perse tibi
seres. tibi indi tibi cyrius murex natat

Expanded text:
egregie vestior. Que pura sunt, nuda videri amant: mos est feda coloribus abdere. Exquisitissime induor. Pudebit cultus exterioris, quotiens quid eo tegatur cogitabis; insana enim ambitio est fimum tegere purpura. Mundissime vestior. Non audisti quid ille vir fortissimus apud Crispum dicat: munditias mulieribus, laborem viris convenire. Vestitus insignis ac mollis est. Superbie vexillum nidusque luxurie. Vestis singularis ac insolita est. Non obiciam tibi sacros pauperes, seminudos et rigidis atque hirsutis togis hibernum frigus arcentes; scio quidem quod peccatrix opulentia sanctam spernit inopiam. Ille neptibusque confecta; nam et hoc quoque de illo scriptum est. Sic ille cunctorum dominus paucas quidem sibique iunctissimas feminas fatigabat; tu fortassis aliorum servos, disiunctissimas fatigas gentes. Tibi nent, tibi pectunt, tibi texunt Belge, tibi Perse, tibi Seres, tibi Indi; tibi Tyrius murex natat,
Abbreviated transcription (Latin):
ras cum regno abiit. s libertas rediit pu¬
blico seruitio liberatus es. D. Regia exu¬
or maiestate. R. Clamis regia scepiru¬
inq et dradema crede expertis ponderosissi¬
ma rerum sunt. multiplici leuatus fasce
queri desine. D Regnum amisi. R¬
Qmo quidem euasisti.et nudus exigent fa¬
stigio enatasti/ solent terre rediti querelas
premere uotaq soluere. D. Regni felici¬
tatem perdidi/. R. Seu felicitatem mise¬
ram seu felicem miseriã dici maius hãc
fateor perdidisni seu ureuq simul falsam fe¬

Expanded text:
tas cum regno abiit, sed libertas rediit: putas cum regno abiit, sed libertas rediit: publico servitio liberatus es. Regia exuor maiestate. Chlamys regia sceptrumque et diadema, crede expertis, ponderosissima rerum sunt: multiplici levatus fasce, queri desine. Regnum amisi. Immo quidem evasisti, et nudus ex ingenti fastigio enatasti: solent terre redditi querelas premere, votaque solvere. Regni felicitatem perdidi. Seu felicitatem miseram, seu felicem miseriam dici mavis, hanc fateor perdidisti, seu utranque simul falsam fe
Abbreviated transcription (Latin):
reuccatus spreuit opes turbidas ancepsq fa¬
stigium et quesitum ab aliis querendũq tan¬
ns cedibus rursus oblatum exꝑtus exhoruit
bus q̃ mornilo suo pͥuatus sibi ip̃e plantaue¬
rat posthabendũ censuit/. D. Regia arce
de irusus sum. R. Latentium illa discͥmi¬
num plena erat int̾q dudum cecus animi ꝗb¬
usdam uł ut aureis nec minꝰ urgentibus ꝗa
fulgidis manitis atq compedibui tenebaris
quibus nũc solutus Iumine reddito qd̃ fornina
suis auferre sequaçibus solita est illius circu¬
latricis instabiles ludos ur̃os uides. quis a¬
uarus adeo ut non auro uisum redimat/ eli¬
gatq in opem magis integritatem nobilissimi
sensus ꝙͣ diuitẽ cecitatem. At ꝗ non minus
nobilis s sine comꝑatione nobilior animi ui¬
sus esti ꝙͣ corporis. illum gaude regni nutã¬
tis inpendio redimisse. xem magnã paruo
pretio. neq rem unam im̃. nõ modo em̃ ceci¬

Expanded text:
revocatus, sprevit opes turbidas, ancepsque farevocatus, sprevit opes turbidas, ancepsque fastigium et quesitum ab aliis, querendumque tantis cedibus, rursus oblatum expertus exhorrubus, que in hortulo suo privatus sibi ipse plantaverat, post habendum censuit. Regia arce detrusus sum. Latentium illa discriminum plena erat, inter que dudum cecus animi, quibusdam velut aureis nec minus urgentibus quia fulgidis manicis atque compedibus, tenebaris; quibus nunc solutus, lumine reddito, quod fortuna suis auferre sequacibus solita est, illius circulatricis instabiles ludos vides. Et quis avarus adeo, ut non auro visum redimat, eligatque inopem magis integritatem nobilissimi sensus, quam divitem cecitatem? Atqui non minus nobilis, sed sine comparatione nobilior animi visus est quam corporis. Illum gaude regni nutantis impendio redemisse, rem magnam parvo pretio, neque rem unam tantum: non modo enim ceci
Abbreviated transcription (Latin):
humanuati debitum non opibus que opulen
tum faciunt non humanũ magis atq ita nec
meliorem certe nec hoĩb altiorem. s hic unꝰ
ex multis errorib urĩs est in excellentie appe¬
titu quã in sua sede cõtẽpram ubi non ẽ queri¬
tis nan uidentes consequentia zerum ueram
et causarum. Sicut eĩ int̾ diuites diuitiis ĩ¬
t̾ robustos uirib int̾ formosos forma inter
disertos eloquentia sic profẽcto int̾homines
humanitate precellitur. D. Megia de sede
cecidi.R. Si incolumis. ꝑ rarum. solẽt
eĩ qui sit decidũt perire. regnoq simul atq
anima spoliari. quib illa zeliquitur iranqui¬
lior granorq si sapiunt uita est. qd̾ illos mi¬
nime latuit qui non collapsi aut de pulsi
s ⁊ stantes et uolentes aut imꝑio cessere
aut pontificatũ iam sublimiore̾ regͥs ⁊ imꝑi¬
is reliquere inquibus dioclitianus claru
nom̾ habet qui dimissum ultro adImꝑiu

Expanded text:
humanitati debitum, non opibus, que opulentum humanitati debitum, non opibus, que opulentum hominem faciunt, non humanum magis, atque ita nec meliorem certe nec hominibus altiorem? Sed hic unus ex multis erroribus vestris, est in excellentie appetitu, quam, in sua sede contentam, ubi non est queritis, non videntes consequentiam rerum veram et causarum; sicut enim inter divites divitiis, inter robustos viribus, inter formosos forma, inter disertos eloquentia, sic profecto inter homines humanitate precellitur. Regia de sede cecidi. Si incolumis, perrarum. Solent enim qui decidunt perire, regnoque simul atque anima spoliari; quibus illa relinquitur, tranquillior gratiorque si sapiunt vita est. Quod illos minime latuit, qui non collapsi aut depulsi sed et stantes et volentes, aut Imperio cessere, aut Pontificatum iam sublimiorem regnis et imperiis reliquere. In quibus Diocletianus clarum nomen habet, qui, dimissum ultro ad Imperium
Abbreviated transcription (Latin):
Egno excidi. R Nam solatiige¬
nus est filium non habere. d¬
Regno excidi. R. Utilis casus inpre¬
cipiti sedebas. saluus inplano depositus et ꝑi¬
culosam altitudinem post t̾ga respitiens uidebis
te regni solio destendentẽ ad priate uite reqe̾
ascendisse ⁊ si nulla ẽ sine securitate iocunditas.
nulla felicitas aliquanto iocundius te aliqͣtoq
depulsus sum. Re. Habeto gratram depellẽ¬
ti durum. auribus aĩo. liquidũ qd̾ iubeo dep¬
ulsus eĩnn es unde erat abeundum et qd sp̃o¬
nte debueras coactus facis. optanda uis eqdẽ
non deflenda. Ram quis pudor hominẽ natũ
aut regnũ suꝑ hoĩes optare aut se parem st̃m̃
hominib indignari si excellere pulcram atq
optabile ꝗd inomĩu pulcherime rei excellen¬
tia ex optanda sit non suꝑbie igitur neq licẽ¬
tie set uirtutis ex qua uera dyademata regum
non exgẽmio auroq fieri nemo tam auri cupi¬
dus aut genrarũ est qui neget quis aũt que¬
so hominũ non uidet int̾ homines principatĩ

Expanded text:
egno excidi. Iam solatii genus est filium non habere. Regno excidi. Utilis casus: in precipiti sedebas. Salvus, in plano depositus, et periculosam altitudinem post terga respicens, videbis te, regni solio descendentem, ad private vite requiem ascendisse, et, si nulla est sine securitate iucunditas, nulla felicitas, aliquanto iucundius te, aliquantoque es. Regno depulsus sum. Habeto gratiam depellenti. Durum auribus, animo liquidum quod iubeo: depulsus enim es unde erat abeundum; quod sponte debueras, coactus facis. Optanda vis, equidem, non deflenda. Nam quis pudor, hominem natum aut regnum super homines optare, aut, se parem factum, hominibus indignari? Si excellere pulchrum atque optabile, quid ni omnium pulcherrime rei excellentia exoptanda sit? non superbie igitur, neque licentie, sed virtutis, ex qua vera diademata regum, non ex gemmis auroque fieri, nemo tam auri cupidus aut gemmarum est qui neget. Quis autem queso hominum non videt, inter homines principatum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui artifitio euꝰ egent exerrent᷑ artificẽ
et qui ceteroꝵ scelerũ famam querũt huiᷤ
infamiam reformidẽt. D. Proditus
cile irerum prodi possis. multi sepe paruis
damnis ad monii magnis aturere didice¬
runt.3.
¶De amissa tyrannide dolor.

Expanded text:
 qui artificio eius egent, execrentur artificem,  qui artificio eius egent, execrentur artificem, et qui ceterorum scelerum famam querunt, huius infamiam reformident. Proditus cile iterum prodi possis: multi sepe parvis damnis admoniti, magnis occurrere didicerunt. 81 DE AMISSA TYRANNIDE Tyr