comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um altius figat: tam malorum ꝗͣ bonorum longa conuersatio
amorem induit. Hec animi inter utrunq dubii: nec adrecta for¬
titer nec ad praua uergentis infirmitas qualis sit non tam semel
tibi possum ꝗͣ per partes ostendere. Dicam que accidant mihi: tu
morbo nomen inuenies:Tenet me summus amor parsimonie: fa¬
teor: placet non in ambitione cubile compositum: nec ex arcu-¬
la probata uestis: non ponderibus aut mille tormentis splendere
cogentibus expressa: sed domestica & uilis: nec seruata: nec su-¬
menda sollicite: placet cibus. quem nec parent familie nec spec¬
tent: non ante in multos paratus dies: nec multorum manibus
ministratus: sed parabilis facilisq nihil habens accersiti pretiosi
ubilibet non defuturus non rediturus qua intrauerit. Placet mi¬
nister incultus &erudis uernula: argentum graue rustici patris.
sine ullo nomine artificit: & mensa non uarietate macularum

Expanded text:
hi altius figat. Tam malorum quam bonorum longa conversatio hi altius figat. Tam malorum quam bonorum longa conversatio amorem induit. Haec animi inter utrumque dubii nec ad recta fortiter nec ad prava vergentis infirmitas qualis sit, non tam semel tibi possum quam per partes ostendere ; dicam quae accidant mihi : tu morbo nomen invenies. Tenet me summus amor parsimoniae, fateor; placet non in ambitionem cubile compositum, non ex arcula prolata vestis, non ponderibus ac mille tormentis splendere cogentibus expressa, sed domestica et vilis, nec servata nec sumenda sollicite; placet cibus, quem nec parent familiae nec spectent, non ante multos imperatus dies nec multorum manibus ministratus, sed parabilis facilisque, nihil habens arcessiti pretiosive, ubilibet non defuturus, nec patrimonio nec corpori gravis, non rediturus qua intraverit; placet minister incultus et rudis vernula, argentum grave rustici patris sine ullo nomine artificis, et mensa non varietate macu- larum
Abbreviated transcription (Latin):
MANU PRENDEREM QUEDAMOS¬
CURIORA ET INRECESSU. QUEDAM NON CONTI-¬
nua: sed ex interuallis redeuntia: que uel molestissima dixerim:
ut hostes uagos. & ex occasionibus ad silientes: per quos neutrũ
licet: nec tanquam bello paratum esse: nec tanquam in pace
securum. Illum tamen habitum in me maxime deprehendo.
Q uare enim non uerum ut medico fatear: nec bona fide libera¬
tum eis. que timebam & oderam: nec rursus ob noxium in sta¬
tu ut non pessimo ita maxime querulo & moroso positus sum:
nec egroto nec ualeo. Non est quod dicas omnium uirtutum
tenera esse principia: tempore illis duramentum & robur ac¬
cedere. Non ignoro etiam que inspetie laborant: dignitatẽ
dico & eloquentie famam & quicquid ad alienum suffragium
uenit in hora conualescere : & que ueras uires parant: & que
ad complacendum fuco quodam sub ornantur: expectant an-¬
nos. donec paulatim colorem duturnitas obducat. Sed ego ue¬
reor ne consuetudo que rebus affert constantiam: hoc mihi uiti¬

Expanded text:
manu prenderem, quaedam obscuriora et in recessu, quaedam non continua sed ex intervallis redeuntis, quae vel molestissima dixerim, ut hostis vagos et ex occasionibus adsilientis, per quos neutrum licet, nec tamquam in bello paratum esse nec tam- quam in pace securum. Illum tamen habitum in me maxime deprendo quare enim non verum ut medico fatear ? nec bona fide liberatum me iis, quae timebam et oderam, nec rursus obnoxium ; in statu ut non pessimo, ita maxime querulo et moroso positus sum : nec aegroto nec valeo. Non est, quod dicas omnium virtutium tenera esse principia, tempore illis duramentum et robur accedere. Non ignoro etiam quae in speciem laborant, dignitatem dico et eloquentiae famam et quicquid ad alienum suffragium venit, mora convalescere—et quae veras vires parant et quae ad placendum fuco quodam subornant, expectant annos, donec paulatim colorem diuturnitas ducat—, sed ego vereor, ne consuetudo, quae rebus adfert constantiam, hoc vitium mi
Abbreviated transcription (Latin):
Um se uelle mori dicat: uitam rogat. Teneo parricidam etiam
in suam mortem paratum. Quantum est quod negas: cum tan¬
tum sit quod fateris: Uenenum quesisti.Uenenum emisti. Uenenũ
intulisti in eam domum in qua habebas unicum patrem. Indica ꝗs
uendiderit. Dicetur illi. Tu uendebas cuiquam uenenum: Tu ab-¬
dicato: Nesciebas cui daturus esset. Queritis cui uenenum paraue¬
rit: Non bibit. Quod negat parricidium est. Quod confitetur ue¬
neficium. Mihi inquit paraui. Ne quis dubitet: an alium possit oc¬
cidere.: Tam inuisum tibi fuisse patrem dico: ut occidere uolueris.
Tam in uisum ipse confiteris: ut mori uolueris. PARS ALTERA

Expanded text:
mori uelle dicat, uitam rogat. Teneo parricidam etiam in suam mortem paratum. Quantum est quod negas, cum tantum sit quod fateris ? Venenum quaesisti, uenenum emisti, uenenum intulisti in eam domum in qua habebas inimicum patrem. Indica quis uendiderit; dicetur illi: tu uendebas cuiquam uenenum? tu abdicato? nesciebas cui daturus esset? Quaeritis cui uenenum parauerit? non bibit. Quod negat parricidium est, quod confitetur ueneficium. Mihi, inquid, paraui; ne quis dubitet an alium possit occidereTam inuisum tibi fuisse patrem dico, ut occidere uolueris; tam inuisum ipse confiteris, ut mori uolueris. Extra
Abbreviated transcription (Latin):
on possum inquit relinquere uirum. Quicquam non potest
que mori potest. Pene dum false mortis nuntium misit: ue¬
re recepit: potes sine uiro pati. Peregrinationem eius tulisti: iure¬
iurando iam liberata es: casu proximo.
EXTRA

Expanded text:
on possum, inquit, relinquere uirum. quicquam non potest quae mori potest? Paene dum falsae mortis nuntium misit, uerae recepit. Potes sine uiro pati; peregrinationem eius tulisti. iureiurando iam liberata es casu proximo. Extra
Abbreviated transcription (Latin):
Ichil tibi opus est potestas: scisti illum parem etiam cum cogi
non potest. Quaslibet indicas operas: nunquam tamen indi-¬
stam periculosas ꝗͣ indixisti. Nabeo iudicia tua. Bene de seruo in¬
dicasti. Manumisisti. Bene de liberto. Proscriptus mihi potissimũ
te commisisti: si noluissem patronum habere potui. Unus & proscri-¬
ptus fuisti: qui tunc posses etiam rogari. Restitutio tibi proscri.¬
ptionem remisit. Non quicquid in proscriptione gessistis rescidit.
Mmnes inuecti sunt in libertum. Uarius geminus & othoni

Expanded text:
ihil tibi opus est potestas: scis tibi illum parere etiam cum cogi non potest. Quaslibet indicas operas, numquam tamen indices tam periculosas quam indixisti. Habeo iudicia tua: bene de seruo iudicasti: manumisisti; bene de liberto: proscriptus mihi potissimum te commisisti. Si noluissem patronum habere, potui. Vnus ex proscriptis fuisti qui tunc posses etiam rogari. Restitutio tibi proscriptionem remisit, non quicquid in proscriptione gessisti rescidit. Omnes inuecti sunt in libertum. VARIVS GEMINVS et OTHO I
Abbreviated transcription (Latin):
Ater & filius imperium petebant: prelatus est filius. Commis¬
so bello captus est. Missi sunt quadraginta legati ad redimen¬
dum imperatorem. Funtibus occurrit pater. Dixit sero se aurum
ad redemptionem tulisse: Filium crucifixum esse. Illi peruenerũt.
Quibus imperator excruce dixit. Cauete proditorem. Reus fit pa-¬
ter proditionis.

Expanded text:
ater et filius imperium petebant; praelatus est filius. commisso bello captus est. missi sunt decem legati ad redimendum imperatorem. euntibus occurrit pater, dixit sero se aurum ad redemptionem tulisse, filium crucifixum esse. illi peruenerunt, quibus imperator ex cruce dixit: cauete proditorem. reus fit pater proditionis.
Abbreviated transcription (Latin):
Mpudicus contione prohibeatur. ¶ adolescens spetiosus sponsionẽ
fecit: muliebri ueste se exiturum in publicum. Processit. Raptus
est ab adolescentibus decem: Accusauit illos de ui & damnauit.

Expanded text:
pudicus contione prohibeatur. Adolescens speciosus sponsionem fecit, muliebri ueste se exiturum in publicum. processit; raptus est ab adolescentibus. decem. accusauit illos de ui et damnauit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ichil est miserius ꝗͣ incertum inter uitam mortemq destitui.
lam beneficium erit etiam si mortem optauerit. In amorem
filie istius incidi. Appellare debui de nuptiis patrem: feci. Sed uide¬
ris ꝗͣ etiam in lege lentus sit. Raptor uitam alieni arbitrii habet. lib¬
ertatem sui. Lex ista communis est. Habet hic raptor quodtimeat
habet & quod sperare possit. In lege inquit non est scriptum quando.
immostatim. Quotiens tempus non adicitur presens intelligitur.
Tam longum tibi uis in caput cuius permittitur: crudelius est ꝗͣ mo¬
ri super mortem timere.
Domus cum tyranno incensa

Expanded text:
ihil est miserius quam incertum inter uitam mortemque destitui. Iam beneficium erit etiamsi mortem optauerit. In amorem filiae istius incidi. appellare debui de nuptiis patrem; feci; sed uidetis quam etiam in lege lentus sit. Raptor uitam alieni arbitrii habet, libertatem sui. Lex ista communis est. Habet hic raptor quod timeat, habet et quod sperare possit. In lege, inquid, non est scriptum quando. immo statim; quotiens tempus non adicitur, praesens intellegitur. Tam longum tibi ius in caput ciuis permittatur? Crudelius est quam mori, semper mortem timere. Domus cum tyranno incensa
Abbreviated transcription (Latin):
in sepulchro uideo. Magnum solatium est sepius appellare liberoꝵ
non responsura nomina. Hic mihi uiuendum: nec inde nuptiis. nec¬
in de liberis cogitanti dirum omen occurram. Cogit flere qui non si¬
nit. in illo conuiuio morari etiam felicis patris esset iniuria.
PARS ALTERA.

Expanded text:
in sepulchro uideo. Magnum solatium est saepius appellare liberorum in sepulchro uideo. Magnum solatium est saepius appellare liberorum non responsura nomina. Hic mihi uiuendum est ne cui de nuptiis, ne cui de liberis cogitanti dirum omen occurram. Cogit flere qui non sinitIn illo conuiuio morari etiam felicis patris esset iniuria. Pars altera.
Abbreviated transcription (Latin):
agit.
Vnquam lacrime supprimuntur imperio: immo etiam ir¬
ritantur. Nulla flendi maior est causa ꝗͣ flere non posse.
rapuit me qualem in conuiuium puderet uenire: dimisit: qualẽ
redire ad sepulchrum puderet. Credo mirari aliquem quod info-¬
rum a missis modo liberis ueniam. At ego iam inconuiuio fui. Quo¬
usque inquit fleui: Et quedam in ipsis malis miserorum uoluptas.
& omnis aduersa fortuna habet in querelis leuamentum. Ibi me
flere prohibes: ubi crudeliter ipse non fleres. Cum miserrimum
sit flere ꝗͣ infelix sum: cui ne hoc quidem licet. Uidi ebriorum sitim:
& uomentium famem. Quis est iste qui supra flentem patrem cen¬
suram iugendi postulat: proiectus in omniagule libidinisq flagi¬
tia: omnibus notandus censoribus: seculo precepta componit. Scit
quantum super amissos liberos tres patri flendum sit: quem si ui¬
ueret pater fleret. Senex orbus infelix: hoc tantum inter miserias
solatium capio: quod miserior esse non possum. Cineres meorum

Expanded text:
agit. Numquam lacrimae supprimuntur imperio, immo etiam inritantur. Nulla flendi maior est causa quam flere non posse. Rapuit me qualem in conuiuium puderet uenire, dimisit qualem redire ad sepulchrum puderet. Credo mirari aliquem quod in forum amissis modo liberis ueniam. at ego iam in conuiuio fui. Quousque, inquit, flebis? Est quaedam in ipsis malis miserorum uoluptas et omnis aduersa fortuna habet in querelis leuamentum. Ibi me flere prohibes ubi crudeliter ipse non fleres. Cum miserrimum sit flere, quam infelix sum cui ne hoc quidem licet! Vidi ebriorum sitim et uomentium famem. Quis est iste qui supra flentem patrem censuram lugendi postulat? Proiectus in omnia gulae libidinisque flagitia, omnibus notandus censoribus, saeculo praecepta conponit: scit quantum super amissos tres liberos patri flendum sit, quem si uiueret pater fleret. Senex, orbus, infelix, hoc tantum inter miserias solatium capio quod miserior esse non possum. Cineres meorum
Abbreviated transcription (Latin):
Acerdos uestra adhuc in lupanari uiueret nisi hominem
occidisset. Quid mihi sacerdotem: cuius precaria est castitas:
id enim deerat: ut eas templa recipiant: quas aut carcer aut lu-¬
panar eiecit: Indignam te sacerdotio dicerem si transisses per lu¬
panar. Fortuna pati coegit: & misereri debent omnes mei. At
nos non facimus miserandas sacerdotes: nec est apud maximus
honor ultimorum malorum solatium. Ita domi custodita est.
ut rapi posset. Ita cara fuit suis. ut rapta non redimeretur. Ita
rapte pepercere pirate: ut lenoni uenderent: Sic emit leno: ut
prostitueret. Sic uenientes deprecata est ut ferro opus esset.
Mouet me respectus omnium uirginum: si inciuitate nulla inueni-¬
ri potuit neque meretrice castior: neque homicida purior. Nul¬
la est satis pudica de qua queritur. Omnes inquit exoraui.Siꝗs
dubitabat an meretrix esset: audiat ꝗͣ blanda sit. Putemus tres
sacerdotium petere. Unam que capta sit. Alteram que prostite¬
rit. Tertiam que hominem occiderit. Omnibus nego.

Expanded text:
acerdos uestra adhuc in lupanari uiueret, nisi hominem occidisset. Quid mihi sacerdotem cuius precaria est castitas? Id enim deerat ut eas templa recipiant, quas aut carcer aut lupanar eiecit. Indignam te sacerdotio dicerem, si transisses per lupanar. “Fortuna pati coegit et misereri debent omnes mei.” At nos non facimus miserandas sacerdotes, nec est apud nos maximus honor ultimorum malorum solatium. Ita domi custodita est, ut rapi posset; ita cara fuit suis, ut rapta non redimeretur; ita raptae pepercere piratae, ut lenoni uenderent; sic emit leno, ut prostitueret; sic uenientes deprecata est, ut ferro opus esset. Mouet me respectus omnium uirginum, si in ciuitate nulla inueniri potuit neque meretrice castior neque homicida purior. Nulla est satis pudica de qua quaeritur. Omnes, inquit, exoraui. Si quis dubitabat an meretrix esset, audiat quam blanda sit. Putemus tres sacerdotium petere, unam quae capta sit, alteram quae prostiterit, tertiam quae hominem occiderit: omnibus nego.
Abbreviated transcription (Latin):
Ui sciens damnum dederit quadruplum soluat. Qui inscius:
simplum: ¶Diues pauperem uicinum rogauit ut sibi arbo¬
rem uenderet quam sibi dicebat obstare. Pauper negauit.Diues
incendit platanim: cum qua & domus arsit. Pro arbore pollicet᷑.
quadruplum. Pro domo simplum.

Expanded text:
ui sciens damnum dederit, quadruplum soluat, qui inscius, simplum. Diues pauperem uicinum rogauit ut sibi arborem uenderet quam sibi dicebat obstare. pauper negauit; diues incendit platanum cum qua et domus arsit. pro arbore pollicetur quadruplum, pro domo simplum.
Abbreviated transcription (Latin):
Uo grauissima crimina obiecit. Adulterium & ueneficium:
Adulterium: ancilla teste. Ueneficium nec ancilla quidem:
cum indignaretur se non rogatam: exciderunt illi uerba: que
non minus ꝗͣ filiam luget. At quare dixisti celerius morietur
ꝗͣ illi nubat: Uerba dolori parum considerata exciderunt. Et
est sepissime fortuita diuinatio Demens qui filio cessit uxorem.¬

Expanded text:
uo grauissima crimina obiecit, adulterium et ueneficium: adulterium ancilla teste, ueneficium ne ancilla quidem. Cum indignaretur se non rogatam, exciderunt illi uerba quae non minus quam ille filiam luget. At quare dixisti: “celerius morietur quam illi nubat?” Verba dolori parum considerata exciderunt. et est saepissime fortuita diuinatio. Demens qui filio cessit vxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
potestate est: utro modo pater meus accusatorem non habeat.
Iurauit tribunus nec fefellit & causam actionis emisse contioni
reddidit. Nulli licuit impune tribunum in ordinem redigere :
Alia ex aliis exempla sunt eorum qui parentes suos periculiseripu¬
erunt:qui ex infimo ad summa protulerunt & e plebe aceruoq:
ignobili nunquam tacendos seculis dederunt. Nulla ui uerbo'¬
rum nulla ingenii facultate exprimi potest: quantum opus sit:
ꝗͣ laudabile ꝗͣꝙ nunquam memoria hominum exiturum pos¬
se hoc dicere. Parentibus meis parui: cessi imperio eorum:siue
equum siue iniquum ac durum fuit obsequentem sum missũq
prebui me. Ad hoc unum contumax fui ne beneficiis uincerer:
Certate obsecro uos & fessi restituite aciem: felices qui uicerint:
felices qui uincentur. Quid eo adolescente preclarius qui sibi ipsi
dicere poterit: neq enim est fas alteri dicere patrem meum be¬

Expanded text:
potestate est, utro modo pater meus accusatorem non habeat.' potestate est, utro modo pater meus accusatorem non habeat.' Iuravit tribunus nec fefellit et causam actionis omissae contioni reddidit. Nulli alii licuit impune tribunum in ordinem redigere. Alia ex aliis exempla sunt eorum, qui parentes suos periculis eripuerint, qui ex infimo ad summum protulerint et e plebe acervoque ignobili numquam tacendos saeculis dederint. Nulla vi verborum, nulla ingenii facultate exprimi potest, quantum opus sit, quam laudabile quamque numquam memoria hominum exiturum, posse hoc dicere : ' Parentibus meis parui, cessi imperio eorum, sive aecum sive inicum ac durum fuit, obsequentem submissumque me praebui ; ad hoc unum contumax fui, ne beneficiis vincerer. ' Certate, obsecro vos, et fessi quoque restituite aciem. Felices, qui vincent, felices, qui vincentur ! Quid eo adulescente praeclarius, qui sibi ipsi dicere poterit neque enim est fas alteri dicere : 'Patrem meum be
Abbreviated transcription (Latin):
effudisset incendium: uexerunt parentes suos: discessisse credi¬
tum est ignes & utrinque flamma recedente limitem ad apertũ¬
per quem transcurrerent iuuenes dignissimi qui magna tu¬
to auderent. Uicit antigonus qui cum ingenti prelio superas-¬
set hostem: premium belli ad patrem transtulit & imperium ci
pri ei tradidit. Hoc est regnum nolle regnare cum possis. Ui¬
cit patrem imperiosum quidem manlius: qui cum ante tem¬
pus relegatus esset apatre ob adolescentiam brutam & ebetem
ad tribunum plebis qui patri suo diem dixerat: uenit petito tẽ¬
pore quod ille dederat sperans fore proditorem parentis inui-¬
si & bene meruisse se de iuuene credebat cuius exilium pro gra¬
uissimo crimine inter alia manlio obiciebat. Nactus adolescens
secretum: stringit occultatum sinu ferrum: & nisi iuras inquit
te diem patri remissurum: hoc te gladio transfodiam: in tua

Expanded text:
effudisset incendium, vexerunt parentes suos ; discessisse credieffudisset incendium, vexerunt parentes suos ; discessisse creditum est ignes et utrimque flamma recedente limitem adapertuper quem transcurrerent iuvenes dignissimi, qui magna tuto auderent. " Vicit Antigonus, qui, cum ingenti proelio superasset hostem, praemium belli ad patrem transtulit et imperium illi Cypri tradidit. Hoc est regnum nolle regnare, cum possis. " Vicit patrem imperiosum quidem Manlius, qui, eum ante ad tempus relegatus esset a patre ob adulescentiam brutam et hebetem, ad tribunum plebis, qui patri suo diem dixerat, venit ; petito tempore, quod ille dederat sperans fore proditorem parentis invisi, et bene meruisse se de iuvene credebat, cuius exilium pro gravissimo crimine inter alia Manlio obiciebat, nanctus adulescens secretum stringit occultatum sinu ferrum et : ' Nisi iuras,' inquit, ' te diem patri remissuruin, hoc te gladio transfodiam. In tua
Abbreviated transcription (Latin):
dam gratiam facimus: quibus stimulos aditere debemus & dicere.
N oc agite optimi iuuenes. Proposita est inter parentes acliberos ho¬
nesta contentio: dederint maiora an receperint. Non ideo uice¬
runt quia occupauerunt. Sumite modo animum qualem decet
& deficere nolite: uincetis optantes. Nec desunt tam pulchro cer¬
tamini duces qui ad similia uos cohortentur:ac per uestigia sua
ire ad uictoriam sepe iam paratam exparentibus iubeant. Uicit
eneas patrem: ipse eius infantie leue tutumq gestamen grauẽ
senio permedia hostium agmina & percadentis circa se urbis
ruinas ferens: cum complexus sacra ac penates deos religiosus se¬
nex non simplici uadentem sarcina premeret: tulit illum perig¬
nes: & quid non pietas potest: pertulit colendum inter condito¬
res romani imperii posuit.Uicere siculi iuuenes cum ethna ma¬¬
iore ui peragitata in urbes in agros.in magnam insule partem

Expanded text:
dam gratiam facimus, quibus stimulos adicere debemus et dicere : dam gratiam facimus, quibus stimulos adicere debemus et dicere : " Hoc agite, optimi iuvenes ! Proposita est inter parentes ac liberos honesta contentio, dederint maiora an receperint. Non ideo vicerunt, quia occupaverunt. Sumite modo animum, qualem decet, et deficere nolite : vincetis optantes. Nec desunt tam pulchro certamini duces, qui ad similia vos cohortentur ac per vestigia sua ire ad victoriam saepe iam partam ex parentibus iubeant. " Vicit Aeneas patrem, ipse eius in infantia leve tutumque gestamen, gravem senio per media hostium agmina et per cadentis circa se urbis ruinas ferens, cum complexus sacra ac penates deos religiosus senex non simplici vadentem sarcina premeret ; tulit illum per ignes et quid non pietas potest ? pertulit colendumque inter conditores Romani imperii posuit. " Vicere Siculi iuvenes : cum Aetna maiore vi peragitata in urbes, in agros, in magnam insulae partem
Abbreviated transcription (Latin):
illi beneficium dedi id quod nullius egeret adiutorio: maius dedi ꝗͣ
accepi. Pater filio perituram uitam dedit nisi multa accessissent
que eam tuerentur: filius patri si dedit uitam dedit eam que nul¬
lius desideraret auxilium in hoc ut permaneret: ergo maius bene¬
ficium accepit a filio pater qui uitam accepit ꝗͣ ipse qui illi dedit.
Nec non destruunt parentum uenerationem: nec deteriores illis li¬
beros faciunt: immo etiam meliores. Natura enim gloriosa uir¬
tus est: & anteire priores cupit. Alacrior erit pietas si ad reddẽ¬
da beneficia cum uincendis se uenerit ipsis patribus letisq conti¬
gerit: quoniam pleraq sunt in quibus nostro bono uincimur.
nde certamen tam notabile: unde tantam felicitatem parentibꝰ:
ut fateantur se ipsos liberorum beneficiis impares: nisi hoc ita iu¬
dicamus excusationem damus liberis: & illos segniores ad referen¬

Expanded text:
illi beneficium dedi id, quod nullius egeret adiutorio, maius dedi quam illi beneficium dedi id, quod nullius egeret adiutorio, maius dedi quam accepi. Pater filio vitam dedit perituram, nisi multa accessissent, quae illam tuerentur ; filius patri si dedit vitam, dedit eam, quae nullius desideraret auxilium in hoc, ut permaneret ; ergo maius beneficium accepit a filio pater, qui vitam accepit, quam ipse illi dedit. Haec non destruunt parentium venerationem nec deteriores illis liberos faciunt, immo etiam meliores ; natura enim gloriosa virtus est et anteire priores cupit. Alacrior erit pietas, si ad reddenda beneficia eum vincendi spe venerit. Ipsis patribus id volentibus laetisque contigerit, quoniam pleraque sunt, in quibus nostro bono vincimur. Unde certamen tam optabile ? Unde tantam felicitatem parentibus, ut fateantur ipsos liberorum beneficiis impares ? Nisi hoc ita iudicamus, excusationem damus liberis et illos segniores ad referen
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. maius beneficium accipere ꝗͣ dedit. Qui beneficium
accipit maius accipit quo magis eo indiget. Magis autem indi¬
get uita qui uixit ꝗͣ qui natus non est: ut qui ne indigere qui¬
dem omnino possit. Maius ergo beneficium accipit pater si ui¬
tam a filio accipit ꝗͣ filius a patre quod natus est. Patris bene¬
ficia uinci a filii beneficiis non possunt. Quare: quia uitam ac¬
cepit apatre. quam nisi accepisset nulla dare beneficia potuis¬
set. Hoc commune est patri cum omnibus qui uitam alicui de¬
derunt. Non enim potuissent referre gratiam nisi uitam acce¬
pissent: ergo nec medico gratia in maius referri potest. Solet
enim & medicus uitam dare nec naute si naufragium sustulit.
at qui & horum & aliorum qui aliquo modo nobis beneficia dederũt
beneficia uinci possunt:ergo & patrum possunt. Siquis mihi bene¬
ficium dedit quod multorum beneficii adiuuandum esset: ego aũt

Expanded text:
fuerit, maius beneficium accipere quam dedit. Qui beneficium fuerit, maius beneficium accipere quam dedit. Qui beneficium accipit, maius accipit, quo magis eo indiget. Magis autem indiget vita, qui vivit, quam qui natus non est, ut qui ne indigere quidem omnino possit ; maius ergo beneficium accipit pater, si vitam a filio accipit, quam filius a patre, quod natus est. " Patris beneficia vinci a filii beneficiis non possunt. Quare ? Quia vitam accepit a patre, quam nisi accepisset, nulla dare beneficia potuisset." Hoc commune est patri eum omnibus, qui vitam alicui dederunt ; non potuissent enim referre gratiam, nisi vitam accepissent. Ergo nec medico gratia in maius referri potest solet enim et medicus vitam dare, nec nautae, si naufragum sustulit. Atqui et horum et aliorum, qui aliquo modo nobis vitam dederunt, beneficia vinci possunt ; ergo et patrum possunt. Si quis mihi beneficium dedit, quod multorum beneficiis adiuvandum esset, ego autem
Abbreviated transcription (Latin):
patri dederit: accepit tantum uitam : sed patris inquit benefici¬
um est quicquid facis quicquid prestare illi potes: & preceptoris
mei quod institutis liberalibus profeci: ipsos tamen qui tradide¬
runt illa transcendimus utique eos qui priora elementa docue¬
runt: & quanius sine illis nemo quicquam assequi posset: non
tamen quantuncunque qui assecutus est infra illos est. Multũ¬
inquit inter prima ac maxima interest: nec ideo prima maxi-¬
morum instar sunt: quia sine primis maxima esse non possunt.
Iam tempus est: quedam ex nostra ut ita dicam moneta profer¬
re. Qui id beneficium dedit quo est aliquid melius potest uinci.
Pater dedit silio uitam: est autem aliquid uita melius. ita pater
uinci potest quia dedit beneficium quo est aliquid melius: etiã¬
morte: maius accepit beneficium ꝗͣ dedit. Pater autem uitam
dedit. Potest autem si sepius apericulo mortis liberatus a filio

Expanded text:
patri reddiderit, acceperit tantum vitam ? " Sed patris," inquit, " beneficipatri reddiderit, acceperit tantum vitam ? " Sed patris," inquit, " beneficium est, quidquid facis, quidquid praestare illi potes." Et praeceptoris mei, quod institutis liberalibus profeci; ipsos tamen, qui tradiderunt illa, transcendimus, utique eos, qui prima elementa docuerunt, et quamvis sine illis nemo quicquam adsequi posset, non tamen, quantumcumque quis adsecutus est, infra illos est. Multum inter prima ac maxima interest, nec ideo prima maximorum instar sunt, quia sine primis maxima esse non possunt. Iam tempus est quaedam ex nostra, ut ita dicam, moneta proferre. Qui id beneficium dedit, quo est aliquid melius, potest vinci. Pater dedit filio vitam, est autem aliquid vita melius ; ita pater vinci potest, quia dedit beneficium, quo est aliquid melius. Etiamt mortis periculo, maius accepit beneficium quam dedit. Pater autem vitam dedit potest ergo, si saepius periculo mortis liberatus a filio
Abbreviated transcription (Latin):
ut dirutis maximis urbibus romani imperii sine emulo adortus
occasusq uenturi defensor: maiorem nobilitatem nobili uiro adi¬
ciat: dic scipionis patrem: dubium est quin generandi beneficiũ
uicerit. Eximia pietas & uirtus ipsi urbi nescio utrum maius pre¬
sidium afferat an decus: deinde si parum est finge aliquem tor¬
menta patris discussisse. finge in se transtulisse: licet tibi inquã¬
tum uelis extendere beneficia filii cum paternum munus sit.¬
& simplex & facile: sed danti uoluntarium: quod necessarium ẽ
ille multis dederit etiam quibus dedisse se nescit: in quo consortem
habet: in quo spectauit legem patriam: premia patrum: domus
ac familie perpetuitatem omnia potius ꝗͣ eum cui dabat. Quid si
quis sapientiam consecutus hanc patri dederit: Etiam nunc dispu¬
tabimus an maius aliquid dederit ꝗͣ acceperat cum uitam beatã

Expanded text:
ut dirutis maximis urbibus Romani imperii sine aemulo ad ortus ut dirutis maximis urbibus Romani imperii sine aemulo ad ortus occasusque venturi defensor et conditor maiorem nobilitatem nobili viro adiciat, dici Scipionis patrem ! Dubium est, quin generandi vulgare beneficium vicerit eximia pietas et virtus ipsi urbi nescio utrum maius praesidium adferens an decus ? Deinde, si hoc parum est, finge aliquem tormenta patris discussisse, finge in se transtulisse. Licet tibi, in quantum velis, extendere beneficia filii, cum paternum munus et simplex sit et facile et danti voluptarium, quod necesse est ille multis dederit, etiam quibus dedisse se nescit, in quo consortem habet, in quo spectavit legem, patriam, praemia patrum, domus ac familiae perpetuitatem, omnia potius quam eum, cui dabat. Quid ? si quis sapientiam consecutus hanc patri tradiderit, etiamnunc disputabimus, an maius aliquid iam dederit, quam acceperat, cum vitam beatam
Abbreviated transcription (Latin):
nec beneficia parentum suorum super iniciunt: capit tamen
natura hoc quod non dum ulla etas tulit: si singula paternoꝵ
meritorum magnitudinem exuperare non possunt: plura in
unum congesta superabunt. Seruauit in prelio patrem scipio
& pretextatus in hostes equum concitat. Parum est quod ut
perueniret ad patrem tot pericula: maximos duces ꝗͣ maxime
prementia contempsit: tot oppositas difficultates: quod ad pri-¬
mam pugnam exiturus tiro per ueteranorum corpora occurrit
quod annos suos transiliuit. Adice ut idem reum patrem defen¬
dat: & conspiratione inimicorum suorum potentium eripiat :
ut alterum illi consulatum ac tertium aliosq honores etiam cõ¬
sularibus concupiscendos congerat: ut pauperi raptas belli iure
opes tradat: & quod est militaribus uiris spetiosissimum diui¬
tem illum etiam spoliis hostilibus faciat. Si adhuc parum est
adice ut prouincias & ex traordinaria imperia continuet: adice

Expanded text:
nec beneficia parentium suorum superiaciunt, capit tamen nec beneficia parentium suorum superiaciunt, capit tamen hoc natura, quod nondum ulla aetas tulit. Si singula paternorum meritorum magnitudinem exsuperare non possunt, plura in unum congesta superabunt. Servavit in proelio patrem Scipio et praetextatus in hostes ecum concitavit. Parum est, quod, ut perveniret ad patrem, tot pericula maximos duces eum maxime prementia contempsit, tot oppositas difficultates, quod ad primam pugnam exiturus tiro per veteranorum corpora cucurrit, quod annos suos transiluit ? Adice, ut idem patrem reum defendat et conspirationi inimicorum potentium eripiat, ut alterum illi consulatum ac tertium aliosque honores etiam consularibus concupiscendos congerat, ut pauperi raptas belli iure opes tradat et, quod est militaribus viris speciosissimum, divitem illum spoliis etiam hostilibus faciat. Si adhuc parum est, adice, ut provincias et extraordinaria imperia continuet, adice,
Abbreviated transcription (Latin):
lam aliam causam ꝗͣ quod illos liberorum eximia uirtus tradi-¬
dit posteris Utrum maius beneficium dedit. M. agrippe pa¬
ter ne post agrippam quidem notus:an patri dedit agrippa
nauali corona insignis unicum adeptus inter dona militaria
decus: qui tot in urbe maxima opera excitauit: que & priorẽ
magnificentiam uincerent: & nulla postea uincerentur: Utrũ
octauius maius ullum beneficium dedit filio an patri diuus au-¬
gustus: quanuis illum patris adoptiui calliditas abscondit: Quã¬
tam cepisset uoluptatem si illum post debellata arma ciuilia ui-¬
disset paci secure presidentem non agnoscens bonum suum: nec
satis credens quotiens ad se respexisset: potuisse illum uirum in
domo sua nasci: Quid nunc ceteros prosequar: quos consumpsis¬
set obliuio nisi illos filiorum gloria & tenebris eruisset & ad huc
in luce retineret : Deinde conqueramus num quis filius patri

Expanded text:
lam aliam causam, quam quod illos liberorum eximia virtus tradilam aliam causam, quam quod illos liberorum eximia virtus tradidit posteris. Utrum maius beneficium dedit M. Agrippae pater ne post Agrippam quidem notus, an patri dedit Agrippa navali corona insignis, unicum adeptus inter dona militaria decus, qui tot in urbe maxima opera excitavit, quae et priorem magnificentiam vincerent et nulla postea vincerentur ? Utrum Octavius maius beneficium dedit filio an patri divus Augustus, quamvis illum umbra adoptivi patris abscondit ? Quantam cepisset voluptatem, si illum post debellata arma civilia vidisset securae paci praesidentem, non adgnoscens bonum suum nec satis credens, quotiens ad se respexisset, potuisse illum virum in domo sua nasci ! Quid nunc ceteros prosequar, quos iam consumpsisset oblivio, nisi illos filiorum gloria e tenebris eruisset et adhuc in luce retineret ? Deinde, cum quaeramus, non quis filius patri
Abbreviated transcription (Latin):
tem consilii: & id ut magnum bonum iactas. cogita te mihi im¬
putare muscarum & uerminum bonum. Deinde ut nihil ali-¬
ud dicam ꝗͣ bonis artibus me studuisse: ut cursum ad rectum
iter direxissem uite: in ipso beneficio maius tuo ꝗͣ quod dede-¬
ras recepisti: tu enim mȩ mihi rudem imperitum dedisti:ego
tibi filium qualem genuisse gauderes: aluit me pater.Si idem
presto plus reddo: quia non tantum ali se sed a filio ali gaudet:¬
& maiorem exanimo meo ꝗͣ exipsa re percipit uoluptatem:
illius alimenta ad corpusmeum peruenerunt. Quid siquis in
tantum processit ut aut eloquentia per gentes notesceret: aut
ret famam: tenebrasq natalium suorum clara luce discuteret.
non in extimabile in parentes suos beneficium contulit: an
quisquam Aristonem & erillum nisi propter senophontem &
platonem filios suos nosset. Sophroniscum socrates expirare
non patitur. Ceteros enumerare longum est qui durant obnul¬

Expanded text:
tem consilii, et id ut magnum bonum iactas, cogita te mihi imtem consilii, et id ut magnum bonum iactas, cogita te mihi imputare muscarum ac vermium bonum. Deinde, ut nihil aliud dicam, quam bonis artibus me studuisse et cursum ad rectum iter vitae direxisse, in ipso beneficio tuo maius, quam quod dederas, recepisti; tu enim me mihi rudem, imperitum dedisti, ego tibi filium, qualem genuisse gauderes. Aluit me pater. Si idem praesto, plus reddo, quia non tantum ali se, sed a filio ali gaudet et maiorem ex animo meo quam ex ipsa re percipit voluptatem, illius alimenta ad corpus tantum meum pervenerunt. Quid ? si quis in tantum processit, ut aut eloquentia per gentes notesceret aut ret famam tenebrasque natalium suorum clara luce discuteret, non inaestimabile in parentes suos beneficium contulit ? An quisquam Aristonem et Gryllum nisi propter Xenophontem ac Platonem filios nosset ? Sophroniscum Socrates expirare non patitur. Ceteros enumerare longum est, qui durant ob nul
Abbreviated transcription (Latin):
quoque munus tuum uici cum ego dederim sentienti consentiens
me dare: cum uitam tibi non uoluptatis mee causa: aut certe per
uoluptatem dederim: cum tanto maus sit retinere spiritum ꝗͣ ac¬
cipere: quanto leuius mori ante mortis metum. Ego uitam dedi
statim illa usuro: tu nescituro an uiueret. Ego uitam dedi mor¬
tem timenti: tu uitam dedisti ut mori possem. Ego tibi uitam
dedi consumatam perfectam: tu me expertem rationis genui-¬
sti onus alienum. Uis scire ꝗͣ non sit magnum beneficium uitã
sic dare : exposuisses nempe iniuria erat genuisse: quo quidem
colligo minimum esse beneficium patris matrisq concubitum
nisi accesserunt alia que sequerentur hoc initium muneris &
aliis officiis ratum facerent. Non est bonum uiuere: sed bene
uiuere: atbene uiuo. Potui & male uiuere.Ita hoc tantum ẽ
tuum quod uiuo Si uitam imputas mihi.per se nudam egen¬

Expanded text:
quoque munus tuum vici, cum ego dederim sentiente cum sentiens quoque munus tuum vici, cum ego dederim sentiente cum sentiens me dare, cum vitam tibi non voluptatis meae causa aut certe per voluptatem dederim, cum tanto maius sit retinere spiritum quam accipere, quanto levius mori ante mortis metum. Ego vitam dedi statim illa usuro, tu nescituro, an viveret ; ego vitam dedi mortem timenti, tu vitam dedisti, ut mori possem ; ego tibi vitam dedi consummatam, perfectam, tu me expertem rationis genuisti, onus alienum. Vis scire, quam non sit magnum beneficium vitam sic dare ? Exposuisses ; nempe iniuria erat genuisse ! Quo quid colligo ? Minimum esse beneficium patris matrisque concubitum, nisi accesserunt alia, quae prosequerentur hoc initium muneris et aliis officiis ratum facerent. Non est bonum vivere, sed bene vivere. At bene vivo. Sed potui et male ; ita hoc tantum est tuum, quod vivo. Si vitam imputas mihi per se, nudam, egen
Abbreviated transcription (Latin):
se intuere quale sit animaduerteris exiguum & incertum & boni
maliq communem materiam. Sine dubio primum ad omnia gra¬
tum: sed non ideo maius est omnibus quia primum est: seruauiꝰ
patrem meum: & ad summam prouexi dignitatem : & principẽ
urbis sue feci: nec tantum ame rebus gestis nobilitaui: sed ipsi quo¬
que gerendarum ingentem ac facilem nec tutam minusꝗͣ glorio¬
sam materiam dedi. honores opes quicquid humanos ad se anim¬
os rapit congessi: & cum supra omnes starem infra illum steti.
Dic nunc hoc ipsum quod ista potuisti patris munus est: respondebo
tibi: est prorsus: si ad ista facienda nasci satis est: sed si ad bene ui¬
uendum minima portio est uiuere: & id tribuisti: quod cum feris
mihi & cum animalibus quibusdam minimis: quibusdam etiam
fedissimis commune est: noli tibi asserere quod non extuis benefi¬
ciis etiam sine tuisoritur. Puta me uitam prouita reddidisse. Sic

Expanded text:
se intuere, quale sit : animadvertis exiguum et incertum et boni se intuere, quale sit : animadvertis exiguum et incertum et boni malique communem materiam, sine dubio primum ad omnia gradum, sed non ideo maiorem omnibus, quia primus est. Servavi patrem meum et ad summam provexi dignitatem et principem urbis suae feci nec tantum rebus a me gestis nobilitavi, sed ipsi quoque gerendarum ingentem ac facilem nec tutam minus quam gloriosam dedi materiam ; honores, opes, quidquid humanos ad se animos rapit, congessi, et eum supra omnes starem, infra illum steti. Die nunc : " Hoc ipsum, quod ista potuisti, patris munus est " ; respondebo tibi : " Est prorsus, si ad ista facienda nasci satis est ; sed si ad bene vivendum minima portio est vivere et id tribuisti, quod cum feris mihi et animalibus quibusdam minimis, quibusdam etiam foedissimis commune est, noli tibi adserere, quod non ex tuis beneficiis, etiam si non sine tuis, oritur." Puta me vitam pro vita reddidisse. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
cis officium : at quid interest cum eque sine patris beneficio ꝗͣ si¬
ne nutricis non potuerit ad ulteriora procedere: Quod si initio
meo quicquid iam possum debeo: cogita non esse initium mei nec¬
patrem nec auum quidem. Semper enim erit ulterius aliquid¬
ex quo originis proxime origo descendat. At qui nemodixit me
plus debere ignotis & ultra memoriam positis maioribus ꝗͣ patri.
Plus autem debeo: si hoc ipsum quod genuit me patermeus maio¬
ribus suis debet: quicquid prestiti patri etiam si magnum est in¬
fra extimationem paterni muneris est: quia non essem si non genu¬
isset. Isto modo etiam siquis patrem meum egrum ac moriturũ
sanauerit: nihil prestare ei potero quod non beneficio eius minus
sit. Non enim genuisset me pater nisi sanatus esset. Sed uide ne
istud uerius sit extimari: an id quod potuit & id quod fecit meum
sit: mearum uirium mee uoluntatis. Illud quod natus sum per

Expanded text:
cis officium ? Atqui quid interest, cum aeque sine patris beneficio quam sicis officium ? Atqui quid interest, cum aeque sine patris beneficio quam sine nutricis non potuerim ad ulteriora procedere ? Quod si initio meo, quidquid iam possum, debeo, cogita non esse initium mei patrem, ne avum quidem ; semper enim erit ulterius aliquid, ex quo originis proximae origo descendat. Atqui nemo dicet me plus debere ignotis et ultra memoriam positis maioribus quam patri; plus autem debeo, si hoc ipsum, quod genuit me pater meus, maioribus debet. " Quidquid praestiti patri, etiam si magnum est, infra aestimationem paterni muneris est, quia non esset, si non genuisset." Isto modo etiam, si quis patrem meum aegrum ac moriturum sanaverit, nihil praestare ei potero, quod non beneficio eius minus sit ; non enim genuisset me pater, nisi sanatus esset. Sed vide, ne illud verius sit aestimari, an id, quod potui, et id, quod feci, meum sit, mearum virium, meae voluntatis. Illud, quod natus sum, per
Abbreviated transcription (Latin):
na omnium rerum cause sunt: & tamen minime partes eorum
que gignunt. Aspice rhenum: aspice eufraten: omnes denique
inclitos amnes: quid nam sunt: si illos illic unde effluunt existimes
reuersuros. Quicquid est quo timentur: quo nominantur: in pro¬
mas: siue crassitudinem spatiumq ramorum latissime fusas: quã¬
tulum est his comparatum illud quod radix tenui fibra complesti
men que in firmamentum totius operis iacta sunt latent. Idem
in ceteris euenit: principia non sua semper sequens magnitudo ob¬
ruet. Non potuissem quicquam consequi nisi parentum benefici¬
um antecessisset. Sed non ideo quicquid consecutus sum minus est
eo sine quo consecutus non essem. Nisi me nutrix aluisset infantẽ.
nihil eorum que consilio ac manu gero facere potuissem: nec in hãc
emergere nominis claritatem. quam ciuili ac militari industria
merui: Nunquid tamen ideo maximis operibus preferes nutri¬

Expanded text:
na omnium rerum causae sunt et tamen minimae partes sunt eorum, na omnium rerum causae sunt et tamen minimae partes sunt eorum, quae gignunt. Adspice Rhenum, adspice Euphraten, omnes denique inclutos amnes. Quid sunt, si illos illic, unde effluunt, aestimes ? Quidquid est, quo timentur, quo nominantur, in promas, sive crassitudinem spatiumque ramorum, latissime fusas. Quantulum est his comparatum illud, quod radix tenui fibra complectitmen, quae in firmamentum totius operis iacta sunt, latent. Idem in ceteris evenit; principia sua semper sequens magnitudo obruet. Non potuissem quicquam consequi, nisi parentum beneficium antecessisset ; sed non ideo, quidquid consecutus sum, minus est eo, sine quo consecutus non essem. Nisi me nutrix aluisset infantem, nihil eorum, quae consilio ac manu gero, facere potuissem nec in hanc emergere nominis claritatem, quam civili ac militari industria merui ; numquid tamen ideo maximis operibus praeferes nutri
Abbreviated transcription (Latin):
runt ad contundendam in solentiam hominum ex fortuna penden¬
tium: uindicandumq ius beneficii dandi seruis: ut a filiis quoque
uindicarentur. Queritur an aliquando liberi maiora beneficia da¬
re parentibus suis possent ꝗͣ acceperint: illud conceditur: multos fi¬
lios maiores potentioresq extitisse ꝗͣ parentes suos: eque & illud me¬
liores fuisse: quod si constat potest fieri ut maiora tribuerint: cum
& fortuna illis maior esset & melior uoluntas. Quicquid inquit est
quod det patri filius utique minus est: quia hanc ipsam dandi facul¬
tatem pater debet: ita beneficio nunquam uincitur. cuius benefi¬
cium est ipsum quod uincitur. Primum quedam initium ab aliis
trahunt: & tamen initiis suis maiora sunt. Nec ideo aliquid non
est maius eo quo cepit quia non potuisset in tantum procedere nisi
cepisset. Nulla non res principia sua magno gradu transit. Semi¬

Expanded text:
runt ad contundendam insolentiam hominum ex fortuna pendenrunt ad contundendam insolentiam hominum ex fortuna pendentium vindicandumque ius beneficii dandi servis, ut filiis quoque vindicaretur. Quaeritur enim, an aliquando, liberi maiora beneficia dare parentibus suis possint, quam acceperint. Illud conceditur multos filios maiores potentioresque extitisse quam parentes suos ; aeque et illud meliores fuisse. Quod si constat, potest fieri, ut meliora tribuerint, cum et fortuna illis maior esset et melior voluntas. " Quidquid," inquit, " est, quod det patri filius, utique minus est, quia hanc ipsam dandi facultatem patri debet. Ita numquam beneficio vincitur, cuius beneficium est ipsum, quod vincitur." Primum quaedam initium ab aliis trahunt et tamen initiis suis maiora sunt ; nec ideo aliquid non est maius eo, quo coepit, quia non potuisset in tantum procedere, nisi coepisset. Nulla non res principia sua magno gradu transit. Semi
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia a seruis indignemur accipere: & sortem eorum specte¬
mus obliti meritorum: Seruum tuquenquam uocas: libidinis
&gule seruus: & adultere immo & adulterarum commune mã¬
cipium: seruum uocas quenquam tu quo tandem ab istis gerulis
raperis: cubile istud tuum circunferentibus : Quo te penulati isti¬
in multum quidem non uulgarem cultum sub ornati: quo inquã
isti te efferunt: ad ostium alicuius ostiarii: adortos alicuius
ne ordinarium quidem habentis officium : & deinde negas tibi
a seruo tuo beneficium dari posse: cui osculum alieni serui benefi¬
cium est. Que est tanta animi discordia: eodem tempore seruos
colis & despicis. imperiosus intra limen atq impotens. humilis fo-¬
ris & tam contemptus ꝗͣ contemnis. Neq enim ulli magis abiciũt
animos ꝗͣ qui improbe tollunt: nulliq ad calcandos alios paratiores
ꝗͣ qui contumelias facere patiendo didicerunt. Dicenda hec fue¬

Expanded text:
beneficia a servis indignemur accipere et sortem eorum spectebeneficia a servis indignemur accipere et sortem eorum spectemus obliti meritorum ? Servum tu quemquam vocas, libidinis et gulae servus et adulterae, immo adulterarum commune mancipium ? Servum vocas quemquam tu ? Quo tandem ab istis gerulis raperis cubile istud tuum circumferentibus ? Quo te penulati in militum quidem non vulgarem cultum subornati, quo, inquam, te isti efferunt ? Ad ostium alicuius ostiarii, ad hortos alicuius, ne ordinarium quidem habentis officium ; et deinde negas tibi a servo tuo beneficium dari posse, cui osculum alieni servi beneficium est ? Quae est tanta animi discordia ? Eodem tempore servos despicis et colis, imperiosus intra limen atque impotens, humilis foris et tam contemptus quam contemnens. Neque enim ulli magis abiciunt animos, quam qui improbe tollunt, nullique ad calcandos alios paratiores, quam qui contumelias facere accipiendo didicerunt. Dicenda haec fue
Abbreviated transcription (Latin):
res ipsa cohonestet. Eadem omnibus principia: eadem origo. Ne:¬
mo altero nobilior nisi cuius rectius ingenium & artibus bonis ap-¬
tius. Qui imagines in atriis exponunt & nomina familie sue lon¬
go ordine ac multis stemiata illigata flexuris in prima parte
edium collocant: an non magis noti ꝗͣ nobiles sunt: Unus omniũ
parens mundus est: siue per splendidos siue per sordidos gradus
ad hunc prima cuiusque origo perducitur. Non est quod te isti
decipiant: qui cum maiores suos recensent: ubicunque nomen il¬
lustre fecit: illo deum fingunt. Neminem despexeris etiam si cir¬
ca illum obsoleta sunt nomina & parum indulgente aduitam
fortuna. Siue libertini ante uos habent: siue serui. siue extera¬
rum gentium homines: erigite audacter animos: & quicquid in
medio sordidi iacet transilite. Expectat uos in summo magna
nobilitas. Quid superbia in tantam uanitatem attollimur ut

Expanded text:
res ipsa cohonestet ? Eadem omnibus principia eademque origo ; neres ipsa cohonestet ? Eadem omnibus principia eademque origo ; nemo altero nobilior, nisi cui rectius ingenium et artibus bonis aptius. Qui imagines in atrio exponunt et nomina familiae suae longo ordine ac multis stemmatum inligata flexuris in parte prima aedium collocant, non noti magis quam nobiles sunt ? Unus omnium parens mundus est, sive per splendidos sive per sordidos gradus ad hunc prima cuiusque origo perdueitur. Non est, quod te isti decipiant, qui, cum maiores suos recensent, ubicumque nomen inlustre defecit, illo deum infuleiunt. Neminem despexeris, etiam si circa illum obsoleta sunt nomina et parum indulgente adiuta fortuna. Sive libertini ante vos habentur sive servi sive exterarum gentium homines, erigite audacter animos et, quidquid in medio sordidi iacet, transilite ; expectat vos in summo magna nobilitas. Quid superbia in tantam vanitatem attollimur, ut