comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orb̾ ascło colit culturã erroneus euacuaret ui¬
uum exuri debere: ut eiꝰ interitũ exemplo aliqͥs
impostor et temerariꝰ terreret᷑: ne contra rem¬
publicã tim̃doꝵq numinũ reuerentiã quib or¬
bis constat et alitur. qͦ qͦmͦ ulteriꝰ oblatrare ni
iter accelerat quo caput erroris eoꝵ male sua¬
sa religio detinebat. Nam in uico cui artinas
uocabulũ ẽ tẽplum erat ⁊ et in eo iouis simula¬
chrũ. falsorũq innumera portenta deoꝵ: que
uario errore delusa gentilitas pͥscis tẽporib e¬
rexerat ad suã et sequentiũ ꝑniciem popłoꝵ. Ad
que destruenda cũ uilianus lorica fidei indutuᷤ.
galea salutis ꝓtectus. gladio sp̃s sc̃i precinctꝰ pre¬
paratur: ediuerso rusticana et ignobił manus
ꝓ defensione deoꝵ qui sͥ auxilii opẽ ferre neqͥ¬
bant ostinatissime resistens armat᷑. S iulia¬
nus imꝑt̾ritꝰ. inter frem̃tes et garrientes in sa¬

Expanded text:
orbis a saeculo colit, culturam erroneus evacuaret; viorbis a saeculo colit, culturam erroneus evacuaret; vivum exuri debere, ut ejus interitus exemplo aliquis impostor et temerarius terreretur, ne contra rempublicam timendorumque numinum reverentiam, quibus orbis constat, et alitur quoquomodo ulterius oblatrare nit ad locum iter accelerat, quo caput erroris eorum malesuada religio destinebat. Nam in vico cui Artinas vocabulum est, templum erat, et in eo Jovis simulacrum falsorumque innumera portenta deorum, quae vario errore delusa gentilitas priscis temporibus erexerat ad suam et sequentium perniciem populorum. Ad quae destruenda cum Julianus fidei lorica indutus, galea salutis protectus, gladius Spiritus sancti praecinctus praeparatur, e diverso rusticana et ignobilis manus pro defensione deorum, qui sibi auxilii opem ferre nequibant, obstinatissime resistens armatur. Sed Julianus imperterritus inter frementes et garrientes insa
Abbreviated transcription (Latin):
cola opacã siluã ingressus. ñc ferro. ñc igne
utitur. qͦ iaciendis seminib tellus eatenꝰ sterił
p̾paretur ⁊ sic iilianus cenomanncũ penetͣns
solum. ueteres quercus annosasq fagos. id:
uetuste gentilitatis sterilia uanaq figm̃ta
eu̾tere nisus. et ferro correctionis usus ẽ quo
peccata delinquentiũ feriret: et igne ad usti¬
onis quo iam emundatũ solũ ad ꝓmerenda
diuini amoris semina aptũ exhiberet.S re
liqͥe paganoꝵ que qͣsi fragmina tabularĩ
de nautragia erroꝵ euaserant⁊ indigne fe¬
rentes laudẽ nõis xp̃i dilatari. et simula¬
chroꝵ suoꝵ portenta pessundari: una nimit̾¬
insurgunt contͣ scm̃⁊ maleficũ clamantes. qui
sub nõie pietatis uanis p̾stigiis euerteret cor¬
da popłoꝵ: ipsosq uidentiũ ocłos frustraret᷑.
falsa ꝓ ueris assereret ⁊ hominẽ crucifixũ dm
affirmaret : deoꝵ immortaliũ quos romanus

Expanded text:
cola opacam sylvam ingressus, nunc ferro, nunc igne cola opacam sylvam ingressus, nunc ferro, nunc igne utitur, quo jaciendis seminibus tellus eatenus sterilis praeparetur; sic Julianus Cenomanicum penetrans solum, veteres quercus annosasque fagos, id est, vetustae gentilitatis sterilia vanaque figmenta evertere nisus; et ferro correctionis usus est, quo peccata delinquentium feriret, et igne adustionis, quo jam emundatum solum ad promerenda divini amoris semina aptum exhiberet. 23. Sed reliquiae paganorum, quae quasi fragmina tabularum de naufragio errorum evaserant, indigne ferentes laudem nominis Christi dilatari, et simulacrorum suorum portenda pessumdari; unanimitinsurgunt contra sanctum, maleficum clamantes, qui sub nomine pietatis vanis praestigiis everteret corda populorum, ipsosque videntium oculos frustraretur, falsa pro veris assereret, hominem crucifixum Deum affirmaret, deorum immortalium, quos Romanus
Abbreviated transcription (Latin):
ab renuntiantes figm̃tis: et renati fonte
baptismatis. facti st̃ participes xp̃iane ad op¬
tionis. Eundẽ gͦ uicum cũ cunctis ad eũ ꝑtinen¬
tib p̾dictꝰ possessor sc̃o pontifici humiliter
largit᷑: et ut ibi eccłiam construere deberet de¬
uotissime p̾catur. Qd̃ p̃sul benignꝰ gratissi¬
me cõpleuit: ibiq multũ popłm ꝑ sc̃e pre¬
dicationis ministeriũ dño consignauit. Nec
tam̃ credendũ ẽ hunc tanti p̾conii absq labo¬
ris certamine et impugnatoris antiqͥ in sidi¬
is tot et talia ꝑfic̾e potuisse: cum manifestiᷤ¬
sime clamet apłs. Om̃s qͥ pie uiu̾e uolunt in¬
adu̾si emundo emergebat retundet: his tam̃
qͥ ad ipsum mediatorẽ dei et hominũ ih̃m xp̃m
contra hunc qͦq qͥ illiꝰ sũmi capitis mẽbrum
erat. machinas diu̾sarũ contẽptationũ quasi
adu̾sum ualidissimũ murũ callidꝰ impugna¬
tor ad mouere ñ desinebat. Ut eñi nouus agri¬

Expanded text:
abrenuntiantes figmentis, et renati fonte abrenuntiantes figmentis, et renati fonte baptismatis, facti sunt participes Christianae adoptionis. Eumdem ergo vicum cum cunctis ad eum praedictus possessor sancto pontifici humiliter largitur, et ut ibi ecclesiam construere deberet, devotissime deprecatur. Quod praesul benignus gratantissime complevit, ibique multum populum per sanctae praedicationis ministerium Domino consignavit. 22. Nec tamen credendum est, tantum praeconem absque laboris certamine et impugnatoris antiqui insidiis, tot et talia perficere potuisse, cum manifestissime clamet Apostolus: Omnes qui pie volunt adversi e mundo emergebat, retunderet, is tamen qui ad ipsum Mediatorem Dei et hominum hominem Jecontra hunc quoque, qui illius summi capitis membrum erat, machinas diversarum tentationum quasi adversus validissimum murum callidus impugnator admovere non desinebat. Ut enim novus agri
Abbreviated transcription (Latin):
dictionis eiꝰ cõpotes fierent. certatim p̾cedentiᷤᷤ
uestigia legunt. Porro beatissimꝰ ad p̃ces se¬
quentium conu̾sus. eleuata manu cunctosq
benedixit: et om̃s qui inter eos aliqͦ labora¬
bant in cõmodo. absq alicuiꝰ more spatio int̾¬
ueniẽte pͥstine restituit sanitati. rocedenᷤ
d̾r ruiliacus qui positꝰ ẽ suꝑ fluuiũ ledam:
obiuos habuit nuncios pͥmarii eiꝰdẽ uici.
ut qͣntotus uenire dignaret᷑: qͥa unica filia
illi erat. qͣm immundꝰ in uadens sp̃s atrociter
uerabat. Cum ꝑuenisset ad uicũ. exhibuer̃t
ei furientẽ puellam: et sacͥs eiꝰ uestigiis ꝓuo¬
imꝑiũ uas qd̃ iniusto iure uendicarat relui¬
quens effugit: et puellã in medio stupentiũ
et xp̃i potentiã laudantiũ reliqͥt sanã. Sicq
factum ẽ: ut ꝑ uniꝰ puelle salutẽ corpoream.
cuncti uici eiꝰ habitatores ad uerã aĩarũ suarĩ
ꝑuenirent medelã. Nam om̃s ydoloꝵ uanis

Expanded text:
dictionis ejus compotes fierent, certatim praecedentis dictionis ejus compotes fierent, certatim praecedentis vestigia legunt. Porro beatissimus ad preces sequentium conversus, elevata manu cunctos benedixit, et omnes, qui inter eos aliquo laborabant incommodo, absque alicujus morae interventione, pristinae restituit sanctitati . CAPUT vocatur Ruiliacus, qui positus est super fluvium Ledam obvios habuit nuntios primarii ejusdem vici, ut quantocius venire dignaretur, quia unica filia illi erat, quam immundus invadens spiritus atrociter vexabat. Cum pervenisset ad vicum, exhibuerunt ei furentem puellam, et sacris ejus vestigiis proimperium, vas quod injusto jure vindicarat, relinquens effugit, et puellam in medio stupentium, et Christi potentiam laudantium, reliquit sanam. Sicque factum est, ut per unius puellae salutem corpoream cuncti vici illius habitatores ad veram animarum suarum pervenirent medelam. Nam omnes idolorum vanis
Abbreviated transcription (Latin):
ibidem remanentib : oraturꝰ se in paiuim̃tũ
ꝓsternit. Noctẽq ꝑuigilẽ ducens tanta in¬
stantia p̾cum celi pulsauit secretũ. ut parit̾
surgerent. et pontifex a pulu̾e. et infans a
morte. Cum gͦ iã aurora fugaces acelo pelle¬
ret tedas ⁊ intrat pat̾ cũ matre. et magna
uicinoꝵ frequentia÷ inueniunt sospitẽ quẽ
defunctũ intulerant: et tanti oꝑis nouitate
ꝑculsi. celũ clamore quatiunt ⁊ et uersis uo¬
tib iterũ ꝑ gaudia plangunt. Continuo gͦ f¬
dei xp̃iane colla supponunt: et in fantẽ qͤm
heredẽ terrenoꝵ bonoꝵ optauerant. celestibꝰ
disciplinis imbuendũ cũ tota hereditate su¬
pͣdicte possessionis beatissimo magistro con¬
tradunt. Excitati fama facti accurr̃t uicini:
et alii quidẽ ꝓsecuntur. alii cellulã inqͣ uir
dei iacuerat irrũpunt ⁊ locũ uͥ sc̃i steterunt
pedes crebris amplectunt᷑ osculis: ut et bene¬

Expanded text:
ibidem remanentibus oraturus se in pavimentum ibidem remanentibus oraturus se in pavimentum prosternit, noctemque pervigilem ducens, tanta instantia precum coeli pulsavit secretum, ut pariter surgerent, et pontifex a pulvere, et infans a morte. Cum ergo jam aurora fugaces a coelo pelleret taedas, intrat pater cum matre et multa vicinorum frequentia, inveniuntque sospitem, quem defunctum intulerant, et tanta operis novitate perculsi, coelum clamore quatiunt, et versis votis iterum per gaudia plangunt. Continuo ergo fidei Christianae colla supponunt, et infantem, quem haeredem terrenorum bonorum optaverant, coelestibus disciplinis imbuendum cum tota haereditate supradictae possessionis beatissimo magistro contradunt. 20. Excitati fama facti, accurrunt vicini, et alii quidem prosequuntur, alii cellulam, in qua vir Dei jacuerat irrumpunt, locumque ubi sancti steterant pedes, crebris amplectuntur osculis, et ut bene
Abbreviated transcription (Latin):
onabiliũ piscium sagena fidei collecta: et
ad uere credulitatis solidum litus a ꝓfundis
erroꝵ tenebris educta ẽ. Iã tunc gͦ uelut di¬
uini exercitꝰ signifer ⁊ aliis p̾cedentib aliis se¬
quentib uitalia fidei serens semina: ad p̃di¬
um cui uocabulũ est ꝓiliacꝰ diu̾tit. Ingru¬
entib autẽ noctis tenebris: hospiciũ sibi ꝑ¬
quiri iubet. At uͦ in ipso aduentus eiꝰ articło:
puer paruulus possessoris supͣdicti fundi fi¬
lius ⁊ ingrauescente qua uexabatur molestia
defunctus ẽ. Qd̃ cũ uiro dei nuntiatũ fuisset.
alibi diu̾tere noluit: s sccd̃m qd̃ salomon
ait. Meliꝰ ẽ ire ad domũ luctus qͣm ad do¬
mũ coniuiuii : gaudiũ salutis laturꝰ lugen.¬
tib. ad domũ inqua infantulꝰ iacebat ac¬
cessit: et in qͣdam eiꝰ secreta parte mansio¬
nẽ accepit. Iubet gͦ ante se inferri defuncti
corpꝰ: et patre et matre cunctisq remotis ar¬
bitris. paucis dũ taxat sc̃ĩtatis sue comitib

Expanded text:
onabilium piscium fidei sagena collecta, et ad verae credulitatis solidum littus a profundis errorum tenebris educta est. 19. Jam tunc ergo velut divini exercitus signifer, aliis praecedentibus, aliis sequentibus vitalia fidei serens semina, ad praedium, cui vocabulum est, Proiliacus , divertit. Ingruentibus autem noctis tenebris, hospitium sibi perquiri jubet. At vero in ipso adventus ejus articulo, puer parvulus possessoris supradicti fundi filius, ingravescente, qua vexabatur, molestia, defunctus est. Quod cum viro Dei nuntiatum fuisset, alibi divertere noluit, sed secundum quod Salomon ait: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii, gaudium salutis laturus lugentibus, ad domum, in qua infantulus jacebat, accessit, et in quadam ejus secreta parte mansionem accepit. Jubet ergo ante se inferri defunctum corpus, et patre et matre cunctisque remotis arbitris, paucis duntaxat sanctitatis suae comitibus
Abbreviated transcription (Latin):
nomannensib a deo pontifer qͥnimmo et apłs
destinatꝰ est. Martinus in uir¬
tute tri¬
nitatis deifice triũ
mortuo¬
rũ ẽ magnificus suscitator: iulianꝰ totidẽ ad
uitam reuocans mortuos. totiens mortis exti¬
tit uictor. Martini corpꝰ hii qͥ ductu eiꝰ mundiĩ
uicerant ꝓsecunt᷑: ullani exequiis hii qͥ eo du¬
ce celestia iam tenebant famulant᷑. Qd plura:
nor et gła: qͦs uirtutis actio pares constituit¬

Expanded text:
nomanensibus a Deo pontifex, quinimo et apostolus, nomanensibus a Deo pontifex, quinimo et apostolus, destinatus est. Martinus virtute Trinitatis Deificae trium mortuorum est magnificus suscitator: Julianus totidem ad vitam revocans mortuos, toties mortis exstitit victor. Martini corpus ii qui ductu ejus mundum vicerant prosequuntur: Juliani exsequiis hi, qui eo duce coelestia jam tenebant, famulantur. Quid plura? nor et gloria quos virtutis actio pares in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
legitur. impossibile dictũ ẽ qͣnta hominũ multi¬
tudo conuenerit. Cuncti exagris et uitis: non¬
nulli etiã ex uicinis affuere castellis. Hinc psalmi¬
cines clericoꝵ phalanges⁊ illinc sacrarũ uirgi¬
num p̃ parsimonia turme pallentes: hinc plebͤᷤ
urbana nobilib conserta iuris: illinc manus
agrestis sc̃ĩs beati uiri famulant᷑ exeqͥis. S ne
qͥs forte moueatur qd̾ uilianũ martino eqͥ ꝑaue¬
rim: qͥ hoc dicis si recte ꝑcenseas. pene similia
ab utroq potes uidere cõpleta. Martinꝰ adhuc
cathecuminꝰ algentẽ pauꝑem diuisa clami¬
de uestiuit: uilianus fide roboratꝰ tot milia ue¬
terẽ hominẽ exuta fidei ueste contexit. Mar¬
tinus pͥmo solitariã delegit uitã ut xp̃i ddul¬
cedine singulariter frueretur: uilianꝰ a ꝑtã
expetiit pugnã ut multoꝵ aĩas lucraret᷑. Mar¬
tinus ad ep̃atũ aturonensib raptꝰ ẽ: ulianꝰ ce¬

Expanded text:
legitur, impossibile dictu est quanta hominum multilegitur, impossibile dictu est quanta hominum multitudo convenerit, cuncti ex agris et vicis, nonnulli etiam ex vicinis adfuere castellis. Hinc psalmicines clericorum phalanges, illinc sacrarum virginum prae parcimonia turmae pallentes, hinc plebs urbana nobilibus conserta viris, illinc manus agrestis sanctis beati viri famulantur exsequiis. 31. Sed ne quis forte moveatur, quod Julianus Martino aequiparaverim, qui hoc dicis, si recte percenseas pene similia ab utroque potes videre completa. Martinus adhuc catechumenus algentem pauperem divisa chlamide vestivit; Julianus fide robustus tot millia veterem hominem exuta, fidei veste contexit. Martinus primo solitariam delegit vitam, ut Christi dulcedine singulariter frueretur. Julianus apertam expetiit pugnam, ut multorum animas lucraretur. Martinus ad episcopatum a Turonensibus raptus est; Julianus Ce
Abbreviated transcription (Latin):
scĩssimi obitꝰ tali ordine cognouit diẽ. Sedente
eo ad mensã. aꝑti sunt in tel¬
lectuales
ocłi eiꝰ: et ecce uidit beatissimĩ
iulianũ
sacerdotali infula contentũ cũ tͥb diaconib sii¬
is et tͥb cereis uenientẽ ad se. Qui cereos qͦs porta¬
bant posuert̃ suꝑ m̃sam ante eũ: et abier̃t. Dix̃
gͦ predictꝰ defensor ad considentes. Hidetis glori¬
am quã ego uideo: Qui nichil se uicde testati
st̃. At ille dixit. Nunqͥd ñ hic uidistis patrẽ
nr̃m uilianũ. qui tot bona nob̃ ostendit. tot
miracłis letificauit: Ecce eñi ñc cũ trib diaco¬
nib suis et tͥbz cereis huc ante me uenit ⁊ et le¬
tissimo uultu subridens benedixit nos: relictis¬
dere nunqͣm cessabit. Surgamꝰ gͦ. et ad sepilien
habuimꝰ in t̾ris. Hec eo dicente om̃s admirati st̃:
pariterq surgentes ad exeqͥas sc̃i festinanter ac¬
curr̃t. Iã uͦ ut de martino illo pontificũ speculo

Expanded text:
sanctissimi obitus tali ordini cognovit diem. Sedente sanctissimi obitus tali ordini cognovit diem. Sedente eo ad mensam, aperti sunt intellectuales oculi ejus, et ecce vidit beatissimum Julianum sacerdotali infula comptum cum tribus diaconibus suis et tribus cereis venientem ad se, qui cereos, quos portabant, posuerunt super mensam ante eum, et abierunt. Dixit ergo praedictus Defensor ad consedentes: videtis gloriam quam ego video? Qui nihil se videre testati sunt. At ille dixit: Numquid non hic vidistis patrem nostrum Julianum, qui tot bona nobis ostendit, tot miraculis laetificavit? Ecce enim nunc cum tribus diaconibus suis et tribus cereis huc ante me venit, et laetissimo vultu subridens benedixit nos, relictisdere nunquam cessabit. Surgamus ergo, et ad sepelienhabuimus in terris. Haec eo dicente, omnes admirati sunt; pariterque surgentes ad exsequias sancti festinanter accurrunt. Jam vero, ut de Martino illo pontificum speculo
Abbreviated transcription (Latin):
gub̾natore ꝑ pelagus huiꝰ mundi ñ pot̾at e¬
nauigare : sedem sibi a deo cõmendatã. cum cõ¬
muni cleri plebisq consilio sc̃o delegauit tu¬
ribio: quẽ ad uitorẽ et sociũ in sc̃e predi¬
cationis eatenꝰ habuerat officio. Idẽ eñi turi¬
bius prb̃rii officio głosus: cum scõ panatio diaco¬
no ad reuelandã cenomannensib xp̃i grãm. ut
ab antiqͥs suscepimꝰ comes et ad iutor sc̃o uiliano
aromane urbis antistite destinatꝰ ẽ. Gloriosis¬
simus gͥ pastor cõmuni õium allectꝰ consensu.
fr̃s filiosq suos euocat: et consignato successo¬
re. ocłis ac manib in celũ eleuatis. dutissime
gratiã agens et collaudans dñm. o
pastori cõmendans. letꝰ et alacer beatis meritis
ditatũ celo reddidit sp̃m. Quo celestia regna
petente ÷ ille eiꝰ merito fidei et bonoꝵ actuũ di¬
lectissimꝰ defensor uir głosus p̃sens ñ erat: s eiꝰ

Expanded text:
gubernatore per pelagus hujus mundi non poterat egubernatore per pelagus hujus mundi non poterat enavigare, sedem sibi a Deo commendatam, cum communi cleri plebisque consilio, sancto delegavit Turibio, quem adjutorem et socium in sanctae praedicationis eatenus habuerat officio. Idem enim Turibius presbyterii officio gloriosus cum S. Pavatio diacono ad revelandam Cenomanensibus Christi gratiam, ut ab antiquis suscepimus, comes et adjutor S. Juliano a Romanae urbis antistite destinatus est. 30. Gloriosissimus igitur pastor communi omnium allectus consensu, fratres filiosque suos evocat, et consignato successore, oculis ac manibus in coelum elevatis, diutissime gratias agens, et collaudans Dominum,pastori commendans, laetus et alacer beatis meritis ditatum coelo reddidit spiritum. Quo coelestia regna petente, ille ejus merito fidei et bonorum actuum dilectissimus Defensor, vir gloriosus, praesens non erat, sed ejus
Abbreviated transcription (Latin):
letus cibũ accepit: et qͦs m̾ito soluerat. sc̃i etiam
ꝯuiuii participatiõe donat. Nec fuit qͥ absolii¬
tos repet̾ẽt: cũ manifestissime hoc diume uͥtii¬
tis potentia ñ humanũ auxiliũ scõ antistiti ꝯtii¬
ni cultꝰ uinea:. abrasisq de ea idoloꝵ erroꝵq
õium tͥbuł: tẽpꝰ imminebat qͦ beatꝰ ille agrico¬
la fructũ pii laboris adño suo ꝑcepturiis ab istᷤᷤ
p̃sentis uite laqueis ad et̾na felix deb̾et ꝯscen¬
dere regna. Itaq ꝓpinqͣnte uocatiõis sue die sece¬
dit aduicũ. ĩ qͦ ñc beati martiał eccłia sita ẽ. In qͣ
cũ ñ plurib deg̾et dieb. ⁊ ĩstant̃ celestiꝰ uite dul¬
cedinẽ suns ꝓpinaret auditorib: Leui tactꝰ incõ¬
modo. letꝰ ⁊ alacer prestolabatur horam
qͣ laboꝵ certaminũq suoꝵ repositã aiusto
uidice reciꝑet coronã. Et qͥa nauis sce eccłie ab ͦꝙ

Expanded text:
laetus cibum accepit, et quos merito solverat, sancti etiam laetus cibum accepit, et quos merito solverat, sancti etiam convivii participatione donat. Nec fuit qui absolutos repeteret, cum manifestissime hoc divinae virtutis potentia, non humanum auxilium sancto antisti contuni cultus vinea, abrasisque de ea idolorum errorumque omnium tribulis, tempus imminebat quo beatus ille agricola fructum pii laboris a Domino suo percepturus, ab istis praesentis vitae laqueis, ad aeterna felix deberet conscendere regna. Itaque propinquante vocationis suae die, secedit ad vicum, in quo nunc B. Martialis ecclesia sita est. In quo cum pluribus degeret diebus, et instanter coelestis vitae dulcedinem suis propinaret auditoribus, levi tactus incommodo, laetus et alacer praestolabatur horam qua laborum certaminumque suorum repositam a justo judice reciperet coronam. Et quia navis sanctae Ecclesiae absque
Abbreviated transcription (Latin):
ti erant ⁊ ingenti clamore sc̃m uirũ ut sui
misereret᷑ exorant. At ille benignissimꝰ qui
totus semꝑ in dño iuscerib pietatis afflue-¬
bat : at eos quib id officii cõmissũ erat sup¬
plex accessit: p̾caturq humiliter ut eos qͦs
iniquitas ꝓpͥa fecerat reos. aduentus sui gr̃a
redderet absolutos. S uecordes neq reuerentia
pontificis p̾sentis. neq predicabile tanti uiri
meritũ ꝑmouit: ut facerent que sc̃s ñ mͦ
imꝑauerat ⁊ s etiã uoce supplici postularat.
Deinde ꝓprie domꝰ hospicio sese recepit. Cũ¬
q ei appositus eẽt panis discũb̾e noluit: s tati¬
carceris aꝑta sunt. et cunctoꝵ cathene confra¬
cte sunt: et hii qui incarceralib pͥuatisq
tenebris residebant. absq humano auxilio ad
cõmunẽ diei lucẽ egressi st̃. ꝑ mediũ gͦ ciuitatis
nemine ꝓhibente absq uincłoꝵ oñe sc̃i uiri
aspectib sese obtułẽ. At ille gaudens in dño iã

Expanded text:
ti erant, ingenti clamore sanctum virum, ut sui misereretur, exorant. At ille benignissimus, qui totis semper in Domino visceribus pietatis affluebat, ad eos, quibus id officii commissum erat, supplex accessit, precaturque humiliter, ut eos quos iniquitas propria fecerat reos, adventus sui gratia redderet absolutos. Sed vecordes neque reverentia pontificis praesentis, neque praedicabile tanti viri meritum permovit, ut facerent quae sanctus non modo imperaverat, verum etiam voce supplici postularat. deinde propriae domus hospitio sese recepit. Cumque ei appositus esset panis, discumbere noluit, sed tacicarceris aperta sunt et cunctorum catenae confractae sunt, et hi qui in carceralibus privatisque tenebris residebant, absque humano auxilio ad communem diei lucem egressi sunt. Per medium ergo civitatis, nemine prohibente, absque vinculorum onere sancti viri conspectibus sese obtulere. At ille gaudens in Domino jam
Abbreviated transcription (Latin):
in tenebris. hoc eñi cedar interp̃tat᷑⁊ cũ mundꝰ
in maligno positus sit: et sicut tenebre eiꝰ ita
et lum̃ enis luxq intenebris lucet. et tenebre
eã ñ cõp̃hendert̃. Unde et illud crebriꝰ infere¬
bat. Aouena sum et ꝑegͥna: sicut om̃s patres mei.
tem infirmitate corpusculi qͣm incredibili ab¬
stinentia et duplicatis contrarerat ieiuniis ue¬
xabatur: hoc in ore uoluebat. Subicio corpꝰ
meum et inseͬuitutẽ redigo. ne aliis p̾dicans
ipsa reꝓba inueniar: et bonũ ẽ uinũ ñ bibe¬
re et carnẽ ñ manducare ⁊et humiliaui in ie¬
iunio aiãm meã: et totũ lectũ meu̾ u̾sasti in
infirmitate: et uersata sũ in miseria dum mͥ
infigit᷑ spina. Atq inter doloris aculeos
qͦs mira pacientia sustinebat: quasi aꝑtos s̃¬

Expanded text:
in tenebris hoc enim Cedar interpretatur 691 cum mundus in tenebris hoc enim Cedar interpretatur 691 cum mundus in maligno positus sit; et sicut tenebrae illius, ita et lumen eius;luxque in tenebris lucet et tenebrae eam non adprehenderunt. unde et illud crebrius inferebat: aduena sum et peregrina sicut omnes patres mei, tem infirmitate corpusculi, quam incredibili abstinentia et duplicatis contraxerat ieiuniis, uexabatur, hoc in ore uoluebat: subicio corpus meum et in seruitutem redigo, ne aliis praedicans ipsa reproba inueniar, et: bonum est uinum non bibere et carnem non manducare et: humiliaui in ieiunio animam meam et: totum lectum meum uersasti in infirmitate et: uersata sum in miseria, dum mihi infigitur spina. atque inter doloris aculeos, quos mira patientia sustinebat, quasi apertos s
Abbreviated transcription (Latin):
i cuncta mei corporis mẽbra uer¬
terentur in linguas ⁊ et om̃s artꝰ
humana uoce resonarent: nichil
dignũ scẽ ac uenerabił paule uir¬
tutib dicerẽ. Nobił genere: s mul¬
to nobilior sc̾itate. Potens qͦndã diuitis: sed
ñc xp̃i pauꝑtate in signior. Gracoꝵ stirps. sobo¬
les scipionũ: pauli heres cuiꝰ uocabulũ tͣhit:
metie papirie matͥs affricani. uera et germa-¬
na ꝓgenies. Rome p̾tulit bethleem: et auro
tecta fulgentia. in formis luti uilitate muta¬
uit. Non meremꝰ qd̾ talẽ amisimꝰ: s gr̃as agi¬
mus qd̾ habuimꝰ. immo habemꝰ. Deo eñi uiurã¬
oĩa ⁊ et qͥcqͥd reu̾titur ad d̾nm in familie nume¬
ro cõputatur: quanqͣm amissio illiꝰ celestis do¬
mus habitatio sit. Que qͣmdiu incorpore fuit
ꝑegͥnata ẽ adño: et uoce sẽꝑ flebili querebat᷑
dicens. heu mͥ qͥa ꝑegͥnatio mea ꝓlongata ẽ.
habitaui cũ habitantib cedar: multũ ꝑegna¬
ta ẽ aĩa mea. Nec mirũ si planxerit se uersari

Expanded text:
i cuncta mei corporis membra uerterentur in linguas et omnes artus humana uoce resonarent, nihil dignum sanctae ac uenerabilis Paulae uirtutibus dicerem. nobilis genere, sed multo nobilior sanctitate, potens quondam diuitiis, sed nunc Christi paupertate insignior, Gracchorum stirps, suboles Scipionum, Pauli heres, cuius uocabulum trahit, Maeciae Papiriae, matris Africani, uera et germana progenies, Romae praetulit Bethlem et auro tecta fulgentia informis luti uilitate mutauit. non maeremus, quod talem amisimus, sed gratias agimus, quod habuimus, immo habemus — deo enim uiuomnia; ET QUIDQUID revertitur ad Dominum, in familiae numero computatur. Quamquam amissio illius, coelestis domus habitatio sit; quae quamdiu in corpore fuit, peregrinata est a Domino , et voce semper flebili querebatur, dicens: Heu mihi, quia peregrinatio mea prolongata est, habitavi cum habitantibus Cedar, multum peregrinata est anima mea , Nec mirum si planxerit se versari
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s: consueta in dñm fidutia fretꝰ. uissit
deponi defuncti corpꝰ. Et manu silentio ini¬
ꝑato: clara uoce ad patrẽ adolescentis ait.
factus mortuos suscitauit ⁊ demonia u̾bo
fugauit: et ad ostendendã deitatis sue po¬
baptismatis: et tua salute et filii tui resurre¬
ctione gaudeb̾. Tunc idẽ iouinianꝰ et uniu̾sus
aiebat iouinianꝰ. Magne serue dei uiliane.
si unicum mͥ pignꝰ et uite p̾sentis solatiũ red¬
dideris: ñ solũ ego xp̃m uerũ dm ẽẽ tonfite¬
bor⁊ s et popłs hic uniu̾sus deoꝵ suoꝵ fig¬
menta contẽpnet: et fidẽ ꝗͣ p̃dicas deuota

Expanded text:
pus, consuetaque in Dominum fiducia fretus, jussit deponi defunctum corpus, et manu silentio imperato, clara voce ad patrem adolescentis ait: factus, mortuos suscitavit, daemones verbo fugavit, et ad ostendendam Deitatis suae pobaptismatis, et tua salute et filii tui resurrectione gaudebis. Tunc idem Jovinianus, et universusaiebat Jovinianus: Magne serve Dei Juliane, si unicum mihi pignus, et vitae praesentis solatium reddideris, non solum ego Christum verum esse Deum confitebor, sed populus hic universus deorum suorum figmenta contemnet, et fidem quam praedicas devota
Abbreviated transcription (Latin):
ab humano genere mortẽ exclusisti: iube ut
resurgat adolescens iste: ut tanti facti po¬
tentia et fides in te credentiũ roboret᷑. et ñ¬
dei. quẽ cum patre et sp̃u scõ regnantẽ et
dñantẽ confitem᷑ in scła seculoꝵ. Respon¬
dentib fidelib qͥ aderant amen: qͣsi asom¬
no adolescens surgens a feretro⁊ clara uoce
cunctis miracłi nouitate ꝑculsis cepit clama¬
re. Nere magnꝰ ẽ ds xp̃ianoꝵ: quẽ p̾dicat ser¬
uus eiꝰ ulianus. Ad patrẽ qͦq ait. Nere nunc
usq a deo uͦ errauimꝰ. Nam dii quos colimus:
ꝓ certo demonia sunt. uidi eñi eos in infer¬
mulus eiꝰ ulianus renitens multũq reluc¬
tans ab oĩb adoratur. Et hic gͥ ꝑ p̃dicationẽ¬

Expanded text:
ab humano genere mortem exclusisti, jube ut resurgat adolescens iste, ut tanti facti potentia, et fides credentium in te roboretur, et ncum Patre et Spiritu sancto regnantem et dominantem confitemur in saecula saeculorum. Respondentibus fidelibus, qui aderant, Amen, quasi a somno adolescens surgit a feretro, et clara voce, cunctis miraculi novitate perculsis, coepit clamare: Vere magnus Deus Christianorum quem praedicat servus ejus Julianus. Ad patrem quoque ait: Vere nunc usque a Deo vero erravimus, nam dii quos colimus, pro certo daemones sunt. Vidi enim eos in infermulus ejus Julianus, renitens multumque reluctans, ab omnibus adoratur. Et hi igitur per predicatione
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ dignus deo pontifex cum uirtutũ fulgore cla¬
resceret. miracłoꝵ potentia cingeret᷑ ⁊ obsequen¬
tium popłoꝵ cuneis fulciret᷑. et rerũ tẽporaliũ
affluentia ditaretur: nullo delectationis impe¬
dim̃to succũbebat: s indatore omniũ bonoꝵ o
culũ figens. bona p̾sentia quasi post tergũ. et

Expanded text:
vero dignus Deo pontifex cum virtutum fulgore clavero dignus Deo pontifex cum virtutum fulgore claresceret, miraculorum potentia cingeretur, obsequentium populorum cuneis fulciretur, et rerum temporalium affluentia ditaretur, nullo delectationis impedimento succumbebat, sed in datorem omnium bonorum mentis figens, bona praesentia quasi post tergum, et
Abbreviated transcription (Latin):
tis consolarentur corporalib. Porro dispensa
gando u̾bo dei cum pietatis actib inuigilabat:⁊
ita etiam in dispensandis terrenis scdm insti¬
tutionẽ apłicam desudabat: et uiuentib sub
se cõmunit̾ eccł̃ie filiis. ꝓut cuiq opꝰ erat fide¬
liter diuidebat. Sane presentiũ occasione cura¬
rũ. neqͣqͣm illiꝰ m̃tis ocłs caligabat acontẽpla¬
tione et̾noꝵ: s qͦ ampliꝰ fulciebat᷑ reb transito¬
riis : eo ampliꝰ in hiabat ad gaudia patrie cele¬
stis. Bene eñi nouerat: qͥd conueniret in uia:
qͥd deberet᷑ in pat̾ͥa. In uia qͥppe uidebat neces¬
sariũ laboris stipendiũ: in patͥa autẽ toto affe¬
ctu desidabat et̾ne beatitudinis emolum̃tum.
St eñi non nulli qui in pastorali regimine la¬
borant. et ꝓ eodẽ labore sempit̾na p̾mia ñ appe¬
tunt: s honore p̾lationis tumidi. quãuis celestia
uerb̾ p̃dicent: toto desid̃io terrena quer̃t̃. hic

Expanded text:
ntis consolarentur corporalibus. 16. Porro dispensatntis consolarentur corporalibus. 16. Porro dispensatgando verbo Dei cum pietatis actibus invigilabat, ita etiam in dispensandis terrenis secundum institutionem apostolicam desudabat, et viventibus sub se communiter Ecclesiae filiis, prout cuique opus erat, fideliter dividebat. Sane praesentium occasione curarum, nequaquam illius mentis oculus caligabat a contemplatione aeternorum, sed quo amplius fulciebatur rebus transitoriis, eo amplius inhiabat ad gaudia patriae coelestis. Bene enim noverat quid conveniret in via, quid deberetur in patria. In via quippe videbat necessarium laboris stipendium; in patria autem toto affectu desiderabat aeternae beatudinis emolumentum. Sunt enim nonnulli, qui in pastorali regimine laborant, et pro eodem labore sempiterna praemia non appetunt, sed honore praelationis tumidi, quamvis coelestia praedicent toto desiderio terrena quaerunt. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
audiens festinꝰ accurrit: genib sc̃i ad uoluitur:
supplex exorans qͦ particeps uite et̾ne fieri mere¬
retur. Quẽ uerbo dei diligentissime instructũ
pontifex uenerabił catezizauit:et sollenni ie¬
iunio ꝑacto cũ tota familia multaq nobiliĩ
turba baptizauit. Qui in tanto pietatis ardore
excreuit: ut domũ suã sc̃o uiro trad̾et. qͦ ibi ec¬
desiã diuino cultui aptã extrueret ⁊ et lucran¬
dis xp̃o animab absq ullo inuigilaret in cõ¬
modo. Iã tẽ gͦ impossibile dictu reor: qͣnto gau¬
dio. qͣntane a lacͥtate cotidie xp̃o inibi fierent
lucrat̃ diabolo detrim̃ta. Omĩs etas. om̃isq sex¬
us. aulenlissimo ardore ad audiendũ uerbum
dñi confluebat: et certatim p̃ire alter alterum
in sc̃o ꝓposito elaborabat. factam gͥ bonoꝵ suorũ
collationẽ sc̃o uro tradunt ÷ quo et eccłia diui¬
nis exornaretur honorib: et pauꝑes xp̃i alim̃¬

Expanded text:
audiens, festinus accurrit, genibus sancti advolvitur audiens, festinus accurrit, genibus sancti advolvitur supplex exorans, quo particeps vitae aeternae fieri mereretur. Quem verbo Dei diligentissime instructum pontifex venerabilis catechizavit, et solemni jejunio peracto, cum tota familia multaque nobilium turba baptizavit. Qui in tanto pietatis ardore excrevit, ut domum suam sancto viro traderet, quo ibi ecclesiam divino cultui aptam exstrueret, et lucrandis Christo animabus absque ullo invigilaret incommodo. Jam tunc ergo impossibile dictu reor, quanto gaudio, quantave alacritate quotidie Christo inibi fierent lucra, diabolo vero detrimenta. Omnis aetas, omnisque sexus ardentissimo amore ad audiendum verbum Domino confluebat, et certatim praeire alter alterum in sancto proposito elaborabat. Factam igitur bonorum suorum collationem sancto viro tradunt, quo et ecclesiis divinis exornarentur honoribus, et pauperes Christi alime
Abbreviated transcription (Latin):
ti st̃. Itaq ñ qͥq popłares. s et nobilissimoꝵ
płimi cingła deponentes militie ⁊ tumida o¬
lim colla sua iugo xp̃i supponentes. sc̃o uiro
ad herere: et sacͥs eiꝰ gaudebant in formari exẽ¬
plis. umq fulgor tante claritatis quasi
lucifer matutinꝰ solẽ iusticie nuntians. totã ꝓuinti¬
am iã ꝑlustrasset: pͥnceps ciuitatis defensor noie
uir głosus. et scdđm caducos huiꝰ mundi honores po¬
tentissimꝰ: tot miracłoꝵ nouitate ꝑculsus deo dig¬
nũ pontificẽ ꝑ int̾nuntios euocans: ut ad se ueni¬
re dignaret᷑ supplicit̾ exorat. fidelissimꝰ autẽ mi¬
nister xp̃i cum ad pͥncipẽ acced̾et: ante pͥncipał
aule ianuã obuiũ habuit quendã cetũ ⁊ qui co¬
ram eo ꝓcumbens flagitabat auxiliũ. At ille in¬
uocato xp̃i nõie. et crucis imp̃sso uexillo: eũ sub
mom̃to pristine restituit santati. Qd̾ pͥnceps

Expanded text:
ti sunt. 14. Itaque non quique populares, sed et nobilissimorum ti sunt. 14. Itaque non quique populares, sed et nobilissimorum plurimi cingula deponentes militiae, tumida olim colla sua jugo Christi supponentes, sancto viro adhaesere et sacris ejus gaudebant informari exemplis. Cumque fulgor tantae claritatis, quasi Lucifer matutinus solem justitiae nuntians, totam provinciam jam perlustrasset, princeps civitatis Defensor nomine, vir gloriosus, et secundum caducos hujus mundi honores potentissimus, tot miraculorum novitate perculsus, Deo dignum pontificem per internuntios evocans, ut ad se venire dignaretur, suppliciter exorat. 15. Fidelissimus autem minister Christi cum ad principem accederet, ante principalis aulae januam obviam habuit quemdam caecum, qui coram eo procumbens flagitabat auxilium. At ille invocato Christi nomine et crucis impresso vexillo, sub momento eum pristinae restituit sanitati. Quod princeps
Abbreviated transcription (Latin):
ce potũ tͥbiusti. adesto et nob̾ famuł tuis: et a¬
ꝑi thesaurũ tue pietatis ⁊ et iube nob̾ de du¬
ritia huiꝰ telluris ministrari fontẽ aque ui¬
uentis: ut cognoscant p̾sentes. qͥa tu es ueruᷤᷤ
d̾s qui in fine scł̃oꝵ misisti filiũ tuũ in mun¬
dum ⁊ ut credentes inte aduerã introduc̾et
reꝓmissionis terrã. Cũq fideles respondissent
amen: subito erupit fons uiuacissimꝰ. qui et
potentiã diuinitatis ostend̾et ⁊ et meritũ be¬
ati uiri liqͥdo cunstis astantib demonstraret.
Tc qͥ iam credid̾ant in fide st̃ corroborati: qui
ad huc gentilitatis errore detinebant᷑ ad pedeᷤᷤ
tari: qͥa exhibitionis eiꝰ gaudio. multiplicato
fidei fenore. numerus credentiũ cepit multipli¬
cari. Multi eñi in eo ꝑbaptismatis sacram̃tũ
ueterẽ hoĩem exuert̃: et nouo qui scd̃m dm
creatus ẽ iniusticia et sc̃ĩtate ueritatis uesti

Expanded text:
ce potum tribuisti, adesto et nobis famulis tuis, et ace potum tribuisti, adesto et nobis famulis tuis, et aperi thesaurum tuae pietatis, et jube nobis de duritia hujus telluris ministrari fontem aquae viventis, ut cognoscant praesentes, quia tu es verus Deus, qui in fine saeculorum misisti Filium tuum in mundum, ut credentes in te ad veram introduceret repromissionis terram. Cumque fideles respondissent, Amen, subito erupit fons vivacissimus, qui et potentiam divinitatis ostenderet, et meritum beati viri liquido cunctis astantibus demonstraret. 13. Tunc qui jam crediderant, in fide sunt corroborati, et qui adhuc gentilitatis errore detinebantur, ad pedes tari, quia exhibitionis ejus gaudio, multiplicato fidei foenore numerus credentium coepit multiplicari. Multi enim in eo per baptismatis sacramentum veterem hominem exuerunt, et novum, qui secundum Deum creatus est, in justiti
Abbreviated transcription (Latin):
lum. non nullis uerteretur inderisũ: mira¬
tuloꝵ potentia reddebat attonitos. qͦs ad
audiendam ueritatis uiam uet̾nus et inna¬
tus error effecerat fastidiosos. ꝑmanus eñs
daret ⁊ cunctisq languentib opem. crucis me¬
dicamine largiret᷑. Deniq cum ad eũ pluri¬
mi concurrerent ꝓ adipiscenda salute corpoꝵ:
illuminati ũbo fidei. cum salute redibant ani¬
marũ. Porro idẽ uenerabił uir extͣ urbẽ par¬
uo tectus hospitio. die noctuq in sc̃o ꝑstabat
ꝓposito: ux ullã curã habens corporis. totũ
se eoꝵ impendens saluti. qͦs demoniaco in¬
tebatur subducere errori. Sane cũ iã multi
miracłoꝵ dulcedine delibuti. et luce fidei ra¬
diati. eiꝰ sc̃o contub̃ino in hererent. eẽtq de
conuehende aque penuria ñ modica queri¬
monia : uir di ad locũ quẽ aptũ credidit acce¬
dens: cuspidẽ baculi quẽ manu gestabat hu¬
mi defigens: cunctis audientib dixit. Dñe
d̾s ñr qͥ sitienti popło in heremo de dura sil¬

Expanded text:
lum, nonnullis verteretur in derisum, miraculorum potentia reddebat attonitos, quos ad audiendam veritatis viam veternus et innatus error effecerat fastidiosos. Per manus enim daret, cunctisque languentibus opem crucis medicamine largiretur. Denique cum ad eum plurimi concurrerent pro adipiscenda salute corporum, illuminati verbo fidei, cum salute redibant animarum. 11. Porro idem venerabilis vir extra urbem parvo tectus hospitio diu noctuque in sancto perstabat proposito, vix ullam sui curam habens corporis, totum se eorum impendens saluti, quos daemonico nitebatur subducere errori. 12. Sane cum jam miraculorum dulcedine deliniti, et luce Dei radiati, ejus sancto conturbernio inhaererent, essetque de convehendae aquae penuria non modica quaerimonia, vir Dei ad locum, quem aptum credidit, accedens, cuspidem baculi, quem manu gestabat, humi defigens, cunctis audientibus dixit: Domine Deus noster, qui sitienti populo tuo in eremo de dura sili
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos erũpentiũ candor reu̾berat lilioꝵ.
sic pace eccłie reddita diu̾si ꝑ mundũ effal¬
sere uiri. qͥ uirtutũ luce mirabiles. fulgore
fidei insignes. ad sequenda xp̃i uestigia mai¬
suetis corde pararentur imitabiles. Ad collo
ad erigendũ ruclis adhuc eccłie statũ⁊ pietaᷤ
suꝑna magnificos atq industrios uiros desti¬
nauit: luglunensib fotinũ arelatensib tro¬
phimũ. narbone paulũ. tolose saturninum.
arũnis anstremoniũ. lemouicinis marcialẽ.
turonicis gratianũ. parisiacis dionisĩ. ceno¬
mannicis ulianum. Hic itaq iulianꝰ roma¬
na generositate cdarissimꝰ. lingua facundus.
iusticia insignis merito fidei ꝑ celebris. pͥmꝰ
apłs cenomannice urbi a deo destinatur. Qui
et si aliis apłs non ẽ: cenomannensib tam̃ ẽ
Nam sicut de se quoq beatus clamat apłs:
conculeandas demonũ uanitates: ad urbẽ
supͣ dictam accessit intrepidꝰ. S dũ nouitaᷤᷤ

Expanded text:
oculos erumpentium candor reverberat liliorum; oculos erumpentium candor reverberat liliorum; sic pace Ecclesiae reddita, diversi per mundum effulsere viri, qui virtutum luce mirabiles, fulgore fidei insignes, ad sequenda Christi vestigia mansuetis corde pararentur imitabiles. INCIPIT Vad erigendum rudis adhuc Ecclesiae statum, pietas superna magnificos atque industrios viros destinavit, Lugdunensibus Photinum, Arelatensibus Trophimum, Narbonae Paulum, Tolosae Saturninum, Arvernis Austremonium, Lemovicinis Martialem, Turonicis Gatianum, Parisiacis Dionysium, Cenomanicis Julianum. 9. Hic itaque Julianus Romana generositate clarissimus, lingua facundus, justitia insignis, merito fidei percelebris, primus apostolus Cenomanicae urbi a Deo destinatur: qui etsi aliis apostolus non est, Cenomanensibus tamen est. Nam sicut, de se quoque beatus clamat Apostoconculcandas daemonum vanitates, ad urbem supradictam accessit intrepidus. Sed dum novitas
Abbreviated transcription (Latin):
alios ꝑemit. alios ignib excruciauit: alios
membratim discerpsit ⁊ et indicibili morti¬
um genere debachatus eccłiam xp̃i expug¬
nare uisus ẽ.S qͦ eiꝰ ampliꝰ efferbuit imma¬
nitas: eo scõꝵ insuꝑabił constantia. unde
atrociori pulsata inuidia: inde amplioris
ꝑ succeclentes sibimet pͥncipes malicie sue
augens increm̃tũ. ꝑ trecentos et eo amplius
annos eccłiam xp̃i concussit: s nullateniᷤ
eu̾tere ualuit. Cum eñi placuit ei qͥ fideles
suos igne tẽptationis ꝑmisit excoqͥ. ut sere¬
nus dies post tot turbines familie sue illii¬
cesteret: lux ueritatis culm̃ imꝑii subut ⁊
et mundi gła sͥ substrata eos cepͥit habere de¬
habuerat ꝑfidos impugnatores. Tunc gͦ ue¬
lut pꝰt asꝑitatẽ nẏmbose hyemis. cũ placidaᷤ
uerni clem̃tia tẽꝑat auras. redolentes arbii¬
sta ꝓ rũpunt inflores: et nudata dudũ ro¬
seta rediuiuis adornant᷑ rosis ⁊ mirantesq

Expanded text:
alios peremit, alios ignibus excruciavit, alios alios peremit, alios ignibus excruciavit, alios membratim discerpit, et indicibili morticino genere debacchatus, Ecclesiam Christi expugnare nisus est. Sed quo ejus amplius efferbuit immanitas, eo sanctorum insuperabilis constantiae, unde atrociori pulsata est invidia, inde amplioris per succedentes sibimet principes malitiae suae augens incrementum per trecentos et eo amplius annos, Ecclesiam Christi concussit, sed nullatenus evertere valuit. Cum enim complacuit ei, qui fideles suos igne tentationis permisit excoqui, ut serenus dies post tot turbines familiae suae illucesceret, lux veritatis culmen imperii subiit, et mundi gloria sibi substrata, eos coepit habere deimpugnatores. Tunc ergo velut post asperitatem nimbosae hyemis. Cum placidas verni clementia temperat auras, redolentes arbusta prorumpunt in flores, et nudata dudum roseta redivivis adornantur rosis, mirantesque
Abbreviated transcription (Latin):
mortis imꝑiũ. et ab ipsis auerni sedib suos e¬
ripuit: et comitante illa in effabił triũpha¬
ti hostis uictrice pompa. ad dexterã dei patris
in ꝑpetuũ regnaturꝰ ascendit. Eccł̃iam gͣ suã
qͣm sibi salutari acqͥsiuerat sanguine. sp̃s suz
illustrauit aduentu: ut mundi adu̾sis inte¬
rim exercenda. inuincibili sp̃s sc̃i confortaret᷑
armatura. Fundata gͥ supͣ petrã fidei. diffim¬
dit᷑ ꝑ chẏmata totꝰ mundi. ut relicta uanita¬
te idoloꝵ.d̾m uerũ hõ cognosceret: et ab er¬
rore paterni delicti. ab squalore uetuste gen¬
tilitatis in nouitatẽ uite tͣnsiret. S uet̾nus
hostis dolens sͥ ꝑire qd̾ deo constabat acqͥ¬
ri: om̃e malitie sue machinam̃tũ ad subũ¬
tendum eccłie inuintibił conu̾tit asylũ⁊ et
iniqua instantia ꝓ defensione falsitatis ñ¬
nullos martyrũ ꝓstrauit gladio. alioi af¬
fixit patibulo ⁊ alios obduxit pelago. fame

Expanded text:
mortis imperium, et ab ipsis Averni sedibus suos emortis imperium, et ab ipsis Averni sedibus suos eripuit, et comitante illa ineffabili triumphati hostis victrice pompa, ad dexteram Dei Patris in perpetuum regnaturus ascendit. Ecclesiam ergo suam quam sibi salutari acquisierat sanguine Spiritus sui illustravit adventu, ut mundi adversis interim exercenda, invisibili Spiritus sancti confortaretur armatura. Fundata igitur supra petram fidei diffunditur per climata totius mundi, ut relicta vanitate idolorum, Deum verum homo cognosceret, et ab errore paterni delicti et ab squalore vetustae gentilitatis in novitatem vitae transiret. 6. Sed veternus hostis dolens sibi perire, quod Deo constabat acquiri, omne malitiae machinamentum ad subvertendum Ecclesiae invincibilis convertit asilum. Et iniqua instantia pro defensione falsitatis nonnullos martyrum prostravit gladio, alios affixit patibulo, alios obduxit pelago, fame
Abbreviated transcription (Latin):
uersutia in humano genere qd̾ sͥ
a pͥmo parente subdidat grassa¬
retur: honorq creatoris creature potiꝰ qͣm crea¬
tori famularetur. scilicet qr unꝰqͥsq uł ex mortii¬
is hominib. uł insensibili mat̾ia deos qͦs adora¬
ret fingebat: c̾s omp̃s humanos miseratꝰ er¬
rores. ne sua inet̾nũ factura ꝑiret. u̾bũ suũ eqͣle
sibi atq coet̾num ꝑ ut̾um in tacte uirginis pro
scłi uita uerũ hominẽ ad humanos ꝑ duxit as¬
pectꝰ : qͥ cdeitatis natura ñ minuta. humanita¬
te tam̃ nr̃a absq peccati neuo ueracit̾ assũp¬
ta int̾ hoĩes conũsatꝰ ẽ: p̃bens beneficia dei¬
tatis. et ꝑferens in cõmoda humane fragilita¬
tis. Deniꝙ eam carnẽ qͣm de uirgine sumpse¬
rat ꝓ redẽptione nr̃a posuit: et hoĩem quẽ
creauerat ñ alio redemit p̾cio. nͥ uiuifico et p̃¬
ciosissimo sanguine suo. Factꝰ gͥ obediens patͥ
usq ad mortẽ. mortẽ autẽ crucis: destrixit

Expanded text:
ersutia in humano genere, quod sibi a primo parente subdiderat, grassaretur, honorque Creatoris creaturae potius quam Creatori, famularetur; quia scilicet unusquisque vel ex mortuis hominibus, vel ex insensibili materia deos, quos adoraret, fingebat; Deus omnipotens humanos miseratus errores, ne sua in aeternum factura periret, Verbum suum aequale sibi atque coaeternum, per uterum intactae virginis pro saeculi vita verum hominem ad humanos produxit aspectus. Qui divinitatis natura non imminuta, humanitate tamen nostra absque peccati naevo veraciter assumpta, inter homines conversatus est, praebens beneficia Deitatis, et perferens incommoda humanae fragilitatis. Denique eam carnem quam de Virgine sumpserat, pro redemptione nostra posuit, et hominem quem creaverat, non alio redemit pretio, nisi vivifico et pretioso sanguine suo. Factus igitur obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, dextruxit
Abbreviated transcription (Latin):
tissimꝰ pastorales agebat excubias: erat quidã¬
uir potens ac nobił nõie anastasiꝰ nondũ xp̃i¬
ane fidei subiectꝰ. Huiꝰ filiꝰ grau arreptꝰ in cõ¬
modo: ad extrema deductꝰ. et ad ultimũ extin¬
ctus ẽ.Pater uͦ orbitatis dolorẽ ñ sustinens: ad
uir d̃i. Anastasi: si credis eũ quẽ ego predico

Expanded text:
tissimus pastorales agebat excubias, erat vir quidam potens ac nobilis, nomine Anastasius, nondum Christianae fidei subjectus. Hujus filius gravi arreptus incommodo, ad extrema deductus, et ad ultimum exstinctus est. Pater vero orbitatis dolorem non sustinens, ad vir Dei: Anastasi, si credis eum, quem ego praedico
Abbreviated transcription (Latin):
sent. domesticosq lares recognouisset: recor¬
data pignoris sui pauida accurrit ⁊ estimanᷤ
inter uapores igniferos liquefactũ: et tenera
pueri distabuisse mẽbra. S ardore fidei qͦ il¬
lam sc̃o corpori exire obuiã cõpulit: restincta
ẽ ardentis flãma camim. subito terrore per¬
culsa filiũ ñ amouet. donec grandi clamo¬
re multos cõpelleret adunari. Deati por¬
ro uiri corpus humane conditionis lege se¬
pultũ: uere se in xp̃o uiuere demonstrat fre¬
quentissima consolatione uiuentiũ. Nã ibi re¬
cipit cecitas uisum. debilitas gressum ⁊ effii¬
gantur demonia.donantur cũ fide peten¬
tib congrua uota: prestante dño nr̃o ih̃u xͦ.¬

Expanded text:
sent, domesticosque lares recognovisset, tandem recorsent, domesticosque lares recognovisset, tandem recordata pignoris sui pavida accurrit, aestimans inter vapores igniferos liquefactum, et tenera pueri distabuisse membra. Sed ardore fidei, quae illam sancto corpori exire obviam compulit, restincta est ardentis flammas camini. Subito terrore perculsa filium non admovet, donec grandi clamore multos compelleret adunari. 34. Bro viri corpus humanae conditionis lege sepultum, vere in Christo se vivere demonstrat frequentissima consolatione viventium. Nam ibi recipit caecitas visum, debilitas gressum, effugantur daemonia, donantur cum fide petentibus congrua vota, praestante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ ꝓpͥam deportaretur: uentũ ẽ ad tͣnsitum
fluuñ cui sarta uocabulũ ẽ. Ad declarandũ gͦ
qͣnti meriti eẽt. cuiꝰ reliqͥe ferebant᷑: eqͥ qͥ lecticã
sc̃arũ gestabant exiuiuarũ. ceteris uix enatan¬
tib inter undas ualidas et ꝓfunde cecitatis
gurgites. nec genib aqua tectis litus alterĩ
cunctis mirantib subier̃t. Cum uͦ tota urbs fe¬
stinaret in occursum pii pastoris: quedã mu¬
lier pariuilũ filiũ caldarie imposuerat: sup¬
positoq igne mẽbra infantuli aqͣ tepenti la¬
uabat. Que uoce psallentiũ attonita officiũ
ceptum deserit: oblitaq infantuli. cũ ceteris
obiuiam scõ accurrit. Igitur dũ ea ueneran¬
tissimis moratur exequiis: ignis infanti sup¬
positꝰ calescens uas ferreũ in qͦ paruulꝰ positꝰ
erat obambit. imm̃sos calores efficit: et effer¬
uentes in se ipsum refundit uapores. Quis pu¬
taret in tali discrimine uiu̾e posseꝰ Porro bea¬
ta mater cum iam sc̃e reliqͥe domin sue ꝓpinqͣs¬

Expanded text:
urbem propriam deportaretur, ventum est ad transitum fluvii, cui Sartae vocabulum est. Ad declarandum ergo quanti meriti esset cujus reliquiae ferebantur equi, qui lecticam sanctarum gestabant exuviarumcaeteris vix enatantibus, inter undas validas et profundae caecitatis gurgites, nec genibus aqua tactis littus alterum, cunctis mirantibus subierunt. 33. Cum vero tota urbs festinaret in occursum sui pastoris, quaedam mulier parvulum filium caldariae imposuerat, suppositoque igne membra infantuli aqua tepente lavabat: quae voce psallentium attonita officium coeptum deserit, oblitaque infantuli, cum caeteris obviam sancto accurrit. Igitur dum ea venerantissimis moratur exsequiis, ignis infanti suppositus calescens, vas ferreum, in quo parvulus positus erat, obambit, immensosque calores efficit et efferventes in seipsum refundit vapores. Quis putaret in tali discrimine vivere potuisset? Porro beata mater cum jam sanctae reliquiae domi suae propinquas
Abbreviated transcription (Latin):
mi grãm consecutꝰ. numero fideliũ applicatꝰ
ẽ. Nequenti de inceps tẽꝑe: ꝑ eũ simile hu¬
ic miracło ad laudẽ et głam nominis sui xp̃c
oꝑari lignatus ẽ. Nam cũ idẽ uirbeatissimꝰ
ab urbe digrediens. ut lucrũ xp̃o de ꝑeuntib
faceret diocesis sue partes uisitaret: ecce de¬
functus efferebatur magna popłi comitan

Expanded text:
mi gratiam consecutus numero fidelium applicatus mi gratiam consecutus numero fidelium applicatus est. 18. Sequenti deinceps tempore per eum simile huic miraculo ad laudem et gloriam nominis sui Christus operari dignatus est. Nam cum idem vir beatissimus ab urbe digrediens, ut lucrum Christo de pereuntibus faceret, dioecesis suae partes visitaret, ecce defunctus efferebatur, magna populi comitan