comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ste ciboq liberalis ẽẽ et largus qui sibi in u¬
troq decreuit ẽẽ moderatus et rarus. Quid
uł tunicam. suꝑ erogare studuit et carnẽ
ꝓpriam. Sciebat enim carnis ꝓpeie nũqnꝰ
fore ꝓligum. queni alicunis rei temꝑalis cõ¬
staret eẽ auarum. Hec est fraglantia uesti¬
mentoꝵ nr̃i iacob. sicut odor agri a cdño bene¬
diti. Hec sunr mutatoria magni sacerdotis
pius dñs qui pauꝑem facit et ditat. hum.¬
llat et subleuat. seruum suum cumulare
aiuitiis. ampliare honorib uoluit. de cetere
aduersis temptare disposuit. temptando an
se diligeret. ꝓbauit certius. s gr̃a donauit
liberus. Fitit enim cum temptatione pre¬
uentum: ut posset sustinere.
pontifdem nouum hominẽ tam mul¬
tiplici uirtutũ grã uernare. macbinatus est
temptationis uredinẽ immittere. quo iam
exortum meritoꝵ germen posset suffocare.
Nec mora qui seꝑat hominem adeo suo. a¬

Expanded text:
ste ciboque liberalis esse et largus, qui sibi in uste ciboque liberalis esse et largus, qui sibi in utroque decrevit esse moderatus et parcus. Quid vel tunicam, supererogare studuit et carnem propriam. Sciebat enim carnis propriae nunquam fore prodigum, quem alicujus rei temporalis constaret esse avarum. Haec est fragrantia vestimentorum nostri Jacob, sicut odor agri a Domino benedicti. Haec sunt mutatoria magni sacerdotis pius Dominus qui pauperem facit et ditat, humiliat et sublevat, servum suum cumulare divitiis et ampliare honoribus voluit, de caetero adversis tentare disposuit. Tentando an se diligeret probavit certius, sed gratiam donavit uberius. Fecit enim cum tentatione proventum ut posset sustinere. pontificem, novum hominem, tam multiplici virtutum gratia vernare, machinatus est tentationis uredinem immittere, quo jam exortum germen meritorum posset suffocare. Nec mora: qui separat hominem a Domino suo, a
Abbreviated transcription (Latin):
iustificationes dei ingrediens eẽ cepit in
abstinentia amplior in uigiliis crebrior. ꝓ
Commissum sibi a deo pastorale offitium cũ¬
tanta diligentia exequebatur. ut cleri uel
eccłie iura nullatenus ꝑmitteret mutilari.
Tantam autẽ compunctionis grãm habe¬
re consueuit. int̾ orationũ secreta uł missa¬
rum sollempnia. ut eruditis ad fletũ ocu¬
lis. ip̃e otus in lacrimis efflueret. et arseniũ
in huuis gr̃e titulo rep̃sentaret. Sciens quo¬
q qd̾ miscdia mitiget iuditium. et pietas
uite que nunc est et future habeat ꝓmissi¬
onem. adeo miscđie uscera suꝑ afflictos et
benedictionib p̃uenire solitus ẽẽt. Abiec¬
tiores eoꝵ quos religionis efferebat opinio
notos et familiares habebat. et ut ab eis esu¬
rire et sitire iusticiam disceret. secretiori eoꝵ
colloquio crebrius fruebatur. Erga tales xp̃i¬
milites et seruos. elegit uir misericors in ue¬

Expanded text:
justificationes Dei ingrediens esse coepit in justificationes Dei ingrediens esse coepit in abstinentia amplior, in vigiliis crebrior et ior. Commissum sibi a Deo pastorale officium cuncta diligentia exsequebatur, ut cleri vel Ecclesiae jura nullatenus permitteret mutilari. Tantam autem compunctionis gratiam habere consuevit inter orationum secreta vel missarum solemnia, ut eruditis ad fletum oculis ipse totus in lacrymis efflueret et arsenium in hujus gratiae titulo repraesentaret. Sciens quoque quod misericordia mitiget judicium, et pietas vitae quae nunc est et futurae habeat permissionem, adeo super afflictos et benedictionibus praevenire solitus esset. Abjectiores eorum, quos religionis efferebat opinio, notos et familiares habebat, et ut ab iis esurire et sitire justitiam disceret, secretiori eorum colloquio crebrius fruebatur. Erga tales Christi servos et milites elegit vir misericors in ve
Abbreviated transcription (Latin):
ma misericorditer impletum est. ꝓ motus
ergo electus dei pontifex. sacreq unctionis
sc̃ificatione delibutus. uestigio rem sacram̃ti
est adeptus. et multiplici sp̃c sci gr̃a repletꝰ.
Ambulans enim innouitate uite nouus
homo. mutatus est in uirum alterũ. Cunis
omĩa in melius conuersa sunt. In tanta au¬
tem gr̃a sacrauit p̾sulatus sui primordia. ut
inclutus sub clanculo monachili scemate.
monachi ad impleret opus et meritum. et
qui exemplo baptiste cum constantia xelũ
iusticie ꝑfecte conceꝑat in corde. parificari
quoq ei studuit in ueste penitentie. Reice¬
ta namq syndone qua hactenus dum mol¬
lia regum blandiretur uti confueuerat. cili¬
tio asꝑrimo suꝑ nudum uestiebatur. Addit
etiam femoralia cilicina: ut artius carnẽ
lis uite exercitia suꝑ ductis aliis uestib pan¬
cis admodum consciis. oculis et notitie ho¬
minũ eximebat. quia non ab homine s
a dõ głam querebat. Iam tunc uir illustñs

Expanded text:
ma misericorditer impletum est. Promotus ma misericorditer impletum est. Promotus ergo electus Dei pontifex, sacraeque unctionis sanctificatione delibutus, e vestigio rem sacramenti est adeptus, et multiplici Spiritus sancti gratia repletus. Ambulans enim in novitate vitae novus homo mutatus est in virum alterum, cujus omnia in melius conversa sunt. In tanta autem gratia sacravit praesulatus sui primordia, ut indutus sed clanculo monachili schemate, monachi adimpleret opus et meritum. Et qui exemplo Baptistae cum constantia zelum justitiae perfecte conceperat in corde, parificari ei quoque studuit in veste poenitentiae. Rejecta namque sindone qua hactenus dum mollia regum blandirentur uti consueverat, cilicio asperrimo super nudum vestiebatur. Addidit etiam femoralia cilicina, ut arctius carnem lis vitae exercitia superductis aliis vestibus, paucis admodum consciis, et oculis et notitiae hominum eximebat, quia non ab homine sed a Deo gloriam quaerebat. Jam tunc vir illustris
Abbreviated transcription (Latin):
mortales letificat signis mixificis in terra
choruscare non desinit miraculis. Uerum
quia om̃ino decet ut patrẽ pium filii non
degeneres imitari satagant. expedit succĩc¬
te et simplici sexinone euoluere etue in uita
tanti pontificis p̃cesscrunt meritꝑ nisigai¬
a. quoꝵ p̾rogatiua tanta ꝑfiuit᷑ berti aili¬
nis gi᷑a. tanta ue excellit miraculo ꝵ potentia
ormiente igitur cũ patrib in
senectute bone feliris memorie theobalda
archiep̃o. thomas cautuariensis eccłie aarhi¬
diacontis in archiep̃m et pumatẽ tocrus an¬
glie in noĩe sce trinitatis soliempnũ erigi¬
tur: et post modicũ consecratur. Erat autẽ
piis mentib spes firma. et fidutia in dño.
qd̃ idem consecratus. utriusq hominis mu¬
tato morib melioratus p̾sideret. ꝓbatissi¬
mũ siquidem tenebatur. sedem illam sedem
scõꝵ eẽ: scm aut reciꝑe. aut facere. uł citius
et facile indignũ abicere. Qd̃ et in beato tho¬

Expanded text:
mortales laetificat signis et mirificis coruscare mortales laetificat signis et mirificis coruscare in terra non desinit miraculis. Verum quod omnino decet ut patrem pium filii non degeneres imitari satagant, expedit succincte et simplici sermone evolvere quae in vita tanti pontificis praecesserint meritorum insignia, quorum praerogativa tanta perfruitur beatitudinis gloria tantave excellit miraculorum potentia. Dormiente igitur cum patribus suis in senectute bona felicis memoriae Theobaldo archiepiscopo, Thomas Cantuariensis Ecclesiae archidiaconus in archiepiscopum et primatem totius Angliae in nomine sanctae Trinitatis solemniter eligitur, et post modicum consecratur. Erat autem piis mentibus spes firma et fiducia in Domino, quod idem consecratus, utriusque hominis habitu mutato, moribus melioratus praesideret. Probatissimum siquidem tenebatur, sedem illam sedem sanctorum esse, sanctum recipere aut facere, vel citius et facile indignum abjicere. Quod et in beato Tho
Abbreviated transcription (Latin):
igne fratres huis diei pre¬
clara festiuitas fidelium de¬
uotione frequentia sollemp¬
nis agitur et celebris. in qua
patris nr̃i et patrie ꝓtectoris
inuictissimi athlete thome mors in conspec¬
tu dei efficitur preciosa. et uictoria coram
angłis et hominib dignoscitur gloriosa.
Hodie nãq spectatulum factus deo. angłis
triumphali morte insignis: et ꝓprio sangba¬
ne laureatus. terre corpus resignans. bea¬
tam animã cum ineffabili gaudio celo in¬
tulit. Congrue igitur mors talis dicitur nã¬
talis: que gignit ad uitam. Uita nãq p̃¬
sens misera est et mortalis: et mors illa be¬
ata et uitalis. Puenit itaq głosus mar¬
tyr nr̃ ab hac mortali uita ꝑ hanc uitalẽ
mortem. ad uitam uitalem. Hodie nãq
multiplici meritoꝵ gła adornatus: celesti
patria terreni carceris commutauit exili¬
um. De labore tran siit ad requiem: de mũ¬
do ad patrem. Hodie beato thome a fideli
gaudium de nouitate. securitas de eterni¬

Expanded text:
igne, fratres, hujus dici praeclara festivitas, fidelium devotione frequentata, solemnis agitur et celebris, in qua patris nostri et patriae protectoris invictissimi athletae Thomae mors in conspectu Dei efficitur pretiosa, et victoria coram angelis et hominibus dignoscitur gloriosa. Hodie namque spectaculum factus Deo, angelistriumphali morte insignis et proprio sanguine laureatus, terrae corpus resignans, beatam animam cum ineffabili gaudio coelo intulit. Congrue igitur mors talis dicitur natalis, quae gignit ad vitam. Vita quippe praesens misera est et mortalis: et mors illa beata et vitalis. Pervenit itaque gloriosus martyr noster ab hac mortali vita per hanc vitalem mortem ad vitam vitalem. Hodie namque multiplici meritorum gloria adornatus coelesti patria terreni carceris commutavit exsilium, de labore transivit ad requiem, de mundo ad Patrem. Hodie beato Thomae a fideligaudium de novitate, securitas de aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
nem cirea eam fecit eopiosum incendi: sl
ut picem et resinam et feruens oleum suꝑ
fidentes in xp̃o. Et ideo petiui indutias
martyrii mei: ut eredentib timorẽ tolle¬
rem passionis. et non credentib uocem in¬
sultationis auferrem. Tunc angustiante
eo. non ferentes amici eius inuiriam: gla¬
dium in eius iuscerib in ergi fecerunt. et¬
turbam circum stantem dicens. Annun¬
tio uobis pacera datam eccłie dei. diocle¬
tiano de regno suo deiecto: et maximiani
rodie mortuo. Et sicut habet cathanensri
ciuitas interuenientem p̃decessorem mea
beatam agathen: ita me sciatis isti ciuitat
datam adño. si uoluntatem dñi facientes
susceperitis fidem. Hec loquente famula
dei lucia ut diximus uiscerib gladio pate¬
factis: ante oculos eius ferro uinctus duce¬
ab om̃i senatu romano auditus accepit
sententiam rapitalem. Dei autẽ martyr
lucia uirgo sacratissima de loco in quo ꝑ¬
tussa est penitus mota non est. neq exiuit

Expanded text:
nem circa eam fecit copiosum incendi. Ita nem circa eam fecit copiosum incendi. Ita ut pecis et re| sinam . et feruens oleum super fidentes in christo . et ideo petiui| inducias martyrii mei ut credentibus . timorem tollerem| passionis et non credentibus uocem exultacionis adfer| rem. Tunc angustiantem eum . non ferentis amici eius in| iniuriam gladium in eius uisceribus mergi fecerunt .| etturbam circumstantem| dicens. Adnuncio uobis pacem datam ecclesiae dei .| diocletiano de regno suo deiecto . et maximino hodie| mortuo et sicut habit catensium ciuetas interuenien| tem pro se sororem meam Agathen. Ita me sciatis isti| us ciuitati datam a domino si uoluntatem domini facientis| susciperitis fidem. Haec loquentem famula dei lucia ut| diximus uisceribus gladio patefactis . ante oculos| eius ferro uinctus duciab omni| senatu romano auditus . accipit sententiam capita| lem dei autem martyr. Lucia uirgo sacratissima. de loco in quo percussa est . paenitus mota non est| neque exiu
Abbreviated transcription (Latin):
eam ut moueretur. et ita ꝑmanebat fixa
corꝑe: ut penitus nec ꝑ aera eius uestigia
mouerentur. Tunc paschasius locio cam
ꝑfundi iussit: credens asserentib qd̃ ma¬
leficiis staret immobilis. Item adducta
sunt multa paria boum ut ab ipsis tra¬
heretur: et om̃ino moueri non potuit.
Tunc dixit ei paschasius. Que sunt ista
maleficia tua: Lucia dixit. Ista mea male¬
ficia non sunt: S sunt beneficia dei. Pascha¬
suis dixit. Que ratio ista est. qd̃ puella fra¬
gilis a mille tracta hominib non moueris:
Lucia dixit. Si alia decem milia adduxens.
a latere tuo mille: et decem milia a dextris
tius. Torquebatur itaq animo paschasius
et inter cogitationes et uiscerum crucia¬
menta clamabat. Cui beata uirgo ait.
Quid cruuaris: Quid ꝑdiuersa mentis
tue tormenta uexaris: Templum dei ẽt̃
I ꝓbasti iam crede: si non ꝓbasti disce. Pal
cl asius liero eo magis anhelabat. quua de
se ip̃o risus sibi exhiberi cernebat Q une is¬

Expanded text:
eam .| ut moueritur. Et ita permanebat fixa eam .| ut moueritur. Et ita permanebat fixa corpore ut pe| nitus per aera eius uestidia moueritur+ Tunc pasca| sius lucio eam perfundi iussit credens adserentibus .| quod meleficiis staret inmobilis item adducta sunt| multa paria bobum . ut ad ipsis traheritur. Et omnino| moueri non potuit. Tunc dicit ei pascasius quae sunt| ista maleficia tua. Lucia dixit ista mea malefi| cia non sunt . sed beneficia sunt dei. Pascasius dixit| quae racio ista est quod puella fragilis . a mille trac| ta hominibus non moueris. Lucia dixit si alius decem mi| lia adduxeris. ad latere meo mille . et decem milia . a dextris| meis. Torquibatur itaque animo pascasius . et inter cogi| taciones et uiscerum cruciamenta clamabat. Cui| beata uirgo . ait quid cruciaris . quid per diuersa mentis| tuae tormenta torqueris+ templum dei esse probasti . iam| credi si non probasti . discede. Eo magis pascasius aneh| labat . quia de se ipso risus sibi exhibire cernibat Tunc| ig
Abbreviated transcription (Latin):
tas mͥ duplicabitur ad coronã. Paschasius
dixit. Ibi te faciam sub turpitudinib ex¬
pirare. nisi modo cerimoniis consenseris
augustoꝵ. Lucia dixit. Iam dixi tibi. tu
uoluntatem meã nũquam poteris ad cõ¬
sensum ꝓuocare peccati. Ceterũ quicqͥd
feceris corpori qd̾ in potestate tua iuderis
habere. hoc ancillam xp̃i ꝑtinere ñ po¬
terit. Tunc consularis iussit uenire le no¬
nes: et tradidit eam illis dicens. Inuitate
ad castitatẽ eius popłm. et facite eam tam
penitus moueri non posset. Accedentes au¬
tem simul multi ex offitio: impellentes tra
here deficiebant sudore: s uirgo dñi immo¬
bilis consistebat. Tunc miserunt funes in
manus eius. et in pedes. et ceperunt om̃s
trahere. et illa quasi mons immobilis ꝑ¬
manebat. Tunc angustiari cepit pascha¬
sius et merore deficere. et uocauit magos
et aruspices et temploꝵ om̃ium sacerdotes
quiq om̃s agebant suꝑsticione sua contra

Expanded text:
tas mihi duplicabitur ad coro| nam. Paucasius tas mihi duplicabitur ad coro| nam. Paucasius dixit ibi te faciam sub turpitudi| nes expiare nisi modo caerimoniis consenseris. Au| gostorum. Lucia dixit iam dixi+ tu uoluntatem meam| numquam poteris ad sensum prouocare peccati| citerum quidquid feceris corpori quod in potestate tua| uideris habere. Hoc ancillam christi pertinere non poterit.| Tunc consolaris iussit uenire lenones . et tradidit eam| illis dicens inuitate ad castitatem eius populum .| et facite eam anctus ut penitus moueri non possit. Acce| dentis autem simul multi ex officio inpendentes tra| hentis deficiebant sudore. Virgo domini inmobilis consis| tebat. Tunc miserunt funes in manus eius et pedis| Et coeperunt omnes pariter trahere et illa qua| si mons immobiles permanebat. Tunc angustiare| coepit pascasius . et merore deficere Et uocauit| magos et arospicis . et templorum omnium sacerdotes .| quoque omnes agebant . supersticiones suas contra
Abbreviated transcription (Latin):
tis enim animas bominũ meretricari. ut
dimittant uiros suos id est creatorẽ suum.
et sequantur diabolum in ydolis uanis et
inanib simulachris. Corruptores uero cor¬
poris hi sunt qui temꝑalem delectationẽ
p̃ponunt delectationib sempiternis. et la¬
bentem leticiam ꝑpetius gaudiis ante po¬
nunt. Paschasius dixit. Cessabunt uer¬
ba cum fuerit ꝑuentum aduerbera. Lu¬
cia dixit. uerba dei cessare non po¬
terunt. Paschasrus dixit. Tu ergo d̃s es:
Lucia dixit. Ancilla dei sum. et id̾o dixi
uerba di: quia ip̃e dixit. Non uos loqui¬
loquitur in uobis. Paschasius dixit. In
Ego faciam te ad lupanar duci. ut dum
dixit. Nunquam inquinatur corpus:
nisi de consensu mentis. Nam et si in ma¬
nu mea tura ponas et ꝑ manũ meam fa¬
cias sacrificia: ds̃ hec attendit et ridet. De
sensib cnim et uoluntatib indicat. Nã
sic patitur uiolatorem castitas sicut ser¬
pentem. sicut latronem: sicut barbarum.
Nam s inuitã me uiolari feceris: casti¬

Expanded text:
tis enim animas hominum meretricare . ut de| mittant ueros suos. Id est creatorem suum . et sequan| tur diabolum in idolis uanis . et inanibus simulacris| Corruptoris uero corporis sunt . hii qui temporalem de| lectationem praeponunt delectationibus sempiter| nis et labentem laeticiam perpetuis . gaudiis ante| ponunt. Pascasius dixit . cessabunt uerba cum| fuerit praeuentum ad uerbera. Lucia dixit Verba| dei cessare non poterunt. Pascasius dixit . tu ergo| deus es. Lucia dixit ancilla dei sum . et ideo dixi uer| ba dei . quia ipse dixit. Non uos loquiloquitur in uobis. Pascasius . dixit in ergo faciam te ad lupanar duci . ut| dum di| xit numquam inquinabitur corpus . nisi de consensu| mentis. Nam etsi in manu mea tura ponas . et per ma| num iacias sacrificia. Deus haec adtendit . et ridet | de sinsibus enim et de uoluptatibus iudicat. Nam| sic patitur uiolatorem castitatis . sicut serpentem.| sicut latronem . sicut barbarum. Nam si inuitam me| uiolare feceris. Casti
Abbreviated transcription (Latin):
ratione facta suscitauit unicum filium
mitates. Dixit ei tripetia. Si ita est ut as¬
seris: camus. Et si uere ita comꝓbauero¬
eẽ. plane credam ei. Stultum est enim eter¬
nam uitam non appetere. ac tantis uirtu¬

Expanded text:
rationem fecit, et unicum filium Respondit Treptia: « Si ita est ut asseris, eamus, et si vere ita comprobavero, protinus credam ei. Stultum est enim aeternam vitam non appetere et tantis virtu
Abbreviated transcription (Latin):
uite participes efficiamini. Euigilantes
autem cum sibi hec narrarent que uidissẽt.
tio mea suꝑ uos fructificet. Habetis enim
integritatem. que est omniũ regina uirtu¬
tutũ: et fructus salutis ꝑpetue. Uirginitas

Expanded text:
itae participes efficiamini. » Evigilantes autem, cum mutuo sibi narrarent quae vidissent, tio mea super vos fructificet. Habetis enim integritatem, quae est omnium regina virtutum et fructus salut
Abbreviated transcription (Latin):
modi irarũ increm̃tis et discordie uirus ado̾
accusationib insurgerent in pontificẽ. et ꝓ¬
brosis insultationib impeterent. Cũq uix
inueniret᷑ qui ei loqueretur uł faceret bonũ
s om̃ia cederent in contrariũ. et mora cer¬
tum traheret ꝑiclm. facta appellatione ini¬
quitati cessit. clamq paucis comitatus dis¬
cessit. mare abiit. transfretauit. Ibat autẽ
ꝑ uiam suam gaudens et exultans. qd̃ cdig¬
nus habitus est ꝓ iusticia a concilio con¬
tumeliam pati. A dito itaq beatissimo
papa. a. qui ea tempestate in franciã ue¬
nerat. negocia quedam sicut et ante ꝓposu¬
it. tum de salute anime sue. tum de opp̃ssi¬
onib eccłie quam regendam susceꝑat dili¬
genter expofuit. At cum pater et pastor u¬
niuersalis aduentus coep̃i sui causam ex
integro cognouiss. de tanta et tali colũp¬
ua in domo clñi erecta grãs egit. Exulta¬
bat quoq uberius. qd̾ lucerna tam nurifi¬
ce ardens et lucens inuenta sit. ad occiduas

Expanded text:
 irarum et discordiae virus adeo accusationibus insurgerent in pontificem et probrosis insultationibus impeterent. Cumque vix inveniretur qui ei loqueretur vel faceret bonum, sed omnia cederent in contrarium et mora certum traheret periculum, facta appellatione iniquitati cessit clamque paucis comitatus recessit, mare adiit, transfretavit. Ibat autem per viam suam gaudens et exsultans; quia dignus habitus est pro justitia a concilio contumeliam pati. Aditoque beatissimo papa Alexandro qui ea tempestate in Franciam venerat, negotiosa quaedam sicut et ante proposuit, tum de salute animae suae, tum de oppressionibus Ecclesiae quam regendam susceperat, diligenter exposuit. At cum pater et pastor universalis adventus coepiscopi sui causam ex integro cognovisset, de tanta et tali columna in domo Dei erecta gratias egit. Exsultabat quoque uberius, quod lucerna tam mirifice ardens et lucens inventa sit, ad occiduas
Abbreviated transcription (Latin):
toris scriptam accipere. Hanc deniq epis¬
tolam legit infans baptizatus stans suꝑ
lecta fuerit die aut pacantur barbari aut
fugiunt. eminati tam saluatores seriptis
quam orationib scĩ thome apłi siue didi¬
mi. qui latus dñi contingens dixit. tu es

Expanded text:
toris scriptam accipere meruit; quam infans baptizatus stans supelecta fuerit, aut placantur barbari, aut fugantur eminati tam Salvatoris scriptis quam orationibus sancti Thomae apostoli, sive Didymi, qui latus Domini contingens dixit: « Tu es,
Abbreviated transcription (Latin):
Thomas autem app̾hendens arundinem:
loco disponam: et ad ortum solis ingressũ.
Primo proaulum. scło salutatorium: ter¬
cio consistorium. Quarto trichorium: in
quinto ⁊ etas hiemales. sexto retas estiuales.
In septimo epischatorium et triclinia ac eu¬
bitalia. in octauo thecas. in nono gymna¬
sia. in decimo coquinam. Undecimo co¬
lumpnas et aquarum lacus influentes:
duodecimum ypodromũ: et ꝑgyrum ar¬
cus deambulatorios. Rex autem conside¬
rans. ait apło. Uere artifex es: et decet te
regib ministrare. Et relinquens illi infi

Expanded text:
Thomas autem arundinem apprehendit, c disponam, et ad ortum solis ingressum: primo proaulam, secundo salutatorium, in tertio consistorium, in quarto tricorium, in quinto zetas hiemales, in sexto zetas aestivales, in septimo epicaustorium et triclinia accubitalia, in octavo thermas, in nono gymnasia, in decimo coquinam, in undecimo colymbos et aquarum lacus influentes, in duodecimo hippodromum et per gyrum arcus deambulatorios. » Rex autem considerans, ait: « Vere artifex es, et decet te regibus ministrare. » Deinde infinitas
Abbreviated transcription (Latin):
cum diceret accipe p̃fectorie dignita¬
tem. sume etiam consulatus dignitatẽ¬
eis cum decore. Crisogonus respondit
Unum dm̃ mente adoro. corde credo¬
colo. sinceris actib ueneror. Istoꝵ au¬
tem deoꝵ dearũq simula chra. quia

Expanded text:
cum diceret: Accipe praefecturae dignitatem, sume etiam consulatum deos; beatus Chrysogonus respondit: Unum Deum mente adoro, corde colo, sinceris actibus veneror; istorum autem deorum vestrorum simulacra, quia
Abbreviated transcription (Latin):
igitur estimans se in ip̃a tribulatione
gono anastasia. finis uenit corporis. me¬
mento mei ut egredientẽ animã meã
ip̃e suscipiat ꝓ cuius amore ista susti¬
neo. que ex ore huius uetule recognone¬
ris. Ad hec sc̃s crisogonus talia remisit
scripta. Crisogonus anastasie. Semꝑ
est. ut lucem tenebre antecedant. Sic
etiã post infirmitatem salus reuertitur.
et uita post mortem ꝓmittitur. Uno fi¬
ne concluduntur. et aduersa huiusmun¬
di et ꝓspera. ne uel tristib desperatio. uł
letis elatio dñetur. Unum mare est.
in quo nauicule corporis nr̃i uelificant.
et sub uno corporis gubernatore anime
nr̃e nautici sunguntur officio. Quorũ¬
dam igitur naues fortissimis carmarũ
nexib solidate. tenebrosi equoris conci¬
tatos fluctus illese pretereunt. quorum¬
dam uero fragiles iuncture lignoꝵ. etiã
in tranquillo urcinũ morti conficiunt
cursum. Prope est enim ut pereant.
qui non cogitant qualiter ad salutis po¬
tum ꝑtingant. Tu autẽ oxp̃i inrep̃¬

Expanded text:
aestimans se in ipsa tribulatione gono, Anastasia. Finis venit corporis; memento mei, ut egredientem animam meam ipse suscipiat pro cujus amore ista sustineo, quae ex ore hujus vetulae recognoveris. » Ad haec sanctus Chrysogonus talia remisit scripta: « Chrysogonus Anastasiae. Semper est ut lumen tenebrae antecedant. Sic etiam post infirmitatem salus revertitur, et vita post mortem promittitur. Uno fine concluduntur et adversa hujus mundi, et prospera, ne vel tristibus desperatio, vel laetis elatio dominetur. Unum mare est, in quo naviculae corporis nostri velificant, et sub uno corporis gubernatore animae nostrae nautico funguntur officio. Quorumdam igitur naves, fortissimis carinarum nexibus solidatae, tenebrosi aequoris concitatos fluctus illaesae praetereunt. Quorumdam vero fragili junctura lignorum etiam in tranquillo vicinum morti conficiunt cursum. Prope est enim ut pereant qui non cogitant qualiter ad salutis portum pertingant. Tu autem, o Christi irrepr
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ pie uiuenti tibi inferantur aduersa.
Non enim deciperis. s ꝓbaris. Non est
tuta defensio. quam putas ꝑ hominem
dictus homo qui spem suam ponit in
homine. Benedictus autem homo. qui
spem suam ponit in deo. Caue fortiter.
uigilanter et strenue uniuersa peccata
et a deo solo quere solatium. cuius iussa
conseruas. Cito enim ad te placidum tẽ¬
pus conuertitur. et quasi post noctis tene¬
bras floridum diei lumen accipies. atq
post glatiale frigus hiemis transeuntis.
aurea tibi tempora et serena succedent.
tiores fidei uires accepit. tantũ de patien
oppressione infidelissimi uiri se causaba¬

Expanded text:
quod pie viventi tibi inferantur adversa. quod pie viventi tibi inferantur adversa. Non enim deciperis, sed probaris. Non est tuta defensio quam per hominem am ponit in homine; et benedictus homo qui spem suam ponit in Deo . Cave fortiter, vigilanter, strenue universa peccata, et a Deo solo quaere solatium, cujus jussa conservas. Cito enim ad te placidum tempus convertetur, et quasi post noctis tenebras floridum dies lumen aspicies; atque post glaciale frigus hyemis transeuntis, aurea tibi tempora et serena succedent, tiores fidei vires accepit, tantum de virtuteoppressione infidelissimi viri se causaba
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Melius est enim ei exalare sp̃m.
quam dei filium denegare. et eum cõ¬
lestigiis adherebo. et curas om̃ium sol¬
ltite exercebo ut ceperam: Uale uir
dn et memento mei. C um hanc epis¬
tolam legisset crisogonus. oratione facta
cum multis confessorib ita rescripsit. Cri¬
ꝓcellas et turbines muncdi cito suꝑun
das deambulans xp̃c adueniet. et diabo¬
li aduersum te flantem sp̃m. uno ussio¬
nis sue sermone compescet. Patienter¬
ergo et quasi in medio mari posita. cre¬
de ad te xp̃m ẽẽ uenturum. et ad temẽt¬
ipãm conuersa. exclama cum ꝓpheta
dicens. Quare tristis es anima mea et
quare conturbas me : Spera in deo
qm̃ adhuc conficebor illi: salutare uultꝰ
mei et ds̃ m̃s. Geminũ diuini mune¬
ris ꝓbatur inditium. cum tibi et terre¬
ua redduntur. et donabuntur celestia.
Dñs enim beneficium suum ad hoc in¬
extremitatib ꝓtrahit. ut non sit nobis
uile qd̾ prestat. Uide ne turberis in hoc

Expanded text:
us. Melius est enim ei exhalare spiritum us. Melius est enim ei exhalare spiritum quam Dei Filium denegare et eum convestigiis adhaerebo, et curas omnium sollicite exercebo, ut coeperam. Vale, vir Dei, et memento mei. » Cum hanc epistolam legisset Chrysogonus, oratione facta cum multis confessoribus, ita rescripsit: procellas et turbines mundi, cito super undas deambulans Christus adveniet, et diaboli adversum te flantem spiritum uno jussionis suae sermone compescet. Patienter, et quasi in medio mari posita, crede ad te Christum esse venturum, et ad temetipsam conversa, exclama cum propheta, dicens: Quare tristis es anima mea, et quare conturbas me? Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi: salutare vultus mei, et Deus meus . Geminum divini muneris probatur indicium, cum tibi et terrena reddentur, et donabuntur coelestia. Deus enim beneficium suum ad hoc extremitatibus protrahit, ut non sit nobis vile quod praestat. Vide ne turberis in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
fessori xp̃i crisogono a nastasid. Licet pa¬
ter m̃s cultor fuerit idoloꝵ mater tam̃
fausta xp̃ianissima semꝑ uixisse ꝓba¬
tur et casta. Hec me inter ip̃a cuna¬
bula. fecit fieri xp̃ianam. Post cuius
xcessum. sacrilegi iugum mariti sus¬
cepi. Cuius deo miserante thorũ men¬
tita infirmitate declinans. die noctu
a. cum iste patrimonium meũ ex quo
illustratur. cum indignis ac turpib
ydolatris luxuriat. me quoq ueluti
magam atq sacrilegam custodie tam
grauissime mancipauit. ut uitam me
corporalem amittere suspicer. Nichil
enim suꝑest. nisi ut amisso spũ morti
suctumbam. In qua morte licet glori¬
men in eo meus animus ualde conte¬
ritur. quia opes mee quas ego om̃s dõ
uoueram alienis a deo et turpib inser¬
uiunt. et idcirco dep̃cor te homo dei ut
instanter dñm depreceris. ut aut ad
fidem suam uenturum si p̃uidet publi¬
um sinat uiuere. aut si p̃uidet eum
in bac incredulitatis ꝑuersitate man¬
surum. iubeat eũ locum dare eultorib¬

Expanded text:
fessori Christi Chrysogono, Anastasia. Licet pater meus cultor fuerit idolorum, mater tamen Fausta Christianissima semper vixisse probatur et casta. Haec me inter ipsa cunabula fecit fieri Christianam. Post cujus excessum sacrilegi jugum mariti suscepi. Cujus, Deo miserante, thorum mentita infirmitate declinans, die noctuqa. Cum iste patrimonium meum, ex quo illustratur, cum indignis et turpibus idololatris exhauriat, me quoque veluti magnam atque sacrilegam custodiae tam gravissimae mancipavit, ut vitam me corporalem amittere suspicer. Nihil enim superest, nisi ut, emisso spiritu, succumbam; in qua morte licet glorimen in eo mens mea valde conteritur, quod opes meae, quas ego ex asse Deo voveram, alienis a Deo et turpibus inserviunt. Et idcirco deprecor te, homo Dei, ut instanter Dominum depreceris, ut aut, ad fidem suam venturum si praevidet Publium, sinat vivere; aut, si praevidet eum in hac incredulitatis perversitate mansurum, jubeat eum dare locum suis cultorib
Abbreviated transcription (Latin):
redde michi misere filiũ meũ. Redde ait
redde infelici matri natellũ: qd̾ si nõ fe¬
ceris. me ip̃am aquis necabo. Currentes
itaq uicini post lupũ: reperiunt infan¬
tulum a lupo insilua dimissũ. ⁊ canẽ
iuxta puerum eus ulcera delingentẽ.
Ceruici primos in iecerat morsus bestia
seua:. dehinc ut predam leuius ferret
ip̃ius pueri renib suas impleuerat
fauces. ⁊ utrobiq ñ leuis adtactꝰ signa
reliquerat. Uoti compos effecta mu¬
lier cum suis uicinis ad suã ꝓperat
adiutricem: ⁊ pueri uarias plagas
omuibz uidere uolentib monstrãs
deo ⁊ sc̃e clare gratias copiosas exsol

Expanded text:
redde mihi miserum filium meum. Redde, ait, redde mihi miserum filium meum. Redde, ait, redde infelici matri natellum. Quod si non feceris meipsam aquis necabo. Currentes itaque vicini post lupum, reperiunt infantulum a lupo in sylva dimissum, et canem iuxta puerum eius vulnera deligentem. Cervici primos iniecerat morsus bestia fera: dehinc ut praedam levius ferret, ipsius pueri renibus suas impleverat fauces, et utrobique non levis attactus signa reliquerat. Voti compos effecta mulier, cum suis vicinis ad suam properat adiutricem et pueri varias plagas omnibus videre volentibus monstrans, Deo et sanctae Clarae gratias copiosas exsol
Abbreviated transcription (Latin):
surges. Ad cuius uerbũ sp̃m conpunctõis
accepit. ⁊ uitam satis egregie mutauit in
melius. Post modum ergo sanata de scrofu¬
lis. de alia infirmitate migrauit. De lib̾an
contratam uexare solebat: qͥ in ip̃os
homines irruentes humanis sepe carnib
pascebantur. Mulier ergo q̃dã nomine
bona de monte galliano asisinatis dyocesĩ
duos filios habens: uniꝰ quẽ lupi rapue¬
rant uix planctũ expleuerat.: cum ecce ad
sod̾m consimili uoracitate festinãt. Stante
namq matre in domo ⁊ aliquid rei famili¬
aris agente. puero deambulanti exterius
lupus dentes infigit. ac ꝑ ceruicem mordẽs
cum tali preda quãtotius ad siluã tencdit.
Audientes autẽ puert stridores. homines
qui erant in uineis: ad matrẽ clamant
qm̃ ploratus insuetos paulo ante ꝑsen¬
simus. Cognoscens mater filiũ a lupo
direptũ: clamores in excelsũ leuat: et
ululatib aerem complẽs: uirginẽ clarã
inuocat dicens. Sc̃a ⁊ gloriosa clara

Expanded text:
surges. Ad cuius verbum spiritum compunctionis surges. Ad cuius verbum spiritum compunctionis accepit, et vitam satis egregie mutavit in melius. Post modicum ergo sanata de scrofulis, de alia infirmitate migravit. De liberatcontratam vexare solebat: qui in ipsos homines irruentes, humanibus saepe carnibus pascebantur. Mulier ergo quaedam, nomine Bona, de Monte Galliano, Assisinatis dioecesis, duos filios habens, unius, quem lupi rapuerant, vix planctum expleverat, cum ecce ad secundum consimili ferocitate festinant. Stante namque matre in domo, et aliquid rei familiaris agente, puero deambulanti exterius lupus dentes infigit, ac per cervicem mordens, cum tali praeda quantocius ad sylvam tendit. Audientes autem pueri stridores, homines qui erant in vineis, ad matrem clamant,s: quoniam ploratus insuetos paulo ante persensimus. Cognoscens mater filium a lupo direptum, clamores in excelsum levat, et ululatibus aërem complens, virginem Claram invocat, dicens: Sancta et gloriosa Clara,
Abbreviated transcription (Latin):
dum adhuc in carne uirgo clara man̾et.
portabat ingutture suo. Mirũ certe qd̃
in medio lapidũ ignitoꝵ aĩa tam frigida
latitabat.⁊ int̾ prudentes uirgines stulti¬
zabat imprudens. Hec si quidem nocte qͣ¬
dam guttur suũ usq ad prefocatonẽ con¬
strinxit. ut globum illum ꝑ buccã ꝓiceret.
uolens de se ip̃a diuinã suꝑ grecli uolunta¬
tem. S hec incontinenti ꝑ sp̃m uirgo clara
cognouit. Curre inquit uni curre uelocit̾
in inferiorẽ domũ et ouũ calefactũ sorort.
andree defertaria sorbendũ prebe. simulq
cum ip̃a ad me ascende. Proꝑans illa repe¬
rit dictam andreã loquela priuatã. ꝓprie
manꝰ iniestione suffocatõni ꝓpinquam.
Releuat eam ut potest: ⁊ setum ducit ad
matrẽ. Cui ⁊ dixit famula dei: miseras cogi¬
tationes tuas confitere: quas ⁊ ego bene cog¬
noui. Ecce qd̃ sanare uoliusti sanabit do
qm̃ de infirmitate alia qͣm pateris non con¬

Expanded text:
dum adhuc in carne virgo Clara maneret, dum adhuc in carne virgo Clara maneret, portabat in gutture suo. Mirum certe, quod in medio lapidum ignitorum anima tam frigida latitabat, et inter prudentes virgines stultizabat imprudens. Haec siquidem nocte quadam guttur suum usque ad praefocationem constrinxit, ut globum illum per buccam projiceret, volens de seipsa divinam supergredi voluntatem. Sed hoc incontinenti per spiritum Clara cognovit. Curre, inquit, uni, curre velociter, in inferiorem domum, et ovum calefactum sorori Andreae de Ferraria sorbendum praebe, simulque cum ipsa ad me ascende. Properans illa reperit dictam Andream loquela privatam, propriae manus injectione suffocationi propinquam. Relevat eam, ut potest, et secum ducit ad matrem; cui et dixit famula Dei: Misera, cogitationes tuas Domino confitere, quas et ego bene cognovi. Ecce quod sanare voluisti sanabit Domquoniam de infirmitate alia, quam patieris, non con
Abbreviated transcription (Latin):
pus. s nutantes utrimq trahebat gres¬
sus.Deferri se fecit quodam die ueneris
ad tumulũ sc̃e clare. ubi preces ad eam de¬
uotissime fundẽs. celeriter optinuit. qd̾
fideliter postulauit. Seq̃nti namq sabb̃o
integra sanitate obtenta. domũ propriis
pedib est reu̾sa: q̃ fuit ꝑ alios apportata.
quos uulgari sermone scrofulas
uocant. puella quedam ꝑusina cũ dolore
multo diu portauerat. Uiginti quidẽ glan¬
dule suo numerabant᷑ in gutture: ut ip̃m
puelle guttur. satis grossius capite uideret᷑.
Duxit eam sepe mater eius ad memoriam
uirginis clare: ubi ip̃ius sc̃e beneficiũ de¬
uotissime implorabat. Cumq tota quadã
nocte ante sepulcrũ puella iaceret prorum¬
pente sudore:strume ille mollificari ceperũt.
ac de suo loco paululũ cõmoueri. Processu
uero temporis. ꝑ sc̃e clare merita sic euanue¬
runt. ut nulla penitꝰ uestigia remanerẽt.
una de sororibz andrea nomine

Expanded text:
pus sed nutantes utcumque trahebat grespus sed nutantes utcumque trahebat gressus. Deferri se fecit quodam die Veneris ad tumulum sanctae Clarae: ubi preces ad eam devotissime fundens celeriter obtinuit quod fideliter postulavit. Sequenti namque Sabbato, integra sanitate obtenta, domum propriis pedibus est reversa, quae fuerat per alios apportata. quos vulgari sermone scrofulas vocant, puella quaedam Perusina cum dolore multo diu portaverat. Viginti quidem glandulae suo numerabantur in gutture, ut ipsum puellae guttur satis grossius capite videretur. Duxit eam saepe mater eius ad memoriam virginis Clarae, ubi ipsius sanctae beneficium devotissime implorabat. Cumque tota quadam nocte ante sepulcrum puella iaceret, prorumpente sudore, strumae illae mollificari coeperunt ac de suo loco paululum commoveri. Processu vero temporis per sanctae Clarae merita sic evanuerunt, ut nulla penitus vestigia remanerent. una de sororibus, Andrea nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
uuis eugubinus nomine iacobz
de franco. puerũ qͥnquẽnẽ habens
qui debilis pedib. nũqͣm ambulauerit
nec poterat ambulare: tanqͣm ostentũ
sue domus ⁊obprobriũ sue carnis ip̃m
puerũ deplorabat. Cubitabat in solo. re¬
pebat in cinere. uolens se qͣndoq ad ban¬
cum nec potens erigere. cui natura gra¬
diendi desiderium dederat negauerat
facultatẽ. Uouent puerũ parentes eius
meritis sc̃e elare: atq ut illoꝵ u̾bo dica¬
tur. uolunt eum scẽ clare hominẽ eẽ
si ꝑeam sanitatẽ fuerit consecutꝰ. Pro¬
tinus uoto emisso uirgo xp̃i suum ho¬
minẽ sanans. libere ambulatõnis offi¬
ciũ in oblato sibi puero reparauit. Il¬
lico parentes ad uirginis tumulum
cum puero ꝓperantes: eum subsilientẽ
⁊gaudentem dño optulerunt. Itẽ al.¬
ulier quedã de castro meuanii
pleneria nomine. diu conctratõ¬
nem renũ ꝑpessa: ñ nisi baculo susten¬
tata poterat ambulare. Aminiculo
tamen baculi non curuũ erigebat cor¬

Expanded text:
is Eugubinus nomine Iacobus de Franco, puerum quinquennem habens, qui debilibus pedibus numquam ambulaverat, nec poterat ambulare, tamquam ostentum suae domus, et opprobrium suae carnis ipsum puerum deplorabat. Cubitabat in solo, repebat in cinere, volens se quandoque ad baculum, nec potens erigere: cui natura gradiendi desiderium dederat, negaverat facultatem. Vovent puerum parentes eius meritis sanctae Clarae, atque, ut illorum verbo dicatur, volunt eum sanctae Clarae hominem esse si per eam sanitatem fuerit consecutus. Protinus, voto emisso, Virgo Christi suum hominem sanans liberae ambulationis officium in oblato sibi puero reparavit.Illico parentes ad Virginis tumulum cum puero properantes eum subsilientem et gaudentem Domino obtulerunt. 58 Mulier quaedam de castro Mevanii, Pleneria nomine, diu contractionem renum perpessa, non, nisi baculo substentata poterat ambulare. Adminiculo tamen baculi non curvum erigebat cor
Abbreviated transcription (Latin):
de ip̃is facultatib facito. Lucia dixit. Au¬
di mater meum consilium. Non satis dõ
carus est qui illi hoc dat. qd̾ ip̃e ꝑfrui ñ po¬
test. S si tibi uis gratum ẽẽ dm̃. hoc illi da:
qd poteris tu iuuens uti. Moriens enim ni¬
chil potes uti. et qd̾das ideo das: quia tecũ
ferre ñ p̾uales. Nuiens ergo et salutem tui
te michi daturam spoponderas uel etiam to¬
his coadie sermocinaretur ungo cũ matre
fiebuat rerum distractio. et coricie necessit
dibi pauperum expendebantur. Interea
dum dustraluntur p̃dia et gemime uen¬
cunsug ad sponsi noticiam ꝑuenitur. Qni¬
q soliunus epet in quuirere a uatrice scẽ¬

Expanded text:
de ipsis facultatibus| facito. Lucia dixit. Aude ipsis facultatibus| facito. Lucia dixit. Audi mater consilium meum | Non satis deo carus est qui illi hoc dat quod secum ferre| non potest. Sed si tibi uis gratum esse deum hoc illi| da quod poteras tu uti . moriens enim nihil potest| uti. Et quod das . ideo das . quia tecum ferre non prae| uales . uiuens ergo et salutem tui  quidquid te mihi daturam spon| deras uel etiam cohis+ cotidiae sermocinaretur uirgo cum| matre fiebat rerum districtio et cotidiae necessita| tibus pauperum pondebatur Interea dum distrahun| tur praedia et gemmae uenduntur . ad sponsi noticiam| peruenitur quique sollicitus coepit inquirere . a notrice| s
Abbreviated transcription (Latin):
mis ornatam stantem et dicentem. Soror
mea lucia uirgo deo deuota: quid ame pe¬
tis qd̾ tu poteris p̃stare continuo: Nam et
matri tue fides tua subueniet: et ecce salua¬
ta est. Et sicut ꝑ me chathanensiũ ciuitas
tas decorabitur a dño: quia iocundũ xpo
in tua uirginitate habitaculũ preꝑasti.
Et his auditis exꝑgefacta surrexit tremens
et dixit matri sue. Mater mea: ecce sal¬
ua facta es. ꝑ ipãm te dep̃cor que te suis
saluauit orationib. ne tu michi aliqͣndo
sponsum nomines. nec uelis de corꝑis mei
posteritate fructum mortalitatis in qui¬
rere. s omĩa que mͥ eunti ad corruptionis
mee auctorem hominem moriturũ eras
euticia ait. Omĩa que sunt patris tui de¬
functi ante nouem annos incontamina¬
ta custodiens. ampliaui potius quam mi¬
nuissem in patrononio. Mea uero omĩa
que sunt uel eẽ possunt tu melius nosti
Tege oculos meos. et quecũq tibi placuint

Expanded text:
mis ornatam stan| tem . et dicentem soror mis ornatam stan| tem . et dicentem soror mea lucia uirgo dei deuota .| quid a\d/ me petis . quod tu poteris praestare con| tinuo. Nam et matri tuae. Fides tua subueniet et| ecce saluata est. Et sicut per me catenenensium ciui| tatas decorabitur quia iucundum christo in tua uirgini| tate habitaculum praeparasti. Et his auditis| expergefacta surrexit tremens . +ait matre suae| Mater mea ecce salua facta es . per ipsam te depraecor| que te saluauit suis oracionibus. Ne tu mihi aliquan| do sponsum nomines. Ne tu uellis de corporis mei posterita| te fructum mortalitatis inquirere  sed omnia quae| mihi eunti ad corruptionis meae. Auctorem hominem| moriturum eris euticia| ait omnia quae sunt patris tui defuncti . ante nouem| annos incontamenanter custodiens . ampliaui potius| quam minui in patrimonium . mea uiro omnia quae| sunt uel esse possunt ipsa+ melius nosti . tegi oculos me| us . et quaecumque tibi placuerint
Abbreviated transcription (Latin):
ginis fama crebresceret.
ginta ad urbem cathanensium sitienter
ꝑgeret ad sepulchrum sc̃e agathe uirginis
uenerandum. contigit lutiam uenerabi¬
lem uirginem nobilissimã siracus anoꝵ
cum matre euticia. que annis quatuor
fluxum sanguinis patiebatur. et nullo
poterat medicoꝵ remedio liberari. Igitur
dum ꝓcessionis misteria agerentur. hec e¬
uuangłii lectio fuit recitata. qua legitur tac¬
tu fimbrie uestimenti xp̃i. mulier a sangui¬
nis fluxu sanata. Et dum hec lectio reci¬
taretur. dixit sc̃a lucia matri sue. Si cre¬
dis his mater que leguntur. crede agathen
passam pro xp̃i nomine hoc meruisse. ut
semꝑ in p̾senti habeat eum ꝓ cuuis noĩe
passa est. Continge ergo sepulchrũ eius
credens et liberaberis. Igitur cũ ꝑactis oi¬
b popłs abscessiss: ꝓstrauerũt se ante
lacrimis flagitare suffragium. Interea dũ
orationis ꝓlpcitas tenditur. sompnum lil¬
cia uirgo arripuit. et idit in sompnio
beatam agatkien in melis angłoꝵ gen¬

Expanded text:
s fama crebresceret . que quinquaginta ad urbem| cataniensium sicienter pergeret ad sepulchrum sanctae| Agathes uirginis uenerandum. Contigit luciam ue| nerabilem . uirginem nobilissimam syracusanoruCum matre| euthicia+ per annos quattuor fluxu sanguinis patie| batur+ . nullo poterat medicorum remedio liberare. Igitur| dum processiones misteria agerentur. Haec euangelii lec| tio fuit qua+ legitur fimbrio uestimenti . mulier a sanguinis| fluxu saluata. Et dum haec lectio recitatur . dixit sancta| lucia matre suae. Si credis mater his quę leguntur . cre| de Agathen passam . pro christi nomine hoc meruisse . ut sem| per in praesenti habiat eum pro cuius nomini passa est| Continge ergo sepulchrum eius credens et liberaueris .| Igitur cum peractis omnibus . populus abscessissit . pros| trauerunt se ante lacrimis flagitare suffragium| interea dum orationis prolexitas tenditur . somnum| Lucia uirgo arripuit. Et uidens in somnio beatam| Agathen in medio. Angelorum gem
Abbreviated transcription (Latin):
no. mͥ autem qui principum decreta cus¬
todio: ista frustra ꝓsequeris. Lucia dixit.
Tu principum leges attendis: eg̃o dei le¬
ges attendo. Cu principes times. ego dm̃
timeo. Tu illos offendere non uis: ego of
fendere dm̃ caueo. Tu illis placere deside¬
ras: ego ut xp̃o soli placeam concupisco. Tu
uero fac qd̃ tibi uidetur utile. et ego hoc ago
d̾ m̃ ẽ utile recognosco. Paschasius dixit. F.¬
Patrimonium tuũ cum corruptorib tuis
stirpasti: et ideo quasi meretrix loqueris.
Lucia dixit. Patrimonium meũ tuto lo¬
co constitui. corruptores autẽ nec corporis¬
et corꝑis: Lucia dixit. Corruptores

Expanded text:
tiano . mihi autem qui principium| decreta custiano . mihi autem qui principium| decreta custodio . ista frustra prosequeris. Lucia di| xit. Tu principum legis adtendis. Ego dei legis adtendo| tu princepis timis . ego deo timeo . tu illos offendere non| uis. Ego deum offendere caueo. tu illis placire desideras .| Ego ut christo soli placiam concupisco . tu ergo fac quod| tibi scis utile. Et ego hoc ago quod mihi utile recog| nosco. Pascasius dixit patrimonium tuum cum cor| ruptoribus tuis . stirpasti . et ideo quasi meretrix lo| queris. Lucia dixit . patrimonium meum tuto loco| constitui corruptores autem et corporis. Lucia dixit| corruptoris
Abbreviated transcription (Latin):
lucie quid hoc eẽt. qd̃ distractionem repentinã
p̃cdtioꝵ et geminarũ audissit. Cui hec nurre
caute confixit. Sponsa tua muenit posses¬
sionem inuenalib: que millenos et eo am¬
plius solidos prestet. Hanc in tuo nomine
cupiens comparare: uidetur aliquanta di¬
stiuhere. Credidit stultus carnali mercimo¬
nio. et animũ ab indagatione reuocans: eti¬
am ipse cepit auctor ẽẽ uendentium. At
entib didicit. ꝓponit litem in iuditio pas¬
ehasii consularis. dicens sponsam suã xp̃i¬
anissimã contra leges ui uere augusto¬
rum. Quam paschasius corripiens: ce¬
pit ad sacrificia demonum inuitare. Cu¬
i beata lucia ait. Sacrifitium mundũ
et inimaculatum apd̾ dm̃ et patrem
hoc est: uisitare uiduas et orphanos in tri¬
bulatione eoꝵ. Ego ꝑ istos tres annos ni
ficem. me ipsam offero in sacrificium deo
hostiam iuuentem. qd̃ ip̃i placet de hostia
sua faciat. Paschasius dixit. Ista uerba
cuicũq tibi simili narrare poteris xp̃ia

Expanded text:
luciae . quid hoc essit . quod distractionem repenti| nam praediorum et gemmarum audisset. Cui haec nu| trex cauta confin\c/xit sponsa tua inuenit possessionem| in uenalibus . quę mille et amplius solidus praestet| Hanc in tuo nomine cupiens conparare . uidetur aliquan| ta distrahere credit stultus carnale mercimonium . et| animum ab indignatione reuocans . etiam ipsi coepit| auctor esse uendentium ad entibus erogata . proponit litem in iudi| cio. Pascasi consolaris dicens . sponsam suam christia| nissimam . contra legis uiuere. Augustorum quam| pascasius corripiens . coepit ad sacrificia demonum| inuitare. Cui beata lucia. Ait sacrificium unum| et inmaculatum apud patrem hoc est uisitare uidu| as et orfanos in tribulatione eorum. Ergo per istos tres | annus .fice me ipsam offero in sacri| ficium deo . hostiam uiuentem quod ipsi placit de hostia| sua faciet. Pascasius . dixit Ista uerba . cuicumque tibi| simili narrare poteris chris
Abbreviated transcription (Latin):
it uereum et achilleum eunuchos cubi¬
cularios. quos beatissimus et sc̃s dei pe¬
trus apłs lucratus fuerat xp̃o. Isti dum
uiderent dnãm suam geminis ornari et
purpureis uestib atq auro textis indui:
dixerunt ei. Quanto studio ornaris in
corpore. ut filium consulis aurelianum
Si tanto studio ornareris in animã. filiũ¬
sum. qui etiam te ip̃am eternam faceret.
et nũquam tibi neq ornamentis tuis. ne¬
q gaudiis tuis finem mitteret. aut termi¬
num euenire sineret. Respondit eis domitil
cissima possit ꝓpagari. er tam generis dig¬
nitatem quam memoriã nominis non

Expanded text:
 Nereum et Achilleum eunuchos cubicularios habuit: quos beatissimus Apostolus Petrus lucratus fuerat Christo. Isti dum viderent dominam suam gemmis ornari, et purpureis vestibus, atque auro textis indui, dixerunt ei: Quanto studio ornaris in corpore, ut filium consulis Aurelianum si tanto studio in animo ornareris, regem isum. Qui etiam teipsam aeternam faceret, et nunquam tibi, neque ornamentis tuis, neque gaudiis finem permitteret, aut terminum evenire. Respondit ei Domitillcissima possit propagari, et tam generis dignitas, quam memoria nominis non
Abbreviated transcription (Latin):
siret diem. Illa igitur assistente. clara
quasi aliunde rediens. hoc ꝓtulit u̾bũ.
Que candele necessitas: Numqͥd ñ dies
est: Mater ait illa. nox abiit ⁊dies
transiuit: noxq altera rediit. Cui cla¬
dum uixero ip̃a in carne.

Expanded text:
siret diem. Illa igitur assistente, Clara siret diem. Illa igitur assistente, Clara quasi aliunde rediens, hoc protulit verbum: Quae candelae necessitas? Numquid non dies est? Mater, ait illa, nox abiit, et dies transivit, noxque altera rediit. Cui Cladum vixero ipsa in carne.