comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
distractum et̃ pignus. ccioꝵ agu
posse cum creditore. uͥ si quas ac¬
tiones lũt. cas codat debĩtori. s
ꝙ iuił scrib̾ inpignore. idẽ et cir¬
ca ypottstam est.Illud inspi¬
cicndum ẽ. in liccat debitori si x¬
rotheta uerucrit pecunia soluta

Expanded text:
distractum esse pignus, ceterum agi posse cum creditore, ut, si quas actiones habeat, eas cedat debitori. sed quod Iulianus scribit in pignore, idem et circa hypothecam est.Illud insp‹i›ciendum est, an liceat debitori, si hypotheca uenierit, pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
stienda sit fisco. et illis reb quas:
titius tempere pͥoris obligationis
lubuit. itẽ iuhis rel quas post pͥ¬
orem obligationem acqsiuit. co¬
nec uniuersum debitũ suum cõ¬
ñ sit p̾fcitnda ¶ Negotutori mir¬
moꝵ creclitor sub pignore lapidũ
quoꝵ p̾tia uenditoros ex pecunu
Tbitor ꝯductor horreoꝵ cesais
fuit. ob quoꝵ pesiones aliquot
annis ñ solutas ꝓcurator ex ac¬
tioni p̃positus ad lapidum uen¬
ditiont officiũ fuum extõdit
q̃situm c̃. an unt pignoris cosi
creditor ittirie possir. redit. sccun¬

Expanded text:
enda sit fisco et in illis rebus, quas Titius tempore prioris obligationis habuit, item in his rebus, quas post priorem obligationem adquisiit, donec uniuersum debitum suum connon sit praeferenda. Negotiatori marmorum creditur sub pignore lapidum, quorum pretia venditores ex pecunia debitor conductor horreorum Caesaris fuit, ob quorum pensiones aliquot annis non solutas procurator exactioni praepositus ad lapidum venditionem officium suum extendit: quaesitum est, an iure pignoris eos creditor retinere possit. re
Abbreviated transcription (Latin):
ct oĩo.⁊. asccundus crtditor nc̾i
aliuid iuris ht̃. nisi ut soluat p̃ori
et loco cius succclit. ¶ di pnor
ypotheta obligata sit. nichil ucio
te uenditione ꝯuenit. tt xpoths¬

Expanded text:
t omnino secundus creditor nihil aliud iuris habet, nisi ut soluat priori et loco eius succedat.Si priori hypotheca obligata sit, nihil uero de uenditione conuenerit, pos
Abbreviated transcription (Latin):
rocunu soluri fu̾it emptio icsã¬
dati intra illud tp̃s pecuma fo¬
luta rttip̃ ypothetã. si uõ id tẽ¬
pus p̃ttriit. aut sine co pactoõs
ueruent. ñ potest itscĩdi uenditõ
aut pupillus. aut iti publice.
causa ab soiͦs. ł in aliqua caur
cãꝵ crit. ex quib alicto sucur i᷑¬

Expanded text:
uta fuerit, emptio rescindatur, intra illud tempus pecunia soluta recipit hypothecam: si uero tempus praeteriit aut si non eo pacto res uenierit, non potest rescindi uenditio, aut pupillus aut rei publicae causa absens uel in aliqua earum causarum erit, ex quibus edicto succurrit
Abbreviated transcription (Latin):
i mam tu ttetẽs eit̾ tebitori: seuis¬
i creclidifs qnqͣginta. et ypothetã
ihius rei que tͥ pignori tutacẽt
debitor obugasste mõ tu erõ debi¬
tori cret̾es forte quadragĩta. ꝙpiꝰ
ẽ inpretio tei quam pͥo creclidistiu¬
ttum segio olqnquagiita.an t̃
in quadr aginta cederet inpigͦtis
xi ꝯseques cẽ ut scius potior sit ĩ
eo ꝙ ampliꝰ eẽt inpignore. ⁊ obiata
ab eo summna pͥo ordĩe crectita u su¬
raꝵ qͣ eius postpõatur pͥmus credi¬
tor ĩfũmam q̃ postea erd̃bitori cͥce¬

Expanded text:
tu crederes, eidem debitori Seius credidisset quinquaginta et hyperocham huius rei, quae tibi pignori data esset, debitor obligasset, dehinc tu eidem debitori crederes forte quadraginta: quod plus est in pretio rei quam primo credidisti utrum Seio ‹o›b quinquaginta an tibi in quadraginta cederet pignorisconsequens esse, ut Seius potior sit in eo quod amplius est in pignore, et oblata ab eo summa primo ordine credita usurarumque eius postponatur primus creditor in summam, quam postea eidem, debitori cre
Abbreviated transcription (Latin):
d Qui aõbitore suo prechirum
obligatut ꝯꝑauit. eatenuis tuẽ¬
dum quatimis ad pͥorem crecli¬
torem expretui pecuma ꝑuemĩt
EIutius titius pocumiam inu¬
tuam dodit sub usuris acceptis
pignorib crõq debitori mcinꝰ su¬
bisd̃ pignorib pĩnam decdit. q̃¬
ro antitius nõ tantũ sortis ⁊ ea¬
rum usuraꝵ noie que aceffunt ã¬

Expanded text:
 qui a debitore suo praedium obligatum comparauit, eatenus tuendum, quatenus ad priorem creditorem ex pretio pecunia peruenitucius Titius pecuniam mutuam dedit sub usuris acceptis pignoribus, eidemque debitori Maeuius sub isdem pignoribus pecuniam dedit: quaero, an Titius non tantum sortis et earum usurarum nomine, quae accesserunt an
Abbreviated transcription (Latin):
d̾:uł indotem decħit marito
p̾ciutnri pignori obligatum ⁊ test¬
am̃to matitum ⁊ libos ceco natos
item exalio hr̃d̾s instiruit crecli¬
adfundum ueͬint. quero ansici p
nstus possõr offerat ꝯplłendus

Expanded text:
 in dotem dedit marito praedium pignori obligatum et testamento maritum et liberos ex eo natos, item ex alio heredes instituit: crediad fundum uenit: quaero, an, si ei iustus possessor offerat, compellendus
Abbreviated transcription (Latin):
pecumam pignori res suas. obti¬
gauit ⁊ intunt seie partẽ debiti⁊
reliquam sũmam innouatione
factacidem promisit in q̃ obliga¬
tice simmiłr ut supͣ depignore con¬
uenit quesitum est. an scia pre¬

Expanded text:
m pignori ei res suas omnes obligauit: et intulit Seiae partem debiti et reliquam summam nouatione facta eidem promisit, in qua obligatione similiter ut supra de pignore conuenit. quaesitum est, an Seia pr
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ Cum soluẽde pecimie dies
pacto ꝯ fcitur. ꝯuenisse uitetur
ne pͥus uentẽtli pignoris pote
cssit ueditionẽ ob ptciniã sõlli¬
tͣam ⁊ dcditam recit facit. uut

Expanded text:
Cum soluendae pecuniae dies pacto profertur, conuenisse uidetur, ne prius uendendi pignoris potescesserit, uenditionem ob pecuniam solutam et creditam recte facit.Si
Abbreviated transcription (Latin):
tum suffiperet nͥlomimis alt̃ cͥfe¬
cditori ꝙpostea suꝑ eod̾ pignore cordit
offerend petimie quam fidissors̃¬
pendit cumuxirris mactu tpris fa¬
cultas erit. nam ħꝰ moi uenditõ
ĩsferendi pignoris ca. necefsitate
iuiris fierisoi¬

Expanded text:
iperet: nihilo minus alteri creditori, qui postea sub eodem pignore contraxit, offerendae pecuniae, quam fideiussor dependit, cum usuris medii temporis facultas erit: nam huiusmodi uenditio transferendi pignoris causa necessitate iuris fieri so
Abbreviated transcription (Latin):
rei iudica te uti põt. aut ꝯ̃ si põt
p̃mum iudicuum in quo pͥac̾
cuitͥx suꝑaͣta ẽ at̾tio crecditores
ecundus creditor tectio oł T¬
erit. pot̾it uti exceptione rei iud¬
itate adusus pͥam crechit̾tem n¬
ullo m̃õ ut opignor  igitur nͤ
t᷑ns crecditor fucessit ineius
iccum quem erdusit nec it
anos res uiclicata ꝓd̾sse.aut
nocete sole̾t ẜ sm̃ preinditio pͥo¬

Expanded text:
rei iudicatae uti potest? aut contra si post primum iudicium, in quo prima creditrix superata est a tertio creditore, secundus creditor tertium optinuerit, poterit uti exceptione rei iudicatae aduersus primam creditricem? nullo modo, ut opinor. igitur nec tertius creditor successit in eius locum quem exclusit, nec inter alios res iudicata alii prodesse aut nocere solet, sed sine praeiudicio p
Abbreviated transcription (Latin):
tiu̾tus est. pccunum amauo. et
pactus ẽ. cum co ut si titio tesic̾it
inte aliquis dat mutiũ pecunũ
t̃ ut titio solu̾es ⁊ pciscitur tccũ
ut itcm p̃dium ei pignori i poi¬
thete. sit. ⁊ locum cius suicit nu
ħ molius t̃tio potior est. q fłicti
ẽ ut utio soluta pecunia impltat᷑
ꝯditio. ⁊ t̃tigus te sua nõgligẽtu

Expanded text:
pecuniam a Maeuio et pactus est cum eo, ut, si Titio desierit inde aliquis dat mutuam pecuniam tibi, ut Titio solueres, et paciscitur tecum, ut idem praedium ei pignori hypothecaeue sit et locum eius sube‹a›t: num hic medius tertio potior est, qui pactus est, ut Titio soluta pecunia impleatur condicio, et tertius de sua neglegentia
Abbreviated transcription (Latin):
utrum t̾tius creclitor ⁊̃ cboẽm su¬
pare debr̾ qui pͥmam creclittẽ¬
erpusat. an ẽa femqta turbo t̃¬
tium exclud̾et. plãne cum t̃tiꝰ¬
aũt creclitior pͥmum tesua pe¬
cunia dimisit mlocum eius s¬
ubstituit᷑ inca quantitato qͣsr̃¬
iori cxsoluit fuer̾ gͥ qui ducrẽt
ħ queq t̾trum creclitorẽ potior¬
em c̃e debe michi ncquaquã
ħ uistum ẽt uid̃batur. poẽ pͥa

Expanded text:
utrum tertius creditor etiam Turbonem superare deberet, qui primam creditricem, an ea remota Turbo tertium excluderet. plane cum tertius creditor primum de sua pecunia dimisit, in locum eius substituitur in ea quantitate, quam superiori exsoluit: fuerunt igitur qui dicerent hic quoque tertium creditorem potiorem esse debere. mihi nequaquam hoc iustum esse uidebat
Abbreviated transcription (Latin):
adedictum scribit. nꝙꝙ furti ncꝙ dsp¬
ni iniurie actionẽ esse. in factui
tam̃ agendũm. ¶Siglans cxar¬
lore tin ĩicum sundumcadat eãꝙ
ego ĩmino pocore depascã.aristo scͥb
non sibi occuritͥ legitimam actioe
tiuos alicubi cclari. indicare cos u¬
domini subi celẽtur. querts ñ fac̃
cas fures. solent etiã mercedem hiꝰ
rei acciꝑt. ⁊ sic ĩdicare. tiet uidetur
illicitum cẽ hoc ꝙ datur quare ꝙ
acccp̃ qr ob causam accẽp̃ noc i

Expanded text:
abinum scripsit neque furti neque damni iniuriae actionem esse, in factum tamen agendum.Si gla‹n›s ex arbore tua in meum fundum cadat eamque ego immisso pecore depascam, Aristo scribit non sibi occurrere legitimam actionemtiuos alicubi celari, indicare eos dominis ubi celentur: quae res non facit eos fures. solent etiam mercedem huius rei accipere et sic indicare, nec uidetur illicitum esse hoc quod datur. quare qui ac
Abbreviated transcription (Latin):
ad u̾sus te ex uẽdito actio. ⁊ pu¬
to uerius ec̃ prtscriptis u̾bis a¬
gendum.nã inter nos ħ actum¬
est ut expũtum gratuituitũ
accipes. ñ ut etiam certaies. ¶N
ip̃ melam q̃ritur. si mulas tibi
decło. ut expianis.⁊ si placuissent
em̾es. si displicuissent. ũ indig
singulos aliqd p̃stares. dem̃ mu¬
le agͥrta a̾torib fuerĩt ablate ĩtta
dies cxͣpim̃ti. quid ess p̃standu
utrũ pittium ⁊ incrces. an mer¬
des tantum ⁊ ait mela intc̃asa
utrum ẽptio iam erat ꝯtracta. a
futuri.uͥ si facta. p̃tium petatur.
si futura.metos petatur. s ñ ex pͥ¬
mit de actionib. puto aũ siqd̃ ꝑ¬
fecta sit. emptõ competẽ ex uen¬
dito actionẽ. si uõ non dũ. ꝑsec¬
ta ec̃t. actionem talẽ qualem ad¬
lisus des ultor̃em dari. ¶ Si cum
oñe argentũ uelles. uascularius
ad te detułit. ⁊ reliq̃nt. ⁊ cũ dispi¬
cuiss. tibi ẜ uo tuo referc̾cdum de¬
disti.⁊ sine tolomalo ⁊ culpa tua

Expanded text:
aduersus te ex uendito actio. et puto uerius esse praescriptis uerbis agendum: nam inter nos hoc actum, ut experimentum gratuitum acciperes, non ut etiam certares.Item apud Melam quaeritur, si mulas tibi dedero ut experiaris et, si placuissent, emeres, si displicuissent, ut in dies singulos aliquid praestares, deinde mulae a grassatoribus fuerint ablatae intra dies experimenti, quid esset praestandum, utrum pretium et merces an merces tantum. et ait Mela interesse, utrum emptio iam erat contracta an futura, ut si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: sed non exprimit de actionibus. puto autem, it emptio, competere ex uendito actionem, si uero nondum perfecta esset, actionem talem qualem aduersus desultorem dari.Si, cum emere argentum uelles, uascularius ad te detulerit et reliquerit et, cum displicuisset tibi, seruo tuo referendum dedisti et sine dolo malo et culpa tua
Abbreviated transcription (Latin):
d. Registi me ut eibi nannos oni¬
tues drum. qꝙ cum nꝰ hułerete
di tibi rem uencẽdam ut prctio
uttrenis. si ñ uendidisti. aur uẽ¬
didisti quidem. pociniã autem
ñ accepisti mu̾tuam.utilius ẽ
ita agere ut labeo ait p̾scriptis
u̾bis. quasi negõ quodam int̾
nos gesto ꝓori ꝯtractus. ¶Sip¬
dium ꝓ te obligauõ.tante pła¬
ies prestares. nec facias. melius
cc̃ dico prescriptis tibis agi. nisi
merces intuerut.nam si inter¬
uenit. ex locͤato eẽ actionem.

Expanded text:
ti me, ut tibi nummos mutuos darem: ego cum non haberem, dedi tibi rem uendendam, ut pretio utereris. si non uendidisti aut uendidisti quidem, pecuniam autem non accepisti mutuam, tutius est ita agere, ut Labeo ait, praescriptis uerbis, quasi negotio quodam inter nos gesto proprii contractus.Si praedium pro te obligauero, deinde plarem praestares, nec facias, melius esse dico praescriptis uerbis agi, nisi merces interuenit: nam si interuenit, ex locato esse actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
tec̾clet. aut si ⁊ sortẽ ⁊ usuras sum¬
ma tributoꝵ excessissi. id ꝙ ampliꝰ
eẽt titius sẽpnio prestaitt. neꝙ de
Care ulla stipulatõ interposita e¬
titius ꝯsulcbat id ꝙ amplius ex
usuris sempnius rcgigiss qua

Expanded text:
decederet, aut, si et sortem et usuras summa tributorum excessisset, id quod amplius esset Titius Sempronio praestaret: neque de ea re ulla stipulatio interposita est.Titius consulebat, id quod amplius ex usuris
Abbreviated transcription (Latin):
ã Si tibi polienda sutienda ue
uastim cta trłini. si quiton gratis
ti c̃ obligatio. si uo morde data iu̾
ꝯstituta. locationis ꝯductionis ꝙ
nogotiũ gcntur ꝙ si ncꝙ gratis
hãc oꝑam susccpis. ncꝙ ꝓtinus.
aut data. aũ ꝯstituta sit merces s
co animo negotiũ gestum fu̾it. u̾
posita tãtum mertedis noĩe dait¬
tur. quãtum int̾ nos statutũ fu̾it:
placet qͣi de nouo negõ in factum

Expanded text:
Si tibi polienda sarcien‹d›aue uestimenta dederim, si quidem gratis ti est obligatio, si uero mercede data aut constituta, locationis conductionisque negotium geritur. quod si neque gratis hanc operam susceperis neque protinus aut data aut constituta sit merces, sed eo animo negotium gestum fuerit, ut postea tantum mercedis nomine daretur, quantum inter non statutum sit, placet q
Abbreviated transcription (Latin):
dios ego ci ⁊ ille mͥ bouem cõmo¬
daicinus. u̾ opris fac̾et. ⁊ aput al¬
teꝵ bos pnt. cõmodati nõ cõmpe¬
tit actio. qr ñ fuit gratuitũ com¬
gendum est ¶ Sicum micm
uestim̾ta uenttres rogauõ ut ap̃
me relinquas uͥ pcritiorib oste¬
alia iu maiore ꝑiculũ me min¬
me p̃statuꝵ. ex quo appnet custo¬
dit᷑m ad me ꝑtiners. ¶ Siquis
sponsionis causa anulu accepit
nec recidat uicto r. p̃scriptis uẽ¬
bis actio ĩeum compet̾it. nec eͥ
iccipiẽtla est sabini opinio. qui
condici ⁊ fur᷑ti agiex hac causa
putat. quẽ admodum e̾ reino¬
mine cuius neꝙ possessionez
neq tominĩ uictor habuit a¬
getur furti: plane si in honesta cã
sonsionis fuit. sui anulli dum¬
taxat. ipetio crit¬
d̾ Ei aput te pocunam tepõsue¬
rimaut dares titio si sugituum
incum roduxiss. nec dederis qr nẽc
reduxĩt si pocuniã micͥ non reddas
enim amlo pocuniã ego ⁊ fugitui¬

Expanded text:
 bouem commodaremus, ut opus faceret, et apud alterum bos periit, commodati non competit actio, quia non fuit gratuitum comagendum est.Si, cum mihi uestimenta uenderes, rogauero, ut ea apud me relinquas, ut peritioribus ostealia maiore, periculum me minime praestaturum: ex quo apparet utique custodiam ad me pertinere.Si qui‹s› sponsionis causa anulos acceperit nec reddit uictori, praescriptis uerbis actio in eum competit: nec enim recipienda est Sabini opinio, qui condici et furti agi ex hac causa putat: quemadmodum enim rei nomine, cuius neque possessionem neque dominium victor habuit, aget furti? plane si inhonesta causa sponsionis fuit, si anuli dumtaxat repetitio eriti apud te pecuniam deposuerim, ut dares Titio, si fugitiuum meum reduxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam mihi non reddas, enim ambo pecuniam ego et fugitiua
Abbreviated transcription (Latin):
tiaris me tolle.tunc agã adhexi¬
lendũm. qr mã facta est. cum uo¬
luntait tua exempta sit. ¶ ꝑmi¬
sisti michi ut scrciem ĩ sundo tuo
⁊ fructus tolłem. si nec pateris or
ftuctus tolle. nullam iuris ciuił ac¬
tionem essc aristo ait. an in factum
I.Sigratuitam tibi habitatioẽm
scriptis ubis agert. ¶si nirgtin¬
tas tibi estimatas tedo. u̾ dlirit

Expanded text:
tam tollere t‹u›, agam ad exhibendum, quia mea facta est, cum uoluntate tua exempta sit.Permisisti mihi, ut sererem in fundo tuo et fructus tollerem: seui nec pateris me fructus tollere. nullam iuris ciuilis actionem esse Aristo ait: an in factum .Si gratuitam tibi habitationem scriptis uerbis agere.Si margarita tibi aestimata dedero, ut aut
Abbreviated transcription (Latin):
neceret. s cuius nc̃ estsplane asi
anceutẽ ꝯtastatĩ decesserit aĩal. extĩ¬
caerit acẽ. noxe autẽ detlere. est ani
płim sit animal. adu̾sus singuios
ent ĩsoudũ noxał actio sicuti in ho¬

Expanded text:
cuius nunc est. Plane si ante litem contestatam decesserit animal, extincta erit actio. Noxae autem dedere est animmune plurium sit animal, aduersus singulos erit in solidum noxalis actio, sicuti in ho
Abbreviated transcription (Latin):
Piquis aũa a qua usus fue¬
rit quã dequa inseruitute
spondenda actũ est. scruitus
amuttitur. tenpus quo ñ
est usus preccoẽs fundi dñs¬
cii fundo seruitus deretur ã¬
putatur ei q ĩ eius icco sufcnt
Sicum cius habes uittei di
mncinus stituto tp̃r ecclifici¬
tũ ñ nab̾et ideoq nec tu in¬
midere pdtis. nõ ideo ma¬
gis seruitutẽ mmuttes.quia ñ
põt inderiusucepisse uicinũ
suũs ubertadem eudiaĩ suaꝵ
ꝯius tuũ nõ interpenauit

Expanded text:
quis alia aqua usus fuerit, quam de qua in seruitute imponenda actum est, seruitus amittitur. Tempus, quo non est usus praecedens fundi dominus, cui seruitus debetur, imputatur ei, qui in eius loco successit. Si, cum ius haberes immittendi, uicinus statuto tempore aedificatum non habuerit ideoque nec tu immittere poteris, non ideo magis seruitutem amittes, quia non potest uideri usucepisse uicinus tuus libertatem aedium suarum, qui ius tuum non interpellauit
Abbreviated transcription (Latin):
ecłe. ubi argẽtariam exercuit. ħ cͥpͥ
nzim deliquid. ꝙ auo. ĩstrumentũ
transtulit. od si ĩ alio loco argẽta¬
riam exciteat. aubi autem. Ad edi¬
tionem compellatur minime hoc
facẽ cogitur. nͥ rescͥptum ueli su̾de
eare agitur eum tibidare. tuis ui¬
deucet sumptibus.

Expanded text:
ere, ubi argent‹a›riam exercuit: hoc enim primum deliquit, quod alio instrumentum transtulit. quod si in alio loco argentariam exercet, alibi autem ad editionem compelletur, minime hoc facere cogitur: nisi descriptum uelis ubi de ea re agitur eum tibi dare, tuis uidelicet sumptibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓĩdẽ sciat reus utrũ cecłe. an ꝯten¬
tendere ultra debeat. ⁊ si ꝯtẽdẽcẽ dum
putat. ueniat ĩstructus adagẽdum
cognita actione qua conueniatur
uci ĩlibello complecti. ⁊dare x dictare
tum quoꝙ ecie labero ait qui ꝓducit
aducrsarius suum adalium. ⁊demõ¬
strat.quid dictitrus ẽ. ł iddicẽdo quo
utiuelit. Edictiones sine die ⁊ cõn¬
sule ficriderent. ncꝗd ex cogitetur e.¬
edicto die et ꝯsule. et plato d̾ie fiat᷑.

Expanded text:
ut proinde sciat reus utrum cedere an conut proinde sciat reus utrum cedere an contendere ultra debeat. Et si contendendum putat, veniat instructus ad agendum, cognita actione qua conveniatur.vel in libello complecti et dare vel dictare. Eum quoque edere, Labeo ait, qui producit adversarium suum ad alium et demonstrat quid dicturus est, vel id dicendo quo uti velit. Editiones sine die et consule fieri debent, ne quid excogitetur edito die, vel consule et prolato die fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
utigãtium gr̃a. causa cogͥta. ittꝵ duatõ.
tã exead̾. quam exaltã ꝓũcia sccłm mo¬
deram locorum imptiri solet. ⁊ mati¬
me fi aliquid inopinatũ cmergat. Illũ
iudendũ si de functus acceꝑit aliqua
dilationẽ ꝓpttr ĩstrum̃ta. an sucessori
ꝙͦ cius dari debeat. anuero qr iãdata est
amplius dare ñ possit. ⁊mag̃. esti ut h.
causa cognita darideltat.
te ĩcipit. et scquẽ tis noctis media pã¬
dia actũ est: ꝑĩde  quasi quauis hora
lucis actum est.
gotiis dare uacatione: ea nitẽ que ad
discipunã m̃uitarẽ ꝑtinent. ꝯ̃ feriatis
dieb pagẽda.ĩter que nꝰtoiaꝵ quoꝙ
aũ.npecimiariis causis: õibrdi¬
latio singuiꝰ causis plus quã semeltͥ¬
bui ñ potest. ĩcapitalib ai reo: tres
dilationes accusator due dar possũt
s utrũq cã cogͥta.
ip uaquisꝙ actione age̾ uolet.
prius eam ecĩe debet. nã equissimu
uidetur eũ ꝗ acturus ẽ. edere actioe

Expanded text:
tigantium gratia causa cognita et iterum dilatio tam ex eadem quam ex alia prouincia secundum moderamen locorum impertiri solet, et maxime si aliquid inopinatum emergat. illud uidendum, si defunctus acceperit aliquam dilationem propter instrumenta, an successori quoque eius dari debeat, an uero, quia iam data est, amplius dari non possit? et magis est, ut et hic causa cognita dari debeat.te incipit et sequentis noctis media pardia, actum est, perinde est, quasi quauis hora lucis actum essetgotiis dare uacationem, ea autem, quae ad ‹di›sciplinam militarem pertinent, etiam feriatis diebus peragenda: inter quae custodiaruIn pecuniariis causis omnibus, dilatio singulis causis plus quam semel tribui non potest. In capitalibus autem reo tres dilationes, accusatori due, dari possunt, sed utrumque causa cognita.isque actione agere vult, prius eam edere debet. Nam equissimum videtur eum, qui acturus est, edere actionem
Abbreviated transcription (Latin):
aũ. equis quam̃ coꝵ aquib ꝗd
fisco pet itu alia ĩstrum̃ta delatori co
tores. rationes q̃ ad se ꝑtine̾t. odent.
adiecto die ⁊ ꝯfule. ¶ hui eclictiratio.
oꝗssima ẽ. nam cũ singuloꝵ rationes
argẽtarii ꝯficiant. equũ fuit id ꝙ ma
cĩ ꝯfec̾. mͣcũ quodam mõ instrũmen¬
tum mͥ ecui. S ⁊ filiꝰ fimilias ꝯtinet᷑
his u̾bis. ut ł ipe cogatur ede.an ⁊ pa¬
ter. queritur. labe o scrib patit̃ non
cogendum. nisisciente eo argetaria
cxercetur. S et recte sab̾ respondit.
tunc id adm̃ittẽdum. cum patriq̃¬
um dandũ est iudicũi. ac si ip̃e scis¬
si s̾ si inscio domino fecit. satis esse
diu̾um iurare eas se rõnes non ha¬
ltre.s si ẜuus peculiarẽ fecit argẽ¬
tariam.dominus de peculio. ui de
ĩ reu̾so tenetur s si dominus ñt ra¬
tiones nec ecdit. ĩ solidum tenetꝰ q̃¬

Expanded text:
 quisquam eorum, a quibus quid fisco petetur, alia instrumenta delatori cogtores rationem, quae ad se pertinet, edent adiecto die et consule'. Huius edicti ratio aequissima est: nam cum singulorum rationes argentarii conficiant, aequum fuitconfecit meum quoda‹m›modo instrumentum mihi edi. Sed et filius familias continetur his uerbis, ut uel ipse cogatur edere: an et pater, quaeritur. Labeo scribit patrem non cogendum, nisi sciente eo argentaria exercetur: sed recte Sabinus respondit tunc id admittendum, cum patri quaeum dandum est iudicium, ac si ipse fecisset. sed si inscio domino fecit, satis esse dominum iurare eas se rationes non habere: si seruus peculiarem f‹ac›iat argentariam, dominus de peculio uel de in rem uerso tenetur: sed si dominus habet rationes nec edit, in solidum tenet
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissoꝵ uel dampni ĩfecti ¶Itemd̾
testam̃tis exibẽduis. ut curator tet᷑
bonorum cius cui anr̃s extitutus
sit. ĩcertum est. aut dealẽdiã lib̃is
parẽtib. patronis au̾de adeũda sus¬
pecta hitlitate. au̾ ut aspectu atr̃os ĩ¬
iurra cxistimetur ẽ fidei cõnissanali¬
b̾tas prestanda. e
rũq temp̃r ius dicide reb que tez¬
pore. ł morte ꝑiture sunt. morte. uelu¬
ti furti. dampni ĩ iurie. ĩ iuriaꝵ ꝙi
atrocũi. ⁊q̃de ĩcendio ruina nausra¬
gio rate n̾aue expũgnata rapusse
tempors in ꝑiture sunt. aut actioĩs
dies exiturus est.uberalia quoꝙ iui¬
dicta õi ip̃ore. finiuntur.Item ĩeu
ꝗ quid nũdinaꝵ nomine adu̾sus
cõmunẽ utilitatem acceꝑ̾it. oĩtp̃e iꝰd
ꝯfuctudine cuiꝰꝙ ioci solẽt messis
u̾idemnaꝵꝙ causa tempus statuẽ
potestatem facere consucuerunt.
lege cautum est. ne his dicbus iudicatu
sit. nͥ cx uolũtatt partñi. ⁊ quodalit̾. id¬

Expanded text:
infecti: item de testamentis exhibendis: ut curator detur bonorum eius, cui an heres exstaturus sit incertum est: aut de alendis liberis parentibus patronis: aut de adeunda suspecta hereditate: aut ut aspectu atrox iniuria aestimetur: uel fideicommissaria libertas praestanda. 3 rumque tempore ius dici de rebus quae tempore uel morte periturae sunt. morte: ueluti furti: damni iniuriae: iniuriarum atrocium: qui de incendio ruina naufragio rate naue expugnata rapuisse tempore periturae sunt aut actionis dies exiturus est. Liberalia quoque iudicia omni tempore finiuntur. Item in eum, qui quid nundinarum nomine aduersus communem utilitatem acceperit, omni nsuetudine cuiusque loci solent messis vindemiarumque causa tempus statuerepotestatem facere consuerunt. Idlege cautum est, ne his diebus iudicium sit nisi ex voluntate partium, et quod aliter ad
Abbreviated transcription (Latin):
tãtum cogi equũ ẽ ut lis ꝯte̾stetur.
nita ipsis u̾b̃ orationis expͥmitur
deniq alfutro recusante post litez
cus in senatu recitata effecit. te aliis
specieb p̃torem adin etiam dieb fe¬
riatis. ut putaut tutores e curato¬
res dẽturũt oͣfficia amoneãtur. ces¬
santis. excusatĩones allegẽtur aliõ¬

Expanded text:
tantum cogi aequum est ut lis contestetur, et ita ipsis verbis orationis exprimitur: denique alterutro recusante post litem cus in senatu recitata effecit de aliis speciebus praetorem adiri etiam diebus feriaticis: ut puta ut tutores aut curatores dentur: ut offici admoneantur cessantes: excusationes allegentur: ali
Abbreviated transcription (Latin):
misit. secum agẽdi potestatem feceĩt
nec actoris ius ex mora dettrius fac¬
tum sit. ꝯsequẽs est dici. defendi cu¬
plurium ẜuoꝵ nõmine iudicio si¬
stẽcui causa una stipulatione ꝓmit¬
tatur. penã qd̾ integrã comitti. licet
unus status ñ sit labe o ait. qr uez
sit omnes statos non ẽe ueꝵ si pro
rata unius offeratur pena ex ceptõ¬
nẽ coliusurũ cum. qui ce hac stipu o¬
latione comuenitur.
sero qui iam tp̃ꝵ lib̾atus cẽ dicebat᷑
qr iam actione forte ñ ten̾ebatur. ac

Expanded text:
misit, secum agendi potestatem fecerit nec actoris ius ex mora deterius factum sit, consequens est dici defendi euplurium seruorum nomine iudicio sistendi causa una stipulatione promittatur, poenam quidem integram committi, licet unus status non sit, Labeo ait, quia uerum sit omnes statos non esse: uerum si pro rata unius offeratur poena, exceptione doli usurum eum, qui ex hac stipulatione conuenitur. sero, qui iam tempore liberatus esse dicebatur, quia iam actione forte non tenebatur: ac
Abbreviated transcription (Latin):
hiiꝙ sponte uon̾it. siꝗdem sentẽtĩai
dixĩt p̾senti ilł. et sponte litigãtib
sentc̃tia uałcbit. tã et si non rocte fe¬
cerit qui cos cuocau̾it.sinuero cuo
ab cẽ ꝑseucrauĩt sententoã ꝓtulcrit
ctiam absentib ilł. ꝯsequẽs erit dicc
scrtetiam nullius eẽ mom̃ti. ncꝙ
eñi pretoris factum iuri derogare o¬
portet.cita appellationẽ igitur sen¬
tẽtia infirmabitim. S excipiũtur cẽ¬
tecause ex qux cogi pot̾ĩmus ⁊ ꝑidtẽ¬

Expanded text:
hique sponte uenerint: si quidem sententiam dixerit praesentibus illis et sponte litiga‹n›tibus, sententia ualebit, tametsi non recte fecerit qui eos euocauerit: sin uero, cum abesse perseuerauerint, sententiam protulerit etiam absentibus illis, consequens erit dicere sententiam nullius esse momenti neque enim praetoris factum iuri derogare oport‹et›: et citra appellationem igitur sententia infirmabitur. Sed excipiuntur certae caus
Abbreviated transcription (Latin):
ex ceptio adlisus alteꝵ danda c̃.si soci
fun̾it. ne ꝓsit eidol s ꝓͦpt̃ socictatco
It si duoicipromlutendi sĩt. et unus
ad iudiciũ non ueni̾t ꝯtẽpta fua ꝓ¬
missione iudicio fisttẽdicausi facta.
actor aũ abnitõ rem pẽtat. abaltõ pe¬
nam de ẜtionis. petendo poriã. excep¬
tione sũm moũcbit᷑.¶ eqͣ si apatre
facta fu̾it ꝓmissio iudicio sistedi cã¬

Expanded text:
aduersus alterum danda est, si socii sint: ne prosit ei dolus propter societatem. Item si duo rei promittendi sint et unus ad iudicium non uenerit contempta sua promissione iudicio sistendi causa facta, actor autem ab altero rem petat, ab altero poenam desertionis: petendo poenam exceptione summouebitur. Aeque si a patre facta fuerit promissio iudicio sistendi gra
Abbreviated transcription (Latin):
dicm autem et consulem excepit p̾tor
quo ĩstrum̃tum ꝯscriptũ est. non inq̃
souitio ꝯcepta ẽ. nam dies solutionis si¬
cuti sũm̃a pars est stipulationis ¶Ra¬
tioncs tam̃ cum die et ꝯsule clidetent
quonĩa accepta. ⁊data ñ alias possunta¬
ppaĩcitre. nͥdies et ꝯsul fu̾it edictus. u¬
ẽclenda nint omnia. que ꝗs ap̃ iudi¬
cem cliturus ẽ. non tam̃ ut ĩstrum̃ta
qu: quis ufirrus ñ est. compellat᷑. edcre
ccłe ñ uidct qui stipulationẽ totam ñ
ccudit. Eis qui obetãt᷑atẽ uel rustici¬
tatt᷑m. ł opscxũ lapsi nõ elideorũt. uel
cxalia uĩsta causa subͤuenitur.

Expanded text:
Diem autem et consulem excipit pretor, quo instrumentum conscriptum est, non in quam solutio concepta est. Nam dies solutionis, sicuti summa pars est stipulationis. Rationes enim cum die et consule edi debent, quoniam accepta et data non alias possunt apparere, nisi dies et consul fuerit editus. Edenda sunt omnia que quis apud iudicem editurus est, non tamen ita ut instrumenta quibus quis usurus est compellatur edere. Edere non videtur, qui stipulationem totam non edidit. Eis qui ob etatem vel rusticitatem vel ob sexum lapsi non ediderunt, ex alia iusta causa subvenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ã. Cum ĩplures annos tomꝰ
locata ec̃t. prestant locator telit
u̾ non solum habitare ꝯ duciori
locart habitator si uelit suote¬
poꝵ possit ita ꝙ si ca comus ex

Expanded text:
. Cum in plures annos domus locata est, praestare locator debet, ut non solum habitare conductor locare habitatori si uelit suo tempore possit. itaque si ea domus ex
Abbreviated transcription (Latin):
AQui tomum habebat. arcam in¬
iunctam ci domui iuicino ꝓximno
locau̾it is uicinus cum eclifica¬
ret in suo terrã ui cam arcã ami¬
plius quã fundamta com̃nꝰtia lo¬
catõris erãt ꝯgessit. ⁊ ea t̃ra assidius
pluuiis inudata parieti eius quu
corrue̾rut. lalto ex locato tãtumõ
actionẽ esse.ut. qr non ip̃a ꝯge¬
stio. s̃ humor ex ꝯgestione posita
dampno fu̾it. dampn aũ inui¬
rie actio obca ip̃a fit. ꝑ que non
extrinsccus alia cã oblata damp¬
no quis affectus est. hoc psolo
tam locasti.⁊ cã uendidisti.atau̾
emptori mercccles in qilinor ac¬
ccccłent. quãius cam ꝯductor ou¬
iore p̾tio locaret. tñ id emptori. ac¬
cedit ꝙ tibi ꝯductor tͥcteat. ¶ In
oꝑis locatione crat dictũ ante
quam diem effici deb̾ct᷑ cͥcnte si
ita factum ñ ess quanti locatoris
intosuiss tantam pocuniã con¬
ductor ꝓmiserat. ea tenus cam ob¬
ligationem ꝯtrihi puto. quataꝰ
uir bonus de spatio temporis E¬

Expanded text:
Qui domum habebat, aream iniunctam ei domui uicino proximo locauerat: is uicinus cum aedificaret in suo, terram in eam aream amplius quam fundamenta caementicia locatoris erant congessit, et ea terra adsiduis pluuiis inundata, ita parieti eius qui corruerunt. Labeo ex locato tantummodo actionem esse ait, quia non ipsa congestio, sed umo‹r› ex ea congestione postea damno fuerit, damni autem iniuriae actio ob ea ipsa sit, per quae, non extrinsecus alia causa oblata, damno quis adfectus est: hoc probo.tam locasti et eam vendidisti ita, ut emptori merce‹de›s inquilinorum accederent. quamuis eam conductor maiore pretio locaret, tamen id emptori accedit, quod tibi conductor debeat. In operis locatione ‹n›on erat dictum, ante quam diem effici deberet: deinde, si ita factum non esset, quanti locatoris interfuisset, tantam pecuniam conductor promiserat. eatenus eam obligationem contrahi puto, quatenus uir bonus de spatio temporis ae
Abbreviated transcription (Latin):
tesinit ad pͥmũ dominũ pͥdn cre q
uissus sit te sic cclificait. uͥ cõmu¬
nicantur ł ipã ul pittium erit so¬
tulit. partis ñ. ⁊ catem loge edifica¬
it ꝑasus fit

Expanded text:
desinit ad primum dominum pertinere. quid passus sit te sic aedificare, ut communicaretur vel ipsa vel pretium, erit sotulerit, partis non, et eadem lege aedificare passus sit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ emptĩõnẽ cħe. qr pittu loco parte
qr ñ est gratuitum. ncq societatẽ. qr
nemo societatẽ ꝯtrabento. rt su do¬
minus eẽ desi̾iit. s si pͥuerũ tocer¬
dum ł pocus pascendũ tibidedo .l.
puerũ nutricndũ. ita ut si post cer¬
tos annos uciuss. p̃tium int̾ nos
cõmunicaactur. ibhorreire ħ abarta

Expanded text:
que emptionem esse, quia pretii loco partem quia non est gratuitum, neque societatem, quia nemo societatem contrahendo rei suae dominus esse desinit. sed si puerum docendum uel pecus pascendum tibi dedero uel puerum nutriendum ita, ut, si post certos annos uenisset, pretium inter nos communicaretur, abhorrere haec a
Abbreviated transcription (Latin):
stimãtũ. dediss. ncꝙ deco cõptu
lit agi posse. licet aliquo caũ ẜun
retẽturus ess qui traditum acce¬
i admisso depithensus fuiss. tũc
dim data estimationẽ itcidi a
comino oportẽ. s quesitũ est. qua
actiõe pecima sicãdominus

Expanded text:
aestimatum dedisset neque de eo compertum iliter agi posse, licet aliquo casu servum retenturus esset, qui traditum accein admisso deprehensus fuisset: tunc enim et datam aestimationem reddi a domino oportere. sed quaesitum est, qua actione p
Abbreviated transcription (Latin):
cos agcretur uͥb quoꝙ scipulatõ¬
nis ꝯc lusum ñ fuiss. si tñ lex cõ¬
tractus ñ latcret. prescriptis i̾ibis ĩ¬
cc̃iti ⁊ ħ agi posse.nec uiter nudum
pactũm intĩ enisse. quotios ccrta
ũ nom̃ titu debitoris iclogaet. si
fidem ꝯtractus ñ unpleat. incerti
accioñe itnebitur. itaq uidicis of¬
sicio ñ uet̾us᷑ obligitio itstaurabit᷑

Expanded text:
pulationis conclusum non fuisset, si tamen lex contractus non lateret, praescriptis uerbis incerti et hic agi posse, nec uideri nudum pactum interuenisse, quotiens certaut nomen Titii debitoris delegaret, si fidem contractus non impleat, incerti actione tenebitur. itaque iudicis officio non uetus obligatio restaurabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
fructus tenis amplius annuis
uinis is ager locari copat. qsitũ
ẽ si dominus. istũ colonũ fum¬
to ciectum pensionũ tebitau
noĩe ꝯueniat an sumptus uti.se¬
ut factos mun cis instituen¬
dis. reputait possit. opposita toli

Expanded text:
fructum denis amplius aureis annuis ager locari coeperat. quaesitum est, si dominus istum colonum fundi eiectum pensionum debitarum nomine conveniat, an sumptus utiliter factos in vineis instituendis reputare possit opposita doli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓditis ⁊ uulgarib actiomib factũ ãc¬
cũ ꝓͥum nomen ĩuenue non
sumũis. facile descẽclamus ad cas
q̃ in factũm appellãtu.s ne rex e¬
xẽplis egeat paucis agã ¶ tomĩ¬
no mertiũ in magistrum us
sifit incertũ utru naues ꝯdũa ã
nem ĩ factum dandã lalto ĩco¶ It
siquis p̃tu ex plorandi grã rem tiac¬
dat. ncꝙ tepositũ. ncꝙ cõmodatu
crit. s ñ cribita fide in factum cuu¬
lis subicitur actio.
scriptis u̾b agendum esti¬

Expanded text:
oditis et vulgaribus actionibus, cum proprium nomen invenire non possumus, facile descendemus ad eas, quae in factum appellantur. sed ne res exemplis egeat, paucis agam. Domino mercium in magistrum navis, si sit incertum, utrum navem conduxerit an nem in factum esse dandam Labeo scribit. Item si quis pretii explorandi gratia rem tradat, neque depositum neque commodatum erit, sed non exhibita fide in factum civilis subicitur actio. scriptis verbis agendum est
Abbreviated transcription (Latin):
da ꝯsentictitm uoluntate ꝯtra¬
hitur. pmutatio aũt ex it tridi¬
ta mitiũ obligationi p̃bet. auo¬
qn si res ñ dum tradita sit. nuto
ꝯsenrsu ꝯstitui obligationẽ dice¬
mus ꝙ inhis dũ faxat receptũ
ẽ. que nom̃ suum hãbẽt. ut in
emptioẽ uenditione. ꝯductioẽ
mãdato ⁊ iõ pediuo aͣit.alicnã¬

Expanded text:
oluntate contrahitur, permutatio autem ex re tradita initium obligationi praebet: alioquin si res nondum tradita sit, nudo consensu constitui obligationem dicemus, quod in his dumtaxat receptum est, quae nomen suum habent, ut in emptione venditione, conductione, mandato. Ideoque Pedius ait aliena
Abbreviated transcription (Latin):
ũ facias /uit facio ut tes/ aũ fac
ut facus. in quib q̃ritur que obli¬
gitio ruscatra et si quidẽ pccumar
tem ut rẽ accipiam. emptio ⁊ ua¬
diuo c̃rsin autem rẽ to. ut rẽmac¬
cipiam. qr ñ ul cet ꝑmutatiot
ioꝵ cmptionẽ esse. dubium ñ est
nas i cuulẽ obligationẽ. in qua. ac¬
tiꝰbae id uenit. nõ ui uadus ꝙ ac¬
cipis. s ut dampneris mͥ quantũ
sccuta ẜsi scipre tͥ tediut stichu
mͥ dans. piculo t̾uo stichus erit. ic

Expanded text:
ut des, aut facio ut facias: in quibus quaeritur, quae obligatio nascatur. Et si quidem pecuniam dem, ut rem accipiam, emptio et venditio est: sin autem rem do, ut rem accipiam, quia non placet permutationem rerum emptionem esse, dubium non est nasci civilem obligationem, in qua actione id veniet, non ut reddas quod acceperis, sed ut damneris mihi, quanti secuta. sed si scyphos tibi dedi, ut Stichum mihi dares, periculo meo Stichus erit ac
Abbreviated transcription (Latin):
tumq differũt prestationes. cp¬
tor cnum nͥ nummos accipien¬
tis fecerit. tenctur ex uẽclito. uẽ¬
sit. nichil teteͣt ĩꝑmutatione uo
siutrũc pretium ẽ utriusꝙ itm
sien oporteti si mcre. ne utrius .s

Expanded text:
ltumque differunt praestationes. emptor enim, nisi nummos accipientis fecerit, tenetur ex vendito, vensit, nihil debet: in permutatione vero si utrumque pretium est, utriusque rem fieri opo
Abbreviated transcription (Latin):
tendadatim. utrum cx uendito sit
actio ꝓpt̾ estuationẽ.an ee loca¬
to quasi it̾ uentendam mãdasse i¬
xissem in mãdãt.melius itaꝙ
uisum ẽ hanc actĩõnẽ ꝓponi. qͦ

Expanded text:
enda datur, utrum ex uendito sit actio propter aestimationem, an ex locato, quasi rem uendendam locasse xissem, an mandati. melius itaque uisum est h
Abbreviated transcription (Latin):
staturũ ¶ Nauem ꝯdux̾. ut te
ꝓiũcia cuenc̃si aꝗligiam nauiga¬
it̾t olci metrotis trib milib un¬
positis.⁊ frum̃ti modiis octo mi¬
ub cata mercede. s cuenit ut ho¬
norata nauis ĩ ipsa ꝓuincia nouẽ
m̃sib tetirictur. ⁊ onus ĩpositum
cõmisso tollet᷑ur. q̃situm ẽ. anucc

Expanded text:
uem conduxit, ut de prouincia Cyrenensi Aquileiam nauigaret olei metretis tribus milibus impositis et frumenti modiis octo milibus certa mercede: sed euenit, ut onerata nauis in ipsa prouincia nouem mensibus retineretur et onus impositum commisso tolleretur. quaesitum est, an uect
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt iccopłumq ictiones ĩ factumd̃¬
siterãtin. s⁊ eãs actionos q̃ legibus
prodic te sunt l ꝙx ista ac necessiri sit.
sinplet ptor in cõ quod logi tcest. ꝙ¬
quod ficit inlege. aquilu itacento
actiones in factum accõmodat᷑as legi
aquilie. id ꝙ utilitas legis aqlie exig̾¬
õ Qiuir uyori sue fundos uediton
et in uenditione ꝯp̃bensum est ꝯue¬
nis̃e ĩter cos si ea nupta ci cẽ declisi
ut cos fundos si ipt̃ uell⁊ cod pretio
mulier trãscribat uuo. ĩ factiul cs¬
stuno iudiciũ csse roitendum. ad ꝙ
et ĩ iluis ꝑsonis obẜuandłim est.
Uꝯtibi rem uẽdendam certo p̾tio
tcdinem ut ꝙ plus uendidisses tibii
hr̃s. plicet ncq madãti. noꝙ ꝓ socioee
actionem. s ir. factum quasi alion¬
gotio gesto. qr: mãdata gratuita ce̾
tetent᷑. ⁊ socictas ñ uitctur ꝯtracta. ĩ
coꝙ te ñ ad misit sociũ distractioĩs
s sibi cortum p̃tium cecepit.

Expanded text:
set, ideo plerumque actiones in factum desiderantur. sed et eas actiones, quae legibus proditae sunt, si lex iusta ac necessaria sit, supplet praetor in eo quod legi deest: quod facit in lege Aquilia reddendo actiones in factum accommodatas legi Aquiliae, idque utilitas eius legis exig vir uxori suae fundos vendidit et in venditione comprehensum est convenisse inter eos, si ea nupta ei esse desisset, ut eos fundos si ipse vellet, eodem pretio mulier transcriberet viro: in factum existimo iudicium esse reddendum idque et in aliis personis observandum.tibi rem vendendam certo pretio dedissem, ut, quo pluris vendidisses, tibi haberes, placet neque mandati neque pro socio esse actionem, sed in factum quasi alio negotio gesto, quia et mandata gratuita esse debent, et societas non videtur contracta in eo, qui te non admisit socium distractionis, sed sibi certum pretium excepit.
Abbreviated transcription (Latin):
nec ostentere alicui possit. nicͥl ioca¬
tori ꝯductorem p̾staturum.acco u̾
nec cogi quidem possit ex be ił iulus
refecta domo habitare. nisi ꝑafus
fuiss locator cõmodam ci tomͥu
adhabitandum dare. ¶herelem
m̃ti tua sullo ꝑdidit. ⁊ habes urides
pctãs nec repetẽ ius. agis nichulo
minus ex locato cũ fullone. s iudi¬
ccm estimatuꝵ.an possis adusus
fure magis agcͣit. ⁊ ab co tuas res
ꝯsequi fullonis iutelicet sumpu¬
b. s si hoc tibi ump̃ossibile ẽẽ ꝓ ipe¬
ixĩt. tunc fullonem qdẽ tibi comi¬
tẽpnabit. tuas aũ actiones te cip̃¬
start compellet. ¶legt cdicta comꝰ
facic̃tia locata erat. itant ꝓbatio au̾
improlutio locitoris aut hĩlis ci

Expanded text:
nec ostendere alicui posset, nihil locatori conductorem praestaturum, adeo ut nec cogi quidem posset ex kalendis Iuliis refecta domu habitare, nisi si paratus fuisset locator commodam domum ei ad habitandum dare. Heredem centa tua f‹u›llo perdidit et habes unde petas nec repetere uis: agis nihilo minus ex locato cum fullone, sed iudicem aestimaturum, an possis aduersus furem magis agere et ab eo tuas res consequi fullonis uidelicet sumptibus: sed si hoc tibi impossibile esse perspexerit, tunc fullonem quidem tibi condemnabit, ‹t›uas autem actiones te ei praestare compellet. Lege dicta domus facienda locata erat ita, ut probatio aut imp
Abbreviated transcription (Latin):
numittẽs ⁊ minumisisti.⁊ is q̃
tocli cuictus ẽ sistiens declite do¬
lõ ĩme dandam ictionẽ iuł scri¬
bit/ si ignorans: ⁊ factum ciuile
Quod n faciã ut dos et postea qua
feci cessas dar nulla erit cuulis
actio. ⁊ ĩõ de coło dabitur. ¶ S si
facio ut facias. ħ specios tractatuᷤᷤ
ples iccipit.nam s̃ pacti sumus.
ut tu amco debitore cartaginc e¬

Expanded text:
numitteres, et manumissisti et is quem dedi evictus est, si sciens dedi, de dolo in me dandam actionem Iulianus scribit, si ignorans, in factum civilem. Quod si faciam ut des et posteaquam feci, cessas dare, nulla erit civilis actio, et ideo de dolo dabitur. Sed si facio ut facias, haec species tractatus plures recipit. nam si pacti sumus, ut tu a meo debitore Carthagine e
Abbreviated transcription (Latin):
culum ꝯduxisti. ut honus tuu
portaret.⁊ secũ iter facerb.⁊ cum
põtem transires redcmptor cius
pontis portoriũ ab co exigebat. q̃
daturus fuerit. puto si portos¬
um mulio ñ ignorauit. Ei se t̃n¬
siturum cũ ucħitulũ locanct mu¬
lionem p̾stare tełe. ¶ Reꝵ custo¬
diam quam hoͦrrtarius ꝯdsicto¬
rib p̾stait debet. loc̃atorẽ totoru
horitorium horreario p̾stait non¬

Expanded text:
culum conduxisti, ut onus tuum portaret et secum iter faceret: id cum pontem transiret, redemptor eius pontis portorium ab eo exigebat: quadaturus fuerit. puto, si mulio non ignoravit ea se transiturum, cum vehiculum locaret, mulionem praestare debere. Rerum custodiam, quam horrearius conductoribus praestare deberet, locatorem totorum horreorum horreario praestare non
Abbreviated transcription (Latin):
ut eecutoros quãti uillam oclifica¬
re isellas. itruitusti michi ducẽtoꝵ
impẽsam cͥrcatere. ccrta incrcedeo¬
pus tibi locam. postea cõptri. non
posse minioris tutẽtoꝵ cam uilla
ꝯstare.data aũ tibi erant.c. ex quil
cum partẽ impendisses. uetuite o¬
pus fac̾c dixi si opus facct per st¬
ucrauis. cx locato tecum agẽ. ut pe¬
ciuuue in reliquum restituas. u¬
oxssem inspiciẽit colono. cũ alicã
cẽ non igndrares. sustulisti. ꝯdi¬
ccͣͣt tibi frum̃tum dominũ posse
lalto ait. ⁊ ũ id faciat. colonũ ex con¬
ducto cũ tomino actuꝵ ¶locator
horiti ꝓpoĩtum habuit sc aurum
argẽtum margantã non rcut suo
piculo. tcm̃ cum sciret nis res ĩ ftrĩ

Expanded text:
excuteres, quanti villam aedificare velles: renuntiasti mihi ducentorum impensam excutere: certa mercede opus tibi locavi, postea comperi non posse minoris trecentorum eam villam constare: data autem tibi erant centum, ex quibus cum partem impendisses, uetui te opus facere. dixi, si opus facere perseueraueris, ex locato tecum agere, ut pecuniae mihi reliquum restituas. Messem inspicient‹e› colono, cum alienam esse non ignorares, sust‹u›listi. condicere ‹tibi› frumentum dominum posse Labeo ait, et ut id faciat, colonum ex conducto cum domino acturum. Locator horrei propositum habuit se aurum argentum marg‹ar›itam non recipere suo periculo: deinde cum sciret has res infer
Abbreviated transcription (Latin):
aut parẽtes pacroni. patrone ue.u
Ieros ue fuos cũ ue q̃ inpotestate
hacebit. Cuxorem ł̃ nurum. ĩ iudi¬
cium uõcabit. quał cumq fideius¬
sor iudicio sistẽcli causa accipiatur

Expanded text:
parentes patroni patronae, liberosue suos eumue quem in potestate habebit, uel uxorem, uel nurum in iudicium uocabit: qualiscumque fideiussor iudicio sistendi causa accipiatur
Abbreviated transcription (Latin):
accipiẽda.hoc iuidiciũ infactu
est. ⁊ sipłes dcliquerit. in singũlos
dabitur et nichilominus manet
qui exc̃ptus est obligatus. hĩtliba
uttm ita dabitur. si coꝵ ĩtcͣrsit. neꝙ
aũt inhitdem. neꝙ post. annũ da

Expanded text:
accipienda. Hoc iudicium in factum est: et si plures deliquerint in singulos dabitur, et nihilo minus manet qui exemptus est obligatus: Heredibus autem ita dabitur, si eorum intersit: neque autem in heredem neque post annum da
Abbreviated transcription (Latin):
meretur. nã et põt sine dolo maloid
clausua tenctur. siue p̾sens fuit si
id ꝯtinctur ꝙ ĩueritate eͥst. s quã¬
ti ea ros est abactore estimata. de qͣ
ꝯtrou̾sia est. ħ enĩ additum ẽ. ut a¬
ppareat etiam si calũpniator ꝗs sit
tam̃hanc penã cum ꝑstq ¶ Docẽ
aũt ceret qͣs ꝑhanc excẽptiorieme
factum quominus ꝓducerretur

Expanded text:
meretur": nam potest sine dolo malo id clausula tenetur, sive praesens fuit sivid continetur quod in veritate est, sed quanti ea res est ab actore aestimata, de qua controversia est. hoc enim additum est, ut appareat etiam si calumniator quis sit, tamen hanc poenam eum persequi. Docere autem debet quis per hanc exemptionem factum quo min
Abbreviated transcription (Latin):
ait. dum mõ dicat ꝙ ip̃iũitet᷑
et iõ sisic fuit in arbitrũ comꝓ¬
missum ut certã snãm dicat.
nullũ esse arbitriũ. nec cogen¬
dr̃m sententiam dicere

Expanded text:
ait, dummodo dicat quod ipsi videtur. et ideo si sic fuit in arbitrum compromissum, ut certam sententiam dicat, nullum esse arbitrium, nec cogendum sententiam dicere
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ stipulationes. an ĩduple scipu¬
lationcih id̾ sit uittamus. cũ qs
stipulatus sugituũ. non esseer¬
ronem ñ esse. ⁊ cctaque ex dictoe¬
diliumcurulium ꝓmittuntur
utrũ una scipulatio est. an płosi ⁊
ratõ facit ut plos sint. eigo⁊ illu̾

Expanded text:
esse stipulationes, an et in duplae stipulatione hoc idem sit, uideamus. cum quis stipulatur 'fugitiuum non esse, erro‹n›em non esse' et cetera quae ex edicto aedilium curulium promittuntur, utrum una stipulatio est an plures? et ratio facit, ut plures sint.Ergo et illud
Abbreviated transcription (Latin):
hałe michi liccitt. clsus filius
aielut. qr ñ boneficci conuenint
ego ex alia causa romhaltrem.¬
siduplo stipͣulator ex possessor
petitor factus siuicius sit. quã
rem. si possiteret retinere potu̾it.
peti aũt utilit̾ non potĩt. ł ip̃o
nure ꝓmissor duple tutus erit.
uł certe dolimali exceptiõe se
tueri poterit. s ita si culpał spon¬
te cluple stipulatoris possenioa¬
missa nũt᷑ ¶ euolitet tpr uen¬
da añit. qr ñ presiitur certum
nem id fiat.

Expanded text:
em liceret, Celsus filius aiebat, quia nec bonae fidei conueniret et ego ex alia causa rem haberem.Si duplae stipulator ex possessore petitor factus et uictus sit, quam rem si possideret retinere potuerit, pet‹i› ita autem utiliter non poterit, uel ipso iure promissor duplae tutus erit uel certe doli mali exceptione se tueri poterit, sed ita, si culpa uel sponte duplae stipulatoris possessio amissa fuerit.Quolibet tempore uenda adsit, quia non praefinitur certum nem id fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
scipulatio te eiuctione pupillo
aduersis uenditorem cõmitti¬
mit mulier satis accepiss. ⁊ cum
abstuliss.põt mulier statim a¬
gar aduesus siteuinoram ẽpti¬
omĩs noĩa quasi minorẽ do¬
tem hr̃e cepisset.ł etiam nul¬
lam si tantũ maritus obtula¬
set quati sunduo esser.
es Set ⁊ si post mortem mułis.
eiuncati re̾giessus erit. addu¬
ple stipulationẽ. qr ex ꝓmissio¬
ne mar̾itus adu̾sus hr̃dos nin¬
lieris agere põt ⁊ ipi exscipu¬
latu agere possunt
a. Pon tamenci ꝯseqs esse. ut
si ip̃i tomino nuptura ĩ tote
euin tecłit. cõmitti scipulitio¬
nem dicamus. quamius cq̃
idotata mulier futura sit.qm̃ꝗ
suũ.illum tam̃ uerum ñ sit
Eiudicio cum euictũ ẽsse. exẽp

Expanded text:
stipulatio de euictione pupillo aduersus uenditorem committimit mulier satis accepisset et eunabstulisset, potest mulier statim agere aduersus fideiussores emptionis nomine, quasi minorem dotem haber‹e› coepisset uel etiam nullam, si tantum maritus optulisset, quanti fundus esset.ed et si post mortem mulieris euincatur, regressus erit ad duplae stipulationem, quia ex promissione maritus aduersus heredes mulieris agere potest et ipsi ex stipulatu agere possunt.Non tamen ei consequens esse, ut et, si ipsi domino nuptura in dotem eum dederit, committi stipulationem dicamus, quamuis aeque indotata mulier futura sit, quonseruum, illud tamen uerum non sit iudicio eum euictum esse. ex empto