comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bent .&. nõ audient. nares habent .ꝙ.
nõ odorabunt. Manꝰ habent &. nõ
palpabunt pedes habent & nõ ambit¬
labunt. Similes efficͥuntur his qui
spem sue cõfidentie ponunt ineis.
Quomodo eñi iuuandi quemlibet
possunt habere uirtute᷑ hi qui excor¬
ruptibili materia inferioꝵ etiã sub¬
positoꝵ. que tibi manib cõstrunt᷑.
euib udelicet artificiũ humanu᷑
ad cõmodans eis. m anima tã mem¬
broꝵ similitudine̾ cõtulisti. qui ni¬
si ate mota fuerint ambulare nõ
poteruit. Sed tam̃ qͣd inuno loco po¬
siti ita costructi nichilq intellege̾¬
tie habentes ipsaq insensibilitate
obruti. nulla neq ledendi neq uiu¬
andi facultate̾ ad epti sunt. Qua gͦ
mentis deceptione eos deos quib
uos ipsis imagine̾ corporis tradi¬
distis colentes sequimim: udicio de¬
creto repperire noͣ possumꝰ Unde
oportet uos suscepto signo sc̾e crucis
ꝑqͣd humanũ genus redẽptũ ẽ ere¬
crande diabolice uersucie subplan¬

Expanded text:
non audiunt, et nares habent et non odorabunt. Manus habent et non palpabunt, pedes habent et non ambulabunt. Similes ergo efficiuntur his qui spem suae confidentiae ponunt in eis. Quomodo enim juvandi quamlibet possunt habere virtutem hi qui ex corruptibili materia inferiorum etiam suppositorumque tibi manibus construuntur, quibus videlicet artificium humanum accommodans, eis inanimatam membrorum similitudinem contulisti; qui nisi a te moti fuerint, ambulare non poterunt, sed tanquam lapis in uno loco positus, ita constructi, nihilque intelligentes, ipsaque insensibilitate obruti, nullam neque laedendi neque juvandi facultatem adepti sunt? Qua ergo mentis deceptione eos deos quibus vosipsi imaginem corporis tradidistis colentes sequimini, judicio discreto reperire non possumus. Unde oportet vos, suscepto signo sanctae crucis, per quod humanum genus est redemptum, exsecrando diabolicae versutiae supplan
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptione filiũ suũ unigenitum
misit ut uos aboriginali peccato eri¬
diabolice pͥuitatis celestib pͣmiis
muneraret. Suscipite uerba pͣcatoꝵ
Quatenꝰ credentes sic̃ suꝑiꝰ. dictũ est
trinitatẽ. fugatis demonioꝵ sensi¬
bus expulsaq auobis sollicitudinͣ
uenenosii &. deceptabilis hostis per
ritis insplendore hłose sẽpiterne
cohabitare eiꝰ opitulatioñ & muni¬
ficentia ualeatis. pͣterea benedic¬
tione̾ ꝓtectoris uͣri beati petri
camisiã cũ ornatura inauro unã
&lenaͣ anciriacã unã qͣd petimꝰ
ut eobenignitatis am̾o gła ur̃a
suscipiat. qd a nob̾ noscitur destina

Expanded text:
redemptione Filium suum unigenitum misit, ut vos ab originali peccato eridiabolicae nequitiae coelestibus praemiis muneraret. Suscipite verba praedicaquatenus credentes, sicut saepius dictum est, Trinitatem, fugatis daemoniorum sensibus, expulsaque a vobis sollicitatione venenosi et deceptibilis hostis, perritis in splendore gloriae sempiternae cohabitare ejus opitulatione et munificentia valeatis. Praeterea benedictionem protectoris vestri beati Petri camisiam cum ornatura in auro una, et laena Anciriana una, quod petimus ut eo benignitatis animo gloria vestra suscipiat, quo a nobis noscitur destina
Abbreviated transcription (Latin):
gi angloꝵ bonifaciꝰ. ep̃s seruus ser¬
uoꝵ dei. Licet sũme diuinitatis po¬
tentia humane locutionis officiis
expanari noͣ ualeat. quipƿe ques
sui magnitudin ita inusibili atq̃
inuestigabili etate cõsistit. ut hanc
nulla ingenii sagacitas quanta sit
cͣoͣphendere dissereͬq sufficiat. Qͥa
tamen eiꝰ. humanitas ad insinuatio¬
ne sui resera tis cordis ianuis que
desemetipsa ꝓferantur secreta. hu¬
manis mentib inspiratione clem᷑¬
ter infundit adadnunciandã uob̃
plenitudine̾ fidei apͣiane. sacerdota
sensib inserentes salutis ur̃e remedi
ꝓpinentur. Suꝑne igitur magestatis
clem̃tia que cuncta solo uerbo pͣcep¬
cionis sue codidit & creauit. Celum
uidelicet otrã mare x. om̃ia qu
mneis sunt dispositis ordinib quib
subsisterent coetͣni uerbi sui cõsiliꝰ
ꝙ. scĩ sp̃s unitate dispensans homͥ¬
nem adimgine̾ & similitudinẽ
suã exlimo tre plasmatũ cõstituꝰ¬
it eiq tantã pͣmii pͣrogatiuã indu

Expanded text:
gi Anglorum, Bonifacius episcopus servus servorum Dei. « Licet summae divinitatis potentia humanae locutionis officiis explanari non valeat, quippe quae sui magnitudine ita invisibili atque investigabili aeternitate consistit, ut haec nulla ingenii sagacitas quanta sit comprehendere disserereque sufficiat, quia tamen ejus humanitas ad insinuationem sui, reseratis cordis januis, quae de semetipsa proferantur secreta humanis mentibus inspiratione clementer infundit, ad annuntiandam vobis plenitudinem fidei Christianae, sacerdotalsensibus inserentes, salutis vestrae remedia propinemus. Supernae igitur majestatis clementia, quae cuncta solo verbo praeceptionis suae condidit et creavit, coelum videlicet et terram, mare et omnia quae in eis sunt dispositis ordinibus quibus subsisterent coaeterni Verbi sui concilio et sancti Spiritus unitate dispensans, hominem ad imaginem et similitudinem suam ex limo terrae plasmatum constituit, eique tantum praemii praerogativa
Abbreviated transcription (Latin):
.x abipso uenerabila uiro paulino rati¬
onẽ fidei ediscere. & cũ suis pͥmatib qͦs
sapientiores nouerat curauit cõferre
quid dehis agendũ arbitrarent᷑. Sed ꝙ
ipse cũ eẽt uir natura sagacissimꝰ. sepe
du solus residens ore quide̾ tacito sed
mintimis cordis multa secũ coloques
quid sibi ẽẽt faciendũ que religio ser¬

Expanded text:
 ab ipso venerabili viro Paulino rationem fidei ediscere, et cum suis primatibus quos sapientiores noverat, curavit conferre, quid de his agendum arbitrarentur. Sed et ipse cum esset vir natura sagacissimus, saepe diu solus residens, ore quidem tacito, sed in intimis cordis multa secum conloquens, quid sibi esset faciendum, quae religio ser
Abbreviated transcription (Latin):
gine adregẽ edunũ quasi. comes
copule carnalis aduenit.sed ipse
potiꝰ. toto am̃o intendens ut gen¬
tem quã adibat adagnitionẽ ue¬
ritatis aduocans uixta uocẽ apłi¬
Cumq in ꝓuintiã uenisse labora¬
uit multũ adeos qui secũ uenerãt
te possent depaganis atq ad fidei gͣñ
pͣdicando cõuerterent. Sed sic̃ apłs
ait. Quã us multo tepͣre illo laboran
cinchelmo. sꝑasse regẽ edumũ regno
simul uitaq pͥuaturũ. Qui habebat siccã
bicipitẽ toxicatã: ut siferi uulnꝰ minuꝰ

Expanded text:
gine ad regem Aeduinum quasi comes copulae carnalis advenit. Sed ipse potius toto animo intendens, ut gentem quam adibat, ad agnitionem veritatis advocans, juxta vocem ApCumque in provinciam venisset, laboravit multum, ut et eos qui secum venerant, te posset, de paganis ad fidei gratiam praedicando converteret. Sed sicut Apostolus ait, quamvis multo tempore illo laborantCuichelmo, sperans se regem Aeduinum regno simul et vita privaturum: qui habebat sicam b
Abbreviated transcription (Latin):
epo adsignauit. Que baptrhata ẽ
die scõ pentecosten. pͥma degente
nere sibi pridẽ inflicto rex. collecto
uersos quos innecẽ suaͣ cõspirisse di¬
dicerat aut occidit aut indeclinatio¬
nẽ recepit. Sicq uictor inpatriaͣ re

Expanded text:
episcopo adsignavit; quae baptizata est die sancto Pentecostes, prima de gentenere sibi pridem inflicto, rex, collecto versos quos in necem suam conspirasse didicerat, aut occidit, aut in deditionem recepit. Sicque victor in patriam re
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝓfanarent᷑. regis qui ueri
dei. cultu eẽt ꝓrosus ignarus. Que
cũ edinno uerba nuncii referrent
ꝓmisit se nichil om̃imodo cotrartu
xpͣiane fidei que uirgo. colebat ẽẽ
facturũ. sum potiꝰ ꝓmissurũ ut fidẽ
cultumq sue religionis cũ om᷑ibꝰ
qui secũ uenissent uiris siue seminiꝰ
sacerdotib seu ministris more xpͣ̃r¬
ano seruaret. Neq abnegauit se
etiã eandem subiturũ eẽ religio¬
neͣ. si tamen: examinata apruden¬
tib scintior. hac deo dignior possa:
pollui. cotidiana exortatione &sa¬
cramentoꝵ celestiũ celebrationͣ
cõfirmaret. Ordinatꝰ est auͣt pau¬

Expanded text:
profanarentur regis qui veri Dei cultus esset prorsus ignarus. Quae cum Aeduino verba nuncii referrent, promisit se nil omnimodis contrarium Christianae fidei quam virgo colebat, esse facturum: quin potius permissurum ut fidem cultumque suae religionis cum omnibus qui secum venissent, viris sive feminis, sacerdotibus seu ministris more Christiano servaret. Neque abnegavit se etiam eandem subiturum esse religionem; si tamen examinata a prudentibus sanctior ac Deo dignior posset pollui, quotidiana exhortatione et sacramentorum caelestium celebratione confirmaret. Ordinatus est autem Pau
Abbreviated transcription (Latin):
terio credimꝰ subsequendam.Quate¬
merces retributore om̃ũ bonoꝵ
dño tribuatur. Et uere ꝑomine̾ tͣrã
exisse sonũ eoꝵ &infines orbis tͣre
uerba ipsoꝵ. uniuersalis gentiũ cõ¬
fessio. suscepto aprane sacramento
fidei ꝓtestatur. Palliũ ꝓpterea ꝑla
torẽ pͣsentiũ frͣnitati tue benignita¬
tisstudiis inuitati dixerimꝰ. qͣd uid¬
licet tantũ insacro scĩs celebrandis

Expanded text:
terio credimus subsequendam, quateterio credimus subsequendam, quatemerces a retributore omnium bonorum Domino tribuatur Et vere per omnem terram exisse sonum eorum, et in fines orbis terrae verba ipsorum , universalis gentium confessio suscepto Christianae sacramento fidei protestatur. Pallium praeterea per latorem praesentium fraternitati tuae benignitatis studiis invitati direximus, quo videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiens corda gentiũ
uroꝵ delectabilẽ cursum bonita¬
tis sue suffragio inlustraũ. dũ cre¬
ditoꝵ uobis talentoꝵ fidelissime
negotiationis officiĩs. uberẽ fruc¬
tũ mpendens ei. qͣd signare posse¬
tis multiplicatis generationib
pͣparaũ. hocq etĩa illa uobis repe̾¬
satione c̃olatũ ẽ qͣd iniuncto mini¬
sterio iugit̃ ꝑsistens. laudabili po¬
tentia redẽptionẽ gentis illiꝰ
erpectastis. & uris ut ꝓficerent
meritis eoꝵ ẽ saluatio ꝓpinata
dicente dño. Qui ꝑseuerauerit
usq infine̾ hic saluus erit. Sał¬
uati ergo estis sp̃e panentie &
tolerantie uirtute. ut infideliũ
corda naturali hac suꝑsticioso
morbo purgata sui cõsequerent᷑
miscd̾am saluatoris. susceptis nãq
apicib filii nrͣi adualdi regis rep¬
perimꝰ. quanta sacra eloqui eru¬
dicione eiꝰamu aduere cõuersa¬
exre delonganimitate clemen¬
tie celestis certã adsumentes fi¬
dutiã nõ solũ sub positarũ eige̾¬

Expanded text:
iens corda gentium vestrorum delectabilem cursum bonitatis suae suffragiis illustravit, dum creditorum vobis talentorum fidelissimae negotiationis officii uberem fructum, impendens ei quod signare possitis, multiplicatis generibus praeparavit. Hocque etiam illa a vobis repensatione collatum est, qui injuncto ministerio jugiter persistentes, laudabili patientia redemptionem gentis illius exspectatis, et vestris ut proficerent meritis eorum est salvatio propinata, dicente Domino: Qui perseveravit usque in finem, hic salvus erit. Salvati ergo estis spepatientiae et tolerantiae virtute, ut infidelium corda naturali ac superstitioso morbo purgata sui consequerentur misericordiam Salvatoris. Susceptis namque apicibus filii nostri Adelvaldi regis, reperimus quanta sacri eloquii eruditione ejus animum ad verae coex re de longanimitate clementiae coelestis certam assumentes fiduciam, non solum suppositarum ei gen
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiũ dñi sur referens. & cũ simula¬
tã legationẽ ore astuto uolueret er¬
suiret repente .&. euaginata subues¬
deosicca. impetũ fecit inrege̾. dd cum
uideret lilla minister regi amicissimuꝰ
an ecte. defenderet: mox inter posuit
corpuis. suũ ante ictũ pungentis. Sed tã¬
ẽerui hostis ferrũ infirͣ ut ꝑcorpus mi¬
iets occisi regẽ uulneraret. Qui mox
euͣ udiq gladiis inpeteret᷑. in ipso ti

Expanded text:
nuncium domini sui referens: et cum simulatam legationem ore astuto volveret, exsurrexit repente, et evaginata sub veste sica, impetum fecit in regem. Quod cum videret Lilla minister regi  Al., regisa nece defenderet, mox interposuit corpus suum ante ictum pungentis: sed tanta vi hostis ferrum infixit, ut per corpus militis occisi etiam regem vulneraret. Qui cum mox undique gladiis impeteretur, in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
froderisscane nefanda ꝑemit. cadẽ
pererat regͥna filiã regi. cui nomͣ ean
giq astruere qͣd ipse pͣcib suis apͣt
illum obtinerit ut regina sospes .&.
absq dolore graui sobolem ꝓcrearet
Cuiꝰ uerbis delectatꝰ. rex. ꝓmisit se ab¬
renuntiare idolis. Ap̃o serunurum
siuitã sibi & uictoriã donaret pug¬
nanti aduersus rege̾ a quo omicit

Expanded text:
ri, sica nefanda peremit. Eadem pererat regina filiam regi, cui nomen Eangique adstruere, quod ipse precibus suis apud illum obtinuerit, ut regina sospes et absque dolore gravi sobolem procrearet. Cujus verbis delectatus rex, promisit se abrenunciatis idolis Christo serviturum, si vitam sibi et victoriam donaret pugnanti
Abbreviated transcription (Latin):
habitant subdicione acciꝑe. Quin
& meuanias insulas. sic̃ & supͣ docu¬
imus imꝑio subuigauit angloꝵ.
Iuarũ prior quae adaustrũ est¬
&. situ amplior &frugũ ꝓuentu
genti occario fuit ꝑcipiende fidei
qd pͣfatꝰ rex eiꝰ cognatione uinctuꝰ
est regib cantuarioꝵ accepta i
cõiugẽ edilberta filiã edilberecti
cib afr̃e erꝰ eadbaldo qui tunc re¬
gro cantuarioꝵ p̾erat peteret.¬

Expanded text:
habitabantur, sub ditione acceperit. Quin et Mevanias insulas, sicut et supra docuimus, imperio subjugavit Anglorum: quarum prior quae ad austrum est et situ amplior, et frugum proventu genti occasio fuit percipiendae fidei, quod praefatus rex ejus, cognatione junctus est regibus Cantuariorum, accepta in conjugem Aedilbergae filia Aedilbercti ocis a fratre ejus Aeodbaldo, qui tunc regno Cantuariorum praeerat, peteret
Abbreviated transcription (Latin):
eugłiũ plurimoꝵ adnuntiationẽ
mom̃ib gentib que nec dũ couers
fuͣt dilatet᷑. Studeat ergo frͣnitas¬
tua hoc qd sedis apłice humanitate
ꝑcepit. intemerata mentis sinceri¬
tate seruare. Intendens cui rei si¬
militudine tam pͣcipuũ indumẽ¬
tũ humeris tuis bauilandũ susce¬
ꝑis. Talemq tedmm implorata cle¬
mentia exibendũ studeas ut indul¬
ti muneris pͣmia nõ cũ rectitudm̃
sed cũ cõmodis am̾arũ ante tribu¬
ral sũmi & uenturi iudicis repͣsen¬

Expanded text:
elium plurimorum adnunciatione, in omnibus gentibus quae necdum conversae sunt, dilatetur. Studeat ergo tua fraternitas, hoc quod sedis apostolicae humanitate percepit, intemerata mentis sinceritate servare. Intendens cujus rei similitudine tam praecipuum indumentum humeris tuis bajulandum susceperis. Talemque te Domini implorata clementia exhibendum stude, ut indulti muneris praemia non cum reatitudine, sed cum commodis animarum, ante tribunal summi et venturi Judicis reprae
Abbreviated transcription (Latin):
simul & auctoritat instituãt. Tress̃
gͦ regule sacris indite litteris qͥbꝰ. pasche
cȩlebrãdũ tẽpꝰ. nb̾ p̃sinitũ nulla ꝓrss
humana lic& auctoritate mutari.
ẜ qͥbꝰ. due: ĩ leg̃ moisi duunitꝰ. siatute.

Expanded text:
simul et auctoritate instituant? Tres sunt ergo regulae sacris inditae litteris, quibus Paschae celebrandi tempus nobis praefinitum, nulla prorsus humana licet auctoritate mutari; e quibus duae in lege Mosi divinitus statutae,
Abbreviated transcription (Latin):
absoluendus attonsus ẽẽ legit᷑: pat& ꝓ¬
fecto. qi tpre seruitutis intonsis incar¬
cere ermab. manere solebat. Ecce ut̃q
pura indm̃ sides. ⁊ carittis inprimum
incera ẽ: maxime cũ nũquã patribꝰ.
Qtholicis sicͣ de pasche uł fidci diuer¬
seite cõflictus ita etiã detonsure
d ferentia legat᷑ aliqua suisse contrai¬
ersia. Int̾ om̃s tam̃: quas uł ineccła¬
Auuuuũso hominũ genere repꝑimꝰ.
tonsuras. nullã magis sequẽdã ib̾am
splectandãq uire dixerĩ ei quã inca¬
pite suo gestalut ille cui se cõsitẽti dñs

Expanded text:
absolvendus, attonsus esse legitur: patet profecto quia tempore servitutis, intonsis in carcere crinibus manere solebat. Ecce uterqupura in Deum fides et charitas in proximum sincera est maxime cum nunquam Patribus catholicis sicut de Paschae vel fidei diversitate conflictus, ita etiam de tonsurae differentia legatur aliqua fuisse controversia. Inter omnes tamen quas vel in Eccuniverso hominum genere reperimus tonsuras, nullam magis sequendam nobis amplectendamque jure dixerim, quam in capite suo gestabat ille cui se confitenti Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ. axiiii. m̃sis pͥmi usq adiuce¬
simã putãt lunã eę seruãdã. Cũ
scẽ noctis cȩlebrar̃ ĩcipiũt: claroe
qd illũ ĩ exordio sui paschȩ diem
statuũt. cuiꝰ. nullã omnino mẽtionẽ
ĩ decreto legis inueniũt. & cũ iuice¬
sima pͥma die m̃sis. pascha dñ cũ
celebrare resugiũt: patos ꝓfecto qd
illã ꝑ oĩa diẽ asua sollẽpnitat̃ se cer¬

Expanded text:
sis primi usque ad vicesimam putant lunam esse servandum. Cum sanctae noctis celebrare incipiunt, claret quod illum in exordio sui paschae diem statuunt, cujus nullam omnino mentionem in decreto legis inveniunt. Et cum vicesima prima die mensis pascha dominicum celebrare refugiunt, patet profecto quod illam per omnia diem a sua solemnitate secer
Abbreviated transcription (Latin):
hymbroꝵ suscep̃. cũ ueniss& ad eosdehi¬
bertua dõ amabilis & cũ om̃i honorifi¬
cẽtia nominãdus pat̾ ac sac̃dos ecberechi.
fice ab eis ⁊ multo cũ gaudio susceptꝰ est.
Qui qͣm ⁊ docror suauussimꝰ ⁊ eoꝵ que
agẽda docebat erat executor deuorissi¬
mus libent̃ auditꝰ ab uniũsis. inmuttiũ
pi ĩs ac sedulis exortationibꝰ inuetercitã
illã traditionẽ pare̾tũ eoꝵ: de quibus
apłicũ illũ licor ꝓferre sermonẽ. qͦd emu
laitionẽ di habeba̾t. sed nõ scd̃m sciẽtiã.
Catholicoq illos atq apłico more celebratio¬
nẽ ut diximꝰ p̃cipue sollẽpnitatis sub fig̾a
mira diune cõstait factũ dispensa¬
tione pietatis. ut qm gensilla quai
libent̃ ac ane inuidia ppłis angloꝵ
cõmunicare curaũ. Ipsci quoq pꝰmodũ
ꝑgente̾ angloꝵ mneis que minus ha

Expanded text:
hymbrorum suscepit, cum venisset ad eos de Hihymbrorum suscepit, cum venisset ad eos de Hibernia Deo amabilis, et cum omni honorificentia nominandus Pater ac sacerdos Ecgberct, fice ab eis et multo cum gaudio susceptus est. Qui quoniam et doctor suavissimus, et eorum quae agenda docebat erat exsecutor devotissimus, libenter auditus ab universis, immutavit piis ac sedulis exhortationibus inveteratam illam traditionem parentum eorum, de quibus apostolicum illum licelationem Dei habebant, sed non secundum scientiam; catholicoque illos, atque apostolico more celebrationem, ut diximus, praecipuae sollemnitatis sub figura mira divinae constat factum dispensatione pietatis, ut quoniam gens illa quamlibenter ac sine invidia populis Anglorum communicare curavit: ipsa quoque postmodum per gentem Anglorum in eis quae  A
Abbreviated transcription (Latin):
tio: sed inttͣitũ modo rationẽ huꝰ. tpͣris
obseruaĩdi cognosco. ut parũ mͥ om̃imo¬
dis uidetr dehis antea intellexisse. Uncl̃
pailã ꝓfiteor. uobisq qͥ ad sidetis p̾sentibꝰ
ꝓtestor: qr hoc obseruare tempus pasch&e
cũ uniuĩsa m̃a gẽte ꝑpetuo uolo. hanc
acciꝑe debere tonfurã quã plenci ẽẽ ra¬
tionis audiuimꝰ om̃s qͥ inmo regnos̃ cle¬
ricos decerno. Nec mort. que dixerat¬
regia auctoritate ꝑfecit. Statĩ namq
uissu publico mittebant᷑ ad trainscribẽdũ.
culis. Attondebant᷑ om̃s incoronã ministri
alttris ac mocħ : i quasi nouo discipula¬
tui becitissimi apłoꝵ pͥncipis petri subdita.
eiꝰq tutanda ꝑatrocinio ge̾s correcta
qͥ insulã hiĩ incolebãt monachi scothicȩ
nationis. cũ hisque sibi ertet subditi mo¬
nasteriis ad ritũ paschȩ ac tonsure cano¬
nicũ dño ꝓcuraͣte ꝑducti s̃. Siquidẽ anno
occiso coenred gub̾nacula regni nordan¬

Expanded text:
tio, sed intantum modo rationem hujus temporis tio, sed intantum modo rationem hujus temporis observandam cognosco, ut parum mihi omnino videar de his antea intellexisse. Unde palam profiteor, vobisque qui assidetis praesidentibus protestor, quia hoc observare tempus paschae cum universa mea gente perpetuo volo, et hanc accipere debere tonsuram, quam plenam esse rationis audivimus, omnes qui in regno meo sunt clericos decerno. Nec mora, quae dixeratregia auctoritate perfecit. Statim namque jussu publico mittebantur ad transcribendum, culis. Attondebantur omnes in coronam ministri altaris ac monachi, et quasi novo se discipulatui beatissimi apostolorum principis Petri subditam, ejusque tutandam patrocinio, gens correcta qui insulam Hii incolebant monachi Scotticae nationis, cum his quae sibi erant subdita monasteriis, ad ritum Paschae ac tonsurae canonicum Docciso, Coenred gubernacula regni Nordan
Abbreviated transcription (Latin):
turbus ad catholicã tprs paschalis ob¬
seruatiã. sua pͣdicatione cõirexit:
ttuñ isi eos qui in insula mortibant᷑
monachos: quibꝰq spetiali rectoris
melioris reducere uclebat. Tonsurã
quoq si tt̃itũ sibi auc toritatis sub¬
ẽoe: em̃dare meminisso. S& ituã
innoꝵ p̾fecit: in om̃ibꝰ seruare cõten¬
das. Sic̃ enĩ fi&x. ut pꝰ acceptã tpĩalis
n̾i potentiã: ipsẽ beatissũnꝰ. apłoꝵ¬
pͥnceps: celestis qͦq regni tibi tiusq cũ
cetoris electis: ubens pandat introitũ.
a te regis et̃i: longiori tp̃re regnãtẽ
pñra om̃iuĩ pacẽ custodiat incolumẽ:
cuilectissime in ap̃o sili.
tisq uiris doctioribus ex̃ leciti. ac dili¬
gent̃ ab his qui intelligere potert̃t. in
linguã eiꝰ ꝓpͥam int̾ pͣtata. multũ de
genua flectera int̃rã do gr̃as agens
qͦd talẽ munusculũ de tr̾a angloꝵ mere¬
ret᷑ acciꝑe. Et quidẽ ⁊ antoa noui
inqͥd qr hec ertit uesꝑa pasche celebra¬

Expanded text:
turbas ad catholicam temporis Paschalis observantiam sua praedicatione correxit: tametsi eos qui in Hii insula morabantur monachos, quibusque speciali rectoris melioris reducere valebat. Tonsuram quoque, si tantum sibi auctoritatis subesset, emendare meminisset. Sed et tuam minorum praefecit, in omnibus servare contendas. Sic enim fit ut post acceptam temporalis regni potentiam, ipse beatissimus aponceps caelestis quoque regni tibi tuisque cum caeteris electis libens pandat introitum. Gratia te Regis aeterni longiori tempore regnantem, ad nostram omnium pacem custodiat incolumem, dilectissime in Christo fili.  ac diligenter ab his qui intelligere poterant, in linguam ejus propriam interpretata, multum de genua flecteret in terram, Deo gratias agens, quod tale munusculum de terra Anglorum mereretur accipere. Et quidem et antea novi, inquit, quia haec erat vera paschae celebra
Abbreviated transcription (Latin):
unde & dictum ẽ cũ eruditone litte¬
rarĩ uł eccłasticaꝵ uł generaliũ itai
grecã quoq cũ latiici didicit linguã:
ut tã notas ac familiares sibi eas quã
tus ũ ẽ inporticũ sc̃ĩ pauli apłi: quã in¬
to eccłam sc̃ĩ andree sibi ipsũ locũ se¬
pulcri feceratꝰ pꝰquã ep̃copat: offitũ
as duulf bereet ualdo archi epͣo cõse¬
crante suscepit.
uno dñice incarnationis. dec. axuuii.¬
unci die. altera noctis pͣcurrebat: ex¬
ortũ utroꝵq tp̃e: mala mortalibꝰ
imminere signarent. Portabãt aut̃
cendendũ adcliuẽ. apparebãtq men¬
se iainuario. ⁊ duobꝰ. ferme septimanis
ꝑmane bãt. q̃ tp̃re gͣiussima santicenoꝵ
lues gallicis miserti cede uasttibat.ł ipsi
nõ multopost: inecidẽ ꝓuintia dignas
sue ꝑfidie pencis luebant. Quo anno
sc̃ĩ uir dñi ecgberant ut supͣ cõmemo¬
raiumꝰ ipso die pasche migͣuit addñm:
⁊ mox ꝑacto pascha hoest . uii. iduum
Marã die osrich rex nordan hymbroꝵ

Expanded text:
 dictum est, cum eruditione litterarum vel ecclesiasticarum vei generalium, ita Graecam quoque cum Latina didicit linguam, ut tam notas ac familiares sibi eas, quam tus vero est in porticu sancti Pauli apostoli, quam intro ecclesiam sancti Andreae sibi ipse in locum sepulcri fecerat. Post quem episcopatus officium Alduulf, Berctualdo archiepiscopo consecrante suscepit. Anno Dominicae incarnationis septi Al., alter noctis praecurrebat exortum, ut utroque tempore mala mortalibus imminere signarent. Portabant autemcendendum adclinem: apparebantque mense Januario, et duabus ferme septimanis permanebant. Quo tempore gravissima Sarracenorum lues Gallias misera clade vastabat, et ipsi non multo post in eadem provincia dignas suae perfidiae poenas luebant. Quo anno sanctus vir Domini Ecgberct, ut supra commemoravimus, ipso die Paschae migravit ad Dominum: et mox peracto Pascha, hoc est, septima Iduum Maiarum die, Osric rex Nordanhymbrorum,
Abbreviated transcription (Latin):
digesta s̃. me moriã cõseruandã
breuit̃ recapitulare placuit.
rino igit᷑ ante incarnationẽ dñcã
sexagesimo. gruus uiliꝰ. cesar. pͥmꝰ
romanoꝵ brutaniã bello pulsait
uucit: nec tam̃ ibi regnũ potuit

Expanded text:
t, ob memoriam conservandam, breviter recapitulari placuit. Anno igitur ante incarnationem Dominicam sexagesimo, Gaius Julius Caesar, primus Romanorum, Brittanias bello pulsavit, et vicit; nec tamen ibi regnum potuit
Abbreviated transcription (Latin):
nrͣm quoq monasteriũ uidere uolu¬
isso: miramiq inmoribꝰ ac uerbis pru¬
dentiã. humilitatẽ. religionẽ osten¬
derar dixi illi int̾ alia cõloquẽs. Obse¬
cro sc̃e srͣ qui ad coronã te uite que
t̃minũ nescit tendere credis. quid
cõtrario tue sidei habitu tͣminatã
incapite corone immagine̾ portas. &¬
ginẽ imittris ⁊ nõ potius eiꝰ cũ qͦ inet̃¬
nũ becitus iuuere cupis. etiã nũchabi¬
tũ te quatũ potes diligere monstras:
respondit ille. Scias ꝓcerto frat̃ mi¬
dilecte: qe ⁊si symonis tonfirae
suetudine patrie habeã: simonicie
tum̃ ꝑfidiã torti m̃te detestor ac:
dentia tua facillime duudicare rec
quo aptiꝰ multo sit eiꝰ quẽ corde toto
ab hominaris. cuiꝰq horendã faciẽ
uidere refugis: habitũ uultus atuo
euis que̾ apud dm̃ habere patronũ
queris: sic̃ fuctti uł monita. cupis
seqͥ: ac etiã morẽ habitus te unittri

Expanded text:
nostrum quoque monasterium videre volunostrum quoque monasterium videre voluisset, miramque in moribus ac verbis prudentiam, humilitatem, religionem, ostenderet, dixi illi inter alia colloquens: Obsecro, sancte frater, qui ad coronam te vitae quae terminum nesciat tendere credis, quid contrario tuae fidei habitu terminatam in capite coronae imaginem portaginem imitaris? et non potius ejus cum quo in aeternum beatus vivere cupis, etiam nunc habitum te, quantum potes, diligere monstras? » Respondit ille: « Scias pro certo, fratdilecte, quia etsi Simonis tonsuram ex consuetudine patria habeam, Simoniacam tamen perfidiam tota mente detestor ac prudentiam tuam facillime dijudicare reor, quod aptius multo sit, ejus quem corde toto abhominaris, cujusque horrendam faciem videre refugis, habitum vultus  Al.ejus quem apud Deum habere patronum quaeris, sicut facta vel monita cupis sequi, sic etiam morem habitus te imitari
Abbreviated transcription (Latin):
tonsurã eã. quã agũt fer̃ habiusse
symonẽ: quis rogo fideliũ no statẽ
cũ ipsa magna: pͥmo detestẽ im̃rito
suꝑficie: corone uidco: spetiẽ pͥfere.
Sed ubi ad ceruicẽ cõsiderãdo ꝑuene¬
ris. de curtatã eã quã te uidere pu¬
ttibas inuenies coronã: ut merito ta¬
lem symoniachis m nõ apicinis habitũ
cõ uenire cognoscas. Qui ipͥsẽt qͥdẽ
uita adeceptis hominibꝰ puttibu̾t᷑ dig¬
ni ꝓpetue gła corone: sed inea que
hanc sequit᷑ uitt̃. nõ solũ om̃i spe co¬
rone pͥuati: sed et̾nai insuꝑ sunt pena
dãpnciti. Neq uͦ me hec rti ꝓsecutũ
estimes quasi eos qͥ hãc tonsurã habẽt
cõ dẽpnãdos uidicẽ: si side & oꝑibus
uiuititi catholice fauerũt: inimo cõ¬
fident̃ ꝓfiteor plurimos exeis sc̃õs
ac do dignos extitisse. Ex quibꝰ est
adã nanus abbas ⁊ scic̃dos columbi¬
ensiũ egreguis: qui cũ legat: sue
gentis ad ad alfridũ regẽ missus:

Expanded text:
tonsuram eam quam magum ferunt habuisse tonsuram eam quam magum ferunt habuisse Simonem, quis, rogo, fidelium non statim cum ipsa magia primo detestetur, et merito superficie, coronae videtur speciem praeferre; sed ubi ad cervicem considerando perveneris, decurtatam eam quam te videre putabas, invenies coronam; ut merito talem Simoniacis et non Christianis habitum convenire cognoscas: qui in praesenti quidem vita a deceptis hominibus putabantur digni perpetuae gloria coronae; sed in ea quae hanc sequitur vitam, non solum omni spe coronae privati, sed aeterna insuper sunt poena damnati. Neque vero me haec ram habent condemnandos judicem, si fide et operibus unitati catholicae faverint, imo confidenter profiteor plurimos ex eis sanctos ac Deo dignos exstitisse. Ex quibus est Adamnanus abbas et sacerdos Columbiensium egregius; qui cum, legatus suae gentis ad Alfridum regem missus,
Abbreviated transcription (Latin):
obtonsus e̾. Id cirto ⁊ nos qͥ ꝑeandẽ pa¬
ssione̾ salui fieri desideramus: ipsius
passionis signũ cũ illo inuertice sũmna
uidelico cor poris nr̃i parte gestamus.
Sic enĩ om̃is eccła qͥ ꝑmortẽ sui uiusi¬
catoris eccła facta est signũ sce crucis
eius infrõte portare cõsueũ: ut crebro
uexilli huiꝰ. munimine amalignoꝵ spi¬
rituũ defendat᷑ incursibꝰ. hui: ad mo¬
iutione doceat᷑: se quoq carnẽ suã eũ
uiciĩs ⁊ cõ cupiscetiĩs crucifigere dere¬
re: ita etiã oporta eosqͥ uł monachi
uotũ uł gradũ clericat: habentes: arci¬
oribus se necesse habent ꝓdño cõtinẽtie
frenis astringere. formã quoq coro¬
ne quã ipse inpassione spineã porta¬
uit incapite. ut spincͥas ac tribulos
siones iob ꝓbrici ꝓillo libent̃ ac ꝓmite
oñua sufferre: ipid etiã frontis prtio do¬
ceant. Ut coronã uite et̃ne quã re¬
ꝓnusit d̃ diligentibꝰ se: se semꝑ expec¬
ipsii cõtemnere designent. Ceterũ:

Expanded text:
attonsus est, idcirco et nos qui per eandem Passionem salvari desideramus, ipsius passionis signum cum illo in vertice, summa videlicet corporis nostri parte gestamus. Sicut enim omnis Ecclesia quia per mortem sui vivificatoris Ecclesia facta est, signum sanctae crucis ejus in fronte portare consuevit, ut crebro vexilli hujus munimine a malignorum spirituum defendatur incursibus; nitione doceatur, se quoque carnem suam cum vitiis et concupiscentiis crucifigere debere: ita etiam oportet eos qui vel monachi votum, vel gradum clericatus habentes altioribus se necesse habent pro Domino continentiae frenis astringere, formam quoque coronae, quam ipse in passione spineam portavit, in capite, ut spinas et tribulos siones et opprobria pro illo libenter ac prompte omnia sufferre ex ipso etiam frontispicio doceant, ut coronam vitae aeternae, quam promisit Deus diligentibus se, semper exspecpera contemnere designent. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
iaͣ aliqͦt annos absq ep̃o manẽs: mi
cõsiniũ usq umbre fluminis: cum
densi. pecthelm inea que cancdida
casa uoccit᷑. que niꝑ multiplicatis
fideliũ plebibꝰ insedẽ põtificcitꝰ adehi.¬
q̃q natio tp̃re hoc fedus pcicis cum
ge̾te halix angloꝵ: & catholica pacis
iueritatis cũ uniũscili eccłai particeps
existere gaud&. Scotti qͥ britainiã
incolunt suis cõtenti finibꝰ nil cõtra
gẽtẽ angloꝵ insidiarũ molũt᷑ cuit
fraudiũ brectones quãus ⁊ maxime
ex parte domestico sibi odio gentẽ
angloꝵ. ⁊ tociꝰ catholice eccłe statutũ
pascha minus recto. moribusq inꝓ¬
bis inpugnẽt : tam̃ ⁊ diuina sibi.
humana ꝓrsus resistente iurtute
inuitroq cupitũ posũt obtinere ꝑ¬
positũ. Ciuppe: qͥ quãuis ex parte
sui sũt iuris. nõ nulla tam̃ ex parte
plures ingẽte nordanh ymbroꝵ qui
tã mobiles quã pͥuati. se suosq libe¬
ros de positis ar nus: satagñt magis
accepta tonsura monasterialibus.

Expanded text:
minconfinium usque Hymbrae fluminis, cum densi, Pecthelm in ea quae Candida casa vocatur, quae nuper multiplicatis fidelium plebibus, in sedem pontificatus addioedus pacis cum gente habet Anglorum, et catholicae pacis ac veritatis cum universali Ecclesia particeps existere gaudet. Scotti qui Brittaniam incolunt suis contenti finibus nil contra gentem Anglorum insidiarum moliuntur aut fraudium. Brittones, quamvis et maxima ex parte domestico sibi odio gentem Anglorum, et totius catholicae Ecclesiae statum Pascha minus recte moribusque improbis impugnent; tamen et divina sibi et humana prorsus resistente virtute, in neutro cupitum possunt obtinere propositum: quippe qui quamvis ex parte sui sint juris, nonnulla tamen ex parte plures in gente Nordanhymbrorum, tam nobiles, quam privati, se suosque liberos, depositis armis satagunt magis accepta tonsura, monasterialibus
Abbreviated transcription (Latin):
excellẽtẽ scripturti cõmẽdat. dieᷤᷤ aũt
ĩqͥẽs septimꝰ. erit celebrior & scior.
ebdomada cȩlebremꝰ. Cuiꝰ. ob ser¬
uantiȩ catholica racioñ pat̃ facta:
pat&s ecõtrario error inrationabilis
eor qͥ p̃sixos inleg̃ t̃mĩnõ nulla co¬
g̃nt̃ necessitat᷑: uł anticipare uel
trascethre p̃sumũt. Nãq sine ratioñ

Expanded text:
Scriptura commendat: Dies autem, inquiens, septimus erit celebrior et sanctior, hebdomada celebremus. Cujus observantiae catholica ratione patefacta, patet e contrario error inrationabilis eorum qui praefixos in lege terminos, nulla cogente necessitate, vel anticipare, vel transcendere praesumunt. Namq
Abbreviated transcription (Latin):
lamꝰ: Que cũq ergo luna ante aequi
anni nouissimũ ꝑtinae mensẽ. Idee
pascha celebrando habilis nõ est. Iui
uͦ post equi noctiũ. uł in ipso aeqili¬
tio suũ pleni luniũ habxx. inhac ab
ulla dubiettite quia pͥmi mensise᷑t
antiquos pascha celebrare solitos & hos
ubi dñica dies ad ue nerit: celebrare
debere noscendũ ẽ. Quod ita fic
oportere. illa nimirũ ratio cogit
qi ingenes scriptũ ẽ. qͦd fecit ds̃ duo
ut pͣ ẽet diei : iluminare minus ut p̃¬
ẽẽt nocti. Uł sic alia editio dicit: lu¬
minare maus in inco̾ationẽ diei co
luminore minus in inchoationẽ noctis.
Sĩc ergo priꝰ sol amedio ꝓcede̾s oriẽtis:
aequi noctiũ uernale suo pͣspeit ex¬
est orientis: itti om̃ibꝰ annis idem pͥmꝰ
lune mensis eodẽ necesse ẽ ordine
seruari. ut noͣ ante equi noctium:
sed uł ipso equi nocnii die. sic inpͥnci¬
pio factũ ẽ: uł eo transcenso pleni¬
lunium habere debeat. At si uno
incipiẽtis. sed ultimo potuis pͣteriti

Expanded text:
 Quaecumque ergo luna ante aequinanni novissimum pertinet mensem, ideoque Paschae celebrando habilis non est. Quae vero post aequinoctium vel in ipso aequinoctio suum plenilunium habet, in hac absque ulla dubietate, quia primi mensis est, et antiquos Pascha celebrare solitos, et nos ubi Dominica dies advenerit, celebrare debere noscendum est. Quod ita fieri oportere illa nimirum ratio cogit, quia in Genesi scriptum est, quod fecit Deus duo ut praeesset diei; et luminare minus, ut praeesset nocti: vel, sicut alia dicit editio, luminare majus in inchoationem diei; et luminare minus in inchoationem noctis. Sicut ergo prius Sol a medio procedens Orientis, aequinoctium vernale suo praefixit exest Orientis: ita omnibus annis idem primus Lunae mensis eodem necesse est ordine servari, ut non ante aequinoctium, sed vel ipso aequinoctii die, sicut in principio factum est, vel eo transcenso plenilunium habere debeat. At si uno incipientis, sed ultimo potius praeteriti
Abbreviated transcription (Latin):
qui erat annꝰ septimꝰ osrici regis nor¬
d cinhy mbroꝵ qui coinredo successerat:
uict red filiꝰ ecgberecti ter cantua¬
rioꝵ desuctus ẽ nono die łi mair̃ ⁊ reg¬
h rofensis eccłe p̃sul defũctus ẽ ur ut
supͣ me minimꝰ doctissimꝰ erat aut̃
dicpłs beate me morie magisroꝵ

Expanded text:
 add. annus septimus Osrici regis Nordanhymbrorum qui Coenredo successerat, Ulctred filius Ecgbercti, rex Cantuariorum, defunctus est nono die KaleHrofensis Ecclesiae praesul defunctus est, vir ut supra meminimus, doctissimus. Erat enim discipulus beatae memori
Abbreviated transcription (Latin):
qua dñs suo mũdũ sangiune apec¬
catoꝵ tenebris lib̾auit: in qͣxiam
sepultꝰ. spẽ nb̃ pꝰ mortẽ bate qͥetis
tribuit. uix uesꝑã tangat. Idẽq
penã epporis sui insem̃dipsos reci¬
pienteᷤᷤ. cũ inuicesima secunda die
mensis pasche diem sttituunt dñicũ:
legitimos utiq tminos pasche aꝑtti trãs¬
gessione iuolant. ut pote qͥ abilliꝰ
diei uesꝑa pascha incipu̾it: inqͦ hoc
lex cõsumari ⁊ ꝑfici debere decreuit.
Illcm pascha diẽ assignent pͥmã cuiꝰ.
in lege mentio nulla usquã repꝑit᷑. id̃
quarte pͥmãi septimane. Qui utriq
noͣ solũ indefinitione ⁊ cõputo lunciris
tione falluntur. Que disputatio ma
noctiũ uerncile semꝑ inerrabilit̃ possit
inueniri: qui me̾sis uixta cõputũ lune
pͥmꝰ anni qui eẽ debeat ultimꝰ Aequi¬
noctiũ aut̃: iuxtti sententiã om̃ium
orientaluu ⁊ maxime egiptioꝵ qͥ p̾cã is

Expanded text:
nus suo mundum sanguine a peccatorum tenebris liberavit, in qua etiam sepultus spem nobis post mortem beatae quietis tribuit, vix vesperam tangant. Idemque poenam erroris sui in semetipsos recipientes, cum in vicesima secunda die mensis paschae diem statuunt dominicum, legitimos utique terminos paschae aperta transgressione violant, ut pote qui ab illius diei vespera pascha incipiunt, in qua hoc lex consummari et perfici debere decrevit. Illam in pascha diem assignent primam, cujus in lege mentio nulla usquam reperitur, id est, quartae primam septimanae. Qui utrique non solum in definitione et computo lunaris tione falluntur. Quae disputatio majinoctium vernale semper inerrabiliter possit inveniri, qui mensis juxta computum lunae, primus anni, qui esse debeat ultimus. Aequinoctium autem, juxta sententiam omnium Orientalium, et maxime Aegyptiorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cirillus: sẽrie nonaginta. & .u. annoꝵ:
inquinq decẽ nouenalibꝰ. cireulis cõ¬
p̃hendit. Post quẽ diorisiuis exiguus:
totidẽ alios exordine pari scemate sub¬
nexuit: qͥ ad nr̃a usq tpra ꝑ tinge¬
bant. Quibus termino ap ꝓpinquã¬
tibus hodie calculatoꝵ exuberat
copia: ut & iam in nr̃is ꝑ britaniã
eccłis plures sint qui mandatis

Expanded text:
seriem nonaginta et quinque annorum in quinque decennorenalibus circulis comprehendit. Post quem Dionysius Exiguus totidem alios ex ordine pari schemate subnexuit, qui ad nostra usque tempora pertingebant. Quibus termino appropinquantibus tanta hodie calculatorum exuberat copia, ut etiam in nostris per Britanniam Ecclesiis plures sint
Abbreviated transcription (Latin):
latꝰ. inmeldũ ciuitatẽ gallie .iiii. diebꝰ.
ac noctibꝰ. quasi mostiuis iacebat. halite
tãtũ ꝑtͣnui qĩ uiuerae dmõstrãs. Cũq
sompno resurgẽs resedit. Aꝑtisq oculis
udit circa se coros psallẽtiũ simul et
flẽtiũ srͣm. ac modicũ suspirãs. inter¬
rogauit ubi essos acca pb̃rt. Qͥ statum

Expanded text:
est in Maeldum civitatem Galliae, quatuor diebus ac noctibus quasi mortuus jacebat, halitu tantum pertenui quia viveret demonstrans. Cumque somno exsurgens resedit; apertisque oculis, vidit circa se choros psallentium simul et flentium fratrum; ac modicum suspirans interrogavit, ubi esse Acca presbyter; qui statim
Abbreviated transcription (Latin):
bant. uibus terniino ap ꝓpinquã¬
tibus hodie calculatoꝵ exuberat
copia: ut & iam in nr̃is ꝑ britaniã
eccłiis plures sint qui mandatis
memorie ueteribꝰ illis egiptiorum
arguntis facillime possint inquot¬
libe
spatia ⁊p̃run paschaieiꝓte¬

Expanded text:
uibus termino appropinquantibus tanta hodie calculatorum exuberat copia, ut etiam in nostris per Britanniam Ecclesiis plures sint qui, mandatis memoriae veteribus illis Aegyptiorum argumentis, facillime possint in quotlibet spatia temporum paschale
Abbreviated transcription (Latin):
prb̾ inmonasterio qͦd uocat᷑ pruicluũ̃.
Cõsecratꝰ ẽ aut̃ indoruuernensi ci¬
uitate. auiris uenerabilibꝰ daniele
hrofensi antistibꝰ die decima uiniĩ
mensis dñca. uir religione ⁊ pruden¬
tia insignis. scicris quoq litteris no¬
bilit̃ instructꝰ. Ittiq inpͣsenti eccłaꝵ¬

Expanded text:
asterio quod vocatur Briudun. Consecratus est autem in Doruverni civitate, a viris venerabilibus Danihele Hrofensi antistitibus, die decima Junii mensis, Dominica; vir religione et prudentia insignis, sacris quoque litteris nobiliter instructus. Itaque in
Abbreviated transcription (Latin):
imittiturũ inqͣntũ dũ taxat tã lõge
aromanoꝵ loqͣla &e natioñ segregͣti
hãc ediscere potuisser̃. Cuiꝰ. religio¬
sis uotis ac pͣcibꝰ. fauẽs reu̾rẽtissimus abba
ceolsrid misit architecaos qͦs petebat:
Catholicã seẽ pasche obfua̾tiã. quã
a nob rex d̃uot̃ religioso studio qͣsisti:
ꝓͥmptissim̃ ac libẽtissim̃ tuo dsideria
urta qd̃ ab apl̃ica sed̾ didicimꝰ pate¬
facere satagimꝰ. Seimꝰ. nãq scelitus
scȩ ecclȩ donatũ: quocies ipsi rerũ dñi
discẽde. docẽd. custodiẽd̃ ueritati oꝑã
impendũt. Nã ⁊ uere omnino dixit
qͥdã seculariũ scriptrrũ: quia felicis¬
simo mũdꝰ. statu ag̃ret᷑. si uł reges
silosopharẽt᷑: uł regnarẽt philosophi.
d̾ si desilosophia huiꝰ mũdi uere intel

Expanded text:
imitaturum, in quantum duntaxat tam longe a Romanorum loquela et natione segregati hunc ediscere possent. Cujus religiosis votis ac precibus favens reverendissimus abbas Ceolfridus, misit architectos quos petebat, Catholicam sancti paschae observantiam, quam a nobis rex Deo devote religioso studio quaesisti, promptissime ac libentissime tuo desiderio, juxta quod ab apostolica sede didicimus, patefacere satagimus. Scimus namque coelitus sanctae Ecclesiae donatum, quoties ipsi rerum Domini discendae, docendae, custodiendae veritati operam impendunt. Nam et vere omnino dixit quidam saecularium scriptorum, quod felicissimo mundi statu ageretur, si vel reges philosopharentur, vel regnarent philosophi. Quod si de philosophia hujus m
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ ipsa t̃cia septima diẽ dnĩcũ ex pectare
atq ĩ ea tp̃ris paschalis miciũ tenrͣ deb̃.¬
amꝰ. Quã uidlic& regulã triformẽ siqͥs
rite custodierit. nũqͣm in adnotatione
festi paschalis errabit. Uerũ si dehis sin.¬
gulis enucleatiꝰ. aut laciꝰ. audir̃ dsid̾ras:
scriptũ ẽ ĩ exodo ubi lib̾andꝰ. de egipto
ppłs isrł pͥmũ pascha facere iubt᷑: qi dix̃¬

Expanded text:
ut in ipsa tertia septimana diem Dominicam exspectare, atque in ea temporis Paschalis initium tenere debeamus. Quam videlicet regulam triformem quisquis rite custodierit, nunquam in adnotatione festi Paschalis errabit. Verum si de his singulis enucleatius ac latius audire desideras, scriptum est in Exodo, ubi liberandus de Aegypto populus Israel, primum Pascha facere jubetur, quia dix
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo ĩ sed̃a eb̃da totã cõpłat̃: et
nũqͣm ĩ ebdomad̾ tcia diẽ septimã
ponãt. Rursũq qr sexta decima die
m̃sis sepe dicti. usq ad iucesimã scdam
pascha celebrãdũ magis autumanł:
nõ minore utiq errore tam ⁊ si alter
lat̃e arecto ueritatis tramit̃ du̾itutł.
& ueluti narsragia scille sugiẽteᷤᷤ. in

Expanded text:
otam compleant, et nunquam in hebdomadae tertiae die septimo ponant. Rursumque qui a sexta decima die mensis saepedicti usque ad vicesimam secundam pascha celebrandum magis autumant, non minore utique errore tametsi altero latere a recto veritatis tramite divertunt, et veluti naufragia Scyllae fugiente
Abbreviated transcription (Latin):
duuna dispensatio ꝓusionis ergt. quo.
ueneraibilis uir nõ solũ inpasels tran¬
suut de hoc mũdo ad patrẽ: uefĩ etã
cũ eo die pascha celedrtra᷑ qͦ naquõ
priꝰ ieis locis celebrari solebat c̃au¬
debant gͦ sr̃s de agnitione certua
cttholica tp̃ris paschaliã. lox abisit de
patrocinio ꝑgentis ad dñm pagis.
ꝑ quẽ suertint corecti: gratulalat
ile. qͦd ecitenus in carne seruatus est
donec illũ pascha diẽ suos auditorescp̾
sẽꝑ antea uittibunt susciꝑe ac secum
agere uider&. Sicq certus de illoꝵ
conectione reuerentissimꝰ: pt̃: exus¬
ttunt ut uiderar diẽ dm̃i. uidit igauisis ẽ.¬

Expanded text:
nis erat, quod venerabilis vir non solum in Pascha transivit de hoc mundo ad Patrem; verum etiam cum eo die Pascha celebraretur, quo nunquam prius in eis locis celebrari solebat. Gaudebant ergo fratres de agnitione  Acatholica temporis Paschalis; laetabantur de patrocinio pergentis ad Dominum Patris, per quem fuerant correcti; gratulabatur ille quod eatenus in carne servatus est, donec illum in Pascha diem suos auditores, quem semper antea vitabant, suscipere ac secum agere videret. Sicque certus de illorum correctione reverentissimus Pater exsultavit, ut videret diem Domini: vidit, et gavisus e
Abbreviated transcription (Latin):
idt̃ ĩ lunã qͥntã decimã dñica die ĩ cuire¬
ros: uno seꝑ eodẽq tpͣrȩ cũ antico d̃i ppło.
qͣnquã sacram̃toꝵ gene̾re discreto. sicut
una eadẽq side pascha cȩlebrare possemꝰ.
quȩ ꝑb̾atũ parũ rome p̃dicata. per
marchũ eugłistã & int̾pͣtẽ ipsiꝰ. alexã¬
drie cõfirmata ẽ. ut adimiẽte pͥmo
m̃se. adu̾mẽte in eo uesꝑa diei quaste
In quacũq harũ inuẽta suerit: m̃rito
m ea pascha celebrabit᷑. Quia nimir̃
hȩc adnum̃rũ ꝑtin& illarũ septẽ dier̃:
qͥbꝰ a zima celebrari uibt᷑. Itaq sit:

Expanded text:
am decimam, dominica dies incurreret, uno semper eodemque tempore cum antiquo Dei populo, tanquam sacramentorum genere discreto, sicut una eademque fide, pascha celebrare possemus.quae per beatum Petrum Romae praedicata, per Marcum evangelistam et interpretem ipsius Alexandriae confirmata est, ut, adveniente primo mense, adveniente in In quacumque enim harum inventa fuerit, merito in ea Pascha celebrabitur: quia nimirum haec ad numerum pertinet illarum septem dierum, quibus azyma celebrari jubetur. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
qͣste d̃cim̃. idt̃ qͥnta dcima luna. quȩ
miciũ t̾ciȩ septimañ facit ĩ cęli faciem
ꝓdeũt᷑ agnꝰ. immolari ub̾at᷑: eo qd̾ ipsa
diebꝰ. azima com̃d̾tis. Ebꝰ itẽ ubis. tota¬
t̃cio septimana eiꝰ dẽ pͥmi m̃sis dcernit᷑.
nõ erit ferm̃tũ indomibꝰ. ur̃is. Qͥ cũq

Expanded text:
quartae decimae, id est, quinta decima luna, quae initium tertiae septimanae faciat, in caeli faciem prodeunte, agnus immolari jubeatur: et quod ipsa diebus aztertia septimana ejusdem primi mensis decernitur non erit fermentum in domibus vestris: quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
alus ad horã ingredi & accan pbrum
ita loqͥ exorsꝰ ẽ. Uisio mͥ modo trem̃da
apparuit qͣmt̃ audir̃ ac silẽtio tegere
uolo donec sciã qͥd de m̃ sieri uelit ds̃
A dstitit mͥ qͥdã cãdido p̃clarꝰ habitu.
dicẽs se michahelẽ eẽ archãglũ. U obl
ĩqͥd miss sũ ut te amoste reuocẽ. Do.¬

Expanded text:
 Accan presbyterum ita loqui exorsus est: « Visio mihi modo tremenda apparuit, quam te audire ac silentio tegere volo, donec sciam quid de me fieri velit Deus. Adstitit enim mihi quidam candido praeclarus habitu, dicens se Michaelem esse archangelum: et ob hoc, inquit, missus sum ut te a morte revocem: do
Abbreviated transcription (Latin):
reg̃ & plurimis ep̃is p̾sulatu pulsꝰ. ẽ. Ue¬
nẽsq romã cũpsẽtibꝰ. accusatoribꝰ. acciꝑ &
locũ se defẽdẽdi cõ sidẽtibꝰ. ep̃is pluribus
cũ apłico papa ioħe. oiũ iudicio ꝓbatũ ẽ
accusatoreᷤ eiꝰ. nõ nulla ĩ paste falsas
cõtra eũ machinas se calũpnias. Seriptũ
ẽ ap̃fato papa regibꝰ. angloꝵ edilredo.
& aldfrido. ut eũ ĩ ep̃atũ siũ eo qd ĩ iuste
suerit cõdẽpnatꝰ. facerẽt recipi. Iuuit aũt
causã absolucionis eiꝰ. lectio si nodi b̾atȩ

Expanded text:
u pulsus est: veniensque Romam, cum praesentibus accusatoribus acciperet locum se defendendi, considentibus episcopis pluribus cum apostolico papa Joanne, omnium judicio probatum est, accusatores ejus nonnulla in parte falsas contra eum esse machinatos calumnias. Scriptumque est a praefato papa regibus Anglorum Edilredo et Aldfrido, ut eum in episcopatum suum eo quod injuste fuerit condemnatus facerent recipi. Juvit autem causam absolutio
Abbreviated transcription (Latin):
sed. qͥnta decima seducai exegipto. Sic̃
ĩ libro num̃roꝵ aꝑtissim̃ seribit᷑ cꝓfecti
excelsa. Septẽ gͦ dieꝰ a zimoꝵ ĩ qͣrum
pͥma eductꝰ. ẽ ppłs dñi exegipto. ab inicio
ut diximꝰ t̃ciȩ septimañ. ħ ẽ aqͥnta decimͣ

Expanded text:
sed quinta decima sunt educti ex Aegypto, sicut in libro Numerorum apertissime scribitur. Profecti excelsa. Septem ergo dies azymorum, in quarum prima eductus est populus Domini ex Aegypto, ab initio, ut diximus, tertiae septiman
Abbreviated transcription (Latin):
O tpr̃ȩ natan rexpictorp qͥ septentri¬
Tonalis britaniȩ plagas in habutĩt
admonitꝰ. ecłȩsiasticarũ sreqͣnti me¬
ditatioñ scripturarp abrenu̾ciãs erori
quo a eatenꝰ iobsuatione pasche¬

Expanded text:
 DCCX Naiton, rex Pictorum, qui Septemtrionales Brittaniae plagas inhabitant, admonitus ecclesiasticarum frequenti meditatione scripturarum, abrenunciavit errori, quo eaten
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. cãtorẽq egregiũ uocabulo
maban qi successoribꝰ. depłoꝵ b̾ati
pape gregorii incantia suerat c̃attĩdi
sonꝰ. edoctꝰ: adse suosq insutuendos
tmꝰ. & quȩ illi nõ noũrãt carmina
ecłastica docerte. & ea quȩ cõdam
cognita longo usu uł neglig̃ntia in¬
uet̾rare ceꝑãt. Huiꝰ. doctrina priscũ

Expanded text:
antatorem egregium, vocabulo Maban, qui a successoribus discipulorum beati papae Gregorii in Cantia fuerat cantandi sonos edoctus, ad se suosque instituendos tenus et quae illi non noverant carmina ecclesiastica doceret, et ea quae quondam cognita longo usu vel negligentia inveterare coeperunt hujus doctrina priscum