comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iã fere siti defecissemꝰ: ad predictum
nob stagnũ ꝑuenuimꝰ quod erat circundatũ¬
coronatũ uetustissima abundantiq silua :
mille tantũ passus patens. Cũ ego dulcia¬
qua potata gaudio alacer. pecora ⁊ inpe¬
dim̃ta cũ exxercitu refeci. Mox cũ lassa
quadrupedia militũ refecisse motio. cas¬
in latũ collocare iussi. Quib celerit ere¬
ctis: iubeo cediriemꝰ. ut facilior aquato¬
rib eẽt accessus ad stagnũ : qđ unicũ in
ilł regionib erat. Igit᷑ int̾ ipsa tentoria
ad gregabant᷑ impedim̃ta & elefanti in
media castroꝵ parte collocabant᷑. ut ap¬
tiꝰ c̃tineri possent si quis nocturno tẽpore
cũ mille quingenti extrinsecꝰ ignes ee̾nt
accensi sufficiente silua qͣnta uellemus.¬
toᷤ erectis caudarũ aculeis a pascualibꝰ
indicis. scorpiones c̃suetã petentes aqua¬
tionẽ: ad castra innumeri confluxert̃.¬
Utrũ tumultu acciti nr̃o ansiti incertũ

Expanded text:
iam siti fere defecissemus, ad praedictum iam siti fere defecissemus, ad praedictum nobis stagnum pervenimus quod erat coronatum vetustissima abundantique silva, mille passus tamen patens. Cum ergo dulci aqua potata gaudio alacer pecora et impedimenta cum exercitu pariter et lassa quadrupedia militum refecissem, casin latum collocari iussi. Quibus celeriter erectis iubeo caedi nemus, ut facilior aquatoribus esset accessus ad stagnum, quia unicum in illis regionibus erat. Igitur inter ipsa tentoria aggerebantur impedimenta, et elephanti in media castrorum parte collocabantur, ut aptius contineri possent, si quis nocturnus casu cum iam mille quingenti extrinsecus essent ignes accensi sufficiente silva quantum vellemus.to erectis caudarum aculeis a pascualibus Indici scorpiones consuetam petentes aquationem ad castra innumeri confluxere, tumultu acciti nostro an siti incertum
Abbreviated transcription (Latin):
quã priꝰ affuit: ad spẽ subinde ctingen¬
tis oybi. Ubi cũ apparent ueluti formi¬
cib flum̃ efferbuere. & nequaꝗͣ noctu
manere in tali sitientib nob̾ proderat
loco. Igit᷑ ab hora diei decima. cũ ad un¬
decimã horã fecissemꝰ : uidimꝰ homines
ꝑmediũ amnẽ factis ex arundine rotun¬
dis: pret̾uehi nauicuł. Quos cũ dulcis
atq ꝑcunctarem᷑ sua lingua ubi inue¬
niri posset : diocert̃. Ingens nos dulcissime
atq stagnũ inuenturos. Quo ⁊ ipsi nos
qͥnqͣginta itinerũ duceserant deductu¬
ri. & qm̃ facta sunt nob̾ tot instantia
ꝑpeti mala. nocte tota ambulauimꝰ ⁊
siti & ñ ere armoꝵ conflicti. Quibꝰ ne¬
cessitatib illa quoq adiciebant᷑ in cõmo¬
da qđ tota nocte incursantib leonib
ursisq & tr̃gridib pardis ad incibꝰ parit̃
resistebant. Qua genera ferarũ ꝓmis¬
miscua nob̾ in silus occurrebant. Tandẽ
ad horã circit̃ octauã postera die cum

Expanded text:
quam prius affuit. Ad spem inde contingenquam prius affuit. Ad spem inde contingentis cibi cum apparerent, veluti formicae efferbuere. Et ne qua noctu manere in tali sitientibus proderat loco ? Igitur ab hora diei decima usque ad undecimam cum iter fecissemus, vidimus homines per medium amnem factis ex arundine rotundis praetervehi naviculis. Quos cum dulces aquas percunctaremur sua lingua ubi inveniri possent, dixerunt ingens nos stagnum dulcissimae aquae inventuros, quo et ipsi nos quinquaginta itinerum duces erant deducturi. Et quoniam facta sunt nobis tot instantia perpeti mala, nocte tota ambulavimus siti et onere armorum confecti. Quibus necessitatibus illa quoque adiciebantur incommoda, quod tota nocte incursantibus leonibus ursisque, tigridibus pardis ac lyncibus pariter resistebamus, quae genera ferarum promiscua nobis in silvis occurrebant. Tandem ad horam circiter octavam postero die, cum
Abbreviated transcription (Latin):
insula exx his arundinib quas paulo ante
descripsimꝰ erat ȩdificatũ. Tũ paucos in¬
doꝵ seminudos notauimꝰ homines. Qui
uisi a nob̾ c̃tinuo intra tectoꝵ suoꝵ cul
derans ut dulcẽ ignaris nob aquã demon¬
strarent. apparente nullo: paucas ieci in¬
cuutatẽ sagittas. Imꝑaui ut si uoluntate
sua nollent ꝓcedere. bellico metu coacti
eachiberent᷑. Quantomagis cuncti ꝓpt̃
timorẽ abditi. diunemine apparente. du¬
centos milites ex macedonib leuibꝰ armiᷤᷤ
misi ꝑ amnẽ naturos. Iamq quartã partẽ¬
fluminis enatauerant. cũ humida res ui¬
elefantoꝵ corporib hypotami int̾ pro¬
ert̃ raptos in uerticẽ crudeli pena uiroᷤ
flentib nob assũpsert̃. Iratꝰ tũ ego duci¬
b qui nos in insidias ꝑduocert̃. uibeo ex
Quib ꝓpulsis natantibꝰq inuicti rursus
ypotami digna uistaq pena eos afficere.
S maior de cimplicatio numerꝰ beluarũ

Expanded text:
insula ex his arundinibus quas paulo ante insula ex his arundinibus quas paulo ante descripsimus, erat aedificatum, paucosque Indorum seminudos notavimus homines, qui visis nobis continuo intra tectorum suorum derans, ut dulcem ignaris aquam demonstrarent, apparente nullo paucas in civitatem deici sagittas imperavi, ut si voluntate sua nollent procedere, metu bellico acti exhiberentur. Tanto magis cunctis propter timorem abditis, diu apparente nemine ducentos milites ex Macedonibus levibus armis misi per amnem nataturos. Iamque quartam fluminis partem nataverant, cum horrenda res vielephantorum corporibus hippotami inter proites raptosque in vertice crudeli poena viros flentibus nobis absumpserunt. Iratus tum ego ducibus qui nos in insidias deduxerant, iubeo ex Quibus propulsis natantibusque invicti rursum hippotami dignos iusta poena affecere; sed maior explicatus numerus beluarum
Abbreviated transcription (Latin):
militũ aduehendas circit̃ duo milia. Came¬
lor dromedũ & boũ duo milia qui frum̃ta
uehebant: & armentoꝵ ad usus carnis qͣti¬
aurea quoq frena luaꝰ ñ parũ nob ꝑmise¬
rat uictoruarũ .s: tunc in aspirata illa siti¬
peccora. uix se c̃tinere potuert̃. Milites
quoq ferram̃ta lambendo. nunc oleum
gustando dirã. sic aliquomͦ differre sitĩ
amisso. suã ipsã urinã uexatos ultimis ne¬
cessitatibꝰ haurientes. Quȩ res: me duppli¬
cit torsit. Primo de statu excercitꝰ magis
quã de ꝓprio meo sollicitꝰ ꝑiculo. Iussi ta¬
men: ut armati sequerent᷑ agien. Legẽ¬
q dioci me in eũ arma uersurũ. qͥ ñ legi¬
timis indutꝰ insignisꝰ in acie dep̾hensus es-¬
set. Quod ipsi quoq mirabant᷑ quod ita
ubi nullꝰ appareret hostis necesse eẽt in tan¬
ta siti: armatos in gredi. S ego sciebam
in opinato ꝑiculo uerberarem᷑. Ripam
igit᷑ fluminis sequentes. hora diei nona
ad opidũ ꝑuenimꝰ: qđ in medio amne in

Expanded text:
milia, camelorum dromedumque et boum duo milia, quae frumenta vehebant, et armentorum ad usum carnis cotiaurea quoque frena luxus non parvus nobis permiserat victoriarum. Sed tunc inasperata ipsa pecora vix se continere poterant. Milites quoque nunc ferramenta lambendo, nunc oleum gustando diram aliquo modo differre sitim amisso suam urinam vexatos ultimis necessitatibus haurientes. Quae res me dupliciter torsit. Primo de statu exercitus magis quam de proprio meo sollicitus fui periculo; iussi tamen, ut armati agmen sequerentur; legem dixi me in eum animadversurum qui non legitimis indutus insignibus in acie deprehensus esset. Quod ipsi quoque mirabantur, quod ita, ubi nullus appareret hostis, necesse esset in tanta siti armatos ingredi. Sed ego sciebam inopinato periculo feriremur. Ripam igitur fluminis sequentes ad horam diei octavam ad oppidum pervenimus quod in medio amne in
Abbreviated transcription (Latin):
ego cũ factarꝰ esse: introgandũ tam̃ sacer¬
dotẽ existimaui indice. an grece michi
eent arbores responsurȩ. Tũ ille inquit
cogitet silentio nemo palã ꝓnuntiet. Tũ
ego ⁊ amici & cõmilitones acuratiꝰ sumꝰ in¬
tuiti. ne int̃nemorũ densitate aliqua mi¬
int̾ueniente nullo tali dolo usq ad cacu¬
mina ramosq ꝑspeximꝰ: stantibꝰ nob̾ ac
cõminꝰ diuina auribꝰ occupauimꝰ oracula.
Cogitabã si deincto orbe t̾rarũ in patriã
triumphans ad olimpiadẽ matrẽ meã so¬
subito indico sermone tenuissimo: respon¬
dit arbor. Inuicte bellis alexander ut
de capite cuo statuert̃. Tũ ego oraculĩ¬

Expanded text:
ego cum facturus essem, interrogandum tamen sacerego cum facturus essem, interrogandum tamen sacerdotem existimavi. Indice an Graece mihi essent arbores responsurae. Tum ille inquit:cogitet silentio, nemo palam pronuntiet.” Tum ego et amici et commilitones accuratius sumus intuiti ne inter nemorum densitatem aliqua interveniente nullo tali dolo usque ad cacumina ramosque perspeximus: stantibus nobis comminus divina aures occupant oracula. Cogitabam enim si devicto orbe terrarum in patriam triumphans ad Olympiadem matrem sosubito Indico sermone tenuissimo arbor respondit: “Invicte bellis Alexander, utde tuo capite statuerunt.” Haec ego audi
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑauit. Imꝑaui ꝑ om̃ia homines : ut pa¬
rerent religioni. Hora undecima diei.
erat. eaxpectabatq sacerdos soł occasũ. Hlã
soł arborẽ loqui ac responsa solis claro.
ad pͥmos uibaris ortꝰ affirmabat. Itẽ noc a
eodẽ tẽpore custodire lune narrabat ar¬
borẽ. Quȩ res plus michi m̃datio quã
ueritate : simit uidebat᷑. Igit᷑ ꝑambulare
totũ incipio nemꝰ quod intra parietẽ erat
& idẽ comites mei faciebant. In medio au
tũ erant: & arbores quas brebrionas in¬
di appellant eas cũ mirarer. dicerẽq fre¬
quentibꝰ ymbribꝰ in tantũ creuisse: sa¬
cerdos affirmabat michi umquã in his
locis pluuiã neq ferã aut ullã auẽ: aut
ullu adire serpente. Terminos antiquitꝰ
ab indoꝵ maioꝵ consecratos. soli ⁊ linȩ. af¬
firmabat idẽ quod in eclipsi soli & lune. uelu¬
ant᷑ denudeoꝵ minũ suoꝵ statu timentes.
truncis ascula darẽ. Orarẽq solẽ & lunã.
ut ueridica michi darent responsa. Quod

Expanded text:
pareremus religioni. Vndecima diei hora exspectabat sacerdos solis occasum: nam solis arborem loqui ac responsa dare ad primos iubaris ortus affirmabat. Item noctis eadem tempora custodire lunae enarrabat arborem. Quae res mihi mendacio magis quam veritati similis videbatur. Igitur perambulare totem nemus incipio, quod intra parietem erat ibus et idem comites mei faciebant. In media autem tum erant arbores, quas brebionas Indi appellant. Eas cum mirarer diceremque frequentibus imbribus in tantum crevisse, sacerdos affirmabat mihi numquam in his locis pluviam neque feram aut avem aut ullam adire serpentem; terminos antiquitus ab Indorum maioribus consecratos soli et lunae affirmatat easque in eclipsi solis et lunae uri de numinum suorum statu timentes. arborum oscula dare orareque solem et lunam ut veridica mihi darent responsa. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nec michi longe in desertis locis flum̃ appa¬
rui. Cuiꝰ ripã pedũ seaagenũ arundo ue¬
stiebat. pinoꝵ abietũq robora uincens¬
in crassitudine. Qua indi matheria ad
conficienda ȩ dificia utebant᷑. Tũ ego qm̃
quadrupedia exxercitꝰ sitiebant: iussi c̃ti¬
nuo castra poni a metatorib. Quȩ dũ
ponunt᷑ ipsesitĩ leuare cupiens: amario¬
rẽ elleboro fluminis aquã gustaui. quã
neq homo bibere nec ulla peccudũ hau¬
rire sine torm̃to possit. Angebar autẽ
magis ꝓmutis animalib quã ꝓ nr̃a ne¬
cessitate. durabiliorẽ hominẽ cunctis i
reb cognoscens: quã peccudẽ. Quippe¬
mecũ erant qui aurũ uehebant elefanteᷤ
ingentis magnitudinis : ad modũ mille.
Qua dringente quadrige equoꝵ: om̃s fal¬
cate. Bige mille ducente. E quitũ t̃me.
eriginta milia. Peditũ ec̃c. quinqͣginta

Expanded text:
Nec longe mihi in desertis locis flumen appaNec longe mihi in desertis locis flumen apparuit cuius ripas pedum sexagenum arundo vestiebat, pinorum abietumque robora vincens grossitudine, qua Indi materia ad constituenda aedificia utebantur. Tum ego, quoniam quadrupedia et exercitus sitiebant, iussi continuo castra poni a metatoribus. Quae dum ponuntur, ipse sitim levare cupiens amariorem elleboro fluminis aquam gustavi, quam neque homo bibere neque ullum pecus haurire sine tormento potuit. Angebar autem magis pro mutis animalibus quam pro nostra necessitate, durabiliorem hominem cunctis in rebus recognoscens quam pecudem; quippe qui aurum vehebant elephanti ingentis magnitudinis admodum mille, quadringentae quadrigae equorum, omnes falcatae, bigae vero mille ducentae, equitum turmae, vigint
Abbreviated transcription (Latin):
ex rapina margaritarũq ñ paruam
predã ueherent : & timendũ eẽt occulto
hoste sua ablaturi uictorib insideren¬
tur. & sane milesita locuplexerat.
ut uix ferre auri pondꝰ posset. Accede
ueluti sidere aut fulgore clarũ radiantib
auro insignibꝰ sequebant᷑: cũ signis ⁊ uex il¬
lis. E ratq int̾uarietates spectaculũ in c̃s¬
piciendo tali exercitu qui ornatu parit
ac uirib int̾ceteras gentes eminebat.
Ego certe respiciens felicitatẽ meã insigni
iuuentutis numero : inm̃so afficiebar gau¬
dio. S ut aliquid plerũq in secundis reb
fortuna obstrepit: accidit nob siti labora¬
re. Quã cũ iã uix sustineremꝰ: zephirus
miles inuentã. michi in lapide c̃cauo aquã
cato exercitu palã effudi ne me bibente
magis sitire miles inciꝑet. Collaudataq¬
erga zephiri beniuolentia: dignis eũ mu¬
neribꝰ ornaui. Quȩ rescũ anima equitiorẽ
fecisset exertitũ : tũ acceptũ it̃ institui.

Expanded text:
ex rapina margaritarumque non parvam ex rapina margaritarumque non parvam secum praedam veherent, timendum esset, ne occulto hostes sua ablaturi victoribus insidiarentur. Et sane miles ita locupletatus erat, ut vix ferre pondus auri posset. Accedebveluti sidere aut fulgore clarum radiantibus auro insignibusque sequebatur cum signis et vexillis. Eratque inter varietates spectaculum in conspiciendo talem exercitum, quia ornatu pariter ac viribus inter gentes ceteras eminebat. Ego certe respiciens felicitatem meam insigni numero iuventutis immenso afficiebar gaudio. Sed ut aliquid plerumque in secundis rebus fortuna obstrepit, accidit nobis siti laborare. Quam cum iam vix sustineremus, miles Zephyrus inventam mihi in lapide concavo aquam cato exercitu palam effudi, ne me bibente magis sitire miles inciperet, collaudansque Zephyri erga me benevolentiam dignis eum muneribus honoravi. Quae res cum animaequiorem fecisset exercitum, coeptum iter institui.
Abbreviated transcription (Latin):
nes. Tunc cõpendiosa quã tuta itinera
eligere malui. Acceptis igit᷑ centũ quin¬
quaginta ducib : qui breuitates itine¬
rũ nouerant. Mense augusto ꝑferuen¬
te sole arenas & egentia humoris loca
ꝓfectus sum pollicitꝰ his pͥmia qui nos pen¬
ti regionũ ducebant in ignota indie lo¬
ca. si me in colomẽ cũ exercitu bactria¬
cen ꝑduxissent penitꝰ ad abditos seres.
Quod genꝰ folus arborũ decerpendo lami¬
ginẽ ex siluestri uellere uestes detext̃.
S illi maiorẽ hosti quã michi fauorẽ ac¬
cõmodantes ꝑficere ꝑgebant ut nosin:
exiciabilia serpentiũ ⁊ rabida beluarũ
ferarũq genera ignaros regionũ in¬
ducerent. quod illos cogitasse ex ipsis
mea parte id accidisse qui utilia c̃silia
spreuerã amicoꝵ parit̃ ⁊ caspioꝵ homi¬
nũ qui pͣdixerant michi ne ita festina¬
militib meis om̃ibꝰ ut armis induti:
agm̃ sequerent᷑. Preterea qui cũ auri

Expanded text:
nes, compendiosa magis quam tuta itinera nes, compendiosa magis quam tuta itinera eligere rnalui. Acceptis igitur centum quinquaginta ducibus qui brevitates itinerum noverant, mense Augusto per ferventes sole harenas et egentia humoris loca profectus sum, pollicitus his praemia qui nos periti regionum ducebant per ignota Indiae loca, si me cum incolumi exercitu in Bactriacen perduxissent penitusque remotos ad abditos Seres, quae gens foliis arborum decerpendo lanuginem ex silvestri vellere vestes detexunt. Sed illi maiorem hosti quam mihi favorem accommodantes efficere pergebant, ut nos in exitiabilia serpentium et rabida ferarum beluarum genera ignaros regionum inducerent; quae illos cogitasse ex ipsis parte mea id accidisse, quia utilia consilia spreveram amicorum pariter et Caspiorum hominum qui dixerant mihi, ne ita vinmilitibus omnibus, ut armis induti agmen sequerentur, propterea quoniam, cum auri
Abbreviated transcription (Latin):
lis ornata. Fores quoq eburnee miri
candoris fuert̃. & hebenina alia cuna¬
ria mittebant: & testudinibꝰ cupresseis¬
quib lauari in insigni loco. & in balnea
fores in domꝰ. Parietũ innumerabilia
genera uariis colorib oberrauerant:
int̾ aurea platanꝰ unguib: rostrisq: in au¬
ratis. ꝓ in aurib: ⁊ torquidꝰ margarib:
tariola multa aurea inuenimꝰ: & rara
argentea. Cuub autẽ in potestatẽ re¬
dactis. interiorẽ indiã ꝑspicere cupiens.
cũ uniuerso caspĩas portas ꝑuenerã exer¬
citu. Ubi cũ fertilisimaru regionũ
admirarer felicitate quedã gaudio dig¬
na cognorerã loca. Quã quã pdicerunt
nob in cole regionis eiꝰ: ne in serpentesi
rabida ferarũ genera incederẽ. quȩ
plurima in illis uallib & campis siliusq
ac montib habitabant. nemorũ ⁊ saxoꝵ
latebris occultata. S ego ut fugientẽ
e prelio porũ primũ ad sequerer. ante ꝗͣ
in desertas orb terrarũ abiret solitudi¬

Expanded text:
lis exornata erant, fores eburneae miri lis exornata erant, fores eburneae miri candoris, et ebenina lacunaria nitebant testudinibus cypressinis in insigni loco et in balnearForis in domus pariete avium innumerabilia genera variis coloribus oberrabant inter aureas platanos unguibus rostrisque inauratis cum inauribus torquibusque, margaritas tariola, multa aurea invenimus et rara argentea. Quibus in potestatem redactis interiorem Indiam perspicere cupiens cum universo Caspias portas perveneram exercitu. Vbi cum fertilissimarum regionum admirarer felicitatem, quodam gaudio digna cognoveram loca, quamquam praedixerant nobis incolae regionis eius, ne serpentes et rabida ferarum genera incideremus quae plurima in his vallibus et campis silvisque ac montibus habitabant, nemorum saxorumque latebris occulta. Sed ego, ut fugientem ex proelio Porum primum adsequerer, antequam in desertas orbis terrarum abiret solitudi
Abbreviated transcription (Latin):
acceptaq inditione om̃i eiꝰ regione ordi
reo. Mlense ulilo deficiente indicia fassi¬
acen
ꝑuenimꝰ. ubi mira celeritate pore rege
deuicto. Potiti in gentib diuitiis regia
gaza repleti sumꝰ. quedã noui qr memo
rabili exertitu eiꝰ. in quo fuere pret̾ pe¬
ditũ copias quatuor decĩ milia octingen¬
te. quad rige om̃s falcate capitis ȩlefan-¬
tis trecentis. qui suꝑpositi cũ armatis ia¬
culatoribꝰ turres gestauert̃ ipsã urbẽ
regiã poridomũq armis inuasimꝰ. In qua
numerauimꝰ. Auratosq parietes lami-¬
narũ digitaliũ crassitudine. Quos ego
cũ uisere uellẽ: aliquib locis in tercidi.
U in eã quoq solidã auro sarm̃toq int̃ co¬
lumnas pendentẽ : miratꝰ sũ. In qua folia
aurea fuert̃. racemiq cristallini : quȩ¬
& lechinis erant int̾positi. distinguentibꝰ
smaragdis. Thalami quoq atq cubilia¬
omia margaritis unionibꝰq & carbuncu¬

Expanded text:
acceptaque in condicionem omni eius regione ordinacceptaque in condicionem omni eius regione ordinreo. Mense Iulio deficiente in Indiam Fasiacen pervenimus, ubi mira celeritate Poro rege devicto, potiti ingentibus divitiis regia gaza repleti sumus. Sed ut corabili exercitu eius, in quo fuere praeter peditum copias sedecim milia equitum, octingentae quadrigae, omnes falcatae; captisque elephantis quadringentis qui superpositas cum armatis iaculatoribus turres gestaverant, ipsam urbem regiam Pori domumque armis invasimus, in qua enumeravimus auratosque parietes laminarum digitalium grossitudine. Quos cum aestimare vellem, aliquibus locis intercidi. Vineam quoque solidam auro argentoque inter columnas pendentem miratus sum, in qua folia aurea racemique crystallini erant interpositi distinguentibus smaragdis. Thalami cubiliaque margaritis unionibus et carbuncu
Abbreviated transcription (Latin):
daturꝰ operã. ne aut fabulȩ aut turpi
m̃datio dignꝰ efficiar: etiã naturã animi
mei cu fueris p̾ceptor ñ ignoras solere
me terminũ ȩquitatis custodire. & partiꝰ
om̃ia quȩ gesta sint loqui. & nunc spero
experimentata necesse ee̾t cognoscere.
Ago gr̃as macedonũ iuuenũ uirtuti: & in¬
uicto exercitui nr̃o qͥ in ea pacientia ꝑse¬
teq aberro. nisi tibi ut olimpiadi matri
dis scribã : quȩ tibi ⁊ illis cõmunia ẽe ar¬
bitror. Idq nisi feceris: ñ parũ de nob̃
simplicit̾ iudicare uideris. Priorib litte¬
ris significauerã tibi de soł luneq eclipsi
& de constantia syderũ. aerisq inditis
quȩ oña ñ sine magna cura ordinata
tibi misi. & has nouas implicaturꝰ hysto¬
rias: om̃ia cartis cõmendabo. Quȩ cũ
legis scito ẽẽ talia quȩ cura alexandri
tui cõplecti decuert̃. Mense maio rege
ꝑsarũ dario apđ gangenãnen superato.

Expanded text:
daturus operam, ne aut fabulae aut turpi daturus operam, ne aut fabulae aut turpi mendacio dignus efficiar. Etiam naturam animi mei, cum fueris praeceptor, non ignoras: solere me terminum aequitatis custodire et parcius loqui quam gesta sint omnia. Et nunc spero experimenta necesse esset cognoscere. Ago gratias Macedoniae iuvenum virtuti et invicto exercitui nostro, quia in ea patientia perseietate, nisi tibi ut Olympiadi matri dis scribam; quae tibi et illis communia esse arbitror, idque nisi feceris, parum de nobis simpliciter iudicare videberis. Prioribus litteris significaveram tibi de solis lunaeque eclipsi et de constantia siderum aerisque indiciis, quae non sine magna cura ordinata tibi misi et has novas implicaturus historias omnia cartis commendabo. Quae cum relegis, scito esse talia quae cura Alexandri tui complecti decuerant. Mense Maio rege Persarum Dario apud Gangem amnem superato
Abbreviated transcription (Latin):
Emẜ memor tui etiã int̾dubia belloꝵ
& qͣm te deditũ philosophiȩ nouerã: scriben¬
dũ tibi de generib indie. ac de statu cȩ¬
li: innumerisq serpentiũ & hominũ fera¬
rũq generib exestimaui. ut aliquid ꝑ
nouarũ rerũ agnitionẽ studio ⁊ inge¬
nio possit accedere: quãꝗͣ in te consũma¬
ta prudentia. nullũq adiutoriũ expostu¬
let ratio doctrinȩ. quȩ ate tuoq scło
ac futuris tẽporib c̃ueniat. Tam̃ ut mea
gesta cognosceres quȩ diligis. & ne quid
inusitatũ haberes ea quȩ in india uidi.
ꝑ sũmos labores ac ꝑicula macedonũ
scribenda tibi putaui. &enĩ ñ sunt in¬
digna memoriȩ ac multis modis coacer
ẽ t̾ra quantũ aut bonarũ rerũ pariat.
exstat᷑. & pariens publica figurarũ ac fru¬
ct̾iũ metalloꝵ atq animaliũ. Quȩ hom¬
nia liceat intueri homini. uix suffectura
cot uarietatib rerũ ipsa crediderĩ nomi¬
na .S g de his quȩ primũ cognoui eloqͣr

Expanded text:
er memor tui, etiam inter dubia belloruet quoniam te deditum philosophiae noveram, scribendum tibi de regionibus Indiae ac de statu caeli innumerisque serpentium et hominum ferarumque generibus existimavi, ut aliquid per novarum rerum cognitionem studio et ingenio possit accedere. Quamquam in te consumata prudentia nullumque adiutorium expostulet ratio doctrinae quae a te et tuo saeculo ac futuris temporibus conveniat, tamen, ut mea gesta cognosceres quae diligis et ne quid inusitatum haberes, ea quae in India vidi per summos labores ac pericula Macedonum scribenda tibi putavi. Etenim sunt digna memoriae singula ac multis modis coacervest terra quantum aut bonarum rerum pariat et parens publica ferarum ac fructuum metallorumque atque animalium. Quae si omnia liceat intueri homini, vix suffectura tot varietatibus rerum ipsa crediderim nomina. Sed ego de his quae primum cognovi eloquar
Abbreviated transcription (Latin):
muneribꝰ specu ñ potuerat. Supplex ora¬
bã numina. ut me regẽ totiꝰ orb t̾rarũ
cũ sublimib ꝓtropheis triũphantẽ in ma¬
cedoniã olimpiadi matrimeȩ remitterent.
Quã rẽ frustra me petere ita cognoui. qͦ¬
niã dũ sciscitor si quid etiã unũ uidere
possim dignũ admirationi aut memoriȩ

Expanded text:
muneribus non poterat specus. Supplex oramuneribus non poterat specus. Supplex orabam numina, ut me regem totius orbis terrarum cum sublimibus tropheis triumphantem in Macedoniam Olympiadi matri meae remitterent. Quam rem frustra me petere ita cognovi, quoniam dum sciscitor, si quid etiam adhuc videre possem dignum admiratione aut memoria,
Abbreviated transcription (Latin):
cti. Una tam̃ res saluti fuit. qđ mom̃to
tẽporis he niues delapse sunt. Ymbre
ueniente largo. quẽ ꝓtinꝰ atra nubs sub
sequuta ẽ. Uiseq sunt nubes ardentes
de cȩlo tanquã faces cecidere. ut incensu
earũ totꝰ campus arderet. Uerebant᷑ dice
Iussi milites scissas uestes opponere igribꝰ.
N ox serena c̃tinuo reddita ẽ. nob orantib
Tũ ignes ex integro accendunt᷑. & a secũ
ris epule capiunt᷑. & triduo c̃tinuo sine
sole claro id nob̃ accidit: pendente minaci
nubilo. Ego sepultis ad modũ qͥngentis
militibꝰ qui int̾ niues ꝑierant. castra in de
moueri pcepi. Nã ⁊ edita cȩlo ꝓmuntoria¬
& ad oceanũ in ȩthiopiã uidimꝰ. & theneoᷤ
quoq uidimꝰ montes & antrũ liberi quo
ꝑdidi homines missos. qui dicebant᷑ t̾cia die
febribꝰ mori : qr speluncã dĩ introissent.
Q uod fuisse manifestũ mortib eoꝵ ꝓbaui¬
mꝰ. quia intrari pͣterire legionẽ. & sine

Expanded text:
cti. Vna tamen res fuit saluti, quod momento cti. Vna tamen res fuit saluti, quod momento temporis hae dilapsae sunt nives imbre veniente largo. Quem protinus atra nubes secuta est visaeque nubes ardentes de caelo tamquam faces decidere, ut incendio earum totus campus arderet. Verebantur diceIussi igitur milites scissas vestes opponere ignibus. Nox serena continuo reddita est nobis orantibus. Tum ignes ex integro accenduntur et ab securis nobis epulae capiuntur et triduo continuo sine sole claro id nobis accidit pendente minaci nubilo. Et ego sepultis admodum quingentis militibus qui inter nives perierunt, castra inde mutari imperavi. Nam et edita caelo promunctoria ad oceanum in Aethiopia vidimus et Enesios quoque vidimus montes et antrum Liberi, quo perditos immisimus, quia dicebantur tertia die febribus mori qui speluncam dei introissent. Quod fuisse manifestum mortibus eorum probavimus, quia intrari praeter religionem et sine
Abbreviated transcription (Latin):
marifus fluminis iniuis emersere uorticibꝰ
Cuncces ał ingentib deide plena iuenimꝰ¬
⁊ lec mora qui nos lacessere tẽptabant. &lad¬
ictuꝰ sagittarũ fugiebant: iã deserta in¬
trantib nob loca nichil dignũ eapecta¬
cuncta erecta erant tentoria: largiq
ignes accensi. Cũ repente euri uenti tanta
us flantis exorta ẽ. ut om̃ia tab̾naculoꝵ
pͥncipiaq nr̃a cturbauerit. euertitq ma¬
iorẽ in modũ stupentib nob quadrupe-¬
multo uehementiꝰ uexabant᷑. Eocituq
scintilt & titionib int̾ga uenientibꝰ adu¬
rebant᷑. Tũ hortor milites qui equi nocti¬
ali tẽpore id accidisset. ñ deoꝵ octimbrio¬
urgerit. Uix tandẽ recollectis sarcinis
ex intregro in apriciori ualle: sedẽ cas¬
troꝵ inueni. Ordinatisq reb om̃ibꝰ : cȩ
onẽ metuens. ne castra cumularent᷑: cal¬
care militẽ niuẽ iubebã. ut quã primũ
inuria pedũ tabesceret. proderent᷑ ig¬
nes aliquatenꝰ qui nue pene erant extin¬

Expanded text:
marini fluminis se immersere verticibus. Cynocephalis ingentibus deinde plena invenimus nemora, qui nos adlacessere temptabant et eiectis sagittis fugiebant. Iam deserta intrantibus nobis loca nihil dignum spectacuncta erecta tentoria erant largique ignes accensi, cum repente Euri venti tanta vis flantis exorta est, ut omnia tabernacula principiaque nostra conturbaverit everteritque maiorem in modum stupentibus nobmulto vehementius vexabantur exituque scintillarum et titionum in terga venientium adurebantur. Tum hortor milites quia aequinoctiali tempore id accidisset, non deoruurgeret. Vix tandem recollectis sarcinis ex integro in apriciore valle sedem castrorum inveni ordinatisque rebus omnibus cenaationem metuens ne castra cumularentur, calcare militem nivem iubeo, ut quam primum iniuria pedum tabesceret, proderentur et ignes aliquatenus, qui nive paene erant extin
Abbreviated transcription (Latin):
regna restitui. Qui ut inspirato honore
donatꝰ ẽ. michi thesauros suos oftendit¬
manifestauit: qͦsee ignorabã. E xx quibꝰ
me ⁊ comites meos ⁊ uniuersũ exxercitũ
ditaiit. Factusq ẽ. amicꝰ exx hoste ma
deoꝵ constituerat simulachra: quȩ an
solida eent ego sciens cupio om̃ia uissiꝑ¬
gressus. uix quod memorabile cernerẽ.
nichil pret̾ desertas in oceano siluas cam¬
posq ac montes in habitare elefanti. &

Expanded text:
ratus honor donatus est, mihi thesauros suos manifestavit quos ignorabam; ex quibus me et comites meos et universum ditavit exercitum factusque amicus ex hoste Macdeorum constituerat simulacra. Quae an solida essent ego scire cupiens, omnia pergressuri, si quid memorabile cerneremus, nihil praeter desertos in oceano campos silvasque ac monte
Abbreviated transcription (Latin):
qui nos ut dicerant ꝑ inania & egentia
plerũq aquarũ ꝑ aliquod serpentium
ferarũq loca deduxert̃: in proximã ora¬
culi sedẽ. De quib feris ⁊ serpentib. qr
innumere ⁊ indica lingua erant uocitata
scribendũ tibi ñ putaui. Cũ appropinꝰ¬
quaremꝰ ad regionẽ nob predictã: uidi¬
mus feminas uirosq aliquos pantherũ
lingua esse dicebant. Locꝰ autẽ largus
ture ⁊ opo balsami inm̃so abundabat.
Que plurima ramis suoꝵ innascebant᷑ nemoꝵ
Ex inuesci in cole eiꝰ regionis c̃sueuerant. Etꝰ
cũ sacrariũ nob̾ predictũ ut multis cognitũ
incessissemꝰ pedũ ampliꝰ decimastatura alti¬
or. nigro corpore dentibꝰ caninis. antistes
oraculi apparuit ꝑforatis aurib: ex quibꝰ
pellib uestitꝰ. Atq me cũ more rituq
salutaret: metũ simulatione silerer: ne

Expanded text:
mus; qui nos, ut diximus, per immania et egentia mus; qui nos, ut diximus, per immania et egentia plerumque aquarum plenaque serpentium ferarumque loca deduxerunt in proximam oraculi sedem. De quibus feris et serpentibus, quia innumerae et Indica lingua erant vocitatae, scibendum tibi non putavi. Cum appropinquaremus regioni a nobis petitae, vidimus feminas virosque aliquos pantherarulingua esse dicebant. Lucus erat largus, ture et opobalsamo abundans, quae plurima ramis eorum innascebantur nemorum et vesci incolae eius regionis consueverant. Et cum sacrarium nobis praedictum et multis incognitum incessissemus, pedum amplius decem statura altior, nigro corpore, dentibus caninis, antistes oraculi apparuit, perforatis auribus, ex quibus pellibus vestitus. Atque cum me more rituque salu
Abbreviated transcription (Latin):
facto letꝰ. Dicite michi in quã duo senes hu¬
manitatis eos legẽ ulcens. quid sit istud qđ
michi tã illustre & tã significũ pollicemim:
Tũ uͦ exilaratos blanda mea uoce. Uideb
bores indice : & grece loquentes. Quarũ
unũ uirile robur ẽ. solis. alterũ femini
nũ hanȩ: & ab his quȩ tibi insistent bona
aut mala: nosse poteris. Qua re tunc in¬
credibili deludi me: a barbaris senibꝰ exis¬
timans: pena eos impingi. & aliqua contu¬
melia uissi notari illa dicens. Ita ne eo
maiestas mea ꝑuenit ab occidente usq
in orientẽ: ut a senibꝰ barbaris ac decre¬
tib se nichil falsi cõmiscere exꝑiri modo
anuera dicerent reꝑtur breui : id ñ ẽẽ
uanũ. Orantibꝰ amicis comitibꝰq meis ne
tante rei experim̃to fraudarent᷑: trecen
fasciascen copiis. cũ quibusdã pͣfectis exer¬
citũq cunctũ cũ elefantis & rege poro:
⁊ impedim̃tis om̃ib. Moxq electo robo¬
re iuuentutis. ad mirabilia uisuri specta

Expanded text:
responso laetus “Dicite mihi” inquam “duo senes” humanitatis lege eos mulcens “quid sit illud quod mihi tam illustre et tam magnificum pollicemini”. Tum unus exhilaratus blanda mea voce “Videbibores Indice et Graece loquentes, quarum lignum virile est solis, alterum femineum est lunae, et ab his quae tibi instant bona aut mala nosse poteris”. Qua re tam incredibili illudi me a barbaris senibus existimans, poena eos impingi et aliqua contumelia iussi notari, ita dicens: “Itane eo maiestas mea pervenit ab occidente usque ad orientem, ut a senibus barbaris ac decretibus se nihil falsi commiscere, experiri modoan vera dicerent, appariturum brevi id non esse vanum, orantibus amicis comitibusque meis, ne tantae rei experimento fraudaremur, quadragFasiacen copiis cum quibusdam praefectis exercituque cuncto, elephantis et rege Poro et impedimentis omnibus. Mox lecto robore iuventutis admirabilia visuri spectac
Abbreviated transcription (Latin):
timere bestias nouerã : & occurrere quã
primũ elefantis issi. Deinde alios cũ hastĩ
armatosq sequi equite s. & tubicines om̃s
in pͥma adeẽ acie. eqͦs insedentes p̃cedere
pedites om̃s remanere in castris ussi. Ipse
cũ poro rege ⁊ ȩquitatu p̾cedens uidi
examina bestiarũ in nos erectis ꝓmuscidibꝰ
tendentia. Quoꝵ terga & nigra ⁊ can¬
dida ⁊ rubri coloris: & karia quedã erant.
Hos porꝰ capabił michi in usũ belloꝵ affir¬
mabat facileq auerti posse. si ab ȩquitib
uerberatis ciues ñ desisterent. Qui nichi
niti. Quoꝵ equites cedendo poplites ad¬
modũ octingenos octoginta occidimꝰ.
Detractisq cornib seu dentib insignio¬
nustꝰ preda : in castra ꝑueni. Iusi tunc
plumis & lurica uallũ p̾cingi: ne qͥd iniu¬
riȩ nob elefantoꝵ uiolentia ferarũq ali¬
arũ adferret. Quieta nox fuit usq ad
dibuculo : in alias indie ꝓfecti regiones.¬

Expanded text:
timere bestias noveram, et occurrere quam timere bestias noveram, et occurrere quam primum elephantis iussi; deinde alios cum hastis armatos subsequi equites, et tubicines omnes in prima adesse acie, equos insidentes praecedere, pedites remanere omnes in castris iussi. Ipse cum Poro rege et equitatu procedens video examina bestiarum in nos erectis promuscidibus tendentia. Quorum terga et nigra et candida et rubri coloris et quaedam erant varia. Hos Porus capi habiles mihi in usus bellorum affirmabat facileque averti posse, si ab equitibus verberari sues non desisterent. Qui nihiloniti. Quorum nos equites caedendo poplites admodum nongentos octoginta occidimus, detractisque cornibus et dentibus insigni onustus praeda in castra perveni. Iussi tunc clipeis et lorica vallum praecingi, ne quid iniuriae noctu elephantorum violentia ferarumque aliarum afferret. Quieta nox fuit usque addiluculo in alias Indiae profecti regiones
Abbreviated transcription (Latin):
taliũ sacra pͣterirẽ uestigia. Quibꝰ hono¬
ratis collaudatisq sinistrã partẽ indiȩ
ꝑscrutari institui : ne quid michi in ig
suibona. Palus erat sicca. ⁊ canna ab un¬
dans: ꝑ quã dũ transitũ tẽptaremꝰ: be¬
lua noui generis ꝓsiliuit. Quȩ serra¬
to tgo: alterũ caput lune simił hẏpo
tamo pectora corcodrilli gerens. Alte¬
rũ simillimũ duris munitũ caput den
tib qđ duos milites repentino occidit¬
uno ictu. Quã ferreis uix unquã cõ¬
minuimꝰ malleis. quã hastis ñ ualebamꝰ
transfigere admiratisictis : diuq noui¬
tatẽ
Ubi dũ castra ꝑ quinquaginta longũstadia¬
& latũ fere collocassemꝰ iuxta amnẽ buę¬
ra nocte hora diei undecima. Cũ subito
pabulatores lignatoresq exanimati om̃s
mꝰ uenire ex siluis elefantoꝵ inm̃sos gre¬
cos: ad expugnanda castra. Imꝑaui si qui¬
dẽ ego thessalicis equitibꝰ ut ascenderent
eqͦs secũq tollerent suos. quoꝵ grunnitꝰ

Expanded text:
talium sacra praeterire vestigia. Quibus honoratis collaudatisque sinistram partem Indiae scrutari institui, ne quid mihi in ignsui bona. Palus erat sicca et coeno abundans. Per quam cum transire temptaremus, belua novi generis prosilivit serratomile, corcodrillo gerens alterum simillimum duris munitum dentibus, quod caput duos milites repentino occidit ictu. Quam ferreis vix umquam comminuimus malleis, quam hastis non valuimus transfigere. Admirati autem sumus diu novitatem  quinquaginta in longum et latum fere stadia collocavissemus iuxta amnem Bue nocte hora diei undecima, cum subito pabulatores lignatoresque exanimes omnesmus: venire e silvis elephantorum immensos greges ad expugnanda castra. Imperavi ergo Thessalicis equitibus, ut ascenderent equos secumque tollerent sues, quorum grunnitus
Abbreviated transcription (Latin):
mentis uariis erat: ⁊ curationib feminarũ
& tunc demũ ingrediebat᷑ ad regẽ. Atq
ita potest fieri ut sara postꝗ placuerat re¬
gi: & dũ ꝑ annũ eiꝰ p̃parabat᷑ introitꝰ ad
regẽ : quod interĩ abrahe pharao multa do¬
nauerit. & pharao postea ꝑcussus sit a dño
illa adhuc intacta ab eiꝰ c̃cubitu ꝑmanente.
de quib in genesi dicit᷑ numerauit
expeditos uernacłos suos. expeditos diocit
iuuenes ad bellũ ꝓmptos: & qui ñ fuert̃
uxorati. De quib in sequentib dix̃: exx¬
ceptis his que comedunt iuuenes. & ꝑse¬
quutꝰ ẽ. eos usq addan. Dan phenicis op¬
pidũ ẽ. quod ñc̃ paneas dicit᷑: ubi unꝰ de fon¬
tib iordanis orit᷑: qͥ dicit᷑ dan. alt̃ uͦ ior
& his duob fontib qui ñ ꝓcul a se distant
in unũ riuulũ federatis : iordanis appel¬
lat᷑. Ergo sic̃ exx duob fontib unꝰ fluuiꝰ:
ita ex nominib duob una appellatio pro

Expanded text:
mentis variis erat et curationibus feminarum, mentis variis erat et curationibus feminarum, et tunc demum ingrediebatur ad regem. Atque ita potest fieri ut Sara postquam placuerat regi, et dum per annum ejus praeparabatur introitus ad regem, quod interim Abrahae Pharao multa donaverit, et Pharao postea percussus sit a Domino, illa adhuc intacta ab ejus concubitu permanente. de quibus in Genesi dicitur: Numeravit expeditos vernaculos suos. Expeditos dixit juvenes ad bellum promptos, et qui non fuerunt uxorati. De quibus in sequentibus dixit: Exceptis his quae comederunt juvenes. Et persecutus est eos usque ad Dan. Dan Phoenicis oppidum est, quod nunc Paneas dicitur, ubi unus de fontibus Jordanis oritur, qui dicitur Dan; alter vero Jor: et his duobus fontibus, qui haud procul a se distant, in unum rivulum foederatis, Jordanis appellatur: 319 et sicut ex duobus fontibus unus fluvius, ita ex nominibus una appellatio pro
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs eadẽ scriptura cõmemorat. tacen¬
t᷑ anni dũ alioꝵ adnumerent᷑: queri solet.
Quib ẽ. respondendũ : qm̃ ñ sunt in eo or¬
dine in quo tẽpoꝵ dinumeratio discessione
gignentiũ & genitoꝵ successione :̃ tecit᷑.
ob hanc causã eoꝵ uite ñ adnumer. i an¬
nos. Iste autẽ ordo qui dirigit᷑ ab adã usq
ad noe. & inde usq ad abraham: sine nu-¬
mero annoꝵ neminẽ c̃tinet.
se ẽ. pat̃ gesche uł que fuit iesca: ita in
telligendũ ẽ. Thare geni t abraham: &
Enachor ⁊ aran. Aranuꝰ genuit loth ⁊ mel
& sarai cognom̃to iescã. & accepert̃ uxo¬
res abraham sarai: & nachor melchã. Nec¬
dũ uero int̾ paruos & frm̃ filios: nuptie
lege ꝓhibite sunt.
uerit᷑ quomͦ sara cũ a pharaone rapta
fuerit ab eo uiolata eẽ ñ credat᷑: nisi¬
qr iuxta librũ hester quecũq mulierũ
placuisset regi. apud ueteres sex mensib
ungebat᷑ oleo mirteto: & sex mensib in pig¬

Expanded text:
uos eadem Scriptura commemorat, tacenuos eadem Scriptura commemorat, tacentur anni, cum aliorum adnumerentur, quaeri solet. Quibus est respondendum, quoniam non sunt in eo ordine in quo temporum dinumeratio decessione gignentium et genitorum successione contexitur, ob hanc causam eorum vitae non adnumerari annos. Iste autem ordo qui dirigitur ab Adam usque ad Noe, et inde usque ad Abraham, sine numero annorum neminem continet. se est pater Iescae, vel quae ftelligendum est: Thara genuit Abraham, et Nachor, et Aran. Aran vero genuit Loth et Melcham, et Sarai cognomento Iescam, et acceperunt uxores, Abraham Sarai, et Nachor Melcham. Necdum vero inter patruos et fratrum filios nuptiae lege prohibitae sunt. CAPUT XL. Quomodo Sara, cum a Pharaone rapta fuerit, ab eo violata esse non credatquia juxta librum Hester quaecunque mulierum placuisset regi apud veteres, sex mensibus ungebatur oleo myrteo, et sex mensibus in pig
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura ñ cõmemorauit quando ex gen¬
te caldea cũ suis ꝓfectꝰ ẽ. thare & habita¬
uet in mesopotamia : ubi ñ solũ abraham
filiꝰ eiꝰ uerũ etiã sara nurꝰ. ⁊ loth nepos eiꝰ
comiemorant᷑. qđ eos duxerit secũ : nisi
forte quod a pat̾na & fr̃na pietate disci¬
uerat. & suꝑstitioni adheserat caldeoꝵ: ⁊
postea inde siue penitendo siue ꝑsequutio¬
nẽ passus: quod suspectiꝰ habet᷑ ⁊ ipse mi¬
grauerit. & facti st̃ om̃s dies thare ducen¬
toꝵ qͥnq annoꝵ : ⁊ mortuus ẽ. in aran.
Non sic autẽ accipiendũ ẽ. quasi om̃s hos di¬
es ibi egerit: s qr om̃s dies uitȩ suȩ qͥ fue¬
rt̃ anni ducenti quinq ibi copleuerit. Ig¬
norat᷑ autẽ quot annis uixerit thara in
in ista serie generationũ ubi diligent̃ cõ¬
memorant᷑ quot annis quisq uixerit. hu¬
ius soliꝰ numerũ annoꝵ uite ñ comendatũ¬
uod enĩ quorũdã ee.¬

Expanded text:
Scriptura non commemoraverit, quando ex genScriptura non commemoraverit, quando ex gente Chaldaea cum suis profectus est Thara, et habitavit in Mesopotamia, ubi non solum Abraham filius ejus, verum etiam Sara nurus et Loth nepos ejus commemorantur quod eos duxerit secum, nisi forte quod a paterna et fraterna pietate desciverat et superstitioni adhaeserat Chaldaeorum, et postea inde, sive poenitendo, sive persecutionem passus quod suspectius habetur, et ipse migraverit? Et facti sunt omnes dies Tharae ducentorum quinque annorum, et mortuus est in Aran. Non sic accipiendum est quasi omnes hos dies ibi egerit, sed quia omnes dies vitae suae, qui fuerunt anni ducenti quinque, ibi compleverit. Ignoratur autem quot annis vixerit Thara in in ista serie generationem, ubi diligenter commemoratur quot annis quisque vixerit, hujus solius numerum annorum vitae non commemoratuQuod enim quorumdam q
Abbreviated transcription (Latin):
siderio tenebat᷑. Que spes & desidiũ dõ iu
bente atq adiuuante ⁊ illo obediente:
fuerant amputanda. Non sane incredibi¬
lit̾ eaistimat᷑. cũ postea sequutꝰ  nachor
patrẽ suũ. tunc abraham p̾ceptũ dñi
implesse: ut cũ sara c̃iuge sua ⁊ loth fi¬
lio fr̃is sui exiret de carran. Narrat᷑ enĩ¬
nerit in mesopotamiã & habitauerit in¬
aran. Tacet᷑ autẽ de uno eiꝰ filio qͥ uoca¬
bat᷑ nachor : tanquã eũ nonduxerit secũ.
S inuenimꝰ postea cũ seruũ suũ mitteret
abraham ad accipiendã uxorẽ filio suo ỹ¬
saac: ita scriptũ ẽẽ. & accepit puer decẽ
nis dñi sui secũ. & exsurgens ꝓfectꝰ ẽ. in
mesopotaniã in ciuitatẽ nachor. Isto ⁊
aliis sacrȩ huiꝰ historiȩ testimoniis ostendit᷑
etiã nachor exisse de regione caldeoꝵ: se¬
desq estituisse in mesopotamia. ubi cũ pa¬
tre suo habitauerat abraham. Cir gͦ eum

Expanded text:
sisibente ac juvante, et illo obediente, fuerat amputandum. Non sane incredibiliter existimatur, cum postea secutus esset Nachor patrem suum, tunc Abraham praeceptum Domini implesse, ut cum Sara conjuge sua, et Loth filio fratris sui exiret de Carra. Jam nerit in Mesopotamiam, et habitaverit ibi. Tacetur autem de uno ejus filio, qui vocabatur Nachor, tamquam eum non duxerit secum; sed inveniemus postea, cum servum suum mitteret Abraham ad accipiendum uxorem filio suo Isaac, ita scriptum est: Et accepit puer decem ini sui secum, et exsurgens profectus est in Mesopotamiam in civitatealiis sacrae hujus historiae testimoniis ostenditur etiam Nachor exisse de regione Chaldaeorum, sedesque constituisse in Mesopotamia, ubi cum patre suo habitaverat Abraham. Cur ergo eum
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ patres ur̃i: ñ ait postꝗͣ mortuus ẽ. pat̾
eiꝰ exxiit de carran. s inde hic cũ eũ collo¬
cauit postquã mortuus ẽ pat̾ eiꝰ. Intelligen¬
dũ ẽ. gͥ loquutũ dm̃ fuisse ad abraham cũ
eẽt in mesopotamia pͥriꝰquã habitaret in
carran s eũ in carrã ꝑuenisse cũ patre re¬
tento. apud se pͣcepto dĩ & inde exisse sep¬
tuagesimo qͥnto anno: patris autẽ sui cen¬
tesimo qͣdragesimo & quinto : collocatio¬
nẽ uͦ eiꝰ in t̾ra canaan ñ ꝓfectionẽ de carrã
post mortẽ patris eiꝰ factã ẽẽ dicit : quia
iã mortuus erat pat̾ eiꝰ quando emit tram
cũiꝰ iã suȩ rei cepit ẽẽ possessor. Qđ autẽ
iã in mesopotamia c̃stituto. hoc ẽ. iã egres¬
so de t̾ra caldeoꝵ: dicit dñs egrede de t̾ra
tua & de cognatione tua ⁊ de domo patͥs
tui: ñ ut corpꝰ inde m& eiceret. quod iã
fecerat: s animũ auellere dicit᷑. Non enĩ¬
inde exierat animo: si spe redeundi & de¬

Expanded text:
et patres uestri, non ait: \'Postquam mortuus est pater eius, exiit de Charra\'; sed: \'Inde hic eum conlocauit, postquam mortuus est pater eius\'. Intellegendum est igitur locutum Deum fuisse ad Abraham, cum esset in Mesopotamia, priusquam habitaret in Charra; sed eum in Charram peruenisse cum patre, retento aput se praecepto Dei, et inde exisse septuagensimo tesimo quadragesimo et quinto. Collocationem vero ejus in terra Chanaan, non profectionem de Charra, post mortem patris ejus factam esse dicit: quia jam mortuus erat pater ejus quando emit terram cujus jam suae rei coepit esse possessor. Quod autem jam in Mesopotamia constituto, hoc est, jam egresso de terra Chaldaeorum dicit Dominus: Egredere de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui, non ut corpus inde eiceret, quod iam fecerat, sed ut animum auelleret, dicitur. Non enim exierat inde animo, si spe redeundi et de
Abbreviated transcription (Latin):
conugio donatꝰ est. Celebratis enĩ ipsius
ex more nuptiis: mox malliacensi sese repͣ¬
sentat silur. causa sic̃ credebat uenandi: s
longe alit̾ p̾iderat nr̃i clem̃tia redempto¬
ris. Iam quippe tempꝰimminebat quo infe
in effabilis miscđia condere asilum impera¬
rat : qđ miseros a diaboli morsib erutos.
a suaq uanitate secretos. cel estia ꝑduceret
ad regna. Aduemente uͦ principe: nor¬
mannorũ iam dicta rabies. illũ non ualint
latere. Ad horum demq feritatẽ refrenin¬
dam. nutu sapientissime recent̃ accepte con¬
uigis: eo in loco quo głosi apłi Petri modo
cernt᷑ monasteriũ : iubet dux multe forti

Expanded text:
conjugio donatus est. Celebratis enim ipsius conjugio donatus est. Celebratis enim ipsius ex more nuptiis mox Malleacensi sese repraesentat silvae causa, sicut credebatur, venandi. Sed longe aliter providebat nostri clementia Redemptoris. Jam quippe tempus imminebat quo in feineffabilis misericordia condere asilum imperarat, quod miseros a diaboli morsibus erutos, a suaque vanitate secretos, coelestia perduceret ad regna. Adveniente vero principe Normannorum jam dicta rabies illum non valuit latere. Ad horum denique feritatem refrenandam, nutu sapientissimae recenter acceptae conjugis eo in loco quo gloriosi apostoli Petri modo cernitur monasterium, jubet dux multae forti
Abbreviated transcription (Latin):
alios uexare parata p̃dicat᷑.: prephatũ flu¬
men quam sepe solita erat introire. ac quos¬
cũq poterat honis om̃ib nudatos neci da¬
bat. Horũ gladio: collibtorũ post non
minimã suoꝵ stragem deleta cantat᷑ ma¬
xima multitudo. Istiꝰ nempe modi a ue¬
terib accepimꝰ insulam finsse adusq pie
recordationis Willelmi aquitatiorum
Fortissimi ducis. ⁊ pictauensiũ comitis tẽ¬
pora: illius Willelmi genitoriscinꝰ ope
⁊ aiilio fundata sunt męnia monasterii
malliacensi s. in quo uenerant᷑ pia głosi
Rigomeri m̃bra: xp̃i dm̃ confessoris ac
sacerdotis. Uerum hinꝰ rei felatio: con¬
gruo dõ auctore narrabit᷑ loco. Qui
głosus princeps dum ad regni fastigia or¬
dinanda eẽt ascitus. eaq marime animi uir¬
tute quam ferro regere exoptaret. obtima¬
tum ꝓpriorũ consiliis sororis odonis famo¬
sissui comitis hemmȩ scilicet religionis
amice ac scientia suffulte ut patuit ex fine.

Expanded text:
alios vexare parata praedicatur, praefatum flualios vexare parata praedicatur, praefatum flumen quam saepe solita erat introire, ac quoscunque poterat bonis omnibus nudatos neci dabat. Horum gladio Collibertorum post non minimam suorum stragem deleta cantatur maxima multitudo. Istius nempe modi a veteribus accepimus insulam fuisse ad usque piae recordationis Willelmi Aquitanorum fortissimi ducis, et Pictaviensium comitis tempora, illius Willelmi genitoris, cujus ope et auxilio fundata sunt moenia Monasterii Malleacensis, in quo venerantur pia gloriosi Rigomeri membra Christi Domini confessoris ac sacerdotis. Verum hujus rei relatio congruo, Deo auctore, narrabitur loco. Qui gloriosus princeps, dum ad regni fastigia ordinanda esset adscitus, eaque maxime animi virtute quam ferro regere exoptaret, optimatum propriorum consiliis, sororis Odonis famosissimi comitis, Hemmae, scilicet religionis amicae ac scientia suffultae, ut patuit ex fine,