comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim idcirco una eẽ putanda ẽ. qui a con¬
tinue dicitur & sibimet ꝓpinq: animal
gessibile bipes posset enimuideri horũ
continua et subuna prolatione. unã facere
enuntiationem. sed hoc aristoteles negat
Nimnon idcirco una oratio ẽ . quia ꝓpinꝙ
& continuedicitur curautem unasit. al¬
terius ẽ hoc tractare negotii. et deeo dis¬
putat in his libris quos meta phisica in¬
scripsit quodẽ opus philosophi primi
Est autemuna oratio enuntiatiua. quȩ
unum signif. ł coniunctioneuna. plures
autem quae plures & non unum ł in coniunete
Nuplicem modum unarum
multarũqi orationũ eẽ demintiat. Est
namq una oratio ł cumunamrẽ signif
ł cum coniunctione una ẽ . ut ẽ ea quȩ dicit
animalrationale mortale homo ẽ hane
enim huiusorationis sententiam i n ullũ
inmultas significationes diducere pote¬
ri Sedunum quiddom significat. & ẽ pt̃

Expanded text:
enim idcirco una esse putanda est, quia conenim idcirco una esse putanda est, quia continue dicitur et sibimet propinque, animal gressibile bipes. Posset enim videri horum continua, et sub una prolatione dicta, unam facere enuntiationem; sed hoc Aristoteles negat. Nam non idcirco una oratio est, quia propinque et continue dicitur. Cur autem una sit, alterius est hoc tractare negotii, et de eo disputat in his libris quos Metaphysica inscripsit, quod est primi opus philosophi. Nobisum est. Est autem una oratio enuntiativa vel quae unum significat, vel conjunctione una. Plures autem, quae plura, et non unum, vel inconjunctae. Duplicem modum unarum multarumque orationum esse denuntiat. Est namque una oratio vel cum unam rem significat, vel cum conjunctione una est, ut est ea quae dicit, animal rationale mortale homo est: hanc enim hujus orationis sententiam nullus in multas significationes diducere poterit, sed unum quoddam significat, et est praeter
Abbreviated transcription (Latin):
eorumq: ponit exemplum in quocũ plu¬
ra sint nomina. nisi addito tamen uerbo in
enuntiationis proprietatem & significan¬
tiam ñ uenit ut est definitio hominis¬
nitio. Cuisi non aut ẽ. aut non est. aut
aliquid huius modi addatur. enuntiatio
eẽ non poterit Nam siquisdicat animal
rationale mortale. nulla in co falsitas¬
ad huo aut ueritas intelligitur Si uero
addat᷑ ẽ ut sit animal rationale morta¬
le ẽ enuntiatio sineulla dubitatione ꝑ¬
ficitur. Solumigitur uerbum enuntia¬
tiuam simplicem continet orationem
Quare autem unum quiddamẽ
& ñ multa animalgressibile bipes neꝙ
enimeo quod propinque dicuntur unum
erit. est alterius hoctractare negotii
Cum desimplicib atq unis orationib lo¬
queretur: desinitionem hominis int̃ posuit
dequanunc hoc dicit: Ita quidem int̃posi¬
taẽ definitio hominis. tamquam si un a
eẽt oratio Cur autem una sit oratio.
nunc in quid dicere in t̾mittimꝰ Neq

Expanded text:
Eorumque ponit exemplum, in quo cum pluEorumque ponit exemplum, in quo cum plura sint nomina, nisi addito tamen verbo in enuntiationis proprietatem et significantiam non venit, ut est defini. Cui si non aut est, aut non est, aut aliquid hujusmodi addatur, enuntiatio esse non poterit. Nam si quis dicat, Animal rationale mortale, nulla in eo adhuc falsitas aut veritas intelligitur. Si vero addatur est, ut sit, Animal rationale mortale est, enuntiatio sine ulla dubitatione perficitur. Solum igitur verbum enuntiativam simplicem continet orationem. Quare autem unum quiddam est et non multa, animal gressibile bipes, neque enim eo quod propinque dicuntur, unum erit. Est autem alterius hoc tractare negotii. Cum de simplicibus atque unis orationibus loqueretur, definitionem hominis interposuit, de qua nunc hoc dicit. Ita quidem interposita est definitio hominis, tanquam si una esset oratio. Cur autem una sit oratio nunc, inquit, dicere intermittemus. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
cat uerum uł falsum nisi ei aut ẽ aut crit.
aut suit addatur Communione uocabui
ususat logon de quo superius tractabat reti¬
cuit. ut non orationem intellegeremus
sed potius rationem dequare illis nunc
satis facimus. si qui grȩc orationis peria
nos fortecul pabunt: cur quod illic ñ fuit
nrãe trans lationi adiecerimus Nosenĩ
ad faciliorem intellectum latinae orationi
famulantes hocad posuimus quia deora¬
tione loquentib: intellectus adrationem
nsud ẽt adiectum transferri non poterat.
Iotum uero quod dicit. taleẽ. Enuntiatiuȩ
orationes sunt simplices. has uerba consti¬
tuunt Ex duob enim nominib solis
enuntiatio non fit ex nomine aut̃ & uer¬
bofit ut est homouiuit. Fit quoq exso¬
lis uerbis ut est. ambulare moueriẽ cit
enam ex casu uerbi. ut socrates siunt ctamł
dieserit erit enim & fuit. uerbi casus suNt
quo circa enuntiatiuam orfationem sim¬
plicem sola maxime uerbui constituuat

Expanded text:
cat verum vel falsum, nisi ei aut est, aut erit, cat verum vel falsum, nisi ei aut est, aut erit, aut fuit, addatur, communione vocabuli usus, ad λόγον de quo superius tractabat, retulit, ut non orationem intelligeremus, sed potius rationem. De qua re nunc illis satisfacimus qui Graecae orationis periti nos forte culpabunt, cur quod illic non fuit, nostrae translationi adjecerimus. Nos enim ad faciliorem intellectum Latinae orationi famulantes hoc apposuimus, quia de oratione loquentibus intellectus ad rationem, nisi id esset adjectum, transferri non poterat. Totum vero quod dicit tale est: enuntiativae orationes si sunt simplices, has verba constituunt. Ex duobus enim nominibus solis enuntiatio non fit, ex nomine autem et verbo fit, ut est, homo vivit. Fit quoque ex solis verbis ut est, ambulare moveri est. Fit etiam ex casu verbi, ut, Socrates fuit, vel etiam, dies erit. Erit enim et fuit verbi casus sunt. Quocirca enuntiativam orationem simplicem sola maxime verba constituunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tiatiuarum orationum Aliaes̃ ꝑse unae
ut ẽ homo animal ẽ. aliae conuinctione
unae ut .ẽ Si homoẽ animal ẽ. homo ẽ enĩ
& animał ẽ dua es sed iddita coniuinctio¬
ne quatẽ si una redditur. earum autem
matio secunda negatio hoc enim tollit
negatio quod affirmatio ante constituit.¬
& hoc negatio diuidit qđ illa coniunx̃
Ennuntiatiuarum igitur orationum eay
quaes ꝑseunae. prima ẽ affirmatio deinde
negatio Aliae ueros non ꝑse unae. sed cũ
aut aliquid hui modi addatur. ñ dũc̃ ratio
enuntiatiua. Aristoteles in grcotextũ non
ht̃ itaut nos supra posuimꝰ. sed hocmodo
Et enim hominis si ñ aut ẽ auterit aut funt
& cetera
Subint ellegendũ relinquente philosopho
qđ deratione diceret id est definitione quã
graeci legon dicunt sed cum supra deora¬
tione tractasset quae apud illos codẽ modo
logos uocatur dum de hominis ratione
id ẽ definitione uellet diccre qm̃ non signisi¬

Expanded text:
tiativarum orationum aliaetiativarum orationum aliaee unae, ut est, si homo est, animal est. Homo est enim et animal est, duae sunt, sed addita conjunctione quae est si, una redditur. Earum autem matio, secunda negatio. Hoc enim tollit negatio quod affirmatio ante constituit, et hoc negatio dividit quod illa conjunxit. Enuntiativarum igitur orationum earum quae sunt per se unae, prima est affirmatio, deinde negatio. Aliae vero sunt non per se unae, sed cum aut aliquid hujusmodi addatur, nondum est oratio enuntiativa. Aristotelis in Graeco textus non habet ita ut nos supra posuimus, sed hoc modo: Etenim hominis si non aut est, aut erit, aut fuit, et caetera. Subintelligendum relinquente philosopho, quod de ratione diceret, id est de diffinitione quam Graeci λόγον dicunt. Sed cum supra de oratione tractasset, quae apud illos similiter λόγος vocatur, dum de hominis ratione, id est definitione vellet dicere, quoniam non signifi
Abbreviated transcription (Latin):
aris toteles ostendere multas cẽ orationes. &
Nononinem orationem cẽ enuntiatiuam¬
Depraccatio oritio quidemẽ sed nequera
neque falsa
Etenim de p̃catio inorationis spetieb ponit᷑
Sed nulla in eaueritatis natura falsitatisq
cognoscitur Etcetera quidem relinquant᷑
Rethonꝗ̧ enĩ ł poctice conuenientior consi¬
deratio e e nuntiua uero p̃sentisẽ speculationis
Dep̃catiuam inquid ut optatiuam
& uocatiuam atq imperatiuam poctisatq
oratorib relinquamus Illis enimł adimi¬
tandosł ad mouendos affectus. cetere ora¬
tionis speciesad sumuntur Nosuero phi¬
sophi quib ueritatis & falsitatis difrtio
curaetꝰ deilla sola oratione tractamus
in quautrum libet horum possitagnosci
Inennuntiatione uero aut ueritasin ẽ. aut
falsitas quocirca nos quoq deenuntiatio¬
ne traccemus Est autem una prima oratio
enuntiatiua affirmatio deinde nega¬
tio Alia cuero coniumctione unac. enun¬

Expanded text:
Aristoteles ostendere multas esse orationes, et Aristoteles ostendere multas esse orationes, et non omnem orationem esse enuntiativamDeprecatio oratio quidem est, sed neque vera neque falsa. Etenim deprecatio in orationis speciebus ponitur, sed nulla in ea veritatis natura falsitatisque cognoscitur. Caeterae igitur relinquantur. Rhetoricae enim vel poeticae convenientior est consideratio. EDeprecativam, inquit, et optativam, et vocativam, et imperativam, poetis atque oratoribus relinquamus. Illis enim vel ad immittendos vel ad movendos affectus caeterae orationis species assumuntur. Nos vero philosophi, quibus veritatis falsitatisque discretio est curae, de illa sola oratione tractamus in qua utrumlibet horum possit agnosci. In enuntiatione vero aut veritas inest aut falsitas, quocirca nos quoque de enuntiatione tractemus. Est autem una prima oratio enuntiativa, affirmatio, deinde negatio; aliae vero omnes conjunctione unae. Enun
Abbreviated transcription (Latin):
hoc instrum̃tum sensa proferri. sed camen
rem eẽ orationem scđm positionẽ ꝑ quam¬
proprias sententias demonstiemꝰ. Cuius
emimrei partes ad placitums̃. Ipsa quoq ẽ
ad placitum sed orationis partes nom̃ & uer
bume haec dutem sunc ad placitũ ñ natura
Oratio igitur ipsa secundum placitum po¬
sitionemq ẽ. sed non ẽ naturilit̃ constituta
Est autem integra desinitio orationis haec
Oratio ẽ uox significatiua scđm placitum
cuꝰ partes aliquid extra significeNT
Enuntiatiua uero nonomnis sed inquai
uerũ uel falsuminest Non autem in om̃ib:
ut dep̃catio oratio quidemẽ. sed neq ueri
neq falsa
Srationis ut supra iam deximꝰ mulie s̃spe¬
dies Est enimoratio prima optatiua ut
utinam tibi istam mentẽ di in mortales
ratiua ut cape da hocdortio .iiii. dep̃ca
tiatiua. ut diesẽ diesñẽ sed in hac sola
specicorationis ueritas & falsitasi nea
In illi suero ceteris minime uolens autem

Expanded text:
hoc instrumentum sensa proferri, sed tantum hoc instrumentum sensa proferri, sed tantum rem esse orationem secundum positionemproprias sententias demonstremus. Cujus enim rei partes ad placitum sunt, ipsa quoque ad placitum est. Sed orationis partes nomen et verbum sunt, haec autem sunt ad placitum, non natura. Oratio igitur ipsa secundum placitum positionemque est, sed non est naturaliter constituta. Est autem integra definitio orationis: haec: Oratio est vox significativa secundum placitum, cujus partes aliquid extra signficant. enuntiativa vero non omnis, sed in qua verum vel falsum inest; non autem in omnibus, ut deprecatio oratio quidem est, sed neque vera neque falsaOrationis ut supra jam diximus multae sunt species: est enim oratio prima optativa, ut. Utinam tibi istam mentem dii immortales rativa, ut Cape, da hoc, Portio. Quarta, deprecatiativa, ut dies est, dies non est. Sed in hac sola specie orationis veritas et falsitas inest, in illis vero caeteris minime. Volens autem
Abbreviated transcription (Latin):
omnino significare separatas. Qđ ergo dic̃
sed non secundum se. id est in eo qđ ẽ sorex. rex
ꝑ senichil significat. sed tam̃ quiddã cõsignisi¬
cat quod cum tota nominis compositione
de signat. cum &so syllabi arex. iuncta in
unum id quodẽ sorex. in tota syllabarum
coniunctione designat:
Est autemoratio omnis quidem significati¬
ua non sicut instrumentum sed quẽ ad mo¬
dumdictũ ẽ. sccundum placitum:
Plato. nomina naturalia eẽ constituit et
hoc hino probare contendit quod quȩdam
suppellex & quodammodo instrum̃tum st̃
inuicẽ sensa ꝓtendi Naturaliũ uero suppel¬
lectiless. naturales ut oculi inserum̃ta qui¬
dems uidendi qui uisus resnaturalise qua¬
re. oculos quoq naturale s eẽ necesseẽ Ita etiã
oratio rerum naturalium suppellexẽ atꝙ
instrumentũ. id est sententiaium Quare
ipsa quoqueẽ naturalis. Aris toteles autt̃
non eẽ instrumentum non dicit non ꝑ

Expanded text:
omnino significare separatas. Quod ergo dicit, omnino significare separatas. Quod ergo dicit, sed non secundum se, id est in eo quod est sorex, rex per se nihil significat, sed tantum quiddam consignificat, quod cum tota nominis compositione designat, cum et so syllaba et rex juncta in unum, id quod est sorex, in tota syllabarum conjunctione designet. Est autem oratio omnis quidem significativa, non sicut instrumentum, sed quemadmodum dictum est, secundum placitum. Plato nomina naturalia esse conshoc hinc probare contendit, quod quaedam supellex et quodammodo instrumentum sint invicem sensa prodendi, naturalium vero supellectiles dem sunt videndi, qui visus res naturalis est. Quare oculos quoque naturales esse necesse est, ita etiam oratio rerum naturalium supellex est, atque instrumentum, id est sententiarum. Quare ipsa quoque oratio est naturalis. Aristoteles autem non sicut instrumentum, non dicit non per
Abbreviated transcription (Latin):
Sũ ita negetur ut enunti atio constitui
possit. affirmatio negatiore ꝑficitur
Si qui senimdicat homouiuit affirmatiõẽ
homonon uiuit negatioẽ docet autem
dictionem nonec̃ uocem sccundum positio¬
nem ꝑse signi ficantem perhoc quod ait
Sednonuna hominis syllaba unaenim
hominis syllaba dictionon est
Id curco ꝗd nihil ꝑse separata significat ut¬
ino &mo. &inceteris quȩ supra ostendimꝰ
Omnis enim eius modi pars. quae ꝑsenchil
significat ñ ẽ dictio sed tom̃ intotono¬
mine quiddã positũ designat & consignisi¬
cat ut ineo quod ipse ponit exemplo¬
Uecineo qđẽ sorex rex signific̃ sed uoxẽ
Inunc sola. Induplicib uero signisi qui¬
dem sed non sed m seque idmodum dictim ẽ¬
In eo inquid qđ ẽ sorea rex uidecur quidem
aliquid significare. Sed cum toto nomine con¬
significat potus quam quicquam perse ipsũ
designat quemad modũ supraum dictum est
Docuit enim supra parte sonitiouus nichil

Expanded text:
tum ita negetur, ut enuntiatio constitui tum ita negetur, ut enuntiatio constitui possit, affirmatio negatione perficitur. Si quis enim dicat, homo vivit, affirmatio est; homo non vivit, negatio. Docet autem dictionem esse vocem secundum positionem per se significantem per hoc quod ait, sed non una hominis syllaba. Una enim hominidcirco quod nihil per se separata siglificatho, et mo, et in caeteris, ut supra ostendimus. Omnis enim hujusmodi pars quae per se nihil significat, non est dictio, sed tantum in toto nomine quiddam positum designat et consignificat, ut in eo quod ipse ponit exemploest 'sorex' 'rex' significat, sed vox est nunc sola. In duplicibus vero significat quidem, sed non secundum se, quemadmodum dictum eIn eo, inquit, quod est sorex, rex videtur quidem aliquid significare; sed cum toto nomine consignificat potius quam quidquam per seipsum designet, quemadmodum supra jam dictum est. Docuit enim supra partes nominis nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dicens orationis partes ut dictionem
signisicare non ut affirmationem hoc
conuenienti monstrauit exemplo.
homo in quid dictio ẽ & ẽ parsorationis
si in tota oratione ponatur. ut ẽ. homo
animabẽ. Ergo hic quod dicimus ho¬
mo dictio qua edamẽ sed affirmatioñẽ
cumergo nom̃ hoc id est homo pars
orationis sit & affirmatioñsit. docet᷑
uerumeẽ quoddicitur orationis par¬
tes significare ut dictionẽ ñ ut affirma¬
tionem. docet autemilla res nom̃ hoc
ad firmationem noneẽ. qđ in affirma¬
tione semper ueritas aut filsitas inuenitur
Nom̃ uero simpliciter dictum. neq uerũ neq
falsũẽ : quare nom̃ hoc idẽ homo non ut
assirmatio consignificat. sed designat ali¬
quid simplea Signisicat aliquidigitur
ut dictio haec autem dictio sier aliquid
erit affirmatio Sienim quisdicat homo ẽ
ł homouiuit sit affirmatio atq hocẽ qđ
ait Sed erit affirmatio uel negatio siquid
addatur
Dienim aliquid ita opponatur ł opposi¬

Expanded text:
dicens, orationis partes ut dictionem significare, non ut affirmationem, hoc convenienti monstravit exemplo: Homo, inquit, dictio est, et est pars orationis, si in tota oratione ponatur, ut est, homo animal est. Ergo id quod dicimus homo, dictio quaedam est, sed affirmatio non est. Cum ergo nomen hoc, id est homo, pars orationis sit, et affirmatio non sit, docet verum esse quod dicitur, orationis partes significare, ut dictionem, non ut affirmationem. Docet autem illa res nomen hoc affirmationem non esse, quod in affirmatione semper veritas aut falsitas invenitur, nomen vero simpliciter dictum, neque verum neque falsum est. Quare nomen hoc, id est homo, ut affirmatio non significat, sed designat aliquid simplex, significat igitur aliquid, ut dictio. Haec autem dictio si ei addaturerit affirmatio. Si enim quis dicat, homo est, vel homo vivit, fit affirmatio, atque hoc est quod ait, sed erit affirmatio, vel negatio, si quid addatur. Si enim aliquid ita apponatur vel apposi
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsũ lapidẽ idest ipsã subscantiã desig¬
nat Sed prius intellectũ. scđo uero loco
significat rem. Ergo non om̃a quae uox
significat. passiones animȩ sunt. sed illa sola
quȩ primae. Primus enĩ significatur intel¬
lectus. Scđo uero loco res. Sed intellectus
passiones animae sunt. et quoꝵ ergo primoꝵ

Expanded text:
et ipsum lapidem, id est ipsam substantiam desiget ipsum lapidem, id est ipsam substantiam designat. Sed prius intellectum, secundo vero loco rem significat. Ergo non omnia quae vox significat passiones animae sunt, sed illa sola quae prima; primo enim significatur intellectus, secundo vero loco res. Sed intellectus passiones animae sunt; quorum ergo primum
Abbreviated transcription (Latin):
Q uoꝵ ergo hȩ uoces significatiuȩ sunt.
id est passionũ animȩ. hae sunt apud om̃s
eȩdem. Signi ficant autẽ uoces. illa quae
sunt in intellectibus. Intellectus igitur.
animi passio est. apud om̃s homines¬
homines nondiuersa Ergo naturalis apud
om̃s homines ẽ animi conceptio atq animȩ
passio. quorũ sunt notȩ ea quȩ uersantur
inuocibus docetur autẽ & res quo sunt
simi litu dines intellectus. & animȩ passio¬
nes eẽ non positione sed naturaliter consti¬
passiones quae sunt similitudines rerum.
Res etiã eȩdem. Ac si dicer&. Quorũ intel¬
lectus sunt simili tudines. qui intellectus ani¬
mȩ passiones sunt id est ros apud om̃s eȩdẽ
sunt. Qđ autẽ ita posuit. quorũ autẽ hae
primoꝵ notae. hoc sentit. De uocibus enĩ di¬
cit qm̃ quorũ uoces primoꝵ notae sunt.
apud om̃s eaedem sunt animȩ passiones.
uox enĩ & intellectũ rei significat. & ipsam
rem. Vt cũ dico lapis. & intellectũ lapidis

Expanded text:
Quorum ergo hae voces significativae sunt, id est passionum animae, hae sunt apud omnes eaedem significant autem voces illa quae sunt intellectus: intellectus igitur animae passio est, apud omnesomines non diversa. Ergo naturalis apud omnes homines est animi conceptio atque animae passio. Quorum sunt notae ea quae versantur in vocibus. Docet autem et res quarum sunt similitudines intellectus et animae passiones, esse non positione, sed naturaliter constipassiones, quae sunt similitudines rerum, res etiam eaedem. Ac si diceret: Quorum intellectus sunt similitudines. Qui intellectus animae passiones sunt, id est res apud omnes eaedem sunt. Quod autem ita posuit: Quorum autem hae primum notae, hoc sentit: de vocibus enim dicit, quoniam quorum voces primum notae sunt, apud omnes eaedem sunt animae passiones. Vox enim etiam intellectum rei significat, et ipsam rem. Ut cum dico lapis, et intellectum lapides
Abbreviated transcription (Latin):
signi ficat eidem qm̃ non uniuersaliter
ut omnis homo alb ẽ non omnis homo
alb ẽ. pullus homo aib: ẽ. quidã homo ab ẽ
Quid sit propriae contradictio consequent̃
ex ponit. aitenim opponi contradicto¬
riae propositiones quotiens uniuersalẽ
affirmationem particularis ab nuit ne¬
gatio & quotiens uniuers alem negationẽ¬

Expanded text:
niversaliter, ut omnis homo albus est, non omnis homo albus est, nullus homo albus est, quidam homo albus est. Quid sit proprie contradictio consequenter exponit: ait enim opponi contradictorie propositiones, quoties universalem affirmationem particularis abnuit negatio, et quotie
Abbreviated transcription (Latin):
contradictio ẽ: Sed quaesit affirmatio op¬
posita negationi. aut quaesit harum ꝓpo¬
sitionum oppositio insequentibus prodit
Neq enim quelibet negatio cui libet affir¬
mationi oppositaẽ. sed tantum hȩ quasin
sequentib ipsedet̾minat quocircaerit
contradictio affirmatio &̃ negatio opposi¬
tae Quaesunt autemoppositae. sequens
expositionis ordo conteait
Nico autem oppom eiusdem de codẽ. ñ
autem a equi uocȩ & quaecũq cetera taliũ
det̃minamius. contra sophisticas in por¬
tunitates¬
ieri aut̃ tunc oppositionẽ in assrmationib:
negationibq demonstrat. cumidem subia¬
tum idemq p̃dicatum in negatione sit
quod quilibet in affirmatione proposuit
perimit falsam ut si illa fuerit uera aliamo¬
aueritate discedat .i. Quod si in qualibet asfr¬
matione .ii. aut subrectum .iii. aut p̃dicatũ
fuerit a equi uocum. non sunt oppositae
Si qui senim dicat al ex ander belenam rapuit

Expanded text:
contradictio est. Sed quae sit affirmatio opcontradictio est. Sed quae sit affirmatio opposita negationi, aut quae sit harum propositionum oppositio, in sequentibus prodit. Neque enim quaelibet negatio cuilibet affirmationi opposita est, sed tantum hae quas in sequentibus ipse determinat. Quocirca erit contradictio, affirmatio et negatio oppositae; quae sint autem oppositae, sequens expositionis ordo contexit. Dico autem opponi ejusdem de eodem. Non autem aequivoce, et quaecunque caetera talium determinavimus contra sophisticas importunitatesieri tunc oppositionem in affirmationibus negationibusque demonstrat, cum idem subjectum idemque praedicatum in negatione sit, quod quilibet in affirmatione proposuit: perimit falsama veritate discedit. Quod si in qualibet affirmatione aut subjectum, aut praedicatum fuerit aequivocum, non sunt oppositae. Si quis enim dicat: Alexander Helenam rapuit
Abbreviated transcription (Latin):
tio uera .iiii. et quod ñc̃ noncẽ at si quisdicat
nullus lapisanimalẽ. Quod enim nonẽ net̃
proposuit. & haec est ueranegatio
Et non solum hoc in p̃senttempr̃ sedeirca
ea quoq quaep̾ter p̃senss̃ tempora hoc
autem tantum ualet. ac sidiceret
hoc non modo in p̃senti tempr̃ ita enuntia¬
ripotest ut sitłuerał fala negatio &
rursus uera falsaq affirmatio. sedetiã
in p̃teritum & futorum quacextra p̃¬
sens tempus s̃. Similiter enim om̃e con¬
tingit quoda ffirmatur negare et quod
negatur ab alio alium rursus affirmare
Quods̃ omni ueritati falsita sopponitor
est autem & affrmationis ao negationis
falsitas proferre. constat quod omni nega¬
tioniaffirmatio. & omni affirmationi ne¬
gatio opponitur. Hi cergo quid sit qđ dr̃
contradictio declaratur. Est enĩ contradic¬
tio affirmationis & negationis oppositio
Cumenim quis affirmat quod alius negat
ipsautrarumq propositionum pugna.
contradictio nominatur . atq hoc ẽ qđ eitꝰ

Expanded text:
n esse, ut si quis dicat, Nullus lapis animal est. Quod enim non est, non esse proposuit, et haec est vera negatio. Et non solum hoc in praesenti tempore, sed circa ea quoque quae praeter praesens sunt tempora. Hoc autem tantum valet ac si diceret, hoc non modo in praesenti tempore ita enuntiari potest, ut sit vera falsaque negatio, et rursus vera falsaque affirmatio, sed etiam in praeteritum et futurum, quae extra praesens tempora sunt. Similiter etenim omne contigit quod affirmatur negare, et quod negatur ab alio, alium rursus affirmare. Quod si omni veritati falsitas opponiturest autem et affirmationis et negationis falsa proferre, constat quod omni negationi affirmatio, et omni affirmationi negatio opponitur. Hinc ergo quid sit quod dicitur contradictio, declaratur. Est enim contradictio affirmationis et negationis oppositio. Cum enim quis affirmat quod alius negat, ipsa utrarumque propositionum pugna contradictio nominatur. Atque hoc est quod ai
Abbreviated transcription (Latin):
sed siẽ ł non est nondum significat
Subtilissimum quidem in gredit᷑ sensum
sed est huiusmodi: Omne inquid uerbũ
ꝑse & sine alterius coniunctione prola¬
tum nominis quodam modo speciem
tenet & uere nomenest Cum enimdico
homocurrit. tuncid quod dixi currit
adhominem referens integrum feci uer¬
bum qm̃ sine dubro semper dealtero p̃dicit᷑
Sinuero persedixero currit. suum quiddĩ
quodammodo facio. ipsum currit cum
nullo alio ingens & sit michi nomen
Vnde greciquoq his persedictis uerbis
aliquotiens addunt articularia p̃positiua

Expanded text:
‒ sed si est vel non est nondum significat‒ sed si est vel non est nondum significatSubtilissimum quidem ingreditur sensum, sed est hujusmodi: Omne, inquit, verbum per se et sine alterius conjunctione prolatum, nominis quodammodo speciem tenet, et vere nomen est. Cum enim dico, Homo currit, tunc id quod dixi currit, ad hominem referens integrum feci verbum, quoniam sine dubio semper de altero praedicatur. Sin vero per se dixero currit, suum quiddam quodammodo facio ipsum currit, cum nullo alio jungens, et fit mihi nomen. Unde Graeci quoque his per se dictis verbis, aliquoties addunt articularia praepositiva
Abbreviated transcription (Latin):
hic quoq sicut in nomine fecit uerborum &
casuum differentiam prodit & enimomne
uerbum praesens signisicat tempus Casus¬
uero uerborum illud tempus significat qđ
circaipsum p̃sens ẽ id que complectitur
Complectuntur autem id quod ẽ p̃sens quȩ
circa ipsum sunt futuium & p̃teritum tempꝰ
Interutraq enim tempora praesens loct
quicquidenim ł suturum tempus ł p̃teritũ
significat. quae tempora praesens complec¬
tuntur &circa sunt non uerba sed uerbo¬
rumcasus dicuntur. Est ergo integra defi¬
nitio uerbi Verbumẽ uoa significatiua
secundum placitum cum tempore. cuius
nulla pars extra significatiua ẽ separata
dofinitum aliquid significans p̃sentis sig¬
nificationem tenens. Qm̃ uero parsuer¬
bi nichil extra designet. ex comanifestũ
est quod ne n ominis quidem pars quic¬
cundum sediet a uerba nomina sunt et
sigificant aliquid. constituit enĩ qui¬
÷ dicit intellectum & quia udit quiescit

Expanded text:
Hic quoque sicut in nomine fecit, verborum et Hic quoque sicut in nomine fecit, verborum et casuum differentiam prodit. Ait enim: Omne verbum praesens significat tempus. Casus verborum illud tempus significat, quod circa ipsum praesens est, idque complectitur. Complectuntur autem id quod est praesens, circa quod ipsum sunt, futurum et praeteritum tempus; inter utraque enim tempora praesens locatur. Quidquid ergo vel futurum tempus, vel praeteritum significat, quae tempora praesens complectuntur et circa sunt, non verba, sed verborum casus dicuntur. Est ergo integra definitio verbi. Verbum est vox significativa secundum placitum cum tempore, cujus nulla pars extra significativa est separata, definitum aliquid significans, praesentis significationem tenens. Quoniam vero pars verbi nihil extra designet, ex eo manifestum est quod ne nominis quidem pars quicundum se dicta verba nomina sunt et significant aliquid ‒ constituit enim qui dicit intellectum, et qui audit quiescit
Abbreviated transcription (Latin):
& dehis omnib p̃dicatur qmq: id quod tol¬
lit fuutumẽ : quod uero ponit infinitum
propt̃ haeo uerbum uocabitur insinitum
Similiterautem ł curret ł currebat non uer
bumẽ sed casus uerbi Differt autom a uerbo
quod uerbum significat presens tempus. illa
uero quae circa sunt
It in nomine fecit cum casus a nominib:
distribuit ita quoq casus uerborum. nunc
a uerborum ratione disiungit. Curret enĩ
quod infuturumẽ ł currebat. quod p̃ceriti
retinet partem ł cucurrit quod ẽ integrã
ꝑ fectumq p̃teritum non sunt uerba. sed
uerborum casus. Praesensenim aut futuũ
expectat aut p̃teritũ relinquit p̃teritũ
atq ideo futuium tempus ad p̃sensten¬
dit p̃teritum a p̾senti inchoat. unde fit
ut principaliter contineat uerbum id qdẽ
p̃sens ut sit uerbum integre qđ p̃sens designat
Haec autem quaep̃c̃ p̃sens in aliqua significa¬
tione sunt non sunt uerba sed uerborum casꝰ

Expanded text:
et de his omnibus praedicatur, quoniamque id quod tolet de his omnibus praedicatur, quoniamque id quod tollit finitum est, quod vero ponit infinitum, propter hoc, verbum vocabitur infinitum. Similiter autem curret et currebat verbum non est, sed casus verbi. Differt autem a verbo quod hoc quidem consignificat praesens tempus, illa vero quae circa sunt. Ut in nomine fecit cum casus a nominibus distinxit, ita quoque casus verborum nunc a verborum ratione disjungit. Curret enim quod futurum est, vel currebat quod praeteriti retinet partem, vel cucurrit quod est integrum perfectumque praeteritum, non sunt verba, sed verborum casus, praesens enim aut futurum exspectat, aut praeteritum relinquit. Atque ideo futurum tempus ad praesens tendit, praeteritum a praesenti inchoat. Unde fit ut principaliter contineat verbum id quod est praesens, ut sit verbum integrum quod praesens designat. Haec autem quae praeter praesens in aliqua significatione sunt, non sunt verba, sed verborum casus.
Abbreviated transcription (Latin):
sinitum Cur autem in finitum ẽ. continuo
ratione persequitur. Qm̃ similiter in quo
Infinitum in quid uerbumẽ. qm̃cũ de altero
semꝑ p̃dicat᷑. non currit enim de altero dr̃
te p̃dicari potest. ut in co quod ẽ homo non
currit . b omores est subsistens. Engo dr̃
id quod ẽ non currit dehomine. id est dere
subsistente Rursus dicimus. eymera non
currit. Cymera uero non est. nec oninino
subsistit & potest de eaueraciter dici qm̃¬
rit. Ergo id quodẽ non currit & de eare
quae subsistit. atq ẽ in reb dicitur & deea
quaeneq ẽ neq eẽ poterit p̃dicatur quare
infinitum uerbum dicatur nec solum hoc sed
illud etiam. quod qui dicitcurrit. rem quam
quisꝙ faciat definite significat. Cumuero dic̃
non currit ipsum quidẽ cursũ uidecur auser¬
re sedutrum sedeat. aniaceit. an ambulet
anquid aliud faciat non relinquit quare.
qm̃ & ea quae sunt et ea quae non s̃ infinitas

Expanded text:
finitum. Cur autem hoc infinitum est, continua finitum. Cur autem hoc infinitum est, continua ratione pInfinitum, inquit, verbum est, quoniam cum de altero semper praedicetur non currit enim de altero dicitente praedicari potest, ut in eo quod est, homo non currit, homo res est subsistens. Ergo dicitur id, quod est non currit, de homine, id est de re subsistente. Rursus dicimus, chimaera non currit, chimaera vero non est, nec omnino subsistit. Et potest de ea vere dici,rit. Ergo id quod est, non currit, et de ea re quae subsistit atque est in rebus dicitur, et de ea quae neque est, neque esse poterit, praedicatur; quare infinitum dicitur verbum. Nec solum hoc, sed illud etiam, quod cui dicit currit, rem quam quisque faciat, definite significat. Cum vero dicit, non currit, ipsum quidem cursum videtur auferre, sed utrum sedeat, an jaceat, an ambulet, an aliquid aliud faciat non relinquit. Quare quoniam et ea quae sunt, et ea quae non sunt, infinita sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
In hocenim quod dicitur non currie. neq
duo uerba sunt neq duo nomina. neq nom̃
& uerbum quae sola possunt iungere orationẽ
atucronegationon est Et enim tota in ꝑfecta
sententia ẽ sed neque huic inquid antiquions
posuere uocabulum. haecenim differentia
quaeest non currit & non laborat . quae
a uerbo puro & simplici distat. Nulla apud
antiquiores uocabulo nuncupata ẽ differentia
Differentiam aut emuocauit. id quod dicitur
noncurrit & non laborat ab eo quod est currit¬
& laborat. Sed qm̃ his nullum est ab antiquis
nomenim positum aristoteles nomenipse
constituit dicens. sit uerbum insinitum
alio quin maximam dubitationem facit huiꝰ
p̃dicamenti similitudo quod ipsum qui¬
dem p̃dicam entum uox est designatiua
secundum placitum & dealtero p̃dicatur
et consignisicat tempus. idem scilicet quod
uerdũ quod ẽ currit. sed hoc solo differre per¬
spicitur. quod illud sinitũ uerbum ẽ. hoc in¬

Expanded text:
In hoc enim quod dicitur non currit, neque In hoc enim quod dicitur non currit, neque duo verba sunt, neque duo nomina, neque nomen et verbum, quae sola possunt jungere orationem. At vero negatio non est, etenim tota imperfecta sententia est, sed neque huic, inquit, antiquiores posuere vocabulum. Haec enim differentia quae est non currit, et non laborat, quae a verbo puro et simplici distat, nullo apud antiquiores vocabulo nuncupata est. Differentiam autem vocavit id quod dicitur non currit, et non laborat, ab eo quod est currit et laborat. Sed quoniam his nullum est nomen ab antiquis impositum, Aristoteles nomen ipse constituit dicens: Sit verbum infinitum. Alioqui maximam dubitationem facit hujus praedicamenti similitudo, quod ipsum quidem praedicamentum vox est designativa secundum placitum, et de altero praedicatur, et consignificat tempus, idem scilicet quod verbum quod est currit. Sed hoc solo differre perspicitur, quod illud finitum verbum est, hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
Aut generale erit illud accidens & uniuersdo
ut de alio rursus accidenti p̃dicetur. aut de
subiecto ut sidicammouetur. hoc enim quod
dicimus mouetur desubiecto cursu p̃dicatur
Qui curric enim mouetur Significat igitu
uerbum aue paiticulare accidens quod ẽ tin
in subietto aut uniuersale quod dealio acci¬
denti uelut desubiecto p̃dicetur hactenus
definitionem uerbi distribuit. nuncuero
sicuc fecit in nomine. ea qua e in uerbum in cid¬
re poterant. & uerba nonet̃ a uerbiratione
& proprietate disiungit PRĨN¬
Ton currit uero & non luborat non uerbi
dico consignificat quidom tempus & semper
dcalico ẽ differentiae autem huie nomenn
ẽ positum. sedd sit insinitum uerbum
Cicut in nomine fecit. ita quoq in uerbo
Sid integram definitionem uerbi propri¬
tatemq contendit. aiłenim non curra
non cẽ uerbum & idcirco quod uerbum
omne finitum aliquid designat Non eus¬
rit autem quemadmodum infinitum se
paulo post demonstrabitur. quod neq oritioẽ

Expanded text:
aut generale erit illud accidens et universale, ut de alio rursus accidente praedicetur ut de subjecto, ut si dicam movetur. Hoc enim quod dicimus movetur, de subjecto cursu praedicatur, qui currit enim movetur. Significat igitur verbum aut particulare accidens, quod est tantum in subjecto, aut universale, quod de alio accidente velut de subjecto praedicatur. Hactenus definitionem verbi distribuit. Nunc vero sicut fecit in nomine, ea quae in verbum incidere poterant, et verba non esse, a verbi ratione et proprietate disjungit. Non currit vero, et non laborat, verbum non dico. Consignificat etenim tempus, et semper de aliquo est. Differentiae autem huic nomen non est positum, sed fit infinitum verbum. Sicut in nomine fecit, ita quoque in verbo ad integram definitionem verbi proprietatemque contendit Ait enim, non currit, non esse verbum. Et idcirco quod verbum omne finitum aliquid designat. Non currit autem quemadmodum infinitum sit, paulo post demonstrabitur quod neque oratio est.
Abbreviated transcription (Latin):
suit affirmationẽ. nichil inter est. cũ om̃s
species aequeuae sibi m& sint. & uni generi
aequaliter supponantur. Quo circasi ad fir¬
matio & negatio enunciationis species sunt.
rectũ ẽ quilib& earũ prius indiscrete ꝓpo¬
nere. Quẽ ad modũ autẽ affirmatio & negatio

Expanded text:
suit affirmationem, nihil interest, cum omnes suit affirmationem, nihil interest, cum omnes species aequeve sibimet sint, et uni generi aequaliter supponantur. Quocirca si affirmatio et negatio enuntiationis species sunt, rectum est quamlibet earum prius indiscrete proponere. Quemadmodum autem affirmatio et negatio
Abbreviated transcription (Latin):
uerba nominaq constituunt. enunciatio¬
nis autẽ oratio genus est. enunciatio uero
affirmationis & negationis. Qua re elem̃¬
ta quȩ dã s̃. quȩ coniungunt orationem
nomina & uerba & dehis disputat primũ
De hinc ꝓpositionis duas ultimas species
sumit. & dicit se de affirmatione & nega¬
tione dicturũ. Post has. harum genus
ꝓponit. id est onunciationem. Vltimũ ue¬
ro. qđ horum maximũ est. orationem
est uero quodammodo conuersus or do
abspeciebus usque ad earũ genera prima
ꝑ ueniens. Proponendi enĩ ab ad firmatio¬
ne & negatione ad enunciationẽ qđ est
genus ascensum est. Ab enunciatione. ad
enunciationis genus qđ est oratio ꝓpositio¬
nẽ operis leuauit. Diuerso tam̃ modo. de
cunctis disputat. Prius enĩ de oratione post
de enunciatione. deinde. affirmatione.
postremo de definitione negationis edisserit.
conuerso scilic& ordine. Sed hoc posterius li¬
quebit. Qđ autẽ prius negationẽ. postea ꝓpo¬

Expanded text:
verba nominaque constituunt. Enuntiatioverba nominaque constituunt. Enuntiationis autem oratio genus est. Enuntiatio vero affirmationis et negationis. Quare elementa quaedam sunt quae conjungunt orationem, nomina et verba, et de his disputat primum, dehinc propositionis duas ultimas species sumit, et dicit se de affirmatione et negatione dicturum. Post has harum genus proponit, id est enuntiationem. Ultimum vero, quod horum maximum est, orationem. Est vero quodammodo conversus ordo ab speciebus usque ad earum genera prima perveniens. Proponendo enim ab affirmatione et negatione ad enuntiationem, quod est genus, ascensum est. Ab enuntiatione ad enuntiationis genus, quod est oratio, propositionem operis levavit, diverso tamen modo de cunctis disputat. Prius enim de oratione, post de enuntiatione, deinde de affirmatione, postremo de diffinitione negationis edisserit, converso scilicet ordine. Sed hoc posterius liquebit. Quod autem prius negationem, postea propo
Abbreviated transcription (Latin):
tiã uenientibus . tota facillime natura
orationis aperitur. de quibus autem
ei in toto dicendum est libro. inchoans
rimum o port& constituere. quid
sit nomen. & quid uerbum.
Postea quid est negatio. & affirmatio
& enunciatio. & oratio¬
In principio inquit huiusser monis qui¬
Ide enunciatione instituitur. constituere
idest de finire oport&. quid nom̃ sit. quid
uerbũ. haec enĩ ut dictũ est: omnẽ con¬
iungere orationẽ ualent. quae oratio¬
aliarũ genus est orationum. Sunt autẽ
principales .v. orationũ differentiae.
est prima oratio de precatiua. ut luppi¬
ter omp̃s precibus si flecteris ullis
IiI. Imperatiua. ut suggere tela mic hi
iiI. Interrogatiua. ut. Quo te moeri pedes
iiII. Nocatiua. huc ades o meliboe e
U Enunciatiua. in qua uerũ falsumq per¬
spicitur. huius autẽ duae sunt spec ies
una affirmatio. altera negatio. Affir¬
matio est. ut homo animal est. Negatio.
ut homo animal non est. Eergo. orationẽ

Expanded text:
tiam venientibus, tota facillime natura tiam venientibus, tota facillime natura orationis aperitur. De quibus autem ei in toto dicendum est libro, inchoans rimum oportet constituere quid sit nomen, et quid verbum, postea quid est negatio, et affirmatio, et enuntiatio, et oratioIn principio, inquit, hujus sermonis de enuntiatione instituitur, constituere, id est definire, oportet quid nomen sit, quid verbum. Haec enim ut dictum est omnem conjungere orationem valent. Quae oratio genus est aliarum orationum. Sunt enim principales quinque orationum differentiae: Est autem prima oratio deprecativa, ut: Jupiter omnipotens precibus si flecteris ullis. Secunda imperativa, ut: Suggere tela mihi. Tertia interrogativa, ut: Quo te, Moeri, pedes? Quarta vocativa, ut: Huc ades, o Meliboee? Quinta enuntiativa, in qua verum inesse falsumque perspicitur. Hujus autem duae sunt species, una affirmatio, altera negatio. Affirmatio est, ut: Homo animal est. Negatio, ut: Homo animal non est. Ergo orationem
Abbreviated transcription (Latin):
est dies est duplices atque ypotheticȩ
nec non etiã conditionales uocantur.
Ponitur enim si hoc fit. hoc esse. id est si
sol est esse diem. Quare. hȩ simplices
non sunt. Si sol est enĩ & dies est. dus
prȩpositionos sunt . quas una coniunctio¬
quae est .si. copulat at que componit.
Sed de his nullus hoc libro tractatus ha¬
bebitur. Qua re. qm̃ de simplicibus
enunciatiuis orationibus tractaturus
est. id est de simplici affirmatione. &
simplici negatione. quoniamq: affirma¬
tiones & negationes uerbis ac nominib
con iunguntur. ut in ea quae est. homo
currit affirmatione. homo nomen est.
currit uerbum. Et rursum homo non
currit. negatio eodem nomine uerboq:
coniungitur. Recte prius de simplici
affirmatione. & de simplici negatione.
omni noque de enunciatione simplici dis¬
putaturus. qm̃ omnis enunciatio simplex
uerbis nominibusq: coniungitur. pri¬
mã disputationẽ de nominibus & uer¬
bis instituit. his enim prius ad scien¬

Expanded text:
m dies est, duplices atque hypotheticae, m dies est, duplices atque hypotheticae, nec non etiam conditionales vocantur. Ponitur enim si hoc sit, hoc esse, id est, si sol est, esse diem. Quare hae simplices non sunt, sol est enim, et dies est, duae propositiones sunt, quas una conjunctio si, copulat atque componit. Sed de his nullus hoc libro tractatus habebitur. Quare quoniam de simplicibus enuntiativis orationibus tractaturus est, id est de simplici affirmatione et simplici negatione, quoniamque affirmationes et negationes verbis ac nominibus conjunguntur, ut in ea quae est: Homo currit, affirmatione, est homo nomen, currit verbum. Et rursum: Homo non currit, negatio eodem nomine verboque conjungitur. Recte prius de simplici affirmatione et de simplici negatione, omninoque de enuntiatione simplici disputaturus est. Quoniam omnis enuntiatio simplex, verbis nominibusque conjungitur, primam disputationem de nominibus et verbis instituit. His enim prius ad scien
Abbreviated transcription (Latin):
tineant. recte librũ de interp̃tatione
signauit. Nec hoc nos turb&. qđ sunt
quȩdã inter p̃tationes. de quibus in hoc li¬
bro non tract& Tamquã enim siquis de
homine disputans titulũ operis de animali
posuiss&: quamquã non de om̃i animali
tamen qm̃ de aliquo disputaturus ess&.
recte de animali libro nomen imponer&
ita nunc lic& non de omni inter p̃tatione
ꝑ tract&. tamen qm̃ de una quȩ est enun¬
ciatio & de nominibus & uerbis. quȩ in¬
ter pretationes simplices sunt. dicendũ
erat. de cõmuni & generali. uocabulũ li¬
bri de interpretatione composuit. est
autẽ intentio. de simplici enunciatiua
oratione disserere. Simplex autẽ enun¬
ciatiua oratio est. in qua cũ uerum fal¬
sumue sit. illud tam̃ est ut sine coniunc¬
tione totus orationis ordo ꝓponatur.
ut est. homo est. homo animal est. homo
currit homo pauidus currit. hae enim
quae sunt huius modi si solsuper terrã¬

Expanded text:
tineant, recte librum de interpretatione tineant, recte librum de interpretatione signavit. Nec nos hoc turbet, quod sunt quaedam interpretationes de quibus in hoc libro non tractet. Tanquam enim si quis de homine disputans, titulum operis de animali posuisset, quanquam non de omni animali, tamen quoniam de aliquo disputaturus esset, recte de animali libro nomen imponeret. Ita nunc licet non de omni interpretatione pertractet, tamen quoniam de una quae est enuntiatio, et de nominibus et verbis, quae interpretationes simplices sunt, dicendum erat, de communi et generali vocabulum libro de interpretatione imposuit. Est autem intentio libri hujus de simplici enuntiativa oratione disserere. Simplex autem enuntiativa oratio est, in qua cum verum falsumve sit, illud tamen est ut sine conjunctione totus orationis ordo proponatur, ut est: Homo est, homo animal est, homo currit, homo pavidus currit. Hae enim quae sunt hujusmodi: Si sol est super terra
Abbreviated transcription (Latin):
sunt plurimȩ inter pretationes. in ter quas
illa quoque ẽ oratio. inquauerũ falsumq
inueniri potest. idest enunciatiua. dequa
hoc libro tractandum est. Id circo igitur¬
aristo teles de communi nomine & continenti.
libro titulum scripsit. Inter pretatio nãq:
est nomen & uerbum. Inter pretatio etiam
est. huius modi oratio. omnis homo animal
est. Sed in hac. uerum falsumq auditor
intellegit haec enĩ oratio quȩ dicit omnis
homo animal est. uera uel falsa est. Inter¬
pretatio quoque est. etiã huius modi oratio
Damichi codicem. in quo uerũ falsumque
nullus inueniat. Et enĩ da michi codicẽ.
neque uerũ eẽ poterit neque falsum. Quo¬
circa qm̃ de his solis ordinationibus in quibꝰ
uerũ falsumq: reperitur. quas enunciatio¬
nes uel compositiones uocamus. quȩ inter¬
precationes sunt. disputaturus est: Qm̃q
de nominibus uerbisq dicendum est.
quid sint quamque uim in significatione re¬

Expanded text:
quoniam plurimae sunt interpretationes, inter quas quoniam plurimae sunt interpretationes, inter quas illa quoque est oratio, in qua verum falsumve inveniri potest, id est enuntiativa, de qua hoc in libro tractandum est, idcirco Aristoteles de communi nomine et continenti, libro titulum inscripsit. Interpretatio namque est nomen et verbum, et interpretatio etiam est hujusmodi: Omnis homo animal est. Sed in hac verum falsumque auditor intelligit. Haec enim oratio quae dicit omnis homo animal est, vera vel falsa est. Interpretatio quoque est etiam hujusmodi oratio: Da mihi codicem. In qua verum falsumque nullus inveniat. Etenim da mihi codicem, neque verum esse poterit neque falsum. Quocirca quoniam de his solis orationibus in quibus verum falsumque reperitur, quas enuntiationes, et propositiones vocamus, quae interpretationes sunt, disputaturus est, quoniamque de nominibus illis verbisque dicendum est, quid sint, quamve vim in significatione re
Abbreviated transcription (Latin):
siue uerbum. ut est curro. siue qđ grammna¬
tici participium uocant. siue pronomen.
siue ex his iuncta oratio. ut est homo cur¬
rit. siue quolib& alio modo. uel nomen.
uel uerbum. uel ex his oratio iuncta. per
se aliquid signific& interpretatio nomina¬
tur. Qua recum sin̾t quȩdam in oratignis
partibus quȩ ꝑsenichil significant. aliis
tamen i unctȩ designent. ut sunt con iunctio¬
nes uel prȩpositiones. haec interpretationes
eẽ nondicimus. Interpretatio enĩ siue sim¬
plex ẽ ut nomen & uerbum. siue composita
ut ex his iuncta copulataque oratio. uł per
se ipsam significare deb& si simplex est. uł
ex his quȩ ꝑ se significant iuncta ẽẽ si cõposi¬
ta est. Qua re inter pretatio ẽ uox. aliquid
ꝑ se ipsam significans. Sed qm̃ uerba nomi¬
naque inter pretationes sunt: oratio quoq
omnis quȩ ex significantibus ꝑse predicam̃tis
iungitur. inter pretatio nuncupatur. Et

Expanded text:
Sive verbum, ut est curro. Sive quod grammaSive verbum, ut est curro. Sive quod grammatici participium vocant. Sive pronomen. Sive ex his juncta oratio, ut est, Homo currit. Sive quolibet alio modo, vel nomen, vel verbum, vel ex his oratio juncta, per se aliquid significet, interpretatio nominatur. Quare cum sint quaedam in orationis partibus quae per se nihil significant, aliis tamen junctae designant, ut sunt conjunctiones vel praepositiones, haec interpretationes esse non dicimus. Interpretatio enim sive simplex est, ut nomen et verbum, sive composita, ut ex his juncta copulataque oratio, vel per seipsam significare debet, si simplex est, vel ex his quae per se significant juncta esse, si composita est. Quare interpretatio est vox aliquid per seipsam significans. Sed quoniam verba nominaque interpretationes sunt, oratio quoque omnis quae ex significantibus per se praedicamentis jungitur interpretatio nuncupatur, et