comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruus tuus peculiari nomine emat rem
quam scit licet tu ignores alienam eẽ tm̃
usu non capies. ¶Celsus scribit. Si suus
m̃s peculiari nomine adipiscatur possessi¬
onem. id ⁊̃ ignorante me usucaꝑe. Quod

Expanded text:
servus tuus peculiari nomine emat rem, servus tuus peculiari nomine emat rem, quam scit alienam, licet tu ignores alienam esse, tamen usu non capies. Celsus scribit, si servus meus peculiari nomine apiscatur possessionem, id etiam ignorantem me usucapere: quod
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit. ¶ Cum sticum emissem dammam̃
ait. usu me eum non capturum. quia id q̃
emptum non sit ꝓ emptore usu capi non
potest. Sed si fundus emptus sit. ⁊ amplio¬
res fines possessi sint. totum longo tẽpore
capi. quia uniu̾sitas euis possideatur. ñ
singule partes. ¶ Ciuis bona emisti apd̾
quem mancipia deposita erant. Treba¬
cius ait. te usum non capturum: quia
empta non sunt. ¶Tutor expupilli ac
tione rem quam eius putabat eẽ emit.
seruus ait posse eum usucaꝑe in ciuus
opinione decursum est eo quod det̾ior
causa pupilli non sit. si ꝓpius habeat
emptorem. ⁊ si minoris em̾̃nt: tutele uidi¬
cio tenebitur. at si ali minori addidiss
idq ⁊ a diuo traiano constitutum dr̃
¶cłcuratorem quoq qui exactionem quam
mandato dñi fec̾it em̾it. pleriq putant
utilitatis causa ꝓ emptore usucapturũ. Id
potest dici ⁊ si negocia dñi gerens ignorã¬
tis emerit: ꝓpt̾ eandem utilitatem. ¶ Si

Expanded text:
ta sit. Cum Stichum emissem, Dama peta sit. Cum Stichum emissem, Dama peait usu me eum non capturum, quia id, quod emptum non sit, pro emptore usucapi non potest: sed si fundus emptus sit et ampliores fines possessi sint, totum longo tempore capi, quoniam universitas eius possideatur, non singulae partes. Eius bona emisti, apud quem mancipia deposita erant: Trebatius ait usu te non capturum, quia empta non sint. Tutor ex pupilli atione rem, quam eius putabat esse, emit. Servius ait posse eum usucapere: in cuius opinionem decursum est eo, quod deterior causa pupilli non fit, si propius habeat emptorem, et, si minoris emerit, tutelae iudicio tenebitur ac si alii minoris addixisset: idque et a divo Traiano constitutum dicitur. Procuratorem quoque, qui ex auctione, quam mandatu domini facit, emerit, plerique putant utilitatis causa pro emptore usucapturum. idem potest dici et si negotia domini gerens ignorantis emerit propter eandem utilitatem. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nionem: usucaꝑe eum. Est tñ nonnul¬
la diu̾sitas quod ubicumq rem putat
alienam que sit uenditoris. affectionẽ
emptoris habeat. at cum nondum pu¬
tat conditionem extitisse. quasi nondũ
putat sibi emisse. Quod aꝑtius queri
potest. ¶ Si cum defunctus emisset. hr̃di
euis tradatur qui nesciat defuctum
emisse. sed ex alia causa sibi tradi: anusu¬
capio cessat. Sabinus. si sic empta sit ut nͥ
pecunia intra diem certum soluta ẽẽt
inempta res fieret: non usucapturum
isi post solutam pecunam. Sed uide¬
amus utrum conuentio sit hoc an con¬
ditio. si conuentio est: magis resoluetur
quam implebitur. ¶ Si indiem adiectio
facta sit.i. nisi si quis meliorem conditio¬
nem atuilit. ꝑfectam eẽ emptionem. et
fructus emptoris effici .i usucapionem ꝓ
ne eẽ contractam. ille non contrahi: s
resolui dicebat. que sententia uera est.¬
Sed ⁊ illa emptio pura est nisi conueñ
ut si displuerit intra diem certum inẽp¬

Expanded text:
nionem, usucapere eum. est tamen nonnulnionem, usucapere eum. est tamen nonnulla diuersitas, quod ibi, cum rem putat alienam, quae sit venditoris, affectionem emptoris habeat, at cum nondum putat condicionem exstitisse, quasi nondum putat sibi emisse. quod apertius quaeri potest, si, cum defunctus emisset, heredi eius tradatur, qui nesciat defunctum emisse, sed ex alia causa sibi tradi, an usucapio cesset. Sabinus, si sic empta sit, ut, nisi pecunia intra diem certum soluta esset, inempta res fieret, non usucapturum nisi persoluta pecunia. sed videamus, utrum conuentio: si conuentio est, magis resoluetur quam implebitur.Si in diem addictio facta sit, id est nisi si quis meliorem condicionem attulerit, perfectam esse emptionem et fructus emptoris effici et usucapionem prne esse contractam, ille non contrahi, sed resolui dicebat, quae sententia uera est.Sed et illa emptio pura est, ubi conuenit, ut, si displicuerit intra diem certum, inemp
Abbreviated transcription (Latin):
qui re uera emit. nec sufficit tantum
mea opimone eum eẽ ut putet se pro
emptore posside. sed debet ⁊̃ subeẽ cã
emptionis. Si tm̃ existimaui me debere
tibi. ignoranti tibi tradam: usucapies.
tractibus sufficit traditionis tempus.
Sic deniq si sciens stipuler rem alienã
usucapiam. sicum tradidit michi exi¬
stimem illius ẽẽ. at in emptione ⁊ illud
tempus inspicitur: quo contrahitur. gͥ
⁊ bona fide emisse debet. ⁊ bona fide pos¬
sessionem adeptus est. ¶ Seꝑata est cã
possessionis ⁊usu capionis. Nam uere
dicitur quis emisse. sed mala fide: quẽ¬
admodum qui sciens rem alienã emit.
ꝓemptore possidet: licet usu non capiet.¬
¶ Si sub conditione emptio facta ẽ pen¬
dente conditione emptor nonusu capit.
Idemq est ⁊ si putet conditionem extitis
se: que nondum extitit. Similis est enĩ
ei qui se emisse putat. sontra si extitisse
ignoret: potest dici scd̾m sabinum qui
potius substantiam intuetur quam opi¬

Expanded text:
qui re vera emit, nec sufficit tantum qui re vera emit, nec sufficit tantum in ea opinione esse eum, ut putet se pro emptore possidere, sed debet etiam subesse causa emptionis. si tamen existimans me debere tibi ignoranti tradam, usucapies.  ceteris contractibus sufficit traditionis tempus, sic denique si sciens stipuler rem alienam, usucapiam, si, cum traditur mihi, existimem illius esse: at in emptione et illud tempus inspicitur, quo contrahitur: igitur et bona fide emisse debet et possessionem bona fide adeptus esse. Separata est causa possessionis et usucapionis: nam vere dicitur quis emisse, sed mala fide: quemadmodum qui sciens alienam rem pro emptore possidet, licet usu non capiat. Si sub condicione emptio facta sit, pendente condicione emptor usu non capit. idemque esse, quae nondum exstitit: similis est enim ei, qui putat se emisse. contra si exstitit eignoret, potest dici secundum Sabinum, qui potius substantiam intuetur quam opi
Abbreviated transcription (Latin):
iemptã rem
michi ꝓcurator ignorante meo nomi¬
ne app̃hendit. quamuis possideã eam:
non usucapiam. quia quod ut igno¬
rantes usu ceꝑimus: in peculiaribus
tm̃ rebus receptum est.
tradam.ita demum usucapio sequitur:
sed ⁊ tu putes debitum eẽ. aliud si putẽ
me ex causa uenditi teneri: ⁊ idõ tradã.
hic enim nisi actio p̃cedat. ꝓemptore
usucapio locum non habet. Diu̾sitatis
causa in illo est quod in cet̾is causis so¬
lutionis tempus inspicitur. neq inter¬
est oum stipulor sciam alienum eẽnec
ne. Sufficit enim me putare tuum eẽ
quod solus. in quo emptione aut̃ ⁊ con¬
tractus tempus inspicitur. ⁊ quo soluit᷑
nec potest ꝓemptore usucaꝑe: qui non
emit. nec ꝓsoluto: sic̃ in cet̾is ꝯtractibꝰ.¬
quid est subreptum id usu non potest.
immo forsitan ⁊ e contra. Nam si id qđ
michi pignori dedis subripu̾is: ea res
furtiua facta. sed simulatq in meam
potestatem uen̾it: usucapi pot̾it.
qui litis estimationem obtulit: ꝓ emp

Expanded text:
emptam rem mihi procurator ignorante me meo nomine adprehenderit, quamvis possideam, eam non usucapiam, quia ut ignorantes usuceperimus, in peculiaribus tantum rebus receptum est. timans debere tibi tradam, ita demum usucapio sequitur, si et tu putes debitum esse. aliud, si putem me ex causa venditi teneri et ideo tradam: hic enim nisi emptio praecedat, pro emptore usucapio locum non habet. diversitatis causa in illo est, quod in ceteris causis solutionis tempus inspicitur neque interest, cum stipulor, sciam alienum esse nec ne: sufficit enim me putare tuum esse, cum solvis: in emptione autem et contractus tempus inspicitur et quo solvitur: nec potest pro emptore usucapere, qui non emit, nec pro soluto, sicut in ceteris contractibquid est subreptum, id usucapi non potest, immo forsitan et contra: nam si id, quod mihi pignori dederis, subripueris, erit ea res furtiva facta: sed simul atque in meam potestatem venerit, usucapi poterit.qui litis aestimationem optulit, pro empt
Abbreviated transcription (Latin):
ufucapi non potest: ita ꝑsecutio pigno¬
ris que nulla societate dño comungitur.
sed sola conuentione constituitur: usu¬
capione rei non ꝑmintur. ¶Lum ꝗ postea
quam usucaꝑe cepit infurorem incidit.
utilitate suadente receptum est ne langor
animi damnum ⁊̃ in bonis asserat: ex
omni causa implere usucapionem. ¶ Si
cum apud hostes dñs aut pater agat
seruus aut filius emat. anei tenere inci¬
piat si quidem ex causa peculii pos¬
sedit usucapionem inchoari nec im¬
pedim̃ito dm̃ captiuitatem eẽ cuiuis
scientia non eẽt inciuitate necessaĩa.
Si uero non ex causa peculii compare¬
tur. usu non capi. Nec uire post lumis
quesitum intelligitur cum pͥus ẽẽt ut
quod usucaptum diceretur : possessum
foret. Sin aut̃ pater ibi decesserit qͥ a
tempora captiuitatis ex die quo capit᷑
morti uingerentur: potest filium dici.
⁊ possedisse sibi: ⁊usucepisse intelligi.

Expanded text:
usucapi non potest, ita persecutio pignousucapi non potest, ita persecutio pignoris, quae nulla societate dominii coniungitur, sed sola conuentione constituitur, usucapione rei non peremitur.Eum, qui postea quam usucapere coepit in furorem incidit, utilitate suadente relictum est, ne languor animi damnum etiam in bonis adferat, ex omni causa implere usucapionem.Si, cum apud hostes dominus aut pater agat, seruus aut filius emat, an et tenere incipiat? si quidem ex causa peculii possedit, usucapionem inchoari nec impedimento domini captiuitatem esse, cuius scientia non esset in ciuitate necessaria. si uero non ex causa peculii comparetur, usu non capi nec iure postliminii quae situm intellegi, cum prius esset, ut, quod usucaptum diceretur, possessum foret. sin autem pater ibi decesserit, quia tempora captiuitatis ex die quo capitur morti iungerentur, potest filium dici et possedisse sibi et usucepisse intellegi.
Abbreviated transcription (Latin):
que bona fide habuit inspiciamus. ułnti
circa partum eius mulieris. quam bona
fide ceꝑit posside. Non idõ minus capie¬
tur usu puer quod alienam matrem
pͥusquam emeretur eẽ cognouit. Iđꝙ
in seruo post limimio reu̾so dictum ẽ.¬
¶ Nondum adite hr̃ditatis dempus usu
capionis datum est siue seruus hr̃di¬
tarius aliquid comꝑauit. siue defunctus
usucaꝑe ceꝑat. sed hoc uire fingłari recep¬
ta sunt. ¶filus famił emptor aliene reicũ
patremfamił se factum ignoret cepit rem
sibi traditam posside. cur non capiat u¬
su cum bona fides inicio possessionis asstt
quamuis se ꝑeirorem eum eẽ arbitre¬
tur qui rem ex causa peculiari quesitam
nec posside possit. Idem dicendũ erit¬
⁊ si ex patris hr̃ditate ad se ꝑuenire rẽ
emptam non leui p̃sumptione credat.¬
¶Nonmutat ufucapio suꝑueniens pro
emptore uł ꝓ hr̃de. quominus pignoris
ꝑsecutio salua sit. Ut enim ususfamilias

Expanded text:
quae bonam fidem habuit, inspiciamus, veluti quae bonam fidem habuit, inspiciamus, veluti circa partum eius mulieris, quam bona fide coepit possidere: non enim ideo minus capietur usu puer, quod alienam matrem, priusquam eniteretur, esse cognovit. idem in servo postliminio reverso dictum est. Nondum adcapioni datum est, siue seruus hereditarius aliquid comparat, siue defunctus usucapere coeperat: sed haec iure singulari recepta sunt.Filius familias emptor alienae rei, cum patrem familias se factum ignoret, coepit rem sibi traditam possidere: cur non capiat usu, cum bona fides initio possessionis adsit, quamuis eum se per errorem esse arbitretur, qui rem ex causa peculiari quaesitam nec possidere possit? idem dicendum erit et si ex patris hereditate ad se peruenisse rem emptam non leui praesumptione credat.Non mutat usucapio superueniens pro emptore uel pro herede, quo minus pignoris persecutio salua sit: ut enim usus fructus
Abbreviated transcription (Latin):
eres eius qui rem bona
fide emit usunon capiet sciens abienam
si modo ipsi possessio tradita sit. contin¬
uatio uero non impedietur: hr̃dis scien¬
tia. ¶ Patrem non usucapturum quod
ticium filium meum ⁊in mea potestate
existimaui. cum arrogatio non iuste in¬
teruenisset. eum ex re mea querere mi
chi non estimo. Non enim constitutũs est
in hoc quod in homine lib̾o qui bona
fide seruit placuit. Ibi enim ꝓpt̾ assi¬
duam ⁊ cotidianam comꝑationem ser-¬
uorum ita constitui: publice int̃fuit.
Nam frequent̃ ignorantia libos eminũ.
Non tñ aut̃ tam facilis tamq freques ad¬
optio. uł arrogatio filiorum est. ¶ Constat
sirem alienam scienti michi uendas. tͥdas
aut̃ eo tp̃r quo dñs ratum habeat traditi¬
onis tempus inspiciendum. remq meã
fieri. ¶ Et si possessionis non contractus
nueium quantum adusucapionem ꝑti¬
net : inspici placuit. Nonnunquam tñ
euenit. ut non uicium p̃sentis possessio.¬
nis. sed causam antiquiorem traditionis

Expanded text:
eres eius, qui bona fide rem emit, usu non capiet sciens alienum, si modo ipsi possessio tradita sit: continuatio uero non impedietur. heredi‹s› scientia. Patrem usu non capturum, quod Titium filium meum et in mea potestate esse existimavi, cum adrogatio non iure intervehi non existimo. non enim constitutum est in hoc, quod in homine libero qui bona fide seruit placuit: ibi propter adsiduam et cottidianam comparationem seruorum ita constitui publice interfuit, nam frequenter ignorantia liberos emimus, non autem tam facilis frequens adoptio uel adrogatio filiorum est.Constat, si rem alienam scienti mihi uendas, tradas autem eo tempore, quo dominus ratum habet, traditionis tempus inspiciendum remque meam fieri.Etsi possessionis, non contractus initium, quo‹d› ad usucapionem pertinet, inspici placet, nonnumquam tamen euenit, ut non initium praesentis possessionis, sed causam antiquiorem traditionis,
Abbreviated transcription (Latin):
litu̾s declarauit. si uel unus ex seruis
qui simul cum p̃dizs donatus ẽ ad eum
qui donum acceꝑit ꝑuenit. mox in pre¬
ciiuis usus fructus m̃s est: ex re mea. uł
exoꝑis serui acquiritur michi cum ⁊
natumliter a fructuario teneatur. ⁊ pͥ¬
mum ex uire utetur possessio. ¶ Quod in
aliena potestate sunt. rem peculiarem
ten̾e possunt. hab̃e posside ñ possunt.
quia possessio non tm̃ corporis sed etiã
iuiris est. ¶ Et si possessio ꝑ ꝓcuratorẽ
ignoranti queritur. Usucapio uͦ scien¬
ti competit. tamĩ euctionis actio dño ccͣ

Expanded text:
litteris declarauit. si uel unus ex seruis, litteris declarauit. si uel unus ex seruis, qui simul cum praediis donatus est, ad qui donum accepit, pervenit, mox in praecuius usus fructus meus est, ex re mea vel ex operis servi adquiritur mihi, cum et naturaliter a fructuario teneatur et plurimum ex iure possessio mutuetur. Qui in aliena potestate sunt, rem peculiarem tenere possunt, habere possidere non possunt, quia possessio non tantum corporis, sed et iuris est. Etsi possessio per procuratorem ignoranti quaeritur, usucapio vero scienti competit, tamen evictionis actio domino contra
Abbreviated transcription (Latin):
enim eodem modo uincłm obligationũ
soluitur quo queri a solet. ita non dt̃
ignoranti tolli possessio que solo animo
apud te depositam. aut ex commodatt
tibi posside. neq redde constitueris. con-¬
festim amisisse me possessionem uelig¬
norantem. Rursum ẽ cuius rei forsitan
illa ratio est quod rerum mobilium ne¬
glecta atq omissa custodia. quamuis
eas nemo alius inuaserit. uet̃is possessio¬
nis daninum afferre consueuit. Idq
nerua filius libris de usucapionibus
retulit. Idem scribit aliam causam eẽ
hominis commodati omissa custodia.
Nam possessionem tamdu uet̾ẽ fieri.
quamdiu nemo alius eum posside ce¬
ꝑit. uidelicet idõ quia potest homo ꝓ¬
posito redeundi dño possessionem sui ꝯ¬
seruare. Cuius corpore cetãs quoq res
possumus posside. Igitur earum ꝗdem
rerum que ratione uł amnna carent.
confestim amittitur possessio. Hominiꝰ
uit. eorumq se tradidisse possessionẽ

Expanded text:
enim eodem modo uinculum obligationum enim eodem modo uinculum obligationum soluitur, quo quaeri adsolet, ita non debet ignoranti tolli possessio quae solo animo apud te depositam aut ex commodato tibi, possidere neque reddere constit‹u›eris, confestim amis‹is›se me possessionem uel ignorantem responsum est. cuius rei forsitan illa ratio est, quod rerum mobilium neglecta atque omissa custodia, quamuis eas nemo alius inuaserit, ueteris possessionis damnum adferre consueuit: idque Nerua filius libris de usucapionibus rettulit. idem scribit aliam causam esse hominis commodati omissa custodia: nam possessionem tamdiu ueterem fieri, quamdiu nemo alius eum possidere coeperit, uidelicet ideo, quia potest homo proposito redeundi domino possessionem sui conseruare, cuius corpore ceteras quoque res possumus possidere. igitur earum quidem rerum, quae ratione uel anima carent, confestim amittitur possessio, homines uit eorumque se tradidisse possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
inquirere. Nec tam̃ ꝑtinere spẽm istam:
ut anmo uideatur acquiri possessio. Nã
si non ex causa peculiarum queratur
aliquid. Eientiam quidem dñi eẽ necẽ¬
sariam. sed corpore serui queri posses¬
sionem. ¶ Iuibus explicitis. cum de ami¬
itenda possessione queratur multum
int̾esfe dicam ꝑ nosmet ip̃os an ꝑalios
possidemus. Nam eius quidem qui incor¬
pore nr̃o ten̾emus possessionem amuti.
uł ammo uł ĩ corpore. si modo eo animo
inde digressi fuissemus ne possidemus.
Cius uͦ qui serui uł ⁊̃ coloni corpore põ¬
sidetur. non alit̃ amitti possessionem.
quam si eam alius ingressus fuisset. eãq
amitti nobis quoq ignorantibus. ¶Illa
quoq possessionis amittende seꝑatioẽ.
Nam saltus hib̾nos ⁊ estiuos. quoꝵ posses¬
sio retinetur animo.
celonum ibi habeamus.
possidendi fũit ingressus alius tamdiu
pͥorem possidẽ dictum est. quam dui po̾¬
sessionem ab alio occupatam ignoret.U

Expanded text:
inquirere. nec tamen eo pertinere spinquirere. nec tamen eo pertinere sput animo uideatur adquiri possessio: nam si non ex causa peculiari quaeratur aliquid, scientiam quidem domini esse necessariam, sed corpore serui quaeri possessionem. Quibus explicitis, cum de ‹a›mittenda possessione quaeratur, multum interesse dicam, per nosmet ipsos an per alios possideremus: nam eius quidem, quod corpore nostro teneremus, possessionem amitti uel animo uel etiam corpore, si modo eo animo inde digressi fuissemus, ne possideremus: eius uero, quod serui uel etiam coloni corpore possidetur, non aliter amitti possessionem, quam amitti nobis quoque ignorantibus. illa quoque possessionis amittendae separatio est. nam saltus hibernos et aestiuos, quorum possessio retinetur animo, e colonum ibi habeamus, possidendi fuerit alius ingressus, tamdiu priorem possidere dictum est, quamdiu possessionem ab alio occupatam ignoraret. ut
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniam int̾ram custodie cã condid̃¬
at: cum reu̾sus locum thesauri mem¬
oria non repet̾et an dedisset pecunam
possidẽ. uł si postea recognouisset locũ
an confestim posside inciꝑet. quesitum
est dixiqm̃ custodie causa pecuma cre-¬
dita ꝓpon̾etur uis possessionis ei qui
condidisset non uidĩ ꝑemptum. Nec in¬
firmitatem memorie daninum afferre
possessionis quam alius non inuasit. ali¬
oquin responsuros ꝑmomĩta seruorum
quos non idimus int̾ire possessionem.
⁊nchil int̾est pecumam in meo an in
alieno condidissem. Cum si alius in mõ
condidisset non alias possidem. quam si
ip̃ius rei possessionem supra t̾̃ram ad¬
eptus fuissem. Itaq nec alienus locũ
meam ꝓp̾am aufert possessionem. cum
supra tram an infra tr̃am possideam:
nichil int̾ sit. ¶ Iuesitum est cur ex pe¬
culiari causa ꝑ seruum ignorantibus
possessio quereretur. dixi utilitatis causa
ure singłari receptum est. necog̾entur
dñi ꝑ mom̃ta sp̃es ⁊ causas peculiarum

Expanded text:
 condiderat: cum reversus locum thensauri memoria non repeteret, an desisset pecuniam possidere, vel, si postea recognovisset locum, an confestim possidere inciperet, quaesitum est. dixi, quoniam custodiae causa pecunia condita proponeretur, ius possessionis ei, qui condidisset, non videri peremptum, nec infirmitatem memoriae damnum adferre possessionis, quam alius non invasit: alioquin responsuros per momenta servorum, quos non viderimus, interire possessionem. et nihil interest, pecuniam in meo an in alieno condidissem, cum, si alius in meo condidisset, non alias possiderem, quam si ipsius rei possessionem supra terram adeptus fuissem. itaque nec alienus locus meam propriam aufert possessionem, cum, supra terram an infra terram possideam, nihil intersit. Quaesitum est, cur ex peculii causa per servum ignorantibus possessio quaereretur. dixi utilitatis causa iure singulari receptum, ne cogerentur domini per momenta species et causas peculiorum
Abbreviated transcription (Latin):
mero. constitutum est usucaꝑe utilitatĩ
causa me posse. quamuis nulla eẽt emp¬
tio. ⁊ idõ neq de euictione actio nascitur
michi. neq publiciana competit. nec
accessio possessionis. ¶ Si eam rem quã
pro emptore usucapiebas scienti michi
alienam eẽ uendidis: non capiam usu¬
¶ Etiam ult̾iori hr̃di defuncti possessio ꝓ¬
dit. quamius medius hr̃s possession
nactus non sit. ¶ Si bona defunctus em̾¬

Expanded text:
mero, constitit us‹u›capere utilitatis mero, constitit us‹u›capere utilitatis causa me posse, quamuis nulla esset emptio et ideo neque de euictione actio nascitur mihi nec Publiciana competit nec accessio possessionis.Si eam rem, quam pro emptore usucapiebas, scienti mihi alienam esse vendideris, non capiam usu. Etiam heredi ulteriori defuncti possessio proderit, quamvis medius heres possessionem eius nanctus non sit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
uiciosam possessionem eẽ. Pomponius qͦq
in his que nomine dñi possideantur. dm̃
potius quam serui uoluntatem spectan¬
dam eẽ ait. Quod si peculiari: tunc m̃tẽ
serui querendam. ⁊ si seruus mala fide
dum est ut eadem si causa possessionis. ⁊
mum cognoui. sciam alienam: ꝓcessurã
usucapionem: celsus ait. Inicium enim pos¬
sessionis sine uicio fuisse. Sea si eo ip̃o tp̃r
quo emnit quamqͣm id bona fide faciat.
ego alienam rem eẽ sciam: usu me nor
capturum i si quid non bona fide seruus
m̃s em̾̃t. in pactione lib̾tatis mͥ dedit. nor
idõ me magis usucapt᷑um. Durare enim
pͥmam causam possessionis: idem celsus
ait. ¶ Si apupillo em̾o sine tutoris auet¬
oritate quem pub̃em ẽẽ putem: dicemꝰ
usucapionem sequi. ut hic plus sit in re
quam inestimatione. Quod si scias pupi¬
llum eẽ putes tñ pupiłł lic̾e res suas sine
tutoris auctoritate amministrare. non
capies usu. quia uiris error nulli ꝓdest¬
¶Si a furioso quem putem sane mentis e¬

Expanded text:
vitiosam esse possessionem. Pomponius quoque in his, quae nomine domini possideantur, domini potius quam servi voluntatem spectandam ait: quod si peculiari, tunc mentem servi quaerendam. et sdum est, ut eadem causa sit possessionis et mum cognoui sciam alienam, processuram usucapionem Celsus ait: initium enim possessionis sine uitio fuisse: sed si eo tempore quo emit, quamquam id bona fide faciat, ego alienam rem esse sciam, usu me non capturum.Et si quod non bona fide seruus meus emerit, in pactionem libertatis mihi dederit, non ideo me magis usucapturum: durare enim primam causam possessionis idem Celsus ait.Si a pupillo emero sine tutoris auctoritate, quem puberem esse putem, dicimus usucapionem sequi, ut hic plus sit in re quam in existimatione: quod si scias pupillum esse, putes tamen pupillis licere res suas sine tutoris auctoritate administrare, non capies usu, quia iuris error nulli prodest.Si a furioso, quem putem sanae mentis, e
Abbreviated transcription (Latin):
in hibet usu capionem: bona fide possi¬
denti nichil ꝓdest ¶Int̾dum ⁊ si nor
fũit inchoata usuacapio a defuncto:
ꝓcedit hr̃di eius. Ueluti si uicium qͥ
obstabat non exꝑsona sed exre pur¬
gatum fĩt. ut puta si res eẽ desierit si¬
sci. aut furtiua. aut ui possessa.
sine solo capi longo tp̃r potest.
eos ait qui existimarẽt cuius rei ꝗsq
bona fide adeptus est possessionem: ꝓ
suo usu caꝑe eum posse si nichil refer
donatum sibi existimau̾it. quia neq
ꝓ legato. neq pro donato. neq ꝓ dote
usucapio ualeat: si nulla donatio. nul¬
la dos. nullum legatum sit. Idemim
litis estimationem placet. ut nisi quis
uere lits estimationem subierit: usu
aut infantis res tradita sit: usu cape¬

Expanded text:
inhibet usucapionem, bona fides possiinhibet usucapionem, bona fides possidenti nihil prodest. Interdum etiamsi non fuerit inchoata usucapio a defuncto, procedit heredi eius: veluti si vitium, quod obstabat non ex persona, sed ex re, purgatum fuerit, ut puta si fisci res esse desierit aut furtiva aut vi possessa. sine solo capi longo ^longe^ tempoeos ait, qui existimarent, cuius rei quisque bona fide adeptus sit possessionem, pro suo usucapere eum posse nihdonatum sibi existimauerit, quia neque pro legato neque pro donato neque pro dote usucapio ualeat, si nulla donatio, nulla dos, nullum legatum sit. idem et in litis aestimatione placet, ut, nisi uere quis litis aestimationem subierit, usucuel infantis res tradita sit, usu pe
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficiei tempori de mobilib statuto
solũ locum se capturum eẽ ampliori.
Quod absurdum ⁊ minime uiri cuuli
conueniens est. ut una res diu̾sis tp̃ib
capiatur. ut puta eum edes ex duab
rebus constant ex solo ⁊ suꝑficie. et
uniu̾sitas earum possessione temꝑis
immobilium dñium mutet. Si autẽ
columna euicta fuĩt: puto te exempto
cum uenditore recte acturum. ⁊ eo ge¬
nere saluam rem habit᷑um. Si autẽ
demolita ẽ domiis domus exintegra
res mobiles possidende sunt. ut tẽpore
quo inusu capione rerum mobilium
constitutum ẽ: usu capiantur. ⁊ non
potest recte uti eo tp̃re quo in edificio
fuerunt. Nam quẽadmodum eas solas
⁊ seꝑatas ab edisicio non possedisti: sic
nec penes te singłe aut seꝑate fueruis
⁊ coħentib in his in edificio deposius
edibus quoq que hoc ip̃m continent.
neq enim recipi potest ut eadem res
⁊ ut res soli ⁊ tanqͣm mobilis sit possessa.

Expanded text:
superficiei tempori de mobilibus statuto superficiei tempori de mobilibus statuto locum esse, solum se capturum esse ampliori: quod absurdum et minime iuri civili conveniens est, ut una res diversis temporibus capiatur, ut puta cum aedes ex duabus rebus constant, ex solo et superficie, et universitas earum possessionem temporis immobilium rerum omnium mutet. Si autem columna evicta fuerit, puto te ex empto cum venditore recte acturum et eo genere rem salvam habiturum. Si autem demolita domus est, ex integro res mobiles possidendae sunt, ut tempore, quod in usucapione rerum mobilium constitutum est, usucapiantur. et non potes recte uti eo tempore, quo in aedificio fuerunt: nam quemadmodum eas solas et separatas ab aedificio non possedisti, sic nec penes te singulae aut separatae fuerunt et cohaerentibus his in aedificio, depositis aedibus, quae hoc quoque ipsum continent. neque enim recipi potest, ut eadem res et ut res soli et tamquam mobilis sit possessa.
Abbreviated transcription (Latin):
euis qui redibu̾it uenditori accessurum.
ꝓcedit. si medio tp̃r anullo possessa est.
duitus possidendo capturus eram. loca¬
ui eum an nullius mom̃ti eam locatio¬
nem existimes quero. Quod si nullius mo¬
m̃ti existimas. an durare nichilominus
usucapionem eius fundi putes: Item
quero si eidem uendid̾o eum fundum
qui de his causis de quibus supra quesi
possidebat dño eum locauit. milluis mo¬
m̃ti locatio est. quia dñs suam rem condu¬
xisset. Sequitur gͦ ut nec possessionem
p̃scriptio non diauit. In uenditione iđ
iuris est quod in locatione. ut emptio sue
rei consiste̾ non possit.
as appellationes recipiunt. unus tñ nice
non puto aliud quam ip̃a edes possidere.
Nam si singłas res posside intelliget᷑.
ip̃as edes non possidebit. Seꝑatis enim
corporib ex quib edes constant uniu̾ si¬
tas edium intelligi non pou̾t. Accidit¬
eo quod si quis singłas res possidere
dix̾it. necẽe erit dicat possessionem

Expanded text:
eius qui redhibuerit uenditori accessurum, eius qui redhibuerit uenditori accessurum, procedit, si medio tempore a nullo possessa est. diutius possidendo capturus e‹ra›m, locaui eum: an ullius momenti eam locationem existimes, quaero: quod si nullius momenti existimas, an durare nihilo minus usucapionem eius fundi putes. item quaero, si eidem uendidero eum fundum, quid de his causis, de quibus supra quaesipossidebat, domino eum locauit, nullius momenti locatio est, quia dominus suam rem conduxisset: sequitur ergo, ut ne possessionem praescriptio non durauit. in uenditione idem iuris est, quod in locatione, ut emptio suae rei consistere non possit.as appellationes recipiunt, unius personaenon puto aliud quam ipsas aedes possidere: nam si singulas res possidere intellegetur, ipsas non possidebit: separatis enim corporibus, ex quibus aedes constant, uniuersitas aedium intellegi non poterit. acceo, quod, si quis singulas res possidere dixerit, necesse erit dicat possessione
Abbreviated transcription (Latin):
stam̃to uł exstiplatu res debita nob̾ tra
endam : quo traditur. quia concessum
qui pignori datus est ad exhibendum
cum creditore non cum debitore agendũ
est. Iuia qui pignori dedit: ad usuca¬
pionem em̃ posidet.quantum ad relies¬
om̃s causas ꝑtinet. qui accepit possidet
adeo ut adici possit ei possessio euis qui
pignori dedit.
de alienis fundis quasi de cõmunibus
uidicio cominuni didundo accepto
ex adiudicatione possidẽ ceꝑim: longo
fiscum usu capio non ꝓcedat. tñ si ex bo¬
nis uacantib nondum tñ nunciantis ep̃¬
tor p̃dis ex hisdem bonis exat̾i. recte di¬
utina possessione capiet. idq ꝯstitutũ est.
aliqua conditio extitisset inemptus fieroo.
⁊ is tibi traditus est.⁊ postea conditio emp¬
tionem resoluet. tempus quod apud ẽp¬
torem suit acced̾e uenditori debe existimo.
qm̃ eo gen̾e retro acta uenditio. eẽt redibi¬
tiom similis. inqua non dubito tempus

Expanded text:
stamento vel ex stipulatu res debita nobis trastamento vel ex stipulatu res debita nobis traendam, quo traditur, quia concessum qui pignori datus est, ad exhibendum cum creditore, non cum debitore agendum est, quia qui pignori dedit, ad usucapionem tantum possidet, quod ad relomnes causas pertinet, qui accepit possidet, adeo ut adici possit et possessio eius qui pignori dedit. de alienis fundis quasi de communibus iudicio communi dividundo accepto ex adiudicatione possidere coeperim, longo fiscum usucapio non procedat, tamen ex bonis vacantibus, nondum tamen nuntiatis, emptor praedii ex isdem bonis exstiterit, recte diutina possessione capiet: idque constitutum esaliqua condicio extitisset, inemptus fieret, et is tibi traditus est et postea condicio emptionem resolvit: tempus, quo apud emptorem fuit, accederequoniam eo genere retro acta uenditio esset redhibitioni similis, in qua non dubito tempus
Abbreviated transcription (Latin):
tium est em̾it. inpendenti eẽ usu capio¬
nẽ iuł ait. Nam si dñs reu̾sus fu̾t: intel¬
ligi usu captum. Si ibi decesserit dubita¬
ri.an ꝑ legem corneliam ad successores
ens ꝑtineat. marcellus posse plemus fic¬
tionem legis accipi. Quẽ ad modum enĩ
post liminio reu̾sus plus uiris habe pot̾.
nit. Nam hr̃ditatem in quibusdam uice
ꝑsone fungi receptum est. Idõq in succes¬
sorib locum hab̾e usucapionem. ¶ Si ser¬
uus quem possidebam fug̾te. nisi ꝓ libo
segerat. uidebitur adño possidĩ. S hoc
intelligendum est cum si app̃hensus fue¬
rit non sit paratus ꝓ sua lib̾tate litigare.
Nam si paratus sit litigare. non uidebit᷑
adño possidĩ. cui se adu̾sarium s̃parauit.¬
¶ Si quis bona fide possidens ante usu ca¬
pionem amissa possessione cognouerit
rem eẽ alienam. ⁊ itum nanciscatur pos-¬
sessionem: non capiet usu. quia inicium
scđe possessionis uiciosum est. ¶ Si ex te¬

Expanded text:
t, emerit, in pendenti esse usucapiot, emerit, in pendenti esse usucapionem Iulianus ait: nam si dominus reversus fuerit, intellegi usucaptum: si ibi decesserit, dubitari, an per legem Corneliam ad successores eius pertineat. Marcellus posse plenius fictionem legis accipi, quemadmodum enim postliminio reuersus plus iuris habere potest nit. nam hereditatem in quibusdam uice personae fungi receptum est. ideoque in successoribus locum non habere usucapionem. Si seruus, quem possidebam, fugerit, si pro libero se gerat, uidebitur a domino possideri: sed hoc tunc intellegendum est, cum, si adprehensus fuerit, non sit paratus pro sua libertate litigare: nam si paratus sit litigare, non uidebitur a domino possideri, cui se aduersarium praeparauit. Si quis bona fide possidens ante usupionem amissa possessione cognoverit esse rem alienam et iterum nanciscatur possessionem, non capiet usu, quia initium secundae possessionis vitiosum est. Si ex te
Abbreviated transcription (Latin):
i ab eo emas qm̃
p̃tor uetuit alienare. idq tu scias: usuca
mus. ¶ Cum qui afurioso bona fide emit.
usu caꝑe posse responsum est. ¶ Si manda¬
uero tibi ut fundum emas. ex ea causa tra¬
ditum tibi dutina possessione capis: qͣuis
possis uidĩ non ꝓt̾uo possid̾e. cum nichil
int̾ sit quod mandati uidicio tenearis.
đ. ł.xui. ad plauc̃. d tp̃s uenditoris
ꝓderit emptori quo antequam uendet
possedit. Nam si postea nactus ẽ possessio¬
nem uenditor: hec possessio emptori non
ꝓficiet. ¶ In re legata in accessione tpr̃is
quo destator possedit. legatarus quodam¬
modo quasi hr̃s est.
us qui ꝓ emptore
possidebat ante usu capionem ab hostibus
captus sit. uidendum est an hr̃di eius pro¬
cedat usucapio. Nam inirumpttur usu¬
capio ⁊̃ si ipsi reu̾so non ꝓdest. quẽadmo¬
dum hr̃di eius ꝓdit. Sed u̾um est eum
in sua uita desiisse posside. idõq nec pꝰ¬
liminium ei ꝓdẽ ut uideatur usu cepisse.
Quod si seruus eius qui in potestate hos¬

Expanded text:
i ab eo emas, quem praetor uetuit alienare, idque tu scias, usucapmus. Eum, qui a furioso bona fide emit, usucapere posse responsum est. Si mandauero tibi, ut fundum emas, ex ea causa traditum tibi diutina possessione capis, quamuis possis uideri non pro tuo possidere, cum nihil intersit, quod mandati iudicio tenearis. io decimo ad Plautium. Id tempus uenditoris odest emptori, quo antequam venderet possedit: nam si postea nactus est possessionem venditor, haec possessio emptori non proficiet. In re legata in accessione temporis, quo testator possedit, legatarius quodammodo quasi heres est. s, qui pro emptpossidebat, ante usucapionem ab hostibus captus sit, uidendum est, an heredi eius procedat usucapio: nam interrumpitur usucapio, et si ipsi reuerso non prodest, quemadmodum heredi eius proderit? sed uerum est eum in sua uita desisse possidere, ideoque nec postliminium ei prodest, ut uideatur usucepisse. quod si seruus eius, qui in hostium potes
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. ł .xui. ađ.ꝓ. i aliena res tibi bona
fide empta sit. qr̃ ut usu capio currat .u¬
trum emptionis inicium ut bonã fidem
habeat exigimus. an traditionis: ⁊ obtinuit
sabini ⁊ cassi sentñtia traditionis micium
spectandum. ¶ Hoc uire utimur. ut serui¬
tutes ꝑ se nusqͣm longo tempore capi possis
bit marcellum existimasse sibos apud fuiẽ
conceꝑit. uł apud furis hr̃dem. pariatq
apud furis hr̃dem. usu capi apud hr̃dẽ
distractum uiuencum non posse. Sedic in¬
quit: quẽadiodum nec ancille partus.
Sceuoł. ł .uii. scribit se putare usu capere
posse. ⁊ĩ partum. Nec enim ẽẽ partum rei
furtiue partem. Cet̾m si ẽẽt pars. nec si
apud bone fidei emptorem pepisset. usu¬
capi pot

Expanded text:
iena res bona fide empta sit, quaeritur, ut usucapio currat, utrum emptionis initium ut bonam fidem habeat exigimus, an traditionis. et optinuit Sabini et Cassii sententia traditionis initium spectandum. Hoc iure utimur, ut servitutes per se nusquam longo tempore capi possint, aestionum scribit Marcellum existimasse, si bos apud furem concepit vel apud furis heredem pariatque apud furis heredem, usucapi ab herede distractum iuvencum non posse: sic, inquit, quemadmodum nec ancillae partus. Scaevola autem scribit se putare usucapere posse et partum: nec enim esse partum rei furtivae partem. ceterum si esset pars, nec si apud bonae fidei emptorem peperisset, usucapi pot
Abbreviated transcription (Latin):
đ.ł.XXU. dig̃. ntestate sororis hr̃ditas
obuenit duob fr̃ĩbus. quoꝵ alter absens
ex qua hr̃ditate suo ⁊ fr̃is nomine fun¬
dum insolidum uendidit. lucio ticio b¬
ona fide empti. quesit̃ est cum scierit
partem fundi absentis eẽ an totum fun¬
dum longa possessione oeꝑit.R. Si cre

Expanded text:
.Intestatae sororis hereditas obuenit duobus fratribus, quorum alter absens ex qua hereditate suo et fratris sui nomine fundum in solidum uendidit Lucio Titio bona fide ementi: quaesitum est, cum scierit partem fundi absentis esse, an totum fundum longa possessione ceperit. re
Abbreviated transcription (Latin):
alienam. hoc ⁊ in bonoꝵ possessore.⁊
in fidĩ commissaris quib ex trebellia¬
no restituitur hr̃ditas. cetisq p̃toriis
successorib obseruatum est. SEmptoui
tempus uenditoris ad usucapionem ꝓ¬
cedit. ¶Si rem alienam em̾o. ⁊ cum usu¬
caꝑem eandem rem dñs ame peterit.
non int̃pellari usucapionem meã litis
contestatione. Sed litis estimationem
sionis mutari ei qui litis estimationem
sustulit. Idemq ẽẽ si dñs ei qui rem em̾i¬
set a non dño. donasset. eaq sentñtia ue

Expanded text:
in bonorum possessore et in fideicommissariis, quibus ex Trebelliano restituitur hereditas, ceterisque praetoriis successoribus observatum est. Emptori tempus venditoris ad usucapionem procedit. Si rem alienam emero et, cum usucaperem, eandem rem dominus a me petierit, non interpellari usucapionem meam litis contestatione. sed si litis aestimatioam possessionis mutari ei, qui litis aestimationem sustulerit, idemque esse, si dominus ei, qui rem emisset a non domino, donasset: eaque sententia ve
Abbreviated transcription (Latin):
adño em̃t. ⁊ ꝓtradita habũit: desinet eã
ꝓ furtiua possidẽ. ⁊ incipiet ꝓ suo posside.
¶ Si quis id quod possidet non putat sibi
ꝑ legem lic̾e̾ usu caꝑe. dicendum est ̃ si
erret non ꝓcede. tam̃ ei usu capionem uł
quia non bona fide uidetur posside. ut
quia in iure erranti non ꝓcedit usuca¬
pio. ¶ Incertam partem posside nemopo¬
test. Idõq si plures sint in fundo qui ig¬
norent quotam quisq partem posside¬
at neminem eorum mera subtilitate pos¬
side labeo scribit.

Expanded text:
t et pro tradita habuerit, desinet eam t et pro tradita habuerit, desinet eam pro furtiua possidere et inc Si quis id, quod possidet, non putat sibi per leges licere usucapere, dicendum est, etiamsi erret, non procedere tamen eius usucapionem, vel quia non bona fide videatur possidere vel quia in iure erranti non procedat usucapio. Incertam partem possidere nemo potest: ideo si plures sint in fundo, qui ignorent, quotam quisque partem possideat, neminem eorum mera suptilitate possidere Labeo scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
acquiret ei cuius nomine nactus fuit.¬
¶ Si seruus m̃s uł filius peculiari uł. ĩ
Imeo nomine quid tenet ut ego ꝑ eũ
ignorans ꝑ ossidebam uł ⁊̃ usu capiã
si is furere ceꝑit. donec in eadem causa
res fũĩt intelligendum est ⁊ possessionẽ
apud me reman̾e. ⁊ usucapionem ꝓcedđe.
Sicuti ꝑ dormientes quoq eos iđ nob
contingeret. Idemq ⁊ mn colono ninꝗ¬
lino ꝑ quos possidemus dicendum est.
¶Si iii. aut olam. aut p̃cario possessionẽ
nactus quis. postea furere ceꝑit. ⁊ possẽ¬
sio ⁊ causa durat. De hoc quod p̃cario
furiosus ht̃. quẽ admodum int̃dicto
quoq uti possidetis. furiosi nomine recte
exꝑimur. eius possessionem nomine ꝗͣ
ante furorem ꝑ se uł post furorem ꝑ alnĩ
nactus sit. ¶ Uacuum tempus quod ante
aditam hr̃ditatem uł post aditam int̾ces¬
sit. ad usu capionem hr̃di ꝓcedit. s Si
defunctus emit hr̃s aut putat eum ex do¬
nationis cansa possedisse usucapturum

Expanded text:
adquiret ei, cuius nomine nactus fuerit.adquiret ei, cuius nomine nactus fuerit. Si servus meus vel filius peculiari vel etiam meo nomine quid tenet, ut ego per eum ignorans possideam vel etiam usucapiam: si is furere coeperit, donec in eadem causa res fuerit, intellegendum est et possessionem apud me remanere et usucapionem procedere, sicuti per dormientes quoque eos idem nobis contingeret. idemque in colono et inquilino, per quos possidemus, dicendum est. Si vi aut clam aut precario possessionem nactus quis postea furere coeperit, et possessio et causa eadem durat de hoc, quod precario furiosus habet, quemadmodum interdicto quoque uti possidetis furiosi nomine recte experimur eius possessionis nomine, quam ante furorem per se vel post furorem per alium nactus est. Uacuum tempus, quod ante aditam hereditatem uel post aditam intercessit, ad usucapionem heredi procedit. Si defunctus emit, heres autem putat eum ex donationis causa possedisse, usu eum cap
Abbreviated transcription (Latin):
non aut grex uniu̾sus sic usucapiatur.
sicut singłe res. nec sic quomodo coħ¬
entes. Quid gͦ est : et si ea natura eius
est ut adiectionibꝰ corporum maneat
usucapio. sed singłorum animaliũ
ułuti possessio.ita
insucapio
Nec siꝗd emptum ñ nixtum fuĩt g̾gi
augendi eius grã. quod iccirco posse̾¬
sionis cã multabitur. ut si reliquiis grex
dñi mei sit hec quoq ouis. sed singłe
suam causam habebunt. ita ut si que
furtiue erunt: suit quidem ex grege: ñ
usu capionib uiris error possessori ꝓ¬
dest. ⁊ idõ ꝓculus ait. si ꝑ errorem in¬
inicio uenditionis tutor pupillo aue¬
tor factus sit uł post longum tempꝰ
uenditionis ꝑactum usu capi ñ posse.
quia uiris error est. ¶Inusu capionib
mobilium continuum tempus nume¬
ratur. ¶ Seruus licet in lib̾tate more¬
tur nichil possidet: nec ꝑ eum alius.
An quin si nemine alicuiis dum in lib̾¬
tate moraturnactus fũit possessionem.

Expanded text:
non autem grex uniuersus sic capiturnon autem grex uniuersus sic capitur singulae res, nec sic quomodo cohaerentes. quid ergo est? etsi ea natura eius est, ut adiectionibus corporum maneat, usucapio, sed singulorum animalium sicuti possessio, sucapio. nec si quid emptum immixtum fuerit gregi augendi eius gratia, idcirco possessionis causa mutabitur, ut, si reliquus grex dominii mei sit, haec quoque ovis, sed singulae suam causam habebunt, ita ut, si quae furtivae erunt, sint quidem ex grege, non usucapionibus iuris error possessori prodest: et ideo Proculus ait, si per errorem initio venditionis tutor pupillo auctor factus sit vel post longum tempus venditionis peractum, usucapi non posse, quia iuris error est. In usucapionibus mobilium continuum tempus numeratur. Servus licet in libertate moretur, nihil possidet nec per eum alius. atquin si nomine alicuius, dum in libertate moratur, nactus fuerit possessionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ab hrẽde possessum est. neq aliã ullã
causam possidendi habes. ita t̃n hoc
uerum est si uꝰ ex transactione id ac¬
tum fũit. Idem dicimus. si tu quoq
existimes ⁊ hr̃dem eẽ. Nam hic quoq
possessio ueri hr̃dis obstabit tibi
ta anusucapionem cuiusq ꝓceden
sunt corpoꝵ. unum quod conanetur
lapis. ⁊ similia. alt̾um quod ex conti¬
nentib hoc est plurib int̾ se coħen¬
tibus constat. quod grece meuo uo¬
canir ut edificium. nauis. armariũ.
Tercium quod ex distantib constat.
ut corpora plura non soluta. s uni
nomini subiecta. ułuti ppłs. legio .g.¬
głarum columnarum ue usu capioẽ
x. dies suꝑeẽnt. in edificium eas con¬
iecisset. iuchilominus eum usucapt¬
rum. si edificium possedisset .O. ud
gͦ in his que non quidem implicant᷑
rebus sok. sed mobilia ꝑmanenti ut
in anulo gemia : In quo uerum ẽ
⁊ aurum ⁊ geminam possidi ⁊ usuca¬
pi. cum utrũq maneat integrum. ¶
De c̾cio gen̾e corpoꝵ uidendum es ł

Expanded text:
neque aliam ullam habes causam possidendi. ita tamen hoc uerum est, si non ex transactione id factum fuerit. idem dicimus, si tu quoque existimes te heredem esse: nam hic quoque possessio ueri heredis obstabit tibi.ta an usucapionem cuiusque praecesunt corporum, unum, quod continetur lapis et similia: alterum, quod ex contingentibus, hoc est pluribus inter se cohaerentibus constat, quod συνημμένον uocatur, ut aedificium nauis armarium: tertium, quod ex distantibus constant, ut corpora plura non soluta, sed uni nomini subiecta, ueluti populus legio ggularum uel columnarum usucapionem decem dies superessent, in aedificium eas coniecisset, nihilo minus eum usucapturum, si aedificium possedisset. quid ergo in his, quae non quidem implicantur rebus sol‹i›, sed mobilia permanent, ut in anulo gemma? in quo uerum est et aurum et gemmam possideri et usucapi, cum utrumque maneat integrum.De tertio genere corporum uidendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
existimandi se hr̃dem uł bonoꝵ possesso¬
rem dño extitisse. fundum ꝓ hr̃de posse¬
disse. uec causam possessionis sibi mutare
uidebitur: sum hȩc gͥ recipiantur in eius
ꝑsonam qui possessionem habet quanto
magis in colono recipienda sunt qui nec
uiuo nec mortus dño ullam possessionem
habeat. ⁊ recte si colonus mortuo domino
em̃nt fundum ab eo qui estimabat se eẽ¬
hr̃dem eius uł bonorum possessorem: in

Expanded text:
existimandi se heredem vel bonorum possessoexistimandi se heredem vel bonorum possessorem domino extitisse, fundum pro herede possidebit nec causam possessionis sibi mutare videbitur. cum haec igitur recipiantur in eius persona, qui possessionem habet, quanto magis in colono recipienda sunt, qui nec vivo nec mortuo domino ullam possessionem habet? et certe si colonus mortuo domino emerit fundum ab eo, qui existimabat se heredem e
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. ł .ii. dig̃. on solum bone fidei
emptores. sed om̃s qui possident ex ea cã
quam usu capio sequi solet. partum an¬
cille furtiue ususuum faciunt. Idq uiriꝰ
ratione introductum arbitror. Nam ex
est partum usucapi. si apud eum conceptũ
et editus eo tp̃r fu̾it. quo furituam eẽ ma¬
trem eus ignorabat. ¶ Quod uulgo resp
ondetur ip̃m sibi causam possessionis
mutare. non posse. totiens uerum est quo¬
tiens quis sciret se non posside bonafide.
⁊ lueri faciendi causa inciꝑet posside. Idq
ꝑ hoc quoq posse ꝓbari. Si quis em̾it fũ¬
ndum sciens ab eo ciuus non erat: posside¬
bit ꝓ possessore. Si eundem adño emerit:
incipiet ꝓ emptore possid̾e. nec uidebitur
sibi ipse causam possessionis mutasse. Iđq
uiris erit ⁊̃ si non adño emit cum existi¬
maret eum dñm eẽ. Idẽ hic si adño heres
institutus fũit. utł bonoꝵ eius possessionẽ
acceꝑrt. incipiet fundum ꝓ hr̃de posside.
hoc amplius si iustam causam habu̾it

Expanded text:
 digestorum Non solum bonae fidei emptores, sed et omnes, qui possident ex ea causa, quam usucapio sequi solet, partum ancillae furtivae usu suum faciunt, idque ratione iuris introductum arbitror: nam ex est partum usucapi, si apud eum conceptus et editus eo tempore fuerit, quo furtivam esse matrem eius ignoondetur ipsum sibi causam possessionis mutare non posse, totiens uerum est, quotiens quis sciret se bona fide non possidere et lucri faciendi causa inciperet possidere: idque per haec probari posse. si quis emerit fundum sciens ab eo, cuius non erat, possidebit pro possessore: sed si eundem a domino emerit, incipiet pro emptore possidere, nec uidebitur sibi ipse causam possessionis mutasse. idemque rit etiam, si a non domino emerit, cum existimaret eum dominum esse. idem hic si a domino heres institutus fuerit vel bonorum eius possessionem acceperit, incipiet fundum pro herede possidere. hoc amplius si iustam causam habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
seruo scribit ut in lib̾tate moretur non
eam iñtem habet. ut statim ułit serui
possessionem dimitt̾e. sed magis destinatio¬
nem suam in id tempus conferre. quo
seruus certior factus fuerit. ¶ Si quis
possessionem fundi ita tradidit. ut ita
demum cedẽ eam dicat: si ip̃ius fundus
eẽt. Non uidetur possessio tradita: si
fundus alienus sit. h oc amplius existi¬
mandum est possessiones sub conditioe
si conditio excit̃it. ¶Si is qui ticio seruum
uendidat hr̃di eius eum tradidit. pot̾it
hr̃s rerum hr̃ditariarum possessionem
ꝑ eum app̃hende. quia non serius ui¬
re hr̃ditario. sed acc̃õ exempto ad eum

Expanded text:
seruo scribit, ut in libertate moretur, non eam mentem habet, ut statim uelit serui possessionem dimittere, sed magis destinationem in id tempus conferre, quo seruus certior factus fuerit. Si quis possessionem fundi ita tradiderit, ut ita demum cedere ea dicat, si ipsius fundus esset, non uidetur possessio fundus alienus sit. hoc amplius existimandum est possessiones sub condicioneam condicio exstiterit. Si is, qui Titio servum vendiderat, heredi eius eum tradiderit, poterit heres rerum hereditariarum possessionem per eum adprehendere, quia non servus iure hereditari
Abbreviated transcription (Latin):
toritate tutoris. Utilitatis enim cã hoc
receptum. Nam alioquin nullus sen¬
sus ẽ infantis accipiendi possessionem.
Pupillus tam̃ ⁊̃ sine tutoris auctoritate
possessionem nancisci potest. Idem in¬
fans peculiari nomine ꝑ seruum possi

Expanded text:
toritate tutoris: utilitatis enim causa hoc toritate tutoris: utilitatis enim causa hoc receptum est, nam alioquin nullus sensus est infantis accipiendi possessionem. pupillus tamen etiam sine tutoris auctoritate possessionem nancisci potest. item infans peculiari nomine per servum possi