comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
edqm scimus qđspecialit̾ ꝑtineat adepõs ut
primũ ad sacrũ ministeriũ suscipiendũ iuste
accedant et in eodẽ minis terio religios euiuant:
itã bene uiuendo quã recte p̃dicando populis:
sibi cõmissis i teruitae p̾beant e t m mon ast¬
rus in suis parro chiis institutis scare ligio
obseruata fiat. &ut uñ quisque iuxta suã ꝓsa¬
sionẽ ueracit̃ uiuat curã inpendãt. Oñ
uos in hocsacro ordine constitutos etofficio
pastorali functos monemꝰ atq: rogamus. Va
hoc maxime el aborare studeatis et peruosn¬
tipsos et peruobis subiectos: quantũ adurm
minis teriũ ꝑtinet nobis ueri adiutores in adi¬
nis tracionẽ minis teri nobis cõmis si existatis
gentia sed potius ꝓutrorũq bono studo
remunerari mereamꝰ. Etubicũq ꝑ negleg¬
tatis in hoc apparuerit obstaculũ: nraedũ¬
centiae id ad tẽpus insinuare ñ differatis u
nr̃o auxilio suf fulti qđ ur̃a auctoritas expo¬
cit. famulante ut decet potes tate nr̃a. fad¬

Expanded text:
m scimus, quod specialiter pertineat ad episcopos, ut primum ad sacrum ministerium suscipiendum iuste accedant, et in eodem ministerio religiose vivant, et tam bene vivendo quam recte praedicando populis sibi commissis iter vitae praebeant, et ut in monasteriis in suis parroechiis constitutis sancta religio observata fiat, et ut unusquisque iuxta suam professionem veraciter vivat, curam impendant, omnes vos in hoc sacro ordine constitutos et officio pastorali functos monemus atque rogamus, ut in hoc maxime elaborare studeatis, et per vosmetipsos et per vobis subiectos, quantum ad vestrum ministerium pertinet, nobis veri adiutores in administratione ministerii nobis commissi existatis;tra neglegentia, sed potius pro utrorumque bono studio bono remunerari mereamur: et ubicumque per neglegtatis in hoc apparuerit obstaculum, nostrae dinoscentiae id ad tempus insinuare non differatis; ut nostro auxilio suffulti, quod vestra auctoritas exposcit, famulante, ut decet, potestate nostra fac
Abbreviated transcription (Latin):
mnib uobis autuisu aut auditu/ notũ . ẽẽ ñ du¬
bitamꝰ : quia genitores nr̃i et ꝓgenitores p̃qu
adõ adhoc electis̃ : in hoc p̃cipue studuerum
ut honor scãe dĩ eccłae et staturegni decens man¬
ret : Nos etiã iuxta modũ nr̃m eorũ sequente
exemplũ sepeurãm deuotionẽ : de his ad mone¬
re curauimꝰ  et dõmiserante: multa iã emen¬
data et correcta uidemꝰ: unde ei iustas laude
ꝑsoluere eturãebo nȩ intentioni multimo¬
das debemꝰ gratias referre: DEDIUININIS¬

Expanded text:
mnibus vobis aut visu aut auditu notum esse non dubitamus, quia genitor noster et progenitores, postquam a Deo ad hoc electi sunt, in hoc praecipue studuerunt, ut honor sanctae Dei ecclesiae et status regni decens maneret. Nos etiam iuxta modum nostrum eorum sequentes exemplum, saepe vestram devotionem de his admonere curavimus; et Deo miserante multa iam emendata et correcta videmus: unde et Deo iustas laudes persolvere, et vestrae bonae intentioni multimodas debemus gratias referre. 2. S
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis tamen ep̃orũ fuerit qui argentũ ꝓhoc
accipere uelit: insua maneat potestate : iuxta
qđei etilli qui hoc ꝑ soluere debet c̃uenerit:
CLESIARŨ ADIM PLENDIS¬
Dimilit̃ deo perib in restauracionẽ ecdesi¬
Darũ siue in faciendo siue in redimendo epis¬
copalis potius sequat᷑ uoluntas. Nulla tenꝰ
tamen remaneat quinsicut a nobis sepeius¬
sũ ẽ : Hocaut  illud partib ecclesi arũ persol¬
uatur : Et hoc omnib notũsit: quia quicũq
neglegent̃ exinde egerit et corã nobis ex in¬
de neglegens reꝑtus fuerit. illuduolumꝰ
omnino utsubeat quod innro capitulari/
dehacre cõmuniconsultu fideliũ nr̃orũ or¬
Qqminis terus ut hocplenius etdenris
etdese et desuis hominib obtinere possint
adiuto res inomnib fiant: Et quicũq prima
et secunda uice de his a comite ã monitus ñ se
correxerit : uolumꝰ ut pereundẽ comitẽ eiꝰ
neglegentia adnrãm notitiã ꝑferat ut nr̃a

Expanded text:
Si quis tamen episcoporum fuerit qui argentum pro hoc Si quis tamen episcoporum fuerit qui argentum pro hoc accipere velit, in sua maneat potestate, iuxta quod ei et illi qui hoc persolvere debet convenerit clesiarum adimplendis. De operibus in restaurationem ecclesiarum, sive in faciendo sive in redimendo, episcopalis potius sequatur voluntas. Nullatenus tamen remaneat, quin sicut a nobis saepe iussum est hoc aut illud partibus ecclesiarum persolvatur. Et hoc omnibus notum sit, quia quicunque neglegenter exinde egerit et coram nobis exinde neglegens repertus fuerit, illud volumus omnino ut subeat, quod in nostro capitulari de hac re communi consultu fidelium nostrorum orministeriis, ut hoc plenius et de nostris et de se et de suis hominibus obtinere possint, adiutores in omnibus fiant. Et quicumque prima et secunda vice de his a comite admonitus non se correxerit, volumus ut per eundem comitem eius neglegentia ad nostram notitiam perferatur, ut nostra
Abbreviated transcription (Latin):
tubi pontes antiquit̃ fuer̃. et in his locis ubi
tẽ p̃r genitoris nr̃i ipso iubente diuersa¬
rũ necessitatũ causa facti fuer̃ omnino absq
ulla dilatione abhis quieos tuncfecer̃ restitu¬
ant᷑ etrenouent᷑. It autad missã scĩ andreae
res tauratifiant nisi forte ipsa operis magni
tudo autaquarũ quelibet mundatio hoc ꝓhi¬
beat: Alit̃ uero nullus qualibet occasione hoc
negligere aut differre p̃sumat quin adp̃die¬
tũ tẽpus conpletũ fiat: et missinr̃i quorũ supe¬
rius mentionẽ fecimꝰ uolumꝰ utrenuntient in
quib: locis nr̃a iussio impleta. in quib: neglecta¬
est autaliqua in pos sibilitate ułcerta rat¬
enonis et decimis unde et genitor nr̃¬
etnos frequent̃ et indi uersis placitiss
admonitionẽ fecimꝰ et ꝑ capitularia nr̃a
fidelit̃ et plenit̃ ab omnib: nona et decima¬
psoluat᷑ : Denu trimeñto uero ꝓdecimis : nicut
hactenus c̃suetudo fuit ab omnib: obseruet:

Expanded text:
Ut ubi pontes antiquitus fuerunt, et in his locis, ubi Ut ubi pontes antiquitus fuerunt, et in his locis, ubi tempore genitoris nostri ipso iubente diversarum necessitatum causa facti, omnino absque ulla dilatione ab his qui eos tunc fecerunt, restituantur et renoventur, ita ut ad missam sancti Andreae restaurati fiant; nisi forte aut ipsa operis magtudo aut aquarum in quolibet inundatio hoc prohibeat. Aliter vero nullus qualibet occasione hoc neglegere aut differre praesumat, quin ad praedictum tempus adimpletum fiat. Et missi nostri, quorum superius mentionem fecimus, volumus ut renuntient, in quibus locis nostra iussio impleta, in quibus sit neglecta, aut aliqua inpossibilitate vel certa ratquidem et decimis, unde et genitor net nos frequenter et in diversis placitis admonitionem fecimus, et per Capitularia nostrfideliter et pleniter ab omnibpersolvatur. De nutrimine vero pro decima, sicut hactenus consuetudo fuit, ab omnibus observetur.
Abbreviated transcription (Latin):
diente ilfaceres ñ potuitcurmobis ip¬
sã in possibilitatẽ ad tẽpus ñ ad nunciauit:
Quia supse aut noluit autsae neglegentiae
causa ñ potuit: nostalẽ inuenire uolumꝰ qͥ hoc
qđ iubemꝰ seruare uelit et pos sit: Vtautẽ ius¬
sionr̃a in hacre citius impleat̾: uolumꝰ ut qui¬
cũq abilla die aliũdenariũ negotiandicausa
ꝓtulerit a comite et ministris eius auferat᷑ abeo.
omnib obseruandũ es set capitula. const¬
tuimꝰ et creberrimas sidmonitio nes fecim. P̃deo¬
timis sinr̃i uolumꝰ ut inquisitionẽ faciant aqui¬
b nr̃a iussio in hocadimpleta. aquib quoq sit
ne glecta et eũ quiim plere neglexit aut dis tu¬
lit: ad nram uolum̾ utueniat iussus p̃sentiã ut
cito racionẽ de his sicut superius diximꝰ reddat
et sicul pabilis inuentus fuerit. dignã correcti¬
one accipiat Vt ceteris neglegentib Exemplũ
troris p̃beat DEPON TIB UBIANTIQUI¬
PUS PuERUNT RENOUANDIS

Expanded text:
diente id facere non potuit, curdiente id facere non potuit, cursam impossibilitatem ad tempus non adnuntiavit; quia si ipse aut non voluit, aut suae neglegentiae causa non potuit, nos talem invenire volumus, qui hoc quod iubemus servare velit et possit. Ut autem iussio nostra in hac re citius impleatur, volumus ut quicumque ab illa die alium denarium negotiandi causa protulerit, a comite et ministris eius auferatur ab eoomnibus observandum esset, et capitulis constituimus, et creberrimas admonitiones fecimus, praedicti missi nostri volumus ut inquisitionem faciant, a quibus nostra iussio in hoc adimpleta, a quibus quoque sit neglecta; et eum qui implere neglexit aut distulit, ad nostram volumus ut veniat iussus praesentiam, ut cito rationem de his, sicut superius diximus, reddat; et si culpabilis inventus fuerit, dignam correctionem accipiat, ut ceteris neglegentibus exemplum terroris praebeat. 20. De pontibus ubi antiquitus fuerunt renovandis.
Abbreviated transcription (Latin):
douna teneretur etalie om̃s cessarent consti¬
tuimꝰ: hoc omnib notũ eẽ uolumꝰ: Qm̃ ut absq
ulla excusatione cito possit emendari. spaciũ
usq: mis sã sc̃i martini dare decreuimꝰ : Vtunus¬
quisq: comitũ insuis ministeriis dehoc iussio¬
ne nrãm tunc pos sithabere adimpletã: quaten
abilladie ñ alia sedillasola ꝑ totũ regnũ nr̃m
ab omnib: habeat᷑ iuxta illa constitutionẽ sicut
in capitulis quae dehacre illis comitib dedimꝰ
in quorũ minis teriis moneta ꝑcutit᷑ constitu¬
tũ ẽ quiatunc uolumꝰ missos nr̃os huius feigra¬
cia dirigere ꝑsingulos comitatus qͥ diligent᷑
inquirant. qualit̃ comites in hoc nr̃am iussio¬
ne adimplere certauerimt: &quicũq: negle¬
gens indesinuent᷑ fuerit. Volum ut antes
nram p̃sentiã quam totius uenire iubeat᷑ ut
rationẽ reddat. utrũ hoc qđ ius sim facere
noluerit aut ñ potuerit. et aliqua rep̃pe¬

Expanded text:
do una teneretur et aliae omnes cessarent constido una teneretur et aliae omnes cessarent constituimus, hoc omnibus notum esse volumus, quoniam ut absque ulla excusatione cito possit emendari, spatium usque ad missam sancti Martini dare decrevimus, ut unusquisque comitum in suis ministeriis de hoc iussionem nab illa die non alia, sed illa sola per totum regnum nostrum ab omnibus habeatur, iuxta illam constitutionem, sicut in capitulis, quae de hac re illis comitibus dedimus in quorum ministeriis moneta percutitur, constitutum est. Quia tunc volumus missos nostros huius rei gratia dirigere per singulos comitatus, qui diligenter inquirant, qualiter comites in hoc nostram iussionem adimplere certaverint. Et quicumque neglegens inde inventus fuerit, volumus ut ante nostram praesentiam quantotius venire iubeatur, et rationem reddat, utrum hoc quod iussimus facere noluerit aut non potuerit; aut si aliqua re praepe
Abbreviated transcription (Latin):
nũ nobis cõmissũ custodire contẽpserint:
nec nostrũ nec regninr̃i honorẽ ulterius uo¬
lumꝰ ut habeant: Seduolumus ut uñquisq
fideliũ nr̃orũ ꝓcuratores rerũ: suarũ dehis
specialit̃ instruant: ut quandocũq e tunde¬
cũq legatio aduenerit: et aut lit teras autms¬
sũ uiderint honorifice illã inomni loco impe
agenitore nr̃o eta nobis ꝑ capitulare ord¬
natis missos adhoc specialit̃ conftitutosq
hociugit̃ p̃udeant habeant: ut om̃a quas
ad easdẽ legationes suscipiendas ꝑtinent fid¬
les nr̃i ad hoc constituti ad tẽpus p̃parare
studeant. Utñ tunc sit necesse delonge qui¬
rere uł ad ducere quando tẽpus ẽ illadare
uł persoluere : Inceteris uero locis ꝑ totũ im¬
periũ nr̃m unusquis que fideliũ nr̃orũ : et perse
et perminis trossuos sicut diximꝰ sedulã uigi¬
lantiã adhibeat DEADMONICIONEUNIUS
nos et ad monitionẽ fecimꝰ et tẽpus quan¬

Expanded text:
ni nobis commissi custodire contempserit, ni nobis commissi custodire contempserit, nec nostrum nec regni nostri honorem ulterius volumus ut habeat. Sed volumus ut unusquisque fidelium nostrorum procuratores rerum suarum specialiter instruat, ut quandocumque et undecumque legatio advenerit, et aut litteras aut missum viderint, honorifice illam in omni loco impera genitore nostro et a nobis per capitulare ordinati sunt, missos ad hoc specialiter constitutos, qui hoc iugiter praevideant, habeant, ut omnia quae ad easdem legationes suscipiendas pertinent, fideles nostri ad hoc constituti ad tempus praeparare studeant, ut non tunc sit necesse de longe quaerere vel adducere, quando tempus est illa dare vel persolvere. In ceteris vero locis per totum imperium nostrum unusquisque fidelium nostrorum, et per se et per ministros suos, sicut diximus, sedulam vigilantiam adhibeat. 18. De admonitione unius nos et admonitionem fecimus, et tempus quan
Abbreviated transcription (Latin):
tia. contẽpioris ad eius notitiã ꝑ ueneriteũ
corrigere sicut decet neglexerit. honore
suo priuet ut scilic& neut̃ illorũ sineiusta
NEREGIS PROPT NEGLEGEN TIÃ EOR
QUILEGATIONES MALERECIPIUNT
einhono ratione quoq regis etreg
nibnala fama inexteras nationes disꝑsa
ꝓpt̃ heglegentiã eorũ quilegationes adnos diree¬
tas insuissmansionib: autmale recipiunt aut
constitutã a nobis expensã non tribuunt aut
paruareda donare nolunt. Aut furto s aliquid
eis subripiunt: Aut qđ perpessimũ ẽ. a pertas
uiolentias eoscedendo e treseorũ diripiendo
in ipsis exercere ñ ꝑtimescunt : hoc omnib no¬
tũ ee uolumꝰ qđ quicũq: ex his qui honores nr̃os
habent: Abhinc neglegentiã hanc ȩmendare
ñcertauerint: et suos homines quieiuice hoc
a geredebent ut idbene ꝑficiant ñ instruxe¬
rint aut ñ constrmxerint ut ulterius illud
neglegere ñ p̃sumant: edhonorẽ nr̃m etreg¬

Expanded text:
tia contemptoris ad ejus notitiam pervenerit, eum tia contemptoris ad ejus notitiam pervenerit, eum corrigere sicut decet neglexerit, honore suo privetur, ut scilicet neuter illorum sine justa ne regis propter neglegentiam eorum qui legationes male recipiunt. De inhonoratione quoque regis et regni, et mala fama in exteras nationes dispersa, propter neglegentiam eorum qui legationes ad nos directas in suis mansionibus aut male recipiunt, aut constitutam a nobis expensam non tribuunt, aut paravereda dare nolunt, aut furto aliquid eis subripiunt, aut quod perpessimum est, apertas violentias eos caedendo et res eorum diripiendo in ipsis exercere non pertimescunt, hoc omnibus notum esse volumus, quod quicumque ex his qui honores nostros habent, abhinc neglegentiam hanc emendare non certaverit, et suos homines, qui eiuagere debent, ut id bene perficiant non instruxerit, aut constrinxerit ut ulterius illud neglegere non praesumant, et honorem nostrum et reg
Abbreviated transcription (Latin):
qualit ab hine nr̃o etur̃o studio emendatũ
fiat deΡACE AΥTINEREEXORCIPALI
CUSTODIENDA
epace in exercitali itinere seruanda usq
ad marcã hocomnib: notũ fieri uolumꝰ qđ qͥ¬
cũq auctorẽ dãnisibi p̃terito anno in latino¬
minatim cognoscit: utiustitia deillo quae¬
rat et accipiat. DEDENUNTIATIONE
UTQUI IN HOSTẼ PERGUNTSUOSQUI
INSUO Obsequios uNus quis quecoo
einceps tamen omnibus NOSCAT
nere ꝑgunt siue suisint siuealieni utille
deeorũ factis rationẽ sesciat redditurũ.
quia quicquid ipsi inpace uiolanda delique¬
rint ad ipsius debet periculũ pertinere
eascilicet c̃ditione: ut pacis uiolator primũ
iuxta facinoris qualitatẽ siue corã nobis siue
corã missonr̃o dignas poenas ꝑsoluat et se¬
nior quisctũtalẽ duxerit quẽ aut constrin¬
gere noluit aut ñ potuit ut nrãm iussionẽ
seruaret. et insuper in regnonr̃o p̃das face¬
res ñtimucrit: pillius neglegentia siante eũ
dehis ñ ad monuerit et post quã neglegen¬

Expanded text:
qualiter nostro et vestro studio emendatum fiat. 14. De pace in itinere exercitali custodienda. De pace vero in exercitali itinere servanda usque ad marcham, hoc omnibus notum fieri volumus, quod quicumque auctorem damni sibi praeterito anno inlati nominatim cognoscit, ut iustitiam de illo quaerat et accipiat. 15. De denuntiatione, ut qui in hostem pergunt, suos, qui in suo obsequio sunt, unusquisque coeinceps tamen omnibus notum fnere pergunt, sive sui sint, sive alieni, ut ille de eorum factis rationem se sciat redditurum; et quicquid ipsi in pace rint, ad ipsius debet periculum pertinere: ea scilicet conditione, ut pacis violator primum juxta facinoris qualitatem, sive coram nobis, sive coram misso nostro, dignas poenas persolvat: et senior, qui secum talem duxerit, quem aut constringere noluit, aut non potuit, ut nostram jussionem servaret, et insuper in regno nostro praedas facere non timeret, pro illius negligentia, si ante eum de his non admonuerit, et postquam negligen
Abbreviated transcription (Latin):
ialiquis in cognit᷑ in monasteriũ ingredi uoluerit:
ante trienniũ monachi habit ei ñ prestet᷑: et sun¬
tra .iii. annos aut seruus aut libtus ułcolonꝰ quaerat᷑
domino suo reddat᷑ cũ omnib: quae at tulit. fide tam̃
accepta deinpunitate: Siautẽ intratrienniũ reqͥ¬
sit̃ ñ fuerit: postea quaeri ñ potest. Sed tantũ eaq̃
inmonasteriũ ad dux̃ dominꝰ serui recipiat:

Expanded text:
Si aliquis incognitus in monasterium ingredi voluerit, ante triennium monachi habitus ei non prestetur. Et si intra tres annos aut servus vel libertus vel colonus quaeratur, domino suo reddatur cum omnibus quae attulit, fide tamen accepta de inpunitate. Si autem intra triennium requisitus non fuerit, postea quaeri non potest, sed tantum ea, quae in monasterium adduxit, dominus servi recipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ñ audeat in eo sacras facere missas. sine ꝑ mis suep
lociillius : Qđ sifecerit dom̃ illius fisci uirib ad dicat᷑
Comes etminis trieius quihoc cognouit et̃ꝓꝓhibuit: libi
ñscđ mordinẽ : sed quã melioris opinionis. ẽẽ consti¬
terit et quã meliores elegerint: &quiẽa eligunt
ꝓponant scĩs euangeliis dicentes qđ ñ ꝓpt̃ amicitias
uł graciã humanã: sed scientes eã fiderectã. etuita
castã: et adminis trationedignã ad omnẽ q statũ
monasterii utilẽ : et tunc c̃firmet᷑ ab ep̃o cuimonas¬
teriũ subiectũ ẽ¬

Expanded text:
issas sine permissu episcopi loci illius. Quod si fecerit, domus illius fisci iuribus addicatur. Comes et missi eius qui hoc cognovit et non prohibuit, libra secundum ordinem, sed quam melioris opinionis esse constiterit et quam meliores elegerint. Et qui eam eligunt, proponant sanctis euangeliis, dicentes quod non propter amicitias vel gratiam humanam, sed scientes eam fide rectam et vita castam et administratione dignam ad omnemque statum monasterii utilem. Et tunc confirmetur ab episcopo, cui monasterium subiectum e
Abbreviated transcription (Latin):
dmonem etiã epõs etabbates ut ꝑp̾mia
bene ficia hominib: suis nec auferant necdonent:
qui amulte relamationes. et quaerele dehaccausa
ad nr̃as aures solent ꝑuenire :
ficiũ cuilib& a nobis imperandũ munera accipiat:
quia nos uolumꝰ illibeneficiũ dare : qui nobis bene
seruierit:¬

Expanded text:
dmonemus etiam episcopos et abbates, ut per praemia beneficia hominibus suis nec auferant nec donent, quia multae reclamationes et quaerelae de hac causa ad nostras aures solent pervenire. ficium cuilibet a nobis impetrandum munera accipiat, quia nos volumus illi beneficium dare, qui nobis bene servierit
Abbreviated transcription (Latin):
tdehospitalitate etcura pauperũ memoressitis
et ꝓpt̃ qđ res ecclesiastice afidelib oblate & abec¬
clesia recepte s int: et eo modo illas distribuatis
ut abillo cuidehis rationẽ reddituriestis. ñ dã pha¬
tionẽ sedaet̃nigaudii mercedẽ accipere merecas¬

Expanded text:
de hospitalitate et cura pauperum memores sitis, et propter quod res ecclesiasticae a fidelibus oblatae et ab ecclesia receptae sint. Et eo modo illas distribuatis, ut ab illo, cui de his rationem reddituri estis, non damnationem, sed aeterni gaudii mercedem accipere merea
Abbreviated transcription (Latin):
ignũ acneces sariũ .ẽ ut missi ꝑqueq loca direc¬
ti simul cũ ep̃is unius cuiusq diocesis ꝑspiciant
locamonasteriorũ canonicorũ parit et monacho¬
rũ similit̃q puellarũ : siin apto etc̃gruo locosim
posita ubi cõmoda necessariũ possit adquiri qđ ad

Expanded text:
ignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Siuero comes ꝓuinciae uindictã talicrimini imponi
neglexeritꝰ honore careat. et duas libras auri fisci
iurib darec̃pellat᷑.¬
eminiregũ aut cuiquã hominũ in ꝓpriũliceatmo¬
nasteriũtradere uł cõmutare uł quocũq: comento
uendere: hocetiã diuina eta postolica atq canonica
subanathematis poena sanx̃ auctoritas: Qđsi factũ
fuerit: ñ ualebit. Seds isquiaccipit p̃ciũ amittat:
et quidis trax̃: p̃ciũ qđ accipit in ipsomonasterio amit¬
tar etuna cũ pcio monas teriũ ꝑdat. et ipsẽ monaste¬
riũ in pristinũ reformetur statũ.
et defensores : Qui a utẽ ep̃m uł sacerdotes autclericos
iudicare sibi maluerint: hoc quoq fieriñ ꝑmittimꝰ:
aut monas ticã uł mulieris religiosae uł qualicũq
ecclesiastico statu similẽ indut̃ fuerit: corporali poenȩ
subsistat exilio tradatur:

Expanded text:
Si vero comes provinciae vindictam tali crimini imponere neglexerit, honore careat, et duas libras auri fisci viribus dare conpellatmini regum aut cuiquam hominum in proprium liceat monasterium tradere vel commutare vel quocumque commento vendere. Hoc etiam divina et apostolica atque canonica sub anathematis poena sanxit auctoritas. Quod si factum fuerit, non valebit, sed is, qui accepit, pretium amittat; et qui distraxit, pretium quod accepit in ipso monasterio amittat et una cum pretio monasterium perdat, et ipsum monasterium in pristinum reformetur statum. et defensores. Qui autem episcopum vel sacerdotes aut clericos iudicare sibi maluerint, hoc quoque fieri non permittaut monasticam vel mulieris religiosae vel qualicunque ecclesiastico statu similem indutus fuerit, corporali poenae subsistat et exilio tradatur
Abbreviated transcription (Latin):
olumus uos scire uoluntatẽ nram qđ nos parati su¬
muos adiuuare ubicũq neces seẽ ut minis teriũ
ur̃m ad implere ualeatis: simulq uosad monemꝰ.
ut ꝓpt̃ humilitatẽ nr̃am et oboedi entiã quã moni¬
tis ur̃is ꝓpt̃dđi timorẽ ex hibemꝰ honorẽ nobis adõ

Expanded text:
olumus vos scire voluntatem nostram, quod nos parati sumus vos adiuvare, ubicumque necesse est, ut ministerium vestrum adimplere valeatis. Simulque vos admonemus, ut propter humilitatem nostram et oboedientiam, quam monitis vestris propter Dei timorem e
Abbreviated transcription (Latin):
et pos tea abaliis raptas placuit erui et eis reddiqui
ante fuerant desponsate : etiã sieis a raptorib uis
in lata constiterit: Pinde statutũ. ẽ: a sacro c̃uentu
utraptor publica paenitentia multet᷑: Rapte uero
sisponsus eã recipere noluerit: et ipsa eius dẽ crimini
c̃sentiens ñ fuit : licentia nubendi aliiñ neget
Quodsi etilla c̃sensit: simili sententia subiaceat:
ita in decretis papae gelasii . cap̃xx. c̃tine tur
Virginib sacris temere sequosdã sociare cogno¬
uimus: et postdicatũ dõ ꝓpositũ incesta feden
sacrilegaq s miscere. Quos ꝓtinꝰ aequumẽ a sa¬
cra cõmunione detrudi: et nisipublicã ꝓbatã¬
q egerint paenitentiã omnino ñ recipi. aut
his certe uiaticũ descło trans euntib sitam̃ paem¬
tuerint ñ neget᷑: Siuero decopulatione sacrarĩ
uirginũ tãseuere feriuntur: quanto seuerius
feriendis̃ quieas rapiunt: Ideo sicut p̃missũ ẽ

Expanded text:
et postea ab aliis raptas, placuit erui et eis reddi quibus et postea ab aliis raptas, placuit erui et eis reddi quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis inlata constiterit. Proinde statutum est a sacro conventu, ut raptor publica poenitentia multetur, raptae vero, si sponsus recipere noluerit, et ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nubendi alii non negetur. Quod si et ipsa consensit, simili sententiae subiaceat. ita in decretis papae Gelasii capitulo vigesimo continetur: Virginibus sacris temere se quosdam sociare cognovimus, et post dicatum Deo propositum incesta foedera sacrilegaque miscere; quos protinus aequum est a sacra communione detrudi, et nisi publicam probatamque egerint poenitentiam, omnino non recipi; aut his certe viaticum de sedulo transeuntibus, si tamen poenituerint, non negetur. Si vero de copulatione sacrarum virginum tam severe feriuntur, quanto severius feriendi sunt qui eas rapiunt? Ideo sicut praemissum est,
Abbreviated transcription (Latin):
quidagant tueant᷑: specia lit̃ ꝓhis capitula fieri
edegismundane capitulis inserenda decreumꝰ
uissemꝰ quid patidebeant qui hocnefas deinceps
facere tẽptauer̃ quid tam̃ dehis sacricanones pei¬
piant hic inserendũ necessariũ duximꝰ. quatenꝰ
omnib pateat quantũ malũ sit et ñ solũ humana
sedetdiuina auctoritate constricti. ab hinchoc
epuells raptis necdũ des ponsatis inc̃cilio calcidonen
ita habet᷑ eos quirapiunt puellas sub nomine simul
babitandi: cooperantes et c̃hibentes raptorib decre¬
uit sca sy nođ si quidẽ clericis decidant gradupprio:
Siuero laici: anathema tizent᷑: Quib uerbis a ꝑte
dat᷑ intellegi : qualit̃ huiusmali auctores dã pnands
Quando participes et conhibentes tanto anathemate
feriunt᷑. Et quod iuxta canonicã auctoritatẽ adẽ¬
iugia legitima raptas sibi iure uindicare nullatenꝰ
e desponsatis puellis et abaliis raptis: itam

Expanded text:
quid agant, tuerentur, specialiter pro his capitula fieri quid agant, tuerentur, specialiter pro his capitula fieri et legis mundanae capitulis inserenda decrevimuvissemus quid pati debeant qui hoc nefas deinceps facere temptaverint, quid tamen super his sacri canones praecipiant, hic inserendum necessarium duximus; quatenus omnibus pateat quantum malum sit, et non solum humana, sed etiam divina auctoritate constricti, ut abhinc hoc De puellis raptis necdum desponsatis ita in concilio Calcita habetur: « Eos qui rapiunt puellas sub nomine simul habitandi, cooperantes, et cvit sancta synodus, si quidem clerici sunt, decidant gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis aperte datur intellegi, qualiter huius mali auctores damnandi sunt, quando participes et conhibentes tanto anathemate feriuntur, et quod iuxta canonicam auctoritatem ad coniugia legitima raptas sibi iure vindicare nullatenus De desponsatis puellis et ab aliis raptis ita in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑferat: hi uero quiñ longius aciuitate quã quat¬
tuor autquinq: milib: habitant: more solito ad
accipiendũ chrisma ꝑueniant: Discendiuero gra¬
firmandi oneriessent populis: a nobis ad moni¬
tipollicitis se de inceps hoc cauere uelle eteo
tẽpore suũ minis teriũ inquantũ facultas dat᷑ exequi.
quo eorũ ꝓfectio quantũ illis inẽ his quib: ꝓdesse poss
etdebent ñ sit inportuna uł onerosa:
puelle uelent : modi somnib in hibitũ est: Et qui
hoc facere tẽptauerit: multã que incapitulis legis¬
mundane a nobis constituta ẽtinet᷑. ꝑsoluere cogat᷑
efeminis quae uiros amittunt: plac& nese sicut
hactenꝰ indis creteuelent sed ut xxx hes postdisces¬
sacerdotũ suorũ q parentũ atq: amicorũ id quod
eligeredebent eligant: et quia asacro c̃uentu rogati
uthiqui publicã gerpoenitentiã et femine quaeiu¬
ros amittunt nostraauetoritate donec deliberent:

Expanded text:
perferat. Hi vero qui non longius a civitate quam quaperferat. Hi vero qui non longius a civitate quam quatuor aut quinque milibus habitant, more solito ad accipiendum chrisma per se veniant. Discendi vero grafirmandi oneri essent populis, a nobis admoniti polliciti sunt, se deinceps hoc cavere velle, et eo tempore suum ministerium, in quantum facultas dabitur, exequi, quo eorum profectio, quantum in illis erat, his quibus prodesse possunt et debent, non sit importuna vel onerosa. puellae velentur, modis omnibus inhibitum est. Et qui hoc facere tentaverit, multam, quae inmundanae a nobis constitutis continetur, persolvere cogatur. 21. De feminis quae viros amittunt, placet, ne se sicut hactenus indiscrete velent, sed ut triginta dies post decessacerdotum, suorumque parentum atque amicorum, id quod eligere debent eligant. Et quia a sacro conventu rogati sumus, ut hi qui publicam gerebant poenitentiam, et feminae quae viros amittebant, nostra auctoritate, donec deliberent
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ñde domib neque deatriis uł ortis iuxta
ãplius habuerint : Inde seniorib: suis debitũ seruitiũ
tatutũ ẽ. post quã hoc impletũ fuerit . ut unaqqu
es acrisuasis eccłae quae inpignꝰ a non nullis dat¬
in quib dã locis daricõperimꝰ : In hibitũ: ẽ. nedem¬
cepsa quoquã fieri p̃sumat᷑ nisi solũ modo necessi¬
tate redim̃dorũ captiuorũ conpellant. cCł¬
e eccłis sane destructis denonis et decimis siue
declaus tris canonicorũ qualit̃ confttui etordi¬
nari nobis placuerit: aliis capitulis ad notauimꝰ:¬
crete habitare ꝑmittunt. et ꝓpt̃ hoc male oppino¬
nis suspicione denotant᷑ : ut side inceps ad moniti
ñ secorrexerint uelue contẽptores sacrorũ cano¬
nũ canonica lnuectione feriant᷑. DERBIC
tates in caena dñi uenire solitierant : sancitũ ẽ
ut de his qui longe positis̃ de octo uł decẽ unꝰ abep̃i
eligat᷑. quiacceptũ chrisma sibi et sociis diligent᷑

Expanded text:
lium, non de domibus, neque de atriis vel hortis iuxta lium, non de domibus, neque de atriis vel hortis iuxta liquid amplius habuerint, inde senioribus suis debitum servitium tatutum est, postquam hoc impletum fuerit, ut unaquaeqsacris vasis ecclesiae quae in pignus a nonnullis in quibusdam locis dari comperimus, prohibitum est, ne deinceps a quoquam fieri praesumatur, nisi solummodo necessitate redimendorum captivorum compellente. De ecclesiis sane destructis, vel de nonis et decimis, sive de claustris canonicorum, qualiter constitui et ordinari nobis placuerit, aliis capitulis sucrete habitare permittunt, et propter hoc malae opinionis suspicione denotantur, ut si deinceps admoniti non se correxerint, velut contemptores sacrorum canonum canonica invectione feriantur. 18. De tates in coena Domini venire soliti erant, sancitum est, ut de his qui longe positi sunt, de octo vel decem unus ab episcopo eligatur, qui acceptum chrisma sibi et sociis diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
agendũ est: quos laici defamilia eccłarũ ad sacros
ordines ꝓmouere uoluerint. Sed etdehis quos pͥ¬
positi canonicorũ aut monachorũ ordinandos
psonis resdeinceps accipere p̃sumat: quorũ
uberi aut ꝓpinqui hac inconsulta oblatione
pos sint rerũ ꝓpriarũ exaere dari: Quoduiali¬
quis de inceps hocfacere tẽptauerit: si nod ali
sententia districte feriat᷑ etres ad exhaere¬
datos redeant
ꝓfessione constitut᷑: aliquẽ tonsurare ꝓptres
adipiscendas de inceps ꝑsuadeat. Et qui hoc face¬
retẽptauerit: s nodali uł in periali sententia
modis omnib feriat᷑:
nec expellant᷑. Et si laici clericos ꝓbabilisuitae
et doctrine ep̃is c̃secrandos suisq: in ecdis constitu¬
endos obtulerint: nulla qualib& occasionae
eos reiiciant:
ancitũ ẽ ut unicuiq: ecłae: unꝰ mansu hibrger
absq aliquoseruitio atcribuat  tut pibilneis
constituti ñ de decimis neq deoblationib fide¬

Expanded text:
agendum est, quos laici de familia ecclesiarum ad sacros agendum est, quos laici de familia ecclesiarum ad sacros ordines promovere voluerint. Sed et de his, quos praepositi canonicorum aut monachorum ordinandos sonis res deinceps accipere praesumat, quorum liberi aut propinqui hac inconsulta oblatione possint rerum propriarum exheredari. Quod si aliquis deinceps hoc facere tentaverit, synodali sententia districte feriatur et res ad exheredatos redeant.professione constitutus aliquem tonsurare, propter res adipiscendas deinceps re temptaverit, sinodali vel imperiali sententia modis omnibus feriatur. 9. nec expellantur. Et si laici clericos probabilis vitae et doctrinae episcopis consecrandos suisque in ecclesiis constituendos, obtulerint, nulla qualibet occasione eos reiciant. 10. Sanccitum est, ut unicuique ecclesiae unus mansus integer absque alio servitconstituti non de decimis, neque de oblationibus fide
Abbreviated transcription (Latin):
illorũ uł peculiare quia ꝓpruis dominis libtate
donantur: VUt ad gradus ecdesiasticos iure ꝓmo¬
ueant᷑: statutũ c̃. ut in potes tate dominorũ ẽss¬
tat. utrũ illis concedere ansibi uindicare uelint.
Ceterũ si post ordinationẽ aliquid ad quisierint
illud obseruet᷑: quod in canonib de consecratis nin
habentib constitũ est: Deec clesiarũ ueroseruis cõmu¬
nisententia de cretũ eft: ut archiep̃i ꝑ singulas
ꝓuintias constituti nrãm auctoritatẽ habeant
Suffraganeiuero illorũ : exemplar illius penesse
habeant : etquando cũq de familia eecłae utus
inuentus aliquis ordinandus est. inãbone ipsa
auctoritas corã populolegat᷑. et corã sacerdot¬
b: uł corã fidelib: laicis. et ante cornualtaris
sicut in nr̃a auctoritate ẽtinet᷑. Remota qualib&
caliditate libertatẽ c̃sequat᷑. et tuncdemũ ad gra¬
dus ecclesiasticos ꝓmoueat᷑: Similit̃ quoq de his¬

Expanded text:
illorum vel peculiare, qui a propriis dominis libertate illorum vel peculiare, qui a propriis dominis libertate donantur, ut ad gradus ecclesiasticos iure promoveantur, statutum est, ut in potestate dominorum consistat, utrum illis concedere an sibi vendicare velint. Caeterum si post ordinationem aliquid adquisierint, illud observetur, quod in canonibus de consecratis nihil habentibus constitutum est. De ecclesiarum vero servis communi sententia decretum est, ut archiepiscopi per singulas provincias constituti nostram auctoritatem habeant, suffraganei vero exemplar illius secum habeant. Et quandocunque de familia ecclesiae utilis inventus aliquis ordinandus est, in ambone ipsa auctoritas coram populo legatur, et coram sacerdotibus vel coram fidelibus laicis et ante cornu altaris, sicut in nostra auctoritate continetur, remota qualibet calliditate libertatem consequatur, et tunc demum ad gradus ecclesiasticos promoveatur. Similiter quoq
Abbreviated transcription (Latin):
aequae int̃clerũ et pauperes forediuidendũ : nisi
forte ad atorib alicubi specialit̃ datae fuerint:
sias ticos indiscrete ꝓmouebant᷑: placuit omnib
cuti fuerint: & siquilibet seruus dominũ suũ fugiens
autlatitans aut adibitis testib munere c̃ductis
uł corruptis aut qua lib& caliditate uł fraude
ad gradus ecclesias ticos ꝑuenerit: decretũ est
ut de ponat᷑ et domin̾ eius eũrecipiat Si uero pat
eius uł mat̃ ab alia patria in aliã migrans in eadẽ
ꝓuincia filiũ genuerit: etipsefilius ibidẽ educat᷑
et ad građ ecclesiasticos ꝓmot̾ fuerit. e tutrũ
seruus sit ignorauerit et postea ueniens domi¬
nus illius legib eũ ad quisierit: sancitũ ẽ. utsido¬
minꝰ eius illi libertatẽ dare uoluerit ingradu
suo ꝑmaneat : Siuero eũ catena seruitutis acas¬
tris dominicis extraere noluerit: gradũ amittat
Quia iuxta sacros ordines uilis ꝑsona manens: sa¬
cer dotii dignitate fungiñ potest dereb uero

Expanded text:
aeque inter clerum et pauperes fore dividendum, nisi forte a datoribus alicubi specialiter datae fuerint. siasticos indiscrete promovebantur, placuit omnibus cuti fuerint. Et si quilibet servus dominum suum fugiens aut latitans aut adhibitis testibus munere conductis vel corruptis aut qualibet calliditate vel fraude ad gradus ecclesiasticos pervenerit, decretum est, ut deponatur et dominus eius eum recipiat. Si vero pater eius vel mater ab alia patria in aliam migrans in eadem provincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus et ad gradus ecclesiasticos promotus fuerit, et utrum servus sit ignoraverit, et postea veniens dominus illius legibus eum adquisierit, sancitum est ut si dominus eius illi libertatem dare voluerit, in gradu suo permaneat. Si vero eum catena servitutis a castris dominicis extrahere voluerit, gradum amittat, quia iuxta sacros ordines vilis persona manens sacerdotii dignitate fungi non potest. De rebus vero
Abbreviated transcription (Latin):
rit quã ante cessores sui suładaliquã eccłam ul
aduilla nr̃am deder̃: nullatenꝰ eã scdm legẽ tenere
potest nisi ille uoluerit ad cuius potes tatẽ ułilla
eccła uł illa uilla ꝑtin&: nisi forte filius aut nepos
eius sit quieã tradidit auteieadẽ t̃ra ad tenendũ
placitasit: Sed in hacre c̃siderandũ ẽ utrũ ille quihanc
ten& diues anpauꝑsit: etutrũ aliud beneficiũ ha¬
beat uł etiã ꝓpriũ: et quihorũ neutrũ hab&: erga¬
hunc miseri cordit̃ agendũ ẽ: Ne ex toto expoliat᷑
mneges tatẽ incidat: ut aut talẽ censũ inde ꝑsoluat
qualis ei fuerit constitut᷑: uł portionẽ aliquã in de
in beneficiũ accipiat: undese sus tentare ualeat:¬
ebbseruatione p̃ceptorũ nr̃orũ etinmunitatũ:
utita obseruent p̃cipimꝰ: sicut a nobis etabanteces¬
sorib nr̃is constitutũ ẽ¬

Expanded text:
sui vel ad aliquam ecclesiam vel ad villam nostram dederunt, nullatenus eam secundum legem tenere potest, nisi ille voluerit, ad cuius potestatem vel illa ecclesia vel illa villa pertinet; nisi forte filius aut nepos eius sit, qui eam tradidit, aut ei eadem terra ad tenendum placita sit. Sed in hac re considerandum est, utrum ille, qui hanc tenet, dives an pauper sit, et utrum aliud beneficium habeat vel etiam proprium. Et qui horum neutrum habhunc misericorditer agendum est, ne ex toto dispoliatus in egestatem incidat; ut aut talem censum inde persolvat qualis ei fuerit constitutus, vel portionem aliquam inde in beneficium accipiat, unde se sustentare valeatbservatione praeceptorum nostrorum et inmunitatum, ut ita observentur, sicut a nobis et ab antecessoribus nostris constitutum e
Abbreviated transcription (Latin):
nistros uł olimordinauit antiquitas: uł antecessor
nr̃orũ auctoritas religiosa constituit: uł nr̃aro
borauit serenitas: in libata custo diri nunc etinfu¬
tua firmitate ꝑdurent: Similit̃ ethomines
earũ et om̃a quae eis subiecta : eẽ noscunt᷑ Si quis
c̃tr&euenerit: componat sicut det̾mmunitate
constituimꝰ: et paenitentia publica a sacerdotib

Expanded text:
antiquitas, vel antecessorum nostrorum auctoritas religiosa constituit, vel nostra roboravit serenitas, illibata custodiri nunc et in futua firmitate perdurent; similiter et homines earum et omnia, quae eis subiecta esse noscuntur. Si quis contra haec venerit, conponat sicut de emunitate constituimus, et poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
adnuntient quis inde certam̃ bonũ hocadimplere
habuis sex. ut adõ eta nobis gratiã habeat quia utẽ negle¬
gens inde fuerit ut talẽ dsciplinã ꝑcipiat: Qualẽ talis
sitc̃tẽptor recipere dignꝰ it aut ceteri mecũ habeant
ãplius.
uis ub dia conũ occiderit: tricentos soł componat:

Expanded text:
annuntient, quis inde certamen bonum hoc adimplere annuntient, quis inde certamen bonum hoc adimplere habuisset, ut a Deo et a nobis gratum habeat. Qui autem neglegens inde fuerit, talem disciplinam percipiat, qualem talis sit contemptor percipere dignus, ita ut ceteri metum habeant amplius.ui subdiaconum occiderit, CCC. solidos componat;
Abbreviated transcription (Latin):
absq ullius ꝑsone gratiablandicia. seu t̃rore secun¬
dũ ius sionẽ nr̃am : iđ ut de homine habentelibras. u
inauro. in argento bruniis. a eram̃to pannis inte¬
gris. caballis: bouis. ouis. uaccis. uł alio peculio: ita¬
ut uxoreseorũ uł infantes ñ fiant ex poliati ꝓhacre
libras .iII. Quiueroñ habuerit ãplius insuprascrip¬
terũ seualeat p̃parare ad diseruitiũ et ad nram
utilitatẽ: Et mis sinri caueant et diligent᷑ inquira
Noꝑ aliquod malũ ingeniũ nrãm subtrahant iustitiã
Alteritradendo aut cõmendendo. Dehominib mulo
Comites quoq: etcente narii et ceteri nobiles uirilegẽ
suã plenit̃ discant sicutialiolo codecretũ ẽ: p̃cipimꝰ
autẽ missis nr̃is ut eaq̃ amultis iã annis ꝑcapitularia
nr̃a intoto regnonr̃ o mandauimꝰ agerediscere. ob
seruare. uł in consuetudinẽ haberedebeant ut haec
ꝓfectũ inouare studeant. et quantũ dño donante
p̃ualent ad ꝑfectũ usq ꝑducant: et nobi somnino

Expanded text:
absque ullius personae gratia, blanditiae, seu terrore, secundum iussionem nostram; id est, ut de homine habente libras sex in auro, in argento, bruneis, aeramento, pannis integris, caballis, boves, vaccis, vel alio peculio, et uxores vel infantes non fiant dispoliati pro hac re libras tres. Qui vero non habuerint amplius in suprascripterum se valeat praeparare ad Dei servitium et nostram utilitatem. Et nostri missi caveant et diligenter inquirant, ne per aliquod malum ingenium subtrahant nostram iustitiam, alteri tradendo aut commendandoComites quoque et centenarii et ceteri nobiles viri legem suam pleniter discant, sicut in alio loco decretum est . Praecipimus autem missis nostris, ut ea quae a multis iam annis per capitularios nostros in toto regno nservare, vel in consuetudine habere, ut haec profectum innovare studeant, et quantum Domino donante prevalent, ad perfectum usque perducant; et nobis omnino
Abbreviated transcription (Latin):
inquiras ueritatẽ : quia scriptũ ẽ : Om̃ a autẽꝓbate
iquis ꝑaliquã inuidiã uł dolũ in nocte ł indiengnẽ
inposuerit etincenderit liberiuł seruidomũ pri
moom̃a aedificare stituat: et quic quid ibiar sertt
tentia scđm iudiciũ sacerdo tũ multetur: &quan¬
tihomines de ipso incendio euaserint umicuiq
scđm legẽ cõponat: et om̃ a quac ibi ꝑdiderint res¬
Siquis seruum iniuste accusa uerit Idon¬

Expanded text:
inquiras veritatem; quia scriptum est: Omnia autem probate; inquiras veritatem; quia scriptum est: Omnia autem probate; quis per aliquam invidiam vel dolum in nocte vel in die ignem imposuerit et incenderit liberi vel servi domum, omnia edificia restituat et quicquid ibi arserit tentia secundum iudicium sacerdotum multetur; ti homines de ipso incendio evaserint, unicuique secundum legem componat, et omnia quae ibi perdiderint resservum alienum injuste accusaverit, do
Abbreviated transcription (Latin):
uenire: ꝓbetsecũ sacramento et testib: in nocentẽ
et qđ apũdeũ cognoscit᷑ restituat : et furẽ querere
ñ desis tat. Quods̃ furẽ celare uoluerit et ꝑiuranspos¬
tea deiectus fuerit : tãquã illefur itaistȩ incrimi¬
ne lãpnet᷑¬
iquis occulte in nocte uł indie alteriuscaballũ aut
bouẽ autaliqd animal occiderit et negauerit &
postea exinde ꝓbat᷑ fuerit : tãquã furtiuum c̃ ponii
Ii quis causa faciente occiderit alienũ animalsetñ
negauerit similedare ñ tard& et cadauermortui
iquis furtiuãrẽ scient̃ emere p̃sũpserit etex in
deꝓbat᷑ fuerit: similẽrẽ reddat illicuius pecumiã
cõparauit salua uidelic& eius iustitia in altero:
Iacceperit: quasi fur c̃ponat.
ut eõ ueritas latereñ possit nec facile ad sacram̃
tione aliquẽ cõmouerit: ipse poenã ułdapnũ
qđ alteri intulit excipiat : Neminẽ dãpnes antequã

Expanded text:
venire, probet se cum sacramento et testibus innocentem, venire, probet se cum sacramento et testibus innocentem, et quod apud eum cognoscitur restituat, et furem quaerere non desistat. Quod si furem celare voluerit, et perjurans post ea detectus fuerit, tanquam ille fur ita iste in crimine damnetquis occulte, vel in die, alterius caballum, aut bovem, aut aliquod animal occiderit, et negaverit, et postea exinde probatus fuerit, tanquam furtivum componat. Si quis causa faciente occiderit alienum animal, et non negaverit, simile dare non tardet et cadaver mortuiquis furtivam rem scienter emere praesumpserit et exinde probatus fuerit, similem rem reddat illi, cuius pecuniam conparavit: salva videlicet eius iustitia in altero. acceperit, quasi fur conponat.ut eum veritas latere non possit, nec facile ad sacramentione aliquem commoverit, ipse poenam vel dampnum, quod alteri intulerit, excipiat. Neminem dampnes antequam
Abbreviated transcription (Latin):
nica prumhostilẽ aliquid p̃dare uoluerit: aut
faenu tollere aut granũsiue peccora maiora
ułminora domosq infrangere ułincendere haec
restituat : Aut cũ duodecĩ testib sepurg&: Siue¬
roseruus hocfecerit capitali crimini subiaceat :¬
& dominꝰ omnia similia restituat quia seruum suũ
Qm̃sinos ipsos comedimꝰ: cito deficiemꝰ: unꝰquisq ta¬
m̃cus todiat exercitũ suũ: nealiqua dep̃datio in¬
fralregnũ fiat:¬
i quis alienũ seruum ad furtũ
sua serit aut adaliquid dãpnosũ infraude domi¬
nisui ut posset accusare eũ et fraus ipsa fuerit
detecta ꝑ inues tigationẽ iudicis : dominꝰ nec seruũ
ꝑdat: nec ꝓhocaliquã faciat c̃positionẽ: Sed ille
cuius c̃lusione uł exortatione admis sũẽ tã quã
ur nocturno tẽpore captus infurto dũres
furtiuis secũportat si fuerit occisus nulla exhos
homicidio quaerela nascatur: Oe EVuDerV
rat accepto spacio uenditorẽ : quẽ siñ potueridn¬

Expanded text:
nica per vim hostilem aliquid praedari voluerit, aut foenum tollere, aut granum, sive pecora majora vel minora, domosque infrangere vel incendere, haec restituat, aut cum duodecim testibus se purget. Si vero servus hoc fecerit, capitali crimini subjaceat, et dominus omnia similia restituat, quia servum suum t; quoniam si nos ipsos comedimus, cito deficiemus. Unusquisque tamen custodiat exercitum suum, ne aliqua depraedatio infra regnum fiati quis alienum servum ad furtum suaserit aut ad aliquid dampnosum in fraudem domini sui, ut posset accusare eum, et fraus ipsa fuerit detecta per investigationem iudicis, dominus nec servum perdat nec pro hoc aliquam faciat conpositionem; sed ille, cuius conclusione vel exortatione admissum est, tanquam  tempore capto. Fur nocturno tempore captus in furto, dum res furtivas secum portat, si fuerihomicidio querela nascatur. CAP. 212. -rat accepto spatio venditorem. Quem si non potuerit in
Abbreviated transcription (Latin):
tionis duae partes ei contraquẽ testatis̃ dentur:
t̃cia ꝓfredo soluat᷑: et inseculari quidẽ causa hi¬
ius cemodi testiũ diuersitas : Incãpo conꝓbetur
Inec desiasticis autẽ causis ubi desina parte seculare
de altera uero ecclesi asticũ negotiu .e: idẽ modus
obseruet᷑ . Ubiuero exutraq parte ecdesiasticũ
fuerit: rectores earundẽ ecclesiarũ sise familia¬
rit pacificareue lint licenciã habeant: Siautẽ
dehuiuscemodi pacificatione in t̃eos c̃uenireñ pos¬
sit. ad uocatieorũ inmallo publico adp̃sentiã comi¬
tis ueniant etibi legitimꝰ t̃minꝰ eorũ c̃tentionib
inponat᷑ Tes tes uero dequalib& causa ñ aliunde
quaerant᷑ nisi deipso comitatu : in quores undecausi
igit᷑ posites : qui a ñẽ credibile ut uel destatuhomi¬
nis uł de possessione cuius lib& ꝑalios melius reiueri¬
tas cognosciualeat: quã ꝑ illos quiuiciniores s̃ : Sita¬

Expanded text:
tionis duae partes ei contra quem testati sunt, dentur, tionis duae partes ei contra quem testati sunt, dentur, tertia pro fredo solvatur. Et in saeculari quidem causa huiuscemodi testium diversitas campo conprobetur. In ecclesiasticis autem causis, ubi de una parte saeculare, de altera vero ecclesiasticum negotium est, idem modus observetur. Ubi vero ex utraque parte ecclesiasticum fuerit, rectores earundem ecclesiarum, si se familiariter pacificare velint, licentiam habeant. Si autem de huiuscemodi pacificatione inter eos convenire non possit, advocati eorum in mallo publico ad praesentiam comitis veniant, et ibi legitimus terminus eorum contentionibus inponatur. Testes vero de qualibet causa non aliunde quaerantur, nisi de ipso comitatu in quo res, unde causa agitur, positae sunt; quia non est credibile, ut vel de statu hominis vel de possessione cuiuslibet per alios melius rei veritas cognosci valeat, quam per illos qui viciniores sunt. Si ta
Abbreviated transcription (Latin):
dos quã ad ceteras iustitias faciendas.
olumꝰ utuxores de functorũ post obitũmaritorũ
t̃tiã partẽ c̃laborationis quãsimul in beneficio c̃ labo¬
rauerꝰ accipiant : et dehisreb: quasis quiillud benefi¬
ciũ habuit aliunde addux̃ uł conparauit uł ei aba¬
micis suis c̃lates̃: hasuolumꝰ tã ad orfanos de func¬
torũ quã aduxores eorũ ꝑuenire. despalui¬
iquis cũ altero dequalib& causa c̃tentionẽ habuer
et tes tes c̃traeũ ꝑiudiciũ. ꝓducti fuerint: sulle fal¬
sos eos eẽ suspicatur: liceatei aliostestes quos me¬
liores potuerit contraeos opponere. utueraciũ
tes timonio falsorũ testiũ ꝑuersitas superet᷑.
late nꝰ una pars altericedere uelit. eligant᷑ duo
exipsis idexutraq parteunꝰ quicũ scutis et fustib
incãpode certent: utrapars falsi tatẽ aut ueritatẽ
amputet᷑: ceteri uero eius dẽ partis testas qui fal¬
si apparuerint man̾sua sredimant : Cuius c̃õposi¬

Expanded text:
dos, quam ad ceteras iustitias faciendas.dos, quam ad ceteras iustitias faciendas.olumus ut uxores defunctorum post obitum maritorum tertiam partem collaborationis, quam simul in beneficio collabopiant. Et de his rebus, quas is qui illud beneficium habuit, aliunde adduxit vel conparavit, vel ei ab amicis suis conlatum est, has volumus tam ad orphanos defunctorum, quam ad uxores eorum pervenire. quis cum altero de qualibet causa contentionem habuerit, et testes contra eum per iudicium producti fuerint, si ille falsos eos esse suspicatur, liceat ei alios testes, quos meliores potuerit, contra eos opponere, ut veracium testimonio falsorum testium perversitas superetur. llatenus ulla pars alteri cedere velit, eligantur duex ipsis, id est ex utraque parte unus, qui cum scutis et fustibus in campo decertent, utra pars falsitatem, utra veritatem amputetur. Ceteri vero eiusdem partis testes, quia falsi apparuerunt, manus suas redimant: cuius conposi