comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uehi et cuctis excellere nec bertice iolo sed̾
hueris toto pene corꝑe supͣ esse contͣ uo̾ labo¬
riosissimus et sepe dño suo pestifer iuitis
equus optes iter pedib agere causa nlla e
respirandi tł mimũ facultas equestre piculu
pedestri sucs seu puluere ꝑmutatum uelis
pinde młtos in mortem inpulerunt a alli¬
strunt aut corꝑib opp̃sserunt. quid quod
nõ ultiiũ belli semen cqui sunt tolle eqͥs
natura quodq de uilio cefare in historia ẽ
ippit domuit ꝙ p̾ma aureum argendeũq
mimos cudit p̃ma pelagus rate cemptauit
martis semiari iusa est ꝙ non semel tot
pꝰ seculis mlto claroq sangiue patuit
quam me putas iuuet poeta nr̃ bbi nobłis
equi sp̃m moresq descpsit ⁊ nec te terret
nõ tam illud leue ꝙͣ hoc asperum
t cambus gaudeo .r intelligo adolesten¬
tis mmiderbis gaudiũ de quã fłatus gaud
equis cambusq et apriai gramnĩe campi bi-¬

Expanded text:
vehi et cunctis excellere, nec vertice solo sed vehi et cunctis excellere, nec vertice solo sed humeris et toto pene corpore supra esse. Contra vero laboriosissimus et sepe domino suo pestifer immitis equus: optes iter pedibus agere, tam nulla est respirandi vel minimum facultas, equestre periculum pedestri luto seu pulvere permutati, multos in mortem impulerunt aut alliserunt aut corporibus oppresserunt. Quid quod non ultimum belli semen equi sunt? Tolle equos,  de ventis in natura quodque de Iulio Cesare in historia est repperit domuitque, prima aureum argenteumque nummum cudit, prima pelagus rate tentavit, Martis seminarium visa est, quod non semel tot post secula multo claroque sanguine patuit. Quam me putas iuvet poeta noster, ubi nobilis equi spiritum moresque descripsit? Nec te terret non tam illud leve quam hoc asperum. t canibus gaudeo. Nunc intelligo adolescentis imberbis gaudium, de quo Flaccus: Gaudet equis canibusque et aprici gramine campi. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
requirendꝰ ad huc emĩ uiuit nũd senuit Et
incerra ytalica nobiscum degit is quẽ noiare
non est ncce forcune utiq uir ingentis nec
pariu ingemi consilriq bir aliqũ magmi aĩ
net in sulsi ubi ꝙ serio agendum madit qͥ
tamen egrotati cquo quen amabat aureũ
pulumar at feritum cubile substrauit cũq
ipe intermi podegra uũtꝰ atq in mobłis me¬
dicorum legib regetur nchiloniꝰ tamen
aut scruorimi uectus manib equoꝵ asteri
uir muectus et suos medicos fecum ducens
egrum suũ bis terq cotidie bificabat illi su¬
spirans atq anoius affidebat illũ leuiter
monu tractans blande murmure felebatur
quid młta nlłm modicine genus intẽpta
fabulam fortasse potioritas bocet uera ces
fllu g deltãt equitare ie est id quid̃ utile
mcerdum et celebrati adminiculum et fati¬
gaconi remdiu et nobłitatis in signe nec
insidior gliosum mlto ercante in insigni eq

Expanded text:
requirendus, adhuc enim vivit necdum senuit et requirendus, adhuc enim vivit necdum senuit et in terra Italica nobiscum degit — is quem nominare non est necesse, fortune utique vir ingentis nec parvi ingenii consiliique vir, alioquin magni animi nec insulsi ubi quid serio agendum incidit, qui tamen egrotanti equo quem amabat aureum pulvinar ac sericum cubile substravit. Cumque ipse interim podagra vinctus atque immobilis medicorum legibus regeretur, nichilominus tamen aut servorum vectus manibus aut equo altero vix iniectus et suos medicos secum ducens equum egrum suum bis terque quotidie visitabat, illi suspirans atque anxius assidebat, illum leniter manu tractans blando murmure solabatur. Quid multa? Nullum medicine genus intemptatFabulam fortasse posteritas vocet; vera res filium. Delectat equitare. Est id quidem utile interdum et celeritati adminiculum et fatigationi remedium et nobilitatis insigne, nec inficior gloriosum vulgo extantem insigni equo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpnitus et ascensoris inpaciam at sesperura
equidem quot equorum mores tocidem cqͥta
egirares insi ingentes biros usq ad ludi¬
drum captos ho stadio memissem quis al¬
sexandrum macedonem nõ audunt amad
oquo tumulum erexisse urbem ꝙ ea noie
equo ille suo insttuit Scd sepulthrũ id ꝙ
ip̃m illi grauitati atq ingemo impar fu
Ram diunului monstruesꝯ̃ sempes an a
ip̃s an ali alio ante edem ueneris marii¬
rea sit ꝯpetratus effugie dubitari pt s
sinusacrũ auccum fieri seat et matis
sepusturam quo grauiꝰ scomastemur inbati¬
cano extrui tot mnter sacra offa ibi condita et
condenda uix credibłia loquitur uera tñ hoꝵ
filium q constius uates heroum aĩas aput
inferes ꝙ equorum scudia dedicas facit nec
mior iõ set maior est banitas que tã mag¬
nos ad se cuõs trahere pocens est ne quis
pristoni nõ modernam amenciam suspicetur
redeat ad memoria nec longe seu leco seu tpe

Expanded text:
hinnitus et ascensoris impatientiam ac sessoris? hinnitus et ascensoris impatientiam ac sessoris? Equidem quot equorum mores, totidem equitum Mirarer nisi ingentes viros usque ad ludibrium captos hoc studio meminissem. Quis Alexandrum Macedonem non audivit amato equo tumulum erexisse urbemque de equi equo ille suo instituit sed sepulchrum idque ipsum illi gravitati atque ingenio impar fuit. Nam divi Iulii monstruosus sonipes an ab ipso an ab alio ante edem Veneris marmorea sit consecratus effigie dubitari potessimulacrum aureum fieri fecit et mortuo sepulturam, quo gravius stomachemur, in Vaticano extrui, tot inter sacra ossa ibi condita et condenda: vix credibilia loquimur, vera tamen. Horum similiumque conscius, vates heroum animas apud inferos quoque equorum studio deditas facit; nec minor ideo sed maior est vanitas, que tam magnos ad se animos trahere potens est. Neve quis priscam tantum, non modernam amentiam suspicetur, redeat ad memoriam — nec longe seu loco seu tempore
Abbreviated transcription (Latin):
equo rapi nlłm ał insolenciꝰ dño suo est nł
mepte iam equoꝵ dormitorib inꝓuerbiũ ueł
dis equũ male facere ꝙͣuis hunt huile hunit
ꝑ iuli cibo fieri alteriꝰ domari q duris sengi
fastis nocoso q fune bmari ferro frenari
ferro calkari ꝓcussa claui bngula ferto bige
ferratum ferre hectorem turpem caraetem
at graue seruiciũ pati possit inde aũt quasi
indomitus non tantum ꝓ libero pe se gerat
sed ut dm̃ sui hoscis agit omĩa si currendũ
est stimiulos non audĩt si subsiscendum frena
morditus rapit si fremendum tarpet si
latendum fremit obsequm illud ut ꝓhibent
fidumq ał de quo tam multe Iactantur fable
hͨ deiectum nũc impetuosum ał nũc irna
nut caducum hunt culitũ metuens adꝑ bn¬
brarum hnit domũ suũ sꝑnens diuersisꝙ
illiꝰ bicns indisc̾men trasens: quis ꝯtuma¬
ciani quis morsus aut caltes explicet quis

Expanded text:
equo rapi: nullum animal insolentius domino suo est — nec equo rapi: nullum animal insolentius domino suo est — nec inepte iam equorum domitoribus in proverbium venit, bis equum male facere —, quamvis hinc humile, hinc citate pro vili cibo fieri alterius domarique, duris stringi fasciis nodosoque fune vinciri, ferro frenari, ferro calciari, pertusa clavis ungula ferro urgeri, ferratum ferre vectorem, turpem carcerem ac grave servitium pati possit, inde autem quasi indomitus non tantum pro libero sese gerat, sed ut domini sui hostis agit omnia: si currendum est, stimulos non audit, si subsistendum, frena mordicus rapit, si fremendum, torpet, si latendum, fremit. Obsequiosum illud, ut perhibent, fidumque animal de quo tam multe iactantur fabule, hoc deiectum; nunc impetuosum animal, nunc nunc caducum; hinc culicum metuens atque umbrarum, hinc dominum suum spernens diversisque illum viis in discrimen trahens. Quis contumaciam, quis morsus aut calces explicet, quis
Abbreviated transcription (Latin):
s młto plus oculis illis qiͣ fenestris bipa¬
centib in cũam mors irumpit uł potẽaꝰ
in memoria descendit ꝙ ꝙ iusu subut faci¬
le audita pteruolant conspectarũ ymagiẽs
r̾ꝵ hret Etiam muctis nec se tũ insi uolen¬
tib ingerunt insi ꝑ raro atq ociꝰ abiture
quo ꝑtis gͥ quis te rapit impetꝰ ut ad
horcom gũudeas unde semꝑ doleas ut bi¬
deas semel ꝙ bidirse milles peniceat ingu¬
sari ferro hor̃em aut seraꝵ dentib bnguib
discerpi aut tale aliqͥd quod et iugile tur¬
bet et sopitum terreat nestio quid ħ dulte
seu ꝙ nõ pociꝰ amarum et triste sentris
demersos dulce de amara et deltaꝰ in ame¬
na p̃cipitat bna est em̃ nobis ler rerũ
forme om̃i quitꝙ cupitis quidq molbmimi
quiech aefiuis cont uos est
quo agili dolcor ⁊ ferocissimo et inqͥ¬
etissima aiante in sopinq et in expleta
uoragine i Equo libens ctumuector
non mlco est peius est mari turbido ꝙͣ fincti

Expanded text:
sed multo plus oculis: illis quasi fenestris bipased multo plus oculis: illis quasi fenestris bipatentibus in animam mors irrumpit; nichil potentius in memoriam descendit quam quod visu subit. Facile audita pretervolant, conspectarum imagines rerum herent etiam invitis nec se tamen nisi volentibus ingerunt nisi perraro atque ocius abiture. Quo pergis igitur, quis te rapit impetus, ut ad horam gaudeas unde semper doleas, ut videas semel quod vidisse milies peniteat, iugulari ferro hominem aut ferarum dentibus unguibusque discerpi aut tale aliquid quod et vigilem turbet et sopitum terreat? Nescio quid hic dulce, seu quid non potius amarum ac triste sentitisdimersos dulcedo amara et delectatio inamena precipitat. Una est enim vobis lex rerum ferme omnium: quicquid cupitis, quicquid molimini, quicquid agitis contra vos est. quo agili delector. Ferocissimo et inquietissimo animante insomnique et inexpleta voragine. Equo libens circumvector. Non multo est peius mari turbido quam frementi
Abbreviated transcription (Latin):
Lene actinĩam nouas simulat ueteres riu¬
nas quib sepe mła mortem sił at tumulim
inuenere sub tyberio pncipe celebri spectatulo
aput fidenam urbem amphiceat lapsu opp̃s¬
sa brgniti homi milia memiĩsti hni spectatuloꝵ
fructus hn sunt exitus ⁊ spectatul cũ ua¬
luptate detineor  aut fictis amorib aut
ueris odns pͥmũ equidem non est uiri scdm
uero nec homis spectare quis fercũ inguls
lentus exceperit quis feruida boluere plus
cruoris effuderit quis minꝰ ꝯspecta morte
palluerit quid crudelitatis ad stolam ire
iuiat non egetis p̃ceptorib minis deciles
malrum estis plura ꝑ uos comi discitis
ꝙͣ nc̃ce est quid si cam̃ ꝓmptis ingemis ex¬
tifices scelerum ac magr̃a ercoꝵ plebs ac¬
cesreent młtos quos natura mites fecerat
seuitiam spectacula docuere mens aorus
muitum pua non urgenda utiq sed frenãda
est si sib̃i finqͥtar egr̃e scabit si impellitur
p̃reps met multũm mali aurib muchitur

Expanded text:
attingam novas simul ac veteres ruinas, quibus sepe multi mortem simul ac tumulum inveniere, sub Tiberio principe celebri spectaculo apud Fidenam urbem amphitheatri lapsu oppressa viginti hominum milia meministi. Hic spectaculorum fructus, hi sunt exitus! Spectaculis cum voluptate detineor. Aut fictis amoribus aut veris odiis. Primum equidem non est viri, secundum vero nec hominis spectare, quis ferrum iugulo letus exceperit, quis fervido vulnere plus cruoris effuderit, quis minus conspecta morte palluerit. Quid crudelitatis ad scholam ire iuvat? Non egetis preceptoribus: nimis dociles malorum estis, plura per vos domi discitis quam necesse est. Quid si tam promptis ingeniis artifices scelerum ac magistra errorum plebs accesserint? Multos quos natura mites fecerat sevitiam spectacula docuere. Mens hominis in vitium prona non urgenda utique sed frenanda est: si sibi linquitur egre stabit, si impellitur preceps ruet. Multum mali auribus invehitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ aut ꝑ raio om̃s tamen assidue aibros
st̃ẜunt nẽc ulli etati tanta uł stbenciũ uel
differenciũ copia tanta suienciũ atq eloꝙaũ
fuit mopia horum delibris accidit ꝙ ibidem
cycero idem ait Itaq suos libros inqt̃ ip̃i a¬
gunt cũ suis nec quisꝙͣ actingit p̃ter cos qͥ
uolunt om̃s sic se mutuo cohortantur impel¬
lunt q scribences mania et laudantes laudẽ¬
q filium falsis de laudibus aucupantes
huc illa go scribenciũ audatia rerum ꝙ
ꝯfusio ne tu cibi ualde placeas abs scribens¬
g scriba libros ⁊ meliꝰ forcassis illos le¬
seq ipam rebus aꝓpbat non uerbis alioqñ
et grandia eademq cenacter memiise et
ornate eloqui et artificiose scribere et ꝓnũ¬
ciare suauiter hec omia insi ad bit̃ã refant᷑
quid sunt aluid ꝙͣ manis instrã iactantie

Expanded text:
nunquam aut perraro: omnes tamen adsidue libros scribunt nec ulli etati tanta vel scribentium vel disserentium copia, tanta scientium atque eloquentium fuit inopia. Horum de libris accidit, quod ibidem Cicero idem ait: “Itaque suos libros” inquit “ipsi legunt cum suis nec quisquam attingit preter eos, qui volunt omnes; sic se mutuo cohortantur impelluntque scribentes inania et laudantes laudemque similium falsis de laudibus aucupantes: hinc illa igitur scribentium audacia rerumque confusio, ne tu valde tibi placeas libros scribens. Scribo libros. Melius fortassis illos leseque ipsam rebus approbat, non verbis; alioquin gere multa simul et grandia, eademque tenaciter meminisse et ornate eloqui et artificiose scribere et pronuntiare suaviter, hec omnia nisi ad vitam referantur, quid sunt aliud quam inanis instrumenta iactantie
Abbreviated transcription (Latin):
uocis equidem hic rei pulcherrime concẽptꝰ
acq hoc odium uos in ꝓfundũ ignoranaie
Suiserint accedent ne ppoĩco de errem et sẽpto¬
res nlła frenati sege nłło ꝓbati examine
nlło iudicis elti nãm fabris non agricolis
non cextorib nõ ulli fcre arciũ licencia tãta
est cũ sit malus leue piculu ingac graue
sũ deletu tamen ad scribendum riũt om̃s
et cucta uastantibus certata sunt pcia n
uero ht stp̃torum magis quãno mare fica
captancũ ꝙͣ scudioserum publicsq rel
p̃fidenciũ culpa est quibus ullabiri ꝙͣ ri
quia cura fuit oblicis quid eusebio palestine
constantinꝰ iiuxerit ut libri s no insi ab
arcificibus husq anciquarus et ꝑsde artem
scientib sc̃berentur  libroꝵ. Rona copia
aliquanto te sculcior ucerq equidem alieno
siber inqͥunt in armario meo est h ͦ caitum
id q sufficere opmantes quasi simul ĩpetõe
sit elaco suꝑcilio conatestunt ud iaulũ gna¬

Expanded text:
votis? Equidem huius rei pulcherrime contemptus atque odium brevi vos in profundum ignorantie demerserint. Accedunt, ne a proposito deerrem, et scriptores nulla frenati lege, nullo probati examine, nullo iudicio electi; non fabris, non agricolis, non textoribus, non ulli fere artium tanta licentia est, cum sit in aliis leve periculum, in hac grave. Sine delectu tamen ad scribendum ruunt omnes et cuncta vastantibus certa sunt pretia. Nec vero hec scriptorum magis humano more lucra captantium quam studiosorum publicisque rebus presidentium culpa est, quibus nulla unquam rei huius cura fuit, oblitis quid Eusebio Palestine Constantinus iniunxerit, ut libri scilicet non nisi ab artificibus iisque antiquariis et perfecte artem scientibus scriberentur. Librorum bona copia aliquanto tu stultior? Uterque equidem alieno,liber” inquiunt “in armario meo est”: hoc tantum idque sufficere opinantes, quasi simul in pectore sit, elato supercilio conticescunt. Ridiculum genu
Abbreviated transcription (Latin):
ricas sic nos munimus tabulis pictis atq co¬
ruchns subiugauit ut dum de hoscib duces
uri et de uobis urisq demoribus hostilia t̾¬
umpharent  Cupide corithus bas utor¬
‸ uoq uasa cornichia noq auita mossiorem
cib̾um sticuit noq in famia peiorem neq oĩo
d̾e qualitate rerum sod et morbo ai at nr̃acu¬
piditas orta est fid ip̃a pocius morb est ai
cu ut cansuleris conualestas ꝓ muriait tat
uasotum tmis bnam arripe utilem at salu

Expanded text:
ritis, sic vos Mummius tabulis pictis atque Coritis, sic vos Mummius tabulis pictis atque Corinthiis subiugavit, ut dum de hostibus duces vestri et de vobis vestrisque de moribus hostilia triumpharent. Cupide Corinthiis vasis utor. Neque vasa Corinthia neque aurea meliorem cibum faciunt neque Samia peiorem neque omnino de qualitate rerum, sed ex morbo animi hec vestra cupiditas orta est, seu ipsa potius morbus est animi. Cui ut consulens convalescas, pro inutilium tot vasorum curis unam a
Abbreviated transcription (Latin):
ał cornibos fed ipas cum incolis suis siluas
ome genus arborum ac ferarum et uolucũ
⁊ hom̃i soltus et quetũq ilł eculus bidit
audiuitq auris ał mens fuxit in aur a¬
p̃ssa uł argento longa iam ꝯsuetudine
nõ miratur gemis in hyans de quibꝰ pa¬
lo ance tractauimꝰ quid mlta ip̃m ia biles¬
cit aurũ crescence suꝑbia quide pride ueq
laudas cornichia biluerunt concemptio
de uera rerum uillũ estimacone laudablis
futurus de fla nobiliũ admiracone dap¬
naslis factus est q Ego uers cotncho
nnt cciam mirot I Corithns nris ista
facib sus uos ussit intendis et murorũ exci¬
diũ suorum inuros cũos ulta est neq ad no¬
minũ sepe nuo uictores bellorum eunoꝵ sił
et mallus nolso asie iuttores asiatias delicns
lectis q purpureis acq aureis uestib et q̃¬
suo q suppellectili. quodq bilissimu epulis cocisq
pesrumdedit sit pompeiꝰ gẽmis at marga¬

Expanded text:
vel corymbos sed ipsas cum incolis suis silvas, vel corymbos sed ipsas cum incolis suis silvas, omne genus arborum ac ferarum et volucrum et hominum vultus et quecunque vel oculus vidit audivitque auris vel mens finxit, in auro expressa vel argento longa iam consuetudine non miratur gemmis inhians, de quibus paulo ante tractavimus. Quid multa? Ipsum iam vilescit aurum crescente superbia. Pridem vero que laudas Corinthia viluerunt contemptusque de vera rerum vilium extimatione laudabilis futurus, de falsa nobilium admiratione damnabilis faiam miror. Corinthus vestris usta facibus suo vos ussit incendio et murorum excidium suorum in vestros animos ulta est, neque id novum: sepenumero victores bellorum externorumet Manilius Volso Asie victores Asiaticis delitiis lectisque purpureis atque aureis vestibus exquisiteque suppellectili, quodque vilissimum, epulis cocisque pessumdedit: sic Pompeius gemmis ac marga
Abbreviated transcription (Latin):
ppł ppłariter excusanti indigna fuisse pubã
munere bideantur ego tamen hic cũ sencai
fentis apud quem illa multis laudib offecũt
sunt eñi ꝑ symonie ancique et romanis ap¬
cissime moribz quib ut modesti pr̃is familas
p̾uata domus sit bene institute urbis honesto
res publica regi debet ut frenato gressu me¬
cessam ionis expoitis quib ille frugalitatẽ
atq sobrietatem utq ait feneta pauptacem
incapicolio consecrabat oculos ppłi ia lastiule¬
tis offendit non est ciis egregn culpa sid
temporum iam cut res ab illa prisea seucti¬
tate ad hant molliaem itlmabat q̃ p̾mũ
patheras ciphes q aureos trematos discum
argenceum coribiatu lancem pãpmatã par¬
nam ederatam mirari cepit et resiqͣ q̃ ga¬
lienꝰ imꝑator claudia misit imꝑatori post
futuro denide alias acq alias futurdu spc̃s
que magnificentie tribiuntur neuissime
aucem q̃us diebus nou ederas mõ ał papira

Expanded text:
populi populariter excusanti indigna fuisse publico populi populariter excusanti indigna fuisse publico munere videantur, ego tamen hic quoque cum Seneca sentio, apud quem illa multis laudibus efferuntur: sunt enim parsimonie antique et Romanis aptissime moribus, quibus ut modesti patris familias privata domus, sic bene institute urbis honesta respublica regi debet, ut frenato gressu mecellam Iovis expositis, quibus ille frugalitatem atque sobrietatem utque ait Seneca, paupertatem in Capitolio consecrabat, oculos populi iam lascivientis offendit, non est civis egregii culpa sed temporum. Iam tunc res ab illa prisca severitate ad hanc mollitiem inclinabat, que primum pateras scyphosque aureos, gemmatos, discum argenteum corymbiatum, lancem pampinatam, patenam hederatam mirari cepit et reliqua que Galienus imperator Claudio misit imperatori post futuro, deinde alias atque alias furorum species, que magnificentie tribuuntur; novissime autem his diebus non hederas modo vel pampinos
Abbreviated transcription (Latin):
enigua ferit. sic sepe leuib ex causis gͣues
conthuntur infanne et claris gs noibz obsat¬
ra cognomĩa id ꝙ si pnapiũ maxinis cuerar
potũt quid puati sperent quib cs̃ de beat ar
mediocritas inmica luxuria g Cormehñs
destor ⁊ at si pectus errorid oculi q fusgio¬
ribus claudentur liquido appareret ꝙ̃ tum p¬
cilia p̃ferenda cornichns quantũ uel paratu
facillora ił iocundiora usu uł securiora ser¬
uatu itł dinis huãnis q cultib apcioratte
quod ad fecuritatem actinet si uera hec cesaru
noca est ꝓrip̾ti illi securius bixissent si cerm¬
thus caruissent at quod ad diuinũ cultum
tũ ꝓpiciam magis homib fiusse dmitatem
dum fictilid colleretur nec michil duliũ n ͨ
sen ͭͤ quod uero ad hũanũ usum fictilia tulere¬
uis ꝙͣuis ut ꝓbrimi graue aput ppł̃m acis
dũo nociusse suffragns certum sit et pture
repussam pepisse maximo q ualerio factum

Expanded text:
lingua ferit. Sic sepe levibus ex causis graves lingua ferit. Sic sepe levibus ex causis graves contrahuntur infamie et claris quoque nominibus obscura cognomina idque si principum maximo evenire potuit, quid privati sperent, quibus esse debeat amica mediocritas, inimica luxuria? Corinthiis delector. At si pectus erroribus oculique fulgoribus clauderentur, liquido appareret quantum fictilia preferenda Corinthiis, quantum vel paratu faciliora vel iucundiora usu vel securiora servatu vel divinis humanisque cultibus aptiora. Certe quod ad securitatem attinet, si vera hec Cesaris nota est, proscripti illi securius vixissent si Corinthiis caruissent: at quod ad divinum cultum, tum propitiam magis hominibus fuisse divinitatem, dum fictilibus coleretur, nec michi dubium nec Senece: quod vero ad humanum usum, fictilia Tuberonis, quamvis ut probrum grave apud populum cecis domino nocuisse suffragiis certum sit et preture repulsam peperisse MaximoqueValerio factum
Abbreviated transcription (Latin):
aicet acq grauissimũ pn̾cipem lectum esset
aput egregios scp̾cores deltacone hac usq adco
corruptum p̃cipntemq actum ut p̃stpͥtõne
tumphali gdempnasse nllam ob causã insi
huigcemõi bararũ desideria putaretur ut q¬
ad eius statuam famoso epigramate oppoito
ad et̾nam lana ducis infamĩa cornichiarius
dice̾tur ꝙ si credimꝰ inter hũc optimũ pessi¬
mũq omi ancomum. hac inparte quid inc̾it
insi ꝙ hunt ad iiuriam caura mouit huilior
et est coe pccm co maiꝰ q et maior qui pitat
et mior caura pĩcandi nec peccantis magni¬
cudo acq impiũ linge aut calami bullus eua¬
dunt iudicusq homi exniũtur ilos magi
in se acuunt aiq irritant no ꝑcit regum ma¬
cuas liggus loquax et si palam metuit cła
libertate utitur in cauerius. sibulat gront
intenebris dubias uoces in nubib acres
uersus incrmuis serit subsebit statuis mitu
loqͥtur sylentis exclamat minatur q oculis

Expanded text:
licet atque gravissimum principem lectum esset licet atque gravissimum principem lectum esset apud egregios scriptores delectatione hac usque adeo correptum precipitemque actum ut proscriptione triumvirali condemnasse ahuiusmodi vasorum desiderio putaretur utque eius ad statuam famoso epigrammate apposito ad eternam laudati ducis infamiam Corinthiarius diceretur. Quod si credimus, inter hunc optimum pessimumque omnium Antonium hac in parte quid intersit, nisi quod hunc ad iniuriam causa movit humilior? Et est omne peccatum eo maius quo et maior qui peccat et minor causa peccandi: nec peccantis magnitudo atque imperium lingue vel calami vulnus evadunt iudiciisque hominum eximuntur, illos magis in se acuunt atque irritant. Non parcit regum maculis vulgus loquax; etsi palam metuit, clam libertate utitur. In cavernis sibilat, gannit in tenebris, dubias voces in nubibus, acres versus in triviis serit, subscribit statuis, nutu loquitur, silentio exclamat minaturque oculis,
Abbreviated transcription (Latin):
quo aũt amniꝰ meor originis cauerins ter¬
restrib inhiet et magnifaciet ꝙ ex illis effodit᷑
dum celum solemq ac scellas et seipmn uide
supniũq horum omi artificem conceplatur¬
⁊ Cornichus delcor .i. nestis te non telido
cantum et exaĩ tere partu sed̾officinẽ ingra¬
tis et scalentis fabri ope ad postremũ rõmae
reliquiis delcari ad historias redi arminꝰ dũ
cornichum armis captam deiectam q flauus
assumeret aureis siulq argenteis acq eneis
quarũ habundantissima oħm illa urbs fuit
rente fluxerunt unaq exomib iam nobliore
metallo et p̃ciosioribus uasis exordiũ et a clade
urbis non lururie partum fuit non ꝙ hus
furor mea urbe ꝯsurgeret que ruebat soduen¬
turo furori matia ꝑabatur ad hũc modum
tũt cornichus hiõi fons fuit insame nũt da¬
mascus iude hodie uasa mituntur bros cap¬
tiua oculos aiosq i basis cornichus deltor¬
⁊ mirarer magis insi auguscĩo modescissimũ

Expanded text:
quomodo autem animus memor originis cavernis terrestribus inhiet aut magni faciat quod ex illis effoditur, dum celum solemque ac stellas et seipsum videt supremumque horum omnium artificem contemplatur? Corinthiis delector. Nescis te non gelido tantum et examini terre partu sed officine nigrantis et squalentis fabri opere, ad postremum Romane prede reliquiis delectari. Ad historias redi: Mummius, dum Corinthum armis captam direptamque flammis absumeret, aureis simulque argenteis atque eneisquarum abundantissima olim illa urbs fuit, rente fluxerunt unoque ex omnibus iam nobiliore metallo; et pretiosioribus vasis exordium et a clade urbis nomen luxurie partum fuit, non quod is furor in ea urbe consurgeret que ruebat; sed venturo furori materia parabatur. Ad hunc modum tunc Corinthus huius fons fuit insanie, nunc Damascus: inde hodie vasa mittuntur vestros captura oculos animosque. Vasis Corinthiis delector. Mirarer magis, nisi Augustum modestissimum
Abbreviated transcription (Latin):
egentis camꝰ iudiciũq umbris eluditur
magna ꝑs rerum opimionib agitur ac
uirtuti dedicos titulis gliari alienũ ꝓesꝰ
atq ab sonum ymo uer̃s nec po ᷝ ͤ quidem
reor n młta ꝓficeor r pstat unũ bn
face ꝙͣ mlta ꝓnittere bene irent autem
res huane si ꝙ ꝓficentur hoies id esent
De titulis negocioru xbon¬
Rocurator irgis sum i eigo hostis
ppłi it procurator sisti sum et rei¬
pub ͭ ͤ inunicus g negocioꝵ gescar r̾giꝯ
fum .i. sua negocia qerere labarios est¬
quid censeas aliena p̃cipuoq pocenaũ qͥd
supp̃liciũ it negacia regis ago ⁊ rãcom
diuo sub iudice redditurꝯ̃ in⁊ omi spalus
tuo ꝙ odio et comien bix implendum c
regis negocia ꝓcurs  uide cũ ꝓcuracoe

Expanded text:
egentis, animus iudiciumque umbris eluditur: egentis, animus iudiciumque umbris eluditur: magna pars rerum opinionibus agitur —, at virtuti deditos titulis gloriari alienum prorsus atque absonum, immo vero ne possibile quidem reor. Multa profiteor. Prestat unum bene facere quam multa promittere. Bene irent autem res humane, si quod profitentur homines, id essent! 47 DE TITULIS NEGOTIORUM Procurator regis sum. Ergo hostis populi. Procurator fisci sum. Et reipublice inimicus. Negotiorum gestor regius sum. Sua negotia gerere laboriosuquid censeas aliena precipueque potentium, quibus supplicium? Negotia regis ago. Rationem duro sub iudice redditurus, nisi omnium spoliis tuoque odio et crimine vix implendam. Regis negotia procuro. Vide ne, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ nuã que non bna quid̃ parte ses nec¬
b̾na arce ꝯtenta ex quo oms muadunt a
fiducia intens fed iam publica tt quid
de medicine tandem iuriũq ꝓfessione dcurꝰ
es ⁊ ad hoc eg tui et clientes endeant
quid illis umꝙͣ ad salutem corpis bitori¬
amq causarumm tytulus iste ꝓfuerit tibi
titulus atq hitu berum ꝙ fit id saciria
purpura uendit causidicu uendũt ames¬
ticia nec id mimis ut redeant ueteres cp¬
terom nemo ducentos nũt dederͭ nũmos
et honesta sunt studia horum finis ẽ uctas
atq birtus hec est terum noticia morũ ꝙ
correcto et uel bice mortalis ornamentũ
uł etcrne aditus reliquorum beraq inges
turba est pars głĩam pecit p̾mu ĩ ane fĩ
fulgidum maiori autem parti bnus.
fulgor peciũe finis est pinu nõ exiguu
modo red sordidum et labori impar nec
igemo dignum bisu huis om̃ib ticulis
et ut dixi hitus non sꝑuendus quid̃ ad id
mortalui et psertim bolgi horum ope

Expanded text:
quam numero, que non una quidem parte cquam numero, que non una quidem parte contenta, ex equo omnes invadunt. O fiducia ingens, sed iam publica! Quid de medicine tandem iurumque professione dictura es? Ad hoc egri tui clientesque respondeant quid illis unquam ad salutem corporis victoriamque causarum titulus iste profuerit: tibi titulis atque habitu verumque illud satyrici: Purpura vendit causidicum, vendunt amethistina, nec id minus: Ut redeant veteres, Ciceroni nemo ducentos nunc dederit nummos,et honesta sint studia; horum finis est veritas ac virtus: hec est rerum notitia morumque correctio, vel vite mortalis ornamentum vel eterne aditus. Reliquorum vero, que ingens turba est, pars gloriam petit, premium inane sed fulgidum. Maiori autem parti unus fulgor pecunie finis est, premium non exiguum modo, sed sordidum et labori impar nec ingenuo dignum nisu; hisque omnibus titulus et, ut dixi, habitus, non spernendus quidem — ad id mortalium et presertim vulgi, horum ope
Abbreviated transcription (Latin):
eloquentia que ꝑreipam magna res eqͣ
si iance libraueris obscupostes te ꝙ fortasse
ꝓfessionis tenerarie penicebit ut caueas
ne dum scue ał infmita uł om̃ia ius bidi
nl scire bidearis et ꝙ sepe acaidit ꝙ subscie
apcun ex eat i liberaliũ sum ꝓfessor
cucui ⁊ rope eciam plus habet ad res
cui buis est uita bnus tu sufficis omib
una res bni ingenio satis est ut ad sumu
esuando et anhelando ꝑueniat mltas de¬
gustarre quantum cepti ncc̃itas ex pastit id¬
parte cognostere nlłi eciam illustriũ ꝯtigis¬
se ce sola nempe rethorita notũ illud sereti
magna inquit et uaria res est cloquecia
n ͨ ad ͭ ulli sic indulsit ut tota ꝯtingeret
satis felio est q̃ in uaquam eiq parte r̾cep¬
ta est id sane quibus uiris et quãtis cescil
Berum ꝓbet cudisti ꝙ cũ ita sit quid agut
et quid audent cogitent agima ꝓfesscor
pene iam bolgus equancia tam euditate

Expanded text:
eloquentia, que per seipsam magna res est! Equa eloquentia, que per seipsam magna res est! Equa si lance libraveris, obstupesces teque fortasse professionis temerarie penitebit, ut caveas ne, dum scire vel infinita vel omnia vis videri, nichil scire videaris et, quod sepe accidit, sub scieapertum exeat. Liberalium sum professor artium. Sepe etiam plus habet ea res tium brevis est vita: unus tu sufficis omnibus! Una ars uni ingenio satis est, ut ad summum estuando et anhelando perveniat: multas degustasse quantum cepti necessitas exposcit idparte cognoscere nulli etiam illustrium contigisse. De sola nempe rethorica notum illud Senece: “Magna” inquit “et varia res est eloquentia nec adhuc ulli sic indulsit, ut tota contigeret. Satis felix est qui in aliquam eius partem receptus est”. Id sane quibus viris et quantis testibus verum probet audisti: quod cum ita sit, quid agant et quid audeant cogitent agmina professorum, pene iam vulgus equantia, tam ruditate
Abbreviated transcription (Latin):
stempi i supior bnus labor est uerũ quer̾e
set hic dupler quere et ormare atq ad auriu
oblectatõnem fingere magna res ardua dif¬
ficilis eoq rarissima uerĩ nempe poete utͥq
oꝑam dant qñes uero p̾mũ negugunt ꝯteti
sascris  rarim fauree partum decin
post heas cure quesitum iter ad mopia infe¬
arbor si decerpitur tonfestim insi ingenio
bleri uigi q studio rigetur armerit t
parta michi laurea r partꝰ labor ꝑto liuor
tu illa scudiorumm seu armorum merces e
tenor ille ramulus d̃o tus nichil omo sgͫ
bertici p̃buit in ane ondens q te multis qs
melius latiusses quid aliud ꝙͣ te morsib oli¬
iecit iuidie pace belloq multis in sania no¬
cuere ⁊ arteni oratoriam simi ꝓfessꝰ
mieũ audio ea nempe indissuerudine abi
ctiam uatibus rariores semꝑ fuerint ꝓm̃
suerunt qui dicerent oratoris ꝓp̾uni de di
de rebus et non de om̃i dice̾ hant oracor.
adhibita infnrgulis artificiora et dulti qͥd

Expanded text:
strinxi? Superior unus est labor, verum querere; sed hic duplex, querere et ornare atque ad aurium oblectationem fingere: magna res est, ardua, difficilis eoque rarissima. Veri nempe poete utrique operam dant, communes vero primum negligunt contenti phaleris. Rarum laure partum decus. posthabeas cure; quesitum iter ad inopiam, ni searbor si decerpitur, confestim, nisi ingenio uberi vigilique studio rigetur, aruerit. Parta michi laurea. Partus labor, partus livor, seu illa studiorum seu armorum merces est. Tener ille ramulus animo tuo nichil omnino, signum vertici prebuit inane ostendensque te multis, quos melius latuisses; quid aliud, quam te morsibus obiecit invidie? Pace belloque multis insignia nocuere. Artem oratoriam sum professus. Mirum audio. Ea nempe in desuetudinem abietiam vatibus rariores semper fuerint. Proinde fuere qui dicerent oratoris proprium de ode rebus, etsi non de omnibus, dicere habeat orator, adhibita in singulis artificiosa et dulci quadam
Abbreviated transcription (Latin):
ał sit falcem somel doliturꝰ muita uisꝯ sibi
callide tnͣsegisse cum forcuna si tot lecis bnu
hoc triste pensaret Illa uero nec falli faalis
nec mlceri mala bom̃s equalance ꝯponens
plustulum exigebat ꝓ diuturno fauore due

Expanded text:
vel sic saltem semel doliturus in vita, visus sibi vel sic saltem semel doliturus in vita, visus sibi callide transegisse cum fortuna, si tot letis hoc unum triste pensaret. Illa vero nec falli nec facile potest mulceri: mala bonis equa lance componens, plusculum exigebat pro diuturno favore, bre
Abbreviated transcription (Latin):
res illustriũ sed quid oro illi ꝯtulit achates
sius an bello mnuictum an non dicam morti
ał hostili gladio sed raxo quod fẽmra ccĩa
corsit mãnus exempcum fecit quid inꝙͣ uł
fabritio currioq quibus ille uictꝰ acq ita¬
lia pussus est ducib affirmare ausi in neut̾
horum niꝙͣ sessurui aĩa fuisse ut horren¬
tem galeam rigidamq ut auro nͨ gemis
infignem gladiu anulo regia ꝑmutaret it
mollia quẽq despicĩt uirĩ forces quomodo
uero anniulu regis ambirent qͥ sola urtu¬
tib fiducia regẽm ip̃m et irgias opes reg¬
nũq concempserant. Contra aũt uos coꝵ
diffidencia cũcta mirami et qiͣ bcõs fcũra
concupistici uirtꝰ sola comcempnitur Est et
sapillus incer mlta p̃ciosa dicissimi hoĩs
senfisret aduersi. palam obsequentis et
clanculũ insidiantis fortũe muidã placa¬
turus. nauigio maltum ꝓdit ãnulũq
pp̃m inqͣ gẽma etat manu ppͥa dimarrit

Expanded text:
res illustrium. Sed quid, oro, illi contulit achates res illustrium. Sed quid, oro, illi contulit achates suus? An bello invictum, an non dicam morti, non hostili gladio sed saxo quod feminea etiam torsit manus, exemptum fecit? Quid, inquam, Fabritio Curioque, quibus ille victus atque Italia pulsus est ducibus? Affirmare ausim, neutri horum umquam sessurum animo fuisse ut horrentem galeam rigidumque nec auro aut gemmis insignem gladium anulo regio permutaret: sic mollia queque despiciunt viri fortes. Quomodo vero anulum regis ambirent, qui sola virtutis fiducia regem ipsum et regias opes regnumque contempserant? Contra autem vos animorum diffidentia cuncta miramini et quasi beatos factura concupiscitis, virtus sola contemnitur. Est etlapillus inter multa pretiosa ditissimi hominis sensisset adversi, palam obsequentis et clanculum insidiantis fortune invidiam placaturus, navigio in altum prodiit anulumque ipsum in quo gemma erat manu propria demersit,
Abbreviated transcription (Latin):
captus deiectus est ꝙ is gemimarum
fulggor ea uis margaritarum idq cũ pondꝰ
fũt bicerat iam ante pari p̃lio allexandꝵ
asia sed parum est bicus bictum suis binc̾e
illus magnũ bicisse bictorem sui pꝯ quem
nlls scõme ducum scetit int̾ asie delicias
que morbem latmũ eñsuecte ur̃a ues in pa¬
tria bicerunt nempe si faceri uerũ boltis
ubiq genaũ bictores asiatica bictoria bicti
estis Inũc et amicas oculorumi aioꝵi hostes
et uictrices bairoꝵ fortiũ geminas cole q
gr̃mis delcõr ardentibus ⁊ sic hit uarns
ille pallentib mła ⁊ appetitus bna banitas
achaces fuit lapis olmi p̃ciosissimus hõmi
q nlłã penitus manu arcificis sed nature
In illo sane iegio ut folmi ucrbo utar non ĩ¬
pressis sed ingenitis figuris nuise nomen
et appollo er̃at corce nobłis cycarista spsis
insĩgnibus p̃ciarus ut res erat amilus.
addiditq grie regis nomen pluris em̃ fuit

Expanded text:
captus deiectusque est. Is gemmarum captus deiectusque est. Is gemmarum fulgor, ea vis margaritarum idque auri pondus fuit! Vicerat iam ante pari prelio Alexandrum Asia — sed parum est vitiis victum suis vincere: illud magnum, vicisse victorem sui —, post quem nullus ferme ducum stetit inter Asie delitias, que in orbem Latium transvecte vestra vos in patria vicerunt. Nempe si fateri verum vultis, ubique gentium victores Asiatica victoria victi estis. I nunc, et amicas oculorum, animorum hostes et victrices virorum fortium gemmas cole! Gemmis delector ardentibus. At hic variis, ille pallentibus: multiplex appetitus, una vanitas. essit, achates fuit lapis olim pretiosissimus hominum ucrum ferarumque nulla penitus manu artificis sed nature. In anulo sane Pyrrhi regis, ut Solini verbo utar, non impressis sed ingenitis figuris, Muse novem et Apollo erat, choree nobilis citharista, sparsis insignibus; preclarus, ut res erat, anulus addiditque gratie regis nomen; pluris enim fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
dictaturum et cupidissime possessurum
id michi passionaa aĩ status suadet Eiede
aute et cu michi hec que uisuom usq adeo
delcañt sepe aĩe sepe et corpi notunt illiꝯ
certe quem loq̃mur tumphantis głie ml
umꝙͣ magis obfuit non tesalicus dies
non egỹpaia calamitas ibi em̃ fortune
succũbuit non totus hit uicio totus ibi alie¬
na ius aliena ꝑfidia hic sua fragilitas
sua fuit ambicio Illit go pocenciam et
bitam hit ai pplaris iodescie q insignis
famani magnisq laborib parcũ magn
nomen mmunt mirun dictum tanto
uictoriosior ꝯtra hispanos bellicosã gente
ꝙͣ contra inbelles et mermes asiacicos
aipparuit eoq mirabiliꝰ ꝙ imp̃ã quoq
asia aliꝙͣ du incecer acq muictꝰ cũ se
intemplo. iherosohime oñ̃i opulencissie
uere crectum atq abstmenciũ ꝓ̃biussẽ
ad ultimũ brgenci uicis non resuat nop
iam ampliꝰ uir singularis atq unicus
ut semꝑ fuerat sẽd quasi snus exmłis

Expanded text:
ducturum et cupidissime possessurum: ducturum et cupidissime possessurum: id tibi passionati status animi suadet. Crede autem et tu michi, hec que visum usque adeo delectant semper animo et sepe corpori nocuerunt. Illius certe quem loquimur triumphantis glorie nichil umquam magis obfuit: non Thessalicus dies, non Egyptia calamitas, ubi enim fortune succubuit non totus, hic vitio totus: ibi aliena vis, aliena perfidia, hic sua fragilitas, sua fuit ambitio. Illic ergo potentiam et vitam, hic animi popularis modestieque insignis famam magnisque laboribus partum Magni nomen imminuit. Mirum dictu, tanto victoriosior contra Hispanos bellicosam gentem quam contra imbelles et inermes Asiaticos apparuit, eoque mirabilius quod in ipsa quoque Asia aliquandiu integer atque invictus, cum se in templo Hierosolyme omnium opulvere erectum atque abstinentissimum prebuisset. Ad ultimum urgenti vitio non restitit neque iam amplius vir singularis atque unicus ut semper fuerat, sed quasi unus ex multis
Abbreviated transcription (Latin):
magis et sobria non arma et qͥ demicarũ
genciũ ut mos erat non captiui memorãtur
aut currus ac fallere ad uilissimũ in eo
legimius aurimi fuit gemine omia et mar¬
grarite inter msta alueus rugens ubi et
ingenciũ thesciurum ordo bicolor ita ut sin¬
gule gemis de singulis constarent ut uara
ciurea et uestes et statue qum et lũa quod
sollitudo ex auro iinensi ponderis lectiq
aurei et corone plimis magnus ⁊ candidis
margaritis intexte deniq mons aureus
illic fuit forme ille mirablis in quadrum
dce ẜuis at leonib at figuris barñs ãi¬
manciũ frequens nec nõn et arbaribus
atq om̃i pomoꝵ genere consitus ramos
aureos tegentibus margaritis meritis
inbertitẽ isdem et rebũs orolegiũ artisi ᷤ
ubiq uinicente materiam uoluebatur
mirabłe prorsus oscentum hns q̃ mira
mania didicerunt ab huis rebus inquies
deltor xredo id quidem te q hunc tumphĩ
et cupide spectaturum ixor et cupidus

Expanded text:
magis aut sobria: non arma et equi domitarum magis aut sobria: non arma et equi domitarum gentium, ut mos erat, non captivi memorantur aut currus aut phalere; quod vilissimum in eo legimus aurum fuit, gemme omnia et margarite. Inter multa alveus ingens ibi et ingentium thesaurorum ordo bicolor, ita ut singule gemmis e singulis constarent, et vasa aurea et vestes et statue, quin et luna quedam solido ex auro immensi ponderis lectique aurei et corone plurime magnis et candidis margaritis intexte. Denique mons aureus illic fuit, forme ille mirabilis in quadrum ducte, cervis ac leonibus et figuris variis animantium frequens nec non arboribus atque omni pomorum genere consitus, ramos aureos tegentibus margaritis; montis in vertice iisdem ex rebus horologium artificio ubique vincente materiam volvebatur, mirabile prorsus ostentum his qui mirari inania didicerunt. At his rebus maxime delector. Credo id quidem teque hunc triumphum et cupide spectaturum reor et cupidius
Abbreviated transcription (Latin):
trilicate meͣribus cedunt suis uctor ab his¬
pania pacato rediens occidente ꝯpressis q
p̃danibus et in bnũ coactis locum cui que¬
narum nomen ob hoc indictum instrurdu
rat istud illic pireneis in montib locotum
forsan apꝑitace modestiam adiuuante atq
etatis bictorie q suꝑbiam compestente mas¬
tulum tropheum pũramq et rigidam fi
oris ymaginem crexit uere tunt magnus
atq magnisicus et ꝙͣuis adolestens ams
moribus senex maturusq ĩn idem pꝯca
foco mutatus at tempeq loco alia ꝑte erli
ip̃e alius reuersus nõ militarem̃ sed fei¬
neuni seu diuniũ pociꝰ inmorem bultus
suos iam bariles at solico molliores non
cresictos aut mariore sed in succis acq
ex quisitissimis margaritis incumpho
tulit et ꝓbrato nõ lẽnis eo fascus uñu
incaput exposici non sine insultacõne qͥd
dictoris omi ppłi acq excusacane quadam¬
spexisset neq reliqua t̾umphi illiꝰ huilia

Expanded text:
ugalitate maioribus cedunt suis, victor ab Hisugalitate maioribus cedunt suis, victor ab Hispania pacato rediens occidente compressisque predonibus et in unum coactis locum, cui Convenarum nomen ob hoc inditum in seculum id durat, illic Pyreneis in montibus, locorum forsan asperitate modestiam adiuvante atque etatis victorieque superbiam compescente, masculum tropheum puramque et rigidam sui oris imaginem erexit: vere tunc magnus atque magnificus, quamvis adolescens annis, moribus senex maturusque animi! Idemquloco mutatus ac tempore eque, alia parte orbis, ipse alius reversus, non militarem sed femineum, seu divinum potius in morem, vultus suos iam viriles ac solito molliores non ere fictos aut marmore, sed insuetis atque exquisitissimis margaritis in triumpho tulit: exprobratio non levis Eoi fastus unum in caput expositi, non sine insultatione quadam victoris omnium populi atque excusatione prispexisset? Neque reliqua triumphi illius humilia
Abbreviated transcription (Latin):
gemima suit hodie quia ulliꝰ rei tantũ et cã
uelox ꝙͣ luourie at suꝑbie incrementu est
instorum non regum ecicm ẽe ceꝑit et iã
plebis indigicos sensum benit huic ꝓrima
indicam acq arabicam margaritam locãt
hunt mtidem smaragdum nẽsuo quid qͥordis
miuria nam si illorum rubor pallorq gͣtus
est cui neq horum candor intorq oculis bla¬
diatur iustiorq nũt eciam saphiri querela
quo iux ad aliud cerra parit celo filiꝰ fõno
qui facilẽ ista ꝯtempnerent si quo uinꝙͣ ha¬
nestiore pacis at belli negocio tenerentur¬
N fulcrde am̃ mouent gemine et suauiter
tandide margarite ⁊ mouent ars ynis
senunt calcant moliant et enerciant qua
de re si ꝑgam birorum ac inlierum exempla
cogere non te doccam sod optinenda unum
etom̃ib et id maximũ actingam ut incel
serit magnus pompeis ꝯtinentissimꝰ rõnoꝵ
ducuni horum dico nouissimorũ q̃ quãtũ
magnitudine gestarum rerum ceceris ande¬
cellont tantum modestia mocum uiteꝙ fra¬

Expanded text:
tantum et tam velox quam luxurie ac superbie incrementum est, multorum non regum etiam esse cepit et iam plebis in digitos sensim venit. Huic proxima Indicam atque Arabicam margaritam locant et huic itidem smaragdum, nescio quidem qua ordinis iniuria. Nam si illorum rubor pallorque gratus est, cur non eque horum candor virorque oculis blandiatur? Iustiorque nunc etiam saphiri querela, quo vix aliud terra parit celo similius sereno. qui facile ista contemnerent, si quo umquam honestiore pacis aut belli negotio tenerentur. Fulgide animum movent gemme et suaviter candide margarite. “Movent” ais: immo sternunt, calcant, molliunt et enervant. Qua de re si pergam virorum atque mulierum exempla congerere, non te doceam sed obtundam. Unum ex omnibus et id maximum attingam, ut intelserit. Magnus Pompeius, continentissimus Romanorum ducum, horum dico novissimorum, qui quantum magnitudine gestarum rerum ceteris antecellunt tantum modestia morum viteque fr
Abbreviated transcription (Latin):
sencio aũt ut tua hec delc̃aco ut plena sit
uera destaco nłłã est aut uera nosilitas sex
cerce licet rutula incus mallei forcipes car¬
bones ingeniũ laborꝙ machanti quis qũt
uero opt̃abłe uereq magnifiam fieri pore
cogita ⁊ non delcari statius homi inqe

Expanded text:
Sentio autem: ut tua delectatio plena sit Sentio autem: ut tua delectatio plena sit vera delectatio nulla est aut vera nobilitas: fex terre licet rutila, incus, mallei, forcipes, carbones, ingenium laborque mechanici. Quid hinc viro optabile vereque magnificum fieri possit cogita. Non delectari statuis non
Abbreviated transcription (Latin):
tis p̃ferendam duxis haud infulse quid̃ ut
se ht̃ estimaco regum pns hoc est aũt aurũ
amare nõ statuam que ut ex ubi mͣ nobłis
sit pius rudis ex auro fieri p̃t. quanti uero
tu statuam estimares siue illani regis asfniĩ
et aius sexcgnita cubicorum quãm nõ ad̾o¬
ut facerent adecarent siue illam cubitorum
quatuor quami exingrilti copatio mirũ dcũ
regine ciprie factami legis puco non anxie
quereres cuiꝰ ẽẽt artificis concencꝰ de matia
quieuisse  artisiciose oculos deleant sca¬
tue ⁊ fuerunt alu statue instrrma bicictũ
nunt funt illerebre oculorum ponebantur
qus. qui magna gessissent aut morcem ꝓ
puscͦ abusrent quales decrete sũt legatis
a regẽ Regentũ inc̾stĩs quales liberarori
ꝑcalie affricano quales illiꝰ magnicudo iũ
at spectata modestia non recepit quasq pꝯ
obicum recurare nõ pocuit ponebantur inge¬
statue i artisiciũ fere omis recipit matĩa

Expanded text:
cis preferendam duxeris; haud insulse quidem, ut cis preferendam duxeris; haud insulse quidem, ut se habet extimatio rerum presens, hoc est autem aurum amare, non statuam: que ut ex vili materia nobilis, sic puro rudis ex auro fieri potest. Quanti vero tu statuam extimares, sive illam regis Assyrii ex auro sexaginta cubitorum quam non adout facerent adorarent, sive illam cubitorum quattuor quam ex ingenti topazio, mirum dictu, regine Egyptie factam legis? Puto, non anxie quereres cuius esset artificis, contentus de materia quesivisse. Artificiose oculos delectant statue. Fuere aliquando statue insignia virtutum, nunc sunt illecebre oculorum: ponebantur his qui magna gessissent aut mortem pro republica obiissent, quales decrete sunt legatis a rege Veientium interfectis, quales liberatori Italie Africano, quas illius magnitudo animi ac spectata modestia non recepit quasque post obitum recusare non potuit; ponebantur ingestatue. Artificium fere omnis recipit materia.
Abbreviated transcription (Latin):
sama ingens non belgo aut mucis dũ cabat
opibus sed late sonantib scp̾corum luter᷑
celebrata que cam magna utiq ꝑua radite
nosti pospe non bidetur. nõ fit de nchilo mag¬
tio magni tractant srs qus omib supra
eñssm est eo autem spectabant ut incesa¬
gas quanco iisu obscand tam uecuisto et
tam ualido fit errori g barus delector
scatius ⁊ Harum quippe arciũ manu na¬
curam imitancũt una est quam plasacem
dicere ht giphs et ceteris opatur at cenaci
argilla que cognatis licet artibus cũctis
amcior sit iurtuti aut certe minus ĩminca
modestie in p̃mis et firgilitate que magis
futiles ꝙͣ aureas deorũm acq hõmi formas
pdant quid hit tamen delc̃abile quid quo cẽ¬
os aut cerros boltus ames non incelligo
nodilib statius deltor r auaricie ꝯfiliũm
agnosto p̃cumi aut aiguor nõ ars placet
bnam tu auream arcifia mediocris młts
enris acq in armoreis młtoq maxime plasti¬

Expanded text:
fama ingens, non vulgo aut mutis duntaxat fama ingens, non vulgo aut mutis duntaxat operibus, sed late sonantibus scriptorum literis celebrata, que tam magna utique parva de radice nasci posse non videtur. Non fit de nichilo magserio magni tractant. Sed his omnibus supra responsum est: eo autem spectant, ut intelligas quanto nisu obstandum tam vetusto et tam valido sit errori. Variis delector statuis. Harum quippe artium manu naturam imitantium una est quam plasticem dixere. Hec gypso et ceris operatur ac tenaci argilla, que cognatis licet artibus cunctis amicior sit virtuti aut certe minus inimica, modestie in primis et frugalitati, que magis fictiles quam aureas deorum atque hominum formas probant. Quid hic tamen delectabile, quid quo cereos aut terreos vultus ames non intelligo. Nobilibus statuis delector. Avaritie consilium agnosco; pretium, ut auguror, non ars placet. Unam tu auream artificii mediocris multis eneis atque marmoreis multoque maxime plasti