comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgit. fõcenses insignibꝰ dei conspectis.
conscientia delictoꝵ tͣriti. abiectis ar¬
mis fugã capessunt. pęnasq uiolatȩ
religionis sanguine ⁊ cȩdibꝰ suis pen¬
dunt. Incredibile quantũ ea res ap̃
om̃s nationes philippo głȩ dedit. illũ
undicẽ sacͥlegii. illũ ultorẽ religio¬
nũ. qͦd orbis uiribꝰ expiari debuit.
solũ qui piacula exigeret. extitisse dig¬
nũ. ltaq qͥa diis ꝓximus habeat᷑. per
quẽ deoꝵ maiestas uindicata sit. S
athenienses audito belli euentu. ne
ingretiã philippus transiret. angusti-¬
as termopilarũ pari ratione sicuti
antea aduenientibꝰ ꝑsis occupauere.
sed nequaꝗͣ simili aut uirtute aut
saclegio publico. tc̃ a rapina hostiũ
tẽpla uindicaturi. nc̃ adu̾sus uindices
tẽploꝵ raptores defensuri. Aguntq
ꝓpugnatores sceleris. cuiꝰ turpe erat ali-¬
os undices fuisse. immenores ꝓrsus qͦd
indubiis rebꝰ suis. illo deo etiã consilioꝵ

Expanded text:
pergit. Phocenses insignibus dei conspectis pergit. Phocenses insignibus dei conspectis conscientia delictorum territi abiectis armis fugam capessunt, poenasque violatae religionis sanguine et caedibus suis pendunt. Incredibile quantum ea res apud omnes nationes Philippo gloriae dedit;illum vindicem sacrilegii, illum ultorem religionum; quod orbis viribus expiari debuit, solum qui piacula exigeret extitisse. Dignum itaque qui a diis proximus habeatur, per quem deorum maiestas vindicata sit. Sed Athenienses audito belli eventu, ne in Graeciam Philippus transiret, angustias Thermopylarum pari ratione sicuti antea advenientibus Persis occupavere, sed nequaquam simili aut virtute aut sacrilegio publico, tunc a rapina hostium templa vindicaturi, nunc adversus vindices templorum raptores defensuri;aguntque propugnatores sceleris, cuius turpe erat alios vindices fuisse,inmemores prorsus, quod in dubiis rebus suis illo deo etiam consiliorum
Abbreviated transcription (Latin):
apollinis delphis occupauere. Inde
auro ⁊ pecunia diuites. condudo merꝰ¬
cennario milite. bellũ thebanis intu¬
lerunt. Factũ focensiũ tam et si om̃s
exsecrarent᷑. ꝓpt̾ sacͥlegiũ. plus tam̃ ul¬
uidiȩ thebanis a quibꝰ ad hanc necessi¬
tatem cõpulsi fuerãt. quã ipsis intuls
Itaq auxilia his ab atheniensibꝰ ⁊ala
cedemoniis missa sunt. Primagͥ con¬
gressione philomelus thebanos calti
exuit. sequenti p̾lio pͥmus int̾ confes¬
tissimos dimicans cecidit. ⁊ sacͥlegii pe-¬
nas impio sanguine luit. In huiꝰ locũ
dux oenomenaus creat᷑. adu̾sus que
thebani thessalia. non ex ciuibꝰ suis.
ne uictoris potentiã ferre nͨ possent.
s philippũ macedoniȩ regẽ ducẽ eli¬
gunt. ⁊ ext̾nȩ dñationi quã in suisti-¬
iuert᷑. sponte succedt᷑. Igit᷑ philippus
quasi saclegii non thebanoꝵ ultor es¬
set. om̃s milites coronas laureas sume¬
re iubet atq ita ueluti deo duce p̾liũ

Expanded text:
Apollinis Delphis occupavere. Inde Apollinis Delphis occupavere. Inde auro et pecunia divites conducto mercennario milite bellum Thebanis intulerunt. Factum Phocensium, tametsi omnes execrarentur propter sacrilegium, plus tamen invidiae Thebanis, a quibus ad hanc necessitatem conpulsi fuerant, quam ipsis intulit. Itaque auxilia his et ab Atheniensibus et a Lacedaemoniis missa. Prima igitur congressione Philomelus Thebanos castris exuit. Sequenti proelio primus inter confertissimos dimicans cecidit et sacrilegii poenas impio sanguine luit. In huius locum dux Onomarchus creatur. Adversus quem Thebani Thessalique non ex civibus suis, ne victoris posed Philippum, Macedoniae regem, ducem eligunt et externae dominationi, quam in suis timuerunt, sponte succedunt. Igitur Philippus, quasi sacrilegii, non Thebanorum ultor esset, omnes milites coronas laureas sumere iubet, atque ita veluti deo duce in proelium
Abbreviated transcription (Latin):
exitiũ sine modo ru¬
entes. om̃ibꝰ ꝑire quod
singłȩ amitterent. ñ nisi oppressȩ senseit¬
Siquidẽ philippꝰ rex macedoniȩ uelut
specula quadã lib̾tati om̃iũ insidiatur
dũ contentiones ciuitatũ alit. auxilium
inferioribꝰ ferendo. uictos parit᷑ uicto.¬
resq subire regiã seruitutẽ coegit. Cau¬
sa ⁊ origo huiꝰ mali. thebani fuere. Qui
cũ rerũ potirent᷑. sccdam fortunã inbe¬
cillo animo ferentes. uictos armis lace¬
demonios ⁊ focenses quasi parua sup¬
plitia cȩdibꝰ ⁊ rapinis luissent. aput cõ¬
mune greciȩ cͣcilium suꝑbȩ accusaue¬
runt. lacedemoniis crimini datũ. qͦd
arcẽ thebanam indutiarũ tempe oc¬
cupassent. focensibꝰ. qͦd boetiam depo¬
pulati essent. ꝓrsus quasi ptꝰ arma ⁊
bellũ locũ legibꝰ reliqͥssent. Cũ iuditi¬
um arbitͥo uictoꝵ exerceret᷑. tanta pe¬
cunia dampnant᷑ quanta exsolui non
lo quodã duce uelut deo iascentes.

Expanded text:
exitium sine modo ruexitium sine modo ruentes omnibus perire, quod singulae amitterent, non nisi oppressae senserunt;siquidem Philippus, rex Macedoniae, velut e specula quadam libertati omnium insidiatus, dum contentiones civitatum alit auxilium inferioribus ferendo, victos pariter victoresque subire regiam servitutem coegit. Causa et origo huius mali Thebani fuere, qui cum rerum potirentur, secundam fortunam inbecillo animo ferentes victos armis Lacedaemonios et Phocenses, quasi Parva supplicia caedibus et rapinis luissent, apud commune Graeciae concilium superbe accusaverunt. Lacedaemoniis crimini datum, quod arcem Thebanam indutiarum tempore occupassent, Phocensibus, quod Boeotiam depopulati essent:prorsus quasi post arma et bellum locum legibus reliquissent. Cum iudicium arbitrio victorum exerceretur, tanta pecunia damnantur, quanta exsolvi non lo quodam duce veluti deo irascentes templum
Abbreviated transcription (Latin):
iungere gestiebat. nichil minꝰ quã bel-¬
lum metuentẽ imꝓuisus expugnat. u
regis molossoꝵ filiã uxorẽ ducit. conci¬
liante nuptias fr̃e patrueli auctore iur-¬
ginis sarraba rege molossoꝵ qͥ sororem
olimpiadis troadã in mat̾monio habe¬
bat. Quȩ causa illi exitiũ. maloꝵq om̃i¬
um fuit. Nam dũ regni increm̃ta ad fi-¬
nitate philippi adqͥsit᷑um sꝑat. ꝓprio reg-¬
no ab eodẽ priuatus. in exilio consenu¬
it. Ilis ita gestis. philippus iam ñ conten¬
tus sũmouere bella. ultͦ etiã quietos la-¬
cessit. Cũ mothanã urbẽ oppugnaret.
inpͣtereuntẽ de muris sagitta iacta. dex-¬
trum ocłm regis effodit. Quo uulnere
nec segnior in bellũ. nec iracundior ad-¬
u̾sus hostes factus ẽ. adeo ut int̾iectis di¬
ebus pacem dep̾cantibus dederit. Nec
moderatus tantũ. uerũ etiam mitis ad¬
uersus uictos fuerit.
imꝑare singłȩ cupium
imꝑiũ om̃s ꝑdiderũt
Q uippe in mutuum

Expanded text:
iungere gestiebat, nihil minus quam beliungere gestiebat, nihil minus quam bellum metuentem inprovisus expugnat,unuregis Molossorum, filiam, uxorem ducit, conciliante nuptias fratre patrueli,auctore virginis, Arryba, rege Molossorum, qui sororem Olympiadis Troada in matrimonio habebat; quae causa illi exitii malorumque omnium fuit. Nam dum regni incrementa adfinitate Philippi adquisiturum sperat, proprio regno ab eodem privatus in exilio consenuit. His ita gestis Philippus iam non contentus submovere bella ultro etiam quietos lacessit. Cum Mothonam urbem oppugnaret, in praetereuntem de muris sagitta iacta dextrum oculum regis effodit. Quo vulnere nec segnior in bellum nec iracundior adversus hostes factus est,adeo ut interiectis diebus pacem deprecantibus dederit, nec moderatus tantum, verum etiam mitis adversus victos fuerit. imperare singulae cupiunt, imperium omnes perdiderunt. Quippe in mutuum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cecinerant. uno ex amynthȩ filiis
regnante. florentissimũ fore macedo¬
niȩ statũ. Cui spei. scelus matͥs. hc̃ resi¬
duum fecerat. Principio rerũ cũ hinc
cȩdes fratrũ indigne ꝑemptoꝵ. inde
hostiũ multitudo. hic insidiarũ metus.
inde inopia continui belli ⁊ exhausti reg¬
ni.⁊ immaturã etatẽ tyronis urgerent.¬
bella quȩ uelut conspiratione quadã ad
opprimendã macedoniã multarũ gentium
ex diuersis locis hoc tẽꝑe confluebant. qͣm
om̃ĩbꝰ par esse non poterat. dispensanda
ratus. alia int᷑posita pactione cõponit.
alia redimit. facillimis qͥbꝰq adgressis. quo¬
rũ uictoria ⁊ militũ trepidos animos fir-¬
maret. ⁊ contͣeptũ sibi hostiũ demeret.
Primũ illi cũ atheniensibꝰ certamen fuit.
Q uibꝰ ꝑ insidias uictis. metu belli grauio¬
ris. cum intͣficere om̃s posset. incolumes
sine ptio dimisit. Posthos bello in illyri
exertitui suorobur thessaloꝵ eqͥtũ ad-¬

Expanded text:
quae cecinerant,uno ex Amyntae filiis regnante florentissimum fore Macedoniae statum, cui spei scelus matris hunc residuum fecerat. Principio rerum cum hinc caedes fratrum indigne peremptorum, inde hostium multitudo, hinc insidiarum metus, inde inopia continui belli et exhausti regni inmaturam aetatem tironis urgerent:bella, quae velut conspiratione quadam ad opprimendam Macedoniam multarum gentium ex diversis locis uno tempore confluebant, quoniam omnibus par esse non poterat,dispensanda ratus alia interposita pactione conponit, alia redimit facillimis quibusque adgressis, quorum victoria et militum trepidos animos firmaret et contemptum sibi hostium demeret. Primum illi cum Atheniensibus certamen fuit; quibus per insidias victis metu belli gravioris, cum interficere omnes posset, incolumes sine pretio dimisit. Post hos bello in exercitui suo robur Thessalorum equitum ad
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dam pociꝰ quã pugnã expetisse uide-¬
rent᷑. hostes ad pͣlium ꝓuocant. S athe¬
nienses cͣsilio ꝑiclis ducis. ppłationis in-¬
iuriã differũt in tẽpꝰ ultionis. suꝑua¬
cuã pugnã existimantes. cũ ulcisci ho¬
stẽ sine ꝑiculo possent. De in int̾iectiᷤᷤ
diebꝰ naues conscendt᷑. ⁊ nichil sentien¬
tibꝰ lacedemoniis totã .spartham dep̃¬
dant᷑ multoq plura aufert̃. quã ami¬
serant. ꝓrsus ut incõꝑatione damp-

Expanded text:
dam potius quam pugnam expetisse viderentur, hostes ad proelium provocant. Sed Athenienses consilio Periclis ducis populationis iniuriam differunt in tempus ultionis, supervacuam pugnam existimantes, cum ulcisci hostem sine periculo possent. Dein interiectis diebus naves conscendunt et nihil sentientibus Lacedaemoniis totam Spartam depraedantur multoque plura auferunt quam amiserant,prorsus ut in conparatione dam
Abbreviated transcription (Latin):
in egyptũ missȩ uires atheniensibꝰ erant.
Itaq nauali plio dimicantes facile su¬
ꝑantur. Int̾iecto deinde tẽpe. ptꝰ redi¬
tũ suoꝵ aucti ⁊ classis militũ roborere¬
ꝑait p̃liũ. Iam ⁊ lacedemonii omisiꝰ
messeniis adu̾sus athenienses arma
uerterant. Dui uaria uictoria fuit.
Ad posterũ. ȩquo marte utͥmq discessũ
Inde reuocati lacedemonii ad messeni¬
orũ bellũ. ne mediũ tẽpꝰ otiosũ atheni¬
ensibꝰ relinquerẽt. cũ thebanis paciscun¬
tur ut boetioꝵ imꝑiũ his restituerent.
qͦd tẽpibꝰ belli ꝑsici amiserant. ut illi
atheniensiũ bella susciperẽt Tantus
furor sparthanoꝵ erat. ut duobꝰ belliᷤ
impliciti. susciꝑe tertiũ ñ recusarent.
dũ modo inimicis sius hostes ad qͥrerẽt.
Igitur athenienses ad u̾sus tantã tẽpe-¬
statẽ belli duos duces deligt. ꝑiclen
spectatȩ uirtutis uirũ. ⁊ sophoclen scͥp¬
torẽ tragediarũ. Qui diuiso exercitu.

Expanded text:
in Aegyptum missa vires Atheniensibus erant. Itaque navali proelio dimicantes facile superantur. Interiecto deinde tempore post reditum suorum aucti et classis et militum robore proelium reparant. Iam et Lacedaemonii omissis Messeniis adversus Athenienses arma verterant. Diu varia victoria fuit; ad postremum aequo Marte utrimque discessum. Inde revocati Lacedaemonii ad Messeniorum bellum, ne medium tempus otiosum Atheniensibus relinquerent, cum Thebanis paciscuntur, ut Boeotiorum imperium his restituerent, quod temporibus belli Persici amiserant, ut illi Atheniensium bella susciperent. Tantus furor Spartanorum erat, ut duobus bellis inpliciti suscipere tertium non recusarent, dummodo inimicis suis hostes adquirerent. Igitur Athenienses adversus tantam tempestatem belli duos spectatae uirtutis uirum et Sophoclen scriptorem tragoediarum: qui diuiso exercitu e
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵliniam̃ta essent. ex inditio tituloꝵ
tradi sepult̾ȩ possent. Cũ sic animatum
regis exercitũ uiderent. curant rẽ hostibꝰ
nuntiare. Messenis autẽ ñ timore̾ res.
s ȩmulationẽ mutuã dedit. ltaq tantis
animis concursũ ẽ ut raro umꝗͣ cruen-¬
tius pͣlium fuerit. Ad postremũ tamen
uictoria lacedemonioꝵ fuit. Int̾iecto tẽ¬
ꝑe. ttium quoq bellũ messenei reꝑaue¬
re. In cuiꝰ auxiliũ. lacedemonii int̾ re-¬
liquos socios. etiã athenienses adhibue¬
re. Quoꝵ fidẽ cũ suspectã haberent. suꝑ¬
uacuaneos simulantes. ab bello eodem
dimisert᷑. Nanc rẽ athenienses grauit᷑
ferentes. pecuniã quȩ erat instipendiũ
ꝑsici belli aduniu̾sã greciã collata. a
delo athenas transfert̃. ne defitientibꝰ
a fide societatis lacedemoniis. pͣdȩ ac
rapinȩ essent. S nec lacedemonii qͥ eue¬
re. Qui cũ messenioꝵ bello occupati es

Expanded text:
porum liniamenta essent, ex indicio titulorum porum liniamenta essent, ex indicio titulorum tradi sepulturae possent. Cum sic animatum reges exercitum viderent, curant rem hostibus nuntiare;Messeniis autem non timorem res, sed aemulationem mutuam dedit. Itaque tantis animis concursum est, ut raro umquam cruentius proelium fuerit. Ad postremum tamen victoria Lacedaemoniorum fuit. Interiecto tempore tertium quoque bellum Messenii reparavere,in cuius auxilium Lacedaemonii inter reliquos socios etiam Athenienses adhibuere;quorum fidem cum suspectam haberent, supervacaneos simulantes a bello eosdem dimiserunt. Hanc rem Athenienses graviter ferentes pecuniam, quae erat in stipendium Persici belli ab universa Graecia conlata, a Delo Athenas transferunt, ne deficientibus a fide societatis Lacedaemoniis praedae ac rapinae esset. Sed nec Lacedaemonii quievere, qui cum Messeniorum bello occupati es
Abbreviated transcription (Latin):
delphis consulto. iubent᷑ ducẽ belli
ab atheniensibꝰ petere. Porro athenien¬
ses cũ responsũ cognouissent. incontẽp¬
tũ sparthanoꝵ thyrtheũ poetã clau-¬
do pede misere. Qui tͥbꝰ pͣliis fusus. eo
usq desꝑationis sparthanos adduxit.
ut seruos suos ad supplem̃tũ exercitus
manu mitterent. hisq int̾ filiarũ matͥ¬
monia pollicerent᷑ ut ñ numero tan-¬
tũ amissoꝵ ciuiũ s ⁊ dignitati succede¬
rent.S reges lacedemonioꝵ ne contra
fortunã pugnando maiora detͥmenta
ciuitati infunderent. reducere exerci
cõposita carmina exercitui ꝓ contio¬
ne recitauit. in quibꝰ ornam̃ta uirtutiᷤ
dãpnoꝵ solatia. belli c̾silia conscͥpserat.
Itaq tantũ ardorẽ militibꝰ in iecit. ut nͣ
de salute. s de sepult᷑a solliciti essẽt. Demn¬
sculptis suis ⁊ patrũ nominibꝰ dext᷑ bra¬
chio deligarent᷑. si om̃s adu̾sum pͣlium
consũpsisset. ⁊ tẽꝑis spatio confusa cor¬

Expanded text:
Delphis consulto iubentur ducem belli Delphis consulto iubentur ducem belli ab Atheniensibus petere. Porro Athenienses, cum responsum cognovissent, in contemptum Spartanorum Tyrtaeum, poetam claudo pede, misere,qui tribus proeliis fusus eo usque desperationis Spartanos adduxit, ut servos suos ad supplementum exercitus manumitterent hisque interfectorum matrimonia pollicerentur, ut non numero tantum amissorum civium,sed et dignitati succederent. Sed reges Lacedaemoniorum, ne contra fortunam pugnando maiora detrimenta civitati infunderent, reducere exercitqui conposita carmina exercitui pro contione recitavit, in quibus hortamenta virtutis, damnorum solacia, belli consilia conscripserat. Itaque tantum ardorem militibus iniecit, ut non de salute, sed de sepultura solliciti tesseras insculptis suis et patrum nominibus dextro bracchio deligarent, ut,si omnes adversum proelium consumpsissent et temporis spatio confusa cor
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ curent. Noc enim modo recuꝑare
illos patͥam suã posse. apollinẽ delphis
cecinisse. Illi arbitrantes eũ in ultionẽ
sui ciuiũ fata ꝓdidisse. p̾ceptis paruere.
S oraculi diuersa sententia fuerat. ꝑ¬
petuitatẽ enim urbis. ñ amissionẽ hoc¬
facto ꝓmiserat. Ita ducis exulis c̃silio ⁊¬
hostiũ ministerio possessio tarentina
parthenis in etͣ̃nũ fundata. Ob cuiꝰ be¬
neficii memoriã. palanto diuinos ho¬
nores decreuere. Interea messeni cum
uirtute non possent. ꝑ insidias expug¬
nantur. De in cũ ꝑ annos octoginta. gra-¬
uia seruitutis uerb̾a plerũq ⁊ uincula
cȩt̾aq captȩ ciuitatis mala ppessi essent.
ptꝰ longã pęnarũ patientiã bellũ restau¬
rant. Lacedemonii quoq eo conspira-¬
tius ad arma c̃currunt. quo ad u̾sus ser-¬
uos dimicati uidebant᷑. Itaq cũhinc in¬
iuria. inde indignitas animos acueret.
lacedemonii de belli euentu oraculo

Expanded text:
norum curent;hoc enim modo recuperare norum curent;hoc enim modo recuperare illos patriam suam posse Apollinem Delphis cecinisse. Illi arbsui civium fata prodidisse, praeceptis paruere. Sed oraculi diversa sententia fuit. Perpetuitatem enim urbis non omissionem Apollo promiserat. Ita ducis exulis consilio hostium ministerio possessio Tarentina Partheniis in aeternum fundata,ob cuius beneficii memoriam Phalanto divinos honores decrevere. Interea Messenii, cum virtute non possent, per insidias expugnantur. Dein cum per annos octoginta gravia servitutis verbera, plerumque et vincula ceteraque captae civitatis mala perpessi essent, post longam poenarum patientiam bellum restaurant. Lacedaemonii quoque eo conspiratius ad arma concurrunt, quod adversus servos dimicaturi videbantur. Itaque cum hinc iniuria, inde indignitas animos acueret, Lacedaemonii de belli eventu oraculo
Abbreviated transcription (Latin):
singłȩ ꝑplures uiros exꝑiunt᷑. Ex his na¬
ti obnotã mat᷑ni pudoris partheniȩ
uocati. Qui cũ ad annos.xxͣx. ꝑuenis¬
sent. metu in opiȩ. nulli enĩ patͣ existe¬
bat cuius inpatͥmoniũ successio sꝑare¬
tur. ducẽ palantũ ad sumunt filium
arati. qui auctor sparthanis fuerat ui¬
uentutis ad generandã sõbolẽ domũ
remittendȩ. ut sicuti dudũ patrẽ eius
nascendi auctorẽ habuissent. sic ipsũ
spei ac dignitatis suȩ haberent. Itaq
nec salutatis matͥbꝰ sius. quaꝵ adult̾io
infamiã collegisse uidebant᷑. ad sedes
casus iactati. tandẽ in italiã deferunt᷑.
Et occupata arce tarentinoꝵ. expugna¬
tis ueteribꝰ in colis. sedes ibi c̃stituunt.
S postannos plurimos dux eoꝵ palantꝰ
ꝑ seditionẽ in exiliũ ꝑturbatꝰ brundu¬
sium se contulit quo expulsi. sedibꝰ suis
ueteres tarentini concesserant. Is morienᷤ
ꝑsuadet ut ossa sua postremasq reliqͥaᷤᷤ
conterant. ⁊ tacite spargi in foro tarenti¬

Expanded text:
er plures viros experirentur. Ex his nati ob notam materni pudoris Partheniae vocati. Qui cum ad annos XXX pervenissent, metu inopiae nulli enim pater existebat, cuius in patrimonium successio speraretur ducem Phalantum adsumunt, filium Arati, qui auctor Spartanis fuerat iuventutis ad generandam subolem domum remittendae,ut, sicuti dudum patrem eius nascendi auctorem habuissent, sic ipsum spei ac dignitatis suae haberent. Itaque nec salutatis matribus, e quarum adulterio infamiam collegisse videbantur, ad sedes casus iactati tandem in Italiam deferuntur et occupata arce Tarentinorum, expugnatis veteribus incolis, sedes ibi constituunt. Sed post annos plurimos dux eorum Phalantus per seditionem in exsilium proturbatus Brundisium se contulit, quo expulsi sedibus suis veteres Tarentini concesserant. His moriens persuadet, ut ossa sua postremasque reliquias conterant et tacite spargi in foro Tarenti
Abbreviated transcription (Latin):
dine obsedit. unde eqͥtũ romanoꝵ indigna¬
tione deiectꝰ eͣ. plurima ante capitoliũ cȩ¬
de facta. Aminiũ deinde cõpetitorẽ suum.
saturninꝰ ⁊ glaucia fraude gaii marii csulis
occidert. Subsequente anno mariꝰ sexto
c̃sul ⁊ glaucia p̃tor ⁊ saturninꝰ tribunꝰ ple¬
ui mexiliũ agere. Die dicta. a suppositis eiꝰ¬
dẽ factionis iudicibꝰ. ꝑ scelus innocens me-¬
tellus dãpnatꝰ. in exiliũ cũ tociꝰ urbis dolo¬
re discessit. ld̾e saturninꝰ memminũ uirũ
acrem ⁊ integrũ. fieri c̃sulẽ timens. orta su¬
bito seditione fugientẽ. ꝑ publiũ metiũ
satellitẽ informi stipite cõminutũ int̾fecit.
fremente ꝓtanti ᷑ rei publicȩ malis senatu
ppłoq romano. maruis c̃sul accõmodato
ad tẽpꝰ ingenio. consensui bonoꝵ se immis¬
cuit. cõmotãq plebẽ leni oratione sedauit.
Saturninꝰ infamibꝰ ausis contionẽ domi
suȩ habuit. ibiq ab aliis rex. ab aliis imꝑa-¬

Expanded text:
dine obsedit, unde equitum Romanorum indignatione dejectus est, plurima ante Capitolium caede facta. A. Nonium deinde, competitorem suum, Saturninus et Glaucia fraude C. Marii consulis occiderunt. Subsequente anno Marius sextum consul, et Glaucia praetor, et Saturninus tribunus pleum quacumque vi agere. Die dicta, a suppositis ejusdem factionis judicibus per scelus innocens Metellus damnatus, in exsilium cum totius Urbis 333 dolore discessit. Idem Saturninus Memmium virum acrem et integrum, fieri consulem timens, orta subito seditione fugientem per P. Mettium satellitem informi stipite comminutum interfecit. Fremente pro tantis reipublicae malis senatu populoque Romano, Marius consul, accommodato ad tempus ingenio, consensui bonorum sese immiscuit, commotamque plebem leni oratione sedavit. Saturninus infamibus ausis concionem domi suae habuit, ibiq
Abbreviated transcription (Latin):
exercitq delet᷑. atͦcissimũ illud popeii ⁊ cȩsa¬
ris bellũ cuule conserit᷑. ⁊ int̾hȩc roma ipsa
repentino correpta incendio ẽcrematur.
nno siqͥdẽ ab urbe c̃dita. dccͦ. incertũ
unde c̾cretꝰ plurimã urbis partẽ ignis inua-¬
sit. neq umꝗͣ antea tanto incendio correptã
ac uastatã ciuitatẽ fert̃. Nam .xiii. uicos cũ

Expanded text:
exercitusque deletur, atrocissimum illud Pompei atque Caesaexercitusque deletur, atrocissimum illud Pompei atque Caesaris bellum ciuile conseritur et inter haec Roma ipsa repentino correpta incendio concrematur. anno siquidem ab Vrbe condita DCC incertum unde concretus plurimam Vrbis partem ignis inuasit, neque umquam antea tanto incendio correptam ac
Abbreviated transcription (Latin):
totidẽ diebꝰ nat᷑ali dampno ⁊ defectu int̾iori
subdit᷑. Ut enĩ de ꝓximis ordiar. cimbris tigu-¬
rinisq uincentibꝰ. cũ ap̃ rhodanũ flum̃ roma¬
nus exercitꝰ periit. artissimas roma sensit an¬
gustias. Refusa c̃tinuo clade cymbroꝵ mag¬
nis elata ꝓuectibꝰ. pͥoꝵ oblita defectuũ est.
Hanc deinde recentissimȩ ꝓsꝑitatis iactan¬
tiã. italicũ bellũ ⁊ dilaceratio syllana casti¬
gat. Rursus posthãc domesticã intestinãq
ꝑniciẽ. qua usꝙ ad medullas pene exusce¬
rata ⁊ exxsa suͤtit. paribꝰ ꝓpe modũ spatiis
tẽpoꝵ ñ solũ reꝑata. uerũ etiã extenta ẽ. cñ
lucullus asiã. põpeius hispaniã. cȩsar gal¬
liam ꝑdomiit. romanũq imꝑiũ usq ad ex¬
tremos ꝓpemodũ t̾rȩ t̾minos ꝓpagatũ ẽ. hãc
nc̃ amplissimã dilatationẽ. uastissima ruia
c̃seqͥt᷑. Aput parthos enĩ csul romanꝰ occidit᷑.

Expanded text:
totidem diebus 414 naturali damno et defectu interiore totidem diebus 414 naturali damno et defectu interiore subducitur. Ut enim de proximis ordiar, Cimbris Tigurinisque vincentibus, cum apud Rhodanum flumen Romanus exercitus periit, arctissimas Roma sensit angustias, refusa continuo clade Cimbrorum, magnis elata proventibus, priorum oblita defectuum est. Hanc deinde recentissimae prosperitatis jactantiam Italicum bellum et dilaceratio Syllana castigat. Rursus post hanc domesticam intestinamque perniciem, qua usque ad medullas pene eviscerata et exesa est. paribus propemodum spatiis temporum non solum reparata, uerum etiam extenta est, cum Lucullus Asiam, Pompeius Hispaniam, Caesar Galliam perdomuit Romanumque imperium usque ad extremos propemodum terrae terminos propagatum est. hanc nunc amplissimam dilatationem uastissima ruina consequitur. apud Parthos enim consul Romanus occiditur
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uuargunteio legato mediis dep̾hensȩ campis.
int̾fectȩ st̃. Surenas rapto eqͥtatu crassũ ꝑseqͥ inten¬
dit. eũq cir cĩuentũ ac frustia colloqͥũ eiꝰ petentẽ.
int̾fecit. ꝗͣuis uiuũ eũ auferre malussent.
Pauci noctis benefitio lib̾ati. charras cͤsuge¬
runt. Cognita cdade romanoꝵ multȩ orien¬
tis ꝓuintiȩ. a sotietate uł fide ppłi romani
defecissent nicassius collectis ex fuga militibꝰ
paucis. intumescentẽ syriã egregia animi
urtute ac mod̾atione pͥssisset. Qui ⁊ anthio¬
chũ copiasq eiꝰ ingentes pͣlio uicit. ⁊ int̾fe¬
cit. Parthos quoq ab horo de in syriãmis¬
sos. iãq ingressos anthiochi a. bello expulit.
ducẽq eoꝵ osagen int̾fecit. lgit᷑ romani statꝰ
agit᷑ semꝑ alt̾na mutatio. ⁊ uelut forma oc-¬
ceani maris quȩ om̃i die dispar nc̃ succiduiᷤᷤ
ꝑ septẽ dies attollit᷑ increm̃tis. nc̃ in sequentibꝰ

Expanded text:
cum Vargunteio legato mediis deprehensae campis et cum Vargunteio legato mediis deprehensae campis et interfectae sunt. Surenas rapto equitatu Crassum persequi intendit eumque circumuentum ac frustra conloquium eius petentem interfecit, quamuis uiuum auferre maluisset. pauci noctis beneficio liberati Carras confugerunt. cognita clade Romanorum multae Orientis prouinciae a societate uel fide populi Romani defecissent, ni Cassius collectis ex fuga militibus paucis intumescentem Syriam egregia animi uirtute ac moderatione pressisset; qui et Antiochum copiasque eius ingentes proelio uicit et interfecit, Parthos quoque ab Horode in Syriam missos iamque ingressos Antiochiam bello expulit duoemque eorum Osagen interfecit. Igitur Romani status agitur semper alterna mutatio et uelut forma. Oceani maris, quae omni die dispar per septem dies attollitur incrementis, nunc insequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
sulatu collega põpeii. ꝓuintiã sortitꝰ inparthiꝰ.
homo in explebilis cupiditatis. audita in iheroso¬
limis tepli opulentia. quã põpeitis intactã reli¬
querat. in palestinã diu̾tit. iherosolimã adit. te¬
plu ꝑuadit. opes diripit Inde ꝑ mesopotamiam
tendens in parthiã. quacũq uter habuit. sotiis
ciuitatibꝰ auxilia indixit. p̃tia exegit. moxq eu-
phraten transiit. Ilico bagesen legatũ ab horo¬
de rege parthoꝵ ad semissũ obuiũ habuit. ã
qͦuehem̃ter increpatꝰ ẽ. cur contra fȩdus lucul¬
li ⁊ popeirauaritia inductꝰ euphraten transie¬
rit. Qu̾a ob rẽ sine mora futum. ut ꝓ auro parthi¬
co serico ferio oneraret᷑. ltaq cũ ꝓpe charrase̾ẽt¬
uentũ. parthi subito ingruentes cũ surena et
silacea p̃fectis. sagitis oppͣssere romanos. Cecide¬
re ibi plurimi senatores. aliqͦt etiã consulares.
⁊p̃torii uiri. Crassus quoq filius crassi lectissimus
iuuenis. in acie occisus ẽ. Preterea .uiͦiͬ. cohortes

Expanded text:
sulatu collega Pompei prouinciam sortitus in Parthos, homo inexplebilis cupiditatis, audita in Hierosolymis templi opulentia, quam Pompeius intactam reliquerat, in Palaestinam deuertit, Hierosolymam adit, templum peruadit, opes diripit. inde per Mesopotamiam tendens in Parthiam, quacumque iter habuit sociis ciuitatibus auxilia indixit. pretia exegit moxque ut Euphraten transiit, ilico Vagesen, legatum ab Horode rege Parthorum ad se missum, obuium habuit, a quo uehementer increpitus est, cur contra foedus Luculli et Pompei auaritia inductus Euphraten transierit. quamobrem sine mora futurum, ut pro auro Parthico Serico ferro oneraretur. itaque cum prope Carras uentum esset, Parthi subito ingruentes cum Surena et Silacea praefectis sagittis oppressere Romanos. cecidere ibi plurimi senatores, aliquot etiam consulares et praetorii uiri; Crassus quoque filius Crassi, lectissimus iuuenis, in acie occisus est. praeterea quattuor cohortes
Abbreviated transcription (Latin):
c̃firmarent᷑ exẽplo. Quã obrẽ iustꝰ dispen¬
sator humani gn̾is ds.ꝑire paganũ hostẽ
uoluit. ⁊ xp̃ianũ pualere ꝑmisit. ut pa¬
gani blasphemantesq romani ⁊ illo con¬
funderent᷑ ꝑdito. ⁊ hoc punirent᷑ ĩmis

Expanded text:
firmarentur exemplo. Quamobrem justus dispensator humani generis Deus perire paganum hostem voluit, et Christianum praevalere permisit, ut pagani blasphemantesque Romani, et illo confunderentur perdito, et hoc punirentur immis
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla domi fames. nulla pestilentia. nullũ
foris bellũ nisi uoluntariũ. qͦ exerteri ui¬
res ñ ꝑiclitari queant res. Pterea huma¬
no generi huc usq incognita multoꝵ si-¬
mul regu patiens consortiũ. ⁊ magna con-¬
cordia. potestasq cõmimis. alias nuͣꝗͣ nc̃
in cõmune ꝓspitiens. deinde etiã qͦd absq

Expanded text:
nulla domi fames, nulla pestilentia, nullum nulla domi fames, nulla pestilentia, nullum foris bellum nisi uoluntarium, quo exerceri uires non periclitari queant; res praeterea humano generi huousque incognita: multorum simul regum patiens consortium et magna concordia potestasque communis, alias numquam, nunc in commune prospiciens. deinde etiam, quod absq
Abbreviated transcription (Latin):
sime tenuit. Occurrit᷑ mͥ subito ⁊ tͥpudus
quibꝰdã insultat᷑ ł ia inqͥunt. tandẽ in fo¬
ueas nr̃as du expectate uenisti. hic te de¬
cursurũ opperiebam᷑. hic delapsũ oppͥmi¬
mus. hic c̾fossũ tenemus. Sustinuimus te
hactenꝰ artifitiose quodãm ⁊ callide fortu¬
itas tẽpoꝵ mutationes. xp̃ianoꝵ ultionibꝰ
coaptantẽ:. ⁊ int̾dũ quidẽ ueri similiũ spe¬
cie ꝑmoti. ut pote homines ignari. diuio
secretoꝵ timore palluimus. S nc̃ euacu¬
auit maximianus nr᷑. omẽm scenã fabu¬
lȩ tuȩ. nr̃ȩq religionis antiqͥtate. colup¬
na in expugnabili fulsit. ꝑ annos decem
eu̾se sunt ȩccłiȩ ur̃ȩ. ut etiã tu fateris. dila¬
cerati crutiatibꝰ. exinaniti mortibꝰ. toto
orbe xp̃iani. Tenemꝰ euidens testimoniũ
tuũ nullã suꝑiorẽ ꝑsecutionem ad eo uł
grauẽ. uel duiturnã fuisse. Et tam̃ ecce int̾
tranqͥllissima tẽpoꝵ bona. ipsoꝵ quoq im¬
ꝑatoꝵ qui ista fecert. inusitata felicitas.

Expanded text:
enuit. Occnritur mihi subito et tripndiis qaibusdam insultatur: Eia, inquiunt, tandem in foueas nostras diu expectate uenisti. hic te decursurum opperiebamur, hic delapsum opprimimus, hic confusum tenemus. sustinuimus te hactenus, artifieiose quodammodo et callide fortuitas temporum mutationes Christianorum ultionibus coaptantem. et interdum quidem uerisimilium specie permoti, utpote homines ignari diuinorum secretorum, timore palluimus, sed nunc euacuauit Maximianus noster omnem scaenam fabulae tuae nostraeque religionis antiquitatem columna inexpugnabilis fulsit. per annos decem euersae sunt ecclesiae uestrae, ut etiam tu fateris; dilacerati cruciatibus, exinaniti mertibus toto Orbe Christiani. tenemus euidens testimonium tuum, nullam superiorem persecutionem adeo uel grauem uel diuturnam fuisse. et tamen eeoe inter tranquillissima temporum bona ipsorum quoque imperatorum, qui ista fecerunt, inusitata felicitas:
Abbreviated transcription (Latin):
tarqͥnius suꝑbꝰ urbẽ uł rex. uł hostis. aut serui¬
tio p̾mebat aut bello. cyrꝰ ut dixi cunctis adu̾¬
sũ qͦs ierat ꝑdomitis. assyrios ⁊ babyloniã pe-¬
tit. gentẽ. urbẽq tc cunctis opulentiorẽ. S im¬
petũ eiꝰ ganges fluutꝰ scdȩ ptꝰ eufraten magni¬
tudinis int̾cȩpit. Nã unũ regioꝵ ȩquoꝵ cando¬
re formaq excellentẽ. tͣnsmeandi fidutia ꝑsua¬
sũ. qua ꝑ rapacẽ alueu̾ offensi uado u̾tices attol¬
lebant᷑. abreptũ p̾cipitatũq mersert. Rex ira¬
tus ulcisci in amnẽ statuit. c̃testans eũ qͥnc̃ p̃-¬
clarũ eqͥtẽ uorauiss feminis uix genua tinguen¬
tibꝰ ꝑ meabilẽ relinquendũ. Nec ꝑagendo segni¬
or. totis copiis ꝑꝰpetiiando gange̾ fluuiũ ꝑ

Expanded text:
Tarquinius Superbus Vrbem uel rex uel hostis aut seruiTarquinius Superbus Vrbem uel rex uel hostis aut seruitio premebat aut bello — Cyrus, ut dixi, cunctis aduersum quos ierat perdomitis, Assyrios et Babylonam petit, gentem urbemque tunc cunctis opulentiorem; sed impetum eius Gyndes fluuius, secundae post Euphraten magnitudinis, intercepit. nam unum regiorum equorum candore formaque excellentem, tranameandi fiducia persuasum, qua per rapacem alueum offensi uado uertices attollebantur, abreptum praecipitatumque merserunt. rex uratus ulcisci in anmem statuit, contestans eum, qui nunc praeclarum equum uorauisset, feminis uix genua tinguentibus permeabilem relinquendum. nec peragendo segnior totis copiis perpeti anno Gynden fluuium
Abbreviated transcription (Latin):
familia. ueientanũ sortita certam̃. qͣntã rei pu¬
blicȩ orbitatẽ occasu suo intulerit. infamibꝰ usq
ad ñc̃ uocabulis testes st̃ cremera fluuiꝰ qͥ ꝑdi¬
dit. ⁊ porta quȩ misit. Nã cũ sex ⁊ ccc. fabii.
uere clarissima romani statꝰ umina. speciale¬
sͥ adu̾sũ ueientes decerni bellũ expetiuissent.
spem tem̾e sũptȩ expeditionis pͥmis successibꝰ fir¬
mauert. De hinc inducti in insidias. circũuentiq
ab hostibꝰ. om̃s ibidẽ trucidati st̃. uno tantũ ad
nuntiandã cladẽ reseruato. ut miseriꝰ audiri
Et qͦd poeta p̃cipiuis in urbe una descͥpsit. ego
de toto orbe dixerim. Crudelis ubiq luctꝰ ubiq
pauor. ⁊ plurima mortis imago.
git᷑ eodẽ tẽꝑe cyrus rex ꝑsarũ. quẽ suꝑiꝰ explican
dȩ hystoriȩ causa cõmemorauerã. qͥ tc̃ asiam
scithiã. totũq orientẽ armis ꝑuagabat᷑. cum

Expanded text:
familia Veientanum sortita certamen, quantam reipfamilia Veientanum sortita certamen, quantam reip. orbitatem occasu suo intulerit, infamibus usque adhuc vocabulis testes sunt fluvius Cremera, qui perdidit, et porta quae misit. Nam cum CCCVI Fabii vere clarissima Romani statsibi adnersum Veientes decerni bellum expetiuissent, spem temere sumptae expeditionis primis successibus firmauerunt: dehinc inducti in insidias circumuentique ab hostibus, omnes ibidem trucidati sunt, uno tantum ad enuntiandam cladem reseruato, ut miserius audireet, quod poeta praecipuus in una urbe descripsit, ego de toto orbe dixerim: crudelis ubique Luctus, ubique pauor et plurima mortis imago. Igitur eodem tempore Cyrus, Rex Persarum — quem superius explicaneram, qui tunc Asiam Scythiam totumque Orientem armis peruagabatur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
repsisset. pͥꝙꝗͣ se. discessio ipsa cognosceret. Urget
se atq imminet sͥ extra illas aꝑtas belloꝵ cladeꝰ
successu misero clandestina ꝑnities. Quippe ti¬
to gesonio. ⁊ publio minutio c̃sulibꝰ. duo uel
maxima maloꝵ om̃iũ ab hominam̃ta. fames ⁊
pestilentia. fessam urbẽ corripuere. Cessatũ est
paulisꝑ a p̃liis. cessatũ tam̃ a mortibꝰ ñ ẽ. Ueienteᷤ
ȩtrusci graues hostes. adiunctis sͥ finitimoꝵ copiis.
inbella surgentes. obuiis marco fabio. ⁊ gneo man¬
lio c̃sulibꝰ excipiunt᷑. ubiptꝰ sacram̃tũ urationis
qͦ se romani deuouerãt ñ nisi ptꝰ uictoriã ad cast᷑
redit᷑os. adeo atͦx certam̃ fuit. ⁊ uictis uictoribꝰq
par forma. ut amisso plurimo exercitu occisiq
inpugna manlio c̃sule. ⁊ fabio c̃sulari. marcus
fabiꝰ cͣsul oblatũ sͥ a senatu tͥumphũ. susciꝑe re¬
cusaret. qͥa tantis rei publicȩ detrim̃tis luctꝰ po¬

Expanded text:
repsisset prius quam se discessio ipsa cognosceret. urguet repsisset prius quam se discessio ipsa cognosceret. urguet se atque inminet sibi extra illas apertas bellorum clades successu misero clandestina pernicies: quippe T. Gesonio et P. Minucio consulibus duo uel maxima omnium malorum abomiamenta, fames et pestilentia fessam Vrbem corripuere. Cessaum est paulisper a proeliis, cessatum tamen a mortibus non est. Veientes Etrusci graues hostes adiunctis sibi finitimorum copiis in bella surgentes obuiis M. Fabio et Cn. Manlio consulibus excipiuntur: ubi post sacramentum iurationis, quo se Romani deuouerant non nisi post uictoriam ad castra redituros, adeo atrox certamen fuit et uictis uictoribusque par forma, ut, amisso plurimo exercitu occisisque in pugna Manlio consule et Fabio consulari, M. Fabius consul oblatum sibi a senatu triumphum suscipere recusarit, q
Abbreviated transcription (Latin):
clusit. obsedit. nisi hostẽ uł mutius c̾stanti uren¬
dȩ manꝰ patientia uł uirgo delia ammirabili tͣns-¬
meati fluminis audatia ꝑmouissent. ꝓfecto ro¬
mani cõpulsi forent ꝑpeti aut captiuitatẽ hoste
insistente suꝑati. aut seruitutẽ recepto rege sub¬
iecti. Posthȩc sabini corrasis undiq copiis. mag¬
no apparatu belli romã c̃tendt̃. Quo metu conster¬
nati romani dictatorẽ creant. cuiꝰ auctoritas
⁊ potentia c̃sulem preiret. Quȩ res in illo tc̃
bello plurimũ emolumti c̃tulit. Seqͥt᷑ discessio
plebis a patͥbꝰ. cũ marco ualerio dictatore delec¬
tũ militũ agente. uariis ppłs stimulatꝰ inuiriis.
sacrũ montẽ insedit armatꝰ. Qua ꝑnicie qͥd atͦciꝰ.
cũ corpꝰ a capite desectũ. ꝑditionẽ eiꝰ ꝑ qͦd spira¬
bat meditaret᷑ . Actũq de romano nomine in¬
testina ꝑnitie foret. nisi mat᷑ata rec̃ciliatio sub¬

Expanded text:
clusit obsedit; et nisi hostem uel Mucius constanti urenclusit obsedit; et nisi hostem uel Mucius constanti urendae manus patientia uel uirgo Cloelia admirabili transmeati fluminis audacia permouissent, profecto Romani conpulsi forent perpeti aut captiuitatem hoste insistente superati, aut seruitutem recepto rege subiecti. post haec Sabmi conrasis undique copiis magno apparatu belli Romam contendunt. quo metu consternati Romani dictatorem creant, cuius auctoritas et potentia consulem praeiret; quae res in illo tunc bello plurimum emolumenti tulit. Sequitur discessio plebis a patribus, cum, M. Valerio dictatore dilectum militum agente, uariis populus stimulatus iniuriis Sacrum Montem insedit armatus. qua pernicie quid atrocius, cum corpus a capite desectum perditionem eius, per quod inspirabat, meditaretur? actumque de Romano nomine intestina pernicie foret, nisi maturata reconciliatio sub
Abbreviated transcription (Latin):
te melioribꝰ. Igit᷑ regibꝰ urbe ꝓpulsis. romani c̃-¬
sulendũ s. quã cuiꝗͣ suȩ lib̾tati dñandũ rati.
c̃sules creauer̃t. quibꝰ ueluti adulta rei publicȩ
crescentis ȩtas robustioribꝰ ausibꝰ exercebatur.
nno post urbẽ c̃ditã .cc.xl.iiii.
brutus pͥmus ap̃romanos c̃sul. pͥmũ c̃ditorem
regẽq romȩ ñ solũ exequare parricidio. sed ⁊
uincere studuit. Quippe duos filios suos adole¬
scentes totideq uxoris suȩ frẽs uitellios iuueneᷤᷤ
reuocandoꝵ in urbẽ regũ placito insimulatoᷤ.
in contionẽ ꝓtraxit. uirgis cecidit. securiq per.¬
cussit. Ipse deinde ueientũ tarqͥniensiũq bello
cum arronte suꝑbi filio congresso sͥ cõmor¬
tuoq ꝓcubuit. Porsenna rex etruscoꝵ grauis¬
simus regii nominis suffragator. tarqͥniũ manu
ingerens. tͥbꝰ cͣtinius annis trepidã urbẽ t̾ruit. c̃¬

Expanded text:
te melioribus. igitnr regibus Vrbe propulsis Romani, conte melioribus. igitnr regibus Vrbe propulsis Romani, consulendum sibi quam cuiquam suae libertati dominandum rati, consules creauerunt: quibus ueluti adulta reipublicae crescentis aetas robustioribus ausis exercebatur. Anno post Vrbem conditam CCXLIIII Brutus primus apud Romanos consul primum conditorem regemque Romae non salum exaequare parricidio sed et uincere studuit; quippe duos filios sues adnlescentes totidemque uxoris suae fratres, Vitellios iuucnes, reuocandorum in Vrbem regum plaoito insimulatos, in contionem pretraxit, uirgis cecidit securique percussit, ipse deinde Veientum Tarquiniensiumque bello cum Arrunte, Superbi filio, congresso sibi commortuoque procubuit. Porsenna rex Etruscorum, grauissimus regii nominis suffragator, Tarquinium manu ingerens, tribus continuis annis trepidam urbem terruit con
Abbreviated transcription (Latin):
pe congressos. aliqͥn suꝑatos. tarqͥniũ pͥscũ. om̃s¬
potentes tc̃ tusciȩ duodeci ppłos in numis c̃cidis¬
se cͣflictibꝰ. ueientes seruio tullio insistentes. uic-¬
tos fuisse nec domitos. tarqͥnii suꝑbi regnũ. oti¬
osi soceri scelere assumptũ. habita inciues crude¬
litate detentũ. flagitio adult̾atȩ lucretiȩ amis¬
sum ⁊ int̾ domestica uicia. uirtutesq forinsecꝰ
emicantes. id ẽ oppida ualida ꝑ eũ inlatio capta.
ardeam. oricolũ. suescã. pometiãq ⁊ qͥcqͥd in
gabios uł fraude ꝓpria. uł pęna filii. uł roma¬
nis uiribꝰ ꝑpetrauit. S romani quanta mala ꝑ
cc.xl.i tres annos cͣtinua illa regũ dñatione ꝑ¬
tulerint: ñ solũ uniꝰ regis expulsio. uerũ etiam
eiuratio regii nominis ⁊ potestatis ostendit.
Nam siuniꝰ tantũ suꝑbia fiusset inculpa. ipsũ
solũ oportuisset expelli. seruata regia dignita¬

Expanded text:
pe congressos, aliquando superatos: Tarquinium Priscum ompe congressos, aliquando superatos: Tarquinium Priscum ompotentes tunc Tusciae duodecim populos innumeris concidisse conflictibus: Veientes Seruio Tullio insistente uiotos fuisse nec domitos: Tarquinii Superbi regnum occisi soceri scelere adsumptum, habita in ciues crudelitate detentum, flagitio adulteratae Lucretiae amissum, et inter domestica uitia uirtutesque forinsecus emicantes, id est oppida ualida in Latio per eum capta Ardeam Oricolum Suessam Pometiamque et quidquid in Gabios uel fraude propria uel poena filii uel Romanis uiribus perpetrauit. sed Romani quanta mala per CCCLIII annos continua illa regum dominatione pertulerint, non solum unius regis expulsio uerum etiam eiuratio regii nominis et potestatis ostendit. nam si mins tantum superbia fuisset in culpa, ipsum solum oportuisset expelli seruata regia dignita
Abbreviated transcription (Latin):
sotietatẽ regni assumpsit. occidit. Cũ ueien¬
tibꝰ p̾liũ adhuc paruo nomine iã magnis uiribꝰ
agitatũ ẽ. cenninensiũ captũ ac dirutũ oppidũ
Assumptis semel armis nũꝗ̃ qͥes. qͥppe qͥoꝰ ege¬
sta t᷑pis. atq obscena fames domi timerent᷑. si
umꝗͣ paci adqͥeuissent. lam hinc incessabilia
certamina. ⁊ iuxta qͣntitatẽ uiriũ semꝑ grauia
qͣ breuissime strinxerim. tulliũ hostiliũ milita¬
risrei institutorẽ fidutia bene exercitȩ iuuen¬
tutis albanis intulisse bellũ. ⁊ diu altͥnsecꝰ spe in¬
certa. certa clade. tandẽ pessimos exitꝰ ⁊ dubioᷤ
euentꝰ. cõpendiosa t̾geminoꝵ c̃gressione. finisse.
rursus pace disrupta. metiũ suffetiũ fidenatẽ
bello meditata etiã ꝓditione suspensũ cͣribꝰ in
diu̾sa raptantibꝰ duplicis animi noxã pęna diu̾si
corꝑis expendisse. latinos anco martio duce se-¬

Expanded text:
societatem regni adsumpsit, occidit. cum Veiensocietatem regni adsumpsit, occidit. cum Veientibus proelium adhuc paruo nomine, iam magnis uiribus, agitatum. Caeninensium captum ac dirutum oppidum. adsumptis semel armis numquam quies, quippe quibus egestas turpis atque obscena fames domi timerentur, si umquam paci adquieuissent. iam hinc incessabilia certamina et iuxta quantitatem uirium semper grauia quam breuissime strinxerim: Tnllum Hostilium militaris rei institutorem fiducia bene exercitae iuuentutis Albanis intulisse bellum et diu altrinsecus spe incerta, certa clade, tandem pessimos exitus et dubios euentus conpendiosa tergeminorum congressione finisse: rursus pace disrupta Mettum Fufetium Fidenate bello, meditata etiam proditione suspensum, curribus in diuersa raptantibus duplicis animi noxam poena diuisi corporis expendisse: Latinos Anco Marcio duce sae
Abbreviated transcription (Latin):
medio expletis. aput helidẽ g̾ciȩ ciuitatẽ ago¬
ne ⁊ ludis exerceri solet. urbs roma in italia. a
romulo ⁊ remo geminis auctoribꝰ condita est.
Cuiꝰ regnũ c̃tinuo romulus parricidio imbuit.
pariq successu crudelitatis raptas sine more
sabinas imꝓbis nuptiis c̾fȩdatas. maritoꝵ ⁊ pa¬
rentũ cruore dorauit. Itaq romulus int̾fecto
pͥmũ auo numitore. de hinc remo fr̃e. arripu¬
it imꝑium. urbẽq c̃stituit. Regnũ. aui. mu¬
ros. fr̃is. tẽplũ. soceri sanguine dedicauit. sce¬
leratoꝵ manũ ꝓmissa impunitate collegit. Pri¬
mus illi ca̾pꝰ ad bellũ. forũ urbis fuit. mixta
simul ext̾na ciuiliaq bella. nũꝗͣ de fut᷑a signi¬
ficans. Sabinoꝵ imꝑiũ qͦs federe ludisq pelle.¬
xerat: tam inhonestȩ p̾sũpsit. quã nefarie defen¬
dit. Ducẽ eoꝵ titũ taciũ senẽ. honestis pietatiꝰ
causis insistentẽ. diu armis ꝓpulsatũ. mox ut in

Expanded text:
medio expletis apud Elidem Graeciae ciuitatem agomedio expletis apud Elidem Graeciae ciuitatem agone et ludis exerceri solet, urbs Roma in Italia a Romulo et Remo geminis auctoribus condita est. cuius regnum continuo Romulus parricidio imbuit, parique successu crudelitatis sine more raptas Sabinas, inprobis nuptiis confoederatas maritorum et parentum cruore dotauit. itaque Romulus, interfecto primum auo Numitore dehinc Remo fratre, arripuit imperium Vrbemque constituit; regnum aui, muros fratris, templum soceri sanguine dedicauit; sceleratorum manum promissa inpunitate collegit. primus illi campus ad bellum forum Vrbis fuit, mixta simul externa ciuiliaque bella numquam defutura significans. Sabinorum, quos foedere ludisque pellexerat, feminas tam inhoneste praesumpsit quam nefarie defendit. ducem eorum Titum Tatium, senem honestis pietatis causis insistentem, diu armis propulsatum, mox, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ similis exitꝰ. similis ue defectꝰ. Illa eni regnũ
amisit. hȩc reti. Illa int̾fectione regis orba¬
ta. hȩc incolumi imꝑatore secura ẽ. Lhoc qͣre
Qm̃ ibi in rege libidinũ tͦpitudo punita. hic xp̃i
religionis reuerentia auiditatẽ uoluptatis licen¬
tia furoris impleuit. hic ⁊ xp̃iani fuere qͥ parce
desinant religionẽ laca̾re. ⁊ lacessere patientia
cłi. ꝑꝑ quã habent. uti ⁊ hoc quoq impunitũ ha¬
beant.si aliqn desistant. Recolant sane mecũ
maioꝵ suoꝵ teꝑa. bellis inqͥetissima. sceleribus
execrabilia. dissensionibꝰ fȩda. miseriis cͥtinua¬
tissima. Quȩ n merito posst᷑ horrere qͥa fueri. ⁊
necessario debẽt rogare ne sint. eu̾ sane roga¬
re solũ dm. qͥ ⁊ tc̃ occulta iusticia ꝑmisit ut fie
ordine̾ hystoriis ꝓferentur.
nno post eu̾sionẽ troiȩ.cccc.xiiii. olimpia¬
de autẽ sexta. quȩ qͥnto demũ anno qͣtuor in

Expanded text:
non similis exitus similisue defectus. illa enim regnum non similis exitus similisue defectus. illa enim regnum amisit, haec retinet; illa interfectione regis orbata, haec incolumi imperatore secura est et hoc quare? quoniam ibi in rege libidinum turpitudo punita, hic Chrisreligionis reuerentia auiditatem uoluptatis licentia furoris impleuit, hic et Christiani fuere, qui parcdesinant religionem lacerare et lacessere patientiam Dei propter quam habent, uti et hoc quoque inpunitum habeant, si aliquando desistant. recolant sane mecum maiorum suorum tempora, bellis inquietissima, sceleribus exsecrabilia, dissensionibus foeda, miseriis continuatissima, quae et merito possunt horrere, quia fuerunt, et necessario debent rogare, ne sint: eum sane rogare solum Deum, qui et tunc occulta iustitia permisit, ut fieordinem historiis, proferentur. Anno post euersionem Troiae ccccxmi, olympiade autem sexta, quae quinto demum anno quattuor in
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe babyloniã capud sui regni c̃didit. lta
sit incolumis. Similit̾ ⁊ roma ptꝰannos toti
co rege eoꝵ comite autẽ suo irrupta. ⁊ opibꝰ
spoliata ñ regno. manet ad huc ⁊ regnat in¬
columis. quãuis intantũ archanis statutis
int̾utrãq urbẽ c̃uenientiȩ tociꝰ ordo serua¬
tus sit. ut et ibi pͣfectꝰ eiꝰ arbatꝰ regnũ inua¬
serit. ⁊ hic p̃fectꝰ huiꝰ aitalus regnare tẽpta-¬
rit. tã ⁊ si aput hanc solã merito xpͣiani im¬
ꝑatoris attẽptatio ꝓfana uacuata sit. ltaq
hȩc ob hoc p̃cipue cõmemoranda credidi. ut
intelliga̾t hi qͥ insipient̃ utiq de tẽpibꝰ xp̃ia¬
nis mmurant. unũ d̾m disposuisse tẽꝑa. ⁊ in
pͥncipio babylon̾is. ⁊ infine romanis. Illiꝰ dȩ¬
mͣtiȩ ẽẽ qͦd uuimꝰ. qͦd autẽ miserȩ uiuimus.
intẽꝑantiȩ nr̃ȩ. Eoce similis babyloniȩ ortꝰ
⁊ romȩ. similis potentia. similis magnitudo.
similia tẽꝑa. similia bona. similia mala. tam̃

Expanded text:
tempore Babylonem, caput regni, condidit. Ita sit incolumis. Similiter et Roma post annos totidco rege eorum, comite autem suo, irrupta et opibus spoliata, non regno, manet adhuc, et regnat incolumis: quamvis in tantum arcanis statutis inter utramque urbem convenientiae totius ordo servatus sit, ut et ibi praefectus ejus Arbatus regnum invaserit, et hic praefectus hujus Attalus regnare tentaverit: tametsi apud hanc solam merito Christiani imperatoris attentatio profana vacuata sit. Itaque haec ob hoc praecipue commemoranda credidi, ut intelligant hi, qui insipienter utique de temporibus Christianis murmurant, unum Deum disposuisse tempora et in principio Babyloniis et in fine Romanis, illius clementiae esse, quod uiuimus, quod autem misere uiuimus, intemperantiae nostrae. ecce similis Babyloniae ortus et Romae, similis potentia, similis magnitudo, similia tempora, similia bona, similia mala; tamen