comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amus siquis filio .f. libam peculiis
administrationem concesserit. ut
nominatim adiceri̾t sic se ci con¬
ceclere: ut donare quoꝙ possit:an
locum habeat donatio.⁊ non dubi¬
toeumdonare quoꝙ posses nõnũf¬
quam etiam exͣp̾sona potĩt hoc̾col¬
ligipone eum filium ẽẽ senatoris
uł alicuius alt̾ius dignitatis. quareñ
dicas uideripatrem nisi ei sp̃aliter
donandi facultatem ademit. hoc
quoa concessisse dumͣ lib̾am dat pe¬
culu ad ministrationem. ¶Pari
autesu radione sidonare filius .f. ꝓhi
beretur etiam mortis cadonare ꝓhi¬
c bebitur uamuis n ex patris uolunta¬
te mortis quoꝙ cã donare possit. att̃
cumcessat uoluntas in hbebitur hocꝰ
quo ꝙ donatib siem meminisse opor¬
tebit. siciuidonare fuit ꝑmissum ns̃¬

Expanded text:
amus, si quis filio familias liberam peculii amus, si quis filio familias liberam peculii administrationnominatim adiceret sic se ei concedere, ut donare quoque possit, an locum habeat donatio: et non dubito donare quoque eum posse.Nonnumquam etiam ex persona poterit hoc colligi: pone enim filium esse senatoriae uel cuius alterius dignitatis: quare non dicas uideri patrem, nisi ei specialiter donandi facultatem ademit, hoc quoque concessisse, dum liberam dat peculii administrationem?Pari autem ratione, qua donare filius familias prohibetur, etiam mortis causa donare prohibebitur: quamuis enim ex patris uoluntate mortis quoque causa donare possit, attamen ubi cessat uoluntas, inhibebitur haec quoque donatio.Sed enim meminisse oportebit, si cui donare quoque permissum es
Abbreviated transcription (Latin):
ney honeste. neqnhoneste dona¬
tiones sunt ꝓhibite honeste ergas
bñmerentes am̃nicos. ul necessarios.
Inhoneste circa meretrĩc̾es.
eximere de suo ꝑmisit donationis ẽ
ftatim cum lapis exemptus ẽ ins fit.
noꝙ ꝓhibendome eifeh̃e eficit ut in
ẽẽ desinat. quia quoclammoclotra¬
ditione mĩs factus est lane si mer¬
cenarius nis exemit. michi eremitf
Szsiis qui amerat siue mercede conꝰ¬
duxaͣt: ut paterer eum si biure
eximere. si ante quam eximat me
penitiũt meus lapis aurat ssipo¬
stea. ipsius factum auocare non p̾¬
sum. Quaĩ traditio eñi factauid¬
tur cum eximit᷑ dñi uoluntatesꝙ
in sauo est. idemerit. ⁊̃ si in arbore
&esa uel dempta acciderit. Uttͣditaba¬
pe noulpot neq si sibã peculii ad¬
ministrationẽ habeat. Non enim
adhoc ei conceditur lib̾a peculiiad nt¬
ministratio ut pliat Aiudergos.
uista ratione motus donet. nũꝗd par
possit dici. locum ẽe donationi:
Quod nlagis ꝓbabitur. Item uide¬

Expanded text:
e honestae neque inhonestae donationes sunt prohibitae, honestae erga bene merentes amicos uel necessarios, inhonestae circa meretrices. 6 eximere de suo permisit donationis causa, statim cum lapis exemptus est meus fit, neque prohibendo me euehere efficit, ut meus esse desinat, quia quodammodo traditione meus factus est: plane si mercennarius meus exemit, mihi exemit. sed si is qui a me emerat, siue mercede conduxerat, ut paterer eum sibi iure eximere, si antequam eximat, me paenituerit, meus lapis durat, si postea, ipsius factum auocare non possum: quasi traditio enim facta uidetur, cum eximitur domini uoluntate. quod in saxo est, idem erit etiam, si in arbore caesa uel dempta acciderit. 7 Idre non potest, neque si liberam peculii administrationem habeat: non enim ad hoc ei conceditur, libera peculii administratio, ut perdat. Quid ergo, si iusta ratione motus donet, numquid possit dici locum esse donationi? quod magis probabitur. Item vide
Abbreviated transcription (Latin):
latione utimur ⁊ factum demon¬
stramus quod abeo ꝓficiscitur ꝗ¬
liberalitatis gratia aliquiddat uͭ¬
confestim fatiat accipientis. nec¬
umi quam ullo facto ad sereũtiuelit:
Cum uõ dicimus. si bac m̃te donat
auferatur. posse repͤpetis noncont̃¬
rium prĩori dicimus. s concedimus¬
int̃ eas ꝑsonłas fieridonationem eã¬
que sub conditione solu̾atur.

Expanded text:
latione utimur et factum demstramus, quod ab eo proficiscitur,liberalitatis gratia aliquid confestim faciat accipientis necumquam ullo facto ad se reuerti uelit. cum uero dicimus, si hac mente donat auferatur, posse repeti, non corium priori dicimus, sed concedimusinter eas personas fieri donationem eaquae sub condicione soluatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ .ł. ini.d. Cũexcausauiꝰdicatosolu
ta pecunia e xnecessi̾tate uidicis ab eo
appellatiõe ĩt̃posita merũt melio¬
rem sñtũtiã reciꝑẽ eũ pecumã quã sol¬
ui oportet᷑.

Expanded text:
unalibus. Cum ex causa iudicati soluta esset pecunia ex necessitate iudicis ab eo, qui appellatione interposita meruerit meliorem sententiam, recipere eum pecuniam quam soluit oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
at̃ ĩ impẽdiis legationũ. q̃ solo ministi¬
officiũ suscepit. eares filiũ quominꝰ or¬
dine suolegat᷑ ꝓficiscat᷑. ñ excusat. pat̃
tñ biennii tñbienni uacatiõe uendica¬
re potĩt. ꝗa ꝑ filisi legatiõe funct̾ iudt᷑¬

Expanded text:
atur: in impendiis legationum, quae solo ministeriofficium suscepit. ea res filium, quo minus ordine suo legatus proficiscatur, non excusat: pater tamen biennii uacationem uindicare poterit, quia per filium legatione functu
Abbreviated transcription (Latin):
añ ꝙͣsisciꝑ uidliciũ uelit se excusãẽ.
nec andiendusẽ. Semel nagnoscendo
Audicũ remuintiat excusatioĩ ꝙ̃ fip̾t¬
eaiuistacã inciditut index ł ad tp̃s ex¬
euses. ñ debet ĩ aliũ udiciũ tnͣsferri.
sicũ captiõe idfutroꝵ ẽ alt̾itͥus ¶olła¬
eabiliꝰ deniꝙ ẽ int̃dũ iudicẽ ꝗ semel co¬
Ite rursus udicandã cõmittẽ .ri t detuse¬

Expanded text:
 iudicium, uelit se excusare, nec audiendus est: semel enim adgnoscendo iudicium renuntiat excusationi. quod si postea iusta causa incidit, ut iudex uel ad tempus excusetur, non debet in alium iudicium transferri, si cum captione id futurum est alterutrius. tolerabilius denique est interdum iudicem qui semel corem rursum iudicandam committere. 14 Modes
Abbreviated transcription (Latin):
uapatͥa pe̾te. nec u ĩ fam̾es s̃. Sed nec qͥdẽ
arcent᷑ honorib ꝗabedilib flagellis cesi
s̃. Quãꝗͣ uiꝰte suo itaecliles offõisto fun
gelloꝵ. ictib subiectas ĩordine recipi. E¬
O maxime ĩ eiꝰ ciuitatib q̃ copiã uiroꝵ
honestoꝵ hãnt. Nã paucitas eoꝵ ꝗ mu

Expanded text:
es sunt. sed ne quidem arcentur honoribus, qui ab aedilibus flagellis caesi sunt, quamquam iure suo ita aediles officio isto funggellorum ictibus subiectas in ordinem recipi, et maxime in eis ciuitatibus, quae copiam uirorum honestorum habeant:
Abbreviated transcription (Latin):
quã uacationẽ muneꝵ grauior c̃ditiotͥb¬
uit. ut s̃ m̃sor᷑es optio ualitudinarii me¬
dicicapsãu ⁊ artifices. ⁊ ꝗ fossã facuĩt ue¬
terenaꝵꝰ archifect᷑. gubnat̾ores naupeii.
ualisfarii peculãii. fabͥ. sagitãi erͥrarii
atores. aqlices tubali. cornuaii. aracha¬

Expanded text:
quam uacationem mune‹rum› grauiorum condicio tribuit, ut sunt mensores, optio ualetudinarii, medici, capsarii, et artifices et qui fossam faciunt, ueterinarii, architectus, gubernatores, naupegi, ballistrarii, specularii, fabri, sagittarii, aerarii, atores, aquilices, tubarii, cornuarii, arcua
Abbreviated transcription (Latin):
uenabił fuit. Nãꝙ maiores ñri. pene
eundẽ honorẽ senib quẽ magistratib ł¬
buebãti c̃ camunã ꝙͦ muncip alia sube¬
unda id̾ honor senectuti tͥbuend̾ ẽ s eo
lopublico munẽ fue̾t᷑ e dicipot ñ eximi
ab ħ honore pͥuilegio etatis maxime si
ntãcorꝑis hãr nexatiõ ẽ quã petuniȩ er¬
spicicuĩꝙ loci oportet. ancũaliquas
annoꝵ ĩ ea edmemorait. Id ꝙ ⁊̃ colligi
potex litt̃s dimpii quasemint adelumn
t. uaĩe necabscise nũmliħoꝵ ad exeu¬
sationẽ municipaliũ nũm ꝓdcẽ exre¬

Expanded text:
 fuit: namque maiores nostri paene eundem honorem senibus, quem magistratibus tribuebant. circa munera quoque municipalia subeunda idem honor senectuti tributus est. sedllo publico munere functus est, dici potest non eximi ab hoc onere priuilegio aetatis, maxime si non tam corporis habeat uexationem quam pecuniae erspici cuiusque loci oportet, an, cum aliquas annorum in ea conmemoretur. idque etiam colligi potest ex litteris diui Pii, quas emisit ad Ennium tur uarie nec abscise numerum liberorum ad excusationem municipalium muner
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obẜuatiõe legis facẽ testam̃tũ. Necessa¬
rio gͦ castrensis peculu hr̃s scͥptus uniũ¬
sabona habebit. ꝑĩn acsi p̃auꝑimꝰ facto
testam̃to decessiss ignorans se locuple¬
tatũ. ꝑẜuos aliolocoagente. ¶ãt pecu¬
lu castrẽsĩ filii ẜuũ ĩ testam̃tũ lib̾mee
uissit ĩtestam̃to defũcto filio f. mox ꝑa¬

Expanded text:
ne obseruatione legum facere testamentum. necessario ergo castrensis peculii heres scriptus uniuersa bona habebit, perinde ac si pauperrimus facto testamento decessisset ignorans se locupletatum per seruos alio loco agentes. Pater peculii castrensis filii seruum testamento liberum esse iussit: intestato defuncto filio fam
Abbreviated transcription (Latin):
elasitẽ munã sordida corꝑalia remitti
philosophantes pecumã c̃cepit cuiꝰti
tinende cupidine fictã ad seuatione o¬
tegũt ¶Imaximos pͥncipes appellauit
ad cognitiofinẽ accipiat. ab om̃b ⁊ciul¬
lib murnĩb ap̃suos excusat̃. ꝓm̃¬

Expanded text:
elas, item munera sordida corporalia remitti philosophantes pecuniam contemnunt, cuius retinendae cupidine fictam adseuerationem detegunt. Qui maximos principes appellauit ad cognitio finem accipiat, ab honoribus et ciuilibus muneribus apud suos excusatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nores admitiminores ñoportet dniꝙ
nec d̾curiones ereãt᷑. ł creati suffragiũ in
curia fert᷑ ann̾. aũt xxu. ceptꝰ ꝓpleno hab̾
t̃. huin honotib fauori̾b causac̃stitu¬
tũẽ. ut ꝓleni̾s inchoatos accipiam᷑. s in

Expanded text:
nores, admitti minores non oportet. denique nec decuriones creantur uel creati suffragium in curia ferunt. annus autem uicenores, admitti minores non oportet. denique  in honoribus fauoris causa constitutum est, ut pro plenis inchoatos accipi‹a›mus, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
na sigͥficatiõe cophndut᷑. Nã ꝑsoalia ⁊
patͥmonioꝵ ⁊ mixta munã ciuilia se¬
upublica appellãt sũ aut psõaliũ. dũ¬
taxat. suĩ cuuliũ muneꝵ ĩmunitas a¬
licui ẽcedat᷑. neꝙ ab̾nona. neq ab aniga¬
ꝙabhospite recipiendo. neq acapitatiõe.

Expanded text:
una significatione comprehenduntur: nam personalia et patrimoniorum et mixta munera ciuilia seu publica appellantur. Siue autem personalium dumtaxat siue etiam ciuilium munerum immunitas alicui concedatur, neque ab annona neque ab angaab hospite recipiendo neque a naue
Abbreviated transcription (Latin):
nee cogñd̾ e ꝓpt. Es alienũ ꝗ filiꝰ pec̾u¬
limõe ꝗ ĩ castͥs adqͥsut fecisse dicet̃ d̾
peculio actioẽ pati. Et sisponte pate¬
at᷑ut ꝗ lib d̃fensor satis dato filiũ ĩ soli¬
dũ ñ pecalioten̾ d̾fend̾e d̾bat s eiꝰ fili¬

Expanded text:
alienum, quod filius pecuquod in castris adquisiit, fecisse dicetur, de peculio actionem pati: et, si sponte paut quilibet defensor satisdato filium in solidum, non peculio tenus defendere deb‹e›t. sed et ei
Abbreviated transcription (Latin):
ertopscͥptioẽ repelłi. ¶Nexcusatiõe a¬
liqua utunt᷑ quocien̾ c̃ꝙ creati fuĩnt. ⁊ si
iã añ absoluti s. necẽe hñt appellare. Sed
eiꝰ quẽ si ppetua uacatiõe subuxsi ho
eface ꝓbatus erit. sũptus litis exeplo de¬
cretoꝵ pͥncipaliũ prãe ub̾at᷑. ei quẽ siñ
cansa sepius ĩꝗetabr. ¶ infraudẽ ordi¬
nis in honorib gẽndis cũ int̃ eosprimos
honores ereaĩpossũ ꝗ ĩ ciuitate mimnãbã¬
t̃. euitandoꝵ maioꝵ honeꝵ gr̃a ad colo¬
nos p̃dioꝵ se tñstulex̃. ut minorib su¬

Expanded text:
escriptione repelluntur. Qui excusatione aliqua utuntur, quotienscumque creati fuerint, etsi iam ante absoluti sunt, necesse habent appellare. sed eius, quem scit perpetua uacatione subnixum, id facere probatus erit, sumptus litis exemplo decretorum principalium praestare iubeatur ei, quem sine causa saepius inquietauit. Qui in fraudem ordinis in honoribus gerendis, cum inter eos ad primos honores creari possint qui in ciuitate munerabantur, euitandorum maiorum onerum gratia ad colonos praediorum se transtulerunt, ut minoribus su
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ꝗ̃ ht̃ ab aliis munĩb auferre. ¶D fici¬
entiũ facultatib ad munãł honoresꝗ ĩdi¬
cunt᷑ excusatio ñ ꝑpetua sed tp̃aliꝰẽ. Nã
siexuoto honestis roib patͥmoniũ ĩ cre¬
m̃tũ acceꝑit suotp̃r. anidoneus sit aliqͥᷤ
ad ea q̃ereatꝰ fuĩt: extim᷑abit᷑ ¶ In ope ho¬
nera patͥmoni ipã ñ hñdi necessitate ñ
sustinꝰ. corꝑa aũt ĩ dicta obseꝗa solũũt

Expanded text:
ret. Deficientium facultatibus ad munera uel honores qui indicuntur excusatio non perpetua, sed temporalis est: nam si ex uoto honestis rationibus patrimonium incrementum acceperit, suo tempore, an idoneus sit aliquis ad ea, quae creatus fuerit, aestimabitur. Inopes onera patrimonii ipsa non habendi necessitate non sustin
Abbreviated transcription (Latin):
no parrochi. ut inqb dãciitatib. ł
limeñarche. ł curitores adeͦxtruenda
ł reficienda edissicia .p. suie palati¬
a. suĩ nauilia.ł mansioes destinan¬
tSimn pecuma publica opis fab̾cã
errogai.: ꝗfaciendi̾ ł reficiendis na

Expanded text:
xenoparochi ut in quibusdam ciuitatibus uel limenarchae uel curatores ad extruenda uel reficienda aedificia publica siue palatia siue naualia uel mansiones destinantur, si tamen pecuniam publicet qui faciendis uel reficiendis nau
Abbreviated transcription (Latin):
stratiũne s̃debitores. Sed mutuã pe
suffic̃ut ꝗsaut pignoĩb aut fid̾uissori¬
b idoneiis calicat. ⁊ ita diui fr̃s auidi¬
o heremanorescͥpstr̃ sed⁊ si expollici¬
tatioẽ deb̾at̃ q̃ñtn pollicitatio recus aĩ
ñ põt. ĩ ea s̃c̃ditiõe ut honorib arceãt᷑.
ñdebͣet quẽ admodũ ñdeb iscuiꝰ accu

Expanded text:
stratione sint debitores, sed mutuam pecsufficit, ut quis aut pignoribus aut fideiussoribus idoneis caueat: et ita diui fratres Aufidio Herenniano rescripserunt. sed et si ex pollicitatione debeant, quae tamen pollicitatio recusari non potest, in ea sunt condicione, ut honoribus arceantur. n deb
Abbreviated transcription (Latin):
relegat᷑os ñ posse tp̃r finito ĩ ordine de¬
curionũ eligi. nͥeiꝰetatis fuint ut ndu
decuriones creũpossẽt. Et digħitas c̃ta
ĩsp̃e eiꝰ honoris id facẽt ut pͥnceps ĩdul¬
gere possit ¶tẽ rescͥpser̃ eũ ꝗ ĩrelegatiõe
natũsẽ. ñꝓhib̾i. honore d̾curionatus
olentẽ. ꝙ ñ recte qͥs sit creat᷑. d̾ cuĩo cũ i

Expanded text:
nem decurionum allegi, nisi eius aetatis fuerint, ut nondum decuriones creari possent, et dignitas certa spem eius honoris id faceret, ut princeps indulgere possit. Item rescripserunt eum, qui in relegatione natus est, non prohiberi honore decurionatus olentem, quod non recte quis sit creatus decurio, cum i
Abbreviated transcription (Latin):
blice ꝓfitẽt. ł añꝗͣ libos susciꝑ⁊. cõpellat᷑
ad bonorẽgẽnd̾ Tlegotiatio ꝓ inc̾m̃to fa¬
cultatũ ex̃cendaẽ. alioꝗnsiꝗs maiore pe¬
cuinȩ sue parte negotiatiõe ex̃cebit: rursꝰ
locuplex factus ĩ eað qñtitate negotiatiõi
blicis subtraħe tẽptãt. idꝙ itaobsuandũ
epła diuiadriam scͥptãẽ. Diuus ꝙͦ pĩ rescͥ¬
sit ut quociens de aliquo nauiculaĩo q̃ ra¬
t̃ illud excutiat᷑ aneffugiendoꝵ muneꝵ
causa ĩ imaginẽ nauiculãii induat Cd¬
uctores ⁊̃ uectigaliũ fiscinecessitate sub¬
eundoꝵ municipaliũ muneꝵ ñobstrĩ¬
gunt᷑. idꝙ ita obẜ uandũ diuifr̃s rescͥp¬
ser̃ ex quo pͥncipali rescͥpto ĩtelligipõt.
nec honoĩ ẽductoꝵ datũ. nec cõpellant̃
ad munã municipalia. sedne extenuẽt᷑
facultates eoꝵ. q̃ subsignate s̃ fisco. uñ

Expanded text:
os susciperet, compellatur ad honorem gerendum. Nego‹tia›tio pro incremento facultatium exercenda est. alioquin si quis maiore pecuniae suae parte negotiationem exercebit, rursus locuples factus in eadem quantitate negotiationis blicis subtrahere temptant: idque ita obseruandum epistula diui Hadriani scripta est. Diuus quoque Pius rescripsit, ut, quotiens de aliquo nauiculario quaeratur, illud excutiatur, an effug‹i›endorum munerum causa imaginem nauicularii induat. Conductores etiam uectigalium fisci necessitate subeundorum municipalium munerum non obstringuntur: idque ita obseruandum diui fratres rescripserunt. ex quo principali rescripto intellegi potest non honori conductorum datum, ne compellantur ad munera municipalia, sed ne extenu‹e›ntur facultates eorum, quae subsignatae sint fisco. unde
Abbreviated transcription (Latin):
sidi rescͥpscr̃. Cessantib uo̾his ⁊̃ spurii
ad decurionatũ. ⁊ re. ⁊uita honesta
reciplent᷑. Qd̾utiq ñ sordierit ordina
cũ exutilitate eiꝰ sit. sẽꝑ ordlinẽ plẽnũ
Diui sexͣ. ⁊ añt. honores ad ipisci pmue

Expanded text:
aesidi rescripserunt. cessantibus uero his etiam spurii ad decurionatum et re et uita honesta recipientur: quod utique non sordi erit ordini, cum ex utilitate eius sit semper ordinem plenum diui S
Abbreviated transcription (Latin):
tisportulas decurionũ accppuũ. sed ue¬
rĩ suffragui ĩtcȩtos ferre ñp̃oss ¶ Dcurio
⁊̃ suȩ ciitatis uectigalia ex̃cẽꝓhibt̃. q¬
Quidicii publiciq̃stionẽ citra ueniã
abolitiõĩs de seruer̃. Ocurionũ honore
decorariñposs. Cũ extur pilliano .s. cõ¬
sultonotẽt᷑ ignõminia ueluti calũ¬
nȩ causa uiditiopublicodãnati .s
Patꝗfilio decurione creatopuocauit:

Expanded text:
ti sportulas decurionum accipiunt: sed interim suffragium inter ceteros ferre non possunt. Decurio etiam suae ciuitatis uectigalia exercere prohibetur. Qui iudicii publici quaestionem citra ueniam abolitionis deseruerunt, decurionum honor‹e› decorari non possunt, cum ex Turpilliano senatus consulto notentur ignominia ueluti calumniae causa iudicio publico damnati. Pater, qui filio decurione creato prouocauit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Imicipẽ. aut nitiuitas fac̃. aut minu¬
missio. aut ad opͤtio. Etꝓpͥe qͥd̾ munici¬
pesappellãt᷑ mim̃ĩs participes recepti
ĩcuutate. ut munã nobcũfacẽt. Sed
nc̃ abũsiie mumicipes dicimꝰ sue ẽꝙ
cãpanus ẽ sed siex patre cãpano. mat
puteolana. eq̃ municeps cãpatẽ. n for¬
te pͥuilegio aliquo mat̾na origo sensea
t᷑. lc̃ a mat̾ne. originis eĩt munceps.
Ut puta illiensib ẽcessũẽ ut qͥ matre il

Expanded text:
icipem aut natiuitas facit aut manumissio aut adoptio. Et proprie quidem municipes appellantur muneris participes, recepti in ciuitate‹m›, ut munera nobiscum facerent: sed nunc abusiue municipes dicimus suae cuCampanus est. sed si ex patre Campano, matre Puteolana, aeque municeps Campanus est, nisi forte priuilegio aliquo materna origo censeatur: tunc enim maternae originis erit municeps. ut puta Iliensibus concessum est, ut qui matr
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ł.i. R. Ordinẽ decurionũ adt̾ps m¬
otus. ⁊ ĩ ordine regͣssus ad honores exẽp¬
lo relegati. tntotpr ñ admit̾it. qͣnto digͥ¬
tate caruit. Sed ĩutroꝙ placuit ex amin¬
ari quo cͥmłne dãnati. sentatiã eiꝰ moĩ¬

Expanded text:
um. Ordine decurionum ad tempus motus et in ordinem regressus ad honorem, exemplo relegati, tanto tempore non admittitur, quanto dignitate caruit. sed in utroque placuit examinari, quo crimine damnati sententiam eiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
Hecuriones ĩ abbo ita scͥptos ẽẽ
oportet. ut legͦe municipalip̃ci¬
pit̃. Sed ⁊ silexcessat. tẽdignitates er̃ sp¬
ectande. ut scͥbant̃ eo ordine quoqͥsꝙ eoꝵ
mazimo honore ĩmuncipio funct̾ꝰ ẽ.¬
ut puta ꝗduũ uiratũgesser̃. Si hͥ honor
p̃cellat.⁊ it duũ uirales antiꝗssim ꝗsꝙ¬

Expanded text:
ecuriones in albo ita scriptos esse oportet, ut lege municipali praecipitur: sed si lex cessat, tunc dignitates erunt spectandae, ut scribantur eo ordine, quo quisque eorum maximo honore in municipio functus est: puta qui duumviratum gesserunt, si hic honor praecellat, et inter duumvirales antiquissimus
Abbreviated transcription (Latin):
ente ł ꝗmilit᷑aũ. hr̃s ĩstitut᷑ testam̃ti cau¬
sisa omisit ⁊ castrense peculiũ possis:
legitun hr̃dis. exẽplocoget̃ ad fine pet¬
dali ꝑpẽtuo legata prãe. Q si filius pt᷑
annĩ qͣ militãe desierat iuire cõi testa¬
iñto facto uita decessit: rõe falcidiȩ re¬
tinebit̃ qrta cetm̃ sitestam̃ti causã pa¬
⁊ omisit. cũ peculiũ creditorib soluẽ

Expanded text:
amenti causam omisit et castrense peculium possidet: legitimi heredis exemplo cogetur ad finem peculii perpetuo legata praestare. quod si filius post annum quam militare desierat iure communi testamento facto uita decessit, ratione Falcidiae retinebitur quarta. ceterum si testamenti causam pater omisit, cum peculium credito
Abbreviated transcription (Latin):
sucapioe usuĩtpellũt᷑ aenedebitõs
lib̾ent᷑ ꝓ̃uidt᷑ itẽ excarboniano edic¬
to bonoꝵ possesiõe petita. si satis ñ
det̃custodiendis bonis cͥreator datuᷤ
ꝑ scãli fungit̾ munere his similes s̃b
lił honorario uite successit entatões
c̃stitti.

Expanded text:
sucapiones interpellantur ac, ne debitores liberentur, prouidetur: item ex Carboniano edicto bonorum possessione petita, si satis non detur, custodiendis bonis curator datus personali fungitur munere. his similes sunt uel honorario iure successit, curatores constituti.
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tatẽ ⁊ utͥ ꝙ paĩt decessissẽt ñ dubitaet᷑
extestam̃to filii lib̾m ẽẽ eiũ. Sed ĩsuꝑiõe
casu ꝓlib̾tate apatre data illa dicip᷑oss
nũꝗd quoadutat᷑ uire c̃cessofiliꝰ ĩcastrẽ¬
sipeculio eouͣsꝙ ins patͥs cessauĩt Qsũte¬

Expanded text:
ue pariter decessissent, non dubitaretur ex testamento filii liberum eum esse. sed in superiore casu pro libertate a patre data illa dici possunt, numquid, qu‹o›ad utatur iure concesso filius in castrensi peculio, eousque ius patris cessauerit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
lã ꝓpͥã legẽ ht̃ de adiectioĩb ad mit¬
domicͤiliũ aut origͦinẽ secũt᷑ ¶ U¬
dua mulier amissi maĩti domici¬
liũ retim. Exẽplo clarissime ꝑsõe
ꝑmaĩtũ facte. sedutrũꝙ aliis it̃ue

Expanded text:
llam propriam legem habet de adiectionibus admitdomicilium aut originem sequuntur. Vidua mulier amissi mariti domicilium retinet exemplo clarissimae personae per maritum factae: sed utrumque aliis inte
Abbreviated transcription (Latin):
uñib ñ excusat᷑. nec ad rẽ ꝑtinet. a noꝑã
patrono ł minist̾iũ capto luminib e¬
xhĩbeat. lib̾ti ud senatoꝵ qui negoci¬
a patronoꝵ ger atutela decretopatrũ
excũsant ¶ Filiũ pat̃ d̾curionẽ ẽẽ uo¬
iluit. añ filiũ expͥscã sua res .p. deb
c̃uenire. quã patrẽ exꝑsõa filii. nec ad

Expanded text:
uneribus non excusatur, nec ad rem pertinet, an operas patrono uel ministerium capto luminibus exhibeat. Liberti uero senatorum, qui negotia patronorum gerunt, a tutela decreto patrum excusantur. Filium pater decurionem esse uoluit: ante filium ex persona sua res publica debet conuenire q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adi hr̃itatẽ retropeculiũ patͥs bo¬
nis accessisse. Uñ posse dici ⁊̃ aueta parͥs
bona ꝑ hãe repudiatignẽ  i ẽ nouũ ut
ex postfacto aliꝗs sucoessorẽ habuisse inẽ¬
deat᷑. Na ⁊ sifiliꝰ eiꝰ ꝗ ab hostib captuse.
decesst. patre captiuomnno siꝗd̾ pat̃ re

Expanded text:
non adiit hereditatem, retro peculium patris bonis accessisse: unde posse dici etiam aucta patris bona per hanc repudiationem. nec est nouum, ut ex postfacto aliquis successorem habuisse uideatur. nam et si filius eius, qui ab hostibus captus est, decesserit patre captiuo uiuo, si quidem pater re
Abbreviated transcription (Latin):
d qntũ ꝑtͣm. ne fustib castiget̃.⁊ ne in¬
metallũ det᷑. ñ noc: plebeio ꝑatit᷑ senatũ.
maculatet᷑. Sed⁊ sipat̃ ip̃i oidine motꝰ
sit. siꝗd̾ añt c̃ceptiõẽ eiꝰ mõłeat᷑. arbitror
cũquaĩ plebeifiliũ ĩhonorib spectã. ꝙ̃
sip̾t ẽceptionẽ pat̃ ip̃iꝰdignitatẽ amisti.
dicend eru benigne. ut dcuriõis filiũto¬

Expanded text:
tinet, ne fustibus castigetur et nmetallum detur, non nocet plebeio patre esse natum, macularetur. Sed si pater ipsius ordine motus sit, si quidem ante conceptionem eius moueatur, arbitror eum quasi plebei filium in honoribus spectari: quod si post conceptionem pater ipsius dignitatem amiserit, dicendum erit benigne ut decurionis filiu
Abbreviated transcription (Latin):
set restituendas litt̃ascollusiõe factad̾¬
dit lũcioticio . ⁊ ip̃e qͥrome morabat᷑ su¬
e reigrã. Sublato ticu nõe eiuerat d̾ cte¬
tũmisssiuti ꝑipsũ daret̃ suũ ł nom̃ scͥpͥsit
Et sic ĩꝑatõĩ decretũ ẜ mandata. rei . p.d¬

Expanded text:
s restituendas, collusione facta dedit Lucio Titio, qui et ipse Romae morabatur suae rei gratia: sublato Titi nomine, cui erat decretum missum, uti per ipsum daretur, suum nomen scripsit et sic imperatori decretum secundum mandata rei p
Abbreviated transcription (Latin):
Scey̾.ł .i.Q Domiciliũ re ⁊ fac̾to tnͣs¬
fert̃ ñ nuda c̾stitutiõe sicuti ĩhis exigͥ
to cõꝑando ĩuito patre curator ẽst¬
itutus ẽ. cui reilutĩtici neꝙ c̃sensit.
neꝙ pecunã accep̃. neꝙ ĩeãrẽ cauit.
aut secoͣꝑatioĩb cũ eȩtĩs miscuit. Et

Expanded text:
estionum. Domicilium re et facto transfertur, non nuda contestatione: sicut in his exigitur, nto compar‹a›ndo inuito patre curator constitutus est: cui rei Lucius Titius neque consensit neque pecuniam accepit neque in eam cauit aut se com parationibus cum ceteris miscuit: et
Abbreviated transcription (Latin):
ni tã facileẽdicẽ c̃timiatũ pat̾ post mo¬
ẜtẽ filiireꝵ peculu dm̃ũ. cũ mediũ
ip̃s quo delib̾ãt ĩstituti hĩdes imagi¬
nẽ successioĩs p̃strũt alioᷤ qn ⁊ siadita
fuit ab instituto filu hr̃ditas dicet᷑a¬

Expanded text:
icere continuatum patri post mortem filii rerum peculii dominium, cum medium tempus, quo deliberant instituti heredes, imaginem successioni praestiterit. alioquin et si adita sit ab instituto hereditas fi
Abbreviated transcription (Latin):
nat castrenais petilii ñ fac̃. s abtiꝰ peculi
ꝑ m̃ acsifiliꝰ nũꝗͣ malitass. i stipulãti
filiospon̾d at si qd̾ excansa peculii cast¬
rensts tenebit stipłatio Cetm̃ ex quali¬
b aliacansa ñ tenebit sipat a filio fti¬
pulat᷑. ead̾ clistinctio ẜuabit᷑. Si ẜuus
petulii ꝙ ao filiũ spectat. ab extõsti¬
pularet᷑. aut ꝑtraditionẽ accipiat. si¬
ñ cdistinctiõe eaͦnsaꝵ res ad filiũ ꝑtin¬
ebit ñam filiꝰ dupplex tus sustineto¬

Expanded text:
castrensis peculii non facit, sed alterius peculii, nde ac si filius numquam militasset. Si stipulanti filio spondeat, si quidem ex causa peculii castrensis, tenebit stipulatio: ceterum ex qualt alia causa non tenebit. Si pater a filio stipulatur, eadem distinctio seruabitur. Seruus peculii, quod ad filium spectat, ab extero si stipuletur aut per traditionem accipiat, sine distinctione causarum res ad filium pertinebit: n
Abbreviated transcription (Latin):
uti ex lege locationio suae
ẽductionis suꝑ ficie quade
agitur. nec ui nec elamm̃ p̃¬
minus fruamini iũ fiẽiueto Siqͣ
alia act̾io cdesuꝑficie postulabitur
causa cognita iudiciũdabo. ¶Qui
suꝑ ficiem in alienosoloht̃. eiuiliac¬
tione subnixus ẽ. Nãsicondux su¬
ꝑficiem. exẽ dueto siemit᷑. exẽpto
agẽ cũ dño solipõt. Et eñi sup̃e eũ
Sin aũt ab alio ꝓhibeatur. pr̃are ei
ge utile uisũ ẽ quia ⁊incertũ erat
anlocatio enfter ⁊ quia melius est
tũ duplex exemplo int̃ dictiutipꝰ¬
sidetis Tuetur itaq p̃tor eũqui
suꝑ ficiem petit uelutiuti posside¬
tis int̃dic̃t̃o. Neqꝙ exigit abeo qua¬
M
cau̾sam possidendihat. Unũtũ re¬
quirit nũ forte.ui. clamp̃cãio ab
adũsaĩo possideat Omiãqͦ que in

Expanded text:
Uti ex lege locationis siue conductionis superficie, qua de agitur, nec ui nec clam nec prminus fruamini, uim fieri ueto. si qua alia actio de superficie postulabitur, causa cognita dabo'. Qui superficiem in alieno solo habet, ciuili actione subnixus est: nam si conduxit superficium, ex conducto, si emit, ex empto agere cum domino soli potest. enim si ipse eum sin autem ab alio prohibeatur, praestare ei ed longe utile uisum est, quia et incertum erat, an locati existeret, et quia melius est terdictum duplex exemplo interdicti uti possidetis. tuetur itaque praetor eum, qui superficiem petit, ueluti ‹uti› possidetis interdicto, neque exigit ab eo, quam causam possidendi habeat: unum tantum requirit, num forte ui clam precario ‹ab› aduersario possideat. omnia quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ ẽ petẽ multomagis quis dixe¬
rit. ¶ Si soli possessori suꝑͣties em̃¬
catur: equissimũerit subuenire ei
uł exsti pulatu de euictione uł cer¬
te exẽp̃toᷤ actione ¶ꝙ aũt ⁊̃ in rem
actio de suꝑficie dabitur. Petitõi
qͦ insuꝑficiemdai̾ ⁊ quãi usũ frue¬

Expanded text:
tionem competere multo magis quis dixerit.Si soli possessori superficies euincatur, aequissimum erit subuenire ei uel ex stipulatu de euictione uel certe ex empto actione.Quia autem etiam in rem actio de superficie dabitur, petitori quoque in superficiem dari et quasi usum fruc
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ uabũtur. ¶ Qđ ait p̃tor. di ac¬
cio desuꝑ ficiae ꝑostulabitur causa
tur ei mrẽ acͣtio ⁊ sane causa cogni¬
taei quiñadmodicu tps ẽdurit̃ su¬
ꝑficieminrẽ acc̃o ẽ petat. Is aũt in i
cuiꝰ solo suꝑficies ẽ utiqi ñ indigit᷑
utiliactione s ht̃ inrẽ qualẽ ht de

Expanded text:
abuntur. Quod ait praetor "si actio de superficie postulabitur, causa tur ei in rem actio. et sane causa cognita ei, qui non ad modicum tempus conduxit superficiem, in rem actio competet. Is autem, in cuius solo superficies est, utique non indiget utili actione, sed habet in rem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
piãm. ¶In ħ int̃ dic̾to ẽdẽpnatio¬
nis sũma refertur adreupsuis ex¬
stimationẽ. Quantires ẽ sic accipi¬
mus. quantiuniꝰ cuiꝰq int̃ẽ p̾sessĩ¬
onẽ ret᷑inẽ. Seruiiaũt sentñtia exi
stimantis. ẽ. tanti possessionẽ exi¬
stimandã quantiip̃a res ẽ Sed hocꝰ
nequa quã obͣtinendũ ẽ. longeeñi
aliud ẽ reip̃tiũ aliud possessionis
cendũ. ⁊ int̃ fructuai̾os ħ int̃ dictũ e¬

Expanded text:
In hoc interdicto condemnationis summa refertur ad rei ipsius aestimationem. 'quanti res est' sic accipimus 'quanti uniuscuiusque interest possessionem retinere'.Seruii autem sententia est existimantis tanti possessionem aestimandam, quanti ipsa res est: sed hoc nequaquam opinandum est: longe enim aliud est rei pretium, aliud possessionis.cendum et inter fructuarios hoc interdictum re
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ dicto utipossidetis. d p̃tor suꝑfi¬
ciariũ tuebitur. ẜ legẽ locationis ⁊
ita põp̃ quoq ꝓbat. ¶Creditores mis¬
sos in possessionẽ rer ẜuande causa ĩ¬
tdicto ut ipossidetis utiñ posse. Et
merito quia ñ possidẽt. Adẽq ⁊ ince¬
teris oĩb quicustocdie causamissi sũt

Expanded text:
ti possidetis: sed praetor superficiarium tuebitur secundum legem locationis: et ita Pomponius quoque probat. Creditores missos in possessionem rei servandae causa interdicto uti possidetis uti non posse, et merito, quia non possident: idemque et in ceteris omnibus, qui custodiae causa missi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sicutinẽ possidetis eas edes ex quib
cenaculũ sit inquo alius quaidñs mo¬
retur. int̃ dicto uti possidetis meuti
posse laboait. ñeũ qui incenaquilo
moraretur. Semꝑn suꝑ ficiem solo
adere. Lase sicenaculũ ex .p̃.co. a¬
ditũ habebat. ait lab̃o ñ uideri habeo.

Expanded text:
sic "uti nunc possidetis eas aedes, ex quibsic "uti nunc possidetis eas aedes, ex quibcenaculum sit, in quo alius quasi dominus moretur, interdicto uti possidetis me uti posse Labeo ait, non eum qui in cenaculo moretur: semper enim superficiem solo cedere. plane si cenaculum ex publico aditum habeat, ait Labeo videri non ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
onis controu̾siam facẽ. ꝗ ꝓhibes mͬe
uti possessione. Cu inquilinus dñm̃
edes reficẽ uolentẽ ꝓhib̾ eque ẽ petẽ
int̃ dictũ Utipossidetis plae̾uit.
testaĩq dñns ñ ꝓhibe. inquilinum
nehabitar s pe possider᷑. ¶ltem
uideamus siactor uicinitui ex fũ¬
dotuo uites in suas arbores trapsdu
aut uti elim deb̾e ħ int̃ dicto ut ip̾¬
sidetis decoloco quoradices ẽtinẽt᷑
uitui. Nasitibi iũ fecĩt quominus
eas uites uł p̃cides uł trans ducas. iũ
tibi facẽ udetur quominus possideas
Et enĩqui colc re fundũ ꝓhiberetir.¬
iũ in quid põp pati. Itẽ iudeamus
siptectũ suprarucini solũ ñ iure ha¬
beridicatur. anint̃dictũ utiposside¬
solũ possid. alt̾ cũedib suꝑ ficiẽm
¶Labeo quoᷤs se̾b̾it. Eredib meis in
edes tuas ꝓtectu habeo. int̃ dicis mecͦu
sieũ locũ possideamus qui ꝓteeto te
getur. ãequ̾o facilius possim retinere
possessionẽ eiꝰ ꝓtectiõĩs int̃ dico tecum

Expanded text:
onis controuersiam facere, qui prohibes me uti mea possessione.Cum inquilinus dominum aedes reficere uolentem prohiberet, aeque competere interdictum uti possidetis placuit testarique dominum non prohibere inquilinum, ne habitaret, sed ne possideret.Item uideamus, si auctor uicini tui ex fundo tuo uites in suas arbores transduxaut uti eum debere interdicto uti possidetis de eo loco, quo radices continentur uitium: nam si tibi uim fecerit, quo minus eas uites uel praecidas uel transducas, uim tibi facere uidetur, quo minus possideas: etenim qui colere fundum prohibetur inquit Pomponius. Item videamus, si proiectio supra vicini solum non iure haberi dicatur, an interdictum uti possidesolum possidet, alter cum aedibus superficiem. Labeo quoque scribit: ex aedibus meis in aedes tuas proiectum habeo: interdicis mecum, si eum locum possideamus, qui getur. an, quo facilius possim retinere possessionem eius proiectionis, interdico tecum
Abbreviated transcription (Latin):
one rei mobiliũ locuht. s optinuit
iũ eiꝰ exeqͣtã fuisse uti p̾sidetis ĩt̃dic¬
toiĩcat. quinecu nec clã nec p̃caio
dũ suꝑħ ab adũsãio inꝗetat᷑ psessio¬
nẽht̃. Demigran do. R

Expanded text:
t uim eius exaequatam fuisse uti possidetis interdicto uincat, qui nec ui nec clam nec precario, dum super hoc ab aduersario inquietatur, possessionem habet. DE MIGRANDO
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ intdum suosumptu Nam sup̃e¬
cũquo quiꝰ int̃ dixit fecit ueliussu ei
alius aut ratu habitũ sit ꝙ fecit. ip̃e
suuis sumptib deb restituere. Siuõ
nichilhoꝵ int̃ uenit s ht̃ factũ: tẽ
dicemus patientiã solam eũ p̃stare
debe. ¶ Int̃ dictum h ñẽe temꝰpora¬
rium sciendũẽ. Pertinrit ad publicã
utilitatem condempnatioꝙ̃ excofa¬
cienda est quanti actõis int sit. tolli

Expanded text:
 interdum suo sumptu: nam si ipse, quo qui interdixit, fecerit, vel iussu eius alius, aut ratum habitum sit quod fecit, ipse suis sumptibus debet restituere: si uero nihil horum interuenit, sed habet factum, tunc dicemus patientiam solam eum praestare debere. Interdictum hoc non esse temporarium sciendum est: pertinet enim ad publicam utilitatem: condemnatioque ex eo facienda est, quanti actoris intersit tol
Abbreviated transcription (Latin):
ut intheatro spect᷑are ꝓnceatur. S
inom̃ĩb casib in iuriarũ actionẽ
utendũ ẽ. ¶ Merito ap̃tore  qua er
q fiat. ⁊ta sol pͥnceps quotiens¬
qͥ aliquid noui oꝑis instituendũ
petitur ꝑmit tere dãnũ aũt pati
uidetur ꝗ ẽ moͬdũ admit tit ꝙ. ex
detĩor: aut angustior. int̃dicto opͥ
est. ¶ Si quid in loco publico edifi¬
daũo. ut ea que ex meꝰ adte nulloui¬
re diffluebant: desinant fluere. Int̃¬
dicto meñteneri labeo putat: Plane
siedificiũhoc effecit ut minus lumi¬
nis insulatuahãt. Int̃dictũ ħ ẽpe¬
t̾t ld̾ ait. si in publico edificẽ. deinħ

Expanded text:
ceatur: sed in omnibus his casibus iniuriarum actione utendum est. Merito ait praetor 'qua ex iusquam fiat. et ita solet princeps, quotiens ali‹qui›d noui operis instituendum petitur, permittere. Damnum autem pati uidetur, qui commodum amittit, quod ex deterior aut angustior, interdicto opus est. Si quid in loco publico aedificauero, ut ea, quae ex meo ad te nullo iure defluebant, desinant fluere, interdicto me non teneri Labeo putat. Plane si aedificium hoc effecerit, ut minus luminis insula tua habeat, interdictum hoc competit. Idem ait, si in publico aedificem, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
stitutoriũ illud ẽ ꝓhibitõiũ. ¶Hõe
tuere quifactũ in missũue ht̃ habe
eũ dicinus quiutitur. ⁊ iure posses¬
sioris fruitur. siue ipse opus fecit a¬
siue ex causa emꝑ eionis ul conlue¬
cionis. uel legatoul hẽditatis. uel
aquo aliquo modo ad quisiuit.¬
¶¶ Unde ofilius putat eũ quiꝓ dere¬
licto reliquit iđ opusq fecit. siuiã
toutile intelictũ ẽ petere. ut ꝙ in
uia publiea edificauit cũ iestituat¬
¶ Siexfundotuo arbor miua pu¬
blica sicceciderit. ut itinerisit ĩ pe¬
dim̃to. eaniq ꝓderelicro habeas ñ
reneri telabeo sebit. Sitm̃ inquid
actor sua in pñsa arbore in tollere

Expanded text:
stitutorium, illud prohibitorium est. Hoc tuere, qui factum immissum habet. Habere eum dicimus, qui utitur et iure possessionis fruitur, siue ipse opus fecit siue ex causa emptionis uel conductionis uel legato uel hereditate uel quo alio modo adquisiit. Unde Ofilius putat eum, qui pro derelicto reliquit id opus quod fecit, si uiam to utile interdictum competere, ut, quod in uia publica aedificauit, restituat. Si ex fundo tuo arbor in uia‹m› publica‹m› sic ceciderit, ut itineri sit impedimento, eamque pro derelicto habeas, non teneri Labeo scribit: si tamen, inquit, actor sua impensa arbo
Abbreviated transcription (Latin):
inã oꝑe corrupit quauis opus qđ
fecit tã michi quã ipsi utilesit. tam̃¬
tẽ siis uicinus fundi su i causa id fe¬
cerit me tm̃ non posse hoc inͣtͣ die¬
to con ueniris. Si aũt ẽ munit ħ opͦ
fiericurauimus utrũq nr̃in tenẽi¬
¶ Hoc int̃ dictũ loeũht̃. ⁊̃ adũsuscũ

Expanded text:
viam opere corruperit, quamvis opus, quod fecit, tam mihi quam ipsi utile sit, tamen si is vicinus fundi sui causa id fecerit, me tamen non posse hoc interdicto conveniri: si autem communiter hoc opus fieri curaverimus, utrumque nostrum teneri. Hoc interdictu
Abbreviated transcription (Latin):
nce ix. bitror maris c̃munẽ usum
omnib hominib ut aeris iactas ꝙ in
id pilas eiꝰ cẽ qui iecerit. s id concedẽ¬
dum non ẽẽ: sidetĩor lit toĩs uemaris
usus qͦqͥmͦ futurus sit
publicus impediretur.

Expanded text:
e arbitror: Maris communem usum omnibus hominibus, ut aeris, iactasque in id pilas eius esse qui iecerit: sed id concedendum non esse, si deterior litoris marisve usus eo modo futurus sit.publicus impediretur.
Abbreviated transcription (Latin):
inpublico loco edific ñ ẽ credendũ
sic edificare. uͭcũ ĩ oomodo alicuus
ut fiat neꝙ si concẽclitur nisi forte
quis hoc impetrauit. ¶ diquis ne¬
mine ꝓhibente in publico edificaue¬
rit. neẽ eũ cogendũ tollere. neruiuꝰ
ꝯurbisdeformetur. Et quia ꝓhibite¬

Expanded text:
oco aedificet, non est credendus sic aedificare, ut cum incommodo alicuius id fiat, neque sic conceditur: nisi forte quis hoc impetrauerit. Si quis nemine prohibente in publico aedificauerit, non esse eum cogendum tollere, ne ruinis urbs deformetur, et quia prohibit
Abbreviated transcription (Latin):
inde ⁊ si fossam quis in suo fundo
fecĩt ut ibiaqua collecta inuiam
decurrant. ħ int̾dicto tenebitur.
labo se̾bit. ¶ Siquis insuoita edi¬
ficauĩt: ut aqua inuia collec̾ta re¬
stagna ñtenerieũ int̃ dicto. quia
ñ mmit iitaquã .s ñ recipit. Ner¬
Plane sifimdus mã publicã ẽtin¬
git ⁊ exeo aqua deriuata det̾io¬
rem uiã fatiat. quetam̃ aqua ex
uicini fundo intuu uenuit siꝗdẽ
neosse habeas eam aquã recipere
fade̾ cogẽdũ. quã ut arbitratu eiꝰ ꝗ
tecũ exꝑitur. euuino experiaris
Ceteru alit obsuantib futuruerit
ut tenearisã si iam bona fide cum
nus arbitratu actoris cũiucino
I locus pestilentiosus fut nec ab
dictũ ⁊ ad ea que pascunt᷑ inuua
publica itꝑnereue publico ⁊ det̾i¬
orem fatiant uiã locuhñt. ¶Lem̃
ait p̃tor quoeauia publica idꝙ
it̃ aetius sit fiat hoc ẽ siuestatimꝰ
det̾ior uia sit: siue posteꝰa adhit
sunt talia ut statim factosuo noc¬
ant. Quedam talia ut mnp̃sentia¬

Expanded text:
inde et si fossam quis in fundo suo fecerit, ut ibi aqua collecta in uiam decurrat, hoc interdicto tenebitur: Labeo scribit, si quis in suo ita aedificauerit, ut aqua in uia collecta restagnet, non teneri eum interdicto, quia non immittat aquam, sed non recipit: Nerplane si fundus uiam publicam contingat et ex eo aqua deriuata deteriorem uiam faciat, quae tamen aqua ex uicini fundo in tuum ueniat: si quidem necesse habeas eam aquam recipere,facere cogendum, quam ut arbitratu eius ‹q›ui tecum experitur cum uicino experiaris: ceterum aliter obseruantibus futurum, ut tenearis etiam, si iam bona fide cum nus arbitratu actoris cum uicino lo locus pestilentiosus fiat, non esse ab ad ea, quae pascuntur in uia publica itinereue publico et deteriorem faciant uiam, locum habet. Deinde ait praetor: 'quo ea uia idque iter deterius sit fiat'. hoc siue statim deterior uia sit, siue postea: ad hocsunt talia, ut statim facto suo noceant, quaedam talia, ut in praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad agrũ alt̾ius ducant. T eequȩ
ꝙ ad agios ducunt. ꝑ quas omnib
as meare liez. inquas exitur deuia
sae sulari ⁊ sic post illã exc̃ipit uã
ꝑ  it : uł actus acliuillam dicens hasgͦ¬
as que post consularẽ excipiunt᷑ in¬
d̃s uillas. uł in alias colonias ducenteᷤ
putem ⁊̃ ip̃as publicas ẽẽ. ¶Hint̃¬
dictũ tantũ adiuas pusti cas ꝑti¬
ẽmptus comeãtussit. uł uia co ar¬
tata sit int̃ uenit magistratus.
¶Si quis el oacam inuiã publicã
in mit̾t̾ent. exꝙ łate minus ab ili

Expanded text:
ut ad agrum alterius ducant, uel hae, quae ad agros ducunt, per quas omnibus commeare liceat, in quas exitur de uia consulari et sic post illam excipit uia uel iter uel actus ad uillam ducens. has ergo, quae post consularem excipiunt in uillas uel in alias colonias ducentes, putem etiam ipsas publicas esse. Hoc interdictum tantum ad uias rusticas pertiemptus commeatus sit uel uia coartata, interueniunt magistratus. Si quis cloacam in uiam publicam immitteret exque ea re minus habil
Abbreviated transcription (Latin):
eundi ⁊ agendinob̾ conpetit. Uiẽ
autẽ publice:. solũ publicũẽ. relie¬
tũẽ ad directũ ẽ tͣis fiub latitu¬
dinis abeo quiuis publicandiha¬
buit ut eapubliceĩetur cõmearet᷑.
¶iarũ quedã publice sunt q̃dã
pͥuate queclãuicinales. publicas ui¬
nr̃i p̃tõias. ali consulares uias ap¬
pellant: Pruiate sunt quasãgriaĩa
quidã dicunt iueinales sunt iue
q̃ uel inu̾icissunt. uel que in uico
ducunt. has quoq publicas esse
tũ est. Alit̃ atq siexcollatione priua¬
torũ reficiatur. namsi ex colla ti¬
one priuatoꝵ resitiatur. ñ utiq pͥuata
est. refectioenĩ id cco decõtfit. ꝗausũ

Expanded text:
ndi nobis competit: uiae autem publicae solum publicum est, relictum ad directum certis finibus latitudinis ab eo, qui ius publicandi habuit, ut ea publicae iretur commearetur. Uiarum quaedam publicae sunt, quaedam priuatae, quaedam uicinales. publicas uiri praetorias, alii consulares vias appellant. privatae sunt, quas agrarias quidam dicunt. vicinales sunt viae, quae in vicis sunt vel quae in vicos ducunt: has quoque publicas esse tum est. aliter atque si ex collatione privatorum reficiatur: nam si ex collatione privatorum reficiatur, non utique privata est: refectio enim idcirco de communi
Abbreviated transcription (Latin):
dãnũ sentit tuendus ẽ is quimlito¬
re edifficat. uł molẽ in mare iacit.¬
¶ Si quis inmai̾ piseãi aut naiuigãe
ꝓhibeatur. non ꝓħabebit hocinter¬
clictũ quẽ ad modũ necisꝗincãpo¬

Expanded text:
damnum sentit, tuendus est is, qui in litore aedificat uel molem in mare iacit. Si quis in mari piscari aut nauigare prohibeatur, non habebit interdictum, quemadmodum nec i
Abbreviated transcription (Latin):
ẽi deeo ꝙ fact̃uerit int̃dictũ dabo.
¶Hoc int̃ dictũ ꝓhibito̾riũ ẽ. ⁊ tam
pliblicis utilitatib quã pͥuatorum
pħ̾ ꝓspicitur. locait publica utiq
pͥuatoꝵ usib deẜ uiunt. ure scilicet.
ciuĩtatis ñquaĩ ꝓͥa cũiusq⁊ tantũ
¶ Publiciloei appellatio ꝗ̃ ad modũ
excipiatur. labeo definit. ut ad are
as⁊ insulas.⁊ ad agros. ⁊ acliuas pribli¬
cas. itineraꝙ publicaꝑt̾ineat. ¶ hoc
int̃dictũ ad ealoca que sunt infi¬

Expanded text:
interdictum non dabo'. Hoc interdictum prohibitorium est et tam publicis utilitatibus quam priuatorum per hoc prospicitur. loca enim publica utique priuatorum usibus deseruiunt, iure scilicet ciuitatis, non quasi propria cuiusque, et tantum . Publici loci appellatio quemadmodum accipiatur, Labeo definit, ut et ad areas et ad insulas et ad agros et ad uias publicas itineraque publica pertineat. Hoc interdictu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid fatiat. nequa quã hocinter¬
dictũlocũhabebit. Sr si forte dehis
publicoulu destinatas. ut siquid il
nͥ iaub inmissũ haber .ꝙ uicmi lu¬
minib offitiebat ut̾ile hoc int̃ dic¬
tũ conpetit. nequid inpublicomiuit
tas. qua ex reluminib griiseũ offit¬
s. ¶dquis quodom publico pͥositu
habuit reficere uoluit. huic int̃ dic¬
to locũeẽ. aristo ait ad phibendũ cũ¬

Expanded text:
aliquid faciat, nequaquam hoc interdictum locum habebit: sed si forte de his publico usui destinata sunt, ut, si quid illniano immissum haberet, qui vicini luminibus officiebat, utile interdictutas, qua ex re luminibus Gaii Seii officias'. Si quis quod in publico loco positum habuit, reficere uoluit, hoc interdicto locum esse Aristo ait ad prohibendum eu
Abbreviated transcription (Latin):
alienã rem emit. ꝑ em̃ptore possid
lic usu ñ cãpiat. ¶ Si sub conditiõe
emptio factasit: pendente conditi¬
one emptor usuñ capi Idem ẽ.:
si put conditionẽ ertitisse que nõ¬
dũ extitit similᷤ ẽ n ei quiputat
seꝰ emisse contrasi ertitisse ignoret.
põt dici sodm sabinũ. qui potius

Expanded text:
emit, pro emptore possidet, licet usu non capiat. Si sub condicione emptio facta sit, pendente condicione emptor usu non capiat. idemque est et si putet condicionem extitisse, quae nondum exstitit: similis est enim ei, qui putat se emisse. contra si exstitit et ignoret, potest dici secundum Sabinum, qui potius
Abbreviated transcription (Latin):
ido neq de eiuctione actio nascit᷑:¬
michi nec ꝑubliciana conpett nec
accessio possessiouis. ¶Si eam rem
quã ꝓ em̃p̾tore usuca pie bas: scientir
michi alienã ẽẽ uendidĩs: ñ capiami
usu.¶ Etiã ultiori defimeti posses

Expanded text:
ideo neque de euictione actio nascitideo neque de euictione actio nascitbliciana competit nec accessio possessionis. Si eam rem, quam pro emptore usucapiebas, scienti mihi alienam esse uendideris, non capiam usu. Etiam heredi ulteriori defuncti posses
Abbreviated transcription (Latin):
tepuatiꝑ ecłio dicẽdũest utead̾mc̃a sitp̾se
¶ Si fuus bonafide emĩt peculiãi
noĩe ego ut pͥmũ cognoui. sciã alie¬
nam ꝙ cesiuram usucapionẽ cel suᷤ
ait. Initĩit possionis sine uitio
fuisse. St siẽã ip̃o tp̃r quo emit. ꝗͣ¬
quã idbona fide fatiat. ego alienã
rẽ alie̾nã ẽẽ sciamusu me nõ captu¬
rũ Et siꝗͣđ nonbona fide ẜuus m̃s
emĩt. inpactione lib̾tatis michi
dedĩt: ñ idõ me mag̃ usucapturum.
durare n pͥmã causampossessionis¬
⁊ idẽ celsus ait. ¶ Si apupillo eme¬
ro sine tutõĩs auetoi̾tate. quẽ p̃u̾be¬
rẽ ẽẽ putẽ clicemus uͭsucapionẽ seꝗ
Ut hic plussit ire. quã mextimati¬
one. Quodsiscias pupillũ ẽẽ. pupil
lo tñ putes licẽ res suas sine tutõis
auctõ̾itate administrare non capie̾
asu. Quia uiris error nulli ꝓͣdẽ Dñ
furioso quẽ putẽ sane m̃tis em̃o. cone¬
stitutũe usucaꝑe utilitatis causa
me posse. quã insmilla eẽ ep̃tio Et

Expanded text:
s . Si seruus bona fide emerit peculiari nomine, ego ubi primum cognoui sciam alienam, processuram usucapionem Celsus ait: initium enim possessionis sine uitio fuisse: sed si eo tempore quo emit, quamquam id bona fide faciat, ego alienam rem esse sciam, usu me non capturum. Et si quod non bona fide seruus meus emerit, in pactionem libertatis mihi dederit, non ideo me magis usucapturum: durare enim primam causam possessionis idem Celsus ait. Si a pupillo emero sine tutoris auctoritate, quem puberem esse putem, dicimus usucapionem sequi, ut hic plus sit in re quam in existimatione: quod si scias pupillum esse, putes tamen pupillis licere res suas sine tutoris auctoritate administrare, non capies usu, quia iuris error nulli prodest. Si a furioso, quem putem sanae mentis, emero, constitit us‹u›capere utilitatis causa me posse, quamuis nulla esset emptio et