comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ dirigens. sũmitatem linee
in stellȩ fixeris centro: ita ut me.¬
dia suꝑ terrã & media sub t̾ra con¬
sistat: illã horam eiꝰ esse occasũ
dices. Cũq sol tali modo occidit:
illa hora apud astro logos uerꝰ ẽ
occasus diei & initiũ noctis.m.
Ex ratione tua talis ꝓcedit c̃clu¬
sio. qͦd cũ pars orientalis orbis
eadem sit om̃ibus : locus tamen
orientis ñ idem ÷ om̃ibus. Itidem
quoq cũ occidentalis orbis idem
ortus quȩ ẽ. nobis est cȩteris gentibꝰ.
nec eadem hora occasus ẽ. nobis: &
locus orientis & occidentis. & hora

Expanded text:
partem dirigens summitatem lineae partem dirigens summitatem lineae in stellae fixeris centro, ita ut media super terram, et media sub terra consistat, illam horam esse occasum dices. Cumque sol tali modo occiderit, illa hora apud astrologos verus est occasus diei, et initium noctis. MOYSES. Ex ratione tua talis procedit conclusio, quod cum pars orientalis orbis eadem sit omnibus, locus tamen orientis non idem est omnibus. Itidem quoque, cum occidentalis non idem ortus, quae est nobis et caeteris gentibus, nec eadem hora occasus est nobis et locus orientis et occidentis, et hora
Abbreviated transcription (Latin):
indigna sentirent.M. Uolo mͥ
oscendas si placet. quomͦ ex hoc uer¬
bo possit ꝑpendi: qͦd ipsi figurã
dentem. nͥ ubi nr̃o subtrahitur
aspectui.M. Nunc obsecro ut ori¬
entis mͥ & occidentis certũ locũ
ostendas : & huiꝰ rei noticiã sub.¬
tibi subtilit̾ monstrari rogasti:
te quoq illud subtili decet ocło
intueri. Qd hoc modo considera.
In quocunq uis loco consiste. & ab
eodẽ lineam rectã ad orientis.
ad locũ ultra quĩe iusĩ ten dere
nequis: locũ ipsum t̾ orientẽ
esse cognosce. Eodem mͦ si ab ed
in quo conastis locolineã rectam
in occidente dir exenis. cũ ad talẽ
ꝑuenerit locũ qin insui tuo t̾mi¬
num ponat: tibi ipsi occidentis
terrã appareat. & toedia ad huc
lateat: ipsaq horat irs stelle
ortũ dices. Cum gͥ sol tali modo
oriri cepit suꝑ terrã: illa fara
apud astrologosẽ uerus oristan
Fodem m si occidente stella p̾fatam
lineam usq ad eã ad occidentis

Expanded text:
indigna sentirent. MOYSES. Volo mihi indigna sentirent. MOYSES. Volo mihi ostendi, si placet, quomodo ex hoc verbo possit perpendi, quod ipsi figuram dentem, nisi ubi nostro subtrahitur aspectui. MOYSES. Nunc obsecro ut orientis et occidentis mihi certum locum ostendas, et hujus rei notitiam subm rem istam tibi subtiliter monstrari rogasti, te quoque illud subtili decet oculo intueri. Quod hoc modo considera. In quocunque vis loco consiste, et ab eodem lineam rectam ad orientis ad locum ultra quem visum tendere nequis, locum ipsum tibi orientem esse cognosce. Eodem modo si ab eo in quo consistis loco lineam rectam in occidentem direxeris, cum ad talem pervenerit locum, qui visui tuo terminum ponat, tibi ipsum occidentis terram appareat, et media adhuc lateat ipsamque horam ipsius stellae ortum dices. Cum ergo sol tali modo oriri coeperit super terram, illa hora apud astrologos est verus ortus diei. Eodem modo si occidente stella praefatam lineam usque ad eam occidentis
Abbreviated transcription (Latin):
auditur. sex nempe
in toco. De corrigia autẽ quam
eum in capite habere dicitis:
duo t ꝓpono. Illa qͥppe corrigia
aut ẽ. de ipso: aut aliunde. Si
de ipso ẽ: iam ds̃ ase diuisus ẽ.
Di uͦ aliunde ẽ: aut creator aut
creatura ẽ. Qͦd si creator est: gͦ
duo creatores. Si uͦ creatura ẽ:
iam quȩdã creatura maior est
quadã parte creatoris qͦd in con¬
ueniens ẽ. Item quȩro. hoc qͦa
in capite uł brachio gestat. utrũ
necessitate aliqua: ansine neces
ens. Nunc itaq apte potes cogno¬
scere.
quod tͥ ostendi postulabas ratione.
scilicet qͦd de corrigia creditis quã
qͦd ds in occidente ÷ tantũ. aucto¬
ritate esdre illud consir mantes.
dicentis. Ex ercitꝰ cęli supplieat tͥ.
exponentes hoc qđ eũ om̃s stulle.
in oecidentẽ decidunacexer¬
eitus celi suppl d. Et am̃¬
hec stellari stipplicatio fit in oc¬
cidertddõ dm̃ in occidente as
et. Hȩc quã dico. eorum ẽ.¬
senantia. Qui quanquã ad ei sc̃
figurã agnoscerent: ñ de dõ tam

Expanded text:
auditur, sex nempe in loco. De corrigia autem quam eum in capite habere dicitis, duo tibi propono. Tua enim corrigia, aut est de ipso, aut aliunde. Si de ipso est, jam Deus a se divisus est; si vero aliunde est, aut Creator, aut creatura est. Si ergo Creator est, ergo duo sunt creatores; si creatura est, jam quaedam creatura major est quadam parte Creatoris, quod inconveniens est. Item, quaero: Hoc quod in capite vel brachio gestat, utrum necessitate aliqua, an sine necesens. Nunc itaque aperte potes cognoscere quod tibi ostendi ea qua postulabas ratione, scilicet quod de corrigia creditis, quamquod Deus in occidente est tantum, auctoritate Esdrae illud confirmantes, dicentis: Exercitus coeli supplicat tibi . Exponentes hoc quod, cum omnes stella in occidentem decidunt, tunc exercitus coeli supplicat ec stellarum supplicatio fit in occidente, ideo Deum in occidente asserunt esse. Haec quam dico est eorum sententia. Qui quanquam a Dei sunt figuram agnoscerent, non de Deo tam
Abbreviated transcription (Latin):
Interiores delubri pariet. Srurus
primo aureis uestiti. iupt argen¬
stuporem admirationẽ q uidentiũ
dolis & arte composita fenestra per¬
exigua. quȩ ab orti solis ita erat
aptata: ut die qua institutum¬
fuerat simulachrũ ad serapem sa¬
lutandum introferri. diligenter
temporib obseruatis ingrediens iN
simulachro radius solis ꝑ eandem
fenestram direptus os & labia seraptꝰ
illustraret: ita ut inspectante popło
osculo salutatus serapis uideret᷑ a sole.
Erat & aluuid fraudis genus huius modi
Uatura lapis magnetis huius uirtutis
esse ꝑhibet᷑. ut ad se rapiat ferrum
S ignum uͭ solis ad hoc ipsum ex ferro
sibtilissimo manu artifice fuerat.
fabricatum: ut lapis cuius nacurã
tereum adie trahere diximit
olestip in laqueari fxiis. cum tẽ¬
simulachiun inaturali ad se.
mderetur. Et ne hoc lapsu ꝓpero
ꝓderetur: ministri fallacie sur¬

Expanded text:
Interiores delubri parietes laminis primo aureis vestiti, super has argenstuporem admirationemque videntium, dolis et arte composita. Fenestra perexigua ab ortu solis ita erat aptata, ut die qua fuerat institutum simulachrum Solis ad Serapin salutandum introferri, diligenter temporibus observatis, ingrediente simulachro radius solis per eandem fenestram directus, os et labra Serapis illustraret, ita ut inspectante populo, osculo salutatus Serapis videretur a Sole. Erat et aliud fraudis genus hujusmodi: Natura lapidis Magnetis hujus virtutis esse perhibetur, ut ad se rapiat et attrahat ferrum. Signum Solis ad hoc ipsum ex ferro subtilissimo manu artificis fuerat fabricatum, ut lapis, cujus naturam ferrum ad se trahere diximus, desuper in laquearibus fixus, cum temsimulachrum, et vi naturali ad se rvideretur. Et ne hoc lapsu 295 propero proderetur, ministri fallaciae, Sur
Abbreviated transcription (Latin):
Inde ꝑpendimꝰ. & quod in eis
intelligendũ. & qͦd inde ÷ cre.¬
dendum. uidelicet qđ unus sit
ds in ꝑsonarũ trinitate. quaeꝰ
nec ullose p̃cedunt tẽpore: nec
aliqua ase segregantur diuisione.

Expanded text:
eis intelligendum, et quod inde est credendum, videlicet quod unus sit Deus, in personarum Trinitate, quae nec ullo se praecedunt tempore, nec aliqua a se segregantur divisione,
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓ his crucis dñice
coluinisq depingeret. Quod cũ
factum hi qͥ suꝑfuerant ex paga¬
nis uiderent: in recordationem
rei magnȩ ex traditione sibimet
antiquitus cõmendatȩ uenisse ꝑhi¬
bentur. Signum hoc nr̃m dñice
crucis. inter illas quas dicurt
litteras habere egyptii dicuntur.
uelut unum ex ceteris litterarũ
quȩ apud illos sunt elementis
Quius litterȩ seu uocabuli hanc esse
asserunt interp̃tationem. Hita
uentura. Dicebant gͦ hi qͥ tunc
adiniratione rerum gestarum
conuertebant᷑ ad fidem. ita sibi
ab antiquis traditum qd hec quȩ
nunc colunt᷑ tam diu starent: qn¬
du uiderent signũ istud uenis se
in quo el iec uita. Unde accidit. in
magis hi qui erant ex sacerdotib
uł miinistris temploꝵ ad fidem con¬
uerterent᷑: quan alli quos erroꝵ
prestutia &e deceptionum machinȩ̃
delectaba it

Expanded text:
sed pro his Crucis Dominiccolumnisque depingeret. Quod cum factum esse hi qui superfuerant ex Paganis viderent, in recordationem rei magnae ex traditione sibimet antiquitus commendata venisse perhibentur: Signum hoc nostrum Dominicae Crucis inter illas quas dicunt literas, habere Aegyptii dicuntur velut unum ex caeteris literarum, quae apud illos sunt, elementis. Cujus literae seu vocabuli hanc esse asserunt interpretationem: Vita ventura. Dicebant ergo hi qui tunc admiratione rerum gestarum convertebantur ad fidem, ita sibi ab antiquis traditum, quod haec quae nunc coluntur, tamdiu starent, quamdiu viderent signum istud 303 venisse, in quo esset vita. Unde accidit ut magis hi qui erant ex sacerdotibus vel ministris templorum, ad fidem converterentur, quam illi quos errorum praestigiae et deceptionum machinae delectabant
Abbreviated transcription (Latin):
sitio ꝓpecro alexandents eps con¬
cilos on gregato talisententia ile¬
plisadest : ut decernereri sequis
filium dĩ qui sicut uere deusita
& uere homo fuit. uel humanita¬
tis aliquid. uel deitatis minus di¬
ceret habuisse: alienus ab ȩcclesia
uideret᷑. Que sententia. & apud
alexandriam confirmata est: &
apud constantinopolim decreto
concilii. Ex illo apollinariste ab
eccłia declinantes: & ep̃os sibi sue
partis & dogmata ꝓpria ecclesiaᷤ q
damasum. siricius eccłiȩ suscepit
sacerdotium. Apud alexandriam
uͦ defuncto petro timothetis. & pt
hunc theophylus. In ierosolimis
alicẽ post cyrillum ioħs apłicas
reparat ledei. pud antiohian
ũ difuncto meletio substicqan

Expanded text:
t Petro Alexandrino Episcopo concilio congregato tali sententia depulsa est, ut decernerent, Si quis Filium Dei, qui sicut vere Deus, ita et vere homo fuit, vel humanitatis aliquid, vel deitatis minus diceret habuisse, alienus ab Ecclesia judicaretur. Quae sententia et apud Alexandriam confirmata est, et apud Constantinopolim decreto concilii. Ex illo Apollinaristae ab Ecclesia declinantes, et Episcopos sibi suae partis, et dogmata propria Ecclesiasque Damasum Siricius Ecclesiae suscepit sacerdotium. Apud Alexandriam vero defuncto Petro, Timotheus, et post hunc Theophilus: in Jerosolymis autem post Cyrillum Joannes, Apostolicas reparant sedes. Apud Antiochiam vero defuncto Meletio substituitu
Abbreviated transcription (Latin):
rem uerteret locum flagitioru
aueri dei templa eccłie celso cothro¬
st rurt Nam &e in serapis sepulehro
ꝓfanis edibus complanatis. exuerio
latere martyrium: ex alcero cor¬
surgit ȩccłia. Occasio autem marty¬
rii construendi unde data sit: di¬
gnum arbitror memorare:
uliani temporib uelut relaxatis
frenis. efferuit in omnẽ seuiciam
feritas paganoꝵ. Ex quo accidit. ut
apud sebasten palestine urbem se¬
pulchrum ioħis baptiste mente
rabida & funestis manib inuade¬
rent: ossa disꝑgerent. atq ea rur¬
sum collecta igne cremarent: & scõs
cineres pulueri immixtos ꝑ agros
& rura disꝑgerent. Sed dei ꝓuiden¬
tia factum ÷ quosdam de ierosolimiꝰ
ex monasterio phylippi hominis dĩ

Expanded text:
rem verteret locum. Flagitiorum sunt, et veri Dei templa Ecclesiae celsae constructae. Nam et in Serapis sepulcro, prophanis aedibus complanatis, ex uno latere Martyrium, ex altero consurgit Ecclesia. Occasio autem Martyrii construendi unde data sit, dignum arbitror memorare. tis. Juliani temporibus velut relaxatis frenis efferbuit in omnem saevitiam feritas Paganorum. Ex quo accidit, apud Sebasten Palaestinae urbem sepulchrum Joannis Baptistae mente rabida et funestis manibus invaderent, ossa dispergerent, atque ea rursum collecta, igni cremarent, et sanctos cineres pulveri immixtos, per agros et rura dispergerent. Sed Dei providentia factum est, quosdam de Jerosolymis ex monasterio Philippi hominis Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
de scripturis auctoritatẽ attu¬
leris: scđm ueritatẽ hebraicã
hoc facere uelis. Qd si aliter
facias: me ñ recepturum eẽ. co.¬
gnoscas. Sed et ego si aliquã
iuxta quod apud nos est tibi
adducã. & ut eã uolo recipi.¬
as. & quod uerũ agnoueris
nullatenꝰ contradicas. P. Et
hoc certe ñ ab nego. tuonanq
ipsius gladio occidere de mul¬
tum cupio .m. Prȩt̾ea si quid in¬
tercider it aliquando. qͦd a legũ
alienũ uideatur ꝓposito: ñ te
pigeat queso. sed de cȩteris artib
cũ oportunus exegerit locus. in¬
terroganti respondere studeto.
concedasq uolo ut murua ratio¬
ne mͥ aliquando nitrogare. ali¬
quandoliceat respondere. aliqn¬
do eclam aduersari: ꝓut ser mo
dederit michi . E. Concedo. Iam
interrogare tͥ lixeat de quacunꝙ
re uis sapcre & enaius itentio¬

Expanded text:
de Scripturis auctoritatem attuleris, secundum veritatem Hebraicam hoc facere velis. Quod si aliter facias, me non recepturum esse agnoscas. Sed et si ego aliquam, juxta quod apud nos est, tibi adducam, et ut eam volo recipias, et quod verum agnoveris, nullatenus contradicas. PETRUS. Et hoc ego certe non abnego, tuo namque ipsius gladio occidere te multum cupio. MOYSES. Praeterea si quid interciderit aliquando, quod a legum alienum videatur proposito, non te pigeat quaeso, sed de caeteris artibus cum opportunus exigerit locus, interroganti respondere studeto, concedasque volo ut mutua ratione mihi aliquando interrogare, aliquando liceat respondere, aliquando etiam adversari, prout sermo dederit mihi. PETRUS. Concedo. Jam interrogare tibi liceat, de quacunque re vis sapere, et quavis intentio
Abbreviated transcription (Latin):
mum tunc achanasimu dudie po¬
maculate reliquias ꝑ iulianudedia¬
conum suũ postetiam parentan
arbis ep̃m mittit. Quas ille sinseptᷤ
pancis arbitris sub cauato sacrsuiꝰ
parsete inclusas ꝓphetico spieptati¬
rar generationi postere conseruauit
quib nunc deiectis & ꝓstratis: cdola¬
crie u iestigis in edib quonda psami
Aurea tecta consurgerent. Sed. podr
decasum serapis qui nunqua urcerat
que iam alcerius demonis staredelu¬
bra potuerunt: Paruma dgxer per
Siomues quȩ erant al exanirie per
si nglas pene columnas ciuscunar
demonis edicule infulte ceciderunt
S ed ꝑcunctas ȩgrpti urbes. Pcaltella

Expanded text:
mum tunc Athanasium, hostiae immaculatae reliquias per Julianum diaconum suum, post etiam Palaestinae urbis Episcopum mittit. Quas ille susceptas, paucis arbitris sub cavato sacrarii pariete inclusas, prophetico spiritu profuturas generationi posterae conservavit: quibus nunc dejectis et prostratis idololatriae vestigiis, in aedibus quondam prophanis aurea tecta consurgerent. Sed post occasum 302 Serapis, qui numquam vixerat, quae jam alterius daemonis stare delubra potuerunt? Parum dixerim, si omnes quae erant Alexandriae per singulas pene columnas cujuscumque daemonis aediculae infultae ceciderunt. Sed per cunctas Aegypt
Abbreviated transcription (Latin):
Acerdos erat apud eos. XxU.
hic quasi ex responsonuminie al¬
orarti in templo nobilib qͥb qi
Tum is qui audierat. guldensꝰ ga
uxor sua dignatione niinit ad¬
caretur: exornatam compti nsuꝑ
& donariis onustam ne uacuia scĩ¬
licet repudiaret᷑: coniugem mit¬
tebat ad templũ. In conspectu om¬
nium conclusa intrinsecus matrona :
tyrannus clausis ianuis & traditis
clauib discedebat. Deinde facto si¬
lentio. ꝑ occultos & subterraneos
aditus intra ipsum saturt
simulachrũ patulis erepebat cauer¬
nis. Erat autem simula chrũ illud
a tergo exesum. & parieti diligent
adnexum: ardentib q intra edem
luminib. intente supplicantiq
mulieri uocem subito ꝑsimulachru
eris concaui ꝓferebat: ita ut par¬
uore & gaudio infelix mulier tre¬
pidaret. qͦd dignam se tapote
numinis putaret᷑ alloquio. Postea

Expanded text:
acerdos erat apud AlexandrinHic quasi ex responso numinis, adorantibus in templo nobilibus quibusTum is, qui audierat, gaudens quod uxor sua dignatione numinis vocaretur exornatam comptius, insuper et donariis onustam – ne vacua scilicet repudiaretur – coniugem mittebat ad templum. In conspectu omnium conclusa intrinsecus matrona, Tyrannus clausis ianuis et tradi-tis clavibus discedebat. Deinde facto silentio per occultos et subterraneos aditus intra ipsum Saturni simulachrum patulis erepebat cavernis. Erat autem simulachrum illud a tergo exesum et parieti diligenter annexum Ardentibusque intra aedem luminibus, intentae supplicantique mulieri vocem subito per simulachrum aeris concavi proferebat, ita ut pavore et gaudio infelix mulier trepidaret, quod dignam se tanti numinis alloquio puta
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec capite ipr t
simnulachra. pari exitu & simili
dedecore publicant᷑. Horret anb.¬
mus dicere. qui miseris mortalib
laque a demonib preparati suq
quȩ funera. quȩ scelera. in illis
Quot ibi infantum capita desecta.
in auratis labris inuenta sunt: qͥt
miseroꝵ cruciabiles mortes depi¬
ctȩ. Que cum ꝑderent᷑ in lucem.
ac sub auras p̾lata ferrentur:
licet confusione ipsa gentiles &
pudore diffugerent. tamensi qͥ
adesse potuit mirabat᷑. tot scłis
se illis tam nefandis & tam pu¬
dendis fraudib irretitũ. Unde
& plurimi ex his condempnato
errore. & scelere deprehenso:
fidem xp̃i & cultum uere reli¬
gionis amplexi sunt. Nam ut
omittam cet̾era flagitia quȩ in
aliis locis ui necati ꝑaruulis di¬
spicatis q ob fibrarum inspectio¬
nem urginib gerebantur: uinũ
lolum modo qͦd intemplo ir¬
migeri add omĩum uenis consl¬
entiam ⁊ memorabo. Ex qͦ etia

Expanded text:
ost haec capite ipso isimulachra pari exitu et simili dedecore publicantur. Horret animus dicere, qui miseris mortalibus laquei a daemonibus praeparati sint, quae funera, quae scelera in illis, quot ibi infantum capita desecta inauratis labris inventa sint: quot miserorum cruciabiles mortes depictae. Quae cum proderentur in lucem, ac sub auras prolata ferrentur, licet confusione ipsa Gentiles et pudore diffugerent: tamen si quis adesse potuit, mirabatur tot seculis se illis tam nefariis et tam pudendis fraudibus irretitum. Unde et plurimi 298 ex his, condemnato errore et scelere deprehenso, fidem Christi et cultum verae religionis amplexi sunt. Nam ut omittam caetera flagitia, quae in aliis locis vi necatis parvulis, despicatisque ob fibrarum inspectionem virginibus gerebantur, unum solummodo quod in templo Saturni geri, ad omnium venit conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
manib adducitur ibiq uite eius
& certaminis fuit finis. Tum uero
religioso principi gloriosior uicto¬
ria defrustratis opinionib paganoꝵ
quam de tẏranni interitu fuit.
Quib spes uana & falsa diuinatio
minus in interitu contulit pene
quam pudoris seruauit in uita.
De fine theodosii post uictori¬
am. & archadio atq honori
Liberis euis atq heredibus
umq posthȩc ut futurorum
prescius imperator. disponen¬
dȩ rei publicę sollicitudine strin¬
geretur: ad orientem protinus mie¬
tit. ubi uenturus ad bellum tuta
liberos custodia commendarat: ibie
archadium augustum regnum sib
tum. ad occidentis imperium uenir
ocius iubet. Quo suscepto. & pateriis
osculis complexibusq constricto:
traditis occidentalis regr
gubernaculi. ipie romato
imperio per annos decem & septem
feliciter gubernato. ad melior a
migrauit: cum pissimis priN¬
cipibus percepturus premia
meritorum

Expanded text:
manibus, adducitur. Ibique vitae ejus et certaminis finis fuit. Tum vero religioso Principi gloriosior victoria de frustratis opinionibus Paganorum, quam de Tyranni interitu fuit: quibus spes vana et falsa divinatio minus in interitu contulit poenae, quam pudoris servavit in vita.fine Theodosii post victoriam, et Arcadio atque Honorio liberis ejus et haeredibus Cumque post haec ut futurorum praescius Imperator, disponendae Reipublicae sollicitudine stringeretur, ad orientem protinus mittit, ubi venturus ad bellum, tuta liberos custodia commendarat. Ibique Arcadium Augustum regnum sibi dudum tum, ad occidentis imperium venire ocyus jubet. Quo suscepto, et paternis osculis complexibusque constricto, traditis occidentalis regni gubernaculis, ipse, Romano imperio per annos decem et septem feliciter gubernato, ad meliora migravit, cum piissimis Principibus percepturus praemia meritorum
Abbreviated transcription (Latin):
eiuis insipientiȩ prerogatiua pege¬
nium uictorem fore ꝓcerto pre¬
sumpserant. Sed ubi uere religioni
fretus auxilio theodosius alpium
fauces cepit urgere: primum illi
quib nequi quam litate toc uicti¬
me de fallaciȩ conscientia trepidi.
demum sunt infugam uersi: post
etiam magistri hoꝵ & doctores
plus pudoris quam sceleris reus
cum potuisset euadere. eruditus
amiodum iur: mereri se mortẽ
perrore iustius quam ꝓ erimine
uudicauit. Cȩteri uͦ instruure t
aciem. & collocatis insuꝑiore uigo
insidiis : ipsi pugnam in descendu
montis expectant᷑. Uerum ubi ad
primos uentum est : ilico se
um cearis imis dallib ure hensis.
conflictus acereiius gerit᷑ Scetit
aliquandiu anceps uictoria. Fun¬
debantur auxilia barbaroꝵ. &
terga iam hostibus dabatt.
S l fielat hoc non ut theodesiis

Expanded text:
ejus in sapientia praerogativa Eugenium victorem fore pro certo praesumpserat. Sed ubi verae religionis fretus auxilio Theodosius, alpium fauces coepit urgere, primi illi, quibus nequicquam litatae sunt tot victimae, de fallaciae conscientia trepidi daemones, in fugam versi. Post etiam magistri horum et doctores plus pudoris, quam sceleris reus, cum potuisset evadere eruditus admodum vir, mereri se mortem pro errore justius, quam pro crimine judicavit. Caeteri vero instruunt aciem, et collocatis in superiori jugo insidiis, ipsi pugnam in descensu montis exspectant. Verum ubi ad primos ventum est, et illico se cum caeteris imis vallibus deprehensis conflictus acerrimus geritur. Stetit aliquandiu anceps victoria: fundebantur auxilia Barbarorum, et terga jam hostibus dabant. Sed fiebat hoc non ut Theodosius
Abbreviated transcription (Latin):
sitor Dimps suo pos sp̃u inspi¬
rauit. & aduuigrectȩ semitam
duro id: teniem prius oculoꝵ
albugine & post: graue corru¬
pti aniini uelamentũ remo¬
uens. Tunc nob ꝓphetiarum
el austra patuerunt. & earum
archana reuelata st̃: & admo¬
uimus animũ ad ꝑcipiendũ
uerũ earũ intellectũ. moratiq

Expanded text:
sitor: Omnipotens suo nos Spiritu inspiravit, et ad viae rectae semitam direxit, tenuem prius oculorum albuginem, et post grave corrupti animi velamentum removens. Tunc nobis prophetiarum claustra patuerunt, et earum arcana revelata sunt, et admovimus animum ad percipiendum verum earum intellectum, mora
Abbreviated transcription (Latin):
tunquua in nomine xp̃i filii
ttonis uistȩ ut puto prelia
ssta scepi. Si secus: in me uindi¬
ca. Si uͦ cum causa ꝓbabili & in te
confisus huc ueni: porrige dexte¬
ram tuis. ne quando dicant genteᷤᷤ.
Ubi est deus eoꝵ: Quam supplica¬
tionem pii principis certi a deo esse
susceptam hi qui aderant duces:
animantur adcedem. Q precipue
bacurius. uir fide. pietate. uirtute
Animi & corporis insignis. & qui
comes esse & socius theodosii mere¬
retur: ꝓximos quosq conto. telis
gladio sternit: agmina hostium
conserta & constipata perrumpit
iter per milia ruentium ad ip̃sũ
tyrannum ruptis agminibus &
aceruatim fusis stragibus agit.
Uix fortasse ab impiis credantur
quam deo fuderat. uentus ita uehi¬
mens exortuis est: ut tela hostium
in eos qui iecerant retorqueret.
Cum q magna ui ꝑsistente uento om̃e
retur: fracto aduersarroꝵ pnimo.
seu potiis dannitus ptilso. arbo¬

Expanded text:
ti quia in nomine Christi Filii tui ultionis justae, ut puto, praelia ista suscepi: si secus, in me vindica. Si vero cum caussa probabili, et in te confisus, huc veni, porrige dexteram tuis, Ne forte dicant Gentes, ubi est Deus eorum ? Quam supplicationem pii Principis, certi a Deo esse susceptam, hi qui aderant duces, animantur ad caedem: et praecipue Bacurius, vir fide, pietate, virtute et animi et corporis insignis, et qui comes esse et socius Theodosii mereretur, proximos quosque conto, telis, gladio passim sternit, agmina hostium conferta 306 et constipata perrumpit. Iter per millia ruentium ad ipsum Tyrannum, ruptis agminibus, et acervatim fusis stragibus, agit. Vix fortasse ab impiis  Al. infiquam Deo fuderat, ventus ita vehemens exortus est, ut tela hostium in eos qui jecerant, retorqueret. Cumque magna vi persistente vento, omne retur, fracto adversariorum animo, seu potius divinitus repulso, Arbo
Abbreviated transcription (Latin):
maxime publica tenchat opimo.
noudum ualido. libera de omib
indulgeret imꝑia. ꝑuere tam
non nulli sacerdotũ qui pacis
abeo qui post creatus ÷ legatione
suscepta. immunẽ esse ducem a
mortis scelere apud theodosium
contra eugenium qui in locum de
substitutus ÷ corripit: dĩ pͥmo
uoluntatem ꝑ ioħem monachũ¬
um ille qui pͥmo de maximo ei
uictoriam preclixerat incruentã
etiam hanc licet non absq pluri¬
ma utriusq sanguinis inunda¬
tione promittit. XXXII.
De Apparatu belli aduersus
eugeniũ heodosu. & de uicto¬
ria eius orationib magis
quã uirtute patrata.
bit᷑ preparatur ad bellum noN
tam armoꝵ telorumq quam
ieiunioꝵ ac orationum lubuddisꝰ
nec tam excubiarum uigiliis qͣm
obsecrationum ꝑnoctatione munit
Circũibat cum sacerdotib & popło
omĩa orationum loca. Ante mar¬
tyrum & apłoꝵ thecas iacebat cilicio
ꝑstratus. & auxilium sibi fida scoꝵ
int̾cessione poscebat. At pagani qͥ

Expanded text:
maxime publica tenebat opinio.maxime publica tenebat opinio.nondum valido, libera de omnibus indulgeret imperia. Fuere tamen nonnulli sacerdotum, qui pacis ab eo qui post creatus est legatione suscepta, immunem esse ducem a mortis scelere apud Theodosium contra Eugenium, qui in locum defuncti substitutus est, corripit, primo Dei voluntatem per Joannem monachTum ille qui primam de Maximo ei victoriam praedixerat incruentam, etiam hanc, licet non absque plurima utriusque sanguinis inundatione, promittit. CAPUT XXXIII. De apparatu belli adversus Eugenium Theodosii, et de victoria ejus orationibus magis, quam virtute peracta. Igitur praeparatur ad bellum non tam armorum telorumque, quam jejuniorum orationumque subsidiis: nec tam excubiarum vigiliis, quam obsecrationum pernoctatione munitus circumibat, cum sacerdotibus et populo omnia orationum loca, ante Martyrum et Apostolorum thecas jacebat cilicio prostratus, et auxilia sibi fida sanctorum intercessione poscebat. At Pagani, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ngypto ut mensura
¶tntis nili fluminis ad tẽplũ
strapis deferret᷑. uelut ad incre¬
menti aquarũ & inundationis
auctorem: subuerso eius simula¬
chro igniq consũpto. omĩs simul
negabant serapem in iuriȩ memo¬
rem aquas ultra & affluentiam
solitam largiturũ. S ut ostende¬
ret dt̃ non serapem qͥ multo erat
nilo posterior. sed se esse qui aqua
fluminis temporib suis iuberet
excrescere: t̾anta ex eo & deinceps
fuit inundatio. quanta fuisse pri
ȩtas nulla meminerat. & ideo
ulna ipsa id ÷ aquȩ mensura qͣn¬
in eccłiam cepit defermi. S ubi
hȩc gesta religioso principi nun¬
ciata sunt: excensis ad cȩlum
palmis cuen ingenti fertur exul¬
tatione dixisse. Gr̃as tibi ago¬
xp̃e. quod absq urbis illiue
magnȩ pernicie tam uetustus
error extinctus est .xxxi.
batur ardentib rem publicam ge¬
rens: causis etiam nunc latentib
laqueo uitam fimuit. Sed hoc
quidam dolo aucis sui arbogastiᷤ
factum consirmabant. id q. quã

Expanded text:
Aegypto, ut mensura ascendentis Nili fluminis ad templum Serapis deferretur, velut ad incrementi aquarum et inundationis auctorem, subverso ejus simulachro, ignique consumto, omnes simul negabant, Serapin injuriae memorem, aquas ultra ac affluentia solita largiturum. Sed ut ostenderet Deus non Serapin, qui multo erat Nilo posterior, sed se esse, qui aquas fluminis temporibus suis juberet excrescere, tanta ex eo et deinceps fuit inundatio, quantam fuisse prius aetas nulla meminerat. Et ideo ulna ipsa, id est, aquae mensura, quin Ecclesiam coepta deferri. Sed ubi haec gesta religioso Principi nuntiata sunt, extentis ad caelum palmis, cum ingenti fertur exultatione dixisse: Gratias tibi, Christe, quod absque urbis illius magnae pernicie tam vetustus  Al. vetus error extinctus est. CAPUT batur ardentibus, Rempublicam gerens, caussis etiam nunc latentibus laqueo vitam finivit. Sed hoc quidam dolo ducis sui Arbogasti factum confirmabant: idque quam
Abbreviated transcription (Latin):
Lseris indicasse. Ille de
tyrannũ ad cormenta delucit.
⁊ uo coniucto atq confesso. cecisq frau¬
dib reuelatis: pudor om̃s & dedecuᷤ
paganoꝵ ꝑuaserat domos. adulceriᷤ
matrib. incestis patrib. liberiꝰ spu¬
riis deprehensis. Quib diuulgatis.
& ꝓditis. raptim cum simulachris
am uͦ canopi quis enumeret. AXUI.¬
suꝑsticiosa flagitia. ubi pretexto
sacerdota lium sitterarũ. ita & enim
apƿellant antiquas egẏptioꝵ lit¬
teras. magice artis erat pene publi¬
ca scola: Q uem locum uelut. fontẽ
quendam atq originem demonũ
in tantum uenerabant᷑ pagaN i:
u̾t multo ibi maior celebritas qͣm
apud alexandriam haberetur.
Sedide. Ruus quo q monstrierione.
cuius modi origiiem tradant: ab¬
surdum non erit paucis exponere
F eruntali quanda chaldeos ignem

Expanded text:
leris indicasse. Ille de Tyrannum ad tormenta deducit. Quo convicto atque confesso, caecisque fraudibus revelatis, pudor omnis et dedecus Paganorum pervaserat domos, adulteris matribus, incestis patribus, liberis spuriis deprehensis. Quibus divulgatis et proditis, raptim cum simulachris Jam vero Canopi quis enumeret superstitiosa flagitia? ubi praetextu sacerdotalium litterarum ita etenim appellant antiquas Aegyptiorum litteras magicae artis erat pene publica schola. Quem locum velut fontem quendam atque originem daemonum intantum venerabantur Pagani, ut multo ibi major celebritas, quam apud Alexandriam haberetur. Sed de hujus quoque monstri errore, cujusmodi originem tradant, absurdum non erit paucis exponere. Ferunt aliquando Chaldaeos Ignem
Abbreviated transcription (Latin):
oddȩ plurimis in locis orͦ¬
te satis magnificeq constructe
pestare multo poscentib. s freqͤntiꝰ
ultro offerre. Idoloꝵ cultus qͥ con¬
stantini institutione & deinceps
negligi & destrui ceptus fuerat.
eodem imꝑante collapsus est. Pro
quib intantum deo carus. fuit.
ut speciale ei munus contulerit
diuina ꝓuidentia. Etenim iN
thebaide partib monachũ quen¬
dam ioħem nomine sp̃u ꝓphe¬
tico repleuit: cuius monitis atq
responsis pacem retinere an bel¬
lum gerere esset melius sciscita¬
De apollinari & heresi eius.
Nterea apud laodiciam syriȩ ante
iclem tempus apollinaris ep̃s. uir
sane in cȩteris instructus. sed dum
contentionis uicio nimius agitur.
& aduersum ome qͦd quisqͥs dixerat
ire obuius delectatur: iactatione
ingenii male fortis. heresim ex
contentione generauit: asserens
solum corpus non etiã animam
a dño in dispmnlationẽ suceptũ

Expanded text:
e plurimis locis ornatae satis magnificeque constructae: praestare multa poscentibus, sed frequentius ultro offerre. Idolorum cultus, qui Constantini institutione et deinceps negligi et destrui coeptus fuerat, eodem imperante collapsus est. Pro quibus in tantum Deo charus fuit, ut speciale ei munus contulerit divina providentia. Et enim in Thebaidos partibus monachum quendam Joannem nomine, spiritu prophetico replevit, cujus monitis atque responsis pacem retinere, an bellum gerere, esset melius, sciscitaDe Apollinare, et haeresi ejus. 290 Interea apud Laodiciam Syriae ante idem tempus Apollinaris Episcopus, vir sane in caeteris instructus, sed dum contentionis vitio nimius agitur, et adversum omne quod quisque dixerat, ire obvius delectatur, jactatione ingenii malefortis haeresim ex contentione generavit, asserens solum corpus, non etiam animam a Domino in Dispensatione susceptum.
Abbreviated transcription (Latin):
Alii iouem putant. Quius capitimo.¬
dius suꝑꝑonit᷑: uel quia mensura
modoq cuncta indicet moderari
uel uitam mortalib frugum lar
& fecunditate pascat᷑. Quidam
in honorem nr̃i ioseph formatum
ꝑhibent simulachrũ. ob dimensi¬
onem frumenti: qua famis tẽpore
subuenit egyptiis. Alii reꝑtum
in historiis grecoꝵ ueterib feruis
apin quendam patrẽfamilias seu
regem in egypto memphis positũ
cum famis tempore frumenta
apud alexandriam defecissent:
ex ꝓprio affatim ciuib alimenta
prebuisse. Quo defuncto: in hono¬
rem eius instituerunt apud mẽph
templũ. in quo bos quasi indiciũ
optimi agricolȩ nutrit᷑: habens
quȩdam coloris insignia. qͥ ex
nomine eius apis appellatur.
Soron uͦ idest sepulchrũ in quo
corpui eiis inerat alexandriam de.¬
duxerint. Et soron apis primo ex
compositione serapin. post uero ꝑ
corruptionẽ serapm nominarune.

Expanded text:
Alii Jovem putant: cujus capiti moAlii Jovem putant: cujus capiti modius superpositus, vel quia cum mensura modoque cuncta indicet moderari, vel vitam mortalibus frugum larget foecunditate pascatur. Quidam in honorem nostri Joseph formatum perhibent simulachrum, 297 ob dimensionem frumenti, qua famis tempore subvenit Aegyptiis. Alii repertum in historiis Graecorum veteribus ferunt, Apin quemdam patremfamilias seu regem in Aegypto Memphis positum, cum famis tempore frumenta apud Alexandriam defecissent, ex proprio affatim civibus alimenta praebuisse. Quo defuncto, in honorem ejus instituerint apud Memphis templum, in quo bos quasi indicium optimi agricolae nutritur, habens quaedam coloris insignia, qui ex nomine ejus Apis appelletur: σορὸν vero, id est, sepulchrum, in quo corpus ejus inerat Alexandriam deduxerint, et Soron Apis primo ex compositione Sorapin, post vero per corruptionem Serapin nominarint.
Abbreviated transcription (Latin):
rescripto recitato. pa
gentilib fuerat disꝑsa: quod si
humana manus simulachrũ illud
contigisset. terra dehiscens ilico
solueret᷑ in chaos. cęlumq repen¬
te rueret in preceps. Quȩ reg
paululũ stuporem quendam
popło dabat. Cum ecce unus ex
insurgens omĩ nisu maxillȩ uete¬
ratoris illidit. Clamor attollit᷑
utrorumq popłoꝵ: neq tamen
aut cȩlum ruit. aut terra dehis¬
cit. Inde iterum atq iterum re¬
petens. putris ligni fumosum
genium cedit. Quodq deiectum.
igne adhibito tam facile quam
lignũ aridum conflagrauit.
At hoc renulstim ceruicib & de¬
pressum modiosimilẽ trahit᷑
caput. Tum pedes. aliaq membra
cesa securib ot rapta funibus
distrahunt᷑ ⁊ ac ꝑ singła loca
membratim in conspecͥtu cultrices
Alexandine senex netusus exarit᷑.
Ad ultimũ ecuncus. q suꝑfuerat.
in amphi o condmatur.
Uane qi siptitionis & erroris an
serapi hic finis fuit. De cutꝰ
ugine. diuersa fert᷑ opinio paganoꝵ

Expanded text:
Rescripto recitato, parGentilibus fuerat dispersa, quod si humana manus simulachrum illud contigisset, terra dehiscens illico solveretur in chaos, caelumque repente rueret in praeceps. Quae res paululum stuporem quendam populis dabat. Cum ecce  Al. esinsurgens omni nisu, maxillae veteratoris inlidit. Clamor attollitur utrorumque populorum: neque tamen aut caelum ruit, aut terra desedit. Inde iterum atque iterum 296 repetens, putris ligni fumosum genium caedit: quo dejecto, igni adhibito tam facile, quam lignum aridum conflagravit. Post hoc revulsum cervicibus, et depresso modio, trahitur caput: tunc pedes, aliaque membra caesa securibus et rapta funibus distrahuntur, ac per singula loca membratim in conspectu cultricis Alexandriae senex veternosus exuritur. Ad ultimum truncus, qui superfuerat, in amphitheatro concrematur: vanaeque superstitionis et erroris antiqui Serapis hic finis fuit. De cujus origine diversa fertur opinio Paganorum.
Abbreviated transcription (Latin):
libitdinis mnortimentũ disseruis¬
A numen impurum ⁊ artequadã
neolis obluctis repente lumina
Extinquebant᷑ uniutersa. Tunc descen¬
lens obstupefacte  consternate
muliertule adulterii fucpfanis
cõmentationibe inftrobat heo eũ

Expanded text:
libidinis incitamentum disseruisset numen impurum, arte quadam linteolis obductis repente lumina extinguebantur universa. Tum descendens obstupefactae et consternatae mulierculae adulterii fucum prophanis commentationibus inferebat. Haec cum
Abbreviated transcription (Latin):
inssergero: uit ab omĩb:id a de rant
aodlaciam tribuente. furoremde¬
monis qui in illis prius debachacus
fuerat effugatum.  subu
De ditu templi Serapis & subuer¬
sioNe eus
erapis apud alexandriam templũ
Iauditum quidem omib puto:
plerisq uͦ etiam notum. Locus est
non natura s manu & constructio
ne ꝑcentum aut eo amplius graduᷤᷤ
in sublime suspensus. quadratis &
ingentib spaciis. omĩ ex parte dis¬
tentus. Cuncta uͦ quo ad summũ
pauimentoꝵ euadatur: oꝑe forniceo
constructa. Quȩ ĩmissis desuper
luminarib & occultis aditib inui¬
cem in semet distinctis: usum di.¬
uersis ministeriis & clandestinus
officiis exhibebant. Iam uͦ in suꝑi¬
orib extrema totius ambituᷤ spa¬
cia occupant exhedre & pastoforia

Expanded text:
immergere: ut ab omnibus qui aderant audaciam tribuente, furorem daemonis qui in illis prius debacchatus fuerat, effugatum. CAPUT XXIII. De situ templi Serapis, et subversione ejus. Serapis apud Alexandriam templum auditum quidem omnibus puto, plerisque vero etiam notum. Locus est non natura, sed manu et constructione per centum, aut eo amplius gradus, in sublime suspensus, quadratis et ingentibus spatiis omni ex parte distentus: cuncta vero, quo ad summum pavimentorum evadatur, opere 294 forniceo constructa, quae immensis desuper luminaribus, et occultis adytibus invicem in semet distinctis, usum diversis ministeriis et clandestinis officiis exhibebant. Jam vero in superioribus extrema totius ambitus spatia occupant exedrae et pastophoria
Abbreviated transcription (Latin):
ci e seditionib ut solebant.
¶anu ferroq decercars nitim¬
tur. Crebros conflictus agere in
plateis. belloq aꝑto uterq popłs
int̾ se coire. At nr̃i numero &
potentia multo plures. sed modestia
religionis minus feroces eratt.
Ex quo frequenter nr̃oꝵ plurimis
uulneratis. aliquantis interfectis:
ad templũ quasi ad arcem qͣndã
fugiebant. Quo non nullos ex xp̃i¬
censis aris immolare cogebant.
Renitentes uͦ: nouis & ex quisitis suꝑ¬
pliciis excruciatos necabant. alioᷤᷤ
patibulis affligentes. alios confra¬
ctis crurib in speluncas p̃cipitan¬
tes. quas obsacrificioꝵ sanguinẽ
cęterasq impuritates delubri reci¬
piendas. uetustas curiosa con¬
struxerat. Uerum hȩc ꝑ dieᷤ singłoᷤ
pͥmo cum meta. demae cũ fidicia
& desꝑatione gererg s atq intra te¬
plum cłatsi raptu & preda uiuere.
Ad postrimũ  sates in sangui¬

Expanded text:
 et seditionibus, ut solebant, sed manu ferroque decertare nituntur. Crebros conflictus agere in plateis, belloque aperto uterque populus inter se coire. At nostri numero et potentia multo plures, sed modestia religionis minus feroces erant. Ex quo frequenter nostrorum plurimis vulneratis, aliquantis etiam interfectis, ad templum quasi ad arcem quandam refugiebant. Quo nonnullos ex Christicensis aris immolare cogebant: renitentes novis et exquisitis suppliciis excruciatos necabant, alios patibulis affigentes, alios confractis cruribus in speluncas praecipitantes, quas ob sacrificiorum sanguinem, caeterasque impuritates delubri recipiendas, vetustas curiosa construxerat. Verum haec per dies singulos primo cum metu, deinde cum fiducia et desperatione gerere, atque intra templum clausi rapto et praeda vivere. Ad postremum grassantes in sangui
Abbreviated transcription (Latin):
nimi rori. Obhoc cum a sacer¬
dotib italiȩ argueretur. agnouit
delictom: culpamq cum lacrimiᷤᷤ
ꝓfessus: publicam penitentiam in
conspectu cotius eccłiȩ ex egit. Et
in hoc sibi tempus ascriptum absq
regali fastigio patienter impleuit.
I uib omĩb illud quoq mirabiliter
adiecit. Lege sanxit in posterum.
ut sententię principũ suꝑ animad¬
uersione ꝓlate in diem tricesimũ
ab executorib differrent᷑ : qͦ locus
miscđiȩ uel si retulisset peniten¬
XIX
regressus. ibiq ut ab exordio prin¬
cipatus sui sũma cura sũmoq stu¬
dio pulsis hereticis eccł̃ias catholiciᷤᷤ
tradere. idq ea moderatione agere¬
cepit: ut ultione contẽpta tantã
catholicis de eccłiarũ restitutione.
consuleret. Quo fides absq predica¬
tionis impeclimento ꝓficeret Com¬
muniopem se prebero erga sacerdlo¬
tes der fide. relimonẽ. cͦ micis¬
centia. cinctis p n n¬

Expanded text:
rori. Ob hoc cum a sacerdotibus Italiae argueretur, agnovit delictum, culpamque cum lachrymis professus, publicam poenitentiam in conspectu totius Ecclesiae exegit: et in hoc sibi tempus adscriptum, absque regali fastigio patienter implevit. Quibus omnibus istud quoque mirabiliter adjecit: Lege sanxit in posterum, 289 ut sententiae Principum super animadversione prolatae in diem tricesimum ab executoribus differentur: quo locus misericordiae, vel si res tulisset poenitenXIX.Orientem regressus, ibique, ut ab exordio principatus sui, summa cura summoque studio pulsis haereticis, Ecclesias catholicis tradere: idque ea moderatione agere, ut ultione contemta, tantum catholicis de Ecclesiarum restitutione consuleret, quo fides recta absque praedicationis impedimento proficeret: communem se praebere erga sacerdotes Dei: fide, religione, et munificentia cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
ffuit tamen cheodosuis propter
regni fidem bonitatisq ac bene¬
ficioꝵ gratiani memor: & in uindigta
totis uirib orientis insurgens. ultũ
catholicam quam ipsa uiolauerat. &¬
regnum tyrannide ipsa depulsa resti¬
tuit: atq ipse postea quam romam
illustri triumpho inuectus est. ad
propria rursum redx UIIT¬
remeauit
idem tempus. subrectione.
crudĩ demonis tarpis macula
gxora gurtim exmilitarib uir
impctr st iset popłi furentis ex¬
tinctas hepntim net i atroclo¬

Expanded text:
fuit tamen Theodosius propter regni fidem, bonitatisque ac beneficiorum Gratiani memor, et in vindictam, totis viribus Orientis insurgens, ultus catholicam, quam ipsa violaverat, et regnum tyrannide depulsa, restituit. Atque ipse posteaquam Romam illustri triumpho invectus est, ad propria rursus reremeavitidem tempus subreptione quadam daemonis, turpis macula exorta, quidam ex militaribus vir impetu fuisset populi furentis extinctus, repentini nuntii atroc
Abbreviated transcription (Latin):
deinde tremefactꝰ. flebat a marissime
& accedentis ad se senis genib ꝓuol¬
uitur. gemitib & uulatib quibus
poterat satisfaciens. & uberrimis
lacrimarũ suarũ fontib it̾m bapti¬
zatur: occultans solam dexterã suã.
cens. simulq genib eiꝰ ꝓuolut atq
ipsam dexteram excuius cedis con¬
scientia torquebatur. tanquã iam
ꝑ penicentiam purgatã deosculans.
ad ȩccłam reuocat. & indesinenter
ꝓ eo orationes ꝓfundens. & cũ ipso
parit̃ ducens çrebra ieiunia: indul¬
gentiam a dõ quã ei pollicitꝰ fuerat
expecebat. S & uariis sermonum
consolationib uelut quibusdam p̃¬
cantationib efferum & ext̾ritum
eiꝰ animum mitigabat. Nec prius
abstitit : quã eũ in om̃ib em̃datũ
etiam ȩccłȩ p̃ficeret. p̃bens ꝑ hoc
magna exempla uerȩ pęnitentiae.
& docum̃tum ingens nouȩ regene¬
rationis. atq insignia quȩdam &
trophea inuisibilis in eo resurrecti¬
onis ostendens. Hec a clem̃te dicta

Expanded text:
deinde tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. cens, simulque genibus ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo, quam ei pollicitus fuerat, expetebat. Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefecerit, praebens per hoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis, atque insignia quaedam et tropaea visibilis in eo resurrectionis ostendens. Hic autem a
Abbreviated transcription (Latin):
Herodem inqͥt porro amarior indies
morbus urgebat: supplicia cõmis¬
si dudũsceleris expetens. Lento
nanq gni extrinsecꝰ in suꝑficie¬
corpors urebat᷑: intrinsecus uero.
uastũ condebat᷑ incendiũ. Nuiditas
inex lebilis semꝑ inerat cibi. Nec
cam̃ satiari unquã rapidis incitata
fauib ualebat ingluuies. Incestina.
intrinsecꝰ ulcerib obsepta. Dolorib¬

Expanded text:
Herodem porro amarior in dies morbus urgebat supplicia commissi. dudum sceleris expetens. Lento namque igne extrinsecus in superficie urebatur, intrinsecus vero vastum condebatur incendium. Aviditas inexplebilis semper inerat cibi, nec tamen saciari umquam rabidis incitata faucibus valebat ingluvies. Intestina intrinsecus ulceribus obsepta.
Abbreviated transcription (Latin):
nato in bechleem udę
de orientis partib aduentantes
qͥdam uiri ex magorum gente.
ꝑcunctant᷑ ab herode ubinam eẽt
rex qͥ nuꝑ natus ÷ iudeoꝵ: affir¬
mantes uidisse se stellam eius in
oriente. quȩ sibi etiã dux itineru
extitisset. Causam uͦ tantę ꝓꝑatio¬
nis adorandi ac uenerandi nuꝑ
ubinam xp̃m nasci sꝑarent. Ut. uͦ
ex micheȩ. oraculis locus natiuita
eros. ñ solũ apud bethleem: s & in
om̃ib eiꝰ finib a bimis & infra.
scđ̾m tempꝰ qđ explorauerat a magis
interimi iubet. si qͦ modo etiã iħm
cũ equeuis posset extinguere. S:
p̃uenit regis insidias puer abductꝰ
in egypcũ: parentib de dolo regis
angło p̾nunciante cõmonitis:

Expanded text:
nato in Bethlehem Judae, de Orientis partibus adventantes quidam viri ex Magorum gente, percontantur ab Herode ubinam esset rex qui nuper natus est Judaeorum: affirmantes vidisse se stellam ejus in Oriente, quae sibi etiam dux itineris exstitisset; causam vero tantae properationis adorandi ac venerandi nupeubinam Christum nasci sperarent. Ubi vero ex Michaeae oraculis locus nativitateros, non solum apud Bethlehem, sed et in omnibus ejus finibus a bimatu et infra, secundum tempus quod exploraverat a interimi jubet ; si quomodo etiam Jesum cum aequaevis posset exstinguere. Sed praevenit regis insidias puer abductus in Aegyptum, parentibus de dolo regis angelo praenuntiante commonitis.
Abbreviated transcription (Latin):
cum Audisset iur moderatis simꝰ:
redire officiũ. & conuerti uehi¬
culum ad palatium iubet. Et
ingressus ait. Imꝑator si iubea
mortem subire paratiis sum: opꝰ
uͦ quod p̃cipis implere non possũ.
Cumq edocuisset cuncta de mu¬
liere: repressit. imꝑatoris insa¬
purior auri metallo refulgebat.
Non enim in uerbis unius cuiusq
fides. s in exiliis & carceribus
ꝓbabat᷑: quia non honori erat
catholicũ esse s penȩ. precipue
apud alexandriã : ubi ne. sepe¬
liendis quidem corporib mor¬
tuorum libera facultas fide.¬
libus erat :¬

Expanded text:
cum audisset vir moderatissimus, cum audisset vir moderatissimus, redire Officium et converti vehiculum ad palatium jubet. Et ingressus ait, Imperator, subire mortem si jubeas paratus sum. Opus vero quod praecipis, implere non possumus. Cumque edocuisset cuncta de muliere, repressit Imperatoris insapurior auri metallo refulgebat. Non enim in verbis uniuscujusque fides, sed in exiliis et carceribus probabatur: quia non honori erat catholicum esse, sed poenae: praecipue apud Alexandriam, ubi ne sepeliendis quidem corporibus mortuorum libera facultas fidelibus erat
Abbreviated transcription (Latin):
cessurus. facit hoc ipsum ciuib ꝑ
occulta indicia clarescere: qͦ scilicet
in loco. Mane ꝓcessurus. t̾rorem
solito maioremꝰ ꝑ officium mouet:
agit q om̃ia qͦ quãminuni uel si
fie̾ri posset nulli ꝑiclitarent᷑. Uidet
tamen frequentiorem solito po¬
płm tendere ad locũ: currere pre¬
nterea tudet quandã muliercura
ita festinam & ꝓperanide tomo
sua prũpere: ut̃ nec claucder s optiai¬
nec oꝑiri ut mulierũ habitur
decet diligentius potuisset: infan¬
tem qͦq paruulĩ secũ trahentem.
cur su q rapido irrupto etiã officu
agmine festinancẽ. Tum ille ult̾
non ferens: apprehendite inqͥt
mulierẽ. & huc deducite. Cumq
campũ ait qͦ catholicoꝵ populus
conuenit. Et non inqt aulistia
quia prefectus illue ꝓgit t om
iuc̃iciat quos inuenerex Au¬
diui inqͥt: & ideo fermis ut ibi
inueniar: Et quo inqͥs paruulũ
istum trahis: Ut & ipsedit mar¬
tyrium consequi mereat᷑. Quȩ

Expanded text:
cessurus, facit hoc ipsum civibus per cessurus, facit hoc ipsum civibus per occulta indicia clarescere, quo scilicetin loco Mane processurus, terrorem solito majorem per Officium movet, agitque omnia, quo quam minimi, vel si fieri posset, nulli periclitarentur. Videt tamen frequentiorem solito populum tendere ad locum, currere praeInterea videt quandam mulierculam ita festinam et properam domo sua prorumpere, ut nec clauderet ostiumnec operire se, ut mulierum habitum decet, diligentius potuisset, infantem quoque parvulum secum trahentem, cursuque rapido, irrupto etiam Officii agmine, festinantem. Tum ille ultra non ferens: Apprehendite, inquit, mulierem, et huc deducite Cumque campum, ait, quo catholicorum populus convenit. Et non, 275 inquit, audisti, quia Praefectus illuc pergit, ut omnes interficiat quos invenerit? Audivi, inquit, et ideo festino, ut ibi inveniar. Et quo, inquit, parvulum istum trahis? Ut et ipse, ait, martyrium consequi mereatur. Quae