comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗde mãdatis agi inciperet atq idei cõtinuato nocte et die
itinere atq õĩb copiis mutistis ad celeritate iumentus ad
Pompriu dfendit ut adesse Cȩsarez nũciaret. Pompeuis
emt eo tpre ĩ tinoauia iterq ex macedõia ĩ hiberna apollo¬
nia dñachiũꝙ hebat. Sed re noua ꝑturbatus maiorabuns
itinerib apollonia petere cepit ne cȩsai are manitimȩ
cuntutos occuparet. At ille expositis militib eodendi
oricu ꝓficiscit᷑. Iuo cu uenisset .I. Torquatus ꝗ uissu Pon¬
peis oipido perat p̃sidiũq ibi pertinoꝵ habebat conatus
portis clausis oppidu defendere cu grecos mure astẽdere
atꝙp ar mnacapere uiberet. Illi aũt se cõtra imperiuy płi
romã pugnaturos negirẽt. oppidani aũt et iudusponite
Caesaro rtipene s naretur desperatis oĩb auxilis portas¬

Expanded text:
quam de mandatis agi inciperetur, atque ideo continuato nocte ac die quam de mandatis agi inciperetur, atque ideo continuato nocte ac die itinere atque omnibus oppidis mutatis ad celeritatem iumentis ad Pompeium contendit, ut adesse Caesarem nuntiaret. Pompeius erat eo tempore in Candavia iterque ex Macedonia in hiberna Apolloniam Dyrrachiumque habebat. sed re nova perturbatus maioribus itineribus Apolloniam petere coepit, ne Caesar orae maritimae civitates occuparet. at ille expositis militibus eodem die Oricum proficiscitur. quo cum venisset, L. Torquatus, qui iussu Pompei oppido praeerat praesidiumque ibi Parthinorum habebat, conatus portis clausis oppidum defendere, cum Graecos murum ascendere atque arma capere iuberet, illi autem se contra imperium populi Romani pugnaturos negarent, oppidani autem etiam sua sponte Caesarem recipere conarentur, desperatis omnibus auxiliis portas
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc unu esse tp̃us de pace agẽdi du sibi uterꝙ cõfideret et pares
ambo uiderẽtur. Si uo alteri paululu modo tribusset fortũs
ño esse usuꝵ cõdituõib pacis eu ꝗ superior uideret᷑. neꝙ fore
xqua parte cõtentu ꝗ se oĩa habituꝵ cõfideret. Cõortiones
pacis qm̃ antea cõuenire nõ potiussent rome ab senatu et
a ppło peti debere. Interea et rei .p. et ipsis placere oporter
si uterq ĩ cõditiõe stati uirasset se triduo ꝓxĩo exercitum
dimissuꝵ : depositisq armis auxiliisq quib nũc cõsiderent
necessario populi senatusq iudicio tõre utrũq cõtentum.
Dec quo facilius pomprio ꝓbari possent oẽs suas terrest
urbiũq copias dimissuꝵ. Bibulus his expositis corarȩ nõ
minus necessariu ẽẽ existimauit de repẽtĩo aduẽtu cęsaris
Pompeiu fieri certiore uti ad id cõsiliu capere posset ante

Expanded text:
hoc unum esse tempus de pace agendi, dum sibi uterque confideret et pares hoc unum esse tempus de pace agendi, dum sibi uterque confideret et pares ambo viderentur; si vero alteri paulum modo tribuisset fortuna, non esse usurum condicionibus pacis eum, qui superior videretur, neque fore aequa parte contentum, qui se omnia habiturum confideret. condiciones pacis quoniam antea convenire non potuissent, Romae ab senatu et a populo peti debere. interesse id rei publicae et ipsis placere oportere, si uterque in contione statim iuravisset se triduo proximo exercitum dimissurum. depositis armis auxiliisque, quibus nunc confiderent, necessario populi senatusque iudicio fore utrumque contentum. haec quo facilius Pompeio probari possent, omnes suas terrestris urbiumque copias dimissurum. Vibullius expositus Corcyrae non minus necessarium esse existimavit de repentino adventu Caesaris Pompeium fieri certiorem, uti ad id consilium capere posset, ante
Abbreviated transcription (Latin):
perata oppugnatiõe oppidi dirachiu sese ad lompeiu recepit
emonstrauimus .L. Bibulu Rutu Pompeu p̃fertu bil
potestate ꝑueisse Caesaris atq ab eo esse dimissu semel
ad corsiniu iteru ĩ hispania. hũc ꝓ sus benesicus cit¬
sar idoneu iudicauerat que cu madatis ad un. Pompeus
muteret eundẽq apiu un. łompeui autoritate habere
intelligebit. Erat iute hȩc sum̃a mãdatoꝵ. dibere ulruq
pertinacie fine facere et ab armis discedere. neq amplius
fortũm periclitari: satis esse magna utrĩq incominoda
iccepta  quȩ ꝓ disciplina et p̃ceptis habere posset u
reliquos casus timerẽt. illu  italia expulsu amusa ficilia
et sardinia duabq h. spaniis et cohortib italia atꝙ hispa¬
et detrimẽto afraniani exercitusq tanto. militu deditiot
fortũa posset ia ipsi incommodis siui satis essent documẽto

Expanded text:
perata oppugnatione oppidi Dyrrachium sese ad Pompeium recepit. perata oppugnatione oppidi Dyrrachium sese ad Pompeium recepit. Demonstravimus L. Vibullium Rufum, Pompei praefectum, bis in potestatem pervenisse Caesaris atque ab eo esse dimissum, semel ad Corfinium, iterum in Hispania. hunc pro suis beneficiis Caesar idoneum iudicaverat, quem cum mandatis ad Cn. Pompeium mitteret, eundemque apud Cn. Pompeium auctoritatem habere intellegebat. erat autem haec summa mandatorum: debere utrumque pertinaciae finem facere et ab armis discedere neque amplius fortunam periclitari. satis esse magna utrimque incommoda accepta, quae pro disciplina et praeceptis habere possent, ut reliquos casus timerent: illum Italia expulsum amissa Sicilia et Sardinia duabusque Hispaniis et cohortibus in; Italia atque Hispaet detrimento Africani exercitus et Antoni militumque deditione fortuna posset, iam ipsi incommodis suis satis essent documento.
Abbreviated transcription (Latin):
Mui castris oppidu circũdedit atq uno tempore obsidiõe aet oppugna¬
tõib eos p̃mere cepit. Illi oĩa ꝑpeti pirati maxĩe a re frumẽ¬
taria laborabãt. Qui remissis ad Cesare nũcĩis auxiliu ab eo pete¬
bãt. reliqua ut poterãt ꝑ se nncõmoda substinebãt. et lõgo interpo¬
sito spatio cu diuturnitas oppugnatiõis negligẽtiores octauianos et¬
fecuset nacti occasiõe meridiani temporis discessu eoꝵ pueris
mulieribq ĩ muro dispositis ne ꝗd quotidianȩ cõsuetudinis deside¬
ret ipsi mĩu facta cu his quos nuꝑ mũimissos liberauer̃at ̃ ꝓxĩa
Octaui castra irrumpũt. his expugnatis code impetũ altera sunt
adorti inde tertia et quarta et deiceps reliqua: õibq cos castris
ex puler et magno nũo interfecto reliqs atq ipsus octauius inaues
cõ sũgere coegerũt hic fuit oppugnationis exitus aqg nie ins
appropinquabat et tantis detrimẽtis receptis octauius des¬

Expanded text:
no tempore obsidione et oppugnationibus eos premere coepit. illi omnia perpeti parati maxime a re frumentaria laborabant. cui re missis ad Caesarem legatis auxilium ab eo petebant; reliqua, ut poterant, incommoda per se sustinebant. et longo interposito spatio cum diuturnitas oppugnationis neglegentiores Octavianos effecisset, nacti occasionem meridiani temporis discessu eorum pueris mulieribusque in muro dispositis, nequid cotidianae consuetudinis desideraretur, ipsi manu facta cum iis quos nuper maxime liberaverant, in proxima Octavi castra inruperunt. his expugnatis eodem impetu altera sunt adorti, inde tertia et quarta et deinceps reliqua, omnibusque eos castris expulerunt et magno numero interfecto reliquos atque ipsum Octavium in naves confugere coegerunt. hic fuit oppugnationis exitus. iamque adpropinquabat, et tantis detrimentis acceptis Octavius des
Abbreviated transcription (Latin):
et Anniu Scapula maxime dignitatis et gratie ꝓiũtiale homine
sibiq ta familiare ꝗͣ laterense et Raciliu ĩ eade fiusse cõuiratiõe.
Nec diu moratur dolore suu quin eos interfici iubeat. Minuciu liber¬
tis tradidit excruciandu. Ite Calphurniu Saliuanu qui profĩtetur
u coniuratoꝵq numeꝵ auget uere ut quida existiman
ut ño nulli querũtur coactus iisede cruciatibus affecit .L
phurnio paciscit᷑ et cu .e. Sestio L. qui si maxime nocentes sunt
multati tamen pexiculu uitȩ dolorq uulneꝵ pecunie remissur
crudelitate cu auaritia certasse significabat. Aliquot post diebus
litteras a cȩsare missas accepit. Quib cognoscit Pompeiu ĩ acie uictu
amissis copiis fugisse. Quare cognita mixta dolori uoluptate capie¬
bat uictoriȩ. Nunciue letitia exprimebat confectu bellu. licen¬
tia tempoꝵ inter cludebat. Sic erat dubius animus utru nihil timeret

Expanded text:
ratiae provincialem hominem sibique tam familiarem quam Laterensem et Racilium, in eadem fuisse coniuratione, nec diu moratur dolorem suum quin eos interfici iubeat. Minucium libertis tradit excruciandum, item Calpurnium Salvianum, qui profitetur indicium coniuratorumque numerum auget, vere, ut quidam existimant, ut non nulli queruntur, coactus. Isdem cruciatibus adfectus L.purnio paciscitur et cum Q. Sestio L. Qui si maxime nocentes sunt multati, tamen periculum vitae dolorque vulnerum pecuniae remissus crudelitatem cum avaritia certasse significabat. § 56 Aliquot post diebus litteras a Caesare missas accipit, quibus cognoscit Pompeium in acie victum amissis copiis fugisse. Qua re cognita mixtam dolore voluptatem capiebat: victoriae nuntius laetitiam exprimebat, confectum bellum licentiam temporum intercludebat. Sic erat dubius animus utrum nihil timere
Abbreviated transcription (Latin):
Neq se quicꝗͣ proficere iuderent rumoresq existerent magna Cesiri
presidu terrestri iti nere syria ciliciaq adduci ꝙ nondu auditu cesarieri
comineitu qui mari nostris supportabatur inte rcapere staboen taqu
conpuditis: uurs locis idoneis ad canopus in statione dispositieo nauib¬
enhabantur nostris cõmeatiu ergdo  Quod ubi Cesari nunciatu est

Expanded text:
agna Caesari praesidia terrestri itinere ex Syria Ciliciaque adduci, quod nondum auditum Caesari erat, commeatum, qui mari nostris supportabatur, intercipere statuerunt. Itaque expeditis navigiis locis idoneis ad Canopum in statione dispositis navibabantur nostris commeatuque. Quod ubi Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
ub habebat. et post hora .xͫ. diei res agebatur. Nox aute
cura iudebat᷑ maiore fiducia illis qui locoꝵ notitia cõfidebant sibi
etia hortandi suos auxiliu defuturu ꝙ nulla satis esset idonea
rtatio ꝙ neq uirtute posset notare neq inertia. Suibui
causis naues quas potuit cȩsar ad terra detrahit : que ĩ locu illos
successuros nõ existimabat. Erat una nauis rhodia ĩ dextro cesaris
cornu longe ab reliꝗs collata. Hanc conspicati hostes nõ tenuer̃ sese
magnoq impetu quatuor ad ea constrate naues et complures a per¬
te contendere. Ciu coactus est Cȩsar ferre subsidiu ne turpe
i conspectu hostiu cõtumelia acciperet. qui si qua grauis illis ate¬

Expanded text:
vibus habebat et post horam X. diei res agebatur, nox autem vibus habebat et post horam X. diei res agebatur, nox autem allatura videbatur maiorem fiduciam illis, qui locorum notitia confidebant; sibi etiam hortandi suos auxilium defuturum, quod nulla satis idonea esset hortatio que neque virtutem posset notare neque inertiam. Quibus de causis navis quas potuit Caesar ad terram detrahit, quem in locum illos successuros non existimabat. § 11 Erat una navis Rhodia in dextro Caesaris cornu longe ab reliquis collocata. Hanc conspicati hostes non tenuerunt sese, magnoque impetu IIII ad eam constratae naves et complures apertae contenderunt. Cui coactus est Caesar ferre subsidium, ne turpem in conspectu hostium contumeliam acciperet, quamquam, si quid gravius illis a
Abbreviated transcription (Latin):
regia omni illa regione ad tendendas antoras. Hi cu diu
rent᷑ atq aquȩ inopia premerẽt᷑/ naiuigio actuario Cęsare faci¬
unt certiore. Cȩsar ut per se caperet consiliu quid faciẽdu uide¬
tur. naue cõscendit atq omne classe se sequi iussit null
nudare nolebat. Cũq ad eu locu accessissent qui appellabat
monẽsus aquandiq causa remiges in terra exposussent non
nulli ex eo numero cu lõgius a nauib predatu processissent ab
equitibus hostiu sunt excepti. Ex his cognouere cesare i
classe uenisse nec ullos milites ĩ nauib habere. Qua re comperta
magna sibi facultate fortuna obtulisse bene gerendȩ rei credider̃.
Itaq naues omnes quas paratas habuerant ad nauigandu propu¬
gnatoribus instruxerũt: Cȩsariq redeũti cu classe occurrere . Qui
duabus de causis eo die dimicare nolebat: ꝙ et nullos milites ĩ na¬

Expanded text:
egregia omni illa regione ad tenendas ancoras. Hi cum diu egregia omni illa regione ad tenendas ancoras. Hi cum diu retinerentur atque aquae inopia premerentur, navigio actuario Caesarem faciunt certiorem. § 10 Caesar, ut per se consilium caperet quid faciendum videretur, navem conscendit atque omnem classem se sequi iussit nullinudare nolebat. Cumque ad eum locum accessissent, qui appellatur Chersonensus,o aquandique causa remiges in terram exposuissent, non nulli ex eo numero, cum longius a navibus praedatum processissent, ab equitibus hostium sunt excepti. Ex his cognoverunt Caesarem ipsum in classe venisse nec ullos milites in navibus habere. Qua re comperta magnam sibi facultatem fortunam obtulisse bene gerendae rei crediderunt. Itaque navis omnis quas paratas habuerant ad navigandum propugnatoribus instruxerunt Caesarique redeunti cum classe occurrerunt. Qui duabus de causis eo die dimicare nolebat, quod et nullos milites in na
Abbreviated transcription (Latin):
tate ascensu ĩ naues habere preserti ex scaphis. Sũma esse contra
roinde eius consilii obliuiscerent᷑. Omni ratiõe esse iuncẽdu cogita-¬
rent. Hac orõne apud suos habita atq oiu mentibus excitatis dat
centurionibus ut reliquis operibus intermissis ad fodiendos puteoe
animu conferant/ neue qua parte nocturni temporis intemittat
uo suscepto negocio atq oĩu aĩs ad labore incitatis magna una nocte
uis aquę dulcis inuẽta est. Ita operosis alexandrinoꝵ machinatio¬
nibuss maximisq conatibuss nõ longi temporis labore occursu est
To biduo legio.xxxuii. ex dedititiis pompeianis militibus cu strumiẽto
armis telis tormẽtis imposita ĩ naues a domitio caliuno ad litora
africe paulo supra alexandria delata est. hȩ naues euro qui mul¬
tos dies cõtinenter flabat portu capere ꝓhibebant᷑. Sed loca sũt

Expanded text:
tatem ascensum in navis habere, praesertim ex scaphis; summam esse contra tatem ascensum in navis habere, praesertim ex scaphis; summam esse contra Proinde eius consili obliviscerentur atque omni ratione esse vincendum cogitarent. § 9 Hac oratione apud suos habita atque omnium mentibus excitatis dat centurionibus negotium ut reliquis operibus intermissis ad fodiendos puteos animum conferant neve quam partem nocturni temporis intermittant. Quo suscepto negotio atque omnium animis ad laborem incitatis magna una nocte vis aquae dulcis inventa est. Ita operosa Alexandrinorum machinationibus maximisque conatibus non longi temporis labore occursum est. Eo biduo legio XXXVII. ex dediticiis Pompeianis militibus cum frumento, armis, telis, tormentis imposita in navis a Domitio Calvino ad litora Africae paulo supra Alexandream delata est. Hae naves Euro, qui multos dies continenter flabat, portum capere prohibebantur; sed loca sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tes etr natub  ptissemus ẽsse ho c g̃elnus as ꝑditiõ eq dubitare memo potest¬
Cȩsar suoru timore et consolatione et ratione minuebat. Na puteis
fossis aqua dulte reperiri posse affirmabat. Omnia eni litora natu-¬
raliter aquȩ dulcis uenaco habere. Ꝙ si alia esset litoris xgipti na-¬
tura atq oĩu reliquoꝵ. tamen qͣm mare libere tenerẽt neq hostes
classe haberent ꝓhibere sese nõ possent quominus quotidie n
aqua peterent uel a sinistra parte a paratomo uel dextera ab insola.
quȩ diuerse nauigationes nunꝗͣ uno tempore aduersis uẽtis preclu-¬
derent᷑. Fuge uõ nullu esse consiliu nonsolu his qui prima dig̾¬
tate haberent sed ne his quide qui preter ꝗͣ de uita cogitarent
Magno negocio impetus hostiu aduersos ex munitionibus sustineri ꝗb
relictis nec loco nec nũo pares esse posse. Magna aũt mora et difficul¬

Expanded text:
oc genus ad proditionem dubitare nemo potestCaesar suorum timorem consolatione et ratione minuebat. Nam puteis fossis aquam dulcem reperiri posse adfirmabat: omnia enim litora naturaliter aquae dulcis venas habere. Quod si alia esset litoris Aegypti natura atque omnium reliquorum, tamen, quoniam mare libere tenerent, neque hostes classem haberent, prohiberi sese non posse quo minus cotidie navibus aquam peterent vel a sinistra parte a Paratonio vel a dextra ab insula, quae diversae navigationes numquam uno tempore adversis ventis praecluderentur. Fugae vero nullum esse consilium non solum eis qui non solum eis quidem qui nihil praeterquam de vita cogitarent. Magno negotio impetus hostium adversos ex munitionibus sustinere; quibus relictis nec loco nec numero pares esse posse. Magnam autem moram et difficul
Abbreviated transcription (Latin):
dias naues circunsistunt alexandrini: atq ĩ eas impetu facũt. Sus¬¬
tinent illi atq arte sollextiaq se explicant. ac tantu doctrina potuit
dispari numero nulla transuersa hosti obiiceret᷑. nullis rem
rentur. sed sempex uenientibus aduexse occurrerẽt. Intexi sũt reliquȩ
subsecutx. Tu necessario discessu ab arte est propter angustias loci atq

Expanded text:
drini atque in eas impetum facdrini atque in eas impetum facinent illi atque arte sollertiaque se explicant; ac tantum doctrina potuit ut in dispari numero nulla transversa hosti obiceretur, nullius remi detergerentur, sed semper venientibus adversae occurrerent. Interim sunt reliquae subsecutae. Tum necessario discessum ab arte est propter angustias loci, atqu
Abbreviated transcription (Latin):
cu maleolis ignibusq si quid ipsa multitudo et elamor et flama nos¬
tris terroric afferre possent. Erant inter duas classes uada tran¬
situ angusto quȩ pertinẽt ad regione africe. satisq diu inter ipsos
st expectatu ab utrisq transeundi fieret mitiu propterea e
intrassent et ad explicanda classe et ad receptu si ditrior accidisset
casus impeditiores fore uidebantur. Rhe diis nauib p̃erat Euphra¬
nor animi magnitudine ac iurtute magis cu ñris hõib ꝗͣ cu gre¬
eif compauanedus. Hic ob notissima scĩa atq aĩ magnitudĩe delectus
est ab rhodiis qui imperius chasis obtineret. Siui ubi eresaris animas
aduextit. iudeius mihi inquit Cȩsar uexexi si hec uada primus nauib
intrauexis ne prius dimicare cogaris ꝗͣ xeliqua classe potueris expli
gloriari magno nobii et dedecori et dolori. Cȩsar illu adhortabiis atq¬

Expanded text:
cum malleolis ignibusque, si quid ipsa multitudo et clamor et flamma noscum malleolis ignibusque, si quid ipsa multitudo et clamor et flamma nostris terroris adferre possent. Erant inter duas classis vada transitu angusto, quae pertinent ad regionem Africae — sic est exspectatum ab utris transeundi fieret initium, propterea quod ei qui intrassent et ad explicandam classem et ad receptum, si durior accidisset casus, impeditiores fore videbantur. § 15 Rhodiis navibus praeerat Euphranor, animi magnitudine ac virtute magis cum nostris hominibus quam cum Graecis comparandus. Hic ob notissimam scientiam atque animi magnitudinem delectus est ab Rhodiis qui imperium classis obtineret. Qui ubi cessare Caesarem animum advertit, 'Videris mihi,' inquit, 'Caesar, vereri, si haec vada primis navibus intraris, ne prius dimicare cogaris quam reliquam classem potueris explicgloriari magno nobis et dedecori et dolori est.' Caesar illum adhortatus atq
Abbreviated transcription (Latin):
egiptio defecerat. ponticas .uiii. Licias .u. ex asia .xu. Ex his erant
quinqueremes et quadriremes dece relique infra hanc magnitudiẽ
et plereq apertę. Tamen uir tute militu consisus cognitis hostiu co¬
is se ad dimicandu parabat. Postꝗͣ eo uẽtu est ut sibi uterq
confideret . Cesar pharon classe cirtumuehitur aduersasq naues hos¬
bus constitit. In dextro cornu yhodios collocat. ĩ sinistro pon
Inter hos spatiu .ccce. passuu xeliquit quod satis ad explicandas naues
uidebatur. Post hũc ordine xeliquas naues subsidio distribuit. quȩ
quanque eaꝵ sequatur et cui subueniat cõstituit atq im
Non dubitanter alexandrini classe ꝓducũt atq instruunt. In fronte
collocant.xxii. reliquas subsidiarias ĩ secundo ordine consti
Nagnu preterea numere minoꝵ nauigioꝵ et scaphaꝵ ꝓducunt

Expanded text:
Aegyptio defecerat —, Ponticas VIII, Lycias V, ex Asia XII. Ex his erant Aegyptio defecerat —, Ponticas VIII, Lycias V, ex Asia XII. Ex his erant quinqueremes et quadriremes decem, reliquae infra hanc magnitudinem et pleraeque apertae. Tamen virtute militum confisus cognitis hostium copiis se ad dimicandum parabat. § 14 Postquam eo ventum est ut sibi uterque eorum confideret, Caesar Pharon classe circumvehitur adversasque navis hostibus constituit: in dextro cornu Rhodias collocat, in sinistro Ponticas. Inter has spatium CCCC passuum relinquit, quod satis esse ad explicandas navis videbatur. Post hunc ordinem reliquas navis subsidio distribuit; quae quamque earum sequatur et cui subveniat constituit atque imperat. Non dubitanter Alexandrini classem producunt atque instruunt: in fronte collocant XXII, reliquas subsidiarias in secundo ordine constituunt. Magnum praeterea numerum minorum navigiorum et scapharum producunt
Abbreviated transcription (Latin):
onis maritimȩ quotidianoq usu a pueris exercitati ad naturale et domes¬
ticu bonu resugete cupiebant: et quantu paruulis nauigiis profecis¬
sent sentiebant.Itaq omni studio ad paranda classe incubuerũt. Erãt
b hostiis nili custodiȩ exigendi portari causa dispositȩ naues ui
erant ĩ occultis regiȩ naualib quib multis annis ad nauigandu nõ erãt
usi. has xeficiebant. illas alexandria reuocabant. deerant remi
gimnasia publica edificia detegebant. Asseres remoꝵ usu obtinebant.
Aliud naturalis solertia. aliud uxbis copia subministrabat. fostremo nõ lõga
nauigatione parabant. sed presentis temporis necessitati sexiuebant : et
iadriremes .xxii. quinqueremes .U. cõfecer̃ ad has minores.
efficere posset idoneos milites imposuer. seq ad cõfligendu õ
Cx̧sar rhodias naues . uiiii. habebat. na dece missis una ĩ cursu litore

Expanded text:
onis maritimae cotidianoque usu a pueris exercitati ad naturale ac domesonis maritimae cotidianoque usu a pueris exercitati ad naturale ac domesticum bonum refugere cupiebant et quantum parvulis navigiis profecissent sentiebant; itaque omni studio ad parandam classem incubuerunt. § 13 Erant omnibus ostiis Nili custodiae exigendi portorii causa dispositae; naves veteres erant in occultis regiae navalibus, quibus multis annis ad navigandum non erant usi: has reficiebant, illas Alexandream revocabant. Deerant remi: porticus, gymnasia, publica aedificia detegebant, asseres remorum usum obtinebant; aliud naturalis sollertia, aliud urbis copia sumministrabat. Postremo non longam navigationem parabant, sed praesentis temporis necessitati serviebant et nem quadriremis XXII, quinqueremis V confecerunt; ad has minores aefficere posset idoneos milites imposuerunt seque ad confligendum omnibus rebus paraverunt. Caesar Rhodias navis VIIII habebat — nam decem missis una in cursu litore
Abbreviated transcription (Latin):
reliu diremisset tota classe hostiu Cesar potitus esset. hac cala
perterritis hostibus aduerso uento leniter flante naues onerarias Cȩsar
remigio uctricibus sius nauib alexandria deducit. Eo de trimento ade ꝯ
sunt fracti alexandrini. cu ia nõ uirtute ꝓpugnatoꝵ. sed scientia et elas¬
siarioꝵ nauigatoꝵ se uictos uiderent quibus et superioribus locis suble
ꝙ nostrȩ classis oppugnatione etia ad terra uerebant᷑. Ide postea ꝗͣ Ga¬
imedes ĩ concilio confirmauit sese et eas quȩ essent amissȩ restitutuꝵ
et numeꝵ adauctuꝵ magna spe et fiducia ueteres reficere naues accũ¬
catiusq huic rei studere atq insexiure instituet̃. Actam̃ et si
ex nauib longis in portu naualibusq miserant. nõ tam̃ reparãdȩ classis
togitatione deposuer̃.Uidebant eni nõ auxilia Cȩsaris nõ con
supportari posse si classe ipsi ualerent. Preterea nautici hõies urbis et regi¬

Expanded text:
elium diremisset, tota classe hostium Caesar potitus esset. Hac calamitate perterritis hostibus adverso vento leniter flante navis onerarias Caesar remulco victricibus suis navibus Alexandream deducit. § 12 Eo detrimento adeo sunt fracti Alexandrini, cum iam non virtute propugnatorum, sed scientia classiariorum se victos viderent, uquod nostrae classis oppugnationem etiam ad terram verebantur. Idem, postea quam Ganymedes in concilio confirmavit sese et eas quae essent amissae restituturum et numerum adaucturum, magna spe et fiducia veteres reficere naves accuratiusque huic rei studere atque inservire instituerunt. Ac tametsi amplius CX navibus longis in portu navalibusque amiserant, non tamen reparandae classis cogitationem deposuerunt. Videbant enim non auxilia Caesari, non commeatus supportari posse, si classe ipsi valerent; praeterea nautici homines urbis et regi
Abbreviated transcription (Latin):
tendit. Quodubi cxerar conspexit labienus ab siut copiis longiue it abieesside
teqdit afus suialas sinistea ad intexciudendos hostes impista euae lasco ea papspe
ub el res garebatur uilla permaigna taxribus ii. exteucta que ⁊ ibicer peospec¬
tib empeoiebat ne postet mimaduertere ⁊b equitatu feesaris se qutere libito
ngernarniq querestiterant ex superiore loco et postergus cuecuun qe citi for¬
bteeqa siltentes conciduntur uniuersi  nod ubi legio nes dcinonuis qusu pro

Expanded text:
tendit. Quod ubi Caesar conspexit Labienum ab suis copiis longius iam abscessisse, tendit. Quod ubi Caesar conspexit Labienum ab suis copiis longius iam abscessisse, equitatus sui alam sinistram ad intercludendos hostis immisit. § 40 Erat in eo campo ubi ea res gerebatur villa permagna turribus IIII exstructa; quae Labieni prospectum impediebat, ne posset animum advertere ab equitatu Caesaris se intercludi. Germanique, qui restiterant, ex superiore loco et post tergum circumventi fortiterque restantes conciduntur universi. Quod ubi legiones Scipionis, quae pro
Abbreviated transcription (Latin):
eo loco ad que pexuenerat usq ad eu unde egressus erat iubet dirigi
castris educto acieq equestri instructa a sues munitionib curciter passus cc.i
progrediunt᷑. pedestreq copia in secunda acie minus pass.cecc.a casteis
mouexi. ia cu non amplius passus.ccc.intex hostiu acie suasq munitio¬
nes esse animaduertisset intellexitq ad impediendos milites suoe et ab
opere depellendos heste propius accedere necesseq haberet legionei a mu¬
nitionibus deducere imperat tuxmȩ hispanoꝵ ut ad ꝓximu colle prope-¬
re acciurxerent presidiuq inde deturbanent locuq caperent. Rodeq
iubet leuis armature paucos consequi subsidio qui missi celeriter nu-¬
Imidas¬
adorti parti uiuos capiunt non nullos equites fugientes conuulnexiuer locoq sunt
ta equitatus sui prope dextru cornu auextit atq siue fugientib suppetiasie core¬

Expanded text:
o iugo ab eo loco ad quem pervenerat usque ad eum unde egressus erat iubet derigi o iugo ab eo loco ad quem pervenerat usque ad eum unde egressus erat iubet derigi nt, equitatu omni ex castris educto acieque equestri instructa a suis munitionibus circiter passus mille progrediuntur pedestremque copiam in secunda acie minus passus CCCC a castrimoveri. Iam cum non amplius passus MD inter hostium aciem suasque munitiones esse animadvertisset intellexissetque ad impediendos milites suos et ab opere depellendos hostem propius accedere necesseque haberet legiones a munitionibus deducere, imperat turmae Hispanorum ut ad proximum collem propere occurrerent praesidiumque inde deturbarent locumque caperent, eodemque iubet levis armaturae paucos consequi subsidio. Qui missi celeriter Numidasadorti partim vivos capiunt, non nullos equites fugientis convulneraverunt locumque suntta equitatus sui prope totum dextrum cornu avertit atque suis fugientibus suppetias ire con
Abbreviated transcription (Latin):
imperat speculatores apparatoresq omnes ut sibi presto essent. Itiq om¬
nibus insciis neq suspicantib ugilia.ui. uibet om̃es legiones extra castra edu
atq se consequi ad oppidu ruspina uersus in quo ipse presidiu habrut. et
sinistra parte campi propter mare legiones ducit. hic campus mirabili pla-
uelut theatri efficit planicie. In hoc ugo colles sunt excelsi pauci in quib
singulȩ turres speculeq singule perueteres exant collocate. quaru apud
na pxesidiu et statio fuit Scipionis. postꝗͣ Cesar ad iugu
cui ascendit atq in unu quenq colle tuxre castellaq facere cepit atq
ea minus semihora efficit. et postꝗͣ non ita longe ab ultimo colle turri¬
q fuit quȩ proxima fuit castris aduersarioꝵ in qua docui esse presidiu
ione disposito legionib opus attribuit.brachiuq medio

Expanded text:
imperat speculatores apparitoresque omnes ut sibi praesto essent. Itaque omimperat speculatores apparitoresque omnes ut sibi praesto essent. Itaque omnibus insciis neque suspicantibus vigilia tertia iubet omnis legiones extra castra educi atque se consequi ad oppidum Ruspinam versus, in quo ipse praesidium habuit et  degressus sinistra parte campi propter mare legiones ducit. Hic campus mirabili planivelut theatri efficit speciem. In hoc iugo colles sunt excelsi pauci, in quibus singulae turres speculaeque singulae perveteres erant collocatae, quarum apud ultimam praesidium et statio fuit Scipionis. § 38 Postquam Caesar ad iugum de quo docui ascendit atque in unumquemque collem turremque, castella facere coepit atque ea minus semihora effecit; et postquam non ita longe ab ultimo colle turrique fuit, quae proxima fuit castris adversariorum, in qua docui esse praesidiumin statione disposito legionibus opus attribuit bracchiumque medi
Abbreviated transcription (Latin):
nis in castra submittere non intermittebat. Legati interi ex oppido tyr¬
drȩ in quod tritici modia milia .ccc. comportata fuexant a nigotiatoxibo
italicis oratoresq ad Caesare uenere. quantaq copia frumenti apud se sit
docent simulq orant ut sibi presidiu mittat quo facilius et frumentu et
copie sux consexuentur quib casar in presentia gratias egit presidium ꝙ
breu tp̃re se missuru dixit cohortatusq ad suos ciues iubet proficisci. P. Sic¬
cius interi cu copiis numidiȩ fines ingressus castellu in monte loco munito
u in quo Iuba belli gerendi gratia et frumentu et res ceter
lu usui solent esse comportauerat ui expugnando est potitus. Caesar postꝗͣ¬
tu auxerat naues sex honexariae stati iubet lilibeu ad reli
citu transportandu proficisci. Ipse .ui. Rł. febũar. circiteꝵ iugilia prima

Expanded text:
Scipioni in castra summittere non intermittit. Legati interim ex oppido ThysScipioni in castra summittere non intermittit. Legati interim ex oppido Thysdrae, in quod tritici modium milia CCC comportata fuerant a negotiatoribus Italicis aratoribusque, ad Caesarem venire, quantaque copia frumenti apud se sit docent simulque orant ut sibi praesidium mittat quo facilius et frumentum et copiae suae conserventur. Quibus Caesar in praesentia gratias egit praesidiumque brevi tempore se missurum dixit cohortatusque ad suos civis iubet proficisci. P. Sittius interim cum copiis Numidiae finis ingressus castellum in montis loco munito locatum, in quod Iuba belli gerendi gratia et frumentum et res ceteras quae ad bellum usui solent esse comportaverat, vi expugnando est potitus. 37 commeatu auxerat, navis exoneratas statim iubet Lilybaeum ad reliquum exercitum transportandum proficisci; ipse VI. Kal. Febr. circiter vigilia prima
Abbreviated transcription (Latin):
sbito tomutas tonosie magtia is diuosquo s aebibrabantur pucs tebo a nucissimos
mu tirnores copoli i tationihꝙ propositis pro perfugis speculandi geatia in
castra caesaris mistunt. qui simul ut ad eu sunt deducti peter̾ ut sibi licexet
uerba sine periculo proloqui. Potestate facta: sepenumero inquiunt imperato.
complures getuli qui sumus clientes .c. Marii et propemodu omnes .e.R.
qui sunt in legione.iiii. et .ui. ad te uolimus inq tua presidia confugere
sed custodiis equitu numidaru quod id sine periculo minus faceremui impe¬
q donati ad reliquos perfugas deducuntur. quoꝵ oratione celeriter ue¬
ritas comprobauit.Nanq postero die ex legionib his quas getuli nomina¬
re milites legionaru complures ab Scipione in castra caesaris perfuger̃.
die libertinoru afroꝵ seruoru deniq eł ciusq modi generis hominig
odo per ȩtate arma ferre poterant habere atq sub man

Expanded text:
 Gaetulis duos quos arbitrabantur suis rebus amicissimos magnis praemiis pollicitationibusque propositis pro perfugis speculandi gratia in castra Caesaris mittunt. Qui simul ad eum sunt deducti, petierunt ut sibi liceret verba sine periculo proloqui. Potestate facta, 'Saepenumero,' inquiunt, 'imperator, complures Gaetuli, qui sumus clientes C. Mari, et propemodum omnes cives Romani qui sunt in legione IIII. et VI., ad te voluimus in tuaque praesidia confugere; sed custodiis equitum Numidarum quo id sine periculo minus faceremus impedioque donati ad reliquos perfuges deducuntur. Quorum orationem celeriter veritas comprobavit: namque postero die ex legionibus eis quas Gaetuli nominarunt milites legionarii complures ab Scipione in castra Caesaris perfugeruntdie libertinorum, Afrorum, servorum denique et cuiusquemodi generis hominum, qui modo per aetatem arma ferre poterant, habere atque sub manum
Abbreviated transcription (Latin):
cu exercitu fuisse ⁊̃ egipto. Pompeiu se ex fuga eode recepuse. Cȩsare
uenisse cu copiis. neq morte sompen ꝗcꝗͣ ꝓfectu quomunus apus se
Cesar cõmoraret/ que si nõ expulissent futura ex regno ꝓiũtias dq pe¬

Expanded text:
cum exercitu fuisse in Aegypto; Pompeium se ex fuga eodem recepisse; Caesarem cum exercitu fuisse in Aegypto; Pompeium se ex fuga eodem recepisse; Caesarem venisse cum copiis, neque morte Pompei quicquam profectum quo minus apud se Caesar co
Abbreviated transcription (Latin):
integris uirib auxiliu ferẽdu opponi possent. om̃ib uiis atq angi¬
portis triplice uallu obduxerat. Erat aũt quadrato extructui
saxo neq minus .xl. pedes altitudinis habebat. quȩ̨q partes urbis
inferiores erit has altissimis turrib denoꝵ tabulatoꝵ muniẽrãt.
Preterea alias ambulatorias totide tabulatoꝵ cõfẽcerãt. subrectisq
eas rotis funib iumẽtisq obiectis dĩrectis plateis ĩ quãcũq erat
iusu partes morebãt. Urbs fertilissima et copiosissima oĩu reꝵ
apparatus suggerebat. Ipsi hoĩes ingeniosi atq acutissimi quȩ a nobis fieri iu¬
debant ea solertia esficiebãt ut nr̃i illoꝵ opera imitari uderẽt᷑: et sua
pente multa reperiebant. unoq tp̃re et nr̃as munitiões infest
e suas defendebant. Fitq ħ pͥncipes ÷ cõsiliis cõtiõib ꝙ agitabãt pͦ. pipa¬
ulati ĩ cõsuetudiẽ cus regni occupãdi uẽire: paucis añis antea Gabinus

Expanded text:
integris viribus ad auxilium ferendum opponi possent. Omnibus viis atque angiportis triplicem vallum obduxerant — erat autem quadrato exstructus saxo neque minus XL pedes altitudinis habebat — quaeque partes urbis inferiores erant, has altissimis turribus denorum tabulatorum munierant. Praeterea alias ambulatorias totidem tabulatorum confixerant subiectisque eas rotis funibus iumentisque obiectis derectis plateis in quamcumque erat visum partem movebant. § 3 Urbs fertilissima et copiosissima omnium rerum apparatus suggerebat. Ipsi homines atque acutissimi quae a nobis fieri viderant ea sollertia efficiebant ut nostri illorum opera imitati viderentur, et sua sponte multa reperiebant unoque tempore et nostras munitiones infestabant et suas defendebant. Atque haec principes in consiliis contionibusque agitabant: populatim in consuetudinem eius regni occupandi venire. Paucis annis ante A. Gabinium
Abbreviated transcription (Latin):
tu mitti auxilia adduci iubet. Interi munitio
Quantũq aut riunis deiicit᷑ aut ꝑ iu recipit᷑ loci ĩ tantu munitioes
aut paumẽtis. Cęsar maxime studebat ut ꝗͣ angustissima parte quas¬
oppidi palus a meridie interiecta efficiebat hanc operibus uineis q
agãdis ab raliqua urbis excluderet illud expectans pͥmu ut cu
ĩ duas partes esset urbs duusa acies uno consilio atq imperio admi¬
nistraret᷑. deinde ut laborãtib succuri atq ex altera oppidi parte
auxiliu ferri poss&. In pͥmis uõ ut aqua pabuloq abundaret
uoꝵ alterius rei copia exigua alterius nulla facultate habebat
qđ utrũq large palus p̃bere poterat. Neq u̾o alexandrinis ĩ ge¬
dis negociis cũctatio ulla aut mora inferebat᷑. Na ĩ oẽs pa
habendi causa miserãt magnũq numeꝵ ĩ oppidu teloꝵ atq tormẽtoꝵ

Expanded text:
ntum mitti, auxilia adduci iubet. Interim munitionntum mitti, auxilia adduci iubet. Interim munitionquantumque aut ruinis deicitur aut per vim recipitur loci, in tantum munitiones aut pavimentis. Caesar maxime studebat ut, quam angustissimam partem oppidi palus a meridie interiecta efficiebat, hanc operibus vineisque agendis ab reliqua parte urbis excluderet, illud spectans primum ut, cum in duas partis esset urbis divisa acies, uno consilio atque imperio administraretur, deinde ut laborantibus succurri atque ex altera oppidi parte auxilium ferri posset, in primis vero ut aqua pabuloque abundaret, quarum alterius rei copiam exiguam, alterius nullam omnino facultatem habebat; quod utrumque large palus praebere poterat. § 2 Neque vero Alexandrinis in gerendis negotiis cunctatio ulla aut mora inferebatur. Nam in omnis phabendi causa miserant magnumque numerum in oppidum telorum atque tormentorum
Abbreviated transcription (Latin):
munitiões in seq̃ntib auxit dieb ut ꝓ mu̾o obiectas hr̃et neu dimicare
inutus cogeretur. Interi filia minor Ptholomei regis uacua possẽssione
gu sperans ad acchilla sese ex regia traiecit. unaq bellu admir¬
trare cepit. Sed celeriter ẽ inter eos de pͥncipatu cõtrouersia orta. quȩ res
apuo milites largitiões auxit. Rignis ẽi iacturis sibi ꝗsq eoꝵ aĩos cõciliabat.
Hec du apud hostes gerũtur ꝥhotinus nutricius pueri et ꝓcurator regni ĩ partȩ
Cesaris cu ad Acchilla nũcios mitteret hortaret᷑q ne negocio desisteret neue al
deficeret. indicatis dep̃hẽsisq internũciis a cȩsar est intertectuer.
ELIO ALEXANDRINO ONFIATO
Exsar rhodo atq ex syria siciliaq oẽ classe accer¬
sit creta sagutarioi eꝗtes ab rege nauacta eor
malco euocat. tormẽta undiq cõꝗriiet trum̃¬

Expanded text:
munitiones insequentibus auxit diebus, ut pro muro obiectas haberet neu dimicare munitiones insequentibus auxit diebus, ut pro muro obiectas haberet neu dimicare invitus cogeretur. interim filia minor Ptolomaei regis vacuam possessionem regni sperans ad Achillam sese ex regia traiecit unaque bellum administrare coepit. sed celeriter est inter eos de principatu controversia orta, quae res apud milites largitiones auxit; magnis enim iacturis sibi quisque eorum animos conciliabat. haec dum apud hostes geruntur, Pothinus, nutricius pueri et procurator regni, in parte Caesaris, cum ad Achillam nuntios mitteret hortareturque, ne negotio desisteret neve animo deficeret, indicatis deprehensisque internuntiis a Caesare est interfectus.ello Alexandrino conflato Caesar Rhodo atque ex Syria Ciliciaque omnem classem arcessit; Creta sagittarios, equites ab rege Nabataeorum Malcho evocat; tormenta undique conquiri et frume
Abbreviated transcription (Latin):
sua cõsistere uideret. Sed re obtinuit Cȩsar. oẽsq eas naues et reliq̃
q̃ erãt ĩ nauib incẽdit ꝙ ta late tueri parua mãu nõ potuerat. Cõfestĩq ad
faꝵ nauib milites exposuit. farus ĩ insula tur̃is magna altitudĩẽ mirificis oꝑib
ĩ mare iactis molib angusto itinere et põte cu oppido cõiungit᷑. In hac unasũt
comp̃hendit atq ibi p̃sidiu posuit.Ib ẽ reb effectu uti tuto frumẽtu au¬
xiliaq nauib ad eu supportari possent. Deduxit ẽi circu ões ꝓpĩquas ꝓiutias
itq inde auxilia euocauit. Reliꝗs oppidi partib sic ẽ pugnatu ut ȩqui
exigua ĩ qua habitãdi causa initio erat inductus et theabꝵ cõiũctu domui
ꝙ arcis tenebat locu aditusq hẽbat ad portu et ad reliqͣ naualia. has

Expanded text:
suam consistere viderent. sed rem obtinuit Caesar omnesque eas naves et reliquas, suam consistere viderent. sed rem obtinuit Caesar omnesque eas naves et reliquas, quae erant in navalibus, incendit, quod tam late tueri parva manu non poterat, confestimque ad Pharum navibus milites exposuit. Pharus est in insula turris magna altitudine, mirificis operibus in mare iactis molibus angusto itinere et ponte cum oppido coniungitur. in hac sunt prehendit atque ibi praesidium posuit. quibus est rebus effectum, ut tuto frumentum auxiliaque navibus ad eum subportari possent. dimisit enim circum omnes propinquas provincias atque inde auxilia evocavit. reliquis oppidi partibus sic est pugnatum ut aequo proelio exigua, in quam ipse habitandi causa initio erat inductus, et theatrum coniunctum domui, quod arcis tenebat locum aditusque habebat ad portum et ad regia navalia. has
Abbreviated transcription (Latin):
pere conatus est : Sed cxsur dispositis ꝑiuas cohortib impetu eus sus¬
tinuit. Eodẽq tp̃re pugnatu ẽ ad porta ac longe maxĩa attulit ca¬
res dimicatiõe. Simui ui deductis copiis plurib uiis pugnabat᷑ : et mato¬
gna multitudhĩe naues longas occupare conabãt᷑. Quaꝵ erãt ꝗnquagita
auxilio musȩ ad fompeiu plioq ĩ thesilia facto domu redierãt. Illȩ trire
mes et ꝗnq nemes aptȩ instructȩq õib reb ad nauigãdu p̃ter has .xxii.
quȩ p̃sidii causa alexandriȩ esse cõsueuer̃at cõtractȩ oẽs. quas si occupa¬
ius sent classe Cȩsiris erepta portu ac mare totu ĩ sua potestate
hr̃ent. cõmeatu auxiliisq Cesare ꝓhiberẽt. Itaq tãta ẽ cõtentione
actu quanta agi debuit cu ille ĩ ea re celere uictoria hi salutem

Expanded text:
pere conatus. sed Caesar dispositis per vias cohortibus impetum eius suspere conatus. sed Caesar dispositis per vias cohortibus impetum eius sustinuit. eodemque tempore pugnatum est ad portum, ac longe maximam ea res adtulit dimicationem. simul enim diductis copiis pluribus viis pugnabatur, et magna multitudine navis longas occupare hostes conabantur. quarum erant l auxilio missae ad Pompeium proelioque in Thessalia facto domum redierant, quadriremes omnes et quinqueremes aptae instructaeque omnibus rebus ad navigandum, praeter has xxii, quae praesidii causa Alexandriae esse consueverant, constratae omnes; quas si occupavissent, classe Caesari erepta portum ac mare totum in sua potestate haberent, commeatu auxiliisque Caesarem prohiberent. itaque tanta est contentione actum, quanta agi debuit, cum illi celerem in ea re victoriam, hi salutem
Abbreviated transcription (Latin):
Uxoresq duxerãt ex quib pleriq liberos habebãt. huc accedebãt collecti ex
p̃donib litro nibq syriȩ ciliciȩq ꝓiũtiȩ finitimaꝵq regionu multi
p̃terea capitis damnati exulesq cõuenerat. fugitiuis õib ñr̃is certus eat
simili culpa uersabãt᷑ ipsi ꝓ suo periculo defendebãt. hi regu amicos ad
morte deposcere. hi bona locupletu dirripere stipẽdia augẽdi causa re¬
gis domu obsidere/ regno expellere alios accersere. uetere quodam
alexandrini exercitus instituto cõsuerãt. Preterea equitu milia duo
inueteriuerãt. hi ões complurib alexandriȩ bellis ꝓtholomeu patre
ĩ regnu reduxerat. Hibuli filios duos interfecerãt. Hella cu egipti
gesserit. Hũc usu rei militaris habebat. His copiis fidens Acchillas pau¬
citatẽq militu Cȩsaris despicĩes occupabat alexandria. p̃terea oppidi
parte qua Cesar cu militib tenebat pͥmo impetu domu eius irrũ¬

Expanded text:
uxoresque duxerant, ex quibus plerique liberos habebant. huc accedebant collecti ex praedonibus latronibusque Syriae Ciliciaeque provinciae finitimarumque regionum. multi praeterea capitis damnati exulesque convenerant. fugitivis omnibus nostris certus erat simili culpa versabantur, ipsi pro suo periculo defendebant. hi regum amicos ad mortem deposcere, hi bona locupletum diripere, stipendii augendi causa regis domum obsidere, regno expellere alios, alios arcessere vetere quodam Alexandrini exercitus instituto consuerant. erant praeterea equitum milia duo. inveteraverant hi omnes compluribus Alexandriae bellis, Ptolomaeum patrem in regnum reduxerant, Bibuli filios duos interfecerant, bella cum Aegyptiis gesserant. hinc usum rei militaris habebant. His copiis fidens Achillas paucitatemque militum Caesaris despiciens occupabat Alexandriam praeter eam oppidi partem, quam Caesar cum militibus tenebat, primo impetu domum eius inrum
Abbreviated transcription (Latin):
is tanta ui ĩ Rompei eꝗtes impetu fecer. ut eoꝵ nemo cõsiste
Omnesq cõuersi nõ solu loco excederet sed ꝓtinus incitati fuga mõtes
altissimos peterẽt. Quib sumotis õmes sagitarii funditoresq destituti
inermes sine p̃sidio interfecti sunt. Code impetu ohertus sinistru
cornu oppugnantes et iatu ac resistentib ĩ acie pompeuna cimuere
eosq a tergo sunt adorti. Code tp̃re ena acie esarquas quuetaifuurate
et sẽ id̃ id tempus loco tenuerat p̃currere ussit Ita cu recitus alq inte¬
goi defesĩ succesusent : alii aut a tergo alo uiritur sustinere pemprite
ul thortib quȩ contra eꝗtatu ĩ quarta acie collocate essent intum
iuetore criretꝰ ut ipse : cohortandis militib ꝓnuciauere Ab hi e

Expanded text:
signis tanta vi in Pompei equites impetum fecerunt, ut eorum nemo consisteret, signis tanta vi in Pompei equites impetum fecerunt, ut eorum nemo consisteret, omnesque conversi non solum loco excederent, sed protinus incitati fuga montes altissimos peterent. quibus submotis omnes sagittarii funditoresque destituti inermes sine praesidio interfecti sunt. eodem impetu cohortes sinistrum cornu pugnantibus etiamtum ac resistentibus in acie Pompeianis circumierunt eosque a tergo sunt adorti. Eodem tempore tertiam aciem Caesar quae quieta fuerat et se ad id tempus loco tenuerat, procurrere iussit. ita cum recentes atque integri defessis successissent, alii autem a tergo adorirentur, sustinere Pompeiani iis cohortibus, quae contra equitatum in quarta acie collocatae essent, initium victoriae oriretur, ut ipse in cohortandis militibus pronuntiaverat. ab his enim
Abbreviated transcription (Latin):
spatiu cõstiterũt ut nõ cõsumptis uirib appropinquarẽt. Faruoq intermissõ
tp̃rus spatio ac cursus reuocato cursu pila miser̃.celeriterq ut erat p̃ceptu
Cesare gladios strinxerũt. Neq uo pompeiani huic rei defuer̃. Na et tela
missa exceper: et impetu legionu tulerũt. et ordines cõseruauerũt: pilisq
missis ad gladios redierũt. Eode tempore eꝗtes ab sinistro sompei tornu ut
erat imperatu uniuersi ꝓcurrer̃. om̃isq młtitudo sagittarioꝵ se ꝓfũdit.
Iuoꝵ impetu noster eꝗtatus ñõ tulit sed paulu loco motus cessit. Equitesq
Pom̃peii hoc acrius instare et se turmati explicare aciẽq nr̃a a latere
aperto circuire teper. Quod ub Cȩsar aĩ aduertit quartȩ aciei quam
instituerat ex cohortiu nũo dedit signu. Illi teleriter ꝓcurrer̃ Infestis q

Expanded text:
spatium constiterunt, ne consumptis viribus adpropinquarent, parvoque intermisso spatium constiterunt, ne consumptis viribus adpropinquarent, parvoque intermisso temporis spatio ac rursus renovato cursu pila miserunt, celeriterque, ut erat praeceptum a Caesare, gladios strinxerunt. neque vero Pompeiani huic rei defuerunt. nam et tela missa exceperunt et impetum legionum tulerunt et ordines conservaverunt pilisque missis ad gladios redierunt. eodem tempore equites ab sinistro Pompei cornu, ut erat imperatum, universi procucurrerunt, omnisque multitudo sagittariorum se profudit. quorum impetum noster equitatus non tulit, sed paulum loco motus cessit, equitesque Pompei hoc acrius instare et se turmatim explicare aciemque nostram a latere aperto circumire coeperunt. quod ubi Caesar animum advertit, quartae aciei, quam instituerat sex cohortium numero, dedit signum. illae celeriter procucurrerunt infestisque