comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elucet. ꝙ plerumq ita se uehem̃ti cogita¬
tõis intentõe au̾tit ab om̃ib ut p̃ ocłis
patentib rect ualentib młt̾a poĩta nesci¬
at ⁊ si maior est intento dum ambu¬
lat repente subsistat au̾tẽs utiq imꝑã¬
di motum a ministĩo motois qͣ pedes
agebant᷑. Si a non tanta est cogitatõis
intentõ ut figat ambulantẽ loco s tñ
liq̃n ⁊ unde ueniat ⁊ qͦ eat

Expanded text:
 se uehementi cogitationis intentione auertit ah omnibus, ut prae oculis patentibus recteque ualentibus multa posita nesciat et, si maior intentio est, dum ambulabat, repente subsistat, auertens utique imperandi nutum a ministerio motionis, qua pedes agebantur; si autem non tanta est cogitationis intentio, ut figat ambulantem loco, sed taliquando et unde ueniat et quo eat
Abbreviated transcription (Latin):
cut aũ ille u̾miculus plus loci totus qͣm
ꝑs eius occupabat. ita maiorẽ temporis mo-¬
ẽ cum eadẽ significatio diuisa nõ sit nõ e¬
nun ip̃a per tempꝰ distendebat᷑ s sonus
ita existimand̃ est secto u̾micłi corꝑe qͣm¬
qͣm in minori loco ꝑs eo ip̃o quo ꝑs erat
uiu̾et nõ omĩo animam sectam nec loco
oĩa ꝑ maiorẽ locũ porrecta simł possed̾it
Non enim locũ ip̃a sed corpꝰ ꝙ ab eadẽ a-¬
gebatur tenebat. sicut illa significatõ nõ
distenta ꝑ tempꝰ om̃s tñ noĩs litt̾as suas
suas moras ac tẽpora possidẽtes uelut a-¬
nimau̾at atq compleu̾at. actor Ex hiis

Expanded text:
culus ille plus loci totus, quam pars ejus occupabat; ita majorem temporis moest, cum eadem significatio divisa non sit non enim ipsa per tempus distendebatur, sed sonus; ita existimandum est, secto vermiculi corpore, quanquam in minore loco pars eo ipso quo pars erat viveret, non omnino animam sectam, nec loco omnia per majorem locum porrecta simul possederit. Non enim locum ipsa, sed corpus quod ab eadem agebatur, tenebat: sicut illa significatio non distenta per tempus, omnes tamen nominis litteras suas moras ac tempora possidentes, velut animaverat atque compleverat. Hac s
Abbreviated transcription (Latin):
diora. Quib minimus ã nullus hñtia.
Tauroꝵ sangiu̾is cel̾rime coit. atq descit.
deo pestifer potu maxime aproꝵ ac c̾uoꝵ ca¬
prarumq ⁊ bubaloꝵ omniũ ñ spissat᷑.
Pinguissimꝰ asinis. hõi tenuissimꝰ. hiis qͥ¬
b plusqͣm qͣt̾m pedes nullus. Obesis minꝰ
copiosus qm̃ absumit᷑ pingni. Profluuũ
euis unifit in narib hõi. Aliis nare alt̾utͣ¬

Expanded text:
diora quibus minimus aut nullus. 222 taurorum celerrime coit atque durescit — ideo pestifer potu —, proxime aprorum, at carumque et bubalorum omni no non spissatur. pinguissimus asinis, homini tenuissimus. iis, quibus plus quaterni pedes, nullus. obesis minus copiosus , quoniam absumitur pingui. profluvium eius uni fit in maribus homini, aliis nare alterut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie aũt u̾mis in carne putri nascit. Tinea
in uestim̃tis. eruca in olere. t̾edo ĩ ligno tari¬
nus in lardo. u̾mes carnium s̃. emigͣnens.¬
lumbricꝰ ascaride costi. pedicłi. pulices lendex
tarmꝰ ricinus. Usia cimex. Emigͣneus ẽ u̾miᷤ
capitis. lumbricus uent̾s. usia u̾mis sic dc̃s

Expanded text:
prie autem vermis in carne putri nascitur, tinea in vestimentis, 75 eruca in olere, teredo in ligno, tarmus in lardo. lumbricus, ascaridae costi peduculi, pulices, lendix, tarmus ricinus, usia, cimex. Hemicraneus, vermis capitis vocatur. Lumbricus intestinorum dictus
Abbreviated transcription (Latin):
posito aũt intelligeibiliũ fit duob
modis. s. penes h̃ĩtudinẽ t̾minoꝵ ĩ gn̾e
⁊ penes habitudinẽ eoꝵ ĩ sp̃e. Ex pri¬
t̾mini. Habitudo ã t̾minoꝵ ĩ sp̃e ẽ du¬
ob modis. S cilicet ꝑ mod̾ u̾itatis

Expanded text:
ibilium fit duobus modis, scilicet penes habitudinem terminorum in genere et penes habitudinem eorum in specie. Et pritermini. Habitudo autem terminorum in specie est duobus modis, scilicet per modum necessitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ti ⁊ hĩ sb̃iecti ẽ hec hĩtudo. aut nat᷑a hiꝰ
ꝯseq̃ntis comitatur nam hiꝰ accidentis
aut remouetur eẽntialit̾ ñ casu ⁊ tc̃ e¬
rit hec conceptõ adepta ex sensu ⁊ sil¬
logismo. Qrtũ ẽ u̾ba: quib facile assẽ¬
tit anima. eo ꝙ ꝓbabilia s̃. hii qͣtuor¬

Expanded text:
ti et huius subiecti est haec habitudo, aut natura huius consequentis comitatur naturam huius antecedentis, aut removetur essentialiter , non casu. Et tunc haec conceptio erit adepta ex sensu et syllogismo’. ‘Quartum est verba, quibus facile assentit anima, eo quod probabilia sint
Abbreviated transcription (Latin):
tudĩes int̾ queq uniu̾salia scd̃m af¬
firmatõem ⁊ negatõem ⁊ id de quo fu-¬
erit affirmatõeuł negatõ ꝑse nota ꝑ¬
cipiet ꝙ aũt ñ fu̾it ita dimittet qͦusq
inueniat mediũ t̾minum. Tercium ẽ
acquir̾e ꝓpositões exꝑim̃tis .s. ut ueni

Expanded text:
itudines inter quaeque universalia secundum affirmationem et negationem , et id de quo fuerit affirmatio vel negatio per se nota, percipiet; quod autem non fuerit ita, dimittet | quousque inveniat medium terminum’. ‘Tertium est acquirere propositiones experimentis, sci
Abbreviated transcription (Latin):
tat primo greges bubulos et ub̃ib lacte irri
go in seculo ita fellebri sacietate ultimo exu¬
beratur ut obstare magnitudini eius nulla
uis q̃at. postremo depopulatis animalib re-¬
giones qͣs obsed̾it ad uastitatẽ cogit. Diuo de¬
niq claudio principe uibi uaticanus ag̾ est
in aluo occise boe spectatꝰ est solidus infans.

Expanded text:
tat primo greges bubulos et quae plurimo lactego in saeculo ita fellebri satietate ultimo extuberatur, ut obsistere magnitudini eius nulla vis queat, postremo depopulatis animalibus regiones quas obsederit cogat ad vastitatem. Divo Claudio principe, ubi Vaticanus ager est, in alvo occisae boae spectatus est solidus infans.
Abbreviated transcription (Latin):
serpentes neqͥ or ẽ ⁊ astutior. Murenam mari-¬
nam sibilo ad littus euocat eiq blandit᷑ ⁊ eã
ad copulam ꝯcitat. Q mollis aĩo coitum pa¬
Boa est anguis in calabria q̃ suggẽdo lac
uaccaꝵ ad imm̃sam molẽ ꝯualescit in tant̃
ut c̾uos bouesq solidos transglutiat. huiꝰ ge-¬
n̾is fuisse credit᷑ ille ꝙ̃ regłs romanoꝵ dux
apud affricam .cxx. ped̾̃ longitudĩs ĩterfecit.
Pellis detͣcta rome ad spectacłm ad ẽ delata.
mensa mole. hec ꝑsequit᷑ greges arm̃toꝵ ⁊ bil
balos ⁊ plurimo lacte irriguis ub̃ib se inne-¬
ctit at suggẽs int̾imit. In de gͦ a boum depopu¬

Expanded text:
serpentes nequior est et astutior. Murenam sibilo marinam ad littus evocat, eique blanditur et eam ad copulam concitat, que mollis animo coitum paBoa est anguis in Calabria, que sugendo lac vaccarum, ad immensam molem convalescit, intantum ut cervos bovesque solidos transglutiat. Huius generis fuisse creditur ille quem Regulus Romanorum dux, apud Africam CXX pedum longitudinis interfecit; pellisque detracta, Rome ad spectaculum est delata mensa mole, persequitur greges armentorum, et bubalos, et plurimo lacte irriguis uberibus se innectit, et sugens interimit, atque inde a boum depopu
Abbreviated transcription (Latin):
rat in m̃te. Est in om̃ib hiis sulli simu¬
lachro cica ꝙ occupatur intrinsecus sens
ꝯmunus aliquid etiam modicum sum¬
le offeratur extrinsecus ad insũ uł audit᷑
statimn uidebr illd̃. Unde aspicientes ad iu-¬
cturas lineaꝵ uł in pariete uł in t̾ra pp̃ mo¬
dicam similitudinẽ cũ bestiis putant ẽẽ

Expanded text:
uit in mente. Et in omnibus his, si illi simulacro, circa quod occupatur intrinsecus sensus communis , aliquid etiam modicum simile offeratur extrinsecus ad visum vel auditum, statim videbitur illud. Unde aspicientes ad iuncturas linearum in pariete vel in terra, propter modicam similitudinem cum bestiis putant esse
Abbreviated transcription (Latin):
ercium ẽ infirmitas ⁊ p̃cipue
calida et sicca qr calid̾ fortissime mo¬
uet ⁊ siccũ confortat simulacra xtinuan
ea. Et tẽ illa simulachra descendũt ad orga¬
num sensus ꝯmunis ⁊ mouent ip̃m sic̃
sensitina sicut fit in alienatõne infirmo-¬
rum ĩ quib mat̾ia infirmitatis rapit᷑ ad
solitudinis in quominus amma ad extio¬
ra reuocet᷑. Tunc eĩ si fortis s̃ ymagi̾atõis
⁊ debilis rõis incipiunt mouere simula

Expanded text:
ertia est infirmitas, et praecipue calida et sicca, quia calidum fortissime movet, et siccum confortat simulacra continuando ea; et tunc simulacra illa descendunt ad organum sensus communis et movent ipsum sicut sensibilia , sicut fit in alienatione infirmorum, in quibus materia infirmitatis rapitur ad solitudinis, in quo minus anima ad exteriora vocetur. Tunc enim si fortis sunt imaginationis et debilis rationis, inc
Abbreviated transcription (Latin):
spuma dicta est. eo ꝙ spuatur. Sordes
enĩ sunt undarum. unde et mustũ
et ea que coqũtur. spuma purgãtur
cerulei maris equiperare picturam ł
cito marcescũt. ista diu duratã seruat᷑.

Expanded text:
Spuma dicta est ab eo quod spuatur; sordes enim sunt undarum; unde et mustum et ea quae coquuntur spuma purgantur. caerulei maris aequiparare picturam? cito marcescunt, ista diu duratura servat
Abbreviated transcription (Latin):
rent his. Arabice excellunt ꝓpe lu¬
li. nec in recessu gẽme. nec ĩdelectu
rime ridente. sed in ip̃is umbonibꝰ
uitente. preterea substrato nig̾rimo
colore. Hoc in indicis cereum aut cor¬
neum inuenitur. Iam cutuli albi q̃¬

Expanded text:
mentum. Arabicae excellunt candli neque in recessu gemmae aut in deiectu renidente, sed in ipsis umbonibus nitente, praeterea substrato nigerrimi coloris. hoc in Indicis caeruleum aut corneum invenitur. item circuli albi qu
Abbreviated transcription (Latin):
partes interius penerrat: quousꝙ
contrarios eius humores ꝓrsus ex¬
tinctus. est enĩ in es carbunculi te¬
muor ignis: ametisti fulgens ppu¬
ra smaragdi nitens uiriditas: cuc¬
taq pariter sub quauam uarietate
lucentia. Nomen het ex patria. So¬
ia enim partunt eum iudia. plini¬

Expanded text:
partes interius penetrat, quousque partes interius penetrat, quousque contrarios eius humores prorsus ex. Est enim in eo carbunculi tenuior ignis, amethysti fulgens purpura, smaragdi nitens viriditas, et cuncta pariter sub quadam varietate lucentia. Nomen habet ex patria; sola enim eum parturit India. Pon
Abbreviated transcription (Latin):
cordias cõmouet et multiplicat. de
lapide onithino:due sunt opimo¬
nes. Dicit enĩ glosa super leuitieũ
a magnitutine et colore unguis
umani dicta. habet enĩ colorẽ medi¬
um inter tlibeum et album. hec aqͥs
exempta. durescit in lapidem sicui
margarita. rteda tñ iudetur uelle ꝙ
onichinus siue onix ut ip̃e dicit. nigͥ
ex parte sit: int̾curr eutilꝰ albiset
rulris zonis platearius autemdic
ons ex arbore: qd postea dure stit in lapi¬
dem. sic̾ de sucino legitur. sed forsitan
aliud dicit onicham: ꝙ onichinum
onicha tñ ꝓ onichi ponitur scd̃m glo¬
sam in leco exodi uli de ũguento cõ¬
positionis agitur. s let autemni¬
chinũ contia seabiem. et dealbificat
faciem. Inignem u̾o missꝰ clorem
suauissimum redait. hoc etiam Dyo
oracha ualdr mirabile sertur: cycum
nicħ adro exiguũ sit qued ñ lerat ccu¬
lum si intrasut. hic insirmo appositꝰ
cculo. sponte sua qĩ sensata resintrat
sñ lesione: circuit q oculuz et omẽs

Expanded text:
cordias commovet et multiplicat. De lapide onichino due sunt opiniones; dicit enim glossa super leviticum, a magnitudine et colore unguis humani dicta; habet enim colorem medium inter rubeum et album.Hec aquis exempta durescit in lapidem sicut margarita. Beda tamen videtur velle, quod onichinus, sive onix ut ipse dicit, niger ex parte sit, intercurrentibus albis et rubeis zonis. Platearius autem dicens ex arbore, quod postea durescit in lapidem, sicut de succino legitur. Sed forsitan aliud dicit. Onicha quam onichinum: onicha tamen pro onichino ponitur, secundum glossam in loco Exodi, ubi de unguento compositionis agitur. Valet autem onichinum contra scabiem et dealbificat faciem. In ignem vero missus odorem suavissimum reddit. Hoc etiam de onicha valde mirabile fertur, quod cum nihil adeo exiguum sit, quod non ledat oculum si intraverit, hic infirmo appositus oculo, sponte sua quasi sensata res intrat sine lesione, circuitque oculum et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
dis tor mensis. tot piscium sapori¬
bus. quibus p̾cia capientiũ ꝑiculo
fiunt. Sed quota hec portio est repu¬
tantibus purpuras et conchih̾a in
margaritas: parum scil fuerant in
gidas conchila marina: nis marub
iuribus capite totoq corpore. a femi¬
nis atq uiris gestarentur. Quid mͣ
sit tanta uentri societas cum eo. Quid
tergori: parum est nisi qui uescimur
periculis etiam uestiamur: ad eo totũ
corpus: aĩe hõis quesita placent mͣxi¬

Expanded text:
dis, tot mensis, tot piscium saporibus, quis pretia capientium periculo fiunt. sed quota haec portio est reputantibus purpuras, conch ylia, magulas condi maria, nisi manibus, auribus, capite totoque corpore a feminis iuxta virisque gestarentur. quid marsit tanta ventri cum eo societas: quid tergori? parum est, nisi qui vescimur periculis etiam vestiamur? adeo per totum corpus anima hominis quaesita maxi
Abbreviated transcription (Latin):
alni sũmo fialgoris ngmento ⁊ lo¬
ris pigmentoꝵ equauerunt. alii uͦ¬
etiam ignis oleo accensi. magnituto
nio ꝓscriptus eit senator nouius.¬
miraq anthonii feritas atty luxuria
ipt̾ geminã ꝓscribẽtis: nec minus
noi contumatia ꝓscriptionẽ sua
amuntis cum etiam abrosas corpo

Expanded text:
m fulgoris Armenia colori pigmentorum aequari credunt, alii t ignis oleo accensi. magnitudo nio proscriptus est Noniusmira Antoni feritas atque luxuria propter gemmam proscribentis, nec minus Noni contumacia proscriptionem suam amantis, cum etiam ferae abro
Abbreviated transcription (Latin):
dario. Auertens oculis morbos ob¬
tallius om̃s: afseritur furũ tutissi¬
mus esse patronus ⁊ lam se gestã¬
tum: uisus conseuat acutos. at
cutumstantes obducta nuibe retũ¬
dit: ut possĩt spoliare domos ĩpune

Expanded text:
ALLIO. Avertens oculis morbos optallius omnes Asseritur furum tutissimus esse patronus; Nam se gestanti visus conservat acutos, At circumstantes obducta nube retundit Ut spoliare domos p
Abbreviated transcription (Latin):
lino pocula uendicauit. Q ue ꝓtinꝰ
ad usum hominu transiere abacis
etiam escariis ꝙ uasis expetitis. e.
Excrescit in dies eiusdem rei luxus:
murrino. lxx. talentis empto capaci
plane ad sextarios tres calice. Ouẽs

Expanded text:
lino Iovi dicavit. quae protinus ad hominum usum transiere, abacis etiam escariisque vasis expetitis; et crescit in dies eius luxuria. myrrhino LXX HS empto, capaci plane ad sextarios tres
Abbreviated transcription (Latin):
cus et arabicam tradit. Sed a ceteris
distare ꝙ indica igniculos hẽat: al¬
bis singentibo zonis singulis plu¬
ribus ue aliter ꝙͣ indica sardonice.
culum. Arabicas inueniri nigras
zonis candidis: carnosas esse siris.
indicas uero parte carbunculi: par¬
te crisoliti et ametisti. Totũ id genꝰ
abdicat onicẽ autem ueram pluri¬
mas uariasq cum laceis here ue¬

Expanded text:
cus et Arabicam tradit onychem distare, quod Indica igniculos habeat albis cingentibus zonis singulis pluribusve aliter quam in sardonyche culum; Arabicas onychas nigras inveniri candidiIndicas, parte carbunculi, parte chrysolithi et amethysti, totumque id genus abdicat; veram autem onychem plurimas variasque cum lacteis h
Abbreviated transcription (Latin):
genima que apud partos gignit
Sed p̾cipua in germania. Humorẽ
sub terra putant: calore densaru.
unrde et nomen accepit. uarietas eiꝰ
in p̃puram. candorẽ ꝙ et ignem. cũ
quodam coloꝵ repertussu: quales ĩ
aitu celesti spectantur. Cuius contra¬
na causa cristallum facit: gelu ue¬

Expanded text:
na apud Parthos gignitur, sed praecipua in Germania, humorem sub terra putant calore densatum unde et nomen sumpsit. Varietas ejus in purpuram candoremque et ignem cum quodam colorum repercussu, qualis in coelesti arcu spectantur. Cujus contraria causa crystallum facit gelu ve
Abbreviated transcription (Latin):
mixtum candorem in siłitudĩne
unguis humani. Greci enĩ ungue
onicen dicunt. Hanc india. uł ara¬
bia gignit.Indicã onicem plures
here uarietates. igneam. cornea.
nigram. cingentibꝰ candidis uenis
oculi modo. interuenientibus qui¬
busdam et obliquis uenis.arabica
niculos ħt. albis ngentibꝰ zonis.
arabica autem ni gra est. cum can¬
didis zonis. Gene a eius.u. ex libͦ¬

Expanded text:
mixtum candorem in similitudinem unguis humanae. Graeci enim unguem ὄνυχα dicunt. Hanc India vel Arais Indicam onychem plures habere varietates, igneam, nigram, corneam, cingentibus candidis venis oculi modo, intervenientibus quarundam et obliquis venis. Sotacus niculos habet albis cingentibus zonis: Arabica autem nigra est cum candidis zonis: genera ejus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne. sed ut experiretur in gła palati
quid saperent margarite: atq ut
conchilia et purpuras hora om̃is
att̾it: quibo eadem mater luxuria
pene paria ⁊ margaritis p̾cia p̾cit.

Expanded text:
 sed ut experiretur in gloriam palati, quidnam saperent margaritae. atque uconviatterit, quibus eadem mater luxuria paria paene et margaritis pretia fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
natura .rr. Margarita ut dicit so¬
linus. sic efficirur. Conche in qͥbus
iueniuntur: nocturno tp̃r littus
adeunt. et rore celi eus concipuĩt.
si purum fuerit quod accipiunt:
granme candroꝵ fiunt. si uero
turbidum: aut pallore languent.
aut rufo obnubilantur. & ntoꝙ¬
Imagis huerĩt rorem. tantomiagis
perficitur lapidum magnitudo.¬
si uero conchis repente choruscatõ
micuerit. in tempestiuo metu cõpͥ¬
muntur subitaq fortitudine
clause abortiunt. aut per parue
efficiuntur. Talis aut̾ conchis ip̃is
est sensus. ut poͥrcus suos timeant
maculari. cum sol urentes ac fer¬
uentes orbes emiserit. Itaꝙ ne ca¬
lore nimio fuscentur lapites: con¬
cho subsidunt in ꝓfundum. duo
nĩꝙͣ in una concha reperiuntur.
unde et uniones a plerisꝙ dicun¬
tur. srandinibus descendentibus.
semiuntiã nunquã reperiũtur.
dicuntur autem cum luna cresce
et decrescere: dum uiuentes in con¬
cha sunt. Huiꝰ modi gẽmas digitis
ut auribꝯ suspende binas. aut tri¬

Expanded text:
t. Margarita ut dicit solinus sic efficitur: conche in quibus inveniuntur, nocturno tempore littus adeunt et rore celi eas concipunt, si purum fuerit quod accipiunt gemme candide fiunt. Si vero turbidum, aut pallore languenti, aut rufo obnubilantur: quantomagis hauserint rorem, tanto magis perficitur lapidum magnitudo.Si vero conchis apertis repente corruscatio micuerit, intempestivo metu comprimuntur, subitaque formidine clause abortiunt, aut perpetuo eiiciuntur. Talis autem conchis ipsis est sensus, ut partus suos timeant maculari, cum sol urentes ac ferventes orbes emiserit. Itaque ne nimio calore fuscentur lapides, conche subsidunt in profundum duo namque in una concha reperiuntur, unde et uniones a plerisque dicuntur. Grandinibus descendentibus in semiunciam nunquam reprimuntur. Dicuntur autem cum luna crescere et decrescere, dum viventes in concha sunt. Huiusmodi gemmas digitis vel auribus suspendere binas vel tri
Abbreviated transcription (Latin):
medorum regione lapis reperitur:
quem medium uocitant. mortis da¬
tor atq sauitis. Namq super cotem
imilieris lacte solutus: que semel
atq marem peperit. persanat ĩunc¬
matrem parientis: expellit ueterẽ
sili de more polagram. et fessas re¬
ficit sub anelo pectore fibras. hoc et
frenetici sanescunt unguine renes.
debet in argento mixtus uitro ue
reponi. ieunoꝙ dari. sic utile fit me¬

Expanded text:
Medorum regione lapis reperitur Quem Medum vocitant, mortis dator atque salutis; Namque super cotem, mulieris lacte solutus Quae semel atque marem peperit, persanat inuncmarem parientis. Expellit veterem simili ratione podagram, Et fessas reficit sub anhelo pectore fibras; Hoc et nephrelici sanescunt unguine renes. Debet in argento mistus vitrove reponi, Jejunoque dari; sic utile fit me
Abbreviated transcription (Latin):
solam se cencies sest̾cium cenaturã
ssit. et ex p̾cepto ministri unũ tant᷑¬
medo uas aute illam posuerũt aceti.
cuiꝰ asperitas uisq in tabẽ margari¬
tas resoluit. Gerebat hairibus tũ¬
maxime: singulare illud ac uere uni
tum alterum mersit. ac liquefcm
absorbuit. Iniecit alteri manum
lucius plancus. Iudex sponsionis eiꝰ.
eũ quoq paranti silĩ absumere mͦ.
to. prior id fecerat rome clodiꝯ tra

Expanded text:
solamque se centiens HS cenaturam, ssit. ex praecepto ministri unum tantum vas ante eam posuere aceti, cuius asperitas visque in tabem margaritas resolvit. 121 gerebat auribus cumaxime singulare illud et vere unictum alterum mersit ac liquefactum obsorbuit. iniecit alteri manum L. Plancus, iudex sponsionis eius, eum quoque parante simili modo absumere, to.
Abbreviated transcription (Latin):
= sploridor. Sed in p̾cio uarietas est co¬
loꝵ. uebinde circum egentibus se ma¬
c. ł in pͥpuram et candorem ac t̾cium
ex utroꝙ: ignescente ueluti per tran¬
te. Sunt qui maxime in his laudat
extremitates: quoi̾am coloꝵ reꝑcus¬
su. quales in arcu celesti spectantur.
macule pingues in eis platent trãs

Expanded text:
arietas colorum, subinde circumagentibus se maculis in purpuram, candorémque, et tertium ex vtroque ignescentem, veluti per trante candescente. Sunt qui maximè in his laudent extremitates, et quosdam colorum repercussus, quales in cœlesti arcu spectantur. His maculæ
Abbreviated transcription (Latin):
est. est et in cantore ip̃o: magna dif¬
ferentia. Clarior in mari rubro reꝑ¬
tus: Indicus uero specularum lapi¬
uiticos apellant fastigata longitu¬
dine alabastroꝵ figura: in orbe ple¬
more desinentes. In mari nr̃o repe¬
riri solebant: crebriꝰ circa bosfrioꝵ
t̃thiũ rusi et parui in conchis quas

Expanded text:
 et in candore ipso magna differentia: clarior in Rubro mari repertis, in Indico specularium lapipellant fastigata longitudine alabastrorum figura in pleniorem orbem desinentes. 114 horiri solebant crebrius circa Bosporum Thracium, rufi ac parvi in conchis quas
Abbreviated transcription (Latin):
possedit cleopatra reginarũ egipti
sibi traditos. Hec cũ exquisitis cotidi¬
e antoniꝰ epuł saginaretur: suꝑbo
eius omnem apparatumq obtrectãs.¬
eo querente quid astrui magnificẽ
tie possit: una se cena centies sest̾ciũ
posse. Sponsionib gͦ factis postem

Expanded text:
possedit Cleopatra, Aegypti reginarum sibi traditos. haec, cum exquisitis cotidie Antonius saginaretur epulis,eius omnem apparatumque obtrectans, quaerente eo, quid adstrui magnificentiae posset, respondit una se cena centiens HS posse no
Abbreviated transcription (Latin):
que de sensibili natura p̾dicari possunt. Cõ¬
sidera multiplicem et infinita uirtutem
regule multiplices in arte artificis unum
sunt. et aĩo disponẽtis eas uiuũt. Q mõ
infinitus nũs linearum: In uno puc̃to fub
spice: ex quibus uelut phice theorie pen¬
nis ultra omnia subuectus. diuina gra

Expanded text:
quae de sensibili natura praedicari possunt. Considera multiplicem et infinitam uomodo multiplices regulae in arte artificis unum sunt, et in animo disponentis eas vivunt; quomodo infinitus linearum numerus in uno puncto unum spice exempla; ex quibus veluti physicae theoriae pennis ultra omnia subvectus, divina grat
Abbreviated transcription (Latin):
duos asseruit esse mũdos. Unum ĩtelligi¬
bilem. in quo ip̃a ueritatem dicebat ha¬
bitare. istum quoq sensibilem quem
manifestum ẽ nos uisu. tactuq sẽtire.
Itaq illum esse uerũ: istum uerissiłe̾m ad
illius ymaginẽ factum. Ideoq de illo in
auimis non scĩam. sed opiõnem posse ge¬

Expanded text:
duos esse mundos, unum intellegibilem. in quo ipsa ueritas habitaret, istum autem sensibilem, quem manifestum est nos uisu tactuque sentire; itaque illum uerum, hunc ueri similem et ad illius imaginem factum, et ideo de illo in  stultorum animis non scientiam sed opinionem posse ge
Abbreviated transcription (Latin):
est omĩa. om̃ibus se libenter ostendit.
non ubi sit loco. nec qualis sit qualitate. nͨ
qnͣtus sit quantitate. s hoiem sola ĩtelligẽ¬
tia mentis illuminans. qui discussꝰ ab aĩe
erroꝵ tenebris. et ueritatis claritate ꝑcep
cuius amore aparte nature que morralis
est liberatus. ĩ mortalitatis future fidutiã¬
mirationem. ꝙ homo diuinã potuit in¬
noscitur ĩ corporalẽ esse. nec eius nature
ip̃o quippe nichiltale cĩ sistir. Hic ueroi¬

Expanded text:
est omnia, omnibus se libenter ostendit, non ubi sit loco, nec qualis sit qualitate, nec quantus sit quantitate, sed hominem sola intelligentia mentis illuminans, qui, discussis ab animo errorum tenebris et veritatis claritate perceptcuius amore a parte nature, qua mortalis est, liberatus, immortalitatis future concimirationem, quod homo diuinam potuit innoscitur, esse incorporalem nec eius naturaeipso enim nihil tale consistit. Hic er
Abbreviated transcription (Latin):
maria soli uatant deo. diligenter considerãt
quid sit deus in mundo. quid in hõibus. qͥd
in angelis. quid ĩ se ip̃o. quid in reꝓbis. Cõ¬
templantur siquid̾ qr mũdirector ẽ et gu¬
bernator. Hoinu liberator et aduitor. an¬
geloꝵ sapor et decor. in se ip̃o pͥncipiũ et fi¬

Expanded text:
Maria soli Deo vacant, considerantes quid sit Deus in mundo, quid in hominibus, quid in angelis, quid in se ipso, quid in reprobis; contemplantur quia Deus est mundi rector et gubernator, hominum liberator et adjutor, angelorum sapor et decor, in se ipso principium et fi
Abbreviated transcription (Latin):
species nec mutatur. nec conu̾titur. Mic
q singuloꝵ generũ forme sunt perina¬
nentes: in eadem sua forma dissiles. Mũ¬
dus itaq p̾paratus est adeo. receptaculũ
oĩformium sp̃erum. Nlaturas autem
per species ymaginans. mundũ per .iiiiͦ.
elementa usq ad celum perdux. cuncta
dei uisibus placitura. Ip̾m uero celum d̾o̾¬

Expanded text:
species uero nec mutatur nec conuertitur. Sic generum singulorum formae sunt permanentes in eadem sua forma dissimiles. dus autem praeparatus est a deo receptaculum omniformium specierum; natura autem per species imaginans mundum per quattuor elementa ad caelum usque perducit cuncta dei uisibus placitura. Omnia autem d
Abbreviated transcription (Latin):
que sicca: ut ruta. menta. apiũ et
que in siccis nascũtur. Quedã uetu¬
state sunt odoratiora: ut cotanea.
cademq deserpta ꝙ̃ in suis radicibꝰ.
Quedam ñ nisi defracta aut ex tritu
olent: alia nͥ nisi detracto cortice. Q ue¬
dam u̾o non nisi usta: sicut thura.¬
mirre ꝙ fores triti om̃s amariores
ꝙͣ intacti. aliqua arida diutiꝰ olorem
ꝯtinent: ut mellilotes. Quidam locũ
ip̃m ocdoratiorem faciũt ut iris: quin
⁊ arborem totam cuius cũq radices at¬
tingit. hesperis noctu magis olet.:Inde¬
nõie inuẽto. Aĩalu u̾o nullũ est ocdo¬

Expanded text:
quae sicca, ut ruta, menta, apium, et quae sicca, ut ruta, menta, apium, et quae in siccis nascantur. quaedam vetustate odoratiora, ut cotonea, eademque decerpta quam in suis radicibus. quaedam non nisi defracta aut ex adtritu olent, alia non nisi detracto cortice, quaedam murraeque. flores triti omnes amariores am intacti. 39 aliqua arida diutius odorem continent , ut melilotos. quaedam locum ipsum odoratiorem faciunt, ut iris, quin et arborem totam, cuiuscumque radices adtingnomine invento. animalium nullum odo
Abbreviated transcription (Latin):
differentia est: in colore et odore ⁊ sus¬
co olorato. sapor raro est ulli nõ am̃¬
rus e contrario dulcia raro sunt odo¬
rata. Itaq et uiua sunt odoratiora in¬
nstis: et siluestria magis om̃ia sati¬
uis. Quordani oclor est suauior elon¬
ginquo: ipius admotus hebetatur
ut uiole. Rosa recens alonginquo re¬
tolet: sicca ꝓpius. Sis aut̾ acͥor est
e media. Rosa et crocum odoratiora¬
sunt cum serenis diebus leguntur
et om̃ia ⁊ calidis magis ꝙ̃ in frigidiᷤ.
In egipto tam̃ sunt minime odorati
flores: qr nebulosus et roscidus aer
est a ulo flumine. Quoꝵdam suaui¬
tati grauitas inest. Quedam cũ ui¬
rent nõ olent ꝓpt̾ humorem nimi¬
um. ut buceros qd̾ est fenum grecui.
aquatiis odor non est om̃ium sñ sue¬
co est. uiole. rose. croco. Que uero ex
ẽ grauis. ut in lilio utriusq gen̾is.
abrotanũ ⁊ amaracii. acres h̾nt odo¬
res. Quorũdam flos tantu ẽ iocun¬
dus: relique partes ignaue. et uiole.
acrose. ortensu odoratissima ẽ. st̃¬

Expanded text:
differentia est in colore et odore et suco. odorato sapor raro ulli non amarus, e contrario dulcia raro odorata ; itaque et vina mustis odoratiora et silvestria magis omnia sativis. quorundam odor suavior e longinquo, propius admotus hebetatur, ut violae. rosa recens a longinquo olet, sicca propius. omnis autem e media. rosa et crocum odoratiora, cum serenis diebus leguntur, et omnia in calidis quam in frigidis; in Aegypto tamen flores, quia nebulosus et roscidus aer est a multo flumine. 37 quorundam suavitati gravitas inest. quaedam, dum virent, non olent propter umorem nimium, ut buceras. quod est fenum Graecum. aquatis odor non omnino sine suco est, ut violae, rosae, croco; quae vero ex r gravis, ut in lilio utriusque generis. habrotonum et amaracum acres habent odores. quorundam flos tantum iucundus, reliquae partes ignavae, ut violae ac rosae. 38 hortensium odoratissima
Abbreviated transcription (Latin):
Ex libro de natura rer̃. Super est ignis
purissimꝰ totum aerem extendens: cuiꝰ
regio usq ad firmam̾tum extenditur.
Is tanto est aere subtilior: quanto aer¬
aqua tenuior. et aqua t̾ra rarior. Idem ⁊
ether uocatur: qr ꝓpetuo splendore letat᷑.
De hoc angeli corpora sibi assumũt: cuz
ad hoies missi ueniunt. In hac ignis re¬
gione .uii. stelle .i. uii. planete. singulis
cuculis contra mundũ feruntur. ⁊ ob
uagum cursum erratice nominãtur.
Ignis itaꝙ tripłr consideratur.⁊ lam in
materia t̾rea carbo est: in materia aeris
flãma. In natura uero lucis est pura luy.
et ideo nõ indiget nutrim̃to. qr nõ ex cõ¬
trariis agentibus. planete quoq et stelle
qm̃ ex eodem igue constant. alim̾to non
indigent. et ideo scd̃̾m nature cursum ĩ
euum lucere possent. nisi cͥatoris sui uolũ¬
tas. eos aliter ordiuaret. Ip̃e namq ignis
luxillic ĩ ꝓpͥa regione est: nec habet res¬
pectũ ad alud un mat̾iam trahat. ysido¬

Expanded text:
ntur. Superest autem ignis purissimus totum aerem excedens, cuius regio usque ad firmamentum extenditur. Is tanto est aere subtilior, quanto aqua tenuior et aqua terra rarior. Idem et ether vocatur, quia perpetuo splendore letatur. De hoc angeli corpora assumunt, cum ad homines missi veniunt. In hac ignis regione, VII stelle, id est VII planete singulis circulis contra mundum feruntur et ob vagum cursum erratice nominantur. Ignis itaque tripliciter consideratur, nam in materia terrea carbo est, in materia aeris flamma, in natura vero lucis est pura lux et ideo non indiget nutrimento, quia non ex contrariis agentibus. Planete quoque et stelle quoniam ex eodem igne constant, alimento non indigent et ideo secundum nature cursum in evum lucere possent, nisi creatoris sui voluntas eos aliter ordinaret. Ipse namque ignis lux illic in propria regione est, nac habet respectum ad aliud unde materiam trahat. D
Abbreviated transcription (Latin):
at. que talem ymaginem soli reddit.
Si speculum inquit concauũ feceris.
ꝙ sit secte pile pars. si extra medium
constiteris. quicũq iuxͣ te steterint.
uniu̾si tibi uidebuntur: et pͥores a te
ꝙͣ a spectaculo. Idem inquit euenit.
cum rotunda et cauam nubem ĩtu¬
emur a latere. ut solis ymago a nube
discedat. pͥorq nb̾ sit. et in nos mag̃
cerni purant .i. corpoꝵ nostrũ figuras.
ab ip̃is corporibus nostris emissas
ac separatas. Alii non ymagiues in
speculo. s ip̃a aspici corpora recorta
oculoꝵ acie: ⁊ in se iterum reflexa.
seo nũc ad rem non pertinet. quor
uideamꝰ qd̾cũq uidemus. uerum qͦ

Expanded text:
at, quod talem solis imaginem reddit: Si speculum, inquit, concauum feceris, quod sit sectae pilae pars, si extra medium constiteris, quicumque iuxta te steterint, inuersi tibi uidebuntur et propiores a te quam a speculo; idem, inquit, euenit, cum rotundam et cauam nubem intuemur a latere, ut solis imago a nube discedat propiorque nobis sit et in nos magis cerni putant, id est corporum nostrorum figuras a nostris corporibus emissas ac separatas; alii non aiunt imagines in speculo sed ipsa aspici corpora retorta oculorum acie et in se rursus reflexa. Nunc nihil ad rem pertinet, quomodo uideamus qu
Abbreviated transcription (Latin):
uidere: tanta deformitate corrupta
faciem uidentium reddunt. seruata
uideris placere tibi uires tue possĩt:
nuis facles otenctant suns qtue sinats̃¬
ant et uertant. Quid ergo mirum eiꝰ

Expanded text:
tantam deformitatem corrupta facie uisentium reddunt, seruata uideris, placere tibi uires tuae possint tras facies ostendant, sunt, quae sinistreant et uertant: quid ergo mirum est
Abbreviated transcription (Latin):
fallatius.etiam in his que ad manũ
et fracti speciem reddit. poma ꝑ uitrũ
aspicientibus: multo maiora sunt.
ut etiam sapientes uiri pedalem euz¬
esse contenderẽt. Et quem uelocissimũ
oĩum scimus. nemonostrũ moueri ui¬
det: nec ire crederemus nͥ appareret.
Mundũ etiam ip̃m p̾cipiti uelocitate
stillicidia non separant. et ĩgenti spa¬
tio intuentibꝰ minutarum ymaginũ
discrim̾ interit: Illud etiam adiciam.¬
omĩa per aquã uidentibꝰ longe ẽẽ mͣ¬
iora. Sic littere ꝙͣuis minute et obsce
per uitream pilaz aqua plenaz maio
per nubem aspicienti ampliora uidẽ¬
tur: qm̃ acles nr̃a in humido labitur.
nec appendere qd̃ uult fidełr potest. Qd̾
cies eius in sũma aqua redditur. Quid¬

Expanded text:
etiam in his quoque, quae ad manum et fracti speciem reddit; poma per uitrum aspicientibus multo maiora sunt; t, ut sapientes uiri pedalem esse contenderent; quem uelocissimum omnium scimus, nemo nostrum moueri uidet, nec ire crederemus, nisi appareret isse. Mundum ipsum praecipiti uelocitate stillicidia non separant et ex ingenti spatio intuentibus minutarum imaginum discrimen interit? Illud dubiumomnia per aquam uidentibus longe esse maiora: litterae quamuis minutae et obscurae per uitream pilam aqua plenam maiorper nubem aspicienti uidentur, quia acies nostra in umido labitur nec apprehendere quod uult fideliter potest. Quod cies eius in summa aqua redditur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
glebis pene translucentibus: cui iã
prrcem palmam a plerisq medicis
ĩparati apud cõplementum redeunt
ad saleni amoniaguni. qui est sali¬
ium melior ac nobilior in regimine
fixus non fugiens ignem. Et ip̃e qͣ
est oleum qd̾ coagulauit sictitas ig¬
nis. huius natura calida est et sicea
subtił penetrans. ꝓfundans. Et est
sp̃s uolans adiuuans elexim. Sin.
ip̃o enĩ non cõplexetur elexis: nec
ex solueretur. nec ingrederetur.
et sal amoniacum sunt de genere
solis: nisi qr ignis in sale amoniaco
magis est ꝙͣ terra unde et totum
sublimatur: et ip̃m est cui miscet᷑
fumus calidus nimium subtilis
multe igneitatis. et est coagulatũ

Expanded text:
glaebis paene translucentibus, cui iam pridem palma a plerisque medicis preparati, apud complementum redeunt ad salem ammoniacum, qui est salium melior ac nobilior, in regimen fixus, non fugiens ignem; et ipse quidem est oleum quod coagulavit siccitas ignis, huius natura calida est et sicca, subtilis, penetrans, profundans; et est spiritus volans, adiuvans elixir, sine ipso enim non copularetur elixir, nec exolveretur, nec ingrederetur et sal ammoniacum sunt de genere salis, nisi quia ignis in sale ammoniaco maior est quam terra: unde et totum sublimatur et ipsum est aqua, cui miscetur fumus calidus nimium subtilis, multe igneitatis et est coagulatus
Abbreviated transcription (Latin):
et alterum genus qd̾ strotilon uoeãt.
gosum: et omĩum ore dilui facue . ꝙ¬
nicosum ⁊ foraminũ fistut spongie
sle rotunxum q: natura candido ꝓp̾
q quatam pinguedine in harenis
fricabile. nec inficiens nigricie. Id co¬
quitur per se carbonibus puris. don¬
Nulli maior est uis astringendi.n
denigrandi. neꝙ indurandi. Nullũ¬
ꝙ spissus. Oculor scabricias e ͥenu¬
at. combustum aut̾ utilius est epifo¬
rs inhibendis: et siłr ad pruritus cor¬
poris. Sanguinem quoꝙꝙ sistit in to¬
tum: foris illitum. aufert et pilos il

Expanded text:
t alterum generis, quod strongylen vocant. atque omni umore dilui facile, quomicosum et foraminum fistulis spongeae simile rotundumque natura, candido propius, cum quadam pinguitudine, sine harenis, friabile, nec inficiens nigritia. hoc coquitur per se carbonibus puris, donnulli vis maior neque adstringendi neque denigrandi neque indurandi, nullum spissius. oculorum scabritias extenuat, combustum utilius epiphoris inhibendis, sic et ad pruritus corporis. sanguinem quoque sistit intus potum, foris inlitum. evulsis pilis ex
Abbreviated transcription (Latin):
culũ uocamꝰ quã gci botͣthion: c uiꝰ¬
genera sunt .iiii. unũ pĩguioribus
tibꝯ humidis et opacis. Alterũ genꝰ¬
foliis plurib. folioꝵ incisuris alciꝰ
caulibꝯ. Tcium ẽ minimũ. graui odo¬

Expanded text:
culum vocamus quam Graeci batrachion. genera eius IIII: unum pinguioribus tibus umidis et opacis. alterum foliosius, pluribus foliorum incisuris, altius caulibus. tertium minimum est, gravi odo
Abbreviated transcription (Latin):
ex indigentia in anagogen. per diligentẽ
diuinoꝵ scrutatõnem ueniremꝰ. nisi de¬
formitas nos extorq̃ret manifestatorie

Expanded text:
ex indigentia, in anagogen quoque per diligentem divinorum scrutationem veniremus, nisi deformitas nos extorqueret manifestatogentia, in anagogen quoque per diligentem
Abbreviated transcription (Latin):
et operari illis. in aliis amantẽ se exhibẽs:
in aliis agnoscentẽ. in aliisalia facientem.¬
itaq deus amat ut caritas: nouit ut ue¬
ritas. sedet ut equitas: dñatur ut maies¬
tas. regit ut pͥncipiũ: tuetur ut salus. ope¬
ratur ut uirtus. reuelat ut lux. assistit ut

Expanded text:
 gratia, in aliis amantem se exhibens, in aliis agnoscentem, in aliis alia facientemSed Deus amat ut charitas, novit ut veritas, sedet ut aequitas, dominatur ut majestas, regit ut principium, tuetur ut salus, operatur ut virtus, revelat ut lux, assistit ut
Abbreviated transcription (Latin):
sacras formationes: conseq̃ns est seduci
auriformes quasdã estimantes ẽẽ celestes
ierarchias. et quostam uiros fulgureos cã
tur qui nich̾ usibilibꝰ bonis altius ĩtelli¬
gunt: sanctoꝵ theologoꝵ restitutiua sapiã
ad indecoras dissilitudies mirabiłr descẽ¬
dit. non concedens materiale nr̃m in tur¬
pibus ymaginibus remanens quiescere.¬

Expanded text:
sacris formationibus consequens est seduci auriformes quasdam aestimantes esse caelestes essentias, et quosdam viros fulgureos, tur, qui nihil visibilibus bonis altius intelligunt, sanctorum theologorum restitutiva sapientia et ad indecoras dissimilitudines mirabiliter descendit, non concedens materiale nostrum in turpibus imaginibus manens requiescere
Abbreviated transcription (Latin):
tis distingunt sc̃a sanctoꝵ ⁊ dissiłem scã
figurationẽ honorant: ut neq ĩmunda
diuinis recte accepta sunt.: neq mirabili¬
um ymaginũ studiosi cõtemplationis
tanꝙͣ ueris remaneãt figuris. Diuina ĩq
honorificant ueris negationibꝰ. ⁊ ad nouis¬
sima cõpactarum ymaginationũ diu̾sis
siłitudinibus. ⁊licħ ergo in cõseq̃us: si ⁊

Expanded text:
tis distinguunt sancta sanctorum, et dissimilem sanctam figurationem honorant, ut neque divina immundis tractabilia sint, neque mirabilium agalmatum studiosi contemplatores tanquam veris remaneant figuris. Et divina itaque honorificant veris negationibus, et ad novissima compactarum resonantiarum diversis similitudinibus. Nihil ergo inconsequens, si
Abbreviated transcription (Latin):
suillo: duplici liniamẽto. Que res
õĩum tenacissima existit: duricia¬
q laprdis antecedit. Qd̾ autem mal¬
thatur. ante oleo perfricatur. Actor
mus e stagno samosate ignis urbis

Expanded text:
fico, duplici lenimento. quae res omnium tenacissima et duritiam lapidis antecedens. quod malthatur, oleo perfricatur ante. sum est
Abbreviated transcription (Latin):
lapite: squamamq talem here. egi¬
pspo madidis statim utendum est.
qr celertime siccatur: tum rursus
tunditur. et in farinam resolui patit᷑.
Tipsi huius uel albariis sigillis edi¬
ficior atq coronis est gratissimus.
Exemplum illustre gaium. ꝓtuleũ
augusti cesaris familiarem in maxi

Expanded text:
amamve talem habente. gypso madido statim utendum est, quoniam celerrime coit; tamen rursus tundi se et in farinam resolvi patitur. usus gypsi in albariis , sigillis aedificiorum et coronis gratissimus. exemplum inlustre est, C. Proculeium, Augusti Caesaris familia
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Cum enĩ uias suas ad portũ
dirigere nesciunt: cacumine acus
adamantem infigunt. et uasi ple¬
tem uasi circumducũt: ⁊ mox scd̾
motum eius sequitur in circuitu
cacumen acus. Poͣtatum ergo per¬
inde cicius per curtuitum lapidem
subito retrahunt: mox q cacumẽ
acus auulso ductore contra stellã
aciem dirigit. statimq subsistit.
nec per punctum mouetur. et
naute scdͥm demõstrationem fcã
ad portum uias dirigunt.xli.Ite

Expanded text:
rodit. Cum enim vias suas ad portum rodit. Cum enim vias suas ad portum dirigere nesciunt, cacumen acus aarva infigunt et vasi pletem vasi circumducunt et mox secundum motum eis sequitur in circuitu cacumen acus. Rotatum ergo perinde citius per circuitum lapidem, subito retrahunt; moxque cacumen acus avulso ductore contra stellam aciem dirigit, statimque subsistit, nec per punctum movetur et naute secundum demonstrationem factam ad portum vias dirigunt. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
dibus id dep̾hendunt: ita respuer
sił ꝙ ignium uictrix natura. et
nũqm incalescens. Unde et nom̃
mus. post hũc est siderites ferrei
splendoris: pondere quidem ante
ceteros. sed natura dissiłis. ⁊lam &
ictibus frangitur: et alio adamãte
genera sunt. unum in indie parti¬
bus inuenitur inter rupes cristalli¬
nas cristallini coloris: s qiͣ ferrum
limatu micans. cuius .s. naturã de¬
scribit ysidorus. huius uis maior ẽẽ
perhibetur: si sedes eius cum ĩ anulo
ponitur ferrea sit: anulo tam̾ ꝓ dig¬
nitate lapidis ex auro cõstante. hic
a quibusdã dẏamas dicitur. Aliud
in arabia reperitur: et in mari ꝓpe
ci prum. et in ferraria que philippis
est: dignitate quidem et uirtute
multo inferiꝰ. s maioris quantita¬
tis. et colore dissiłis: obscurum .s. ac
ferrugineum. Sine cruore hyrci
frangitur. ferrum attrahit et au¬
feit magneti: stellam ꝙ maris iu¬
dicem itin̾is: inter obscuras nebu¬
las per diem uł noctem nautis ꝓ¬

Expanded text:
s deprehenduntur ita respuentes simulque ignium victrix natura et numquam incalescens, unde et nomenmus. post hunc siderites ferrei splendoris, pondere ante ceteros , sed natura dissimilis. namque et ictibus frangi et alio adamantegenera sunt. Unum in Indie partibus invenitur, inter rupes crystallinas crystallini coloris, sed quasi ferrum limatum micans. Cuius, scilicet naturam describit Isidorus. Huius vis maior esse perhibetur, si sedes eius tum in annulo ponitur, ferrea sit; annulo tamen pro dignitate lapidis ex auro constante. Hic a quibusdam dyamas dicitur. Aliud in Arabia reperitur et in mari prope ciprum et in ferraria, que Philippis est dignitate quidem et virtute multo inferius, sed maioris quantitatis et coloris dissimilis obscurum, scilicet ac ferrugineum: sine cruore hirci frangitur, ferrum attrahit et aufert magneti, stellamque maris, indicem itineris, inter obscuras nebulas per diem vel noctem nautis p
Abbreviated transcription (Latin):
Placuit etiam uniu̾sitatis actori et mo¬
deratori. ut qm̃ nõ tota multitudo an¬
geloꝵ deum deserendo perierat: ea que
perierat in ꝑpetua perditione reman̾et
que aũt cum deo illa deserente ꝑstite¬
rat: de sua c̾tissime cognita felicitate
gauderet. At uero creatura rõnalis q̃
ĩ hoibus erat. qm̃ peccatis atq suppliciis
tota perierat. ex parte meruit reparari.
unde angelice soclerati suppleretur. qd̾
ruina illa minuerat. Hoc enĩ ꝓmissũ
est sanctis: ꝙ erunt equales angelis d̾i.

Expanded text:
Placuit universitatis creatori et moderatori ut quoniam non tota multitudo angelorum Deum deserendo perierat, ea quae perierat in perpetua perditione remaneret, quae autem cum Deo, illa deserente, perstiterat, de sua certissime cognita semper felicitate gauderet. At vero creatura rationalis, quae in hominibus erat, quoniam peccatis atque suppliciis tota perierat, ex parte poterat reparari, unde angelicae societati suppleretur quod ruina illa minuerat; hoc enim promissum est sanctis, quod erunt aeq
Abbreviated transcription (Latin):
Introgoditis lacus est: qui ter in die
fit amarus. et deũi totiens dulcis.
Solinꝰ. Stagnũ petrensiũ serpentibꝰ
noxiũ est: hõi salutare. In lacu agri¬
gentino oleum supernatat: et hoc
pingue heret arundinũ comis. de as¬
siduo uolutabro. E quarum capilla¬
m̾tis: legitur unguentum medicu
contra carm̃tarios morbos. apud ma¬
crobios lacus est: quo perfusa corpora.
uelut oliuo nitescunt. Ex hoc lacu: po¬
tus saluberrimus est. Sane adeo liqͥdꝰ
est: ut nec caducas quid̾ uehat fo̾ndes.
S yͣlico folia lapsa. ad fundũ d̾mittã.

Expanded text:
In Trogodytis lacus est; ter in die fit amarus et deinde totiens dulcis.. Stagnum Petrensium serpentibus noxium est, homini salutare. In lacu Agrigentino oleum supernatat; hoc pingue haeret harundinum comis de assiduo uolutabro, e quarum capillamentis legitur unguentum medicum contra armentarios morbos. Nec bidem lacus, quo perfusa corpora uelut oleo nitescunt. Ex hoc lacu potus saluberrimus. sane adeo liquidus est, ut ne caducas quidem uehat frondes, sed ilico folia lapsa ad fundum demittat
Abbreviated transcription (Latin):
amplissimus in iidea. longitudine.
funditur. crispantibꝰ aquis auram ñ
uertis: s de se ip̃o sibi creatis. Unde ⁊
et purior haustus eius: et at potãdũ¬
oulcis etꝰ ibilis. Uenacus lacus est.
sui tempestates marinas imitatur.
tea siluarum densitate sic ambiebat᷑.
ut exhalantis inde perangustias aque
sulphuree grauissimꝰ odor suꝑuolan¬
tes aues habitu suo necaret. Qd̾ aug¬
tus cesar intelligens. deiectis siluis. ex
pestilentibꝰ amena loca reddidit.

Expanded text:
amplissimus: longitudine funditur, crispantibus aquis, auram non ventis, sed de se ipso sibi excreans. Unde et  et purior haustus eius, et ad potanddulcis et habilis. Benacus lacus Italisui tempestates imitatur tea silvarum densitate sic ambiebatur ut exhalantis inde per angustias aquae sulphureae odor gravissimus supervolantes aves halitu suo necaret: quam rem Augustus Caesar intellegens, deiectis silvis ex pestilentibus amoena reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
Sed etiam quetũq uiuentia m̾genda
tẽptaueris quacũq arte demen̾sa sta¬
tim resiliũt. et ꝙͣuis uehem̾ter illisa.
statim excuciũtur. Sed neq uentis mo¬
uetur. resistẽte turbinibus bitumine.
nis patiens est: qr oĩa uita carentia. ĩ
ꝓfundum mergunt᷑.⁊ lec materiã ul¬
lam sustinet: nisi que bitumine illu¬
stratur. lucernã accensam ferũt suꝑ¬
natare. extinctam uero demergi. Hoc
et mare saliuarũ dicitur: sũ lacus affal
ti .i. bituminis. et est in iudea. inter
iericho ⁊ z̾oaram. longitudo eius usꝙ
ad zoaros arabie dirigitur stadiis. dccͦ.

Expanded text:
sed et quaecunque viventia mergenda tentaveris, quacunque 130 arte demersa statim resiliunt, et quamvis vehementer illisa confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur, resistente turbinibus bitumine, nis patiens est, quia omnia vita carentia in profundum merguntur, nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine illustratur. 4. Lucernam accensam ferunt supernatare, exstincto lumine demergi. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti, id est, bituminis; et est in Judaea inter Jericho et Zoaran. Longitudo ejus, usque ad Zoaras Arabiae, dirigitur stadiis quingen
Abbreviated transcription (Latin):
opia lacus est: quo perfusa corpora ue¬
lie qui biberint: uini tediũ hnt. Cli
ues gignit. In indis syden uocati
stagnũ. in quo nich̾ ĩnatat. s omĩa m̾¬
gunt᷑. at contra in alce lacum ꝓporci¬
danium oĩa fluitant: nich mergitur.

Expanded text:
opia lacus est quo perfusa corpora veliae qui biberint vini taedium habent. Ibet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, nihil mergitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cula: habunde uaria sunt. Dyauã
qui ad camerinã fluit. si hitus pudite
hauserit: non coibũt in corpus unuz
latex uiueꝰ. et latex aque. ap̃ segestanq
helbesus in medio flumine subita ex¬
rũ et lestes mutant plage. Amarus
deniq dum ĩ aquilonem fluit: dulciꝰ
uͥ ad meridiẽ flectitur. Uarro opinat᷑¬
duo ĩ boetia esse flumina: natura licet
in parte. miraculo tam̾ nõ discrepãte.
Quorũ alterum si ouile pecus biberit.
pullũ fi quicquid ĩduerit. Alterius hau¬
stu q̃cumq ueller̾ fusca sũt: in cãdi¬
latilia lapidescunt. Alias. salubri po¬
tu eius aque In exitu paludis reati¬

Expanded text:
cula abunde uaria sunt. Dianam qui ad Camerinam fluit si habitus inpudice hauserit, non coibunt in corpus unum latex uineus et latex aquae. Apud Segestanos Helbesus in medio flumine subita exmeraeum caelestes mutant plagae; amarus denique est, dum in aquilonem fluit, dulcis ubi ad meridiem flectitur. duo in Boeotia esse flumina, natura licet separi, miraculo tamen non discrepante: quorum alterum si ouillum pecus debibat, pullum fieri coloris quod induerit, alterius haustu quaecumque uellerum fusca sint in candiia lapidescunt, alias salubri potu eius aquae. in exitu paludis Reati