comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum om̃s de turia sibi uehem̃t
detrahent. Ꝙ urginẽ dei filiã
pdecessoris si nimis amaret.¬
⁊ inmoderate. coram detrahẽti¬
bus ip̃m uirginem apprehendẽo
ostulatus est eam dicens. Nitħ̾
notent honumi uerba aliena m̃
ppria non matulat conscĩa. qr
tarius burgundiam intrãs se¬
nes caltũ suũ circa senones direx
tem se euadere non putarent.
tandem obtento regno bur gũdie

Expanded text:
s de curia sibi vehementer detraherent quod virginem Dei, filiam predecessoris sui, nimis immoderate amaret, coram detrahentibus ipsam virginem apprehendens, osculatus est eam, dicens: 'Nichil nocent homini verba aliena, quem pria non maculat conscientia».tarius Burgundiam intrans senescallum suum contra Senones direxitem se euadere non putarent. Post hoc obtento regno Burgundie
Abbreviated transcription (Latin):
ret instinctu dyaboli uehement
siciens iussit si aꝙ fagidam de¬
portari dolosam intelligens mi¬
mici pulunar suum suꝑ uas
posuit ⁊ ibi dyabolum intus m¬
ausit Qͥ tota notte uociferando

Expanded text:
ret instinctu dyaboli uehementer sitiens iussit sibi aquam frigidam deportari et dolos intelligens inimici puluinar suum super uas posuit et ibi dyabolum sic inclusit. Qui tota no
Abbreviated transcription (Latin):
rius. Est ã theloneũ ut dicit
ysidorus locus in portu maris
ubi mertes nanium ⁊ nantaꝵ
emolumenta reddunt: Thełos

Expanded text:
rius fuit. Est autem theloneum ut dicit Ysidorus locus in portu maris ubi merces nauium et nautarum emolumenta redduntur. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
eidem apparens cẽmignem abeꝰ
domo extussit qui erũpens pala¬
tium inuasit ⁊ solo rege tum un¬
co filio uir euadente cuncta consup̃¬
sit Statĩq filius eius arreptus
nero turpissimus leprosus effec¬
tus cum curari non posset manu

Expanded text:
eidem apparens omnem ignem ab eius domo excussit. Qui erumpens regis palatium invasit et, solo rege cum unico filio vix evadente, cuncta consumpsit. Statimque filius eius areptus vit. Pater vero turpissimus, leprosus effectus, cum curari non posset, manu
Abbreviated transcription (Latin):
datus credens ꝙ hoc iõ dice̾t ut
tor sylentio ẜmonẽ repetit ditens
uo fedẽ teneat bñ sitis astantes¬
usurpare p̃su ͬ ͤ ł non solum regis
offensam s mortem insuꝑ mere
non quia uxorẽ dixisse probat  q
s quia sponsam dnĩ sui accipiẽs
⁊ satro uelamĩe consetratam qũo
potis sponsam potentioris te tol
uit ⁊ ephitremam toram se ex

Expanded text:
cere ut facto silentio sermonem repetiit ita dicens:uo federe teneatur, bene scitis astantesusurpare presumeret, non solum regis offensam, sed et mortem insuper mereretur, non quia uxorem duxisse probatur, sed quia, sponsam dregis sacro uelamine consecratam, quomodo ausus es sponsam potentioris te tolluit et Ephigeniam coram s
Abbreviated transcription (Latin):
in pulue̾m confregeꝵt. Dixeꝵt¬
q astantib. Ite ⁊ nocate medicos
⁊ curent deos nr̃os. Tunc iussu¬
regis aquilma suspendit : ⁊ li¬
gato ad eis pedes ingenti saxo

Expanded text:
in puluerem confregerunt et dixerunt astantibus: «Vocate medicos ut curent deos uestros». Tunc regis Aquilina suspenditur et ligato ad pedes eius ingenti saxo,
Abbreviated transcription (Latin):
se morcẽ ait. Domine qui me
sꝑ in casti ͭ ͤ ẜuasti non ꝑmit
fatigar. dut corpus meum
dõ tibi famulam meam que pp̃
te tanta sustinuit. frẽm q me¬
um ꝙ̃ hit uidere non potui fat
ut in regno tuo indere merear.¬

Expanded text:
 qui me semper in castitate seruasti, non me fatigari, sed iube corpus meum do tibi famulam meam que propter me tanta sustinuit et fratrem meum quem hic uidere non potui. Da ut uel in regno tuo eum uidea
Abbreviated transcription (Latin):
seculari ⁊ uno solido profectus
est ad eam ĩꝙͣdã egypti ciuita¬
tem. Deditq ei solidũ qͣsi prom̾¬
tede petcandi Illa accepto pre¬
tio ait illi ingrediamur simł¬
⁊ lectum preciosis uestibus stra
camus. Illa & dixit est quoddã

Expanded text:
saeculari et uno solido, profectus est ad eam in quadam Aegypti civitate; deditque ei solidum pro mercede peccati. At illa accepto pretio, ait: Ingrediamur domu lectum pretiosis vestibus stratamus, illa dixit: Est quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
andiens pronoluta ad pedes abba¬
tis .p. cum lacrimis exorabat di¬
cens. Stio eẽ penitentiam pater ⁊
confido remissionẽ te orante sortra
deberet. Illa collectis oĩbus q̃cũq
ex pectato lucrata fu̾at ꝑlateisq
in mediam cinitatem ppło exspec¬
tante igne conbussit. clamãs ue¬
inte oñs qui peccastis mecũ. ⁊
reꝑto uirginũ monasterio in tel¬
cellule plumbo signauis ⁊ ꝑuã
reliquit fenestzam. ꝑ quam ei
uictus moditus inferret᷑. Iussit¬
q ei oĩbus diebus parũ panis

Expanded text:
audisset, provoluta ad pedes Paphnutii monachi cum lacrymis exorabat, dicens: Poenitentiam injunge, Pater; confido enim remissionem te orante sortiri; edens, collectis omnibus quaecunque ex peccato susceperat, prolatisque in media civitate populo spectante igni supposuit, clamans: Venite omnes qui peccastis mecum, etreperto virginali monasterio, in celcellulae plumbo signavit parvamque reliquit fenestellam, per quam ei victus modicus inferretur, jussitque ei omnibus diebus parum panis
Abbreviated transcription (Latin):
xͥanus iusticie bonitatis integri
tis est nomẽ. Et tu illud quõ tibi
defendis ⁊ uenditas. cin de tam plu¬
rmus rebus nec panta subsistũt.
xanus ille est aui non nominetm̃

Expanded text:
anus justitiae, bonitatis, integrittis est nomen: et tu illud tibi quomodo defendis et vindicas, cui de tam plurimis rebus nec pauca subsistunt? Christianus ille est, qui non nomine tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
pena. uel duo pͥmi dies sunt dolor
de ꝑpetraccẽ petcriti ⁊ desiderium emẽ¬
dandi. Aln duo confiteri mala que
fecimꝰ ⁊ bona que omisimꝰ. alii e ͦ
sunt oratio. latͥmaꝵ effusio. torpoi̾s
aflictio. elemosinaꝵ elargͥacio. uł

Expanded text:
. Duo primi dies sunt dolor de perpetratione peccati et desiderium emendandi. Alii duo dies confiteri mala que fecimus et bona que omisimus. Alii quatuor sunt oratio, lacrimarum effusio, corporis afflictio, elemosinarum largitio. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
non sapit michi insi legero ibi Iħ̾m.
si disputes atconferas non sapit
michi insi sonuerit ibi Iħs. Item
men dulce nomen dełtabile nomen
confortans peccatorem ⁊ nomen

Expanded text:
non sapit mihi nisi legero ibi Jesum. Si disputes aut conferas, non sapit mihi, nisi sonuerit ibi Jesus. men dulce, nomen delectabile, nomen confortans peccatorem, et
Abbreviated transcription (Latin):
pulu̾e estis exꝑgistimini ⁊ landa¬
te. Ecce dominus uemet. Cum salu¬
te. uenit. tum unguento uenit cum
gloria. Neq enĩ smne salute uenit¬
Ihesus. neq xͦ sine unttione neq¬

Expanded text:
pulvere estis, expergiscimini et laudate. Ecce Dominus venit cum salute, venit cum unguentis, venit cum gloria Neque enim sine salute Jesus, neque sine unctione
Abbreviated transcription (Latin):
intum est dum de eotestat᷑ pat̾
dum de se ipõ profitet᷑: dum apłi
preditant. dum religiosi credũt
.dum demones confitent᷑ dum In¬
dei negant dum gentiles in pas¬
sione tognostunt. Item deum dñm

Expanded text:
nitum est; dum de eo testatur Pater, dum de se ipse profitetur, dum apostoli praedicant, dum religiosi credunt, dum daemones confitentur, dum Judaei negant, dum gentes in passione cognoscunt. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
totiens confortaris quociens re¬
cordaris. Quid eque mentem co¬
gitantis inpinguat. quid ita ex̃¬
titatos reparat sensus. uirtutes
roborat begetat bonos mores at
honestos. castas fouet affertoẽs. eͦ¬

Expanded text:
toties confortaris, quoties recordaris? Quid aeque mentem cogitantis impinguat? quid ita exercitatos reparat sensus, virtutes roborat, vegetat mores bonos atque honestos, castas fovet affectiones?
Abbreviated transcription (Latin):
guria obẜncant ut fotum de domo
sua nel aliud ꝙtũq bñfitiũ cuili¬
bet potenti non tribuant. dyaboli¬
cas eciam ftrenuas ⁊ abaliis atci¬
piunt. ⁊ alus tradunt. Alum noc¬

Expanded text:
guria observant ut focum de domo sua vel aliud quodcunque beneficium cuicunque petenti non tribuant; diabolicas strenas et ab aliis accipiunt et ipsi aliis tradunt. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Iħ̾u. berbum doloris in quo tonfes¬
sio. Sangius asꝑsionis in quo
afflittio a qua emũdaͦ in qua cõ¬
nichil emĩita ire ĩpetum cohibet.
suꝑbie timorem sedał sanat liuo¬
ris mulnꝰ restñgit luxurie fluxũ.
extinguit libidins flãmam.di¬
tim temperat auariͤ ac totiꝰ inde¬
coris fugit pririginẽ. Quarto ẽ

Expanded text:
u: verbum doloris, in quo confessio; sanguis aspersionis, in quo afflictio; aqua emundationis, in qua comNihil ita irae impetum cohibet, superbiae tumorem sedat, sanat livoris vulnus, restringit luxuriae fluxum, exstinguit libidinis flammam, sitim temperat avaritiae, ac totius indecoris fugat pruriginem. Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
uie reprobis. superius erit index
iratus inferius horrendũ thaos.
a dextris peccata accusantia a si¬
nistris infinita demonia ad sup¬
pliciũ trahenꝰ intus ꝯscĩa urẽs.¬

Expanded text:
uie reprobis! Superius erit iudex iratus, inferius horrendum chaos, a dextris peccata accusantia, a sinistris infinita demonia ad supplicium trahentia, intus cons
Abbreviated transcription (Latin):
miẜiami tuus ob passionẽ. meus
ob suaccẽm. tibi mobediens michi
obediens. a te accepit ĩmortalitatis
stolam a me accepit hans pessimã¬
tuam uestem dimisit cum mea
huc uenit. Equissime uidex indita

Expanded text:
riam; tuus per passionem, meus per suasionem; tibi inobediens, michi obediens; a te accepit immortalitatis stolam, a me accepit hanc tuam uestem dimisit, cum mea huc uenit. Equissime iude
Abbreviated transcription (Latin):
Ista est sña sũmi indicis Iste tre¬
mendus aspectus tui ꝑmũ est cẽ
solidum ⁊ aꝑtum oẽ secretũ cui
obscura clarent. muta respon¬
dent silentiũ confitet᷑ ⁊ sine bote

Expanded text:
‘Ista est sapientia summi iudicis, iste tremendus aspectus, cui peruium est omne solidum et apertum omne secretum, cui obscura clarent, muta respondent, silentium confitetur et sine uoce
Abbreviated transcription (Latin):
bił laboramus. Nam ⁊ fatiles
simiꝰ ad seducend̾. ⁊ debiles ad
operandũ ⁊ fragiles ad resistendũ.
si discernẽ uolumus int bonũ et
malum decipiĩ. si temptamꝰ
facere bonũ deficimꝰ. si conam̾ re¬
tus. ut in nob̾ ꝑ fidem hĩtans
illuminet cecitatẽ nrãm ⁊ nob¬
tum manens adunuet infirmi¬
tatem nr̃am ⁊ pro nobis stans
fragilitatem nr̃am proterat

Expanded text:
biliter laboramus. Nam et faciles sumus ad seducendum, et debiles ad operandum, et fragiles ad resistendum. Si discernere volumus inter bonum et malum, decipimur; si tentamus facere bonum, deficimus; si conamur resua, et in nobis per fidem habitans illuminet caecitatem nostram, et nobiscum manens adjuvet infirmitatem nostram, et pro nobis stans fragilitatem nostram protegat
Abbreviated transcription (Latin):
in seculo isto maligno quid ha¬
bundat insi nasi. laborare. ⁊ mori.
hec sunt mercimoma regionis
nr̃ẽ. ⁊ ad tales mertes marcator ille
descendit ⁊ quia omĩs martator dat¬
⁊ accipit. dat ꝙ habet ⁊ accipit

Expanded text:
in saeculo isto maligno, quid abundat nisi nasci laborare et mori? Haec sunt mercimonia regionis nostrae. Ad tales merces mercator ille descendit, et quia omnis mercator dat et accipit, dat quod habet et accipit
Abbreviated transcription (Latin):
polatim non expressit. Po̾ma die
eriget se mare quadragnta cubi¬
tis suꝑ altitudinem montiũ stãs
in loto suo quasi murus. Qͣ die
tm̃ descendet ut nix posset inderi.
Tertia marine belue apparentes
suꝑ mare dabunt mugitus usq¬
debit mare ⁊ aqua. Quĩta arbo
res ⁊ herbe dabunt rorem sangͥ¬

Expanded text:
polatim, non expressit. Prima die eriget se mare quadraginta cubitis super altitudinem montium stans in loco suo quasi murus. Secunda tantum descendet, ut vix posset videri. Tertia marinae belluae apparentes super mare, dabunt rugitus usqdebit mare, et aquae; quinta herbae et arbores dabunt rorem sangu
Abbreviated transcription (Latin):
candem ꝙͣ prius huĩlitatem ⁊ moꝵ
gratuitatem in omĩb sectabat᷑
In orõne ꝑigilabat. corpus mate¬
rabat mulieꝵ consortia fugiebat.
humilis erat in om̃s suscipiẽdo ef¬
fitax in locdo alater i exhortãdo.
senerus incorripiendo. Fert᷑ qs¬

Expanded text:
amdem quam prius humilitatem et morum gravitatem in omnibus sectabatur. In oratione pervigilabat, corpus macerabat, mulierum consortia fugiebat. Humilis erat in omnes suscipiendo, efficax in loquendo, alacer in exortando, severus in corripiendo». Nota q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ditere. fili dulcissime quõ est uob̾
sancte nycolas hectine est merces
honoris quam nobis tam din exhi¬
bui. ⁊ cum ħ ⁊ similia dice̾t statim
puer quasi de sop̃no eingilans otu

Expanded text:
it: «Fili dulcissime, quomodo est uobis? Sancte Nicholae, hecine est merces honoris quem tamdiu uobis exhibui?» Et cum hec et huiusmodi diceret, statim puer quasi de sompno euigilans su
Abbreviated transcription (Latin):
donec oportuno tempore ei epis¬
dum cum frẽ suo lifardo deueł
ubi post ꝙm quodã cenobio aliꝙͣ¬
dui uixerunt Dum lifardus suꝑ
ripam ligeris solitarius mane̾
uellet ⁊ leonardus ꝑsancti sp̃s¬

Expanded text:
donec oportuno tempore ei episdo cum fratre suo Liphardo peruenit. Vbi postquam in quodam cenobio aliquandiu uixerunt cum Liphardus ibi super Ligerim solitarius remanere uellet et Leonardus in
Abbreviated transcription (Latin):
nuet obnnuam humilitatem
publitari nolebat ⁊ in alioꝵ com¬
ꝑ accẽm suos inchil ualere existĩa¬
bat. Uñ ĩnotentio prefetto affrice
sit scribit. ꝙ expõnem sancti iob no¬
bis tnͣsmitti nolustis nrõ studio
tongandemus.s si delicioso cupitis
pabulo saginari beciti aagꝰ tum
pͦra coẽm illius similaginis. nrm̃
furfurem non queratis. Neq em̃
uolo dumi in hac carne sum si qua
dixisse me contigit ea facile hom̃¬
bus innotesci Legit : quoq in quo¬
dam libro de greco inlatiñ tnͣsla
to.ꝙ quidam sanctꝰ pat̾ nomine¬
abbas iohannes cum romam ad
uisitandũ apłorum limina ueĩss
tatis tnͣsire indisset uoluit ei oc¬
currere ac ut decebat reueren ͣ ex¬
hibere. Cernens uero beatꝰ gregoriꝰ
straint. nec inde surrexit quoadusz
abbas p̾mo surrex ͭ in quo maxͦ
ens humilitas cõmendat/ Nãte
enĩ largitatis ⁊ ełaꝵ extitit ut nõ
am in monte synay monachis
nctͣia mĩstrabat. Nam oĩm in¬
digentium nomĩa scapta habebat.

Expanded text:
am humilitatem publicari nolebat et in aliorum comparatione suos nichil valere extimabat. Unde Innocentio prefecto Affrice sic scribit: «Quod expositionem sancti Iob vobis transmitti voluistis, vestro studio congaudemus: sed si delitioso cupitis pabulo saginari, beati Augustiniparationem illius similaginis nostrum furfurem non queratis. Neque enim volo, dum in hac carne sum, si qua dixisse me contigit, ea facile hominibus innotesci». Legitur quoque in quodam libro de Greco in Latinum translato quod quidam sanctus pater nomine Iohannes, cum Romam ad visitanda apostolorum limina venisset itatis transire vidisset, voluit ei occurrere ac, ut decebat, reverentiam exhibere. Cernens vero beatus Gregoriustravit, nec inde surrexit, quoadusque abbas primo surrexit. In quo maxima eius humilitas commendatur. Tante autem largitatis et eam in monte Synai monachis, necessaria ministraret. Nam omnium indigentium nomina scripta habebat
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam iamconbussissent ⁊ te
tau̾at trade̾t᷑ uehementissime
mane sacrilegumi eẽ tanti prĩs
tot ⁊ tales libros exurere. suꝑ cꝰ
caput ip̃m sp̃m sanctũ ĩ simili ͤ

Expanded text:
quosdam jam combussissent, ac rtaverat, creditur vehementissime mane sacrilegium esse, tanti Patris tot et tales libros exurere, super cujus caput ipse Spiritum sanctum in similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
non modicũ generastis. quia tã
anobis ꝙ̈ a dyabolo sub uno tꝑe¬
De
cictusatus nesciebam cui calup̃
datis. ut pote qui ad tam districti
iditis cum tͥminatore ad uidi¬

Expanded text:
non modicum generastis, quia tam a vobis quam a diabolo sub uno temre ccusatus, nesciebam cui primitus eo judicare, qui ad tam districti judicis cum criminatore suo judi
Abbreviated transcription (Latin):
diuitum romanorũ relitta ꝯuge fu
tanti pontificis statimi euacuare
non ualens magorum suffragia
pontifitis uexaret᷑ quous cum
sessore suo ꝑiclitare. Cuma g̾g̃¬

Expanded text:
divitum Romanorum, relicta conjuge, futanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
missarũ sollep̃nia corpus domiͥ¬
eternam lascina subrisit. Ille a̾¬
continuo dexteram ab eius ore cõ¬
uertens ꝑtem illam dominicitor¬
poris suꝑ altare deposuit. Postmo¬
pus domini cum appellabas. Et¬
tunt gregorius pro incredulitate

Expanded text:
 Corpus Domtuam, lasciva subrisit. Ille continuo dexteram ab ejus ore convertens, partem illam dominici corporis super altare deposuit. Explepus dominicum perhibebas. Tunc Gregorius, pro incredulitate
Abbreviated transcription (Latin):
auam apocrifario misit. Unum
est ꝙ bruit̾ suggeras dnĩs nrĩs
aui si ego ẜnus eoꝵ in morte lon¬
gobardoꝵ. nel dap̃num me miscẽ
uoluissenr hodis longobardoꝵ gens
nec regem nieq ducem. nec comites.¬
haberet citq in suam confusionem
eẽt. s quia demic timeo in mortem tꝰ¬
lib homĩs me miste̾ formido. Ecte
ꝙͣte humilitatis extitit. quia cum
eẽt sũmus pontifex imperatoris se
ẜuum uocabat ⁊ dominũ suũ eum
appellabat. Ette ꝙͣte ĩnotentie quiaĩ
nolebat. Cum manricius impera¬
peccator sum credo ꝙ omĩpotentem
deum tanto nobis amplius placa¬
tis. ꝙͣto me eimale ẜuientem affli¬

Expanded text:
io mittit: «Unum est quod breviter suggeras dominis nostris, quia, si ego servus eorum in mortem Longobardorum vel damnum me miscere voluissem, hodie Longobardorum gens nec regem nec ducem nec comiteshaberet atque in sua confusione esset. Sed quia Deum timeo, in mortem cuiuslibet hominis me miscere formido». Ecce quante humilitatis, quia, cum esset summus pontifex, imperatoris se servum vocabat et dominum suum eum appellabat! Ecce quante innocentie, quia nollebat! Cum Mauritius imperaia ego peccator sum, credo quod omnipotentem Deum tantó vobis amplius placabitis, quantó me ei male servientem affli
Abbreviated transcription (Latin):
derit si alt iustitiam mithi feci̾t.
Traianus dixit.utiq nithil. Et
uidua nonue inquit melius tibi
est ut michi iusticiam facias ⁊ ꝓ
hoc mercedem accipias ꝙͣ altiꝰ tnͣs¬
mittas. Tunc traianus pietate

Expanded text:
derit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus respondit: Utique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius tibi est ut michi iustitiam facias et in hoc mercedem accipias quam alii transmittas?". Tunc Traiano, pietate
Abbreviated transcription (Latin):
sperare deberet. At ille fortit᷑ inge¬
eo remu̾acoẽm reciperet: qui tantis
mundialibus diuicus habundae̾t.
.Cum gͦ gregorii duncias sue pan¬
ꝑtati die nottuq suspirando con¬
Cur audes panꝑtatem gregorii di¬
uiciis comꝑare. Qui magis illã
tattam quam habes cotidie pal
qui tantas duncias non amando
s contẽpnendo. Cunttis q libe̾ałr
mansionem ⁊ qñ ꝑcipere meret¬

Expanded text:
sperare debuisset. At ille fortiter ingeeo mansionem reciperet qui tantis mundialibus divitiis redundaret. Cum vero Gregorianas divitias suae paupertati die noctuque suspirando concur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpqui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque liberaliter mansionem quandoque percipere mere
Abbreviated transcription (Latin):
te nobis aliquid de hoc certamĩe
nro conuemant. ut si non ꝙ dici¬
tis ita est. sit ita quia dicitis.
nocabula esiam iattantiam uel
uantatem sonancia oĩo respue¬
bat. Unde enlogio prĩarche alexã¬
drmo qui eum uniu̾salẽ papam
quam ad me direxistis suꝑbe appel¬
latoĩs uerbum uinu̾salem me
ppm dicentes in pͥme turanstis.
ꝙ peto dulcissima santtitas ur̃a

Expanded text:
te, nobis aliquid de hoc certamine te, nobis aliquid de hoc certamine nostro conveniat, ut, si non quod dicitis ita est, sit ita, quia dicitis». Vocabula etiam iactantiam et vanitatem sonantia omnino respuebat. Unde Eulogio patriarche Alexandrino, qui eum universalem papam quam ad me direxistis, superbe appellationis <verbum>, universalem me papam dicentes, imprimere curavistis; quod, peto, dulcissima sanct
Abbreviated transcription (Latin):
Tante a humilitatis beatus gg̃
extitit. ut se laudari nullo mõ ꝑ¬
mitteret. Nam sthephano epõ q
eum in sius epłis laudau̾at ita
scubit. multũ mithi ⁊ ultͣ ꝙͣ au¬
dire debui indignus fauorẽ in u¬
scaiptum est ne laudes hoĩem ꝙ¬
du uiuit. Tamrẽ ⁊ si audire talia
digꝰ efficiarut si boͣ iõ ĩ medixistis qr nõ
formatis. certe frat̾ kmẽ lymiã
leonem uocas ꝙ eo modo nos ag̾e
conspicimꝰ quo scabiosos sepe
catulos pardos nel tygres noca¬
mus. Item in epła ad anastasiũ
loꝙ̃do młtis prodesse młtis qr
posse lutere ꝑhibetis. extima ͦͤ
michimeam fateor in dubita ͨ ͤ
maximam ꝑduxistis. Consido̾ nã¬
q qui sum ⁊̃ inthil in me ex huiꝰ
bom signo deprehendo. Consid̾o
ce qui estis ⁊ uos mentrri posse
non arbitror. Cum gͦ credere uolo
ꝙ dicitis: contradicit michi infir¬
mitas mea. Cum disputare uolo
ꝙ in laude mea dicit᷑: Cont᷑dicit
mnͥ sanitas nr̃a. S queso uir sãt¬

Expanded text:
autem humilitatis beatus Gregorius extitit, ut se laudari nullo modo permitteret. Nam Stephano episcopo, qui eum in suis epistolis laudaverat, ita scribit: «Multum michi et ultra quam audire debui indignus favorem in vscriptum est: 'Ne laudes hominem, quamdiu vivit'. Tamen, et si audire talia dignus efficiar, et ut, si bona ideo in me dixistis, quia non formatis, certe, frater karissime, simiam leonem vocas, et quod eo modo vos agere conspicimus, quo scabiosos sepe catulos, pardos vel tygrides vocamus». Item in epistola ad Anastasium loquendo multis prodesse multisque posse lucere perhibetis, extimationem michi meam, fateor, in dubitationem maximam perduxistis. Considero namque qui sum, et nichil in me ex huius boni signo deprehendo. Considero autem qui estis, et vos mentiri posse non arbitror. Cum ergo credere volo quod dicitis, contradicit michi infirmitas mea. Cum disputare volo quod in laude mea dicitur, contradicit michi sanctitas vestra. Sed queso, vir sanc
Abbreviated transcription (Latin):
iuitabat. Int̾ quos die quadam
uniis accessit in tinꝰ manibus dã
eum in tinuis manib aquã fundẽ
uolebat non muenit. E iiͦi hoc fac¬
tum setum ip̃e mirare᷑ Eadem noc¬
te dominus ꝑuisionẽ ei dixit. Cete¬
ris diebus me in membͥs: hest̾no ã
suo ut xii. ꝑg̾nos ad prandiũ in¬
intaret. qui ꝑgens iussa comple
uit. Dum & smił discumbe̾nt in¬
tuens ppͣ tredetim inimera ͭ ⁊ as
tersito sacellario cur contͣ iussioẽ
suam tertium decimũ munitare pre¬

Expanded text:
invitaret. Inter quos die quadam unus accessit, in cujus manibus dum eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte Dominus ei per visionem dixit: « Caeteris diebus me in membris meis, hesteut duodecim peregrinos ad prandium invitaret. Qui pergens jussa compleit. Dum autem simul discumberent, intuens papa, tredecim numeravit; et accersito sacellario, cur contra jussionem suam tertium decimum invitare prae
Abbreviated transcription (Latin):
scubens ait unum in tius epłis
egre suscepi. qłqua se mel dici po¬
terat. sepius dicebat᷑. antilla nr̃a
⁊ antilla nr̃a. Ego enĩ qui ꝑ epis
quia rõne te michi antillam dicis:
emꝰ añ epistopatum susceptũ
ꝓprius fur. Et iõ rogo ꝑ omĩpotẽ¬
tem deum. ne hoc uerbum ad me¬
aliqũ in tius scriptis inuenam.

Expanded text:
scribens ait: «Unum in tuis epistolis scribens ait: «Unum in tuis epistolis egre suscepi, quia, quod semel esse poterat, sepius dicebatur 'ancilla vestra' et 'ancilla vestra'. Ego enim, qui per episcs sum, qua ratione te michi ancillam dicis, cuius ante episcopatum susceptum proprius fui? Et ideo rogo per omnipotentem Deum ne hoc verbum aliquando in scriptis tuis inveniam».
Abbreviated transcription (Latin):
hit᷑ ꝙ altĩ plus ꝙͣ racio exigat pre¬
bet. Ego emĩ uerbis prosperari nõ
quero s morib. Nec honorem eẽ
deputo in quo frẽs honorem sium
ꝑdere cognosto. Recedant gͦ uerba
que uanitatem inflant caritatẽ
nulnerant. huic est ꝙ tum Iohãnes
epũs constantinopolitans hoc
nocabulum uanitatis sibiusur¬
paret ⁊ se uniu̾salẽ papam uocari
frandulent᷑ a synodo obtimsset.
Int̾ cetea sic de eo lcribit gg̃. quie
est iste qui tontra statuta ewan¬
gelita contra camĩ decreta nouũ
sibi nomen usurpare presuuit.
utinam uel sine ĩmuicoẽ sit unꝰ
qui eẽt appeti uniu̾sus ¶Uerbum
etiam iussionissibi a ioepĩs dici
nolebat. uñ ait mepła ad enlogi¬
taritas loquit᷑ dicens situt inssil¬
tis. ꝯd̾uerbum msionis peto a meo
auditu remomĩ quia scio qͥsũ ⁊ qui
estis. loco eĩ bñ michi frẽs estis:
moribus patree Insuꝑ obninnã
humilitatem aua erat preditus
nolebat ꝙ matrone se ancillas su¬
as dice̾nt. Unde rustitane patͥcie

Expanded text:
alteri, plus quam ratio exigit, prebetur. Ego verbis prosperari non quero, sed moribus, nec honorem esse deputo in quo fratres honorem suum perdere cognosco. Recedant ergo verba, que vanitatem inflant, caritatem vulnerant». Hinc est quod, cum Iohannes episcopus Constantinopolitanus hoc vocabulum vanitatis sibi usurpare et se universalem papam vocari fraudulenter a synodo obtinuisset, inter cetera sic de eo scribit Gregorius: «Quis est iste qui contra statuta evangelica, contra canonum decreta novum sibi nomen usurpare presumit? Utinam vel sine imminutione sit unus, qui esse appetit universus». Verbum etiam iussionis sibi a coepiscopis dici nollebat. Unde ait in epistola ad Eulogicaritas loquitur dicens: 'Sicut iussistis'. Quod verbum iussionis peto a meo auditu removeri, quia scio qui sum et qui estis: loco enim michi fratres estis, moribus patres». Insuper, ob nimiam humilitatem qua erat preditus, nollebat quod matrone se ancillas suas dicerent. Unde Rusticane patricie
Abbreviated transcription (Latin):
rinne mec michi gemit̃ renonatis.
quia audim quid intus ꝑdidi dum
foras ad culmen reginũs ĩmĩtus
ascẽdi. Tanto & me ꝑcussum mero¬
re cognoscite ut uix loqui sufficiam

Expanded text:
ruinae meae mihi gemitum renovastis, quia audivi quid intus perdidi, dum foris 493 ad culmen regiminis immeritus ascendi. Tanto autem me percussum moerore agnoscite, ut vix loqui sufficiam
Abbreviated transcription (Latin):
cut. Ex occasione cure pastoralis¬
negotia patit᷑ ⁊ post tam pulciã
quietis sue spẽm terrem attris pul¬
uere fedeit ⁊ perpendo itaq ꝙ tolle¬
ro. ꝑpende ꝙ amisi dum q intueor
illud & ꝑdidi. fit ħ granius ꝙ por¬
to. Ette enim nunc magni miaas¬
fluctibus quatior. atq innanim̃¬
tis tempestatis ualide procellis
illidor. Et cumprioris uite recolo:
quasi post tergum ductis ocuilis
iso littore suspiro ¶s ama ad ro¬

Expanded text:
c ex occasione curae pastoralisnegotia patitur; et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Perpendo itaque quod tolero, perpendo quod amisi. Cumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni marfluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor, et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum reductis oculis, viso littore suspiro; quodque ad
Abbreviated transcription (Latin):
eminencior urb̾ rome dĩno est
tentes ut dii irati sacrificiis
obscuratus est itant populus
romanus fugeret exͣ muros. Aũ¬
diens & palmacius consul ꝙ ca¬
lixtus cũ sius cłitis tnͣstyberim
ga ͤ ciuitatis penitus delerenͭ
ta cum illut cũ militibus ꝓpe¬

Expanded text:
eminentior urbis Rome et tentes ut dii irati sacrificiis oscuratus est ita ut Romanus populus fugeret extra muros. Audiens autem Palmatius consul quod Calixtus papa cum suis clericis trans Tyberim gationem ciuitatis deleret. matius illuc cum militibus p
Abbreviated transcription (Latin):
na in modum farie ⁊ oleum cũ
odore suauissimo emanare. Aquo
que sit anm futuri fertilitas inco¬
lis r̾gionis oñdit᷑. Nã si exignũ ꝓ¬
fluit. exiguũ terra fructũ dabͭ si co¬

Expanded text:
na in modum farinae et oleum cum odore suavissimo defluit, a quo, quae sit anni praesentis fertilitas, incolis regionis ostenditur. Si exiguum profluit, exiguum terra exhibet fructum; si v
Abbreviated transcription (Latin):
habes tãm nec tibi opus est puri¬
fita ͤ. s nũꝙ̃ filio tuo opus erat
tirꝯti ͨ ͤ esto int̾ mulieres tanꝙ
bna illarum. Nam ⁊ filius trus
sic est in medio pueroꝵ. het a bũ¬

Expanded text:
habes causam, nec tibi opus est purificatione. Sed nunquid filio tuo opus erat circumcisione? Esto inter mulieres tanquam una earum; nam et filius tuus sic est in numero puero
Abbreviated transcription (Latin):
caici domini astans iuissu pylãti
latus donim lãcea ꝑforauit ⁊
udens signa que fiebant solẽ¬
s obscuratum ⁊ terre motum in¬
x ͫ credidit. maxime ex eo ut quidã
dicunt ꝙ cũ ex infirmmitate uel ex

Expanded text:
cruci domini astans iussu Pilati latus domini lanceauit. Et uidens signa que fiebant, solem obscuratum et terre motum, credidit maxime, ut quidam dicunt, ex eo quod cum infirmitate u
Abbreviated transcription (Latin):
ribus liberauit febres expulit. lan¬
gores q curauit plurimos ⁊ diu̾sos¬
.Cuidam simstre manus digitum
ex morbo fistule plurimoꝵ forami¬
nũ ex concauitate defossum mira
consolidaccẽ sanauit Quidam n¬
suꝑ puer in casu grauissimo sic
oppressus ut motu ⁊ sensu penitꝰ
destitutꝰ tanꝙͣ mortus defleret᷑
mox apposito de terra suo pettorisa¬
tro euisdem martyris cruore con¬
tatra in columis exsurrexit. Que¬
dam eciam cuiꝰ carnem canter edax
sedula corrosione uorabat litis
huius hiiꝰ terra uolnerib est cura¬
ta. Aliis etiam diu̾sis infirmitati¬
bus occupati qui sepulcrum enis
in uehiculis ⁊ aliis sustentatuł ad¬
iezunt exinde postmodum plena
columitate suscepta sine aliqͥb
subsidiis rediere ẽ um ã sũmus¬

Expanded text:
ribus liberavit. Febres expulit lanribus liberavit. Febres expulit languoresque curavit plurimos et diversos. Cuiusdam sinistre manus digitum ex morbo fistule, plurium foraminum concavitate defossum, mira consolidatione sanavit. Quidam insuper puer ex casu gravissimo sic oppressus, et motu et sensu penitus destitutus, tanquam mortuus defleretur, mox apposita de terra suo pectori, sacro eiusdem martiris cruore contacta, incolumis exurrexit. Quedam cuius carnem cancer edax sedula corrosione vorabat, linitis huiusmodi terra vulneribus, est curata. Alii etiam diversis infirmitatibus occupati, qui sepulchrum eius in vehiculis et aliis substentaculis adierunt, exinde postmodum, plena incolumitate recepta, sine aliquibus subsidiis rediere. Ad hec m
Abbreviated transcription (Latin):
ipĩus lampades ad sepulcrũ eius
ueneralͤ dependentes plures ꝑ se
ipsas abs omĩ humano studio ⁊
ministerio diuunntꝰ sunł accense
quia ꝯuemẽs nimis erat ut qui
igne ac liuẽ fidei excellent̃ extl a¬
ruerat singłre de ipõ ignis ⁊ lũs
miratulum appareret. Quidam
& dum uesce̾t ᷑ cum aliis ⁊ eius
sanctitatem ⁊ mĩacula depraua¬
ret sup̃to quodam sub obtesta ͨ
morsello ꝙ eum non posset sit itͣ¬
l̾ delinquẽt tnͣsglutie sensit mox
ip̃m suo gutturi sic inhe̾ntem ut
illum educẽ uel induce̾ non ualeret
Quare illico penitens ⁊ iam wltꝰ
mutato colore sentiens uitine mor¬
tis euentũ facto intra senoto ꝙ lin¬
guam de ceto ad talia non laxaret
.fuit protinus illo enomito libera¬
tus. ydropica quedam ad locum
passionis ipĩus auxilio uiri per¬
uemens fusa ibi oraidẽ saantatem
integͣm ibi mox accepit. Obsessas
a demonib longo tempore mulie¬
res martir ipẽ deiectis illis cum
multo sanguinis uomitu de torpo¬

Expanded text:
ipsius lampades ad sepulchrum eius venerabile dependentes pluries per se ipsas absque omni humano studio et ministerio divinitus sunt accense. Quia conveniens nimis erat, ut quoniam igne ac lumine fidei excellenter claruerat singulare de ipso ignis et luminis miraculum appareret. Quidam autem dum vesceretur cum aliis et illius sanctitatem et miracula depravaret, sumpto quodam sub hac obtestatione morsello, quod eum non posset, si cirec delinqueret transgluctire, sensit mox ipsum gutturi suo sic herentem, ut illum educere vel inducere non valeret. Quare illico penitens et iam vultus mutato colore, quasi sentiens vicine mortis eventum, facto intra se voto, quod lingua de cetero ad talia non laxaret, fuit protinus, illo evomito, liberatus. Idropica quedam ad locum passionis ipsius auxilio viri perveniens, fusa ibi oratione, sanitatem integram mox recepit. Obsessas a demonibus longo tempore mulieres martir ipse, deiectis illis cum multo sanguinis vomitu de corpo
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰdam nobilis filium prem
mio ⁊ horribili totiuus gule tu¬
more nec loqui net spirare na¬
lentem leuatis ad deum mani¬
bus ⁊ crutis in eo fatto signa¬
culo ⁊ illoq accipiente illius
cappam ⁊ infirmo suꝑꝑonente
loto eum sanauit. Idem qs nobi¬
lis uehementi postinodum cor¬
poris torsione granatꝰ tredens
⁊ metuens exinde sibi mortis
ĩminẽ discrimẽ. capam ipãm
quã ex tunc conẜuau̾at reirent
fecit afferri qua suo apposita pecto¬
tem capita ⁊ pilloꝵ densitate uil¬
losum euomut ꝓlena libera ͨͤ
sequta Cuidam etiam uiue¬
ni muto inuisso digito m os
eius sueq lingue soluto liga¬
mine bñficiũ loquele concessit
hec ⁊ alia plura dumi uue̾t dit¬
natus est ꝑ cum dñs operari

Expanded text:
im nobilis filium pre nimio et horribili totius gule tumore nec loqui nec spirare valentem, levatis ad Deum manibus et crucis in eum facto signaculo, illoque accipiente ipsius cappam et in infirmo supponente loco sanavit. Idem quoque nobilis vehementi postmodum corporis torsione gravatus credens et metuens exinde sibi mortis imminere discrimen, cappam ipsam, quam ex tunc conservaverat reverenter fecit afferri, qua suo apposita pectotem capita et pilorum densitate villosum evomuit, plena liberatione sequta. Cuidam etiam iuveni muto, immisso digito in os eius sueque lingue soluto ligamine, beneficium loquele concessit. Hec et alia plura, dum viveret, dignatus est per eum Dominus operari
Abbreviated transcription (Latin):
suiꝰ nec in hoc articulo desiit eẽ
preto ꝓ ut ipẽ nefandꝰ qui a fide¬
libus captus fint ⁊ gͦndam fr̃ do¬
muncũs qui comes illis erat ⁊
ab ipõ littore ꝑtussus diebus aqͥb
supnix ͭ postea retulerunt S cũ¬

Expanded text:
cuius nec in hoc articulo desiit esse cuius nec in hoc articulo desiit esse preco, prout ipse nephandus, qui a fidelibus captus fuit et quondam frater Dominicus, qui comes illius erat, ab ipso littore percussus, diebus aliquibus supervixit, postea retulerunt. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
tate tumana ubi frm̃ sui ordinis
ibi morantium prior erat me¬
diolanum ꝑ geret pro exseꝙ̃da
inquisicõne contra heretitos sibi
ab apostolita sede ꝯmissa sicut n
pub ͣ predicaccẽ predix̾at quidã
de ipõꝵ hereticoꝵ credentib prece
illorum inductꝰ pretio in eumiter
salutaris ꝓpositi proseꝙ̃tem funestꝰ
insiliit In agnũ utiq lupus. ferus
inmitẽ. in pium impus. furibun¬
dus in mansuetũ ĩ modestum effre¬
nis. ꝓfanus in sanctũ p̃sumit insul¬
tum Exc̾cet conatum mortem in¬
deli impetens diris in ip̃m inpressis
uolneribus in satiato sangiũe iusti
ense uenerandum caput non diu̾¬
tentem ab hoste s exhibentem se
protims hostiam ⁊ cesoris sustinẽ¬
tem in pacientia trutis ictus di¬
geminas incultante ille non que¬
rula bote murinurans s sufferẽs
omĩa pacienter suum domino
spm̃ ꝯmendabat dicens in manꝰ
tuas domme ꝯmendo spĩ meum
Simbolum eciam cepit dice̾ fidei

Expanded text:
itate Cumana, ubi fratrum sui ordinis ibi morantium prior erat, Mediolanum pergeret pro exequenda inquisitione contra hereticos sibi ab apostolica sede commissa, sicut in publica predicatione predixerat, quidam de ipsorum hereticorum credentibus, prece illorum inductus et pretio, in eum iter salutaris propositi prosequentem funestus insiliit. In agnum utique lupus, ferus in mitem, in pium impius, furibundus in mansuetum, in modestum effrenis, prophanus in sanctum presumit insultum, exercet conatum, mortem inladio crudeliter impetens, diris in ipsum impressis vulneribus, et satiato sanguine iusti ense, venerandum illum non divertentem ab hoste, sed exhibentem se protinus hostiam et cesoris sustinentem in patientia truces ictus diisti ministrum geminas inculcante, ille non querulosa voce murmurans, sed sufferens omnia patienter, suum Domino spiritum commendabat, dicens: «in manus tuas, Domine, commendo spiritum meum». Symbolum etiam cepit dicere fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
mo est probatum. ⁊ quia ẜuus deli¬
tate mit̾tus ꝓrint in dominũ tarnẽ
suam assidua tibi ⁊ potus parcita¬
te retux ͭ. Ne uero ꝑ octii desidiam
hostilibus pate̾t insidiis. In iusti¬
ficatoĩbus domini ex̾tebat᷑ assidue
ut eo circa licita total̾ occupato lo¬
cum in ipõ illicita non haberent
⁊ aspũalibus neqͥtiis tutus eẽt
Notturna quidẽ sylentia humane
deputata quieti post dormiccẽm bre¬
uem decurrebat instudiis lettionũ
⁊ sop̃m tempus uigiliis occupabat.
dies & impendebat ꝯmodis ammnaꝵ
uel seduł ĩminẽdo predicacoĩb
uel confessionũ audientie insistẽdo.
aut heretitoꝵ dogina pestifer na¬
lidis rõnbus confutando In quib
sprał dono gratie noscit᷑ clarnsse
deuoccẽ insuꝑ gratus humilitate
leins obedien platidus benigni ͭ ͤ
suanis pietate ꝯpaciens. pacienꝰ
constans. caritate prestabił. ⁊ in
cunttis moꝵ maturitate ꝯpositꝰ
.alios ꝓfus uirtutum aromatib
attrahebat feruens quoq amator

Expanded text:
monstratur. Et quia servus delicate nutritus protervit in Dominum, carnem suam assidua cibi et potus parcitate restrinxit. Ne vero per otii desidiam hostilibus pateret insidiis, in iustificationibus Domini exercebatur assidue, ut, eo circa licita totaliter occupato, locum in ipso illicita non haberent et a spiritualibus nequitiis tutus esset. Nocturna quidem silentia, humane deputata quieti, post dormitionem brevem decurrebat studiis lectionum et sompni tempus vigiliis occupabat. Dies autem impendebat comodis animarum, vel sedulis imminendo predicationibus, vel confessionum audientie insistendo aut hereticum dogma pestiferum validis rationibus confutando, in quibus specialis dono gratie noscitur claruisse. Devotione insuper gratus, humilitate lenis, obedientia placidus, benignitate suavis, pietate compatiens, patientia constans, caritate prestabilis et in cunctis morum maturitate compositus, alios profusis virtutum aromatibus attrahebat, fervens quoque amator
Abbreviated transcription (Latin):
sic granum frumenti cadens int̾rã
⁊ infideliũ manib ꝯpressum ⁊ mor¬
tuum ube̾m consurgit inspicam.
sit botrus intorculari calcatꝰ li¬
aromata pilo concusa odorem

Expanded text:
Sic granum frumenti cadens in terram et infidelium manibus compressum et mortuum uberem consurgit in spicam, sic botrus in torculari calcatus liaromata pilo contusa odorem
Abbreviated transcription (Latin):
spacio fultus cat̾ua uirtutũ fide
pre ambula spe astante tomite tari¬
tate sit preualuit ⁊ eciam profecł
circa ipĩus defenlionem fidei pro qua
totus ardebat ꝙ tontͣ illius hostes
diros mente intrepida feruentiq
spũ contumiũ certamen ex̾tens suũ
tandem agonem dintinuĩ inctriti su¬
pante martyrio felicit᷑ tonsũmauit
⁊ sic petrus firmus in petra fi dei pe
digne laureandus ascendit. Nirgi¬

Expanded text:
spatio, fultus caterva virtutum, fide preambula, spe astante, comite caritate, sic prevaluit et profecit circa ipsius maxime defensionem fidei, pro qua totus ardebat, quod contra illius diros hostes, mente intrepida ferventique spiritu continuum certamen exercens, suum tandem agonem diutinum, victrici superante martirio, feliciter consummavit. Et sic ipse Petrus, firmus in petra fidei, pedigne laureandus ascendit. Por
Abbreviated transcription (Latin):
imperii. decet te ut ratio unicat¬
lis aspicies toĩs domini templũ
.Quomodo manus extendes de qͥ¬
Qua presup̃ ͤ ͤ ore tuo poculum
sanguinis eis ꝑtipies dum furo¬
rem ẜmonum tuoꝵ tantus ĩuiste
gere contendas. suscipe unitulũ qͦ
te dominus nunc ligauit. est
em̃ medicina maxima sanitatis
hiis ẜmonibus imperator obediẽs

Expanded text:
imperii. Decet tamen ut vincat ratlis aspicies communis Domini templum? s pavimentum? Quomodo manus extendes de quQua praesumptione ore tuo poculum sanguinis pretiosi percipies, dum furore verborum tuorum tantus injuste gere contendas. Suscipe vinculum quo te omnium Dominus nunc ligavit; est enim medicina maxima sanitatis. His sermonibus imperator obediens
Abbreviated transcription (Latin):
Mbrosius filius ambrosiip̃¬
quasi in alueolum suum intra¬
lantes intantam aeris altitus
subleuate sunt ut hũanis ocuł
nũ me uiderent  Quo ꝑacto terri¬
tus paterait. Ui uixit infantulꝰ
iste ali quid magni erit. Idostea¬

Expanded text:
mbrosius filius Ambrosii prequasi in alueolum suum intraantes in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur: quo facto territus pater ait: Si vixerit infantulus iste, aliquid magni erit. Post
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de sus actibus peniteret. Inte̾a
frẽs indentes matutinas diffri
sacustam querunt ⁊ us ad flu¬
uum ꝑgentes subinsum in aqͣ
reperunt. Cũq ex tͣcto corpore¬
secum quid factum fu̾at mĩa

Expanded text:
 de suis actibus peniteret. Interea fratres uidentes matutinas differri sacristam querunt et usque ad fluuium pergentes mersum in aqua reperiunt. Et cum extracto corpore quid factum fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
gallias mexiliũ misit. et oĩa
uira ecc que longobandi ab¬
stuilerãt sibi restituit. Erãt
tũt in ex̃citu karoli amitus
⁊ amelius strẽmussi milites¬
qui apud mortariam ubi lõ¬
gobardos karolus suꝑaut
sibi dabant. Porofi ciscente karolo ro¬
mam pp synͣdũ tlin. epõꝵ congre¬
gauit ĩqua synodo pp̃ ins eligendi
pontificẽ romanũ ⁊ ordinandi apłi¬
tam sedẽ karolo dedit archiepõs qs¬
de fimuit. filii q eius rome treges
mis karoli filius de ꝯuira ͤ contͣ¬

Expanded text:
Gallias in exilium misit et omnia Gallias in exilium misit et omnia iura ecclesie, que Longobardi abstulerant, sibi restituit. Erant tunc in exercitu Karoli Amicus et Amelius, strennuissimi militesqui apud Mortariam, ubi Longobardos Karolus superavcesares sibi dabant. Proficiscente Karolo Romam papa synodum CLIII episcoporum congregavit, in qua synodo papa ius eligendi pontificem Romanum et ordinandi apostolicam sedem Karolo dedit, archiepisdiffinivit, filii quoque eius Rome in reges nus, Karoli filius, de con
Abbreviated transcription (Latin):
motus factus est maguꝰ quo ur¬
ues alie sũt sbũse. Alie a monta¬
nis cd subiecta campestra cũ
muris ⁊ habitatoribus sius inte¬
gre ⁊ salue ultra sex miliaria
ut dicit᷑ tñsimgrart. Corpus
stẽ petrouille petri apłi filie tnͣst̃¬
tur in tuis sepulcro marmores
ipĩus petri mamiscaptum le
infestant. in quoꝵ patua cum
olim pestilentia fusset suasu
pita tonderunt ⁊ quia ꝑ hoc
signũ salus reddita est huns
tontenda retinuerũt ritum. por¬
pino tandem post multos defũç¬
to karolus magnus enis filiꝰ
eidem ĩ regno successit. Cmꝰ
tempore in romana sede adͥan
pontifex presidebat. Qui ad ka¬
colũ magnum legatos misit
postulans ab eo anxiliũ ꝯ̃ desi¬
de nũ regem longobardoꝵ. qui
more prĩs si aistulphi ecc̃m
plir ͫ infestabat. Cm karo¬
lus obediẽs magno congrega¬
to excitu ꝑ montem cemsiim
ytaliã intrauit ⁊ papiam ti¬
intatem regiam potent obse¬
dit ⁊ ibi desiderium capiẽs cũ
uxore filus ⁊ puçipibus ad

Expanded text:
s factus est, quo urbes alie sunt subverse, alie a montanis ad subiecta campestria cum muris et habitatoribus suis integre et salve ultra sex miliaria, ut dicitur, transmigrarunt. Corpus sancte Petronille, Petri apostoli filie, transponitur, in cuius sepulcro marmoreo ipsius Petri manu scriptum leginfestabant, in quorum patria, cum olim pestilencia fuisset, suasu is tondiderunt, et quia per hoc signum salus reddita est, hunc tondendi tenuerunt ritum. Pippino tandem post multos triumphos defuncto Karolus Magnus, eius filius, eidem in regnum successit, cuius tempore in Romana sede Adrianus pontifex presidebat, qui ad Karolum Magnum legatos misit postulans ab eo auxilium contra Desiderium regem Longobardorum, qui more patris sui Aistulphi ecclesiam plurimum infestabat. Cui Karolus obediens magno congregato exercitu per montem Cinisium Italiam intravit et Papiam civitatem regiam potenter obsedit et ibi Desiderium capiens cum uxore et filiis et principibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
alta uote lapides clamauertam̃
Ideo uen̾abił appella᷑. ⁊del ut a
asserũt ei angeli respondeꝵt. bñ
quia post enis mortem quidã
tricus sibi deuotus ꝙ̃dã u̾sum
edẽ no cupiebat ꝙ ĩ eꝰ tumulo
facẽ sculpi nolebat iñtipiẽs hc st̃¬
nẽ uide̾t. Dum quadã uocte młtũ
suꝑ hoc cogitans mane ad tu¬
mulũ ꝓperasset manibus ange¬
licis ueisum talit scultum reppe¬
rit ⁊ funtĩ. hat sũt ĩ fossa be¬
de uenerabilis ossa. In die a as

Expanded text:
alta voce lapides clamaverunt: alta voce lapides clamaverunt: idem venerabilis appellatur vel, ut alii asserunt, ei angeli responderunt: »Bene quia post eius mortem quidam clericus sibi devotus quendam versum edere cupiebat, quem in eius tumulo facere sculpi volebat ita incipiens: »Hac snem videret. Dum quadam nocte multum super hoc cogitans mane ad tumulum properasset, manibus angelicis versum taliter sculptum repperit et finitum: »Hac sunt in fossa Bede venerabilis ossa.« Eius
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa enis ad inditĩn raꝑta fuit ⁊
mali angeli iã ad penas cã ra
pẽ nellent affuit bs dyonisius
⁊ eus ĩt̾uẽtu lib̾atꝰ est ⁊ penã
enasit. Forte em̃ eus anima
ad corpus rediit ⁊ ibi pnĩan
egit. Clodoneus rex corpus scĩ
dyonisii minus religiose discco¬
ꝑiens os brathii enis fregit ⁊
capite rapuit qui mox in am̃¬
lxxxuii. beda uenerabilis p̃sb̾r
⁊ monathus in anglia tlauiͭ
qui licet in scõꝵ catalogo ꝯpu¬
s uen̾abilis appellat ᷑ ⁊ hoc
du ͣͣ de cansa. p̾ma est cũ pre
nimia senectute eꝰ ocłi calictas¬
sent. habebat ut auunt ꝙ̃dam
ductorẽ a qͦ ꝑ uillas ⁊ castella
se duci fatiebat ⁊ ubiq u̾bum
diñ predicabat. Quadam uice
dum ꝑ ꝙͣdam uallẽ magnis
lapidibus plenam tnͣsierent
enis discipulus derisionis cã
ppłs congre gatus. quieꝰ ꝑ̃di
ca ͤ silent̾ ⁊ auide exspecta¬
bant. tũt ille feruent᷑ predirͤ
ĩciꝑiens cũ in fine ꝑ omĩa secła
setłoꝵ conclusisset mox ut auĩt

Expanded text:
ima eius ad iudicium rapta fuit et mali angeli iam ad penas rapere eam vellent, affuit beatus Dyonisius› et eius interventu liberatus est et penam evasit; forte eius anima ad corpus rediit et ibi penitenciam egit. Childericus rex corpus sancti Dyonisii minus religiose discooperiens os brachii eius fregit et cupide rapuit, qui mox in ameLXXXVII. Beda venerabilis presbiter et monachus in Anglia claruit, qui licet in sanctorum cathologo compused venerabilis appellatur, et hoc duplici de causa. Prima est, quia, cum pre nimia senectute eius oculi caligassent, habebat, ut aiunt quidam, ductorem, a quo per villas et castella se duci faciebat et verbum domini predicabat, quadam vice dum per quandam vallem magnam lapidibus plenam transiret, eius discipulus derisionis causa populus congregatus, qui eit avide expectarent. Tunc ille frequenter predicare incipiens, cum in fine: »Per omnia secula seculorum, conclusisset, mox, ut aiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
diñ .d. ccxl. Nerũ cũ aistulphꝰ
rex longobardoꝵ etrͣm romanã
sius possessiombus ⁊ dĩno
spoliass. sthephaꝰ ppͥ qui
z atharie successerat ad
pͥipinũ regẽ frãcie contͣ. lon¬
gobardos auxiliũ petiturꝰ as¬
cessit. Pipiꝰ a copiosũ ꝯg̾gãs
ex̾citũ ĩ ytaliã uenit.⁊ aistulphũ
regem obsedit. a quo eb obsedes at¬
cepit ut eit ͤ romane omĩa preda
q̃ abstulerat redderet ⁊ ipͣm ãpliꝰ
non inquietaret. S recedente pipi

Expanded text:
Aistulphus rex Longobardorum ecclesiam Romanam suis possessionibus et dominio spoliasset, Stephanus papa, qui Zacharie successerat, ad Pippinum regem Francie contra Longobardos auxilium petiturus accessit. Pippinus autem copiosum congregans ercitum in Italiam Aistulphum regem obsedit, a quo XL obsides accepit, ut ecclesie Romane omnia predia, que abstulerat, redderet et ipsam amplius non inquiet