comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quotiens demulieres pregnatione dubitatur quin¬
cere & quod plures ex ipsir uagnouisse dixerint hoc
paterab hostibus captus desin& habere filios in potes¬
tatẽ p liminium reuersus tam filios quã omũ sui iu¬
ris in potestate recipit. uesinum quã ab hostib cup¬
tussit.¬
Singuluem ancipationis uel hisdem uelalus testib
fieri possunt ueleodem die uel in termis sotem pore¬

Expanded text:
uentrem inspicere et uentri custodes dareVenter inspicitur per quinque obstetrices, et quod Pater ab hostibus captus desinit habere filios in potestate: postliminio reuersus tam filios quam omnia sui iuris in potestatem recipit, ac si numquam ab hostibus captus sit.Singulae mancipationes uel isdem uel aliis testibus fieri possunt, uel eodem die uel intermisso tempor
Abbreviated transcription (Latin):
Omnib pactis stipulatio subier deb& ut existi pula¬
to actio nascipossit.
donanonibusmter mirum et uixorem.
Mortis causa donatioẽ quiin pendentem &um mor¬
tii ficitest ualitudines peregrinationes naugationi¬
b uel belli.
Manumissionis gratia int̃uirum & uxorẽ donatio fiuio¬
rem liberatis receptaẽ uelud ceste quodnemo ex hocfiat
locuplecior id eo ques eruum manumittendi causa in¬
uicom sibi donare non ꝓhibentur ::¬

Expanded text:
Omnibus pactis stipulatio subici debet, ut ex stipulatu actio nasci possit. De donationibus inter uirum et uxorem Mortis causa donatio est, quae impendentis metu mortis fit, ut ortu ualetudinis peregrinationis nauigationis uel belli. Manumissionis gratia inter uirum et uxorem donatio fauore libertatis recepta est, uel certe quod nemo ex hoc fiat locupletior: ideoque seruum manumittendi causa inuicem sibi donare non prohibentur
Abbreviated transcription (Latin):
Cofficiales omnium iudicum uenales eẽ non audeant
nec praecium de introitu occurrentium cu litigantium
uel egressu requirant.& inter pellanter. tam diuites quam

Expanded text:
Officiales omnium judicum venales esse non audeant, neque pretium de introitu occurrentium aut litigantium vel egressu requirant. Et interpellantes tam divites quam
Abbreviated transcription (Latin):
Iud ex prouintiae cuius lib& uel quicumqinadiat¬
ministratione consitutus si habeantaliquicidultos¬
secum filios ip̃ dicto honore positi cut ꝓpinquos uel

Expanded text:
Iudex provinciae cuiuslibet vel quicumque in administratione constitutus si habeant aliqui adultsecum filios in praedicto honore positi aut propinquos vel
Abbreviated transcription (Latin):
etiptadonatio. &iã sigestis alligata ñ fuerit omni firmitite
consista
p̃cium inuenitur
eciã sigesta defuer.¬
nulla feminis pote¬
liditate aut ob lesti¬
one calomnia com¬
moueri sed qualis¬
cũq cũ die &s tẽpore
scriptura sufficiat
&ideo siue illa do¬
natio quȩ sinepra¬
ditione gestis ha¬
b&ur insesta seu
illa qͣ infraccorũ
solidorum

Expanded text:
ipta donatio, etiamsi gestis allegata non fuerit, omni firmitate subsistaium invenitur, etiamsi gesta defuerulla feminis potecalliditate aut obione calumnia commoveri, sed qualiscumque cum die et tempore scriptura sufficiet. Et ideo seu illa donatio, quae sine traditione gestis habetur inserta, seu illa, quae infra ducentorum solidorum
Abbreviated transcription (Latin):
antiquis suc̃ appellauerunt: proeo quodex inde tol¬
licliquid cut contingi nonlicera. sed omnia in nul¬
lius binisr̃ ideo publici iuris escedicuntur: seditares
bereditariue antequũ aliquis benes instituat¬
id est quando dubitatur utrum scriptus caitlegitimus
heres succedere debecat. ut nullius bonisesse uidentur.
p̃t̃ ec quae dĩ ecclesia rescorporides sunt. quuedum incor¬
porales. corporales sunt quuȩ manutangi possunt uel
ager mancipium uestis aurum argentum & hissimilia:
reditus. & hoc legictionis diuersis contriotibus

Expanded text:
antiqui sancta appellauerunt, pro eo, quod exinde tolli aliquid aut contingi non liceret. Sed haec omnia in nullius bonis sunt, ideo publici iuris esse dicuntur. Sed et res hereditariae, antequam aliquis heres existid est, quando dubitatur, utrum scriptus an legitimus heres succedere debeat, in nullius bonis esse uidentur. Praeterea quaedam res corporales sunt, quaedam incorporales. Corporales sunt, quae manu tangi possunt: uelut ager, mancipium, uestis, aurum, argentum, et his similia. hereditas et obligationes de diuersis contractibus
Abbreviated transcription (Latin):
potest ut adicui donium extruat cut aere alioum eũ
liber& : Sinendi modaam corporulesres quãq in iure
consistunt legaripossunt. &ideo debituri id quod
deb& reste legatur:
cere pastem repudiage legictarius non potest:¬
egatum nisi cestereisit &ad cestum personam defera¬
tur nullus est momenti¬
Squis sibi & tito. legatu ads cripserit magisẽ utt¬
tum legatũ ad coniunctum pertineat.

Expanded text:
potest, ut alicui domum extruat aut aere alieno eum liberet. Sinendi modo tam corporales res quam quae in iure consistunt legari possunt: et ideo debitori id quod debet recte legatur. rtem repudiare legatarius non potestegatum nisi certae rei sit et ad certa personam deferatur, nullius est momentiquis sibi et Titio legatum adscripserit, magis est, ut totum legatum ad coniunctum pertineat.
Abbreviated transcription (Latin):
tutorem ad scrpsert ut suspectus ad tute lã remo uendus
em legatã testator sip: eapignoris uelpdutiuede¬
derit ex eouoluntatem mutasse nonui deutur.
sufructu unus cuiusq rei legari potest & autipso
iurce constituitur cat perheredem praestabitur
ex causadampnationis perheredem praestabitur. ipso
iurcceꝑuinditione furiosi &egrotanti & in fantius ufruc¬
tus utiliterrelin qu&ur. horum oum alios resipis cere
clios conualercere alios crescere poterit. Is Ñ IN dĩo¬
ncillaeusufructus legatus pastus eius adusu fructu¬
rege usu fructu legato grege integromanente.
fodus adusufruc tuarium pestinent saluoeo ut
quicquid grege deperierit exfo&ib impleantur :¬
Cre ausufructa laegataeuedificia in erc constitui
Accessio ad alluuionib ad fructuarium fundum
ꝗ mationes uero & cuicupureditus ad fructu arium ꝑ¬
seruus neq torqueri neque flagellis caedere ne quae
in eum cacsum facto suo perducere usufructucrius
rustu begato sius un on adseribatur magis placuit

Expanded text:
tutorem adscripserit, ut suspectus a tutela remouendus em legatam testator si postea pignori uel fiduciae dederit, ex eo uoluntatem mutasse non uidetur. sfructus uniuscuiusque rei legari potest et aut ipso iure constituetur aut per heredem praestabitur: ex causa damnationis per heredem praestabitur: ipso iure per uindicationem. Furiosi et aegrotantis et infantis ususfructus utiliter relinquitur. Horum enim alius resipiscere, alius conualescere, alius crescere potest. Ancillae usufructu legato partus eius ad usufructu usufructu legato grege integro manente fetus ad usufructuarium pertinent, saluo eo, ut quidquid gregi deperierit, ex fetibus impleatureae usufructu legato aedificia in ea constitui Accessio ab alluuione ad fructuarium fundum, uenationis uero et aucupii reditus ad fructuarium pSeruos neque torquere neque flagellis caedere neque in eum casum facto suo perducere usufructuarius ructu legato si usus non adscribatur, magis placuit
Abbreviated transcription (Latin):
fructu legato demodo utendi ciutio fructuccrio
sol& interponi & ideoperinde omã seururum ac
si obtim as pater familias uterur fideius rorib: ob¬

Expanded text:
fructu legato de modo utendi cautio a fructuario solet interponi, et ideo perinde omnia se usurum, ac si optimus pater familias uteretur, fideiussoribus ob
Abbreviated transcription (Latin):
uelmpendio quae in his fecerint adom inis qui rem fuc¬
tum uindicant. recipere possint: &d quiritur autem
nobis non solum pernos i&ipsos sed & pereos qui in po¬
testatenrãe sunt sicut filui uelserin quia quicquid his
aqualib& persona donatum ueluenditum fuerit cut
heredes fuerint in stituti id patrib & dominissine ediqua
dubitatione conquititur: p̃tereos filios quibus per
leger castrinse peculium habere ꝑ mis sum ẽ: huuero
serui qui in usu fructo nr̃o & in ꝓpri&ate ad terius sunt.
hoctuntum usu frutuano adquirere possunt quodo pere
aut manib suis fecerint cutde mercedis operissui accepe¬
rint nam si eis cut hereditus aut legatum dimittatur
aut donationib aliquid confenitur id ꝓpr&ario do

Expanded text:
uel impendia, quae in his fecerint, a dominis, qui rem facuel impendia, quae in his fecerint, a dominis, qui rem factam uindicant, recipere possint. Adquiritur autem nobis non solum per nosmet ipsos, sed et per eos, qui in potestate nostra sunt, sicut filii uel serui; quia quidquid his a qualibet persona donatum uel uenditum fuerit, aut heredes fuerint instituti, id patribus et dominis sine aliqua dubitatione conquiritur: praeter eos filios, quibus per leges ut castrense peculium habere permissum est. Hi uero serui, qui in usufructu nostro et in proprietate alterius sunt, hoc tantum usufructuario adquirere possunt, quod opere aut manibus suis fecerint aut de mercedibus operis sui acceperint. Nam si eis aut hereditas aut legatum dimittatur aut donationis aliquid conferatur, hoc proprietario do
Abbreviated transcription (Latin):
uel si messem in campos eminauerit. & quue inter
quod decustis uel pargamenis si adienis scribat lic&
cu reis aut argenteis literis similit̃ eius ẽ scriptu¬
ra cuius castueaut ꝑ gamenȩ fuerint:
Quod & d& abula hocẽ sicliquis intabulamalienam epie¬
turam fecerit obseruatur quiastitutũ ẽ ut tabulae pic¬
turae cedat: quodsiquis exum eismeis uinum aut spicis
frumentum & ex oliuis oleum fecerit eius uinum triticũ
ueloleum ẽ cuius spicae aut uuce aut oliuae fuerint
siquis &ium extabulis celienis naum cut armarium
uut quocumq adusum pertinens fecent. similiratio¬
e eius erunt quue fucta fuerint decuius lignofi
bantur: si mili ter &ium. si ex luna uelex lino alieno
uestimenta fecerit eius erunt uestimenta. cuius lunu
cutlino fuisse probantur. sed in hisomnibus superius
conp̃hensis. quicum q ł terra alienaali quid posuerit aut
aedificauent aut huec quuedictas̃ aliquid fecerit illis
qui aliena p̃sumpserunt. hoc conp&itaut ex pensas

Expanded text:
uel si messem in campo seminauerit, omnia haec, qQuod et de chartis uel pergamenis, si in alienis scribat, licet aureis aut argenteis litteris, similiter eius est scriptura, cuius chartae aut pergamena fuerint.  tabula, hoc est si aliquis in tabula mea picturam fecerit, obseruatur, quia statutum est, ut tabulae pictura cedat. Quod si quis ex uuis meis uinum aut ex spicis frumentum aut ex oliuis oleum fecerit, eius uinum, triticum uel oleum est, cuius spicae aut uuae aut oliuae fuerint. Si quis etiam ex tabulis alienis nauem aut armarium aut quodcumque ad usum pertinens fecerit, simili ratione eius erunt, quae facta fuerint, de cuius ligno facta probantur. Similiter etiam si ex lana uel lino alieno uestimenta fecerit, eius erunt uestimenta, cuius lana uel lineum fuisse probabitur. Sed in his omnibus superius comprehensis quicumque in terra aliena aliquid posuerit aut aedificauerit aut horum, quae dicta sunt, aliquid fecerit, illis, qui aliena praesumserint, hoc competit, ut expensas
Abbreviated transcription (Latin):
lana legatauestimenta debentur. Utasis argentir lega¬
tis ea omnia continentur. quae capucitate edicui p̃pa¬
rata sunt &ideo tum potaria quam scurialtem ministe¬
riccomni code bebunturuel elutiortioli lances patene
pipe rataria co dicrica
ibris legatis tam custe uoluminauel men brane
& fillidi continentur. codices quoq: debentur librorũ
onm cippellatione non uolumina custarum sed scriptu¬
rae modis quid cesto fine concluditur extimatur. ñ dis¬
uro legato gemmae quoquȩ indusce ltemq marga¬
ritue tmarugdi legato cuedunt sed magis ẽ uolun¬
tatis ẽẽ questionon. in sectum enim aurũ debebitur
fuctum enim ornamentorũ genere contin&ur.
asis argenteis legatis mblematue quoq exccuro in¬
fixalegato cuedunt Irgento potatorio legato omãq
ad poculorum speciem conpuratis̃ debebuntur.
ueluti patene calices sciphiale orcioli ceroferaria
C arruca cumiunctura legaata mule quoq: legate ñ ex mulio

Expanded text:
lana legata uestimenta debentur. Vasis argenteis legalana legata uestimenta debentur. Vasis argenteis legatis ea omnia continentur, quae capacitati alicui praeparata sunt, et ideo tam potoria quam escaria, item ministeria omnia debebuntur, ueluti urceoli lances patinae piperataria: cochlearia Libris legatis tam chartae uolumina uel membranae et philyrae continentur: codices quoque debentur: librorum enim appellatione non uolumina chartarum, sed scripturae modus qui certo fine concluditur aestimatur. Auro legato gemmae quoque inclusae itemque margaritae et smaragdi legato cedunt. Sed magis est uoluntatis esse quaestionem: infectum enim aurum debebitur: factum enim ornamentorum genere continetur. asis argenteis legatis emblemata quoque ex auro infixa legato cedunt. Argento potorio legato omnia quae ad poculorum speciem comparata sunt debebuntur, ueluti paterae calices scyphi urceoli oenophoria Carruca cum iunctura legata mulae quoque legatae, non et mulio
Abbreviated transcription (Latin):
continentur Veste legrtuea cedunt. quue ex lunu &
lino texta sunt: itemiyrica & bum butena quuȩ
tamen induendi ueluꝰperiendi cingendi sternendi
untendi quae causa parata sunt pelles quoque in¬
este uinle legatu eatantũ modo debentur. quue ad
usumuirilem saluapudore uirilitatis adtin& stregula
Muliebri uestolegata omnice quueudusum mulie¬
brem expectant debuntur luna legata siue succe¬
dat siuelotasit si ue pectinata siue diuersi coloria
legata cuedit.¬
Purpurcaero cut stamen sub dimine hoc nom inuenon
Mun domuliebri legato eacedunt ꝑ quuemuliermun¬
dior liutior que efficiatur ueluts peculũ conce
sulte itonbuxi desunguento & uusa inquib eusum
iton sellabalnearis &c&era huius modi sgiNT ñ indi¬
rnametis legatis eacedunt. perquonornatior mu¬
lier efficitur ueluti anulicatene r&icule & coerae.¬
quib: collo uel capite uelmanib: mulierisornant᷑ ñ indio¬
tgento legato mass& antum modo debebuntur uasa enĩ

Expanded text:
continentur. Veste legata ea cedunt, quae ex lana et continentur. Veste legata ea cedunt, quae ex lana et lino texta sunt: item serica et bombycina, quae tamen indutui uel operiendi cingendi sternendi iniciendique causa parata sunt: pelles quoque inrili legata ea tantummodo debentur, quae ad usum uirilem saluo pudore uirilitatis attinent. Stragula Muliebri ueste legata omnia quae ad usum muliebrem spectant debebuntur. Lana legata, siue sucida siue lota sit siue pectinata siue uersicoloria, legato cedipurpura uero aut stamen subtemenue hoc nomine non Mundo muliebri legato ea cedunt, per quae mundior mulier lautiorque efficitur, uelut speculum conchae situli, item pyxides unguenta et uasa, in quibus ea sunt: item sella balnearis et cetera huiusmodi. rnamentis legatis ea cedunt, per quae ornatior mulier efficitur, ueluti anuli catenae reticuli et cetequibus collo uel capite uel manibus mulieres ornantur. Argento legato massae tantummodo debebuntur: uasa enim
Abbreviated transcription (Latin):
enatores serui uelacuper añ int̃urbanaministeria
continentur dubiumrem ansit &i deo uoluntatis ẽ
questiotam eñ si instrum entarũ cotidi anirũ uepula¬
rum gratia habonti debentur. Is̃ IN Ñ in dis.
uliones & institutores int̃ urbanaministeria conti¬
nontur item absenctores &uestiurii & cancellarii¬
& cubicularii & archarii & quoqui pla conturii. tun¬
sorer & pistores litigurii.¬
ecorib legatis quadrupes omnes continentur quae
boues non continentur equis uero legatis¬
equas quoq placuit contineri ouib cuton legatis agni
nontinentur. nisi annuades sint gregeouium legito ari&es
&iam continentur.
uib legicts anseres fusianigclline &cui aricedebun¬
tu ancuton fusia narii auut pastores anserum uolun
tadis ẽ questio : Dulob legatis scq padefiteo mullo
dulce &iamuino palmecuecae uucce passe uide¬
buntur sed in hoc quoq uoluntutis ẽ quertio quia
&inspe pomorũ conp̃hendipossunt
rugib legicas tam legumina quã ordeum &trit cum

Expanded text:
enatores serui uel aucupes an inter urbana ministeria contineantur, dubium remansit: et ideo uoluntatis est quaestio. Tamen si instruendarum cotidianarum epularum gratia habentur, debentur. Muliones et institores inter urbana ministeria continentur: item larii et arcarii et coqui placentarii tonsores pistores lecticarii.ecoribus legatis quadrupedes omnes continentur, quae boues non continentur; equis uero legatisequas quoque placuit contineri. Ouibus autem legatis agni non continentur, nisi annuales sint. Grege ouium legato arietes etiam continentur. us legatis anseres phasiani gallinae et auiaria debebuntis est quaestio. Dulcibus legatis sapa, defrutum mulsum, dulce etiam uinum, palmae, caricae, uuae passae debebuntur. Sed in hoc quoque uoluntatis est quaestio, quia et in specie pomorum comprehendi possunt. Frugibus legatis tam legumina quam hordeum et triticum
Abbreviated transcription (Latin):
ecor ns canza donanonidas.
Mortis eacusee donat qui adbellũ pro ficise&ur & quinc¬
uigat e salic& conditione utsi reuersus fuerat sibi resti¬
tuatur si perierit poenis eum rona neat cuidoneuit:¬
on atiomortis causa cessante ualitudine & secuta sani¬
tate poenitentiã euim reuo catur morte enim tantũ modo
conualescit.

Expanded text:
De mortis causa donationibus Mortis causa donat qui ad bellum proficiscitur et qui nauigat, ea scilicet condicione, ut, si reuersus fuerit, sibi restituatur, si perierit, penes eum remaneat cui donauitonatio mortis causa cessante ualetudine et sequente sanitate, paenitentia etiam reuocatur: morte enim tantummodo conualescit.
Abbreviated transcription (Latin):
sent fecciendi derebussuis testamenta uelrerũ donandi
cuiuoluissent non haberent liberam ꝓgtestatem: &in super
notarentur in famica. sed haec constitutio ut matrem

Expanded text:
sent, faciendi de rebus suis testamenta vel donandi cui voluissent non haberent liberam potestatem et insuper notarentur infamia. Sed haec constitutio, ut matrem
Abbreviated transcription (Latin):
siuero iubentibus dominis uio lentiae crimen admiserint domi¬
nqui in licita praeceperunt notantur in famia: & nobilititis

Expanded text:
Si vero iubentibus dominis violentiae crimen admiserint, domini qui inlicita praeceperunt, notantur infamia et nobilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
putatus: autsi percaptiuitatem fuerit seruus effectus
aut peremancipationem succensionis. uelactionis iura
perdiderit.
quam uis legir filus si p̃termun testamento fue¬
rint maiorem quam matrib agendi derint potestatẽ

Expanded text:
putatus aut per captivitatem fuerit servus effectus aut per emancipationem successionis vel actionis iura perdiderit.Quamvis leges filiis, si praetermisso testamento fuerint, majorem quam matribus agendi dederint potestate
Abbreviated transcription (Latin):
Qui in adulterio accusantur. & sepropinqura¬
tis aut ꝗmicitiarum excusatione defenderint si fortas¬
se quolibe tem poresecrdium crimen publica coniunstione

Expanded text:
Qui in adulterio accusantur et se propinquitatis aut amicitiarum excusatione defenderint, si fortasse quolibet tempore secretum crimen publica coniunctione
Abbreviated transcription (Latin):
Snec iudaeus xp̃i anã nec xp̃ĩ anus iudeũ ducat ux orem
quod si fecerit cuius lib& accurationes uelut inadulteros iudicctur
tum uidentur habere cum feminis huius modi scelus. expec¬
tante populo flammis uindicib expiabunt propt̃ infon¬
Viii. iđ ag̃ uedentiano a .iii. & neuterio haeclex int̃ p̃tatio nonegi

Expanded text:
Nec Iudaeus Christianam nec Christianus Iudaeam ducat uxorem. Quod si fecerit, cuiuslibet accusatione velut in adulteros vindicetutum videntur habere cum feminis, huius modi scelus spectante populo flammae vindicibus expiabunt. Proposita in forVIII id. Aug. Valentiniano A. IIII et Neoterio conss. Haec lex interpretatione
Abbreviated transcription (Latin):
iIi.decommodaro et deposito pionori fidu ciae¬
sent Quicquid inrem commodatã obmorbũ uel ali¬
am rationem inpensum ẽ ad nõ recipi potest expł. ti
sen seruos uelalias uequos sia latronib uel in esec
bello uel inadiã causam commo datioccisi sunt
actio com modatis datur. custodiã enim & dile¬
gentiarei: commo data praestan daẽ.
quis abaltero adusum tantũ seruiendi commo¬
datim sus ceperit & eosadpugnã uelubi uitue
periculum in currat dux erint adredibutionem
commodaterei merito ad ominor&inentur
Si rem estimatũ tibi dedero ut ea distrusta p̃¬
tium aadme deferes eaq peri eritni quidem ego
tero gicui meo periculo perit. situde fenden da
promisistituo periculo perit.
s facto p̃ciorem uendendã cliquis cuicumq
tradiderit &dum a leo uendendã ꝓfestur:
qua cumq occasione perierit ei perit qui eũ dede¬
rat distrahendum. E& erum sirem acceptã non ro¬
gante domino sed ꝓmittente eo qui acceprod ũ uell&.¬

Expanded text:
commodato et deposito pignore fiduciaue Quidquid in rem commodatam ob morbum uel aliam rationem impensum est, a domino recipi potest. Si Seruus uel equus a latronibus uel in bello occisi, si in aliam causam commodati sunt, actio commodati datur: custodia enim et diligentia rei commodatae praestanda est. quis ab altero ad usum tantum servienti commodata susceperit, et eos ad pugnam vel ubi vitae periculum incurrant duxerit, ad redditionem commodatae rei merito a domino retineturSi rem aestimatam tibi dedero, ut ea distracta pretium ad me deferres, eaque perierit: si quidem ego te rogaui, meo periculo perit: si tu de uendenda promisisti, tuo periculo perit.Si facto pretio rem vendendam aliquis cuicunque crediderit, et dum ab eo vendenda profertur, quacunque occasione perierit, ei perit qui eam dederat distrahendam. Caeterum, si rem acceptam, non rogante domino, sed permittente eo qui acceperit, dum vel
Abbreviated transcription (Latin):
Greditorsisine conditione pignussibide positur
tennerter debitorem conuenerit ut soluto debito
pignora suarecipiat quod side litor noluerit ps¬
treradmonutioner soluto debi topignorasua recipere
creditor distrahendi pignoris habebitliberã potestatẽ¬
fo&us uel pastus eius reiq pignoris dataẽ pignoris.
iure nontenur nisi hoc intra contrahentes conue¬
nerit.

Expanded text:
reditor si sine conditione pignus sibi depositum tenens ter debitorem convenerit, ut soluto debito pignora sua recipiat, et debitor noluerit ptres admonitiones soluto debito pignora sua recipere, creditor distrahendi pignoris habebit liberam potestateFetus uel partus eius rei quae pignori data est pignoris iure non tenetur, nisi hoc inter contrahentes conuenerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Conpensatio debiti exparis pecie exausa dis pariꝰ
admittitur uelutri pecuniãtibi debeã &tun
bi pecunium deberas uut frumentũ cautc& era hu¬
iusmodi lic ex diuerso contracto compensare uelde

Expanded text:
Compensatio debiti ex pari specie et causa dispari admittitur: uelut si pecuniam tibi debeam et tu mihi pecuniam debeas, aut frumentum aut cetera huiusmodi, licet ex diuerso contractu, compensare uel de
Abbreviated transcription (Latin):
Si quid ebitum quocumq modo confessus doce¬
tur ex ecre actio creditore nondatur sed adso¬
lutionem conpellitur.¬
depecunia COnStITUta
Fud quod mihi lutiurti turdeb& solutoreitȩ
constituas tenere actione puecuniae constitutȩ

Expanded text:
Si qui de debito quocumque modo confessus docetur, ex ea re actio creditori non datur, sed ad solutionem compellitur.pecunia constituta id, quod mihi L. Titius debet, soluturum te constituas, teneris actione pecuniae constitutae.
Abbreviated transcription (Latin):
si quis colonum alienum in resua uel infuge lapsum uel¬
in succuo luntate lapsum migratem xix annos abuerit acsi

Expanded text:
Si quis colonum alienum in re sua vel in fuga labsum vel sua voluntate migrantem triginta annos habuerit, ac si
Abbreviated transcription (Latin):
ud sedhereder ipsius si illue defecerittenentur ob noxi:
Creditor aũt qui pecuniũ dedit in potestute hubeat red

Expanded text:
d et heredes ipsius, si ille defecerit, tenentur obnoxii. Creditor autem, qui pecuniam dedit, in potestate habet ad
Abbreviated transcription (Latin):
tesuccedat: ẜuero filiu moriutur & matrom & sorores
tantum dimittat dimidiam defunctue filiue here¬
ditatẽ materad quirat & media sorores seu una seu plunes
sint proficiat. Sata menratione ut dumaduxerttma¬
ter atq sitc̃ & ex bacfili cunt filiue medidatem. tantũ

Expanded text:
te succedat. Si vero filia moriatur et matrem et sorores tantum dimittat, mediam defunctae filiae hereditatem mater adquirasint, proficiat: ea tamen ratione, ut, dum advixerter, adquisitam ex hac filii aut filiae medietatem tantu
Abbreviated transcription (French):
tenta ne ꝑ rerponsum iudicis si fuerit int̃pellatus abrente
domino porsessi oillius aufertur qui aprius conuenist

Expanded text:
tenta, nec per responsum iudicis, si fuerit interpellatus, absente domino possessio ullius auferatur, quia prius conveni
Abbreviated transcription (Latin):
.
Iudices qui inscriptione p̃missa criminalia negotia audire caeperint
adice inscriptionis si nducias accusator autreus poierit intra an¬
num pracestacre debebunt: at haec actio intra annicirculũ finiatur:
quodsi accusator intracannum quae proposuit probare distulert¬
cibsoluto reo poenam suscipiatlegis superis conp̃hensau
quodsitalis personasit ad cuius deformitatẽ in famia non ꝑtine&
exilio deputabitur: Tamen si inter accusatorẽ & reum taducepre

Expanded text:
. Judices qui inscriptione praemissa, criminalia negotia audire coeperint, a die inscriptionis, si inducias aut accusator, aut reus petierit, intra annum praestare debebunt, ut haec actio intra anni circulum finiatur; quod si accusator intraabsoluto reo poenam suscipiat lege superiori conprehensam. Quod si talis persona sit, ad cuius deformitatem infamia non pertineat, exsilio deputabitur. Tamen si inter accusatorem et reum ita iudice
Abbreviated transcription (Latin):
uocabula condudatur. dicendo enimomã nullum ꝓoetms¬
nitus cuiur lib& ltas cateausationis fomtemderelin

Expanded text:
ocabulo concludatur. Dicendo enim 'omnia' nullum penitus cuiuslibet litis aut causationis fomitem derelin
Abbreviated transcription (Latin):
nec testamenturius tutor fuerit negłegitimus. tunc
ex in quisitione iudicis pupullis tutorer dantur.
DECURAONE
er actis pupillarib annis quib tutores absoluun¬
tor adcuracores natio minorum incipit pestinere. sub

Expanded text:
nec testamentarius tutor fuerit, nec legitimus, tunc ex inquisitione iudicis pupillis tutores dantur. De curatione Peractis pupillaribus annis, quibus tutores absoluuntur, ad curatores ratio minorum incipti pertinere. Sub
Abbreviated transcription (Latin):
ceniuales inurbem romam uoluit publicari. hoc ẽ ut
& reliquis regionib apud curiaeuiros testamento uel

Expanded text:
censuales in urbem Romam voluit publicari, hoc est, ut in reliquis regionibus apud curiae viros testamenta vel
Abbreviated transcription (Latin):
tia uel declic regione sibi cancellarium uel domesticum
fortas se coniungere. nisi qui ei publicae enuium electione

Expanded text:
ia vel de alia regione sibi cancellarium vel domesticum fortasse coniungere, nisi qui ei publice civium electione
Abbreviated transcription (Latin):
pl& a non fueritis qui testamentum fecit int᷑tatus
moriuid&ur qui atestam̃tum quod prius fecerat tes¬
tamento posteriore scissumẽ & quot piterius fuc

Expanded text:
pleta non fuerit, is, qui testamentum fecit, intestatus mori uidetur, quia testamentum, quod prius fecerat, testamento posteriore rescissum est et, quod posterius fac
Abbreviated transcription (Latin):
cat dereb silirse facere cessionem sed poenis adflic¬
tus quaecumq: debuerit cogatur ex sol uere nisi forte
eius miodi ꝑ sonasit quue seꝓ b&omnem substantiã suũ
cut in nafriugio aut latrocinio aut incendiumaut cuiii¬
Ionp̃ theođ : cd mom nicessione ꝓfessione sola quaerenda ẽ¬
sufficit uoluntatis solc professio.

Expanded text:
cat de rebus suis se facere cessionem, sed poenis adflictus quaecumque debuerit cogatur exsolvere: nisi forte eiusmodi persona sit, quae se probet omnem substantiam suam aut naufragio aut latrocinio aut incendio aut cuiit: In omni cessione professio sola quaerenda essufficit voluntatis sola professio.
Abbreviated transcription (Latin):
uiro nupserit. sciatse in famie subiacere & notubilem us¬
q: aadeoreddi. ut qua ecumq sponsalitiue largitate ꝑ cepre¬
uelsi ꝑtestamentum ipsi eliquid prior maritus donauit
amittat& totum illius filiis cedat si filii non fuerint
illius profutura personis qui priori mariti gradu proxi¬
miore iunguntus. & hoc sibi ꝑ suc cersionem: poterunt

Expanded text:
viro nubserit, sciat se infamiae subiacere et notabilem usque adeo reddi, ut quaecumque sponsalicia largitate percepvel si per testamentum ipsi aliquid prior maritus donavit, amittat, et totum illius filiis cedat: si filii non fuerint, illis profutura personis, qui priori marito gradu proxiur et hoc sibi per successionem poterunt
Abbreviated transcription (Latin):
tuexet paste prospitiat nec illis tantum ꝓpinquis. pres¬
t& adsensum quisus pitionem hereditatisutuntur qui
fortodum nuptias differunt prosuccessionem hereditatis
mulieris mortem ex pectare uidentur. sed illorum magis
situlis conditio int᷑cedit electios equenduẽ nihil possunt

Expanded text:
taxat parte prospiciat. Nec illis tantum propinquis praestet adsensum, qui suspicione hereditatis utuntur, qui forte, dum nubtias differunt, pro successione hereditatis mulieris mortem expectare videntur: sed illorum magis, si talis condicio intercedit, electio sequenda est, qui nihil possunt
Abbreviated transcription (Latin):
gitur ut non possit hoc debitum nisi uendita propri¬
faccultatis dissoluere. in cius modi debito haneeseso

Expanded text:
gitur, ut non possit hoc ipsum debitum nisi vendita proprifacultate dissolvere, in eiusmodi debito hanc e
Abbreviated transcription (Latin):
oout cestamentum dicatnoneẽ legitimum uel d& utela
aliquid propon& non expect&ur ut prius quod rep&it

Expanded text:
ut testamentum dicat non esse legitimum, vel de tutela aliquid proponat, non expectetur, ut prius quod repet
Abbreviated transcription (Latin):
q actionem adheredes suos suc cessorer qu&rans mittere
quia sicut in rebus quao posndentur piocurtores tantũ

Expanded text:
 actionem ad heredes suos successoresque transmittere: quia sicut in rebus, quae possidentur, procuratores tantu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit um quis luicus deri cum seu in ciuili seu in cri¬
minali negotio percustoritatem iudicis ad publi¬
cum ꝓ uocauerit pulsatus sin eulladi latione

Expanded text:
pit, ut, si quis laicus clericum seu in civili seu in criminali negotio per auctoritatem iudicis ad publicum provocaverit, pulsatus sine dilatione
Abbreviated transcription (Latin):
lex ista hoc p̃cepit ut nullũ curialem nisi omnibus curi
officus per ordinem actis aat curatoribus uut defen¬
sorib: officium debere surcipere nisi omnibus ut dic¬
tum ẽ antemun cribus satis fecerit quue patriue ordi

Expanded text:
lex hoc praecipit, nullum curialem, nisi omnibus curiae officiis per ordinem actis, aut curatoris aut defensoris officium debere suscipere, nisi omnibus, ut dictum est, ante muneribus satisfecerit, quae patriae ordi
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ qui cumq curi alis deeo in quanatus ẽ ciui¬
tacte
udulium transire uoluerit conditionem
curiue debitã nullatenus possit euadere. nec si hoc
ꝑsum meria interposita supplicationem temptia¬
uerit. ut nec ullo crgumento. necessitatis aut ser¬
uitia ciui tatis suue pro eo quod habitationem
mutare oluerit. possit euadere nam qui cum q:
noc fecerit & se in alia ciuitate transtulit. hoc iub&
ut in utraq serui at ciuitate. idẽ inuncapro conditio¬

Expanded text:
Si quicumque curialis de ea in qua natus est civitate, ad aliam transire voluerit, conditionem curiae debitam nullatenus possit evadere, nec si hoc ipsum mereri interposita supplicatione tentaverit, nec ullo argumento necessitates aut servitia civitatis suae pro eo, quod habitationem mutare voluit, possit evadere. Nam quicumque hoc fecerit et se in aliam civitatem transtulerit, hoc jubet, ut in utraque serviat civitate, id
Abbreviated transcription (Latin):
sitionem apud duos iudices pastire uoluerit: ut apud
unum denegotio principali proponat: & abalio
ullaratione recipiat & quintum portionõ fucultatũ
suarum dequantum ibi porrederit rei publige ciuitatis
illiuscedat incuius finib rerdequaagitur fuerit consti¬
tuta.
de in oppiniose tes tamerTo.¬

Expanded text:
sitionem apud duos iudices partire voluerit, ut apud unum de negotio principali proponat et ab alio ulla ratione recipiat et quintam portionem facultatum suarum, de quantum ibi possederit, rei publicae civitatis illius cedat, in cuius finibus res de qua agitur fuerit constituta. DE INOFFICIOSO TESTAMENTO
Abbreviated transcription (Latin):
gitatiopro uidere: ut in probis &iam latentes nocendi aditus
obstruatur dircussores ad prouintias nonelecti sicut conberi

Expanded text:
gitatio providere, ut inprobis etiam latentes nocendi aditus obstruantur. Discussores ad provincias non electi, sicut conperi
Abbreviated transcription (Latin):
ut illud ille ad herodem meu duriuibeo in quo genere
egati &ium alieneres perlegatum dimittipossunt.
necesseẽ heredi aut redemere eam rem quȩiuris alieni
& legitario trudore. aut si is cuius rerẽ uindere no¬
ierit quantum res illa ualuit legatario in p̃tio con¬
ensari: sed sitestatorrem alienam quasi sua credens ꝑ
ocgenus legiaum reliquert. legatarum hoc ab horede
& erenon potest & inutileẽ legatum nam sus ciens
lienam esse perlegatum dederit necesse ẽ ubherede
odipsam rem cuit estimationẽ rer inp̃tio legatario dari.
serum interdam pnationis legatum & uindi actionis
poc inter ẽ. quod peruindiactionem res aliena reliqui ñ po¬
test
per dampnatione ea pasto quod superius conprehensum ẽ
potest. illae &iam res quue in rerum natura non sunt

Expanded text:
dari iubeo. In quo genere legati etiam alienae res per legatum dimitti possunt, necesse est heredi, aut redimere eam rem, quae iuris alieni est, et legatario tradere, aut si is, cuius est res, uendere noluerit, quantum res illa ualebit, legatario in pretio comprensare. Sed si testator rem alienam quasi suam credens, per hoc genus legatum reliquerit, legatarius hoc ab herede petere non potest, et inutile est legatum. Nam si sciens alienam esse per legatum dederit, necesse est ab herede aut ipsam rem aut aestimationem rei in pretio legatario dari. Ceterum inter damnationis legatum et uindicationis hoc interest, quod per uindicationem res aliena relinqui non potest, per damnationem eo pacto, quo superius comprehensum est, potest. Illa etiam res, quae in rerum natura non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pillis in ea pastelex ista praestat caxiliunotot a t de¬
functo filio in puberi idẽ infra annum gonatahelees

Expanded text:
pillis in ea parte lex ista praestat auxilium, ut patre defuncto filio inpubere, id est infra annum quartum de
Abbreviated transcription (Latin):
quousum fructum fuerat consecuta. usum fructũ uero de
sponsedicia largitatẽ usq cadobitum si cut superiur aliade
locutaẽ merito r&inebit. unde haec ipscopi obitum ma¬
tris ad illius mariti filior quido nauit ꝓpri&as red di¬
turẽ. X. Sinuptiae exres eripto peranTur.¬

Expanded text:
quo usumfructum fuerat consecuta: usumfructum vero de sponsalicia largitate usque ad obitum suum, sicuti superius alia lex locuta est, merito retinebit: unde haec ipsa post obitum matris ad illius mariti filios, qui donavit, proprietas reditura est. SI NVBTIAE EX RESCRIPTO PETANTVR
Abbreviated transcription (Latin):
est daliudonatio ubi donator alligatillum cuidonat. cut
aliquid fuciat aut non faciat. id est si aliquid iubeat
fieri quod in possibile iudicdur: cut quodihonestiti contro

Expanded text:
et alia donatio, ubi donator obligat illum cui donat, ut aliquid faciat aut non faciat, id est, si aliquid iubeat fieri, quod inpossibile iudicetur aut quod honestati contr
Abbreviated transcription (Latin):
Si quisiuuo patre
cuius cumq diudicis con¬
silio adheferit quicquidex iustis & bonis cau¬
sis at quisierit hoc sibisicum dic& ͦ si cut & ille filius.

Expanded text:
Si quis vivo patre cuiuscumque iudicis conaeserit, quidquid ex iustis et bonis causis adquisierit, hoc sibi sic vindicet, sicut et ille filius
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid minores donatione perdiderint tutores uel
cuntores illis deꝓ priu facultate restituant. in cons¬
cribendisautem donationib: hic ordoseruandus ẽ.¬
ut donationom̃ prius contineat donatoris uelillius cini
donatur: deinderes quaedonatur siue in agris. siue
in mancipus siue in quib lib& rebus atq corporibus
nominatim indonatione conscribende sunt non occultȩ
sed publicae. non priuatim uelse cr& esedaut in tubu¬
lis aut in castis cutubi cumq legatur fastadonatio
quam tamen donationem si litterts nouit donator ipse subs¬
cribat. siuero ignorat p̃sentibus plurimis eligat quiꝓ¬
& hunc ipsum donationem & gestorũ
sollempnitas. & corpora listraditio subsequantur¬
ltutsi mobilicdonantur p̃sentib plurimis tradantur: siue¬
ro cegerueldomus doturquod moueri non potest. utinde do¬
nator abscedit & nouo domino pateatres donata si tamen
sibi derebus usum fructum donator non reser uauerit:
gestauero donationũ aut apudiudicem cait apud curiam
clligan dc̃sunt:

Expanded text:
quicquid minores de donatione perdiderint, curatores vel tutores illis de propria facultate restituant. In concribendis autem donationibus hic ordo servandus eut donatio nomen prius contineat donatoris vel illius cui donatur: deinde res, quae donantur, sive in agris, sive in mancipiis, sive in quibuslibet rebus atque corporibus, nominatim in donatione conscribendae sunt, non occulte, sed publice, non privatim vel secrete, sed aut in tabulis aut in chartis aut ubicumque legatur facta donatio. Quam tamen donationem, si litteras novit, donator ipse subscribat: si vero ignorat, praesentibus plurimis eligat, quirum solennitas et corporalis traditio subsequaturut si mobilia donantur, praesentibus plurimis tradantur: si vero ager vel domus donatur, quod moveri non potest, ut inde donator abscedat et novo domino pateat res donata, si tamen sibi de his rebus usumfructum donator non reservaverit. Gesta vero donationum aut apud judicem aut apud curiam alleganda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
peruenerint.
publice canones impleant functionisa ecderoliti¬
one tributi cuicumq liberum sit pacisci sed siue

Expanded text:
pervenerint, publici canonis inpleant functiones. Nec de solutione tributi cuicumque liberum sit pacisci, sed sive
Abbreviated transcription (Latin):
nuita s obprimatur: quods cutipse sibiad ee cut ad¬
sestorem non potuerit inuenire tradatur domino tesa eto

Expanded text:
nuitas opprimatur. Quod si aut ipse sibi adesse asertorem non potuerit invenire, tradatur domino repet
Abbreviated transcription (Latin):
Tuibi primum ꝓuellae subtutore. uiuenter ad annos
peruenerint nuptiales & quicumq peitoraccessenit. ner or¬
ur puellam iungatus. nisi uirginitao illius quod atutoreserus¬
tusit fuerita dprobatum namsr ab ipsotutore conuinatus

Expanded text:
. Vbi primum puellae sub tutore viventes ad annos pervenerint nuptiales, et quicumque petitor accesserit, non prius puella iungatur, nisi virginitas illius quod a tutore servata sit, fuerit approbatum: nam si ab ipso tutore convincitu
Abbreviated transcription (Latin):
ntegras adeos siuedonatione siu& estconento hereder
bscribendum tratis ferre poterit facultates quastam

Expanded text:
ntegras ad eos sive donatione sive testamento heredes scribendo transferre poterit facultates: quarta
Abbreviated transcription (Latin):
ceedseruitium non ad poenalem supplicium. Ita utnon¬
perbanctraditionem ex integrum spem libestatis ametort
huisicum habuerit locum. inuento adsestorem libestatis suae¬
tatum cedserat legib cudiendos. quod sitali ordine repa¬
rata lite qui pulsatur ingenuus esse docuerit tunc illuo

Expanded text:
servitium, non ad poenale supplicium: ita ut nonper hanc traditionem ex integro spem libertatis amittat, nisi cum habuerit locum, invento assertore libertatis suatatum asserat legibus audiendus. Quod si tali ordine reprata lite, qui pulsantur, ingenuos se esse docuerint, tunc ille a
Abbreviated transcription (Latin):
collegiati sideciuitiabus suis forte discesserint ad
ciui tatibus suis officia cum rebus suis uelad locaunde dis¬
censerunt reuocentur. de quorum filis huec seruanda con¬
ditionem utsi decolona uelancilla nascuntur. matrem se¬
quatur agnatio si uero deingenia & collegiato collegiati
nas cutur

Expanded text:
Collegiati, si de civitatibus suis forte discesserint, ad civitatis suae officia cum rebus suis vel ad loca, unde discesserunt, revocentur: de quorum filiis haec servanda condicio est, ut, si de colona vel ancilla nascuntur, matrem sequatur agnatio; si vero de ingenua et collegiato, collegiati nascuntur
Abbreviated transcription (Latin):
huic lege credidit inserendum. ut mulieres cum adali¬
as nuptius uenerint defiliis quos expriorimaatrimonio
sus ceperant masculus moriatur. eo casu ut matrem
uut sororem cut cestesorore suꝑ stites dimittat o fru¬
tromnondimittat  quimn atrempossit excludere: tunc¬
bene ficiolegis matrem cum filiabus uel filia equali sor

Expanded text:
inserendum, ut mulieri, cum ad alias nubtias venerit, si de filiis, quos ex matrimonio priore susceperat, masculus moriatur, eo casu, ut matrem et sorores aut certe sororem superstitem dimittat et fratrem non dimittat, qui matrem possit excludere, tuncbeneficio legis mater cum filiabus vel filia aequali sor
Abbreviated transcription (Latin):
Oregorianum uero & hermogenianum. ideolexista preeriit
qui a suis cuictoritatibus confirmantur exlege priori:
subtitulo de constitutionibus principum &edictis: sed ex

Expanded text:
regorianum vero et Hermogenianum ideo lex ista praeteriit, quia suis auctoritatibus confirmantur ex lege priore sub titulo de constitutionibus principum et edictis. Sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
siuliquis morictur intestator & filios uel filias sꝑ¬
estiter uelne poter & filia mortua derelinquat. filii insiu
portione succedant. ne poter ex filia de portione mutrissiue

Expanded text:
Si aliquis moriatur intestatus et filios vel filias superstites vel nepotes ex filia mortua derelinquat, filii in sua portione succedunt, nepotes ex filia de portione matris su
Abbreviated transcription (Latin):
cessorib: malla suꝑ eumꝰ peacio relinquatur : nisi tantum expen¬
scorũ nomine uel fastorũ lates causa sumptuũ: nec sane cud&tur
incongruum cognitorem qđ manifestum sit si cognitor uel pro¬
curator prȩsentis ꝓcurator usus fuerit iudicio pros periore
quoq yłese licere non dubũ est quam uis habunde legum ue¬
terum obsercationes munita sit quẽ si in rem quoquȩ suam
cognitor itel ꝓcuratot qui fuerit ordinatus. Simili modo
mbhil noue requerere patiuntur & cexera::

Expanded text:
oris nulla super eo petitio relinquatur, nisi tantum expensarum nomine vel factorum litis causa sumptuum. Nec sane videtur incongruum cognitori, cum manifestum sit, si cognitor vel praesentis procurator usus fuerit in iudicio prosperiore um in rei quoque idem licere non dubium est, quamvis abunde legum veterum observatione munita sit, quae, si in rem quoque suam cognitor vel procurator quis fuerit ordinatus, simili modo nihil novi requirere patiuntur. Et cetera.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s u&ium amitinor uel consubrinos inmatrimoni
iungi nullaratione permittatur. sed nec uniuiri
dias sorores habere nec uni muliori duob fratribus
iungi permittitur: quia siquir incestur uelnefarius

Expanded text:
res enim amitinos uel consobrinos in matrimonium iungi nulla ratione permittitur. Sed nec uni uiro duas sorores habere, nec uni mulieri duobus fratribus iungi permittitur. Quod si quis incestas uel nefarias
Abbreviated transcription (Latin):
consequi possunt. dediacu uero nullaratione pos¬
sunt ad ciuium romanorum libestorum benefi cu¬
um peruenire mam latini beneficium patro norũ

Expanded text:
consequi possunt. Dediticii uero nulla ratione possunt ad ciuium Romanorum libertatem ordinis beneficio peruenire. Nam Latini patronoru
Abbreviated transcription (Latin):
geNT De his criminibus dequib quis absolutus ẽ
abeo quiaccus auit refricare accusatio non potest

Expanded text:
gunt. De his criminibus de quibus quis absolutus est, ab eo qui accusavit, refricari accusatio non potest
Abbreviated transcription (Latin):
luerit omnia quedemat̃ nis bonis maritus quo¬
cumq ordine habuit adquisita filiisibi si cutre li¬
quas maternas facultatem apud quos cum que in¬
uenerint uindicabunt simuliraatione si & mater martt
mortuo &iam si ad sccindas niptias nonuenerit. si ipo¬

Expanded text:
luerint, omnia, quae de maternis bonis maritus quocumque ordine habuit adquisita, filii sibi, sicut reliquas maternas facultates, apud quoscumque invenerint vindicabunt. Simili ratione, si et mater marito mortuo, etiamsi ad s
Abbreviated transcription (Latin):
sicut castrense peculium quod in arrannesasti¬
tutis fili probantur. adquirere. uł ł quiiudician ã

Expanded text:
sicut castrense peculium, quod in armis constituti filii probantur adquirere vel illi, qui iudiciariam
Abbreviated transcription (Latin):
Minor aduersus emptorem In in tegrum restitu¬
tus p̃tiorestitutũ fundum recipere potest fruc¬
tus enim in conpensatione usurrum puanis eup¬
torem manere placuit¬
duciarũ quas pateroblegauerat si non itaoportuit
ac reditore distracti es̃ restitiu in integrum potest.

Expanded text:
Minor aduersus emptorem in integrum restitutus pretio restituto fundum recipere potest: fructus enim in compensationem usurarum penes emptorem remanere placuit quas pater obligauerat, si non ita ut oportuit a creditore distractae sint, restitui in integrum potest.
Abbreviated transcription (Latin):
expł̃. Ouicumq in car cere detrusit ut idiquidei extorq¬
ra. quic quid obhanc carsũ factũ ẽ nullurẽ momenti.¬
seNT Dolus ẽ cum aliut agitur aliud simulatur. expł Ñ eue
SeNT Quidolumuel m&um adhibuit utres adalium tran¬
sir& uterq de uiedolo actionerenebitur expł neoe¬

Expanded text:
etur. Qui in carcerem quem detrusit, ut aliquid ei extorqueret, quidquid ob hanc causam factum est, nullius est momenti. Dolus est, cum aliud agitur, aliud simulatur. Qui dolum aut metum adhibuit, ut res ad alium transiret, uterque de ui et dolo actione tenebitur. De
Abbreviated transcription (Latin):
Minorsi in hisq fideius sit uel fide promisit uels¬
pondit uelmandauit in integrum restituendõ reum
principalem non libert.¬
Quisciens prudensq se prominore obligauit si
id consulto consilio fecit lic& minore suc curatur
ipsi tamen non succurnitur.¬

Expanded text:
Minor se in his, quae fideiussit uel fidepromisit uel spopondit uel mandauit, in integrum restituendo reum principalem non liberat.Qui sciens prudensque se pro minore obligauit, si id consulto consilio fecit, licet minori succurratur, ipsi tamen non succurretur.
Abbreviated transcription (Latin):
custodia aute uius lib& in iureadflictionem constringi ex¬
ceptistamen criminadibus causis in cuius similis accus antem

Expanded text:
custodia aut cujuslibet injuriae afflictione constringi, exceptis tamen criminalibus caussis in quibus similis accusantem
Abbreviated transcription (Latin):
lumniam pertimescat.
siuero in loco alieno thescurũ
casu inuenerit eum qui loci dominus ẽ inquastarum rerũ¬
inuentorũ deb& ad mittere. et tamen effodiendo loca

Expanded text:
lumniam pertimescat. Si vero in loco alieno thesaurum casu invenerit, eum, qui loci dominus est, in quartam inventarum rerum debet admittere. Adtamen nullus effodiendo loca