comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amphiceatrũ duci & duos leones
eis dimitti: Quib ad pedes eor
ruentib: laxati sunt & ursi fero¬
cissimi. sed & ipsi uirtute martirũ
seuiciã ꝑdider̃: Qđ uidentes hi qͥ
ad aspectaculũ conuenerant. pene
mille quingenti uiri: miraculis ꝑ¬
cussi credidert̃ indño Uerũ preses
cũ insuꝑabiles eos cerneret: gladio
animaduerti p̾cepit: Quorũ corpo¬
sepulta sunt ad arcus num̃ tanos
intͣ harenariũ .ui. idꝰ iunir: aburbe

Expanded text:
amphiteatrum duci, et duos leones in eos dimitti. Quibus ad pedes sanctorum corruentibus, laxati sunt et ursi ferocissimi, sed et ipsi martyrum virtute saevitiam perdiderunt. Quod videntes hi qui ad spectaculum venerant, pene mille quingenti viri miraculis perculsi, crediderunt in Domino. Verum praeses cum insuperabiles eos cerneret, gladio animadverti praecepit. Quorum corposepulta sunt ad arcus Nomentanos intra arenarium, quinto Idus Junii, ab urbe
Abbreviated transcription (Latin):
so uehiculo uinctis mulab cũ sece¬
dere uoluissent. & non longe ab
urbis mȩnib iter agerent: & unũ
animal de subiunctis subito corru¬
cõprehensi Qđ factũ. quã gloriosũ
sic &e a diuinitate dispositũ: debemꝰ
adũtere: Semꝑ enĩ ds̃ quos elegit.
quasi uictores cũ subuectione sub¬
limi. inaula regni cȩlestis inducit:
Nã sicut helias curru applicito qͥsi
ascendit incęlũ: ita & isti uehiculo
ꝓmoto. ad martiriũ ꝑuenerunt:
Et quadriga sicut illũ euexit adreqͥẽ.
ita & hos portauit ad głam. Et quã¬
non inferior habenda ẽ. Quia sicut¬

Expanded text:
so vehiculo, junctis mulabus, eos secedere voluisse: et cum non longe ab urbis moenibus iter agerent, unum animal de subjunctis subito corrucomprehensos,  a divinitate dispositum, debemus advertere. Semper enim Deus, quos elegit, hos victores subvectione sublimi in aulam regni coelestis inducit. Nam sicut Elias curru applicito quasi ascendit ad coelum ; ita et isti, vehiculo admoto, ad martyrium pervenerunt: et quadriga sicut illum evexit ad requiem, ita hos portavit ad gloriam. Et quamn inferior non habenda est; quia
Abbreviated transcription (Latin):
rit̃ & eadẽ filia credens. ab eato
marcellino presbitero baptitatꝰ ẽ.
omĩsq domꝰ eiꝰ & multi alii. ita ut
absq mulierib uiroꝵ fierce trecen¬
tors numerꝰ. Hoc uidex serenꝰ au¬
diens factũ: artemiũ & candidan
& filiã ipsorũ paulinã sibi p̾sentatos.
inmenso pondere ruderũ iussit
obruit. Sicq scĩ dei ꝑducti ad pas¬
sionis locũ: beatꝰ quidẽ arcemius
gladio ꝑcussus. scã uͦ candida atq
paulina ꝑ limina criptȩ p̃cipitatȩ.
lapidib sunt obrutȩ. Ap̃ antiochiã:¬

Expanded text:
riter et eadem filia credens, a beato riter et eadem filia credens, a beato Marcellino presbytero baptizatus est, omnisque domus ejus et multi alii: ita ut absque mulieribus, vivorum fierent trecentorum. Hoc judex Serenus audiens factum, Artemium, Candidam, et filiam ipsorum Paulinam sibi praesentatos, immenso pondere ruderum jussit obrui. Sicque sancti Dei perducti ad passionis locum, beatus siquidem Artemius gladio percussus, sancta vero Candida atque Paulina per limina cryptae praecipitatae, lapidibus sunt obrutae. D. VII
Abbreviated transcription (Latin):
lippi. qui fuit unꝰ de septẽ diaconi¬
bus: qui cũ beato stephano statĩ
post passionẽ xp̃i ab apłis sunt or¬
ginȩ ȩchiopũ studiosũ inscripturis
eunuchũ infonte qui ẽ. inuico bec¬
soroin cribu iuida euntib abhelia
adhebron inuicesimo lapide bap¬
tirauit. Qui pꝰea ap̃ cesareã reqͥeuit.
iuxta quẽ tres uirgines filiȩ ipsiꝰ¬
tumulatȩ iacent: Nã quarta filia
illiꝰ plena spũ scõ inepheso occubus
Quidã tam̃ putant ap̃ hierapolim
eas tumulatas. ubi apłs philippꝰ
unꝰ deduodecĩ quiescit: cuiꝰ filiȩ
fuisse ab aliquib scriptorib putatȩ
sunt Apud tharsũ ciliciȩ: mar-¬
tirũ .xx. sub iuidice simplicio: tẽ¬
porib diocletiani & maximiani
imꝑator. qui ꝑ diu̾sa supplicia
candida : & filia paulina. Hic arte¬
miꝰ cũ eẽt. custos carceris. & clausũ
teneret beatũ petrũ exorcistã iN
custodia. eẽtq illi unica filia de¬
monio uexata. beati petri p̃cib
max ut sanata ẽ. xp̃o cũ uxore pa¬

Expanded text:
lippi, qui fuit unus de septem primis diaconibus qui cum beato Stephano statim post passionem Christi ab apostolis sunt orginae Aethiopum studiosum in Scripturis eunuchum, in fonte qui est apud vicum Betsuram, in tribu Juda, euntibus ab Helia ad Hebron, in vicesimo lapide baptizaverit. Qui postea apud Caesaream requievit: juxta quem tres filiae ipsitumulatae jacent: nam quarta filia illius plena Spiritu sancto in Epheso occubuit. Quidam tamen putant, apud Hierapolim eas tumulatas, ubi apostolus Philippus unus de duodecim quiescit. Cujus fuisse filiae ab aliquibus scriptoribus putatae  apud Tarsum Ciliciae, martyrum viginti, sub judice Simplicio, temporibus Diocletiani et Maximiani imperatorum qui per diversa supplicia Candida, et filia Paulina. Hic Artemius cum esset custos carceris, et clausum teneret beatum Petrum exorcistam in custodia, essetque illi filia unica daemonio vexata, beati Petri precibus mox ut sanata est, Christo cum uxore pa
Abbreviated transcription (Latin):
subiudice turcio cũ eẽnt pueri.
post dura supplicia tolerata. & mag¬
na miracula ostensa: gladio cȩsi
sunt. & apud eandẽ urbẽ conditi
ncampania : beati herasmi ep̃i. &
martyris. qui sub dioclectiano ĩpera¬
deinde fustib diutissime maceratꝰ.¬
pꝰ resina sulphure. plu̾bo. pice. resi¬
na cera. oleoq solutis ꝓfusus. ingen¬
ti miraculo illesus apparuit. Qui
cũ multi uiderent: fidẽ xp̃i re¬
iectis idolis suscepert̃. Inde im¬
menso ponde ferri constrictus.
in carcere reclusus subdira custodia¬
ẽ dequa anglica uisicatione sol¬
uitur & eripit᷑. Uerũ pꝰmodũ cla¬
rissima miracula ipsius fama uul¬
gante tentꝰ ẽ. ab altero imꝑatore
maximiano. atq: diu̾sis suppliciis¬
ẽ tortꝰ: in tantũ ut cunica ęrea ĩg¬
nita uestiretur. icerũq in olla quȩ
plũbo pice. cera. resina. & oleo fer¬
ue facta erat missus. uirtute dñi
omnia suꝑans. illesus ex inde pro¬
greditur Sicq tandẽ ad confirman¬

Expanded text:
sub judice Turcio, cum epost dura supplicia tolerata, et magna miracula ostensa, gladio caesi sunt, et apud eamdem urbem conditi. In Campania, namartyris, hic sub Diocletiano Augusdeinde fustibpost resina, sulfure, plumbo, pice, cera oleoque solutis perfusus, ingenti miraculo illaesus apparuit. Quod cum multi viderent, fidem Christi, rejectis idolis, susceperunt. Inde immenso pondere ferri constrictus, in carcere reclusus est sub dira custodia. De qua angelica visitatione solvitur atque eripitur. Verum postmodum clarissima miraculorum ipsius gesta fama vulgante, tentus est ab altero imperatore Maximiano, a quo diversis suppliciis tortus fuit, intantum, ut tunica aerea ignita vestiretur. Iterumque in olla, quae plumbo, pice, cera, resina, et oleo fervefacta erat, missus, virtute Domini omnia superans illaesus exinde progreditur. Sicque tandem ad confirman
Abbreviated transcription (Latin):
ratu disposito ꝑ agerẽ publicu egre¬
ditur. illic ñ fuga dicenda ẽ. s ꝓfectꝰ.
phali cursu positi: contestati sunt¬
tor: ecce ꝓficiscim᷑. Ecce p̾dicimus
Quid resides: quid moraris : subse¬
enim uideri inuiti duci ad pęnam
qui p̃cedere nos ꝓficemur ad głam:¬

Expanded text:
ratu disposito per aggerem publicum egreditur, illic non fuga dicenda est, sed profecphali curru positi contestabanttor, ecce proficiscimur, ecce praecedimus, quid resides? quid moraris? subseenim videri inviti duci ad poenam, qui praecedere nos profitemur ad g
Abbreviated transcription (Latin):
Apud illiricũ ciuitate siscia: nał
scĩ quirini epĩ. qui ꝑsecutione ma¬
ximiaͫ ꝓfide xp̃i ut prudentius
scribit ligato admanũ molari saxo
inslumen p̃cipitatꝰ ẽ. Et cũ circum¬
stantibꝰ diu collocutꝰ. ne eiꝰ t̾rerent᷑
exẽplo: uix p̃cib ut mergerecur
obtinuit Huiꝰ reliquiȩ translatȩ
sunt romã: & posite incatacu̾bis

Expanded text:
-- Apud Illyricum civitatem Sisciam natale sancti Quirini episcopi, qui persecutione Maximini pro fide Christi ut Prudentius scribit ligato ad manum molari saxo, in flumen praecipitatus est; et circumstantibus diu collocutus, ne ejus terrerentur exemplo, vix precibus ut mergeretur obtinuit. Hujus reliquiae translatae sunt Roma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Ergo cũ beatos dequib loqͥm᷑
ꝑsecutor urgeret: uehiculo conscen¬
dert̃ Qua causa ut fugerent scilicã.
Absit: Non ut fugerent. sed ut ad mar¬
tiriu citus ꝑuenirent Non ut
laterent: sed ut se xp̃ianos cunctis
transeuntib manifes tarent: Ceterũ¬

Expanded text:
est 5. Ergo cum beatos, de quibus loquimur, persecutor urgeret, vehiculum conscenderunt. Qua causa? ut fugerent? Absit. Non ut fugerent; sed ut ad martyrium citius pervenirent: non ut latitarent, sed ut christianos se cunctis transeuntibus manifestius appr
Abbreviated transcription (Latin):
cans: subito intempesta noctis hora
respiciens: uidit fusam lucem desuꝑ
cunctas noctis tenebras effu gasse
santoq splendore clarescere: ut dic̃
uinceret lux illa. quȩ inter tenebras
radiasset: Mira autem ualde res in
hac speculatione secuta ÷: quia sic̃
post ipse narrauit. omnis etiam mim¬
dus uelut sub uno solis radio col¬
lectus: ante oculos eius adductꝰ
Qui uenerabilis pater dum intentã
oculorum aciem in hoc splendore
chorusçȩ lucis infigeret: uidit ger¬
mani capuani ep̃i animam. inspe¬
ra ignea ab angelis incęlum ferri
unc tanti sibi testem uolens adhi¬
bere miraculi: seruandũ diaconẽ

Expanded text:
cans, subito intempesta noctis hora cans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac speculatione secuta est: quia, sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus velut sub uno solis radio collectus, ante oculos ejus adductus est. Qui venerabilis Pater, dum intentam oculorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuani episcopi animam in sphaera ignea ab angelis in coelum ferri. Tunc tanti sibi testem volens adhibere miraculi, Servandum diaconum
Abbreviated transcription (Latin):
ferrent. atq insepulchro quod sibi
ipse parauerat ponerent: Quo facto
contigit ut quorum mens una sẽp̃
in dño fuerat: eorum quoq corpora
nec sepultura separaret¬
Alio quoq tempore seruandus dia¬
conus atq abbas eius monasterii
quod in campanię partib aliberio
tum. ad eum uisitationis gr̃a ex
more conuenerat: eius quippe mo¬
nasterium frequentabat Ue quid
idem quoq uir doctrina gr̃ȩ cele¬
stis in fluebat: dulcia fibi inuicem
uitȩ uerba trans funderent. & suaue
cibum cęlestis patrię quia ad huc
ꝑfecte gaudendo non poterant. sal¬
tem suspirando gustarent: Cum uͦ
hora iam quietis exigeret: in cuiꝰ
curris suꝑioribꝰ se uenerabilis be¬
nedictus. in eius quoq inferioribꝰ
se seruandus diaconus collocauit:
Quo uidelicet in loco: inferiora supe¬
riorib ꝑuius continuabat ascens:
Ante eandem uͦ turrim largius erat
habitaculum: in quo utriusq disci¬
stans & omnipotentem dñm dep̃¬

Expanded text:
eferrent, atque in sepulcro quod sibi eferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaretAlio quoque tempore Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio tum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque inferioribus se Servandus diaconus collocavit: quo videlicet in loco inferiora superioribus pervius continuabat ascensus. Ante eamdem vero turrim largius erat habitaculum in quo utriusque discistans, et omnipotentem Deum depre
Abbreviated transcription (Latin):
factum: ut totam noctem ꝑuigilẽ
ducerent: atq ꝑsacra spiritalis uitȩ
colloqͥa: sese uicaria relatione sati¬
arent: Qua dẽ re dixi eum uoluisse
aliquid. sed minime potuisse: quia
si uenerabilis uiri mentem aspici¬
mus. dubium non ÷ quod eandẽ
serenitatem uoluerit inqua uene¬
rat ꝑmanere. Sed contra hoc quod
uoluit: inuirtuce om̃i potentis dĩ
ex feminȩ percore miraculũ mmiq
Nec mirum quod pius illo femini au
diu fuatrem uidere cupiebat. ineu:
tempore ualuit. Quia enim iura
iudicio illa plus ualuit. quȩ plit
amauit:¬
Cumq die altero eadem uenerabiis
femina ad cellam ꝓpriã recessuna
uir dei ad monasterium rediir
Cum ecce post tridium incelia con¬
sistens. eleuatis in aera oculis. iiq.
eiusdem sororis suȩ animam des
eius głȩ congaudens: omni potenti
dõ in hẏmnis & laudib gr̃is ret¬
didit: eiusq obitum fratrib derim¬
ciauit. Quos etiam ꝓtinus misit:
ut eius corpus admonasterium &¬

Expanded text:
factum est ut totam noctem pervigilem factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem aspicimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta judicio illa plus potuit, quae amplius amavitCumque die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium d
Abbreviated transcription (Latin):
quo consederant. pedem mouere potinis¬
sent Sc̃imonialis quippe femina.
caput in manibus declinans. lacrima¬
rum fluuios in mensam fuderat:
ꝑ quas serenitatem aeris adpluinã
traxit Nec tamen paulo tardius
post orationem. in undatio illa secu¬
ta est Sed tanta fuit conuenientia
orationis & inundationis: ut de m̃sa
aput iam cum tonitruo leuaret. quatinꝰ
unum idemq. ee̾̃t. momentum. et
leuare caput: & pluuiam deponere
T unc uir dei inter choruscos & tora¬
truos. atq ingentis pluuiȩ in unda¬
tionem. uidens se ad monasteriũ
non posse remeire: cȩpit conqͥri
contristatus dicens. Parcat tͥ omp̃s
ds̃ soror. Quid÷ quod fecisti: Cui
illa respondit. Ego ce rogaui. & au¬
dire me noluisti: rogaui dñm meũ.
ꝙ dudiuit me Modo gͦ si potes egrẽ¬
dere: & me dimissa admonasteriũ
recede: Ipse autẽ extra cectum exire
non ualens: quil manere sponte
noluit. in loco mansit inuitꝰ. Sicq

Expanded text:
quo consederant, pedem movere potuisquo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque
Abbreviated transcription (Latin):
eius descendit frater. Qui totũ diem
in dei laudib sacrisq colloqui is du¬
centes: in combentib iam noctis tene¬
bris. simul acceperunt cibos Cumq
adhuc ad mensam sederent. ꝙ incer
sacra colloquia tardior se hora ꝓtra¬
heret: eadem scimonialis femina so¬
ror eius. eum rogauit dicens: Quęso
te ne ista nocte me deseras: ut usq
mane aliquid de cęlestis uitȩ gaudiis
loquamur: Cui ille respondit: Qd ÷
quod loqueris soror: Manere extra
cellam nullatenus possum Tanta
uero erat cȩli serenitas: ut nulla in
aere nubes appareret Sc̃imoni alis
autem femina. cum uerba fratris
negantis audissec : insercas digitis
manus suꝑ mensam posuit. & caput
in manib onnipotentem dñm ro¬
gatura declinauit: Cumq leuaret
de mensa capue: tanta chorusca¬
tionis & tonitrui uirtus. tantaq
inundatio pluuie erupit: ut neq
uenerabilis benedictus. neq fr̃s
qui cũ eo aderanc: extra loci lim̃¬

Expanded text:
ejus descendit frater: qui totum diem ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura declinavit. Cumqude mensa caput, tantae coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pluviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci lim
Abbreviated transcription (Latin):
de in hoc corpusculo animã quã
ibstulisti Uix in oratione uerba cõ¬
leuerat: & regrediente anima ita
corpusculum pueri omne contre¬
muit. ut sub oculis omnium qui
aderant: apparuerit concussione
mirifica tremendo palpitasse: Cuiꝰ
mor manum tenuit: & eum uiuen¬
tem atq in columera reddidit Li
quec quia hoc miraculum in potes¬
tate non habuit. quod ꝓstratꝰ petiit
ut exhibere potuisset:
Quisnam erit in hac uita paulo sub¬
limior. qui de carnis suȩ stimulo
ter dnm rogauit. & tamen qđ uolu¬
I obtinere non ualuit : Ex qua rẽ
neese: ut cͥ de uenerabili patre
benedicto narrem. quia fuit quiddã
quod uoluit: sed non ualuit implere:
Soror nanq eius scolastica nomine.
omnapotenti dño ab ipso infantiȩ
tempore dicata: ad eum semel per
annum uenire consueuerat. ad quã
uir dĩ non longe extra ianuam in
possessione monasterii descendebat.
Quadam uero die uenit exmore: atq
ad eam cum discipulis uenerabilis

Expanded text:
de in hoc corpusculo animam quam de in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset. Quisnam erit, Petre, in hac vita Paulo sublimior, qui de carnis suae stimulo ter Dominum rogavit , et tamen quod voluit, obtinere non valuit? Ex qua re necesse est ut tibi de venerabili Patre Benedicto narrem, quia fuit quiddam quod voluit, sed non valuit implere. Soror namque ejus. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
fratrib ueniebat Quem mox ut
orbatus rusticus aspexit: clamari
cepit: Redde filium meum: redde
filium meum. Uir autẽ dñi in hac
uoce subfatit dicens Nunquid
ego tibi filium tuum abstuli: Cu
ille respondit. Mortuus ÷. ueni et¬
suscita cum. Quod mox ut di famns
audiuit.: ualde contristatus: dicens.
Aeredite fr̃s recedite: hec nr̃a non sunt
se scõrum apłorum oꝑa: Quid nob̃
onera uultis imponere. quȩ non
possumus portare : At ille quem
nimius cogebat dolor. insua petitio¬
ne ꝑstitit: iurans quod ñ recederet.
nisi eius filium resuscitaret: Quem
mor dĩ famulus inquisiuit dicens.
Ubi est: Cui ille respondit. Ecce corpꝰ
eius ad ianuam monasterii iacet:
Ubi dum uir dĩ cum fratribus ꝑuenis¬
sec: flexit genua. & suꝑ corpusculũ
in fantis incubuit: seseq erigens.
id cȩlum palmas tetendit dicens
hie̾. non aspicias peccata mea. sed
sidem huius hominis: qui resus¬
citare filium suum rogat: & red¬

Expanded text:
fratribus revertebatur. Quem mox ut fratribus revertebatur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde filium meum. Vir autem Dei in hac voce substitit, dicens: Nunquid ego filium tuum tibi abstuli? Cui ille respondit: Mortuus est, veni, resuscita eum. Quod ut mox Dei famulus audivit, valde contristatus est, dicens: Recedite, fratres, recedite; haec nostra non sunt, sed sanctorum apostolorum. Quid nobis onera vultis imponere, quae non possumus portare? At ille, quem nimius cogebat dolor, in sua petitione perstitit, jurans quod non recederet, nisi ejus filium resuscitaret. Quem mox Dei famulus inquisivit, dicens: Ubi est? Cui ille respondit: Ecce corpus ejus ad januam monasterii jacet. Ubi cum vir Dei cum fratribus pervenisset, flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et red
Abbreviated transcription (Latin):
reductum: ut a tante crudelita.¬
tis insania quiescere deberet
ad monuit. Qui fractus recedens
nichilulterius petere arustico
prȩsumpsit. quem uir dei non tin¬
tenti dõ familiarius seruiunt:.
aliquando mira facere ex potestate
possunt. Qui enim ferocitatẽ gochi
terribilis repressit sedens. lora uͥ
nodosq ligaturȩ quȩ innocentis
brachia astrinxerant oculis dissoluit.
ipsa miraculi celeritate indicat.
quia inpotestate acceperat habero
quod fecie. Rursum quoq quas
quantumq miraculum orando e¬
luit obtinere: subiun gam.
fuerat egressus: Quidam uͦ rusticus
defuncti filii corpus in ulnis ferens
orbitatis luctu estuans. ad monaste¬
rium uenit: benedictum patrem
quęsiuit. Cui cum dictum. e̾e̾t. qͥa
idem pater cum fr̃ib in agro morart᷑
ꝓtinus ante monasterii ianuam ex
tinca filii corpus ꝓiecit. & dolore
ad inueniendum uenerabilẽ patrẽ
sese concitus incursum dedit Eadẽ
uero hora: uir dei ab agri ope l cũ

Expanded text:
reductum, ut a tantae crudelitareductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tantenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam. fuerat egressus. Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro moraretur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et doloread inveniendum venerabilem Patrem sese in cursum concitus dedit. Eadem vero hora vir Dei ab agri opere jam cum
Abbreviated transcription (Latin):
subsequenti & seuienti ⁊allȩ: rusticꝰ
dixit. Ecce iste ÷ de quo dixeram:
benedictus pater Qui dum feruido
spũ eum ꝑuersȩ mentis insania fuis¬
set intuitus. eo terrore quo consue
Surge. surge. ꝙ res istius rustici redde:
quas accepisti. Ad cuius uocem
uir dei ꝓtinus oculos leua uit ales¬
tione : eumq intuitus. mox etiam
rusticum qui ligatus tenebatur
atcendit Ad cuius brachia dum
oculos deflexissec : miro modo tan.¬
ta se celeritate cȩperunt illi gata
brachiis lora diuoluere. ut dissolui
tam concite nulla hominum fes¬
tinatione potissent: Cumq is qͥ
ligatus uenerat. cȩpisset subito
astare solutus: ad tante potesta¬
tis uim tremefactus ⁊ alla. ad t̾rã
corruit: & ceruicem crudelitatis
rigide adeius uestigia inclinans.
orationib se illius commendauit.
Uir autem sc̃s a lectione minime sur¬
rexit: sed uocatis fr̃ĩb eum in¬
trorsus tolli. ut benedictionem
acciperet pręcepit. Quem ad se

Expanded text:
subsequenti et saevienti Zallae rusticus subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consuevSurge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se
Abbreviated transcription (Latin):
excussit: ita ut redire adeũ ultrriꝰ
non auderet..
perfidiȩ fint arrianȩ: qui totile
regis corum temporib contra ca¬
tholice ęccłe religiosos uiros ardore
immanissime crudelitatis exarsit:
ita ut quisquis ei clericus uel¬
monachus ante faciera suam ad¬
uenisset. ab eius manib uuus
nullo modo exiret Quadam uͦ
die auariciȩ suȩ estu succensus.
in rapinam rerum in hyans dũ
quendam rusticum tormentis
crudelibus affligeret. eumq ꝑ
nedicto dei famulo commendasse
ꝓfessus ÷: ut dum hoc ator qͦnte
creditur. suspensa interim crude¬
litate: aduitam horȩ raperent᷑:
Tunc idem talla cessauit rufticum
tormentis affligere: sed eiꝰ brachia
loris fortib astringens. ante equũ
suum cepit impellere: ut quis. est
benedictus qui enis res susceperat
demonstraret: Quem ligatis bra¬
chiis rusticus antrcedens: duxit
ad scĩ uiri monasterium. eumq
ante ingressum cellȩ solum sedentem
repperit & legentem Fidem autem

Expanded text:
excussit, ita ut ad eum redire ulterius excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. perfidiae fuit Arianae, qui Totilae regis eorum temporibus, contra catholicae Ecclesiae religiosos viros ardore immanissimae crudelitatis exarsit; ita ut quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque pnedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. Eidem autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut fidem habere disceret & hunili¬
tatem: Ideo uero frater salubriter
correptus erubuit: quia uenera¬
bilis pater uirtutem om̃ipotentis
dñi quam admoratione intimaue¬
rat. miraculis ostendebat: Nec erat
iam ut quisquam de eius ꝓmissi¬
onib dubitare potuisset: qui in
uno eodemq momento ꝓuitreo
uase pene uaccuo. plenum oleo
lolium reddidisset:
oratorium quod in ipsa montis
celsitudine situm ÷ ꝑgeret: ei an¬
tiquus hostis in molo medici spe
ferens. Quem cum requisissec di¬
cens ubi uadis: ille respondit.
ece ad fr̃s uado : potionem eis dare.
taq ꝑ rexit uenerabilis benedictꝰ
ad orationem: Qua completa: con¬
citus redũt: Malignus uero sps
unum seniorem monachum in¬
uenit aquam hauri ertem: in qͦ
statim ingressus: eumq int̾rã
piecit. & uehementissime uerauit:
Quem cum uir dei ab oratione redi¬
ens tam crudeliter uexari conspice¬
ret: ei solummodo a lapam dedit.¬
& malignum ab eo sp̃m ꝓtinus

Expanded text:
ut fidem habere disceret et humiliut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo dolium reddidisset. oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specet tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram ojecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus
Abbreviated transcription (Latin):
parum olei remansisse uidebatur
ꝑfenestram proicerent: ne incella
aliquid ꝑ mobędientiam reman¬
sisset: Faccum ÷ autem ut sub fenestra
eadem ingens precipicium pateret:
saxorum molib asꝑum Piectum
ittq uas uitreum uenit insaris.
sed sic mansit incolume. acsi mini¬
grum pecenti tribuit: Tunc collec¬
tis frib. in obedientem monachũ
de infidelitate sua & superbia corã
tione completa: sese cum isdem
fratrib in orationem dedit In eode
dutem loco ubi cum fratrib ora¬
bat: uacuum erat aboleo dolium.
& cooꝑtum: Cumq sc̃s uir inora¬
tione ꝑsisteret: cȩpit operimtũ
eiusdem dolu oleo ex erescent e
subleuari.: Quo commoto atq suble¬
uato: quod excreuerat ora doli i
transiens. pauimentum loci in qͦ
incubuerat inundabat: Quod be¬
nedictus dĩ famulus ut aspexit:
ꝓtinus orationem compleuit. atq
in pauimentum oleum defluere ces¬
sauit. Tunc diffidertem in obȩdien-¬
temq fratrem latius admonuit:

Expanded text:
parum olei remansisse videbatur, parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac sigrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram tione completa, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit,
Abbreviated transcription (Latin):
leprȩ morem imitari uideretur:
Sed ad dei hominem adductus:
salutem pristinam citius recepit:
Nam mor ut eum contigit: omnem
cutis illius uariecatem fugduit:¬
Codem quoq tempore quo alim¬
torum mopia campaniã grauit᷑
affligebat: uir dei diuersis indi¬
gentib monasterii sui cuncta tri¬
buerat. ut pene nichil incellario
nisi parum quid olei in uitreo
uase remaneret: Tunc qui dam
subdiaconus a gapitus nomine
ad uenit: magnopere postu lans.
ut sibi aliquantulum olei dare
debuisset: Uir autem dñi qui
cuncta decreuerat interra tribieis
ut incelo omĩa reseruaret: hoc ip̃¬
sum parum quod remanserae olo
iussit petenti dare: Mon achus iͥ
qui cellarium tenebat. audiuit
quidem iubentis uerba: sed ĩplre
distulit. Cumq post paululum
si id quod iusserat datum. ee̾t. inqͥ¬
reret: respondit monachus se
minme dedisse. quia si illud cri¬
bueret. nichil omnino fratribus
remaneret.: Tunc iratus. aliis p̃¬
cepit ut hoc ipsum s utreum in qui

Expanded text:
leprae morem imitari videretur. leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavito quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo
Abbreviated transcription (Latin):
omnipotentis dĩ famulum repperit¬
benedictum. quia a creditore suo
duodecim solidis grauiter afflige¬
retur intimauit: Cui uenerabilis
pater nequaquam se habere duo¬
Eecim solidos respondit : sed tamen
quia de ÷ hodie quod cibi debeam
dare: In ipso autem biduo: more
suo in oratione fuit occupatus.
Cum die tercio his qui necessitate debiti
tenebatur: rediit Super archam uͦ¬
monasterii quȩ erat frumento ple¬
na: subito tredecim solidi sunt in¬
uenti. Quos uir dĩ deferre iussit:
x afflicto pecitori tribuit. dicens
ut duodecim redderet: & unum
in expensis propriis haberet: Sed
ad ea nunc redeam: quȩ eiꝰ discipłis
in libri huius exordio pradicas refe¬
rentib agnoui
Quidam uir grauissima aduersarii
sui emulatione laborabat: in cuiꝰ
adhoc usq odium ꝓrupit. ut ei
nescienti in potu uenenum daret :
Qui quãuis uitam auferre ñ ualuit:
cutis tamen colorem mutauit. ita
ut diffusa incorpore eius uariecas.

Expanded text:
omnipotentis Dei famulum reperitomnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen equia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas
Abbreviated transcription (Latin):
nme uult Currentes autem fr̃s:
draconem minime uiderunt sed
arimentem atq palpitantẽ mona¬
dium admonasterium redurert̃
uistatim ꝓmiit nunquã sȩ ee. i q̃
amonasterio recessurum: atq ex hora
eadem insua ꝓmissione ꝑmansit:
Quippe qui sc̃i uiri orationib contra se
assistere draconem uiderat : quem
prius non uidendo sequebatur.
Sed neq hoc silendum puto: quod
illustri uro aptomo narrante cog¬
noui. qui aiebat patris sui puerũ
morbo elephantino fuisse correp¬
tum. ita ut iam pilis cadentibus
cutis intumesceret: atq in crescen¬
te same occultare non posset. Qui
ad uirum dĩ ab eodem patre missꝰ.
N eꝙ̃ illud taccam quod eiꝰ discipłs
peregrinus nomine narrare con¬
sueuerat: quia die quadam fidelis
uir quidam necessitate debiti cõ¬
pulsus. unum sibi fore remediũ
credidit: si ad dĩ uirum ꝑ geret. ꝙ
quȩ urgueret debiti necessitas in¬
dicaret: Uenit itaq ad monasteriũ:

Expanded text:
re vult. Currentes autem fratres re vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatur.Sed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus Neque illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium,
Abbreviated transcription (Latin):
pecierunt: ut ei suam gratiam
largiri dignaretur. Quib uir dei
manu sua ꝓtinus communionem
dominici corporis dedit: dicens. Ite:
atq hoc dominicum corpus suꝑ eiꝰ
pectus cum magna reuerentia poni¬
te: eumq sepulturȩ sic tradite Qđ
cum factum fuissec: susceptũ corpꝰ
meriti iste uir fuerit: ut eiꝰ corpꝰ
eciam terra ꝓiceret. qui benedicti
grãm non haberet:¬
Quidam autem eius monachus mobi¬
litati mentem dederat: & ꝑmanere
inmonasterio nolebat. Cum que
cum uir dei assidue corriperet: fre¬
quenter admoneret. ipse uero nullo
ut relaxaretur immineret: quadam
die idem uenerabilis pater nimieta¬
tis eius cedio afflictus. iratus iussit̃
ut discederet: Qui mor ut mona¬
sterium exiit: contra se assistere
aꝑto ore draconem initinere inue¬
nit: Cumq eum idem draco qui ei¬
apparuerat deuorare uellet: cępit̃
ipsẽ tremens ꝙ palpitans magnis
uocib clamare dicens: Oc currite¬
occurrite: quia draco iste deuora¬

Expanded text:
petierunt ut ei suam gratiam petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus meriti iste vir fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberetQuidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devora
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Ite. & hanc oblationem ꝓris
offerri dño facite: e amplius ex com¬
municate non erunt.: Quȩ dum
oblatio ꝓeis fuissec immolata. et
adiacono iuxta morem clamatum
fuisset. ut non communi cantes abe¬
clȩsia exirent : illȩ exire ab ȩedȩsia
ulterius uise non sunt Qua exre
indubitanter patuit: quia dum inĩ
eos qui communione priuati sunt
minime recederent : communionẽ
adño ꝑ seruum dm̃i recepissent:¬
Quadam quoꝙ die dum quidam e
puerulus monachus parentes suos
ultra quam debebat diligens. atq
eorum habitaculum tendens. sine
benedictione de monasterio exissit :
eodem die mox ut adeos ꝑuenit: de¬
functus est Cumq essec sepultus:
die altero ꝓiectum foras corpus eiꝰ
inuentum ÷. Quod rursus tradere
ueuerassepulture curauerunt: sed sequent
die iterum ꝓiectum exterius atq
in humatum sicut prius iuener̃.
Tunc concite adbenedica patris ue¬
stigĩã curri tes. cum magno flecu

Expanded text:
dicens: Ite et hanc oblationem pro eis dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissentQuadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu
Abbreviated transcription (Latin):
eis obsequium prebebat. incautis
sepe sermonib ad iracundiam pro¬
uocabant: Qui cum diu ista tolera¬
ret. ꝑrexit addĩ hominem: qͣntasq
paterecur uerborum contumelias
enarrauit Uir autem dei hȩc de
illis dudiens: eis ꝓtinus mandauit
dicens: Corrigite linguam ur̃am:
quia si non emendaueritis excom¬
municabo uos Quam uidelicet
ex communicationis sententiam:
non ꝓferendo intulit. sed intẽptan¬
do. Illȩ autem a pristinis moribus
nichil mutatȩ: intra paucos dies
defunctȩ sunt atq in ecda sepultȩ:
Cumq in eadem ęccła missarum solẽ¬
nia celebrarentur. atꝙ ex more di¬
aconus clamaret. si quis ñ cõmuni¬
cat dalocum : nutrix earum quȩ
exire ȩccłam uidebat: Quod dũ
sepius cerneret. quia ad uocem
diaconi clamantis exiebant foras.
dauit. Eas quippe se cõmunion
priuare dixerat: nisi mores suos
& uerba corrigerent. Tunc seruo
cum graui merore indicatum est
Qui manu sua ꝓtinus oblationẽ deite

Expanded text:
eis obsequium praebebat, incautis eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, davit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
menter ad mirati: ad predictum
prȩdium sunt reuersi.: & cuncta
habitacula sicut ex reuelatione di¬
dicerant construxerunt:¬
Uix ipsa eius communis locutio: a
uirtutis pondere erat uacua Quia
cuius cor sese in alta suspenderat:
nequaquam uerba de ore illius
in cassum cadebant Si quid uero
unquam non iam decernendo sed
minando diceret: tantas uires
sermo illius habebat. acsi hoc ñ
dubie atq suspense. sed iam per
sententiam ꝓtulisset Nam non
longe ab eius monasterio duȩ qͦdã
scĩmoniales femine nobiliori ge¬
nere exortȩ : in loco ꝓprio conuer¬
sabantur. Quib quidam religi¬
osus uir: ad exterioris uitȩ usũ
prebebat obsequium: Sed sicut
non nullis solet nobilitas generis pa¬
rare ignobilitatem mentis: ut minꝰ
se in hoc mundo despiciant qͥ plus
se cȩceris fuisse meminerunt: nec dũ
prȩdicce sc̃imoniales feminȩ ꝑfectȩ
linguam sub habitus sui freno res.¬
glosum qui adexteriora necessaria

Expanded text:
menter admirati, ad praedictum menter admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxeruntix ipsa, Petre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno resvirum qui ad exteriora necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa. quȩ his qui cum tanto patre
uenire potuissent uidebantur. eẽ.
necessaria. Nocte uero eadẽ qua
ꝓmissus ill ucescebat dies: eidem
seruo dei quem illic patrem con-¬
stituerat. atq eius prȩposito uirdĩ
in somnis apparuit: e loca singula
ubi quid ȩdificare debuissent subti¬
iter designauit: Cumq utrique
asomno surgerent: sibi inuicem
quod uiderant retulerunt: Non
tamen uisioni illi omnimodo fidẽ
uandes: uirum dei sicut sȩ pmiset
ad eum cum merore reuersi sunt
dicentes: Ex pectauimus pat ut
uenires sicut ꝓmiseras. & nobis
ostenderes ubi quid edificare de¬
beremꝰ: ꝓ non uenisti. Quib: ipse
ait. Quare fratres. quare ista dici¬
tis: Nunquid sicut ꝓmisi ñ ueni'
Cui cum ipsi dicerent quando ue¬
nisti: respondit. Nunquid utrisq
uobis dormientib non apparui.
& loca singula designaui: lte. ec
sicut ꝑuisionem audistis: omne
habitaculum monasterii ita con¬
struite : Qui hȩc audientes. uehe¬

Expanded text:
omnia quae his qui cum tanto Patre omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire pad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehe
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ quidem minus ÷: sed diȩ cra¬
stina abundanter habebitis Se¬
quenti autem die : ducenti farinę
modii ante fores cellȩ in saccis in¬
uenti sunt. quos omnipocens dĩ
quib deferentib transmisisset
nunc usq manet in cognitum
Quod cum fratres cernerent: dño grãs
referentes. didicerunt iam de abun-¬
dantia nec inegestate dubitare:¬
Ilio quoq tempore a quodam fideli
uiro fuerat rogatus: ut in eius p̃dio
iuxta terracinensem urbem missis
discipulis suis construere mona¬
sterium debuissent Qui roganti
consentiens: deputatis fratribus
patrem constituit. & quis ei scđs. eet
ordinauit: Quib euntib : spopon¬
dit dicens: Ite. & die illo ͤ ueniam:
& ostendam uobis in quo loco ora.¬
torium. in quo refectorium fr̃m:
in quo susceptionem hospitum. uł
quȩq sunt necessaria ȩdificare debe¬
atis: Qui benedictione ꝑcepta.: ilico
prererunt.: Et constitutum diem
magnopere prestolantes: parauer̃

Expanded text:
die quidem minus est, sed die cradie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitarelio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt