comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cemꝰ irascim᷑. Quodq ñ crimina¬
et ex multu risuq alienopeiora
interpietati inocentib irasci¬
mur Itaq agenda ẽ ꝯtͣse cã ab¬
sentis. ⁊ in suspenso ira retinenda.
Põt eĩ pena dilata exigi. ñ põt
eracta reuocari. Notus ẽ ille
tyrannicida qͥ imꝑfecto opere
comp̾hensus. ⁊ abhippia tortus.
ut ꝯscios iudicaret. circunstan¬
tes amicos tiranm noĩauit qͥ¬
bus maxime caram salutem
eẽ sciebat. Et cum ille singulos
ut noĩati fu̾ant occidi iussisset
eẽt. Tu inqͥt solus. Neminem
eĩ alummi cͥ carus eẽs reliqͥ. Effe¬
cit ira. ut tyrannꝰ tirannicide
manꝰ accõmodaret. ⁊ p̾sidia su¬
a gladio suo ced̾et. Qnͣto aĩosus
elaxander qͥ cum legisset epłam
mrĩs qͣ admouebat᷑. ut auene¬
no philippi medici caueret: acce¬
ptampotionem ñ det̾r̃itus bibit.
Plus sͥ de annco suo credidit.
dignꝰ fuit qͥ inocentem bab̾et.
dignꝰ qͥ fac̾et. lx eo mag̃ in ale¬

Expanded text:
cemus, irascimur. Quid, quod non criminacemus, irascimur. Quid, quod non criminaet ex vultu risu que alieno peiora interpretati innocentibus irascimur ? Itaque agenda est contra se causa absentis et in suspenso ira retinenda ; potest enim poena dilata exigi, non potest exacta revocari. Notus est ille tyrannicida, qui imperfecto opere comprehensus et ab Hippia tortus, ut conscios indicaret, circumstantes amicos tyranni nominavit quibusque maxime caram salutem eius sciebat ; et cum ille singulos, ut nominati erant, occidi iussisset, esset, " Tu," inquit, " solus ; neminem enim alium cui carus esses reliqui." Effecit ira, ut tyrannus tyrannicidae manus accommodaret et praesidia sua gladio suo caederet. Quanto animosius Alexander! Qui cum legisset epistulam matris, qua admonebatur, ut a veneno Philippi medici caveret, acceptam potionem non deterritus bibit. Plus sibi de amico suo credidit. Dignus fuit qui innocentem haberet, dignus qui faceret ! Hoc eo magis in Ale
Abbreviated transcription (Latin):
usu. exprobrent᷑ illi ꝓperam fa¬
cta. Pertinebit ad rem: p̾cepto¬
res pedagegos q pins placidos
deri proxums applicatur omne
quod ten̾umẽ ⁊ in eoꝵ siłitudi¬
nem crescit. nutricum ⁊ pedagogoꝵ
retuł̾e mox in adolescentiã mores.
Apud platonem educatꝰ puer
cum ad pentes relatꝰ. uocifan
eqͣlib ñ irascet᷑ aliquem sͥ ꝯpa¬
ri quem ab mitio multis parẽ
fec̾is. Sed ħ adliberes nr̃cs perti¬
nent innobis siqͥdem sors nas¬
cendi ⁊ educatio. nͨunculocum.
nͨ iam p̾cepti ht̃. Seq̃ntia ordinã¬
dast. Contͣ primas itaq cãs pu¬
gnare debemꝰ. Causa aut̃ iracũ¬
die: opĩo muurie ẽ. cui ñ facile
credendum ẽ. nͨ aꝑtis qͥdem ma¬
nifestisq statim accedendum
q̃dam eĩ falsa ueri spẽm ferunt
dies aperit. Ne sint aures cͥmi¬
nantib faciles. Hox humane
nate᷑ uitium. suspectum notũq
nobis sit. qd̃q muiti audiui¬
mus. libent᷑ credimꝰ. ⁊ añꝙͣ iudi¬

Expanded text:
usu. Exprobrentur illi perperam fausu. Exprobrentur illi perperam facta. Pertinebit ad rem praeceptores paedagogosque pueris placidos dari. Proximis adplicatur omne quod tenerum est et in eorum similitudinem crescit ; nutricum et paedagogorum rettulere mox adulescentium mores. Apud Platonem educatus puer cum ad parentes relatus vociferaaequalibus. Non irascetur aliquem sibi comparari quem ab initio multis parem feceris. Sed haec ad liberos nostros pertinent; in nobis quidem sors nascendi et educatio nec vitii locum nec iam praecepti habet ; sequentia ordinanda sunt. Contra primas itaque causas pugnare debemus. Causa autem iracundiae opinio iniuriae est, cui non facile credendum est. Ne apertis quidem manifestisque statim accedendum ; quaedam enim falsa veri speciem ferunt.ritatem dies aperit. Ne sint aures criminantibus faciles ; hoc humanae naturae vitium suspectum notumque nobis sit, quod, quae inviti audimus, libenter credimus et, antequam iudi
Abbreviated transcription (Latin):
mollis ⁊ blanda. ideo unicis quo
plus indulget᷑. pupilł qr quo plꝰ
licet: corruptior aĩus ẽ. Non
resistet offensis: cuinich̾ unꝙͣ
negatum ẽ. cui lacͥnas sollicita
semꝑ mat̾ abstersit. cui pedago¬
go satis fcm̃n est. Non uides ut
maiorem ꝙͣq fortunam ma¬
ior ira ꝯmutet᷑ In duitib ⁊ no¬
bilib ⁊ magistratib p̾cipue ap¬
paret. cum quicqͥ leue ⁊ mane
in aĩo erat. scd̃a se aura sustulit.
felicitas iracundiam mtt. ubi
aures suꝑbas ad sentatoꝵ tur¬
ba circunstetit. Tibi eĩ ille res¬
pondeat ñ pro fastigio te tuo me¬
tiris ipse te ꝓicis. ⁊ alia qͥbus
uix sane. ⁊ ab untio bñ fũdate
mentes restit̾unt. longe ita¬
qͣ aib sentatõe pu̾icia remouẽ¬
da ẽ. audiat uerum. ⁊ timeat
int̾m uereat᷑ semꝑ maiorib
assurgat. nich̃ ꝑ nacundiam
eroret. Qd̃ flentinegatum fu¬
erit: qͥeto offãtur. ⁊ diuitias
parentum in ꝯspectubẽat ñ in

Expanded text:
mollis et blanda. Ideo unicis quo mollis et blanda. Ideo unicis quo plus indulgetur, pupillisque quo plus licet, corruptior animus est. Non resistet offensis cui nihil umquam negatum est, cuius lacrimas sollicita semper mater abstersit, cui de paedagogo satisfactum est. Non vides, ut maiorem quamque fortunam maior ira comitetur ? In divitibus et nobilibus et magistratibus praecipue apparet, cum quidquid leve et inane in animo erat secunda se aura sustulit. Felicitas iracundiam nutrit, ubi aures superbas adsentatorum turba circumstetit : " Tibi enim ille respondeat ? non pro fastigio te tuo metiris ; ipse te proicis " et alia quibus vix sanae et ab initio bene fundatae mentes restiterunt. Longe itaque ab adsentatione pueritia removenda est ; audiat verum. Et timeat interim, vereatur semper, maioribus adsurgat. Nihil per iracundiam exoret ; quod flenti negatum fuerit, quieto offeratur. Et divitias parentium in conspectu habeat, non in
Abbreviated transcription (Latin):
sempocurremus ei qued incre¬
uerit. Pli̾mum inꝙͣ pderit pu̾os
statun salubrit̾ institui difficile
aut̃ reginien ẽ. qr dare debemus
opani. ne aut in illis mitͥamus.
aut in dolorem retundam. dili¬
genti obseruatõe res indiget. u¬
ad surgit si laudat᷑. ⁊ in spẽ suibo¬
nam adducit᷑ s eadem ista inso¬
lentiam ⁊ iracundiam gen̾ant.
chil humile. nich̾ sinle paciatur.
nec ꝓsit rogasse potius cẽ sue. ⁊
pͥorib fc̃is ⁊ boms in futurum
ꝓmissis donet. Inc̃tamimib eqͣ¬
lium. nͨ unci illum pasciamur
nec irasci. Demꝰ opaniut famili¬
aris sit hus cum quib ꝯtendere
solet. ut inc̾tamme assuescat ñ
nec̾e uelle suiicẽ. Quociens su¬
perau̾it ⁊ dignum aliqͥd laude
fec̾it. actolli ñ gestire paciamur
gaudium eĩ exultatio exultatio¬
nem timor⁊ uima extimatio
su seqͥtur. Dabimꝰ aliqd̃ larañ¬
tum. in desidiam uo otiumq nõ
resoluemus. ⁊ procul acontra¬
ctu deliciarum retinebimꝰ. Nich̃

Expanded text:
semper ei occurremus quod increverit. Plurimum, inquam, proderit pueros statim salubriter institui ; difficile autem regimen est, quia dare debemus operam, ne aut iram in illis nutriamus aut indolem retundamus. Diligenti observatione res indiget ; uinuitur ; adsurgit, si laudatur et in spem sui bonam adducitur, sed eadem ista insolentiam et iracundiam generant; hil humile, nihil servile patiatur; nec prosit rogasse, potius causae suae et prioribus factis et bonis in futurum promissis donetur. In certaminibus aequalium nec vinci illum patiamur nec irasci; demus operam, ut familiaris sit iis cum quibus contendere solet, ut in certamine adsuescat non nocere velle sed vincere ; quotiens superaverat et dignum aliquid laude fecerit, attolli non gestire patiamur, gaudium enim exultatio, exultationem tumor et nimia aestimatio sui sequitur. Dabimus aliquod laxamentum, in desidiam vero otiumque non resolvemus et procul a contactu deliciarum retinebimus ; nihi
Abbreviated transcription (Latin):
aͥdtale ꝯmisimꝰ.  Nunꝙͥ sic erra¬
mmꝰ : Expedit ne nobis ista dã¬
pnare: Marimum remedium
re: mora est. loc abilla pene nutio.¬
sierpectat. nec innu̾sam illam tẽp¬
tota uincet᷑. dum ꝑtib carpitur.
Er hus q̃ nos offendunt alia
renunciant᷑ nobis alia ipsi audi¬
mus. aut uid inꝰ de lins q̃ narra¬
ta st̃: ñ debemꝰ cito cred̾e. multi emẽ¬
tiunt᷑. ut decipiant. multi decepti¬

Expanded text:
tale commisimus ? Numquid sic erratale commisimus ? Numquid sic erravimus ? Expeditne nobis ista damnare ? " Maximum remedium irae mora est. Hoc ab illa pete initio, nosi expectat. Nec universam illam temptota vincetur, dum partibus carpitur. Ex is, quae nos offendunt, alia renuntiantur nobis, alia ipsi audimus aut videmus. De iis, quae narrata sunt, non debemus cito credere ; multi mentiuntur, ut decipiant
Abbreviated transcription (Latin):
ta dum ꝙͣ multis loqͣr. Cogite¬
mus inꝙͣ alios ñ facere mu̾iriã.
sed reponere. Alios prones face.
alios coactos face̾. alios ignoran¬
tes.⁊̃ eos qͥuolentes scientesq fa¬
cunt ex iniuria nr̃a ñ ipsamn
niriam pet̾ẽ. Aut dulcedine ur
ulatiodum blandit᷑ offendit qͥc¬
quis ad se retulit qͦtiens ipse i
suspidõem falsam incidit ꝙͣ mul¬
tis officus sius fortuna spẽm inui¬
rie induer̃: qͣ multes post odium
amare ceꝑit. pot̾it ñ statim irasci.
utiq sisͥ tacitꝰ ad singula qͥb offẽ¬
putat amandi. qd̃ alienai ẽ: idem
uxorem suam aspiciũ nult. ⁊ fidei
datia ꝑsequit᷑. ipse ꝑuitꝰ ⁊ litem
sͥ inferri egemime calumpmator
patit᷑ Pudiciciam suuloꝵ suoꝵ
ad temptari ñ uult: qͥñ pepcit fu¬
e.Aliena uicia ioculis habemꝰ.
et nichil ciliene luxie ignoscit. qͥ¬
inchilsue negauit. ⁊ homicide ty¬
rannus irascit᷑ i punit furta sacͥ¬
si ꝯsuluerimꝰ nos. Nunqͥ ⁊ ipsi

Expanded text:
ta de quam multis loquaris. Cogiteta de quam multis loquaris. Cogitemus, inquam, alios non facere iniuriam sed reponere, alios pro nobis facere, alios coactos facere, alios ignorantes, etiam eos, qui volentes scientesque faciunt, ex iniuria nostra non ipsam iniuriam petere ; aut dulcedine urbulatio, dum blanditur, offendit. Quisquis ad se rettulerit, quotiens ipse in suspicionem falsam inciderit, quam multis officiis suis fortuna speciem iniuriae induerit, quam multos post odium amare coeperit, poterit non statim irasci, utique si sibi tacitus ad singula quibus offenputat amandi, quod aliena est, idem uxorem suam aspici non vult; et fidei dacia persequitur ipse periurus, et litem sibi inferri aegerrime calumniator patitur; pudicitiam servulorum suorum adtemptari non vult qui non pepercit suae. Aliena vitia in oculis habemus,et nihil alienae luxuriae ignoscit qui nihil suae negavit, et homicidae tyrannus irascitur, et punit furta sacrisi consuluerimus nos : " Numquid et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣ admonitõe. aut cohertione
nos castigatos. cum illo ipsotp̃re
pectemꝰ. qd̃ addicunꝰ malefc̃ĩs ar-¬
rogantiam ⁊ ꝯtumatiam. Quis
est iste qͥ se ꝓfitet᷑ oĩbrlegib inno¬
centem. ut b̾̃ta sit ꝙͣ augusta in¬
nocentia ẽ. io legem bonun eẽ ꝙͣ¬
tolatius officioꝵ patet. ꝙͣ iris re¬
gula ꝙͣ multa pietas. humanitaᷤ
lib̾alitas iusticia. fides exigunt. q̃
oĩa exͣ publicas tabulas st̃. Sed
ne ad illam qͥdem artissimam in¬
nocentiam. formulam pr̃are nõ
possumꝰ alia fecunꝰ alia cogitaui¬
mus alia optauimꝰ. alias fauimꝰ.
in qͥbusdam innocentes sumꝰ qr
ñ successit boc cogitantes. eqͥores
sumꝰ delinq̃ntib. credamꝰ obiir¬
gantib utiq nobis ne irascamͦ᷑
timur: quicqͥ in ꝯmodi accidit.
at morbi dolores q incͣrunt. uti¬
q aliꝙ fugiendum ẽ. domiciliũ
putresortitis. Dicet᷑ aͥs male de
te locutꝰ. cogita an pͥor fecĩs. cogi¬

Expanded text:
aliqua admonitione aut coercitione aliqua admonitione aut coercitione nos castigatos, cum illo ipso tempore peccemus, quod adicimus malefactis adrogantiam et contumaciam. Quis est iste qui se profitetur omnibus legibus innocentem ? Ut hoc ita sit, quam angusta innocentia est ad legem bonum esse! Quanto latius officiorum patet quam iuris regula ! Quam multa pietas, humanitas, liberalitas, iustitia, fides exigunt, quae omnia extra publicas tabulas sunt! Sed ne ad illam quidem artissimam innocentiae formulam praestare nos possumus. Alia fecimus, aha cogitavimus, alia optavimus, aliis favimus ; in quibusdam innocentes sumus, quia non successit. Hoc cogitantes aequiores simus delinquentibus, credamus obiurgantibus; utique bonis ne itimur quidquid incommodi accidit. " At morbi doloresque incurrunt." Utique aliquo defungendum est domicilium putre sorti tis. Dicetur aliquis male de te locutus ; cogita an prior feceris, cogi
Abbreviated transcription (Latin):
lamq uim hñt ñ bñsicam ⁊ salu¬
tarem. ut dii iumortales qͥ nec
uolunt obeẽ uͭ possunt. Natura
eĩ illis mittis et placida ẽ. tam
longe remota ab aliena inuiria
srͣ asua. Dem̃tes itaq ugnarim̾¬
tatis: illis imputant seuitiam
maris inmodicos imbres ꝑtina¬
ciam hiemis. Cum int̾im nich̾
hoꝵ q̃ nobis nocent ꝓsunt qr ad
nos ꝓpͥe derigant᷑. Noneĩ nos cã
mundo sumꝰ hiemem estatem¬
q refe̾ndi suas istaleges hñt qͥ¬
bus diuina excentur. Nunuis
nos suspicunꝰ si digni nobis inde¬
mur ꝓpt̾ quos tanta moueant᷑
ni magistratꝰ. parentesq ⁊ p̃cep¬
tores ⁊ iudices quoꝵ castigatio
sic accipienda ẽ. quomͦ scabellũ
⁊ abstinencia ⁊ alia q̃ profutura
torq̃nt. Affecti sumꝰ pena fuc¬
mus in ꝯsilium deuita nr̃a mu¬
tamur. Si uͦ u̾um ipsi nobis dic̾e
uoluerimꝰ pluris litem nr̃am es¬
timabimꝰ. Siuolumꝰ eqͥ oĩum
rerum iudices ẽ h pͥmum nob̾
sũ culpa. huic eĩ marima indig

Expanded text:
 beneficam et salutarem habent, ut di immortales , qui nec volunt obesse nec possunt ; natura enim illis mitis et placida est, tam longe remota ab aliena iniuria quam a sua. Dementes itaque et ignari veritatis illis imputant saevitiam maris, immodicos imbres, pertinaciam hiemis, cum interim nihil horum quae nobis nocent prosuntque ad nos proprie derigatur. Non enim nos causa mundo sumus hiemem aestatemque referendi; suas ista leges habent, quibus divina exercentur. Nimis nos suspicimus, si digni nobis videmur propter quos tanta moveanturni magistratus parentesque et praeceptores et iudices, quorum castigatio sic accipienda est quomodo scalpellum et abstinentia et alia quae profutura torquent. Affecti sumus poena ; sucmus, in consilium de vita nostra mittamur ; si modo verum ipsi nobis dicere voluerimus, pluris litem nostram aestimabimus. Si volumus aequi rerum omnium iudices esse, hoc primum nobis sine culpa; hinc enim maxima indign
Abbreviated transcription (Latin):
nocet. Sed ꝑata ẽ dum noceat uel¬
le acciꝑe. nec illi u̾bera laceratões¬
q in ultõnem petunt᷑ sz in uolup¬
tatem. Quid ergo: origo huius
mali abira ẽ q̃ ubi freq̃nti ex̾cita¬
tione ⁊ sacietate ĩ obluuuonem
clem̃tie uemit ⁊ õe fedus huma¬
hannibalem auunt dixisse cum
fossam sangͥne humano plenã
indisset: o formosum spectacłm:
Qͣnto pulcrius illi uisum eẽt si
flumen aͦd lacumq cõplesset.
Quid mnirum si lic marime
spectaculo capis innatus san-¬
guim ⁊ ab infante cedibz ad¬
motꝰ. seq̃tur te fortuna crude¬
bit q cculistins gͣtum ubiq
spectacłm uidebis istud ⁊ circa
arbansymennũ. ⁊ circa cannas.
⁊ nouissime cirsa carthaginem
tuam. uolesus nuꝑ sub diuo au-¬
e securi ꝑcussisset incedens int̾
giam. Quid hͥ rex fecisset: non
fuit hec irasz maius malunr
insanabile. Uirtus inquit ut
honestis reb propicia ẽ. ita turpi¬
bus irata ẽẽ debet. Quid si dicat᷑

Expanded text:
nocet, sed parata est, dum noceat, venocet, sed parata est, dum noceat, vel accipere, nec illi verbera lacerationesque in ultionem petuntur sed in voluptatem. Quid ergo est ? Origo huius mali ab ira est, quae ubi frequenti exercitatione et satietate in oblivionem clementiae venit et omne foedus humaHannibalem aiunt dixisse, cum fossam sanguine humano plenam vidisset : "O formonsum spectaculum ! " Quanto pulchrius illi visum esset, si flumen aliquod lacumque complesset ! Quid mirum, si hoc maxime spectaculo caperis innatus sanguini et ab infante caedibus admotus ? Sequetur te fortuna crudebitque oculis tuis gratum ubique spectaculum ; videbis istud et circa Trasumennum et circa Cannas et novissime circa Carthaginem tuam. Volesus nuper sub divo Auge securi percussisset, incedens intergiam ! " Quid hic rex fecisset ? Non fuit haec ira sed maius malum et insanabile. " Virtus," inquit, " ut honestis rebus propitia est, ita turpibus irata esse debet." Quid, si dicat
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut scias ꝙ̃adinod̾ incipiãt
affectꝰ aut crescant. aut effeant᷑
est pͥmus motꝰ ñ uoluntanius
qͣsi pparatio affectꝰ ⁊ quedam ꝯmi¬
natio alt̾ cum uoluntate ñ ꝯtu¬
maci tanꝙͣ oporteat me indica¬
ri cum lesus sin. auuit oportet hũc
penas dare cum scelus fecĩt. Ter¬
tius motus est iam impotens
qͥñ si oportet ulasci uolt sutiq
qui rõnem euicit. Primum illũ
aũctum effuge̾ rõne ñ possumꝰ.
sicut ne illa quidem q̃ diximus
accid̾e corꝑib. ne nes obscitati¬
o aliena sollicitet ne dculi ad mi¬
potentatõem subitam digitoꝵ
seruatio extenuat. Alt̾ ille mo¬
tus qͥinditio nascit᷑: iuditio tol¬
litur. Illud ⁊̃ nc̃ q̃rendum est hic
qͥ uulgo se munt et sangͥne hu¬
mano gandent. an irascant᷑ cũ
eos eccidunt a qͥb nec acceꝑunt
muiriam. nͨ accepisse eos existi¬
mant. qͣlis fint apollodrus a¬
pud phallaris. bec ñ ẽ ira. feritas
est. Noneĩ qr accipit iniuriam:

Expanded text:
Et ut scias quemadmodum incipiant Et ut scias quemadmodum incipiant adfectus aut crescant aut efferantur, est primus motus non voluntarius, quasi praeparatio adfectus et quaedam comminatio ; alter cum voluntate non contumaci, tamquam oporteat me vindicari, cum laesus sim, aut oporteat hunc poenas dare, cum scelus fecerit ; tertius motus est iam impotens, qui non si oportet ulcisci vult, sed utique, qui rationem evicit. Primum illum animi ictum effugere ratione non possumus, sicut ne illa quidem quae diximus accidere corporibus, ne nos oscitatio aliena sollicitet, ne oculi ad intentationem subitam digitoruservabo extenuat. Alter ille motus, qui iudicio nascitur, iudicio tollitur. Illud etiamnunc quaerendum est, ii qui vulgo saeviunt et sanguine humano gaudent an irascantur, cum eos occidunt, a quibus nec acceperunt iniuriam nec accepisse ipsi se existimant ; qualis fuit Apollodorus aut Phalaris. Haec non est ira, feritas est ; non enim quia accepit iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
tat: fallit᷑ nec intelligit corpo¬
ris hos ẽẽ pulsus. itaq ⁊ fortissi¬
mus plerumqz uir dum ar¬
mat᷑: expalluit. ⁊ signo pugne
dato: ferocissimo nuliti paulũ
genua tremuerunt. ⁊ magno
imperatori añꝙͣ int̾ se acies
auetarent: cor exilint ⁊ orato¬
ri elcq̃ntissimo dum ad dicendũ
componit᷑: summa riguerunt
Ira ñ moueri tm̃ deb sed excur
eĩ fieri põt ut de ultione ⁊ pena a¬
gat᷑ aĩo nesciente. putaiit se as
lesum. uoluit ulcisci disnadente
aliqͣ causa statim resedit. hanci¬
ram ñ uoco motum aĩ rõni pa¬
gitatio aĩ. qͣm spes iniurie incus¬
sit: ñ magis ira ẽ ꝙͣ ipsa miurie
spẽs ille seqñs impetꝰ: qͥ spẽm
iniurie ñ tm̃ accepit s approba¬
uit. Ira est concitatio aĩ ad ul¬
tionem: uoluntate ⁊ iudicio ꝑ¬
gentis. Nunꝙͣ dubium ẽ qͥnti¬
mor finem hẽat. ira impetum.
uide ergo an putes ad fũ assen¬
su m̃tis aut peti posse aut caueri

Expanded text:
tat, fallitur nec intellegit corpotat, fallitur nec intellegit corporis hos esse pulsus. Itaque et fortissimus plerumque vir dum armatur expalluit et signo pugnae dato ferocissimo militi paulum genua tremuerunt et magne imperatori antequam inter se acies arietarent cor exsiluit et oratori eloquentissimo dum ad dicendum componitur summa riguerunt. Ira non moveri tantum debet sed excurrenim fieri potest ut de ultione et poena agatur animo nesciente. Putavit se aliquis laesum, voluit ulcisci, dissuadente aliqua causa statim resedit. Hanc iram non voco, motum animi rationi pagitatio animi, quam species iniuriae incussit, non magis ira est quam ipsa iniuriae species ; ille sequens impetus, qui speciem iniuriae non tantum accepit sed adprobavit, ira est, concitatio animi ad ultionem voluntate et iudicio pergentis. Numquam dubium est quin timor fugam habeat, ira impetum ; vide ergo an putes aliquid sine adsensu mentis aut peti posse aut caveri.
Abbreviated transcription (Latin):
Idem qd̃ arridemꝰ ridentib ⁊ cõ¬
tristat nos turba merentium ⁊
efferuescimꝰ ad aliena ctamma.
ad conspectum mimici naufra
mor qͥ hanuibale ẽ post cauias
menia circunsidente lectoris per¬
currit aĩos s oĩa ista: motꝰ sunit
aĩoꝵ moueri uolentium. nec af¬
fectus: s pͥncipia ꝓludenͣ affecti¬
bus. sic eĩ militaris uiri in me¬
dia pace iam togati aures tuba
suscitat. E quosqz castrenses e¬
rigit crepitꝰ armoꝵ alexandrũ
anint renophanto canente
manun ad arma mifisse. Ni¬
chil ex eis q̃ aĩum fortuito im¬
pellunt: affectꝰ nocari deb. Ista
ut ita dicam patit᷑ mag̃ aĩus
ꝙͣ facit. Ergo affectꝰ est ñ ad
oblatas rerum spẽs mou̾i: sed
ꝑmitt̾e se illis ⁊ hunc fortuitũ
motum proseqͥ. Nam siquis
pallorem ⁊ lacͥmas ꝓcidentis. ⁊
urritatõem humoris obscem al¬
tum ue suspirium ⁊ oculos subi¬
to acriores aut qͥd hiis siłe in¬
dicium affectꝰ aĩq signum pu-¬

Expanded text:
inde est quod adridemus ridentibus et coninde est quod adridemus ridentibus et contristat nos turba maerentium et effervescimus ad aliena certamina. ad conspectum mimici naufragii mor, qui Hannibale post Cannas moenia circumsidente lectorum percurrit animos, sed omnia ista motus sunt animorum moveri nolentium nec adfectus sed principia proludentia adfectibus. Sic enim militaris viri in media pace iam togati aures tuba suscitat equosque castrenses erigit crepitus armorum. Alexandrum aiunt Xenophanto canente manum ad arma misisse. Nihil ex his, quae animum fortuito impellunt, adfectus vocari debet ; ista, ut ita dicam, patitur magis animus quam facit. Ergo adfectus est non ad oblatas rerum species moveri, sed permittere se illis et hunc fortuitum motum prosequi. Nam si quis pallorem et lacrimas procidentis et irritationem umeris obsceni altumve suspirium et oculos subito acriores aut quid his simile indicium adfectus animique signum pu
Abbreviated transcription (Latin):
gida aspsis ad quosdam tactus
asꝑnatio ad peiores mintios sub¬
rigunt᷑ pili. ⁊ rubor ad improba ũ¬
ba suffundit᷑. Seqͥtur q u̾tigo pre¬
rupta c̾nentis. Quoꝵ q inchil
in nr̃a p̃tate ẽ nulla quo minus
fiant rõ ꝑsuadet Ira p̾ceptis fuga¬
tur. ẽ eĩuoluntarium aĩ uitium.
ñex hus q̃ condõne qͣdam huma¬
ne sortis euemunt. Ideoq etiam
scipientissimis accidunt. Inter q̃
⁊ pͥmus ille ictꝰ amii ponendus
est qͥnos post opĩonem iiurie
mouet hic subit etiam nnter lu-¬
dicͣ scene spectacula ⁊ lectões terũ
uetustarum. Sepe dodio ꝙ̃ceronẽ
expellenti ⁊ antomo occidenti u¬
demur irasci. Quis ñ ꝯͣ marii ar
quis nontheo doto ⁊ achille ⁊ ipsi
pu̾o ñ pu̾ile auso facinus in fe-¬
stus est. Cantus nos non nunꝙͣ
et citata modulatõ instigat. Mar¬
ciusq ille tubarum sonꝰ mouet
mentes ⁊ atrox pictura ⁊ iustissi-¬
moꝵ supplicioꝵ tristis aspectus.

Expanded text:
gida aspersis, ad quosdam tactus gida aspersis, ad quosdam tactus aspernatio ; ad peiores nuntios subriguntur pili et rubor ad improba verba suffunditur sequiturque vertigo praerupta cernentis. Quorum quia nihil in nostra potestate est, nulla quo minus fiant ratio persuadet. Ira praeceptis fugatur ; est enim voluntarium animi vitium, non ex his, quae condicione quadam humanae sortis eveniunt ideoque etiam sapientissimis accidunt, inter quae et primus ille ictus animi ponendus est, qui nos post opinionem iniuriae movet. Hic subit etiam inter ludicra scaenae spectacula et lectiones rerum vetustarum. Saepe Clodio Ciceronem expellenti et Antonio occidenti videmur irasci; quis non contra MariQuis non Theodoto et Achillae et ipsi puero non puerile auso facinus infestus est ? Cantus nos nonnumquam et citata modulatio instigat Martiusque ille tubarum sonus ; movet mentes et atrox pictura et iustissimorum suppliciorum tristis adspectus ;
Abbreviated transcription (Latin):
firmam̃ta totius. ⁊ ut alia mimi¬
me speciosa uisu prins ordinan¬
tur. dem̃ lec ex qͥb oĩs infaciem
aspectumq de corẽ. Post ħ oĩa.
timꝰ ꝑfc̃õ iam corpe affunditur.
Iram qͥn spẽs oblate muirie mo¬
uecit. ñ est dubium. Sed utrum
spẽm ipsam statun seqͣtur ⁊ nõ
accedente aĩo exturrat. A n illo
ad sentiente moueat᷑. q̃rimus.
Nobis placet nichil illam ꝑ se
audere. s aĩo ad probante. Nam
spẽm caꝑe accepte iiurie. ⁊ ultio¬
gere nͭ ledisse debuisse ⁊ iindica¬
ri dehe: ñ ẽ eiꝰ impetꝰ. qͥ sñ uolũta¬
te nr̃a ꝯcitat᷑ Ille simplex ẽ. hic
compositus ⁊ pła ꝯtinens. Intel¬
lerit ad indignatus ẽ. dampna¬
uit. Ulciscit᷑ hec ñ possunt fieri
nͥ cñus eiꝰ qͥb tangebat᷑ ad sen¬
sus ẽ. Quonsus inqͥs hec q̃stio
ꝑtinet ut sciamꝰ qͥd sit ira. nã
siinuitis nobis nascit᷑ nunꝙͣͣ
rõm succũbet. Om̃s eĩ motus
et nutabiles sunt ut horror. fri¬

Expanded text:
firmamenta totius et vitalia, minifirmamenta totius et vitalia, minime speciosa visu, prius ordinantur, deinde haec, ex quibus omnis in faciem adspectumque decor est ; post timus perfecto iam corpore adfunditur. Iram quin species oblata iniuriae moveat non est dubium ; sed utrum speciem ipsa statim sequatur et non accedente animo excurrat, an illo adsentiente moveatur quaerimus. Nobis placet nihil illam per se audere sed animo adprobante; nam speciem capere acceptae iniuriae et ultiogere, nec laedi se debuisse et vindicari debere, non est eius impetus, qui sine voluntate nostra concitatur. Ille simplex est, hic compositus et plura continens; intellexit aliquid, indignatus est, damnavit, ulciscitur : haec non possunt fieri, nisi animus eis quibus tangebatur adsensus est. " Quorsus," inquis, " haec quaestio pertinet ? " Ut sciamus quid sit ira. Nam si invitis nobis nascitur, numquam rationi succumbet. Omnes enim motus, et inevitabiles sunt, ut horror fri
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ ⁊ auaritia magni eñ. ac̾ins
auri argentiq incubat. ⁊ prouin¬
ciarum noĩb agros colit. ⁊ sub
singulis iullicis latiores ht̃ fines.
ꝙͣ ques ꝯsules sortiebant᷑. Uideat᷑
et libido magni ã tnͣsnat freta.
pueroꝵ greges castrat. sub gladi¬
um mariti ueit uxor morte cõ¬
tempta uideat᷑ ⁊ ambitio magii
si fieri põt uno noĩe eccupare fa¬
stus uolt. ꝓõem orbem titules dis¬
ponete oĩa ista ñ refert in qͣntum
ꝓcedant ertendãt qr se augusta
st misera. dep̃ssa. Sola sublimus
cidum
mus liber no¬
uate benigino¬
ram facilis eñ
inprocliuia uitioꝵ decursus est.
Nunc ad exiliora ueniendum ẽ.
Querimꝰ eĩ. Ira utrum iuditio
aut impetu incipiat idest: utrũ
sponte suci mouent᷑: an ꝙpadmos
pluraq que int̾ nos inscus no¬
bis orunt᷑. debet aut̃ mli se de¬
mittẽ disputatio ut ad illa qͦq
altiora posset exurge̾. Nam uĩ
corpore nr̃o ossa neriq ⁊ art. ch̾

Expanded text:
atur et avaritia magni animi— acervis atur et avaritia magni animi— acervis auri argentique incubat et provinciarum nominibus agros colit et sub singulis vilicis latiores habet fines quam quos consules sortiebantur; videatur et libido magni animi—transnat freta, puerorum greges castrat, sub gladium mariti venit morte contempta ; videatur et ambitio magni si fieri potest, uno nomine occupare fastus vult, per omnem orbem titulos disponere. Omnia ista, non refert in quantum procedant extendantque se, angusta sunt, misera, depressa; sola sublimis cidum.mus liber. Novate, benignioriam ; facilis enim in proclivia vitiorum decursus est. Nunc ad exiliora veniendum est ; quaerimus enim ira utrum iudicio an impetu incipiat, id est utrum sua sponte moveatur an quemadmodum pleraque, quae intra nos non insciis nobis oriuntur. Debet autem in haec se demittere disputatio, ut ad illa quoque altiora possit exsurgere. Nam et in corpore nostro ossa nervique et articuli,
Abbreviated transcription (Latin):
firmamq qͣlis m ẽe malis inge¬
nus ñ põt. t̾ribilia eĩ eẽ ⁊ timiltu¬
ostic⁊ exitiosa possunt. magiitudi¬
nem quidẽ tuius firmam̃tum robur¬
q bouitas est ñ h̃bunt. cet̾m smno¬
ne conatua oĩextͣ paratu facient
qͥ iratꝰ celo qd̾ obstreperet pantomi¬
nus quos mitabat᷑ studiosius q̃
spectabat ꝙq comessatio sua fl¬
nimib t̾retur prorsus parum cer¬
tis ad pugnam uecait iouenri qͥ¬
dem sũ missione hom̃ cum illum
sͥ ncci. ne a ioue qͥdem posse. aut
se noc̃e ⁊̃ iom posse. ñ puto parum
momĩtihanc eiꝰ nocem ad incitan¬
das coniurator mentes addidis¬
qͥ iouem ñ ferret. Nichilgͦ i ira
ne cum uidet᷑ qͥdem uehemens et
deos hoĩes q: despiciens. magnũ
nichil nobile ẽ aut siuides alicui
magnum am̃i ira producere. ui¬
deatur ⁊ luxuria. ebore sustim
uolt purpa uesciri a uiro tegiter¬
ras tnͣfferre. mare conclud̾e. fluĩa
p̾cipitare. nemora suspende. Uide¬

Expanded text:
firmamque, qualis inesse malis ingefirmamque, qualis inesse malis ingeniis non potest. Terribilia enim esse et tumultuosa et exitiosa possunt ; magnitudinem quidem, cuius firmamentum roburque bonitas est, non habebunt. Ceterum sermone, conatu et omni extra paratu facient qui iratus caelo, quod obstreperetur pantomimis, quos imitabatur studiosius quam spectabat, quodque comessatio sua fulminibus terreretur—prorsus parum certis—ad pugnam vocavit Iovem et quidem sine missione, Homericum illum sibi noceri ne ab Iove quidem posse aut se nocere etiam Iovi posse. Non puto parum momenti hanc eius vocem ad incitandas coniuratorum mentes addidisqui Iovem non ferret ! Nihil ergo in ira, ne cum videtur quidem vehemens et deos hominesque despiciens, magnum, nihil nobile est. Aut si videtur alicui magnum animum ira producere, videatur et luxuria—ebore sustineri vult, purpura vestiri, auro tegi, terras transferre, maria concludere, flumina praecipitare, nemora suspendere ; vide
Abbreviated transcription (Latin):
ergo: ñ aliq̃ uoces abiratis emittũ¬
tur: q̃ magno emisse uideant᷑ aĩo.¬
u̾am ignorantib magiitudinẽe
qͣlis illa dura ⁊ abboĩanda ed̾int
dum nͥemant syllano scias sclõ
scriptam. Nescio utrum sͥ peins
optau̾it. ut edio eẽt aut ut timo
nod̾int. occurrit illi fut᷑m ut execrẽ¬
tur. insidient᷑. oppͥmant. qͥd adici¬
et. Dn illi male faciant. a deo repe¬
rit dignum odio remedium od̾int.
bent. nons quid gͦ dum timeant
sic nec aman qͥdem uellem. Ma¬
gno ħ dc̃m spũ putas : falłis Net
eĩ magnitudo ista ẽ. s ĩmanitas.
Nonẽ qd̃ credas irascentum u̾bis
quoꝵ strepitꝰ magnimmaces st̃
int̾ mens pauidissima ¶et ẽ qd̃
existies uerum ẽe quod apud
dissertissimum uirum luinum di¬
citꝰ uir ingenu magni magis qͣ
bom. ñ pot illud separi. aut ⁊ bomĩ
erit. aut nec magnum. qr magin¬
tudinemaĩ mꝯcussam intelligo. ⁊
introrsus solidatam. ⁊ abuno parẽ

Expanded text:
ergo ? Non aliquae voces ab iratis emittunergo ? Non aliquae voces ab iratis emittuntur quae magno emissae videantur animoam ignorantibus magnitudinem, qualis illa dira et abominanda : " Oderint, dum metuant." Sullano scias saeculo scriptam. Nescio utrum sibi peius optaverit, ut odio esset, an ut timori. " Oderint." Occurrit illi futurum, ut exsecrentur, insidientur, opprimant. Quid adiecit ? Di illi male faciant, adeo repperit dignum odio remedium. " Oderibent ? Non ; quid ergo ? " Dum timeant." Sic ne amari quidem vellem. Magno hoc dictum spiritu putas ? Falleris ; nec enim magnitudo ista est sed immanitas. Non est quod credas irascentium verbis, quorum strepitus magni, minaces sunt, intra mens pavidissima. Nec est quod existimes verum esse, quod apud disertissimum virum T. Livium dicitur : " Vir ingenii magni magis quam boni." Non potest istud separari; aut et bonum erit aut nec magnum, quia magnitudinem animi inconcussam intellego et introrsus solidam et ab imo parem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem iudicand ẽ. aͥd iram ad ma¬
gintudinem dã conferre . ñ ẽ eñ
illa maginitudo timor ẽ. Nec cor¬
porib copia uitiosi humoris in¬
tensis morib incremĩtum ẽ. sed
pestilens hũndanͣ. om̃s qd̃ uecorͤ
t̃us supͣ cogitatões extollit hũas.
altum qͥdem ⁊ sublime spirare se
credunt. Cet̾m nichil solidi sub
mentis creuere. ñ ht̃ ira tui insi¬
stat. ñ ex firmo mansuroq oritur.
sed uentosa ⁊ manis est tm̃q ab¬
est a magnitudine aũ qͣntum a for¬
titudine audatia. afiducia insolen
tum inꝙͣ int̾est int̾ sublimẽ aĩm
et suꝑbum̃. I racundia nchilam¬
plum decoꝵ q molit᷑. Contͣmͥ in
det᷑ uet̾nosi ⁊ infelicis aĩ imbecilli¬
tatis sͥ conscia sepe indolesc̾e ut er¬
ulcerater ⁊ egra corpora q̃ ad tactꝰ
leuissimos geniũt. ita ira muliebre
maxime at puile uitum est. Ac
mcidit ⁊ in uiros. nam uiris qͦq
pu̾ilia ac muliebria st̃ ingeĩa. Qͥd

Expanded text:
quidem iudicandum est, aliquid iram ad maquidem iudicandum est, aliquid iram ad magnitudinem animi conferre. Non est enim illa magnitudo ; tumor est. Nec corporibus copia vitiosi umoris intentis morbus incrementum est sed pestilens abundantia. Omnes, quos vecors animus supra cogitationes extollit humanas, altum quiddam et sublime spirare se credunt ; ceterum nil solidi subementis crevere. Non habet ira cui insistat. Non ex firmo mansuroque oritur, sed ventosa et inanis est tantumque abest a magnitudine animi, quantum a fortitudine audacia, a fiducia insolenttum, inquam, interest inter sublimem animum et superbum. Iracundia nihil amplum decorumque molitur ; contra mihi videtur veternosi et infelicis animi, imbecillitatis sibi conscii, saepe indolescere, ut exulcerata et aegra corpora, quae ad tactus levissimos gemunt. Ita ira muliebre maxime ac puerile vitium est. " At incidit et in viros." Nam viris quoque puerilia ac muliebria ingenia sunt. " Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ligit ñ ex alto uenire neqͥtiam.
sed summo qd̃ auint aĩomlere¬
re. dabit impunitatem nͭ accipiẽ¬
tib neccituram seddantib. Non¬
nora ꝯpescit: si illa lapsu ñ crudeli¬
tate ꝯmissast. hus inest latens ⁊
opta ⁊ iuet̾ata calliditas. idem
delictum induob ñ eodem moddaf¬
ficiet. si alt̾ ꝑ negligentiam admi¬
sit. alt̾ curaint ut nocens ẽẽt hoc
aut sciat alt̾am adhiber ut emẽ¬
det malos alt̾am ut tollat:. In u¬
troq ñ pret̾ita s fut᷑a intuebitur.¬
Nam ut plato ait nemo prudẽs
cariẽĩ pret̾ita ñ possunt. futura ꝓ¬
bibent᷑. ⁊ quos uolet neqͥcie male
cedentis erempla fieri. palam occi¬
det. ñ tm̃ut petint ipsi. Nedut ali¬
es ꝑeundo det̾eant. hec cui erpen¬
denda estimandaq st̃indes ꝙͣ de¬
beat oĩ ꝑturbatõe liber acced̾e ad
rem sunma diligentia tractan¬
dam. potestatem necis uiteqr ma¬
le iratofertum ꝯmittit᷑. Ne illud

Expanded text:
legit non ex alto venire nequitiam, legit non ex alto venire nequitiam, sed summo, quod aiunt, animo inhaerere, dabit impunitatem nec accipientibus nocituram nec dantibus ; nonminora compescet, si illa lapsu, non crudelitate commissa sunt, his inest latens et operta et inveterata calliditas ; idem delictum in duobus non eodem malo afficiet, si alter per neglegentiam admisit, alter curavit ut nocens esset. Hocut sciat alteram adhiberi, ut emendet malos, alteram, ut tollat ; in utroque non praeterita, sed futura intuebitur—nam, ut Plato ait, nemo prudens cari enim praeterita non possunt, futura prohibentur—, et quos volet nequitiae male cedentis exempla fieri, palam occidet, non tantum ut pereant ipsi, sed ut alios pereundo deterreant. Haec cui expendenda aestimandaque sunt, vides quam debeat omni perturbatione liber accedere ad rem summa diligentia tractandam, potestatem vitae necisque ; male irato ferrum committitur. Ne illud
Abbreviated transcription (Latin):
si ita opus est silens qͥetaq totas
domos funditꝰ tollit ⁊ familias
rei .p. pestilentes cum comugib
ac lib̾is ꝑdit. tecta ipsa diruit ⁊
solo exequat᷑ ⁊ mimica lib̾tati
noĩa extirpat. hxc ñ frendens.
nec capud cassans. nec quicꝙͣ
indecoꝵ indici faciens. cuius tñ
mord̾e: Quid si lle uidiss desi¬
lienten de tribunali ꝓconsulem
⁊ falces lictori auffẽntem ⁊ sua
uestim̃ta scĩdentem qr tardius
scindebant᷑ aliena: Quid opꝰ est
mensam euertẽs Quid pocula af¬
tlig̾e. Qͥd se incolumpnas impĩ¬
gere: Qͥd capilles euelse. femur
pectus q ꝑcutẽ. Qͣntam iram
putas. q̃ qr in alium ñ tãcito gͣ
nult erumpit. inse ren̾tit᷑ tenen¬
tur itaq a prorimis ⁊ rogantur
ut ipsi sͥ placent᷑. Quoꝵ mlfac̃
qͥsquis nacuus ira m̾itam cuiq
penam inuingit. dimittit sepe
eum cuiꝰ pcc̃m dep̾hendit. si penitẽ¬
tia fc̃i spẽ bonam pollicet᷑. si intel¬

Expanded text:
si ita opus est, silens quietaque totas si ita opus est, silens quietaque totas domus funditus tollit et familias rei publicae pestilentes cum coniugibus ac liberis perdit, tecta ipsa diruit et solo exaequat et inimica libertati nomina exstirpat. Hoc non frendens nec caput quassans nec quicquam indecorum iudici faciens, cuius tum mordere ? " Quid, si ille vidisset desilientem de tribunali proconsulem et fasces lictori auferentem et suamet vestimenta scindentem, quia tardius scindebantur aliena ? Quid opus est mensam evertere ? Quid pocula adfligere ? Quid se in columnas impingere ? Quid capillos avellere, femur pectusque percutere ? Quantam iram putas, quae, quia in alium non tam cito quam vult erumpit, in se revertitur ? Tenentur itaque a proximis et rogantur, ut sibi ipsi placentur. Quorum nil facit quisquis vacuus ira meritam cuique poenam iniungit. Dimittit saepe eum, cuius peccatum deprendit. Si paenitentia facti spem bonam pollicetur, si intel
Abbreviated transcription (Latin):
ad pisonem reducit redditurꝰ piso¬
uinecentiam. nam militi fortuna
reddid̾at. Ingenti ꝯcursu deducun¬
tur compleri alt̃ alt̾um. cum ma¬
gno gaudio castroꝵ cõmilitones.
Conscendit tribunal piso ac u¬
bet duci: utrumq ⁊ eum militẽ
qͥ ñ eccid̾at: et eumiqͥ ñ ꝑierant.
Quid ħ indigniꝰ : qr unus ino¬
cens appuerat: duo ꝑibant. piso
adiecit ⁊ t̾cium. Nam ip̃m centu¬
rionem qͥ dampnatum redurat
duciuissit. ꝯstituti st̃ in ecd̃ loco
pituri tres ob umꝰ inuocentiã.
Oꝙͣ solers est iracundia ad fin¬
gendas cãs furoris. Te inquit
dampnatoĩs commilitom fusti.
riusti. Ex cogitauit ꝙ̃admoo tͥa
cͥmina fac̾et qr ulłm inuenerat.
ht̃ inꝙͣ iraicundia ħ mali. ñ uult
regi. irascit᷑ untatupsi. si contra
uoluptatem suam appuit. cum
clamore ⁊ cum tumultu ⁊ totius
corporis iactatõe. quos destina¬
uit inseqͥtur adiectis comuuitus
maledc̃sq. Hc ñ facit rõ. sed

Expanded text:
ad Pisonem reducit redditurus Pisoad Pisonem reducit redditurus Pisoinnocentiam ; nam militi fortuna reddiderat. Ingenti concursu deducuntur complexi alter alterum eum magno gaudio castrorum commilitones. Conscendit tribunal furens Piso ac iubet duci utrumque, et eum militem qui non occiderat et eum qui non perierat. Quid hoc indignius ? Quia unus innocens apparuerat, duo peribant. Piso adiecit et tertium. Nam ipsum centurionem, qui damnatum reduxerat, duci iussit. Constituti sunt in eodem illo loco perituri tres ob unius innocentiam. O quam sollers est iracundia ad fingendas causas furoris ! " Te," inquit, damnationis commilitoni fuisti ; ruisti." Excogitavit quemadmodum tria crimina faceret, quia nullum invenerat. Habet, inquam, iracundia hoc mali; non vult regi. Irascitur veritati ipsi, si contra voluntatem suam apparuit ; cum clamore et tumultu et totius corporis iactatione quos destinavit insequitur adiectis conviciis maledictisque. Hoc non facit ratio ; sed
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare uult id qd̃ equum esti
ra id equum ind̾̃i ñ uult qd̃ iudi¬
cauit. Qatio nichil pret̾ ip̃m de qͦ
agit᷑ spectat. Ira uanis ⁊ exͣ cãm
securior uor cdarior. sino lib̾ior. cł¬
tus delicatior. aduocatio ambitio¬
sior. fanor ppłaris exasꝑant. sepe in¬
festa patrono reum dampnat ĩ
si ingeritur oculis u̾itas: amcit
et tuet errorem . coargin ñ uolt ⁊
ĩmale ceptis honestior illi ꝑtina¬
tia ui det᷑ ꝙͣ penitencia . C. ñ. piso
fuit memoria nr̃a. uir a multis
uitus integer s pͣuus. ⁊ cui place¬
bat ꝓ ꝯstantia rigor.Iscum iratꝰ
duci iussisset eum qͥ ex commesi¬
tu sine cõmilitone redierat qͣsim
terfeciss quem ñ exhibebat regãti
tp̃s aliqd̃ ad conq̃rendum ñ dedit.
dampnatꝰ extͣ uallum preductus
est ⁊ iam c̾incem porrigebat. cum
subito appuit ille commulito qui
eccisus udebat᷑. tunc centurio sup¬
plicio p̾positus condere gladium
spiculatorem iubet. dampnatum

Expanded text:
iudicare vult quod aequum est ; iudicare vult quod aequum est ; ira id aequum videri vult quod iudicavit. Ratio nil praeter ipsum de quo agitur spectat; ira vanis et extra causam securior, vox clarior, sermo liberior, cultus delicatior, advocatio ambitiosior, favor popularis exasperant ; saepe infesta patrono reum damnat ; etiam si ingeritur oculis veritas, amat et tuetur errorem; coargui non vult et in male coeptis honestior illi pertinacia videtur quam paenitentia. Cn. Piso fuit memoria nostra vir a multis vitiis integer, sed pravus et cui placebat pro constantia rigor. Is cum iratus duci iussisset eum, qui ex commeatu sine commilitone redierat, quasi interfecisset quem non exhibebat, roganti tempus aliquod ad conquirendum non dedit. Damnatus extra vallum productus est et iam cervicem porrigebat, cum subito apparuit ille commilito qui occisus videbatur. Tunc centurio supplicio praepositus condere gladium speculatorem iubet, damnatum
Abbreviated transcription (Latin):
rõ fortior ẽ nam cum uidicauit
ideostat semł ꝯstitutis. Iram se
pe mĩa retro egit. h̃t eĩ ñ solidum
robur kuanum timorem. molẽ¬
a t̾ra uenti furgunt ⁊ flũĩb palu¬
dis qr concepti sñ ꝑtinatia uehe¬
mentes st̃. incipit magno impe¬
tu. demde dr̃e fecit añ tp̃s fatiga¬
ta.⁊ q̃ nich̃ aliud ꝙͣ crudelitatem
ac noua gena penarum u̾sau̾at
cta leuisq ẽ effc̃s cito cadit. eqͣlis
runt post duoꝵ t̾ͥum ue sangͥnem
eccid̾e desunt. pͥmi eiꝰ ictꝰ acces st̃s
serpentium uenena a cubili repen¬
tium necent. In norii dentes sunt
cum illos freq̃ns morsus er bau¬
sit. Ergo ñ paria patuint: qͥ par¬
a commiserant. ⁊ sepe qͥminꝰ ꝯmi¬
sit plus patit᷑ qr recentiori obiectꝰ
sistit sͥ ei indulget. ex libidine in¬
dicat ⁊ audire ñ nult ⁊ patrocino
ñ relinqͥt locum ⁊ ea tenet q̃ iua¬
pus dat. deinde aduccatõem ⁊ sͥ
petit. ut ertutiende u̾itati spatiũ
babeat ira festinat. Ratio id est¬

Expanded text:
or est ? Nam eum iudicavit ; ideo stat semel constitutis. Iram saepe misericordia retro egit ; habet enim non solidum robur sed vanum tumorem violena terra venti surgunt et fluminibus paludibusque concepti sine pertinacia vehementes sunt. Incipit magno impetu, deinde deficit ante tempus fatigata, et, quae nihil aliud quam crudelitatem ac nova genera poenarum versaverat, cta lenisque est. Affectus cito cadit, aequalis runt, post duorum triumve sanguinem occidere desinit. Primi eius ictus acres sunt ; sic serpentium venena a cubili erepentium nocent, innoxii dentes sunt, cum illos frequens morsus exhausit. Ergo non paria patiuntur qui paria commiserant, et saepe qui minus commisit plus patitur, quia recentiori obiectussistit ; sibi enim indulget et ex libidine iudicat et audire non vult et patrocinio non relinquit locum et ea tenet quae invapus dat, deinde advocationem et sibi petit, ut excutiendae veritati spatium habeat ; ira festinat. Ratio id
Abbreviated transcription (Latin):
licite ⁊ desidia. amores q quicqͥ
aliud. aut corpi nocuit. aut aĩo:
egͣm mentem in q̃relas parat.
Sed oĩa ista micia causeq st̃
płimum põt consuetudo q̃ sigͣ¬
is ẽ aliud uitium. Naturam
quid̾ mutare difficile ẽ . nec lic
semel mixta nascentium elemẽ
citari. Ne cibis qͥdem implendi
pore tumescunt. labor illos citra
lassitudinem ex̾ceat uel minua¬
tur. ñ ut ꝯsumat᷑ calormiuꝰ q
ille feruor despumet. lusus quoq
ꝓderunt. Modica eĩ uoluptas
larat aĩos ⁊ temꝑat. humdiori¬
bus sicciorib q ⁊ frigidis ñ est
abira pericłm. Sed maiora inci¬
a metuenda st̃. pauor ⁊ difficul¬
tas. ⁊ despatio. ⁊ suspitões. Molli¬
enda iaqz fouendaq talia inge¬

Expanded text:
licitae et desideria amoresque; quidquid licitae et desideria amoresque; quidquid aliud aut corpori nocuit aut animo, aegram mentem in querellas parat. Sed omnia ista initia causaeque sunt ; plurimum potest consuetudo, quae si gravis est, alit vitium. Naturam quidem mutare difficile est, nec licet semel mixta nascentium elementigne incitari. Ne cibis quidem implendi pore tumescent. Labor illos citra lassitudinem exerceat, ut minuatur, non ut consumatur calor nimiusque ille fervor despumet. Lusus quoque proderunt ; modica enim voluptas laxat animos et temperat. Umidioribus siccioribusque et frigidis non est ab ira periculum, sed ignaviora vitia metuenda sunt, pavor et difficultas et desperatio et suspiciones. Extollenda itaq
Abbreviated transcription (Latin):
oresq dum incipiunt. Siccitas
etatib nebemens robustaq ẽ
ira. s sñ increm̃to ñ multum sͥ
addiciens qr indinat᷑um calorẽ
fugꝰ inseqͥtur. Senes difficiles.
et q̃ruli st̾ ut egri⁊ ꝯualescẽtes.
et quoꝵ aut lassitudine aut de¬
tractõe sangͥmis. ex haustꝰ ẽ calor.
In eadem cã st̃ siti fameq rabi¬
di.⁊ quib erangue corpꝰ ẽ mali¬
gne q alitur ⁊ defficit. uiumĩ¬
cendit iras qi calorem auget ꝓ
cuiꝰq natura. Ouibuscã ebru
efferuescunt qͥbusdam saucri.
Neq ulla alia cã ẽ cur iracun¬
dissimi sunt. flam rubentesq qͥ¬
bus talis natura color qͣlis fie¬
ri cet̾is int̾ iram solet. Mobilis
eĩ illis agitatꝰ q sangins ẽ S
ꝙ̃admoo natura quosdã ꝓcliueᷤ
facit miram: ita multe incidũt
cẽ qͣ eidem possint qͥd natura al¬
hos morb. aut muiria corpo¬
rum in l̃ pduxit. alios labor. aut
continia ꝑ igilia noctesq sol¬

Expanded text:
oresque dum incipiunt. Siccis oresque dum incipiunt. Siccis aetatibus vehemens robustaque est ira, sed sine incremento, non multum sibi adiciens, quia inclinaturum calorem frigus insequitur. Senes difficiles et queruli sunt, ut aegri et convalescentes et quorum aut lassitudine aut detractione sanguinis ex haustus est calor ; in eadem causa sunt siti fameque tabidi et quibus exsangue corpus est maligneque alitur et deficit. Vinum incendit iras, quia calorem auget ; pro cuiusque natura quidam ebrii effervescunt, quidam saucii. Neque ulla alia causa est, cur iracundissimi sint flavi rubentesque, quibus talis natura color est, qualis fieri ceteris inter iram solet ; mobilis enim illis agitatusque sanguis est. Sed quemadmodum natura quosdam proclives in iram facit, ita multae incidunt causae, quae idem possint quod natura. Alios morbus aut iniuria corporum in hoc perduxit, alios labor aut continua pervigilia noctesque sol
Abbreviated transcription (Latin):
pares hus st. fi̾nda. frigida. arida
atq humida. ⁊ locor itaq ⁊ aĩa¬
liuma corpoꝵ. ⁊ moꝵ uarietates.
mirtura elem̃toꝵ facit. ⁊ prom¬
de in aliqͦs mag̃ incumbunt ĩ¬
gema. prout alicꝰ elem̃ti maior
uis hũndauit. Inde qͣsdam hũi¬
das uocamꝰ. aridasq regiones ⁊
salidas ⁊ fugidas. Eadem eũaliũ.
hom̃q discriminast. Refert qnͣ¬
tum quisq hũidi inse calidiq
contineat. Cunis nillo elem̃ti
portio p̾ualebit. in de mores e¬
runt. Iracundos fu̾ida aĩ nat᷑a
faciet. est eĩ actuosus. ⁊ ꝑtinar
iguis frigidi mixtura timidos
fatit pigrum ẽ ẽĩ ꝯtractumq
frigus. uolunt itaq quidamex
nrĩs iram in pectore moueri.
effer uescenti crta cor sangͥne. cã.
cur hͥ potissimum assignet᷑ ire lo¬
cus ñ alia est ꝙͣ qd̃ in toto corꝑe
calidissimum pectꝰ ẽ. Quib hu¬
midi plus in est eoꝵ paulatim
motu acqͥrit᷑. Itaq pu̾oꝵ feĩarũ¬
q ira acres mag̾ ꝙͣ gͣnes st̃ leui¬

Expanded text:
pares his sunt, fervida, frigida, arida atque umida. Et locorum itaque et animalium et corporum et morum varietates mixtura elementorum facit, et proinde aliquo magis incumbunt ingenia, prout alicuius elementi maior vis abundavit. Inde quasdam umidas vocamus aridasque regiones et calidas et frigidas. Eadem animalium hominumque discrimina sunt ; refert quantum quisque umidi in se calidique contineat ; cuius in illo elementi portio praevalebit, inde mores erunt. Iracundos fervida animi natura faciet, est enim actuosus et pertinax ignis ; frigidi mixtura timidos facit, pigrum est enim contractumque frigus. Volunt itaque quidam ex nostris iram in pectore moveri effervescente circa cor sanguine ; causa cur hic potissimum adsignetur irae locus non alia est, quam quod in toto corpore calidissimum pectus est. Quibus umidi plus inest, eorum paulatim motu adquiritur ; itaque puerorum feminarumque irae acres magis quam graves sunt levi
Abbreviated transcription (Latin):
bimꝰ. ⁊ sepe id qd̃ ueri affectꝰ ñ
ricordem. nͨ crudelem. Illius nimuis
est temperatus sit sapiens ⁊ ad
res fortius agendas ñ iran. E
eiꝰ. Duo aut̃ ut opĩorst̃. ne inci¬
damꝰ in iram ⁊ ne mira pectemꝰ.
ut incorpum curai. alia detuen¬
da ualitudine. alia de restituen¬
da p̾cepta st̃. ita ali iram debemꝰ
repelle . alr compesc̾ẽ . ut intemꝰ.
q̃dam ad umiu̾sam uitam ꝓtinẽ¬

Expanded text:
bimus, et saepe id, quod veri adfectus non bimus, et saepe id, quod veri adfectus non ricordem nec crudelem ; illius nimis est. Temperatus sit sapiens et ad res fortius agendas non iram seeius. Duo autem, ut opinor, sunt : ne incidamus in iram et ne in ira peccemus. Ut in corporum cura alia de tuenda valetudine, alia de restituenda praecepta sunt, ita aliter iram debemus repellere, aliter compescere. Ut vitemus, quaedam ad universam