comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Surdiaconos quiapude recos ippo diacones
uocranturines dramnue niun turappellanturꝙ iBinatãnei.id
saluxtorẽ meranteoNsiteri quiq: etiã ad primum dẽumitatisin¬
dicium pidelisenituit.protestantedio acdicente.Ecceueneisra¬
helatam quodolus nouest.Daiq s tẽoslanones iatecnplodinsus¬
cipiuntapopulis.is noBoediuno pƿicnsleuitarũistiquoq uaacoR¬

Expanded text:
Subdiaconi qui apud Graecos hypodiaconi vocitantur, in Esdra inveniuntur appellanturque ibi Nathinaei , id Salvatorem meruit confiteri, quique etiam ad primum Divinitatis indicium fidelis enituit, protestante Domino ac dicente: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Denique isti oblationes in templo Domini suscipiunt a populis. Isti obediunt officiis levitarum, isti quoque vasa cor
Abbreviated transcription (Latin):
ad diuisionẽ necessaria sit definitio. ꝗđ onĩ sit eꝗuo¬
cũ ꝗd uniuocũ diffinitione colligimꝰ: Sunt aut̃ dif¬
tes statĩ. aliȩ relinq̃ntes statĩ: relinqͣntes s̃huiꝰ modi
dormire ł sedere. ł stare. ł uigilare Perseqͣntes uͦ ut
capilli crispi siñ admissis. dglauci oculi siñsint qͣ

Expanded text:
ad divisionem necessaria sit diffinitio. Quid enim sit aequivocum, quid univocum diffinitione colligimus. Sunt autem diftes, aliae statim relinquentes. Statim relinquentes sunt huiusmodi, dormire uel sedere uel stare uel uigilare, consequentes uero, ut capilli crispi si non amissi sint et glauci oculi si non sint q
Abbreviated transcription (Latin):
Ordo autẽmissas uelorati¬
oruinquie. orlatadõ sacnificra consecnantur pricoasco
petroestius titutus cuius celernationeminoeodẽque
modorn uersus peragitonis. primaearundemoratio.
ad monitiones esrergapopulo. utexcitentun ad exonar¬
duendm̃. Secundaniuo cationis addmeet ut decoenter
Suscipiat praecespideliuoelationeq eouontertia au
remepfundetim proopferentie grae prodefunctis
pid leus ut pereundem sacnipiciuen ueniam conse¬
quantur quartapos thaecinƿertimproosculopacis
utcaritate recon ciliatiocanes inuicẽdigns gacraccrito
crporis etsagomis xp̃i consocientun quia nonrecepit
dis sensiomemncuiusquacnxp̃i indiuisipeliconpus
quinta deinde pentunpłatioins cĩpicationemor latio¬
nis. Inquaetiam et addi laudem terres triũ. ereatura
uintutum q caelestiumo uniuersitas prouocatur
etos anna incel sspantatur quod saluatoredegene¬

Expanded text:
Ordo autem missae, et orationum, quibus oblata Deo sacrificia consecrantur, primum a sancto Petro est institutus, cujus celebrationem uno eodemque modo universus peragit orbis. Prima earumdem oratio admonitionis est erga populum, ut excitentur ad exorandum Deum. Secunda invocationis ad Deum est, ut clementer suscipiat preces fidelium oblationesqueeffunditur pro offerentibus, sive pro defunctis fidelibus, ut per idem sacrificium veniam consequantur. 2. Quarta post haec infertur pro osculo pacis, ut charitate reconciliati omnes invicem digne sacramento corporis et sanguinis Christi consocientur, quia non recipit dissensionem cujusquam Christi indivisibile corpus. Quinta deinde infertur illatio in sanctificatione oblationis, in qua etiam et ad Dei laudem terrestrium creaturarum virtutumque coelestium universitas provocatur, et 381 Hosanna in excelsis cantatur, quod Salvatore de gene
Abbreviated transcription (Latin):
Laudes hocest
alleluia cauereantquumest hebraeorum.cunus
expositio duo ruonuer porucinter praetatione
Apocalypsnne fert sp̃uneuelante uidis qeaũ ðis Seuocẽ
caclesus exercitus ancelorum ta quan uocetna quauũcoul

Expanded text:
Laudes, hoc est, Alleluia canere, canticum est Hebraeorum, 378 cujus expositio duorum verborum interpretatione Apocalypsi refert Spiritu revelante vidisse, et audisse vocem coelestis exer
Abbreviated transcription (Latin):
minum pucIANT SACCulariopΡicIaNEcotiaqapicianthono¬
rumcradus peramBitiones NonsuBeant probe Nefiens
medicinaedi muneranonaccipiant dolus etconiu rationes
qnt NONuacisoculis nonfrenilinqua aipetulantitumi¬
doqueces tuincedant. Sedpodoremacuerecundiãmentis sic¬
pliciha pituinces suq ostendant. ossełnitatemetiam uer¬
nearumpecmmarum pullatenus appetant . castimonia n quo¬
que inuiolanc orporis perpetuo conseruarestudeaNt.
Autcerteunius matricornunculo foederentur. Sinio¬
NΙB quoq deBetacrprȩBeantoboediennã: Neq ullo iactanłiae
lesenimes sedebent. quiquediumis cultis. Sesemancipando
etudent. scilicerut ducas cientiae operadant. doctra¬
nam populis adcmnistrentoaodootic

Expanded text:
minum fugiant; secularia officia negotiaque abiciant: honominum fugiant; secularia officia negotiaque abiciant: honorum gradus per ambitiones non appetant; pro beneficiis medicinae Dei munera non accipiant; dolos et coniurationes nt; non vagis oculis, non infreni lingua, aut petulanti tumidoque gestu incedant, sed pudorem ac verecundiam mentis simplici habitu incessuque ostendant. Obscenitatem etiam vernearum feminarum nullatenus appetant; castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conservare studeant, aut certe unius matrimonii vinculo foederentur. Senioribus quoque debitam praebeant obedientiam, neque ullo jactantiae les enim esse debent qui divinis cultibus sese mancipandos exhibere student, scilicet ut dum scientiae operam dant, doctriatiam populis administrent. C
Abbreviated transcription (Latin):
Israqueonnes quiecclesias tici
IMISTIRIIGRADIR ORDINATISIT
ceueraliterclericinomi¬
Nantur. olenos aut̾e uelcleni¬
cos hincappellatos doctores
nosrri. dicunt quiamathias
sorteelectus est. quemprimũ
penapostoluslegimus ordina¬
tum. Sicetoones quosillis rem¬
poriR ecclesigrum prineipes
OrdiNABANTSOre eleGORANT
Nacocleros sons iterprae¬
tatun. undeethereditas grece
cleronomia appellxtun ethe¬
risclero nomus. proideer¬
go clericos uocariaiuNt no
Eo quodin sorteheneditatis
diidentur. uelproeo quod
hereditate possident Absqueullo i pedimenti
Saeculi dõserurestudeant et pauperess puesse
contendant. ut congrue illud psalostae dicere possint
dñs pans hereditatis meae
ixtersint conuiuiapuBlicafugiant priuata nontantu pudi¬
&x Sedetsus riacolantusuris nequa quamincumbant. Neque
tmpiumoccupationes lucrorum fraudis ꝙ cuiius quaens tudiũ
appetantacorem paecuniae quasicnateriam cunctorũ cri¬

Expanded text:
Itaque omnes qui in ecclesiastici ministerii gradibus ordinati sunt, generaliter clerici nominantur. Cleros autem vel clericos hinc appellatos doctores nostri dicunt, quia Matthias sorte electus est, quem primum per apostolos legimus ordinatum . Sic et omnes, quos illis temporibus ecclesiarum principes ordinabant, sorte eligebant. Nam cleros sors interpretatur. Unde et haereditas Graece cleronomia appellatur, et haeres cleronomos. Proinde ergo clericos vocari aiunt, eo quod in sorte haereditatis Domini dentur, vel pro eo quod haereditate possident, absque ullo impedimento saeculi Deo servire studeant, et pauperes spiritu esse contendant , ut congrue illud Psalmistae dicere possint: Dominus pars haereditatis meae intersint; convivia publica fugiant; privata non tantum pudica, sed sobria colant; usuris nequaquam incumbant, qui nec turpium occupationes lucrorum fraudesque cuiusquam studiose appetant; amorem pecuniae quasi materiam cunctorum cri
Abbreviated transcription (Latin):
hinc enĩ conditio id efficit. ut ita demum cęlum uo¬
lubile eẽ intellegatur. sisit rotundũ. qm̃ gͥ aliȩ ꝓ¬
positiones p̃dicatiuȩ s̃. Aliȩ condicionales. p̃dicati¬
uarũ partes. t̾minos appellamꝰ. Hi sunt p̾dicatus
atq subiectꝰ. Terminos aut̃ uoca uerba & nomina qͥb.
ppositio nectit᷑. ut in ea ꝓpositione qua dicimꝰ homo

Expanded text:
hic enim conditio id efficit ut ita demum coelum vohic enim conditio id efficit ut ita demum coelum volubile esse intelligatur, si sit rotundum. Quoniam positiones praedicativae sunt, aliae conditionales, praedicativarum partes terminos appellamus: hi sunt praedicatus et subjectus. Terminos autem verba voco et nomina quibus propositio nectitur, ut in ea propositione qua dicimus, homo
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓpositione e. dineendũ hanc eẽ diximꝰ oratio¬
nẽ ueritatẽ ł m̃datiũ continentẽ. Huiꝰ duȩ s̃ species.
ad firmatio una. altera uͦ negatio. ad firmatio ẽ.¬
ut siquis sic efferat᷑. Celũ uolubile ẽ negatio siquis
sales. alię particulares. aliȩ indefinite. alię singu
lares. Vniuersales ꝗdẽ ut siquis ita ꝓponat. Om̃is
homo iustus÷. nullus homo iustus ÷. paticulares
non ÷. indiffinite sic. homo iustus ẽ. homo iustus ñ÷.
Singulares uͦ st̃ quȩ indiuiduũ aliꝗd singulareq ꝓ¬
ponunt. ut cato iustus ÷. cato iustus ñ ẽ. Etenĩ cato in¬
diuiduus ẽ. ac singularis. harum uͦ. alias p̃dicatiuas.
alias c̃ditionales uocamꝰ. p̃dicatiue s̃. quę simplicit᷑
pponunt᷑. idẽ quib nulla uis conditionis adungit᷑¬
ut siquis simplicit dicat eȩiũ eẽ uolubile at si biuic
conditio copulet᷑. fit exduab ꝓpositionib una pton¬
dicionalis. hoc modo. Cęlũ si rotundũ sit eẽ uolubile.

Expanded text:
endum est. Hanc esse diximus orationem, veritatem vel mendacium continentem. Hujus duae sunt species, affirmatio una, altera vero negatio. Affirmatio, si quis sic efferat: coelum volubile est. Negatio, si quis sales, alie particulares, alie indefinite, alie silares. Vniversales quidem, ut si quis ita proponat: omnis homo iustus est, nullus homo iustus est. Particulares finitae hoc modo: homo iustus est, homo iustus non est. Singulares vero sunt quae individuum aut quid singulare proponunt, ut Cato iustus est, Cato iustus non est; etenim Cato individuus est ac singularis. Harum vero alias praedicativas, alias conditionales vocamus. Praedicativae sunt quae simpliciter proponuntur, id ut si quis simpliciter dicat coelum esse volubile. At, si huic conditio copuletur, fit ex duabus propositionibus una conditionalis, hoc modo: coelum si rotundum sit, esse volubile;
Abbreviated transcription (Latin):
lius dixit: A corruptionib uͦ ab efficientib dici potest:
Nã cũ om̃is generatio efficiat aliqͥd. idẽ substantia m
formȩ : corruptio rursus ipsa qͦq effic̃ ꝗddã. idẽ sub¬
stantiali forma spoliat ac pͥuat. uel ut mors facit
corporis dissolutionẽ: Aꝓportione uͦ idẽ ẽ quẽ tullius
asimilib dix̃: Nã multorũ inmultis similitudo ꝓportio
ẽ. transsũptio uero si quidẽ ad maiora fit. loc ẽ amaior
cõparatione: Sin uͦ adminora loc ẽ aminorũ cõparati¬
tale satis ẽ descriptionis exẽplũ: Themistii. ab usib. ab
Cicoronis. abefficientib ł ab effectis asimilib a cõparati
locis quantũ ꝓpositi opis ratio postulabat explicui mꝰ.
Nc̃ ũ derethoricis. dicendũ ẽ. qiđ sint ł qiđ adialecticis
discrepare uideant᷑. ad cuꝰ plenã disputationẽ integri
quarti uoluminis spaciũ reseruemus: Exꝑlicił liũ .iii.
aminator inspiciat. cũ detopicis differentiis c̃seriba¬

Expanded text:
lius dixit. A corruptionibus vero ab efficientibus dici potest. Nam cum omnis generatio efficiat aliquid, id est substantiam formet, corruptio rursus ipsa quoque efficit quiddam, id est substantiali forma spoliat ac privat, velut mors facit corporis dissolutionem. A proportione vero idem est, quem Tullius a similibus dixit, nam multorum in multis similitudo proportio est. Transumptio vero siquidem ad maiora sit, locus a maiorum comparatione est; sin vero ad minora, locus est a minorum comparatitale satis est descriptionis exemplum. Themistii 'Ab usibus': Ciceronis 'Ab efficientibus'. Si ipselocis, quantum propositi operis ratio postulat explicuimus. Nunc vero de rhetoricis dicendum videtur quid sint, vel quid a dialecticis discrepare videantur, ad cujus plenam disputationem integrum quarti voluminis spatium reservemus. LIBER QUARTUS. aminator inspiciat, cum de Topicis differentiis conscriba
Abbreviated transcription (Latin):
prisme is dorcitationẽ autrequieoem poris meis done
inuemalocundrão tabernaculũðoiacos. quisnonstupeat
corporahumande piciuntpenitus inter dixerit. douec
locũ ac templucr dĩo fabricandũ inpectores uo. rexet rõpłi
repperaretquaeres nor deberportneramonere. utsi
ipsilocus dãuolumuses seectasernaculumeius autrem¬

Expanded text:
bris meis dormitationem: aut requiem temporibus meis, donec inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob . Quis non stupeat, corpora humana deficiunt, penitus interdixerit, donec locum ac templum Domino fabricandum in pectore suo, rex et propheta reperiret? Quae res nos debet fortiter admonere, ut, si ipsi locus Domini volumus esse, et tabernaculum ejus, aut tem
Abbreviated transcription (French):
tis. Etianues porte aperte etomniuminculagunteolila
Vndeoportit et his horis psallendiormdiq: prequentam
Nosinscishabereofficus. pinemꝙ uos trũuelsiadumerit
sur taleactu expectare secunos. Esrauteo quodaco genus
herencorumsuperqluasaesnchantium bacrasicilias : et¬

Expanded text:
tis, et januae sponte apertae, et omnium vincula sunt soluta tis, et januae sponte apertae, et omnium vincula sunt soluta . Unde oportet his horis psallendi orandique frequentiam nos in sanctis habere officiis, finemque nostrum, vel si advenerit, sub tali actu exspectare securi. Est autem quoddam genus haereticorum
Abbreviated transcription (Latin):
nũsuũ et nihilinue neruntocnes uridiuitiarũ INMARSus
quialux praeceptatua sunt superterrã. Idecidauid. media
NocteSuRCEBÃ Adconƿidendũtibisuperiudiciaiustmae
tuae. honamꝙ tem poreuasraturancelus transiens pr¬
mocenitaaecyptiorũ percussit. Undeetnosinc il meoportit
Neperaculo a egyptionũ adomsceamur. Is decoetiã horis uen¬
turũ.
SESEINEUANGELIOSALuytoradstrux it unde etadangan¬
dum auditores suos exsuscitansdicit. Beatiserunlliquos
cumuenerndñs ix uenerat uigilantes. et siuerpertinabo
lantes Beatisunt. Itaq: etuos estoteƿaratiquianescrtis qua hopa
silius homNis uenturusest. Siquidem necuerpis solũ.docura
cilias sedenam confirmauit ex emplo. Nacntes tatureuan¬
celiuo quia erarihs pernoctans inoration edi . paulus quo¬
ꝙ et sileas incustodiapuplacacircamedium noctisorales
ymnumaudienteRuscunctisuinetidixis secoeonantur
usireƿente terremoto sacto et concussiscarceras pundamex¬

Expanded text:
enerunt omnes viri divitiarum in manibus quia lux praecepta tua sunt super terram. Item David: Media nocte surgebam ad confitendum tibi, super judicia justitiae tuae . Hoc namque tempore vastator angelus transiens primogenita Aegyptiorum percussit. Unde et nos vigilare oportet, ne periculo Aegyptiorum admisceamur. Iisdem etiam horis venturum se esse in Evangelio Salvator adstruxit. Unde et ad vigilandum auditores suos docuit, et suscitans dicit: Beati servi illi, quos, cum venerit dominus, invenerit vigilantes. Etsi vespertina holantes, beati sunt. Ideo et vos estote parati; quia, qua nescitis hora filius hominis venturus est. Siquidem nec verbis solum docuit ilias, sed etiam confirmavit exemplo. Nam testatur Evangelium, quia erat Jesus pernoctans in oratione Dei . Paulus quoque et Silas in custodia publica, circa medium noctis orantes, hymnum audientibus cunctis dixisse memorantur, ubi repente terrae motu facto, et concussis carceris fundamen
Abbreviated transcription (Latin):
Uespertinũ diurn pinisosficiu
etalternaelucis occasus est. Cuius exuerene tes tameno
solempnisestcelernatio. deniq hoctemporeueterũ Saena¬
picuofserre adoleriq altanioaromataenurmos erat tes¬
nis estycuidicus ille regio acsacendotalifunets oppicio
dicens. dirigatunoratio measicunncensũ. incons pectutuo
eleuatiomanuũmeanũ sacripiciuues pertinum. In mouo
PROINDEINHONOREACEMOAtANTOrŨSACrAMeNOnũ his
iopoRΙ: ADESSENOSDeCit dĩcons pectir eppersonareinens
cultib orationumnos trarũ illis acrasiciũ ossenentes atq
INEIUSLAudis pariterexultantes. Nes perũ autẽ nocmnatũ

Expanded text:
espertinum diurni finis officium et alternae lucis occasus est. Cujus ex Veteri Testamento solemnis est celebratio. Denique hoc tempore veterum sacrificia offerri adolerique altario aromata et thura mos erat. Testis est hymnidicus ille, regio ac sacerdotali perfunctus officio, dicens: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo: elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . In Novo. Scilicet proinde in honore ac memoria tantorum sacramentorum his temporibus adesse nos decet Dei conspectibus, et personare in ejus cultibus, orationum nostrarum illi sacrificium offerentes, atque in ejus laudibus pariter exsultantes. Vesp
Abbreviated transcription (Latin):
causis: in t̾rogatione & responsione explicat᷑: Sed pͥor
rethorica. scđa dialectica nuncupat᷑. q̃ hoc superiore

Expanded text:
causis, interrogatione et responsione explicatur. Sed prior, rhetorica; secunda, dialectica nuncupatur: quae hoc superiore
Abbreviated transcription (Latin):
& quẽ ad modũ ꝑdemonstracionẽ ualeat inueniri.
&quȩ cũq deea subtilius inpostremis analiticis ab
aristotele tractata s̃ p̃t̾mittã: Solã tñ exsequar
regulã definiendi: rerũ enim aliȩ s̃ suꝑiores. aliȩ

Expanded text:
 quemadmodum per demonstrationem ualeat inueniri, et quaecumque de ea subtilius in Postremis analyticis ab Aristotele tractata sunt, praetermittam, solam tamen exsequar regulam definiendi. Rerum enim aliae sunt superiores, ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑimit᷑ꝙ anteceđ Repiignantiã tũ s̃ c̃trariorũ c̃se¬
q̃ntia Ut uigilare dormire c̃traria s. stertere& ingi¬
lare : dormientib adiunctũ ẽ: Stertere gͥ ac uigilare
repugnantia s Abhis ita fit argum̃tũ. tunc eũ dicas
uigilare quist̾tit: questio deaccidenti. argum̃tũ are¬
pugnantib: maxima ꝓpositio Repugnantia sibi c̃ue¬
nire ñ posse: Causa ÷ efficiens q̃ ꝗͣ lib rẽ p̃cedens effic̃
eẽ c̃spicias: questio ÷ ab accidenti Nã diẽ eẽ accidit
Maxima ꝓpositio Ubi causa ÷ inde effectũ de eẽ ñ
posse: Effectũ ÷ qđ efficit causa Ab hac ita sũmit̾ ar¬
gum̃tũ. antu dubites amasse ꝗ rapuit: Questio deac¬
cidenti Argum̃tũ ab effectis Maxima ꝓpositio. ubi

Expanded text:
i quod antecedit. Repugnantia vero sunt contrariorum consequentia, ut vigilare, dormire, contraria sunt, stertere dentibus adjunctum est. Stertere igitur ac vigilare repugnantia sunt, ab his ita fit argumentum: Tunc eum dicas vigilare, qui stertat? Quaestio de accidente, argumentum a repugnantibus. Maxima propositio: Repugnantia sibi convenire non posse. Causa est efficiens, quae quamlibet rem praecedens efficitesse conspicias? Quaestio de accidente: nam diem esse accidit Maxima propositio: Ubi causa est, inde effectum abesse non posse. Effectum est quod efficit causa. Ab hoc ita sumitur argumentum: An tu dubites amasse, quam rapuit? Quaestio de accidente, argumentum ab effe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posst̃. Deipsis enĩ questio ẽ Deꝗb. aut̃ dubitat᷑: ea du¬
bitacioni. fadẽ facere nequeunt: argum̃tũ uͦ erat oratio
rei dubiȩ faciens fidẽ. Faciunt aut̃ negotio fidẽ ea q̃
s̃ ꝑsonis ac negotiis ad tributa. acsiqͥuando ꝑsona ne

Expanded text:
non possunt. De ipsis enim quaestio est. De quibus autem dubitatur, ea dubitationi facere fidem nequeunt. Argumentum vero erat ratio rei dubiae faciens fidem; faciunt autem negotio fidem, ea quae sunt personis ac negotiis attributa. Ac si quando persona ne
Abbreviated transcription (Latin):
Duo sunteeneracleri¬
corum: unumeclesis tieorum sus recimineepiscopali
decentium alterumaces allorum dest sinecapite quem
sequantur ⁊quorantium: hos neq interluicos Saeculanũ
oppiciorum srudia neqnterclenicos relicioretentat diui¬
Nas edsolutos atqueos errantes solatur pisuita conplec¬
reretuaex quique dumnullum metuentes explendo uolunta¬
TISSUAELICENTIAMCONSECTANTUR QUASIANIMALIABRUTALIBER¬
tuoq utiatpoeta genus prolisq: Bis forcis quorum quidẽ
sordida atque in fami nunrositatesatis superquaenos¬
Traprsocciduapollet :¬

Expanded text:
Duo sunt genera clericorum. Unum ecclesiasticorum sub regimine episcopali degentium; alterum Acephalorum, id est sine capite, quem sequantur ignorantium. Hos neque inter laicos saecularium officiorum studia, neque inter clericos religio retentat dina: sed solutos atque oberrantes sola turpis vita complectitur et vaga: quique dum nullum metuentes, explendae voluptatis suae licentiam consectantur, quasi animalia bruta, libertumque, ut ait poeta , genus, prolesque biformis: quorum quidem sordida atque infami numerositate, satis superque nostra pars occidua pollet
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ om̃i qualitate omĩq ratione disiunctũ ẽ: id nullo
mͦ poterit cõparari: Exrei uͦ iudicio quȩ s̃ argum̃ta qͣsi
testimoniũ pbent. & s̃ in artificales loci atq omĩmodis
Iransũptionis uͦ locꝰ. nc̃ ꝗdẽ in eq̃litate. Nc̃ ũ in maio¬
rif minori sue cõparatione c̃sistit Aut enĩ adid ꝙ÷ si¬
aut excasib. ã exc̃iugatis aut exdiuisione nascunt᷑: In
ꝗͥb. omĩb c̃sequentia & repugnantia custodit᷑ Sed
ea ꝗdẽ quȩ exdiffinitione ł genere ł differentia ł
causis apgum̃ta. ducant᷑. demonstratiuis maxime sil¬
logismis uires atq ordinẽ subministrant Reliqua uͦ
simplices Reliqͥ uͦ adypotheticos & c̃ditionales respiciunt
sillogismos Expeditis gͥ locis. & diligent̃ tã dediffinitio¬
neriꝙ exẽplorũ etiã luce pate factis: dicendũ idetͣ
qͣmͦ hi loci maximarũ sint differentia ꝓpositionũ: neq

Expanded text:
enim omni qualitate omnique ratione disiunctum est, id nullo modo poterit comparari. Ex rei vero iudicio quae sunt argumenta quasi testimonium praebent et sunt inartificiales loci, atque omnino Transsumptionis vero locus nunc quidem in aequalitate, nunc vero in maioris minorisve comparatione consistit. Aut enim ad id quod est siaut ex casibus, aut ex coniugatis, aut ex divisione nascuntur. In quibus omnibus consequentia et repugnantia custoditur. Sed ea quidem quae ex diffinitione, vel genere, vel differentia, vel causis argumenta ducuntur, demonstrativis maxime syllogismis vires simplices; reliqui vero ad hypotheticos et conditionales respiciunt syllogismos. Expeditis igitur locis, et diligenter tam definitione quam exemplorum etiam luce patefactis, dicendum videtur quomodo hi loci maximarum sint differentiae propositionum, id
Abbreviated transcription (Latin):
dens nuncupat᷑. Id in cõmunit᷑ accidentib. numerabit᷑:
Et p̃t̾ ħ qid aliud cuidã in eẽ possit ñ potest inue¬
niri: Quib. ita positis: inspiciamꝰ nẽ eos locos. quos
dudũ extrinsecꝰ ꝓnunciabamus ad sũmi: Ea enĩ quȩ
extrinsecꝰ ad sũ muntur. ñ s̃ita separata atq disuinc¬
ta ut ñ aliqͥmͦ qͣsi eregione q̃dã ea q̃ quęrunt᷑ aspi¬
ciant. Nã & similitudines & opposita adea sine: dubio
referant᷑. ꝗb. similia opposita s̃. lic& nire atq ordine
uideant᷑ extrinsec̾ collocata: Sunt aut̃ ħ similitudo
oppositio magis & minꝰ rei iudiciũ. Insimilitudine enĩ
tũ rei similitudo. tũ ꝓportionis ratio c̃tinet᷑ Omã
enĩ similitudinẽ tenent Opposita uͦ inc̃trariis. in pͥua¬
tionib in relationib in negationib c̃stant Cõparatio uͦ
maioris ad minꝰ q̃dã q̃si similiũ dissimilitudo ÷ Rerũ enĩ¬

Expanded text:
dens nuncupatur, id in communiter accidentibus numerabitur. Et praeter haec quid aliud cuiquam inesse possit, non potest inveniri. Quibus ita propositis, inspiciamus nunc eos locos quos dudum extrinsecus pronuntiabamus assumi; ea enim quae extrinsecus assumuntur, non sunt ita separata atque disjuncta, ut non aliquando quasi e regione quadam, ea quae quaeruntur aspiciant. Nam et similitudines et opposita ad ea sine dubio referuntur, quibus similia vel opposita sunt, licet jure atque ordine videantur extrinsecus collocata. Sunt autem haec, similitudo, oppositio, magis ac minus, rei judicium. In similitudine enim tum rei similitudo, tum proportionis ratio continetur. Omnia enim similitudinem tenent. Opposita vero in contrariis, in privationibus, in relationibus, in negationibus constant. Comparatio vero majoris ad minus quaedam quasi similium dissimilitudo est; reru
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑ applicant᷑. ut sisit quȩstio Utrũ philosophiȩ
studendũ sit Erit argum̃tacio tał Philosophia sapi¬
entiȩ amorẽ : huic studendũ. nemo dubitat Studen
dũ gͥ÷ philosophie: hic enĩ non diffinitio rei s nomi¬
nis int̾pretatio argum̃tũ dedit : quo etiã tullius

Expanded text:
quaeritur applicantur; ut si sit quaestio utrumne philosophiae studendum sit, erit argumentatio talis: Philosophia sapientiae amor est, huic studendum nemo dubitat: studendum igitur est philosophiae. Hic enim non definitio rei, sed nominis interpretatio argumentum dedit. Quod etiam Tullius
Abbreviated transcription (Latin):
ante factũ. ut c̃cit rapuit gladiũ: dũ fit. uehem̃ter
ꝑcussit: Post factũ. in abdito sepeliuit Quȩ oma

Expanded text:
ante factum, ut concitus rapuit gladium; dum fit, vehementer percussit; post factum, in abdito sepelivit. Quae om
Abbreviated transcription (Latin):
ut lapis hoĩ. ł id qđ ad eẽ quidẽ queat. sed ñ possit
equare subiectũ. ut grãmaticꝰ hoem̃: utreq infalsi¬
tate cõmunicant. Quicqid̃ uͦ aliud fuerit p̃dica¬
tũ. unã ueritas alt̾am falsitas c̃sequit᷑. ut aut̃ si¬
mul uere sint tieꝗt ostendi. Particularium uͦ
affirmationes ꝗdẽ simul uerȩ s̃. sed idq ad eẽ ł possit

Expanded text:
us hominem, vel id quod adesse quidem queat, sed non possit adaequare subiectum, ut grammaticus hominem, utraeque in falsitate communicant. Quidquid vero aliud fuerit praedicatum, unam veritas, alteram falsitas consequetur; ut autem simul verae sint, nequit ostendi. Particularium vero affirmationes quidem simul verae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsubiectos fuerat p̃dicato & ꝗ p̃dicabat᷑ ante sub¬
iecto. & ueritatẽ simul optinent ł falsitatẽ. de
ꝗb. hic plenissime disputandi sumamꝰ exordiũ. imͣ
ꝓpositiones eẽ p̃diximꝰ quȩ habeant differentias
quantitatũ & utrisq t̾minis absq ordinis ꝑmuta¬
tione participent hȩ uͦ st̃ affirmatio uniũsalis.
negatio uniuersalis. affirmatio particularis. negatio

Expanded text:
od praedicabatur ante subiecto, veritatem simul obtinent vel falsitatem. De quibus plenissime hic disputandi sumemus exordium. Quatuor propositiones esse praediximus, quae habeant differentias quantitatum et utrisque terminis absque ordinis permutatione participant. Hae vero sunt affirmatio unegatio uniuersalis et affirmatio et negatio
Abbreviated transcription (Latin):
maliis ñ intellegit᷑. idẽ eẽ subiectũ Nã & illa quȩ
ꝓponit. Omem̃ ñ hominẽ non eẽ rationabilẽ &
illã quȩ enuntiat. Omem̃ ñ hoẽm eẽ ñ risibilẽ de
homine ñ loquunt᷑ sed dequolib& alio ꝙ hominis
negatione relinquit᷑ atq ideo uelut extraneȩ
atq asem& alienȩ nec inueritate possident aliqã
nec infalsitate c̃cordiã. Indefinitas aut̃ ꝓpositio¬
nes qm̃ particularib similes eẽ monstrauimꝰ ad¬
uingendas suꝑiorib. non putaui. ld enĩ indefinitif¬

Expanded text:
ligitur idem esse subjectum. Nam et illa quae proponit omnem non hominem esse rationalem, et illa quae enuntiat omnem non hominem esse non risibilem, de homine non loquuntur, sed quolibet alio quod hominis negatione relinquitur. Atque ideo velut extraneae atque a semet alienae, nec in veritate possident aliquam nec in falsitate concordiam. Indefinitas autem propositiones, quoniam particularibus similes esse monstravimus, adjungendas superioribus non putavi. Id eni
Abbreviated transcription (Latin):
Aut enĩ p̃dicat᷑ tantũ aut subiectꝰ t̃minꝰ. aut ut̃q eũ
quotiens enĩ noĩ negatio iungit᷑ nom̃ reddit᷑ infini¬
tũ. atq ideo ꝑ oppositionẽ participatio fieri dr̃. nõĩ
enĩ simplici sẽꝑ infinitũ nom̃ opponit᷑ ut hõ ñ bo.
animal ñ animal &cet̾a. Quȩ cũ ita fint. disponant᷑
simplices. atq exearũ nat᷑a ceteras colligamꝰ. pͥmo gͥ
ꝓpositionum series deseribat᷑. ea scilic& quȩ exutrisq
iungit᷑ infinitis. ꝓpositisq simplicib. ita exinfinitis om̃ib.
copulatarũ ꝓpositionũ ordo iungat᷑. ut adfirmationes
affirmationib negationes negationib aduersis fron¬
tib collocent᷑ simplices. exutrisq t̾minis infinitis. Om¬
nis hõ rationis ẽ. Om̃is ñ hõ non rationalis ẽ. Nullus hõ
rationalis ẽ. Nullus non hõ non rationał ẽ. Quidã homo

Expanded text:
 aut subjectus terminus, aut uterque cum Quoties enim nomini negatio subjungitur, nomen redditur infinitum. Atque ideo per oppositionem participatio fieri dicitur. Nomini enim simplici semper infinitum nomen opponitur, ut homo, non homo, animal, non animal, et caetera: quae cum ita sint, disponantur simplices, atque ex earum natura caeteras colligamus. Primo igitur propositionum series describatur, ea scilicet quae utrisque iungitur finitis, propositisque simplicibus ita ex infinitis omnibus copulatarum propositionum ordo iungatur, ut affirmationes affirmationibus, negationes negationibus, adversis frontibus collocentur. Simplices, Ex utrisque terminis infinitis Omnis homo rationalis est, Omnis non homo non rationalis est. Nullus homo rationalis est, Nullus non
Abbreviated transcription (Latin):
le ẽ. simul aut̃ ueras numquã eẽ contingit. Nã si
id ꝙ ad eẽ subiecto ñ potest p̃dicet᷑. ut lapis homini
unã uerã faciunt alt̾am falsã ut est. Nullus hõ lapis
ẽ. uera ÷ falsa ẽ. quȩ ꝓponit. nullus non homo ñ
lapis ẽ. Omã quippe animalia p̃ter hoem̃ ita ut ñ
s̃ lapides sicut ab hominũ natura se iuncta s̃. Quic¬
ꝗd uͦ alit̃ desubiecto p̃dicet᷑. neutri constͣre ueritas
potest. ut siquis. ꝓponat. Nullus homo rationalis
ẽ. falsũ dixerit. aliusq respondeat nullus ñ homo
ñ rationalis ẽ hunc quoq conuincit ratio m̃tiri.
equus quippe ñ homo ẽ. nec eũ quisq dixerit rati¬
onis eẽ participẽ. ut aut̃ simul uerȩ sint nullis pote¬
rit t̃minis apꝓbari. Particulares aut̃ affirmatiuȩ

Expanded text:
. Simul autem veras nunquam esse contingit. Nam si id quod adesse subiecto non potest, praedicetur, ut lapis homini, unam veram faciunt, alteram falsam, ut est, nullus homo lapis est, vera est, falsa est quae proponit, nullus non homo non lapis est, omnia quippe animalia praeter hominem ita non sunt lapides, sicut ab hominum natura seiuncta sunt. Quidquid vero aliud de subiecto praedicetur, neutri constare veritas potest: ut si quis proponat, nullus homo rationalis est, falsum dixerit; aliusque respondeat, nullus non homo non rationalis est, hanc quoque convincit ratio mentiri, equus quippe non homo est, nec eum quis dixerit rationis esse participem; ut autem simul verae sint, nullus poterit terminus approbare. Particulares autem af
Abbreviated transcription (Latin):
equus nãq nec hõ nec ratione subsistit. Ut uͦ simul
false sint nullis repiet᷑ exẽplis. ad hunc gͥ modum
& decet̾is quȩ subiectũ ł p̃dicatũ retinent infinitũ ad
ueritatis falsitatisq c̃sensum enunciationũ ꝓprietas c̃¬
sideranda ẽ dequib nos breuit̃ qđ eueniat tetigisse
suffici&. Singula uͦ lectoris exploranda diligentia ẽ.
& ꝑc̃uenientes t̃minos rimanda ꝑmittimꝰ. disponan¬
t᷑ itaq ꝓpositiones quȩ exutrisq simplicib t̾minis
c̃stant & eas quarũ subiectũ tantũ abnuit᷑ exadũsa

Expanded text:
e non homo est, nec ratione subsistit; ut vero simul falsae sint, nullis reperietur exemplis. Ad hunc igitur modum et de caeteris quae vel subjectum vel praedicatum retinent infinitum, ad veritatis falsitatisque consensum enuntiationum proprietas consideranda est, de quibus modo breviter quid eveniat tetigisse sufficiat, singula vero lectoris exploranda diligentiae, et per convenientes terminos rimanda permittimus. Disponantur igitur propositiones quae ex utrisque simplicibus terminis constant, easque quarum subjectum tantum abnuatur ex adversa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Cuiꝰ seꝗt᷑ falsitatẽ: om̃is ñ homo non iust ẽ. Nã di¬
uinis substantiis ad ⁊ semꝑ iusticia cũ non sit huma¬
nitas. at si qiđ tale desubiecto p̃dicet᷑ qđ & semꝑ ei co¬
pulct᷑ neq tam̃ subiectũ possit excedere ut risibili hõi
utrarũq. sententia in significandi ueritate ic̃eurnit
Om̃is homo risibilis ẽ. uera ẽ. Om̃is ñ homo ñ risibilis ẽ.¬
ñ eẽ risibile. quicꝰꝗd hõ non fuerit: Eadẽ omã in particulari
negatione reddunt᷑. Nã siue q̃st̃ maiora subiecto atq
ab eodẽ discedere nequeunt ut rationabilitas ab homine.

Expanded text:
 cujus sequitur falsitatem, omnis non homo non justus est. Nam divinis substantiis adest semper justitia, cum non sit humanitas. At si quid tale de subjecto praedicetur quod et semper ei copuletur, neque tamen subjectum possit excedere, ut risibile homini, utrinque sententia in significandi veritate concurrit, omnis homo risibilis est, vera est, omnis non homo non risibilis enon esse risibile quidquid homo non fuerit. Eadem omnia in particulari negatione redduntur. Nam sive quae sunt majora subjecto atque ab eo discedere nequeunt, ut rationabilitas ab homine,
Abbreviated transcription (Latin):
ab eẽ potest siue illud maiꝰ sit. ut iustꝰ ab hoẽ siue
minꝰ ut grãmaticꝰ abhoẽ. de subiecto tñ p̃dicet᷑
ueritas utrisq c̃stabit. In alias uͦ c̃iunctis p̃dicatio¬
nib uniueritas. alti falsitas cedit. nũꝗ tñ utraq.
inꝓponenda falsitate c̃sentient. Pret̾ hanc aut̃ int̾
se c̃uenientiã ꝓpositionũ. hñt aliꝗd hȩ ꝓpͥũ q̃ p̃¬
meẽ ñ possit. affirmationes nãq negationib: nega¬
tionesq affirmationib. quorũ uniũsał ẽ ꝓpositio.
ltẽq particulares affirmationes negationib negati
onesq affirmationib. ita c̃ueniunt. unđ̃ quã neq
infalsitate neq in ueritate discordent. Conuenien¬
tiũ aut̃ ordinẽ seriẽ descripsimꝰ quas siquis insu¬
ꝑius posita descriptione respexerit uidebit angu¬

Expanded text:
 sit, ut justus ab homine, sive minus, ut grammaticus ab homine, de subjecto praedicetur, veritas utrisque constabit. In aliis vero cunctis praedicationibus uni veritas, alteri falsitas cedit. Nunquam tamen utraeque in prodenda falsitate consentient. Praeter hanc autem inter se convenientiam propositionum, habent aliquid hae propteris inesse non possit. Affirmationes namque negationibus, negationesque affirmationibus, quarum universalis est propositio, itemque particulares affiones affirmationibus ita conveniunt, ut nunquam neque in falsitate, neque in veritate discordent. Convenientium autem ordinem seriemque describimus, quas si quis in superius posita respexerit, videbit angu
Abbreviated transcription (Latin):
lpse uͦ orbis niger uisit᷑. Rursus sidesocrate int duos
locato quis dixerit socrates dext̃ ÷. aliusq responde¬
at socrates dext̃ non est. utrisq constare ueritas
potest. adeũ quippe cuĩ sinistrũ socrates tegit dext̃

Expanded text:
Ipse vero orbis niger visitur. Rursus si de Socrate inter duos Ipse vero orbis niger visitur. Rursus si de Socrate inter duos locato quis dixerit: Socrates dexter est, aliusque respondeat, Socrates dexter non est, utrisque constare veritas potest. Ad eum qui cum sinistra Socratis est, dexter
Abbreviated transcription (Latin):
eecontingit. Age enĩ: eꝗuocũ subiectũ. sumat af¬
firmatio dicatq Cato uticȩ se ꝑ emit neg&q negatio.
Cato seuticȩ ñ ꝑemit. hic gͥa utreq st̃ uere. qm̃¬
catorequocũ est. Nãq cato p̃torꝰ utice sibi manꝰ in¬
tulit. Eato luͦ censoriꝰ minime. Itẽ ꝓponit᷑ affirmatio
hoc mͦ. Nocte luc& negatio respondeat. nocte ñ lue&.
hic gͥ lucere equocũ est. Atq ideo nihil inpedit co¬
minus utreq inueritate s ꝑmaneantr adfirmatio
nãq cũqdiẽ lucere nocte limȩ loquitur lucẽ. iła uͦ
socrates. non sed& utreq uere eẽ queunt. si addiũ¬
sa tẽpora referant᷑ potestnenĩ nc̃ quidẽ soerates
sedere. alio uͦ l tẽpore nõn sedere. Rursus siquis
humam oculi eolorẽ nigrũ eẽ confirm&. aliusq
nigrũ. non eẽ.I contendatꝰ ut̃q: uerũ loq̃nt᷑ si ad sin¬
gulas oculi partes affirmatio negatioq referant᷑
dã qđ circa orbem ẽ qui mediã pupillã ten& albũ:

Expanded text:
e contingit. Age enim aequivocum terminum sumat affirmatio, dicatque, Cato Uticae se peremit, negetque negatio, Cato se Uticae non peremit. Hic igitur utraeque sunt verae, qtorius Uticae sibi manus intulit, Cato vero censorius minime. Item proponatur affirmativa hoc modo, Nocte lucet, negatio respondeat, Nocte non lucet. Hic igitur lucere aequivocum est. Atque ideo nihil impedit quominus utraeque in veritate permaneant. Affirmatio namque cum dicit lucere nocte, lunae loquitur lucem. Illa vero Socrates non sedet, utraeque verae esse queunt, si ad diversa tempora referantur. Potest enim nunc quidem Socrates sedere, alio vero tempore non sedere. Rursus si quis humani oculi colorem nigrum esse confirmet, aliusque nigrum non esse contendat, utrique verum loquentur, si ad singulas oculi partes affirmatio negatioque referantur. Nam quod circa orbem est qui medius pupulam tenet, album est.
Abbreviated transcription (Latin):
rationalis non ÷. Quidã ñ homo ñ rationał ñ est. harũ
igit᷑ talis ẽ in consonanda falsitate ł ueritate. ꝓpͥetas.
ut adfirmationes quidẽ int̾se uniuersales particulares
uerũ int̾se falsũq diuide. Siꝗd enĩ desubiecto tale
a subiecto. ꝗd ẽ recedere queat. sed subiecti naturã ñ
possit ęquari. ut bm̃is gamaticꝰ. unã ueram alt̾am falsã

Expanded text:
arum igitur talis est consocianda falsitate vel veritate proprietas, ut affirmationes quidem inter se universales particularesqverum inter se falsumque dividere. Si quid enim de subiecto tale a subiecto quidem recedere queat, sed subiecti naturam non possit aequare, ut hominis grammaticus, unam veram, alteram falsam
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ deeodẽ soerate affirmatio negatioq ꝓponat. si
eandẽ caluitu significationẽ & adfirmatio sũ pserit
& negatio sieandẽ utrȩq capitis partẽ loquant᷑. siue¬
lactũ utrȩq potestatẽ ue significent. si nulla int̃¬
diuersitatẽ tẽporis erret᷑ ãbage. siñ ad aliũ ad firma¬
tio ad aliũ negatio referat᷑ una semꝑ ueritati con¬
uncta ẽ. retin& sẽꝑ alt̾a falsitatẽ. DE PARTICIΡΑT IΟΝE¬

Expanded text:
e eodem affirmatio negatioque proponant, si eamdem calvitii significationem affirmatio sumpserit et negatio, si eamdem utraeque capitis partem loquantur, si vel actum utraeque potestatemve significent, si nulla diversitate temporis erretur, si non ad alium affirmatio, ad alium negatio referatur, una semper veritati conjuncta est, retinet semper altera falsitatem. Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
nitione se iuncta sunt. ltẽ sud qđ ab eẽ non potest.
& sit equale subiecto de eodẽ subiecto p̃dicet᷑ ut ẽ
risibile homini incurrit utrisq mendatiũ. Nã quidã
homo risibilis ñ ẽ falsa ẽ. Cuius falsitatis eẽ emulam
p̃stat quȩ ꝓponit quendã non hominẽ ñ risibilẽ
ñ eẽ. quasi ꝗ hõ ñsit possit eẽ risibilis. Ita gͥ in affir
& int̾ utrasq diudit᷑. Negatiõ nes uͦ umuerfales &.¬
particulares affirmationes non simili respondent mͦ.

Expanded text:
nitione seiunctae sunt. Item, si id quod abesse non potest, nitione seiunctae sunt. Item, si id quod abesse non potest, et sit aequale subiecto, de eodem subiecto praedicetur, ut risibile homini, incurrit utrisque mendacium. Nam quidam homo risibilis non est, falsa est, cuius falsitati sese aemulam praestat quae proponit, quidam non homo non risibile non est, quasi qui homo non sit possit esse risibilis. Ita igitur quideet inter utrasque dividitur. Negationes vero universales particul
Abbreviated transcription (Latin):
quidã homo rationabilis ñ ẽ. falsum ꝓposuit. quero respon¬
dit quidã ñ homo ñ rationabilis non ẽ. uerũ loquit᷑. di¬
uina quippe substancia non ẽ. quidẽ homo sed carere
non potest ꝓprie rationẽ naturȩ. Itẽ ꝗdã homo grãma¬
tieus non ẽ. uera ẽ. sed ÷ falsa. si dicã quidã non homo¬
nt non potest eẽ grãmaticꝰ. Atsiquȩ nũquã desubiecto
poss uere p̃dicar ut lapis de hoẽ ł p̃dicant᷑ quidẽ & sunt
maiora subiecto sed ab eo discettere separariq patiunt᷑.
ut iusticia ab hoẽ : ueras. ꝓtinꝰ utrasq conseruant. Nlam
respondeat ꝗdã non hõ non lapis ñ est. is quoq uerũ
digerit. si ꝗdẽ desilice ł de huꝰmodi cet̾̃is uelit intelle¬
gi quȩ cũ non sint homines non lapides non sint.
Quidã hõ iustꝰ non ẽ. ꝓpositio ueritatẽ ten&. sed
ne illa quidẽ falsa ẽ quȩ ꝓponit. q̃ndã non hominẽ
inuenit᷑. ut iusticiã teneat quãuis ab hominis diffi¬

Expanded text:
s non est, falsum proposuit; qui vero respondet, quidam non homo non rationalis non est, verum loquitur. Divina quippe substantia non est quidam homo, sed carere non potest humanae ratione naturae. Item, quidam homo grammaticus non est, vera est, sed falsa est si dicarit, non potest esse grammaticus. At si quae vel nunquam de subiecto possunt vere praedicari, ut lapis de homine, vel praedicantur quidem et sunt maiora subiecto, sed ab eo discedere separarique patiuntur, ut iustitia ab homine, veras protinus utrasque conservant. Nam respondeat, quidam non homo non lapis non est, is quoque verum dixerit; si quidem de silice vel de hujusmodi caeteris velit intelligi, quae cum non sint homines, non lapides non sunt. Item, quidam homo justus non est, propositio veritatem tenet. Sed ne illa quidem falsa est quae proinvenitur, ut iustitiam teneant, quamvis ab hominis diffi
Abbreviated transcription (Latin):
diminutionẽ : aut ꝑdiuisione: aut ꝑ aliquã trans¬
mutationẽ ut cũ dr̃ audio troiãnos uincisse gẽos.
lta dicamꝰ audio ꝙ greci uicerint troianos: hȩc enĩ
ãbiguitas quolib& eorũ soluit᷑. ñ tñ ita diuidenda
ẽ. om̃is uocũ significatio tãquã genus Ingenere
om̃s species enumerant᷑. In ãbiguitate uͦ tante li
sufficiunt quante adeũ sermonẽ. possint eẽ uti¬
les. quẽ alt̾utra nectit oratio: ac deuocis ꝗd ẽ sig¬
nificatione sufficient᷑ ÷ dictũ Est aut̃ & degeneris
totiꝰq diuisione ꝓpositũ atq. expeditũ. quarȩ
de om̃ib scđm separationẽ diligentissime ꝑtrac¬
tatũ ẽ Nc̃ aut̃ dehis diuisionib. dicimꝰ quȩ ꝑaeci¬
dens fiunt. harũ aut̃ cõmune p̃ceptũ ẽ: Qic̃ qiđ̃
ipsorũ diuidit᷑ in opposita disgregari. ut si subiec¬
tũ in accidentia diuidimꝰ. ñ dicamꝰ corporũ alia

Expanded text:
diminutionem aut per diuisionem aut per aliquam transmutationem, ut cum dicitur ''audio Troianos uicisse Graecos'' ita dicamus ''audio quod Graeci uicerint Troianos'', haec enim ambiguitas quolibet eorum soluitur. Non tamen ita diuidenda est omnis uocum significatio tanquam genus: in genere omnes species enumerantur, in ambiguitate uero tantae sufficiunt quantae ad eum sermonem possint esse utiles quem alterutra nectit oratio. Ac de uocis quidem significatione sufficienter dictum est, est autem et de generis totiusque diuisione propositum atque expeditum, quare de omnibus secundum se partitionibus diligentissime pertractatum est; nunc autem de his diuisionibus dicemus quae per accidens fiunt. Harum autem commune praeceptum est, quicquid ipsorum diuiditur in opposita disgregari, ut si subiectum in accidentia diuidimus non dicamus ''corporum alia
Abbreviated transcription (Latin):
c̃elusione ꝑficer& Non aut̃ ad diffinitiones integras.
specierũ diuisio necessaria ẽ. & forte in eodẽ diui¬
sionis diffinitionisq ratio uerset᷑ Nã diuisionib iunc¬
tis una cõponit᷑ diffinitio. sed qm̃ alia s̃ ȩquoca
alia uniuoca. & quȩ s̃ uniuoca ipsa ingener̃ suscipi¬
mͦ sectiones. quȩ uͦ s̃ ȩquoca in his diuisio sola signifi
necũ ista fefellerint equocũ nom̃ qͣsi inspecies ita¬
in significatiuas uoces resoluamꝰ. unde fit ut rursus

Expanded text:
clusione perficeret? Nunc autem ad diffinitiones integras specierum divisio necessaria est, et forte in eodem divisionis diffinitionisque ratio versatur. Nam divisionibus junctis una componitur diffinitio. Sed quoniam alia sunt aequivoca, alia univoca, et quae sunt univoca, ipsa in generum suscipimus sectiones, quae vero sunt aequivoca, in his divisio sola significivocum, ne cum ista fefellerint, aequivocum nomen quasi in species, itain significativas resolvamus, unde fit ut rursus
Abbreviated transcription (Latin):
minis diffinitio Ac de his ꝗdẽ argum̃tis q̃ exsubstan¬
tia t᷑minore in q̃stione positor sumunt᷑. claris
ut arbitror pate fecimus exẽplis Nc̃ dicendũ ÷ quȩ

Expanded text:
m nominis interpretatio. Ac de his quidem argumentis quae ex substantia terminorum in quaestione positorum assumuntur, claris ut arbitror patefecimus exemplis. Nunc de his dice
Abbreviated transcription (Latin):
OXESISOLIS ABSEÑIA
quamdiu aBoc casumrar¬
gus Λexorium recurorat
Noctemautem pie rauen¬
Oquietemcor porascre¬
dimus pona dalaeurus ope¬
modis diox iscrasturis
accipittm: Idest xut trbu¬
Iatio persocutionis uut
obscuritaseaecicordis
Nox autecadnocendodic¬
ta quodoculasnoceat
crepus culum uesperx
CONTICINIUM INTECOPeS¬
tumcallicinium erepus¬
culumatutinum cre¬
pusculudient Ioestcre¬
perum quodduriũ dici¬
mus. hoc estiNt erlucẽ
etienerras. Ves perũ.
NeSSILENT Contice¬
recnim silare est.
Ntem pesta idest.
in porturor quarido
asiwihil potestet
omnia quistasunt.
Gallac inium autecñ
dictum est. prropter
galltis lucis praenin¬
tios.
GREPusculũ
matutinum inabs

Expanded text:
ox est solis absentia, quamdiu ab occasu rursus ad ortum recurrat. Noctem autem umbram frequiem corporis credimus, non ad alicujus opemodis nox in Scripturis accipitur, id est, aut tribulatio persecutionis, 6 aut obscuritas caeci cordis. Nox a nocendo dicta, quod oculis noceat. crepusculum, vesperum, conticinium, intempestum, gallicinium, crepusculum, et matutinum. Crepusculum dicitur, id est, creperum, quod dubium dicimus, hoc est, inter lucem et tenebras. Vesperum, nes silent; conticere enim silere est. Intempesta, id est, importuna, quando agi nihil potest, et omnia quieta sunt. Gallicinium autem dictum est, propter gallos lucis praenuntios. Crepusculum matutinum, in
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus hõ iustus ẽ. & quidã hõ iustus ẽ. Et sut hoc mͦ
definiri possint. Contrariȩ s̃ quȩ uniuersalit̃ & eidẽ. idẽ
hȩc affirmat hec negat. Sub contrariȩ̃ sunt quẽ partieu¬
larit̃ eidẽ. id ẽt hȩc affirmat hȩc negati. Sub alt̃nȩ sunt
quȩ eidẽ idẽ affirmathitrnegat. hec particulart̃. illa uniũ

Expanded text:
nullus homo iustus est, quidam homo iustus est, et sunt ut hoc modo diffiniri possint. Contrariae sunt quae universaliter eidem idem haec affirmat, haec negat. Subcontrariae sunt quae particulariter eidem idem haec affirmat, haec negat. Subalternae sunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
themistiane diuisionẽ aptet̾: fieri ñ potest ut ñ mẽbra
themistianȩ diuisionis statĩ adtulliana c̃uenientia
reducant᷑ Quo circa si qđ̃ reliquũ ẽ exthemistii diuisione
idẽ qđ suꝑiori formule ñuidet᷑ adscriptũ : plenȩ m̃.
tullii. diuisioni poterimꝰ aptare. inuicẽ sibi diuisiones
alt̾na recipcatione c̃iuncta s Restant aut̃ exthemistii
locis. hi Ab usib ab effectib & corruptionib aꝓportione
& transũptione: Quorũ qiđ ab usib siusus ł alicuiꝰ rei sẽper
effector ẽ. ei loco ciceronis aptanđe qͥ ab efficientib nun

Expanded text:
Themistianae divisionis aptetur, fieri non potest ut non membra Themistianae divisionis statim ad Tullianae convenientia reducantur. Quocirca si quid reliquum est in Themistii divisione quod superiori formulae non videatur ascriptum, plenae M. Tullii divisioni poterimus aptare. Invicem enim divisiones alterna reciprocatione coniunctae sunt. Restant autem ex Themistii locis hi, ab usibus, ab effectibus, et corruptionibus, et proportione, et transumptione. Quorum quidem ab usibus, si usus alicuius rei semper effector est, ei loco Ciceronis aptandus est qui ab efficientibus nun
Abbreviated transcription (Latin):
utrorũq cõmunis: A genere ciceronis: a toto them̃:
Aforma cicẽ: a parte. ħẽ aspecie themist̃. Afimilitudine
cõmunis. Adifferentia ciceronis: ł atoto ł aparte themĩ.
Ac̃nario ciccroñ. idẽ apud themistiũ ab oppositis. Abad¬
iuncris cic̃: eundẽ a cõmunit̃ accidentib themistiꝰ dix̃.

Expanded text:
utrorumque communis. A genere Ciceronis, a toto Themistii. A forma Ciceronis, a parte, id est specie Themistii. A similitudine communis. A differentia Ciceronis, a toto vel a parte Themistii. A contrario Ciceronis, idem apud Themistium ab oppositis. Ab adiunctis Ciceronis, eumdem a communiter acci
Abbreviated transcription (Latin):
posuit Nẽ caula effectus ÷ finis a cõpa¬
tone maioris ł minoris idẽ locius cił
qui apud thenustiũ int̃ extrinsecos
locos ponit᷑. Amaiore ł minore.
A cõparatione partiũ inter eos. qui
isimili dñr ẽẽ putand est Dictĩ est.

Expanded text:
 nam causarum effectus finis est. A comparatione majoris vel minoris idem locus est qui apud Themistium inter extrinsecos locos ponitur a majore et minore. A comparatione partium inter eos qui a simili ducuntur esse putandus est. Dictum es
Abbreviated transcription (Latin):
XI. DECONPETENTIB. Postcaticominos secundus conpeten¬
trucquadus est conpetentes autemsunt quiiam posidocori¬
uacr pidei postcontine ntiacnuitae gratiã x p̃ipenci piendam
festimadi deoqueappellantur conpetentes idest qratiã
xp̃ipetentes uamcatucuomurtantum audiunt neo ducn
pedunt suntenimquasĩhos pites euncim fidelium de¬
fores audiunt mois teria audiunt qraciaca sedad huc non
xppellantur fidelis conpetentes autecniam petunt iam
ac cipiuat iamcaticiz antur dest ixguun ias tructionus
Sacramentonũ asns enimsalutaresymbolũ traditur quasi

Expanded text:
I. Post catechumenos secundus competentium gradus est. Competentes autem sunt qui jam post doctrinam fidei, post continentiam vitae, ad gratiam Christi percipiendam festinant: ideoque appellantur competentes, id est gratiam Christi petentes. Nam catechumeni tantum audiunt, necdum petunt: sunt enim quasi hospites et vicini fidelium; deforis audiunt mysteria, audiunt gratiam, sed adhuc non appellantur fideles. Competentes autem jam petunt, jam accipiunt, jam catechizantur, id est, imbuuntur instructione sacrame