comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ede discernerent conditu a liuio pocta cãmen. tacta de celo edes ĩ auẽtino
Iunonis regine ꝓdigiumq id ad mater onas ꝑtine̾ aruspices cũ respõdissẽt.
donoq diuam placandam ẽẽ. ediliu curuliu edicto ĩ capitoliũ cõuicate
quib ĩ urbe Romana intraq decimũ lapidem ab urbe domicilia eẽnt. ip̃e
inter se quinq et uiginti delegerunt/ ad quas ex dotib stipem conferrent.
Inde donum pelius aurea facta. lataq ĩ auentinu pureq ⁊ caste a matͦnis
sacrificatum. Confestim ad aliud sacrificiu eidem diue a decẽuiris edicta
dies cuius or do talis fuit. Ab ede apollinis boues femine due albe põta cãmẽtali
n ducte/. post eas duo signa cupressea Iunonis regine portabantur. Tu
abhõrens et inconditum si referatur. Uirginu ordine sequebant᷑ decẽuiri
coronati laurea p̃textatiq aporta iugario uico ĩ foru uenẽ. In foro põpa

Expanded text:
aede discerent conditum ab Liuio poeta carmen, tacta de caelo aedis in Auentino aede discerent conditum ab Liuio poeta carmen, tacta de caelo aedis in Auentino Iunonis reginae; prodigiumque id ad matronas pertinere haruspices cum respondissent donoque diuam placandam esse, aedilium curulium edicto in Capitolium conuocatae quibus in urbe Romana intraque decimum lapidem ab urbe domicilia essent, ipsae inter se quinque et uiginti delegerunt ad quas ex dotibus stipem conferrent; inde donum peluis aurea facta lataque in Auentinum, pureque et caste a matronis sacrificatum. confestim ad aliud sacrificium eidem diuae ab decemuiris edicta dies, cuius ordo talis fuit. ab aede Apollinis boues feminae albae duae porta Carmentali  ductae; post eas duo signa cupressea Iunonis reginae portabantur; tumabhorrens et inconditum si referatur; uirginum ordinem sequebantur decemuiri coronati laurea praetextatique. a porta Iugario uico in forum uenere; in foro pompa
Abbreviated transcription (Latin):
turnis Edem houis et lucum Marice te atelle murui ⁊ potam de celo
tactam. Miuturnenses terribilius qd̾ eẽt adiiciebant. sanguinis riuum
ĩ porta fluxisse. et Capue lupus nacte portam ingressus uigile laniauerat
Nec ꝓcurata hostiis maiorib ꝓdigia. et supplicatio diem unu fuit ex decceto
pontificum. Inde iteꝵ nouẽdiale instauratu ꝙ ĩ armilustrio lapidib uisu
pluere: liberatas religione mentes turbauit. Rursus nittiatu frusino
natum eẽ infante quadrimo parem. nec maguitudiue ta mirandu
ꝙ̃ ꝙ is quo ut siuesse biennio ante incertus mas an femina ẽgt
natus erat. Iduo̾ aruspices ex Etruria acciti fedum ac turpe ꝓdigium dicerẽ:
extorrẽ agro Romano/ praul terre contactu alto mergendum uiuu ĩ arcaz
ondiderunt. ꝓuectumq ĩ mare ꝓieterunt. Decreuere item pontifices
uirgines ter nouene ꝑ urbem euntes cãmen canerent. Id cum ĩ Iouis statois

Expanded text:
Minturnis aedem Iouis et lucum Maricae, item Atellae murum et portam de caelo Minturnis aedem Iouis et lucum Maricae, item Atellae murum et portam de caelo tactam; Minturnenses, terribilius quod esset, adiciebant sanguinis riuum in porta fluxisse; et Capuae lupus nocte portam ingressus uigilem laniauerat. haec procurata hostiis maioribus prodigia et supplicatio diem unum fuit ex decreto pontificum. inde iterum nouendiale instauratum quod in Armilustro lapidibus uisum pluere. liberatas religione mentes turbauit rursus nuntiatum Frusinone natum esse infantem quadrimo parem nec magnitudine tam mirandum quam quod is quoque, ut Sinuessae biennio ante, incertus mas an femina esset natus erat. id uero haruspices ex Etruria acciti foedum ac turpe prodigium dicere: extorrem agro Romano, procul terrae contactu, alto mergendum. uiuum in arcam condidere prouectumque in mare proiecerunt. decreuere item pontifices ut uirgines ter nouenae per urbem euntes carmen canerent. id cum in Iouis Statoris
Abbreviated transcription (Latin):
ludis biduui instauratum a . G. mamilio et Marco cecilio metello edilibus
ibis. et tria signa ad cereris edem dederunt. et Iouis epulu fuit l
causa. Consulatum inde ineunt. Gneus Clandius Nero et Martus liuius
iteꝵ. qui quia designati prouincias sortiti erant. p̃tores sortiri iusserunt.
audio hostilio iurisdictio urbana euenit. addita et peregrina. ut
in prouincias exire possent. hostilio Sardima Gaio manilio Sicilia .L.
portio gallia euenit. Sũma legionum triu ⁊ iuginti. ita ꝑ prouincias
Q fuluins ĩ Brutiis/ duas. Q. cdandius circa Tarentu ⁊ Salentinos
unam Clandius hostilius Tubulus Capue. due urbane ut scberentu
pͥmis quatuor legionib populus Tribunos creauit ĩ ceteras consules miẜunt.
prius ꝙͣ Consules ꝓficiscerentur nouendiale saccum fuit. E quia ueiis de
lapidauerat. Sũb unius ꝓdigii uti fit mentione alia qͦ nũtiata

Expanded text:
ludis biduum instauratum a C. Mamilio et M. Caecilio Metello aedilibus ludis biduum instauratum a C. Mamilio et M. Caecilio Metello aedilibus plebis; et tria signa ad Cereris iidem dederunt; et Iouis epulum fuit ludorum causa. consulatum inde ineunt C. Claudius Nero et M. Liuius iterum, qui quia iam designati prouincias sortiti erant, praetores sortiti iusserunt. C. Hostilio iurisdictio urbana euenit; addita et peregrina, ut tres in prouincias exire possent. A. Hostilio Sardinia , C. Mamilio Sicilia , L. Porcio Gallia euenit. summa legionum trium et uiginti ita per prouinciaQ. Fuluius in Bruttiis, duas Q. Claudius circa Tarentum et Sallentinos, unam C. Hostilius Tubulus Capuae; duae urbanae ut scriberentur. primis quattuor legionibus populus tribunos creauit: in ceteras consules miserunt. priusquam consules proficiscerentur nouendiale sacrum fuit quia Ueiis de caelo lapidauerat. sub unius prodigii, ut fit, mentionem alia quoque nuntiata:
Abbreviated transcription (Latin):
misisse se cum massiliensib ducib qui ꝑ hospites eoꝵ pͥncipes galloꝵ
omĩa explorata referrent. ꝓ cõꝑto hr̃e hasdrubalem ingenti iam coac
ex̾cctu ꝓximo uere alpes traiectur. Net tum eu quicꝙͣ aliud morari
ni ꝙ clause hieme alpes essent: In litum Marci Marcelli Lutius aqliꝰ
petus augur creatus ĩanguratꝰq. et. Gñ. Cornelius dolabella Rex sacroꝵ ĩ augu¬
ratus est in locum Marci Martii qui biennio ante mortuus erat. Hoc eodẽ a ño
et lustrum conditum est a Censorib Publio sempromio Tuditano et Marcho
Cornelio cethego. Censa ciuiu capita Centum xxxuii millia centu ⁊ acto
minor aliquanto numerus ꝙ̃ qui ante fuerat. Eo anno ex quo pͥmu hãnibal
ĩ Italiam uenisset comitium tectu ee memorie ꝓditum est. et ludos romãce
semel instauratos ab edilib curulib . Q. metello et . G̃. Seruilio. ex plebeis

Expanded text:
misisse se cum Massiliensibus ducibus qui per hospites eorum principes Gallorum misisse se cum Massiliensibus ducibus qui per hospites eorum principes Gallorum omnia explorata referrent; pro comperto habere Hasdrubalem ingenti iam coacto exercitu proximo uere Alpes traiecturum, nec tum eum quicquam aliud morari nisi quod clausae hieme Alpes essent. in locum M. Marcelli P. Aelius Paetus augur creatus inauguratusque, et Cn. Cornelius Dolabella rex sacrorum inauguratus est in locum M. Marci qui biennio ante mortuus erat. hoc eodem anno et lustrum conditum est a censoribus P. Sempronio Tuditano et M. Cornelio Cethego . censa ciuium capita centum triginta septem milia centum octo, minor aliquanto numerus quam qui ante bellum fuerat. eo anno primum ex quo Hannibal in Italiam uenisset comitium tectum esse memoriae proditum est, et ludos Romanos semel instauratos ab aedilibus curulibus Q. Metello et C. Seruilio . et plebeiis
Abbreviated transcription (Latin):
hasdrubalem quem alpib appropinquare fama erat decreta. Ex̾citu
e duob qui ĩ gallia quiq ĩ etruria ẽẽt. addito urbano eligẽt quẽ malles
qui galliam ẽẽt sortitus. Cui Brutii ꝓuincia euenisset: nouis legioib
urbanis scriptis utrius mallet consulu pͥoris agni ex̾citu sumeret. Relictũ
eẽt. et claudio hostilio cui ꝓ etruria Tarentu mutauerant. ꝓ iuncia
ꝓ Tarento Capuam mutauerunt. Legio una data est cui fului ꝓximo
anno p̃fuerat: De hasdrubalis aduentu ĩ italia cura ĩ dies crescebat.
massiliensiu primu legati nuntiauerũt eu ĩ gallia transgressum. eretoᷤ¬
q aduentu eius: quia magnum pondus auri attulisse diceretur. ad
mercede auxilia conducenda. galloꝵ animos. Missi deinde cum iis leg
ab roma Sextus antistiꝰ et Marcus Retius ad rem inspiciendã ꝗ retulert

Expanded text:
Hasdrubalem, quem iam Alpibus adpropinquare fama erat, decreta. exercitum Hasdrubalem, quem iam Alpibus adpropinquare fama erat, decreta. exercitum e duobus qui in Gallia quique in Etruria esset, addito urbano, eligeret quem mallet, qui Galliam esset sortitus. cui Bruttii provincia evenisset, novis legionibus urbanis scriptis, utrius mallet consulum prioris anni exercitum sumeret; relictum esset. et C. Hostilio , cui pro Etruria Tarentum mutauerant prouinciam, pro Tarento Capuam mutauerunt; legio una data cui Fuluius proximo anno praefuerat. de Hasdrubalis aduentu in Italiam cura in dies crescebat. Massiliensium primum legati nuntiauerant eum in Galliam transgressum erectosque aduentu eius, quia magnum pondus auri attulisse diceretur ad mercede auxilia conducenda, Gallorum animos. missi deinde cum iis legati ab Roma Sex. Antistius et M. Raecius ad rem inspiciendam rettulerant
Abbreviated transcription (Latin):
erant. In consules designatos om̃is uersi. quã pͥmu eos sortiri ꝓuincias et
p̃scire quam quisq eoꝵ ꝓunciam quem hostem hr̃e uolebant. de reco ⁊¬
atione etiam gr̃e eoꝵ ĩ Senatu actum est. pͥncipio facto ab. O
fabio maximo. Inimicitie autez nobiles int̾ eos erant. et acerbiores eas
indignioresq liuio sua calamitas fecerat. ꝙ spretum se ĩ ea fortuna credebat
is magis inplacabilis erat. et nichil opus ẽẽ recõciliatione aieb
aptius et intentius omĩa gesturos. timentes ne crescendi ex se inimico college
potestas fienet. Uicit tamen auctõitas Senatus ut positis simultatibus
ĩ animo consilicq administrarent Rempublica. Prouincie iis i
ꝑmixte religionib sicut superiorib amiis sed diuerse extremis Italie
finib. alteri aduersus hannibalem Brutii lucani. alt̾i gallia ndu̾sus

Expanded text:
publica erant, in consules designatos omnes versi, quam primum eos sortiri provincias et publica erant, in consules designatos omnes versi, quam primum eos sortiri provincias et praesciscere quam quisque eorum provinciam, quem hostem hosted haberet, volebant. De reconciliatione etiam gratiae eorum in senatu actum est principio facto a Q. Fabio Maximo. inimicitiae autem nobiles inter eos erant et acerbiores eas indignioresque Livio sua calamitas fecerat quod spretum se in ea fortuna credebat. Itaque is magis inplacabilis erat et nihil opus esse reconciliatione aiebat: acrius et intentius omnia gesturos timentes ne crescendi ex se inimico conlegae potestas fieret. vicit tamen auctoritas senatus ut positis simultatibus communi animo consilioque administrarent rem publicam. provinciae iis non permixtae regionibus, sicut superioribus annis, sed diversae extremis Italiae finibus, alteri adversus Hannibalem Bruttii et Lucani, alteri Gallia adversus
Abbreviated transcription (Latin):
ac ferendo lenendam ẽẽ. Adnisi om̃s cum claudio consulem. M. liuium fecerũt.¬
Post diem tertium eius diei pretoꝵ comitia habita. Pretores creati.L. portius
licinius Gauis Manilius et Claudius hostiluus Catones. Comitiis ꝑfectis
ludisq factis dictator et Magister equitu magistratu abierunt. El
Terrentius uarro ĩ Etruriam ꝓp̃tor missus ut ex ea ꝓuincia Claudius hostiliꝰ
Tarentum ad eum exercitum iret quem Titus quintius consul habuerat.
as manlius transmare legatus iret: uiseretq que res ibi gererent
simul quod olimpie ludicrum ea estate futuꝵ erat quod maximo cetu
grecie celebraretur: ut si tuto ꝑ hostem posset a diret id conciliu: ut qui
siculi bello ibi ꝓfugi aut ĩarentiui ciues relegati ab hannibale essent/
domos redirent scirentq sua oĩia que ante bellum habuissent reddere

Expanded text:
ac ferendo leniendam esse—, adnisi omnes cum <C.> Claudio M. Liuium cac ferendo leniendam esse—, adnisi omnes cum <C.> Claudio M. Liuium cpost diem tertium eius diei praetorum comitia habita. praetores creati L. Porcius Licinus, C. Mamilius, C. et A. Hostilii Catones. comitiis perfectis ludisque factis dictator et magister equitum magistratu abierunt. C. Terentius Varro in Etruriam pro praetore missus, ut ex ea provincia C. Hostilius Tarentum ad eum exercitum iret quem T. Quinctius consul habuerat; et L. Manlius trans mare legatus iret viseretque quae res ibi gererentur; simul quod Olympiae ludicrum ea aestate futurum erat, quod maximo coetu Graeciae celebraretur, ut, si tuto per hostem posset, adiret id concilium, ut qui Siculi bello ibi profugi aut Tarentini cives relegati ab Hannibale essent, domos redirent scirentque sua omnia iis quae ante bellum habuissent reddere
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse ꝙͣ tam graui bello nec opera nec consilio talis uiri usa Res publica
eẽt. Cl audio Neroni neq. Q. fabium neq.M. ualeriu leuinũ dari
collegam posse quia duos patricios creari non licẽt. Eande causam ĩ
egregium par consulu fore si.M. liuiu cu Claudio collega adiũxissẽt.
Nec populus mentione eius rei ortam ab patrib ẽ aspẽnatus. unus ea
rem ĩ ciuitate is cui deferebatur honos abnuebat. leuitate ciui
accusans. sorditati rei nõ misertos/ candidam togam ĩuito offerre/ eosdẽ
honores penasq cõgeri. Si bonum uiru ducẽnt. quid ita ꝓ malo ac
io damnassent: si noxium comperissent/ quidita male credito
consulatu / alterum crederent. Hec taliaq arguentem ⁊ querentẽ castig¬
abant patres. et Marcum furiu memorantes reuccatũ de exilio pat᷑a
pulsum sede sua restituisse: ut parentum seuitiam sic patrie patiendo¬

Expanded text:
fuisse quod tam graui bello nec opera nec consilio talis uiri usa res publica fuisse quod tam graui bello nec opera nec consilio talis uiri usa res publica esset: C. Neroni neque Q. Fabium neque M. Ualerium Laeuinum dari collegam posse quia duos patricios creari non liceret; eandem causam inegregium par consulum fore, si M. Liuium C. Claudio collegam adiunxissent. nec populus mentionem eius rei ortam a patribus est aspernatus. unus eam rem in ciuitate is cui deferebatur honos abnuebat, leuitatem ciuitatis accusans: sordidati rei non miseritos candidam togam inuito offerre; eodem honores poenasque congeri. si uirum bonum ducerent, quid ita pro malo ac noxio damnassent? si noxium comperissent, quid ita male credito priore consulatu alterum crederent? haec taliaque arguentem et querentem castigabant patres, et M. Furium memorantes reuocatum de exsilio patriam pulsam sede sua restituisse—ut parentium saeuitiam, sic patriae patiend
Abbreviated transcription (Latin):
multis annis ante ex consulatu populi iudicio damnatus. quã igͦminia
adeo egre tulerat ut et rus migraret. et ꝑ multos annos et urbe ⁊ õmi
cetu careret hominu. Octauo ferme post damnationez anno.M. claudi
marcellus et Marcus ualerius leuinus consules reduyerunt en ĩ urbez.
sed erat ueste obsoleta/ capilloq et barba demissa p̃ferens ĩ uultu hĩtuq
signem meinoriam ignominie accepte. Lutius ueturius et pub
liciuius censores eum tonderi et squalore deponere/ et ĩ senatu uenire
fungiq aliis publicis munerib cregerunt. Sed tum qͦ aut u̾bo assẽtiebat᷑
it pedib insententia ibat. donec cognati hominis eu caua.
macati de fama eius ageretur stantem cregit ĩ senatu sententiam
dicere. Tum ex tanto int̾uallo auditus conu̾̃tit hora hominu ĩ se tãmq
sermonib p̃buit. indigno iniuriam ab populo factam / magnoq id damin

Expanded text:
multis ante annis ex consulatu populi iudicio damnatus, quam ignominiam multis ante annis ex consulatu populi iudicio damnatus, quam ignominiam adeo aegre tulerat ut rus migrarit et per multos annos et urbe et omni coetu careret hominum. octauo ferme post damnationem anno M. Claudius Marcellus et M. Ualerius Laeuinus consules reduxerant eum in urbem; sed erat ueste obsoleta capilloque et barba promissa, prae se ferens in uoltu habituque insignem memoriam ignominiae acceptae. L. Ueturius et P. Licinius censores eum tonderi et squalorem deponere et in senatum uenire fungique aliis publicis muneribus coegerunt; sed tum quoque aut uerbo adsentiebatur aut pedibus in sententiam ibat donec cognati hominis eum causa M. Liuii Macati , cum fama eius ageretur, stantem coegit in senatu sententiam dicere. tunc ex tanto interuallo auditus conuertit ora hominum in se, causamque sermonibus praebuit indigno iniuriam a populo factam magnoque id damno
Abbreviated transcription (Latin):
.M.emilius p̃tor urb̾. G. flaminio. Gn.seriulto consulib fecerat. et
in quinquenniu uouerat. Tum dittator et ludos fecit. et ĩ sequens lustrũ uouit.
Ceterum cum duo consulares exertitus ⁊ tam ꝓpe hostem sine ducib essent.
om̃ib aliis omissis una p̃cipua cura patres populumq iucessit consu les
a fraude punica ẽẽt. cum toto eo bello damnosa p̃ppa ac ferida ingenia
imperatoꝵ fuissent. tum eo ip̃o anno consules nimia cupiditate cõserendi
cum hoste manu in nec opiciatam fraudem lapsos esse. Ceteꝵ deos ĩ mõta¬
pitib damnasse. Cum circum spicẽnt patrẽs quosna cõsules fac
longe ante alios eminebat Oneus claudius Nero/. ei collega querebat᷑.
et uirum quidem egregium dicebant sed ꝓmptiorem acrioremq ꝙ̃ tp̃a
belli postularent. Fuit hostis hannibal. temperandu acre eius ĩ
moderato et prudenti uiro adiuncto collega censebant. M. liuius erat

Expanded text:
M. Aemilius praetor urbanus C. Flaminio , Cn. Seruilio consulibus fecerat et M. Aemilius praetor urbanus C. Flaminio , Cn. Seruilio consulibus fecerat et in quinquennium uouerat; tum dictator et fecit ludos et in insequens lustrum uouit. ceterum cum duo consulares exercitus tam prope hostem sine ducibus essent, omnibus aliis omissis una praecipua cura patres populumque incessit consules a fraude Punica esset: cum toto eo bello damnosa praepropera ac feruida ingenia imperatorum fuissent, tum eo ipso anno consules nimia cupiditate conserendi cum hoste manum in necopinatam fraudem lapsos esse; ceterum deos immortaorum capitibus damnasse. cum circumspicerent patres quosnam consules facerent, longe ante alios eminebat C. Claudius Nero . ei collega quaerebatur; et uirum quidem eum egregium ducebant, sed promptiorem acrioremque quam tempora belli postularent aut hostis Hannibal; temperandum acre ingenium eius moderato et prudenti uiro adiuncto collega censebant. M. Liuius erat,
Abbreviated transcription (Latin):
ad eminentez ramu cormu alterum galee ꝑfregit. Id inuentu ab Et holo
quodam platumq ĩ Etholiam ad Serdileum cui notu erat ĩ signe galee
formam intfecti regis uilgauit. Dost ꝓfectione ex achaya philippi regis
Sulpitius eꝯiam classe ꝓfectus cum athalo se se coniunxit. Acheii cus
Etholis Cleusq haud ꝓcul messene ꝓsperam pugna fecerunt. Athalus
rex et publius Gulpitius Egine hibernarunt: Exitu huiꝰ aum. I
Quintius consul dictatore comitioꝵ ludoꝵ q faciendoꝵ cau̾a dicto .l. mã¬
lio torquato. ex uulnere moritur. Alii tarenti aliii Campania mõtuu
tradunt. Id qd̾ nullo ante bello acciderat/ duo consules sine memorando plio
int̾fecti uelut orbani Rem publica reliquerant. Ditator Manluis ma¬
gistrum equitu. G. Seriulium tum edilis curulis eratꝰ edixit. Senatꝰ
quo die pͥmum est habitus ludos magnos facẽ dictatorem ussit. quas

Expanded text:
ad eminentem ramum cornu alterum galeae praefregit; id inuentum ab Aetolo ad eminentem ramum cornu alterum galeae praefregit; id inuentum ab Aetolo quodam perlatumque in Aetoliam ad Scerdilaedum, cui notum erat insigne galeae, famam interfecti regis uolgauit. post profectionem ex Achaia regis Sulpicius Aeginam classe profectus cum Attalo sese coniunxit. Achaei cum Aetolis Eleisque haud procul Messene prosperam pugnam fecerunt. Attalus rex et P. Sulpicius Aeginae hibernarunt. exitu huius anni T. Quinctius consul, dictatore comitiorum ludorumque faciendorum causa dicto T. Manlio Torquato , ex uolnere moritur; alii Tarenti, alii in Campania mortuum tradunt; ita quod nullo ante bello acciderat, duo consules sine memorando proelio interfecti uelut orbam rem publicam reliquerant. dictator Manlius magistrum equitum C. Seruilium —tum aedilis curulis erat—dixit. senatus quo die primum est habitus ludos magnos facere dictatorem iussit, quos
Abbreviated transcription (Latin):
audierat. Eam inconditam inermemq multitudine pͥmo statim tẽrore
adueniens cepit. cõpensaueratq ea p̃da quod ignominie ad Elim acceptu
fuerat. Diuidenti p̃dam captiuosꝙ fuerunt aute quatuor millia peditũ¬
hominu pecorumq omuĩs generis ad.xͭx. millia /nuntius ex macedonia
relictis tamen duob uiginti et quingentis om̃is gen̾eris armatoꝵ cũ menippo
et Poliphantia ducib ad p̃sidiu socioꝵ ꝓfectus a dimis ꝑ achaiam Ecetiãq
et Euboeam decimis castris Demetriadem ĩ Thessaliam puenit. Ibi alii
maiorem afferentes tumultu nuntii mirrunt dardanos ĩ Macedoniam
esfusco. horestidem iam tenere/ ac descendisse ĩ argesteu campu. famã ꝙ
int barbaras celebrem ee᷑ philupum atisum expeditione ea qua cuit
populatorib agri ad sichione pugnauit. in arborem illatus inpetu equi

Expanded text:
audierat. eam inconditam inermemque multitudinem primo statim terrore audierat. eam inconditam inermemque multitudinem primo statim terrore adueniens cepit; compensaueratque ea praeda quod ignominiae ad Elim acceptum fuerat. diuidenti praedam captiuosque—fuere autem quattuor milia hominum, pecorisque omnis generis ad uiginti milia—nuntius ex Macedonia relictis tamen duobus milibus et quingentis omnis generis armatorum cum Menippo et Polyphanta ducibus ad praesidium sociorum, profectus ab Dymis per Achaiam Boeotiamque et Euboeam decimis castris Demetriadem in Thessaliam peruenit. ibi alii maiorem adferentes tumultum nuntii occurrunt, Dardanos in Macedoniam effusos Orestidem iam tenere ac descendisse in Argestaeum campum, famamque inter barbaros celebrem esse Philippum occisum. expeditione ea qua cum populatoribus agri ad Sicyonem pugnauit, in arborem inlatus impetu equi
Abbreviated transcription (Latin):
inprouisa res ingentem miecit terrorem. Postꝙͣ inter Etholos El yosq romana
signa atq arma cognouere: et primo recipe̾ suos uoluerat Rex. deinde
ntracto iam inter Etholos et trallis illioꝵ idem genus certamine
urgeri uideret suos. et ip̃e Rex cum equitatu ĩ cohorte romanã ĩcurrit.
Ibi equus pilo traiectus cum ꝓlapsum ꝑ caput regem effudisset. atroxx
pugna utrinq acrensa est. Et ab Romanis impetu ĩ regem facto ⁊ ꝓtegen¬
tib regiis isignis et ip̃ius pugna fuit. cum pedes inter equites coactus ẽet
p̃lium mire. Deinde cum iam ĩpar ce̾tamen eeͣt. caderentq circa eum
ti et uulnerarentut. raptus ab suis atq alt̾i equo mniectus fugit
Eo die castra quinq millia passuum ab urbe elioꝵ posuit. Postero die¬
om̃s copias ad ꝓpinqu Elioꝵ castellum quod phyrgum uocant eduxit.
quo agrestium multitudine cum pecorib metu populationu ꝯpulsam/

Expanded text:
improuisa res ingentem iniecit terrorem postquam inter Aetolos Eleosque Romana improuisa res ingentem iniecit terrorem postquam inter Aetolos Eleosque Romana signa atque arma cognouere. et primo recipere suos uoluerat rex; deinde contracto iam inter Aetolos et Tralles—Illyriorum id est genus—certamine cum urgeri uideret suos, et ipse rex cum equitatu in cohortem Romanam incurrit. ibi equus pilo traiectus cum prolapsum super caput regem effudisset, atrox pugna utrimque accensa est, et ab Romanis impetu in regem facto et protegentibus regiis. insignis et ipsius pugna fuit cum pedes inter equites coactus esset proelium inire; dein cum iam impar certamen esset caderentque circa eum multi et uolnerarentur, raptus ab suis atque alteri equo iniectus fugit. eo die castra quinque milia passuum ab urbe Eleorum posuit; postero die ad propinquum Eleorum castellum—Pyrgum uocant—copias omnes eduxit, quo agrestium multitudinem cum pecoribus metu populationum compulsam
Abbreviated transcription (Latin):
Nemeorum peracto. pautisq additis dicb dymas est profectus
ad presidium ctholorum: ꝙ ab leiis accitum acceptunq ĩ urbe
erat ciiciendum. Ciledeadas penes eum sum̃a imperii erat. Acheii¬
q ad dymas regi anirrere : et Eliorum accensi odio. ꝙ aceteris
Acheis dissentirẽt et iñfensi etholis quos romanum quoꝵ adu̾sus
se mouisse tellum credebant. ꝓfecti adymis coniuncto exercitu
transeunt larisum amnem qui elycum agrum adymeo dirimit.
primum diem quo fines hostium ingressi sunt : populando absũpẜ̃t
ustero die acie m̃structa ad urbem accesserunt p̃missis er
qui ob equitando portis promptum ad excursiones genus lacesse¬
rent etholorum. Ingnorabant sulpitium cum quindecim
nauibus a Naupacto cillenen tauetisse et expositis in terr̃a quatuor
millibus¬
millib armatoꝵ silentio noctis ne conspici agmen posset intrasse eliita. que

Expanded text:
Nemeorum peracto paucisque additis diebus, Dymas est profectus Nemeorum peracto paucisque additis diebus, Dymas est profectus ad praesidium Aetolorum quod ab Eleis accitum acceptumque in urbem erat eiciendum. Cycliadas—penes eum summa imperii erat— Achaeique ad Dymas regi occurrere, et Eleorum accensi odio quod a ceteris Achaeis dissentirent, et infensi Aetolis quos Romanum quoque aduersus se mouisse bellum credebant. profecti ab Dymis coniuncto exercitu transeunt Larisum amnem, qui Eleum agrum ab Dymaeo dirimit. primum diem quo fines hostium ingressi sunt populando absumpserunt; postero die acie instructa ad urbem accesserunt praemissis equitibus qui obequitando portis promptum ad excursiones genus lacesserent Aetolorum. ignorabant Sulpicium cum quindecim nauibus ab Naupacto Cyllenen traiecisse et expositis in terram quattuor milibus armatorum silentio noctis ne conspici agmen posset intrasse Elim. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ingenti celebrati festi dies/ eo magis etiam ꝙ populariter dempto
capitis insigni purpura atq alio regio habitu equauerat ceteris
se ĩ spenem. quo nichil gratius est ciuitatib liberis. prebuisset ꝙ
haud dubiam eo facto spem libertatis. nisi omna ĩ tolleranda libidĩt
feda ac defornua effecisset. Uagabatur autem cum uno aut altero
comite per maritimas domos dictes noctesq et sum̃ictendo se ĩ yuatũ
fastigium/ quo minus conspectus/ eo solutior erat. et libertatem cũ
aliis unam ostendisset . totam ĩ suam licentiam uerterat. Neq eĩ
omnia ietuebat. emebat aut eblandicbatur sed uim ctiam
flagitiis adhibebat. Periculosumq ⁊ uitis et parentib erat morã
ĩ comodam seueritate libidini regie fecisse. Uni ctiã pͥncipi y¬
Achcoꝵ harato adempta uxor nomine policratia. ac spe regiar
nuptiarum ĩ macedoniam asportata fuerat. Per het flagitia sblem

Expanded text:
ingenti celebrati festi dies, eo magis etiam quod populariter dempto ingenti celebrati festi dies, eo magis etiam quod populariter dempto capitis insigni purpuraque atque alio regio habitu aequauerat ceteris se in speciem, quo nihil gratius est ciuitatibus liberis; praebuissetque haud dubiam eo facto spem libertatis nisi omnia intoleranda libidine foeda ac deformia effecisset. uagabatur autem cum uno aut altero comite per maritas domos dies noctesque, et summittendo se in priuatum fastigium quo minus conspectus eo solutior erat, et libertatem, cum aliis uanam ostendisset, totam in suam licentiam uerterat. neque enim omnia emebat aut eblandiebatur, sed uim etiam flagitiis adhibebat, periculosumque et uiris et parentibus erat moram incommoda seueritate libidini regiae fecisse; uni etiam principi Achaeorum Arato adempta uxor nomine Polycratia ac spe regiarum nuptiarum in Macedoniam asportata fuerat. per haec flagitia sollemni
Abbreviated transcription (Latin):
misse nuper ad se classi cartaginensium ⁊ ex bithinia a Reqe
Prusia uenientib nauibus statuerat/ nauali p̃lio lacessere romãos
in diu ĩ ⁊egione ea potentis maris ip̃e hĩto concilio argis regro
Iam euim Nemcoꝵ appetebat tp̃s que celebrari uolebat. p̃sentia sua amipato
ge apparatu ludor/ et ꝑ dies festos licentius ꝙͣ inter belli temi
remictente animum. Publius sulpitius a Naupacto ꝓfectꝰ dasse
appulit inter sichionem et corinthum: agrũq nobilissiẽ fortilitatis
se uastauit. Fama eius rei philippum aludis exciuit: rapti
cum equitatu ꝓfectus iubsit se subse qui peditib . palatis passim per
agros grauesq preda: ut qui nichil tale metuerent adortus ro¬
nanos compulit ad naues. Cassis romana haud qua quam leta
p̃da Naupactum redit. Philippo ludoꝵ qua qui reliquerant celebritat̃e
quantetumq de romanis. tam̃ iuctorie parte fama auxerat. letitiaq

Expanded text:
missae nuper ad se classi Carthaginiensium et ex Bithynia ab rege missae nuper ad se classi Carthaginiensium et ex Bithynia ab rege Prusia uenientibus nauibus, statuerat nauali proelio lacessere Romanos iam diu in regione ea potentes maris. ipse ab eo concilio Argos regressus; iam enim Nemeorum appetebat tempus, quae celebrari uolebat praesentia sua. occupato rege apparatu ludorum et per dies festos licentius quam inter belli tempora remittente animum P. Sulpicius ab Naupacto profectus classem adpulit inter Sicyonem et Corinthum agrumque nobilissimae fertilitatis effuse uastauit. fama eius rei Philippum ab ludis exciuit; raptimque cum equitatu profectus iussis subsequi peditibus, palatos passim per agros grauesque praeda ut qui nihil tale metuerent adortus Romanos compulit in naues. classis Romana haudquaquam laeta praeda Naupactum redit: Philippo ludorum quoque qui reliqui erant celebritatem quantaecumque, de Romanis tamen, uictoriae partae fama auxerat, laetitiaque
Abbreviated transcription (Latin):
S ea omia iuxdum indutiaꝵ tꝑẽ circũacto etholi turbauere. Postꝙ̃
et Athalura Eginam uenisse et Romanam classem stare ad naupattu
audiuere. urati cium ĩ contilium Acheor⁊ĩ quo ⁊ hoc legãtiões
it que ad phaleram egerant de pace primum quesiti sunt q
parua contra fidem conuentioĩs tp̃e iñdutiar facta. Postremo negart
dirimi bellum posse iisi Messenis Achei philum redderent. y¬
manis restituerẽt. Achamnanis Cerdilco et plcurato Arc
Enim uero indignum ratus philippus uictos/ uictori sibi ultͦ ꝯditoes
ferre. Nec antea quidem se aut de pace audisse aut indutias pepigisst
dixit spem nullam habentem quicturo etholos sed ut om̃s secios
testes haberet se pacis. illos belli causam quesisse. Ita infect a
pace concilium dimisit. quatuor millibus armatoꝵ relictis ad
presidium acheor et quinq longis nauib acceptis quasi adiecisser

Expanded text:
sed ea omnia uixdum indutiarum tempore circumacto Aetoli turbauere postquam sed ea omnia uixdum indutiarum tempore circumacto Aetoli turbauere postquam et Attalum Aeginam uenisse et Romanam classem stare ad Naupactum audiuere. uocati enim in concilium Achaeorum, in quo et eae legationes erant quae ad Phalara egerant de pace, primum questi sunt quaedam parua contra fidem conuentionis tempore indutiarum facta; postremo negarunt dirimi bellum posse nisi Messeniis Achaei Pylum redderent, Romanis restitueretur Atintania, Scerdilaedo et Pleurato Ardiaei. enimuero indignum ratus Philippus uictos uictori sibi ultro condiciones ferre, ne antea quidem se aut de pace audisse aut indutias pepigisse dixit spem ullam habentem quieturos Aetolos, sed uti omnes socios testes haberet se pacis, illos belli causam quaesisse. ita infecta pace concilium dimisit quattuor milibus armatorum relictis ad praesidium Achaeorum et quinque longis nauibus acceptis, quas si adiecisset
Abbreviated transcription (Latin):
tanta ꝓ etholis cura erat ferccioris ꝙͣ ꝓ ingeniis greroꝵ gentis. ꝙͣ ne
pace dilata consultatio est ĩ concilia acheor. concilioq et lous ⁊ dici
certa indicta. Interim triginta dioꝵ indutis ĩpetate. Profenus inde
ex ꝑ thessaliam botnaniq calcidem euboce uenit. ut Athalum quĩ
Euboeam petitiur audierat portib et litoꝵ appulsu arceret. Inde ysidio
relicto aduersus Athalum si forte. iñterun traiecisset. ꝓfectus ip̃e cum
cis cquitum leuisq armature. Argos uenit. Ibi curatione hercor
nemeoꝵ q suffragiis ppłi cid eum delata. quia se macedonu reges ex ea
utate oriundos rcferunt. hereis ꝑactis. ab ip̃o ludicro extemplo
ꝓfectus est. ad indictum inulto ante socioꝵ concilium. Ibi de etholico finicdo
bello actum. ne causa aut romanis aut Achalo intrandi greciam eẽt

Expanded text:
tanta pro Aetolis cura erat, ferociori quam pro ingeniis Graecorum gente, quam ne tanta pro Aetolis cura erat, ferociori quam pro ingeniis Graecorum gente, quam ne pace dilata consultatio est in concilium Achaeorum, concilioque ei et locus et dies certa indicta; interim triginta dierum indutiae impetratae. profectus inde rex per Thessaliam Boeotiamque Chalcidem Euboeae uenit ut Attalum, quem classe Euboeam petiturum audierat, portibus et litorum adpulsu arceret. inde praesidio relicto aduersus Attalum si forte interim traiecisset, profectus ipse cum paucis equitum leuisque armaturae Argos uenit. ibi curatione Heraeorum Nemeorumque suffragiis populi ad eum delata quia se Macedonum reges ex ea ciuitate oriundos referunt, Heraeis peractis ab ipso ludicro extemplo Aegium profectus est ad indictum multo ante sociorum concilium. ibi de Aetolico finiendo bello actum ne causa aut Romanis aut Attalo intrandi Graeciam esset.
Abbreviated transcription (Latin):
aiccturum. Ob hes philippo ĩ greciam descendenti ad lamiã tam ui
etholi duce phirria qui pretor ĩ eum annum cum absente athalo creatꝰ
erat acurrerunt. Habebant et ab Achalo auxilia secum et in ille ferme
ex romana classe apublio Sulpitio misses. Aduersus hunc ducez atq
has copias philippus bis ꝓspero euentu pugnauit. nubtes admodiun
hostium ut̾aq pugna acidit. Inde cum etholi metu compulsi lamis urbii
menib tenerent se se.philippus ad phaleram e̾xcitũ duxit.ĩ maliacho
sinu. Is laus est quondam frequenter habitatus ꝓpt̃ egregiũ portum
tutasq circa stationes et aliam oportunitatem maritimã terrestremq. Eo
legati a Rege egipti tholomeo Rodiisq ⁊ atheniensib et chiis uener̃t
irimendum int̾ philippun atq etholos bellum. Ad hibitus ab eth
et ex fiuitius pacificator Aminander rex athamanũ. Omiu arite nõ

Expanded text:
traiecturum. ob haec Philippo in Graeciam descendenti ad Lamiam urbem traiecturum. ob haec Philippo in Graeciam descendenti ad Lamiam urbem Aetoli duce Pyrrhia, qui praetor in eum annum cum absente Attalo creatus erat, occurrerunt. habebant et ab Attalo auxilia secum et mille ferme ex Romana classe a P. Sulpicio missos. aduersus hunc ducem atque has copias Philippus bis prospero euentu pugnauit; mille admodum hostium utraque pugna occidit. inde cum Aetoli metu compulsi Lamiae urbis moenibus tenerent sese, Philippus ad Phalara exercitum duxit; in Maliaco sinu is locus est, quondam frequenter habitatus propter egregium portum tutasque circa stationes et aliam opportunitatem maritimam terrestremque. eo legati ab rege Aegypti Ptolomaeo Rhodiisque et Atheniensibus et Chiis uenerunt ad dirimendum inter Philippum atque Aetolos bellum. adhibitus ab Aetolis et ex finitimis pacificator Amynander, rex Athamanum. omnium autem non
Abbreviated transcription (Latin):
abduõe legiones ĩ qua plurimas sccioꝵ urbes tueri posset. Eadem estate.
MI. ualerius cum classe centũ nauiũ ex sicilia ĩ africam transinisit. et ad
lipeam urbem exscensione facta agrum late nullo ferme obiuo uast
Inde ad naues raptim p̃datres ⁊ ccepti/ quia repente fama accidit classem
punicam aduentare. Ettuaginta erant et tres nauesꝰ cumhis haud ꝓtul
clipea ꝓspere pugnat romanus. Derem et octo nauib captis/ fugatis aliis
cum magna terrestri naualiq p̃da lilibeu rediit: Eadem estate et
ppus implorãtib Acheis anxiliu tulit : quos et Machanidas tiran
la cedemonioꝵ fiintimo bello urebat. Et etholi nauibus ꝑ fretum quod
naupactum et patras int̾ fluit rhyon in̾ cole uatantꝰ exercitu traiecto
depo pulati erant. Athalun quaꝵ regem asie/ quia etholi sumus gentis sue
magr̃atum ad eum ꝓximo anno cͣcilio detulerant. fama erat ĩ europam

Expanded text:
abducere legiones in qua plurimas sociorum urbes tueri posset. eadem aestate abducere legiones in qua plurimas sociorum urbes tueri posset. eadem aestate M. Ualerius cum classe centum nauium ex Sicilia in Africam tramisit, et ad Clupeam urbem escensione facta agrum late nullo ferme obuio armato uastauit. inde ad naues raptim praedatores recepti, quia repente fama accidit classem Punicam aduentare. octoginta erant et tres naues. cum his haud procul Clupea prospere pugnat Romanus. duodeuiginti nauibus captis, fugatis aliis cum magna terrestri naualique praeda Lilybaeum rediit. eadem aestate et Philippus implorantibus Achaeis auxilium tulit, quos et Machanidas tyrannus Lacedaemoniorum finitimo bello urebat et Aetoli, nauibus per fretum quod Naupactum et Patras interfluit—Rhion incolae uocant— exercitu traiecto, depopulati erant. Attalum quoque regem Asiae, quia Aetoli summum gentis suae magistratum ad eum proximo †anno† concilio detulerant, fama erat in Europam
Abbreviated transcription (Latin):
Romam litteras de morte college scripsit. quantoq ip̃e ĩ discrimine esset.
se comitioꝵ cauã non posse romam uenire qr net uie laborem passurus
iderct᷑. et de Tarento solicitus cẽt. ne ex brutiis hannibal eo ꝯu̾t
aginen. legatos opus esse ad semicti uiros prudentes cum quib que uellet
de Re publica loquerctur. Hee littere retitate magnum et luctu morte
uis consulis et inctum de altero fecerunt. Itaq ⁊. Q. fabiũ filium
excitum uenusiam miẜunt. et ad consulem tres legati missi. Sextus Iuliꝰ
cesar. Lucius licinius pollio. Lutuis tincius alimetus. cum pautis ante
dich ex sicilia redisset. hi nũtiare consuli uissi ut si ad comitia ip̃e uenire
romain non posset. dictatõe ĩ agro romano dicẽt comitioꝵ crũia. Si cõsul
tarentum ꝑfectus esset. Q. claudium p̃torem placẽ ĩ eam regione inde

Expanded text:
Romam litteras de morte collegae scripsit quantoque ipse in discrimine esset: Romam litteras de morte collegae scripsit quantoque ipse in discrimine esset: se comitiorum causa non posse Romam uenire quia nec uiae laborem passurus uideretur et de Tarento sollicitus esset ne ex Bruttiis Hannibal eo conuerteret agmen; legatos opus esse ad se mitti uiros prudentes cum quibus quae uellet de re publica loqueretur. hae litterae recitatae magnum et luctum morte alterius consulis et metum de altero fecerunt. itaque et Q. Fabium filium ad exercitum Uenusiam miserunt, et ad consulem tres legati missi Sex. Iulius Caesar L. Licinius Pollio L. Cincius Alimentus cum paucis ante diebus ex Sicilia redisset. hi nuntiare consuli iussi ut si ad comitia ipse uenire Romam non posset dictatorem in agro Romano diceret comitiorum causa; si consul Tarentum profectus esset, Q. Claudium praetorem placere in eam regionem inde
Abbreviated transcription (Latin):
oppugnabat. Magoni iam haud ferme fidenti retenturura defensurumq
se urbem prima spes morte nuntiata macelli affilsĩt. sequutus inde nũtiꝰ
hannibalem numdarum cquitatu p̃misso ip̃m quãtum accelerare posset
um peditum agmine sequi. Itaq ubi. primum numidas edito spe
signo aduentare sensit. et ip̃e patefacta repente porta ferox ĩ hostes crũpit
et primo magis qr inprouiso id fecerat . ꝙͣ ꝙ compar iurih espet anceps
ertamen erat. deuide ut suꝑuenere nĩuide tantus pauor romanis
ut passini ad mare ac naues fugerent. Relictis operib macchinisq quib
muros quatiebant. Ita aduentu hanmnbalis soluta laroꝵ obsidio ẽ. Crispinꝰ
ostqͣ ĩ brutios ꝓfectum hamubale sensit. ex̾citu cu collega p̃fuera
Marcellum tribunũ militum uenusiam adduc̃e iussit. ip̃e cum legiõib suis
Capuam ꝓfectus uix loctice agitationem pregrauitate uubneꝵ patiens

Expanded text:
oppugnans. Magoni iam haud ferme fidenti retenturum defensurumque oppugnans. Magoni iam haud ferme fidenti retenturum defensurumque se urbem, prima spes morte nuntiata Marcelli adfulsit. secutus inde nuntius Hannibalem Numidarum equitatu praemisso ipsum quantum adcelerare posset cum peditum agmine sequi. itaque ubi primum Numidas edito e speculis signo aduentare sensit, et ipse patefacta repente porta ferox in hostes erumpit. et primo, magis quia improuiso id fecerat quam quod par uiribus esset, anceps certamen erat; deinde ut superuenere Numidae, tantus pauor Romanis est iniectus ut passim ad mare ac naues fugerent relictis operibus machinisque quibus muros quatiebant. ita aduentu Hannibalis soluta Locrorum obsidio est. Crispinus postquam in Bruttios profectum Hannibalem sensit, exercitum cui collega praefuerat M. Marcellum tribunum militum Uenusiam abducere iussit: ipse cum legionibus suis Capuam profectus uix lecticae agitationem prae grauitate uolnerum patiens,
Abbreviated transcription (Latin):
disponunt. custodias uigiliasq ĩ eam noctem intentiꝰ instruũt. circa portã
uentuꝵ hostem rebantur. qd̾ roboris ĩ p̃sidio erat disponunt. Ham
quarta uigilia ferme ad urbem accessit. primi agniuis erant ꝑfuge
ianorr et arua romana habebant. hi ubi ad portam est uenti
latine omĩs loquentes excitant uigiles aperireq portam iubent. consulem
adesse. Uigiles uelut ad uccẽs coꝵ excitati tumultuare trepidare moliri
porta catheracta deiecta claus a erat. eam partim̃ uectib leuant partim
funib sub ducunt ĩ tantum altitudinis ut subire recti possent. Uxx uix dũ
satis patebat iter/ cum ꝑfuge certatim ruũt ꝑ poetam et cum sexcenti ferme
intrassent. remisso fune quo sussensa erat catharatta magno sonitu x
saxis sudibus pilis abstetrent hostem. Ita inde hanibal sua met ipẽ
fraude captus: ab iit ꝓfectusq ad laoꝵ laroꝵ soluendam obsidionem

Expanded text:
disponunt; custodias uigiliasque in eam noctem intentius instruunt; circa portam qua disponunt; custodias uigiliasque in eam noctem intentius instruunt; circa portam qua uenturum hostem rebantur quod roboris in praesidio erat opponunt. Hannibal quarta uigilia ferme ad urbem accessit. primi agminis erant perfugae Romanorum et arma Romana habebant. ii ubi ad portam est uentum Latine omnes loquentes excitant uigiles aperirique portam iubent: consulem adesse. uigiles uelut ad uocem eorum excitati tumultuari trepidare moliri portam. cataracta deiecta clausa erat; eam partim uectibus leuant, partim funibus subducunt, in tantum altitudinis ut subire recti possent. uixdum satis patebat iter cum perfugae certatim ruunt per portam; et cum sescenti ferme intrassent, remisso fune quo suspensa erat cataracta magno sonitu cesaxis sudibus pilis absterrent hostem. ita inde Hannibal suamet ipse fraude captus abiit, profectusque ad Locrorum soluendam obsidionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ictus est montes. ĩ iis lao alto rtuto undiq castra posuit. Ibi duo
sagriciter moti sunt. alter ad inferendam. alt̾ ad cauendam fraudem.
Anulo marcelli simul cum corpore hanrub al potitus erat. eius signi errãe
nequis dolus necteretur apeno metuens Crispinus circa cuitates ꝓximas
miserat nunctios atisum collegam ẽe anulcq eius hostem potitum. neꝗb
litteris crcderent nomine marcelli conpositis. Paulo ante hic nũtiꝰ cõsulis
Salapiam uenerat. qua littere ab hanmibale allate sunt marcelli nõĩt
composite. se nate que diem illimi secutura esset salapiam uenturum.
et ab ira nõ defectioĩs modo sed ctiam equitu int̾fector  rati arasiõe suppliai
tere  misso retro nuntio perfuga aũt romanus erat ut sine arbitrio
que uellet agerent. Opidanos ꝑͦ uuros urbisq oportuna loca ĩ stationib

Expanded text:
nanctus est montes, in iis loco alto et tuto undique castra posuit. ibi duo nanctus est montes, in iis loco alto et tuto undique castra posuit. ibi duo duces sagaciter moti sunt, alter ad inferendam, alter ad cauendam fraudem. anulis Marcelli simul cum corpore Hannibal potitus erat. eius signi errore ne qui dolus necteretur a Poeno metuens Crispinus circa ciuitates proximas miserat nuntios occisum collegam esse anulisque eius hostem potitum: ne quibus litteris crederent nomine Marcelli compositis. paulo ante hic nuntius consulis Salapiam uenerat quam litterae ab Hannibale allatae sunt Marcelli nomine compositae se nocte quae diem illum secutura esset Salapiam uenturum: et ab ira non defectionis modo sed etiam equitum interfectorum rati occasionem supplicii peti, remisso retro nuntio— perfuga autem Romanus erat—ut sine arbitro milites quae uellent agerent, oppidanos per muros urbisque opportuna loca in stationibus
Abbreviated transcription (Latin):
expeditionis reliquias ad castra uenientes cernunt. Mars marcelli tum
pueteti prudentia ducis tam mprouide se collegamq ÷ ꝓre totam Rezpu
iñ precers dẽderat. Multos circa unam rem publicam ambitꝰ fecerm
si que de marcelli morte uariant auctores omia exequi uelim. Ut omictã
alios Celius Leluis triplicem geste rei ordinem edit. una traditam
fama Alteram scriptam laudatione filii qui rei geste int̾fuerit. tertiam
quam ip̃e ꝓ inquisita ac sib comperta affert. Ceter ita fama uariat
ut tamen pleriq lai speculandi causa castris egeessum om̃s ĩsidiis cir̃-¬
muentum tradunt. Hamubal magnum terrore hostibus mor
consulis unius uulnere alterius iniectum esse ratus/ ne cui deesset
atasioni castra ĩ tumulum ĩ quo pugnatum erat᷑ extep̃lo transfert.
Ibi inuentam corpus Marcelli sepelit. Crispims et morte college et
suo uulnere territus silentio insequentis natis ꝓfectus quos ꝓxim e

Expanded text:
expeditionis reliquias ad castra uenientes cernunt. mors Marcelli cum expeditionis reliquias ad castra uenientes cernunt. mors Marcelli cum pro ueteris prudentia ducis tam improuide se collegamque et prope totam rem publicam in praeceps dederat. multos circa unam rem ambitus fecerim si quae de Marcelli morte uariant auctores, omnia exsequi uelim. ut omittam alios, Coelius triplicem gestae rei †ordinem edit, unam traditam fama, alteram scriptam in laudatione filii, qui rei gestae interfuerit, tertiam quam ipse pro inquisita ac sibi comperta affert. ceterum ita fama uariat ut tamen plerique loci speculandi causa castris egressum, omnes insidiis circumuentum tradant. Hannibal magnum terrorem hostibus morte consulis unius, uolnere alterius iniectum esse ratus, ne cui deesset occasioni castra in tumulum in quo pugnatum erat extemplo transfert; ibi inuentum Marcelli corpus sepelit. Crispinus et morte collegae et suo uolnere territus, silentio insequentis noctis profectus, quos proximos
Abbreviated transcription (Latin):
ab hoste nec receptum a tergo ciraunuenti haberent extrahi tam eñ dutuis
certamen potuisset ni cepta ab etrustis fuga panorem ceteris uiccisset. Nõ
tamen omisere pugaam deserti ab eteuscis fregellani equites donet integri
consules hortando ipĩq experte pugnando rem sustinebant. S postꝙ̃ uulneratos
consules Marcellum etiam transfixum lancea plabentẽm ex eque
moribundum udere ⁊tum et ip̃i perpauti autem suꝑerant/ Cum Crispm̃o
consule duob iaculis itto et Marcello adolescente saucio et ip̃o effuger̃t.
terfectus. Aulus Manlius tribunus militum et ex duob p̃fectis
Marcus aulius accisus. Arrenius captus et littores consulum quin que
uiui ĩ hostiũm potestatem uenerunt. Ceteri aut int̾fecti and cũnto sules
de uiginti uiui capti. Timultuatum et ĩ castris fuerat ut consulib urẽt
sub sidio cum consule ⁊ filium alteruis consulis saucios exiguasq ẽ felicis

Expanded text:
ab hoste nec receptum ab tergo circumuenti haberent, extrahi tamen diutius ab hoste nec receptum ab tergo circumuenti haberent, extrahi tamen diutius certamen potuisset ni coepta ab Etruscis fuga pauorem ceteris iniecisset. non tamen omisere pugnam deserti ab Etruscis Fregellani donec integri consules hortando ipsique ex parte pugnando rem sustinebant; sed postquam uolneratos ambo consules, Marcellum etiam transfixum lancea prolabentem ex equo moribundum uidere, tum et ipsi —perpauci autem supererant—cum Crispino consule duobus iaculis icto et Marcello adulescente saucio et ipso effugerunt. interfectus A. Manlius tribunus militum, et ex duobus praefectis socium M'. Aulius occisus, <L.> Arrenius captus; et lictores consulum quinque uiui in hostium potestatem uenerunt, ceteri aut interfecti aut cum consule deuiginti uiui capti. tumultuatum et in castris fuerat, ut consulibus irent subsidio, cum consulem et filium alterius consulis saucios exiguasque infelicis