comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natura nob data est uita. s memoria bene
acte uite semꝑit̾na. Ꝙ si nõ ess tongior ꝙͣ i
uita. quis ess tam amens qui manuns labo¬
rib ⁊ ꝑiculis ad sũmam laudem głiam q
Qui si ꝑman incorruptꝰ sui q limuł. ncc̃e ẽ
ut ita feratur ut penetret ⁊ diidat omne ce¬
num lee. Eaq isti demũ sedes naturar erit cũ
ad sui fimile penetinunt. In quo mula re egr̃s

Expanded text:
natura nobis data est vita, sed memoria bene acte vite sempiterna; que si non esset longior quam hec vita, quis esset tam amens, qui maximis laboribus et periculis, ad summam laudem gloriamquQui si permanet incorruptus, suique similis, necesse est vita feratur, ut penetret et dividat omne celum, hoc eique illi dentum sedes naturalis erit, cum ad sui simile penetraverit, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
ast ista bona nosuit. aut l q̃ uccantur. aut ho¬
nõ ht̃musu. Ncq enĩ opes nec epłaꝵ leticia. n ͨ
res est uana ⁊uencosa nulũ ht t̾mnul laborat
duplici mudia. au indetur inuidet. Idem ĩ .li.
de remed. fortuicoꝵ. pauꝑtas tibi granus est
imo tu pauꝑtati. Ila emm cepedita ẽ nylaris
tuta tu opimonelaroras nõ re. pecauĩam:
si ꝑdidisti cris mĩc in ma cxpedicior domi tucor.
Qd̾ campnũ putas remedium est. defles genꝰ
cio ista tihi iaccura tristis est nõ tam moleste
pditas sres. si tanꝙͣ ꝑdicurus hulssec. Nau

Expanded text:
aut ista bona non sunt, quae vocantur, aut honon habet in usu. Neque enim opes, nec epularum letitia, nec res est, vana et ventosa, nullum habet terminum; laborat duplici invidia, cui invidetur et invidet. Idem in libro de remediis fortuitorum. Paupertas tibi gravis est, immo tu paupertati. Illa enim expedita est, hilaris, tuta; tu opinione laboras, non re; pecuniam si perdidisti, eris nunc in via expeditior, domi tutior. Quod damnum putas remedium est: defles genusitio ista tibi iactura tristis est: non tam moleste perditas ferres, si tamquam perdituras habuisses. Nau
Abbreviated transcription (Latin):
dubitant uerba manete dei. Qurom pasli
honore iident. eduq rõm multa ca maresta¬
te tremendum. ex pectant puigiuiam pade p¬
iugiles. hussordent tercena patent celcla ne
d captiuos enos temporis hinꝰ agunt. umpia ⁊¬
falter indocti numa uuugi quas orb̾ stelun
ut te no teneant uicima silma pere. Seibo. S¬

Expanded text:
dubitant uerba manere dei, . qui Christuhonore uident quique ipsum multa cum maiestate tremendum expectant pingui lampade peruigiles, his sordent terrena, patent caelestia nec se captiuos seruos temporis huius agunt. non fasces, indocti muner vulgi: Quasque orbis scelerum Ut te non teneant ultima, summa pete. Serlo
Abbreviated transcription (Latin):
pennem portatura caicem dũm. rexxi¬
q scclta fidelem sp̾mt agros hicina pole. l
ncmꝑe facultas fortior e̾st de parte mag̾ con¬
qure totum atq caducoꝵ uensare manencia
ammos mũdꝰ nõ ten cradiuis. Quos defid̾ix
nuillis ꝑitura fatigant. et quib om̃e bomi
redim̃te uccatus. uitam labentic temporis
hospes agit. dnmiq ad ꝓmislam itꝯmer ꝓ
no sua fendit. miindanc patitur minta peu¬
cla uie. Qne minc obscsia adu̾lis nũc plena
sis. int frangit crepidos obligat aut dubio
piet muindꝰ tu ma numouserit. non placeatua¬
mns ami sbnerte reb. pestiferis ꝙ audam mẽtẽ
honer ne tib tormundũ ⁊ sapieni fruccu mror

Expanded text:
ennem Portatura crucem, dominumque secuta fidelem; Sprevit agros, habitura polos; hec nempe facultas Fortior est de parte magis conquirere totum; Atque caducorum pensare manentia animus mundus non tenet occiduus. Quos desideriis nullus peritura fatigant: Et quibus omne bonum redimente vocatus: Vitam labentis temporis hospes agit. Dumque ad promissam requiem per non sua tendit. Mundane patitur multa pericla vie. Que nunc obsessa adversis, nunc plena secundis: Aut frangit trepidos, obligat aut dubios. piet mundus, cui via mundus erit. Non placeat vanis animum subnectere rebus; Pestiferisque avidam mentem onerare cibis. Cor mundum et sapiens fructu vir
Abbreviated transcription (Latin):
A
fit fortua. presens nec ma te. coii¬
nendi fida. ⁊ cum dissesfit allatura mo.¬
merorẽ. Non qd̾ ante cculos situm ẽ. sufficit¬
nitui. Rerum ecitꝰ prudencia metitur. euͣ¬
dulcedo respsa ẽ. que ⁊ si fiuenti iccunda uide¬
te beatum qui te floretem putas temisie ce eñ¬
pne pͥmũt. te tue nbidines corquent. cu die no¬
ctuq cuitiaris. nui nec satis ẽ. ꝙ ẽ iid ip̃m. ne
no du futurũ sic times te conaie stimulant ma¬
leficioꝵ tuoꝵ. te metus cxanilant iudicoꝵ

Expanded text:
a sit fortuna presens, nec manendi fida; et cum discesserit, allatura merorem. Non quod ante intueri. Rerum exitus prudentia metitur: eadulcedo respersa est, que et si fruenti iucunda videte beatum, qui te florentem putas: te miserie te erumne premunt, te tue libidines torquent, tu die noctuque cruciaris; cui nec satis est quod est et idipsum ne non diu futurum sit times, te conscientie stimulant maleficiorum tuorum, te metus exanimant iudiciorum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃em sacrum mors importuna ꝓplanat.
omĩb obscuras micit illa manꝰ. uiue puis. mo¬
uere piꝰ colesacra colentem. More tamen atẽp¬
lis in caua busta trahit. Clandianus in mĩori
aut tellus. quicquid mans equoea uenꝰ
ꝙ fluii uoluũt. ꝙ mituere ꝑalutes. tũcta tui
pant̾ cedunt ammalia regnis. limari sb̃iet¬

Expanded text:
omne sacrum mors importuna profanat Omnibus obscuras iniicit illa manus. Vive pius, moriere pius, cole sacra colentem. Mors tamen a templis in cava busta trahit. Claudius Claudianus Calit tellus, quicquid maris equora verrunt. Quod fluvii voluunt, quod nutriere paludes. Cuncta tuis pariter cedunt animalia regnis, Lunari subie
Abbreviated transcription (Latin):
Qates plos tebanus fuissedr̃ naconẽ. deqͥ
legitur ꝙ magnũ pondꝰ aii in mare pietie
dicens. abite pessime diicie. egonos mecra
nes ego nigar. auob̾. Stilbon aut̃ magẽ eius
ip̃e est ꝙ̃ ꝙͣsa epituri insequitur. odmũ capra¬
publito solꝰ caret. Integanti de mct̾rio cur og
nomen. a cricio ubium poliecertes fuit mna
omia ꝑdidiss. omĩa inquit bona mea mecu
porto. pectore eĩ illa gestaba no hmris. dada¬

Expanded text:
sophus thebanus fuisse dicitur natione, de quo legitur, quod magnum pondus auri in mare proiecerit, dicens: abite pessime divitie; ego vos mergam, ne ego mergar a vobis. Stilbon autem magister eius, ipse est quem Epta epicurus insequitur, cappublico solus exiret, interroganti Demetrio numquid nomen ab exitio urbium Poliocertes fuit, nunquid omnia perdidisset; omnia inquit bona mea mecum porto, pectore enim illa gestabat, non humeris. Didy
Abbreviated transcription (Latin):
tie ⁊ potencia quedam u̾o fortune sb̃iecta ñ
siit. s nominem libum ⁊ quodãnio felice
inliac uita ꝯstituũt.ac de felicitate futura se¬
curum reddunt ut ea que dur honesta. dicto
de ntmi reꝵ expetendaꝵ gene quatim inde¬
l appetitu formantur. hom̃ mores in meliꝰ
uł in peuis. restat dñd̾ de ambiguitate seu
mutabilitate fortume ⁊ utraq ip̃ius facie ꝑl
telicitate presenti nidel ⁊ futura. inchomin
nitate ⁊ animaꝵ ꝑpetuitate sentut. icq scͥp¬
funt ist.i fortime fona uana ⁊caduca despi¬
tientis iuitutũ formam exꝑte sectabant. ꝑ¬
tinam ⁊. id felitatem ꝯtendebant. qm̃ ⁊ͥ in p̃¬
senti mitutũ ꝑfecc̃one se. adoptor. ui aceptu¬
ros putabant ⁊ defutura sibi post mortem
blandiebantur: primo itaq dentraq for¬
trna ꝯuictoꝵ dicendum est. boecus. in .ni.¬
fortima uices premit miontes. debita celi
noxia pena. at ꝑuersi resident tello mores
uitus clara tenebris. Idem. maiͦ. Ego plus ho

Expanded text:
entia. Quedam vero fortune subiecta non sunt, sed hominem liberum et quodammodo felicem in hac vita constituunt, ac de felicitate futura securum reddunt, ut ea que dicuntur honesta. Dicto de utroque rerum expetendarum genere, quarum videlicet appetitu formantur hominum mores in melius, vel in peius; restat dicendum de ambiguitate, seu mutabilitate fortune et utraque ipsius facie, felicitate, presenti videlicet et futura; nihilominus rnitate et animarum perpetuitatem senserunt atque scripserunt, ista fortune bona vana et caduca despicientes, virtutum formam aperte sectabanttiam ad felicitatem contendebant, quam etiam in presenti virtutum perfectione se adeptos, vel adepturos putabant; et de futura sibi post mortem blandiebantur. Primo itaque de utraque fortuna coniunctim dicendum est. Boethius AniFortuna uices? Premit insontes debita sceleri noxia pena, at peruersi resident celso mores uirtus clara tenebris iustusque
Abbreviated transcription (Latin):
cio nexum. sscreris annciciani pimuat sater
nepigeat mentẽ cetas hĩtare tenebras. hospici
core sibi disparitas comuret aiice. huiꝰ. idar¬
tis opus tomes euocor mirari no n celo stapi¬
lite ꝓfunde. Ments ⁊argute primi potentis õpei
mentem de celo corpus franit ex elementis. ut
terros hitet. corpore mente polum. mens corpꝰ
diusal iũguntur ad unim. Ut sacra comp¬
latitmi. nerio reddat opꝰ. Dĩus ent teienꝰ

Expanded text:
tio nexum, Nexus amicitiam pariat sacer. Ne pigeat mentem cecas habitare tenebras, Hospitiucors sibi disparitas coniuret amice, Huius ad artis opus comes evocor. Mirari libet in celo stabilita profunde Mentis et argute primi potentis opus. Mentem de celo, corpus trahit ex elementis: Ut terras habitet corpore, mente polum. Mens corpus diversa licet, iunguntur ad unum: Ut sacra complacitum nexio reddat opus. Divus erit, terrenus
Abbreviated transcription (Latin):
infirmo uitulo coh̾cns facile dimnit᷑.
Mimmoq studio bonũ retmendum ẽ. auuc
ta duca possessio tam leui. afflatu molencie
ra litigat qui mori graue feit dupłtq ma¬
lum at. cum moleste ferimus ꝙ ncc̃e est. Se

Expanded text:
infirmo vinculo coherens dirimitur, minimoque studio bonum retinendum est, cuius caduca possessio tam levi afflatu violentie ra litigat qui mori grave fert, duplexque malum est, cum moleste ferimus quod necesse est. Se
Abbreviated transcription (Latin):
sua cinti ꝯtuusent furimum iit ꝓpͥa deporta¬
redomum qr e ꝯmumi miriatu alo porem
suam fertemauent. Quo coilgebat non opo¬
teonos que fortuito patimis ꝑcipue ricollie¬
tortima muiscrima nita ẽ. Nam tior euentꝰ
fiores. Quotq soporiferi. grana papauer ht.
Suua feras quot aut. quot piscib uda natã.
fon mihi si iingus snt centum corpora cen¬
tum. ferrea rior.dius scelum depͥndere forma
Ouula penarum. pontere nomina possimm¬

Expanded text:
sua contulissent, futurum ut propria deportare domum quam ex communi miseriarum aceruo portionem suam ferre mallent. quo colligebat non oportere nos quae fortuito patiamur praecipuae et iFortuna miserrima tuta est. Nam timor eventus flores: Quotque soporiferum grana papaver habet. Sylva feras quot alit, quot piscibus unda natatur: Non mihi si lingua sint centum, corpora centum; Ferrea vox, omnes scelerum deprendere formas: Omnia penarum percurrere nomina possum
Abbreviated transcription (Latin):
maci solentam mortem meuigoꝵ ne ant
simiia. dyomsius tum heditatis nomine
tuum ⁊tundem ꝓpt̃ mopiam irac puetulos
cominhi sidut cocemq rempore tantt mes¬
tatione maiores natu nequis ninis for¬

Expanded text:
m mortem infligeret; ne aut similia. Dionysius cum hereditatis nomine tuum tandem propter inopiam, literas puerulos Corinthi docuit; eodemque tempore tanta mutatione, maiores natu, ne quis nimis for
Abbreviated transcription (Latin):
frdꝰ ubi suꝑ̃. Quo magis optatur mag̾ ef¬
fiuat onũa laptum. Spondent ⁊ aciꝰ sunt ꝓs¬
pera ꝓmpta nune. Insidias ponit semꝑ sors
aspera blandae. anticipatq fugam inclior
fortima repente. Syrenes cxempiar hare. doce¬
ani in uł. Casib in letis semꝑ pciora caucre.¬
Res fortuna secundas. Imipat ẽẽ brenes breuis

Expanded text:
ria nova Quo magis optatur, magis effluet; omnia lapsum Spondent et citius sunt prospera rupta ruine. Insidias ponit semper sors aspera, blanda Anticipatque fugam, melior fortuna repente. Syrenes exemplar habe, docearis in illis; Casibus in letis semper peiora cavere, Fortuna secundas, Imperat e
Abbreviated transcription (Latin):
dorus ꝙreneus cum regem lysimathil intrepa¬
sl ⁊ ob hcc enm ille truci affigi iussiłs. tabil
art ħ sit purpuratis tius. Maea siquid̾ mehu
int̾est hun : an in sublun ꝑͥutrescam. caco
ubi sup. fac tibi pponas nortem nõ eẽ tĩ¬
dami. Que bona smo est funs tamen iama
loꝵ est. Non metuit mortem qui scit ꝯtemp
pena est. nec metuenda uiris. de mor macrobiꝰ¬

Expanded text:
dorus Cyreneus, cum regem Lysimachum increpasset et ob hoc eum ille cruci affigi iussisset; terribile ait hoc sit purpuratis tuis; mea siquidem nihil interest, humi an in sublimi putrescam. Catonis Fac tibi preponas mortem non esse timendam: Que bona si non est, finis tamen illa malorum. Non metuit mortem qui scit contemrs ultima pena est, nec metuenda viris. DE BONA MO
Abbreviated transcription (Latin):
ĩp̾am pb̃iam ẽẽ meditacõem moriendi. ħ s
ꝯtraria ẽẽ uidẽtur. s nõ estita. Nam plato
duas mortes. hominus nouit. Quanum una
natura alt̾am iuitutes ꝑstant. homo eñmo¬
titur. cum anima corpus relmquit solutum
lege nature. Mori autem dr̃. cuiu anoma ad¬
isis in corpore ꝯstituta corpore. as ilecebras
phia dccente otempunit ⁊ cupiditatum dul¬
tes infidias relquas om̃i exurit passioneᷤs.¬
⁊ hanc mortem dicit plato sapientib appe¬
tendam .i. llã uo qn omĩb natura ꝯstirua

Expanded text:
ilosophiam esse meditationem moriendi: hec sibi contraria esse videntur; sed non est ita. Nam Plato duas mortes hominis novit, quarum unam natura, altera virtutes prestant; homo enim moritur cum anima corpus relinquit, solutum lege nature. Mori autem dicitur, cum anima adhuc in corpore constituta, corporeas iphilosophia docente contemnit, et cupiditatum dulces insidias reliquasque omnes exuitur passiones. Hanc ergo mortem dicit Plato sapientibus appetendam. Illam uero quam omnibus natura constituit,
Abbreviated transcription (Latin):
tũmacio. hinc et solonis athenients pinatu
aponłoms ronorem sapienti ꝯfirmat rogus
Siiudem reꝵmicia debentur fortune. pħia
cosstaone usus est. ut refert seneca. Nuslũ me¬
bum głiosum ẽ. mors aut głiosima .ẽ. mors
g ͦ malũ ñ est unde ⁊ ip̃e ⁊ esiomcis sᷤ ĩtulit
ut post mortem feticiꝰ uiueret. sicut dicit lac¬
gicmn uiceie sr ampsiuui mortem.adeonors tirã¬
da ẽ no ẽ. ut bũficio eius inchilaute ferendi
.r. de naturatib q̃ouib i mors ełt lex tũbu¬
tm officiũ q mortatium maloꝵq õmi re¬
mediũ est. optanit illam quisquis timet.
mortis ergo nomen ne formides. Effice illa
cogitacione multa tibi famuliarem ut si itã
tulit possis ei ⁊ obuiam exixe. Idem. in .li. dẽ¬

Expanded text:
nsummatio. Hinc etiam Solonis Atheniensis, unus appellationis honorem sapienti confirmat rogus. Siquidem rerum initia debentur fortune, philoscollatione usus est, ut refert Seneca. Nullum malum gloriosum est, mors autem gloriosa est, mors ergo malum non est. Unde et ipse Zeno manus sibi intulit, ut post mortem felicius viveret, sicut dicit Lacginem vincere, sed amplius mortem. Adeo mors timenda non est, ut beneficio eius nihil anteferendum  Naturales questiones Mors est lex, tributum, officiumque mortalium, malorumque omnium remedium. Optavit illam quisquis timet; mortis ergo nomen ne formides. Effice illam cogitatione multa tibi familiarem, ut si se tibi obtulerit, possis ei obviam exire. Sene
Abbreviated transcription (Latin):
anncis. ⁊nisere du ꝓpͥa fata michi. sop
mult cantus tamciꝰ aggͥ opum. licu michai nu¬
ia fides est ꝯstanciara reb. res ip̃e quid sĩt. mo¬
uilitate dcent. res hõm atq itq rominel leuis
alea nersat inhoras. Et uenit afũmo sũma
ruma gradu. tũcta io. incipiti pendent morta
cuud hec rodie cras te fortasse retinquet. aut
nio dum loqu̾ie desm c̃e tuum. hasiudit for¬
tuna nices reges qr supbos. aut suos humi¬
les nõ sunt ẽedm. Illa dolosa comes sola le¬
uitate fidelu. son impune fauet aut sine fie
premit. Illa michi quondam nuitu blandita
lerenda. Mutauit nultus. mibila facta luos
tormua uolubilis erat. ꝑman miillo cta
tenaꝵ qr loco. S mo leta man̾et m̃o miutus
sumit acerbos. ⁊ tantum ostans in leuitate
nii tenm pendencia fuo. ⁊ sbito tatu ciue
nalue pũit. indit in numars diina poten
sequitur post melia ueneni. Et claudit nox atͣ¬
diem nebue q serenũ. omĩb nre ccedetis sitẽ¬

Expanded text:
amicis: Et risere diu propria fata mihi. Sepe vult, tantus tam citus ager opum? Heu mihi nulla fides, nulla est constantia rebus: Res ipse quid sint mobilitate docent. Res hominum atque homines alea versatur in horas: Et venit a summo summa ruina gradu. Cuncta ideo ancipiti pendent mortalquid habes hodie, cras te fortasse relinquet: Aut modo dum loqueris, desinet esse tuum. Has ludit fortuna vices, regesque superbos; Ac servos humiles non sinit esse diu. Illa dolosa comes sola levitate fidelis. Non impune favet, aut sine fine premit. Illa mihi quondam vultu blandita sereno. Mutavit vultus nubila facta suos. fortuna volubilis errat. Permanet in nullo certo tenaxque loco. Sed modo leta manet, modo vultus sumit acerbos: Et tantum constans in levitate num tenui pendentia filo: Et subito casu que valuere ruunt. Ludit in humanis divina potentia es rerum, sequitur post mella venenum: Et claudit nox atradiem, nebuleque serenum. Omnia crede t
Abbreviated transcription (Latin):
tie fidend̾ est antmnitendũ uł ad eam alpi¬
uand̾. tum quia srbicie mat̾ia est. tum ĩ quia
sicut dicit pceta nixulla potencia longa est
dehac autem mͣ requre plemꝰ in poedenti li ꝰ
tractatu de ranus suꝑbie. indel capło de am¬
bitione capꝰ quoq depͥncipatu. uł eonore
recusando ⁊ it̾m in ha eodem libro sriꝰ
taꝑso de dignitate. De fortuna.
transitoria sunt ⁊ caduca ac muta¬
bilitati fortime sbiecte uidel ea dui¬

Expanded text:
dum; vel ad eam aspirandum, tum quia superbie materia est; tum etiam, quia sicut dicit poeta, vix illa potentia longa est. De hac autem materia require plenius in precedenti libro tractatu de ramis superbie, videlicet capitulo de ambitione, capitulo quoque de principatu, vel honore recusando et iterum in hoc eodem libro superius capitulo de dignitate. DE FORTUNA Ctransitoria sunt et caduca, ac mutabilitati fortune subiecta, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ro gtanib q catrems ꝓcti dolor᷑ ad mortẽ
no mortura trator. hcu michi cm̃ docilis. fall
daripna tui. hospitium sponsus nura fabe¬
cauar aite. Quo suscepta brem temrore fti¬
ta tui. slam michi ulutus s origine clorus
atat oblcquitur pscntib imparuti. telisus
opib nomine loctat heram. hnispuerse
mod̾is crptiu puertat nonestum. et miserã
auoniut imosa trahit. hospicu lex ista mei¬
e hus crui ad horam. obligor het fedui sol¬
uiramara dies. Eggredica s nescio quosiy
noscio tm̃. Et fortalie dies iste suꝑpmus cł.
Ett igitin ponenda domus qua liba¬
maluda tremit ⁊ discordib atmis. sodi
simput namra hominis nam iusc̾a liio esti¬
giara pͥmuit anmiũ. qͣ illa sereno. editus
Afficitu migũtis trccre cordis. Estuat ⁊ sor¬

Expanded text:
ro gravibusque catenis, Proh dolor ad mortem non moritura trahor. Heu mihi quam docilis falli, damna fui. Hospitium sponsus mira fabricaverat arte; Quo suscepta brevi tempore casta fui. Nam mihi versutus, sed origine clarus itat, obloquitur, presentibus imperat uti Deliciis, opibus, nomine lactat heram. His perversa modis ceptum pervertit honestum, Et miseram quo vult imperioso trahit. Hospitii lex ista mei, his exul ad horam Obligor, hoc fedus solvet amara dies. Egrediar, sed nescio quo, sed nescio quando: Et fortasse dies iste supremus erit. Est igitur ponenda domus, qua libnclusa fremit et discordibus armis. Non simplex natura hominis nam viscera limo Effigiata, premunt animum: contra ille sereno Editus afflatu nigrantis carcere cordis Estuat et sor
Abbreviated transcription (Latin):
mon itoite mortem. uis aminũ urer susꝑici¬
amq tuum. ħ anc tibi ututem fracca facit
uireus ausa ⁊ tristis. nullo qui cepet igne focus
Reb in angustis. facile ꝯtempne nitam. fortit᷑
ille facit. qui miser ẽe pot cxiii. Secundus¬

Expanded text:
on stoice mortem, Vis animum mirer, suspiciamque tuum: Hanc tibi virtutem fracta facit urceus ansa; Et tristis nullo qui tepet igne focus. Rebus in angustis facile contemnere vitam. Fortiter ille facit qui miser esse potest. DE NECES
Abbreviated transcription (Latin):
non conatus. ler cnĩ uiilialis est qu
inlet masci mmori. Itaq male uunt sn se
si deserit pendeo ⁊ magni ẽ modicũ fuisse
Elegant lel iꝰ audam dicenti . lxͣ. inos hco
ros inquit .ixͣ. dicis quos nõ hẽs. omdius

Expanded text:
non donatus: lex enim universalis est, que iubet et nasci et mori. Itaque male vivunt, qui se avidissimos sui deserit, pendeo et magni est modicum fuisse. Eleganter Lelius cuidam dicenti LX annos habeo: hos inquit LX dicis, quos non habes. Ovidius
Abbreviated transcription (French):
solonios. in. pecnuam ne congerere conabie
at mpies hũt. dignitatib sulgere ius. dan¬
ñ iuppucabis ⁊qui pͥue cecetos honore cupi
posteptuo hummlita te uiesces potenaiaanne
tendas. sbicctoꝵ insidiis obnorius praie¬

Expanded text:
losophie Pecuniamne congerere conaberis? at eripies habenti. Dignitatibus fulgere velis? danti supplicabis. Et qui preire ceteros honore cupis, poscendi humilitate vilesces, potentiam ne desideras subiectorum? insidiis obnoxius pe
Abbreviated transcription (Latin):
dicone mori. Est hominis iuidum nasci. adũ¬
q icuciti. ad matrem nec ores tolłe posse suas.
pomanent. Rco iopes pstantur ei famuant
ao roram. E laupies mane uesre parp eut.
semo pos reb uc assignare manendi. queuu¬
s hominis no didisce sequi insist deus ascpsit

Expanded text:
ditione mori. Est hominis nudum nasci, nudumque reverti Ad matrem, nec opes tollere posse suas. lla manent. Res et opes prestantur ei, famulantur ad horam: Est locuples mane, vespere pauper erit. Nemo potest rebus ius assignare manendi, Que nutus hominis non didicere sequi. Ius illis deus ascripsit
Abbreviated transcription (Latin):
cilneniunt in comoia. uł quod. auent᷑ inue¬
tis miser abstiu ⁊timetuti. uł quia ret o s
tuuide gelideq mimstrat. Siator spe iões
mers auidusq futim. dicficuꝰ quenlusꝰ
landator temporis. icti. se puo castigator
ulc̾e cũcta sol. Singula tiupe seuĩ qu dd̾ qr̃a
tor.nec deficit ipe ltquendo. O soia eprte uai¬

Expanded text:
rcumveniunt incommoda, vel quod Querit et inventis miser abstinet et timet uti: Vel quia res omnes timide gelideque ministrat: Dilator, spe longus, iners, anidusque futuri. Difficilis querulus, laudator temporis acti Se puero, castigator,uncta solet. Singula turpe seni quondam quesita tor, nec deficit ipse loquendo. O sola fortes gar
Abbreviated transcription (Latin):
tbuit. testris cortias coria. sꝑmas. setas.
puos. plimmam. pennas. squamas. nela
a fugorib ⁊ calore tuta est romĩcm u̾o m¬
nuoum ⁊ l̃iida humo nathani die abicir.
ad uagitus ꝓstratum ⁊ ploranim. numim¬
isus.I .nꝰ. humane uite cursus mo aspero

Expanded text:
tribuit, testas, cortices, coria, spinas, setas, pilos, plumam, pennas, squamas, vellea frigoribus et calore tuta est: hominem vero nudum et in nuda humo, natali die abiicit, ad vagitus prostratum et ploratum, nullumi
Abbreviated transcription (Latin):
patimi. qr nichil illi dee uidetur. solidũ cũ
uec̾es integrũ dicebant ⁊ totum. Ip̃e quoq
effigiis q fignetur abinicio uo unũ nomis¬
Solidui apud latinos aliononnĩe sextula dr̃
nuxum solidũ uocat. cuiꝰ t̾ciam ꝑtem ideo
dix̾mit tremissem eo ꝙ solid̾ faciat temissꝰ
Sertuia bis amissus assupta duellem fat̾
cer poita staterem integrenm reodit / stater
aut̾ medictas uncie ẽ appendenc aurxos tres
unde ⁊ uocatus stater ꝙ trib solidis stet. his
Quadrans quid̃ uncie quartem partem ap¬
pendat. Sicel qui latino ẜmone siccus coru¬
ꝑte applłatur. h ebrcũ nomen ẽ. hũs apud
cos uncie pouoꝰ apud latinos aut ⁊ grecos
quara pr uncie est. uncia dca ꝙ unuifita

Expanded text:
patur, quia nihil illi deesse videtur; solidum enim patur, quia nihil illi deesse videtur; solidum enim veteres integrum dicebant et totum. Proprie quoque effigiisque signetur: ab initio vero unum numisSolidus apud latinos alio nomine sextula diciaureum solidum vocat. Cuius tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat termissus. Sextula bis assumpta duellam facit; ter posita staterem integrum reddit: stater autem medietas uncie est, appendens aureos tres, unde et vocatus stater, quod tribus solidis stet. Hic Quadrans quidem, quia uncie quartam partem appendit. Sicel qui latino sermone siclus corrupte appellatur, hebreum nomen est, habens apud eos uncie pondus, apud Latinos autem et Grecos quarta pars uncie est. Uncia dicta, quod uni
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃m eoꝙ mssatera libratum pendeat. hinc ⁊
dispondius dcũs ẽ cnͣ duo pondera. trutina ẽ
gemima po̾derum lantes equali exammependẽs
no in medio stilo librata equalt scet. Exam̃
ẽ fitũ mediũ quo mitina ⁊ staters. regitur ⁊
lances cqnͣtur. uñ ⁊ in lancei angmentũ dr̃
omaiq aut̃ pond̃i certus ẽ modus nomĩb
ꝓpͥis designatus ¶Calcus mĩma ꝑrpondens
quarta pͥc oboli ẽ constans leutis genimis
⁊ lapis calculꝰ qui adeo mĩmꝰ ẽ ut sine moles¬
tia lus calcetur. Siliqua uicesim a quarta ꝑs
solidi ẽ ab arbore tuiꝰ semen ẽ uocabulũ tenẽs
ẽeratim oboli ꝑs media ẽ hũs siliqm̃ unam¬
semis. O bolur siliquis grib appendr̃ hñc ce¬
ratim duos. calcos.iiii. fiebat enĩ olim ex ere
ad instar sagute. uñ ⁊ nomẽ agretis accepit.
hec ẽ sagrta scrupulus filiquaꝵ ponde lui.
constat᷑. Ad huc de pondetibi¬
dus aigenti trib ꝯstans scrupulis
.i. decem ⁊ octo siliquis. Denatiũ aut̃

Expanded text:
d in statera librarum pendeat; hinc et dipondius dictus est, quasi duo pondera. Trutina est gemina ponderum lanx equali examine pendenlancibus et uno in medio stilo librata, equaliter stet. Examen est filum medium, quo trutine statera regitur et lances equantur: unde et in lanceis ameique autem ponderi certus est modus nominibus propriis designatus. Calcus, minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis  lapis calculus, qui adeo minimus est ut sine molestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore, cuius semen est, vocabulum tenens. Ceratin oboli pars media esemis. Obolus siliquis tribus appenditur, habens cerates duos, calcos quatuor. Fiebat enim olim ex ere ad instar sagitte, unde et nomen a Grecis accepit, hoc est sagitta. Scrupulus sex siliquarum pondere constat. ADHUC DE PONDERIBdus argentei, tribus constans scrupulis, id est, decem et octo siliquis. Denarius autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ om̃e ꝙ efficitur in mũdo infĩori ab oñĩb̾
planctũ efficitur. ⁊ om̃s ꝑticipant. in efficien¬
tia uinꝰ uuiq effecci. ⁊ ⁊̃ compticipat eis in
efficiendo singulare alicurꝰ spei ymago aliqͥ
ỹmaginib celestib que ymagines sunt effec¬
tuces et ⁊ signifitatuces sp̃eꝵ specialissimaꝵ
nundi terrestus. demonstracio aut̃ ꝙ om̃c pla¬
nete sunt sicut unũ efficiens mõ possit. aliquis
taut. iliquib mediis nacuralr int̾põitis non
agunt ui pacultur ad inuicem absq medio.
pp᷑ hoc muiꝰ planeta infĩor pt̃ ag̾e in ħ tene¬

Expanded text:
 omne quod efficitur in mundo inferiori, ab omnibus planetis efficitur et omnes participant in efficientia uniuscuiusque effecti; et etiam comparticipat eis in efficiendo singulare alicuius speciei, imago aliqua imaginibus celestibus, que imagines sunt effectrices et etiam significatrices specierum specialissimarum mundi terrestris. Demonstratio autem quod omnes planete sunt sicut unum efficiens, et non possit aliqutant aliquibus mediis naturaliter interpositis non agunt vel patiuntur ad invicem absque medio. Propter hoc nullus planeta inferior potest agere in hec terre
Abbreviated transcription (Latin):
le muplłentes su pͣ se ip̃os impeuiose inũdantes
⁊cum talis fuit motus in sp̃ib acausa aliqua
extrinsecas erit ita in affectu insi refrenetur
pbonos mores simur in omĩ affectu amimi
e motus spũũ aꝓpriatus illi affectui. quẽ motũ
efficit nacurair ⁊ significat planeta aliquis
dscitur de mio quoqͣ planeta quoꝵ efft̾uũ ⁊
cinus figure cor ͬ fit signifitator pp̃ hoc ꝙ consi

Expanded text:
mpetuose inundantes, et cum talis fuerit motus in spiritibus, causa aliqua extrinseca erit in affectu, nisi refrenetur per bonos mores. Similiter in omni affectu animi est motus spirituum appropriatus illi affectui; quem motum efficit naturaliter et significat planeta aliquis. Nam scitur de unoquoque planeta, quorum affectuum, et cuius figure corporalis sit significator, per hoc quod consi
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ. amans inuiciam ⁊tastca ꝑugnas
⁊cedes turꝑis. maliguus ĩcompõitus. ¶E¬
nus ẽ frigida humida temꝑ.tã. hñs de me¬
talł lacomẽ. feminina hũs uestimenta or
loquele. puicra ocuuis ⁊ supclus studens ⁊ po
diocuis stature. ¶ Erturiꝰ ẽ calidus ⁊ siccꝰ
s quia siccitas enis ẽ inuitũ passiua ip̃ẽ est
trigioꝰ. cum fugidis humidꝰ cũ huidis ⁊
cum onuĩ planeta ꝯilsibił in suas qualita¬
tes. hus in metalł argentum uiuũ eloquẽs
ingemosus. studens amans sq̃ac mathema¬
titłis. et diuinaciones. corꝰ hñs gracile. la¬
bia sotilia. ꝯpletam staturam. ¶una est
sugida humida fleumnatica. femia argen¬
teu. Mediatrix mũdi st̾ioris ⁊ Infioris amãs
geo metriam. et quicquid ei actinꝵ notũda
facie. mediocris stature. de ꝯpacione oĩm

Expanded text:
us, amans militiam et castra, pugnas et cedes turpes, malignus, incompositus. Venus est frigida, humida, temperata, habens de metallis latonem, feminina, amans vestimenta ornloquele, pulchra oculis et superciliis, studens coure. Mercurius est calidus et siccus; sed quia siccitas eius est multum passiva, ipse est frigidus cum frigidis, humidus cum humidis, et cum omni planeta conversibilis in suas qualitates, habens in metalis argentum vivum, eloquens, ingeniosus, studens, amans scientias mathematicas et divinationes, corpus habens gracile, labia subtilia, completam staturam. Luna est frigida, humida, phlegmatica, feminima, argentea, mediatrix mundi superioris et inferioris, amans geometriam et quicquid ei attinet, rotunda facie, mediocris stature. DE COMPARATIONE OMNIUM
Abbreviated transcription (Latin):
negetabilibi ⁊ animalib ⁊ augnientat
matis calorem et lp̃m nitalem. Euiꝰ sigiificao
ẽ. ꝙ cum incipit ascendetea tropico hyeman ꝑ
puctum nualem in tropitũ estiuũ renouatur
grans interre nascentib ⁊ ammalib ꝑłisq¬

Expanded text:
vegetabilibus et animalibus, et augmentat in natis calorem et spiritum vitalem. Cuius significatio est, quod cum incipit ascendere a tropico hyemali per punctum vernalem in tropicum estivum, renovatur generatio in terre nascentibus et animalibus
Abbreviated transcription (Latin):
pondetũ ac mensuraꝵ inuat ꝯgnoscere modũ.
Nam omĩa corporania sicut scuptum ẽ asũmis
us ad mia in m̃sura ⁊ mio ⁊ pond̾e disposita
sunt atq formata. eunctis cui corporeis rebus põd
natiua dedit. suũ qͦ regit omĩa pondus ⁊ ponde¬
tib sius tra lib̾ta depend. pͥmꝰ moẜses. qui õs
⁊ l auii antiquiores extitint. s iste hac in arte

Expanded text:
scere modum. Nam omnia corporalia, sicut scriptum est, a summis usque ad ima, in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata. Cunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit; suum quoque regit omnia pondus et ponderibus suis terra librata dependet. Primus Moyses, qustituit. Et licet alii antiquiores extiterunt, sed iste hac in arte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ r̾ndeo ꝙͣ breui pot̾o nattanone comp̃hi en¬
dens uniusciuus plancte quosdam effectus ꝓpͥos
cołitus. m asclinus aureus regnandi cupidus.
ani ambicio sꝰ amans mũdiciã. granis melo¬
quio angnificꝰ caruosus puichĩ facie. has ꝓ¬
prietates attribuũt phĩ soli. ⁊ simulr̾ ceteris p¬
lanetis umauq suas nõ qr tales ꝓprietates
insint ur mẽe possint celestib sost̾ancus cum
nõ ꝑticipent conͣrietate. n ͨ sexuũ diu̾sitate nc
affcitionũ animi mutabiitate. s quia celestia
corpora sunt efficiencia ⁊ significancia tales
ꝓprietates ⁊ eatum reuouationes ⁊ defecciones
in reb mutabilib mũdi infioris altabil. ⁊ ẜ¬
om̃s parces sui corruptibił. omĩa enĩ que irnõ¬
liantur ĩ mũdo infiori pret̾ ea que caulantur

Expanded text:
ndeo quam breviter potero, narratione comprehendens uniuscuiusque planete quosdam effectus propricholericus, masculinus, aureus, regnandi cupidus, auri ambitiosus, amans munditiam, gravis in eloquio, magnificus, carnosus, pulcher facie. Has proprietates attribuunt philosophi soli et similiter ceteris planetis, unicuique suas, non quia tales proprietates insint, vel inesse possint celestibus substantiis, cum non participent contrarietate, nec sexuum diversitate, nec affectionum animi mutabilitate, sed quia celestia corpora sunt efficientia et significantia tales proprietates et earum renovationes et defectiones in rebus mutabilibus muomnes partes sui corruptibilis. Omnia enim que renovantur in mundo inferiori, preter ea que causantur
Abbreviated transcription (Latin):
tencia ad effc̃m. Quapp̃ omĩa renonata ĩ
mũdo infĩori cum fu̾int potencia pꝰ ꝙͣ actu
ꝑ accuaie aliꝙ ꝙ semꝑ ẽ. uno md nise. s ꝯpa
racione. ad efftm alit. et. ax se nũs. ncc̃e c̃ pro¬
dire in effcm̃. omĩa aut̃ corpora telestia funt
semꝑ unom ͦ ͣ in se ip̃is se hũcia renouã¬
tia solum corporaciones situales a deo que st̃
in mũdo infibri. Nec reppitur in ununfitate
mundi sensibił aliud acorporib celestibus. S
se hñs .m. amfestũ ẽ igitur ꝙ omia reuonata
ĩ mũdo cortuptibui p mitutes celestũ xuiii.

Expanded text:
tentia ad effectum. Quapropter omnia renovata in mundo inferiori, cum fuerint potentia priusquam actu, per actuale alratione ad effectum aliter se habens, necesse est prodire in effectum; omnia autem corpora celestia sunt semper uno modo in seipsis se habentia, renovantia solum comparationes situales ad ea que sunt in mundo inferiori. Nec reperitur in universitate mundi sensibilis aliud a corporibus celestibus, sic se habens. Manifestum est igitur, quod omnia renovata in mundo corruptibili, per virtutes celes
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ħ dup ͬ s. aut consid̾ando equalitatem uł ĩ¬
cqualitatem. ux aliud suoꝵ accũciũ. uł cõsid¬
ando qualit̾ unũ ordinatur in alio. uidel
qualit linea insĩficie sĩficies in corpore uorꝰ¬
pucto ad alium cxtensio in extremitates su¬
as. utrũq coꝵ iecipiens. Sr̾ficies q̃ longictu
linee. si ficies plana ẽ. ab mia linca ad a¬
liam exccnsio mertremitates suas eas recipi¬
due recte lunce f eͥcitq reccumcus angulus
nonũatur. Qñ recta linea sr̃ rectam linca
stet̾it. duoqz anguli utrobiq fu̾it equales
coꝵ ut̃q rectus ent. lineaqi linee supstanc
ei cui suꝑ stat ppendicul. auis uocatur. angurꝰ
ẽ qui recto mĩor ẽ acutꝰ applsatur. terułinus
u̾o ẽ ꝙ cuiꝰq finis ẽ. figura ẽ que t̾uimo uł
ternus ꝯtiuetur. Cutulus ẽ figura plana
te. qi suas cucum fecicie applicans cutulu
in duo cqualia diuidit. semitirculꝰ figura
plana diamecro curtuli ⁊ medietate cutũ fe¬

Expanded text:
t considerando equalitatem, vel inequalitatem, vel aliud suorum accidentium; vel considerando qualiter unum ordinatur in alio; videlicet qualiter linea in superficie, superficies in corporeecta est ab uno puncto ad alium extensio in extremitates suas utrumque eorum recipiens. ⟨v⟩ Superficies est linee. Superficies plana est ab una linea ad aliam extensio, in extremitates suas eas recipidue recte linee fuerint, rectilineus angulus nominantur. Quando recta linea supra rectam lineam steterit, duoque anguli utrobique fuerint equales, eorum uterque rectus erit, lineaque superstans ei cui superstat, perpendicularis vocatur: angulus ulus autem qui recto minor est, acutus appellatur. Terminusuod cuiusque finis est. Figura est, que termino vel terminis continetur. Circulos est figura plana tesque sue circumferentie applicans, circulum in duo equalia dividit. Semicirculus est figura plana, diametro circuli et medietate circumfe
Abbreviated transcription (Latin):
piatur ita coiores s̾ m sut ꝓxiii ut n
ut certus tims. cum alt̾ ab alt̾o disg̾gatur
D ita . u. gr̃a. a tubro distedit ad pallidũ
ut ꝑ contumã mutacom inseq̃ntem ner¬
tatur colorem nullo medio ceitoq int̾ue¬
nente. qui ntrosq distĩgunt. ita ⁊ fien so¬

Expanded text:
res sibimet sunt proximi: ut non sit certus finis, cum alter ab altero disgregetur. Sed ita verbi gratia a rubro discedit ad pallidum, ut per continuam mutationem in sequentem vertatur colorem, nullo medio certoque interveniente, qui utrosque distinguat; ita etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lũ aquo reflectũtur oblique ad partes lat̾¬
un speculi dem̃ ectendũtur in Iatum ac
supͣ corpꝰ eis acuius nisu exicrũt. uñ iudi
se ip̃m homo. cum illo eodem iadio. fracti
uo sunt illi qui aspeculo rederntes ad ꝑtes
lum omĩo sunt corpora peruia ut aer uł
corpꝰ celeste uł aqua uł uitrũ ¶ Stĩa uero
de aspectib inquirit de oml ꝙ nidr̃ de omĩ
ꝙ huis radiis in uno quoq speculoꝵ aspi¬

Expanded text:
lum, a quo reflectuntur oblique ad partes laterum speculi, deinde extenduntur in latum ac supra corpus eius, a cuius visu exierunt; unde videt seipsum homo cum illo eodem radio. Fracti vero sunt illi, qui a speculo redeuntes ad partes lum, omnino sunt corpora pervia, ut aer vel corpus celeste, vel aqua, vel vitrum. Scientia vero de aspectibus, inquirit de omni quod videtur et de omni quod iis radiis in unoquoque speculorum aspi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tnangulꝰ. tuũ mequalũ lat̾um. haꝵ aut̃
alia ẽ ortogoniũ. unũ.s. angulum rectũ ba¬
bens. alia ẽ aiubligduiũ aliꝰquem. angulũ
obrusũ hñs. alia origoniũ. in qua tres angui
acuti sunt. figurarum aut̾. quadeuattraꝵ alia ẽ
lata nõ ẽ. alia clumam ẽ que equilatm. s t¬
tangnium nõ ẽ. ana simile eluniam ꝙ oppõi¬
ta lat̾a lit canalia atq oppoĩtos angulos hͣt
cquales. Idem tamen nec ieitis angur n ͨ eqͥs
latibo contictur. p̃t̾ has aut̾ õs quadrilateres
figure climihũaria nomĩantur. Equidistãte
lince lunt que meadem sificie collocate atq ĩ

Expanded text:
ualium laterum. Harum autem alia est ortogonium, unum scilicet angulum rectum habens, alia est ampligonium, aliquem angulum obtusum habens, alia exigonium, in qua tres anguli acuti sunt. Figurarum autem quadrilaterarum, alia est am est, quod equilaterum, sed rectangulum non est; alia simile climiam, quod opposita latera habet equalia atque oppositos angulos habet equales. Idem tamen nec rectis angulis, nec equis lateribus continetur. Preter has autem omnes quadrilatere figure climinaria nominantur. Equidistantes linee sunt, que in eadem superficie collocate atque in
Abbreviated transcription (Latin):
fum culis sunt diulsi. mcsuraꝵ cuĩ linee
in t̾raꝵ ꝑcicione tenduuitur. ut me dmisi¬
oues. cquitas teneatur. limites applsati an¬
sis distĩgunt atq declrant. hiis euĩ tes¬
timonia fimiũ intlligũturi agioꝵ ⁊tencio
⁊ tt̾aisi anffercui. limites maxime inagris
duo anis. cardo ⁊ deciimanꝰ. eardo ẽ qui ad¬
septenitrionem durctus. a cordine celi ẽ. Nam
sine dubio celum uertitur in septemtrionau
orbe. decinanꝰ ẽ. qui ab oriente in ocidẽte¬

Expanded text:
funiculis sunt divisi. Mensurarum enim linee, in terrarum partitione tenduntur, ut dimensionis equitas teneatur. Limites appellati anuras distinguunt atque declarant; his enim testimonia finium intelligutamen infertur. Limites maximi in agris duo sunt, cardo et decumanus. Cardo est qui septentrione directus a cardine celi est: nam sine dubio celum volvitur in septentrionali orbe. Decumanus est qui ab oriente in occidente
Abbreviated transcription (Latin):
certis temporib ħ om̃i mathematicaꝵ postrema¬
ẽ ordme. s loco suꝑior ⁊ excelsior dignitate quia
cũ cct̾e tres quodamnio infu̾us u̾ scuͣt᷑. ħ soia celei¬
tiũ dispom ĩestigandam atq tractandã sus¬
spacia siu q ꝯsid̾at¶ Euomonica motum
que cursus syderum ⁊ figuras ⁊h̃ĩtudines
stellarum tc̃ se. et crͣ tertam inda gabui rõne
ꝑcuint. Astronomiiã primi egypai inuemunt
ascrologiam u̾o. et natiuitatis obseruancia
caldei primi docuerũt. abralam ã instituisse
tlimata teli. qm cursus sor ⁊ lune atq astroꝵ¬

Expanded text:
 omnium mathematicarum postremed loco superior et excelsior dignitate, quia cum cetere tres quodammodo inferius versentur. Hec sola celestium dispositionem investigandam atque tractandam susspatia situsque considerat. Gnomonica motum que cursus syderum, et figuras, et habitudines stellarum circa se, et circa terram, indagabili ratione percurrit. Astronomiam primi Egyptii invenerunt: astrologiam vero et nativitatis observantiam, Chaldei primi docuerunt. Abraham autem instruxisse climata celi, qui cursus solis et lune atque astro
Abbreviated transcription (Latin):
uudante iulo ⁊ oĩm possõnib inuo obductis
imaũ terre diuidende ꝑlineas ⁊ incusuras no¬
men aiti dedit. Que in de longiꝰ acunuẽ sa¬
pientũ ꝑfecta ⁊ maris ⁊ celi ⁊ aeris spaciame¬
ciũ tur. Nam ꝓuorati stugiosi cxꝑmt post tre
diuisiõcm ⁊ ccli spacia quere. quanto int̾ual¬
lo bia at̾ric alima sol. ip̃e distarz ⁊us ad
uercicem celi. quanta se mensura distender
qr ex terre dmĩsione ħ discipima cepit ex ĩ¬
tria de terra ⁊ de mensura mĩcupata est. t̾ra
enĩ g̃ce.ge. uocatur mecra mensura. hiꝰ dis
tria quid̃ ⁊ arsmetica hño ciementa ꝑ ꝯ̃ cecłai
toꝵ. in quo consid̾acio fit duobi moĩs. uno
dis antiqui cractatores huiꝰ scĩe usi sũt in
nbric sius s enclides in libro suo nõ incessit.¬

Expanded text:
undante Nilo et omnium possessionibus limo obductis, initium terrae dividendae per lineas et mensuras nomen arti dedit. Quae deinde longius acumine sapientium profecta et maris et caeli et aeris spatia metiuntur. Nam provocati studio sic dimensionem et celi spatia querere, quanto intervallo luna a terris, a luna sol ipse distaret et usque ad verticem celi quanta se mensura distenderequia ex terre dimensione hec disciplina cepit, ex intria de terra et de mensura nuncupata est. Terra enim grece ge vocatur, metra mensura. Huius ditria quidem et arithmetica habent elementa, per ntorum in quo consideratio fit duobus modis. Uno dis antiqui tractatores huius scientie usi sunt in libris suis, sed Euclides in libro suo non incessit
Abbreviated transcription (Latin):
diundia ꝑs dragme appendens siliqͣe
nouem. qͣui tupucatus contuiam fac̾.
Concula dragnia mia ⁊ dimidia adimplẽ
eiati pond .x. dragiis appendĩ. ⁊citabutꝰ
nata sextanium facit. sexcatius duatum
libranim ẽ quibis assumptꝰ nomin etur u¬
libris. assumptus quat̾ sit gc̃o nom̃. cenix.
Quĩquies complicatꝰ quinarẽ sine gomor
facit. adice sexum comugiũ redd ã ꝯugi

Expanded text:
dimidia pars dragme, appendens siliquas novem; qui triplicatus conculam facit. Concula dragma una et dimidia adimpletur. Cyathi pondus decem dragmis appenditur. Acitabulus inata sextarium facit. Sextarius duarum librarum est, qui bis assumptus nominatur bilibris; assumptus quater fit greco nomine chenix: quinquies complicatus quinarem sive gomor facit; adiice sextum, congium reddet, a congi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuĩcias in regionib regiones in locis. loca
int̾citoriis. tcratoria i agris. agrq incent᷑¬
iis. cemunas in iug̾ib. uugera m climatibꝰ
tanta enĩ fuit eoꝵ solletia sdigntus ẽ pars
miminia agrestiũ mensuranm. inde micia
nũs digitos tres palmꝰ aut̾. qua tor digitos
lst pes scrdccim passus peder quĩ. ꝑticũ pas¬
furantis. actus mĩmꝰ ẽ lacitudine pedim
gas egypa signes ꝑ se ꝑsongas. Sunt

Expanded text:
cis, loca in territoriis, territoria in agris, agra in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in climatibus; Tanta enim fuit eorum solertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia habet digitos tres; palmus autem quatuor digitos habet, pes sedecim, passus pedes quinque: pertica pasurantis. Actus minimus, est latitudine pedum cas, Egyptii fines. Perse paransages. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sunt illa aut eque maiores ant equemĩores
aut eiõ cquales. Item alia. eenꝗnta ẽ aliqͣ
qnͣtitas ad aliam tantam esse ꝙͣl t̾ciam ad
aliꝙͣ quartam. In quͣtitatib quid̃ otimus
ħ ob̾fnand̾ ẽ. siue antecedentes maiores sũt
sius ꝯscq̃ntib. sine equales. magnitudo nãz
erit. somurtipir. multitudo namq cresct mĩ

Expanded text:
sunt illi, aut eque maiores, aut eque minores, aut eidem equales. Glossa Quanta est aliqua quantitas ad aliam, tantam esse quamlibet tertiam ad aliquam quartam. In quantitatibus quidem continuis hoc observandum est, sive antecedentes maiores sint suis consequentibus, sive equales: magnitudo namque erit submultiplex: multitudo namque crescit in
Abbreviated transcription (Latin):
adĩuent res bellicas cccent excuit. saupantis
oꝑum in niccau in libidinem ocuoꝵ faprit¬
uit. quo fabritante tubal cequo dcm c̃ sono
mallooꝵ cełctatus expondib coꝵ ppor aones
tꝯsonancias. que ex huis nastũtur excegitauit
quĩ inuencom greti pictagore actĩ rex

Expanded text:
adinvenit: res bellicas decenter exercuit: sculpturas operum in metallis, in libidinem oculorum fabricavit: quo fabricante, Tubal de quo dictum est, sono malleorum delectatus, ex ponderibus eorum proportiones et consonantias que ex his nascuntur excogitavit, quam inventionem Greci Pythagore at
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. rettaliea ẽ. que cxequo insinus pũctu
solas lĩt. Sificies no finec lniee sunt. quarũ
forme io inssiorib decem fignis poĩte nõ sũt
quia intra eas ĩucrntur. Rum̾os aut̃e
ꝯcometriã ita queras. extrcina qui ppe eiuis mł¬
tiplicata tm̃ faciũt qnͣtum ⁊ media dupplta¬
ta. ut ꝑuta .ui. et .xii. multiplicata faciunr
leptuagesics. dilpondius. Media. umi ⁊ .ix.

Expanded text:
equo in suis punctis solas habet. Superficiei vero fines linee sunt, quarum forme ideo in superioribus decem figuris posite non sunt, quia intra eas inveniuntur. Numeros auteam ita queris. Extrema quippe eius multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII. Multiplicata, faciunt septuagies dipondo dipondius . Media VIII et IX
Abbreviated transcription (Latin):
plammetriã. artimetam. Gonbimmetriam
planiimetria longũ ⁊ latũ metitur ⁊ extendr̃
aut̃ ⁊ recro dxcrorsum ⁊ sinistrorsu. alti-¬
metrica metitur altum ⁊ protandum ⁊ extẽ¬
dr̃ sursũ ac deorsũ. Consummetria u̾o spenca¬

Expanded text:
am. Planimetria longum et latum metitur et extenditur ante et retro, detrorsum et sinistrorsum. Altimetria metitur altum et profundum et extenditur sursum et deorsum. Cosmimetria vero spherica
Abbreviated transcription (Latin):
lñ designare. It̾m omnes angłos rector sͥ¬
inuicem equales c̃ẽ. Item lilmea recta si
duas lineas rectas cecid̾it. duoq anguli ex
una ꝑte duob rectis anguris minorẽs fu̾int
Ilas duas lieas in cãmõ ꝑtem ꝓtraitas

Expanded text:
lum designare. Item omnes angulos rectos subinvicem equales esse. Item si linea recta super duas lineas rectas ceciderit, duoque anguli ex una parte duobus rectis angulis minores fuerint; illas duas lineas in eamdem partem protractas
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s sꝑici fint ⁊ quis sit ꝯmiꝰ omĩb stclli. de¬
inde de motib ꝓpriis stellarum ⁊ quot sunt
sp̃es motꝰ unicuiq eoꝵ ⁊ partes ad quas mo
unaqͣ hora. In quirit it̾m de omĩb que acci¬
dunt celestib corporib. de eclipsi soł ⁊ lune.

Expanded text:
omnes spherici sint, et quis sit communis omnibus stellis. Deinde de motibus propriis stellarum, et quot sint species motus, unicuique earum, et partes ad quas movunaquaque hora. Inquirit iterum de omnibus que accidunt celestibus corporibus, et de eclipsi solis et lune,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hi.ISpecul atiua u̾o consid̾at figuras predc̃as
onũ matĩa in quirita earũ qnͣtitates equa¬
litates mequalitates spes situũ iordimũ ¶ Et
ꝙ alie sunc ꝓporcionales. alie quoq raciona¬
les. alie m̃onales ⁊ alia omia que accdunt
eis. huiꝰ aut̃ scĩe ꝑtes due sunt. una spetulat᷑¬

Expanded text:
i. Speculativa vero considerat figuras predictasomni materia. Inquiri autem earum quantitates, equalitates, inequalitates, species situum et ordinum. Et quod alie sunt proportionales, alie quoque rationales, alie irrationales et alia omnia que accidunt eis. Huius autem scientie partes sunt due, una speculat
Abbreviated transcription (Latin):
hat locum designatum uox acuta granis¬
qr quem teneant. discreco u̾o hñt ꝓprios
insitur suo quodam loco constituta ꝯtimue
cund̾ nõ equisone uoces ab innonica fał¬
tate seꝑantur. sunt cũ sͥ ip̃is dissiłes
nͨ unũ auquid ꝑsonantes. discrete uero

Expanded text:
at locum designatum vox acuta gravisque quem teneant. Discretae vero habent proprios ferentia visitur suo quodam loco constituta. Continuae quidem non unisonae voces ab harmonica facultate separantur. Sunt enim sibi ipsis dissimiles, n