comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
c̾to p̃tio cum ꝯductum habereo᷑
tu cum tuus annus exmunis ẽet
ꝯsultͣo fructum sequentis anni
compiti agam recum duabus
actionib ima excond̾ucto alt̃a
exlocato. locati enĩ iuditõ mea
pars ꝙͥa. ꝯducti aũt actõe tua dũ¬
taxit. pars ꝙͥa iniuditiũ ueniet.
teĩti ita notaͣt. nõ ne qd̾ ad meã
partem attinebit. cõi diuitunto
p̃stabitur are mͥ tam᷑pnũ. recte

Expanded text:
conductum haberemus, tu, cum tuus annus exiturus esset, consulto fructum insequentis anni corrupisti. agam tecum duabus actionibus, una ex conducto, altera ex locato: locati enim iudicio mea pars propria, conducti autem actio‹ne› tua dumtaxat propria in iudicium uenient. deinde ita notat: nonne quod ad meam partem attinebit, communi diuidundo praestabitur a te mihi damnum? recte
Abbreviated transcription (Latin):
lõr.ł. Opus qd̾ aduͥsionẽ locatũ ẽ
donec approbetur conductorĩs
periculum est quod uero ita
conductum sit. ut inped̾es mẽ¬
suras ue pretͣur eatenus ꝯducto¬
nis ꝑiculum᷑ est. quatenꝰ itm̃sũ
nõ sit  inutraq cã nocͥturũ loca¬
ton. Si ꝑeum stenͣt quo mĩnus
opus approbetim uł. idmetiatut.
Si tñ uimaiore opis pͥus ĩt̃cid̾it
quã apptobenr locatoris ꝑiculo
est. nͥ aliud actum sit. nͥ enĩ am¬
qd̃ sua cura atq oꝑa ꝯsecut᷑ eẽt.¬

Expanded text:
onum Opus quod aversione locatum est donec adprobetur, conductoris periculum est: quod vero ita conductum sit, ut in pedes mensurasve praestetur, eatenus conductoris periculo est, quatenus admensum non sit: et in utraque causa nociturum locatori, si per eum steterit, quo minus opus adprobetur uel admetiatur. si tamen ui maior‹e› opus prius interciderit quam adprobaretur, locatoris periculo est, nisi si aliud actum sit: non enim amquod sua cura atque o
Abbreviated transcription (Latin):
dioꝵ locass Ꝙ eius ipͣit habita¬
tores habitare nõ potuissent. rati¬
oñe deduci q tanti litem estimai.
Sm aũt nõ frass nec̃e ẽ demoliri
S quia melius edificare uellet
it feciss quanti ꝯductoris intẽr¬
eẽt habitatores ne migrarent tãti
nicipio balneas ꝯduxerat ut eo ãno
municipes gns lauarentur. põt
tres m̃ses incendio facto ꝯsũpte¬
sunt . R̾. posse agi cũ balneatore
ex ꝯducto ut ꝑportõe tpĩs quo laua¬
tionem nõ p̃stitiss pet̾ĩe ꝯtribu¬
tio fieret. ¶Qui mulas adc̾tuor
pondus noneris locass cũ maiore
onere ꝯductor eas rupiss ꝯiulẽbat
cato recte eum agere. S lege aqui¬
lia tm̃ cũ eo agi posse. qui cũ mulas
agitas exlocato cĩ si alius eas rupͣis
cum ꝯtuctore recte agi p̾se. ¶ qui
etem fatiendam locauerit in lege oi¬

Expanded text:
itatores habitare non potuissent, rationem duci et tanti litem aestimari: sin autem non fuisset necesse demoliri, sed quia melius aedificare uellet, id fecisset, quanti conductoris interesse‹t›, habitatores ne migrarent, tanti nicipio balneas conduxerat, ut eo anno municipes gratis lauarentur: post tres menses incendio facto respondit posse agi cum balneatore ex conducto, ut pro portione temporis, quo lauationem non praestitisset, pecuniae contributio fieret. Qui mulas ad certum pondus oneris locaret, cum maiore onere conductor eas rupisset, consulebat del ex locato recte eum agere, sed lege Aquilia tantum cum eo agi posse, qu‹i› tum mulas agitasset, ex locato etiam si alius eas rupisset, cum conductore recte agi. Qui aedem faciendam locauerat, in lege di
Abbreviated transcription (Latin):
ute fuisient siue cadem rex que
tradita eẽt reddi deberet furti
oẽ actõne locatori cuõ suꝑ ua
cͣuũ eẽ uidetur iuditiũ ł uneris
adu̾si. s si ita datum eẽt. ut in
simul resolui possit. ꝯductor ẽ
culpã dum tixit debere pr̃are
Nam inre que utrunq cansa ꝯ¬
trah ereturꝰ culpam debi. neque
oĩ motõ culpã eẽ. qd̾ ini reddidiss.
ex frum̃to. qm̃ alicui pͥmũ redt̾e
cum necesse fuiss tam ciu meliox̃¬
uẜ .i. Qui funtũ colendum ĩ
płes muos locauerat. decessit et
enm fundum legauit. cassius ne¬
n gruit posse cogi colom̃. ut eũ
funidum coleret. qr nicͥ hĩdis in¬
ter eẽt. qd̾ sicolonus uellet cołe
⁊ abeo cui legatus cẽt fundus ꝓ¬
nberetur cum hĩde actonẽ colo

Expanded text:
utae fuisset: siue eadem res, quae utae fuisset: siue eadem res, quae tradit‹a› esset, reddi debere‹t›, furti esse actionem locatori et is auersi. sed si ita datum esset, ut in simili re solui possit, conductorem culpam dumtaxat debere nam in re, quae utriusque causa contraheretur, culpam deberi neque omnimodo culpam esse, quod uni reddidisset ex frumento, quoniam alicui primum reddere eum necesse fuisset, tametsi melior. Qui fundum colendum in plures annos locauerat, decessit et eum fundum legauit. Cassius negauit posse cogi colonum, ut eum fundum coleret, quia nihil heredis interesset. quod si colonus uellet colere et ab eo, cui legatus esset fundus, prohiberetur, cum herede actionem colo
Abbreviated transcription (Latin):
redd̾entur. ueluti cum argentũ
pusilatim daretur fabro ut uasa
fierent. aut aurũ ut anuli. exsuꝑ¬
ioricaũ uem dñi manere. ⁊ expo¬
stĩore iñcreditũ iri. Idem uiris cẽ
indepõito. Nam siquis pecuniam
numeratam ita de posuiss ut
neq clausam neq obsignatam
traderet. S adnumeraret nicħ
aliud eum debere aput quẽ te¬
põita eẽt. nisi tm̃ tẽpecimie sol¬
uere Nstudum que uid̾i itricũ
facium sanpheli qrecte datum.
¶qd̾ si seꝑatum tabuli ᷤ aut eroͣnib
aut inalia culpa inclusum imiꝰ¬
cuiꝰque triticum fuiss ita ut si in¬
ter nosci poss qd̾ cuiusq eẽt nõ
potuisse noĩ ꝑmutationẽ facͣe.
s tamiẽ posse eum cuiꝰ fuiss tri¬
ricum. qd̾ nauta soluiss uendi᷑ca¬
re. qĩo se improbare actionẽs
honeric adu̾si. qr siue eius gnͣis
oeñt mercec. que naute traderẽ¬
tur. ut ꝯtinuo eius fierent. ⁊m̾¬
cator increditum iret. ñ iudẽt
onis ẽẽ adu̾sum quippe qͣd̾ na¬

Expanded text:
redderetur ueluti cum argentum pusulatum fabro daretur, ut uasa fierent, aut aurum, ut anuli: ex superiore causa rem domini manere, ex posteriore in creditum iri. idem iuris esse in deposito: nam si quis pecuniam numeratam ita deposuisset, ut neque clusam neque obsignatam traderet, sed adnumeraret, nihil aliud eum debere apud quem deposita esset, nisi tantundem pecuniae solueret. secundum quae uideri triticum factum Saufeii et recte datum. quod si separatim tabulis aut heronibus aut in alia cupa clusum uniuscuiusque triticum fuisset, ita ut internosci posset quid cuiusque esset, non potuisse non permutationem facere, sed tum posse eum cuius fuisset triticum quod nauta soluisset uindicare. et ideo se improbare actiones oneris auersi: quia siue eius generis essent merces, quae nautae traderentur, ut continuo eius fierent et mercator in creditum iret, non uideretur onus esse auersum, quippe quod na
Abbreviated transcription (Latin):
mentum ꝯfudẽrant. s. inpheł uni
ex his frumentũ reddiderat d̾ cõi
ei nauis ꝑierat. Quesitum est
nera ẽe. ut aut idem redderetũr.
Sicuti cũ uestim̃ta fulloni citrã¬
da locaieatur. aut eiꝰdem gmͣs¬

Expanded text:
mentum confuderant, Saufeius uni ex his frumentum reddiderat de communi et nauis perierat: quaesitum est, nera esse, ut aut idem redderetur sicuti cum uestimenta fulloni curanda locarentur aut eiusdem g
Abbreviated transcription (Latin):
c⁊̃ ĩ ꝑfect̃. ¶ Sollonꝰ uillas hac lege
acceꝑat. ut incorrupras reoderetur.¬
p̃ter uim quetustatem. coloni ẜius
uillas incendit. ñ fortuito c̾aũ ñ urõi
eam uimͣ exceptam. Re nõ id pactuor
eẽ. ut si aliquis tomesticus eas inci¬

Expanded text:
 imperfectum. Colonus uillam hac lege acceperat, ut incorruptam redderet praeter uim et uetustatem: coloni seruus uillam incendit non fortuito casu. non uideri eam uim ‹e›xceptam respondit nec id pactum esse, ut, si aliquis domesticus eam ince
Abbreviated transcription (Latin):
iiꝰ .ł. Quuã qd̾ ex nõ ꝯcessa doãtõe
retinetut. Aut id sine cã. aut exin¬
iusta cã retineri intellig exquibus
caĩs ꝯditõ nasci solet.

Expanded text:
iale. quia quod ex non concessa donatione retinetur, id aut sine causa aut ex iniusta causa retineri intellegitur: ex quibus causis condictio nasci solet.
Abbreviated transcription (Latin):
odest̃ .ł. Si ignom᷑ns quis mili¬
ti qiͣ pagano locauent exigere pꝰ¬
ꝯtẽpnit disipliña qui ignorauit
nc̃ ea sege coleret᷑. relocare eũ michi¬
liceret. ⁊ quo mi n oris locassem. hoc
michi pr̃aretu. nec cõuenit ut si
pliu̾s iocassẽ hoc tibi pr̃aret᷑. et cũ
nemo fundũ collebat. pluris tñ lo¬
Si ampliore pecunia fundus
locatore tm̃ modo int̃poneret᷑.¬
¶Locaui opus fatiendum ita ut
indies singulos darem. opus
uitiosum factumͣ est. anex loca
locasti ut bonitas tibi eiꝰ acon¬
ductore approbar̃etur. tam ⁊ si
ꝯuenit ut insingulas oꝑas cer¬
ta pecunia daretur. pr̃ari rñ tͥ
aconductore dẽbe̾t. siid opus

Expanded text:
dectarum.Si ignorans quis militi quasi pagano locauerit, exigere ilcontemnit disciplinam, qui ignorauit non ex lege coleretliceret et quo minoris locassem, hoc mihi praestaretur, nec conuenit, ut, si pluris locassem, hoc tibi praestaretur, et cum nemo fundum colebat, pluris tamen losi ampliore pecunia fundus locatore tantummodo interponeretur.Locaui opus faciendum ita, ut in dies singulos darem: opus uitiosum factum est: an ex localocasti, ut bonitas eius tibi a conductore adprobaretur, tametsi conuenit, ut in singulas operas certa pecunia daretur, praestari tamen tibi a conductore debet, si id opus
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe debemꝰ sine glaio siue q̃ fu¬
ste uł alio telo. uł manib siforte
stangulauit eũ uł calce petiit ł ca
iuisto honeratus deiecit honꝰ. ẜuũ
occio̾it. aquilia locũñt. fuit e inip̃i
arbitrium ita se nõ honerare. Nlam
cisi lapsus aliquis ẜũ aliemĩ hone
p̃ssent pegasus ait. lege aquilia cum
teneri. ita denñi suie plus iusto se
honeram̃t. uł negligentiꝰ ꝑlubricũ
tãsierit ꝓm̃ siquis alt̾ius inpulsu
dap̃nũ dedit. ꝓculus scribit. neq

Expanded text:
accipere debemus, siue gladio siue etiam fuste uel alio telo uel manibus si forte strangulauit eum uel calce petiit uel ciusto oneratus deiecerit onus et seruum occiderit, Aquilia locum habet: fuit enim in ipsius arbitrio ita se non onerare. nam et si lapsus aliquis servum alienum onere presserit, Pegasus ait lege Aquilia eum teneri ita demum, si vel plus iusto se oneraverit vel neglegentius per lubricum transierit. Proinde si quis alterius inpulsu damnum dederit, Proculus sc
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ eũ qui inpulsus est qr dip̃nũ
accõ erit dinor meũqui inpulit.
Siquis incolluctatõe. nł inpaut᷑¬
tio. uł pugiles dum int̃ se excent᷑.
alius aliũ occioĩt. siquid̃ inpũblico
infilio faguilias uulnerato ꝓcedit.
plane sicetentẽ uulnerauit erit aqui¬
lie locus. aut siño inc̾tamine ẜuũ¬
s. occdĩt. nͥ si dño comittẽte hoc factũ
sit. tc̃ enĩ aquilia cessat. ¶ S siquis
recte labeo nt. lege aquilia eũ reneni
quia aluid alii mortiferũ eẽ solet.
¶cellus at multũ int̾ eẽ dicit. occidĩt¬

Expanded text:
 eum qui impulsus est, quia damnum actio erit danda in eum qui impulit. Si quis in colluctatione vel in Pancratio, vel pugiles dum inter se exercentur alius alium occiderit, si quidem in publico in filio familias uulnerato procedit. plane si cedentem vulneraverit, erit Aquiliae locus, aut si non in certamine servum occidit, nisi si domino committente hoc factum sit: tunc enim Aquilia cessat. Sed si quis recte Labeo dicit lege Aquilia eum teneri, quia aliud alii mortiferum esse solet. Celsus autem multum interesse dicit, occid
Abbreviated transcription (Latin):
Iocuł. Quitam hiberus noĩe qui
nt p̾hortea mẽi insulam balneariã
fecit scõm parietem coẽm. Nõ licet ãt
tubulos hr̃e. at m̾otos ad paͣrietẽ coem.
sicuti nec parietẽ quid̾ suũ. ꝑparietẽ
cõẽ detubulis eo amplius hoc iusẽ.
nrẽ inpariete cõi. Set̃um sidemollitus
sit uicinꝰ ⁊ exstipulatu actõe dãpni ĩ¬
fecti agnt. nõ pluris quã uulgaru tec¬
toria exstimari debẽt qd̾ obẜuari ⁊ in

Expanded text:
um. Quidam Hiberus nomine, qui habet post horrea mea insulam, balnearia fecit secundum parietem communem: non licet autem tubulos habere admotos ad parietem communem, sicuti ne parietem quidem suum per parietem communem: de tubulis eo amplius hoc iuris ehabere in pariete communi: ceterum si demolitus sit uicinus et ex stipulatu actione damni infecti agatur, non pluris quam uulgaria tectoria aestimari debent: q
Abbreviated transcription (Latin):
neq tollẽ ħ neq resi. geͣ pꝰse. refirapᷤ¬
lane pͥse uẽ dicare. ¶ Mantipioꝵ qͣ
insustuctu legcato. ñ debet abuti s se¬
condũ ꝯdidẽ eoꝵ uti. nã silibrariũi
rus nuitat ⁊iqualũ cicalcẽ portare co¬
gat. yͥ itror̾e balnentorẽ faitat uł de
simphoni ico atriensẽ ł depulestra
stercorandis lat̾ins p̃ponat ab uti
udebitur ꝓͥetate susfitient̃ aũ alere
questire deb scõmordine ⁊ digtare

Expanded text:
llere hoc neque refigere posse: refixalane posse uindicare.Mancipiorum quoque usus fructus legato non debet abuti, sed secundum condicionem eorum uti: nam si librarium rus mittat et qualum et calcem portare cogat, histrionem balniatorem faciat, uel de symphonia atriensem, uel de palaestra stercorandis latrinis praeponat, abuti uidebitur proprietate.Sufficienter autem alere et uestire debet secundum ordinem et dignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ intelligñdum in eo ꝗ solos lib̾os
hr̃des scpͥserit. licet nõ ut legat᷑arios
cos mimerauĩt. s ut hostent̾et ma¬
gis uelle se matrẽ itafrui ut lib̾os se¬
mixti fuu̾t lib̾i ⁊ extraneihĩdes. ⁊
matre frui deb̾e dici. matr̃e legata

Expanded text:
ndum in eo, qui solos liberos heredes scripserit, licet non ut legatarios eos nominauerit, sed ut ostenderet magis uelle se matrem ita frui, ut liberos semixti fuerint liberi et extranei heredes? et matre frui, debere dici matrem l
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpora ñ ꝯcurrẽte alf̾o ftuct᷑ intgͣaros
habuit sd sm̃o mors s capitis dimiinu¬
no uit̃cessit᷑. quia plura legita sũt illẽ
ani tantũ simoto ius fruendihabũ
fructus amissus eĩt qd̾ ĩnumnolegata¬
tio qui fructus in ãnos singłos acces
d̾ fendẽdũ ẽ. ut cõmemoratio tẽꝑio:
repẽttiõĩ potestatẽ nãt. ¶ Cũ singtłs
fiuct alt̾nis annis legatursi tonsen¬
tiant in eũtẽ annũ inpetiunt᷑. qd̾
nõ io actũ inde̾t ut ꝯcur̾rerẽt᷑ multu
enĩ refert duob simł alfms anins
gatꝰ itafuiss an singulis alt̾m. Am

Expanded text:
empora non concurrente altero fructus integri habuit. Si non mors, sed capitis deminutio intercesserit, quia plura legata sunt, illius anni tantum, si modo ius fruendi habuit, fructus amissus erit: quod et in uno legatario, qui fructum in singulos annos accepit, defendendum est, ut commemoratio temporum repetitionis potestatem habeat. Cum singulis fructus alternis annis legatur, si consentiant in eundem annum, impediuntur, quod non id actum uidetur, ut concurrerent: multum etenim refert, duobus simul alternis annis g
Abbreviated transcription (Latin):
cetentẽ quis caꝑite minutꝰ est. ꝯstat
ñ ãmitti. ¶ Si tibi funtus exdie
legatus est qisũftuctũ m̾ rogatuses
restituere. uitendũ eit sicapite muiit
fuero intra diemlegato suo istũ ne
torte saluus eit mͥusuis ftuct qͣ. ante

Expanded text:
entem quis capite minutus est, constat non amitti. Si tibi fundus ex die legatus est et usum fructum mihi rogatus es restituere, uidendum erit, si capite minutus fuero intra diem legato tuo insertum, ne forte saluus sit mihi usus fructus, quasi ante
Abbreviated transcription (Latin):
dux̃ꝙ ĩusũ ũ faciuꝰ tutores
ad aministt̾ioẽ accederꝰ. Scienteꝰ pupi¬
llũ q sibi obligatum fore. exsua amini
bligare pupillum p̾sit. at tñ rcceptũ
c̃. ut᷑ tutoĩ suopupillũ sinc tutoĩs au¬
toitate cunliter obliget᷑. ex am inist̾ti¬
oe silic. Et nꝓuocãdi fuer tutoẽ ut

Expanded text:
duxitque in usum, ut facilius tutores ad administrationem accederent scientes pupillum quoque sibi obligatum fore ex sua adminibligare pupillum possit, attamen receptum est, ut tutori suo pupillus sine tutoris auctoritate civiliter obligetur ex administratione scilicet. etenim provocandi fuerant tutores, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Inuius. Si socuis propriam
peccuuiam mintuam decerit om¬
nienodo creditam peccuniam fac.
uoet ceteri dissensernt qd̾ si co¬
muneni numerauit. non alias

Expanded text:
ictum.Si socius propriam pecuniam mutuam dedit, omnimodo creditam pecuniam facit, licet ceteri dissenserint: quod si communem numerauit, non alias
Abbreviated transcription (Latin):
accõnẽdari. ¶ cũ mat̃ familias
decedit nec ẽ soluẽdõ eiꝰ hr̃oitas fu¬
nerari eam exdote tant̃ oporiet. ⁊
ita celsus scrbit.

Expanded text:
actionem dari.Cum mater familias decedit nec est eius soluendo hereditas, funerari eam ex dote tantum oportet. et ita Celsus scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
alatum accipiendũ. idẽ si illatus est
timor abaliquo demq tcͣtat sifim¬
dum meũ teaͣlĩquo audito ꝙ quis
cũ armis uenirẽt. anhuc edicto
locus sit citefeit põp. labͥonẽ etistĩa¬
re. edicto locum nõ eẽ. ⁊ und in in¬
t̃dictum cessare. qm̃ nõuideot ĩu
deiectus. qui deici nõ exspectimi.
s ꝓfugisaliter atq sipaquã ar¬
forte admbita masi in meo solo

Expanded text:
illatum accipiendum, id est si illatus est timor ab aliquo. denique tractat, si fundum meum dereliquero audito, quod quis cum armis ueniret, an huic edicto locus sit? et refert Labeonem existimare edicto locum non esse et unde ui interdictum cessare, quoniam non uideor ui deiectus, qui deici non expectaui sed profugi. aliter atque si, posteaquam arforte adhibita manu in meo solo
Abbreviated transcription (Latin):
more ⁊ p̃tor nõ respicit an adulter
sit quidedit s hoc solum qd incaccep̃
metumortis ilito. ¶ Sus accipiat
pecutiã. qui instrum̃tastatus mei
lyiuitute retor ⁊ ut instrum̃tis ꝑ¬
si dedent nestruptũ patiat᷑ uir seu m¬
ulier noc eoictũ locũ int cũ iunit bonis
nte metus maior. quãmortis eẽ tebꝰ
hec que diximꝰ ad eoictũ ꝑtinere. ni
int̾ẽ nise qus ueritus lit. an ulib̾is¬

Expanded text:
more, et praetor non respicit, an adulter sit qui dedit, sed hoc solum, quod hic accepit metu mortis illato. Si is accipiat pecuniam, qui instrumenta status mei seruitutem petor et illis instrumentis psi dederit ne stuprum patiatur uir seu mulier, hoc edictum locum habet, cum uiris bonis iste metus maior quam mortis esse debet. Haec, quae diximus ad edictum pertinere, nihil interest in se quis ueritus sit an i
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Sitomꝰ inus lega̾ sit sine
fnictu coĩs refectõe rei iusacris tectis
suio tał sit res cuiꝰ usus legitus ẽ
in nr̃s fructum ꝑciꝑe nõ poilit le¬
gitariꝰ reficere cogñdus est. que di¬

Expanded text:
i domus usus legatus sit sine f‹r›uctu, communis refectio est rei in sartis tectis si uero talis sit res, cuius usus ‹le›gatus est, ut heres fructum percipere non possit, legatarius reficere c
Abbreviated transcription (Latin):
toe caueatur. Ins quib adiudicet.
¶Sipecinia q̃domi relicta nõ ẽ ꝑp̃
ceptõnẽ relicta sitͥ itnũ uniu̾sa aco¬
heretib pͣaͣnta sit. anproparte hĩtor¬
taria . q̃ ad modũ si pecunia inhr̃di¬
tate relicra eẽt dubitat᷑. Et mag̾ oi¬
centum est ut id p̃standũ sit qd̃ p̃sta¬
retur si pecunia eẽt ĩ uẽnta.

Expanded text:
dicat. Si pecunia, quae domi relicta non est, per praeceptionem relicta sit, utrum universa a coheredibus praestanda sit an pro parte hereditaria, quemadmodum si pecunia in hereditate relicta esset, dubitatur. et magis dicendum est, ut id praestandum sit, quod praestaretur, si pecunia esset inventa.
Abbreviated transcription (Latin):
subyena ꝓmissa sũt. Nã licet hec
oblig̾atõ diuitatur plegẽ .xii. iabu¬
larum tm̃ quiꝰ nichilũ ꝓtẽ adpenã
eutandam.partẽ suã soluere. siue
nũdũ soluta est pecunia. nec dies ue¬
nit. ꝓspiciẽdũ ẽ ꝑcautionẽ. ut d̾ ĩdẽpm¬

Expanded text:
a sit: nam licet haec obligatio diuidatur per legem duodecim tabularum, tamen quia nihilum prodest ad poenam euitandam partem suam soluere, siue non‹d›um soluta est pecunia nec dies uenit, prospiciendum est per cautionem, ut de indemni
Abbreviated transcription (Latin):
sã peccuniã ꝗͣ d̾fũct̾ ꝓmisit. ne pena cõ¬
nr̃dib̾ partes recipe potĩt d obẜũat᷑ in
pignorib lucndis nam nisi uniu̾¬
sum qd̾ debetur. offeratur iure pigñ
dib noxali iuoitõ ẜuũ hr̃ditariur
defend̾it ⁊ litis estimatõne obtulerit.¬

Expanded text:
sam pecuniam quam defunctus promittit, ne poena comheredibus partes recipere poterit. Idem observatur in pignoribus luendis: nam nisi universum quod debetur offeratur, iure pignus dibus noxali iudicio servum hereditarium defenderit et litis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptõne legait testitor offõ iudiciꝰ
ꝯtinẽt. ut excõi peciia solũatur
sit. dicendum est infamilie hertiscũ¬
de iuditiũ uenire.S nis cui oudi¬
abit infamilie hertiscũte iuditd̃
parte com̃di erit dap̃nãdu ¶nẽc caue

Expanded text:
ceptionem legaverit testator, officio iudicis continetur, ut ex communi pecunia luatur sit, dicendum est in familiae erciscundae iudicium venire: sed is cui adiudicabitur in familiae erciscundae iudicio pro parte coheredi erit
Abbreviated transcription (Latin):
qualẽ insius rebus. ¶ Eatem sũt
si duob res legata sit. Nam ⁊ hos con¬
iũcxit idsotietatẽ nõ ꝯsensus s res.
Si mẽto homine legito. ⁊p̾a defũe¬
to legcitario. aliquis exhr̃oso lega¬
ttmi nõ ꝯsentiẽto inpodierit legatũ.
is qui iupedit hoc iditio ceris q̃ti

Expanded text:
eadem sunt, si duobus res legata sit: nam et hos coniunxit ad societatem non consensus, sed res. Si incerto homine legato et postea defuncto legatario aliquis ex heredibus legatarii non consentiendo impedierit legatum, is qui impedit hoc iudicio ceteris quanti
Abbreviated transcription (Latin):
s oĩb insolidũ ꝯpete̾ actõnẽ. Et
si nõ p̃stetur uia ꝓpirte nr̃ditaria
ꝯdepnatonẽ fier oportet. ¶ cont
sipromiss or uie decesserit pluribus
hr̃dib̾ ĩstituti. ñ diudr᷑ obligatio. ñ
dubiũ est quin duret qm̃ uiã. ꝓmit¬
te᷑ ⁊ is põt qui fundũ nõ ht̃gͥqi sin¬

Expanded text:
lidum competere actionem et, si non praestetur uia, pro parte hereditaria condemnationem fieri oportet.Contra si promissor uiae decesserit pluribus heredibus institutis, nec diuiditur obligatio nec dubium est quin duret, quoniam uiam promittere et is potest, qui fundum non habet. i
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sitestator rẽ coẽm cũ extraneo
habebat siue rei suie partẽ alicu
legͣauit. aut hr̃s añ uroitiũ famili.
hertiscũde acceptũ partẽ suã alie¬
nauit. ad offitium iudicis ꝑtinet.
ut eam partẽ que testatoris fint ali¬
cui iubeat tradi. ¶ O proep̃tore
uł. ꝓtonato puta coheres possidet.
ĩ familie hertiscunde iuditiũ ueni¬
re yo necit pop. ¶ Id̾ scriboit cũ
egto cituhr̃des titio exstitissemꝰ situ

Expanded text:
Si testator rem communem cum extraneo habebat siue rei suae partem alicui legauit aut heres ante iudicium familiae erciscundae acceptum partem suam alienauit, ad officium iudicis pertinet, ut eam partem, quae testatoris fcui iubeat tradi. Quod pro emptore vel pro donato puta coheres possidet, in familiae erciscundae iudicium venire negat Pomponius. Idem scribit, cum ego et tu heredes T
Abbreviated transcription (Latin):
tumm. ł sinꝰ abitatio legetur. mõte ꝗdẽ lega¬
tariilegat̃ ĩ t̾cidet. Capitis dimimitiõe
tam̃ nñueniẽte ꝑ seuerat. iudelicet qr
tale legitum infacto potiꝰqu̾a iñiure
conitit.

Expanded text:
tum, uel si habitatio legetur, morte quidem legatarii legatum intercidit, cap‹i›tis deminutione tamen interueniente perseuerat: uidelicet quia tale legatum in facto potius quam in iure consistit.
Abbreviated transcription (Latin):
uit. capite dimimiti diminute ue¬
factum nõ sit. iuoitul dibo. ¶ hñ
qui capite minuunt exhis calisis q
capitis diminutionẽ p̃cessert̃. ma¬
nent oblig̾ati ñlit. Cet̾um sipostei

Expanded text:
 deminuti deminutae efactum non sit, iudicium dabo'. Hi qui capite minuuntur ex his causis, quae capitis deminutionem praecesserunt, manent obligati naturaliter: ceterum si postea,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas retinetur. familia tantũ mu¬
ratur mimmã ẽẽ capitis diminutio¬
nẽ ꝯstat. Ex quib cisusis maio¬
iustissimã eẽ ꝯfitebitur. le̾sũ enĩ uis per
id tỹs quo quis rei publice oꝑam dabat.
ł aou̾so caũ laborabat. corigit. nec nõ
qũ euꝰeñt. ¶U̾uĩ. ãt eoiet. ralia sũt. Si¬

Expanded text:
ciuitas retinetur, familia tantum mutatur, minimam esse capitis deminutionem constat. EX QUIBUS CAUSIS MAIOiustissimam esse confitebitur: laesum enim ius per id tempus, quo quis rei publicae operam dabat uel aduerso casu laborabat, corrigitur, nec non quod euenit. Uerba autem edicti talia su
Abbreviated transcription (Latin):
catẽ senatus ꝯsulta matͥ cifilio. ¶ Ĩ¬
uiriaꝵ ⁊ actionĩ exdelicto uenientiũ
obliganones cũcapite ambulant.
¶Si lib̾tate atẽpta capits diminutõ
subsecuta sit. nulli restitutioĩ adu̾sus
tione rtayuus obligatur. ut cũ eo ac¬
Etio sit. s utił actõ adu̾sus dum dandi¬
⁊ est. ut iuł scribit. Et nͥ insolioũ defen¬
t̾atur. ꝑmittedũ mͥẽ itbõa q̃ habuit
mitri. ¶Itẽ cũ ciuitas ãmisla est n
nulla restitutiõis equitas ẽ adu̾sus eũ
ꝗ ꝯmissis bonis ⁊ ciuitate relicta nudꝰ
exulat.

Expanded text:
atem senatus consulta matri et filio. Iniuriarum et actionum ex delicto uenientium obligationes cum capite ambulant. Si libertate adempta capitis deminutio subsecuta sit, nulli restitutioni aduersus tione ita seruus obligatur, ut cum eo actio sit: sed utilis actio aduersus dominum danda est, ut Iulianus scribit et nisi in solidum defendatur, permittendum mihi est in bona quae habuit mitti. Item cum ciuitas amissa est, nulla restitutionis aequitas est aduersus eum, qui amissis bonis et ciuitate relicta nudus exulat.
Abbreviated transcription (Latin):
aa. Capitis dimimitio est stͣa
tus ꝑmutatio.
pitis diminutioes q̃salua currate
cõtingt. Cet̾um siue amissioẽ ciiu¬
titis siue lib̾t̾atis amissoe ꝯtĩgit

Expanded text:
. Capitis minutio est status permutatio. pitis deminutiones, quae salua ciuitate contingunt. ceterum siue amissione ciuitatis siue libertatis amissi
Abbreviated transcription (Latin):
tollendam ꝯditõnẽ offerat ẜuus
furtiuus an inaliud nom̃ aliũq
statum obligationis trans feratur.
fuĩt nec ne cũmora que eueniebat
exfinto uelun qͣdãm delegatione

Expanded text:
tollendam condictionem, offeratur servus furtivus an in aliud nomen aliumque statum obligationis transferatur: fuerit nec ne, cum mora, quae eveniebat ex furto, veluti quadam delegatione
Abbreviated transcription (Latin):
receiit. ꝯnemo heres eiꝰ exstitit. Que¬
io si simproniꝰ ꝯueniẽt actores hor
bonoꝵ piculs̃ inopis tefũcti ad ꝗ̃s
ꝑtinet. hr̃nus modestinꝰ.ix. quod ab

Expanded text:
decessit et nemo heres eius extitit. quaero, si Sempronius conveniet actores horum bonorum, periculum inopis defuncti ad quos pertinet? Herennius Modestinus
Abbreviated transcription (Latin):
dnor abeo petat quid iuris sit. S
iniquũ est ẽi aufterri rẽ ac̾ditore.
qͣni nõ successionis iure. s alio
modo rem nactus est.põt iamen
dici cũ ticui dolus inrem u̾saretu
ne c̾ditot apossõre pecumiã recipi¬
at. iniquissimũ ẽe lũdificari eũ
ꝙ̃ sifundus amenio alicui obli¬
ganis possideatur. cui nõtũ satis¬
faciũ erit. tunc rursus equũ erit.
excipi siñs uolimtate ẽduons ue¬
nit. licet enĩ dolus malus debito¬
ris int̾ueniat. qui nõ soluit. tñ se¬
cũons ẽditor qui pignori accepit.
potior ẽst. tutun añt est. Si debitor
ac̾ditore petat. ut ei ꝑmittatur pi¬
gnus uend̾e quo magis satis faciat.
añ cautionẽ acciꝑe abeo qui rem
empturus erit. ut p̃tiũ rei uẽdite
inꝙ ad sũmã debitrẽditõi soluãt.

Expanded text:
eo petat, quid iuris sit. sed iniquum est auferri ei rem a creditore, qui non successionis iure sed alio modo rem nactus est. potest tamen dici, cum Titii dolus in re uersaretur, ne creditor a possessore pecuniam recipiat, iniquissimum esse ludificari eum.Quod si is fundus a Maeuio alicui obligatus possideatur, cui nondum satisfactum erit, tunc rursus aequum erit excipi 'si non uoluntate creditoris ueniit': licet enim dolus malus debitoris interueniat qui non soluit, tamen secundus creditor qui pignori accepit potior est.Tutius tamen est, si debitor a creditore petat, ut ei permittat pignus vendere, quo magis satisfaciat, ante cautionem accipere ab eo, qui rem empturus erit, ut pretium rei venditae usque ad summam debiti creditori solvatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. qd̾ sciebat ubiq ꝓignus
sibi durare qd̾ i subscripsent. for¬
re intabłis emptõi. ꝯsensisse ui¬
detur. nisi manifeste appareat de¬
ceptum ẽẽ qd̃ obẜuari oporiet ⁊ si
sine scͥpͥtis ꝯsenserit. ¶ Si debi¬
ror ꝯcessum sit ⁊ nr̃s eius uen¬
did̃it. põt facti qoͣ ẽẽ quid intelle¬
xĩt ẽditor. s recte uenisse dicend̾
est. lice eñĩ subtilitates a iudicib
nõ ad mĩttũtur. ¶ Si debitor
forte ꝯcessa uenditõe desierit pos¬
sid̾e q nouus possessor uendid̾it¬
⁊ si nouo possessori nõ debitori
a quo ypothecam accepit. ꝯcessit
t̾oitor uendere. dicendũ est noce
ei exceptõnẽ. S si intra an̾m̃¬

Expanded text:
ueniri, quod sciebat ubique pignus ueniri, quod sciebat ubique pignus sibi durare. sed si subscripserit forte in tabulis emptionis, consensisse uidetur, nisi manifeste appareat deceptum esse. quod obseruari oportet et si sine scriptis consenserit.Si debitori concessum sit et heres eius uendiderit, potest facti quaestio esse, quid intellexit creditor. sed recte uenisse dicendum est: hae enim suptilitates ab iudicibus non admittuntur. Si debitor forte concessa uenditione desierit possidere et nouus possessor uendid si nouo possessori, non debitori a quo hypothecam accepit, concessit creditor uendere, dicendum est nocere ei exceptionem.Sed si intra an
Abbreviated transcription (Latin):
bitor uendid̾it rem: nec ĩ did̾it.
an ño repellatur c̾ditor. cũ ad huc
res sit iubonis debitoris: anu̾o
cũ reneatur exempto. pignus ex¬
stinguatur. qd̾ ⁊ mag̃ estc̃d siquid̾
p̃tiũ uenditor ꝯsecutus nõ sit. nec
ꝑatus sit emptor dare. tm̃dẽ poñt
dici sd si ꝑmisent ẽditor uend̾e.
debitor u̾o donauiͣt. anexceptõne
uũ submoueat. anfacti magis
it ut p̃tio accepto. Ipĩqueq res ex¬
pediat quo cãu ñ nocebit ꝯieñsus.
qd̾ si indotẽ ded̾it. uendidisse ĩ hoc¬
tuendid̾it debitor. repellet᷑ c̾ditor.
nͥ siquis dicat iõ ꝯcessisse donari
qd̾ amicus erat c̾ditoris. is cui do¬
nabatur qd̾ si ꝯcesserit .x. uend̾e.
ille .u. uendidit. dicendum est¬
⁊̃ nõ eẽ repellendũ c̾ditorem. in
cc̃ium nõ erit querendũ quĩ rocte
uendid̃it. Si płis uendid̾it quã cõ¬
cessit c̃ditor. ¶ Nõ uidetur autẽ
ꝯsensisse ẽditor si sciẽnͣte eo debi¬
tor rem uendid̃it. cũ iõ passus est

Expanded text:
bitor uendiderit rem ne tradiderit, an non repellatur creditor, quasi adhuc res in bonis sit debitoris, an uero, cum teneatur ex empto, pignus exstinguatur? quod et magis est. sed quid si pretium uenditor consecutus non sit nec paratus sit emptor dare? tantundem potest dici.Sed si permiserit creditor uendere, debitor uero donauerit, an exceptione illum summoueat? an facti sit magis it, ut pretio accepto ipsi quoque res expediat? quo casu non nocebit consensus. quodsi in dotem dederit, uendidisse in hoet uendiderit debitor, repelletur creditor, nisi si quis dicat ideo concessisse donari, quod amicus erat creditori is cui donabatur.Quod si concesserit decem uendere, ille quinque uendiderit, dicendum est non esse repellendum creditorem: in cuendit, si pluris uendiderit, quam concessit creditor.Non uidetur autem consensisse creditor, si sciente eo debitor rem uendiderit, cum ideo passus est
Abbreviated transcription (Latin):
aliter ypothece datum. ꝑmissu
c̾ditoris uenise. Si ip̃e debitor
rem possid̾at. nͥ qd̾ p̃ot fieri ut de¬
bitor ꝑmissu c̾ditoris uẽdiõit.
d̾ind̾ postea bõafid̾ red̾meiͣt. abtod̾.
rabalio. adquẽ ꝑsuccessionẽ ca res
ꝑtineͣ cepiss: aut sup̃e d̾bitor ep̃toiͣ
luta ñ sit. doli. M ͦ. suspitio inerit.
tnͣs lata ad p̃sens ip̃s ut possit cͥ¬
ditor replicatõnẽ doli .m. obite̾.
¶Illud quoꝙ uideamꝰ sitimis de¬
bitor uoluntate c̾ditoris sui uen¬

Expanded text:
aliter hypothecae datum permissu creditoris uenisse, si ipse debitor rem possideat: nisi quod potest fieri, ut debitor permissu creditoris uendiderit, deinde postea bona fide redemerit ab eodem uel ab alio, ad quem per successionem ea res pertinere coepisset, aut si ipse debitor emptori luta non sit, doli mali suspicio inerit translata ad praesens tempus, ut possit creditor replicationem doli mali obicere. Illud uideamus, si Titius debitor uoluntate creditoris sui uen
Abbreviated transcription (Latin):
inc̾m̃tũ. respõoi. depõiti actõe locuo
hr̃e. Quide est aliud ꝯm̃dare quã de¬
ponere. qita neꝵ est sinl actum ẽ
ut corpora nũmoꝵ eadem redderẽt.
Nam siut tanͣtũdẽ solueretut ꝯueĩt.
egredietur ea res depõiti notissimoᷤᷤ
t̃mĩnos. inqua q̃stione si depõiti
actõ nõ teneat. cũ ꝯuenit tantũdẽ
nõ idẽ reodi ratõne usuraꝵ haberi ñ
attinet. ut tantũtẽ possit offitium
arbiͣtri qͣtũ stipulatõ. s ꝯͣ bonã fidẽ
⁊ depõiti naturam est. usuras ab eo
tesideraae ip̃u aũt morã qui bñfiti¬
um inssuscipienta pecuma dederit.
sitã abinitõ deusuris pr̃andis ꝯuẽit
res oblatas puelle que sui iuris frit
pãt suscepit. hr̃s eiꝰ ut ex hibeat rec¬
te ꝯuenietur. q̃ actõe depõtti. ¶q
pecuniã aput se nõ obsignatam
ut tantũdem redderet. depõitã. adu¬

Expanded text:
 locum habere: quid est enim aliud commendare quam deponere? quod ita verum est, si id actum est, ut corpora nummorum eadem redderentur: nam si ut tantundem solveretur convenit, egreditur ea res depositi notissimos terminos. in qua quaestione si depositi actio non teneat, cum convenit tantundem, non idem reddi, rationem usurarum haberi non attinet ut tantundem possit officium arbitri quantum stipulatio: sed contra bonam fidem et depositi naturam est usuras ab eo desiderare temporis ante moram, qui beneficium in suscipienda pecunia dedit. si tamen ab initio de usuris praestandis convenit, res oblatas puellae, quae sui iuris fuit, pater suscepit: heres eius ut exhibeat recte convenietur etiam actione depositi. Qui pecuniam apud se non obsignatam, ut tantundem redderet, depositam ad
Abbreviated transcription (Latin):
si aliquid mͥ humanũ ꝯtingĩt. filio
meo ꝗ̃ exilio marito suscepi restitueᷤᷤ¬
dfc̃ta ea ĩtestata. desidero res ꝯm̃da¬
te cui restitui debent. filio ̃mari¬
to. pauł respõdit filio. ¶Lutiꝰ titiꝰ

Expanded text:
si aliquid mihi humanum contigerit, filio meo, quem ex alio marito suscepi". defuncta ea intestata desidero res commendatae cui restitui debeant, filio an marito. Paulus respondit filio. Lucius Titius
Abbreviated transcription (Latin):
ceñ.łi.iꝵ.. Quintꝰ ceciliꝰ cantidꝰ
ad pͣatu rogatianũ epłam scpͥsit.
in hec u̾ba infrascpͥta. Ceciliꝰ candi¬
dus pactõ rogatiano suo salutem
isti. notũ tibi ita inhac epła fatio.¬

Expanded text:
 Quintus Caecilius Candidus ad Paccium Rogatianum epistulam scripsit in verba infra scripta: "Caecilius Candidus Paccio Rogatiano suo salutem.isti, notum tibi ista hac epistula facio
Abbreviated transcription (Latin):
ĩciliũ est quã mãdãt. i obid nõ est obli¬
gitoriũ. qr nemo ex ꝯscilio obligitur.
⁊̃ siñ exspeoiat ei cui dabitur. qr libmͣ ẽ
unicuiq ap̃se explorare an expediat
s̃ibi ꝯsc̾ilium.
Iiuł ł. Ptetea incã mandati ⁊̃ illud
u̾titur. ut int̃oũ nec melior cã mãtũts
fieri poisit. mĩdũ melior. detior uͦ ñ quã.
⁊ quidẽ simandara tibi ut aliquã rem
mͥ emeres. noc dep̃tio quicꝗͣ statui qui
enunsti. utrinq actõ nascitar Qd̃ si p̃tiũ
statui. tiiq iłis enusti. quidam negi

Expanded text:
ilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia nemo ex consilio obligatur, etiamsi non expediat ei cui dabatur, quia liberum est cuique apud se explorare, an expediat sibi consilium.um Praeterea in causa mandati etiam illud vertitur, ut interim nec melior causa mandantis fieri possit, interdum melior, deterior vero numquam. Et quidem si mandavi tibi, ut aliquam rem mihi emeres, nec de pretio quicquam statui tuque emisti, utrimque actio nascitur. Quod si pretium statu
Abbreviated transcription (Latin):
filiam inpotestate seiã. phanphilo
yuo alieno in matrimonio collo¬
cauit. cui q̃ d̾otem deoit. ꝗͣ subtitulo
mox ⁊pariphilus ẜuus. q̃ro qua
actoẽ seia pociuͣniam petete possit.
cũ ip̃a patri heres exstitiͣt. pauł. R.

Expanded text:
filiam in potestate Seiam, Pamphilo servo alieno in matrimonium collocavit, cui etiam dotem dedit, quam sub titulo mox et Pamphilus servus: quaero, qua actione Seia pecuniam petere possit, cum ipsa patri
Abbreviated transcription (Latin):
tu deposuit aput te çentum. is de¬
portnus ect. boni eiꝰ pubuciti sũt
uttũ ne ip̃i hoc teddenta. mninpu¬
blicũ deferenta sint. Sitantũ nitu¬
tille ⁊ gñtiũ iꝰ intuenruit.ei qui de¬
dit restituenda sũt. Sicuule uis et

Expanded text:
cii deposuit apud te centum: is deportatus est, bona eius publicata sunt: utrumne ipsi haec reddenda an in publicum deferenda sint? si tantum naturale et gentium ius intuemur, ei qui dedit restituenda sunt: si civile ius et
Abbreviated transcription (Latin):
Suale̾. neꝙ enĩ pauꝑior sit. qui ñ
icquirat. S qui de pattimonio suo
deposiit. repudiatio aũt mariti
mulieri ꝓdest. Si uł substituta sit
mulier ułc̃ ab intestato hr̃s fu¬
tura si nuli mõ ⁊ silegatũ repu¬
diet. placet nobis ualeredoationẽ
simulier subsitiuta sit mlegato
⁊̃ si ꝓponas eam hr̃dem institutã.¬
¶ Siqunt᷑ rogatus sit ꝑcepta certa
quãtitate uxon sue ñditatem ie¬
stiruere. qis sine deducitõe restitu
płiꝙ mag̃ fid̾ exsoluit inhunc
casum q̃ donant. nec desuo patat
ꝓficissci. qd̾ dealieno pleniꝰ restitu¬
initur uolũtatẽ defimcti secuti
gatus restituere. qm̃ integram
fidẽ p̃stitit omiso senaiꝰ ꝯsuiti ꝯ¬
modo. hic euere fid exsoluit. uo

Expanded text:
ualere: neque enim pauperior fit, qui non adquirat, sed qui de patrimonio suo deposuit. repudiatio autem mariti mulieri prodest, si uel substituta sit mulier uel etiam ab intestato heres futura.Simili modo et si legatum repudiet, placet nobis ualere donationem, si mulier substituta sit in legatom heredem institutam.Si quis rogatus sit praecepta certa quantitate uxor‹i› suae hereditatem restituere et is sine deductione restitue magis fidem exsoluunt in hunc casum quam donant nec de suo putant proficisci, quod de alieno plenius restituunt uoluntatem defuncti secuti:gatus restituere et tamen integram fidem praestitit omisso senatus consulti commodo: hic enim uere fidem exsoluit uo
Abbreviated transcription (Latin):
uitetur fucta. ¶ Sidonationis cã
uir uł uxot ẜuitute nõ utatur:
exceptõe quadã tonatioĩs cã sũ¬
posse dari ꝯstat. ei siquidẽ intiei̾t
facit locũ religiosũ. hocaũt ex eo
uenit qui diffium solet eandem¬
ut doãtionẽ imped̃i sole. que ado¬
ñatem pauꝑiorem ⁊ accipientem
fntiet locupletiorem. porto nͥ nõ
iudetur fieti locupletior ineã re
Q̃ religioni dicauit. nec moueri
ꝑlam c si pauꝑior ea fieret nͥ ma¬
nus dedĩ nõ tm̃ idcͥto sit locu¬
pletior. qd̾ ñ exspenoit. ¶ hec res
⁊ illud suadet. si uxonmatitus se¬
pulture cã donaũt. ita demũ locũ
fieti intelligimꝰ muliens. cũ corpꝰ

Expanded text:
uidetur facta.Si donationis causa uir uel uxor seruitute non utatur, exceptione quadam donationis causa sumposse donari constat et si quidem intulerit, faciet locum religiosum. hoc autem ex eo uenit, quod definiri solet eam demum donationem impediri solere, quae et donantem pauperiorem et accipientem faciet locupletiorem: porro hic non uidetur fieri locupletior in ea re quam religioni dicauit. nec mouit qnam etsi pauperior ea fieret, nisi maritus dedisset, non tamen idcirco fit locupletior, quod non expendit.Haec res et illud suadet, si uxori maritus sepulturae causa donauerit, ita demum locum fieri intellegi mulieris, cum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. Sup̃onsus spõse donatu¬
rus tradid̾it titio. ut is sponse da¬
ret. dem̃ titiꝰ tradid̾it pꝰmiptias se¬
cutas siquid̾ eũ int̃posi̾ͣt maritus
toãtionẽ nõ ualere. que pꝰccͣtas ip¬

Expanded text:
.Si sponsus sponsae donaturus tradiderit Titio, ut is sponsae daret, deinde Titius tradiderit post nuptias secutas: si quidem eum interposuerit maritus, donationem non ualere, quae post
Abbreviated transcription (Latin):
nas titio acceptolatũ. ip̃e quidem
lib̾abitur. mulier ũ manebit obli¬
gata Generalit̾ tenẽtũ est. qd̾ int̃
ipõs. aut qui adeos ꝑtinẽt. aut ꝑ
iñt̃ põitas ꝑsonas donationis cã
agatur. nõ uałe̾t qd̾̃ si aliaꝵ extͥn¬
secus reꝵ ꝑ soãꝵ ue cã ꝯmixta sit.

Expanded text:
nas Titio accepto latum, ipse quidem liberabitur, mulier uero manebit obligata.Generaliter tenendum est, quod inter ipsos aut qui ad eos pertinent aut per interpositas personas donationis causa agatur, non ualere: quod si aliarum extrinsecus r
Abbreviated transcription (Latin):
distraxĩt mulier manet locus
tonatioĩ. scd̃m noc si uxoi̾ sue
monum̃tũ purũ maritꝰ magni
p̃tii donauĩt. ualebit donario sic
m̃ ut cũ sit rengiosus ualeat s
⁊ si ip̃a fui̾t illo illata. licet mor¬
te eius finitũ est m̾m̾. fauora
fieri ꝓm̃ ⁊ si maritus ad oblatio¬
nẽ dei uxori donauit. uł locum
in quo opꝰ publicũ qd̾ ꝓmiserat
doo detur uł ꝯsecretut. dubium
nõ est. quĩ debeat ualere. qt̾ ꝯsio

Expanded text:
rit mulier, manet locus donatoris.Secundum haec si uxori suae monumentum purum maritus magni pretii donauerit, ualebit donatio, sic tamen, ut, cum fit religiosus, ualeat.Sed et si ipsa fuerit illo illata, licet morte eius finitum est matrimonium, fieri.Proinde et si maritus ad oblationem dei uxori donauit, uel locum, in quo opus publicum quod promiserat deo detur uel consecretur, dubium non est, quin debeat ualere: quare et
Abbreviated transcription (Latin):
senatꝰ ꝯsulto qd̾ demt̃cessioĩb femi¬
naꝵ factũ est. locũ eẽ. ⁊ pig̾ra ab ea
data ñteneri eas ãt resquas muli¬
er abhis ꝓ quib int̃ced̾at pignoĩ
accep̃ ẽditori mulieris obligatas
nõ eẽ. s nõ sine ratõe p̃torẽ fac
liere inpͥncipales debitores ded̾it
acͣcõnẽ s q̃ inrẽs que mulieri obli¬
gate sũt. ¶ paulut respõoit enq
infraudẽ senatꝰ ꝯsulti qd̾ deint̃ ces

Expanded text:
senatus consulto, quod de intercessionibus factum est, locum esse et pignora ab ea data non teneri. eas autem res, quas mulier ab his, pro quibus intercedebat, pignori accepit, creditori mulieris obligatas non esse. sed non sine ratione praetorem facliere in principales debitores dederit actionem, sed etiam in res, quae mulieri obligatae sunt. Paulus respondit ea, quae in fraudem senatu
Abbreviated transcription (Latin):
mã cͥoidssẽ at rursus tũmͥ mc̾di¬
tum isses. qd̾ quid̃ mag̃ dicẽdũ
exstimãu ut sic senatꝰ ꝯsulto
locus nõ sit sicuti ⁊ t̃c c̃ debitorẽ
mulier nõ obligetur. at inꝓpõi¬
to alienã obligatõnẽ inse transtu¬

Expanded text:
 credidissem ac rursus tu mihi in creditum isses. quod quidem magis dicendum existimauit, ut sic senatus consulto locus non sit: sicuti et cum debitorem mulier non obligetur, at in proposito alienam obligationem in se transtu
Abbreviated transcription (Latin):
suspectas habebat. mag̃ uoluit u¬
xori tenatoris tare pecuniã. ⁊ abea
pignꝰ acciꝑe. mulier eandẽ pecuĩ
dedit hr̃oib ⁊ abhis pignus accep̃
q̃ro an int̃cessisse uroeatur anpigͣra¬

Expanded text:
suspectas habuit, magis uoluit uxori testatoris dare pecuniam et ab ea pignus accipere: mulier eandem pecuniam dedit heredibus et ab his pignus accepit: quaero an intercessisse uideatur et an pignora
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dium ẜuus aut libeꝵ hominem
emerit. ¶Uxor debitricẽ suam
uiro delegauit ut uir e̾ditorĩ eiꝰ pe¬
cuniã solue̾t. ⁊ sifidem suã ꝓea quã
dlegauit aput inrũ obligau̾it. locu
exceptõ senatus ꝯsutti ñ habebit
qr mulier negotiũ suũ gessit.
ceũ.ł.r R.. Seia mancipia emit.
q mutuam pecuniã accepit. subfi¬
deuissore marito eãq soluiͣt uẽdi¬
tori pꝰa maritus decedens ñ solũe¬
do infrautẽ c̾ditoris cauit testam̃¬
to se eã pecimiã uniu̾sã debete᷑. q̃¬
ritur an uñcessisse mulier uiderẽt
se. ¶fundum uxoris sue maritus
obligarat sẽpronio. ob ꝯditõnem
mox mulier. muo sua fide muruã pe¬
cimiã accepta sub obligatoe eiusdẽ
fundi soluit statĩ sempronio ꝓma
tito suo. q̃ situm est. an adu̾sus se¬
natꝰ ꝯsultũ obligatã sit sꝑdi. si uu¬
meriꝰ sciss eam inĩcetẽre fore sẽãtꝰ

Expanded text:
praedium seruus aut liberum hominem emerit. Uxor debitricem suam uiro delegauit, u‹t› uir creditori eius pecuniam solueret: si fidem suam pro ea quam delegauit apud uirum obligauerit, locum exceptio senatus consulti non habebit, quia mulier suum negotium gessit.um. Seia mancipia emit et mutuam pecuniam accepit sub fideiussore marito eamque soluit uenditori: postea maritus decedens non soluendo in fraudem creditoris cauit testamento se eam pecuniam uniuersam debere: quaeritur, an intercessisse mulier uidereturse. Fundum uxoris suae maritus obligauit Sempronio ob conductionem: mox mulier a Numerio sua fide mutuam pecuniam acceptam sub obligatione eiusdem fundi soluit statim Sempronio pro marito suo: quaesitum est, an aduersus senatus consultum obligata sit. respondi, si Numer
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ ł.xxxuii. aded̾. Si mulier
utetur plane. ⁊ sipro bona fide ẜ¬
que int̃uiꝵ i uxorẽ accepta pecu¬
nia gestaͣ sũt. except̃one senatus
ꝯsulti nõ submouetur. ¶ cũ ẜui
adnegotiatõnẽ p̃p̃oiti cũ alio cõtͣ¬
mĩtes ꝑsonã mulieris ut ydonee
secintur. exceptõ senatꝰ ꝯsulti do

Expanded text:
. Si mulier utetur. plane si pro bona fide squae inter uirum et uxorem accepta pecunia gesta sunt, exceptione senatus consulti non summouetur. Cum serui ad negotiationem praepositi cum alio contrahentes personam mulieris ut idoneae sequuntur, exceptione senatus consulti do
Abbreviated transcription (Latin):
iudendum ne ñ sine ratõe dicat
eiꝰ. loco qui ꝓmuliere fideuisseiͣt
nrĩ me debere. ut quẽ admodũ
ilłi qũaius igrau̾it mulierem
int̾cedere excepto adilsus e̾dito¬
hec paulo expeditiꝰ dicenda si pͥ
quã ego nbi pecuniã soluerim
ꝯpeterĩ eam iñcessisse. Cereꝵ si
ante soluerĩ. uidendũ utrũ ne¬

Expanded text:
idendum, ne non sine ratione dicatur eius loco, qui pro muliere fideiusserit, haberi me debere, ut quemadmodum illi, quamuis ignorauerit mulierem intercedere, exceptio aduersus creditohaec paulo expeditius dicenda, si prius, quam ego tibi pecuniam soluerim, compererim eam intercessisse: ceterum si ante soluerim, uidendum, utru
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ acceptũ est u̾saretur exceptio
senat᷑ ꝯsulti locũ nõ ht̃. qr nõ fit
pauꝑior. ¶Itẽ siquit lib̾aliter
fec̾it ueluti ne iudicat᷑ pat̃ eiꝰ ꝓp̃t
solutõnẽ uexaretur. nõ erit tuta
senatꝰ ꝯsulto. honerib enĩ eaꝵ se¬
natus succurrttͣ
derĩ peciniã uteãẽditori mõ sol¬
uat uł expronuttat. si c̃ exꝓmis¬
serit. locũ nõ eẽ senat᷑ ꝯsuito. pop.¬
scribit. qr mandati actõe obligata
int̃ogata respondĩt. se hr̃dem oe si
sciens se hr̃dem nõ cẽ. respoudit.
minime int̃cessisse uit̾i. quia de¬
cepit. qd̾ si existimauit se hr̃dem
c⁊co noĩe decepta respõd̾it. in eam
actõñe quidẽ dari. pleriq exstima¬
uer̃t s exceptõe senatꝰ ꝯsulti adiuuai
ditore telegata. ꝓco cui delegata ẽ
bñfitiũ int̃uemĩt. utrũ statĩ cum
mulier int̃cessĩt. accõ inpͥorẽ debito¬
rem ꝯpetit. ansimulier solutum
ꝯduicat. puto statĩginõ exspectadã
solutoñe. ¶Si ꝓeo qui tp̃ali ac¬

Expanded text:
uersaretur, exceptio senatus consulti locum non habet, quia non fit pauperior. Item si quid liberaliter fecerit, ueluti ne iudicatus pater eius propter solutionem uexetur, non erit tuta senatus consulto: oneribus enim earum senatus succurrit. derim pecuniam, ut eam creditori meo soluat uel expromittat, si ea expromiserit, locum non esse senatuscribit, quia mandati actione obligata interrogata responderit se heredem esse, si sciens se heredem non esse responderit, minime intercessisse uideri, quia decepit: quod si existimauit se heredem et eo nomine decepta responderit, in eam actionem quidem dari plerique existimauerunt, sed exceptione senatus consulti adiuuarieditore delegata pro eo cui delegata estbeneficium interuenit, utrum statim cum mulier intercesserit actio in priorem debitorem competit, an si mulier solutum condicat? puto statim, et non exspectandam solutionem. Si pro eo, qui temporali ac
Abbreviated transcription (Latin):
Iamiła. Queris sipacta sit muli¬
er uł an̾tẽ miptias uł uost nup¬
tias ut ex fundi fructib quẽ in
dotem dedit. editor mulieris di¬
mittãt. an ualeat pactũ. ⁊ dico
siañ nuptias ib ꝯueñtu alere pac¬
tum eoꝙ modo minorẽ dotem
ꝯstitutam. post nuptias nõ. cũ
honera in m̾ũ fructus releuaturi
sinit. iam desuo maritꝰ᷑ paciscitin
ut dimiittat c̾ditorẽ. ⁊ erit mera
doñatio.

Expanded text:
m. Quaeris, si pacta sit mulier uel ante nuptias uel post nuptias, ut ex fundi fructibus quem dedit in dotem creditor mulieris dimittatur, an ualeat pactum? dico, si ante nuptias id conuenerit, ualere pactum eoque modo minorem dotem constitutam: post nuptias uero cum onera matrimonii fructus releuaturi sunt, iam de suo maritus paciscitur ut dimittat creditorem, et erit mera donatio.
Abbreviated transcription (Latin):
mouẽtam moffitiosi q̃relĩ. decessit.
uideatur. ⁊ possit transmit tẽ actõẽ: ui¬
deamꝰ ⁊ ponamꝰ i ꝓpotestate e̾ũ fuisse.
ut neq bõꝵ pͤossessio ei necessaria ⁊ adi

Expanded text:
mouendam inofficiosi querellam decessit, uideatur, ut possit transmittere actionem, uideamus, et ponamus in potestate fuisse eum, ut neque bonorum possessio ei necessaria et adi