comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ ꝑmittend̾ auctori diuide
accom. ut simł cum emptore
et uenditore exꝑiatur satis eĩ
ħ solum eitribiuut recisso su-¬
ꝑiore iudito malt̾um detur
exacto. cũ electo reo minꝰ ẽet
cto peculio uenditus sit proce¬
dit ut uenditor. et deduet̾one
nti possit et si post uenditom
ceꝑit. aliquid uenditori ẜis
deb̾e. ñ minuit peculia qr nõ
em̃ptore et uenditore ead̾ sũt
et si alio quonus gen̾e dnu̾um
mutatũ sit ut legato dotisda¬
tone qr qͣi primoniũ lib̾i hõi
peculiũ sm intelugitur ubic̾¬

Expanded text:
ermittendum actori diuidere actionem, ut simul cum emptore et cum uenditore experiatur: satis enim esse hoc solum ei tribu‹i›, ut rescisso superiore iudicio in alterum detur ei actio, cum electo reo minus essecto peculio uenditus sit, procedit, ut uenditor et deductione uti possit, et, si post uenditionem coeperit aliquid uenditori seruus debere, non minuit peculia, quia nemptore et uenditore, eadem sunt et si alio quouis genere dominium mutatum sit, ut legato, dotis datione, quia quasi patrimonium liberi hominis peculium serui intellegitur, ubic
Abbreviated transcription (Latin):
Onociens in tab̾na roser¬
iptum fuiss cum iamarios¬
uo meo geri negotiũ ue  hoc
ne insticoria teneatur. n̾o ⁊̃
de peculio. ¶ Sabin rendit
sialias dandam de peculio ac
rem peculiarem fideussiss.¬
Sisemł actum sit de peculio
qm̃uis minus inueniatur
rei iudicate tp̃r in petulio ꝙͣ¬

Expanded text:
Quotiens in taberna ita scriptum fuisset 'cum Ianuario seruo meo geri negotium ueto', hne institoria teneatur, non etiam de peculio.Sabinus respondit non alias dandam de peculio actrem peculiarem fideiussisset.Si semel actum sit de peculio, quamuis minus inueniatur rei iudicandae tempore in peculio
Abbreviated transcription (Latin):
Anc.estatux fundo ꝙ̃ legau̾at
casas miunctas hũit. Quesitũ
ẽsikec fundo legato ñcedẽnt eũ¬
ꝙi legatarius uendicass. m iste
fũdus aliqm̃ suitutẽ casis deb̾e̾t.
aut si ex fid̾i cõmissi ca eum sibi
dari legatanius desid̾at. hr̃s ser¬
qui dusa p̃diapossidebant saltu
coẽm ut ius ꝯpascendi hr̃enti
m̃cati sunt idq etiam a success¬
pria uendedunt. Quero. m ĩ ue̾¬
ditõne ⁊̃ ius illud secutum sit p̾¬
dia. cum eius uoluitatis ue̾di¬
tores fu̾int. ut et ħ.iuenarent. Re.¬
ẽet. Si si uolutas trabentiũ ma¬
nifesta ñ sit et ħ ius ad ẽptores tr
tñsinissa sit aliquid iuns secu
hur compascui crax̾it. Rcumid¬

Expanded text:
estatrix fundo, quem legaverat, casas iunctas habuit: quaesitum est, si hae fundo legato non cederent eumque legatarius vindicasset, an iste fundus aliquam servitutem casis deberet aut, si ex fideicommissi causa cum sibi dari legatarius desideraret, heredes serqui diversa praedia possidebant, saltum communem, ut ius compascendi haberent, mercati sunt idqropria uenum dederunt. quaero, an in uenditione etiam ius illud secutum sit praedia, cum eius uoluntatis uenditores fuerint, ut et hoc alienarent. reesset: sed si voluntas contrahentium manifesta non sit, et hoc ius ad emptores tratransmissa sit, aliquid iuris secum huius compascui traxerit. r
Abbreviated transcription (Latin):
Nul. eInt ergo potestas legis
am̃błatoria qr dotał fuit oblig¬
atõ. ¶ Nuquid ergo etiam illo¬
indotemsit: c̾ce ex post fco uide¬
bitur. recte auenatus: ilio post¬
caredempto.

Expanded text:
num Erit ergo potestas legis ambulatoria, quia dotalis fuit obligatio. numquid ergo etiam illo noin dote sit? certe ex post facto videbitur recte alienatus illo postea redempto.
Abbreviated transcription (Latin):
lem fund̃ effici. o siei ꝓi mnͭt tͤ nt¬
ꝗ fund̾ aut dotẽ debuit ĩ arbitr.¬
ĩo ec marici ꝙ indõtem sit ¶ O
si stichum aut fund̾ant debu¬
it manitus. et ꝙ deb̾et dotiei ꝓ¬
missum sit. sticho mortuo fũ¬
dum in dotẽ ẽc̃. hũs ꝯsequens
ẽẽ ait. ut si cornelianũaut sem¬
doti ꝓmissũ sit utrũ eoꝵ dotalẽ

Expanded text:
lem fundum effici. Quod si ei promittat, qui fundum aut decem debuit, in arbitrio esse mariti, quid in dote sit. Quod si Stichum aut fundum debuit maritus et quod debet, doti ei promissum sit, Sticho mortuo fundum in dotem esse. His consequens esse ait, ut, si Cornelianum aut Semdoti promissum sit, utrum eorum dotalem
Abbreviated transcription (Latin):
D᷑ tem eorum qui in eius¬
pẽtitõne erit ẜuandim nisi
iex muicipii uł ꝑpetua con¬
suetudo. prohibeat. ¶Si dec
dine electus: et ĩo exꝑiri potest.
Parui enim refert. an ipe̾ or¬
do elegĩt.mis cui ordo negoͣ¬
tͣiu dediti s et si ita decreu̾ĩt
ut quecũ incidiss ꝯtrou̾sia.
eius pendente nͣegotiũ ciciꝰ
pr̃et ipo nre id decretum nul
u̾sia ñ sit. decreco datam ꝑsec¬
actor datus postea decreto de¬
curionum ꝓhibitus sit anex¬
cepto cinodeat et puto sic h̾
accipiendum ut ꝑmissa u¬
deatur cui et ꝑmissa ducat.
Accor uniu̾sitatis si agat cõ
dum si de decreto dubitetur.
puto int̾ponendam et de rato
si in rem suam datus sit et cõ¬
stitiuci pot̾. ¶ Ex hũsdẽ causis
mutandi actoris potestas er¬
it ex quib ⁊̃ ꝓcuratoris act

Expanded text:
tem eorum, qui in eiuspetitione erit seruandum, nisi lex municipii uel perpetua consuetudo prohibeat. Si decurdine electus et ideo experiri potest: parui enim refert, ipse ordo elegerit an is cui ordo negotium dedit. sed si ita decreuerint, ut quaecumque incidisset controuersia, eius petendae negotium Titius haberet, ipso iure id decretum nulluersia non sit, decreto datam persecactor datus postea decreto decurionum prohibitus sit, an exceptio ei noceat? et puto sic hoc accipiendum, ut ei permissa videatur, cui et permissa durat. Actor universitatis si agat, comdum si de decreto dubitetur, puto interponendam et de rato si in rem suam datus sit. et constitui ei potest. ex isdem causis mutandi actoris potestas erit, ex quibus etiam procuratoris. act
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o ut nuui aui eum qmͣ mĩc¬
hi uend̾es acco eo nõie ex uend¬
ito ẽ si alii uendidis. ¶Qui do¬
mum uendebat excepit sibi
hĩtatom. donec uiu̾et aut in
singulos annos .x.Emptor
trebatius ait mutande uoluñ¬
tatis pot̾atem eum hr̃e. In sin¬
gułq annis alt̾utrum pr̃are
posse et qm̃diu ꝑatus sit alt̾

Expanded text:
idero, ut nulli alii eum quam mihi uenderes, actio eo nomine ex uendito est, si alii uendideris.Qui domum uendebat, excepit sibi habitationem, donec uiueret, aut in singulos annos decem: emptor .Trebatius ait mutandae uoluntatis potestatem eum habere singulisque annis alterutrum praestare posse et quamdiu paratus sit al
Abbreviated transcription (Latin):
mum uidetur. ¶Nam siq̃s
ñ ad eum mod̾ ꝙ hominũ
natura desid̾at. diligens est
nisi tñ ad suũ modꝰ curam ĩ
depoĩto p̾stat. fraude ñ caret.
necenim salua fide minorẽ
Uus qͣmͣ sius reb dilĩgen¬
tiam prestabit.
Ar̃o. Sernus cuns pecun¬
iam cum ticio isequestre
deposuit. ap̃ meurũ ea ꝯdcõe
ut catibi reddetur si tuam ẽc¬

Expanded text:
mum uidetur. nam et si quis mum uidetur. nam et si quis non ad eum modum quem hominum natura desiderat diligens est, nisi tamen ad suum modum curam in deposito praestat, fraude non caret: nec enim salua fide minorem is quam suis rebus diligentiam praestabit.rum Servus tuus pecuniam cum Attio in sequestre deposuit apud Maevium ea condicione, ut ea tibi redderetur, si tuam e
Abbreviated transcription (Latin):
recipiat is qui dẽdit. si toci
rei equitatẽ que ex omibo ꝑ¬
sonis que nego gestopting¬
untur. ĩpletur. micħ rẽdde¬
da sunt. quo fco scełatissĩo
adempta sunt. et ꝓbo hanci
ẽẽ iusticiam que suũ cuiq
ita tribuitut ñ distrahãtur
ab illius ꝓsone iustiore repe¬
titone. ¶Q si ego. ad petenda
ea ñueniam nicħominus ei
restituenda sunt ꝗ deposuit
qm̃ius male q̾sita deposuut.
Gr et mrcelł in predone⁊ fu¬
re scribit ssitm ignorans la¬
tro cinus filio ur ẜuo remab¬
deposuit ignorantẽ nec ex iu¬
re gentium ꝯsistet depoĩtu.
cuius ħ potestas ẽ. ut alii no
dño sua ip̃ius res qͣiͣ. aliena
ẜuanda detur et sirẽ meam
furqm me ignor̾atem subr¬
ipuit ap̃me ⁊̃ nũc delictum
eius ignorantẽ deposu̾it. recte
dicetur ñ contrabi depõĩtum
qr ñ ẽ ex fidebona rem suam
mino cradita sit qĩ ex cã depo¬
siti cñ in debiti dati ⁊ dcoꝵpet¬
latorem culpã dolumͣ ẽe pro¬
culo displicebat. mich unssi¬

Expanded text:
edit: si totius rei aequitatem, quae ex omnibus personis quae negotio isto continguntur impletur, mihi reddenda sunt, quo facto scelestissimo adempta sunt. et Probo hanc esse iustitiam, quae suum cuique ita tribuit, ut non distrahatur ab ullius personae iustiore repetitione. quod si ego ad petenda ea non veniam, nihilo minus ei restituenda sunt qui deposuit, quamvis male quaesita deposuit. quod et Marcellus in praedone et fure scribit. si tamen ignorans latro cuius filio vel servo rem abdeposuit ignorantem, nec ex iure gentium consistet depositum, cuius haec est potestas, ut alii, non domino sua ipsius res quasi aliena, servanda detur. et si rem meam fur, quam me ignorante subripuit, apud me etiamnunc delictum eius ignorantem deposuerit, recte dicetur non contrahi depositum, quia non est ex fide bona rem suam mino tradita sit quasi ex causa depositi, tamen indebiti dati colatiorem culpam dolum esse, Proculo displicebat, mihi uerissi
Abbreviated transcription (Latin):
Qul. Si saculũ uł argentu
signatum deposuero et is pe¬
nes ꝙ̃ depoitum fu̾it. me ĩui
coꝯtractau̾it et dẽpo̾iti et finͣti
accõ michi ineũꝯpetit. Si ex
ꝑmissu meo depoĩta peciũa.
is penes ꝙ̃ depo̾ita ẽ utatur.
ut incet̾is bone fid̃i iudicus
usuras eius noie p̾stare mi¬
chi cogitur.

Expanded text:
um Si sacculum vel argentum signatum deposuero et is penes quem depositum fuit me invito contrectaverit, et depositi et furti actio mihi in eum competit. Si ex permissu meo deposita pecunia is penes quem deposita est utatur, ut in ceteris bonae fidei iudiciis usuras eius nomine praestare mihi cogitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uile ius et legum ordinem
magis inpublicũ deferẽda
sunt. ¶ Nam malem̾it pu¬
blice ut exemplo alis.ad de¬
t̾renda maleficia sit. ⁊̃ egesta¬
te laborared.Incurrit hici
aua inspecto bonam fidem
int̾ eos cm̃ quos ꝯtͣctum est
nulio extrinsecus assumpto
estimare debemus.an respec
loco. ¶Latro spolia que micħ
abstulit deposuit ap̾semũ in¬
scium de malitia deponẽtis

Expanded text:
uile ius et legum ordinem, magis in publicum deferenda sunt: nam male meritus publice, ut exemplo aliis ad deterrenda maleficia sit, etiam egestate laborare debet.Incurrit hic et alia inspectio. bonam fidem inter eos tantum, quos contractum est, nullo extrinsecus adsumpto aestimare debemus an respectloco latro spolia quae mihi abstulit posuit apud Seium inscium de malitia deponentis
Abbreviated transcription (Latin):
et ambo sciant dm̃ mutrũlib
ex illis dabitur. acto ꝙ fi alt̾ sci¬
ut alt̾ ignorauit meum qui
dem insolid̃ nam et si pe de pe¬
culio ꝯuentus ẽẽt. solid ꝙͣ eide¬
betur deduc̾etur eͥ ͭait iuł.x.xii¬
dig̾ scripsit. GSi ẜuus pupil¬
li urfuosi sciẽte tucore ułcu¬
ratore in m̃ce peculiari negoci¬
etur dolũ ꝗd̃ tutoris uł curato¬
ris. nocc̃ pupilio ur funoson
deb̾e pͥuͣto. nec tñ lucrosum ẽe
deb̾c et ĩo hactenus eũ ex dolo
tutoris tributoria teni. siquid
ad eum ꝑuen̾it id̾ et ĩfurioso¬
sit. ex dolo er pupillũ tem̃ icri¬
psit et sane hactenus tenebit᷑.
capax sit effice̾ ut teneatur ꝙ̃¬
uis scĩa eiꝰ si sufficitad nẽgoti¬
tutoris d face locum huicac

Expanded text:
et ambo sciant domini, in utrumlibet ex illis dabitur actio: at si alter scit, alter ignorauit, in eum qui uidem in solidum: nam et si ipse de peculio conuentus esset, solidum quod ei deberetur deduceretur, et it scripsit. Si seruus pupilli uel furiosi sciente tutore uel curatore in merce peculiari negotietur, dolum quidem tutoris uel curatoris nocere pupillo uel furioso non debere puto, nec tamen lucrosum esse debere, et ideo hactenus eum ex dolo tutoris tributoria teneri, si quid ad eum peruenerit: idem et isit, ex dolo eius pupillum teneri scripsit: et sane hactenus tenebitur,capax sit, efficere ut teneatur, quamvis scientia eius non sufficiat ad negotitutoris et
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃ ebitor acreclitore pig¬
mis ꝙ dedit. frustraemit cum
rei sus milla em̃pt̾o sit nec si
minoris rmͣit. et pignꝰ petat.
aut dñium uẽdiczẽi ñ totu
debitũ offerenti creditor ei pos¬
sessionem ꝑignoris restitu̾e
cõgitur. ¶ Debitoris fili qui
nus acreditore pr̃is pẽculian¬
b nũmis comparat et idõ si
pronus debitoris ⁊ͣ tablas ex

Expanded text:
ebitor a creditore pignus quod dedit frustra emit, cum rei suae nulla emptio sit: nec si minoris emerit et pignus petat aut dominium uindicet, ei non totum debitum offerenti creditor possessionem restituere cogetur. Debitoris filius, qui nus a creditore patris peculiaribus nummis comparat: et ideo si patronus debitoris contra tabulas e
Abbreviated transcription (Latin):
Neũ Quitestm faciebat ei ꝗ
usq ad ctum mod caꝑe potu̾at
legauit licitam qnͣtitate deinde
ita locutus ẽ cito centum do le¬
go. que micħ ꝑtulit. que so eiñ
caui: ꝙ omne fortunam: et sub¬
stantiam si qm̃ amr̃e susceꝑat
insimi meo habui sinc uua ca¬
utõne. Itẽ cidem titoreodi et

Expanded text:
entum faciebat ei qui usque ad certum modum capere potuerat legauit licitam quantitatem, deinde ita locutus est: 'Titio centum do lego, quae mihi pertulit: quae ideo ei non caui, quod omnem fortunam et substantiam, si quam a matre susceperat, in sinu meo habui sine ulla cautione. item eidem Titio reddi et
Abbreviated transcription (Latin):
bitam ħnegauit. et ipẽ ꝗ ded̾it
lẽgitĩs ꝓbatõib solucom appro¬
bau̾it sine ulla distinctone ip̃m
ꝗ negauit se se peciũam accepis¬
se: siuult audiriꝯpellend̃ ẽe.ad
debitam accepit. paret enĩ ab sur¬
dum eũ ꝗ ab inito negauit pecu¬
nam suscepisse: posiqm fuit cõ¬
uictus eam accepisse: probõnes
ñ deb̾iti ab. adu̾sario exig̾t. Si
u̾o ab mito ꝯfiteatur qd suscep¬
isse pecuĩas dicat aut ñ indebita
ci fuisse solucas: p̾sumptõm ni¬
delic pro eo ee qui accepit nemo
dubitat.Qui enim soluiti
nũqmͣ ita resupinus c̾. ut facue
suas pecin̾as iactar et idebicas
effundet et maxime supẽ ꝗ inde

Expanded text:
bitam, hoc negauerit et ipse qui dedit legitimis probationibus solutionem adprobauerit, sine ulla distinctione ipsum, qui negauit sese pecuniam accepisse, si uult audiri, compellendum esse ad debitam accepit: per etenim a‹b›surdum est eum, qui ab initio negauit pecuniam suscepisse, postquam fuerit conuictus eam accepisse, probationem non debiti ab aduersario exigere. sin uero ab initio confiteatur quidem suscepisse pecunias, dicat autem non indebitas ei fuisse solutas, praesumptionem uidelicet pro eo esse qui accepit nemo dubitat: qui enim soluit numquam ita resupinus est, ut facile suas pecunias iactet et indebitas effundat
Abbreviated transcription (Latin):
ta solutone depend̾it. urtutus
exceptõm suam nesciẽs piecit
eos q opponendas eẽ exceptões
affirmant uł soluisse indebita
ꝯtendunt ħostend̾e exigit. ¶In
licentia ꝯcedenda ẽ ei cui honus
ꝓbatõnis incombit adu̾sario
suo de rei̾tate insiurand̾ ĩtre
prius ipõ ꝓ calumpnia uirante
ut uidex iuram̃ti fidẽ secutus.
iure defe̾nde religionis ciobser¬
uando. S h ubi de solutone
ẽe ostende̾: ꝙ in cautone deduxit
nili ip̃e sp̃alit̾ ꝗ cautõm exposu¬
it: cãs explanauit pro quib ea¬
te moscripsit. tuc enim stare eũ
oport sue confessioninisi cui
P̃. Proculacum magne qͣnͣ¬
titaus fidĩcõmissũ a fr̃e sibi de¬
bitum post mortẽ̾ eius in rõm
cum brdibropensare uen. exi
diu̾so aũt. auegaretur. nũqm̃ id
a fr̃e qm̃diu uixit desid̾aturu:
cum uariis ex cãĩs sepe in rõm¬

Expanded text:
ta solutione dependit vel tutus exceptione suam nesciens proiecieos, qui opponendas esse exceptiones adfirmant vel solvisse debita contendunt, haec ostendere exigit. In licentia concedenda est ei, cui onus probationis incumbit, aduersario suo de rei ueritate iusiurandum ferre, prius ipso pro calumnia iurante, ut iudex iuramenti fidem secutus iiure referendae religionis ei seruando.Sed haec, ubi de solutioneesse ostendere, quod in cautionem deduxit, nisi ipse specialiter qui cautionem exposuit causas explanauit, pro quibus eandem conscripsit: tunc enim stare eum oportet suae confessioni, nisi eui.Procula magnae quantitatis fideicommissum a fratre sibi debitum post mortem eius in ratione cum heredibus compensare uellet, ex diuerso autem allegaretur numquam id a fratre quamdiu uixit desideratum, cum uariis ex causis saepe r
Abbreviated transcription (Latin):
nam credibile e̾ maliquo facile
crrasse. et ĩo eũ ꝗ dicit indebitas
soluisse compelli ad probatones
ꝑ ꝙ doluaccipientis ur. aliꝙͣ iu¬
stamignorantie cãm in debitu
ab eo solutũ et. et nsi ħ osted̃it
nullam eum recept̃om hr̃e. sĩ
aut is quidebitum qͥntur. rp̃u¬
pillus uł minor sit uł mulier
ur forte uir quid̃ ꝑfecte etatis si
miles uł. igncultor. et forẽsiũ
rerum expers.uralias simplici¬
tate gandes. uł desidie deditus
tũc eum ꝗ accepit pecuias ostt¬
de bene eas accepisse. et debitas
mam indebitam fuisse soluta
is qui dedit ꝯtendatism auit
ꝓrecio ꝑte queritur ꝙ pars pecu¬
ab initõ quid̃ debitum fu̾it. s
ur dissoluto debito postea ign¬
tutus errore eas pecinas depren

Expanded text:
nam incredibile est in aliquo facile errasse. et ideo eum, qui dicit indebitas soluisse compelli ad probationes, quod per dolum accipientis uel aliquam iustam ignorantiae causam indebitum ab eo solutum, et nisi hoc ostenderit, nullam eum repetitionem habere.Sin autem is qui indebitum queritur uel pupillus uel minor sit uel mulier uel forte uir quidem ‹per›fectae aetatis, sed miles uel agri cultor et forensium rerum expers uel alias simplicitate gaudens et desidia deditus: tunc eum qui accepit pecunias ostendere bene eas accepisse et debitas mam indebitam fuisse solutam is qui dedit contendat. sin autem pro parte queritur, quod pars pecuab initio quidem debitum fuit, sed vel dissoluto debito postea igntutus errore eius pecunias depen
Abbreviated transcription (Latin):
meam. trescenta octuaginta sex
et usure que competicit. sũma
tum ate emissum .i. scriptum
lucius ticius. an ħ cir̃og̃phum
scio numulario mandauerat.
tͣctu nane et ꝓcancellato herẽ
si ee̾t computata. eetãs obligõ¬
nes man̾e m suacauta.
fac̾e possit debitor eatenus ag

Expanded text:
ta sex et usurae quae competierint. summam tum a te emissum, id est scriptum,Lucius Titius ante hoc chirographum Seio nummulario mandaverat, tractu vanae et pro cancellato ut si esset computata, ceteras obligationes manere in sua causa. facere possit debitor, eatenus aga
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ pt si ca soluta intͣ pfinitimm
te mͣ psis ñ ect. nt ex prima cau¬
tõne.ib eo petitõ eet. quesitu
.c̃. ancum postiore pacto satisfa¬
ctum ñsit. om̃e debitum ex pri
tius ganim semminsulariũ.
cum quo rõnem impliatam
nebat ꝓp̃accepta et oata. de bir¬
orem sibi constituit. ei ab co

Expanded text:
intra praefinitum tempus non essent, ut ex prima cautione ab eo petitio esset. quaesitum est an, cum posteriore pacto satisfactum non sit, omne debitum ex primtius Gaium Seium mensularium, cum quo rationem Implicitam habebat propter accepta et data, debitor
Abbreviated transcription (Latin):
Ten. Sipactus sim nestichũ.
qui michi debebatur pͣetam. a̾
intelligitur mora michi ficn.
smortuo quo sticho. puto ñ te¬
ñ reum .q. añ pactum moram
Lius. et paciscatur funs in quo
nsum fructum ht̃ .nc: ab eoͣ
petatur. paciscento meliore
condcom eius facit. ¶Ite si
credigor ẽet fructuarius et pa¬

Expanded text:
t.Si pactus sim, ne Stichum, qui mihi debebatur, petam: non intellegitur mora mihi fieri mortuoque Sticho puto non teneri reum, qui ante pactum moram ius et paciscatur seruus, in quo usum fructum habet, ne ab eo petatur: paciscendo meliorem condicionem eius facit. item ‹si› creditor esset fructuarius et pa
Abbreviated transcription (Latin):
R ipħ. Pactumint̾ hr̃dem et
iegatanum fc̃m. nab eo satis
accipiatur. cum in semestrib
nem. aut spem future p̾ceptõi ᷤ.
detiorem constituere.

Expanded text:
.Pactum inter heredem et legatarium factum, ne ab eo satis accipiatur, cum in semestribusnem aut spem futurae perceptionis deteriorem constituere.
Abbreviated transcription (Latin):
itco ñ cem. non in psonam dirig¬
itur. s cum gen̾ale sit. locui int̾
h̾rdes quor uttigantes hebit.¬
Qui ꝓnocanit pactus est int̾
tñsẽgat ñ soluitaaudicatis se sa¬
tiffacturum: index. aplłonis
milio. ano de principali ca disc¬
usso uistam ꝯuengõm ucluti
ꝯfessi sequatur. ¶ Dost dinino

Expanded text:
teneri' non in personam dirigitur, sed cum generale sit, locum inter heredes quoque litigantes habebit.Qui prouocaui‹t›, pactus est intra transegerat, non soluta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nullo alio de principali causa discusso iustam conuentionem uelut confess‹i› se
Abbreviated transcription (Latin):
Sicum te exca iegati dehe
debitori tuo existimas.¬
petentem submonebit. excep
bit. si debitorem tnuiussisti
soluc titio q legatum falso
tus sit cum ticio iuo debitore
petitom nullam. adũsus pos¬
sessoremi rerum hr̃ditariatũ:
dabu¶sunt debitorem et enͣ
ꝗ fundũ pignoratum. acreo¬
itore. qͣi debitoris negotium
debet. ¶Pagumnt siquas
simas pp ciibntonts predii
pignori nexi fc̃as. creditor sol¬
iuss. a debitore recipet. et in t
tribnti enisdem p̃du debitor
pendet. iustum. io ẜũand e̾.¬
io pactum postulabatur. ixp
tale desidemim admitti.

Expanded text:
Si cum te ex causa legati debere debitori tuo existimas,petentem summouebit exceptibit, si debitorem tuum iussisti soluere Titio, cui legatum falso tus sit cum Titio suo debitorepetitionem nullam aduersus possessores rerum hereditariarum dabit.Si inter debitorem et eum, qui fundum pigneratum a creditore quasi debitoris negotiumdebet.Pactum, ut si quas summas propter tributiones praedii pignori nexi factas creditor soluisset, debitore reciperet, et ut tributa eiusdem praedii debitor penderet, iustumnem id pactum postulabatur: resctale desiderium admitti.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis quib diuisisse mat̾na
hrditatem dix̾unt. nich̃q u¬
bi commune remansisse cau
erant tempore mortis matris
suc cognouunt pecinam aure
amatie suo ẽc̃ subtractami. cuiꝰ

Expanded text:
positis, quibus diuisisse maternam hereditatem dixerunt nihilque sibi commune remansisse caueerant tempore mortis matris suae, cognouerunt pecuniam auream a f‹r›atre suo esse subtractam, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
sit paccus ne ip̃e pet̾e̾t ĩntile
ẽ pactũ ¶ Si u̾o inrẽ pacti
sunt .i. ne ea pecũia petetur ita
pact̾o eoꝵ rata bñda erit. adu̾¬
sus pĩem dominũ ue silib̾a
peculii administratõm har̃it.
strationem pecilii hãt ꝯcess
ñ petenda peciia pactussit.
ñ debeat ratum hũi pactũ cõ¬
uentumsꝙ si ꝓ eõut ita pacis¬
detur aliqͥd in quoñ minꝰ uł

Expanded text:
peteret, inutile est pactum. si uero in rem pacti sunt, id est ne ea pecunia peteretur, ita pactio eorum rata habenda erit aduersus patrem dominumue, si liberam peculii administrationem habeant strationem peculii habeat concnon petenda pecunia pactus sit, non debeat ratum haberi pactum conuentum. quod si pro eo ut ita pacisceretur aliquid, in quo non minus uel
Abbreviated transcription (Latin):
actisi ułuti iniunarum.
S cum pp̃ miunam filiofãfutã
nãt et pr accõm qum pactio
fulii no citura ñ sit p̾riagere
uolenti dubitan ñ oportet.
¶Qui peciñam aẜuo stipłatꝰ:
ticio petatan exceptone pacti
conuenci submou̾i possit. et
debeat qr pactus indetur ne
aticio petat.q̾itum ẽ Iur ita

Expanded text:
actionem, veluti iniuriarum. sed cum propter iniuriam filio factam habeat et pater actionem, quin pactio filii nocitura non sit patri agere volenti, dubitari non oportet. Qui pecuniam a servo stipulatus Titio petat, an exceptione pacti conventi summoveri et possit et debeat, quia pactus videatur, ne a Titio petat, quaesitum est. Iulia
Abbreviated transcription (Latin):
onis ꝑ ꝑtib hñt impediente
ñ enĩt sin singłi ꝓ fide rei ñ ges¬
te totum debitũ singłis õstãr¬
¶Pater qui dotẽ ꝓmisit. pacͣtus
C ut post mortẽ suam in minĩo
sine libis defmicta filia. porͣtio
dotis ꝓꝑ hrdem suum fratrem
manet. ea conuento. ubis a socõ
postea susceptis et hr̃dib test̾o

Expanded text:
impediendae non erunt, si non singuli pro fide rei gestae totum debitum singulis offerant.Pater, qui dotem promisit, pactus est, ut post mortem suam in matrimonio sine liberis defuncta filia portio dotis apud heredem suum fratrem remaneret. ea conuentio liberis a socero postea susceptis et heredibus testamento
Abbreviated transcription (Latin):
T. Di fidenissor iurelibatus.
soluit errorepetiu̾am. repetẽti
di perrorem et ip̃ẽ postea pecu¬
nam soluit. ñ repetet. cũ prior
soluto que fuit mmitanatura¬
ic uinculũ ñ dissoluit. nec cun¬
le. si reus ꝓmittenditenebatur

Expanded text:
 Si fideiussor iure liberatus solverit errore pecuniam, repetenti di per errorem et ipse postea pecuniam solverit, non repetet, cum prior solutio, quae fuit irrita, naturale vinculum non dissolvit, nec civile, si reus promittendi tenebatur
Abbreviated transcription (Latin):
seu̾us epła ad scesem. Idem
uidetur fecisse et in malefidi
possõrib. atquin senatus de
hiis ẽiocutus. qui se h̃rdes
existimant/ nisi forte ad eas
res referamus: quas distra¬
hi expedierat. que hon̾abãt
magis hrditatem qm̃ fruct¬
ui erant ut sit in arbitno pͥe¬
titoris quaiem computatio¬
nem faciat. adu̾sus malefidi
possõrem utrum ne ip̃ius rei¬
et fructuum. an precii et usu¬
ranm post motam troũsi¬
am Lic autem senatus de
hus locirtus sit qui sehrdes

Expanded text:
Seuerus epistula ad Celerem idem Seuerus epistula ad Celerem idem uidetur fecisse et in malae fidei possessoribus: atquin senatus de his est locutus qui se heredes existimant. nisi forte ad eas res referemus, quas distrahi expedierat, quae onerabant magis hereditatem quam fructui erant: ut sit in arbitrio petitoris, qualem computationem faciat aduersus malae fidei possessorem, utrum ipet fructuum an pretii et usurarum post motam controversiam. Licet autem senatus de his locutus sit, qui se heredes
Abbreviated transcription (Latin):
inpũblica cansa fc̃m sit.Nõ
solumaut in hrditatem hoc¬
utimur senatus consulco.s
et in peculio castrensiuir alia
umusitate. ¶Pecitam autẽ
hrditatem et certam et ceta.
id ẽ ex quo quis scit a se peti sã
ubi scit. incipit ẽẽ male fidẽi
possõr idest cũ primum ei de¬
nũtiatum ec̃tsquid ergosiscit
quid̃ nemoautem eidenũtia¬
u̾itanincipiat usuras debere
peciũe redacte et puto debere.
cepit enim malefid̃i possessor
ec S ponamus denũciatũ¬
ẽẽ ñ tnscit /qr ñ ip̃i. s ꝓcuratori
cius denũtiatum e̾s senatus ip̃
denucian exigit set euo n nͣoce¬
bit nisi forte is cui denũciat᷑
ẽ eum c̾ciorau̾it s nͣ n ͣ cͣe cͣior¬
are potuit nec fecrisaquoden¬
untiatum ẽ: senatus ñ exigit
Quicũꝙͣ ergo fuit qui deñ¬
tiauit nocebit ss adu̾sus bo¬
ne fid̾i pͥossõres Nam ita sen
tin̾e: distraxit.sine dubio ñ
precia rerum.s ip̃e res ueni¬
unt in petitõm hrditatis⁊
fructus earimi ¶ S ĩꝑator

Expanded text:
in publica causa factum sit. Non solum autem in hereditate utimur senatus consulto, sed et in peculio castrensi uel alia uniuersitate. 'Petitam autem hereditatem' et cetera: id est ex quo quis scit a se peti: nam ubi scit, incipit esse malae fidei possessor. 'id est cum primum aut denuntiatum esset': quid ergo si scit quidem, nemo autem ei denuntiauit, an incipiat usuras debere pecuniae redactae? et puto debere: coepit enim malae fidei possessor esse. sed ponamus denuntiatuen scit, quia non ipsi, sed procuratori eius denuntiatum est: senatus ipsi denuntiari exigit et ideo non nocebit, nisi forte is cui denuntiatum est eum certiorauerit, sed non si certiorare potuit nec fecit. a quo denuntiatum est senatus non exigit: quicumque ergo fuit qui denuntiauit, nocebit. Haec aduersus bonae fidei possessores, nam ita senaertinere distraxit, sine dubio non pretia rerum, sed ipsae res ueniunt in petitionem hereditatis et fructus earum. sed imperator
Abbreviated transcription (Latin):
cos prãturos ⁊ si añ litem cõ¬
testatam fec̾int. quominus
possid̾e̾t ꝑm̃ condempnados
qiͣ possiderẽt. ¶ Eos aũt qui
iustas causas Habuissent. q̃re
bona. ad se ꝑtin̾e existimassẽt.
usq eo dumtaxat quolocup¬
leciores ex ea refc̃i eẽnͣrspecita
aut fisco hr̃ditatem. ex eo tẽ¬
peti .i. cum primum. aut den¬
untiatum ec̃t ei. aut litteris
uł edicto euocatus eẽtiei. aut
censuerunt.Apt̃anda ẽigi¬
tur nob̃ singulis u̾bis senat.
consulai corigruens ĩt̾preta¬
tio. ¶Uit senatus cũ anteqmͣ
partes caduce fisco pet̾entur
heuen̾at ut ꝑtes caduce fisco
pet̾entur. s et si ex asse fiat. se¬
natus consultum locũ hebit.
Item et siuacantia bona fisco
uendicẽtin: uł ex alia quacq
cã bona ad eum ꝑuenerunt.
senatus ꝯsultum ħ locũ habi¬
bit. s et si cuiitati pet̾etur. ¶ In
priuatorum quo petitoib
senatus consultum locũ nre¬

Expanded text:
si ante litem contestatam fecerint, quo minus possiderent, perinde condemnandos, quasi possiderent: eos autem, qui iustas causas habuissent, quare bona ad se pertinere existimassent, usque eo dumtaxat, quo locupletiores ex ea re facti essent. Petitam autem fisco hereditatem ex eo tempeti, id est cum primum aut denuntiatum esset ei aut litteris uel edicto euocatus esset. censuerunt.' aptanda est igitur nobis singulis uerbis senatus consulti congruens interpretatio. Ait senatus: 'cum antequam partes caducae fisco peterentur'. hoc euenerat, ut partes caducae fisco peterentur: sed et si ex asse fiat, senatus consultum locum habebit: idem, et si uacantia bona fisco uindicentur uel si ex alia quacumque causa bona ad eum peruenerunt, senatus consultum hoc locum habebit: et si ciuitati peteretur. In priuatorum quoque petitionibus senatus consultum locum
Abbreviated transcription (Latin):
Tum anqmͣ partes cãuducẽ
ex homs rustici fisco pecentur
hii qui se hr̃des ẽẽ existimãt
hrditatem distrax̾int. plac̾e̾
rẽdacte exp̾cio rerum uendi¬
tarum peciue usuras non ẽẽ
exigendas. Idemq ĩsmñlib
causis ẜuandum ẽ. Itẽ place
aquib hrditas petita fuisset.
si adu̾sus eos iũdicitum ẽẽt.
precia que ad eos rerum ex h̃r¬
dicate uenditarum ꝑuenissẽt

Expanded text:
uam partes caducae ex bonis rustici fisco peterentur, hi, qui se heredes esse existimant, hereditatem distraxerint, placere redactae ex pretio rerum venditarum pecuniae usuras non esse exigendas idemque in similibus causis servandum. Item placere, a quibus hereditas petita fuisset, si adversus eos iudicatum esset, pretia, quae ad eos rerum ex hereditate venditarum pervenissent
Abbreviated transcription (Latin):
arbitratus est prius eos con¬
tractus expon̾e eorum nõie¬
qui aliene potestati subiecti
sunt qui msolidum tribu
aut enim depeculio aut de ĩ
rẽmu̾so. aut ꝙ iussu hicorit̃
actos u̾ba. au̾t edã talia sunt

Expanded text:
arbitratus est prius eos contractus exponere eorum qui alienae potestati subiecti sunt, qui in solidum tribuuaut enim de peculio aut de in rem verso aut quod iussu hinc oritur actio. Verba autem edicti talia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
regũdoꝵ pot̾. utputa si singiili
płium regũdoꝵ ofines sũt uttr¬
ium forte uł q̃tuor. Enuũ re¬
gũdoꝵ accõ et in agris uettĩga¬
lib. et int̾ eos ꝗusufructum
pnt ur fructuariũ et dominũ
ꝓprietatis uicini fundi et int̾
eos quire pignoris possident.
compete pot. ¶ Hiuditiui locũ¬

Expanded text:
regundorum potest: ut puta singuli plurium fundorum confines sunt, trium forte uel quattuor. Finium regundorum actio et in agris uectigalibus et inter eos qui usum fructum habent uel fructuarium et dominum proprietatis uicini fundi et inter eos qui iure pignoris possident competere potest. Hoc iudicium locu
Abbreviated transcription (Latin):
numissionem auẽditore cõ¬
sequi.Ego cum meminissẽ
et uilianum in ea sn̾a ẽẽ ut
estimaret post manumissionẽ
dem cognitõne noĩe empto¬
ris desid̾abatur ut sumptus
quos munum ex hiis quẽs
enidierat fexerat ei restituerẽ¬
tur Idem qͣnero arcthusa q̃
recusauit emptorẽ pr̃onum
hr̃e cuius sit lib̾ta ꝯstituta. ã
possit uł legatariam que nõ
nam et ceti duo ab br̃de man¬
umissi sunt. re semꝑ ꝓbaui
numissionem ñ adͣmu ⁊ to
m̃o/ de sumptib u̾o quoᷤ inetu¬
dient̃ hoĩem emptor fecit ui¬
dendumc̃. Nam empti iuid¬
existimo Non enimp̾cium
ptoris ẜuii ñ cuĩci. Plano si
intm̃ p̾cium excessisse ꝓponãs
ut ñ sit cogitatum auedito¬
re de tantasuma płuti si ꝓpõas
agitatorẽ postea fcmͣ uii pathͣ¬
ominũi eiuctũ ẽe eum quii
inĩmouenit p̾cioiiqu̾ uidet᷑
inmagnam qnͣtitatẽ obliga

Expanded text:
numissionem a uenditore consequi. ego cum meminissem et Iulianum in ea sententia esse, ut existimaret post manumissionem dem cognitione nomine emptoris desiderabatur, ut sumptus, quos in unum ex his quem erudierat fecerat, ei restitue‹re›ntur. idem quaero, Arescusa, quae recusauit emptorem patronum habere, cuius sit liberta constituta? an possit uel legatariam quae non nam ceteri duo ab herede manumnumissione non amittitur eo modo. de sumptibus vero, quos in erudiendum hominem emptor fecit, videndum est: nam empti iudexistimo: non enim pretium ptoris seruum non euinci. plane si in tantum pretium excedisse proponas, ut non sit cogitatum a uenditore de tanta summa ueluti si ponas agitatorem postea factum uel pantomimum euictum esse eum, qui minimo ueniit pretio, iniquum uidetur in magnam quantit
Abbreviated transcription (Latin):
Nur dem et inredditu p̾dii
sicuti si uindemia legata e uł
messis. qmͣus ex usufructuea
ꝑcipiantuns que legata. morte.
legatarii adhrdem tñseunt.
dita satisdatum si fu̾it: ꝓculꝰ
ait posse hrdem remuendicare
et si obitiatur exceptõ de re usu¬
sfructus nomine tradita. rep¬
licandum erit. que sm̃a h̃t rati¬
onemss et ip̃a stipuło ꝯditipo¬
tͣit. ¶ Cumlusfructus peciu̾e
legatus iegatus ẽẽt exprimide¬
bent hii duo caus instipulato¬
ne tum moriens: aut capite¬
minu̾is dari. Idcirco hii duoso¬

Expanded text:
 est et in reditu praedii, sicuti si vindemia legata esset vel messis, quamvis ex usu fructu ea percipiantur, quae legato morte ledita satisdatum non fuerit, Proculus ait posse heredem rem uindicare, et si obiciatur exceptio de re usus fructus nomine tradita, replicandum erit. quae sententia habet rationem: sed et ipsa stipulatio condici poterit.Cum usus fructus pecuniae legatus esset, exprimi debent hi duo casus in stipulatione: 'cum morieris aut capiteminueris, dari': idcirco hi duo so
Abbreviated transcription (Latin):
itspulatoni dolum
maium abẽc abfuturum q ẽẽ
tinetus et cum in rem̃ sit do¬
lmali mentoꝯcepta. om̾ium.
dolum compͥhende̾ uidetur su
adempta fructus cã satisdare
iubet p̃tor ħ m̾itout de solon
su ñ etiam defructu cauẽatur.¬
ergo et si fructus sinc ũsu opti¬
ait̾ius animar relicte fĩunt. sti

Expanded text:
ipulationi 'dolum ‹m›alum abesse afuturumque esse' continetur: et cum in rem sit doli mali mentio concepta, omnium dolum comprehendere uidetur sucit, adempta fructus causa satisdari iubet praetor: hoc merito, ut de solo usu, non etiam de fructu caue‹a›tur.Ergo et si fructus sine usu optialterius ani
Abbreviated transcription (Latin):
atus sit eumq restitũe suntit᷑o
rogatus uidendum ẽ ꝗs debeat
can̾e utrum titius an ego qui¬
legatanus sum. an illud dici¬
mus mecum hr̃dem acturum
cum fidĩcomimissatio meag̾e
debe et est expeditius ħ dic̾e si
micħ spes aliqua durat ususfr̃.
et cum tuamiẜis pot̾ad me re¬
cid̾e. ħ estadlegatarium. Ita rẽ
expediriut tumicħꝰ ego dño ꝓ
missam causaususfructus mͥ¬
relictus ẽ. nec est ulla spes adn¬
mereu̾tendi ususfructus. recta
ua fid̾i comissanum cau̾e op¬
sciendum ẽ suie iuirẽ ip̃o: quis
usum fructum hãt siue etiam
ꝑ tuitonem p̾toris: nnicħominꝰ
cogendum ee fructuariũ cau̾e.
aut acͣrones susciꝑe. ¶Plane
si ex die ꝓprietas antui legata
sit. ususfructus pure. dicend̾
ẽc pomp̃ ait ẽc remittendam
hanc cautõm fructuano qr c̾t¬
um sit ad eum ꝓprietatem uł
ad hrdem eius ꝑuenturam.¬

Expanded text:
atu‹s› sit eumque restituere sim Titio rogatu‹s›, uidendum est, quis debeat ere, utrum Titius an ego qlegatarius sum: an illud dicimus mecum heredem acturum, cum fideicommissario me agere debere? et est expeditius hoc dicere: ‹p›es aliqua durat usus fructus et, cum tu amiseris, potest ad me reccidere, hoc est ad legatarium, ita rem expediri, ut tu mihi, ego domino missarii causa usus fructus mrelictus est nec est ulla spes adreuertendi fructus, recta uia fideicommissarium cauere opscum habet siue etiam per tuitionem praetoris, nihilo minus cogendum esse fructuarium cauere aut actiones suscipere.Plane si ex die proprietas alicui legata sit, usus fructus pure, dicendum esse Pomponius ait remittendam esse hanc cautionem fructuario, quia certum sit ad eum proprietatem uel ad h
Abbreviated transcription (Latin):
Up. Nuñdi nicħ ẽansi quod
intrase tenz. ¶Ediũ aut mi¬
ta ec̃ que cdib affixa ñ sunt.
ignorari ñ oꝵ utputa serascłã¬
nes claustrasmulta etiam de

Expanded text:
um.Fundi nihil est, nisi quod terra se tenet: aedium autem multa esse, quae aedibus adfixa non sunt, ignorari non oportet, ut puta seras claues claustra: multa etiam def
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtitas que in obligõne ũs¬
aturant nomine suoaut ca
demonstratone que nomine
iucefumgitur. qͣlis qnͣta ue
tur.in digito ostendaturar
uõcabulis quibodam demo¬
streruꝑ q̃tẽnus mutua nite¬
rẽs fungͥnitur que cantum¬

Expanded text:
as, quae in obligatione uersatur, aut nomine suo aut ea demonstratione quae nominis uice fungitur qualis quantaque etur an digito ostendatur an uocabulis quibusdam demonstretur: quatenus mutua uice fungantur, quae tantu
Abbreviated transcription (Latin):
Lp. Certi condcõ ꝯpecit ex
omni ca et ex oĩ obligont ex
q̃ c̾cum petiͣtũr sine ex t̾co
ꝯtͣctu petatur sine ex mcͣto
condice̾ dumimo p̾sens sit
obligõ cẽt̾umsudiem sit. i

Expanded text:
.Certi condictio competit ex omni causa, ex omni obligatione, ex qua certum petitur, siue ex certo contractu petatur siue ex incerto: condicere, dummodo praesens sit obligatio: ceterum si i
Abbreviated transcription (Latin):
ccipiat. et ꝑsit̾m ip̃e recipiat.¬
s ip̃c quid̾ ꝗ ꝑtem auenauerit.
cõidundundo iudit̾o siag̾e ue¬
ut ñ audictimzis u̾o quiem̾it.
si expiri uelit. ex illa ꝑte edicti
uetatur. q̃ cauetur ne qͣ alienat¬
io iudicii mutandi causa fiat.

Expanded text:
ipse recipiat.Sed ipse quidem qui partem alienauerit communi diuidundo iudicio si agere uelit, non audietur: is uero qui emit si experiri uelit, ex illa parte edicti uetatur, qua cauetur, ne qua alienatio iudicii mutandi causa fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. Nam et si obligatus solue
roꝙ ame pec̾e uelles. Huic edc̃o
locus ñerit. ¶Situtor pupil¬
li uł agnatus furiosi auenau̾it
utilis acto comͣpetit. qr ꝯsiliũ
nomine lictigare de possõnib
qͣs sibi donatas eẽ dicebat. resp¬
onsum c̃ si iudicũ mutandii
c̃ã. donato fca fu̾it priorẽ dũm
expifi oport̾e ut remmagisin¬
milicem ꝙr ⁊ litem transtul¬
isse credatur.

Expanded text:
.Nam et si obligatus soluero quod a me petere uelles, huic edicto locus non erit.Si tutor pupilli uel adgnatus furiosi alienauerint, utilis actio competit, quia consilium nomine litigare de possessionibus, quas sibi donatas esse dicebat, responsum est, si iudicii mutandi causa donatio facta fuerit, priorem dominum experiri oportere, ut rem magis quam litem in militem transtulisse credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
administratom peculii. no
enim ꝑd̾e ei peculĩ pr̃ ꝯcedit.
cum peculii ad ministratõm
ꝑmitut et ĩo uendicatom nũ¬
solus senatus ꝯsultũ offẽdit
ꝗ mutuam peciũam filiofam̃
dedit. ñ ꝗ alias ꝯtͣxit putauen¬
droit locauituł.alio mo ꝯtra¬
pecuiam ñ numaui et si stip¬
fraus senatus sit ꝯsulto cogn¬
ita ut ꝗ cred̾e ñ potuit magis
ei uend̾et ut ille rei p̾ciũ ka¬
beret in mutu uicem ¶Siã
filio fam̃. stipulatus simi et
prifam̃. fc̃o credid̃im siueca¬
pite dimimitus siue morte
pr̃is uł alias sui iuns siue i¬
capitis diminutone fu̾it

Expanded text:
administrationem habuit: non enim perdere ei peculium pater concedit, cum peculii administrationem permittit: et ideo uindicationem numsolus senatus consultum offendit, qui mutuam pecuniam filio familias dedit, non qui alias contraxit, puta uendidit locauit uel ali‹o› modo contrapecuniam non numeraui, etsi stipfraus senatus consulto sit cogitata, ut qui credere non potuit magis ei uendere‹t›, ut ille rei pretium haberet in mutui uicem.Si a filio familias stipulatus sim et patri familias facto crediderim, siue capite deminutus sit siue morte patris uel alias sui iuris sine capitis deminutione fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
si.añ iuidicis sm̃am: mora non
int̾uenit. tam et sin facue eue¬
nire possit: ut morañ procedẽte
pueniatur ad iudicem. s puta
legis falcidie rõnem int̾uenisse.
cet᷑umsi añqm ad urdicẽ ꝑuen¬
iretur in mora hr̃s fuit. exm̃ fru¬
ctuũ prãndoꝵ neccͣitate astrict.¬
ctib lib̾atur. cum ea tpr̃is int̾ca¬
pedo iudicato dilatom dare no
lucrũ afferre debeat. ¶In hiis uͦ
urdiciis q̃ n sũt arbitraria nec
bonẽ frd̃i postutẽ ꝯtestatam act¬
ori ca pr̃anda ẽ in eum diẽ quo
sña dicitur. Certe postrẽ iudica¬
tam tempus afructib depẽntẽ¬
qm̃qm fructus hrditatis aut
petĩc usura noĩatim relicta no
sit. nichomur debeatur utputa
si quis rogetur post morte̾ sua
quicqd ex bonis suꝑerit. cit̾o rest¬
itũe ut enim ea q̃ fide bõã dimin
fructib suꝑerit ire uolutatis
restitui oportebit. ¶Cn pollid¬
ius ⁊ꝓpinqͣ sua hr̃s institutus
rogatus fuss filie mulieris
quicꝗd ex bonis eius. ad se pue¬

Expanded text:
si ante iudicis sententiam mora non interuenit: tametsi non facile euenire possit, ut mora non praecedente perueniatur ad iudicem: sed puta legis Falcidiae rationem interuenisse. ceterum si ante, quam ad iudicem perueniretur, in mora heres fuit, exinde fructuum praestandorum necessitate adstrictuctibus liberabitur, cum ea temporis intercapedo iudicato dilationem dare, non lucrum adferre debeat? In his quoque iudiciis, quae non sunt arbitraria nec bonae fidei, post litem contestatam actori causa praestanda est in eum diem, quo sententia dicitur: certe post rem iudicatam tempus a fructibus dependenquamquam fructus hereditatis aut pecuniae usura nominatim relicta non sit, nihilo minus debeatur. ut puta si quis rogetur post mortem suam quidquid ex bonis supererit Titio restituere: ut enim ea quae fide bona deminufructibus supererit iure voluntatis restitui oportebit. Cum Pollidius a propinqua sua heres institutus rogatus fuisset filiae mulieris quidquid ex bonis eius ad se perve
Abbreviated transcription (Latin):
ipĩtutori suo ur fino eius est
senatus relegandum cẽsuit.
litant nõ urd̃i contͣ madata
ex eatẽ ꝓuntia uxorem duce.
ioꝙ etiam ꝗbrda mandatis

Expanded text:
ipsi tutori suo uel filio eius est, senatus relegandum censuit.Slitant, non uideri contra mandata ex eadem prouincia uxorem ducere idque etiam quibusdam mandatis
Abbreviated transcription (Latin):
estimat̾o qͣĩ sub dcõne ẽ. Nãq
han h̃t condcõm si mñmoni¬
un fuit secũͣtum. secutis igi¬
tur nuptiis extimato rerum
quen pot̾ si añnuptias man¬
cipia extimata deꝑiernt. an
mulieris dampnũ sit. et ħ
seques ẽ dicẽ. Nam cumsit cõ¬
dicõnalis uendito pendẽte. anĩ
dcõne mors ꝯtingens extĩ¬
gat uenͣd icõnemꝯsequens ẽ
dicẽ mułriꝑisse qr ñdumerat¬

Expanded text:
estimatio quasi sub condicione est: namque hanc habet condicionem 'si matrimonium fuerit secutum'. secutis igitur nuptiis aestimatio rerum quaeri potest, si ante nuptias mancipia aestimata deperierint, an mulieris damnum sit, et hoc consequens est dicere: nam cum sit condicionalis uenditio, pendente autem condicione mors contingens exstinguat uenditionem, consequens est dice
Abbreviated transcription (Latin):
magis enim pp̃.ib sentiã eiuct.
iidetur. qmͣ q malam cam ha¬
buitsquid ergo su ille quid contͣ
qm̃ idicatũ c̾.adiuditiũ ñ ad¬
fuit. alius aũt̃. iffiut: et cãm egn
qd dicem. ut puta acceptũ ꝗdẽ
cũ pupillo cutore actore fuit iu¬
ditiu. s ab sente pupillo tutor
cãm egit. et iudicatũ ẽ ꝯͣ tutorẽ
qͣre ñ dicem ⁊mitti stipułoem
et enim actam ẽc cãm palam est
et satis ẽ. ab eo cuiiis. agedifit

Expanded text:
iam victus videtur quam quod malam causam habuit. quid ergo, si ille quidem contra quem iudicatum est ad iudicium non adfuit, alius autem adfuit et causam egit: quid dicemus? ut puta acceptum quidem cum pupillo tutore auctore fuit iudicium, sed absente pupillo tutor causam egit et iudicatum est contra tutorem: quare non dicemus committi stipulationem? etenim actam esse causam palam est. et satis est a
Abbreviated transcription (Latin):
c̃dend. ꝙͣ sudnes reddid̾it I no
uidebim. nu et cautosit in t̾po¬
nend.i. aut quociẽs de sid̾atei
fuint rones. ur actor p̾legatus
uenda ea que postea emgunt
ad notitia eius spectantia. et

Expanded text:
iderit. nos videbimus, numquid et cautio sit interponenda, ut, quotiens desideratae fuerint rationes vel actor praelegatus,uenda ea, quae postea emergunt ad notitiam eius spectantia. et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ aliqñ in fuiꝯt̃ctib priuile¬
gium ht̃ appe cum de pecłio
dumtaxat teneatur ciuus pe¬
culii estimatõ deducto ꝙ dno
debetur fit t̾m si scient ẜnum¬
in peculian m̃ce negotiari
uelut exͣ̃neus creclitor ex hoc
sarcinatores. uł textores uel
uenaliticionarios ꝑtineat tñ¬
negotiatores porrigendum
ebcͥm. ¶ Peculiarẽ. uĩt mncem
ñsicuti peculiũ accipim: ꝙppe
peculiũ deducto ꝙ dño debetu
accipitur mn̾ces aut̃ pecłiaris
⁊ si nicħ sit in peculio dñmtr¬
ibutoria obligat ita demum¬
si si scie̾teco negotiabituis sci¬
tẽ. s patientiam nenim uelle
et ñ protestatur. et nꝯt̃dicitat¬
nebituractone tributoria po¬
testatis u̾bum. adomnẽ sexu
id ẽ.idonis ꝗ sint alieno iuiri
subiecti. porrrigend̾ erit Nõ
solum ad suos ꝑtinebit trib¬
utoria accõ.ũm ad eos quoq
ꝗnobis bona fide fiunt. suic
lib̾i siue fui ailiem sunt. urin¬

Expanded text:
ctibus priuilegium habet quippe cum de peculio dumtaxat teneatur, cuius peculii aestimatio deducto quod domino debetur fit, tamen, si scierit seruum peculiari merce negotiari, uelut extraneus creditor ex hoc sarcinatores uel textores uel uenaliciarios pertineat, tnegotiationes porrigendum edictum.Peculiarem autem mercem non sic uti peculium accipimus, quippe peculium deducto quod domino debetur accipitur, merx peculiaris, etiamsi nihil sit in peculio, dominum tributoria obligat, ita demum si sciente eo negotiabitur.Scitem, sed patientiam: non enim uelle et non protestatur et contra dicit, tenebitur actione tributoria.Potestatis uerbum ad omnem sexum, item ad omnes, qui sunt alieno iuri subiecti, porrigendum erit.Non solum ad seruos pertinebit tributoria actio, uerum ad eos quoque, qui nobis bona fide seruiunt, siue liberi siue serui alieni sunt, u
Abbreviated transcription (Latin):
hes penes m̃sam pr̃onimũ.
denarios mille quos denar¬
ios uob̾ muare debxo pridie
kalendas maias. qitumest
lucioticio defunctosinehẽde
bonis ei uenditis an ex hac¬
epła iure conueni t̾mina¬
lis possit.R. nec iure huius
ub̾ obligatum. nec eꝗtate
ꝯueniendi cum suꝑẽes cũ hic
institoris offico. ad fidem pre

Expanded text:
es penes mensam patroni mei denarios mille, quos denarios uobis numerare debebo pridie kalendas Maias.' quaesitum est, Lucio Titio defuncto sine herede bonis eius uenditis an ex epistula iure conueniri Terminalis possit. respondit nec iure his uerbis obligatum nec aequitatem conueniendi eum superesse, cum id institoris officio ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
centũmodioe: exillo horreo.
aut uini amꝑhoras ex illodo¬
lio. Ui aut ꝑinrẽ accõnem
legatum petãtur ⁊̃ ibi peti deb
ubires e et simobił sit res. ad
exibendum agicũ hrde pot̾it.
ut exibeat rem. sic enim alega
itur. ñ ĩo minus iuditiũentq
hodie ñ pot̾ iudicare. uts. suer¬
m̃tis effectus. ꝙ sñe dix̾it rat̃
sit n .n. inadiciendo p̾sentiał
scĩa iudicis necc̃ia est. ¶ Qui
legat̾onis cã romamuenit. ex
qualib ca fiderbe pot̃. cum pri¬
uilegiosuo cum sit initalia cõ¬
tractum utiñ potest.

Expanded text:
centum modios ex illo horreo' aut 'uini amphoras ex illo dolio'. si autem per in rem actionem legatum petetur, etiam ibi peti debet ubi res est. et si mobilis sit res, ad exhibendum agi cum herede poterit, ut exhibeat rem: sic enim uindiccitur, non ideo minus iudicium erit, quod hodie non potest iudicare: ut se dixerit, ratum sit: neque enim in addicendo praesentia uel scientia iudicis necessaria est. Qui legationis causa Romam uenit, ex qualibet causa fideiubere potest, cum priuilegio suo, cum sit in Italia contractum, uti non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
daui tibi ut excutes ꝙͣti uilla
elificire uelies renutiasti mi
chi. cc impensam excute derta
m̾cede opus tibi locaui. postea
constare. data aũt erant tibi .c.

Expanded text:
daui tibi ut excuteres, quanti uillam aedif‹ica›re uelles: renuntiasti mihi ducentorum impensam excutere: certa mercede opus tibi locaui, postea am uillam constare: data autem tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Lpͥ Disocietatem ĩmiu̾saꝵ
fortunarũ choierint. id ẽ eaꝵ
quarͣum rerum que postea
cuiq acquirentur. hrditatem
cui eoꝵ delatã in cõe redigen¬
dam id maxĩo rendit ¶ Siso¬
cietatẽ uniu̾sarũ fortu.arũ
ita choierĩt ut quicqd eroge¬
tur. uł q̃reretur ꝯmuis lucti

Expanded text:
 societatem uniuersarum fortunarum coierint, id est earum quoque rerum, quae postea cuique adquirentur, hereditatem cuiuis eorum delatam in commune redigendam. idem Maximae respondit, si societatem uniuersarum fortunarum ita coierint, ut quidquid erogetur uel quaereretur communis lucri