comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicationib. Hic ad fontem uite festinan¬
tem deducebat regem: ille in fonte salutis
ȩternȩ uenientẽ abluebat. Ambo ꝓpe mo¬
dum pari pietate patreᷤ. Hic doctrina fi¬
dei: ille baptismatis undã. Utriq eterno
regi. regem temporalem munus optuleĩt
acceptabile. Hi sunt duo diuma candela¬
bra lucentia: a quib rex prefatꝰ in ma dei
eruditꝰ. et a diabolica cecitate miscrante
deo portam ꝑpetue lucis ingressus ÷ cum
fortissima gente francoꝵ credidit. xpisto:
& facta est gens sc̃a ppłs adquisitionis:
ut annuntient᷑ in eo uitutes illiꝰ qui eos
de tenebris uocaut in admirabile lumen
Eatra gͥ euangłice aucto ¶ suum.¬
ritatis narrat᷑ hystoria dñm iħm ic̃¬
richo ꝑgentem. ad confirmanda in fide
sue maiestatis corda ppłi presentis. cuicdam
ceto ad se clamanti lumen reddidisse ocło¬
rum: ut ꝑ corporalem uniꝰ illiꝰ ceci lumen.
spũalit̾ multoꝵ illuminarent᷑ pectora. Ita

Expanded text:
dicationibus. Hic ad fontem vitae festinandicationibus. Hic ad fontem vitae festinantem deducebat regem, ille in fonte salutis aeternae venientem abluebat; ambo propemodum pari pietate patres, hic doctrina fidei, ille baptismatis unda, utrique aeterno regi regem temporalem munus optulerunt acceptabile. Hii sunt duo olivae, candelabra lucentia, a quibus rex praefatus in via Dei eruditus et a diaboli catenis erutus, miserante Deo, portam perpetuae lucis ingressus, cum fortissima gente Francorum credidit Christo, et facta est gens sancta, populus adquisitionis, ut adnuntientur in eo virtutes illius, qui eos de tenebris vocavit in admirabile lumenSacra igitur euangelicae auctoritatis narrat historia Dominum Iesum Hiericho pergentem ad confirmanda in fidem suae maiestatis corda populi praesentis cuidam caeco ad se clamanti lumen reddidisse oculorum ut per corporale unius illius caeci lumen spiritaliter multorum inluminarentur pectora. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
lateret absconditus: s supra candelabrũ
positus. exemplis uł predicationib in do¬
mo dei lucens. ab errore ydolatrie et cali¬
gine ignorantie in uiã plurimos educeret
in pace compositis. et alamannis sue sub¬
iectis ditioni: rex ouans cum laude trium¬
phi patͥam redid. Et ut fidelis tante sibi
gle largitori sponsor appareret : festinauit
Scruoꝵ xp̃i sacra imbui predicatione: et
sancti baptismatis ablui sacram̃tis. Henit
ad tullum oppidum ubi scm agnouit ue¬
dastum laudabili religione soli seruire deo:
& dulcissimos contemplatiue uite carꝑe
cium assumpsit: quatinus ꝑ singulos itinis
sui gressus salub̃rimis ab eo imbueretur doc¬
trins. et catholicȩ fidei firmis initiaretur
fundamentis : ut paratus & uͥtutum scien¬
tia a tanto pontifice sp̃uali ablueretur la¬
uachro. et ab illo donis celestib confirma¬
retur: quod ab isto prius diuma preueni¬
ente gratia euangłicis ceptum fuerat pre¬

Expanded text:
lateret absconditus, sed supra candelabrum lateret absconditus, sed supra candelabrum positus, exemplis vel praedicationibus in domo Dei lucens, ab errore idololatriae et caligine ignorantiae in viam plurimos educeret in pace compositis, et Alemannis suae subjectis ditioni, rex ovans cum laude triumphi ad patriam rediit. Et ut fidelis tantae sibi gloriae largitori sponsor appareret, festinavit servorum Christi sacra imbui praedicatione, et sancti baptismatis ablui sacramentis. Venit autem ad Tullum oppidum, ubi sanctum agnovit Vedastum laudabili religione soli servire Deo, et dulcissimos contemplativae vitae carpere cium assumpsit: quatenus per singulos itinsui gressus saluberrimis ab eo inbueretur doctrinis et catholicae fidei firmis initiaretur fundamentis: ut paratus fide et virtutum scientia a tanto pontifice spiritali ablueretur lavacro, et ab illo donis caelestibus confirmaretur, quod ab isto prius, divina praeveniente gratia, euangelicis coeptum fuerat prae
Abbreviated transcription (Latin):
ds: & ueneranda potestas. Tu mͥ triumphũ
presta: & ego tͥ seruitium ꝓmitto sempit̃¬
num. Mox diuina oꝑante pietate ÷ terga
uerterunt alamanni: uictoria cessit regi &¬
Mira ommipotentis dei cle ¶ Francis.¬
mentia ÷ o mneffabilis bonitas: qui
sic exaudiat et nunꝗͣ derelinquat speran¬
ad unius precis affectum tantam ꝓmetu¬
it uctoriam : Qui ex antiquis hinus dun¬
qui ob umiꝰ mom̃ti lacͥmas tam celebrem
uenturo suo seruo contulit triumphum⁊
nͥ ezechic regi. qͥ in angustia tribulatio¬
nis una tantumm᷑ petitione. ꝓmeruit. ñ
solum a presenti uastatione tiuitatẽ suꝑ¬
na ꝓtectione defendi. sed etiam in eadem
nocte qua preces in diumas effuderat au¬
res. centum octoginta qͥnq milia hostiũ
letus et liberatus occidi uiderat: Hec uͦ
inctoria de qua ante diximus. regi ppłoq
suo causa fit salutis etcrne ÷ et ne lucer¬
na sanctus scilicet uedastus sub modio

Expanded text:
Deus et ueneranda potestas. Tu mihi triumphum Deus et ueneranda potestas. Tu mihi triumphum praesta et ego Tibi seruitium promitto sempiternum». Mox, diuina operante pietate, terga uerterunt Alamanni. Victoria cessit regi mira omnipotentis Dei clementia! O ineffabilis bonitas, qui sic exaudit et nunquam derelinquit speranad unius precis effectum tantam promeruit victoriam. Cui ex antiquis hujus divqui ob unius momenti lacrymas tam celebrem venturo suo servo contulit triumphum; nisi Ezechiae regi, qui in angustia tribulationis una tantummodo petitione promeruit, non solum a praesenti vastatione civitatem superna protectione defendi, sed etiam in eadem nocte, qua preces in divinas effuderat aures, centum octoginta quinque millia hostium laetus et liberatus occidi viderat ? VII. Haec vero victoria, de qua ante diximus, regi populoque suo causa fuit salutis aeternae, et ne lucerna, sanctus videlicet Vedastus, sub modio
Abbreviated transcription (Latin):
oNtigit ucro prefatum francoꝵ regẽ
lodoucum alamannis bella inferre: qui
tunc temporis regno suo ꝑ se potiti sunt.
Sed non cos ita offendit imparatos: ut
uoluid. Nam fortissima collecta manu:
regi cirta ripas reni fluminis obuiaueruñ
unanimes : bellica uͥtute patͥam parati de¬
fendere: uł libera manu ꝓ patͥa mori. Et
fortissime utͥmq deccrtatum ẽ. Hine tri¬
umphi głam. illi nc patͥe ꝑderent lib̾ta¬
tem: in mutuam corruentes cedem. Igitur
rer nimio turbatus terrore ÷ dum inimicoᷤ
uidit fortit̾ pugnare. & suos pene ad int̾¬
nitionẽ uinci: magis cepit de salute despe¬
tare qͣm de uctoria sꝑare. Et sic necdum
cogente ad xp̃i confugit auxilium. Et quia
reginam habuit religiosam. baptismiq sa¬
cramentis iniciatam nomine lothild: ocłos
cum hac uoce ad glum leuauit. O deus
unicȩ potestatis & summȩ maicstatis.
quem regina lochild confitetur & adorat:
concede michi hodie de inimicis meis uic¬
toriam. Nam ex hac die tu solus mͥ eris

Expanded text:
ontigit uero praefatum Francorum regem Hlodouium Alamannis bella inferre qui tunc temporis regno suo per se potiti sunt. Sed non eos ita offendit inparatos ut uoluit. Nam fortissima collecta manu regi circa ripas Reni fluminis obuiauerunt unanimes bellica uirtute patriam defendere uel libera manu pro patria mori. Et fortissime utrimque decertatum est, hi ne triumphi gloriam, illi ne patriae perderent libertatem in mutuam corruentes caedem. Igitur rex nimio turbatus terrore dum inimicos uidit fortiter pugnare et suos pene ad internicionem uinci magis coepit de salute disperare quam de uictoria sperare. Etsi necdum cogente ad Christi confugit auxilium. Et quia reginam habuit religiosam baptismique sacramentis initiatam nomine Hlothild, oculos cum hac uoce ad caelum leuauit: «O Deus unicae potestatis et summae maiestatis quem regina Hlothild colit, confitetur et adorat, concede mihi hodie de inimicis meis uictoriam; nam ex hac die Tu solus mihi eris
Abbreviated transcription (Latin):
& euticꝰ constantinopolitanꝰ ep̃c. hac de re
in longa contentione ꝑducti. grauissima
cepunt᷑ ad muicẽ simultatione resilire:
cum piȩ memoris tiberiꝰ constantinꝰ imꝑa¬
tor. sccreto utrumq suscipiens. qͥd int̾̃ eos
ddiscordiȩ uersaretur agnouit. Et utusq
partis allegationem pensans: subtilit̾ eun

Expanded text:
 Eutychius Constantinopolitanus episcopus, hac de re in longam contentionem perducti, gravissima coeperunt ab invicem simultatione resilire. Tum piae memoriae Tiberius Constantinus imperator, secreto utrumque suscipiens, quid inter eos discordiae versaretur agnovit, et utriusque partis allegationem subtilite
Abbreviated transcription (Latin):
uius transeat de loco in quo est ubi uos du¬
ra oppͥmunt oꝑa. in illam quam ipsi ele¬
gerant partem. Et cum de mane alceriꝰ¬
ipsius diei om̃s surrexissent ad oꝑa ppłi:
fluuus ille quem querebant᷑. uisus est reli-¬
tasse de parte ubi sc̃e brigide natio compul¬
sa oꝑabatur. in illoꝵ uirorum fortium et
suꝑborum partem. qͥ alios pauciores et in¬
firmiores sic iniuste & durissime oꝑari com¬
pellebant: et sic in testimonium beate uͥgi

Expanded text:
vius transeat de loco in quo est, et ubi vos duvius transeat de loco in quo est, et ubi vos dura opprimunt opera, in illam quam ipsi elegerunt partem. Et cum de mane ipsius diei omnes surrexissent ad opera populi, fluvius ille, quem querebantur, visus est relitasse de parte, ubi sanctae Brigidae natio compulsa operabatur, in illorum fortium et superborum partem, qui alios pauciores et infirmiores se injuste operari compellebant; et in testimonium virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
mis in ualle ꝓfunda & pene intransmeabi¬
li. in locis humentib adq in paludib in qͦ¬
loco grandis currebat fluius ⁊ quȩ constru¬
cta quadrigas et eqͥtes & currus & plaustro¬
rum rotas. & impetum ppłorum atq con¬
cursum undiq hostium sustentare posseo:
familias diuiserunt uiam illam quam con¬
struere debebant in partes ꝓpͥas⁊ ut unaqͣq
cognatio & familia suam sibi creditam cõ¬
struxisset partem. Et cum illa pars fluminiᷤ
difficillima & laboriosa. in sortem alicuius
ex ip̃is nationib cederet euentu: ipsa natio
durissimũ deuitans laborẽ. ꝑ suam fortitu¬
dinem sc̃e brigide infirmiorem coegit natio¬
nem. ut hanc oꝑaret᷑ difficilem partẽ in stru¬
ctura ue ÷ et suam quã faciliorem euentu¬
habebat pardem eligens. ipsa crudelis et in¬
iusta natio edificaret sine ulla fluminis
turbatione. Et cum ad scãm brigidam sui
tionis: ipsa illis ꝓbabilit̾ dixisse fertur. Abi¬
te ÷ uoluntas dei est & potestas: ut ille flu¬

Expanded text:
mis in gronna profunda et bene intransmeabili, et in locis humentibus, atque in paludibus, in quibus grandis currebat fluvius, quae constructa quadrigas, et equites, et currus, et plaustrorum rotas, et impetum populorum atque incursum undique hostium sustentare posset. familias diviserunt viam illam, quam aedificare debuerant, in partes proprias, ut unaquaeque cognatio et familia suam sibi creditam construxisset partem. Et cum illa pars fluminis difficillima, et laboriosa in sorte alicujus ex ipsis nationibus evenisset, ipsa natio durissimum devitans laborem, per suam fortitudinem sanctae Brigidae infirmiorem coegit nationem, ut hanc operaretur difficilem pariter in structura viae; ut suam quam faciliorem habebat partem eligens, ipsa crudelis natio aedificaret sine ulla fluminis perturbatione. Atque cum ad sanctam Brigidam sui ti, ipsa illis probabiliter dixisse fertur: Abite, voluntatis Dei est et potestatis ut ille flu
Abbreviated transcription (Latin):
iter cũ ꝑ aucis illum seqͣntib uix ascendere
riis dum cogitaret quomͦ illum molarem
deportarent lapidem de iugo altissimi mõ¬
tis. cũ boues in illo prerupti montis cacu¬
mine sub oncrib & iugis ẽẽ nullo mͦ potu¬
erint÷ & tunc facta desꝑatione alus ex eis
descendentib atq dicentib illum deserere
lapidem. & eos in uanũ laborasse qui illũ
formauerunt: ille p̃positus prudenti dispen¬
satione & consilio suis oꝑariis fidelit̾ dixit.
Nequaqͣm hoc ita fiad ⁊ sed hunc leuate la¬
pidem molarem uirilit̾. et submittite in p̾¬
cipitium de altissimo isto montis cacumi¬
ne. in nõie & uͥtute reuerentissime sc̃e bri¬
gide: qͥa nos nullis artificiis & uirib ꝑ ista
lapidem molarem possumus portare: nisi¬
ip̃a brigida cui nich̃ impossibile est. scđm
illud qͦd omnia possibilia sunt credenti.
illum portauerit usq ad locum ex qͦ uires
boum trahere ip̃m possint. Et sic fide fir¬

Expanded text:
iter cum paucis illum sequentibus vix ascendere iter cum paucis illum sequentibus vix ascendere riis, dum cogitaret quomodo illum molarem deportaret lapidem de jugo altissimi montis, cum boves in illo praerupto montis sub oneribus et jugum esse nullo modo potuerint. Tunc facta desperatione, aliis ex eis descendentibus, illum deserere lapidem, et eos in vanum laborasse, qui illum formaverunt. Ille praepositus prudenti dispensatione, et consilio suis operariis fideliter dixit: Nequaquam hoc ita fiat; sed hunc levate viriliter molarem, et submittite in praecipitium de altissimo isto montis cacumine, in nomine et virtute reverentissimae sanctae Brigidae. Quia nos nullis artificiis et viribus per ista lapidem possumus portare, nisi Brigida, cui nihil impossibile est, secundum illud quod omnia possibilia sunt credenti, illum portaverit ad locum, ex quo vires boum trahere ipsum possint. Et sic fide fir
Abbreviated transcription (Latin):
IoN solum autem in sua uita carnali
anteqͣm sarcinam deponeret carnis.
uͥtutes oꝑata est plurimas: sed largitas di¬
uini muneris in suo monasterio ubi eiꝰ ue¬
nerabile reqͥes cit corpꝰ. alias semꝑ oꝑari uͥ-¬
tutes non cessat. Quas nos utuces non solũ
audiuimꝰ: sed & oculis nr̃is uidimꝰ. Nam
prepositus maximi & clarissimi monasterii
sc̃e brigide. de quo in huius opusculi pͥn¬
cipio breuem fecimꝰ mentionẽ: oꝑarios &
lapidum cesores querere & incidere lapidem
molarem ꝑ loca quecunq ubi possent illi¬
inuenire transmisit. Et illi sine ulla ꝓuiden¬
tes uiam. ad cacumen petrosi montis ꝑrexe¬
runt: & elegerunt lapidem grandem i
ip̃o montis altissimi cacumine. Et cedentes
eum de omni parte in rotundum: ꝑfora
tum p̾positus de monasterio inuitatꝰ ab eis
uenisseo cum uiris & bub ad illum montẽ
in qͦ lapis formatꝰ fuit molaris ⁊ atq cum
boues secum propt̾ arduam montis ascen¬
sionẽ trahere & cogere ñ posseo: durissimũ

Expanded text:
on solum autem in sua vita carnali, antequam sarcinam deponeret carnis, virtutes operata est plurimas, sed largitas divini muneris in suo monasterio ubi ejus venerabile requiescit corpus, semper operari virtutes non cessat, quas nos virtutes non solum audivimus, sed etiam oculis nostris vidimus. Nam praepositus maximi et clarissimi monasterii sanctae Brigidae, de quo in ejus opusculi principio brevem fecimus mentionem, operarios et lapidum caesores quaerere lapidem et incidere molarem, per loca quaecumque ibi possent invenire, transmisit. Et illi sine ulla providentes viam, ad cacumen petrosi montis perrexerunt, et elegerunt lapidem grandem in ipso montis altissimi cacumine. Et caedentes eum de omni parte in rotundum, et pervero praepositus de monasterio invitatus ab eis venisset cum bubus ad illum montem, in quo lapis formatus fuit molaris, atque cum boves secum propter arduam montis ascensionem trahere et cogere non posset, durissimum
Abbreviated transcription (Latin):
dis in radice montis positis. in quib nec ho¬
mines nec boues stare poterant ꝓ illorum ꝓ
tione ubi illorum erant boues cum eis ꝓgͦs¬
sus est. Et sic inde ex bub usq ad molinũ
uectus: artificiose cum altero iunctus est lapi¬
de. Et ut plus iste molaris lapis qui in nõie
beatȩ directus est brigide omnib innotesce¬
ret: addidit & hoc inauditũ antea & p̃clarũ¬
simplicem uirũ. ignorante molinario qui
opus moliture crercebat. suum granũ ad
hunc transmisisset molinum ÷ & qͦd cum
int̾ hunus molares transiectum et fusum
fuisset lapides: illum supradictum lapi¬
dem molarem nullus impetꝰ fortis flumi¬
nis & directus. & nulla aquarum us io¬
lenta. & nulla artificum conamina moue¬

Expanded text:
dis in radice montis positis, in quibus nec homines nec boves stare poterant, pro illorumtione, ubi illorum erant boves, cum eis progressus est. Et exinde cum bubus, usque ad molendinum vectus est, artificiose cum altero junctus est lapide. Et ut plus iste molaris lapis, qui in nomine beatae directus est Brigidae, omnibus adhuc innotesceret, addit et hoc inauditum antea et prsimplicem virum, ignorante molendinario, qui opus moliturae exercebat, suum granum ad hoc transmisit molendinum. Et cum inter hos molares transjectum et fusum fuisset lapides, illum supradictum lapidem molarem nullus impetus fortis fluminis et nulla aquarum violentia, nulla artificum conamina move
Abbreviated transcription (Latin):
magis comꝑientes ẽẽ. nullo mͦ dubitant
quod ille lapis molaris in quo sc̃a brigida
untutẽ oꝑata est diuinam. granum genti¬
lis hominis in farmam comprimere respu-

Expanded text:
centes, nullo modo dubitabant, quod ille molaris lapis in quo sancta Brigida virtutem operata est divinam, granum gentilis hominis in farinam comprimere respu
Abbreviated transcription (Latin):
in sollempnitatib dm̃ et in uigiliis apłorũ
steria utebatur: pauꝑib largita est. Et cũ
tempꝰ sollempnitatis aducnit scđm consue¬
tudinẽ. ut ip̃e summꝰ ppłoꝵ pontifer suis
indutus eẽt mutatorus uestib: sc̃a brigidda
que pͥora uestimenta illius ep̃i. xp̃o in forma
pauꝑis posito donabat. alia similia ꝑ oĩa
uestimenta pͥorib tam texturis qͣm colorib
ꝓlata sibi in curru duarum accepat rotarũ.
tradidit ꝓ aliis. Holuntarie enim alia pau¬
ꝑib uestimenta optulit: & hec ꝓ eis opor¬
tune recepit. Nam cum ẽẽt unum et felicissi¬
mum summi capitis menbrum : potent̃ om¬
ma que desiderabat oꝑabatur.

Expanded text:
in solemnitatibus Domini et vigiliis apostolorum steria utebatur, pauperibus largita est. Et cum tempus solemnitatis advenit, secundum consuetudinem, ut ipse summus populorum pontifex suis indutus esset mutatoriis vestibus, sancta Brigida, quae priora vestimenta illius episcopi Christo in forma pauperum posito donabat, alia similia per omnia vestimenta prioribus tam texturis, quam coloribperlata in curru duarum acceperat rotarum, tradidit pro aliis. Voluntarie enim alia pauperibus vestimenta obtulit, et haec pro eis opportune recepit. Nam cum ipsa esset vivum et felicissimum summi capitis membrum, potenter omnia, quae desiderabat, operabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
contentionis: cuidam in ponderib auri &
argenti ꝑito dixit. ut int̾ illos hoc uas dis¬
ꝑtiret in trib equalib partib. Eumq ille¬
se ercusare cepisset dicens ponderare equalit̃
non posse: ipsa felicissima feminarũ brigi
& confregio in tres ut uoluit equales et con¬
similes partes. Mirum in modum cũ postea
re essent cmense. nulla pars alia minor. alia

Expanded text:
rent, cuidam in ponderibus auri et argenti comperto dixit ut inter illos hoc ponderaret tribus aequalibus partibus. Cumque excusare se coepisset dicens, ponderare se aequaliter non posse, ipsa felicissima Brigid confregit in tres, ut voluit, aequales partes. Mirum in modum, cum postea re essent emensae, nulla pars alia minor vel a
Abbreviated transcription (Latin):
mnib omnino kalendis
psiuꝑ gn̾alit̃ eascdem speties que col¬
gerebantur ex rectlitib erogabat: & suo
pore frumentũ. suo unium. suo cascum.
suo legumen. suo lardum. suo mandual
animabia.iuo pisces. uel oleum pac̾tam¬
as domini discretissime diuidebat. Pigm̃ta
uero aliaq ditiora commertia pͥmorib ho¬
norabilit̾ offerebat: ita ut nich aliud quã
cõmunia quȩdam horrea communis puita¬
Rib milib ancillis dei quas greci mo¬
nasteria uocant. qͥndecim libras auri. pro
lectisterniis dedit: eisq ꝓ cotidianis stipen¬
dns octoginta libras annualit̃ conferebat.
De quib theotisto patͥcio scribens. harum in¬
quit uita talis est. atq in tantũ lacͥmis et
abstinentia districta: ut credamus qͥa si ipsȩ
ñ essent. nullus nr̃m iam ꝑ tot annos in lo¬
co hoc subsistere int̃ longobardoꝵ gladios

Expanded text:
mnibus omnino Kalendis, pauperibus generaliter easdem species quae congerebantur ex reditibus erogabat: et suo tempore frumentum, suo vinum, suo caseum, suo legumen, suo lardum, suo manducabilia animalia, suo pisces vel oleum paterfamilias Domini discretissime dividebat. Pigmenta vero aliaque delicatiora commercia primoribus honorabiliter offerebat, ita ut nihil aliud quam communia quaedam horrea, communis putaribus millibus ancillis Dei, quas Graeci monastrias vocant, quindecim libras auri pro lectisterniis dedit, eisque pro quotidianis stipendiis octoginta libras annualiter conferebat. De quibus Theoctistae patriciae scribens: « Harum, inquit, talis vita est, atque in tantum lacrymis et abstinentia districta, ut credamus quia si ipsae non essent, nullus nostrum jam per tot annos in loco hoc subsistere inter Langobardorum gladios
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire quiuerit: nequaqͣm hec nr̃a dicta
qualiacunq sunt ut opinor repbabit.
Etplic̃ argum̃tũ. S ermo legendus i tnͣs

Expanded text:
invenire quiverit, nequaquam haec nostra dicta, qualiacumque sunt, ut opinor, reprobabit. EXPLICIT ARGUMENTUM. V. SERMO LEGENDUS IN
Abbreviated transcription (Latin):
dio predictis referentib agnomi.
uidam uir grauissima adũsari sui
emulatiõe laborabat. Cuiꝰ ad hoc usq
odium ꝓrupit: ut ei nescienti in potu uene¬
num daret. Qd̃ qmͣuis uitã auferre ñ ua¬
luit: cutis tũ colorẽ mutauit: ita ut diffu¬
sa i corpore eiꝰ uarietas. lepre morẽ imita
nuideret᷑. S ad dei hoĩem deductus: salu¬
tem pͥstinam citiꝰ recepit. Nam mox ut eum
contigit: omnẽ cutis illiꝰ uarietatẽ fugauit
o quoq tempore quo alim̃toꝵ
iopia campaniam grauit̃ afflige¬
bat. uir dei diu̾sis indigentib monastcrii
lin cuncta tribuerat: ut pene nich ĩ cellã

Expanded text:
referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavito quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cella
Abbreviated transcription (Latin):
f quidem gregorius intra uł extra
uioem studio pictatis cxercuit. Ceterũ ꝓbũ
religiosum abbatem cũ multis pccuniis ie¬
n solimam destinauit: curus instantia ue¬
nrabile renodochium constituit÷ & tam
biqi in monte syna penes arabiam. dei
amulis sub regimine palladii constitu

Expanded text:
 quidem Gregorius intra vel extra urbem studio pietatis exercuit. Caeterum Probum religiosum abbatem cum multis pecuniis Jerosolymam destinavit, cujus instantia venerabile xenodochium constituit, et, tam ibi quam in monte Sina penes Arabiam, Dei famulis sub regimine Palladii constitu
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si euangelium taceat: mundus la¬
mat. Rumne namq illius: uoces sunt eiꝰ
Qui enim tot atcritus ꝑsecutionib a gła
sũa cetidit: quasi iam ex proximo regnum
Si enim rumam sui. domus quassata mi¬
naretur: quisquis in illa habitaret fuge¬
ret. Et qui stantem dilexerat: recedere qͥuã¬
tocius a cadente festinaret. Si gͥ mundus
cadit. & nos eum amando amplectimur
oppͥmi uolumus potius qͣm habitare: qͥd

Expanded text:
etiam si Evangelium taceat, mundus claetiam si Evangelium taceat, mundus clamat. Ruinae namque illius voces ejus sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, quasi jam nobis e proximo regnum Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret; et qui stantem dilexerat, recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos cum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, q
Abbreviated transcription (Latin):
Et paulo post. Ecce iam fr̃s mei cernimus
quod audiebamus. Nouis cotidie crebrescẽ¬
tib malis mundꝰ urgetur. Ex illa plebe
innumera. quanti remanseritis aspicitis: &
sus opprimunt: necnon & imꝓuise clades
affligunt. Sicut enim in iuuentute inged
corpus. forte & incolume manet pectus: to¬
rosa ceruix. plena sunt brachia: in annis
autem senilib statura curuatur. ceruix eesu¬
cata deponitur. frequentib suspiriis pectus
urget᷑⁊ uirtus deficit. loquentis uerba anhs¬
litus int̾cidid: nam si languor desit. plerũq
senib ipsa salus egritudo est: ita mundus
in annis pͥorib uelut in iuuentute uguro:
ad ꝓpagandam humami gñis ꝓlem robu¬
stui fuit: salute corpoꝵ uiridis. opulentia
rerum pinguis. At nunc ip̃a sua senectum
depͥmitur: et quasi ad uicinam mortem
molestiis crebrescentib urget᷑. Et iterum
untes p̾dicate dicentes. quia appropinqͤit
regnum celoꝵ. Hoc iam fratres dilectissim¬

Expanded text:
» Et paulo post: « Ecce, fratres mei, jam cernimus » Et paulo post: « Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis, etsus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, torosa cervix, plena sunt brachia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercludit nam si languor desit, plerumque senibus ipsa salus aegritudo est: ita et mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crebrescentibus urgetur. » Et iterum: « Euntes praedicate, dicentes quia appropinquabit 163 regnum coelorum . Hoc jam, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
int̾positis adiunxit. Et erunt signa in sole.
& luma & stellis: et in t̾ris pressura gentium.
pre confusione sonitus maris ac fluctuum.
alia e proximo uentura formidamꝰ. Nam
gentem suꝑ gentẽ exurgere. earumq p̃ssu¬
ram t̾ris insistere: plus iam in nr̃is tribula
tionib quam in codicib legimus. Quod
t̃remotus urbes innumeras subruat: ex aliis
mundi partib scimꝰ qͣm frequent̃ audiui¬
mus. Pestilentias sine cessatione patimur.
Signa uͦ in sole & luna et stellis adhuc
aꝑte minime uidimus: s quia hec ñ lon¬
ge sint. ex ipsa iam aeris immudatione col¬
ligimus ÷ quamuis priusquam italia gen¬
tili gladio ferienda traderetur. igneas in ce¬
lo acies indimus: ip̃m qui postea humam
gñis fusus ẽ sangumẽ choruscantes. Confu¬
so autẽ maris & fluctuum: necdum noua
exorta ẽ. Sed cum multa iam p̾nuntiata
completa sint. dubium ñ ẽ quin sequant᷑
etiam pauca quȩ restant: quia sequentium
rerum certitudo. est preteritarum exhibitio.

Expanded text:
runt signa in sole, et luna, et stellis, et in terris pressura gentium, prae confusione sonitus maris et fluctuum. alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super gentem exsurgere, earumque pressuram terris insistere, plus jam in nostris temporibus cernimus quam in Codicibus legimus. Quod terrae motus urbes innumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est. Sed cum multa praenuntiata jam completa sint, dubium non est quin sequantur etiam pauca quae restant, quia seqrerum certitudo est praeteritarum exhibitio.
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur in omnib suis dictis. uel oꝑib grego¬
rius imminentẽ future retributionis diem
ultimum ꝑpendebat: tantoq cautiꝰ cunc¬
ta cunctoꝵ negotia ponderabat: quanto
ꝓpinquius finem mundi consistere. rumis
eiuis crebrescentib adũtebat. Qua propter
in omeluis euangłicis ꝑhibet dicens. Exur¬
get gens contra gentem. et regnum aduer¬
sus regnum: et terremotus magni erunt ꝑ

Expanded text:
gitur in omnibus suis dictis vel operibus, Gregorius imminentem futurae retributionis diem ultimum perpendebat, tantoque cautius cuncta cunctorum negotia ponderabat quanto propinquius finem mundi insistere, ruinis ejus crebrescentibus, advertebat. Quapropter in homiliis Evangelicis perhibet dicens: « Exsurget gens contra gentem et regnum adversus regnu
Abbreviated transcription (Latin):
in oratorio sc̃i apłi petri qͦd ipse constru¬
xerat: multis demum usq nunc quotiens
fides exigit petentium. uirtutum choruscat
miraculis. De quib aliqua sicuti relatione
scmoꝵ agnoui: mͥ huic pagine inserenda
ẽẽ ratum uidetur. Quidam puer claudus
domonus nõie. cum offitio caruisset pedũ

Expanded text:
in oratorio sancti apostoli Petri, quod ipse construxerat, multis demum usque nunc, quoties fides exigit petentium, virtutum coruscat miraculis. De quibus aliqua, sicuti relatione seniorum agnovi, mihi huic paginae inserenda esse ratum videtur. Quidam puer claudus Domonus nomine, cum officio caruisset pedu
Abbreviated transcription (Latin):
sentib eccl̃ic tue semorib diligentib si est
ueritas ꝑscrutandum: et tunc si quali¬
tas rei poposcerit. canonica districtio cul¬
pam feriat delinquentis. Hec itaq om¬
ma sic sollicite ac mansuete studn tui
sit custodire: quatinus nec tu ꝓmissionis
tue indearis immemor excitisse: nec illi
iustam contra te occasionem inuenire
ualeant murmurandi.

Expanded text:
sentibus ecclesiae tuae senioribus, diligenter est veritas perscrutanda, et tunc si qualitas rei poposcerit, canonica districtio culpas feriat delinquentis. Haec itaque omnia sic sollicite ac mansuete studii tui sit custodire, quatenus nec tu promissionis tuae videaris immemor exstitisse, nec illi justam contra te occasionem invenire valeant murmurandi.
Abbreviated transcription (Latin):
riale subter molarem illum lapidem po¬
nentes: cursus solitus & cotidianus sine ulliᷤ
impedimentis repente reparatus est mole.
t post int̾uallum temporis accidit: ut
iste molinus igne combureret᷑. N ec & hoc
paru̾um fuit miracłm: cum ignis domũ to¬
tam combureret. & alterum lapidem qͥ unc¬
tus supradicto lapidi fuit: hunc tantũ spe¬
cialem sc̃e brigide lapidem nullo mͦ tangere¬
& comburere dusus est: sed sine ulla molestia
ignis. in magno molini incendio ꝑmansit so¬
lus incolumis. Et postea hoc uiso miraculo¬
uectus ad monasterium ꝑductus est. & iuxta
portã int̾ioris ornati castelli qͦ ecclia ambit᷑.
ubi multi conueniunt popłi. ob uenerationẽ
rum honorifice positus est: & de fidelibus
hunc brigidȩ lapidem tangentib ꝑ quem

Expanded text:
riale subter molarem illum lapidem ponentes, cursus solitus, et quotidianus sine ullis impedimentis reparatus est molae. Et post intervallum temporis accidit ut molendinum ipsum igne combureretur. Nec et hoc parvum fuit miraculum, cum ignis totam domum combureret, et alterum lapidem, qui junctus supra dicto lapidi fuit, hunc tantum specialem sanctae Brigidae lapidem nullo modo tangere est ausus et comburere. Sine ulla molestia ignis in magno molendini incendio permansit incolumis. Postea hoc viso miraculo ad monasterium perlatus est, et juxta portam interioris castelli, quo ecclesia ambitur, ubi multi conveniunt ob venerationem  honorifice positus est, et de fidelibus hunc lapidem tangentibus m
Abbreviated transcription (Latin):
tins dum hoc tenditur. illud attrahitur.
edita mͦ dissimili res ñ dissimilis formaitͤ
qͣmuis t̾ciam ipsius pardem oꝑis ut colloql¬
do ꝓtulit. pene ita dereliqͥt ÷ quia dum am
fr̃s ad alia exponenda ꝑtraherent: haul
subtilius emendare noluerunt. Quibz mul¬
ta iubentib dum parere mͦ ꝑ expositionis
misterium. mͦ ꝑ contemplationis ascensum
mͦ ꝑ moralitatis instrumentũ studeret: hos
opus ꝑ tͥginta & qͥnq libros extensum. in

Expanded text:
atenus dum hoc tenditur, illud adtrahitur, atenus dum hoc tenditur, illud adtrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur. Quamvis tertiam ipsius operis partem ut colloquendo protulit, pene ita dereliquit: quia dum eum fratres 171 ad alia exponenda pertraherent, hanc subtilius emendari noluerunt. Quibus multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium modo per contemplationis ascensum, modo per moralitatis instrumentum studeret, hoc opus, per triginta et quinque libros extensum, in
Abbreviated transcription (Latin):
Irgo gregoriꝰ in diaconio suo. dum illum
in constantinopolitana urbe sedis apł̃ice
responsa constringerent. & leandrum hispa¬
num ep̃m iniuncta ꝓ causis fidei uinsigo¬
toꝵ ibi legatio ꝑdirxisset: eodem leandro.
sicut in primo libro dixisse me recolo. tum
fratrib tunc gregorio adherentib impor¬
tunissime compellente. librum beati iob
cepit exponere. Quib coram positis priora
libri sub oculis dixit ÷ & quia tempꝰ paulo
uacantius repperit: posteriora tractando
dictauit. Cumq ei spacia largiora suppite¬
rent ⁊ multa augens. pauca subtrahens.
atq ita ut inuenta sunt ñnulla derelinqͥns
ea que se loquente excepta sub oculis fue¬
rant. ꝑ libros emendando composuit. Qu
cum iam factus ep̃c rome postrema dictante.
qͦ stilo pͥma dixerat sollicite attendens. egi
ut ea que locutus fuerat studiosa emenda¬
tione transcurrens. quasi ad similitudinem
dictatꝰ crigeret ÷ ut ea que dictauerat. ñ lon¬
ge a colloquentis sermone discreparent: q̃¬

Expanded text:
rgo Gregorius in diaconio suo, dum illum in Constantinopolitana urbe sedis apostolicae responsa constringerent, et Leandrum, Hispanum episcopum, injuncta pro causis fidei Wisigothorum ibi legatio perduxisset, eodem Leandro sicut in primo libro dixisse me recolo cum fratribus tunc Gregorio adhaerentibus, importunissime compellente, librum beati Job coepit exponere . Quibus coram positis priora libri sub oculis dixit; et quia tempus paulo vacantius reperit, posteriora tractando dictavit. Cumque ei spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt nonnulla derelinquens, ea quae se loquente excerpta sub oculis fuerant, per libros emendando composuit. Qui cum jam factus episcopus Romae postrema dictaret, quo stylo prima dixerat sollicite attendens, egit ut ea quae locutus fuerat, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigeret, et ea quae dictaverat, non longe a colloquentis sermone discreparent: qu
Abbreviated transcription (Latin):
cctłiȩ ius potestatemq hac precepti nr̃i auc¬
cortate migrare: ut a p̾senti tempore sicu¬
ti de ꝓpͥa eccł̃ia debcas cogitare. eiq compe¬
tentia tua ꝓuisione disponere: quatinus
dcmnceps quod ꝑire nunc usq potuit: pau¬
ꝑum eccl̃ie tuc utilitatib cleriq ꝓficiat.
tem bencnato cp̃o. Et temporis qualitas. et
ucinitas nos locoꝵ muitat. ut cumanã atq
unscnatium unire debeamus ecclias: qm̃ hce
non longe a se itineris int̾uallo serincte sc̃.
net peccatis facientib tanta ppłi multitudo
est. ut singulos sicut iam olim fuit habere
debeant sacerdotes. Quia gͥ cumani castri
saierdos cursum uite hunis expleuit: intrasq
nos ccclias. p̃sentis auctoritatis pagina unis¬
ie. tibiq commisisse cognosce. Propͥumq
utrarumq eccłiarum scito te c̃e pontificem:
et queq tibi de carum ⁊ patͥmonio. uł cle¬

Expanded text:
Ecclesiae jus potestatemque hac praecepti nostri aucEcclesiae jus potestatemque hac praecepti nostri auctoritate migrare, ut a praesenti tempore sicuti de propria Ecclesia debeas cogitare, eique competentia tua provisione disponere, quatenus deinceps quod perire nuncusque potuit, pauperum Ecclesiae tuae utilitatibus clerique proficiat. » Item Benenato episcopo: « Et temporis qualitas, et vicinitas nos locoruMisenatem unire debeamus Ecclesias, quoniam eae non longo a se itineris spatio sejunctae sunt, nec, peccatis facientibus, tanta populi multitudo est ut singulos, sicut olim fuit, habere debeant sacerdotes. Quia igitur Cumani castri sacerdos cursum vitae hujus explevit, utramque nos ecclesiam praesentis auctoritatis pagina unisse tibique commisisse cognosce, propriumque utrarumque Ecclesiarum scito te esse pontificem. Et quaeque tibi de earum patrimonio, vel cle
Abbreviated transcription (Latin):
cantes cp̃is: et si nob̾ placet auctore dͥco
eccliam regere. nxta beati petri apłi bii¬
nã cum eius aduitorio melius pocelti s
uero non placet. feliciter state: & pro ndl
Nterea gregorius locis munitis ep̃i ou
Et temporis necc̃itas nos ꝑurget. & immi¬
nuitio erigit ꝑsonarum: ut destitutis eccłus
salubri ac ꝓuida debcamus dispositione
succurrere. Et ideo qm̃ eccł̃iam minturnen¬
sem funditus tam cderi qͣm plebis destitutã
desolatione cognouimus : tuamq: ꝓ ea peci¬
tionẽ. quatinus formiane eccłie in qua corp
bcati herasmi martiris requiescit. cuiq fra¬
t̃nitas tua presidet adiungi ddebeat. piam
cẽ ac iustissimam preuidentes: necessarium
duximus consulentes tam desolatiom loci il¬
liuis qͣm tue eccl̃ie pauꝑtati. redditus supra¬
dictȩ ȩccłiȩ minturnensis. uł quicqͥd ei anti¬
quo modernoq uire uł pͥmlegio potuit po¬
testue qualibet ratione competere. add tue

Expanded text:
vacantes episcopis: et si vobis placet, auctore Deo, vacantes episcopis: et si vobis placet, auctore Deo, Ecclesiam regere, juxta beati Petri apostoli limina, cum ejus adjutorio melius potestis. Si vero non placet, feliciter state, et pro nobis nterea Gregorius locis munitis, episcopEt temporalis necessitas nos perurget, et imminutio exigit personarum, ut destitutis Ecclesiis salubri ac provida debeamus dispositione succurrere. Et ideo, quoniam Ecclesiam Minturnensem funditus tam cleri quam plebis destitutam desolatione cognovimus, tuamque pro ea petitionem quatenus Formianae Ecclesiae, in qua corpus beati Erasmi martyris requiescit, cuique fraternitas tua praesidet, adjungi debeat, et piam esse ac justissimam praevidentes, necessarium duximus, consulentes tam desolationi loci illius quam tuae Ecclesiae paupertati, reditus supradictae Ecclesiae Minturnensis, vel quidqquo modernoque jure vel privilegio potuit potestve qualibet ratione competere, ad tuae
Abbreviated transcription (Latin):
dens totum corpus eccł̃ie tam ꝑ bonos cp̃os
felicit᷑ stare. quam ꝑ malos infclicit̾ cader
ñ solum cliu̾sarum gentium diũsi ordims
clericos. uerum etiam uacantes cp̃os. in sue
dioceseos cp̃us mintabat. Unde sebastiano
smirnensi ep̃o int̾ cetera scribit diccns. Debi¬
tum salutationis alloquium soluens. imadio
quod adi me boncfacio defens ore refcrtit
pucnerit. quia uir sanctissimus frater nef
dominus anastasius patͥarcha in una sudc̃
ciuitate regendam uob̾ eccliam cõmittti
uoluid: et consentire noliustis. Quem stuluꝰ
atq sapientiam urãm ualde ego libente
amplerus sum. et laudami richement᷑: &
uos felices. me infelicem c̃e deputaui. qul
tali hoc tempore regimcu eccl̃ie suscipal
consensi. Si tamen animus ur̃ forcasis tia¬
tus. ad hoc unqͣm consentire decrtuci.
peto ut amori meo alium minime pry¬
natis. Sunt enim in sicilia insula cidli il

Expanded text:
cens totum corpus Ecclesiae tam per bonos episcopos cens totum corpus Ecclesiae tam per bonos episcopos feliciter stare, quam per malos infeliciter cadere: non solum diversarum gentium diversi ordinis clericos, verum etiam vacantes episcopos, in suae dioeceseos episcopatus invitabat. Unde Sebastiano Sirmiensi episcopo inter caetera scribit, dicens: « Debitum salutationis alloquium solvens, indico quod ad me, Bonifacio defensore referente, pervenerit quia vir sanctissimus frater noster domnus Anastasius, patriarcha, in una suarum civitatum regendam vobis Ecclesiam committere voluit, et consentire noluistis. Quem sensum et sapientiam vestram valde ego libenter amplexus sum, et laudavi vehementer: et vos felices, me infelicem esse deputavi, qui tali hoc tempore regimen Ecclesiae suscipere consensi. Si tamen animus vester fortassis fratus, ad hoc unquam consentire decreverit; peto ut amori meo alium minime praeponatis. Sunt enim in Sicilia insula Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
omnino nescimꝰ. Ideo frat̾nitas tua una
acceclere ÷ et diligent̃ de uita ac morib sin¬
guloꝵ reqͥrere: uł si nullo sibi sunt cͥmine
conscu. qͦd eos add hoc officium uetet accede¬
re. Pariter etiam requirendum ẽ. si hoc qͦd
de prcfato arthidiacono dictum est. quia
minqͥm amicus domum eius ingrellui el
ita se ueritas habeat÷ et utrum ex necc̃ita¬
te an ex tenacia talis sit: aut si ita senex ẽ
ut ad regendum non possit assurgere : uł
si tactis sacrosc̃is cuangeliis sicut nob̾ nunti¬
atum est. iusiurandum prebuit nunqͣm se
ad ep̃atum accedere. Sed & de rustico dia¬
cone quantos psalmos minus tenet: scrutan¬
dum est. Florentino autẽ diacono rauenne¬
tis. si nullum sicut diximus crimen est qͦd
obsistat. apud ep̃m cius agi necesse ẽ. ut
ei debeat cessionem concedere : ñ tamen ex
nr̃o mancdato uł dicto: ne contra suam cũ¬
uoluntatem cedere uideatur..
t quidem gregorius prudent̃ cognos¬

Expanded text:
omnino nescimus. Ideoque fraternitas tua, una omnino nescimus. Ideoque fraternitas tua, una accedere, et diligenter de vita ac moribus singulorum requirere: vel si de nullo sibi sunt crimine conscii, quod eos ad hoc officium vetet accedere. Pariter etiam requirendum est si hoc, quod de praefato archidiacono dictum est quia nunquam amicus domum ejus ingressus est, ita se veritas habeat: et utrum ex necessitate, an ex tenacia talis sit: 91 aut si ita senex est, ut ad regendum non possit assurgere: vel si tactis sacrosanctis Evangeliis, sicut nobis nuntiatum est, jusjurandum praebuit nunquam se ad episcopatum accedere. Sed et de Rustico, diacono, quantos psalmos minus teneat, scrutandum est. Florentio autem, diacono Ravennati, si nullum, sicut diximus, crimen est quod obsistat, apud episcopum ejus agi necesse est ut ei debeat cessionem concedere: non tamen ex nostro mandato vel dicto, ne contra suam voluntatem eum concedere videatur. » 13. Et quidem Gregorius, prudenter cognos
Abbreviated transcription (Latin):
cessitas ad ordinanda alia loca pastorib
destituta non leuis angustat.
Sto quia nect̃itate ordinandarũ se
angustatum meminit ꝑsonarum: ne in¬
ddiscusse quemꝗͣ ꝓmouisse putee ᷑. uno ex¬
emplo indetur esse docendum. Ait enim
tio qui ad ep̃atum eligunt᷑ ualeat ꝓueni¬
re: ingilanti de eoꝵ ꝑsonis ẽ sollicitudine
reqͥrendum. Indicatum siquidem nobis ẽ.
florentium archicliaconũ eccl̃ie anconitanȩ
qͥ ad ep̃atum electus fuerat. scͥripture siqui¬
cdem sacre scientiam habere ÷ sed ita etatis
ẽẽ senio iam confractum. ut ad regiminis
officium ñ possit assurgere: ad dicentes
etiam ita illum tenacẽ existere. ut in domo
eiꝰ amicus ad caritatẽ nunqͣm introcat.
Rustitus autẽ diaconꝰ ciusdem eccł̃ie qui
similit̾ electus fuerat. uigilans quidem ho¬
mo ddicit᷑: sed quantum asscritur psalmoᷤ
ignorat. Florentinũ uͦ diaconẽ eccl̃ie rauẽ¬
natis qui electus ab omnib memoratur.
sollicitum ẽẽ nouimꝰ: sed qualis sit int̾us

Expanded text:
cessitas, ad ordinanda alia loca pastoribus destituta, non levis angustat. » Sed quia necessitate ordinandarum se angustatum meminit personarum: ne indiscusse quemquam promovisse putetur, uno exemplo videtur esse docendum. Ait enim tio, qui ad episcopatum eliguntur, valeat provenire, vigilanti de eorum personis est sollicitudine requirendum. Indicatum siquidem nobis est Florentium, archidiaconum Ecclesiae Anconitanae, qui ad episcopatum electus fuerat, Scripturae quidem sacrae scientiam habere, sed ita aetatis esse senio jam confectum, ut ad regiminis officium non possit assurgere; adjicientes etiam ita illum tenacem existere, ut in domum ejus amicus ad charitatem nunquam introeat. Rusticus autem, diaconus ejusdem Ecclesiae, qui similiter electus fuerat, vigilans quidem homo dicitur, sed, quantum asseritur, Psalmos ignorat. Florentium vero, diaconum Ecclesiae Ravennatis, qui electus ab omnibus memoratur, sollicitum esse novimus, sed qualis sit interius,
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃o turam gub̾nationẽq sc̃i anthemii eccł̃ie
dano post aliqua. Qm̃ propt̃ cladem hosti¬
litatis. nec in ciuitate nec in eccl̃ia tua est
cinqͣm habitandi licentia÷ ileo hac te aucto¬
ritate t̾racinensi eccłie cardinalem consticu¬
imꝰ sacerdotẽ. Et post pauca. Illud quoq

Expanded text:
copo curam gubernationemque sancti Anthemii ecclesiacopo curam gubernationemque sancti Anthemii ecclesiadano post aliqua: « Quoniam propter cladem hostilitatis, nec in civitate, nec in ecclesia tua est cuiquam habitandi licentia: ideo hac te auctoritate nostra Terracinensis ecclesiae cardinalem constituimus sacerdotem. » Et post pauca: « Illud quoq
Abbreviated transcription (Latin):
sl albortatione lutandisos aiuimab soli
citiori cura semꝑ inuigilet: quanto se unitaꝵ
eccłiarum gubnationis onera suscepisse cognos
hostilis impictas diu̾sarum ciuitatum ita pet¬
catis facientib desolauit eccłias. ut reparan¬
di eas spes nulla ppło deficiente remanserit:
maiori ualde cura constringimur. ne defunc¬
tis earum sacerdotib. reliquie plebis nullo
pastoris moderamine gubnate. ꝑ inuia fi¬
dei hostis callidi rapiantur qͦd absit mui¬
dia. Nuius gͦ rei sollicitudine sepe cõmoniti.
hoc nr̃o sedit cordi consilium: ut uicins eas
mandaremꝰ pomificib gub̾nandas. Ideoq
frat̾nitati tue curam gubcrnationẽq trium
tab̾nensium eccl̃ie preuidimꝰ committendam
Quam tue eitłie aggregari. uniriq necesse
est: quatius utrarumq eccłiarum saccrdos
rectorq tp̃o adiutore possis ȩcistere. Et queq
tͥ de cius patͥmomo uł cleri orcdinatione seu
ꝓmotione. iugilanti ac canonica insa fue¬
rint cura dispontre: quippe ut pontifer

Expanded text:
in adhortatione lucrandisque animabus citiori cura semper invigilet, quanto se unitarum Ecclesiarum gubernationis onera suscepisse cognoshostilis impietas diversarum civitatum, ita peccatis facientibus, desolavit ecclesias, ut reparandi eas spes nulla, populo deficiente, remanserit: majori valde cura constringimur, ne defunctis earum sacerdotibus, reliquiae plebis, nullo pastoris moderamine gubernatae, per invia fidei, hostis callidi rapiantur, quod absit, invidia. Hujus ergo rei sollicitudine saepe commoniti, hoc 93 nostro sedit corde consilium, ut vicinis eas mandaremus pontificibus gubernandas. Ideoque fraternitati tuae curam gubernationemque trium tabernarum ecclesiae praevidimus committendam, quam tuae ecclesiae aggregari unirique necesse est: quatenus utrarumque ecclesiarum sacerdos et rector, Christo adjutore, possis existere; et quaecunque tibi de ejus patrimonio, vel cleri ordinatione seu promotione, vigilanti ac canonica visa fuerint cura disponere, quippe ut pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
osum desiderium. ẽe uacuum ñ debet ÷ de ca¬
cula in populo demonstrantir. partem uo¬
bis aliquam transmittere festinabo. si tam̃
hanc tollere limando ualucro: quia dum
frequent̾ ex cathcnis cisdem multi ueniunt.
& bñdictionẽ petunt ut parum qͥd ex li¬
matura ꝑcipiant. assistit sacerdos cum li¬
ma ÷ & aliquib petentib. ita concite ali¬
quid de cathenis ciꝰ excutitur. ut mora nul¬
la sit: quib dam uͦ petentib. diu ꝑ cathe¬
nas ip̃a lima ducitur. & tamen ut aliqͥd
grinde exeat non optinetur.
Lꝰ quib Gregorii ueracib utiq ũbis appa¬
ret quia usq ad illa tempora ꝓ reliquis
prandcum romaniis pontifex conferebat: cũ
posteriore tempore de uestib quȩ sub altari
sc̃i iohis in basilica constantimana seruan¬

Expanded text:
osum desiderium esse vacuum non debet, de caosum desiderium esse vacuum non debet, de cacula in populo demonstrantur, partem vobis aliquam transmittere festinabo, si tamen hanc tollere limando valuero: quia, dum frequenter ex catenis eisdem multi veniunt, et benedictionem petunt, ut parum quid ex limatura percipiant, assistit sacerdos cum lima, et aliquibus petentibus ita concite aliquid de catenis ejus excutitur, ut mora nulla sit; quibusdam vero petentibus, diu per catenas ipsas lima ducitur, et tamen ut aliquid exinde exeat non obtinetur. 57. In quibus Gregorii veracibus utique verbis apparet, quia usque ad illa tempora pro reliquiis brandeum Romanus pontifex conferebat, cum posteriori tempore de vestibus quae sub altari sancti Joannis in basilica Constantiniana ser