comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utiqr qui no ꝓbat ꝙ intẽdit. pro¬
mins caluynar nidet̾na cius
iri iꝯsito arpituo cognoscentis
cõmittitur. Q ito absoldͣ de ac¬
aisatoris mapit ꝯfilio querere.
qua mente deductus ad accusa¬
tõem ꝓcessit ⁊ si quid̃ c̃ẽ eius iꝰ
tũ crorẽ iepent. absoluit cum.
Sino m euidenti calũynia eñ
de plendent. legutimã pena qui

Expanded text:
utique qui non probat quod intendit protinus calumniari uidetur: nam eius rei inquisitio arbitrio cognoscentis committitur, qui reo absoluto de accusatoris incipit consilio quaerere, qua mente ductus ad accusationem processit, et si quidem iustum eius errorem reppererit, absoluit eum, si uero in euidenti calumnia eum deprehenderit, legitimam poenam ei
Abbreviated transcription (Latin):
istipulatus sum aD.
reo. nec accepi fidenissoremp¬
ea uole adic̃e fideiussorem. si ad¬
icced fideuissor obligat et ꝑui
refert utrumpure fideiussor
obligeturanexdie.an sub c̃o¬
ditione Ahiberi ant fide iuss¬
or tam future quam prece dẽ¬
ti obligoni potꝰ dum m̾o sit
aliquãuł naturalis futura ob¬

Expanded text:
Stipulatus sum a reo nec accepi fideiussorem: postea uolo adicere fideiussorem: si adiecero, fideiussor obligatur.Et parui refert, utrum pure fideiussorem obligem an ex die an sub condicione.Adhiberi autem fideiussor tam futurae quam praecedenti obligationi potest, dummodo sit aliqua uel naturalis futura ob
Abbreviated transcription (Latin):
sircus stipulandi cctit᷑¬
it hrs ioostipulan di.duasspẽs
obligationis sustinebit. plac
Nuidelicet quia natura obli¬
gationum duar quashret ca

Expanded text:
si reus stipulandi exstiterit heres rei stipulandi, duas species obligationis sustinebit. plane uidelicet quia natura obligationum duarum, quas ha
Abbreviated transcription (Latin):
uo insolidum precario ñ ma
duc. concurre possunt. ¶A su¬
um meum precaĩo rogat. iudẽ
ame precario hre sihoc ratum
habuero ⁊idco precano rogat᷑
int̾dicto in debebiturenebit᷑¬

Expanded text:
uo in solidum precario habereduae concurrere possunt. Qui servum meum precario rogat, videtur a me precario habere, si hoc ratum habuero, et ideo precario interdicto mihi tenebitur
Abbreviated transcription (Latin):
peccuniam accepit.⁊ fundii
uł hominem pignoris causa
ei tradid̾it ⁊ piecaro rogau
hrditirius sicuti pẽr traditi¬
onem accipiendo ꝓprictate
hrditati adquirit ta preca¬
no dando effic̃ne tes usuca¬
pi possitnam ⁊sicomodaue

Expanded text:
pecuniam accepit et fundum uel hominem pignoris causa ei tradiderat et precario rogauit, hereditarius sicuti per traditionem accipiendo proprietatem hereditati adquirit, ita precario dando efficit, ne res usucapi possit. nam
Abbreviated transcription (Latin):
Reuancatores eos appellamus.
et ee pit actoris inpttm rei con
ben pecciñam ¶Qient dicm signi¬
ficat. cũ dicm uenisse. quo peccu¬
ma peti possit ubi puic quis sti

Expanded text:
ricatores" eos appellamus, et ex parte actoris in partem rei concberi pecuniam: "venire diem" significat eum diem venisse, quo pecunia peti possit. ubi pure quis sti
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus hrdes penebonoruz
ademptionis: qm̃ si lis cõ¬
testata. et condempnatio fii¬
erit secut  eccepto repetim̃¬
dar et magestatis iudi¬
cio que ctiam mortins re¬
adhuc ex̾ceri placuit. ut boa
gorum fisco uendicentur
rescripserunt exquo quis
aliquid exhis causis cri¬
men ꝯtraxit .iic. ex bonis
sis alienare aut manum¬
ittere cum posse. excec̾is ũo
delictis pena incipere ab he¬
rede ita demũ põt siunuo reo

Expanded text:
adversus heredes poenae bonorum ademptionis, quam si lis contestata et condemnatio fuerit secuta, excepto repetundarum et maiestatis iudicio, quae etiam mortuis readhuc exerceri placuit, ut bona eorum fisco vindicentur: rescripserunt, ex quo quis aliquod ex his causis crimen contraxit, nihil ex bonis suis alienare aut manumittere eum posse. ex ceteris vero delictis poena incipere ab herede ita demum potest, si vivo reo
Abbreviated transcription (Latin):
est nobił regionibus syric sicu¬
loꝵ antiquissimt. armipotens
federis. ꝙ cũ romanis pcussit te¬
de rtalicũ ins dedit s ⁊ berittnsis
colonia est incade ꝓunicia angͥ¬
ti bnficus gratõsaut ⁊ diuns qͥ¬
drianus in quadam oroneant.
augustiana colomia que nis y¬

Expanded text:
est, nobilis regionibus, serie saeculorum antiquissima, armipotens, foederis quod cum Romanis percussit teius Italicum dedit: Sed et Berytencolonia, in eadem provincia, Augusti beneficiis gratiosa. Et ut divus Adrianus in quadam oratione ait: Augustiana colonia, quae jus I
Abbreviated transcription (Latin):
Ed si alienart quid sit patussno. ĩte
tñ iduelit fac̾e quam sibi impreciũ
sit fiat. non ent manumitte conpe¬
llendus neet suum manumittat.⁊
int̾dum̃ nĩcħ. aut minus consequi
si forte isqui rogtus ẽ manumittt
soluendo nõ sit simutotñ fuo neq
Alii neꝙ dño camre̾ ꝑsequi conce¬
dendum eꝰ qui.i nõtale sit ħ fidei co¬
missum exquo domino aliquid ad
fuũq quanti est. redum ac manu¬
mitti uoliui nam⁊tunc dño erit fi¬
dei comissi ꝑsecutio cuius int̾ ẽ. pret̾
uer precium id ꝙ plus ei iussus est i¬
tem ꝑueniat ꝙ ⁊ uenict. ⁊ si itm alie¬
nam certa peccunia redim̾e atq u

Expanded text:
ed si alienare quidem sit paratus, non ante tamen id uelit facere, quam sibi in pretium satisfiat, non erit manumittere compellendus, ne et seruum manumittat et interdum nihil aut minus consequatur, si forte is, qui rogatus est manumittere, soluendo non sit.Inuito tamen seruo neque alii neque domino eam rem persequi concedendum est, quia non tale sit hoc fideicommissum, ex quo domino quid adqseruum, quam quanti est, redimi ac manumitti uoluit: nam tunc et domino erit fideicommissi persecutio, cuius interest praeter uerum pretium id, quod plus ei iussus est tem perueniat.Quod eueniet et si rem alienam certa pecun
Abbreviated transcription (Latin):
bebat. ⁊ ĩmtegͣ sit restitutus abstinẽ¬
dicausa ¶ querendumẽ aut̃ cuiu
lib̾tus iste sit exconstitutione enĩ
fauor lib̾tatis ꝑinde conpetit atq
si extestõ lib̾tatem consecutus eẽt
sent igitur lib̾tus ortinus. non cius
qui fidci comissam lib̾titẽ debeba.
¶alt siue successore decessent. ilt

Expanded text:
bebat, et in integrum sit restitutus abstinendi causa.Quaerendum est autem, cuius libertus iste fit: ex constitutione enim seruo libertas perinde competit, atque si ex testamento libertatem consecutus esset. erit igitur libertus orcinus, non eius qui fideicommissam libertatem debebat.Si alter sine successore decesserit, alt
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tates ex ciusa fidei cotnissi pran
oportet ẜ id̃ eut dicend̾. ⁊ si solus sit
h̾is institutus. qui fan non pot ¶uio
pupillus tutoremht. is qui nolit
adlibtatem p̃stamdã actor esse: ad¬
co nõ d inpedim̃cto et̃ neq pupi¬
llo. ut lib̾tos nõ hẽat Ineꝙ lib̾tati.
comissi lib̾tatem pr̃an debere fuo.
pinde. itꝙ si. ib ip̃o pupillo tutore
auctore manumissus eet quic̃ꝙ
igitur casus incident quo his qui
fan non pot̾. fid̾i comistẽ lib̾tati sb̾¬
icctus ẽ acomodauimus mentem
fantem rogatỹtrahenda ẽ adeũdi
cum rescͥpto diui pii effectum est.
utsi qui dam eriegatis presentes
sunt. alii latitent. alii excãnistͣ. ib

Expanded text:
libertates ex causa fideicommissi praestari oportet.Hoc idem erit dicendum et si solus sit heres institutus qui fari non potest.Si uero pupillus tutorem habet isque nolit ad libertatem praestandam auctor esse, adeo non debet impedimento esse neque pupillo, ut libertos non habeat, neque libertati, i libertatem praestari debere seruo, perinde atque si ab ipso pupillo tutore auctore manumissus esset.Quicumque igitur casus inciderit, quo is qui fari non potest fideicommissae libertati subiectus est, accommodabimus mentem fantem rogati trahenda est.Adeunducum rescripto diui Pii effectum est, ut, si quidam ex rogatis praesentes sunt, alii latitent, alii ex causa ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ muitus rpsit. fidci comissas libtitẽ
neꝙ ctate. neꝙ conditione. neq i
mora non p̾stantium. tardius ue
Ircdictium. corũꝑi aut in det̾iorem
statum ꝑduci. ¶Quam quam ex ir̃¬
ntis codiallis. lib̾tates non debea̾t᷑.
cchis quedamp̃stitit.⁊ suos p̾stãde¬

Expanded text:
 rescripsit fideicommissa‹s› libertates neque aetate neque condicione neque mora non praestantium tardiusue reddentium corrumpi aut in deteriorem statum perduci.Quamquam ex irritis codicillis libertates non debeantur, ex his quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
atta fuus abhis qui rogati sũt
atꝙ si obeam rem. cͦtiudicati causa
dumhisagi possit ¶n funosi ꝑsona.
Siuus pius Rꝑsit. fidc̾ comisfãm lib¬
titem non impedin subconditioe
scͥpti ħ̾rdis. qm̃ conpot̾ẽ m̾c̃tis non
cẽ afimnatꝰ igitur. si constiteritei
te datam ꝑ fidei comissum lib̾tatẽ.
decictum int̾ponctur. quo id ip̃m
conplectatur/ ad exẽplum infãtis¬
¶S isiquis sinc ħroc ul alio successo¬
re decesẜit. qui fidei comissam lib¬
tatem pr̃are debet: adito pretore lib¬
titem p̾standam c̃ẽ censuit sc̃atus.

Expanded text:
a seru‹u›s ab his qui rogati sunt atque si ob eam rem ex iudicati causa cum his agi possit.In furiosi persona diuus Pius rescripsit fideicommissam libertatem non impediri sub condicione scripti heredis, quem compotem mentis non esse adfirmatur. igitur si constiterit ei recte datam per fideicommissum libertatem, decretum interponetur, quo id ipsum complectatur, ad exemplum infantisr.Sed et si quis sine herede uel alio successore decesserit qui fideicommissam libertatem praestare debebat, adito praetore libertatem praestandam esse c
Abbreviated transcription (Latin):
citur er asse hrditatẽ ꝙx sillei¬
no. cum fiscus uendicass. ꝙ nec
lib aliis caĩs fisco. uindicatis
ħ ditatibꝰ. ⁊ libertates ⁊ legata
Enatus censint. si delator aboliti¬
onem petatꝙ errasse se dicat:
ut idem uider cognoscat an uista
causa sit abolitomis. ⁊ si errasse
indebitur: det ĩprudencie ueniã.
Siant᷑ calupnie. ħ ip̃m iuĩdicet.
eaq cãusa accãtoi ꝑ iñ cedat. ac
sicãm egiss ⁊ ꝑdioiss. ¶si quis
delatorc̃ subiccerit:tm̃ in crrani¬
ũ deferat. ꝙͣ tum p̾̃mii nõis tela¬

Expanded text:
citur, ex asse hereditates ex Silaniano cum fiscus uindicasset, ut neslibet aliis causis fisco uindicatis hereditatibus et libertates et legata enatus censuit, si delator abolitionem petat, quod errasse se dicat, ut idem iudex cognoscat, an iusta causa abolitionis sit, et si errasse uidebitur, det inprudentiae ueniam, si autem calumniae, hoc ipsum iudicet eaque causa accusatori perinde cedat, ac si causam egisset et prodidisset.Si quis delatorem subiecerit, tantum in aerarium deferat, quantum praemii nomi
Abbreviated transcription (Latin):
demũ ex bñfito diu traiam de¬
fent posse.si is cui datũ fu̾at in
Corte preuetus cẽt q̃ id̃o pangus¬
nas tpris deferre se nõ potuerit.¬
¶cu ante aꝑtũ testamentũ. taci¬
tũ fid̾i ꝯmissũ nũciatum esset
ab hiis qui fidẽ tacitam susce¬
ꝯmissario delatũ esset diuns a¬
drianus recipi ꝓfessionẽ eius iꝯ¬
sit neq emĩ dignã ẽẽ premio
tam p̾cipitam festinatõm pͥoris
⁊ cũ quis se nũciet non capert.
pocius ꝯfiteri de suo nir̾. ꝙͣ aliõ
reftne uidctur. ¶ ad eos bnfin
traiam ꝑtinet. qui ex defũcti no¬
luntate itlictũ sibi cape non pos¬
suntergo nec illo ꝙ ẜuo mco¬

Expanded text:
demum ex beneficio Traiani deferre se posse, si is, cui datum fuerat, morte praeuentus esset et ideo per angustias temporis deferre se non potuerit.Cum ante apertum testamentum tacitum fideicommissum nuntiatum esset ab his, qui fidem tacitam suscecommissario delatum esset, diuus Antoninus recipi professionem eius iussit: neque enim dignam esse praemio tam praecipitem festinationem prioris, et cum quis se nuntiet non capere, potius confiteri de suo iure quam aliud deferre uidetur.Ad eos beneficium Traiani pertinet, qui ex defuncti uoluntate relictum sibi capere non possunt. ergo nec illud, quo
Abbreviated transcription (Latin):
se deferc pot̾at morte p̾uentus
sequatur Si tñ in qͥd liquebit
de fũctu cuis aĩ fusse ut se nel¬
au̾it du rem occultari spat hr¬
dem eius ultra iilgart p̾mi̾
scripẜunt.ħ̾rdes coꝵ quibꝰ ta¬
cite fidci ꝯmissũ relictũ est. ita¬

Expanded text:
se deferre poterat morte praeuentus consequatur: 'si tamen', inquit, 'liquebit defunctum eius animi fuisse, ut se uellauerit, dum rem occultari sperat, heredem eius ultra uulgare praemium scripserunt heredes eorum, quibus taci
Abbreviated transcription (Latin):
significat᷑. ut si quis añ ꝙͣ cau¬
sa cius ad erarium diferat᷑
ꝓfessus ẽ cam rẽ ꝙͣ possitẽt ca¬
perͣ non licere ex ca parte fisco
ĩferat. partem ip̃s retincat. Ot
postea edcto significauit. ut q̃

Expanded text:
ificatur, ut, si quis, antequam causa eius ad aerarium deferatur, professus esset eam rem quam possideret capere sibi non licere, ex ea partem fisco inferr‹e›t, partem ipse retineret.Idem postea edicto significauit, ut, qu
Abbreviated transcription (Latin):
I. ꝓcurator cesaris it̃ ali.¬
qͣm uendiderit. ꝙͣuis duplũ uel
triplũ ꝓ cuictone ꝓmpifit: tñ fis¬
cus simplũ p̾stabit si ab co ciñ
ius distrahaendixes fisci datum
pͥuati une ꝓ ant̾ioribꝰ sue suc:¬
cessionis tẽporib utitur cẽtm¬

Expanded text:
i curator Caesaris rem aliquam uendiderit, quamuis duplum uel triplum pro euictione promiserit, tamen fiscus simplum praestabit.Si ab eo, cui ius distrahendi res fisci datum priuati iure pro anterioribus suae successionis tempori‹bu›s utitur: cet
Abbreviated transcription (Latin):
sua er todrante. uroremi fuam¬
meiia ⁊ soccx ex reliquis portio¬
mo nato iptu est qui postum
brem ꝗ ip̃s decessit. atq ita oĩs
prditas ad matre postium te¬
uoluta ẽsoro: testatoris meina
ueneficii ĩ luciũ ticiũ acc̾auit. cũ
nõ optiniuss ꝓnocanit. Int̾ca

Expanded text:
nte, uxorem Maeuiam et socerum ex reliquis portiomo nato ruptum est, qui postumus breui et ipse decessit, atque ita omnis hereditas ad matrem postumi deuoluta est. soror testatoris Maeuiam ueneficii in Lucium Titium accusauit: cum non optinuis
Abbreviated transcription (Latin):
omine aut suo fecentinam si
tuum ẜiuin mertennanum
eo noĩe.obid non tecum s me¬
cum cuius iussu aut nomine¬
id opꝰ asuotuo factum fuerit¬
agendum er̃t hoc int̾clicto.
Similit̾ ꝙ uissu cuius factum

Expanded text:
omine aut suo fecit: nam si ruum mercennarium eo nomine, ob id non tecum, cum, cuius iussu aut nomineervo tuo factum fueritagendum erit hoc interdicto. Similiter quod iussu cuius factum
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo qui ita iusẜit. ⁊ sibiti
bi mandauero ut opus fie̾ri
iubcᷤ. ⁊ mea re michi parueris.
inquid mec̃ non tecum erit ac¬
sic scͥptum. ꝙ ui aut clam sc̃m
c̃ non ita q uiaut clam¬
sonas quas supra memor aii¬
mus. labeo putat. et iur utimur.
ut siue ego fecissem siue fieri
iussi. interdc̃o ꝙ uiant clam
tenear O Aul.
facereᷤ tu alii. non pot iuden i
tiu rti p̾stit̾m. teneri s uno
ne mito. tenebor. ad hoc ut pa¬
tientiam premenerat quoꝙ
sqͥpsit. cum curus ẜuus. ui aut
clam fec̃. aut sua ipensa. exħ

Expanded text:
cum eo, qui ita iusserit. bi mandauero, ut opus fieri in ea re mihi parueris, mecum, inquit, non tecum erit acscriptum 'quod ui aut clam factum est', non ita 'quod ui aut clamsonas, quas supra numeramus, Labeo putat. Et hoc iure utimur, ut, siue ego fecissem siue fieri iussi, interdicto quod vi aut clam tenear. Paulus novum facere, tu alii, non potest videri tium rei praestiterim, teneri: sed uno nuito, tenebor ad hoc, ut patientiam praestem. Neratius quoque scribit eum, cuius seruus ui aut clam fecit, aut sua impensa ex
Abbreviated transcription (Latin):
Ecure dicere aut denunciar.
nec tamartat ad u̾sanu̾ ut
interdiem occurc. ⁊ proh¬
bendum non possit isi forte
non sit cui de nuncictur ne
ꝙ dolo factum sit. nesitami¬
as. demqraut ꝓcuratori. iut
domum denunciandun ẽ
S i fuus recte ait. suffice fem¬
meuiro. notum face opr se fa¬
ccimumsuł deniꝙ sciente eo
facere. quam quam ⁊ illud
scipii uelit fa ccit sufficere
ei sicuritori iei. publice. denũ¬
tiet ¶Siquis dum putat locũ
tuum cẽ qui ẽ meus. ccładi
ui non mei causa fecertm
Tintdictum conpet̾e. ¶de dice
⁊ sisui mei uł ꝓcuratoris cela¬
dicausa factum sit. michi int̾¬
dictum conpete. ¶ Si quiscu¬

Expanded text:
cure dicere aut denuntiare: neque tam artare adversarium, ut intra diem occurrere ad prohibendum non possit. Et si forte non sit, cui denuntietur, neque dolo malo factum sit ne sit, amis denique aut procuratori aut ad domum denuntiandum est. Sed et Seruius recte ait sufficere feminae, uiro notum facere opus se facturum: uel denique sciente eo facere: quamquam etiam illud ublico municipii uelit facere, sufficere ei, si curatori rei publicae denuntiet. Si quis, dum putat locum tuum esse, qui est meus, celandi tui, non mei causa fecerit, mihi interdictum competere. Idem dicit et si serui mei uel procuratoris celandi causa factum sit, mihi interdictum compe‹te›re. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ defensam stipulatio non
ꝯmittitur. qm du põt cxĩstẽ
qui cum defcnͣdat. Si pluit̾
su̾int ficenssores postea qͣui
cum uno. lis ꝯtestata est excl¬
ausala obirm nõ defeusam
ip̃e reus pot̾it suscipe defensio¬
cium acceꝑat dampnato. fru¬
stra reus cefensioncm suscep̃
Dererum ⁊ si solutum fu̾it po¬
ca qm iudicatum est. repetici¬
tionem ꝯstituimꝰ cius ꝙ so¬
lutum est. EDns ex adciu¬
ssoribus uł ħ̃rdibus plunbꝰ
alio cessãnte suscipe defensionẽ
põt. ¶In hac scipulatione o¬
quia pluros clausulc sunc.u¬

Expanded text:
on defensam stipulatio non committitur, quamdiu potest existere qui defendat. Si plures fuerint fideiussores, posteaquam cum uno lis contestata est ex clausula ob rem non defensam, ipse reus potest suscipere defensiocium acceperat, damnato frustra defensionem reus suscipit: ceterum et si solutum fuerit, posteaquam iudicatum est, repetitionem constituerimus eius quod solutum est. Vnus ex fideiussoribus vel heredibus pluribus alio cessante suscipere defensionem potest. In hac stipulatione quia plures causae sunt u
Abbreviated transcription (Latin):
ut puta adolescentis. uł si
alterius cuiꝰ curator sit. con¬
mitti puto stipulãtionẽ. ¶Si
tutor cẽ ꝓponatur irgionis
mitti.si exea causa egerit. que
amĩstratõam garum ꝑtinebt
¶i reus postq̃m iudicatum
solui ꝓmisit ab sens fcus sit.
an stipło ꝯmitatur ob itm

Expanded text:
 puta adulescentis: vel si alterius cuius curator sit, committi puto stipulationem. Si tutor esse proponatur regionis demum committi, si ex ea causa egerint, quae ad administrationem eorum pertinebat. Si reus, postquam iudicatum solvi promisit, demens factus sit, an st
Abbreviated transcription (Latin):
data non sit illum. quia alic¬
nam ded̾it cctermandati cũ
tenen. S si c̾ditorcos num¬
mos sinc dolo malo cõsũpsiss
is qui suo nomine eos soluiss
libatur ne si alit obẜuaretur.
cͥditor in lucid u̾saretin. Lpͣ¬
missionem. siquidem excõ tc̃¬
tu dñi. sufficiet ꝙ ignorauit
maniimissimi ꝙ si ex causa p¬
culiari quamius scierit maũ
issus si int̾uertendi causa io¬
focenit. furtum domino fac̃
uero ut ticio peccumam sol¬
ũet. deinde ticium uetuero
accipe idꝙ ignorans debitor
ticio simulanti se procinator¬
em solu̾it ⁊ debitor libabitur.
iticus finti acc̃one tenebr̃.¬
litret. num mos muchi subico¬
tos credidit tibi. obligamn te
michi labeo aits sicum lib
cristimans solueris eilibari.
teames si alu soluisse ᷤ iussu
cuis uł ratum is ħuisset. non
liban quia priore casu mel
numĩ fc̃i cent. ⁊ quasi mich
solutum intellig̾e̾turfi i deo

Expanded text:
data sit, illum, quia alienam dederit: ceterum mandati eum teneri. sed si creditor eos nummos sine dolo malo consumpsisset, is, qui suo nomine eos soluisset, liberatur, ne, si aliter obseruaretur, creditor in lucro uersaretur. missionem, si quidem ex contractu domini, sufficiet, quod ignoraverit manumissum: quod si ex causa peculiari, quamvis scierit manumiissus si intervertendi causa ifecerit, furtum domino facit: uero, ut Titio pecuniam solueret, deinde Titium uetuero accipere idque ignorans debitor Titio simulanti se procuratorem soluerit, et debitor liberabitur et Titius furti actione tenebreret, nummos mihi subreptos credidit tibi: obligari te mihi Labeo ait et, si eum liberum existimans solueris ei, liberari te a me, sed si alii soluisses iussu eius uel is ratum habuisset, non liberari, quia priore casu mei nummi facti essent et quasi mihi solutum intellegeretur. et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
destor p̃dior dãpna sustincant.¬
om̃ia mun̾a que criplaria duisi¬
mus. una significatone ꝯp̃hend¬
untur.nam ꝑsonalia.⁊ p̃rimõi¬
scu publica appellantin sinc ant̾¬

Expanded text:
amna sustineant,omnia munera, quae trifariam diuimus, una significatione comprehenduntur: nam personalia et patrimoniseu publica appellantur. Siue aut
Abbreviated transcription (Latin):
causam possõnis quib. xoño
concedatur precario posside
precanom rogauis. idi te de¬
smere ceprima causa posside.
it. isqui tem. auocart ei possit
teneri cum precano. qm aliqͥ
ad cum phanc precari iogõc
ꝑuenit. idẽm possõ que aliena
sit. ¶Sipupillus sine tutoris
labeo ait ħre cum prccano po¬

Expanded text:
causam possessionis, quibus a domino concedatur precario possiderprecario rogaueris, uideri te desinere ex prima causa possidere rit qui rem auocare ei posset, teneri eum precario, quoniam aliquid ad eum per hanc precarii rogationem peruenit, id est possessio, quae aliena sit.Si pupillus sine tutoris Labeo ait habere eum precariam po
Abbreviated transcription (Latin):
escere obrem nõ destusam cla¬
Iusulam. Si fũo a ficeuissore
ꝓcuratoris stipulatus iudica¬
tum solui quasi in itm accu¬
rus. et postea mꝑsonam eg̾o
uł alia actione actum aliam
autem dictiũo actionẽ non
ꝯmittitur sripuło quia de alĩ
sictum uidetur. de alia stipuło
Iter obitm nõ defensam ꝑtem
suam solu̾it inchomiinꝰ ros
defcrdi pot̾it. noc tam̃ is qui
solu̾̃it repetet stipulatio eium
si acceptũ ei fcm fuiss. ¶ Quo¬
cicns exstipulatõne iudicatũ

Expanded text:
escere ob rem non defensam clausulam.Si fuero a fideiussore procuratoris stipulatus iudicatum solui quasi in rem acturus et postea in personam egero, uel alia actione acturus, aliam autem dictauero actionem, non committitur stipulatio, quia de alia actum uidetur, de alia stipulatio ter ob rem non defensam partem suam soluerit, nihilo minus res defendi poterit. nec tamen is, qui soluerit, repetet: stipulatio enim si acceptum ei factum fuisset.Quotiens ex stipulatione iudicatu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tcritũ tp̃c demonstrat. nã cu
dicmꝰ ticius lucius solutus t̃
ab obligatons. ⁊ p̾tentũ ⁊ pre¬
sens significamus. sicut hic
cũ ita loqmmr. troia capta est.
no emĩ ad p̾ͥsentis ft̃i temostra

Expanded text:
teritum tempus demonstrat. nam cum dicimus "Lucius Titius solutus est ab obligatione", et praeteritum et praesens significamus: sicut hoc cum ita loquimur "troia capta est": non enim ad praesentis facti demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
hẽit ncc̃e habe̾at. indea¬
mus ⁊ hodie ħ une utimur.
ut si aypellatio int̾posita sit tñ
apiro cundẽ indicem aquo qs
ꝓuocauit. ꝯpelletur alias. cãs si
quas h̃t ageresnec utetur hoc
ꝓtertu. qĩ ad offensũ iudicem
non debeat expiri cũ possit de¬

Expanded text:
 necesse habeat, videamus. et hodie hoc iure utimur, et, tametsi appellatio interposita sit, tamen apud eundem iudicem, a quo quis provocavit, compelletur alias causas si quas habet agere: nec utetur hoc praetextu, quasi ad offensum iudicem non debeat experiri, cum possit de
Abbreviated transcription (Latin):
audire eos preses ꝓm̃cie deb
qui uirilitatẽ amiscrut/ nc̃o
entẽ ut. castrare debet/ ne ue
quis se sponte castrãdum pac¬
stare deretat si quis adusus
edc̃m incũ fecerit me dico qd̃
qui id exitent capitale erit.
Ht̾e ip̃i qui se sp̃ote ercidendũ

Expanded text:
audire eos praeses prouinciae debet, qui uirilitatem amiserunt: nemo entemue castrare debet, neue quis se sponte castrandum praebere debet. at si quis aduersus edictum meum fecerit, medico quidem, qui exciderit, capitale erit, item ipsi qui se sponte excidendum
Abbreviated transcription (Latin):
no. iubenciano rescripsit. s õs:
om̃mno. ĩ maicstatis crimins. ꝙ.
ad psonas principũ actinet. si
ad testimõiũ ꝓuocentur cũ res
crigit. torq̃ntur. ¶potest quen:
An de ẜins filii castiensis pecculi
IIIcap̃t patris qo hri nõ possit
nam pris nõ deber torq̃n ĩfiliũ
constitucũ est. et puto recte dici
nsi filii suos in cap̃t pr̃is esse ĩ¬
terrogandos cormenta autẽ hñ¬
da sũt. nõ qͣnta accãtor postulat.
s ut moderate rõnis temꝑam̃ẽ¬
ta desiderant. nec deb miciui ꝓba
tõnum de domo rei accãtor
sumcre. dum aut lib̾tas es q̃
faccãt. aut suos intestimonimi¬
uocat plimũ quoq mexcuciẽ¬
daneritate q̃ nox ip̃a et cognitio¬
nis sb̃tilis diligencia affertñã
et exsmons. et ex ea qua queꝙ ꝯ¬
stãcia qua trepidatone quid dice¬
ret uł cuiꝰ extimatõis ꝯsq ĩ cun¬
tate sua est.quedã ad illuminã¬
dum u̾itatẽ in lucem emerguit.¬
Oncãis quoq liberalibus. no op¬

Expanded text:
io Iuuentiano rescripsit.Sed omnes omnino in maiestatis crimine, quod ad personas principum attinet, si ad testimonium prouocentur, cum res exigit, torquentur.Potes quaeri, an de seruis filii castrensis peculii in caput patris quaestio haberi non possit: nam patris non debere torqueri in filium constitutum est. et puto recte dici nec filii seruos in caput patris esse interrogandos.Tormenta autem adhibenda sunt, non quanta accusator postulat, sed ut moderatae rationis tempeta desiderant.Nec debet initium onum de domo rei accusator sumere, dum aut libertos eius quem accusat aut seruos in testimoniuocat.Plurimum quoque in excutienda ueritate etiam uox ipsa et cognitionis suptilis diligentia adfert: nam et ex sermone et ex eo, qua quis constantia, qua trepidatione quid diceret, uel cuius existimationis quisque in ciuitate sua est, quaedam ad inluminandam ueritatem in lucem emergunt.In causis quoque liberalibus non op
Abbreviated transcription (Latin):
dinus pius mealio rescripsit.
maxĩe cum nullis extimsecis ar¬
gumẽtis acc̾atõ impleatur nec
tñ conscqns esse ut q̃ sinc torm̃¬
tis cistẽ credatu: nã etas in qd
q̃ adu̾sus aspitatẽ q̾onis cos in¬
tim tucr indetur suspectõres qͦ
costẽ facit ad menciendi facilita¬
tem¶Eũ qui mendicãti fnũ ca¬
uit. dm̃ locũ h̃ndũ et ideo in ca¬
put eius suos torq̃n non posse.

Expanded text:
diuus Pius Maecilio rescripsit, maxime cum nullis extrinsecus argumentis accusatio impleatur. nec tamen consequens esse, ut etiam sine tormentis eisdem credatur: nam aetas, inquit, quae aduersus asperitatem quaestionis eos interim tueri uidetur, suspectiores quoque eosdem facit ad me‹n›tiendi fac‹ili›tatem.Eum, qui uindicanti seruum cauit, domini loco habendum et ideo in caput eius seruos torqueri non posse
Abbreviated transcription (Latin):
manu mea scpta notũ tibifa¬
cio. cũdem libtum testõ ee besẜ
scͥpsit hrdem. sc̃proniũ extẽte.
nec peculiũ sticho leguit. ncc
uti assem. sticho actio detur.
corumd nominũ quein pecu¬
lium huit. Autusq hr̃dib¬

Expanded text:
manu mea scripta notum tibi facio'. eundem libertum testamento ex besse scripsit heredem, Sempronium ex triente: nec peculium Sticho legauit nec um est, utrum in assem Sticho actio detur eorundem nominum, quae in peculio habuit, an utrisque heredib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙti testõ hrdes ante ad itam hĩdi¬
tatẽ. picti sunt cum c̃ditoribut pa¬
ite dimidia ꝯtentice̾nt. ⁊ ita decre¬
to apretore int̾posito. hroititẽ adi¬
crunt quero anlib̾tatos meo testõ
date conpecienunt / ix. sitestator frano

Expanded text:
tamento heredes ante aditam hereditatem pacti sunt cum creditoribus, ut parte dimidia contenti essent, et ita decre‹to› a praetore interposito hereditatem adierunt: quaero, an libertates in eo testamento datae competierunt. res
Abbreviated transcription (Latin):
meum dampnauero insulq
hedificare. celso placet.non
n agi posse exeacausa: qua
⁊ cp̃c pret̾iss quo insul⁊ hedi¬
ficari põsset nec fiocussores
dati ante dicm tenchuntu
Inde incendio consũpta sitlã
ttegrum tp̃c computands̃
sit. nirsꝰo ad dificandam insu¬
lam anu̾o rei̾iquum dum ta¬
uat expectandym ꝙ deerit⁊
ueruis est.ut in tegium ei der̃¬
istichum aut
pamphilum michi debeas ⁊
alt̾ exhis meus factus sit exa¬
liqua causa. reliquum debetꝰ
mate. Sstipulatio huius¬
modim. annos singulos. uñ
admodum simile legatum
uitrium coslata conditione.
rit ip̃o iure ampliusqua sem er¬
El non tenetur S. nphiq. st̃¬

Expanded text:
meum damnauero insulam aedificare, Celso placet non ante agi posse ex ea causa, quam tempus praeterisset, quo insula aedificari posset: nec fideiussores dati ante diem tenebunturinde incendio consumpta sit, an integrum tempus computandum sit rursus ad aedificandam insulam an uero reliquum dumtaxat exspectandum quod deerat. et uerius est, ut integrum ei deStichum aut Pamphilum mihi debeas et alter ex eis meus factus sit ex aliqua causa, reliquum debetur mihi a te.Stipulatio huiusmodi 'in annos singulos' una admodum simile legatum mbitrium collata condicione. , ipso iure amplius quam semel non tenetur. 19
Abbreviated transcription (Latin):
um alic uidiciales sunt ĩlie p̃¬
torie alie conuention los alie
icialcs hudiciales sunt dum¬
taxat. que amero iudicis offõ
proficiscuntur ucluti decolo
cautio preiorie que amero p̾¬
toris officio proficiscuntur
ułut dãpn infectispitoriã
aut̃ stipulationes sicerad¬
in oportet.ut in his contine¬
Auisdictione ueniunt.
Tonuentiales sunt. que ee
conuentione reoꝵ fu̾it quar
totidem gna sunt. ꝙ pene di¬
xcuim rex contrahendar ña¬
pendent ex negõ contc̈to co¬
munes sunt scipulatõnes.
ułntĩem saluam fore pup¬
illi/ nam ⁊ prctor iubet rem
siluam fore pupillo caueri.
unt̾ dum idex si alit̾ expe¬
ple stipulatio. uenit ⁊ indi¬
.cc. aut ab heclił eclictosscipula¬
tio autem ẽ uerborum con¬

Expanded text:
iudiciales sunt, aliae praetoriae, aliae conuentionales, aliae iciales. iudiciales sunt dumtaxat, quae a mero iudicis officio proficiscuntur, ueluti de dolo cautio: praetoriae, quae a mero praetoris officio proficiscuntur, veluti damni infecti. praetorias autem stipulationes sic audiri oportet, ut in his contineiurisdictione veniunt. conventionales sunt, quae ex conventione reorum fiunt, quarum totidem genera sunt, quot paene dixerim rerum contrahendarpendent ex negotio contracto. communes sunt stipulationes ueluti rem saluam fore pupilli: nam et praetor iubet rem saluam fore pupillo caueri et interdum iudex, si aliter expeduplae stipulatio uenit ab iudice aut ab aedilis edicto.Stipulatio autem est uerborum con
Abbreviated transcription (Latin):
sic.R. ut interogatus ẽ. Et ñ¬
sauice sunttrogatus fuit sb̃
fonditione.Rndent. pure dĩ¬
cendum erit.cum non obli¬
gari. ¶Cum adicitur aliꝗd
ail detrahitur obligoni. sẽꝑ
probandum ẽ. uiciatam ẽẽ
obligõnem nisi stipulato¬
al diusita rnsionis illico pll¬
acit tunc enim aliastipu¬
latio contc̃ta ẽẽ indetur. ¶Si
stipulanti michi decem. tu.¬
x. nõ erit contc̃tAcet enim
portet congruere summ a:
At tñ manifestissimum est.
pamphilum stipulanti. tu

Expanded text:
interrogatus est. et uersa uice si interrogatus fuerit sub condicione, responderit pure, dicendum erit eum non obligari. cum adicit aliquid uel detrahit obligationi, semper probandum est uitiatam esse obligationem, nisi stipulatori diuersitas responsionis ilico placuerit: tunc enim alia stipulatio contracta esse uidetur.Si stipulanti mihi 'decem' tudecem non erit contracta: licet enim oportet congruere summam, attamen manifestissimum est Pamphilum stipulanti tu
Abbreviated transcription (Latin):
ulatione ⁊ solus tenebitur. qͥ
non hiit ratum a solus aget
aquo fuit pctitumlidq ⁊ mar¬
cello uidetur : quamuis ip̃c do¬
minuis proparte ratum hr̃e ñ¬
pot̾. ¶Si is qui duplam stipu¬
latus ẽ decessent.plurb h̾rdi¬
b relictisunusquisq obeui¬
ctionem suc partis proporcio¬
nc sua hẽbit acc̃onem. ¶dcꝙ
ẽ mstipulatione quoꝙ fruc¬

Expanded text:
ulatione et solus tenebitur, qui non habuerit ratum, et solus aget, a quo fuerit petitum: idque et Marcello uidetur, quamuis ipse dominus pro parte ratum habest.Si is, qui duplam stilatus est, decesserit pluribus heredi relictis, unusquisque ob euictionem suae partis pro portione sua habebit actionem. idemque est in stipulatione quoque fruc
Abbreviated transcription (Latin):
guli insolidum heant accõc
S quidam hoc casu extingi
stĩpulationem putantꝰ/ quia
psingios adquin. fuitus ñ
pot .s. non facit inutilẽ stip¬
ailatignem difficultas pra¬
Ttonissitũ hminem stipula¬
tus. cum uno cxhrdib ꝓmiss¬
oris egtro. pars dum taxat
cettror obligatiom super¬
crit ut ⁊ soluĩ possit ¶deip ẽ.¬

Expanded text:
guli in solidum habeant actionem: sed quidam hoc casu extingui stipulationem putant, quia per singulos adquiri seruitus non potest: sed non facit inutilem stipulationem difficultas praestationis.Si tamen hominem stipulatus cum uno ex heredibus promissoris egero, pars dumtaxat ceterorum obligationi supererit, ut et solui potest. idemque
Abbreviated transcription (Latin):
pimphisuniastichum spopõ¬
⁊densstichi adiectioncm pro
sitot sunt stipulationes qͦt
esunt corpora.duc sũt quoda¬
modo stipulationes una nti¬
Lis. alia mutili Inoꝙ uiciatin
Nutilis ꝑhãc mnutilem ¶ ead̾an
alia linga sndeatur nich̾ ĩt̾ ẽ
pio in de siquis latine in t̾roga¬
uent. ⁊rndeatur eig̃ce. dum¬
modo congruent᷑ Rndos

Expanded text:
Pamphilum et Stichum spoponderis, Stichi adiectionem pro si tot sunt stipulationes, quot corpora, duae sunt quodammodo stipulationes, una utilis, alia inutilis, neque uitiatur utilis per hanc inutilem.Eadem an alia lingua respondeatur, nihil interest. proinde si quis Latine interrogauerit, respondeatur ei Graece, dummodo congruenter res
Abbreviated transcription (Latin):
posita sit. obligatumẽẽ. ¶Se¬
ia cum salariũm cõstituere
uellet. ita epłam emisit. lutio
ticio salutem. si incode aĩo
⁊ eadem affoctione cͥca me e̾
quo semꝑ fiusti cecontiñe¬
ti acceptis lris meis distract
re tua ueni.hoc tͥquam diu
uiuam p̾stabo annuos de¬
cem. scio enim quia ualce

Expanded text:
ur interposita sit, obligatum esse.Seia, cum salarium constituere uellet, ita epistulam emisit: 'Lucio Titio salutem.Si in eodem animo et eadem affectione circa me es, quo semper fuisti, ex continenti acceptis litteris meis distracta re tua uen‹i› hoc: tibi quamdiu uiuam praestabo annuos decem. scio enim quia ualde
Abbreviated transcription (Latin):
Mutt hldas agi possit sabinꝰ
enim obligatio sub condi¬
cione. undiem collataẽi lic
aconditione comiti iude¬
eatur. die s tñ suꝑ estis cum
co qui ita ꝓmisit. si ntra kł¬
da digito celum non teti¬
git. agi piotini. pot̾ hec et
marcellus probat᷑. P̃p
si illi non dederi michi da¬
respondes: fine dandi alti
fore quo adiudicium acci¬
petur. ⁊ idro occupantis fore
pulatione. silutius ticuis añ
ticium non posse. neq uẽns
siuc uino. siue mortuo id
accident. Aul. p d gn¬

Expanded text:
das agi possit.Sabinusenim obligatio sub condicione et in diem collata est et licet ad condicionem committi uideatur, dies tamen superest. sed cum eo, qui ita promisit: 'si intra kalendas digito caelum non tetigerit', agi protinus potest. haec et Marcellus probat. 9 Pomsi illi non dederis, mihi dare spondes?", finem dandi alteri fore, quoad iudicium accretur, et ideo occupantis fore pulatione: "si Lucius Titius ante Titium non posse neque venisse, sive vivo sive mortuo id acciderit. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
nam quia id quo quis conte¬
ntus eat eip̾stabatur. satisfi
ec̃tita dabanturut ubis ob¬
Aigarentur. satis accipidcm̃
ẽSi sortem promiseris. ⁊ si
ca soluta nonc̃et penãm. ⁊¬

Expanded text:
nam quia id, quo quis contentus erat, ei praestabatur, satis fiesset, ita dabantur, ut uerbis obligarentur, satis accipi dictum est.Si sortem promiseris et, si ea soluta non esset, poenam:
Abbreviated transcription (Latin):
co  delegante me promisisti:
factum ualetilleonim suum
recep iͥs sidebitorẽ incum
t donatioms in modice ciusa
ꝓmitte iussi. an sub moucris
donationis exceptione. nccnc.
it̃tabr̃ ⁊ meus quidem debitor.
erceptione te agentẽ repellere
non pot quia pinde ẽ qĩ
cractam adebitore mco. sum¬
mam.tibi donaucum. ⁊ tuillã
ei clidis sz ego. siquiõ peccum¬
ie adebitoremco non dñ solu¬
te sunt. habco adusus debito¬
itm icum rescissoriam. in id
ꝙ supralegis modum tͥ pro¬
miscritita ut inrcliquum tm̃¬
m̃o tibi mancat obligatus.

Expanded text:
promisisti: factum ualet, ille enim suum recepit. Sed si debitorem meum tibi donationis immodicae causa promittere iussi, an summoueris donationis exceptione necne, tractabitur. et meus quidem debitor exceptione te agentem repellere non potest, quia perinde sum, quasi exactam a debitore meo summam tibi donauerim et tu illam ei credideris. sed ego, si quidem pecuniae a debitore meo nondum solutae sint, habeo aduersus debitorem meum rescissoriam in id, quod supra legis modum tibi promisit ita, ut in reliquum tantummodo tibi maneat obligatus:
Abbreviated transcription (Latin):
num quid̃ nob̃ suitus retine.
ꝓfructuanum aut̃ int̾lictum
hoc domino non conpet̾e iul
ait. ¶duilianus scbit. si meus
usus fructus infundo tuo. ꝓͥcta¬

Expanded text:
ium quidem seruitus retinetur, per fructuarium autem interdictum hoc domino non competere Iulianus ait.Idem Iulianus scribit, si meus usus fructus in fundo tuo, prop
Abbreviated transcription (Latin):
afructuario conpctitiña ⁊ siq̾li¬
bet ꝓhibeat ne. int̾dictum ao¬
ũsuscum conpetit. ¶uc inter¬
dictum ciconpetit. quiconati¬
oniscausa fundi uacuam poss¬
essionem adc̃ptusẽ. ¶ Siquis
ce mandato meo fundum em¬
it. equissimum ẽ m hoc inter¬
dictum dari. ut illensus ẽ qui
mandato meo emites ⁊ siqui
usum fructum emit. uł usum
uł cui legatus ẽ ⁊traditus. uti ħ
int̾dictõ pot̾it Hoc amplius ⁊
is cuidotis causa fundus trad¬
itis ẽ. exꝑin hoc int̾dicto pofit¬

Expanded text:
si quilibet prohibeat ire, interdictum aduersus eum competit.Hoc interdictum et ei competit, qui donationis causa fundi uacuam possessionem adeptus est.Si quis ex mandatu meo fundum emerit, aequissimum est mihi hoc interdictum dari 'ut ille usus est' qui mandatu meo emit. Sed et si quis usum fructum emit vel usum vel cui legatus est et traditus, uti hoc interdicto poterit. Hoc amplius et is, cui dotis causa fundus traditus est, experiri hoc interdicto po
Abbreviated transcription (Latin):
refectionem se pretor retulit.
impositam licet. Refic̾e. sic ac¬
cipimus. adpristina m form̃a
it iactum reduce hoc ẽ nequis
dilatet aut ꝓoncat. aut depͥma.
aut ex aget Aliuo ẽ enim refic̃e
longe aliuo face. ¶Apudlabo¬
nem quentur. sipontẽ qui s no¬
num uelit fac̾e uie muniẽ de¬

Expanded text:
refectionem se praetor rettulit: refectionem se praetor rettulit: impositam licet. Reficere sic accipimus ad pristinam formam iter et actum reducere, hoc est ne quis dilatet aut producat aut deprimat aut exaggeret: aliud est enim reficere, longe aliud facere. Apud Labeonem quaeritur, si pontem quis novum velit facere viae muniend
Abbreviated transcription (Latin):
cent corũpto enim itin̾e mi¬
nus comode frui. aut agi pot̃.¬
¶oc autem asupiore distat. ꝙ
illo quid int̾csicto. omnes iiti
possunt. qui hoc anno nsisunt
hoc aut̃ int̾dicto eum demu
ntiposse qui hoc amnois est.
⁊ uis sibi cẽrtficiendiopͥortea
Ius aut ẽe indetur ei cui spatu
debctũtaq qui hoc int̾dicto
ntitur. dua s res deb doccie. ⁊ hoc
anno seusum ⁊ei ẜuitutẽ cõpe¬
t̾e scete sidesiit altutrum. defic̃
int̾dictum nec inmerito qui
eĩ nult ire ag̾c.tantisꝑ quo. idde
fuitute comtet non d deiure
suo doce. quid enim ꝑdit quio
cumpatitur hoc fac̾eꝙ hoc ano
focit enm u̾oqui nult itficere
aliquid nouifacit. neꝙ debet
eimnalieno ꝑmittud molliri.nͥ
ut qui iusemndi hẽat ⁊ agendi.
itficienoi ius nonheat. quia in
fuitute constituenda cuitũsit
ne ei reficiendi. iussit. aut sic ut
siuclit refic̃e nsꝙ ad cͥtum mod̾
rtficiendi ius sit erito ergdat

Expanded text:
rit? corrupto enim itinere minus commode frui aut agi potest.Hoc autem a superiori distat, quod illo quidem interdicto omnes uti possunt, qui hoc anno usi sunt: hoc autem interdicto eum demum uti posse, qui hoc anno usus est et ius sibi esse reficiendi oporteat. ius autem esse uidetur ei, cui seruitus debetur. itaque qui hoc interdicto utitur, duas res debet docere, et hoc anno se usum et ei seruitutem competere: ceterum si des‹i›t alterutrum, deficit interdictum, nec immerito. qui enim uult ire agere, tantisper, quoad de seruitute constet, non de‹bet de› iure suo docere: quid enim perdit, qui eum patitur hoc facere, qui hoc anno fecit? enimuero qui uult reficere, aliquid noui facit neque debet ei in alieno permitti id moliri, nisi ut qui ius eundi habeat et agendi, reficiendi ius non habeat, quia in seruitute constituenda cautum sit, ne ei reficiendi ius sit, aut sic, ut, si velit reficere, usque ad certum modum reficiendi ius sit: merito ergo ad
Abbreviated transcription (Latin):
contc̃tus dicendumẽ huic ĩ¬
t̾dicto locum fore. ¶At p̾tor
quo itine actuꝙ hoc anno noc
ui necclam.nec precario ab a¬
lio usus ẽ quominus idit᷑. actũ
ꝙut tibi us ẽ eẽt. itficias ũi fi
ucto. Qͥ hoc int̾dicto utiuol.
has adu̾sario dĩpni infecti. ꝙci
ꝑcius uitium datum sit caucat¬
Utilitas sua sit hoc quoꝰ int̾clict̾
ꝓponere ñamq consequens ẽt
cum qui itine utitur. int̾clict̃
ꝓponert. ut refici it̃ possit qũe¬
admodum enim ałia uti pot̾
itiñe uł ictu comode qu̾a si refi¬

Expanded text:
contractus, dicendum est hoc interdicto locum fore.Ait praetor: 'Qu‹o› itinere actuque hoc anno non ui non clam non precario ab alio usus e‹s›, quo minus id iter actumque, ut tibi ius esset, reficias, uim fieri ueto. qui hoc interdicto uti uolet, is aduersario damni infecti, quod per eius uitium datum sit, caueat'.Utilitas suasit hoc quoque interdictum proponere: namque consequens erat eum qui itinere utitur interdictum proponere, ut refici iter possit: quemadmodum enim alias uti potest itinere uel actu commode, quam si ref
Abbreviated transcription (Latin):
nebit. si eo prohibito ꝑquem
Ioraui ꝓhibitum ⁊ ꝑseñauero
uti.nicħ michi nocere dicẽd̃ ẽ¬
Siquis ab auctore meo. uiant
clam aut precario ususẽ. Iocte
ame. mauti prohibetur.⁊ in¬
t̾dictum ei imitile ẽ quia am̃i
possidere. qui.ab auctore mo
uiciose posseditinam ⁊ pedui
scͥbit. sii. aut clam. aut p̃caĩs
ab co sit usus. in cuuislocum
hroitate. uł c̃ptione. alioue qͦ
nut successi.id̃ ẽe dicendum
cumenim successerit. quis in
locumcoꝵ. equum non ẽ adu̾¬
sus nos noceit. hoc ꝙ. a dũsus
cum non nocuit. incuins loc̃
successimus. ¶ In hoc int̾clicto
ccaminatur. qnͣti cius inter¬
ẽet ua ñ prohiberi.siue itine¬

Expanded text:
nebat, si eo prohibito, per qoraui prohibitum et perseuero uti, nihil mihi nocere dicendum est.Si quis ab auctore meo ui aut clam aut precario usus est, recte a me uia uti prohibetur et interdictum ei inutile est, quia a me possidere, qui ab auctore meo uitiose possidet. nam et Pedius scribit, si ui aut clam aut precario ab eo sit usus, in cuius locum hereditate uel emptione alioue quo iure successi, idem esse dicendum: cum enim successerit quis in locum eorum, aequum non est nos noceri hoc, quod aduersus eum non nocuit, in cuius locum successimus.In hoc interdicto examinatur, quanti eius interesset uia non prohiberi siue itine
Abbreviated transcription (Latin):
or pt᷑ ꝙ utcte dic̾ome itinẽ
usirm que ratio inquit efficit.
ut sicgouiam precino rogauo
it fundum precano dederoq̃¬
uishac mente iens quia si fũdo
nco debctur. inutile ẽe intlic¬
tum ⁊precano eo itine usus

Expanded text:
od et recte dico me itinere usum. quae ratio, inquit, efficit, ut et, si ego uiam precario rogauero et tibi fundum precario dedero, quamuis hac mente ieris, quasi fundo meo deberetur, inutile esse‹t› interdictum et precario eo itinere usus
Abbreviated transcription (Latin):
Ec cnum cornimpi. aut com¬
utari qd̾ rtcte tnͣ atum est
suꝑ ueniẽte delicto pot. Np̃
amc iecte mantebars. fumd
uendidero ꝑquem utebaris.
c̃ptor teprohibi̾it. l clam ude¬
anis ab continam quiphibit᷑
utitur. clam utitur. tñ int̾lict̃

Expanded text:
ec enim corrumpi aut mutari, quod recte transactum est, superueniente delicto potest. 3a me recte uia utebaris, fundum uendidero, per quem utebaris, mptor te prohibuit: licet clam uidearis a‹b› eo uti nam qui prohibitus utitur, cl
Abbreviated transcription (Latin):
ca ialiiscasib int̾lactuo rap¬
tita dic conpetit etquib enm:¬
tegrum quis restituti onie u¬
petrat solet. ¶pretca sciendũ
est si diltioe tati idusmo
futur ẽ ut causa intdictimei
detior fiat. cquissimumẽe itpe¬
tita dic rectai int̾clictum. Ei

Expanded text:
 aliis casibus interdictum repetita die competit, ex quibus in integrum quis restitutionem impetrare solet.Praeterea sciendum est, si dilatione data aduersario futurum est, ut causa interdicti ior fiat, aequissimum esse repetita die reddi interdictum.Si
Abbreviated transcription (Latin):
libarc quicqͣm acceptilatõe
diem acceptilatio fcã. nlłi
est momcntiinam solutioĩs
ecemplo acceptilatio solet li
sor ita accepto rogass ꝙ ego
dem apparet quid actũ cst id
solum ꝑ acceptilationẽ sb̾la¬
tum eit si nõ apparetiom̃s̃
stipłonos solute sunt dum¬
modo illõ sciamosi ego alio
acceptotuli. allud tu rogasti.
nncħ uale acceptilationẽ. d̃¬

Expanded text:
one diem acceptilatio facta nullius est momenti: nam solutionis exemplo acceptilatio solet libsor ita accepto rogasset: 'quod ego idem apparet, quid actum est, id solum per acceptilationem sublatum est: si non apparet, omnes stipulationes solutae sunt: dummodo illud sciamus, si ego aliud accepto tuli, aliud tu rogasti, nihil ualere acceptilationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ne et sic acceptilatio ficti p̃t
In hec quo consensũ eit. nõ¬
h̃t pactum. dicet aliquis p̃t
nõ possit fingannus. eum qͥ
accepto ferebat scicutem pru¬
dendem q nllis mom̃ti acce¬
ptuãtõnẽ sic accepto tulisse
quis dubitat nõ in oẽ pac¬
tum.cum ꝯsensum paciscẽ¬
di nõ hucrit ẜuus comiũs.
sic̃ uni ex dñs scipłan. põt.
ita etiam acceptum rogare
lib̾at. et ita octauenus putat.
accepto lib̾arc comunis ẜuus
alterum ex dm̃ns. etiam ab al
scdo secio dño suo scipulatꝰ
fu̾it. posse. scdo dño accep¬
to rogare. et ꝑ acceptuatone
pͥmũ libare quẽ ip̃e obligau¬
eratsic ficri ut ꝑ unũ atq eũ¬
dem suũ. et ꝯstituatur. et tol¬
latur obligatio. ¶Icocptum
ficri nõ põt insi qd u̾bis co

Expanded text:
ne et sic acceptilatio fieri potest: in hoc quoque contra sensum est, habet pactum. dicet aliquis: potest non possit? fingamus eum, qui accepto ferebat, scientem prudentemque nullius esse momenti acceptilationem sic accepto tulisse: quis dubitat non esse pactum, cum consensum paciscendi non habuerit? Seruus communis sicut uni ex dominis stipulari potest, ita etiam acceptum rogare liberat: et ita Octauenus putat. Accepto liberare seruus communis alterum ex dominis etiam ab altSecundo socio domino suo stipulatus fuerit, posse Secundum accepto rogare et per acceptilationem Primum liberare, quem ipse obligauerat: sic fieri, ut per unum atque eundem seruum et constituatur et tollatur obligatio. Acceptum fieri non potest, nisi quod uerbis co
Abbreviated transcription (Latin):
is apeh
cum non tenen tibi furti qr
non funt tue easq constat
caprirum terra mariq celo
numero ẽẽ. ¶Item constat
colonum qui nũmis cola
cum eo qui fructus stantes
surripiunt acturum furti
quia ut primum decep̾cus
mouet furti tenctur nõ tan¬
Iti p̃cii ip̃arum tabularum.x
fint quid ad estimationem
refertur qus sũme quc ĩhus
tibulis continetur. scilicet
si tanci int̾ruit ut puta sicy¬
rographa aurcorum .x.tab¬
ule fu̾int nam dicimus hec
duplicari. ꝙ si iam erant in¬
ancs̃. quia solutum ꝓpdne¬
batur. nũquid iparum tan¬
tum tabularimi p̾cu iideatͥ
eẽ extimatio facienda. quid
enĩ int̾fuit ciuis s potest dia
quia non mũquam debito¬
res tabulas sibi restitui pet¬
unt. quia non nũqͣm calũ¬
ꝑmantur debitores qsi in de¬
bito soluto ab hus int̾ee cre¬
ditoris tabulas ħre. ne forte
scontroi̾iam suꝑ ea re patia¬
turs et generalit̾ d̾ndum in
id qd̾ int̾est duplari. ¶Inde
põt queri. si quis cum alias
ꝓbationos quas scripturar

Expanded text:
i apes um non teneri tibi furti, quia non fuerint tuae: easque constat captarum terra mari caelo numero esse. Item constat colonum, qui nummis colat, cum eo, qui fructus stantes subripuerit, acturum furti, quia, ut primum decerptus mouet, furti tenetur non tantum pretii ipsarum tabularum, rfuit: quod ad aestimatirefertur eius summae, quae in his tabulis continetur, scilicet si tanti interfuit, ut puta si chirographa aureorum decem tabulae fuerint, dicimus hoc duplicari. quod si iam erant inanes, quia solutum proponebatur, numquid ipsarum tantum tabularum pretii videatur esse aestimatio facienda? quid enim interfuit huius? sed potest dici, quia nonnumquam debitores tabulas sibi restitui petant, quia nonnumquam calumniantur debitores quasi indebito soluto, ab his interesse creditoris tabulas habere, ne forte controversiam super ea re patiatur. et generaliter dicendum est in id quod interest duplari. Inde potest quaeri, si quis, cum alias probationes mensaeque scripturam