comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Bẽi e mancipatis siluiꝰ
qui sacro rescͥpto patrib imꝑ¬
tido hoc asuis genitorib me̾¬
rucrunt: dubitatum ẽ. cuiu
enim anastasiaua lex iura
fr̃ib legitima uoscitur ser¬
uare. si quis ex his sine cesta¬
m̃to ⁊ liberis decessit utrum¬
ue ad fr̃em uł sororem eius
successio deuoliiatur. an ad
fimendam. Ideo q sanctim᷑
ad similitudinein mat̾naꝵ
rerum aliarumq de quib¬
modi hr̃ditatem iure qui
fructum autem eius prĩ. iti¬
scruau̾t: siũ ad secundas
migrau̾it iptias ad quiri.
sinc ꝑ sacrum oraculiu
emancipatõ ꝓcedat sine aͦ
legitimo modo a sacris pat̾¬
nĩs fu̾int absoluti. cum ⁊
p̃r utitur usufrnctu ⁊ uotũ
eis ẽ. ad alios filios suas reᷤ
lege a nastasiana inalium¬
iuiris arciculum fr̃ib ꝓspec¬
tum ẽ. nõ a uob̾ inhac sp̃e
plemius eis subuenitur. iit
pr̃ hãt usum frurtum frẽs
autẽ ul̾ sorores cominium
rerum relictarum. exceptis
dem matre frẽs ul sorores
sunt. cos solos uocau oportet.

Expanded text:
. De emancipatis filiis, qui sacro rescripto patribus impertito hoc a suis genitoribus meruerunt, dubitatum est. cum enim Anastasiana lex iura fratribus legitima noscitur servare, si quis ex his sine testamento et liberis decesserit, utrumne ad fratrem vel sororem eius successio devolvatur an ad sfiniendam ideoque sancimus ad similitudinem maternarum rerum aliarumque, de quibsmodi hereditatem iure quidusum fructum autem eius patri tservaverit sive ad secundas migraverit nuptias, adquiri, sive per sacrum oraculum emancipatio procedat sive alio legitimo modo a sacris paternis fuerint absoluti. Cum enim et pater utitur usu fructu et votum eius est ad alios filios suas res lege Anastasiana in alium articulum fratribus prospectum est, non a nobis in hac specie plenius eis subvenitur, ut pater habeat usum fructum, fratres autem vel sorores dominium rerum relictarum? Exceptis dem matre fratres vel sorores sunt, eos solos vocari oportet:
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Monpluros qͣminon¬
genti quinquagnita decani.
sacroscẽ hrinis amplissume
urbis deputentur ecc̃e nulli¬
q hiis addendiuł mutandił
indefunctilocum substituẽ¬
dipateat copia. nulli alii cor¬
patrocima inminitatecon¬
cessa uegata q: omninoua¬
cõnis facultate similia uendi¬
candi huis q̃ ad honoremul
necessana obscquia sacroscẽ
ecc̃e indulcasunt.
Dem. Placet rõnabił con¬
cilii cenore ꝑ penso districtͥa
moderacõne ꝑscubere aqui¬
b sp̃alicer necc̃itatib ecc̃e
urbium singularimi habeã¬
cur immnnies. prima illius
usurpatiorinis contumelia
depellenda est. ne p̾dia usib
celestium secretorum dedica¬
ta sordidorum niminini fece
uexentim. nicħ̾ extra ordina

Expanded text:
pu. Non plures quam nongenti quinquaginta decani sacrosanctae huius amplissimae urbis deputentur ecclesiae nullique his addendi mutandive vel in defuncti locum substituendi pateat copia: nulli alii corpatrocinia immunitate concessa negataque omni novationis facultate similia vindicandi his, quae in honorem vel necessaria obsequia sacrosanctae ecclesiae indulta sunt. PP.: Placet rationabilis consilii tenore perpenso destricta moderatione prescribere, a quibus specialiter necessitatibus ecclesiae urbium singularum habeantur immunes. Prima quippe illius usurpationis contumelia debellanda est, ne predia usibus caelestium secretorum dedicata, sordidorum munerum faece vexentur; nihil extraordina
Abbreviated transcription (Latin):
quippe est ut quinris minime
obedienciam commotãt sta¬
cutis ab eccłiis habeantur extor¬
res. s quia gremium suum
nmqͣm redentib clandit
ecẽa: obsecro clemenciamue¬
straui. ut si ꝓprio errore depoĩ¬
co. ⁊ praua intencõne depul¬
sa. aduuitatem ecc̃e reũtiuo¬
lu̾int in nr̃a comimuinione re¬
cepti. indiguacõnisur̃e remo¬
ueatis aculeos ⁊ nob̾ interce¬
dentib benigni aminigrãui
condonate. Deum autẽ ⁊ sal
cis uos dignetur custodiretem¬
porib inhacu̾a religione ⁊ uui¬
tate ⁊ uen̾acõne apłice sedis
cuins principatumut xpĩa¬

Expanded text:
quippe est, ut, qui nostris minime quippe est, ut, qui nostris minime oboedientiam commodant statutis, ecclesiis habeantur extorres. sed quia gremium suum numquam redeuntibus claudit ecclesia, obsecro clementiam uestram, ut, si proprio errore deposito et praua institutione depulsa ad unitatem ecclesiae reuerti uoluerint, in nostra communione receptis indignationis uestrae remoueatis aculeos et nobis intercedentibus benigni animi gratiam condonate. deum autem et salcis uos dignetur custodire temporibus in hac uera religione et unitate et ueneratione apostolicae sedis. cuius principatum ut Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ticorum dampnantes amam
ueram catholicamfidem do¬
minr ⁊ deinũ saluacoris ih̾u
xp̃imagist̾io iustitutaniꝓfe
olabibedenota deo ⁊ piamen
te sernatis. Soli ⁊ enimnr̃is
cede a nob̾uias cuasscire no
daconis ut diximus pr̃es om̃s
nib sequimur. hoc sedes apłi¬
capͥdicauit hactemis. ⁊ incon¬
nulse custodiuit. huic confes¬
sioni. huic fideiquisquis cõt᷑¬
ꝑierant errantes ad ouile cõtẽ¬
dimus reuocare dominieunut
balbucientes lo qui q̃ ad pacẽ
sunt ad nõ credentes autem ꝑ
nos primus aplorum ysaie pro
phece u̾ba dic̃. ꝑgite lumine
distis. s obduratumẽ corcorum
ut scͥptum est ut nõ intellig̾ent
⁊ pastoris uocemones q̃ moe nõ
erant audire minime uolu̾nt.
In quib obsernantes ea q̃ ab ip¬
soruuisunt statutapontisice eoꝰ
minime i nr̃a comininicatõe
lica cẽ nissimus alienos insier¬
rore dampnato doctͥnamnrã
qmicotuis sequi hĩta regulani
ꝓfessione signan̾int. Equum

Expanded text:
ticorum damnantes, unam ticorum damnantes, unam veram catholicam fidem domini et dei nostri salvatoris Ihesu Christi magisterio institutam eolabiliter devota Deo et pia mente servatis. Soli etenim profecede a nobis, vias tuas scire noldationis ut diximus Patres omnes nibus sequimur, hoc sedes apostolica praedicavit hactenus, et inconcusse custodivit: huic confessioni, huic fidei quisquis contraves quae perierant errantes ad ovile contendimus revocare dominicum, ut balbutientes loqui quae ad pacem sunt. Ad non credentes autem per nos primus apostolorum Isaiae prophetae uerba dicit: pergite in lumine distis, sed obduratum est cor eorum, ut scriptum est, ut non intellegerent, et pastoris uocem oues, quae meae non erant, audire minime uoluerunt. in quibus seruantes ea, quae ab ipsorum sunt statuta pontifice, eos minime in nostra communione lica esse iussimus alienos, nisi errore damnato doctrinam nostram quantocius sequi habita regulari professione signauerint. aequum
Abbreviated transcription (Latin):
riut omnes beatissimi ep̃i
eornmque ad uosrelata st̃
sinceram ur̃e scĩtatis doctri¬
nam. petimus autẽ ur̃am
beatitudinemorare ꝓ nobis
⁊ dei nob̾ad quirere ꝓuiden¬
tiam. Subscͥpcõ diuinitas
de seruet ꝑmultos annos sc̃e
acreligiosissiure pater. liq̃t¬
gͥ gloriosissime imꝑatorut
lectõniscenor ⁊ legatorunue¬
strorum relacõpatefecit uo ͤ
apłicis erudicõnib studere
cum de religionis catholice
fide ca sapitis ⁊ scͥpsistis ca ptu¬
listis. si delib publicastis q̃ siẽ
diximus. ⁊ sedis apłice doctͥ
nanripatimmueneranda de¬
creuit auctoritas. ⁊ noscõfir¬
phetica. tͥ habundet celum
desuꝑ. ⁊ fundant montes io¬
cunditatem ⁊ colles leticia
letabuntur. hoc gͥ in tabuł
cordis fideł scribere. hocut pu¬
pillas cculorumcõuent ob¬
seruari. N enim quisqͣm est
in quoxp̃i caritas feruet qui
tamrecte ⁊ tauiconfessionis
ur̃e sideiresragator existat. cũ
impietatem cuidenter nesto¬
riicuthicisq uł omnium he¬

Expanded text:
rint omnes beatissimi episcopi eorum quae ad vos relata sunt sinceram vestrae sanctitatis doctrinam. Petimus autem vestram beatitudinem orare pro nobis, et Dei nobis acquirere providentiam. Item subscriptio. Deitas te conservet per multos annos, sancte ac reli gloriosissime imperator, ut lectionis tenor et legatorum vestrorum relatio patefecit, vos apostolicis eruditionibus studere, cum de religionis catholicae fide ea sapitis, ea scripsistis, ea populis fidelibus publicastis, quae, sicut diximus, et sedes apostolica docet et patrum veneranda decrevit auctoritas et nos confirrophetica; ' iucundetur caelum desuper, effundant montes iucunditatem et colles laetitia laetabuntur'. Haec igitur in tabulis cordis fideles scribere, haec ut pupillas oculorum convenit observare. Neque enim quisquam est, in quo Christi caritas fervet, qui tam rectae, tam verae confessionis vestrae fidei refragator existat, cum impietatem evidenter Nestorii Eutychisque et omnium haere
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃isp̃c sit semꝑ uobiscum am̃
piissime sili. Item subscͥptõ.
u̾abiliq concilio dece giis eaꝵ¬
dens. bonorum qd opta. R¬
uit relinq̃re. ⁊ õ sint cas¬
sa iudicia. Nichilemin est ꝙ
magis hominib debeatur. ꝙͣ
ut supͥme uolutatis postqͣm
liber sit stilus. ⁊ licitum qd̃ ite¬
rumnõ redit arbitͥum.

Expanded text:
cti sit semper vobiscum, piissime fili. item subscriptio:rabilique concilio decedens dens bonorum quod optaverit relinquere et non sint cassa iudicia. Nichil est enim, quod magis hominibus debeatur, quam ut supreme voluntatis, postquam liber sit stilus et licens, quod iterum non redit, arbitrium.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Nei annonaue emo¬
lum̃ta cractantes cognoinin
hanc cẽ cãm maxime reliquo¬
rum ꝙ nõ milli captantes ali¬
quoꝵ mon̾̃itarias neccĩtaͣs sub
hac condicõne fundos compa¬
rant ut nõ reliqua corum fis¬
co inferant ⁊ iumnes eos pos
sideant. Ideoq placuit. ut si ꝙ̃
constit̾it huiusmodi hapuisse

Expanded text:
. Rei annonariae emolumenta tractantes cognovimus hanc esse causam maxime reliquorum, quod nonnulli captantes aliquorum momentarias necessitates sub hac condicione fundos comparant, ut nec reliqua eorum fisco infesideant. Ideoque placuit ut, si quem constiterit hujus modi habuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ob uestium auri argenti qs de¬
bitum q̃ annua exactõne sol¬
uuntur occupata conuenco
debitore ⁊ ap̃ iudiceminter¬
pellacõne celebrata. cui solu¬
cõ cessau̾it sub acta districta ꝯ¬
parau̾it: perpetuam emptõ¬
uis accipiat firmitatem.
sin autem minmoris forte
ꝑsona fu̾it inserta necesse sit
legitime de fensionis ad eẽ uẽ¬
sit utrum ne officium sunme
rei ꝓcuratoris. an cerce recto¬
ris ꝓuincie id qd̾ debitun fu̾it

Expanded text:
ob vestium auri argentique debitum, quae annua exactione solvuntur, occupata convento debitore et apud iudicem interpellatione celebrata, cum solutio cessaverit, sub hasta distracta comparaverit, perpetuam emptionis accipiat firmitatem. Sin autem minoris forte persona fuerit inserta, necesse sit legitimae defensionis adesse vensit, utrumne officium summae rei procuratoris an certe rectoris provinciae id quod debitum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
dum caxãt tͥ competit ꝓxi¬
mitatis nomine hũisti spa¬
cium centum dieru utili¬
um ex quo eum defunctũ
sciuisti ad bonorum possõm
amplectandam.
aguitam bonorum possõm
⁊ añqͣm loqueretur diem
ficti recte compete iuiia
dubitacõ est.

Expanded text:
dumtaxat tibi competit proximitatis nomine, habuisti spatium centum dierum utilium, ex quo eum defunctum scisti, ad bonorum possessionem amplectendam. agnitam bonorum possessionem et antequam loqueretur diem functi recte competere nulla dubitatio est.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ꝯDmd̾ui perfacti
qõnem intertum ẽ utrum¬
ne secundum cabulas bi
intestato ⁊ ex quo capͥite sit
ti perpecui cursim de ag¬
noscenda bonorum possõe
Ianifestumẽ.¬

Expanded text:
. Quamdiu per facti quaestionem incertum est, utrumne secundum tabulas an ab intestato, et ex quo capite posseti perpetui cursum de agnoscenda bonorum possessione manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
doteuimr̃ ante imptias conatõ¬
nemar alias res ad se exalt̾a
ꝑte deuolutas filiis utriusq sexꝰ
seruare p̾ceptisunt si q̃ni ex si¬
liis uł filiab ande patris uł ma¬
tͥsobitum mori cõtig̾it. siue ante
secundas nuptias sine postea si¬
lio uł filia uł nepte aut nepote
uł plurib patre suo adhuc uino
ur mr̃e suꝑstite derelictis portõ¬
nem q̃ cefuncto filio uł fiue debe

Expanded text:
dotem, mater ante nuptias donationem vel alias res ad se ex altera parte devolutas filiis utriusque sexus servare praecepti sunt, si quem ex filiis vel filiabus ante patris vel matris obitum mori contigerit sive ante secundas nuptias sive postea, filio vel filia vel nepte aut nepote vel pluribus patre suo adhuc vivo vel matre superstite derelictis, portionem, quae defuncto filio vel filiae debe
Abbreviated transcription (Latin):
paterna uł mat̾na linea ue¬
nientib custodiri censemus.
¶Sinu̾o plusqͣm statutum
ẽ aliquid nou̾ce uł uitrico re¬
lictumuł donatum aut datũ
fu̾it id qd̾ plus relictum uel
datum su̾it aut donatum tã
camqͣm nõ scͥptum neq dere¬
lictum uł conatum fu̾it aut
dacum ad liberorum ꝑsonas de
ferri ⁊ inter eas diuidi iubemꝰ.
omnicͥcumscͥptõne si qua per
niodo su̾it excogitata cessante.
¶hi s uiud adiungiius ut
minier in his cãib in quib ã¬
res a marito ad se deuolutas se¬
cundum priorum legum sta¬
tuta liberis comiminib ut pat̾¬
uas seruare compellitur hoc
ẽ ubi morte mariti iu̾m̾io dis¬
soluto ad alias nuptias uenit.
immobilium u̾o rerum ⁊ mã¬
cipiorum annonarum quo
ciuilium usum fructum dum¬
taxat uite sue temporib potia¬
timalienatõne corumpenitꝰ
interdcã. inmobilium uͦrerum
iusti p̾cii estimatõne hĩta per
eos quos utͣque pars elegͥit ar¬
bitros iudicaturos interpoĩto sa¬

Expanded text:
erna vel materna linea venientibus, custodiri censemus. Sin vero plus quam statutum est aliquid novercae vel vitrico relictum vel donatum aut datum fuerit, id quod plus relictum vel donatum aut datum fuerit, tamquam non scriptum neque derelictum vel donatum aut datuferri et inter eas dividi iubemus: omni circumscriptione, si qua per modo fuerit excogitata, cessante. His illud adiungimus, ut mulier in his casibus, in quibus anres a marito ad se devolutas secundum priorum legum statuta liberis communibus ut paternas servare compellitur  hoc est ubi morte mariti matrimonio dissoluto ad alias nuptias venerit, immobilium rerum et mancipiorum annonarumque civilium usu fructu dumtaxat vitae suae temporibus potiatur, alienatione earum penitus interdicta: Mobilium vero rerum, iustis pretiis aestimatione habita per eos, quos utraque pars elegerit, arbitros iudicaturos interposito sa
Abbreviated transcription (Latin):
qui parentib aut
cutoribrur curadori¬
b aut ip̃isq̃ in matri¬
monium contracturest̃
pot̾ ẽẽ c̾ribił arras spons a¬
licias dederit. iubennis ut de¬
inceps siue parentes siue ce¬
dem mutau̾int uoluntatem
nõ modo iuris laq̃is li̾entur
peneq statute exꝑte sut. s
extͥusec᷑ data pignora lucrati¬
ua hãnt. si ea nõ putent eẽ red¬
denda. Qd̾ ita late patere uo¬
lumus ut nõ solum cͥca admi¬
nistrantes. s ⁊ cuta ad iuiuis¬
strantium filios nepotes ac
apinquos participes uł cõsi¬
uarios domesticos q locum
hãt quib tam̃ adimiustrator
operam dedit. ¶Implen
autẽ id postea mat̾monium
nõ uetamus: ꝙ cempore pot̾a¬
tis obeas ꝑsonas de quib iocu¬
cisumꝰ arris fucrat obligatum
si sponsaruconsensus accedat.

Expanded text:
aut tutoribus aut curatoribus aut ipsis quae matrimonium contracturae sunt potest esse terribilis, arras sponcalicias dederit, iubemus, ut deinceps, sive parentes sive eadem mutaverint voluntatem, non modo iuris laqueis liberentur poenaeque statutae expertes sint, sed extrinsecus data pignora lucrativa habeant, si ea non putent esse reddenda. Quod ita late patere volumus, ut non solum circa administrantes, sed et circa administrantium filios nepotes ac propinquos, participes  id est consiliarios domesticosque locum habeat, quibus tamen administrator operam dederit. Impleri autem id postea matrimonium non vetamus, quod tempore potestatis ob eas personas, de quibus locuti sumus, arris fuerat obligatum, si sponsarum consensus accedat.
Abbreviated transcription (Latin):
sponsis suꝑ recipiendis airariꝰ
p̃stitis enstodiri ceusenius. or¬
drupli uidel pena q̃ anteriori¬
b legib finita erat inqua et
arrarum qnͣtitas imputabat᷑
cessante. nͥ spãlit̾ aliud excom¬
inum consensu int̾ concrahẽ¬
tes de eadem quadrupli ratõne
placuit.¶ Extra diffiuicõen
autẽ huius legis si cautõ penã
stipula cõnis cõtinens fu̾nt in¬
cerpoĩta: exutraq parte nul¬
las iuires habebit ciuiuincon¬
tas ce ulis nuptus lobera potes

Expanded text:
 recipiendis nec ne arris praestitis custodiri censemus: quadrupli videlicet poena, quae anterioribus legibus definita erat, in qua et arrarum quantitas imputabatur, cessante, nisi specialiter aliud ex communi consensu inter contrahentes de eadem quadrupli ratione placuit. Extra definitionem autem huius legis si cautio poenam stipulationis continens fuerit interposita, ex utraque parte nullas vires habebit, cum in contrahendis nuptiis libera potes
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Iur̃e mantiadulter̃
accusare uolenti sexaginta
dies utiles compntantur. qui¬
businpublico eiꝰs facultas fu̾¬
it ap̃ qm̃rens uł rea postulari
potest. ⁊ cump̾tierint dies
isti utiles mantus quor iure
excͣnei agerepot̃. ⁊ qui confi¬
dit accusa cõnis calumpnie
notam tim̾e nõ dẽbet. nam
ad ꝓbõem scełis diui paren¬
tes mei questionemde mã¬
cipiis codem modo hrĩ ꝑmise¬
runt quasiire maritiagͥe
dem. Propt̾ uolatamuir¬
gniem adultam qui postea
mantus ec̃ cepit. accusator
istus nõ ÷ ⁊ õiure mariticri¬
men excere nõ pot̾. insiꝓuel¬
la uiolata sponsa eiꝰ suerat.
si ip̃a imurias su᷑as assis¬

Expanded text:
us . Iure mariti adulterii accusare volenti sexaginta dies utiles computantur, quibus in publico eius facultas fuerit, apud quem reus vel rea postulari potest. Et cum praeterierint dies isti utiles, maritus quoque iure extranei agere potest Et qui confidit accusationi, calumniae notam timere non debet: nam ad probationem sceleris divi parentes mei quaestionem de mancipiis eodem modo haberi permiserunt, quo si iure mariti age. Propter violatam virginem adultam qui postea maritus esse coepit accusator iustus non est et ideo iure mariti crimen exercere non potest, nisi puella violata sponsa eius fuerit. Sed si ipsa iniurias suas adsis
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶astitaticempoꝵ
meorum conuenit .l. inlia
de pudicicia dampnatam
inpenis legituis ꝑseuerare.
Qui autem adult̾u dampna¬
tam. si quocim modo penã
capitatem euaserit sciens

Expanded text:
. Castitati temporum meorum convenit lege Iulia de pudicitia damnatam in poenis legitimis perseverare. Qui autem adulterii damnatam, si quocumque modo poenam capitalem evaserit, sciens
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Et si cͥmine adultii
dampnatus restitutꝰ nõ eẽt
ut ꝓponis. sitamensoror tua
cum qͣ adultͥnum cominis¬
sum dicebatur nõ ÷ accusata
nec piene nec infam̾e subi¬
cipotunit ⁊ multomagis cum
⁊ accͦatoremuita eẽ sunc¬
tumꝓpõnas.

Expanded text:
. Etsi crimine adulterii damnatus restitutus non esset, ut proponis, si tamen soror tua, cum qua adulterium commissum dicebatur, non est accusata, nec poenae nec infamiae subici potuit, et multo magis, cum et accusatorem vita esse functum proponas.
Abbreviated transcription (Latin):
cepit penalegisiulie de adul¬
deris denẽtur.¬
dem. Orimen adulteri
mantum recentain matri:¬
momouxore inferre nõ pos¬
seneminidubium ÷.¬

Expanded text:
cepit, pena legis Julie de adulteriis tenetur. Crimen adulterii maritum retenta in matrimonio uxore, inferre non posse nemini dubium
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Q en̾aliter sancimꝰ
ut si quid scͥpͣtis cautum fu̾it
ꝓ quib cumq pecuniis ex
antecedente causa descenten¬
tib eamq cam sp̃ aliter pro¬
missor edixit. nõ iam eiliũa
sit cause ꝓb̾ones stipnulato¬
rem exigere cum sinsad qui¬
escere debeat. nisicerte ip̃e ecõ¬
crario ꝑ aꝑtissima rerum ar¬
ginũta scͥptis in̾serta religi¬
onem iudicis possit instru̾e
ꝙ in alium qñiqͣm modum
cium subsecutum sit. ¶ Ni¬
mis enimiindgnum ẽẽ iudi¬
dilucide ꝓtestatiis õid in eimi¬
dem casum infirmare. cesti¬
monio ꝙ ꝓprio resistere per¬
except̾o etiam eo suꝑsedente
cali auxiliutia uł p̾senͣte uł
absente. creditores eius posst̃
siue ip̃i conueniãtur ut po¬
te res eius decinentes ab hiis
qͥ debita cius exigunt. eui cõ¬
petit huiusmodi excepcõ.¬
uł dotis uł alterius cause no¬
mine siue contra alios pos¬
sidentes aliqmͣ actõem ip̃i
moueant possint examniã.¬
naudo negocio suis adu̾sariis

Expanded text:
pu. Generaliter sancimus, ut, si quid scriptis cautum fuerit pro quibuscumque pecuniis ex antecedente causa descendentibus eamque causam specialiter promissor edixerit, non iam ei licentia sit causae probationes stipulatorem exigere, cum suis adquiescere deceat, nisi certe ipse e contrario per apertissima rerum argumenta scriptis inserta religionem iudicis possit instruere, quod in alium quemquam modum tium subsecutum sit. nimis enim indignum esse iudidilucide protestatus est, id in eundem casum infirmare testimonioque proprio resistereexceptio, etiam eo supersedente tali auxilio uti, vel praesente vel absente, creditores eius possint sive ipsi conveniantur utpote res eius detinentes, ab his qui debita eius exigunt, cui competit huiusmodi exceptio vel dotis vel alterius causae nomine, sive contra alios possidentes aliquam actionem ipsi moveant possint in examinando negotio suis adversariis
Abbreviated transcription (Latin):
specierum scͥpta securitas. si¬
milit᷑ data sit cepensas ẽẽ pe¬
cunias uł aliasres uł ꝑtem
carum siguisicans iutra xxx.
cancummodo dies p᷑ huiusmo¬
di securitatis expot̃tionem ꝙ¬
ci fu̾int eadem securitas ab iu¬
dicantib omnib modis admit¬
tatur. Nec licet᷑ eiꝰ qͣui securita

Expanded text:
as similiter data sit depensas esse pecunias vel alias res vel partem earum significans, intra triginta tantummodo dies post huiusmodi securitatis expositionem cti fuerint, eadem securitas ab iudicantibus omnibus modis admittatur, nec liceat ei qui securita
Abbreviated transcription (Latin):
aliqd̃ pͥiudicium gen̾et᷑. siis
qui cam exceptõem oppuit op¬
posuit uictus fuit. si possint
illi postea si conueniantur
incra statuta scil cempora ea¬
dem. se exceptõne cu̾i.

Expanded text:
aliquid praeiudicium generetur, si is qui eam exceptionem opposuit victus fuit, sed possint illi postea, si conveniantur, intra statuta scilicet tempora eadem se exceptione tueri.
Abbreviated transcription (Latin):
nem nõ num̾ate pecume pe¬
ꝑ cet̾is u̾o secͣuritatib que su¬
per priuatis debitis acredito¬
re conscribuntur partem de¬
biti sortis uł usurarum noĩe
solutam eẽ significantes uł
adhuc feueraticia cantõne
ap̃ creditorem inanente. so¬

Expanded text:
nem non numeratae pecuper ceteris vero securitatibus, quae super privatis debitis a creditore conscribuntur partem debiti sortis vel usurarum nomine solutam esse significantes, vel adhuc feneraticia cautione apud creditorem manente
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Si absentib
nccessariis ꝑ sonis ul
his qui sua sponte uos
defend̾e uolebant nõ com¬
petentib allegacõnib qui
nob̾ cutores aut curatores
daci crant liberari a mun̾e
iussi sunt. ne eis cͥcuuiuenis¬
se iudicis religionem ꝓsit pͥ¬
ses ꝓuincie audiet uos. ⁊ si ĩ¬
iustum decretum extorsisse a¬
paru̾t ex inde ad eos ꝑiculũ
amimiinstra cõnis ꝑtinere
pminciabit ex quo aatisunt.
qin bona pupulorum amimi¬
instrau̾int a p̾side prouincie
qͣe re integra excusati senn¬

Expanded text:
mo. Si absentibus necessariis personis vel his, qui sua sponte vos defendere volebant, non competentibus adlegationibus, qui vobis tutores aut curatores dati erant, liberati esse a munere visi sunt, ne eis circumvenisse iudicis religionem prosit, praeses provinciae audiet vos et, si iniustum decretum extorsisse pparuerit, exinde ad eos periculum administrationis pertinere pronuntiabit, ex quo dati sunt. quam bona pupillorum administraverunt a praeside provinciae quasi re integra excusari se
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Qun citra fidem ⁊̃
instrim̃ĩtoꝵ datam dotem a¬
lumide ꝓbanti. post diuor¬
eium quondam uxori sec̃¬
dum bonam fidem restitui
debere constet. amissis etiã
iustrum̃tis sine dubio cet᷑a
ꝓbõnum indicia iure ꝓdi¬
ta nõ habentur irrita.
soror cua intestato prĩ etiã
ip̃a succedens ꝓ indiuiso por¬
cõeni fundi cominiuuis in
docem dire nõ ꝓhibetur.
Dem. r H es quarumusu
fructu sibi deducto socrus in
dotemidedit. uenundando au¬
ferre tͥ nch̾il potest.
Dem.. S isocrus cua fund̾
de ducto usufructuuxori cue
conauit tq indodem uxor qͥ¬
dem ꝓprictateni socrus autẽ
nsum fructum dedit urore.
cua reb humanis in mm̾u̾io
exempta: fundum ap̾ te re¬
mansisse secuidum placiti
int̾ uos sidem nõ ambigitur.¬
¶ Nam si acceptura certũ
quid amnium filie sue ufũ
fructum locauit. mortua ꝯ¬
duccrice usus fructus extin¬
gui minime potuit.
suam mortem in m̾u̾uo cõ¬
stituta reb humanis cadem

Expanded text:
e. Cum citra fidem etiam instrumentorum datam dotem aliunde probanti post divortium quondam uxoris secundum bonam fidem restitui debere constet, amissis etiam instrumentis sine dubio cetera probationum indicia iure prodita non habentur irrita. soror tua intestato patri etiam ipsa succedens pro indiviso portionem fundi communis in dotem dare non . Res, quarum usu fructu sibi deducto socrus in dotem dedit, venumdando auferre tibi nihil potest.rato. Si socrus tua fundum deducto usu fructu uxori tuae donavit tibique in dotem uxor quidem proprietatem, socrus autem usum fructum dedit, uxore tua rebus humanis in matrimonio exempta fundum apud te remansisse secundum placiti inter vos fidem non ambigitur. nam si acceptura certum quid annuum filiae suae usum fructum locavit, mortua conductrice usus fructus extingui minime potuit. suam mortem in matrimonio constituta rebus humanis eadem
Abbreviated transcription (Latin):
eximat᷑ ꝑtem dimidiam co¬
cis amnie reddi pactum pro¬
ponas. post uero cestmũto fcõ
cum aliis etiam anniaui h̾e¬
fidem pacti stipulatam amni¬
am nõ ꝓbetur ex alieno pacto
nec prorsus uua ei competit
ceptõne sibi quesiuit obliga¬
cõeui. at tͥ cestatoren prosper¬
isse ꝓbetui concra cam ex stipu¬
lacu post euentuui condicõis
petentem quacenus accepit
ex defuncti uoluntate que fuit
stipulata exceptõne salua fal¬
cidia uti potes.
lucro mariti fructus dotis cociꝰ
cẽ qͦs ip̃e ꝑcepit. uł si uxori ca¬
pere donacõnis causa ꝑmisit
eura iuqͣntum locuplecior
facta ẽ. posse agere manifestis¬
si iiris est.
rem pactum sit int̾poĩtium
teripora quo quomodo eẽt dis¬
derentur. manisestum ẽ non

Expanded text:
eximatur, partem dimidiam dotis ammiae reddi pactum proponas, post vero testamento facto cum aliis etiam ammiam herefidem pacti stipulatam ammiam non probetur, ex alieno pacto nec prorsus ei ulla competit ceptione sibi quaesivit obligationem ac tibi testatorem prospexisse probetur, contra eam ex stipulatu post eventum condicionis petentem, quatenus accepit ex defuncti voluntate quae fuit stipulata, exceptione  salva falcidia uti potes.lucro fructus dotis totius esse, quos ipse cepit, vel, si uxori capere donationis causa permisit, eum in quantum locupletior facta est posse agere manifestissimi iuris est.rem pactum sit interpositum,forte tempora quoquo modo esset disderentur, manifestum est non
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃r.c Cum ⁊ minores uos
leẽ affirmetis ⁊ indesensos nul¬
lum nob̾ pͥiudicium fĩ pͥses
ꝓuincie ꝓ sua grauitate cu¬
rabit. Nam si iusta defensiõe
tutoꝵ uł curatorum uob̾assis¬
tente aliquid statutum ẽ in¬
celligitis iuincegrum restitu¬
cõnis auxilium nob̾ ẽẽ neces¬
sarium eodem optinente etiã
si ꝑ ꝓcuratorem nrĩn legitime
ordinatum lis agitata est.
ulti contra tutores seu curato¬
res a pͥside lata siña restitucõ¬
ns .iii. auxilium nõ mimis
qͣmsiquid adu̾sus eos suiss sta¬

Expanded text:
. Cum et minores vos esse adfirmetis et indefensos, nullum vobis praeiudicium fieri praeses provinciae pro sua gravitate curabit. nam si iusta defensione tutorum vel curatorum vobis adsistente aliquid statutum est, intellegitis in integrum restitutionis auxilium vobis esse necessarium: eodem obtinente etiam, si per procuratorem vestrum legitime ordinatum lis agitata est. ulti contra tutores seu curatores a praeside lata sententia restitutionis auxilium non minus, quam si quid ad
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Piinte ac frẽm cuũ e¬
ferendo porcõemenis: nichi
ꝓp̃señatus cõsulti auctoritatẽ
nec auxilium inincegrumreᷤ¬
titucõnis in hac renec̃cm est.
in aliis u̾o reb q̃ etiam sine de

Expanded text:
e. Si in te ac fratrem tuum eferendo portionem eius nihil propter senatus consulti auctoritatem, nec auxilium in integrum restitutionis in hac re necessarium est. In aliis vero rebus, quae etiam sine de
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Inidicõ deliberali
cansa siñam ꝓ libert᷑ate latã
nec quidem pͥrogatiua mino¬
ris etatis sine applłacõne poᷤᷤ¬
se rescindi ambigi nõ potest.

Expanded text:
. In iudicio de liberali causa sententiam pro libertate latam ne quidem praerogativa minoris aetatis sine appellatione posse rescindi ambigi non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
simi qui fidei commissacatẽ¬
riam lib̾tatcm dełciꝓiiu¬
cõminon paruisse conquere¬
ris mamimissus õ est: etas
cua litis instauracõem admit¬
tit. ord̾ silib̾tatemi qmͣus iu¬
debitam dedisti nõ posse eam
reuocariintelligiss damp¬
num qd̃ ob eam cãm illatũ
ẽ iudicõ negõrum gestorum
a ciratorib tuis ee sarcien

Expanded text:
simi, qui fideicommissariam libertatem deberi pronuioni non paruisse conquereris, manumissus non est, aetas tua litis instaurationem admittit. quod si libertatem quamvis indebitam dedisti, non posse eam revocari intellegis, sed damnum, quod ob eam causam illatum est, iudicio negotiorum gestorum a curatoribus tuis esse sarcien
Abbreviated transcription (Latin):
norum que a creditorib rie.
fiunt ininorib subuenni. c
Si tam̃ magno detrim̃to assi o¬
cianturriam pͥdem placuit.
Sigͥ pignorib captis p̾dis ac
distractis enorme dampnum
ex huiusmodiuendicõne pas¬
sos uos ostenderitis. pͥstͥmicũ
hodie nos minores eẽ affirme¬
tis auxilium restitucõnis nob̾
imꝑcietur.

Expanded text:
norum, quae a creditoribus fiunt, minoribus subveniri, si tamen magno detrimento adficiantur, iam pridem placuit. si igitur pignori captis praediis ac distractis enorme damnum ex huiusmodi venditione passos vos ostenderitis, praesertim cum hodieque vos minores esse adfirmetis, auxilium restitutionis vobis impertietur.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ꝙuos retrahunser¬
intutem postulatis. sinon
inconcilio causa cognita ẽ
minores amus uignitifuis¬
setis mamunsistis nõ ꝑ min
te ꝑsequi pocestis. ¶ Ꝙ siꝓ
bata cansa lib̾tas pͥstita est̾¬
restitucõ inintegrimi contra
lib̾tatem locum hr̃e nõ pot̃.

Expanded text:
. Quos retrahi in servitutem postulatis, si non in consilio causa cognita, cum minores annis viginti fuissetis, manumisistis, non per in persequi potestis. Quod si probata causa libertas prestitutio in integrum contra libertatem locum habere non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Si acreditore nom̃
comparasti. ea pignora q̃
uenditor nounius consecͥip᷑¬
dica. Nam si debitum ex eiꝰ
ꝑsona res obligatas cenẽtes
nõ tͣnsferant iuire cõmiui¬
nipignora distrahere non
ꝓhiberis. Sane si acreditori¬
b mnordine pignorum aute¬
cedentib uemindantib qui
possident cõmparau̾nt uel
longitemporis p̾scͥptõne e¬
imnitiꝑhibentur: pignoꝵ
distrahendorum ce nõ habe
facultatem. ꝑspicis.
patris ce dilexisse ꝓponis cu¬
am accipere pecuniam ꝑ¬
m̃isisti ⁊ hanc cuam lbera¬
litatem reͣmm̾ans ce a ꝓca¬
core euo aliam pecuniam
sumere p̾cepit. reb q hu¬
manis ance ꝑceptõem fuit
exemptꝰ. nec ꝙ dederas recu¬
perare. cimi ꝑfectam hũit
dauerat. uec dumi tͥ cradit̃
pec̾e potes aꝓcuratore.
oro si mutuo dẽ dĩsti. nec a de¬
lc̃gato audea dari nouandi
animo cãm stipulatus es suc¬
cessores eius solucõni pare
nõ oportet armata ust̾reri.

Expanded text:
. Si a creditore nomen comparasti, ea pignora, quae venditor nominis consequi podica. nam si debitum ex eius persona res obligatas tenentes non transferant, iure communi pignora distrahere non prohiberis. Sane si creditoribus in ordine pignorum antecedentibus venumdantibus qui possident comparaverunt vel longi temporis praescriptione muniti perhibentur, pignorum distrahendorum te non habere facultatem perspicis. patris te dilexisse proponis, tuam accipere pecuniam permisisti, et hanc tuam liberalitatem remunerans te a procuratore suo aliam pecuniam sumere praecepit, rebusque humanis ante perceptionem fuit exemptus, nec quod dederas recuperare, cum perfectam habuit daverat, necdum tibi traditum petere potes a procuratore. quod si mutuo dedisti nec a delegato dari novandi causa stipulatus es, successores eius solutioni parernon oportet armata vi terreri:
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Seruorum capitiscri¬
mine dampnacorum peculia
dõminis nõ auferci notum ẽ.
s ꝙ: seruum dominus hũisse
ꝓbau̾it: recipiet p̾ciumq re¬
rumsi q̃ ab eo distracte sunt.
Ip̃ius qͦ pͥsencie potestas ei da¬
or̃. quo ad rõnes ꝑ eum admi¬
nistrate reddantur. ac disponã¬
cur. si meminisse dominum
ꝯportebit iustare. ut id uelociꝰ

Expanded text:
. Servorum capitis crimine damnatorum peculia dominis non auferri notum est, sed quod servum dominus habuisse probaverit, recipiet pretiumque rerum, si quae ex eo distractae sunt. Ipsius quoque praesentiae potestas ei dabitur, quoad rationes per eum administratae reddantur ac dispungantur. Sed meminisse dominum oportebit instare, ut id veloci
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Nectores ꝓuinciarimm
conuenirpͥcipimusut hii qͥ
ꝓsuo cͥmine penam exilii.
sub cͥcotempore  spacõ. subire
decretisunt: ex acto pͥsiito
tempore. noc claustris carcera¬
librnce iulocis quibr exules
u̾sacisunt teneantur.

Expanded text:
. Rectores provinciarum conveniri praecipimus, ut hi, quo pro suo crimine poenam exilii sub certo temporis spatio subire decreti sunt, exacto praefinito tempore nec claustris carceralibus nec in locis quibus exules versati sunt teneantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tra cuues ãmi¬
nistrare res ado¬
lescentis cuius cu¬
ratores. ne ex hoc
aliquis extimet com¬
muine ꝑiculum prio

Expanded text:
tra times administrare res adulescentis, cuius curator es, ne ex hoc aliquis existimet commune periculum prio
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ꝑ Pocuit quidemi et
debuit competens iudex in
locum excusati cutoris. lice¬
bit pupulus alios quoscum¬
curator cum aliis ii locuui¬
cius excusati substitutꝰ sis. tã¬
conis ultra pub̾tatis tempo¬
ra nõ adstring̾is.¬

Expanded text:
. Potuit quidem et debuit competens iudex in locum excusati curatoris, licet pupillus alios quoscumcurator cum aliis in locum eius substitutus sis, taionis ultra pubertatis tempora non adstringeris
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. c Qum obaugmentũ
facultatum curatores ailiim¬
gi solent. nõ prius cutores da¬
ti ad administratõne eorum
liberantur. Sane sus qui
administrauit cempore sinite
cutele fuit soluendo sccutitẽ¬
poris ꝑiculum ad ce ꝑtiu̾e ũ

Expanded text:
. Cum ob augmentum facultatum curatores adiungi solent, non prius tutores dati administratione eorum liberantur. Sane si is qui administravit tempore finitae tutelae fuit solvendo, secuti temporis periculum ad
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. N icet cutorem hñti
cutor darinõ pot̃. tamẽ certis
ex causis aliud ydoneus sub¬
stitui snĩa competentis iudi¬
cis solet idẽ in locum suspec
ci conuictꝰ ac remotꝰ ẽ ⁊ in lo¬
cum excusati uł relegati cu¬

Expanded text:
. Licet tutorem habenti tutor dari non potest, tamen certis ex causis alius idoneus substitui sententia competentis iudicis solet, id est in locum suspecti, qui convictus ac remotus est, et in locum excusati vel defuncti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonamdatis certis indiciis ad iudi¬
dem uenire ut ea que de sacram̃tis
statuta funt inpleat uł si ip̃e uidex
extimasut inꝑinncia ubi degit su¬
bactorum cesfifitacione uiramẽ¬
cusat hoc ꝓced̾e̾ ut singulis casib̾
euentus iam diffinitsis inponat᷑.
licencia concedenda eciam parti al¬
hoc ip̃m ordinatum ad eẽ his que
de uiram̃to aguntur. isł si neutrũ
facẽ malu̾it. ex una parte fub fide
tam̃ gestorum iuiram̃tum presta¬

Expanded text:
personam datis certis indutiis ad iudipersonam datis certis indutiis ad iudicem venire, ut ea quae de sacramentis statuta sunt impleat vel, si iudex existimaverit in provincia ubi degit suactorum testificatione iuramencusari, hoc procedere, ut singulis casibus eventus iam definitus imponatur. 4b . Licentia concedenda etiam parti alhoc ipsum ordinatum adesse his, quae de iuramento aguntur, vel si neutrum facere maluerit, et ex una parte, sub fide tamen gestorum
Abbreviated transcription (Latin):
au̾it. uos scdm quod iudicata ẽ per
manebit᷑ sin aut̃ non uce quidẽ
ilatum ẽ. recte autem recusatim
sacramentum ꝓnunciau̾it tune
eilicebit emendare sm̃am iudicis
que qĩ exrecusato sacramento pro¬
cessit ⁊ hncħ penitus nec p̃uidicii
nec inuisti dispendii cuicumq in¬
cuiter.s ⁊ cause tursus ab inicio us
ad nouissimum tĩinum non in¬
pediatur. ⁊ lis equalance trutina¬
bitur. ¶ sin autem illatum iuꝑa¬
mentum fũit p̃stitun siue recusa¬
tum ip̃i parti que hoc intũtit ii:¬
umpuocacionis remedium inħ:
sibireseruetur cum nimis crudele
est parti. q̃ hoc detilie p̃ꝑ hoc ip̃m
qd̾ iudex eius eius peticionem sec¬
utus ẽ suꝑeẽ ꝓuocacionẽ his de p̃¬
sentibus ꝑsonis statutis nec absen¬
tos nos fugnit. s eciam eos hinc le¬
gi subiugamꝰ ⁊ siꝑsona non p̃sens
inueniatur cui sacramentum illa¬
tum ẽ lite forte ꝑ ꝓcuratorem uenti¬
lata necesse ẽ uł ipam principalẽ

Expanded text:
averit, res secundum quod iudicatum est peaverit, res secundum quod iudicatum est pemanebit. Sin autem non rite quidem illatum, recte autem recusatum sacramentum pronuntiaverit, tunc ei licebit emendare sententiam iudicis, quae quasi ex recusato sacramento processit, et nihil penitus nec praeiudicii nec iniusti dispendii cuicumque incurret, sed et causae cursus ab initio usque ad novissimum terminum non impediatur et lis aequa lance trutinabitur. Sive autem illatum iuramentum fuerit praestitum sive recusatum, ipsi parti quae hoc intulit nullum provocationis remedium in hoc servabitur, cum nimis crudele est parti quae hoc detulit propter hoc ipsum, quod iudex eius petitionem secutus est, superesse provocationem. His de praesentibus personis statutis nec absentes nos fugiunt, sed etiam eos huic legi subiugamus. Et si persona non praesens inveniatur, cui sacramentum illatum est, lite forte per procuratorem ventilata, necesse est vel ipsam principalem
Abbreviated transcription (Latin):
ram̃to ulato cun hoe apaitib fu̾it
uitate udicis ancumq partiisla¬
tum siquid̾ ñ cui iponitur sacra¬
m̃tum ncħ ad ħ fu̾it reluctatus ⁊ ħ
m̃tum uł shoc recusau̾it qi illato sa¬
cram̃to p̃sfito. caisa uł capitutum
dẽcidatur nullo loco ꝑuocaciomi re¬
linqͥndo. Oans enim ferendiis est
ad apꝑllacionis neniens auꝑshum.
ushis que ip̃e facienda ꝓcurauit.
¶finaũt is cui sacram̃tum illatũ ẽ.
uł aparte. uł aiidice ħ subire min¬
une uolũit licenciam quidꝰ halea
sacram̃tum recusare  indexautem
si hõe omĩo p̃standum extimasur si:
dͣs cam duimat. qi uolente eo satra¬
m̃tum firecusatum ⁊ ita cetã siue
capitula sine tocius negocii fum̃a e¬
xaminẽtur. ⁊ lis suo marte percuira.¬
nuillo ei obstaculo obinante ᷤ ip̃e
autemqui sacram̃tum fibiillatũ
dare recusaũit uł hoc accestetur.ꝑ
si forte non audiat hãe abiinsscin
si sł index applłaciom presidem bñ qͥ¬
demillatum iuisuirandum non rite

Expanded text:
artibus fuerit ritate iudicis cuicumque parti illatum, si quidem is cui imponitur sacramentum nihil ad hoc fuerit reluctatus, et mentum, vel, si hoc recusaverit, quasi illato sacramento praestito causa vel capitulum decidatur, nullo loco provocationi relinquendo. Quis enim ferendus est ad appellationis veniens auxilium in his, quae ipse facienda procuravit Sin autem is, cui sacramentum illatum est vel a parte vel a iudice, hoc subire minime voluerit, licentiam quidem habeat sacramentum recusare, iudex autem, si hoc omnimodo praestandum existimaverit, sic causam dirimat, quasi volente eo sacramentum sit recusatum, et ita cetera sive capitula sive totius negotii summa examinentur et lis suo marte percurranullo ei obstaculo obviante. 2a . Ipse autem, qui sacramentum sibi illatum dare recusaverit, vel hoc attestetur vel, si forte non audeat, habeat sibi in Et si iudex appellationi praesidens bene quidem illatum iusiurandum, non rite
Abbreviated transcription (Latin):
isstimam uotuntatem sucscimũ mi.
filio cõĩ tutoremdatũ ꝓbau̾is eum sine
dampno exstimacionis atureia remon¬
endum p̃tor decerner que rescupto s ĩ e
fraidẽ ꝯuict̃ fũ̾ie non suffragabitur.

Expanded text:
timam voluntatem Fuscinium filio communi tutorem datum probaveris, eum sine damno existimationis a tutela removendum praetor decernet. quae rescriptio, si in fraude convictus fuerit, non suffragabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
d̃.aa. ¶reditorem debitorib tutorem
datmnon tm̃peticionẽ nonamitẽ s eciã
me patruo constituto. nec illo excusato
pͥulegio tutordatus es cum hnĩt turorẽ
aliumdan ꝓhibeant iura. necessitatem
admĩstrationis ad eum ꝑtiñe. nec te da¬
cionetem̃ non ambigitur
diaã.C uratorem hñti neq nungi
nisi eaina cognita nec in loco eiꝰ aliũ
substitui m añ pͥore remoto ambi¬
guiuiris non ẽ. teq affuturũ dãpni
qd̾ m̃edio ip̃r negociis pupillatib
conting̃ ẽẽ fuccedan eum cũ aocor¬
em ꝑiculo tuo constitũe debueras
nec iur̃ magr̃atu ĩ absenciã tuaᷤ
alium creasse c̃tiꝑꝑ ẽ¬
mp̃ const.. I minũsis litibꝰ placet
ñi grãaut mlitẽ fu̾it curatordatꝰ
ta legitime miciate litis agitata in
iudiciis controũfia finiatur
mp̃. g̾ra. Curator adolescẽti ordiã¬
tus post incohatã litem non põt fub
p̃textu spãtis curatoris ase noĩati aut
litem contestatã deserere adabadmi¬
nistracione se suꝑtrahere.

Expanded text:
. Creditorem debitoribus tutorem datum non tantum petitionem non amittere, sed etiam mo patruo constituto nec ullo excusato privilegio, tutor datus es, cum habenti tutorem alium dari prohibeant iura, necessitatem administrationis ad eum pertinere nec te datione teneri non ambigiturino. Curatorem habenti neque adiungi nisi causa cognita nec in loco eius alium substitui non ante priore remoto ambigui iuris non est: teque afuturum damni, quod medio tempore negotiis pupillaribus contigit, esse succedaneum, cum actorem periculo tuo constituere debueris, nec iure magistratum in absentiam tuam alium creasse certum em urbi. In universis litibus placet nii gratia aut ad litem fuerit curator datus, ta legitime initiatae litis agitata in iudiciis controversia finiaturpio pp. Curator adulescenti ordinatus post inchoatam litem non potest sub praetextu specialis curatoris a se nominati aut litem contestatam deserere aut ab administratione se subtrahere.
Abbreviated transcription (Latin):
treandorum pares ẽẽ non possint płes ad ħ
loꝵ dignissimũ iudicabit sola suãobtine¬
at᷑ pfecnre. sr̃ cuiꝰ noĩe sollempnitate ser¬
uata postea p̃torem int̃ponatur decretũ.
itaq ħ mõ remoti ametu qui consilio a¬
sfuerunt ꝑmanebut⁊ ꝑuulis adultisq
cłatissimi̾s uusta defensio subħ pͣrudẽtuᷤᷤ
tarii defensores neq legitimi uita etate.
ssint uire p̃scribimꝰ. cetm̃ alia q̃ meansis
minoꝵ amtiquis legib cauta sunt ma¬
ne nitem̃ata dec̃nimꝰ. inꝓuĩciisat curia¬
les m̃õĩandis tutorib ⁊ triratorib clari¬
ssimarum ꝑ sonarũ exibeãt debitam ca¬
ncionẽ⁊ dnscuminis sui memores cog¬
noseãt idẽpintatiminoꝵ obnoxias ⁊̃
suas deinceps eẽ facultates.
qui adutustru senatorum tutelam
timalibꝰ occupati necesfitatib̾ uocarẽt᷑¬
ꝑ tutoressiiecuratores negocia tua:
admĩstrarideb̾ent. lib̾ratis controĩfiã
fĩ alleges non oportuit ĩpediri. quom¬

Expanded text:
creandorum pares esse non possunt, plures adlorum dignissimum iudicabit, sola sententia obtineat praefecturae, super cuius nomine, sollemnitate servata, postea per praetorem interponatur decretum. Itaque hoc modo remoti a metu qui consilio adfuerint permanebunt et parvulis adultisque clarissimis iusta dtarii defensores neque legitimi vita aetate ssint iure praescribimus. Ceterum alia, quae in causis minorum antiquis legibus cauta sunt, manere intemerata decernimus. In provinciis autem curiales in nominandis tutoribus et curatoribus clarissimarum personarum exhibeant debitam cautionem, et discriminis sui memores cognoscant indemnitati minorum obnoxias etiam suas deinceps esse facultates. quid ad illustrium senatorum tutelam curialibus occupati necessitatibus vocarentr tutores sive curatores negotia tua administrari deberent, libertatis controversiam fieri adleges, non oportuit impediri, quo m
Abbreviated transcription (Latin):
d.aã. E um̃q̃m ut suspectum turorel
curatore accusas pendente cã cognicionis.
abstine ab admĩstracõne rerum tuarim
cie iubebit aliꝰt̃ int̃ ea in locum eiꝰ mad¬
mĩstracione reniim ordĩnandꝰ ẽ.
torẽtuum postilare acremoue ab admĩ¬
stracõne bonox pupillicuraũis admuti
neqͣ qmͣ põt racio desdi tuiram nũc pos¬
tissantis tũtelam tibi nomine eĩtempu¬
pilli restitin.
mp̃diocł. S̾ uspectos tutores exdolo nõ
eos eciamqui obnegligẽtiam remoit᷑
infames fieri maiifestum ẽ. Le mlitẽ
defendentib tutorib tuis. cum⁊ sialios
tutores non habent adħ genus utis defẽ¬
dicacio conpetat iscuiꝰ de eare nocio ẽ extim¬
abit. respicẽat᷑ debes offcm̃ in quo te ẽẽtur¬
oremdicis ne obenmͦ peticõnem enicõne
secura isttra p̃cii qnͣtitatemanctoris ħed̃
pupislum tiũ hoñes qui Iaudatui ꝑte
defendi deb̾ae. cum aue conpensacioñs
rõnem hr̃e aut ccͣrio tutele indicio exꝑiri
eam rem defendendam que adũsus tener¬

Expanded text:
ae. Eum, quem ut suspectum tutorem vel curatorem accusas, pendente causa cognitionis abstinere ab administratione rerum tuarum, ciae iubebit. alius tamen interea in locum eius in administratione rerum ordinandus est. torem tuum postulare ac removere ab administratione bonorum pupilli curaveris, admitti nequaquam potest ratio desiderii tui iam nunc postulantis tutelam tibi nomine eiusdem pupilli restitui.mianus . Suspectos tutores ex dolo, non etiam eos, qui ob neglegentiam remoti sunt, infames fieri manifestum est. DIOCL. ETdefendentibus contutoribus tuis, cum et, si alios tutores non haberent, ad dicatio competat, is cuius de ea re notio est aestimabit. Respicere autem debes officium, in quo te esse tutorem dicis, ne ob eiusmodi petitionem evictione secuta ultra pretii quantitatem auctoris heredem pupillum tuum oneres, qui laudatus per te defendi debeat, cum aut compensationis rationem habere aut contrario tutelae iudicio experiri atur, ad eam rem defendendam, quae adversus te vin
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scriptio tp̃ris non ꝓhibet᷑. mĩ si tnͣsaccio¬
ne uł nouationeatqͣ acceptilacione nb̃¬
acionem non p̃stitisti ap̃ rectorem ꝓum¬
cie quecumq tibi debentur repetẽre nõ
prohibers.

Expanded text:
scriptio non prohibet. unde si his transactione vel novatione atque acceptilatione liberationem non praestitisti, apud rectorem provinciae quaecumque tibi debentur repetere non prohiberis.
Abbreviated transcription (Latin):
necessariis ⁊ honestis iustisq caułis iudĩ¬
ciqmi fr̃eaiꝑ cognitur ẽ si ꝓ babuntur
accepto ferentur ecrã sip̃toris decretum
de dandis eis nõ fit it poĩtum. namid ꝙ
aintorb fiuecuratorib bona fide erog¬
atur. pocius iusticia am̃aliena aucrorita¬
te.firmatur.

Expanded text:
necessario et ex honestis iustisque causis iudici, qui super ea re cogniturus est, si probabuntur facti, accepto ferentur, etiamsi praetoris decretum de dandis eis non sit interpositum. nam quod a tutoribus sive curatoribus bona fide erogatur, potius iustitia quam aliena auctoritate firmatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ diccł. Nonatit̃ noĩatus tutorp
tipilloꝵ agendonõie licex ex eoꝵ ꝑsona
numctamipleat intentionem eice¬
pcione situtor nonẽ submouetur si
tores quos pernstided̾unt am̃ tu cc̃ sexꝰ
conduccionẽ aliciniex ea obligacione
obsincta es ꝗuo ruo ꝑicło tutores filiis
tius dari postulasti
iumamatre. ⁊temq auo pat̾no amĩst̃¬
ta eorumq noĩe indempnitatẽ us pio¬
missam ẽẽ asseu̾atis q̃ si ita fu̾r ⁊ idẽ pu¬
pilli legime eratis effecti non adũ fuᷤ
matrem fuã itemq auñ. s cc̃ nos congre¬
dimalunt non m̃nerito indempnitatẽ
ab his p̃stari desid̾abitis quos ⁊ ad mĩstra¬
cione suo ꝑicło pͥdem suicepisse ꝓpoĩtis.
amatre petitum frustra ub̃ eamteñi con¬
tenditis cum non nisi spãlit̾ eiꝰ ꝑicło dari

Expanded text:
. Non utiliter nominatus tutor pupillorum agendo nomine, licet ex eorum persona iniunctam impleat intentionem, exceptione " si tutor non est" submovetur. DIquos petisti dederunt, quam tu contra sexus condicionem alicui ex ea obligatione obstricta es, quod tuo periculo tutores filiis tuis dari postulasti. paterno administrata eorumque nomine indemnitatem vobis promissam esse adseveratis. quae si ita sunt et idem pupilli legitimae aetatis effecti non adversus matrem suam itemque avum, sed contra vos congredi malunt, non immerito indemnitatem ab his praestari desiderabitis, quos et administrationem suo periculo pridem suscepisse proponitis. a matre petitum frustra vobis eam teneri contenditis, cum non, nisi specialiter eius peri