comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ familiaris sit dicis ⁊ cũ ꝑ tͣn¬
sissem illos paulubã. inueni
quẽ diligit anima mea. Deniq
chaos magnũ firmatũ est int̾
nrãm ⁊ ipsius naturã. Quale
queris chaos: utiq mnanita¬
tis nr̃e. Om̃s gentes ait ꝓpha
quasi ñ sint sic sunt corã deo:
⁊ quasi nichilũ ⁊ inane repu¬
tate sunt ei. Iure manis repu¬
tatur nr̃a sub̾a: in cuiꝰ assũpti¬
one exinanisse se dicitur illa
plenitudo. Que gͦ poterit as¬
signari conuenientia ⁊uci¬
nitas inanis cum solido ⁊ ni¬
chili cum immenso: Qua gͦ
ratione dicit ⁊ paululũ cũ ꝑ¬
transissem inueni quẽ diligit
anuna mea: An forte peniugera
est caritas ⁊ ⁊ prepeti uolatu
ardentis desiderii. interiacens
hoc de quo loquimur p̃teruo¬
lat uacuum: Utiq sic assenti¬
or. Nam amare iã tenere ẽ. et¬
iam assimilari ⁊ uniri ẽ. Od¬
ni cum ds̃ caritas sit: S al¬
am hic ego paro rationẽ. Post
rationalis contẽplationẽ cre¬

Expanded text:
et familiaris sit, dicit: Cum pertranet familiaris sit, dicit: Cum pertransissem illos paululum, inveni quem diligit anima mea. Denique chaos magnum firmatum est inter nostram et ipsius naturam. Quale quaeris chaos? Utique inanitatis nostrae. Omnes gentes, ait propheta, quasi non sint, sic sunt coram eo, et quasi nihil et inane reputatae sunt ei . Jure inanis reputatur nostra substantia, in cujus assumptione exinanisse se dicitur illa plenitudo. Quae ergo poterit assignari convenientia et vicinitas inanis cum solido, nihili cum immenso? Qua ergo ratione dicit: Paululum cum pertransissem illos, inveni quem diligit anima mea? An forte pennigera est charitas, et praepeti volatu ardentis desiderii interjacens hoc, de quo loquimur, praetervolat vacuum? Utique sic assentior. Nam amare, jam tenere est; etiam assimilari et uniri est. Quidni, cum Deus charitas sit? 7. Sed aliam hic ego paro rationem. Post rationalis contemplationem cre
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ nã hoc ip̃m intelligere:
⁊ illuminari. ⁊ scire ẽ. Quis
itaq ñ uideat qͣmuis nͥ sub¬
tillissime ñ discernatur. ꝓpt̾
ñ nullam similitudinẽ quis
inqͣm ñ uideat differre inter
se lumen ꝑ qd illuminatio fit
⁊ illuminationẽ que ꝑ lumen
fit. in quouis illuminato: Al¬
terum eñi creatũ ẽ: alterum
creans. Alterũ illuminatũ. al¬
terum illuminans. Nec potest
essentialiter ẽẽ sapientia ea¬
dem que fit ꝑ gram cum il¬
que fit in tẽpore.cũ illa que
nata est ab eternitate.Si hec
distinxisti in dilecto o spon¬
sa. ⁊ ab his que uixta statũ
humane substantie in illo st̃
uirtutes. aduerbi ꝑ tͣnsisti di¬
uitias:tunc uire ⁊ excellent̃
dicere potes. Paululũ cum ꝑ¬
transissem illos: inuemi quem
diligit anima mea.S quomͦ
aptabimus illud qd ponitur. scy¬
licet paululũ: In estimabiliter
prerogat onini creature diui¬
na maiestas: ⁊ quasi iucina

Expanded text:
tis. Nam hoc ipsum intelligere, tis. Nam hoc ipsum intelligere, et illuminari, et scire est. Quis itaque non videat: quamvis nisi subtilissime non discernatur propter nonnullam similitudinem: quis, inquam, non videat differre inter se lumen per quod illuminatio fit, et illuminationem quae per lumen fit in quovis illuminato? Alterum enim creatum est, alterum creans; alterum illuminatum, alterum illuminans. Nec potest essentialiter esse eadem sapientia quae fit per gratiam, cum ilquae fit in tempore, cum illa quae nata est ab aeternitate. 6. Si haec distinxisti in Dilecto, o sponsa, et ab his quae juxta statum humanae substantiae in illo sunt virtutes, ad Verbi pertransisti divitias, tunc jure et excellenter dicere potes: Paululum cum pertransissem illos, inveni quem diligit anima mea. Sed quomodo aptabimus illud quod ponitur, scilicet, paululum? Inaestimabiliter praerogat omni creaturae divina majestas, et quasi vicina
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ de sola anima iħu ñ erit
hec disceptatio. Et nullus iam
erit nobis exitus ad tuendã si¬
ꝑius positam diu̾sitatẽ scien¬
tie inter uerbum ⁊ animã iħu:
Et quom᷑ patebit exitus cũ hoc
mͦ omnium una conuincatur
sapientia ⁊quia unũ lumen
qd̃ illuminat om̃s: An forte
quia diu̾so mͦ illuminatio fit
etiam diu̾se inter se illumi¬
nationes sunt ⁊ ab eo ꝑ qd̾
fiunt lumine differunt:
ta etiã in animis rõnalib
⁊ diuinitus illuminatis. et
lumen qͦ illuminantur et
ip̃a illuminatio que ꝑ lum̃
fit: ab inuicẽ discernentur.
Nam illuminatio quidẽ fit ĩ
illuminato ⁊ ex tẽpore fit. Lu¬
men autẽ ip̃m non fit: sed
e⁊ ex eterno ẽ. Hoc mͦ inu¬
na mente quis neget multaᷤ¬
scientias ẽẽ. in qua intelligit
inultas cõp̃hensiones ẽẽ quã¬
uis una sit mentis uis que
cõprehendit ⁊ uidet ⁊ ⁊ uu̾z
lumen illuminaus. ut cõpre¬
hendere ⁊ uidere queat: Hec
lum fit in animo intelligen¬

Expanded text:
ergo de sola anima Jesu non erit ergo de sola anima Jesu non erit haec disceptatio: et nullus jam erit nobis exitus ad tuendam superius positam diversitatem scientiae inter Verbum et animam Jesu. Et quomodo patebit exitus, cum hoc modo omnium una convincatur sapientia, quia unum lumen quod illuminat omnes? An forte quia diverso modo illuminatio fit, etiam diversae inter se illuminationes sunt, et ab eo per quod fiunt lumine differunt: ita etiam in animis rationalibus, et divinitus illuminatis, et lumen quo illuminantur, et ipsa illuminatio quae per lumen fit, ab invicem discernentur? Nam illuminatio quidem fit in illuminato, et ex tempore fit: lumen autem ipsum non fit, sed est, et ex aeterno est. Hoc modo in una mente quis neget multascientias esse, in qua intelligit multas comprehensiones esse, quamvis una sit mentis vis quae comprehendit et videt; et unum lumen illuminans, ut comprehendere et videre queat? Haecquae per lumen fit in animo intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
re gͦ una res ñ dicatur nume¬
rose ⁊ cum multe singularit̃
dicantur: Deniq ⁊ multe sei¬
entie. ⁊ multe uoluntates eiꝰdẽ
ꝑsone dicuntur.⁊ eodẽ tẽpore:
ꝓpter multitudinẽ rerũ quas
uł scit. uł uult etiam simul.
Ad res gͦ scitas respicientes. ñ
ad ipsius mentis uim qͣ qͥsq
scit õe qd̾ scit: ⁊ unius multaᷤ
⁊ multoꝵ dicimꝰ unã sciãm.
Cum itaq d̾r om̃is sapientia
a dño deo ẽ. nichil officit. ad
instruendã unitatẽ sapien¬
tie quia hoc ñ ad ipsã. s ad
illa que sciuntur ꝑ ipsã re¬
fertur qd̾ dicitur om̃is. Neq
em̃ quia multa sunt que il¬
luminantur. ut uideri possiñ.
aut multi ut uideri possint:
ideo multiplex lumen est. qd̾
⁊ uisa illuminat. ⁊ uidentib
lucet. Quid gͦ e Dicemꝰ unam
⁊ eandem esse scientiã anime
ihu cum uerbo immo omnuĩi
rationaliũ sp̃uum. ⁊ inter se.
⁊ cum dei uerbo unã ẽẽ sapi¬
entiam. quia dei uerbũ: Iam

Expanded text:
re ergo una res non dicatur numere ergo una res non dicatur numerose, cum multae singulariter dicantur? Denique et multae scientiae, et multae voluntates ejusdem personae dicuntur, et eodem tempore, propter multitudinem rerum quas vel scit vel vult etiam simul. Ad res ergo scitas respicientes, non ad ipsius mentis vim, qua quisque scit omne quod scit; et unius multas, et multorum dicimus unam scientiam. Cum itaque dicitur, Omnis sapientia a Domino Deo est, nihil officit ad astruendam unitatem sapientiae: quia hoc ipsam, refertur quod dicitur, omnis. Neque enim quia multa sunt, quae illuminantur ut videri possint, aut multi ut videre possint, ideo multiplex lumen est, quod et visa illuminat, et videntibus lucet. Quid ergo? dicemus unam et eamdem esse scientiam animae Jesu cum Verbo, imo 27 omnium rationalium spirituum, et inter se, et cum Dei Verbo unam esse sapientiam, quia Dei Verbum? Jam
Abbreviated transcription (Latin):
entia a dño deo ẽ.⁊ cum illo fu¬
it semꝑ. ⁊ est ante euũ. Si om¬
nis sapientia adeo.⁊ cum illo
est ante euum ⁊ quomͦ gͦ mul¬
te sapientie sunt cũ illa que a
deo ẽ.⁊ illi coeterna ẽ. quia cũ il¬
lo ante euum est. ñ multe nec
uarie. ⁊ diuerse sapientie. sed
una sola ⁊ inuariabił ẽ: Que¬
stio hec ñ iam curca unã solã
iħu dñi restringitur animã.
s se dilatat ad om̃s que al¬
cuius sunt participes sapien¬
tie: ut similiter queri possit
an om̃s unam habeant cum
uerbo dei sapientiã. immo
an om̃s aliam ñ habeant qͣm
ip̃m dei uerbũ sapientiã. Qd̃
si ita est: una iam ⁊ indiui¬
sa erit omniũ sapientia. Et
qua ratione dicitur omnis ⁊si
non nisi una ẽ Quid si ideo
numerose d̾r ⁊ ñ quia in se niz¬
merabilis sit. s ꝓpter numero¬
sitatẽ habentiũ eam: Nam ⁊
una d̾r fides ꝓpter unã rem cre¬
ditam: cũ t̃n cuiq sit sua. Qua¬

Expanded text:
entia a Domino Deo est, et cum illo fuentia a Domino Deo est, et cum illo fuit semper, et est ante aevum . Si omnis sapientia a Deo et cum illo est, et ante aevum: quomodo ergo multae sapientiae sunt cum illa, quae a Deo est, et illi coaeterna est, quia cum illo ante aevum est? Non multae nec variae et diversae sapientiae, sed una sola et invariabilis est. 5. Questio haec non jam circa unam Domini Jesu solam restringitur animam, sed se dilatat ad omnes quae alicujus sunt participes sapientiae: ut similiter quaeri possit, an omnes unam habeant cum Verbo Dei sapientiam, imo an omnes aliam non habeant quam ipsum Dei Verbum sapientiam. Quod si ita est, una jam et indivisa erit omnium sapientia. Et qua ratione dicitur omnis, si nonnisi una est? Quid, si ideo numerose dicitur, non quia in se numerabilis sit, sed propter numerositatem habentium eam? Nam et una dicitur fides, propter unam rem creditam, cum tamen cuique sit sua. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
det ⁊ taa quia admissa ñ est in so¬
cietatẽ essentie: nec admiti po¬
test in equalitatẽ noticie. Nam
hoc ip̃m essentialiter dm̃ ẽẽ et
⁊ uirtutẽ. summã ⁊ solam et
sempiternã. quid habeat de¬
lectationis ⁊ gaudii. cui dab¬
mus nosse ⁊ nisi cui datũ ẽ ⁊
ẽẽ: uerbum gͦ patͥs tantoma¬
g̃ intime ⁊ sinc̃e. ⁊ simplicit̾ seip¬
une ꝓpter illos qui de unitate
ꝑsone equalitatẽ. uł magis
unitatẽ inducunt. ⁊ uirtittiᷤᷤ
⁊ scientie. Qui t̃n eum omĩa
dicant animã habere ꝑ grati¬
am. que habet uerbũ ꝑ natii¬
ram: ip̃i uidentur quasdam
cui hoc ip̃m ñ dant ꝑ naturã
hr̃e. uł nosse: Nã si anima
quid ⁊ illud hr̃e dicetur ex gr̃a.
ut naturalit̾ ⁊ essentialiter. et
simpliciter lumen sit. ⁊ illumi¬
nans sit: Aut quonam mͦ erit
nature qͣm gr̃e noticia prestan¬
tior⁊ si ñ ex pressior: At illud
adducunt qd legitur. ⁊ uerissi¬
me legitur. quid omnis sapi¬

Expanded text:
det: tamen quia admissa non est in sodet: tamen quia admissa non est in societatem essentiae, nec admitti potest in aequalitatem notitiae. Nam hoc ipsum essentialiter Deum esse, et et virtutem summam, et solam, et sempiternam, quid habeat delectationis et gaudii, cui dabmus nosse, nisi cui datum est et esse? Verbum ergo Patris tanto magis intime et sincere et simpliciter se ipime propter illos qui de unitate personae aequalitatem, vel magis unitatem inducunt et virtutis, et scientiae. Qui tamen cum omnia dicant animam habere per gratiam, quae habet Verbum per naturam; ipsi videntur quasdam qui hoc ipsum non dant per naturam habere vel nosse? Nam etsi anima quid et illud habere dicetur ex gratia, ut naturaliter et essentialiter et simpliciter lumen sit, et illuminans sit? Aut quonam modo erit naturae quam gratiae notitia praestantior, si non expressior? At illud adducunt quod legitur, et verissime legitur, quia omnis sapi
Abbreviated transcription (Latin):
do certe ñ existendo. Manet tra¬
q naturis istis. sua cuiq tam
integritas qͣm ꝓpͥetas. Conse¬
quenter etiã cõpetentes his cõ¬
p̃hensiones ⁊ affectus ⁊ con¬
templationes ⁊ beatitudines im¬
ꝑmixte sunt: ⁊ distincte ⁊ differen¬
tes. ⁊ munerabiles sine numero per¬
sone. Nam quis asserere p̃sumat
beatissimam xp̃i animã. aut ni-¬
chil sentire penitꝰ ducedinis ⁊ gau¬
dii aut iterum gustum intimum
illi ꝑmittere suauitatis ⁊ saporis.
⁊ beatitudinis illius qua beatissi¬
ma ꝑfruitur tͥnitas: Maioris si¬
quidem est excellentie ẽẽ illud urita¬
le bonum: quam participale.
Longe q exp̃ssior est experientia
domestica magis in essentia:
qͣm in usu sp̃ius. Esse utiq id ip̃m
uti est: non tñ usus essentĩa cõfert
Quomͦ gͦ essentia ꝑfruitione sola
non potior. quia ꝓximior: Demde
licet anima hec in uerbo omĩa
uidet. ⁊ ip̃m uerbũ in uerbo ui¬

Expanded text:
do certe non existendo. 3. Manet itado certe non existendo. 3. Manet itaque naturis istis sua cuique tam integritas quam proprietas. Consequenter etiam competentes his comprehensiones, et affectus, et contemplationes, et beatitudines impermistae sunt, et distinctae, et differentes, et numerabiles sine numero personae. Nam quis assereret beatissimam Christi animam aut nihil sentire penitus dulcedinis et gaudii; aut iterum, gustum intimum illi permittere suavitatis et saporis, et beatitudinis illius qua beatissima perfruitur Trinitas? Majoris siquidem est excellentiae esse illud vitale bonum quam participale, longeque expressior est experientia et domestica magis in essentia quam in usu ipsius. Esse utique id ipsum uti est, non tamen usus essentiam confert. Quomodo ergo essentia perfruitione sola non potior, quia proximior? Deinde licet anima haec in Verbo omnia videt, et ipsum Verbum in Verbo vi
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Qua gͦ consequentia cre¬
ato ⁊ illuminato indigeret liz¬
men creans ⁊ illuminans: Hul¬
la plane. Ille ñ inliget: sed
mea ẽ. hec indigentia. Ratio
hec est mee cecitatis ñ clarita¬
tis illius: non assumentis uer¬
bi s assũpti sp̃s. Ego indige¬
bam ut ⁊ hec nature mee parᷤ.
uerbo unuretur: ⁊ sic clarifica¬
te in deo portionis merita in
unu̾isos ꝑ fidem refluerent.
Om̃s nos mediante consubstan¬
tiali nr̃o reformamur in xp̃o:
accedentes ꝑ fidẽ ad ip̃m. Et id̾o
totum oportebat assumi ut gr̃a
refunderetur in totũ: qͥa cor¬
ruptio fermentau̾at totũ. Ma¬
nent gͦ in una ꝑsona nature
gemine.sicut integre: sic ⁊ in¬
ꝑmixte. Diuina eñi in conu̾̃ti¬
bilis ⁊ incõmutabił ẽ: nec po¬
test conũti in aliã. nec in se si¬
nit aliam conu̾ti. Non ualet
in aliam ex se deficere. Defectuᷤᷤ
siquidẽ illi foret om̃is mutatio:
nec magis in illã alia ꝓficere
potest.Non cõmutare s com¬

Expanded text:
dum . Qua ergo consequentia credum . Qua ergo consequentia creato et illuminato indigeret lumen creans et illuminans? Nulla plane. Ille non indiget, sed mea est haec indigentia. Ratio haec est meae caecitatis, non claritatis illius: non assumentis Verbi sed assumpti spiritus. Ego indigebam, ut et haec naturae meae pars Verbo uniretur, et sic clarificatae in Deo portionis merita in universos per fidem refluerent. Omnes nos mediante consubstantiali nostro reformamur in Christo, accedentes per fidem ad ipsum. Et ideo totum oportebat assumi, ut gratia refunderetur in totum. quia corruptio fermentaverat totum. Manent ergo in una persona naturae geminae, sicut integrae, sic et impermistae. Divina enim inconvertibilis 26 et incommutabilis est: nec potest converti in aliam, nec in se sinit aliam converti. Non valet in aliam ex se deficere. Defectus siquidem illi foret omnis mutatio: nec magis in illam alia proficere potest. Non commutare, sed com
Abbreviated transcription (Latin):
tollit. Tantũ carnẽ u̾bo copulat ĩ
.xͦ: aiãm negat. Aut si hanc nõ au¬
det. ꝓpt̾ euidens ipsus xp̃i testimo¬
nium dicentis: nemo tollit a me
aĩam meam s ego pono eam ⁊ iter̃
sumo eam: animã sensificantẽ do¬
nat. s ratiocinantem tollit sp̃m.
Correx̃ in ꝑte errorem: s ñ potuit
longius ab egiptiis recedere tenebͥs
Non potuit tͥlui iter confic̾e. Ec¬
clesie fides humanitatem nec so¬
lam constuit in xp̃o: nec climidi¬
am. Utramq naturam collocat
i ipso: ⁊ quia d iumna simplex
est. ⁊ distinctione carens: in ho¬
mine triplicẽ illam qͣm ponit
suscepit. Deniq rationał ani¬
me pars humane indiguit
mediatoris remedio quia igno¬
rantie fuscata nubilo. ⁊ con¬
cupiscentie succensa igniciz¬
lo. Utramq naturã id÷ hu¬
manam ⁊ diuinã integram
fatetur in xp̃o eccłia ipsuis: ⁊
sicut euangłica mulier in satis
S ⁊ ip̃e illuminat omnẽ ho¬
minẽ uenientẽ in hunc mun¬

Expanded text:
tollit. Tantum carnem Verbo copulat in tollit. Tantum carnem Verbo copulat in Christo, animam negat: aut si hanc non audet propter evidens ipsius Christi testimonium dicentis: Nemo tollit a me animam meam, sed ego pono eam, et iterum sumo eam, animam sensificantem donat, sed ratiocinantem tollit spiritum. Correxit in parte errorem, sed non potuit longius ab Aegyptiis recedere tenebris. Non potuit tridui iter conficere. Ecclesiae fides humanitatem nec solam constituit in Christo, nec dimidiam. Utramque naturam collocat in Christo. Et quia divina simplex est et distinctione carens; in homine triplicem illam, quam ponisuscepit. Denique et rationalis animae pars humanae indiguit mediatoris remedio: quia ignorantiae fuscata nubilo, et concupiscentiae succensa igniculo, utramque naturam, id est humanam et divinam, integram fatetur in Christo Ecclesia ejus, et sicut evangelica mulier in satis sed ipse illuminat omnem hominem venientem in hunc mun
Abbreviated transcription (Latin):
int̾im ad quod uenimꝰ i eo ꝑmane¬
amus: qtͣmus ex hoc gͣou cũ iocun
dabitur ad altiora tͣnseamꝰ mysteria
custodes tuos: consortes &̾
participes tuos. Consortes nature:
participes gr̃e. Pertnsisti illos: ⁊ per¬
uenisti ad dilectum. Quid in illos
ꝑtranseas: qui ⁊ ip̃i ꝑtrasirent qͣsi
fumꝰ. nisim dilecto suo starent: In¬
uenisti dilectum ⁊ inuenisti illum
unctum oleo sp̃c: pre consortibus
suis. ꝑpendisti m illo uͥtutũ pri¬
uilegia quedam: in ꝯsimili nata.
Inuenisti scãm eiꝰ auimã. q̃dam ha¬
bere donasingłariter: q̃dã excellen¬
ter. Idõ ꝑtͣnsisti illos: quia illũ pre¬
tulisti. Et paululum ꝑtͣnsisse te
dicis: quia consideratio tua ĩ hac
p̃latione ñdum recessit a gen̾is eiꝰdẽ
ꝯmunione. S nũquid hic subsisteͤ
Inulteriora et altiora ex hoc gͣdu ur̃¬
genda ÷ ꝑfectio: ꝑtingendũ ĩ finẽ.
Sapientia enĩ attingit a fine in
dilecto tuo gͣdum cõferat: hunc

Expanded text:
interim ad quod venimus, in eo permaneinterim ad quod venimus, in eo permaneamus; quatenus ex hoc gradu, cum otium dabitur, ad altiora transeamus mysteria custodes tuos, consortes et participes suos: consortes naturae, participes gratiae. Pertransisti illos, et pervenisti ad Dilectum. Quidni illos pertranseas, qui et ipsi pertransirent quasi fumus, nisi in dilecto suo starent? Invenisti Dilectum, et invenisti illum unctum oleo Spiritus prae consortibus Perpendisti in illo virtutum privilegia quaedam in consimili natura. Invenisti sanctam ejus animam quaedam habere dona singulariter, quaedam excellenter. Ideo pertransisti illos, quia illum praetulisti; et paululum pertransisse te dicis, quia consideratio tua in hac praelatione nondum recessit a generis ejusdem communione. Sed nunquid hic subsistes? In ulteriora et altiora ex hoc gradu urgenda est profectio, pertingendum in finem. Sapientia enim attingit a fine in dilecto tuo gradum conferat, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
que in ꝓspectu sunt oĩa oꝑa tua com¬
prehendere: cõfortata em̃ sunt. ⁊ neq̃o
estimare illa⁊ & eam que in tͥnsecꝰ latet.
quonammꝰ experiar gr̃ãm: Ocul nõ
nera que chuunitꝰ collata sunt in te
Id̾o angłici sp̃c deficientes in compre¬
hensione non desinunt ab ãmiratõ¬
ne: & qͣsi nescientes s stupentes in
laudem supͣposit᷑a erumpunt. Quis est
iste sic formos in stola sua gͣdiens ĩ mul¬
titudine fortitudinis sue: Hanc consi¬
derans p̃rogatiuam uͥtutũ in dilec¬
to. iure sponsa custodes ꝑtͣnsisse se¬
dicit. ⁊ paululũ ꝑtͣnsisse: quia sic ĩ eo
singłarem mirat᷑ grãm: ut tñ cõmu¬
nem ꝯstituat naturam. Beatãꝙ illã
xp̃i aĩam eẽ. cum reliquis eiꝰdem qͥdem
gen̾is: s differentis excellentisq uͥtu¬
tis. Parabam adhuc alium uob̾ ex¬
plicare tͣnsitum: s qͦd mat̾ia oportu¬
ne suggerit. uł magis exigte. sermo
refugit iam urgens ad exitum. Nos

Expanded text:
quae in prospectu sunt, omnia opera tua comquae in prospectu sunt, omnia opera tua comprehendere. Confortata enim sunt, et nequeo aestimare illa: et eam quae intrinsecus latet quonam modo experiar gratiam? Oculus non nera quae divinitus collata sunt in te. Ideo angelici spiritus deficientes in comprehensione, non desinunt ab admiratione: et quasi nescientes, sed stupentes in laudem supra positam erumpunt, Quis est iste sic formosus in stola sua, gradiens in multitudine fortitudinis suae? Hanc considerans praerogativam virtutum in dilecto, jure sponsa custodes se pertransisse dicit, et paululum pertransisse: quia sic in eo singularem miratur gratiam, ut tamen communem constituat naturam, beatamque illam Christi animam esse cum reliquis ejusdem quidem generis, sed differentis excellentisque virtutis. Parabam adhuc alium vobis explicare transitum: sed quod materia opportune suggerit, vel magis exigit, sermo refugit jam urgens ad exitum. Nos
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Quid niunctus sit pre illis oleo
gr̃e: qui non sicut alii participatõ¬
ne s ꝑsonali unione uberrime illi
cõsertꝰ est oliue. ex qua unctio omĩs
emanat : An non tͥ uelud oliua uide¬
tur u̾itas ⁊ u̾bumd̃i. cuiꝰ unctio doe
nos cle om̃ib: cuiꝰ molliti sunt ser¬
mones suꝑ oleum: cuiꝰ unguentũ effu¬
sum nom̃ ẽ: Huic oliue ꝑsonaliunio¬
ne consertꝰ. cõditionis ñ corruptio¬
nis nr̃e oleaster ut sic dicam. ⁊ pin¬
guedinis illius factus particeps. quid
luminis quid dulcedinis. qͥd suaui¬
tatis. quid omĩmode nͥtutis acceꝑit:
oꝑũ eius indicia locunt᷑. Nͥ quod lõ¬
ge exellebat quod sensit in spũ: qm
quod exꝑsit in actu. Deniq ad oĩa
uͥtutis indicia dicere potes: oleum
effusum nom̃ tuũ. absq eo qͦd intrĩ¬
secꝰ lacet. Nec eñi consentaneũ est ut
qmlibet mirificum foris opus. aĩe
isliꝰ uͥtutes exequet. Nonpossum dñe

Expanded text:
bus. Quidni unctus sit prae illis oleo bus. Quidni unctus sit prae illis oleo gratiae, qui non sicut alii participatione, sed personali unione uberrimae illi consertus est olivae, ex qua unctio omnis emanat? An non tibi velut oliva videtur Veritas et Verbum Dei, cujus unctio docet nos de omnibus, cujus molliti sunt sermones super oleum, cujus unguentum effusum nomen est? Huic olivae personali unione consertus conditionis, non corruptionis nostrae oleaster, ut sic dicam, et pinguedinis illius factus particeps. 9. Quid luminis, quid dulcedinis, quid suavitatis, quid omnimodae virtutis acceperit, operum ejus indicia loquuntur: nisi quod longe excellebat quod sensit in spiritu, quam quod expressit in actu. Denique ad omnia virtutis indicia dicere potes, Oleum effusum nomen tuum; absque eo quod intrinsecus latet . Nec enim consentaneum est, ut quamlibet mirificum foris animae opus illius virtutes exaequet. 25 Non possum, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
s noua gr̃a. quia noua sub¬
stantia: Noua quidẽ non
in se. s in huiꝰmodi sp̃e. Ho¬
uum plane quod carnis dnĩce sub¬
stancia in aliena sp̃e sumpta sanc¬
tificatõnis uͥtutem anime cõfert:
& spũalẽ emundat sub̾am ĩ myste¬
rio altaris. immaculata caro. No¬
uum qͥdem ⁊ supͣ reliquoꝵ usum
sacͣmẽtorũ. qͦd ñ modo sc̃ificatiõis
noua gr̃a datur: s substancia na¬
turał mutat᷑. Nam ꝑ sacmenti
bñdictionẽ accipit oblatꝰ panis
hanc ineffabilem mutacionẽ: et ex
iistica ꝯsecͣtione ⁊ u̾biiuentis
croscẽ carni cõserens in sollempni
sacͣmento spũalem efficatiam ad
uiuificandos tanti participes mys¬
terii. Formosꝰ gͦ instola. hoc est in
carne sua. s multo formosior in as¬
sumpto sp̃u: qͥutiq carne p̾stanti¬
or qͥa u̾bo uicmnior. Et in hoc sp̃u
unctum illum intellige pre consor¬
tib suis: id est non modo p̾filiis ho¬
minum: s etiam p̾ angloꝵ agmini¬

Expanded text:
sed nova gratia, quia nova subsed nova gratia, quia nova substantia. Nova quidem non in se, sed in hujusmodi specie. Novum plane quod carnis Dominicae substantia, in aliena specie sumpta, sanctificationis virtutem animae confert, et spiritualem emundat substantiam in mysterio altaris immaculata caro. Novum quidem, et supra reliquorum usum sacramentorum, quod non modo sanctificationis nova gratia datur, sed substantia naturalis mutatur. Nam per sacramenti benedictionem accipit oblatus panis hanc ineffabilem mutationem, et ex mystica consecratione et Verbi viventis crosanctae carni conferens in solemni sacramento spiritualem efficaciam ad vivificandos tanti participes mysterii. Formosus ergo in stola, hoc est, in carne sua; sed multo formosior in assumpto spiritu, qui utique carne praestantior, quia Verbo vicinior. Et in hoc spiritu unctum eum intellige prae consortibus suis: id est, non modo prae filiis hominum, sed etiam prae angelorum agmini
Abbreviated transcription (Latin):
tem cũ aminirationis cantico
reducunt. Quis est iste qui ue¬
nit de edom. tunctis uestib de
bosra: Iste formosus in stola u
nq carnis sue. Iure quidẽ for¬
mosus in illa ⁊que sine com¬
mixtione concepta ẽ. ⁊ de uir¬
ginitate nata ẽ: ⁊ ab omni
ñ mͦ corruptione. s etiã corrup¬
tionis fomite immunis con
omni die qd̃ suꝑ omnia mi¬
randũ ⁊ amandum. in saluti
cibum credentib ꝓposita. Quiᷤᷤ
ñ ad singula ista miretur a¬
mauter ⁊dicat ⁊ quis ẽ iste
tam formosus in stola sua:
Cucurristi ꝑ omĩa hec am
mirationis genera.immo
stupidꝰ ꝑ singła substitisti:
⁊ ecce denuo noua tibi am¬
mirationis materia exurgit.
Satis in illis exercitatus fue¬
ris ⁊ hic iterũ ad stupendũ
excitaris: quasi illud tͥ di¬
catur ꝓph̾e. Ne memineris pͥ¬
orum: noua ego facio. Quid
magis nouum qͣm qd̃ in
mysterio dñici corporis nui¬
tatur materies ⁊ spẽs serua¬
tur ⁊ pristina manet forma.

Expanded text:
tem, cum admirationis cantico tem, cum admirationis cantico reducunt: Quis est iste qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra? iste formosus in stola , utique carnis suae. 7. Jure quidem formosus in stola sua, quae sine commistione concepta est, et de Virgine nata est, et ab omni modo corruptione, sed etiam corruptionis fomite immunis consomni die quod super omnia mirandum et amandum in salutis cibum credentibus proposita. Quis non ad singula ista miretur amanter et dicat: Quis est iste tam formosus in sua stola? Cucurristi per haec omnia admirationis genera, imo stupidus per singula substitisti, et ecce denuo nova tibi admirationis materia inde exsurgit. Satis in illis exercitatus fueris: hic iterum ad stupendum excitaris, quasi illud tibi dicatur prophetae, Ne memineris priorum, nova ego facio . 8. Quid magis novum, quam quod in mysterio Dominici corporis mutatur materies, et species servatur? Pristina manet forma,
Abbreviated transcription (Latin):
illi custodes tui ⁊ curatores tui
sunt qui dicunt in ꝓph̾a: cura¬
uimꝰ babilonẽ ⁊ ñ est sanata.
Hos inqͣm ꝑtransi: et in dile¬
cto tuo pͥuilegii singularis
dotes contẽplare. Illi admini¬
stratorii sp̃s: ñ oꝑarii salutis.
Ipse uero magni consilii ange¬
lus: qui oꝑatus est salutẽ in
medio terre. ꝓpter qd̾ d̾s illũ
exaltauit: ⁊ donauit illi nom̃
qd̃ est suꝑ omne nom̃. Iocunda
contẽplatio. in celesti familia coi¬
tueri essentie simplicitatẽ: se¬
renitatẽ mentis: ⁊ mutui suam¬
tatẽ amoris. Iocunda contẽpla¬
tio. contueri ꝑpetuitatẽ existentie:
puritatẽ intelligentie: scĩe ꝓ
funditatẽ. Tum etiã humilitatẽ
in obedientia ⁊ dranquillitatẽ
indiligentia: facultatẽ in effi¬
catła. Om̃s tn ꝑtransi: ⁊ in¬
tuere quantus sit iste qͥ ingre¬
ditur ad saluandas gentes. Quẽ
in gredientẽ in orbẽ terre
angelice laudes inducunt.
⁊ triumphaliter regredien¬

Expanded text:
illi custodes tui, et curatores tui illi custodes tui, et curatores tui sunt qui dicunt in propheta: Curavimus Babylonem, et non est sanata . Hos, inquam, pertransi, et in dilecto tuo privilegii singularis dotes contemplare. Illi administratorii spiritus, non operarii salutis: ipse vero magni consilii Angelus, qui operatus est salutem in medio terrae. Propter quod et Deus exaltavit illum, et donavit illi nomen quod est super omne nomen. Jucunda contemplatio, in coelesti familia contueri essentiae simplicitatem, serenitatem mentis, et mutui suavitatem amoris. Jucunda contemplatio contueri perpetuitatem existentiae, puritatem intelligentiae, scientiae profunditatem: tum etiam humilitatem in obedientia, tranquillitatem in diligentia, facultatem in efficacia. Omnes tamen pertransi, et intuere quantus sit iste qui ingreditur ad salvandas gentes. Quem ingredientem in orbem terrae angelicae laudes inducunt, et triumphaliter regredien
Abbreviated transcription (Latin):
sinenter offerebat. ñ poterat
mundare conscientiam ab oꝑi¬
bus mortuis.ad seruiendum
deo uiuenti. ꝑtͣnsiit patriar¬
cha. pontifex.⁊ ꝓpħa: arido
tam animo qͣm corpore. Im¬
mo ⁊ illi in hoc sautio: sau¬
tii erant. Solus ille samarita¬
nus uerus. uiso illo miscdia
motus est. sicut misccłia totꝰ
seip̃m cordib. mundans ꝑfi¬
dem corda omniũ. Ideo ecclesie
fides om̃s ꝑ transiit ꝑ¬
tingens ad illũ qui solus
illam ꝑtransire non poterat.
imponens iniumnentum suũ.
⁊ factus est ipse iumentũ. Et
paululũ ꝑ transit ut inue¬
niat illum: quẽ sic cre¬
dit ȩxortẽ corruptionis. ut
consortẽ p̃dicet conditioniᷤ :
sic illũ habet pͥncipẽ gr̃e. ut
confiteatur participẽ nature.
contuitu scissime quã sortitus
est anime ip̃m suꝑeminere
dicamus. ñ erit a fide alie¬
num: s omnino congruum
dignitati eiꝰ ꝑsone. Eteium
siminoratus est paulominus ab
angelis. ꝓpter partem qua in¬

Expanded text:
sinenter offerebat, non poterat sinenter offerebat, non poterat mundare conscientiam ab operibus mortuis ad serviendum Deo viventi . Pertransiit patriarcha, pontifex, et propheta arido tam animo quam opere; imo et illi in hoc saucio saucii erant. Solus ille Samaritanus verus viso illo misericordia motus est, sicut misericordia tse ipsum cordibus, mundans per fidem corda omnium. Ideo Ecclesiae fides omnes pertransit, pertingens ad illum qui solus illam pertransire, non poterat, imponens in jumentum suum , et factus et ipse jumentum. Et paululum pertransit ut inveniat illum, quem sic credit exsortem corruptionis, ut consortem praedicet conditionis. Sic illum habet principem 24 gratiae, ut confiteatur participem naturae.contuitu sanctissimae quam sortitus est animae, ipsum supereminere dicamus; non erit a fide alienum, sed omnino congruum dignitati ejus personae. Etenim si minoratus est paulo minus ab angelis propter partem, qua in
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̾es ipse ẽ xp̃c. Non passus
ẽ. t̾n eos in se remanere ioħes:
s opmionẽ infideliter p̃sũp¬
tam a se auertit. Non sũ
ur̃m stat quẽ uos nescitis.
Nescit synagoga ꝑtransire:
s ad ceteroꝵ mensurã esti¬
mauit illũ. ⁊ quasi blasphe¬
miam opponebat ei: qͥa cum
homo eẽt se faceret deũ.S
eccłie ꝑ tͣnsiuit fides: ⁊ inue¬
nit illum unctũ oleo leticie
pre consortib sius. Et qͣm ube¬
ri unctus erat oleo: de cuiꝰ
plenrtudine omniũ nr̃m in¬
fudit uulnerib. Nos eñi sumꝰ
sautius ille qui descendit in
iherico. qui incidit ĩ e non
⁊ nullus erat qui saluaret. ꝑ¬
tͣnsiit ille magnus patriaR¬
cha abraham: ñ eñi erat ille
iustificans. s t̾m iustificatus.
in fide futuri. ꝑtransut moy¬
ses: non em̃ erat gr̃e dator. s
legis lator.⁊eiꝰ legis que ne¬
minem ducit ad ꝑfectum: nec
enĩ ex lege iusticia. ꝑ transiit
aaron. ꝑtͣnsut sacerdos:
et eisdem hostiis quas inde¬

Expanded text:
Joannes ipse est Christus . Non passus Joannes ipse est Christus . Non passus est tamen eos in se remanere Joannes, sed opinionem infideliter praesumptam a se avertit: Non sum at, quem vos nescitis . 5. Nescit Synagoga pertransire, sed ad caeterorum mensuram aestimavit illum: et quasi blasphemiam opponebat ei, quia cum homo esset, se faceret Deum. Sed Ecclesiae pertransivit fides, et invenit illum unctum oleo laetitiae prae consortibus suis . Et quam uberi unctus erat oleo, de cujus plenitudine omnium nostrum infudit vulneribus! Nos enim sumus saucius ille qui descendit in Jericho, qui incidit in et nullus erat qui salvaret. Pertransiit magnus ille patriarcha Abraham: non enim erat ille justificans, sed tantum justificatus in fide futuri. Pertransiit Moyses: non enim erat gratiae dator, sed legislator, et ejus legis quae neminem ducit ad perfectum. Nec enim ex lege justitia. Pertransiit Aaron. Pertransiit sacerdos, et eisdem hostiis quas inde
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. ꝓpe facta est quia in car¬
nata proximior quia reuelata:
magis autem ꝓxime facta. qͥa
hominũ genus omne excessit
lum nemo mundꝰ a sorde: ne¬
mo in munis acorruptione.
Dotatus ẽ gͦ duplici hoc mu¬
nere. precessitq participes si¬
os. Itaq ⁊ reliquos om̃s fides
dua ꝑtranseat: ut in illo solo
ꝑpendas eqͥtatẽ iusticie. ⁊ in¬
tegritatẽ consimilis nature.S
t̾n paululũ ꝑtͣnsi. qͣm sicut noᷤᷤ
longe excedit iusticia ⁊ incor¬
ruptione: sic ꝓpe factꝰ est na¬
ture in differentis conditione.
Nesciert iudei in illius existi¬
matione ꝑtransire moysen
ꝑtransire abraham. ꝑ transi¬
re reliquos uł patͥarchas. uł
ꝓpħas: qui illũ sicut unum
de reliquis estimabant. nec a¬
liquid hr̃e gr̃e precellentis. De¬
niq dicebaut abrahã ⁊ ꝓphe
mortui sunt ⁊ tu dicis qui
manducat meã carnẽ non
morietur in eternũ. Quẽte
ip̃m fatis: Noluerunt ioħem
ꝑ transire:sed dicebant quia

Expanded text:
bitur . Prope facta est, quia incarbitur . Prope facta est, quia incarnata: proximior, quia revelata: magis autem proxime facta, quiahominum genus omne excessit lum nemo mundus a sorde, nemo immunis a corruptione. Dotatus est ergo duplici hoc munere, praecessitque participes suos. Itaque et reliquos omnes fides tua pertranseat, ut in illo solo perpendas aequitatem justitiae, et integritatem consimilis naturae. Sed tamen paululum pertransi: quoniam sicut nos longe excedit justitia et incorruptione, sic prope factus est naturae indifferentis conditione. Nescierunt Judaei in illius existimatione pertransire Moysen, pertransire Abraham, pertransire reliquos vel patriarchas vel prophetas: qui illum sicut unum de reliquis aestimabant, nec aliquid habere gratiae praecellentis. Denique dicebant: Abraham et prophetae mortui sunt, et tu dicis: Qui manducat meam carnem, non morietur in aeternum? Quem te ipsum facis? Noluerunt Joannem pertransire, sed dicebant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
in sinum ur̃m. Uob̃̾ immensi¬
tas dispensatur in mensura:
nam in se immensa ẽ.Non
ait replens. sed suꝑ effluens.
Si gͦ mensura capiñ potest⁊ im¬
mensitas ipsa q̃n capietur: Quo
pacto ꝑtransiri poterit: qd̾ nec
capi plene potest: Deniq nec
sponsa ꝑtransire uult: s o di¬
cit. Tenui nec dimittã illũ. Paui¬
lulum cũ ꝑ tͣnsissẽ illos: mueni
quẽ diligit anuma mea forte ꝓ¬
pinqui erant sponso uigiles hi:
quos cum paululũ ꝑ transisset
inuenit dilectum. Qd̃ si iuxta
diuinam eiꝰ accipimus dici na¬
turam : quis creatorũ sp̃uum ad
cludit conditio: cognitio ad¬
mittit. S quis audeat abys¬
sum illam diuine sapientie
cuiꝰ non ẽ numerus. in genio
creati sp̃s ꝑceptibilẽ diffinite:
Lucem inquit apls habitat
in accessibilẽ. Lux illa nobis
in accessibił est: s nos ñ su¬
mus in accefsibibes illi. Propt̃
qd̾ dicit. ꝓpe feti iustitiam
meã: et salus mned non elonga¬

Expanded text:
in sinum vestrum . Vobis immensiin sinum vestrum . Vobis immensitas dispensatur in mensura: nam in se immensa est. Non ait, Replens; sed, supereffluens. Si ergo mensura capi non potest, immensitas ipsa quando capietur? Quo pacto pertransiri poterit, quod nec capi plene potest? Denique nec sponsa pertransire vult, sed dicit: Tenui, nec dimittam illum. Paululum cum pertransissem illos, inveni quem diligit anima mea. Forte propinqui erant sponso vigiles hi, quos cum paululum pertransisset, invenit dilectum. Quod si juxta divinam ejus accipimus dici naturam, quis creatorum spirituum ad  hanc, quam excludit conditio, cognitio admittit. 4. Sed quis audeat abyssum illam divinae sapientiae, cujus non est numerus, ingenio creati spiritus perceptibilem definire? Lucem, inquit Apostolus, habitat inaccessibilem . Lux ista nobis inaccessibilis est, sed nos non sumus inaccessibiles illi. Propter quod dicit: Prope feci justitiam meam, et salus mea non elonga
Abbreviated transcription (Latin):
auiditatẽ qͣm capacitatẽ. Sed
magis docentis ⁊ cõmonentis
ꝑ transeamus conatum: maio¬
ra ⁊ si nondũ capientes.coni¬
tientes tñ. certe concupiscentes.
Quadã eñi ex ratione ꝑ tͣnfit
qd̾ sibi ꝓponitur. qui ampliora
sectatur: qͣmuis ñ consequit᷑
statim. Sponsa uero consecii
Cum ꝑtransissẽ illos: inueni
quẽ diligit anima mea. Quid¬
ni ꝑ tͣnseat illos quoꝵ est et
scientie numerus. ⁊ nature mo¬
dus: Ille uero qui queritur
magnus ⁊ immensus: ⁊ ñ esti¬
mabitur alius ad illum. Non
gͦ potest alieno documento aut
ȩxemplo. ex equo ꝑpendi. Reli¬
qui om̃s ꝑ transibiles sunt: so¬
lus ipse ꝑtransiri ñ potest. De¬
niq dicit. Transite ad me om̃s
qͥ concupiscitis me: ⁊ agene¬
rationib meis ad implemini.
Transite inqͥt ad me: ñ ꝑ tͣnsi¬
te. Quonam eñimͦ ꝑ transiri
potest. qd immensum ẽ: Men¬
sura bona.⁊ coagitata. ⁊ confer¬
ta.⁊ suꝑ effluens dabitur inqͥt

Expanded text:
aviditatem quam capacitatem; sed aviditatem quam capacitatem; sed magis docentis quam commonentis pertranseamus conatum, majora etsi nondum capientes, conjicientes tamen, aut certe concupiscentes. Quadam enim ratione pertransit quod sibi proponitur, qui ampliora sectatur, quamvis non consequatur statim. Sponsa vero consecutaCum pertransissem illos, inveni quem diligit anima mea. Quidni pertranseat illos, quorum et scientiae est numerus, et naturae modus? Ille vero qui quaeritur, magnus et immensus, et non aestimabitur alius ad illum. Non ergo potest alieno documento, aut exemplo ex aequo perpendi. Reliqui omnes pertransibiles sunt: solus ipse pertransiri 23 non potest. Denique dicit: Transite ad me, omnes qui concupiscitis me, et a generationibus meis adimplemini . Transite, inquit, ad me; non, Pertransite. Quonam enim modo pertransiri potest, quod immensum est? Mensura bona, et coagitata, et conferta, et supereffluens dabitur, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ transissem illos. ferebatur im¬
petu ardentis amoris. ideoq per¬
dnsisse se ꝑhibet: quasi aui¬
ditate ⁊ desiderio suꝑgrecdiens.
quicad dici poterait. Cum ꝑmͣ¬
sissem illos: inueni quẽ diligit
anima mea. ꝑ transiuit illos uł
euentilando doctrinã: uł esti¬
mando naturã. ꝑ tͣnsiuit ⁊ qd̾
potuit ab illis dici: ⁊ qd̾ potu¬
it in illis conspici. Quilibet e¬
nim sint custodes isti. licet che¬
rubin interp̃teris. licet sera¬
phin: ñ possunt totũ qd̾ de xͦ
est. nec eloquendo deꝓmere. nec
emulando expͥmere. Cuncte reᷤᷤ
difficiles: non ualet eas homo
explicare sermone. Si tanta
difficultas est in reb conditis:
rerum auctorẽ quis iudicabit.
uł digne uł plene: Ideo dicit
cum ꝑ tͣnsissẽ illos. Utuiã nos
tales suus auditores uerbi dei.
qui ñ succũbamꝰ his que dñr.
uł tardante ingenio. uł tor¬
pente uoto: ne nos illa ꝑtran¬
seant. ne nr̃am excedant tam

Expanded text:
pertransissem illos? Ferebatur impertransissem illos? Ferebatur impetu ferventis amoris, ideoque pertransisse se perhibet, quasi aviditate et desiderio supergrediens quidquid dici poterat. Cum sissem illos, inveni quem diligit anima mea. Pertransivit illos vel eventilando doctrinam, vel aestimando naturam. Pertransivit et quod potuit ab illis dici, et quod potuit in illis conspici. Quilibet enim sint custodes isti, licet Cherubim interpreteris, licet Seraphim, non possunt totum quod de Christo est, nec eloquendo depromere, nec aemulando exprimere. Cunctae res difficiles, nec valet homo eas explicare sermone . Si tanta difficultas est in rebus conditis, rerum Auctorem quis indicabit, vel digne, vel plene? Ideo dicit: Cum pertransissem illos. 3. Utinam nos tales simus auditores verbi Dei, qui non succumbamus his quae dicuntur, vel tardante ingenio, vel tepente voto; ne nos illa pertranseant, ne nostram excedant tam
Abbreviated transcription (Latin):
ta legitis: qui ad legendum
seruetis in orando dẽpetis. De¬
bet lectio orationi seruire: p̃¬
parare affectũ⁊ non horas
preriꝑe: nec succid̾e moras.
Cum legis erudiris de xp̃o: o¬
rans uero familiare cum ipso
seris colloquium. Et quanto su¬
a muoris est gr̃e cum illo ⁊ quã
de illo loqui: Si quedã sp̃ualũs
detrimenta sustinent uisitati¬
onum ꝓpter oraudi raritatem.
qui lectioni uehementius uacan:
quid dicemus his quos aut in dis¬
ciplinate collocutiones dissoluunt.
uł anxie questiones scindunt:
Deniq monachorũ est ñ colloqͥũ
s silentiũ: ñ questiones s quie¬
tem sectari. Aut si adimitenda
ẽ inquietudo: dilection s debet᷑.
non contentionis. Habet enim
amor sc̃s in quietudinẽ suã: s
qualem legis apud ꝓpħam. N
tacebo ⁊ ñ quiescam: donec egre¬
diatur ut splendor iustus. et
saluator ut lampas accendat᷑.
An ñ similẽ animi sui passio¬
nem intimat ista cum d̾re Cũ

Expanded text:
ra legitis: qui ad legendum ra legitis: qui ad legendum fervetis, in orando tepetis. Debet lectio orationi servire, praeparare affectum; non horas praeripere, nec succidere moras. Cum legis, erudiris de Christo: orans vero, familiare cum ipso seris colloquium. Et quanto suavioris est gratiae cum illo, quam de illo loqui? Si quaedam spiritualium detrimenta sustinent visitationum, propter orandi raritatem, qui lectioni vehementius vacant; quid dicemus de his quos aut indisciplinatae collocutiones dissolvunt, vel anxiae quaestiones scindunt? Denique monachorum est non colloquium, sed silentium: non quaestiones, sed quietem sectari. Aut si admittenda est inquietudo, dilectionis esse debet, non contentionis. Habet enim amor sanctus inquietudinem suam, sed qualem legis apud prophetam: Non tacebo, et non quiescam, donec egrediatur ut splendor justus, et salvator ut lampas accendatur . An non similem animi sui passionem intimat ista cum dicit: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtransimus. intelligunur
illud discutere: ⁊ quasi disqͥ¬
rere ⁊ penetrare. Nec inuts¬
lis hec pertransitio. Paulu¬
lum enim cũ ꝑ transisset in¬
uenit dilectũ. Uidetis fres qͥd
ꝓficiat consultatio custodũ:
Deuotam s uagam animã
ad inuentionẽ dilecti ꝑducit. U¬
tilis quidẽ consultatio ⁊ ⁊ fre¬
quenter qd̾ non confert eorũ
qui consuluntur eruditio. co¬
sulentis meretur humilitas. Bo¬
num est ursis ad querendum
sedulus: ñ tñ assiduuis. Nam
⁊ sponsa ñ tam ex studio qͣm
occasione custodes interrogat.
⁊ id intͣnsitu. Trahebat enim
illam ulterius amor dilecti: nec
uacuum ẽẽ sinebat. ex ocio con¬
ferre cũ illis. Currebat in cor¬
dis siti. hausto forsitan de spon¬
si uicinia sp̃u ⁊ ideo minus
intendebat in his qui benech¬
cebant ore: tendens ad illum
qui benedicit in sp̃u. qui est
suꝑ omnia deus benedictus in
secula. Aduertite istud nos qͥ
intransitu oratis ⁊ cum mo¬

Expanded text:
pertransimus, intelligimus pertransimus, intelligimus illud discutere, et quasi disquirere et penetrare. Nec inutilis haec pertransitio. Paululum enim cum pertransisset, invenit dilectum. Videtis, fratres, quid proficiat consultatio custodum? Devotam, sed vagam animam ad inventionem dilecti perducit. Utilis quidem consultatio: et frequenter quod non confert eorum qui consuluntur eruditio, consulentis meretur humilitas. Bonum est ut sis ad quaerendum sedulus, non tamen assiduus. Nam et sponsa non tam ex studio, quam occasione custodes interrogat, et id in transitu. Trahebat enim illam ulterius amor dilecti, nec vacuum esse sinebat ex otio conferre cum illis. Currebat in cordis siti, hausto forsitan de sponsi vicinia spiritu: et ideo minus intendebat in his qui benedicebant ore, tendens ad illum qui benedicit in spiritu, qui est super omnia benedictus in saecula Deus. 2. Advertite istud, vos qui in transitu oratis, et cum mo
Abbreviated transcription (Latin):
tionis huiꝰ ⁊ uisionis tradam.
Quid gͦ: Uultis ut muneris
diumi largitatẽ concludam
sub regula: Uisio hec non ẽ
industrie. s gratie reuelatio¬
nis ẽ. ñ inuestigationis. Si
qͥd tñ ad hec potest industria
cooꝑari illud pͥmũ obserua¬
re qd̃ scribitur. Lauamini mii¬
di estote. Sccd̃o ut scribatis sapi¬
entiam temꝑe ocii qui eñi mi¬
noratur actu ꝑcipiet eã. Tercio
ut uolenti sitis: et gaudiũ
regni. qd̾ uobis diutius sub¬
ripitur preripiatis. Iest ut
habeatis cor purgatũ: para¬
tum: imꝓbum. In pͥmo effic¬
eris dignus. in scdo deuotus :
in tercio uehemens: hoc est
morantẽ. In pͥmo preparariᷤ.
in scdo assimilaris sponse ex¬
pectanti dilectũ. q̃n reuersa¬
tur ad nuptias: in tercio ꝓpe¬
ras. Et sponsa ñ expectat s
ꝓperat: ⁊ ipsos preterit tusto¬
des. Dixissem melius: si cdixis¬
sem ꝑtrausiit. Qd̃ eñi prete¬
rinius ñ respicimꝰ. ñ attingi¬
mus. s contempnimꝰ: qd̾ uero

Expanded text:
tionis hujus et visionis tradam. tionis hujus et visionis tradam. Quid ergo? vultis ut muneris divini largitatem concludam sub regula? 22 Visio haec non est industriae, sed gratiae: revelationis est, non investigationis. Si quid tamen ad haec potest industria cooperari, illud primum observate quod scribitur: Lavamini, mundi estote . Secundo, ut scribatis sapientiam tempore otii. Qui enim minoratur actu, recipiet eam . Tertio, ut violenti sitis, et gaudium regni, quod vobis diutius subripitur, praeripiatis : id est ut habeatis cor purgatum, paratum, improbum. In primo efficieris dignus; in secundo, devotus; in tertio, vehemens: hoc est,morantem. In primo praepararis, in secundo assimilaris sponsae exspectanti dilectum quando revertatur a nuptiis, in tertio properas, et sponsa non exspectat, sed properat, et ipsos praeterit custodes. Dixissem melius, si dixissem, Pertransit. Quod enim praeterimus, non respicimus, non attingimus, sed contemnimus: quod vero
Abbreviated transcription (Latin):
cere qd̾ sponsa curauit retice¬
re.Cum eorũ silentio clauda¬
mus nunc sermonem ꝓ rogan¬
tes in crastinũ sponse transitũ.
quo se uigiles paulu ꝑ transis¬
se dicit: et inuenisse quẽ di¬
ligit anima sua.
M ꝓbi exactores estis: ⁊ nimis
instanter repetrns debitorem
ur̃m. Dignũ tamen uenia e.
dum mͦ iusta postuletis. s uos
erigitis ut soluam: ad qd̾ meñ
obligaui. Tractaturus erã de tͣn¬
situ sponse. ad hoc eñi ⁊ ordi¬
nis ⁊ sponsionis nr̃e ratione
teneor: ⁊ uos adhuc mͥ ingeri¬
tis illud cũ sponsa num quem
diligit anima mea uidistis: S
illa modestius interrogatio¬
nem temꝑat ambigenti simi¬
lis: querens magis qͣm urgenᷤ.
Nouit eñĩ nec omnib. nec om̃i
tẽpore de hac uisione adesse ser¬
monẽ. Ex quo eñi abscondit
uultũ suum ⁊ qͥs est qͥ contẽple¬
tur eũ: Uos autẽ urgetis me ut
legẽ uob̾ ponam contẽplandi
dilectũ: ut disciplinã inuen¬

Expanded text:
jicere quod sponsa curavit reticejicere quod sponsa curavit reticere. Cum eorum silentio claudamus nunc sermonem, prorogantes in crastinum sponsae transitum, quo se vigiles paululum pertransisse dicit, et invenisse quem diligit anima sua.1. Improbi exactores estis, et nimis instanter repetitis debitorem trum; dignum tamen venia est, dummodo justa postuletis. Sed vos exigitis ut solvam ad quod non me obligavi. Tractaturus eram de transitu sponsae. Ad hoc enim et ordinis et sponsionis nostrae ratione teneor, et vos adhuc mihi ingeritis illud cum sponsa: Num quem diligit anima mea vidistis? Sed illa modestius interrogationem temperat ambigenti similis, quaerens magis quam urgens. Novit enim nec omnibus, nec omni tempore de hac visione adesse sermonem. Ex quo enim abscondit vultum suum, quis est qui comtempletur eum? Vos autem urgetis me, ut legem vobis ponam contemplandi dilectum, et disciplinam inven
Abbreviated transcription (Latin):
entiã.⁊ lingua loquatur delici¬
as. qui sponse loqueris. Nam et
illa tales uult: qui de dilecto nar¬
rent ⁊ nuntient. Labia sacerdo¬
tum custodire debent scĩam:
deo legẽ reqͥrit ex ore eoꝵ. Le¬
gẽ uidendi.⁊ inueniendi dile¬
ctum. Num quẽ diligit anima
mea uidistis: De uisione illoꝵ
se uisuram p̾sumit ⁊ ideo dili¬
genter inuestigat custodum
uisionẽ eorũ sꝑans alloqͥo uł
in secretiora deduti. uł dultio¬
rib affici: idest eum uidere
quem diligit. dei sapientiam ⁊
uirtutem ꝓpenso affectu ⁊ pura
conciꝑe mente. Bene illũ consp¬
ut ÷ qui hoc utroq concipit mͦ:
pure cernens ⁊pie sentiens. Dul¬
ce puro susurrium inter spoi¬
sam custodesq uertitur.⁊ gra¬
collatio. Nulla em̃ illoꝵ hic res¬
ponsio memoratur. Setreta ual¬
de est. si qua ẽ: qͣm alto tegen¬
dam putat silentio. Secretũ¬
suum sibi⁊ secretum suũ gͦ ibi
nes audemꝰ aliqͥd in de com¬

Expanded text:
entiam, et lingua loquatur delicientiam, et lingua loquatur delicias, qui sponsae loqueris. Nam et illa tales vult qui de dilecto narrent et nuntient. Labia sacerdotum custodire debent scientiam: ideo legem requirit ex ore eorum , legem videndi et inveniendi dilectum. Num quem diligit anima mea vidistis? De visione illorum se visuram praesumit: ideo diligenter investigat custodum visionem, eorum sperans alloquio vel in secretiora reduci, vel dulcioribus affici. Id enim est videre quem diligit, Dei sapientiam et virtutem propenso affectu et pura concipere mente. Bene illum conspicit, qui hoc utroque concipit modo, pure cernens, et pie sentiens. Dulce, puto, susurrium, quod inter sponsam custodesque vertitur: et gracollatio. Nulla enim illorum hic responsio memoratur. Secreta valde est, si qua est, quam alto tegendam putat silentio. Secretum sibi: secretum suum sibi . Nec audemus hic aliquid inde con