comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non pocestꝭ. Q d si quis in tpẽ aut
ꝑ semecip̃m intellig̾e̾ posset aut docẽ¬
ti crede̾ ille michi uiuus ex milib
preclarus ac felix surgẽt adolestes
nec tam multꝭ anfractib age̾t uitam
Cuiꝰ unrca cuta ⁊ itã ꝑ uirtutẽ uia
est Gaud̃ ⁊lp̃. Etas ĩdecepta est Rõ¬
Quõ indecepta ẽ q̃ ex quo esse cepit
assidue carpit᷑ q̃ niuntissinus ꝑciũ¬
culis dũ datur eripit᷑. Si quid̃ motu
ppetuo celũ iotat monĩta horas hore
diem capuit̃ is aliũ dĩe trudit isq
aliũ ⁊ nuꝙͣ quies ⁊ sic mẽses pre¬
t̾eunt sic anni sit it etas sic turrit ⁊
preꝑat ⁊ ut cicb ait uolat qdq ait
maro celes/ neqr cõmouet alas. Ita seu
naui it̾ agentib nec senciẽtib qui be¬
hũtur sepe nec cogitã tib fuuo adẽ.
Gand ⁊spe ᷤ Etas mapiẽs ab ex̾mo ꝓ¬
cul abest L õ Inera brenis uite spaciũ
a fie distãtor ꝙͣ principiũ. ł õ nudła

Expanded text:
non potestis. Quod si quis in tempore aut non potestis. Quod si quis in tempore aut per semetipsum intelligere posset aut docenti credere, ille michi unus ex milibus preclarus ac felix surgeret adolescens nec tam multis anfractibus ageret vitam, cuius unica tuta et recta per virtutem via est. Etas indecerpta est. Quomodo indecerpta est que, ex quo esse ceperit, assidue carpitur et que minutissimis portiunculis dum datur eripitur? Si quidem motu perpetuo celum rotat, momenta horas, hore diem rapiunt, is alium diem trudit, isque alium et numquam quies. Sic menses pretereunt, sic anni, sic it etas, sic currit et properat et, ut Cicero ait, volat quodque ait Maro: Celeres neque commovet alas. Ita ceu navi iter agentibus nec sentientibus qui vehuntur, sepe nec cogitantibus finis adest. Etas incipiens ab extremo procul abest. Intra brevis vite spatium a fine distantior quam principium. Nulla
Abbreviated transcription (Latin):
atq silenciũ pedetentĩ subitiens in¬
prouidos ferit ⁊ dũ longĩqua fingit᷑
mie forib est Gaudiũ rleetas ĩ ascensu
est Rõ Insidiosissiẽ iri fidis astẽsue
ste decensus ẽ. bita brenis. tp̃s ĩstaᷝ ͤ
furtim nullo pedc̃istrepitu int̾ sop̃¬
num ⁊ iocos efluit. Et o si l tẽpore
seclitas uiteq breuitas ut infine sic
in pͥncipio nota esset nuc intrãtib
inf̾mitũ quiddã exeũtib nichil ⁊ quot
secula bidebant᷑ iuꝑ totid siꝭ momĩta.¬
Sic tũ demũ fraus nostit᷑ dũ uitari:
neꝙͥ unde est ꝙ sepe frustra huic ꝯ¬
sulit᷑ etati incredula simułr ĩexꝑta
sui itaq uiueniles errores licet nu¬
mera ᷝ ͤᷤᷤ ⁊ ĩmensos hũs ipĩs tamen
occultos ⁊ incognitos/ quoꝵo stꝭ nil me¬
lius ꝙͣ senectꝰ detegit ⁊ dissumlãti¬
um cõniuẽtiũq lumĩb ingit᷑. Nec
ꝓꝰ quid esse de buistꝭ adu̾titꝭ ꝙͣ qd esse
coliustꝭ effecti estis. fieriq iam aliud

Expanded text:
um pedetentim subiens improvidos ferit et, dum longinqua fingitur, in foribus est. Etas in ascensu est. Insidiosissime rei fidis: ascensus iste descensus est; vita brevis, tempus instabile furtim, nullo pedum strepitu, inter somnum et iocos effluit. Et o si hec temporum celeritas viteque brevitas ut in fine sic in principio nota esset! Nunc intrantibus infinitum quiddam, exeuntibus nichil; et quot secula videbantur, vix totidem sunt momenta: tum demum fraus noscitur dum vitari nequit. Unde est, quod sepe frustra huic consulitur etati: incredula simul et inexpesui. Itaque iuveniles errores, licet innumerabiles et immensos, his ipsis tamen occultos et incognitos quorum sunt, nichil melius quam senectus detegit et dissimulantium conniventiumque luminibus ingerit, nec prius quod esse debuistis advertitis quam quod esse voluistis effecti estis fierique iam aliud
Abbreviated transcription (Latin):
supellis Si minꝰ on̾asa ꝑiclosa labou¬
osa Ingoniũ p̾acutũ est R õ Ingenii
nõ acumẽ s in eqͣbilitas acq cõstan ͦ
ueram laudem ac pꝑetuã merẽ: qͣ:¬
rũd acimẽ tenui cũspide frãgit u̾
s ad slciniũ eptenuent᷑. infirma sũt
Dic robur oe tenutas accerit Gaula

Expanded text:
iculosa, laboriosa! Ingenium peracutum est. Ingenii non acumen, sed equabilitas atque constantia veram laudem atque perpetuam merentur. Quorundam acumen tenui cuspide frangitur si ad ultimum extenuentur, infirma sunt. Sic robur omne t
Abbreviated transcription (Latin):
Q Quuid hic ditã biemi ꝙͣ ilud a¬
pulen madiurensis. axpecta paui¬
tenus excellens est l drntid maliẽ
formã aĩ excellentẽ. Est om̃ ⁊ sua a¬
mine puleritudo multa suauior c̾tior
ꝙ ꝙ corꝑi Et ipa quoꝵ suis legib
decore ordiis acq apta suarũ p̃cĩe
dispõne subsistons Illã loptaro / illicpã
mpẽde̾ dutnũ erat ꝙͣ nec dies lon¬
gua det̾reret nec morbus extĩgu̾e̾t
nec mors ip̃a nũt caduca mirami.¬
Gaudiũs erte nũc salcẽ insolita for¬
ma est. S õ In hac ut in aluis nueꝭ
optanda mediocritas. sin hat tali sorͣ
nec tibi placuoris nec nͥ qua dec alus
placerr curaiu̾s usus q fui̾s caste so¬
beie modeste nõ exiglia te lauidis
accessio fuca est. Gaudiũ. Precla faciẽs
⁊ sepiꝰ in ꝑiculũ crahit Quid deroat¬
tmet glorari eo ꝙ neq tuĩ sit ne¬
q duciꝰ ẜuare possis. quod huesse
nulli piecisse multꝭ glõsum fuit᷑
micto alios Spurmã nõ nãlis forͣ
nobilicat s aceresita deformitas Gau

Expanded text:
hic dicam brevius quam illud Apuleii Madaurensis: “Expecta pautenus excellens est. Quam mallem formam anime excellentem! Est enim et sua anime pulchritudo, multo suavior certiorque quam corpori et ipsa quoque suis legibus decore ordinis atque apta suarum partium dispositione subsistens. Illam optare, illi operam impendere dignum erat, quam nec dies longa detereret, nec morbus extingueret nec mors ipsa; nunc caduca miramini. Certe nunc saltem insolita forma est. In hac ut in aliis multis optanda mediocritas. Sin hac tali forma nec tibi placueris nec nisi qua decet aliis placere curaveris ususque fueris caste, sobrie, modeste, non exigua tue laudis accessio est futura. Preclara facies  sepius in periculum trahit. Quid vero attinet gloriari eo, quod neque tuum sit neque diutius servare possis, quod habuisse nulli, proiecisse multis gloriosum fuit? Mitto alios: Spurinam non naturalis forma nobilitat sed accersita deformitas. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
nos metipõs etłꝭra nẽ p̃stancõris arm̃ͣ
uertentib. huic malo obstare subsi fici¬
le ẽ betustate iamet consuetudine rdi¬
cato Cnicẽdũ tamẽ inꝙͣ rẽ p̾ter gnqͣs
amimi cognatũ cuui nichil ẽ arduũ niħ¬

Expanded text:
nosmetipsos etherea nature prestantioris arma nosmetipsos etherea nature prestantioris arma vertentibus. Huic malo obstare subdifficile est, vetustate iam et consuetudine radicato: enitendum tamen, in quam rem preter generosi animum conatum — cui nichil est arduum, ni
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ tũ nos fallit amaor nr̃i cã maior
siue ut mat̾nus fateani ⁊ culpa oĩs
in nobis ẽ. ut uero sileam roliꝗͣ qͥb
ꝑpetuũ qd cũ forcuna g̾mia. Cui inos
face̾ poterat birtꝰ sala uictor es mos
ab illa uolentes scientesq descimꝰ
marte cũ implacabili hoste ꝯgredim᷑.
quos illa uicissim. ceu leue ad atollitat
deicit ⁊ in gicum rotat ac de nob ludͭ.
licies nr̃a fecit: ydonei uisi sumꝰ qui
pile in morẽ huc illut tã facile iac¬
uissimi solitudĩs infunte quib in¬
scus cui pupĩs litori cui aniuũ 9¬
silio applicomꝰ. pro cõsilio int̾mi sic
pendre Ac p̃ter pñs malũ : a tcco
qd doleat ante ocłos semꝑ gr̃e id u̾rat¬
aid pret̾ hem aĩanciũ nulli accidit
quib pñcia euasisse plenissimã sequti¬
tatem tribuit. Nobis db ingeniũ ⁊ acum
anim femꝑ quasi cũ cerbero tͥcipiti hoste
luctand ẽ. ut rr̃e caruisse ꝓpe melllis ĩ

Expanded text:
nisi tamen nos fallat amor nostri, causa maior nisi tamen nos fallat amor nostri, causa maior sive, ut ingenue fateamur, culpa omnis in nobis est. Ut vero perpetuum, quod cum fortuna gerimus? Cuius nos facere poterat virtus sola victores, nos ab illa volentes scientesque desciviMarte cum implacabili hoste congredimur, quos illa vicissim ceu leve aliquid attollit ac deicit et in gyrum rotat ac de nobis ludilities nostra fecit? Idonei visi sumus, qui pile in morem huc illuc tam facile iacvissimi, sollicitudinis infinite, quibus insciis cui puppim litori, cui animum consilio applicemus, pro consilio interim sit pendere ac preter presens malum et a tergo quod doleat et ante oculos semper d preter hominem animantium nulli accidit, quibus presentia evasisse plenissimam securitatem tribuit. Nobis ob ingenium et acumen animi semper quasi cum Cerbero tricipiti hoste luctandum est, ut ratione caruisse prope melius in
Abbreviated transcription (Latin):
Uni res fortunas q hominũ
cogito incertosq ⁊ subitos
rerũ motꝰ nichil ferme
fragiliꝰ mortaliũ uita nͨ
inquieriꝰ inuenio Ita cũt¬
at p̾claras amini dotes in ꝑnicien et
labotem uersas. Tam suꝑuãcius eñĩ sꝑ
at mutilib modo s dãpnosis atq pesti¬
feris curis obnoxis ⁊ pñti corq̃nur et
p̾terito futurq angniuir St nl ma¬
gis meruere uideani ᷑ ꝙ ne qñ forte
parũ imẜi sumꝰ Tanco studio iniẜia̾es
uitam q̃ si rite ageretur felicissima ꝓr¬
sus ac iotũdissima recũ erat imẜand
at criste negociũ eficiꝰ. uiꝰ ñcium
cecitas ⁊ obluno posfidet progressum
sabor dolor exitũ ertor oĩa. Qd ita ẽẽ
quisquis uite sue cursum acr iudicõ
remeciet᷑ intessiget. Quem quietũ
queso quẽ trãsquillũ quẽ nõ lalorio¬
sum magis atq auxiũ diem egimꝰ:
¶s umꝙͣ tam securũ aut tã letum
mane uibim I ut nõ ante crepusculũ
⁊ si ip̃is in reb multa insit occasio

Expanded text:
um res fortunasque hominum cogito incertosque et subitos rerum motus, nichil ferme fragilius mortalium vita, nichil inquietius invenio. Ita cuncac preclaras animi nostri dotes, in perniciem et laborem versas. Tam supervacuis enim semper nec inutilibus modo, sed damnosis atque pestiferis curis obnoxii et presenti torquemur et preterito futuroque angimur, ut nichil magis metuere videamur quam nequando forte parum miseri simus, tanto studio si quidem vitam — que, si rite ageretur, felicissima prorsus ac iocundissima rerum erat — miserandum ac triste negotium effecimus, cuius initium cecitas et oblivio possidet, progressum labor, dolor exitum, error omnia; quod ita esse quisquis vite sue cursum acri iudicio remetietur intelliget. Quem quietum, queso, quem tranquillum, quem non laboriosum magis atque anxium diem egimus? Quod unquam tam securum aut tam letum mane vidimus, ut non ante crepusculum etsi ipsis in rebus multa insit occasio,
Abbreviated transcription (Latin):
ti molestii ꝙͣ sophista. Qdeo inusam
palladi fmxe detẽs arancã ciuꝰ subti¬
e opus ac tenues telẽ sts s fragiles młi¬
ꝙ usui ut mucronis gͦ sit ingenii acies
sit nõ penetret modo s subsistat Gaũ.
prõptũ ac uersabile ingoniũ est R õ
qd ex ꝑte greci suo c̾buts. Epammõde
ꝑse aut̃e ciro Tuũ hͦ uersabile quo¬
nam u̾gat neu uersutũ sit ne ue ãs
nõ agile s leue pociꝰ ⁊ ncõstans ħẽ¬
at cauero. Alius ẽ enĩ non posse con¬

Expanded text:
ti molestius quam sophista: ideo invisam Palladi finxere veteres araneam, cuius subtile opus ac tenues tele sunt, sed fragiles nullique usui. Ut mucronis ergo, sic ingenii acies sit: non penetret modo, sed subsistat. Promptum ac versabile ingenium est. Hoc quod ex parte Greci suo tribuunt Epaminonde, Perse autem Cyro. Tuum hoc versabile quonam vergat, neu versutum sit neve aliquid non agile, sed leve potius et inconstans habeat caveto. Aliud est eni
Abbreviated transcription (Latin):
mirãtiũ acq laudẽciũ euanestit bre¬
uis hũc pruma ꝑursẜit. loues hut au¬
ra decusẜit subito uel aimice ma un¬
gue dẽcerpit᷑. uel p̾teuntꝭ morbital¬
ce depͥmit᷑ demq gloriare ⁊ exulta
ut libet uenit c̾ce magnis passib q̃
te uelo tenui latẽtem decegat. qnͣti e
forma uiui hoĩs mors oũdt nec mors
sola si senectꝰr paucoꝵ spatũ anor
ymo uel uiiꝰ lucꝭ repẽtina febricia.
Postremo ut nichil extͣnẽ mciatis ꝑ
se se stando durando q cõsumis ⁊ i
nichilũ redit neq cũ gaudn demõs
culit quãtũ fugiens fert doloris si
in fallor exꝑta erat uliqñ formossis
ille roͣrꝰ pͥnceps qui aĩco stribẽs Sai¬
i as inꝙ nec graciꝰ ꝙͥ ꝙͣͣ acore n ͭ b̾te¬

Expanded text:
atque laudantium evanescit: brevis hunc pruina perusserit, levis hunc aura decusserit, subito vel inimice manus ungue decerpitur vel pretereuntis morbi calce deprimitur. Denique gloriare et exulta ut libet: venit ecce magnis passibus, que te velo tenui latentem detegat. Quanti esset forma vivi hominis mors ostendit; nec mors sola, sed senectus et paucorum spatium annorum, immo vel unius lucis repentina febricula. Postremo, ut nichil externum incidat, per sese stando durandoque consumitur et in nichilum redit neque tantum gaudii veniens tulit quantum fugiens fert doloris. Hec, ni fallor, expertus erat aliquando formosus ille Romanus princeps, qui amico scribens “scias” in
Abbreviated transcription (Latin):
In magnã enĩ uiriũ fiduciã/ magnis
uirib accĩgit᷑ fortũa / ⁊ int̾die ex quo
ꝯgredi nig̾nans ut oñdat ꝙͣ stagile
aĩal est homo dũ sibi ⁊̃ robustissim uĩ
gyganteos biros leui plio confecit her¬
tulem ab homĩb iiccũ ius latẽtis
mali uicit millonẽ ip̃m cuctꝭ celebra¬
cũ ⁊ cognitã palestris arbor una de¬
timut lacerend feris obtulit. sic rob
illus eximiũ sine exͦ fisse q̃rcꝰ iobori
impar inuẽtũ est tu uirib tuis fidis.
uires m augniẽto sũt Nõ natura f̾ie
mriũ omi hec est. ut cui ad suma ꝑue¬
nant destendant idq nõ eq gressu
ascensus enĩ lentõr descensus p̾ceps.
he q uires cũ creste̾ desierunt nõ consi¬
scent ⁊ pͥmo quid̃ clanculũ post ap¬

Expanded text:
iduciam magnis viribus accingitur fortuna et interdum ex equo congredi indignans, ut ostendat quam fragile animal est homo, dum sibi etiam robustissimus videtur, giganteos viros leni prelio confecit: Herculem ab hominibus invictum vis latentis mali vicit, Milonem ipsum cunctis celebratum et cognitum palestris arbor una detinuit lacerandumque feris obtulit. Sic robur illud eximium sine exemplo fisse quercus robori impar inventum est: tu viribus tuis fidis! Vires in augmento sunt. Natura ferme rerum omnium hec est, ut cum ad summam pervenerint descendant idque non equo gressu: ascensus enim lentior, descensus preceps. He quoque vires, cum crescere desierint, non consistent et primo quidem clanculum, post ap
Abbreviated transcription (Latin):
qui carcerem qui suppliciũ qui mortẽ
⁊ peiores morte giaues morbos eg᷑
aĩo culerĩt. multos uidi qui diuicitis
qui honores qui potẽtiam mlã.
Ita sepe nuo me spectante contͣ sei
aduerse fortuẽ biolẽtiã iuicta lũ¬
do facili prospior strauit. huade io¬
bub amii quod inine nõ freg̾ant
emoslita tuidior fieri / ⁊ sue sortp
obliuonẽ adiucta prosꝑitate ꝯciꝑe
Neq de nichilo dc̃m e.lamq apits
nros hões in ꝓu̾biũ uenit magni
laboris esse ferir presꝑitatẽ. Neq¬
a casu flaccꝰ ait bene ferre magna
diste fortunã. difficile nẽpe censotat
actẽ q̃ insi studio adhibito nestiret᷑
Ceter seca ipe fortue̾ ꝑtẽ illã q̃ eͥ
difficilior uisa erat / ⁊ est aut dubie
pͥma fronte rigidior uirui ad mod

Expanded text:
i supplicium, qui mortem et peiores morte graves morbos equo animo tulerint, multos vidi; qui divitias, qui honores, qui potentiam, nullum. Ita sepenumero me spectante contra omnem adverse fortune violentiam invictos ludo facili prosperior stravit humanique robur animi, quod mine non fregerant,emollita tumidior fieri et sue sortis oblivionem adiuncta prosperitate concipere. Neque de nichilo dictum est iamque apud nostros homines in proverbium venit magni laboris esse ferre prosperitatem neque casu Flaccus ait: Bene ferre magnam disce fortunam; difficilem nempe censebat artem, que nisi studio adhibito nesciretur. Ceterum Seneca ipse fortune partem illam, que sibi difficilior visa erat — et est haud dubie prima fronte
Abbreviated transcription (Latin):
õsq ad scuporẽ oñ quite norãt ⁊tͣ¬
⁊ nõ multes annos tͥ desꝑatꝰ a medic̾ꝭ
⁊ uitã ac salutẽ tuã in solo medici ce¬
lescis aupilio posuisti. Sic ab illo tãd̾
sanitati reddiꝰ ut pẽdeꝰ cuũ iᵈ p̾stinũ
robur a imiẜis nõ inferiore miraclõ
dext̾itatis exue atq insolire gͣuitatꝭ
ut qui olini pone aeripes fuis nũt a¬
clinis at ẜuors maĩb equi t̾go ĩpositꝰ
aut humi̾s ixꝰ lentꝭ t̾ram passibus
rũ homi par pͥncipũ fauor nulli par
quĩtato consilio cõspirarent. Et pars
quid̃ tuũ capud insidus petẽt auio
ꝑ annos ꝓp̾ ꝓpicie ac fauẽtꝭ fortune¬

Expanded text:
 ad stuporem omnium qui te norant, intra non multos annos ter desperatus a medicis, ter vitam ac salutem tuam in solo medici celestis auxilio posuisti: sic ab illo tandem sanitati redditus, ut penitus tuum illud pristinum robur amiseris, non inferiore miraculo dexteritatis eximie atque insolite gravitatis, ut qui olim pene eripes fueris, nunc acclinis aut servorum manibus equi tergo impositus aut humeris nixus lentis terram passibus rum hominum par principum favor, nulli par communicato consilio conspirarent et pars quidem tuum caput insidiis peteret, auro per annos propitie ac favent
Abbreviated transcription (Latin):
gitis O uanitas nichil ẽ stabile̾ nũt
maxĩe raperis. ¶De fotrina corpis
Nichilo firmioi ẽ illa ꝙͣ tp̃s
cum es bemies̃ ca eodũ fugit. Siste si
potes tempꝰ poti̾t forsan ⁊ forma cõsi¬
stere Caud ⁊spes for ma corpis egregia ẽ¬
Rõ fragili int̾i̾s fundm̃to. Corpꝰ ip̃m
umbir in mortẽ preterit᷑. tu momĩtane¬
um corꝑis accũs tibi mãsurũ spondes.
ruere q̃unt acadencia stãte stucto ne¬
q̃unt illo muente nõ ruerr. Alqͥ cũctis
ex qͣlitatib q̃ mortali cũ corꝑo fugut

Expanded text:
abile: nunc maxime raperis. 2 DE FORMA CORPORIS Nichilo firmior est illa quam tempus; cum eo veniens, cum eodem fugit. Siste si potes tempus: poterit forsan et forma consistere. Forma corporis egregia est. Fragili niteris fundamento. Corpus ipsum umbre in morem preterit: tu momentaneum corporis accidens tibi mansurum spondes! Ruere queunt accidentia stante subiecto, nequeunt illo ruente non ruere. Atque cunctis ex qualitatibus que mortal
Abbreviated transcription (Latin):
teruemir aͥd pc̃ unde college suppli¬
ciũ euadat ⁊ iuuat. Iuuenẽ semo e¬
in gentib aĩs briue nichil opta ͭ ͤ est.
Ex ꝑgisscumm consopiti ep̃s est cali¬
gantesq oculos aꝑite. Assuestite iã
tandi eternͣ cogitare ⁊ amare ⁊ optae
simul autẽ ꝑicã ꝯtempne̾. Condistite
as hus sponte discedere q̃ uobistũ dui¬
a esse non possunt ⁊ aĩo illa relmq̃¬

Expanded text:
uid potest, unde college supplicium evadat et vivat, iuvenem senio eingentibus animis breve nichil optabile est. Expergiscimini consopiti, tempus est, caligantesque oculos aperite, assuescite iam tandem eterna cogitare et amare et optare, simul autem peritura contemnere, condiscite ab his sponte discedere, que vobiscum diu esse non possunt et animo illa relinqu
Abbreviated transcription (Latin):
Suco etatꝭ fłore subtrahit᷑. Quid autẽ
queso plus h id mollis ⁊ intid ^ adole¬
stens ꝙͣ ille durꝰ ⁊ stamosus senex p̃¬
ter hũt quem loqͥmur etatꝭ brruẽ sal
⁊ caducũ ymo assidue cadentẽ siorẽ
Sbi ꝙͣ tam dulce tam iocũdũ nõ intel¬
ligo. cũ sciat dc̃o citiꝰ se fut᷑ũ qd ille
nũc est bel si nestit insamãt. Risi for¬

Expanded text:
o etatis flore subtrahitur. Quid autem, queso, plus habet hic mollis et nitidus adolescens quam ille durus et squamosus senex preter hunc, quem loquimur, etatis brevem scilicet et caducum, immo assidue cadentem florem? Ubi quid tam dulce, tam iucundum non intelligo, cum sciat dicto citius se futurum quod ille nunc est vel, si nescit, insaniat;
Abbreviated transcription (Latin):
uide / ne ꝙͥ agrediare uiriũ seduciã q
imbetille̾s appeas. G ahabũde est
uiriũ R õcaurma gloria O plu¬
uimũ est uiriũ R plustulum ele¬
acile credidi id quid suꝑ excessus autẽ
Um uitiũ uergit seu ip̃m ẽ iciũ O auꝰ¬
Nimis ẽ buiũ Rõ numietas hs si ad me¬
diõcutitẽ redeat bene erit. Quid si ades¬
fectũ tñseat. Qͦ si ho robur fragilitas
insignns excipiat: Crede mͥ nuele usq¬

Expanded text:
ducia, quo imbecillis appareas. Abunde est virium. Taurina gloria est. Plurimum est virium. Plusculum eleFacile crediderim id quidem; superexcessus autem in vitium vergit, seu ipsum est vitium. Nimis est virium. Nimietas hec, si ad mediocritatem redeat, bene erit; quid si ad defectum transeat, quid si hoc robur fragilitas insignis excipiat? Crede michi, nulle
Abbreviated transcription (Latin):
uetusta tõgenti.hunc aucto ͭ ͤ igr̃ hinc
etate ꝓmoueor.s alt̾i magni c iami r
antiqui uiri succͣrit aucto ͭas ⁊req .n.
impetrare pt̃ qͥn quale quid uideat᷑
ei talẽ quisq de iͦ opionẽ habeat.
marchi bruti uerba stf st̾bentꝭ ad acti¬
cũ. quib iux a̾s ueriꝰ dici reor Quid
emin de ie qualib iudicare possum
nisi qđ sencio : inisi forte ꝯpelłar ugui¬
dicio idicẽ alieno. quod qui facit iã
nõ ip̃e iudicat s uditata cõmemorat᷑

Expanded text:
nc etate permoveor; sed alterius magni cuiusdam et antiqui viri succurrit auctoritas: “Neque enim impetrari potest, quin quale quidque videatur ei, talem quisque de illo opinionem habeat”. Marci Bruti verba sunt scribentis ad Atticum, quibus vix aliquid verius dici reor. Quid enim de re qualibet iudicare possum nisi quod sentio? Nisi forte compellar ut iudicio iudicem alieno; quod qui facit iam non ipse iudicat, sed iudicata commemorat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpo ͭ᷑ est in suꝑ ⁊ partẽ alceram abiͦ
seu obluione seu iuidic̃o pt̾missa attĩ¬
gere. utriq autẽ sciẽs pauca ꝑmiscui
non fortuẽ cuiꝰ piã s uirtutꝭ aut uien
excellentie aut defecꝰ qd ⁊ si ex̃ ꝓpp ͭ̃¬
ipã quid̃ efftũ taniẽ aut dissitĩ ⁊ leros
q mestos q aĩos factura uide̾nt᷑. quib
ini reb quo me gesẜiz ingenio tu cen¬
sebis occupacõm memor ac tpris qui
Studui hercle non ut uiũꝙq mͥ specõ¬

Expanded text:
 partem alteram, ab illo seu oblivione seu iudicio pretermissam, attingere. Utrique autem sciens pauca permiscui, non fortune cuiuspiam sed virtutis aut vitii excellentie aut defectus, quod, etsi extra ectu tamen haud dissimili et letos quoque mestosque animos factura viderentur. Quibus in rebus quo me gesserim ingenio tu censebis, occupationum memor ac temporis, qui Studui hercle non ut unumquo
Abbreviated transcription (Latin):
rum rerũ cura dimoueat q̃ plerosq mõr¬
lium post egregios labores in iꝑ̃a ꝯsuma¬
cione maxĩõꝵ oꝑum adu̾tit hr̃ adiecto
ut quiã simul omiã uel leg̾e̾ uel audĩe
⁊ menũsse nõ potes utilissimis quid / ⁊
qũ biruitas ẽ amica memorie breuis¬
simis q te fulcias on ꝙ ego suadeã
opiosaulla oꝑiosiora illa ⁊ maiora sa¬
pĩe consulta neglige̾ quib te ĩordiã¬
rio ut ata dicã fortune t̾tanuẽ tueare.
s ut hũs itñ breuib ac pciẜ sẽtenci

Expanded text:
rum rerum cura dimoveat, que plerosque mortarum rerum cura dimoveat, que plerosque mortalium post egregios labores in ipsa consummatione maximorum operum avertit, hoc adiecto ut, quia simul omnia vel legere vel audire et meminisse non potes, utilissimis quidem et, quoniam brevitas est amica memorie, brevissimis quoque te fulcias, non quod ego suadeam operosiora illa et maiora sapientie consulta negligere, quibus te in ordinario, ut ita dicam, fortune certamine tueare, sed ut his interim brevibus ac precisis sente
Abbreviated transcription (Latin):
nccm non ẽ nã te uarie looĩs multe¬
plicis q noncis aiuidũ fecorat. Ffortu¬
na q̃ ut auit magne ierũ partis ĩ¬
ꝑiũ tenet turbido quos ac ꝓfundo
negocõrum ⁊ curarũ pelago iactãdũ
dedit. Ceterũ nõ ut legondi ociũ sit
noscendi desiolum eripuit quominus
somꝑ lrãto a honinũ de lectatꝰ amici¬
cia et̃ quictu et̾ occupatissinus dieb
ociosas horas quecies licuit furatus
doccõr fieri uelles. bbi illa qͣ nuilli cedis
mẽoria sepe te pro libris bti solitũip se
tibi sũ testis In quo si abmoũte etate
pronus eras / eo nũc putãdus es ꝓmor̾
quo ẜotinꝰ matutĩo biatore fliẽtior at
aĩo saltẽ ꝑrompcor̃ esse solt̃.: quõ quid̃ b
bolgaris ẽ querela crestere iter diemq
decreste̾. Quod utiq in nobis in hͦ uite
tramite accidit ad bespetã ꝓpĩquã tibus
igitur ẽ ortano ꝰ ut facias isd semꝑ
auidissime fecisti admonuisse fufecerit
ut incedas am̃i ne qua te huit hũana¬

Expanded text:
arie lectionis multiplicisque notitie avidum fecerat; fortuna, que, ut aiunt, magne rerum partis imperium tenet, turbido quodam ac profundo negotiorum et curarum pelago iactandum dedit. Ceterum non ut legendi otium, sic noscendi desiderium eripuit, quo minus semper litteratorum hominum delectatus amicitia et convictu et occupatissimis diebus otiosas horas quotiens licuit furatus, doctior fieri velles, ubi illa, qua nulli cedis, memoria sepe te pro libris uti solitum ipse tibi sum testis. In quod si ab ineunte etate pronus eras, eo nunc putandus es pronior, quo serotinus matutino viatore ferventior atque animo saltem promptior esse solet, quandoquidem hec vulgaris est querela: crescere iter diemque decrescere; quod utique nobis in hoc vite tramite accidit, ad vesperam propinquantibus igitur es hortandus, ut facias quod semper avidissime fecisti: admonuisse suffecerit, ut intendas animum ne qua te hinc humana
Abbreviated transcription (Latin):
mauis. Quãtũ tamiẽ ad id de quo
constat insidiosibr esse fortuã błã¬
da ꝙͣ minax / quod ut sit opines nõ
me stribenciũ fama nõ uerboꝵ laqĩ
nodiq sophismatũ s rerũ expulẽ¬
ta uiteq hꝰ adigut̃ ex. ⁊ magnũ¬

Expanded text:
ad id de quo constat, insidiosior est fortuna blanda quam minax. Quod ut sic opiner, non me scribentium fama, non verborum laquei nodique sophismatum, sed rerum experimenta viteq
Abbreviated transcription (Latin):
plebeyis scriptorib ꝓ afftũ nudo grãi
aliqũ habitã scũꝰ sũ ꝓ eo qd it aꝑu¬
isse sequentib uisi erant. quãta oro
te gr̃a claris ac probatis scriptorib
est habenda᷑. qui multis ante nos se¬
culis int̾ram uersi duinis ingenus
institutisq sẽissinus nobistũ uiuũt et
rum fluctꝰ seui tocrdmi luccłi fida ⁊ fir¬
mam̃ito u̾i̾tatꝭ afixa seũ totid suaues
ac felices aute totidm̃ in dustriat ex¬
peete naute ⁊ portũ nob̃is quietis oñ¬
sunt ⁊ eo uolũtatũ mrãdũ lenta car¬
basa promonent ⁊ fluctuantꝭ amme
gubernaculũ reddant irgũt qd tãtꝭ
procellis agitata consilia tama sistat

Expanded text:
ptoribus pro affectu nudo gratiam aliquando habitam scimus, siue pro eo quod iter aperuisse sequentibus visi erant, quanta, oro te, gratia, claris et probatis scriptoribus est habenda, qui multis ante nos seculis in terram versi, divinis ingeniis institutisque sanctissimis nobiscum vivunt, rum fluctus, ceu totidem lucida sidera et firmamento veritatis affixa, ceu totidem suaves ac felices aure, totidem industrii ac experti naute et portum nobis quietis ostendunt et eo voluntatum nostrarum lenta carbasa promovent et fluitantis anime gubernaculum regunt, quoad tantis procellis agitata consilia tandem sistat
Abbreviated transcription (Latin):
adcũ respit siscent ngenĩ
ad mro ilam obscuri hoĩs clarum
Serhũ. Ante nõ magrũ temprass
eflorentiã ciuitas statũ mutassi
qd crebio mõ ac libent᷑ facit atq ad

Expanded text:
cum respuerit discentis ingenium, ad memoriam obscuri hominis clarum verbum. Ante non magnum tempus, cum Florentia civitas statum mutasset quod crebro nimis ac libenter facit, atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
st michi itẽ incõsultus
cosiu̾s nõ negem legiones utãb̃
cerroga iacentem ad crebiã cd tñ
milia di co forte nõ datupac tu
fortit᷑ atq industrie iĩst̾il̃ tuũ
age ut mt cui ducꝭ errores tuab¬

Expanded text:
r militie inconsultus losius non negem. Legiones vestras interroga iacentes ad Trebiam, ad Thrmilitiam; si forte non datur, at tu fortiter atque industrie ministerium tuum age, ut
Abbreviated transcription (Latin):
citer inhente / qui si conu̾sus fuerit᷑
ad uirtutes / in hus forsitã constans
erit ꝙͣ de lpmine uario nuilliꝰ se cõsi¬
rit nõ consistet / neq ꝑseu̾a̾bit indoci¬
lis stare/ ⁊ fieri pt̃ ut de h ͦ intellig̾e
licẽat seuece illd obscurũ ꝙ tota bi¬
ta elabit᷑ a ᵈ agentib / mͦ .n. hͦ mͦ iᵈ.

Expanded text:
citer inherente, qui si conversus fuerit citer inherente, qui si conversus fuerit ad virtutes, in his forsitan constans erit, quam de homine vario, nullis se consirit, non consistet, neque perseverabis, indocilis stare. Et fieri potest ut de hoc intelligere liceat Senece illud obscurum quod “tota vita elabitur aliud agentib
Abbreviated transcription (Latin):
atq libidiẽe duplex hꝰ pelasgi tẽ¬
fateor fac qd meneninꝰ ille cuius
paulo ante memiĩ ꝑsuasit plebi ut
subesse pat̾cns in amii inducet᷑. Quo
impetrato urbem scissam ĩ duas
co unitatẽ salubri consilio reduxͭ
⁊ tu coge uel consilio uel ui ꝑtes ig¬
nobiles pare̾ nobilib cũ deinũ et
nõ alt̾ amimi pacem spera qua su¬
blata ꝙ aliud ꝙͣ uaga semꝑ ⁊ ꝓpoͣ¬
instiã ⁊ influens ⁊ inꝯstans uita ho¬
minũ est ⁊ ceca ꝓrsus ⁊ imiẜa młti
prius ex hac uita heunt ꝙͣ ꝙ uelit
sciant. O fluctuo in ꝯsilus / nec ꝙ
belim scio l Iam dixi mulcꝭ h acci¬
dere non uno aliquo tm̃d in tẽpore¬
s in oñi uita ⁊ usq post uite finen.
⁊ ꝓfecto ex om̃ib que dixisti dict̾us
flũctuatõ est. ut enim corpꝰ ogrũ sepe
in consilus agitatur. de quo ix michi
ulla spes salutꝭ parũq abest qͥn me¬
Ilius sperem de homine uicus ꝑtina¬

Expanded text:
atque libidines, duplex huius pelagi tematque libidines, duplex huius pelagi temvides. Fac quod Menenius ille, cuius paulo ante memini: persuasit plebi ut subesse patriciis in animum induceret, quo impetrato, urbem scissam in duas, ad unitatem salubri consilio reduxit. Et tu coge, vel consilio, vel vi, partes ignobiles parere nobilibus: tum demum, et non aliter, animi pacem spera; qua sublata, quid aliud quam vaga sempinscia et fluctuans et inconstans vita hominum est, et ceca prorsus et misera? Multi prius ex hac vita abeunt, quam quid velint sciant. Fluctuo in consiliis, nec quid velim scio. Iam dixi multis hoc accidere, non uno aliquo tantum in tempore in omni vita et usque post vite finem. Et profecto ex omnibus que dixisti dicturusfluctuatio est. Ut enim corpus egrum sepe us consiliis agitatur; de quo vix ulla michi spes salutis; parumque abest, quin melius sperem de homine vitiis pertina
Abbreviated transcription (Latin):
pugnat a fectib. Q diu̾sicatẽ illam
quasi sediciosi ciuuĩes in unã ꝯuen̾ut
uoluntatẽ. Alioqͥn ut contrarñ et
corrupti hũores febrem corꝑin sic ꝯͣ¬
rii affectus febrem pariũt aĩorũ
q̃ tanto ẽ ꝑiculosior quanto ⁊ ammꝰ
cpãli. urol utͦbiq camen ad hĩtum tẽ¬
ꝑamentũ ⁊ eqͣlitas q̃d̃ ad salutem
uia est. O pugnat adꝰ nec qd uelͭ
eligit l malũ simul maliq cãm st̾n¬
gis. qr nempe nõ eligꝭ iõ pugnat
eligat ⁊ confestim pugna cessabit.
Eligat dicõ bõnũ uelle nã si malũ
magꝭ magisq c̾tabit᷑. uicia enĩ int̾
se pugnant sꝑ uirtutũ concordia sĩ¬
ma est. Dammꝰ in ꝑtes scissua dis¬
sidet. Raiẽs in̾tres partes distinxe
capite locauerũt. mod̾a̾t̾cem uite hu¬
mane celestẽ ẜenã semꝑ deo ꝓximã.
ibi tranquille honesteq uolunitates
hĩtant. duaꝵ reliqͣrũ alt̾a ĩ pt̃ore
ubi ire estuant atq impetꝰ. alterã
subt̃ precordia ubi concupistencie

Expanded text:
pugnat affectibus. Diversitatem illam quasi seditiosi cives, in unam convenerint voluntatem. Alioquin ut contrarii et corrupti humores febrem corporum, sic contrarii affectus febrem pariunt animorum, que tanto est periculosior, quanto et animus adhibitum temperamentum et equalitas quedam, ad salutem via est. Pugnat animus nec quid velit eligit. Malum simul malique causam stringis, quia nempe non eligit, ideo pugnat; eligat, et confestim pugna cessabit; eligat dico bonum velle, nam si malum, magis magisque certabit: vitia enim inter sese pugnant, Semper virtutum concordia summa est. Animus in partes scissus dissidet. Animum in tres partes distinxerc est in capite locavere, moderatricem vite humane, celestem, serenam, semper Deo proximam, ubi tranquille honesteque voluntates habitant; duarum reliquarum alteram in pectore, ubi ire estuant utque impetus, alteram subter precordia ubi concupiscientie
Abbreviated transcription (Latin):
ciundes int̾ fluctꝰ uite tue pupis
consilũ mops ⁊ magr̃o descituta ꝯ¬
cucit᷑ naufragio ꝓxina ni tu illa
dic̃ nõdũ manu clauus excidit tuto
aliquo ⁊ salubri / si stas in portuiat¬
tempestas opp̾sẜit. D fluctuo ꝓpositi
inͥcertus N hunc p̃t̾ amine ꝑicula

Expanded text:
tue puppis, consilii inops et magistro destituta, concutitur naufragio proxima, ni tu illam dum nondum manu clavus excidit, tuto aliquo et salubri sistas in portu, iactempestas oppresserit. Fluctuo, propositi incertus. Hinc, preter anime pericula,
Abbreviated transcription (Latin):
in te est. ambi alios increpa/ dep̾caie ob¬
cestare castigga/ obsecra/ ingere quib po
ca. Si ml apud homines ꝓfigꝭ deud ora
opta cuuũ resipiscenciã ⁊ salutẽ prĩe
modisq om̃ib loni cuus officiũ ĩple.

Expanded text:
in te est, ambi alios, increpa, deprecare, obtestare, castiga, obsecra, ingere quibus potca. Si nil apud homines proficis, Deum ora, opta civium respicentiam et salutem patrie, modisque omnibus boni civis officium impl
Abbreviated transcription (Latin):
est ut speres hͦ emin lit quibusd̃
calamitatꝭ sic alus glẽ p̃buit ma¬
ti̾am. Temĩtas terenciiuarrois
emilio paulo mortom peꝑit. At .l.
camillo ⁊ e fabio maxio singlatem
gloriã quesunt ⁊ note seꝭ hystoꝵ
DEst in collega preceps ł moõ¬
stans esto tu constans ⁊ modestꝯ
nusꝙͣ iurtꝰ clariꝰ eminet ꝙͣ suo
admota contrario. Cur nõ tũ potiꝰ
illũ regas ꝙ̃ te ille p̃cipitetitꝰ
Est insolentissimꝰ collega łe an
tibi excidit ut ip̃i de quo nũt dixi¬
mꝰ camillo tribum militĩ con¬
sulari ptãte qͥuq sit college ĩpio
pares ulcro se subimẜe. h ħo l̃¬
tus excellens possesforibꝰ suis auc¬
toritatẽ miratorib reue̾nciãtat pu¬
dorem confert / nullo meleꝰ mõdo oͫ¬
ac uirtute. sic eficies ut illiᵈ t̃ paͣ¬
rẽ dici pudeat sicꝭ puduit mum¬
ciũ ⁊ aut se sponte subiciat hoestio¬
re suffragio ꝙͣ si eum tibi ppluo
ubiecisset. Aut om̃o. lũ antel

Expanded text:
est ut speres: hoc enim ut quibusdam calamitatis, sic aliis glorie prebuit materiam. Temeritas Terentii Varronis, Emilio Paulo mortem peperit, at LuCamillo et Quinto Fabio Maximo singularem gloriam quesivit. Note sunt historie. Est michi collega preceps et incostans. Esto tu costans et modestus: nusquam virtus clarior eminet, quam suo admota contrario; cur non tu potius illum regas quam te ille precipitet? Est insolentissimus collega. An tibi excidit, ut ipsi de quo nunc diximus Camillo tribuni militum consulari potestate quinque simul college, imperio pares, ultro se submisere? Habet tus excellens: possessoribus suis auctoritatem, miratoribus reverentiam ac pudorem confert. Nullo melius modo colndustria ac virtute. Sic efficies ut illum tibi parem dici pudeat, sicut puduit Minucium, et aut te sponte subiciat honestiore suffragio, quam si eum tibi populo ubiecisset, aut omnes intel
Abbreviated transcription (Latin):
rem tui oog̾e̾. Tand̾ s. ut dignũ erat
emͣẜe ⁊ miłies strati surrexe̾ alciꝰ.
ut nõ hostes tiñ suos /modo tã forial¬
totum mox ex ordine terrarũ or¬
bem iurtus illis ac fortuna subiceret¬
D bictus sum fateor Qnunt demũ
incipis nosse fortunam. ⁊ hoc salten
boin fugiens muemsti nemo ferme
res magnas gratis discit. multos do.¬
cet exꝑiencia quos scola non docuit ⁊
p̃ceptorib surdum caput hausit ocłis ̃¬
qd aurib nõ ualebat ⁊ nulla iorũ hũa¬
narũ cercior magrã ꝙͣ adu̾sitas. nlła
discussiendis erroribus apcõr Amagno
fortune dolue̾ corriu R Surge utiace¬
prrminet aĩ magnido sũt nosts te¬

Expanded text:
rem tui cogere? Tandem igitur, ut dignum erat, rem tui cogere? Tandem igitur, ut dignum erat, emersere, et milies strati surrexere altius, ut non hostes tantum suos modo tam formidabtotum mox ex ordine terrarum orbem, virtus illis ac fortuna subiceret. Victus sum fateor. Nunc demum incipis nosse fortunam, et hoc saltem boni, fugiens, invenisti: nemo ferme res magnas gratis discit; multos docet experientia, quos schola non docuit, et preceptoribus surdum caput hausit oculis quod auribus non valebat. Nulla rerum humanarum certior magistra quam adversitas, nulla discutiendis erroribus aptior. Magno fortune vulnere corrui. Surge, ne iaceprominet a
Abbreviated transcription (Latin):
it diemq uictorẽq suũ maiore ꝙͣ
ab illo pͥdie uictꝰ eras p̾lio uitit. Et
Iulĩꝰ cesar ad durachiũ infi̾or ad
pharsaliã mox ingenti ipłio uictor
fiut. Multi plio iucti bello fu̾e̾ uicto¬
res nõ cadũt aĩ uiroꝵ forciũ unius
lutis euentu. nõ magnanimi tiũ
si longamines stꝭ uictꝰ hodie cis
pugnabis cauci ꝰ ducfartẽ ĩfausta
pplia qiͣ tristes fidiq edocent ma¬
griͣ atꝙ ubi sit erratio plagladuto¬
Menatꝗit agͣtolã scilicas archictectũ
sum Enõ est uictꝰ nͥ qui se uictũ
credit cuiꝰ spes obruta ⁊ exticta
est ciuꝰ aĩ ꝰ arma deposuit. Aispice
lo punico sedõ / nõ tãta dostõe socio¬
nd̃ nõ conspiracõe regũ / atq gẽtiũ
non tot infelicib p̾lus ac rumis pe¬
ne ultĩs uicti sũt nũꝙͣ nulla apud¬
nullos illos pacis mẽtio nullũ difide¬
cie bestigudimulla deniq nͥ alta pesꝰ
iurtute aĩ fortune duriciã mollire
atq illã in ꝓudorẽ sui atq ⁊ amo¬

Expanded text:
 victoremque suum maiore quam ab illo pridie victus erat, prelio vicit; et Iulius Cesar, ad Dyrrachium inferior, ad Pharsaliam mox ingenti prelio victor fuit. Multi, prelio victi, bello fuere victores. Non cadunt animi virorum fortium unius lucis eventu: non magnanimi tantum, sed longanimes sunt. Victus hodie, cras pugnabis cautius. Ducis artem, infausta prelia, quasi tristes fidique edocent magistri, atque ubi sit erratum plagis admonent. Sic agricolam sterilitas, architectum sum Non est victus nisi qui se victum credit, cuius spes obruta et extincta est, cuius animus arma deposuit. Aspice lo Punico secundo, non tanta defectione sociorum, non conspiratione regum ac gentium, non tot infelicibus preliis ac ruinis pene ultimis victi sunt, nulla unquam apud illos pacis mentio, nullum diffidentie vestigium, nulla denique nisi alta prorsus irtute animi fortune duritiem mollire, atque illam in pudorem sui et amo
Abbreviated transcription (Latin):
sile rẽpulisset. nõ ce ĩ prĩa s malo¬
nd̃ cetib arcerimeq in exilũd s in ꝑtẽ
bonoꝵ cuuũ cogi plites: At si hostis.
agnoste imuriẽ lenitatẽ mõ hostilit̾
seuũt. qui oĩa cũ posset. prĩam ab¬
stulit. spem reliꝙͣ. Sm cuipẽ mors ppłi
posus/ aut tyrãm habitũ elegisti nõ
modo ne doleas s ⁊ gloriare uurtͤ¬
pĩe ꝑculisse / nõ tu fleblẽ s hões¬
tam ⁊ ꝓrsus miidiosam lonls atqr
optabilẽ nõ iã exilu s absencie cã
hẽs. Sponte pythagoras samã liꝙͥ
lio dampnatꝰ sũ RMultos exiliũ
honestauit multos ac̾or aliqͣ fortus
us atq iniuria notos reddidit et
illustres. quid te uetat ill inseri qui qi
ignẽ de silice clarã famã collisionib
quesicre D In exilud agor Rhẽs
in systorũs magnos rei hꝰ socios qͦꝵ
speciosissimꝰ comitacꝰ nõ senst̃ modo
doloris/ nõ minmuat s obliuiõnẽ afãt.
Non mior in exilio camillꝰ fuit ꝙͣ fuis

Expanded text:
pulisset. Non te igitur patria, sed malorum cetibus arceri, neque in exilium, sed in partem bonorum civium cogi putes. At si hostis, agnosce iniurie levitatem, non hostiliter sevit, qui omnia cum posset, patriam abstulit, spem reliquit. Sin tu ipse, mores populi perosus aut Tyranni habitum, elegisti, non modo ne doleas, sed etiam gloriare virtnon tu flebilem sed honestam et prorsus invidiosam bonis atque optabilem, non iam exilii, sed absentie causam habes. Sponte Pythagoras Samon liquit, lio damnatus sum. Multos exilium honestavit, multos acrior aliqua fortune vis atque iniuria notos reddidit et illustres. Quid te vetat illis inseri, qui, quasi ignem de silice, claram famam collisionibus quesiere? In exilium agor. Habes in historiis magnos rei huius socios, quorum speciosissimus comitatus, non sensum modo doloris imminuat, sed oblivionem afferat. N
Abbreviated transcription (Latin):
fucto gͣuiꝰ ⁊ sequit᷑ rõ. quid eni
int᷑ siluas suꝑesset si furari lic̾e̾t.
fia bolunt net tu ueras puta ergo
megligenciã cuam plecti rero q te
cuarid custodiã hͦ precio dot̾i. Stilia
non discunt᷑ gratie. Dancli mole¬
fissin fures sũt Rimportunũ pla¬
ne genꝰ hom̃ iure optĩo omib odio¬

Expanded text:
furto gravius; et sequitur ratio: quid enim furto gravius; et sequitur ratio: quid enim inter silvas superesset, si furari liceret? fieri volunt, nec tu vetas. Puta ergo negligentiam tuam plecti, rerumque te tuarum custodiam hoc pretio doceri. Utilia non discuntur gratis. Michi molestissimi fures sunt. Importunum plane genus hominum, iure optimo boni
Abbreviated transcription (Latin):
ex onũ iusto labore ꝑcipuit ⁊ hot
ip̃m tamẽ est q̃rend̾ nec q̃ri unus
dobet qd om̃ib ẽ cõe. ꝓfecto autẽ
⁊ si poeta rusticos ultiõs a iusticia
derelictos faciat. ubis bis dixi apd
uos tñi hominem ꝙͥmũ huãno seĩe
genitũ ⁊ agricolam fuisse semꝑ pes
mireris furere. Duulici culpa rus
ꝑ dicũ ac deẜtum est. Rhͦ cotidie
multꝭ clariorib anaxagore accidͭ
⁊ archite ut̾q ciedo doluit neut̾ ex¬
o modicũ qd suꝑest a furib
stant R Contͣ hõ malũ mł q̃ relis
agitur supplicus opꝰ est. Int̾m cũ¬
scodia proficit᷑ uigilanti Sũt qui
nichil custodiant ⁊ accuset̃ fures
furẽ D limiẽ meũ fures obsident.
Clande hostiũ abde serã aꝑi ocu¬
los atq intende Si negligꝭ tem
ip̃m culpa raro fur intentꝭ obfuit
illi ustiꝰ q̃runtar quib nõ sient
domus quales stꝭ quid̃ pp̃łi sus
mi̾die ⁊ sub archon ⁊ iõ apud sci¬
thas ut sc̾ͥptũ uidis nullũ seeluls

Expanded text:
o labore percipiunt; et hoc ipsum tandem est ferendum, nec queri unus debet, quod omnibus est commune. Profecto autem etsi Poeta rusticos ultimos a iustitia derelictos faciat, ut bis dixi, apud vos tamen hominem primum humano semine genitum, et agricolam fuisse constat emireris fures. Villici culpa rus perditum ac desertum est. Hoc quotidie multis clarioribus; Anaxagore accidit, et Archite, uterque credo doluit, neuter exd modicum quod superest a furibusstant. Contra hoc malum nil querelis agitur: suppliciis opus est; interim custodia proficit vigilanti. Sunt qui nil custodiant et accusant fures, facit. Limen meum fures obsident. Claude ostium, obde seram, aperi oculos et intende; si neglexeris, temet ipsum culpa: raro fur intentis obfuit. Illi iustius queruntur, quibus non sunt domus, quales sunt quidam populi sub meridiem et sub arthon, et ideo apud Scythas, ut scriptum vides, nullum scelus
Abbreviated transcription (Latin):
hemencõr quo pauẽtem maiora
oĩa sibi fingẽs error ꝙͦ p̃cipiteit᷑.
atq Ita ut poeta id ait. Mase cc̃ta
nũstrat impetꝰ. Si nec hũs actol¬
uio bene g̾itur qd pauide g̾itur sic
afectꝰ in aciẽ si destendas tecũ ent
qui contra te diuicẽt. Tui enĩ ip̃iqͥ
adu̾sus te melior pars rebellat. ma¬
lus semꝑ hospes amini pessiniꝰ m
bellũ cõmes metꝰ Giutru h
¶De bello temario collega dõlor¬
tultum hẽo et cã.lxx.¬

Expanded text:
hementior, quo paventem maiora hementior, quo paventem maiora omnia sibi fingens error quoque precipitat. Atque itaque Poeta idem ait: Male cuncta ministrat impetus. Si nec his attolvix bene geritur, quod pavide geritur. Sic affectus, in aciem si descendas, tecum erit qui contra te dimicet: tui enim ipsius adversus te melior pars rebellat. Malus semper hospes, animi pessimus in bellum comes, metus. 71 DE BELLI TEMERARIO COLLEGA Stultum h
Abbreviated transcription (Latin):
modestꝰ caucõm. uehemẽs bero despisrẽ
parit. qͣꝵ alt̾a nil in bello melius
alt̾a penis nichil in reb oĩs Ema¬
gno pielii carior t̾rore Rqis bellatiũ
timor mali ferat atq ex tĩore ories̃
cristicia flãmiꝰ ad tñsimenũ crassi¬
apud cãus cãras põpeyꝰ in chessali
ex ꝑtꝰ ẽ. quib in locis ⁊ sepe alibi
berum poeticũ illud apꝑuit. pessimꝰ
in dubus augur timor . DEuentũ
pugne minis horrror E defer cc̃m
dum spes redit male ꝑgitur. unde
abstmend mens t̾rorq denũtrant so¬
let messe aĩs p̃saga q̃d̾ ius cui obsta
habui UIustantꝭ pugno casiem me¬
tuo EEExcute ies cuas quas te me¬
lius nemo est qui nou̾it. bide ne
nõ rei natã uel iuriũ destẽ si psa¬
gium sibi fingat Ignauia. Cui mch̾
ymagines reꝵꝭ t̾ribiliũ quib ꝯst̾nati
quid̃ sine ferro ꝑatam sibi ucto es
tradidere hosti. Nõ emĩ falsus atqr
ĩ anis metꝰ uero lencõr st eo sepe br¬

Expanded text:
modestus cautionem, vehemens vero desperationem modestus cautionem, vehemens vero desperationem parit, quarum altera nil in bello melius, altera peius nil in rebus omnibus. Magno prelii quatior terrore. Quid bellantium timor mali ferat atque ex timore oriens mestitia, Flaminius ad Thrasumenum, Crassus apud Carras, Pompeius in Thessalia expertus est, quibus in locis, et sepe alibi verum Poeticum illud apparuerit: Pessimus in dubiis augur timor. Eventum pugne nimis horreo. Differ interim dum spes redit. Male pergitur, unde abstinendum mens terrorque denuntiant. Solet inesse animis presaga quedam vis, cui obstarhabui. Instantis pugne casum metuo. Excute res tuas, quas te melius nemo est qui noverit. Vide ne non rei natura, vel virium defectus, sed presagium sibi fingat ignavia: cui nichil imagines rerum terribilium, quibus consternati quidam, sine ferro paratam sibi victoriam tradidere hosti. Non est enim falsus atque inanis metus vero lentior sed eo sepe ve
Abbreviated transcription (Latin):
ruit ¶ tfurg forsitã. nã ⁊ aliq̃ sur¬
rexint ⁊ qͥbuss cecedisse inͣ fuit feli¬
ces insurgendi / nempe hodie sagũtũ
⁊ mediolañ sedib suis stant. ait medi¬
olano ꝓpxmia laudũ pompen blciã
Ut Ayũt mucauit locũ husd barbarig᷑
manib ⁊ sub id tempus eũsa sulr̃¬
Ihrłm ⁊ carchago sꝑa ergo si spes ceci¬
dit ⁊ quid prĩa accũ rei /caue tu suc¬
triã cecidisse. noli tamẽ simł occũbe
tura est. qñ tensum. ⁊ si q̃ sũt cuiud
reliquie ad felitõra temꝑa reẜuare
terencio uarromi/ cuiꝰ culꝑa ac teniiͭ ͤ
pene ruerat imꝑiũ rõnũ. pub ͭ ͤ ab
perasset/ Qd̃ fecisse / collega uir clarissi¬
mus ⁊ culpe oĩs illiꝰ expars bidel᷑
Si a ᵈ nichil ẽ reliqui. at tu saltẽ
cũ biãte bona tua tecũ portans ꝙͣ¬
uis^ mdꝰ mutos prĩe cadentꝭ egredeꝰ¬
⁊ ad illam pr̃ĩam aspira cuuqͣ reg
non erit fiis Quo cũ tand deote
uocante ꝯscendis nec obsidionem
Ello iunci metuo R pacẽ qre

Expanded text:
ruit. Resurget forsitan. Nam et alique surrexerunt, et quibusdam cecidisse materia fuit felicius resurgendi: nempe hodie Saguntum et Mediolanum sedibus suis stant, at Mediolano proxima, laudum Pompeii ultima, ut aiunt, mutavit locum iisdem barbaricis manibus, et sub id Carthago. Spera ergo. Si spes cecidit, et de patria actum reris, cave tu suctriam cecidisse, noli tamen simul occumbetura est. Quin te ipsum et, si que sunt, civium reliquie, ad feliciora tempora reservare Terentio Varroni, cuius culpa ac temeritate pene ruerat imperium Romanum, publice ab perasset; quod fecisse collega eius, vir clarissimus, et culpe omni illius expers, videbatur si aliud nil est reliqui. At tu saltem cum Biante bona tua tecum portans, quamvis nudus muros patrie tue cadentis egredere, et illam patriam aspira, cuius regni non erit finis. Quo cum tandem, Deo te vocante, conscenderis, non obsidionem ello vinci metuo. Pacem quere.
Abbreviated transcription (Latin):
goritur Itaq cũ sit belli c̾ta spẽs que
plusꝙͣ ciuile bellũ dẽ bbi nõ solũ ci¬
ues s cognati ⁊ int̾ se pugnant. qͣle
me̾ cesarem ⁊ ponpeyũ fuit de quo
añ ẽ Ille locus fratres huĩt locus
Ille parentes Qͣto hͦ bellũ iustiꝰ nomẽ
id iundicat. ubi nõ pater q̃ filiũ
nec frat̾ adu̾sus fiem̃ s hõ ip̃e contra
se litigat. quo durante litigio mlla

Expanded text:
taque cum sit belli quedam species, que “plus quam civile” bellum dicitur, ubi non solum cives, sed cognati etiam inter se pugnant, quale inter Cesarem ac Pompeium fuit, de quo dictum est: ille locus fratres habuit, locus ille parentes. Quanto hoc bellum iustius nomen id vindicat, ubi non pater contra filium, nec frater adversus fratrem, sed homo ipse contra se litigat, quo durante litigio, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
a d thermophilas leonidã nõ cam
uictum ꝙͣ iuncendo fatigatã ma
ingentes stratoꝵ hostiũ cumnłos e¬
cidisse cũ suis g̾te moniorãt losce
ꝙͣ deiphebo famam maio applll
⁊ in tampis emachus si lutano:
ditur. stetit ordime cerro infelro a¬
cies ⁊ nouissiõ prelio qd inafrica
cur hanibale gestũ est nec nselca
instriui acieni nec actiꝰ potuesso
pugnariꝰ ut de uictore luctꝰse
⁊ de uicto itidm̃ uictor ip̃ẽ ꝯfessꝯ̃
esc. uterq ingens reꝵ taliti estĩa¬
Ello quatimut
pubsicũ e ciuerũt tum denũ fuio
puᵈꝯ singulos n urget ac pͣcipitat
cipit ꝙͣuis accessione auctũ torã

Expanded text:
ad Thermopylas Leonidam non tam ad Thermopylas Leonidam non tam victum quam vincendo fatigatum, inter ingentes stratorum hostium cumulos occidisse, cum suis Grece memorant historie; quam Deiphebo famam Maro applicat; et in campis Emathiis, si Lucano creditur, stetit ordine certo infelix acies. Et novissimo prelio quod in Africa cum Hannibale gestum est, nec melius instrui aciem, nec acrius potuisse pugnari, ut de victore victus, sic et de victo itidem victor ipse, confessus est, uterque ingens rerum talium extimaVILI Bello quatimur publicum exciverint; tum demum furor publicus singulos urget ac precipitat, cipit, quamvis, accensione auctum, totam