comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lata ÷ semꝑa familia eadem causam reno ꝓuandaẽ saepius haud aliam fuissereor quam quodplus paucorũ opes
quam libe tas plebis poterat portiatñ lex sola ꝓtergo ciuium lata uidetur quod graui pena siquis uerberass&
nec cass& ueiuem r̃ sanxit ualerialex cũ eum qui ꝓuo cass& uirgis caedi securiq necariuetuiss& siquis aduersus
ea feciss& nihilultra quamin ꝓbe factum adiecit id quitũ pudor hominum erat uisum crado uinculum satis
ualidum legis nuncuixsum rserio itaminet᷑ quis quã bellum ab eodem ꝯsule haud quam quam memorabile ad¬
uesus rebellantes aequos cũ p̃ter animos fero ces nihil exantiqua fortuna haberent gestum ÷ alte cõs apuleus
inumbria nequi num oppidum circum sedit locus erat arduus atq inparte una praecepsubinunc narnias ita ÷
ne uinec munimento capi poterat itaq eam in fectamrem .m̃. fuluius petus t̃ manlius torquatus noui cos

Expanded text:
lata est, semper a familia eadem. causam renouandae saepius haud aliam fuisse reor quam quod plus paucorum opes quam libertas plebis poterat. Porcia tamen lex sola pro tergo ciuium lata uidetur, quod graui poena, si quis uerberasset necassetue ciuem Romanum, sanxit; Ualeria lex cum eum qui prouocasset uirgis caedi securique necari uetuisset, si quis aduersus ea fecisset, nihil ultra quam 'improbe factum' adiecit. id, qui tum pudor hominum erat, uisum, credo, uinclum satis ualidum legis: nunc uix serio ita minetur quisquam. bellum ab eodem consule haudquaquam memorabile aduersus rebellantes Aequos, cum praeter animos feroces nihil ex antiqua fortuna haberent, gestum est. alter consul Appuleius in Umbria Nequinum oppidum circumsedit. locus erat arduus atque in parte una praeceps, ubi nunc Narnia sita est, nec ui nec munimento capi poterat. itaque eam infectam rem M. Fuluius Paetus T. Manlius Torquatus noui consules
Abbreviated transcription (Latin):
tium contempsere: nosconsules an nuos quirites siculpain nobis est auferte imperium in dignis
&siid parum est in super poenas expetite : sinuobis nemodeorum nec hominum sit quiunt̃ puniat
pan̾ata quiri tesuos m& tantum eorum peniteat nonilli unt̃m ignauiam contempsere ner suȩ uir¬
tut confusi sunt quippetotiens fus fugatique castris exutia gro multati subiu gum missi aese euos
nouere discordia ordinum est uenenum urbis huius patrum acplebis cetamina. dumne nobis
imperu net uobis libertatis est madus dumte d&uos patriciorum hos plebe iorum magistra tuum
xuiros desiderastis ereari passi sumus xiirorum uos ꝑtesum est coegimus abire magistraetu ma

Expanded text:
tium contempsere? nos consules an uos Quirites? si culpa in nobis est, auferte imperium indignis tium contempsere? nos consules an uos Quirites? si culpa in nobis est, auferte imperium indignis et, si id parum est, insuper poenas expetite: si in uobis, nemo deorum nec hominum sit, qui uestra puniat peccata, Quirites: uosmet tantum eorum paeniteat. non illi uestram ignauiam contempsere nec suae uirtuti confisi sunt; quippe totiens fusi fugatique, castris exuti, agro multati, sub iugum missi, et se et uos nouere: discordia ordinum et uenenum urbis huius, patrum ac plebis certamina, dum nec nobis imperii nec uobis libertatis est modus, dum taedet uos patriciorum, nos plebeiorum magistratuum, decemuiros desiderastis; creari passi sumus. decemuirorum uos pertaesum est; coegimus abire magistratu. ma
Abbreviated transcription (Latin):
ne porte &xquiline at excessere uastationem agrorum ꝑ contumeliam urbi ostentantes undepost¬
quam inulti prȩdam prȩse agentes retro ad corbionem agmine gͥere. quintius consul ad contionem
populum uocauit ibi in hanc sententiam locutum accipio : & simihi nullius noxe xonscius quirites sũ
tamen cum pudore summo in contionem unt̃m processi hoc uos scire hoc poteris memoriȩ tntditum iri¬
equos & utilscos uixhernicis modo pares tito quintio quartum consule ad moenia urbis rome in pune
armatos uenisse: hanc ego ignominiam quam quam iam diu itauiuitur isstatus rerumest utnihil boni
diuin& animus hiuc potissimum imminere anno scissem uel exilio uel morte si alia fuga honoris
non ess& uitassem ergo siuiri arma illa habuissent quȩin portis fuerent̃is. capiroma mecon sule potuit
satis honorum satis suꝑq uite enit mori consulem tertium oportuit quem tandem ignauis simi hos¬

Expanded text:
ne portae Esquilinae accessere, uastationem agrorum per contumeliam urbi ostentantes. unde postne portae Esquilinae accessere, uastationem agrorum per contumeliam urbi ostentantes. unde postquam inulti, praedam prae se agentes, retro ad Corbionem agmine iere, Quinctius consul ad contionem populum uocauit. ibi in hanc sententiam locutum accipio: 'etsi mihi nullius noxae conscius, Quirites, sum, tamen cum pudore summo in contionem inAequos et Uolscos, uix Hernicis modo pares, T. Quinctio quartum consule ad moenia urbis Romae impune armatos uenisse. hanc ego ignominiam, quamquam iam diu ita uiuitur is status rerum est ut nihil boni diuinet animus, si huic potissimum imminere anno scissem, uel exsilio uel morte, si alia fuga honoris non esset, uitassem. ergo si uiri arma illa habuissent quae in portis fuere nostris, capi Roma me consule potuit? satis honorum, satis superque uitae erat; mori consulem tertium oportuit. quem tandem ignauissimi hos
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq iam nonultrit discordia ciuium reprimi poterat. & tribunis & plebe incitata in patres cum
dus Aliui n obilium dita nouis sempercertaminibus contiones turbar& : ad quarum primum strepitĩ
uel ut signo accepto arma capere &qui acuolsci simul quod ꝑsuaserant iisduces cupidi predarum
biennio ante dilatum indictum haberi non potuisse. abnuenteiam plebe inperium eo aduersus señ cẽ
misos exetitds dissolui licentia militandi morem nec procommuni iam patria romamẽẽ quid quid irarũ
simul tatium que cumexternis fuerit in ipsos uerti occaecatos lupos in testina nebie opprimendi occas sio¬
nem esse coniunctis exerutibus latinum primum a grum propopulati sunt : deinde postquam ibi nem
uinde xoccurrebat tumuero exultantibus belli auctoribus ad moenia ipsa rome populabundi regio¬

Expanded text:
utrumque. iam non ultra discordia ciuium reprimi poterat, et tribunis et plebe incitata in patres, cum utrumque. iam non ultra discordia ciuium reprimi poterat, et tribunis et plebe incitata in patres, cum dies alicui nobilium dicta nouis semper certaminibus contiones turbaret. ad quarum primum strepitum, uelut signo accepto, arma cepere Aequi ac Uolsci, simul quod persuaserant iis duces, cupidi praedarum, biennio ante dilectum indictum haberi non potuisse, abnuente iam plebe imperium: eo aduersus se non esse missos exercitus. dissolui licentia militandi morem, nec pro communi iam patria Romam esse. quicquid irarum simultatiumque cum externis fuerit in ipsos uerti. occaecatos lupos intestina rabie opprimendi occasionem esse. coniunctis exercitibus Latinum primum agrum perpopulati sunt; deinde postquam ibi nemo uindex occurrebat, tum uero exsultantibus belli auctoribus ad moenia ipsa Romae populabundi regio
Abbreviated transcription (Latin):
mensibus cum & percoitiones potentiorum iniuria fierent &uis potestatis omnis aliquanto posterio¬
reanni parte languidior ferme ess& iam que plebs ita intribunatu ponere aliquid spei si similes¬
sicilio tribunos haber& nomina tantum sebieinio habuisse. seniores contnrpatrum ut nimis feroces
suos credere iuuenes itamalle simodus excedendusess& suis quam aduersariis super esse animos
adeo modenttia tuende libertatis. dum aequari uelle simulando. Itasequisse extollit ut deprimat
alum indifficiliest cauendoque nemetuat. homines metuendos ultro se efficiunt . &iniuriam ano¬
bistepulsam tã quã aut facere aut pati necesse sit iniungimus aliisst. quinctius capitolinus quartũ
&arippa furius consules indefacti. net seditionem domi nec foris bellum acceperunt sed inminebat

Expanded text:
mensibus, cum et per coitiones potentiorum iniuria fieret et uis potestatis omnis aliquanto posteriomensibus, cum et per coitiones potentiorum iniuria fieret et uis potestatis omnis aliquanto posteriore anni parte languidior ferme esset. iamque plebs ita in tribunatu ponere aliquid spei, si similes Icilio tribunos haberet: nomina tantum se biennio habuisse. seniores contra patrum ut nimis feroces suos credere iuuenes, ita malle, si modus excedendus esset, suis quam aduersariis superesse animos. adeo moderatio tuendae libertatis, dum aequari uelle simulando ita se quisque extollit ut deprimat alium, in difficili est, cauendoque ne metuant, homines metuendos ultro se efficiunt, et iniuriam ab nobis repulsam, tamquam aut facere aut pati necesse sit, iniungimus aliis. T. Quinctius Capitolinus quartum Agrippa Furius consules inde facti nec seditionem domi nec foris bellum acceperunt; sed imminebat
Abbreviated transcription (Latin):
dumx tribunos plebei facer& insetandisque patribus unde aspero &iam inditumest cognomentri¬
bunatum gessit : inde .m. geganius .m. acrinus & .c. iulius consules facti : contiones tribu norum aduer¬
sus nobilium iuuentutem ortas sineeespetatione potestatis eius conseruata maiestate patrum sed¬
auere plebem decreto adbellum uũlscorum &equorum dilectum sustinendorem abseditionibus con¬
tinuere urbano quoque otioforis omnia trenquilla eẽ ad firmantes perdis cordias ciuiles externos
tollere animos cunt pacis concordiȩ quoque in testinae causae fuit. seda liter semꝑ ordo greuis alterius
modestiȩ enit: quiescenti plebi ab iunioribus patrum in iuriȩ fiericepte : ubi tribuni auxilio humi¬
lioribus essent : in primis parum proderat. deinde neipsi quidem inuio latierant uti que postremis

Expanded text:
rogaret dum decem tribunos plebei faceret; insectandisque patribus, unde Aspero etiam inditum est cognomen, trirogaret dum decem tribunos plebei faceret; insectandisque patribus, unde Aspero etiam inditum est cognomen, tribunatum gessit. inde M. Geganius Macerinus et C. Iulius consules facti contentiones tribunorum aduersus nobilium iuuentutem ortas, sine insectatione potestatis eius conseruata maiestate patrum, sedauere; plebem, decreto ad bellum Uolscorum et Aequorum dilectu, sustinendo rem ab seditionibus continuere, urbano otio foris quoque omnia tranquilla esse adfirmantes, per discordias ciuiles externos tollere animos. cura pacis concordiae quoque intestinae causa fuit. sed alter semper ordo grauis alterius modestiae erat; quiescenti plebi ab iunioribus patrum iniuriae fieri coeptae. ubi tribuni auxilio humilioribus essent, in primis parum proderat; deinde ne ipsi quidem inuiolati erant, utique postremis
Abbreviated transcription (Latin):
uti quos sibi collegas cooptassent ut illi legitimi eadem lege tribuni plebei sint ut illi quos odie tribu¬
nos plebeifeceritis : duillius cum adultimum perseuerass& negando xvtribunos plebeiremp̃ habe¬
reposse : uicta collegarum cupiditate pariter patribus plebeique acceptus magistratu ab iit noui
tribuni plebis inco optandis collegis patrum uoluntatem fouerunt duos &iam patricios consularesq
sp̃. tarpeum & .ã. aeternium cooptauere : consules creati spurius herminius .t. uerginius caeli mon¬
tanus nihil magnopere ad patrum aut plebis causam inclinati otium domi acforis habuere .l. tre
bonius tr̃ .p̃l. infestus patribus quod seabhis in coaptandis tribunis frtude captum proditumq
a collegis agebat rogationem tulit ut quiplebem romanam tribunos plebi rogar& isusque rogar&

Expanded text:
ut ii quos hi sibi collegas cooptassint legitimi eadem lege tribuni plebei sint ut illi quos hodie tribuut ii quos hi sibi collegas cooptassint legitimi eadem lege tribuni plebei sint ut illi quos hodie tribunos plebei feceritis.' Duillius cum ad ultimum perseuerasset negando quindecim tribunos plebei rem publicam habere posse, uicta collegarum cupiditate pariter patribus plebeique acceptus magistratu abiit. noui tribuni plebis in cooptandis collegis patrum uoluntatem fouerunt; duos etiam patricios consularesque, Sp. Tarpeium et A. Aternium , cooptauere. consules creati Sp. Herminius T. Uerginius Caelimontanus , nihil magnopere ad patrum aut plebis causam inclinati, otium domi ac foris habuere. L. Trebonius tribunus plebis, infestus patribus quod se ab iis in cooptandis tribunis fraude captum proditumque a collegis aiebat, rogationem tulit ut qui plebem Romanam tribunos plebei rogaret, is usque eo
Abbreviated transcription (Latin):
dissent que senouos consules creaturos auitores popularis sententie haud populares nactus in contionẽ
cumus proces sit : ubicum consules ꝓducti ad populum interrogatique sicos populus romanus memor li¬
bertatis ꝑillos recepte domimemor militiȩ rerumque gestarum consules iterum facer& quid nam fac¬
turi essent nihilsententiȩ suȩ mutass& conlaudatis consulibus quod perseuentrent: adultimũ
dissimiles x uirorumeẽ cimitia habuit & quin que tribunis plebicreatis cum prȩstudis apete
petentium nouem tribunorum alii candidati tribus non ex plerent concilium dimisit ne deinde
comitiorum causa habuit : satis factum legia gebat : quȩ numero nusquam prefinito tribunis modo ut
relinquerentur sancir& & abhis quicreatiessent cooptari collegas iuber& : recitabat que rogationis

Expanded text:
dissentque se nouos consules creaturos, auctores populares sententiae haud popularis nactus in contionem dissentque se nouos consules creaturos, auctores populares sententiae haud popularis nactus in contionem cum iis processit. ubi cum consules producti ad populum interrogatique, si eos populus Romanus, memor libertatis per illos receptae domi, memor militiae rerum gestarum, consules iterum faceret, quidnam facturi essent, nihil sententiae suae mutassent, conlaudatis consulibus quod perseuerarent ad ultimum dissimiles decemuirorum esse, comitia habuit; et quinque tribunis plebi creatis cum prae studiis aperte petentium nouem tribunorum alii candidati tribus non explerent, concilium dimisit nec deinde comitiorum causa habuit. satisfactum legi aiebat, quae numero nusquam praefinito tribuni modo ut relinquerentur sanciret et ab iis qui creati essent cooptari collegas iuberet; recitabatque rogationis
Abbreviated transcription (Latin):
sensum patrum causebantur quo ꝑ contumeliam consulumiunt plebis labe factaessent. quid futurũ
nondum firmatis legibus si nouos tribunos ꝑfactiones suas consules ad ortiessent: nonenim sempualgios
honaitius que consules fore : quilibertati plebissuas opes post ferrent : forte quadam utiliadtem prs ut
comitis prȩess& potissimum .m. duilio sorte euenit : uiro prudenti & ex continuationem magistratus
inuidiam inminenten cernenti : quicum exueteribus tribunis negar& seullius nitionem habiturum
pugnarent que collegȩ ut libents tribus in suffntgium mit ter&. aut conceder& sortem comitiorum
collegis habituris eloge potius comitia quam exuoluntate patrum inieata contentione duillius consules
adsubsellia accitos. cuminterrogass& quid de comitiis consularibus in animo haberent respon¬

Expanded text:
sensum patrum causabantur, quo per contumeliam consulum iura plebis labefactata essent. quid futurum sensum patrum causabantur, quo per contumeliam consulum iura plebis labefactata essent. quid futurum nondum firmatis legibus, si nouos tribunos per factionis suae consules adorti essent? non enim semper Ualerios Horatiosque consules fore, qui libertati plebis suas opes postferrent. forte quadam utili ad tempus, ut comitiis praeesset potissimum M. Duillio sorte euenit, uiro prudenti et ex continuatione magistratus inuidiam imminentem cernenti. qui cum ex ueteribus tribunis negaret se ullius rationem habiturum, pugnarentque collegae ut liberas tribus in suffragium mitteret aut concederet sortem comitiorum collegis, habituris e lege potius comitia quam ex uoluntate patrum, iniecta contentione Duillius consules ad subsellia accitos cum interrogasset quid de comitiis consularibus in animo haberent, respon
Abbreviated transcription (Latin):
sules trium phare uolle gnatiamque propriuato merito in tributum nom prouirtute honorem
peti num quam ante detriumpho ꝑpopulum actum: semper estimationem arbitriumque eius ho¬
noris penes senatum fuisse. nereges quidem maiestatẽ summi hordinis inminuisse netaomnia
tribuni potestatis suȩ in plerent. ut nullum publicum consilium sinerent eẽ ita demumli beram
ciuitatem fore Ita aquitas legessi sua quis que iune ordo suam maiestatem teneat: in eadem senten¬
tiam multa & aceteris senioribus patrum cum essent dictaomnes tribus eam rogationem acceperunt
tum primum sine auctoritate senatus populi iussu triumphatum est: hȩ uictoria tribunorum ple¬
bis que prope in haud salubrem iuxdriam uertit : conspinttione intertribunos facta ut idem tribum
reficerentur & quosuaminus cupiꝰta seminer& consulibus quoque continuarent magistratum con¬

Expanded text:
sules triumphare uelle gratiamque pro priuato merito in tribunum, non pro uirtute honorem sules triumphare uelle gratiamque pro priuato merito in tribunum, non pro uirtute honorem peti. nunquam ante de triumpho per populum actum; semper aestimationem arbitriumque eius honoris penes senatum fuisse; ne reges quidem maiestatem summi ordinis imminuisse. ne ita omnia tribuni potestatis suae implerent, ut nullum publicum consilium sinerent esse. ita demum liberam ciuitatem fore, ita aequatas leges, si sua quisque iura ordo, suam maiestatem teneat. in eandem sententiam multa et a ceteris senioribus patrum cum essent dicta, omnes tribus eam rogationem acceperunt. tum primum sine auctoritate senatus populi iussu triumphatum est. haec uictoria tribunorum plebisque prope in haud salubrem luxuriam uertit, conspiratione inter tribunos facta ut iidem tribuni reficerentur, et, quo sua minus cupiditas emineret, consulibus quoque continuarent magistratum. con
Abbreviated transcription (Latin):
in algido ressed suas romanus populationib agrorum amissas recipit gemina uictoria duobus bifa¬
riam pteliis parta maligne senatus in unumdiem supplicationis consulum nomine dereuit popu¬
lus imniussu & altero die frequensut supplicatum que est & hȩ uaga popularisque supplicatio studus
ꝓpecelebnatior fuit : consules ex composito eodembiduo adurbem accenꝰsere : senatum que in martium
campum cuocauere: ubicumderebus absegestis agerent : questi primores patrum senatum intermili¬
tes dedita opent terroris causa haberi : Itaque indecon sules nȩcriminationi locus ess& inpnaita flam¬
nia ubin unc ades apollinis est iamtum apolli naram appellabant auo cauere senatum: ubicum in¬
geni consensu patrum negaretur triumphus : bicilius t̃r .pl. tulit ad populum detriumpho consu¬
lum multis dissuasum ꝓdeuntibus maxime .c. claudio uociferante depatribus non dehostibus con¬

Expanded text:
in Algido res, sed suas Romanus populationibus agrorum amissas recipit. gemina uictoria duobus bifain Algido res, sed suas Romanus populationibus agrorum amissas recipit. gemina uictoria duobus bifariam proeliis parta, maligne senatus in unum diem supplicationes consulum nomine decreuit. populus iniussu et altero die frequens iit supplicatum; et haec uaga popularisque supplicatio studiis prope celebratior fuit. consules ex composito eodem biduo ad urbem accessere senatumque in Martium campum euocauere. ubi cum de rebus ab se gestis agerent, questi primores patrum senatum inter milites dedita opera terroris causa haberi. itaque inde consules, ne criminationi locus esset, in prata Flaminia, ubi nunc aedes Apollinis est—iam tum Apollinare appellabant—, auocauere senatum. ubi cum ingenti consensu patrum negaretur triumphus, L. Icilius tribunus plebis tulit ad populum de triumpho consulum, multis dissuasum prodeuntibus, maxime C. Claudio uociferante de patribus, non de hostibus con
Abbreviated transcription (Latin):
peditum accedunt: uerecundiȩ enit equitem suo alienoq marte pugnare : peditem nead pedes quidem
degresso equiti paremeẽ : uadunt igitur in pͣlium absua parte omisum & locum ex quoces senant repe¬
tunt momentoque non restituta modo pugna sed inclinatur &iam sabinis cornd aȩques inter ordines
peditum tectus sede quos recipit trans uolat inde in parte alteram suis uictorie nuntis simul &in hosts
iam pauidos quippe fuso suȩ partis ualidiore cornuimpetum facit : non aliorum eoplto uirtus
magis enituit : consul prouidere omnia laudare fortis increpare sicubi segmor pugna ess& casti¬
rati fortium statim uirorum opent edebant: tantum que hos pudor : quantum alios laudes excita¬
bant :sedinte gnacto clamore : undique omnes conisi hostem auertunt: necdeinde mromanam uis
sustineri potuit sabini fusi passim peragros castra hosti ad prȩdam relinqunt: ibinon sociorum sicut

Expanded text:
peditum accendunt. uerecundiae erat equitem suo alienoque Marte pugnare, peditem ne ad pedes quidem peditum accendunt. uerecundiae erat equitem suo alienoque Marte pugnare, peditem ne ad pedes quidem degresso equiti parem esse. uadunt igitur in proelium ab sua parte omissum et locum ex quo cesserant repetunt; momentoque non restituta modo pugna, sed inclinatur etiam Sabinis cornu. eques inter ordines peditum tectus se ad equos recipit; transuolat inde in partem alteram suis uictoriae nuntius; simul et in hostes iam pauidos, quippe fuso suae partis ualidiore cornu, impetum facit. non aliorum eo proelio uirtus magis enituit. consul prouidere omnia, laudare fortes, increpare sicubi segnior pugna esset. castigati fortium statim uirorum opera edebant tantumque hos pudor quantum alios laudes excitabant. redintegrato clamore undique omnes conisi hostem auertunt, nec deinde Romana uis sustineri potuit. Sabini fusi passim per agros castra hosti ad praedam relinquunt. ibi non sociorum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
claritate clamor est sublatus : quod beneuertat gesturum seillis morem postero que die in aciem de¬
ducturum ad firmat reliqumdie apparandis armis consumptum. postero die simul instrui romanã
aciem sabini uidee & ipsiiam pridem auidicertaminis procedunt : ꝓlium fuit quale in terfidentes sibim&
ambo exertitus ueteris ꝑpetuȩ que alterum glorie : alterum nuꝑ noua uictoria elatum consilio &iã sabini
uideres a diuuere: namcum ȩ quassent auem duo extraxor dinem militiaque insinistrum cornuromariorũ
in ipsocertamine in pressionem facerent tenuere que ubi in latis extrans uerso signis degra uabant : prope
cirtum uentum cornum equites duarum legionum acfere exequis desiliunt cedentibusq iam suis ꝓ¬
uolant in primũ lsimulque & hostise opponunt & ȩquato primum periculo podore deinde animos

Expanded text:
alacritate clamor est sublatus, quod bene uertat gesturum se illis morem posteroque die in aciem dealacritate clamor est sublatus, quod bene uertat gesturum se illis morem posteroque die in aciem deducturum adfirmat. reliquum diei apparandis armis consumptum est. postero die simul instrui Romanam aciem Sabini uidere et ipsi, iam pridem auidi certaminis, procedunt. proelium fuit, quale inter fidentes sibimet ambo exercitus, ueteris perpetuaeque alterum gloriae, alterum nuper noua uictoria elatum. consilio etiam Sabini uires adiuuere; nam cum aequassent aciem, duo extra ordinem milia quae in sinistrum cornu Romanorum in ipso certamine impressionem facerent tenuere. quae ubi inlatis ex transuerso signis degrauabant prope circumuentum cornu, equites duarum legionum, sescenti fere, ex equis desiliunt cedentibusque iam suis prouolant in primum, simulque et hosti se opponunt et aequato primum periculo, pudore deinde animos
Abbreviated transcription (Latin):
tate &iam romani accendebantur iamalterum exercitum uictorem inurbem rediturum sibi ultro
ꝑcontumelias hostem in sultare quando autem se sitũ non sint pares hostibus fore ubi hȩ fremere militẽ
in castris consulsensit : tione aduocata. Quem ad modum inquit in algido e res gestasit arbitror uos
milites audisse. qualem liberi populi exercitum decuit eẽ talis fuit consul consilto collegȩ uirtute militã
uictoria parta est: quod adme attin& id consilii animiq habiturussum : quoduos mihieffeeritis:
& tnthibellum salubriter & mature ꝑfici potest: sitrt hendum est ego ut indies spes uirtus que uñt
crescat eadem qua institui disciplina efficiam : siiam satis animiest decerniq plac& agite dũ clamorẽ
qualem in acie sublaturiestis tollite hic indicem uoluntatis uirtutis que uñe : Postquam ingentia

Expanded text:
tate etiam Romani accendebantur: iam alterum exercitum uictorem in urbem rediturum; sibi ultro tate etiam Romani accendebantur: iam alterum exercitum uictorem in urbem rediturum; sibi ultro per contumelias hostem insultare; quando autem se, si tum non sint, pares hostibus fore? ubi haec fremere militem in castris consul sensit, contione aduocata, 'quemadmodum' inquit, 'in Algido res gesta sit, arbitror uos, milites, audisse. qualem liberi populi exercitum decuit esse, talis fuit; consilio collegae, uirtute militum uictoria parta est. quod ad me attinet, id consilii animique habiturus sum, quod uos mihi feceritis. et trahi bellum salubriter et mature perfici potest. si trahendum est, ego ut in dies spes uirtusque uestra crescat, eadem qua institui disciplina efficiam; si iam satis animi est decernique placet, agite dum, clamorem qualem in acie sublaturi estis, tollite hic indicem uoluntatis uirtutisque uestrae.' postquam ingenti
Abbreviated transcription (Latin):
belli fertur in castre captis que cum in genticede maiont᷑ predȩ̃ patitur: huius pugnȩ fama perlata non
inurbem modo sed in sabinos ad alterum exercitum in urbe lȩtitia modo celebrata est in castris animos
militum ademulandum decus accendit : iam honatius eos excursionibus sufficiendo ꝓrelusque lenius
experiundo adsue fecenat sibi potius fidere quam meminisse ignominiȩ x uirorum ductu acceptȩ-
paruaque certamina in sum mam totius ꝓfecerant spanec cessabant sabini feroces abrepriore an nobene
gesta laces sere atque instare rogitantes quid latro cinii modo ꝓcursantes paucire urrentes que terrerent
tempus & in multa proelia parua que carperent summam unius belli quin illi concredentur acie incli¬
nandamque semel fortunȩ remdarent: adid quod sua sponte satis conlectum animorumerat. in digni¬

Expanded text:
belli fertur in castra, captisque cum ingenti caede, maiore praeda potitur. huius pugnae fama perlata non belli fertur in castra, captisque cum ingenti caede, maiore praeda potitur. huius pugnae fama perlata non in urbem modo sed in Sabinos ad alterum exercitum, in urbe laetitia modo celebrata est, in castris animos militum ad aemulandum decus accendit. iam Horatius eos excursionibus †sufficiendo† proeliisque leuibus experiundo adsuefecerat sibi potius fidere quam meminisse ignominiae decemuirorum ductu acceptae, paruaque certamina in summam totius profecerant spei. nec cessabant Sabini, feroces ab re priore anno bene gesta, lacessere atque instare, rogitantes quid latrocinii modo procursantes pauci recurrentesque tererent tempus et in multa proelia paruaque carperent summam unius belli? quin illi congrederentur acie inclinandamque semel fortunae rem darent? ad id, quod sua sponte satis collectum animorum erat, indigni
Abbreviated transcription (Latin):
auentini sacrique montis ad monebat ut ubi libertas parta e& paucis antemensibus e imperium in libatũ
referrent. ostenderent quae eandem in dolemmilitibus romanis post ex actos xuiros eẽ quȩ ante creatos
fuerit nec aequatis legibus inminutam uirtutem p̃r ẽ hȩ ubi inter signa peditum dita dedit : ad uolat
deinde adequites: agite iuuenes inquit prestate uirtute peditem ut honore atq prestatis primo concursu
pedes mouit hostem pulsum uosinmisis equis exigite ecam ponon sustinebunt in petum& nunc cunctantur
magis quam resistunt: concitante quo s pemittunt que in hostem pedestri iumturbatum pugna & pruptis
ordinibus elati ad nouissimamaciem pars libero spatio cirtumuetti iuam fugam undique capesentes
plerosque a castris euertunt: prȩteraequitantes que absterrent peditum acies & consulipse uisque omnis

Expanded text:
Auentini Sacrique montis admonebat, ut ubi libertas parta esset paucis ante mensibus, eo imperium inlibatum Auentini Sacrique montis admonebat, ut ubi libertas parta esset paucis ante mensibus, eo imperium inlibatum referrent, ostenderentque eandem indolem militibus Romanis post exactos decemuiros esse quae ante creatos fuerit, nec aequatis legibus imminutam uirtutem populi Romani esse. haec ubi inter signa peditum dicta dedit, auolat deinde ad equites. 'agite, iuuenes' inquit, 'praestate uirtute peditem ut honore atque ordine praestatis. primo concursu pedes mouit hostem; pulsum uos immissis equis exigite e campo. non sustinebunt impetum, et nunc cunctantur magis quam resistunt'. concitant equos permittuntque in hostem pedestri iam turbatum pugna, et perruptis ordinibus elati ad nouissimam aciem, pars libero spatio circumuecti, iam fugam undique capessentes plerosque a castris auertunt praeterequitantesque absterrent. peditum acies et consul ipse uisque omnis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ seductas nec quierant satis explicatis ordinibus prope fluctu antem turbam trepid antium huc atq
illuc crcum spatantium que seacsuos ad ditoturbatis mentibus clamore atque in petu inuadit : retulere
primo pedem hostes dande cumanimos collegissent &undiq duces uictis nȩc es suriessent in creparent resti¬
tuitur pugna consul ex altera parte romanos meminisse iubebat illo die primum liberos prolibera urbe
romana pugnaresibi m& ipsis uicturos non ut x uirorum uictores prȩmium essent non appio duce rẽger
milites stetisse necuncerent turpeesse contntciues plus animi habuisse quamcontra hostes & domi quã
foris seruitutem magistimuisse : unam uirginiam fuisse uius pudiatie in pace periculum ess& unum
appium ciuem periculosȩ libidinis atr fortuna belli inclin& omnium liberis ab tot milibus hostiũ peri¬
culum fore nolles minari quȩne iuppiter nec mars pater passuri sint us aus picuis condite ubbi accidere

Expanded text:
dum eductos nec, qui erant, satis explicatis ordinibus, prope fluctuantem turbam trepidantium huc atque illuc circumspectantiumque se ac suos, addito turbatis mentibus clamore atque impetu inuadit. rettulere primo pedem hostes; deinde cum animos collegissent et undique duces uictisne cessuri essent increparent, restituitur pugna. consul ex altera parte Romanos meminisse iubebat illo die primum liberos pro libera urbe Romana pugnare, sibimet ipsis uicturos, non ut decemuirorum uictores praemium essent. non Appio duce rem geri, milites stetisse ne uincerent. turpe esse contra ciues plus animi habuisse quam contra hostes et domi quam foris seruitutem magis timuisse. unam Uerginiam fuisse cuius pudicitiae in pace periculum esset, unum Appium ciuem periculosae libidinis; at si fortuna belli inclinet, omnium liberis ab tot milibus hostium periculum fore; nolle ominari quae nec Iuppiter nec Mars pater passuri sint iis auspiciis conditae urbi accidere.
Abbreviated transcription (Latin):
rem patestatem legepopulari celebrabant: patres. superque gnatuiti furoris inmultitudine credentes
esse largitiones temeritatis que in uitamenta horrebant: acerrimi patribus duces ad resistendum consu¬
les fuere: eaigitur parsrei p̃uict: nec in prȩsens modo. sed inuenientem &iam annum .m̃. babinium caesonis
frem & magis in uisum alterum plebi accussatione. sp̃. cassu .l. ualerium cõs. deditcertatum eo quoque
anno cumtribunis est: uanalex uanique legis auctores iactando inritummunus facti fabium indenom̃
ingens posttres continuos consulatus. unoque uelut tenore omnes expetos tribuniciis certaminibus
habitum itaque ut bene locatus mansit in ea familia ali quamdiu honos. bellum indeuegens in itum.
& uolsa rebellarunt: sed adbella externa propesuper erant uires. ab utebantur que iis intersem& ipsos
certandos accessere adȩgnas iamomnium mentes ꝓdigia caelestia propecotidiana in urbe agris que

Expanded text:
rem potestatem lege populari celebrabant: patres, satis superque gratuiti furoris in multitudine credentes esse, largitiones temeritatisque inuitamenta horrebant. acerrimi patribus duces ad resistendum consules fuere. ea igitur pars rei publicae uicit, nec in praesens modo sed in uenientem etiam annum M. Fabium , Caesonis fratrem, et magis inuisum alterum plebi accusatione Sp. Cassi , L. Ualerium , consules dedit. certatum eo quoque anno cum tribunis est. uana lex uanique legis auctores iactando inritum munus facti. Fabium inde nomen ingens post tres continuos consulatus unoque uelut tenore omnes expertos tribuniciis certaminibus habitum; itaque, ut bene locatus, mansit in ea familia aliquamdiu honos. bellum inde Ueiens initum, et Uolsci rebellarunt; sed ad bella externa prope supererant uires, abutebanturque iis inter semet ipsos certando. accessere ad aegras iam omnium mentes prodigia caelestia, prope cotidianas in urbe agrisque
Abbreviated transcription (Latin):
romae potius quam in castris acturos hȩdicta sint patribus teimperator militestui onamus ut nobis pugnandi
copiam facias cũ uincere cupimus tũ teduce uinceretibi lauream in signem defere tecũ trium phantes urbem
iniretuum saemuentescurrum .i. õm. templum gnaitantes ouantesq adirẽ orationem tulli ex ceperunt p̃ces
multitudinis. &undiq ut signũ dar& ut capere arma iuber& damabant dictator quã quã rẽbonã exemplo
haud ꝓbabili actã censebant. tamen facturum quodmilites uellent se raepit tulliumq secreto quaenã haec
ressit aut quo acta. ꝑcunctat᷑ tullius magnopere adictatore petere . neseoblitum disciplinȩ militaris nesui

Expanded text:
Romae potius quam in castris acturos. haec dicta sint patribus. te, imperator, milites tui oramus ut nobis pugnandi Romae potius quam in castris acturos. haec dicta sint patribus. te, imperator, milites tui oramus ut nobis pugnandi copiam facias; cum uincere cupimus, tum te duce uincere, tibi lauream insignem deferre, tecum triumphantes urbem inire, tuum sequentes currum Iouis optimi maximi templum gratantes ouantesque adire.' orationem Tulli exceperunt preces multitudinis et undique, ut signum daret, ut capere arma iuberet, clamabant. dictator quamquam rem bonam exemplo haud probabili actam censebat tamen facturum quod milites uellent, <in> se recepit Tulliumque secreto quaenam haec res sit aut quo acta more percontatur. Tullius magno opere a dictatore petere ne se oblitum disciplinae militaris, ne sui
Abbreviated transcription (Latin):
acdelium ducẽ iudicares eẽ quideñ aliudẽẽ causae credamus cur ueteranus duxfortis simus bello conpressit
quoda iunt manib: sedeas utcumq enim sehab& res denr̃t uirtute dubitasse uideri quã nos detua uerius ÷ sinautẽ
non tuum istuc sed publicũ ÷ consilium & consensus a liquipatrum non gallicũ bellum nos aburbe apenatib nr̃is
ab legatosten& quaesout ea quaedicam non amilitibus impenatori dictacenseas sed aplebe patribus quȩ sicutuos
habeatis consilia sic sesua habituram dicat quistandem suscenseat milite nos eẽ non seuos urõs adbellũ non inexi¬
lium misos si quis d& signũ in auem aiucat utuiris acromanis dignũ sit pugnaturos sinihil armis opussit otiũ

Expanded text:
ac debilium ducem iudicares esse. quid enim aliud esse causae credamus, cur ueteranus dux, fortissimus bello, compressis, ac debilium ducem iudicares esse. quid enim aliud esse causae credamus, cur ueteranus dux, fortissimus bello, compressis, quod aiunt, manibus sedeas? utcumque enim se habet res, te de nostra uirtute dubitasse uideri quam nos de tua uerius est. sin autem non tuum istuc sed publicum est consilium, et consensus aliqui patrum, non Gallicum bellum, nos ab urbe, a penatibus nostris ablegatos tenet, quaeso, ut ea quae dicam non a militibus imperatori dicta censeas sed a plebe patribus—quae si, ut uos uestra habeatis consilia, sic se sua habituram dicat, quis tandem suscenseat?—milites nos esse non seruos uestros, ad bellum non in exsilium missos; si quis det signum, in aciem educat, ut uiris ac Romanis dignum sit, pugnaturos: si nihil armis opus sit, otium
Abbreviated transcription (Latin):
neq erat & in execitu quiquidem pedestria stpenda fetiss&uir factis nobilioris p̃cedens militũ agmena d tribunal
pergit mirantiq sulpicio non turbam magis quã turbȩ principem tullium imperus oboedientis simum militem
Silic& dictator in quit conden natũ se uniuersus exercitus a te ignauiae nitus & ꝓpeignominiae cau sa deftitutũ
sine armis ortuitme ut suã causam apudte agerem equidem sic ubi loco cessum sitergada hosti sisigna spede
amisa obici nobis possent. tamen hocate impetrari aequm censerem ut nos uirtute culpã nram corrigere & abole¬
re flagitii memoriam nouagloria patereris &iã ad aliam fusae legione: eandem quã ꝑpauorẽ amiserant
patriã pfete postea ab eisuirtute reuperauere nobis deum benignitate felicitate tua põp qr̃ &res & glona :
integnr. quam quam degloria uix dicere ausim sinos & hostes haudsetus quam feminas ab ditos intnt uallum
exꝑtus nonesses denobis itades perasti ut temancorũ

Expanded text:
e erat in exercitu, qui quidem pedestria stipendia fecisset, uir factis nobilior. is praecedens militum agmen ad tribunal pergit mirantique Sulpicio non turbam magis quam turbae principem Tullium, imperiis oboedientissimum militem, 'si licet, dictator' inquit, 'condemnatum se uniuersus exercitus a te ignauiae ratus et prope ignominiae causa destitutum sine armis orauit me ut suam causam apud te agerem. equidem, sicubi loco cessum, si terga data hosti, si signa foede amissa obici nobis possent, tamen hoc a te impetrari aequum censerem ut nos uirtute culpam nostram corrigere et abolere flagitii memoriam noua gloria patereris. etiam ad Alliam fusae legiones eandem quam per pauorem amiserant patriam profectae postea a Ueiis uirtute reciperauere. nobis deum benignitate, felicitate tua populique Romani, et res et gloria est integra; quamquam de gloria uix dicere ausim, si nos et hostes haud secus quam feminas abditos intra uallum os esses, de nobis ita desperasti ut te mancorum
Abbreviated transcription (Latin):
hostem sensere pugnã aduallũ subeunt: ubi postquã stationes quoq receptas intramunimenta sensere clamor repanta
cutaduces ortus ut eosibi ecastris abaria eius die deferi iubereit. mansuros sesubarmis & aut nocte autcerte luce prima
castri hostiũ inuasuros nihilo quietior romanus exercitus imperio ducis itinet᷑ deuerat fere dia hora cũ capere ⁊sulmili¬
tes iub& p̃apit utin armis sint quacũq diei noctis ue hora signũ dederit paucis milites adloquit᷑ samnitiũ bella extollit
eleuat etruscosne hostem hosti ne multitudinẽ multitudini ꝯparandã . aut eẽ p̃t̃ eatelum aliut occultũ scituros intem¬
pore interea tageri opus eẽ his ambagibus ꝓdissimulabat hostes quo animus militũ multitudine territus restitueretur

Expanded text:
hostem sensere pugnam, ad uallum subeunt. ubi postquam stationes quoque receptas intra munimenta sensere, clamor repente hostem sensere pugnam, ad uallum subeunt. ubi postquam stationes quoque receptas intra munimenta sensere, clamor repente circa duces ortus, ut eo sibi e castris cibaria eius diei deferri iuberent: mansuros se sub armis et aut nocte aut certe luce prima castra hostium inuasuros. nihilo quietior Romanus exercitus imperio ducis continetur. decima erat fere diei hora cum cibum capere consul milites iubet; praecipit ut in armis sint quacumque diei noctisue hora signum dederit. paucis milites adloquitur; Samnitium bella extollit, eleuat Etruscos; nec hostem hosti nec multitudinem multitudini comparandam ait; esse praeterea telum aliud occultum; scituros in tempore; interea taceri opus esse. his ambagibus prodi simulabat hostes, quo animus militum multitudine territus restitueretur
Abbreviated transcription (Latin):
tor romanus opulentesq rerũ omnium copia in castra reditt eo forte quinq legati cũ duob tr̃ p̃l uenerant denuntiatum
fabio senatus uerbis nes altũ ciminiũ transir& lȩtati seiussequã ut impedire bellũ possent uenisse nuntii uictoriae
romam reuertunt᷑ hac expeditione isulis motum latius etat quã ꝓfligatũ bellum uastatione nãq sub ciminii montis radi¬
cib: iacens ora senserat ꝯciueratq indignatione non etruriae modo populos sedum briae finitima itaq quantus ñ num¬
quam antea exercitus adsutriumuenit neq esiluis tantũ modo ꝓmota castra sed &ã auiditate dimicandi quã primũ
in cãpos delata acies deinde instructa primo suo stare locor dicto hostiũ adinstruendum ⁊tra spatio dempost quã decr & tare

Expanded text:
tor Romanus opulentusque rerum omnium copia in castra rediit. eo forte quinque legati cum duobus tribunis plebis uenerant denuntiatum tor Romanus opulentusque rerum omnium copia in castra rediit. eo forte quinque legati cum duobus tribunis plebis uenerant denuntiatum Fabio senatus uerbis ne saltum Ciminium transiret. laetati serius se quam ut impedire bellum possent uenisse, nuntii uictoriae Romam reuertuntur. hac expeditione consulis motum latius erat quam profligatum bellum; uastationem namque sub Ciminii montis radicibus iacens ora senserat conciueratque indignatione non Etruriae modo populos sed Umbriae finitima. itaque quantus non unquam antea exercitus ad Sutrium uenit; neque e siluis tantummodo promota castra sed etiam auiditate dimicandi quam primum in campos delata acies. deinde instructa primo suo stare loco, relicto hostibus ad instruendum contra spatio: dein, postquam detractare
Abbreviated transcription (Latin):
foresiea loca intrass& iuuentutemq camertium umbrorum in armis paratam imperio futuram hȩ cumrelata
ꝯsulie sent in pedim̃tis primauigilia p̃misis. legionib: postinpadimenta ireiussis ipse subsitat cũ equitatu & luceorta postero
die obequitauit stationib: hostiũq̃ extrasaltũ dispositȩ eant & cũsatis diutenuiss& hostẽ in caftra sesereepit portaq altera
gressus. ante noctẽ aginen adsequitur postero die iuce prima iugaciminli montis tenebat inde itẽ platus opulentia &ruriae
aruamilites emitut : ingenti iã ab ata p̃da tumultuariae a grestium &ruscorũ cohortes repente a principib regionis aus su.¬
tatẽ romanis occurrunt adeo in composite ut iuindices p̃darũ ꝓpeipsi p̃dȩ fuerint caesis fugatisq is late depopulato a grouic¬

Expanded text:
fore, si ea loca intrasset, iuuentutemque Camertium Umbrorum in armis paratam imperio futuram. haec cum relata fore, si ea loca intrasset, iuuentutemque Camertium Umbrorum in armis paratam imperio futuram. haec cum relata consuli essent, impedimentis prima uigilia praemissis, legionibus post impedimenta ire iussis ipse substitit cum equitatu et luce orta postero die obequitauit stationibus hostium, quae extra saltum dispositae erant; et cum satis diu tenuisset hostem, in castra sese recepit portaque altera egressus ante noctem agmen adsequitur. postero die luce prima iuga Ciminii montis tenebat; inde contemplatus opulenta Etruriae arua milites emittit. ingenti iam abacta praeda tumultuariae agrestium Etruscorum cohortes, repente a principibus regionis eius concitatae, Romanis occurrunt adeo incompositae ut uindices praedarum prope ipsi praedae fuerint. caesis fugatisque his, late depopulato agro uic
Abbreviated transcription (Latin):
tib: inmiscuerit seruus aditͥ comes unus fuisse nutritus una eq audignarus linguae eiusdem na quicquã aliud ꝓfici scen¬
tes quã summatĩ regionis quae in tranda erant naturam agnomina principum inpopulis accipere. nequa int̃ conloquia
insigninota hesitantes depreidi possent iere pastonedi habitu a grestibus teliis falcib: caesisq binis armatis eineq cõmertiũ
linguȩ necuestis armarũ ue habitus sic eostexit quã quod ab horrebat abfide quem quã externũ ciminios saltus intraturũ
usq ad camertes umbros penetrass& dicunt᷑ ibi quiessent fateri romanũ ausum introdutũq insenatũ isulis uerbis
egisse desocietate amicitiaq: atqinde comi hospitio aceptũ nuntiare romanis iussum cõmeatũ exatituidietũ xxxpresto

Expanded text:
tibus immiscuerit. seruus ei dicitur comes unus fuisse, nutritus una eoque haud ignarus linguae eiusdem; nec quicquam aliud proficiscentibus immiscuerit. seruus ei dicitur comes unus fuisse, nutritus una eoque haud ignarus linguae eiusdem; nec quicquam aliud proficiscentes quam summatim regionis quae intranda erat naturam ac nomina principum in populis accepere, ne qua inter conloquia insigni nota haesitantes deprendi possent. iere pastorali habitu, agrestibus telis, falcibus gaesisque binis armati. sed neque commercium linguae nec uestis armorumue habitus sic eos texit quam quod abhorrebat ab fide quemquam externum Ciminios saltus intraturum. usque ad Camertes Umbros penetrasse dicuntur; ibi qui essent fateri Romanum ausum; introductumque in senatum consulis uerbis egisse de societate amicitiaque atque inde comi hospitio acceptum nuntiare Romanis iussum commeatum exercitui dierum triginta
Abbreviated transcription (Latin):
ingentti potit᷑ tũ de ꝑsequendo hoste agitari coeptũ silua erat ciminia magistũ inuia atq horrenda quã nuꝑ fuere germa¬
nici saltus nulli adeam diem neme catorũ quidemadita ea intrare haud fere quis quam p̃ter ducẽ ipsum audebat alis om¬
nib: cdadis caudine nondum menoria ab oleuerat tũ exhis quiaderant ⁊sulis fratrem m̃ fabiũ caesonẽ alii c̃. claudium
quidam matre eadem qua nsulem genitũ tradunt speculatũ seͥturũ ꝓfessus brtiuiq omnia certa ad laturũ caere educatus
apud hospites & ruscis inde litteris eruditus erat linguãq &ruscã ꝓbenouerat habeo auctores uulgo tũ romancs pueros sicut
nunc grefisita &iuscs litteris erudiri solitos sec ꝓpius ÷ uer o p̃cipuum aliquid fuisse ineo qui sȩtam audacisimulatione hos¬

Expanded text:
ingenti potitur. tum de persequendo hoste agitari coeptum. silua erat Ciminia magis tum inuia atque horrenda quam nuper fuere Germaingenti potitur. tum de persequendo hoste agitari coeptum. silua erat Ciminia magis tum inuia atque horrenda quam nuper fuere Germanici saltus, nulli ad eam diem ne mercatorum quidem adita. eam intrare haud fere quisquam praeter ducem ipsum audebat; aliis omnibus cladis Caudinae nondum memoria aboleuerat. tum ex iis qui aderant, consulis frater— M. Fabium , Caesonem alii, C. Claudium quidam matre eadem qua consulem genitum, tradunt—speculatum se iturum professus breuique omnia certa allaturum. Caere educatus apud hospites, Etruscis inde litteris eruditus erat linguamque Etruscam probe nouerat. habeo auctores uolgo tum Romanos pueros, sicut nunc Graecis, ita Etruscis litteris erudiri solitos; sed propius est uero praecipuum aliquid fuisse in eo qui se tam audaci simulatione hos
Abbreviated transcription (Latin):
tim locus ipse armabat ingerere lgit᷑ scuta galae queicta cũ &iam quos nonuulnerauerant turbarent neq: subire erat facile
ad ꝓpiorẽ pugnã nar missilia habebant quib aminus remgererent stantes & expositos adictus cũiã satis nihilteger& quosdã
&iã patem referentes fluctuantemq &instabilem aciem red integrato damore strictis gladus astati & principes inuadunt
eum impetũ nontulerunt & rusciuesisq signis pugnȩ fuga efusa castra repetunt sedequites romani p̃uati ꝑ obliqua cãpi
cũ se fugientib: obtulisient omisso ad castra itinere montes petunt inde inermi pene agmine acuexato uulneribus in sil¬
uã ciminiã pene tratũ romanus mubas millib: &tuscorũ caesis duo dexl signis militarib: captis castrqs &iã hostiũ cũp̃da

Expanded text:
tim locus ipse armabat, ingerere. igitur scuta galeaeque ictae cum etiam quos non uolnerauerant turbarent—neque subire erat facile tim locus ipse armabat, ingerere. igitur scuta galeaeque ictae cum etiam quos non uolnerauerant turbarent—neque subire erat facile ad propiorem pugnam neque missilia habebant quibus eminus rem gererent—stantes et expositos ad ictus cum iam satis nihil tegeret, quosdam iam pedem referentes fluctuantemque et instabilem aciem redintegrato clamore strictis gladiis hastati et principes inuadunt. eum impetum non tulerunt Etrusci uersisque signis fuga effusa castra repetunt; sed equites Romani praeuecti per obliqua campi cum se fugientibus obtulissent, omisso ad castra itinere montes petunt; inde inermi paene agmine ac uexato uolneribus in siluam Ciminiam penetratum. Romanus multis milibus Etruscorum caesis, duodequadraginta signis militaribus captis, castris etiam hostium cum praeda