comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uo etiã tẽpore diuerse igniũ
aquarũ cladespene c̃sũpsert̃ urbẽ. Na
tiberis insolitis auctꝰ ymbribꝰ & ultra opi¬
nionẽ uł diuturnitate. uł magnitudine
redundans: om̃ia romȩ ȩdificia in plano
posita deleuit. Ignis etiã incertũ unde
surrexerit plurimas ciuitatis partes ꝑua¬
gẽ fecit. De hinc cũ om̃ia in circuitu fori
qui ȩternꝰ putabat᷑: tẽporariꝰ ignis og̃pssit.
Quib diebꝰ argenteus nummꝰ primũ in
urbe ẽ. figuratꝰ. Antiochus uero qui
⁊ sother post seleucũ in asia ⁊ siria reg¬
nabat: qm seleucꝰ demetrio capto in fici¬
lia destructo regno asiȩ. ex utroq reg¬
no id est asiȩ & siriȩ inũ fecerat imꝑiu¬
tolons euergetes: annos uiginta sex.
A reedificatione uͦ tẽpli: anni erant transac¬
ti ducenti sexaginta qͣtuor. Sub qͦ iħs filiꝰ
sirach: sapientie librũ cõꝑosint. Principatũ
uero sacerdotii de functo eleazaro patru¬

Expanded text:
uo etiam tempore diversae ignium uo etiam tempore diversae ignium aquarumque clades pene consumpserunt Urbem. Nam Tyberis, insolitis auctus imbribus, et ultra opinionem vel diuturnitate vel magnitudine redundans, omnia Romae aedificia in plano posita delevit. Ignis etiam, incertum usurrexerit, plurimas civitatis partes pervabilem fecit. Dehinc cum omnia in circuitu foris qui aeternus putabatur, temporarius ignis oppressit. Quibus diebus argenteus nummus primum in Urbe est figuratus. Antiochus vero, qui et Soter, post Seleucum in Syria et Asia regnabat: quoniam Seleucus, Demetrio capto in Sicilia, destructo regno Asiae, ex utroque regno, id est Asiae et Syriae, unum fecerat ims Evergetes annis viginti sex. A reaedificatione vero templi, anni erant transacti ducenti sexaginta quatuor, sub quo Jesus filius Sirach Sapientiae librum composuit. Principatum vero sacerdotii, defuncto Eleazaro, patru
Abbreviated transcription (Latin):
signũ bello dedit. Crudescente pugna
uictꝰ hanno nauẽ auertit : & dua fugȩ
primꝰ fuit. Aliquanta cũ eo pars eaercitꝰ
sui affricã petiit: alii confugere lilibeũ. La.
ti quinq demerse. triginta duo milia ho¬
minũ capta: cesa qͣtuor decĩ milia fuere.
Romanoꝵ autẽ duodecĩ naues demerse sunt.
Luctatiꝰ deinde ad ericinã cuntatẽ quã pe¬
ni tenebant uenit: ibiq duo milia cartha¬
ginensiũ c̃serta pugna int̾fecit. Tunc car¬
thaginienses pͣcipiti festinatione ad lucta¬
tiũ consulẽ. ac deinde romã mittunt: o¬
rant pacẽ. Quã conditionib ante ꝓpositiᷤ
ilico c̃sequunt᷑. Conditiones autẽ erant:
ut sicilia sardimaq decedent. Proq im¬
pensis bellicis puri argenti tria milia talen¬
toꝵ euboicoꝵ: equis pensionibꝰ ꝑ annos
uiginti penderent. Huiꝰ pacis conditio ha¬
bita ẽ. post annũ terciũ ⁊ tricesimũ ex
qͦ bellũ punicũ primũ fuerat inchoatũ.

Expanded text:
signum bello dedit. crudescente pugna signum bello dedit. crudescente pugna uictus Hanno nauem auertit et dux fugae primus fuit. aliquanta cum eo pars exercitus sui Africam petiit, alii confugere Lilybaeum; sexti quinque demersae, triginta duo milia hominum capta, caesa quattuordecim milia fuere; Romanorum autem duodecim naues demersae sunt. Lntatias deinde ad Erycinam ciuitatem, quam Poeni tenebant, uenit ibique duo milia Carthaginiensium. conserta pugna interfecit. Tunc Carthaginienses praecipiti festinatione ad Lutatium consulem ac deinde Romam mittunt: orant pacem, quam condicionibus ante propositis ilico consequuntur. condiciones autem erant, ut Sicilia Sardiniaque decederent proque inpensis bellicis \'puri argenti tria milia talentum Euboicorum aequis pensionibus per annos uiginti penderent. huius pacis condicio habita est post annum tertium et uicensimum, ex quo bellum Punicum primum fuerat in
Abbreviated transcription (Latin):
am ducti: maximũ italicis gentibꝰ specta¬
łm pͣbuert̃. Hastrubal cũ paucis lilibeũ
ꝓfugit: atq absens a penis capite dãpna¬
tus ẽ. Post hȩc fessi tot mał carthagini
enses: petendã ẽẽ pacẽ a romanis decre¬
uert̃. Ad quã re: atiliũ regulũ antea
ducẽ romanũ quẽ iã ꝑ qͥnq annos capti¬
uũ detinebant: int̾ ceteros legatos pͣci¬
pue mittendũ putauert̃. Quẽ ñ impe¬
trata pace ab italia reuersũ: resectis
palpebris illigatũ in machina uigilan¬
centarũ nauiũ insiciliã transuectꝰ: dũ
apđ repanũ ciuitatẽ pugnã c̃seruisse̾:¬
& transfixo femore acerrime cũ iã ob
ciliã duce hannone c̃currt̃: nec tamen
lutatiꝰ segnior immo c̃silia penoꝵ mira¬
celeritate p̃uenit. P ostquã ꝓxime sibi
utroꝵq classes apud egades insulas ꝑ
tota noctẽ int̾textis ꝓpe modũ ancho¬
ris constitert̃: orta luce prior lutatiꝰ

Expanded text:
am ducti, maximum Italicis gentibus spectaam ducti, maximum Italicis gentibus spectaculum praebuerunt. Hasdrubal cum paucis Lilibeum profugit, atque absens a Poenis capite damnatus est. Post haec fessi tot malis Carthagenses petendam esse pacem a Romanis decreuerunt. ad quam rem Atilium Regulum antea ducem Romanum, quem iam per quinque annos captiuum detinebant, inter ceteros legatos praecipue mittendum putanerunt: quem non impetrata pace ab Italia reuersum resectis palpebris inligatum in machina uigilancentarum navium in Siciliam transvectus, dum apud Drepanum civitatem pugnam conseruisset, transfixo femore acerrime aegerrime,ciliam, duce Hannone, concurrunt. Nec tamen Lutaticeleritate praeuenit postquam proxime sibi utrorumque classes apud Aegades insulas per totam noctem intertextis propemodum anchoris constiterunt, orta luce prior Lutatius
Abbreviated transcription (Latin):
Prelioq cõmisso: nouẽ milia militũ ꝑdide¬
rt̃. S & tunc apud romanos numquã
diuturna felicitas erat: necꝰ qualescũq
successus magnis c̃tinuo maloꝵ molibꝰ ob¬
ruebant᷑. Cũ romana classes ad italiam
p̃dis onusta remearet: infando naufragio
euersa ẽ. łlam de trecentis nauibꝰ ducente
uiginti ꝑiert̃. oc toginte uix abiectis one¬
ribꝰ liberate sunt. Hinc hastrubal nouus
carthaginensiũ imꝑator: cũ elefantis cen¬
tũ triginta & equitũ peditũq ampliꝰ tri¬
ginta milibꝰ lilibeũ uenit ex affrica. &
c̃tinuo cũ metello c̃sule apud panormũ
pugnã c̃seruit. S metellusuim magnã
beluarũ timens : priꝰ eas magno usus c̃si¬
lio uł in fugã uł in mortẽ egit. & sic fa¬
cile quãuis magnã iũ hostiũ suꝑauit. U¬
ginti milia carthaginensiũ in eo prelio
cesa sunt. Clefanti quoq sex ⁊ inginti
int̾fecti: centũ & qͣtuor capti. & ꝑ itali¬

Expanded text:
proelioque commisso nouem milia militum perdideproelioque commisso nouem milia militum perdiderunt. sed — ut tunc apud Romanos numquam diuturna felicitas erat, nam qualescunque successus magnis continuo malorum molibus obruebantur. Cum Romana classis ad Italiam praedis onusta remearet, infando naufragio eversa est. Nam de trecentis navibus ducentae viginti perierunt, octoginta vix, abjectis oneribus, liberatae sunt. Hinc Hasdrubal, novus Carthaginensium cum elephantis centum et triginta, equitum peditumque amplius triginta millibus Lilybaeum venit ex Africa, et continuo cum Metello Cos. apud Panormum pugnam conseruit. Sed Metellus vim magnam belluarum timens, prius eas magno usus consilio, vel in fugam, vel in mortem egit, et sic facile, quamvis magnam vim hostium superavit. Viginti millia Carthaginensium in eo praelio caesa sunt, elephanti qinterfecti, centum et quatuor capti, et per Itali
Abbreviated transcription (Latin):
Regulꝰ ille dux ur nobił cũ qͥngentis ui¬
ris captꝰ ẽ: & in cathenas ciectꝰ. Decimo
demũ anno punicibelli : nobilẽ triũphũ
carthaginensibꝰ p̾buit. X antippꝰ tã auda¬
cis facti consciꝰ rerũ instabiliũ mutationẽ
timens: ilico ex affrica migrauit in gre¬
ciã. Igit᷑ emiliꝰ paulus & fluuiꝰ nobilior
c̾fules: audita captiuitate reguli ⁊ clade
exertitꝰ romani : transire in affricã cũ
classe trecentarũ nauiũ iussi clupeã pe¬
tunt. Eo confestim carthaginenses cum
pari cdlasse uenert̃ : nec differri potuit
nauale certam̃. centũ & quatuor naueᷤ car¬
thaginensiũ demerse : triginta cũ pug¬
natoribꝰ capte. pret̾ea tͥginta & quinq
milia militũ ex ipsis cesa sunt. Romanoꝵ
autẽ decẽ nauib dep̃ssis mille centũ pe¬
rire milites c̃sules: apđ clupeã castra po¬
suert̃. Duo hannones imꝑatores penorũ.
eo rursus cũ magno exercitu c̃uenert̃.

Expanded text:
Regulus ille dux nobilis cum quingentis uiRegulus ille dux nobilis cum quingentis uiris captus est et in catenas coniectus decimo demum anno Punici belli nobilem triumphum Carthaginiensibus praebuit. Xanthippus tam audacis facti conscius rerum instabilium mutationem timens ilico ex Africa migrauit in Graeciam. Igitur Aemilius Paulus et Fuluius Nobilior consules audita captiuitate Reguli et clade exercitus Romani transire in Africam cum classe trecentarum nauium iussi Clipeam petunt. eo confestim Carthaginienses cum pari classe uenerunt; nec differri potuit nauale certamen. centum et quattuor naues Carthaginiensium demersae, triginta cum pugnatoribus captae, praeterea triginta et quinque milia militum ex ipsis caesa sunt; Romanorum autem nouem nauibus depressis mille centum periere. milites. consules apud Clipeam castra posuerunt. duo Hannones imperatores Poenorum eo rursus cum magno exercitu conuenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
hamilcarẽ a trocissimũ bellũ gessit : in quo
cesa sunt carthaginensiũ decẽ ⁊ septẽ milia
capta autẽ quinq milia. decẽ ⁊ octo ele¬
fanti adducti: oppida octoginta duo in
deditionẽ cessere romanis. Carthaginen¬
ses fractibellis ⁊ dadibꝰ eacinaniti. pacẽ¬
a regulo poposcert̃.S cũ intolerabiles
& duras conditiones pacis audissent : potius
rati sese armatos mori quã miseros uiuere.
p̃cio ñ solũ hispanoꝵ uł galloꝵ auacilia quȩ
iam dudũ plurima habebant. s etiã gre¬
coꝵ cõparanda duocert̃. Itaq xantippũ la¬
cedemonioꝵ regẽ cũ auxiliis accitũ: ducẽ
bello prefecert̃. Xantippꝰ inspectis penoꝵ
copiis. atq in campũ deductis longe: in
meliꝰ mutato apparatu. pugnã cũ roma¬
nis c̃seruit. Ingens ibi ruina romanoꝵ ui¬
riũ fuit. Nam triginta milia militũ roma¬
noꝵ in illa tunc c̃gressione ꝓstrata sunt.

Expanded text:
Hamilcarem, atrocissimum bellum gessit, in quo Hamilcarem, atrocissimum bellum gessit, in quo caesa sunt Carthaginiensium decem et septem milia, capta autem quinque milia, decem et octo elephanti abducti, oppida octoginta et duo in deditionem cessere Romanis. Carthaginienses fracti bellis et cladibus exinaniti pacem Regulo poposcerunt. sed cum intolerabiles et duras condiciones pacis audissent, tutius rati sese armatos mori quam miseros uiuere, pretio non solum Hispanorum uel Gallorum auxilia, quae iam dudum plurima habebant, sed etiam Graecorum conparanda duxerunt. itaque Xanthippum Lacedaemoniorum regem cum auxiliis accitum, ducem bello praefecerunt. Xanthippus, inspectis Poenorum copiis atque in campum deductis, longe in melius mutato apparatu pugnam cum Romanis conseruit. ingens ibi ruina Romanorum uirium fuit: nam triginta milia militum Romanorum in illa tunc congressione prostrata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lus bellũ carthaginense sortitꝰ: cũ excercitu
faciens haud ꝓcul a flumine bagrada cas¬
tra constituit. ubi cũ plurimos militũ aqͣn¬
di necessitate ad flum̃ descendentes. serpens
mirȩ magnitudinis deuoraret: regulus
ad expugnandã bestiã cũ excercitu ꝓfectꝰ
om̃i teloꝵ ictu irrito. quȩ ꝑ horrendam
scamarũ cratẽ quasi ꝑ obliquã scutoꝵ testi¬
tudinẽ labebant᷑. Mirũq in modũ necor¬
pus lederent: ipso corpore pellebant᷑. Cũ
insuꝑ magnã multitudinẽ morsu cõmi¬
nui: impetu ꝓteri. alitu etiã pestifero:
exanimari uideret: balistas deferri imꝑa¬
diu tot iacuł inuulnerabił obstitit. ad
uniꝰ saxi ictũ debiliscessit: ac mox circũ¬
uenta. teł facile oppressa ẽ. Coriũ autẽ eiꝰ
romã deuectũ. quod fuisse centũ uiginti
pedũ spacio fert̃ : aliquandiu cunctis mi¬
racło fuit. Regulꝰ aduersũ tres imꝑato¬
res id ẽ. hastribales duos. ⁊ accitũ ex sicilia

Expanded text:
lus bellum Carthaginense sortitus, iter cum exercitu faciens, haud procul a flumine Bagrada castra constituit. Ubi cum plurimos militum, aquandi necessitate ad flumen descendentes, serpens mirae magnitudinis devoraret, Regulus ad expugnandam bestiam cum exercitu profectus omni telorum ictu irrito, quae per horrendam squamarum cratem quasi per obliquam scutorum testudinem labebantur, mirumque in modum, ne corpus laederent, ipso insuper magnam multitudinem morsu communi, impetu proteri, halitu etiam pestifero exanimari videret, balistas deferri impediu tot jaculis invulnerabilis obstitit, ad unius saxi ictum debilis cessit, et mox circumventa telis, facile oppressa est. Corium autem ejus Romam devectum, quod fuisse centum pedum spatio ferunt — aliquamdiu cunctis miraculo fuit.\' Regulus aduersum tres imperatores, id est Hasdrnbales duos et accitum ex Sicilia
Abbreviated transcription (Latin):
ad deditionẽ coegerat: oppida. mediola¬
niũ quoq urbẽ florentissimã cepit. Demn¬
de istri noui hostes excitati sunt: qͦs cor¬
neliꝰ minutiꝰq c̃fules multo quidẽ roma¬
& umꝰ ancillȩ ministerio c̃tentꝰ. Teno stoicꝰ
morit᷑: antigonꝰ uero successor demetrii
macedonũ rex: atheniensib libertatẽ red
olom̃s philopat̃ annis didit.¬
cesa: ab antiocho rege siriȩ. & ea quȩ in
secundo machaheoꝵ libro scripta st̃: eue¬
nisse referunt᷑. Igit᷑ uideos eo in tẽpore

Expanded text:
ad deditionem coegerat oppida, Mediolaad deditionem coegerat oppida, Mediolanum quoque urbem florentissimam cepit. Deinde Histri novi hostes excitati sunt, quos Cornelius Minutiusque consules multo quidem Romaet unius ancillae ministerio contentus, Zeno stoicus moritur, Antigonus vero successor Demetrii, Macedonum rex, Atheniensibus libertatem redolomaeus Philopater, annis 17.caesa ab Antiocho rege Syriae, et ea quae in tertio Machabaeorum libro scripta sunt evenisse referuntur. Igitur Judaeos eo in t
Abbreviated transcription (Latin):
Pugnatũ ẽ ibi cũ insubrib gallis: quorũ
int̾fecta sunt uiginti tresmilia: quinq
milia capta st̃. Eodẽ inde anno qui huic
proximꝰ fuit: dirã miserã urbẽ truere
ꝓdigia. Misera utiq quȩ hinc fremitu
hostiũ. inde nequitia demonũ terrebat᷑.
Namq in piceno flum̃ sangune effluacit:¬
& apud tuscos cȩlũ ardere uisũ ẽ. & arimi¬
ni nocte multã lucẽ clarã effusisse : ac
tres lunas distantibꝰ cęli regib exortas
apparuisse. Tunc quoq magno t̾remotu
charia & rodꝰ insule adeo c̃cusse sunt: ut
labentib uulgo tectis ingens quoq illeco¬
losus rueret. Codẽ anno flaminiꝰ consul
c̃tentis auspiciis quib pugnare ꝓhibebat᷑
aduersũ gallos confliarit & uicit. In quo
bello nouẽ milia galloꝵ cesa : decẽ & septẽ
milia capta funt. Post hȩc claudiꝰ conful
gestatoꝵ triginta milia deleuit. Ubi eti
am ipse uidomarũ regẽ in primã aciẽ ꝓ¬
gressus occidit: & int̃ multa insubriũ ꝗͦ

Expanded text:
pugnatum est ibi cum Insubribus Gallis, quorum interfecta sunt uiginti tria milia, quinque milia capta sunt. Eo deinde anno, qui huic proximus fuit, dira miseram Vrbem terruere prodigia. miseram utique, quae hinc fremitu hostium, inde nequitia daemonum terrebatur; namque in Piceno flumen sanguine effluxit et apud Tuscos caelum ardere uisum est et Arimini nocte multa lucem claram obfulsisse ac tres lunas distantibus caeli regionibus exortas apparuisse. tunc quoque magno terrae motu Caria et Rhodus insulae adeo concussae sunt, ut labentibus uulge tectis ingens quoque ille colossus rueret. eodem anno Flaminius consul contemptis auspiciis, quibus pugnare prohibebatur, aduersum Gallos conflixit et uicit. in quo bello nouem milia Gallorum caesa, decem et septem milia capta sunt. Post hoc Claudius consul Gaesatorum triginta. milia deleuit, am ipse Judomarum regem in primam aciem progressus occidit, et inter multa Insubrium, quae
Abbreviated transcription (Latin):
scopã antiochus deuincens. bathanã & sa¬
mariã ⁊ abella ⁊ cadra cepisset. paulopost
uero tradidert̃ se ei uidei iui circa tẽplũ
habitabant. Postea uͦ ut amicitiã & fedꝰ
ptolomis cũ antiocho cõposuit: dedit ei fi¬
liã suã cleopatrã ad nuptũ. c̃cedens ei hu¬
milẽ siriã & samariã ⁊ iudeã et phenicen
dotis nomine.

Expanded text:
Scopam Antiochus devincens, Bathaniam et SaScopam Antiochus devincens, Bathaniam et Samariam, et Abella et Cedar cepisset. Paulo post vero tradiderunt se ei Judaei, qui circa templum habitabant. Postea vero ut amicitiam et foedus Ptholomaeus cum Antiocho composuit, dedit ei filiam suam Cleopatram ad nuptum, concedens ei humilem Syriam et Samariam, et Judaeam et Phoenicen dotis nomine.
Abbreviated transcription (Latin):
ta quinq prebere ussit. Ad porticꝰ uͦ
tẽpli seu ad alia quȩ dilapsa erant ȩdifi
misit : sacerdotes ⁊ scribas tẽpli atq: canto¬
ressacros: a tributis quȩ prosuo capite
dabant relaxauit. Cos uero qui ex ipsa
ciuitate seruitio addicti erant. eorũq
genitos lib̾tate donauit: & substantias
eis reddere p̾cepit. E dictũ autẽ ꝑ om̃e
suũ misit imꝑiũ causa ornatꝰ tẽpli: in quo
c̃tinebat᷑. neminẽ alienigenarũ intra mu¬
ros tẽpli in grediendi habere licentiã: nec
uideos nisi purificatos scđm patriã legẽ.
neq inferri ciuitatẽ carnes animaliũ quȩ
uideis int̾dicte sunt: s solitis patrie incti¬
mis uti ꝑmissũ ẽ. quib dõ sacrificandum
lex diuina censuit. De his eo tẽpore apud
uideos reb gestis: polibiꝰ megalopolitanꝰ¬
in undecuno historiȩ suȩ libro ita dicit.
Ptolomei dux scopa ad suꝑiora uadens loca
suꝑauit hyemis tẽpore gentẽ iudeorũ.
Dicit namq & in eodẽ uolumine: qualit̃

Expanded text:
 375, praebere jussit. Ad porticus vero templi, seu ad alia quae delapsa erant aedificmisit. Sacerdotes et scribas templi atque cantores sacros a tributis quae pro suo capite dabant relaxavit. Eos vero qui ex ipsa civitate servitio addicti erant, eorumque genitos libertati donavit, et substantias eis reddi praecepit. Edictum autem per omne suum misit imperium causa ornatus templi, in quo continebatur, neminem alienigenarum intra muros templi ingrediendi habere licentiam, nec Judaeos, nisi purificatos secundum patriam legem, neque inferri in civitatem carnes animalium, quae Judaeis interdictae sunt, sed solitis patriae uti permissum est, quibus Deo sacrificandum lex divina censuit. De his ita eo tempore apud Judaeos rebus gestis Polybius Megalopolitanus in historiae suae libro XI, ita dicit: Ptholomaei dux Scopa, ad superiora vadens loca, superavit hiemis tempore gentem Judaeorum. Dicit namque et in eodem volumine qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
eidẽ bello int̾fuit scripsit. Ex quibꝰ ro¬
manoꝵ & cãpanoꝵ fuert̃ peditũ trecen¬
ta xl. octo milia dicenti: equitũ uero
uiginti sex milia sexcenti: cetera multitia¬
do socioꝵ fuit. Cõmisso prelio apd̃ aretiũ
atiliꝰ consul occisus ẽ. trecentaoctoginta mi
lia romanoꝵ. nec salti tanta quanta eos
t̾rere debuit cesa sui parte fugert̃. Nlam
tria milia eoꝵ tunc int̾fecta hystericitra¬
dunt: quod idõ ignominiosiꝰ turpiꝰq est
tã paucis amissis. tanta agmina diffugisse:

Expanded text:
eidem bello interfuit, scripsit. ex quibus Roeidem bello interfuit, scripsit. ex quibus Romanorum et Campanorum fuerunt peditum CCLXLVIIII milia ducenti, equitum uero XXVI milia sescenti; cetera multitudo sociorum fuit: commisso proelio apud Arretium Atilius consui occisus est: octingentallia Romanorum, nec saltem tanta, quanta eos terrere debuit, caesa sui parte, fugerunt. Nam tria millia eorum tunc interfecta historici tradunt. Quod ideo ignominiosius turpiusque est, tam paucis amissis tanta agmina diffugisse,
Abbreviated transcription (Latin):
ab imꝑio macedonũ recessert̃: quib
regnauit primꝰ arsaces. unde & arsacides
gonũ regnauit. Apud romanos uͦ post pri¬
mũ punicũ bellũ: romani ꝑ anni spaciũ
sine bellicis conflictationib quieuert̃. por¬
teq iani dause sunt: pꝰ annos scilicet tre¬
romuli: sub quo pacifice degereͥnt usq
ad predictũ tẽpꝰ. Hinc sequenti anno ro¬
manoꝵ legati ab illiricis int̾fecti sunt :
post cũ ipsis atrocissimũ bellũ gestũ est
in qͦ multis oppidis popłisq deletis: reliqͥ
se fuluio postumio consulib dedidert̃.
H inc senatꝰ magna formidine consternatꝰ
defectione cisalpie gallie cũ etiã ex ulte¬
riore gallia ingens aduentare exercitꝰ
nanciaret᷑: maxime gestatoꝵ quod nom̃
ñgentis mertenarioꝵ galloꝵ ẽ. Itaq ꝑ¬
moti c̃sules: totiꝰ italiȩ ad presidiũ imꝑii
c̃traxere uires. Quo facto : in utriꝰq
consuł exercitu. octingenta milia arma¬
toꝵ fuisse referunt᷑ sic̃ fabiꝰ hystoricꝰ ꝗͥ

Expanded text:
ab imperio Macedonum recedentibus, primo regnavit Arsaces, unde Arsacidae gonum regnavit. Apud Romanos vero, post primum Punicum bellum, Romani per anni spatium sine bellicis conflictationibus quieverunt, portaeque Jani clausae sunt, post annos scilicet Romuli, sub quo pacifice degerant, usque ad praedictum tempus. Hinc sequenti anno Romanorum legati ab Illyricis interfecti sunt, post cum ipsis atrocissimum bellum gestum est, in quo multis oppidis populisque deletis, reliqui se Fulvio et Posthumio consulibus dediderunt. Hinc senatus magna fortitudine consternatus, defectione Cisalpinae Galliae, cum etiam ex ulteriori Gallia ingens adventare exercitus nuntiaretur, maxime gestatorum, quod nomen non gentis sed mercennariorum Gallorum est. itaque permoti consules totius Italiae ad praesidium imperii contraxere uires. quo facto in utriusque consulis exercitu octingenta milia armatorum fuisse referuntur, sicut Fabius historicus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eis ꝓ gr̃a retribuere cogitauit. manife¬
ste ilł innotuit : id ẽ. ut ciuitatẽ destru¬
ctã reficerent: & in ea habitatores c̃gre¬
garent disꝑsos. Ad immolationes uͦ uicti¬
marũ uini ⁊ olei & libani. preciũ argen¬

Expanded text:
eis pro gratia retribuere cogitavit, manifeeis pro gratia retribuere cogitavit, manifeste illis innotuit, id est, ut civitatem destructam reficerent, in eam habitatores congregarent dispersos. Ad immolationes vero victimarum vini et olei, et libani pretium, argen
Abbreviated transcription (Latin):
libri machabeoꝵ c̃tinet. A reedificatione
epyphanes defuncto patre philopatore
magnã uirtutẽ militũ misit cũ duce no¬
mine scopa ctra humilẽ siriã. multasq
eoꝵ cuntates cepit: int̾ quas gentẽ uideoꝵ
bello inctã recepit. quã nuꝑ antiochus sibi
sociauerat uicto ptolomeo philopatore :¬
& ñ post multũ antiochus scopã uicit. c̃fli¬
gens contra eũ iuxta fontẽ iordanis: mul¬
tosq de exercitu eiꝰ ꝓstrauit. Postea uͦ an¬
tiocho capiente samariã & ciuitates siriȩ
quas scopa tenuerat: sponte gens uideoꝵ
ad eũ transiens. & in ciuitatẽ omnẽ exer
erritũ eiꝰ suscepit : & elefantis abundant̃
alim̃ta p̃buit. ⁊ obsidenti eos qui abscopa
in arte ierosolimoꝵ relicti sunt custodes:
ꝓno animo auciliũ p̾stitert̃. Igit᷑ antio chꝰ
iustũ arbitratꝰ iudeoꝵ erga se studiũ li¬
beralit̃ remunerandũ: scripsit magistra¬
tibꝰ & amicis testimoniũ exhibens. qđ ab
eis bene tractatꝰ ẽ: s ⁊ donationes quas

Expanded text:
icatione Epiphanes, defuncto patre Philopatore, magnam virtutem militum misit cum duce nomine Scopa contra humilem Syriam, multasque eorum civitates cepit. Inter quas gentem Judaeorum bello victam recepit, quam nuper Antiochus sibi sociaverat, victo Ptholomaeo Philopatore. Et non post multum, Antiochus Scopam vicit, confligens contra eum juxta fontem Jordanis, multosque de exercitu ejus stravit. Postea vero Antiocho capiente Samariam et civitates Syriae, ibidem quas Scopa tenuerat, sponte gens Judaeorum ad eum transiens, in civitatem omnem ejus exercitum suscepit, et elephantis abundanter alimenta praebuit, et obsidenti eos qui ab Scopa in arce Hierosolymorum relicti sunt custodes prono animo auxilium praestiterunt. Igitur Antiochus, justum arbitratus Judaeorum erga se studium liberaliter remunerandum, scripsit magistratibus, et amicis, testimonium exhibens, quod ab eis bene tractatus est. Sed et donationes, quas
Abbreviated transcription (Latin):
ex annalib ex quo ⁊ historie constant.
Itẽ int̾ historiã & argumentũ ⁊ fabulã
int̃ ẽe hoc dicunt. Nam historie sunt res
uere que facte sunt. Argum̃ta sunt
que si facta ñ sunt: fieri tam̃ possunt.
Fabule uͦ funt que nec facte funt nec
fieri possunt qi contra naturã sunt.

Expanded text:
ex annalibus et historia constant. ex annalibus et historia constant. Item inter historiam et argumentum et fabulam interesse. Nam historiae sunt res verae quae factae sunt; argumenta sunt quae etsi facta non sunt, fieri tamen possunt; fabulae vero sunt quae nec factae sunt nec fieri possunt, quia contra naturam sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ gesta ad institutionẽ p̃sentiũ historiis
indiderunt. Siquidẽ & ꝑ historiã summa
retro tẽporũ annoꝵq supputatio com¬
p̃hendit᷑. & ꝑ consulũ regũq successũ :¬
multa necessaria ꝑscrutant᷑. Genꝰ historie
gestio. hoc apud nos diariũ uocamꝰ. Nam
quod latini diurnũ dicunt greci epheme¬
rida kalendaria appellant̃: que in iñses
singulos digerunt᷑. Annales sunt ressin¬
guloꝵ annoꝵ. Queq enĩ digna memorie
domi. milicieq mari ac t̾re ꝑ annos in cõ¬
mentariis acta sunt: ab anniuersariis geᷤ¬
tis annales nominauert̃. Historia autẽ
multoꝵ annoꝵ uł tempoꝵ ẽ. cuiꝰ diligen¬
tia annui cõmentarii in libris delati sunt.
Int̃ historiã & annales hoc int̃ ẽ. quod his¬
toria eoꝵ tempoꝵ que uidimꝰ. annales uͦ
st̃ eoꝵ annoꝵ qͦs etas nr̃a ñ nouit. Unde sa¬
lustiꝰ ex historia libies. eusebiꝰ ⁊ ieronimꝰ

Expanded text:
num gesta ad institutionem praesentium historiis num gesta ad institutionem praesentium historiis indiderunt. 2. Si quidem et per historiam summa retro temporum annorumque supputatio comprehenditur, et per consulum regumque successum multa necessaria perscrutantur. CAPUT gestio. Hoc apud nos diarium vocatur. Nam quod Latini diurnum, Graeci ephemerida dicunt. Kalendaria appellantur, quae in menses singulos digeruntur. Annales sunt res singulorum annorum. Quaequae enim digna memoriae domi militiaeque, mari ac terrae per annos in commentariis acta sunt, ab anniversariis gestis annales nominaverunt. Historia autem multorum annorum vel temporum est, cuius diligentia annui commentarii in libris delati sunt. Inter historiam autem et annales hoc interest, quod historia est eorum temporum quae vidimus, annales vero sunt eorum annorum quos aetas nostra non novit. Unde Sallustius ex historia, Livius, Eusebius et Hieronymus
Abbreviated transcription (Latin):
YSTORIA ẽ. narratio rei geste
ꝑ quã ea que in p̃terito gesta st:
dinoscunt᷑. Dicta aute grece historia
A pud ueteres enĩ nemo conscribebat his¬
toriã : nisiis qui int̾fuisset & ea que
conscribenda eent uidisset. Meliꝰ enim
ocuł que fiunt dep̃hendimꝰ. quamq
auditione colligimꝰ. Que eni uident᷑
sine mendatio ꝓferunt᷑. Hec disciplina
ad gramaticã ꝑtinet: qr quicquid dig¬
nũ memorie ẽ. litteris mandat᷑. h isto¬
rie autẽ idõ monum̃ta dicunt᷑. eo qd̾
memoria tribuant rerũ gestarũ. Se¬
ries autẽ dicta ꝑ translationẽ. a sertis
conscripsit. Apud gentiles uero pͥmus da¬
res frigiꝰ de grecis ⁊ troianis historiam
edidit. quã in foliis palmarũ conscriptam
esse ferunt. Post daretẽ autẽ in grecia he¬
rodotꝰ historicꝰ pͥmus habitꝰ ẽ. Postquẽ
ferecides claruit his tẽporib quib hes¬
pediunt legentib in his que utilia dixe¬
runt. Multi enĩ sapientes p̾terita homi¬

Expanded text:
Historia est narratio rei gestae, per quam ea, quae in praeterito facta sunt, dinoscuntur. Dicta autem Graece historia Apud veteres enim nemo conscribebat historiam, nisi is qui interfuisset, et ea quae conscribenda essent vidisset. Melius enim oculis quae fiunt deprehendimus, quam quae auditione colligimus. Quae enim videntur, sine mendacio proferuquid dignum memoria est litteris mandatur. Historiae autem ideo monumenta dicuntur, eo quod memoriam tribuant rerum gestarum. Series autem dicta per translationem a sertis conscripsit. Apud gentiles vero primus Dares Phrygius de Graecis et Troianis historiam edidit, quam in foliis palmarum ab eo conscriptam esse ferunt. Post Daretem autem in Graecia Herodotus historiam primus habitus est. Post quem Pherecydes claruit his temporibus quibus Espediunt legentes in iis quae utilia dixerunt. Multi enim sapientes praeterita homi
Abbreviated transcription (Latin):
gati. boanũdus. ⁊ raimũdus scĩ egidii.
⁊ dux godefredus ⁊ rotb̾tus norma̾nus. ⁊
alii seniores .⁊ minores. ut eos cõcordarẽt.
Boamũ dus uͦ recitabat suã cõuentionẽ omibꝰ

Expanded text:
gati, Boamundus, et Raimundus Sancti Aegidii et dux Godefridus, et Rotbertus Northmannus, et alii seniores et minores, ut eos concordarent. Boamundus vero recitabat suam conventionem omnib
Abbreviated transcription (Latin):
saleni duci godefredo ⁊ patriar che arnulfo. ⁊
onũbꝰ pͥncipibꝰ diceñtes. Sciatis qͦd bellũ pa¬
ratũ ẽ. scaloniȩ ciuitati. Qua de causa uenite igo¬
festinant cũ oñi uirtute qua habere poteritiꝰ.

Expanded text:
salem duci Godefrido, et patriarchae Arnulpho, et omnibus principibus, dicentes: « Sciatis quod bellum paratum est Scalonae civitati. Qua de causa venite festinanter, cum omni virtute quam habere poteritis.
Abbreviated transcription (Latin):
hispalim cesar uiliꝰ condidit. quã ex suo ⁊ rome
urb̾ uocabulo. iuliã romulã nũcupauit. Ispa¬
lĩ aut̃ a situ cognominata ÷. eo qd̾ in solo plaustͥ
suffixis ꝓfundo palis loquata sit: ne lubrico at¬
q instabili fundam̃to. cederet. Gades oppidũ a
penis cõstructũ ÷ qui ⁊̃ carthaginẽ spatariam
oppidũ hercule illic tͣnseunte uiginti a comita

Expanded text:
Hispalim Caesar Iulius condidit, quam ex suo et Romae urbis vocabulo Iuliam Romulam nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, eo quod in solo palustri suffixis in profundo palis locata sit, ne lubrico atque instabili fundamento cederet. Gades oppidum a Poenis conditum, qui etiam et Carthaginem Spartariam oppidum, Hercule illac transeunte, viginti a comitat
Abbreviated transcription (Latin):
uersus gallicã feritatẽ. tuentes massiliã condi¬
dert̃. ⁊ er noĩe ducis mĩcuꝑauer̃t. hos uarro tri¬
lingues e̾eait. qd̾ g̾ce loqͣnt᷑. ⁊ latine. x gallice.
Narbonã ⁊ arelatũ. ⁊ pictauis: coloni ꝓpͥ cõdi¬
derũt. Burdegalĩ appellatã sert̃: q̃ burgos
gallos. pͥmũ colonos habueri̾t. qͥbꝰ antea culto¬

Expanded text:
versus Gallicam feritatem tuentes, Massiliam condiversus Gallicam feritatem tuentes, Massiliam condiderunt et ex nomine ducis nuncupaverunt. Hos Varro trilingues esse ait, quod et Graece loquantur et Latine et Gallice. Narbonam et Arelatum et Pictavis coloni proprii condiderunt. Burdigalim appellatam ferunt quod Burgos Gallos primum colonos habuerit, quibus antea culto
Abbreviated transcription (Latin):
rodẽ adorauit. Galli quidã intestina discordia.
& assiduis dissensionibꝰ suorũ ꝑmoti: sedes nouaᷤ
querentes. italiã ꝓfecti s̃: sedibꝰq ꝓpͥs tuscis expus¬
sis. mediolanũ atq alias urbes cõdiderũt. Uoca
tũq mediolanũ. ab eo qđ ibi sus mediolanea ꝑhi¬
bet᷑ inuenta. Mantotire sire filia : pꝰ it̾itũ the
banorũ dr̃ delata in italiã mantuã condidisse.
Est aũt inuenetia que gallia cisalpina dr̃. & dic¬
parthenope quadã uirgine illic sepulta parte¬
nope appellata. qd̾ oppidũ pꝰ ea augustus ne¬
apolim ẽẽ maluit. ad ꝓmunctoriũ leucaten in
qͦ actũ appollinis fuit. Bellũ augustꝰ. cũ anto¬
nio gessit. quo uicto urbẽ in acciaco sinu cõdi¬
Cũ cirrus maritunas urbes grecie occuparet.
& focẽses ab eo expugnati. oñbꝰ angustiis p̃me¬
ret᷑: iurauert̃ ut ꝓfug̾e̾nt quã longissime ab im¬
in ultimos gallie sinꝰ nauibꝰ ꝓfecti. armisq se ad¬

Expanded text:
ellavit. Galli quidam intestina discordia et assiduis dissensionibus suorum permoti, sedes novas quaerentes Italiam profecti sunt, sedibusque propriis Tuscis expulsis, Mediolanum atque alias urbes condiderunt. Vocatum autem Mediolanum ab eo quod ibi sus medio lanea perhibetur inventa. banorum dicitur delata in Italiam Mantuam condidisse. Est autem in Venetia, quae Gatlia Cisalpina dicitur. EParthenope virgine quadam illic sepulta, Parthenopea appellata, quod oppidum postea Augustus Neapolim esse maluit. 61. Ad promontorium Leucaten, in quo Actii Apollinis templum fuit, bellum Augustus contra Antonium gessit. Quo victo, urbem in Actiaco sinu condiCum Cyrus maritimas urbes Graeciae occuparet, et Phocaeenses ab eo expugnati omnibus angustiis premerentur, iuraverunt ut profugerent quam longissime ab imin ultimos Galliae sinus navibus profecti, armisque se ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nominatũ loci. amenitate & delicris p̾stancius
cuuitatibꝰ hispane cunctis. illustiꝰ florens scõrũ
mr̃m sepult᷑is. Affri cũ annibale maritima his¬
paniȩ occupantes carthaginẽ spatariã constru¬
xer̃t. Que aromanis capta &e colonia facta. nom̃
⁊̃ ꝓuincie dedit. Nũc aũt agothis subu̾sa: atq
in desolonẽ redacta. Saguntũ g̾ci ut sup. Eme¬
ritã cesar augustꝰ edificauit. pꝰ quã lusitaniã ⁊
quasdã insulas cep̃ oceam. dans ei nom̃ eo qd ibi
milites ueteranos cõstitusset. Nã emeriti dicũ¬
tur uet̾am: solutiq miliciȩ. Olisepona ab ulixe
ẽ. condita & nũcupata : quo loco sic̃ historiogͣ
fi dñt celũ a t̾ra.⁊ maria distingunt᷑ a tr̃is. Oppi

Expanded text:
deliciis praestantius civitatibus Hispaniae cunctis atque inlustrius, florens sanctorum martyrum sepulturis. Afri sub Hannibale maritima Hispaniae occupantes, Carthaginem Spartariam construxerunt, quae mox a Romanis capta et colonia facta, nomen etiam provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa atque in desolationem redacta est. Saguntum Graeci ex insula ritam Caesar Augustus aedificavit, postquam Lusitaniam et quasdam Oceani insulas cepit, dans ei nomen ab eo quod ibi milites veteranos constituisset. Nam emeriti dicuntur veterani solutique militiae. Olisipona ab Ulixe est condita et nuncupata; quo loco, sicut historiographi dicunt, caelum a terra et maria distinguuntur a terris. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
numerata: ex qͣ ⁊ ꝓuincia italie cãpania dic¬
ta ẽ. Romulꝰ cũ int̾fecto ap̃ albã amulio au¬
um numitorẽ in regnũ restituisset. in eum
locũ ubi nũc est. roma deuenit. ibiq sedes
posuit. menia construx. urbẽq ex suo noĩe

Expanded text:
numerata; ex qua et provincia Italiae Campania dicnumerata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique sedes posuit, moenia construxit, urbemque ex nomine suo
Abbreviated transcription (Latin):
Baradusinũ aũt dictũ grece. qđ brunda cap̃
cerui dicat᷑. Sic est enĩ ut ⁊ cornua uideant᷑.
et cap̃ ⁊ lingua. in positione ipsiꝰ ciuitatis. In
italia a iano ianiculũ. a sat᷑no sat᷑nia: atq laci¬
tim conditũ. eo qđ ibi fugiens. latuisset cogno¬
minatũ. Ab hercule in cãpaniã põpeia ÷ uocata.¬
qui uictor erhispania põpam boũ duxerat.
Eneas post excidiũ troie in italia ueniens ab
uxoris noĩe labiniũ condidit. Aschaniꝰ relicto
uit. Alba aũt uocata. ꝓpt̾ colorẽ solis. Longa:
quia longũ oppidũ ÷ uxta ꝓlixitatẽ collis in
quo sita ẽ.er hac ⁊̃ urbe reges albanorũ ap¬
pellari ceꝑũt. Capuã capis silinus rex alba¬
norũ construx̃. appellata noĩe conditoris. lic
sint qui dicant. a capacitate capuã dictã. qd̃
eiꝰ t̾ra om̃em uite fructũ. capiat alocis cãpe¬
striẜus in quibꝰ sita ẽ. Est aũt cap̾ urbiũ cam¬
paniȩ iit̾ tres maximas romã carthaginẽq

Expanded text:
sium autem dictum est Graece quod brunda caput cervi dicatur: sic est enim ut et cornua videantur et caput et lingua in positione ipsius civitatis. In Italia autem a Iano Ianiculum, a Saturno Saturnia atque Latium conditum, eo quod ibi fugiens latuisset cognominatum. Ab Hercule in Campania Pompeia, qui victor ex Hispania pompam boum duxerat. Aeneas autem post excidium Troiae in eadem Italia veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. Ascanius vero relvit. Alba autem vocata propter colorem suis; Longa, quia longum oppidum est, iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Carthaginemque
Abbreviated transcription (Latin):
ut supͣ. Saronas qd int̾p̃tat᷑ cãpestris regio ÷
que petro p̾dicante fidei cõtinuo fructus
germinauit. Samo insula ÷ in mari egeo.
in qua reꝑta prus fictilia uasa tradunt᷑. unꝰ
& uasa sanna appellata sũt. Sirtes dicunt᷑ are¬
nosa loca. in mari magno. multũ trͣibilia et
metuenda. Siracusa ÷ metropoł sicilie sub ꝓ¬

Expanded text:
t. Saronas, quod interpretatur campestris, regio est, quae Petro praedicante fidei continuo fructus ecim. Samos , insula in mari Aegaeo, in qua reperta prius fictilia vasa traduntur: unde et vasa Samia appellata sunt. Snosa loca in mari Magno, multum terribilia et metuenda. Syracusa metropolis Siciliae sub p
Abbreviated transcription (Latin):
copia sidon appellauert. Nã piscẽ sidon phenices
uocant. ipsi etiã tirũ in siriã. ipsi uticã in affri¬
aliasq urbes in hora maritima cõdiderũt. Ipsi
thebas in boetiã duce cathino. ipsi pꝰtrremum
ĩ ultima orbis tendentes urbẽ in oceano cõstru¬
xerũt. eãq lingna sua gades nominauerũt. Nlam
moserat antiqͥs. phenicũ gentis multi simul mercã¬
di causa a domo ꝓficisci. & cũ incolarũ animos
cõmercio rerũ his añ incognitarũ. s cũ conciliaᷤ¬
sent. loca que condendis urbibꝰ idonea uidebãt᷑
caꝑe. Ex his ꝓfecta ÷ dido in litus affrice. urbem
cõdidit & carthadã nominauit. qđ fenica lingua
expͥmit ciuitatẽ nouã: mox sermone u̾so carcha¬
epafus iouis filiꝰ. cũ in scda egipto regnaret.

Expanded text:
copia Sidon appellaverunt. Nam piscem Phaenices Sidon vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria, ipsi Uticam in Afrialiasque urbes in ora maritima condiderunt. 29. Ipsi Thebas in Boeotia, duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes, urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis, multos simul, mercandi causa, a domo proficisci, et cum incolarum animos, commercio rerum iis ante incognitarum, sibi conciliassent, loca, quae ccapere. Ex his profecta et Dido in litus Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso CarthaEpaphus Iovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret.
Abbreviated transcription (Latin):
Cirene ciuitas ÷ in libia. cuiꝰ regio pentapolit in a uo¬
insula mari pa̾philio qͥndecĩ qͦndã oppidis insigniᷤ
famosaq diuiciis. ⁊ maxime eris. silicia ꝓuĩcia asiȩ
egipti. ubi pharao fuit ⁊ moyses signa fec̃. que
in erodo scͥbunt᷑. hãc cõstruxisse ꝑhibent᷑ titanes
id ẽ gigantes. & ex suo noĩe nũcupauer̃. Eliopoł
urbs egipti que latine int̾pretat᷑ ciuitas solis sic̃¬

Expanded text:
Cyrene civitas est in Libya, cujus regio Pentapolitana voinsula mari Pamphylio, quindecim quondam oppidis insignis, famosaque divitiis, et maxime aeris. Cilicia provincia Asiae Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine interpretatur solis
Abbreviated transcription (Latin):
gione lãpades in funibꝰ pendentes. usq ie¬
rosolimã ꝑ uitrũ fulgent. Quarũ lux cor¬
da intuentiũ cũ quadã alacͥcate ⁊ cõpunci¬
one pauefacere dr̃. In die ascensionis dñicȩ
ꝑ annos singłos. missa pacta ualidi flaminis
ꝓcella de sursũ uenire consueuit: &e om̃s qui
dã ciuitas ⁊ metropoł regni ad̾. nũe ruinis
stadio speluncã dupplicẽ in ualle hc̃. ubi sepul¬
cra patͥarcharũ quadrato muro circũdantur.
capitibꝰ uersis ad aqͥlonẽ: ⁊ ħ singła singłis te¬
cta lapidibꝰ. instar basilice dolatis. triũ patri¬
archarũ candidis. adam obscurioris ⁊ uilioris
opis. qui aud longe ab illis ad borealẽ extremã
uliores ⁊ minores memoriȩ cernunt᷑. Mambre
herbosꝰ ualde. & floribꝰ cãpestrẽ habens in uer-¬
tice planiciẽ: in cuiꝰ aqͥlonali parte quereꝰ abra¬
he duorũ hominũ altitudinis truncꝰ: eccłia cir¬

Expanded text:
gione lampades in funibus pendentes usque Hiegione lampades in funibus pendentes usque Hierosolimam per uitrum fulgent, quarum lux corda intuentium cum quadam alacritate et conpunctione pauefacere dicitur. In die ascensionis dominicae per annos singulos missa peracta ualidi flaminis procella desursum uenire consueuit et omnes, qui dam civitas et metropolis regni David, nunc ruinis stadio speluncam duplicem in valle habet, ubi sepulchra patriarcharum quadrato muro circumdantur, capitibus versis ad aquilonem; et haec singula singulis tecta lapidibus instar basilicae dolatis; trium patriarcharum candidis, Adam obscurioris et vilioris operis, qui haud longe ab illis ad  Al., in borealeviliores et minores memoriae cernuntur. « Mamrherbosus valde et floridus, campestrem habens in vertice planitiem; in cujus aquilonali parte quercus Abrahae duorum hominum altitudinis truncus ecclesia cir
Abbreviated transcription (Latin):
uintia asie ciuitas epheso. ubi sunt septen
frẽs dormientes. ⁊ catolus iurrican ad pe¬
des eoꝵ. Nomina eoꝵ idẽ. ac tellidis. diome¬
dis. eugeni. stephanꝰ. ꝓbatius. sabatius. quiri¬
acus. Quoꝵ mat̾ caricina dicit᷑ grece. latine
felicitas : ibi e. sc̃s timotheus discipłe scĩ pau¬
li. Iuxt̾a montẽ sina infra ciuitatẽ ibi scs
moysei cũ abimel ech pugnauit. De ierłm
in eulath mansiones tres. De eulat uilla mã¬
siones septem: qua ille alexander magnus
macedo fabricauit. De iħrłm in eulat. de¬
illa usq in montẽ sina mansiones octo. Si
cõpenzaria uolueris ambulare ꝑ eremuni.
S in aut̃ ꝑ egiptũ: mansiones .xxv. Urbiciꝰ
dicebatur p̃positus imꝑii qui ad septe in¬
peratores ppositus fuit. ⁊ coronas ipsis im¬
patoribꝰ in capite imponebat. ⁊ ipse eas de
die ac nocte lucente. In occidentali eiꝰ¬
dẽ eccłis parte fenestrȩ octo. totidẽq ere¬

Expanded text:
rouincia Asia ciuitas Epheso, ubi sunt septem rouincia Asia ciuitas Epheso, ubi sunt septem fratres dormientes et catulus Viricanus ad pedes eorum; nomina eorum id est: Achellidis, Diomedis, Eugenius, Stephanus, Probatus, Sabbatius et Quiriacus, quorum mater Caritina dicitur graece, latine Felicitas. Ibi est sanctus Timotheus, discipulus domni Pauli. Iuxta montem Syna in Fara ciuitate, ibi sanctus Moyses cum Amalech pugnauit. De Hierusalem in Elusath mansiones III, de Elusath in Aila mansiones VII, quam ille Alexander Magnus Macedo fabricauit. De Aila usque in monte Syna mansiones VIII, si compendiaria uolueris ambulare per heremum, sin autem per Aegyptum, mansiones XXV. Urbicius dicebatur praepositus imperii, qui ad septem imperatores praepositus fuit et coronas ipsis imperatoribus in capite ponebat et ipse eas dedie et nocte lucente. In occidentali eiusdem ecclesiae parte fenestrae octo totidemque e re
Abbreviated transcription (Latin):
iẽ. montes celsi sut multi. ⁊ qndo dñs ad
laptis mũ descendit. ipsi moutes ante
ipiũ ambulabant gestiendo ⁊ hodie uelut
saltantes uident᷑. Sarepta si donie quod
scrii tũ ẽ. ipsa ẽ. felix secda siria iuxta
montẽ carmelũ duodecĩ miuaria habet.
de sarepta usq in sidona. ⁊ ꝓpt̾ hoc dictũ
lis fuit sidona sarepta: ipsa e. metropolis
ubi missus ẽ. seis elias ad uduam illam que
eũ pasceret. ⁊ filiu eiꝰ resuscitauit. ibi est¬
ȩccłia scĩ heliȩ. nã nomen mulieris non
dicitur: nisi tantũ mͦ uidua. Lazarũ quẽ
dñs resuscitauit scitur quia resuscitatus ẽ
secdam mortem eiꝰ nemo cognouit hoc in
ciuitates duodecĩ quas iosue destruxit ubi
delphia. gerassa. gerena uostra. damas cũ. ga¬
dara. auila. capitoliada. astra ubi ẽ. iħ rłm.
ł uuitia palatina dicit᷑ t̾ra canac. inae galuea
inde suria. inde mesopotamia. In sinistra
armenia pͥma. secda armenia. ⁊ ꝑsa arme¬
nia. quas armenias sub imꝑatore sũt. In ꝓ¬

Expanded text:
est monticelli sunt multi, et quando Domnus ad baptismum descendit, ipsi montes ante ipsum ambulabant gestiendo et hodie uelut saltantes uidentur. Saraptha Sidoniae, quod scriptum est, in ipsa Fenice, secunda Syria, iuxta montem Carmelum. XII milia habet de Saraptha usque in Sidona et propter hoc dicta lis erat Sidona a ad uiduam illam, quae eum pasceret, et filium eius suscitauit, ibi ecclesia sancti Heliae est, nam nomen mulieris non dicitur nisi tantummodo uidua. Lazarum, quem Domnus resuscitauit, scitur quia resuscitatus est, secundam mortem eius nemo cognouit. Hoc in ciuitates, quas Hiesu Naue destruxit, ubi delphia, Gerassa, t Genara. Vostra, Damasco, Gadara, Auila, Capitulia, t Astra. Ubi est Hierusalem, prouincia Palestina dicitur, terra Chana, inde Galilaea, inde Syria, inde Mesopotamia. In sinistra Armenia prima et secunda Armenia et Persa Armenia, quae Armeniae sub imperatore sunt. In p
Abbreviated transcription (Latin):
&e cõstrux̃. Ipse qͦ laodiciã ⁊ seleuciã. ippse appaniiã
et edissã urbes construx̃. Damascũ syriȩ ciuitatẽ
conditã. ⁊ nũcupatã a damasco. dispẽsatoris abra¬
he filio. Hȩc antea in om̃i sẏria tenuit pͥncipatũ.¬
necdũ eñ florebãt ibi antiochia ⁊ lauodieia & ap¬
pamia. qͦs urbes pꝰ alexandrũ ꝯstructas ẽẽ cognosei
mꝰ. Gara oppidũ palestine cõdiderũt euei: in qͦ
habitauerũt capadoces. pͥstinis cultoribꝰ int̾fec¬
tis. uocata aũt gaza. eo qd̾ ibi cãbises rex ꝑsarũ
thesauros suos posuit cũ bellũ egiptiis intulis

Expanded text:
 instituit. Ipse quoque Laodiciam, et Seleuciam, ipse Apamiam, et Edessam urbes construxit. 15. Damascus Syriae, condita et nuncupata a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omnecdum enim florebant ibi Antiochia, Laudicia et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognosci. Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Evei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza eo quod ibi Cambyses rex Persarum thensauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intuliss
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Teseus uͦ smirnã construx̃. Que homero po
filio herculis. Dioscoriã colorũ urbẽ amphiatꝰ
&e circius aurige castoris ⁊ pollucis fabrica¬
uer̃t. ex eorũ noĩe eam cognominãtes. Nam
castor & pollus: grece dioscori appellant᷑. Ni¬
chomedia a nchomede rege bithiniȩ edificata
est. Bichinia cõdita a fenice que pͥmũ mirandin
uocabat᷑. Cõstantinopolim urbẽ traciȩ. cõstanti¬
nꝰ ex suo noĩe instituit. solã rome meritis ⁊ potẽ¬
cia adequatã.hãc conditã pͥmũ a pausama re¬
ge spartanorũ & uocata bitantiũ. uł qđ tantũ
patet int̾ adriaticũ mare ⁊ ꝓpontidẽ. uł qđ sit
receptacłm maris t̾req copiis. Uñ ⁊ eã cõstantiꝰ¬

Expanded text:
39. Theseus vero Smyrnam construxit, quae Homero poeius secat. Dioscoriam Colchorum urbem Amphitus et Cercius aurigae Castoris et Pollucis fabricaverunt, ex eorum nomine eam cognominantes; nam Castor et Pollux Graece Διόσκουροι appellantur. Nicomedia a Nicomedo rege Bithyniae aedificata est. Bithynia condita a Phoenice, quae primum Mariandyna vocabatur. Constantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nomine suo instituit, solam Romae meritis et potentia adaequatam. Hanc conditam primum a Pausania rege Spartanorum, et vocatam Byzantium, vel quod tantum patet inter Adriaticum mare et Propontidem, vel quod sit receptaculum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is regio que circa eã fuit. nom̃ accep̃. sennache¬
ribrex assiriorũ. construx̾. uocauitq eã samariã
id ÷ custodiã. Qui qn̾ isrł trãstulit in medos: ibi
custodes cõstituit. Hãc obsidione captã antiochus
solo coequauit. quã pꝰea herodes a fundam̃tis in¬
staurãs. in honorẽ augusti augustã id ÷ sabbastiã
g̾co sermone uocauit. Ibi siti s̃ abdias ⁊ heliseꝰ¬

Expanded text:
 Sennacherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Helise