comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam inaudita multitudo. ut par eimnr̃is regio¬
nib ñ dicatur fuisse. Cui uis de ppłarib ⁊ de plebe¬
iis. equoꝵ in sortem cecid̾at numerus maximus.
nec tam̃ nr̃is ad aliquẽ glẽ uel laudis ꝓpagande
titulum a scͥbi pot̃: cum paucis iuo latores ⁊ effra¬
tores fed̾is. homines incautos de regis grã p̃sumẽ¬
tes. dum ñ eẽt qui eis resist̾et. male ꝓarbitrio tc̃¬
tauerunt. S iustꝰ retͥbutor dñs oeus ultionũ nõ
diu passus ẽ nos tã turpib emolum̃tis letari. s
significans qͦd etiam infidelib fidei tenor obseruã¬
dus sit ulibatꝰ. in nr̃ãm confusionẽ. ⁊ conmissi cri¬
minis penamadducens cum eo ultõnem ꝓ omnibꝰ
pecc̃is nr̃is reddidit duplicia. ⁊ multiplicato feno¬
re intulit confusionem. sicuti uisequentibus

Expanded text:
tam inaudita multitudo, ut par ei in nostris regiotam inaudita multitudo, ut par ei in nostris regionibus non dicatur fuisse. Cuivis de popularibus et de plebeis, equorum in sortem ceciderat numerus maximus; nec tamen nostris ad aliquem gloriae vel laudis propagandae titulum ascribi potest, cum pacis violatores et effractores foederis, homines incautos, de regis gratia praesumentes, dum non esset qui eis resisteret, male pro arbitrio tractaverunt. Sed justus retributor Dominus, Deus ultionum, non diu passus est nos tam turpibus emolumentis laetari; sed significans quod etiam infidelibus fidei tenor observandus sit illibatus, in nostram confusionem, et commissi criminis poenam adducens cum eo ultionem, pro omnibus peccatis nostris reddidit duplicia, et multiplicato fenore, intulit confusionem, sicuti in sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
malicia sua faciliꝰ inuolu̾unt. persuadentes ut
ꝓdigꝰ fidei ⁊ inmemor fed̾is qͦd cum eis pepigerat.
subito in p̃dictos uiros qui pabulandi gr̃a tam
greges uisiluam. qͣm armenta indux̃ant. irrup¬
tionem fac̾et. ⁊ tam eos qͣm eoꝵ peculia suis daret
ad p̃dam qͦd ⁊ factum ẽ. Rex enim ere grauatus
alieno. ⁊ multis obligatꝰ debitis. cum ñ hr̃et unde
rem p̃buit. ⁊ eoꝵ acquieuit suggestionib. Nam
pꝰ consilium abiens impioꝵ conuocata milicia re¬
pente irruit suꝑ eos. incautosq ⁊ nicħ tale uerẽ¬
tes repꝑiens. hostilit̾ cͥca eos u̾satꝰ suis exposuit.ĩ
direptionem. Qui enim ex eis. aut equoꝵ usi uelo¬
citate. fugasaluti consulere potuerunt. aut sul¬
uarum latebris hostes declinare. ip̃a necc̃ĩtate
docente sategerunt: uite reseruatisunt. reliqͥs
omnib. aũ occisis gladio. aũ dure seruituti man¬
cipatis. facta ẽ gͥ manubiarum. ⁊ p̃de tanta et

Expanded text:
malitia sua facilius involverunt, persuadentes ut malitia sua facilius involverunt, persuadentes ut prodigus fidei, et immemor foederis quod cum eis pepigerat, subito in praedictos viros, qui pabulandi gratia tam greges in silvam, quam armenta induxerant, irruptionem faceret; et tam eos quam eorum pecualia, suis daret ad praedam: quod et factum est. Rex enim aere gravatus alieno et multis obligatus debitis, cum non haberet unde rem praebuit, et eorum acquievit suggestionibus; nam post consilium abiens impiorum, convocata militia, repente irruit super eos, incautosque et nihil tale verentes reperiens, hostiliter circa eos versatus, suis exposuit in direptionem; qui enim ex eis aut equorum usi velocitate, fuga saluti consulere potuerunt; aut silvarum latebris hostem declinare, ipsa necessitate docente, satagerunt, vitae reservati sunt: reliquis omnibus aut occisis gladio, aut durae servituti mancipatis. Facta est igitur manubiarum et praedae tanta et
Abbreviated transcription (Latin):
er idem tempꝰ conuenerat p̃t̃ solitũ mul¬
titudo maudita arabum. ⁊ turcomannoꝵ
qui nichilominus intentorus habitant. ⁊ defruc¬
tu animalium uitam solent si cuti arabes ꝓpaga¬
re. insiluam q̃ paneadensi adiacet ciuitati. ⁊ ab ea
hodie cognom̃ ducit uulgare. Namantiquitꝰ. tã
q̃ ad septẽtͥonem. qͣm q̃ ad austrũ ꝓtenditur. q̃ꝙ
ip̃mlibanum ꝓtegit: omnis suua saltꝰ libani dice¬
batur. Unde ⁊ de salomone legitur. qͦd mea sumptu¬
osi oꝑis ⁊ admuabił edificii domum construx̾it.
que dicta ẽ. domus saitꝰ libani. Nunc aũt ab urbe
ut p̃diximus ꝓxima: silua cognominatur uni¬
u̾sa In hanc p̃nominati ppłi impetrata tam̃ prius
dñi regis gr̃a. ⁊ pace sollempnit concessa: animalia
introdux̾ant. equosq maxime ad num̾um infi¬
nitum. pascue sequentes cõminoditatem accesse¬
runt porro ad dominum regẽ iuiruimpu filui beli¬
al. dñi timorẽ p̃occłis ñ hñtes. suggerunt q ei. ⁊ in

Expanded text:
er idem tempus, convenerat praeter solitum multitudo inaudita Arabum et Turcomannorum, qui nihilominus in tentoriis habitant, et de fructu animalium vitam solent, sicut Arabes, propagare, in silva quae Paneadensi adjacet civitati, et ab ea hodie cognomen ducit vulgare; nam antiquitus, tam quae ad septentrionem quam quae ad austrum protenditur, quaeque ipsum Libanum protegit, omnis silva saltus Libani dicebatur, unde et de Salomone legitur, quod in ea sumptuosi operis et mirabilis aedificii domum construxit, quae dicta est domus saltus Libani. Nunc autem ab urbe, ut praediximus, proxima, silva cognominatur universa. In hanc praenominati populi, impetrata tamen prius domini regis gratia et pace solemniter concessa, animalia introduxerant, equosque maxime, ad numerum infinitum, pascuorum sequentes commoditatem. Accesserunt porro ad dominum regem viri impii, filii Belial, Domini timorem prae oculis non habentes; suggesseruntque ei, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nerabilia. lacrimarum cuncta replentes as¬
ꝑgme. Auoꝵ uere sermo dirigebatur ad dñm.
exitus aqͣrum deduxerunt ocłi mei. Quid
pluras difficile ẽ. ut nr̃o comp̃hendat᷑ sermõe.
qͣnta in plebe fideli scẽ deuotionis eẽt imm̃¬
sitas. Certatim enim se mutuo uincere cupi¬
entes in oꝑib pietatis unanimit̾ desuda¬
bant. celestis memores beneficii. & gr̃am
p̃ ocłis hñtes diuinam. que tãtos eoꝵ labo¬
res remunerare dignata ẽ. Quis enm tam
ferrei pectoris. quis tam mentis adaman¬
tine. cuiꝰ interiora ñ liquefierent. cum
liceret tante ꝑegrinationis fructum
carꝑe dignissimum. & exhibite milicie
numerare stipendia: Quib tñ mens
erat altior. in arram future retributiõis
qua sc̃os suos se remuneraturũ ꝓmisit
dñs. id muneris uidebatur exhibitum. ut ꝑ
collationem p̾sentium munerum. firma sit ex¬
pectatio futuroꝵ.⁊ ꝑ eam que hic ꝑegrinatur

Expanded text:
nerabilia, lacrymarum cuncta replentes asnerabilia, lacrymarum cuncta replentes aspergine; quorum vere sermo dirigebatur ad Dominum: Exitus aquarum deduxerunt oculi mei . Quid plura? Difficile est, ut nostro comprehendatur sermone, quanta in plebe fideli sanctae devotionis esset immensitas. Certatim enim se mutuo vincere cupientes, in operibus pietatis unanimiter desudabant, coelestis memores beneficii, et gratiam prae oculis habentes divinam, quae tantos eorum labores remunerare dignata est. Quis enim tam ferrei pectoris, quis tam mentis adamantinae, cujus interiora non liquefierent, cum liceret tantae peregrinationis fructum carpere dignissimum, et exhibitae militiae numerare stipendia? Quibus tamen mens erat altior, in arrham futurae retributionis, qua sanctos suos se remuneraturum promisit Dominus, id muneris videbatur exhibitum, ut per collationem praesentium munerum, firma sit exspectatio futurorum, et per eam quae hic peregrinatur
Abbreviated transcription (Latin):
sationis deosculabant᷑ memoriã. Ubiq lacͥme.
ubiq suspiria. non qͣta meror ce. auxietas
solet extorq uere. s qualia feruens denotio
⁊ interioris hominis consũmata leticia solet
dño in holocaustum incendere. Erat porro
tam in eccła qͣm ꝑ urbem uniuersam tan¬
tus ppłi gr̃as dño exhibentis clamor. ut iã
qͣsi usq ad sidera tolli sonꝰ uideret᷑. ⁊ de eis
merito crederetur dictum. uox leticie ⁊
exultationis in tab̾nacłis iustoꝵ. ferue¬
bant sane pio succensa desid̾io ꝑ urbem
deflenda que ꝯmiserant. uoto se obligãtes
ne decet̾o deflenda ꝯmitterent. Iui in senes
ualitudinarios &e egentes ꝓfusa lib̾alitate
cunctam erogabant substanciã. ꝓ summis
&e sufficientib reputantes diuitiis. qd̾ hẽ
uidisse diem sibi fuerat concessum diuini¬
tus. Iui flexis nudisq genib cum singłtib
ce p̃recordialib suspiriis loca cire ubant ue¬

Expanded text:
sationis deosculabantur memoriam. Ubique lacrymae, sationis deosculabantur memoriam. Ubique lacrymae, ubique suspiria, non qualia moeror et anxietas solet extorquere, sed qualia fervens devotio et interioris hominis consummata laetitia, solet Domino in holocaustum incendere. Erat porro tam in ecclesia quam per urbem universam, tantus populi, gratias Domino exhibentis, clamor, ut jam quasi usque ad sidera tolli sonus videretur, et de eis merito dictum crederetur: Vox laetitiae et exsultationis in tabernaculis justorum . Fervebant sane pio succensa desiderio, per ur confitebantur deflenda quae commiserant, voto se obligantes ne de caetero deflenda committerent; illi in senes valitudinarios et egentes profusa liberalitate cunctam erogabant substantiam; pro summis et sufficientibus reputantes divitiis, quod hunc vidisse diem sibi fuerat concessum divinitus; illi flexis nudisque genibus, cum singultibus et praecordialibus suspiriis loca circuibant ve
Abbreviated transcription (Latin):
Tandem uero urbe ad hunc modum ordinata.
armis depositis. in sp̃u humilitatis. ⁊ in aĩo
uere contrito. nudis uestigiis. lotis manibus.
⁊ sũptis mundiorib indum̃tis. cũ gemitu ⁊
lacrimis. loca uenerabilia que saluator ꝓpͥa
uoluit illustrare ce scificare presentia. cepe¬
runt cum omni deuotione circuire.⁊ cum
intimis deosculari suspiriis. specialiter
autem dñice passionis & resurrectionis
eccłiam. uͥ clerus &e ppłs fidelium qͥ ꝑ tot
annos dure nimis &e indebite seruitutis
iugum portauerant. de restituta lib̾tate
redemptori gras exhibentes. cum crucib
⁊ scoꝵ patrociniis. principib occurrentes
eos in predictam cum hymnis &e canticis spi¬
ritualib intro dixerunt eccłiam. Intueri erat
amenissimum ce sp̃uali plenum iocunditate.
qͣnta deuotione. qͣnto pii feruore desiderii.
ad loca sca fidelis accederet ppłs. qͣnta mentis
exultatione e sp̃uali gaudio. dñice dispen¬

Expanded text:
Tandem vero urbe ad hunc modum ordinata, Tandem vero urbe ad hunc modum ordinata, armis depositis, in spiritu humilitatis et in animo vere contrito, nudis vestigiis, lotis manibus et sumptis mundioribus indumentis, cum gemitu et lacrymis loca venerabilia, quae Salvator propria voluit illustrare et sanctificare praesentia, coeperunt cum omni devotione circuire, et cum intimis deosculari suspiriis; specialiter autem Dominicae passionis et resurrectionis ecclesiam, ubi clerus et populus fidelium, qui per tot annos durae nimis et indebitae servitutis jugum portaverant, de restituta libertate, Redemptori gratias exhibentes, cum crucibus et sanctorum patrociniis, principibus occurrentes, eos in praedictam cum hymnis et canticis spiritualibus introduxerunt Ecclesiam. Intueri erat amoenissimum, et spirituali plenum jucunditate, quanta devotione, quanto pii fervore desiderii, ad loca sancta fidelis accederet populus; quanta mentis exsultatione et spirituali gaudio Dominicae dispen
Abbreviated transcription (Latin):
petuum. Unde urbem ꝑlustrantes diligentius.
&e stragi ciuium ꝓteruius instantes. urbis di¬
uerticula. secessus qͦ e secretior ciuum effrin¬
gebant penetralia. clipeos uł qdlibet armoꝵ
genus in introitu defigentes. ut eset signum ac¬
cedentib. ne gressum ibi figerent. s loca preteri¬
ienit qͣsi iam ab aliis occupata. xxi¬
ubiugata gͦ penitus ciuitate ⁊ int̾emptis
ciuib tumultu aliqͣntutum sedato: conue¬
nerunt pͥncipes adinuicem. anteqͣm arma de¬
ponerent. ordinantes ut ꝑ turres singłas ad ma¬
iorem cautelam custodes deputarent᷑.⁊ ꝑ portas
urbis singłas uiri honesti constituerentur ia¬
nitores. quousq de ꝯmuni coniuentia ⁊ pu¬
blico decreto. pͥncipum aliquis preficeret᷑. qui
cius curam gereret. & ꝓ libero cuncta dispen¬
saret arbitrio. hostium enim circum positoꝵ
merito suspectas habebant insidias.⁊ impetꝰ
non imprudenter formidabãt repentinos.

Expanded text:
perpetuum. Unde urbem perlustrantes diligentius, perpetuum. Unde urbem perlustrantes diligentius, et stragi civium protervius instantes, urbis diverticula, secessus quoque et secretiora civium effringebant penetralia, clypeos vel quodlibet armorum genus in introitu defigentes, ut esset signum accedentibus, ne gressum ibi figerent; sed loca praeterirent, quasi jam ab aliis occupata. ubjugata igitur penitus civitate et interemptis civibus, tumultu aliquantulum sedato, convenerunt principes ad invicem, antequam arma deponerent, ordinantes ut per turres singulas ad majorem cautelam custodes deputarentur; et per portas urbis singulas viri honesti constituerentur janitores, quousque de communi conniventia et publico decreto principum, aliquis urbi praeficeretur, qui ejus curam gereret, et pro libero cuncta dispensaret arbitrio. Hostium enim circumpositorum merito suspectas habebant insidias et impetus non imprudenter formidabant repentinos.
Abbreviated transcription (Latin):
occurrentib. Cecidisse dicuntur infra templi am¬
bitum ex hostib ad decem milia. exceptis aliis
qui passim ꝑ urbem obtruncati sunt uicos re¬
plebant. ⁊ plateas. quoꝵ non minor dicebatur
ẽe numerus. At uero exercitus pars reliqua ꝑ
urbem discurrens. ꝑ angi portus &e uiarum
diuerticula latentes miseros & mortis ꝑiełm
declinare cupientes. pecudum more inptos.
in publicum detruncabant. Alii diuisi ꝑ mani¬
pulos ingrediebantur domicilia. raptumq pa¬
treifamilias cum uxorib ce liberis & uniuersa
familia. aut gladiis trans uerberabant. aut de
locis suꝑiorib in terram cdabant precipites. ita
ut confractis ceruicib int̾irent. Quam uero qͥsq
domum effregerat. cam sibi cum uniuersa eiꝰ
substantia iure ꝑpetuo uendicabat. Id enĩ priꝰ
ante urbem captam inter eos conuenerat. ut ur¬
be uolenter impugnata. qd̾ sibi quisq acqͥre¬
ret. id uire ꝓpͥetatis sine molestia possideret imꝑ

Expanded text:
occurrentibus. Cecidisse dicuntur infra templi amoccurrentibus. Cecidisse dicuntur infra templi ambitum ex hostibus ad decem millia, exceptis aliis qui passim per urbem obtruncati, vicos replebant et plateas, quorum non minor dicebatur esse numerus. At vero exercitus pars reliqua per urbem discurrens, per angiportus et viarum diverticula latentes miseros, et mortis periculum declinare cupientes, pecudum more raptos in publicum, detruncabant. Alii divisi per manipulos ingrediebantur domicilia, raptumque patremfamilias cum uxoribus et liberis, et universa familia, aut gladiis transverberabant, aut de locis superioribus in terram dabant praecipites, ita ut confractis cervicibus interirent; quam vero quisque domum effregerat, eam sibi cum universa ejus substantia jure perpetuo vindicabat; id enim prius ante urbem captam inter eos convenerat, ut urbe violenter impugnata, quod sibi quisque acquireret, id jure proprietatis sine molestia possideret in
Abbreviated transcription (Latin):
entes qd̾ infra septa templi ppłs fugiens se
contulerat: illuc descendunt unanimes. ⁊
intromissa tam eqͥtum qͣm peditum multi¬
tudine. quoqͦt ibi ieꝑunt nemini parcentes.
obtruncant gladiis. sanguine replentes uni¬
uersa. Iustoq d̃ĩ iuditio id certum ẽ accidisse.
ut qui suꝑsticiosis ritib dñi sanctuarium
ꝓphanauerant. ⁊ fidelib ppłis reddiclerant alie¬
num. id ꝓprii cruoris luerent dispendio. et
morte interueniente. piacłare soluerent fla¬
gicium. horror erat deuiq cesorum intueri
multitudinem. &e humanoꝵ artuum passim
fragmenta conspicere. ce effusi sanguinis asper¬
gine cunctam rectundare su ꝑficiem. Nec solum de¬
furnctorum corpora membris pociorib lacera.
&e abscisis mutilata capitib intuentib erat an¬
gust᷑a. uerum & ip̃os uictores a planta pedis
usq ad uerticem eruore madentes. ꝑiculosum
erat conspicere. ⁊ horiorem quendam inferebant

Expanded text:
entes quod infra septa templi populus fugiens se entes quod infra septa templi populus fugiens se contulerat, illuc descendunt unanimes, et intromissa tam equitum quam peditum multitudine, quotquot ibi reperiunt, nemini parcentes, obtruncant gladiis, sanguine replentes universa; justoque Dei judicio id certum est accidisse, ut qui superstitiosis ritibus Domini sanctuarium profanaverant, et fidelibus populis reddiderant alienum, id proprii cruoris luerent dispendio et morte interveniente piaculare solverent flagitium. Horror erat denique caesorum intueri multitudinem, et humanorum artuum passim fragmenta conspicere, et effusi sanguinis aspergine cunctam redundare superficiem. Nec solum defunctorum corpora membris potioribus lacera et abscisis mutilata capitibus, intuentibus erat angustia; verum et ipsos victores a planta pedis usque ad verticem cruore madentes periculosum erat conspicere, et horrorem quemdam inferebant
Abbreviated transcription (Latin):
putantes se mortem quocunq mͦ declinasse.
si ad alias se conferrent fugiendo partes. hos sͥ¬
hñtes obuiam. occ umbebant ꝑicłosius. ⁊ scillã
euitantes: incur rebant car ibdim. Tanta aũt
ꝑ urbem erat strages hostium. tantaq sangui¬
nis effusio. ut etiam uictorib posset tedium
⁊ horporem ingerere.
onfugerat porio in atͥum templi popłi
pars maxima. eoqd̃ locus in parte urbis
inderetur secretior. muro qͦ &e turrib. & portis
ualidiorib apprime cõmunit᷑. uerum eis fuga
talis nichil contulit ad salutem. nam statim cũ
parte maxima exercitus uniuersi illuc dñs
tancredꝰ se contulit. & templum uiolent̾ ing̾s¬
sus. post stragem innumeram. infinitas. auri
argenti.⁊ gemmarum copias in de secum dici¬
tur abstulisse. que tñ postm odum sedato tumł¬
tu. restituisse creditur in integrum. Porro re¬
liqui principes interemptis his quos sibi ꝑ
reliquas urbis partes reꝑerant obuiam. audi¬

Expanded text:
putantes se mortem quocunque modo declinasse putantes se mortem quocunque modo declinasse si ad alias se conferrent fugiendo partes, hos shabentes obviam, occumbebant periculosius; et Scyllam evitantes, incurrebant Charybdim. Tanta autem per urbem erat strages hostium, tantaque sanguinis effusio, ut etiam victoribus posset taedium et horrorem ingerere. onfugerat porro in atrium templi populi pars maxima, eo quod locus in parte urbis esse videretur secretior, muro quoque et turribus, et portis validioribus apprime communitus; verum eis nihil fuga talis contulit ad salutem. Nam statim cum parte maxima exercitus universi, illuc dominus Tancredus se contulit, et templum violenter ingressus, post stragem innumeram, infinitas auri et argenti, et gemmarum copias inde secum dicitur abstulisse; quae tamen postmodum, sedato tumultu, restituisse creditur in integrum. Porro reliqui principes, interemptis his, quos sibi per reliquas urbis partes repererant obviam, audi
Abbreviated transcription (Latin):
urbem uiolenter effractam. ⁊ nr̃oꝵ intͦmissas le¬
giones. Unde relictis turrib ce muro. ad du̾sa
fugientes loca saluti ꝓpͥe consulere satagebant.
hii qm̃ p̾sidium ciuitatis in uicino constitutum
erat. ex parte plurima se in arcem contulerunt.
at uero exereitus pontem libere ce sine difficul¬
tate suꝑ murum aptantes. &e scalas applicãtes
menib. certatim in urbem nemine obstante¬
sunt ingressi. Intromissi autem portam austͣ¬
lem. que illis erat contermina statim aꝑuer̃t.
ut reliquus sine difficultate ppłs admitteret᷑.
Ingressus gͥ nir insignis. & strenuus tolosanꝰ
comes. & isuardꝰ comes diensis. Raim und̾ pele
Giulłmꝰ de sabran ep̃c albariensis. ⁊ aliim ulti
nobiles. quorum numerũ uł nomina nulla
nob tradit hystoria. hii omĩs unanimit̾ iunc¬
tis agminib ad unguem armati ꝑ mediam
urbem discurrentes. stragem oꝑati sunt hor¬
rendam. Nam qui ducem ce suos effugerant.

Expanded text:
urbem violenter effractam et nostrorum immissas leurbem violenter effractam et nostrorum immissas legiones: unde, relictis turribus et muro, ad diversa fugientes loca, saluti propriae consulere satagebant. Hi, quoniam praesidium civitatis in vicino constitutum erat, ex parte plurima se in arcem contulerunt; at vero exercitus pontem libere et sine difficultate super murum aptantes, et scalas applicantes moenibus, certatim in urbem nemine obstante ingressi sunt. Intromissi autem, portam Australem, quae illis erat contermina, statim aperuerunt, ut reliquus sine difficultate populus admitteretur. Ingressus est igitur vir insignis et strenuus Tolosanus comes, et Isoardus comes Diensis, Raimundus Pelez, Wilelmus de Sabran, episcopus Albariensis, et alii multi nobiles, quorum numerum vel nomina nulla nobis tradit historia. Hi omnes unanimiter, junctis agminibus, ad unguem armati, per mediam urbem discurrentes, stragem operati sunt horrendam; nam qui ducem et suos effugerant,
Abbreviated transcription (Latin):
orro dux ce qui cum eo erant ꝑuicos ei¬
uitatis &e plateas strictis gladiis. clipeis
tecti &e galeis. iuncto agmine discurrentes. qͦt¬
quot de hostib reꝑire poterant. etati non par¬
centes aut conditioni. in ore gladii in diffe¬
renter ꝓsternebant. Tantaq erat ubiq int̾emp¬
toꝵ strages. &e precisoꝵ aceruus capitum. ut
iam nemini uia pateret aut transitus: nisi
ꝑ funera defunctoꝵ. Iamq pene ad urbis. mediũ
diuersis itinerib stragem oꝑantes innumerã.
nr̃i pͥncipes ꝑuenerant: & subseqntis ppłi infi¬
nita multitudo inficlelium cruorem siciens. ⁊ ad
cedem omnino ꝓcliuis. cum comes ad huc tolosa¬
nus & pͥncipes alii qui cum eo erant circa mon¬
tem syon decertantes. urbem captam &e nr̃oꝵ uic¬
toriam ignorabant. S excito de nĩoꝵ introitu ⁊
strage ciuium ingenti clamore. & horrendo so¬
nitu admirantib qui in ea parte resiftebant ei¬
uib. quidnam sibi uellet clamor insolitus.
e uociferantis ppłi tumultus: cognouerunt

Expanded text:
orro dux et qui cum eo erant per vicos civitatis et plateas, strictis gladiis, clypeis tecti et galeis, juncto agmine discurrentes, quotquot de hostibus reperire poterant, aetati non parcentes, aut conditioni, in ore gladii indifferenter prosternebant. Tantaque erat ubique interemptorum strages et praecisorum acervus capitum, ut jam nemini via pateret aut transitus, nisi per funera defunctorum. Jamque pene ad urbis medium diversis itineribus stragem operantes innumeram, nostri principes pervenerant; et subsequentis populi infinita multitudo, infidelium cruorem sitiens, et ad caedem omnino proclivis: cum comes adhuc Tolosanus et principes alii, qui cum eo erant, circa montem Sion decertantes, urbem captam, et nostrorum victoriam ignorabant; sed excito de nostrorum introitu et strage civium, ingenti clamore et horrendo sonitu, admirantibus qui in ea parte resistebant civibus, quidnam sibi vellet clamor insolitus et populi vociferantis tumultus, cognoverunt
Abbreviated transcription (Latin):
limina. ce. ꝑ uicos & plateas ciuitatis ꝯuenire.
ceꝰ fabulari poterat lib̾ius. Capta ẽ autem p̃¬
dicta ciuitas. ab incarnatione dñi.Mͦ. nona¬
gesimo norio. Mense iulio. Quintadecima die
mensis. feria sexta. circa horam nonam. An¬
no tercio ex quo fidelis ppłs tante ꝑegrinatio¬
nis sibi omis assumpserat. presidente sc̃e̾ roma¬
ne eccłie dño urbano. papa scd̃o. Romanorum
uero imꝑium administrante dño henrico. In
francia uero: regnante dño philippo. Apud
grecos autem: in sceptris agente dño alexio. p̾
Detaua die post urbem captam pͥncipes con¬
ueniunt. ut ex se unum eligendo. urbi ce
regioni p̃ficiant. clerus indiscrete nititur
dictione. dñm ducem eligunt: & electum cũ
hymnis ce canticis sepulero dñi rep̾̃sentant.
Dux ꝓmotus a comite tolosano turrim dð ui
quam ab hostib susceꝑat reposcit. dissenti¬
unt pͥncipes. s tandem turrim optinet pꝰ¬

Expanded text:
limina; et per vicos et plateas civitatis convenire, limina; et per vicos et plateas civitatis convenire, et confabulari poterat liberius. Capta est autem praedicta civitas, anno ab Incarnatione Domini 1099, mense Julio, quinta decima die mensis, feria sexta, circa horam diei nonam; anno tertio, ex quo fidelis populus, tantae peregrinationis sibi onus assumpserat: praesidente S. Romanae Ecclesiae domino Urbano papa secundo; Romanorum vero imperium administrante domino Henrico IV; in Francia vero regnante domino Philippo; apud Graecos autem in sceptris agente domino Alexio; pOctava die, post urbem captam, principes conveniunt, ut ex se unum eligendo urbi et regioni praeficiant; clerus indiscrete nititur dominum ducem eligunt, et electum cum hymnis et canticis sepulcro Domini repraesentant.Dux promotus, a comite Tolosano turrim David quam ab hostibus susceperat, reposcit; dissentiunt principes, sed tandem turrim obtinet po
Abbreviated transcription (Latin):
dñm intercessio. quoꝵ labore ꝯmendabili
& fauorabili apud om̃s predicta d̾o amabił
ẽ libertati. Interea uero ea part̾e hostium.
que in arce clauid. a facie gladii fugiens se
contulerat. uidentes qd̾ urbem uniuersam
sibi ppłs nr̃ uendicauerat. & qd ip̃i diutius
obsidionem tolerare non possent. petita ⁊ im¬
petrata adño comite tolosano fiducia. qui cir¬
ca partes illas turri uicinior hospitatus erat.
qd̃ cum uxorib ce liberis &e omni substaneia
quam secum intulerant. lib̾um haberent exi¬
tum. ⁊ securum usq ascalonam conductum.
arcem ei resignauerunt. Qui uero urbi purgan¬
de curam susceꝑant. adhibita diligencia. &e
feruentes in oꝑe. partim igne consũptis ca¬
dauerib. partim sepulture traditis. ꝓut tem¬
poris paciebatur angustia. subito & infra pau¬
cos dies urbem reddiderunt expeditam. ad so¬
litam eam redigentes mundiciam. Unde con¬
fidentius locoꝵ uenerabilium ppłs freq̃ntabat

Expanded text:
Dominum intercessio, quorum labore commendabili Dominum intercessio, quorum labore commendabili et favorabili apud omnes, praedicta Deo amabilis ta libertati. Interea vero pars hostium ea quae in arce David, a facie gladii fugiens se contulerat, videntes quod urbem universam sibi populus noster vindicaverat et quod ipsi diutius obsidionem tolerare non possent, petita et impetrata a domino comite Tolosano fiducia, qui circa partes illa turri vicinior hospitatus erat, quod cum uxoribus et liberis et omni substantia quam secum intuterant, liberum haberent exitum, et securum usque Ascalonam conductum, arcem ei resignaverunt. Qui vero urbi purgandae curam susceperant, adhibita diligentia, et ferventes in opere, partim igne consumptis cadaveribus, partim sepulturae traditis, prout temporis patiebatur angustia, subito et infra paucos dies, urbem reddiderunt expeditam, ad solitam eam redigentes munditiam. Unde confidentius locorum venerabilium populus frequentabat
Abbreviated transcription (Latin):
ii obsidione passi fuerant penuriã ingen¬
tes copie. unde ip̃i qui domos sibi uendica¬
uerant poterant habere ad omnẽ fufficien¬
ciam. & indigentib fr̾ib caritatiue ministͣ¬
re. factumq ẽ ut scd̾a &e tercia ⁊ deinceps die
in foro publico rerum uenalium. obtimis
conditionib exhiberet᷑ ꝯmercium. ita etiam
ut plebs inferior necessariis om̃ib habunda¬
ret. Dies gͥ sollempnes. ce dies agentes leticie
cibum oe requiem. quib maxime indige¬
bant corꝑib indulgentes. recreati sunt ali¬
qͣntulum. diuim muneris largitatem am¬
mirantes.⁊ celestis gr̃e qua erga ẜos dignat᷑
ẽ dñs habundare.ꝑpetem pre ocłis hñtes me¬
moriam. ad maiorem autem tanti fc̃i memo¬
riam ex ꝯmuni decreto sancitum ẽ.⁊ ꝯmuni
omnium uoto susceptum & approbatum ẽ.
ut hic dies apud om̃s sollempnis. e interce¬
iebres celebrior ꝑpetuo habeatur. In qua ad
fnerat. referatur.⁊ ꝓ eoꝵ animab fiat ad

Expanded text:
us obsidione passi fuerant penuriam, ingenus obsidione passi fuerant penuriam, ingentes copiae: unde et ipsi qui domos sibi vindicaverant, poterant habere ad omnem sufficientiam, et indigentibus fratribus charitative ministrare. Factumque est, ut secunda et tertia et deinceps die, in foro publico, rerum venalium optimis conditionibus exhiberetur commercium, ita etiam, ut plebs inferior, necessariis omnibus abundaret. Dies igitur solemnes et dies agentes laetitiae, cibum et requiem, quibus maxime indigebant, corporibus indulgentes, recreati sunt aliquantulum; divinae muneris largitatem admirantes, et coelestis gratiae, qua erga eos dignatus est Dominus abundare perpetem prae oculis habentes memoriam. Ad majorem autem tanti facti memoriam, ex communi decreto sancitum et communi omnium voto susceptum et approbatum est, ut hic dies apud omnes solemnis et inter celebres celebrior perpetuo habeatur, in qua ad fuerat, referatur; et pro eorum animabus fiat ad
Abbreviated transcription (Latin):
Nompletis gͥ orationib ce locis uenerabi¬
lib cum omni deuotione uisitatis. uisũ
ẽ expedire principib. ne ex int̾emptoꝵ ca¬
dauerib aeris pestilens generaret᷑ corruptela.
urbem ce maxime templi ambitum ante oĩa
mundari. Unde ciuib qui casu mortem euase¬
rant. compedib alligatis id muneris iniuingit᷑.
S quia ad tantum onus non uidebant᷑ pos¬
se sufficere. pauꝑib etiam de exercitu merces
cotidiana ꝓponitur. ut predicte rei dent oꝑã.
&e sine lilatione urbem expediant. Quodis¬
pofito: pͥncipes ad ꝓpͥa reuersi. domos qͣles
interim familia discurrens p̾parauerat:
ꝓ hospiciis habuerunt. Urbem autem repe¬
rientes ꝯmoditatib plenam. & bonis om̃ib
redundantem. om̃s a maiore usq ad mini¬
mum ceꝑunt copiosius habundare. Reꝑie¬
banturenim in effractis domib auri &e ar¬
genti. gemmarum oe p̾ciosarum uestium.
frumenti. uini & olei. s &e aque cuiꝰ maximã¬

Expanded text:
ompletis igitur orationibus et locis venerabiompletis igitur orationibus et locis venerabilibus cum omni devotione visitatis, visum est expedire principibus, ne ex interemptorum cadaveribus, aeris pestilentis generetur corruptela, urbem et maxime templi ambitum ante omnia mundari: unde civibus qui casu mortem evaserant, compedibus alligatis id muneris injungitur; sed quia ad tantum onus non videbantur posse sufficere, pauperibus etiam de exercitu, merces quotidiana proponitur, ut praedictae rei dent operam et sine dilatione urbem expediant. Quo disposito, principes ad propria reversi, domos quales interim familia discurrens praeparaverat, pro hospitiis habuerunt. Urbem autem reperientes commoditatibus plenam et bonis omnibus redundantem, omnes a majore usque ad minimum coeperunt copiosius abundare. Reperiebantur enim in effractis domibus, auri et argenti, gemmarum et pretiosarum vestium, frumenti, vini et olei, sed et aquae, cuj
Abbreviated transcription (Latin):
ad me uacuum. s ꝓsꝑabitur in omib ad
que mittam illud. Itaq sigillatim ⁊ inꝯmuni
multiplici nitebantur eum honore p̃uenire.
ei soli post dm̃ ascribentes. qd̾ dure seruitutis
quam ꝑ tot annos passi fuerant. soluta erat
conditio. & ciuitas scã pristine restituta liber¬
tati. Dñs autem patͥarcha ut prediximus ꝓ
rei publice statu ce salute ciuium multo p̃
cio comꝑanda in cyprum nauigauerat.
helemosinas a fidelib illius regionis mendi¬
caturus. Unde tributa &e imposita extra or¬
dinarie. &e supra uires uectigalia ꝑsolueret.
ne ꝓ eoꝵ defectii. aut eccłias deicerent: tribu¬
toꝵ exactores. aut ppłm gladiis manciparẽt.
sicut anteriorib consueuerant temꝑibus.
Nlam omnium eoꝵ que circa urbẽ gerebant᷑
ꝓrsus erat ignarus.⁊ ad consueta qͣi reddi¬
turus ꝑicła timebat. Cui dñs interim pre¬
ter spem qͥetem ꝓcura uerat tͣnqͥllam. xxiii¬

Expanded text:
ad me vacuum, sed prosperabitur in omnibus ad ad me vacuum, sed prosperabitur in omnibus ad quae mittam illud . Itaque, singillatim et in communi, multiplici nitebantur eum honore praevenire, ei soli post Dominum ascribentes, quod durae servitutis, quam per tot annos passi fuerant, soluta erat conditio et civitas sancta pristinae restituta libertati. Dominus autem patriarcha, ut praediximus, pro reipublicetio comparanda in Cyprum navigaverat, eleemosynas a fidelibus illius regionis mendicaturus, unde tributa et imposita extraordinarie et supra vires vectigalia persolveret, ne pro eorum defectu aut ecclesias dejicerent tributorum exactores, aut populum gladiis manciparent, sicut anterioribus consueverant temporibus. Nam omnium eorum quae circa urbem gerebantur, prorsus erat ignarus, et ad consueta quasi rediturus pericula timebat; cui Dominus interim, praeter spem, quietem procuraverat tranquillam.
Abbreviated transcription (Latin):
trum heremitam qͣrto uł quinto prius
anno in eadem ciuitate uiderant. ⁊ cui tam
dñs patͥarcha qͣm alii. tam de clero qͣm de ppło
maiores ꝓ excitandis occidentalium regnoꝵ
pͥncipib epłas suas tradid̾ant. it̾m cognoscentes.
flexis genib cum om̃i humilitate uenerabã¬
tur referentes memoriam priorem eiꝰ aduen¬
tum. ⁊ familiaritatis grãm. quam cum ip̃is
contrahere dignatus fuerat: gr̃as ex soluentes
qd̾ tam sedule. tamq fideliter solo pietatis
intuitu eoꝵ ꝓcurauerat legationem. Dñm
etiam suꝑ omnia collaudantes: qui in ser¬
ius suis głosus ẽ. qui ita preter spem homi¬
num predicti uiri uias direxerat. &e sermonẽ
in manu eiꝰ dederat efficacem. ut &e gentes
or regna ad tantos labores ꝓ xp̃i noĩe tolerã¬
dos. sine difficultate conuerteret. uere nãq
uidebatur sermo hic eg̾ssus a dño qui ait.
U̾bum qd̃ egredietur de ore meo. ñ reu̾tetur

Expanded text:
trum Eremitam, quarto vel quinto prius trum Eremitam, quarto vel quinto prius anno in eadem civitate viderant; et cui tam dominus patriarcha quam alii, tam de clero quam de populo majores, pro excitandis occidentalium regnorum principibus epistolas suas tradiderant, iterum cognoscentes, flexis genibus cum omni humilitate venerabantur, referentes ad memoriam priorem ejus adventum, et familiaritatis gratiam, quam cum ipsis contrahere dignatus fuerat; gratias exsolventes, quod tam sedule tamque fideliter solo pietatis intuitu eorum procuraverat legationem; Dominum etiam super omnia collaudantes, qui in servis suis gloriosus est; qui ita praeter spem hominum, praedicti viri vias direxerat et sermonem in manu ejus dederat efficacem, ut et gentes et regna ad tantos labores pro Christi nomine tolerandos, sine difficultate converteret. Vere namque videbatur sermo hic egressus a Domino, qui ait: Verbum quod egredietur de ore meo, non revertetur
Abbreviated transcription (Latin):
erant surrexerunt. & in ciuitate sc̃a apparu¬
erunt multis. Ita fidelib ppłis sc̃e resurrec¬
tionis locum agentili suꝑsticione mundan¬
tib pͥscum renouaretur miracłm. ut ⁊ ip̃i
in spiritu resur rexisse crederentur. qui re¬
surgentis dm̃ tam piis se manciparent ob¬
sẽquiis. His gͥ ce huiꝰmodi ꝑ suꝑhabundan¬
tem celestem gr̃am plebi d̾i in ciuitate scã
miraculose magis qͣm mirabiliter exhibitis.
tanta erat in ppło mentis hilaritas. ⁊ int̾¬
na cordis exultatio. ut laboꝵ immemores
quos ꝑtulerant infinitos. felices se dicerẽt
quib id diuini muneris datum erat in¬
tueri. Clamor erat sp̃ualiter exultant is ci¬
uitatis ad dñm.⁊ quasi precipiente dño
sollepnitas agebatur celebris. ita ut ild̾
ꝓpħe impletum ad litteram uideret᷑ oracłm.
letamini cum ierłm. &e exultate in ea omnes
qui diligitis eam. xxiii¬
eniq fideles qui uirum uenerabilem pe-¬

Expanded text:
erant surrexerunt, et in civitate sancta apparuerant surrexerunt, et in civitate sancta apparuerunt multis; ita fidelibus populis sanctae Resurrectionis locum, a gentili superstitione mundantibus, priscum renovaretur miraculum, ut et ipsi in spiritu resurrexisse crederentur, qui resurgentis Domini tam piis se manciparant obsequiis. His igitur et hujusmodi per superabundantem coelestem gratiam, plebi Dei in civitate sancta, miraculose magis quam mirabiliter exhibitis, tanta erat in populo mentis hilaritas, et interna cordis exsultatio, ut laborum immemores, quos pertulerant infinitos, felices se dicerent, quibus id divini muneris datum erat intueri. Clamor erat spiritualiter exsultantis civitatis ad Dominum, et quasi praecipiente Domino, solemnitas agebatur celebris: ita ut illud prophetae impletum ad litteram videretur oraculum: Laetamini cum Hierusalem, et exsultate in ea, omnes qui diligitis eam enique fideles, qui virum venerabilem Pe
Abbreviated transcription (Latin):
a die dominus ademarus. uir uirtutum
& immoxtał memorie. podiensis ep̃c qui
apud antiochiam ut prediximꝰ uita decesserat.
a multis in scã uisus ẽ ciuitate. ita ut multi
urri uenerabiles. ce fide digni. eum suꝑ citita¬
tis murum primum omnium ascendisse. &.
ceteros anmasse ad ing̃ssum. oculis corporeis
se uidisse constanter assererent. & postmodum
plurimis loca uenerabilia circñstͣib eadem
die manifestus apparuit. aliiq qͣm plures qͥ
in toto itinere diuinis obsequiis mancipati.
piam in xp̃o dormicionem acceꝑant. in eadẽ
ciuitate apparuerunt multis. loca sc̃a cũ aliis
ingredientes. In quo manifeste clabat᷑ intel¬
ligi. quia &e si uita decessissent temꝑali:
ad eternam uocati beatitudinem non st̃
fraudati a desiderio suo. s qd̾ pio expecierãt
studio. pleno sunt effectu consecuti. mag¬
num nob future resurrectionis argumen¬
tum pretendentes. Dignumq erat. ut sic̃
resurgente dño multa corꝑa scõꝵ qui dormi¬

Expanded text:
s Ademarus, vir virtutum et immortalis memoriae, Podiensis episcopus, qui apud Antiochiam, ut praediximus, vita decesserat, a multis in sancta visus est civitate, ita ut multi viri venerabiles et fide digni eum super civitatis murum, primum omnium ascendisse et caeteros animasse ad ingressum, oculis corporeis se vidisse constanter assererent: et postmodum plurimis, loca venerabilia circumeuntibus, eadem die manifestus apparuit. Aliique quam plures, qui in toto itinere divinis obsequiis mancipati, piam in Christo dormitionem acceperant, in eadem civitate apparuerunt multis, loca sancta cum aliis ingredientes. In quo manifeste dabatur intelligi, quia, etsi vita decessissent temporali, ad aeternam vocati beatitudinem, non sunt fraudati a desiderio suo; sed quod pio expetierant studio, pleno sunt effectu consecuti, magnum nobis futurae resurrectionis argumentum praetendentes. Dignumque erat, ut sicut resurgente Domino multa corpora sanctorum qui dormi
Abbreviated transcription (Latin):
anuꝰ solius ⁊ tociꝰ bom scudiosus
siturt scerilẽ palude sarracene s¬
ecte no dũ mnse fertilem efficẽ suũ¬
q puteũ exhanrire ꝑpugnacła
ꝙ ꝓrsus diruere. Ego peditis tiũ
dilatubit quis nõ citissie curret
om̃is huc us nõ dicam ꝑuicõsis
inconodis ignoran ͦ ueglũcie¬
ue p̃ssa suoꝵ hostiũ cã ignorar

Expanded text:
animus solius et totius boni studiosus sitivit sterilem paludem Saracenae sectae nondum visae fertilem efficere, suumque puteum exhaurire, propugnaculaque prorsus diruere, ego peditis tantudilatabit? Quis non citissime curret, omnis huc usque, non dicam perniciosis incommodis ignorantia negligentiave pressa, suorum hostium causam et ignora
Abbreviated transcription (Latin):
siꝰ tins follib extunctũ ⁊ puteũ ad
illi ex haustũ monase ignisq mrĩ
tuo uentil abro forãtu atq fuorẽ
uuĩ q fontis eductu tuo discursũ
patefeci.Ius gͥ exigit hostñ castrũ
ymo canca dolẽdo pͥnten ex sicando
tũ ta sis dext nidi ys optĩa quos
rłionais accutissia cuaritatis manꝰ
largifiua tuor mummẽ corrobores
tela dilũt acuas fonteq suũ forciꝰ
cmanare sucꝙ caritatis uallũ ꝓcẽ¬
sius atq capaciꝰ esticias. Siquisi
me uilitatis ⁊ mꝯpõnis rerũ atq
ñboꝵ argnat l iuste forsan obsetro

Expanded text:
sius tuis follibus extinctum, & puteum ad illius exhaustum tuo vase, ignisq. vestri tuo ventilabro fomentum atque feruorem, nostriq. fontis eductu tuo discursum, patefeci. Ius igitur exigit, vt hostiū castrum, imo caueam delendo, puteum exsiccando, cum tu sis dextra mundi pars optima, cos religionis acutissima, charitatis manus largiflua, tuorum munimen corrobores, tela diligenter acuas, fontemque suum fortius emanare, suæque charitatis vallum protensius atque capacius efficias. Si quis me vilitatis & incompositionis rerum atque verborum arguat, licet iuste forsan; obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
sua facultate nenas scatut᷑: Tuͣdi¬
scipus atq filiꝰ mirtĩs nusꝙͣ ali¬
ꝓpõito tius studi ose nuttib ĩ m¬
gilarem uñ quiͣ te uelut alu̾pnũ
⁊ ħ̃rdem sapie colprs sapiẽciu cir¬

Expanded text:
sua facultate venalis statuitur, vt discipulus atque filius imiteris: nusquam alitposito, tuis studiose nutibus inuigilarem. Vnde quāquam te velut alumnum, & hæredem sapientiæ cohors sapientiū cir
Abbreviated transcription (Latin):
rensionẽ extorq̃as ntrũq igitꝰ
exponar ⁊ illic est licitu ⁊ hic il¬
licitum. Erant.n. angeli duo ⁊
harot ⁊ maroth. nussi olim ado
decelis interram gub̾nãdo et
int̾dcis ne occident nec ĩ mste in¬

Expanded text:
nsionem extorqueas; utrumque ergo exponam et illic esse licitum, et hic illicitum. Erant Angeli Dei duo Horoth et Maroth missi olim a Deo de caelis in terram, gubernando et interdictis ne occiderent, neque iniuste iu
Abbreviated transcription (Latin):
coꝑ ꝙ̃ reges regnat: arabũ uł sarra¬
crroꝵ ac peste infectoꝵ surrexit pͥnci¬
patꝰ atq in armata maxĩas asie y¬
tes cũ tota affrica at ꝑit hispame pa¬
ulatuu ccurpãs ĩ sbicttos sic̾ ĩpiũ sͥ
⁊ errorẽ tñiludit hos l ħrticos noie

Expanded text:
quem Reges regnant: Arabū vel Sarracenorū hac peste infectorum surrexit Principatus, atque vi armata maximas Asiæ partes cū tota Africa ac parte Hispaniæ paulatim occupās, in subiectos sicut imperium, sic & erro
Abbreviated transcription (Latin):
te młta: deignobli ⁊ egrno ĩditẽ
famosũ ꝓnectꝰ. Hic paulatĩ tre¬
scendo ⁊ ꝯt̾iguos quos ac maxiẽsa¬
guĩs appinqͦs ĩ sidus rapinis ĩ cur¬
Comb fieꝙ̃ter infescãdo. quos pote¬
rat furti.quos quos pot̾at publice
cccitado. trorem sui ausit i sepe ĩ cõ¬
essionib fãs srior adregn̾ suc gen¬

Expanded text:
te multa, de ignobili & egeno in diuitē & famosum prouectus. Hic paulatim crescendo, & contiguos quosque, & maxime sanguinis proximos insidiis, rapinis, incursionibus frequēter infestando: quos poterat furtim, quos poterat publice occidendo, terrorem sui auxit: & sæpe in cōgressionibus factus superior, ad regnum suæ gen
Abbreviated transcription (Latin):
iam barbaro illo suo mo ꝯtex̾it. ¶
pauiatĩ pcromos agabriele cꝰ lara
nomĩ ⁊ sacra scriptura cognon̾at. si¬
bi allatũ m̃titꝰ gẽtem dm̃ ignorã¬
tẽ letali nanctu ĩfcc̾ ⁊ more tłiũ ora¬
ni calitis melle limẽs sẜ seꝙ̃te mor

Expanded text:
ram barbaro illo suo modo contexuit. Quod paulatim per Tomos a Gabriele, cuius iam nomen ex sacra Scriptura cognouerat, sibi allatum mentitus, gentem Deum ignorantem lethali haustu infecit, & more talium oram calicis melle liniens: subse
Abbreviated transcription (Latin):
pora tnͣsierũt ma̾e̾unt itaq uta ali¬
qu̾to tẽpe ocõsã s incũbente nctĩtae
apparuerũt q̃ dui negauerũt fiuictuo¬
sa nec tñ ut mnͥ indetur opus itud t̃
hoc tẽꝑe ocõsũ nocare debeo qm̃ inxͣ¬

Expanded text:
Manserunt itaq. ista aliquanto tempore ociosa: sed incumbente necessitate, apparuerunt, quę diu vacauerunt, fructuosa. Nec tamē, vt mihi videtur, opus istud etiam hoc tempore ociosum vocare debeo. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
causatꝰ fũit qm̃ quib resist̾e debeaut
talib armis iuniti nõ ad sũt. nou̾it
ĩre publica magͥ regis q̃dam fi̾ ad tu¬
telam q̃dam fĩ ad decorem q̃dã eciã ad
utrũq. Nam ad tutelam fc̃a sũt asa¬
lone pacifico arma l tẽꝑe suo murꝰ¬

Expanded text:
m quibus resistere debeant talibus armis muniti non adsunt, noverit in republica magni regis quaedam fieri ad tutelam, quaedam fieri ad decorem, quaedam etiam ad utrumque. Nam ad tutelam facta sunt a Salomone pacifico arma, licet tempore suo m
Abbreviated transcription (Latin):
ta eiꝰ stulticia ⁊ tur pitudĩe. a nesciẽ¬
tib agnoscat᷑ agnoscetis ip̃e legẽdo⁊
sic̃ arbitor ut dignũ ẽ deflebitis ꝑtã ne
pharias ⁊ abiectissimas sordes tantã
ditore suo ꝑspicissimi hõĩs sectã nepba¬
ui ut ⁊ tanto amico studia ur̃a coĩca¬

Expanded text:
cta eius stultitia & turpitudine a nescientibus agnoscatur. Agnoscetis ipsi legendo, & sicut arbitror, vt dignum est, deflebitis, per tā nefarias & abiectissimas sordes tantam ditore suo per spurcissimi hominis sectam nefaui, vt & tanto amico studia nostra cōmunica
Abbreviated transcription (Latin):
facies nr̃as. ac manꝰ ⁊ brachia
usq ad cubitũ ⁊ pedes us adtibias
ablucre ⁊ capillos reuoluẽdo capd̃¬
abst̃gẽ. Et post coitũ mulioꝵ bal¬
neari uos o. Infimi quid̾ nł ĩ itinẽ¬

Expanded text:
facies uestras ac manus et brachia usque ad cubitum, et pedes usque ad tibias abluere, et capillos reuoluendo abstergere, et post coitum mulierum uos balneari oportet. Infirmi autem et in itine
Abbreviated transcription (Latin):
ex cais solent cõsulere et ꝓuid̾e doctꝰ
uł coctor si zelum ht iustitie nõ deb
cipue prem augustinũ qui l iulia¬
nũ pelagianũ lic fuustũ maĩcheit
uͥbis ⁊ latore suo ad fide̾ rectã cou̾te
nequiuerit nõ tñ qͥn de eoꝵ errore
magͥna ꝯͣ eos nolum̾ia cõderet. our¬
sit Sic de reliquis su tẽpis ⁊nõ sui
teꝑis hr̃ticis sic de uideis sic de pagiuis
facieus nõ solũ ꝯͣ eos sm tp̃ris boĩes
armauit. s ⁊̃ ad nos ⁊ ad posteros õs
nã facultas ꝑ eius gr̃am deeẽ pot̾it re¬
scribite ⁊ mittemꝰ librũ quẽ nõdũ mi¬
simꝰ ut ꝑ eos ur̃m ip̃ius laude reple
supplect.

Expanded text:
ex causis solent, consulere & prouidere doctus, vel doctior, si zelum habet iustitiæ, nō debet æcipue Patrem Augustinum. Qui licet Iulianum Pelagianū, licet Faustum Manichæum verbis & labore suo ad fidem rectam conuertere nequiuerit, non tamen quin de eorum errore magna contra eos volumina conderet, omisit. Sic de reliquis sui temporis, & non sui temporis, hæreticis, sic de Iudæis, sic de Paganis faciens, non solum contra eos sui temporis homines armauit, sed etiam ad nos, & ad posteros omnenam facultas per eius gratiam deesse non poterit rescribite, & mittemus librum, quemadmodum misimus, vt per os vestrum ipsius laude repletsuppleat.
Abbreviated transcription (Latin):
causatꝰ fũit qm̃ quib resist̾e debeaut
talib armis iuniti nõ ad sũt. nou̾it
ĩre publica magͥ regis q̃dam fi̾ ad tu¬
telam q̃dam fĩ ad decorem q̃dã eciã ad
utrũq. Nam ad tutelam fc̃a sũt asa¬
lone pacifico arma l tẽꝑe suo murꝰ

Expanded text:
m quibus resistere debeant talibus armis muniti non adsunt: nouerit in republica magni Regis quædam fieri ad tutelam, quædam fieri ad decorem, quædam etiam ad vtrumque. Nam ad tutelam facta sunt a Salomone pacifico arma, licet tempore suo minus
Abbreviated transcription (Latin):
ta eiꝰ stulticia ⁊ tur pitudĩe. a nesciẽ¬
tib agnoscat᷑ agnoscetis ip̃e legẽdo⁊
sic̃ arbitor ut dignũ ẽ deflebitis ꝑtã ne¬
pharias ⁊ abiectissimas sordes tantã
ditore suo ꝑspicissimi hõĩs sectã nepba¬
ui ut ⁊ tanto amico studia ur̃a coĩca¬

Expanded text:
cta eius stultitia & turpitudine, a nescientibus agnoscatur. Agnoscetis ipse legendo, &, sicut arbitror, vt dignum est deflebitis: per tam nefarias & abiectissimas sordes tantam ditore suo per spurcissimi hominis sectam, eui, vt & tanto amico studia nostra cōmunica
Abbreviated transcription (Latin):
do pp̃ ignotar rer noticiã ꝑutilẽ futi¬
rũ ꝑfecit. S et totã impiã sectã intã¬
qr nepharii hoĩs ac legem quã alcho¬
⁊an .i. collectaneũ p̾ceptor applłauit
ris utimsq luigne ꝑitis. Rob̾to kete¬
nensi de anglia qui ñc pãpiloneñ
dalmata accutissum et lrati ingem
scolasticos in hisprua cͥca hiberũ ast¬
logice arti studẽtes ĩueĩ eosq ad hoc
faciend̾ młco p̾cio cõduri. fuit auͣt in
hoc oꝑe intencio mea ut more illum
ptrũ seq̃rer quo nullã iꝙ̃ suor tẽ¬
Por uł leuissimã ut sic dicã br̃sim sile¬
to p̾tierũt qͥn ei totis ficei uirib resi¬
st̾ent et scͥptis atq dis putcdib ẽẽ dͤ¬

Expanded text:
opter ignotarum rerum notitiam perutilem futurum perfecit. Sed et totam impiam sectam vitamque nefarii hominis, ac legem, quam Alcoran, id est collectaneum praeceptorum, appellavit, viris utriusque linguae peritis, Roberto Retenensi de Anglia, qui nunc PapilonensisDalmata, acutissimi et litterati ingenii scholastico. Quos in Hispania circa Iberum astrologicae arti studentes inveni, eosque ad haec faciendum multo pretio conduxi. Fuit autem in hoc opere intentio mea, ut morem illum Patrum sequerer, quo nullam unquam suorum temporum vel levissimam, ut sic dicam, haeresim, silendo praeterierunt, quin ei totis fidei viribus resisterent, et scriptis atque disputationibus esse de
Abbreviated transcription (Latin):
colendo totis caritatis bra¬
chus amplectẽdo idiuiduo
cordis mei hospiti. dño ber¬
nardo clare ualł abbati fr petrus hu
arabica u̾sa ẽ in latinã feci aũt ea
tñferri a ꝑito utriusq liugue uiro
magr̃o petio toletano. S qr lingna
latina nõ ado ei familiaris uł noca
erat ut arabica dedi ei coadiitorẽ do¬
tum iurũ dilectũ filiũ ⁊ fiem petrum

Expanded text:
colendo, totis charitatis brachiis amplectendo, individuo cordis nostri hospiti, domino BERNARDO Claraevallis abbati, frater PETRUS humArabica versa est in Latinam. Feci autem eam transferri a perito utriusque linguae viro magistro Petro Toletano. Sed quia lingua Latina non ei adeo familiaris, vel nota erat, ut Arabica, dedi ei coadjutorem doctum virum dilectum filium et fratrem Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
opͣo uł meditacõ. ꝙͣ hoĩes int̾fic̾e ali¬
en̾a raꝑe. incestus ⁊ adult̾ia ꝓpetrare.
qui ⁊̃ tale dedecus in scͥptura. ꝓpħie
sue sͥ fuc̾e nõ erubuit ut dr̃et datum
in coitu fortitudĩe libidinis adeqͣre¬

Expanded text:
o aut meditatio, quam homines interficere, aliena diripere, incestus et adulteria perpetrare, qui etiam tale dedecus inscriptum prophetiae suae sibi facere non erubuit, ut diceret; datum in coitu et fortitudine libidinis adequare