comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
los fecirr& accumbere extra oppidum. iux¬
ta puteum aquae uespere eo tempore quoso¬
lent mulieres egredi adhauriendam a quã
dixit. Dne dr̃ dominimei abraham occur¬
re obsecro mihihodie. & facmiseri cordiã
cum domino meo abraham. Ecceego sto
propter fontem aquae & filiae habitatorũ
huius ciuitatis egredientur adhauriendã
aquam. Igitur puella cui dixero ego incli¬
na hy driam tuam ut bibam &illa responde¬
ritbibe. quin & camelistuis dabo potum: ip¬
sa est quam p̃parasti seruo tuo i saac. Et per
hoc intellegam: quod feceris miseri cordiam
cum domino meo: Necdum intrase uerba
compleuerat. & eccerebecca egrediebatur
filia bathuhelis filii melchae uxoris nachor
fratris abraham habens hydriam inscapula
puella decoranimis uirgoq: pulcherrima
& in cognita uiro. Descenderat autemad
fontem & impleuerat hydriam. a creueste¬
batur. Occurritq: ei seruus. & ait. Pauxil¬
lum mihi ad sorbendum p̃be aquae dehrdria

Expanded text:
los fecisset accumbere extra oppidum iuxlos fecisset accumbere extra oppidum iuxta puteum aquae vespere eo tempore quo solent mulieres egredi ad hauriendam aquam dixit Domine Deus domini mei Abraham occurre obsecro hodie mihi et fac misericordiam cum domino meo Abraham ecce ego sto propter fontem aquae et filiae habitatorum huius civitatis egredientur ad hauriendam aquam igitur puella cui ego dixero inclina hydriam tuam ut bibam et illa responderit bibe quin et camelis tuis dabo potum ipsa est quam praeparasti servo tuo Isaac et per hoc intellegam quod feceris misericordiam cum domino meo necdum intra se verba conpleverat et ecce Rebecca egrediebatur filia Bathuel filii Melchae uxoris Nahor fratris Abraham habens hydriam in scapula puella decora nimis virgoque pulcherrima et incognita viro descenderat autem ad fontem et impleverat hydriam ac revertebatur occurritque ei servus et ait pauxillum mihi ad sorbendum praebe aquae de hydria
Abbreviated transcription (Latin):
ac terrae . ut non accipias uxorem filio meo
defiliab: chananeorum interquos habito.
sed ad terram & ad cognationem m eam pro¬
ficiscaris. & inde accipias uxorem filio meo
isaac. ꝑespondit seruus Sinoluerit mu¬
lier uenire mecum interram hane. Num
reducere debeo filiumtuum ad locum de
quotu egrersus es: Dixit abraham. Ca¬
ue nequando reducas illuc filiumm eum
Dñi dr̃ caeli quitulit mededomo patris mei.
& deterra natiuitatis meae. qui locutus. ẽ.
mihi &iura uit dicens. seminituo dabo ter¬
ram hanc: ipsemitt& angelum suum coram
te. & accipies in deuxorem filiomeo. Sinau¬
temnoluerit mulier sequite. Nontenebe¬
rir iuramento: Tantum. filium in cum nere¬
ducas illuc. posuit ergo seruus manum sub
femore domini sui abraham. &iurauit ills
suꝑ sermone hoc. Tulitq: decem cam elos de
gregedomini sui & abiit ex omnibus bonis eiꝰ
postans secum. Profecturq perrexit mero¬
potamiam adurbemnachor. Cumq: came¬

Expanded text:
et terrae ut non accipias uxorem filio meo et terrae ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chananeorum inter quos habito sed ad terram et ad cognationem meam proficiscaris et inde accipias uxorem filio meo Isaac respondit servus si noluerit mulier venire mecum in terram hanc num reducere debeo filium tuum ad locum de quo egressus es dixit Abraham cave nequando reducas illuc filium meum Dominus Deus caeli qui tulit me de domo patris mei et de terra nativitatis meae qui locutus est mihi et iuravit dicens semini tuo dabo terram hanc ipse mittet angelum suum coram te et accipies inde uxorem filio meo sin autem noluerit mulier sequi te non teneberis iuramento filium tantum meum ne reducas illuc posuit ergo servus manum sub femore Abraham domini sui et iuravit illi super sermone hoc tulitque decem camelos de grege domini sui et abiit ex omnibus bonis eius portans secum profectusque perrexit Mesopotamiam ad urbem Nahor cumque came
Abbreviated transcription (Latin):
argenti sic lirual&. ⁊stud est p̃tium inter
me&te. Sed quantum est hoc sepeli mostu¬
umtuum. Quod cum audirs& abraham.
appendit pecuniam quam ephron postulaue¬
rat audientib: filuir heth. quad ringentos
Confirmatusq est ager quondam ephronis
in quo erat spelunca duplex respiciens mam¬
brȩ tamipse quam spelunca & omner arbo¬
res eiꝰ incunctis terminis ꝑcircuitum abrahȩ
in porsersionem uidentib: filusheth & cunc¬
tis qui intrabant postam ciuitatis illius.
Atq: ita sepeliuit abraham sa ramuxorem
suam inspelunca a griduplicis quae rerpi¬
ciebat mambrȩ : Haec est hebron interracha¬
naan: Et confirmatur est ager & antrum
quod erat in eo abrahae inporsessionem
monumenti a filiis heth Erat autem abra¬
ham senex dierumq: multorum. & dñs̃ in
cunctir bened ixerat ei. Dixitqiadseruum
seniorem domussuae. qui p̃erat omnibus
quaehabebat. Ponemanumtuam subter
femur meum ut adiuremte ꝑ dnm̃ dm̃ caeli

Expanded text:
argenti siclos valet: istud est pretium inter argenti siclos valet: istud est pretium inter me et te: sed quantum est hoc? sepeli mortuum tuum. Quod cum audisset Abraham, appendit pecuniam, quam Ephron postulaverat, audientibus filiis Heth, quadringentos sConfirmatusque est ager quondam Ephronis, in quo erat spelunca duplex, respiciens Mamre, tam ipse quam spelunca, et omnes arbores ejus in cunctis terminis per circuitum, Abrahae in possessionem, videntibus filiis Heth et cunctis qui intrabant portam civitatis illius atque ita sepelivit Abraham Sarram uxorem suam in spelunca agri duplici qui respiciebat Mambre haec est Hebron in terra Chanaan et confirmatus est ager et antrum quod erat in eo Abrahae in possessionem monumenti a filiis Heth erat autem Abraham senex dierumque multorum et Dominus in cunctis benedixerat ei dixitque ad servum seniorem domus suae qui praeerat omnibus quae habebat pone manum tuam subter femur meum ut adiurem te per Dominum Deum caeli
Abbreviated transcription (Latin):
nullurq: ꝓhibere tepoterit. quin inmonu¬
mento eiussepelias mostuum tuum. Sur¬
rexit abraham & adorauit populum terrae.
filior uidelic& heth dixitq: ad eos. Si pla¬
c& anima e uestrae ut sepeliammostuumb
meumi auditem e & intercedite apudephron
filium soor. ut d& mihi speluncam duplicẽ
quam hab& in extrema paste agrisui. pecu¬
nia digna tradat mihi cam coram uobis in
possersionem sepulchri. Habitabat autem
ephron inmedio filiorum hethi. Perpondit
qui ingrediebantur postam ciuitatis illius
dicens. Nequaquamita fi& dominemi. sed
magis ausculta quod loquor. A grum trado
tibi & speluncam quacin eo est p̃sentibus
filuis populimei. sepeli mostuum tuum. Ad¬
orauit abraham corampopulo terrae. & lo¬
cutus est ad ephroncircum stante plebe:
quacso ut audiasme. Dabo pecuniã pagro.
suscipeeam & sic sepeli ammostuum meum
in .eo. Respondit ephron. Dominemi au¬
di Terram quam postulas quad ringentis

Expanded text:
nullusque prohibere te poterit quin in monunullusque prohibere te poterit quin in monumento eius sepelias mortuum tuum surrexit Abraham et adoravit populum terrae filios videlicet Heth dixitque ad eos si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum audite me et intercedite apud Ephron filium Soor ut det mihi speluncam duplicem quam habet in extrema parte agri sui pecunia digna tradat mihi eam coram vobis in possessionem sepulchri habitaEphron in medio filiorum Heth. Responditqqui ingrediebantur portam civitatis illius, dicens: Nequaquam ita fiat, domine mi, sed  Vulg. add. tu magis ausculta quod loquor: Agrum trado tibi et speluncam quae in eo est; praesentibus filiis populi mei, sepeli mortuum tuum. Adoravit Abraham coram populo terrae. Et locutus est ad Ephron, circumstante plebe: Quaeso, ut audias me: Dabo pecuniam pro agro; suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum in eo. Respondit Ephron: Domine mi, audi: Terram quam postulas, quadringentos
Abbreviated transcription (Latin):
uelut arenam quae est inlitore maris.
Porsidebit sementuum postas inimicorũ
suorum & benedicentur in semine tuo
omnes gentes terrae quia oboedisti uocimcȩ
Ncuersur est abraham ad pueros suos. abier̃¬
que bersabee simul & habitauĩtibi. Hisitaq
gestis. nuntiatum est abraham quod melcha
quoque genuisr& filios nachor fratrisuo.
hus primo genitum. &buz fratrem eius
Camuhel patremsrrorum & chased. &azau.
pheldas quoq & ied laphacbathuhel dequo
nata est rebecca. Octo istor genuit melcha.
nachor fratri abraham: Concubina uero
illius nomine roma: peperit thabee & ga
centumuiginti septemannis. & mostua est
inciuitate arbeȩ quae est hebron interracha¬
naan. Venitq abram ut planger& & fler&
eam. Cumq: surrexiss& ab officio funeris.
locutus estad filios heth dicens. Aduena
sum & peregrinus apud uos. Date mihi ius¬
sepulchri uobiscum. ut sepeliam mostuum me¬
um. pesponderunt filii heth Audinosdo¬
mine. princepsdĩ erapudnos. Inelectis
sepulchris nostris sepeli mostuum tuum.

Expanded text:
ore maris: possidebit semen tuum portas inimicorum suorum, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, quia obedisti voci meae. Reversus est Abraham ad pueros suos, abieruntque Bersabee simul, et habitavit ibi. His ita gestis, nuntiatum est Abraham quod Melcha quoque genuisset filios Nahor fratri suo: Hus primogenitum, et Buz fratrem ejus, et Camuel patrem Syrorum, et Chased, et Azau, Pheldas quoque et Jedlaph, ac Bathuel, de quo nata est Rebecca: octo istos genuit Melcha, Nahor fratri Abraham. Concubina vero illius nomine Roma, peperit Tabee, et Gacentum viginti septem annis. Et mortua est in civitate Arbee, quae est Hebron, in terra Chanaan: venitque Abraham ut plangeret et fleret eam. Cumque surrexisset ab officio funeris, locutus est ad filios Heth, dicens: Advena sum et peregrinus apud sepulchri vobiscum ut sepeliam mortuum meum responderuntque filii Heth audi nos domine princeps Dei es apud nos in electis sepulchris nostris sepeli mortuum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
inquitagnas accipies demanumea . ut sint
intestimonium mihi qm̃ ego fodiputeum
istum. Id circo uocatus est locur illeberrabee
quia ibi uterq: iurauit & inierunt foedus
ꝓputeo iuramenti. Surrexitautem abime¬
lech & ficol princeps militia eeiꝰ. reuersiq:
sunt interram palestinorum. Abra ham ue¬
ro plantauit nemus inbersabee. & inuoca¬
uitibi nomen dñi dĩ a &erni. & fuit colonus
terrae phrlistinorum diebus multis.
ds abraham. & dixitadeum. Abraham:
Illerespondit: ad rum. Aitilli Tolle filiũ
tuum unigenitum quem diligir isaac. &ua¬
deinterramuisionis. atq: offereum ibi it

Expanded text:
inquit, agnas accipies de manu mea, ut sint inquit, agnas accipies de manu mea, ut sint in testimonium mihi, quoniam ego fodi puteum istum. Idcirco vocatus est locus ille Bersabee: quia ibi uterque juraverunt. Et inierunt foedus pro puteo juramenti. Surrexit autem Abimelech et Phicol, princeps militiae ejus, reversique sunt in terram Philistinorum. Abraham vero plantavit nemus in Bersabee, et invocavit ibi nomen Domini Dei aeterni. Et fuit colonus terrae Philistinorum diebus multis. Deus Abraham, et dixit ad eum: Abraham! Ille respondit: Adsum. Ait illi: tolle filium tuum unigenitum, quem diligis, Isaac, et vade in terram visionis: a
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Aperuitq: oculos eiurds̃. quae uidens
puteum aquae ab iit &impleuit utrem: deditq
puerobibere & fuit cum eo. Quicreuit & mo¬
ratus est insolitudine. factusq: est iuuenis
sagittarius. Habitauitq: indescsto pharan
& ficol princeps exercitur eius ad abraham.
Dr̃ tecum est inuniuersis quaeagis. Iuraer¬
go perdnm̃ nenoceas mihi & posteris meis.
stirpiq meae. sed iuxta miseri cordiam quã
fccitibi facies mihi & terracinquauersatur es
aduena. Dixitq abraham. Ego iurabo et
increpauit abimelech propterputcum aquae.
quem ui abstulerant seruiillius. perpon¬
ditq abimelech. Nesciuiquis fecerit hanc
rem. Sed & tu non indicastimihi. & ego non
audiui p̃terhodie. Tulititaq abraham ouer
& boues & dedit abimelech Percusserunq:
ambo foedus. Et statuit abraham septem
agnas gregis scorsum. Ouidixit abime¬
lech. Quid sibi uolunt septem agnae istae.
quas stare fecisti reorsum : Atille. Septem

Expanded text:
eum. Aperuitque oculos ejus Deus: quae videns eum. Aperuitque oculos ejus Deus: quae videns puteum aquae, abiit, et implevit utrem, deditque puero bibere. Et fuit cum eo: qui crevit, et moratus est in solitudine, factusque est juvenis sagittarius. Habitavitque in deserto Pharan, et Phichol, princeps exercitus ejus, ad Abraham: Deus tecum est in universis, quae agis. Jura ergo per Deum, ne noceas mihi, et posteris meis, stirpique meae: sed juxta misericordiam, quam feci tibi, facies mihi, et terrae in qua versatus es advena. Dixitque Abraham: Ego jurabo. Et increpavit Abimelech propter puteum aquae, quem vi abstulerant servi illius. Responditque Abimelech: Nescivi quis fecerit hanc rem: sed et tu non indicasti mihi, et ego non audivi praeter hodie. Tulit itaque Abraham oves et boves, et dedit Abimelech: percusseruntque ambo foedus. Et statuit Abraham septem agnas gregis seorsum. Cui dixit Abimelech: Quid sibi volunt septem agnae istae, quas stare fecisti seorsum? At ille: Septem,
Abbreviated transcription (Latin):
Eiceancillam hanc & filium eiꝰ. Non enim
erit heres filius ancillae cum filio meoi saac.
Dure accepit hoc abraham ꝓfilio suo. Cuidix̃
dr̃ Non tibi uideatur asperum superpuero.
& suꝑ ancilla tua. Omnia quaedixerit tibi
sara audiuocem eiꝰ. quia inisaac uocabitur
tibi semen. Sed & filium ancillae faciam
ingentem magnam quia sementuum est
Surrexit itaq: abrahammane. & tollens
panem & utrem aquae inposuit scapula eiꝰ
tradiditq puerum & dimisit eam. Quae
cum abirr&. errabat insolitud inebersa¬
bee. Cumq: consumpta ess& aqua in utre.
abiecit puerum subterunam arborem quȩ
ibi erat. & abiit. Seditq eregione procul
quantum potest arcus iacere. Dixit eñim.
Non uidebo morientem puerum. Et sedens
contra. leuauit uocem suam & fleuit: Ex au¬
diuit autem dr̃ uocem pueri. Uocauitq ange¬
lurdnĩ agardecalodicens. quid agiragar:
Nolitimere. Exaudiuit enim dr̃ uocem
pueri deloco inquo est. Surgetollepuerum & te¬
ne manum illius. quia in gentem magnam faciã

Expanded text:
eice ancillam hanc et filium eius non enim erit heres filius ancillae cum filio meo Isaac dure accepit hoc Abraham pro filio suo cui dixit Deus non tibi videatur asperum super puero et super ancilla tua omnia quae dixerit tibi Sarra audi vocem eius quia in Isaac vocabitur tibi semen sed et filium ancillae faciam in gentem magnam quia semen tuum est surrexit itaque Abraham mane et tollens panem et utrem aquae inposuit scapulae eius tradiditque puerum et dimisit eam quae cum abisset errabat in solitudine Bersabee cumque consumpta esset aqua in utre abiecit puerum subter unam arborum quae ibi erant et abiit seditque e regione procul quantum potest arcus iacere dixit enim non videbo morientem puerum et sedens contra levavit vocem suam et flevit exaudivit autem Deus vocem pueri vocavitque angelus Domini Agar de caelo dicens quid agis Agar noli timere exaudivit enim Deus vocem pueri de loco in quo est surge tolle puerum et tene manum ill
Abbreviated transcription (Latin):
aser grersus autem ruben tempore messis CIΡo¬
tritic eac in agrum repperit mandragoras.
quas matriliae detulit. Dixitq rachel. Damihi
pastem demandragoris filiitui . Illa respondit.
parum ne tibiuid &ur. quod p̃ripueris maritũ
mihi. nisi &iammandragoras filii mei tuleris:
Aitrachel. Dormiat tecum hac nocte. proman¬
dragoris filutui. Red euntiq ad uesperam
de agro iacob. egrersa est inoccursum eiurlia.
& ad incinquit in trabir quia mercede conduxi
te ꝓmandragoris filiimei. Dormiuit cũ ea
nocte illa. & exaudiuit dr̃ p̃ces eiꝰ concepitque
& peperit filium quintum & ait. Dedit dr̃
mercedem mihi. quia dedi ancillam meam
uiromeo. Appellauitq: nomen illiusi sachar tuaut
pursumlia concipiens peperit sextum filiũ
& ait. Ditauit me dr̃ dotebona. &iam hac
uice. mecum erit maritur meus coquod genu¬
erimei sex filios. Et idcirco appellauit nom̃
huius zabulon. postquam peperit filiam
nomine dinam. Necordatus quoq dñs rache¬

Expanded text:
Aser. Egressus autem Ruben tempore messis triticeae in agrum, reperit mandragoras: quas matri Liae detulit. Dixitque Rachel: Da mihi partem de mandragoris filii tui. Illa respondit: Parumne tibi videtur, quod praeripueris maritum mihi, nisi etiam mandragoras filii mei tuleris? Ait Rachel: Dormiat tecum hac nocte pro mandragoris filii tui. Redeuntique ad vesperam de agro Jacob, egressa est in occursum ejus Lia: et, Ad me, inquit, intrabis: quia mercede conduxi te pro mandragoris filii mei. Dormivit cum ea nocte illa. Et exaudivit Deus preces ejus: concepitque et peperit filium quintum, et ait: Dedit Deus mercedem mihi, quia dedi ancillam meam viro meo, appellavitque nomen ejus, Issachar. Rursum Lia concipiens, peperit sextum filium, et ait: Dotavit me Deus dote bona: etiam hac vice mecum erit maritus meus, eo quod genuerim ei sex filios: et idcirco appellavit nomen ejus, Zabulon. Post quem peperit filiam, nomine Dinam. C. LVI. Recordatus quoque Deus Rache
Abbreviated transcription (Latin):
mi : Vocaueruntq: nomeneiobed.
Hic est pater isai patris dauid. Hae
sunt generationes phares. Phares
genuit esrom. Esrom genuit aram.
Aram genuit. aminadab. Amina¬
dab. genuit naason. Naa son genu
it salmon. Salmon genuit boor.
Boor genuit obed. Obed genuit
isai. Irai. genuit dauid.:
EXPLICIT LIBER RUTH:¬

Expanded text:
mi vocaverunt nomen eius Obed mi vocaverunt nomen eius Obed hic est pater Isai patris David hae sunt generationes Phares Phares genuit Esrom Esrom genuit Aram Aram genuit Aminadab Aminadab genuitit Salmon, Salmon genuit Booz, Booz genuit Obed, Obed genuit Isai, Isai genuit David. Explicit Liber Ruth
Abbreviated transcription (Latin):
omnis populus quierat inposta &
maiores Natu. Nos tester sumus.
Faciat dñs̃ hanc mulierem quae ingre¬
ditur domum tuam sicut rachel et
liam. quae aedificauerunt domum
isrł: ut sit ex emplum uistutis in ephra¬
ta. & habeat celebre nomen inb&hle¬
em. Fiatque domurtua sicut domus
phares quem thamar peperit iudae:.
desemine quod dederit dñstibi exhac
puella. Tulit itaqueboor ruth &
accepit uxorem. Ingressus que est
ad eam: & dedit illi dñs ut conciper&
& parer& filium. Dixeruntquẽ muli¬
eres ad noemi. Benedictur dñs qui non
est parsus ut deficer& succersor fami¬
liae tuae: & uocaretur Nomen eius
in israhel. et habeas qui consol&ur ani¬
mam tuam & enutriat senectutem.
De Nuru enim tua Natus est qui te
diligit. Et multo tibi est melius quam
si septem haberes filios. Susceptumq
Noemi puerum posuit insinu suo. &nu¬
tricis ac gerulae officio fungebatur.
Uicinae autem mulieres congratulan¬
tes ei dicentes Natus est filius noe¬

Expanded text:
omnis populus qui erat in porta et omnis populus qui erat in porta et maiores natu nos testes sumus faciat Dominus hanc mulierem quae ingreditur domum tuam sicut Rachel et Liam quae aedificaverunt domum Israhel ut sit exemplum virtutis in Ephrata et habeat celebre nomen in Bethleem fiatque domus tua sicut domus Phares quem Thamar peperit Iudae de semine quod dederit Dominus tibi ex hac puella tulit itaque Booz Ruth et accepit uxorem ingressusque est ad eam et dedit illi Dominus ut conciperet et pareret filium dixeruntque mulieres ad Noemi benedictus Dominus qui non est passus ut deficeret successor familiae tuae et vocaretur nomen eius in Israhel et habeas qui consoletur animam tuam et enutriat senectutem de nuru enim tua natus est quae te diligit et multo tibi est melior quam si septem haberes filios susceptumque Noemi puerum posuit in sinu suo et nutricis ac gerulae officio fungebatur vicinae autem mulieres congratulantes ei et dicentes natus est filius Noe
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris. ruth quoque moabitidem
quae uxor defuncti fuit debes accipe¬
re. ut suscites nomen propinqui tui
inhereditate sua. Qui respondit.
Cedo iure propinquitatis. Neque enim
posteritatem familiae meae delere
debeo. Tu meo utere priuilegio. quo
me libenter carere pro fiteor
Hic autem erat mos antiquitus in
is rahel inter propinquos:si quando
alter alteri. iure cedebat ut err&
firma concersio: soluebat homo calcia¬
mentum suum & dabat proximosuo.
Hoc erat testimonium cersionis in isrł.
Dixit ergo ꝓpinquus boor. Tolle cal¬
ciamentum. Quod statim soluit de
pede suo. Atille maioribus Natu et
uniuerso populo. Testes inquit uos
estis hodie quod porrederim omnia
quae fuerunt eli melech & chelbon
& maalon: tradente Noemi: & ruth
moabitidem uxorem maalon incon¬
iugium sumpserim ut suscitem nom̃
de functi inhereditate sua. Neuoca¬
bulum eius defamilia sua ac fratrib
& populo deleatur. Uos inquam
huius rei testes estis. Pespondit

Expanded text:
mulieris, Ruth quoque Moabitidem, mulieris, Ruth quoque Moabitidem, quae uxor defuncti fuit, debes accipere: ut suin hereditate sua qui respondit cedo iure propinquitatis neque enim posteritatem familiae meae delere debeo tu meo utere privilegio quo me libenter carere profiteor hic autem erat mos antiquitus in Israhel inter propinquos et si quando alter alteri suo iure cedebat ut esset firma concessio solvebat homo calciamentum suum et dabat proximo suo hoc erat testimonium cessionis in Israhel dixit ergo propinquus Booz tolle calciamentum quod statim solvit de pede suo at ille maioribus natu et universo populo testes inquit vos estis hodie quod possederim omnia quae fuerunt Helimelech et Chellion et Maalon tradente Noemi et Ruth Moabitidem uxorem Maalon in coniugium sumpserim ut suscitem nomen defuncti in hereditate sua ne vocabulum eius de familia sua ac fratribus et populo deleatur vos inquam huius rei testes estis respondit
Abbreviated transcription (Latin):
feciss& homo: & ait. Ecce sex
modios hordei dedit mihi: & ait.
Nolo uacuam te reuesti ad socrum
tuam. Dixitque Noemi.
Expecta filia. donec uideamus
quem res exitum habeat
Neque enim cersabit homo. nisi
& sedit ibi. Cumque uidirr & pre
sermo habitus est: dixit ad eum.
Declina paulisper & sede hic
uocans eum Nomine suo.
Qui diuestit & sedit. Tollens au¬
tem bo oz decem uiros deseniorib
ciuitatis. dixit ad eos. Sedetehic.
Quibus residentibus. locutus est
ad propinquum. Pastem agri fra¬
tris nostri eli melech uendit noemi.
quae reuersa est deregione moabitide
Quod audire teuolui Et tibi dicere
coram cunctis sedentibus & ma¬
ioribus natu de populo meo.
Siuis possidere iure ꝓpinquitatis.
eme & posside.
Sin autem tibi dir plic&. hoc ipsum
indica mihi ut sciam quid facere
debeam. Nullus est enim propin¬
quus excepto te quiprior es: & me
qui secundus sum. Atille respondit
Ego agrum emam. Cuidixitboor
Quando emeris agrum de manu

Expanded text:
fecisset homo. Et ait: Ecce sex fecisset homo. Et ait: Ecce sex modios hordei dedit mihi, et ait: Nolo vacuam te reverti ad socrum tuam. Dixitque Noemi: Exspecta, filia, donec videamus quem res exitum habeat. Neque enim cessabit homo nisi cet sedit ibi. Cumque vidisset propsermo habitus est, dixit ad eum: Declina paulisper, et sede hic, vocans eum nomine suo. Qui divertit, et sedit. Tollens autem Booz decem viros de senioribus civitatis, dixit ad eos: Sedete hic. Quibus residentibus, locutus est ad propinquum: Partem agri fratris nostri Elimelech vendit Noemi, quae reversa est de regione Moabitide: quod audire te volui, et tibi dicere coram cunctis sedentibus, et majoribus natu de populo meo. Si vis possidere jure propinquitatis: eme, et posside. Sin autem tibi displicet, hoc ipsum indica mihi, ut sciam quid facere debeam. Nullus enim est propinquus, excepto te, qui prior es, et me, qui secundus sum. At ille respondit: Ego agrum emam. Cui dixit Booz: Quando emeris agrum de manu
Abbreviated transcription (Latin):
Et ille. Benedicta in quit er ad nõ
filia & priorem miseri cordiam
posteriore superasti: quia non es
sequuta iuuenes pauperes siue
diuites. Noli ergo me tuere: sed
quicquid dixeris mihi faciam tibi
Scit enim omnis populus quiha¬
bitat intra postas urbis meaeni
mulieremte esse uistutis.
Nec ab nuo me propinquum. sed
est alius me propinquior. Quiesce
hac Nocte: & facto mane si te uo¬
luerit propinquitatis iure retinere
beneres acta est. Sin autem iller
Noluerit ego te absque ulla dubi¬
tatione suscipiam uiuit dñs
Dormi urque mane. Dormiuit
ante quam homines secognoscereñ
mutuo: et dixit ei boor.
Caue nequis pouerit quod huc
ueneris. Et rursum. Expande
inquit palliolum tuuum quo operi¬
ris. & tene utraque manu.
Qua ex tendente & tenente: mensus
est sex modios hordei & posuit super
eam. Quae postans in grersa est
ciuitatem. & uenit ad socrum suam
Quae dixit ei. Quid egisti filia:
Uarrauit que ei omnia quae sibi

Expanded text:
Et ille, Benedicta, inquit, es a Domino Et ille, Benedicta, inquit, es a Domino filia, et priorem misericordiam posteriore superasti: quia non es secuta juvenes, pauperes sive divites. Noli ergo metuere, sed quidquid mihi dixeris, faciam tibi. Scit enim omnis populus, qui habitat intra portas urbis meae, mulierem te esse virtutis. Nec abnuo me propinquum, sed est alius me propinquior. Quiesce hac nocte, et facto mane, si te voluerit propinquitatis jure retinere, bene res acta est: sin autem ille noluerit, ego te absque ulla dubitatione suscipiam, vivit Dominus. Dormi usque mane. Dormivit antequam homines se cognoscerent mutuo, et dixit Booz: Cave ne quis noverit quod huc veneris. Et rursum, expande, inquit, pallium tuum quo operiris, et tene utraque manu. Qua extendente, et tenente, mensus est sex modios hordei, et posuit super eam. Quae portans ingressa est civitatem, et venit ad socrum suam. Quae dixit ei: Quid egisti, filia? Narravitque ei omnia, quae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
in agroniuncta es. propinquus est
Nosterũ & hac Nocten aream hordei
uentilat. Lauare igitur: & ungere
& induerel cultioribus uestimen¬
tis . ac dercende in aream. Nonte
uideat homo: donec esum potum¬
que finierit. Quando autem ierit
ad dormiendum : Nota locum in
quo dormiat: uenies que & disco¬
peries pallium quo operitur a paste
pedum & proicieste & ibiuacebis.
Ipse autem dic& tibi. quid agere
debeas Quaerespondit. Quicquid
preceperis faciam. Descendit quȩ
in aream: & fecit omnia quae sibi
imperauerat socrus.: Cum que co¬
mediss& boor & bibirs& & fac¬
tus ess& hilari or.̃ irs& que ad
dormiendum iuxta aceruum ma¬
nipulorum. Uenit abs condites
& discoperto aped ibus reius pallio.
se proiecit. Et ecce nocte iami
media. ex pauit homo & conturba¬
tus estiu Uiditque mulierem ia¬
centem ad pedes suos. & ait illi.
Quae es. Illaque respondit.
Ego sum ruth ancilla tua: Ex¬
pande pallium tuum super famu¬
lamituam quia propinquus es.

Expanded text:
in agro juncta es, propinquus est in agro juncta es, propinquus est noster, et hac nocte aream hordei ventilat. Lavare igitur et ungere, et induere cultioribus vestimentis, ac descende in aream. Non te videat homo, donec esum potumque finierit. Quando autem ierit ad dormiendum, nota locum in quo dormiat; veniesque et discooperies pallium, quo operitur a parte pedum, et projicies te, et ibi jacebis: ipse autem dicet tibi quid agere debeas. Quae respondit: Quidquid praeceperis, faciam. Descenditque in aream, et fecit omnia quae sibi imperaverat socrus. C. VII. Cumque comedisset Booz, et bibisset, et factus esset hilarior, issetque ad dormiendum juxta acervum manipulorum, venit abscondite, et discooperto a pedibus ejus pallio, se projecit. Et ecce, nocte jam media, expavit homo, et conturbatus est: viditque mulierem jacentem ad pedes suos, et ait illi: Quae es? Illaque respondit: Ego sum Ruth ancilla tua: expande pallium tuum super famulam tuam, quia propinquus es.
Abbreviated transcription (Latin):
rubore colligat: & colligentem pe¬
mo prohibeat. Collegit ergo in agro
usque aduesperam : & quae college¬
rat. uirga caedens & excutiens in¬
id est tres modios. Quor postans
reuersa est inciuitatem. & ostendit
socrui suae. Insuper protuliti &
dedit ei dereliquuis cibi sui. quosa¬
turata fuerat. Dixitque ei socrus.
Ubi hodie collegisti & ubi fecistiopus:
sit benedictus qui misestus est tui.
Indicauitque ei apud quem err&
operata: & nomen dixit uiri quod
boor uocar&ur. Cui res pondit Noe¬
mi. Benedictus sit ad nõ quoniam
eadem gratiam quam p̃ibueratiuiuis.
seruauit & mostuis. Pursum que pro¬
pinquus ait Noster est homo. Et
ruth. Hoc quoque inquit precepit
mihi ut tam diu mersoribus eius
iungerer: donec omnes segetes
me terentur. Cui dixit socrus.
Melius est filia mi ut cum puellis
eno agro quispiam resistat tibi.
audiuit abea. Filia mi iquaeram
tibi requiem & prouid ebo ut bene
sit tibi. Booz iste cuiur puellis

Expanded text:
rubore colligat, et colligentem nerubore colligat, et colligentem nemo corripiat. Collegit ergo in agro usque ad vesperam, et quae collegerat virga caedens et excutiens, inid est tres modios. Quos portans reversa est in civitatem, et ostendit socrui suae: insuper protulit et dedit ei de reliquiis cibi sui, quo saturata fuerat. C. IV. Dixitque ei socrus sua: Ubi hodie collegisti, et ubi fecisti opus? Sit benedictus qui misertus est tui. Indicavitque ei apud quem fuisset operata, et nomen dixit viri, quod Booz vocaretur. Cui respondit Noemi: Benedictus sit a Domino: quoniam eamdem gratiam quam praebuerat vivis, servavit et mortuis: Rursumque: Propinquus, ait, noster est homo. Et Ruth: Hoc quoque, inquit, praecepit mihi, ut tamdiu messoribus ejus jungerer, donec omnes segetes meterentur. C. V. Cui dixit socrus: Melius est, filia mi, ut cum puellis eno agro quispiam resistat tibi. audivit ab ea: Filia mi, quaeram tibi requiem, et providebo, ut bene sit tibi. Booz iste, cujus puellis
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ille respondit. Nuntiata sunt
mihitomnia quae feceris socrui tuae
post mostem uiritui: & quod dereli¬
queris parentes tuos & terram iN
qua nata es: & ueneris ad populũ
quem antea nesciebar. ꝑedd at tibi
dñs pro opere tuo & plenam merce¬
dem recipias ad nõdõ irrahel ad
quem uenisti: & sub cuius confugisti
alas. Quae ait. Inueni gratiam ante
oculos tuos domine mi. qui consola¬
tus es me& locutuses ad cor ancil¬
lae tuae. quae non sum similis uni¬
us puellarum tuarum. Dixit que
ad eamboor. Quando hora uercendi
fuerit: uenihuc & comede panem
& intingue bucellam tuam in ac&o.
Sedit itaque ad mersorum latus.
& congessit polentam sibi Icome¬
ditque & saturata est: & tulit reli¬
quias: atque inde surrexit: ut spicas
ex more colliger&. Praecepit au¬
tem boor pueris suis dicens: Etiam¬
si uobiscum metere uoluerit. Ne pro¬
hibeatis eam. Et de uestris quoq
manipulis proicite de industria &
remanere ꝑ mittite ut absque

Expanded text:
Cui ille respondit: Nuntiata sunt Cui ille respondit: Nuntiata sunt mihi omnia, quae feceris socrui tuae post mortem viri tui, et quod dereliqueris parentes tuos, et terram in qua nata es, et veneris ad populum, quem antea nesciebas. Reddat tibi Dominus pro opere tuo, et plenam mercedem recipias a Domino Deo Israel, ad quem venisti, et sub cujus confugisti alas. Quae ait: Inveni gratiam apud oculos tuos, domine mi, qui consolatus es me, et locutus es ad cor ancillae tuae, quae non sum similis unius puellarum tuarum. Dixitque ad eam Booz: Quando hora vescendi fuerit, veni huc, et comede panem, et intinge bucellam tuam in aceto. Sedit itaque ad messorum latus, et congessit polentam sibi, comeditque et saturata est, et tulit reliquias. Atque inde surrexit ut spicas ex more colligeret. Praecepit autem Booz pueris suis, dicens: Etiamsi vobiscum metere voluerit, ne prohibeatis eam, et de vestris quoque manipulis projicite de industria, et remanere permittite, ut absque
Abbreviated transcription (Latin):
tris familiae repperero gratiam.
Cui illa rerpondit. Uade filiami.
Abiit itaquer̃ & colligebat spicas pꝰ
terga in &entium. Accidit autem
ut ager ille haber& dominum boor
ecce ipse ueniebat deb&hleem. di¬
dñs. Dixit quebo or iuueni qui merro¬
ribus preerat. Cuius est haec puella:
Qui rerpondit. Haec est moabitis quȩ
uenit cum nõemi deregione moabitide
& rogauit ut spicas colliger& rema¬
nentes sequens mersorum uestigia.
& de maneusque nunc statiin agro
et nead momentum quidem domũ
reuersa est. Et ait boor ad ruthi Au¬
di filia: neuadas ad colligendum IN
alterum agrum Nec recedar ab hoc lo¬
co sed iungere puellis meis & ubi
mersuerint sequere . Mand aui enim
pueris meis ut nemo tibi molestus
sitnsed &iam si sitieris : uad & ad sar¬
cinulas & bibe aquas dequibur & pue¬
ribibunt. Quae cãdenr in faciem su¬
ami & adorans superterram. dixĩt
gratiam ante oculos tuos. & nosseme
dignareris peregrinam muli erem:

Expanded text:
tris familias reperero gratiam. tris familias reperero gratiam. Cui illa respondit: Vade, filia mi: Abiit itaque et colligebat spicas post terga metentium. Accidit autem ut ager ille haberet dominum Booz ecce ipse veniebat de Beth-Leem, diDominus. Dixitque Booz juveni, qui messoribus praeerat: Cujus est haec puella? Cui respondit: Haec est Moabitis, quae venit cum Noemi, de regione Moabitide, et rogavit ut spicas colligeret remanentes, sequens messorum vestigia, et de mane usque nunc stat in agro, et ne ad momentum quidem domum reversa est. Et ait Booz ad Ruth: Audi, filia, ne vadas ad colligendum in alterum agrum, nec recedas ab hoc loco: sed jungere puellis meis, et ubi messuerint, sequere. Mandavi enim pueris meis, ut nemo tibi molestus sit: sed etiam si sitieris, vade ad sarcinulas, et bibe aquas, de quibus et pueri bibunt. Quae cadens in faciem suam et adorans super terram, dixit gratiam ante oculos tuos, et nosse me dignareris peregrinam mulierem?
Abbreviated transcription (Latin):
populus meus: & dr̃ tuus dr̃ meus.
Quate morientem terra susceperit.
in ea moriar: ibi que locum accipi¬
am sepulturae. Haec mihi faciat
dr̃ & haec addat. si non sola mors
me & te separauerit. Uidens ergo
Noemi quod obstinato ruth animo
decreuiss& secum pergere: ad uerrari
noluit Nec ultra ad suor reditum
persuadere. pro fectae sunt simul:
& uenerunt inb&hleem. Quibus
urbem ingrersis: uelox apud cunctor
fama per crebruit: Dicebantque mui¬
ligres Haec est illa noemi. Quibus
ait. Neuoc&is me noeme idest
pulchram: sed uocatemara. hoc est
repleuit. omnipotens. Egnerra sum
plena: & uacuam reduxit me dñs.
Cur igitur uocatis me Noemi. quam
tens: Uenit ergo noemi cum ruth
moabitide Nuru sua de terra peregri¬
nationis suae: ac reuerra est inb&h¬
leem quando prims̃ hordea meteban
sanguineus homo potens & magna¬
iubes: uadam in agrum & colligam
spicas quae metentium fugerint ma¬
nus: ubi cumque clementir in me pa¬

Expanded text:
populus meus, et Deus tuus Deus meus. populus meus, et Deus tuus Deus meus. Quae te morientem terra susceperit, in ea moriar: ibique locum accipiam sepulturae. Haec mihi faciat Dominus, et haec addat, si non sola mors me et te separaverit. Videns ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pergere, adversari noluit, nec ad suos ultra reditum persuadere: profectaeque sunt simul, et venerunt in Beth-Leem. Quibus urbem ingressis, velox apud cunctos fama percrebuit: dicebantque mulieres: Haec est illa Noemi. Quibus ait: Ne vocetis me Noemi id est, pulchram, sed vocate me Mara hoc est, replevit Omnipotens. Egressa sum plena, et vacuam reduxit me Dominus. Cur ergo vocatis me Noemi, quam tens? Venit igitur Noemi cum Ruth Moabitide nuru sua, de terra peregrinationis suae: ac reversa est in Beth-Leem, quando primum hordea metebantsanguineus, homo potens, et magnajubes, vadam in agrum et colligam spicas, quae metentium fugerint manus, ubicumque clementis in me pa
Abbreviated transcription (Latin):
D& uobis inuenire requiem indo¬
mibus uirorum. quos sostiturae
estis. Et osculata est eas. Quae ele¬
uata uoce flere coeperunt & dicere:
tecum pergemus ad populum tuum.
Quibus illa respondit. Reuestimini
ultra habeo filior inutero meo ut uiror
ex me sperare possitis. Reuestimini
filiae mi & abite. Iam enim senec¬
tute confecta sum: Nec apta uincu¬
lo coniugali. Etiam sipossem hac
nocte concipere & parere filios.
si eos expectare uelitis donec crer¬
cant & annos impleant pu¬
bestatis. ante eritis u&ula e
quam nubatis. Nolite quaeso filiae
mi: quia uestra angustia me magis
premit: et egressa est manus dñi
contrame Eleuata igitur uoce.
rursum flere coeperunt. Orpha
Nuth adhaesit socrui suae. Cuidi¬
xit noemi. En. reuersa est cognata
tua ad populum suum & addeos
suor: uadecum ea. Quae respondit
Neaduerseris mihi ut relinquam
te & abeam. Quocumq perrexeris
pergam: Vbi morata fueris: & ego
pariter morabor. Populus tuus

Expanded text:
Det vobis invenire requiem in doDet vobis invenire requiem in domibus virorum, quos sortiturae estis. C. II. Et osculata est eas. Quae elevata voce flere coeperunt, et dicere: Tecum pergemus ad populum tuum. Quibus illa respondit: Revertimini,ultra habeo filios in utero meo, ut viros ex me sperare possitis? Revertimini, filiae mi, et abite: jam enim senectute confecta sum, nec apta vinculo conjugali: etiam si possem hac nocte concipere, et parere filios, si eos exspectare velitis, donec crescant, et annos impleant pubertatis, ante eritis vetulae quam nubatis. Nolite, quaeso, filiae mi: quia vestra angustia me magis premit, et egressa est manus Domini contra me. Elevata igitur voce, rursum flere coeperunt: Orpha , ac reversa: Ruth adhaesit socrui suae. Cui dixit Noemi: En reversa est cognata tua ad populum suum, et ad deos suos: vade cum ea. Quae respondit: Ne adverseris mihi ut relinquam te et abeam: quocumque perrexeris, pergam: ubi morata fueris, et ego pariter morabor. Populus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
do iudices p̃erant: facta est famer in
terra. Abiitq: homo deb&hleem iuda
ut peregrinar&ur in regione moabiti¬
de cumuxoresua acduob: liberis :pse
uocabatur elimelech. uxor eius noemi.
Ed uobur filuis. alter maalon & alter
chellon ephrata ei deb&hleemiuda ⁊n¬
grersique regionem moabitidem mora¬
banturibi. Et mostuus est elimelech
maritus noemi. ꝑemansitq: ipracum
filus. Qui acceperunt uxorer moabiti¬
das : quarum una uocabatur orpha. al¬
tera ruth. Manseruntq: ibi decem annis.
& ambo mostui sunt: Maalon uidelic&
& chelbon. R emansitq: mulier orbata
duob liberis acmarito: & surrexit ut in
patriam ꝑger& cum utraq: nurusua: de
regione moabitide.: Audierat enim quod
rerpexiss& dñs populum suum & dedis¬
s& eis escas. Egres ra est ita que delo¬
co peregrinationis suae cum ut raque
nuru: et iam in uia posita reuer¬
tendi in terram iuda: dixit adeas
Ite indomum patrir uestri & faciat
dñr uobircum miseri cordiam sicut
fecistis cum mostuis & mecum

Expanded text:
do iudices praeerant facta est fames in terra abiitque homo de Bethleem Iuda ut peregrinaretur in regione moabitide cum uxore sua ac duobus liberis ipse vocabatur Helimelech uxor eius Noemi e duobus filiis alter Maalon et alter Chellion Ephrathei de Bethleem Iuda ingressique regionem moabitidem morabantur ibi et mortuus est Helimelech maritus Noemi remansitque ipsa cum filiis qui acceperunt uxores moabitidas quarum una vocabatur Orpha altera Ruth manseruntque ibi decem annis et ambo mortui sunt Maalon videlicet et Chellion remansitque mulier orbata duobus liberis ac marito et surrexit ut in patriam egione Moabitide: audierat enim quod respexisset Dominus populum suum, et dedisset eis escas. Egressa est itaque de loco peregrinationis suae, cum utraque nuru, et jam in via posita revertendi in terram Juda, dixit ad eas: Ite in domum matris vestrae, faciat Dominus vobiscum misericordiam, sicut fecistis cum mortuis et mecum.
Abbreviated transcription (Latin):
elegerit dñr dr̃ tuus ut habit& nomen eiibi ::¬
Immolabis phase uerpere ad solis occasum
quando egressuses deaegrpto & coques &
comedes in loco quem elegerit dñids̃ tuus.
Maneq: consurgens uades intabernacula
tua. Sex dieb: comedes arrma. & in dierep¬
timo quia collecta est dnĩdĩtui non facies
opus. Septem ebdomadas numerabis tibi ab
ea die qua falcem insege temmiseris. & cele¬
brabis diem festum ebdomadarum dnõ dõ
tuo oblationem spontan eam manustuae.
quam offeres iuxta bened ictionem dnĩdĩ
tui: & epulaberis coramdnõdõtuo tu & fi¬
liustuus & filiatua & seruustuus & ancil¬
la et leuites qui est intrapostastuas. & ad¬
uena acpupillus &uidua quimorantur uo¬
biscum. in loco quem elegerit dñrdĩ tuus
uthabit& nomen eiusibi : Et recordaberis
qm̃ seruus fueris in aegrpto. Custodiesq
ac facies quae p̃cepta sunt. Sollemnitatem
quoque tabernaculorum celebrabir septẽ

Expanded text:
elegerit Dominus Deus tuus ut habitet nomen eius ibi elegerit Dominus Deus tuus ut habitet nomen eius ibi immolabis phase vesperi ad solis occasum quando egressus es de Aegypto et coques et comedes in loco quem elegerit Dominus Deus tuus maneque consurgens vades in tabernacula tua sex diebus comedes azyma et in die septimo quia collecta est Domini Dei tui non facies opus septem ebdomadas numerabis tibi ab ea die qua falcem in segetem miseris et celebrabis diem festum ebdomadarum Domino Deo tuo oblationem spontaneam manus tuae quam offeres iuxta benedictionem Domini Dei tui et epulaberis coram Domino Deo tuo tu et filius tuus et filia tua et servus tuus et ancilla et Levites qui est intra portas tuas et advena ac pupillus et vidua qui morantur vobiscum in loco quem elegerit Dominus Deus tuus ut habitet nomen eius ibi et recordaberis quoniam servus fueris in Aegypto custodiesque ac facies quae praecepta sunt sollemnitatem quoque tabern
Abbreviated transcription (Latin):
postas urbi stuae comedes illud. Tammun¬
dur quaminmundus similiter uescentur eis.
quasi caprea & ceruo. Hoc solum obseruabis
ut sanguinem eorum non comed as. sed effun¬
das interram quasi aquam: Obserua men¬
semnouarum frugum & uerni primitem¬
poris ut facias phasedño dõtuo : qm̃ in isto
mense eduxitte dñs dr̃tuus de aegypto
nocte Immolabirq phase dnõ dõ tuo de
ouib &bubur. in loco quem elegerit dñs dr̃
tuus ut habit& nomen ei ibi. Non comedes
in eo panem fermentatũ. Septem dieb come¬
des absq fermento ad flictionis panem. qm̃
in pauore egrersus es deaegrpto: ut memine¬
ris diei egressionis tuae dea egrpto omnib:
dieb: uitae tuae . Non apparebit fermentum
in omnib: terministuis septem diebus. & non re¬
manebit decarnib: eiꝰ quod immolatum est
uespere. indie primomane . Non poteris immo¬
larephase inqualib& urbium tuarum quas
dñs dr̃ tuus daturus est tibi. sed in loco quem

Expanded text:
portas urbis tuae comedes illud tam munportas urbis tuae comedes illud tam mundus quam inmundus similiter vescentur eis quasi caprea et cervo hoc solum observabis ut sanguinem eorum non comedas sed effundas in terram quasi aquam observa mensem novarum frugum et verni primum temporis ut facias phase Domino Deo tuo quoniam in isto mense eduxit te Dominus Deus tuus de Aegypto nocte immolabisque phase Domino Deo tuo de ovibus et de bubus in loco quem elegerit Dominus Deus tuus ut habitet nomen eius ibi non comedes in eo panem fermentatum septem diebus comedes absque fermento adflictionis panem quoniam in pavore egressus es de Aegypto ut memineris diei egressionis tuae de Aegypto omnibus diebus vitae tuae non apparebit fermentum in omnibus terminis tuis septem diebus et non manebit de carnibus eius quod immolatum est vesperi in die primo mane non poteris immolare phase in qualibet urbium tuarum quas Dominus Deus tuus daturus est tibi sed in loco quem
Abbreviated transcription (Latin):
Memento quod &ipse seruieris interra ae¬
grpti. & liberauerit te dñs dr̃ tuus : Et id circo
egonunc p̃cipio tibi. Sin autem dixerit
nolo egredi eoquod diligatte & domum
tuam & bene sibi apudte esse sentiat. ad su¬
me subulam & ꝑforabis aurem eiꝰ inianua
domus tuae & serui& tibiusq: in a&ernũ.
Ancillae quoque similiter facies. Non auer¬
tes ab eis oculostuos quando dimiserir eos
liberos. qnm iuxta mercedem mercennarii
ꝑsex annos seruiuit tibi. ut benedicattibi dñs
ds̃ tuus incunctis operibus quae agis.
tis & ouibus tuis. quicquid sexus est mascu¬
lini scĩ ficabis dño dõtuo . Non operaberis
in primo genito bouis. & non tondebis pri¬
mogenita ouium. In conspectudnĩdĩ tui co¬
medes ea ꝑ annos singulos in loco quemele¬
gerit dñs . tũ & domustua. Sin autem ha¬
buerit maculam & uel claudum fuerit uel
caecum aut inaliqua paste deforme uelde¬
bile Nonimmolabitur dnõdõtuo: sed intra

Expanded text:
Memento quod et ipse servieris in terra AeMemento quod et ipse servieris in terra Aegypti, et liberaverit te Dominus Deus tuus: et idcirco ego nunc praecipio tibi. Sin autem dixerit: Nolo egredi: eo quod diligat te, et domum tuam, et bene sibi apud te esse sentiat: assumes subulam, et perforabis aurem ejus in janua domus tuae, et serviet tibi usque in aeternum. Ancillae quoque similiter facies. Non avertes ab eis oculos tuos, quando dimiseris eos liberos, quoniam juxta mercedem mercenarii per sex annos servivit tibi: ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in cunctis operibus, quae agis.ntis, et ovibus tuis, quidquid sexus est masculini, sanctificabis Domino Deo tuo. Non operaberis in primogenito bovis, et non tondebis primogenita ovium in conspectu Domini Dei tui comedes ea per annos singulos in loco quem elegerit Dominus tu et domus tua sin autem habuerit maculam et vel claudum fuerit vel caecum aut in aliqua parte deforme vel debile non immolabitur Domino Deo tuo sed intra
Abbreviated transcription (Latin):
tuus daturus est tibi ad paupestatem ue¬
nerit. Non obdurabis cortuum nec contra¬
hes manum. sed aperies eam pauperi. &
dabis mutuum quo eum indigere ꝑspexe¬
ris. Cauene foste subripiat tibi impia co¬
gitatio. & dicas in corde tuo ad ꝓpinquat
septimus annus remissionis . & auestas
oculos tuos apaupere fratre tuo. Nolens
ei quod postulat mutuum commodare.
Neclam& contrate ad dñm & fiattibi in
peccatum. sed dabis ei: Nec ages quippiã
callide in eius necersitatib: subleuandis.
ut benedicat tibi dñs dr̃ tuus in omnitem¬
pore & incunctis ad quae manũ miseris.
Nondeerunt pauperes interrahabitatio¬
nistuae. Id circo ego p̃cipio tibi ut aperias
manum fratrituo egeno & pauperi quitecũ
annis seruierit tibi. inseptimo anno dimit¬
tes eumliberum. Et quem libestate dona¬
ueris. Nequaquam uacuum abire patieris.
sed dabis uiaticum degregibus &dearea &
torcolarituo: quib: dñsds̃ tuus benedixerit.

Expanded text:
tuus daturus est tibi, ad paupertatem vetuus daturus est tibi, ad paupertatem venerit: non obdurabis cor tuum, nec contrahes manum, sed aperies eam pauperi, et dabis mutuum, quo eum indigere perspexeris. Cave ne forte subrepat tibi impia cogitatio, et dicas in corde tuo: Appropinquat septimus annus remissionis: et avertas oculos tuos a paupere fratre tuo, nolens ei quod postulat mutuum commodare: ne clamet contra te ad Dominum, et fiat tibi in peccatum. Sed dabis ei: nec ages quidpiam callide in ejus necessitatibus sublevandis: ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in omn tempore, et in cunctis ad quae manum miseris. Non deerunt pauperes in terra habitationis tuae: idcirco ego praecipio tibi, ut aperias manum fratri tuo egeno et pauperi, qui tecuannis servierit tibi, in septimo anno dimittes eum liberum, et quem libertate donaveris, nequaquam vacuum abire patieris: sed dabis viaticum de gregibus, et de area, et torculari tuo, quibus Dominus Deus tuus benedixerit tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
intrai anuas tuas. Veni&q: leuites qui aliã
non hab& pastem nec possersionem tecum.
& peregrinus &pupillus acuidua qui intra
postas tuas sunt. & comedent ac saturabun¬
tur. ut benedicat tibi dñrdr̃tuus incunctis
operib: manuum tuarum quae feceris. Sep¬
timo anno facies remissionem quaehoc or¬
dinecelebrabitur. Cuideb&ur aliquid ab
amico uel ꝓximo ac fratre suo repetere Ñ
poterit : quia annus remirsionis est dñi. Ape¬
regrino & aduena exiges. Ciuem & ꝓpin¬
quum rep&endi non habebis potestatem.
Et omnino indigens & mendicur non erit
in teruos. ut benedicat tibi dñs interra quã
traditurur est tibi in porsessionem. Si tam̃
audieris uocem dñidĩtui. et custodieris
uniuersa quae iursit & quae ego hodiep̃ci
piotibi: Benedic& tibi ut pollicitus est:
fenerabis gentib: multis & ipre a nullo
accipies mutuum. Dominaberis natio¬
nibus plurimis: & tui. nemo dominabitꝰ.
postas ciuitatis tuae in terra quam dñrdr̃

Expanded text:
intra ianuas tuas venietque Levites qui aliam intra ianuas tuas venietque Levites qui aliam non habet partem nec possessionem tecum et peregrinus et pupillus ac vidua qui intra portas tuas sunt et comedent et saturabuntur ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in cunctis operibus manuum tuarum quae feceris septimo anno facies remissionem quae hoc ordine celebrabitur cui debetur aliquid ab amico vel proximo ac fratre suo repetere non poterit quia annus remissionis est Domini a peregrino et advena exiges civem et propinquum repetendi non habes potestatem et omnino indigens et mendicus non erit inter vos ut benedicat tibi Dominus in terra quam traditurus est tibi in possessionem si tamen audieris vocem Domini Dei tui et custodieris universa quae iussipio tibi, benedicet tibi, ut pollicitus est. Foenerabis gentibus multis, et ipse a nullo accipies mutuum. Dominaberis nationibus plurimis, et tui nemo dominabitur.portas civitatis tuae, in terra quam Dominus Deus