comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manib quicqo ẽ nacta cõplectit᷑. Qua ẜpentes multipli¬
ci la psu et erratico ferro amputãs coercet ars agricolaꝵ.
Ne siluescat sarͥmentis et mões partes nimia fundatur.
Itaq ineunte uere ĩ his que relicta sunt existit tamq
ad articũlos sarmentoꝵ ea que gẽma dicit᷑. aqua oriẽs
inia sese ostendit. Que ex suco terre ⁊ calore solis auge¬
scens primo est ꝑ acerba gustatu: deĩde matura dulce¬
scit. Uestitaq pãpinis. nec modico tepoͥͭ calet: et iimicos
solis defendit ardores. Qua ꝗd potest ẽẽ tu fructu letius
tus aspectu pulcrius: Cuiquide nõ utilitas me solu ut an
dixi set ecia cultura. ⁊ ip̃a natura delectat. admmiculoꝵ
irrigacões ꝗo agri fossiones repastinacõesq ꝓfera qb̃ fit
mũlto terra fecũdior. Quid deucilitate loquar stercorãdi:
diri ieo libro quẽ de rẽbus rusticis scripsi. de qua doctꝰ

Expanded text:
manibus quidquid est nacta complectitur, quam serpentem multiplimanibus quidquid est nacta complectitur, quam serpentem multiplici lapsu et erratico, ferro amputans coercet ars agricolarum, ne silvescat sarmentis et in omnis partis nimia fundatur. itaque ineunte vere in eis quae relicta sunt exsistit tamquam ad articulos sarmentorum ea quae gemma dicitur, a qua oriens uva se ostendit, quae et suco terrae et calore solis augescens primo est peracerba gustatu, dein maturata dulcescit vestitaque pampinis nec modico tepore caret et nimios solis defendit ardores. qua quid potest esse cum fructu laetius, tum aspectu pulchrius? cuius quidem non utilitas me solum, ut ante dixi, sed etiam cultura et natura ipsa delectat: adminiculorum irrigationes, quid fossiones agri repastinationesque proferam, quibus fit multo terra fecundior? quid de utilitate loquar stercorandi? dixi in eo libro, quem de rebus rusticis scripsi. De qua doctus
Abbreviated transcription (Latin):
sulco diffundit et elicit herbescente ex eo uiriditatez. Que
enira fibris stirpiu sensi adolescit: Culmoq erecta gem¬
culato uaginis ia quasi pubescens induoit᷑. Ex quib cũ
emerserit fundit frugez spice ordine structaz. Et ꝯtra aui¬
u gustu minoꝵ munit᷑. uallo aristaꝵ. Quid ego insitiũi
oitus satus incrementa ꝯmemorez. Saciari delectatõne
nõ possu ut mee senectutis requie oblectamẽtuq no¬
scatis. omicto eĩ ui ip̃a oĩus que generant᷑ eterra que¬
exfici tantulo grano aut eracmo uinaceo aut exceteraꝵ
frugui aut stirpiu minutissimis seminib tãtos trũcos
ramosq ꝓcrect. Malleoli plante sarmenta uites radices
ꝓpagines nõne ea esficiunt: ut quẽuis cũ admiratione
delectent: uitis quade que natura caouca ẽ nisi fulcta sit
ad terri fertur. Eade nt se erigat clauiculis suis quasi

Expanded text:
suo diffundit et elicit herbescentem ex eo viriditatem, quae suo diffundit et elicit herbescentem ex eo viriditatem, quae nixa fibris stirpium sensim adolescit culmoque erecta geniculato vaginis iam quasi pubescens includitur; e quibus cum emersit, fundit frugem spici ordine structam et contra avium minorum morsus munitur vallo aristarum. quid ego vitium ortus satus incrementa commemorem? satiari delectatione non possum, ut meae senectutis requietem oblectamentumque noscatis. omitto enim vim ipsam omnium quae generantur e terra, quex fici tantulo grano aut ex acini vinaceo aut ex ceterarum frugum aut stirpium minutissimis seminibus tantos truncos ramosque procreet; malleoli plantae sarmenta viviradices propagines nonne efficiunt ut quemvis cum admiratione delectent? vitis quidem quae natura caduca est et, nisi fulta est, fertur ad terram, eadem, ut se erigat, claviculis suis quasi
Abbreviated transcription (Latin):
dulla dixit enaius Quinto studio exerceri indicendo
uidebamꝰ ecia senez: Que sũt gͥ epuliꝵ aut ludoꝵ aut
scortoꝵ uoluptates cũ his uoluptatib cõperande: Atq
hec quidez studia sunt doctrine que quidez prudentibus
et bene institutis pariter cũ etate crescũt. Ut honestu
illud solõis ͥ qd̾ ait uersiculo quoda ut ante dixi scenescẽ
se multa mͣdies addiscente. Qua uoluntate animi nlła
certe potest eẽ maior. esuo nũc ad uoluptates agri¬
colaꝵ. quib ego incredibiliter delector. que nec ulla ĩpe¬
diunt᷑ senectute: et michi ad sapiẽtis uita ꝓxime uide¬
rent̃ accedere. Habent eĩ racõe cũ t̾ra. que numqͣ recu¬
sat im̾periu. nec umqͣ sine usura reddit qd̾ accepit. set
excepit. Primu idoccatu cohibet: Ex quo occasio que
hoc efficit nõĩata ẽ. Deinde tepefictu uapo  ⁊ cõpressum

Expanded text:
dullam dixit Ennius, quanto studio exerceri in dicendo dullam dixit Ennius, quanto studio exerceri in dicendo videbamus etiam senem! quae sunt igitur epularum aut ludorum aut scortorum voluptates cum his voluptatibus comparandae? atque haec quidem studia doctrinae, quae quidem prudentibus et bene institutis pariter cum aetate crescunt, ut honestum illud Solonis sit, quod ait versiculo quodam, ut ante dixi, senescere se multa in dies addiscentem, qua voluptate animi nulla certe potest esse maior. venio nunc ad voluptates agricolarum, quibus ego incredibiliter delector, quae nec ulla impediuntur senectute et mihi ad sapientis vitam proxime videntur accedere. habent enim rationem cum terra, quae numquam recusat imperium nec umquam sine usura reddit quod accepit, sed excepit, primum id occaecatum cohibet, ex quo occatio quae hoc efficit nominata est; deinde tepefactum vapore et compressu
Abbreviated transcription (Latin):
aliqd tamqͣ pabulu studii it doctrine nichil ẽ ociosa se¬
nectute iocundius. ¶or̾i indebimꝰ instudio demeciendi
pene celi acq tre Gallu familiare patris tui scipio. Quo¬
cies illu lur noctu aliqo describere mͣgressu Quociens
nox oppressit. cu cepisset mane. Qͣ delectabat eñ defec¬
tiones solis et lune multo nobis ante predicere. Quid
inleuiorib studiis s tñ acutis: Qͣ gaudebat bello suo pu¬
nico enͣnirs: Q̃ truculento plautus: Q pseo̾ulo suo. ⁊ li¬
di eca sene luinim qui cũ .uii. anno anteqͣ ego natꝰ
su fibula docuisset/ cetego ⁊ uoitanoq ꝯsulib usque ad
adolescencia mea ꝓcessit etate. iud de lucii crassi et
pontificii ⁊ cuulis uiris studio loquar: Aut de huiꝰ publii
scipionis qui his paucis dieb pontifer marimꝰ actus ẽ.
atq eos om̃es. quos ꝯmemoraui his studiis flaigrantes
senes uidimus. Marͣcu uo cetegu quẽ recte suade me¬

Expanded text:
aliquod tamquam pabulum studi atque doctrinae, nihil est otiosa senectute iucundius. videbamus in studio dimetiendi paene caeli atque terrae Gallum familiarem patris tui, Scipio. quotiens illum lux noctu aliquid describere ingressum, quotiens nox oppressit cum mane coepisset! quam delectabat eum defectiones solis et lunae multo ante nobis praedicere! quid in levioribus studiis, sed tamen acutis? quam gaudebat Bello suo Punico Naevius, quam Truculento Plautus, quam Pseudolo! vidi etiam senem Livium, qui, cum sex annis ante quam ego natus sum fabulam docuisset Centone Tuditanoque consulibus, usque ad adulescentiam meam processit aetate. quid de P. Licini Crassi et pontifici et civilis iuris studio loquar aut de huius P. Scipionis, qui his paucis diebus pontifex maximus factus est? atque eos omnis, quos commemoravi, his studiis flagrantis senes vidimus. M. vero Cethegum, quem recte suadae me
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Que certe a senectute nõ potest longe ab eẽ. ¶ani¬
serũ sene qui mortẽ ꝯtẽpnenda ẽẽ inta longa etate
nõ uiderit: que aut plane negligenda ẽ si õmo extiguit
turus eternus. atq terciu certe nichil inueniri põt.
Quid gͥ timeam si aut nõ miser post mortez. Aut beaᷤ
ru. Qum ecia etas illa multo plures qͣ nr̃a mortis
casus habet. facilius in morbos incidũt adolescẽtes. gra¬
uius egrotant. tristius curant. Itaq pauci uenuit ad

Expanded text:
licet mortis, quae certe a senectute non potest longe abelicet mortis, quae certe a senectute non potest longe abeserum senem, qui mortem contemnendam esse in tam longa aetate non viderit, quae aut plane negligenda est, si exstinguit oturus aeternus. Atqui certe tertium nihil inveniri potest. Quid igitur timeam, si aut non miser post mortem, aut beaturum; quin etiam aetas illa multo plures quam nostra mortis casus habet. Facilius in morbos incidunt adolescentes, gravius aegrotant, tristius curantur. Itaque perpauci veniunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
anxii et iracũdi et difficiles senes si querimꝰ eciã auari.
Set hec moꝵ uicia sunt nõ senectutis. At morositas tñ
et ea uicia que dixi ħent aliquid excusacõis: Non illius
quide iuste. set que ꝓb̃ari posse uideat᷑. Contẽpnise pu¬
tant: despici. illudi. Preterea infragili corpore odiosa t¬
oĩs offensio ẽ. Que tñ oĩa dulciora sunt exbonis mo¬
rib ⁊ artib. Id̾q tu ininita tiu ĩ scena intelliga potest. ex
his fratrib qui in adelphis sũt. Quanto ialtero duritas.
maltero comitas. Sic se res ħent. Ut eĩ nõ om̃e uinu
sic nõ oĩs natura uetustate coacescit. Seueritate inse¬
nectute ꝓbo. ⁊ ea sicut alia modica acerbitate nullo
modo. auaricia uo senilis ꝗd sibi uelit nõ intelligo. po
test eĩ quicqͣ esse absurdius q̃ quo minus uie restat
eo plus iatici querere
Darta restat causa Que maxime angere atq so

Expanded text:
anxii et iracundi et difficiles senes. si quaerimus, etiam avari; anxii et iracundi et difficiles senes. si quaerimus, etiam avari; sed haec morum vitia sunt, non senectutis. ac morositas tamen et ea vitia, quae dixi, habent aliquid excusationis, non illius quidem iustae, sed quae probari posse videatur: contemni se putant, despici, illudi; praeterea in fragili corpore odiosa omnis offensio est; quae tamen omnia dulciora fiunt et moribus bonis et artibus, idque cum in vita tum in scaena intellegi potest ex eis fratribus qui in Adelphis sunt. quanta in altero diritas, in altero comitas! Sic se res habet: ut enim non omne vinum, sic non omnis natura vetustate coacescit. severitatem in senectute probo, sed eam, sicut alia, modicam; acerbitatem nullo modo; avaritia vero senilis quid sibi velit, non intest enim quidquam esse absurdius quam quo minus viae restat, eo plus viatici quaerere? Quarta restat causa, qu
Abbreviated transcription (Latin):
feci dicere autez solitu lacedemonie esse honestissimũ do¬
miciliu senectutis. Ausq eĩ tantũ actribuit᷑ etati. slus¬
q̃s est senectus ho̾noratior. Qum ecia memorie ẽ ꝓditũ.
rerisse om̃es illi dicunt᷑ et senez illu sessu recepisse. Q¬
bns cũ a cũcto ꝯsẽsu plau̾sus eẽt multiplex datus. dixis¬
se ex his quẽda dicũt. atheniẽses se scire que recta essent
set facere nolle. Multa i nrͣo collegio precdara. set hac
de quo agimꝰ. Inprimis quide sicut ꝗsq etate antecessit
ita sentẽcie primatu tenet. sleq solu honore antecedẽ¬
tib s his ecia qui cũ imperio sũt maiores natu augures
añponunt᷑. Que sũt gͥ uoluptates corpoꝵ cũ autoritatis
premiis ꝯperande. &u̾ib qui speoioe usi sunt hi michi¬
uident᷑ fabula etatis ꝑegisse. Nec tamq̃ mexercitati hy¬
striones inextremo actu corruisse. At sunt morosi. ⁊

Expanded text:
sse honestissimum dosse honestissimum domicilium senectutis; nusquam enim tantum tribuitur aetati, nusquam est senectus honoratior. quin etiam memoriae proditum est, t, consurrexisse omnes illi dicuntur et senem sessum recepisse; quibus cum a cuncto consessu plausus esset multiplex datus, dixisse ex eis quendam Atheniensis scire quae recta essent, sed facere nolle. multa in nostro collegio praeclara, sed hoc, de quo agimus, in primis, quod, ut quisque aetate antecedit, ita sententiae principatum tenet, neque solum honore antecedentibus, sed eis etiam, qui cum imperio sunt, maiores natu augures anteponuntur. quae sunt igitur voluptates corporis cum auctoritatis praemiis comparandae? quibus qui spur fabulam aetatis peregisse neque tanquam inexercitati hstriones in extremo actu corruisse. At sunt morosi et
Abbreviated transcription (Latin):
rimu: quẽ postea. M lepiou eode sacerdocio p̃ditu uidiꝰ:
Q ud de paulo aut africano loquar nt ia ante de mar᷑
Q uoꝵ no insentẽca solu s eciuĩ innuti resioebut autoritais:
Habet senectus honorata p̾serti tanta autoritate ut ea
pluris sit q̃ om̃es adolescencie uõluptates. Set i om̃i
oracione memẽtote eaz me laudare senectutẽ: que fũda
magno quõda assensu oĩu dixi. miseria eẽ sene̾ctute
que se o̾racõe defenderet. Nõ cani nõ ruge repente au¬
toritate arripere possunt.: Eet honeste acta supior etas
fructus capit autoritatis extremos. Hec ei ip̃a sunt hono¬
rabilia que uident̃ leuia atq comunia. Salutari appeti
dete di assurgi deduci reduci ꝯsuli Que apud nos ⁊ ĩ ali¬
Is ciuitatib ut queq optime morat a s ita diligẽtissime
obseruant᷑. Li sanoru lacedemoniu cuiꝰ modo mẽcionez¬

Expanded text:
ximum, quem postea M. Lepidum eodem sacerdotio praeditum vidimus! ximum, quem postea M. Lepidum eodem sacerdotio praeditum vidimus! quid de Paulo aut Africano loquar, aut, ut iam ante, de Maximo? quorum non in sententia solum, sed etiam in nutu residebat auctoritas. habet senectus, honorata praesertim, tantam auctoritatem, ut ea pluris sit quam omnes adulescentiae voluptates. sed in omni orationemementote eam me senectutem laumagno quondam cum assensu omnium dixi, miseram esse senectutem quae se oratione defenderet. non cani nec rugae repente auctoritatem arripere possunt, sed honeste acta superior actas fructus capit auctoritatis extremos. haec enim ipsa sunt honorabilia, quae videntur levia atque communia—salutari appeti decedi assurgi deduci reduci consuli, quae et apud nos et in aliis civitatibus, ut quaeque optime morata est, ita diligentissime observant
Abbreviated transcription (Latin):
ita su dimensus. adei sunt ordines mea descriptio: Mul¬
te ecia istaꝵ arboꝵ mea manu sũt ꝯsite. Tuz lisandru
intuentez eiꝰ purpura et nitore corporis ornatũq p̃sicũ
multo auro multisq gẽ nis dixisse. Recte uere te ocire
beatu ferunt. q iurtuti tue fortuna cõiuncta ẽ. Hac
ad ultimũ tẽpus senectutis. N Rartũ quide ualerum
coruinu accepimus ad cẽtesimu annũ uita pdurisse.
quantu spaciu etatis maiores adsenectutis m̃ciu esse
etas in hoc beacior ꝙ̃ media: Ꝙ autoritatis plus habeat.
laboris ũo minus: Apex aucẽ senectutis ẽ antoritas.
quanta fuit inlellio çecilio metello. Quanta matilio cãla¬
tino. Inque illuo eu logiu unicu plurime ꝯsencũt gẽtes
ppłi primariu fuisse uirũ. Notũ ẽ totu eius carmen ino¬
su insepulchro. Iure grauis gͥ. cuiꝰ de laudib oĩu eẽt fa¬
ma ꝯsentiens. Quez uiru nup.p. crassu pontificẽ ma¬

Expanded text:
o; multae etiam istarum arborum mea manu sunt satae. tum Lysandrum, intuentem purpuram eius et nitorem corporis ornatumque Persicum multo auro multisque gemmis, dixisse: recte vero te, Cyre, beatum ferunt, quoniam virtuti tuae fortuna coniuncta est! hac ad ultimum tempus senectutis. M. quidem Valerium Corvinum accepimus aquantum spatium aetatis maiores ad senectutis initium esse oc beatior quam media, quod auctoritatis habebat plus, laboris minus. apex est autem senectutis auctoritas. quanta fuit in L. Caecilio Metello, quanta in A. Atilio Calatino! in quem illud elogium: hunc unum plurimae consentiunt gentes populi primarium fuisse virum. notum est totum  cuius de laudibus omnium esset fama consentiens. quem virum nuper P. Crassum, pontificem ma
Abbreviated transcription (Latin):
Esi istis ip̃is uoluptatib bona etas fruit᷑ libenciꝰ primĩ
parnulis frrut̃ rebus ut dirimꝰ. Deinde his quib senectꝰ¬
si ecia nõ habunde potit᷑ nõ om̃ino caret. Ut turpione̾
anubio Magis delectitur qui ĩ prima c̾auea spectat. de

Expanded text:
si istis ipsis voluptatibus bona aetas fruitur libentius, primum si istis ipsis voluptatibus bona aetas fruitur libentius, primum parvulis fruitur rebus, ut diximus, deinde eis, quibus senectus, etiam si non abunde potitur, non omnino caret. ut Turpione Ambivio magis delectatur qui in prima cavea spectat, del
Abbreviated transcription (Latin):
sensu señectutez. Me uero magisteria delectãt a maiori¬
bus instituta. et is ẜmo qui more maioꝵ a sũmo adħibe¬
tur magistro inpoculo. ⁊ pocula sicut in simposio xe¬
nophontis ẽ minuta atq rorantia. ⁊ refrigẽraciõ esta¬
te. Et u̾icissi aut ignis hybernus. Quequide ĩ sabinis locis
ecia psequi soleo. Coninuiuq uicinoꝵ cotidie cõpleo.
Qdͥ admulta nocte q̃ maxime possumꝰ uario ẜmone
ꝓducimus. ¶At nõ ẽ uoluptatu tanta quanta iuue¬
nis titillacio insenib credo. Set ne desideratio e¬
quide. Nichil aũt molestu qd̾ nõ desideres. Bene so¬
phales. cu ex eo quioaz u affect̾o etate quereret. ute¬
ret̾ ne rebus uenereis di melior⁊ inꝗt. libenter uo istinic.
Sicut a dño agresti ac furioso ꝓfugi. Cupidis eĩ reꝵ ta
pletis iocundius ẽ cirere q̃ fru. Quĩq nõ caret is̃ qui
ne desiderit. Ergo nõ desiderire dico eẽ iocunoiuis qͣ feni.

Expanded text:
sensu senectutem. Me vero et magisteria delectant, a maioribus instituta; et is sermo, qui more maiorum, a summo magistro adhibetur in poculo: et pocula, sicut in simposio Xenophontis, mmuta atque rorantia; et refrigeratio aestate et vicissim aut sol aut ignis hibernus. quae quidem etiam in Sabinis persequi soleo conviviumque vicinorum cotidie compleo, quod ad multam noctem quam maxime possumus vario sermone producimus. At non est voluptatum tanta quasi titillatio in senibus. credo, sed ne desideratio quidem; nihil autem est molestum quod non desideres. bene Sophocles, cum ex eo quidam iam affecto aetate quaereret, utereturne rebus veneriis, di meliora! inquit; ego vero istinc sicut a domino agresti ac furioso profugi. cupidis enim rerum pletis iucundius est carere quam frui; quamquam non caret is, qui non desiderat; ergo hoc non desiderare dico esse iucundius. quod
Abbreviated transcription (Latin):
officii exequiꝰ et tueri possis. et tam̃ morte ꝯtẽprere᷑. Ex
quo fit ut ãiosior ecia senectus sit qͣ idolescencia ⁊ forciõ.
hoc illud ẽ qd̾ sic pͥistrato tirãpno a solone sistei et respõ¬

Expanded text:
officii exsequi, et tueri possis, et tamen mortem contemnere. Ex officii exsequi, et tueri possis, et tamen mortem contemnere. Ex quo fit, ut animosior etiam senectus sit, quam adolescentia, et fortior. Hoc illud est, quod Pisistrato tyranno, a Solone respo
Abbreviated transcription (Latin):
lendu ẽ q̃ agricole dolent preterita uer ii tp̃is suauita¬
te estate autũpnumq uenisse. Uer eĩ tanq̃ adolescẽcia
significat. ostenoitii fructus fũturos. Rel. qua tp̃ra de
metẽdis fructib aut ꝓcipiendis accõmodata. sũt. Fruc¬
tus aũ senectutis ẽ ut sepe dixi ante partoꝵ bonoꝵ me¬
moria et copia. Oĩa uͭo que secundu naturã fiĩt sunt
habenda inbonis. Quid ẽ aũ ta secũdu natura q seni¬
bus emori. Quod idez ꝯtingit adolescẽtib adu̾sante et
repugnãte natura. Itaq adolescẽtes mori mͥ sic uident̃
ut cũ aque multitudine uis flãme opprinit᷑. Senes aũ
sicut sua sponte nulla adhibita iii osũptus ignis extu¬
et cocta decidũt. sic uita adolescentib uis aufert. senib
maturitas. Que qͣuide michi ta iocũda est. ut quo priꝰ
admorte acceda. quasi terrã udear uidere. aliquãdõq m
nullus certus ẽ terminus. recteq mea uiuit᷑ qͣuo ad miniꝰ

Expanded text:
is suavitate, aestatem, autumnumque venisse. ver enim, tamquam adolescentia, significat ostenditque vitae fructus futuros: reliqua tempora de metendis fructibus, et percipiendis accommodata sunt. Fructus autem senectutis est, ut saepe dixi, ante partorum bonorum memoria et copia. 4. Omnia vero, quae secundum naturam fiunt, sunt habenda in bonis. Quid aut em est tam secundum naturam, quam senibus emori? quod idem contingit adolescentibus, adversante et repugnante natura. Itaque adolescentes sic mihi mori videntur, ut cum aquae multitudine flammae vis opprimitur, senes autem sic, ut cum sua sponte, nulla adhibita vi, consumptus ignis exstinet cocta, decidunt, sic vitam adulescentibus vis aufert, senibus maturitas; quae quidem mihi tam iucunda est, ut, quo propius ad mortem accedam, quasi terram videre videar aliquandoque in nullus certus est terminus. recteque in ea vivitur, quoad munus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o aliquid loquar more senuz glorier me tantos labores diur¬
nos nocturnosq domi milicie  susceptuꝵ fuisse si iisde
finib gła mea quib uita esse terminaturus. Non¬
ne melius multo fuisset ociosa etatez et quieta sine
ullo labore et ꝯtencõe traducere. Set nescio quomodo
animus erigens se posteritate sẽꝑ ita ꝓspiciebat.
quasi cu excessisset eiuta tũ deniq uicturus ẽẽt. Q
quide mita se haberet ut aĩ ĩmortales ẽent. haud op¬
timi cuiꝰq animus maxime ad ĩmortale gła nnterẽt̃.
Quid ꝙ sapientissimiꝰ quisq equiss̃mo animo morit᷑.
stultissimꝰ miquissimo: Nonne uobis uidet̃ animũ eũ¬
qui plus cernat studio et longius uidere se admẽlio¬
ra ꝓficisci: Illũ aũt cuiꝰ obtusior sit acies non uidere:
Equide esferor studio patres ur̃os quos colui ⁊ dilexi
uidendi: Neq eos nõ solu ꝯuenire habeo quos ipse

Expanded text:
ipse aliquid more senum glorier, me tantos labores diuripse aliquid more senum glorier, me tantos labores diurnos nocturnosque domi militiaeque suscepturum fuisse, si isdem finibus gloriam meam quibus vitam essem termina- turus? nonne melius multo fuisset otiosam et quietam aetatem sine ullo labore et contentione traducere? sed nescio quo modo animus erigens se posteritatem ita semper prospiciebat, quasi, cum excessisset e vita, tum denique victurus esset. quod quidem ni ita se haberet ut animi immortales essent, haud optimi cuiusque animus maxime ad immortalitatis gloriam niteretur. quid quod sapientissimus quisque aequissimo animo moritur, stultissimus iniquissimo, nonne vobis videtuqui plus cernat et longius, videre se ad meliora proficisci, ille autem, cuius obtusior sit acies, non videre? equidem efferor studio patres vestros quos colui et dilexi videndi, neque vero eos solum convenire aveo, quos ipse
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluit᷑ ceterr reꝵ pspicuũ. quo quoq quisq discedat.
Abeunt om̃ia unde orta sunt. animus antez solus nec
cu adest nec cũ discedit apparet. Iaͣm uo uidetis nichil
esse morti ta simile qͣz sõpnu. Atꝗ dormientiu mari
me declarãt diuinitate sua. Multi eĩ cu remissi et li¬
beri sũt futura ꝓspiciunt. Ex quo intelligit᷑ quales fu¬
turi sint. cu se plane corporis uinculis relaxauerint.
ĩteriturus animꝰ cũ corpore uos tñ de  nerẽtes qui hãc õe
pulcritudinẽ tuent᷑ et regũt memoriã nrͣi pie ĩuuiola¬
teq ẜuabitis. Cirus quidez hec ait moriens. Nos si
placet nr̃a uideamꝰ. Nemo numqͣ michi scipio ꝓsua¬
debit aut patrez tunz pauluz aut duos auos pulu. africanũ
aut africani patrez aut patruũ aut multos p̾stantes
uiros/ quos enumerare nõ ẽ necesse tanta ẽẽ cona tos
que ad posteritatis memoria ꝑtinerẽt. nisi animo cer¬
nerent posteritatez ad se ꝑtinere. Ancenses ut de me

Expanded text:
dissolvitur, ceterarum rerum perspicuum est quo quaeque discedat, abeunt enim illuc omnia, unde orta sunt; animus autem solus nec cum adest nec cum discessit apparet. iam vero videtis nihil esse morti tam simile quam somnum. atqui dormientium animi maxime declarant divinitatem suam; multa enim, cum remissi et liberi sunt, futura prospiciunt; ex quo intellegitur quales futuri sint, cum se plane corporis vinculis relaxaverint. sin una est interiturus animus cum corpore, vos tamen, deos verentes, qui hanc omnem pulchritudinem tuentur et regunt, memoriam nostri pie iteque servabitis”. Cirus quidem <hec> moriens; nos, si placet, nostra audiamus. Nemo numquam michi, <Scipiodebit aut patrem tuum Paulum, aut duos avos Paulum et Africanum, aut Africani patrem aut patruum, aut multos praestantis viros, quos enumerare non est necesse, tanta esse conatos quae ad posteritatis memoriam pertinerent, nisi animo cernerent posteritatem ad ipsos pertinere. anne censes, ut de me
Abbreviated transcription (Latin):
senectutez. Qued nisi ita accideret. melius et prudẽtus
uiueret᷑. ꝯdens et eĩ racio ⁊ osiliu insenib ẽ. qui si nlliꝰ
fuissent. nulle om̃ino ciuitates fuissent. Set redeo admõ¬
tez ĩpendente. & uod illud ẽ crimen senectutis. cu illud
uideatis cũ adolescencia esse comune: Sensi ego ĩoptio
filio. tu inerpectatis adãplissima dignitate frib tuis
scipio morte om̃i etati esse comune. At̾ sperat ado¬
lescens diu se uictur qd sperare idez sener nõ potest.
Insipienter sperat. Quid eĩ ẽ stulcius qͣ incerta ꝓcertis
habere: ac filsa ꝓueris. Genex nͣequio speret ħt quidẽ

Expanded text:
rudentius viveretur. mens enim et ratio et consilium in senibus est, qui si nulli fuissent, nullae omnino civitates fuissent. sed redeo ad mortem impendentem. quod est istud crimen senectutis, cum id ei videatis cum adulescentia esse commune? sensi ego in optimo filio, tu in exspectatis ad amplissimam dignitatem fratribus, Scipio, mortem omni aetati esse communem. At sperat adulescens diu se victurum, quod sperare idem senex non potest. insipienter sperat; quid enim stultius quam incerta pro certis habere, falsa pro veris? At senex ne quod speret quidem
Abbreviated transcription (Latin):
gnoq esse argumẽto hoĩes scire pleraq anceqͣ nati
sunt. Qr u pueri cũ artes difficiles discant ita celeri
ter innumerabiles arripiant ut eas nõ tu primu
accipere uideant̃. set reminisci et recordari. Apud
Nolite arbitrari o michi carissimi filii me cũ a uobis
discessero nusq̃ aut nullu fore: Nec eĩ du era nob̾¬
cuz animuz meuz uidebatis. set euz esse inhoc corpo¬
ireorhis rebus quas gereba intelligebatis. Eunde
igitꝰ esse creditote nũc ecia si nullu uidebitis: Nec
uero claroꝵ uiroꝵ post mortez honores ꝑmanerent.
si nichil eoꝵ ip̃oꝵ animi efficerent: qͦ diutiuᷤ memoriũ
siui teneremus:. Michi quide numqͣ psuaderi po¬
tuit aĩos du incorporib essent mortalib uiuere cũ
exissent ex his ẽmori. Nec u̾o tu animu ẽẽ insipiẽ¬
tez cũ ex insipienti cor pore euasisset. Set cu oĩ ad mix¬

Expanded text:
gnoque esse argumento homines scire pleraque ante quam nati gnoque esse argumento homines scire pleraque ante quam nati sint, quod iam pueri, cum artis difficilis discant, ita celeriter res innumerabilis arripiant, ut eas non tum primum accipere videantur, sed reminisci et recordari. haec “nolite arbitrari, o mihi carissimi filii, me, cum a vobis discessero, nusquam aut nullum fore. nec enim, dum eram vobiscum, animum meum videbatis, sed eum esse in hoc corpore ex eis rebus quas gerebam intellegebatis. eundem igitur esse creditote, etiam si nullum videbitis. nec vero clarorum virorum post mortem honores permanerent, si nihil eorum ipsorum animi efficerent, quo diutius memoriam sui teneremus. mihi quidem numquam persuaderi potuit animos dum in corporibus essent mortalibus vivere, cum excessissent ex eis emori; nec vero tum animum esse insipientem cum ex insipienti corpore evasisset, sed cum omni admix
Abbreviated transcription (Latin):
bilitas eciã sũmoꝵ phylosophoꝵ ⁊ autoritas. audieba
pictagora pictagoricosq incolas pene nrͣ̃os qui essent
ytalici phylosophy quõda noĩati nũqͣ dubitasse quin
ex uniuersa mente diuina delibatos aĩos ħeremꝰ. De¬
mostrabant᷑ michi p̃t̾ea Que socrates suppremo uite ⁊
die de ĩmortalitate animoꝵ disseruisset: is qui ẽẽt sapi¬
entissimus oraculo apollinis iudicatus. Quid młta.¬
Sic michi psuasi. sic sencio. Cu tanta celeritas aĩoꝵ
sit: tanta memoria preteritoꝵ futuroꝵ prudencia: tot
artes: tante scĩe: tot inuenta: nõ posse eã natura que
res eas ꝯtinet esse mortalez: Cumq animus sẽꝑ agi¬
tetur. nec pͥrincipiu motus ħeat. quia ip̃e se moueat
licturus. Et cũ simplex animi natura esset. neq habe
ret inse quicq̃ admixtu dispar sui atq dissimile nõ
posse eũ duiudi. Qd̃ si nõ posset. nõ posse interire. Ma¬

Expanded text:
bilitas etiam summorum philosophorum et auctoritas. audiebam bilitas etiam summorum philosophorum et auctoritas. audiebam Pythagoram Pythagoriosque, incolas paene nostros, qui essent Italici philosophi quondam nominati, numquam dubitasse quin ex universa mente divina delibatos animos haberemus. demonstrabantur mihi praeterea quae Socrates supremo vitae die de immortalitate animorum disseruisset, is qui esset omnium sapientissimus oraculo Apollinis iudicatus. quid mSic mihi persuasi, sic sentio, cum tanta celeritas animorum sit, tanta memoria praeteritorum futurorumque prudentia, tot artes, tantae scientiae, tot inventa, non posse eam naturam, quae res eas contineat, esse mortalem; cumque setetur. nec principium motus habeat, quia ipse se moveat,ipse sit relicturus: et, cum simplex animi sit natura, neque haret in se quicquam admixtum dispar sui atque dissimile, non posse eum dividi, quod si non posset, non posse interire; ma
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ut suꝑioꝵ etatu studia occidũt sic occidũt etiã et¬
senectutis. Q̾cũ uenit sacietas uite tẽpus maturum
mortis affert. Equide nõ uideo cur quid ip̃e sencia  nõ¬
abea ꝓpius absu. Ego ur̃oᷤ patres scipio Tuq lelli ui¬
ros clarissimos michiq amicissimos uiuere arbitror. ⁊
ea quide uita que ẽ sola uita nominanda: Nã dũ suzꝰ
mhis indusi cõpagib corporis munere quoda necessi¬
tatis et gͥraui oꝑe ꝑfungimur. Est eĩ animus celestis
exaltissimo domicilio depressus: et quasi demersus ĩt̾ra.¬
.s. locu diuine nature eternitatiq ꝯtrariu. Ee̾t credo
deos nimiꝵ tales sparsisse aĩos incorpora humana ut
ẽent qui terra tuerent᷑. Quiq celestui orome cõtem¬
plantes imitarent̃ eũ uite modo acq ꝯͦstanciã. ssec me
solu racio ac dispͥutacio ĩpellit ut ita credere s no¬

Expanded text:
Ergo, ut superiorum aetatum studia occidunt, sic occidunt etiam Ergo, ut superiorum aetatum studia occidunt, sic occidunt etiam senectutis. quod cum venit, satietas vitae tempus maturum mortis affert. Equidem non video, cur, quid ipse sentiam ab ea propius absum. ego vestros patres, P. Scipio tuque, C. Laeli, viros clarissimos mihique amicissimos, vivere arbitror et eam quidem vitam, quae est sola vita nominanda. nam dum sumus inclusi in his compagibus corporis, munere quodam necessitatis et gravi opere perfungimur; est enim animus caelestis ex altissimo domicilio depressus et quasi demersus in terram, locum divinae naturae aeternitatique contrarium. sed credo deos immortalis sparsisse animos in corpora humana, ut essent qui terras tuerentur quique caelestium ordinem contemplantes imitarentur eum vitae modo atque constantia. nec me solum ratio ac disputatio impulit ut ita crederem, sed no
Abbreviated transcription (Latin):
qui iter penis uel corporib suis obstruere uoluerunt:
Nõ auintuuz.l. pͥaulũ. qui morte luit college ĩ cãnen¬
si ignomini tẽmeritate. Nõ . ͥ. Mãcellu cuiꝰ interitũ
nec crudelissimꝰ quioe hostis honore sepñlture curere⁊
passus e. Eet legiones quide nr̃as scripsi ĩ originibus
in eũ locũ sepe ꝓfectas alacri animo ⁊ erecto unde senũ¬
qͣ redituras arbitrarent̃. Quod ergo adolescẽtes ⁊ hi
quide nõ solu indocti set ecia rustici ꝯtẽpnunt id docti
senes extinescent:. Omino ut michi quide udet᷑
reꝵ oiu sacietas uite facit sacietatez. Sũt puericie
certa studia. Nu ꝙͥ ea desiderant adolescẽtes: Sũt et ĩ¬
euntiꝰᷤ adolescẽtie. Nuz ea ia ostans requirit etas. que
dicitur media: Sunt eciã eius etatis. ne ea ꝗde ĩsẽnec¬
tute querunt᷑. Sũt aũ extrema studia quedã senectutis.

Expanded text:
qui iter Poenis, vel corporibus suis obstruere voluerunt; qui iter Poenis, vel corporibus suis obstruere voluerunt; non avum L Paullum, qui morte sua luit collegae in Cannensi ignominia temeritatem; non M. Marcellum, cuius interitum ne crudelissimus quidem hostis, honore sepulturae carere passus est; sed legiones nostras, quod scripsi in Originibus, in eum saepe locum profectas, alacri animo erecto, unde esse numquam redituras arbitrarentur. Quod igitur adolescentes, et ti quidem non solum indocti, sed etiam docti Rustici contemnunt, id docti senes extimescent? 7. Omnino, ut mihi quidem videtur, rerum omnium satietas vita facit satietatem. Sunt pueritiae certa studia: num igitur ea desiderant adolescentes? sunt et ineuntis adolescentiae: num ea iam constans requirit aetas, quae media dicitur? sunt etiam eius aetatis: ne ea quidem a senectute quaeruntur. Sunt extrema quaedam studia senectutis.
Abbreviated transcription (Latin):
Uetatq pictagoras iniussu ĩperatoris dei de presidio
et stacione uite decedere. Solonis quidez sapientis ei
fletus farit. nõ ec lugẽda morte censet. quã ĩ morta¬
litas ꝯsequatur. Ia se̾nsus moriendi aliquis ẽẽ potest᷑.
Isq ad exiguũ tp̃us p̃serti seni. post morte ꝗde sens̾
aut optandus aut nullus ẽ. Set hoc meditatu ab ado
lescencia debet ẽẽ morte ut negligamꝰ sine qua meoita¬
cione tranquillo esse animo nemo potest. aporienoũ ẽ¬
eĩ cerde et iᵈ incertu an eo ip̃o die. ¶orte gͥ oĩbus
horis ĩpencete times quis traĩquillo poterit animo cosi¬
stere: dequa nõ ita longa disputacõe opus esse uidetur.
Cu recorder nõ tãtu L. brutũ qui ĩ liberãda patria est
interfectus. nõ duos decios qui ad uolũtaria mortẽ air¬
su equoꝵ mͣcitauerũt. Nõ M regulu qui adsuppliciũ
ẽ ꝓfectus. ut fidẽ hosti data ꝯfuaret: siõ duos scipiones.

Expanded text:
etatque Pythagoras iniussu imperatoris, id est dei, de praesidio et statione vitae decedere. Solonis quidem sapientis estfletu faxit. non censet lugendam esse mortem, quam immortalitas consequatur. iam sensus moriendi aliquis esse potest, isque ad exiguum tempus, praesertim seni: post mortem quidem sensus aut optandus aut nullus est. sed lescentia debet esse, mortem ut negl gamus: sine qua meditatione tranquillo esse animo nemo potest; moriendum enim certe est, et id, incertum, an eo ipso die. Mortem igitur omnibus horis impendentem times, qui poteris animo consistere? de qua non ita longa disputatione opus esse videtur, cum recordarer non L Brutum, qui in liberanda patria est interfectus: non duos Decios, qui ad voluntariam mortem cursum equorum incitaverunt; non M. Atilium, qui ad supplicium est profectus, ut fidem hosti datam conservaret; non duos Scipiones,
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ inpunita scelera tulissemꝰ numqͣ ad unu
tanta ꝑuenisset licencia a quo qd̾ rei familiaris ad
paucos cupiditatu ad multos ĩ ꝓbos uenit hereditas.
Nec uõ urnq̃ belloꝵ cuuliu semen ⁊ causa de erit dũ
hoĩes pditi asta illa cruenta meminerit ⁊ sperabut.
Quã lucius silla cũ iubrasset dictatore suo ꝓpiquo. idẽ
hasta eãde nõ recessit. alter aũ qui ĩ illa dictura scͥba

Expanded text:
multorum impunita scelera tulissemus, numquam ad unum multorum impunita scelera tulissemus, numquam ad unum tanta pervenisset licentia; a quo quidem rei familiaris adpaucos, cupiditatum ad multos improbas venit haereditas. Nec vero unquam bellorum civilium semen, et causa deerit, dum homines perditi hastam illam cruentam et meminerint, et sperabunt, quam P Sylla cum vibrasset, dictatore propinquo suo, idem, hasta eadem non recessit. Alter autem, qui in illa dictatura scriba
Abbreviated transcription (Latin):
nõĩari. Sensi hanc ꝯsuetudine ⁊ discipłmã iã amntea
ni iebamꝰ. Post uo scille uictoria penitꝰ ãmisimꝰ.
desitũ ẽ eĩ uideri quicqͣ insocios iniquu. cũ extitis¬
set ecia inciues tanta cruoelitas. Ergo millo secuta
est honestã causa nõ honesta uictoria. Est eĩ ausus
dicere hasta posita cũ bona inforo uenderet et bonoꝵ
uiroꝵ et locupletuz et certe ciuiuz predaz suaz se uẽ¬
dere: Secutus ẽ alius qui in causa ĩpia uictoria ecia
fediore no solu singłoꝵ cuiiii bona publicaret. set
uniu̾sas ꝓuĩçias regionesq uno calamitatis genere
ꝯprenderet. Itaq uexatis ac pͣditis exteris nacionib
ad exẽplu ãmissi ĩperii portari intriũpho marsilia
uidimus exeaq urbe triũphari sine qua numq̃ nri
ĩperatores extra salpinis bellis triũpharũt. Multa
preter ea ꝯmemorarez nefaria insocios si hoc uno
ꝯcqͣ sol uidisset indignius. Iure gͥ plectim. nõ eniz

Expanded text:
udinem et disciplinam iam antea minuebamus, post vero Sullae victoriam penitus amisimus; desitum est enim videri quicquam in socios iniquum, cum exstitisset in cives tanta crudelitas. Ergo in illo secuta est honestam causam non honesta victoria; est enim ausus dicere, hasta posita cum bona in foro venderet et bonorum virorum et locupletium et certe civium, praedam se suam vendere. Secutus est, qui in causa impia, victoria etiam foediore non singulorum civium bona publicaret, sed universas provincias regionesque uno calamitatis iure comprehenderet. Itaque vexatis ac perditis exteris nationibus ad exemplum amissi imperii portari in triumpho Massiliam vidimus et ex ea urbe triumphari, sine qua numquam nostri imperatores ex Transalpinis bellis triumpharunt. Multa praeterea commemorarem nefaria in socios, si hoc uno quicquam sol vidisset indignius, lure igitur plectimur. Nisi enim
Abbreviated transcription (Latin):
haurit. Ita benigͥtate benigͥtas collitur. qua ĩ plures
et industria benefici ac liberales erũt. primu quo
plurib ꝓfuerũt eo plures ad bene faciendũ adiutores
habebut. Unde ꝯsuetudine beneficencie paraciores erũt.
et tamqͣ exercitaciores adbene de multis ꝓmerẽdu.

Expanded text:
haurit. Ita benignitate benignitas tollitur; qua quo in plures et industria, benefici et liberales erunt, primum, quo pluribus profuerint, eo plures ad benigne faciendum adiutores habebunt, dein consuetudine beneficentiae paratiores erunt et tamquam exercitatiores ad bene de multis promerendum.
Abbreviated transcription (Latin):
antoniꝰ publii sulpicii eloquenciã accusacio illustrauit.
cũ sediciosu et inutilez ciuez . G. norbanu iuoitiu
uocauit. Set hoc qͣuide nõ ẽ sepe faciendũ nec umqͣ
ut nos ꝓsiculis prosardis pro marco albucio iuliꝰ cesar
In accusando ecia maĩlio lucii fusii cognita industria ẽ.
Semel gͥ et nõ sepe cerce. Sin erit cui faciẽdu sit se¬
piꝰ rei .pu. tribuat᷑ hoc nuͣmeris cuiꝰ inimicos ulciscise¬
p̾ius nõ ẽ rep̃hendendũ modꝰ tñ absit. Duri eĩ hoĩs uł
pociꝰ uix hoĩs uidet᷑ ꝑiculu capitis inferre multis. Id¬

Expanded text:
ustravit, cum seditiosum et inutilem civem, C. Norbanum, in iudicium vocavit. Sed hoc quidem non est saepe faciendum nec umquam ut nos pro Siculis, pro Sardis in Albucio Iulius. In accusando etiam M'. Aquilio L. Fufi cognita industria est. Semel igitur aut non saepe certe. Sin erit, cui faciendum sit saepius, rei publicae tribuat hoc muneris, cuius inimicos ulcisci saepius non est reprehendendum; modus tamen adsit. Duri enim hominis vel po
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ de iudicio magna eẽt opinio mulcitudinis adiuc¬
to hoc nõ ut iider ecra prudentes herent᷑ nichil erat qd
Ihoĩes autorib his no̾ posse̾ ꝯsequi se arbitrarent̃. om̃i gͥ
racõe colenda et retienda iusticia ẽ tũ ip̃a pse sem
aliter iusticia non esset tuz propter amplificacõe ho¬
noris et glorie.
Et ut pecume nõ querẽde solũ racio ẽ ueꝵ ecia col:¬
locsude que perpetuos sũptus suppetitet: slec solũ
et quasi ꝯpendiariã dicebat ẽẽ siqs id ageret ut qualis
ħeri uellet talis ẽẽt. Ꝙ si qui simułacõe et mani osten¬
p multi inutrãq ꝑtez. set breuitatis causa fanulia ꝯtẽti
erimꝰ una. Tiberius eĩ grachus publii filius tã diu lau¬
dabit᷑ du memoria reꝵ romanoꝵ manebit. Ac eiꝰ filii

Expanded text:
is. Adiuncto vero, ut idem etiam prudentes haberentur, nihil erat, quod homines iis auctoribus non posse consequi se arbitrarentur. Omni igitur ratione colenda et retinenda iustitia est cum ipsa per sese nam aliter iustitia non esset, tum propter amplificationem honoris et gloriae. Sed ut pecuniae non quaerendae solum ratio est, verum etiam collocandae, quae perpetuos sumptus suppeditet, nec solum et quasi compendiariam dicebat esse, si quis id ageret, ut, qualis haberi vellet, talis esset. Quodsi qui simulatione et inani ostenpermulti in utramque partem, sed brevitatis causa familia contenti erimus una. Ti. enim Gracchus P. f. tam diu laudabitur, dum memoria rerum Romanarum manebit; at eius filii
Abbreviated transcription (Latin):
alliciant: Milites appellando blando ẜmone deliniant.
Que aũ inmultitudine cũ ꝯtencione ħetur oracõ ea se¬
pe uniu̾sa excitat gła. Magna ẽ eĩ admiracio copio
se sapient̾q dicentis que audiũt intelligere eciã et
sapere plusq̃ ceteros arbitrant᷑. ¶Si uõ ĩ est in orͣo
mixta modestie graitas nichil admirabiliꝰ fieri põt.
eoq magis si ea sunt inadolescente.

Expanded text:
alliciant militesque blande appellando sermone deliniant. Quae autem in multitudine cum contentione habetur oratio, ea saepe universam excitat gloriam; magna est enim admirase sapienterque dicentis, quem qui audiunt, intelligere etiam et sapere plus quam caeteros arbitrantur. Si vero inest in oratione mixta modestiae gravitas, nihil admirabilius fieri potest, eoque magis si ea sunt in adolescente.
Abbreviated transcription (Latin):
Et expositis adolescenciuz officiis que ualeant ad
gła adipiscẽda deinceps de beniuolẽcia ac libera
fit indigentib aut penia. facilior ẽ posterior locuple¬
ti prestiz. set illa laucior ⁊ splendidior et uiro forti cla
tñ altera ex archa. altera ex uirtute depromit̃. Largi¬
cio que fit ex re familiari fonce ip̃m benignitatis ex¬
haurit

Expanded text:
ed expositis adulescentium officiis, quae valeant ad gloriam adipiscendam, deinceps de beneficentia ac de libera benigne fit indigentibus aut pecunia. Facilior est haec posterior, locupleti praesertim, sed illa lautior ac splendidior et viro forti clarvoluntas, tamen altera ex area, altera ex virtute depromitur, largitioque, quae fit ex re familiari, fontem ipsum benignitatis exhaurit
Abbreviated transcription (Latin):
stũ alique ꝯfugiebat uirtute prestintez. qui cũ ꝓhibe¬
ret iniuru tenuiores eqͥuitate ꝯstitienda sũmos cum
infimis pur i iure pͣtingebat. Eadeq osticuendoꝵ legii
fuit causa que regũ. Ius ei seꝑ ẽ quesitu equabile.i
Neq eĩ aliter eet is. Iosi ab uno iusto ⁊ bono :uiro cõ¬
sequebant᷑ erant cͥo ꝯtenti cũ id minꝰ ꝯtingeret leges

Expanded text:
um aliquem confugiebant virtute praestantem; qui cum prohiberet iniuria tenuiores, aequitate constituenda summos cum infimis pari iure retinebat. Eademque constituendarum legum fuit causa, quae regum. Ius enim semper est quaesitum aequabile; neque enim aliter esset ius. Id si ab uno iusto et bono viro consequebantur, erant eo contenti; cum id minus contingeret, leges
Abbreviated transcription (Latin):
latro dequo ẽ apud tehopõpu magnas opes habuit
et multo maiores uiriatus lisitanus cui quidez ecia
exercitꝰ nr̃i inperatoresq cesserũt. quẽ celiꝰ lesius is
qui sapiens usurpatur fregit. ⁊ ꝯͣminuit ferocitatẽq
eius a deo repressit. ut facile bellu reliꝗs traderet.
Cu gͥ tanta uis iusticie sit ut ea ecia latronũ opẽs fir¬
met atq augeat quantã eiꝰ ui inter leges int̾ iudicia
Ichi quide nõ apud medos solu ut erodotꝰ set
eciã apud maiores nr̃os iusticie fruende causa ui¬
dent᷑ oliz bene morati reges ostituti. sla cũ premeret᷑
ĩ dcio multitũdo abhiis qui maiores opes hebant adiu

Expanded text:
latro, de quo est apud Theopompum, magnas opes habuit latro, de quo est apud Theopompum, magnas opes habuit et multo maiores Viriathus Lusitanus; cui quidem etiam exercitus nostri imperatoresque cesserunt; quem C. Laelius, is qui Sapiens usurpatur, praetor fregit et comminuit ferocitatemque eius ita repressit, ut facile bellum reliquis traderet. Cum igitur tanta vis iustitiae sit, ut ea etiam latronum opes firmet atque augeat, quantam eius vim inter leges et iudicia etihi quidem non apud Medos solum, ut ait Herodotus, sed etiam apud maiores nostros iustitiae fruendae causa videntur olim bene morati reges constituti. Nam cum premeretur inops multitudo ab iis, qui maiores opes habebant, ad u
Abbreviated transcription (Latin):
quib cũ familiares possit ꝯferre ẜmones. qd ẽ diffi¬
cile nisi specie pre te uiri bomi feras. Ergo eciã soli¬
tario hõi atq magro uitã agenti opinio iusticie ne¬
cessaria ẽ. eoq ecia magis ꝙ eã si nõ hebunt iniusti
h̾ebunt᷑. Nullis p̃siduis septi multis afficient᷑ iniuriis.
Atͦq ecia his qui uendũt emũt ꝯducũt locant ꝯtra¬
henoisq negocis ĩplicant᷑ iusticia ad re gerendã neces¬
saria ẽ. Ciuꝰ tanta uis ẽ ut ne illi quide qui maleficio
et scelere pascunt᷑ possint sine ulla pãticula usticie u¬
uere: Na qui eoꝵ cupia qui una lacrocinant᷑ furat̃
aliqo aut eripit is sibi ne ĩ latrocinio ꝗde relinqd locũ.
Ille aũ qui archipirata dicitur nisi equabiłr predã dis¬
ꝑtiat aut interficiat᷑ a sociis aut reliquat᷑. Quin eciã
leges latronu ẽẽ dicunt᷑ quib pareat quas obẜuẽt.
Itaq ꝓpt̾ equabile prede porcione bargũlis yliricus

Expanded text:
quibuscum familiares possit conferre sermones, quod est difficile, nisi speciem per te botario homini atque in agro vitam agenti opinio iustitiae necessaria est, eoque etiam magis, quod, eam si non habebunt, iniusti habebuntur, nullis praesidiis saepti multis afficientur iniuriis. Atque iis etiam, qui vendunt emunt, conducunt locant contrahendisque negotiis implicantur, iustitia ad rem gerendam necessaria est, cuius tanta vis est, ut ne illi quidem, qui maleficio et scelere pascuntur, possint sine ulla particula iustitiae vivere. Nam qui eorum cuipiam, qui una latrocinantur, furatur aliquid aut eripit, is sibi ne in latrocinio quidem relinquit locum, ille autem, qui archipirata dicitur, nisi aequabiliter praedam dispertiat, aut interficiatur a sociis aut relinquatur; quin etiam leges latronum esse dicuntur, quibus pareant, quas observent. Itaque propter aequabilem praedae partitionem et Bardulis Illyrius
Abbreviated transcription (Latin):
ad gła. Ea ẽ eĩ quã eloquencia dicimꝰ. S tñ difficile
dictu ẽ quanto oꝑe ꝯciliet aĩos hoĩu cõitas affabili
Antiopatris ad Cassandrũ. ⁊ antigonii ad phylippu
triũ prudentissimoꝵ. Sic eĩ accepimꝰ. Quib precipuĩt
ut oracõe benigna multitudinis aĩos adbeniuolencia

Expanded text:
enim, quam eloquentiam dicimus; sed tamen difficile dictu est, quantopere conciliet animos comitas affabilitAntipatri ad Cassandrum et Antigoni ad Philippum filium, trium prudentissimorum sic enim accepimus; quibus praecipiunt, ut oratione ben
Abbreviated transcription (Latin):
lo modo potest. Naz ꝗd ĩ humaniꝰ q̃ eloquẽcia a ña adsa¬
lute hoĩu et ad ꝯf̾uacõe data. ad bonoꝵ pestẽ pniciẽq
titudo patit᷑ consuetudo fert ecia humanis.¬
Udias ẽ sẽꝑ incausis ueꝵ sequi patroni nõnũq̃ ueri
similez ecia si minus sit ueꝵ defendere. Qd̾ scribere

Expanded text:
oquentiam a natura ad salutem hominum et ad conservationem datam ad bonorum pestem perniciemque titudo, patitur consuetudo, fert etiam humansemper in causis verum sequi, patroni non numquam veri simile, etiamsi minus sit verum, defendere; quod scribere,
Abbreviated transcription (Latin):
siqͣua ex bellicis reb ꝯparari potest. inqu᷑a multi
maiores apud nrͣos extiterut. Sẽpͥ eĩ fere bella gerebãt̃.
Tua aũ etas incidit in id cuiꝰ altera pars sceleris nimiũ
h̾uit altera feliciratis paꝵ. Quo tñ ĩbello cũ te põpeuis
ale alteri p̃feciss magnã laudez et a sũmo uiro. ⁊ ab ex¬

Expanded text:
si qua ex bellicis rebus comparari potest, in qua multi apud maiores nostros exstiterunt; semper enim fere bella gerebantur. Tua autem aetas incidit in id bellum, cuius altera pars sceleris nimium habuit, altera felicitatis parum. Quo tamen in bello cum te Pompeius alae alteri praefecisset, magnam laudem et a summo viro
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut facillime quales siriꝰ tales ẽe uideamur ec ̃
eo ip̃o uis maxima messe uideat᷑ ut simꝰ hi qui heri
uelinius tñ queda precepta danda sũt. Naͣ siquis ab ĩ¬
cunte etate ħt tñ celebritatis et noĩs ut a patre acceptã
qd̾ tibi mi cicero arbitror ꝯtingisse aut aliquo casu aut for
tuna in hũc oculi õiu conitiunt᷑. Atq meu qd agat aut
quẽadmodu uiuat inquiritur et quẽ admodu ĩ clarissi¬

Expanded text:
tales esse videamur, etsi in eo ipso vis maxima est, ut simus ii, qui haberi velimus, tamen quaedam praecepta danda sunt. Nam si quis ab ineunte aetate habet causam celebritatis et nominis aut a patre acceptam, quod tibi, mi Cicero, arbitror contigisse, aut altuna, in hunc oculi omnium conjiciuntur, atque in eum quid agat, aut quemadmodum vivat inquiritur, tanquam in clarissi
Abbreviated transcription (Latin):
Anc dicemus de gła qͣzqͣ ea quoq de re duo sũt
nrͣi libri. Set actingamꝰ quomodo qdẽ ea ĩ rebus.s
maiorib administrandis adiunat plurimũ ¶ Sũma :¬
gͥ et ꝑfecta gła ostat exhiis tribus si diligit młtitudo
si fide ħt si cũ admiracõe quada honore nos digs putat.
hec autẽ.  Si ẽ simplicit᷑ breuitq dicendũ. Q uib

Expanded text:
quam ea quoque de re duo sunt nostri libri, sed attingamus, quandoquidem ea in rebus maioribus administrandis adiuvat plurimum. Summa igitur et perfecta gloria constat ex tribus his: si diligit multitudo, si fidem habet, si cum admiratione quadam honore dignos putat. Haec autem, si est simpliciter breviterque dicendu