comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudata est. quin uituperatores inueniat. Gratitu¬
dinem nulla barbaries gencium. nulla morum in¬
manitas non laudabit. Nemo usquam non uitupe¬
rabit ingratitudinem. sit sur. sit siccarius. sit prodi¬
tor sit ingratus. uicium suum excusare non aude¬
bit sed negare. Que quauis ita sint nichilominus ta¬
men in numerabiles sunt in grati. nec est fere uicium
aliud quod tam multis uerbo dampnatum tam mlti
rebus ipsis amplectantur ac teneant. Quid concludam
dampnandum utiq non solum uerbo sed animo max¬
ime atque uidicio et inse cuiq bono fugiendum atꝙ
uitandum in altero tollerandum sicut cetera quibus
humanum scatet genus quibus mali habundant
boni exercentur. Perfer igitur et gaude pocius ingra¬
tum ferre ꝗͣ ingratus fieti. D. Ingratos multos inu̾e¬
nio. R. Uide ne quid inte culpe sit multi enim
dum benesici dici uolunt iactatores sunt atq ex¬
probratores onerosum genus quorum beneficia plꝰ

Expanded text:
laudata est, quin vituperatores inveniat. Gratitulaudata est, quin vituperatores inveniat. Gratitudinem nulla barbaries gentium, nulla morum immanitas non laudabit. Nemo usquam non vituperabit ingratitudinem. Sit fur, sit sicarius, sit proditor, sit ingratus: vitium suum excusare non audebit, sed negare; que, quamvis ita sint, nichilominus tamen innumerabiles sunt ingrati. Nec est fere vitium aliud quod tam multis verbo damnatum, tam multi rebus ipsis amplectantur ac teneant. Quid concludam? Damnandum utique non solum verbo, sed animo maxime atque iudicio et, in se, cuique bono fugiendum ac vitandum, in altero tolerandum, sicut cetera quibus humanum scatet genus, quibus mali abundant, boni excercentur. Perfer igitur et gaude potius ingratum ferre, quam ingratus fieri. Ingratos multos invenio. Vide ne quid in te culpe sit: multi enim dum benefici dici volunt, iactatores sunt, atque exprobratores. Onerosum genus, quorum beneficia plus
Abbreviated transcription (Latin):
temꝰ oppeuisse. Erunt qui hec omnia summe tribu¬
ant insanie et nil melius securo atque inbelli ducãt
ocio. Uenient deniq qui iusticiam gubernatricem re¬
rum humanarum et uirtutum matrem censeant
qui religionem iter adeternam uitam tredant et ad
celum scalam. Uenient contra qui uisticiam ignauie
religionem amencie ac supersticioni ascribant.Hii
uiolentorum hominum raptorumq sed ex ip̃sa doc¬
torum acie quantos oppugnatores habeat iusticia
facile est in libris rei publice ciceronis aduertere.Sũt
qui fidem et promissorum obseruanciam magnis et
meritis laudibus efferant. Sunt qui sidem frangere
non fallere dicant esse. sed plus scire. et esse inge̾nii¬
melioris quelicet uulgo multorum hodie sit oppi¬
nio et multorum uoxꝰ apud lactancium nomina¬
tim mercurio tribuitur. dicenti sicut ille ait. Non
fraudis esse decipere sed astucie. Pulcher en ingenii
deus et eloquii. Et ad summam nulla uirtus tam

Expanded text:
tem oppetiisse; erunt qui hec omnia summe tributem oppetiisse; erunt qui hec omnia summe tribuant insanie, et nichil melius securo atque imbelli ducant otio. Venient denique qui Iustitiam gubernatricem rerum humanarum, et virtutum matrem censeant, qui religionem iter ad eternam vitam credant et ad celum scalam; venient, contra, qui iustitiam ignavie, religionem avaritie ac superstitioni ascribant. Hi violentorum hominum raptorumque, sed ex ipsa doctorum acie, quantos oppugnatores habeat iustitia facile est in libris Reipublice Ciceronis advertere. Sunt qui fidem et promissorum observantiam magnis et meritis laudibus efferant, sunt qui fidem frangere non fallere dicant esse, sed plus scire et esse ingenii, que, licet vulgo multorum hodie sit opinio et multorum vox, apud Lactantium nominatim Mercurio tribuitur dicenti, sicut ille ait: non fraudis esse decipere, sed astutie. Pulcher enim ingenii Deus et eloquii, et ad summam, nulla virtus tam
Abbreviated transcription (Latin):
talium hanc sermo condempnat. Non est laboran¬
dum ut suadeas quod omnibus persuasum est. et
in exstir pabiliter insitum. Est qui summum est qui
solum in uirtute bonum locet. est qui neutrum sed
hanc ipsam inse spernant in aliis uero uel ridiculam
uel difficilem certe longeq laboriosam putent. quod
hugus tantus uir futurus inse sensit ubi ambrosii
celibatum laboriosum sibi uisum ait. Qui alus non
laboriosus: modo sed dampnabilis uitt status uisus
erat. Unde illud platonis qui cum celibem castamꝙ
uitam diu tenuisset adextremum sacrificasse legi¬
tur nature ut sibi illam placaret quam sic uiuendo
uiolasse et inquam grauiter peccasse uideretur. Mi¬
rum id tam docto homini uideri potuisse sed uisum
esse non est dubium. Erunt quoꝙ qui fortitudinẽ
eminentissimam clarissimamq uirtutem ducant.
Uulnera aduersis excepisse pectoribus campum rutilo
sanguine cruentasse. intrepidis demum animis mor¬

Expanded text:
talium hanc sermo condemnant. Non est laborantalium hanc sermo condemnant. Non est laborandum ut suadeas, quod omnibus persuasum est, et inextirpabiliter insitum. Est qui solum in virtute bonum locet, est qui neutrum, sed hanc ipsam in se spernant, in aliis vero vel ridiculam, vel difficilem certe longeque laboriosam putent, quod Augustinus, tantus vir futurus, in se sensit, ubi Ambrosii celibatum laboriosum sibi visum ait, qui aliis non laboriosus modo, sed damnabilis vite status visus erat. Unde illud Platonis, qui cum celibem castamque vitam diu tenuisset, ad extremum sacrificasse legitur nature, ut sibi illam placaret, quam sic vivendo violasse, et in quam graviter peccasse videretur. Mirum id tam docto homini videri potuisse, sed visum esse non est dubium. Erunt quoque qui fortitudinem eminentissimam clarissimamque virtutem ducant, vulnera adversis excepisse pectoribus, campum rutilo sanguine cruentasse, intrepidisque demum animis mor
Abbreviated transcription (Latin):
odio clurant nomenq suum retinent huic uero nõ
modo si odium accesserit sed si amor abscesserit a¬
micicia iam non est neq uero magis odiosus. D.
perfer dum infidem tedeant et ardenter ama. mul¬
ti enim tepido amore amicicias extmxerunt aut
parum fidendo persidiam docuere. Si nec ita pro¬
sicis spesq omnis interut utere consilio cathonis¬
qui amicicias que non placent sensim dissuendas censuit.
non subito discindendas ne geminum graue dampnum:
simulet amici perditi uideantur et quesiti hostes nisi a¬
crior forte casus ac more inpaciens maturo consilio uti
ueter qui si incidat inter erumpnas amiciciarum ul¬
timas numerandus erit. ferendus tamen alto animo
ut reliqua cedendumq necessitati et parendum tempo¬
ri sed hic casus uere uix amicicie notus est. De in
ultos experior ingratos  gratis dolor C⁊:¬
graue uicium.R. ingratitudinem uitupe¬
rare super uacuum. Omnium nempe mor¬

Expanded text:
odio durant, nomenque suum retinent, huic uni non odio durant, nomenque suum retinent, huic uni non modo si odium accesserit, sed si amor abscesserit, amicitia iam non est. Neque vero magis odiosus amicperfer, dum in fidem redeant, et ardenter ama: multi enim tepido amore amicitias extinxerunt, aut parum fidendo perfidiam docuere; si nec ita proficis, spesque omnis interiit, utere consilio Catonisqui amicitias que non placent, sensim dissuendas censuit, non subito discindendas, ne, geminum grave damnum, simulque et amici perditi videantur, et quesiti hostes; nisi forte acrior casus ac more impatiens maturo consilio uti vetet; qui, si incidat, inter erumnas amicitiarum ultimas numerandus erit, ferendus tamen alto animo ut reliqua, cedendumque necessitati, et parendum tempori. Sed hic casus vere vix amicitie nunc notus est. 28 DE INultos experior ingratos, grave vitium. Ingratitudinem vituperare supervacuum: omnium nempe mor
Abbreviated transcription (Latin):
talis sit omnis fictio eui breuis non fides est sublata.
sed fictio. D In sidos experior amicos. R. Amici fal¬
sohabiti si nunc primum insidelis animi latebsꝰ
pandunt erroris tui finem letus aspice et caueto in¬
terim ne morbi contagia inte serpant sed quicũꝙ
illi fuerint tu amicicie sidem serua. et si non prop¬
ter in meritos at propter it meritum aliena peste
non infici. quod libencius facies si ꝙͣtu tibi displi¬
ceat illorum persidia ipse tecum acriter excusse¬
ris. Sepe uicũ odium calcar ad uirtutem fuit.D.
iameritus amicorum odia contraxi. R. Odiosi ci¬
ues. odiosi socii. odiosi cognati. odiosi coniuges.o¬
diosi fratres. odiosus demum patri filius. et nłio pa¬
ter. Et ad summam. nulla necessitudo est que nõ
odiis possit esse infecta. sola quidem amicicia since¬
ra mali huius ignata est. Interque hanc et reliquas
hoc inter esse diffiniunt quod ille omnes adiuncto

Expanded text:
talis sit, omnis fictio evi brevis, non fides est sublata, talis sit, omnis fictio evi brevis, non fides est sublata, sed fictio. Infidos experior amicos. Amici falso habiti, si nunc primum infidelis animi latebras pandunt, erroris tui finem letus aspice, et caveto interim ne morbi contagia in te serpant. Sed quicunque illi fuerint, tu amicitie fidem serva; etsi non propter inmeritos at propter te meritum aliena peste non infici; quod libentius facies, si quantum tibi displiceat illorum perfidia, ipse tecum acriter excusseris. Sepe vitii odium, calcar ad virtutem fuit. Inmeritus amicorum odia traxi. Odiosi cives, odiosi socii, odiosi cognati, odiosi coniuges, odiosi fratres, odiosus demum patri filius et filio pater, et, ad summam, nulla necessitudo est que non odiis esse possit infecta, sola quidam amicitia sincera mali huius ignara est, interque hanc et reliquas hoc interesse diffiniunt, quod ille omnes adiuncto
Abbreviated transcription (Latin):
ritur. laudasti in caute linguam frena. hoc boni sal¬
tem illi insit malo. D. Indignum laudasse pudet
ac penitit. R fudor et penitencia et dolor scale
sunt et gradus quidam ad resipiscenciam et salu¬
tem. fatici sunt qui adrectum uer nisi ꝑt deuia mł¬
ta cespitando perueniant multoq ideo uoluptatis
seruos in iuuentute uidimus. qui uirtutis amici in
senio euaserunt. De amicis in fidelibus dolot.C.rb.¬
e amicis queror. R Quid hic hostibus
faciet. qui de amicis querimoniam in¬
stituit. D. Amicos expetiot infideles.R.¬
mpossibilem rem narras. ne forte autem amicos cre¬
dideris qui non erant nempe id non modo possibi¬
le sed conmunc est.D. Insideles sunt amici. R his
querelis plenus est orbis terre: Uerum amicicia inE¬
fidelitasꝙ non coeunt: qui insidelis esse incipit de¬
sinit esse amicus seu quod uerius uel pocius credi¬
derim nunquam suit. Cumq omnis uirtus in mor¬

Expanded text:
ritur. Laudasti incaute, linguam frena. Hoc boni salritur. Laudasti incaute, linguam frena. Hoc boni saltem illi insit malo. Indignum laudasse pudet aut penitet. Pudor et penitentia, et dolor scale sunt et gradus quidam, ad resipiscentiam et salutem: pauci sunt qui ad rectum iter nisi per devia multa cespitando perveniant, multosque ideo voluptatis servos in iuventute vidimus, qui virtutis amici in senio evaserunt. 27 DE AMICIS INFIDELIBUS De amicis queror. Quid hic hostibus faciat, qui de amicis querimoniam instituit? Amicos experior infideles. Impossibilem rem narras, ne forte autem amicos credideris qui non erant; nempe id non modo possibile, sed commune est. Infideles sunt amici. His querelis plenus est orbis terre. Verum amicitia infidelitasque non coeunt: qui infidelis esse incipit, desinit esse amicus, seu, quod potius, ut crediderim, numquam fuit; cunque omnis virtus inmor
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet aut sermonis austeritate insita seu etiam ar¬
te quadam studioq aduersus id quod uulgo cõ¬
cupiscitur ad hibito. Nam ut multi qui se bonos:¬
sic aliqui qui se malos fingerent sunt reperti quo uel hu¬
mani fauoris pestilentem auram uel in uisam honorũ
temporalium sarcinam declinarent: quod de ambsio
lectum est. Accedit amor atq odium. accedit ira et
in uidia spes et metus. affectusq animi uarii et occul¬
ti. husq ipsis et incerdum quorum sunt incogniti
semper autem iudicii ueri hostes. Accedit quod ui¬
uentis laus diuino eloquio propter uite mortalis
in constanciam prohibetur quanto igitur magis ui¬
tuperacio. Deinceps itaq adlaudandum tarddus
aduituperandum tardior ueni cum uterq enim
ut dixi malus error sit peior est ultimus. D. Laudã¬
do inmeritum erraui. R. Errando discitur sepe et¬
tor unus mults obstat errotibus. dumq errasse se¬
mel pudet. ne similis iterum error obrepat occur¬

Expanded text:
scilicet, aut sermonis austeritate insita, seu etiam arscilicet, aut sermonis austeritate insita, seu etiam arte quadam studioque adversus id quod vulgo concupiscitur adhibito. Nam ut multi qui se bonos,sic aliqui qui se malos fingerent sunt reperti, quo vel humani favoris pestilentem auram, vel invisam honorum temporalium sarcinam declinarent. Quod de Ambrosio lectum est. Accedit amor atque odium, accedit ira et invidia, spes et metus, affectusque animi varii et occulti, hisque ipsis interdum, quorum sunt incogniti, semper autem iudicii veri hostes. Accedit quod viventis laus, divino eloquio, propter vite mortalis incostantiam, prohibetur. Quanto igitur magis vituperatio? Deinceps itaque ad laudandum tardus, ad vituperandum tardior veni, cum uterque enim, ut dixi, malus error sit, peior est ultimus. Laudando inmeritum erravi. Errando discitur. Et sepe error unus multis obstat erroribus, dumque errasse semel pudet, ne similis iterum error obrepat occur
Abbreviated transcription (Latin):
laus in meam uergit in famiam. R. Immo quidẽ
tua uel culpa uel ignorancia ex alieno enim ut la¬
us sic infamia nulla est.D. Laudasse indignum
ualde doleo. R. Uide ergo ne id ipsum sepe doleas
caue ne temere ad laudandum uituperandumq
prosilias. est enim utriusq rei libido et ut dicam:
proprie morbus ac pruritus quidam lingue mobi¬
us et quiens inscie: cuius frenum ac custodia inter
opera perfectionis eximie numerantur dicente
scriptura. Siquis inuerbo non offendit. hic perfec¬
tus est uir. Qua in re nimis sepe fallimini et heu
nimis illud eiusdem apo uerum sit quod lĩguas
nullus hominum domare potest inquietumꝰ ma¬
lum. Admenciendum ergo cottdie uox illa preci¬
pitat quos hinc suos urget impetus inde falsa re¬
rum species trahit. Sunt enim qui aspectu uel elo¬
quio iucia eorum morum tegant quod de alcibia¬
de accepimus. demultis uidimus. sunt qui uirtu¬
tes uelo occultant contrario seu id natura uultus

Expanded text:
laus in meam vergit infamiam. Immo quidem laus in meam vergit infamiam. Immo quidem tua, vel culpa, vel ignorantia: ex alieno enim ut laus, sic infamia nulla est. Laudasse indignum valde doleo. Vide ergo ne id ipsum sepe doleas: cave ne temere ad laudandum vituperandumque prosilias; est enim utriusque rei libido, et ut dicam proprie, morbus ac pruritus quidam lingue mobilis et quietis inscie; cuius frenum ac custodia, inter opera perfectionis eximie numerantur, dicente scriptura: “si quis in verbo non offendit, hic perfectus est vir.” Qua in re nimis sepe fallimini, et heu nimis illud eiusdem Apostoli verum sit, quod “linguam nullus hominum domare potest: inquietum malum.” Ad mentiendum ergo quotidie vos illa precipitat, quos hinc suus urget impetus, inde falsa rerum species trahitur. Sunt enim qui aspectu vel eloquio vitia morum tegunt. Quod de Alcibiade accepimus, de multis vidimus. Sunt qui virtutes velo occultant contrario, seu id natura vultus
Abbreviated transcription (Latin):
perditisq et spretis omnibus eam ipsam quam tibi
nemo unquam eripiet uirtutem solam solus am¬
plectere atꝙ illi dicito. Hec quidemlo regina pro
te uolens pacior tu me in integrum restitues aut
certe una mihi proomnibus sats es. tu me sola sinu
pio refoue sic non fame tantum sed uite quoque
dampna non senciam. D. Uulgo passim intriuus
laceror. R. Boni consule. notum te uulgus faciet
e quesito pudore ex indignis laudibus dolosc⁊
audasse arguor indignum.R. Malum
quidem quod ebona sepe otitur radice
boni enim et in nocui quales ipsi sunt.
tales alios oppinantur. Hinc ad laudandum equo
eciam proniores sunt. et quamuis indignum lauda¬
te malum fatear uituperare tamen in meritum mul¬
to est peius. D. Laudaui indignum. N. Si id sciens
reprehensibilis es. at si ignorans excus abilis. minus est
malum falli quam fallere. falli enim alienum. falle¬
re autem ptoprium fallentis est crimen. D. Aliena

Expanded text:
perditisque et spretis omnibus, eam ipsam, quam tibi perditisque et spretis omnibus, eam ipsam, quam tibi nemo unquam eripiet, virtutem, solam solus amplectere, atque illi dicito: “Hec quidem o regina, pro te volens patior, ut me in integrum restitues, aut certe una michi pro omnibus satis est. Tu me sola sinu pio refove, sic non fame tantum, sed vite quoque damna non sentiam”. Vulgo passim in triviis laceror. Boni consule: notum te vulgus faciet, E QUESITO EX INDIGNIS LAUDIBUS PUDORE Laudasse arguor indignum. Malum quidem e bona sepe oritur radice: boni enim et innocui quales ipsi sunt, tales alios opinantur; hinc ad laudandum equo etiam proniores sunt, et quamvis indignum laudare malum fatear, vituperare tamen inmeritum malo est peius. Laudavi indignum. Si id sciens, reprehensibilis, at si ignorans excusabilis; minus est malum falli, quam fallere: falli enim alienum, fallere autem proprium fallentis est crimen. Aliena
Abbreviated transcription (Latin):
cent atq equius et qui sunt inquies hii uidices.
N osse illos non potestis sed ab illis nosci illos dico qui
post nos nascentur quos nec uestixi odium nec liuor
sed nec amor nec spes torserit aut metus. si uestra s
extimacionem rerum ac sentenciam in corruptam
uultis hos uidices expectate breuis est mora prope¬
rant ecce moxq aderunt. D. infamiam factis egre¬
guis et uirtute contraxi. R. Est ubi amor dampnis
alitur crescitq laboribus inqͦue amaro dictu mirũ
et maligno solo radices agit altius. Unde fit ut
factionum amantissimos sepe illos uideas qui mul¬
ta et grauia profactionibus passi sunt nota quidẽ
et nimium trita res nostris in urbibus promde ne¬
mo uel iusticie uel ueritatis amancior qulam qui
prohac flagellis sesc obtulit ac morti. Et tu ergo
uirtutem ama magisq ac magis illam cole pto
qua famam rem pulcerrimam atque catissimam
amisisti proqua non leue supplicium fers in famiã

Expanded text:
cent atque equius. “Et qui sunt, inquies, hi iudices?”. cent atque equius. “Et qui sunt, inquies, hi iudices?”. Nosse illos non potestis, sed ab illis nosci, illos dico, qui post vos nascentur, quos nec vestri odium, nec livor, sed nec amor, nec spes torserit, aut metus, si vestrarum extimationem rerum ac sententiam incorruptam vultis, hos iudices expectate: brevis est mora. Properant ecce, moxque aderunt. Infamiam factis egregiis et virtute contraxi. Est ubi amor damnis alitur, crescitque laboribus inque amaro dictu mirum et maligno solo radices agit altius, unde fit ut factionum amantissimos, sepe illos videas, qui multa et gravia pro factionibus passi sunt. Nota quidem et nimium trita res, vestris in urbibus. Proinde nemo vel iustitite vel veritatis amantior, quam qui pro hac flagellis sese obtulit ac morti. Et tu igitur virtutem ama, magisque ac magis illam cole; pro qua famam, rem pulcherrimam atque carissimam, amisisti, pro qua, non leve supplicium fers, infamiam;
Abbreviated transcription (Latin):
andri principis uideatur litteratos disertosq ho
mines nequid dese asperum scriberent formidan
ns ꝗ̃ꝗͣ nec litteratis obtrectatoribus succumbendũ
sed uel pari ffilo tefellenda calumpnia quod Tuliꝰ
crispo quod Demostenes eschini quod in numera¬
bilibus fecit Cato. uel insigni siducia et omne te¬
atrum superante animi testimonio resistendum es¬
set dicendumq quod caluo uatinius per orante:
non quia ipse disertus id circo ego dampnandus
sum At nunc periculi nihil est siquidem uulgus ut
multum strepat quam diu tamen id faciet euo uł
uolens uel coactum desinet uelud dies ftepidulis
hus cicadis loquacibusq silencium pacis ponat.D.
Malam famam apud uulgus habeo . R. Ut apud te
ipsum utque apud bonos bonam atq perpetuam
ueramq habeas enitere nempe ista qua quereris eua¬
nescet in ane genus ac trepidum mortales quid ad
uos uel adulancium uel detrahentium breue istud
et obscurum murmur.Uenient qui liberuis iudi¬

Expanded text:
andri principis videatur, literatos disertosque andri principis videatur, literatos disertosque viros, ne quid de se asperum scriberent formidantis; quanquam nec literatis obtrectationibus succumbendum, sed vel pari stilo refellenda calumnia, quod Tullius Crispo, quod Demosthenes Eschini, quod innumerabilibus fecit Cato, vel insigni fiducia et omne theatrum superante animi testimonio, resistendum esset, dicendumque quod Calvo Vatinius perorante: “Non quia iste disertus, idcirco ego damnandus sum.” At nunc periculi nil est, si quidem vulgus, ut multum strepat, quamdiu tamen id faciet? Cito, vel volens, vel coactum desinet. Veniet dies que strepidulis his cicadis loquacibusque silentium picis ponat. Malam famam apud volgus habeo. Ut apud te ipsum utque apud bonos bonam ac perpetuam veramque habeas enitere, nempe ista quam quereris evanescet. Inane genus ac trepidum mortalis, quid ad vos vel adulantium, vel detrahentium, breve istud et obscurum murmur? Venient qui liberius iudi
Abbreviated transcription (Latin):
mia. R. Uulgaris aura cecis ignorancie pulsa tur¬
binibus summa rerum cacumna uerberat sed nõ
quatit uel si quaciat non euertit.Excellentie ti.¬
bi cuiuspiam signum sit in uulgi linguas quasi¬
in scopulos incidisse humilia enim etꝰ circa ter¬
ram depressa nomina nec preclare laudis lumẽ
excipiunt nec magne infamie tempestatem sepe
quod spernitur etꝰ quiescit. D. Malt deme uul¬
gus loquitur. R Unde quod in liguas non in ca¬
lamos incurtisti uehemens uulgi sermo est at¬
minime diuturnus leuibus aut falsis orta causis
breuia sint oportet tacebunt cum multa latrauer̃t
fatigari cicus solent qui cepere seruencius. D. Uul.¬
gi singuis exagitor. R. Quid si oratoris aut poete in¬
signis instilum inpegisses: ut multi olim quos infa¬
mes posteritati traditos inimici eloquencia uidemꝰ
ut sicut nobile mihi suspirium Allexandri regis.
Omerum Eacide inuidentis sic metus nobilis alex¬

Expanded text:
mia. Vulgaris aura, cecis ignorantie pulsa turmia. Vulgaris aura, cecis ignorantie pulsa turbinibus, summa rerum cacumina verberat, sed non quatit, vel si quatiat non evertit. Excellentie tibi cuiuspiam signum sit, in vulgi linguas quasi scopulos incidisse, humilia enim et circa terram depressa nomina, nec pleclare laudis lumen excipiunt, nec magne infamie tempestatem. Sepe quod spernitur et quiescit. Male de me vulgus loquitur. Bene quod in linguas, non in calamos incurristi: vehemens sermo vulgi est, atminime diuturnus. Levibus aut falsis orta causis, brevia sint oportet: tacebunt cum multa latraverint. Fatigari citius solent qui cepere ferventius. Vulgi linguis exagitor. Quid si oratoris aut poete insignis in stilum impegisses, ut multi olim? quos infames posteritati traditos, inimici eloquentia, videmus, ut sicut nobile michi suspirium Alexandri regis, Homerum Eacidem invidentis, sic metus nobilis Alex
Abbreviated transcription (Latin):
.F.Plures enim olim fabium et grauius plures eciam
affricanum que res illis eximsam ingloriam uersa
est. Conmunem cum talibus sortem queri desine
paucissimis accidit omni semper infamia catu¬
isse. delicatissima res est fama hominis et que se¬
pe rubiginem leuibus contrahit excausisi et ad sũ¬
mam ut nil clarius fama est. sic nil obscurari pro¬
nius nilꝙ petegrinarum ut sic dixerim capaci¬
us inpressionum. D. Etaui uror infamia.R. fes¬
tis hec uerendis maxime infesta nominibus ui¬
tis quoq sanctissimis non pepercit quotum prin¬
ceps omnis expers culpe. Et ipse tamen ab impiis
infamatus ostendit mali huius inmunitatem q̃
nec deo obtigisset hominibus non sperandam. Q¬
Dura atteror infamia. R. Uirtutem in uidia nõ tempꝰ¬
tari uix possibile dixerim sufficiat non conuelli.
sine gloriam cum obtrectacionibus collidi si pura
si solida est splendescet atrictu. D. Acri uexor infa¬

Expanded text:
Plures olim Fabium, et gravius plures etiam Plures olim Fabium, et gravius plures etiam Africanum: que res illis eximiam in gloriam versa est. Communem cum talibus sortem queri desine: paucissimis accidit omni semper infamia caruisse. Delicatissima res est fama hominis, et que sepe rubiginem levibus contrahit ex causis, et ad summam, ut nil clarius fama est, sic nil obscurari pronius, nilque peregrinarum, ut sic dixerim, capacius impressionum. Gravi uror infamia. Pestis hec, verendis maxime infesta nominibus, viris quoque sanctissimis non pepercit, quorum princeps, omnis expers culpe, et ipse tamen ab impiis infamatus, ostendit mali huius immunitatem, que nec Deo obtigisset, hominibus non sperandam. Dura atteror infamia. Virtutem invidia non tentari, vix possibile dixerim; sufficiat non convelli, sive gloriam cum obtrectatione collidi: si pura, si solida est, splendescet attritu. Acri vexor infa
Abbreviated transcription (Latin):
tere umbras metuere non est uiri. D. in famie sarci¬
na ingens est. RSi flagicio collecta grauis fatror si
casu facilis si honesti ftudio gloriosa. si quidem bo¬
nis artibus quesita infamia laus est. insultent fatui
ni exulta lucro nobili uirtutem nempe rarissima
mertem magno licet et quo nullum mauis fame
precio conparasti. Is uirtutis cultor uerus est quim
illa nihil penitus preter illam cogitat. sed cum teli¬
quorum clatus tum clarissimus est contemptus fa¬
me uirtutis stucdio susceptus cum profecto fama ui¬
uis fortibus non auro tantum sed uita eciam sit
carior. qui amore uirtutis hanc spreuetit is spre¬
tutus omnia ccedi debet quod preclarum sed per¬
rarum scito quando quidem magna pars eorum
qui uideri uolunt uirtuti operam dare fama eius
appithensa sic confestim in actione lentescant ut
intelligi detur unum hic illos quod apprehende¬
rint intendisse .D. Multi grauiter me infamant.

Expanded text:
rere: umbras metuere non est viri. Infamie sarcirere: umbras metuere non est viri. Infamie sarcina ingens est. Si flagitio collecta, gravis fateor: si casu, facilis; si honesti studio, gloriosa: si quidem bonis artibus quesita infamia laus est. Insultent fatui? Tu exulta lucro nobili: virtutem nempe rarissimam mercem, magno licet, et quo nullum maius fame pretio comparasti. Is virtutis cultor verus est, qui in illa nil penitus preter illam cogitat. Sed cum reliquorum clarus, tum clarissimus est contemptus fame, virtutis studio susceptus, cum profecto fama viris fortibus, non auro tantum, sed vita etiam sit carior. Qui amore virtutis hanc spreverit, is spreturus omnia credi debet. Quod preclarum, sed perrarum scito, quandoquidem magna pars eorum, qui videri volunt virtuti operam dare, fama eius apprehensa, sic confestim in actione lentescant: ut intelligi detur, unum hoc illos quod apprehenderint intendisse. Multi graviter me infamant.
Abbreviated transcription (Latin):
meum nomen surgit infamia. R. Refert quibus
orta radicibus si ueri uiuet augebitur alioquin moꝵ
arescet ac defluet. D. Magna mihi infamia confla¬
ta est. R Bene ais. flatus est enim fama sepe etiam
impuri oris qui uos adeo quatit ac territat. At qui
magna in famia magne famẽ pr incipium mulus
fuit. puduit uulgus et ut uire suo errori adderet er¬
iotem rebusꝙ modum cuncis excludetet in modicã
in famiam immodicis laudibus tandem uicit. Do¬
Nulta undiq pulsor infamia. R. Circumfiantibus ue¬
ns inportum recli et ab aurium procellis incubiculũ
cordis ingredere cui si tranquillitas sua est. habes u¬
bi iurgio̾rum fessus requiescas et ut dici solet in si¬
nii gaudeas. D. fusta fama consciencia clara sum
Tune igitur fama esse clarissima. consciencia turpi
cuperes atque obscura. lta ne penitus uerum est ul&
flacci falsus honor iuuat et mendax in famia terret
Srem uanam uera quidem et iuuare possunt et ter¬

Expanded text:
meum nomen surgit infamia. Refert quibus meum nomen surgit infamia. Refert quibus orta radicibus, si veri, vivet, augebitur; alioquin mox arescet ac defluet. Magna michi infamia conflata est. Bene ais: flatus est enim fama, sepe etiam impurioris, qui vos adeo quatit ac territat. Atqui magna infamia, magne fame principium multis fuit. Puduit vulgus, et ut, iure suo, errori adheret errorem, rebusque modum cunctum excluderet, modicam infamiam immodicis laudibus tandem vicit. Multa undique pulsor infamia. Circumflantibus ventis in portum redi, et ab aurium procellis, in cubiculum cordis ingredere, cui, si tranquillitas sua est, habes ubi iurgiorum fessus requiescas, et, ut dici solet, in sinu gaudeas. Fusca fama, conscientia clara sum. Tu ne igitur fama esse clarissima, conscientia turpi cuperes atque obscura? ita ne penitus verum est illud Flacci: Falsus honor iuvat, et mendax infamia terret! O rem vanam! vera quidem et iuvare possunt et ter
Abbreviated transcription (Latin):
mum at aureluis antoninus unicum at seuerus
primum quos ingenere alio hortensius at cicero
quam poftremo filiam augustus cesar aut qũe
filium germanicus magna deluce magnas ten¬
bias uidebis et intelliges hoc prolis in fortunium nes¬
ciõ quidem unde sea in maximam quamꝙ famili¬
am suo uire familiarius scandece et cuiꝙ suas uo¬
micas ddomi esse uel ignotas uicinie uel neglectas.
I ec fiatrum nepotumq de erant exempla. ila pasui
quorum quo proprior eo grauior iuderi pudor so¬
let Omnium una est regisla. alterius ille quisquis
sit maculas in uito alteriꝰ nec affigi posse nec herere:
mia. R Timui ne tua consciencia preme¬
teris. D Infamia ptemor graui.R. Si iusta
non infamiam sed in famie causata defle. sin in¬
uista etrores hominum alto animo proculcans tu¬
A te consciencia solare. N Craui in famia laboro.R.
Uentoso fasce suspiras sic suapte natura leuem sarci¬
nam ferẽt̃is inbecillitas grauem facit. R. Graiuis in

Expanded text:
mum, aut Aurelius Antoninus unicum, aut Severus mum, aut Aurelius Antoninus unicum, aut Severus primum; quos in genere alio Hortensius ac Cicero; quam postremo filiam Augustus Cesar, aut quem filium Germanicus. Magna de luce magnas tenebras videbis et intelliges hoc prolis infortunium, nescio quidem unde, sed in maximam quanque familiam suo iure familiarius scandere, et cuique suas vomicas domi esse, vel ignotas vicinie vel neglectas, nec fratrum nepotumque deerant exempla. Illa posui, quorum quo propior eo gravior videri pudor solet; omnium una est regula: alterius, quisquis ille sit, maculas, invito alteri nec affigi posse nec herere. mia. Timui tua ne conscientia premeris. Infamia premor gravi. Si iustam, non infamiam, sed infamie causam defle: sin iniusta, errores hominum alto animo proculcans, tua te conscientia solare. Gravi infamia laboro. Ventoso fasce suspiras, sic suapte natura levem sarcinam, ferentis imbecillitas gravem facit. Gravis in
Abbreviated transcription (Latin):
n tue consule si spes omnis abietit illis obmissis
solliciudinem atque angores deponendos censeo¬
Onam et in cassum nii et tristicie materiam au¬
cupari par demencia est. D. Seruilibus probris
notor. R. Meritam paciencie penam liuis. cum
diluere notam possis scelerum pulsis auctoriba
At meorum qui tam facile pelli nequeunt un¬
tor proħris. R. Quorum queso. iam parentum
caftigacio filiis nullo iure permissa est inde u¬
bi iguur nihil infamie quimpocius recto iu¬
dicto quasi quidam fulgor extenebris nasci
potest. Nam cum uiruitis prop̾ium difficul¬
tas sit multo difficilius est obscuris qu̾am cla¬
ris dueibus rectum iter tenuisse. Sin uocoris. qđ
Iic uerote agere oporteat et quorum pro re¬
medio memĩnisse paulo supra moniũ. Sina¬
torum respice qui uiti quos filios. habuere.¬
fabius maximus ac scipio affricanus. et pompeuras
magnus non enim imperii ac opum sed etans et
plorie sequor ordinem quẽ aut uespasianus eulis¬

Expanded text:
ni tue consule. Si spes omnis abierit, illis omissis, ni tue consule. Si spes omnis abierit, illis omissis, sollicitudinem atque angores deponendos censeo. Nam et incassum niti, et tristitie materiam aucupari, par dementia est. Servilibus probris notor. Meritam patientie penam luis, cum diluere notam possis scelerum pulsis auctoribus. At meorum qui tam facile pelli nequeunt uror probris. Quorum, queso? Iam parentum castigatio filiis nullo iure permissa est, inde tibi igitur nichil infamie; quin potius recto iudicio, quasi quidam fulgor ex tenebris nasci potest. Nam cum virtutis proprium difficultas sit, multo difficilius est obscuris, quam claris ducibus rectum iter tenuisse. Sin uxoris, quid hic vero te agere oporteat, et quorum pro remedio meminisse, paulo supra monui. Si natorum, respice qui viri, quos filios habuereFabius Maximus ac Scipio Africanus et Pompeius Magnus non enim imperii atque opum sed etatis et glorie sequor ordinem; quem aut Vespasianus ulti
Abbreviated transcription (Latin):
cognacionum gradus hac inte seu tu. cla¬
utm tibi seu tu nomen fuscum optaueris a te
illud. non ab alio petendum est tius opus est
meritis quando quidem alienis nec fedari po¬
tes ⁊ nec ornari. Quid tabellionem aspicis
quid testantem quid amantissimo clarissimo¬
ꝙ seni tuo fidis. seu quid hortes obscurum nec
uerum decus inde nec dedecus. non legatus
fama sed queritur. S. Meorum grauot in fa¬
mia R. Ymmo quidem tua te pt̾emit. opinio
humane miserie radix ingens pone illam falso
fasce seuaberis. D Meorum criminibus infamor
⁊ego id quidem fieri posse. Sed ut fatear pres¬
tat tamen alienis te flagiciis infamen esse quaꝰ
alios tuis. multo est enim grauius peccati ponda
quam in famie. ubi peccatum illic miseria ue¬
pungat hec mulceat. D. Meorum infamia nõ
tangi nequeo. R Tangi pium sterni miserum
proinde dum reliquie᷑ spei sunt summo atudio
tuorum fame atqut inde suscepit perturbacio¬

Expanded text:
cognationum gradus; hac in re, seu tu clacognationum gradus; hac in re, seu tu clarum tibi, seu tu fuscum nomen optaveris, a te illud non ab alio petendum erit, tuis opus est meritis. Est quando quidem alienis nec fedari potes nec ornari. Quid tabellionem aspicis, quid testantem? Quid amantissimo clarissimoque seni tuo fidis? Seu quid horres obscurum, nec verum decus inde nec dedecus? Non legatur fama sed queritur. Meorum gravor infamia. Immo quidem tua te premit opinio, humane miserie radix ingens. Pone illam, falso fasce levaberis. Meorum criminibus infamor. Nego id quidem fieri posse, sed, ut fatear, prestat tamen alienis te flagitiis infamem esse, quam alios tuis. Multo est enim gravius peccati pondus quam infamie: ubi peccatum, illic miseria vepungat, hec mulceat. Meorum infamia non tangi nequeo. Tangi pium, sterni miserum. Proinde, dum relique spei sunt, summo studio tuorum fame atque inde suscepte perturbatio
Abbreviated transcription (Latin):
cio ulla sit.dat hoc deus pia side poscentibus quodꝙ
inse est anitentibus ac scientibus cuius sit hoc do¬
num riteq et ipsum exstimantibus et auctorem.
filia adultera est. R. Si nupta habes participem.
generum ddoloris. habes et ipsum cesatem augus¬
tum et in uirie comitem. et ulcionis exemplumꝰ
lieno crimine infamor R. Dicebam mo¬
do et sic est. Alieni te criminis dolor at¬
tingere potest. non infamiaueram lo¬
quor falsa Enim ut sit dura durabilis non eĩt.
et in famiam et gloriam ut longeua sit tuo tu
quidem ex agello animi propria uite falce mes¬
sueris. D Alieno crimine mestus sum .R. Credo.
Hetele esto autem tua letus in nocencia. nisi ma¬
gis alieno tangeris qu̾am tuo. Non ut patrimo:¬
Rii hereditas sic et fame est. et si esset repudi¬
ati posset onerosam et infamem hereditatem
adite nemo cogitur. Nunc ut dixi nominum
successio nullaꝰ est. nulli agnacionum aut

Expanded text:
tio ulla sit: dat hoc Deus pia fide poscentibus, quodque tio ulla sit: dat hoc Deus pia fide poscentibus, quodque in se est annitentibus, ac scientibus cuius sit donum, riteque et ipsum extimantibus et auctorem. Filia adultera est. Si nupta, habes participem generum doloris; habes et ipsum Cesarem Augustum et iniurie comitem, et ultionis exemplum. 24 crimine infamor. Dicebam modo et sic est alieni te criminis dolor attingere potest, non infamia. Verum loquor: falsa enim, ut sit dura, durabilis non erit; et infamiam et gloriam, ut longeva sit, tuo tu quidem ex agello animi propria vite falce messueris. Alieno crimine mestus sum. Credo hercle; esto autem tua letus innocentia, nisi magis alieno tangeris quam tuo. Non patrimonii hereditas sic et fame est, et, si esset, repudiari posset. Onerosam et infamem hereditatem adire nemo cogitur. Nunc, ut dixi, nominum successio nulla est; nulli agnationum aut
Abbreviated transcription (Latin):
e Ad hec testis carus ac uerendus frequens admoni¬
cio. dulces mine et si quando res exigat aspere. hee
sunt castitatis aduersus impudiciciam sere ac uec¬
tes qui et insultantes ocioso animo passiones arceãt
et ingressas eiciant. D. filia inpudica est. R. Ecdesi¬
asticum consilium super filiam luxuriosam consir¬
ma custodiam ne quando faciat te in obprobri¬
um uenire. Et si autem nihil pene tristius pati pos¬
sis modo tamen paterni officii nihil obmi seris.
Est unde mestum te soleris tuus enim potest esse
dolor sed non pudor. quippe nec crimen. nam pre¬
cipitem in libidines animum frenare difficile est. ual¬
de et nisi deus ipse manum adhbeat inpossibile
homini tantus est enim impetus tamquam effrenis
ut contra eum frustra sepe numero parentes frust̃.
et fratres frustra eciam ipse uir saboret neꝙ id mi¬
rum cum sit scriptum. Aliter non possum esse con¬
tinens nisi deus det ne ue hinc inpudicicie ex cusa¬

Expanded text:
o. Ad hec testis carus ac verendus frequens admonio. Ad hec testis carus ac verendus frequens admonitio, dulces mine et si quando res exigat aspere. He sunt castitatis adversus impudicitiam sere ac vectes, qui et insultantes otioso animo passiones arceant et ingressas eiciant. Filia impudica est. Ecclesiasticum consilium “super filiam luxuriosam confirma custodiam, ne quando faciat te in opprobrium venire.” Etsi autem nichil pene tristius pati possis, modo tamen paterni officii nichil omiseris. Est unde mestum te soleris: tuus enim potest esse dolor, sed non pudor quidem nec crimen. Nam precipitem in libidines animum frenare difficile est valde, et nisi deus ipse manum adhibeat, impossibile homini. Tantus est enim impetus tanque effrenis, ut contra eum frustra sepe numero parentes, frustra et fratres, fustra etiam ipse vir laboret. Neque id mirum cum sit scriptum: “aliter non possum esse continens, nisi Deus det.” Neve hinc pudicitie excusa
Abbreviated transcription (Latin):
men hanc sentenciam delicata potest esse filia sel
pudica. quid ut permiserim negari illud certe nõ
potest pronum et breue iter ad m̾pudiciciam esse
delicias. D. filia lasciuire incipit. R. Occurre pn¬
cipus dura ferro tenera digius conuelluntur. qui
sibi uel alteri habitum querit ateneris annis inci¬
piat facile et tractanur mollia et fiectuntur.D.
Lascuure incipit filia.R. lautas dapes et uestes illi mol¬
les ac fulgidas annulosq et armillas dettahe et quic.¬
quid est aliuid quo et ipsa sibi placet et placere alus
studet. Obice illi domesticas curas pensa acus et co¬
los et si quid est operis quod suaues ac molles manꝰ
incallum duret. seduc eam aspectaculis a concur su
populi festis eciam diehus illam domi contine uual¬
lum uagis ac discolis cogitatibus tempus linque.
Occupacio et labor et inculcior habitus et uictus as¬
perior et secessus inque unum aliquid ugis antenci¬

Expanded text:
men hanc sententiam, delicata potest esse filia sed men hanc sententiam, delicata potest esse filia sed pudica. Quod ut permiserim, negari illud certe non potest: pronum et breve iter ad impudicitiam esse delitias. Filia lascivire incipit. Occurre principiis: dura ferro, tenera digitis convelluntur. Qui sibi vel alteri habitum querit, a teneris annis incipit: facile et tractantur mollia et flectuntur. Lascivire incipit filia. Lautas dapes et vestes illi molles ac fulgidas, anulosque et armillas detrahe, et quicquid est aliud, quo et ipsa sibi placeat et placere aliis studeat. Obice illi domesticas curas, pensa, acus et colos, et si quid est operis, quod suaves ac molles manus in callum duret, seduc eam a spectaculis, a concursu populi. Festis etiam diebus illam domi contine, nullum vagis ac discolis cogitantibus tempus linque, occupatio, et labor, et incultior habitus, et victus asperior, et secessus, inque unum aliquid iugis intenti
Abbreviated transcription (Latin):
nupte uise steriles nupte post aliis peperere. D. Steri¬
ls est uxor.R. Quid scis qualem tibi silium pareret
si fecunda esset quarumdam partus fecunditatem o¬
diosam et sterilitatem fecit optabilem. Non tulisset
imperium romanum portenta illa feralia. Saium
galigulam. Neronem comodum. bassianum si ger¬
manicus si domicius si marchus anthoninus si sep¬
cimus seucrus. aut nullas uxores aut steriles habuis¬
ta nimis est filia. R. Quas se habere filias
delicatas sed ferendas tamen rem publica
scilicet et uiliam clifferencie solitus fertur augustus
cesar uilieq animum letum quidem usque adspe¬
ciem procatitatis sed reatu liberum. in utraque ta¬
men ita senciens princeps sapientissimus fallebatur
N am et res publica iam pridem abilla sua prisca uis¬
tite fornicari ceperat. et filia non tam delicata ꝗͣ
probris solum patcem latentibus deformata erat.
que tandem sero licet eruperunt. Secundum ta¬

Expanded text:
nuper vise steriles, nupte post aliis peperere. Sterinuper vise steriles, nupte post aliis peperere. Sterilis est uxor. Quid scis qualem tibi filium pareret, si fecunda esset? Quarundam partus fecunditatem odiosam, et sterilitatem fecit optabilem. Non tulisset imperium Romanum portenta illa feralia, Gaium Caligulam, Neronem, Commodum, Bassianum, si Germanicus, si Domitius, si Marcus Antoninus, si Septimus Severus, aut nullas uxores aut steriles habuista nimis est filia. Duas se habere filias delicatas, sed ferendas tamen, Rempublicam scilicet et Iuliam, dicere solitus fertur Augustus Cesar, Iulieque animum letum quidem usque ad speciem procacitatis, sed reatu liberum. In utraque tamen ita sentiens princeps sapientissimus fallebatur. Nam Respublica iam pridem ab illa sua prisca virtute fornicari ceperat, et filia non tam delicata quam probris, solum patrem latentibus, deformata erat, que tandem, sero licet, erumpere. Secundum ta
Abbreviated transcription (Latin):
potes accusate non fugam. D. feda uxor abiit R
⁊ hoc doles dignus es ut manserit dignus ut re¬
De uxore steriłi Dolos .C21¬
terilis uxor est mihi. R. Unum coniu¬
galis in comnodi remedium sterilitas ob¬
sequiosas facit atq humiles. que pluri¬
mos parit iam non uxor credit esst sed domina
sterilis autem flet et tacet. Annam elcane memi¬
nisti. D Uxor mihi sterilis obtigit. RModo de
conuigis inpudicicia querebatis nunc de stetilita¬
te conque̾ris. atque si ea querimonia iusta fuit
hec in uista est. Expedit inpudice uito ut sterilis
uxor sit. Non pascet filios alienos quod est in oi
uxoris in uiria ac feditate durissimum. di mi¬
setum uxor adultera miserrimum et fecunda
Uxor est sterilis. R. Quid ergo. tu puerperam e¬
uilantem audite. et nuttices lingantes et uagien¬
tes infantulos maluisses sterilitas omnia tedia hec sub¬
mouit.D. Sterilis uxor est. R. Uide ne quod multi
faciunt uicium tuum alteri obicias multe uni uiro

Expanded text:
potes accusare, non fugam. Feda uxor abiit. Si potes accusare, non fugam. Feda uxor abiit. Si de hoc doles, dignus es ut manserit, dignus ut reDE UXORE STERILI Sterilis uxor est michi. Unum coniugalis incommodi remedium: sterilitas obsequiosas facit atque humiles. Que plurimos parit, iam non uxorem se credit esse sed dominam. Sterilis autem flet et tacet. Annam Helcane meministi. Uxor michi sterilis obtigit. Modo de coniugis impudicitia querebaris, nunc de sterilitate conquereris, atqui, si ea querimonia iusta fuit, hec iniusta est. Expedit impudico viro ut sterilis uxor sit: non pascet filios alienos, quod est in omni uxoris iniuria ac feditate durissimum, si miserum uxor adultera, miserrimum et fecunda. Uxor est sterilis. Quid ergo, tu puerperam eiulantem audire, et nutrices litigantes, et vagientes infantulos maluisses? Sterilitas omnia tedia hec submovit. Sterilis uxor est. Vide ne, quod multi faciunt, vitium tuum alteri obicias. Multe uni viro
Abbreviated transcription (Latin):
uigis urot infamia. R. Uel sile uel fuge uel ulcisce¬
re Medium fecit ille uir sanctus nactus desim¬
plicitatt cognomen et profecto primum molle
nimis. tercum predurum. medium. honesti hu¬
maniq consilii uideatur. His ptesertim quorum
media uidem est fortuna nam superbis potentib
frustra lex ponitur. uoluntas. libido. ira ampetus. hec
potentis insolencie leges sunt omne ulcus ferro res:¬
cindendum putant. multa sunt autem que non ser-¬
ro egrant sed fomentis. D. Inpudica est uxor. RSi
patiꝰ eligis etas fortassis illam franget et labor. et filii.
et morbi. et rei familiaris angustia quibusdam fre.¬
num utile pudor fuit. D. Uxor infamis abiit. N¬
Opta ne redeat ne abierit seruum uotum.D. eor
adulterum est secuta. R. Malles ne tuum incubi¬
culum adulterum reduxisset. hnc saltem pudor
inpudice fuit. turpem uitam ptocul agere peper¬
cit oculis eribuitq presenciam tuam inpudiciciã

Expanded text:
iugis uror infamia. Vel sile vel fuge, vel ulcisceiugis uror infamia. Vel sile vel fuge, vel ulciscere. Medium fecit ille vir sanctus nactus de simplicitate cognomen, et profecto primum molle nimis, tertium predurum, medium honesti humanique consilii videatur, his presertim quorum media itidem est fortuna. Nam superbis potentibus frustra lex ponitur, voluntas, libido, ira, impetus, he potentis insolentie leges sunt. Omne vulnus ferro rescindendum putant, multa sunt autem que non ferro egeant, sed fomentis. Impudica est uxor. Si pari eligis, etas fortassis illam franget, et labor et filii, et morbi et rei familiaris angustia, quibusdam frenum utile pudor fuit. Uxor infamis abiit. Opta ne redeat, ne abierit ferum votum. Uxor adulterum est secuta. Malles ne tuum in cubiculum adulterum induxisset? Hic saltem pudor impudice fuit, turpem vitam procul agere, pepercit oculis erubuitque presentiam tuam, impudicitiam
Abbreviated transcription (Latin):
habitus aut sermo liberior pena graui atꝙ infami¬
a non carebat et honoris tamen et decoris in memo¬
res et terroris incesti ree dampnateq et defosse sub
t̾ram uiue per istorias occursabunt.. Lnunc tot
ex emplis et tam claris et tam sacris obrutus intan¬
ta pudicicie ruina tot probris illustrium concussã
paululum humilioris cubiculi fidem defle. Belsa¬
or adultera est. R Id non nullis mutande in melius
uite causa fuit qui matitali conpede liberati reiec¬
toꝙ graui fasce ire alcius ceperunt. Quid te ue¬
tat coniugis feditatem primum tibi quoq gradũ
facere adu̾itt liberioris ascensum. sepe pondus se¬
pe et comes pedes expeditissimos retardauit. Ibiso¬
cius quoq decreuenis solus ac uacuus. D. Turpitu¬
dine uxoris in famor. R. Ex alieno peccato damp¬
num dolorꝙ nasci potest. non in famia sicut ex ali¬
ena uirtte gaudium non gloria tua te uirtus aut
uicium gloriosum efficiet aut infamen.D. Con¬

Expanded text:
habitus aut sermo liberior, pena gravi atque infamihabitus aut sermo liberior, pena gravi atque infamia non carebat, et honoris tamen et decoris immemores, et terroris incestive damnateque et defosse sub terra vive, per historias occursabunt. I nunc, tot exemplis et tam claris et sacris obrutus, in tanta pudicitie ruina, tot probris illustrium, concussam paululum humilioribus cubiculi fidem defle. Uxor adultera est. In nonnullis mutande in melius vite causa fuit, qui, maritali compede liberati, reiectoque gravi fasce, ire altius ceperunt, quid te vetat coniugis feditatem primum quoque tibi gradum facere ad vite liberioris ascensum? Sepe et pondus, sepe et comes pedes expeditissimos retardaverit. Ibis ocius quocunque decreveris solus ac vacuus. Turpitudine uxoris infamor. Ex alieno peccato damnum dolorque nasci potest, non infamia, sicut ex aliena virtute gaudium, non gloria: tua te virtus aut vitium gloriosum efficiet aut infamem. Con