comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
le mella de suꝑiorib desccudunt. s ħ raro
⁊ in modica qnͣłi tator tunc ĩnim pestis
inoratas melle comedernt morĩtur. uñ
postores ꝑiti tempꝰ obruant cum malla de¬
ndunt igges ad pastus cxire nd sinũt. qͦ¬
adus radus sor humor melleus ex ħbis
in acrem tñsferatur. ¶ Apud nos gͥ ut dc̃m
ẽ ielladescendunt. s uiro uł mo̾dice. In
oriente uero omĩ mense ꝑ noctes ꝯtinuc
humor nam incllcus qui de florib ac¬
fuicrb ⁊ ftugib infumis ꝑsolem ad suꝑ¬
iora cũsuchitr apud nos inuiscosaᷤ ⁊ lub¬
tas at nebilosas acris regiones mͣare nõ¬
pt̃in ͨ ad illam mͣquisiam uemre. que sup̾
nubes ẽ. ut iͥ paulatim censatus ad nos
it̃m ponde suo deferatur. s astend̾e mtens
ip̃is mbritis acris regionib mistetur ¶ In
i ͥ puissimus ẽ. Itq c̃cicendit iͥ mel suꝑ
tciram ⁊ in artorib iherbis. nõ tam̃ ntã¬
ta copia sit̾ ros. mel apum in plemlumo
capiend̾ ẽ. screuo die abrumpi statm ac

Expanded text:
e de superioribus de scendunt; sed hoc raro et in modica quantitate et tunc imminet pestis bas irroratas melle comederint, moriuntur. Unde pastores periti tempus observant cum mella decidunt et greges ad pastus exire non sinunt, quoadusque radiis solis humor melleus ex herbis in aerem transferatur. Apud nos igitur ut dictum est mella descendunt, sed raro et modice. In oriente vero fere omni mense per noctes continuo. Humor namque melleus, qui de floribus et frugibus in fumis per solem ad superiora transvehitur, apud nos viscosas et lubricas, ac nebpotest, nec ad illam tranquillam venire que supra nubes est, ut ibi paulatim densatus, ad nos iterum pondere suo deferatur; sed ascendere nitens; ipsis lubricis aeris regionibus miscetur. In oibi purissimus est. Itaque descendit ibi mel super terram, etiam in arboribus et herbis, non tamen in tanta copia sicut ros. Mel apum in plenilunio capiendum est sereno die. Abrumpi statim ac
Abbreviated transcription (Latin):
densatim fud̾it acr. inulte guite ꝯglobant᷑
in unũ lapiitm. et tunc excedenit gumdo so¬
licam quͣtitatem fit q tempestas. bnde iorit᷑
in oonicis guandies aliquoieus tante ma¬
gnitudis cecidisse. ut ⁊̃ bestias ⁊ homiñes
crtu tecca positos aquassatent. Grando tur¬
bicla magis ꝙͣ in tena glacies ꝯgelata. qr
mĩme gucte pͥmitus coagulate uamatum
adicitur descendendo. sic qr de muitis ꝑtib
fit ꝙ nõ glacier. que ex aque continua mͣ p
cecd̾it ꝑ iaulum mim pestis. In figib dire
gelide qr priuuge mu post grandinem in
sam qnͣtitatem molas fater mendauosas
stix c̃ aquaꝵ uapore ni dum densato mout¬
tas. s gelu ppedicute formata n ͨ camẽ tñt¬
lucet ut glacies. qm̃ ex ꝑuissimis ⁊ ĩmumũ
minutiũ fit: que nõ coħ̾ent prefcũt ꝙr
candorem ¶uiem ꝓbantur hr̃e illi mõt̾es¬

Expanded text:
densatim fuderit aer, multe gutte conglobantur in unum lapidem et tunc excedit grando solitam quantitatem, fitque tempestas. Unde legitur in chronicis, grandines aliquoties tante magnitudinis cedidisse, ut etiam bestias et homines extra tecta positos conquassarent. Grando turbida magis est quam in terra glacies congelata; quia minime gutte primitus coagulate paulatim adiicitur distendendo, sicque de multis partibus fit; quod non glacies, que ex aque continua materceciderit, periculum imminet pestis: in frugibus, dire gelideque pruine, nisi post grandinem immsam quantitatem molas faceret monstruosas. Nix est aquarum vapore necdum densato in guttas, sed gelu prepediente formata: nec tamem translucet ut glacies, quoniam ex parvissimis et innumeris minutiis fit, que non coherent, preferuntque candorem. Nivem probantur habe
Abbreviated transcription (Latin):
abcuro tomitis tempestatem significat
ao suimũ qiens puenit ex ponderacõne hũo¬
sit in sb̾am ignieam fitq cornstacio. ¶ Cũ gͥ
imretus ille qui ex ecursu acus huiido fu¬
mo spissati genatus sursum ascendent fra

Expanded text:
ab euro tonitruus tempestatem significat. ad summum aeris pervenit, ex ponderatione humostantiam igneam, fitque corruscatio: cum igitur impetus ille, qui ex occursu aeris humido fumo spissati generatur, sursum ascenderit, fra
Abbreviated transcription (Latin):
untutem ht deputandi ⁊ mũdificandi sã¬
guiem uñ non u in acutis febrib exco¬
da ¶ S nõ niui sophisticant ulud cum
melle alñ uo. cũ succo liquĩcie sõtilr puliu¬
zato iqũ sophisticatur. cum quadam ab¬
homĩacione dulce est. eur. uitem apud nos
in ꝑtib europe no destendant ladanum
⁊ manna sicut moriente eadcm ẽ racio.
amiͣ p̾ oiximꝰ de melle de corporibꝰ actor. luii¬

Expanded text:
tutem habet depurandi et mundificandi sanguinem: unde valet in acutis febribus ex cholera; sed nonnulli sophisticant illud cum melle, alii vero cum succo liquiricie sub thure pulverizato et quando sophisticatur cum quadam abominatione dulce est. Cur autem apud nos in partibus Europe non descendat ladanum et manna sicut in oriente, eadem est ratio quam prediximus de melle. DE CORPORIBUS MINERALI
Abbreviated transcription (Latin):
dum sophisticatur ꝓurũ uit̾ mnon mretũ
cirom iticũ ẽ ualde ⁊p̾ciosum sbalbidu
int̾ius hñs ꝯcauitates quasdam sicut fa¬
saporis. fortassis aut̃ ħ manante de quo nc̃
tangitur uirmit ebrei .xl. annis ictitito
ꝙ ibidem ꝯcicatũ ẽ diuino miraciuo ĩme¬
nus mutata sp̃e ułsapore. de quo ang̃. Ad
iannariũ ĩloquit᷑. taciat in quid un̾ustͥs¬

Expanded text:
phisticatur. Purum autem et non mixtum aromaticum est valde et pretiosum, subalbidum interius, habens concavitates quasdam sicut fasaporis: fortassis autem hoc manna de quo nunc agitur, vixerunt Hebrei, XL annis in deserto, quod ibidem concreatum est, divino miraculo in melius mutata specie, vel sapore, de quo Augustinus ad Ianuarium ita loquitur. Faciat, inquit, unus
Abbreviated transcription (Latin):
mũ maior dariorq iudr̃. facit cuĩ umbͣ
sicut sol ⁊lima. Signiferũ aut̃ ꝑcunit. tit¬
citate conditur ⁊ in antanico polo. qui est
cebatur dea amoris. hic itaq planeta in ex¬
ortu suo matucno uł uesꝑtino terram rore
consiꝑit. ⁊ nõ solum terre ꝯceptꝰ imꝑl uͥm¬
etionĩ ammnancia omĩa ad iurunam sti¬
niulat. ⁊ e huiꝰ ꝓprietatib cetant hii.u. u̾l¬

Expanded text:
um maior clariorque videtur. Facit enim umbram sicut sol et luna. Signiferum autem percurrit CCCestate conditur et in antarctico polo qui est cebatur dea amoris. Hic itaque planeta in exortu suo, matutino vel vespertino terram rore conspergit et non solum terre conceptus implet, verumetiam animantia omnia ad luxuriam stimulat. De hui
Abbreviated transcription (Latin):
omchuius. siunẽomx. ut ip̃e dicit nig̃ ex ꝑte
sit int̃ aurentib albis ⁊ rureis rom̃s. plate¬
arius cnĩ dicit ꝙ onicha. uł onx est genus
gũmi fluen: ex. utore ꝙ postea dꝑxrestit in
uͥ de unguenco ꝯpõnis agitur. u aut̾ om¬
chinũ ꝯtta scabiem ⁊ deasbificat faciem.¬

Expanded text:
onichinus, sive onix ut ipse dicit, niger ex parte onichinus, sive onix ut ipse dicit, niger ex parte sit, intercurrentibus albis et rubeis zonis. Platearius autem dicit, quod onicha sive onix est genus gummi fluens ex arbore, quod postea durescit in ubi de unguento compositionis agitur. Valet autem onichinum contra scabiem et dealbi
Abbreviated transcription (Latin):
untur. Unde ⁊ umones a płis dicũtur.
Grandinib descendentib ꝯchis lapides
flauestunt ¶ Maigante qͣmd̃ ĩ aquis
molles sunt. s excepte m iapidos durescũt. uitͣ
senuũciam nũꝙͣ reppiũtur. dicũtur a cũ lina¬
mas digits uł aib suspend̾e. binas antmi¬
nas feminaꝵ glia ẽ. In accto u̾o poĩte cicius
resoluũtur. hic laꝑis contritꝰ ⁊ confectus fin
modum debitum ꝯͣ debilitatem stomachi ual
⁊ sanitatem corpori confeit ⁊ ⁊̾ meniis qr castu
et ⁊ ex ꝑte nig̾. qui si colo ur digito frratur ĩ
sompnis mliciam ac nonia depellit. ⁊ phan¬
tasticas uires cuacuat. S ħ h̃t aduersi ꝙ lite
⁊ discordias ꝯmo uet ⁊ multi plicat. ¶ De lapi¬
de onichine due sunt opiniones ¶ dicit emi
udol ne a magniturome ⁊ colore mignis h¬
mani dca. ht c̾ĩ colorem mediũ int̾ iltũ
⁊ album. ħ̃. utem exempta duxesct in lapi¬
dem sicut margarita beda tam̃ uidr̃ uelle q

Expanded text:
untur, unde et uniones a plerisque dicuntur. untur, unde et uniones a plerisque dicuntur. Grandinibus descendentibus in conchis lapides flavescunt. Margarite quoque in aquis molles sunt, sed excepte in lapides durescunt: ultra semiunciam numas digitis vel auribus suspendere binas vel trinas, feminarum gloria est. In aceto posite citius resolvuntur. Hic lapis contritus et confectus secundum modum debitum, contra debilitatem stomachi valet et sanitatem corporis consert et etiam mentis; quia castuet ex parte niger, qui si collo vel digito feratur in somnis, tristitiam ac noxia depellit et phantastica vires evacuat. Sed hoc habet adversi, quod lites et discordias commovet et multiplicat. De lapide onichino due sunt opiniones; dicit enim redolens, a magnitudine et colore unguis humani dicta; habet enim colorem medium inter rubeum et album.Hec aquis exempta durescit in lapidem sicut margarita. Beda tamen videtur velle, quod
Abbreviated transcription (Latin):
coloris feniginei. qui ⁊ fercũ
uicina attrahit nõ cam̃ p̃scute ada¬
mante. uic ĩ u rores mantis cc̃ciliare dicit.
Et si quis uroris sue castitatẽ probare cu
de lecto tanꝙͣ manuꝰ repulsa sbico fetore
cacca tadit ¶ Sicq laꝑis celatum ꝑdit.¬
p̾tca si quis furandi gr̾adomũ ꝑ noccẽ in¬
ras sanat ⁊ lacti ꝯmirtꝰ ydeopisim resoluit.
Maganta ut diat solinus sic effict᷑.
Conche in quib inueniũtur nocturo tẽ¬
pore litur a demt irore celi oas ꝯcipiũt
Si ꝑurũ fuerit ꝙ accipiũt gemime candi¬
de fuut. Si uo turbidum̃ aut pallore
languent. aut ruffo obuubilantur. ꝙͣ¬
toqr̃ mag̾ hanrint rorem tanto mag
ꝑficitur sapidimi magnitudo. Si uer̃o
conchis aꝑtis repente coruscacio micu̾it
in tem pestino metu ꝯp̾mũtur. sb̾ita qr
formudine cdanse aborcũt aut ꝓne ciciũt᷑.¬
tes orbes emifit. Itaq ne calore mio¬
fuscentur lapides. conchesbsidunt in ꝓ¬
fundum. duo nũꝙͣ iniia concha reppi¬

Expanded text:
coloris ferruginei, qui et ferrum vicinum attrahit, non tamen presente adamante hic etiam uxores maritis conciliare dicitur; et si quis uxoris sue castitatem probare cupde lecto tamquam manu repulsa, subito fetore coacta cadit. Sicque lapis crimen celatum prodit. Si quis furandi gratia domum per noctem inras sanat et lacti commixtus hydropisim resolvit. Margarita ut dicit solinus sic efficitur: conche in quibus inveniuntur, nocturno tempore littus adeunt et rore celi eas concipunt, si purum fuerit quod accipiunt gemme candide fiunt. Si vero turbidum, aut pallore languenti, aut rufo obnubilantur: quantoque magis hauserint rorem, tanto magis perficitur lapidum magnitudo. Si vero conchis apertis repente corruscatio micuerit, intempestivo metu comprimuntur, subitaque formidine clause abortes orbes emiserit. Itaque ne nimio calore fuscentur lapides, conche subsidunt in profundum duo namque in una concha reperi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. co ꝙ ex humido ꝯͣcta suo simili etinue
In loas aut̃ in alto sitis pp̃ aerem sb̃tiuorem ci¬
cius dissoluitur. uñ ⁊ hiꝰ loca salubrit᷑ ãtiqui
muitis ẽ causa languoris ⁊ ĩmature mortis.
mores cormpti. decerra sb̃limantur ad aera.
et ħ peccus ledit icuma qr pessimũ incapite
treat. Esi. ad pectus descendit apostem a scpi
efficit. Nebula demiq cara mauĩ ⁊ estiuale
Eptem sunt humores De hũonb aeris¬
do et nir. ros. mel quoq ladanũ ⁊ manna. ⁊ gnͣdi¬
Dmb̾ de nibib descendit. dum cuĩ gut ⁊ inue¬
nue mi maiores guitas cocunt aeris amplrꝰ
natina nõ ferente ad terras duapnntur. In
onentis parti b raro pluit. s ibidem supra mo¬
dum in midat pluua cin ueu̾it. tantus em̃ iͥ
calor ẽ ꝑ estum solis. ut paucitas humoꝵ ascẽ¬
dencunu de terra puenre nõ possit ad iegioe¬

Expanded text:
 sui similis continuatur. In locis autem in alto sitis, propter aerem subtiliorem citius dissolvitur. Unde et huiusmodi loca salubriter antiqui multis est causa languoris et immature mortis. mores corrupti de terra sublimantur ad aera; et hec pectus ledit, reumaque pessimum in capite creat: quod si ad pectus descenderit, apostema sepius efficieptem sunt humores aerando, nix et ros, mel quoque, ladanum et manna. Imber de nubibus descendit, dum enim guttule in maiores guttas coeunt, aeris amplius natura non ferente, ad terras dilabuntur. In orientis partibus raro pluit, sed ibidem supra modum inundat pluvia cum venerit. Tantus enim ibi calor est per estum solis, ut paucitas humorum ascendentium de terra pervenire possit ad regio
Abbreviated transcription (Latin):
trabentib. tunc sup̃ mod̾ ĩmidant plunie⁊
quanto raturs canto comosiꝰ In europa
ilero tante fitquent᷑ piune caduntut excis
corieater instor flumũ cucrant ⁊ ħ maꝵ¬
mie cc̃ mõciũ iuga. In egr̃piatis thebis
si in estate laniõres plisiue fundantur tõ
iegio moꝵ infĩnitis mibib uepletur. pluuia
fuata cistu: istabilitate pmgata. aquor

Expanded text:
 tunc supra modum inudant pluvie et quanto rarius, tanto copiosius. In Europa vero tante frequenter pluvie cadunt, ut ex eis torrentes instar fluminum currant et maxime circa montium iuga. In Egyptiacis Thebis, si in estate largiores pluvie fundantur, tota regio mox infinitis nubibus repletur. Pluvia servata cisternis et stabilitate purgata, aquar
Abbreviated transcription (Latin):
uł ignis. supp̾mũ uo celeste. ⁊ sicut corpora
fic ⁊ qualitates differũt. Inintimonamq
ẽ opatitas. in medio. dyapraneitas. de hus
t̾ distĩguens sic añ. terra iacet stabil aqua
fuut iebilis. acr mutat mobir. iguit uolat
c̃ corpus simplum in loo medio po¬
sicum. in quo ⁊ naturalr monet᷑. Oia
Quoq ponderosa naturalr̾ ad eam tanqui
ad centrũ fecũtur. ħ naturałr frigida ẽ ⁊ .s.
mores accipit ¶ Cum ant̾ caiore sountur hu¬
morẽ receptũ in nebłam cuitat. n occea¬
no circum cungitur ⁊ int̾ius aquaꝵ meati

Expanded text:
 ignis; supremum vero celeste. Et sicut corpora sic etiam qualitates differunt, in infimo namque est opacitas, in medio dyaphaneitas, in siter distinguens, sic ait. Terra iacet stabilis, aqua fluit labilis: aer mutat mobilis; ignis volat st corpus simplum in loco medio situm, in quo et naturaliter quieta maquoque ponderosa, naturaliter ad eam, tamquam ad centrum feruntur. Hec naturaliter frigida est et simores accipit, cum autem calore solvitur, humorem receptum nebulam emittit. Hec oceano circumcingitur et int
Abbreviated transcription (Latin):
fuut iͥ qm̃ ⁊ iinmor sufficiens. de t̾m ascendit
tẽ aer calidus quo elcuetur. Sicqr cassorẽ. ⁊
humore temꝑatus ẽ acx ut faciiẽ fumu m̃
nubes cetrescant fiatq ꝯcussus uencoꝵ ac mi¬
biũ quo comtruns ac fulmnia prouemant
itaq nra estas menopa oporse po hͥoreant

Expanded text:
uoniam et humor sufficiens de terra ascendit et est aer calidus quo elevetur, sicque calore et humore temperatus est aer, ut facillime fumi in nubes excrescant, fiatque concursus ventorum ac nubium quo tonitrua ac fulmina proveniant. Itaque nostra estas in Europa, potest or
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ marime planetaꝵ uirtuteui talẽ ut a mo¬
tu sin pͥncipii tes uegetabiles trsire faci¬
ant. se qr. ad inuiciplicacõ consimiliũ tñst¬
ant. ꝓ inde succensionis ac post̾itatis qĩ sobo¬
Cedunt q semꝑ succedentibi alus ad iecu
puncipiũ t̾ram itm ieũtũtur. Eeceptis g
lnis. queuł ad lib̾um arbictiũ hominis uł¬

Expanded text:
sed maxime planetarum, virtutem talem, ut a mosed maxime planetarum, virtutem talem, ut a motu sui principii res vegetabiles transire faciant, sed ad multiplicationem consimilium transferant. Proinde successionis ac posteritatis quasi soboCeduntque semper succedentibus aliis et ad rerum principium terram iterum revertuntur. Exceptis igitur his, que vel ad lib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obuagũ tursũ eiratice nomĩant. ¶guis
ituq tũpur consid̾antur. Ram in matena
teura carbo ẽ. In mat̾ia accis flamma. In
natura uero lucis ẽ ꝓura lux nio nõ indiget
nuaimento. quia nõ ẽ ex ꝯͣruis agentibus
planete quaꝵ ⁊ stelle qm̃ exeodem igne cõ¬
uoluntas eos aut̃ ordinar. Pp̃e naiiz ignis
lux aluomn ꝓpria iegione est. nc hĩt ir̃spectũ
ad anud. unde matlam trahat. De. uii¬
⁊ naturał ⁊mõlentꝰ. rolũtarius quid̾ mo¬
tꝰ m planetis nõ est. quia sensus ⁊ mocus
tu uo naturan atra firmam̃tum. rõe nã
forme que spica ẽ firmamentum in insta¬
ti mou̾etur insi ess prohitus ꝓhm̃. io posi¬
ti sunt planetie magni qui ad motum eiꝰ
irtartand̾ mou̾entur. ꝯͣ illud motu suo
natiuul ¶Iam si mou̾entur imustanti
retum ess ꝯfusio n ͨ gcn̾acio fi̾et ⁊ corup¬
cio. S quia mocus fumamenti prcuaiet
illic rapiũtur cũ eomotu uiolento ¶Nisi
aut̾ indidit dcus globitrris scelsarĩ circulis

Expanded text:
et ob vagum cursum erratice nominantur. Ignis itaque tripliciter consideratur, nam in materia terrea carbo est, in materia aeris flamma, in natura vero lucis est pura lux et ideo non indiget nutrimento, quia non ex contrariis agentibus. Planete quoque et stelle quoniam ex eodem igne convoluntas eos aliter ordinaret. Ipse namque ignis lux illic in propria regione est, nac habet respectum ad aliud unde materiam trahat. DE et naturalis et violentus: voluntarius quidem motus in planetis non est, quia sensus et motustu vero naturali contra firmamentum. Ratione namque forme que spherica est, firmamentum in instanti moveretur, nisi esset prohibens. Ideo positi sunt planete magni, qui ad motum eius retardandum moverentur contra illud, motu suo naturali. Nam si moverentur in instanti, rerum esset confusio, nec generatio fieret et corruptio, sed quia motus firmamenti prevalet illis, rapiuntur cum eo motu violento. Nisi autem indidit deus globiferis stellarum circulis,
Abbreviated transcription (Latin):
in acre ettere. nũtͣ ad tim descendint. mibib¬
mdeantur. pue. mse tamen sunt maxĩe
Q uo cadcre indetur Ignialli sunt afflatu
uentoꝵ in acrem sb̃ eche tracti. ⁊ mox in a¬
cre mando cetuicti. scpe et enĩ ẽ maere suꝑ¬
ꝯmorꝰ aer ĩ guitur ⁊ paera splendens dis¬
aut Eu tum iuxͣ stalam aliquam tissie¬
it splendore suo iusũ ulus stelle a nob̾ au¬
ftcit. ita ꝙ ip̃a obtecta cecidisse uidr̃ ¶Si
aut quentur cur eadem stella postea nõ ap
nobis obtent᷑. uł dicimꝰ eandem a nob̾ pꝰ¬
cai uideũ. s aam eẽ nesciri. Cum cũ ut pre¬
diximꝰ acr ignitꝰꝰ discnt. aerspissior ude
tidior soscquitur. qui int̾ nos ⁊ illam int̾¬
rositus. iusim illius nobis sb̾trahit. prius
x qmͣ tanseat. ⁊ illa stella appeat fuma¬
uitiora decilit. Qum gͥ app aua ẽe puta

Expanded text:
in ethere, nunquam ad terram descendunt. Cvideantur parve, in se tamen sunt maxime. Que vero cadere videntur, igniculi sunt a flatu ventorum in aerem ab ethere tracti et mox in aere madcommotus aer ignitur et per aera splendens discurrit. Qui cum iuxta stellam aliquam transierit, splendore suo visum illius stelle nobis aufert, ita quod ipsa obtecta cecidisse videtur. Si autem queritur cur eadem stella postea non appnobis obtexit. Vel dicimus eamdem a nobis postea videri, sed eam esse nesciri. Cum enim, ut prediximus, aer ignitus discurrit, aer spissior et inde tardior subsequitur, qui inter nos et illam interpositus, nobis visum eius subtrahit. Prius autem quam transeat, et illa stella appareat, firmaulteriora detulit.
Abbreviated transcription (Latin):
fĩm ẽ. ut archum postinodũ in nubib po¬
ner. ne uitra diluinũ suꝑ tenam monc̃et
ac si dic̾et a que sr̃ celestes indipt̾unt munde
fit ex aq̃is t̾re humorib. uñ ⁊ siqũ pliãꝵ
aq̃ in acre pendeant ħsigno appente lomier
nõ timeantꝰ. ꝙͣ aque quas uident in imbib
de t̾ra sunc. nc tm̃ cunuũ facere potenut

Expanded text:
est ut arcum postmodum in nubibus poneret, ne ulta diluvium super terram induceret, ac si diceret: aque super celestes induxerunt mundo fit ex aqueis terre humoribus, ut si quando pluviarum aque in aere pendeant, hoc signo apparente homines non timeant, quoniam aque quas vident in nubibus de terra sunt, nec tantum cumulum face
Abbreviated transcription (Latin):
da ui remissa tore comcitur. Itaz si nesꝑe sole
m ero su nubes tegant᷑ futuus in trastino pͥiu¬
mas suspicantur. Si ⁊̃ mane solem orientem
tera mibes obcegat residuo clarescente plu¬
una quoꝵ sꝑatm. aut a mane us ad m̾idiẽ¬

Expanded text:
citur. Itaque si vespere solem in occasu nubes tegant, futuras in crastino pluvias suspicamur. Si etiam mane solem orientem terra nubes obtegat, residuo clarescente, pluvia speratur, aut a mane usque ad meridie
Abbreviated transcription (Latin):
nñ ⁊odiatum pagat. dieb. ccc. lxu. In ortu
so si maculosus ẽ.uł sõnbe latet. diem indi¬
cat plumalem. si rubet finceñ: si paliet tẽ¬
pestuosũ. si ꝯcauus appeat ita ꝙ in medio
sulgens radios. ad auitrũ ⁊ aquilonẽ emit¬
tatitempestatem inudã. ac uentosam sigͥ¬
ficat si a mallidus in ugͣs mibes occida᷑t
aqui lonqrem uẽtũ detemũat. sol ẽ fous
cloris milre de cerra ꝑ napores attrahit.
fiuctus maturat sinida siccat ¶Etis quid̃

Expanded text:
t. Zodiacum peragrat diebus CCCLXV. In ortu suo si maculosus est, vel sub nube latet, diem indicat pluvialem; si rubet, sincerum; si pallet tempestuosum; si concavus apparet, ita quod in medio fulgens radios ad austrum et aquilonem emittat, tempestatem humidam ac ventosam significat: si autem pallidus in nigras nubes occidat, aquilonarem ventum determinat. Sol est fons caloris, nubes de terra per vapores attrahit, fructus maturat, flui
Abbreviated transcription (Latin):
siuistus
mibes gen̾antem ¶tertius
ẽ aust qui ⁊ notꝰ humiorẽ calorem ⁊ fuimi¬
na generans. hic ht̃ a dextris euroaustrũ
qui est uentus calioura simistris euronotũ
tatem faciit in mari Quartus ẽ zephirꝰ
qui ⁊ fauomꝰ hic hyeluem resoluit. Nlores¬
q pducit. ht aut̃.⁊̃ deetis affrcum qͥ cem¬

Expanded text:
sinistris earum nubes generantem. Tertius est auster, qui et nothus, humore calore et fulmina generans. Hic habet a dextris euroaustrum, qui est ventus calidus a sinistris euronothumtatem faciunt in mari. Quartus est zephirus, qui et favonius: hic hyemem resolvit, floresque producit. Habet autem a dextris Africum, q
Abbreviated transcription (Latin):
ntate soł cariones mortuos ui panimi
lancum nigiũ ui buuituram qploris
sit in p̃ benlli dicens. me ded̾it insigunẽ
untus qua format in ignem. sons splẽ¬
dorem nõ ignis passa całorem. Sic inꝑ et¬
na desceruõit ab arte sina ¶ Et incomã¬
to squinancie medetur. Et glance oui

Expanded text:
s carbones mortuos, vel pannum laneum nigrum, vel bullituram arboris sit in persona berilli dicens. Me dedit insignem, virtus que format in ignem: Solis splendorem, non ignis passa calorem. Sic lux eterna, descendit ab arce superna: Est incart
Abbreviated transcription (Latin):
tatem sue caliditatis ⁊ resolutur. fit ⁊ei.
Qñ aut̃ napori ascendenti accidit uelxmͣ¬
mit rorem. prima aut̃ ẽ uapor ꝯgelatꝰ
dico ecgo ꝙ aq̃ nõ ꝯꝯclatur. isi in loco uͥ
sunt nuldꝰ. ⁊ qr descendunt ex loo nubiũ tł

Expanded text:
tatem sue caliditatis et resolvitur, fit aer. Quando autem vapori ascendenti accidit vehememit rorem: pruina autem est vapor congelatus. Dico ergo quod aqua non congelatur, nisi in loco ubi sunt nubes et quia descendunt ex loco nubium tria
Abbreviated transcription (Latin):
ta ut .s. icm ẽ. hec autem uaporis sp̃es
que fit aer. nͥ accidat ei accide̾ns .i. msi ob¬
uiet ei frigus accidentale ip̃am cõstũgẽ
b̾m acr ũte faccus. sier ua pore sb̾tili. fit
p̃mat ingrossatur ⁊ inspissatuł ⁊ iedit
a qua ad terram. pluens .i. distillans ĩ ro¬

Expanded text:
ta, ut supra dictum est. Hec autem vaporis species que fit aer, nisi accidat ei accidens, id est nisi obviet ei frigus accidentale ipsam constringens. Verum aer iste sactus scilicet ex vapore subtili, fit premat, incrassatur et inspissatur et redit aqua ad terram pluens, id est distillans in ro
Abbreviated transcription (Latin):
it tam̃ finidũ qui uis minis ꝓfund̃.
S fugida ⁊ humida ẽ. que de lapiti manat
lcuior ẽac limpidioraqua ꝯmĩs ẽ omĩbus
ad mia fluit sordes abluit. t̾re ꝑmixta lu¬
tum facit. sitim sedat. ignem extinguit ic̾.
Mcceamis fiunioꝵ cõcursum nõ angetur.
os itutũtur. Ex hausto quid̾ a solediut hli¬
quore quem facile is ignea trabit amun
asꝑior ccassiorq relunquitur. unde sũma
maris unda duicior ẽ. ꝓfunda amanor.
Etlime quid̾ ali m̃tũ ẽ induicib aquis. solis
aud in amaris. Estus occeam .i. accessus ⁊ ue¬
cessus limam sequitur cuiꝰ aspiracione uere
trantur ⁊cund̾ in pulsu refudr̃. eotidie uo
tus surgit. oblime uicuntatem. Eũ aut̃ in
solsticio minor ẽ ob euis longĩ quitatem.¬

Expanded text:
t tamen fundum, quasi nimis profundum. Hec frigida et humida est. Que de lapide manat, levior est et limpidior. Aqua communis est omnibus, ad imafluit, sordes abluit, terre permixta lutum facit, sitim sedat, ignem extinguit et cetera. Oceanus fluviorum concursu non augetur, os revertuntur. Exhausto quidem a sole dulci liquore, quem facile vis ignea trahit, amnis asperior crassiorque relinquitur: unde summa maris unda dulcior est, profunda amarior; et lune quidem alimentum est in dulcibus aquis, solis autem in amaris. Estus oceani, id est accessus et recessus lunam sequitur, cuius respiratione retro trahitur et eiusdem impulsu refunditur. Quotidie vero tus surgit ob lune vicinitatem. Cum autem in solstitio, minor e
Abbreviated transcription (Latin):
dolent ac recessum fomẽti solans ingubͣ
foçieq fora deplorant De hiꝰ ꝓpricta¬
dit̾ indior tons ip̃e calori ¶atccahit hͥ
nubes specnen in torma colorir ¶ Iliustͣt¬
liuen ax lunam notem qr diem q mĩstrat
tructus maturat ac hminda cũcta resiccat.
pittat si ieseras glacies ⁊ diua relidit.
lccificat sonos cculos. lippos quoq claudit
ꝯcadit ac oritur descencent huic quoqr scã¬
dit possunt ħ omĩa refem spũaut̾. Ad
tratam uirgĩem que dr̃ ełcca ut sol.

Expanded text:
dolent; ac recessum fomenti solaris, lugubri facie formaque deplorant. De huius proprietadit radios fons ipse caloris. Attrahit hic nubes, specimen vel forma coloris. Illustrat lunam, noctemque diemque ministrat. Fructus maturat, ac humida cuncta resiccat. Intrat si reseras, glacies et dura relidit. Letificat sanos oculos, lippos quoque claudit. Occidit ac oritur, descendens hinc quoque scandit. Possunt hec omnia referri spiritualiter ad beatam virginem, que dicitur electa ut sol.
Abbreviated transcription (Latin):
nices curans. Rec forsitan sine id̃e planem
hunc dĩ sui nomĩe uocauut. eo ꝙ i tius ascẽ¬
lione sꝑ̃c humanoꝵ scutuũ puriores acꝑspi¬
satiores sint ⁊ expediciores ad lucra faciẽda
ccrebro a funus ⁊ suꝑauitatib ꝓsirgacior

Expanded text:
orsitan sine ratione plane tam hunc, dei suo nomine vocaverunt, eo quod in eius ascensione, spiritus humanorum sensuum puriores ac perspicaciores sunt et expeditiores ad lucra facienda, cerebro a fumis et superfluitatibus, purgatior
Abbreviated transcription (Latin):
tlates in achate oricutali stuluo. xxxiiui
ieppitur. ucuena fugat. sitim sedat
insum fouct. portapten roborat isccũ¬
dnt gratum qr reddit. ¶ Samantis duoge¬
na sunt. unũ midie ꝑtib inuen̾tur int̾ ti¬
pes crstalimas castallim coloris. s qͣi fenrũ
limatũ micans. cuiꝰ .s. naturam descrbit ysid.
huiꝰ us maior ẽẽ ꝑħetur. si sedes cũ in auulo
ponitur ferrea sit. anulo tamen ꝓdignitate
laꝑidis ex. auio constante. hnc aquibrd̃ diamas
aiprum ⁊m ferrana que phitippis ẽ dig̾nite

Expanded text:
ates in Achate orientali fluvio reperitur. Venena fugat, sitim sedat, visum fovet, portantem roborat et fecundat, gratumque reddit. Adamantis duo genera sunt. Unum in Indie partibus invenitur, inter rupes crystallinas crystallini coloris, sed quasi ferrum limatum micans. Cuius, scilicet naturam describit Isidorus. Huius vis maior esse perhibetur, si sedes eius tum in annulo ponitur, ferrea sit; annulo tamen pro dignitate lapidis ex auro constante. Hic a quibusdam dyamas ciprum et in ferraria, que Philippis est di
Abbreviated transcription (Latin):
mores mhomĩb ac cecis animalib crest̾e ⁊ de¬
cresce indentur. In ascensu quoq solis flores
magua dñtur nõ ꝙ maiora siint corpore r¬
ur uiune apud se. s alioꝵ sp̃detum ꝯparaci¬
one que pp̃ renccionem nmora uidentur ap
uos. tũ tñ marima sint apud sẽ. Namsi iuna
equalis qnͣtitate idtur cũ sore. qui tñ sexies
aut senties maior ẽ: tħ io qr ille temaior illa¬

Expanded text:
mores in hominibus ac ceteris animalibus crescere et decrescere videntur. In ascensu quoque solis flores magna dicuntur, non quod maiora sint corpore vel lumine apud se, sed aliorum syderum comparatione, que propter remotionem minora videntur apud nos, cum tamen maxima sint apud se. Nam si luna equalis quantitate videtur cum sole, qui tamen sexies aut septies maior est et hoc ideo quia ill
Abbreviated transcription (Latin):
enta mõtes. iut̾sbtił ẽ miniũ ac peuetrabie
mediocrib aut̃ locis oꝑtimꝰ .i. n ͨ minis altis
n ͨ demissis. Sunt aut .uii. a eris regiones. ut
plũ dicũt. in quib aquosi humorẽs t̾re per
a erem ascendentes. primo quid̃. in uores
.ẜo in niucs. tertio ni guanduicy. quarto ĩ
ymores. Quĩto ĩmellã. ¶ Sextao in landa¬
na. Septimo in manna. gradatim de regio
tineat. In oric̃talib tam̃ ꝑtio uͥ prurior est
acr. trei coꝵ nitime ꝑtes inueniũtur uu̾ius

Expanded text:
a montes autem subtilis est nimium, ac penetrabilis. Mediocribus autem locis optimus, id est nec nimis altis, nec dimissis. Sunt autem septem aeris regiones, ut philosophi dicunt, in quibus aquosi humores terre per er per humidiorem aerem ascendentes, primo quidem in rores, secundo in nives, tertio in grandines, quarto in imbres, quinto in mella, sexto in ladanum, septimo in mannam, gradatim de regiontineat, in orientalibus tamen partibus, ubi purior est aer, tres eorum ultime partes inveniuntur uberius
Abbreviated transcription (Latin):
ns dubiũ ꝙ em efficaoas uitutes gemaꝵ
saupebantur ymagines figuraꝵ.An
solitus ut anrĩ micat ⁊ utͣ ignis initillat
uemi imalia piscem u ad negonand̾
Erisopara sꝰ muenitur in indra. s h

Expanded text:
ndum efficacias et virtutes gemmarum, sculpebantur imagines figurarum. Chrysolitus auro micat et ut ignis scintillat,vem et in alia piscem, valet ad negotiandum. Chrysoprasus invenitur in India, sed hic
Abbreviated transcription (Latin):
rat estim. Stlipum patitur phebo faciente
recei m ꝯlimo se d lumen tenebras de nate
ielidit. Illustrat caudũ sol pͥstina qñ remi¬
sit. Itͣ planetas mag̾ ħ terte ꝓpiauit. crescit
decrescit cander temꝑꝯ mcdiauit. ¶ Etcm
ẽ planeta eus qui signiferũ suũ ꝑcunit.

Expanded text:
rat estum. Ecclipsim patitur, phebo faciente recessum. Huic soldat lumen, tenebras de nocte relidit. Illustrat at mundum sol, pristina quando revisit. Inter planetas magis hec terre propiavit. Crescit, decrescit, candet, tempus mediavit. Mercurius est planeta secundus, qui signiferum suum percurrit
Abbreviated transcription (Latin):
appisatur. mugant̾ int̾ lambra ueratur. hil
castitatem conferre potantib dr̃. fumꝰ cius
iuuat ꝑturientes ⁊ fugat scrpentes. prima qͥd
cempore fluens obscura ẽ ⁊ ĩmiida. S inoli¬
tes eat laꝑis colore puicħ maxime q alboru¬
leo. ꝓpuco. quem porsat in die testudo. hoꝵ qͣt¬
gͣitur qnc̾ dissidertes amorem recõanar. pti
color auto simi ẽ. ħ magnus ẽ paosꝰ ẽ. aliud
aut̃ genꝰ ẽ multo lucidius ⁊ colore magis te¬

Expanded text:
tem lambra vocatur. Hic castitatem conferre portantibus dicitur, fumus eius iuvat parturientes et fugat serpentes. Prima quidtempore fluens obscura est et immunda. Silenites est lapis colore pulchro, maximeque albo, rubeo vario, quem portat Indie testudo. Horum quogitur. Inter dissidentes amorem reconciliat, phcolor auro similis: hic magis pretiosus est, aliud autem genus est multo lucidius et colore magis te
Abbreviated transcription (Latin):
quũ laꝑidem ꝓiecte plunias ⁊ tonitina ꝓ¬
nerare dicũtur. Stontes. uiteni tam in mau
ꝙͣ in terra dulcis aque limpidissim reppiũtur.
Itaq in mari suoris pattis tyrensis urbis ẽ fõc
qui dulcissimis aquis canta uehem̃tia ꝓsiit
a fundo maris. ut duob aut trib cubitũ suꝑ
sic aut̃ rimmet sr̃ aquas maris. ut hauriri pꝰ¬
sint in uasis. sunt ⁊ stagna qued̾ in quibus
mila res natare p̃t. s omĩa margũtus. cilia
u̾o inquib omĩa fluitant n ͨ meigi possimi
lacus ⁊ sunt in quib aque tͥ indie. suit ama¬
ie et ter indie dulces furt. S laiii tpud̾ sunt
in ꝑtib orientis. qui harenas aure.s hr̃e di¬
cũtur. ut dicit Iacob. alii uero qui lapider
tũ trantire ualent de die uͥo semꝑ in aqua
irsoliuũtur. D acre ⁊ regionib euus.

Expanded text:
quum lapidem proiecte, pluvias et tonitrua provocare dicuntur. Fontes autem tam in mari, quam in terra, dulcis aque limpidissimi reperiuntur. Itaque in mari superioris partis tyrensis urbis est fons, qui dulcissimis aquis tanta vehementa prosilit a fundo maris, ut duobus aut tribus cubitis supra Sic autem eminet super aquas maris, ut hauriri possit in vasis. Sunt et stagna quedam in quibus nulla res natare potest, sed omnia merguntur. Alia vero in quibus omnia fluitant, nec mergi possunt. Lacus etiam sunt in quibus aque ter in die sunt amare et ter in die dulces fiunt. Fluvii quidem sunt in partibus orientis, qui arenas aureas habere dicuntur, ut dicit Iacobus. Alii vero, qui lapideseum transire valent; de die vero semper in aquas resolvitur. DE AERE ET REGION
Abbreviated transcription (Latin):
pora pducit. sangũem stringit uenena fugi
trontma doloc tõtum facit. Emachites est
coloris feruginei mixtus uenis sanguĩeis
hic confractus ⁊ in aqua resolutus sanat
eos qui sal mas sangiueas emittunt sant
⁊̃ uentus flunum pulius eius cames mor¬
mas cescentes in uulne coriooit ĩ tolñt¬
q lapidem uesice saugit. Ethites c̃ lapi
punicem coloris hũs lapilluni interius.
erquo fit sonorus. hicabaquila de excrcũ
orbis partib muidum portatur. Raturur
ciũ himc eẽ pͥullis suis tutam̃ cxꝑitur. cilu
dicunt. hanc cẽ cãm. ꝙ oua. aquile ĩmod̾¬
ato calore ꝯcalesonit. nisi laꝑis natintili¬

Expanded text:
pora perducit, sanguinem stringit, venena fugat pora perducit, sanguinem stringit, venena fugat et contra dolos cautum facit. Ematithes est coloris ferruginei, mixtus venis sanguineis. Hic confricatus et in aqua resolutus, sanat eos qui salivas sanguineas emittunt; sanat et ventris fluxum. Pulvis eius, carnes mortuas crescentes in vulnere corrodit et tollitque lapidem vesice frangit. Ethites est lapis punicei coloris, habens lapillum interius ex quo fit sonorus. Hic ab aquila de extremis orbis partibus in nidum portatur. Naturaliter enim hunc esse pullis suis tutamen experitur. Alii dicunt esse causam, quod ova aquile immoderato calore concalescunt, nisi lapis nat
Abbreviated transcription (Latin):
colore ꝑmir᷑tus. ¶nstallus est lapie ex
glacie inditꝰ Soli uꝰ tamen in ali¬
quib mundi ꝑtib hunc ĩnenm diat:
uͥ nnꝙͣ galu n glacies fuit. hic lapis tͥ
icun nrelle mixtus atq potatꝰ ub̃a lac¬
tusti coloris nineis respsuꝰ guatis.
ĩ aqua tritꝰ. uuũ fragrat᷑ ⁊ tam
ebretaitem ꝯͣ naturam odode suo fugnt
¶Dya dogos laꝑis ẽ benuo similis. quia quis ⁊̃¬
iectus uanas esfigies demonũ efficit ita ut dec
nt uues di sensibilit mortem abhori. ⁊ Ya¬
qui miro mo ꝑpetius laciumi diulat itamꝰ
duris et iteg̾ momib ꝑseuerat. ¶lyo tropia
lapis ẽ iustar sinaragdi mudis tasꝑsus
nems sangiũcis. ħ muase aqua pleno sol
riduis sbiectus sanguĩeum solem leddit ac
si pacetr echpsim ¶Aet mora uas ip̃m in
quo iacer ebulure uidetur. ⁊ aqm̃ uclud rm¬
ieer ppargt̾re. hx fro uidentes arepticii si pre¬
lences suit intra se rapiũtur ⁊ fictũ futiu p¬
dicunt. hic lapis gritante in longa uce tem¬

Expanded text:
est lapis ex glaci induratus. Solinus tamen in aliquibus mundi partibus hunc inveniri dicit, ubi nunquam gelu, nec glacies fuit hic lapis tritus et cum melle mixtus atque potatus, ubera lacfusci coloris, niveis respersus guttis, qui aqua tritus vinum fragrat et tamen ebrietatedyacodos, lapis est berillo similis, qui aquis iniectus varias effigies demonum efficit, ita ut detit vires et quasi sensibiliter mortem abhorret. Eliqui miro modo perpetuis lachrymis distillat et tamen durus et integer in omnibus perseverat. Elytropia lapis est instar smaragdi viridis et aspersus venis sanguineis. Hic in vase aqua pleno solis radiis subiectus, sanguineum solem reddit, ac si pateretur eclypsim; et vas ipsum in quo iacet, ebullire videtur et aquam velut imbres spargere. Hoc factum videntes arreptitii si presentes sunt, inter se rapiuntur et futura predicunt. Hic lapis gestantem in longa vite tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ om̃c mimricor uictutem ¶ Cum aut me
intur in co homo hñs fasciculum hir in cos¬
lo poͣtur in agento. ⁊ ht mitutem int̾ infir¬
mitite discemendi ⁊ in omĩ loco sangĩẽ
restrngendi¶ Confeit ⁊̃ gr̃am ⁊ honorem
itaq gͦalienꝰ in digitõ portasse fertur h̃c
lapid em. uiquis aut ĩuent iaspidem mri¬
dem ⁊ in co critem ht mitutẽ ut nõ igat᷑
¶Iguriꝰ ẽ lapis quem stillare dicũt. ib
li bestia sciens iuid bono ño: egestum
prosuu urine liquorem barena obrum
⁊ ħ eo ticiꝰ in lapidem durescit. ¶ hmꝰ co
trem soluit. colorem quoq ꝑditũ in facie
mirabilis. ad ꝙ ome fcrarũ genꝰ dcente nͥ¬

Expanded text:
 omnes inimicos virtutem. Cum autem invenitur in eo homo habens fasciculum herbe in collo, ponatur in argento et habet virtutem inter infirmitates discernendi et in omni loco sanguinem restringendi; confert etiam gratiam et honorem. Itaque Galenus in digito portasse fertur hunc lapidem. Si quis autem invenerit iaspidem viridem et in eo crucem, habet virtutem ut non mergatur. Lygurius est lapis, quem stillare dicunt ab liter bestia sciens, invidet bono nostro, egestumque pretiosum urine liquorem arena obruit et hec eo citius in lapidem durescit. Huius, cotrem solvit; colorem quoque perditum facie mirabilis, ad quem omne ferarum genus, docente n
Abbreviated transcription (Latin):
Ex uarus the quialitatib: fontes quid̾̃ fugida
hñt aquas. alii u̾o calidas. et ex terra sulphu¬
rea calidas. In ꝑtib orientis ut dicit Iacob
ẽfons quidam ex tiꝰ aquis efficitur ignu
grecus alus quibd̃ mirtis ¶ Qui postꝙͣ ue¬
hement̃ accensꝰ fu̾it uix aut ñyͣ extingi¬
p̃ao. In affrica fons ẽ. ut aug̾. dicit qui uo¬
ces caoras reddit. pͥt̾ea fo̾ns ẽ quid̃. ut dͭ
solmꝰ quietꝰ. ⁊ tnͣsquillus. qͥ si ixͣ ip̃m reso¬
nent tybie. qiͣ exultabũctus ad somtũ eleuat

Expanded text:
ex variis terre qualitatibus fontes quidam frigidas habent aquas, alii vero calidas et ex terra sulphurea fervidas. In partibus orientis, ut dicit Iacobus, est fons quidam, ex cuius aquis efficitur ignis grecus, aliis quibusdam mixtis, qui postquam vehementer accensus fuerit, vix aut nunquam extingpretio. In Aphrica fons est, ut Augustinus dicit, qui voces canoras reddit. Preterea est fons quidam, ut dicit Solinus, quietus et tranquillus, qui si iuxta ipsum insonent tibie: quasi exul
Abbreviated transcription (Latin):
plendet nitilat calefacit. fuanũ gn̾at.
ligna cõsumit attracaiue nature e cibos deaqͥt.
huiꝰ effectus ex ꝑte tangñtur in huc quatuor
uersib ¶ Destruit emollit restungit consondat¬
a ¶lanficat terrz accendit lecilicatq. Mo¬
⁊ ascendit. s a qua modica moritur. S hec
omĩa deigne isto infĩori clementato sensibi¬
li q dicũtur. Sr̃ ẽ ã ignis purissimꝰ totu
aerem ercedene. cuiꝰ rogio us ad firuam̃ tum
extenor̃. Is tanto ẽ aeir sb̃cilior. quanto

Expanded text:
plendet, rutilat, calefacit, fumum generat, ligna consumit, attractive nature est, cibos decoquit. Huius effectus ex parte tanguntur in his quatuor versibus. Destruit, emollit, restringit, consolidatque. Clarificat, terret, accendit, letificatque. Moet ascendit, sed aqua modica morietur. Sed hec omnia de igne isto inferiori elementato, sensibilique dicuntur. Superest autem ignis purissimus totum aerem excedens, cuius regio usque ad firmamentum extenditur. Is tanto est aere subtilior, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
quan graciosꝰ ẽ. s or utine qui port lumo
ti sunt optum. maxime q hii qui uehcmẽt
orientales saphni au lapidem rubitli ad¬
mixtũ hñt. hu quoq int̾ cet̾os cumiores sũt
⁊ uitute potentes. ¶ardius rulei coloris ẽ.
s atri. ut rubea teita. hc sangnĩeũ flurtum
restũgit. ⁊ ẽ idem ꝙ lapis cornelius. de quo

Expanded text:
um portat, summo ri sunt optimi, maxime hi qui vehementer orientales saphiri, qui lapidem rubith admixtum habent, hi quoque inter ceteros cariores sunt et virtutem potentes. Sardius rubei coloris est, sed atri ut rubea terra. Hic sanguineum fluxum restingit et est idem quod lapis cornelius, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
cum nichil adeo exiguũ sit. ꝙ nõ ledat ecu¬
ium siintrau̾it. hic infirmo oppoĩtur oculo
sponte sua. qiͣ sensata res intrat sin e lesione
cirtunt q cculuui ⁊ om̃s ꝑtes int̾rꝰ pcnetrat
quousqr ꝯ̃rios eius humores ꝓrsus extustit¬
L guthera iop̃ est ꝯĩi fere colorum dcã
ib hꝰ nomĩs restia. ñ rabiem sedat ⁊ tot

Expanded text:
cum nihil adeo exiguum sit, quod non ledat oculum si intraverit, hic infirmo appositus oculo, sponte sua quasi sensata res intrat sine lesione, circuitque oculum et omnes partes interius penetrat, quousque contrarios eius humores prorsus excullerit. Panthera lapis est omnium fere calorum, dicta ab huius nominis bestia hic rabiem sedat et tot
Abbreviated transcription (Latin):
pis nig̾ ⁊ lucidus qui paleas attrahit.
talefattꝰ attritu. accensus aut̃ caducis ꝓ¬
dest ⁊ demones fugat. aut si ꝑ er homĩs ob¬
cessi leqnͣtur fumꝰ cos tacere cogit¶tem ꝑ¬
dest .i. dropisis stomachũ eũ sui uiuat a qͣ

Expanded text:
pis niger et lucidus, qui paleas attrahit calefactus attritu; accensus autem caducis prodest et demones fugat, aut si per os hominis obsessi loquantur, fumus eos tacere cogit. Idem prodest hydropicis; stomachum eversum i
Abbreviated transcription (Latin):
cornu cerui. uł ut nle madie cu multis
tandicib. N ec miũ qui h̾ba sunt i ma¬
n pmuũ. hic fulmĩb ⁊tempestan b resi¬
tit. unde antiqui lapidem istiu ꝯfraaul
cum semĩb in agro iactabant. aut ĩ arbo¬
no suspendebant. ut gnͣdinũ picuła nõ
sent̾irent. demonib qũoq teribir ẽ iło¬

Expanded text:
e radix, cum multis caudicibus; nec mirum quoniam herba fuit in mari primum. Hic fulminibus et tempestatibus resistit: unde antiqui lapidem huiusmodi confractum cum seminibus in agro iactabant, aut in arboribus suspendebant, ut grandinum pericula non sentirent. Demonibus quoque terribili
Abbreviated transcription (Latin):
dephendĩ. qr si uirgo ẽ ĩmota man. si
uo cormpta in ꝯtinenti mĩgit. Salacci¬
des ẽ lapis cñ sinuł. In ulo reppitur.
eũ lacce nitꝰ i potatus lac multiplicat
p̃gnantes lib̾at ⁊scabiem fugat. xxxuiii¬
sus. in sereno clarus ⁊ta ꝙ a era ⁊ ꝑ .i.¬
sentire dr̃ pcroptimꝰ ẽ ille. qui n ͨ mi

Expanded text:
si vero corrupta, in continenti mingit. Galactidos est lapis cineri similis. In Nilo reperitur. Cum lacte trius ac potatus lac multiplicat, pregnantes liberat et scabiem fugat. QUsus, in sereno clarus, ita quod aera sentire dicitur . Peroptimus est ille, qui nec ni
Abbreviated transcription (Latin):
ui. sine cłĩore yrci frangitur. ferĩ attrahit ⁊
auffeit magneti stellamq mutis indicem i¬
nis int̾ obsarras nebulas ꝑ diem ur noctem
nandus ꝓdit. Cum .mi. uias suas ad portur
dem sb̃ito retrahunt. mox q aciũ acus a¬
puilso ductore ꝯͣ ftellam aciem dugit. sta
gunt Hic laꝑis iuleno laceido portari nult.¬
⁊ fortem facit portantem ꝯͣ hosten. Somp¬
nia uana repliit. uenenũ fugat ⁊ prodit. frͥ
cciam sudore mad̾e ii uenenũ adħeas limaticis
tre galli nascitur. qui post tres annos cast¬
tui ⁊ postea ꝑ .uii. annos niues heñc portar
hic iapis sitm ceanguit. uictoriosꝰ est pa¬
cem recoaliat honores refori discitũ facit¬
⁊ gratum. maxineq urorem manito. ut
ant̾ ħ omĩa ꝓcaticlausus in ore portatur.
aut̃ quid̃ uelut gucta utui iubei cormpta¬
⁊ quã. hic faciliorẽ ad scupendũ tebrio¬
qͣrus. Cario quidꝰ cił mc iaꝑis. s maxĩa
eis copia ẽ. Endromanda lapis cst
qua drais aigenti cosoris durissimus Ai ad¬

Expanded text:
um: sine cruore hirci frangitur, ferrum attrahit et aufert magneti, stellamque maris, indicem itineris, inter obscuras nebulas per diem vel noctem nautis prodit. Cum enim vias suas ad portum bito retrahunt; moxque cacumen acus avulso ductore contra stellam aciem dirigit, statgunt. Hic lapis in levo lacerto portari vult et fortem facit portantem contra hostem. Somnia vana repellit, venenum fugat et prodit. Fertur etiam sudore madere, si venenum adhibeas. Lunaticis tre galli nascitur qui post tres annos castratur et postea per septem annos vivens hunc portat. Hic lapis sitim extinguit, victoriosus est, pacem reconciliat, honores reformat, disertum facit et gratum, maxime uxorem marito. Ut autem hec omnia habeat, clausus in ore portatur. autem quidam velut gutta vini rubei corrupta aqua. Hic facilior est ad sculpendum et ebri sed maxima eius copia est. Androdamas lapis est quadrus, argentei caloris, durissimus quasi ad
Abbreviated transcription (Latin):
ma no no. ꝙ natura primo dr̃ dupncit
uno mo natura naturans .i. ip̃a sũma
sũmam illam nature legem a noticia re¬
motam siuc infirioꝵ. silie impioꝵ tãm
deus ullo m̾o facit: qmͣ n ͨ ꝯͣ se ip̃m facit.
similia ꝑaeans. ut ex grano granũ cuisdẽ
spc̃i ⁊ hi. ¶ alio mb dr̃ fiatura principimm

Expanded text:
 quod natura primo dicitur dupliciter. Uno modo natura naturans, id est ipsa summa nus. Contra summam illam nature legem a notitia remotam, sive infirmorum, sive impiorum, tam deus nullo modo facit, quam nec contra seipsum facit. similia procreans, ut ex grano granum eiusdem speciei. Alio modo dicitur natura principium
Abbreviated transcription (Latin):
ca nuitantur ad cam refcrũtur ⁊ ab ip̃a incipi¬
unt ⁊ ad cam redeũt. Nonẽ uo predicamẽta
sunt uniu̾sas forma sbfistens in illa ¶porro
foruam. qm̃ nõ dum recepit. nomen uo
recept. ⁊ ꝑ ip̃am formam facta ẽ prima

Expanded text:
m referuntur, et ab ipsa incipiuntur, et ad eam redeunt. Novem vero predicamenta sunt universalis forma subsistens in illa. Porro formam, quoniam nondum recepit. Nomen verrecipit et per ipsam formam facta est prima
Abbreviated transcription (Latin):
esses. ꝯtra naturam insertus es in olinam
bonam. Item cmaitomo dr̃ natura possib¬
litas creature. qmͣ iudidit ci natura natu¬
rans .i. icus deus ut ex ea fiet. ꝙ ip̃e nult
i sic accipr ibidem in glõ. cumi dr̃. Id nate

Expanded text:
esses, contra naturam insertus es in olivam bonam. Item quarto modo dicitur natura possibilitas creature, quam indidit ei natura naturans, id est deus, ut ex ea fiat quod ipse vult. Et sic accipitur ibidem in glosa cum dicitur: id nature
Abbreviated transcription (Latin):
alios in hos ncc̃e ẽ ꝯmigełe ¶Duisio ẽ a se¬
ip̃o uł abalio ad aliud motus. tractus. a e
motus ab ano ad ip̃m. uit. id auud puisio¬
ms quid̾ alia ẽ inpulsio. ilia expulsio. Im¬
pussio ẽcum monens ei te mouetur nõ defi¬
cit¶ expulsio no cum ceplłens deficit. uecco a¬
si id ꝙ monetur. nehens aut̾ mouetur. aut ꝑ¬
pulsum aut tractu. unt ueragine ductu
¶tractio ẽcum aut ad ip̃m aut ad ateriun
uelcrior fit motꝰ trahentis nõ sepatꝰ ab eo
Alterum. Reliqui ã tractus idem ep̃e mlxe
reducũtur. ut insꝑiracis ⁊ exspiracio ⁊ ꝯui¬
im corpoꝵ emisli sunt. aut recepiuu¬

Expanded text:
alios in hos necesse est contingere. Pulsio est a seipso, vel ab alio ad aliud, motus. Tractus autem est motus ab alio ad ipsum, aut ad aliud. Pulsionis quidem alia est impulsio, alia expulsio. Impulsio est cum movens ei quod movetur non deficit. Expulsio vero cum expellens deficit. Vectio aquod movetur. Vehens autem movetur, aut pulsu, aut tractu, aut vertigine ductum. Tractio est cum aut ad ipsum, aut ad alterum velocior fit motus trahentis, non separatus ab eo alterum. Reliqui autem tractus idem specie in hos reducuntur, ut inspiratio et respiratio et quicumque corporum emissivi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nam cũ omis uixtus. adoo sit: mn ħerbis
quid̾ aut fuictib ẽ mediante opõne nature
lt potẽ qne naturali cabide siuit. aut fugi¬
de. uor compctunt medigue. que .s. ꝑ ꝯͣrla¬
cesus cabiditatis aut frigiditatis. in aliquo la¬
pide denotetur. Consat eigo quia sineullo
geiminis in anui legigitur. s sicut in pec¬
cato pͥrui hominis om̃is cceatum corpta
ẽ. sic i in ip̃is mitutib. quȩ post pcc̃m in
cis remantunt paccactũ ⁊ usum ĩmũdoꝵ ⁊¬

Expanded text:
est. Nam cum omnis virtus a deo sit, in herbis quidem aut fructibus est mediante operatione nature, utpote que naturaliter calide sunt aut frigide. Ideoque competunt medicine, que, scilexcessus caliditatis aut frigiditatis in aliquo lapide denotetur. Constat ergo quod sine ullo gemmis in annulis legitur. Sed sicut in peccato primi hominis omnis creatura corrupta est, sic etiam in ipsis virtutibus que post peccatum in eis remanserunt, p
Abbreviated transcription (Latin):
tenepras noctis fugat. iurtiib ⁊ impar
est. s tamen int̾ ceceros lapides preoos ot
clegimnoor colore fidereo balanstus u̾o im¬
nmonnũ ꝑusli miecore suo portateese
tor ꝯguoscutur siore ados insignũ pacis
ꝯusi ad suitem sedent. Ruphus quid̾ m
paticos. imsanos mitigat. ingͥ aut̃ iar
ledot. ⁊ ãqͥua łoiutus luina carificatie

Expanded text:
tenebras noctis fugat; virtutibus etiam impar est, sed tamen inter ceteros lapides pretiosior et elegantior colore sydereo. Balaustus vero mundinum pulli in pectore suo portantes ex hoc cognoscuntur, si ore ad os in signum pacis conversi ad invicem sedent. Rufus quidem lunaticos et insanos mitigat: niger autem iram sedat et aqua dilutus lumina clarificat.