comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sponte irarum pleni & incitati domos deinde in gressi suit: instigandoq
uos quisq ppłos effecere. ut omne uolscum nomen deficeret. Imꝑatores
id bellum de omnium pp̃łor sententia lecti Actius tulluis & G. martuis exul
romanus in quo aliquanto plus spei repositum que spes nequaꝗ fefellit: ut facile
ippareret ducibus ualidiorem ꝗ̃ ex̾citu rem romaram ẽẽ. Circeios profec
primum colonos iñ romanos expulit. liberamq urbem uolscis tradidit. Inde¬
luscum. coriolos. nouellam. Hec romanis oppida ademit. Inde lauinium re
stremo ad urbem apedo ducit. & ad fossas cluuuillas ꝗnq aburbe mil
suum castris positis populatur inde agrum romanum custodibas inter po¬
pulatores missis. qui patriciorum agros intactos seruarent siue infensus ple¬
ei magis: siue ut discordia inde interprẽs plebemq oriretur. que ꝓ
orta esset. adeo tribuni iam ferotem ꝑse plebem criminando ĩter p̃mores

Expanded text:
sponte irarum pleni et incitati domos inde digressi sunt, instigandoque suos quisque populos effecere ut omne Uolscum nomen deficeret. imperatores ad id bellum de omnium populorum sententia lecti Attius Tullius et Cn. Marcius , exsul Romanus, in quo aliquanto plus spei repositum. quam spem nequaquam fefellit, ut facile appareret ducibus ualidiorem quam exercitu rem Romanam esse. Circeios profectus primum colonos inde Romanos expulit liberamque eam urbem Uolscis tradidit; luscam, Coriolos, nouella haec Romanis oppida ademit; inde Lauinium recpostremum ad urbem a Pedo ducit, et ad fossas Cluilias quinque ab urbe milia passuum castris positis, populatur inde agrum Romanum, custodibus inter populatores missis qui patriciorum agros intactos seruarent, siue infensus plebi magis, siue ut discordia inde inter patres plebemque oreretur. quae profecto orta esset—adeo tribuni iam ferocem per se plebem criminando in primores
Abbreviated transcription (Latin):
decemiuros ẽẽ que ante creatos fu̾it: nec equatis legibus inminutam uirtutem
ppłi ro e̾ẽ. Hec inter signa peditum dicta dedit ad uolat deinde ad equites. agite
iuuenes inquit prestate uirtute peditem ut honore atq ordine prestatis. primo
concursu pedes mouit hostem pulsum non inmissis equis exagite e campo non susti¬
nunt impetum & nunc conctantur magis ꝗͣ resistunt. Concitant equos ꝑmi¬
tantq in hostem pedestri iam turbatum pugna. a perruptis ordinbus elati ad
nouissimam atiem pars libero spatio circumuecti iamfugam undiq capescentes
lerosq castris au̾tunt. preter equitantes qui abst̾nrent peditum aties. & co
ip̃e uisq omnis belli fertur incastra. Captisq cum ingenti cede maiore preda.
potitur.

Expanded text:
decemuiros esse quae ante creatos fuerit, nec aequatis legibus imminutam uirtutem decemuiros esse quae ante creatos fuerit, nec aequatis legibus imminutam uirtutem populi Romani esse. haec ubi inter signa peditum dicta dedit, auolat deinde ad equites. 'agite, iuuenes' inquit, 'praestate uirtute peditem ut honore atque ordine praestatis. primo concursu pedes mouit hostem; pulsum uos immissis equis exigite e campo. non sustinebunt impetum, et nunc cunctantur magis quam resistunt'. concitant equos permittuntque in hostem pedestri iam turbatum pugna, et perruptis ordinibus elati ad nouissimam aciem, pars libero spatio circumuecti, iam fugam undique capessentes plerosque a castris auertunt praeterequitantesque absterrent. peditum acies et consul ipse uisque omnis belli fertur in castra, captisque cum ingenti caede, maiore praeda potitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Consul exal¬
tera parte romanos meminisse iubebat. illo die pͥmum liberos prolibera roma¬
na pugnare sibimetipis uicturos non ut decemuiroꝵ uictores p̃mium eẽ̾nt: nõ
appio duce rem geri. sed consule ualerio ab liberatoribus ppłi ro. orto libe
ip̃o. ostenderent prioribus p̃liis. ꝑduces non ꝑmilites. stetisse ne uincerent: tuipe
contra ciues plus animi habuisse ꝗ̃ contra hostes & domi q̃ foris seruitut
magis tinuisse. unam uirginiam fuisse cuius pudicitie inpace ꝑiculum ẽẽt unũ
appium ciuem ꝑiculose libidinis. At si fortuna belli inclinet omnium liberis
a tot milibus hostium ꝑiculum fore. nole ominari que nec upiter nec n
pater passuri sint: his auspitiis condite urbi accidere auentini sacriq mõtis
ad monebat: ut ubi libertas parta eẽt paucis ante mensibus eo impium illiba¬
tum referrent. ostenderentq eandem indolem militibus romanis post ex

Expanded text:
consul ex altera parte Romanos meminisse iubebat illo die primum liberos pro libera urbe Romana pugnare, sibimet ipsis uicturos, non ut decemuirorum uictores praemium essent. non Appio duce rem geri, sed consule Ualerio, ab liberatoribus populi Romani orto, liberatore ipso. ostenderent prioribus proeliis per duces non per milites stetisse ne uincerent. turpe esse contra ciues plus animi habuisse quam contra hostes et domi quam foris seruitutem magis timuisse. unam Uerginiam fuisse cuius pudicitiae in pace periculum esset, unum Appium ciuem periculosae libidinis; at si fortuna belli inclinet, omnium liberis ab tot milibus hostium periculum fore; nolle ominari quae nec Iuppiter nec Mars pater passuri sint iis auspiciis conditae urbi accidere. Auentini Sacrique montis admonebat, ut ubi libertas parta esset paucis ante mensibus, eo imperium inlibatum referrent, ostenderentque eandem indolem militibus Romanis post exactos
Abbreviated transcription (Latin):
tes interstationes emissi romam ꝑtulere consulem ex̾titumq obsideri. Nichil tã
inopinatum nec tam insꝑatum actidere potuit. Itaq tantus pauor tan
trepidatio fuit quanta si urbem non castra hostes obsiderent. Nautium consu¬
lem arcessunt inquo tum parum presidii uideret᷑ dictatoremq dici placeret
qui rem ꝑculsam restitueret L& Cincinatus consensu omnium dicit᷑ De¬

Expanded text:
tes inter stationes hostium emissi Romam pertulere consulem exercitumque obsideri. nihil tam tes inter stationes hostium emissi Romam pertulere consulem exercitumque obsideri. nihil tam inopinatum nec tam insperatum accidere potuit. itaque tantus pauor, tanta trepidatio fuit quanta si urbem, non castra hostes obsiderent. Nautium consulem arcessunt. in quo cum parum praesidii uideretur dictatoremque dici placeret qui rem perculsam restitueret, L. Quinctius Cincinnatus consen
Abbreviated transcription (Latin):
s.Tribun suo more impediere delectum. & forsitan ad ultimum
impedissent sed nouus subito additus terror est. Uis sabinorum ingens ꝓpe
l menia urbis infesta populatione uenit. fedati agri: terror imiectus urb
tum plebs beiigne arma cepit reclamantib tribunis. magni duo ex̾citus sc̾pti¬
Alterum nautius contra sabinos dixit castrisq ad oretum positis. ꝑ expeditiões¬
paruas plerumq nocturnis incursionibus tantam uastitatem in sabino agro reddi¬
dit ut comꝑati ad eam prope in tacti bello fines romani uiderent᷑ Gestacũ eꝗs¬
inutio. neq fortuna neq uis animi eadem ingerendo negotio. Nam cui
protul ab hoste castra posuisset nulla magnoꝑe elade accepta cãstris se paui¬
dus tenebat. quod ubi senserint hostes creuit exmetu alieno ut fit audatia
& nocte ad orti castra postꝗ̃ parum uis aꝑte ꝑfecerat. Munitiones posi
die circumdant que priusꝗͣ undiq uallo abiecto clauderent. exitus quinq eꝗ¬

Expanded text:
tribuni suo more impedire dilectum, et forsitan ad ultimum impedissent; sed nouus subito additus terror est. uis Sabinorum ingens prope ad moenia urbis infesta populatione uenit; foedati agri, terror iniectus urbi est. tum plebs benigne arma cepit; reclamantibalterum Nautius contra Sabinos duxit, castrisque ad Eretum positis, per expeditionesparuas, plerumque nocturnis incursionibus, tantam uastitatem in Sabino agro reddidit ut comparati ad eam prope intacti bello fines Romani uiderentur. Minucio neque fortuna nec uis animi eadem in gerendo negotio fuit; nam cum haud procul ab hoste castra posuisset, nulla magnopere clade accepta castris se pauidus tenebat. quod ubi senserant hostes, creuit ex metu alieno, ut fit, audacia, et nocte adorti castra postquam parum uis aperta profecerat, munitiones postero die circumdant. quae priusquam undique uallo obiectae clauderent exitus quinque equi
Abbreviated transcription (Latin):
Palepolis fuit haud procul
le nunc neapolis sita ẽ duab urbib ppłus idem hĩtat a cumis erãt orĩ
cumani. a chalchide eubor tam originẽ trahunt classe qua aducti adomo
fuerant multum inora maris eius qđ accolunt potuere. pͥmo ĩ sillias euanã
& pitacufas egressi deinde incontinentem ausi sedes transferre hec ciuitas
tam suis uirib. tum sannitiuã infide ad u̾sus romanos societati freta sine
estilentie que romanã urbem ad orta nũtiabat᷑ fidens multa hostil
adu̾sus romanos agrum campanum falernũq incolentes fecit. Igitͦ L Cor¬
nelio lentulo & publio philone iterum consulib fatialib palepolim ad res
etendas missis cum relatum e̾ẽt a grecis gentis lingua magis strem
ꝗ ftĩs ferox. rñsum exaucte patrum ppłus palepolitanis bellũ fieri iussit

Expanded text:
Palaepolis fuit haud procul inde ubi nunc Neapolis sita est; duabus urbibus populus idem habitabat. Cumis erant oriundi; Cumani Chalcide Euboica originem trahunt. classe, qua aduecti ab domo fuerant, multum in ora maris eius quod accolunt potuere, primo <in> insulas Aenariam et Pithecusas egressi, deinde in continentem ausi sedes transferre. haec ciuitas cum suis uiribus tum Samnitium infidae aduersus Romanos societati freta, siue pestilentiae quae Romanam urbem adorta nuntiabatur fidens, multa hostilia aduersus Romanos agrum Campanum Falernumque incolentes fecit. igitur L. Cornelio Lentulo Q. Publilio Philone iterum consulibus, fetialibus Palaepolim ad res repetendas missis cum relatum esset a Graecis, gente lingua magis strenua quam factis, ferox responsum, ex auctoritate patrum populus Palaepolitanis bellum fieri iussit
Abbreviated transcription (Latin):
incipit nemo cum iam circumdati uallo potuerimus ẽẽ tum uõ nos smiles
orum simus. si cdiutius hic moremur ꝗ̃ comodum sit. Agite dum: ite mecũ
ut dum lucis aliquid super est quibus locis p̃sidia ponant hinc qua pateat
exitus exploremus. hec omnia sagulo gregali admidtus. centurionib. Item
npularium militũ hitu ductis ne ducem circuire hostes notarent plusti¬
uit. Uigiliis deinde dispositis ceteris omnib tessaram dari iubet. Ubi secũde
uigilie bucina datum signum e̾e̾t: armati cum silentio ad se conuenirent qͦ
ut sic̃ editum erat taciti cõuenerunt.¬

Expanded text:
incipit nemo, cum iam circumdati uallo potuerimus esse. tum uero nos similes incipit nemo, cum iam circumdati uallo potuerimus esse. tum uero nos similes istorum simus, si diutius hic moremur quam commodum sit. agitedum ite mecum ut, dum lucis aliquid superest, quibus locis praesidia ponant, qua pateat hinc exitus, exploremus.' haec omnia sagulo gregali amictus centurionibus item manipularium militum habitu ductis? ne ducem circumire hostes notarent, perlustrauit. uigiliis deinde dispositis ceteris omnibus tesseram dari iubet, ubi secundae uigiliae bucina datum signum esset, armati cum silentio ad se conuenirent. quo ubi, sicut edictum erat, taciti conuenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sanmites dum huc illucq signa u̾tunt utriusq tei
assa occasione neq insequi consulem nisi ꝑeandem uallem inqua paul
ante subiectum cã telis suis habuerant possunt. nec errig̾e̾ agmen incaptũ
suꝑse adetio tumulum. sed tum ira magis in hos qui fortunam gerende rei
eripuerant. tum ꝓpinquitas loci atq ipa perpaucitas incitat. & nuẽ circum¬
are undiq collem armatis uolunt ut aconsib decium intercludant nu
uiam patefacẽ ut degressos inuallem adoriant᷑. Incertos quid agerent nox
opp̃ssit. Decium pͥmum spes tenuit cum subeuntib in adu̾sum collem exsu¬
re loco se pugnaturum: deinde ad miratio incessit ꝙ nec puignã inirẽt
nec si & abeo consilio iniquitate loci de terrerẽtur: oꝑe se ualloq circũda¬
rent. Tunc tenturionibꝰ ad se uocatis quenam illa inscitia belli aut pigri
est: aut quonamino isti ex sidicinis campanisq uictoriã pepererũt. huc a
illuc signa moueri ac modo inunũ conferri mõ educi uidetis. opus quidem

Expanded text:
Samnites dum huc illuc signa uertunt utriusque rei amissa occasione neque insequi consulem nisi per eandem uallem, in qua paulo ante subiectum eum telis suis habuerant, possunt, nec erigere agmen in captum super se ab Decio tumulum; sed cum ira in hos magis, qui fortunam gerendae rei eripuerant, tum propinquitas loci atque ipsa paucitas incitat; et nunc circumdare undique collem armatis uolunt, ut a consule Decium intercludant, nunc uiam patefacere, ut degressos in uallem adoriantur. incertos quid agerent nox oppressit. Decium primum spes tenuit cum subeuntibus in aduersum collem ex superiore loco se pugnaturum; deinde admiratio incessit quod nec pugnam inirent nec, si ab eo consilio iniquitate loci deterrentur, opere se ualloque circumdarent. tum centurionibus ad se uocatis: 'quaenam illa inscitia belli ac pigritia est? aut quonam modo isti ex Sidicinis Campanisque uictoriam pepererunt? huc atque illuc signa moueri ac modo in unum conferri modo educi uidetis; opus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
atiem redintegrato clamore strictis gladiis hastati & on̾cipes inuadunt
um impetum non tulerunt etrusci. uisisq signis efusa fuga castra r
Sed equites romani p̃uecti ꝑ obliqua campi cum se fugientib obtulisset
omisso ad castra itinere montes petunt: inde mermi pene agmine ac
O uulneribus in siluam ciminiam penetratũ. romanus multis milib

Expanded text:
aciem redintegrato clamore strictis gladiis hastati et principes inuadunt. aciem redintegrato clamore strictis gladiis hastati et principes inuadunt. eum impetum non tulerunt Etrusci uersisque signis fuga effusa castra repetunt; sed equites Romani praeuecti per obliqua campi cum se fugientibus obtulissent, omisso ad castra itinere montes petunt; inde inermi paene agmine ac uexato uolneribus in siluam Ciminiam penetratum. Romanus multis milibus
Abbreviated transcription (Latin):
Dum ea romę geruntur iam sutrium ab etru
obsidebatur: consuliq fabio inuiis montib ducenti ad ferendam opĩ
sotiis temptandosq munitiones si qua posset acies hostium instructa oc¬
currit. Quorum ingentem mnultitudinem cum oñderet subiesta late pla¬
ties consul ut loco paucitatem suorum adiuuaret conflectit paululum
cdiuos agmen. Aspreta erat strata saxis: inde signa in hostem obuertit
Etrusci omnium preterq̃ multitudinis sue qua sola freti erant in memores
relium inieraͣnt adeo raptim & auide ut abiectis missilibus quo cele
manus consererent stringerent gladios uadentes in hostem. Romani con¬
tra nunc tella nunc saxa quib eos affatim locus ip̃e armabat ingerere
gitur scuta galee icta cum etiam quos non uulnerauerat turbarent. neq
subire erat fatile ad propiorem pugnam neq missilia habebant quibus
minius rem gererent. stantes & expositos adictus cum iam ihil s
tegeret quosdam etiam pedem referentes fluctuantemq & instabilem

Expanded text:
dum ea Romae geruntur, iam Sutrium ab Etruscis obsidebatur consulique Fabio imis montibus ducenti ad ferendam opem sociis temptandasque munitiones, si qua posset, acies hostium instructa occurrit; quorum ingentem multitudinem cum ostenderet subiecta late planities, consul, ut loco paucitatem suorum adiuuaret, flectit paululum in cliuos agmen —aspreta erant strata saxis—inde signa in hostem obuertit. Etrusci omnium praeterquam multitudinis suae qua sola freti erant immemores proelium ineunt adeo raptim et auide, ut abiectis missilibus quo celerius manus consererent stringerent gladios uadentes in hostem. Romanus contra nunc tela, nunc saxa, quibus eos adfatim locus ipse armabat, ingerere. igitur scuta galeaeque ictae cum etiam quos non uolnerauerant turbarent—neque subire erat facile ad propiorem pugnam neque missilia habebant quibus eminus rem gererent—stantes et expositos ad ictus cum iam satis nihil tegeret, quosdam etiam pedem referentes fluctuantemque et instabilem
Abbreviated transcription (Latin):
na aut mezentius etrusciq aut ulli alii accole ausi sint: pax ita cõuen¬
rat ut etruscis latinisq flucuus albula quem nunc tiberim uocant finis eẽt¬

Expanded text:
rma aut Mezentius Etruscique aut ulli alii accolae ausi sint. pax ita conuenerma aut Mezentius Etruscique aut ulli alii accolae ausi sint. pax ita conuenerat ut Etruscis Latinisque fluuius Albula, quem nunc Tiberim uocant, finis es
Abbreviated transcription (Latin):
Nondum maturus
us enee filius erat. tamen id impium ei ad puberem etatem in¬
colume mansit. tantisper tutela muliebri tanta indoles in lauinia erat res la¬
tina & regnum auitum paternumq puero stetit. haud ambigam: quis enum
rem tam ueterem procerto affirmet ⁊ hic ne fuerit ascanius an maior ꝗͣ hic¬
qui creusa matre lio in columi natus comesq inde paterne fuge: Quem iulu
undem. Iulia gens auctorem sui nominis nuncupat. Is aschanius ubicame
quacumq matre genitus terte natum enee constat abundante lauinii mul¬
titudine. florentem iam ut tum res erant atq oppulentam urbem matri suȩ¬
sea nouce reliquit. nouam ip̃e aliam subalbano monte condidit que absitu
porecte indorso urbis longa alba appellata est. Inter lauinium & albam lon¬
gam coloniam deductam triginta ferme interfuere anni Tantum tamen opes¬
Lauinii creuerant maxime fusis etruscis ut ne morte quidem enee nec dein¬
de inter muliebrem tutellam rudimentumq primum puerilis regni mouere

Expanded text:
nondum maturus imperio Ascanius Aeneae filius erat; tamen id imperium ei ad puberem aetatem incolume mansit; tantisper tutela muliebri—tanta indoles in Lauinia erat—res Latina et regnum auitum paternumque puero stetit. haud ambigam—quis enim rem tam ueterem pro certo adfirmet?— hicine fuerit Ascanius an maior quam hic, Creusa matre Ilio incolumi natus comesque inde paternae fugae, quem Iulum eundem Iulia gens auctorem nominis sui nuncupat. is Ascanius, ubicumque et quacumque matre genitus—certe natum Aenea constat—abundante Lauinii multitudine florentem iam ut tum res erant atque opulentam urbem matri seu nouercae relinquit, nouam ipse aliam sub Albano monte condidit quae ab situ porrectae in dorso urbis Longa Alba appellata. inter Lauinium et Albam Longam coloniam deductam triginta ferme interfuere anni. tantum tamen opes creuerant maxime fusis Etruscis ut ne morte quidem Aeneae nec deinde inter muliebrem tutelam rudimentumque primum puerilis regni mouere
Abbreviated transcription (Latin):
Ab altero consule res gesta egregie ẽ qui¬
contra uenturum hostem sciebat grauem p̃da eoq impeclitiorem agmine
in cedentem agressus funestam eiꝰ ppłãtionem fecit. Pauci hostium euasere
ex insidiis. preda om̃is recepta est. sic finem iustitio quod quadriduum fuit
reditus quintui consulis inurbem fecit. Census deinde factus & conditũ ab
orbos orbasq. In equis nichil deinde memorabile actum inoppida sua se re¬
cepere: sua pplariq passi. Consul cum aliquotiens ꝑomnem hostium agrumĩ
ꝯmine ppłabundus isset. cum ingenti laude predaq romam rediit

Expanded text:
ab altero consule res gesta egregie est; qui, qua uenturum hostem sciebat, grauem praeda eoque impeditiore agmine incedentem adgressus, funestam populationem fecit. pauci hostium euasere ex insidiis, praeda omnis recepta est. sic finem iustitio, quod quadriduum fuit, reditus Quincti consulis in urbem fecit. census deinde actus et conditum ab quattuordecim dicuntur praeter orbos orbasque. in Aequis nihil deinde memorabile actum; in oppida sua se recepere, uri sua popularique passi. consul cum aliquotiens per omnem hostium agrum infesto agmine populabundus isset, cum ingenti laude praedaque Romam rediit
Abbreviated transcription (Latin):
catumq e̾e̾ ut quam mentẽ sibi capitolinam arcem protegenti ad salutẽ ppłi roͥ
declissent eã ppło roͦ in suo discrimine darent & orasse singłos uniu̾sosq ut
pitolium atq arcem intuentes: ut ad deos immortales u̾si de se iudicarẽ
In campo martio cum centuriatim pplus citaret᷑ & reus ad capitoliũ manus ten-¬
des ab hominib ad deos p̃tes au̾tisset. apparuit tribunis nͥ oculos qͦ homiũ
issent atanti memoria decoris nũꝗ̃ fere in p̃occupatis benefitio aĩs uero
c̾m̃i locum.

Expanded text:
precatusque esse ut, quam mentem sibi Capitolinam arcem protegenti ad salutem populi Romani precatusque esse ut, quam mentem sibi Capitolinam arcem protegenti ad salutem populi Romani dedissent, eam populo Romano in suo discrimine darent, et orasse singulos uniuersosque ut Capitolium atque arcem intuentes, ut ad deos immortales uersi de se iudicarent. in campo Martio cum centuriatim populus citaretur et reus ad Capitolium manus tendens ab hominibus ad deos preces auertisset, apparuit tribunis, nisi oculos quoque hominum liberassent tanti memoria decoris, nunquam fore in praeoccupatis beneficio animis uero crimini locum.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dies uenit. que p̾ter
cetus multitudinis seditiosasq uoces & largionem & fallax incditium ꝑtinẽtia
rie ad regni crimen ab accusatorib obiecta sint reo apud neminẽ auctoi
inuenio. nec dubito haud parua fuisse cum dad damnãdi mora plebi nõ
incausa. sed in loco fuĩt. Illud notandum uidet᷑ ut sciant homĩes que & quãta
decora feda cupiditas regni non ingrata solum. sed inuisa etiam redide
lisset. quorum bona uenire quos duci addictos prohibuisset. ad hec de cora
belli non cõmemorasset tm̃ sed protulisset ã cõspitienda spolia hostiu
coronas ciuitas octo. ad hoc seruatos exhostib cũes ꝓduxit. inter quos C. Serui¬
im magrũm equitum absentem noiatum & cum ea quoq que bello gest
e̾e̾nt profastigio rerũ orone etiam magnfica facta dictis equando memoras¬
set: nudasset pectus in signe cicatricibus bello acceptis. & identide capitolium
ectans iouem deosq alios deuocasset ad auxilium fortunarum suarum

Expanded text:
cum dies uenit, quae praeter coetus multitudinis seditiosasque uoces et largitionem et fallax indicium pertinentia proprie ad regni crimen ab accusatoribus obiecta sint reo, apud neminem auctorem inuenio; nec dubito haud parua fuisse, cum damnandi mora plebi non in causa sed in loco fuerit. illud notandum uidetur, ut sciant homines quae et quanta decora foeda cupiditas regni non ingrata solum sed inuisa etiam reddidelisset, quorum bona uenire, quos duci addictos prohibuisset; ad haec decora quoque belli non commemorasse tantum sed protulisse etiam conspicienda, spolia hostiucoronas, ciuicas octo; ad hoc seruatos ex hostibus ciues produxit, inter quos C. Seruilium magistrum equitum absentem nominatum; et cum ea quoque quae bello gesta essent pro fastigio rerum oratione etiam magnifica, facta dictis aequando, memorasset, nudasse pectus insigne cicatricibus bello acceptis et identidem Capitolium spectans Iouem deosque alios deuocasse ad auxilium fortunarum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
romanis auis. & prouictis habebant. pauentes intra uallum cum ꝑtotum diem
stetissent. intenti ad certamen: nocti cessere & romani quidem pleni spei i¬

Expanded text:
Romanis animus, et pro uictis habebant pauentes intra uallum. cum per totum diem Romanis animus, et pro uictis habebant pauentes intra uallum. cum per totum diem stetissent intenti ad certamen, nocti cessere. et Romani quidem pleni spei
Abbreviated transcription (Latin):
les rebus urbanis compositis fundatoq plebis statu inprouintias diuersi a¬
iere. U alerius adu̾sus coniunctos iam in algido ex̾citus equorum uolscorumq
constinuit consilio bellum. ꝙ si extemplo rem fortune comisisset. haud scio antũ
qui aĩ ab decemurorum infelicibus auspitiis romanis hostibusq erant: magno
detrimẽto certamen staturum fu̾it. castris mille passuum ab hoste positis co-
continebant. hostis medium inter bina castra spatium atie instructa com¬
plebat. prouorantiq adprelium rnsum romanus nemo reddebat. Tandem fati¬
gati stando ac nequaꝗͣ expectando certamen equi uolsciq postꝗ̃ concessum
emodum de uictoria credebant. Pars in hernacos. pars in latinos predatun
eunt. relinquit᷑ magis castris presidium ꝗͣ satis uirium decertamen. quod ubi
consul sentit redtit illatum antea terrorem. instructaq atie ultro hostem la
ubi illi conscia quid abee̾t uirium detrectauere pugnam: creuit extẽplo

Expanded text:
les rebus urbanis compositis fundatoque plebis statu, in prouincias diuersi abiere. Ualerius aduersus coniunctos iam in Algido exercitus Aequorum Uolscorumque sustinuit consilio bellum; quod si extemplo rem fortunae commisisset, haud scio an, qui tum animi ab decemuirorum infelicibus auspiciis Romanis hostibusque erant, magno detrimento certamen staturum fuerit. castris mille passuum ab hoste positis copias continebat. hostes medium inter bina castra spatium acie instructa complebant, prouocantibusque ad proelium responsum Romanus nemo reddebat. tandem fatigati stando ac nequiquam exspectando certamen Aequi Uolscique, postquam concessum propemodum de uictoria credebant, pars in Hernicos, pars in Latinos praedatum abeunt; relinquitur magis castris praesidium quam satis uirium ad certamen. quod ubi consul sensit, reddit inlatum antea terrorem, instructaque acie ultro hostem lacessit. ubi illi, conscientia quid abesset uirium, detractauere pugnam, creuit extemplo
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ita honorata uirtute femine quoq ad
blica decora extitate & coclia uirgo una exobsidibus cum castra etri¬
rum forte haud procul abripa tuberis locata eẽnt frustrata custodes dux
agminis uirginim inter tella hostium tiberim transnatauit. sospitesq õmes
romam ad propinquos restituit. Quod ubi regi nuntiatum ẽ. primo i¬
sus ira oratores romam misit ad c ocłiam obsidem deposcendam. alias haud
magni facere de inde in admirationem uersus super cloclios mutiosq dicẽ
Fatinus e̾̃ẽ: & prese ferre quamad modum si non dedatur obses prot
uscum non tuta solum sed honorata etiam uirtus fuit laucatamqͦ ui¬
nem ꝑte obsidum se donare dixit ip̃a quos uellet legeret perdoctis orani¬
bus ellegisse inpuberes dicitur. qđ uirginitati decoriu & consensu obsidum
i probabile erat eam etatem potissimum liberari abhoste que inaxĩe
oportuna iniuirie c̾et.

Expanded text:
ergo ita honorata uirtute, feminae quoque ad blica decora excitatae, et Cloelia uirgo una ex obsidibus, cum castra Etruscorum forte haud procul ripa Tiberis locata essent, frustrata custodes, dux agminis uirginum inter tela hostium Tiberim tranauit, sospitesque omnes Romam ad propinquos restituit. quod ubi regi nuntiatum est, primo incensus ira oratores Romam misit ad Cloeliam obsidem deposcendam: alias haud magni facere. deinde in admirationem uersus, supra Coclites Muciosque dicere id facinus esse, et prae se ferre quemadmodum si non dedatur obses, pro rupto uscum non tuta solum sed honorata etiam uirtus fuit, laudatamque uirginem parte obsidum se donare dixit; ipsa quos uellet legeret. productis omnibus elegisse impubes dicitur; quod et uirginitati decorum et consensu obsidum ipsorum probabile erat eam aetatem potissimum liberari ab hoste quae maxime opportuna iniuriae esset.
Abbreviated transcription (Latin):
spectare omibus fori ꝑtibus senatorem raroq usꝗ̃ noscitare. curam inde ac
litudinem circa decemuiros intueri: cum & ip̃i inuisum conscensu imꝑi
& plebs quia priuatis ius non eẽt uocandi senatum non conueiure patres inter¬
prectarentur. Iam caput fieri libertatis repetende si se plebs comitem senatui
&quemadmodum patres uocati non creant insenatum. sic plebs abnuat
delectum.

Expanded text:
spectare omnibus fori partibus senatorem, raroque usquam noscitare; curiam inde ac spectare omnibus fori partibus senatorem, raroque usquam noscitare; curiam inde ac solitudinem circa decemuiros intueri, cum et ipsi suum inuisum consensu imperium, et plebs, quia priuatis ius non esset uocandi senatum, non conuenire patres interpretarentur; iam caput fieri libertatem repetentium, si se plebs comitem senatui det et quemadmodum patres uocati non coeant in senatum, sic plebs abnuat dilectum.
Abbreviated transcription (Latin):
Addidit terrorem insuper alium fortuna Equi alia expte
castra malgidum. locant. de pplanturq inde excursionibus tusculanũ agrã
egati abtusculo presidium orantes nuntiant. Is pauor ꝑtulit decemuiros ut
senatum simul duobus circumstantibus urbem bellis consulerent citari iubẽt
icuriam prẽs. haud ignari q̃ta inuidie inmineret tempestas. omnes ua
agri ꝑiculorumq ĩ minentium cãs inse coniecturos. temptationẽ eam fore
abolendi sibi magistratus in consensu resisterent imꝑioq in hibendo acriter
paucos p̃ferotuis animi conatus aliorumq comprimerent. Postꝗͣ audita
uox inforo est preconis patres incuriam ad decemiuros uocantis. uelut nouares
quia intermiserant iamdui morem consulendi senatum mirabundam plebem
nu̾tit quidnain incidisset cur extanto interuallo rem desuetã usarparer
hostibus belloq gratiam hñdam ꝙ solitum quicꝗͣ libere ciuitatis fieret. circã¬

Expanded text:
addidit terrorem insuper alium fortuna. Aequi alia ex parte castra in Algido locant depopulanturque inde excursionibus Tusculanum agrum; legati ea ab Tusculo, praesidium orantes, nuntiant. is pauor perculit decemuiros ut senatum, simul duobus circumstantibus urbem bellis, consulerent. citari iubent in curiam patres, haud ignari quanta inuidiae immineret tempestas: omnes uastati agri periculorumque imminentium causas in se congesturos; temptationemque eam fore abolendi sibi magistratus, ni consensu resisterent imperioque inhibendo acriter in paucos praeferocis animi conatus aliorum comprimerent. postquam audita uox in foro est praeconis patres in curiam ad decemuiros uocantis, uelut noua res, quia intermiserant iam diu morem consulendi senatus, mirabundam plebem conuertit quidnam incidisset cur ex tanto interuallo rem desuetam usurparent; hostibus belloque gratiam habendam quod solitum quicquam liberae ciuitati fieret. circum
Abbreviated transcription (Latin):
nt ciuibus fecerant. Alia omnis penes milites noxa erant qui ne quid di¬
Nichilo militie qͣ
domi melius res puͣ ad ministrata ẽ. illa modo inducibus culpa ꝙ ut odio
aut hospitio decemuirorum ꝓspere usꝗͣ geretur uinci se persuum atq illorum
to ꝑsilentium noctis profugi propius urbem inter fidenas crustumetiamq
edito castra posuerant persecutis hostibus nunꝗͣ se equo certamine cõmitten
natura loci ac uallo non uirtute aut armis tutabant᷑. Maius flagitium
algido maior etiam clades accepta. castra quoq amissa erant: exutusq om¬
nbus utensilibus miles se tusculum se fide mĩaq uicturus hospitium. qui tũ
non fefellerunt contulerat. Gesta murbe Rome tanti erant terrores allati

Expanded text:
nt ciuibus fecerant: alia omnis penes milites noxia erat, qui ne quid dnihilo militiae quam domi melius res publica administrata est. illa modo in ducibus culpa quod auspicio decemuirorum prospere usquam gereretur uinci se per suum atque illorum rant. ab Ereto per silentium noctis profugi propius urbem, inter Fidenas Crustumeriamque, loco edito castra communierant; persecutis hostibus nusquam se aequo certamine committentes, natura loci ac uallo, non uirtute aut armis tutabantur. maius flagitium in Algido, maior etiam clades accepta; castra quoque amissa erant, exutusque omnibus utensilibus miles Tusculum se, fide misericordiaque uicturus hospitum, quae tamen non fefellerunt, contulerat. Romam tanti erant terrores allati
Abbreviated transcription (Latin):
Sannitibus apuli se ante p̃lium con¬
iunxissent. ni p. decus consul his ad maleuentum castra obiecisset. & ex¬
tractis deinde ad certamen fudisset. Ibi quoq plus fuge fuit ꝗͣ cedis.
milia apulorum cesa. Spretoq eo hoste. Detuis insaminitium legiones duxit
Ibi duo consulares ex̾citas duisis uagati ꝑtib omnia spatio quinq mensium
Alterius consulis sex & Lxxx. nec ualli tm̃ ac fossarum uestigia relicta. sed
multo illis insigniora monumẽta uastitatis crrca regionibq depopulatis¬

Expanded text:
Samnitibus Apuli se ante proelium coniunxissent, ni P. Decius consul iis ad Maleuentum castra obiecisset, extractos deinde ad certamen fudisset. ibi quoque plus fugae fuit quam caedis; duo milia Apulorum caesa; spretoque eo hoste Decius in Samnium legiones duxit. ibi duo consulares exercitus diuersis uagati partibus omnia spatio quinque mensum alterius consulis sex et octoginta; nec ualli tantum ac fossarum uestigia relicta sed multo alia illis insigniora monumenta uastitatis circa regionumque depopulat
Abbreviated transcription (Latin):
Inter hec consul manus ad ce¬
lum attollens uoce clara ita ut exaudiret᷑ templum ioui statori uouet
si constitisset a fuga romana aties redintegratoq p̃lio cecidisset uicissetq
legiones samuitium omnes undiq adnixi ad restituendru pugnam duces
nilites peditum equitumq uis numen etiam deorum respexisse. nom
romanum uisum adeo facile inclinata res repulsiq a castris hostes mox
etiam redacti ad eum locum inquo cõniissa pugna erat. Ibi obiacente
arcinaram cumulo quam conecerant in medium hesere impediti. de
ne riperentur res orbem armatorum sarciiis cirrũstant. Tum uõ eos afrõte
retulere ad quatuor milia octugintos. Ne iomanis quidem leta uictoiã
fuit. recensente consule biduo acceptam cladem amisorum militum nui¬
merus relatas uii milia ac cec

Expanded text:
inter haec consul manus ad caelum attollens uoce clara, ita ut exaudiretur, templum Ioui Statori uouet, si constitisset a fuga Romana acies redintegratoque proelio cecidisset uicissetque legiones Samnitium. omnes undique adnisi ad restituendam pugnam, duces, milites, peditum equitumque uis. numen etiam deorum respexisse nomen Romanum uisum; adeo facile inclinata res repulsique a castris hostes, mox etiam redacti ad eum locum in quo commissa pugna erat. ibi obiacente sarcinarum cumulo, quas coniecerant in medium, haesere impediti; deinde, ne diriperentur res, orbem armatorum sarcinis circumdant. tum uero eos a fronte caesos rettulere ad quattuor milia octingentos. ne Romanis quidem laeta uictoria fuit; recensente consule biduo acceptam cladem amissorum militum numerus relatus septem milium oc
Abbreviated transcription (Latin):
templum uoueo. hec p̃catus uelut instigante dea & ip̃e college & excitus uir¬
tutem equauit. duces imꝑatoria quia ex equunt᷑. & milites ne ab altera parte
us iuctoria incipiat adnitunt. Ego fundunt fagantq hostes maiorem
lem haud facile sustinentes ꝗ̃ cum qua manus conserẽ assueti. fugerant ur-¬
gendo cedentes insequendoq effusos compulere ad castra. Ibi interuẽtu gelli
hortiũq sabellarum paulisꝑ recruduit pugna hiis quoq mox fusis ia
auiatorib castra oppugnabant᷑ cum Uolumnius ipẽ porte signa inferet. appis
ellonam uidtricem identidem celebrans: accenderat militum aĩos ꝑuallũ p
fossas irrũperunt. castra capta direptaq. p̃da ingens parta & militi concessa
est .uii. milia ac ce hostium ocrisa duo milia & c xx capta.
campani & pugna uolunnii consulis uictoris tũ sammitib  Di

Expanded text:
templum uoueo.' haec precatus uelut instigante dea et ipse collegae et exercitus uirtemplum uoueo.' haec precatus uelut instigante dea et ipse collegae et exercitus uirtutem aequauit ducis: †imperatoria opera exsequuntur et milites†; ne ab altera parte prius uictoria incipiat adnituntur. ergo fundunt fugantque hostes, maiorem molem haud facile sustinentes quam cum qua manus conserere adsueti fuerant. urgendo cedentes insequendoque effusos compulere ad castra; ibi interuentu Gelli cohortiumque Sabellarum paulisper recruduit pugna. his quoque mox fusis iam a uictoribus castra oppugnabantur; et cum Uolumnius ipse portae signa inferret, Appius Bellonam uictricem identidem celebrans accenderet militum animos, per uallum, per fossas inruperunt. castra capta direptaque; praeda ingens parta et militi concessa est. septem milia octingenti hostium occisi, duo milia et centum cap
Abbreviated transcription (Latin):
mis arreptis in atiem descendunt. & Uolumnius signa canere ac uexilla
ferri e castris iussit. Appium ad dubitasse ferunt: cernentẽ seu pugna
seu quicto se fore uictorem ał iuctoriam college: deinde ueritum ne sue
quoq legiones uoluinnũ sequerent᷑: & ipm̃ flagit antib suis signum dedisse
eutra ꝑte satis comode instructi fuerunt. nam samnitium dux gellius
iratius pabulatam cam cohortib paucis ierat. suoq impetu magis inilites qͣ
cuiusꝗ̃ ductu uel impio pugnam capescebant. Et romani ex̾citas nec ꝑiter
mbo ducti nec satis tprĩs ad instruendum fuit. Prius concurrit uoli
q̃ Appius ad hostem perueniret. Itaq fronte in equali concarsuunẽ: &
uelut sorte quadam mutante assuetos inter se hostes etrusci uolunio
mites parũꝑ ꝑ cunctati. quia dux aberat. appio occurrẽ. Dicit᷑ appius
in medio pugne discrimine ita ut inpͥma signa manib ad celum sublatis
conspiceret tta p̃catus ẽẽ. Bellona si hodie uictoriã dederis nob ast ego tibi

Expanded text:
mis arreptis in aciem descendunt. et Volumnius signa canere ac vexilla efferri castris iussit; Appium addubitasse ferunt, cernentem seu pugnante seu quieto se fore collegae victoriam; deinde veritum ne suae quoque legiones Volumnium sequerentur, et ipsum flagitantibus suis signum dedisse. ab neutra parte satis coEgnatius pabulatum cum cohortibus paucis ierat suoque impetu magis milites quam cuiusquam ductu aut imperio pugnam capessebant et Romani exercitus nec pariter ambo ducti nec satis temporis ad instruendum fuit. prius concurrit Uolumnius quam Appius ad hostem perueniret; itaque fronte inaequali concursum est; et uelut sorte quadam mutante adsuetos inter se hostes Etrusci Uolumnio, Samnites parumper cunctati, quia dux aberat, Appio occurrere. dicitur Appius in medio pugnae discrimine, ita ut inter prima signa manibus ad caelum sublatis conspiceretur, ita precatus esse: 'Bellona, si hodie nobis uictoriam duis, ast ego tibi
Abbreviated transcription (Latin):
pus habita de lgge eẽnt passuros negabant. Ita extracta utraq res incõsulũ¬
aduentum ẽ. Qui ubi triumphantes ustore cum ex̾citu urbem mnierunt quia
anni erat: quartum tribunatũ affectantes incomitiorum disceptationem ablege
tamen adu̾terant. Et cum consul nichilminus adu̾sus continuationem t¬
bunatus ꝗͣ si lex minuende sue maiestatis cã permulgata feret᷑ tetendissent
uictoria certam̃is penes tribunos fuit.

Expanded text:
prius habita de lege essent, passuros negabant. ita extracta utraque res in consuluprius habita de lege essent, passuros negabant. ita extracta utraque res in consuluaduentum est. qui ubi triumphantes uictore cum exercitu urbem inierunt, quia anni iam erat—quartum adfectantes tribunatum, in comitiorum disceptationem ab lege certamen auerterant. et cum consules nihilo minus aduersus continuationem tribunatus quam si lex minuendae suae maiestatis causa promulgata ferretur tetendissent uictoria certaminis penes tribunos fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc bello perfecto tribum
domi malum patres t̾ritat. clamant fraude fieri ꝙ foris teneat᷑ꝰ ex̾citus
frustrationemq eam legis tollende ẽẽ. se nichilominus rem susceptã ꝑacturos
Optinuit tamen .P. lucretius prefectus urbis: ut actiones tribunatie in aduentũ
nsulum different. Erat & noua causa exorta timoris A. Cornelius &.
seruilius questores. Muolscio ꝙ falsus haud dubie testis incesonem extitis¬
set diem dixerant. Multis enim emanabat indiciis neq fratrem uolsci. exquo
fuerit eger unꝗ̃ nommodo uisum inpatribus: sed ne assurexisse qđem
ex morbo multorumq tabe mensium mortuum: nec his tp̃ribus inque testis ob
frequentem ad signa sine aliquo comeatu fuisse. nisi ita ẽe̾t multi priuatim
ferebant uolscio uidicem cum ad iuditium ire non auderet omnes he res iunũ
congruentes haud magis dubiam dampnationẽ uolsci ꝗͣ cesonis uolscio t
fuerat. fatiebant. In mora tribuni erant qui comitia questores here dereo nisi

Expanded text:
hoc bello perfecto tribunicium domi bellum patres territat. clamant fraude fieri, quod foris teneatur exercitus; frustrationem eam ear legis tollendae esse; se nihilo minus rem susceptam peracturos. obtinuit tamen L. Lucretius, praefectus urbis, ut actiones tribuniciae in adventum consulum differrentur. erat et noua exorta causa motus. A. Cornelius et Q. Seruilius quaestores M. Uolscio , quod falsus haud dubie testis in Caesonem exstitisset, diem dixerant. multis enim emanabat indiciis neque fratrem Uolsci ex quo semel fuerit aeger unquam non modo uisum in publico, sed ne adsurrexisse quidem ex morbo, multorumque tabe mensum mortuum; nec iis temporibus in quae testisfrequentemque ad signa sine ullo commeatu fuisse. nisi ita esset multi priuatim ferebant Uolscio iudicem. cum ad iudicium ire non auderet, omnes eae res in unum congruentes haud magis dubiam damnationem Uolsci quam Caesonis Uolscio teste fuerat faciebant. in mora tribuni erant, qui comitia quaestores habere de reo, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
sabinos. Rege in sup̃to uidebantur tamen neq se quisꝗ nec factionis suc aliũ
nec deniq patrum aut ciuium quemꝗͣ s preferre illi uiro ausi: ad ui
nes nume pompilio regnum eferendum decernunt¬

Expanded text:
Sabinos rege inde sumpto uidebantur, tamen neque se quisquam nec factionis suae alium Sabinos rege inde sumpto uidebantur, tamen neque se quisquam nec factionis suae alium nec denique patrum aut ciuium quemquam praeferre illi uiro ausi, ad unum omnes Numae Pompilio regnum deferendum decernunt
Abbreviated transcription (Latin):
nelita iustitia religioq ea tempestate. Nume pompilii erat. curibus sabinis
habitabat consultissimus uir ut milla quisꝗ̃ ẽẽ etate poterat. omnis diuim
tq humani iuris auctorem doctrine euis qr non extat alius falso san
pithagoram edunt. quem seruio tullio regnante romȩ centum amplius post
annoiꝰ inultima italie ora circa methapontum eratheamq & crotonam
auenum emulantium stucdia cetus habuisse constat ex quibus locis & si
dem etatis fuissent quae fama insabinos aut quo lingue cõmertio ꝗꝗ̃ ad
cupiditatem discendi extiuisset quo ne p̃sidio unus per tot gentes dissonas
ermone moribusq peruenisset. Suopte igitur ingenio temꝑatum ani
uirtutibus fuisse opinor magis instructumq non tam pegrinis artibus ꝗͣ
disciplina tetrica ac tristi ueterum sabmorum quo gn̾e nullum quodam in¬
corruptius fuit. Audito nomine mime patres romam ꝗ̃ ꝗͣ inclinari opes ad

Expanded text:
nclita iustitia religioque ea tempestate Numae Pompili erat. Curibus Sabinis habitabat, consultissimus uir, ut in illa quisquam esse aetate poterat, omnis diuini atque humani iuris. auctorem doctrinae eius, quia non exstat alius, falso Samium Pythagoram edunt, quem Seruio Tullio regnante Romae centum amplius post annos in ultima Italiae ora circa Metapontum Heracleamque et Crotona iuuenum aemulantium studia coetus habuisse constat. ex quibus locis, etsi eiusdem aetatis fuisset, quae fama in Sabinos? aut quo linguae commercio quemquam ad cupiditatem discendi exciuisset? quoue praesidio unus per tot gentes dissonas sermone moribusque peruenisset? suopte igitur ingenio temperatum animum uirtutibus fuisse opinor magis instructumque non tam peregrinis artibus quam disciplina tetrica ac tristi ueterum Sabinorum, quo genere nullum quondam incorruptius fuit. audito nomine Numae patres Romani, quamquam inclinari opes ad
Abbreviated transcription (Latin):
omnium cogitetis potestatem istam ad singulorum auxilium non ad ꝑnitiem uni¬
u̾sorum comꝑatam ẽẽ. tribimos plebis uos creatͦs non hostes patribus. nobis mi¬
rum inuidiosum uobis ẽẽ desertam remp. inuadi: non ius urum sed muidi
minueritis: agite cum collega. ut rem in tegram in aduentum consulum diffe¬
rat ne equi quidem ac uolsci morbo absumptis priore anno consulibus crui
suꝑboq nobis bello insistere. Agunt cum terrentillo tribuni dilataq inspẽ actio¬
ne re ip̃a sublata. consules extemplo arcessiti

Expanded text:
omnium cogitetis potestatem istam ad singulorum auxilium, non ad perniciem uniomnium cogitetis potestatem istam ad singulorum auxilium, non ad perniciem uniuersorum comparatam esse; tribunos plebis uos creatos, non hostes patribus. nobis miserum, inuidiosum uobis est, desertam rem publicam inuadi. non ius uestrum, sed inuidiam minueritis. agite cum collega ut rem integram in aduentum consulum differat. ne Aequi quidem ac Uolsci, morbo absumptis priore anno consulibus, crudeli superboque nobis bello institere.' agunt cum Terentilio tribuni, dilataque in speciem actione, re ipsa sublata, consules extemplo arcessiti.
Abbreviated transcription (Latin):
ut nibil si ambo consules infesti cirtumstarent tribunum relidtum minarũ atq
rroris sit: insidiatum cum & tpr̃e capto ad ortum rem publicam. si quc̃ sim
euis pͥore anno inter morbum bellumq rati dei tribunum dedissent: non potuisse
resisti: duobus mortus consulibus: iacente egra ciuitate incolluuione omnium
rum. ad tollendum rei publice consulare imꝑium laturum leges fuisse. du
uolscis equisq ad oppugnandam urbem futarum. Quid tandem illi non lice̾ si quid
consules suꝑbe in aliquem ciuium aut crudeliter fecerint. diem dicere. actusaẽ
s ip̃is uidicibus quorum inaliquem seuitum sit non illud consulare imꝑiue
sed tribunitiam potestatem in uisam intollerandamq facere quam paccat am
reconditamq patribus deintegro inantiqua redigi mala: neq illum se dep̃cari
io minus ꝑgat ut ceperit. Uos inquit fabius ceteri tribimi oramus: ut pͥn

Expanded text:
ut nihil, si ambo consules infesti circumstarent tribunum, relictum minarum atque ut nihil, si ambo consules infesti circumstarent tribunum, relictum minarum atque terroris sit: insidiatum eum et tempore capto adortum rem publicam. si quem similem eius priore anno inter morbum bellumque irati di tribunum dedissent, non potuisse sisti. mortuis duobus consulibus, iacente aegra ciuitate, in conluuione omnium rerum, ad tollendum rei publicae consulare imperium laturum leges fuisse, ducem Uolscis Aequisque ad oppugnandam urbem futurum. quid tandem? illi non licere, si quid consules superbe in aliquem ciuium aut crudeliter fecerint, diem dicere, accusare iis ipsis iudicibus quorum in aliquem saeuitum sit? non illum consulare imperium sed tribuniciam potestatem inuisam intolerandamque facere; quam placatam reconciliatamque patribus de integro in antiqua redigi mala. neque illum se deprecari quo minus pergat ut coeperit. 'uos' inquit Fabius, 'ceteri tribuni, oramus, ut primum
Abbreviated transcription (Latin):
Secundeq res extemplo urbanos motus excita¬
uerunt Gaius Terentilius. Arsa tribunus plebis eo anno fuit. Is consulibus absenti¬
bus ratus locum tribunatiis actionibus datum peraliquot dies patrum superbiã
ad plebem criminatus maxime in consulare imꝑium tanꝗͣ minium nec tollerabile
libere ciuitati inuehebatur. Nomine enim tantum minus inuidiosum. re ip̃a atro
trus ꝗ̃ regum eẽ quippe duos prouno dño acceptos inmoderata infinita pot
qui soluti atq effrenati ip̃i omnes metus legum ommaq supplitia uerterent i
plebem que ne et̾na illis licentia sit: leges promulgaturum: ut quinq uiri crearet᷑
ibus deimꝑio consulari scribendis: quod ppłus inse us dederit eo consulem u
non ip̃os libidinem ac licentiam suam prolege habituros. Qua promulgata lege
cum timerent patres. ne absentibus consulibus iugam acciperent. senatus aprefecto
urbis. Q fabio uocatur qui adeo atrociter in rogationem latoremq ip̃m est ĩuectꝰ

Expanded text:
elli res extemplo urbanos motus excitauerunt. C. Terentilius Harsa tribunus plebis eo anno fuit. is consulibus absentibus ratus locum tribuniciis actionibus datum, per aliquot dies patrum superbiam ad plebem criminatus, maxime in consulare imperium tamquam nimium nec tolerabile liberae ciuitati inuehebatur: nomine enim tantum minus inuidiosum, re ipsa prope atrocius quam regium esse; quippe duos pro uno dominos acceptos, immoderata, infinita potestate, qui soluti atque effrenati ipsi omnes metus legum omniaque supplicia uerterent in plebem. quae ne aeterna illis licentia sit, legem se promulgaturum ut quinque uiri creentur legibus de imperio consulari scribendis; quod populus in se ius dederit, eo consulem usurum, non ipsos libidinem ac licentiam suam pro lege habituros. qua promulgata lege cum timerent patres ne absentibus consulibus iugum acciperent, senatus a praefecto urbis Q. Fabio uocatur, qui adeo atrociter in rogationem latoremque ipsum est inuectus