comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
st aut caput pter ceterum corpus honoratiu. & optimati quada enunentisi.
cui reliqua m̃bra dñati parent. atq obsecunt᷑ iure meritoq: subiecta. nesin
se de humilis inmo plane iacens. aspera cũ moueret᷑ terrenarũ lacunarũ
offensiones ꝓcliuitatis. & itẽ decliuitatis in curres . maxime cũ. ẽẽt. necesse .¬
cuncta motuum gnr̃a experiri. hac gͥ de causa. uehiculo corporis ut pote ars

Expanded text:
st autem caput praeter caeterum corpus honoratius et optimati quadam eminentia; cui reliqua membra dominanti parent atque obsequuntur iure meritoque subiecta, ne sine sede humiliter in imo plane iacens asperas, cum moueretur, terrenarum lacunarum offensiones procliuitatis et item decliuitatis incurreret, maxime cui esset necesse cuncta motuum genera experiri. Hac igitur de causa uehiculo corporis utpote ar
Abbreviated transcription (Latin):
metalli guioris plena undos& hẏemis atq algidi frigoris necñ ⁊̃ prunarũ. Haec
sat᷑ni uocabat᷑ exiciũ. At uͦ sali resplendentis atq ad ipsiꝰ dĩ dext̃am sita aeris

Expanded text:
metalli grauioris plena undosae hiemis atque algidi frigoris necnon etiam pruinarum, haec Saturni uocabatur exitium. At uero sali resplendentis atque ad ipsius dei dexteram sita, aeris
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gemino & contrario motu ferebant᷑. tum ipsa etiam cita & uolueris.
ea quȩ tardius ase recedebant. ꝓxima semꝑ sibi. ex consequutione faci

Expanded text:
quia gemino et contrario motu ferebantur, tum ipsa etiam cita et uolucris ea quae tardius a se recedebant proxima sibi semper ex consecutione faci
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpemodũ quarta diurni & nocturni spacii. luci fer & stilbon imparib: ꝗdẽ gressib:
hisdẽ tam̃ pene tẽporib: quib: solcursus conficiunt: modo in citato uolatu c̃p̃her¬
denteseũ modo pigro tacto demũ ab eodẽ conp̃hensi. Pyrois pene biennio pheton
onib: que obscurationib: quas ortꝰ & occasus uocamꝰ minime concurrunt. Quippe
luna quidẽ post conuentũ coitũ coetĩq solis quia prior conuenit ad destinati¬
pͥor uesperi semꝑ apparet. & ex oriens matutina conditur in oecasũ ꝙ foe non ꝗ¬
& pheton. & pyro is qr tardius quã sol signoꝵ spacia ꝑ agunt. tã quã ab eo conp̃hensi
& p̃teriti. semꝑ uespere occidentes ex oriunt᷑ matutinȩ lucis auspicio. Luciferporro
&e stulbol concurrentes soli uixtaq comitantes. conp̃hendentes etiã & ab eo inuicẽ

Expanded text:
t CCCLXV diebus et propemodum quarta diurni et nocturni spatii, Lucifer et Stilbon imparibus quidem gressibus, t CCCLXV diebus et propemodum quarta diurni et nocturni spatii, Lucifer et Stilbon imparibus quidem gressibus, isdem tamen paene temporibus quibus sol cursus conficiunt, modo incitato uolatu comprehendentes eum, modo pigro tractu demum ab eodem comprehensi, Pyrois paene biennio, Phaethonibusque et obscurationibus, quas ortus et occasus uocamus, minime concurrunt. Quippe luna quidem post conuentum coitumque solis, quia prior conuenit ad destinatprior uesperi semper apparens et exoriens, matutina conditur in occasum. Contra Phaenon et Phaethon et Pyrois, quia tardius quam sol signorum spatia peragunt, tamquam ab eo comprehensi et praeteriti semper uespere occidentes exoriuntur matutinae lucis auspicio. Lucifer porro et Stilbon concurrentes soli iuxtaque eum plerumque comitantes, comprehendentes etiam et ab eo inuice
Abbreviated transcription (Latin):
intuentib: in quantitate diuersitas. Si ꝗdẽ elonginquominorer
depximo cũ adima uergunt. maiores uideantur
necesse. est ꝓptereaq: etiam in motu non aqua uelocitas. ꝙ ȩqua signoꝵ. dimensa
non equis uide ant᷑ conficere tẽporib sed citius quidẽ tunc cũ ex ꝓximitate maiores
apparent. tardius uo cũ longius a t̾ra remoti minores uident᷑. Euagatio tam̃ in latũ
que fit inzodiaco non aequa est om̃ium. Quippe solis minor quã cȩteroꝵ ignium.
Tota enĩ euagatio sub unius portionis aestimationẽ uenit. lune uõ & luciferi iuxta
opinionẽ ueterũ uiroꝵ longe maior. Ad xii fere portiones. mercurii. fere ad octo parte
pyroi & phetontis aquinq: saturni adtresportiones obeunt. Porro signiferi orbis cirtulos
in longum iđ qua finis exordiiq: confinium est. Luna quidẽ dierũ & noctiũ spacuis

Expanded text:
intuentibus in quantitate diuersitas, siquidem e longinquo minores, intuentibus in quantitate diuersitas, siquidem e longinquo minores, de proximo, cum ad ima uergunt, maiores uideantur necesse est. Proptereaque etiam in motu non aequa uelocitas, quod aequa signorum dimensa non aequis uideantur conficere temporibus, sed citius quidem tunc cum ex proximitate maiores apparent, tardius uero cum longius a terra remoti minores uidentur. Euagatio tamen in latum, quae fit in zodiaco, non aequa est omnium, quippe solis minor quam ceterorum ignium; tota enim euagatio sub unius portionis aestimationem uenit. Lunae uero et Luciferi iuxta opinionem ueterum uirorum longe maior ad duodecim fere portiones, Mercurii fere ad octo partes, Pyrois et Phaethontis ad quinque, Saturni ad tres portiones. Obeunt porro signiferi orbis circulos in longum, id est qua finis exordiique confinium est; luna quidem dierum et noctium spatiis
Abbreviated transcription (Latin):
ł in quantitate ł etiam in colore admittentes
illã mutationẽ. Sol uõ & luna & ceterę
quinq: iđ planetes una quidẽ maioris globi conuersione rapiunt᷑ aboriente.
in occidentẽ. ꝑdies singulos. Itẽ ut ille rate atq: inerrabilesstelle uanias tamen
alias agitationes facere uident᷑ . cũ ł in p̃tereuntis signi locũ migrant. tamquã
obi motui contrarios. motus agentes. ł cũ ab aqui lentanis
ad australia. & contra laciori deflexione oberrant. atq ab estiuo
adbrumalẽ tropicũ. & inde demũ ad aestiuũ reuertunt᷑. cuiꝰ ꝗdẽ causa.
eẽ si gniferi orbis latitudo estimat᷑ atq & iã in ipsius eodiaci. latitudinẽ
obliquã modo ad aquilonẽ modo ad austrũ uertentes cũ ꝗdẽ aꝗloni
se applicant elatiores. cũ uõ austro. humiles cognominant᷑ idq ipsũ
ñ om̃s ꝑ aq: s alii magis ꝗdãminus. Uidetur etiam non nulla

Expanded text:
l in quantitate uel etiam in colore admittentes l in quantitate uel etiam in colore admittentes ullam mutationem. Sol uero et luna et ceteri quinque, id est planetes, una quidem maioris globi conuersione rapiuntur ab oriente in occidentem per dies singulos item ut illae ratae atque inerrabiles stellae; uarias tamen alias agitationes facere uidentur, cum uel in praetereuntis signi locum migrant tamquam uniuersi globi motui contrarios motus agentes, uel cum ab aquilentanis ad australia et contra latiore deflexione oberrant atque ab aestiuo ad brumalem tropicum et inde demum ad aestiuum reuertuntur, cuius quidem causa esse signiferi orbis latitudo aestimatur. Atque etiam in ipsius zodiaci latitudine obliqua modo ad aquilonem, modo ad austrum uertentes cum quidem aquiloni se applicant, elatiores, cum uero austro, humiles cognominantur, idque ipsum non omnes peraeque, sed alii magis, quidam minus. Videtur etiam non nulla
Abbreviated transcription (Latin):
utrisq polis illic uisibilib & ꝑspicuis. ꝑ quos limes partes mundi de terminans. &iã
illud ad dendũ cȩteros circulos ad ipsum circulos eẽ. iuxta diffiniionẽ quȩ docet
culũ. eẽ. planã figurã quã una linea circũ ducta contineat.
lineis circũ ductis contineri. signiferũ uõ exmultis constare. speciem circuli tĩ panoꝵ
in cuiꝰ latitudine signoꝵ adubrant᷑ sigurȩ: Secat porro latitudinẽ eiꝰ circulus qui
secans Reliꝗ extimiduo signiferȩ latitudinis circuli. huius ipsius ꝗ int̃ signa mediuꝰ
uocat᷑. breui ores sunt. Igit᷑ sixȩ
ꝗdẽ stellȩ nec errantes & itẽ policũ maxima
cunctaq amplexu ꝓprio continente sphera.¬
quȩ aplanes dr̃ circũ ferunt᷑ una simpliciq: Ioccidens.
circa illã agitationẽ. ad herentes ei. quaq: circuegerit
circuaete. unã & eandẽ semꝑ positionẽ
obtinentes. ordinẽq inmutabili tenore: seruantes.
neqi: t̃ quã ł in conformatione ł in ortu.

Expanded text:
utrisque polis illic uisibilibus et perspicuis, per quos limes it partes mundi determinans. DESCRIPTIO APLANOS IMG 11 Etiam illud addendum ceteros circulos id ipsum esse circulos iuxta definitionem quae docet circulum esse planam figuram quam una linea circumducta contineat, itaque singulos singulis lineis circumductis contineri, signiferum uero ex multis constare in speciem circuli tympanorum, in cuius latitudine signorum adumbrantur figurae. Secat porro latitudinem eius circulus qui bis secans. Reliqui extimi duo signiferae latitudinis circuli huius ipsius, qui inter signa medius uocatur, breuiores sunt. Igitur fixae dem stellae nec errantes et item poli cum maxima cunctaque amplexu proprio continente sphaquae aplanes uocatur, circumferuntur una simplicique circa illam agitatione adhaerentes ei quaque circumegerit circumactae, unam et eandem semper positionem obtinentes ordinemque immutabili tenore seruantes neque umquam uel in conformatione uel in ortu
Abbreviated transcription (Latin):
mediis finib separat extima. Ratio uõ est duoꝵ siniũ iuxta semet ipsos. & quasi q̃dã
conuentio. Itaq: conpetens ex conplurium rationũ conparatione subsistit. Et con¬
tinuum quidem conpetens. intrib: parũ finib: inuenit᷑ sicut pͥmus iuxta scđm : sic scđs¬
Descrirtio parallelli pͥedorũ
duũ distantiũ. Quȩ paralleli peda
continuant᷑. ad unã soliditatem
insertis aliis duob iuxta rationẽ
continui cõpetentis ꝙ a grecis
appellat᷑ anologia sineches.

Expanded text:
mediis finibus separat extima, ratio uero est duorum finium iuxta semet ipsos habitus et quasi quaedam conuentio. Itaque competens ex complurium rationum comparatione subsistit, et continuum quidem competens in tribus, ut parum, finibus inuenitur: sicut primus iuxta secundum, sic sDescriptio parallelepipedorum duum distantium, quae parallelepipeda continuantur ad unam soliditatem insertis aliis duobus iuxta rationem continui competentis, quod a Graecis appellatur analogia syneches.
Abbreviated transcription (Latin):
minis exequaris : Dicendum gͥ cur rerum conditor fabricatorq nature
omne hoc institu endum putauerit. Optimuserit potsoi tibloptpet
in uidia longe relegata est. Itaq consequenter cuncta sui similia prout
cuiusq natura capax esse beatitu dinis poterat. effici uoluit. Qũa ꝗdẽ
uoluntatẽ dei. originẽ rerum certissimã siquis ponat. recte cũ putare
consentiam. Uolens si quidẽ deus bona quidem omĩa ꝓuenire mali
porro nullius prout eoꝵ quȩ nascuntur natura fert. reliquit ꝓpaginẽ.

Expanded text:
minis exequaris. Dicendum igitur cur rerum conditor fabricatorque geniturae omne hoc instituendum putauerit. Optimus erat, ab optimo inuidia longe relegata est. Itaque consequenter sui similia cuncta, prout cuiusque natura capax beatitudinis esse poterat, effici uoluit. Quam quidem uoluntatem dei originem rerum certissimam si quis ponat, recte eum putare consentiam. Volens siquidem deus bona quidem omnia prouenire, mali porro nullius, prout eorum quae nascuntur natura fert, reliquit propaginem.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑpugnatoꝵ arteq iuuentutis castris & insignib ipsoꝵq insignium.¬
quia idẽ usus & differentia tã hic quã apud uos etiam nunc hab etur¬
ic nota clipeoꝵ tegm̃. thoracũ indumenta iaculoꝵ ammentata missilli
prudentiȩ uõ curam ubi maiorẽ leges habendã sanctiunt. Aut honestas
penes quos tantã dignitatẽ optinet inuite munerib: & officus Qd diui¬
hac quippe exornatione in priorẽ ur̃am urbẽ sep̃sit. honesta uitq num̃ ꝙ c̃
lidit electos salubri subtiliumq ingeniorũ: & pru dentie feraci loco.
ut pote ł bellicosa & sapiens dea regionẽ eligendã censuit talem q̃ sui
similes eetꝰ uiros editura. His gͦ legib ues honestiorib etiam institutis ad
om̃ẽ uirtutẽ eruditi atheni enses ueteres ut pote diuinȩ ꝓsapiȩ germani

Expanded text:
pugnatorum armataeque iuuentutis castris et insignibus ipsorumque insignium idem usus et differentia tam hic quam apud uos etiamnunc habetur: clipeorum tegmen, thoracum indumenta, iaculorum amentata missilia. Prudentiae uero curam ubi maiorem leges habendam sanciunt aut honestas apud quos tantam dignitatem obtinet in uitae muneribus et officiis? Quid diuint? Hac quippe exornatione priorem uestram urbem sepsit honestauitque numen quod condidit, electo salubri subtiliumque ingeniorum et prudentiae feraci loco. Utpote enim bellicosa et sapiens dea regionem eligendam censuit talem, quae sui similes esset uiro seditura. His ergo legibus uel hone stioribus et iam institutis ad omnem uirtutem eruditi ueteres Athenienses, utpote diuinae prosapiae germani,
Abbreviated transcription (Latin):
mutis. & itẽ nihil sentientib opitularet᷑. Hae uõ media ꝗa necesse erant.
inmundo fore genus animaliũ ꝙ ratione uteret᷑. huic eidẽ generi uitã
& sp̃m ministraret. Int̃q: duas posita naturas. eandẽ diuersamq: modo
eius dẽ n ature contẽ plaret᷑ diuinitatẽ. attollens aciem. ad sublimia.
modo ad ima sedẽo diuersȩ naturȩ uergens. haec etiã iuxta opificis scita
di spensaret. t̃renisq imꝑtiret ꝓuidentiã. De inde ꝓgrediens ultra plato:
demonstrat ipsam particionẽ. Unã sũpsit ex uniuerso pͥmitꝰ portionẽ¬
usqͦ septima .uI. & xx. partib quã pͥma maion . In hac forma uirium.
animȩ tãquã especulo simulacrũ resultat. A formã ꝑtinens adpsuo ioniã
qm particio quippe c̃sideratio ẽ. uiriũ ordinatios. que ueluti m̃ broꝵ
actuum eiꝰ officioꝵq & om̃ium numerũ designat c̃gruentiã trb: hoc

Expanded text:
mutis et item nihil sentientibus opitularetur, haec uero media, quia necesse erat mutis et item nihil sentientibus opitularetur, haec uero media, quia necesse erat in mundo fore genus animalium quod ratione uteretur, huic eidem generi uitam et spiritum ministraret interque duas posita naturas, eandem diuersamque, modo eiusdem naturae contemplaretur diuinitatem attollens aciem ad sublimia, modo ad ima sedemque diuersae naturae uergens haec etiam iuxta opificis scita dispensaret terrenisque impertiret prouidentiam. Deinde progrediens ultra Plato demonstrat ipsam partitionem: «Vnam sumpsit ex uniuerso primitus portionesior, septima sex et uiginti partibus quam prima maior». In hac forma uirium animae tamquam e speculo simulacrum resultat. Partitio quippe consideratio est uirium ordinatioque ueluti membrorum actuum eius officiorumque et omnium munerum designat congruentiam tribus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
que uiuificaret sensibilẽ mundũ. rursus ad priorẽ tractatũ retrorsum
iri. ut de silua & corporib mundi formaq coꝵ tractatꝰ de integro fieret.
a genitura mundi recederet᷑. de inde frustra dicistirpe
s ea quȩ erant sine ordine ac modo ordinasse. Itaq potius ea quȩ existebant
exornasse. quã generasse quȩ ñ erant. in ordinatos quippe animi errores.
ationẽ fluctib similẽ intellectu asignato. ex in ordinata
ad ordinẽ redegisse. corporis etiã motũ instabilẽ. salubri moderataq agitati¬
one frenasse. eidẽ formã & figurã congruã & conuenientẽ ornatũ dedisse:
ut ipse in superiorib: dixit meliorẽ ordinatoꝵ fortunã in ordinatis ratꝰ. Quare :
ꝓuenire. eamq mediã int̾ indiuiduã. & diuiduas animas locatã. ut scilicet.
in munis quidẽ ab in corporatione in mundo ẽẽt intellegibili sem ꝑ stirpea

Expanded text:
quae uiuificaret sensilem mundum, rursum ad priorem tractatum retrorsum quae uiuificaret sensilem mundum, rursum ad priorem tractatum retrorsum iri, ut de silua et corporibus mundi formaque eorum tractatus de integro fieret et a genitura animae recederetur. Deinde frustra dici animamsed ea quae erant sine ordine ac modo ordinasse; itaque potius ea quae existebant exornasse quam generasse quae non erant, inordinatos quippe animi errores et agitationem fluctibus similem, intellectu assignato, ex inordinata iactatione ad ordinem redegisse, corporis etiam motum instabilem salubri moderataque agitatione frenasse et eidem formam et figuram congruam et conuenientem ornatum dedisse, ut ipse in superioribus dixit meliorem ordinatorum fortunam inordinatis ratus. Quare cum prouenire, eamque mediam inter indiuiduam et diuiduam animas locatam, scilicet ut immunis quidem ab incorporatione in mundo esset intellegibili semper, stirpea
Abbreviated transcription (Latin):
generatio. animanti quasi mox suturo quȩ reret᷑. conpetens anima illã animam
quȩ tã mutis animalib quã stirpib & arborib uitã daret. esse uspiã dici
a platone. non dũ natis animalib nec arborib & ceteris ꝗb: datura uitas foret.
ꝓptereaq in diuiduã quidẽ substantiã. mundi intellegibilis speciem. ad cuius
similitudinis formatꝰ sit sensibilis mundus. platonẽ cognominas se dicebant:
diuiduã porro siluã. At uõ hi ꝗ ex indiuidua substantia iđ inmuni ab in cor¬
poratione animȩ. Itẽ alia inseparabili corpoꝵ comite. iđ stirpea. ẽflatum
tertiũ animȩ genus asserebant iđ rationabile. Sic adsistebant sententiȩ ꝓpͥȩ:
Primo om̃iũs posterunt esse. cũ de constitutione mundani corporis in supe¬
riorib tractatũ eẽt finitoq eo tractatu. ꝑuentũ foret ad animȩ geniturã

Expanded text:
 esset instituta generatio, animantique quasi mox futuro quaereretur competens anima, illam animam,  esset instituta generatio, animantique quasi mox futuro quaereretur competens anima, illam animam, quae tam mutis animalibus quam stirpibus et arboribus uitam daret, esse uspiam dici a Platone, nondum natis animalibus nec uero arboribus et ceteris quibus datura uitas foret, proptereaque indiuiduam quidem substantiam mundi intellegibilis speciem, ad cuius similitudinem formatus sit sensilis mundus, Platonem cognominasse dicebant, diuiduam porro siluam. At uero hi qui ex indiuidua substantia, id est immuni ab incorporatione anima, item alia inseparabili corporum comite, id est stirpea, conflatum tertiae animae genus asserebant, id est rationabile, sic assistebant sententiae propriae: primo omnium praeposterum esse, cum de constitutione mundani corporis in superioribus tractatum esset, finitoque eo tractatu peruentum foret ad animae genituram
Abbreviated transcription (Latin):
cetera quȩ mundus conplectit᷑ corpora. an potius indiuiduã plato substantiam
censeat eminentiorẽ animã. quȩ nulli sit incorporationi obnoxia. cuiusq ueneranda
puritas nulla corporis contagione uioletur. diuiduã uõ substantiã. illam animã
dicat quȩ non solũ cunctis animalib: sed etiã stirpib: & arborib: dat uitalem
uigorẽ ut sit ex bis dinab: c̃flatũ t̃ciũ animȩ genꝰ rationabile id urco ne omĩa
muta eẽnt. & ratione carerent quȩ uitã sortirent᷑ corpora uidelicet animalia.
sed ẽẽt. p̃terea genus animantiũ huius modi ꝙ rationis disciplineq: & intel¬
lectus capax. diuini operis ad mirandã rationẽ. dispositionẽq intellegens.
ueneraretur mundani operis auctorẽ. Qđ itaq hi ꝗspecem intellegibilis mundi
ꝙ semꝑ eadẽ sit. nec in mutet᷑ umquã putabant aplatone in diuiduã substintiã
diuiduã porro siluã negabant habere rationẽ. cũ muno

Expanded text:
cetera quae mundus complectitur corpora, an potius indiuiduam Plato substantiam censeat eminentiorem animam, quae nulli sit incorporationi obnoxia cuiusque ueneranda puritas nulla corporis contagione uioletur, diuiduam uero substantiam illam animam dicat quae non solum cunctis animalibus sed etiam stirpibus et arboribus dat uitalem uigorem, ut sit ex his duabus conflatum tertium animae genus rationabile, idcirco ne omnia muta essent et ratione carerent quae uitam sortirentur corpora, uidelicet animalia, sed esset praeterea genus animantium huius modi, quod rationis disciplinaeque et intellectus capax diuini operis admirandam rationem dispositionemque intellegens ueneraretur mundani operis auctorem. Quod Itaque hi qui speciem intellegibilis mundi, quod semper eadem sit nec immutetur umquam, putabant a Platone indiuiduam substantiam dici, diuiduam porro siluam, negabant habere rationem, cum mundi
Abbreviated transcription (Latin):
fiuentoꝵ. Hii gͥ durisus dis coloris amnes p̃dictas rerũ hõiuĩ q fartunas inm̃sis
pͥmo sinib ambiehant. Tuno duua undarũ uiolensq rapiditas singłas qͣsq

Expanded text:
i igitur cursus discoloris amnes praedictas rerum nationumque Fortunas immensis primo sinibus ambiebant. tunc diversa undarum violensque rapiditas singulas quasq
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ considerationemq institui. ñ positiuȩ sed naturalis illius iusticiȩ.
atq aequitatis que scripta instituendis legib de scribendisq: formulis.
tribuit ex genuina moderatione substantiã. Perindeq ut socrates cũ
de iusticia dissereret qua hões utunt᷑. induxit effigiem ciuilis rei .p. ita
sensibilis: & ueluti quadam cõmuni hac re .p. uol
Queritur primode genttura mundi.
o. de uisu.
xi. De imaginibus.
XII. Laus uidendi.
euide silua
xuiide tempore.
u de pͥmis materiis siluestribus & ꝓpessiomib
MUI.  Dediuersis humoribus corpoꝵ & flegmate.
XUII. de sensibus odorationis & gustatus.

Expanded text:
tionem considerationemque institui non positiuae sed naturalis illius iustitiae tionem considerationemque institui non positiuae sed naturalis illius iustitiae atque aequitatis, quae inscripta instituendis legibus describendisque formulis tribuit ex genuina moderatione substantiam, perindeque ut Socrates, cum de iustitia dissereret qua homines utuntur, induxit effigiem ciuilis rei publicae, ita sensilis ueluti quadam communi urbe ac re publQuaeritur primo de genitura mundi. X. De uisu. XI. De imaginibus. XII. Laus uidendi. XIII. De silua. XIV. De tempore. XV. De primis materiis siluestribus et perpessionibus earum. XVI. De diuersis humoribus corporum et phlegmate. XVII. De sensibus odorationis et gustatus.
Abbreviated transcription (Latin):
tractatũ. non ex principali causa. sed ex consequenti descenderat siꝗdem
immo ea potius. quȩ his ꝓdesset ꝗminimũ porienti idicilust nopulorretͣ
enimolo  sicam n inunius hominis ingenio sed in uibis alicurus populobi
frequentiaq scrutaretur. populari imaginem quandã depuixt e urbis
que uistis morib institutisq regeretur. & conuenienti legib felunosoer
frueretur. Contra qđ si quando de gene rasset. ab institutis. qud in ꝓspera
eet ei ciuitati. quãq exiciabilis morũ mutatio futura. Igit cũ in illis libris
que sita atq in uenta uideretur eẽt iusticia que uersaret᷑ in rebus
humanis. suꝑ ẽet aũt ut naturalis eꝗtatis fieret in uestigatio. huius
tanti operis effectũ ꝙ in genio suo diceret oneroso socrates. timeo bp¬
& criciȩ. & ermocrati delegandũ putauit. Adq: illimunus in uinetore
receperunt. Ex quo apparet in hoc libro principalit̾ illud agi ẽtẽpla¬

Expanded text:
tractatum non ex principali causa sed ex consequenti descenderat — siquidem immo eam potius quae his prodesset qui minimum possent —, ut illustriore uteretur exemplo, si eam non in unius hominis ingenio sed in urbis alicuius populosae frequentia populari scrutaretur, imaginem quandam depinxit urbis quae iustis moribus institutisque regeretur et conuenienti legibus felicitate frueretur contraque, si quando degenerasset ab institutis, quam improspera esset ei ciuitati quamque exitiabilis mutatio morum futura. Igitur cum in illis libris quaesita atque inuenta uideretur esse iustitia quae uersaretur in rebus humanis, superesset autem ut naturalis aequitatis fieret inuestigatio, huius tanti operis effectum quod ingenio suo diceret onerosum Socrates, Timaeo et Critiae et Hermocrati delegandum putauit atque illi munus iniunctum receperunt. Ex quo apparet in hoc libro principaliter illud agi: contempla
Abbreviated transcription (Latin):
Inuentum est g unũ mediũ. id ÷ a.x. parallello gãmãtũ. int̃ duo similia
parallello gr̃ama. ꝙ fieri debuit. Nihil hominus etiã intriangularib form
iedietatis insertio c̃sideratur. in huius modi forma
IRo positũ est ꝓbare quẽ ad modũ tri angulor simid¬
uunũ mediũ c̃petens inueniat᷑. Sunt duo similia
triangula limitata g̃cis litteris. unũ .a.B.t.¬
A. alterũ.a.B. .e.a. xꝗs angulis. uno ꝗ est sub.¬
A .B.f. altero qui est sub. a.s. e. Ubi autem
equales anguli. etiã latera ꝓc̃petenti erunt.
utA .B. latus iuxta .B.E. latus sic .t .B. latꝰ
iuxta .B. a. latus. dico hoꝵ duũ. similium.
trianguloꝵt. unũ medium conpetens inueniri. Sit eñĩ concessum. directũ
& c̃ungat. ducta linea. in directũ latus. ꝙ ÷ a. A. Ergo ut est . A. B.¬

Expanded text:
 parallelogrammum, inter duo similia parallelogramma, quod fieri debuit. IMG 2 Nihilo minus etiam in triangularibus formis medietatis insertio consideratur in huius modi forma. Propositum est probare quem ad modum duum triangulorum similium unum medium competens inueniatur. Sint duo similia triangula limitata Graecis litteris, unum ΑΒΓΑ, alterum ΔΒΕΔ aequis angulis, uno qui est sub, altero qui est sub ΔΒΕ. Vbi autem aequales anguli, etiam latera pro competenti erunt; st ΑΒ latus iuxta ΒΕ latus, sic ΓΒ latus iuxta ΒΔ latus. Dico horum duum similium triangulorum unum medium competens inueniri. Sit enim concessum directum et coniungat ducta linea in directum latus quod est ΑΔ. Ergo ut est ΑΒ
Abbreviated transcription (Latin):
hoc pacto omĩs figura. Vt gͥ. B .T. latus. iuxta .t.℥. latꝰ ita .B.a. parallelo¬
grã mũtũ.iuxta at̃. parallello grãmũit̃. Sunt enĩ in eadẽ quadratura.a.¬

Expanded text:
hoc pacto omnis figura. Vt igitur ΒΓ latus iuxta ΓΖ latus, ita ΒΔ parallelohoc pacto omnis figura. Vt igitur ΒΓ latus iuxta ΓΖ latus, ita ΒΔ parallelogrammum iuxta ΔΖ parallelogrammu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ imilimitis minore summa. c̃tulero multi plicans utraq hac uia.
nascitur xii. numerus. Tam enĩ bis sex. quãter quã terni. duo decim
fient. Haec eadẽ ase distantiũ duum continuatio. unius inter iectu
medietatis. geometricis & iã ꝓbationib reuelat᷑. Sint ergo etiam nunc
descriptȩ figurȩ.
uas uõ ex ad uerso positas lineas parallelo gr̃amas geometrici appel¬
lant. Consequent̃ etiã planas qua draturas. parallello grãma. Propo¬
sitũ est ꝓbare quẽ ad modũ duum parallello grã moꝵ similiũ. unũ
mediũ inueniat᷑. quod ratione ñ careat. Sint
ergo duo similia parallelo grãma quib assis¬
stunt g̃cȩ littere. a. T. E habentia ȩquales
F.z. Porro ubi ȩquales anguli. latera ꝓẽ pes
parallelo grãmoꝵ. in ueniri mediũ aliud.
rationabile. Sit quippe di rectum. B.T. latꝰ.
Γ.x. lateri. Eridetiam .a.t. latꝰ .F.N. lateri directũ. Et directis lineis.¬

Expanded text:
cum imi limitis minore summa contulero multiplicans, utraque hac uia cum imi limitis minore summa contulero multiplicans, utraque hac uia nascitur duodecim numerus; tam enim bis sex quam ter quaterni duodecim  eadem distantium a se duum continuatio unius interiectu medietatis geometricis etiam probationibus reuelatur. Sint ergo etiam nunc descriptae figurae. Duas ex aduerso positas lineas parallelogrammas geometrici appellant, consequenter etiam planas quadraturas parallelogramma. Propositum est probare quem ad modum duum parallelogrammorum similium unum medium inueniatur quod ratione non careat. Sint igitur duo similia parallelogramma, quibus assistunt Graecae litterae ΑΓΔ habentia aequales ΗΓΖ. Porro ubi aequales anguli, latera pro compparallelogrammorum inueniri medium aliud rationabile. Sit quippe directum ΒΓ latus ΓΖ lateri: erit igitur ΔΓ latus ΓΗ lateri directum, et directis lineis
Abbreviated transcription (Latin):
uł potentus.usꝙ unũ erit. atq ide totu. Situr ꝓbatione arith metsca
Sit gͦ de scripta trigemina figura. quȩ hostendat. quatenus si duo distent
uadrati ꝙ pͥncipe loco descriptũ est sit unum
latꝰ in mom̃ti uerbi causa duob aliud latꝰ
in mom̃tis trib hoc supputatũ. facit aream
totius ꝑfecti. quadrati. mom̃toꝵ ui.
Bis Htria ui . sunt. Ultimi uõ quadrati
& distantis pͥmo. sit latꝰ demũ unum.
mom̃toꝵ quattuor aliud latꝰ. mom̃toꝵ
ui. Hoc supputatũ. facit aream integri
ad heret. ut in pulsa. extima quadrata.
continuatura ui deatur. cognata est extimis.
Siꝗdẽ quotã parte minor estimo. iđ dimidia.
medio du pla. Sũmaitẽ media sũme suꝑioris dupla. Bis enĩ ui .xii.
Ita dimidietatis & dupli ratione sociant᷑. & fit extimoꝵ limitũ & medietats.
una eademq conditio. &dꝙ medietas de extimis nascitur: Siue enim
summilimitis minorẽ sum mã¬
maiore summa multiplicauero. seu ẽtra sum milimitis maiorẽ sũ mam

Expanded text:
 membris unum erit atque idem totum». Vtitur probatione arithmetica. Sit ergo descripta trigemina figura quae ostendat quatenus, si duo distent principe loco descriptum est sit unum latus in momentis uerbi causa duobus, aliud latus in momentis tribus; hoc supputatum facit aream totius perfecti quadrati momentorum sex, enim tria sex sunt. Vltimi uero quadrati t distantis primo sit demum latus unum momentorum quattuor, aliud latus momentorum sex; hoc supputatum facit aream integri adhaeret ut impulsa extima quadrata continuatura uideatur, cognata est extimis, uidem quota parte minor est imo, id est dimidia, medio dupla; summa item media summae superioris dupla, bis sex enim duodecim. IMG 1 Ita dimidietatis et dupli ratione sociantur et fit extimorum limitum et medietatis una eademque condicio. Quid quod medietas de extimis nascitur? Siue enim summi limitis minorem maiore summa multiplicauero, seu contra summi limitis maiorem summam
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sisteret. Mundi corpus solidũ eẽ. & globosum dicit. Huius modi aut̃
corpora duab medietatib uinciuntur. quatenus ut in effigie pilat.¬
& in illo ambitꝰ est quippe. aliqua longitudo.ẽ. etiã latitudo. quas
ietimur in presso puncto in medio summitatis. ad quã
in suꝑficie sita est. altera in profundo. ad quã punctũ illud ꝑuenit:
si de pͥmatus usq ad altitudinẽ mediã. Qua de causa geminis existen
sed bis. Quippe illic duo latera de scribebamꝰ. quoꝵ allterũ in duob
mom̃tis alterũ intrib c̃stitu ebamꝰ. duoq ad tria multiplicantes.
inueniebamꝰ nasci senarium numerũ. At in his solidis formis. ꝓpter
geminã medietatẽ. gemin abitur multi plicatio. ut cũ ex duob & trib

Expanded text:
consisteret». Mundi corpus solidum esse dicit et globosum. Huius modi autem corpora duabus medietatibus uinciuntur, quatenus, ut in effigie pilae, et in illo ambitu; est quippe aliqua longitudo, est etiam latitudo, quas dimetimur impresso puncto in medietate summitatis, ad quam in superficie sita est, altera in profundo, ad quam punctum illud peruenit, si deprimatur usque ad altitudinem mediam. Qua de causa geminis existentibus ltiplicatio sed bis; quippe illic duo latera describebamus, quorum alterum in duobus momentis, alterum in tribus constituebamus duoque ad tria multiplicantes inueniebamus nasci senarium numerum. At in his solidis formis propter geminam medietatem geminabitur multiplicatio ut, cum ex duobus et trib
Abbreviated transcription (Latin):
tem seminarium maloꝵ causati sunt. nec ex pediunt adhuc. unde
ipsa peruersitas. Cum uixta ipsos duo sint initia rerum. ds. & silua
ds̃ sum mũ. & p̃cellens bonum. silua. ut censent nec bonum. nec
malum. Sed pythagoras assistere ueritati miris licet. & contra
opinionem hominibus operantib asseuerationib non ueretur ꝙ
ꝗait existente prouidentia. mala quoq. necessario subsistere. ꝓpit
rea ꝙsiluasit. & eadem sit malitia p̃dita. ꝙ simundus ex silua
certe factus est de existente olim natura maligna. ꝓtereaq
numenius laudat heraclitũ rep̃hendentẽ homerũ ꝗ optauerat
in teritum. hac uastitatẽ malis uitȩ ꝙ non intelligeret mundũ sib
deleri placere. siquidem silua. quȩ maloꝵ fons est extermina¬
retur. platonẽq idem numenius laudat ꝙ duas mundi animas
autumet. unã benesicientissimã. malignam alterã. scilicet siluã.

Expanded text:
tem seminarium malorum fore causati sunt. Nec expediunt adhuc unde tem seminarium malorum fore causati sunt. Nec expediunt adhuc unde ipsa peruersitas, cum iuxta illos duo sint initia rerum, deus et silua, deus summum et praecellens bonum, silua, ut censent, nec bonum nec malum. Sed Pythagoras assistere ueritati miris licet et contra opinionem hominum operantibus asseuerationibus non ueretur; qui ait existente prouidentia mala quoque necessario substitisse, propterea quod silua sit et eadem sit malitia praedita. Quod si mundus ex silua, certe factus est de existente olim natura maligna, proptereaque Numenius laudat Heraclitum reprehendentem Homerum, qui optauerit interitum ac uastitatem malis uitae, quod non intellegeret mundum sibi deleri placere, siquidem silua, quae malorum fons est, exterminaretur, Platonemque idem Numenius laudat quod duas mundi animas autumet, unam beneficentissimam, malignam alteram, scilicet siluae,
Abbreviated transcription (Latin):
inmensum non posse ad ordinẽ atq modũ redigi censeant pythago¬
ran. solius hanc diei fore uirtutẽ ac potentiã aserere. ut ꝙ natura
efficere nequeat ds̃ facile possit. ut qui sit om̃i uirtute potẽ tior
atq p̃stantor. & a quo natura ipsa uires ⁊ mutuetur. Igitur pytha
tam̃ ut stoici naturȩ mediȩ int̃q bonoꝵ maloꝵq uiciniã quod
genus illi appellant in differens sed plane noxiamus. Dm̃ quippe eẽ
ut &iã platoni uidetur initium. & causam bonoꝵ siluam maloꝵ.
at uõ quod expetie. siluaq sit in differens. Nisi ergo siluam. sed mun¬
dum expetiei bonitate. silueq malitia. tẽperamentũ. Deniq. expro¬
identia & necessitate progenitũ. uerũ theo logorum
Siluam igitur informem & carentem qualitatẽ. tam stoici. quã pẏtha
in ꝓgressu uie. malis aliꝙ obuias sꝑrogatiUnde igitur mala ꝑuersita¬

Expanded text:
immensum non posse ad modum atque ordinem redigi censeant, Pythagoimmensum non posse ad modum atque ordinem redigi censeant, Pythagoram solius hanc dei fore uirtutem ac potentiam asserere ut quod natura efficere nequeat, deus facile possit, ut qui sit omni uirtute potentior atque praestantior, et a quo natura ipsa uires mutuetur. Igitur Pythagtamen, ut Stoici, naturae mediae interque bonorum malorumque uiciniam, quod genus illi appellant indifferens, sed plane noxiam. Deum quippe esse — ut etiam Platoni uidetur — initium et causam bonorum, siluam malorum, at uero quod ex specie siluaque sit, indifferens, non ergo siluam, sed mundum ex speciei bonitate siluaeque malitia temperatum; denique ex prouidentia et necessitate progenitum ueterum theologorumSiluam igitur informem et carentem qualitate tam Stoici quam Pythagorin progressu uiae malis aliquot obuiis, perrogati: «unde igitur mala?», peruersita
Abbreviated transcription (Latin):
nancisseretur sine ortis & generatione. ex ornatam uõ atq illustratã
adigestore dõ esse generatam. atq. ita quia generationis sit fortuna
posterior. in ornatu illud minime generatũ ęq uum dõ. a quo est
ordinatum intellegi debeat sed non nullos phytagoreos ium sententiȩ
ñ rec te assecutos putasse dicit &iã illã inde terminatã. & inm̃ sam
diutatẽ ab unica singularitate institutam recedente anatura sua
singularitate & induitatis habitũ migrante non recte. ut quȩ
erant singularitas esse desineret. quȩ non erat duitas sub sisteret
atq exdeo silua. & exsingularitate inm̃sa. & inde terminata diuta
conuerteretur. Quȩ opinione medio crit̃ quidẽ institutis hominibus
cõpetit. Deniq stoicos definitam. & limitatã siluã . ẽẽ. natura ꝓpna
phytagoran uõ infinitã & sine limite dicere. Cumq illi ꝙ naturasit

Expanded text:
nancisceretur, sine ortu et generatione, exornatam uero atque illustratam nancisceretur, sine ortu et generatione, exornatam uero atque illustratam a digestore deo esse generatam, atque ita, quia generationis sit fortuna posterior, inornatum illud minime generatum aequaeuum deo, a quo est ordinatum, intellegi debeat. Sed non nullos Pythagoreos, uim sententiae non recte assecutos, putasse dici etiam illam indeterminatam et immensam duitatem ab unica singularitate institutam, recedente a natura sua singularitate et in duitatis habitum migrante — non recte, ut quae erat singularitas esse desineret, quae non erat duitas subsisteret, atque ex deo silua et ex singularitate immensa et indeterminata duitas conuerteretur; quae opinio ne mediocriter quidem institutis hominibus competit; denique Stoicos definitam et limitatam siluam esse natura propria, Pythagoram uero infinitam et sine limite dicere, cumque illi quod natura sit
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ substantiamq. carentẽ corpore. cunctis corporib uł &niam
seminib efficatiorẽ: ꝓptereaq factũ ut opiniones in currerent impias.
dm̃ scilicet hȩc esse ꝙ siluasit. uł etiã qualitatẽ inseparabilẽ dm̃ sil uę.
eundemq uł siluam meare. uelut sem̃ ꝑm̃bra gentilia & om̃ium quȩ
nascuntur tam originẽ. quã &iã causam fore non maloꝵ mͦ sed turpitu¬
dinis quoq. & obsenitatis omiã quȩ agere & pati uł pudenda. Cuius
opinionis de formitas euadentius detegetur. exposita platonis sententia.
Nunc iam phytago ricũ dogma recenseatur. Numerius exphytagorȩ
magisterio stoicorum hoc de initiis dogma reffellens. phytagore dogm¬
te. cui concinere dicit dogma platonicum ait phẏtagoran dm̃. dm̃ꝗdẽ
singularitatis nominasse. siluam uõ duitatis. Quam dutatẽ. inde¬
terminata quidẽ minime genitam limitatam uõ generatam esse
dicere. hoc est. ante quã exornanetur quidem formanq & ordinem

Expanded text:
uirtutem substantiamque carentem corpore cunctis corporibus uel etiam seminibus efficaciorem, proptereaque factum ut opiniones incurrerent impias, deum scilicet hoc esse quod silua sit, uel etiam qualitatem inseparabilem deum siluae, eundemque per siluam meare uelut semen per membra genitalia, et omnium quae nascuntur tam originem quam etiam causam fore, non malorum modo sed turpitudinis quoque et obscenitatis, omniaque agere et pati, uel pudenda. Cuius opinionis deformitas euidentius detegetur exposita Platonis sententia. Nunc iam Pythagoricum dogma recenseatur. Numenius ex Pythagorae magisterio Stoicorum hoc de initiis dogma refellens Pythagorae dogmate cui concinere dicit dogma Platonicum, ait Pythagoram deum quidem singularitatis nomine nominasse, siluam uero duitatis; quam duitatem indeterminatam quidem minime genitam, limitatam uero generatam esse dicere, hoc est, antequam exornaretur quidem formamque et ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
item eoꝵ quib accedit parisui tertia ꝙ genus a grecis e pitritũ dr̃. Itẽ eoꝵ
quib: accedit pars sui octaua. quinumerus epogdous ab hisdem uocat᷑. Ex his

Expanded text:
item eorum quibus accedit pars sui tertia, quod genus a Graecis epitritum dicitur, bus accedit pars sui octaua, qui numerus epogdous ab isdem uocatur, ex his
Abbreviated transcription (Latin):
constrictus circum ferebat. partim maiore. partim minore circulo rotabant᷑
ut pote ambitu circuacta ꝓlixiorẽ. Quade causa fiebat ut ex uni formi
eiusdem naturȩ conuersione: quecitius circuirent. ab his quȩ tardius circũ
rabilis illa conuersio uertens inspira. & uelut sinuosum achanti uobin

Expanded text:
constrictus circumferebat partim maiore partim minore circulo rotabantur, e, utpote ambitu circumacta prolixiore. Qua de causa fiebat, ut ex uniformi eiusdem naturae conuersione quae citius circuirent ab his quae tardius circumfniformis et inerrabilis illa conuersio uertens in spiram et uelut sinuosum acanthi uo
Abbreviated transcription (Latin):
distrahentes. ut unã quidẽ feratur confirmationis suȩ nexib uerũ sine
ratione ut pote discordantib motib & de pͣuante rectũ it̃ sensuum illecebra
ꝓpterea uarias inclinationes. existere obliquas contrarias. & itẽ resupinis

Expanded text:
distrahentes, ut una quidem feratur cum confirmationis suae nexibus, uerum sine ratione utpote discordantibus motibus et deprauante rectum iter sensuum illecebra. Propterea uarias inclinationes existere obliquas, contrarias et item resupinis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibq ex se substantia subministret. rationesq eoꝵ. tã
tiplicatas ipsa contineat. ceteris numeris in crementis. inminutionib: q mutati
atq exꝓpͥa natura recedentib sola in concusso uire: ẽ. atq instatu suo ꝑseuerat.
semꝑ eadẽ. semꝑ inmutabilis. & singularitas semꝑ . quẽ admodũ diuina omĩa.
quȩ nulla tẽporis ꝓgressione mutant᷑. Suntq semꝑ impetibili filicitate. de inde
modulantes organa. int̃ duos extimarũ fidiũ limites. grauissime ypates
& acutissime netes. alias int̾ necturit medias disparistrepitu. tinnituq
chordas qua mediȩ sunt acutiores quidẽ pͥmo limite. grauiores aut̃ ultimo.
atq: ita ꝑ accentũ ad acuminis extrem sonũ ꝑuenitur. qui ꝑ errat digitoꝵ
& pectinis pulsus. sic ds̃ animã mundi modulans inducitur. sex illa int̾ ualla.

Expanded text:
omnibusque ex se substantiam subministret, rationesque eorum taomnibusque ex se substantiam subministret, rationesque eorum tam simplices quam multiplicatas ipsa contineat, ceteris numeris incrementis imminutionibusque mutatis atque ex propria natura recedentibus, sola inconcusso iure est atque in statu suo perseuerat semper eadem, semper immutabilis et singularitas semper, quem ad modum diuina omnia quae nulla temporis progressione mutantur suntque semper impetibili felicitate. DE MODVLmodulantes organa inter duos extimarum fidium limites, grauissimae hypates et acutissimae netes, alias internectunt medias dispari strepitu tinnituque chordas, quae mediae sunt acutiores quidem primo limite, grauiores autem ultimo, atque ita per accentum ad acuminis postremi sonum peruenitur, qua pererrat digitorum et pectinis pulsus, sic deus animam mundi modulans inducitur sex illa interualla
Abbreviated transcription (Latin):
igitur de monstrasse rationẽ nascentis animȩ. quȩ in corporationiꝰ orat destinata.
ꝙ orsa a singularitate in diuidua. atq in corporea. regradat̃i ꝑ lineã. & suꝑficiẽ
in creuerit. usq ad ꝑ fectũ corpꝰ plixitatis. latitudinis ꝓsunditatisq: int̃ uallis.
ꝓptereaq: tam sub tilia. quã solida penetret. in mundi sensibilis corpora
Nunc p̃standa ratio est istius formȩ triangularis. inqua sunt limites uII. & sex
int̃ ualla duplicis. & triplicis quantitatis. Nullã dico eẽ aptiorẽ figurã quã hȩc ÷¬
in qua singularitas cacumini suꝑ inposita : sũmitatẽ atq: ariẽ obtinere c̃siderat᷑
ut ꝑ eam uelut emissaculũ quod dam. tã quã. & sinu fontis. ꝑhennis ꝓuide
intellegentiȩ. quasi quidã largur annis efflueret. ipsaq: singularitas. mens.
sue intelle gentia. ł ipse ds̃ opi fex. intellegat᷑ eẽ. Cũ enĩ sit origo numeroꝵ:

Expanded text:
igitur demonstrasse rationem nascentis animae, quae incorporationi erat destinata, igitur demonstrasse rationem nascentis animae, quae incorporationi erat destinata, quod orsa a singularitate indiuidua atque incorporea re gradatim per lineam et superficiem increuerit usque ad perfectum corpus prolixitatis latitudinis profunditatisque interuallis proptereaque tam subtilia quam solida penetret mundi sensilis corpora. Nunc praestanda est ratio formae istius triangularis, in qua sunt limites septem et sex interualla duplicis et triplicis quantitatis. Nullam dico esse aptiorem figuram quam est haec in qua singularitas cacumini superimposita summitatem atque arcem obtinere consideratur, ut per eam uelut emissaculum quoddam tamquam e sinu fontis perennis prouidae intellegentiae quasi quidam largus amnis efflueret, ipsaque singularitas mens siue intellegentia uel ipse deus opifex intellegatur esse. Cum enim sit origo numerorum
Abbreviated transcription (Latin):
merito habetur. quippe ꝗ sit ȩqualis his partib ex quib ipse constat. habet enim
dimidietatẽ intrib h ab et tertiã portionẽ in duob habet sextã inimo : quȩ si mul
in unũ collecta. cõplent eundẽ. Deniq ꝗ ab eo quadratꝰ naser
uno trib: quinq: septẽ . & ex aliis parib: numeris quattuor iđ duob: quattuor
sex octo. Rursũ quin quaginta & quattuor numerus ꝗ nascit᷑ extriangulo supra
de scripto tertia quad ratura cognominat᷑. ꝗa continet quattuor quidẽ limites.
in duplici latere hoc est unũ duo quartuor octo. Quattuor uõ aili
singularitate. quȩ est utriusq: lateris caput ideoq: singularitas. par. atq: impar
habet᷑. Iure igitur septẽ quidẽ limites constituunt᷑ t̃ nauõ ꝑ utrũq: latus
continere. epipedã triangularẽ cybũ. quȩ singula ꝑsequi longũ est.Suffitiat

Expanded text:
merito habetur, quippe qui sit aequalis his partibus ex quibus ipse constat; habet enim merito habetur, quippe qui sit aequalis his partibus ex quibus ipse constat; habet enim dimidietatem in tribus, habet tertiam portionem in duobus, habet sextam in uno, quae simul atque in unum collecta complent eundem. Denique qui ab eo quadratus nasciuno tribus quinque septem, et ex aliis paribus numeris quattuor aeque, id est duobus quattuor sex octo. Rursum quinquaginta et quattuor numerus, qui nascitur ex triangulo supra descripto, tertia quadratura cognominatur, quia continet quattuor quidem limites in duplici latere, hoc est unum duos quattuor octo, quattuor uero aliosingularitate, quae est utriusque lateris caput ideoque singularitas par atque impar habetur. Iure igitur septem quidem limites constituuntur, terna uero per utrumquecontinere, epipedam triangularem cubum. Quae singula persequi longum est; sufficiat
Abbreviated transcription (Latin):
mudu lamine: sicut testat᷑ cũ dicit ipse. dm̃ sexies scidisse diuersȩ naturȩ circulum.
septẽq orbes impares esse fabricatũ ꝗ contrariis motib: agitationibq: uersantur
dupli & tripli spatia in quib solẽ & lunã & ceteros erraticos ignes collocat. Et limitũ
ꝗd ẽ septẽ sic ratio p̃stat᷑ : Int̃ ualloꝵ uõ t̃noꝵ hanc dicunt ẽẽ rationẽ : Rursus
eñĩ tria numerus alio quodã genere habet᷑ optimꝰ. Primus enĩ & ante om̃s ꝑfectꝰ :
habens initiũ. finẽ medietatẽ. quib: crescunt corpora. & uixta quȩ corporea.
in crementa ꝓgrediunt᷑. Quippe cũ int̾ uallũ unũ lineam faciet. duo suꝑficiem.
rpꝰ ab soluunt. longitudo. latitudo. soliditas. Certe pͥmitus .ii¬
latere descriptionis sita .VI. int̃ ualla conficiunt. Et senarius numerꝰ plenus & ꝑfectꝰ

Expanded text:
modulamine, sicut ipse testatur, cum dicit deum «sexies scidisse» diuersae naturae circulum modulamine, sicut ipse testatur, cum dicit deum «sexies scidisse» diuersae naturae circulum «septemque orbes impares» esse fabricatum, qui contrariis motibus agitationibusque uertantur iuxta «dupli et tripli» spatia, in quibus solem et lunam et ceteros erraticos ignes collocat. Et limitum quidem septem sic ratio praestatur, interuallorum uero ternorum hanc dicunt esse rationem: rursus enim tria numerus alio quodam genere habetur optimus. Primus enim et ante omnes perfectus est habens initium finem medietatem quibus crescunt corpora et iuxta quae corporea incrementa progrediuntur, quippe cum interuallum unum lineam faciat, duo superficiem, corpus absoluunt, longitudo latitudo soliditas. Certe tria prilatere descriptionis sita sex interualla conficiunt. Et senarius numerus plenus et perfectus
Abbreviated transcription (Latin):
eb domade de finiunt᷑ incrementa staturȩ. Quinta. plenã iuuenilis aetatis afferat
ꝑfectionẽ . In aegritudinib: quoq: uxta eundẽ numerũ motꝰ fieri usus experientiaq:
docuit & ippocrates cũ sepe alias in plerisq libris suis. tũ etiã in his euidenter
quos de ob dõmadib instituit: De numerant᷑ quoq sensuũ om̃iũ quist̃ incapite
septe meatꝰ. oculoꝵ. auriũ. nariũ atq oris. Uitalia quoq paris numeri. lingua
pulmo .cor lien. epar. duorenes. Nocaliũ quoq literarũ numerꝰ idẽ ex quibus
consonantiũ confragositas leuigat᷑. Lunax quoq crescentis & senescentis multi formis
illa trans figuratio. in eodẽ numero notat᷑. si ꝗdẽ de obscura. crescente lumine fiat
bicornis de hinc sectilis de hinc dimidiato maior de hinc plena. retrorsumq: maior
dimidiato sectilis bi cornis. Quid qđ in mundo septẽ st̃ plantes. distantes ase. musi co

Expanded text:
hebdomade definiuntur incrementa staturae, quinta plenam iuuenilis aetatis affert hebdomade definiuntur incrementa staturae, quinta plenam iuuenilis aetatis affert perfectionem. In aegritudinibus quoque iuxta eundem numerum motus fieri usus experientiaque docuit et Hippocrates cum saepe alias in plerisque libris suis tum etiam in his euidenter quos de hebdomadibus instituit. Dinumerantur quoque sensuum omnium qui sunt in capite septem meatus, oculorum aurium narium atque oris. Vitalia quoque paris numeri, lingua pulmo cor lien hepar duo renes. Vocalium quoque litterarum numerus idem ex quibus consonantium confragositas leuigatur. Lunae quoque crescentis et senescentis multiformis illa transfiguratio in eodem numero notatur, siquidem de obscura crescente lumine fit bicornis, dehinc sectilis, dehinc dimidiato maior, dehinc plena, retrorsumque maior, dimidiato sectilis bicornis. Quid quod in mundo septem sunt planetes distantes a se musico