comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit̃ ob̾. Hec potuit male mori qͥb̃n ux̾at. Qui tot eccłas dõ fundauerat. qͥtr
bona ꝑhenuia b̃ui tp̃r statuerat. Cuiꝰ plantationũ greges qͣnto instanciꝰ
dm̃ laudare ñ cessant: tanto beati reg̃ incelestib gła esce̾ ñ desistit. De
cuiꝰ laude musam aliqͣntulũ dice̾ pro uu̾tis ꝓmouimnꝰ.
Autor opũ. undex sceler̃. largitor honors: Sceptger eadgarꝰ regna suꝑna pat
hic alt̾ salomon legũ pr̃. orbita pacis: Qd caruit belł. claruit inde magis.
ẽpla: dõ. tẽplis: monachos. monchis dedit agͥs. Neqͥcie lapsũ. iusticiȩq locum.
Nouit eñi regno uerũ ꝑ quire̾ falso.¬

Expanded text:
citer obiit; nec potuit male mori, qui bene vixerat, qui tot ecclesias Deo fundaverat, qui tot bona perennia brevi tempore statuerat: cujus plantationum gratiae quanto instantius Deum laudare non cessant, tanto beati regis in coelestibus gloria crescere non desistit. De cujus laude musam aliquantulum dicere pro meritis promovimus: Auctor opum, vindex scelerum, largitor honorum, Sceptriger Edgarus regna superna petit. Hic alter Salomon, legum pater, orbita pacis Quod caruit bellis claruit inde magis. Templa Deo, templis monachos, monachis dedit agros, Nequitiae lapsum, justitiaeque locum. Novit enim regno verum perquirere falso
Abbreviated transcription (Latin):
assilientes & flãmis demoli spͥarantes: in estimata ꝯfusione repulsi st̃. Quã¬
obrẽ spe frustrati iuestsexe & chent & sudsexe & haintescyre. acceptis eqͥs se¬
uiores solito ꝑrexer̃. oĩa cede & incendio replentes. Idcͥco rex missis nunciis
aũ a delred mittens ꝓ rege anlaf. datis obsidib: honorifice suscep̃ eũ ap̃
andeure. lenensq cũ ad ꝯfirmationẽ ep̃i: multis lecificauit mimn̾ib. An

Expanded text:
assilientes, et flammis demoliri parantes, inaestimata confusione repulsi sunt. Quamobrem spe frustrati in Eastsexe, et Cent, et Sudsexe, et Hamtunescire, acceptis equis, saeviores solito perrexerunt, omnia caede et incendio replentes. Idcirco rex, missis nuntiis,  Rex autem Enelred mittens pro rege Anlaf, datis obsidibus, honorifice suscepit eum apud Andoure; tenensque eum ad confirmationem episcopi multis laetificavit m
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Rex aũ ad dred collectis oĩb angłors uirib regredientib dacis obuiauit.
finẽq seuiciȩ eoꝵ ĩposuissec: nͥ dux edricꝰ sẽꝑ ꝓdicor rumorib fictis &
t̾rorib falsis: regi pugnã dissuasiss. Postea daci redeuntes hiemara
intemese. Lundomãq sepe assilientes: sepe repulsi st̃. Iraus natale
canciã: puppes suas ꝯtͣ se adductas in qͣdragesima em̃dauer̃.
nno .x̃. uener̃ claci apud Gipeseic in die ascensiomis dñi. Q insur¬
rexer̃ inulfliecel ducẽ exercitꝰ. & estangli. ꝓtinꝰ fuger̃. S hoĩes gͣnte¬
brugescyre uirilit̾ obstiter̃. Uñ dũ angli regnauer̃: laus gnͣtebrugien¬
sis ꝓuinciȩ splendide floruit. Cuneis uͦ int̾se iniuncibilit̾ ꝯfligentib
mortisq casũ uilipendentibꝰ: occisꝰ ẽ. athelstan soronis reg̃. & osii diio.
is ed wi fr̃ enici. & wlfric ꝯsul. & multi c̃ eis pͥncipes. Anglis uͦ cũ memon

Expanded text:
is obviavit, finemque saevitiae eorum imposuisset, nisi dux Edricus semper proditor rumoribus fictis et terroribus falsis regi pugnam dissuasisset. Postea Daci redeuntes hiemaverunt in Tamese, Londoniamque saepe assilientes, saepe repulsi sunt. Trans NataleCantia puppes suas contra se adductas in Quadragesima emendaverunt. Anno X venerunt Daci apud Gipeswic in die Ascensionis Domini, et insurrexerunt in Dwlfketel ducem exercitus, et Estangli protinus fugerunt. Sed homines Grantebridgescire viriliter obstiterunt; unde dum Angli regnaverunt, laus Grantebrigiensis provinciae splendide floruit. Cuneis vero inter se invincibiliter confligentibus mortisque casum vilipendentibus, occisus est Athelstan sororius regis, et Oswi dux, et Edwi frater Evici, et Wulfrie consul, et cum eis principes. Anglis vero cum memoria
Abbreviated transcription (Latin):
rosq iactantes sr̃ acumina lancear̃. recipiebant. Quidã uͦ fama dignꝰ
extenta. ingͣdꝰ tris tẽpli qd̵ ad huc ibidẽ stat: ascendit. E tã loco ꝗͣ ꝓbitat
munitꝰ : ab oĩ solꝰ exercitu se defendit. Iñ uͦ daci tnseuntes: ꝑ estsexã: ue¬
& huntendune. huntendona nͦ idẽ. mons uenatoꝵ. loco oudinundeceastͥe
nobił qͦundã urb. nc̃ ũ iulꝰ e ñ in amabił. ex alia parte fluminis sita: cal¬
auob p̃diccis tã sitꝰ fulgore ꝙͣ sui decore. tã p̃diccatũ paludiũ inciuitate
loar ũ. a pisciũ fertilitate: longe p̃minet. Ad festũ u sc̃i andrȩ: aiũtert̃
Co noihiaitune. Qua ꝯbusta ꝑtñseuntes: cͥca tamasim totã t̾ras obusser̃.

Expanded text:
rosque jactantes super acumina lancearum recipiebant. Quidam vero fama dignus extenta in gradus turris templi, quod adhuc ibidem stat, ascendit, et tam loco quam probitate munitus ab omni solus exercitu se defendit. Inde vero Daci transeuntes per Estsexam vet Huntendune; Huntendonia vero, id est mons venatorum loco Godmundcestre nobilis quondam urbis, nunc vero villae non inamabilis ex alia parte fluminis sita, caduobus praedictis, tam situs fulgore quam sui decore, tam praedictarum paludum vicinitate quam ferarum et piscium fertilitate longe praeeminet. Ad festum vero S. Andreae diverterunt ad Northamtune. Qua combusta, pertranseuntes cis Tamesim, totam terram combuss
Abbreviated transcription (Latin):
regnauit trastulit alfere ꝯsul corpꝰ sc̃i eadurardi a warhã ad seastebi¬
rih: c̃debito honore nutu dĩ cõpellente. Uener̃ aũ t̾cio anno reg̃ adelre¬
di . uii. puppes dacoꝵ qͣsi p̃nunciȩ futurȩ uastationis. & paauert̃ hanitu¬
ne. Rea uͥ alfrede ꝯsul p̃dictꝰ uitã deseruit. Cui sucẽ. alfridꝰ quẽ rex crude¬
łr exulauit. Eo tp̃r sc̃s adelwold ep̃c pr monachoꝵ & sidꝰ angloꝵ dm̃ uisi
tenebris tͣnsiit ad geli głam. his gͦ duob luminarib angloꝵ gñti subtͣc¬
til: caruit anglia lorica ꝓtectionis suȩ: & iundicte dĩ p̃meditate desola¬
aũ ad elrea erudełr destrux̾at ep̃atũ roueceast̾ȩ. Iñ it̾m. dñs ad irã ꝓmot̾:
qdͥ facẽ parauerat ñ distulit. Uenert̃q daci ex multis partib & oꝑuet̃

Expanded text:
regnavit, transtulit Alfere consul corpus sancti Edwardi a Warham ad Scaftelbirh cum debito honore nutu Dei compellante. Venerunt autem tertio anno regis Edelredi septem puppes Dacorum quasi praenuntiae futurae vastationis et praedaverunt Hamptune. Postea vero Alfere consul vitam deseruit, cui successit Alfricus, quem rex crudeliter exsulavit. Eo tempore sanctus Adelwold episcopus pater monachorum, et sitenebris transiit ad coeli gloriam. His autem duobus luminaribus Anglorum genti subtractis, caruit Anglia lorica protectionis suae, et vindictae Dei praemeditatae desolapatum Roveceastre. Inde iterum Dominus ad iram promotus, quod facere paraverat, non distulit; veneruntque Daci ex multis partibus, et operuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ladredi reg̃ anno . xix. daci cͥca cornugalliã ꝑ rexer̃ insau̾niã: spotitꝰ.¬
p̃dantes indanene & sudeales. Egredientesq ad Wecheport c̃ fer
mudan. & iñ ap̃ lideforde facib & flãinis oĩa cõmendabant. & monast̾ũ
eodulfi ap̃ esingestoche ꝯbusser̃. his tͣnsactis: ꝑrexer̃ hostes infrõmudan. Ex¬
uͣtesq apuppib: ꝑambulauer̃ dorsete c̃ clade solita nullo resistente. Hocã
anno q̃nq ꝑendinabant inuecca insula. & pascebant᷑ de haiitunes cyre &

Expanded text:
lredi regis anno decimo nono Daci circa Cornugalliam perrexerunt in Savernam praedantes in Davene et Sudwales, egredientesque ad Wecheport cum ferro emutham, et inde apud Lideford facibus et flammis omnia commendabant, et monasterium Ordulfi apud Esingestoche combusserunt. His transactis, perrexerunt hostes in Frondmudham, exeuntesque a puppibus perambulaverunt Dorsete cum clade solita nullo resistente. Hoc tamen anno quandoque perendinabant in Vecta insula, et pascebantur de Hamtunescire et
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit cometa. sigriũ scił maxime famis quȩ in anno sequente
&̃ elel Wold ep̾s ꝯstrux̾ant: quoꝵdã potentũ ꝯsensu & factione destrux̃.
Iñ dñs ad irã ꝓmotꝰ pͥstinã renouare statuit cladẽ.
uñ qͥdã eoꝵ ualde lesi st̃: qͥdã uͦ mortui. Sigñ scił dĩ excelsi fuit. qđ ꝓchi¬
tioẽ & int̾fectione reg̃ sui ab amore dĩ casuri eeñt. & a di̾sis gentib
digna gcͥcione conterendi.
de. die ad uesꝑascente ap̃ coruesgate. Ꝙ inimicicias qͣs uiuenti ingelle¬
rant inmortuũ ꝓtelantes: scpelier̃ eũ sine regio honore ap̃ Warham at

Expanded text:
apparuit cometa, signum scilicet maximae famis, quae in anno sequentepus construxerant, quorumdam potentum assensu et factione destruxit. Inde Dominus ad iram permotus pristinam renovare statuit cladem. Unde quidam eorum valde laesi sunt, quidam vero mortui: signum scilicet Dei excelsi fuit, quod proditione et interfectione regis sui ab amore Dei casuri essent, et a diversis gentibus digna contritione conterendi. de, die advesperascente, apud Corvelgate; et inimicitias, quas viventi ingesserant, in mortuum protelantes, sepelierunt eum sine regio honore apud Warham, u
Abbreviated transcription (Latin):
ptbatione. fama uͭ & nonĩ reg̃. clarissimũ t̾ris uniu̾sis dilatabat amplis¬
sune. & ueniebant extnei uidẽ głam eiꝰ & audue doctͥnã oris esꝰ. In hoc tũ
peccabat qđ paganos eos qͥ ihac pat̾a sub eo degebant: ninis firmauit.
& extneos huic ad̃ ductos plłꝰ eq̃ diligens ualde corroborauit. Nich nanq
inreb humanis ꝑfectissimum est.
doum pacifici anno .u. edelioldꝰ uen̾abił felicit̃ ep̃atũ Wuiceast̾¬
suscep̃. Hic scd̾o anno ep̃at᷑ sui canonicos qͦsdã inueti monastĩo¬

Expanded text:
perturbatione; fama vero et nomen regis clarissimum terris universis dilatabatur amplissime, et veniebant extranei videre gloriam ejus et audire doctrinam oris ejus. In hoc tamen peccabat quod paganos eos, qui in hac patria sub eo degebant, nimis firmavit, et extraneos huc adductos plus aequo diligens valde corroboravit. Nihil enim in rebus humanis perfectissimum est. Edgari pacifici anno quinto Edelwaldus venerabilis feliciter episcopatum Wincestsuscepit. Hic secundo episcopatus sui anno
Abbreviated transcription (Latin):
teris : qrt muros urħ̃ facca ẽ. Adeldoldꝰ uͭ egregi p̃sul edificator sepiũ fuit.
Autens semitas inqͥtatis. & plantans radices naritatis. Ipse nãq semina¬
tor optimi. ꝯsilii fuit. Cuiꝰ monitis rex edgar̾ nouellas plantationes se ar¬
busta tenitudinis dõ gͣcissima instituit. Abbaciã nanꝙ lastin gebirige¬
ostrux̃. Abbatiã abbatidune suꝑ tamasĩ composint. Abbaciã ap̃ blib
ꝓpe stanfordiã stabiliuit. Abbaciã tomeige ꝓpe illã que ẽ . an burh ii
paiuaes fĩ . Est aũ pał ulla de qua loqͥm latissma e uusi. decora. sul¬

Expanded text:
muros urbis fundata est. Adelwaldus vero egregius praesul aedificator sepium fuit, avertens semitas iniquitatis, et plantans radices charitatis. Ipse namque seminator optimi consilii fuit, cujus montis rex Edgarus novellas plantationes et arbusta teneritudinis Deo gratissima instituit. Abbatiam namque Glastinbirh construxit; abbatiam Abancune super Tamesim composuit; abbatiam apud Burch prope Stanfordiam stabilivit; abbatiam Thornei prope illam, quae est apud Burch in paludes fixit. Est autem palus illa, de qua loquimur, latissima et visu decora, mul
Abbreviated transcription (Latin):
nordhymbre aufugatꝰ fuerat: rediit cũ maxina classe innora¬
tudine tenuit .iiii.anñ. Quarto aũ anno solita. infidelitate utentes
nordhymbri: sugauer̃ regẽ eoꝵ anlaf & susceper̃ hyrc filiũ haraldi in
regẽ. S ille it̾m bui tenuit regnũ.
dredꝰ rex .uii. anno regni sui: receptꝰ ẽ. it̾m in regno nordhymbie.¬

Expanded text:
Nordhumbre aufugatus fuerat, rediit cum magna classe in Nortudine tenuit quatuor annis. Quarto autem anno solita infidelitate utentes Nordhumbri fugaverunt regem eorum Anlaf, et susceperunt Hirc filium Haraldi in regem; sel ille iterum brevi tenuit regnum. Edredus rex VII anno regni sui receptus est iterum in regno Nordhumbre
Abbreviated transcription (Latin):
ciquoꝵ ⁊silio rex ꝯsulẽ exulau̾at: exulati st̃. Stigandꝰ aũ fact᷑ ẽ. archiep̾s can¬
tuarie. Cirta hoc tp̃s silẜardꝰ ꝯsul fortissimꝰ nor oh bre pene gigas statura. ma
nuuͦ & m̃te p̃dura: misit filiũ suũ inscociã ꝯqͥrendã. Quẽ cũ bello cesũ pri
inunciassent: ait. Recep̃ neuultꝰ letalẽ in anti̾ori uł posteriori corꝑis
parte: Dixer̃ nuncii in ant̾iori. E ille. Gaudeo plane. ñ em̃ aliomẽ ut fili¬
ũmtũ digner fun̾e. Si ¶ardꝰ uͦ inscociã ꝓficiscens: reg̃ bello uic̃. regnum
totũ destrux̃. destructum sͥ subiugauit.
diardꝰ .xii. anno regni sui c̃pndet ap̃ Winlesores uͥ plurimũ man̾e
blebat: God inꝰ gener suus. & ꝓditor recũbens uxta cũ dix̃. Sepe t̾ rer fal¬
so delatũ ÷ me ꝓditioi tue tuigilasse. S si ds̃ cȩli uerax a itꝰ ẽ. hoc panis

Expanded text:
ti sunt. Stigandus autem factus est archiepiscopus Cantuariae. Circa hoc tempus Siwardus consul fortissimus Nordhumbre, pene gigas statura, manu vero et mente praedura, misit filium suum in Scotiam conquerendam. Quem cum bello caesum patri renuntiassent, ait: Recepitne vulnus lethale in anteriori vel posteriori corporis parte? Dixerunt nuntii: In anteriori; at ille: Gaudeo plane; non enim alio me vel filium meum digner funere. Siwardus igitur in Scotiam proficiscens regem bello vicit, regnum totum destruxit, destructum sibi subjugavit. Edwardus XII anno regni sui cum pranderet apud Windleshores, ubi plurimum manere solebat, Godwinus gener suus et proditor recumbens juxta eum dixit: Saepe tibi, rex, falso delatum est me proditioni tuae invigilasse; sed si Deus coeli verax et justus est, hoc panis
Abbreviated transcription (Latin):
mannoꝵs bello ñ int̾ erant. Anno sequenti si EBardꝰ ꝯsul rigidissimꝰ ꝓpfluiuio
usrns aductꝰ: mnortẽ sensit in min̾e. Dix̃q Quantꝰ pudor me tot inbelł moriũ
botuisse. ut uꝗcarũ morti c̃dedecore reseruarer. Indiute me saltẽ lorica.
mea impenetbili. p̃cingite gladio. Sullimate galea. Securim auratã mͥ po¬
uite indext᷑. ut militũ fortisłimꝰ. mͦ militis moriar. Dix̾at. & ut dix̾at armat᷑.
hotorfice sp̃m exalauit. S q Walcheof filiꝰ eiꝰ adhuc paruułꝰ erat: Aat᷑ ẽ.

Expanded text:
mannorum bello non intererant. Anno sequente Siwardus consul rigidissimus profluvio ventris ductus mortem sensit imminere. Dixitque: Quantus pudor me tot in bellis mori non potuisse, ut vaccarum morti cum dedecore reservarer? Induite me saltem lorica mea impenetrabili, praecingite gladio, sublimate galea: scutum in laeva, securim auratam mihi ponite in dextra, ut militum fortissimus modo militis moriar. Dixerat; et ut dixerat, armatus honorifice spiritum exhalavit. Sed quia Walteof filius ejus adhuc parvulus erat, da
Abbreviated transcription (Latin):
uillã conspic̾ent: dñatorẽ de nocce int̾fici iub̾ent. totãq ꝓgeniẽ illiꝰ pa¬
sessionẽq defuncti optin̾ent. Qt isti qͥd ẽ iusticiarii erant regni. Tosti g̃ fun¬
bunde discedens a rege & a fr̃ẽ suo ꝑrexit ad hereforde uͭ fr̃ suus corpoaũ
regale mnaximũ parau̾at. U ministros fr̃is om̃s decruncans: singłis uassi
iumi medonis. c̃uisie. pigm̃ti. morati. cisere. crus humanũ. uł cap̃. ut hra¬
chiũ imposuit. Mandaũq regi qđ ad firmã suã ꝓꝑans eibos salsatos sus¬
ficientꝰ inuenuet: alios secũ deferre curaret. Rex gͦ eũ obscelus ad hecuisi¬

Expanded text:
cte interfici juberent, totamque progeniem illius, possessionemque defuncti obtinerent. Et isti quidem justitiarii erant regni. Tosti igitur furibunde discedens a rege et a fratre suo, perrexit ad Hereforde, ubi frater suus corrodium regale maximum paraverat: ubi ministros fratris sui omnes detruncans singulis vasis vini, medonis, cervisiae, pigmenti, morati, sicerae, crus humanum, vel caput, vel brachium imposuit. Mandavitque regi, quod ad firmam suam properans cibos salsatos sufficienter inveniret, alios secum deferre curaret. Rex ergo eum ob scelus adeo infi
Abbreviated transcription (Latin):
prerer̃ in expeditionẽ inWalia. Gens uͭ patͥe subdita ẽ. eis & obsides dedit¬
ł ostea siquidẽ occid̾unt iegẽ suũ grisfinũ & attuler haraldo cãp̃ eiꝰ. Haradͥ
ũstacuit ibi aliũ regẽ. Contig̃ autẽ eodẽ anno qd̾ in aula regia ap̃ Wmleso¬
res dosti haraldũ frẽm suũ regiuma ꝓpinantẽ capiłł corã ipso rege artin¬
rit. Inidie nanq & odii fomitẽ ministrau̾at: Qd cũ ipse tosti pͥmogenitus

Expanded text:
perrexerunt in expeditionem in Walliam. Gens vero patriae subdita est eis, et obsides deditperrexerunt in expeditionem in Walliam. Gens vero patriae subdita est eis, et obsides dedit. Post ea siquidem occiderunt regem suum Griffinum, et attulerunt Haraldo caput ejus. Haraldus vero statuit ibi alium regem. Contigit autem eodem anno, quod in aula regia apud Windleshores Tosti Haraldum fratrem suum regi vina propinantem capillis coram rege ipso arripuerit. Invidiae namque et odii fomitem minist
Abbreviated transcription (Latin):
garecs ũ fuit mater matila regine angloꝵ & dauid urbanissimi reg scõ mope
tuo digna: multa ꝓbitate uguit. ꝙ abbaciã ap̃ couentre astrux̃. & aduro e
argento in cõꝑabilit̾ ditauit. Construx̃ &̃ eccłã stou sub ꝓmuntorio lincolie.
e multas alias. Algarus uͭ filus euis suscep̃ ꝯsulatum ceastrie.
dwardi reg̃. anno.xx.uͦ. cum iam henrico rege defuncto philippꝰ filiꝰ eĩ
regnaret: Will̃s dux normannoꝵ subuigauit sͥ cenomanuiã. haraldꝰ
ũ tnsiens in flandriã tẽpestate ꝯpuls: uenit inpontiuã ꝓiunciã. Quẽ capt
sul ponticꝰ Will̃o duci normanniȩ reddidit. Haraldꝰ aũ iurauit Will̃o suꝑ
reliqͥas scõꝵ multas &e electissimas se filiã eiꝰ ducturũ & angliã pt mortem
edwardi ad opꝰ eiꝰ seruaturũ. Sũmo gͥ honore susceptꝰ & munerib amplis
ditatꝰ c̃ reu̾sꝰ eẽt. in angliã: ꝑuirii cͥm̃ elegit. Anno uͦ seq̃nti haraldꝰ ⁊ colti

Expanded text:
gareta vero fuit mater Mathildis reginae Anglorum, et Davidis urbanissimi regis Scotorumtuo digna, multa probitate viguit, et abbatiam apud Coventre construxit: et auro et argento incomparabiliter ditavit. Construxit etiam Ecclesiam Stow sub promontorio Lincolniae, et multas alias. Algarus vero filius ejus suscepit consulatum Cestriae. Edwardi regis anno XXII cum jam Henrico rege defuncto Philippus filius ejus regnaret, Willielmus dux Normannorum subjugavit sibi Cenomanniam. Haraldus vero transiens in Flandriam, tempestate compulsus est in Ponticam provinciam. Quem captum consul Ponticus Willielmo duci Normanniae reddidit. Haraldus vero juravit Willielmo super reliquias sanctorum multas et electissimas se filiam ejus ducturum: et Angliam post mortem Edwardi regis ad opus ejus servaturum. Summo igitur honore susceptus, et muneribus amplis ditatus, cum reversus esset in Angliam perjurii crimen elegit. Anno vero sequenti Haraldus et Tosti
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ c̃ eẽt. ꝯ sul fortissimꝰ & ꝓditor seuissimꝰ p̃cogitaũ se edsardo fr̃i iuniori
g̃ pĩt angͣliȩ aluredũ nimiã copiã normannoꝵ sec̃ adduxisse. tras angloꝵ
os ꝓmisisse. gentẽ forcissimã. & subdolã int̾ eos instipare angł secur̃ ñ eẽ.
ls plolie penas oporte: ne alii pꝰ ħ̃ audeant. ꝓ reg̃ cognatione se anigli
ingere l aep̃ti st̃ gͥ &e ligati normauni qͥ uesiantꝰ c̃ aluredo & c̃ ordie sedent:
noue sẽꝑ ex capitati st̃ & decimꝰ remansit ap̃ geldeforde. Cũ aũ õł incferta
sine stabilirent. Faruit edwardꝰ & c̃ paucis uenit in angliã & electꝰ ẽ. ainregẽ.
ãboĩ pło. ꝙ sacrat᷑ ẽ. ab eadsi arthiep̃o ap̃ Wince astre ĩdie pasche. C adli u̾ert¬

Expanded text:
vero cum esset consul fortissimus, et proditor saevissimus, praecogitavit se Edwardo fratri minori vero cum esset consul fortissimus, et proditor saevissimus, praecogitavit se Edwardo fratri minori  Angliae, Alfredum nimiam copiam Normannorum secum adduxisse; terras Anglorum eis promisisse: gentem fortissimam et subdolam: inter eos instirpare Anglis securum non esse. Hos persolvere poenas oportere, ne alii post haec audeant pro regis cognatione se Anglis ingerere. Capti sunt igitur et ligati Normanni, qui venerant cum Alfredo: et cum ordine sederent, novem semper excapitati sunt, et decimus remansit apud Gildeforde. Cum autem omnes intersime stabilirent. Paruit Edwardus et cum paucis venit in Angliam, et electus est in regem ab omni populo, et sacratus est ab Eadsi archiep
Abbreviated transcription (Latin):
cpultꝰ ẽ. ap̃ westmimstre. In cieb iłł reddite fuerant.xui.puppib ab uno ꝙͦ
suscept e. &e electꝰ in regẽ. simł abanglis & dacis. Huiꝰ annos cd̃o: reddit̾ ẽ cendꝰ
n. m. lib .. xl.uiii. lib̾. Codẽ anno ueñ edwardꝰ filiꝰ & delredi reg̃a normaniua
ad regẽ hardecnit frẽm suũ. Ambo & em̃ erant filii emme filie ricardiosuł.
ardeciuit rex morte p̃reptꝰ ẽ. c̃regnass .ii. annis: in medio flore uiuen
erat suis. Tanq nãq largitatis fert̾ fiusse: uit p̃ndia regalia .iiii. indie ui¬
cib om̃i curiȩ suȩ facet apponi. Malens a uocatis apposita fercula dimit¬
si qͣm a ñ uocatis apponenda fercłã reposci. Cũ nũ tp̃ris ꝯsuetudo sit causa
ui auaricia uł ut ipsi dicunt sastidui: pͥncipes semel indie tm̃ suis escas
le aũ cũ eẽt. patre anglic̃ matre normannꝰ aliqͦs exosanguineis mab̾ sue
multos ex coenus c̃ muiłitantib a normannia sec̃ dux̃ in angliã Godwinꝰ

Expanded text:
pultus est apud Westminster. In diebus illis redditae fuerant XVI puppibus ab unoquoque susceptus est, et electus in regem simul ab Anglis et Dacis. Hujus anno secundo redditus est census odem anno venit Edwardus filius Edelredi regis a Normannia, ad regem Hardecnut fratrem suum: ambo etenim erant filii Emmae filiae Richardi consulis. Hardecnut rex morte praereptus est cum regnasset II annis, in medio flore juventerat suis. Tantae namque largitatis fertur fuisse, ut prandia regalia quatuor in die vicibus omni curiae suae faceret apponi, malens a vocatis apposita fercula dimitti, quam a non vocatis apponenda fercula reposci, cum nostri temporis consuetudo sit, causa vel avaritiae, vel, ut ipsi dicunt, fastidii, principes semel in die tantum suis escas Ille autem cum esset patre Anglicus et matre Normannus, aliquos ex consanguineis matris suae, multos ex coaevis commilitantibus a Normannia secum duxit in Angliam. Godwinus
Abbreviated transcription (Latin):
ececdert̃ & exercitꝰ ꝑse diuisi st̃. Tercio: c̃ manu electa bellatoꝵ ueñ
lutdoniã. Q fugato ecercitu ad puppes qͥ obsedat urbẽ: forcissime lib̾a¬
uit eã. & c̃ debito tͥũpho ing̾sꝰ ẽ. in eã. Quarcũ bellũ gessit ꝯtͣ eundem
grercitũ pꝰ duos dies ap̃ brentforde. Multi aũ suors in eo tͣnsitu nums
festinantes: flumine subm̾si st̃. Ipse tñ belli festiuũ decꝰ optinuit.
Re gͥ cruit sũmo timore ꝑstrictꝰ: manũ suã multis copiis ad se man¬

Expanded text:
te ceciderunt, et exercitus per se divisi sunt. Tertio cum manu electa bellatorum venit te ceciderunt, et exercitus per se divisi sunt. Tertio cum manu electa bellatorum venit Londoniam: et fugato exercitu ad puppes, qui obsederat urbem, fortissime liberavit eam; et cum debito triumpho ingressus est in eam. Quartum bellum gessit contra eumdem exercitum post duos dies apud Brenddeforde. Multi autem suorum in eo transitu nimis festinantes flumine submersi sunt; ipse tamen belli festivum decus obtinuit. Rex igitur Cnut summo timore perstrictus manum suam multis copiis ad se man
Abbreviated transcription (Latin):
uelred cũ regnasset .xxxuii. añ pꝰ multos labores & anxietates uite
in suȩ.: decessit in lundonia. añꝗͣ nauigiũ hostile aduenisset. Post quẽ
dmundꝰ rex iuit inwestsexe. & oĩs gens ei subdita ẽ. Int̾ea uener̃
dacoꝵ puppes ad Greneiic. & in ad lundoniã. facientesq foueã mag
exaustrali parte: tͣcert̃ puppes suas ex occidentali parte pontis.
sodientesq circa urbẽ ita qđ nemo intͣre uł exire possec : urbẽ sepe &¬
uide de fortitudine eiꝰ. ñne ħscͥpta st̃ in historiis uet̾m c̃ laude summa:
dĩnundꝰ pͥmũ bellũ gessit ꝯtͣ exercitũ dacoꝵ ap̃ peometi uixta
gillinges. Successusq manifestior ꝯtig̃ edmundo. Scđm bellum
gessit ꝯtͣ cnut regẽ ap̃ sceorstane. U pugnatũ ẽ. acerrime. Dux uͦ edric
& almar derling. erant inp̃lio ꝯtͣ regẽ edmundũ. Gmulti ex utͣq par¬

Expanded text:
Adelred, cum regnasset XXXVII Adelred, cum regnasset XXXVII ae suae decessit in Londonia antequam navigium hostile advenisset. Post quem Edmundus rex ivit in Westsexe, et omnis gens ei subdita est. Interea venerunt Dacorum puppes ad Grenewic, et inde Londoniam; facientesque foveam magnam ex australi parte, traxerunt puppes suas ex occidentali parte pontis, fodientesque circa urbem, ita quod nemo intrare vel exire posset, urbem saepe di, et de fortitudine ejus nonne haec scripta sunt in historiis veterum cum laude summa? Edmundus primum bellum gessit contra exercitum Dacorum apud Peonnam juxta Tillinges, successusque manifestior contigit Edmundo. Secundum bellum gessit contra Cnut regem apud Sceorstan, ubi pugnatum est an praelio contra regem Edmundum. Igitur multi ex utraque par
Abbreviated transcription (Latin):
nissent. uoluit dux ꝑd̾e iuuenẽ. Idõq diusi st̃: & p̃liũ dimissũ ẽ
gͥ Westsexe subdita ẽ. cuut regi dacorum.
nuo .xui. dux edricꝰ cũ .xl. puppib subdens se cnut regi. & c̃.ĩ
Ix nau̾ib: ꝯuener̃ intamasim. Egentesq ap̃ crichelade: Warringo¬
re ferro & fiãma destruxer̃. Rex aũ ad elred fec̃ edictũ: utqͥc̃q angłoꝵ
regi qđ sui ꝓde uolebant eũ. Qmobre dimisso exercitu rediio londonle
dmundꝰ nͦ iuit aduchred ducẽ nordħbre. Predauer̃q simul instafordes¬
ꝯre. & inseropesbiri. & in leacestre. Enut uͦ ex alia parte uuit ꝑbuchin¬
gehã scyre. in bedefordescyre. & sic̃ in huntẽdonescyre. & ĩn uixta pa¬
ludes adstanforde. & sic inlincolescyre. & in insnotingehamsꝙre. & sic
S. enut statuens hyrc ꝯsulẽ suꝑ nordħbre ĩ loco uthredi rediit ad pup¬
bes suas añ pascha. P̾pasca uͦ cũ nauigio suo tenebat lundoniam.

Expanded text:
nissent, voluit dux prodere juvenem. Ideoque divisi sunt, et praelium dimissum est. nissent, voluit dux prodere juvenem. Ideoque divisi sunt, et praelium dimissum est. Igitur Westsexe subdita est Cnut regi Dacorum. Anno XVI dux Edricus cum XL navibus subdens se Cnut regi, et rex cum CLX navibus convenerunt in Tamesim, pergentesque apud Crikelade, Warewicsire ferro et flamma destregi, quod sui prodere volebant eum. Quamobrem, dimisso exercitu, rediit Londoniam. Edmundus vero ivit ad Uctred ducem Nordhumbre, praedaveruntque simul in Staffordscire, et in Scropscire, et in Legeceastre. Cnut vero ex alia parte ivit per Bukinghamscire in Bedfordscire; et sic in Huntendunescire, et inde juxta paludes ad Standford; et sic in Lincolnscire, et inde in Snotinghamscire; et sic atrem suum. Sed Cnut statuens Hirc consulem super Nordhumbre in loco Uctredi, rediit ad puppes suas ante Pascha; post Pascha vero cum navigio suo tendebat Londoniam.
Abbreviated transcription (Latin):
ei: adueniens ab oĩ angloꝵ gente c̃ leticia susceptꝰ ẽ. Cnut uͦ c̃ exerai¬
Qd audiens rex adelred c̃ maximo exercitu suꝑueniens: ꝓiunciã illã õ¬
bussit. & ꝓuinciales pene õs int̾sec̃. Enut uͦ intime dolens gentẽ illã
nobilissimos qͥerant pr̃i suo tditi: abscidit eis manꝰ & nasũ. Precer
hoc malũ uissit rex exercitui qͥ erat apd̃ Grenewic. reddi . xxi. mille
solito suꝑiꝰ. uillas c̃ pło subm̾sit innumero.
nno.xͦ. dux edricꝰ ꝓdidit sifert & morcere ꝓce̾s egregios. Hora¬
tos nanq incamerã suã fec̃ occidi. Edmundꝰ uͭ filiꝰ reg̃ adest¬
di: trã eoꝵ saisiuit: & uxorẽ sigeferdi dux̃. Ciuit uͦ rediit a dacia
ĩsandiẜic. Ueniensq ĩ Westsexe adformirthan. ĩn p̃dauit dorseto. e
sumersete & Wiltescyre. Rexuͦ adelred iacebat ĩfirmꝰ ap̃ choshã. sõ¬

Expanded text:
eis, adveniens ab omni Anglorum gente cum laetitia susceptus est. Cnut vero cum exercieis, adveniens ab omni Anglorum gente cum laetitia susceptus est. Cnut vero cum exercius est. Quod audiens rex Adelred, cum maximo exercitu superveniens provinciam illam combussit, et provinciales pene omnes interfecit. Cnut vero intime dolens gentem illam nobilissimos, qui erant patri suo traditi, abscidit eis manus et nasum. Praeter hoc malum jussit rex exercitui, qui erat apud Grenewic, reddi XXI mille lsolito superius villas cum populo submersit innumero. Anno XV dux Edricus prodidit Siferd et Morchere proceres egregios; vocatos namque in cameram suam fecit occidi. Edmundus, filius regis Adelredi, terram eorum saisivit, et uxorem Sigeferdi duxit. Cnut vero rediit a Dacia in Sandwic, veniensque in Westsexe ad Frothemutham, inde praedavit Dorset, et Sumerset, et Wiltsire. Rex vero Adelred jacebat infirmus apud Chosa
Abbreviated transcription (Latin):
Postea uͦ cũ sũem reu̾sꝰ eẽt. ad puppes suas: lundonienses &̃ subdi¬
tist̃ ei. qi timebant ne eos inꝑniciem redig̾et. Qd̃ uidens rex adel¬
red: misit emmã reginã ricardo fr̃i suo innormanniã. & pꝰea edẜa¬
dũ. & alfredũ filios suos. Suem uͦ ab om̃i popło habebat᷑ ꝓrege. Iussit
dari ꝑ angliã uictũ & censũ exercitui suo. Turchil uͦ simiłr iꝰsit dati
exercitui qͥerat in grenewic. Rex uͦ adelred petiit Withland. Quo ꝑ
natale moratꝰ: tnsfretauit fugitiuus ad ricardũ normantue ducem
nno.xiiii. Suem iã rex angloꝵ: in exordio regni sui subita ma¬
te ꝑiit. Exercitꝰ aũ eꝰ eleg̃ enuit filiũ suũ in regẽ. Angli uͦ inie
manniã adelredo regi nuncios direxert̃. intimantes ei qđ si huma¬
niꝰ solito uellet eos tractare: nullũ eo libenciꝰ se in regẽ recepturos.
Ille aũ ꝑ edGardũ filiũ suũ p̃missũ oĩa rege & pło digna spondens

Expanded text:
o, cum Suain reversus esset ad puppes suas, Londonienses etiam subditi sunt ei, quia timebant ne eos in perniciem redigeret. Quod videns rex Aedelred, misit Emmam reginam Richardo fratri suo in Normanniam, et postea Edwardum et Aelfredum filios suos. Suain vero ab omni populo habebatur pro rege, jussitque dari per Angliam victum et censum exercitui suo. Turchil vero similiter jussit dari exercitui suo, qui erat in Grenewic. Rex autem Aedelred petiit Withland; quo per Natale moratus, transfretavit fugitivus ad Richardum Normanniae ducem. Anno XIV Suain jam rex Anglorum in exordio regni sui subita morte periit. Exercitus autem ejus elegit Cnut filium suum in regem. Angli vero in Normanniam Aedelredo regi nuntios direxerunt, intimantes ei quod si humanius solito vellet eos tractare, nullum eo libentius se in regem recepturos. Ille autem per Edwardum filium suum praemissum omnia rege et populo digna spondens
Abbreviated transcription (Latin):
ussit. Dix̃ aũ mari ascendenti. Iu mee ditionis es. & tra inqͣ sedeo mea ĩ
nec fuit qͥ impune mõ resist̾e̾t imꝑio. Imꝑo gͥ tͥ meo ne int̾rã meã asct
das. ne ł uestes uł m̃bra dñatoris tui madeface p̃sumas. ¶are uͦ de mor
ꝯscendens: pedes reg̃ & crura sñ reuerencia made fec̃. Rex gͥ resiliens an
Sciant om̃s habitantes orbẽ: uanã & friuolã regũ eẽ. potenciã. necii¬
gis quẽpiã nomine dignũ p̃t̾ eũ cuiꝰ nutui cȩlũ. t̾ra. mare. legib dbe
sui. God Wmꝰ uͦ ꝯsul dux eis eẽt. inre militari.
analdos nex exulauit emmnã reginã nou̾cã scił suã. Quȩ diu̾tens ã
balduwinũ ꝯsulẽ fiandriȩ. accep̃ ab eo castrũbruge ut ibi & mdde deget¬

Expanded text:
jussit. Dixit autem mari ascendenti: Tu meae ditionis es, et terra in qua sedeo mea est; jussit. Dixit autem mari ascendenti: Tu meae ditionis es, et terra in qua sedeo mea est; nec fuit qui impune ndas, nec vestes nec membra dominatoris tui madefacere praesumas. Mare vero de more conscendens pedes regis et crura sine reverentia madefecit. Rex igitur resiliens, ait: Sciant omnes habitantes orbem vanam et frivolam regum esse potentiam, nec regis quempiam nomine disui: Godwinus vero consul dux eis esset in re militari. Haraldus rex exsulavit Emmam reginam, novercam scilicet suam, quae divertens ad Bald
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ romane ꝑhennit̃ assignauit. Qiuis aũ num̾et elemosinas eiꝰ. dapsiul¬
tates eiꝰ. & magnalia q̃ gessit rex magnꝰ inꝑegͥnatioẽ illa: Non fuit rexsub
occidentali mundi limite qͥ tã. splendide tã famose rome. scã loca petisset
Codẽ ũ anno roma rediens: ꝑrex̃ inscociã & melcolin rex scocie subdit᷑ c̃as
& duo alii reges melbeathe & ierhinarc.
Noi rex cũ.xx. añ regnasset: unĩe destituit ap̃scatesburi. & sepult̾ẽ.
ap̃ Winceastre inuet̾i monastio. De cꝰ regis potencia pauca sunt ꝑstngeidi
Hec eñi añ eũ tante. magnitudinis rex fuerat in anglia. Erat nanq d̾ tõ¬
maxime spleduit: tͥa gessit elegant̾ & magnifice. Primũ ẽ. qđ filiã sus
imꝑatori romano cũ ineffabilib diuiciis maritaũ. Scłm: qđ romã ꝑgels
sa: data pecunia sua diminui fec̃ usq ad medietatẽ. Terciũ: qđ cũ mam¬
mo uigore. floreret imꝑii: sedile suũ in littore maris cũ ascenderet stati

Expanded text:
e Romanae, perenniter assignavit. Quis autem numeret eleemosynas ejus, et dapsilitates ejus, et magnalia, quae gessit rex magnus in peregrinatione illa? Non fuit rex sub Occidentali limite, qui tam splendide, tam famose Romae sancta loca petiisset. Eodem vero anno Roma rediens, perrexit in Scotiam: et Melcolm rex Scotiae subditus est ei, et duo alii reges Melbeathe et Jermarc. Cnut rex cum viginti annis regnasset, vivere destitit apud Scaftesbirh, et sepultus est apud Wincestre in veteri monasterio, de cujus regis potentia pauca sunt perstringenda. Nec enim ante eum tantae magnitudinis rex fuerat in Anglia. Erat enim doellorum quibus maxime splenduit, tria gessit eleganter et magnifice; primum est, quod filiam suam imperatori Romano cum ineffabilibus divitiis maritavit. Secundum quod Romam pergens r telonea vel transversa data pecunia sua diminui fecit usque ad medietatem. Tertium, quod cum maximo vigore imperii, sedile suum in littore maris, cum ascenderet, statui
Abbreviated transcription (Latin):
pe. Quos cũ dux. Will̃s uictos optinuss : q̃sdã exulauit. qͦsdã corꝑe min¬
it.Uener̃ eo cp̃r duo pͥncipes dacoꝵ lothen & hyrling. apd sanseic. ħ cap¬
ta innum̾abili p̃da auri qͦ &e argenti copia ꝑ mare girantes est sexã p̃a
Anno sequenti rediit suem ꝯsul inangliã impettũ a rege pacẽ. Od c̃na
roldꝰ tr̃ eiꝰ & beornd ꝯsul diu̾tissent: ueñ pꝰea ad GodWinũ prẽm. suũ ap̃ps
uenese. sui humillime supplicans: & fr̃ĩb siis haraldo. & tosti.  beomo
ꝯsuli: optinuit ab eis ut beord ꝯsul sec̃ ꝓficiscetur usq ad sanwic. ad am¬
ciciã reg̃ impetͣndã. Beord gͥ nntiens inn̾aues suem ꝯstit ad auxiliũ eiꝰ: nas

Expanded text:
e. Quos cum dux Willielmus victor obtinuisset quosdam exsulavit, quosdam corpore minuit; venerunt eo tempore duo principes Dacorum, Lothen et Hirling apud Sandwic, ubi capta innumerabili praeda, auri quoque et argenti copia, per mare gyrantes Estsexam praedaAnno sequenti rediit Suain consul in Angliam impetratum pacem ar ejus et Beornd consul divertissent, venit postea ad Godwinum patrem suum apud Peuense, cui humillime supplicans et fratribus suis Haraldo et Tosti et Beornd consuli obtinuit ab eis, ut Beornd consul secum proficisceretur usque ad Sandwic ad amicitiam regis impetrandam. Beornd igitur introiens in naves S
Abbreviated transcription (Latin):
& dacoꝵ in Wandalos. Cũ aũ hostib cͣstina die oflictur̃ appropinqͣsset:
sodWinꝰ ꝯsul angloꝵ ducens exercit̃ rege inscio: nocte ꝓfectꝰ ẽ. in hostes.
b̃ in ꝓuidos ĩuasit. occidit sugaũ. Riex ũ sũmo mane c̃ anglos fugisse
it ad hostes ꝑfide tnsisse putaret: acies ordinatas in hostẽ dirigens: ñ
inueñ in castris nͥ sangͥnẽ. & cadau̾a. & p̃dã. Qmobrẽ sũmo honore dem¬
cips anglos ħuit. nec minori ꝗͣ. dacos. His accis: in angliã rediit. Hoc circa
ios leunig archiep̃o defimcto athelnod successor eiꝰ rõmã peciit. Cũqͦ lesmꝰ
abas eliensis ꝓfectꝰ abbaciã in iuste sͥ ablatã papa. b̃ndicto ubente reha¬
buit. Archiep̃s uͭ roma rediens: corpꝰ sc̃ĩ alfei alundonia tͣnstulit cantuariã.
nut reg̃ anno . uiiiͦ. dux normannoꝵs ricardꝰ scds. pr̃ emme regine

Expanded text:
Wandalos. Cum autem hostibus crastina die conflicturus, appropinquasset, Godwinus consul Anglorum ducens exercitum, rege inscio, nocte profectus est in hostes. Igitur improvidos invasit, occidit, fugavit. Rex vero summo mane cum Anglos fugisse, vel ad hostes perfide transisse putaret, acies ordinatas in hostem dirigens non invenit in castris, nisi sanguinem et cadavera et praedam. Quamobrem summo honore deinceps Anglos habuit, nec minori quam Dacos. His actis in Angliam rediit. Hoc circa tempus Leving archiepiscopo defuncto, Athelnold successor ejus Romam petiit. Cum quo Lefwinus abbas Eliensis profectus abbatiam injuste sibi ablatam, papa Benedicto jubente, rehabuit. Archiepiscopus vero Roma rediens corpus sancti Alfei a Londonia transtulit Cantuariam. Cnut regis anno octavo dux Normannorum Richardus secundus pater Emmae reginae
Abbreviated transcription (Latin):
re cep̃. Ciu rex cnut magna uigore resistens. & tñ sͥ timens: in qͥt. Id¬
uenũ oĩũ fortissime. q̃ necessitas ẽ. alt̾m nr̃m regnandi causa scm

Expanded text:
re cepit. Cui Cnut rex cum magno vigore resistens, et tamen sibi timens, inquit: Jure cepit. Cui Cnut rex cum magno vigore resistens, et tamen sibi timens, inquit: Juvenum omnium fortissime, quae necessitas est alterum nostrum regnandi caus
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ẽ. edmundꝰ. Sic gͥ clãmans: fugã cũ suis p̾mꝰ incep̃. Quẽ totagin
anglorũ infugã subsecuta ẽ. Illic gͥ miranda strages anglorũ faitid
gle & ailward filiꝰ alsi ducis. ꝙ omis flos nobilitatis britanniȩ. Rex uͦ
cnut tanta fretꝰ uictoria: lundoniã & scept᷑ cep̃ regalia. Septima ã
uice: ꝯg̾gati st̃ exercitꝰ in gloueceastre scyre. Huic aũ formidantes fi¬
titudinẽ reg̃ edmundi Illinc uͦ cnut reg̃: dixer̃ int᷑ se ꝓc̾e̾s. Cur inl¬
sati necis ꝑicłm tociens incurrimꝰ: Eugnent singłarit̃ qui regnare st¬
dent singularit᷑. Elacuit sentencia regib. Nec eñĩ mediocͥs erat rec
cnut ꝓbitatis. Positi gͦ reges mnolanie duellũ inceꝑunt. leł ꝙͥ & lanao
is utͥmq fractis suꝑ armã oĩũ armorũ p̃stantislima: rẽ gladiis ã
Audiebant gͥ & uidebant horribiles tinnitꝰ & igneas collisiona p

Expanded text:
tuus est Edmundus. Sic igitur clamans fugam cum suis primus incepit, quem tota gens tuus est Edmundus. Sic igitur clamans fugam cum suis primus incepit, quem tota gens Anglorum in fugam subsecuta est. Illic igitur miranda strages Anglorum facta est: dux de Estangle; et Ailward filius Alfsi ducis, et omnis flos nobilitatis Britanniae. Rex vero Cnut tanta fretus victoria Londoniam et sceptra cepit regalia. Septima tamen vice congregati sunt exercitus in Gloucestrescyre. Hinc autem formidantes fortitudinem regis Edmundi, illinc vero regis Cnut, dixerunt inter se proceres: Cur insensati necis periculum toties incurrimus? pugnent singulariter, qui regnare student singulariter. Placuit sententia regibus, nec enim mediocris erat rex Cnut probitatis. Positi is utrinque fractis super arma omnium armorum praestantissima rem gladiis egere. Audiebant igitur, et videbant horribiles tinnitus, et igneas collisiones p
Abbreviated transcription (Latin):
Enut uͦ intẽa lundoniã obsidens: t̾ra & aqͣ fortit̾ assiluit. s ciuies ei ui¬
sist̾e. Cõsiliũ peiꝰ datũ ñ fuerat in anglia. Sextũ bellũ ꝯmisit edmuns
cũ maxima gente. & cnuit c̃ oĩb dacoꝵ exercitib ꝯg̾gatis in estseu
ap̃ & sesdune. Bello gͥ acerrimo & finali pugnatũ ẽ. & utͥq inuincin¬
les despecta ꝑsistebant. Apparuit aũ ibi iurtꝰ edmundi iuuenis. Cũ as
dacos solito acriꝰ pugnare uideret. loco regio relicto. qđ erat ex mor
int̃ draconẽ & insigne qđ uocat᷑ standard: cucͣtit t̾ribił inaciẽ pͥmã
Uibrans gͥ gladiũ electũ & brachio uiuenis edmundi dignũ: m fubm¬
nis sidit aciẽ obrũpensq mediã ꝑtͣnsiit. seq seq̃ntib obruendã dedit.
Iñ maciẽ regalẽ ad uolat. U c̃ clamor & stͥdor horrendꝰ inciꝑet: uidens qͥn
edricꝰ ruinã dacoꝵ inmin̾e: damauit anglorũ gñti. Elec engle. fiec e¬
gle. det is edmund. Qd sic int̾pretat᷑. fugite angli. fugite angli. Mor¬

Expanded text:
ut vero interea Londoniam obsidens, terra et aqua fortiter assilivit; sed cives ei visistere. Consilium pejus datum non fuerat in Anglia. Sextum bellum commisit Edmundus cum maxima gente, et Cnut cum omnibus Dacorum exercitibus congregatis in Estsexe apud Clesdune. Bello igitur acerrimo et finali pugnatum est, et utrique invincibiles caede despecta persistebant. Apparuit autem ibi virtus Edmundi juvenis. Cum enim Dacos solito acrius pugnare videret, loco regio relicto, quod erat ex more inter draconem et insigne, quod vocatur Standard, cucurrit terribilis in aciem primam; vibrans igitur gladium electum, et brachio juvenis Edmundi dignum, modo fulminis fidit aciem: abrumpensque mediam pertransiit, seque sequentibus obruendam dedit. Inde in aciem reDacorum imminere, clamavit Anglorum genti: Flet, Engle, flet, Engle: dedis Edmund. Quod interpretatur: Fugite, Angli, fugite, Angli: mor
Abbreviated transcription (Latin):
secretaria consilio prĩs delitescens: regẽ int̃ celanda cultello bis acuto ꝑc̾sit.
a int̾ uisc̾a ferrũ sugiens reliqͥt. Edricꝰ gͥ ad regẽ enut ueniens: salutauit eũ
dicens. Aue solꝰ rex. Cui cũ rem gestã denudassec: respondit rex. Ego de
obtanti obsequii m̾itũ: cunctis angloꝵ ꝓc̾ib reddã celsiorẽ. Iussit gͦ eũ
ex capitali. & cap̃instipite suꝑ celsi orẽ lundonie turrĩ figi. Sic ꝑiit
edmundꝰ rex fortis cũ uno anno regnasset & sepultꝰ ẽ. uixta eadgar auũ
suum inglastingbiri.
Not rex angloꝵs emmã ducis normannors filiã uxorẽ reg̃ ad elre.
nãq in dĩo suo Westsexã habebat. hyre nordħbrã. Turchilt̾ estangle.
Earicꝰ m̃ce. Rex uͦ cnut edricũ occidit. Turchillũ exulauit. hyrc fug̾ẽ
pulit. Pret̾ea sũmos ꝓcerũ aggressus normannũ ducẽ int̾fec̃. EdUi ad
lauit. Bricaric ferro uita pͥuauit. fec̃ qͦ ꝑ angliã mirabilẽ censum red

Expanded text:
scens consilio patris, regem inter celanda cultello bis acuto percussit; et inter viscera ferrum figens fugiens reliquit. Edricus igitur ad regem Cnut veniens, salutavit eum dicens: Ave, rex solus. Cui cum rem gestam denudasset, respondit rex: Ego te ob tanti obsequii meritum cunctis Anglorum proceribus reddam celsiorem. Jussit ergo eum excapitari, et caput in stipite super celsiorem Londoniae turrim figi. Sic periit Edmundus rex fortis cum uno anno regnasset; et sepultus est juxta Edgar avum suum in Glastengebirh. Cnut rex Anglorum Emmam dunamque in dominio suo Westsexam habebat, Hyrc Nordhumbram, Turchillus Estangle, Edricus Merce. Rex vero Cnut Edricum occidit, Turchillum exsulavit, Hyrc fugere compulit: praeterea summos procerum aggressus Normannum ducem interfecit; Edwiadlavit, Bridric ferro vita privavit. Fecit quoque per Angliam mirabilem censum redd
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Subdider̃ aũ se regi. xl .. puppes dacoꝵ ꝓmittentes qđ angliã tue¬
rent᷑. Rex uͦ inueniret eis uictum & uestitum.
nno .xiii. suem rex dacoꝵ uenit ꝑhymbrã usq oeinesburb. Statĩq̃
subditũ ẽ. ei ucchred dux nordħbre. & tota gens illa. Hens ẽ linde¬
seige. & gens .u. urbiũ. & om̃s exboreali parte Wadli gestte. deder̃ ei ob¬
sides. Rex uͥ tͣlidit obsides & puppes cnut filio suo c̾tudiendos. Egensꝙ
ad oxanefordiã & Winceastͥam gentes illas inditionẽ accep̃. Iñ ren̾tens
lundomiã.: płm multũ amisit intamasi. qi ñ curabant ire ad pontem.

Expanded text:
ret. Subdiderunt autem se regi XLV puppes Dacorum, promittentes quod Angliam tueret. Subdiderunt autem se regi XLV puppes Dacorum, promittentes quod Angliam tuerentur, rex vero inveniret eis Anno XIII Swein rex Dacorum venit per Humbram usque Gainsburh; statimque subditus est ei Ucthred, dux Nordhumbre, et tota gens illa. Gens etiam Lindsey, et gens urbium V et omnes ex horeale parte Watlingstreet dederunt ei obsides. Rex vero tradidit obsides, et puppes Cnut filio suo custodiendas, pergensque ad Oxinefordiam et Wincestriam gentes illas in ditionem accepit. Inde revertens Lundoniam, populum multum amisit in Tamesi, quia non curabant ire ad pontem.
Abbreviated transcription (Latin):
ũisducendoꝵ cap̃ sidei fontẽq doctͥne angloꝵ uincuł mancipatũ ob¬
probriose patrahi.
nno tu. eũ satb̃m ad eẽt. inebdomada. paschali: ꝯmotist̃ Aaci
erga archnep̃m. qi ꝓhibebat pecuniã dari ꝓse. Erant etiã ebrii uino
qđ uenat ab ausiro. Ad aucto gͥ archiep̾o ĩmedio eoꝵs: iactauer᷑ in cũ
osia c capita boum. Uñ cũ dõ oĩpotenti gͣces lecissimas ex intimo cor¬
de n ddet  ꝑcussus ẽ. capite c̃ securi. seridit gͥ uir dĩ. scõꝙ cruore t̾rã
asꝑgens: anima beata celi decorauit tẽplã. Mane aũ epi ednod &
elhum susceptũ corpꝰ c̃ debito hõnore deculert̃. & sepelier̃ ad monast̾i̾ũ
sc̃i pauli. Qluoĩ loco ds̃ m̃ita sci mr̃is ostendit. Succ̃. Aũ ei lewinc archi¬
ꝙp̃s. ic̃ uͦ rex numis sero pacẽ fec̃ cũ dacoꝵs exercitu. dans eis . uiii. m̃. lib.
Nunqͣ eñ tp̃r oportuno pax fiebat: donec nimia ꝯtͥcione t̾ra langue¬

Expanded text:
inculis mancipatum opprobriose pertrahi Anno XII, cum Sabbatum adesset in hebdomada paschali, commoti sunt Daci erga archiepisc., quia prohibebat pecuniam dari pro se. Erant etiam ebrii vino, quod venerat ab austro. Adducto igitur archiepisc. in medio eorum jactaverunt in eum ossa et capita boum, unde cum Deo omnipotenti grates laetissimas ex intimo corde redderet, percussus est capite cum securi. Cecidit ergo vir Dei sanctoque cruore terram aspergens; anima beata coeli decoravit templa. Mane autem episcopi Ednod et Helhum susceptum corpus cum debito honore detulerunt, et sepelierunt ad monasterium S. Pauli: quo in loco Deus merita sancti martyris ostendit. Successit autem ei Lefwing archiepisc. Tunc vero rex nimis sero pacem fecit cum Dacorum exercitu, dans eis VIII mille librarum. Nunquam enim tempore opportuno pax fiebat, donec nimia contritione terra langue
Abbreviated transcription (Latin):
acgat̾at: e. puppes. & misit eas ꝯtͣ exercitũ. Quas pꝗͣ cõꝑuit erercitꝰ pu¬
cauit ab eis ħre aixiliũ. & ut securiꝰ possent ire q̃q̃ uellent. Porio rex mi¬
sit ecercitũ pꝰ eos ex Westiȩxe. & m̃ce. qͥ ꝯsecuti st̃ eos a tergo cũ domũ reu̾¬
terent᷑. & cũ eis pugnauer᷑. Bellũ ingens cõmissũ ẽ. Contrunt aũ añs infi¬
doles ꝯttione. magna &e exeis multa milia mors cruenta deuoraũ. or

Expanded text:
s, et misit eas contra exercitum: quas postquam comperuit exercitus, putavit ab eis habere auxilium, et quod securius possent ire quoque vellent. Porro rex misit exercitum post eos ex Westsere et Merce, qui consecuti sunt eos a tergo, cum domum reverterentur, et cum eis pugnaverunt. Bellum ingens est commissum. Contrivit autem Dominus infidel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯwandys filiꝰ reg̃ alfredi pat̾nũ regnũ tenuit: xxiiii. anñ. & del¬
Woldꝰ sr̃ siuis uinior: accep̃ uxorẽ & saisunt Winburnã sine uo¬
liuitate tã reg̃ ꝗͣ nobiliũ regni. Qua ꝑꝑ uut rex edwardꝰ cũ exertitu usq
adbathan uixta Winburnã. Aedelwoldꝰ aũ cũ hoĩb suis Winburna ꝑm¬
nens: iauuis clausis dicebat qi ibidẽ ꝑsisteret aut occũb̾et. Hocte tñ iñ
recedens: uit ad exercitũ qͥ erat in nordhymbre. Illi uͦ nobilitati uiuenis

Expanded text:
Edwardus filius regis Alfredi paternum regnum tenuit, XXIV annis; EEdwardus filius regis Alfredi paternum regnum tenuit, XXIV annis; Enam sine voluntate tam regis quam nobilium regni: quapropter ivit rex Edwardus cum exercitu usque ad Batham juxta Winburnam. Edwoldus autem cum hominibus suis in Winburna permanens, januis clausis, dicebat, quia ibidem persisteret aut occumberet. Nocte tamen inde recedens ivit ad exercitum, qui erat in Nordh. Illi vero nobilitati juvenis
Abbreviated transcription (Latin):
inestangle. Codẽ anno ꝑier̃ .xx. naues cũ hoĩb uixta australia littora.
lfredꝰ rex cũ regnasset .xxuiii. anñ. & dimidio suꝑ totã angliã p̃ter
illas partes que subdite erant dacis: mortis sensit aculeũ. De cuiꝰ
regimine loborioso & inextͥcabili uexatioẽ u̾si fice ꝓloqͥ dignũ duximꝰ.
¶Nobilitas innata tͥ ꝓbitatis honorẽ. Armipotens alfrede dedit. ꝓbi¬
tasq laborẽ: ꝑpetuũq labor nom̃ cui mixta. dolori: Gaudia sẽꝑ erant.
spes sẽꝑ nuxta timori: Si mͦ uiccor eras: ad crastina bella. patiebas. Si mͦ
uictꝰ eras ⁊ crastina bella parabas. Cui uestis sudore uigi. cui sica cruor
mundi: Cui tot mnadu̾sis uł respirare liceret. Nec tñ aut ferro contͥtꝰ po¬
n̾e ferrũ. Aut gladio potuit uite finisse labores. Iã pꝰ tͣnsactos. uite reg¬
niq labores. Cp̃c eisit uera quies sceptrũq ꝑhenne.

Expanded text:
in Estangle. Eodem anno perierunt XX naves cum hominibus justa australia littora. in Estangle. Eodem anno perierunt XX naves cum hominibus justa australia littora. Alfredus rex, cum regnasset viginti octo annis et dimidio super totam Angliam, praeter illas partes quae subditae erant Dacis mortis sensit aculeum. De cujus regimine laborioso et inextricabili vexatione versifice proloqui dignum duximus. Nobilitas innata tibi probitatis honorem, Armipotens Alfrede, dedit, probitasque laborem, Perpetuumque labor nomen. Cui mista dolori Gaudia semper erant, spes semper mista timori. Si modo victor eras, ad crastina bella pavebas; Si modo victus eras, ad crastina bella parabas. Cui vestes sudore jugi, cui sicca cruormundi, Cui tot in adversis vel respirare liceret. Nec tamen aut ferro contritus ponere ferrum, Aut gladio potuit vitae finisse labores. Jam post transactos vitae regnique dolores, Christus ei sit vera quies, sceptrumque perenne.